cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сабор Васіля Блажэннага
Статус
У цяперашні час Пакроўскі сабор — філіял Дзяржаўнага гістарычнага музея. Уваходзіць у Спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Расіі.
Пакроўскі сабор — адна з самых вядомых славутасцей Расіі. Для многіх жыхароў планеты Зямля ён з’яўляецца сімвалам Масквы (такім жа, як Эйфелева вежа для Парыжа). Перад саборам з 1931 года знаходзіцца бронзавы Помнік Мініну і Пажарскаму (устаноўлены на Чырвонай плошчы ў 1818 годзе).
Версіі аб стварэнні
Пакроўскі сабор быў пабудаваны ў 1555—1561 гадах па загаду Івана Грознага ў памяць аб узяцці Казані і перамозе над Казанскім ханствам.
Існуе некалькі версій аб стваральніках сабора.
Па адной з версій, архітэктарам быў вядомы пскоўскі майстар Постнік Якаўлеў па мянушцы Барма. Па другой, шырока вядомай версіі Барма і Поснік — два розныя дойліды, якія ободва ўдзельнічалі ў будаўніцтве; гэта версія цяпер лічыцца ўстарэлай. Згодна з трэцяй версіяй, сабор быў пабудован невядомым заходнееўрапейскім майстрам (магчыма, італьянцам, як і раней — значная частка пабудоў Маскоўскага Крамля), адсюль і такі непаўторны стыль, які спалучае традыцыі як рускага дойлідства, так і еўрапейскага дойлідства эпохі Адраджэння, але гэта версія пакуль дакументальна не пацверджана.
Сабор у канцы XVI—XIX стст.
У 1588 годзе к храму была прыбудована цэркаў Васіля Блажэннага, дзеля чаго ў паўночна-ўсходняй частцы сабора залажылі арачныя праёмы. Архітэктурна цэркаў уяўляла сабой самастойны храм з асобным уваходам.
У канцы XVI ст. з’явіліся фігурныя главы сабора — замест першапачатковага пакрыцця, якое згарэла падчас чарговага пажару.
У другой палове XVII ст. аблічча сабора істотна змянілася — адкрытую галерэю-гульбішча вакол верхніх цэркваў перакрылі скляпеннем, а над белакаменными лесвіцамі збудавалі ганкі, упрыгожаныя шатрамі.
Знешняя і ўнутраная галерэя, пляцоўкі і парапеты ганкаў былі распісаны раслінным арнаментам. Гэтыя абнаўленні былі завершаны к 1683 году, а звесткі аб іх уключылі ў надпісы на керамічных кафлях, якімі ўпрыгожылі фасад сабора.
У 1817 годзе архітэктар Ёсіп Бове пры рэканструкцыі Чырвонай плошчы, вылажыў падпорную сцяну храма каменем і ўстанавіў чыгунную агароджу (спачатку ўздоўж Маскварэцкай вуліцы; у 1834 годзе, пасля пракладкі Маслянога завулка — з паўднёвага боку храма).
Рэстаўрацыя
Пажары, частыя ў драўлянай Маскве, моцна шкодзілі Пакроўскаму сабору, і таму ўжэ з канца XVI ст. у нём праводзіліся рамонтныя работы. На працягу больш чым чатырохсотгадовай гісторыі помніка падобныя работы непазбежна змянялі ягонае аблічча ў адпаведнасці з эстэтычнымі густамі тых часоў. У дакументах сабора за 1737 г. упершыню згадваецца імя архітэктара Івана Мічурына, пад чыім кіраўніцтвам праводзіліся работы па аднаўленню архітэктуры і ўнутранага ўбранства сабора пасля так званага «Троіцкага» пажара 1737 года. Наступныя комплексныя рамонтныя работы ажыццяўляліся ў саборы па загаду Кацярыны II у 1784—1786 гг. Кіраваў імі архітэктар Іван Якаўлеў. У 1900—1912 гадах рэстаўрацыю Храма ажыццявіў архітэктар С. У. Салаўёў. У 1920-е годы рамонтна-рэстаўрацыйныя работы ў храме праводзілі архітэктары М. С. Курдзюкоў і А. А. Жэлябужскі.
Савецкія часы. Музей
У 1928 годзе музей «Пакроўскі сабор» стаў філіялам Дзяржаўнага гістарычнага музея. Нігледзячы на пастаянныя рэстаўрацыйныя работы, якія вядуцца ў саборы ўжэ амаль стагоддзе, музей заўсёды адкрыты для наведвальнікаў. Ён закрываўся толькі раз — у час Вялікай Айчыннай вайны. У 1929 годзе ў храме былі забаронены богаслужэнні, і былі зняты званы. У сярэдзіне 1930-х гг. храму пагражала разбурэнне, аднак ён пазбег гэтага. Адразу ж пасля вайны прыступілі да сістэматычных работ па аднаўленню сабора, і 7 верасня 1947 года, у дзень святкавання 800-годдзя Масквы, музей ізноў адкрыўся. Сабор стаў шырока вядомы не толькі ў Расіі, але і далёка за яе межамі.
Ліпеньскі крызіс
Лі́пеньскі кры́зіс (1914) — дыпламатычнае сутыкненне найбуйнейшых еўрапейскіх дзяржаў летам 1914 года, якое прывяло да Першай сусветнай вайны.
28 чэрвеня 1914 года член сербскай нацыяналістычнай групоўкі «Млада Босна» Гаўрыла Прынцып застрэліў аўстрыйскага эрцгерцага, наследніка аўстра-венгерскага трона Франца Фердынанда і яго жонку, якія рабілі візіт у Боснію, далучаную да Аўстра-Венгрыі у 1908 годзе.
Аўстра-венгерскі ўрад прад'явіў Сербіі ультыматум з патрабаваннем пакараць вінаватых і дапусціць сваіх прадстаўнікоў да расследавання. Дыпламатычнай мэтай Аўстра-Венгрыі з'яўлялася паслабленне Сербіі як альтэрнатыўнай сілы на Балканах (перш за ўсё — у Босніі, дзе сербы складалі этнічную большасць) і ў паўднёвых раёнах самой Габсбургскай імперыі — Крайне. Меркавалася, што Аўстра-Венгрыя дасягне сваіх мэтаў пры дапамозе дыпламатыі або лакальнай вайны ў выпадку адхілення ультыматуму. Умовы ўльтыматума былі вытрыманыя ў рэзкіх танах.
Наступствы крызісу
Падзеі ліпеня 1914 года зрабілі пачатак баявых дзеянняў у Еўропе няўхільным. У гістарыяграфіі розных краін сустракаюцца абвінавачванні ў развязванні вайны як у бок Германіі ці Аўстра-Венгрыі, так і краін Антанты. Увогуле, віна за гэта ляжыць на ўрадавых чыноўніках практычна ўсіх краін, што так ці інакш былі ўцягнутыя ў крызіс і альбо прымалі рашэнне ў спешцы (напрыклад, неабдуманыя дзеянні Гельмута фон Мольтке), ці ўвогуле ўстрымаліся ад любых дзеянняў і належылі на выпадак (працяглае манеўраванне Эдварда Грэя). Асобныя палітыкі сваімі дзеяннямі наогул выключалі мірнае рашэнне ліпеньскага крызісу.
