cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Рэвільяхіхеда
Геаграфія
Даўжыня вострава — 89 км, найбольшая шырыня — 48 км, плошча — 2755 км². З'яўляецца 12-м па велічыні востравам ЗША і 166-м у свеце. На ўсходзе аддзелены ад мацерыка пралівам Бем-Канал шырынёй у самай вузкай частцы 1,5 км, на поўдні ад вострава Анет пралівамі Рэвільяхіхеда і Нікалс-Пэссэдж.
Гісторыя
Першым еўрапейцам, які ўбачыў востраў, быў іспанскі даследчык Хасінта Кааманья ў 1792 годзе. У наступным годзе Джордж Ванкувер даў востраву назву ў гонар Хуана Вісэнтэ дэ Гюэмеса, 2-га графа Рэвільяхіхеда, тады віцэ-караля Новай Іспаніі (Мексікі).
Эканоміка
Асноўныя заняткі жыхароў вострава — рыбалоўства (Кетчыкан, акрамя іншага, называюць «Сусветная сталіца ласося» ), лесанарыхтоўка, вытворчасць кансерваў. На суседнім востраве Гравіна дзейнічае аэрапорт Кетчыкан.
Гарадзецкі сельсавет (Рагачоўскі раён)
Гарадзе́цкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рагачоўскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 года вёска) Гарадзец.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Гарадзецкага раёна Бабруйскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Рагачоўскага раёна. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Рагачоўскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Вішанскага сельсавета. 14 красавіка 1960 года да сельсавета далучана частка скасаванага Маластралкоўскага сельсавета (4 населеныя пункты: вёскі Вялікія Стралкі, Замокраўе, Каменка Стралкоўская і Малыя Стралкі).
Раманькы
Раманькы (Романьки́) — вёска ў Казэлэцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Асцёрскай гарадской абшчыны.
Рубеж (Лагойскі раён)
Рубе́ж (, Рубеж) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акалоўскага сельсавета.
Да 30 студзеня 1976 года вёска ўваходзіла ў склад Прусевіцкага сельсавета.
Родны край (1933)
«Родны край» — газета, орган Таварыства беларускай асветы. Выдавалася з 1 студзеня 1933 да 29 лістапада 1936 у Вільні на беларускай мове. У 1933 г. выходзіла 2 разы на месяц, з 1934 г. — раз на тыдзень. Рэдактары М. Сіняўскі, А. Флёраў (з 1936). Выдаўцы С. Кароль, М. Шчасны. Выйшлі 104 нумары. Забаронена польскімі ўладамі.
Тэматыка
Мела культурна-асветніцкі кірунак. Паслядоўна адстойвала права беларускай меншасці ў Польшчы на нацыянальную школу і асвету (перадавіцы «Найважнейшая справа», «Як дамагацца роднай школы», «Нясіце кніжку вёсцы», «Пазнавайце родны край», «Патрыятызм дае сілу народу»), закранала сацыяльна-грамадскія праблемы (арт. «Новая спроба асадніцтва», «Хто на гэтым выйграе?», «Палажэнне вёскі», «Аб выбарах у самаўрады», «3 царкоўна-рэлігійнага жыцця» і інш.). Шэраг матэрыялаў гістарычна-пазнавальнага характару прысвяціла канцлеру ВКЛ Л. Сапегу, палітычнаму дзеячу І. Луцкевічу, агляду гісторыі беларускага нацыянальна-вызваленчага руху. Інфармавала пра факты беларускага культурна-грамадскага жыцця ў Чэхаславакіі, Латвіі, Літве, БССР і Заходняй Беларусі, у т.л. пра суды над Б. Тарашкевічам, т.зв. Маладой Грамадой (пісьменнікамі В. Таўлаем, П. Пестракам, А. Іверсам і інш.). У рубрыцы «Палітычная хроніка» асвятляла падзеі ў свеце. На старонках газеты змешчаны літаратурныя і публіцыстычныя творы М. Машары, М. Краўцова, М. Засіма, І. Маразовіча (псеўд. Б. Бароўскі), Х. Ільяшэвіча, манаграфічнае даследаванне жыцця і творчасці Ядвігіна Ш., пераклады на беларускую мову асобных твораў А. Купрына, братоў Тур, Ю. Горліс-Горскага. Друкавала парады па земляробстве і агародніцтве.
Стабна (Смаленскі раён)
Стабна (Стабна) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Насельніцтва — 128 жыхароў (2007).
Назва
Назва вёскі ад назвы рэчкі Стабна (прыток Дняпра), на якой паселішча знаходзіцца. Рачная назва Стабна балцкага паходжання, ад балцкага stabin- «каменны, камяністы», звязанага з прускім stabis «камень».
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 9 км на поўнач ад Смаленска, ля аўтадарогі Смаленск — Холм — Дзямідаў, на правым беразе ракі Стабна. Уваходзіць у склад Стабенскага сельскага паселішча. Аўтобусныя зносіны са Смаленскам.
Эканоміка
Аптэка, Смаленская цэнтральная раённая бальніца, санаторый-прафілакторый Смаленскага аўтаагрегатнага завода, крамы. Смаленская мытня, склады часавага захоўвання.
Анатоль Леанідавіч Верабей
Анатоль Леанідавіч Верабей (нар., вёсцы Вайнілавічы, Мастоўскі раён, Гродзенская вобласць) — беларускі крытык, літаратуразнавец.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і настаўнікаў. Скончыў у 1972 годзе філалагічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Працаваў у 1972—1974 гадах навуковым супрацоўнікам Інстытута мовазнаўства імя Якуба Коласа АН БССР. Пасля заканчэння аспірантуры пры Інстытуце літаратуры імя Янкі Купалы АН БССР (1974) — навуковы супрацоўнік гэтага інстытута (1977—1990). З 1990 г. — дацэнт кафедры беларускай літаратуры Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Кандыдат філалагічных навук. Сябра СП СССР з 1988 г.
Навуковая дзейнасць
У друку выступае з 1976 года як крытык і літаратуразнавец. Выдаў кнігі «Максім Танк і польская літаратура» (1984), «Жывая повязь часоў; Нарыс творчасці Уладзіміра Караткевіча» (1985), «Беларуска-рускі паэтычны ўзаемапераклад 20-30-х гадоў» (1990), брашуру «Паэзія Максіма Танка» (1983). Удзельнічаў у выданні творчай спадчыны П.Пестрака (Збор твораў у 5 тамах, т. 3, 1985), У.Хадыкі («На ўзвеях дзён», 1986), У.Караткевіча (Збор твораў у 8 тамах, 1987—1991).
Мікалай Мікалаевіч Радзівіл
Імя Мікалай Мікалаевіч Радзівіл насілі:
Рэвільяхіхеда (праліў)
Рэвільяхіхеда Чанэл (Revillagigedo Channel) — праліў у архіпелагу Аляксандра (штат Аляска). Даўжыня 56 км. Прасціраецца на паўночны захад ад праліва Дыксан-Энтранс паміж мацерыком на ўсходзе, востравам Рэвільяхіхеда на поўначы, астравамі Дзюк і Анет на паўднёвым захадзе. З’яўляецца часткай Унутранага Праходу ў Кетчыкан.
