cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Уладзімір Меншык
Памяць
29 красавіка 2007 была ўрачыста адкрытая аглядная вежа Уладзіміра Меншыка ў Гліне.
У Брно існуе кавярня Уладзіміра Меншыка, якой валодае ягоны сын Петэр.
Марцін Храптовіч
Марцін Храптовіч (? — 1526) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Разам са сваімі братамі быў адным з уплывовых дзеячаў скарбу ВКЛ на мяжы XV і XVI стагоддзяў. Канюшы дворны ВКЛ у 1495—1509, намеснік зблянскі ў 1497, жалудоцкі ў 1501. Пасля свайго брата Фёдара стаў дворным літоўскім падскарбіем (быў ім у 1502—1504), у 1505—1509 лоўчы ВКЛ.
Уладзімір Меншык
Сям’я
Уладзімір Меншык быў жанаты двойчы. З першай жонкай Верай мелі двух дзяцей — сына Пятра (1955) і дачку Уладзіміру (1957). З другой жонкай Вольгай мелі яшчэ двух — сына Яна (1962) і дачку Марціну (1965), якая таксама стала актрысай.
Марцін Храптовіч
Сям'я
Прадстаўнік роду Храптовічаў герба «Адрованж», сын Багдана і яго другой невядомай жонкі. Меў братоў Івана Літавора, Фёдара і Васіля.
Яго жонкай была Ганна з Глінскіх. Меў сыноў Меркурыя, які памер маладым, і Багдана, старосту эйшышскага.
Розі Мітэрмаер
Роземары «Розі» Мітэрмаер-Нойройтэр (Rosemarie («Rosi») Mittermaier-Neureuther;,  — , , Баварыя) — нямецкая гарналыжніца, двухразовая алімпійская чэмпіёнка 1976 года.
У 1976 годзе на Алімпійскіх гульнях у Інсбруку выйграла два залатыя медалі ў хуткасным спуску і слаламе, а таксама срэбра ў гіганцкім слаламе, толькі 0,12 сек саступіўшы канадцы Кэці Крайнер. На этапах Кубка свету ў хуткасным спуску не перамагала ні разу. У 1976 годзе прызнана найлепшай спартсменкай года ў Германіі. Пасля сезона 1975/76, у якім таксама выйграла Кубак свету ў агульным заліку, завяршыла спартыўную кар’еру.
Была замужам за нямецкім гарналыжнікам Крысціянам Нойройтэрам, удзельнікам трох зімовых Алімпіяд (1972, 1976 і 1980). Сын Розі і Крысціяна Фелікс Нойройтэр працягнуў дынастыю і таксама стаў моцным гарналыжнікам. Свякроў нямецкай біятланісткі і лыжніцы Мірыям Гёснер.
Геаграфія Сан-Марына
Сан-Марына — краіна-анклаў у Паўднёвай Еўропе. Плошча складае 60,5 км².
Геаграфічнае становішча
Сан-Марына з усіх бакоў акружана тэрыторыяй Італіі (агульная працягласць межаў — 39 км). Адна з найменшых краін Еўропы па плошчы (пасля Ватыкана і Манака). Размешчана па каардынатам 43.76667°N, 12.41667°W.
Адміністрацыйны падзел
Адміністрацыйнымі адзінкамі Сан-Марына з'яўляюцца кастэлі. Краіна падзяляецца на дзевяць кастэляў:
Рэльеф
Краіна знаходзіцца на паўднёва-заходнім схіле трохгаловага горнага масіва Монтэ-Тытана (739 м), які ўзвышаецца над халмістай раўнінай перадгор'еў Апенін. Мясцовасць у большасці скалістая, толькі 17 % тэрыторыі культывавуецца.
Клімат
Клімат у краіне вільготны субтрапічны, з мяккімі зімамі і гарачым, сонечным летам.
Унутраныя воды
Па тэрыторыі краіны працякаюць рэкі Аўса, Канда, Марана, Сан-Марына і Ф'юмічэла.
У Сеціве
San Marino
Равендук
Равендук (ravendoek — «тонкая парусіна», таксама равентух, рэвентух (Ravenstuch) — падобная на парусіну тканіна шараватага колеру і шурпатай паверхні палатнянага перапляцення з пянькі або лёну нізкіх нумароў.
Карабельныя гатункі равендука ткалі з пянькі, акрамя парусоў пяньковы равендук ішоў на пашыў салдацкіх намётаў, плашчоў і. Вытворчасць ільнянога равендука было наладжана ў Расійскай імперыі ў Кастрамской і Уладзімірскай губернях ужо ў другой палове XVIII стагоддзя. У продажы меліся тры гатункі равендука: цяжкі, тоўсты і тонкі. З ільнянога равендука шылі вопратку, шторы, фіранкі, сурвэткі, чахлы на мэблю і выкарыстоўвалі пад жывапісныя палотны. Прадметы інтэр’еру ўпрыгожвалі вышыўкай кветкавымі гірляндамі з руж, незабудак і браткоў і аздаблялі мярэжкай. У А. І. Герцэна у рамане «» у доме графіні былі шторы з равендука. Карабельны равендук перасталі вырабляць з сярэдзіны XIX стагоддзя са скасаваннем паруснага флоту. У 1920-я гады з равендука шылі летнія кашулі. Ільняны равендук быў распаўсюджаны ў Расіі да канца 1950-х гадоў.
Матэматычныя рэзервы
Матэматычныя рэзервы, тэарэтычныя рэзервы — грашовыя сродкі страхоўшчыка, якія атрыманы ў якасці страхавой прэміі, і прызначаныя для выканання сваіх абавязацельстваў па дагаворы страхавання перад страхавальнікам.
Сутнасць матэматычных рэзерваў
Узнікненне матэматычных рэзерваў абумоўлена існаваннем у страхаванні зваротнага («перавернутага») эканамічнага цыклу і выраўноўваннем прэмій па некаторых дагаворах (у прыватнасці, па страхаванні на выпадак смерці). Пры перавернутым эканамічным цыкле кошт паслугі аплачваецца напачатку дзеяння дамовы ў абмен на абавязак страхоўшчыка выплаціць страхавое пакрыццё ў будучыні пры наступленні страхавога выпадку. Гэта адрозненне перавернутага эканамічнага цыклу ад прамога. Як правіла страхавая прэмія ўносіцца ў першы перыяд дзеяння дагавора страхавання, а выплаты адбываюцца праз некалькі гадоў. Такім чынам, атрымліваецца, што страхавальнік выканаў свае фінансавыя абавязацельствы, выплаціўшы страхавую прэмію паводле страхавога тарыфу, а страхоўшчык мае перад ім абавязак да заканчэння дзеяння дагавора страхавання.
У краінах з развітым рынкам страхавання сярэдні тэрмін страхавання жыцця перавышае 10 гадоў, таму матэматычныя рэзервы, якія адпавядаюць абавязацельствам на такі працяглы тэрмін маюць важнейшае значэнне ў параўнанні з так званымі рызыковымі відамі страхавання, якія складаюцца звычайна на тэрмін, які не перавышае адзін год. Такім чынам, у страхаванні жыцця вельмі важным з’яўляецца стварэнне адэкватных матэматычных рэзерваў.
