cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Варвара Феафілаўна Мацюшка
Біяграфія
Скончыла хіміка-тэхналагічны факультэт БПІ (1935). У 1935—1937 гадах навуковы супрацоўнік, з 1939 года намеснік дырэктара, дырэктар НДІ харчовай прамысловасці БССР. У 1937—1939 гадах трэці сакратар ЦК ЛКСМБ. У жніўні 1941 года стварыла падпольную партыйна-камсамольскую групу. На яе кватэры (вул. Дабралюбава, 1/2) праводзіліся пасяджэнні Мінскага падпольнага гаркама КП(б)Б. З ліпеня 1942 года член Варашылаўскага падпольнага РК КП(б)Б. З кастрычніка 1942 года партызанка брыгады «Народныя мсціўцы імя В. Т. Варанянскага». У красавіку 1943 года адкліканая ў Маскву. З 1944 года кіруючая трэстам Белкандытар, у 1950—1973 гадах намеснік старшыні, старшыня Белпрамсавета, намеснік начальніка Галоўнага ўпраўлення бытавога абслугоўвання і мясцовай прамысловасці пры СМ БССР, намеснік міністра бытавога абслугоўвання насельніцтва БССР.
У 1938—1940 гадах кандыдат у члены, у 1960—1961 гадах член ЦК КПБ, у 1961—1966 гадах член Рэвізійнай камісіі КПБ. У 1938-1951, 1959—1963 гадах дэпутат Вярхоўнага Савета БССР, у 1959—1963 гадах намеснік Старшыні Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР.
Долар Зімбабвэ
Першы долар
На адваротных баках зімбабвійскіх долараў першай серыі былі надрукаваныя разнастайныя краявіды і сцэны з жыцця краіны. Напрыклад, на 5-доларавай купюры размешчана сцэна з побыту традыцыйнай зімбабвійскай вёскі.
Варвара Феафілаўна Мацюшка
Узнагароды
Узнагароджана ордэнам Леніна, ордэнам Айчыннай вайны II ступені, двума ордэнамі «Знак Пашаны», дзесяццю медалямі, трыма Ганаровымі граматамі Вярхоўнага Савета БССР, граматамі Савецкага камітэта ветэранаў вайны, ганаровым знакам «60 гадоў ВЛКСМ».
Долар Зімбабвэ
Другі долар
У сувязі з высокай інфляцыяй 1990-х гадоў (больш за 40% за год) з'явіліся банкноты другой серыі. Сталі выпускацца купюры больш высокай вартасці — 50, 100, 500 і 1000 долараў. Дызайн банкнот быў зменены, таксама палепшана іх абарона, але нязменнымі засталася выява камянёў.
На купюрах другой серыі з'явіліся індустрыяльныя пейзажы, а таксама выява ўнікальнага помніка гісторыі і археалогіі — руін Вялікага Зімбабвэ, сталіцы некалі магутнай імперыі Манаматапа, якая існавала ў XII-XIV стст.
Чэкі
Палітыка Роберта Мугабэ ў пачатку 2000-х гадоў выклікала гіперінфляцыю нябачаных маштабаў. Таму банкноты другой серыі ўжо ў 2004 годзе сталі пустымі паперкамі.
У 2003–2006 гг. у сувязі з вострым недахопам наяўнасці Рэзервовы Банк Зімбабвэ стаў выпускаць чэкі на прад'яўніка наміналам ад 5 тысяч да 100 тысяч долараў, а потым так званыя Аграчэкі яшчэ большых наміналаў. Чэкі былі абвешчаныя законным плацежным сродкам на тэрыторыі краіны на пэўны час. Яны не толькі не выратавалі сітуацыю, але яшчэ больш яе пагоршылі.
Трэці долар
Спроба дэнамінацыі і ўвядзенне ў 2008 годзе трэцяга зімбабвійскага долара ні да чаго не прывялі. Новыя грошы абясцэньваліся штосутачна і кожную гадзіну ў тысячы разоў. Гадавая інфляцыя 2008 года дасягнула неймаверных 500 мільярдаў працэнтаў! У гэтым годзе ў Зімбабвэ быў пастаўлены своеасаблівы антырэкорд — была надрукавана банкнота ў 100 трыльёнаў долараў. Туалетная папера стала даражэйшай за паперу зімбаўійскіх долараў.
Чацвёрты долар і спыненне грашовага абарачэння
Спроба новай дэнамінацыі па курсе 175 квадрыльёнаў зімбабвійскіх долараў да 5 долараў ЗША і ўвядзення чацвёртага долара не прывялі да поспеху. Наступіў эканамічны і палітычны калапс.
У выніку ў 2009 г. Мугабэ прыняў рашэнне зусім адмовіцца ад нацыянальнай валюты. Зімбабвійскі долар стаў гісторыяй.
У цяперашні час у Зімбабвэ ў звароце знаходзяцца брытанскія фунты, амерыканскія долары, паўднёва-афрыканскія ранды і нават пула Батсваны. Тым не менш, Рэзервовы банк Зімбабвэ, які з'яўляецца эмісійным цэнтрам, плануе вяртанне да ўстойлівай нацыянальнай валюты.
Міхалькоўскае патрыятычнае падполле
Міхалькоўскае патрыятычнае падполле ў Вялікую Айчынную вайну. Дзейнічала са жніўня 1941 да чэрвень 1942 г. у вёсцы Міхалькі Гомельскага раёна.
Аб'ядноўвала 29 чалавек (кіраўнікі К. В. Буры, Ц. Ф. Марозаў, М. Я. Мацвеенка). Падпольшчыкі, уладкаваўшыся на работу да акупантаў, забяспечвалі партызан і сваю арганізацыю дакументамі і разведданымі, праводзілі дыверсіі, у т.л. спалілі 12 мастоў, на працягу 12 км зрэзалі тэлефонныя слупы, сабралі і перадалі партызанам шмат зброі, боепрыпасаў, каля 3 тон зерня. Распаўсюджвалі сярод насельніцтва бліжэйшых вёсак і ў Гомелі лістоўкі і зводкі Саўінфармбюро, падтрымлівалі сувязь з Гомельскім патрыятычным падполлем. У лютым—сакавіку гітлераўцы двойчы правялі арышты і закатавалі 13 падпольшчыкаў.
Беларуская губерня
Белару́ская губе́рня — губерня Расійскай імперыі, якая існавала ў 1796—1801 гадах.
Калі да ўлады прыйшоў Павел I, ён правёў новую адміністрацыйна-тэрытарыяльную рэформу. 12 снежня 1796 года была створана Беларуская губерня з цэнтрам у Віцебску, якая складалася з 16 паветаў: Беліцкага, Веліжскага, Віцебскага, Гарадоцкага, Дынабургскага, Люцынскага, Магілёўскага, Мсціслаўскага, Невельскага, Аршанскага, Полацкага, Рагачоўскага, Себежскага, Сенненскага, Чавускага, Чэрыкаўскага. У яе склад увайшлі землі Полацкага (11 паветаў ) і Магілёўскага (12 паветаў ) намесніцтваў.
У 1798 — 1800 гг. у губерні было 72 мястэчкі, 545 сёл, 2084 сяльцы, 17595 вёсак, 5807 панскіх двароў. Насельніцтва губерні складалася з 1388,5 тыс. чал. падатковага і 20 тыс. чал. ваколічнай шляхты.
Нікіфараў
Нікіфіраў — прозвішча.
Салата
Сала́та:
Блізнюк
Блізнюк — прозвішча.
