cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Экспрэсіянізм
Экспрэсіянізм у архітэктуры
Экспрэсіянісцкі кірунак у архітэктуры адраджаецца ў паваенны перыяд пад назвай структурнага экспрэсіянізму. Грандыёзныя аб'екты неаэкспрэсіянісцкай архітэктуры раскіданы па ўсім свеце — ад Нью-Ёрка (TWA Flight Center у аэрапорту імя Кенэдзі, арх. Эра Саарынен) да Аўстраліі (Сіднейскі оперны тэатр, арх. Ёрн Утзан).
Малюскі
Малюскі, або Мяккацелыя (Mollusca; ад Molluscus «мяккі») — тып цэламічных жывёл са спіральным драбненнем.
Апісанне
Даўжыня ад 1,1 мм (смоўж гарацыя) да 2,5 м (трыдакна). Цела двухбакова-сіметрычнае, або асіметрычныя (бруханогія), у большасці відаў укрыта ракавінай — двухстворкавай, спіральнай, суцэльнай ці з 8 пласцінак (у некаторых відаў рэдукаваныя). Ракавіна мае рогавы, прызматычны і перламутравы слаі. Галава (у некаторых відаў выяўлена слаба або адсутнічае) мае вочы, шчупальцы і ротавую адтуліну. Тулава ўтварае складку (мантыю), якая выдзяляе рэчывы ракавіны. Паміж мантыяй і тулавам у мантыйнай поласці знаходзяцца шчэлепы, органы хімічнага адчування, раўнавагі і інш. Мускулісты выраст брушной сценкі ўтварае нагу — орган перамяшчэння.
Пашырэнне
Пашыраны ўсюды, жывуць у морах, саланаватых і прэсных водах, на сушы; на Беларусі больш за 60 відаў з класаў двухстворкавых і бруханогіх малюскаў, належаць да палеарктычнай фауны. Жывуць на дне вадаёмаў і на раслінах.
Асаблівасці біялогіі
Кормяцца водарасцямі, дэтрытам, большасць лёгачных малюскаў — зялёнымі часткамі раслін; ёсць драпежнікі. У глотцы ёсць тарка, добра развіта печань. Двухстворкавыя малюскі — фільтратары. Орган выдзялення — нырка.
Крывяносная сістэма незамкнутая, ёсць сэрца, якое складаецца з камер. Дыханне жабернае або лёгачнае. Нервовая сістэма раскіданавузлавога тыпу, складаецца з 3—5 пар гангліяў, якія аб’яднаны паміж сабой нервовымі слупамі.
Пераважна раздзельнаполыя, ёсць таксама гермафрадытныя жывёлы. Развіццё прамое або з лічыначнай стадыяй і ператварэннем
Промысел
Ядомыя малюскі (вустрыцы, грабеньчыкі, васьміногі, кальмары, мідыі, ахаціны, смаўжы вінаградныя і інш.) — аб'екты промыслу і аквакультуры.
Са старажытнасці ракавіны малюскаў выкарыстоўваліся ў якасці грошай, у культавых рытуалах, як упрыгожанні, у дэкаратыўна-прыкладным мастацтве.
Новы музей Акропаля
Новы музей Акропаля быў закладзены ў Афінах 22 снежня 2003 года і афіцыйна адкрыты 20 чэрвеня 2009 года. Пад час адкрыцця Музея была праведзена афіцыйная цырымонія, у якой прымаў удзеў прэзідэнт Грэцыі Караласам Папульясам, таксама прысутнічалі старшыня ЕС і кіраўнікі замежных краін. Антоніс Самарас, які займаў тады пасаду міністра культуры, перадаў фрагмент метопы Парфенона, вернуты Грэцыі Ватыканскім музеем, сімвалізуючы гэтыя жэстам прашэнне грэчаскага народа аб уз'яднанні мармуровых фрагментаў, вывезеных з краіны, з тымі, што засталіся на радзіме — ужо ў Новым Музеі Акропаля.
Барыс Віктаравіч Тамашэўскі
Барыс Віктаравіч Тамашэўскі (17 (29) лістапада 1890,  —, ) — савецкі літаратуразнаўца, тэарэтык верша і тэкстолаг, даследчык творчасці Пушкіна, перакладчык, пісьменнік, член Саюза савецкіх пісьменнікаў, загадчык рукапіснага аддзела і Сектара пушкіназнаўства Пушкінскага дома.
Новы музей Акропаля
Главой арганізацыі па стварэнні музея стаў прафесар археалогіі ўніверсітэта Арыстоцеля ў Салоніках Дзімітрыяс Пандэрмаліс. Праект музея быў выкананы швейцарскім архітэктарам Бернарам Чумі.
Гісторыя музея
Першы музей Акропаля быў пабудаваны ў 1874 годзе. Мноства даследчыкаў змянялі адзін аднаго на працягу двух стагоддзяў, і з пачатку XIX стагоддзя было выяўлена мноства артэфактаў, колькасць якіх нашмат перавысіў прадугледжаную ўмяшчальнасць будынка. Дадатковы стымул для будаўніцтва новага музея складаўся ў тым, што Грэцыя пачала перамовы з Брытанскім урадам наконт вяртання мармуровых скульптур, вывезеных лордам Элгінам. Адным з контраргументаў брытанскага боку было тое, што Грэцыя не мае неабходных умоў для экспазіцыі, а тым больш для захавання старажытнасцей. Умова стварэння галерэі для экспанавання мармуровых скульптур, якія б маглі быць вернутыя Брытанскім музеем, стала ключавой пры прыняцці рашэння адносна лёсу Новага музея.
IC 177
IC 177 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) у сузор’і Кіт.
Новы музей Акропаля
Гісторыя музея
Першы конкурс архітэктараў праходзіў яшчэ ў 1976 годзе і быў абмежаваны ўдзелам выключна грэчаскіх архітэктараў. Зрэшты, ні конкурс 1976 года, ні другі конкурс, праведзены ў 1979 годзе, не даў ніякіх вынікаў галоўным чынам таму, што зямельны ўчастак, прызначаны для будаўніцтва, быў прызнаны непрыдатным. У 1989 годзе адбыўся трэці, гэтым разам міжнародны, конкурс праектаў Новага музея; таксама на выбар былі прадстаўлены тры зямельныя ўчасткі. Конкурс выйгралі італьянскія архітэктары Манфрэдзі Нікалеці і Лусіа Пасарэлі. Пасля паўзы 1990-х гадоў будаўніцтва музея ўсё ж было пачата. Аднак пры капанні катлавана пад падмурак будынка будаўнікі натыкнуліся на археалагічныя знаходкі, што прывяло да адмены ўрадам вынікаў конкурсу ў 1999 годзе.
Барыс Віктаравіч Тамашэўскі
Біяграфія
З-за ўдзелу ў палітычных сходках пасля заканчэння гімназіі (1908) не змог паступіць у Політэхнічны інстытут. Скончыў Льежскі ўніверсітэт (1912) з дыпломам інжынера-электрыка. Слухаў лекцыі ў Сарбоне.
IC 177
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Новы музей Акропаля
Гісторыя музея
Падчас чацвёртага конкурсу не было прапанавана ніводнага праекта, які дазволіў бы не парушыць старажытных пахаванняў. Гэтыя ўмовы дапрацоўваліся пазней з прыцягненнем грэчаскіх і замежных спецыялістаў. Нарэшце, у супрацоўніцтве з грэчаскім архітэктарам Міхалісам Фатыядысам новы план быў скарэктаваны такім чынам, што ўся канструкцыя будынка павінна падтрымлівацца калонамі над археалагічнымі знаходкамі, не пашкодзіўшы іх.
