cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Радча (Народыцкі раён)
Радча (Ра́дча) — вёска ў Народыцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Народыцкай пасялковай абшчыны.
Бергенскі сабор
Бергенскі сабор (Bergen Domkirke) — лютэранскі сабор нарвежскага горада Берген. Першы мураваны храм на гэтым месцы гісторыкі адносяць да сярэдзіны XII стагоддзя. Упершыню згадваецца пад 1181 годам як царква св. Олафа. Знаходзіцца ў паўночна-заходняй частцы цэнтра горада.
Гарэў у 1248, 1270 і 1463 гадах. У 1537 г. набыў статус сабора, у 1550-я гады адбудаваны наноў. Узнаўляўся пасля пажараў 1623 і 1640 гадоў; да гэтага перыяду адносіцца замена шпіля вежачкай. У 1880-я гады барочны інтэр'ер перароблены ў духу сярэднявечча.
Разсахіўскэ
Разсахіўскэ (Розсохі́вське) — вёска ў Народыцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Народыцкай пасялковай абшчыны.
ФК Ніца
«Ніца» (Olympique Gymnaste Club de Nice-Côte d’Azur) — французскі футбольны клуб з горада Ніца. Клуб быў заснаваны ў 1904 годзе. Чатырохразовы чэмпіён Францыі і трохразовы ўладальнік Кубка Францыі. Свае хатнія матчы «Ніца» раней праводзіла на муніцыпальным ​​стадыёне «Стад дзю Рэй», які месціцца ў межах горада. У 2013 годзе клуб пераехаў на новы стадыён «Альянц Рыўера».
«Ніца» была заснавана пад назвай «гімнастычны клуб Ніцы» (Gymnaste Club de Nice) і з’яўляецца адным з членаў-заснавальнікаў першага дывізіёну французскага футбола. Сярод першых клубаў першага чэмпіянату Францыі сезона 1932/33 на сённяшні момант працягваюць выступаць у ім клубы, як то «Марсель», «Манпелье», «Рэн». Большасць перамог у розных спаборніцтвах выпадала ў асноўным на 1950-я гады, калі клуб трэніравалі такія спэцыялісты, як то Нума Андуа, англічанін Уільям Беры, і Жан Лучыяна. Апошнім на сёння трафеем для клюба з’яўляецца Кубак Францыі, які «Ніца» здабыла ў 1997 годзе пасля перамогі над «Генгамам» па пенальці ў фінале. Традыцыйнымі колерамі клуба з’яўляюцца чырвоны і чорны.
Падчас паспяховых выступаў клуба ў 1950-х гадах «Ніца» была адным з першых французскіх клубаў, у якім паспяхова выступалі замежныя ігракі. Сярод вядомых ігракоў тых часоў былі аргенцінцы Эктар дэ Бургаін і Панча Гансалес, люксембуржац Віктар Нюрэнберг, швед Янэ Гестакук і іспанец Хаакін Валье. Валье, акрамя таго, з’яўляецца найлепшым бамбардзірам клуба ўсіх часоў і найвялікшым іграком клуба.
АПЛ (мова праграмавання)
АПЛ (APL, названа ў гонар кнігі A Programming Language)  — мова праграмавання, распрацаваная ў 1960-я гады Кеннэтам Іверсонам. Цэнтральны тып дадзеных мовы — мнагамерны масіў. Мова выкарыстоўвае шырокі спектр спецыяльных графічных сімвалаў для прадстаўлення большасці аператараў, што дазваляе мець надзвычай сціслы сінтаксіс. Мова АПЛ зрабіла важны ўплыў на развіццё канцэптнага мадэлявання, электронных табліц і функцыянальнага праграмавання, а таксама камп'ютарных матэматычных пакетаў. Мова АПЛ натхніла на стварэнне некалькіх іншых моў праграмавання. Выкарыстоўваецца па сённяшні дзень для некаторых прыкладанняў.
Формула-1 у сезоне 1950
Сезон 1950 года ў Формуле-1 даў старт першаму Чэмпіянату Свету сярод пілотаў Формулы-1 пад эгідай Міжнароднай Федэрацыі Аўтаспорта (FIA). Чэмпіянат складаўся з сямі этапаў, 6 з каторых прайшлі ў Еўропе, і адзін у ЗША. Амерыканскі этап быў праведзены ў рамках гонкі 500 міль Індыянапаліса па правілах Амерыканскай Асацыяцыі Аўтаспорта (ААА). Сезон доўжыўся 113 дзён (з 13 мая па 3 верасня). У спаборніцтвах удзельнічала 80 гоншчыкаў, з каторых 33 удзельнічала толькі ў Indianapolis 500.
Джузэпэ «Ніна» Фарына стаў пераможцам і першым у гісторыі Формулы-1 Чэмпіёнам Свету. Хуан Мануэль Фанхіа і Луіджы Фаджыёлі зянялі адпаведна другое і трэцяе месцы.
Рэгламент
Рашэнне аб правядзенні чэмпіянатаў свету па аўтагонках у класе Формула 1 было прынята FIA ў 1949 годзе па ініцыятыве дэлегата ад Італіі Антоніо Брывіа Сфорцы. Уласна клас Ф1 з’явіўся яшчэ двума гадамі раней пад назвай Формула A і прадугледжваў працоўны аб’ём атмасферных рухавікоў 4500 см3, кампрэсарных — 1500 см3. Гэтыя тэхнічныя патрабаванні дазвалялі прымаць удзел у гонках Формулы 1 аўтамабілям даваеннай распрацоўкі, такім, як «Alfa-Romeo-158» ці «Maserati-4CL», і першапачаткова мелі тэрмін дзеяння да канца 1953 года.
Сістэма налічэння ачкоў пілотам была прама процілеглая тым, што выкарыстоўваліся ў чэмпіянатах свету сярод марак у 1925—1927 гг. і чэмпіянатах Еўропы ў 1935—1939 гг., спадкаемцам якіх па сутнасці і стаў чэмпіянат у класе Формула 1. Раней выкарыстоўвалася сістэма «штрафных» ачкоў, і задачай удзельнікаў было набраць іх як мага менш, а па новым рэгламентам ачкі ў чэмпіянаце налічваліся за месцы на фінішы з першага па пятае па наступнай схеме: 8-6-4-3-2 плюс яшчэ адно ачко прысуджалася за найхутчэйшае кола ў гонцы.
Чэмпіёнам, такім чынам, станавіўся гоншчык, які набраў найбольшую колькасць ачкоў. У залік чэмпіянату ішлі чатыры лепшых выніка з сямі этапаў, прычым адным з іх стала амерыканская 500-мільная гонка ў Індыянапалісе — такім чынам FIA зрабіла спробу звесці разам еўрапейскі і амерыканскі аўтаспорт, шляхі якіх да таго часу ўжо паспелі разысціся.
Удзельнікі і каманды
У першым Чэмпіянаце Свету ўдзельнічалі 14 каманд (4 завадскія і 10 незалежных) разам з удзельнікамі на ўласных машынах. У гонцы Indianapolis 500 удзельнічалі толькі амерыканскія каманды, канструктары і пілоты. Канфігурацыі шасі, рухавікоў і нумары ўдзельнікаў змяняліся ў рамках асобных этапаў.