Афрыканеры
Афрыканеры (Afrikaners, літаральна «афрыканцы») — народ у Паўднёвай Афрыцы, з'яўляюцца нашчадкамі каланістаў галандскага, нямецкага і французскага паходжання. Асноўная частка пражывае ў ПАР і Намібіі. Усярэдзіне афрыканераў вылучаецца субкультура бураў. Па веравызнанні — пратэстанты. Родная мова — афрыкаанс, склалася на аснове паўднёвых дыялектаў нідэрландскай мовы (да пачатку XX стагоддзя нідэрландская выкарыстоўвалася ў якасці літаратурнай мовы). Агульная колькасць каля 3,6 млн чалавек. Да 1990 году складалі 60 % белага насельніцтва ПАР; астатнія 40 % — англа-афрыканцы, цяпер прапорцыя змянілася на карысць афрыканераў, бо англа-афрыканцы больш схільныя да эміграцыі за афрыканераў, якія лічаць Паўднёвую Афрыку сваёй этнічнай радзімай.
Уладзімір Іосіфавіч Паўлючук
Уладзімір Іосіфавіч Паўлючук (, в. Вочкі, Кобрынскі павет, Польская Рэспубліка — ) — беларускі савецкі дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
У 1962—1965 гадах — намеснік начальніка Галоўнага ўпраўлення меліярацыі і воднай гаспадаркі СМ БССР, якое ў 1965 годзе пераўтворана ў міністэрства. З таго часу — намеснік, першы намеснік міністра меліярацыі і воднай гаспадаркі БССР. У перыяд з 27 кастрычніка 1971 года па 4 снежня 1986 года — міністр меліярацыі і воднай гаспадаркі БССР.
Мінчакі
Мінчакі́ (, Минчаки) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Мядзельскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Мядзел Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.
Уладзімір Іосіфавіч Паўлючук
Біяграфія
З’яўляўся ініцыятарам распрацоўкі і выкарыстання водных рэсурсаў, эксплуатацыі асушальных сістэм і выкарыстання меліяраваных зямель, распрацоўкі і ўкаранення ў рэспубліцы прагрэсіўнай формы арганізацыі эксплуатацыі арашальных сістэм.
У 1975 годзе быў абраны дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР. З 1976 года — член ЦК КПБ.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнамі Леніна, Працоўнага Чырвонага Сцяга, «Знак пашаны», Кастрычніцкай рэвалюцыі, медалём «За доблесную працу».
Аляксей Елісеевіч Кулакоўскі
Аляксей Елісеевіч Кулакоўскі (псеўданім Ексекюлях Аляксей; Өксөкүлээх Өлөксөй; 16 сакавіка, 4-ы Жахсагонскі наслег, Ботурускі ўлус, Якуцкая вобласць — 6 чэрвеня 1926, Масква) — якуцкі пісьменнік. Заснавальнік якуцкай літаратуры.
Біяграфія
Аляксей Кулакоўскі нарадзіўся 16 сакавіка года ў сям’і гавядніка ў 4-м Жахсагонскім наслегу Ботурускага ўлуса Якуцкай вобласці. Скончыў рэальнае вучылішча ў Якуцку ў 1897 годзе. Ён шмат падарожнічаў па родным краі, вывучаючы яго прыродныя багацці, этнаграфію, эканоміку.
У снежні 1925 года выехаў дэлегатам ад Якуцкай АССР на I цюркалагічны з’езд у Баку. Па шляху захварэў, памёр ад хваробы ў Маскве 6 чэрвеня 1926 года. Пахаваны ў Маскве на Данілаўскіх могілках.
Арнашт Мука
Арнашт Мука (Arnošt Muka, Ernst Mucke; 10 сакавіка 1854, вёска Вулькі-Восык, Лужыца — 10 кастрычніка 1932, Баўтцэн) — сербалужыцкі педагог, грамадскі дзеяч і славіст. Заснавальнік Сербалужыцкага музея і Сербалужыцкага дома ў Баўтцене.
Біяграфія
Лічыцца адным з самых выбітных сербалужыцкіх гуманістаў XIX і XX стагоддзяў, значна паспрыяўшых развіццю лужыцкай нацыянальнай свядомасці. У 1874—1879 гадах вучыўся ў Лейпцыгскім універсітэце, дзе вывучаў класічную філалогію і славістыку. У 1875 годзе арганізаваў першы моладзевы летнік-фестываль для лужыцкіх гімназістаў пад назвай «Схадзаванка». З 1879 г. быў настаўнікам у Цітаў (Жытава), а пазней у гімназіі ў Баўтцэне (Будзішын). З юнага ўзросту стаў удзельнічаць у лужыцкім культурным і навуковым руху. Член Societas Slavica Budissenensis, а таксама Маціцы Сербскай.
У 1882—1886 гадах быў рэдактарам часопіса Łuzica, а ў 1884—1932 гадах рэдагаваў «Časopis Maćicy Serbskeje» (Часопіс Маціцы Сербскай). На старонках гэтага часопіса ў 1884—1886 гг. ён публікаваў дэмаграфічнае даследаванне «Statistikа Łužiskich Serbow», у якім прадставіў статыстычныя дадзеныя аб колькасці, рассяленню, сацыяльнай структуры і ўзроўні адукацыі лужыцкіх сербаў.
Дзякуючы яго рашучасці і арганізатарскім талентам атрымалася ў 1904 годзе адкрыць Сербалужыцкі дом у Баўтцэне. Акрамя таго, Мука спрабаваў арганізаваць Сербалужыцкі музей. Быў членам шэрагу акадэмій і навуковых таварыстваў (у тым ліку абраны членам-карэспандэнтам Пецярбургскай Акадэміі навук ). Падчас падарожжаў па Лужыцы, праводзіў даследаванні мовы, фальклору і культурнай спадчыны лужычанаў. Быў аўтарам мноства навуковых прац, якія моцна паўплывалі на лужыцкую інтэлігенцыю. Выступаў супраць германізацыі. Двойчы адпраўляўся нямецкімі ўладамі ў ссылку ўглыб Германіі за нацыяналістычную дзейнасць.
Пахаваны на Тухарскіх могілках у Будзішыне.
Гродзенская губерня
Гродзенская губерня — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Расійскай імперыі рэгіянальнага ўзроўню, утвораная ў 1801 годзе, якая існавала да 1921 года. Цэнтрам быў горад Гродна.
Губерня ўваходзіла ў склад Літоўскага (Віленскага) генерал-губернатарства, а таму была складовай часткай Паўночна-Заходняга края Расійскай імперыі.
Гісторыя
Паводле свайго маніфеста ад 30 кастрычніка 1794 г. расійская імператрыца Кацярына ІІ загадала пасля падаўлення паўстання 1794 года галоўнакамандуючаму расійскімі войскамі Мікалаю Рапніну падзяліць акупаваныя землі Вялікага Княства Літоўскага на тры часткі (у складзе 17 паветаў) — Ковенскую, Віленскую і Гродзенскую, і прызначыла Рапніна літоўскім генерал-губернатарам (ці «генерал-губернатарам Літоўскага княства») з рэзідэнцыяй (Вярхоўным Праўленнем) у Гродне.
18 чэрвеня 1796 г. літоўскі генерал-губернатар князь Мікалай Рапнін спланаваў рэарганізацыю падначаленай яму тэрыторыі ў Слонімскае намесніцтва (правобраз будучай Гродзенскай губерні) і Віленскае намесніцтва. Указ імператрыцы Кацярыны ІІ ад 8 жніўня 1796 г. Рапніну загадваў стварыць Віленскае і Слонімскае намесніцтвы, але па прычыне смерці імператрыцы яны не былі створаны.
Падчас адміністрацыйна-тэрытарыяльных рэформ Паўла I паводле ўказа ад 12 снежня 1796 г. Віленская і Слонімская губерні аб’ядноўваліся ў адну — Літоўскую губерню (1796—1801) з цэнтрам у Вільні. Літоўская губерня ўваходзіла ў склад Літоўскага генерал-губернатарства (з адной Літоўскай губерняй).
