cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кобрын
Назва
Найбліжэйшы аналаг — назва дняпроўскай ракі Кобрына (варыянт: Кобрын), правага прытока Дняпра адразу на поўдні ад Кіева (пасля вусця ракі Стугны). Недалёка ад Кобрыны (цераз Дняпро) — рэчка з балцкай назвай Недра. Гэта адны з самых паўднёвых балцкіх гідронімаў. Назва *Kobr-in- ад літоўскага kobrinti, kūbrinti «ісці сагнуўшыся, пахіліўшыся».
Корань Kobr- таксама ў прускім тапоніме Kobrun (назва лесу ў прускай Натангіі, засведчаная пад 1354 г.). Гэтую мясцовую назву звязваюць з прускім kāubri, літоўскім kauburys, kūbrys «пагорак, узвышша» (супольная з kobrinti, kūbrinti семантыка звязаная з адхіленнем ад роўнага руху ці роўнай паверхні).
Назва кобрынскай ракі матываваная звілістасцю яе рэчышча.
Географ В. Жучкевіч таксама згадвае ў якасці магчымай крыніцы таго ж паходжання літоўскае kobrinti «цяжка, стомлена ісці, цягнуцца». Але яго асноўная версія — што назва паходзіць ад вядомай з «Аповесці мінулых часоў» назвы племя обраў, а пачатковае К- называе ўстаўным гукам. Обры — відазмененая назва авараў, з якімі з VI стагоддзя н.э. змагалася славянскае племя дулебаў, што былі сярод продкаў сучасных чэхаў. Існуюць таксама кельцкая (Ю. Сташэўскі) і славянская (А. Трубачоў) версіі паходжання назвы, якія згадвае В. Жучкевіч.
Гісторыя
У пачатку XIV стагоддзя паселішча далучылася да Вялікага Княства Літоўскага. З 1366 года Кобрын знаходзіўся ва ўладанні вялікага князя Альгерда. На працягу XIV ст. на месцы старажытнага дзядзінца і пасада збудавалі драўляныя замкі (існавалі да канца XVIII стагоддзя). У 1404 годзе горад стаў сталіцай княства, што знаходзілася ва ўладанні Рамана Ратненскага, пачынальніка роду князёў Кобрынскіх. Пад 1465 годам упершыню згадваецца Спаскі манастыр. У першай палове XVI стагоддзя ў горадзе збудавалі касцёл.
У 1519 годзе Кобрын стаў цэнтрам староства, а ў 1520 годзе — сталіцай павета Падляшскага ваяводства. З 1532 года горад знаходзіўся ва ўладанні каралевы і вялікай княгіні Боны Сфорца, за якой юрыдычна аформілася Кобрынская эканомія і пачаліся меліярацыйныя работы (канал каралевы Боны). Станам на 1563 год, паводле рэвізіі, у Кобрыне было 377 двароў; асноўныя вуліцы — Астрамецкая, Балоцкая, Брэсцкая, Пінская, Ратненская, Чаравачыцкая; дзейнічалі касцёл, 3 праваслаўныя царквы, Спаскі манастыр. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай (1565—1566) горад страціў павятовы статус і ўвайшоў у склад Берасцейскага павета Берасцейскага ваяводства.
У 1586 годзе Кобрын перайшоў да каралевы-ўдавы і вялікай княгіні Ганны Ягелонкі, дачкі Боны Сфорцы і Жыгімонта Старога, якая адрознівалася актыўнасцю ў палітычных і гаспадарчых справах. 10 снежня 1589 года яна надала гораду магдэбургскае права, каб стымуляваць развіццё рамёстваў і гандлю і павялічыць даходнасць гарадской гаспадаркі, а таксама пячатку і герб: «у срэбным полі выява святых Ганны і Марыі з немаўлём Ісусам на руках». У 1589 годзе Ганна Ягелонка асабіста прыбыла ў горад і ўрачыста ўручыла жыхарам прывілей, падпісаны нядаўна абраным каралём Жыгімонтам ІІІ Вазам (1587—1632). Кобрын меў магдэбургскае права да 1766 года. У 1596 годзе Спаскі манастыр прыняў унію.
Пасля пачатку Другой сусветнай вайны ў 1939 годзе Кобрын увайшоў у БССР, дзе ў 1940 годзе стаў цэнтрам раёна. З 23 чэрвеня 1941 года да 20 ліпеня 1944 года горад знаходзіўся пад нямецкай акупацыяй. Падчас вайны немцы ўчынілі генацыд яўрэйскага насельніцтва горада, якое складала тады 70 % жыхароў. У паваенны перыяд горад бурна развіваецца, хутка расце насельніцтва. У 1959 годзе ў горадзе было 13,7 тысяч жыхароў, у 1970 годзе — 24,9 тысяч жыхароў.
Культура
Дзейнічаюць 2 бібліятэкі, кінатэатр, дом культуры, Кобрынскі ваенна-гістарычны музей імя А. В. Суворава.
Адукацыя
У Кобрыне працуюць Кобрынскі дзяржаўны політэхнічны каледж, 8 сярэдніх, гімназія, музычная і спартыўная школы, пачатковая школа — дзіцячы садок, школа-інтэрнат, установы дадатковай адукацыі. Працуюць 14 дзіцячых садоў.
Медыцына
Медыцынскія паслугі аказвае гарадская бальніца, паліклініка, дзіцячыя бальніца і паліклініка.
Забудова
Планаванне і забудова Кобрына маюць шматвекавую гісторыю. Ля месца ўпадзення рэчкі Кобрынкі ў Мухавец у старажытнасці заклалі першае ўмацаванне, на якім пазней збудавалі Верхні і Ніжні замкі. У канцы XVIII — XIX стагоддзях цэнтр Кобрына забудоўваўся цаглянымі двухпавярховымі жылымі дамамі, ніжнія паверхі якіх прызначаліся для крам і майстэрань.
Галоўнае ўпраўленне па барацьбе з арганізаванай злачыннасцю і карупцыяй
Гало́ўнае ўпраўле́нне па барацьбе́ з арганізава́най злачы́ннасцю і кару́пцыяй (ГУБАЗіК) (Главное управление по борьбе с организованной преступностью и коррупцией (ГУБОПиК)) — упраўленне ў Міністэрстве ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь, якое актыўна выкарыстоўваецца для правядзення рэпрэсій супраць праціўнікаў рэжыму Лукашэнкі і для задушэння акцый пратэсту. Супрацоўнікі ГУБАЗіК сістэматычна ўжываюць гвалт і катаванні супраць палонных, здымаюць на відэа пагромы кватэр праціўнікаў рэжыму, прымушаюць выбачацца на відэакамеру за палітычную і грамадзянскую пазіцыю. Упраўленне таксама займаецца тылавой падтрымкай расійскага ўварвання ва Украіну, якое пачалося ў лютым 2022 года.
Цэнтральны офіс упраўлення размяшчаецца ў былым доме віцэ-губернатара па Рэвалюцыйнай вуліцы, 3.
Асноўныя функцыі
Упраўленне дэкларуе, што ягонымі асноўнымі функцыямі ёсць:
Пра гэтым фактычна ўпраўленне таксама выкарыстоўваецца для рэпрэсій супраць праціўнікаў рэжыму Лукашэнкі, задушэння масавых пратэстаў і любых форм супраціву. Пасля фальсіфікацыі прэзідэнцкіх выбараў 2020 года і пачатку палітычнага крызісу ў Беларусі, задушэнне пратэстаў і пераслед праціўнікаў рэжыму Лукашэнкі, катаванні, а таксама пагромы кватэр і ўстаноў, ёсць асноўным кірункам дзейнасці ўпраўлення.
