cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Цэнтральна-Фларыдскі ўніверсітэт
Агульная характарыстыка
Першапачатковы набор у канцы 1960-х гадоў склаў трохі меньш 2 тысяч студэнтаў. У 2022 годзе колькасць студэнтаў перавысіла 68 тысяч з больш чым 150 краін, усіх 50 штатаў ЗША і акругі Калумбія. Універсітэт з'яўляецца другім па велічыні студэнцкім асяродкам сярод усіх дзяржаўных універсітэтаў ЗША.
Лукаш Бэндэ
Лукаш Бэндэ (, в. Шчакоцк, цяпер Іванаўскі раён — ) — беларускі літаратурны крытык і літаратуразнавец.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям'і. Скончыў Камуністычны ўніверсітэт Беларусі (1926). Працаваў у Віцебскім ветэрынарным інстытуце, Інстытуце мовы, літаратуры і мастацтва АН БССР, адначасова ў часопісе «Напагатове» і Дзяржаўным выдавецтве ў Ленінградзе і ў Ленінградскім тэатральным інстытуце, з 1935 — у Інстытуце рускай літаратуры («Пушкінскі Дом»), загадваў кафедрай рускай літаратуры Ленінградскага абласнога настаўніцкага інстытута. Член БелАПП. Член СП СССР (з 1934). У час Вялікай Айчыннай вайны служыў у войсках НКУС (Ленінград). З 1946 — выкладчык у педагагічных і настаўніцкіх інстытутах Даўгаўпілса, Ленінграда, Выбарга, Жытоміра, рэдактар Ленінградскага аддзялення Дзяржаўнага літаратурнага выдавецтва.
Пахаваны на Шувалаўскіх могілках у Ленінградзе.
Творчасць
Дэбютаваў у друку у 1925 годзе. Аўтар кніг «Янка Купала: Крытычны нарыс» (1932), «Андрэй Александровіч» (1932), шматлікіх артыкулаў і рэцэнзій у перыядычным друку. У 30-я гады склаў шэраг чытанак, хрэстаматый па беларускай літаратуры для школ.
Крысціянсан
Крысціянсан (Kristiansand, раней было прынята напісанне Christianssand) — горад і камуна ў Нарвегіі, у фюльке Вест-Агдэр. Адміністрацыйны цэнтр фюльке і найбуйнейшы горад Серланна (Паўднёвай Нарвегіі). 65 тыс. жыхароў (2006).
127-я зенітна-ракетная брыгада
127-я зенітна-ракетная брыгада (127 ЗРБр) — злучэнне зенітна-ракетных войскаў супрацьпаветранай абароны СССР. Ажыццяўляла прыкрыццё паўночна-заходняга стратэгічнага кірунку са штабам і камандным пунктам (КП)
Падраздзяленне дыслакавалася ў Гродзенскай вобласці БССР. Штаб 127 зрбр знаходзіўся ў горадзе Ліда ў ваенным гарадку «Северны». Побач са штабам 127 зрбр знаходзіўся штаб 49-й гвардзейскай ракетнай дывізіі РВСП.
Брыгада была сфарміравана як 127-ы зенітна-ракетны полк пасля Вялікай Айчыннай вайны. У 1974 годзе, са зяўленнем у складзе 127 зрп групы дывізіёнаў ЗРК С-200, полк быў перафармаваны ў 127 зрбр.
У 1970-я—1980-я ў складзе 127 зрбр было 12 агнявых дывізіёнаў і тры тэхнічных дывізіёна. З 12 агнявых дывізіёнаў два зрдн мелі на ўзбраенні ЗРК С-200, чатыры зрдн ЗРК С-75 і шэсць зрдн былі ўзброены ЗРК С-125.
Расфармавана ў 1995 годзе.
Сацыяльна-эканамічныя і прававыя даследаванні
«Сацыяльна-эканамічныя і прававыя даследаванні» — навукова-практычны і інфармацыйна-метадычны часопіс БІП. Выдаецца з верасня 2005 года на рускай, беларускай і англійскай мовах. У часопісе друкуюцца навуковыя артыкулы, у тым ліку вынікі дысертацыйных даследаванняў, а таксама рэцэнзіі і іншыя навуковыя і метадычныя матэрыялы. Часопіс прызначаны для азнаямлення навуковай грамадскасці з новымі вынікамі ў галіне фундаментальнай і прыкладной навукі. Часопіс уключаны ў Пералік навуковых выданняў ВАК для апублікавання вынікаў дысертацыйных даследаванняў па юрыдычных і эканамічных навуках.
Станам на 2023 год галоўным рэдактарам з’яўляецца рэктар БІП, кандыдат тэхнічных навук С. І. Раманюк, намеснікам — доктар юрыдычных навук М. І. Пастухоў.
NGC 6542
NGC 6542 (іншыя абазначэнні — UGC 11092, IRAS17591+6121, MCG 10-25-126, ZWG 301.9, ZWG 300.103, KAZ 177, KUG 1759+613, PGC 61239) — галактыка ў сузор’і Дракон.
Еўрапейская кінапрэмія 2016
29-я цырымо́нія прысуджэ́ння Еўрапе́йскай кінапрэ́міі за дасягненні ў еўрапейскім кінематографе адбылася 10 снежня 2016 года ў горадзе Уроцлаў (Польшча).
Цырымонія ўзнагароджання
Цырымонія ўзнагароджання адбылася 10 снежня 2016 года ў ва Уроцлаве.
Падчас цырымоніі хор Эканамічнага ўніверсітэта ва Уроцлаве выканаў «Песню на аб’яднанне Еўропы» польскага кампазітара Збігнева Прайснера.
Пераможцы і намінанты
Ніжэй прыведзены спісы пераможцаў і намінантаў. У межах адной катэгорыі намінанты ўпарадкаваны паводле беларускага алфавіта. Пераможца адзначаны блакітным колерам фона    і прыводзіцца першым.
Бары (значэнні)
Бары:
Антон Яўгенавіч Мацвеенка
Клубная кар’ера
Выхаванец магілёўскага футбола, доўгі час гуляў за мясцовы «Дняпро». У 2010 годзе выступаў за мінскае «Дынама», але ў хуткім часе вярнуўся ў Магілёў. Застаўся ў «Дняпры» пасля яго вылету з Вышэйшай лігі па выніках сезона 2011. Дапамог магілёўскаму клубу па выніках наступнага сезона вярнуць месца ў эліце, стаў адным з найлепшых ігракоў Першай лігі.
«Гомель»
Пачатак сезона 2014 прапусціў з-за траўмы. У маі 2014 года вярнуўся на поле, але спачатку толькі выхадзіў на замену, і толькі ў ліпені 2014 года замацаваўся ў аснове. Стаў выкарыстоўвацца на пазіцыі правага паўабаронцы, на якой і дагуляў да канца сезона 2014.
У канцы лістапада 2014 года пакінуў «Гомель» па заканчэнні кантракта.
«Кайсар»
Яшчэ ў якасці футбаліста «Тарпеда-БелАЗ» Мацвеенка ў чэрвені 2015 года праходзіў прагляд у казахстанскім «Кайсары». У ліпені афіцыйна стаў іграком клуба з Кызыларды. Трывала гуляў у аснове, але не здолеў выратаваць клуб ад вылету з Прэм’ер-лігі. Па заканчэнні сезона ў лістападзе 2015 года пакінуў «Кайсар».
Вяртанне ў Беларусь
У студзені 2016 года далучыўся да складу «Белшыны». У ліпені 2016 года разарваў кантракт з «Белшынай» і перайшоў у «Мінск», дзе замацаваўся ў якасці правага паўабаронцы. Па заканчэнні сезона 2016 пакінуў сталічны клуб.
