cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Марыя Хёфль-Рыш
Марыя Хёфль-Рыш (Maria Höfl-Riesch, у дзявоцтве Рыш; нар. г., Гарміш-Партэнкірхен) — нямецкая гарналыжніца, двухразовая чэмпіёнка зімовых Алімпійскіх гульняў 2010 года ў суперкамбінацыі і слаламе, алімпійская чэмпіёнка 2014 года ў суперкамбінацыі і віцэ-чэмпіёнка ў супергіганце, двухразовая чэмпіёнка свету (2009 — слалам, 2013 — суперкамбінацыя), уладальніца Кубка свету 2010/11 у агульным заліку. Сем разоў за кар'еру заканчвала сезон у тройцы лепшых агульнага заліку Кубка свету, у тым ліку шэсць разоў запар у 2008—2013 гадах.
Дорна (Цёмкінскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Zero Regio
Zero Regio — дэманстрацыйны праект Еўрасаюза па развіцці вадароднай інфраструктуры ў двух рэгіёнах Еўропы. Zero Regio ажыццяўляецца ў Ламбардыі (Італія) і Рэйн — Майн (Германія). Фінансуе праект Еўрапейская камісія ў рамках 6-ай Даследчай Праграмы (6th Framework Programme). Тэрмін дзеяння праекта — 5 гадоў.
Афіцыйны старт Zero Regio адбыўся ў лістападзе 2004 г. з адкрыццём індустрыяльнага парку Höchst, Франкфурт. У Індустрыяльным парку адкрыта запраўная станцыя Agip. Запраўная станцыя працуе з вадкім і газападобным вадародам, прыродным газам, звадкаваным нафтавым газам (LPG) і традыцыйнымі палівамі. Вадарод пастаўляецца на запраўную станцыю па трубаправодзе працягласцю 1,7 км. Вадарод вырабляецца на заводзе кампаніі Linde AG. Завод вырабляе штогод 30 млн м³. вадароду. Вадарод пастаўляецца канчатковаму спажыўцу як у вадкім, так і ў газападобным выглядзе з ціскам 350 і 700 бар.
У праекце бяруць удзел 16 партнёраў з 4 краін Еўрасаюза. Каардынатар праекта энергетычная кампанія Eni.
Партнёры праекта: Linde AG, Daimler, Agip, Eni S.p.A, універсітэты і інстытуты Італіі, Швецыі і Даніі.
Мэта Еўрапейскай камісіі да 2020 года 5 % аўтамабільнага транспарта перавесці на вадароднае паліва.
Чарнічны суп
Чарнічны суп (blåbärssoppa) — папулярны шведскі фруктовы суп, які падаецца як дэсерт цёплым або халодным. Гэта страва ўтрымлівае акрамя чарніц ваду, цукар і часам карыцу. Таксама дадаюць іншыя інгрэдыенты, напрыклад, чырвонае віно ці бульбяны крухмал. Падчас гатавання інгрэдыенты змешваюць і награваюць разам у гаршку. У канцы чарніцы таўкуць.
У Швецыі чарнічны суп можна купіць у якасці паўфабрыкату. Яго ўжываюць разам з мюслі альбо з малаком або п'юць асобна сталовай лыжкай.
Земляны заяц
Земляны заяц, Тушканчык вялікі (Allactaga major) — тушканчык роду земляных зайцоў.
Апісанне
Самы буйны сярод тушканчыкаў. У яго параўнальна кароткае цела (18,7-26 см даўжынёй); хвост у 1,3 разы даўжэйшы за тулава (25-30,5 см). Маса цела больш за 300 г. Галава круглявая з добра выразным шыйным перахопам. Мыска злёгку выцягнутая, але шырокая, сканчаецца рыльцам. Вушы параўнальна кароткія, 57-59 мм вышынёй. Ступні доўгія, дасягаюць 45 % даўжыні цела. Афарбоўка верху спіны вагаецца ад буравата-вохрыстай або буравата-шэрай да бледна-пясчанай. Шчокі светлыя, амаль белыя. Горла, грудзі, брушка, перадплечча, а таксама ўнутраныя паверхні сцёгнаў чыста белыя. З вонкавага боку сцягна іржава-жоўтыя. Хваставы «сцяжок» двухколерны з чорнай асновай і белай вяршыняй, добра развіты, мае форму птушынага пяра. Характэрны геаграфічны дымарфізм.
Украіна і Еўрапейскі Саюз
Украіна — удзельнік праграмы Еўрасаюза "Усходняе партнёрства" (з 2009 года). У 2014 годзе Украіна і Еўрасаюз падпісалі Пагадненне аб асацыяцыі, якое замяніла ранейшае Пагадненне аб партнёрстве і супрацоўніцтве паміж Еўрапейскімі супольнасцямі і Украінай. З сакавіка 2022 года Украіна з'яўляецца магчымым кандыдатам на сяброўства ў ЕС. 23 чэрвеня 2022 года Еўрапейскі савет надаў Украіне статус кандыдата на ўступленне ў Еўрасаюз.
Пагадненне аб асацыяцыі было ініцыяванае ў 2012 годзе, але ўкраінскі ўрад спыніў падрыхтоўку да яго падпісання 21 лістапада 2013 года падчас прэзідэнцтва прарасійскага палітыка Віктара Януковіча. У якасці тагачаснага кіраўніка дзяржавы браў удзел у саміце ЕС у Вільні 28-29 лістапада 2013 г., дзе планавалася падпісанне Пагаднення аб асацыяцыі, але не было. Рашэнне аб адмове ад падпісання пагаднення стала прычынай пачатку Еўрамайдана і ў выніку прывяло да зрушэння Януковіча і ўрада Мікалая Азарава пасля Рэвалюцыі Вартасці ў лютым 2014 года. 21 лютага 2019 года ўнесены змены ў Канстытуцыю Украіны, нормы аб стратэгічным курсе Украіны на членства ў Еўрапейскім Саюзе і НАТА замацаваны ў прэамбуле Асноўнага закона, трох артыкулах і пераходных палажэннях. З таго часу Украіна імкнецца да поўнай інтэграцыі і далучэння да Еўрапейскага Саюза, што замацавана ў Канстытуцыі Украіны ад 21 лютага 2019 года.
Палітычную частку Пагаднення аб асацыяцыі падпісаў 21 сакавіка 2014 года прэм'ер-міністр Арсень Яцанюк. Эканамічную частку Пагаднення аб асацыяцыі паміж Украінай і Еўрапейскім Саюзам 27 чэрвеня 2014 года падпісаў пяты прэзідэнт Пётр Парашэнка.
1 студзеня 2016 года Украіна далучылася да ПВЗСТ з ЕС. Украінскім грамадзянам з 11 чэрвеня 2017 года прадастаўлены бязвізавы рэжым для ўезду ў краіны Шэнгенскай зоны на тэрмін да 90 дзён на працягу любога 180-дзённага перыяду. Пагадненне аб асацыяцыі афіцыйна набыло моц 1 верасня 2017 года. 12 кастрычніка 2021 года Украіна заключыла авіяцыйны бязвіз з ЕС. 16 сакавіка 2022 года Украіна далучылася да сінхроннай сеткі кантынентальнай Еўропы, а менавіта ENTSO-E.
Праз поўнамаштабнае расійскае ўварванне ў Украіны, 28 лютага 2022 года Украіна падала заяўку на ўступленне ў ЕС за прыскоранай працэдурай і падтрымка ўступлення ў ЕС павялічылася да рэкордных 91%. У першыя дні шырокамаштабнай расійска-ўкраінскай вайны адбыўся рост з 68% да 86%, далей рост доўжыўся і станам на кінець сакавіка складае 91% – абсалютны рэкорд за ўсе гады даследаванняў.