Неабходнасць стварэння рэзерваў можа быць выклікана таксама іншымі меркаваннямі. Напрыклад, пры доўгатэрміновым страхаванні на выпадак смерці са штогадовай выплатай страхавой прэміі яе памер кожны год павінен быў бы павялічвацца для страхавальніка, бо з узростам верагоднасць смерці павялічваецца. Выплата страхавой прэміі, якая з часам павялічваецца, прывяла б да ўсведамлення страхавальнікамі, што з цягам часу расце верагоднасць іх смерці. Таму страхоўшчык разлічвае памер страхововой прэміі такім чынам, каб яна была нязменная на працягу ўсяго тэрміну дзеяння дагавора страхавання. У выніку атрымліваецца, што ў пачатковы перыяд страхавы тарыф завышаны, а ў канчатковы перыяд заніжаны. Завышаная ў пачатковы перыяд страхавая прэмія ўяўляе сабою матэматычныя рэзервы страхоўшчыка па дадзеным відзе страхавання.
Разлік матэматычных рэзерваў
Агулам матэматычныя рэзервы ўяўляюць сабою рознасць паміж сучасным верагодным коштам будучых абавязацельстваў страхоўшчыка і сучасным верагодным коштам будучых абавязацельстваў страхавальніка. Такая формула перспектыўнага метаду разліку матэматычных рэзерваў:
Матэматычныя рэзервы = Сучасны верагодны кошт будучых абавязацельстваў страхоўшчыка — Сучасны верагодны кошт будучых абавязацельстваў страхавальніка
Па сутнасці працэс разліку матэматычных рэзерваў па пэўным дагаворы страхавання па дадзеным метадзе зводзіцца да вызначэння сучасных верагодных коштаў будучых абавязацельстваў страхоўшчыка і страхавальніка на дадзены момант часу (як правіла на канец справаздачнага перыяду) і вылічэння іх рознасцяў. Для гэтага неабходна абраць велічыню адсоткавай стаўкі і табліцу смяротнасці. Выбар гэтых значэнняў для разлікаў кантралюецца дзяржаўнымі органамі страхавога нагляду адпаведнай краіны, якім у Беларусі з’язляецца Міністэрства фінансаў.
Нароўні з перспектыўным падыходам разліку матэматычных рэзерваў існуе рэтраспектыўны (бухгалтарскі) метад разліку.
Канопліч
Канопліч — беларускае прозвішча.
IC 2503
IC 2503 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Малы Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Іголкавы мыс
Іголкавы мыс, або Агульяс (Agulhas, Kaap Agulhas) — самая паўднёвая канцавая частка мацерыка Афрыкі (34° 52' паўднёвай шыраты і 19° 59' усходняй даўгаты). Знаходзіцца на тэрыторыі Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі.
Названы ў сувязі з назіраннем паблізу ў моры магнітнай анамаліі (agulhas іголка, у дадзеным выпадку стрэлка компаса).
Кевін Лаў
Кевін Уізлі Лаў (Kevin Wesley Love; нар. 7 верасня 1988, Санта-Моніка, штат Каліфорнія) — амерыканскі прафесійны баскетбаліст, які выступае за каманду Нацыянальнай баскетбольнай асацыяцыі «Кліўленд Кавальерс». Быў абраны 5-м нумарам на драфце НБА 2008 камандай «Мэмфіс Грызліс». У складзе зборнай ЗША стаў чэмпіён свету па баскетболе ў 2010 годзе. У сезоне 2010/11 стаў першым баскетбалістам у гісторыі НБА пасля яе аб’яднання з АБА, які набраў 53 дабл-дабл запар.
NGC 2
NGC 2 — спіральная галактыка ў сузор’і Пегас.
Галактыка была адкрыта ірландскім астраномам Лоўрэнсам Парсансам 20 жніўня 1873.
Дэльта Інда
Шосты па велічыні горад Пакістана, Хайдарабад, размешчаны ў 130 мілях на поўнач ад вусця Інда. Карачы, (найбуйнейшы горад Пакістана), знаходзіцца да захаду ад дэльты на ўзбярэжжа Аравійскага мора.
Дэльта ракі з'яўляецца важным рэгіёнам для мігрыруючых вадаплаўных птушак.
Стэфан (кароль Англіі)
Стэфан Блуаскі (Stephen of Blois, Étienne de Blois; каля 1096, Блуа —, Дуўр) — кароль англійскі (1135—1154).
Біяграфія
Узурпацыя Стэфанам стальца англа-нармандскай манархіі пасля смерці Генрыха I Боклерка была прычынай грамадзянскай вайны паміж прыхільнікамі Стэфана і імператрыцы Мацільды. У 1141 г., у выніку паражэння ў бітве пры Лі́нкальне, кароль узяты ў палон прыхільнікамі Мацільды, аднак у канцы 1141 года атрымаў свабоду і быў адноўлены на стальцы. Практычна на працягу ўсяго ўладарства Стэфана ў Англіі працягвалася феадальная анархія, якая завяршылася ў 1153 годзе прызнаннем спадчыннікам Стэфана Генрыха II Плантагенета, сына імператрыцы Мацільды.
Канькабежны спорт на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 — 1000 метраў (жанчыны)
Спаборніцтвы па канькабежнаму спорту на дыстанцыі 1000 метраў сярод жанчын на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 прайшлі 13 лютага. Месца правядзення канькабежны стадыён «Адлер-Арэна». Спаборніцтвы пачаліся ў 18:00 па мясцовым часе (UTC+4).
Вынікі
Прадстаўніца Кітая Чжан Хун усталявала рэкорд катка — 1:14,02.
Хамадан
Хамадан — горад у Іране, сталіца астана Хамадан. Па дадзеных перапісу 2006 года, колькасць насельніцтва горада складала 473 149 чалавек. У этнічным складзе пераважаюць персы, таксама жывуць азербайджанцы і луры. Адзін з самых старажытных гарадоў у Іране. Горад акружаны зялёнымі гарамі; знаходзіцца каля падножжа 3574-метровай гары Альванд. Вышыня горада складае 1850 метраў над узроўнем мора. Турызм.
Скантронэ
Скантронэ (Scontrone) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Абруца, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Л'Аквіла.
Насельніцтва складае 605 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 28 чал./км². Займае плошчу 21 км². Паштовы індэкс — 67030. Тэлефонны код — 0864.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Giovanni e San Paolo.
Устшыкі Дольнэ (гміна)
Устшы́кі До́льнэ (Ustrzyki Dolne) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Бяшчадскага павета Падкарпацкага ваяводства. Сядзіба размешчана ва Устшыках Дольнэ. Плошча гміны складае 477,7 км². Станам на 2014 год у гміне Устшыкі Дольнэ пражывалі 17 650 чалавек, шчыльнасць — 36,9 чал./км².
IC 2504
IC 2504 — галактыка тыпу NF (у працэсе падцверджання) ў сузор’і Кіль.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Цінаўка (Смаленская вобласць)
Цінаўка (Тиновка) — вёска ў Дзямідаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Забор’еўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Ду (востраў)
Ду, Манастырскі — самы вялікі востраў Беларусі. Знаходзіцца ў заходняй частцы Асвейскага возера (Верхнядзвінскі раён). Плошча каля 5 км².
Паверхня ўзгорыстая. Найвышэйшы пункт вострава — гара Піліпаўка мае адзнаку 162,5 м над узроўнем мора, узвышаецца на 32,7 м над урэзам вады Асвейскага возера. Вяршыня адзначана жалезабетонным слупком і прывяршынным ровам. Знаходзіцца ў цэнтральнай частцы вострава за 0,4 км на паўднёвы ўсход ад урочышча Востраў (аднайменная вёска да цяперашняга часу не захавалася).