«Віцебск»
У студзені 2017 года некаторы час трэніраваўся з магілёўскім «Дняпром», але неўзабаве стаў іграком «Віцебска». У складзе віцебскага клуба стаў іграком асновы, у сезоне 2017 выступаў пераважна на пазіцыі левага паўабаронцы. У сезоне 2018 з 12 галамі стаў найлепшым бамбадзрам каманды, дапамог ёй заняць высокае чацвёртае месца ў чэмпіянаце Беларусі, а сам трапіў у спіс 22 найлепшых ігракоў чэмпіянату.
У 2019—2021 гадах заставаўся трывалым іграком асновы віцябчан. У студзені 2022 года падоўжыў кантракт з «Віцебскам». У сезоне 2022 стаў часцей выхадзіць на замену.
У студзені 2023 года, нягледзячы на вылет «Віцебска» ў Першую лігу, вырашыў застацца ў клубе на новы сезон.
Цёнсберг
Цёнсберг (Tønsberg) — горад і муніцыпалітэт у Нарвегіі, адміністрацыйны цэнтр фюльке Вестфол. Муніцыпалітэт мяжуе на захадзе з Стоке, да паўночным захадзе — з Рэ, у напрамку поўначы — з Хорта, на ўсходзе — з Осла-фіёрдам і на поўдні — з камунай Нетэрэй.
Агранамічны факультэт БДСГА
Агранамічны факультэт — адзін з факультэтаў Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі.
Гісторыя
Факультэт з’яўляеца найстарэйшым, створаны ў 1919 годзе.
Выпускнікі агранамічнага факультэта паспяхова працуюць у навукова-даследчых інстытутах, на вопытных станцыях, дзяржаўных сортавыпрабавальных станцыях, у інспекцыях па насенняводству, каранціну і ахове раслін, на прадпрыемствах, якія вырабляюць арыгінальнае, элітнае і рэпрадукцыйнае насенне раянаваных гатункаў вырошчвальных культур, у сельскагаспадарчых арганізацыях, а таксама арганізацыях, якія абслугоўваюць сельскую гаспадарку. Каля чвэрці выпускнікоў гэтых спецыяльнасцяў звязваюць сваю далейшую дзейнасць з навуковымі даследаваннямі — яны паспяхова працуюць у інстытутах Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі.
Сярод вядомых выпускнікоў дадзенага факультэта А. А. Папкоў і М. І. Русы; акадэмікі С. Г. Скарапанаў, П. І. Альсмік, С. І. Грыб, У. П. Самсонаў, В. М. Шлапуноў, Л. В. Кукраш.
Спецыяльнасці
На дадзеным факультэце вядзецца падрыхтоўка спецыялістаў па спецыяльнасці (вочна і завочна) «аграномія» (у тым ліку скарочаны тэрмін навучання), а таксама «селекцыя і насенняводства».
Кафедры
На факультэце маюцца 5 кафедраў, на якіх працуюць 6 дактароў навук, прафесараў, 32 кандыдаты навук. Больш за 85 % выкладчыкаў маюць вучоныя ступені. Кафедры маюць лабараторыі, аснашчаныя сучасным абсталяваннем, камп’ютарныя класы.
Бярозна (Кобрынскі раён)
Бяро́зна (, Берёзно) — вёска ў Кобрынскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Астроміцкага сельсавета.
Да 11 жніўня 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Дзеткавіцкага сельсавета Драгічынскага раёна.
Прэорэ
Прэорэ (Preore) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Трэнта.
Заступнікам населенага пункта лічыцца Марыя Магдаліна.
NGC 6543
Туманнасць «Кацінае Вока», або NGC 6543 — планетарная туманнасць у сузор’і Дракона.
GPS-прыёмнік
GPS-прыёмнік — радыёпрыёмны прыбор для вызначэння геаграфічных каардынат бягучага месцазнаходжання антэны прыёмніка, на аснове звестак пра часавыя затрымкі прыходу радыёсігналаў, якія выпраменьваюць спадарожнікі групы NAVSTAR.
Моле
Моле, таксама Молдэ — горад і камуна ў фюльке Мёрэ-ог-Румсдал, Нарвегія.
Гісторыя
Паселішча ўтварылася як гандлёвы пост у канцы сярэдніх стагоддзяў. Афіцыйныя правы на занятак гандлем былі атрыманы ў 1614 годзе, а правы горада былі дараваныя каралеўскай хартыяй у 1742 годзе. Муніцыпалітэт Моле ўтвораны 1 студзеня 1838 года.
Аляскінскі маламут
У 1926 годзе пагроза знікнення чыстакроўных маламутаў мінула. Папуляцыя віду была адноўлена. Да 1935 года пароду прызналі ва ўсіх краінах свету, таксама быў выдадзены стандарт.
Спіс аб’ектаў PGC (1931001—1932000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1931001—1932000)
Пагегей
Пагеге́й (Pagėgiai, традыцыйная беларуская назва — Паге́гі) — горад у заходняй Літве. З’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам Пагегейскага самакіравання Таўрагскага павета. Адносіцца да этнаграфічнага рэгіёна Малая Літва. Назва горада азначае «На Геге» і пайшла ад таго, што праз горад некалі цякла рака Гегі.
Геаграфія
Горад знаходзіцца ў 30 км ад Таўраге. Праз Пагегей праходзіць чыгуначная лінія Савецк—Рыга і Пагегей—Клайпеда.
Гісторыя
Пасля Версальскага дагавора, які быў падпісаны ў студзені 1920 года, частка Мемельскай зямлі, якая размяшчалася на поўнач ад Нёмана, была адабрана ў Германіі.
Прускія землі, якія болей не належалі Германіі былі аб’яднаныя ў адну адміністрацыйную адзінку (Kreis Pogegen), у якой Пагегей стаў сталіцай. Гэта тэрыторыя кантралявалася французскімі ваеннымі.
Пасля Клайпедскай правакацыі Літва атрымала гэтыя землі ў 1923 годзе і іх назва была зменена на Pagėgiai Apskritis (Пагегейскі павет). 22 сакавіка 1939 года, гэта тэрыторыя, разам з Клайпедай, была вернута Германіі, і зноў змяніла назву на «Landkreis Pogegen».
Пасля Другой Сусветнай вайны Пагегей быў падараваны Літоўскай ССР. У выніку рэформы муніцыпальнага кіравання ў 2000 годзе, Пагегей стаў цэнтрам раёна.
На гербе горада намалявана птушка з ключом, што сімвалізуе блізкасць дзяржаўнай мяжы з Расіяй. У Пагегеі знаходзіцца ваенная частка памежнай літоўскай аховы.
SVGA
Super VGA (Super Video Graphics Array) — агульная назва відэаадаптараў, якія сумяшчальныя з VGA, але маюць пашыраныя магчымасці — разрозненне ад 800×600 і колькасць колераў да 16 млн (24 біта на піксель), а таксама больш вялікі аб'ем відэапамяці. Абавязковай падтрымкі якога-небудзь рэжыму, акрамя стандартных рэжымаў VGA і рэжыму 800×600, назва SVGA не патрабуе. SVGA як стандарту не існуе, але на практыцы ўсе SVGA-відэаадаптары пачынаючы з некаторага часу падпарадкоўваюцца стандарту VESA. Найбольш распаўсюджаныя відэарэжымы: 800×600, 1024×768, 1280×1024, 1600×1200.
Таксама пад разрозненнем SVGA можна разумець разрозненне экрана 800×600.