Гісторыя
28 сакавіка 1991 года ў цэнтральным апараце МУС СССР было заснавана галоўнае ўпраўленне па барацьбе з арганізаванай злачыннасцю. У яго структуру ўвайшло міжрэгіянальнае ўпраўленне па барацьбе з арганізаванай злачыннасцю № 1, якое базавалася ў Мінску і знаходзілася ў аператыўным падпарадкаванні кіраўніцтва МУС БССР.
30 снежня 2003 года Камітэт па барацьбе з арганізаванай злачыннасцю і карупцыяй пры МУС Беларусі быў скасаваны. Паўнамоцтвы камітэта і падпарадкаваных яму тэрытарыяльных і на транспарце спецыяльных падраздзяленняў па барацьбе з арганізаванай злачыннасцю і карупцыяй былі перададзены Міністэрству ўнутраных спраў, галоўнаму ўпраўленню ўнутраных спраў Мінгарвыканкама, упраўленням унутраных спраў аблвыканкамаў, упраўленню ўнутраных спраў на транспарце. У МУС Беларусі было створана галоўнае ўпраўленне па барацьбе з арганізаванай злачыннасцю і карупцыяй.
20 лістапада 2020 года Святлана Ціханоўская абвясціла пра запуск працэсу міжнароднага прызнання структураў ГУБАЗіК і АМАП тэрарыстычнымі арганізацыямі ў сувязі з учыненымі імі злачынствамі ў час здушэння пратэстаў супраць фальсіфікацыі выбараў і гвалту з боку рэжыму Лукашэнкі.
У другой палове 2020 года афіцэр ГУБАЗіК Станіслаў Лупаносаў перайшоў на бок апазіцыі, перадаў руху за свабодныя выбары вялікі масіў унутранай інфармацыі і з’ехаў з Беларусі. У красавіку 2023 года Мінскі гарадскі суд завочна прыгаварыў Лупаносава да 18 гадоў калоніі ўзмоцненага рэжыму і да штрафу.
Упраўленне падтрымала Уварванне Расіі ва Украіну ў 2022 годзе. Так, ГУБАЗіК стварыў шматлікія падробленыя Тэлеграм-боты, якія ўдаюць сябе за сапраўдных ботаў для ініцыятыў у падтрымку Украіны ў гэтай вайне. Праз зварот у падробленыя боты ГУБАЗіК вылічвае і захоплівае актыўных прыхільнікаў Украіны ў Беларусі. 11 сакавіка 2022 года ГУБАЗіК схапіў у Мінску актыўнага рэдактара рускамоўнага раздзела Вікіпедыі Марка Бернштэйна, прычынай стала ягонае актыўнае рэдагаванне старонак пра ўварванне Расіі ва Украіну ў 2022 годзе. . 23 сакавіка 2022 года ГУБАЗіК схапіў актывіста Змітра Дашкевіча, а пазней размясціў здымак, на якім палонны стаіць на фоне дзвярэй упраўлення, на дзвярах размешчаныя плакаты з літарамі Z і V у падтрымку расійскага ўварвання ва Украіну.
Санкцыі
21 чэрвеня 2021 года Галоўнае ўпраўленне было дададзена да санкцыйнага спісу спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб ЗША за разгортванне спецыялізаваных падраздзяленняў для здзяйснення гвалту супраць пратэстоўцаў, у тым ліку за рэйд у офіс апазіцыйнага кандыдата ў прэзідэнты, выкраданне Марыі Калеснікавай і ўзяцце пад варту Рамана Пратасевіча. У санкцыйны спіс быў дададзены і былы начальнік упраўлення Мікалай Карпянкоў. У той жа дзень Карпянкоў таксама трапіў пад санкцыі ЕС, Вялікабрытаніі , Канады. 7 ліпеня да санкцый супраць Карпянкова далучылася Швейцарыя.
2 снежня 2021 года начальнік ГУБАЗіК Андрэй Паршын і іншыя кіраўнікі ўпраўлення патрапілі пад санкцыі ЗША і Канады. Паршын у той жа дзень быў уключаны і ў санкцыйны спіс Вялікабрытаніі. У 2022 годзе да санкцый супраць Паршына далучыліся ЕС і Швейцарыя.
Баварская дзяржаўная бібліятэка
Баварская дзяржаўная бібліятэка (Bayerische Staatsbibliothek) — цэнтральная бібліятэка федэральнай зямлі Баварыя, адна з найбольш значных еўрапейскіх універсальных бібліятэк. Размешчана ў горадзе Мюнхен на вуліцы Людвігштрасэ 16. Баварская дзяржаўная бібліятэка прызнана важнай міжнароднай навуковай бібліятэкай сусветнага ўзроўня. У супрацоўніцтве з Дзяржаўнай бібліятэкай у Берліне і Нямецкай нацыянальнай бібліятэкай яна складае «Віртуальную нацыянальную бібліятэку Германіі». Баварская дзяржаўная бібліятэка мае адзін з самых важных у свеце збораў рукапісаў, самую вялікую калекцыяй інкунабул у Германіі, а таксама шматлікія іншыя значныя адмысловыя калекцыі (музычных выданняў, карт і ізавыданняў, краін Усходняй Еўропы, Усходу і Усходняй Азіі).
Гісторыя
Бібліятэка была заснавана ў 1558 годзе Вітэльсбахскім герцагам Альбрэхтам V. У аснову прыдворнай бібліятэкі лягло набыццё прыватнай бібліятэкі Іагана Альбрэхта Відманштэтэра. У 1571 годзе фонд бібліятэкі быў пашыраны за кошт набытага збору Іагана Якаба Фугера, які ўключаў бібліятэку Хартмана Шэдэля.
З 1663 года ў Баварыі існуе закон пра абавязковы экзэмпляр, паводле якога два экзэмпляра кожнага выпушчанага ў Баварыі друкарскага выдання павінны перадавацца Баварскай дзяржаўнай бібліятэцы. Гэта правіла засталося нязменным да нашых дзён. З 1802 па 1804 год, падчас секулярызацыі ў Баварыі і далучэння фондаў прыдворнай бібліятэкі Пфальцкага курфюрства, Баварская дзяржаўная бібліятэка папоўнілася 550 000 тамамі літаратуры і 18 600 рукапісамі.
З 1919 года былая мюнхенская прыдворная бібліятэка носіць назву «Баварская дзяржаўная бібліятэка». Падчас Другой сусветнай вайны бібліятэка страціла парадку 500 000 тамоў, нягледзячы на эвакуацыю фондаў. Сам будынак быў разбурана на 85 %. Распачатыя ў 1946 годзе аднаўленчыя працы былі завершаны ў 1970 годзе адкрыццём нанова адрамантаванага паўднёвага крыла. У 1988 годзе распачала працу бібліятэка-дэпазітар у Гархінзе.
У 1997 годзе быў заснаваны «Мюнхенскі цэнтр аблічбоўкі дакументаў», а ў 2007 годзе было абвешчана пра супрацоўніцтва бібліятэкі з кампаніяй Google па аблічбоўцы адзінак захоўвання, на якія не распаўсюджваецца аўтарскае права.
У 2011 годзе Баварская дзяржаўная бібліятэка ў супрацоўніцтве з Інстытутам еўрапейскай гісторыі ў Майнцы і Германскім гістарычным інстытутам у Парыжы адкрыла шматмоўную платформу рэцэнзій Recensio.net. Тэксты рэцэнзій размешчаны пад ліцэнзіяй CC-BY-ND-NC (свабодная спампоўка пры ўмове ўказання аўтарства, забароне камерцыйнага выкарыстання і стварэння вытворных прац).