Капані (Чавускі раён)
Капані́ (, Копани) — вёска ў Чавускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Вайнілаўскага сельсавета.
Гісторыя
Згадваецца ў 1670 годзе як вёска ў Астравецкім прыходзе ў складзе Магілёўскай воласці ў Аршанскім павеце Вялікага Княства Літоўскага.
Да 16 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Антонаўскага сельсавета, да 27 чэрвеня 1969 года — у склад Гарбавіцкага сельсавета.
Жак Фук’е
Жак Фук’е або Джэйкаб Фук’е (каля 1580/1591 — 1659) — фламандскі мастак-пейзажыст эпохі барока.
Біяграфія
Жак Фук’е нарадзіўся ў Антверпене каля 1580 года, дзе ён атрымаў некаторыя навучанні ад Ёса дэ Момпера, а потым вучыўся ў Яна Брэйгеля. Ён быў зарэгістраваны ў Антверпенскай Гільдыі Святога Лукі ў 1614 годзе. Ён выпрацаваў стыль пейзажнага жывапісу, што вельмі пераўзыходзіў любога з яго настаўнікаў, і ў гэтай галіне мастацтва дасягнуў дасканаласці, што прымусіла Рубенса часам прасіць яго намаляваць фоны сваіх карцін. У гэтым майстар атрымаў такую высокую рэпутацыю, што Курфюрст Пфальцкі прыняў яго пры сваім двары ў маладосці.
У 1616—1619 гадах працаваў у Гайдэльбергу, а ў 1620 годзе ён адправіўся ў Італію, дзе наведаў Рым і Венецыю і значна палепшыў свой стыль, вывучаючы творы Тыцыяна, чые выдатныя пейзажы былі аб’ектам яго захаплення. У 1621 годзе ён адправіўся ў Парыж, дзе працаваў у якасці прыдворнага мастака для Людовіка XIII, і ў іншыя французскія землі. Яго карціны былі настолькі захапляльнымі для манарха, што ён прысвоіў яму гонар рыцарства, і гэты знак адрознення, па словах, зрабіў яго такім славалюбным і недарэчным, што ён потым ні разу не маляваў без мяча на баку.
Легенда абвяшчае, што ён стаў такім ганарлівым і ўладным, што яго дзёрзкасць да Нікала Пусэна, які быў прыняты каралём у той жа час ў Луўры, прымусіла Пусэна пакінуць Парыж і пражываць у Рыме да самай смерці.
Ён запаў у няласку і памёр у Парыжы, у беднасці, у 1659 годзе.
Творчасць
Фук’е быў выбітным мастаком пейзажа. Яго аловак свабодны і цвёрды, яго фарбы, як на алеі, так і ў фрэсках, празрыстыя і свежыя, хоць часам халодныя і занадта зялёны. Фігуры, якімі ён упрыгожыў сваі пейзажы, аформленыя правільна, і кранутыя вялікім духам.
Пейзажныя палотны Фук’е, сярод іншага, з’яўляюцца часткай калекцый і.
Яго вучнямі былі Філіп дэ Шампень, і Эцьен Рэнду.
Науру
Нау́ру (Naoero, Nauru ) — карлікавая дзяржава на аднайменным каралавым востраве ў заходняй частцы Ціхага акіяна плошчай 21,3 км² і насельніцтвам каля 13 тысяч чалавек. Незалежнасць абвешчаная ў 1968 годзе. Востраў Науру знаходзіцца за 42 км на поўдзень ад экватара. Бліжэйшы востраў Банаба знаходзіцца за 291 км на ўсход і адносіцца да рэспублікі Кірыбаці. Науру з’яўляецца самай маленькай незалежнай рэспублікай на Зямлі, самай маленькай астраўной дзяржавай, самай маленькай дзяржавай за межамі Еўропы і адзінай у свеце рэспублікай без афіцыйнай сталіцы. Дзяржава ўваходзіць у Садружнасць Нацый. 14 верасня 1999 Рэспубліка Науру была прынятая ў ААН. Науру — член Паўднёватыхаакіянскай камісіі і Форума ціхаакіянскіх астравоў.
Гісторыя
Першым з еўрапейцаў на востраве высадзіўся ў 1798 г. англійскі мараплавец Дж. Ферн. З 1830-х гг. пачалася каланізацыя краіны. У 1888 г. востраў анексіравала Германія і далучыла да свайго пратэктарату Маршалавы астравы. У 1898 г. тут выяўлены вялікія запасы фасфатаў, з 1906 г. іх распрацоўвала Брытанская ціхаакіянская фасфатная кампанія. У 1914 г. востраў акупіравалі войскі Аўстраліі, якая ў 1919 г. атрымала ад Лігі Нацый мандат на кіраванне ім (разам з Вялікабрытаніяй і Новай Зеландыяй). У 1942 — 1945 гг. заняты японскімі войскамі. З 1947 г. падапечная тэрыторыя ААН, зноў кандамініум Вялікабрытаніі, Аўстраліі і Новай Зеландыі. На мяжы 1940 — 1950-х гг. у краіне ўзмацніўся рух за незалежнасць. У 1951 г. на аснове створанага яшчэ ў 1927 г. Савета Правадыроў заснаваны Науруанскі Савет Мясцовага Самакіравання, у 1966 г. — Заканадаўчы і Выканаўчы Саветы.
31 студзеня 1968 г. абвешчана незалежнасць Науру. Паводле канстытуцыі 1968 г. першым прэзідэнтам абраны Хамер ДэРобарт. У 1970 г. усе правы на здабычу і продаж фасфатаў перайшлі да Nauru Phosphate Corporation, што дазволіла Науру мець адзін з найвышэйшых стандартаў жыцця ў Акіяніі за кошт іх экспарту.
Анацкі
Ана́цкі (, Анацки) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Траццякоўскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Дакудаўскага сельсавета.
За 1,5-2 км ад левага берага рэчышча Нёмана захаваліся рэшткі курганнага могільніка (11 насыпаў). Частка курганаў разбурана амаль да асновы.
H1N1
H1N1 — падтып віруса грыпу А (найболей распаўсюджаны тып грыпу, які выклікае найболей маштабныя эпідэміі), можа выклікаць захворванне як у людзей, так і ў шматлікіх жывёл. Гэты вірус назвалі «Каліфорнія 04/2009». Штам А(H1N1) цяпер агульнавядомы пад назвай «свіны грып». Упершыню ён быў адкрыты ў 1931 годзе амерыканскім вучоным Рычардам Шоупам.
11 чэрвеня 2009 года Сусветная арганізацыя аховы здароўя (СААЗ) афіцыйна паведаміла пра распачатую пандэмію грыпу A(H1N1).
Шматлікія спецыялісты засцерагалі, што пандэмія новага штаму грыпу можа перарасці ў сусветнае бедства, падобнае пандэміі «іспанкі» ў 1920-х гадах, аднак хвароба не набывала пагражальных памераў. Згодна дадзеных статыстыкі сабраных Гарвардскай школай здароўя смяротнасць ад свінога грыпу складае каля 0,007 %, што нават ніжэй чым у іншых формаў грыпа. Больш за тое, шэраг уплывовых устаноў (такіх як ПАСЕ) распаўсюдзіла крытыку ў адрас СААЗ па нагнятанню страху сярод насельніцтва і ў немэтанакіраваным расходнанні сродкаў, выдзяленых на барацьбу з інфекцыяй.