50-я гвардзейская стралковая дывізія
50-я гвардзейская стралковая Сталінская двойчы Чырванасцяжная, ордэнаў Суворава і Кутузава дывізія — воінскае злучэнне Узброеных Сіл СССР у Вялікай Айчыннай вайне. Дывізія ўдзельнічала ў вызваленні тэрыторыі пятнаццаці абласцей Савецкага Саюза. Прайшоўшы з баямі звыш за 11 тыс. кіламетраў і пераадолеўшы шматлікія водныя перашкоды — Дон, Міус, Днепр, Заходні Буг і іншыя, яе байцы вызвалілі звыш за 2 тыс. населеных пунктаў, паланілі каля 20 тыс. варожых салдат і афіцэраў, захапілі 127 танкаў, 30 самалётаў, звыш 1500 гармат і мінамётаў, больш за 2 тыс. кулямётаў. За паспяховыя баявыя дзеянні, мужнасць і адвагу каля 15 тыс.салдат, сяржантаў і афіцэраў злучэння ўзнагароджаны ордэнамі і медалямі Савецкага Саюза.
У час Вялікай Айчыннай вайны
Сфарміравана 17 лістапада 1941 году на Паўднёва-заходнім фронце ў раёне Варонежа як 124-я стралковая дывізія (2-га фарміравання). У 1941-м пры фарміраванні дывізіі выкарыстоўвалася камандаванне 124-й сд, якая выйшла з акружэння пад Кіевам, удзельнічала ў абарончых баях на рацэ Северскі Данец паўночней Белгарада.
Перыяды ўваходжання ў склад дзеючай арміі: 17.11.1942 па 29.03.1944, 28.05.1944 па 14.09.1944, 13.10.1944 па 31.03.1945, 20.04.1945 па 11.05.1945. Новая нумарацыя частках дывізіі прысвоена 26 снежня 1942 года. З 21 па 25 ліпеня 1942 года 226-я стралковая дывізія перадала асабісты склад і матэрыяльную частку на ўкамплектаванне 124-й стралковай дывізіі.
У 1942-м падраздзяленне ўдзельнічала ў Харкаўскай бітве ў складзе 28-й арміі ПЗФ. Вяла баі на астрагожскім кірунку, удзельнічала ў Сталінградскай бітве. З 19 лістапада 1942 года дывізія наступала ў ходзе аперацыі «Уран» паўночней Сталінграда. Сумесна з іншымі дывізіямі 21-й арміі Паўднёва-заходняга фронту дывізія прарвалася ў глыбіню абарону праціўніка 3-й румынскай арміі і ўнесла значны ўклад у акружэнне ў раёне станіцы Распопінская і ў наступны імклівы разгром акружаных румынскіх войскаў праціўніка. Дзве асноўныя акружаныя румынскія групоўкі на чале з дывізіённым генералам М. Ласкарам і брыгадным генералам Стэнеску капітулявалі 23 і 24 лістапада, колькасць палонных у іх складала каля 29 000 салдат і афіцэраў.
За ўмелыя дзеянні, мужнасць і адвагу асабістага складу ператворана ў 50-ю гвардзейскую стралковую дывізію.
З 19 лістапада 1942 года па 25 люты 1943 года дывізія прайшла каля 600 кіламетраў і вызваліла больш за 140 населеных пунктаў. 2 мая 1943 года злучэнню ўручаны Гвардзейскі баявы сцяг. У 1943—1944 гг. удзельнічала ў вызваленні Левабярэжнай Украіны, Беларусі (8 ліпеня 1944 года дывізія ўдзельнічала ў вызваленні горада Баранавічы, 16—17 ліпеня горад Пружаны, 22 ліпеня вызваляла Камянец ) і ўсходніх раёнаў Польшчы.
Апошні бой адбыўся 12 мая 1945 года падчас разгрому рэшткаў варожых войскаў у горадзе Млада-Баляслаў.
Пасля вайны
У жніўні 1945 года 50-я гвардзейская стралковая дывізія была перадыслакавана ў Слуцк, а ў 1946 годзе — у Брэст. Яна ўваходзіла ў склад 28-й агульнавайсковай арміі (з 1946 года — Беларускай ваеннай акругі).
У верасні 1954 года 50-я гвардзейская стралковая дывізіі сумесна з 12-й гвардзейскай Мазырскай механізаванай дывізіяй у складзе войскаў 128-га Гумбіненскага стралковага корпуса былі асновай вайсковай групоўкі Тоцкіх вайсковых вучэнняў з рэальным ужываннем 40-кілатоннай атамнай авіябомбы. У ходзе падрыхтоўкі і правядзення вучэнняў у дывізіі пабывалі Маршалы Савецкага Саюза М. А. Булганін, Г. К. Жукаў, А. М. Васілеўскі, В. Д. Сакалоўскі, С. К. Цімашэнка, С. М. Будзёны, і. С. Конеў, галоўны маршал артылерыі М. Г. Воранаў, маршал бранятанкавых войскаў С. І. Багданаў, маршалы авіяцыі П. Ф. Жыгараў, А. А. Новікаў, маршал артылерыі М. І. Нядзелін, адмірал флоту М. Г. Кузняцоў, маршал войскаў сувязі І. Ц. Перасыпкін, генералы арміі В. Чуйко, А. Антонаў, А. Грэчка, І. Пятроў, А. Яроменка, С. Бірузоў.
Дырэктывай ад 20 мая 1957 года 50-я гвардзейская стралковая дывізія была перафармаваная ў 50-ю гвардзейская мотастралковую дывізію, захаваўшы склад палкоў перыяду Вялікай Айчыннай вайны і іх нумарацыю. З 16 мая 1957 года на пасаду намесніка камандзіра танкавага батальёна 148-га гвардзейскага мотастралковага палка 50-й гвардзейскай мотастралковай дывізіі быў прызначаны савецкі танкіст-ас падпалкоўнік Зіновій Калабанаў, дзе служыў да звальнення ў запас 5 ліпеня 1958 года.
Пасляваенны перыяд
На пачатак 1991 года дывізія мела разгорнутыя па танках танкавы полк і танкавыя батальёны мотастралковых палкоў; два з мотастралковых палкоў былі на БТР, а адзін — бранятэхнікі мотастралкоў не меў. Артылерыя дывізіі была цалкам згорнута, за выключэннем рэактыўнага дывізіёна артполка. У цэлым склад дывізіі выглядаў наступным чынам:
У складзе таксама меліся:
На 19 лістапада 1990 года 50-я гвардзейская мотастралковая дывізія мела:
Камандзіры
...
Віталь Мікула
Віталь Мікула (, в. Нялепава,, Мінская губерня, Расійская імперыя (цяпер — Нясвіжскі раён, Мінская вобласць, Беларусь) — канец 1944/пачатак 1945, , Трэці Рэйх) — беларускі ваенны дзеяч; Падпаручнік Войска Польскага, Маёр (Беларускай краёвай абароны).
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і малазямельнага селяніна. Скончыў сямікласавую школу і дзякуючы лісту Прэзідэнту Польшчы І. Масціцкаму паступіў у кадэцкі корпус Войска Польскага. Служыў у роце ў Хэлмне і Равіч, якой камандаваў Франц Кушаль. У 1939 г. скончыў артылерыйскую вайсковую школу ў Грудзёндзы. Прымаў удзел у нямецка-польскай вайне 1939 г. Пасля разгрому польскай арміі вярнуўся ў Нялепава, займаўся сельскай гаспадаркай.
