cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Славянская міфалогія
Фармаванне славянскага паганства
Славянская міфалогія і рэлігія фармаваліся на працягу доўгага перыяду ў працэсе вылучэння старажытных славян з індаеўрапейскай агульнасці народаў у II—I тысячагоддзі да н.э. і ва ўзаемадзеянні з міфалогіяй і рэлігіяй суседніх народаў. Таму, натуральна, у славянскай міфалогіі ёсць значны. Мяркуецца, што да яго належаць вобразы бога навальніцы і баявой дружыны (Пярун), бога жывёлы і іншасвету (Вялес), элементы вобразаў двайнятнага боства (Ярыла і Ярыліха, Іван ды Мар'я) і бажаства Неба-Айца (Стрыбог). Таксама індаеўрапейскімі па сутнасці з’яўляюцца такія вобразы, як, звязаная з ёй багіня ткацтва і прадзення (Мокаш), сонечнае боства (Даждзьбог), і некаторыя іншыя.
У першай палове першага тысячагоддзя н.э. на рэлігію славян зрабілі значны ўплыў кельты і стэпавае іранамоўнае насельніцтва (скіфы, сарматы і аланы). Пад уздзеяннем кельтаў знаходзілася паганства заходніх (лужыцкіх) славян, у прыватнасці фармавалася архітэктура культавых пабудоў. Некаторыя даследчыкі мяркуюць кельцка-славянскія паралелі паміж боствамі і Даждзьбог, а таксама Маха і Мокаш. У іранамоўнага насельніцтва славяне, мабыць, запазычылі само слова «бог» (якое таксама мела семантыку «доля», пар. «Багацтва», «убогі»), якое змяніла агульнаеўрапейскае абазначэнне для боства *divъ. Усходнія славяне мелі ў сваім пантэоне бостваў меркавана іранскага паходжання —, і інш.
Вельмі блізкія былі вераванні славян і балтаў. Гэта датычыць імёнаў такіх бостваў, як Пярун, Вялес і, магчыма, іншых. Нямала агульнага таксама з германа-скандынаўскай міфалогіяй: матыў, наяўнасць цмокаў і іншае.
Пры падзеле супольнасці сталі фарміравацца племянныя вераванні славян, якія мелі значныя рэгіянальныя адрозненні. У прыватнасці, рэлігія заходніх славян перад пачаткам хрысціянізацыі, відавочна, значна адрознівалася ад усіх іншых.
Пры рассяленні ўсходнеславянскіх плямёнаў у VI — IX стагоддзях (а рускіх — аж да XIX стагоддзя) міфалогіі іх асобных груп маглі адчуваць уплыў міфалогій фіна-ўгорскіх, балцкіх і цюркскіх народаў.
Сусвет старажытных славян
Аб поглядах старажытных славян на Сусвет і навакольны свет нам мала што вядома з прычыны практычнага адсутнасці пісьмовых крыніц. Таму атрымаць нейкае ўяўленне аб гэтай частцы светапогляду старажытных славян мы можам толькі па ўскосных крыніцах — па дадзеных археалогіі, этнаграфіі, ускосным звесткам пісьмовых крыніц.
Шмат дадзеных аб Сусвету старажытных славян можа даць так званы «Збруцкі ідал», які з-за гэтага часам называюць нават «энцыклапедыяй славянскага паганства». Дадзеная чатырохгранняя каменная статуя арыентавана па баках свету. Кожны яго бок падзелены на тры ўзроўня — мяркуючы па ўсім, нябесны, зямны і падземны. На нябесным узроўні намаляваныя бажаствы, на зямным — людзі (двое мужчын і дзве жанчыны, як і бажаствы), а ў падземным — нейкая хтанічная істота, якая трымае на сабе зямлю.
Адрывістыя звесткі пра светаадчуванне старажытных славян можна атрымаць з старажытнарускай літаратуры. У прыватнасці, у «» гаворыцца аб выраі — далёкай паўднёвай краіне, у якую ляцяць на зіму птушкі. Пры дапамозе этнаграфічных матэрыялаў мы можам даведацца, што вырай у народнай памяці ўтоесняецца пазней з раем і ўвасабляе сабой «краіну блажэнных», той свет.
Далей, сёе-тое пра паданнях славян нам можа расказаць старажытнаруская летапісная клятва:
Дадзеная клятва тлумачыцца тым, што нябожчыкі славянамі бачыліся, як правіла, жоўтымі, таму ў дадзеным выпадку слова «будзем жоўтыя» маюць прамое значэнне «няхай памром». У сувязі з гэтым варта адзначыць, што залаты колер часта маюць падземны свет ці трыдзесятае царства ў рускіх чароўных казках, а таксама жыхары гэтага тагасветнага свету. Дадзеная міфалагема сустракаецца, верагодна, і ў іншых індаеўрапейскіх народаў (пар. залаты палац Одзіна).
Нарэшце, на думку некаторых даследчыкаў, звесткі пра Сусвет старажытных славян можна запазычыць са «Слова пра паход Ігараў». У прыватнасці, увагу прыцягвае дадзены ўрывак:
Некаторыя даследчыкі ў дадзеным урыўку знаходзяць трохчасткавае дзяленне свету (неба, паветра, зямля) і архетыпічны вобраз, а вавёрку, якая бегае па гэтым дрэве, параўноўваюць з вавёркай з германа-скандынаўскай міфалогіі. У дадзеным выпадку атрымліваецца, што, падобна старажытнагерманскім , падарожнічаў па Сусветным дрэве (у германцаў — ), злучаючы такім чынам сусветы і атрымліваючы боскае веданне і натхненне з вышэйшага свету
Акрамя таго, паданні аб Сусветным дрэве захаваліся ў найпозняй традыцыйнай культуры славянскіх народаў — у казках, замовах, роспісах калаўротаў і т. п. Напрыклад, у пачатковай частцы замовы замаўляючы лакалізуе сябе ў цэнтры сакральнага свету:
"На моры-Акіяне, на востраве стаіць дуб Каркаліст, на тым дубе сядзіць сокал, пад тым дубам змяя… (пераклад з рускай)"
Рэлігія старажытных славян
Аб рэлігіі старажытных славян нам амаль нічога не вядома, бо праславянская агульнасць размяшчалася ўдалечыні ад цэнтраў цывілізацыі. Даведацца нейкія факты аб міфалогіі і рэлігіі старажытных славян мы можам толькі пры дапамозе міфолага-лінгвістычных рэканструкцый.
Адзіным пераканаўча рэканструяваны агульнаславянскім бажаством з'яўляецца *Perunъ, бог грому і маланкі. Мяркуючы па ўсім, менавіта яго меў на ўвазе Пракопій пад «творцай маланак, уладаром над усімі». Гэта бажаство захавалася лепш за ўсё ва ўсходніх славян як Пярун і набыло, акрамя названых, яшчэ і рысы бога-заступніка князя і дружыны.
Як паказаў у сваім даследаванні, праславянскімі з'яўляюцца такія паняцці, як дух, душа, навь («набожчык»), рай («той свет»), ваўкалак («пярэварацень»), трэба («ахвярапрынашэнне»). Пры гэтым паганскае разуменне душы не варта змешваць з хрысціянскім. Душа была не нейкай абстрактнай нематэрыяльнай сутнасцю, душой была сама асоба чалавека, якая пасля смерці станавілася навью, перайшоўшы ў іншы свет, рай.