Валынцы (Верхнядзвінскі раён)
Валы́нцы (, Волынцы) — аграгарадок у Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці, на рацэ Дрыса. За 23 кіламетры на паўднёвы ўсход ад горада Верхнядзвінска, 152 кіламетры ад Віцебска, 4 кіламетры ад чыгуначнага раз’езда Беніслаўскага.
Гісторыя
Упершыню ўзгадваецца «Валынецкая воласць, Таболкі, Міхачоўка і Рудлева» ў 1534 годзе, як уласнасць Багдана Іванавіча Масальскага, Паселішча каля Валынцаў «у Кнегічах (Княжычах) на Дрысе» існавала ў Полацкай рэвізіі 1552 года і належала Фядзько Іванавічу Валынцу, роду Ламцёў і Аханкоў. Верагодна ў час войнаў з Масквой 1559—1582 гг. яно было знішчана. У 1579—1582 гг. кароль і вялікі князь Стэфан Баторы перадаў паселішча Полацкаму езуіцкаму калегіуму з мэтай заснавання тут духоўнай семінарыі. Мясцовасць уваходзіла ў склад Полацкага ваяводства.
У XVIII ст. Валынцы знаходзіліся ва ўладанні Забельскіх-Шчытаў, якія ў 1716 г. збудавалі непадалёк ад мястэчка драўляны касцёл Св. Юрыя. У 1731 г. пры касцёле пачаў дзейнічаць кляштар дамініканцаў. У 1746 г. кароль і вялікі князь Аўгуст Сас надаў мястэчку прывілей на рэгулярныя кірмашы. Цягам 1749—1766 айцы-дамініканы збудавалі пышны архітэктурны комплекс — мураваны касцёл і кляштар з аптэкай (вядомы як Забельскі касцёл паводле назвы суседняга фальварку), а таксама школу для шляхецкіх і мяшчанскіх дзетак. Кіраваў будовай вядомы віленскі архітэктар Ян Глаўбіц. Пры кляштары ўтварыўся першы ва Усходняй Еўропе школьны тэатр.
У выніку першага падзелу Рэчы Паспалітай (1772) г. Валынцы апынуліся ў складзе Расійскай імперыі, у Дрысенскім павеце спачатку Полацкай губерні, а потым Віцебскай губерні. Пачынаючы з 1813 г., кляштар з'яўляўся рэзідэнцыяй візітара (куратара навучальных устаноў) Літоўскай правінцыі дамініканскага ордэна. Пасля ліквідацыі Грэка-Каталіцкай Царквы (1839) мясцовыя уніяты, не жадаючы далучацца да Маскоўскага патрыярхату, перайшлі пад апеку касцёла. Неўзабаве расійскія ўлады ліквідавалі кляштар і зачынілі калегіум.
Станам на 1904 г. існавалі аднайменныя мястэчка (84 двары), слабада (31 двор) і пагост (3 двары), рэгулярна праводзіліся кірмашы. У 1908 і 1912 гадах у мястэчку прайшлі сельскагаспадарчыя выстаўкі.
1 студзеня 1919 г. згодна з пастановай І з'езду КП(б) Беларусі Валынцы ўвайшлі ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала мястэчка разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе Валынцы вярнулі БССР, дзе яны сталі цэнтрам раёна, а з 1929 года — сельсавета. Неўзабаве бальшавікі зачынілі касцёл і царкву.
Турыстычная інфармацыя
У Валынцах рэгулярна праводзіцца фестываль народнай песні «Вясковы карагод». Дзейнічае краязнаўчы музей імя Яна Чэрскага.
Харашкі
Назву Харашкі маюць:
270
270 — невысакосны год, пачаўся ў суботу. 270 год нашай эры, 270 год 1 тысячагоддзя, 70 год III стагоддзя, 10 год 7-га дзесяцігоддзя III стагоддзя, 1 год 270-х гадоў.
Менстэрас (камуна)
Камуна Менстэрас (Mönsterås kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Кальмар на ўсходнім узбярэжжы паўднёвай Швецыі.
Менстэрас 168-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі.
Лойка
Лойка — беларускае прозвішча.
Менстэрас (камуна)
Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Менстэрас.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 12 798 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 5 гарадскіх пасяленняў (tätort) та 10 сільських (småort), найбольшыя з якіх:
Харытонава
Назву Харытонава маюць:
Карл Генрых Эміль Кох
Карл Генрых Эміль Кох (1809—1879, Karl (Carl) Heinrich Emil (Ludwig) Koch) — нямецкі батанік-дэндролаг.
Біяграфія
Спачатку Кох вывучаў медыцыну ў Іене, але галоўным чынам займаўся батанікай і ў 1834 г. выступіў у Іене прыват-дацэнтам батанікі.
У 1836 г. Кох распачаў падарожжа на Усход, наведаў Каўказ, Мінгрэлію да Батумі, паўночную частку Арменіі, Персідскае пласкагор'е і Арарат. Галоўнай мэтай гэтага падарожжа было вызначэнне радзімы пладовых дрэў. З гэтага падарожжа Кох вярнуўся ў 1838 г. праз Санкт-Пецярбург з багатымі калекцыямі; вынікі падарожжа ён апублікаваў у сачыненні: ''«Reise durch Russland nach dem Kaukas. Isthmus»'' (2 тома, Штутгарт, 1842—43).
У 1843 г. Кох, пры садзейнічанні Фрыдрыха Вільгельма IV і берлінскай акадэміі навук, распачаў другое падарожжа на Усход. Ён наведаў Пантыйскае пласкагор'е, мясцовасці вакол Ардагана і Эрзерума і ўсходнюю частку вобласці, якая прылягае да Еўфрата. Апісанне гэтага падарожжа склала 3 тамы сачынення: «Wanderungen durch dem Orient» (Веймар, 1846—47). Перасяліўшыся ў 1847 г. у Берлін, Кох прызначаны экстраардынарным прафесарам дэндралогіі ва ўніверсітэце, у 1878 г. ён прызначаны дырэктарам берлінскага батанічнага саду.
Сачыненні
Галоўным сачыненнем яго лічыцца «Dendrologie» (3 тамы, Эрланген, 1869—1872); акрамя таго, ім надрукаваны наступныя сачыненні: «Das natürliche System des Pflanzenreichs nachgewiesen in der Flora von Jena» (1839), «Beiträge zu einer Flora des Orientes» (Берлін, 1848—1851), «Hortus dendrologicus» (1853), «Die botanischen Gärten» (Берлін, 1860), «Die deutschen Obstgehölze» (Штутгарт, 1876). З 1857 па 1872 г. Кох выдаваў часопіс: «Wochenschrift für Gärtnerei und Pflanzenkunde».
Галата
Этымалогія
Слова, магчыма, узыходзіць да грэчаскага «галактас» — малочны, паколькі у першыя стагоддзі існавання Канстанцінопаля ў Галаце пасвілі коз і авечак. Паводле іншай версіі, слова паходзіць ад імя аднаго з кельцкіх плямёнаў Анатоліі — галатаў. Італьянцы часам звязваюць назву са словам «калата» — схіл, што, хутчэй за ўсё, з’яўляецца прыкладам народнай этымалогіі.
Візантый і ранняя Візантыя
Першыя пасяленцы з’явіліся на месцы Галаты яшчэ ў часы, калі горад насіў імя Візантый. Месца было вядома пад назвай Сіке (Sycae, фігавыя дрэвы ці інжыр).
Часткай горада Галата стала пры імператары Канстанціне Вялікім, тады ж яна была абнесена асобнай сцяной. У V стагоддзі імператар Феадосій II, разбіўшы горад на 14 раёнаў, прысвоіў Галаце нумар 13.