Расійскі імператар (1801—1825) Аляксандр I сваім указам ад 9 (21) верасня 1801 г. падзяліў Літоўскую губерню на дзве — Літоўска-Віленскую губерню (1801—1840) і Літоўска-Гродзенскую губерні (1801—1840), якія ўвайшлі ў склад Літоўскага ваеннага губернатарства (1801—1830) з цэнтрам у Вільні.
18 ліпеня 1840 г. расійскі імператар Мікалай I загадаў Сенату перайменаваць Літоўска-Віленскую губерню ў Віленскую губерню (1840—1917), а Літоўска-Гродзенскую губерню ў Гродзенскую губерню.
Паводле ўказу ад 18 снежня 1842 г. у склад Гродзенскай губерні была ўключана Беластоцкая вобласць (1808—1842), якая складалася з чатырох паветаў (Беластоцкі, Сакольскі, Бельскі і Драгічынскі, прычым апошні злучаны быў з Бельскім у адзін павет). Тым жа ўказам Лідскі павет Гродзенскай губерні быў уключаны ў склад Віленскай губерні, а Навагрудскі — у склад Мінскай губерні. Такім чынам Гродзенская губерня пачала складацца з 9 паветаў. Такі склад Гродзенскай губерні пратрываў да скасавання губерні ў 1917 г.
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай беларуская частка Гродзенскай губерні абвяшчалася часткай БНР. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі Гродзенская губерня ўвайшла ў Беларускую ССР, а 27 лютага 1919 года было аформлена стварэнне ЛітБел ССР.
Пасля польска-савецкай вайны, паводле Рыжскага мірнага дагавора (1921) тэрыторыя ў складзе Польшчы. Гродзенская губерня скасавана, яе Беластоцкі, Бельскі, Ваўкавыскі, Гродзенскі, Саколкаўскі паветы ўвайшлі ў Беластоцкае ваяводства, Брэсцкі, Кобрынскі, Пружанскі паветы — у Палескае ваяводства, а Слонімскі павет — у Навагрудскае ваяводства (Польшча).
Перыла
Перы́ла (Perilla) — род кветкавых раслін сямейства. Налічвае 5 відаў (1 від — ), пашыраных у Паўднёвай, Усходняй і Паўднёва-Усходняй Азіі і Паўночнай Амерыцы.
Батанічнае апісанне
Аднагадовыя травяністыя расліны са стрыжнёвым карэнішчам, якое паглыбляецца ў глебу на 1 м і болей. Сцябло прамое, галінастае ў верхняй частцы, чатырохграннае, вышынёй да 1,5 м. Лісце супраціўнае, на чаранках, апушанае, з пільчатазазубраным краем. Кветкі дробныя, апушаныя, у гронкападобных суквеццях. Плод — арэшак.
Гаспадарчае значэнне
У насенні перылы кустовай маецца 40—45 % тэхнічнага алею, які выкарыстоўваецца ў лакафарбавай, аўтамабільнай, суднабудаўнічай і электратэхнічнай прамысловасці. Жмых ідзе на корм жывёле.
Выкарыстоўваецца таксама як дэкаратыўная расліна.
Булгур
Булгур (варыянты назвы bulgur, boulghoul, boulgour, bulghur, burghul, bulghul) — від крупаў, які вырабляюць найчасцей з цвёрдых сартоў пшаніцы.
У працэсе вырабу зерне пшаніцы тэрмічна-водна апрацоўваюць, потым сушаць (традыцыйна на сонцы) і звычайна ачышчаюць ад вотруб'я. Пасля гэтага зерне дробяць да патрэбнага памеру.
Булгур распаўсюджаны ў міжземнаморскай кухні, у кухні Турцыі, краін Блізкага Усходу і Індыі. Ужываецца для гатавання плову, супоў, салатаў, як гарнір, а таксама для фаршыравання. Высокая энергетычная каштоўнасць булгура робіць яго паўнавартаснай альтэрнатывай рысу і кус-кусу.
Міхалішкаўскі кляштар аўгусцінцаў
Міхалішкаўскі кляштар аўгусцінцаў (канонікаў рэгулярных). Існаваў у 1622—1839 у мяст. Міхалішкі (цяпер Астравецкі раён). Заснаваны ў 1622 рэферэндарыем ВКЛ Я. Ц. Бжастоўскім з адданнем кляштару фальварка Рудашаны, які ён памяняў з Рудамінам-Дусяцкім на Мілашуны. Сын Бжастоўскага Цыпрыян Павел дадаў да зямельнага ўчастка дакупленую частку Мілашун і фальварак Буйвідзы. Быў філіялам. Дзейнасць нешматлікіх манахаў абмяжоўвалася абслугоўваннем парафіі, працаваў шпіталь. У 1653 (паводле інш. звестак у 1622) тут пабудаваны мураваны касцёл Міхаіла Архангела (арх. К.Пенс). у канцы 17 ст. аздоблены ляпнымі алтарамі са стука (майстры П. Перці, М. Жалевіч і інш.), служыў пахавальняй Бжастоўскіх і Котвічаў. У 1782 інфлянцкі біскуп Ю. Касакоўскі дамогся ад папы рымскага закрыцця кляштара. Аўгусцінцы папрасілі дапамогі ў гаспадара Міхалішак графа Міхала Бжастоўскага, які адпісаў на касцёл і плябанію 20 тыс. злотых, валоку зямлі, аднак у далейшым сам захапіў ўладанні кляштара. У 1839 са скасаваннем ордэна аўгусцінцаў у Расійскай імперыі кляштар закрыты. Касцёл стаў парафіяльным, у 1-ю сусветную вайну ў 1915 пацярпеў ад пажару ў выніку ваенных дзеянняў, у 1920-я г. адрэстаўрыраваны, помнік архітэктуры.
Ілінойс (індзейцы)
Ілінойс (саманазва: inoca, Illinois) — канфедэрацыя індзейскіх плямён у верхняй частцы даліны ракі Місісіпі.
Упершыню ўзгадваецца французскімі езуітамі ў 1640 г. Назва паходзіць ад скажонага французамі слова суседняга народа атава irenweewa, што значыць «той, хто прамаўляе падобным шляхам». Самі індзейцы называлі сябе inoca (літаральна «мужчыны»). У склад канфедэрацыі ўваходзілі плямёны каскаскія, пеорыя, тамароа, маінгвена, мічыгамея, каёкія, албіўі, аманакоа, чэпуса, чынкоа, мароа, эспемікія, матчынкоа, мічыбуса, негавічы, тапоўара і кайракаэнтанон. Усе яны належылі да алганкінаў. У канцы XVII ст. іх агульная колькасць перавышала 10 тысяч чалавек.
Займаліся земляробствам і паляваннем. Важную ролю ў жыцці плямён адыгрывалі супольныя напады на суседзяў. Пры гэтым прадстаўнікі Ілінойс імкнуліся захапіць заложнікаў і рабоў.
Сталыя кантакты з Новай Францыяй пачаліся з 1673 г. у выніку заключэння пагаднення. Ілінойс удзельнічалі ў пасрэдніцкім гандлі паміж французамі і іншымі індзейцамі, прымалі ўдзел у войнах супраць іракезаў. У першай палове XVIII ст. правадыры Ілінойс фактычна былі падпарадкаваны французскай адміністрацыі.
Еўрапейскія гульні 2015
Еўрапейскія гульні 2015 (2015 Avropa Oyunları; 2015 European Games) — першыя ў гісторыі Еўрапейскія гульні, якія праходзілі ў сталіцы Азербайджана, у горадзе Баку з 12 па 28 чэрвеня 2015 года.
Цырымонія адкрыцця гульняў адбылася 12 чэрвеня 2015 года, а цырымонія закрыцця прайшла 28 чэрвеня 2015 года. Было разыграна 253 камплекты ўзнагарод, прынялі ўдзел 5730 спартсменаў з 50 краін Еўропы, што спаборнічалі ў 30 відах спорту, у 11 з якіх спартсмены маглі атрымаць ліцэнзіі на Алімпійскія гульні 2016.