NGC 3457
NGC 3457 (іншыя абазначэнні — NGC 3460, UGC 6030, MCG 3-28-32, ZWG 95.65, PGC 32787) — галактыка ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 3457, NGC 3460.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Міклаш Харасці
Міклаш Харасці (Miklós Haraszti; * 2 студзеня 1945, Іерусалім) — венгерскі пісьменнік, журналіст, праваабаронца, прафесар. У 2012 годзе прызначаны спецдакладчыкам ААН па Беларусі.
Біяграфія
У 1964—1967, 1968—1970 вывучаў венгерскую мову і філасофію ў Будапешцкім універсітэце, двойчы быў выключаны і ўзяты пад паліцэйскі нагляд. У 1970 пайшоў на фізічную працу, паводле ўласнага досведу напісаў разам з Дзьёрдзем Конрадам кнігу «Праца на прэмію» пра эксплуатацыю працоўных на дзяржаўнай вытворчасці. За распаўсюджанне гэтай кнігі ў 1973 годзе быў асуджаны да 8 месяцаў пазбаўлення свабоды з адтэрміноўкай на 3 гады.
Прэтарыянская прэфектура Італіі
Прэтарыянская прэфектура Італіі (praefectura praetorio Italiae, поўная назва - praefectura praetorio Italiae, Illyrici et Africae) — таксама вядомая як Прэтарыянская прэфектура Італіі, Ілірыі і Афрыкі. Адна з чатырох прэтарыянскіх прэфектур пазней Рымскай імперыі. Уключала Італьянскі паўвостраў, Заходнія Балканы, Дунайскія правінцыі і частку Паўночнай Афрыкі. Цэнтрам прэфектуры быў Рым, затым Медыялан і, нарэшце, Равена.
Міклаш Харасці
Біяграфія
У 1976 стаў адным з заснавальнікаў руху дэмакратычнай апазіцыі, а ў 1980 рэдактарам перыядычнага самвыдання «Beszélő» (спатканне ў сэнсе сустрэчы вязня з асобамі, што яго наведваюць). Публікаваў у ім артыкулы пра лёсы рэпрэсаваных па палітычных прычынах асоб, дзейнасць незалежных ініцыятываў. У 1988 заснаваў так званую Сетку свабодных ініцыятыў.
Прэтарыянская прэфектура Італіі
Гісторыя
Прэфектура была заснавана пры падзеле Імперыі пасля смерці Канстанціна Вялікага ў 337 годзе. Першапачаткова складалася з наступных дыяцэзій: Афрыка, Італія, Панонія, Дакія і Македонія.
Міклаш Харасці
Біяграфія
У 1989 годзе стаў членам Саюза свабодных дэмакратаў (СВД); прыняў удзел у датычна свабодных выбараў. У 1990—1994 быў дэпутатам нацыянальнага парламента ад ЗВД.
Прэтарыянская прэфектура Італіі
Гісторыя
У 356 годзе, з заснаваннем прэтарыянскай прэфектуры Ілірыі, дыяцэзіі Панонія, Дакія і Македонія ўвайшлі ў яе склад.
Міклаш Харасці
Біяграфія
Пазней чытаў лекцыі па дэмакратызацыі і палітычных СМІ ў некалькіх універсітэтах. У 1996 атрымаў званне доктара honoris causa Паўднёва-Заходняга ўніверсітэта (ЗША).
Прэтарыянская прэфектура Італіі
Гісторыя
Пасля падзення Заходняй імперыі ў 476 годзе, прэфектура працягвала існаваць пры Адаакры і Тэадорыху Вялікім, наступныя гоцкія каралі таксама працягвалі выкарыстоўваць рымскае адміністрацыйны падзел. Пасля гоцкіх войн Юстыніяна прэфектура Італіі зноў апынулася ў руках рымлян, але пасля лангабардскага заваявання ў 568 годзе рэшткі рымскай адміністрацыйнай сістэмы паступова зніклі і прэфектура была ператворана ў Равенскі экзархат пры імператары Маўрыкіі.
Міклаш Харасці
Біяграфія
9 сакавіка 2004 прызначаны прадстаўніком Арганізацыі па бяспецы і супрацоўніцтве ў Еўропе па свабодзе СМІ. 10 сакавіка 2010 пакінуў пасаду, адбыўшы на ёй два тэрміны.
28 верасня 2012 прызначаны адмысловым дакладчыкам па сітуацыі ў Беларусі Савеце ААН па правах чалавека.
Кнігі Міклаша Харасці «Працоўны ў працоўнай дзяржаве» і «Аксамітная турма» перакладзены на розныя мовы свету.
Экімань 1
Гісторыя
Упершыню Экімань згадваецца ў XVI ст. у Полацкай рэвізіі:
Паводле звестак з «Рэвізіі» (1552) у Экіманскім пасадзе Полацка было 269 мяшчанскіх двароў. З пяці гарадскіх пасад ён быў другім па колькасці двароў пасля Вялікага (уласна Полацка). Гэтыя землі знаходзіліся ва ўладанні манастыра Іаана Прадцечы, размешчанага на тэрыторыі пасаду Востраў.
Экімань неаднаразова цярпела ад маскоўскіх захопнікаў. У выніку Трынаццацігадовай вайны (1654—1667) насельніцтва мястэчка зменшылася на 90 %.
У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Экімань апынулася ў складзе Расійскай імперыі, у Полацкім павеце Віцебскай губерні. У 1848 мястэчка знаходзілася ва ўладанні Беліковічаў, пазней Мальчэўскіх, і лічылася адным з цэнтраў ганчарства. У гэты час тут дзейнічала паромная пераправа, існавалі млын, бровар, школа пры царкве.
1 студзеня 1919 згодна з пастановай I з'езду КП(б) Беларусі Экімань увайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала мястэчка разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 Экімань вярнулі БССР, дзе яна зрабілася цэнтрам сельсавета.
Вайскова-дыпламатычная місія БНР у Латвіі і Эстоніі
Вайскова-дыпламатычная місія БНР у Латвіі і Эстоніі — дыпламатычна-консульская ўстанова БНР.
Накіравана ў верасні 1919 г. Радай Народных міністраў на чале з А. І. Луцкевічам і была створана на аснове консульства БНР у Рызе, кіраўніком прызначаны Канстанцін Езавітаў, вайсковым райцам Павел Вент, сакратаром Янка Чарапук. Місіі даручалася весці дыпламатычна-консульскую працу, займацца фарміраваннем узброеных сіл і партызанскіх атрадаў для падтрымкі «зялёнага» руху на Віцебшчыне, наладзіць сувязі з Паўночна-Заходнім урадам Расіі (Юдзенічам) з тым, каб дабіцца прызнання БНР. У снежні 1919 пры місіі былі створаны рэгістрацыйна-пашпартныя аддзелы ў Рэвелі (Таліне), Лібаве (Ліепаі) і Тамерфорсе (Тамперэ). Таксама місія мела свае прэс-бюро. 5 лістапада 1919 урад БНР дазволіў беларускім дыпламатычным прадстаўніцтвам у Латвіі набіраць беларусаў у асобныя атрады ў складзе латвійскага войска. У пач. 1920 па ініцыятыве К. Езавітава ў Рызе створаная арганізацыя «Бацькаўшчына».
Ажыццяўляла палітычнае і арганізацыйнае кіраўніцтва Асобным атрадам БНР на чале з С. Булак-Булаховічам, змагалася за ўдзел БНР Канферэнцыі балтыйскіх дзяржаў.