Наогул у распараджэнні вучоных вельмі мала звестак аб міфалогіі старажытных славян, асабліва ж гэта тычыцца часоў агульнаславянскага адзінства. Гэта тлумачыцца многімі фактарамі, і перш за ўсё — адсутнасцю развітай пісьменнасці і аддаленасць ад асноўных цэнтраў цывілізацыі. Адным з першых пісьмовых апісанняў рэлігіі старажытных славян з'яўляецца апісанне візантыйскага гісторыка Пракопія Кесарыйскага (VI стагоддзе):
Гэтыя плямёны, славяне і анты, не кіруюцца адным чалавекам, але спрадвеку жывуць у народапраўстве (дэмакратыі), і таму ў іх шчасце і няшчасце ў жыцці лічыцца справай агульнай. І ва ўсім астатнім у абодвух гэтых варварскіх плямёнаў усё жыццё і законы аднолькавыя. Яны лічаць, што адзін з багоў, творца маланкі, з'яўляецца ўладаром над усімі, і яму прыносяць у ахвяру быкоў і здзяйсняюць іншыя святыя абрады. Лёсу яны не ведаюць і наогул не прызнаюць, што ён у адносінах да людзей мае якую-небудзь сілу, і калі ім вось-вось пагражае смерць, ахопленыя ці хваробай, або на вайне, трапіўшы ў небяспечнае становішча, то яны даюць абяцанне, калі выратуюцца, адразу ж прынесці богу ахвяру за сваю душу; пазбегнуўшы смерці, яны прыносяць у ахвяру тое, што абяцалі, і думаюць, што выратаванне імі куплена цаной гэтай ахвяры. Яны шануюць рэкі, і німфаў, і ўсякія іншыя бажаствы, прыносяць ахвяры ўсім ім і пры дапамозе гэтых ахвяр вырабляюць і варажбы.
Дамовы з візантыйцамі
Самыя раннія звесткі пра божастваў старажытнарускага паганства нам могуць даць матэрыялы дагавораў Русі з візантыйцамі, заключаных пасля паходаў у і гадах. Заключэнне гэтых дагавораў апісана ў старажытнарускіх летапісах, і там нам цікавыя перш за ўсё клятвы, якія давалі русічы.
Вось фрагмент дамовы 945 года:
Далей апісваецца, як пры заключэнні дагавора русічы-язычнікі клянуцца, паклаўшы свае шчыты, аголеныя мячы, абручы і іншую зброю. Пазней князь Ігар быў прыведзены да прысягі грэчаскімі пасламі — ён прыйшоў са сваімі мужамі-язычнікамі на ўзгорак, дзе стаяў Пярун, і яны склалі сваю зброю, шчыты і золата, і прысягнулі. Мяркуючы па клятве, у русічаў мелася ўяўленне пра замагільнага жыцця і аб магчымасці рабскага стану ў ёй.
З дамовы 971 года мы даведаемся наступнае:
Сумесная згадка Пяруна і Воласа ў гэтай клятве дала глебу для шматлікіх спекуляцый  — некаторыя Пяруна супастаўляюць са зброяй і вайной, а Воласа — з золатам і гандлем, хтосьці звязвае Пяруна з кіруючай верхавінай (або варагамі-Руссю), а Воласа — з простым народам (славянамі і нават фінамі), іншыя наогул супрацьпастаўляюць Воласа Пяруну. У астатнім жа дадзеныя гэтай клятвы не даюць нічога новага, за выключэннем пасажу аб золаце, які ўжо быў разгледжаны вышэй, у раздзеле «Сусвет старажытных славян».
Пантэон князя Уладзіміра
Адна з найважнейшых крыніц па славянскай (дакладней старажытнарускай) паганскай міфалогіі — гэта летапісны аповяд аб так званай «паганскай рэформе» князя Уладзіміра Святаславіча, калі ён усталяваў у Кіеве ідалы шасці найважнейшых божастваў:
Існуе велізарная колькасць інтэрпрэтацый дадзенага фрагмента «Аповесці мінулых часоў» — пачынаючы ад функцый божастваў і заканчваючы іх колькасцю. Найбольш пераканаўча наступнае. Пярун размешчаны ў спісе на першым месцы, ён пачынае спіс багоў, таму лагічна лічыць яго галоўным і важнейшым з божастваў (па крайняй меры для князя і дружыны). Імёны Хорс і Даждзьбог у спісе стаяць побач, а ў некаторых варыянтах летапісу не падзяляюцца, як іншыя бажаства, саюзам «і». Таму можна выказаць здагадку пэўнае падабенства, сувязь (або нават тоеснасць) паміж гэтымі бажаствамі, бо абодва яны з'яўляюцца салярнымі, звязанымі з сонцам. Стрыбог і Сімаргл, мабыць, былі не такія значныя, як Пярун і Хорс з Даждзьбогам, раз згадваюцца пасля іх. Мокаш, мяркуючы па ўсім, гэта жаночае бажаство, таму і замыкае спіс. З шасці божастваў спісу двое маюць іранскія карані — гэта Хорс і Сімаргл Гэта тлумачыцца тым, што пантэон быў усталяваны ў Кіеве, а на ўсходніх славян Паўднёвай Русі вялікі ўплыў аказалі растварыўшыся ў іх сармацкія і аланскія плямёны.
Сутнасцю паганскай рэформы Уладзіміра даследчыкі лічаць усталяванне агульнадзяржаўнага для ўсёй Русі пантэона божастваў на чале з Пяруном — богам князя і дружыны. Рабілася гэта, мабыць, для папярэджання сепаратысцкіх тэндэнцый, паколькі старажытнаруская народнасць тады яшчэ не да канца кансалідаваліся, і местачковыя племянныя культы цалкам маглі справакаваць сепаратызм. Неўзабаве стала відавочная палітычная бесперспектыўнасць і тупіковасць гэтага шляху, «паганскай перспектывы», і Уладзімір ад яе адмовіўся,.
Пантэон «Слова пра паход Ігараў»
«Слова пра паход Ігараў» з'яўляецца ўнікальным помнікам старажытнарускай эпічнай традыцыі. Яно змяшчае нямала міфалагічных дадзеных, перш за ўсё шэраг імёнаў паганскіх багоў, хоць і было створана ўжо ў XII — XIII стагоддзях. Д. С. Ліхачоў тлумачыць гэта так званым «Адраджэннем паганства» — з'явай агульнаеўрапейскага маштабу, якое мела месца і на Русі. Прычыны яго заключаліся ў тым, што паганства ўжо амаль знікла і больш не ўяўляла пагрозы для хрысціянства, таму яго перасталі «баяцца». Яно, наадварот, стала гуляць зусім іншую ролю ў культуры — эстэтычную, архаічную, нацыянальна-ідэалагічную.
У «Слове» згадваюцца, як правіла, «унукі» розных божастваў — мастацкія словазлучэнні-метафары для сінанімічныя замены або эпітэта. На думку Д. С. Ліхачова, «унук у дадзеным выпадку несумненна мае значэнне „нашчадка“», бо ў «Слове» наогул вельмі прыкметныя «перажыткі рэлігіі яшчэ радавога ладу». З іншага боку, пазначэнне народаў сынамі герояў і ўнукамі багоў уласціва выключна хрысціянскай кніжнасці. Кожны хрысціянскі народ, згодна з гэтай традыцыі, павінен быў мець біблейскую генеалогію. Як піша, русічы з ганарыстасці ўступілі на нехрысціянскіх зямлю полаўцаў, «дзяцей дэманаў», і таму апынуліся да іх прыраўнаныя як унукі паганскага бога («Даждзьбожжы ўнукі»). Прыраўнаванне, вядома, было няпоўным, паколькі ў «Слове» дэманы і паганскія багі цалкам не атаясамляюцца. Тым не менш, русічы, такім чынам, сталі адным з паганскіх народаў, пазбавіўшыся біблейскай генеалогіі і Божай дапамогі.
