cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Патоп (раман)
Бачанне Сянкевіча і рэчаіснасць
Вядома, што войска паўстала супраць Радзівіла не падчас свята, а значна пазней — у сярэдзіне верасня. Каб падкрэсліць сэнс твора, былі скажоны і матывы, якімі кіраваўся Януш Радзівіл пры падпісанні пагаднення. У рамане ім рухае перш за ўсё гонар і жаданне стаць каралём. Фактычна на гэтае рашэнне паўплывалі і знешнія абставіны, якія прымусілі яго шукаць выйсце са складанай сітуацы — пагрозы з боку Расіі (захоп Вільні рускімі войскамі) і Швецыі (захоп Швецыяй прыбалтыйскіх тэрыторый Рэчы Паспалітай). На момант падпісання пагаднення ў Кейданах (20 кастрычніка 1655 г.), Варшава (8 верасня 1655 г.) і Кракаў (17 кастрычніка 1655 г.) ужо знаходзіліся ў руках шведаў.
Шпаніў
Шпаніў (Шпа́нів) — вёска ў Ровенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Шпаніўскай вясковай абшчыны.
Пасольства Беларусі ва Украіне
Пасольства Рэспублікі Беларусь у Кіеве — афіцыйнае дыпламатычнае прадстаўніцтва Рэспублікі Беларусь ва Украіне, адказвае за развіццё і падтрыманне адносін паміж Беларуссю і Украінай.
Гісторыя дыпламатычных адносін
25 сакавіка 1918 года ў Кіеве знаходзілася беларуская дэлегацыя на чале з Аляксандр Цвікевіч, якая вяла перамовы аб прызнанні незалежнасці Беларусі, але ў той час украінскі ўрад Усевалада Галубовіча не змог узгадніць пытанне дзяржаўных межаў з Беларускай Народнай Рэспублікай. Толькі 27 снежня 1991 года Украіна і Рэспубліка Беларусь прызналі адна адну і ўсталявалі дыпламатычныя адносіны.
Гісторыя будынка пасольства
Асабняк, на базе якога сфармаваны новы комплекс будынкаў і збудаванняў Пасольства Рэспублікі Беларусь у Кіеве, пабудаваны па праекце вядомага кіеўскага архітэктара Васіля Аляксандравіча Осьмака і знаходзіцца ў Шаўчэнкаўскім раёне Кіева па вуліцы Міхаіла Кацюбінскага, 3. Будынак асабняка з’яўляецца помнікам архітэктуры.
Двухпавярховы будынак з цокальным паверхам, які раней выкарыстоўвалася як жылы дом, дзе ў канцы XIX — першай палове XX стагоддзя пражываў Міхаіл Міхайлавіч Дзітэрыхс — хірург, доктар медыцыны, прафесар Кіеўскага ўніверсітэта. Будынак мае г-абразную канфігурацыю з праездам ва ўнутраны двор у правай частцы галоўнага фасада.
Ален Гінзберг
Ален Гінзберг (Allen Ginsberg;, Ньюарк, штат Нью-Джэрсі, ЗША — ) — амерыканскі паэт, адзін з лідараў Біт-пакалення.
Біяграфія
Ірвін Ален Гінзберг нарадзіўся ў Ньюарку, а вырас непадалёк ад Патэрсана ў штаце Нью-Джэрсі ў яўрэйскай сям’і. Бацька Луіс быў пісьменнікам і настаўнікам. Маці Наомі эмігравала ў Амерыку з Расіі, яна мела камуністычныя погляды і часта вадзіла сына Алена на камуністычныя сходкі. Неўзабаве ён таксама зрабіўся перакананым камуністам. Калі Ален быў яшчэ хлопчыкам, маці пачала пакутаваць на псіхічную хваробу. Пасля спробы самагубства Наомі змясцілі ў клініку для псіхічна хворых, практычна ўсё юнацтва Алена яна правяла ў клініках. Наомі памерла ў 1956, і над яе магілай не сказалі кадзіш, таму што сабралася менш за дзесяць мужчынаў-яўрэяў. Пасля смерці маці Ален Гінзберг атрымаў яе ліст у адказ на «Сковыт», які паэт ёй даслаў. Уражанні А. Гінзберга ад стасункаў з маці, яе хваробы і смерці леглі ў аснову двух яго асноўных вершаў: «Сковыт» і «Кадзіш па Наомі Гінзберг (1984—1956)».
Пасольства Беларусі ва Украіне
Гісторыя будынка пасольства
Фасады будынка вырашаныя ў стылі ампір з асіметрычнай кампазіцыяй галоўнага фасада, на якім выдзелены рызаліт, увянчаны трохкутным франтонам з люнетаў. Між рызалітаў і асноўным аб’ёмам размешчана тэраса з калонамі тасканскага ордара. Уздоўж усяго галоўнага фасада праходзіць карніз нескладанага профілю з мутулах. Міжаконні другога паверха ўпрыгожаны пілястрамі і лапаткамі. Філёнгі над вокнамі ўпрыгожаны ляпным дэкорам. Вокны прамавугольныя нескладанага малюнка. Асабняк добра ўпісваецца па паверхавасці, сілуэту і стылю ў навакольнае забудову вуліцы.
Ален Гінзберг
Біяграфія
У першы год навучання ў Калумбійскім універсітэце Ален Гінзберг пазнаёміўся з Уільямам Бероўзам, Джэкам Керуакам і Джонам Клеланам Холмсам. Іх аб’яднала захапленне патэнцыялам амерыканскай моладзі, што існаваў па-за строгімі канфармісцкімі рамкамі пасляваеннай Амерыкі. Кар і Гінзберг часцяком разважалі пра так званае «новае бачанне» (New Vision; выраз, пазычаны ў А. Рэмбо) літаратуры і Амерыкі. У нью-ёркскім бары Ален Гінзберг пазнаёміўся з Грэгары Корсам, які нядаўна выйшаў з турмы.
У 1954 ў Сан-Францыска Ален Гінзберг сустрэў Пітэра Арлоўскі, з якім пражыў усё жыццё. У 1959 разам з Джонам Келі, Бобам Каўфманам і іншымі заснаваў паэтычны часопіс Beatitude.
Пасольства Беларусі ва Украіне
Гісторыя будынка пасольства
Асноўным функцыянальным вузлом стаў блок галоўнага ўваходу ў двары пасольства. Да яго вядуць зручныя падыходы і пад’езды. Тут створана прадстаўнічая ўваходная група, а вестыбюль з’яўляецца размеркавальным вузлом паміж Консульскім блокам і Пасольскі блокам.
Ален Гінзберг
Біяграфія
7.10.1955 у «Шасці галерэях» у Сан-Францыска адбылася адна з найважнейшых падзеяў эпохі Біт-пакалення, вядомая пад назвай чытанняў у «Шасці галерэях». Тады адбылася першая публічная прэзентацыя верша Алена Гінзберга «Сковыт», што прынёс яму сусветную славу. Падзеі гэтага вечара апісаў у сваім рамане «Бадзягі Дхармы» Джэк Керуак.
Пасольства Беларусі ва Украіне
Гісторыя будынка пасольства
Цэнтральным звяном першага паверха Пасольскага блока стаў вялікі хол, які непасрэдна звязаны з галоўным вестыбюлем уваходнага блока. У ім размешчана адкрытая лесвіца для сувязі з іншымі ўзроўнямі блока. Пасольскія кабінеты размешчаныя ўздоўж дваровага і галоўнага фасадаў блока і маюць непасрэдную сувязь з холам.