У 1942 г. Ф. Кушаль запрасіў яго ў Мінск намеснікам кіраўніка афіцэрскіх курсаў. Са снежня 1942 г. у чыне капітана афіцэр сувязі ад Беларускай народнай самапомачы пры Беларускім батальёне чыгуначнай аховы. У 1943 г. падрыхтаваў і выдаў «Страявы вайсковы статут» для беларускага жаўнера. Заступнік шэфы Аддзела БКА Беларускай цэнтральнай рады. З лютага 1944 г. намеснік Ф. Кушаля ў БКА, з якім «апрацоўвалі плян мабілізацыі». Уваходзіў у склад Статутнай камісіі Кіраўніцтва вайсковых спраў.
Служыў у 30-й дывізіі войск СС. Канфліктаваў з нямецкім кіраўніцтвам з прычыны дэзерцірства салдат і імкнуўся захаваць адзінства беларускіх фарміраванняў не падпарадкоўваючыся загадам рускіх афіцэраў РВА. Неспадзявана прапаў у Берліне і, праўдападобна, арыштаваны і быў расстраляны.
Справа журналістаў Белсата
Справа журналістаў Белсата — крымінальная справа супраць супрацоўніц тэлеканала «Белсат» Кацярыны Андрэевай і Дар’і Чульцовай у сувязі з стрымам падзей 15 лістапада 2020 года на Плошчы Перамен у Мінску.
Справа
15 лістапада 2020 года ў Мінску прайшоў марш памяці Рамана Бандарэнкі. Марш у Мінску завяршыўся разгромам мемарыяла на Плошчы Перамен сіламі МУС і масавым затрыманнем удзельнікаў мерапрыемства. Трансляцыю падзей з Плошчы Перамен вялі журналісткі Беласата Кацярына Андрэева і Дар’я Чульцова, якія былі пасля гэтага арыштаваныя.
Паводле версіі абвінавачання, журналісты падчас трансляцыі «з карыслівых памкненняў» вялі «збор актыўных удзельнікаў з мэтай стварэння масавасці». Акрамя таго, пракурор сцвярджаў, што трансляцыя прывяла да спынення 19 маршрутаў гарадскога транспарту, што нанесла шкоду «Мінсктрансу». Сем’і журналістаў пакрылі гэтыя страты, і прадпрыемства адмовілася ад грамадзянскага пазову да Андрэевай і Чульцовай. Самі журналісткі сваю віну не прызналі і заявілі, што матэрыялы следства даказваюць, што яны толькі выконвалі свае прафесійныя абавязкі.
З 8 па 18 лютага 2021 года ў судзе Фрунзенскага раёна Мінска (суддзя — Наталля Бугук, дзяржаўны абвінаваўца — Аліна Касьянчык, следчы — Ігар Курыловіч ) прайшло разбіральніцтва па справе журналістак Белсата, у выніку якога абедзве жанчыны атрымалі па два гады зняволення. Апеляцыя на прысуд, разгледжаная Мінскім гарадскім судом 23 красавіка 2021 года, задаволена не была.
Рэакцыя
10 снежня 2020 года беларускія праваабаронцы назвалі Кацярыну Андрэеву і Дар’ю Чульцову «Журналістам года» (разам з Кацярынаю Барысевіч).
8 лютага 2021 года выступіла з заявай, у якой заклікала вызваліць Кацярыну Андрэеву і Дар’ю Чульцову. 15 лютага 2021 года шэфства над палітычнай зняволенай узяў Тоні Лойд, дэпутат Палаты абшчын парламента Вялікабрытаніі. Пасля вынясення прысуду, 18 лютага 2021 года, прэзідэнт Польшчы Анджэй Дуда заклікаў амніставаць асуджаных журналістак «Белсату».
10 сакавіка 2021 года Кацярына Андрэева і Дар’я Чульцова сталі лаўрэаткамі.
9 красавіка 2021 года Кацярына Андрэева і Дар’я Чульцова сталі лаўрэаткамі прэміі «Гонар журналістыкі» імя Алеся Ліпая (разам з Кацярынай Барысевіч).
7 чэрвеня 2021 года Кацярына Андрэева і Дар’я Чульцова сталі лаўрэаткамі прэміі «».
10 чэрвеня 2021 года Кацярына Андрэева і Дар’я Чульцова сталі лаўрэаткамі.
Згодна з рашэннем Савета Еўрапейскага саюза ад 21 чэрвеня 2021 года, суддзя Наталля Бугук была ўнесена ў Чорны спіс Еўрасаюза ў тым ліку за «шматлікія палітычна матываваныя пастановы ў дачыненні да журналістаў і пратэстуючых, у прыватнасці вынясенне прысуду Кацярыне Бахвалавай (Андрэевай) і Дар’і Чульцовай» і парушэнні правоў на абарону і. Гэтым жа рашэннем у санкцыйны спіс былі ўключаны памочнік пракурора суда Фрунзенскага раёна Мінска Аліна Касьянчык у тым ліку за прыцягненне да крымінальнай адказнасці журналістак за «відэазапіс мірных акцый пратэсту паводле беспадстаўных абвінавачванняў у „змове“ і „парушэнні грамадскага парадку“», старшы следчы суда Фрунзенскага раёна Мінска Ігар Курыловіч у тым ліку за падрыхтоўку палітычна матываванай крымінальнай справы супраць журналістак, якія зафіксавалі мірныя акцыі пратэсту.
29 ліпеня 2021 года Кацярына Андрэева і Дар’я Чульцова былі выбраны лаўрэаткамі.
12 жніўня 2021 года Андрэевай і Чульцовай прысуджана Прэмія імя «» (разам з іншымі).
15 кастрычніка 2021 года Андрэева і Чульцова сталі лаўрэаткамі прэміі «» ў катэгорыі «Еўрапейскі журналіст 2021 года».
The Offspring
«The Offspring» (Нашчадства) — амерыканскі каліфарнійскі панк-рок гурт, заснаваны ў 1984 годзе.
Прэцца
Прэцца (Prezzo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Трэнта.
Насельніцтва складае 211 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 70 чал./км². Займае плошчу 3 км². Паштовы індэкс — 38085. Тэлефонны код — 0465.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Giacomo.
NGC 6544
NGC 6544 (іншыя абазначэнні — GCL 87, ESO 521-SC28) — шаравое скопішча ў сузор’і Стралец.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Караў
Караў — шматзначны тэрмін.
Восаўцы (Кобрынскі раён)
Во́саўцы (, Осовцы) — вёска ў Кобрынскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Астроміцкага сельсавета.
Івіцкі
Івіцкі — шматзначны тэрмін.
Шыен
Шыен (Skien) — горад і камуна ў Нарвегіі.
Дзмітрый Сяргеевіч Пяскоў
Дзмітрый Сяргеевіч Пяскоў (Дмитрий Сергеевич Песков; нар., Масква) — расійскі дзяржаўны дзеяч, перакладчык, дыпламат.
Шыен
Геаграфія
Горад Шыен размешчаны ў паўднёва-ўсходняй частцы Нарвегіі, на ўсход ад возера Нуршо. З’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам нарвежскай фюльке Тэлемарк, а таксама цэнтрам аднайменнай камуны плошчай у 778 км ². Колькасць насельніцтва Шыена складае 51.279 чалавек (на 1 кастрычніка 2008 года). Шчыльнасць насельніцтва роўная 66 чал. / км ².
NGC 6545
NGC 6545 (іншыя абазначэнні — ESO 103-6, PGC 61551) — эліптычная галактыка (E1) ў сузор’і Паўлін.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Журдан
Журдан — шматзначны тэрмін.
Жаброўскі
Жаброўскі — шматзначны тэрмін.
