cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Іберы
Гісторыя
Першыя згадванні пра ібераў былі зроблены грэчаскімі каланістамі ў VI стагоддзі да нашай эры. Яны таксама звалі іберамі і іншы народ, вядомы як іберы Каўказа, якія ўтварылі дзяржаву Іберыя (Iberia, Hiberia) ва Усходняй Грузіі (Картлі) на мяжы IV—III стст. да н.э., якая часта згадваецца антычнымі і візантыйскімі аўтарамі. Дакладна невядома, ці ёсць якая-небудзь сувязь паміж гэтымі народамі, або гэта проста супадзенне. У любым выпадку іберы Пірэнейскага паўвострава сталі кантактаваць з грэкамі значна раней за сваіх каўказскіх цёзак. Фінікійцы стварылі сваю першую калонію на Пірэнейскім паўвостраве ў 1100-х гадах да нашай эры і, адпаведна, кантактавалі пры гэтым з іберамі. Ад фінікійцаў яны навучыліся пісьму і пазней распрацавалі пісьмо для сваёй мовы. Пазней іберы дадалі ў сваё пісьмо элементы грэчаскага алфавіту. Іберскае пісьмо дэшыфраваў у 1941 годзе Мануэль Гомес-Марэна.
У XIX стагоддзі з'яўляецца тэорыя «Лігура-іберскага субстрата», заснаваная на адзінстве дарымскай тапанімікі на ўсходнім узбярэжжы Іспаніі, на Корсіцы і ў Лігурыі. Прыхільнікамі гэтай тэорыі, якая мае падтрымку і ў наш час, былі такія вядомыя лінгвісты, як Паўль Крэчмер, Жубэнвіль і інш.
Знешні ўплыў
Кельты з'явіліся ў Іспаніі напачатку першага тысячагоддзя да нашай эры. З часам кельцкая культура стала асноўнай на захадзе і поўначы тэрыторыі сучаснай Іспаніі, а на поўдні іберская культура засталася дамінантнай. У цэнтры Іспаніі культуры змяшаліся, і там утварыліся так званыя кельтыберы. Гэты сплаў дзвюх культур пазней распаўсюдзіўся і на ўсё ўсходняе ўзбярэжжа Іспаніі.
Іберы і кельтыберы актыўна вялі гандаль з іншымі народамі Міжземнамор'я. Іберскія керамічныя вырабы былі знойдзены ў Францыі, Італіі і ў Паўночнай Афрыцы. Яны таксама падтрымлівалі цесныя сувязі з грэкамі, і нават абменьваліся ведамі. Напрыклад, іберы перанялі ў грэкаў некаторыя мастацкія навыкі. Статуі «Дама з Басы» і «Дама з Эльчэ» дэманструюць вельмі нядрэнныя навыкі іберскіх майстроў.
Іберы і кельтыберы за кароткі час паміж Першай і Другой Пунічнай войнамі, былі падпарадкаваны Карфагену і папоўнілі армію Ганібала. Пазней рымляне заваявалі Пірэнеі і павольна здушылі ўсе мясцовыя культуры і мовы.
Гатаўшчына (Ломашаўскі сельсавет)
Га́таўшчына (, Гатовщина) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ломашаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Празарокі Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Спіс аб’ектаў PGC (2178001—2179000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2178001—2179000)
Карасі (Глыбоцкі раён)
Карасі́ (, Караси) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ломашаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1982—1989 гадах цэнтр Старынкаўскага сельсавета.
Санкоўшчына
Санко́ўшчына (, Санковщина) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Верцялішкаўскага сельсавета.
Непераможны (Краснапольскі раён)
Да 1960 года пасёлак у складзе Гніліцкага сельсавета, у 1960—1965 гадах — у адміністрацыйным падпарадкаванні Краснапольскага пассавета. Скасаваны ў 2014 годзе.
Безразмерная велічыня
Безразме́рная велічыня́ (велічыня з размернасцю адзінка) — фізічная велічыня, у размернасць якой асноўныя фізічныя велічыні ўваходзяць у ступені, роўнай нулю.
Напрыклад, плоскі вугал, вызначаны як адносіна даўжыні дугі акружнасці, што знаходзіцца паміж двума радыусамі, да даўжыні радыуса, у сістэме LMT з'яўляецца безразмернай велічынёй, бо не залежыць ад даўжыні радыуса.
Да безразмерных велічынь адносяцца таксама ўсе адносныя велічыні: адносная шчыльнасць (шчыльнасць цела ў адносінах да шчыльнасці вады), адноснае падаўжэнне, адносныя магнітная і дыэлектрычная пранікальнасці і г.д., а таксама крытэрыі падобнасці (лікі Рэйнальдса, Прантля і іншыя).
Колькасць якіх-небудзь аб'ектаў таксама з'яўляецца безразмернай велічынёй. Напрыклад, колькасць электронаў у даным атаме.
Велічыня, безразмерная ў адной сістэме фізічных велічынь, можа быць размернай у іншай сістэме. Напрыклад, электрычная пастаянная ε0 у электрастатычнай сістэме з'яўляецца безразмернай велічынёй, а ў Міжнароднай сістэме велічынь (International System of Quantities, ISQ) мае размернасць dim ε0 = L−3M−1T4I2. Велічыні, якія з'яўляюцца адносінамі дзвюх аднародных велічынь, з'яўляюцца безразмернымі ў любой сістэме.
Адзінкамі вымярэння безразмерных велічынь з'яўляюцца лікі. У некаторых выпадках такім адзінкам прысвойваюць спецыяльныя найменні, напрыклад, радыян. Адносныя велічыні выражаюцца таксама ў працэнтах і праміле, лагарыфмічныя — у дэцыбелах (dB, дБ) і неперах (Np, Нп).
Кульгаі
Кульгаі́ (, Кульгаи) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ломашаўскага сельсавета.
У 1940—1954 гадах цэнтр Кульгайскага сельсавета.
Пачапы
У 1924—1960 гадах цэнтр Пачапоўскага сельсавета, у 1960—1965 гадах вёска ў адміністрацыйным падпарадкаванні Краснапольскага пассавета.
Сколабава
Ско́лабава (, Сколобово) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Верцялішкаўскага сельсавета.
Кісялёва (Глыбоцкі раён)
Кісялёва (, Киселёво) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ломашаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска Кісялёва II у складзе гміны Празарокі Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Клодзій Альбін
Клодзій Альбін (каля 150 г. — 19 лютага 197 г.) — рымскі імператар, абвешчаны брытанскімі і іспанскімі легіёнамі пасля забойства Пертынакса. За светлыя валасы атрымаў імя Альбін (Белы).
Калі Пертынакс быў забіты, трон фактычна быў прададзены з торгу прэтарыянцамі знатнаму сенатару Дзідзію Юліяну. Аднак чарада ваенных мецяжоў у правінцыях дала зразумець, што ўлада новага імператара вельмі нестабільная.
Разгарэлася грамадзянская вайна, у якой Альбін выступаў у саюзе з Септыміем Северам, які заняў Рым і даў Альбіну тытул Цэзара. Маючы ў распараджэнні брытанскія і іспанскія легіёны, Альбін вёў паспяховыя баявыя дзеянні ў заходняй частцы імперыі. Разлад паміж саюзнікамі наступіў, калі Север перамог аднаго з прэтэндэнтаў на трон Песцэнія Нігера. Да Альбіна былі падасланы забойцы ад Севера.
Увосень 196 г. Альбін абвяшчае сябе Аўгустам. Чэрпаючы рэсурсы з Брытаніі, Галіі і абапіраючыся на свае легіёны, ён паспяхова ваюе з войскамі Севера.