Праліў атрымаў сваю назву ў 1793 годзе ў гонар Хуана Вісэнтэ дэ Гюэмеса, 2-га графа Рэвільяхіхеда, віцэ-караля Новай Іспаніі.
Маяк Tree Point Light — важная дапамога ў навігацыі ў праліве.
Orchidoideae
Orchidoideae — падсямейства травяністых раслін сямейства. У склад падсямейства ўваходзіць больш за дзвесце родаў і амаль чатыры тысячы відаў. злева|міні|250px|Падсямейства Orchidoideae: будова кветкі на прыкладзе [[Пальчатакарэннік бузінны|пальчатакарэнніка бузінннага:
1 — пялёсткі, 2 — калонка, 3 — пылавік (кожная з двух яго частак змяшчае паліній, каўдыкулу і прыліпальца), 4 — стамінодый (стэрыльная тычынка), 5 — дзюбка (адна з яе функцый — перашкаджаць самаапыленню), 6 — губа (відазменены пялёстак), 7, 8-часткі іншай кветкі, 9 — слупок.]]
Біялагічнае апісанне
Шматгадовыя, невялікія наземныя, часам эфемероідныя, вельмі рэдка эпіфітныя або сапрафітныя травы з прамым травяністым сцяблом.
Корні сакавітыя, нешматлікія, у аснове часта патоўшчаныя, у многіх відаў утвараецца сферычны клубнепадобны запасальны орган — сцяблокаранёвы тубероід.
Лісце канвалютнае, кондуплікатнае, спіральна размешчанае.
Суквецце — тэрмінальная простая гронка або колас.
Кветкі разнастайнай афарбоўкі, па велічыні ад дробных да сярэдніх, спіральна размешчаныя, рэзка зігаморфныя, часцей за ўсё рэсупінатныя.
Губа вельмі разнастайная па форме і будове. Сустракаюцца выпадкі, калі губа рухома сучляняецца з калонкай і здольная рэзка мяняць сваё становішча ад дотыку, утвараючы падабенства пасткі для дробных насякомых апыляльнікаў. У прадстаўнікоў родаў, , , , губа нясе складаны комплекс прыкмет, якія забяспечваюць апыленне кветак перапончатакрылымі праз.
Пылавік прамы, кароткі, шырокай асновай зрастаецца з калонкай. Радзей адагнуты ад калонкі ці перавернуты. Пылок сабраны ў невялікія пакеты, утворае палінарыі з добра развітай каўдыкулай, якая злучана з прыліпальцам.
Палініеў — 2—4. Стамінодыеў — 2.
Калонка звычайна кароткая. Рыльца суцэльнае або з 2 доляй. Завязь 1-гнёздавая.
Плод — сухая каробачка. Насенне дробнае, шматлікае, верацёнападобнае.
Трыбы
Падсямейства змяшчае наступныя трыбы
Роды
Агульная колькасць родаў у падсямействе — больш за дзвесце. Ніжэй прыведзены поўны спіс гэтых родаў па дадзеных сайта Germplasm Resources Information Network :
Алгабас (Уланскі раён)
Алгабас — сяло ў Уланскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Базанбайскай сельскай акругі. Код КАТА — 636257200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 586 чалавек (303 мужчыны і 283 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 520 чалавек (257 мужчын і 263 жанчыны).
Ophrys exaltata
Ophrys exaltata — від наземных архідэй сямейства.
Станавішча
Станаві́шча (, Становище) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акалоўскага сельсавета.
Да 30 студзеня 1976 года вёска ўваходзіла ў склад Прусевіцкага сельсавета.
Ophrys exaltata
Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання
Від родам з паўночна-ўсходняй Іспаніі, Сіцыліі, Італіі і Харватыі, дзе расце на лугах, гарыгах, у, абочынах, закінутых пасевах і адкрытых лясах на вышыні да 800 метраў.
Батанічнае апісанне
Гэта сярэдняга памеру від, які аддае перавагу прахалоднаму клімату. Гэта наземная архідэя, якая цвіце вясной густым, амаль друзлым суквеццем даўжынёй 32 см з кветкамі даўжынёй ад 4 да 15 3 см.
Бір (Казэлэцкі раён)
Бір (Бір) — вёска ў Казэлэцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Дэснянскай пасялковай абшчыны.
Маластралкоўскі сельсавет
Маластралко́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рагачоўскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Вялікія Стралкі.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Гарадзецкага раёна Бабруйскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Малыя Стралкі. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Рагачоўскага раёна. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Рагачоўскім раёне БССР. З 12 лютага 1935 года ў складзе Доўскага раёна, які 5 красавіка 1935 года перайменаваны ў Журавіцкі раён, з 5 красавіка 1936 года ў складзе Рагачоўскага раёна. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. У 1939 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Красніца. 16 ліпеня 1954 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Вялікія Стралкі. 14 красавіка 1960 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Гарадзецкага (4 населеныя пункты: вёскі Вялікія Стралкі, Замокраўе, Каменка Стралкоўская і Малыя Стралкі) і Гадзілавіцкага (3 населеныя пункты: вёскі Княжынка, Красніца і Куставіца) сельсаветаў.
Затока (Адэская вобласць)
Затока (Затока) — пасёлак гарадскога тыпу ў Білгарад-Дністроўскім гарадскім савеце Адэскай вобласці Украіны на беразе Чорнага мора, Днястроўскага і Будацкага ліманаў. Курорт.
Наяўнасць пяшчанага пляжу шырынёй у 50 метраў і даўжынёй у 5 кіламетраў, мелкаводдзе зрабілі Затоку адным з папулярных месцаў адпачынку жыхароў Украіны, Малдовы і Беларусі. У Затоцы дзейнічаюць дзясяткі баз адпачынку.
Геаграфічнае палажэнне
Паўднёвая частка пасёлка размешчана на вузкай пясчанай Будацкай касе, якая аддзяляе Чорнае мора ад Будацкага лімана, астатняя частка - на больш доўгай Караліна-Бугазскай касе паміж Чорным морам і Днястроўскім ліманам. Такім чынам, цэнтральны раён пасёлка ляжыць у той частцы вобласці, якая цалкам ахоплівае гістарычны рэгіён Буджак, а два іншых — на поўнач — размешчаны на землях, якія ў часы Асманскай імперыі называліся Едзісан. Клімат умерана-кантынентальны, мяккі.
Тэрыторыя і транспарт
Затока падзяляецца на тры тэрытарыяльныя раёны:
Уздоўж усяго населенага пункта праходзіць адгалінаванне ад шашы E87-Н33 Адэса - Манашы, а таксама чыгуначная галіна Адэса — Ізмаіл — Беразіно.
Курсіруюць пасажырскія цягнікі Кіеў — Адэса — Ізмаіл і Адэса - Ізмаіл / Беразіно, а таксама прыгарадныя цягнікі Адэса — Белгарад-Дністроўскі (6 пар летам і 3 пары зімой). Такім чынам, ёсць пастаянная чыгуначная камунікацыя з раённым, абласным цэнтрамі і з Кіевам.