Беларусь на Еўрапейскіх гульнях 2015
У склад зборнай Беларусі ўвайшлі 151 спартсмен і 53 трэнеры. Беларусь прадстаўлена ў наступных дысцыплінах: акрабатыка, бокс, вольная і грэка-рымская барацьба, веласпорт (ВМХ і шаша), пляжны валейбол, спартыўная і мастацкая гімнастыка, веславанне на байдарках і каноэ, дзюдо, плаванне, сінхроннае плаванне, скачкі ў ваду, скачкі на батуце, стральба з лука, стральба кулявая, настольны тэніс, трыятлон, фехтаванне, бадмінтон, каратэ, самба, тэквандо.
Уладзіслаў Дзмітрыевіч Блізнюк
Уладзіслаў Дзмітрыевіч Блізнюк (нар., Новадзевяткавічы, Гродзенская вобласць) — беларускі баскетбаліст.
Кар’ера
Сваю спартыўную кар’еру пачаў ў 5 класе, калі ў складзе зборнай каманды школы трапіў на абласную спартакіяду па стрытболе сярод юнакоў па месцы жыхарства, у Гродне. Гульня не засталася без увагі трэнераў з абласнога цэнтра, і Уладзіслаў на працягу некалькіх гадоў заставаўся лідарам каманды Гродзенскай вобласці, якую двойчы прыводзіў да чэмпіёнства ў першынстве Рэспублікі Беларусь па баскетболе. У гэты час былі выступленні за гродзенскія каманды СДЮШАР Гродна, «Рэгіён-2010» (Гродзенскі раён), БК «Мешчаракова» (Мінск), «СДЮШАР Мінск — 2006».
У сезоне 2015/2016 выступаў у юнацкай Еўралізе, з’яўляўся ўдзельнікам чэмпіянату Беларусі сярод дарослых у складзе каманды «БДЭУ РЦАП».
У 2016 годзе падпісаў кантракт на тры гады з клубам «Цмокі».
Незалежная думка (1920)
Незалежная думка — беларускі тыднёвік, які выдаваўся з 9 чэрвеня па 11 ліпеня 1920 года ў Вільні. Рэдактар Генадзь Багдановіч, выдавец Уладзіслаў Знамяроўскі. Забаронены польскімі ўладамі.
Пехуры
Пехуры́ (, Пехуры) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Мядзельскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Мядзел Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.
Пацір з Навагрудка
Пацір з Навагрудка — срэбны з пазалотай пацір XVI стагоддзя з навагрудскай Барысаглебскай царквы. Захоўваецца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі.
Апісанне
Пацір мае мае некаторае падабенства з пацірам са Слуцка. Агульная вышыня яго — 23,5 см, дыяметр асновы — 14,5 см, дыяметр чашы — 9 см. Блізкія аналагі яму можна знайсці сярод польскіх, балканскіх і нямецкіх вырабаў. Некаторымі мастацкімі рысамі ён пераклікаецца з работамі рускіх майстроў, хаця адрозніваецца ў трактоўцы дэкору і асобных частак сілуэта. Прыгожыя, крыху масіўныя прапорцыі, рацыянальнае выкарыстанне форм для надання ўстойлівасці гавораць пра добры густ і майстэрства аўтара. У гэтым творы ўжо бачны рысы новага стылю, які прыйшоў на змену готыцы. Нароўні з гатычным пандусам з шасцю выступаючымі «гузамі» і шасціпялёсткавай падстаўкай, упрыгожанай крыжацветамі, пацір мае чашу, характэрную для стылю рэнесансу. Ліццё, гравіраванне, чарненне, устаўкі з каштоўных камянёў, пазалота сведчаць пра высокую кваліфікацыю майстра.
Кая (святы гай)
Кая — святыя лясы афрыканскага народа міджыкенда. Размешчаныя ўздоўж кенійскага ўзбярэжжа Індыйскага акіяна агульнай працягласцю каля 200 км. У гаёх захаваліся асобныя ўмацаваныя вёскі (таксама вядомыя як кая), найстарэйшыя з якіх паўсталі ў XVI стагоддзі. Вёскі былі населены плямёнамі міджыкенда да 1940-х гадоў, а ў цяперашні час шануюцца іхнімі нашчадкамі як святыні і месцы жыхарства продкаў.
У 2008 годзе 11 святых гаёў кая агульнай плошчай 1538 га былі занесены ў Спіс сусветнай спадчыны UNESCO. У 2009 годзе традыцыі і практыкі, асацыяваныя з паселішчамі кая ў святых гаях міджыкенда, была занесены ў Спіс нематэрыяльнай спадчыны UNESCO.
Заря над Бугом
Заря над Бугом — раённая газета Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці. Выдаецца з 15 кастрычніка 1944 года. Заснавальнікі: Брэсцкі раённы выканаўчы камітэт і Брэсцкі раённы Савет дэпутатаў.
Гісторыя
У Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці з 15 кастрычніка 1944 года выходзіла газета «Сталинец». У 1954 годзе адбылася рэарганізацыя Брэсцкага і Дамачаўскага раёнаў у адзін Брэсцкі раён, у сувязі з гэтым была заснавана новая газета «Социалистический путь».
Першы нумар газеты «Социалистический путь» выйшаў 6 жніўня 1954 года. Гэта быў орган Брэсцкага райкама КПБ і раённага Савета дэпутатаў працоўных. Газета выходзіла на рускай мове тыражом 3000 экзэмпляраў па серадах, пятніцах і нядзелях, у 1960-я гады — па аўторках, чацвяргах і суботах, а тыраж быў каля 4800 экземпляраў.
Першым рэдактарам быў назначаны Віктар Гаўрылавіч Курэпін (1915—2000), удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Віктар Гаўрылавіч заставаўся на пасадзе галоўнага рэдактара па ліпень 1975 года. Намеснікам рэдактара стаў Міхаіл Квочкін, адказным сакратаром — Аркадзь Маісеевіч Бляхер, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, літаратурным супрацоўнікам — Аляксей Гурэцкі. Карэспандэнтамі ў розны час працавалі М. Квочкін, С. Гусеў, В. Чумакоў, Н. Пінчук, Н. Горба, П. Шпачэнка, В. Іваноў, В. Кулакоў, Н. Салавей. Л. Філатаў, В. Рассіхін і інш. Студэнтам філфака Брэсцкага педагагічнага інстытута прыйшоў працаваць у газету ў 1961 годзе Iван Міхайлавіч Мельнічук, у будучым — член Саюза беларускіх пісьменнікаў. У 1962—1971 гадах літаратурным супрацоўнікам быў Васіль Аляксеевіч Жуковіч, член Союза пісьменнікаў СССР з 1977 года.
У розны час фотакарэспандэнтамі працавалі Юрый Кілігін, Георгій Грыцук, Пётр Суліма, Уладзімір Абухаў, Юрый Макарчук.
У 1975—1989 гадах рэдакцыю ўзначальваў Рыгор Яўсеевіч Пятрушын, затым — на працягу 18-ці гадоў Сямён Рыгоравіч Іваненка.
Размяшчалася рэдакцыя ў Брэсце па вул. Дзяржынскага, 17, затым па вул. Камуністычнай, 23. У сакавiку 1983 года пераехала ў пабудаваны «Дом друку» на вул. Маскоўскай (цяпер праспект Машэрава), 75/1.
З 27 жніўня 1991 года выданне атрымала статус: грамадска-палітычная газета Брэсцкага раёна.
Міхаіл Аляксандравіч Зданевіч
Міхаіл Аляксандравіч Зданевіч (нар., в. Аркадзія Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці) — беларускі спявак, педагог, Заслужаны артыст Беларусі (1979).