У лютым 197 г. арміі двух імператараў сустрэліся. Пасля найцяжэйшай бітвы пры Лугдуне, у якой брала ўдзел у цэлым ад 110 да 150 тысяч чалавек, Альбін быў разбіты і скончыў жыццё самагубствам.
Іранскія мовы
Іра́нскія мовы — група моў у складзе індаіранскай галіны, якая ў сваю чаргу ўваходзіць у склад індаеўрапейскай моўнай сям'і. Падзяляецца на дзве падгрупы, заходнюю і ўсходнюю, якія драбяцца на меншыя. Агулам аб'ядноўвае ў сваім складзе каля некалькіх дзясяткаў моў, якімі карыстаюцца каля 150 000 000 чалавек.
Большасць носьбітаў жыве ў Іране, Афганістане, Таджыкістане.
Заўважныя меншасці карыстаюцца імі ў Турцыі, Ірака, Сірыі, Індыі, частка насельніцтва — ва Узбекістане (носьбіты таджыкскай мовы ў такіх гарадох як Самарканд і Бухара) і Пакістане (белудская мова, мова пушту). Носьбіты таксама пражываюць у Расіі (Паўночная Асеція — асецінская мова, поўдзень Дагестана — тацкая мова і іранскія дыялекты горскіх яўрэяў), Грузіі (асецінская мова Паўднёвай Асеціі), Арменіі (курдская), Азербайджане (талыская) і Кітаі (сарыкольская, ваханская).
Сыпаная Гара
Сы́паная Гара́ (, Сыпаная Гора) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Верцялішкаўскага сельсавета.
Спадарожнік (космас)
Спадарожнік — нябеснае цела, якое абарачаецца па вызначанай траекторыі (арбіце) вакол іншага аб’екта (напрыклад планеты) у касмічнай прасторы, пад дзеяннем гравітацыі. Адрозніваюць штучныя і натуральныя спадарожнікі.
Апроч паказанага, існуюць і іншыя магчымыя спосабы фармальнага вызначэння паняцця «спадарожнік».
Спадарожнікі ў спадарожнікаў
У спадарожнікаў таксама могуць быць свае спадарожнікі, але ў большасці выпадкаў прыліўныя сілы галоўнага цела зрабілі б такую сістэму няўстойлівай. Былі здагадкі наяўнасці спадарожнікаў у Месяца, Рэі і Япета, але ў наш час спадарожнікі натуральнага паходжання ў спадарожнікаў не выяўлены.
Сасноўскі (Краснапольскі раён)
Сасно́ўскі (, Сосновский) — былы пасёлак у Краснапольскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіў у склад Тур'яўскага сельсавета.
Кіпрскі ўніверсітэт
Кіпрскі ўніверсітэт (University of Cyprus (UCY),, Kıbrıs Universitesi) — самы прэстыжны з шасці ўніверсітэтаў Рэспублікі Кіпр. Універсітэт размешчаны ў сталіцы Рэспублікі Кіпр Нікасіі.
Універсітэт быў заснаваны ў 1989 годзе. Першыя студэнты ў колькасці 486 чалавек былі прыняты ў 1992 годзе. Цяпер Кіпрскі ўніверсітэт налічвае больш 4000 студэнтаў і больш за 1200 аспірантаў (2008 год). Навучанне вядзецца на грэчаскай і турэцкай мовах на шасці факультэтах:
Сезон 2013 ФК Гомель
Ігракі
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Заўвагі
Пакінулі клуб
* У арэнду
** З арэнды
Станіслаў (Краснапольскі раён)
Станісла́ў (, Станислав) — пасёлак у Краснапольскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Тур’яўскага сельсавета.
У 1924—1960 гадах пасёлак у складзе Пачапоўскага сельсавета, у 1960—1965 гадах — у адміністрацыйным падпарадкаванні Краснапольскага пассавета.
Табала (Гродзенскі раён)
Табала́ (, Табола) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Верцялішкаўскага сельсавета.
Метр у секунду ў квадраце
Метр у секунду ў квадраце, метр у секунду за секунду — адзінка вымярэння паскарэння (хуткасці змены скорасці аб'екта) у СІ.
У інерцыяльных сістэмах адліку цела рухаецца без паскарэння, толькі калі на яго не дзейнічае сіла або дзеянне іншых сіл скампенсавана. Аб'ект, які рухаецца з паскарэннем 1 м/с², за секунду павялічвае скорасць на адзін метр у секунду. У СГС асноўная адзінка вымярэння паскарэння — сантыметр у секунду ў квадраце, у 100 раз менш за адзінку СІ.
Ламці
Ламці́ (, Ломти) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ломашаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Празарокі Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Спіс аб’ектаў PGC (990001—991000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (990001—991000)
Табольская Будка
Табо́льская Бу́дка (, Табольская Будка) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Верцялішкаўскага сельсавета.
Трубільня
Трубі́льня (, Трубильня) — вёска ў Краснапольскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Тур’яўскага сельсавета.
Ломашы
Ло́машы (, Ломаши) — аграгарадок у Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ломашаўскага сельсавета.
Знаходзіцца за 54 км у напрамку на паўночны ўсход ад горада Глыбокае, за 134 км ад Віцебска, каля аўтамабільнай дарогі.
Галаты
Галаты (, Galatae) — саюз кельцкіх плямёнаў, якія ўварваліся ў Грэцыю і Малую Азію ў 279—277 гадах да н.э.
Неўзабаве пасля ўварвання галаты былі разгромлены спачатку грэчаскай арміяй Каліпа пры Фермапілах у 279 да н.э., а затым — Антыёхам I у 276 да н.э. Аднак, нягледзячы на гэтыя паражэнні, працягвалі спусташаць заходнюю частку Малой Азіі на працягу наступных 46 гадоў, пакуль не былі адціснуты войскамі пергамскага цара Атала I у вобласць, размешчаную ў цэнтральнай часткі Малой Азіі на поўнач ад Фрыгіі, паміж сярэднім цячэннем рэк Сангарыуса (сучасная Сакар’я) і Галіса; гэта вобласць атрымала назву Галатыя.
Паводле паведамлення Страбона галаты першапачаткова падзяляліся на тры плямёны: талістабогіі, тэктасагі, трокмы, кожнае з якіх, у сваю чаргу, падзялялася яшчэ на чатыры плямёны, дванаццаць правадыроў гэтых плямёнаў у грэчаскіх крыніцах называюцца тэтрархамі, кожнаму тэтрарху былі падпарадкаваны суддзя племя-тэтрархіі і военачальнік. Усе дванаццаць тэтрархій мелі агульны савет з 300 чалавек. У I стагоддзі н.э. улада над галатамі перайшла Дэятара, які, быўшы тэтрархам аднаго з плямёнаў талістабогіеў, ваяваў на боку Рыма ў трэцяй Мітрыдатавай вайне, атрымаў ад рымлян зямлі ўсёй Галатыі.
Да I стагоддзі н.э. вобласць талістабогіеў межавала з Віфініяй і Фрыгіяй Эпіктэт, трокмаў — з Понтам і Кападокіяй, тэксатагаў — з Вялікай Фрыгіяй па суседстве з Песінунтам.
Страбон згадвае, што ўсе тры плямёны галатаў мелі агульную мову, сама галацкая мова засведчана толькі асабістымі імёнамі і тапонімамі ў грэчаскай і лацінскай перадачы; меркавана была блізкай да гальскай. Захоўвалася да V ст.