Улетку, падчас турыстычнага сезону аўтобусных маршрутаў становіцца больш. Чыгуначны і аўтобусны транспарт з'яўляецца асноўным транспартам у пасёлку. З чэрвеня 2009 г. (на летні перыяд) адноўлена курсіраванне рачнога транспарту паміж прычаламі Бугаз і Белгарад-Днястроўскі.
Гісторыя
Паселішча Затока заснавана ў 1827 г. з прычыны ўстаноўкі на Цараградскім вусце навігацыйнага знака (маяка). У 1850 г. дырэкцыяй чарнаморскіх маякоў было прынята рашэнне Днястроўска-Царградскаму знаку з 21 верасня 1851 г. прысвоіць статус маяка на чале з лоцмайстрам і камандай матросаў у 6 чалавек. У 1877 г. маяк рэканструявалі. Замест драўлянага збудавання пабудавалі вежу вышынёй 16 м з ліхтарнымі памяшканнямі, у якой была ўсталяваная лінза Фрэнэля з газажаравай устаноўкай. Маяк мае статус помніка.
У сакавіку 1918 г. Бесарабію акупавала Румынія, а ў красавіку афіцыйна абвешчана аб уваходжанні гэтых зямель у склад Каралеўства Румынія. Вусцем Днястра пралягла новая дзяржаўная мяжа. Паўднёвая частка заліва (Бугаз) належала Румыніі, паўночная - СССР. 28 чэрвеня 1940 г. Бесарабія ўвайшла ў склад СССР. У 1941-1944 гг. гэтыя землі ўваходзілі ў румынскі акупацыйны раён. 21-22 жніўня 1944 г. працягвалася Днястроўская дэсантная аперацыя, у выніку якой пасёлак быў вызвалены.
14 лістапада 1945 г. сяло Бугаз перайменавана ў сяло Затока. У 1945 г. ў доме № 3 на вул. Плаўневай адкрылі новую школу. У 1953 г. у бараках, якія засталіся пасля будаўнікоў моста, размясцілася пачатковая школа. 5 снежня 1955 г. пабудаваны развадны чыгуначны мост праз Цараградскае вусце, якое злучае Днястроўскі ліман і Чорнае мора.
Касачыўка
Касачыўка (Косачі́вка) — вёска ў Казэлэцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Дэснянскай пасялковай абшчыны.
Нікалас Бет
Нікалас Бет ( — ) — кенійскі лёгкаатлет, бягун на дыстанцыі 400 метраў з бар’ерамі. Сярэбраны прызёр чэмпіянату Кеніі ў 2013, 2014 і 2015 гадах, а таксама бронзавы прызёр у 2011 годзе. На адборачным чэмпіянаце Кеніі 2015 года стаў пераможцам. Выступаў на Гульнях Садружнасці 2014 года, але не змог выйсці ў фінал.
У фінале чэмпіянату свету 2015 года ў Пекіне пабіў нацыянальны рэкорд 22-гадовай даўніны, прабегшы за 47,79. Папярэдні рэкорд быў усталяваны Эрыкам Кетэрам у 1993 годзе.
28-гадовы лёгкаатлет Нікалас Бет разбіўся на машыне. Трагедыя адбылася 8 жніўня, праз дзень пасля таго, як бягун вярнуўся ў родную Кенію пасля чарговых спаборніцтваў.
Керан Клемент
Керан Стэфан Клемент (Kerron Stephon Clement, род. г., Порт-оф-Спейн, Трынідад і Табага) — амерыканскі лёгкаатлет, які выступае ў бегу на 400 метраў і 400 метраў з бар’ерамі. Двухразовы алімпійскі чэмпіён, 4-кратны чэмпіён свету. Экс-рэкардсмен свету на дыстанцыі 400 метраў у памяшканні.
Нарадзіўся ў горадзе Порт-оф-Спейн, Трынідад і Табага. У 1998 годзе разам з сям’ёй пераехаў у штат Тэхас, ЗША. У чэрвені 2004 года атрымаў амерыканскае грамадзянства. З 2003 па 2007 гады вучыўся ва ўніверсітэце Фларыды. На чэмпіянаце свету сярод юніёраў 2004 года выйграў 2 залатыя медалі; стаў чэмпіёнам у бегу на 400 метраў з бар’ерамі, а таксама з новым сусветным рэкордам стаў чэмпіёнам свету ў эстафеце 4 × 400 метраў. На чэмпіянаце нацыянальнай студэнцкай асацыяцыі 2005 года ў бегу на 400 метраў ўсталяваў сусветны рэкорд — 44,57, перасягнуўшы дасягненне легендарнага Майкла Джонсана. У 2005 і 2006 гадах станавіўся чэмпіёнам ЗША ў бегу на 400 метраў з / б. У 2007 годзе заняў 2-е месца ў бегу на 400 метраў на міжнародных спаборніцтвах DN Galan ў Стакгольме, усталяваўшы пры гэтым асабісты рэкорд — 44,48.
Няўдала выступіў на чэмпіянаце свету 2011 года. У бегу на 400 метраў з бар’ерамі змог дайсці да паўфіналу, у якім заняў апошняе месца з вынікам 52,11.
Бенеціцы
Бенеціцы (Benetice) — колішняя вёска, цяпер у межах горада Светла-над-Сазавай края Высачына ў Чэхіі.
Кароп'е
Кароп'е (Коро́п'є) — вёска ў Казэлэцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Дэснянскай пасялковай абшчыны.
Юкан (рака)
Ю́кан (Yukon River) — рака ў Паўночнай Амерыцы, у ЗША і Канадзе.
Даўжыня 3700 км. Вадазбор 855 тыс. км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 6,5 тыс. м³/сек.
Найбуйнейшы левы прыток — Танана, правы прыток: Порк'юпайн.
Фелікс Санчэс
Фелікс Санчэс (ісп. Félix Sánchez, нар. года,, ЗША) — дамініканскі лёгкаатлет, які спецыялізуецца ў бегу на 400 метраў з бар’ерамі. Двухразовы алімпійскі чэмпіён 2004 і 2012 гадоў на дыстанцыі 400 м з/б. Уладальнік першага алімпійскага золата для Дамініканскай Рэспублікі. Двухразовы чэмпіён свету (2001 і 2003).
Фелікс нарадзіўся ў Нью-Ёрку, але выступае за зборную Дамініканскай Рэспублікі, бо яго бацькі нарадзіліся на Дамінікане. Скончыў Універсітэт Сан-Дыега. У 1999 годзе паступіў ва Універсітэт Паўднёвай Каліфорніі. У перыяд з 2001 па 2004 гады выйграў 43 спаборніцтвы запар. У 2002 годзе выйграў Залатую лігу IAAF, за перамогу атрымаў галоўны прыз — 1 мільён долараў ЗША.
Лепшы лёгкаатлет свету па версіі часопіса Track & Field News 2003 года.
Старынкі (Лагойскі раён)
Стары́нкі (, Старинки) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акалоўскага сельсавета.
Акцябрскі (Бранскі раён)
Акцябрскі (Октя́брьский) — пасёлак у Бранскім раёне Бранскай вобласці Расіі.
Гісторыя
Узнік каля 1930 года; першапачатковая назва - Забярозаўка. Сучасная назва з 1960-х гг.; на шматлікіх картах пазначаны як «Журыніцкае лясніцтва».