Каляндар
У каляндар першага сезона ўвайшлі шэсць асноўных этапаў, плюс гонка «500 міль Індыянапаліса», якая аж да 1960 лічылася часткай чэмпіянату, але за гэты час толькі адзін гоншчык Формулы 1 прыняў у ёй удзел.
Агляд Чэмпіянату
Першы Чэмпіянат Свету прайшоў пад знакам поўнай перавагі аўтамабіляў Alfa Romeo. Аб перавазе гэтых балідаў можа сведчыць той факт, што з 391 кола (2447,6 км) усіх дыстанцый еўрапейскіх этапаў пілоты міланскай каманды былі наперадзе на 384-х колах (2364, 4 км). Гэты паказчык дагэтуль нікім не пераўзыдзены за ўсю доўгую гісторыю Формулы-1.
Барацьба за ўладанне чэмпіёнскім тытулам ішла паміж пілотамі міланскай каманды — італьянцам Джузэпэ Фарынам і аргенцінцам Хуанам-Мануэлем Фанхіа.
Гран-Пры Вялікабрытаніі
13 мая 1950 года на былым ваенным аэрадроме ў Сільверстоўне ў прысутнасці караля Вялікабрытаніі Георга VI і каралевы, а таксама 150000 гледачоў, адбыўся першы Гран Пры Чэмпіянату Свету. Каманда Alfa Romeo, якая ўпэўнена выглядала на гоначных трасах у пасляваенны час, дамінавала сярод сваіх канкурэнтаў — яе пілоты Джузэпэ Фарына, Хуан Мануэль Фанхіа, Луіджы Фаджыёлі і Рэг Парнл упэўнена занялі першы шэраг стартавага поля. Гэтакі жа пераканаўчы вынік пілоты міланскай каманды паказалі і ў гонцы, акупаваўшы ўвесь подыум — Фарына стаў пераможцам, Фаджолі фінішаваў другім, Парнл трэцім. Не пашанцавала толькі Фанхіа, які за восем колаў да фінішу сышоў з-за спынення рухавіка. З 24-х пілотаў, што стартавалі, 11 даехалі да фініша.
Гран-Пры Манака
Пачатак Гран-Пры Манака адзначыўся першым у гісторыі Формулы 1 масавым завалам, у выніку якога сышлі дзевяць пілотаў. На першым крузе Джузэпэ Фарына ў павароце Tabac страціў кіраванне і ўрэзаўся ў сцяну. Пілот Maserati Хасэ Фройлан Гансалес, які ішоў непасрэдна за ім, не змог пазбегнуць удару. Луіджы Фаджыёлі затармазіў, але гэта прывяло толькі да другой часткі аварыі, у якой прынялі ўдзел яшчэ шэсць пілотаў. Такім чынам, з трох пілотаў Alfa Romeo на трасе ў гэты раз застаўся толькі адзін Хуан Мануэль Фанхіа, якому не пашанцавала ў Сільверстоўне. Аргенцінец па выніках трохгадзіннай гонкі атрымаў упэўненую перамогу, на круг апярэдзіўшы Альберта Аскары, які выступаў у складзе Ferrari.
Індыанапаліс 500
Трэцім этапам чэмпіянату афіцыйна лічылася 500-мільная гонка ў Індыянапалісе. Але ніхто з асноўных удзельнікаў чэмпіянату туды не прыехаў (прадэманстраваўшы нежаданне злівацца з амерыканскім аўтаспортам). Гонку выйграў Джоні Парсанс, атрымаўшы восем ачкоў у залік Чэмпіянату Свету. У наступныя гады «Інды» трымалася асабняком, ствараючы вельмі дзіўную сітуацыю ў асабістым заліку.
Парсанс атрымаў за перамогу 9 балаў (8 за перамогу і 1 за найлепшы круг) і ненадоўга зрабіўся прэтэндэнтам на чэмпіёнскі тытул, маючы столькі ж ачкоў, як і Фарына з Фанхіа. У выніку Парсанс фінішаваў шостым у асноўным заліку пілотаў у канцы сезона з 9 баламі за адзіны этап. Таксама Парсанс належыць да групы трох пілотаў, што выйгралі сваю дэбютную гонку ў Чэмпіянаце Формулы-1 (першым быў Фарына на Брытанскім гран-пры 1950 года, а трэцім Джанкарла Багеці на гран-пры Францыі 1961 года).
Гран-Пры Швейцарыі
Тры гоншчыка Alfa Romeo зноў панавалі на трасе падчас Гран-Пры Швейцарыі. У выніку перамог Фарына, Фаджолі стаў другім, адстаўшы на 0,4 с, а вось Фанхіа, як і ў Сільверстоўне, не пашанцавала — яго спыніла паломка рухавіка. Сышлі і абодва гоншчыка Ferrari, а трэцяе месца заняў Раз’е, які скарыстаўся сходам Фанхіа.
У Швейцарскім гран-пры таксама прымаў удзел матагоншчык Нэла Пагані, для якога нэта быў першы і апошні гран-пры ў Формуле. Дагэтуль італьянец паспяхова выступаў у Матацыклетных гран-пры. Пагані скончыў гонку на сёмай пазіцыі.
Гран-Пры Бельгіі
Да Бельгійскага этапа дабараліся толькі 14 улзельнікаў. Шмат прыватных гоншчыкаў зняліся з гран-пры з-за высокіх коштаў. У асноўным да этапа даехалі ўсе лідары з Alfa Romeo, Ferrari і Talbot-Lago.
Фанхіа выйграў пяты этап, які адбыўся ў Бельгіі. Фаджолі зноў заняў другое месца, а трэцім стаў Раз’е. Лідар чэмпіянату, стартаваўшы з поўл-пазіцыі, фінішаваў толькі чацвёртым, з-за праблем з трансмісіяй пад канец гонкі. Некаторую інтрыгу ў гонку ўнёс Раймон Самер на Talbot, які лідараваў пяць колаў пасля таго, як гоншчыкі Alfa Romeo наведалі боксы для дазапраўкі. Але француз вымушаны быў спыніць барацьбу — згарэў рухавік на яго аўтамабілі.
Гран-Пры Італіі
Да апошняга этапу сусветнага першынства Гран-Пры Італіі — Фарына меў на сваім рахунку 22 ачкі (2 перамогі), а Фанхіа — 26 (3 перамогі). Фаджолі, які чатыры разы займаў другія месцы, з 24 ачкамі таксама меў шанцы на перамогу ў асабістым заліку. Абодвум італьянцам для чэмпіёнскага звання патрэбная была толькі перамога (Фаджолі ў дадатак да гэтага неабходна было прайсці і лепшы круг), а Фанхіа мог абмежавацца і другім месцам.
Менавіта лідар чэмпіянату стартаваў на Гран-пры Італіі з першай пазіцыі, аднак на пачатковай стадыі гонкі ён прапусціў наперад Фарыну і Альберта Аскары, які быў неверагодна хуткі ў той уік-энд, у кваліфікацыі італьянец заняў другое месца, а пасля старту пачаў атакі на Фарыну і нават выйшаў у лідары, але затым яго напаткалі механічныя праблемы. Аднак гонка на гэтым для пілота Ferrari не была скончана, паколькі ён скарыстаўся машынай свайго партнёра па камандзе Дарына Серафіны і фінішаваў другім. Да падобнага вырашэння звярнуўся і Хуан-Мануэль Фанхіа пасля таго, як на яго балідзе адмовіла скрынка перадач. Але неўзабаве Фанхіа канчаткова сышоў. Фарына жа ўпэўнена выйграў гонку, а разам з ёй і чэмпіёнскі тытул. Луіджы Фаджыёлі хоць і фінішаваў трэцім, але апярэдзіць Фанхіа ў барацьбе за другую пазіцыю ў чэмпіянаце не змог, паколькі ў залік пайшлі чатыры другіх месца ў папярэдніх гонках.
