cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лапатын (Львоўская вобласць)
Гісторыя
У дакументах XV ст. вёска згадваецца і пад назвай Лапачын. УКнязь Земавіт пабудаваў у 1413 г. тут касцёл, заснаваў каталіцкую парафію і пасяліў ксяндза, надаўшы касцёлу права валодаць полем і карчмай.
У 1443 г. касцёл атрымаў у валаданне сяло Батыеў і права збіраць дзесяціну з насельніцтва. Улада ў мястэчку знаходзілася ў руках войта, які валодаў шасцю ланамі зямлі.
У канцы XVI ст. Лапатын страціў статус валаснога цэнтра і становіцца звычайнай вёскай Бускага павета Бэлзскага ваяводства. Праз некаторы час Лапатын разам з навакольнымі вёскамі трапіў у спадчыннае валоданне некалькіх шляхецкіх радоў.
Шмат шкоды прыносілі сялянам спусташальныя набегі татарскіх ордаў. Падчас набегу татараў у 1629 г. Лапатын моцна пацярпеў. Пасля гэтага толькі 56 двароў маглі выплаціць падымнае (падатак ад кожнага двара). Праз 20 гадоў сяло зноў разбурылі татары. Частка жыхароў трапіла ў палон, многія з тых, хто хаваўся ў навакольных лясах, загінулі ад голаду і хвароб, патанулі ў балотах.
У 1772 г. сяло, якое ўваходзіла з 1782 па 1789 гг. ў Бродаўскую акругу, трапіла пад уладу Аўстрыйскай імперыі. Большасць жыхароў паселішча тады складалі памешчыцкія сяляне.
Напярэдадні ліквідацыі прыгоннага права ў Аўстрыі ў 1848 г. вёскай валодаў буйны памешчык граф А. Замойскі. З 7145 моргаў зямлі, якая належала яму тут, у сялянскім карыстанні знаходзілася 3525 моргаў.
З 1789 па 1867 гг. сяло ўваходзіла ў Золачыўскую акругу, з 1867 па 1918 гг. - у Бродыўскі павет. З 1921 па 1932 гг. мястэчка ўваходзіла ў Бродыўскі павет Тарнапольскага ваяводства.
Па дадзеных аўстрыйскага перапісу 1869 г. у Лапатыне пражывала 2159 чал., а ў 1900 — 3206 жыхароў, у 1941 - 4017 чал.
Цёплае (Тульская вобласць)
Цёплае (Тёплое) — рабочы пасёлак у Тульскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Цёпла-Агароўскага раёна. Утварае аднайменнае муніцыпальнае ўтварэнне рабочы пасёлак Цёплае са статусам гарадскога паселішча як адзіны населены пункт у яго складзе.
Насельніцтва — 4838 чал. (2021).
KBC Group
KBC Group падае банкаўскія і страхавыя паслугі пераважна ў краінах Еўрапейскага рэгіёна. Кліентамі кампаній Групы з'яўляюцца галоўным чынам прыватныя асобы і кампаніі малога і сярэдняга бізнесу. Група таксама добра прадстаўлена ў сектары карпаратыўнага абслугоўвання і на рынках капіталу.
KBC займае высокія пазіцыі на рынках Бельгіі, Цэнтральнай і Усходняй Еўропы, а таксама мае шырокую сетку абслугоўвання ў рамках Еўрапейскай канцэпцыі «Private Banker». Група выбарачна прадстаўлена ў шэрагу іншых краін і рэгіёнаў па ўсім свеце.
Ілюмінаты
Ілюмінаты (Illuminatenorden, ад illuminati) ці «прасветленыя» (ад illuminatus — адукаваны, прасветлены) — у розны час назва розных аб’яднанняў (ордэнаў, брацтваў, сект, таварыстваў) акультна-філасофскага толку і містычнага характару, у рознай ступені дазволеных або сакрэтных, часцяком былых ў апазіцыі палітычным і рэлігійным (клерыкальным) уладам.
Часцей за ўсё тэрмін ужываецца ў адносінах да членаў «Таварыства баварскіх ілюмінатаў» прафесара Адама Вейсгаўпта.
Крыльцова (значэнні)
Крыльцова — тапонім:
Архіпелаг Нордэншэльда
Архіпелаг Нордэншэльда (Архипелаг Норденшельда), расійскі архіпелаг у паўднёва-ўсходняй частцы Карскага мора, які працягнуўся з захаду на ўсход на 93 км. Уваходзіць у склад Краснаярскага края. Архіпелаг складаецца з 90 астравоў, якія ўтвараюць некалькі груп: астравы Вількіцкага, Усходнія, Літке, Пахтусава, Цыволькі. Адзін з найболей буйных і самы паўночны востраў архіпелага Нордэншэльда — востраў Рускі.
Астравы пераважна складаюцца з вывергнутых парод. У 30-х гг. XX ст. архіпелаг быў даследаваны савецкімі экспедыцыямі на «Седове» і «Таросе». Сваю назвы астравы атрымалі ў гонар Нільса Адольфа Эрыка Нордэншэльда.
Чалавек-мураш і Аса: Квантаманія
«Чалавек-мураш і Аса: Квантаманія» (Ant-Man and the Wasp: Quantumania) — амерыканскі фантастычны фільм, заснаваны на коміксах выдавецтва «Marvel Comics», прэм’ера якога адбылася ў лютым 2023 года.
Стужка распачала пятую фазу кінематаграфічнага сусвету Marvel і стала працягам фільмаў «Чалавек-мураш» і «Чалавек-мураш і Аса».
IC 2825
IC 2825 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Дрот
Дрот — металічная нітка, шнур.
Кніга Выхад (Скарына)
Кніга Выхад («Книги вторыи Моисеовы, зовемые Исходъ») — недатаванае пражскае выданне Скарыны, якое выйшла ў свет каля 1519 года.
Дрот
Дрот атрымліваецца шляхам працяжкі (валачэння) праз паслядоўна памяншальныя адтуліны. Дрот выпускаецца рознага дыяметру (да дзясяткаў міліметраў). Дрот выкарыстоўваецца для вырабу электрычных правадоў, метызаў, спружын, тэрмапар, электродаў, электронных прыбораў і інш.
Кніга Выхад (Скарына)
Змест кнігі
На тытульным лісце кнігі пад гравюрай змешчана назва кнігі і тэкст: «Зуполне выложены на руский языкъ доктором Франъциском Скориною з Полоцька Богу въ Троици единому и пречистой матери его ко чти, и людем посполитым к науце».
Друкарскія асаблівасці выдання
Кніга выдадзена на царкоўнаславянскай мове ў беларускай рэдакцыі. Фармат выдання кнігі — у чвэрць аркуша, аб'ём — 76 аркушаў, якія сабраны ў 10 сшыткаў. Набор выкананы пражскім шрыфтам Скарыны — у 10 радкоў вышынёй 75 мм. Сігнатура адсутнічае. Фаліяцыя на верхнім баку аркуша ўверсе справа.
Захавалася 17 экзэмпляраў кнігі Выход, з іх толькі 3 поўныя.
Жабна
Жабна (Żabno) — горад на поўдні Польшчы. Размешчаны за 80 км на ўсход ад Кракава і за 280 км на поўдзень ад Варшавы. Уваходзіць у склад Тарноўскага павета Малапольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Жабна. Плошча 11,13 км². Насельніцтва 4,2 тыс. чалавек.