Акжартас (Усходне-Казахстанская вобласць)
Акжартас — сяло ў Уланскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Базанбайскай сельскай акругі. Код КАТА — 636257300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 418 чалавек (215 мужчын і 203 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 73 чалавекі (39 мужчын і 34 жанчыны).
Лашакова Гута
Лашако́ва Гу́та (Лошако́ва Гу́та) — вёска ў Казэлэцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Дэснянскай пасялковай абшчыны.
Кашталяны віленскія
Кашталян віленскі — адна з найвышэйшых дзяржаўных пасад ВКЛ, кашталян сталічнага горада Вільні. Пасада створана на польскі ўзор у 1413.
Аляксандр Генадзевіч Хлапонін
Алякса́ндр Гена́дзевіч Хлапо́нін (нарадзіўся ) — расійскі палітык, губернатар Краснаярскага края з верасня 2002 па 19 студзеня 2010 года.
Нарадзіўся ў г. Каломба (Шры-Ланка) у сям'і перакладчыка савецкага знешнеэканамічнага ведамства. Жанаты, выхоўвае дачку.
Губернатар Краснаярскага края
На датэрміновых выбарах губернатара Краснаярскага края, прызначаных у сувязі са смерцю губернатара А. Лебедзя ў авіякатастрофе, высунуў сваю кандыдатуру. Датэрміновыя выбары губернатара Краснаярскага края адрозніваліся беспрэцэндэнтнай мабілізацыяй рэсурсаў асноўных кандыдатаў, цвёрдым супрацьстаяннем і разгулам «чорных выбарчых тэхналогій».
8 верасня 2002 года ў першым туры выбараў атрымаў 25 працэнтаў галасоў, саступіўшы старшыне заканадаўчага сходу А. Вусу з 27 працэнтамі, апярэдзіўшы дэпутата Дзярждумы С. Глаз’ева з 20 працэнтамі і мера Краснаярску П. Пімашкова з 15 працэнтамі.
22 верасня ў другім туры атрымаў перамогу, атрымаўшы 48 працэнтаў галасоў супраць 42 у А. Вуса, пры гэтым выйграў амаль на ўсіх тэрыторыях, акрамя Краснаярску і Ачынску, найбольшую падтрымку атрымаў у Нарыльску. Выбарчая камісія Краснаярскага края два разы прызнавала выбары несапраўднымі, але першы раз яе рашэнне было адменена судом, другі раз — Цэнтральнай выбарчай камісіяй Расійскай Федэрацыі, пасля чаго прэзідэнт Расіі Уладзімір Пуцін, не чакаючы ўступа А. Хлапоніна на пасаду губернатара края, прызначыў яго выканаўцам абавязкаў губернатара края.
Прыступіўшы да выканання абавязкаў губернатара, паабяцаў на працягу двух месяцаў дамагчыся ліквідацыі запазычанасцей па зарплаце перад краявымі бюджэтнікамі, што і было зроблена. У 2003 годзе пераканаў уладальнікаў буйных прадпрыемстваў, размешчаных на тэрыторыі края, перарэгістроўвацца ў краі і плаціць падаткі на яго тэрыторыі, што прывяло да значнага павелічэння прыбытковай часткі бюджэту края. У 2004 годзе выступіў з ініцыятывай правядзення рэферэндуму па аб’яднанні Краснаярскага края з Таймырскім (Даўгана-Ненецкім) і Эвенкійскім аўтаномнымі акругамі, у 2005 годзе адбыўся рэферэндум па аб’яднанні рэгіёнаў. У 2004 годзе ініцыяваў прыняцце закону пра далучэнне гарадоў Каеркан, Талнах і пасёлка Снежнагорск да горада Нарыльск.
Карыстаецца папулярнасцю ў насельніцтва края. Імідж не псуюць нават дробныя здарэнні ў жыцці губернатара. Напрыклад, падзенне з матацыкла на вачах у публікі ў перапынку хакейнага матчу ў Краснаярску. Ці выкладзеныя ў інтэрнэт ролікі, у якіх ён мацюкаецца.
Фелікс Санчэс Бас
Фелікс Санчэс Бас (ісп. Félix Sánchez Bas, нар. г.,, Іспанія) — іспанскі футбольны трэнер. Галоўны трэнер зборнай Катара.
Пачаў сваю трэнерскую кар’еру ў 20 гадоў у акадэміі «Барселоны». Дзесяць гадоў Санчэс працаваў з юнацкімі камандамі каталонцаў, пасля чаго ён пераехаў развіваць футбол у Катар. Там ён працаваў у Акадэміі Эспайр. З 2013 па 2017 год іспанец узначальваў юнацкія зборныя Катара. У 2014 годзе Санчэс прывёў мясцовых футбалістаў да перамогі ў чэмпіянаце Азіі па футболе сярод гульцоў да 19 гадоў.
У 2017 годзе Фелікс Санчэс Бас узначаліў маладзёжную каманду краіны, аднак у ліпені ён змяніў уругвайца Хорхэ Фасаты на пасадзе галоўнага трэнера зборнай Катара. Вывесці катарцаў на чэмпіянат свету ў Расіі іспанскаму спецыялісту не атрымалася, аднак ужо у 2019 годзе яму ўдалося атрымаць перамогу на Кубку Азіі. Гэты трафей стаў першым у гісторыі зборнай Катара.
Семехі
Семехі (Семехи) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Валокаўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 22 жыхара (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 33 км на паўночны захад ад Смаленска, за 14 км на поўнач ад аўтадарогі Арол — Віцебск, на беразе ракі Клец. За 10 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Леляквінская на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Арлоўскія Дворыкі (Бранскі раён)
Арлоўскія Дворыкі (Орловские Дворики) — пасёлак у Бранскім раёне Бранскай вобласці Расіі.
Гісторыя
Узнік у сярэдзіне XIX ст. як хутар.
Бальшавік (Бранскі раён)
Бальшавік (Большевик) — пасёлак у Бранскім раёне Бранскай вобласці Расіі.
Гісторыя
Пасёлак узнік у 1920-я гады.
Тарасіно
Да 30 студзеня 1976 года вёска ўваходзіла ў склад Прусевіцкага сельсавета.
Кызылсу (Усходне-Казахстанская вобласць)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 181 чалавек (99 мужчын і 82 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у ауле пражывалі 70 чалавек (37 мужчын і 33 жанчыны).
Чарлз Бэкан
Чарлз Джозеф Бэкан малодшы (Charles Joseph Bacon, Jr.;, Бруклін — , ) — амерыканскі лёгкаатлет, чэмпіён летніх Алімпійскіх гульняў 1908 года.
На летніх Алімпійскіх гульнях 1904 года ў Сент-Луісе Бэкан удзельнічаў толькі ў забегу на 1500 м, у якім заняў апошняе дзевятае месца. На неафіцыйных пазачарговых Алімпійскіх гульнях 1906 года ў Афінах ён стаў пятым на дыстанцыі 400 м і 6-м у 800 м.
Бальшая Дубрава (Бранскі раён)
Бальшая Дубрава (Большая Дубрава) — пасёлак у Бранскім раёне Бранскай вобласці Расіі.
Гісторыя
Пасёлак узнік у 1920-я гады.