Генуэзскі перыяд
У 1273 г. кантроль над паўночнай часткай Канстанцінопаля фактычна пераходзіць да генуэзскага купецтва, прадстаўнікі якога заснавалі тут банкі, гандлёвыя канторы і склады на Банкаўскай вуліцы. Генуэзцы заставаліся гаспадарамі гандлю ў імперыі да самага яе падзення ў 1453 годзе, і працягвалі адыгрываць вядучую ролю ў гандлі Асманскай імперыі. Генуэзцы пры візантыйцах абнеслі раён сцяной (не захавалася) і пабудавалі на самым высокім пункце раёна Галацкую вежу.
Асманскі перыяд
У асманскі перыяд у 1492 г. у квартале пасяліліся выгнаныя з Іспаніі марыскі. Дамініканская царква Св. Паўла была ператворана імі ў мячэць Арап-джамі.
Дом Казлоўскага (Магілёў)
Дом Казлоўскага — будынак у гістарычным цэнтры Магілёва. Галоўны падоўжаны фасад выходзіць на чырвоную лінію забудовы вул. Ленінскай (№ 46), кароткі — на вул. Лепяшынскага (№ 18).
Трохпавярховы неатынкаваны будынак з чырвонай цэглы, пабудаваны ў пачатку XX ст. Належыў Казлоўскаму. У 1919—1924 гг. тут была кандытарская, крама газіраванай вады і арцель «Чырвоная швяя». У пасляваенныя часы выкарыстоўваўся як жылы, на першым паверсе размяшчалася крама сельскагаспадарчых тавараў. Сучаснае выкарыстанне — жылы, з гандлёвамі кропкамі, прыватнай цырульняй «Венера», крамай сувеніраў «Аркада».
Вуліца Жукоўскага (Мінск)
Вуліца Жукоўскага — вуліца ў Кастрычніцкім раёне Мінска. Названа ў гонар Мікалая Жукоўскага, рускага вучонага, стваральніка аэрадынамікі як навукі.
Размяшчэнне
Пачынаецца ад перасячэння з вуліцай Магілёўская, перасякае вуліцы Варанянскага, Быхаўская, Сенніцкая, Нафтавы завулак і зананчваецца на перакрыжаванні з вуліцай Аэрадромная. Працягласць — 1,45 км.
Частка вуліцы перакрыта ў сувязі з будаўніцтвам трэцяй лініі Мінскага метрапалітэна. На скрыжаванні вуліцы Жукоўскага і вуліцы Варанянскага знаходзіцца станцыя метро «Кавальская Слабада».
Сенполія
Сенпо́лія, узумбарская фіялка (Saintpaulia) — род кветкавых раслін сямейства. Адна з самых распаўсюджаных пакаёвых раслін.
Батанічнае апісанне
Шматгадовыя травяністыя расліны вышынёй да 30 см. Сцёблы кароткія, часам сцелюцца. Лісце апушанае, на чаранках, круглаватае, часам хвалістае па краях. Кветкі адзіночныя ці ў рыхлых гронках. Плод — каробачка.
Церахі
Назву Церахі маюць:
Цімкавічы (значэнні)
Назву Ці́мкавічы маюць:
Цітаўка
Назву Цітаўка маюць:
272
272 — высакосны год, пачаўся ў панядзелак. 272 год нашай эры, 272 год 1 тысячагоддзя, 72 год III стагоддзя, 2 год 8-га дзесяцігоддзя III стагоддзя, 3 год 270-х гадоў.
Эцьен Марыс Фальканэ
Эцьен Марыс Фальканэ (фр. Étienne Maurice Falconet,,  — , там жа) — французскі скульптар, у сваіх творах ўвасобіў эмацыйна-лірычную лінію еўрапейскага класіцызму XVIII стагоддзя.
Вучыўся ў свайго дзядзькі, мармуршчыка па прафесіі, затым працаваў пад кіраўніцтвам прыдворнага скульптара-партрэтыста Жана-Батыста Лемуана, адначасова вывучаючы ў Версальскім парку працы вядомых французскіх майстроў. У 1744 годзе прыняты ў Парыжскую Акадэмію за пададзеную на конкурсе скульптурную групу «Мілон Кратонскі»; у 1754 годзе за выкананне гэтай групы ў мармуры атрымаў званне акадэміка. У гэтым раннім творы, як і ў шэрагу іншых работ, Фальканэ захаваў уласцівую пластыцы барока дынаміку і тэатральнасць, адначасова імкнучыся да класіцыстычная яснасці формы.
Быташ
Быташ (Быто́шь) — пасёлак гарадскога тыпу ў Дзяцькаўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Быташскага гарадскога паселішча.
Геаграфія
Размешчаны на поўначы Бранскай вобласці, на рацэ Бытошка, за 39 км на паўночны захад ад чыгуначнай станцыі Дзяцькава (на лініі Бранск — Вязьма).
Клімат
Пераважае умерана кантынентальны клімат. Лета цёплае і кароткае. Зімы доўгія і халодныя.
Сярэднегадавая колькасць ападкаў — 450 мм. год
Гісторыя
Вёска Бытошка (Бытоша, Бытошы) вядомая з 1626 года. Гэтая дата лічыцца годам заснавання пасёлка.
У 1750 годзе на рацэ Бытошка быў пабудаваны чыгуналіцейны завод. У 1912 годзе пабудаваны шкляны завод.
Статус пасёлка гарадскога тыпу з 1929 года.
У 1930 годзе ў рысу Бытошы былі ўключаныя прылеглыя вёскі Шаўцоўка і Махавая Гута, у 1969 годзе — пасёлкі Тарфяное і Пятроўскі Завод.
Архітэктура
Царква Пакрова Прасвятой Багародзіцы (1834—1846) — помнік архітэктуры.
Негрымава
Не́грымава (, Негримово) — вёска ў Беларусі, у Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ладзеніцкага сельсавета.
Біскупцы (Лідскі раён)
Бі́скупцы (, Бискупцы) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Траццякоўскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Дакудаўскага сельсавета.
Анастасія Анатолеўна Скеп’ян
Анастасія Анатолеўна Скеп’ян (нар., ) — беларускі гісторык. Спецыяліст па гарадской і шляхецкай культуры XVI—XVII стагоддзяў, мецэнацтве на беларускіх землях, гісторыі магнацкіх родаў Вялікага Княства Літоўскага і іх рэзідэнцый. Кандыдат гістарычных навук (2000), дацэнт (2012).
Біяграфія
Нарадзілася 12 кастрычніка 1974 года ў Мінску. Мае малодшую сястру Ніну, таксама гісторыка.
Скончыла ў 1996 годзе гістарычны факультэт БДУ, у 1999 годзе — аспірантуру Інстытута гісторыі НАН Беларусі.
З лістапада 1999 года працуе ў Інстытуце гісторыі НАНБ, у 1999—2006 гадах — малодшы навуковы супрацоўнік аддзела гісторыі Беларусі XIII—XVIII стагоддзяў, у 2006—2012 гадах — навуковы супрацоўнік, з 2012 года — старшы навуковы супрацоўнік, з лютага 2019 года — вядучы навуковы супрацоўнік у аддзеле гісторыі Сярэднявечча і пачала Новага часу, са студзеня 2020 года — у аддзеле гісторыі Беларусі IX—XVIII стагоддзяў.
У 2000 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю па тэме «Шляхецкае мецэнацтва ў ВКЛ у XVI — першай паловы XVII ст.» (навуковы кіраўнік — П. А. Лойка).
Адначасова ў 1999—2003 гадах выкладчыца, дацэнт кафедры філасофіі і гісторыі Беларускага дзяржаўнага аграрнага тэхнічнага ўніверсітэта, у 2001—2006 гадах дацэнт кафедры эканамічнай гісторыі Беларускага дзяржаўнага эканамічнага ўніверсітэта.