Біяграфія
У 1963 годзе скончыў Брэсцкае музычнае вучылiшча па спецыяльнасці спевы. У 1972 годзе скончыў Беларускую кансерваторыю (клас С. Асколкава).
Творчую дзейнасць пачаў у ансамблі песні і танца Беларускай ваеннай акругi. З 1969 па 1983 год быў салістам Дзяржаўнага тэатра оперы і балета БССР. З 1983 па 2012 год займаў пасаду загадчыка кафедры опернай падрыхтоўкі Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі.
З трупай Вялікага тэатра СССР гастраліраваў у Балгарыi (1976). Выступаў таксама ў Польшчы, Чэхаславакii, Аўстрыі, Швецыі.
Лаўрэат Усесаюзнага конкурсу вакалістаў імя Глінкі (1971).
Пруднікі (Мядзельскі сельсавет)
Пру́днікі (, Прудники) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Мядзельскага сельсавета.
Леў Паўлавіч Мірачыцкі
Леў Паўлавіч Мірачыцкі (, в. Баяры Навагрудскага павета, цяпер ) — беларускі гісторык-славіст, літаратар. Кандыдат гістарычных навук (1972).
Біяграфія
Скончыў БДУ (1956). 3 1956 навуковы супрацоўнік Дома-музея А. Міцкевіча ў Навагрудку, з 1958 старшы навуковы супрацоўнік і вучоны сакратар Літаратурнага музея Якуба Коласа АН Беларусі. 3 1963 старшы рэферэнт Беларускага таварыства дружбы і культурных сувязей з замежнымі краінамі. 3 1970 у Інстытуце гісторыі Нацыянальнай АН Беларусі. Даследуе культурныя сувязі Беларусі з Чэхіяй, Югаславіяй, Польшчай, Балгарыяй, Венгрыяй, Румыніяй, Германіяй, Францыяй і Фінляндыяй, жыццё і творчасць беларускіх і замежных дзеячаў культуры (М. Багдановіча, М. Гарэцкага, Л. Геніюш, Я. Коласа, А. Міцкевіча, У. Сыракомлі, А. Марачкіна, Е. Лады, К. Пліцкі, Я. Матэйкі і інш.), нацыянальна-вызваленчы рух на Беларусі.
75-ы грэнадзёрскі полк СС (1-ы беларускі)
75-ы грэнадзёрскі полк войскаў СС (1-ы беларускі) (Waffen-Grenadier Regiment der SS nr 75 (weissruthenische nr 1)) — падраздзяленне войскаў СС, складзенае з беларусаў. Адзінае канчаткова сфармаванае падраздзяленне 30-й грэнадзёрскай дывізіі СС (1-й беларускай). У беларускай эміграцыйнай літаратуры таксама вядомы як 1-ы беларускі нацыянальны полк або 1-ы беларускі полк.
Назва
Беларуская брыгада СС складалася толькі з 1-га беларускага грэнадзёрскага палка (Waffen-Grenadier-Regiment der SS nr 1 (weissruthenische)).
10 лютага 1945 года полк брыгады атрымаў новую назву — 86-ы грэнадзёрскі полк СС (1-ы беларускі) (Waffen-Grenadier Regiment der SS nr 86 (we-issruthenische nr l)).
9 сакавіка у сувязі з пераводам брыгады ў дывізію полк змяніў назву на 75-ы грэнадзёрскі полк СС (Waffen-Grenadier Regiment der SS nr 75 (weissruthenische nr 1)). Гэта было выклікана тым, што 86-ы полк ужо існаваў у 32-й танкава-грэнадзёрскай дывізіі СС «30-га студзеня».
Шлях палка
На базе 75-га палка былой 30-й дывізіі (2-й рускай) ствараўся 3-і батальён, а з 76-га палку — 1-ы і 2-і батальёны палка. У кожным батальёне знаходзілася пэўная колькасць немцаў, якія выконвалі ролю інструктараў.
25-27 сакавіка Астроўскі наведаў дывізію і прыняў удзел ва ўрачыстасцях на гонар гадавіны абвяшчэння БНР. У межах святкаваньня адбыўся парад падраздзяленняў дывізіі.
3 красавіка Кушаль прыехаў у дывізію і адзначаў, што ішло раззбраенне беларусаў, а побач з кожным батальёнам стаяў нямецкі атрад з 50 узброеных чалавек.
25 красавіка 1945 года 3-і батальён палка прыбыў у мястэчка Айзенштайндорф (Чэхія), дзе 28 красавіка ўсе батальёны былі сабраныя, а на чале палка неафіцыйна стаў Францішак Кушаль.
30 красавіка дывізія ў складзе гэтага палка здалася 5-й арміі ЗША разам з дывізіяй Мальцава ў Цвізелі.
Склад
У склад палка ўваходзілі:
Эфедра хвашчовая
Эфедра хвашчовая (Ephédra equisetína) — від кустоў роду манатыпнага сямейства.
Liza
Liza — найбуйнейшы з 17 вядомых родаў рыб сямейства.
Эфедра хвашчовая
Распаўсюджанне і экалогія
У прыродзе арэал віду ахоплівае Каўказ, Заволжскія раёны паўднёвага ўсходу еўрапейскай часткі Расіі, Заходнюю Сібір, горы Сярэдняй Азіі, Усходні Цянь-Шань, Манголію і Кітай.
Liza
Віды
Род змяшчае 24 віды:
Эфедра хвашчовая
Распаўсюджанне і экалогія
Тыпова горная расліна, прымеркаваная пераважна да горна-стэпавага, горна-ляснога і субальпійскага паясоў. Расце на камяністых участках, шчабністыя асыпках і ў расколінах скал на вышыні 1000—1800 м над узроўнем мора, дзе ўкараняецца дзякуючы магутнай каранёвай сістэме. Утварае негустыя, але шырокія зараснікі.
Фуль медамес
Фуль медамес (فول مدمّس), фуль мідаміс або проста фуль — традыцыйная страва ліванскай, суданскай і егіпецкай кухняў. Уяўляе сабой вараныя на павольным агні бабы, якія могуць быць запраўленыя часнаком, лімонным сокам і аліўкавым алеем. Звычайна падаецца на стол на сняданак.
Пётр Апанасавіч Мірашнічэнка
Пётр Апанасавіч Мірашнічэнка (, в. Запсілля, Сумскі павет, Харкаўская губерня, цяпер Сумская вобласць, Украіны — ) — удзельнік баёў на Беларусі ў Вялікую Айчынную вайну, камандзір узвода пешай разведкі 717-га стралковага палка 170-й стралковай дывізіі 48-й арміі 1-га Беларускага фронта, лейтэнант. Герой Савецкага Саюза (1944).
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Запсілля Краснапільскага раёна Сумскай вобласці.
Працаваў токарам на машынабудаўнічым заводзе ў горадзе Сумы. Член ВКП(б) з 1943 года.
У Чырвонай Арміі з 1941 года,на фронце са снежня 1941. У 1942 годзе скончыў курсы малодшых лейтэнантаў. Быў двойчы паранены.
Камандзір узвода разведкі лейтэнант Мірашнічэнка вызначыўся пры вызваленні Гомельскай вобласці ў цяжкім баі каля в. Печышчы Парыцкага раёна (цяпер Светлагорскі раён, Гомельская вобласць) сваім целам закрыў амбразуру варожага дзота.
Цібо Куртуа
Цібо́ Нікаля́ Марк Куртуа́ (Thibaut Nicolas Marc Courtois; нар., Брэ, Бельгія) — бельгійскі футбаліст, брамнік іспанскага клуба «Рэал Мадрыд» і нацыянальнай зборнай Бельгіі.
Клубная кар’ера
Пачынаў кар’еру ў якасці іграка абароны, аднак з цягам часу перакваліфікаваўся ў брамніка.
14 ліпеня 2011 года «Генк» і «Чэлсі» дамовіліся аб трансферы Цібо Куртуа.