ФК Крэсовія Гродна
«Крэсовія» (Cresovia Grodno) — былы польскі футбольны клуб з горада Гродна.
Гісторыя
Футбольная каманда Крэсовія была створана ў Гродне ў 1920-х гадах. Пачынаючы з 1929 года, калі была створана Беластоцкая рэгіянальная асацыяцыя футбола, каманда гуляла ў рэгіянальных спаборніцтвах польскай лігі Беласток — клас А. У 1926 годзе гульцы з Гродна занялі пятае месца ў Віленскай рэгіянальнай асацыяцыі футбола, а праз год яны перайшлі пад патранат Варшаўскай рэгіянальнай асацыяцыі футбола. У 1929 годзе клуб стаў чэмпіёнам Беластоцкай рэгіянальнай асацыяцыі футбола, але ў наступным годзе заняў апошняе месца ў групе.
У 1934 годзе клуб аб'яднаўся з клубам ВКС 76 п.п. Гродна і іншымі ваеннымі клубамі з Гродна, стварыўшы клуб ВКС Гродна.
Фатаграфія
Фатагра́фія, фотазды́мак (photographie ад φως / φοτος — свет і γραφω — пішу; светапіс — тэхніка малявання светам), атрыманне і захаванне статычнай выявы на светаадчувальным матэрыяле (фотаплёнцы ці фатаграфічнай матрыцы) пры дапамозе фотакамеры.
Таксама фатаграфіяй называюць канчатковую выяву, атрыманую ў выніку фатаграфічнага працэсу — як кадр праяўленай плёнкі, так і выяву ў электронным ці друкаваным выглядзе.
Барыс Еўдакімавіч Шчарбіна
Барыс Еўдакімавіч Шчарбіна (, Дэбальцэвэ —, Масква) — савецкі палітычны дзеяч. Член ВКП(б) з 1939 года. Узначальваў камісіі па ліквідацыі наступстваў аварыі на Чарнобыльскай АЭС і землятрасення ў Арменіі.
Біяграфія
Нарадзіўся на станцыі Дэбальцэвэ Кацярынаслаўскай губерні 5 кастрычніка 1919 года. У 1937 годзе паступіў у Харкаўскі інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту. Аднак у 1940 годзе быў прызваны ў РСЧА, удзельнічаў у савецка-фінскай вайне. Вучобу ў інстытуце скончыў у 1942 годзе.
Пасля заканчэння інстытута ў 1942 годзе быў прызначаны на пасаду сакратара Харкаўскага абласнога камітэта ЛКСМ Украіны. У гэтым жа годзе пераведзены на працу ў ЦК УЛКСМ. У 1943 годзе вярнуўся ў Харкаўскі абкам ЛКСМ Украіны.
З 1948 года на партыйнай працы. З 1948 па 1951 год знаходзіцца на пасадзе другога сакратара Арджанікідзаўскага раённага камітэта горада Харкава. З 1951 па 1961 — на працы ў Іркуцкам абкаме. З 1961 па 1973 — працуе ў Цюменскім абкаме КПСС. У 1973 годзе прызначаны на пасаду міністра будаўніцтва прадпрыемстваў нафтавай і газавай прамысловасці СССР. Гэту пасаду займаў да 1984 года. У 1976 годзе быў абраны членам ЦК КПСС.
У 1984 годзе стаў намеснікам Старшыні Савета Міністраў СССР. Пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС быў прызначаны старшынёй Камісіі Савета Міністраў СССР па ліквідацыі наступстваў аварыі на Чарнобыльскай АЭС. У 1988 годзе быў прызначаны старшынёй Камісіі Савета Міністраў СССР па ліквідацыі наступстваў землятрусу ў Арменіі.
З ліпеня 1989 года — на пенсіі. Памёр 22 жніўня 1990 года ў Маскве.
Атрахы
Атрахы (Отрохи́) — вёска ў Казэлэцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Дэснянскай пасялковай абшчыны.
Павел Уладзіміравіч Калаур
Павел Уладзіміравіч Калау́р (часам Калавур ; нар., Белавуша, Столінскі раён) — беларускі банкір, старшыня праўлення Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь з 27 снежня 2014 года.
Батагова (пасёлак)
Батагова (Батаго́во) — пасёлак у Бранскім раёне Бранскай вобласці Расіі.
Павел Уладзіміравіч Калаур
Біяграфія
Нарадзіўся ў Столінскім раёне Брэсцкай вобласці. Скончыў Пінскі ўлікова-крэдытны тэхнікум (сёння — Палескі дзяржаўны ўніверсітэт) у 1980 годзе па спецыяльнасці «Улік у ашчадных касах». У 1985 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны інстытут народнай гаспадаркі імя Куйбышава (сёння — Беларускі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт) па спецыяльнасці «Фінансы і крэдыт». У 2001 годзе абараніў дысертацыю на суісканне навуковай ступені кандыдата эканамічных навук, тэма дысертацыі — «Манетарны саюз Беларусі і Расіі: эканамічныя перадумовы і наступствы».
Батагова (пасёлак)
Гісторыя
Пасёлак узнік пры будаўніцтве чыгуначнай станцыі, рух па якой адкрыты ў 1899.
Павел Уладзіміравіч Калаур
Біяграфія
27 снежня 2014 года прызначаны старшынёй праўлення Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь.
Пры ім была выпрацавана праграма грашова-крэдытнай палітыкі пры абмежаваным павышэнні грашовай масы. У 2017 годзе ўпершыню за ўсе гады незалежнасці інфляцыя складае ўсяго 6%. Рэдактары выдання «Наша Ніва» назвалі чалавекам года Паўла Калаура і яго каманду — за стабілізацыю рубля і вяртанне даверу да нацыянальнай валюты.
Кандыдат эканамічных навук, аўтар шэрагу артыкулаў на эканамічную тэматыку. Ганаровы супрацоўнік банкаўскай сістэмы Рэспублікі Беларусь.
Захарыўка (Адэская вобласць)
Захарыўка (Захарівка) — пасёлак гарадскога тыпу ў Захарыўскім раёне Адэскай вобласці Украіны, раённы цэнтр.
Гісторыя
Паселішча ў 1886 годзе адносілася да Ціраспальскага павета Херсонскай губерні, мела две цэрквы і две сінагогі, каля 700 жыхароў.
Чарніца (Лагойскі раён)
Чарні́ца (, Черница) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акалоўскага сельсавета.
Огнеўка (Усходне-Казахстанская вобласць)
Огнеўка — пасёлак у Уланскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Огнеўскай пасялковай адміністрацыі. Знаходзіцца прыкладна за 44 км на паўднёвы ўсход ад раённага цэнтра, пасёлка Касыма Кайсенава. Код КАТА — 636263100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва пасёлка складала 1152 чалавекі (531 мужчына і 621 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у пасёлку пражывалі 498 чалавек (234 мужчыны і 264 жанчыны).
ФК Лакаматыў Гомель
«Лакаматыў» — беларускі футбольны клуб з горада Гомель, заснаваны ў 2008 годзе. У цяперашні час выступае ў Першай лізе чэмпіянату Беларусі.
Гісторыя
З 2010 клуб пад назвай «Гомельчыгунтранс» гуляў у Другой лізе чэмпіянату Беларусі.
