cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дэрэк Уолкат
{{Пісьменнік {{!}} {{Ордэн Заслуг, Ямайка}}{{Ордэн Брытанскай імперыі|грамадзянскі|OBE}} }} Дэрэк Элтан Уолкат (Derek Alton Walcott; 23 студзеня 1930, Кастры, Сент-Люсія —, Сент-Люсія) — паэт і драматург, ураджэнец Сент-Люсіі. Пісаў на англійскай мове. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры (1992) «за яскравую паэтычную творчасць, якая поўніцца гістарызмам і з’яўляецца вынікам адданасці культуры ва ўсёй яе разнастайнасці.»
Верш Уолката «Змяя» на беларускую мову пераклаў Сяргей Прылуцкі.
Фагот (страва)
Згадваецца ўпершыню ў друкаваных крыніцах у Оксфардскім слоўніку англійскай мовы ў 1851 годзе, паводле Томаса Мейхью, як страва ў тагачасным Лондане, хоць гэта болей нагадвала кальцонэ ці пасту з вонкавай абалонкай з сальніка і з начынкай з субпрадуктаў свініны.
Гісторыя
Страва набыла найбольшую папулярнасць у Вялікабрытаніі падчас Другой сусветнай вайны, але стала меней папулярнай у апошнія гады. Фаготы звычайна гатуюць у хатніх умовах,таксама іх можна знайсці ў традыцыйных мясных крамах і на рынку, хоць вялікія супермаркеты звычайна забяспечваюць фаготамі маркі 'Mr Brains'.
Самы вядомы камерцыйны брэнд, прадукцыю якога можна набыць у Брытаніі, — Mr Brain's Faggots (замарожаныя фаготы з печані і цыбулі ў выглядзе тэфтэлей з соусам). Яны істотна адрозніваюцца ад традыцыйных фаготаў, якія маюць больш грубую тэкстуру і ўтрымліваюць значна менш вады.
Папулярнай стравай з'яўляецца "Faggots and Peas" (Фаготы і гарох). Распаўсюджана ў раёне Black Country у Уэст-Мідлэндс, асабліва з 18-га стагоддзя з пачаткам індустрыялізацыі. У сенняшні час часта можна ўбачыць невялікія мясныя крамы, якія прадаюць па таннай цане фаготы, прыгатаваныя па ўласных (часам тайных) рэцэптах.
Мэлвіл Купер
Мэлвіл Купер (Melville Cooper; 15 кастрычніка 1896, Бірмінгем, Уорыкшыр, Англія, Вялікабрытанія —  13 сакавіка 1973, Лос-Анджэлес, Каліфорнія, ЗША) — англійскі акцёр тэатра, кіно і тэлебачання, найбольш вядомы дзякуючы ролям шэрыфа Нотынгемскага ў «Прыгоды Робін Гуда» (1938) і містара Колінза ў «Пыха і перадузятасць» (1940).
Боб Дылан
Боб Дылан (Bob Dylan), пры нараджэнні Роберт Ален Цымерман (Robert Allen Zimmerman; нар., Дулут, Мінесота) — амерыканскі аўтар-выканаўца песень, паэт, мастак, кінаакцёр. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры (2016) «за стварэнне новай паэтычнай выразнасці ў рамках амерыканскай песеннай традыцыі».
Роберт Ален нарадзіўся ў бальніцы Святой Марыі 24 мая 1941 года ў Дулуце ў яўрэйскай сям'і. Бабуля і дзядуля Дылана па бацькоўскай лініі, Ганна Кіргіз і Зігман Цымерман, эмігравалі з Адэсы ў ЗША пасля яўрэйскіх пагромаў 1905 года. Ягоныя бабуля і дзядуля па матчынай лініі, Флорэнс і Бэн Стоўн, былі літоўскімі яўрэямі, што прыбылі да ЗША ў 1902 годзе.
Адзін з вядучых прадстаўнікоў руху фолксінгераў у ЗША ў 1960-я г. Спачатку выконваў балады і песні ў традыцыях музыкі кантры (у т.л. «песень пратэсту»), а з 1970-х г. — нярэдка ў стылі рок-музыкі.
Многія яго песні, такія як «Blowin 'in the Wind» і «The Times They Are a-Changin'», сталі гімнамі для руху грамадзянскіх правоў і антываеннага руху ў ЗША. Яго творчасць паспрыяла сціранню межаў паміж узвышанай і вульгарнай культурамі.
На беларускую мову асобныя песні пераклалі Ян Максімюк, Сяржук Сокалаў-Воюш, Андрэй Хадановіч, Макс Шчур, Раман Яраш.
Кулёўцы
Кулёўцы (, Кулёвцы) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Адэльскага сельсавета.
Да 21 жніўня 1989 года вёска ўваходзіла ў склад Каробчыцкага сельсавета, да 20 верасня 2002 года — у склад Баранавіцкага сельсавета.
Salix arbuscula
Salix arbuscula — кустарнікавая расліна, від роду сямейства. Распаўсюджана ў Азіі і Еўропе — Фінляндыі, Нарвегіі, Швецыі, Вялікабрытаніі і Расіі.
Батанічнае апісанне
Вышыня расліны 20-120 см. Парасткі звісаюць, разгалінаваныя. Лісце дробнае, авальнай формы, уверсе завостранае, бліскучае, даўжыня 1,5-6 см, 7-12 пар бакавых жылак; зверху цёмна-зялёнага колеру, знізу шызаватае або зялёнае. Прылісткі альбо вельмі дрэнна развіты (маюцца толькі іх рудыменты), альбо наогул адсутнічаюць. Максімальная даўжыня прылістнікаў 1 мм, форма яйкападобная. Кветкі размешчаны на ножцы, у аснаванні якой маецца некалькі лісткоў. Развіваюцца ў красавіку і маі, маюць залаціста-жоўты колер. Каробачкі дасягаюць у даўжыню 4-7 мм. Нектарнік 1, даўгаватай формы. Тычынак 2, пурпурна-жоўты, даўжыня 4 мм, ніткі кароткія і свабодныя. За год расліна вырастае на 30 см.
Экалогія і прымяненне
Salix arbuscula — гэта зімаўстойлівае расліна, расце ў тундры і лесатундры. Добры меданос. Кожны год патрабуюць абрэзкі пасля цвіцення. Гэтыя расліны выкарыстоўваюць у адзіночных ці групавых насаджэннях, звычайна паблізу вадаёмаў або ў кветніках, званых «альпійскай горкай». У кары змяшчаецца 8-9 % танінаў.
Класіфікацыя
Від Salix arbuscula уваходзіць у род сямейства  парадку.
Якаўліўка (Ясынувацкі раён)
Якаўліўка (Яковлівка) — вёска ва Украіне, у Ясынувацкім раёне Данецкай вобласці. Кантралюецца непрызнанай Данецкай Народнай Рэспублікай. У вёсцы жыве 969 чалавек.
Геаграфія
Вёска знаходзіцца на правым беразе ракі Кальміўс. На паўночны захад ад населенага пункта праходзіць лінія размежавання сіл на Данбасе.
Насельніцтва
Насельніцтва паводле перапісу 2001 года — 969 чалавек.
Агульныя звесткі
Код КААТЛУ — 1425587607. Тэлефонны код — 6236.
Лорыя
Насельніцтва складае 8913 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 338 чал./км². Займае плошчу 23 км². Паштовы індэкс — 31037. Тэлефонны код — 0423.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Bartolomeo.