Веніямін Георгіевіч Балуеў
Веніямі́н Гео́ргіевіч Балу́еў (, с. Вінаградава, Ленінградская вобласць — ) — дзеяч савецкіх спецслужбаў. Член ВКП(б)/КПСС з 1949 года. Дэпутат Савета Саюза Вярхоўнага Савета СССР 11 склікання (1984—1989) ад Магілёўскай вобласці.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1927 годзе ў сяле Вінаградава Ленінградскай вобласці. У 1949 годзе скончыў Комі педагагічны інстытут, у 1955 годзе — Школу № 2 КДБ пры СМ СССР.
З 1949 года працаваў у органах дзяржаўнай бяспекі.
Са снежня 1990 года на пенсіі.
Памёр 15 сакавіка 2006 года. Пахаваны ў Мінску на Усходніх могілках.
Аляксандр Фёдаравіч Райпольскі
Аляксандр Фёдаравіч Райпольскі ( — ) — беларускі медык і арганізатар аховы здароўя. Доктар медыцыны.
Біяграфія
Скончыў Імператарскі ўніверсітэт Святога Уладзіміра. Працаваў урачом з 1863 года.
У 1875 годзе пераехаў з Кіева ў Гродна і прынамсі да 1903 года займаў там пасаду гродзенскага губернскага ўрачэбнага інспектара.
Ужо ў 1875 годзе А. Райпольскі звярнуўся да губернатара з хадатайствам аб адкрыцці ў Гродне школы павітух, першы набор у якую адбыўся восенню 1876 года.
Свята-Мікалаеўская царква (Засімавічы)
Царква́ Свято́га Мікала́я — праваслаўны храм у Засімавічах Пружанскага раёна, збудаваны ў 1811 годзе. Помнік архітэктуры класіцызму.
Аляксандр Фёдаравіч Райпольскі
Біяграфія
У час руска-турэцкай вайны 1877-78 гадоў А. Ф. Райпольскі бязвыплатна ўзначаліў адзін з лазарэтаў Расійскага Чырвонага Крыжа, у якім знаходзілася значная частка параненых салдат і афіцэраў, што паступалі чыгуначным транспартам у Гродна.
Свята-Мікалаеўская царква (Засімавічы)
Гісторыя
Пабудаваная ў 1811 годзе на сродкі мясцовага памешчыка Ельца з цэглы і бутавага каменя. Ля царквы знаходзілася драўляная званіца.
Аляксандр Фёдаравіч Райпольскі
Біяграфія
Памёр у 1907 годзе і пахаваны на праваслаўных могілках Гродна.
Свята-Мікалаеўская царква (Засімавічы)
Гісторыя
У Першую сусветную вайну пашкоджаная пажарам, у 1916 адноўлена.
У 1924 годзе царква стала прыпісным прыходам пружанскага Свята-Аляксандра-Неўскага сабора. У 1925 праведзены капітальны рамонт царквы і званіцы, пастаўленая агароджа.
Аляксандр Фёдаравіч Райпольскі
Грамадская дзейнасць
У 1892 годзе быў старшынёй першага на тэрыторыі сучаснай Беларусі з’езду 18-ці сельскіх урачоў губерні.
Свята-Мікалаеўская царква (Засімавічы)
Гісторыя
Пасля прыходу савецкай улады ў маі 1940 года разрабавана, у маі 1962 зачынена і прыстасавана пад склад хімічных угнаенняў.
Аляксандр Фёдаравіч Райпольскі
Адрасы
У Гродне на 1885 год жыў на вуліцы Гараднічанскай у доме Жуў, № 4
Свята-Мікалаеўская царква (Засімавічы)
Гісторыя
Пасля развалу СССР дырэктар раённага Дома культуры Васіль Курачынскі, ураджэнец Засімавіцкага прыхода, выступіў з ініцыятывай аднаўлення царквы. Матэрыялы для перабудовы царквы былі набыты старавольскім і шанёўскім калгасамі, крыжы для купалоў вырабілі на Пружанскім масласырзаводзе. На ахвяраванні вернікаў было набыты ўнутранае начынне, частка яго была перададзена з пружанскага сабора. 24 лістапада 1994 храм быў асвечаны, праведзеная першая літургія.
Да цяперашняга часу сцены пад уздзеяннем аміячнай салетры выдзяляюць сырасць і цвіль.
Архітэктура
Царква — помнік архітэктуры класіцызму.
Памеры царквы 17 х 8,4 м. Асноўны аб'ём прамавугольны ў плане, невялікім уступам пераходзіць у трохгранную апсіду. Дах двухскатны гонтавы з вальмамі над апсідай. Галоўны фасад завершаны трохвугольным франтонам з вертыкальнай шалёўкай.
Петрапаўлаўск
Петрапаўлаўск — горад на поўначы Казахстана, адміністрацыйны цэнтр Паўночна-Казахстанскай вобласці.
Самы паўночны горад краіны. Знаходзіцца на тэрыторыі Заходняй Сібіры недалёка ад мяжы з Расійскай Федэрацыяй, а менавіта за 40 км на поўдзень, за 428 км на поўнач ад сталіцы Астаны, за 278 км на захад ад Омска і за 273 км на паўднёвы ўсход ад Кургана. Колькасць насельніцтва Петрапаўлаўска на 1 студзеня 2015 года — 210,4 тысячы чалавек (паводле дадзеных перапісу насельніцтва 2012 года — 205 тысяч чалавек). Горад займае плошчу 221,6 км².
Геаграфічнае становішча
Петрапаўлаўск знаходзіцца ў паўднёва-заходняй частцы Заходне-Сібірскай раўніны, на правым беразе рэкі Ішым, самага доўгага прытоку Іртыша. Пад Петрапаўлаўскам ёсць мноства азёр і сажалак, прыкладам: возера Вялікае Белае, возера Пярэстае, азёры Кішкібіш — 1, 2, 3, возера Малое Белае, Горкае возера.
Клімат
Клімат рэзка кантынентальны, са значнымі ваганнямі тэмпературы (зіма-лета). Увесну пераважае яснае і сухое надвор'е, з вялікай колькасцю сонечных дзён. Лета досыць гарачае, з перавагай яснага, часта засушлівага надвор'я, у асобныя гады дажджы могуць быць з рознай частасцю, ад рэдкіх і аж да пераходу ў пахмурнае і дажджлівае лета. У жніўні-верасні пачынаецца сезон дажджоў. Увосень назіраецца надвор'е ад яснага ў пачатку сезона, да пахмурнай у кастрычніка-лістападзе, для дадзенай мясцовасці характэрны восеньскі перыяд цягам адной-двух тыдняў з цёплым і сухім надвор'ем і ясным небам, пасярод пахмурнай і халоднай восені, так званае «бабіна лета». Зіма марозная і працяглая (больш 5 месяцаў), з устойлівым снежным покрывам вышынёй у сярэднім да 40-50 см, з перавагай яснага надвор'я, у асобныя гады з нячастымі завеямі і віхурамі. У горадзе нярэдкія вясновыя і восеньскія галалёды.
Гісторыя
Будаванне ваенных ліній стала апорнай базай каланізацыі казахскіх земляў. Лінія складалася з трох частак: з паўднёва-заходняга боку ад рэдута Сібірскага да Омскай крэпасці, працягласцю 553 вярсты (Горкая лінія), ад крэпасці Омскай па правым беразе Іртыша да рэдута Маланарымска агульнай працягласцю 1684 вярсты (Іртышская лінія); ад крэпасці Усць-Каменагорскай па заходнім схіле Алтайскіх гор паміж калыванскімі горнымі заводамі ў кірунку да крэпасці Кавалёвай (Калыванская лінія) працягласцю 723 вярсты.