Казачнік Баян у «Слове» завецца ўнукам бога Вялеса :
Зыходзячы з гэтага ўрыўка Велеса лічаць старажытнарускім паганскім заступнікам паэзіі і спевакоў-казачнікаў.
Вятры ў «Слове» называюцца ўнукамі Стрыбога:
, ад князя да земляроба, в «Слове» называется внуками Даждзьбога:
На падставе гэтых двух урыўкаў можна сказаць, што Даждзьбог наогул быў даволі значным бажаством у Старажытнай Русі, якое ўвасабляла дабрабыт, мір і адзінства Рускай зямлі. Згадваецца ў «Слове» і іншае салярнае бажаство:
Князь Усяслаў Полацкі, падарожнічаючы на поўдзень, перасякае шлях бачнага дзённага руху сонца, якое тут атаясамліваецца з Хорсам. На падставе гэтага можна казаць аб тым, што Хорс быў увасабленнем сонца ў старажытнарускім паганстве.
Акрамя таго, у «Слове» сустракаецца эпічны вобраз князя Усяслава, нададзенага рознымі звышнатуральнымі здольнасцямі. Гэта даволі архаічны міфалагічны вобраз шамана-воіна, уласцівы для пераходнага перыяду ад да  Вобраз князя Усяслава роднасны вобразу быліннага.
Анатоль Франс
Анато́ль Франс (Anatole France, сапраўднае імя Jacques Anatole François Thibault) (16 красавіка 1844 — 12 кастрычніка 1924) — французскі раманіст і літаратурны крытык, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры (1921). Член Французскай акадэміі (з 1896).
Славянская міфалогія
Пантэон «Слова пра паход Ігараў»
Акрамя вышэйпералічаных божастваў, некаторыя даследчыкі выяўляюць у «Слове» іншых шматлікіх міфалагічных персанажаў, такіх як «», « і », «» і некаторыя іншыя. З іншага боку, цалкам магчыма, што дивъ — гэта кароткі прыметнік, якія адносяцца да полаўцаў са значэннем «дзікі», Карна і Жля — усяго толькі імёны палавецкіх ханаў , а Траян — следства памылковага ўспрымання тэксту, бо напісанне лігатуры «тр» і літар «б» і «з» супадала ў начырку пратаграфа «Слова». Таму ў «Слове» гаворка ідзе хутчэй за ўсё не пра Траяна ці Заяна, а пра таго ж Баяна. Як бы там ні было, варта памятаць, што «Слова пра паход Ігараў» — гэта рэалістычны, патрыятычны і гераічны эпас, у якім хутчэй не месца шматлікім містычным сутнасцямі тыпу «багінь» Карны і Жлі, Траяна і «Панны-Крыўды», якія знаходзяць у ім некаторыя даследчыкі.
Анатоль Франс
Творчасць
Літаратурную дзейнасць пачынаў як журналіст і паэт. Дэбютам Анатоля Франса стаў томік вершаў у стылі парнаскай школы «L’Etui de Nacre» («Залатыя паэмы», 1873) і драматычная паэма «Les Noces Corinthiennes» («Карынфскае вяселле», 1876). У аповесцях «Іакаста» і «Худы кот» (абедзве 1879) выразная цікавасць да філасофіі пазітывізму, дакладных і прыродазнаўчых навук. Высокім майстэрствам адзначаны яго раманы «Злачынства Сільвестра Банара» (1881), «Таіс» (1890), «Харчэўня каралевы Гусіныя лапы» (1892), «Меркаванні пана Жэрома Куаньяра» (1893), кніга афарызмаў «Сад Эпікура» (1894), зборнікі навел «Валтасар» (1889), «Перламутравы куфэрак» (1892), «Студня святой Клары» (1895), «Кліо» (1900) і інш. Сусветную вядомасць набыла тэтралогія «Сучасная гісторыя» (1897—1901), раманы: філасофскі «На белым камені» (1904), сатырычны «Востраў пінгвінаў» (1908), гістарычныя «Богі прагнуць» (1912), «Паўстанне анёлаў» (1914), у якіх выкрываліся сацыяльна-палітычныя заганы, падзеі і норавы розных гістарычных эпох суадносіліся з тагачасным ладам. Паэтыка А.Франса адметная багаццем сатырычнай палітры, спалучэннем канкрэтна-рэалістычнага з умоўна-фантастычным, дакументальнасці з алегорыяй, біблейскімі матывамі і вобразамі, стылізацыямі старажытных легенд, хронік і мемуараў, утопіяй і антыўтопіяй. Аўтар кнігі «Літаратурнае жыццё» (т. 1-4, 1888-92, т. 5, выд. 1949), гістарычнай працы «Жыццё Жанны д’Арк» (т. 1-2, 1908), цыкла аўтабіяграфічных твораў; літаратурна-крытычных эцюдаў, філасофскіх дыялогаў, п’ес і інш. Доўгі час быў штатным храністам у французскай газеце «Temps».
Славянская міфалогія
Пераклад Хронікі Іаана Малалы
Фрагмент Іпацьеўскім летапісе пад 1114 годам, які з’яўляецца ўстаўкай са славянскага перакладу «Хронікі» візантыйскага гісторыка Іаана Малалы, характэрны перш за ўсё згадваннем імёнаў Сварога і Даждзьбога. Славянскі перакладчык пераклаў такім чынам адпаведна імёны Гефеста і Геліяса, таму можна казаць пра нейкую сувязь з агнём і, магчыма, кавальскім рамяством Сварога, і пра салярны характар Даждзьбога. Сам жа сюжэт міфалагічнай устаўкі з «Хронікі» ў летапіс расказаць пра менавіта славянскую міфалогію, на жаль, абсалютна нічога не можа. На тое ёсць дзве прычыны — па-першае гэты тэкст з’яўляецца амаль даслоўным перакладам з грэчаскай, f па-другое ён быў пераведзены толькі ў XIII стагоддзі, калі пра паганскіх багоў і міфы захаваліся толькі адрывістыя ўспаміны. Іншай характэрнай рысай дадзенай крыніцы з’яўляецца той факт, што ў ім змяшчаецца адзінае згадванне Сварога наогул у крыніцах. Выключная папулярнасць дадзенага бажаства ў сучасным тлумачыцца тым, што яно было ўзведзена на нябачаныя вышыні неабгрунтаванымі вучонымі спекуляцыямі. Н. І. Зубаў у процівагу ім лічыць, што дадзенае бажаство наогул з’яўляецца плёнам фантазіі перакладчыка «Хронікі» — ён аднавіў Сварога, як бацькі Сварожыча, хоць імя Сварожыч на справе можа зусім і не быць імем па бацьку.
Анатоль Франс
Беларускія пераклады
На беларускую мову асобныя творы пераклалі А. Жукоўскі, М. Блісцінаў.
Славянская міфалогія
Павучанні супраць паганства
Старажытнарускія павучанні супраць паганства цікавыя перш за ўсё тым, што яны адлюстроўваюць вераванні не толькі кіруючай вярхушкі, але і простага народа, бо адрасаваныя менавіта яму. У гэтых павучаннях, як правіла, пералічваюцца асноўныя язычніцкія бажаствы, дробныя міфалагічныя персанажы, а таксама некаторыя народныя абрады і святы, якія захоўваюць сваю паганскую сутнасць.