Вежа прынца Руперта
Вежа прынца Руперта (Prince Rupert's Tower) — вежа ў раёне горада Ліверпул. У першую чаргу вядомая як сімвал футбольнага клуба «Эвертан».
Гісторыя
Вежа была пабудавана ў 1787 годзе. Першапачаткова выкарыстоўвалася як месца ўтрымання п'яніц і дробных злачынцаў пасля іх затрымання канстэблямі. На наступны дзень яны паўставалі перад судом і, як правіла, атрымлівалі пакаранне ў відзе выпраўленчых прац.
Сваю агульнавядомую назву — Вежа прынца Руперта — вежа атрымала ў гонар Руперта Пфальцкага, лідара праціўнікаў парламента падчас англійскай Грамадзянскай вайны. Падчас падрыхтоўкі да захопу Ліверпульскага замка, якая праходзіла на ўзгорку, дзе ў будучыні была пабудавана вежа, прынц Руперт паглядзеў на горад і вымавіў словы: «Гэта гняздо вароны, якое можа захапіць любая кампанія школьнікаў».
Выкарыстанне футбольным клубам «Эвертан»
У 1938 годзе сакратар футбольнага клуба «Эвертан» Тэа Келі распрацаваў эмблему клуба, цэнтральным элементам якой стала цесна звязаная з раёнам Эвертан Вежа прынца Руперта. З тых часоў вежа з'яўляецца адным з галоўных сімвалаў клуба.
У маі 1997 года «Эвертан» вылучыў 15 000 фунтаў стэрлінгаў на рэканструкцыю вежы.
Пачынаючы з лютага 2014 года на вежы ўсталявана ілюмінацыя, асвятлялая яе традыцыйным для «Эвертана» сінім колерам.
Ігар Уладзіміравіч Шусцікаў
Ігар Шусцікаў (25 жніўня 1971 — 14 ліпеня 2014, Бабруйск) — беларускі футбаліст, гуляў на пазіцыі абаронцы.
Клубная кар’ера
З 1992 выступаў за бабруйскі «Фандак» (пазней «Бабруйск»), з якім дайшоў да фіналу Кубку Беларусі. У 1995 перайшоў у другі бабруйскі клуб — «Белшыну». Разам з «Белшынай» двойчы выйграваў Кубак Беларусі, станавіўся сярэбраным і бронзавым прызёрам чэмпіянату. Некалькі разоў трапляў у спіс 22 лепшых ігракоў чэмпіянату.
Свой адзіны гол на вышэйшым узроўні забіў 21 мая 1999 года ў матчы супраць віцебскага «Лакаматыва-96» (4:0) ударам з 35 метраў.
Памёр 14 ліпеня 2014 года ў Бабруйску.
Булат
Булат:
Тур’я (Краснапольскі раён)
Тур’я́ (, Турья) — аграгарадок у Краснапольскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Тур’яўскага сельсавета.
Да 1960 года вёска ў складзе Гніліцкага сельсавета, у 1960—1965 гадах — у адміністрацыйным падпарадкаванні Краснапольскага пассавета , з 1965 года цэнтр Тур’яўскага сельсавета.
Тэтрык I
Гай Пій Эзувій Тэтрык (Тэтрык I) (Gaius Pius Esuvius Tetricus) — імператар Гальскай Імперыі (270/271—273/274). Тэтрык і яго сын Тэтрык II сталі апошнімі імператарамі Гальскай імперыі.
Талочкі (Гродзенскі раён)
Тало́чкі (, Толочки) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Верцялішкаўскага сельсавета.
Да 22 верасня 1975 года вёска ўваходзіла ў склад Жытамлянскага сельсавета, да 25 чэрвеня 1979 года — у склад Абухаўскага сельсавета.
Тэтрык I
Біяграфія
Тэтрык нарадзіўся ў знатнай сям’і ў Галіі і ў момант смерці свайго папярэдніка Віктарына быў намеснікам (прэзідам) правінцыі Аквітанія. У 270 ці 271 годзе, калі імператар Віктарын быў забіты, Тэтрык быў абвешчаны кіраўніком Гальскай імперыі, галоўным чынам дзякуючы заступніцтву маці Віктарына, Вікторыі, якая шчодра надарыла салдатаў за прызнанне Тэтрыка. Рэзідэнцыя новага імператара размяшчалася ў горадзе Трыр. Тэтрык I быў прызнаны імператарам у Галіі і Брытаніі, але на Іспанію яго ўлада не распаўсюджвалася. Пасля свайго прызначэння Тэтрык разграміў германскія плямёны, якія, скарыстаўшыся смутай, уварваліся ў межы Гальскай імперыі.
Разабраўшыся з пагрозай, якая зыходзіла ад германцаў, Тэтрык пашырыў імперыю на поўдзень, заняўшы землі Аквітаніі, аднятыя ў Галіі Клаўдзіем II Гоцкім. Ён не сустрэў моцнага супраціўлення, з прычыны таго, што тым часам імператар Рыма Аўрэліян змагаўся на ўсходзе з Пальмірскім царствам. У 273 годзе Тэтрык абвясціў суправіцелем свайго сына Тэтрыка II.
У тым жа годзе Аўрэліян уварваўся ў Галію і ў вырашальнай бітве пры Шалоне-на-Марне войскі Тэтрыка пацярпелі паражэнне. Тэтрык і яго сын здаліся Аўрэліяну ў 274 годзе, а Гальская імперыя была зноў далучана да Рыма. Паводле звестак Вопіска, Тэтрык «сам перадаў яму [Аўрэліяну] сваё войска, з прычыны таго, што не мог больш выносіць злачынстваў апошняга». Падчас трыумфу Аўрэліяна Тэтрык быў праведзены па вуліцах Рыма разам з сынам і царыцай усходу Зенобіяй. Пазней Тэтрык займаў пасаду намесніка (карэктара) Луканіі і спакойна скончыў жыццё ў Італіі.
Тапалёва
Тапалёва (, Тополёво) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Верцялішкаўскага сельсавета.
Дэніс Тэйлар
Дэніс Тэйлар (Dennis Taylor;, , графства Тырон, Паўночная Ірландыя) — былы прафесійны гулец у снукер з Паўночнай Ірландыі.
Ніл Фулдс
Ніл Фулдс (Neal Foulds;, Англія) — былы англійскі прафесійны гулец у снукер.
Умак
Умак (Umak) — бязлюдны востраў у групе Андрэянаўскіх астравоў. Уваходзіць у склад амерыканскага штата Аляска. Плошча — 41,28 км².
Клімат вільготны, пераходны ад умеранага да арктычнага.
Усход (Краснапольскі раён)
Усхо́д (, Усход) — пасёлак у Краснапольскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Тур’яўскага сельсавета.
У 1924—1960 гадах пасёлак у складзе Пачапоўскага сельсавета, у 1960—1965 гадах — у адміністрацыйным падпарадкаванні Краснапольскага пассавета.
Джо Джонсан
Джо Джонсан (Joe Johnson;, нар. Брэдфард, графства Заходні Іаркшыр, Англія) — былы англійскі прафесійны гулец у снукер.
Тужаўляны
Тужаўля́ны (, Тужевляны) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Верцялішкаўскага сельсавета.
22 снежня 1975 года перададзена з Путрышкаўскага сельсавета ў Верцялішкаўскі сельсавет.
