cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Станіслаў Багушэвіч
Біяграфія
У 1773—1786 гг.— мінскі ротмістр, у 1786 г.— мінскі лоўчы, у 1787—1795 гг.— мінскі гродскі суддзя, капітан, харужы. У 1773 годзе, адначасова з атрыманнем прывілею на ротмістра Менскага ваяводства, быў абраны паслом на Надзвычайны варшаўскі сойм 1773—1775 гадоў. Разам з іншымі пасламі-літвінамі — Тадэвушам Рэйтанам, Самуэлем Корсакам, Ігнацыем Куранецкім — выступаў на сойме супраць узурпацыі палякамі маршальскага жазла, самапрызначэння маршалкам Канфедэрацыі Адама Панінскага, супраць Канфедэрацыі, якая пазней зацвердзіла першы падзел Рэчы Паспалітай. Біскуп К. Солтык дабіўся для яго чына капітана каронных войскаў і хацеў ажаніць са сваёй пляменніцай, але Багушэвіч адмовіўся ад шлюбу.
У 1780 годзе каля Вільні на Станіслава Багушэвіча здзейснены напад. У 1784 і 1792 гадах абіраўся дэпутатам у Трыбунал ВКЛ.
У 1812 годзе ў Менску, пасля адступлення расійскіх войскаў, быў прызначаны камісарам у новаствораны 20-ты уланскі полк літоўскай кавалерыі, абраны паслом генеральнай Канфедэрацыі.
У апошнія гады жыцця адышоўшы ад грамадскіх спраў, шукаў суцяшэння ў рэлігіі.
Памёр у 1817 або 1819 годзе. Пахаваны ў івянецкім касцёле францысканцаў. Магіла не захавалася.
Сям’я
Быў жанаты на Тэрэзе з Іваноўскіх, старасцянцы мінскай. Меў сямёра дзяцей, але ўсе памерлі раней за бацьку. Дачка Фаўстына была замужам за падкаморыем менскім Атаназіем Прушынскім, дзедзічам Ганусіна.
IC 4131
IC 4131 — галактыка тыпу P (особлива галактыка) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Ферамагнетыкі
Ферамагнетыкі — рэчывы (як правіла, у цвёрдым крышталічным або аморфным стане), у якіх ніжэй пэўнай крытычнай тэмпературы (пункта Кюры) існуе ферамагнітны парадак магнітных момантаў атамных носьбітаў магнетызму : атамаў ці іонаў (у неметалічных крышталях) або момантаў электронаў (у металічных крышталях). Іншымі словамі, ферамагнетык — такое рэчыва, якое (пры тэмпературы ніжэй пункта Кюры) здольна валодаць намагнічанасцю ў адсутнасці вонкавага магнітнага поля.
Сярод хімічных элементаў
Сярод хімічных элементаў ферамагнітнымі ўласцівасцямі валодаюць пераходныя элементы Fe, Са і Ni (3d-металы) і рэдказямельныя металы Gd, Tb, Dy, Ho, Er (гл. Табліцу1).
Табліца 1. — Ферамагнітныя металы Js0 — велічыня намагнічанасць адзінкі аб'ёму пры абсалютным нулі тэмпературы, званая спантаннай намагнічанасцю. Tc — кропка Кюры (крытычная тэмпература, вышэй якой ферамагнітныя ўласцівасці знікаюць, і рэчыва становіцца парамагнетиком).
Для 3d-металаў і для гадаліній (Gd) характэрная калінеарная ферамагнітная атамная структура, а для астатніх рэдказямельных ферамагнетыкаў — некалінеарная (спіральная і інш.; гл. Магнітная структура).
Сярод злучэнняў
Ферамагнітныя таксама шматлікія металічныя бінарныя і больш складаныя (шматкампанентныя) сплавы і злучэнні згаданых металаў паміж сабой і з іншымі неферромагнитными элементамі, сплавы і злучэнні хрому (Cr) і марганца (Mn) з неферромагнитными элементамі (так званыя гейслеравыя сплавы), напрыклад, сплаў Cu2MnAl, злучэння ZrZn2 і ZrxM1−xZn2 (дзе М — гэта Ti, Y, Nb або Hf), Au4V, Sc3In і інш. (Табліца2), а таксама некаторыя злучэнні металаў групы актиноидов (напрыклад, UH3).
NGC 1474
NGC 1474 (іншыя абазначэнні — IC 2002, UGC 2898, MCG 2-10-3, ZWG 442.5, KARA 135, PGC 14080) — спіральная галактыка з перамычкай (SBa) ў сузор’і Цялец.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Paulownia kawakamii
Paulownia kawakamii - лістападнае дрэва, від сямейства Paulowniaceae.
Батанічнае апісанне
Лістападнае дрэва, якое нясе шмат вялікіх фіялетавых кветак ранняй вясной да з'яўлення лісця.
Арэал
Дрэва з'яўляецца натуральным для Тайваня, Усходняга Кітая і Японіі.
Ахова
Paulownia kawakamii унесена ў Чырвоны спіс МСАП, як від раслін, які знаходзіцца на мяжы знікнення, паколькі ёй пагражае ад  ў яго натуральным арэале. Від налічваў у 1997 годзе ўсяго 13 дарослых дрэў у натуральных умовах (усе — на востраве Тайвань) і быў знікаючым.
Выкарыстанне
Paulownia kawakamii вырошчваецца для выкарыстання ў якасці дэкаратыўнага дрэва. У Паўднёвай Каліфорніі яна, як паведамляецца, мае глыбокія карані, і, як правіла, не падымае прылеглых тратуараў.
Горкаўскі сельсавет (Старадарожскі раён)
Го́ркаўскі сельсаве́т (да 2003 года Паськаваго́рацкі) — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Старадарожскага раёна Мінскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок Горкі.
Гісторыя
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Паськава-Горацкі (Паськавагорацкі) сельсавет у складзе Старадарожскага раёна Слуцкай акругі БССР. Цэнтр — вёска Паськавы Горкі. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Бабруйскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Старадарожскім раёне БССР. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Старадарожскім раёне Мінскай вобласці. 23 чэрвеня 1940 года ў склад Падарэскага сельсавета перададзена вёска Карыцішча. З 20 верасня 1944 года па 8 студзеня 1954 года ў складзе Бабруйскай вобласці. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Слуцкага раёна. З 30 ліпеня 1966 года ў складзе адноўленага Старадарожскага раёна. 5 снежня 2002 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Горкі. 27 чэрвеня 2003 года сельсавет перайменаваны ў Горкаўскі. 28 мая 2013 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Язненскага сельсавета.
Населеныя пункты
У склад сельсавета ўваходзілі 13 населеных пунктаў:
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 890 чалавек, з іх 94,4 % — беларусы, 3,5 % — рускія, 1,0 % — украінцы.
Кінгслі Каман
Кінгслі Каман (Kingsley Coman, нар., ) — французскі футбаліст, паўабаронца нямецкага клуба «Баварыя» і нацыянальнай зборнай Францыі.
Ляэнэмаа
Ляэнэ (Läänemaa або Lääne maakond) — павет у Эстоніі, знаходзіцца на крайнім захадзе мацерыковай часткі краіны. З поўначы і захаду абмываецца Балтыйскім морам. Мяжуе з паветамі Хар'ю на паўночным усходзе, Рапла на ўсходзе і Пярну на поўдні. Адміністрацыйны цэнтр — горад Хаапсалу. Павет у адміністрацыйным дачыненні дзеліцца на 1 горад і 11 воласцяў.