Ален Гінзберг
Біяграфія
Кніга «Сковыт і іншыя вершы» выйшла ў 1956 ў выдавецтве City Lights Bookstore і спачатку была забароненая за непрыстойнасць. Аднак выдавецтва выйграла судовую справу, адстаяўшы думку, што творы з кнігі маюць мастацкую каштоўнасць.
У 1957 А. Гінзберг разам з П. Арлоўскі пераязджаюць у Парыж да Г. Корсы, які паказвае ім занядбаны дом, што ў будучыні ператворыцца ў Beat Hotel. У хуткім часе да кампаніі далучаюцца Бероўз і іншыя. Тут Гінзберг скончыў верш «Кадзіш», Корса напісаў «Бомбу» і «Жаніцьбу», Бероўз з папярэдніх запісаў сабраў раман «Голы сняданак». Beat Hotel закрыўся ў 1963.
Пасольства Беларусі ва Украіне
Гісторыя будынка пасольства
Па чырвонай лініі забудовы вуліцы Міхаіла Кацюбінскага з мэтай зручнага прыёму наведвальнікаў размяшчаецца консульскі блок. Між пасольскім і консульскім блокамі размешчаны блок галоўнага ўваходу, дзе знаходзіцца галоўны вестыбюль і выставачная зала, размешчаная на другім паверсе. У выставачнай зале прадугледжваецца размяшчэнне пастаянна дзеючай экспазіцыі прадукцыі беларускіх таваравытворцаў.
Ален Гінзберг
Біяграфія
А. Гінзберг актыўна займаўся грамадска-палітычнымі справамі, доўгія гады ўдзельнічаў у палітычных пратэстах супраць шэрагу падзеяў, пачынаючы з вайны ў В’етнаме і заканчваючы кампаніямі па барацьбе з наркотыкамі. Паводле рэлігійных перакананняў быў будыстам.
У 1970-х А. Гінзберг перанёс два міні-інсульты, тады ж у яго дыягнаставалі хваробу Рэйно. Лічыцца, што яго апошнія публічныя паэтычныя чытанні прайшлі ў кнігарні Booksmith (Сан-Францыска) 16.12.1996. Ален Гінзберг памёр у Нью-Ёрку ў атачэнні сям’і і сяброў, пакутуючы на рак печані, якім ускладніўся гепатыт.
Стары Двор (Шчучынскі раён)
Стары́ Двор (, Старый Двор) — вёска ў Беларусі, у Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Васілішкаўскага сельсавета.
Да 2014 года вёска ўваходзіла ў склад Першамайскага сельсавета.
Кялчыглаў (гміна)
Кялчы́глаў (Kiełczygłów) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Паянчанскага павета Лодзьскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Кялчыглаве. Плошча гміны складае 88,8 км². Станам на 2007 год у гміне Кялчыглаў пражывалі 4292 чалавекі, шчыльнасць — 48 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 14 салецтваў.
Дзегцяры (Браслаўскі раён)
Дзегцяры́ (, Дегтяры) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ахрэмавецкага сельсавета.
Гісторыя
Перад вайной у вёсцы жыло 234 чалавекі ў 50 дварах.
У кастрычніку 1943 года гітлераўцамі было спалена 49 дамы, забіта 12 чалавекі.
Гомасексуальнасць
Гомасексуальнасць — сексуальная арыентацыя, якая выяўляецца ў рамантычнай ці сексуальнай цязе, або сексуальных паводзінах паміж асобамі аднаго полу або гендару. Таксама гэтае паняцце можа адносіцца да самаідэнтыфікацыі чалавека, якая грунтуецца на цязе, звязаных з ёй паводзінах, і далучэнні да тых, хто падзяляе тую ж ідэнтычнасць.
Каханне і яго сексуальнае выяўленне паміж асобамі аднаго і таго ж полу вядомае ў большасці культур ад самых ранніх часоў. Аднак, да XIX стагоддзя такія дзеянні і адносіны не разглядаліся як вызначальныя для пэўнага тыпу людзей з выразнай і параўнальна стабільнай сексуальнай арыентацыяй. Першы вядомы выпадак ужывання слова гомасексуал (1869) належыць аўстрыйскаму публіцысту Карлу М. Кертбені. У 1886 г. Рычард Ф. фон Крафт-Эбінг выдаў кнігу «Psychopathia Sexualis», у якой папулярызаваў гомасексуальнасць як паняцце.
З тых часоў гомасексуальнасць стала прадметам шматлікіх даследаванняў і дыскусій. Гомасексуальнасць першапачаткова прымалася за паталогію, але цяпер гомасексуальнасць найчасцей разглядаецца ў кантэксце біялагічных, псіхалагічных, палітычных, гістарычных і культурных варыяцый сексуальнай практыкі і ідэнтычнасці. Паводле меркавання пэўных грамадстваў, гомасексуальнасць ёсць псіхічным захворваннем. Прававое і сацыяльнае становішча людзей, якія практыкуюць аднаполыя сексуальныя стасункі і (або) ідэнтыфікуюць сябе як гомасексуалы (або геі ці лесбіянкі), істотна розніцца ў розных частках свету і застаецца прадметам гарачых дэбатаў.
Купрэеўка
Купрэ́еўка (, Купреевка) — былая вёска ў Веткаўскім раёне Гомельскай вобласці. Знаходзілася ў падпарадкаванні Веткаўскага раённага Савета дэпутатаў і выканаўчага камітэта.
У 1926—1927 гадах цэнтр Купрэеўскага сельсавета. Скасавана ў 2011 годзе.
Гомасексуальнасць
Этымалогія і ўжыванне паняцця
Паняцце гомасексуалізм (лац. homosexualismus), як і паняцце гомасексуальнасць (ням. Homosexualitat), было ўведзена ў шырокае выкарыстанне ў канцы XIX ст. венгерскім урачом Бенкертам і пазначала палавую цягу індывіда да асоб аднаго з ім полу і сексуальныя сувязі паміж імі.
Тэрміны, выкарыстоўваныя ў беларускай мове для пазначэння паняцця, змяняліся, гэтак жа, як і ўтрыманне гэтых тэрмінаў. Так, выкарыстоўвалася назва «садомскі грэх» (у цяперашні час гэта эўфемізм), пры гэтым меўся ў выглядзе толькі мужчынскі гомасексуалізм. Для азначэння жанчын, мелых схільнасць да свайго полу, ужывалася слова лесбіянка, і паняцці гэтыя не аб’ядноўваліся.
У Малым Энцыклапедычным слоўніку Бракгаўза і Ефрона: «Уранізм, інакш гомасексуалізм, греч., палавая схільнасць да асобы свайго жа полу. Мужчыны, якім уласціва такое палавое скрыўленне, назыв. педэрастамі або ўрнінгамі, жанчыны, маючыя цягу да лесбійскага кахання, наз. трыбадамі».
Як сінонім мужчынскага гомасексуалізму, у слоўніках выкарыстоўваецца слова «педэрастыя», якое ў цяперашні час мае некалькі іншы сэнс.
Гомасексуал(-ка) — чалавек з гомасексуальнай арыентацыяй.
Ад часоў Савецкага Саюза і дагэтуль шырока ўжываюцца таксама формы гомасексуалізм і гомасексуаліст. Іх ужыванне часта нясе негатыўнае адценне, падкрэслівае прыналежнасць да ідэалагічнай групы (пар. сацыялізм, камуніст) і паталагічны характар.
Гомасексуалізм таксама ўжываецца ў значэнні гомасексуальных практыкаў і субкультуры («пеналізацыя / дэкрыміналізацыя гомасексуалізму» — К. Лінхат. Легалізацыя аднаполых шлюбаў: Амерыканская і нямецкая мадэлі / Праўнік, 1(2) — 2006, с. 81) і таксама можа мець падкрэслена негатыўнае адценне.