Стажыравалася ў Летняй Усходняй школе пры Варшаўскім універсітэце, атрымала стыпендыю Фонда каралевы Ядзвігі Ягелонскага ўніверсітэта (Кракаў, 2001), стыпендыю (Варшава, 2002—2003), стыпендыю Польскага камітэта па справах ЮНЕСКА.
Дзейнасць
Напрамкі даследаванняў: культура Беларусі XVI—XVII стагоддзяў, гісторыя паўсядзённасці, гісторыя культуры ў Вялікім Княстве Літоўскім у XIV — першай палове XVII стагоддзяў, гісторыя вялікалітоўскіх магнацкіх родаў і іх рэзідэнцый, міжнародныя сувязі Вялікага Княства Літоўскага.
Узнагароды
Узнагароджана Граматай Міністэрства культуры за ўдзел у музеефікацыі палацава-замкавага комплексу «Мір», Ганаровай граматай Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (2019), Граматай Нацыянальнага інстытута адукацыі (2019). Лаўрэатка Прэміі Міжнароднага Кангрэса даследчыкаў Беларусі (2015) за манаграфію «Князі Слуцкія» (Мінск, 2013), прэміі Прэзідыума НАН Беларусі за цыкл работ па тэме «Рэгіянальная гісторыя Беларусі Сярэдніх вякоў і пачатку Новага часу» (2015).
Лужок (Чавускі раён)
Лужо́к (, Лужок) — вёска ў Чавускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Вайнілаўскага сельсавета.
Да 16 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Антонаўскага сельсавета, да 27 чэрвеня 1969 года — у склад Гарбавіцкага сельсавета.
Народны саюз (партыя)
Народны саюз — палітычная партыя, да вясны 2007 года існавала пад назвай «Наро́дная воля». У 2001 годзе «Расійскі агульнанародны саюз» («РОС»), «Саюз рэалістаў», «Спас» і «Рускае Адраджэнне» аб’ядналіся ў «Народную волю».
На выбарах 2003 года «НВ» увайшла ў блок «Радзіма». У 2005 годзе, калі лідар фракцыі Рагозін стаў пазіцыянавацца як прыхільнік улады, стварыла другую фракцыю «Радзіма» у Дзярждуме. Затым фракцыю ўзначаліў апанент Бабурына Сямігін, і Бабурын са сваімі прыхільнікамі выйшаў з яе, захаваўшы пост віцэ-спікера.
У 2007 ператвораная ў партыю «Народны саюз». Да выбараў у Дзярждуму 2007 не дапушчаная, падтрымала КПРФ «пры адмове ад ваяўнічай бязбожнасці».
лідар партыі Сяргей Бабурын.
Чарнаўцы (значэнні)
Назву Чарнаўцы маюць:
273
273 — невысакосны год, пачаўся ў сераду. 273 год нашай эры, 273 год 1 тысячагоддзя, 73 год III стагоддзя, 3 год 8-га дзесяцігоддзя III стагоддзя, 4 год 270-х гадоў.
274
274 — невысакосны год, пачаўся ў чацвер. 274 год нашай эры, 274 год 1 тысячагоддзя, 74 год III стагоддзя, 4 год 8-га дзесяцігоддзя III стагоддзя, 5 год 270-х гадоў.
Царква Святога Паўла (Канстанцінопаль)
Царква Святога Паўла — колішняя дамініканская царква, якая цяпер з'яўляецца дзеючай мячэццю ў сучасным раёне Беяглу на паўночным узбярэжжы заліва Залаты Рог.
Гісторыя
Пабудавана ў канстанцінопальскім прадмесці Галата ў 1233 годзе. Вылучалася сярод забудовы, якая атачала яе, сваёй квадратнай званіцай, больш уласцівай для гатычных храмаў Італіі. На працягу наступных стагоддзяў заставалася ў руках генуэзскіх купцоў, многія з якіх пахаваны ў яго крыпце.
У 1407 годзе была абноўлена на сродкі, вылучаныя Папам Рымскім. У 1475 годзе звернута ў мячэць (без якога-небудзь быць архітэктурнага ўмяшання), а ў 1492 годзе перададзена ў распараджэнне выгнаных з Іспаніі маўраў, адкуль і паходзіць сучасная назва — Арабская мячэць («Арап-джамі»).
Неакласіцыстычная капліца (Магілёў)
Неакласіцыстычная капліца — капліца на каталіцкіх могілках па вул. Лазарэнкі ў Магілёве. Пабудавана як капліца ў пачатку XX ст. з цэглы. Помнік архітэктуры неакласіцызму. Патынкавана пасля 2008 года, страціўшы свае адметнасці.
Архітэктура
Вырашана 4-граннай прысадзістай вежай з 4-гранным пастаментам над 4-схільным бетонным пакрыццём. Франтальная грань прарэзана арачным уваходным праёмам, бакавыя — круглымі люкарнамі.
Амстэрдамскі дагавор
Амстэрдамскі дагавор пра занясенне змен у Дагавор пра Еўрапейскі саюз, дагавор пра заснаванне Еўрапейскіх супольнасцяў і некаторыя звязаныя з гэтым акты, шырока вядомы як Амстэрдамскі дагавор. Быў падпісаны 2 кастрычніка 1997 года і набыў моц 1 мая 1999 года. Унёс істотныя змены ў дагаворы пра Еўрапейскі саюз, які быў падпісаны ў Маастрыхце ў 1992 годзе.
Бурносы
Бурно́сы (, Бурносы) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Траццякоўскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Дакудаўскага сельсавета.
На паўночны ўсход ад вёскі, паблізу вусця р. Гаўя размешчана неалітычная стаянка. Знойдзены крамянёвыя прылады, абломкі ляпной керамікі.
Ва ўрочышчы Страхоўня маецца вал, які цягнецца ад вясковага могільніка да Нёмана. Даўжыня каля 400 м, вышыня да 1,5 м.
Якужы
Я́кужы (, Якужи) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Павяцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска, пазней засценак у складзе гміны Друя Дзісенскага павета (з 1926 года Браслаўскага павета) Віленскага ваяводства.
Да 27 сакавіка 1959 года вёска знаходзілася ў складзе Павяцкага сельсавета, да 18 сакавіка 1963 года — у адміністрацыйным падпарадкаванні Друйскага пассавета.
Акратыры і Дэкелія
Акратыры і Дэкелія (Akrotiri and Dhekelia) — дзве брытанскія ваенныя базы на тэрыторыі вострава Кіпр. Вялікабрытанія ў аднабаковым парадку абвясціла над тэрыторыямі баз свой суверэнітэт і аб’явіла іх сваімі заморскімі тэрыторыямі. Такім чынам, Вялікабрытанія прысутнічае ва ўсходняй частцы Міжземнага мора. Галоўнае паселішча — Епіскопі.
База Акратыры (грэч. Ακρωτήρι, тур. Agrotur; уключаючы гарнізон Епіскопі) размешчана на поўдні Кіпра, а Дэкелія (грэч. Δεκέλεια, тур. Dikelya) — на паўднёвым усходзе вострава.
Еўрапейскі квартал (Люксембург)
Еўрапейскі квартал (European Quarter, Quartier européen, Europaviertel) — раён у паўночна-усходняй частцы горада Люксембург, дзе размяшчаюцца ўстановы Еўрапейскага саюза. З'яўляецца часткай квартала Кірхберг.
У 2005 годзе ў Еўрапейскім квартале была адкрыта Люксембургская філармонія.