26 ліпеня 2011 года Куртуа быў аддадзены ў доўгатэрміновую арэнду ў іспанскі клуб «Атлетыка Мадрыд».
У чэрвені 2014 года галоўны трэнер «Чэлсі» Жазэ Маўрынью пацвердзіў інфармацыю аб вяртанні Куртуа ў клуб. 18 жніўня Цібо дэбютаваў у складзе англійскага клуба матчам супраць «Бернлі», які скончыўся з лікам 3:1 на карысць «сініх». У 2014—2018 гадах быў асноўным брамнікам лонданскай каманды.
У жніўні 2018 года перайшоў у мадрыдскі «Рэал», падпісаўшы шасцігадовы кантракт.
Міжнародная кар’ера
3 чэрвеня 2011 года Куртуа быў выкліканы ў зборную Бельгіі на матч супраць зборнай Турцыі ў рамках адборачнага матча да чэмпіянату Еўропы 2012. 10 жніўня 2011 года ён зноў быў выкліканы ў зборную на матч супраць зборнай Славеніі, але так і не выйшаў на поле. Дэбютаваў у асноўным складзе зборнай Бельгіі ў таварыскім матчы супраць зборнай Францыі 15 лістапада 2011 года, які скончыўся ўнічыю 0:0.
Дасягненні
«Генк»:
«Атлетыка»:
«Чэлсі»:
«Рэал» Мадрыд:
Фёдар Якаўлевіч Міркавіч
Фёдар Якаўлевіч Міркавіч (25.11(7.12).1789, С.-Пецярбург — 6(18).5.1866), расійскі ваенны і дзяржаўны дзеяч, педагог. Генерал ад інфантэрыі (1852), сенатар (1850). Паходзіў з сербскага роду. Скончыў Пажаскі корпус (1809). Удзельнік вайны 1812 і замежных паходаў 1813—1814. У 1819 пакінуу страявую службу. З 1828 на адміністрацыйных пасадах у Малдавіі і Валахіі, з 1835 дырэктар 2-га Пецярбургскага кадэцкага корпуса. У 1840—1850 быў віленскім ваенным генерал-губернатарам. Выступаў за жорсткія меры па справе паслядоўнікаў Ш. Канарскага. Летам 1840 зрабіў інспекцыйную паездку па Мінскай і Гродзенскай губерніям, у час якой вёў дзённік. У жніўні 1840 прымаў імператара Мікалая I у Брэсце. Ініцыятар адкрыцця Брэсцкага кадэцкага корпуса. Разглядаў ваенныя навучальныя ўстановы як альтэрнатыву цывільнай адукацыі ў краі, выступаў за перадачу буйных маёнткаў дробнаму рускаму дваранству і за адхіленне каталіцкага духавенства ад навучальнага працэсу. У выніку інтрыг 3-га аддзялення імператарскай канцылярыі і корпуса жандараў адхілены ад пасады віленскага ваеннага генерал-губернатара; прызначаны членам Дзяржаўнага Савета Расійскай імперыі і інспектарам ваенных навучальных устаноў.
Пацір са Слуцка
Пацір са Слуцка — царкоўная срэбная чаша (пацір) са Слуцкага Троіцкага манастыра.
Гісторыя
Прынесены ў якасці падарунка Слуцкаму Троіцкаму манастыру князем Юрыем III Алелькавічам у 1580 годзе, аб чым сведчыў падарункавы надпіс, выгравіраваны на адваротным баку ножкі: «Юрій Юріевич Олелко кніажа Слуцкое ЯФП [што азначае 1580 год ] До мон(ас)тира светое Троици Архіма(ндрыі) Слуцкое».
У 1860-я гады, пры перавозе манастырскіх каштоўнасцей у Мінск, гэты надпіс стаў падставай, з-за чаго пацір разам з архімандрытавым посахам і Евангеллем Юрыя Алелькі быў астаўлены ў Слуцку.
Разам з посахам і Евангеллем ён экспанаваўся на Маскоўскай археалагічнай выстаўцы 1889 года. У самім жа манастыры
Пацір з’яўляўся манастырскай маёмасцю да 1920-х гадоў, потым трапіў у збор Слуцкага краязнаўчага музея, адтуль у Беларускі дзяржаўны музей у Мінску, а падчас Вялікай Айчыннай вайны разам з многімі іншымі быў страчаны.
Апісанне
Вышыня чашы складала 22 сантыметры. Пацір вызначаецца кампазіцыйнай ураўнаважанасцю і дэкаратыўнай стрыманасцю. Ён зроблены са срэбра з наступным залачэннем. шасціляпёсткавай разеткі. Унутры чаша была пазалочаная, а звонку дэкарыраваная філіграннымі расліннымі і геаметрычнымі арнаментальнымі выявамі.
Мяркуючы па малюнку Д. Струкава, пацір гэты дэкор быў зроблены эмаллю. Чорныя, зялёныя і шэраватыя арнаментальныя матывы выдатна спалучаліся з яго залацістай паверхняй. У арнаменце побач з гатычнымі крыжападобнымі кветкамі сустракаліся кветкі на сцяблінках з невялікімі лісточкамі. Такога характару кветкі ёсць і на абкладах беларускіх абразоў. Гэты матыў асабліва характэрны для Беларускага Палесся.
Паходжанне
Аднак пацір са Слуцку ў адрозненне ад польскіх мае больш строгія формы, акрамя таго ў Слуцку ў XVI—XVIII стагоддзях майстроў апрацоўкі металаў, у тым ліку і каляровых, было дастаткова, таму пытанне аўтарства чашы дагэтуль застаецца адкрытым.
Гаўрыіл Васільевіч Баішаў
Гаўрыіл Васільевіч Баішаў, ён жа Алтан Сарын (літаратурны псеўданім, што даслоўна азначае «Залатыя плечы») (1898, Жабыльскі наслег, Якуція — ?) — якуцкі пісьменнік і паэт, лінгвіст-цюрколаг, грамадскі дзеяч.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1898 годзе ў сяле Жабыльскі наслег Мегінскага ўлуса ў Якуціі, тамсама атрымаў бедную пачатковую адукацыю. У 1917 годзе быў вучнем у паштова-тэлеграфнай канторы Якуцка. З 1918 па 1921 год працаваў пры паштова-тэлеграфным аддзяленні ў сяле Амга. Па нацыяналістычных перакананнях далучыўся да ўдзельнікаў паўстання 1921—1922 гадоў, пазней хаваўся да аб'явы амністыі. У Якуцку быў удзельнікам і сакратаром таварыстваў «Саха Омук» і «Саха Кэскилэ». З 1924 па 1928 год навучаўся ў Ленінградскім інстытуце жывых усходніх моў. Уваходзіў у склад камісіі па распрацоўцы новага якуцкага алфавіта. Быў навуковым сакратаром Камітэта якуцкай пісьмовасці.
Падчас навукі ў ЛІЖУЯ ўжыццявіў пераклад на рускую мову падання-аланхо «Ала Булкун», запісанага В. М. Васільевым у 1906 годзе. Высунуў шэраг прапаноў, датычных рэформаў якуцкай мовы. Так, ён прапанаваў, дзе магчыма, не запазычаць слова з рускай мовы, а ўтвараць новыя ад цюркскіх каранёў — прыкладам, замяніць кальку з рускага «аэроплан» («дьарапылаан») на «тайаара». Гэтыя ідэі сустрэлі крытыку, сярод праціўнікаў такога падыходу быў Платон Аюнскі.