Пасля сезона 2012 (які прынёс чыгуначнікам 4 месца) «Гомельчыгунтранс» меў магчымасць апынуцца ў Першай лізе, але вырашыў не пераходзіць на прафесійны ўзровень і застацца ў якасці аматарскага ў Другой лізе.
2013
Застаўшыся ў Другой лізе, чыгуначнікі сталі галоўнымі фаварытамі сезона 2013. У выніку яны хутка адарваліся ад канкурэнтаў і за 7 тураў да фінішу гарантавалі выхад у Першую лігу. Клуб заняў першае месца, а нападнік «Гомельчыгунтранса» Ілья Федарэнка стаў найлепшым бамбардзірам турніру (23 галы).
У Першай лізе
Атрымаўшы месца ў Першай лізе, чыгуначнікі доўга не маглі вызначыцца — пераходзіць на больш высокі ўзровень ці заставацца ў Другой лізе. У выніку, атрымаўшы некаторыя ільготы ад БФФ, «Гомельчыгунтранс» у сакавіку 2014 канчаткова пацвердзіў свой удзел у Першай лізе.
Пасля ўдалага пачатку сезона 2014 каманда стала атрымліваць паражэнні, і ў канцы першага круга апынулася недалёка ад зоны вылету. Другі круг атрымаўся значна лепш, і ў выніку каманда атрымала 11 месца. У сезоне 2015 «Гомельчыгунтранс» ужо быў трывалым серадняком Першай лігі і скончыў чэмпіянат на 8-м месцы.
Перад сезонам 2016 лідары каманды — Яўген Барсукоў і Дзмітрый Гомза — перайшлі ў «Гомель». Аднак, нават нягледзячы на страту лідараў, «Гомельчыгунтранс» паспяхова пачаў сезон, хутка замацаваўся ўверсе табліцы і доўгі час прэтэндаваў на выхад у Вышэйшую лігу. Улетку некалькі ігракоў каманды перайшлі ў клубы Вышэйшай лігі, аднак чыгуначнікі працягвалі барацьбу за трэці радок супраць мінскага «Промня». З-за шэрагу няўдач у канцы сезона «Гомельчыгунтранс» саступіў трэці радок і заняў выніковае чацвёртае месца, аднак ужо па заканчэнні сезона, у сувязі з ануляваннем вынікаў шэрагу матчаў «Промня» і прысуджэння тэхнічных паражэнняў, «Гомельчыгунтранс» павысіўся да трэцяга месца.
У снежні 2016 года стала вядома, што з наступнага сезона каманда пачне выступаць пад назвай «Лакаматыў». У сезоне 2017 «Лакаматыў», як і ў папярэднім годзе, знаходзіўся сярод лідараў турніру, аднак у выніку заняў чацвёртае месца.
У сезоне 2018, нягледзячы на неблагі старт, «Лакаматыў» хутка саступіў асноўным канкурэнтам і ўжо не прэтэндаваў на выхад у Вышэйшую лігу. У ліпені замест Паўла Крэчына, які кіраваў камандай на працягу чатырох гадоў, новым трэнерам стаў яго памочнік Андрэй Гараўцоў. Пад яго кіраўніцтвам «Лакаматыў» атрымаў некалькі перамог і выйшаў у чвэрцьфінал Кубка Беларусі, у чэмпіянаце каманда паднялася ў верхнюю палову табліцы, аднак сезон скончыла на шостым месцы.
У сезоне 2019 каманду ўзначаліў новы трэнер Аляксей Шубянок. «Лакаматыў» з самага пачатку апынуўся ў верхняй частцы табліцы, доўгі час каманда вяла барацьбу за трэцяе месца з брэсцкім «Рухам», у выніку саступіла толькі пасля апошняга тура па асабістым сустрэчам і стала чацвёртай. У пачатку 2020 года Аляксей Шубянок памяняўся пасадамі са сваім памочнікам Андрэем Гараўцовым, які такім чынам зноў узначаліў каманду. Каманда добра пачала сезон 2020, ідучы сярод лідараў, аднак у другой палове сезона выключылася з барацьбы за найвышэйшыя месцы і стала пятай. Пры гэтым ігрок чыгуначнікаў Андрэй Салавей з 20 галамі стаў найлепшым бамбардзірам турніру.
Пётр Сенька Гедыгольдавіч
Пётр Сенька Гедыгольдавіч (згадваецца з 1429 — красавік ) — літоўскі баярын, сын Юрыя Гедыгольда. Намеснік смаленскі (1450—1451), кашталян віленскі (1451).
Смоліна (Смаленскі раён)
Смоліна (Смолино) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Валокаўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 5 жыхароў (2007).
Пётр Сенька Гедыгольдавіч
Валодаў маёнткамі Вішнева, Волма, Дзераўная, Камень, Налібакі, Радашковічы ў Менскім павеце, Мір і Свержань у Новагародскім павеце.
Верны Пуць (Бранскі раён)
Верны Пуць (Верный Путь) — пасёлак у Бранскім раёне Бранскай вобласці Расіі.
ФК Лакаматыў Гомель
У Першай лізе
Чыгуначнікі добра пачалі сезон 2022, але пазней саступілі асноўным канкурэнтам, а шматлікія нічыі адкінулі каманду ў сярэдзіну табліцы. Толькі пад канец чэмпіянату «Лакаматыў» здолеў уключыцца ў барацьбу за магчымы выхад у Вышэйшую лігу, але фінішаваў шостым.
Пётр Сенька Гедыгольдавіч
Фундатар касцёлаў у Вішневе і Радашковічах. Яго пячатка з гербам «Ляліва» прывешана да акту Гарадзенскай уніі.
Верны Пуць (Бранскі раён)
Гісторыя
Пасёлак узнік у 1920-я гады.
Саракашычы
Саракашычы (Сорокоши́чі) — вёска ў Казэлэцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Дэснянскай пасялковай абшчыны.
ФК Лакаматыў Гомель
Цяперашні склад
Станам на жнівень 2023 года.
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Смоліна (Смаленскі раён)
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 39 км на паўночны захад ад Смаленска, за 14 км на поўнач ад аўтадарогі Арол — Віцебск, на беразе ракі Клец. За 12 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Пасялковая на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Вясёлы (Бранскі раён)
Гісторыя
Пасёлак узнік у 1920-я гады.
Губернскі статыстычны камітэт
Губернскі статыстычны камітэт — орган дзяржаўнай (урадавай) статыстыкі ў губерніях Расійскай Імперыі. 20 снежня 1834 года Імператарам зацверджаныя «Правілы для статыстычнага аддзялення пры савеце міністэрства ўнутраных спраў і статыстычных камітэтаў у губерніях». 28 студзеня 1835 года прыняты Указ Сената аб арганізацыі губернскіх статыстычных камітэтаў. Губернскія статыстычныя камітэты засноўваліся пад старшынствам грамадзянскіх губернатараў. Дзеючым кіраўніком быў сакратар камітэта. У 1855 годзе губернскія статыстычныя камітэты аднесеныя да першых інстанцый. 26 снежня 1860 года зацверджана «Палажэнне аб губернскіх статыстычных камітэтах». Паводле Дэкрэта СНК РСФСР № 67 ад 15 верасня 1918 года губернскія статыстычныя камітэты афіцыйна скасаваныя. Пачалося фармаванне савецкай дзяржаўнай статыстыкі на базе статыстычных служб губернскіх земскіх упраў.