Любавіна
Люба́віна (, Любавино) — былая вёска ў Чавускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіла ў склад Вайнілаўскага сельсавета.
Мербілонга (камуна)
Мербілонга 157-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі.
Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Мербілонга.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 14 232 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 9 гарадскіх пасяленняў (tätort) та сельськія, найбольшыя з якіх:
276
276 — высакосны год, пачаўся ў суботу. 276 год нашай эры, 276 год 1 тысячагоддзя, 76 год III стагоддзя, 6 год 8-га дзесяцігоддзя III стагоддзя, 7 год 270-х гадоў.
Вячаслаў Пятровіч Палескі
Вячасла́ў Пятровіч Пале́скі (сапр. Станкевіч;, в. Астрагляды, Рэчыцкі павет, Мінская губерня, Расійская імперыя — ) — беларускі драматург, заслужаны дзеяч культуры Беларускай ССР (1967).
Біяграфія
З 1930 года працаваў у газеце «Палеская праўда», «Савецкая Беларусь», «Калгаснік Беларусі», у 1941—1944 гадах — на радыёстанцыі «Савецкая Беларусь» у Маскве. З 1944 года адказны сакратар, намеснік рэдактара газеты «Звязда». З 1961 года намеснік старшыні, у 1965—1971 гадах старшыня Дзяржаўнага камітэта Савета Міністраў БССР па радыёвяшчанні і тэлебачанні.
Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР 8-га склікання. На XXVI з’ездзе КПБ быў абраны членам Рэвізійнай камісіі КПБ, на XXVII з’ездзе КПБ быў абраны членам ЦК КПБ.
Дом Сенажынскага
Дом Сенажынскага — будынак у Шклоўскім пасадзе Магілёва, размешчаны па Ленінскай вуліцы, 38.
Гісторыя
Пабудаваны ў канцы XIX ст. з цэглы як жылы. Належыў Сенажынскаму. Будынак трохпавярховы, атынкаваны, прамавугольны ў плане, на паўпадвальным цокалі. У двары дома мелася 5 гаспадарчых пабудоў. У доме — вялікі падвал. На першым паверсе мелася 11 пакояў, на другім паверсе — 9 пакояў. Да 1917 г. будынак займала яўрэйская школа і 4-х класнае народнае вучылішча, гарадское паліцэйскае ўпраўленне. У 1919 г. 12 пакояў будынка займала 18-я савецкая школа I ступені; 17 пакояў — кватэранаймальнікі, 15 пакояў 3-га паверха пуставалі. У падвале размясціліся дзве кватэры і склад. У 1920-я гг. будынак нацыяналізаваны, выкарыстоўваўся як жылы. Цяпер на другім паверсе жылыя кватэры, на першым — гандлёвыя ўстановы.
Готфрыд Земпер
Готфрыд Земпер (Gottfried Semper,, Гамбург — 15 мая 1879, Рым) — тэарэтык мастацтва, выбітны нямецкі архітэктар XIX стагоддзя і прадстаўнік архітэктуры перыяду эклектыкі.
Біяграфія
Вучыўся ў 1825—1826 гадах у Мюнхене, у 1826—1828 гадах у Парыжы. У 1834—1849 гадах прафесар у Дрэздэне.
Творчасць
У рацыянальных па арганізацыі плана пабудовах Земпера эклектычна ужыты дэкаратыўныя матывы італьянскага Адраджэння і барока: Оперны тэатр (1838—1841 і 1871—1878) і Карцінная галерэя (1847—1849) у Дрэздэне; «Бургтэатр» (1874—1888, з ) у Вене.
У сваіх тэарэтычных працах разглядаў стыль як гістарычна складзеную з'яву; прычыны заняпаду архітэктуры і рамёстваў у XIX ст. бачыў у раз'яднанні тэхнікі і мастацтва, у адрыве аздаблення ад канструкцыі. Яго погляды паўплывалі на канцэпцыі архітэктуры, мастацкай прамысловасці і мастацкага канструявання канца XIX — пачатку XX ст.
Саар (значэнні)
Саар:
Пуцэвічы
Пуцэ́вічы (, Пуцевичи) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ладзеніцкага сельсавета.
Чэмпіянат Беларусі па гандболе 1996/1997
Чэмпіянат Беларусі па гандболе 1996/1997 — 5-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па гандболе.
Марыя Ганна Аўстрыйская (1718–1744)
Марыя Ганна Элеанора Вільгельміна Іозефа Аўстрыйская (Maria Anna Eleonore Wilhelmine Josepha von Österreich, 18 верасня 1718 — ) — эрцгерцагіня Аўстрыйская, прынцэса Латарынгская, штатгальтар Нідэрландскі.
Марыя Ганна нарадзілася ў 1718 годзе ў венскім палацы Хофбург. Яна і яе старэйшая сястра Марыя Тэрэзія былі адзінымі выжылымі дзецьмі імператара Карла VI і яго жонкі Елізаветы Крысціны.
У 1725 годзе перамовы паміж аўстрыйскай і іспанскай галінамі дому Габсбургаў зрабілі Марыю Ганну магчымай нявестай інфанта Філіпа, якому тады было ўсяго 5 гадоў; гэты шлюб павінен быў умацаваць сувязі паміж Аўстрыяй і Іспаніяй. 30 красавіка 1725 года быў падпісаны дагавор, у адпаведнасці з якім аўстрыйская галіна адмаўлялася ад прэтэнзій на іспанскі трон, а іспанская галіна абавязалася выконваць Прагматычную санкцыю, якая гарантавала правы на аўстрыйскі трон Марыі Тэрэзіі. Аднак англа-іспанская вайна разбурыла амбіцыйныя планы Ізабелы Фарнезэ, і праект шлюбу паміж Марыяй Ганнай і Філіпам быў адменены.
Сама ж Марыя Ганна закахалася ў Карла Аляксандра Латарынгскага, які быў малодшым братам мужа Марыі Тэрэзіі, аднак для іх шлюбу было шмат перашкод, з прычыны таго, што яе бацька жадаў падабраць для яе больш палітычна выгодную партыю. Толькі пасля смерці імператара Карла яе маці дала дазвол на шлюб, які быў заключаны ў Вене 7 студзеня 1744 года ў Саборы Святога Аўгусціна.
Праз некалькі тыдняў пасля вяселля маладыя былі прызначаны штатгальтарамі Аўстрыйскіх Нідэрландаў. 3 лютага яны пакінулі Вену, і 24 сакавіка прыбылі ў да месца службы, сустрэтыя пышнай цырымоніяй. Праз два месяцы Карл Аляксандр адправіўся ваяваць з Прусіяй, а цяжарная Марыя Ганна засталася ў Бруселі, кіруючы тэрыторыяй разам з князем Каўніцам.
У кастрычніку 1744 года Марыя Ганна ў брусельскім палацы Карла Латарынгскага нарадзіла мёртвае дзіця. Гэтыя роды падарвалі яе здароўе, і 16 снежня 1744 года яна сканала. Марыя Ганна пахавана ў Імператарскім склепе ў Вене.
Гаўе-Пяскі
Гаўе́-Пя́скі (, Гавье-Пяски) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Траццякоўскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Дакудаўскага сельсавета.
278
278 (дзвесце семдзесят восьмы) год па юліянскім календары
Падзеі
Проб разбіў сарматаў у Ілірыі і, рухаючыся праз Фракію, разбіў некаторыя плямёны гетаў.
279
279 — невысакосны год, пачаўся ў сераду. 279 год нашай эры, 279 год 1 тысячагоддзя, 79 год III стагоддзя, 9 год 8-га дзесяцігоддзя III стагоддзя, 10 год 270-х гадоў.