Кім Чэн Ын
Кім Чэн Ын (кар. 김정은;, 1983 або 1984, , КНДР) — паўночнакарэйскі палітычны дзеяч. Трэці сын Кім Чэн Іра.
Біяграфія
Нарадзіўся 8 студзеня 1982—1984 гг (дакладная дата не вядомая) у сям’і лідара КНДР Кім Чэн Іра і яго трэцяй жонкі, былой актрысы Да Эн Хі, малодшы сын. Варта адзначыць, што дадзеная інфармацыя не пацверджана ні адной з паўночнакарэйскіх крыніц, такім чынам, давяраць ёй можна з вядомай доляй сумневу.
Як сцвярджае разведка Паўднёвай Карэі, Кім Чэн Ын скончыў міжнародную акадэмію ў Берне, Швейцарыя (англ.: The International School of Berne, камуна Муры-Берн). З 2002 года ў індывідуальным парадку вучыўся ў ваенным Універсітэце імя Кім Ір Сена ў КНДР.
Вышэйшы кіраўнік КНДР з 29 снежня 2011 года. У чэрвені 2016 года, калі шляхам унясення паправак у Канстытуцыю быў створаны Дзяржаўны савет КНДР як вышэйшы кіруючы органа краіны, Кім Чэн Ына выбралі яго кіраўніком. 11 красавіка 2019 года Кім Чэн Ын перавыбраны на пасаду старшыні Дзяржаўнага савета КНДР. Перавыбіранне паўночнакарэйскага лідара адбылося на першай сесіі ВНС 14-га склікання ў Пхеньяне.
Стаў першым лідарам КНДР, які наведаў Рэспубліку Карэя з 1953 года. Яго сустрэча з Прэзідэнтам Рэспублікі Карэя Мун Чжэ Інам адбылася ў пагранічным пункце Пханмунджом 27 красавіка 2018 года. Падчас саміту быў выказаны намер падпісаць мірную дамову па выніках вайны 1953 года і пазбавіць Карэйскі паўвостраў ад ядзернай зброі.
Жонка — Лі Соль Чжу (리설주)
Гаміліі Грыгорыя Багаслова
Гаміліі Грыгорыя Багаслова (Grec. 510) — ілюмінаваны рукапіс Гаміліі Грыгорыя Багаслова, створаны ў 879—882 гг., захоўваецца ў Парыжскай нацыянальнай бібліятэцы. Манускрыпт складаецца з 465 лістоў, з якіх больш за сорак ілюстраваныя. Усяго ў рукапісу больш за 200 ілюстрацый.
Лічыцца, што кніга была створана для імператара Васілія Македаняніна і знаходзілася ў яго валоданні, пацверджаннем гэтага з'яўляюцца малюнкі Васілія і яго сямейства ў рукапісе, хутчэй за ўсё створаныя царскімі мініяцюрыстамі. У мініяцюрах рукапісу незвычайна развіта тэхніка малюнкаў, дзіўнае мастацтва ў размеркаванні святла-ценю, бляск фарбаў, раскоша касцюмаў і дэталяў.
Рукапіс датавалі наступным чынам. На адной з старонак намаляваныя: Прарок Ілья, імператар Васілій, архангел Гаўрыіл. Адсюль зрабілі выснову, што рукапіс быў створаны пры імператары Васіліі і належаў яму. На іншай старонцы намаляваныя: жонка Васілія — Еўдакія Інгерына і яго дзеці — Леў VI, Аляксандр. Адсутнічае старэйшы сын Васіля — Канстанцін, які памёр 3 верасня 879 года, але прысутнічае жонка Васіля — Еўдакія Інгерына, якая памерла ў 882 годзе. Далей зрабілі выснову, што кніга створана паміж 879 і 882 гадамі.
Рукапіс належаў бібліятэцы кардынала (памёр 1550 годзе), нядоўгі час знаходзіўся ў П'ера Строцы (памёр у 1558 годзе), пасля чаго перайшоў у рукі да Кацярыны Медычы, каб увайсці ў Каралеўскую бібліятэку; з 1599 года манускрыпт захоўваецца ў Нацыянальнай бібліятэцы Францыі — дакумент «Grec 510».
Cmp
cmp — параўноўвае два файлы, і калі яны адрозніваюцца, паведамляе аб першым байце і радку, дзе было выяўлена адрозненне.
Уваходзіць у пакет GNU diffutils.
Сінтаксіс каманды
Каманды прымае параметры ў наступным выглядзе:
cmp OPTIONS... FROM-FILE [TO-FILE]
Імя файла «-» пазначае стандартны ўвод. «cmp» таксама выкарыстоўвае стандартны ўвод, калі адзін з файлаў не пазначаны.
Выходны статус 0 адзначае, што адрозненняў не знойдзена, 1 — знойдзена, 2 — выяўлена памылка.
Максім Львовіч Выдрын
Максім (Маісей) Львовіч Выдрын (,, паводле іншых звестак, г.    — ) — беларускі вучоны ў галіне акушэрства і гінекалогіі. Доктар медыцынскіх навук, прафесар (1923). Заслужаны дзеяч навукі БССР (1938). Заснавальнік і кіраўнік першай у Беларусі кафедры акушэрства і гінекалогіі.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Бежыцы, у інтэлігентнай сям’і.
Сярэднюю адукацыю атрымаў у Бежыцкай прагімназіі і 5-й гімназіі Масквы. У 1892 г. паступіў на медыцынскі факультэт Маскоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта. У сувязі з цяжкімі ўмовамі жыцця і цяжкім матэрыяльным становішчам сродкі для існавання ён вымушаны быў зарабляць урокамі.
У 1897 годзе М. Л. Выдрын скончыў вучобу ва ўніверсітэце і пачаў працаваць ардынатарам хірургічнага аддзялення пад кіраўніцтвам вядомага гінеколага — хірурга прафесара Л. М. Варнека. Тут ён працаваў да 1905 г. і адначасова — у радзільным аддзяленні Галіцынскай бальніцы. У 1905 г. Максім Львовіч здаў экзамен у Маскоўскім дзяржаўным універсітэце на званне лекара-акушэра. У маі 1905 г. быў прызваны ў армію (вайна з Японіяй) і служыў ардынатарам перасоўнага шпіталя 2-й усходнесібірскай стралковай дывізіі ў Маньчжурыі. Пасля вяртання з вайны да 1910 г. Максім Львовіч працаваў ардынатарам хірургічнага аддзялення (у 1907 г. яно было пераўтворана ў гінекалагічнае аддзяленне) 1-й Градскай бальніцы імя М. І. Пірагова.
Навуковая дзейнасць
Працы па даследаванні і лячэнні, , фіброме, раку маткі. Аўтар падручнікаў па акушэрстве і гінекалогіі.
Навуковыя працы прафесара М. Л. Выдрына прысвечаны хірургічнаму лячэнню выварату маткі пры родах, выпадзення маткі, прабадзення маткі пры выскрабанні, а таксама хірургічнаму і рэнтгенаўскім лячэнню фібромы і рака маткі. Шмат увагі ў сваіх навуковых даследаваннях ён надаваў барацьбе з пасляродавымі захворваннямі. У мэтах зніжэння колькасці пасляродавых сэптычных захворванняў актыўна прапагандаваў інструментальнае, а не ручное абследаванне паражніны маткі пасля родаў (1941, 1948).