Горны дэпартамент
Горны дэпартамент, цэнтральная дзяржаўная ўстанова ў Расійскай імперыі па кіраванню горназаводскімі акругамі. У 1811—1863 называўся Дэпартаментаў горных і саляных спраў.
Горны дэпартамент быў створаны ў складзе Міністэрства фінансаў 13 чэрвеня 1806 (у яго былі перададзеныя справы скасаванай Берг-калегіі). Да 1861 ведаў таксама справамі дзяржаўных і прыватнаўласніцкіх горназаводскіх прыгонных сялян. У 1806 для мясцовага кіравання горнымі справамі створана 6 акруг: заводаў Уральскага хрыбта, заводаў у цэнтры Расіі (Замаскоўе), Аланецкіх і Луганскіх заводаў і інш.; іх лік стала павялічваўся, межы змяняліся. У 1807 у складзе Горнага дэпартамента заснаваны Горны савет (на правах калегіі) для разгляду «заканадаўчых і навуковых спраў» і Горная экспедыцыя для вырашэння гаспадарчых пытанняў. У снежні 1811 у Горны дэпартамент перададзеныя саляная частка і справы скасаванага Манетнага дэпартамента Мінфіна.
У 1846 для кіравання залатымі промысламі Сібіры ў Горным дэпартаменце было створана Аддзяленне прыватных залатых здабыч. У 1862 саляная частка перададзеная ў Дэпартамент розных падаткаў і збораў Мінфіна (з 1863 Дэпартамент неакладных збораў). У 1870 Горнаму дэпартаменту былі падпарадкаваныя горныя здабычы ў Царстве Польскім і створана Аддзяленне польскіх горных заводаў (скасавана ў 1881). У 1871 у вядзенне Горнага дэпартамента быў перададзены нагляд за нафтавымі промысламі.
У 1882 пры Горным дэпартаменце заснаваны Геалагічны камітэт. У 1884 у Горны дэпартамент было перададзена кіраванне Каўказскімі, у 1899 — Ліпецкімі, Старарускімі, Кемернскімі і Сергіеўскімі мінеральнымі водамі. З 1825 дэпартаментам выдаваўся друкаваны орган — «Горны часопіс». Горны дэпартамент быў ліквідаваны 21 студзеня 1918.
Бежань
Гісторыя
12 сакавіка 1942 года акупацыйнымі войскамі была праведзена карная аперацыя, у выніку якой насельніцтва Бежані было знішчана, а ўсе дамы — спалены. У калгасным хляве было жыўцом спалена каля 80 жыхароў пасёлка і суседніх населеных пунктаў, сагнаных сюды карнымі батальёнамі.
Уцалелымі жыхарамі, у асноўным партызанамі і падлеткамі, былі праведзены спробы пахавання ахвяр у брацкіх магілах. У 1970-х гадах на месцы адной з такіх брацкіх магіл быў узведзены манумент.
Чырвоная Зара (Лагойскі раён)
Чырво́ная Зара́ (, Чирвоная Заря) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акалоўскага сельсавета.
Бежань
Гісторыя
У 80-х гадах праз паселішча была праведзена дарога з асфальтавым пакрыццём да сяла Журынічы і іншым населеным пунктам раёна. Дарога была пракладзена па збудаванай дамбе праз рэчышча ручая Бежань, у выніку чаго ўтварылася сажалка.
Тужар
Тужа́р (Тужа́р) — вёска ў Казэлэцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Дэснянскай пасялковай абшчыны.
Пэрэмога (Білапільскі раён)
Пэрэмога (Перемо́га) — пасёлак у Білапільскім раёне Сумскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Білапільскай гарадской абшчыны.
Дыферэнцыяльнае злічэнне
Дыферэнцыя́льнае злічэ́нне - раздзел матэматыкі, які вывучае вытворныя і дыферэнцыялы функцый, спосабы іх вылічэння, а таксама іх ужыванне для даследавання функцый. Разам з інтэгральным злічэннем складае курс матэматычнага аналізу (ці аналізу бесканечна малых).
Іванаўка (Бранскі раён)
Іванаўка (Ивановка) — пасёлак у Бранскім раёне Бранскай вобласці Расіі.
Гісторыя
Пасёлак узнік у сярэдзіне XIX ст. як хутар; актыўны рост пачаўся ў 1930-я гады.
Атынскэ
Атынскэ (А́тинське) — вёска ў Білапільскім раёне Сумскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Білапільскай гарадской абшчыны.
Бабруйкы
Бабруйкы (Бобруйки́) — вёска ў Казэлэцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Казэлэцкай пасялковай абшчыны.
Дыферэнцыяльнае злічэнне
Аформілася ў самастойную матэматычную дысцыпліну пасля прац І. Ньютана і Г. Лейбніца, якія сфармулявалі асноўныя палажэнні дыферэнцыяльнага злічэння і паказалі ўзаемна адваротны характар аперацый дыферэнцавання і інтэгравання.
Выклікала з'яўленне новых галін матэматыкі: тэорыі радоў, дыферэнцыяльнай геаметрыі, дыферэнцыяльных ураўненняў, варыяцыйнага злічэння.
Грунтуецца на паняццях: рэчаісны лік, функцыя, ліміт, бесканечна малая, непарыўнасць і інш., якія атрымалі сучасны змест у ходзе развіцця і абгрунтавання аналізу бесканечна малых; цэнтральныя паняцці дыферэнцыяльнага злічэння — вытворная і дыферэнцыял — і распрацаваны ў дыферэнцыяльным злічэнні апарат, які звязаны з імі, даюць сродкі даследавання функцый (у тым ліку некалькіх пераменных), лакальна падобных на лінейныя функцыі або мнагачлены.
Асноўныя прыкладанні дыферэнцыяльнага злічэння звязаны з даследаваннем функцый з дапамогай вытворных: знаходзіць выпукласць і ўвагнутасць графіка функцыі, прамежкі нарастання і спадання функцый, іх найбольшае і найменшае значэнне (гл. экстрэмум), пункты перагіну і асімптоты, а таксама розныя ліміты функцый (напрыклад, віду 0/0, ; гл. нявызначаны выраз), якія не паддаюцца вылічэнню іншымі метадамі. Метады дыферэнцыяльнага злічэння маюць шматлікія прыкладанні ў даследаваннях актуальных праблем матэматыкі, прыродазнаўчых і тэхнічных навук.
Канскі кінафестываль
Міжнародны канскі кінафестываль (Festival international du film de Cannes) — штогадовы кінематаграфічны фестываль, праводзіцца ў канцы мая ў курортным горадзе Каны (Францыя). Акрэдытаваны Міжнароднай федэрацыяй асацыяцый кінапрадзюсераў (FIAPF) у ліку дванаццаці конкурсных кінафестываляў ігравых фільмаў (так званых «фестываляў катэгорыі А»). Праводзіцца з 1939, з’яўляецца адным са старэйшых і прэстыжнейшых у свеце.