Са «Слова нейкага хрыстолюбца і рупліўца правай веры» XIV — XV стагоддзяў вядома наступнае:
і далей:
Акрамя таго, мяркуючы па павучанням, старажытныя ўсходнія славяне пакланяліся грому і маланцы, дрэвам, камяням, рэкам і крыніцам,, берагіням і. Згадваюцца народныя абрады з элементамі паганства ў, , Сёмуху, Купалле і іншыя святы. Гэтыя ж «забабонныя» абрады асуджаюцца і пастановай 1551 года, дадзеныя якога па сутнасці практычна не адрозніваюцца ад этнаграфічных матэрыялаў 2 паловы XIX — пач. XX стагоддзяў.
Ідалы і капішчы
Дадзеныя як археалогіі, так і пісьмовых крыніц сведчаць аб тым, што ў славян існавалі скульптурныя выявы бостваў (ідалы). Яны маглі быць як драўлянымі, так і каменнымі. Ідалы ўсходніх славян адрознівае прастата і вядомая грубасць выканання, тады як у заходніх славян ідалы былі больш майстэрскімі і складанымі. Акрамя таго, адметнай рысай заходнеславянскіх ідалаў з’яўляецца палікефалія (шматгаловасць). Пра знешні выгляд славянскіх ідалаў можна меркаваць па шырока вядомаму так званаму «Збруцкаму ідалу», а таксама па апісаннях у пісьмовых крыніцах: вядома, напрыклад, што ідал Пяруна, пастаўлены ў Кіеве князем Уладзімірам, быў драўляным, са срэбнай галавой і залатымі вусамі. Акрамя гэтага вядомыя шматлікія апісання шматгаловы ідалаў балтыйскіх славян.
Славяне пакланяліся ідалам у адкрытых свяцілішчах (капішчах). Наяўнасць храмавых памяшканняў у славян (за выключэннем заходніх) не зафіксавана, аднак яны цалкам маглі мець месца, не пакінуўшы пасля сябе слядоў, будучы драўлянымі. На капішчы праводзіліся абрады глыбокай пашаны ідалам божастваў. Капішчы маглі быць агароджаны, іх звычайным атрыбутам былі вогнішча, часовае або пастаяннае. Відавочна, капішча было пабудавана князем Уладзімірам для яго пантэона, аднак яно да гэтага часу не выяўлена археолагамі. Развагі Б. А. Рыбакова ў гэтых адносінах падтрымаўшага археолагаў і Я. Я. Бароўскага, «адкрыўшых» капішча Уладзіміра у апошні час справядліва аспрэчваюцца. Мяркуючы па дадзеных летапісаў, капішча Пяруна было і ў Ноўгарадзе, на. Яно было як мяркуецца, выяўлена савецкім археолагам В. В. Сядовым, аднак і яго рэканструкцыі на сённяшні дзень выклікаюць вялікія сумненні Са славянскіх свяцілішчаў, выяўленых археолагамі, асабліва вылучаюць таксама. У апошні час выказваюцца здагадкі аб тым, што функцыю свяцілішчаў на Паўночна-Захадзе Русі маглі выконваць  — сакральныя помнікі ў выглядзе насыпаў над пахаваннямі. Па вельмі меры, сама насып часцей за ўсё гуляла больш рытуальную функцыю, чым пахавальную. Рэшткі менавіта такога святыні маглі быць знойдзены на Пярыні.
Акрамя ідалаў, славяне, відавочна, пакланяліся і -валунам. У выпадку з усходняй ускраінай славянскай прасторы, праўда, не заўсёды ясна, хто пакланяўся кожнаму канкрэтнаму каменю — славяне, або фіна-ўгорскія плямёны. Цалкам магчыма, што пакланяліся і тыя, і іншыя (да асіміляцыі). Гэта верагодна тым больш, што шанаванне святых камянёў сустракаецца ў рускіх аж да апошняга часу (праўда, у гарадской культуры яно напоўнена зусім іншым сэнсам і зместам, чым у ).
Жрэцтва
Славяне ў параўнанні з іншымі народамі Еўропы валодалі меншай хуткасцю грамадска-эканамічнага развіцця, таму развітога і ўплывовай жрэцкага саслоўя ў іх не існавала. Як лічыць В. В. Сядоў, правадыр (князь) у старажытных славян сумяшчаў у сабе адміністрацыйныя, ваенныя і рэлігійныя функцыі, што наогул характэрна для перыяду. Яркі прыклад таму — былінны Вольга Усяслававіч, князь-чараўнік, які, разам з ваеннай доблесцю, карыстаецца і чараўніцтвам (у прыватнасці — пярэваратніцтвам). Іншы прыклад — Вешчы Алег, мянушку якому далі таксама за нейкія звышнатуральныя здольнасці.
Да сярэдзіны I тыс. н.э. славянскія плямёны рассяліліся на даволі вялікай плошчы, таму ўзроўні грамадскага развіцця ў іх адрозніваліся. Паўднёвыя славяне вельмі рана патрапілі пад моцны ўплыў Візантыі і, такім чынам, хрысціянства, таму казаць пра жрэцтва ў іх не ўяўляецца магчымым. Заходнія славяне па ўзроўні грамадскага развіцця абганялі ўсходніх, таму, як відаць па крыніцах, жрэцтва ў балтыйскіх славян дасягнула значнага ўплыву, а часам засяроджваецца ў сваіх руках і палітычную ўладу. Мяркуючы па ўсім, жрэцтва як саслоўе ва ўсходніх славян знаходзілася толькі ў працэсе фарміравання, які быў перапынены увядзеннем хрысціянства. Тым не менш, жрацы паганскіх божастваў ва ўсходніх славян у дахрысціянскія часы хутчэй за ўсё былі. Аднак іх, відаць, было не так шмат — значна больш было варажбітоў, ведзьмакоў і знахароў. Старажытнарускія крыніцы называюць іх наступным чынам: волхвы, ведуны, обавники, зелейники, наузники, чародеи, кудесники, ворожеи, «бабы богомерзкие» і г. д. Як правіла, асноўнымі іх функцыямі былі знахарства — лячэнне замовамі, рытуаламі і натуральнымі лекавымі сродкамі; бытавая магія — любоўная і ахоўная (з дапамогай рытуалаў, зелляў, амулетаў, абярэгаў і т. п.); прадказанні і варажбы — па крыку птушак і жывёл, застывання волава і воску і т. п.; дапамога пры родах і гэтак далей.
Каляндарныя святы і абрады
Каляндарныя святы і абрады славян былі цесна звязаны з гаспадарчымі (і таму жыццёва-важнымі) інтарэсамі селяніна, таму іх даты шмат у чым абумоўлены сельскагаспадарчымі сезонамі. Акрамя таго, гадавы святочны цыкл не мог не вызначацца найважнейшымі астранамічнымі датамі, звязанымі, як правіла, з рухам сонца.