Віталь Васільевіч Кулік
Віталь Васільевіч Кулік (нар., в. Завялёўе Драгічынскага раёна Брэсцкай вобласці) — беларускі палітык.
Біяграфія
Скончыў Мінскі радыётэхнічны інстытут (інжынер-электрык), Беларускі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт (эканаміст-менеджар). Працоўную дзейнасць пачаў рабочым у Драгічынскай раённай нарыхтоўчай канторы. Працаваў інжынерам, галоўным энергетыкам, дырэктарам Рэчыцкага камбіната хлебапрадуктаў.
Выбіраўся дэпутатам Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13-га склікання, Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь другога і трэцяга склікання. Прызначаўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь першага склікання.
У 2008—2009 гадах быў намеснікам, у 2009—2014 гадах — першым намеснікам міністра прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя Беларусі.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам Пашаны, юбілейным медалём «90 год Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Савета Міжпарламенцкай Асамблеі дзяржаў — удзельніц Садружнасці Незалежных Дзяржаў, Ганаровай граматай Парламенцкага Сходу Саюза Беларусі і Расіі, Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь.
Міньяр
Міньяр (Миньяр) — горад (з 1943) у Расіі, у Ашынскім раёне Чалябінскай вобласці. Насельніцтва 10,6 чалавек (2005). Заснаваны ў 1771 годзе.
Горад размешчаны ў маляўнічым месцы ў заходняй частцы Паўднёвага Урала, за 370 км ад Чалябінска, за 125 км ад Уфы па аўтадарозе.
Прадпрыемствы — ТАА Волгатрансбудкамплект-Біянка (друзавы завод), ТАА Міньянскі кар'ер (друзавы кар'ер), Міньярскі філіял ТАА «Уральскі механічны завод».
Чыгуначная станцыя на лініі Уфа — Чалябінск. Папулярны горналыжны цэнтр.
Новавасільеўск
Новавасі́льеўск (, Нововасильевск) — вёска ў Чавускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Вайнілаўскага сельсавета.
Да 16 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Антонаўскага сельсавета, да 27 чэрвеня 1969 года — у склад Гарбавіцкага сельсавета.
Смаленск
Смаленск (Смоленск) — горад у Расіі, адміністрацыйны, прамысловы і культурны цэнтр Смаленскай вобласці і раёна, «Горад-Герой» (з 6 мая 1985 года), узнагароджаны ордэнам Айчыннай вайны I ступені і ордэнам Леніна. Сталіца Беларускай ССР (1—5 студзеня 1919) і цэнтр Беларускай ваеннай акругі (1918 — 16 верасня 1940).
Горад размешчаны за 419 км на паўднёвы захад ад Масквы ў верхнім цячэнні Дняпра. Ён займае выгаднае геаграфічнае становішча на шляху з Масквы ў Беларусь, Прыбалтыку і краіны Цэнтральнай і Заходняй Еўропы. Горад распасціраецца з захаду на ўсход на 25 км і з поўначы на поўдзень на 15 км. Яго тэрыторыя складае 166,35 км².
Этымалогія
Існуе некалькі версій паходжання назвы горада. Так, напрыклад, існуе версіі, што яна ўзыходзіць да этноніма смаляне, або ўтварылася ад ракі Смольня (стараславянскае «смоль» — чарназём) па самай старажытнай мадэлі уласная назва ракі + -ск. Яшчэ адна распаўсюджаная версія паходжання згадвае «шлях з вараг у грэкі». Горад знаходзіўся на канцы месца, дзе перавалаквалі караблі з Заходняй Дзвіны ў Днепр. Гэты волак праходзіў па першапачатковым месцы ўзнікнення Смаленска (цяпер Гнёздава), дзе мясцовыя рамеснікі смалілі лодкі гандляроў.
У айканіміі беларускіх зямель суфікс -ск (-цк) з’яўляецца глыбока традыцыйнай рэліктавай з’явай, якая падкрэслівае самабытнасць беларускага народа і старажытнасць тэрыторыі яго рассялення. Такі суфікс адзначаецца з IX—X стст., у тым ліку ў назве яшчэ аднаго са старажытнейшых гарадоў — Полацка, засведчанай летапісамі пад 862 годам. Звыш паловы гарадоў з назвамі на -ск, згаданых у летапісах XI ст., прыпадае менавіта на зону фармавання беларусаў, дзе гэты суфікс выяўляе прадуктыўнасць і ў наступныя стагоддзі. Кожны трэці беларускі горад з ліку тых, што занесены ў «Спіс рускіх гарадоў далёкіх і блізкіх» канца XIV ст., заканчваецца на -ск (-цк).
Геаграфія
Смаленск размяшчаецца ў вярхоўі Дняпра, на Смаленскім узвышшы. Рака перасякае горад з усходу на захад і падзяляе яго на дзве часткі: паўночную (Задняпроўе) і паўднёвую (цэнтр). У межах Смаленску і ў яго ваколіц Дняпро прымае некалькі невялікіх прытокаў, у далінах якіх раскінуліся вуліцы горада.
Высокія адхоны між яраў і рэчак, а таксама ўзгоркі і мысы ўтвораць гэтак званыя горы. Перапад вышынь дасягае 90 метраў. Лічыцца, што Смаленск стаіць на сямі ўзгорках.
Хвалісты рэльеф, вялікая колькасць рэчак, рачулак і яраў, багатая расліннасць надаюць Смаленску прыгожы, маляўнічы краявід.
Клімат у Смаленску ўмерана-кантынентальны са значным уплывам атлантычнага марскога паветра. У Смаленску параўнальна цёплае лета і ўмерана-халодная зіма. Значныя ваганні сярэдняй тэмпературы па сезонах: ад −9 °C у студзені да +17,1 °C у ліпені.
На працягу года 178 дзён пераважае пахмурнае надвор’е, 103 дні з туманамі, 28 дзён з навальніцамі. Найбольш вільготным з’яўляецца летні перыяд. Сярэдняя велічыня адноснай вільготнасці паветра — 81 %.
Пераважная ў горадзе ружа вятроў — заходняя, паўднёвая і паўднёва-заходняя.
Культура
Штогод у канцы верасня ў Смаленску праводзіцца Усерасійскі кінафэст «Залаты фенікс». Да дня нараджэння кампазітара Смаляніна М. І. Глінкі ў канцы мая-пачатку чэрвеня праводзіцца традыцыйная «Глінкаўская дэкада». Традыцыйным таксама з’яўляецца тэатральны фестываль «Смаленскі каўчэг»
Эканоміка
Асноўныя прамысловыя прадпрыемствы Смаленска:
Беларусы Смаленска
Яшчэ ў 1677 годзе ў Смаленску па-беларуску была надрукавана кніга Міколы Дылецкага «Граматыка мускуійская». У XIX стагоддзі І. І. Арлоўскі пісаў пра смаленскія кірмашы: «Чуецца сакавітая беларуская гаворка, чуваць гукі дудак, скрыпак і свісцёлак, ідзе жвавы гандаль дзеравяным таварам». Паводле перапісу 1859 года ў Смаленску і Смаленскім павеце жылі 82,636 беларусаў і толькі 7,611 рускіх і 1,077 прадстаўнікоў іншых нацыянальнасцей. У 1917 годзе ў горад прыязджае Максім Гарэцкі і паступае ў Археалагічны інстытут. Працаваў на савецкай службе, у Смаленскім савеце , камендантам жыллёвага аддзела ў Смаленску (1918), паралельна, потым і стала супрацоўнічаў у газетах «Известия Смоленского Совета», «Западная коммуна», «Звезда» (з жніўня 1918 ). З восені 1917 да 21 студзеня 1919 года ў Смаленску жыў Янка Купала разам са сваёй жонкай на вуліцы Малой Багаслоўскай, 5 (сёння вуліца Пушкіна) і працаваў агентам забеспячэння. У 1922—1923 і 1925—1927 гадах дзейнічала беларуская секцыя пры Смаленскім губернскім аддзеле народнай асветы.