Вайскова-дыпламатычная дзейнасць у Латвіі і Эстоніі мела плён: у гэтых краінах былі адкрыты дыпламатычныя прадстаўніцтвы БНР, пачалося стварэнне беларускіх арганізацый. Далучэнне да працы канферэнцыі Entente Cordiale ў Тарту давала магчымасць для ваеннага супрацоўніцтва з краінамі Балтыі з мэтай стварэння буфернай зоны паміж Савецкай Расіяй і Прыбалтыкай — тэрыторыі для вайсковага і палітычнага будаўніцтва незалежнай Беларусі.
Такім плацдармам разглядалася ў першую чаргу паўночна-заходняя тэрыторыя былой Віцебскай губерні — Латгалія з гарадамі Дзвінск і Рэжыца, якія ўвосень 1919 г. заставаліся пад кантролем Чырвонай арміі. Польскія войскі спыніліся на подступах да Дзвінска праз фактычнае перамір’е паміж Польшчай і Савецкай Расіяй у Мікашэвічах. Вызваленне Латгаліі ад бальшавікоў з поўначы сіламі латвійскай альбо эстонскай арміі стрымлівалася праз іх удзел у ліквідацыі наступу арміі Бярмондта-Авалава на Рыгу і падтрымку аперацыі «Белы меч» Паўночна-Заходняй Арміі па вызваленні Петраграда ад бальшавікоў.
У гэтых умовах кіраўнік Вайскова-дыпламатычнай місіі БНР К. Езавітаў дамаўляецца аб пераходзе на беларускую службу атрада С. Булак-Балаховіча, які дзейнічаў на паўночным ускрайку былой Віцебскай губерні. Аналіз генезісу вайсковых частак С. Булак-Балаховіча паказаў, што генерал падыходзіў на ролю ва­еннага кіраўніка плануемай аперацыі. Фінансавае забеспячэнне Асобнага атрада БНР было вырашана праз дамову з Эстоніяй.
Дыпламатычныя стасункі з Латвіяй развіваліся не лепшым чынам для БНР. Латвійскі ўрад так і не дазволіў праводзіць мабілізацыю ў беларускае войска, не прыняў атрад Балаховіча пад сваё камандаванне, нявырашанымі заставаліся тэрытарыяльныя праблемы паміж Латвіяй і Беларуссю. Вайскова-дыпламатычная місія БНР не мела поспеху і ў перамовах з Антантай, Рада БНР так і не дамаглася рэальнай вайсковай дапамогі ад саюзнікаў, а пагатоў прызнання сваёй незалежнасці дэ-юрэ.
У выніку дыпламатычнага ціску Савецкай Расіі на ўрад Латвіі напярэдадні падпісання Рыжскага мірнага дагавора дзейнасць місіі 1 лютага 1921 была спынена. Рапарты місіі захоўваюцца ў Нацыянальным архіве Рэспублікі Беларусь (Фонд 325. Воп. 1. Спр. 59.).
Каларадскі ўніверсітэт у Боўлдэры
Каларадскі ўніверсітэт у Боўлдэры (University of Colorado at Boulder, скарочана CU-Boulder ці UCB) — агульнадаступны ўніверсітэт ЗША, які знаходзіцца ў горадзе Боўлдэр (штат Каларада). Заснаваны ў 1876 годзе, за пяць месяцаў да таго, як Каларада атрымаў статус штата ЗША.
Дзятлападобныя
Дзятлападобныя, або дзятлы (Piciformes Meyer et Wolf, 1810; раней - Picariae) — атрад птушак. Адметная асаблівасць атрада складаецца ў звычцы некаторых відаў пастукваць дзюбай па кары дрэў.
Агульная характарыстыка
Пастукванні дзюбай выкарыстоўваюцца прадстаўнікамі атрада як для сувязі, каб сігналізаваць аб валоданні тэрыторыі, так і для здабывання насякомых з ствалоў дрэў. Дзюбы гэтых птушак таксама прыстасаваныя для выдзёўбвання дупла (15-45 см) і для ўладкавання гнёздаў. Падсцілка ў гняздзе часцей за ўсё адсутнічае.
Класіфікацыя
Атрад падзяляецца на 9 сямействаў.
Яраслаў Мудры (фрэгат)
«Яраслаў Мудры» — расійскі вартавы карабель (фрэгат), які ў 2009 годзе ўвайшоў у склад Балтыйскага флоту. Карабель праекта 11540. Поўнае водазмяшчэнне карабля складае 4250 т, стандартнае — 3590 т, даўжыня 130 м, шырыня 15,6 м, асадка 8,35 м. Далёкасць плавання 2900 міль. Экіпаж 210 чалавек, у тым ліку 35 афіцэраў. Закладзены ў 1990 годзе, у 1994—2002 будаўніцтва прыпынялася.
Шэршань еўрапейскі
Шэршань еўрапейскі, таксама Шэршань звычайны (Vespa crabro) — найбуйнейшая аса, распаўсюджана на тэрыторыі Еўропы.
Яраслаў Мудры (фрэгат)
Фрэгат мае супрацькарабельныя ракеты «Уран», зенітна-ракетным комплекс «Кінжал», супрацьлодачны ракетны комплекс «Вадаспад», рэактыўныя бамбамёты, а таксама адну 100-мм універсальнай артустаноўку, 2 зенітныя ракетна-артылерыйскія комплексы «Кортык» і 2 шасціствольныя аўтаматы АК-630.
Шэршань еўрапейскі
Апісанне
Даўжыня маткі вагаецца ад 25 да 35 міліметраў, рабочыя асобіны і самцы карацейшыя. Самцы і самкі крыху адрозніваюцца па будове: у самцоў 13 сегментаў вусікаў, у самак - 12, гэтак жа, як і ў іншых восаў. Брушка самца мае 7 бачных сегментаў, брушка самкі на 1 сегмент менш. Рабочыя асобіны і матка маюць джала - перайначаны яйкаклад, які выкарыстоўваецца для абароны ад ворагаў.
Арэал
Звычайны шэршань распаўсюджаны па ўсёй тэрыторыі Еўропы, акрамя яе паўночных і крайніх паўднёвых раёнаў. Гэта адзіны шэршань, які жыве на тэрыторыі Беларусі.
Шалік
Шалік  — доўгі кавалак матэрыі, які абвіваюць вакол шыі для утылітарных, эстэтычных ці рэлігійных мэт. Шалік можа быць выраблены з самых разнастайных матэрый, ад воўны да бавоўны і карункаў.
NGC 3458
NGC 3458 (іншыя абазначэнні — UGC 6037, MCG 10-16-26, ZWG 291.14, PGC 32854) — лінзападобная галактыка (SB0) ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Шалік
Гісторыя
Гісторыя шаліка, налічвае больш за дзве тысячы гадоў. Упершыню шалік з’явіўся ў старажытным Кітаі. У 1974 годзе археолагі выявілі манументальнае пахаванне, якое адносіцца да часоў праўлення кітайскага імператара Цынь Шы Хуан Дзі. У грабніцы былі знойдзеныя 7500 фігурак воінаў з тэракоты. У кожнага на шыі быў шалік. Старажытныя кітайскія ваяры выкарыстоўвалі шалікі з практычнай мэтай: абвязвалі шыю кавалкам матэрыі, каб засцерагчыся ад холаду і ветру.
Адэскі дзяржаўны аграрны ўніверсітэт
Адэскі дзяржаўны аграрны ўніверсітэт — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова сельскагаспадарчага профілю са статусам ўніверсітэта, якая знаходзіцца ў Адэсе.