Значная частка агульнаславянскія святаў была звязана з культам продкаў (пра гэта гл. ніжэй). З найстаражытных часоў і да сённяшніх дзён (у прыватнасці, у ўсходнеславянскіх народаў) захаваўся звычай наведваць могілкі і магілы бацькоў у Радаўніцу, Сёмуху (перад Пяцідзесятніцай) і. Такімі ж старажытнымі з’яўляюцца звычаі трапезы на магіле, памінання алкаголем і пакідання на магіле ежы для нябожчыка. Да нядаўняга часу захоўваліся перажыткі паганскіх памінальных звычаяў і ў іншыя хрысціянскія святы, напрыклад Каляды, Масленіцу і. У Каляды, у сувязі з зімовым часам, могілкі не наведвалі, а паміналі продкаў дома. У Вялікі чацвер для продкаў тапілі лазні (каб яны памыліся) і палілі вогнішчы каля брамы (каб яны пагрэліся). Як правіла, памінальныя святы прымяркоўваліся да рубежных перыядаў года — сонцастаяння і раўнадзенства. Мабыць, у гэты памежны час адчынялася (зачынялася) брама паміж светам жывых і светам мёртвых, праз якія ў свет прыходзілі душы памерлых. Яны наведвалі сваіх нашчадкаў, а тыя павінны былі іх належным чынам сустрэць — сагрэць, вымыць, напаіць і накарміць. Душы продкаў маглі дабраславіць, а маглі і наслаць няшчасці — усё залежала ад таго, як іх сустрэнуць, таму так важна было пачытаць продкаў.
Памерлыя продкі, як тыя, што спачываюць у зямлі, у замагільным свеце, звязваліся ў свядомасці чалавека з зямлёй, таму менавіта ад блаславення продкаў шмат у чым залежаў будучы ўраджай. Напрыклад, Масленіца звязана і з ідэяй урадлівасці, і з культам продкаў — менавіта ім прысвячаліся спаборніцтвы (бягі, кулачныя баі, ) і галоўная ежа на Масленіцы, пры гэтым памінальная — бліны. Урадлівасці зямлі і пладавітасці жывёлы, як асноўным гаспадарчым інтарэсам селяніна, было нададзена асаблівая ўвага ў яго святах і абрадах. У Шчодры вечар (напярэдадні Новага года) гатавалася рытуальная ежа — парася, авечыя ножкі, смажанае і печанае печыва ў выглядзе жывёлы («Казулька») — мэтай усяго гэтага было прыцягненне пладавітасці і дабрабыту для жывёлы. Гэтай жа мэце, а таксама забеспячэнню бяспекі скаціны, служылі шматлікія рытуалы Юр’ева дня вясновага, калі здзяйсняўся першы выган быдла.
Урадлівасці зямлі спрыялі шматлікія рытуалы з пудзіламі, якія адлюстроўвалі розных рытуальных персанажаў — гэта Масленіца, Ярыла,,. Рытуал уключаў у сябе, як правіла, ушаноўванне і шанаванне пудзіла, хаджэнне з ім па вуліцах, якое суправаджалася весялосцю, а затым праводзіны — пахаванне, спаленне або разарванне. Мабыць, пудзіла ўяўляла сабой цэнтр урадлівасці і пладавітасці, і рытуалы яго провадаў павінны былі паведаміць гэту ўрадлівасць зямлі — тым больш, што праводзіліся падобныя рытуалы амаль заўсёды вясной або ў пачатку лета.
Адным з найважнейшых славянскіх святаў была ноч на Івана Купала. У гэту ноч уладкоўваліся агульнанародныя гулянні — песні і танцы. З купальскіх абрадаў варта адзначыць распальванне і скачкі праз вогнішчы, купанне ў рэках і катанне са схілаў падпаленых колаў. Нярэдка свята прымала разгульны характар. Акрамя таго, у гэту ноч збіралі лячэбныя і магічныя расліны.
Згодна з рэканструкцыя, у славян існавалі святы, прысвечаныя самім бажаствам. У прыватнасці, мог існаваць Пярунаў дзень і дзень, прысвечаны Вялесу, якія пасля былі замененыя адпаведна і  або Міколавым днём ( і ). Аднак прамых дадзеных аб гэтых паганскіх святах у нашым распараджэнні няма, таму іх даты і ўтрыманне застаюцца толькі рэканструкцыямі.
Павонэ-Канавезэ
Павонэ-Канавезэ (Pavone Canavese) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 3781 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 344 чал./км². Займае плошчу 11 км². Паштовы індэкс — 10018. Тэлефонны код — 0125.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Андрэй Першазваны.
.bl
.bl — запланаваны нацыянальны дамен верхняга ўзроўню для Сен-Бартэльмі. Зацверджаны 21 верасня 2007. Гэта рашэнне рушыла ўслед за прысваеннем статусу Сен-Бартэльмі заморскай абшчыны Францыі 15 ліпеня 2007 года. Станам на 2009 год Сен-Бартэльмі выкарыстоўвае нацыянальны дамен верхняга ўзроўню Гвадэлупы .gp і Францыі .fr.
Радзявічы (Гродзенскі раён)
Радзяві́чы (, Радевичи) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Адэльскага сельсавета.
Фрэдэрыксхаўн (камуна)
Фрэдэрыксхаўн (Frederikshavn Kommune) — дацкая камуна ў складзе вобласці Паўночная Ютландыя. Плошча — 648,62 км², што складае 1,50 % ад плошчы Даніі без Грэнландыі і Фарэрскіх астравоў. Колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2008 года — 62751 чал. (мужчыны — 31339, жанчыны — 31412; іншаземныя грамадзяне — 1918).
Камп’ютарная гульня
Камп’ютарная гульня ці відэагульня (Video game) — камп’ютарная праграма, якая служыць для арганізацыі гульнявога працэсу, сувязі з партнёрамі па гульні, ці сама выступае ў якасці партнёра. Існуюць спробы вылучыць камп’ютарныя гульні як асобную вобласць мастацтва, нараўне з тэатрам, кіно і т. п. Спецыяльныя распрацаваныя гульні дазваляюць выкарыстоўваць гульцоў у навукова-даследчых работах. Па некаторых камп’ютарных гульнях праводзяцца аматарскія і прафесійныя спаборніцтвы — такога роду спаборніцтвы называюцца кіберспортам. Камп’ютарныя гульні часта ствараюцца на аснове фільмаў і кніг, і наадварот.
Зараджэнне
Першыя прымітыўныя камп’ютарныя гульні былі распрацаваны ў 1950-х і 1960-х гадах. Яны працавалі на такіх платформах, як універсітэцкія мэйнфрэймы і камп’ютары EDSAC. Самай першай камп’ютарнай гульнёй стаў сімулятар ракеты, створаны ў 1942 годзе Томасам Голдсмітам Малодшым (Thomas T. Goldsmith Jr.) і Істлам Рэям Мэнам (Estle Ray Mann). Запыт на выдачу патэнта быў пададзены 25 студзеня 1947 года, а 14 снежня 1948 года ён атрымаў нумар 2455922.
Пазней, у 1952 годзе, з’явілася праграма «OXO», якая імітуе гульню «крыжыкі-нулікі», створаная А. С. Дугласам як частка яго доктарскай дысертацыі ў Кембрыджскім універсітэце. Гульня працавала на вялікім універсітэцкім камп’ютары, вядомым як EDSAC (Electronic Delay Storage Automatic Calculator).
У 1958 годзе Уільям Хігінботам, які дапамагаў будаваць першую ядзерную бомбу ў Брукхэйвенскай нацыянальнай лабараторыі (Аптан, Нью-Ёрк), для забавы наведвальнікаў стварыў «Tennis for Two» («Тэніс для дваіх»).
У 1962 годзе Стыў Расэл напісаў гульню Spacewar! «Касмічная вайна і Вялікая Прыгода Джона» (Spacewar and John's Great Adventure). Гульня працавала на мінікамп’ютары PDP-1 і хутка распаўсюдзілася па ўсім універсітэтам краіны.