Ён апублікаваў больш за 40 навуковых прац, у ліку якіх першыя фундаментальныя падручнікі на беларускай мове: «Гінекалогія. Падручык для студэнтаў мэдычнага iстытута»(19ЗЗ), «Падручык па акушэрству» (19З6); напісаў шэраг артыкулаў для Медыцынскай савецкай энцыклапедыі. На рускай мове выдадзены падручнікі па акушэрстве ў 19З8 г. і 1947 г. Пад яго кіраўніцтвам выкананы і абаронены 20 доктарскіх і кандыдацкіх дысертацый.
Узнагароды
Дзейнасць Максіма Львовіча высока ацэненая дзяржавай: яму прысвоена ганаровае званне «Заслужаны дзеяч навукі БССР» (19З8), ён узнагароджаны ордэнам Леніна (1945), двума ордэнамі Працоўнага Чырвонага Сцяга, медалём «За доблесную працу ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», а таксама Ганаровымі граматамі Саўнаркама БССР (19З0), Вярхоўнага Савета БССР (1944 г.) і іншымі.
Святое (возера, Расонскі раён)
Свято́е — возера ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, за 30 км на паўночны ўсход ад горада Полацк, за 3 км на паўночны ўсход ад вёскі Шчаперня Полацкага раёна, у басейне ракі Дрыса.
Вакол возера забалочаная пойма, на поўдні — лес.
Сакольнікі (археалагічны помнік)
Сакольнікі — археалагічны помнік: курганны могільнік IX—XIII стст. за 1 км на паўднёвы ўсход ад в. Сакольнікі (Віцебскі раён, Віцебская вобласць), паміж пагоркамі, ва ўрочышчы Кахоўка (былы маёнтак).
У 1891 годзе курганны могільнік даследаваў Е. Р. Раманаў.
NGC 4221
NGC 4221 (іншыя абазначэнні — UGC 7288, MCG 11-15-40, ZWG 315.29, PGC 39266) — галактыка ў сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Кудабішке
Куда́бішке (Kudabiškė) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Дзіджасаліскай сянюніі. Размешчана на ўсходзе раёна.
Андрэй Анатолевіч Мяцельскі
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і служачых. У 1984 годзе скончыў гістарычны факультэт Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы. З 1987 па 1990 гады навучаўся ў аспірантуры Інстытута гісторыі АН БССР. Працаваў настаўнікам гісторыі ў Ярэміцкай СШ Карэліцкага раёна і ў СШ № 20 г. Бабруйска. У 1992 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю «Города белорусского Посожья X—XIII вв.» (навуковы кіраўнік — прафесар П. Ф. Лысенка). Доктарская дысертацыя на тэму «Мсціслаўская воласць, княства і ваяводства: адміністрацыйна-тэрытарыяльнае, гаспадарчае і канфесійнае развіццё ў XI-XVIII стст.» абаронена 17 кастрычніка 2018 г.
Навуковыя інтарэсы
Археалогія і гісторыя сярэднявечча, гістарычная геаграфія. Найбольшы ўплыў на фарміраванне гістарычнага светапогляду аказалі Л. В. Аляксееў і М. А. Ткачоў.
Хадэрслеў (камуна)
Хадэрслеў (Haderslev Kommune) — дацкая камуна ў складзе вобласці Паўднёвая Данія. Плошча — 812,64 км², што складае 1,89 % ад плошчы Даніі без Грэнландыі і Фарэрскіх астравоў. Колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2008 года — 56414 чел. (мужчыны — 28116, жанчыны — 28298; іншаземныя грамадзяне — 2152).
Эмілія Іванаўна Шумілава
Эмілія Іванаўна Шумілава (, Яраслаўль, Расія — ) — беларускі артыстка балета, балетазнавец. Кандыдат мастацтвазнаўства (1967), прафесар.
Біяграфія
Скончыла Маскоўскае харэаграфічнае вучылішча (1947), Дзяржаўны інстытут тэатральнага мастацтва імя А. В. Луначарскага (1954), Акадэмію грамадскіх навук пры ЦК КПСС (аспірантура, 1967). Працавала ў Новасібірскім тэатре оперы і балета (з 1947, артыстка балета), адначасова Новасібірскам харэаграфічнам вучылішчы (1957—1963, дырэктар і мастацкі кіраўнік), Новасібірскам абласном упраўленні культуры (1963—1964, намеснік начальніка ўпраўлення), Міністэрстве культуры РСФСР (1967—1971, начальнік метадычнага аддзела), Інстытуце гісторыі мастацтваў (г. Масква, 1971—1975, старшы навуковы супрацоўнік), Мінскім інстытуце культуры (з 1975, кафедра рэжысуры масавых свят, у 1982—1993 — загадчык кафедры), Дзяржаўная акадэмія славянскай культуры (г. Масква, з 1993, прафесар).
Навуковыя інтарэсы: праблемы балетнага тэатра; нацыянальнае ў мастацкай культуры, харэаграфічнай фалькларыстыцы; музычна-харэаграфічнае выхаванне дзяцей і моладзі.
Крк
Крк можа значыць:
Ясынувацкі раён
Ясынува́цкі раён (Ясинува́тський район) — адміністрацыйная адзінка ў цэнтры Данецкай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — горад Ясынувата.
Фёдар Піліпавіч Конюхаў
Фёдар Піліпавіч Конюхаў (, Фёдор Филиппович Конюхов; нар., сяло Чкалава, Запарожская вобласць, Украінская ССР) — расійскі падарожнік, пісьменнік, мастак, святар Украінскай праваслаўнай царквы (Маскоўскага патрыярхата).
Скончыў гарадское прафесійна-тэхнічнае вучылішча № 15 г. Бабруйска Магілёўскай вобласці (рэзчык-інкрустатар), Адэскае мараходнае вучылішча (штурман-навігатар) і Санкт-Пецярбургскую духоўную семінарыю.
…Я прыехаў у Бабруйск і падумаў, што калі мне спадабаецца, застануся. Вось і застаўся вучыцца. Я любіў хадзіць пісаць эцюды — палі, лясы. Ныралі мы ў раку Бярэзіну і даставалі адтуль мораны дуб для разьбы. Ад Бабруйска засталіся толькі светлыя ўспаміны. Прыязджаў туды ў 2009 годзе, мне там зрабілі праваслаўны крыж, які мы ўсталявалі на мыс Горн. Я забіраў яго з вучэльні. Не быў там 30 гадоў. Але зайшоў, і нічога не змянілася! Як быццам і не выязджаў. Карціны мае там, разьба, усё, што я рабіў.
Здзейсніў 5 кругасветных плаванняў, 17 падарожжаў праз Атлантычны акіян (адзін раз на веславой лодцы), плаванне праз Ціхі акіян на веславой лодцы ў адзіночку, кругасветны адзіночны пералёт на паветраным шары з сусветным рэкордам хуткасці. Аўтар 18 кніг і больш за 3 тыс. карцін. Заслужаны майстар спорту СССР па спартыўным турызме (1989), член Саюза мастакоў СССР, Саюза пісьменнікаў Расіі і Саюза журналістаў Расіі.
Малое Дзямідкава
Мало́е Дзямі́дкава (, Малое Демидково) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Адэльскага сельсавета.
Палацца-Канавезэ
Палацца-Канавезэ (Palazzo Canavese) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 782 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 156 чал./км². Займае плошчу 5 км². Паштовы індэкс — 10010. Тэлефонны код — 0125.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Genesio.
Сяргей Рыгоравіч Духовіч
Сярге́й Рыгоравіч Духовіч (, —, ) — афіцэр савецкіх органаў бяспекі, генерал-лейтэнант, намеснік наркама ўнутраных спраў Беларускай ССР (1940—1941 і 1941), намеснік наркама дзяржаўнай бяспекі БССР (1941).