У сувязі з шматзначнасцю паняцця гомасексуальнасць у навуковай літаратуры апошнім часам прынята карыстацца больш вузкімі тэрмінамі, напр. гомасексуальная арыентацыя, гомасексуальныя паводзіны або адпаведнікам аднаполы, напр. аднаполае партнёрства.
Іншыя тэрміны
Паколькі паняцце гомасексуал і вытворныя ад яго формы першапачаткова ўжываліся ў кантэксце медыцынскай паталогіі, многія людзі гомасексуальнай арыентацыі схільныя ўжываць слова гей (радзей гейка — для азначэння жанчыны, прым. гейскі) і лесбіянка (жанчына гомасексуальнай арыентацыі, прым. лесбійскі).
Словам «підар» часам перакладаюць англійскае queer, якое таксама ўжываюць у запазычанай форме — квір.
У тым самым значэнні, што і гомасексуальнасць, зрэдку ўжываецца слова гамафілія.
МСМ — адпаведнік англійскага MSM (men who have sex with men — мужчыны, якія маюць секс з мужчынамі). Па-англійску ўжываецца ў медыцынскай літаратуры для апісання сексуальных паводзін. Сустракаецца ў беларускім рускамоўным інтэрнэце.
Прыметнік гомаэратычны звычайна ўжываецца ў мастацкім кантэксце для апісання ўсяго, што мае дачыненне да гомасексуальных пачуццяў і эстэтыкі.
Статыстыка
Паводле сусветнага даследавання сексуальных паводзін, праведзенага кампаніяй Durex у 2005, прыблізна 12 % людзей мелі досвед аднаполых сексуальных стасункаў.
Паводзіны, аднак, не заўсёды з’яўляюцца паказчыкам унутранай скіраванасці ў чалавеку. Так, напрыклад, колькасць тых, хто ідэнтыфікуе сябе як асобу з гомасексуальнай арыентацыяй, нашмат меншая за тых, хто меў нават неаднаразовы досвед аднаполага сексу. У монасексуальных асяродках (вязніцы, армія, семінарыі) аднаполыя сексуальныя практыкі распаўсюджаныя шырэй і часта носяць адметны характар, чым па-за імі. Таксама сацыяльны ціск уплывае як на паводзіны, так і самавызначэнне чалавека. Паводзіны і самавызначэнне кепска карэлююць з двума іншымі крытэрыямі, якія выкарыстоўваюцца ў класіфікацыі паводле сексуальнай арыентацыі: на падставе рэгістрацыі пачуццяў (фантазій і жаданняў), і генітальных і мазгавых рэакцый (фізіялагічна вымяральнай узбуджанасці ў адказ на мужчынскія і жаночыя вобразы). Паасобку, ніводны з гэтых крытэрыяў не дае абсалютна верагодных лічбаў. Даследаванні, якія грунтуюцца на рэгістрацыі пачуццяў, выкарыстоўваюцца найбольш часта.
Кансэнсусу пра колькасць людзей з гомасексуальнай арыентацыяй няма. Абагульненая статыстыка даследаванняў, якія кіраваліся крытэрыем рэгістрацыі пачуццяў, кажа, што 2-3,5 % мужчын і 0,5-1,5 % жанчын маюць гомасексуальную арыентацыю.
Біялогія
Існуе шэраг даследванняў, якія паказваюць на магчымыя фактары, што ўплываюць на фарміраванне сексуальнай арыентацыі. Перадусім гэта асаблівасці генетычнага складу дзіцяці і гарманальных працэсаў у целе маці падчас цяжарнасці. Некаторыя навукоўцы лічуць, што «няма падстаў сцвярджаць, што гомасексуальная арыентацыя — вынік паталагічных з’яў». Гены, якія маюць ролю ў фарміраванні сексуальнай арыентацыі, не ідэнтыфікаваныя. Найбольш верагодна, што гэта тыя гены, якія вызначаюць мазгавыя рэакцыі на гармоны або энзімы (ферменты). Існаванне такіх генаў на працягу тысячагоддзяў сведчыць пра тое, што іх прысутнасць можа мець пазітыўную ролю. Найбольш верагодна, што іх захаванне з’яўляецца вынікам дзеяння механізму збалансаванага полімарфізму. Іншыя даследаванні паказваюць на значны ўплыў на фарміраванне сексуальнай арыентацыі прэнатальных (антынатальных, дародавых) гармонаў.
Гомасексуальнасць у Беларусі
Многія беларусы прытрымліваюцца гамафобных поглядаў, пры гэтым маладзейшыя пакаленні больш талерантныя. 61,9 % жыхароў Беларусі ў 2009 г. выказаліся супраць права гомасексуалаў на публічныя акцыі ў абарону грамадзянскіх правоў. Беларускае заканадаўства не дае права на аднаполыя шлюбы ці грамадзянскія партнёрствы, службу ў арміі адкрытым гомасексуалам, адопцыю дзяцей аднаполымі парамі. Таксама адсутнічае антыдыскрымінацыйнае заканадаўства па прыкмеце сексуальнай арыентацыі. Аднаполыя стасункі паміж поўнагадовымі асобамі былі дэкрыміналізаваныя ў 1994 г. У Беларусі існуе некалькі незарэгістраваных праваабарончых і інфармацыйных ЛГБТ ініцыятыў, напрыклад ГейБеларусь.
Хатын (Ровенскі раён)
Хатын (Хоти́н) — вёска ў Ровенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Шпаніўскай вясковай абшчыны.
Ветка (Салігорскі раён)
Ве́тка (, Ветка) — вёска ў Салігорскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.
IC 1208
IC 1208 — галактыка тыпу S0-a (спіральная галактыка) у сузор’і Паўночная Карона.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Іаасаф (Балотаў)
Іаасаф, свецкае імя Іван Ільіч Балотаў ( — ) — епіскап кадзьяцкі.
Выхадзец Цвярской губерні, вучыўся ў цвярской і яраслаўскай семінарыях. Па іх заканчэнні, некалькі гадоў быў настаўнікам угліцкага духоўнага вучылішча і ў 1786 годзе пастрыгся ў Толгскім манастыры, каля Яраслаўля. У 1794 годзе, калі ён быў іераманахам і архімандрытам духоўнай місіі, адправіўся з прадстаўнікамі руска-амерыканскай кампаніі да берагоў Ахоцкага мора і заняўся звяртаннем у хрысціянства тубыльцаў на Кадзьяку. У 1799 годзе Іаасаф быў узведзены ў сан ў епіскапа кадзьяцкага, з тытулам вікарыя Іркуцкай епархіі. Вяртаючыся з Іркуцка, ён загінуў са сваімі спадарожнікамі ў Ахоцкім моры.
Аўтар «Тапаграфічнага, кліматычнага, статыстычнага і маральнага апісання вострава Кадзьяка».
П’евэ-Тарына
П'евэ-Тарына (Pieve Torina) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Мачэрата.
Насельніцтва складае 1377 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 19 чал./км². Займае плошчу 74 км². Паштовы індэкс — 62036. Тэлефонны код — 0737.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Madonna dell'Assunta.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Прэмія Фрэнка Сейдмана
Прэмія Фрэнка Сейдмана (Frank E. Seidman Distinguished Award in Political Economy) — прэмія, якая прысуджалася штогод з 1974 года па 1998 год спецыяльным камітэтам амерыканскіх навукоўцаў эканамісту, што ўнес уклад у палітычную эканомію, які прывёў да паляпшэння дабрабыту чалавецтва.