У лісце Эдуарду Пякарскаму ад 1926 года фалькларыст і этнограф Гаўрыіл Ксенафонтаў адклікаўся пра Баішава так:
У ноч з 5 на 6 лістапада 1929 года Гаўрыіл Баішаў быў арыштаваны ў Якуцку падчас рэпрэсій супраць нацыянальнай якуцкай інтэлігенцыі, прысуджаны да трох гадоў канцлагера. У лагеры сканаў. Рэабілітаваны Прэзідыумам Вярхоўнага суда Якуцкай-Саха ССР 20 чэрвеня 1991 года. 1998 годзе У. М. Протадзьяканавым была падрыхтаваная і выдадзеная складанка «Тоҕус этиҥ тойуга» («Песня дзевяці нябёс»), куды ўвайшла творчая спадчына Баішава, яго мовазнаўчыя артыкулы і лісты, а таксама ўспаміны пра яго і матэрыялы следства.
Жыцік мнагакветкавы
Жыцік мнагакветкавы, Жыцік шматкветкавы (Lolium multiflorum) — від раслін сямейства. Від насяляе ад Міжземнамор’я да Гімалаяў; натуралізаваны ў Канадзе і ЗША.
Апісанне
Аднагадовая або двухгадовая расліна 20-65 (100) см даўжынёй; сцеблы прамыя або ўзыходзячыя могуць быць ляжачымі пры аснаванні, гладкія або шурпатыя пад суквеццем. Лігула 1-2 мм даўжынёй. Ліставыя пласціны лінейныя, 6-26 x 0.4-1 см, ніжняя паверхня гладкая, а верхняя паверхня шурпатая.
Ніжняя кветкавая луска верхніх кветак у каласку звычайна з асцюком 2-5 (12) мм даўжынёй (рэдка без асцюка). Каласы з воссю, шурпатай толькі на галоўных рэбрах. Зярняўка 3-3.5 мм даўжынёй, у 3 разы больш у даўжыню, чым ўшыркі. Пылавікі 3-4.5 мм даўжынёй. 2n = 14.
Распаўсюджанне
Від насяляе ад Міжземнамор’я да Гімалаяў. Натуралізаваны ў Канадзе і ЗША.
Ва Украіне расце у дарог, на пустазельных месцах, у населеных пунктах, садах і парках, як інтрадукаваны — у лясных і лесастэпавых раёнах і паўднёвым Крыме, зрэдку. Кармавая, газон ая трава.
Каляндар бербераў
Каляндар бербераў — гадавы каляндар, які выкарыстоўваецца берберамі ў Паўночнай Афрыцы. Гэты каляндар таксама вядомы на арабскай мове пад назвай فلاحي fellāḥī «сельскагаспадачы» альбо عجمي ajamī «не арабскі». Ён выкарыстоўваецца для кіравання сезоннымі сельскагаспадарчымі работамі.
Назвы месяцаў у сучасным календары бербераў з'яўляюцца вытворнымі ад назваў месяцаў антычнага Юліянскага календара альбо Грыгарыянскага календара.
Месяцы
Сучасны каляндар бербераў складаецца з 4 сезонаў з 3 месяцамі ў кожным сезоне. Адпаведныя беларускія формы (Грыгарыянскі каляндар выкарыстоўвае такія ж назвы месяцаў) прыведзеныя ў тлумачэнні ніжэй.
Новы год
Yennayer 1 (звычайна называецца «Yennayer») адзначаецца як берберскі Новы год. Ён адзначаўся 12, 13 альбо 14 студзеня часовымі вясковымі жыхарамі яшчэ з невядомых часоў. Ёсць падставы меркаваць, што святкаванне берберамі Новага года зарадзілася яшчэ ў старажытнасці, але ўпэўненасці ў канкрэтнай даце першага святкавання пакуль няма.
Берберскі Новы год вядомы як «Сельскагаспадарчы новы год» у Магрыбе. Па гэтай прычыне ён таксама адзначаецца пэўнымі арабамоўнымі плямёнамі ў Магрыбе. Там захаваліся пэўныя берберскія традыцыі, але без захавання берберскай мовы.
Грамадскі голас
Грама́дскі Го́лас — газета Беларускай часовай рады, якая гуртавала прадстаўнікоў гэтак званай «паланафільскай арыентацыі» ў нацыянальным руху Заходняй Беларусі, у часы міжваеннай Польшчы. Выдавалася з 22 чэрвеня 1924 года да 28 студзеня 1926 года ў Вільні на беларускай мове.
Каляндар бербераў
Эра
У 1968 годзе парыжская група па вывучэнні бербераў пад назвай «Académie berbère» зацвердзіла каляндарную эру для берберскага календара, прывязаную да часоў кіравання егіпецкага фараона Шэшонка I у 10 стагоддзі да н.э., які быў вызначаны групай як першы выдатны бербер у гісторыі (паводле звестак ён паходзіў з Лівіі).
Académie berbère прызначыла нулявы год як 950 да н.э. (найбольш шырока меркаваны год пачатку кіравання Шэшонка I), што дазваляе зручна пераводзіць нумары года па Грыгарыянскім календары проста дадаючы 950. Такім чынам, 2000 год быў 2950 годам па гэтай сістэме.
Грамадскі голас
Рэдактарам газеты быў Язэп Салавей. Прычынай перапынення выхаду выдання была раптоўная смерць адказнага рэдактара ў студзені 1926 года. З таго часу замест «Грамадскага Голасу» выдавалася газета «Беларускае слова».
Максім Ігаравіч Салаш
Максім Ігаравіч Салаш (нар., Мінск) — беларускі баскетбаліст, форвард.
Кар’ера
Прафесійную кар’еру пачаў ў 16 гадоў за «Цмокі-Мінск-2».
У 2014 годзе перайшоў з клуба «Кахасоль» у «Уэска», што выступаў у другім дывізіёне Іспаніі.
У 2016 годзе, пасля трох сезонаў у Іспаніі, пераехаў у Польшчу, дзе за «Кутна» правёў 22 сустрэчы ў чэмпіянаце Польшчы.
У 2018/2019 прыняў прапанову эстонскага «Калева», але праз год вярнуўся у «Цмокі».
У снежні 2020 года перабраўся з «Цмокі-Мінск» у іспанскі «Сан Пабла Бургас».
Адкрыты чэмпіянат Англіі па снукеры 2016
Адкрыты чэмпіянат Англіі 2016 (English Open 2016) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 10 па 16 кастрычніка 2016 года ў «EventCity», у Манчэстэры, Англія. Прызавы фонд турніру склаў £366,000, з якіх £70,000 атрымаў пераможца. Турнір стаў першым спаборніцтвам новай «Серыі хатніх нацый», якая была заснавана ў сезоне 2016/2017 і ўключала ў сябе таксама адкрыты чэмпіянат Паўночнай Ірландыі, адкрыты чэмпіянат Шатландыі і адкрыты чэмпіянат Уэльса, а таксама першым розыгрышам адкрытага чэмпіянату Англіі.
Першым пераможцам турніру стаў Лян Вэньбо, які перайграў на сваім шляху да тытула Грэма Дота (4:0), Шона Мёрфі (4:3), Фергала О'Браена (4:2), Бэна Вуластана (4:3), Энтані Хэмілтана ў чвэрцьфінале (5:2), чэмпіёна свету 2015 года Сцюарта Бінэма ў паўфінальным матчы (6:2) і Джада Трампа ў фінальным паядынку (9:6). Такім чынам, 29-гадовы кітаец выйграў свой першы рэйтынгавы турнір у кар'еры, а таксама падняўся ў рэйтынгу з 20-й на 12-ю пазіцыю, якая стала найвышэйшым месцам у кар'еры снукерыста. Апроч таго, Вэньбо стаў другім пераможцам рэйтынгавага спаборніцтва з Кітая (пасля Дзіна Цзюньхуэя) і чацвёртым — з Азіі (пасля Джэймса Уатаны, Марка Фу і Дзіна).
Прызавыя грошы
Спонсарам першага адкрытага чэмпіянату Англіі стала кампанія Coral. Прызавы фонд турніру склаў £366,000, а першы прыз — £70,000.