У склад павета ўваходзяць астравы Вормсі, Осмуссаар. Павет багаты на рэкрэацыйныя рэсурсы. Матсалускі запаведнік (476 км ²), батанічны заказнік.
Пасля нямецкага заваёвы у 1227 годзе, павет Ляэнэ зрабіўся цэнтрам Саар-Ляэнэскага біскупства, незалежнага княства ў межах Лівонскай канфедэрацыі. Часткі замка біскупа да гэтага часу захаваліся ў Хаапсалу.
Ігнат Казлоўскі
Ігнат Казлоўскі:
Орта (возера)
Орта — возера на поўначы Італіі, у П’емонце, на захад ад Лага-Маджорэ.
Возера носіць сучасную назву з XVI стагоддзя, раней называлася Сан-Джуліа, у гонар св. Юлія, мясцовага святога, які жыў на возеры ў IV стагоддзі.
Плошча возера — каля 18,2 км², даўжыня — каля 13,4 км, найбольшая глыбіня — 143 м. Сан-Джуліа — самы буйны востраў на возеры.
Таўстадзюбая пячураўка
Таўстадзюбая пячураўка (Phylloscopus schwarzi) — пеўчая птушка з сямейства.
Апісанне
Таўстадзюбая пячураўка дасягае даўжыні ад 12 да 13 см. Вага самцоў складае ў сярэднім амаль 14 г, самак — 13 г.
Арэал
Вобласць распаўсюджання таўстадзюбай пячураўкі распасціраецца ад Сахаліна аж да Паўночнага ўсходу Кітая і поўначы Карэі. У Еўропе гнездавыя папуляцыі адсутнічаюць.
Рэгіён зімоўкі — паўднёвы ўсход Азіі ад Кітая да М’янмы. Міграцыя пачынаецца з верасня, а ў канцы кастрычніка птушкі прылятаюць у свае зімовыя кватэры. У сярэдзіне сакавіка птушкі пакідаюць месцы гнездавання і, пачынаючы з сярэдзіны мая, вяртаюцца назад.
Жыццёвая прастора — светлыя лясы з густым падлескам. Акрамя таго, птушкі жывуць на ўскраіне тайгі і селяцца таксама ў гарах ля верхняй мяжы лесу.
Харчаванне
Харчаванне складаецца з павукоў і насякомых, якіх птушкі шукаюць у траве і хмызняку.
Асага-Ладзіджана
Асага-Ладзіджана (Ossago Lodigiano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лодзі.
Свабода
Свабо́да — магчымасць чалавека дзейнічаць у адпаведнасці са сваімі мэтамі, жаданнямі, інтарэсамі. Практычная рэалізацыя свабоды ажыццяўляецца пры наяўнасці аб'ектыўнай магчымасці (знешняй свабоды) для дзейнасці.
Асага-Ладзіджана
Насельніцтва складае 1224 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 111 чал./км². Займае плошчу 11 км². Паштовы індэкс — 26816. Тэлефонны код — 0371.
Свабода
Свабода — у самім агульным сэнсе, наяўнасць магчымасці выбару, варыянтаў зыходу падзеі.
Свабода ёсць адзін з відаў праявы выпадковасці, накіроўванае свабодай волі (усвядомленая свабода) або стахастычным законам (непрадказальнасць сыходу падзеі, неўсвядомленая свабода). У гэтым сэнсе, паняцце «свабода» процілегла паняццю «неабходнасць».
Асага-Ладзіджана
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Свабода
У этыцы «свабода» звязаная з наяўнасцю свабоднай волі чалавека. Свабода волі накладае на чалавека адказнасць і абавязвае ў заслугу яго слова і ўчынкі. Учынак лічыцца маральным толькі ў тым выпадку, калі ён здзяйсняецца свабоднай воляй, з'яўляецца вольным волевыяўленнем суб'екта. У гэтым сэнсе этыка накіраваная на ўсведамленне чалавекам сваёй волі і звязанай з ёй адказнасцю.
У праве свабода звязаная не проста з адказнасцю суб'екта за свае дзеі, якая разумее яго свабоду волі, але і з мерай адказнасці — ступені наяўнасці свядомасці або непрытомнасці ўчынку. Выпрацоўка гэтай меры адказнасці за дзею выклікана патрабаваннем справядлівасці, справядлівай адплаты — меры пакарання.
У праве — замацаваная ў канстытуцыі або іншым заканадаўчым акце магчымасць вызначаных паводзін чалавека (напрыклад, свабода слова, свабода веравызнання і г. д.). Катэгорыя «свабода» блізкая да паняцця «права» ў суб'ектыўным сэнсе, аднак апошняе мяркуе наяўнасць больш або меней выразнага юрыдычнага механізму для рэалізацыі і звычайна карэспандуючага абавязку дзяржавы або іншага суб'екта здзейсніць якое-небудзь дзеянне (напрыклад, падаць працу ў выпадку права на працу). Наадварот, юрыдычная свабода ня мае выразнага механізму рэалізацыі, ёй карэспандуе абавязак устрымлівацца ад здзяйснення якіх-небудзь парушаючых дадзеную свабоду дзеянняў.
Свабода — сродак для дасягнення мэты і сэнсу жыцця чалавека. У язычнікаў ідэалы свабоды паслужылі асновай стварэння дэмакратычнага грамадства, класічным прыкладам якога сталі Афіны ў Старажытнай Грэцыі. У апошнія стагоддзі да гэтых ідэалаў вярнулася і сучаснае грамадства.
Нігер
Нігер, Рэспубліка Нігер — унутрыкантынентальная дзяржава ў Заходняй Афрыцы, былая французская калонія, незалежнасць здабыла 3 жніўня 1960. Тэрыторыя — 1,267 млн км², падзеленая на 7 дэпартаментаў: Агадэс, Дыфа, Зіндэр, Марады, Тахуа, Доса, Цілаберы. Сталіца — Ніямей (больш 700 тыс. чал.). Насельніцтва — 13,9 млн чал. (дадзеныя ПРААН за 2005) якія прадстаўляюць больш 20 этнічных груп. Асноўныя народнасці: хауса, джэрма-сангаі, фульбэ, туарэгі, кануры. Амаль 80 % насельніцтва пражывае ў сельскай мясцовасці. Асноўная рэлігія (больш 90 % жыхароў) — іслам. Дзяржаўная мова — французская. Нацыянальнае свята — Дзень абвяшчэнні Рэспублікі (у складзе Французскай супольнасці), адзначаецца 18 снежня (1958). Грашовая адзінка — франк КФА (1 еўра = 656 фр. КФА).