Прэмія была заснавана П. К. Сейдманам і яго жонкай у памяць аб Фрэнку Сейдмане (1891—1972). Прэмія, якая ўключала і грашовае ўзнагароджанне, ўручалася «тым, хто дасягнуў агульнага разумення ролі дэмакратычных каштоўнасцяў, грамадскіх інстытутаў, дзяржаўнай палітыкі, прыватных прадпрыемстваў і свабодных рынкаў у забеспячэнні эканамічнага дабрабыту і сацыяльнага дабрабыту».
Жвірблі (Ахрэмавецкі сельсавет)
Жві́рблі (, Жвирбли) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ахрэмавецкага сельсавета.
Гісторыя
Перад вайной у вёсцы жыло 33 чалавекі у 8 дварах. У кастрычніку 1943 года гітлераўцамі было спалена 8 дамоў.
Старыя Паддубы
Стары́я Падду́бы (, Старые Поддубы) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Першамайскага сельсавета.
Отніэл Чарлз Марш
Отніэл Чарлз Марш (Othniel Charles Marsh; 1831—1899) — амерыканскі палеантолаг, прафесар палеанталогіі хрыбетных Ельскага ўніверсітэта (1866).
Член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (1874), у 1883—1895 гадах прэзідэнт Акадэміі.
Біяграфія
Отніэл Чарлз Марш нарадзіўся 29 кастрычніка 1831 года ў, штат Нью-Ёрк. У 1860 годзе скончыў Ельскі каледж, затым вывучаў геалогію і мінералогію ў Шефільдскай школе навук, пасля чаго вывучаў палеанталогію і анатомію ў Берліне, Гейдэльбергу і Брэслаў. У 1866 годзе вярнуўся ў Злучаныя Штаты і быў прызначаны прафесарам палеанталогіі хрыбетных Ельскага ўніверсітэта. Ён пераканаў свайго дзядзьку, Джорджа Пібадзі, стварыць пры гэтым універсітэце Музей натуральнай гісторыі Пібадзі.
Кіе (гміна)
Кі́е (Kije) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Піньчоўскага павета Свентакшыскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Кіе. Плошча гміны складае 99,26 км². Станам на 2004 год у гміне Кіе пражывалі 4643 чалавекі, шчыльнасць — 46,8 чал./км².
Юрый Міхайлавіч Багданаў
У друку выступае з 1964 года. Піша на рускай мове. Выйшлі кнігі вершаў «Признак счастья» (1974), «Река времени» (1977), «Взлётное поле» (1981), «Берег вселенной» (1988), а таксама паэма «Красная соль» (альманах "Истоки, Масква, 1983). Перакладае творы беларускіх паэтаў на рускую мову.
Отніэл Чарлз Марш
Біяграфія
У 1868 годзе пачаў раскопкі ў Скалістых гарах. Усяго ён апісаў больш за выкапневых жывёл, у тым ліку  дыназаўраў, уключаючы брантазаўра і апатазаўра (цяпер аднесеных да аднаго роду), трыцэратапса і таразаўра (выдзеленых ім у сямейства цэратапсід), дыпладока, стэгазаўра, алазаўра, надазаўра і інш., а таксама птэразаўраў, ранніх коней, першых птушак (гесперорніс, іхтыорніс) і г. д. Яго імем названы род птушкатазавых дыназаўраў — атніелія.
На ніве пошукаў закамянеласцяў, праславіўся таксама сваёй непрымірымай варожасцю і суперніцтвам з Эдвардам Копам («касцяныя войны»), якая пачалася з таго, што ён паказаў на памылку Копа (пры рэканструкцыі знойдзенага ім плезіязаўра які прыняў хвост жывёлы за шыю).
У 1877 годзе Геалагічнае таварыства Лондана прысудзіла навукоўцу ганаровую ўзнагароду — медаль Бігсбі.
Вучоны памёр 18 сакавіка 1899 года.
Батальён
Батальён — (ад battaglia атрад), асноўнае тактычнае падраздзяленне ў сухапутных і паветрана-дэсантных войсках і марской пяхоце. Звычайна ўваходзіць у склад палка або з'яўляецца асобнай воінскай часткай у складзе злучэння або аб'яднання. Складаецца з трох ці чатырох рот і іншых дапаможных падраздяленняў. Налічвае каля 350-500 чалавек (батальён Беларускай Краёвай Абароны налічваў 600 чалавек).
Існуюць батальёны мотастралковыя (стралковыя, пяхотныя, мотапяхотныя), танкавыя, парашутна-дэсантныя, марской пяхоты, інжынерна-сапёрныя, сувязі, аўтамабільныя і іншыя.
Панцюркізм
Панцюркiзм — рух, якi ўзнiк у 1880-х гадах сярод iнтэлiгенцыi Азербайджана (на той момант частка Расiйскай iмперыi) і Асманскай iмперыi, мэтай якога было культурна-палiтычнае аб’яднанне ўсiх цюркскiх народаў. Сярод даследчыкаў таксама можна сустрэць тэрмін Туранізм, які мае больш шырокае значэнне і распаўсюджваецца не толькі на цюркскія народы. У пэўнай ступені, з’яўленне панцюркізма было адказам на развіццё панславізму і пангерманізму ў Еўропе і паўплывала на паніранізм у Азіі.
XIX стагоддзе
У 1804 г. татарскі тэолаг Габдэнасыр Курсаві напісаў трактат, у якім заклікаў мадэрнізаваць Іслам. Курвазі быў джадзідам (прадстаўніком рэфарматарскай плыні ў Ісламе). Джадзіды заахвочвалі крытычнае мысленне, падтрымлівалі адукацыю і гендарную роўнасць, выступалі за талерантнасць да іншых канфесій, цюркскую культурную еднасць і адкрытасць да культурнай спадчыны Еўропы. Рух Джадзыд быў заснаваны ў 1843 годзе ў Казані. Яго мэтай была паўсвецкая мадэрнізацыя і адукацыйная рэформа, аб’ядноўваючыя цюрак, у першую чаргу, па нацыянальнай ідэнтычнасці.
У Каіры выгнанцамі з Асманскай імперыі, пасля прыпынення канстытуцыі 1876 г. і пераследу ліберальнай інтэлігенцыі новым султанам Абдул-Хамідам II, была выдадзена газета «Цюрк». Гэта першая публікацыя, якая выкарыстала этнічнае абазначэнне як сваю назву.
21 мая 1889 года была заснавана партыя пад назвай «Грамадства асманскага адзінства». Пазней яна аб’ядналася з парыжскай групай младатурак і была пераназвана ў «Асманскае таварыства яднання і прагрэсу» (асман. إتحاد و ترقى‎ — İttihâd ve Terakkî, тур. İttihat ve Terakki). Асноўныя мэты — зруйнаванне рэжыму асабістай улады султана Абдул-Хаміда II, аднаўленне канстытуцыі 1876 года, скліканне парламента і наступная нацыяналістычная уніфікацыя Асманскай імперыі на панцюркісцкай аснове.
XX стагоддзе
Юзуф Акчура ананімна апублікаваў «Тры тыпа палітыкі» (тур.: Üç tarz-ı siyaset) у 1904 г. Гэта самы ранні маніфест агульнацюркскага нацыяналізму. Акчура сцвярджаў, што наднацыянальны саюз, які падтрымлівалі асманы, быў нерэальным. Ён лічыў, што панасламская мадэль мела свае перавагі, але мусульманскае насельніцтва знаходзілася пад уладай каланіяльнай улады, якая, відавочна, была супраць аб’яднання. Ён прыйшоў да высновы, што этнічная турэцкая нацыя запатрабуе вырошчвання нацыянальнай ідэнтычнасці, а менавіта: пантурская імперыя мусіць адмовіцца ад Балкан і Усходняй Еўропы на карысць Сярэдняй Азіі. Першая публікацыя «Тры выгляду палітыкі» мела негатыўную рэакцыю, але яна набыла большую ўплыў пасля трэцяй публікацыі ў 1911 г. у Стамбуле. Тады Асманская імперыя страціла сваю афрыканскую тэрыторыю і неўзабаве магла страціць Балканы, з-за гэтага панцюрскскі нацыяналізм стаў больш верагоднай і папулярнай палітычнай стратэгіяй.