У 1968 годзе Ральф Баер, які пазней стаў вядомы як «Кароль Відэагульні», запытаў патэнт на раннюю версію гульнявой кансолі «Television Gaming and Training Apparatus». У 1967 годзе ў Байер стварыў пінг-понг гульню, падобную на «Тэніс для дваіх». Разам з «Magnavox» ён працаваў над стварэннем першай кансолі, названай «Magnavox Odyssey» у 1972 годзе. Распрацоўка гульнявых аўтаматаў у 1970-х гадах прывяла да так званага «Залатога веку аркад». Адна з самых вядомых гульняў таго часу — «Pong».
Класіфікацыя
Камп’ютарныя гульні могуць быць класіфікаваны па некалькіх прыкметах:
Класіфікацыя па жанрах
Жанр вызначаецца мэтай гульні. Вылучаюця наступныя жанры: Жанравая класіфікацыя камп’ютарных гульняў прадугледжвае ўвядзенне некалькіх дадатковых падстаў:
Класіфікацыя па платформах
Таксама па колькасці платформаў, на якія партавана гульня:
Камп’ютарная гульня як мастацтва
камп’ютарныя гульні з’яўляюцца адной з драматычных формаў, а іх інтэрактыўнасць — гэта пытанне ступені ўдзелу, але не формы. Таму, як і іншыя формы, камп’ютарная гульня мае пяць ключавых элементаў: стыль, фабула, герой, дэкарацыі і тэма. Усе добрыя гульні павінны валодаць некаторых забаўляльным патэнцыялам, і ў большасці іх ён заснаваны на класічных законах драмы.
Халоп’ева
Халоп’ева (Холопьево) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Гагарынскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Ленстэр
Ленстэр, Лейнстэр (Laighean, Leinster) — правінцыя на ўсходзе Ірландыі, цалкам размешчаная на тэрыторыі Рэспублікі Ірландыя. Уключае графствы: Карлоў, Дублін, Кілдэр, Кілкені, Лііш, Лонгфард, Лаўт, Міт, Офалі, Заходні Міт, Уэксфорд і Уіклоў. Насельніцтва 2 504 814 чалавек (2011).
Геаграфія
Плошча тэрыторыі.
Гісторыя
Назва Ленстэр паходзіць ад ірландскага Cúige Laighean — назвы дамінуючага племя на тэрыторыі сучаснай Паўднёва-Усходняй Ірландыі, а таксама суфікса tír, які азначае «зямля».
Спорт
У рэгбі Ленстэр прадстаўлены аднайменнай камандай, тройчы пераможцам Кубка Хейнекен, двойчы чэмпіёнам Про14.
.bu
.bu (ад Bu rma) — нацыянальны дамен верхняга ўзроўню, зарэзерваваны для Бірмы. У наш час не выкарыстоўваецца і мае статус выдаленага ў сувязі з тым, што краіна з 1989 года завецца М'янмай. Ніводнай рэгістрацыі ў гэтым дамене так і не было зроблена. У 1997 годзе М’янме быў пададзены іншы дамен — .mm.
Паганік
Пага́нік, Пача́нік — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці, за 28 км на паўночны ўсход ад горада Полацк, за 2 км на захад ад возера Сосна, у басейне ракі Сосніца.
Плошча паверхні 0,05 км². Даўжыня 0,3 км, найбольшая шырыня 0,25 км. Даўжыня берагавой лініі 0,82 км.
Схілы катлавіны стромкія, вышынёй 10—15 м. Пойма вакол возера шырынй 25—75 м, забалочаная.
Кунг-фу панда
«Кунг-фу панда» (Kung Fu Panda) — амерыканскі анімацыйны фільм студыі «DreamWorks Animation» 2008 года. Пераможца прэміі «Эні» (2008) у намінацыі «Найлепшы анімацыйны поўнаметражны фільм».
Сюжэт
Выратаванне Даліны Свету і ўсіх яе насельнікаў ад непераможнага і бязлітаснага майстра Тай Лунга павінна легчы на плечы Воіна Дракона, Абранага сярод найлепшых з найлепшых, якім становіцца… нязграбны, лянівы і вечна галодны панда По.
Яму трэба прайсці доўгі і цяжкі шлях да вяршыняў майстэрства кунг-фу плячо ў плячо з легендарнымі ваярамі: Тыграй, Малпай, Багамолам, Гадзюкай і Жураўлём. По спасцігне таямніцу старажытнага Світка і стане Воінам Дракона толькі ў тым выпадку, калі зможа паверыць у сябе.
Вуліца Леванеўскага (Брэст)
Вуліца Леванеўскага (улица Леваневского) — вуліца ў Ленінскім раёне Брэста, у гістарычным цэнтры горада.
Гісторыя
Забудова вуліцы пачалася пасля Першай сусветнай вайны, калі былі зняты абмежаванні на будаўніцтва паміж крэпасцю і Кобрынскім фарштатам. У часы Польскай Рэспублікі — Успольна, Пулаўскага (1921—1939 гг.). У гэты ж час пачаў узводзіцца жылы пасёлак для польскіх чыноўнікаў у межах сучасных вуліц Леніна, Леванеўскага, Міцкевіча, Вароўскага і інш. Працы ўзначальваў архітэктар Юліян Лісецкі, які прапанаваў архітэктурна-планіровачнае рашэнне ўсяго новага раёна, размешчанага на паўднёвы захад ад сучаснай вуліцы Леніна. У яго аснову была пакладзена папулярная ў тыя гады канцэпцыя горада-саду. На цяперашнюю вуліцу Леніна павінны былі выходзіць асноўныя адміністрацыйныя будынкі, а за імі размяшчаўся жылы пасёлак, які меркавалася падзяліць на дзве часткі — «Калонію імя першага прэзідэнта Польшчы Нарутовіча», дзе размяшчаліся хаты для найбольш важных чыноўнікаў, і «Калонію Тартак» (першапачаткова на гэтым месцы знаходзіўся лесапільны завод, цяпер вуліцы Вароўскага і Веры Харужай). Дзве гэтыя калоніі аддзяляліся адзін ад аднаго зялёнай зонай (цяпер гэту тэрыторыю займае абласны спартыўны комплекс «Брэсцкі»). Галоўным грамадскім збудаваннем з’яўляўся будынак казіно (вул. Леванеўскага, 7).
У 1939 годзе перайменавана ў гонар савецкага лётчыка і Героя Савецкага Саюза Сігізмунда Леванеўскага. У 1941—1944 гадах, у час нямецка-фашысцкай акупацыі — Камендантштрасэ (Каменданцкая).
Размяшчэнне
Арыентавана з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад. З'яўляецца працягам вуліцы Міцкевіча, пачынаецца ад вуліцы Леніна, з паўднёвага ўсходу прымыкаюць вуліцы Камуністычная, Крупскай, Чапаева, завяршаецца тупіком каля парку культуры і адпачынку імя 1 Мая. Даўжыня вуліцы складае каля 500 м.
Арганаўты (гурт)
«Арганаўты» — беларускі музычны ансамбль на чале з Уладзімірам Спірыдовічам. Пераможцы Другога фестываля біт-ансамбляў Мінска, які праходзіў у 1971 годзе ў актавай залі РТІ.