Гісторыя
Гісторыя краіны прасочваецца з часоў неаліту, калі на прасторах Сахары існавалі Кіфійская і Тэнерыйская культуры. Караванны гандаль праз Сахару спрыяў узнікненню гарадоў. У сярэднявеччы розныя раёны Нігера ўваходзілі ў склад дзяржаў Сангай (VII—XVI стст.), Канем-Борну (IX—XIX стст.) і іншых, з пачатку XIX ст. Паўднёвы Нігер увайшоў у халіфат Сакота. У канцы XIX ст. тэрыторыя Нігера заваявана Францыяй: у 1904—1922 гг. «Ваенная тэрыторыя Нігер», з 1922 г. асобная калонія ў складзе Французскай Заходняй Афрыкі. Каланізацыя Нігера выклікала некалькі ўзброенных выступленняў, найбуйнейшае з іх — паўстанне туарэгаў у 1914—1917 гг. Пасля 2-й сусветнай вайны нацыянал-вызваленчы рух у Нігеры ўзначаліла Нігерская прагрэсіўная партыя (НПП, заснавана ў 1946 г.), якая складалася з прадстаўнікоў традыцыйных племянных вярхоў, інтэлігенцыі і чыноўнікаў. У 1946 г. Нігер атрымаў статус заморскага дэпартамента Францыі, у 1957 г. абвешчаны аўтаномнай рэспублікай у складзе Французскай супольнасці.
З 18 снежня 1960 г. Нігер — незалежная дзяржава на чале з лідарам НПП А.Дыёры. У Нігеры ўсталяваўся аднапартыйны рэжым, які падтрымліваў сувязі з Францыяй і спрыяў прыватнаму прапрымальніцтву. Незадаволенасць насельніцтва карупцыяй улад, іх няздольнасцю ліквідаваць вынікі моцнай засухі 1968—1974 гг. прывялі да ваеннага перавароту 15 красавіка 1974 г. Улада перайшла да Вышэйшага ваеннага савета (ВВС) на чале з палкоўнікам С.Кунчэ (1974—1987 гг.). У канцы 1980-х гг. новае кіраўніцтва ВВС на чале з А.Сайбу (1987—1993 гг.) пачало дэмакратызацыю палітычнага жыцця Нігера. У 1990 г. дазволена стварэнне палітычных партый, у снежні 1992 г. прынята дэмакратычная канстытуцыя. У сакавіку 1993 г. прэзідэнтам Нігера выбраны лідар партыі Дэмакратычны і сацыяльны канвент — «Рахама» М.Усман. Барацьба ў кіраўніцтве Нігера прывяла да ваеннага перавароту 27 студзеня 1996 г. Новая канстытуцыя 1996 г. значна пашырала паўнамоцтвы прэзідэнта, а ў ліпені 1996 г. прэзідэнтам Нігера выбраны лідар ваенных — І.Б.Майнасара. Пасля забойства Майнасары ў красавіку 1999 г. у выніку няўдалага дзяржаўнага перавароту новым прэзідэнтам Нігера ў лістападзе 1999 г. выбраны Т.Мамаду.
Унутраная палітыка
У адпаведнасці з канстытуцыяй, прынятай 9 жніўня 1999, у Нігеры ўстаноўлены паўпрэзідэнцкі рэжым, які прадугледжвае падзел улад паміж прэзідэнтам і прэм’ер-міністрам, кандыдатура якога высоўваецца парламенцкай большасцю. Прэзідэнт з’яўляецца кіраўніком дзяржавы, зацвярджае прэм’ер-міністра і членаў кабінета, вызначае іх функцыі. Ён таксама з’яўляецца Вярхоўным галоўнакамандуючым, валодае правам заканадаўчай ініцыятывы. У выніку выбараў, якія адбыліся 24 лістапада 1999 прэзідэнтам Нігеру стаў Мамаду Танджа, лідар «Нацыянальнага руху за грамадства развіцця» (МНСД), перавыбраны па выніках 2-га туру агульнанацыянальных выбараў 4 снежня 2004 на чарговы прэзідэнцкі тэрмін.
Вышэйшы заканадаўчы орган — аднапалатны парламент (Нацыянальны сход), абіраны на чатыры гады. Старшыня НС — Махаман Усман, лідар партыі «Сацыял-дэмакратычная канвенцыя» (СДС), захаваў за сабою гэты пост пасля парламенцкіх выбараў 4 снежня 2004, атрымаўшы на ўстаноўчым паседжанні сесіі 88 з 113 галасоў дэпутатаў.
Вышэйшы орган выканаўчай улады — урад. Прэм’ер-міністрам з чэрвеня 2007 з’яўляецца Сейні Умару.
Міністр замежных спраў і супрацоўніцтва — пані Айшату Міндауду Сулейман (з верасня 2001).
Вышэйшы орган судовай улады — Вярхоўны суд.
У Нігеры налічваецца больш 30 палітычных партый і аб’яднанняў, сярод якіх найболей значныя: партыі кіруючай кааліцыі — МНСД і СДС, а таксама «Аб’яднанне за дэмакратыю і прагрэс» (РДП) і «Нігерская партыя за дэмакратыю і сацыялізм» (ПНДС), якія ўваходзяць у «Кааліцыю дэмакратычных сіл» (СФД)
У краіне дзейнічае прафцэнтр «Нацыянальны саюз працаўнікоў Нігеру», моладзевая арганізацыя «Саюз нігерскіх навучэнцаў», шэраг жаночых аб’яднанняў і арганізацый рэлігійнага толку.
Эканоміка
Нігер у ліку найменш развітых краін свету. Па класіфікацыі ПРААН у 2007 займаў 174 месца (з 177). Прыбытак на душу насельніцтва складае меней 200 дол. ЗША на год. Больш 60 % насельніцтва находзяцца за мяжой беднаты з прыбыткам каля 100 дол. ЗША у год, з іх 1/3 — за мяжой абсалютнай беднаты. Каля 80 % дарослых з’яўляюцца непісьменнымі.
У 2007 рост ВУП склаў каля 4 % (3,2 % — у 2006), узровень інфляцыі — 0,3 %. Знешні доўг ацэньваецца прыкладна ў 2,0 млрд дол. ЗША.
Аснову эканомікі складае сельская гаспадарка (удзельная вага ў ВУП — 38 %). Сярэднегадавая вытворчасць зерневых — 2,7 млн т., арахісу — 110 тыс. т., цукровага трыснёга — 140 тыс. т. Пагалоўе буйнарагатага быдла — 2,2 млн галоваў, сярэдняга і дробнага — 11,0 млн галоваў, 400 тыс. вярблюдаў і 100 тыс. канёў.
Доля прамысловасці — 12 % ВУП. Галоўнай галіной з’яўляецца здабыча ўрана (каля 3 тыс. т. уранавага канцэнтрату ў год экспартуецца ў Францыю, Японію і Іспанію), вугля, жалеза, марганца. У краіне маюцца цэментавы завод, прадпрыемствы па вытворчасці будаўнічых матэрыялаў, а таксама па першаснай перапрацоўцы сельскагаспадарчай сыравіны.
Ва ўмовах цяжкага эканамічнага становішча ўрадам здзяйсняецца праграма экстраных мер па аздараўленні сітуацыі, праводзіцца палітыка строгай эканоміі. Дзяржбюджэт на 40 % і інвестыцыі на 80 % залежаць ад паступлення знешняй дапамогі.
Найболей актыўныя гандлёва-эканамічныя сувязі Нігер падтрымлівае з Францыяй, ФРГ, Японіяй, Нігерыяй і інш. суседнімі краінамі.
Літаратура
Англамоўная
Рыбакоўшчына
Рыбако́ўшчына (, Рыбаковщина) — вёска ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дзешчанскага сельсавета.
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Цепленскага сельсавета.