Біяграфія
У 1914 годзе скончыў царкоўна-прыходскую школу, у 1920 скончыў школу II ступені ў Віцебску.
З чэрвеня 1920 па ліпень 1921 года ў следча-крымінальным аддзеле, з мая 1922 па студзень 1933 года памочнік прадстаўніка і каменданта пагранічнага аддзела, прадстаўнік Паўнамоцнага прадстаўніцтва АДПУ ў Беларускай ваеннай акрузе, са студзеня 1933 па чэрвень 1938 года начальнік Асобага аддзела, памочнік начальніка Акружнога аддзялення АДПУ / НКУС у Мазыры, з чэрвеня 1938 года намеснік начальніка ўпраўлення НКУС Палескай вобласці, з 2 лістапада 1939 па 13 мая 1940 года начальнік Упраўлення НКУС Пінскай вобласці, з 13 мая 1940 па 15 сакавіка 1941 года намеснік наркама ўнутраных спраў Беларусі ССР.
З 14 красавіка па 6 жніўня 1941 года ён быў намеснікам наркама дзяржаўнай бяспекі Беларускай ССР, а потым ненадоўга зноў намеснікам наркама ўнутраных спраў рэспублікі. Са жніўня 1941 па сакавік 1943 года начальнік Асобага аддзела НКУС 54-й арміі. З 3 чэрвеня 1943 па 25 лютага 1946 года намеснік начальніка ўпраўлення контрразведкі Народнага камісарыята ВМФ СССР.
Са студзеня 1947 па сакавік 1949 года намеснік начальніка ўпраўлення МДБ Горкаўскай вобласці (цяпер Ніжагародская вобласць), з сакавіка 1949 па снежань 1951 года начальнік упраўлення МДБ Бранскай вобласці, са снежня 1951 па сакавік 1953 года намеснік начальніка ўпраўлення МДБ Вільнюскай вобласці, у сакавіку — кастрычніку 1953 года намеснік начальніка ўпраўлення МУС Вільнюскай вобласці, затым выйшаў у адстаўку.
Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР 1-га склікання.
Сінчак
Сі́нчак — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці, за 34 км на паўночны ўсход ад горада Полацк, за 9 км на паўднёвы захад ад вёскі Труды, у басейне ракі Дражбітка.
Плошча паверхні 0,03 км². Даўжыня 0,25 км, найбольшая шырыня 0,17 км. Даўжыня берагавой лініі 0,65 км.
Схілы катлавіны вышынёй 10—15 м, пад лесам, на поўдні забалочаны хмызняк. Упадае ручай з возера Сінец.
Страхаванне жыцця
Страхаванне жыцця — страхаванне, якое дае абарону маёмасных інтарэсаў застрахаванай асобы, звязаных з яе жыццём і смерцю. Страхаванне жыцця звычайна звязана з доўгатэрміновымі інтарэсамі страхавальніка/застрахаванай асобы з тае прычыны, што жыццё разглядаецца як працяглы стан, і, адпаведна, падзея смерці бачыцца непрагназаванай і аддаленай.
Апроч вузкага ёсць і пашыральна-зборнае тлумачэнне гэтага панятку — нярэдка страхаваннем жыцця называюць цэлы комплекс асабістых відаў страхавання, куды ўваходзіць уласна страхаванне жыцця, страхаванне дзяцей да паўналецця ці да моманту паступлення ў ВНУ, пенсійнае страхаванне, страхаванне ад беспрацоўя і шмат чаго іншага.
Гісторыя станаўлення і развіцця страхавання жыцця
Найболей раннія згадванні пра фармаванне фондаў грашовых сродкаў і раскладку шкоды па рызыкам жыццю і здароўю чалавека тычацца перыяду антычнасці. Сведчаннем таму можна лічыць першыя ўзаемныя касы рымскіх прафесійных і вайсковых калегій, а таксама пахавальныя рэлігійныя касы. Найпростыя формы ўзаемнага асабістага страхавання таксама існавалі і ў эпоху сярэднявечча ў рамках рамесных цэхаў і гільдый.
Страхаванне жыцця як асобны від прадпрыемніцтва з’явіўся ў Еўропе на мяжы XVII—XVIII стст. у якасці дадатку да марскога страхавання. Нароўні са страхаваннем караблёў і грузаў сталі заключаць дагаворы страхавання жыцця капітанаў караблёў. Далей англійскі прадпрыемец Джэймс Додсан у 1663 годзе сабраў усе даныя па розных лонданскіх могільніках, вылічыў сярэдні век нябожчыкаў, іх лік за год і ўжыў гэту статыстыку для разліку страхавых прэмій. У гісторыі страхавання лічыцца, што менавіта яму належыць роля першапачынальніка ва ўжыванні навуковага падыходу да арганізацыі страхавання жыцця.
Першая спецыялізаваная страхавая кампанія па страхаванні жыцця «Грамадства годнага жыцця» была створана ў 1740 годзе, а ў 1762 годзе з’явілася страхавая кампанія «Грамадства справядлівага страхавання жыцця». У 1765 годзе гэта кампанія была афіцыйна зарэгістравана ў якасці грамадства ўзаемнага страхавання. Гэта грамадства займаецца страхаваннем жыцця і сёння, яно лічыцца найстарэйшым у свеце грамадствам узаемнага страхавання, што ажыццяўляе страхаванне жыцця.
У Беларусі страхаванне жыцця з’явілася значна пазней. У 1835 годзе было заснавана першае камерцыйнае страхавое грамадства па страхаванні жыцця пад назвай «Жыццё».
Сутнасць страхавання жыцця
Назапашвальнае страхаванне жыцця — гэта страхаванне, у якім прысутнічаюць прынамсі дзве інварыянтных рызыкі:
У страхаванні жыцця таксама могуць быць прадугледжаны і іншыя рызыкі, такія як: целавыя пашкоджанні (пашкоджанні), інваліднасць, смерць у выніку няшчаснага выпадку, і іншыя.
Унёскі, зазвычай, выплачваюцца рэгулярна (прыкладам, штомесяц) цягам назапашвальнага перыяду (ад моманту заключэння дагавора страхавання да моманту наступу страхавога выпадку). Цягам усяго назапашвальнага перыяду страхаўшчык ужыццяўляе аперацыі з грашыма кліента, укладаючы іх у розныя актывы (банкаўскія дэпазіты, каштоўныя паперы, нерухомасць і інш. актывы). У выніку да моманту наступу страхавога выпадку (дажыццё застрахаванай асобы до пэўнага тэрміну) запасіцца сума, што значна перавышае суму назапашаных унёскаў, за кошт капіталізацыі (адсоткавага прыбытку) назапашанай сумы.
Страхаўшчык выплачвае страхавое забеспячэнне ў выглядзе розных варыянтаў выплаты страхавой сумы: у выглядзе адначаснай выплаты, у выглядзе пажыццёвага ануітэту (пажыццёвай фінансавай рэнты).
У страхаванні жыцця рэалізуецца назапашвальная функцыя страхавання, таксама развіваюцца прадукты, ў якіх доўгатэрміновае долевае страхаванне жыцця (unit-linked insurance plan) сумешчаны ў адной праграме.