Узнагароды: «Залатая пальмавая галіна», гран-пры, прыз журы, «Залатая камера» (за найлепшы дэбют), прызы найлепшым акцёру, актрысе, рэжысёру і сцэнарысту.
Бэзсаліўка
Бэзсаліўка (Безса́лівка) — вёска ў Білапільскім раёне Сумскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Білапільскай гарадской абшчыны.
Пазнаньскія пратэсты (1956)
Пазна́ньскія пратэсты 1956, таксама вядомыя як Пазнаньскае паўстанне 1956 альбо Пазнаньскі чэрвень (Poznański Czerwiec) — першыя з некалькіх масавых пратэстаў супраць урада Польскай Народнай Рэспублікі. Дэманстрацыя рабочых, якія патрабавалі паляпшэння ўмоў працы, пачалася 26 чэрвеня 1956 года ў Познані на заводзе Цэгельскага і была сустрэнута жорсткім супрацівам.
Натоўп колькасцю каля 100 тысяч чалавек сабраўся ў цэнтры горада, недалёка ад будынка Міністэрства грамадскай бяспекі. Каля 400 танкаў і 10 тысяч салдат Народнай арміі Польшчы і Корпуса ўнутранай бяспекі пад камандаваннем польска-савецкага генерала Станіслава Паплаўскага былі накіраваныя на задушэнне пратэстаў, у выніку чаго быў адкрыты агонь супраць пратэстоўцаў.
Колькасць загінулых, паводле розных дадзеных, склала ад 57 да больш, чым 100 чалавек, у тым ліку 13-гадовы хлопчык Ромэк Стшалкоўскі. Сотні людзей былі паранены. Пазнаньскія пратэсты былі важнай вяхой на шляху да ўстаноўкі менш залежнага ад СССР урада ў Польшчы ў кастрычніку.
Окны
Окны (Окни) — пасёлак гарадскога тыпу ў Акнянскім раёне Адэскай вобласці Украіны, раённы цэнтр.
Размешчаны на перасохлай рацэ Ягарлык, левым прытоку Днястра, за 175 км ад Адэсы і за 25 км ад чыгуначнай станцыі Чубіўка (на лініі Раздзільна — Падзільск). Назва пасёлка паходзіць ад румынскага слова (Ocna), што ў перакладзе азначае «струменьчык» — гэтая мясцовасць багатая на крыніцы і струменьчыкі, якія не замярзаюць зімой. Окны заснаваныя ў апошняй чвэрці XVIII ст. перасяленцамі з Малдавіі.
Сабалі (Смаленскі раён)
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 20 км на паўночны захад ад Смаленска, за 3 км на поўнач ад аўтадарогі, на беразе ракі Удра. За 7 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Купрына на лініі Смаленск — Віцебск.
Станьчык (карціна)
Станьчык, больш дакладна Станьчык у палацы каралевы Боны, пасля страты Смаленска (Станьчык падчас балю ў дварцы каралевы Боны, калі прыйшла вестка аб страце Смаленска) (Stańczyk, Stańczyk na dworze królowej Bony po utracie Smoleńska, Stańczyk w czasie balu na dworze królowej Bony, kiedy wieść przychodzi o utracie Smoleńska) — карціна Яна Матэйкі 1862 года. З 1924 карціна знаходзіцца ў зборы Нацыянальнага музея ў Варшаве.
Сабалі (Смаленскі раён)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Станьчык (карціна)
Апісанне
Кантрастам, а таксама фонам палымяна-чырвонай вопраткі блазна з'яўляюцца дэкараваныя тканінай сцены палаца. У дадзеным выпадку яны маюць цёмназялёнае адценне.
На другім плане бачны прыдворныя, якія прыйшлі на баль. Уважлівы глядач можа разглядзець шчаслівыя твары гасцей. Карціна намалявана ў вузкай зацемненай каляровай гаме, з якой выдзяляецца гарачая чырвань, у асноўным гэта розныя адцені карычневага, цёмназялёнага і галоўным чынам чорнага. Кампазіцыя карціны статычная, фігура блазна здаецца нерухомай, нібыта яна знаходзіцца ў смутку і меланхоліі, вечнай задуменнасці. Эфект працягласці часа аўтар атрымаў тым, што ўставіў у карціну частку святочнай весялосці.
Твар блазна - гэта твар самога Матэйкі. Станьчыка Матэйка намаляваў яшчэ некалькі разоў за час сваёй творчасці, між іншым на творах Пруская дань і Усталяванне звона Жыгімонта і на ўсіх гэтых карцінах, паслядоўна, твар Станьчыка з'яўляецца аўтапартрэтам мастака.
Гістарычны фон
Я. Матэйка памыліўся ў назве, паколькі адлюстраваны мастаком выпадак тычыцца падзення Смаленска 30 ліпеня 1514 г. Калі з-за адсутнасці дапамогі і намоваў М. Глінскага смаленскі ваявода Юрый Салагуб капітуляваў перад войскамі Вялікага Княства Маскоўскага пад началам вялікага князя маскоўскага Васіля III (падчас вайны літоўска-маскоўскай, 1512—1522.) У той час Каралевай Польскай і Вялікай Княгіняй літоўскай была Барбара Запальяі, першая жонка Жыгімонта Старога, якая памерла 2 кастрычніка 1515. Каралева Бона выйшла замуж за караля Жыгімонта і была каранавана Каралевай Польшчы 18 красавіка 1518. вайна 1522 г. скончылася вяртаннем шматлікіх земляў у склад ВКЛ, але Смаленск застаўся у Масквы. За наступныя паў стагоддзі маскалі высілілі мясцовае насельніцтва і замянілі яго на сваіх вернападаных, перарабіўшы горад у моцную цверджу. Вяртанне Смаленска адбылося пад час Смуты, але пасля Патопу ен быў старчаны для ВКЛ назаўсёды.
Морыўск
Гісторыя
Морыўск (старажытнарускі горад Моровийск) вядомы па летапісе з 1139 года. У 1175 годзе Морыўск быў спалены падчас княжых усобіц і да канца XVI стагоддзя не аднаўляўся.
Паводле польскіх дадзеных, Морыўск адноўлены ў 1594 годзе. У Кнізе Вялікага чарцяжа значыцца Мурамскам, прычым гэтая форма назвы дала некаторым навукоўцам падстава для здагадак, што былінны асілак Ілля Мурамец названы Мурамцам менавіта па гэтым горадзе, а не па Мураму Уладзімірскаму.
У 1604 годзе Морыўск першым з гарадоў Маскоўскага царства здаўся Лжэдзмітрыю I. Па выніках руска-польскай вайны 1609-1618 гадоў разам з усёй Северскай зямлёй адышоў Польшчы. У 1648 годзе увайшоў у склад Гетманшчыны, стаўшы цэнтрам асаблівай сотні Кіеўскага палка. У 1654 годзе пасля Пераяслаўскай рады ў складзе Маскоўскага царства, Расійскай імперыі.
З 1917 у складзе УНР. З 1918 - у складзе УССР. З 1991 у складзе Украіны.
Коўшаўскае Ляснічаства (пасёлак)
Коўшаўскае Ляснічаства (Ковшовское Лесничество) — пасёлак у Бранскім раёне Бранскай вобласці Расіі.