Гісторыя
На Другім фестывалі біт-ансамбляў Мінска ў 1971 годзе «Арганаўты» заслужана атрымалі першае месца, узмоцненае тым, што другога не далі нікому. Заля стоячы пляскала ў далоні. Сваю ролю ў перамозе адыгралі аўтарскі матэрыял, шлягер «Каб любіць Беларусь…», кавер на «Bee Gees», рок-версія шубертаўскай «Авэ Марыі» і струнная секцыя з запрошаных дзяўчат з музычнага вучылішча. Для СССР на той момант такія арт-рокавыя эксперыменты былі ўнікальнымі. Артыкул пра гурт «Арганаўты» надрукаваны ў газеце «Беларускі ўніверсітэт» у 1971 годзе.
Біт-фестываль завяршыўся скандалам. Па сведчанні кампазітара Сяргея Картэса публіка ў рок-н-рольным экстазе пачала ламаць крэслы. У выніку студэнта Спірыдовіча сталі пастаянна запрашаць у парткам Белдзяржуніверсітэта на прафілактычныя размовы. На ансамбль пасыпаліся абвінавачванні ў дэпрэсіўных настроях. Уладам не падабаліся іх тэксты, даўгія валасы і тое, што вакол «Арганаўтаў» гуртуюцца хіпі. Выключэннем стала святкаванне 50-годдзя БДУ ў Маскве, дзе «Арганаўтам» дазволілі выступіць.
У 1971 годзе «Арганаўты» спынілі дзейнасць. Гурт паспеў запісацца ў студыі Белрадыё, але гукасесіі не захавалася. Запісвацца самастойна музыкі не спрабавалі.
Творчасць
Спецыялісты з кансерваторыі адзначалі надзвычай моцныя, «пастаўленыя» галасы «Арганаўтаў». Спірыдовіч тлумачыў гэтую ўласцівасць тым, што яны пілі «чарніла» і спявалі па пяць гадзінаў штодзень, а рэпетыцыі праводзілі, седзячы на дрэвах у Купалаўскім скверы, збіраючы вакол сябе многа народу.
Арганізатар Другога фестываля біт-ансамбляў Мінска і франтмен групы «Пане-Браце» Уладзімір Кандрусевіч сцвярджае, што ''«фестываль атрымаўся даволі нудным для моладзі. Толькі Уладзімір Спірыдовіч з „Арганаўтамі“ паказалі найцікавейшую праграму, упершыню злучыўшы рок-гурт са струнным ансамблем»''. «Пясняр» Валерый Дайнэка мяркуе, што «Арганаўты» выглядалі «прыгожа і ўрачыста».
Сквер 40-годдзя Перамогі (Магілёў)
Сквер 40-годдзя Перамогі — сквер у цэнтральнай частцы Магілёва. Абмежаваны вуліцамі Ленінскай, Міронава, бульварам Леніна. Аўтары праекта архітэктары М. Кабаева, А. Мельнікаў. Трапецападобны ў плане, плошчай 1,44 га. У цэнтры сквера каскадны фантан, устаноўлены ў 1978 годзе (арх. Я. Бранцаў ).
Названы ў 1985 годзе ў гонар 40-годдзя Перамогі савецкага народа над нямецка-фашысцкімі захопнікамі ў Вялікай Айчыннай вайне.
Сквер мае найбольш разнастайны склад насаджэнняў у горадзе. Тут растуць: дрэвы — вярба белая ніцая, клён Гінала, рабіна звычайная, елка калючая, туя заходняя, дуб чырвоны, бяроза пухнатая, ліпа драбналістая, маньчжурскі арэх ; кусты — фарзіцыі, магонія падубалістая, шыпшыннікі, язміны, глогі, бэз звычайны.
Канстанцін Рамуальд Будкевіч
Канстанцін Рамуальд Будкевіч (, сядзіба Зубры пад Краславай (сёння — Латвія) — ноч з 31 сакавіка на 1 красавіка 1923, Масква) — святар Рымска-каталіцкай царквы, прэлат Яго Экселенцыі, быў рэпрэсаваны падчас пераследаў хрысціянства ў СССР.
Сям’я і адукацыя
З шматдзетнай шляхецкай сям’і Юлляна і Марыі з Баркоўскіх Будкевічаў. Бацька працаваў ляснічым. Вучыўся ў прыватнай прагімназіі ў Кельцах, скончыў пяць класаў гімназіі ў Любліне, Рымска-каталіцкую духоўную семінарыю ў Санкт-Пецярбургу (1890), Імператарскую Рымска-каталіцкую духоўную акадэмію ў Пецярбургу са ступенню кандыдата багаслоўя (1893).
Дзейнасць
Святар ад 26 верасня 1893. Ад 5 лютага 1894 вікарый у парафіі Святой Троіцы ў Пскове і законанавучальнік. Ад 11 кастрычніка 1896 вікарый у парафіі святога Антонія ў Віцебску і законанавучальнік. Ад 8 кастрычніка 1903 вікарый парафіі святой Кацярыны ў Пецярбургу, які налічваў у то час 30 тысяч вернікаў. Ад 13 студзеня 1904 намеснік плябана, ад 5 верасня 1905 — плябан гэта парафіі.
Выявіў сябе энергічным касцёльным дзеячам. У бытнасць яго плябанам у касцёле Св. Кацярыны адбыліся два рамонты (у 1907 і 1911). Здолеў падвысіць прыбыткі ад прыналежнае да парафіі маёмасці, якія ішлі ў асноўным на ўтрыманне і пашырэнне парафіяльных навучальных устаноў (у 1907 былі заснаваны тры элементарныя школы, чатырохкласая прафесійная школа для падрыхтоўкі сельскіх настаўніц). Займаўся падвышэннем узроўню адукацыі ў парафіяльных мужчынскай і жаночай гімназіях. У 1907 была заснавана пазыкаашчадная каса для тых, хто працаваў у вучэбных установах. Пры храме функцыянавалі Хата рамёстваў, танная сталовая, ствараліся кружкі самаадукацыі для самых бедных. Значную ўвагу Будкевіч надаваў дабрачынным праектам, прыцягваючы вернікаў да іх рэалізацыі. Актыўна ўдзельнічаў у працы спартыўнага таварыства «Польскі Сакол».
З 1908, адначасова з пасадай плябана парафіі, займаў пасаду дэкана пецярбургскага дэканату, які да 1914 налічаў 18 парафій, 13 філійных каьцёлаў, 10 капліц і 101 330 вернікаў. З 31 мая 1910 — ганаровы канонік.
Падчас Першай сусветнай вайны быў віцэ-старшынёй, а затым старшынёй Таварыства дапамогі ахвярам вайны, падтрымліваў дзейнасць Польскага грамадзянскага камітэта, які дапамагаў уцекачам-палякам, выдаваў штотыднёвік «Czytania Niedzielne». З 1917 актыўна ўдзельнічаў у дзейнасці Грамадскага камітэта (затым — Грамадскае рады) святароў пры архідыяцэзіяльным кіраванні. З 7 чэрвеня 1918 — прэлат Яго Экселенцыі.
Пасля зачынення парафіяльных навучальных устаноў арганізаваў таемныя курсы, якія настаўнікі ладзілі на кватэрах. Выступіў з ініцыятывай стварэння архідыяцэзіяльнага Таварыства каталіцкіх бацькоў і выхавальнікаў з мэтай клопату аб дзецях каталікоў і стварэнні дзеляў рэлігійных школаў, аднак савецкія ўлады адмовіліся дазволіць функцыянаванне гэта арганізацыі. Узначальваў Камісію па арганізацыі забеспячэння курыі сродкамі да існавання, якая займалася зборам ахвяраванняў на ўтрыманне дыяцэзіяльных устаноў і духоўнай семінарыі. Пасля зачынення семінарыі чытаў лекцыі ў таемнай семінарыі, рэктарам якой быў Антоній Малецкі.