Мэта страхавання жыцця
Страхаванне жыцця дазваляе чалавеку вырашыць цэлы комплекс сацыяльна-эканамічных праблем. Умоўна, гэтыя мэты можна з’яднаць у дзве групы: сацыяльныя і фінансавыя. Рэалізацыя першых дазваляе пераадолець недастатковасць сістэмы дзяржаўнага сацыяльнага страхавання і забеспячэння (назапашанне пэўных грашовых сум, прыкладам, да выйсця на пенсію, ці да паўналецця, ці да іншых падзей у жыцці застрахаванай асобы). Рэалізацыя другіх з’яўляецца абаронай фінансавых інтарэсаў страхавальніка ці застрахаванай асобы ў выпадку смерці.
Класіфікацыя дагавораў страхавання жыцця
Навочна класіфікацыю страхавання жыцця можна прадставіць у табліцы.
Асноўныя тыпы дагавораў страхавання жыцця
Уявіўшы характарыстыку найболей важных крытэраў і кампанентаў, што вызначаюць спецыфіку розных дагавораў страхавання жыцця, можна скласці комплексную сістэму дагавораў страхавання жыцця, што найболей ўжываюцца на страхавым рынку. У практыцы страхавання жыцця прынята вылучаць тры базавыя тыпы полісаў, якія маюць істотныя адрозненні па цэлай сукупнасці вышэйпрыведзеных крытэраў :
Кампаніі па страхаванні жыцця
Арганізацыя працэсу страхавання і вымогі, што падаюцца да страхаўшчыкоў, істотна адрозніваюцца ў кампаній, што займаюцца страхаваннем жыцця і маёмасным страхаваннем. У большасці краін свету (у тым ліку і ў Беларусі) кампаніі па страхаванні жыцці вылучаны ў асобную катэгорыю страхавых арганізацый, дзяржаўны нагляд за якімі істотна стражэй. Кампаніі па страхаванні жыцця займаюцца, зазвычай, досыць шырокім спектрам відаў асабістага страхавання — уласнае страхаванне жыцця (на выпадак смерці, на дажыццё і інш.), розныя віды пенсійнага страхавання, страхаванне ад няшчаснага выпадку і некаторыя віды медычнага страхавання. Ім не дазваляецца займацца маёмаснымі відамі страхавання — страхаваннем маёмасці і страхаваннем адказнасці (у замежнай практыцы названыя разам general insurance ці non-life insurance). …у многіх краінах пашырана заканадаўчая практыка падзелу гэтых дзвюх галін страхавой чыннасці: страхавая арганізацыя мае права ўжыццяўляць або страхаванне жыцця, або страхаванне, іншае, чым страхаванне жыцця. Матыў такога падзелу ў змесце страхавання жыцця, а менавіта — у яго, зазвычай, доўгатэрміновасці. Праводзячы падобны падзел, заканадавец імкнецца дасягнуць пэўнага ўзроўню гарантый для полісатрымальнікаў, асноўная маса якіх — гэта індывідуальныя спажыўцы страхавых паслуг. … з мэтай абароны інтарэсаў значнага ліку індывідуальных спажыўцоў страхавых паслуг заканадавец агароджвае гэты від страхавой чыннасці ад уздзейнічання эканамічнымі паказнікамі і фактараў праходжання іншых відаў страхавання, асабліва тых, для якіх характэрныя высокія і/ці з невялікім часовым дыяпазонам роўні стратнасці (аўтастрахаванне, авіяцыйнае страхаванне і да т. п.)
У розных краінах да страхаўшчыкоў жыцця падаюцца асобныя адмысловыя вымогі, якія не дзейнічаюць у дачыненні іншых страхаўшчыкоў. У многіх краінах страхаваннем жыцця могуць займацца толькі камерцыйныя кампаніі, створаныя ў форме адкрытых акцыянерных таварыстваў.
Адрозніваюцца ў сферы страхаванні жыцця і адносіны паміж страхавальнікам і страхаўшчыком. Яны злучаны дамоўнымі адносінамі на вельмі працяглыя тэрміны (ад 5 до 20 гадоў і больш) і зацікаўленасць у іх падтрыманні высокая і з боку страхавальніка, і з боку страхаўшчыка. Адгэтуль такія немагчымыя ў маёмасным страхаванні з’явы, як удзел страхавальнікаў у прыбытках страхаўшчыка (частку дывідэндаў некаторыя страхаўшчыкі жыцця размяркоўваюць паміж трымальнікамі полісаў — страхавальнікамі) і падаванне страхавой кампаніяй крэдытаў страхавальнікам пад заклад поліса па страхаванні жыцця. У шэрагу еўрапейскіх краін заканадаўча замацаваны абавязак страхаўшчыка размяркоўваць частку прыбытку паміж страхавальнікамі — у Францыі дзейнічае Страхавы кодэкс, паводле якога страхавальнікі павінны размяркоўваць сярод кліентаў 90 % тэхнічнага прыбытку (г. зн. прыбылі ад уласна страхавання) і 85 % фінансавай прыбылі (г. зн. прыбылі ад інвеставання сабраных страхавых прэмій), у Германіі страхаўшчыкі жыцця абавязаны выплачваць страхавальнікам 90 % прыбыткаў па дагаворам страхавання жыцця. Страхавыя кампаніі, што займаюцца страхаваннем жыцця, ва ўсім свеце адносяцца да найболей буйных інстытуцыйных фундатараў.
Беларускі рынык страхавання жыцця
Паводле даных на 2020-ты год, у Беларусі дзейнічаюць дзве страхавыя кампаніі, якія маюць ад Міністэрства Фінансаў ліцэнзію на ажыццяўленне дзейнасці, звязанай са страхаваннем жыцця. Гэта прыватная СТАА Пріорлайф, заснавальнікам якой з’яўляецца найбуйнейшы камерцыйны банк Рэспублікі Беларусь — Пріорбанк. Кампанія ажыццяўляе сваю дзейнасць з 2001-га года і мае тры праграмы — Страхаванне жыцця, Страхаванне дадатковай пенсіі і Дзіцячае страхаванне. Таксама ў Беларусі з 2002-га года дзейнічае дзяржаўная кампанія Стравіта, якая таксама займаецца страхаваннем жыцця. Раней існавала яшчэ некалькі кампаній, але Мінфін у свой час пазбавіў іх ліцэнзій і ўсе іх кліенты перайшлі ў іншыя страхавыя кампаніі.
NGC 4222
NGC 4222 (іншыя абазначэнні — UGC 7291, IRAS12138+1334, MCG 2-31-75, FGC 1396, ZWG 69.119, VCC 187, PGC 39308) — галактыка ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Эро (камуна)
Эро (Ærø Kommune) — дацкая камуна ў складзе вобласці Паўднёвая Данія. Плошча — 90,45 км², што складае 0,21 % ад плошчы Даніі без Грэнландыі і Фарэрскіх астравоў. Колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2008 года — 6712 чел. (мужчыны — 3354, жанчыны — 3358; іншаземныя грамадзяне — 198).
Смілавіцкая мячэць
Смілавіцкая мячэць — мячэць у гарадскім пасёлку Смілавічы Чэрвеньскага раёна Мінскай вобласці.
Гісторыя
Пасяліліся татары ў Смілавічах больш за 600 гадоў таму. Першая вядомая мячэць у мястэчку дзейнічала ў 1880-х гадах. У 1930 годзе была разбурана. Новая мячэць была адкрыта ў 1996 годзе. Была пабудавана намаганнямі Ібрагіма Барысавіча Канапацкага, выхадца са Смілавічаў, вядомага грамадскага і навуковага дзеяча, былога намесніка муфтыя мусульманаў Беларусі.
Будынак пабудаваны з белай цэглы, які вянчае купал з паўмесяцам. На сценах мячэці напісаны цытаты з Карана на арабскай мове.