Пазіцыі пілотаў
Заліку Кубка канструктараў у тыя гады не існавала, але, калі б ён праводзіўся, то пераможцам стала б з вялікім адрывам каманда Alfa Romeo. Яна набрала 85 ачкоў супраць 15 ў найбліжэйшага пераследніка Ferrari.
NGC 2007
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ямічна
Я́мічна (, Ямично) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Мілавідскага сельсавета. Размешчана за 42 км на паўднёвы захад ад Баранавіч, за 17 км ад чыгуначнай станцыі Лясная на лініі Баранавічы—Брэст.
Гісторыя
У 1905 годзе ў Дабромысленскай воласці Слонімскага павета.
З 1921 года ў складзе Польшчы.
З 1939 года ў БССР. З 12 кастрычніка 1940 года да 16 ліпеня 1954 года цэнтр Ямічненскага сельсавета Быценскага раёна Баранавіцкай, з 8 студзеня 1954 года Брэсцкай абласцей, з 8 красавіка 1957 года Баранавіцкага раёна.
У Вялікую Айчынную вайну з канца чэрвеня 1941 года да ліпеня 1944 года вёска акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. На франтах вайны загінулі 3 землякі.
Фема
Фе́ма (θέμα) — назва ваенна-адміністрацыйнай акругі Усходняй Рымскай (Візантыйскай) імперыі пасля эвалюцыйнай змены лацінскай мовы грэчаскай у якасці афіцыйнай і найбольш ужывальнай мовы дзяржавы. Фемы былі створаны ў сярэдзіне VII стагоддзі ўслед за адрыньваннем часткі візантыйскай тэрыторыі арабскімі заваёўнікамі.
Сістэма фемаў дасягнула свайго апагею ў IX—X стст., калі да стварэння новых тэрытарыяльных адзінак прывёў падзел старых і заваяванне новых земляў. Арыгінальная сістэма фемаў падверглася істотным зменам у XI і XII стагоддзях, але тэрмін заставаўся ва ўжытку ў якасці правінцыйнага і фінансавага абмежавання да самага канца імперыі.
Куранецкі сельсавет
Куране́цкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Вілейскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 г. вёска) Куранец.
Гісторыя
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Куранецкага раёна Вілейскай вобласці БССР. Цэнтр — гарадскі пасёлак Куранец. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. З 5 ліпеня 1946 года ў складзе Вілейскага раёна. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Халапкоўскага сельсавета, статус Куранца паніжаны да вёскі. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Мінскай вобласці. 24 ліпеня 1995 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Рэчкаўскага сельсавета. 28 мая 2013 года ў склад Рабунскага сельсавета перададзены 16 населеных пунктаў (Асавец, Балашы, Варонічы, Гарадзілавічы, Грыгаркі, Губы, Дашкаўка, Жукавічы, Катлоўцы, Куляшы, Малькевічы, Навікі, Путрычы, Рэчкі, Стражы, Усцінавічы).
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (29 населеных пунктаў) — 1978 чалавек, з іх 95,0 % — беларусы, 3,5 % — рускія, 0,6 % — украінцы, 0,5 % — палякі.
Населеныя пункты
Куранецкі сельсавет складаецца з 13 населеных пунктаў:
Чэмпіянат Расіі па футболе сярод жанчын 2022
Чэмпіянат Расіі па футболе сярод жанчын 2022 (31-ы жаночы чэмпіянат Расіі па футболе) — чэмпіянат Расіі па футболе сярод расійскіх жаночых каманд 2022 года.
IC 4613
IC 4613 — галактыка тыпу NF (у працэсе падцверджання) ў сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Рубэжыўка (Народыцкі раён)
Рубэжыўка (Рубежі́вка) — вёска ў Народыцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Народыцкай пасялковай абшчыны.
Літалогія
Літалогія — навука пра асадкавыя горныя пароды, іх склад, будову, паходжанне і заканамернасці прасторавага размяшчэння. Вынікі літалагічных даследванняў выкарыстоўваюцца ў практыцы геалагічнага прагназіравання, геолага-здымачных і пошукава-разведачных работ.
Літалогія як адна з галін геалогіі адасабляецца ў канцы XIX — пачатку XX ст. у выніку стратыграфічных, палеагеаграфічных і іншых даследаванняў, якія суправаджаліся вывучэннем рэчыўнага складу асадкавых парод. Сучасная літалогія цесна звязана са стратыграфіяй, тэктонікай, палеагеаграфіяй, геахіміяй, мінералогіяй, геалогіяй, гідрагеалогіяй, інжынернай геалогіяй, марской геалогіяй, палеанталогіяй, кліматалогіяй, глебазнаўствам, а таксама з цыклам фізіка-хімічных і матэматычных навук.
Джавані Амброзіа
Джавані Амброзіа (Giovanni Ambrosio), да прыняцця каталіцтва Гульельма Эбрэа да Пезара (Guglielmo Ebreo da Pesaro, літаральна «Гульельма Яўрэй з Пезара»; каля 1420, Пезара —, ) — італьянскі харэограф, майстар танца і кампазітар эпохі Адраджэння. Належаў да рыцарскага ордэна Залатой Шпоры, або «Залатога воінства» (Ordo Militia Aurata).
Біяграфія
У 1440-х гадах вучыўся ў Даменіка з П’ячэнцы (ён жа Даменіка з Ферары), згаданы ў кнізе апошняга Liber ballorum (1460).
У 1465 годзе пераехаў у Мілан, дзе займаўся падрыхтоўкай урачыстасцей да намечанага вяселля Элеаноры Арагонскай і герцага Бары (трэцяга сына Франчэска Сфорцы).
Верагодна, Алесандра Сфорца таксама спрыяў таму, каб Джавані Амброзіа атрымаў ад імператара Фрыдрыха III пасвячэнне ў рыцары ў 1469 годзе і стаў, як і яго настаўнік Даменіка з П’ячэнцы, кавалерам ордэна Залатой Шпоры.
Служыў пры дварах найбольш уплывовых манархаў у Італіі эпохі Адраджэння (такіх як Ларэнца Медычы) — у Неапалі, Урбіна, Мілане і Ферары.
Халід ібн Абдэль Азіз ас-Сауд
Халід стаў наследным прынцам ў 1965 годзе пасля таго, як яго старэйшы брат Мухамед ібн Абдэль Азіз адмовіўся ад гэтага тытула. Да каранацыі працаваў у ААН. Пры праўленні Халіда ў Саудаўскай Аравіі была створана сучасная інфраструктура, ўдасканалена сістэма аховы здароўя, ажыццёўлена другая прамысловая пяцігодка. Халід аднавіў трывалыя знешнепалітычныя сувязі Саудаўскай Аравіі з ЗША. Халід памёр у 1982 ад сардэчнага прыступу. Яго імем названы міжнародны аэрапорт Эр-Рыяд.
Рудня-Базарска
Рудня-Базарска (Рудня-Базарська) — вёска ў Народыцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Народыцкай пасялковай абшчыны.