Рэйтынг сусветнага гран-пры ў сезоне 2014/2015
Рэйтынг сусветнага гран-пры ў сезоне 2014/2015 прадстаўляе сабой суму ачкоў, якія снукерысты набралі на рэйтынгавых і міні-рэйтынгавых турнірах з чэмпіянату свету 2014 года да адкрытага чэмпіянату Гдыні 2015 года. 32 лідары гэтага рэйтынгу атрымлівалі права на ўдзел у сусветным гран-пры 2015 года. Уключаючы аматараў, якія ўдзельнічалі ў турнірах серыі PTC усяго на рэйтынгавых і нізкарэйтынгавых турнірах на гэтым адрэзку прыняло ўдзел больш за 350 снукерыстаў, але набралі ачкі роўна 200 з іх. Ніжэй прадстаўлены спіс гэтых снукерыстаў і ачкі, якія яны набралі на кожным турніры.
Весці Інстытута прадпрымальніцкай дзейнасці
«Весці Інстытута прадпрымальніцкай дзейнасці» (Вести Института предпринимательской деятельности) — беларускі навукова-практычны часопіс, які з'яўляецца перыядычным выданнем Інстытута прадпрымальніцкай дзейнасці.
У часопісе публікуюцца матэрыялы навуковых даследаванняў у сферы эканомікі, а таксама ў іншых галінах, звязаных тым ці іншым чынам з гаспадарчай дзейнасцю, якія маюць тэарэтычную ці практычную значнасць.
Часопіс зарэгістраваны Міністэрствам інфармацыі Рэспублікі Беларусь 20 лістапада 2009 года і ўнесены ў Дзяржаўны рэестр сродкаў масавай інфармацыі пад нумарам 789. Міжнародны стандартны серыяльны нумар ISSN 2079-0945. Заснавальнікам часопіса з'яўляецца ўстановы адукацыі "Інстытут прадпрымальніцкай дзейнасці".
Часопіс выдаецца 2 разы ў год, з'яўляецца навукова-практычным перыядычным рэдагуемым друкаваным выданнем, у якім могуць публікавацца матэрыялы на рускай, беларускай і англійскай мовах. Ганарары аўтарам артыкулаў не выплочваюцца. Плата за публікацыю артыкулаў з аўтараў не спаганяецца.
Часопіс мае рэдакцыйную калегію, члены якой з'яўляюцца спецыялістамі ў галінах ведаў, якія адпавядаюць тэматыцы часопіса, і маюць вучоныя ступені дактароў і кандыдатаў навук. Галоўны рэдактар часопіса — Віктар Леанідавіч Цыбоўскі, намеснік галоўнага рэдактара часопіса — Генадзь Аляксеевіч Хацкевіч, навуковы рэдактар часопіса — Юрый Леанідавіч Сівакоў.
Рабі (правінцыя Трэнта)
Насельніцтва складае 1412 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 11 чал./км². Займае плошчу 132 км². Паштовы індэкс — 38020. Тэлефонны код — 0463.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Madonna del Caravaggio (Pracorno), San Bernardo (S. Bernardo), San Giovanni Nepomuceno (a Piazzola.
Каварскас
Каварскас (Kavarskas, традыцыйная беларуская назва — Кава́рск) — горад у цэнтральнай Літве. Колькасць насельніцтва складае каля 707 чалавек (2007). Праз Каварск працякае рака Швянтойі, на якой знаходзіцца водная электрастанцыя. Горад знаходзіцца ў Анікшчэйскім раёне Уцянскага павета. Каварск адносіцца да этнаграфічнага рэгіёна Аўкштайція.
Гісторыя
Першыя гістарычныя згадкі пра паселішча адносяцца да 1538 года, пад назвай Малыя Пянёны. У канцы ХV стагоддзя Аляксандр Ягелончык падарыў паселішча свайму скарбніку Станіславу Каварскаму. З гэтага часу паселішча змяніла назву на сучасную. У наступныя стагоддзі Каварск належаў Осцікавічам, Агінскім, Тышкевічам. У 1956 годзе Каварскас атрымаў правы горада.
NGC 6546
NGC 6546 (іншыя абазначэнні — OCL 24, ESO 521-SC29) — рассеянае скопішча ў сузор’і Стралец.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Альберт Эйнштэйн
Альбе́рт Эйнштэ́йн (Albert Einstein;, , Каралеўства Вюртэмберг, Германская імперыя — , , Нью-Джэрсі, ЗША) — нямецкі фізік-тэарэтык. Стваральнік тэорыі адноснасці (з якой шырока вядома эквівалентнасць масы і энергіі,
). Атрымаў у 1921 годзе Нобелеўскую прэмію па фізіцы «за заслугі ў тэарэтычнай фізіцы, і асабліва за адкрыццё закону фотаэлектрычнага эфекту».
Унёсак Эйнштэйна ў тэарэтычную фізіку ўключае спецыяльную тэорыю адноснасці, якая ўвязвае механіку і электрамагнетызм, і агульную тэорыю адноснасці, якая пашырыла прынцып адноснасці на неаднародны рух, стварыўшы тым самым новую тэорыю гравітацыі. Сярод іншых прац — рэлятывісцкая касмалогія, капілярнае дзеянне, крытычнае выпраменьванне, класічныя праблемы статыстычнай механікі і іх дастасаванне да квантавай тэорыі, тлумачэнне броўнаўскага руху малекул, імавернасць пераносу атамаў, квантавая тэорыя монаатамнага газу, цеплавыя ўласцівасці святла з нізкай шчыльнасцю выпраменьвання (фундамент тэорыі фатонаў), тэорыя выпраменьвання ўключна з вымушанай эмісіяй, канцэпцыя адзінай тэорыі поля, і геаметрызацыя фізікі.
Ён таксама прадказаў «квантавую тэлепартацыю», прадказаў і вымераў гірамагнітны эфект Эйнштэйна — дэ Хааза. З 1933 года працаваў над праблемамі касмалогіі і адзінай тэорыі поля.
Альберт Эйнштэйн стварыў больш за 300 навуковых прац па фізіцы, а таксама каля 150 кніг і артыкулаў у галіне гісторыі і філасофіі навукі, публіцыстыкі і інш. Актыўна выступаў супраць вайны, супраць прымянення ядзернай зброі, за гуманізм, павагу правоў чалавека, паразуменне паміж народамі.
Эйнштэйну належыць вырашальная роля ў папулярызацыі і ўвядзенні ў навуковы абарот новых фізічных канцэпцый і тэорый. У першую чаргу гэта тычыцца перагляду разумення фізічнай сутнасці прасторы і часу і пабудовы новай тэорыі гравітацыі ўзамен ньютанаўскай. Эйнштэйн таксама, разам з Планкам, заклаў асновы квантавай тэорыі. Гэтыя канцэпцыі, шматкроць пацверджаныя эксперыментамі, утвараюць падмурак сучаснай фізікі.
Раннія гады
Альберт Эйнштэйн нарадзіўся 14 сакавіка 1879 года ў паўднёвагерманскім горадзе Ульме, у небагатай яўрэйскай сям’і.
Бацька, Герман Эйнштэйн (1847—1902), быў у гэты час саўладальнікам невялікага прадпрыемства па вытворчасці пёравага начыння для матрацаў і пярын. Маці, Паўліна Эйнштэйн (народжаная Кох, 1858—1920), паходзіла з сям’і заможнага прадаўца кукурузы Юліуса Дэрцбахера (у 1842 годзе ён змяніў прозвішча на Кох) і Еты Бернхаймер. Улетку 1880 года сям’я перасялілася ў Мюнхен, дзе Герман Эйнштэйн разам з братам Якабам заснаваў невялікую фірму па гандлі электрычным абсталяваннем. У Мюнхене нарадзілася малодшая сястра Альберта — Марыя (Мая, 1881—1951).