Петэр Парлер
Петэр Парлер (ням.: Peter Parler, Petrus de Gemunden in Suevia), Петр Парлерж (чэш.: Petr Parléř) (каля 1330, Швебіш Гмюнд —, ) — архітэктар, найбольш вядомы як стваральнік Карлава моста і кіраўнік (з 1352 да сваёй смерці) будаўніцтва сабора святога Віта.
Петэр Парлер быў прадстаўніком архітэктарскай дынастыі Парлераў, сынам Генрыха Парлера Старэйшага і айцом Венцэля (Вацлава) і Іагана (Яна) Парлераў.
Янова (археалагічныя помнікі)
Янова — археалагічныя помнікі: паселішчы каля аграгарадка Янова Веткаўскага раёна Гомельскай вобласці.
Паселішча—1
Знаходзіцца за 0,5 км на паўночны ўсход ад аграгарадка. Займае пляцоўку тэрасы левага берага ракі Стаўбянкі, памерам 140х30 м, вышынёй 3 м над поплавам.
Паселішча—2
На ўсходняй ускраіне вёскі. Памерам 140х30 м, вышынёй 4 м над поплавам. Датуецца I тысячагоддзем да н.э.
Адлегласць
Адлегласць — ступень аддаленасці (у шырокім сэнсе) аб'ектаў адзін ад аднаго. Адлегласць з'яўляецца фундаментальным паняццем геаметрыі. Тэрмін часта ўжываецца ў іншых навуках і дысцыплінах: астраномія, геаграфія, геадэзія, навігацыя і інш.
Адлегласць у матэматыцы
Змест тэрміна «адлегласць» у матэматыцы звязаны з паняццем метрыкі і метрычнай прасторы.
Адлегласць у тэхніцы
Адлегласць паміж аб'ектамі — даўжыня адрэзка прамой, што злучае два аб'екты. Адлегласць у гэтым сэнсе з'яўляецца фізічнай велічынёй з размернасцю даўжыні, значэнне адлегласці выражаецца ў адзінках даўжыні.
Іншыя ўжыванні
У проксіміцы паняцце адлегласці выкарыстоўваюць для апісання асабістай прасторы чалавека.
Нікольск (Смаленская вобласць)
Нікольск (Нико́льск) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Гагарынскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Валерый Уладзіміравіч Гуськоў
Валерый Уладзіміравіч Гуськоў (нар., Іркуцк, Расія}) — беларускі спецыяліст у галіне аўтамабіле- і трактарабудавання. Кандыдат тэхнічных навук (1960), доктар тэхнічных навук (1969), прафесар (1972).
Біяграфія
Скончыў Томскі політэхнічны інстытут (1953), Інстытут механізацыі сельскай гаспадаркі АН СССР (аспірантура, 1959). Працаваў на Мінскам трактарным заводзе (1953—1956, інжынер-канструктар, старшы інжынер-канструктар, начальнік канструктарскага бюро), Цэнтральным навукова-даследчым інстытуце механізацыі і электрыфікацыі сельскай гаспадаркі Нечарназёмнай зоны СССР (Мінск; 1959—1964, старшы навуковы супрацоўнік), Беларускім нацыянальным тэхнічным універсітэце (з 1963, кафедра «Трактары», прафесар, у 1974—1991 — загадчык кафедры).
Навуковыя інтарэсы: тэорыя, разлік, канструяванне і выпрабаванні мабільных машын.
Дурань (картачная гульня)
Дурань — картачная гульня, папулярная ў краінах былога СССР.
Сутнасць гульні
У гульні выкарыстоўваецца калода з трыццаці шасці карт і ўдзельнічаюць ад двух да шасці гульцоў, у выпадку гульні поўнай калодай ў пяцьдзясят дзве карты можа гуляць да васьмі гульцоў. Кожнаму раздаецца па шэсць карт, наступная (або апошняя, магчыма і любая з калоды) карта адкрываецца і яе масць устанаўлівае козыр для гэтай партыі, і рэшта калоды (дабор) — калі застаецца — кладзецца паверх яе кашуляй уверх так, каб казырная карта была відаць усім. Мэта гульні — пазбыцца ўсіх карт. Апошні гулец, які не пазбыўся карт, застаецца «ў дурнях», г.зн. прайграе.
Нічыя
У гульні таксама магчыма нічыя (розыгрыш) — калі гулец, які робіць ход, ходзіць апошнімі картамі, а другі гулец адбіваецца апошнімі картамі, пры гэтым карт больш ні ў калодзе, ні ў іншых гульцоў не застаецца. Вынік такога паядынку трактуецца па дамоўленасці паміж гульцамі. Калі гуляюць «без нічыёй», то прайграе той, хто адбіваўся апошнім.
Правілы
Перад пачаткам розыгрышу калоду добра ператасоўваюць. Кожнаму гульцу раздаюць па шэсць карт. Уся калода кладзецца на стол кашуляй дагары, а адна карта — дагары тварам. Масць гэтай карты будзе казырнай масцю ў коне, г.зн. будзе біць усе астатнія масці. У выпадку, калі ўся калода адразу будзе раздадзеная удзельнікам гульні, то козырам прызнаецца апошняя карта ў калодзе, здадзеная тварам дагары апошняму гульцу ў чарзе.
Гульню пачынае чалавек, які мае на руках казырную карту найменшай вартасці (па дамоўленасці магчымы другія варыянты; сітуацыя, калі ні ў кога з гульцоў няма казыроў, таксама вызначаецца дамоўленасцю перад гульнёю). Ходзяць, гуляючы ў дурня, заўсёды па гадзіннікавай стрэлцы, г.зн. пад гульца, які сядзіць злева. Другі кон пачынаюць з ходу пад чалавека, які стаў дурнем ў першай раздачы. Гэта называецца «вучыць дурня» (раўнацэнныя паняцці хадзіць «на дурня», «пад дурня»). Магчыма, па дамоўленасці паміж гульцамі, пачынаць наступную гульню «з-пад дурня», гэта значыць, у гэтым выпадку захаджалым гульцом лічыцца гулец, які сядзіць па левы бок ад чалавека, які прайграў.
Пакуль карты на стале не біты, або гулец не ўзяў іх сабе, браць новыя карты з калоды нельга. Першым ўзяць карты з калоды павінен гулец, які толькі што хадзіў пад дурня. А апошнім карты бярэ гулец, які адбіваецца. Калі ён не адбіўся, то карты ён браць не можа.
Просты
Хадзіць можна адной або дзвюма картамі адной вартасці, якія падкідваюць адразу. Гулец можа выбраць, якія карты яму пабіць. Незалежна ад таго, ці пакрыта карта (або карты), дадаваць карты нельга, калі гулец узяў іх ужо ў рукі. На гэтым ход сканчаецца.
Падкідны
З'яўляецца самым распаўсюджаным. Хадзіць можна любой колькасцю карт адной вартасці. Гулец, пад якога ходзяць, можа крыць карты, а можа прыняць. Гулец, які ходзіць, мае права падкінуць карты, якія супадаюць па вартасці з любой картай на стале, у тым ліку тыя, якімі хадзілі, і тыя, якімі крылі. Калі ў гульні ўдзельнічаюць больш двух гульцоў, то гулец, які хадзіў, мае права першага дзеяння, але калі ён скончыў хадзіць, то астатнія гульцы маюць права «падкінуць» (дадаць для біцця) свае карты па тых жа правілах. Адбіваючы, гулец павінен пакрыць і іх.