Каменка (прыток Друці)
Ка́менка — рака ў Круглянскім раёне Магілёўскай вобласці, правы прыток ракі Друць (басейн Дняпра).
Даўжыня Каменкі 16 км. Плошча вадазбору 87 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,1 м/км. Пачынаецца на паўднёвай ускраіне вёскі Паўлавічы, вусце за 1 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Кунцы. Рэчышча каналізаванае на працягу 6 км (ад вытоку да ўрочышча Чырвоная Горка).
Патрык Юінг
Патрык Алоізіус Юінг (Patrick Aloysius Ewing; нар., , Ямайка) — выбітны амерыканскі баскетбаліст, цэнтравы, гулец НБА.
Навасёлкаўскі сельсавет (Кобрынскі раён)
Навасё́лкаўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Кобрынскага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2011 года вёска) Навасёлкі.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Дзівінскага раёна Брэсцкай вобласці БССР. З 8 жніўня 1959 года ў складзе Кобрынскага раёна. 30 кастрычніка 1959 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Верхалескага сельсавета. У 1964 годзе ў склад Чарнянскага сельсавета перададзена вёска Заор’е. У 1970 годзе скасавана вёска Малыя Корчыцы (злілася з вёскай Вялікія Корчыцы). У 1973 годзе ў склад Хідрынскага сельсавета перададзены вёскі Вялікія Корчыцы, Ляхчыцы і Навасадкі. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 6 населеных пунктаў.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2122 чалавекі, з іх 92,4 % — беларусы, 4,8 % — украінцы.
Урмія (горад)
Урмія — горад у Іране, адміністрацыйны цэнтр астана Заходні Азербайджан, размешчаны на заходнім беразе возера Урмія. Насельніцтва — 577 307 тыс. чалавек (2006). Асноўную частку насельніцтва складаюць азербайджанцы (больш за 90 %), акрамя таго ёсць курдскія, армянскія і асірыйскія абшчыны. Горад быў заснаваны як урарцкае паселішча.
Верхалескі сельсавет
Верхале́скі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Кобрынскага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска Верхалессе.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Дзівінскага раёна Брэсцкай вобласці БССР. З 8 жніўня 1959 года ў складзе Кобрынскага раёна. 30 кастрычніка 1959 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Навасёлкаўскага сельсавета.
Іванава (Германавіцкі сельсавет)
Іва́нава (, Иваново) — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Германавіцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Германавічы Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 3 кастрычніка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Сцефанполлеўскага сельсавета Дзісенскага раёна, да 21 кастрычніка 1959 года ў падпарадкаванні Шаркаўшчынскага раёна, з 21 кастрычніка 1959 года ў складзе Германавіцкага сельсавета Шаркаўшчынскага раёна.
Мяцеж Глінскіх
Мяце́ж Глі́нскіх — выступленне групы князёў пад кіраўніцтвам Міхаіла Львовіча Глінскага ў 1508 годзе, якое стала вынікам барацьбы за ўладу ў Вялікім Княстве Літоўскім паміж дзвюма групоўкамі шляхты ў апошнія гады княжання Аляксандра Ягелончыка. Непасрэднай прычынай пачатку мяцяжу стала адхіленне ад пасад Міхаіла Глінскага новым вялікім князем літоўскім Жыгімонтам Старым пад уплывам чутак, распаўсюджаных асабістым ворагам Глінскага Янам Забярэзінскім. Пасля няўдачы мірнага вырашэння справы ў судзе Глінскі і яго прыхільнікі, якімі пераважна былі члены клана Глінскіх, паднялі мяцеж. Праз некаторы час мяцежнікі перайшлі на службу да вялікага князя маскоўскага Васіля III, тым самым змяніўшы сутнасць выступлення, ператварыўшы яго ў частку маскоўска-літоўскай вайны 1507—1508 гадоў. Агульная няўдача дзеянняў мяцежнікаў і маскоўскіх войскаў прывяла да таго, што згодна з мірным дагаворам, Глінскія і іх прыхільнікі атрымалі права выехаць у Маскву з усёй рухомай маёмасцю, але іх уладанні былі канфіскаваныя.
Вялікае княства Літоўскае напярэдадні мяцяжу
У пачатку XVI стагоддзя Вялікае Княства Літоўскае знаходзілася ў цяжкім становішчы. У выніку вайны з Маскоўскай дзяржавай 1500—1503 гадоў яно страціла значную частку сваёй тэрыторыі. Акрамя таго, унутранае становішча дзяржавы было хісткім з-за рознагалоссяў з нагоды заключэння новай уніі з Каралеўствам Польскім. Паводле акта уніі ад 1501 года, яна павінна была быць зацверджана літоўскім соймам, што было скарыстана яе праціўнікамі, сярод якіх быў і Міхаіл Глінскі, і нават сам вялікі князь літоўскі Аляксандр, для адмовы яе зацвярджэння на сойме ў Брэсце ў 1505 годзе. Тым часам, у Вялікім Княстве Літоўскім існавалі і прыхільнікі уніі, якія разлічвалі з яе дапамогай дамагчыся пашырэння палітычных правоў, бо па акту уніі ўлада манарха моцна абмяжоўвалася і ўводзілася фактычна яго выбарнасць.
У лютым года 1507 сойм у Вільні прыняў рашэнне аб вяртанні згубленых у папярэднія войны зямель. У сакавіку — красавіку таго ж года літоўскія паслы ва ўльтыматыўнай форме запатрабавалі ад вялікага князя маскоўскага вярнуць захопленыя тэрыторыі, чаканая адмова была скарыстана як падстава для пачатку новай вайны. Зрэшты, першым да актыўных дзеянняў перайшоў маскоўскі бок, які, нягледзячы на ​​прамаруджанне са зборам літоўскага войска, не здолеў дамагчыся значных поспехаў. Ваенныя дзеянні на першым этапе вайны, гэта значыць да ўступлення ў канфлікт мяцежнікаў, насілі досыць пасіўны характар і не прынеслі жаданага выніку ні аднаму з бакоў.
Прычыны выступлення
У апошнія гады кіравання вялікага князя Аляксандра князь Міхаіл Глінскі меў значны ўплыў пры двары, у 1500—1506 гадах займаў важную пасаду маршалка дворнага. Імклівы рост уплыву Глінскага турбаваў старую літоўскую арыстакратыю: Радзівілаў, Кезгайлаў, а асабліва Яна Забярэзінскага, які стаў асабістым ворагам Міхаіла. Будучы даверанай асобай вялікага князя, Міхаіл садзейнічаў узвышэнню сваіх сваякоў, а таксама некаторых іншых асоб, што яшчэ больш умацоўвала яго становішча.
Пасол германскага імператара Сігізмунд Герберштэйн, які падрабязна выклаў сутнасць мяцяжу ў сваіх «Запісках пра маскоўскія справы», прычынай сваркі Міхаіла з Янам Забярэзінскім называў тое, што троцкі ваявода Забярэзінскі загадаў пабіць слугу Глінскага, у другі раз пасланага за аўсом для каралеўскіх коней у Трокі. Міхаіл, які меў уплыў на вялікага князя, дамогся таго, што Забярэзінскі быў пазбаўлены дзвюх пасад, у тым ліку ваяводскай, хоць падобнае пазбаўленне пасад не практыкавалася. Герберштэйн паведамляе, што нягледзячы на прымірэнне, якое адбылося за гэтым, і тое, што за Янам Забярэзінскім была захавана яго трэцяя пасада, апошні затаіў на Глінскага зло.