Пачатковую адукацыю Альберт Эйнштэйн атрымаў у мясцовай каталіцкай школе. Паводле яго ўспамінаў, у дзяцінстве ён перажыў стан глыбокай рэлігійнасці, які абарваўся ў 12 гадоў. Праз чытанне ён прыйшоў да пераканання, што шмат выкладзенага ў Бібліі не можа быць праўдай, а дзяржава наўмысна займаецца падманам маладога пакалення. Усё гэта зрабіла яго вальнадумцам і назаўжды спарадзіла скептычнае стаўленне да аўтарытэтаў. Эйнштэйн пазней успамінаў найбольш моцныя дзіцячыя ўражанні: компас, «Пачаткі» Эўкліда і (каля 1889 года) «» Імануіла Канта. Па ініцыятыве маці ён з шасці гадоў пачаў займацца ігрой на скрыпцы. Захапленне музыкай захоўвалася ў Эйнштэйна на працягу ўсяго жыцця. Ужо знаходзячыся ў ЗША ў Прынстане, у 1934 годзе Альберт Эйнштэйн даў дабрачынны канцэрт, дзе выконваў на скрыпцы творы Моцарта на карысць навукоўцаў-эмігрантаў і дзеячаў культуры з нацысцкай Германіі.
У гімназіі (цяпер ў Мюнхене) ён не быў у ліку першых вучняў (выключэнне матэматыка і латынь). Сістэма механічнага завучвання матэрыялу (якая, як ён пазней казаў, наносіць шкоду самому духу вучобы і творчаму мысленню), а таксама аўтарытарнае стаўленне настаўнікаў да вучняў выклікала ў Альберта непрыманне, таму ён часта ўступаў у спрэчкі са сваімі выкладчыкамі.
У 1894 годзе Эйнштэйны пераехалі з Мюнхена ў італьянскі горад Павія, блізу Мілана, куды браты Герман і Якаб перавялі сваю фірму. Сам Альберт заставаўся са сваякамі ў Мюнхене яшчэ пэўны час, каб скончыць усе шэсць класаў гімназіі. Так і не атрымаўшы, у 1895 годзе ён далучыўся да сваёй сям’і ў Павіі.
Увосень 1895 года Альберт Эйнштэйн прыбыў у Швейцарыю, каб здаць уступныя экзамены ў Вышэйшае тэхнічнае вучылішча (палітэхнікум) у Цюрыху і па заканчэнні навучання стаць выкладчыкам фізікі. Бліскуча праявіўшы сябе на экзамене па матэматыцы, ён у той жа час праваліў экзамены па батаніцы і французскай мове, што не дазволіла яму паступіць у Цюрыхскі палітэхнікум. Аднак дырэктар вучылішча параіў маладому чалавеку паступіць у выпускны клас школы ў Аарау (Швейцарыя), каб атрымаць атэстат і паступаць яшчэ раз.
У кантанальнай школе Аарау Альберт Эйнштэйн прысвячаў свой свабодны час вывучэнню электрамагнітнай тэорыі Максвела. У верасні 1896 года ён паспяхова здаў усе выпускныя іспыты ў школе, за выключэннем іспыту па французскай мове, і атрымаў атэстат, а ў кастрычніку 1896 года быў прыняты ў палітэхнікум на педагагічны факультэт. Тут ён пасябраваў з аднакурснікам, матэматыкам (1878—1936), а таксама пазнаёміўся з сербскай студэнткай факультэта медыцыны Мілевай Марыч (на 4 гады старэйшай за яго), якая пазней стала яго жонкай. У гэтым жа годзе Эйнштэйн адмовіўся ад германскага грамадзянства. Каб атрымаць швейцарскае грамадзянства, патрабавалася выплаціць 1000 швейцарскіх франкаў, аднак бядотнае матэрыяльнае становішча сям’і дазволіла яму зрабіць гэта толькі праз 5 гадоў. Прадпрыемства бацькі ў гэтым годзе канчаткова згалела, бацькі Эйнштэйна пераехалі ў Мілан, дзе Герман Эйнштэйн, ужо без брата, адкрыў фірму па гандлі электраабсталяваннем.
Стыль і методыка выкладання ў палітэхнікуме істотна адрозніваліся ад закасцянелай і аўтарытарнай прускай школы, таму далейшае навучанне давалася юнаку лягчэй. У яго былі першакласныя выкладчыкі, у тым ліку выдатны геометр Герман Мінкоўскі (яго лекцыі Эйнштэйн часта прапускаў, пра што потым шчыра шкадаваў) і аналітык.
Пачатак навуковай дзейнасці
У 1900 годзе Эйнштэйн скончыў палітэхнікум, атрымаўшы дыплом выкладчыка матэматыкі і фізікі. Экзамены ён здаў паспяхова, але не бліскуча. Многія прафесары высока ацэньвалі здольнасці студэнта Эйнштэйна, але ніхто не пажадаў дапамагчы яму працягнуць навуковую кар’еру. Сам Эйнштэйн пазней успамінаў: Я быў трэціраваны маімі настаўнікамі, якія не любілі мяне з-за маёй незалежнасці і закрылі мне шлях у навуку.
Хоць у наступным, 1901 годзе, Эйнштэйн стаў грамадзянінам Швейцарыі, але аж да вясны 1902 года не мог знайсці сталага месца працы — нават школьным настаўнікам. Не маючы заробку ён літаральна галадаў, не прымаючы ежу па некалькі дзён запар, што стала прычынай хваробы печані, ад якой навуковец пакутаваў да канца жыцця.
Нягледзячы на цяжкасці, Эйнштэйн знаходзіў час і сілы для далейшага вывучэння фізікі. У 1901 годзе берлінскія «Аналы фізікі» (Annalen der Physik) апублікавалі яго першы артыкул «Следствы з тэорыі капілярнасці» (Folgerungen aus den Capillaritätserscheinungen), прысвечаны аналізу сіл прыцягнення між атамамі вадкасцей на падставе тэорыі капілярнасці.
Фліндэрс
Фліндэрс:
Альберт Эйнштэйн
Пачатак навуковай дзейнасці
Пераадолець нягоды дапамог былы аднакурснік Марсель Гросман, які рэкамендаваў Эйнштэйна на пасаду эксперта III класа ў Федэральнае Бюро патэнтавання вынаходстваў (Берн) з акладам 3500 франкаў у год (у гады студэнцтва ён жыў на 100 франкаў у месяц).
У кастрычніку 1902 года Эйнштэйн атрымаў вестку з Італіі аб хваробе бацькі; Герман Эйнштэйн памёр праз некалькі дзён пасля прыезда сына.
6 студзеня 1903 года Эйнштэйн ажаніўся з дваццацісямігадовай Мілевай Марыч. У іх нарадзіліся трое дзяцей.
З 1904 года Эйнштэйн супрацоўнічаў з вядучым фізічным часопісам Германіі «Аналы фізікі», падаючы для яго рэфератыўнага дадатка анатацыі новых артыкулаў па тэрмадынаміцы. Магчыма, набыты гэтым аўтарытэт у рэдакцыі садзейнічаў яго уласным публікацыям 1905 года.