Крэпасць Св. Пятра
У чэрвені 1752 года да ўрочышча на рацэ Ішым рушыла экспедыцыя, што складалася з драгунаў Луцкага палка, пешых салдатаў Нотебургского палка і батальёна Валагоцкага драгунскага палка. Амаль 2 тысячы людзей. У невялікага бору, змесцаванага супраць поймавага возера Бабашэва, драгуны пераправіліся на правы бераг Ішыма. Два крутыя яры, якія абмяжоўвалі будаўнічую пляцоўку, выходзілі да Ішыма і разам з абрывістым берагам шырокай (да 47 м) рэкі стваралі натуральную перашкоду непрыяцелю. Экспедыцыі мела быць у кароткі тэрмін пабудаваць буйнае ўмацаванне — крэпасць Св. Пятра і два малых — крэпасці Паўдзённую і Лебядзіную, а паміж імі 8 рэдутаў. Улічваючы хуткі наступ халадоў, вырашылі ўмацаванні будаваць драўляныя.
Крэпасць на Ішыму мела форму правільнага шасцівугольніка плошчай каля 2 гектараў. Па вуглах яго на роўнай адлегласці месцаваліся бастыёны, злучаныя паміж сабой курцінамі. Бастыёны выходзячыя да ракі называліся Нагорны і Ішымскі. Агульная даўжыня прыгоннай агароджы складала больш 1,3 км. У бастыёнах месціліся гарматы, усярэдзіне крэпасці — жаўнерні, стайні, афіцэрскія хаты, гарнізонная царква, парахавы склеп і інш. памяшканні. Цяжкія працы мардавалі салдатаў і казакоў, таксама дрэннае сілкаванне і раннія халады. Людзі хварэлі, многія паміралі, пачасціліся ўцёкі. Напачатку кастрычніка выпаў снег і працы былі спынены. Ва ўмацаванні засталіся апроч афіцэраў 50 драгун і 40 салдат. У цяжкіх зімовых умовах невялікі гарнізон забяспечваў сталае назіранне за стэпам, сачыў, ці не падаюцца сігналы бедства з блізкіх рэдутаў. З Расіяй крэпасць злучаў ланцужок паштовых станцый. Увесну 1753 г. будаванне аднавілася.
Плошча крэпасці хутка апынулася забудаванай да мяжы, і некаторыя памяшканні сталі будавацца за сценамі крэпасці. Так, пасля ўтварыўся Верхні фарштат — на гары, а ў Падгор'е — Ніжні фарштат. Фарштат — гэта такое селішча, дзе галоўную ролю гуляюць крэпасць і ваенная. У Ніжнім фарштаце змесцаваліся казачая станіца, шпіталь і слясарня. З мэтай бяспекі прадмесце было абгароджана агароджай. Заезд і выезд з яго ахоўваўся адмысловымі каравуламі.
Як і іншыя ўмацаваныя пункты ў Сібіры, крэпасць св. Петра ўзмацнялася ў вайсковым дачыненні: павялічваўся гарнізон, драўляныя сцены і бастыёны замянялі землянымі. Перабудаваны жаўнерні, збудаваны «посольный дом» для прыёму прадстаўнікоў Каанда. Па ўказанні Сената для прац выкарыстоўваліся калоднікі, сасланыя ў Сібір на катаргу (да 100—300). У 1772 годзе. пры крэпасці было ўжо два прадмесці: нагорная частка і падгор'е. Расло купецкае саслоўе, бо крэпасць рабілася буйным палітычным і эканамічным цэнтрам Прыішымья. Тут схадзіліся гандлёвыя шляхі з Расіі і Сярэдняй Азіі.
У 1782 годзе ў крэпасці Св. Пятра ў наяўнасці генерал-губернатара Уфімскага і Сімбірскага намесніцтваў І. В. Якобі адбылася ўрачыстае прыняцце прысягі на падданства рускаму ўраду султанам Сярэдняй Кіргіз-Кайсацкай арды Валі-хан — ён быў афіцыйна канфірмаваны ў ханы з боку Расійскай імперыі.
Наталля Аляксандраўна Варанцова-Вельямінава
Наталля Аляксандраўна Варанцова-Вельямінава, па нараджэнні Наталля Аляксандраўна Пушкіна (1859—1912) — грамадская дзяячка, асветніца, мецэнатка.
Біяграфія
Унучка рускага паэта Аляксандра Пушкіна, дачка яго старэйшага сына, генерал-лейтэнанта Аляксандра Аляксандравіча Пушкіна і Соф’і Мікалаеўны Ланской.
Петрапаўлаўск
Крэпасць Св. Пятра
У 1807 годзе ўмацаванне пераназвана ў горад Петрапаўлаўск з далучэннем да Табольскай губерні.
Наталля Аляксандраўна Варанцова-Вельямінава
Біяграфія
Вучылася ў Віленскай гімназіі. Узяла шлюб з Паўлам Варанцовым-Вельямінавым. Спачатку сям’я жыла ў Казлове (цяпер Мічурынск). Праз некаторы час Павел Варанцоў-Вельямінаў падаў у адстаўку і з’ехаў з жонкай у маёнтак сваёй маці Вавулічы (цяпер Дубаўка) за 10-12 км ад Бабруйска. Акрамя сядзібы ў Дубаўцы, Варанцовы-Вельямінавы мелі дом у Бабруйску.
Петрапаўлаўск
Насельніцтва
Нацыянальны склад (на 1 студзеня 2014 года), %:
Наталля Аляксандраўна Варанцова-Вельямінава
Біяграфія
Цікавілася беларускім фальклорам з навакольных вёсак Савічы, Цялуша. Добра малявала, у асноўным пейзажы, пісала вершы. У вёсцы Цялуша разам з мужам пабудавала школу (1894), царкву (асвечана на Вялікдзень 1902), бібліятэку, спаленую падчас Вялікай Айчыннай вайны. Займаліся асветніцкай дзейнасцю, дапамагалі атрымаць адукацыю (у тым ліку стаць настаўнікамі, акушэрамі-фельчарамі). Спрабавала арганізаваць прытулак для састарэлых жанчын, хацела стварыць нешта ўзору дзіцячага садка для сялянскіх дзяцей. У Бабруйску на вуліцы, дзе стаяў яе дом і дамы сёстраў Паўла Варанцова-Вельямінава, пасадзіла першыя каштаны, некаторыя з іх засталіся да цяперашняга часу. Драўляны дом па цяперашняй вуліцы Сацыялістычнай знеслі ў 1973 годзе, на яго месцы збудаваны гарадскі палац шлюбаў. Сям’я Варанцова-Вельямінава прыняла пасільны ўдзел у стварэнні Бабруйскай гарадской бібліятэкі, якая цяпер назвавана імем Пушкіна, яна была адкрыта ў лютым 1901 года, на 64-я ўгодкі смерці Пушкіна. Памерла ў 1912 годзе ад запалення лёгкіх. Пахавана ў вёсцы Цялуша, у парку, недалёка царквы і магілы свёкра — Аркадзя Варанцова. У 1979 годзе, да 180-годдзя нараджэння Аляксандра Пушкіна на магіле Наталлі Варанцовай-Вельямінавай усталяваны новы помнік. У вёсцы Цялуша штогод улетку праводзіцца Пушкінскае свята музыкі і паэзіі.
Петрапаўлаўск
Насельніцтва
Усяго — 208 362 жыхароў.
Менамская нізіна
Мена́мская нізіна знаходзіцца ў басейне ракі Менам-Чао-Прая, у Тайландзе.