Зацягванне рашэнняў з боку ўрадаў розных краін яшчэ болей прывяло да абвастрэння міжнароднай сітуацыі. Спадзяючыся не страціць свае каланіяльныя ўладанні і захаваць панаванне на моры, брытанскі ўрад у выніку фактычна спрыяў пераходу еўрапейскай вайны ў сусветную. Рашэнне брытанцаў таксама паўплывала і на далейшую пазіцыю ЗША. 6 жніўня Аўстра-Венгрыя фармальна заявіла пра вайну з Расійскай імперыяй. З гэтага часу асноўныя намаганні дыпламатыі як Антанты, так і Траістага саюза былі накіраваны на пошук новых саюзнікаў. Так, 23 жніўня на баку Антанты выступіла Японія, а ў кастрычніку да Траістага саюзу далучылася Асманская імперыя.
Сцяпан Георгіевіч Папоў
Сцяпан Георгіевіч Папоў (нар., г. Лепель, Віцебская вобласць) — беларускі самбіст.
Біяграфічныя звесткі
Чэмпіён свету (2013) і двойчы Еўропы (2011 і 2015), першых Еўрапейскіх гульняў. Заслужаны майстар спорту Рэспублікі Беларусь, лаўрэат публічнага конкурсу «Трыумф. Героям спорту», уладальнік міжнароднай узнагароды Fair Play.
Спартсмен-інструктар нацыянальнай каманды па самба. 18 жніўня 2020 падпісаў адкрыты ліст прадстаўнікоў спартыўнай галіны Рэспублікі Беларусь з патрабаваннем прызнаць несапраўднымі выбары прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, якія прайшлі 9 жніўня 2020 года. Сцяпан Папоў неаднаразова выказваўся супраць гвалту з боку сілавых структур у час масавых пратэстаў у Беларусі (2020) і выступаў за правядзенне сумленных выбараў. У снежні 2020 быў звольнены з цэнтра алімпійскай падрыхтоўкі.
Капланецкі сельсавет
Капла́нецкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бярэзінскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Капланцы.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Бярэзінскага раёна Барысаўскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Менскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Бярэзінскім раёне БССР. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Бярэзінскім раёне Магілёўскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Мінскай вобласці. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Чэрвеньскага раёна, з 6 студзеня 1965 года — у складзе адноўленага Бярэзінскага раёна. 21 снежня 2007 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Каменнаборскага сельсавета (8 населеных пунктаў: вёскі Васільеўка, Вязькуцін 2, Галынка, Дубраўка, Каменны Барок, Людвікова, Масцішча і Мацевічы), 28 мая 2013 года — тэрыторыя скасаванага Сялібскага сельсавета (26 населеных пунктаў: аграгарадкі Брадзец і Сяліба, вёскі Астроўкі, Барсучына, Восава, Воступ, Жаліна, Ільінка, Крапіўня, Месціна, Міраслаўка, Налазы, Новае Жыццё, Падкамень, Плісічына, Пуцькава, Стары Койцін, Улессе, Усход, Чырвоны Араты, пасёлкі Адвага, Зорка, Колас, Краснае, Лучны Мост і Маёўка).
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (21 населены пункт) — 1516 чалавек, з іх 95,8 % — беларусы, 2,6 % — рускія, 0,8 % — украінцы.
Брэтонцы
Брэто́нцы (Bretoned) — народ, карэнныя насельнікі Брэтані. Агульная колькасць у Францыі (2012 г.) - 229 тыс. чал. Размаўляюць на брэтонскай мове.
Паходжанне
Брэтонцы — нашчадкі брытаў, якія перасяліліся з Брытаніі ў Арморыку ў V - VI стст. н. э. Згодна пісьмовым крыніцам і археалагічным знаходкам, мелася 2 буйныя хвалі міграцыі. Першая была звязана з зыходам рымскіх войскаў з Брытаніі на тэрыторыю Галіі ў 410 г. Многія з салдат мелі брыцкае паходжанне. Акрамя таго, разам з імі перасяляліся салдацкія сем'і, рамеснікі і гандляры, шчыльна звязаныя з армейскімі часткамі.
У VI ст. адбылася другая буйная хваля міграцыі брытаў у Арморыку, выкліканая нашэсцямі англаў, саксаў і ірландцаў. Зыход з Брытаніі суправаджаўся працэсам хрысціянізацыі. Першапачаткова брыты стварылі на новай радзіме тры дзяржаўныя аб'яднанні, якія ў X ст. былі злучаны ў Герцагства Брэтань. У 790 г. быў складзены манускрыпт на лацінскай і брэтонскай мовах — першы вядомы помнік брэтонскай пісьмовасці.
Карэннае насельніцтва Арморыкі — галы — былі блізкія па мове і культуры да брытаў, што палегчыла іх асіміляцыю. У Верхняй Брэтані, дзе колькасць брытаў была невялікай, гальскае насельніцтва захавалася. Пазней яно склала асобную групу брэтонцаў, якая размаўляла на гальскім дыялекце французскай мовы. Значную ролю ў стварэнні агульнай брэтонскай супольнасці адыгралі дзейнасць хрысціянскіх падзвіжнікаў кельцкага паходжання, а таксама барацьба супраць франкаў і нарманаў.
Гісторыя
У XI ст. узвышэнне суседняй Нармандыі і заваяванне нармандскім герцагам Гіёмам Англіі вымусілі герцагаў Брэтані арыентавацца на Францыю. У 1491 г. Брэтань канчаткова далучылася да французскай дзяржавы, хаця захавала шматлікія прывілеі.
Далучэнне да Францыі спрыяла паступоваму пераходу мясцовых феадальных колаў да французскай мовы і культуры. Літаратурная брэтонская мова захоўвалася пераважна Касцёлам, таму большасць брэтонскіх твораў XVI - XVII стст. — гэта царкоўныя кнігі або слоўнікі. Цікава, што ў пазнейшы перыяд французскія навукоўцы тлумачылі заняпад брэтонскай мовы слабымі літаратурнымі традыцыямі. Аднак брэтонскі фальклор аказаў моцны ўплыў на літаратуру самой Францыі.
Падчас Французскай рэвалюцыі Брэтань была пераўтворана ў дэпартамент і страціла свае прывілеі. У XIX ст. на хвалі рамантызму адрадзілася цікавасць да брэтонскай мовы і народнай культуры. Але распаўсюджанне агульнадаступных франкамоўных школ прывяло да паступовага выціскання брэтонскай мовы нават у сельскай мясцовасці.
У гады II Сусветнай вайны частка брэтонскіх нацыяналістаў супрацоўнічала з нацысцкай Германіяй у спадзяванні, што іх краіна набудзе незалежнасць ад Францыі. У выніку гэта паўплывала на фарміраванне адмоўных адносінаў да самой ідэі брэтонскага нацыянальнага руху. Агульнабрэтонскія арганізацыі, створаныя ў пасляваенны перыяд, адышлі ад пазіцый пашырэння палітычных правоў Брэтані да праблем адраджэння мовы і культуры. Яны пачалі выданне сродкаў масавай інфармацыі на брэтонскай мове, заснавалі фестываль брэтонскай народнай культуры.
У 1951 г. у школах Брэтані брэтонская мова стала выкладацца як факультатыў (1 - 3 гадзіны ў тыдзень). Да нашых дзён яна не мае ў Францыі афіцыйнага статусу.