IC 4132
IC 4132 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Фінансы
Фінансы (ад сярэднявечна-лацінскага financia - наяўнасць, даход) — эканамічная катэгорыя, якая адлюстроўвае эканамічныя адносіны ў працэсе стварэння і размеркавання фондаў грашовых сродкаў. Паняцце фінансы можа ўключаць адзін з наступных сэнсаў:
Дзяржаўныя фінансы
Дзяржаўныя фінансы ўключаюць фінансавыя стасункі па фармаванню і выкарыстанню агульнадзяржаўных, адміністрацыйна-кіраўнічых адзінак, дзяржаўных прадпрыемстваў. Да дзяржаўных фінансаў адносяцца:
Карпарацыйныя фінансы
Карпарацыйныя фінансы абазначаюць сукупнасць фінансавых аперацый, якія ажыццяўляюцца прадпрыемствамі, па прыцягненню фінансавых рэсурсаў і іх эфектыўнаму выкарыстанню, уключаючы метады фінансавання, інвестыцыйных праектаў, кіравання ліквіднасцю, абароны ад рызык і інш.
Сяргей Уладзіміравіч Калішэвіч
Біяграфія
Нарадзіўся ў мястэчку Драгічын Кобрынскага павета Гродзенскай губерні (сучасны горад, адміністрацыйны цэнтр Драгічынскага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі) у сям’і настаўніка. У 1926 годзе скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію сельскай і лясной гаспадаркі. Да 1934 года працаваў навуковым супрацоўнікам, асістэнтам у Беларускім сельскагаспадарчым інстытуце. З 1934 года С. У. Калішэвіч у Беларускім дзяржаўным універсітэце на пасадзе асістэнта кафедры фізіялогіі раслін біялагічнага факультэта. У 1941 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Наблюдение над динамикой анатомической структуры и некоторыми цитологическими изменениями в процессе роста листа». Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. З 1945 года на пасадзе выконваючага абавязкі дацэнта кафедры, з 1947 года — дацэнт, у 1948—1952 гг. — дэкан біялагічнага факультэта БДУ, з 1960 года — загадчык кафедрай фізіялогіі і біяхіміі раслін.
Навуковая і грамадская дзейнасць
С. С. Калішэвічу належаць навуковы працы пытаннях марфалогіі і анатоміі пластыднага апарату раслін і накапленні ў іх пігментаў, па структуры і развіцці ў антагенезе фотасінтэзуючага апарату раслін, даследаванні па барацьбе з паляганнем сельскагаспадарчых культур і па мікраскапіі. Займаўся вывучэннем развіцця збожжавых культур на тарфяных глебах.
Быў членам Рускага батанічнага таварыства. Неаднаразова абіраўся старшынёй і членам камісій па выбарах, уваходзіў у склад прэзідыума Саюза вышэйшай школы, партыйных камітэтаў біялагічнага факультэта і ўніверсітэта.
Асноўныя працы:
Старакрупецкі сельсавет
Старакру́пецкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гомельскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Стары Крупец.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Добрушскага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Гомельскага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя перададзена ў склад новаўтворанага Крупецкага сельсавета Церахоўскага раёна.
Шылува
Шы́лува (Šiluva, Szydłowo) — мястэчка ў Літве, у гістарычнай вобласці Жамойці. Цэнтр сянюніі ў Расяйнейскім раёне Каўнаскага павета. Знаходзіцца за 20 км на поўнач ад Расяйнея. Насельніцтва — 635 чал. (2011).
Гісторыя
Шылува ўпершыню згадваецца ў крыніцах пад 1457 годам у сувязі з будаўніцтвам Касцёла Нараджэння Найсвяцейшай Дзевы Марыі і апосталаў Пятра і Барталамея вялікалітоўскім шляхцічам Пятром Гедыгольдавічам. Пазней мястэчка стала вядомым дзякуючы фэсту Нараджэння Найсвяцейшай Дзевы Марыі.
З прыходам Рэфармацыі ў XVI стагоддзі мноства жыхароў Шылувы навярнуліся ў кальвінізм, а касцёл быў разрабаваны і ўрэшце закрыты. Апошні пробашч, Ян Галубка, закапаў рэліквіі і дакументы побач з касцёлам.
У 1608 годзе дзецям, якія пасвілі авечак, аб’явілася Дзева Марыя, паказаўшы месца, дзе закапаныя дакументы. У 1622 годзе з іх дапамогай каталікі здолелі вярнуць сабе касцёл. На месцы аб’яўлення паўстаў драўляны касцёл і стаў ладзіцца фэст, а абраз Дабраславёнай Дзевы Марыі з Божым Дзіцём стаў лічыцца цудадзейным.
За расійскім часам ў Шылуве распаўсюджвалася літаратура, якую дастаўлялі кніганошы з Прусіі, таму расійскія ўлады забаранілі святкаванне фэсту. Яго адзначэнне ўзнавілася пасля атрымання Літвой незалежнасці ў 1918 годзе. Пасля далучэння Балтыкі да СССР у 1940 годзе савецкія ўлады спрабавалі забараніць традыцыю, аднак канчаткова не здолелі гэтага зрабіць. Напрыклад, у 1979 годзе падчас пілігрымкі КДБ перакрыла ўсе дарогі да Шылувы з прычыны нібыта эпідэміі свіной чумы.
Пасля аднаўлення незалежнасці Літвы ў 1990 годзе аднавіўся і старажытны фестываль у гонар Дзевы Марыі, на які збіраліся пілігрімы з розных кутоў краіны. У 1993 годзе падчас візіту ў Літву Папа Ян Павел II пабываў у пілігрымцы да касцёлу Дзевы Марыі ў Шылуве. На дзясятую гадавіну папскага візіту была адкрытая новая ўстанова для пілігрымаў і семінарыстаў пад назвай «Дом Яна Паўла II» (Jono Pauliaus II namai).
Нафтапрадукты
Нафтапраду́кты - сумясі вуглевадародаў, а таксама індывідуальныя хімічныя злучэнні, якія атрымліваюцца з нафты і нафтавых газаў. Да нафтапрадуктаў належаць розныя тыпы паліва (бензін, дызельнае паліва, газа і інш.), змазвальныя матэрыялы, электраізаляцыйныя асяроддзі, растваральнікі, нафтахімічная сыравіна. Нафтапрадукты атрымліваюцца ў выніку хімічнага працэсу - перагонкі нафты, ад якой пры розных тэмпературах адлучаюцца рэчывы (адгоны) ў парападобным стане. Перагонка нафты можа ажыццяўляцца, напрыклад, пры дапамозе рэктыфікацыйнай калоны.
Канчатковыя прадукты нафтаперапрацоўкі
Нафтаперапрацоўчыя заводы складаюць сумесі нафтапрадуктаў, дадаюць неабходныя прысадкі, забяспечваюць кароткачасовае захоўванне і падрыхтоўваюць іх да загрузкі на грузавікі, баржы, караблі і вагоны.
Падчас транспартавання нафтапрадуктаў на тару абавязкова павінны наляпляць папяровы цэтлік, дзе павінна быць змешчана інфармацыя пра найменне нафтапрадукта, яго марку, вытворцу, аб'ём, дату вырабу, нумар партыі. Таксама, калі прадукт прызначаны для продажу, павінна быць паказаны яго кошт і надпіс: "Вогненебяспечна", або "Яд". Нельга скарачаць найменне нафтапрадуктаў у этыкетках і дакументах.
Аналагічны цэтлік павінен быць на кожнай цыстэрне, дзе перавозяцца нафтапрадукты, які павінен быць нязмыўным. Таксама там павінны быць паказаны транспартная маркіроўка, маніпуляцыйныя знакі і маркіроўка, якая паведамляе пра небяспеку грузу.