Абмываецца Сіямскім залівам Паўднёва-Кітайскага мора. Даўжыня каля 500 км. Плошча каля 100 тыс. км². Размешчана на месцы тэктанічнай упадзіны, паміж гарамі цэнтральнай часткі Індакітая на захадзе і плато Карат на ўсходзе. Запоўнена алювіяльнымі адкладамі ракі Менам-Чао-Прая і яе прытокаў. Пераважаюць раўніны, на поўначы з градамі астанцовых узгоркаў, складзеных пераважна з вапнякоў. На поўдні — берагавыя валы ўздоўж узбярэжжа Сіямскага заліва. Густая сетка рэк і арашальных каналаў, шмат балот.
Клімат субэкватарыяльны мусонны, ападкаў больш за 1000 мм за год. Лістападныя мусонныя лясы і хмызнякі, у дэльце — мангравыя лясы, зараснікі пальмы ніпа.
Значныя тэрыторыі разараны пад пасевы рысу (жытніца краіны). На Менамскай нізіне — горад Бангкок.
Нацыянальны парк Глейшэр
Нацыянальны парк Глейшэр (Glacier National Park, МФА: ) размешчаны ў Скалістых гарах, на тэрыторыі амерыканскага штата Мантана, на мяжы з канадскімі правінцыямі Альберта і Брытанская Калумбія. Плошча парку складае 4101 км².
Першыя людзі пачалі жыць на тэрыторыі сучаснага парку каля 10 000 гадоў таму. На момант прыходу сюды еўрапейцаў, на землях на захад ад кантынентальнага водападзелу пераважалі салішы, а на ўсход - чарнаногія. Нацыянальны парк быў заснаваны 11 мая 1910 года. Амаль адразу пасля стварэння парку пачынае актыўна развівацца яго інфраструктура, якая ўключае гатэлі, шале, аўтамабільныя дарогі і інш. У парку Глейшэр больш 130 азёр, якія маюць назву; найбуйнейшым з іх з'яўляецца возера Мак-Дональд. Па дадзеных на 2010 год у парку Глейшэр 37 ледавікоў. Навукоўцы сцвярджаюць, што калі сённяшнія тэндэнцыі раставання захаваюцца, то ўсе гэтыя ледавікі цалкам знікнуць ужо да 2020 годзе. На поўначы Глейшэр мяжуе з канадскім нацыянальным паркам Уотэртан-Лейкс; разам гэтыя дзве прыродаахоўныя тэрыторыі вядомыя як парк свету Уотэртан-Глейшэр. У 1976 Глейшэр быў прызнаны біясферным запаведнікам, а ў 1995 годзе абодва паркі былі разам прызнаныя аб'ектам Сусветнай спадчыны.
На тэрыторыі нацыянальнага парку расце 1132 віды раслін. Таксама, тут жывуць 62 віды млекакормячых, 260 відаў птушак, 6 відаў земнаводных, 3 віды паўзуноў і 23 віды прэснаводных рыб. Шырока распаўсюджаны такія буйныя сысуны, як грызлі, барыбал, снежная каза, канадская рысь, лось, таўстарог, воўк, расамаха і інш. Падчас лясных пажараў ў 2003 годзе пацярпела больш за 10% ад агульнай плошчы парку.
Сцінава (гміна)
Сціна́ва (Ścinawa) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Любінскага павета Ніжнесілезскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Сцінаве. Плошча гміны складае 164,56 км². Станам на 2004 год у гміне Сцінава пражывалі 10 603 чалавекі, шчыльнасць — 64,4 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 19 салецтваў.
Трэвар Ховард
Трэвар Ховард (Trevor Howard; 29 верасня 1913 — 7 студзеня 1988) — брытанскі акцёр тэатра, кіно і тэлебачання, лаўрэат прэмій BAFTA і Emmy.
Слабадскі сельсавет (Любанскі раён)
Слабадскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Любанскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр сельсавета — мястэчка Любань, з 1939 года — вёска Сарачы.
Утвораны 24 верасня 1926 года ў складзе Любанскага раёна Слуцкай акругі ў сувязі са скасаваннем Любанскага сельсавета. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Бабруйскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Любанскім раёне БССР. З 21 чэрвеня 1935 года ў Любанскім раёне Слуцкай акругі. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Любанскім раёне Мінскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Бабруйскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Мінскай вобласці.
16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Любанскага сельсавета.
Матыната
Матыната (Mattinata) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Фоджа.
Насельніцтва складае 6540 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 90 чал./км². Займае плошчу 73 км². Паштовы індэкс — 71030. Тэлефонны код — 0884.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santa Maria della Luce.
Дзедавічы (Дзедавіцкі раён)
Дзедавічы (Де́довичи) — пасёлак гарадскога тыпу ў Пскоўскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр і найбуйнейшы населены пункт Дзедавіцкага раёна. Утварае гарадское паселішча Дзедавічы (у межах пгт). Знаходзіцца за 130 км на ўсход ад Пскова ў басейне ракі Шалонь. Аднайменная чыгуначная станцыя на лініі Дно — Новасакольнікі. Заснаваны 11 верасня 1901 года, пры будаўніцтве чыгункі. Назва — па найменні бліжэйшых вёсак (Вялікі Дзедавец і Малы Дзедавец). Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1967 года.
Эміль Ленц
Эміль Хрысціянавіч Ленц (, г. Дэрпт, (цяпер Тарту, Эстонія) — ) — расійскі фізік і электратэхнік. Акадэмік Пецярбургскай АН (1830).
Біяграфічныя звесткі
Вучыўся ў Дэрпцкім універсітэце. 3 1836 у Пецярбургскім універсітэце (з 1863 рэктар).
Навуковая дзейнасць
Навуковыя працы па электрычнасці і магнетызме. Устанавіў правіла вызначэння напрамку індукцыйнага току (правіла Ленца), эксперыментальна абгрунтаваў закон Джоўля — Ленца (1842). Распрацаваў метады разліку электрамагнітаў (разам з Б. Якобі), адкрыў абарачальнасць электрычных машын. У час кругасветнага падарожжа (1823—1826) выканаў шэраг геафізічных даследаванняў. Адным з першых прапанаваў метад бараметрычнага нівеліравання. Аўтар падручніка па элементарнай фізіцы.
Піліп Сямёнавіч Горбач
Піліп Сямёнавіч Горбач (, в. Будка,  —) — Герой Сацыялістычнай Працы (1966). Заслужаны меліяратар БССР (1976).
Біяграфія
З 1948 года машыніст экскаватара меліярацыйных станцый у Гомельскай вобласці, з 1961 года старшы машыніст экскаватара Капаткевіцкага будаўніча-мантажнага ўпраўлення меліярацыі.
Званне Героя прысвоена за поспехі ў павелічэнні вытворчасці і нарыхтовак збожжавых і кармавых культур.
Член у 1971—1976 гадах. Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР у 1967—1971 і ў 1975—1980 гадах.
Баі за Марыупаль (2022)
Баі за Марыупаль — узброеныя сутыкнення паміж Узброенымі Сіламі Украіны з аднаго боку і Узброенымі Сіламі Расійскай Федэрацыі і Народнай міліцыяй ДНР з другога боку за кантроль над Марыупалем.
Ход баявых дзеянняў
Баі за Марыупаль пачаліся з пачаткам уварвання - 24 лютага 2022 года. 24 лютага ў 10:30 Генштаб Украіны заявіў, што УСУ вярнулі сабе кантроль над Марыупалем.