Мікола Татур
Мікола Татур (Мікалай Ігнатавіч Татур;, урочышча Застар’е, Клічаўскі раён, Магілёўская вобласць — 2001) — беларускі перакладчык, паэт, крытык.
Біяграфія
Нарадзіўся ў шляхецкай сям’і. З 1931 г. выхоўваўся ў Бабруйскім дзіцячым доме. Скончыў факультэт мовы і літаратуры Мінскага настаўніцкага інстытута (1937), да 1941 г. настаўнічаў у гарадах Сянно Віцебскай вобласці і Друскеніках (цяпер Літва). Падчас Вялікай Айчыннай вайны ўдзельнічаў у партызанскім руху. Быў цяжка паранены і доўга лячыўся ў шпіталях. З 1944 г. — рэдактар, загадчык рэдакцыі Дзяржаўнага выдавецтва БССР, выдавецтва «Полымя». У 1966—1970 гг. — дырэктар Беларускага аддзялення Літаратурнага фонду СССР, у 1970—1979 гг. — дырэктар Бюро прапаганды мастацкай літаратуры СП БССР.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнамі Чырвонага Сцяга, Айчыннай вайны I ступені, Чырвонай Зоркі і медалямі.
Ядліна-Здруй
Ядліна-Здруй (Jedlina-Zdrój, Bad Charlottenbrunn) — горад на паўднёвым захадзе Польшчы каля мяжы з Чэхіяй, размешчаны за 430 км на паўднёвы захад ад Варшавы і за 75 км на паўднёвы захад ад Уроцлава. Уваходзіць у склад Валбжыхскага павета Ніжнесілезскага ваяводства, утварае гарадскую гміну. Чыгуначная станцыя. Бальнеалагічны курорт. Займае плошчу 17,45 км². Насельніцтва 4,9 тыс. чалавек.
Віленскае княства
Віленскае княства — меркаваны феадальны ўдзел Полацкай зямлі, пазней Вялікага Княства Літоўскага.
Паводле позняга Васкрасенскага летапісу, у 1130-я гадах або пазней вільняне пазвалі з Візантыі сыноў князя Расціслава, высланага туды ў 1129 годзе разам з іншымі полацкімі князя — Давіла і Маўкольда, старэйшы з братоў стаў княжыць у Вільні. Паводле гэтага ж летапісу, Давіл і Маўкольд былі пачынальнікамі дынастыі вялікіх князёў літоўскіх, але гістарычнасць гэтых асоб і падобная генеалогія адмаўляецца гісторыкамі, у т.л. праз храналагічную неадпаведнасць. Такую версію падзей лічаць створанай у Маскве часоў Івана IV для пэўных палітычных мэт.
У канцы XIX ст. Адам Кіркор пісаў, што ў 1070 годзе ў Вільні княжыў нейкі Расціслаў Рагвалодавіч, аднак крыніц свайго сцверджання не даваў. На гэтай аснове Мікола Ермаловіч у свой час выказаў думку пра існаванне не пазней 2-й паловы ХІ ст. Віленскага княства, удзела Полацкай зямлі. Тое самае меркаванне выказана ў артыкуле Ермаловіча пра Віленскае княства ў «Энцыклапедыі гісторыі Беларусі» у 6-ці тамах. Ермаловіч лічыў, што большую частку насельніцтва княства складалі крывічы, якія калісьці і заснавалі Вільню, першапачаткова названую Крывым горадам, астатняе насельніцтва было балтамі.
Ермаловіч лічыў, што меркаванае ім Віленскае княства пасля заваявання Войшалкам у 1264 годзе Нальшчанаў і Дзяволтвы, увайшло ў склад Вялікага Княства Літоўскага, заняло там цэнтральнае становішча і не пазней за 1323 год яго сталіца — Вільня, стала сталіцай усёй дзяржавы. На думку Ермаловіча ў 1340-я гады ў склад Віленскага княства ўваходзілі Ашмяны, Браслаў, Вількамір, а з канца XIV ст. — Крэўская і Лідская воласці, а ў 1413 годзе паводле Гарадзельскага прывілея тэрыторыя княства ўвайшла ў склад Віленскага ваяводства.
Ажараў Мазавецкі
Ажараў Мазавецкі (Ożarów Mazowiecki) — горад у Польшчы, на захад ад Варшавы, частка Варшаўскай агламерацыі, усходняя мяжа горада непасрэдна прылягае да варшаўскіх раёнаў Бемава і Урсус. Адміністрацыйны цэнтр Варшаўскага заходняга павета Мазавецкага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Ажараў Мазавецкі. Займае плошчу 13,19 км². Насельніцтва 30,7 тыс. чалавек (на 2018).
Набярэжная Бергена
Верфі Бруген (нарв.: Bruggen i Bergen, таксама вядомая як Tyskebryggen) уяўляе сабой комплекс гандлёвых будынкаў, размешчаных на ўсходнім боку фіёрдаў паблізу Берген, Нарвегія. У 1979 годзе верфі Бруген была занесена ў спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. Назва Бруген паходзіць ад фламандскага горада Бругэ (анг.: Brugge).
Горад Берген быў заснаваны ў 1070 годзе. У 1360 у Бергене было створана прадстаўніцтва (кантора) Ганзейскага саюза і горад ператварыўся ў важны гандлёвы цэнтр. У адміністрацыйных будынках размяшчаліся клеркі з многіх краін Еўропы, асабліва з Германіі. Склады былі запоўнены таварамі, у прыватнасці, рыбай з Паўночнай Нарвегіі, а таксама збожжам з Еўропы.
Сяргей Мікалаевіч Верамко
Сяргей Верамко (нар., ) — беларускі футбаліст (брамнік) і трэнер. Ігрок нацыянальнай зборнай Беларусі (2008—2014). У цяперашні час працуе трэнерам брамнікаў у жодзінскім «Тарпеда-БелАЗ».
Клубная кар’ера
Выхаванец мінскіх футбольных школ «Змена» і «Алімпія». З 2000 года выступаў за рэзервовыя каманды мінскага «Дынама». З 2003 па 2005 год гуляў за ўкраінскі клуб «Арсенал» з Харкава, якому дапамог выйсці ў Вышэйшую лігу. У 2006 годзе вярнуўся ў Беларусь, стаўшы іграком гродзенскага «Нёмана». Па выніках сезона 2007 быў прызнаны найлепшым брамнікам чэмпіянату Беларусі.
У 2008 годзе стаў іграком барысаўскага БАТЭ. Дапамог барысаўчанам упершыню ў гісторыі выйсці ў групавы этап Лігі чэмпіёнаў (у 3-м кваліфікацыйным раўндзе парыраваў пенальці ў першым матчы з «Леўскі»). У сезоне 2010 здолеў зрабіць рэкордную для чэмпіянату Беларусі «сухую» серыю — 1016 хвілін (у 2015 годзе гэты рэкорд быў пераўзыйдзены Сяргеем Чэрнікам, чыя «сухая» серыя склала 1072 хвіліны ).
У студзені 2011 года перайшоў ва ўкраінскі «Севастопаль», які змагаўся за захаванне месца ў Прэм’ер-лізе. Здолеў замацавацца ў аснове, але не выратаваў крымчан ад вылету ў Першую лігу. Улетку 2011 года перайшоў у расійскія «Крылы Саветаў». Стаў асноўным брамнікам самарскага клуба, улетку 2013 года падоўжыў кантракт да 2016 года.