Тара для пакавання нафтапрадуктаў павінна быць чыстай і прасушанай. Для глейкіх, хутказастывальных, мазепадобных і цвёрдых рэчываў яна павінна быць запоўнена на 100% ад аб'ёму. Для вадкіх - не больш 95%.
Цвёрдыя і мазепадобныя нафтапрадукты можна пакаваць у кардонныя навіўныя барабаны з поліэтыленавымі ўкладышамі. Астатнія варта пакаваць у металічную тару, драўляныя бочкі ці фанерныя барабаны, таксама з поліэтыленавымі ўкладышамі. Нафтапрадукты, якія прызначаны для побытавага ўжывання, неабходна пакаваць у металічную і палімерную тару (не больш 5 дм2), або шкляную (не больш 1 дм2). Металічная тара павінна быць з унутраным маслабензатрывалым і паратрывалым ахоўным пакрыццём, для пазбягання электрастатычнай напружанасці.
Тэмпература наліванай нафты не павінна перавышаць 30 °С. Тара павінна быць герметычна зачынена. Пасля запаўнення тару праціраюць. Тара з вадкімі нафтапрадуктамі павінна быць апламбавана.
Пасля транспартавання нафтапрадукты павінны быць цалкам зліты.
Захоўванне нафтапрадуктаў дазволена толькі ў металічных рэзервуарах з антыкаразійным пакрыццём. Нафты розных марак варта захоўваць у асобнай тары, каб пазбегнуць траплення ў іх атмасферных ападкаў і пылу.
NGC 1475
NGC 1475 — зорка ў сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Аляксандр Уладзіміравіч Каршакевіч
Аляксандр Уладзіміравіч Каршакевіч (нар., г. Ашмяны, Гродзенская вобласць) — беларускі гандбаліст, заслужаны майстар спорту СССР, чэмпіён XXIV Алімпіяды 1988 года ў Сеуле ў складзе зборнай СССР, срэбны прызёр XXII Алімпіяды 1980-га ў Маскве, уладальнік Кубка СССР 1980—1981 гадоў, чэмпіён СССР 1981, 1983—1984, 1987—1989 гадоў.
Біяграфія
З 1996 года да 2007 год ён з’яўляўся старшым трэнерам нацыянальнай каманды Беларусі ў гандболе, галоўным трэнерам нацыянальнай каманды ў гандболе. Быў трэнерам каманды «СКА Мінск».
Палітычныя погляды
Падпісаў адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля жорсткіх падаўленняў народных пратэстаў у 2020 годзе.
Салаўёўка
Назву Салаўёўка маюць:
Абляцыя (гляцыялогія)
Абляцыя (ад адыманне) у гляцыялогіі — памяншэнне масы ледавіка або снегавога покрыва ў выніку раставання, выпарэння, механічнага выдалення (ветравы знос снегу і лавіны; айсбергі, якія адколваюцца ад ледавікоў, і інш.).
Класіфікацыя
Адрозніваюць:
Асноўныя фактары: кліматычныя, унутранае цяпло Зямлі, цёплыя крыніцы, цеплыня ад трэння ледавіка аб ложа ці састаўныя яго часткі і інш.
На Беларусі абляцыя адбывалася ў антрапагенавым перыядзе на працягу зледзяненняў.
Моўчадзь
Назву Моўчадзь маюць:
IC 4133
IC 4133 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Фёдар Фёдаравіч Азміцель
Фёдар Фёдаравіч Азмі́цель (—) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, камандзір партызанскага атрада спецыяльнага прызначэння «Гром», які дзейнічаў на тэрыторыі Беларусі, старшы лейтэнант. Герой Савецкага Саюза (5.11.1944, пасмяротна).
Біяграфія
Ф. Ф. Азміцель нарадзіўся ў сяле Лінавіцкае Мартукскага раёна Акцюбінскай вобласці (Казахстан). Скончыў 8 класаў, настаўніцкія курсы ў Акцюбінску. Працаваў настаўнікам.
З 1938 г. на службе ў Пагранічных войсках НКУС СССР. Прымаў удзел у савецка-фінляндскай вайне 1939—1940 гг. У 1940 годзе накіраваны на вучобу ў Ленінградскае ваеннае вучылішча НКУС СССР (Нова-Пецергофскае ваеннае вучылішча ). Падчас Вялікай Айчыннай вайны удзельнічаў у баях на Паўночным фронце, пад Ленінградам і Масквой. У кастрычніку 1941 г. пераведзены ў Асобную мотастралковую брыгаду НКУС СССР. У студзені 1942 г. Ф. Ф. Азміцель накіраваны ў варожы тыл (праз «Віцебскія вароты») у якасці камандзіра партызанскага атрада асобага прызначэння «Грозны», які дзейнічаў у раёне Орша—Віцебск—Смаленск. Пасля вяртання на Вялікую Зямлю ўзначаліў новы партызанскі атрад асобага прызначэння «Гром», накіраваны ў маі 1943 г. у тыл ворага і увайшоўшы ў склад аператыўнай групы НКДБ СССР «Артур». Атрад выконваў разведвальную і дыверсійную работу на тэрыторыі Віцебскай, Мінскай абласцей і ў Мінску.
У чэрвені 1944 г. у час варожай блакады каля возера Палік (Мінская вобласць) старшы лейтэнант Ф. Ф. Азміцель камандаваў групай па прарыву блакады. 15 чэрвеня партызаны прарвалі 3 лініі абароны праціўніка і большая іх частка выйшла з блакады. Ф. Ф. Азміцель быў цяжка паранены і застаўся прыкрываць агнём адыход партызан. Калі скончыліся патроны, падарваў сябе і ворагаў звязкай гранат.
Пахаваны ў брацкай магіле ў вёсцы Макаўе Барысаўскага раёна Мінскай вобласці.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 5 лістапада 1944 г. Ф. Ф. Азміцелю пасмяротна прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.
Судзімонт Доргевіч
Судзімонт Доргевіч (1390-я  — пасля 1440 ) — літоўскі баярын, вялікі чашнік літоўскі (згадв. 1409), староста крэўскі (1433—1434).
Верагодна, стрыечны брат Радзівіла Осцікавіча. Служыў вял. кн. Вітаўту пры якім і ўзвысіўся. Падчас феадальнай вайны (1432—1437) прыхільнік Жыгімонта Кейстутавіча. За службу вял. князям атрымаў шэраг маёнткаў, бо́льшая частка якіх была вылучана са складу Лагойскага княства. Так, 15 жніўня 1434 Судзімонт атрымаў сёлы Хожава, Палачаны, Лучаны і двор над ракой Качутай (Лучаны і рака Качута не лакалізаваны). У 1440-х атрымаў таксама 22 сялянскія службы («человеков») са складу Аболецкай воласці.
На дакуменце 1434 захавалася пячатка Судзімонта з яго кляйном (геральдычным знакам).
Памяць
У 1998 годзе Смалявічам, упершыню згаданым каля 1448 года як уладанне Доргевіча, нададзены герб, у правым чырвоным полі якога выяўлены срэбны знак Судзімонта.