2 сакавіка горад быў акружаны расійскімі войскамі. Да 9 сакавіка абстаноўка ў Марыупалі ў цэлым не мянялася: горад застаўся ў акружэнни і пад абстрэламі. 9 сакавіка украінскія і заходнія СМІ заявілі, што расійскім авіяўдарам была знішчана дзіцячая гарадская бальніца №3, у якой размяшчалася радзільнае аддзяленне. У выніку загінула 5 чалавек (у тым ліку цяжарная жанчына з дзіцем) і як мінімум 17 чалавек атрымалі раненні. Міністэрства абароны РФ назвала выбухі побач з бальніцай «пастановачнымі», а абвінавачванні Расіі ў бамбардзіроўцы - «інфармацыйнай правакацыяй» з боку Кіева. 10 сакавіка кіраўнік ДНР Дзяніс Пушылін заявіў, што расійскія і данецкія вайскоўцы выйшлі да заводу "Азоўсталь". 16 сакавіка, паводле заявы ўкраінскіх СМІ, расійскім авіяўдарам быў знішчаны Данецкі акадэмічны абласны драматычны тэатр, які выкарыстоўваўся ўкраінскімі ўладамі як бамбасховішча. Загінула каля 300 чалавек. Міністэрства абароны Расійскай Федэрацыі заявіла, што ВКС Расіі на той момант не наносілі авіяўдараў «па наземных цэлях у гарадской мяжы Марыўпаля».
10 красавіка, больш чым праз месяц пачатку аблогі, расійскім войскам удалося цалкам ізаляваць украінскія сілы на тэрыторыі камбіната "Азоўсталь". Аднак, з-за складанай схемы "Азоўсталі" і праведзеных украінскімі вайскоўцамі фартыфікацыйных работ, штурм "Азоўсталі" быў зладжаны. Расійскім войскам не ўдавалася дасягнуць значных поспехаў пры спробах штурму тэрыторыі завода. Для падаўлення ўкраінскага супраціву і ўтрымання асяроддзя камбіната УС РФ і НМ ДНР учынілі блакаду тэрыторыі комплексу і падвяргалі яе шчыльным артылерыйскім і ракетным абстрэлам, а таксама бамбардзіроўкам, у тым ліку з ужываннем стратэгічнай авіяцыі. Блакадай на тэрыторыі «Азаўсталі» была выклікана гуманітарная катастрофа: украінскія вайскоўцы, якія апынуліся зачыненымі ў падзямеллях комплексу разам з грамадзянскімі (усе з якіх былі пазней паспяхова эвакуіраваны), адчуваюць востры недахоп вады, ежы і медыкаментаў.
Крушэнне лайнера «Costa Concordia»
Катастрофа круізнага судна «Costa Concordia» (Costa Concordia) адбылося каля вострава Джыліа ў Міжземным моры 13 студзеня 2012 года і запатрабавала эвакуацыі больш 4 200 чалавек, якія знаходзіліся на борце лайнера. На 1 лютага 2012 года выяўлены 17 загінулых, з іх адзін не апазнаны, 15 чалавек згінулі без весткі. Такім чынам, па папярэдніх даных загінулі 32 чалавека. Пошук у затопленай частцы карабля спынены ў сувязі з непрымальнай рызыкай для аквалангістаў. Пошук на марскім дне, на плошчы ў 18 квадратных кіламетраў, і ў незатопленых памяшканнях карабля працягваецца па стане на 1 лютага.
«Costa Concordia» стала самым буйным пасажырскім суднам у гісторыі, якое пацярпела крушэнне.
Лапатын (значэнні)
Назву Лапатын маюць:
Якаб Хюбнер
Якаб Хюбнер (Jacob Hübner; 20.6.1761, Аўгсбург — 13.9.1826, Аўгсбург) — нямецкі энтамолаг.
Біяграфія
Пасля двухгадовага (з 1778 па 1780 гады) наведвання школы малявання Святой Ганны, Якаб Хюбнер скончыў навучанне афорту і ксілаграфіі. Гэта адукацыя стала важнай перадумовай для яго прафесіі ткацкага малявальшчыка на Аўгсбургскай паркалёвай фабрыцы. Адначасова яна стала істотнай асновай яго навуковай дзейнасці.
Першая грамадская публікацыя Хюбнера з’явілася ў 1785 годзе. Гэта былі гравюра на медзі да таго часу абсалютна невядомых матылькоў. У Вене Хюбнер пазнаёміўся з Іаганам Ігнацам Шыфермюлерам (1727—1806), з якім ён заставаўся ў сяброўскай сувязі ўсё сваё жыццё. Прафесійна Хюбнер працаваў ткацкім малявальшчыкам у тэкстыльнай прамысловасці. Адначасова ён прымудрыўся стварыць свой твор пра матылькоў, яки ў колах спецыялістаў зрабіў яго вядомым ужо пры жыцці. Большую частку сваіх публікацый ён выдаваў ва ўласным выдавецтве. Спадчыну Хюбнера набыло ў 1935 годзе.
Глен-Мор
Глен-Мор (Glen More, Gleann Mòr), таксама Грэйт-Глен (Great Glen) — вузкая даліна на поўначы вострава Вялікабрытанія.
Размешчана ў тэктанічнай упадзіне, якая праходзіць па Паўночна-Шатландскім нагор’і і падзяляе яго на паўночна-заходнюю частку і Грампіянскія горы. Даліна цягнецца на 97 км з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад — ад заліва Моры-Ферт ля горада Інвернес да заліва Лох-Лінэ ля Форт-Уільяма. Знаходзіцца на тэрыторыі найбуйнейшай вобласці Шатландыі Хайленд.
Чалавек-мураш і Аса
«Чалавек-мураш і Аса» (Ant-Man and The Wasp) — амерыканскі фантастычны фільм 2018 года пра супергероя коміксаў кампаніі «Marvel Comics» Чалавека-мураша. З’яўляецца другой часткай трылогіі пра Чалавека-мураша, а таксама 20-й па ліку карцінай ў кінематаграфічным сусвеце «Marvel».
Сюжэт
Скот Лэнг, вядомы таксама як Чалавек-мураш, ужо заслужыў права апынуцца ў камандзе Мсціўцаў. Але жаданне быць бліжэй да дачкі ўтрымлівае яго ў родным Сан-Францыска — да таго часу, пакуль доктар Хэнк Пім, які стварыў калісьці цуда-касцюм, што змяняе памеры свайго ўладальніка, не заклікае Скота далучыцца да новай небяспечнай місіі. А дапамагаць у супрацьстаянні з хітрым ворагам Чалавеку-мурашу будзе новая напарніца — Аса.
Пратэсты ў Арменіі (2015)
Гісторыя
9 чэрвеня 2014 года Овік Абрамян, прэм'ер міністр Арменіі публічна заявіў, што цана на электраэнэргію будзе павышана на 16%. 12 чэрвеня прайшоў збор на гэту тэму ў Нацыянальным Сходзе Арменіі.
Пасяджэнне Камісіі па рэгуляванні грамадскій паслуг (КРГП) па пытанні тарыфаў на электраэнэргію было назначана на 17 чэрвеня. У той жа дзень пачаліся пратэсты і акцыі, тады студэнцкі саюз АРФД «Нікол Агбалян» арганізаваў акцыю пратэста з заклікам спыніць пасяджэнне і замарозіць тарыфы на электраэнэргію.
Цэны на электраэнергію ў Арменіі павялічваліся і раней. Апошняе такое павелічэнне было ў 2013 годзе, калі электрычнасць падаражэла прыблізна на траціну.
Збор Мітынгаў
Мітынгі ў Ерэване былі сабраныя з дапамогай сацыяльных сетак і згадак праз хэштэг. Першы раз хэштэг #ElectricYerevan з'явіўся 22 чэрвеня.
Мітынг сабраўся досыць хутка дзякуючы хэштэгу. Хэштэг дазваляе не толькі прызначаць даты мітынгаў, але і дапамагае карыстальнікам арыентавацца ў стужцы Твітэр і іншых сацыяльных інтернэт-сецях.