Барыс Віктаравіч Тамашэўскі
Біяграфія
Пасля вяртання ў Расію з 1912 па 1916 год вучыўся ў Пецярбургскім політэхнічным інстытуце на электра-механічным аддзяленні. У 1915 годзе выступіў з першымі публікацыямі па інжынерных пытаннях і на тэмы літаратуры. Зблізіўся з часопісам «Апалон». Удзельнічаў у Першай сусветнай вайне, ваяваў на аўстрыйскім фронце (1915—1918). Па заканчэнні вайны служыў у Маскве чыноўнікам статыстычных аддзелаў розных гаспадарчых устаноў. Зблізіўся з членамі Маскоўскага лінгвістычнага гуртка і ўступіў у «Таварыства вывучэння тэорыі паэтычнай мовы» (ОПОЯЗ).
Новы музей Акропаля
Гісторыя музея
Першапачаткова адкрыццё музея планавалася да Алімпійскіх гульняў 2004 года ў Афінах. Аднак будаўніцтва зацягвалася. 14 кастрычніка 2007 года будаўнічыя працы падыйшлі да завяршэння і пачаліся перавозкі артэфактаў са старога музея, размешчанага ў падножжа ўзгорка Акропаля, у новы музей. Хоць адлегласць паміж новым і старым музеем склала каля 400 м, для выканання аперацый былі задзейнічаны тры гіганцкія краны.
Барыс Віктаравіч Тамашэўскі
Біяграфія
Пераехаўшы ў Петраград (1921), стаў супрацоўнікам Інстытута рускай літаратуры (Пушкінскі дом) і пачаў чытаць лекцыі па тэксталогіі, тэорыі літаратуры і творчасці А. С. Пушкіна ў Дзяржаўным інстытуце гісторыі мастацтваў. З 1924 г. выкладаў на кафедры рускай літаратуры Ленінградскага ўніверсітэта (прафесар з 1942).
Падчас кампаніі супраць «фармальнай школы» быў звольнены з філалагічных навучальных і навуковых устаноў (1931). Працаваў выкладчыкам прыкладной матэматыкі ў Інстытуце шляхоў зносін. У сувязі са стагоддзем з дня смерці А. С. Пушкіна (1937) атрымаў магчымасць вярнуцца да філалагічнай дзейнасці.
Дачка Зоя (1922—2010) — архітэктар, сын Мікалай (1924—1993) — літаратуразнаўца, перакладчык.
Румеланж
Румеланж (люксемб. Rëmëleng, фр. Rumelange) — камуна ў Люксембургу, размяшчаецца ў акрузе Люксембург. Камуна Румеланж з'яўляецца часткай кантона Эш-сюр-Альзет. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.
Насельніцтва складае 4451 чалавек ​​(на 2008 год), у камуне размяшчаюцца 1850 хатніх гаспадарак. Займае плошчу 29,49 км ² (па займаемай плошчы 20 месца з 116 камун). Найвышэйшая кропка камуны над узроўнем мора складае 381 м. (80 месца з 116 камун), найменшая 143 м. (9 месца з 116 камун).
Мазуршчынскі сельсавет
Мазу́ршчынскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Старобінскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр сельсавета — вёска Мазуршчына.
Утвораны 28 жніўня 1924 года ў складзе Старобінскага раёна Слуцкай акругі, з 1927 года — Бабруйскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы ў 1930 годзе ў Старобінскім раёне БССР. З 1935 года ў Старобінскім раёне Слуцкай акругі. Пасля ўвядзення абласнога дзялення ў 1938 годзе ў Старобінскім раёне Мінскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Бабруйскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Мінскай вобласці.
Скасаваны 16 ліпеня 1954 года, тэрыторыя далучана да Доўгаўскага сельсавета.
Мсціслаўскі павет
Мсціслаўскі павет (Мстиславский уезд) — адміністрацыйная адзінка Магілёўскай губерні Расійскай імперыі і БССР у 1773—1924 гадах. Цэнтр — г. Мсціслаў. Павет межаваў са Клімавіцкім і Чэрыкаўскім паветамі на поўдні, Чавускім і Горацкім на захадзе.
Гісторыя
Створаны ў жніўні 1773 года ў Магілёўскай губерні (да красавіка 1777 года — у складзе Мсціслаўскай правінцыі), са снежня 1796 года — у Беларускай, з красавіка 1802 года — зноў у Магілёўскай губерні.
У сакавіку 1924 года ў складзе Казіміра-Слабодскай, Старасельскай, Шамаўскай, часткова Бахоцкай, Аслянскай і Соінскай валасцей перададзены БССР (астатняя частка далучана да Рослаўскага і Смаленскага паветаў). У чэрвені 1924 года скасаваны, у ліпені 1924 года тэрыторыя ўвайшла ў Калінінскую акругу.
Крэмэнчуцкі аўтамабільны завод
Холдынгавая кампанія «АўтаКрАЗ» (да 1999 года — Крэмэнчуцкі аўтамабільны завод (Кременчуцький автомобільний завод)) — украінскі вытворца і пастаўшчык цяжкіх грузавых аўтамабіляў і аўтамабіляў спецыяльнага прызначэння.
Гісторыя
Кампанія была створана на базе Крэмэнчуцкага аўтамабільнага завода і да 2022 года з’яўлялася індустрыяльным крылом фінансава-вытворчай групы «Фінансы і Крэдыт». На 2006 год сабрана 800.000 грузавікоў.
2014—н.ч.
З пачаткам вайны на ўсходзе Украіны ў 2014 годзе КрАЗ пачаў пастаўкі тэхнікі для ўкраінскай арміі. У 2014 годзе Мінабароны закупіла 100 аўтамабіляў, у 2015—599 шт, у 2016—241 шт, у 2017—273 шт, у 2018 — 59 шт. Акрамя таго, каля 1000 аўтамабіляў набыла Нацыянальная гвардыя Украіны і 500 адзінак закупілі Памежныя войскі. Акрамя войска, куплялі машыны і дзяржаўныя прадпрыемствы. Аднак пры гэтым выпуск аўтамабіляў на КрАЗ стала зніжаўся. У 2014 годзе завод агульны выпуск склаў 1388 грузавікоў. У 2016 аб’ём вытворчасці скараціўся да 800 штук. У 2017 зрабілі 629 машын. Пазыковая нагрузка прадпрыемства расла. У верасні 2018 года Гаспадарчы суд Кіева распачаў справу аб банкруцтве «АўтаКрАЗ» па пазове Ощадбанка. У 2019 годзе акцыі «АўтаКрАЗ» пачалі прадаваць за даўгі.
6 лістапада 2022 года Нацыянальная камісія Украіны па каштоўных паперах і фондавым рынку прыняла рашэнне аб забеспячэнні прымусовага адчужэння акцый ПАТ «АўтаКрАЗ» ва ўласнасць дзяржавы.
Агрэгатная зборка
Прадукцыя заводу прадстаўлена больш чым у 30 краінах свету, сярод іх Ангола, Афганістан, Балгарыя, Вялікабрытанія, В’етнам, Гана, Гвінея, Германія, Егіпет, Ірак, Іран, Емен, Куба, Ліберыя, Лівія, Манголія, Нігерыя, Паўночная Македонія, Польшча, Сірыя, Тайланд, Экватарыяльная Гвінея.