Па выніках сезона 2013/14 «Крылы Саветаў» страцілі месца ў Прэм’ер-лізе, і Верамко быў аддадзены ў арэнду клубу «Уфа». Спачатку быў асноўным брамнікам «Уфы», але хутка саступіў канкурэнцыю Давіду Юрчанку і далей з’яўляўся на полі толькі ў кубкавых матчах. У чэрвені 2015 года, пасля вяртання з арэнды, разарваў кантракт з «Крыламі Саветаў».
Пасля зыходу з «Уфы» на працягу трох месяцаў заставаўся без клуба, некаторы час падтрымліваў форму ў складзе «Мінска». 28 жніўня 2015 года стаў іграком клуба «Левадыякос» з грэчаскай Суперлігі. Дэбютаваў за новы клуб 28 кастрычніка 2015 года ў матчы на Кубак Грэцыі, а 8 лістапада ўпершыню згуляў у Суперлізе. У сакавіку 2016 года атрымаў траўму, пасля аднавіўся, але клуб вырашыў не падаўжаць кантракт, які сканчваўся ўлетку.
У маі 2016 года БАТЭ стаў разглядаць магчымасць вяртання Верамко, як замену Сяргею Чэрніку, цікавасць да якога стаў праяўляць французскі «Нансі». 1 ліпеня 2016 года, праз два дні пасля пераходу Чэрніка ў «Нансі», Верамко падпісаў кантракт з БАТЭ. Спачатку быў асноўным брамнікам БАТЭ, але пазней саступіў месца маладым Арцёму Сароку і Дзянісу Шчарбіцкаму, у тым ліку з-за траўм. У сезоне 2017 канчаткова саступіў месца на полі Шчарбіцкаму, зрэдку з’яўляючыся на полі як ігрок ратацыі. 6 жніўня 2017 года пасля матча з «Мінскам» (0:1) атрымаў чырвоную картку і пазней быў дыскваліфікаваны на 5 матчаў. 23 верасня 2017 года па заканчэнні пяціматчавай дыскваліфікацыі быў заяўлены на матч са «Слуцкам» (6:0) і правёў яго на лаўцы запасных, аднак прв гэтым не аплаціў накладзены адначасова з дыскаліфікацыяй штраф, да поўнай аплаты якога дыскаліфікацыя аўтаматычна падаўжалася. З-за гэтага пачалася доўгая справа, у якой спачатку БАТЭ атрымаў тэхнічнае паражэнне (0:3) у матчы са «Слуцкам», аднак пазней быў вернуты першапачатковы вынік.
У студзені 2018 года ў якасці свабоднага агента падпісаў кантракт з «Мінскам». У складзе сталічнай каманды стаў асноўным брамнікам і капітанам. У студзені 2019 года падоўжыў пагадненне са сталічным клубам. Сезон 2019 пачынаў у стартавым складзе, а з лета 2019 года і ў наступныя сезоны рэдка выхадзіў на поле, у 2021 годзе выконваў функцыі гуляючага трэнера брамнікаў. У снежні 2021 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Мінск».
Трэнерская кар’ера
У студзені 2022 года стаў трэнерам брамнікаў у жодзінскім «Тарпеда-БелАЗ», пазней быў заяўлены таксама ў якасці іграка.
NGC 2008
NGC 2008 (іншыя абазначэнні — ESO 204-20, AM 0533-505, IRAS05338-5059, PGC 17480) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Жывапісец.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ян Заіц
Ян Заіц (Jan Zajíc; 3 ліпеня 1950, Віткаў — 25 лютага 1969, Прага) — чэшскі студэнт, які здзейсніў самаспаленне ў знак пратэсту супраць акупацыі Чэхаславакіі войскамі краін Варшаўскай дамовы.
Ян Заіц быў сынам прадаўца касметыкі і настаўніцы. З 1965 года навучаўся ў чыгуначным тэхнікуме ў Шумпэрку. Напачатку збіраўся скончыць тэхнікум і пачаць вывучаць ветэрынарную справу, але хвароба бацькі і цяжкая фінансавая сітуацыя змусілі яго змяніць планы. Пад час вучобы цікавіўся літаратурай, паэзіяй і спрабаваў пісаць байкі. Быў прыхільнікам "пражскай вясны".
Жаночая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1993
Жаночая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1993 (2-ы жаночы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па футболе) — чэмпіянат Беларусі па футболе сярод беларускіх жаночых каманд 1993 года.
IC 4614
IC 4614 — галактыка тыпу S0-a (спіральная галактыка) ў сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сезон 2019 ФК БАТЭ
У 2019 годзе футбольны клуб БАТЭ з Барысава прымаў удзел у шасці афіцыйных турнірах:
Ігракі
Станам на снежань 2019 года, згодна з афіцыйным сайтам клуба.
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Рэзервовы склад
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Пакінулі клуб
1 З арэнды 2 Падаўжэнне арэнды 3 Раней — у «Слуцку» ў арэндзе 4 Раней — у «Промні» ў арэндзе 5 У арэнду 6 Раней — у «Спадарожніку» ў арэндзе
Прыйшлі клуб
1 З арэнды
Пакінулі клуб
1 У арэнду, раней — у «Смалявічах» у арэндзе 2 У арэнду, раней — у рэчыцкім «Спадарожніку» ў арэндзе 3 У арэнду
Саўчэнкы
Саўчэнкы (Са́вченки) — вёска ў Народыцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Народыцкай пасялковай абшчыны.
Слепазмейкі
Слепазме́йкі, або слепуны (Typhlopoidea) — сямейства неядавітых змей.
Апісанне
Даўжыня 10-80 сантыметраў. Многія рысы будовы слепуноў звязаны з жыццём у глебе. Цела ў іх звычайна тонкае, цыліндрычнае, чэрвепадобнае, укрыта з усіх бакоў аднолькавымі дробнымі, акруглымі, гладкімі, бліскучымі лускавінкамі. Хвост кароткі, тоўсты, на канцы мае невялікі шыпік, на які жывёліна абапіраецца пры руху ў глебе. Вочы рэдукаваныя (адсюль назва), знаходзяцца пад скурай. Галава прыплюшчаная спераду, пакрыта буйнымі шчыткамі, косткі чэрапа шчыльна злучаны паміж сабой, на верхняй сківіцы маюцца накіраваныя назад зубы.
Пашырэнне
Жывуць у глебе. Пашыраны ў трапічных і субтрапічных абласцях у Цэнтральнай і Паўднёвай Амерыцы, Паўднёвай Афрыцы, Паўднёвай Азіі, Аўстраліі і Акіяніі. У Сярэдняй Азіі водзіцца адзін від — слепазмейка. Від Ramphotyphlops braminus жыве нават у Антарктыды. Такому шырокаму распаўсюджанню гэтых слепуноў спрыяла іх перамяшчэнне ў вазонах з хатнімі раслінамі, а таксама здольнасць да партэнагенезу.
Асаблівасці біялогіі
Кормяцца дробнымі беспазваночнымі.
Яйцакладныя, некаторыя яйцажывародныя.
Рацкевэ
Рацкевэ (Ráckeve) — горад у цэнтральнай частцы Венгрыі, у медзье Пешт. Насельніцтва — 9060 чалавек (2001). Размешчаны на правым беразе Дуная. У XV стагоддзі быў адным з цэнтраў, дзе асядалі сербскія бежанцы. Захавалася сербская праваслаўная царква 1487 года, цалкам распісаная знутры, адзіная праваслаўная гатычная царква ў Венгрыі.