Прамыя трансляцыі з Ерэвана вядуць некаторыя СМІ, што дазваляе сачыць за тым, што адбываецца на Плошчы Свабоды ў любы момант.
Першыя пратэсты
Першы пратэст пачаўся 17 чэрвеня, на час правядзення пасяджэння КРГП. Пратэстоўцы сабраліся перад будынкам, дзе праводзілася пасяджанне з антыкарупцыённымі плакатамі.
Паліцыя Арменіі паведаміла аб затрыманні 6 удзельнікаў акцыі, якая праводзілася 17 чэрвеня. Паліцыя распачала меры пасля таго, як пратэстоўцы пачалі закідваць будынак КРГП яйкамі і памідорамі.
КРГП прыняла заяўку ЗАТ "Электрычныя сетцы Арменіі" аб павышэнні тарыфаў. З 1 жніўня тарыф на электраэнергію павінен павялічыцца на 16%.
Наступствы прыняцця павышаных тарыфаў
Да 19 чэрвеня пратэсты распаўсюдзіліся з Ерэвана яшчэ на 2 рэгіёны: Гюмры і Ванадзор. Пратэстоўцы адмовіліся выплачваць даўгі ЗАТ «Электрычныя сеткі Арменіі», гэтак жа яны заявілі, што калі іх патрабаванні не будуць выкананыя, яны падымуць пытанне аб адстаўцы ўрада. У той жа дзень мітынгоўцы ў Ерэване сталі пагражаць уладзе маршам да Адміністрацыі Прэзідэнта, калі галоўнае патрабаванне, адмена тарыфаў за 17 чэрвеня, не будзе выканана.
20 чэрвеня пратэстоўцы наладзілі сядзячую забастоўку. Тады ў пратэстуючых з'явілася новае патрабаванне, яны сталі патрабаваць нацыяналізаваць кампанію, якая пастаўляе электраэнергію Арменіі. ЗАТ «Электрычныя сеткі Арменіі» належыць расійскай кампаніі «Інтэр РАТ».
23 чэрвеня паліцыя ўжыла супраць пратэстуючых у Ерэване вадамёты, што стала прычынай масавага асуджэння з боку СМІ і міжнародных арганізацый, некаторых краін. У ходзе разгону 23 чэрвеня былі паранены 7 чалавек, 237 чалавек былі затрыманыя, у іх ліку журналісты.
Нягледзячы на ​​жорсткія разгоны з боку паліцыі, увечары таго ж дня мітынг аднавіўся, прычым сабраў больш людзей, чым папярэдні. Мітынгоўцы былі абураныя жорсткасцю мясцовай паліцыі і запатрабавалі адпусціць затрыманых раней — урад падтрымаў ініцыятыву і вызваліў больш за 200 затрыманых. Жорсткасць паліцыі не засталася незаўважанай, таму да 10 вечара колькасць мітынгоўцаў дасягнула 20000 чалавек. Каб пазбегнуць паўторнага выкарыстання вадамётаў мітынгоўцы збудавалі барыкады.
Ноччу таго ж дня акцыі працягваліся і ў Гюмры, але сабралі значна менш чалавек, агульнай колькасцю прыблізна ў 4400 чалавек.
На наступны дзень КРГП заявіла, што не нясе адказнасці за сацыяльнае становішча ў краіне, гэта значыць не прызнае сваю віну ў тым, што адбываецца. СМІ гэтак жа паведамілі, што павышэнне тарыфаў будзе адменена, аднак КРГП і гэта абверглі.
На 25 чэрвеня да мітынгаў далучыліся яшчэ 3 рэгіёну Арменіі: Чарэнцаван, Аштарак і Абавян. У той жа дзень прэм'ер-міністр Арменіі сумесна з дзяржаўнымі органамі высунуў рашэнне аб выплаце кампенсацыі маламаёмасным у сувязі з падаражэннем тарыфаў. Нягледзячы на ​​гэта, мітынгі працягваліся.
24 чэрвеня дэманстранты прагналі з плошчы прадстаўнікоў расійскай прэсы. Акцыі пратэсту пачалісь яшчэ ў гарадах Аштарак і Абавян.
27 чэрвеня Прэзідэнт Арменіі Серж Саргсян заявіў, што ўрад возьме на сябе аплату розніцы тарыфаў на электрычнасць да канца праверкі пастаўшчыка энергіі Арменіі - кампаніі «Электрасеткі Арменіі». Пратэстоўцы не разыходзяцца.
27 чэрвеня начальнік паліцыі Арменіі Уладзімір Гаспаран заявіў аб планах ўрада выкупіць Электрасеткі Арменіі. «Я думаю, гэта добрае рашэнне. Другі этап, калі Арменія праз пару месяцаў верне электрычныя сеткі, будзе яшчэ лепшым», — сказаў кіраўнік паліцыі.
Увечары 27 чэрвеня прэзідэнт Арменіі абвясціў аб рашэнні адкласці павышэнне энэргатарыфаў. Пратэстоўцы ў цэнтры Ерэвана захоплена прынялі рашэнне прэзідэнта. На праспекце Баграмяна загучала музыка, многія дэманстранты пачалі танцаваць, святкуючы перамогу.
29 чэрвеня паліцыя дазволіла дэманстрантам правесці яшчэ адну ноч на праспекце Маршала Баграмяна, таксама паліцыя затрымала 22-гадовага ўдзельніка акцыі па падазрэнні ў збіванні паліцэйскага. Міністр-кіраўнік апарата ўрада Давід Аруцюнян заявіў, што на правядзенне аўдыту кампаніі «электрасеткі Арменіі» спатрэбіцца ад 3 да 6 месяцаў.
Абстаноўка на мітынгах
Мітынгі акрамя пратэстаў суправаджаюцца спартыўнымі гульнямі паміж удзельнікамі, спевамі гімна і песень на нацыянальных мовах, танцамі.
Настрой ва ўдзельнікаў добры, не гледзячы на абстаноўку на плошчы і надвор'е.
Усе ўдзельнікі настроены вельмі патрыятычна, многія выступаюць з плакатамі, шыльдамі, сцягамі і тэматычнымі футболкамі.
На сцэне перад дэманстрантамі прыязджаюць выступаць гурты як армянскага паходжання, так і замежныя. 25 чэрвеня перад пратэстоўцамі сыграў рок-гурт «Vordan Karmir».
Рэакцыя дзеячоў шоў-бізнэсу
Вакаліст і музыкант амерыканскага гурта System Of a Down армянскага паходжання Серж Танкян асудзіў прымяненне сілы паліцыяй пры разгоне мітынгаў, а так жа падтрымаў акцыю пратэсту і мітынгоўцаў, пажадаўшы ім поспеху ў далейшым.
Армянскі рок-гурт Vordan Karmir падтрымаў мітынг супраць падаражэння электраэнергіі ў Арменіі і правёў канцэрт для дэманстрантаў на Праспекце Баграмяна 25 чэрвеня.
Фотамадэль і актрыса Кім Кардаш'ян, якая нарадзілася ў Арменіі, заявіла аб сваёй занепакоенасці сітуацыяй на Радзіме.
Артэміўка (Чарнаморскі раён)
Артэміўка (Артемівка) — сяло ў Чарнаморскім раёне (Аўтаномная Рэспубліка Крым, Украіна). Падпарадкоўваецца Навасельскаму сельскаму савету.