Гран-Пры Бахрэйна 2014 года
Гран-пры Бахрэйна 2014 года (جائزة البحرين الكبرى 2014) — гоначны этап Чэмпіяната Свету ў класе Формула-1, які адбыўся 6 красавіка 2014 на аўтадроме Сахір у Бахрэйне. Кваліфікацыя і гонка ўпершыню адбыліся пры штучным асвятленні. Такім чынам арганізатары гран-пры вырашылі адсвяткаваць дзесяцігоддзе гонкі ў Бахрэйне. Гран-пры таксама быў 900-сотым у гісторыі Чэмпіянатаў Свету па Формуле-1. Этап Гран-пры быў трэцім этапам ў Чэмпіянаце Свету ў сезоне 2014 года.
Льюіс Хэмілтан атрымаў перамогу ў гонцы, хоць стартаваў з другой пазіцыі. Партнёр Хэмілтана па Mercedes Ніка Розберг стаў другім, Серхіа Перэс атрымаў трэцяе месца. Для Force India подыўм Перэса стаў другім за ўсю гісторыю існавання каманды пасля подыўма Джанкарла Фізікелы на Гран-Пры Бельгіі 2009 года.
Кваліфікацыя
Кваліфікацыя пачалася на захадзе і працягвалася пры штучным асвятленні і аднойснай вільготнасці паветра 26%. Першы сэгмент кваліфікацыі праходзіў у барацьбе Force India з Williams. Менавіта пілоты гэтых каманд занялі першыя чатыры радкі па заканчэнні сэгмента. Сам сэгмент выйграў Ніка Хюлькенберг, а яго партнёр па камандзе Серхіа Перэс стаў трэцім. Добра паказалі сябе пілоты Caterham і Marussia. Пераможцам у гэтай групе выйшаў Камуі Кабаясі. Зноў няўдала выступілі пілоты Lotus: Пастора Мальданада ў апошні момант пераўзыйшоў Раман Гражан. Апошні трапіў у другі сэгмент, але на сваім хуткім крузе яму ўчыніў перашкоду Адрыян Зуціл, які таксама не трапіў у другую частку кваліфікацыі.
У другім сегменце кваліфікацыі лідарства захапілі Ніка Розберг і Льюіс Хэмілтан. У той жа час праблемы ўзніклі ў пераможцы першай часткі Хюлькенберга: з-за памылак на хуткім крузе ён не здолеў прайсці далей. Непераканаўча выглядалі пілоты Ferrari Фернанда Алонса і Кімі Райканен. Калі Алонса паспяхова кваліфікаваўся ў наступны сэгмент, то Райканен здолеў трапіць на 10-ае прахадное месца. Пры гэтым Райканен выбіў Себасцьяна Фетэля, які адчуваў праблемы з нізкімі перадачамі на сваім балідзе. Яго партнёр Даніэль Рык'ярда стаў трэцім і тым самым здолеў пераўзысці Фетэля ў кваліфікацыі двойчы за тры этапа - столькі, колькі Марк Уэбер здолеў перамагчы Фетэля за ўвесь мінулы сезон. Розберг выйграў сэгмент, Хэмілтан стаў другім.
Розберг і Хэмілтан прадоўжылі сваю барацьбу ў трэцім сэгменце і цалкам у ім дамінавалі. Хэмілтан зрабіў шэраг памылак, што не дазволіла яму пераўзысці вынік Розберга, які адразу ўстанавіў хуткі час. Найбольш блізка да пілотаў Mercedes наблізіўся Даніэль Рык'ярда, які не гледзячы на сваё трэцяе месца ў кваліфікацыі, ў гонцы на старце згубіў 10 пазіцый з-за інцыдэнта на піт-стопе ў Малайзіі. Чацвёртага месца дасягнуў Вальтэры Ботас, які пераўзышоў Феліпэ Масу. Кімі Райканен упершыню за сезон кваліфікаваўся вышэй за Фернанда Алонса, які стаў дзясятым.
Гонка
Ужо перад першым паваротам Льюіс Хэмілтан атакаваў з другой пазіцыі Ніка Розберга і выйшаў наперад. Розберг адразу спрабаваў вярнуць першую пазіцыю, але Хэмілтан паспяхова адбіў усе атакі. Уладальнікам лепшага старта стаў Феліпэ Маса, які здолеў з кваліфікацыйнага восьмага месца прарвацца на трэцяе, у той час як другі пілот Williams Вальтэры Ботас згубіў трэцяе стартавае месца і размясціўся на пятай пазіцыі. Добра стартаваў Фернанда Алонса, які перамясціўся з дзясятага на сёмае месца. Другая Ferrari Кімі Райканена спусцілася ў канец дзясяткі, дзе Райканену зноў, як і ў Малайзіі, давялося весці барацьбу з Кевінам Магнусэнам.
На пятым крузе Ніка Хюлькенберг абышоў Фернанда Алонса, а яшчэ праз пяць кругоў Вальтэры Ботаса. На дванаццатым крузе другі пілот Force India Серхіа Перэс абышоў Феліпэ Масу ў барацьбе за трэцюю пазіцыю. Такім чынам працягнулася супрацьстаянне пілотаў каманд Force India i Williams, якое пачалося яшчэ ў кваліфікацыі. Паміж 11-ым і 17-ым кругамі большая частка пілотаў ажыццявіла першы піт-стоп, акрамя пары лідараў. Mercedes зноў добра эканоміў гуму і паліва. Пасля серыі піт-стопаў Ботас стаў трэцім, за ім ішоў Маса, якога переаследвалі абедзве Force India. Хэмілтан заехаў на піт-стоп толькі пасля 20-га круга, Розберг застаўся на трасе яшчэ на два, але пасля свайго піт-стопа выехаў па-за Хэмілтанам.
У гэты час за Force India йшла актыўная барацьба паміж Джэнсанам Батанам, Себасцьянам Фетэлям, Кімі Райканенам і Даніэлем Рык'ярда. Пазней да іх прыядналіся пілоты Williams, якія ажыццявілі свое другія піт-стопы. Ботас і Маса зноў пачалі актыўна атакаваць і прабівацца наперад. Пілоты Ferrari не здолелі падтрымліваць тэмп Force India і Williams і страчвалі пазіцыі ў пелатоне.
Гастыліян
Гай Валент Гастыліян Месій Квінт (Gaius Valens Hostilianus Messius Quintus, нар. пасля 230—251) — рымскі імператар у 251 годзе.
Гран-Пры Бахрэйна 2014 года
Гонка
Рэстарт азнаменаваўся аднаўленнем атака Розберга на Хэмілтана. Падчас апошняга піт-стопа Розбергу ўсятлявалі больш мяккую гуму, а Хэмілтан па тактыцы закончваў гонку на цвёрдай гуме. Гума Розберга пасля рэстарта прагрэлася хутчэй, там атакі на Хэмілтана былі даволі інтэнсіўнымі. У гэты ж час у пелатоне зноў узніклі праблемы з сістэмай DRS у Себасцьяна Фетэля, які не змог супрацьстаяць Даніэлю Рык'ярда. Батан губляў тэмп, прапускаў усё больш супернікаў і ў выніку сышоў з-за праблем са счапленнем. Рык'ярда тым часам атакаваў Хюлькеберга і выйшаў на чацвёртае месца.
Гастыліян
Біяграфія
Гастыліян нарадзіўся ў Сірміі (суч. Срэмска-Мітравіца, Сербія) у Ілірыі пасля 230 года. Ён быў малодшым сынам імператара Дэцыя і яго жонкі, Герэніі Этрусцылы. Пасля таго, як яго бацька абвясціў сябе імператарам, Гастыліян заставаўся ў Рыме з маці Герэніяй Этрусцылай як сімвал улады Дэцыя, у той час як бацька з братам вялі войны на межах імперыі. У 251 годзе ён атрымаў тытул «Правадыра моладзі» (princeps iuventutis).