Паводле польскага гісторыка другой паловы XVI стагоддзя Мацея Стрыйкоўскага, а таксама летапіснага зводу сярэдзіны XVI стагоддзя, вядомага як Хроніка Быхаўца, канфлікт паміж Глінскім і Забярэзінскім пачаўся пасля таго, як Міхаіл дабіўся зняцця з пасады намесніка лідскага Юрыя Іллініча і прызначэння на яго месца свайго стрыечнага брата Андрэя Аляксандравіча Дрожджа. Юрый Іллініч паскардзіўся на парушэнне сваіх правоў панам-радным, тыя (у тым ліку і Ян Забярэзінскі) падтрымалі яго і не пацвердзілі прызначэнне, лічачы Дрожджа «простым чалавекам» і грунтуючыся на прывілеі Аляксандра, выдадзеным ім пры заняцці стальца, паводле якога вялікі князь гарантаваў зняцце з пасады толькі разам з пазбаўленнем герба. Абураны непаслушэнствам Аляксандр выклікаў паноў на брэсцкі сойм, дзе аддаў загад кінуць Іллініча ў турму, а панам-радным загадаў «не з'яўляцца на вочы свае». Тым часам, гісторыкі адзначаюць, што пазбаўленне Забярэзінскага пасад на брэсцкім сойме звязана з тым, што ён быў актыўным прыхільнікам заключэння уніі, якую яе праціўнікам удалося сарваць менавіта на брэсцкім сойме, і што яшчэ ў 1503 годзе Глінскі абвінаваціў Забярэзінскага ў арганізацыі замаху на сваё жыццё.
6 жніўня 1506 года Міхаіл Глінскі атрымаў буйную перамогу над войскам крымскага хана пад Клецкам. Пасля таго, як 19 жніўня таго ж года памёр вялікі князь Аляксандр, Міхаіл падтрымаў абранне наступным гаспадаром яго малодшага брата Жыгімонта. Тым не менш, пад уплывам чутак, якія распаўсюджваў Забярэзінскі, пра тое, што князь Глінскі накіруе войска на сталіцу і захопіць уладу, Жыгімонт пазбавіў Міхаіла і яго братоў (Івана і Васіля) іх урадаў (пасад). Паводле Герберштэйна, які называе Міхаіла Глінскага адным з двух асабліва значных людзей Вялікага Княства (другім названы Канстанцін Астрожскі), пасля смерці Аляксандра Забярэзінскі
Міхаіл Глінскі звярнуўся па дапамогу да чэшскага і венгерскага караля і крымскага хана. Уладзіслаў II адправіў да вялікага князя Жыгімонта паслоў з просьбай даць Глінскаму «поўнае задавальненне», Менглі-Гірэй адправіў Жыгімонту пасланне з патрабаваннем аднавіць Міхаіла на ўрадзе маршалка, а ў выпадку невыканання пагражаў разрывам «брацтва» (гэта значыць ваеннага саюза). Акрамя таго, Глінскі паскардзіўся Жыгімонту, што Забярэзінскі рыхтуе яго забойства, але той не прыняў ніякіх мер. Згодна з Герберштэйнам, абураны нежаданнем караля і вялікага князя разглядаць яго справу, Глінскі сказаў Жыгімонту, што «зробіць такі ўчынак, пра які з часам пашкадуе і ён, і сам кароль».
У 1507 годзе польскі канцлер Ян Ласкі папярэдзіў Міхаіла, што ён ніколі не будзе ў бяспецы з-за пагрозы з боку літоўскае знаці. Пры гэтым віцэ-канцлер Міхаіл Државіцкі сцвярджаў, што Ласкі наўмысна падштурхнуў Глінскага да паўстання. На думку амерыканскага даследчыка Стывена Роўэла, гэта мела сэнс, калі разглядаць дзеянні Ласкага як спробу настроіць літоўскую знаць супраць Жыгімонта ў якасці процівагі велікакняжацкай уладзе ў польскай традыцыі. Зрэшты, Државіцкі бачыў уплыў Ласкага ва ўсіх хваляваннях часоў валадарання Жыгімонта, лічачы яго своеасаблівым «злым геніем».
Прафесар Ян Тэнгоўскі бачыць прычыны мяцяжу ў адсутнасці сваяцкіх сувязей Глінскіх з наймагутнейшымі магнацкімі родамі дзяржавы ў асобах Мікалая Радзівіла, Яна Забярэзінскага, Станіслава Кішкі і Станіслава Кезгайлы, што стала прычынаю рознагалоссяў Міхаіла з Янам Забярэзінскім і велікакняжацкаю ўладаю ў цэлым.
Пачатак выступлення
Міхаіл Глінскі пачаў распаўсюджваць ў Вялікім Княстве чуткі аб тым, што ўсіх праваслаўных збіраюцца перавярнуць ў каталіцтва, а тых, хто адмовіцца, пакараюць смерцю. Пры гэтым сам Глінскі быў каталіком. У пацверджанне сваіх слоў ён спасылаўся на сведчанне Фёдара Калантаева, які нібыта даведаўся ад маршалка Івана Сапегі (пазней Калантаеў пад прысягай абверг, што паведамляў нешта падобнае Глінскаму ). Па назіранню расійскага гісторыка Міхаіла Крома, князь Глінскі не быў шчыры ў сваіх заявах. Так, застаючыся каталіком, ў 1509 годзе ў лісце да імператара Максіміліяна Глінскі паведамляў, што не хоча аб'яўляць аб сваёй сапраўднай веры, пакуль не даб'ецца вяртання ранейшага становішча пры двары, за што просіць у імператара, рымскай царквы і ўсіх каталікоў прабачэння.
Разабраўшыся са сваім галоўным ворагам, Глінскі, які, па паведамленню Стрыйкоўскага, меў 2 тысячы воінаў, разаслаў атрады па ўсёй Літве, а сам здзейсніў няўдалую спробу ўзяць Ковенскі замак, у якім быў заключаны хан Вялікай Арды Шых-Ахмед. 21 лютага Жыгімонт адправіў да крымскага хана ліст, у якім спрабаваў настроіць яго супраць Глінскага, кажучы, што той планаваў вызваліць Шых-Ахмеда — лютага ворага Менглі-Гірэя. Пасля няўдачы ў Коўна Глінскі рушыў на Наваградак, а пасля накіраваўся да Вільні, але, даведаўшыся, што горад ужо падрыхтаваўся да абароны, абышоў яго і вярнуўся ў сваю рэзідэнцыю Тураў.
Знаходзячыся ў Тураве, Міхаіл вёў перагаворы з Жыгімонтам, які ў гэты час быў у Кракаве, і велікакняжацкаю радай у Вільні. Кароль і вялікі князь паслаў у Тураў Яна Касцевіча з абяцаннем Глінскім «ўсякую ўправу ўчыніці ў іх справах з літоўскімі панамі», але тыя, не давяраючы каралеўскаму пасланцу, адказалі адмовай, настойваючы на тым, каб у Тураў быў прысланы адзін з самых уплывовых літоўскіх паноў Альбрэхт Гаштольд, якога яны будуць чакаць да 12 сакавіка.