1905 — «Год цудаў»
1905 год увайшоў у гісторыю фізікі як «Год цудаў» (Annus Mirabilis). У гэтым годзе «Аналы фізікі» апублікавалі тры выдатныя артыкулы Эйнштэйна, якія паклалі пачатак новай навуковай рэвалюцыі:
Эйнштэйну часта задавалі пытанне: як яму ўдалося стварыць тэорыю адноснасці? Паўжартам, напалову сур’ёзна ён адказваў :
"Чаму менавіта я стварыў тэорыю адноснасці? Калі я задаю сабе такое пытанне, мне здаецца, што прычына ў наступным. Нармальны дарослы чалавек наогул не задумваецца над праблемай прасторы і часу. На яго думку, ён ужо думаў аб гэтай праблеме ў дзяцінстве. Я ж развіваўся інтэлектуальна так павольна, што прастора і час займалі мае думкі, калі я стаў ужо дарослым. Натуральна, я мог глыбей пранікаць у праблему, чым дзіця з нармальнымі схільнасцямі."
Спецыяльная тэорыя адноснасці
На працягу ўсяго XIX стагоддзя матэрыяльным носьбітам электрамагнітных з’яў лічылася гіпатэтычнае асяроддзе — эфір. Аднак да пачатку XX стагоддзя высветлілася, што ўласцівасці гэтага асяроддзя цяжка ўзгадніць з класічнай фізікай. З аднаго боку, аберацыя святла схіляе да думкі, што эфір абсалютна нерухомы, з другога — сведчыў на карысць гіпотэзы, што эфір часткова захопліваецца матэрыяй, якая рухаецца. Вопыты Майкельсана (1881), аднак, паказалі, што ніякага «эфірнага ветру» не існуе.
Пуанкарэ таксама даў абагульненую фармулёўку прынцыпу адноснасці, якая ахоплівае і электрадынаміку. Тым не менш, ён працягваў прызнаваць эфір, хоць прытрымліваўся думкі, што яго ніколі не атрымаецца выявіць. У дакладзе на фізічным кангрэсе (1900) Пуанкарэ ўпершыню выказвае думку, што адначасовасць падзей не абсалютная, а ўяўляе сабой умоўнае пагадненне («»). Было выказана таксама меркаванне аб крайняй хуткасці святла. Такім чынам, у пачатку XX стагоддзя існавалі дзве несумяшчальныя кінематыкі: класічная, з пераўтварэннямі Галілея, і электрамагнітная, з пераўтварэннямі Лорэнца.
Эйнштэйн, разважаючы на ​​гэтыя тэмы ў значнай ступені незалежна, выказаў здагадку, што першая з’яўляецца набліжаным выпадкам другой для малых хуткасцей, а тое, што лічылася ўласцівасцямі эфіру, ёсць насамрэч праява аб’ектыўных уласцівасцей прасторы і часу. Эйнштэйн прыйшоў да высновы, што недарэчна прыцягваць паняцце эфіру толькі для таго, каб даказаць немагчымасць яго назірання, і што корань праблемы ляжыць не ў дынаміцы, а глыбей — у кінематыцы. У згаданым вышэй асноватворным артыкуле «Да электрадынамікі цел, якія рухаюцца» ён прапанаваў два пастулаты: усеагульны прынцып адноснасці і сталасць хуткасці святла; з іх лёгка выводзіцца, формулы пераўтварэнняў Лорэнца, адноснасць адначасовасці, непатрэбнасць эфіру, новая формула складання хуткасцей, узрастанне інерцыі з хуткасцю і г. д.. У другім яго артыкуле, які выйшаў у канцы года, з’явілася і формула E=mc^2, якая вызначае сувязь масы і энергіі.
Частка навукоўцаў адразу прыняла гэтую тэорыю, якая пазней атрымала назву «спецыяльная тэорыя адноснасці» (СТА); Макс Планк (1906) і сам Эйнштэйн (1907) пабудавалі рэлятывісцкую дынаміку і тэрмадынаміку. Былы настаўнік Эйнштэйна, Герман Мінкоўскі, у 1907 годзе прадставіў матэматычную мадэль кінематыкі тэорыі адноснасці ў выглядзе геаметрыі чатырохмернага нееўклідавага свету і распрацаваў тэорыю інварыянтаў гэтага свету (першыя вынікі ў гэтым кірунку апублікаваў Пуанкарэ ў 1905 годзе).
Аднак нямала навукоўцаў палічылі «новую фізіку» залішне рэвалюцыйнай. Яна адмяняла эфір, абсалютную прастору і абсалютны час, рэвізавала механіку Ньютана, якая 200 гадоў служыла апорай фізікі і нязменна пацвярджалася назіраннямі. Час у тэорыі адноснасці цячэ па-рознаму ў розных сістэмах адліку, інерцыя і даўжыня залежаць ад хуткасці, рух хутчэй святла немагчымы, узнікае «парадокс блізнят» — усе гэтыя незвычайныя следствы былі непрымальнымі для кансерватыўнай часткі навуковай супольнасці. Справа ўскладнялася таксама тым, што СТА не прадказвала спачатку ніякіх новых назіраных эфектаў, а вопыты (1905—1909) многія трактавалі як абвяржэнне краевугольнага каменя СТА — прынцыпу адноснасці (гэты аспект канчаткова праясніўся на карысць СТА толькі ў 1914—1916 гадах). Некаторыя фізікі ўжо пасля 1905 года спрабавалі распрацаваць альтэрнатыўныя тэорыі (напрыклад, у 1908 годзе), аднак пазней высветлілася неадольнае разыходжанне гэтых тэорый з эксперыментам.
Многія вядомыя фізікі засталіся вернымі класічнай механіцы і канцэпцыі эфіру, сярод іх Лорэнц, Дж. Дж. Томсан, Ленард,, Нернст, Він. Пры гэтым некаторыя з іх (напрыклад, сам Лорэнц) не адпрэчвалі вынікаў спецыяльнай тэорыі адноснасці, аднак інтэрпрэтавалі іх у духу тэорыі Лорэнца, аддаючы перавагу погляду на прасторава-часавую канцэпцыю Эйнштэйна-Мінкоўскага як на чыста матэматычны прыём.
Вырашальным аргументам на карысць праўдзівасці СТА сталі вопыты па праверцы агульнай тэорыі адноснасці (гл. ніжэй). З часам паступова назапашваліся і вопытныя пацверджанні самой СТА. На ёй заснаваныя квантавая тэорыя поля, тэорыя паскаральнікаў, яна ўлічваецца пры праектаванні і працы спадарожнікавых сістэм навігацыі (тут спатрэбіліся нават папраўкі агульнай тэорыі адноснасці) і г. д.
Квантавая тэорыя
Для вырашэння праблемы, якая ўвайшла ў гісторыю пад назвай «», і адпаведнага ўзгаднення тэорыі з эксперыментам Макс Планк выказаў дапушчэнне (1900), што выпраменьванне святла рэчывам адбываецца дыскрэтна (непадзельнымі порцыямі), і энергія выпраменьванай порцыі залежыць ад частаты святла. Некаторы час гэтую гіпотэзу нават сам яе аўтар разглядаў як умоўны матэматычны прыём, аднак Эйнштэйн у другім з вышэйзгаданых артыкулаў прапанаваў далёка ідучае яе абагульненне і з поспехам ужыў для тлумачэння уласцівасцей фотаэфекту. Эйнштэйн высунуў тэзіс, што не толькі выпраменьванне, але і распаўсюджанне і паглынанне святла дыскрэтныя; пазней гэтыя порцыі (кванты) атрымалі назву фатонаў. Гэты тэзіс дазволіў яму растлумачыць два дапушчэнні фотаэфекту: чаму фататок узнікаў не пры адвольнай частаце святла, а толькі пачынаючы з пэўнага парога, які залежыць толькі ад віду металу, а энергія і хуткасць выбітых электронаў залежалі не ад інтэнсіўнасці святла, а толькі ад яго частаты. Тэорыя фотаэфекту Эйнштэйна з высокай дакладнасцю адпавядала вопытным дадзеным, што пазней пацвердзілі эксперыменты Мілікена (1916).