Квэнья
Знешняя гісторыя
Працаваць над гэтай мовай Толкін пачаў у 1915 годзе. Асновай для стварэння гэтай мовы стала фінская мова; акрамя гэтага Толкін часткова пазычыў фанетыку і арфаграфію лацінскай і грэчаскай моў. Назва мовы магчыма ўзнікла пад уплывам назвы блізкага да фінскай мовы квэн, распаўсюджанага ў гістарычнай вобласці Квэнландыя (Каянская зямля) ў паўночнай Скандынавіі Толкін прысвяціў шмат увагі канструяванню мовы. Граматыка квэнья была перагледжана чатыры разы да таго, як набыла канчатковую форму. У той жа час, лексіка заставалася адносна стабільнай напрацягу ўсяго працэса стварэння. Паралельна з распрацоўкай мовы квэнья Толкін апісваў народ, які гаварыў на гэтай мове — Эльдар ці эльфаў, і таксама гісторыю, краіну і свет, у якім яны маглі б на ёй гаварыць (Міжзем’е). Вынаходніцтва мовы паўплывала на стварэнне трылогіі «Уладар пярсцёнкаў», якая стала класічным творам жанра фэнтэзі. У час, калі адбываліся падзеі, апісаныя ў «Уладары пярсцёнкаў», квэнья выйшла з паўсядзённага ўжытку і заняла ў культуры Міжзем’я тое ж месца, што і латынь у сярэдневяковай еўрапейскай культуры. Невыпадкова сам Толкін часта называў квэнья «эльфійскай латынню». Асноўнай мовай зносін эльфаў стаў сіндарын. У абедзвюх эльфійскіх мовах дзве сістэмы пісьменства — рунічная Кірт і алфавітная Тэнгвар. Дзеля транслітарацыі тэкстаў на квэнья і сіндарыне часта ўжываецца лацінскі алфавіт. Напрыклад: «Sin macil Elesarwa» — «Гэта меч Элесара (Арагорна)». На гэты час на квэнья выдаецца некалькі часопісаў. Таксама ў Вялікабрытаніі і ЗША абаронена некалькі дысертацый па граматыцы гэтай мовы. У 2004 годзе, пасля выхаду на экраны апошняй серыі кінафільма «Уладар пярсцёнкаў», значна павялічылася цікавасць да эльфійскіх моў. Напрыклад, у Вялікабрытаніі ў мужчынскай школе Бірмінгема «Тэрверс-Грын» («Turvers Green Boys» Technology College in Birmingam) упершыню ў свеце вучням пачалі афіцыйна выкладаць эльфійскую мову. Большасць з карыстальнікаў эльфійскіх моў з’яўляюцца пріхільнікамі твораў Толкіна — талкіністамі, дакладная іх колькасць не паддаецца ўліку.
Старажытны квэнья
Квэнья ў сваёй старой форме, запісанай сараці Руміла, быў вядомы пад назвай стары ці старажытны квэнья (Yára-Quenya). Ён уяўляў з сабе мову, якая развілася з агульнай эльфійскай — мовы эльдар. Акрамя эльфаў, квэнья карысталіся Валар. Вядома, што эльфы запазычылі ў квэнья частку словаў з валарына. Гэта больш адзначаецца ў дыялекце ваньяр, чым у нолдар.
Пармаквеста і тарквеста
У штодзённых гутарках эльфаў Валінора ўжывалася т. зв. тарквеста (Tarquesta), а ў навуцы і падчас правядзення разнастайных цырымоній — пармаквеста (Parmaquesta). Пры гэтым нолдар і ваньяр гаварылі на двух падобных дыялектах тарквесты — налдарын і ваньярын.
Ваньярын
Дыялект квэнья, на якім гаварылі ваньяр. На яго больш паўплываў валарын, што пацвяржае большая, чым у налдарыне, колькасць запазычанняў. Сам квэнья на гэтым дыялекце меў назву квэндзя.
Тэлерын
Тэлеры, якія прыбылі ў Эльдамар, размаўлялі на мове, падобнай на квэнья, таму некаторыя эльфы лічылі тэлерын адным з яе дыялектаў. Самі тэлеры не падтрымлівалі гэты пункт гледжання.
Квэнья выгнаннікаў
Мова тых нолдар, якія вярнуліся ў Белерыянд. Узнікла пасля забароны Цінгала і прыняцця нолдар у якасці асноўнай мовы для зносін з іншымі эльфамі сіндарына. Квэнья выгнаннікаў у нечым адрозніваецца ад квэнья Амана дзякуючы запазычванню некаторых сіндарынскіх словаў. Адрозненні назіраліся таксама і ў вымаўленні асобных гукаў.
Выкарыстоўванне квэнья іншымі народамі
На квэнья гутарылі таксама ў Нуменары, таксама ў Гондары і Арноры. Падчас Трэцяй эпохі квэнья захаваў той жа статус, што і лацінская мова ў Еўропе.
Фаналогія
Вымаўленне гукаў квэнья і звесткі аб позняй фаналогіі мовы апісаныя ў дадатку Е рамана «Уладар пярсцёнкаў» і нарысе «Outline of Phonology» апублікаваным у часопісе «Parma Eldamberon». Падчас стварэння мовы Толкін імкнуўся наблізіць фаналогію да лацінскай.
Граматыка
Склоны квэнья Лікі
Назоўнікі
Назоўнікі падзяляюцца на тры склоны, але ёсць шмат выключэнняў звязаных з этымалогіяй словаў.
Дзеясловы
У квэнья нолдар-выгнаннікаў ёсць два спражэнні дзеясловаў: першасныя (заканчваюцца ў аснове на зычны) і вытворныя (заканчваюцца ў аснове на галосны), таксама ёсць вялікая колькасць дзеясловаў-«выключэнняў», зразумець спражэнне якіх магчыма толькі звярнуўшыся да іх этымалогіі, ці проста запомніць.
Пісьменства
Тэнгвар. У «знешнім» квэнья часцей выкарыстоўваецца лацінскі алфавіт, паводле сваіх правілаў, адлюстроўваючы тэнгвар, але таксама і са знакамітымі «дзвюма кропкамі», звычайна над канцавым ці падзяляльным e але не толькі.
NGC 432
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Хуліганства
Хуліганства — грубае парушэнне грамадскага парадку, адкрытае выказванне непавагі да нормаў грамадства. У заходніх краінах тэрмін «хуліганства», як правіла, ужываецца ў адносінах да хуліганаў-балельшчыкаў, у той час як у краінах былога СССР пад хуліганствам разумеецца злачынства або правапарушэнне. Пакаранне за хуліганства прадугледжана ў крымінальных кодэксах шэрагу краін, у прыватнасці Беларусі (Крымінальны Кодэкс Рэспублікі Беларусь: Раздзел ХІ, Глава 30, арт. 339).
Этымалогія тэрміна
Паводле СІС хуліганства паходзіць ад прозвішча злачынцаў Hooligan, якія жылі ў Лондане ў 18 стагоддзі.
Мялешкі
Мяле́шкі (, Мелешки) — аграгарадок у Слуцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вясейскага сельсавета.
У 1924—1960 гадах цэнтр Мялешкавіцкага сельсавета.
Рытаўна
Плошча паверхні возера 0,2 км, даўжыня 600, найбольшая шырыня 400 метраў. Даўжыня берагавой лініі 1,63 км. Катлавіна возера рэшткавага тыпу з невыразнымі схіламі. Берагі нізкія, у паўднёвай і заходняй частках возера забалочаныя.
Рытаўна злучана ручаём (каналам) з ракой Чарнічанкай.
Бялянішкі (Пастаўскі раён)
Бяля́нішкі (, Белянишки) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лынтупскага сельсавета.