Агульная характарыстыка
Навучальны працэс ажыццяўляюць 36 кафедраў, на якіх працуюць 390 навукова-педагагічных супрацоўнікаў, сярод якіх 40 - дактары навук, прафесары і 165 — кандыдаты навук, дацэнты. Сярод выкладчыкаў Заслужаныя дзеячы навукі і тэхнікі Украіны, Заслужаныя работнікі народнай адукацыі Украіны, Заслужаныя вынаходнікі Украіны. За гады існавання ва універсітэце падрыхтавана больш за 40 тысяч спецыялістаў для Украіны і замежжа. Акрамя таго, тут прайшлі перападрыхтоўку і павысілі кваліфікацыю 30 тысяч спецыялістаў сельскай гаспадаркі, выкладчыкаў тэхнікумаў і ВНУ.
Жылец (фільм, 1976)
«Жылец» (Le Locataire) — псіхалагічны трылер 1976 года рэжысёра Рамана Паланскага, дзявяты поўнаметражны мастацкі фільм рэжысёра. Карціна з’яўляецца экранізацыяй, адаптацыяй кнігі займаліся  і Раман Паланскі. Галоўныя ролі выканалі Раман Паланскі, Ізабель Аджані, Мелвін Дуглас,, ,.
Сюжэт
Сціплы канторскі служачы Трэлкоўскі вырашае змяніць жыллё і пераехаць на новае месца. Ён здымае кватэру ў састарэлым будынку з непрыязнымі суседзямі. Ад кансьержкі ён даведваецца, што папярэдняя кватарантка, Сымона, наклала на сябе рукі, выкінуўшыся з акна. З часам Трэлкоўскі пачынае ўсё больш і больш думаць пра яе, імкнучыся даведацца як мага больш падрабязнасцяў. Неўзабаве ён пачынае вінаваціць суседзяў у яе гібелі.
Узнагароды
Паводле рэсурса «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 2 намінацыямі.
Вірус хларатычнай плямістасці лісця яблыні
Вірус хларатычнай плямістасці лісця яблыні (Apple chlorotic leafspot virus, ACLSV) — раслінны патагенны вірус сямейства.
Апісанне
Гэты вірус не мае прыродных пераносчыкаў і лёгка механічна перадаецца травяністым гаспадарам.
Перадача
Вірус перадаецца толькі прышчэпкай з выкарыстаннем заражаных кланальных прышчэпаў, высокапрадукцыйных існуючых дрэў з заражанымі сартамі прышчэпкі, а таксама выкарыстаннем заражаных дрэў у якасці крыніцы матэрыялаў для размнажэння.
Personal Depeche
Personal Depeche — кампіляцыя, зборнік беларускай музыкі. Год выпуску — 2002. Другое выданне з 3 бонуснымі трэкамі выйшла ў 2003 годзе.
Жоўць
Жоўць  — жоўтая, карычневая або зялёная вадкасць, горкая на смак, якая мае спецыфічны пах, вылучаецца печанню, назапашваецца ў жоўцевым пузыры.
Агульная інфармацыя
Сакрэцыя жоўці вырабляецца гепатацытамі — клеткамі печані. Жоўць збіраецца ў жоўцевых пратоках печані, а адтуль, праз агульны жоўцевы праток паступае ў жоўцевы пузыр і ў дванаццаціперсную кішку, дзе ўдзельнічае ў працэсах стрававання. Жоўцевы пузыр выконвае ролю рэзервуара, выкарыстанне якога дазваляе забяспечваць дванаццаціперсную кішку максімальнай колькасцю жоўці падчас актыўнай стрававальнай фазы, калі кішка напаўняецца часткова пераваранай у страўніку ежай.
Жоўць, вылучаную печанню (частка яе накіроўваецца непасрэдна ў дванаццаціперсную кішку), называюць «пячоначнай» (або «маладой»), а выдзеленую жоўцевым пузыром — «пузырной» (ці «спелай»).
Печань дарослага чалавека выдзяляе за суткі да 2 л жоўці, буйной рагатай жывёлы — да 9,5 л.
Прэпараты жоўці выкарыстоўваюцца ў медыцыне.
Склад жоўці
Жоўць мае ў сабе ваду, солі жоўцевых кіслот, жоўцевыя пігменты, халестэрын, неарганічныя солі і іншыя біялагічна актыўныя рэчывы: гармоны — тыраксін, ферменты — фасфатазы, таксама вітаміны, фосфаліпіды і інш.
Функцыі
Жоўць эмульгуе тлушчы, павялічвае ўсмоктванне прадуктаў гідролізу тлушчаў, павышае актыўнасць панкрэатычных і кішачных ферментаў, рэгулюе маторную і сакраторную дзейнасць страўніка і тонкага кішэчніка, валодае бактэрыяльна-статыстычнымі ўласцівасцямі, удзельнічае ва ўсмоктванні са страўніка тлушчарастваральных вітамінаў, халестэрыну, амінакіслот і солей кальцыю, інактывуе пепсін страўнікавага соку.
Костычава (Акмолінская вобласць)
Костычава — сяло ў Жаркаінскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Костычаўскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 28 км на паўночны захад ад цэнтра горада Дзяржавінска. Код КАТА — 115451100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 551 чалавек (275 мужчын і 276 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 478 чалавек (246 мужчын і 232 жанчыны).
Адрэналін
Адрэналін (эпінефрын) ((-)-(1R)-1-(3,4-дыгідроксіфеніл)-2-метыламінаэтанол) — асноўны гармон мазгавога рэчыва наднырачнікаў, а таксама нейрамедыятар. Па хімічнай будове з’яўляецца катэхаламінам. Адрэналін змяшчаецца ў розных органах і тканках, у значных колькасцях утвараецца ў хромафіннай тканцы, асабліва ў мазгавым рэчыве наднырачнікаў.
Сінтэтычны адрэналін выкарыстоўваецца ў якасці лекавага сродку пад назвай «Эпінефрын» (МНН).
Шэршні
Шэршні (Vespa) — род насякомых сямейства сапраўдныя восы.
Спосаб жыцця
Жывуць сем’ямі. Шарападобныя гнёзды-соты, размешчаныя гарызантальна (да 6 слаёў, самыя вялікія да 0,5 м) у дуплах дрэў, шпакоўнях, гарышчах дамоў, будуюць з сапраўднай паперы, якую выпрацоўваюць рабочыя асобіны з раздробненых валокнаў драўніны, змочанай вадой і слінай. Дарослыя асобіны кормяцца нектарам, сокамі дрэў, пладоў і ягад. Лічынак кормяць насякомымі — меданоснымі пчоламі, мухамі, восамі.
Шкодзяць пчалярству, лясным і пладовым гадавальнікам, садам. Укусы шэршняў балючыя.
Дуляўцы
Дуляўцы́ (, Дулевцы) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Роскага сельсавета.
Гісторыя
Да 2 снежня 1961 года вёска ўваходзіла ў склад Дзятлавіцкага сельсавета, да 29 верасня 1972 года — у склад Рэплеўскага сельсавета , да 18 кастрычніка 2013 года — у склад Роскага пассавета.
Насельніцтва
На 01.01.2004 г. 118 двароў, 331 жыхар.
Інфраструктура
Ёсць крама, ФАП, сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, аддзяленне сувязі.
Юбілейны медаль «100 год Узброеным Сілам Рэспублікі Беларусь»
Юбіле́йны меда́ль «100 год Узбро́еных Сіл Рэспу́блікі Белару́сь» — дзяржаўная ўзнагарода Рэспублікі Беларусь. Заснавана 28 верасня 2017 года ўказам № 356 «Аб устанаўленні юбілейнага медаля „100 год Узброеным Сілам Рэспублікі Беларусь“».