Культура
Яшчэ ў сярэдзіне XX ст. палова насельніцтва Брэтані была звязана з сельскай гаспадаркай. Яе традыцыйныя галіны — малочная жывёлагадоўля, вытворчасць бульбы, садавіны і гародніны. Да пачатку XX ст. найважнейшай земляробчай культурай была пшаніца. Для Брэтані характэрна малазямелле. У мінулым больш за палову яе тэрыторый складалі пусткі. Каб прахарчавацца, брэтонскія сяляне былі вымушаны займацца адыходніцтвам, удзельнічалі ў сельскагаспадарчых працах у Нармандыі, Францыі і Вялікабрытаніі.
Жыццё насельнікаў узбярэжжа таксама было шчыльна звязана з морам. Брэтонцы здаўна займаліся рыбалоўствам, кабатажным суднаходствам, збіралі водарасці, а ў XIX ст. асвоілі штучнае вырошчванне вустрыцы. Брэтонскія мараплаўцы ўжо ў XVI - XVII стст. практыкавалі далёкія вандроўкі да Ісландыі і Скандынаўскага паўвострава, адкуль прывозілі ў Францыю траску і селядцоў. Рыбакі прадавалі ўлоў прама ў порце гандлярам-пасрэднікам праз самадзейныя аўкцыёны "на выкрык".
Большасць традыцыйных паселішчаў — невялікія сядзібы з 2 - 5 хацін, схаваныя за жывой загараддзю з дрэў. Буйнейшыя селішчы-бур ўтвараліся каля касцёлаў і партоў. Вялікія гарады з'явіліся адносна позна, іх у Брэтані мала. Тыповая сялянская хаціна ўяўляла сабою каменную аднакамерную пабудову, што ўзводзілася на схіле пагорка з вокнамі і дзвярамі на поўдзень. Печкавыя трубы ладзіліся з двух бакоў і працягвалі сабою франтон. Як правіла, у такіх хацінах гаспадары жылі разам з хатняй жывёлай. Заможныя і высакародныя сем'і будавалі каркасныя прамавугольныя дамы з некалькімі пакоямі. Мэбляй служылі ложкі-шафы — драўляныя скрыні з высоўнымі дзверцамі. Пазней распаўсюдзіліся паўзачыненыя і калонныя ложкі, а таксама куфары. Драўляная мэбля багата ўпрыгожвалася разьбярствам.
Брэтонскі фальклор багаты на гістарычныя паданні, легенды, у тым ліку пра караля Артура, адкуль яны трапілі ў сярэднявечную французскую літаратуру. У нашы дні найбольш папулярны від народнага мастацтва - танцы. Танцавальнае свята фэст-ноз прызнана ЮНЕСКА нематэрыяльнай спадчынай чалавецтва.
Рэлігія
Абсалютная большасць вернікаў — каталікі, хаця ў брэтонскай міфалогіі захаваліся і дахрысціянскія матывы, у прыватнасці постаць Анку. Касцёл шмат зрабіў для гуртавання брэтонскага народа, у тым ліку ў часы, калі Брэтані пагражала небяспека звонку, або калі мясцовыя феадалы адракаліся ад роднай мовы і культуры. Найбольш шануюць сем брэтонскіх святых айцоў, якія жылі ў другой палове 1 тысячагоддзя н. э. У іх гонар арганізуюцца пілігрымкі Tro Breizh — ад пахавання аднаго святога да пахавання іншага і г. д. Да нашых дзён у іх гонар арганізуюцца святы прабачэнняў. У мінулым, яны суправаджаліся шэсцямі, спевамі і танцамі. У пэўных рэгіёнах Брэтані існуюць іншыя месцы для шанавання — святыя крыніцы, крыжы, капліцы, менгіры, памятныя знакі-кальверы.
Кустычы (Валынская вобласць)
Кустычы (Ку́стичі) — вёска ў Турыйскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Асінторфскі сельсавет
Асінто́рфскі сельсаве́т — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дубровенскага раёна Віцебскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2011 года пасёлак) Асінторф.
Гісторыя
Утвораны 8 красавіка 2004 года шляхам рэарганізацыі Арэхаўскага пассавета ў сельсавет у сувязі з аднясеннем рабочага пасёлка Асінторф да катэгорыі сельскіх населеных пунктаў (пасёлак), уключаў 2 населеныя пункты: пасёлак Асінторф і вёску Шабаны Пірагоўскага сельсавета. 14 верасня 2017 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Засценкаўскага сельсавета (20 населеных пунктаў: аграгарадок Рэдзькі, вёскі Вялікае Тхорына, Ганчарова, Гічы, Дарожная, Засценкі, Іваноўшчына, Карумны, Кіраёва, Косціна, Новая Зямля, Новая Тухінь, Пятрыкі, Рыленкі, Сарвіры, Сенцюры, Судзілавічы, Шухаўцы, Шэкі і Якіменкі).
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (2 населеныя пункты) — 1139 чалавек, з іх 92,9 % — беларусы, 5,7 % — рускія, 0,4 % — украінцы, 0,4 % — палякі.
Гарадзілавічы (Вілейскі раён)
Гарадзі́лавічы (, Городиловичи) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крывасельскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Касцяневічы.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Куранецкага сельсавета.
Тросна-Ісаева
Тросна-Ісаева (Тросно-Исаево) — вёска ў Ершыцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Руханскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй са жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
NGC 5853
NGC 5853 (іншыя абазначэнні — UGC 9707, MCG 7-31-30, ZWG 221.27, IRAS15039+3942, PGC 53894) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Іван Васілевіч
Іван Васілевіч:
Беларускі псіхапат
«Беларускі псіхапат» (Белорусский психопат) — беларускі незалежны мастацкі фільм, зняты ў 2015 годзе рэжысёрам Мікітам Лаўрэцкім. Лепшы фільм Нацыянальнага конкурсу кінафестывалю «Лістапад» у Мінску (2015), удзельнік пазаконкурснай праграмы кінафестывалю «» у Вісбадэне (2016). Онлайн-прэм’ера ў інтэрнэце адбылася ў 2016 годзе на сайце часопіса «Cineticle».
Сюжэт
Герой фільма, «малады таленавіты фатограф і відэаграф», вырашае на свой дзень нараджэння нарэшце страціць некранутасць і для гэтага па нейкай зачараванай логіцы запрашае на дачу малазнаёмую дзяўчыну і двух яе сябровак. Дзяўчаты не адразу разумеюць, наколькі жахлівая ноч чакае іх наперадзе.
Акадэмія
Акадэмія (Ἀκαδήμεια, Academia) — найменне навуковых устаноў (акадэміі навук) і навучальных устаноў.
Акадэмія праіснавала на сваім гістарычным месцы з 385 года да н. э. па 529 год н. э. Яна была зачынена імператарам Юстыніянам I як апора паганства.
Іван Ігнацьевіч Васілевіч
Іван Ігнацьевіч Васілевіч (, ст. Палессе, Мядзельскі раён, Мінская вобласць) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1968 годзе. Працаваў у Мінскпраекце, з 1976 года — галоўны архітэктар праектаў у Белдзяржпраекце.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1973 года. Пражывае ў г. Мінску.
Творчасць
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): будынкі інстытутаў Белдзіправадгаса (1972), Сельгастэхпраекта (1976), лабараторны корпус Белдзіправадгаса (1980), комплексы будынкаў УНДІТІМЖ (1979—1983), эксперыментальнай вытворчасці Інстытута тэхнічнай кібернетыкі, з вопытнай доследнай Інстытута фізікі АН БССР (1986), галоўны павільён будаўнічай выстаўкі Дзяржбуда БССР, паліклініка МУС па вул. Мяснікова (1988) у Мінску, планіроўка і забудова пас. Таксімо на БАМе (1986), аўтар Дома Саветаў у Слуцку (1986).