У 1922 адмовіўся падпісаць дамову аб карыстанні храмам, па форме, усталяванай органамі савецкай улады, але не санкцыянаванай Ватыканам. Таксама выступаў супраць вынятку прыналежных парафіі каштоўнасцей, перадаў асноўныя каштоўнасці ў польскае прадстаўніцтва ў Петраградзе. Ад імя каталіцкай дыяцэзіі вёў перамовы з органамі савецкай улады, грунтуючыся на кананічным праве Рымска-каталіцкай царквы. Адмовіўся пакінуць сваіх вернікаў і з’ехаць за мяжу, нягледзячы на папярэджанні са боку сяброў.
Судовы працэс і згуба
У пачатку сакавіка 1923 быў выкліканы на суд у Маскву, дзе 10 сакавіка арыштаваны. 21 сакавіка 1923 пачаўся суд, які працягваўся пяць дзён. Асноўнымі абвінавачванымі на працэсе былі архібіскуп Ян Цепляк і прэлат Будкевіч. У жыццяпісе Будкевіча сказана, што на працэсе ён казаў павольна, амаль ціха, часам апраўдваўся, нібы дазваляючы сабе нешта ўспомніць: «Вышэй за ўсё я шанаваў супакой, я ніколі не любіў спрэчак і сварак. Я прысвяціў сябе працы». У сваім апошнім слове не прызнаў сябе вінаватым, заявіўшы, што заўсёды спрабаваў дамовіцца з уладамі так, каб не парушыць прынцыпаў існавання Царквы ў дзяржаве.
Будкевіч быў прызнаны вінаватым у свядомым кіраўніцтве (…) контррэвалюцыйнымі дзеяннямі арганізацыі петраградскіх каталіцкіх святароў, накіраванымі да супраціву Савецкай улады, паслабленню пралетарскае дыктатуры, узнаўленню старых маёмасных правоў цэрквы і правакацыю мас вернікаў да выступу супраць Савецкай улады, — правакацыі, якая прывяла, пры наяўнасці рэлігійных забабонаў гэта масы, да такіх выступаў, а таксама ў адмове выконваць савецкія законы, што прадугледжана артыкуламі 62, 119 і 121 Крымінальнага Кодэксу.
Паводле рашэння трыбуналу святар быў прысуджаны да растрэлу. Да такога жа пакарання быў прысуджаны і архібіскуп Цепляк, але яму УЦВК замяніў смяротны прысуд дзесяццю гадамі турэмнага зняволення. Прысуд Будкевічу быў зацверджаны, бо ён нібы з’яўляўся дзяржаўным здраднікам у карысць «замежнага буржуазнага ўрада» (меліся на ўвазе яго кантакты з польскімі дыпламатамі ў інтарэсах Касцёла).
Існуюць розныя варыянты аповядаў аб апошніх днёх жыцця кс. Будкевіча, але ўсе яны падобныя ў адным — ён спакойна выслухаў вестку аб адхіленні прашэння аб памілаванні і быў гатовы да смерці. Ёсць дзве версіі растрэлу святара: Паводле першае, прысуд быў прыведзены ў выкананне ў склепе турмы ГПУ, у прысутнасці трох агентаў: Еўдакімава, Бергмана (Венікас) і Крума. У лісце Бергмана адвакату забітага святара гаворыцца, што дэкан загадзя напісаў ліст да Папы, быў цалкам спакойны і звярнуўся да Еўдакімава са словамі: «Прашу перадаць апошняе маё прывітанне айцу Цепляку і засведчыць яму, што я да апошняй хвіліны застаўся верным Апостальскаму Прастолу». Пасля таго, як прэлат вымавіў гэтыя словы, бальшавік Злоткін стрэліў яму ў галаву. Паводле другой версіі, на месцы пакарання смерцю прэлат перажагнаўся, блаславіў ката і двух яго памочнікаў, а сам адвярнуўся да сцяны, зашаптаўшы словы малітвы. Стрэл ката перапыніў малітву святара.
Памяць пра святара
У пачатку красавіка 1923 на паседжанні парламенту Польшчы была прынятая рэзалюцыя, у якой гаварылася аб тым, што «дзякуючы свайму пакутніцтву за веру нябожчык кс. Будкевіч, паслядоўнік святых мучанікаў, атрымаў права на шанаванне як новы заступнік нашай Радзімы». Польская паэтэса Казіміра Ілаковіч прысвяціла яму напісаную ў стылі народнай балады паэму «Паданне аб маскоўскім пакутніцтве» (1927) і верш «Голас святара з труны» (1928).
У 1927 у Варшаве быў створаны Камітэт ушанавання памяці Будкевіча. У 1936 у варшаўскім касцёле Св. Ганны быў усталяваны помнік кс. Будкевічу, які, хутчэй за ўсё, быў знішчаны падчас Варшаўскага паўстання 1944. Яго імем названая адна з вуліц у Варшаве.
У 2003 афіцыйна пачаты працэс беатыфікацыі.
Ihołki
«Ihołki» — максі-сінгл у падтрымку альбома «Nie Isnuje» рок-гурта «Akute», які выйшаў у 2012 годзе на партале «Тузін Гітоў».
Царква Святога Міхаіла (Вена)
Царква Святога Міхаіла (Міхаэлеркірхэ, Michaelerkirche) — рымска-каталіцкая царква ў Вене. Размешчана ва ўнутраным горадзе, ва ўсходняй частцы плошчы Міхаэлерплац. Трохнефная базіліка была закладзена ў 1221 годзе манахамі ордэна Святога Міхаіла. У XIV стагоддзі царква была пашырана, а ў XVI стагоддзі перабудавана ў гатычным стылі. З XIII па XVIII стагоддзя Міхаэлеркірхэ была адной з трох парафіяльных цэркваў Вены разам з саборам Святога Стэфана і шатландскім манастыром. У прыход Міхаэлеркірхэ ўваходзіла імператарская рэзідэнцыя. У 1724—1725 гадах царква набыла барочны выгляд. У 1792 годзе заходні фасад быў аформлены ў стылі класіцызм. У шырокай крыпце царквы Святога Міхаіла целы памерлых натуральным чынам муміфікаваліся дзякуючы асаблівым кліматычным умовам.
Kobus ellipsiprymnus
Kobus ellipsiprymnus — найбольш вядомы від з роду вадзяных казлоў.
Знешні выгляд
Вадзяны казёл — буйная і моцная антылопа. Вышыня дарослых самцоў у карку дасягае 130 см, вага — 250 кг. Самкі менш, але ненашмат. Назва гэтай антылопы на большасці моў — пераклад слова waterbok на мове афрыкаанс. Афарбоўка жывёлы — буравата-шэрая, аднатонная, але на задняй часткі спіны, ля хваста, маецца белая пляма ў выглядзе кальца або падковы. Белыя плямы таксама ёсць ля вока і на горле. Поўсць густая, але грубая; на шыі кароткая грыва.
Рогі маюцца толькі ў самцоў. Цяжкія, шырока расстаўленыя, вілападобныя, яны злёгку загінаюцца наперад і дасягаюць больш за метр у даўжыню.
Голас вадзянога казла даволі своеасаблівы. Гэта звонкі, часта паўтаральны крык, падобны адначасова на брэх і звон, як пры ўдары па метале.