Палеагеаграфія
Палеагеагра́фія — навука пра заканамернасці развіцця геаграфічнай абалонкі Зямлі і гісторыю ўзаемадзеяння прыроды і чалавека.
Метады даследаванняў базіруюцца пераважна на вывучэнні старажытнага рэльефу, умоў залягання горных парод, фацыяльным аналізе ўзроставых тоўшч, вывучэнні рэшткаў кор выветрывання, выкапнёвых глеб, мярзлотных фармацый, рэшткаў флоры, фаўны, археалагічных помнікаў. Уключае палеагеамарфалогію, палеакліматалогію, палеабіягеаграфію. На аснове палеагеаграфічных даследаванняў складаюцца прагнозныя карты для планавання і правядзення пошукавых работ на паліва, нярудную сыравіну, будаўнічыя матэрыялы.
Герб Акцябрскага
Герб Акцябрскага — герб гарадскога пасёлка Акцябрскі Акцябрскага раёна Гомельскай вобласці. Герб зарэгістраваны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь  года № 32.
Апісанне
Іспанскі шчыт рассечаны «ў слуп». У правым залатым полі тры чырвоныя вавёркі, у левым чырвоным — залатая княжацкая карона, пад каронай залаты кавалерскі крыж.
Сяргей Віктаравіч Касцюк
Біяграфія
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Хімія», 1999; аспірантура, 2002). Працуе ў Навукова-даследчым інстытуце фізіка-хімічных праблем Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта (з 1999, малодшы навуковы супрацоўнік лабараторыі фізічнай хіміі і мадыфікацыі цэлюлозы, з 2008 — загадчык лабараторыі каталізу палімерызацыйных працэсаў).
Герб Акцябрскага
Апісанне
Рашэнне аб зацвярджэнні герба і палажэнні аб ім былі прыняты Акцябрскім раённым выканаўчым камітэтам 16 снежня 1998 года № 32. Аўтар герба і сцяга А. А. Шпунт, мастак І. А. Шпунт.
Сяргей Віктаравіч Касцюк
Біяграфія
Навуковыя інтарэсы: іонная палімерызацыя; палімерызацыя з раскрыццём цыкла; каардынацыйны каталіз.
Сэлэць (Народыцкі раён)
Сэлэць (Селе́ць) — вёска ў Народыцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Народыцкай пасялковай абшчыны.
NGC 2009
NGC 2009 (іншае абазначэнне — ESO 56-SC140) — рассеянае скопішча ў сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
IC 4617
IC 4617 — галактыка тыпу Sb (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сынгаі (Народыцкі раён)
Сынгаі (Сингаї́) — вёска ў Народыцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Народыцкай пасялковай абшчыны.
Свярадаў-Здруй
Свярадаў-Здруй (Świeradów-Zdrój, Bad Flinsberg) — горад на паўднёвым захадзе Польшчы каля мяжы з Чэхіяй, размешчаны за 500 км на паўднёвы захад ад Варшавы і за 150 км на захад ад Уроцлава. Уваходзіць у склад Любаньскага павета Ніжнесілезскага ваяводства, утварае гарадскую гміну. Чыгуначная станцыя. Бальнеалагічны курорт. Займае плошчу 20,72 км². Насельніцтва 4,3 тыс. чалавек.
Віленскія беларускія настаўніцкія курсы (1919)
Віленскія беларускія настаўніцкія курсы (другія) — кароткатэрміновая педагагічная навучальная установа, у якой рыхтаваліся настаўнікі для беларускіх пачатковых школ на тэрыторыі, захопленай Польшчай падчас Польска-савецкай вайны.
Створаны ў 1919 годзе ў Вільні культурна-асветным аддзелам Цэнтральнай беларускай рады Віленшчыны і Гродзеншчыны. Фінансаваліся польскімі акупацыйнымі ўладамі.
На курсах па скарочанай праграме выкладаліся наступныя дысцыпліны: беларусазнаўства, педагогіка, методыка выкладання ў пачатковай школе, агульны курс сусветнай гісторыі і геаграфіі, арыфметыка, спевы і інш. Дадаткова выкладалася польская мова, гісторыя і геаграфія Польшчы, асновы кааперацыі і тэатральнага мастацтва.
Складаліся з двух патокаў па 6 тыдняў. 1-ы паток (16.7—1.9.1919) скончылі 154 чал., з іх большасць складалі беларускія настаўнікі з Гродзеншчыны. 2-і паток (22.9—1.11.1919) скончылі каля 70 чал. Выкладчыкі: Я. Станкевіч (загадчык курсаў), М. Гарэцкі, К. Душэўскі, Ф. Ждановіч, М. Кахановіч, М. Мараўская, В. Ластоўскі, Н. Ласковіч.
На курсах навучаліся І. Бялькевіч, Л. Дзекуць-Малей, А. Карабач, У. Казлоўскі, А. Клімовіч, В. Матэйчук, А. Парук, Б. Туронак і інш.
Віленскія беларускія настаўніцкія курсы (1915)
Браніслаў Туронак
Браніслаў Туронак (10(22).6.1896, фальв. Пестуны Новапагосцінскай вол. Дзісненскага пав. — 19.9.1938) — беларускі грамадскі дзеяч. Бацька Ю. Туронка.
Біяграфічныя звесткі
Браніслаў Туронак нарадзіўся ў сялянскай сям'і. Навучаўся ў народным вучылішчы ў Новым Пагосце. У 1912 паступіў у Віленскую гімназію, дзе вучыўся, пакуль Вільню не занялі немцы. У 1915/16 навучаўся ў Віцебскай гімназіі, затым паступіў у гімназію ў Яраслаўлі, якую скончыў у 1917.
Славэншчына
Славэншчына (Славе́нщина) — вёска ў Народыцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Народыцкай пасялковай абшчыны.
Браніслаў Туронак
Біяграфічныя звесткі
Пасля жаніцьбы (1928) пакінуў Вільню і пасяліўся ў мяст. Дукшты, працаваў лекарам. Меў трох сыноў. Сабраная ім калекцыя кніг і часопісаў згарэла ў 1944.
Грамадская дзейнасць
Падчас вучобы ва ўніверсітэце Браніслаў Туронак далучыўся да беларускага студэнцкага руху. Увайшоў у склад першай управы Беларускага студэнцкага саюза (БСС, 1921), быў адказным сакратаром месячніка «Наш шлях» (1922-23). У 1923 у складзе новай управы БСС, таксама абраны сакратаром Беларускага тавырыства дапамогі пацярпелым ад вайны. У снежні 1923 стаў адказным рэдактарам газеты «Крыніца», на гэтай пасадзе працаваў да жніўня 1925, калі за рэдагаваную газету, дзе размяшчаліся матэрыялы ў абарону выкарыстання беларускай мовы ў каталіцкім касцёле, Б. Туронак быў пасажаны ў астрог і асуджаны да 3-месячнага турэмнага зняволення. Далейшая яго грамадская дзейнасць абапіралася на супрацоўніцтва з БХД і ў прыватнасці з А. Станкевічам. Удзельнічаў у стварэнні Беларускага сялянскага саюза (1926), належаў да яго кіраўніцтва. Уваходзіў ва ўправу Віленскага аддзела Беларускага інстытута гаспадаркі і культуры (БІГіК) з 1926, а ў 1927 абраны старшынём управы і кіраваў аддзелам да вясны 1928. У снежні 1928 вылучаны кандыдатам на выбарах у польскі сейм, але пасольскага мандату не атрымаў.