Узнагароды
2-я прэмія на рэспубліканскім конкурсе за праект Дома архітэктара (1974, у аўтарскім калектыве).
Ларэнца Манака
Дон Ларэнца Манака (імя да пастрыгу П'еро ды Джавані) (каля 1370, Сіена - 1425, Фларэнцыя) — фларэнційскі мастак.
Біяграфія
У 1391 г. уступіў у камальдулійскі манастыр Св. Марыі дэльі Ангелы ў Фларэнцыі, дзе пасля стаў дыяканам, але пакінуў яго да прынясення канчатковых абяцанняў. Тым не менш, мянушка «Манака» (Манах) за ім замацавалася, а «дон» выкарыстоўваецца як паважлівы зварот.
Стыль
Стыль працы дэманструюць уплыў інтэрнацыянальнай готыкі позняга XIV ст. і сіенскай школы: шматфігурную кампазіцыю з раскошнымі аксэсуарамі, багатая пазалотай. Характэрныя рысы майстра: добрае чуццё каларыста, стварэнне выдатных кантрастаў і дадатковых каляровых эфектаў.
У ранніх творах прасочваецца ўплыў Тадэа Гадзі, які, магчыма, быў яго настаўнікам. Працаваў, пераважна, для свайго рэлігійнага ордэна, ствараючы манускрыпты, алтарныя выявы і фрэскі.
Мяркуюць, што Манака мог быць настаўнікам фра Беата Анджэліка.
Зборнік (музыка)
Зборнік (кампіляцыя, compilation) — у музычнай індустрыі музычны альбом, у які ўключаюць падабраныя музычныя запісы на пэўную тэму, якія выконваюцца адным артыстам, адным гуртом або некалькімі гуртамі, якія граюць у адным жанры.
Мацвей Малышэнка
Мацвей Малышэнка (нар. ) — беларускі гандбаліст, левы паўсярэдні.
Кар’ера
Улетку 2018 пакінуў «Гомель» і завяршыў кар’еру.
Хадынка (вёска)
Хадынка (Ходынка) — вёска ў Ершыцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Руханскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй са жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Аркадзь Качан
Аркадзь Качан ( — ) — беларускі грамадскі і вайсковы дзеяч.
Біяграфія
Нарадзіўся 13 мая 1921 г. у в. Барсуках Навагрудскага ваяводства ў Польскай Рэспубліцы у сям’і настаўнікаў Антона і Веры Качаноў.
Па вайне некалькі гадоў правёў у лагеры для перамешчаных асобаў у Розенгайме. Ад 1950 г. жыў у Аўстраліі, у Сіднеі. Адзін з заснавальнікаў і доўгагадовы сакратар Беларускага аб’яднання ў Новай Паўднёвай Валіі. Сябра Рады БНР, Беларускага культурна-грамадскага клуба і Федэральнай рады беларускіх арганізацый у Аўстраліі. Пры канцы 1970-х гг. — беларускі прадстаўнік у Выканаўчым камітэце Этнічнай рады ў Новай Паўднёвай Валіі. Адзін са стваральнікаў і каардынатар беларускага радыё ў Сіднеі. Сталы фундатар беларускіх выданняў і ўстаноў на эміграцыі. Дасылаў беларускую літаратуру ў бібліятэкі аўстралійскіх універсітэтаў.
Памёр 4 снежня 1982 г. у Сіднеі. Пахаваны на беларуска-ўкраінскай частцы могілак Роквуд.
Моё-дэ’-Кальві
Моё-дэ'-Кальві (Moio de' Calvi) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бергама.
Насельніцтва складае 195 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 33 чал./км². Займае плошчу 6 км². Паштовы індэкс — 24070. Тэлефонны код — 0345.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы апостал Матфій.
Гасцявы доступ у Інтэрнэт
Гасцявы доступ у Інтэрнэт — спосаб доступа да сайтаў сеткі Інтэрнэт, які дазваляе атрымаць доступ да шэрагу рэсурсаў. У шырокім сэнсе маецца на ўвазе магчымасць іншаму падключаецца да камп’ютарнай сеткі (Wi-Fi або правадная сетка) пры дапамозе пароля. Гасцявая сетка Wi-Fi дазваляе падлучыцца да пэўнага інтэрнэт-цэнтра і атрымаць доступ у Інтэрнэт, пры гэтым камп’ютары, падлучаныя да дадзенай бесправадной сеткі, будуць ізаляваныя ад рэсурсаў асноўнай лакальнай сеткі. Выкарыстоўваеецца, напрыклад, для доступа да рэсурсаў сеткі Інтэрнэт на тэрыторыі навучальных карпусоў для гасцей ВНУ.
Выкарыстанне ў Беларусі
У 2000-я гады меў распаўсюджанасць ў Беларусі ў выглядзе магчымасці карыстання ўнутранымі рэсурсамі інтэрнэт-аператара byfly, размешчанымі у ДАТА-цэнтры РУП «Белтэлекам». Усе неабходныя налады пратаколу TCP/IP для сеткавага адаптара атрымліваліся аўтаматычна пры ўсталяванні сеансу сувязі па пратаколе РРРоЕ з серверам byfly. Найбуйнейшымі інтэрнэт-рэсурсамі, якія былі даступныя па гасцявому злучэнню з’яўляліся http://www.tut.by/ і http://www.itv.by/. Высокая колькасць карыстальнікаў byfly падштурхнула развіццё гасцявога сегмента сеткі, у каталог даступных па гасцявому злучэнню ўвесь час дадаваліся новыя сайты, парталы. У межах гасцявога доступа працаваў і ўласная пошукавая сістэма. У 2011 годзе ў сувяззю з развіццём магчымасць гасцявога злучэння была адключана.
Лукомскае княства
Лукомскае княства — феадальнае ўладанне на землях вакол Лукомскага возера. Цэнтр — Лукомль. На думку археолага Л. В. Аляксеева, Лукомскае княства магло ўзнікнуць як адзін з удзелаў Полацкай зямлі ў XII—XIII стст., але ў тагачасных крыніцах ніводны князь не названы яго ўладальнікам. Відаць, яно было падаравана кімсьці з вялікіх князёў літоўскіх заснавальніку роду князёў Лукомскіх у сярэдзіне — другой палове XIV ст.
У другой трэці XV ст. значная частка княства зноў трапіла ва ўласнасць вялікага князя або ў выніку згасання адной з галін князёў Лукомскіх, або праз канфіскацыю часткі іх уладанняў за падтрымку князя Свідрыгайлы ў час яго барацьбы з Жыгімонтам Кейстутавічам. Гэта частка Лукомскага княства была тады ж раздадзена іншых феадалам: паны Саковічы атрымалі Улу, Боліна і Свяда ў міжрэччы Улы і Эсы, паны Кезгайлы — землі ў вярхоўях Эсы, дзе пазней узнік маёнтак Халопенічы. Напэўна, тады ж Цяпіна стала цэнтрам маёнтка Амельяновічаў, а Чарэя — паноў Чарэйскіх.