Парк Ла-Вілет
Ла-Вілет (parc de La Villette) — парк у 19-й акрузе Парыжа, самы вялікі парк французскай сталіцы. Пабудаваны ў 1980-х.
У парку знаходзяцца Гарадок навукі і індустрыі, Парыжская вышэйшая нацыянальная кансерваторыя музыкі і танца, тэматычныя сады (бамбукавы, вінаградны, з астравамі і г.д.).
Плоцкая губерня
Плоцкая губерня (Gubernia płocka) — губерня ў Царстве Польскім у складзе Расійскай імперыі. Губернскі горад Плоцк.
Дзесяціногія малюскі
Дзесяціногія малюскі (лац. Decapodiformes) — надатрад галаваногіх малюскаў, які ўключае ўсе віды з дзесяццю канечнасцямі (8 рук і 2 шчупальцы). Мяркуецца, што іх продкі, старажытныя калеаідэі, мелі 5 пар аднолькавых канечнасцяў. Затым, IV пара ў дзесяціногіх змянілася на шчупальцы, а ў васьміногіх (да якіх адносяцца васьміногі і пякельны вампір) была ператворана і пазней страчана II пара канечнасцяў.
IC 178
IC 178 — галактыка тыпу Sab (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор’і Андрамеда.
Валянціна Вітальеўна Ражанец
Валянціна Вітальеўна Ражанец (нар., Слуцк Мінскай вобласці) — беларускі журналіст і палітык.
Біяграфія
Скончыла Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт імя У. І. Леніна, журналіст.
Працавала мастацкім кіраўніком Слуцкага раённага дома культуры, настаўнікам беларускай мовы і літаратуры СШ № 12 г. Слуцка, карэктарам рэдакцыі Любанскай раённай газеты «Будаўнік камунізму», загадчыкам сельскагаспадарчага, аграпрамысловага аддзела, адказным сакратаром рэдакцыі газеты «Слуцкі край», рэдактарам тэлепраграмы «Слуцк ТБ» адкрытага акцыянернага таварыства «СлуцкАблГарант», галоўным рэдактарам дзяржаўнай установы «Рэдакцыя газеты „Слуцкі край“» і праграмы радыёвяшчання «Весткі Случчыны».
Выбіралася дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га і 7-га склікання.
Узнагароды
Узнагароджана Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.
Клімавіцкі павет
Клімавіцкі павет (Климовичский уезд) — адміністрацыйная адзінка Магілёўскай губерні Расійскай імперыі і Гомельскай губерні РСФСР з канца 18 ст. да канца 1923 г.
Гісторыя
Утвораны ў 1772 г. як Мілаславіцкі павет у складзе Магілёўскай губерні. У 1777 г. правінцыя ліквідавана, цэнтр павета перанесены ў г. Клімавічы з в. Мілаславічы, павет перайменаваны. У 1796 г. — ліквідаваны, яго тэрыторыя ўвайшла ў склад Беларускай губерні. У 1802 г. адноўлены пры аднаўленні Магілёўскай губерні.
У студзені 1906 г. у асобных маёнтках павета прайшлі забастоўкі падзёншчыкаў, занятых абмалотам збожжа і лесанарыхтоўкамі.
З 1919 г. — у складзе Гомельскай губерні РСФСР. З 1923 г. аб'яднаны з Чэрыкаўскім паветам у Калінінскую акругу з цэнтрам у г. Клімавічы.
NGC 433
NGC 433 (іншае абазначэнне — OCL 319) — рассеянае скопішча ў сузор’і Касіяпея.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Грэчаскія імёны
Грэкі традыцыйна даюць сваім першынцам імёны на сёмы або дзявяты дзень пасля нараджэння, выкарыстаючы ў якасці такіх імёны дзеда па бацьку — для хлопчыка або бабулі па бацьку — для дзяўчынкі. Іншыя імёны сваякоў часта выкарыстоўваюцца для наступных дзяцей.
Грэчаская праваслаўная царква аказала моцны ўплыў на фармаванне грэчаскіх асабістых імён. Імёны папулярных святых традыцыйны сярод грэкаў. Грэчаскія імёны таксама часта азначаюць якія-небудзь маральныя або інтэлектуальныя характарыстыкі, як напрыклад Сафія (мудрасць).
Шматлікія грэчаскія імёны ўваходзяць у іншыя мовы, але яны больш папулярныя сярод саміх грэкаў.
Крайстчэрч
Крайстчэрч (Christchurch, Ōtautahi) — горад на Паўднёвым востраве Новай Зеландыі, цэнтр рэгіёна Кентэрберы. Назва перакладаецца з англійскай як «царква Хрыста».
Лапкі (Стаўбцоўскі раён)
Лапкі́ — вёска ў Шашкоўскім сельсавеце Стаўбцоўскага раёна Мінскай вобласці. Знаходзіцца на левым беразе рэчкі Ячонка, у 14 км ад раённага цэнтра. Звязана дарогамі з вёскамі Апечкі і Жукаў Барок.
У 2009 г. вёска налічавала 25 жыхароў, 23 двароў, яе жыхары гадавалі 2 каровы, 7 свіней, 10 авечак.
Да ліпеня 2013 г. вёска знаходзілася ў складзе Аталезскага сельсавета Стаўбцоўскага раёна.
Амельнікі
Да 30 жніўня 1957 года вёска ўваходзіла ў склад Піронімскага сельсавета.
У 900 м на паўднёвы ўсход ад вёскі у хваёвым лесе знаходзіцца ўрочышча Высокая Гара з вяршыней 182 м. Схілы гары адносна крутыя, узвышаюцца над навакольнай мясцовасцю. Геадэзічнага пункта на вяршыні няма. Каардынаты: 53° 12,811' N, 25° 19,374' E.
Шацёр (архітэктура)
Мураваныя шатры выконваліся нахільнымі радамі каменя або напускам гарызантальных радоў цэглы, драўляныя — напускам вянцоў, якія памяншаліся ў памерах, або з ужываннем каркаса.
Над культавымі будынкамі шацёр увенчваўся глаўкамі, макаўкамі, над грамадскімі і ваеннымі — вышкамі, флюгерамі.
Тэатральная плошча
Тэатральная плошча:
IC 179
IC 179 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) у сузор’і Андрамеда.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
NGC 434
NGC 434 (іншыя абазначэнні — ESO 113-23, AM 0110-583, PGC 4325) — галактыка ў сузор’і Тукан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Гродзіск (гміна)
Гро́дзіск (Grodzisk) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Семятыцкага павета Падляскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Гродзіску. Плошча гміны складае 203,21 км². Станам на 2016 год у гміне Гродзіск пражывалі 4318 чалавек, шчыльнасць — 21,3 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 42 салецтвы.
Allium lilacinum
Allium lilacinum — від травяністых раслін сямейства ; эндэмік Гімалаяў паўночнага захаду Індыі.
Распаўсюджанне
Эндэмік Гімалаяў паўночнага захаду Індыі.
Эрфуд
Эрфуд (أرفود) — горад на ўсходзе Марока, размешчаны ў аазісе Тафілалет непадалёк ад пяскоў пустыні Сахары. Каардынаты горада 31.43611°N, -4.23278°W. Насельніцтва складае каля 23 500 жыхароў.
Тут быў апошні раён, заняты французамі, аднак супраціўленне Тафілалецкіх плямёнаў доўжылася да 1932 года. Французы пабудавалі тут адміністрацыйны цэнтр і размясцілі гарнізон.
З-за добрай інфраструктуры і блізкасці пустыні з дзюнамі горад стаў папулярны сярод кінавытворцаў. Тут, у прыватнасці, здымаўся вядомы фільм Мумія (1999).