Магчымыя некаторыя дадатковыя правілы па дамоўленасці, напрыклад:
На меркаванне гульцоў:
Перакладны
Акрамя таго, існуе паняцце «праязны», асаблівае правіла перакладу дзейнічае пры перакладзе казырнай картай, для гэтага яе не абавязкова класці на стол, дастаткова проста паказаць. Гэта правіла дзейнічае адзін раз на працягу кона. Калі на гульца, які скарыстаўся праязным, перавялі ў другі раз на працягу кона, то для паўторнага перакладу казырную карту неабходна выкласці на стол.
Таксама нельга перакладаць у апошнім коле, г.зн. выходзіць з гульні «перакладам» (па дамоўленасці паміж гульцамі можна) і перакладаць супраць гадзіннікавай стрэлкі, у выпадку, калі «захаджалы» гулец выйшаў з гульні, паклаўшы сваю апошнюю карту на стол.
Пры гульні ў пераводнага дурня «два на два» або «тры на тры» правілы тыя ж. Пры гэтым у канцы гульні адным з гульцоў кірунак перакладу не змяняецца, г.зн. пры гульні па гадзіннікавай стрэлцы пераклад ажыццяўляецца строга на гульца, які знаходзіцца злева. У выпадку, калі гулец злева ўжо не мае карт, пераклад ажыццяўляецца на наступнага гульца процілеглай каманды, што знаходзіцца злева. Аналагічна, калі гулец якой-небудзь каманды скончыў гульню адбоем, ход мае гулец гэтай жа каманды, наступны па гадзіннікавай стрэлцы.
Гісторыя гульні
Гульня ў дурня з’явілася ў XIX стагоддзі у Расіі. Спачатку гульня была папулярная толькі ў сялянскай часткі насельніцтва. Вышэйшы свет больш аддаваў перавагу такім гульням, як покер, брыдж, пасьянс. Аднак ужо ў наступным стагоддзі ў СССР (а па яго распадзе на прасторы новапаўсталых дзяржаў) гульня па папулярнасці стала нароўні з такімі гульнямі як покер. Першапачаткова гульня вялася па даволі спрошчаных правілах (просты дурань). Аднак пазней з’явіліся таксама падкідны і перакладны варыянты. Гэта толькі павялічыла папулярнасць дурня. Таксама з’явіўся і асаблівы тып гульні, дзе пікі б’юцца толькі пікамі, а козыры заўсёды звонкі («пікі пікамі», «вінаваць вінамі», японскі). А далей з’явілася яшчэ каля васьмі дзясяткаў разнавіднасцей, якія адрозніваюцца ад астатніх нязначнымі дэталямі. Далёка не для ўсіх разнавіднасцей можна назваць хаця б дату стварэння. Некаторыя сталі вядомыя праз сацыяльныя сеткі і іншыя інтэрнэт-сайты.
Відзэмская вышэйшая школа
Відзэмская вышэйшая школа (Vidzemes Augstskola) — латвійская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова, якая знаходзіцца ў Валміеры.
Агульная характарыстыка
Вучэльня заснавана ў 1996 годзе для садзейнічання эканамічнаму, палітычнаму і сацыяльнаму развіццю раёна Відземе. У 2001 годзе яна змяніла свой статус з рэгіянальнай дзяржаўнай установы на дзяржаўную. Пазней, у 2004 годзе, было ўведзена дзве праграмы навучання ў магістратуры. У кастрычніку 2013 года вучэльня атрымала узнагароду «Зялёны сцяг», стаўшы першай вышэйшай навучальнай установай у краінах Балтыі, якая мае статус міжнароднага экалагічнага універсітэта.
Вучэльня пачала сваю дзейнасць з чатырох прафесійных адукацыйных праграм другога ўзроўню: паліталогія, эканоміка і кіраванне, арганізацыя і кіраванне турызмам, псіхалогія і сувязі з грамадскасцю. Сёння вучэльня мае 6 кірункаў навучання: кіраванне бізнесам; інфармацыйныя тэхналогіі; камунікацыі; сродкі масавай інфармацыі і кіравання; мехатроніка; турызм і адпачынак; будаўніцтва.
Даследчая дзейнасць вучэльні праходзіць у двух навукова-даследчых інстытутах: Інстытуце сацыяльных, эканамічных і гуманітарных даследаванняў (HESPI) і Інстытуце інжынерыі сацыяльна-тэхнічных сістэм (SSII).
Бобенай (Ігналінскі раён)
Бо́бенай (Bobėnai), традыцыйная беларуская назва — Бабяны  — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Дзіджасаліскай сянюніі. Размешчана за 8 км ад Дзіджасаліса, за 4 км на паўднёвы ўсход ад Цвярачуса. На заходняй ускраіне вёскі працякае Свіла, побач Свіркаскае возера.
Кабылінае
Кабылі́нае — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці, за 20 км на паўночны ўсход ад горада Полацк, за 3 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Конны Бор, каля гары Кабыліная, у басейне ракі Палата.
Плошча паверхні 0,004 км². Даўжыня 0,09 км, найбольшая шырыня 0,06 км. Даўжыня берагавой лініі 0,2 км.
Схілы катлавіны на поўдні і ўсходзе пакатыя, вышынёй да 5 м, на захадзе спадзістыя. Размешчана сярод лесу.
Чарнаўчыцкая сядзіба
Чарнаўчыцкая сядзіба — колішні палацава-паркавы ансамбль у в. Чарнаўчыцы Брэсцкага раёна.
Гісторыя
Да 1477 г. мястэчка Чарнаўчыцы належала вядомаму на Берасцейшчыне роду Валчкевічаў. Пасля 1477 г. адзін з прадстаўнікоў сярэдняй шляхты на Беларусі (Літве) Івашка Іллініч памяняў спадчынныя землі ў Ваўкавыскім павеце на Чарнаўчыцы і Турну. Юрый Іванавіч Іллініч, староста берасцейскі з 1510 па 1515 гг., у 1510 г. выкупіў шэраг сядзіб у акрузе, таму Чарнаўчыцы двор набыў даволі вялікія памеры. У яго межы ўвайшлі сядзібы Дзямянічы, Блювінічы, Лазавіца, Воля, Ясянец і інш. Пасля смерці Юрыя Іллініча Чарнаўчыцы двор па спадчыне перайшоў ва ўласнасць яго двух сыноў, а ў 1567 г. большая частка двара дасталася яго ўнуку, таксама Юрыю, сыну Фелікса і Соф’і Радзівіл.
Юрый Іллініч не меў дзяцей, таму па спадчыне Чарнаўчыцы перайшлі да роду Радзівілаў па нясвіжскай лініі. Першы з гэтай лініі гаспадар Чарнаўчыцкага маёнтка Мікалай Крыштоф Радзівіл Сіротка, вярнуўшыся з Палесціны, у 1595 г. пабудаваў на месцы касцёла, які існаваў у XII—XV ст., новы мураваны каталіцкі храм.
У канцы XVI ст. у Чарнаўчыцкім маёнтку Радзівілы ўзвялі замак каля дарогі з Чарнаўчыц да мястэчка Турна. Замак складаўся з драўлянага аднапавярховага П-падобнага ў плане палаца з вялікай залай у цэнтры, быў абнесены мураванай сцяной з брамамі. Галоўны ўваход у палац вылучаўся ганкам з балюстрадай, з тыльнага боку мелася тэраса-галерэя. Замак абкружаў «італьянскі сад» з альтанкамі і гротамі.