Прадстаўленне да ўзнагароды і ўзнагароджванне
Медалём будуць узнагароджвацца ваеннаслужачыя Узброеных Сіл Беларусі (за выключэннем ваеннаслужачых тэрміновай службы), якія дасягнулі высокіх вынікаў у службовай дзейнасці; ветэраны Вялікай Айчыннай вайны; ветэраны Узброеных Сіл, службовыя асобы дзяржаўных органаў Беларусі і іншых краін, а таксама іншыя асобы, якія ўнеслі значны ўклад ва ўмацаванне абараназдольнасці рэспублікі і будаўніцтва Узброеных Сіл.
Апісанне
Медаль вырабляецца з медна-нікелевага сплаву. На яго правым боку адлюстравана эмблема Узброеных Сіл Беларусі. Над ёй па крузе размешчаны надпіс «Сэрцам адданыя роднай зямлі», унізе на хвалістай выгнутай залацістай стужцы — надпіс «1918 — 2018».
На адваротным боку медаля па акружнасці адлюстраваны серабрысты лаўровы паўвянок з выгнутай стужкай ля асновы, які ў верхняй частцы пераходзіць у надпіс «Рэспубліка Беларусь». Пад ім — зорка Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі ў серабрыстых праменях, ніжэй — надпіс «Узброеным Сілам 100 год».
NGC 3459
NGC 3459 (іншыя абазначэнні — MCG -3-28-22, IRAS10522-1646, PGC 32782) — галактыка ў сузор’і Чаша.
Пітэр (феральны хлопчык)
Дзікае дзіця Пітэр (знойдзены ў 1725 — лютым ) — разумова адсталы хлопчык з Гановера на поўначы Германіі, які быў знойдзены ў 1725. Ён жыў як дзікая істота ў лясах каля Хамельна (электарат Браўншвайг-Люнебург). Хлопчык, чыё паходжанне і бацькі былі невядомы, вёў зусім дзікае жыццё, выжываў з дапамогай ужывання ў ежу лясных раслін, хадзіў на карачках, дэманстраваў нецывілізаванае паводзіны і не паддаваўся спробам навучыць яго гаварыць на чалавечай мове.
Агрэгатны стан
Агрэга́тны стан (лат. aggregatus «агрэгатус» — злучаны) — стан існавання рэчыва, які адрозніваюцца ад іншых агрэгатных станаў характарам цеплавога руху малекул (атамаў) рэчыва і іхняга ўзаемадзеяння. Пераходы ад аднаго агрэгатнага стану да іншага звычайна характарызуюцца скачкападобнымі зменамі асноўных фізічных характарыстык рэчыва (у прыватнасці, шчыльнасці, цвёрдасці, энтрапіі).
Існуюць наступныя агрэгатныя станы рэчываў:
Напрыклад, лёд, вада і вадзяная пара з’яўляюцца прыкладамі адпаведна цвёрдага, вадкага і газападобнага стану аднаго і таго ж рэчыва (вады).
Вадкасці і цвёрдыя целы належаць да г.зв. кандэнсаваных сістэм. У іх малекулы (атамы) размяшчаюцца блізка адна ад адной, і сілы ўзаемадзеяння паміж імі значна большыя. У выніку вадкасці і цвёрдыя целы толькі нязначна змяняюць свой аб’ём пад уплывам механічнага ці тэмпературнага ўздзеяння.
Як асобны агрэгатны стан можа разглядацца таксама плазма, бо зараджаныя часцінкі, з якіх яна складаецца, у адрозненне ад нейтральных малекул газу, узаемадзейнічаюць на вялікіх адлегласцях. У той жа час, плазма па многіх характарыстыках супадае са звычайным газам.
Пераход вадкасці ў газ называецца кіпеннем, адваротны працэс — кандэнсацыяй. Пераход цвёрдага рэчыва ў вадкае — плаўленнем, адваротны — цвярдзеннем, зацвердзяваннем. Пераход цвёрдага рэчыва ў газ завецца сублімацыяй. Тэмпературы, пры якіх адбываюцца гэтыя працэсы пры нармальным атмасферным ціску з’яўляюцца важнымі характарыстыкамі рэчываў.
Пераходы з аднаго агрэгатнага стану ў іншы могуць адбывацца як скачком, пры пэўных значэннях тэмпературы і ціску, гэтак і без такога скачка, што паказвае на пэўную умоўнасць вызначэння асобных агрэгатных станаў. З гэтай прычыны ў навуцы карыстаюцца больш агульнымі паняткамі фазы і фазавага пераходу.
Лунінец
Лу́нінец  — горад у Брэсцкай вобласці Беларусі, адміністрацыйны цэнтр Лунінецкага раёна. Вузел чыгунак на Брэст, Гомель, Баранавічы, Сарны і аўтадарог. За 240 км на ўсход ад Брэста. Насельніцтва 24 712 чалавек (2017).
Назва
Назвы Лунінец, Лунін трэба разглядаць у сувязі з рачной назвай Лунія (адзін з варыянтаў назвы прыпяцкай ракі Лань).
Форма «Лунія» звязаная з латышскім luns «твань», літоўскім liūnas «твань; покрыва моху над вадой у балоце або ля берага азёраў ці рэк, што зарастаюць». Далей да літоўскага liaunas «гнуткі, слабы» і значэння балотнай паверхні як няўстойлівай, гнуткай.
Вялікае Княства Літоўскае
Вядомы з 1449 пад назвай Малы Лулін, шляхецкае ўладанне. З 1471 года сяло Лулінец маёнтка Ішкалдзь, належала Неміровічам. У 1552 годзе ўдава Я. П. Неміровіча Ганна Сапяжанка перадала сяло свайму пасынку полацкаму ваяводзе С. С. Давойне. Потым сяло належала Друцкім-Любецкім, Граўжышскім, Кунцэвічам, Долматам. З 1561 года сяло завецца Лунінец. З 1588 года ў Новагародскім павеце Вялікага Княства Літоўскага, 484 жыхары, 74 домы, вінакурня. У 1622 годзе Канстанцін Долмат падарыў Лунінец разам з сялянамі Дзятлавіцкаму мужчынскаму манастыру.
У складзе Расійскай імперыі
Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) у складзе Расійскай імперыі. У 1842 годзе маёнткі манастыра былі перададзеныя ў казну, а жыхары пераведзеныя ў катэгорыю дзяржаўных сялян. Развіццю Лунінца спрыяла будаўніцтва Палескіх чыгунак. З лістапада 1911 года па люты 1912 года тут жыў і працаваў Я. Колас.
Найноўшы час
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Лунінец абвяшчаўся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі ён увайшоў у склад Савецкай Беларусі.
З 1921 года ў складзе Польшчы, горад, цэнтр павета. З 1939 года ў БССР, з 1940 года — цэнтр раёна. У гады Вялікай Айчыннай вайны ў Лунінцы і раёне акупанты знішчылі 16,6 тыс. чалавек, вывезлі ў Германію 2,3 тыс. чалавек.
Эканоміка
Прадпрыемствы машынабудавання, будаўнічых матэрыялаў, дрэваапрацоўчай і харчовай прамысловасці. Гасцініца «Юбілейная».
Культура
Лунінецкі краязнаўчы музей.
Спорт
У 2011 годзе ў горадзе адкрыты лядовы палац — аналаг арэн, пабудаваных раней у Пружанах і Кобрыне Маецца плавальны басейн (адкрыты ў 2012 годзе). Апроч гэтага ў горадзе існаваў мотабольны клуб «Лунінец», неаднаразова які перамагаў у першынстве Еўропы па даным відзе спорту. У першынстве Беларусі па футболе гулялі футбольныя клубы «Лунінец» і «Палессе».