Паводле ўспамінаў А. Трусава, у 1990 годзе мясцовыя дэпутаты прыхільна паставіліся да магчымасці правядзення рэферэндуму па далучэнні Смаленска да Беларусі. У сярэдзіне 1990-х смаленская эліта выступіла з прапановай зрабіць у горадзе сталіцу Саюза Расіі і Беларусі на той падставе, што менавіта тут утварылася Беларуская ССР.
У 2012 годзе ў Смаленску жыве больш за 12000 беларусаў. 22 сакавіка 2013 года заснавана беларускае зямляцтва і суполка Таварыства беларускай мовы імя Ф.Скарыны.
Маскоўскі праспект (Санкт-Пецярбург)
Маскоўскі праспект (да 1956 года Царскасельскі, Абухаўскі, Забалканскі, Міжнародны, праспект І. В. Сталіна) — магістральная вуліца ў Санкт-Пецярбургу, чацвёртая па працягласці магістраль горада (пасля Сафійскай вул., пр. Абухаўскай Абароны і пр. Энгельса). Злучае Сянную плошчу ў цэнтры горада з плошчай Перамогі на яго паўднёвай ускраіне. Па адлегласці паміж цэнтрамі гэтых плошчаў даўжыня праспекта складае 9,3 кіламетра. Пракладзены ў 1-й чвэрці XVIII стагоддзя.
Dzieciuki
«Dzieciuki» (Дзецюкі) — беларускі фолк-панкавы гурт з Гродна. Заснаваны 10 красавіка 2012 года. Гурт мае тры студыйныя альбомы: «Гарадзенскі гармідар», «Рэха» і «Радыё "Harodnia"». Гурт пазіцыяніруе сябе як асветніцкая фолк-панк брыгада, якая распавядае пра невядомыя старонкі беларускай гісторыі. Частка складу «Дзецюкоў» адначасова з’яўляецца ўдзельнікамі гурта «Людзі на балоце». У 2014 годзе музыкі сталі пераможцамі музычнай прэміі ад партала Тузін Гітоў у намінацыі «Героі году».
Ад пачатку актыўнай канцэртнай дзейнасці гурт сутыкнуўся са шматлікімі забаронамі выступаў. Так, былі забаронены канцэрты ў Брэсце і ў Мінску.
Гісторыя гурта
Гурт быў створаны ў Гродна ў 2012 годзе удзельнікамі гуртоў «КальЯн» і «Людзі на балоце». Амаль адразу музыкі выдалі міні-альбом з чатырох спеваў. Першы паўнавартасны альбом гурта выйшаў у лютым 2014 года пад той жа назвай што і папярэдняя праца — «Гарадзенскі гармідар». Частка тэкстаў альбома была прысвечаная беларускім паўстанцам і партызанам розных часоў: каліноўцам, балахоўцам, «лясным братам» (магчыма памылка, ці проста супадзенне прыдуманай назвы для спева і ляснымых братоў з краін Балтыі. Спеў «Сумнае рэгі» была аб масавых расстрэлах у Курапатах і Хатыні. У плане гучання крытыкі знайшлі музыку падобнай да ірландскага панк-рока. Матэрыял альбома крытыкавалі за пэўную «сыраватасць» і «няроўнасць». На думку музычнага крытыка Сяргея Будкіна гурт стаў ўлюбёнцамі публікі па той прычыне, што заняла нішу нацыянальнаарыентаванага панку, чаго раней не было. Прэзентацыя альбома прайшла ў Мінску ў клубе «Re:Public», аднак наступны канцэрт у Брэсце быў адменены мясцовым аддзяленнем КДБ. Затым музыкі адправілася з гастролямі ў Польшчу, Германію, Чэхію, Славакію і Аўстрыю.
У 2014 годзе споўнілася 45 гадоў ансамблю «Песняры» і музычным парталам «Тузін Гітоў» быў арганізаваны запіс трыб’ют альбома «Re:Песняры». Сучасныя беларускія музыкі павінны былі запісаць свае версіі спеваў «Песняроў». «Dzieciuki» ўзялі ўдзел у праекце і запісалі кампазіцыю «а хто там ідзе?» па аднайменым вершы Янкі Купалы. Гэты спеў на верш Янкі Купалы лічыцца рарытэтным, бо ніколі не выдаваўся і быў запісаны «Пяснярамі» спецыяльна для фільма «Раскіданае гняздо» 1982 года. Пазней кампазітар, народны артыст Рэспублікі Беларусь і аўтар арыгінальнай музыкі для гэтага спева Сяргей Картэс запрасіў музыкаў выканаць яе ў Белдзяржфілармоніі на афіцыйным святочным вечары з нагоды свайго 80-годдзя.
У сярэдзіне лістапада 2014 года у полі недалёка ад Заслаўя музыкі здымалі кліп на спеў «Хлопцы-балахоўцы». Пасля завяршэння здымак на месца прыехаў аўтазак з АМАПам і павёз усю здымачную каманду з 18 чалавек у аддзяленне міліцыі. Па словах міліцыянтаў іх выклікаў мясцовы жыхар, якога напалохалі ўзброеныя людзі. Музыкі сапраўды былі ўзброеныя рознымі муляжамі і былі апранутыя ў ваенную форму часоў Грамадзянскай вайны ў Расіі. Музыкам таксама было абвешчана, што на арганізацыю гэтага мерапрыемства трэба мець дазвол, без якога іх дзеянні лічацца несанкцыянаванай акцыяй. Затрыманыя былі апытаныя і адпушчаныя праз 3 гадзіны. Зняты матэрыял супрацоўнікі міліцыі забралі на 10 дзён «для высвятлення зместу».
Музычны партал «Тузін Гітоў», які па выніках года штогод прысуджае ўзнагароды ў намінацыях «Адкрыццё года» і «Героі года», назваў «героямі года—2014» гурт «Dzieciuki».
На пачатку 2016 года выйшаў другі альбом гурта — «Рэха». У адрозненне ад папярэдняга гэты альбом быў цалкам прысвечаны гістарычнай тэматыцы. Гукарэжысёрам выступіў Андрэй Баброўка, які працуе з гуртам «Brutto». Крытыкі аднагалосна адзначылі творчы рост гурта. Конрад Ерафееў асобна вылучыў гумар, які звычайна не ўласцівы беларускаму нацыянальнаарыентаванаму року. Канцэрт-прэзентацыя новага альбома ў Мінску адмянялася і пераносілася тры разы. У рэшце рэшт ідэалагічнае кіраванне Мінгарвыканкама запатрабавала тэксты спеваў гурта, а пасля прыняло рашэнне не дазваляць канцэрт па прычыне «экстрэмізму». На працягу 2016 года неаднаразова выступалі ў Польшчы з сумеснымі канцэртамі з гуртам «Brutto».
Таксама ў пачатку 2016 года «Dzieciuki» прынялі ўдзел у міжнародным трыб’юце «Tribute To The Pogues« прысвечаным англа-ірландскаму фолк-панк-гурту «The Pogues», якія лічацца заснавальнікамі кельцік-панка. Для альбома была запісаная кампазіцыя «Не саскочу!» (беларуская версія спева «Streams of Whiskey«.
25 сакавіка 2017 года бралі ўдзел у здымках праграмы «Belsat Music Liv» на канале «Белсат».