Карабы
Назву Карабы́ маюць:
NGC 1476
NGC 1476 (іншыя абазначэнні — ESO 249-24, MCG -7-9-1, AM 0350-444, IRAS03504-4440, PGC 14001) — спіральная галактыка (Sa) ў сузор’і Гадзіннік.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сянное
Сянно́е (, Сенное) — вёска ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дзешчанскага сельсавета.
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Цепленскага сельсавета.
Людміла Уладзіміраўна Марышчук
Людміла Уладзіміраўна Марышчук (нар. 19.01.1954, г., РСФСР) — псіхолаг, спецыяліст у галіне педагагічнай псіхалогіі,. Доктар псіхалагічных навук (1999, Расія; 2000, Беларусь), кандыдат педагагічных навук (1992), прафесар (2003).
Біяграфія
Нарадзілася ў сям'і псіхолага Уладзіміра Марышчука.
Скончыла Ленінградскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя А. І. Герцэна (спецыяльнасць «Замежныя мовы», кваліфікацыя «Настаўнік іспанскай і англійскай мовы», 1982), Нацыянальны інстытут адукацыі (Мінск; дактарантура, 1999).
Працавала ў Ленінградскім дзяржаўным педагагічным інстытуце імя А. І. Герцэна (з 1984), Нацыяльным інстытуце адукацыі (з 1995), Беларускім дзяржаўным універсітэце фізічнай культуры (з 2000), Беларускім дзяржаўным педагагічным універсітэце імя М. Танка (з 2004), філіяле Расійскага дзяржаўнага сацыяльнага ўніверсітэта ў г. Мінску (з 2009, кафедра тэорыі права, кіравання і псіхалогіі, прафесар).
Навуковая дзейнасць
Навуковыя інтарэсы: псіхалогія (агульная, развіцця, педагагічная, спорту); здольнасці; прафесійна-значныя якасці.
Літаратура
История психологии в Беларуси : учебное пособие / Л. А. Кандыбович. — Минск, 2008. — 294, [2] с. — Информация о Марищук Л. В.: с. 149, 211—212, 221.
Гіпація Александрыйская
Гіпація Александрыйская, таксама Іпація Александрыйская (Ὑπᾰτία ἡ Ἀλεξάνδρεῖα; 370(?) — ) — жанчына-вучоны грэчаскага паходжання, філосаф, матэматык, астраном, астролаг. Выкладала ў Александрыі; схаларх Александрыйскай школы неаплатанізму.
Біяграфія
Адукацыю Гіпація атрымала пад кіраўніцтвам свайго бацькі, Тэона Александрыйскага, які належаў да ліку вучоных Александрыйскай школы.
Каля 400 года Гіпація была запрошаная чытаць лекцыі ў Александрыйскай школе, дзе заняла адну з вядучых кафедраў — кафедру філасофіі. Выкладала філасофію Платона і Арыстоцеля; таксама выкладала матэматыку, займалася вылічэннем астранамічных табліц. Напісала каментары да сачыненняў Апалонія Пергскага і Дыяфанта Александрыйскага, якія да нас не дайшлі.
Смерць
Гіпація прымала ўдзел у Александрыйскай гарадской палітыцы, маючы ўплыў на кіраўніка горада, прэфекта Орэста. Гэта акалічнасць выклікала пастаянныя спрэчкі з біскупам Кірылам (пасля кананізаваным), таму хрысціянская абшчына лічыла Гіпацію вінаватай ва ўзнікла ў выніку смута. У 415 годзе група егіпецкіх хрысціян, прыхільнікаў епіскапа Кірылы, напала на Гіпацію і забіла яе.
Хрысціянскі гісторык Сакрат Схаластык віну ў смерці Гіпаціі ўскладае на «нейкага Пятра»:
Навуковы ўклад
Гіпація, як лічыцца, вынайшла або ўдасканаліла некаторыя навуковыя прылады: дыстылятар (прыбор для атрымання дыстыляванай вады), арэометра (прыбор для вымярэння шчыльнасці вадкасці), астралябію (інструмент для астранамічных вымярэнняў, удасканаліўшы астралабон Клаўдзія Пталамея) і планісферу (плоскую рухомую карту неба).
Многія работы, якія прыпісваюцца Гіпаціі, як лічыцца, напісаныя ў супрацоўніцтве з яе бацькам Тэонам. Найбольш вядомыя працы:
Марыя Іосіфаўна Ткачук
Марыя Іосіфаўна Ткачук (, Станіславаў, Польская Рэспубліка — ) — беларуская эканаміст, спецыяліст у галіне фінансаў, грашовага абарачэння і крэдыту. Доктар эканамічных навук (1974), прафесар.
Біяграфія
Нарадзілася ў кастрычніку 1924 года ў Станіслававе.
Скончыла Львоўскі фінансавы тэхнікум (1945), Маскоўскі фінансавы інстытут (1950; аспірантура, 1954; дактарантура, 1974). Працавала на Львоўскім абласным фінансавым аддзеле (з 1945), Львоўскім фінансавым тэхнікуме (з 1950), Беларускім дзяржаўным эканамічным універсітэце (1954—1996, прафесар кафедры фінансаў, да 1971 года і ў 1982—1987 гадах — загадчык кафедры), Варміньска-Мазурскім універсітэце (г. Ольштын, Польшча; з 1996, прафесар), Ольштынскай вышэйшай школе кіравання і інфарматыкі (Польшча; 2003—2006, прафесар).
Навуковыя інтарэсы: вывучэнне тэарэтычных і практычных асаблівасцей (узаемасувязей) у галіне фінансаў; аптымізацыя фінансавай дзейнасці прадпрыемстваў; дзяржаўны бюджет; падатковае заканадаўства.
Памерла 28 жніўня 2022 года.
Тэатр Беларусі
Беларускі тэатр — сукупнасць усіх праяў тэатральнага мастацтва на тэрыторыі сучаснай і гістарычнай Беларусі, а таксама з выкарыстаннем беларускай мовы падчас прадстаўлення.
Гісторыя тэатра ў Беларусі налічвае шмат стагоддзяў. Вытокі беларускага тэатральнага мастацтва — у старажытных народных святах, абрадах, рытуальных дзеяннях, карагодах, гульнях. Першымі прафесійнымі беларускімі акцёрамі былі скамарохі, якія выступалі ва ўсіх відах фальклорнага тэатра. У 16 стагоддзі узнік лялечны тэатр — батлейка. 3 XVII стагодддзя вядома народная драма, якая сінтэзавала ўсе формы народнага тэатра і атрымала пашырэнне ў наступныя стагоддзі. Унікальнай з’явай быў т.зв. «прыгонны тэатр», які складаўся з асабіста залежных ад феадалаў сялян.
Паступова складаецца Тэатр Вялікага Княства Літоўскага. У першай палове 18 стагоддзя пачалі дзейнасць прыватныя гарадскія і маёнткавыя тэатры, некаторыя з якіх (Нясвіжскі тэатр Радзівілаў, Шклоўскі тэатр Зорыча, тэатры ў Слуцку, Слоніме, Магілёве і інш.) дасягнулі прафесійнага ўзроўню. У сярэдзіне 19 стагоддзя рабіліся спробы стварыць беларускую прафесійную драматургію і нацыянальны тэатр (пастаноўка спектакля «Сялянка», 1852, у якім было сінтэзавана драматычнае, вакальнае і танцавальнае мастацтва). У пачатку 20 ст. шырокае распаўсюджанне атрымалі беларускія вечарынкі, якія садзейнічалі ўзнікненню першага прафесійнага тэатра ў Беларусі — Першай беларускай трупы І. Буйніцкага. Значны ўклад у развіццё тэатра ўнеслі створаныя ў 1917 годзе Першае беларускае таварыства драмы і камедыі і ў 1920 г. — Беларускі дзяржаўны тэатр (цяпер Нацыянальны акадэмічны тэатр імя Я. Купалы). Самабытнасцю вызначаўся вандроўны творчы калектыў, які ў 1920 быў створаны У. Галубком.