Славутасці
Страчаная спадчына:
I з кропкай
İ, i (I з кропкай) — літара пашыранай лацініцы, выкарыстае у турэцкай азербайджанскай, татарскай і іншых мовах; Абазначае гук з беларускай «і».
Камп’ютарнае прадстаўленне
На абстрактным узроўні маюцца 3 пары розных сімвалаў:
Галіцкая плошча (Кіеў)
Галіцкая плошча (Га́лицька пло́ща) — плошча ў Кіеве паміж бульварам Тараса Шаўчэнкі, вуліцамі Саксаганскага, Дзмітрыеўскай, Залатавустаўскай, Вароўскага, Алеся Ганчара, Старавакзальны і Берасцейскім праспектам.
Плошча вядомая з XIX стагоддзя. У 1860 годзе на ёй быў адкрыты рынак насільных рэчаў, які атрымаў з часам назву Яўрэйскага базару, або Галіцкага базару.
Плошча ў 1869 назвалі Галіцкай (адсюль пачыналася дарога на Захад — у Галіцыю). У той жа час на Галіцкай плошчы была пабудавана так званая Жалезная царква (з чыгунных пліт) св. Іаана Залатавуста (разбурана ў 1930-х гадах, цяпер на гэтым месцы будынак цырка).
З 1952 года называлася плошчай Перамогі. У 1960—1970-х гадах была ажыццёўлена рэканструкцыя плошчы. У 1981—1982 гадах была праведзена чарговая рэканструкцыя плошчы, узведзены абеліск Гораду-герою (вышыня 43 м). Паміж універмагам «Украіна» і цыркам быў збудаваны падземны пераход.
У 2023 годзе плошчы вернута гістарычная назва.
Адрас «Галіцкая плошча» маюць усяго тры будынкі ў Кіеве: гасцініца «Лыбедзь» — № 1, цырк — № 2 і шопінг-мол «Украіна» (раней універмаг Украіна) — № 3.
Марыа Кемпес
Марыа Альберта Кемпес (Mario Alberto Kempes; нар. ) — аргенцінскі футбаліст, нападнік. Чэмпіён свету 1978 у складзе нацыянальнай зборнай Аргенціны.
Арка Траяна (Беневента)
Арка Трая́на (гістарычная назва — «Залатыя вароты», ) — трыўмфальная арка на поўдні Італіі ў г. Беневент, узведзеная ў гонар імператара Траяна на найважнейшым скрыжаванні Апіевай дарогі, напачатку новай Траянавай дарогі (Via Traiana) з Беневента ў Брундзізій. Збудаванне памерам 15.6 м x 8.6 м было пабудавана ў 114—117 гг., архітэктар (меркавана) Апаладор Дамаскі.
На абодвух баках атыка размешчана адзін і той жа пасвячальны надпіс:
IMP[ERATORI] CAESARI DIVI NERVAE FILIO NERVAE TRAIANO OPTIMO AVG[USTO] GERMANICO DACICO PONTIF[ICI] MAX[IMO] TRIB[UNICIA] POTEST[ATE] XVIII IMP[ERATORI] VII CO[N]S[ULI] VI P[ATRI] P[ATRIAE] FORTISSIMO PRINCIPI SENATVS P[OPULUS]Q[UE] R[OMANUS]
Імператару, Цэзару, сыну боскага Нервы, Нерве Траяну, найлепшаму Аўгусту Германскаму, Дакійскаму, вялікаму пантыфіку, у 18-ы раз трыбуну, у 7-ы раз імператару, у 6-ы раз консулу, айцу айчыны, наймагутнаму прынцэпсу — сенат і народ Рыма.
На невялікім фрызе аркі (адзіны цалкам захаваны рымскі «трыўмфальны» фрыз) адлюстраваны трыумф Траяна пасля вайны з дакамі, якая скончылася ў 106 г. поўнай перамогай рымлян. Каб правільна «прачытаць» яго, неабходна пачаць агляд з паўночна-ўсходняга боку аркі і рухацца вакол яе па гадзіннікавай стрэлцы.
Бенуа Жако
Бенуа Жако (фр. Benoît Jacquot, нар. ) — французскі кінарэжысёр і сцэнарыст.
Біяграфія
Бенуа Жако нарадзіўся 5 лютага 1947 года ў Парыжы. Кар’еру пачаў у канцы 1960-х — пачатку 1970-х гадоў асістэнтам у рэжысёраў Бернара Бардэры, Маргерыт Дзюрас, Марселя Карнэ і Ражэ Вадзіма. Першым самастойным фільмам быў «Забойца-музыкант», зняты паводле твораў Ф. М. Дастаеўскага з Ганнай Карына ў галоўнай ролі.
Сапраўдны поспех прынесла рэжысёру карціна «Крылы галубкі» (1981), у якой згуляла Ізабэль Юпэр.
У 2003 годзе быў пастаноўшчыкам оперы Жуля Маснэ «Вертэр» у Каралеўскім тэатры Ковент-Гардэн.
Фільм Бенуа Жако «Толькі не скандал» удзельнічаў у конкурснай праграме 56-га Венецыянскага кінафестывалю 1999 года. «Бывай, мая каралева», які атрымаў дзесяць намінацый прэміі «Сезар» 2013 года, адкрываў 62-і Берлінскі міжнародны кінафестываль у лютым 2012 года.
Данское (Жаркаінскі раён)
Данское — сяло ў Жаркаінскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Костычаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 115451200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 408 чалавек (193 мужчыны і 215 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 237 чалавек (115 мужчын і 122 жанчыны).
Зосіма (Папа Рымскі)
Зосіма (Zosimus PP.; ? — ) — Папа Рымскі з 18 сакавіка 417 па 26 снежня 418. Святы Каталіцкай царквы.
Біяграфія
Грэк з Кападокіі, з жывой цікавасцю ўдзельнічаў у пелагіянскіх спрэчках і прыняў некалькі мер для паляпшэння нораваў духавенства. Яму прыпісваюць забарону прымаць у клір асоб несвабоднага стану (гэта значыць тых, хто звязаны якімі-небудзь сацыяльнымі абавязкамі, напрыклад, мае на выхаванні непаўналетніх дзяцей).
Алергія
Часта пад алергіяй маецца на ўвазе адно з алергічных захворванняў, якое праяўляецца алергічная рэкцыей. Там, партэбна аддзяліць алергічныя хваробы ад самой алергічнай рэакцыі. Алергія (ἄλλος — «іншы, чужы» і ἔργον — «уздзеянне») — імунная рэакцыя арганізма, пры паўторных уздзеяннях алергена з пашкоджаннем уласнай тканкі на раней сенсібілізаваны гэтым алергенам арганізм. Клінічныя праяўленні алергічных рэакцый бываюць неадкладныя і запаволеныя: рэзь у вачах, ацёкі, насмарк, крапіўніца, чханне, кашаль і інш.
Гісторыя
Тэрмін «алергія» быў уведзены венскім педыятрам Клеменс Фон Пірке ў 1906 г. Ён заўважыў, што ў некаторых з яго пацыентаў назіраныя сімптомы маглі быць выкліканыя пэўнымі рэчывамі (алергенамі) з навакольнага асяроддзя, такімі, як пыл, пылок раслін або некаторыя віды ежы. На працягу доўгага часу лічылася, што гіперадчувальнасць развіваецца ў сувязі з парушэннем функцыі імунаглабулінаў Е, аднак неўзабаве стала ясна, што шматлікія механізмы з удзелам розных хімічных рэчываў выклікаюць з’яўленне мноства сімптомаў, раней класіфікаваных як «алергія».