Спрэчным з'яўляецца пытанне аб пачатку кантактаў Глінскага з Масквой. Так, згодна з Гербэрштэйнам, хронікамі Вапоўскага і Стрыйкоўскага, а таксама «Хронікай літоўскай і жмойтскай» ініцыятыва пачатку зносін з вялікім князем маскоўскім Васілём III зыходзіла ад Глінскага, які яшчэ да забойства Забярэзінскага накіраваў ганца з лістом да Васіля. Хроніка Дэцыя адносіць гэтыя падзеі ўжо да часу пасля забойства, на карысць чаго кажа і адсутнасць упамінання аб зносінах Глінскага з Масквой у лісце Жыгімонта Менглі-Гірэю ад 21 лютага 1508 года. У сваім лісце Глінскі пісаў Васілю, што калі той дасць яму грамату з пацвярджэннем захавання ўсіх зямель і маёмасцей, то ён пяройдзе да яго на службу з усімі крэпасцямі, якімі валодае і якімі яшчэ здолее авалодаць сілай зброі або ўгаворамі. Васіль III, які шмат чуў пра выдатныя здольнасці князя, пагадзіўся на прапанову і адправіў у адказ «складзеную як мага лепш» грамату са сваёй згодай. Міхаіл Кром, прымаючы пад увагу супярэчнасць крыніц, датуе прыезд у Маскву ганца ад Міхаіла сакавіком 1508 г. Вельмі падрабязна выкладае ход мяцяжу «Рускі врэменнік», пратограф якога датуюць сярэдзінай XVI стагоддзя. У ім змешчана іншая версія пачатку зносін Глінскага з Масквой і паказана тое, што яны былі ініцыяваныя не Міхаілам, а Васілём III. Гэта крыніца паведамляе пра прыезд да Глінскіх маскоўскага пасла Міці Губы Маклокава з граматай з запрашэннем на службу да Васіля з усімі сваімі вотчынамі. Браты Львовічы, не дачакаўшыся адказу ад Жыгімонта, адправілі з маскоўскім паслом свайго чалавека Івана Прыезджага з граматамі, каб «гаспадар пажалаваў, да сябе іх у службу ўзяў, а за іх бы і за іх вотчыны стаяў».
Пераход на маскоўскую службу
Пасля адпраўкі паслоў Глінскія выступілі на Мазыр, намеснік якога Якуб Івашэнцаў быў стрыечным братам Міхаіла Глінскага і здаў горад без усякай спробы аказаць супраціўленне. Паводле Бернарда Вапоўскага, у Мазыры Міхаіл Глінскі быў урачыста сустрэты праваслаўным духавенствам.
У гэты час да Глінскіх прыбыў крымскі пасол Хазяш-мірза з прапановай перайсці на службу да Менглі-Гірэя, за што той абяцаў князям Кіеў з наваколлем. Глінскія адмовілі, верагодна, з прычыны таго, што Маклокаў ужо прывёз з Масквы адказ Васіля III. Вялікі князь прымаў Глінскіх на службу, абяцаў перадаць ім усе гарады, якія будуць здабыты ў Літве, і апавяшчаў выслаць на дапамогу Васіля Шамячыча і сваіх ваявод Івана Адоеўскага, Андрэя і Сямёна Трубяцкіх, Івана Абаленскага Рапню, Івана Варатынскага, Андрэя Сабурава, Аляксандра Оленку і «іншых сваіх многіх ваявод з многімі людзьмі». Глінскія са сваімі прыхільнікамі, большасць з якіх была іх сваякамі або служыла ім, прынялі прысягу (цалавалі крыж) перад Маклокавым Васілю III. Пераход Глінскіх на маскоўскую службу ператварыў мяцеж з унутрылітоўскай справы ў эпізод руска-літоўскай вайны 1507—1508 гадоў, што, верагодна, здавалася ў Маскве ўдалым паваротам справы і адкрывала прывабныя перспектывы, бо да гэтага вайна ішла не надта ўдала.
Цалкам супярэчлівы характар носяць звесткі аб ходзе мяцяжу пасля здачы Мазыра. Паводле Міхаіла Крома, звесткі больш ранніх і больш позніх крыніц карэнным чынам адрозніваюцца. Ён прызнае дакладнымі выкладанне падзей вясны—лета 1508 года ў хроніках Дэцыя і Вапоўскага, «Рускім врэменніку», а таксама лістах Жыгімонта і Міхаіла Глінскага. Паводле гэтых крыніц, атрады мяцежнікаў не ўзялі ні аднаго горада, акрамя Мазыра, у той час як у больш позніх крыніцах: хроніках Мацея Стрыйкоўскага, Марціна і Яўхіма Бельскіх, а таксама позніх беларуска-літоўскіх летапісах — Глінскаму прыпісваецца ўзяцце Турава, Оршы, Крычава і Гомеля. Пры гэтым Тураў быў уладаннем Міхаіла Глінскага яшчэ да пачатку мяцяжу, а Гомель з 1500 года належаў вялікаму князю маскоўскаму.
Паводле Стрыйкоўскага, у той час як Міхаіл браў Клецк і Гомель, на Кіеўшчыне дзейнічаў яго брат Васіль. Ён нібыта аблажыў Жытомір і Оўруч, якія так і не ўзяў, а таксама ўгаворваў мясцовую праваслаўную шляхту перайсці на бок Міхаіла, абяцаючы, што той, стаўшы вялікім князем, адродзіць «манархію кіеўскую». З іншых крыніц вядома толькі, што атрады мяцежнікаў былі на Кіеўшчыне — пра гэта сведчыць чалабітная Льва Цішкевіча ад 7 чэрвеня 1508 года, у якой ён скардзіцца каралю і вялікаму князю на спусташэнне Глінскім свайго маёнтка каля Кіева.
У чэрвені 1508 года з розных напрамкаў сталі падыходзіць маскоўскія войскі. 11 чэрвеня Міхаіл Глінскі рушыў з-пад Клецка на Менск, куды яшчэ раней быў адпраўлены атрад Дзмітрыя Жыжэмскага. У гэты ж час з боку Бабруйска да Мінску падышлі войскі Васіля Шамяціча. Пачалася сумесная аблога горада, якая доўжылася два тыдні і скончылася няўдачай, хоць у сваім лісце да Васіля III Міхаіл пісаў, што гарнізон горада складаў «толькі трыццаць жаўнераў, а людзі былі … на горадзе вельмі малыя». Пасля няўдачы ў Менску Міхаіл Глінскі рушыў да Барысава, дзе дзейнічаў аж да падыходу ўрадавых войскаў.
Атрады Міхаіла Глінскага дзейнічалі на шырокай прасторы, вядома, што яны даходзілі да Вільні і Наваградка, дзе дзейнічалі сумесна з маскоўскімі атрадамі князёў Андрэя Трубяцкога і Андрэя Лукомскага. У той жа час дзяржаўныя войскі ніяк не процідзейнічалі мяцежнікам, хадзілі толькі чуткі, «што дей панове были въ Лідѣ и поѣхали къ Новугородку, а король дей … зъ Ляховъ выѣхалъ къ Берестью».
12 чэрвеня на Слуцк былі пасланы войскі князя Андрэя Дрожджа. Паводле Стрыйкоўскага, Слуцк аблажыў сам Міхаіл Глінскі, які, хоць і быў жанаты, меў намер прымусіць удаву княгіню Анастасію выйсці за яго замуж, што дазволіла б яму прэтэндаваць на стварэнне «Кіеўскай манархіі», таму што князі слуцкія паходзілі ад кіеўскага князя Алелькі Уладзіміравіча. Не здолеўшы узяць Слуцк, Андрэй Дрождж рушыў на Капыль, які таксама аблажыў, але не ўзяў.