У 1908 г. Камітэт саюза і прагрэсу прыйшоў да ўлады ў Асманскай імперыі, адпаведна дамінантнай стала нацыяналістычная ідэалогія. Гэта супрацьпастаўлялася мусульманскай ідэалогіі, якая, з пункта гледжання младатурак, адносілася да XVI ст, калі султан быў халіфам мусульманскіх зямель. Лідары, якія падтрымлівалі панцюркізм, уцяклі з Расіі ў Стамбул, дзе ўзнік моцны панцюркскі рух; турэцкі панцюркскі рух перарос у нацыяналістычную, этнічна арыентаваную замену халіфата дзяржавай іншага фармата. Пасля падзення Асманскай імперыі з яе шматкультурным і шматнацыянальным насельніцтвам, пад уплывам нацыяналізму младатуркаў, некаторыя спрабавалі замяніць імперыю на ўмоўную цюркскую садружнасць. Такія лідары, як Мустафа Кемаль Атацюрк, прызналі, што такая мэта была немагчымай, замяніўшы панцюркскі ідэалізм нацыяналізмам, накіраваным на захаванне турэцкага народа.
«Журнал турэцкай радзімы» (тур.: Türk Yurdu Dergisi) быў заснаваны ў 1911 г. Акчурай. Гэта было самае важнае панцюркскае выданне таго часу, у якім, разам з іншымі цюркскімі ссыльнымі з Расіі, Акчура спрабаваў прышчапіць свядомасць аб культурным адзінстве ўсіх цюркскіх народаў свету.
У пачатку 1913 г. усю ўладу ў партыі «Яднання і пргрэса» і ў імперыі захапіў трыўмвірат — Энвер-паша, Талаат-паша і Джэмаль-паша. Яны ж пасля сталі галоўнымі ініцыятарамі і арганізатарамі генацыду армян.
Энвер-паша стаў значным фактарам развіцця панцюркізму. Ён займаў пасаду галоўнакамандаючага ў Першую Сусветную вайну. Пазней ён стаў лідарам руху басмачоў, якія выявалі супраць савецкай ўлады ў Сярэдняй Азіі. Падчас Другой сусветнай вайны гітлераўцы арганізавалі туркестанскі легіён, які складаўся галоўным чынам з салдат, якія спадзяваліся развіць пасля вайны незалежную дзяржаву Цэнтральнай Азіі.
Цікавасць да панцюркізму знізілася ў сувязі са стварэннем Турэцкай Рэспублікі ў 1923 г. пад кіраўніцтвам Мустафы Кемаля Атацюрка. У 40-х гадах панцюркскія рухі набылі пэўную дынаміку дзякуючы падтрымцы гітлераўскай Германіі, якая ў ходзе вайны імкнулася выкарыстаць панцюркізм для падарвання савецкана ўплыву і каб дасягнуць рэсурсаў Сярэдняй Азіі. На развіццё пантюркскай і антысавецкай ідэалогіі ў некаторых колах паўплывала нацысцкая прапаганда ў гэты перыяд. Некаторыя крыніцы сцвярджаюць, што Ніхал Ацыз выступаў за нацысцкія дактрыны. Альпарслан Цюркеш, вядучы панцюркіст, у час вайны заняў прагітлераўскую пазіцыю і ўсталяваў шчыльную сувязь з нямецка-фашысцкімі лідарамі ў Германіі. Некалькі агульна-цюркскіх груповак у Еўропе, відавочна, мелі сувязь з нацысцкай Германіяй (альбо яе прыхільнікамі) на пачатку вайны. Туркі ў Румыніі супрацоўнічалі з Румынскай фашысцкай арганізацыяй «Жалезная гвардыя». Нягледзячы на ​​тое, што ўрадавыя архівы Турцыі за гады Другой сусветнай вайны не былі выдадзены, узровень кантактаў можна даведацца з нямецкіх архіваў. У Анкары 18 студзеня 1941 г. быў падпісаны дзесяцігадовы турка-нямецкі дагавор аб сяброўстве. Афіцыйныя сустрэчы амбасадара Нямеччыны Франца фон Папэна з іншымі нямецкімі чыноўнікамі і турэцкімі чыноўнікамі, у тым ліку генералам татарскага паходжання Я. Эркілетам, адбыліся ў другой палове 1941 г. і ў першыя месяцы 1942 г. Турэцкія чыноўнікі задзельнічалі ў іх генерала Алі Фуада Эрдэма і Нуры-Пашу, брата Энвера-пашы.
Панцюркісты ў гэты час не атрымалі падтрымкі з боку ўрада, і 19 мая 1944 г. Ісмет Інёню выступіў з прамовай, у якой асудзіў панцюркізм як «небяспечную і хворую праяву найноўшых часоў», заяўляючы, што Турэцкая рэспубліка «сутыкаецца з варожым уплывам». Да існавання рэспублікі тыя, хто выступаў за гэтыя ідэі «прыняслі толькі непрыемнасці і катастрофу». Ніхал Аціз і іншыя вядомыя панцюркскія лідары былі судзімыя і асуджаныя да турэмнага зняволення за змову супраць урада. Зэкі Велідзі Таган быў асуджаны на 10 гадоў, Рэха Аюз Туркан атрымаў 2 гады, а Ніхал Ацыз атрымаў чатыры гады пазбаўлення волі і 3 гады пакарання ў выгнанні. Іншыя былі асуджаныя на больш мяккія тэрміны ад некалькіх месяцаў да года. Але абвінавачаныя абскардзілі асуджэнні і ў кастрычніку 1945 г. ваенныя касацыйныя суды адмянілі прыгаворы ў дачыненні да ўсіх асуджаных.
Пакуль Эркілет абмяркоўваў ваенныя выпадкі, Нуры-Паша распавёў немцам пра свой план стварэння незалежных дзяржаў, якія былі б саюзнікамі (а не сатэлітамі) Турцыі. Гэтыя дзяржавы павінны былі ўтвораны з цюркамоўнага насельніцтва ў Крыме, Азербайджане, Сярэдняй Азіі, паўночным захадзе Ірана і паўночным Іраку. Нуры-паша прапанаваў дапамагчы гэтай прапагандысцкай дзейнасці. Аднак Турцыя таксама баялася цюркскіх меншасцей у СССР і сказала фон Папену, што не можа далучыцца да Германіі, пакуль СССР не будзе разгромлены. Турэцкі ўрад, магчыма, быў заклапочы савецкай сілай, якая ўтрымлівала краіну ад вайны. На менш афіцыйным узроўні цюркскія эмігранты з СССР адыгралі нават больш сур’ёзную ролю.
XXI стагоддзе
3 кастрычніка 2009 года ў Нахчыване была створана Цюркская рада (азерб.: Türk Şurası; каз.: Түркі кеңесі, Túrki Keńesi; кырг.: Түрк кеңеш; тур.: Türk Keneşi; узб.: Turkiy Kengash, Туркий Кенгаш; англ.: Turkic Council) альбо Савет супрацоўніцтва цюркамоўных дзяржаў (тур.: Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi) — міжнародная арганізацыя, якая ахоплівае некаторыя цюркскія краіны, створаная для ўсебаковага развіцця краін-удзельнікаў. Ідэю стварэння гэтай арганізацыі ўпершыню выказаў прэзідэнт Казахстана Нурсултан Назарбаеў у 2006 годзе.