Першапачаткова гэтыя погляды сустрэлі неразуменне большасці фізікаў, нават Планка Эйнштэйну прыйшлося пераконваць у рэальнасці квантаў. Паступова, аднак, былі назапашаныя вопытныя дадзеныя, якія пераканалі скептыкаў у дыскрэтнасці электрамагнітнай энергіі. Апошнюю кропку ў спрэчцы паставіў эфект Комптана (1923).
У 1907 годзе Эйнштэйн апублікаваў квантавую тэорыю цеплаёмістасці (старая тэорыя пры нізкіх тэмпературах моцна разыходзілася з эксперыментам). Пазней (1912) Дэбай, Борн і удакладнілі тэорыю цеплаёмістасці Эйнштэйна, і была дасягнутая выдатная суадноснаць з вопытам.
Броўнаўскі рух
У 1827 годзе Роберт Броўн назіраў пад мікраскопам і пазней апісаў хаатычны рух кветкавага пылку, які плаваў у вадзе. Эйнштэйн, на аснове малекулярнай тэорыі, распрацаваў статыстыка-матэматычную мадэль падобнага руху. На падставе яго мадэлі дыфузіі можна было, апроч іншага, з добрай дакладнасцю ацаніць памер малекул і іх колькасць у адзінцы аб’ёму. Адначасова да аналагічных высноў прыйшоў Марыян Смалухоўскі, артыкул якога быў апублікаваны на некалькі месяцаў пазней. Свае работы па статыстычнай механіцы, пад назвай «Новае вызначэнне памераў малекул», Эйнштэйн прэзентаваў у палітэхнікуме ў якасці дысертацыі і ў тым жа 1905 годзе атрымаў званне доктара філасофіі (эквівалент кандыдата прыродазнаўчых навук) па фізіцы. У наступным годзе Эйнштэйн развіў сваю тэорыю ў новым артыкуле «Да тэорыі броўнаўскага руху», і ў далейшым неаднаразова вяртаўся да гэтай тэмы.
Неўзабаве (1908) вымярэнні Перэна цалкам пацвердзілі адэкватнасць мадэлі Эйнштэйна, што стала першым эксперыментальным доказам малекулярна-кінетычнай тэорыі, якая падвяргалася ў тыя гады актыўным нападам з боку пазітывістаў.
Макс Борн пісаў (1949) : «Я думаю, што гэтыя даследаванні Эйнштэйна больш за ўсе іншыя работы пераконваюць фізікаў у рэальнасці атамаў і малекул, у справядлівасці тэорыі цеплаты і фундаментальнай ролі імавернасці ў законах прыроды». Працы Эйнштэйна па статыстычнай фізіцы цытуюць нават часцей, чым яго працы па тэорыі адноснасці. Выведзеная ім і яго сувязь з дысперсіяй каардынатаў апынулася прыдатнай у самым агульным класе задач:, электрадынаміка і т. п..
Пазней, у артыкуле «Да квантавай тэорыі выпраменьвання» (1917) Эйнштэйн, зыходзячы са статыстычных меркаванняў, упершыню выказаў здагадку існавання новага віду выпраменьвання, таго, што адбываецца пад уздзеяннем вонкавага электрамагнітнага поля («»). У пачатку 1950-х гадоў быў прапанаваны спосаб узмацнення святла і радыёхваль, заснаваны на выкарыстанні індуцыраванага выпраменьвання, а ў наступныя гады яно лягло ў аснову тэорыі лазераў.
Берн — Цюрых — Прага — Цюрых — Берлін (1905—1914)
Работы 1905 года прынеслі Эйнштэйну, хоць і не адразу, сусветную славу. 30 красавіка 1905 года ён накіраваў ва ўніверсітэт Цюрыха тэкст сваёй доктарскай дысертацыі на тэму «Новае вызначэнне памераў малекул». Рэцэнзентамі былі прафесары Кляйнер і Буркхард. 15 студзеня 1906 года ён атрымаў ступень доктара навук па фізіцы. Ён лістуецца і сустракаецца з самымі вядомымі фізікамі свету, а Планк у Берліне ўключае тэорыю адноснасці ў свой навучальны курс. У лістах яго называюць «сп-р прафесар», аднак яшчэ чатыры гады (да кастрычніка 1909 года) Эйнштэйн працягвае службу ў Бюро патэнтаў; у 1906 годзе яго павысілі на пасадзе (ён стаў экспертам II класа) і дадалі аклад. У кастрычніку 1908 года Эйнштэйна запрасілі чытаць факультатыў у Бернскі ўніверсітэт, аднак без усялякай аплаты. У 1909 годзе ён пабываў на з’ездзе натуралістаў у Зальцбургу, дзе сабралася эліта нямецкай фізікі, і ўпершыню сустрэўся з Планкам; за 3 гады ліставання яны хутка сталі блізкімі сябрамі і захавалі сяброўства да канца жыцця.
Пасля з’езда Эйнштэйн нарэшце атрымаў аплачваную пасаду экстраардынарнага прафесара ў Цюрыхскім універсітэце (снежань 1909 года), дзе выкладаў геаметрыю яго стары сябар Марсель Гросман. Аплата была невялікай, асабліва для сям’і з двума дзецьмі, і ў 1911 годзе Эйнштэйн без ваганняў прыняў запрашэнне ўзначаліць кафедру фізікі ў пражскім Нямецкім універсітэце. У гэты перыяд Эйнштэйн працягвае публікацыю серыі артыкулаў па тэрмадынаміцы, тэорыі адноснасці і квантавай тэорыі. У Празе ён актывізуе даследаванні па тэорыі прыцягнення, паставіўшы мэтай стварыць рэлятывісцкую тэорыю гравітацыі і ажыццявіць даўнюю мару фізікаў — выключыць з гэтай галіны ньютанаўскае далёкадзеянне.
У 1911 годзе Эйнштэйн удзельнічаў у Першым Сальвееўскім кангрэсе (Брусель), прысвечаным квантавай фізіцы. Там адбылася яго адзіная сустрэча з Анры Пуанкарэ, які працягваў адпрэчваць тэорыю адноснасці, хоць асабіста да Эйнштэйна ставіўся з вялікай павагай.
Праз год Эйнштэйн вярнуўся ў Цюрых, дзе стаў прафесарам роднага палітэхнікума і чытаў там лекцыі па фізіцы. У 1913 годзе ён наведаў Кангрэс прыродазнаўцаў у Вене, наведаў там 75-гадовага Эрнста Маха; калісьці крытыка Махам ньютанаўскай механікі вельмі ўразіла Эйнштэйна і ідэйна падрыхтавала да навацый тэорыі адноснасці.
У канцы 1913 года, па рэкамендацыі Планка і Нернста, Эйнштэйн атрымаў запрашэнне ўзначаліць фізічны даследчы інстытут, які ствараўся ў Берліне; ён залічаны таксама прафесарам Берлінскага ўніверсітэта. Акрамя блізкасці да Планка гэтая пасада мела тую перавагу, што не абавязвала адрывацца на выкладанне. Ён прыняў запрашэнне, і ў перадваенны 1914 год перакананы пацыфіст Эйнштэйн прыбыў у Берлін. Мілева з дзецьмі засталася ў Цюрыху, іх сям’я распалася. У лютым 1919 яны афіцыйна развяліся.