Гран-Пры Бахрэйна 2014 года
Гонка
У выніку Хэмілтан выйграў Гран-Пры Бахрэйна, Розберг уступіў пераможцы крыху больш за секунду. Трэцім прыехаў Серхіа Перэс, чацвёртым - Даніэль Рык'ярда, для якога гэты вынік стаў найлепшым у формульнай кар'еры. Топ-10 замкнулі Хюлькеберг, Фетэль, Маса, Ботас, Алонса і Райканен.
Джо Свэйл
Джо Свэйл (Joe Swail; нар., , Паўночная Ірландыя) — прафесійны гулец у снукер з Паўночнай Ірландыі. Фіналіст адкрытага чэмпіянату Уэльса 2009 года і двухразовы паўфіналіст чэмпіянатаў свету 2000 і 2001 гадоў. Былы дзясяты нумар сусветнага рэйтынгу (2001/2002), у сезоне 1994/1995 і з сезона 2000/2001 да сезона 2002/2003 уваходзіў у топ-16.
Эйсманты (Гродзенскі раён)
Э́йсманты (, Эйсмонты) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Верцялішкаўскага сельсавета.
Цыдзікі (Гродзенскі раён)
Цы́дзікі (, Цыдики) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Верцялішкаўскага сельсавета.
Да 22 верасня 1975 года вёска ўваходзіла ў склад Жытамлянскага сельсавета, да 25 чэрвеня 1979 года — у склад Абухаўскага сельсавета.
Целяшы (Глыбоцкі раён)
Целяшы́ (, Телеши) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ломашаўскага сельсавета.
Папялы
Папялы́ (, Попелы) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ломашаўскага сельсавета.
Каля вёскі геалагічны помнік прыроды — Вялікі камень Старынкаўскі.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Празарокі Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Сяменчыкі
Сяме́нчыкі (, Семенчики) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ломашаўскага сельсавета.
Аль-Андалус
Аль-А́ндалус (الأندلس) — назва, пад якой была вядомая Мусульманская Іспанія — тэрыторыя Пірэнейскага паўвострава ў часы мусульманскага валадарства ў Сярэднявеччы (711—1492). Часам ужывалася як агульнае абазначэнне ўсіх дзяржаў рэгіёна, незалежна ад іх рэлігійна-палітычнай прыналежнасці. Этымалагічна не зусім надзейна звязваецца з імем народа вандалаў, якія некалі пражывалі на гэтай тэрыторыі; ад яго паходзіць іспанская назва Андалусія, якая замацавалася за землямі Паўднёвай Іспаніі, якія складалі ядро найбуйнейшых мусульманскіх дзяржаў паўвострава. Апошняй мусульманскай дзяржавай на тэрыторыі Іспаніі быў Гранадскі эмірат, заваяваны хрысціянамі ў 1492 годзе. У XV стагоддзі Рэканкіста была завершана і хрысціяне пачалі ўварванне на мусульманскія тэрыторыі Паўночнай Афрыкі, а таксама пошукі новых земляў для заваявання за Акіянам.
Гісторыя
Пасля ўварвання арабаў і бербераў і падзення каралеўства вестготаў (711), Аль-Андалус складаў частку Амеядскога халіфата, а затым утварыў самастойны Кордаўскі эмірат, які пасля стаў халіфатам, з цэнтрам у Кордаве. У 1031 годзе халіфат распаўся на мноства дробных дзяржаў (тайфа). З уздымам хрысціянскіх каралеўстваў на поўначы паўвострава назва Аль-Андалус усё часцей ужывалася да кантралюемай мусульманамі тэрыторыі, якая няспынна змяншалася. Пры гэтым мусульмане складалі не больш за траціну насельніцтва мусульманскай Іспаніі, у якой пражывала значная колькасць хрысціян і яўрэяў. Узяцце Гранады войскамі Каталіцкіх каралёў (1492) ліквідавала апошнюю ісламскую дзяржаву на паўвостраве. Значнае мусульманскае насельніцтва падверглася (галоўным чынам, гвалтоўнаму) хрышчэнню (марыскі). Напачатку XVII стагоддзя нашчадкі хрышчоных арабаў і маўраў падвергліся пагалоўнаму выгнанню з краіны разам з рэшткамі нехрышчоных.
Сяменчыкі
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Празарокі Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Хвашчы (Краснапольскі раён)
Хвашчы́ (, Хвощи) — пасёлак у Краснапольскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Тур’яўскага сельсавета.
Да 1960 года пасёлак у складзе Гніліцкага сельсавета, у 1960—1965 гадах — у адміністрацыйным падпарадкаванні Краснапольскага пассавета.
Мазалаўскі сельсавет (Віцебскі раён)
Ма́залаўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Віцебскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2011 года вёска) Мазалава.
Гісторыя
Утвораны 22 снежня 1960 года ў складзе Віцебскага раёна Віцебскай вобласці БССР шляхам аб’яднання скасаваных Бараўлянскага і Мікалаёўскага сельсаветаў, у склад сельсавета таксама ўвайшлі 5 населеных пунктаў скасаванага Біцялёўскага сельсавета (Давыдаўка, Лужасна 1-е, Лужасна 2-е, пасёлак чыгуначнай станцыі Лужасна і Лужасна Лес). 29 лістапада 1967 года ў мяжу горада Віцебск уключана вёска Давыдаўка. 10 жніўня 1970 года ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Рубаўскага пассавета перададзена вёска Вярхоўе. У 1972 годзе ў склад Курынскага сельсавета перададзена вёска Седзенне. 18 жніўня 1981 года ў склад Заронаўскага сельсавета перададзена вёска Суднікі, якая 13 студзеня 1992 года вернута назад у склад сельсавета.
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 6058 чалавек, з іх 90,8 % — беларусы, 7,5 % — рускія, 0,9 % — украінцы. Станам на 2013 года насельніцтва сельсавета складала 5759 чалавек.
Склад
На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета налічвалася 36 населеных пунктаў. Зараз у склад сельсавета ўваходзяць 33 населеныя пункты:
Сірмій
Сі́рмій (Sirmium) — горад у Рымскай Паноніі, які служыў рэзідэнцыяй імператара Галерыя ў перыяд тэтрархіі. Яго значэнне ў эпоху позняй антычнасці было такім вялікім, што Аміян Марцэлін назваў яго «славутай маці гарадоў». Сучасны горад на яго месцы — Срэмска Мітравіца. Ад Сірмія паходзіць назва гістарычнай вобласці Срэм.
Да прыходу рымлян у I ст. да н.э. на месцы Сірмія было ілірыйскае паселішча. У эпоху прынцыпату горад служыў плацдармам для ваенных вылазак супраць дакаў і германцаў; шмат часу тут праводзіў Марк Аўрэлій. Выхадцамі горада былі імператары Герэній Этруск, Гастыліян, Дэцый, Клаўдзій II, Квінтыл, Аўрэліян, Проб, Максіміян, Канстанцый II і Грацыян.
У 375 імператар Валентыніян перанёс у Сірмій сваю рэзідэнцыю. Феадосій Вялікі быў абвешчаны імператарам у Сірміі. У IV—V стст. у горадзе прайшло пяць царкоўных сабораў; тут дзейнічалі Свв. Ірыней Сірмійскі і Анастасія Аковазбаўляльніца. Пасля падзення Рымскай імперыі ў Сірміі чаканілі манету каралі гепідаў. У 870 архіепіскапскую кафедру ў Сірміі ўзначаліў Мяфодзій Салунскі.