Генеральны сакратарыят знаходзіцца ў Стамбуле. Краінамі-членамі з’яўляюцца Азербайджан, Казахстан, Кыргызстан, Узбекістан і Турцыя. У цяперашні час Туркменістан не з’яўляецца афіцыйным членам савета з-за яго нейтральнай пазіцыі. Аднак з’яўляецца магчымым будучым удзельнікам савета. Узбекістан заявіў пра намер уступіць у савет 30 красавіка 2018 года і афіцыйна падаў заяўку на членства 12 верасня 2019 года. З канца 2018 года Венгрыя з’яўляецца назіральнікам і неўзабаве можа запатрабаваць паўнавартаснага ўдзелу ў Цюркскай радзе.
Ляскі (Веткаўскі раён)
Ляскі́ (, Лески) — былы пасёлак у Веткаўскім раёне Гомельскай вобласці. Знаходзіўся ў падпарадкаванні Веткаўскага раённага Савета дэпутатаў і выканаўчага камітэта.
Ліквідаваны ў 2011 годзе.
Грыбёл
Грыбёл (, Грибёл) — вёска ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Янкавіцкага сельсавета.
Дэні Родрык
Дэні Родрык (Dani Rodrik; нар., — ) — турэцкі эканаміст, спецыяліст па эканоміцы краін, якія развіваюцца і інстытуцыянальных рэформах, прафесар міжнароднай палітычнай эканоміі Урадавай школы Джона Ф. Кенэдзі пры Гарвардскім універсітэце. Раней быў прафесарам сацыяльных навук ім. Альберта Хіршмана Школы сацыяльных навук пры у Прынстане, Нью-Джэрсі.
Мае шэраг публікацый у галіне міжнароднай эканомікі, эканамічнага развіцця, і палітычнай эканоміі. Адзін з асноўных пытанняў, якія знаходзяцца ў цэнтры яго даследаванняў, — гэта пытанне пра тое, што з'яўляецца добрай эканамічнай палітыкай і чаму некаторыя ўрады больш паспяховыя ў гэтым аспекце, чым іншыя. Асноўныя працы: «Эканоміка вырашае: сіла і слабасць „змрочнай навукі“» (Economic Rules: The Rights and Wrongs of the Dismal Science) і «Парадокс глабалізацыі. Дэмакратыя і будучыню сусветнай эканомікі» (The Globalization Paradox: Democracy and the Future of the World Economy). З'яўляецца таксама сурэдактар акадэмічнага часопіса Global Policy.
Біяграфія
Паходзіць з сям’і сефардских яўрэяў. Пасля заканчэння Robert College ў Стамбуле, ён атрымаў ступень А. Б. (дыплом з адзнакай) у Гарвардскім каледжы, затым ступень доктара філасофіі ў галіне эканомікі за дысертацыю «Даследаванні па тэорыі дабрабыту гандлю і валютнай палітыкі» і ступень магістра дзяржаўнага кіравання у Прынстанскім універсітэце.
Пісаў артыкулы па эканоміцы для турэцкай газеты «Radikal» (з ліпеня 2009 года). З’яўляецца сурэдактарам Review of Economics and Statistics.
Імя Родрыка звязана з, , , і. Дэні Родрык атрымліваў даследчыя гранты ад, Фонду Форда і Фонд Ракфелера.
IC 1209
IC 1209 — галактыка тыпу E-S0 (еліптична спіральна галактыка) у сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Дэні Родрык
Біяграфія
Жанаты з дачкой турэцкага генерала ў адстаўцы, які быў прыгавораны да пажыццёвага зняволення (тэрмін быў скарочаны да 20 гадоў) за ўдзел у меркаваным плане перавароту.
Праца
Яго кніга 1997 года «Глабалізацыя зайшла занадта далёка?» Была названая «адной з найбольш важных эканамічных кніг дзесяцігоддзя» па версіі часопіса «Bloomberg Businessweek».
У сваім артыкуле ён засяродзіўся на трох аспектах супярэчнасці паміж глабальным рынкам і сацыяльнай стабільнасцю, паказваючы на тую дылему, што ўзнікае пры глабалізацыі, якая агаляе лініі разлома паміж нацыянальнымі дзяржавамі, якія маюць магчымасці і капітал для поспеху на глабальным рынку, і тымі дзяржавамі, у якіх няма гэтага перавагі. Такім чынам, гэтая сістэма вольнага рынку становіцца пагрозай сацыяльнай стабільнасці і мясцовых сацыяльных нормаў. У ходзе аналізу Родрык вылучыў тры прычыны гэтых супярэчнасцяў.
Па-першае, напружанасць выклікаецца глабалізацыяй, паколькі памяншэнне колькасці бар’ераў для гандлю і прамых замежных інвестыцый парадаксальна ўсталёўвае новыя межы паміж нацыямі і групамі, якія могуць скарыстацца перавагамі такіх транснацыянальных адносін і якія не ў стане гэта зрабіць. Родрык адносіць да першай катэгорыі высокакваліфікаваных рабочых, прафесіяналаў і тых, хто мае магчымасць рэалізаваць свае сілы ў тых сферах, дзе яны найбольш запатрабаваныя. Другая катэгорыя ўключае, адпаведна, некваліфікаваных працоўных і полуквалифицированных работнікаў, чые пазіцыі ва ўмовах глабалізацыі становіцца ўсё больш хісткімі.
Па-другое, глабалізацыя спараджае канфлікты ўнутры і паміж нацыямі па-над мясцовых сацыяльных нормаў і сацыяльных інстытутаў. Тэхніка і культура ўсё больш стандартуе, і розныя нацыі, як правіла, дэманструюць непрыманне падобных калектыўных нормаў і каштоўнасцяў, распаўсюджаных на міжнародным узроўні ў стандартызаваных формах.
Нарэшце, па-трэцяе, пагроза глабалізацыі ўзнікае, таму што апошняя надзвычай абцяжарвае забеспячэнне нацыянальнымі урадамі сацыяльнага страхавання.
«Свой падыход Д. Родрык лічыць альтэрнатыўным кансенсусу палітыкаў і эканамістаў, якія выступаюць за безумоўную падтрымку глабалізацыі. Погляд Д. Родрыка на глабалізацыю грунтуецца на двух меркаваннях: (1) рынкі і ўрад дапаўняюць, а не замяняюць адзін аднаго; і (2) існуе мноства мадэляў капіталізму, якія спрыяюць эканамічнаму росквіту».
Святлана Міхайлаўна Басуматрава
Святлана Міхайлаўна Басуматрава (,, Гомельская вобласць  — , ) — беларуская паэтэса.
Біяграфія
Аўтар кніг паэзіі «Белая Бярэзіна» (1981), «Кветкі палявыя» (1985), «Званы чалавечнасці» (1988).
Люк Шоу
Люк Пол Хо́ар Шоу (Luke Paul Hoare Shaw;, Кінгстан-апан-Тэмс, Вялікабрытанія) — англійскі футбольны левы абаронца клуба «Манчэстэр Юнайтэд» і нацыянальнай зборнай Англіі.
Клубная кар’ера
У васьмігадовым узросце Люк Шоу пачаў гуляць за акадэмію «Саўтгемптана», у пятнаццацігадовым узросце стаўшы іграком моладзевага складу клуба. Дэбют за дарослы клуб адбыўся 28 студзеня 2012, калі Люку было 16 гадоў. Пасля выхаду «Саўтгемптана» ў найвышэйшы дывізіён Шоу з яшчэ трыма маладымі ігракамі падпісаў свой першы прафесійны кантракт. У першым сезоне Прэм’ер-лігі Шоу згуляў за «Саўтгемптан» 28 матчаў, з іх 25 у чэмпіянаце.