Рэшта княства з маёнткамі Лукомль, Гарадзец, Меляшковічы, Шчыдуты, Пірошыцы і інш. засталася ва ўладанні князёў Лукомскіх. У выніку падзелаў паміж імі раздрабілася і фактычна перастала існаваць як адзінае цэлае ўжо ў XVI ст.
Прудоўка (рака)
Прудо́ўка, Прусаўка  — рака ў Буда-Кашалёўскім і Чачэрскім раёнах Гомельскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Ліпа (прыток ракі Сож, басейн Дняпра).
Даўжыня ракі 26 км (18,5 км, 12,5 км з іх на тэрыторыі Чачэрскага раёна ). Плошча вадазбору 106 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,9 м/км. Выток ракі знаходзіцца за 2 км у напрамку на паўночны захад ад вёскі Забалоцце Буда-Кашалёўскага раёна, вусце прыкладна за 2 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Рудня Дудзіцкая, прыкладна за 1 км ад былой вёскі Дудзічы Чачэрскага раёна. Рэчышча каналізаванае. Вадазбор нізінны.
Каля ракі вёскі Забалоцце, Рудня Дудзіцкая. Таксама каля ракі знаходзіліся былыя вёскі Харашоўка, Халочча, Дудзічы, былыя пасёлкі Паскубаўка, Новы Шлях.
Спіннамазгавая вадкасць
Спіннамазгава́я ва́дкасць, цэрэбраспінальная вадкасць, ліквар — вадкасць, якая пастаянна цыркулюе у жалудачку галаўнога мозгу, лікваправодных шляхах, субарахнаідальнай (падпавуціннай) прасторы галаўнога і спіннога мозгу.
Функцыі
Засцерагае галаўны і спінны мозг ад механічных уздзеянняў, забяспечвае падтрыманне пастаяннага нутрачарапнога ціску і водна-электралітнага гамеастазу. Падтрымлівае трафічныя і абменныя працэсы паміж крывёй і мозгам. Флуктуацыя ліквора аказвае ўплыў на вегетатыўную нервовую сістэму.
Утварэнне
Асноўны аб’ём цэрэбраспінальнай вадкасці утвараецца шляхам актыўнай сакрэцыі залозістымі клеткамі сасудзістых спляценняў у жалудачку галаўнога мозгу. Іншым механізмам утварэння цэрэбраспінальнай вадкасці з’яўляецца прапацяванне плазмы крыві праз сценкі крывяносных сасудаў і эпендыму жалудачкаў.
NGC 5854
NGC 5854 (іншыя абазначэнні — UGC 9726, MCG 1-39-1, ZWG 49.9, PGC 54013) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Жалудок
Жалудок (, Желудок)  — гарадскі пасёлак у Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі. За 22 км ад горада Шчучын, за 12 км ад чыгуначнай станцыі Скрыбаўцы на лініі Масты — Ліда. Насельніцтва 1 060 чал. (2021).
Гісторыя
Вядомы з другой паловы XV стагоддзя як вялікакняжацкае ўладанне. З 1486 года мястэчка, да 1567 года цэнтр павета Віленскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. Належаў Лацкім, Сапегам, Францкевічам-Радзімінскім. У лютым 1706 года галоўная кватэра шведскага караля Карла XII. У XVIII — 1-й чвэрці XIX стагоддзяў уласнасць Тызенгаўзаў. З 1795 года ў складзе Расійскай імперыі, цэнтр воласці Лідскага павета Віленскай губерніі. З 1921 года ў складзе Польшчы, цэнтр гміны Лідскага павета. З 1939 года ў БССР, з 1940 года гарадскі пасёлак, цэнтр раёна. З 1962 у Шчучынскім р-не.
Першы касцёл быў закладзены ў 1490 годзе вялікім князем Казімірам IV. У 1682 годзе Фрацкевічы-Радзімінскія заснавалі ў Жалудку кляштар кармелітаў «старых» (па іншых дадзеных — у 1686). У 1832 годзе кляштар скасаваны, а яго касцёл знішчаны. У 1853 годзе пабудаваны новы парафіяльны касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Панны Марыі.
У пачатку XX стагоддзя была пабудавана сінагога, пасля другой сусветнай вайны прыстасавана пад Дом культуры.
У 1999 годзе пабудавана з дрэва праваслаўная царква на аснове былога будынка медыцынскай установы.
Эканоміка
Прадпрыемствы сацыяльна-бытавога абслугоўвання.
Вядомыя асобы
У Жалудку пахаваны Пётр Барташэвіч (1914—1991), беларускі каталіцкі царкоўны дзеяч.
Захоп Хайнбургер-Ау
Захо́п Ха́йнбургер-А́у (Besetzung der Hainburger Au, Occupation of the Hainburger Au) — балотнай зоны — у снежні 1984 г. стаў паваротным пунктам, які прывёў да экалагічнай насцярожанасці нямецкамоўнага насельніцтва ў Цэнтральнай Еўропе і паспрыяў вялікім дасягненням у галіне развіцця дэмакратычных працэсаў у Аўстрыі.
Хайнбургер-Ау — вялікая прыродная забалочаная тэрыторыя, якая абмежаваная Дунаем і Хайнбургам-ан-дэр-Донау і знаходзіцца ў Ніжняй Аўстрыі. Гэта зона зусім недалёка на ўсход ад галоўнага аэрапорта Вены. З 1996 г. яна стала часткай нацыянальнага парку Донау-Аўэн.
У лютым 1983 г. аўстрыйскае аддзяленне Сусветнага фонду дзікай прыроды пачало кампанію пад слоганам «Rettet die Auen» з мэтай захавання балот Хайнбургер-Ау. З дапамогай розных медыя-каналаў Сусветны фонд дзікай прыроды пачаў распаўсюджваць інфармацыю пра экалагічную пагрозу, якая можа ўтварыцца ў выпадку знішчэння гэтай важнай зоны. Гэта распачалося з прычыны планаў пабудовы там гідраэлектрастанцыі, прычым планы актыўна падтрымліваліся ўрадам Аўстрыі. У выніку наступных падзей: пратэстаў і дэманстрацый экалагічных актывістаў, а таксама масавага захопу ўразлівай да пагрозы тэрыторыі звычайнымі грамадзянамі — у Цэнтральнай Еўропе значна ўдасканалілася экалагічная і дэмакратычная свядомасць насельніцтва, асабліва нямецкамоўнага.
Mystacinobiidae
Mystacinobiidae — манатыпнае сямейства двухкрылых.
Згодна з Catalogue of Life утрымлівае адзіны манатыпны род.
Субота (танец)
Субо́та — беларускі і рускі бытавы парна-масавы танец гарадскога паходжання. У пачатку XX стагоддзя быў пашыраны амаль па ўсёй тэрыторыі сучаснай Беларусі, і таксама ў Расіі.
Музычны памер 2/4. Тэмп ад павольнага да хуткага. Танцуецца па крузе любой колькасцю пар. Складаецца з некалькіх простых блокаў: крокі з прыстаўкай, павароты ў пары, перамена пар месцамі.
Выконваецца ў розных варыянтах, з прыпеўкамі, часам з акцэнтаваным выпадам-прысяданнем на адну нагу.
Тадэа Гадзі
Тадэа Гадзі (італ. Taddeo Gaddi; 1290, Фларэнцыя — 1366, там жа) — італьянскі мастак і бацька мастакоў Джавані, Аньёла і Нікола Гадзі.