Горад наведваюць таксама турысты, адсюль рэгулярна арганізуюцца туры да аазіса Эрг-Шэбі непасрэдна ля мяжы пяскоў.
Silene stenophylla
Silene stenophylla — від шматгадовых травяністых раслін роду Смалёўка сямейства, распаўсюджаных на паўночным усходзе Сібіры, на Далёкім Усходзе і ў Паўночнай Амерыцы. Сустракаецца ў арктычных тундрах.
Батанічнае апісанне
Невысокая расліна вышынёй ад 5 да 25 сантыметраў. Парасткі шматлікія з вузкалінейным лісцем. На сцябле 1 або 2-3 кветкі з ліловымі пялёсткамі. Лік храмасом: 2n = 24.
Цікавыя факты
У 2012 групе расійскіх навукоўцаў з і  пад кіраўніцтвам  атрымалася рэгенераваць расліны з  тканкі насення, узрост якога складае каля 32 тысяч гадоў. Насенне было знойдзена на глыбіні 38 метраў пад пластом вечнай мерзлаты ў раёне ракі Калымы ў Магаданскай вобласці.
Тэатральная плошча (Санкт-Пецярбург)
Тэатральная плошча (да 1780-х гадоў — Карусельная) — плошча Санкт-Пецярбурга паміж набярэжнымі канала Грыбаедава і Крукава канала, вуліцамі Дзекабрыстаў (былой Афіцэрскай), Глінкі (былой Мікольскай), Саюза Друкароў (былой Гандлёвай). З’явілася ў 1762 годзе.
У 1760—1770-х гадах на плошчы знаходзіліся «каруселі» — амфітэатр для конных гульняў (адсюль ранейшая назва). У 1783 годзе быў пабудаваны Вялікі Каменны тэатр, які неаднаразова перабудоўваўся. Цяпер на гэтым месцы ў перабудаваным і пашыраным будынку тэатра размяшчаецца Кансерваторыя (дом 3).
У 1845 годзе быў збудаваны драўляны цырк, а ў 1847—1849 гадах — каменны тэатр-цырк (архітэктар А. К. Кавас), які ў 1859 годзе згарэў і на яго месцы ўсё тым жа архітэктарам Альбертам Кавосам быў пабудаваны будынак для Імператарскага Марыінскага тэатра (пасля, у савецкі час — тэатр оперы і балета імя С. М. Кірава, цяпер дзяржаўны акадэмічны Марыінскі тэатр оперы і балета).
У 1906 годзе перад кансерваторыяй усталяваны помнік М. І. Глінку (скульптар Р. Р. Бах, архітэктар А. Р. Бах); у 1925 годзе перанесены ў сквер справа ад кансерваторыі. У 1952 годзе збудаваны помнік М. А. Рымскаму-Корсакаву (архітэктар М. А. Шэпілеўскі, скульптары В. Я. Багалюбаў, У. І. Інгал).
Тархаўка
Тархаўка (Та́рховка, Seppälänkylä — «кавальская вёска») — мясцовасць у паўднёвай частцы Сестрарэцка, у раёне аднайменнай чыгуначнай станцыі, за 30 км ад Санкт-Пецярбурга. Назва ад былога дачнага пасёлка (узнік у 2-й палове 19 стагоддзя) паміж возерам Сестрарэцкі разліў і лініяй Прыморскай чыгункі. У Тархаўцы нарадзіўся мастак Іван Якаўлевіч Білібін. З 1956 года ў межах Сестрарэцка. У Тархаўцы — санаторыі, лесапаркі «Гагарка» і «Тархаўскі».
Андрэй Мікалаевіч Струнеўскі
Андрэй Мікалаевіч Струнеўскі (нар., Салігорск) — дзяржаўны дзеяч Рэспублікі Беларусь.
Біяграфія
Скончыў Салігорскі горна-хімічны тэхнікум, Маскоўскі дзяржаўны адкрыты ўніверсітэт, Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.
Працоўную дзейнасць пачаў на рудніку 3-га рудаўпраўлення адкрытага акцыянернага таварыства «Беларуськалій» у якасці горнарабочага ачыстнога забою. Працаваў майстрам, намеснікам начальніка падземнага горнага ўчастка, намеснікам начальніка рудніка 3-га рудаўпраўлення адкрытага акцыянернага таварыства «Беларуськалій» па агульных пытаннях, старшынёй прафкама пярвічнай прафсаюзнай арганізацыі адкрытага акцыянернага таварыства «Беларуськалій» Белхімпрафсаюза.
З’яўляўся дэпутатам Салігорскага раённага Савета дэпутатаў 26-га склікання, дэпутатам Мінскага абласнога Савета дэпутатаў 27-га склікання. Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання.
Узнагароды
Узнагароджаны ганаровымі граматамі Мінскага абласнога Савета дэпутатаў, Рэспубліканскага камітэта Белхімпрафсаюза, Савета Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі, Мінскай абласной арганізацыі Белхімпрафсаюза, Ганаровым знакам Мінскай абласной арганізацыі Белхімпрафсаюза. Мае падзякі Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі, Мінскай абласной арганізацыі Белхімпрафсаюза.
Мае ганаровае званне "Ветэран працы ААТ «Беларуськалій».
Вейсішкі
Ве́йсішкі (, Вейсишки) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лынтупскага сельсавета.
Гісторыя
З лістапада 1939 года ў БССР. Са студзеня 1940 года ў Пастаўскім раёне Вілейскай вобласці. З пачатку ліпеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года пад нацысцкай акупацыяй. З 20 верасня 1944 года ў Маладзечанскай, з 20 студзеня 1960 года ў Віцебскай вобласці. Да 16 ліпеня 1954 года ў Рынкянскім сельсавеце, у 1954—2004 гадах у Палескім сельсавеце.
Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў
Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў — беларуская вышэйшая навучальная ўстанова культурнага профілю. Знаходзіцца ў Мінску, дзейнічае з 1975 года, вядзе падрыхтоўку па 41 спецыялізацыі. Будынак універсітэта па Рабкораўскай вуліцы, 17 узведзены па праекце архітэктараў Ю. Грыгор’ева, Л. Маскалевіча, А. Беразоўскага, Г. Ласкавай, В. Капылова.
Гісторыя ўніверсітэта
Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў пачаў сваю дзейнасць як інстытут у 1975 годзе, паводле пастановы Савета Міністраў БССР № 139 ад 04.05.1975 і загаду Міністэрства вышэйшай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі БССР № 234 ад 14.05.1975. Спачатку ў інстытуце было толькі два факультэты: бібліятэчны, створаны ў 1944 годзе на базе Мінскага педагагічнага інстытута імя Максіма Горкага, і факультэт сацыякультурнай дзейнасці. У першыя гады сваёй дзейнасці інстытут развіваўся інтэнсіўна: былі пабудаваны інтэрнаты, а ў 1986 годзе быў створаны трэці факультэт — самадзейнага музычнага і харэаграфічнага мастацтва. У 1989 годзе ва ўніверсітэце адкрылася аспірантура, што дазволіла павялічыць колькасць студэнтаў.
Падзеі канца 1980-х — пачатку 1990-х гадоў запатрабавалі карэнных пераўтварэнняў у галіне падрыхтоўкі спецыялістаў у галіне культуры. Таму ў 1992 годзе была прынята праграма рэарганізацыі інстытута ва ўніверсітэцкую ўстанову еўрапейскага тыпу. З 1 верасня 1992 года ўстанова называлася Беларускі ўніверсітэт культуры. Глыбокая рэарганізацыя дазволіла распачаць падрыхтоўку спецыялістаў па вялікай колькасці новых спецыялізацый.