Адным з нямногіх поспехаў Глінскіх быў пераход на іх бок князёў Друцкіх пасля таго, як яны былі абложаны ў сваім горадзе. З Друцка войскі Шамяціча і Глінскага, а таксама Данііла Шчаняці адышлі да Оршы, якую абстралялі з гармат, але «не ўчынілі гораду зла нікаторага». У сярэдзіне ліпеня да Оршы падышло ўрадавае войска (15-16 тысяч чалавек) пад кіраўніцтвам Астрожскага — войскі стаялі адно супраць аднаго з 13 па 22 ліпеня, але так і не адважыліся ўступіць у бітву. Зняўшы аблогу Оршы, маскоўскія войскі адышлі да Мсціслава, дзе спустошылі наваколлі, а адтуль да Крычава і далей да Вязьмы і Дарагабужа. Глінскі са сваімі прыхільнікамі адступіў у Старадуб, які належаў вялікаму князю маскоўскаму.
Згасанне і вынікі мяцяжу
Са Старадуба Глінскія рушылі ў Почап, дзе Міхаіл пакінуў з князямі Дзмітрыем Жыжэмскім, Іванам Азярэцкім і Андрэем Лукомскім сваіх людзей і скарб, а сам адправіўся да вялікага князя ў Маскву, дзе разлічваў дамовіцца з Васілём III аб ваеннай падтрымцы. Вялікі князь маскоўскі даў Глінскаму Малаяраславец, Медынь і вёскі пад Масквой, а таксама іншыя падарункі. Яму ў падтрымку ён прызначыў ваяводу Васіля Нясвіцкага «з людзьмі ды і пішчальнікаў многіх».
Вярнуўшыся ў Мазыр, Міхаіл меў намер працягваць барацьбу, але неўзабаве пачаліся руска-літоўскія мірныя перагаворы, якія скончыліся 8 кастрычніка падпісаннем «вечнага міру». Умовай міру было вяртанне да даваеннай сітуацыі і прызнанне Вялікім Княствам Літоўскім маскоўскіх заваёў папярэдніх войнаў. Князі Глінскія са сваімі прыхільнікамі атрымалі магчымасць свабодна выехаць у Маскву з маёмасцю. Вялізныя зямельныя ўладанні мяцежнікаў падлягалі канфіскацыі, хоць Жыгімонт стаў раздаваць іх сваім людзям яшчэ раней. Так, ў красавіку 1508 года ён аддаў Тураў князю Канстанціну Астрожскаму. У канцы 1508 года Міхаіл перабраўся ў Маскву, дзе атрымаў Малаяраславец у вотчыну і Бароўск у кармленне, Івану Львовічу быў падараваны Медынь.
На думку Міхаіла Крома, характар перамяшчэнняў мяцежнікаў паказвае тое, што ў Глінскага не было ніякага плана вядзення баявых дзеянняў і што ён кідаўся з адной авантуры ў іншую. Падзеі пад Менскам сведчаць, што ў Глінскага не было і якой-небудзь значнай ваеннай сілы. Асноўная мэта Глінскага — вяртанне высокага становішча ў Вялікім Княстве Літоўскім — дасягнута не была.
Удзельнікі мяцяжу
Дакладная колькасць войскаў мяцежнікаў і іх кіруючы склад невядомы. Стрыйкоўскі адзначаў, што ў самым пачатку выступлення ў Глінскіх было 2 тысячы воінаў, «Хроніка літоўская і жмойтская» паведамляе пра 3 тысячы вершнікаў.
З крыніц вядома 52 удзельнікі мяцяжу, прычым прынамсі 26 з іх былі або з роду Глінскіх, або іх сваякамі, слугамі ці кліентамі. Сярод асоб, якія выехалі з Міхаілам у Маскву, у «Рускім врэменніку» згадваюцца 11 князёў, з іх 5 Глінскіх (трое братоў Львовічаў, а таксама Дзмітрый і Іван) і 2 Жыжэмскіх (Дзмітрый і Васіль) — сваякоў Глінскіх, Іван Казлоўскі (паводле крыніцы, ён служыў Глінскім), Васіль Мунча, Іван Азярэцкі і Андрэй Друцкі. Астатнія 18 згаданых былі нетытулаванымі асобамі — у асноўным сваякамі і слугамі Глінскіх (стрыечныя браты Міхаіла Глінскага Андрэй і Пётр Аляксандравічы Дрожджы, а таксама Якуб Івашэнцаў; Сямён Аляксандраў з дзецьмі Міхаілам і Барысам, Міхаіл Гагін, дзяк Нікольскі, браты Пётр і Фёдар Фурсы, Іван Матаў, Святоша, Дземеня, Ізмайла Тураў, Воін Яцкавіч, а таксама трое Крыжыных, якія служылі Міхаілу Глінскаму). Паводле савецкага гісторыка Аляксандра Зіміна, большасць з іх увайшлі ў склад асаблівай карпарацыі, якая атрымала назву «літвы дворнай».
Ацэнка ў гістарыяграфіі
У гістарыяграфіі ацэнка падзей 1508 года носіць супярэчлівы характар. У гістарычнай літаратуры існуе значная палеміка паміж рознымі падыходамі да разумення як сутнасці мяцяжу, так і асобных фактаў. Гісторыкі канца XIX — пачатку XX стагоддзяў Уладзімір Антановіч, Мацей Любаўскі і Міхаіл Грушэўскі , хоць і адзначалі абмежаваны характар мяцяжу, характарызавалі яго як барацьбу «рускага» і «літоўскага» пачаткаў у Вялікім Княстве Літоўскім, якая праяўлялася таксама і ў барацьбе праваслаўных супраць насаджэння каталіцтва. Апанас Ярушэвіч разглядаў падзеі 1508 года як «вялікае хваляванне народнай масы» і «агульнарускую справу», што выклікала сур'ёзныя нараканні з боку Любаўскага. У той жа час, польскія гісторыкі Людвік Фінкель, Оскар Халецкі , Людвік Каланкоўскі , а таксама рускі гісторык Аляксандр Праснякоў адмаўлялі этнічны, а таксама рэлігійны характар ​​руху, расцэньваючы дзеянні Міхаіла Глінскага як авантуру, падтрыманую толькі асабіста залежнымі ад яго людзьмі.
У савецкай гістарыяграфіі ўзяла верх канцэпцыя гісторыка Анатоля Кузняцова, якая ў асноўных пазіцыях паўтарала падыход Ярушэвіча. У рамках гэтай канцэпцыі мяцеж Глінскіх разглядаецца як «паўстанне народных мас», накіраванае на вызваленне рускага насельніцтва з-пад улады каталіцкай Літвы. Вядомы савецкі гісторык Аляксандр Зімін, хоць і прытрымліваўся гэтага падыходу, унёс у яго істотныя карэктывы. Зімін лічыў, што, хоць насельніцтва і спачувала ідэям паўстанцаў, «княжата не захацелі выкарыстаць народны рух беларусаў і ўкраінцаў за ўз'яднанне з Расіяй», што і прывяло да няўдачы паўстання. Барыс Флора адзначаў, што насельніцтва не падтрымала паўстанне, як і ў цэлым аб'яднальную палітыку Рускай дзяржавы ў XVI стагоддзі, таму што феадалы кіраваліся ўласнымі інтарэсамі і занялі па сутнасці «антынацыянальную пазіцыю».