Ісмена
У розных варыянтах паданняў пра Эдыпа Ісмена з'яўляецца яго дачкой то ад Іакасты, то ад Еўрыганеі. У Сафокла («Эдып у Калоне») Ісмена ў Атыцы далучаецца да свайго бацькі, які вандруе з Антыгонай.
Паводле Іона Хіёскага, Ісмена і Антыгона спалены ў храме Геры Лаадамантам (сынам Этэокла).
Паэт Мімнерм пісаў, што Ісмена была ў любоўнай сувязі з нейкім Феакліменам і была па намовеАфіны забіта Тыдэем падчас спаткання з ім, каля крыніцы, якая таксама стала звацца Ісмена.
Гераіня трагедыі Эсхіла «Сямёра супраць Фіваў», трагедый Сафокла «Эдып у Калоне» і «Антыгона».
У гонар Ісмены названы астэроід (190) Ісмена, адкрыты ў 1878 годзе.
Агароднікі (Гожскі сельсавет)
Агаро́днікі (, Огородники) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гожскага сельсавета.
Валузіян
Біяграфія
Гай Вібій Валузіян быў сынам імператара Гая Вібія Трэбаніяна Гала і яго жонкі Афініі Геміны Бебіяны. Вядома, што ў яго была сястра, Вібія Гала.
Пасля гібелі імператара Дэцыя Траяна ў чэрвені 251 года ў бітве супраць готаў на трон узышоў бацька Валузіяна, Трэбаніян Гал, нягледзячы на тое, што ён падазраваўся ў здрадзе падчас бітвы. Трэбаніян Гал усынавіў Гастыліяна, сына Дэцыя Траяна, і зрабіў яго суправіцелем. Валузіян пры гэтым атрымаў тытул цэзара і ажаніўся з дачкой Дэцыя, тым самым умацаваўшы сваё становішча. Аднак у тым жа годзе Гастыліян памёр ад чумы і Валузіян змяніў яго ў якасці суправіцеля, атрымаўшы тытул аўгуста.
Але ў 253 годзе салдаты абвясцілі імператарам кіраўніка ніжняй Мёзіі Марка Эмілія Эміліяна, які незадоўга да гэтага перамог готаў, якія ізноў парушылі мір. Эміліян з войскамі рушыў на Рым. Трэбаніян Гал і Валузіян выступілі супраць мяцежнікаў, аднак абодва былі забіты ўласнымі салдатамі, калі збіраліся даць бітву на подступах да горада.
Спіс стракоз Беларусі
Стракозы Беларусі.
Цярэшкава (Глыбоцкі раён)
Цярэ́шкава (, Терешково) — хутар у Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ломашаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Празарокі Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Шырокі
Шыро́кі (, Широкий) — пасёлак у Краснапольскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Тур’яўскага сельсавета.
Да 1960 года пасёлак у складзе Гніліцкага сельсавета, у 1960—1965 гадах — у адміністрацыйным падпарадкаванні Краснапольскага пассавета.
Легенда пра смерць Пола Мак-Картні
Легенда пра смерць Пола Мак-Картні, вядомая таксама як «Пол мёртвы» (Paul is dead) — гарадская легенда, згодна з якой бас-гітарыст і вакаліст гурта Beatles Пол Мак-Картні загінуў ў 1966 годзе і быў заменены двайніком.
Пачатак
Чуткі пра смерць Макмартні ўпершыню з’явіліся ў 1967 годзе ў Лондане і тычыліся аварыі, у якую нібыта трапіў Пол. Яны былі афіцыйна абвергнутыя ў лютаўскім нумары The Beatles Book. Увосень 1969 «Бітлз» фактычна распаліся, і Мак-Картні знаходзіўся ў сваім шатландскім маёнтку разам са сваёй жонкай Ліндай, абдумваючы планы будучай сольнай кар’еры. 17 верасня 1969 годзе ў студэнцкім часопісе Універсітэта Дрэйка, які знаходзіцца ў штаце Аёва, выходзіць артыкул пад назвай «Ці з’яўляецца Пол Мак-Картні мёртвым?». Артыкул апісваў нейкія чуткі, распаўсюджаныя ў кампусе універсітэта пра тое, што Пол нібыта мёртвы. На той момант яны згадвалі нейкія «ключы» на апошніх альбомах Бітлз, у тым ліку радок «завядзі мяне, мярцвяк» і «мае пальцы зламаныя», якія нібыта можна было пачуць у песні Revolution 9 з White Album, калі пракруціць яго ў зваротным парадку. 11 кастрычніка таго ж года супрацоўнік прэс-службы «Бітлз» паведаміў, што яны атрымліваюць пытанні аб меркаванай смерці Пола на працягу ўжо некалькіх гадоў, але за апошнія тыдні іх колькасць павялічылася ў некалькі разоў. 12 кастрычніка 1969 года на Мічыганскую радыёстанцыю вядучаму Расу Гібу (Russ Gibb) патэлефанаваў нехта «Том» і ў прамым эфіры распавёў гісторыю пра тое, што Мак-Картні загінуў 9 лістапада 1966 года і быў пасля заменены двайніком, нейкім паліцыянтам па імі Уільям Кэмпбэл.
Абвяржэнне
21 кастрычніка 1969 года прэс-агент Бітлз выпусціў афіцыйную заяву пра абвяржэнне чутак — іх назвалі «кучай старога хламу» («a load of old rubbish»). Прэс-цэнтр Бітлз абверг заявы, выказаўшыся літаральна: «Дадзеная гісторыя цыркулюе ўжо два гады — і нам пішуць самыя розныя псіхі; тым не менш Пол да гэтага часу цалкам сабе з намі». Чуткі пачалі спадаць, калі часопіс Life апублікаваў свежае інтэрв’ю з Полам Мак-Картні ад 7 лістапада 1969 года, дзе ён сказаў наступнае:
Наступствы
Яшчэ ў 1969 годзе выйшла нямала пласцінак на гэтую тэму: «The Ballad of Paul» групы Mystery Tour, «Brother Paul» гурта Billy Shears and the All Americans і «So Long Paul» спевака Werbley Finster (псеўданім Хасэ Фелісіяна).
Самі Ленан і Мак-Картні неаднаразова рабілі дасылкі да гэтай легенды ў сваёй творчасці:
Паморнік даўгахвосты
Паморнік даўгахвосты (Stercorarius longicaudus) — птушка сямейства паморнікавых.
Апісанне
Даўжыня цела 35-61 см, размах крылаў 90-117 см. Ніз цела і шыя белыя, верх галавы чорны. Вельмі доўгія і эластычныя два цэнтральныя рулявыя пёры (часам абламаныя). Палёт манеўраны. Маладыя вельмі падобныя да караткахвостых паморнікаў, але больш шэрыя і страйнейшыя, без белых плям на крылах. Голас — прарэзлівы крык.
Пашырэнне
Арэал разарваны, у паўночнай частцы Галарктыкі. Насяляе сухую тундру як паблізу мора, так і ў глыбіні кантынента, астравы; далінамі рэк пранікае ў пакрытую дрэвамі тундру, а таксама ў горных раёнах (у Скандынавіі — да 1300 м). Пасля гнездавання адлятае на адкрытыя моры і іх узбярэжжы (у глыбіню кантынентаў залятаюць найбольш рэдка з усіх відаў паморнікаў).