P. G. H. Gell і R. R. A. Coombs вылучылі 4 асноўных тыпы рэакцый гіперчуллівасці. На сённяшні дзень вядома 5 тыпаў рэакцый гіперчуллівасці. Тэрмін алергія быў захаваны за першым тыпам рэакцый, які характарызуецца класічнымі эфектамі апасродкаванымі IgE.
Класіфікацыя
Рэакцыі неадкладнага тыпу (скурныя і сістэмныя) узнікаюць праз 15-20 мін пасля ўздзеяння спецыфічнага А. пры анафілактычным шоку, крапіўніцы, сываратачнай хваробе, бранхіяльнай астме, сеннай ліхаманцы, ацёку Квінке. Рэакцыі запаволенага тыпу развіваюцца гадзінамі, іншы раз суткамі пры лекавым дэрматыце, вакцынацыях, інфекцыях (туберкулёз, дыфтэрыя і інш.).
Патагінез
Адрозніваюць 3 стадыі развіцця алергій:
Значная роля пры гэтым належыць спадчыннасці, стану эндакрыннай і нерв. сістэм. Адсутнасць алергічнай рэакцыі на паўторна ўведзены алерген наз. энергіяй.
Алергічныя хваробы
Алергі́чныя хваро́бы, алергозы, група захворванняў, выкліканых імуннай рэакцыяй арганізма на экзагенныя (вонкавыя) алергены.
Залежаць ад умоў, якія спрыяюць уздзеянню алергена на арганізм, а таксама ад спадчыннай схільнасці арганізма рэагаваць на алергены. У развіцці алергічных хывароб можна выдзеліць: У стадыі клінічных праяўленняю можна назіраць ацёк слізістых абалонак, скуры, падскурнай клятчаткі, раздражненне нервных канчаткаў, спазмы гладкай мускулатуры, гіперфункцыя экзакрынных залозаў; у крыві выяўляецца эазінафілія; характэрна абарачальнасць тканкавых змен. Пры хуткіх агульных рэакцыях (анафілактычны шок) магчымы смяротны зыход.
Да алергічных хывароб адносяцца: Асобную групу складаюць аўтаалергічныя хваробы (Аўтаалергія).
Метады лячэння спецыфічныя (спыненне кантактаў з алергенамі, выпрацоўка антыалергічнага імунітэту) і неспецыфічныя (лячэнне лек. прэпаратамі).
Алерген
Алергены, рэчывы, якія здольны выклікаць алергію. Да алергенаў адносяцца бялковыя і небялковыя (поліцукрыды) злучэнні, неарганыя рэчывы (бром, ёд і інш.). Небялковыя рэчывы становяцца алергенамі толькі пасля злучэння з бялкамі тканак арганізма. Усе алергены з’яўляюцца антыгенамі, але не ўсе антыгены з’яўляюцца алергенамі. Адрозніваюць Сярод алергенаў інфекцыйнага паходжання вылучаюць бактэрыяльныя, вірусныя і сродкаваную адчувальнасць арганізма да яго (сенсібілізацыю). Ад першай дозы ў арганізме утвараюцца антыцелы, здольныя ўзаемадзейнічаць толькі з пэўным алергенам. Паўторна трапляючы ў арганізм, алерген злучаецца з раней утворанымі антыцеламі і выклікае алергічную рэакцыю.
Іван Іванавіч Дзмітрыеў
Іван Іванавіч Дзмітрыеў (10 (21) верасня 1760 — 3 (15) кастрычніка 1837) — рускі паэт і дзяржаўны дзеяч, міністр юстыцыі Расійскай імперыі.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і сімбірскага памешчыка. У 14 гадоў змушаны паступіць на ваенную службу радавым Сямёнаўскага палка з-за бядотнага становішча яго бацькоў, уцекачоў ад Пугачоўскага паўстання ў Маскву. Дзмітрыеў лічыў сябе вучнем і паслядоўнікам М. М. Карамзіна. Літаратурную дзейнасць пачаў з верша ў «Санкт-Пецярбургскіх навуковых ведамасцях» у 1777, але сам паэт усё, напісанае да 1791, адносіў да вучнёўскага «вершавання». Песня «Стогне шызы галубочак» і казка-сатыра «Модная жонка» (1792) прынеслі Дзмітрыеву шырокую папулярнасць. Ён хутка становіцца прызнаным майстрам сантыментальных песень, «паэтычных дробязяў» (мадрыгалаў, эпіграм, надпісаў), баек і сатыр.
Сістэма фізічных велічынь
Сістэма фізічных велічынь (далей СФВ) — сукупнасць узаемазвязаных фізічных велічынь, утвораная па прынцыпе, калі адны фізічныя велічыні з'яўляюцца незалежнымі (асноўнымі фізічнымі велічынямі), а іншыя з'яўляюцца іх функцыямі (вытворнымі фізічнымі велічынямі). СФВ уяўляе сабой структурную схему сувязей фізічных велічынь. Гэтыя сувязі апісваюцца матэматычнымі выразамі, якія называюцца вызначальнымі ўраўненнямі.
З паняццем СФВ цесна звязана паняцце сістэм адзінак фізічных велічынь (САФВ). Сістэма адзінак называецца кагерэнтнай для дадзенай сістэмы велічынь, калі адзінкі вымярэння вытворных велічынь (вытворныя адзінкі) у сістэме адзінак кагерэнтныя, гэта значыць уяўляюць сабой здабыткі ступеней адзінак асноўных велічынь (асноўных адзінак) з каэфіцыентам прапарцыянальнасці, роўным адзінцы.
На практыцы тэрмін «СФВ» ужываецца рэдка. Звычайна гавораць пра формулы у сістэмах адзінак (СІ, СГС і г. д.), нават калі ў даследаванні адзінкі вымярэння і лікавыя значэнні велічынь не выкарыстоўваюцца.
Прыклады
1. Міжнародная сістэма велічынь (International System of Quantities, ISQ). Выкарыстоўвае размерныя электрычную і магнітную пастаянныя і рацыяналізаваны запіс формул (ва ўраўненнях Максвела адсутнічае каэфіцыент 4π).
У якасці асноўных фізічных велічынь у ISQ выкарыстоўваюцца:
NGC 3461
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сістэма фізічных велічынь
Прыклады
Кагерэнтнай сістэмай адзінак для ISQ з'яўляецца Міжнародная сістэма адзінак (СІ).
2. Абсалютная электрастатычная сістэма велічынь. Электрычная пастаянная прымаецца за безразмерную адзінку, запіс формул не рацыяналізаваны. Кагерэнтнай сістэмай адзінак з'яўляецца СГСЭ.
4. Сістэма велічынь Гауса — Максвела. Электрычныя велічыні вызначаюцца па формулах Электрастатычнае сістэмы, магнітныя — па формулах абсалютнай электрамагнітнай сістэмы. Кагерэнтнай сістэмай адзінак з'яўляецца СГС-гаўсава.
6. Сістэма велічынь з нерацыяналізаваным запісам формул і размернымі электрычнай і магнітнай пастаяннымі (любая з іх можа быць прынята за асноўную, тады іншая будзе вытворнай). Кагерэнтнымі сістэмамі адзінак з'яўляюцца СГСε і СГСμ.
СФВ цесна звязана з задачамі мадэлявання і апісання фізічнай рэальнасці на мове Verilog-AMS.
Агюст Ларан
Агюст Ларан (фр. Auguste Laurent) (14 лістапада 1807, Ла-Фалі — 15 красавіка 1853, Парыж) — французскі хімік-арганік.