Тадэа Гадзі вучыўся ў свайго бацькі, мастака Гадо Гадзі, пазней працаваў у Джота ды Бандонэ, а прыблізна з 1330 стаў самастойным мастаком ў Фларэнцыі. У 1347 згадваецца на чале спісу лепшых мастакоў Фларэнцыі. Гадзі перасягнуў свайго настаўніка па жвавасці малюнкаў, але не па вытанчанасці каларыту. Яго малюнкі часта таропкія і няправільныя. Яго галоўны твор — «Жыціе Мадоны» у капэле Баранчэлі ў фларэнційскай базіліцы Санта-Крочэ. Акрамя яго заслугоўваюць згадкі трыпціх «Мадонна на троне» (Берлін), «Вечар» у Санта-Крочэ, «Мадонна са святымі» ў царкве Санта-Трыніта ў Фларэнцыі, трыпціх «Мадонна са святымі» 1366 (Неапаль), фрэскі са сцэнамі з жыцця св. Францыска ў царкве Сан-Франчэска ў Пізе 1342 г. Магчыма, Гадзі выконваў і архітэктурныя працы.
Мастаком стаў і сын Тадэа Гадзі — Аньёла Гадзі.
Абстрактная Вікіпедыя
Абстрактная Вікіпедыя — гэта праект Фонда Вікімедыя мэтай якога з'яўляецца выкарыстанне Вікіфункцый для стварэння незалежнай ад мовы версіі Вікіпедыі з выкарыстаннем даных.
Праект быў задуманы Дэні Врандэчычам, сузаснавальнікам Вікіданых, у даследчай рабоце Google у красавіку 2020 года, афіцыйна прапанаваны ў маі 2020 года (Wikilambda), ухвалены радай папячыцеляў Фонду Вікімедыя ў ліпені 2020 года як Абстрактная Вікіпедыя. У сакавіку 2021 года Врандэчыч апублікаваў агляд сістэмы ў артыкуле «Стварэнне шматмоўнай Вікіпедыі» ў часопісе «Communications of the ACM».
Гной
Гной — каламутны экссудат, які ўзнікае ў выніку гнойнага або серозна-гнойнага запалення тканак. Працэс утварэння гною называюць нагнаенне. Нагнаенне костак называецца астэаміеліт. Гной складаецца з:
Колер гною часта жоўты, жоўта-зялёны, але можа быць блакітнаватым, ярка-зялёным, брудна-шэрым. Кансістэнцыя свежага гною вадкая, з часам яна гусцее.
Гарыдавічы
Гары́давічы (, Горидовичи) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Куранецкага сельсавета.
Карпавіцкі сельсавет (Вілейскі раён)
Карпаві́цкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Вілейскага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — вёска Карпавічы.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Ільянскага раёна Вілейскай вобласці БССР. У сельсавет уваходзілі 32 населеныя пункты, у якіх было 2208 жыхароў. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. З 24 ліпеня 1957 года ў складзе Вілейскага раёна. 6 верасня 1957 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Хаценчыцкага сельсавета.
Карпавіцкі сельсавет
Назву Карпавіцкі сельсавет маюць:
Бернгард фон Бюлаў
Бе́рнгард Ге́нрых Карл Ма́рцін фон Бю́лаў (Bernhard Heinrich Martin Karl von Bülow, 3 мая 1849, Клайн-Флотбек, Гальштэйн — 28 кастрычніка 1929, Рым) — нямецкі дзяржаўны і палітычны дзеяч, рэйхсканцлер Германскай імперыі з 17 кастрычніка 1900 па 14 ліпеня 1909 года.
Падвойны альбом
Падвойны альбом ― аўдыё-альбом, які складаецца з двух музычных носьбітаў аднаго тыпу, звычайна дзвюх грамкружэлак або двух кампакт-дыскаў. Падвойны альбом звычайна выпускаецца таму, што даўжыня альбома перавышае ёмістасць носьбіта. Часцей за ўсё выканаўцы падаюць падвойныя альбомы як адзіны мастацкі твор, аднак ёсць выключэнні, такія як «» Джона Ленана, які складаўся з аднаго студыйнага альбома і аднаго канцэртнага альбома, і «» дуэта «» (фактычна два сольныя альбомы, па адным ад кожнага ўдзельніка дуэта). З моманту з’яўлення кампакт-дыскаў, альбомы часам выпускаюцца ў камплекце з бонус-дыскам, які змяшчае дадатковыя матэрыялы да асноўнага альбома, а таксама з канцэртнымі трэкамі, студыйнымі «аўтэйкамі», выразанымі песнямі і іншым нявыдадзеным матэрыялам. У далейшым, бонус матэрыялы сталі таксама выдавацца на DVD, дзе знаходзіліся аналагічныя бонусныя матэрыялы, напрыклад відэа, якое адносіцца да альбома, ці версіі тых жа кампазіцый з альбома. Некаторыя такія дыскі таксама выпускаліся ў двухбаковым фармаце DualDisc.
Васіль Юр’евіч Друцкі-Талачынскі
Васіль Юр’евіч Друцкі-Талачынскі (каля 1480 — ) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Паходзіў з княжацкага роду Друцкіх-Талачынскіх герба «Друцк». Сын Юрыя (? — пасля 1522).
Стараста гомельскі (1536), аршанскі (1538), валодаў Талачыном, часткай Басеі і Шышавам, у сладчыну па родзічу Дзмітрыю Пуцяцічу набыў таксама Радчу, Стараселле і Коханава ў Друцкім княстве.
Не пакінуў нашчадкаў, яго ўладанні былі падзелены паміж удавой, Марыяй Багданаўнай Заслаўскай (пазней — жонка І. Гарнастая), сёстрамі Людмілай (жонка Ю. Храптовіча) і Настассяй (жонка Р. Гарасімовіча).
Зоф’я Здыбіцка
Зоф'я Здыбіцка (Zofia Zdybicka; нар. ) — польскі філосаф. Прафесар, доктар навук.
Законніца з Кангрэгацыі сясцёр уршулянак. У 1970–2002 займала пасаду загадчыцы кафедры філасофіі Бога і рэлігіі, а ў 1990–98 — дэкана філасофскага факультэта Люблінскага каталіцкага ўніверсітэта. Член Вучонай рады інстытута Яна Паўла ІІ, Польскага таварыства Тамаша Аквінскага, якое з'яўляецца нацыянальным аддзяленнем Міжнароднага таварыства Тамаша Аквінскага. Аўтар шматлікіх навуковых прац, сярод якіх «Удзел быцця. Спроба тлумачэння сувязяў паміж светам і Богам» (1972), «Чалавек і рэлігія. Нарыс філасофіі рэлігіі» (1977), «Рэлігія і рэлігіязнаўства» (1988); рэдактар кніг «Задачы рэлігіі ў сучаснай культуры» (1992), «Свабода ў сучаснай культуры» (1997) і інш.
Асіповіцкі 1-ы сельсавет
Асіпо́віцкі 1-ы сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Асіповіцкага раёна Бабруйскай акругі. Цэнтр — мястэчка Асіповічы.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Асіповіцкага раёна Бабруйскай акругі БССР. 1 студзеня 1925 года аб’яднаны з Асіповіцкім 2-гім сельсаветам у Асіповіцкі сельсавет.
Людміла Георгіеўна Лапцэвіч
Людміла Георгіеўна Лапцэвіч (дзявочае Ляўхненка; нар., с. Якаўлеўка, Казахстан) — беларускі мастацтвазнавец. Кандыдат мастацтвазнаўства (1974).