IC 2826
IC 2826 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Слемень (гміна)
Сле́мень (Ślemień) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Жывецкага павета Сілезскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Слемені. Плошча гміны складае 45,87 км². Станам на 2004 год у гміне Слемень пражывалі 3453 чалавекі, шчыльнасць — 74,7 чал./км².
Парфіна
Парфіна (Па́рфино) — рабочы пасёлак (з 1938) у Наўгародскай вобласці Расіі. З’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам Парфінскага муніцыпальнага раёна. Размешчаны ў цэнтральнай частцы вобласці на рацэ Ловаць, за 30 км ад яе ўпадзення ў возера Ільмень. Парфіна знаходзіцца за 116 км на поўдзень ад Вялікага Ноўгарада і за 20 км на ўсход ад Старай Русы (па трасе). Праз Парфіна (5 км) праходзіць чыгунка Балагое-Маскоўскае — Валдай — Старая Руса — Дно-1.
Помнік воінам-аўтамабілістам
Помнік воінам-аўтамабілістам — помнік у Баранавічах.
Гісторыя
У вызваленні горада ад нямецкіх войск прымалі ўдзел воіны 18-й аўтамабільнай брыгады, якія на аўтамабілях ЗІС-5 дастаўлялі на пазіцыі войск боепрыпасы і падмацаванне.
За мужнасць і гераізм, праяўленыя пры вызваленні горада Баранавічы, 18-я Чырвоназнамённая ордэна Кутузава 2 ступені аўтамабільная брыгада атрымала ганаровае найменне «Баранавіцкая».
Апісанне
Да 40-годдзя вызвалення горада Баранавічы ў 1984 годзе адкрыты помнік. На пастаменце (2,6 м) у выглядзе стужкі дарогі ўстаноўлены аўтамабіль ЗІС-5. На дошках надпіс «У памяць аб воінах-аўтамабілістах Вялікай Айчыннай вайны, 1941-44 г.» і «Воінам 18-й Баранавіцкай аўтамабільнай брыгады прысвячаецца».
Антуан Карон
Антуан Карон (фр. Antoine Caron, 1521,  —, ) — французскі мастак-ман’ерыст, кніжны ілюстратар, належаў да школы Фантэнбло.
Біяграфія
Карон нарадзіўся ў Бавэ. Пачаў маляваць у падлеткавым узросце, робячы фрэскі для цэркваў. У 1540—1550 гадах працаваў з Франчэска Прыматыча і Нікола дэль Абатэ ў Фантэнбло. З 1561 года знаходзіўся пры двары Кацярыны Медычы і Генрыха II Валуа. Як прыдворны мастак выступаў арганізатарам цырымоній каранацыі Карла IX у Парыжы і шлюбу Генрыха IV з Маргарытай дэ Валуа (у XX ст. іх алегарычная вобразнасць прыцягнула ўвагу Ф.Ейтса). Памёр у Парыжы ў 1599 годзе.
Фалькавічы (Лідскі раён)
Фа́лькавічы (, Фальковичи) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Тарноўскага сельсавета. Знаходзіцца за 13 км на поўдзень ад г. Ліда. 18 гаспадарак, 23 жыхары (2015).
Гісторыя
Паводле вопісу парафій Лідскага дэканата 1784 года вядомы фальварак і вёска Фалькаўшчына (Falkowszczyzna), што належалі ксяндзам-дамініканам з Ельні.
У 1870 годзе вёска Фалькаўшчына ў Ганчарскай воласці Лідскага павета Віленскай губерні.
Паводле польскага перапісу 1921 г., вёска Ганчарскай гміны Лідскага павета Навагрудскага ваяводства, 43 жылыя пабудовы, 213 жыхароў. 3 1940 да 1954 года цэнтр Фалькавіцкага сельсавета. У 1950 створаны калгас «Багатыр». Дзейнічала Фалькавіцкая пачатковая школа, працаваў магазін.
Насельніцтва
Дынаміка насельніцтва:
Каролюс-Дзюран
Каролюс-Дзюран, сапр. імя Шарль Эміль Агюст Дзюран (Carolus-Duran, Charles Emile Auguste Durant;,  — , ) — французскі жывапісец, прадстаўнік акадэмічнай школы, цесць Жоржа Фейдо.
Жыццё і творчасць
Шарль Дзюран пачаў вучыцца жывапісу ў родным горадзе Ліле; тут атрымаў гарадскую стыпендыю, на якую затым на працягу двух гадоў жыве і вучыцца ў Парыжы (у Акадэміі Сюіса). У Парыжы прыняў псеўданім Каролюс-Дзюран, якім і падпісваў свае працы да канца жыцця. У першы час навучання Каролус-Дзюран капіюе карціны Луўра, асабліва Леанарда да Вінчы; паралельна з гэтым пачынае пісаць арыгінальныя палотны.
У 1860 годзе малады мастак атрымлівае прэмію на конкурсе «Вікар». У 1861 годзе ён едзе на вучобу ў Італію, жыве ў Рыме, Венецыі, на некалькі тыдняў затрымліваецца ў Пампеях, а ў 1866 годзе вяртаецца ў Парыж. За перыяд з 1861 па 1866 год Каролюс-Дзюран стварыў нямала палотнаў, захаваўшы сцэнкі з італьянскага паўсядзённага жыцця.
У 1866 годзе вялікім поспехам мастака стала яго палатно «Забойца», набытае горадам Лілем. За гэтую карціну Каролюс-Дзюран атрымаў столькі грошай, што здзейсніў у 1867—1868 гадах вучэбную паездку ў Іспанію, падчас якой ён асабліва цікавіўся творчасцю Дыега Веласкеса. Пасля вяртання ў Францыю Каролюс-Дзюран ажаніўся з мастачкай Палінай-Марыяй Круазет, адкрыў вялікае мастацкае атэлье і набірае вучняў. З канца 60-х гадоў XIX стагоддзя мастак становіцца прызнаным партрэтыстам, адным з самых папулярных у Парыжы. У сваіх працах ён не ліслівіць замоўцу, сочыць не за элегантнасцю паставы, а за адпаведнасцю чалавечай натуры. У 1869 годзе завязваецца сяброўства паміж Каралюсам-Дзюранам і мастакамі Эдуардам Манэ, Закары Аструкам і Эдуарам Сэнам.
Прыкладна з 1875 года мастак звяртаецца да гістарычнага і жанравага жывапісу, для чаго вывучае творчасць Пітэра Паўля Рубенса і Паала Веранезэ. Атрымлівае і ажыццяўляе дзяржаўныя заказы, напрыклад, выконвае столевы роспіс у залах Луўра «Трыумф Марыі Медычы» (1878). У 1879 годзе мастак атрымлівае Ганаровы медаль Парыжскага Салона. У 1890 годзе, сумесна са сваёй жонкай і яшчэ некалькімі мастакамі, стварае «Нацыянальнае таварыства выяўленчага мастацтва». У 1900 г. абіраецца Ганаровым прэзідэнтам французскай Акадэміі. У 1904 годзе Каралюсу-Дзюрану прысвойваецца званне Вялікага афіцэра ордэна Ганаровага легіёна. У 1905 годзе яго абіраюць дырэктарам Французскай акадэміі ў Рыме.