Займаўся папулярызацыяй аховы здароўя. Выступаў з артыкуламі па гэтай тэме ў газеце «Беларуская крыніца». У 1928 яго праца «Гігіена ўзгадавання дзіцяці» выйшла асобнай брашурай.
Пасля 1928 Браніслаў Туронак адыйшоў ад актыўнай грамадскай дзейнасці. Да 1934 ўваходзіў у кіраўніцтва БІГіК. Падтымліваў грашыма некаторыя беларускія выданні і грамадскія ініцыятывы.
Казладуй
Казладуй (Козлодуй) — горад у Балгарыі. Знаходзіцца ў Врацкай вобласці, уваходзіць у абшчыну Казладуй. Насельніцтва — 14247 чалавек.
Гісторыя
Вакол горада знойдзена мноства старажытных паселішчаў і археалагічных помнікаў. У цэнтры сучаснага Казладуя ў рымскія часы знаходзілася фракійскае паселішча, паблізу стаялі дзве рымскія крэпасці. Назва «Казладуй» або «Катазлук» фіксуецца ў дакументах асманскай эпохі XV—XVI стагоддзяў; па адной з версій, яно паходзіць ад тур. Kozludere «нізкі дол», па іншых — значыць «ледзяны кут» або паходзіць ад імя або мянушкі Казла.
У гісторыю Балгарыі Казладуй увайшоў у 1876 годзе, калі там 17 траўня (ст. ст.) з парахода з Румыніі высадзіўся атрад Хрыста Боцева (гл. Красавіцкае паўстанне). Горад быў адбіты ў турак падчас руска-турэцкай вайны ў 1877 годзе.
Пасёлак гарадскога тыпу з 1964 года, горад з 1968 года. У 1970—1974 гадах каля горада пабудавана АЭС Казладуй.
Жаночы Кубак Беларусі па футболе 1993
Жаночы Кубак Беларусі па футболе 1993 — 2-ы розыгрыш Жаночы Кубак Беларусі. Розыгрыш Кубка Беларусі адбыўся пасля чэмпіянату, дзе бралі ўдзел 4 мацнейшыя каманды.
Home Children
Home Children — праграма дзіцячай прымусовай міграцыі. Заснавана Эні Макферсан у 1869 годзе. Больш за 100000 дзяцей былі адпраўлены са Злучанага Каралеўства ў Аўстралію, Канаду, Новую Зеландыю і Паўднёвую Афрыку.
Аўстралія выбачылася за ўдзел у Home Children; ў лютым 2010 года прэм'ер-міністр Вялікабрытаніі Гордан Браўн афіцыйна выбачыўся перад сем’ямі дзяцей, якія пацярпелі. 16 лістапада 2009 года, канадскі міністр іміграцыі Джэйсан Кені заявіў, што Канада не будзе прасіць прабачэння ў дзяцей-мігрантаў.
Кветкавыя
Кве́ткавыя (Magnoliophyta), або Пакрытанасе́нныя (Angiospermae) — аддзел раслін, найбольш дасканалая і самая шматлікая група сучаснага расліннага свету.
Асаблівасці біялогіі
Марфалагічная разнастайнасць кветкавых вельмі вялікая. Будова вегетатыўных і генератыўных органаў у іх дасягае вялікай складанасці, тканкі характарызуюцца высокай ступенню спецыялізацыі.
У параўнанні з іншымі вышэйшымі раслінамі пакрытанасенныя маюць больш дасканалую анатамічную будову: у ксілеме — сапраўдныя сасуды-трахеі, у флаэме (лубё) — клеткі-спадарожніцы. Семязародкі (семязавязі) размешчаны ў поласці завязі. Гаметафіты спрошчаныя і развіваюцца хутчэй за голанасенныя. Характэрная асаблівасць пакрытанасенных — двайное апладненне (адзін з 2 сперміяў зліваецца з яйцаклеткай, а другі — з 2 палярнымі ядрамі зародкавага мяшка). Пасля апладнення развіваецца зародак, заключаны ў семя, якое знаходзіцца ў плодзе (адсюль назва).
Пашырэнне
Кветкавыя — адзіная група раслін, здольная да ўтварэння складаных шмат’ярусных супольнасцяў.
Паходжанне і эвалюцыя
3-за адсутнасці пераканаўчых выкапнёвых продкавых форм пакрытанасенных няма агульнапрынятай гіпотэзы аб іх паходжанні і эвалюцыі. Першаснымі пакрытанасеннымі былі, верагодна, дрэвавыя расліны з вечназялёным лісцем і двухполымі кветкамі. Эвалюцыя ішла шляхам шырокай адаптыўнай радыяцыі вельмі хуткімі тэмпамі. Самыя старажытныя выкапнёвыя рэшткі адносяць да раннемелавога перыяду, але дзякуючы высокай эвалюцыйная пластычнасці ў сярэдзіне мелавога перыяду пакрытанасенныя займаюць дамінуючае становішча. Вялікую ролю ў іх эвалюцыі адыгралі насякомыя-апыляльнікі.
NGC 2010
NGC 2010 (іншае абазначэнне — ESO 56-SC139) — рассеянае скопішча ў сузор’і Сталовая Гара.
Фрыдрых Мельхіёр Грым
Барон Фрыдрых Мельхіёр Грым (Friedrich Melchior, Baron von Grimm;  — ) — нямецкі публіцыст эпохі Асветніцтва, крытык і дыпламат, шматгадовы карэспандэнт імператрыцы Кацярыны II. Іх перапіска (на французскай мове) апублікавана і з’яўляецца каштоўнай крыніцай.
NGC 2010
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Фрыдрых Мельхіёр Грым
Біяграфія
Яшчэ вучнем гімназіі ўступіў у перапіску з Готшэдам, пад уплывам якога напісаў (1743) трагедыю «Ваніса». Неўзабаве атрымаў месца сакратара саксонскага пасланца пры германскім сейме.
У 1748 годзе прыехаў у Парыж, дзе правёў большую частку свайго жыцця, блізка знаёмы з усімі знакамітасцямі таго часу. Брашура «Lettre de M. Grimm sur Omphale, tragédie lyrique» (1752), дзе ён даў крытычную ацэнку французскай музыкі, звярнула на яго ўвагу публікі. Калі прыбылая ў тым жа годзе ў Парыж італьянская опера зрабіла моцны раскол сярод французскіх меламанаў, Грым напісаў поўны дасціпнасці памфлет «Le petit prophête de Boehmischbroda», які меў велізарны поспех.
Сувораўскі кадэцкі корпус
Сувораўскі кадэцкі корпус, ваенна-вучэбная ўстанова ў Расійскай імперыі. Створана ў 1899 годзе ў Варшаве як Варшаўскі кадэцкі корпус паводле загада імператара Мікалая II. У 1900 годзе, у год стагоддзя смерці А. В. Суворава пераіменавана ў Сувораўскі кадэцкі корпус. Штат - 4 роты; афіцэраў-выхавацеляў - 22; кадэтаў-інтэрнаў - 500 чалавек. Для царквы корпуса быў падараваны іканастас, які знаходзіўся пры арміі Суворава падчас яе ўступлення ў Варшаву ў 1794 годзе, а затым - пры галоўнай штаб-кватэры імператара Аляксандра I падчас замежных паходаў 1813-1814 гадоў. Афіцыйным святам Сувораўскага кадэцкага корпуса стала 1 кастрычніка - дзень асвячэння царквы. Улетку таго ж года ў адным з лепшых месцаў польскай сталіцы, на Уяздоўскай алеі, адбылася ўрачыстая закладка новага будынка.