У гэты час адбываецца другая хваля інтэнсіўнага развіцця ўніверсітэта: падпісваюцца міжуніверсітэцкія дамовы аб супрацоўніцтве, ствараюцца новыя спецыяльнасці і факультэты, магістратура, адкрываецца Мазырскі філіял факультэта завочнага навучання. У 1996 годзе ўніверсітэт паспяхова праходзіць міжнародную акрэдытацыю. На падставе вынікаў акрэдытацыі з 26 лістапада 1996 года ўніверсітэт атрымаў статус вядучай навучальнай установы культурнага профілю ў Беларусі.
У 1999 і 2000 гадах, падчас наведвання ўніверсітэта Прэзідэнтам Беларусі Аляксандрам Лукашэнкам, установа атрымала ўласную мастацкую галерэю, другі корпус, а таксама Маладзёжны тэатр эстрады. У гэты час былі створаны студэнцкі эстрадна-сімфанічны аркестр і навукова-творчая лабараторыя традыцыйных рамёстваў беларусаў.
У 2003 годзе ва ўніверсітэце адбылася яшчэ адна рэарганізацыя, з’явіліся новыя кафедры і факультэты, некаторыя з іх памянялі назвы з улікам перспектыў развіцця сучаснай сацыяльна-культурнай практыкі ў краіне. З 8 кастрычніка 2004 года Беларускі ўніверсітэт культуры завецца Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў.
Важнай падзеяй у гісторыі ўніверсітэта стала атрыманне ім сертыфікату адпаведнасці ISO 9001-2009.
2020 год
28 кастрычніка 2020 года пропускі 18 студэнтаў універсітэта былі заблакаваныя па прычыне іх адлічэння за «грубейшае парушэнне грамадскага парадку».
Вучэбны працэс
Вучэбны працэс ва ўніверсітэце забяспечваюць 6 факультэтаў, вучэбны аддзел і агульнаўніверсітэцкія кафедры. Факультэты:
Палітыка ў галіне якасці
Прызнаючы важнасць прынцыпаў якасці адукацыі, кіраўніцтва БДУКМ заяўляе аб сваёй прыхільнасці наступным мэтам: Палітыка ўніверсітэта грунтуецца на задавальненні патрэб у адукацыйнай, навуковай і творчай дзейнасці, бесперапынным паляпшэнні якасці адукацыйных паслуг.
Універсітэт у міжнародных рэйтынгах
Згодна з дадзенымі партала Webometrics Ranking of World Universities, універсітэт займае 36 месца сярод ВНУ краіны, 11,826 — сярод універсітэтаў свету паводле якасці навучання.
Яўген Дзмітрыевіч Мілеўскі
Яўген Мілеўскі (нар., ) — беларускі футбаліст, паўабаронца гомельскага «Лакаматыва».
Клубная кар’ера
Кар’еру пачаў у складзе «Гомеля», дзе гуляў за дубль. 17 мая 2013 года дэбютаваў у асноўным складзе «Гомеля». У другім сваім матчы за аснову, 24 мая 2013 года супраць БАТЭ, выйшаў на замену на 93-й хвіліне і праз хвіліну падаў вуглавы, пасля якога Аляксандр Карніцкі пераправіў мяч у сетку і прынёс «Гомелю» перамогу (2:1).
Пасля Мілеўскі ў сезоне 2013 згуляў яшчэ некалькі мачтаў за аснову «Гомеля». У сезоне 2014 доўгі час гуляў толькі за дубль, але ў канцы сезона 2014 стаў з’яўляцца ў стартавым складзе на пазіцыі апорнага паўабаронцы. У лістападзе 2014 года падоўжыў кантракт з «Гомелем».
У сезоне 2015 ужо стаў асноўным апорным паўабаронцам каманды. У верасні і кастрычніку адсутнічаў з-за траўмы, пазней вярнуўся ў асноўны склад. Сезон 2016 разам з «Гомелем» правёў у Першай лізе і дапамог камандзе атрымаць перамогу ў турніры. У першай палове сезона 2017 гуляў у стартавым складзе каманды, пазней страціў месца ў аснове і стаў выступаць за дубль. У студзені 2018 года яшчэ на адзін год падоўжыў кантракт з клубам. Аднак, у сезоне 2018 толькі ў трох матчах выйшаў на замену. У жніўні 2018 года перайшоў у жыткавіцкі ЮАС.
У студзені 2019 года стаў іграком сталічнага «Энергетыка-БДУ», аднак ужо ў сакавіку па пагадненні бакоў пакінуў яго і далучыўся да рэчыцкага «Спадарожніка» , а праз два тыдні зноў стаў іграком «Гомеля». У першай палове сезона 2019 звычайна заставаўся на лаўцы запасных, з лета стаў часцей з’яўляцца ў стартавым складзе. У снежні 2019 года падоўжыў кантракт з гомельскім клубам. У 2020 годзе звычайна выхадзіў на замену.
У пачатку 2021 года трэніраваўся з рэчыцкім «Спадарожнікам», а пазней далучыўся да пінскай «Хвалі», з якой у сакавіку падпісаў кантракт. Пачынаў сезон у стартавым складзе каманды, з верасня стаў пераважна выхадзіць на замену. У студзені 2022 года па пагадненні бакоў пакінуў пінскі клуб і неўзабаве стаў іграком гомельскага «Лакаматыва», дзе замацаваўся ў стартавым складзе. У студзені 2023 года падоўжыў пагадненне з гомельскім клубам.
Міжнародная кар’ера
Выступаў за юніёрскую зборную Беларусі.
16 студзеня 2015 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі ў матчы супраць Туркменістана на Кубку Садружнасці. Усяго за зборную правёў 8 матчаў — усе ў першай палове 2015 года.
Іаган Якаб Бернхардзі
Іаган Якаб Бернхардзі (Johann Jakob Bernhardi  , 1 верасня 1774 — 13 мая 1850) — нямецкі батанік, міколаг і ўрач.
Біяграфія
Ён унёс значны ўклад у батаніку, апісаўшы мноства відаў раслін.
У 1800 годзе была апублікавана яго праца Systematisches Verzeichniß der Pflanzen, welche um Erfurt gefunden werden.
Іаган Якаб Бернхардзі памёр у Эрфурце 13 мая 1850 года.
Навуковая дзейнасць
Іаган Якаб Бернхардзі спецыялізаваўся на папарацепадобных, мохападобных, насенных раслінах і на мікалогіі.
Сухумі (аэрапорт)
Міжнародны аэрапорт Сухумі імя У. Р. Ардзінба — аэрапорт горада Сухумі. Размешчаны паблізу вёскі Бабушара, за 18 кіламетраў на паўднёвы-ўсход ад Сухумі, у Калхідскай нізіне, на беразе Сухумскай бухты Чорнага мора, што забяспечвае пасадку з двух бакоў, з прычыны чаго выгадна адрозніваецца ад аэрапорта Сочы.
Афіцыйным эксплуатантаў аэрапорта з’яўляецца ''Рэспубліканскае ўнітарнае прадпрыемства «Міжнародны аэрапорт Сухумі імя У. Р. Ардзінба»''.
26 ліпеня 2019 года рашэннем Кабінета Міністраў Рэспублікі Абхазія міжнароднаму аэрапорту «Сухумі» імя У. Р. Ардзінба і паветранай прасторы Рэспублікі Абхазія прысвоены міжнародны чатырохлітарны код URAS з наступным унясеннем у зборнік аэранавігацыйнай інфармацыі Расійскай Федэрацыі (AIP). Гэтым жа дакументам аэрадрому Міжнароднага аэрапорта «Сухумі» імя У. Р. Ардзінба прысвоены статус аэрадрома сумеснага базавання грамадзянскай і дзяржаўнай авіяцыі.