Біяграфія
Скончыла БДУ ў 1960 годзе. У 1960—1965 гадах працавала ў Мастацкім музеі Беларусі, з 1968 у Інстытуце мастацтвазнаўства этнаграфіі і фальклору Нацыянальнай АН Беларусі. Адначасова да 1982 года выкладала ў Беларускім тэатральна-мастацкім інстытуце, у 1964—1965 гадах у Мінскім харэаграфічным вучылішчы.
Член Беларускага саюза мастакоў з 1975 года.
Навуковая дзейнасць
Даследуе манументальнае і манументальна-дэкаратыўнае мастацтва Беларусі. Адна з аўтараў «Збору помнікаў гісторыі і культуры Беларусі» (т. 1—7, 1984—1988), «Гісторыі беларускага мастацтва» (т. 3, 5—6, 1989, 1992—1994).
Манастэрола-дэль-Кастэла
Манастэрола-дэль-Кастэла (Monasterolo del Castello) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бергама.
Насельніцтва складае 1185 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 109 чал./км². Займае плошчу 8 км². Паштовы індэкс — 24060. Тэлефонны код — 035.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santa Maria Assunta.
NGC 5855
NGC 5855 (іншыя абазначэнні — ZWG 49.10, NPM1G +04.0455, PGC 54014) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Багдан Сергель
Багдан Сергель (нар. ) — беларускі гандбаліст, разыгрывальнік румынскага клуба «Бакэу» і нацыянальнай зборнай Беларусі.
Кар’ера
У ліпені 2018 года перайшоў з «Гомеля» ў румынскі клуб «Бакэу».
Насавая слізь
Насавая слізь (муканазальны сакрэт, разм. соплі) — слізь, якая выдзяляецца ў носе. Пры прастудзе, алергіі або пры астуджэнні (замярзанні) носа выдзяленне слізі павялічваецца. Залішняе выдзяленне муканазальнага сакрэту называецца катарам (насмаркам). Пры багатым катары муканазальны сакрэт сцякае па задняй сценцы насаглоткі.
Ліга 1 у сезоне 2022/2023
Ліга 1 сезона 2022/23 — 85-ы сезон французскай вышэйшай лігі. У ім прынялі ўдзел 20 футбольных клубаў. Сезон пачаўся 5 жніўня 2022 года і скончыўся 3 чэрвеня 2023 года. Чэмпіёнам стаў "Пары Сен-Жэрмен".
Удзельнікі
Клубы, якія перайшлі з Лігі 2:
Насавая слізь
Пры залішнім вылучэнні муканазальнага сакрэту патрабуецца ачыстка носа пасродкам фарсіраванага выдыху праз яго (высмарківання), часам — прымяненне лекавых сродкаў (антыкангестанты, антыгістамінныя прэпараты і інш).
Ліга 1 у сезоне 2022/2023
Удзельнікі
Клубы, якія пакінулі Лігу 1:
Турнірная табліца
Станам на 3 чэрвеня 2023 года (вынік сезона)
Бамбардзіры
дадзеныя на 1.07.2023 (канец сезона)
Іван Адамавіч Тукеркес
Іван Адамавіч Тукеркес (, Вільня — ?) — рэдактар і выдавец газеты «Наша доля» (выходзіла ў Вільні з 1(14).9 да 1(14).12.1906 кірыліцай і лацінкай).
Пасля выхаду першага нумару «Нашай долі» паліцыя абвінаваціла рэдактара паводле арт. 129 Крымінальнага ўлажэння, які пагражаў самым суровым пакараннем у выдавецкай сферы. Але тады Віленская судовая палата не зацвердзіла гэтай пастановы, адмовіла ў закрыцці газеты і адмяніла накладзены на тыраж арышт. Пасля 4-га нумара ў рэдакцыі адбыўся раскол, частка аўтараў перайшла ў новую газету «Наша ніва», што значна аслабіла літаратурны аддзел «Нашай долі». Затым (скарыстаўшыся знаходжаннем І. Тукеркеса за мяжою) «нашаніўцы» дачасна абвясцілі аб спыненні выхаду газеты «Наша доля». Пасля тэрміновага вяртання І. Тукеркес даў у газеце «Северо-западный голос» абвяржэнне і назваў папярэднюю інфармацыю «хлуслівымі чуткамі». Паміж І. Тукеркесам і «Нашай нівай» разгарнулася вострая палеміка. Адначасова на «Нашу долю» абрынуліся рэпрэсіі ўладаў. Паводле ацэнкі Віленскага ахоўнага аддзела, спачатку «Наша ніва» была больш памяркоўная, чым «Наша доля». Усяго выйшла 6 нумараў «Нашай долі», з якіх 4 былі канфіскаваны. 11.1.1907 паводле судовага рашэння газету закрылі, а рэдактара асудзілі да года турэмнага зняволення ў крэпасці, «з забаронай прымаць на сябе званне рэдактара ці выдаўца якога-небудзь перыядычнага выдання на працягу трох гадоў». І. Тукеркес падаў касацыйную скаргу ў Сенат, а яго маці ўнесла заклад у суме 100 руб. 4-ы аддзел крымінальнага касацыйнага дэпартамента ўрадавага Сената 23.3.1907 адхіліў скаргу, і тады падсудны ўцёк у Парыж, а заклад пайшоў «на ўладкаванне месцаў зняволення». У 1936 г. І. Тукеркес звяртаўся ў Віленскі архіў з просьбай выслаць яму копіі судовай справы і прысуду. Далейшы лёс І. Тукеркеса невядомы.
Леанід Мікалаевіч Кавалевіч
Леанід Мікалаевіч Кавалевіч (, с. Нова-Мікалаеўка,, Днепрапятроўская вобласць, УССР) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.
Біяграфія
Нарадзіўся 14 сакавіка 1958 года ў с. Нова-Мікалаеўка Сафіеўскага раёна Днепрапятроўскай вобласці (УССР).
Скончыў Беларускі інстытут народнай гаспадаркі імя В. У. Куйбышава па спецыяльнасці «Эканоміка і планаванне матэрыяльна-тэхнічнага забеспячэння»; Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Дзяржаўнае і мясцовае кіраванне».
Працаваў рамшчыкам лесапільнага цэха, тэрмаапрацоўшчыкам цэха ДСП, вызваленым сакратаром камітэта камсамола вытворчага аб'яднання «Івацэвічдрэў»; інструктарам арганізацыйнага аддзела Івацэвіцкага раённага камітэта КПБ, вызваленым сакратаром партыйнага камітэта вытворчага аб'яднання «Івацэвічдрэў»; загадчыкам прамыслова-транспартнага аддзела Івацэвіцкага раённага камітэта КПБ; дырэктарам Івацэвіцкага раённага вытворчага аб'яднання ЖКГ, генеральным дырэктарам камунальнага ўнітарнага шматгаліновага вытворчага прадпрыемства ЖКГ, генеральным дырэктарам дзяржаўнага ўнітарнага вытворчага прадпрыемства «Івацэвіцкая ЖКГ».
З'яўляўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь чацвёртага склікання, быў членам Пастаяннай камісіі па жыллёвай палітыцы, будаўніцтве, гандлі і прыватызацыі.
У 2012—2016 гадах дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.