Саліцылавая кіслата
Саліцылавая кіслата (ад Salix — «вярба», з кары якой яна была ўпершыню вылучаная) — 2-гідроксібензойная або фенольная кіслата, С6Н4(ОН)СООН; бясколерныя крышталі, добра растваральныя ў этаноле, дыэтылавым эфіры і іншых палярных арганічных растваральніках, дрэнна растваральныя ў вадзе (1,8 г/л пры 20 ° C). Выдзелена з лазовай кары італьянскім хімікам Рафаэлем Пірыа і затым сінтэзавана ім жа. У прыродзе сустракаецца ў раслінах ў выглядзе вытворных - галоўным чынам у выглядзе гліказіда метылавага эфіру (у прыватнасці, саліцылавая кіслата была ўпершыню вылучаная з кары вярбы (Salix L.), адкуль і паходзіць назва), вольная саліцылавая кіслата разам з саліцылавым альдэгідам у невялікіх колькасцях змяшчаецца ў эфірным алеі, што выдзяляюцца з кветак некаторых відаў спірэі (Spiraea ulmaria, Spiraea digitata).
1949 год у гісторыі музыкі
1949 год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.
Усевалад Міхайлавіч Сікорскі
Усевалад Міхайлавіч Сікорскі (, вёска Хутар,  — ) — беларускі савецкі гісторык і грамадскі дзеяч. Член-карэспандэнт Акадэміі навук БССР (1972), доктар філасофскіх навук (1967), прафесар (1967). Заслужаны дзеяч навукі БССР (1971). Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў 1943—1944 гадах — камісар партызанскага злучэння. Рэктар Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта ў перыяд з 1972 па 1978 год.
Біяграфія
Усевалад Сікорскі з 1944 г. быў супрацоўнікам Беларускага дзяржаўнага музея гісторыі Вялікай Айчыннай вайны. Скончыў Рэспубліканскую партшколу ў 1948 г., Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (БДУ) у 1949 годзе. Працаваў у газеце «Звязда», карэспандэнтам газеты «Праўда» ў БССР. У 1953—1972 гадах выкладчык, дацэнт, прафесар, загадчык кафедры гісторыі КПСС у БДУ. З 1972 па 1978 год рэктар БДУ. У 1978—1981 гадах загадчык кафедры гісторыі КПСС. Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР з 1975 па 1980 год.
Навуковая дзейнасць
Сярод твораў У. М. Сікорскага: і іншыя.
Узнагароды
У. М. Сікорскі ўзнагароджаны ордэнам Айчыннай вайны I ступені (1949), Працоўнага Чырвонага Сцяга (1967, 1976), медалямі.
Сям’я
У шлюбе з Надзеяй Паўлаўнай Сікорскай меў дачу Святлану Сікорскую, якая працуе касметолагам у Расіі.
Эно (графства)
Эно́, або Ге́негау (Hainaut, Hennegau) — сярэдневяковае графства. Ахоплівала тэрыторыю, якая адпавядае сучасным паўднёвай Бельгіі і паўночнай Францыі. Назва паходзіць ад назвы населенага пункта, размешчанага на поўдні графства, ці ад назвы ракі Эн (Haine), якая перасякае вобласць.
Першапачаткова графства ўваходзіла ў склад герцагства Латарынгія, пасля падзелу 959 года — у склад герцагства Ніжняя Латарынгія. З 925 года графы Эно былі васаламі каралёў Усходне-Франкскага каралеўства (Германіі), пазней яно ўваходзіла ў склад Бургундскага герцагства і Свяшчэннай Рымскай імперыі. Сталіцай Эно быў горад Монс; у склад графства таксама ўваходзілі буйныя гарады Валансьен і Камбрэ.
Утварэнне графства
Па Вердэнскаму дагавору 843 года Эно апынулася ў складзе Сярэдзіннага каралеўства імператара Лотара I. Пасля яго смерці ў 855 годзе па раздзеле паміж яго сынамі Эно апынулася ў складзе каралеўства Лотара II — Латарынгіі.
Паводле Мерсенскага дагавора 870 года Эно перайшло ў падпарадкаванне да караля Заходне-Франкскага каралеўства Карла II Лысага, які прызначыў для кіравання вобласцю графа Ангерана I. Смерць Карла Лысага (6 кастрычніка 877 года) і смуты, якія пачаліся ў Францыі пасля смерці Людовіка Коснаязыкага 10 красавіка 879 года дазволілі каралю Усходне-Франкскага каралеўства Людовіку Малодшаму далучыць Латарынгію цалкам да Германіі. У Эно Людовік прызначыў новага графа, ім стаў Рэнье I Даўгашыі (пам. 915). Тым часам тэрыторыя графства была невялікай, абмежаванай на поўначы ракой Эн, на захадзе — Шэльдай, на поўдні — Цьерашам.
У 895 годзе Эно апынулася ў ізноў утвораным каралеўстве Латарынгія, прычым граф Рэнье стаў галоўным саветнікам караля Цвентыбольда. Але да 898 годзе Рэнье трапіў у няласку да Цвентыбольда, які пазбавіў яго Эно, прызначыўшы новым графам Сігарда (пам. 920). Ён захаваў сваё становішча і пасля 911 года, калі Латарынгія, якой кіраваў былы граф Эно маркграф Рэнье Даўгашыі. Пасля смерці Сігарда новым графам стаў Ангеран II, сваяк (магчыма ўнук) графа Ангерана I. Ангеран кіраваў графствам да 925 года, калі Латарынгія была далучана да Усходне-Франкскага каралеўства. Пры гэтым кароль Генрых I Птушкалоў прызначыў новым графам Рэнье II, сына Рэнье I і брата герцага Латарынгіі Гізельберта.
Кіраванне дому Рэнье
Рэнье II (пам. да 940) пабудаваў у Монсе замак, зрабіўшы яго сваёй рэзідэнцыяй. Яму прыйшоўся адбіваць напад Ардэнскага дому, з якога выйшаў пераможцам. Дзякуючы гэтаму Рэнье павялічыў свае ўладанні, далучыўшы Эсцін, Валансьен і Бавэ. Акрамя таго ён стаў свецкім абатам абацтваў Сен-Вадру-дэ-Монс і Сен-Альдэгонд-дэ-Мабёж. Сын Рэнье II, Рэнье III (пам. 973) пасля гібелі ў 939 годзе дзядзькі, герцага Латарынгіі Гізельберта і смерці сына Гізельберта Генрыха ў 943/944 годзе, прад’явіў правы на герцагства. Аднак кароль Атон I Вялікі аддаў Латарынгію свайму зяцю Конраду Рудому, які хутка прывёў латарынгскую знаць да падпарадкавання. Але пасля таго, як Конрад далучыўся да мецяжу Лудальфа Швабскага, Рэнье змог разбіць мяцежнага герцага на берагах Мааса, і той вымушаны быў бегчы. У наступным годзе Конрад навёў на Латарынгію венграў, якія спустошылі Газбенгау, Намюр і Эно. Новым герцагам Атон прызначыў свайго брата Бруна.
У 956 годзе Рэнье III захапіў частку асабістых уладанняў Гербергі ў Латарынгіі (яе так званую «ўдовіну долю»), што выклікала паход Лотара на Монс, сталіцу Эно. У выніку паходу Лотар захапіў жонку Рэнье і двух яго сыноў, што дазволіла Бруна ў абмен на закладнікаў прымусіць Рэнье вярнуць захопленыя землі. Але неўзабаве Рэнье зноў паўстаў, але Бруна разам з Лотарам здушылі бунт. Рэнье быў захоплены ў палон і выдадзены Атону I, які ў 958 годзе выслаў яго на граніцу Багеміі, дзе ён і памёр, а яго ўладанні былі канфіскаваны. Эно было падзелена на 2 часткі: графства Монс і маркграфства Валансьен. Кіраванне графствам Монс Атон даручыў у чэрвені 958 года пфальцграфу Латарынгіі Готфрыду (пам. 964), а Валансьенам — графу Амары. Сыны Рэнье III, Рэнье і Ламберт беглі ў Францыю, дзе знайшлі прытулак пры каралеўскім двары.