21 жніўня 2019 года адбылася сустрэча прэм’ер-міністра Рэспублікі Абхазія Валерыя Бганба з дэлегацыяй Федэральнага агенцтва паветранага транспарту (Расавіяцыя), якая прыбыла ў Абхазію з рабочым візітам на чале з намеснікам кіраўніка Алегам Сторчавым. Бакі абмеркавалі тэхнічны стан будынка аэравакзала і аэрадрома аэрапорта «Сухумі», пытанні арганізацыі сістэмы кіравання паветраным рухам. За аснову разлікаў рэнтабельнасці працы аэрапорта ўзятыя чатыры рэйса ў дзень падчас турыстычнага сезону.
Апісанне
Аэрадром класа А, здольны прымаць самалёты Іл-86, Іл-76, Ту-154 і ўсе больш лёгкія, а таксама верталёты ўсіх тыпаў. Адзіны міжнародны аэрапорт Рэспублікі. Нацыянальная авіякампанія Абхазіі «Абхазскія авіялініі». Працуе памежны пост і мытня. Доўгі час знаходзіўся ў нездавальняючым стане і меў патрэбу ў капітальным рамонце. У 2011 годзе часткова рэканструяваны і падрыхтаваны да аднаўлення палётаў. Кіраўніцтва Абхазіі планавала пачаць палёты восенню 2013 года, аднак планы не былі выкананыя.
Міжнародная арганізацыя грамадзянскай авіяцыі ICAO не прызнае аэрапорт Сухумі ў якасці міжнароднага, паколькі прызнае тэрытарыяльную цэласнасць Грузіі; неба над Абхазіяй не можа быць адкрыта без дазволу ўладаў Грузіі, бо гэта, на думку ICAO, парушае міжнародныя нормы. ICAO анулявала код аэрапорта Сухумі і канфіскавала інфармацыю пра яго са сваіх дакументаў пачынаючы з 12-га выдання ад жніўня 2006 года. З тых часоў запіс аб наданні кода (аднаўленні яго дзеяння) не была ўнесена. Аэрапорт зачынены для міжнароднага паведамлення. Авіякампаніі-члены міжнароднага паветранага Саюза IATA не выконваюць палёты ў Абхазію. Каб пазбегнуць санкцый IATA расійскія авіякампаніі таксама не лётаюць у Сухумі.
Савецкі Саюз
У сярэдзіне 1960-х пабудаваны аэрадром і будынак аэравакзала. У канцы 1970-х было павялічана таўшчыня бетоннага пакрыцця аэрадрома на 20 см, што дазволіла прымаць самалёты Іл-76. У 1980-я гады побач з першым аэравакзалам быў адкрыты новы, які ў цяперашні час не эксплуатуецца. У сярэдзіне 1980-х гадоў узлётна-пасадачную паласу надтачылі, што дазволіла прымаць самалёты тыпу Іл-86 (у прыватнасці, выконваліся рэйсы Масква — Сухумі — Масква).
Да пачатку 1990-х з аэрапорта здзяйсняліся рэйсы самалётаў у многія гарады СССР, а верталётнымі лініямі Сухумі быў злучаны з некалькімі населенымі пунктамі Абхазіі. Пасажыразварот складаў летам да 5 тысяч пасажыраў у суткі, зімой да 1 тысячы.
Рэспубліка Абхазія
У 1993 годзе аэрапорт быў зачынены, рэгулярныя рэйсы не выконваюцца.
Пасля грузіна-абхазскага канфлікту на аэрадроме засталося некалькі кінутых самалётаў: два Ту-154, адзін Ту-134 і асабісты Як-40 Эдуарда Шэварднадзэ (у цяперашні час па загаду ўладаў Ту-154 разрэзаныя на металалом). Таксама заставалася вялікая колькасць мін, замінавана была нават УПП. У цяперашні час маюцца дадзеныя аб чатырох загінулых мірных жыхарах.
11 жніўня 2008 года падчас расійска-грузінскай вайны, у аэрапорце ўпершыню за 15 гадоў зрабілі пасадку ваенна-транспартныя самалёты Расіі, больш за трох дзясяткаў Іл-76, якія даставілі дэсантнікаў і ваенную тэхніку. 14 верасня 2008 года у аэрапорце сеў першы за 15 гадоў грамадзянскі авіялайнер — самалёт міністра замежных спраў Расіі Сяргея Лаўрова.
Сёння аэрапорт выкарыстоўваецца для базавання ВПС Абхазіі, якія складаюцца з пяці лёгкіх штурмавікоў L-39 і шасці верталётаў. Абслугоўвае толькі рэйс у Псху.
Пелапанес
Пелапанес (Πελοπόννησος) — паўднёвы паўвостраў Балканскага паўвострава, злучаны з ім Карынфскім пярашыйкам. Пелапанесам завуць таксама адміністрацыйны раён (перыферыя) Грэцыі (які, аднак, займае толькі частку, хоць і большую, паўвострава).
Плошча паўвострава — 22 200 км², берагавая лінія 1100 км; цяпер уваходзіць у склад Грэцыі і падзяляецца на 5 акруг (номаў) з 902 тыс. жыхароў.
Гісторыя
У старажытнасці паўвостраў уключаў вобласці: Аркадыю, Ахею, Эліду, Месенію, Лаконію, Аргаліду, Карынф, Фліунт і Скіён (Сіцыён). Найстаражытнае насельніцтва Пелапанеса, ахейцы у 1104 да н. э. былі выціснены дарыйскімі перасяленцамі з Элады, якія заснавалі некалькі дзяржаў, самай магутным сярод якіх была Спарта, якая пасля кантралявала яго большую частку аж да паразы ад фіванскага войска ў IV стагоддзі да н. э. У 146 годзе да н. э. Пелапанес, падпарадкаваны рымлянамі, утварыў з сярэдняй Грэцыяй правінцыю Ахайю, пасля належыў Візантыі і Венецыі.
У Сярэдневякоўі паўвостраў вядомы як Марэя. У XV ст. заваяваны туркамі, пад валадарствам якіх заставаўся да 1827 г.
Гарады
Асноўныя сучасныя гарады Пелапанеса (паводле перапісу 2001 г.):
NGC 435
NGC 435 (іншыя абазначэнні — UGC 779, MCG 0-4-46, ZWG 385.35, PGC 4434) — спіральная галактыка (Scd) у сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Тараканаўка (прыток Екацерынгофкі)
Тараканаўка — рака на захадзе Санкт-Пецярбурга, прыток Екацерынгофкі. Рух маламерных суднаў па рацэ забаронены. Названая ў 1785 годзе ад прозвішча ўладальнікаў аднаго з мясцовых заводаў. Адна з першых назваў ракі — Рамеёкі (Rämejoki), пераробленая ў Раманаўку. З 1757 па 1768 гг. насіла назвы Металаўка, затым Чэчэрынаўка. Першая звязана з тым, што на яе берагах прысутнічалі чыгуналіцейныя заводы і майстэрні. Другая — ад прозвішча аднаго з мясцовых землеўладальнікаў. Пачынаецца ад Папяровага канала (Сутугін мост), цячэ на паўднёвы захад, з’яўляючыся паўднёвай мяжой парку Екацерынгоф, упадае ў Екацерынгофку. Сучасная даўжыня — 1,1 км, шырыня 25-30 м, глыбіня 0,5-1,5 м.