Узнагароды
Узнагароджаны Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь, медалём «За працоўныя заслугі», двума юбілейнымі медалямі, знакам «Ганаровы работнік жыллёва-камунальнай гаспадаркі», медалём Беларускай праваслаўнай царквы свяціцеля Кірылы Тураўскага. Двойчы ўдастоены ганаровага звання «Чалавек года» ў Брэсцкай вобласці. Мае Падзячнае пісьмо Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.
Асабістае жыццё
Жанаты, мае дваіх дзяцей.
Бронза
Бронза (назва ад Брундызі — гарадка, з якога ў Рым прывозілі медзь) — сплаў медзі з волавам, алюмініем, кремніем, берыліем і іншымі элементамі, за выключэннем цынку і нікелю.
Выкарыстанне
Бронза выкарыстоўваецца ў сучасным машынабудаванні, ракетнай тэхніцы, авіяцыі, суднабудаванні і іншых галінах прамысловасці. Дзякуючы ўстойлівасці да механічнага сцірання і высокай каразійнай стойкасці бронзавая прадукцыя прымяняецца для вырабу дэталяў машын і прыбораў, якія ўдзельнічаюць у рухомых вузлах ў працэсе трэння. Дэталі з бронзы патрабуюць перыядычнай замены, гэта значыць з’яўляюцца расходнымі. З безалавянных бронзавых сплаваў вырабляюць пракат для складнікаў хімічных прыбораў, рэгулюючай арматуры ацяпляльных сістэм і трубаправодаў іншага прызначэння.
Бронзу выкарыстоўваюць для ліцця скульптур і помнікаў, бо матэрыял даўгавечны, не падвяргаецца атмасферным уплывам і ўстойлівы супраць механічных пашкоджанняў. Вырабы высокамастацкіх формаў у тэатрах, палацах, залах (жырандолі, люстры, таршэры, кандэлябры) таксама вырабляюцца з бронзы.
Аксана Аляксееўна Данільчык
Аксана Аляксееўна Данільчык (нар. 15 лістапада 1970, Мінск) — беларуская паэтэса, перакладчыца, літаратуразнаўца.
Біяграфія
Скончыла філалагічны факультэт БДУ (1993) і аспірантуру пры Інстытуце літаратуры НАН Беларусі (1996). Па стыпендыі Міністэрства замежных спраў Італіі вучылася ў Перуджы. Кандыдат філалагічных навук (2002).
Творчасць
Аўтарка паэтычных зборнікаў «Абрыс Скарпіёна» (1996), «Il Mezzogiorno. Поўдзень» (2006), «Сон, які немагчыма забараніць» (2011), «Блюмэнштрасэ» (электронная кніга, 2018), кніжкі вершаў для дзяцей «Павуцінка на агрэсце» (2005, мастацкае афармленне Вячаслаў Паўлавец). Вершы друкаваліся ў беларускіх перыядычных выданнях, уваходзілі ў калектыўныя зборнікі і анталогіі. У 2019 годзе ў Італіі выйшла кніга вершаў Аксаны Данільчык «Il canto del ghiaccio» (Aksana Danilčyk. Il canto del ghiaccio. — Edizioni Controluce, 2019; мастацкае афармленне Вячаслава Паўлаўца). Сябра Саюза беларускіх пісьменнікаў (2005—2021).
Ваўковіцкі сельсавет (Навагрудскі раён)
Ваўко́віцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Навагрудскага раёна Гродзенскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Ваўковічы.
Аксана Аляксееўна Данільчык
Творчасць
Удзельнічала ў літаратурных фестывалях і семінарах у Беларусі, Літве, Украіне. Творы А. Данільчык перакладзены на англійскую, італьянскую, рускую, літоўскую, польскую і ўкраінскую мовы. Удзельніца праекта «Начная чытанка» (2007).
Ваўковіцкі сельсавет (Навагрудскі раён)
Гісторыя
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Навагрудскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да новаўтворанага Руткаўскага сельсавета.
Аксана Аляксееўна Данільчык
Творчасць
Перакладае з італьянскай мовы. Сярод перакладзеных аўтараў — Уга Фоскала, Джакама Леапардзі, Дзіна Кампана, Антонія Поццы, Альда Анараці і іншыя.
Ваўковіцкі сельсавет (Навагрудскі раён)
Гісторыя
17 лістапада 1986 года цэнтр Руткаўскага сельсавета перанесены з вёскі Рутка 1 ў вёску Ваўковічы, а сельсавет перайменаваны ў Ваўковіцкі.
Аксана Аляксееўна Данільчык
Творчасць
Даследуе італьянскую літаратуру і яе ўзаемаадносіны з беларускай (працы «Рэцэпцыя Дантэ ў беларускай літаратуры ХІХ-ХХ ст.», 2006; «Італьянскі рамантызм і патрыятычныя матывы беларускай літаратуры», 2008). Аўтарка манаграфіі “Essentia Hominis: канцэпцыя чалавека ў беларускай і італьянскай прозе ХХ стагоддзя на тэму Другой сусветнай вайны” (2022) і шматліках артыкулаў, прысвечаных беларускай і італьянскай літаратурам.
Ваўковіцкі сельсавет (Навагрудскі раён)
Гісторыя
22 жніўня 2017 года Ваўковіцкі сельсавет скасаваны:
Аксана Аляксееўна Данільчык
Творчасць
Удзельнічала ў стварэнні дакументальнага фільма пра Яўгенію Янішчыц «Небяспечны талент» (2008).
Ваўковіцкі сельсавет (Навагрудскі раён)
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1029 чалавек, з іх 88,0 % — беларусы, 6,0 % — палякі, 4,0 % — рускія.
Насельніцтва, жыхароў: 1029 (2009 г.), 986 (2017 г.).
Аксана Аляксееўна Данільчык
Творчасць
Намінантка на прэмію часопіса «Дзеяслоў» «Залаты апостраф» у раздзеле «Паэзія» (2016).
Лаўрэатка прэміі часопіса «Дзеяслоў» «Залаты апостраф» за найлепшую публікацыю ў намінацыі «Паэзія» (2021).
Мачаскі сельсавет
Ма́часкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бярэзінскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Мачаск.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Бярэзінскага раёна Барысаўскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Менскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Бярэзінскім раёне БССР. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Бярэзінскім раёне Магілёўскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Дулебскага сельсавета. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Чэрвеньскага раёна, з 6 студзеня 1965 года — у складзе адноўленага Бярэзінскага раёна. 28 мая 2013 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Пагосцкага сельсавета.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 28 населеных пунктаў: аграгарадок Любушаны, вёскі Бабінка, Баравіца, Быковічы, Бярозаўка, Волы, Гужык, Дашніца, Дубраўка, Дулебы, Журавок, Заброддзе, Задор’е, Казлоў Бераг, Калінаўка, Карбаўское, Лосеўка, Мачаск, Несцяроўка, Новыя Прыборкі, Падвосава, Пчэлінск, Рубеж, Старыя Прыборкі, Уюноўка, Хутар, Цярэсіна і Ягадка.
Фрыдрых II Аднавокі
Фрыдрых II Аднавокі (Friedrich II der Einäugige;  —, Альцай) — герцаг Швабіі з 1105 года. Старэйшы сын Фрыдрыха I, першага герцага Швабіі з роду Гогенштаўфенаў, і Агнэсы фон Вайблінген (1072—24 верасня 1143), дачкі імператара Генрыха IV.