Пасля распаду СССР становішча зноў змянілася. Ужо ў 1992 годзе была выдадзеная праца расійскага гісторыка Міхаіла Крома, у якой цалкам адкідвалася канцэпцыя Ярушэвіча-Кузняцова. Так, Кром расцэньвае мяцеж Глінскага як безумоўную авантуру, выкліканую імкненнем Львовічаў вярнуць сабе згубленае становішча. Ён прыходзіць да высновы, што становішча ў Вялікім Княстве Літоўскім цалкам задавальняла большасць праваслаўных князёў і яны не імкнуліся да адасаблення. Як заўважае гісторык, у ранніх крыніцах нацыянальная або рэлігійная афарбоўка падзей 1508 года адсутнічае. Такая афарбоўка з'яўляецца ў позніх творах 60—90-х гадоў XVI стагоддзя, калі ў Вялікім Княстве Літоўскім рэзка абвастрыліся міжэтнічныя і міжканфесійныя рознагалоссі і адбылося пераасэнсаванне падзей нядаўняга мінулага, якія набылі форму супрацьстаяння праваслаўя і каталіцызму.
Якая-небудзь этнічная ці рэлігійная падаплёка адкідаецца і амерыканскім даследчыкам Стывенам Роўэлам, які таксама адзначае, што прыхільнікамі Глінскага былі толькі яго сваякі і чэлядзь, а само паўстанне было авантураю ў тым сэнсе, што якога-небудзь плана мяцяжу не існавала, а канкрэтныя дзеянні мелі розныя мэты. Пры гэтым Глінскі выступаў не супраць Жыгімонта, чыім падданым працягваў сябе лічыць і ў час мяцяжу, а непасрэдна супраць Забярэзінскага і яго прыхільнікаў.
Да падобных высноў прыходзіць і беларускі гісторык Макар Шніп, аўтар шэрага прац аб мяцяжы Глінскіх. На яго думку, у пачатку XVI стагоддзя ў Вялікім Княстве Літоўскім не існавала палітычных груповак, утвораных па этнаканфесійнай прыкмеце, а прычынамі выступлення сталі супрацьстаянне Міхаіла Глінскага з Янам Забярэзінскім, спароджанае разыходжаннем па эканамічных і палітычных пытаннях, а таксама нежаданне вялікага князя Жыгімонта вырашаць справу Глінскага ў судзе і пазбаўленне пасад князёў Львовічаў. Сам мяцеж аўтар расцэньвае як стыхійны, накіраваны на дасягненне асабістых мэт Глінскіх і пазбаўлены канкрэтнае грамадска-палітычнае ідэі.
Хуан дэ Эрэра
Хуан Баўтыста дэ Эрэра (ісп.: Juan de Herrera; каля 1530, Роіс, раён Сантандэр —, ) — іспанскі архітэктар і вучоны, прадстаўнік Позняга Адраджэння, стваральнік «неўпрыгожанага» стылю рэнесанснага дойлідства.
З’яўляўся адным з выбітных архітэктараў Іспаніі XVI стагоддзя. Яго праца Discurso sobre la figura cúbica («Гаворка пра кубічную форму») паказвае яго выдатныя веды ў геаметрыі і матэматыцы.
Біяграфія
Быў родам з шляхетнай сям’і, якая пражывала ў горадзе Мавельян правінцыі Астурыя. Да вясны 1548 года навучаўся ва ўніверсітэце Вальядаліда. У 1547—51 гг. суправаджаў Філіпа II у паездцы ў Італію і Брусель у якасці прыдворнага, а з 1551 па 1559 гады зноў пабываў з каралём у Італіі, дзе прымаў удзел у ваенных кампаніях Карла V, а затым перамясціўся ў Юстэ.
Кар’ера архітэктара пачалася ў 1561 годзе з працы над каралеўскім палацам у Аранхуэсе. З 1559 года Эрэра прымаў удзел у якасці памочніка галоўнага архітэктара Хуана дэ Таледа ў будаўніцтве кляштара-палаца Эскарыяла, а з 1567 па 1584 год узначальваў работы. Захаваўшы агульную планіроўку комплексу, Эрэра павялічыў памер будынка, падвоіў колькасць яго паверхаў і аб’яднаў усе чатыры фасады агульным карнізам. Акрамя таго, ён спраектаваў царкву (1574-82) і пабудаваў лазарэт. У гэтай працы бачны стыль архітэктара, які вылучаўся строгасцю архітэктурных формаў і адсутнасцю ўпрыгожванняў. Гэты стыль быў названы «неупрыгожаным» (ісп.: desornamentado) або «эрэрэска» (ісп.: herreresco, ад імя аўтара) і да сярэдзіны XVII стагоддзя выкарыстоўваўся ў іспанскім дойлідстве.
Пасля 1567 года Хуан дэ Эрэра працаваў над летнім палацам у Аранхуэсе, а ў 1583—1598 гадах займаўся праектам Севільскага гандлёвага дома, будынак якога ў цяперашні час займае Архіў Індый. У 1585 г. архітэктар заняўся кафедральным саборам у Вальядалідзе, які пазней паслужыў мадэллю для сабораў у Мехіка і ў Ліме.
Улэнж (гміна)
У́лэнж (Ułęż) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Рыцкага павета Люблінскага ваяводства. Сядзіба размешчана ва Улэнжы. Плошча гміны складае 83,56 км². Станам на 2004 год у гміне Улэнж пражывалі 3646 чалавек, шчыльнасць — 43,6 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 13 салецтваў.
IC 2505
IC 2505 — галактыка тыпу Sab (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
2014 год у гісторыі кіно
2014 год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.
Дэльта Ганга
Дэльта Ганга — самая буйная дэльта ў свеце, размешчана ў гістарычным рэгіёне Бенгалія. Складаецца з больш за 240 рэк і ўтвараецца ў выніку зліцця асноўных рэк Ганга і Брахмапутры.
Нягледзячы на рыскі паводак і цыклонаў, у дэльце Ганга пражываюць больш 145 мільёнаў чалавек. Паміж 1961 і 1991 гадамі ад гэтых прыродных з’яў загінула звыш 700 тысяч чалавек.
Сэла
Яго не варта блытаць з яўрэйскім словам סֶלַע, што азначае «скала».
У Псалтыры сустракаецца ў псалмах 3, 4, 7, 9, 19, 23, 31, 38, 45, 46, 47, 48, 51, 53, 54, 56, 58, 59, 61, 65, 66, 67, 74, 75, 76, 81, 82, 83, 87, 88, 139, 142.
Пятроўскі парк (станцыя метро)
«Пятроўскі парк» (Петро́вский парк) — станцыя Вялікай кальцавой лініі Маскоўскага метрапалітэна. З моманту адкрыцця станцыя з’яўлялася часткай двух маршрутаў: Солнцаўскай лініі і Вялікай кальцавой лініі.
Навабыхаўскі сельсавет
Навабы́хаўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Быхаўскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 года вёска) Новы Быхаў.