27 чэрвеня 2014 Шоу падпісаў чатырохгадовы кантракт з «Манчэстэр Юнайтэд». Перад пачаткам сезона ён атрымаў траўму, якая вывела яго са строю на месяц. Дэбют іграка ў афіцыйным матчы за «Манчэстэр» адбыўся 27 верасня 2014 ў затнім матчы з «Вест Хэм Юнайтэд».
Міжнародная кар’ера
Упершыню Люк Шоу згуляў на міжнародным узроўні ў 2011 годзе ў складзе зборнай да 16 гадоў. У тым самым годзе згуляў за зборную да 17 гадоў.
27 лютага 2014 Шоу быў выкліканы ў склад дарослай зборнай на таварыскі матч са зборнай Даніі. Ён выйшаў замест Эшлі Коўла пасля перапынку.
Люк Шоу выцясніў Эшлі Коўла са складу на чэмпіянаце свету 2014, пасля чаго апошні скончыў міжнародную кар’еру. Шоу стаў наймаладзейшым удзельнікам чэмпіянату, паўдзельнічаўшы ў апошнім матчы ў групе са зборнай Коста-Рыкі.
Дасягненні
«Манчэстэр Юнайтэд»:
Стралкі (Шчучынскі раён)
Стралкі́ (, Стрелки) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Першамайскага сельсавета.
Міхеевічы (станцыя)
Міхе́евічы (, Михеевичи)  — станцыя Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Крычаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Размешчаны за 1,1 км на паўднёвы захад ад вёскі Каранец, за 3,1 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Міхеевічы; на лініі Крычаў I — Журбін, паміж станцыямі Крычаў I і Клімавічы. Да 12 лістапада 2012 — прыпыначны пункт.
Вялікія Заўшыцы
Вялі́кія За́ўшыцы (, Великие Завшицы) — вёска ў Салігорскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.
Забалоцце (Браслаўскі раён)
Забало́цце (, Заболотье) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ахрэмавецкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Ёды Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Комплекс Уапока
Комплекс Уапока (Complejo Huapoca) — група археалагічных помнікаў на захадзе мексіканскага штата Чыўаўа. Знаходзіцца прыкладна ў 18 км (па карце; прамая дарога, з прычыны перасечанай мясцовасці, адсутнічае) на захад ад г. Мадэра паблізу тэрмальных крыніц курорта Уапока на аднайменнай рацэ.
Тут выяўлены некалькі групаў дамоў. Некаторыя групы складаюцца з пячорнага жылля з пярэдняй глінабітнай сцяной, іншыя — з аналагічных дамоў пад навісаючымі скалістымі выступамі. Па архітэктурнай традыцыі і знаходках комплекс Уапока блізкі культурным традыцыям Магаён і Анасазі. Падрабязныя раскопкі да гэтага часу не праводзіліся.
Важнейшыя з груп комплексу, даступныя ў дадзены час для турыстаў:
Эстоніка
«Эсто́ніка» (Estonica) — онлайнавая энцыклапедыя на тэмы, звязаныя з Эстоніяй.
Праект быў распрацаваны Інстытутам Эстоніі. Пачынаючы з 2000 года стварэнне і развіццё сеткавай энцыклапедыі «Эстоніка» было фінансавана фондам «Скачок тыгра», Фондам развіцця прадпрымальніцтва, Саветам па падатку на азартныя гульні і пасольствам Швецыі (ў рамках праекта пасольства «Год Балтыйскіх краін»).
Матэрыялы «Эстонікі» даступныя на эстонскай, англійскай і рускай мовах.
Усе матэрыялы энцыклапедыі могуць быць выкарыстаныя паўторна на ўмовах ліцэнзіі Attribution-NonCommercial-ShareAlike License.
Гродзіск Велькапольскі
Гродзіск Велькапольскі (Grodzisk Wielkopolski, Grätz) — горад на захадзе Польшчы. Размешчаны за 350 км на захад ад Варшавы і за 50 км на паўднёвы захад ад Познані. Адміністрацыйны цэнтр Градзіскага павета Велікапольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Гродзіск Велькапольскі. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 18,21 км². Насельніцтва 14,7 тыс. чалавек.
П’ёрака
П'ёрака (Pioraco) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Мачэрата.
Насельніцтва складае 1231 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 65 чал./км². Займае плошчу 19 км². Паштовы індэкс — 62025. Тэлефонны код — 0737.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Кіева Крулеўске (гміна)
Кіе́ва Круле́ўске (Kijewo Królewskie) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Хэлмінскага павета Куяўска-Паморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Кіева Крулеўске. Плошча гміны складае 71,8 км². Станам на 2010 год у гміне Кіева Крулеўске пражывалі 4476 чалавек, шчыльнасць — 62,3 чал./км².
Грыбова
Грыбо́ва (, Грибово) — вёска ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Янкавіцкага сельсавета.
Міхнава (прыпыначны пункт)
Мі́хнава (, Михново)  — прыпыначны пункт Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Міхнава; на лініі Орша-Цэнтральная — Лепель, паміж прыпыначным пунктам Адроўка і прыпыначным пунктам Шыбекі.
IC 1210
IC 1210 — галактыка тыпу Sab (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Полк
Полк, састарэлае рэгімент -- вайсковая часць, асноўная тактычная і адміністрацыйна-гаспадарчая адзінка ў розных відах узброеных сіл і родах войск многіх дзяржаў. Прызначаны для выканання баявых задач у складзе вайсковага злучэння, а таксама самастойна. У залежнасці ад прыналежнасці да роду войск, полк можа весці агульнавайсковы, марскі або паветраны бой або забяспечваць ваенныя дзеянні (напрыклад, полк інжынерных войскаў, войскаў сувязі і інш.).
Геаграфія КНДР
КНДР — дзяржава ва Усходняй Азіі ў паўночнай частцы Карэйскага паўвострава. Плошча 120 тыс км². Па рацэ Амнакан (кітайская назва Ялуцзян) мяжуе з Кітаем на поўначы. Самы паўночны ўчастак мяжы з Кітаем праходзіць па рацэ Туманган, на ніжняе цячэнне якой на паўночным усходзе прыпадае 17-кіламетравая мяжа з Расіяй. На поўдні мяжуе з Рэспублікай Карэя і аддзяляецца ад яе цяжкафартыфікаванай дэмілітарызаванай зонай. З захаду абмываецца водамі Жоўтага мора, з усходу — Усходне-Карэйскі залівам Японскага мора, якое ў Карэі вядома як Усходняе мора.
Полк
Полк звычайна складаецца з камандавання (штаба) і некалькіх батальёнаў (дывізіёнаў, эскадрылій і пад.), падраздзяленняў баявога, тэхнічнага і тылавога забеспячэння. Ва ўзброеных сілах некаторых дзяржаў (колішні СССР, Расія і інш.) палкі атрымліваюць уласныя нумары і баявыя сцягі.