Сале
Сале́ — адзін з найбуйнейшых гарадоў Марока, які ўтварае разам з Рабатам сталічную агламерацыю. Размешчаны на беразе Атлантыкі ў вусце ракі Бу-Рэгрэг, якая аддзяляе яго ад сталіцы дзяржавы. Насельніцтва 903 тыс. жых. (2007).
IC 180
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Тромп
Тромп (trompe) — скляпеністая канструкцыя ў форме часткі конуса, звычайна мае выгляд ступеньчатай нішы. Канструктыўны элемент, забяспечвае перанос нагрузкі і візуальны пераход ад купала ці верхняга васьмярыка да верхніх вуглоў квадратнага (або блізкага да такога) пакоя; звычайна выкарыстоўваецца ў храмавай архітэктуры.
Лічыцца, што паходзіць тромп з Персіі, атрымаў распаўсюджванне як у Еўропе, так і на Усходзе. У арабскай архітэктуры нярэдка маскіраваўся мукарнамі. Тэхнічна больш дасканалым рашэннем размеркавання нагрузкі з’яўляецца ветразь.
Мельнік (гміна)
Ме́льнік (Mielnik) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Семятыцкага павета Падляскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Мельніку. Плошча гміны складае 196,24 км². Станам на 2004 год у гміне Мельнік пражывалі 2708 чалавек, шчыльнасць — 13,8 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 13 салецтваў.
Папоўцы (Слуцкі раён)
Папо́ўцы (, Поповцы) — вёска ў Слуцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вясейскага сельсавета.
Ганна Уладзіміраўна Яравая
Ганна Уладзіміраўна Яравая (нар., Гомель) — беларускі спецыяліст у галіне механікі дэфармуемага цвёрдага цела. Доктар фізіка-матэматычных навук (2007), дацэнт (2003).
Біяграфія
Скончыла Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт транспарту (спецыяльнасць «Прамысловае і грамадзянскае будаўніцтва», 1994; аспірантура, спецыяльнасць «Механіка», 1997).
Працавала ў Беларускім дзяржаўным універсітэце транспарту (з 1994, факультэт прамысловага і грамадзянскага будаўніцтва, кафедра «Будаўнічая механіка», прафесар).
Навуковыя інтарэсы: статыка трохслойных элементаў канструкцый; будаўнічая механіка.
Узнагароды
Прэмія НАН Беларусі імя акадэміка В. Ф. Купрэвіча (2007).
NGC 436
NGC 436 (іншае абазначэнне — OCL 320) — рассеянае зорнае скопішча ў сузор’і Касіяпея.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Авіяўдар па Пазічжы
11 красавіка 2023 года ВПС М’янмы нанеслі серыю авіяўдараў па вёсцы Пазічжы. Мэтай атакі стаў офіс ваенізаванай арганізацыі «Народныя сілы абароны», створанай пасля ваеннага перавароту 2021 года апазіцыйным Урадам нацыянальнага адзінства.
Задвор’е (Паўлаўскі сельсавет)
Задво́р'е (, Задворье) — вёска ў Слонімскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Паўлаўскага сельсавета.
Авіяўдар па Пазічжы
Пазічжы (таксама Пазіджы) — невялікая фермерская вёска на 233 хатнія гаспадаркі, размешчаная ля горада Мандалай (рэгіён Сікайн), аплоце паўстанцаў.
Іван Андрэевіч Мамайка
Іван Андрэевіч Мамайка (нар., в. Велямічы Столінскага раёна Брэсцкай вобласці) — дзяржаўны дзеяч Рэспублікі Беларусь.
Авіяўдар па Пазічжы
Перадгісторыя
1 лютага 2021 года ўзброеныя сілы М’янмы здзейснілі ваенны пераварот і зрынулі ўрад на чале з Нацыянальнай лігай за дэмакратыю. Неўзабаве пасля гэтага вайскоўцы стварылі хунту, Дзяржаўны адміністрацыйны савет (ДАС), і абвясцілі ў краіне надзвычайнае становішча. У адказ цывільныя асобы па ўсёй краіне зладзілі маштабныя акцыі пратэсту, каб супрацьстаяць вайсковаму перавароту.
Да мая 2021 года канфлікт перарос у грамадзянскую вайну.
Іван Андрэевіч Мамайка
Біяграфія
З 1996 года па 2009 год праходзіў службу на пасадах сярэдняга і старшага кіруючага складу органаў унутраных спраў Рэспублікі Беларусь. З 2009 года — першы намеснік начальніка Стаўбцоўскага раённага аддзела ўнутраных спраў — начальнік крымінальнай міліцыі. З 2014 года па 2019 год — начальнік Стаўбцоўскага раённага аддзела ўнутраных спраў.
Авіяўдар па Пазічжы
Перадгісторыя
У пачатку красавіка 2023 года ўрадавая арміі М’янмы пачала наступленне ў рэгіёне Сікайн, каб запалохаць і здушыць мясцовую апазіцыю, спальваючы вёскі і здзяйсняючы набегі, праводзячы пакаранні смерцю сельскіх жыхароў і выганяючы тысячы людзей з іх дамоў.
Іван Андрэевіч Мамайка
Біяграфія
Выбіраўся дэпутатам Мінскага абласнога Савета дэпутатаў і Стаўбцоўскага раённага Савета дэпутатаў 26-га і 27-га скліканняў, дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання.
Авіяўдар па Пазічжы
Авіяўдар
11 красавіка 2023 года ў Пазічжы адбылося ўрачыстае адкрыццё адміністрацыйнага офіса «Народных сіл абароны», на якім сабралося больш за 800 жыхароў вёскі. Гэта падзея супала з трэцім днём святкавання бірманскага Новага года. Падчас мерапрыемства знішчальнік JF-17 нанёс па вёсцы авіяўдар. Неўзабаве пасля гэтага над насялённым пунктам праляцеў верталёт, зрабіўшы бязладны абстрэл цэляў на зямлі. Пазней, у 17:23, верталёт Мі-35 нанёс яшчэ адзін удар па вёсцы Пазічжы.
Іван Андрэевіч Мамайка
Узнагароды
Узнагароджаны медалём «За бездакорную службу» I, II і III ступені. Уручана вышэйшая ўзнагарода Міністра ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь — халодная зброя (корцік).
Авіяўдар па Пазічжы
Авіяўдар
У выніку авіяўдараў загінула не менш за 165 мірных жыхароў і яшчэ 30 атрымалі раненні, многія з ахвяр былі жанчынамі і дзецьмі. Дзіцячыя ахвяры склалі 34 загінулымі. Адзначалася, што многія целы было немагчыма апазнаць. Кожная сям’я ў вёсцы страціла ад 2 да 4 чалавек.
Міжнародная
Генеральны сакратар ААН Антоніу Гутэрыш рашуча асудзіў напад і запатрабаваў прыцягнуць да адказнасці вінаватых.
13 красавіка Асацыяцыя дзяржаў Паўднёва-Усходняй Азіі выступіла з заявай, у якой асудзіла напад, заявіўшы, што «ўсе формы гвалту павінны быць неадкладна спыненыя, асабліва прымяненне сілы супраць грамадзянскіх асоб». Сваё асуджэнне выказалі таксама ўрады Японіі і Тайваня.
Дзяржаўны дэпартамент ЗША выказаў глыбокую заклапочанасць з нагоды авіяўдараў і заклікаў урад М’янмы пакласці канец гвалту.
Amnesty International заклікала да міжнароднага прыпынення імпарту авіяцыйнага паліва ў М’янму.