Гісторыя
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Быхаўскага раёна Магілёўскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Быхаўскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. У канцы 1930-х гадоў на тэрыторыі Навабыхаўскага сельсавета існавалі вёска Капарцы (злілася з вёскай Тайманава), пасёлкі Падгорыца, Дуброўскі, Пакусіна Лашчына, Пралетарская Рэспубліка, Прываложжа, Круг, Лібатыўка І, Лібатыўка 2, Магучы, якія зліліся з іншымі населенымі пунктамі або іх жыхары пераехалі. 11 красавіка 1960 года да сельсавета далучана частка скасаванага Лудчыцкага сельсавета (7 населеных пунктаў: Калініна, Камарычы, Леніна, Магучы Партызан, Падольцава, Тайманава і Янава). 24 чэрвеня 2008 года скасаваны пасёлак Падольцава і вёска Ульянава. 20 лістапада 2013 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Ніжнятошчыцкага сельсавета (17 населеных пунктаў: пасёлкі Заводчык, Калінін, Леніна, Рабочы, вёскі Верхняя Тошчыца, Віляхаўка, Вішанька, Вялікі Лес, Істопкі, Красны Бераг, Ліпа, Малінаўка, Міхалёўка, Ніжняя Тошчыца, Первае Мая, Сінеж і Тошчыца).
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (11 населеных пунктаў) — 1082 чалавекі, з іх 96,9 % — беларусы, 2,3 % — рускія, 0,7 % — украінцы.
Стратыфікацыя моў
Стратыфіка́цыя моў  — суадносіны ўзаемадзеяння моў у выніку міграцыі насельніцтва, каланізацыі або заваявання аднаго народа іншым.
Троіцкае (Дзямідаўскі раён)
Троіцкае (Троицкое) — вёска ў Дзямідаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Забор’еўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Лікёр
Лікёр (ад liqueur;  — «вадкасць») — духмяны, салодкі алкагольны напой з утрыманнем цукру да 100 г/л са спіртаваных фруктовых і ягадных сокаў, настояў духмяных траў з дадаткам каранёў, вострых прыпраў і г.д. Утрыманне алкаголю вар’іруецца ад 15 % да 40 %. Лікёры існуюць з часоў фараонаў, а пачатак іх камерцыйнага вытворчасці адносіцца да Сярэднявечча, калі алхімікі, урачы і манахі шукалі эліксір жыцця. Гэта прывяло да стварэння вялікай колькасці шырока вядомых лікёраў, якія носяць імёны рэлігійных ордэнаў, якімі гэтыя напоі былі ўпершыню атрыманыя.
Лікёры ўжываюцца як у неразбаўленым выглядзе, так і ў складзе мноства змешаных напояў, а таксама для прыгатавання разнастайных страў. Лікёры дзеляцца на моцныя, дэсертныя і крэмы.
Лікёра можна піць з любымі соками або без. Таксама іх падаюць у канцы абеду з гарбатай ці кавай.
Liber Pontificalis
Liber Pontificalis (Кніга пантыфікаў ) — зборнік дзей рымскіх пап, пачынаючы з апостала Пятра. Розныя версіі Liber Pontificalis сканчаюць аопвед на розных папах. Самая ранняя версія (Catalogus Felicianus) створана ў VI або VII стагоддзі і змяшчае інфармацыю аб папах да Фелікса IV (526—530) уключна. Пазнейшыя версіі даходзяць да Пія II (1458—1464).
Кніга напісана на лацінскай мове.
Аўтарства
Аўтарамі Liber Pontificalis лічыліся :
Склад
Для кожнага рымскага папы (біскупа) пазначана:
Гістарычнасць
Інфармацыю Liber Pontificalis з V стагоддзя можна лічыць гістарычнай. Больш раннія запісы спрэчныя, паколькі:
Раннія датаванні Liber Pontificalis ўзыходзяць да Catalogus Liberianus (са складу Chronographus Anni 354) і разыходзяцца з «Царкоўнай гісторыяй» Яўсевія Кесарыйскага і хронікай св. Ераніма, што абцяжарвае пабудову дакладнай храналогіі ранніх рымскіх біскупаў.
Т’ёнэ-дэль-Абруццы
Т'ёнэ-дэль-Абруццы (Tione degli Abruzzi) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Абруца, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Л'Аквіла.
Насельніцтва складае 343 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 8 чал./км². Займае плошчу 40 км². Паштовы індэкс — 67020. Тэлефонны код — 0862.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Савёлаўская (станцыя метро, Вялікая кальцавая лінія)
«Савёлаўская» (Савёловская) — станцыя Вялікай кальцавой лініі Маскоўскага метрапалітэна. З моманту адкрыцця станцыя з’яўлялася часткай двух маршрутаў: Солнцаўскай лініі і Вялікай кальцавой лініі.
Усцінава (Дзямідаўскі раён)
Усцінава (Устиново) — вёска ў Дзямідаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Забор’еўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
1921 год у гісторыі кіно
1921 год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.
Бхола
Бхола (ভোলা) — самы буйны востраў у Бангладэш, размешчаны ў вусце ракі Мегхна.
Воспа
У 1975 годзе на востраве быў зарэгістраваны апошні выпадак заражэння воспай.
Цыклоны
У 1970 годзе пасля цыклона на востраве адбылося поўнае разбурэнне пабудоў і знішчэнне ўраджая рысу. У 1995 годзе палова вострава патрапіла ў зону затаплення пасля разбуральнага цыклона, пакінуўшы 500 тысяч чалавек без прытулку.
Кукмар
Ку́кмар (Ку́кмор, Кукмара) — горад (у 1928—2017 гадах — пасёлак гарадскога тыпу) у Кукмарскім раёне Рэспублікі Татарстан. Утварае гарадское паселішча горад Кукмар. Насельніцтва — (2021).
Эжэні Фіёкр
Эжэні Фіёкр (Eugénie Fiocre,,  — , , Францыя) — французская танцоўшчыца. Маці французскага даследчыка, антраполага, дыпламата і ўдзельніка Алімпійскіх гульняў.
Біяграфія
У 1864—1875 гадах была галоўнай танцоўшчыцай у Парыжскай оперы, дзе яе з першага сезона заўважылі дзякуючы ролі Амура ў балеце Артура Сен-Леона, Людвіга Мінкуса, Анры Мельяка і Людавіка Галеві «Немея, або Адпомшчаны Амур». Яна часта танцавала ў амплуа травесці. Напрыклад, яна выконвала ролю Франца ў балеце «Капелія» ў 1870 годзе.
Славілася сваёй прыгажосцю. У 1869 годзе скульптар Жан-Батыст Карпо стварыў яе бюст, які зараз захоўваецца ў Музеі Арсэ ў Парыжы. Э. Дэга намаляваў Эжэні ў сцэне з балета А. Сен-Леона «Ручай».
Фарад
Фара́д (пазначэнне: Ф, F) — адзінка вымярэння электрычнай ёмістасці ў сістэме СІ (да 1978 года называлася фара́да).
Фарад роўны электрычнай ёмістасці кандэнсатара, пры якой зарад у 1 кулон стварае паміж абкладкамі кандэнсатара рознасць патэнцыялаў 1 вольт.
.
Адзінка названая ў гонар англійскага фізіка Майкла Фарадэя.
Фарад — вельмі вялікая ёмістасць. На практыке сутыкаюцца з ёмістасцямі, якія вымяраюцца ў мікра- і пікафарадах.
Кратныя і дзельныя адзінкі
У тэкстах на мовах, дзе ўжываюць лацінку, вельмі часта пры пазначэнні мікрафарад у тэксце замяняюць літару µ (мю) на лацінскую u (uF замест µF) праз падабенства выгляду і адсутнасці ў раскладцы грэчаскіх літар.
Аўгусціўка (Біляіўскі раён)
Аўгусціўка (Августі́вка) — вёска ў Біляіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
IC 2506
IC 2506 — галактыка тыпу Sab (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.