Геаграфія КНДР
Рэльеф
Горы займаюць чатыры пятых тэрыторыі КНДР. Горы высокія і нізкія, раздзеленыя, як правіла, вузкімі і глыбокімі далінамі. Мараплаўцы даўніх часоў адзначалі, што праз сіметрычныя валы горных хрыбтоў, карэйская зямля нагадвае ім мора ў вялікім хваляванні. Менавіта ў КНДР горы дасягаюць максімальных для Карэйскага паўвострава вышынь — у Паўднёвай Карэі няма гор вышэй за 2000 м! На поўначы краіны знаходзяцца Паўночная-Карэйскія горы з найвышэйшым пунктам усёй Карэі гарой Пэктусан (2744 м) на мяжы з Кітаем. Пэктусан (або Пэкту) — патэнцыйна актыўны вулкан, свяшчэнная гара для абедзьвух Карэй, — чароўным чынам уплецены і ў міфалогію Кімаў. Далей на поўдзень ляжаць Усходне-Карэйскія горы (Тхэбэк), што прасціраюцца да самага поўдня паўвострава. Але менавіта на КНДР прыпадае іх самая прыгожая частка — "алмазныя горы" Кымгансан, вядомыя маляўнічымі краявідамі. Раўнінныя ўчасткі займаюць каля 20 % краіны, пераважна на захадзе, па ўзбярэжжы Жоўтага мора. Нягледзячы на становішча ў складкаватым поясе, Паўночную Карэю амаль не закранаюць землятрусы, што хранічна назаляюць суседнім паўночна-ўсходняму Кітаю і Японіі.
Полк
Паняцце полк вядомы на Русі прынамсі з 10 ст. (: старажытнарускі баявы парадак), рэгімент у Заходняй Еўропе прынамсі з 16 ст. (: гуф, харугва).
Геаграфія КНДР
Карысныя выкапні
Карысныя выкапні: антрацыт і буры вугаль, жалезная руда, каляровыя металы (вальфрам, цынк, свінец, золата, нікель, малібдэн), магнезіт, графіт. Маюцца 124 прыродныя гарачыя крыніцы.
Клімат
Клімат умераны мусонны. Зімой халодныя патокі паветра з кантынента прыносяць сухое марознае надвор'е. Летам тэрыторыя знаходзіцца пад уплывам акіянічных паветраных мас, якія прыносяць ападкі. Тэмпература паветра ў студзені каля −11 °C, у ліпені каля 23 °C. Ападкаў ад 600 мм на паўночным захадзе да 1100—1400 мм на астатняй тэрыторыі.
Рэкі
Рэкі горныя, багаты на гідраэнергію. Найбольшыя з іх Тэданган, Туманган. Рака Амнанкан (кітайская назва Ялуцзян) дэмаркуе карэйска-кітайскую мяжу і з'яўляецца самай доўгай карэйскай рэчкай (790 км).
Расліннасць і жывёльны свет
Калісьці лясы займалі тэрыторыю ў 9 млн гектараў. Пачынаючы з 1985 года, паводле дадзеных касмаздымкаў, Паўночная Карэя страціла 40 % лясоў. Сёння лясамі пакрытыя пераважна стромкія схілы гор. Растуць даурская лістоўніца, карэйскі кедр, аянская елка, чырвоная хвоя. Дрэвы перавіты ліянамі, у падлеску шмат папарацей, бамбуку. З лекавых раслін найбольш вядомы жэньшэнь. Жывёльны свет добра захаваўся ў гарах: водзяцца лісіцы, кабаны, гаралы, казулі, плямістыя алені, ізюбры, каланкі, часам можна сустрэць леапарда, рысь і белагрудага мядзведзя. Мора багатае рыбай, трэпангамі, кальмарамі. Створаны рэзерваты — Хвангпо, Янгам.
Бярсо
Бярсо (ад berceau) — садова-паркавае збудаванне. Складаецца з драўлянага або металічнага каркаса ў выглядзе тунэлю, і шматгадовых раслін, якія абвіваюць яго. Унутры бярсо робяць шпацырную дарожку. Часам бярсо не зусім правільна называюць трыльяжам.
Гісторыя
Бярсо з’явіліся ў XVI стагоддзі ў Францыі. На тэрыторыі сучасных Украіны і Расіі патрапілі ў часы Пятра. Так, вядомыя бярсо ў Верхнім парку Пецяргофа, ва Уласным садзе Гатчынскага парку, у парку музея-сядзібы Архангельскае. Бярсо можа быць як самастойным элементам ландшафту, так і служыць пераходным тунэлем, які злучае асобныя пергалы, альтанкі, паркавыя пабудовы. Матэрыялам для каркасу бярсо звычайна служыць метал ці дрэва, але часам замест апор стаяць цагляныя слупы і нават каменныя калоны. Асаблівы эфект дае размяшчэнне на выхадзе з цяністага бярсо статуі або кветніка.
Паходжанне назвы
Назва «бярсо» (berceau) з’явілася ў французскай мове, верагодна, за знешняе падабенства арак тунэлю з пастаўленай нізам дагары калыскай для немаўлят (berceau). Таксама існуе словазлучэнне voûte en berceau («скляпенне-калыска»), ужываецца як архітэктурны тэрмін. Магчыма і змешванне з сугучным словам arceau («арачка»), якое паходзіць ад слова arc («арка», «лук», «дуга»).
Скачок тыгра
Скачок тыгра (Tiigrihüpe) — дзяржаўны праект, у рамках якога адбывалася развіццё і пашырэнне камп'ютарнай і сеткавай інфраструктуры ў Эстоніі, асабліва ў галіне адукацыі. Ідэя праекту ўпершыню была прапанавана ў 1996 годзе тагачасным паслом Эстоніі ў ЗША Тоамасам Хендрыкам Ільвесам і міністрам адукацыі Яакам Аавіксаам.
Істотным эфектам праекта стала прадастаўленне доступу ў Інтэрнэт для ўсіх школ Эстоніі, а таксама абсталяванне і абнаўленне камп'ютарных класаў: на змену маральна састарэлым камп'ютарам з АС CP/M прыйшлі IBM-сумяшчальныя камп'ютары.
Пасля кібератак супраць Эстоніі сеціўная бяспека была аб'яднаная з ваеннай дактрынай. Паспяховы вынік прывёў да ідэі стварэння ў Таліне Кааператыўнага кібернетычнага абароннага цэнтра майстэрства з удзелам НАТА. Гэты праект атрымаў назву «Абарона тыгра» (Tiigrikaitse).
Дывізія
Дывізія (ад divisio — дзяленне, падзел) — асноўнае тактычнае злучэнне ва ўзброеных сілах большасці дзяржаў. Прызначана для вядзення агульнавайсковага, марскога або паветранага бою ў складзе корпусу, арміі або іншых фарміраванняў, а ў пэўных выпадках і самастойна.
Звычайна дывізія складаецца з некалькіх палкоў (брыгад) або батальёнаў некалькіх родаў войскаў (сіл), частак і падраздзяленняў спецыяльных войскаў і тылу.
Кнігазбор
«Кнігазбор» — прыватнае выдавецкае ўнітарнае прадпрыемства, якое ажыццяўляе выпуск мастацкай, навукова-папулярнай, вытворча-практычнай, даведачнай літаратуры.
Гісторыя
17 сакавіка 1995 года выбітнымі беларускімі дзеячамі культуры і навукі быў заснаваны Міжнародны Фонд «Беларускі кнігазбор», галоўнай мэтай якога было — збор матэрыялаў і падрыхтоўка да друку аднайменнага 200-томнага кніжнага праекта. Ідэя была распрацавана беларускім пісьменнікам і літаратуразнаўцам Кастусём Цвіркам. У сувязі са змяненнямі ў заканадаўстве ў 2006 годзе грамадскія аб’яднанні больш не маглі займацца камерцыйнай дзейнасцю і Управа МГА «Белкнігазбор» прапанавала выканаўчаму дырэктару аб’яднання Вінярскаму Г. Д. зарэгістраваць самастойнае выдавецтва «Кнігазбор», якое б працягвала выдавецкую справу «Беларускага кнігазбора». У лютым 2006 ПУП «Кнігазбор» было зарэгістравана, а з мая 2006, атрымаўшы ліцэнзію, пачало самастойную выдавецкую дзейнасць.