Згодна з рэйтынгавай сістэмай, якая прыняла статус афіцыйнай з сезона 2014/2015, прызавыя грошы сталі эквівалентнымі рэйтынгавым ачкам. Такім чынам, рэйтынг снукерыста адлюстроўвае суму прызавых грошай, якія ён зарабіў на рэйтынгавых турнірах за апошнія два гады.
Удзельнікі
У асноўнай стадыі адкрытага чэмпіянату Англіі 2016 прынялі ўдзел 122 прафесійныя снукерысты, а таксама 6 аматараў, запрошаных на свабодныя месцы ў сетцы турніру.
З аматараў на турніры ўдзельнічалі Зак Сурэці, Адам Стэфанаў, Брэндан Сэрджант і Пітэр Лайнс, якія прымалі ўдзел у Q-School перад сезонам і мелі высокія пазіцыі ў аматарскім рэйтынгу, а таксама пераможца і фіналіст апошняга чэмпіянату Англіі сярод аматараў Джэймі Боўдл і Уэйн Таўнсэнд, якія атрымалі спецыяльныя запрашэнні ад арганізатараў.
Самым узроставым удзельнікам адкрытага чэмпіянату Англіі стаў 54-гадовы Джымі Уайт. Найджэлу Бонду падчас турніру было 50 гадоў, а Алексу Боргу, Джо Свэйлу і Кену Доэрці — па 47. Самым маладым снукерыстам на турніры стаў 16-гадовы Янь Бінтаа. Чжоу Юэлуну было 18 гадоў, а Вану Юйчэню, Брэндану Сэрджанту і Чжаа Сіньтуну — па 19.
Ніжэй прадстаўлена табліца з інфармацыяй пра ўсіх удзельнікаў спаборніцтва.
Першы дзень (10 кастрычніка)
Зняліся: Сэм Крэйгі (87),  Джэймі Джонс (36).
Другі дзень (11 кастрычніка)
Выбылі: Ван Юйчэнь (102),  Майкл Холт (26),  Майкл Джорджыу (97),  Дарыл Хіл (74),  Найджэл Бонд (65),  Шон О’Саліван (73),  Мартын О'Донэл (66),  Кен Доэрці (59),  Майк Дан (38),  Зак Сурэці,  Грэм Дот (29),  Робі Уільямс (51),  Роры Мак-Лаўд (53),  Пол Дэвісан (78),  Юй Дэлу (63),  Хамза Акбар (86),  Майкл Уайлд (101),  Цянь Пэнфэй (50),  Сандэрсан Лэм (81),  Джэймі Коўп (67),  Цаа Юйпэн (98),  Гэры Уілсан (39),  Джэймі Кёртэс-Бэрэт (116),  Джымі Робертсан (34),  Робін Хал (61),  Лука Брэсэль (32),  Дамінік Дэйл (40),  Чэнь Чжэ (115),  Хамад Міа (88),  Альфрэд Бёрдэн (64),  Джэк Лісоўскі (44).
Трэці дзень (12 кастрычніка)
Выбылі: Ян Бэрнс (62),  Майкл Уайт (21),  Джэймс Кэхіл (82),  Крэйг Стэдмэн (113),  Эліат Слесар (107),  Джэймс Уатана (91),  Рос М’юр (70),  Скот Дональдсан (90),  Род Лоўлер (46),  Напон Саенхам (71),  Джон Эстлі (75),  Пітэр Лайнс,  Марка Фу (12),  Марк Кінг (35),  Марк Сэлбі (1),  Чжоу Юэлун (47),  Дэніэл Уэлс (68),  Лі Уолкер (92),  Мэй Сівэнь (83),  Чжан Аньда (76),  Стывен Магуайр (19),  Мэцью Сэлт (24),  Лі Хан (54),  Дуэйн Джонс (85),  Шон Мёрфі (3),  Марк Дэвіс (30),  Энтані Мак-Гіл (17),  Эндру Хігінсан (56),  Акані Сангсермсавад (80),  Алан Мак-Манус (28),  Чжаа Сіньтун (93),  Джэймі Боўдл.
Чацвёрты дзень (13 кастрычніка)
Выбылі: Ліам Хайфілд (103),  Роні О’Саліван (10),  Марк Ален (8),  Дэвід Грэйс (55),  Крыцанут Лерцатаяторн (110),  Дзін Цзюньхуэй (6),  Ніл Робертсан (7),  Сцюарт Кэрынгтан (58),  Алістэр Картэр (14),  Джо Свэйл (57),  Мартын Гоўлд (18),  Дэвід Гілберт (22),  Фергал О’Браен (52),  Ян Прыс (105),  Кайрэн Уілсан (15),  Фрэйзер Патрык (106),  Раян Дэй (23),  Янь Бінтаа (99),  Рыс Кларк (77),  Джэк Джонс (111),  Сяа Гадун (49),  Бэн Вуластан (27),  Том Форд (37),  Марк Уільямс (13).
Пяты дзень (14 кастрычніка)
Выбылі: Рыкі Уолдэн (9),  Джон Хігінс (5),  Крыс Уэйклін (69),  Энтані Хэмілтан (104).
Шосты дзень (15 кастрычніка)
Выбылі: Бары Хокінс (16),  Сцюарт Бінэм (2).
Сёмы дзень (16 кастрычніка)
Выбыў: Джад Трамп (4).
Брэйкі, вышэйшыя за 50 ачкоў
Ніжэй прадстаўлены ўдзельнікі, упарадкаваныя па іх найвышэйшай серыі на турніры. Насупраць пералічаны ўсе соценныя і паўсоценныя брэйкі кожнага гульца.
Змены ў рэйтынгу
У табліцы прадстаўлены змены ў сусветным рэйтынгу ў рамках топ-64 пад дзеяннем вынікаў адкрытага чэмпіянату Англіі 2016.
Спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Эрытрэі
Кандыдаты ў спіс
У табліцы аб'екты размешчаны ў парадку іх дадання ў папярэдні спіс. У дадзеным спісе змешчаны аб'екты, прапанаваныя ўрадам Эрытрэі ў якасці кандыдатаў на даданне да спісу Сусветнай спадчыны.
Скарады (Мядзельскі раён)
Скарады́ (, Скороды) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Мядзельскага сельсавета.
Эдвард Сакалоўскі-Арлоўскі
Эдвард Сакалоўскі-Арлоўскі (псеўданім Тамаш Маліноўскі; 1878, Вільня — ) — рэвалюцыянер, журналіст.
Біяграфія
У 1896—1899 гадах член сацыял-дэмакратыі Літвы, удзельнік віленскай нарады па пытанні ўтварэння СДКПіЛ (1899), II з’езда, на якім закончана афармленне СДКПіЛ (1900), III з’езда (1901) і II Краёвай канферэнцыі (1901) СДКПіЛ. Член Галоўнага праўлення СДКПіЛ (1900—1901). У 1905 годзе член Віленскага камітэта СДКПіЛ, рэдактар газеты «Walka robotnicza» («Рабочая барацьба») і «Солдатская памятка». У 1906 годзе кіраўнік Ваенна-рэвалюцыйнай арганізацыі абласнога камітэта Паўночна-Заходняга саюза РСДРП. У 1910 годзе рэдактар легальнага органа СДКПіЛ («Трыбуна»), У 1907 і 1912 арыштаваны. У 1917 годзе член Петраградскага Савета рабочых і салдацкіх дэпутатаў. У 1918—1925 гадах дзеяч Камуністычнай партыі Польшчы, у 1927—1930 гадах кандыдат у члены яе ЦК. 3 1926 у СССР — у Міжнародным аграрным інстытуце, у рэдакцыі газета «Trybuna Radziecka» («Савецкая трыбуна»).
Яўген Іванавіч Міркоўскі
Яўген Іванавіч Міркоўскі (18(31) студзеня 1904, Мінск — ), Герой Савецкага Саюза (1944).