Пералётны і качуючы від. Часам здараюцца інвазіі, звязаныя з рэзкім павелічэннем колькасці лемінгаў. Пералятае і качуе над акіянамі. Залятае у глыбі еўрапейскага кантынента (на Фарэры, у Люксембург, Эстонію, Латвію, Літву, Польшчу, Славакію, Венгрыю, Аўстрыю, Швейцарыю, Іспанію, Партугалію, Італію, на Мальту, у б. Югаславію, Балгарыю, Румынію, Беларусь, Турцыю, на Азорскія, Канарскія і астравы Зялёнага Мыса). На Беларусі вельмі рэдкі, выпадкова залётны від. Месцы зімовак вядомыя вакол Антарктыды на поўдзень ад Паўднёвай Амерыкі, Афрыкі і Аўстраліі.
Асаблівасці біялогіі
Гняздо ладзіць у сухой ямцы на адкрытым месцы, часцей на сухім пагорку або сухой купіне, сухая высцілка з лішайнікаў з’яўляецца з пачаткам выседжвання.
Яйкі звычайна 2 (часам 1, у выключных выпадках 3), набліжаныя да эліптычных, аліўкава-бежавыя, зеленавата-карычневыя, аліўкава-зялёныя, жоўта-карычневыя, светла-зялёныя або карычневыя з цёмна-карычневымі або цёмна-зялёнымі паверхневымі плямамі, якіх больш на шырокім канцы, і светла-шэрымі глыбокімі.
Барбарычы
Барба́рычы (, Барбаричи) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гожскага сельсавета.
Багушоўка (Гродзенскі раён)
Багушо́ўка (, Богушовка) — вёска ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гожскага сельсавета.
У 1940—1959 гадах цэнтр Багушоўскага сельсавета.
Геалогія
Вакол вёскі размяшчаецца Багушоўскае радовішча глін і суглінкаў. Пластавы паклад звязаны з марэннымі і лімнагляцыяльнымі адкладамі сожскага зледзянення. Гліны з тонкімі праслоямі пяску, карбанатнымі ўключэннямі. Ва ўскрышы пясок, торф.
Клеапатра IV
Біяграфія
Клеапатра была дачкой Пталамея VIII і Клеапатры III і сястрой Пталамея IX, Пталамея X, Клеапатры Селены I і Трыфены.
Каля 119 — 118 да н.э. Клеапатра ажанілася са сваім братам Пталамеем IX Лафусам, калі ён яшчэ быў спадчыннікам прастола.
Каля 115 да н.э. яе маці Клеапатра III дамаглася скасавання шлюбу і ажаніла Пталамея IX з яго сястрой Клеапатрай Селенай.
Клеапатра бегла ў Егіпет, а затым на Кіпр, дзе ажанілася з Антыёхам IX Кізікскім. Яна пераканала Антыёха IX пачаць вайну за трон з яго стрыечны братам Антыёхам VIII Грыпам, але была захоплена ў палон. Трыфена, жонка Антыёха VIII і сястра Клеапатры, насуперак жаданню свайго мужа загадала забіць Клеапатру ў храме Дафны, размешчаным недалёка ад Антыёхіі.
Рафаэль Казанова
Жыццё
Нарадзіўся ў Моя, і жыў да 14 гадоў. У цяперашні час там яго дом-музей. Ён быў адным з адзінаццаці дзяцей Рафаэля Казановы і Сола (1625-1682), уладальнік сяла Моя і Мэры Камс Сорс (†1684). На момант яго нараджэння, Казанова мелі добрае фінансавае становішча, бо займаліся земляробствам на сваёй зямлі, гандлем збожжа і мелі кантракты на пастаўку магутнай тэкстыльнай прамысловасці. У сям'і была даўняя традыцыя ўдзелу ў грамадскіх справах: яго бацька быў мэрам.
У 1696 годзе яго кар'ера ўсталявалася, ён ажаніўся з спадчынніцай Марыяй Бош Бэрд, дачкой Паўла і Марыі Бэрд Бош. Сям'я Бош мела бакалейныя крамы ў Барселоне. Марыя Бош быў ўдава лекара Джазэф Камплонч і Пуч, які таксама меў сына па імя Джазэф. У шлюбе яна заявіла, што Рафаэль Казанова увайшоў у дом Бош такім чынам, каб не атрымаць у валоданне актывы Бош, а толькі часова кіраваць падчас адсутнасці дзяцей, якія нарадзіліся ад шлюбе, што азначае жаночую спадчыну. Такім чынам Рафаэль Казанова, малодшы сын, эканамічна ўмацаваў свае рост пазіцыі ў Барселоне.
У 1697 годзе Марыя Бош дала правы на актывы Рафаэлю Казанова, якія былі дапоўненай ў 1700 годзе Полам Бош, свайго бацькі, даючы новыя паўнамоцтвы па кіраванні актывамі сям'і Бош.
29 снежня 1704 г. Марыя Бош памёрла падчас родаў. Два яе нованароджаныя сыны-блізняты Павел і Тэрэза памерлі праз некалькі дзён.
Лясныя фіны
Лясны́я фі́ны (саманазва Metsäsuomalaiset) — субэтнічная група фінаў у Швецыі і Нарвегіі, нашчадкі фінскіх перасяленцаў канца XVI — пачатку XVII ст.
Гісторыя
Аднак перасяленне з Фінляндыі прывяло да сутыкнення інтарэсаў з мясцовым насельніцтвам і знішчэнню лясоў у час, калі будаўніцтва флота і патрэбы паўднёвых краін і Англіі прывялі да хуткага росту коштаў якаснай драўніны. Таму ў другой палове XVII ст. улады Швецыі і Даніі, якой тады належыла Нарвегія, пачалі прадпрымаць крокі да спынення фінскай міграцыі і выправаджэння лясных фінаў далей на поўнач, дзе тыя сутыкаліся з саамамі. Для таго, каб павялічыць збор падаткаў, пачалі сталы перапіс перасяленцаў. З канца XVIII ст. у Швецыі праводзілася палітыка, накіраваная на асіміляцыю выхадцаў з Фінляндыі. Скарачэнне магчымасцей падсечна-агнявога земляробства вымушала лясных фінаў таксама змяняць лад жыцця — будаваць фермы, займацца жывёлагадоўляй, гандляваць, здабываць руду, наймацца на перапрацоўку жалеза.
Значны ўнёсак у даследаванне і адраджэнне цікавасці да своеасаблівай культуры лясных фінаў зрабіў Карл Аксель Готлунд (1796—1875 гг.). Ён нават марыў пра стварэнне ў цэнтральнай Скандынавіі спецыяльнага аўтаномнага адміністрацыйнага ўтварэння лясных фінаў.
Сучасны стан
У канцы XIX — першай палове XX ст. большасць лясных фінаў была асімілявана шведамі і нарвежцамі, прыняла іх мову і культуру, аднак працягвала вылучасць сябе з шэрагаў іншаэтнічнага насельніцтва, у тым ліку квенаў Нарвегіі і новых перасяленцаў з Фінляндыі. У Швецыі захавалася група торнедаленцаў, якія збераглі сваю арыгінальную мову меянкіелі. У Нарвегіі лясныя фіны маюць статус нацыянальнай меншасці. У Швецыі ў 1999 г. такі статус прызнаны за торнедаленцамі. У абедзьвюх краінах створаны грамадскія арганізацыі нашчадкаў лясных фінаў, працуюць этнаграфічныя музеі.
Культурныя традыцыі
Асноўны перыяд перасялення лясных фінаў у Цэнтральную Скандынавію прыпаў на 1580—1630 гг. У асноўным перасяленне адбывалася на каралеўскія і дзяржаўныя землі, на якія не распаўсюджвалася права прыватнай маёмасці. Лясныя фіны апынуліся ў ізаляцыі ад іншых груп фінскага насельніцтва, што спарадзіла арыгінальнае далейшае развіццё іх культуры.