Даследчык Р. Афтаназы таксама робіць выснову, што ўжо ў XVI ст. у Чарнаўчыцах мусіў быць умацаваны замак альбо двор, гаспадаром якога з’яўляўся ваявода віленскі Мікалай Крыштоф Радзівіл Сіротка (1549—1616). Тут у 1585 г. нарадзілася яго дачка Альжбета. Даследчык К. Зданьскі ў сваёй працы ў 1936 г. таксама адзначаў, што паблізу Свята-Троіцкага касцёла ў Чарнаўчыцах размяшчаўся замак Радзівілаў, Турна, а каля дарогі да Турны існавалі два курганы, званыя Швецкімі пахаваннямі, у якіх пры раскопках было знойдзена шмат старадаўняй зброі.
У 1761 г. паводле заказу Радзівілаў быў падрыхтаваны новы праект Чарнаўчыцкага палаца, арыгінал якога захоўваецца ў архіве Нацыянальнага музея ў Варшаве, але праект застаўся нерэалізаваны. Адзін з надпісаў на праекце, гаворыць, што ў парку быў закладзены толькі падмурак новага палаца. Паводле праекта палац уяўляў сабой шэдэўр палацавай архітэктуры. Арыгінальную кампазіцыю драўлянага будынка складалі асноўны васьмігранны трохпавярховы аб’ём са шлемападобным фігурным купалам і 4 двухпавярховыя квадратныя ў плане вуглавыя крылы, якія былі аб’яднаны балюстраднымі тэрасамі з дэкарыраванымі вазамі. У цэнтры пад тэрасай абазначаны вялікі арачны праём галоўнага ўвахода. Фасады былі ўпрыгожаны скульптурай, картушамі, пуці. Прамавугольныя вокны дэкарыраваны сандрыкамі, ляпнінай, а сцены — руставанымі лапаткамі, карнізамі і цяжамі. Унутраная планіроўка палаца пакуль невядома.
Пасля Радзівілаў Чарнаўчыцы двор перайшоў да роду Грабоўскіх. Дачка Міхаіла Казіміра Радзівіла Рыбанькі Юзафіна выйшла замуж за графа Міхаіла Грабоўскага, канюшага вялікага літоўскага. Апошнім спадчынным гаспадаром Чарнаўчыц быў Міхаіл Максімілян Грабоўскі, пашлюблены з Марыяй Святаполк-Завадскай.
Грабоўскі пабудавалі ў Чарнаўчыцах першую свецкую школу і ўнеслі вялікі ўклад у асветніцкую дзейнасць.
Афанасій Васілевіч Кляцко
Афанасій Васілевіч Кляцко (нар. 18 (31) студзеня 1911, вёска Куляшоўка, Клімавіцкі павет, Магілёўская губерня, цяпер Клімавіцкі раён, Магілёўская вобласць — 8 ліпеня 2001, Магілёў) — савецкі ваенны-сапёр, поўны кавалер ордэна Славы.
Біяграфія
Нарадзіўся 12 студзеня 1911 года ў вёсцы Куляшоўка Клімавіцкага раёна Магілёўскай обласці Беларусі ў сялянскай сям'і. Беларус. Скончыў 4 класы. Працаваў кавалём у калгасе. У Чырвонай Арміі ў 1931—1935 і з 1941 года. З 1943 года - актыўны ўдзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Удзельнічаў у вызваленні Беларусі, Літвы, Польшчы. Вайну скончыў у разбітай варожай Германіі.
Чарнаўчыцкая сядзіба
Гісторыя
Замак, верагодна, быў знішчаны ў Першую сусветную вайну. На сённяшні дзень не засталося ніякіх слядоў існавання Чарнаўчыцкага палаца, нават месца яго размяшчэння дакладна не вызначана. Вядома толькі, што непадалёку ад замка ў 2-й палове XVIII ст. была пабудавана мураваная капліца Святой Сафіі ва ўдзячнасць ад прыхаджан і парафіян Чарнаўчыц за цудатворнае ўтаймаванне страшэннага мору, што лютаваў у той час на Берасцейшчыне. У 1960-я гады гэты адзіны сведак існавання Чарнаўчыцкага палаца быў апаганены і знішчаны.
Афанасій Васілевіч Кляцко
Біяграфія
Сапёр 222-га гвардзейскага стралковага палка чырвонаармеец Афанасій Кляцко, у складзе групы байцоў 10 жніўня 1944 года у сямі кіламетрах на паўночны захад ад літоўскага горада Вілкавішкіс узарваў мост праз раку Шэрвінты, перагарадзіўшы шлях пятнаццаці танкам праціўніка, сарваўшы варожую танкавую атаку.
Загадам па 49-й гвардзейскай стралковай дывізіі № 055 ад 28 верасня 1944 года за мужнасць і адвагу праяўленыя ў баях, чырвонаармеец Кляцко Афанасій Васілевіч узнагароджаны ордэнам Славы 3-й ступені.
Сапёр 222-га стралковага палка чырвонаармеец Афанасій Кляцко з групай разгароджвання 14—16 студзеня 1945 года ў раёне польскага населенага пункта Рудкі, размешчанага на паўднёвым захадзе ад горада Радам, зрабіў чатыры паходы ў мінных палях праціўніка, абязшкодзіўшы 72 супрацьпяхотныя і 7 супрацьтанкавых мін, узяў у палон трох праціўнікаў.
Загадам па 33-й арміі № 074 ад 29 сакавіка 1945 года за мужнасць і адвагу праяўленыя ў баях чырвонаармеец Кляцко Афанасій Васілеві узнагароджаны ордэнам Славы 2- ступені.
14 красавіка 1945 года у трох кіламетрах на паўднёвы усход ад германскага горада Франкфурт-на-Одэры чырвонаармеец Афанасій Кляцко, забяспечваючы дзеянні разведвальнай групы, зрабіў праходы ў мінным полі і драцяной загародзе. Быў паранены, але поя бою не пакінуў.
Загадам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 15 мая 1946 года за ўзорнае выкананне заданняў камандавання ў баях з нямецка-варожымі захопнікамі чырвонаармеец Кляцко Афанасій Васілевіч узнагароджаны ордэнам Славы 1-й ступені, стаўшы поўным кавалерам ордэна Славы.
У 1945 годзе старшына Кляцко А. В дэмабілізаваны. Вярнуўся ў родную вёску, працаваў у калгасе. Жыў у горадзе Магілёве. Памер 8 ліпеня 2001 года.
Магілёўскі абласны драматычны тэатр
Магілёўскі абласны драматычны тэатр — старэйшы тэатр горада Магілёва і вобласці. Заснаваны ў 1888 годзе.
Гісторыя
З 2006 года дзякуючы дырэктару тэатра А. Новікаву, у Магілёве праходзіць Міжнародны моладзевы тэатральны форум «M.@rt.контакт».
25 лістапада 2020 года Магілёўскае абласное ўпраўленне культуры звольніла дырэктара тэатра Андрэя Новікава, які адмовіўся пакараць супрацоўнікаў тэатра, якія выказаліся супраць гвалту і фальсіфікацыі выбараў.
Будынак
Будынак тэатра па вуліцы Першамайская, 7 — помнік дойлідства псеўдарускага стылю. Тэатр узведзены ў 1886—1888 гадах у цэнтры горада паводле праекта архітэктара П. Камбурава і інжынера У. Мільяноўскага.
У 1992—2001 гадах будынак знаходзіўся на рэканструкцыі. Спектаклі праходзілі ў будынку былога Дома палітасветы, не прыстасаванага для работы прафесійнага тэатра.