У 1926 годзе ў Мінску ў будынку былой Мінскай харальнай сінагогі быў адкрыты Беларускі дзяржаўны яўрэйскі тэатр. Яго першымі артыстамі сталі выпускнікі яўрэйскага сектара Беларускай драматычнай студыі ў Маскве. Дзяржаўны яўрэйскі тэатр быў закрыты ў 1949 годзе паводле загада Саўміна БССР, быдынак цяпер належыць Рускаму драматычнаму тэатру.
У 1920-я гады беларускі тэатр развіваўся ў рэчышчы палітыкі беларусізацыі. У 1933 годзе быў створаны Дзяржаўны тэатр оперы і балета Беларусі.
У 1930-я гады многія тэатральныя дзеячы падпалі пад рэпрэсіі, праследаванні, у 1937 годзе расфарміраваны Трэці беларускі тэатр. У той жа час узнікалі новыя калектывы ў абласных цэнтрах, а таксама калгасна-саўгасныя тэатры. У даваенны перыяд сярод найбольш удалых пастановак былі п’есы пра гістарычнае мінулае («Бацькаўшчына» К. Чорнага, «У пушчах Палесся» Я. Коласа і інш.) на тэмы фальклору («Несцерка» В. Вольскага), пастаноўкі класічнай драматургіі («Паўлінка» Я.Купалы, «Беспасажніца» А. Астроўскага, «Скупы» Мальера і інш.). Сапраўднай падзеяй стала пастаноўка сатырычнай камедыі К. Крапівы «Хто смяецца апошнім».
Пасля вайны пашырыліся стылявыя пошукі, аднаўлялася і ўзбагачалася вобразная палітра спектакляў. Дабратворны ўплыў на тэатральнае мастацтва аказала ў 1960—1990-я г. драматургія А. Макаёнка, У. Караткевіча, М. Матукоўскага, А. Петрашкевіча, А. Дударава і інш. Плённа працавалі майстры старэйшага пакалення (Г. Макарава, С. Станюта, З. Стома і інш.), прыйшло новае пакаленне таленавітых акцёраў (Г. Аўсяннікаў, Г. Гарбук, М. Захарэвіч, Л. Давідовіч і інш.) і рэжысёраў (І. Раеўскі, Б. Луцэнка, В. Мазынскі, М. Пінігін). У канцы 20 ст. атрымалі пашырэнне мастацкія пошукі, творчыя эксперыменты, узмацніліся авангардысцкія, постмадэрнісцкія тэндэнцыі ў тэатральным мастацтве.
Вывучэнне беларускага тэатра
У кастрычніку 1924 года беларускі драматург Францішак Аляхновіч выпусціў манаграфію «Беларускі тэатр», апублікаваную ў віленскім выдавецтве Беларускага грамадзянскага сабрання.
У манаграфіі аўтар паслядоўна аналізуе фальклорныя вытокі беларускага тэатральнага мастацтва, асэнсоўвае здабыткі школьнай драмы з яе інтэрмедыямі і батлейкі. Вялікае месца адводзіцца аналізу творчасці Вінцэнта Дуніна-Марцінкевіча, Арцёма Вярыгі-Дарэўскага, Г. Марцінкевіча, Ігната Буйніцкага, Янкі Купалы.
Заснавальнікам беларускай тэатразнаўчай школы з’яўляецца У. І. Няфёд, загадчык аддзелам тэатра Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору імя К. Крапівы. У. І. Няфёд імкнуўся да ўсебаковага і грунтоўнага даследавання праблем гісторыі, тэорыі і практыкі беларускага тэатральнага мастацтва. Супрацоўнікі аддзела тэатра вялі свае планавыя працы ў самых шырокіх напрамках. Паўз іх увагі не праходзілі тэмы сучаснай драматургіі, рэжысуры, тэатральна-дэкарацыйнага і акцёрскага майстэрства.
Асобнае месца сярод навуковых прац У. І. Няфёда і аддзела тэатра займае трохтомная «Гісторыя беларускага тэатра», выдадзеная ў 1980-я гады, падобнага фундаментальнага выдання не мае ні адна з краін колішняга СССР, апроч Расіі.
Бурла (рака)
Бурла (Бурла́) — рака, большай часткай у Алтайскім краі. Даўжыня 489 км, плошча басейна 12800 км². Працякае ў Кулундзінскай раўніне, пераважна па забалочанай пойме. Рэчышча большай часткай перарываецца, асабліва ў ніжнім цячэнні, ланцужком часткова перасохлых азёр; у шматводныя гады ўпадае ў бяссцёкавае возера Вялікі Ажбулат, у малаводныя заканчваецца ў возеры Вялікае Тапольнае. Сярэдні гадавы расход вышэй упадзення ў возера Вялікае Тапольнае каля 3 м³/сек. На плыткіх участках прамярзае. У азёрах — рыбалоўства і рыбаразвядзенне.
Селішчанскі сельсавет (Церахоўскі раён)
Се́лішчанскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Церахоўскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — пасёлак Селішча 2.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Добрушскага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Церахоўскага раёна. 30 снежня 1927 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Кармянскага сельсавета.
П’евэ-Фісірага
П'евэ-Фісірага (Pieve Fissiraga) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лодзі.
Насельніцтва складае 1302 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 109 чал./км². Займае плошчу 12 км². Паштовы індэкс — 26854. Тэлефонны код — 0371.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Урбановіч
Урбановіч — беларускае прозвішча.
Фоглер
Гармата мацавалася на стацыянарным (козлы, да якіх руля прымацоўвалася за свае колцы) або на простым двухколавым лафеце з заднім упорам (часам, лафет меў дугавы механізм вертыкальнага навядзення) і канструктыўна складалася з рулі, адкрытай з абодвух канцоў, і зменнай, адкрытай з аднаго канца зараднай каморы, якая перад стрэлам устаўлялася ў рулю ззаду і замацоўвалася, напрыклад, клінам і ўпорам. Наяўнасць дзвюх або болей камораў дазваляла весці параўнальна часты і бесперапынны агонь (30 стрэлаў за дзень у фоглерах 1-й пал. 15 ст. ). Цела гарматы выконвалася з каванага жалеза, паводле гарматнай тэхналогіі 15 ст., што паніжала эфектыўнасць канструкцыі — з-за страт парахавых газаў праз шчыліны між недакладна дапасаванымі каморай і руляй. мог быць стацыянарным або двухколавым.