Асноўным заняткам лясных фінаў доўгі час лічылася падсечна-агнявое земляробства, якое прадугледжвала выпальванне лесу ўвесну або загадзя ўвосень, збор драўнянага вугля і попелу, якія з'яўляліся каштоўнымі таварамі, пасеў жыта і іншых сельскагаспадарчых культур і нагляд за ўраджаем. У канцы XVIII ст. у эканоміцы перасяленцаў важную ролю стала адыгрываць бульба. Паколькі створаныя такім чынам палеткі хутка трацілі натуральныя ўгнаенні, то іх праз 2 або 3 гады пакідалі, каб спыніцца на новым месцы. Гэта вымушала займаць вялікія па плошчы надзелы, так што адно паселішча знаходзілася на адлегласці да 30 км ад іншага. Жыццё ў лесе прадугледжвала таксама іншыя гаспадарчыя заняткі — жывёлагадоўлю (трымалі авечак, аленяў, кароў), рамёствы, узімку секлі лес, наймаліся на сезонную працу і г. д. Жытло будавалі на ўзгорках недалёка ад крыніц пітной вады. Важнай пры заснаванні сядзібы была праверка мясцовай глебы, якую часцяком спрабавалі на смак. Добрая глеба павінна была ўтрымоўваць дастатковую колькасць вільгаці, не быць занадта сухой або мокрай. Лясныя фіны верылі, што месца, выбранае імі, можа аказацца занятым звышнатуральнымі падземнымі істотамі. Суседства з імі пагражала хваробамі і няўдачамі. Таму перасяленцы доўга ляжалі на зямлі і прыслухоўваліся да старонніх гукаў. Часам падземным істотам прапаноўвалі ласункі і манеты. На месцы будучага паселішча выпускалі пеўня, які павінен быў спяваць, што значыла, што яно сапраўды добрае. Сядзібы складаліся з доўгай хаціны savupirtti, дзе абавязкова мелася гаспадарчая прастора. Там захоўвалі прылады працы, майстравалі, узімку трымалі свойскую жывёлу, і свіран riihi для захоўвання ўраджаю. У адрозненні ад фінаў Фінляндыі лясныя фіны рэдка будавалі лазні. Гэта тлумачыцца ўплывам лютэранскіх прапаведнікаў, якія лічылі фінскія саўны месцам паганскіх рытуалаў і распусты.
Ня гледзячы на старанні святароў, многія рысы паганскай культуры захоўваліся сярод лясных фінаў да пачатку XX ст. Яны шанавалі мядзведзяў. Вылучаўся пласт шаманаў, якія выступалі то як арганізатары старажытных абрадаў, то як лекары, то як суддзі. Знутры пашыраных сем'яў практыкавалі культ продкаў.
Распаўсюджаныя музычныя інструменты — арфа kantele і скрыпка. Фальклор лясных фінаў адметны вялікай колькасцю чарадзейных казак, замовамі і прымаўкамі.
Цікавы факт
Амерыканскія генеолагі сцвярджаюць, што сярод продкаў прэзідэнта Джорджа Буша быў лясны фін Монс Андэрсон, які перасяліліся ў Новы Свет ў сярэдзіне XVII ст.
Паморнік караткахвосты
Паморнік караткахвосты (Stercorarius parasiticus) — марская птушка сямейства паморнікавых.
Апісанне
Птушка сярэдніх памераў, цёмнай афарбоўкі. Даўжыня цела 41-46 см, размах крылаў 90-125 см. Два цэнтральныя рулявыя пёры выступаюць за астатнія (як у сярэдняга паморніка), але заканчваюцца востра, не закручаны. Дзве морфы: святлейшая з белым нізам і белавата-жоўтымі шыяй, шчокамі і горлам; цямнейшая — цалкам карычневая. Часцей за ўсё сустракаюцца асобіны прамежкавай афарбоўкі са светлымі шчокамі або з часткова белай шыяй. У маладых цэнтральныя рулявыя выступаюць нязначна, уся птушка паласатая і плямістая.
Пашырэнне
Арэал разарваны — паўночная частка Галарктыкі. Насяляе вільготную тундру з высокай наземнай расліннасцю і тарфянікі ў раёне марскіх узбярэжжаў або вялікіх кантынентальных вадаёмаў; пасля гнездавання жыве на морах (часцей — ў прыбрэжных раёнах), радзей — на вялікіх кантынентальных вадаёмах.
Пералётны і качуючы від. Трапляе на Паўночнае, Балтыйскае, Міжземнае, Чорнае, Чырвонае моры. Залятае ў глыбіню еўрапейскага кантынента (у Аўстрыю, Швейцарыю, Румынію, Польшчу, Беларусь, на Мальту, Мадэйру, Балеарскія і Азорскія а-вы). Месцы зімовак: паўднёваамерыканскія ўзбярэжжы Атлантыкі і Ціхага акіяна на поўдзень ад экватара, паўднёвае ўзбярэжжы Афрыкі і Аўстраліі, узбярэжжы Новай Зеландыі, качуе ў Атлантычным акіяне паміж Амерыкай і Афрыкай, у Індыйскім акіяне.
Асаблівасці біялогіі
Гняздо ладзіць у ямцы ў грунце на адкрытым месцы, часам у купіне раслін або на сухім пагорку (асабліва на забалочаных тэрыторыях), на дне ўтаптаныя рэшткі наземных раслін, бывае скупая высцілка з траў, моху і лішайнікаў. Часам стварае калоніі.
Яйкі 2 (часам 1-3), уздутыя ў аснове, аліўкавыя, аліўкава-карычневыя, карычневыя, аліўкава-зялёныя, зялёныя, зрэдку светла-блакітныя; з папяліста-бурымі глыбокімі і ад светла- да чорна-карычневага паверхневымі плямамі.
Падзенне Гранады
Падзенне Гранады адбылося 2 студзеня 1492 года пасля некалькіх месяцаў аблогі горада, стаўшы кульмінацыяй так званай Гранадскай вайны 1482—1492 гг. Горад быў захоплены Каралеўствам Кастылія і Леон. Перадачу Гранады рэгуляваў спецыяльна заключаны Гранадскі дагавор (1491), які складаўся з 77 пунктаў. Разам з падзеннем Гранады спыніў існаванне Гранадскі эмірат. Узяцце Гранады азначала канец 780-гадовай мусульманскай прысутнасці на Іберыйскім паўвостраве і канец Рэканкісты. Пасля гэтай перамогі хрысціянскае каралеўства сталі зваць Іспаніяй.
Ход падзей
Увесну 1491 года ў руках маўраў на Іберыйскім паўвостраве заставалася толькі Гранада. Спробы ўзяць горад штурмам былі няўдалымі, войскі Ізабелы I і Фердынанда II прыступілі да аблогі. Было заключана перамір'е на чатыры месяцы. Баабдзіль вёў перамовы з каралём Феса аб дапамозе, але яны апынуліся няўдалымі. Тэрмін перамір'я скончыўся, і горад капітуляваў.
Сучаснасць
Гранада адзначае 2 студзеня як свята.
Азёркі (Глыбоцкі раён)
Азёркі (, Озёрки) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Пліскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах фальварак у складзе гміны Пліса Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Інфраструктура
Праз вёску праходзіць мясцовая аўтамабільная дарога (Мнюта 2 — Вялец)