Фландрыя
Фла́ндрыя (Vlaanderen, МФА : ; Flandre, прыметнік — фламандскі, этнахаронім — фламандцы):
Дніпроўскі дзяржаўны аграрна-эканамічны ўніверсітэт
Гісторыя
Заснаваны 11 верасня 1922 года па рашэнні Упраўлення адукацыяй УССР на базе кафедры заатэхнікі Кіеўскага політэхнічнага інстытута як Кіеўскі ветэрынарна-заатэхнічны інстытут. Складаўся першапачаткова з ветэрынарнага і заатэхнічнага факультэтаў. У 1930 годзе на базе заатэхнічнага факультэта быў створаны Кіеўскі заатэхнічны інстытут, які пастановай Саўнаркама УССР ад 19 красавіка 1934 года быў перабазаваны ў Днепрапятроўск. 14 мая 1991 года Інстытут быў перайменаваны ў Днепрапятроўскі дзяржаўны аграрны ўніверсітэт. У 1995 годзе быў адкрыты інстытут паслядыпломнай адукацыі, а з 1996 года функцыянуе магістратура. У 2014 годзе аграрны універсітэт перайменавалі на аграрна-эканамічны.
Пярну (рака)
Пя́рну (Pärnu jõgi) — рака ў Эстоніі.
Даўжыня ракі 144 км, плошча вадазбору 6910 км². Сярэдні расход вады ў ніжнім цячэнні 48,2 м³/с. Упадае ў Пярнускі заліў Рыжскага заліва Балтыйскага мора. На рацэ гарады Цюры, Сіндзі, у вусці — Пярну. Прытокі: Навесці, Саўга.
Гідраграфія
Жыўленне змяшанае, у вярхоўях з перавагай падземнага, у нізоўях — дажджавое. Сярэдні расход вады за 26 км ад вусця 48,2 м³/сек. Замярзае не штогод (звычайна ў сярэдзіне снежня, раскрываецца ў канцы сакавіка). У прывусцевай частцы суднаходная. На Пярну маецца 11 плацін і малых ГЭС.
Паліна Пятроўна Смолава
Біяграфія
Паліна Смолава нарадзілася 3 верасня 1980 года ў Мінску. Яе кар'ера пачалася з удзелу ў дзіцячых фальклорных калектывах. Паліна спявала ў дзіцячым фальклорным тэатры «Госціца», у ансамблі беларускай народнай песні «Жавараначкі». Спявачка скончыла музычную школу па класе фартэпіяна, музычнае вучылішча імя Глінкі, аддзяленне сольнага народнага спеву Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта культуры і мастацтваў. Была кіраўніцай дзіцячага ансамбля беларускай народнай песні «Цернічка». Артыстка Моладзевага тэатра эстрады, салістка аркестра ГУУС Мінгарвыканкама. Мае званне прапаршчыка.
Летам 2005 года Паліна Смолава заваявала Гран-пры на конкурсе маладых выканаўцаў міжнароднага фестываля «Славянскі базар 2005»
У 2006 брала актыўны ўдзел у агітацыйнай кампаніі Аляксандра Лукашэнкі на прэзідэнцкіх выбарах, выступаючы на канцэртах «За Беларусь!».
У ліпені 2007 займае чацвёртае месца на конкурсе «Новая волна» у Юрмале.
У 2008 і 2012 гадах становіцца фіналісткай расійскага адбора на Еўрабачанне.
З 2011 года Паліна Смолава пачынае самастойную дзейнасць, у тым ліку піша ўсе песні. Вынікам гэтай працы стаў чацвёрты ў яе дыскаграфіі і першы аўтарскі альбом «С чистого листа...» (2013).
Асабістае жыццё
У 2008 годзе пераязджае да мужа ў Маскву. Мае дачку Руслану.
Дасягненні і ўзнагароды
У 2005 годзе атрымала ганаровае званне «Мінчанка года». Па выніках галасавання «Тэлепартацыі-2005» (Першай музычнай прэміі рэспублікі) Паліна Смолава названа «Экспрэсіяй года».
Выступ на Еўрабачанні
10 лютага 2006 года былі названыя імёны трох фіналістаў рэспуліканскага адборачнага туру міжнароднага конкурсу песні «Еўрабачанне-2006». Імі сталі Паліна Смолава з песняй «Мама», Алена Грышанава з кампазіцыяй «You Can't Stop This Dance» і гурт «Лявоны» з песняй «Come back». Фінал беларускага туру «Еўрабачання-2006» прайшоў 24 лютага 2006 года. У гэты дзень журы вызначыла афіцыйнага прадстаўніка ад Беларусі на песенным форуме. На «Еўрабачанні-2006» выступіла Паліна Смолава. Песня, з якой яна выступала, была напісана спецыяльна для еўрапейскага конкурсу кампазітарам Сяргеем Сухамліным і паэтам Андрэем Касцюгавым. Суправаджаў выступ Паліны танцавальны балет Сяргея Епіхава. Конкурсныя строі для артысткі распрацаваў беларускі дызайнер Іван Айплатаў.
Смолава не прайшла ў фінал Еўрабачання, заняўшы 22 месца з 23.
Ігар Аляксандравіч Мезенцаў
Займаецца папулярызацыяй Украіны на сусветнай гастранамічнай арэне. Аўтар вядомага кулінарнага праекта «Топот».
Біяграфія
Дзядька Мезенцава быў кухарам на кораблі. Яго прыклад натхніў Ігара ў выбары прафесіі.
Мезенцаў скончыў Харкаўскі гандлёва-эканамічны каледж і Харкаўскі гандлёва-эканамічны інстытут Кіеўскага нацыянальнага гандлёва-эканамічнага ўніверсітэта.
Падчас службы ў арміі працаваў кухарам у афіцэрскай сталовай.
Праходзіў навучанне ў Баскскім кулінарным цэнтры (Сан-Себасцьян, Іспанія).
Мезенцаў працаваў у Якіторыі, быў брэнд-шэфам сеткі бургерных — сям’і рэстаранаў Farsch, быў шэф-кухарам у гарадскім кафэ «Хорёк», шэф-кухарам найлепшага бара Украіны за версіяй СІЛЬ (2019) Benedict daily bar.
У 2017 годзе, працуючы ў рэстаране Farsh, прымаў удзел у праекце «13 Chefs».
У тым жа годзе стварыў супольны праект з food-фатографам Дзмітрыяе Бахтам «Ежа будучыні» пра ўсвядомленае спажыванне прадуктаў.
Ігар Мезенцаў з’яўляецца членам журы Нацыянальнай рэстараннай прэміі СІЛЬ, спікерам міжнароднага саміту шэф-кухараў Creative Chefs Summit, спікерам гастранамічнай праграмы IKRA Talks, амбасадарам Ukrainian Gastro Show.
У 2019 годзе Ігар Мезенцаў разам з Ганнай Смаляковай і Дзмітрыем Бахтам стварыў праект «Топот», у межах якога на працягу пяці дзён 10 кухараў, жывучы ва ўмовах дзікай прыроды, маюць прыгатаваць стравы з інгрэдыентаў, знойдзеных у дадзенай мясцовасці, і пяці звычайных інгрэдыентаў, не выкарыстоўваючы сучаснае абсталяванне. Пазней быў запушчаны праект «Топот під водою», у якім акцэнт рабіўся на інгрэдыенты, вылаўленыя з вады. Створаныя падчас праекта рэцэпты ўвайшлі ў 2 кнігі.
У 2020 годзе «Топот» Мезенцава у супрацоўніцтве з «Крамай традыцый» у рамках удзелу ў супольнасці Slow Food стварылі праект, які дэманстраваў выкарыстанне лакальных прадуктаў прафесійнымі кухарамі.
У студзені 2020 года прымаў удзел у дабрачынным мерапрыемстве «Дабрачынны падвячорак» — бясплатным калядным абедзе для 1000 людзей старэйшага ўзросту