У 1906 годзе у сувязі з першым выпускам кадэтаў корпусу был ўручаны сцяг гвардзейскага ўзору: белае палатно з абліччам Спасу Нерукатворнага на адным баку і з імператарскім вензелем пад каронай - з іншага, і быў прысвоены марш "Гром победы, раздавайся" кампазітара О. А. Казлоўскага на вершы Г. Р. Дзяржавіна, створаны ў гонар перамогі А. В. Суворава пад Ізмаілам. На контрпагонах і на фуражцы кадэтаў замест какард быў змешчаны трафарэт "Сув."
У 1914 годзе пасля пачатку Першай сусветная вайны корпус быў пераведзены ў Маскву, дзе і існаваў да 1918 года, калі быў расфарміраваны.
Джузэпэ П’яцы
Джузэпэ П’яцы (Giuseppe Piazzi; 1746—1826) — італьянскі астраном, святар-тэатын.
Працаваў у створанай ім абсерваторыі ў Палерма. Самае значнае яго навуковае дасягненне — адкрыццё ў 1801 годзе Цэрэры, першай з вядомых карлікавых планет.
Адкрыццё Цэрэры
1 студзеня 1801 года П’яцы выявіў «зорны аб’ект», які рухаўся на фоне зорак. Спачатку ён падумаў, што гэта нерухомая зорка, але як толькі заўважыў, што яна рухаецца, пераканаўся, што гэта планета, або, як ён яе называў, «новая зорка».
Нягледзячы на сваю здагадку, што гэта планета, ён выбраў кансерватыўны шлях і абвясціў яе каметай. У лісце да астранома з Мілана ён пісьмова выклаў свае падазрэнні:
П’яцы не мог назіраць за нябесным целам дастаткова доўга, бо неўзабаве яно згубілася ў ззянні Сонца. Не маючы магчымасці вылічыць яго арбіту існуючымі метадамі, матэматык Карл Фрыдрых Гаус распрацаваў новы метад разліку арбіты, які дазволіў астраномам зноў вызначыць месцазнаходжанне аб’екта. Пасля таго, як яго арбіта была дакладна вызначана, стала ясна, што здагадка П’яцы была правільнай і гэты аб’ект быў не каметай, а хутчэй невялікай планетай. Да таго ж, месцазнаходжанне аб’екта амаль дакладна адпавядала таму месцу, дзе паводле павінна была знаходзіцца яшчэ адна планета Сонечнай сістэмы.
П’яцы назваў аб’ект «Цэрэра Фердынанда» ў гонар рымскай і сіцылійскай багіні зерня і караля Неапаля і Сіцыліі Фердынанда IV. Частка назвы, прысвечаная Фердынанду, пазней была выключана па палітычных прычынах. Цэрэра апынулася першым і самым вялікім з астэроідаў, якія ёсць у поясе астэроідаў. Сёння Цэрэру называюць таксама карлікавай планетай.
Каталагізацыя зорак
Джузэпэ П’яцы кіраваў складаннем Палермскага зорнага каталога. Першае выданне, апублікаванае ў 1803 годзе, змяшчала 6784 зорак з указаннем іх каардынат, вызначаных з беспрэцэдэнтнай на той час дакладнасцю. У 1814 годзе было выпушчана другое выданне каталога, яно змяшчала 7646 зорак. Каталог уключаў такія назвы зорак, як «» Гершэля і арыгінальныя назвы і.
Спасылкі
Профіль на сайце Расійскай акадэміі навук
ФК Бардо
«Бардо» (Bordeaux) — французскі футбольны клуб з горада Бардо. Шасціразовы чэмпіён Францыі і чатырохразовы ўладальнік Кубка Францыі. «Бардо» быў заснаваны ў 1881 годзе як мультыспартыўны клуб і з’яўляецца адным з самых паспяховых футбольных клубаў у Францыі. Клуб перамагаў у чэмпіянце краіны 6 разоў, што ставіць яго на чацвёртае месца сярод клубаў-пераможцаў чэмпіянату. «Бардо» таксама мае перамогі ў Кубках краіны. «Бардо» гуляў свае хатнія гульні на стадыёне «Нуво Стад Бардо», які змяшчае 42 000 чалавек і быў пабудаваны для чэмпіянату Еўропы 2016 года.
«Бардо» з’яўляецца адным з самых папулярных футбольных клубаў у Францыі. Каля 10% насельніцтва краіны падтрымліваюць клуб. «Бардо» апярэджваюць па гэтым паказчыку толькі тры клубы: «Марсель» (20% насельніцтва), «Ліён» (11%) і «Пары Сен-Жэрмен» (11%). Клуб цалкам належыць французскай тэлевізійнай групе M6 з 2001 года.
Слаўковыці
Слаўковыці (Славко́виці) — вёска ў Народыцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Народыцкай пасялковай абшчыны.
1944 (песня)
«1944» — песня, напісаная і выкананая ўкраінскай спявачкай Джамалай. Яна прадстаўляла Украіну на конкурсе песні Еўрабачанне 2016 і перамагла, набраўшы ў агульнай складанасці 534 бала. Музычны кліп на песню выйшаў 21 верасня 2016 года.
Значэнне і тэкст песні
Тэкст песні "1944" тычыцца дэпартацыі крымскіх татараў Савецкім Саюзам з боку Іосіфа Сталіна ў 1940-я гады, з-за іх нібыта супрацоўніцтва з нацыстамі. Асабліва Джамала была натхнёная гісторыяй пра яе бабулю Назылхан, якую дэпартавалі ў бясплодную Сярэднюю Азію калі ёй было крыху больш за 20 гадоў. Адна з дачок не перажыла падарожжа. Прадзед Джамалы ў гэты час ваяваў у Другой сусветнай вайне ў Чырвонай Арміі і, такім чынам, не змог абараніць сваю сям'ю. Песня таксама была выпушчана на фоне новых рэпрэсій крымскіх татараў пасля анексіі Крыма, паколькі большасць крымскіх татараў адмаўляюцца прыняць анексію.
Тэкст на англійскай мове напісаў паэт Арт Антанян. Прыпеў песні на крымскататарскай мове складаецца са слоў з крымскататарскай народнай песні пад назвай «Ey Güzel Qırım», якую Джамала пачула ад сваёй прабабулі, разважаючы пра страту маладосці, якую яна не магла правесці на Радзіме. У песні гучыць дудук, на якім грае Арам Кастанян, і ў ёй выкарыстоўваецца вакальны стыль мугам.
Нацыянальны адбор і конкурс песні "Еўрабачанне"
Джамала прадстаўляла Украіну на конкурсе песні "Еўрабачанне 2016", выступаючы ў другой палове другога паўфіналу. «1944» з'яўляецца першай песняй Еўрабачання, якая ўтрымлівае тэкст на крымскататарскай мове. Яна перамагла ў фінале, атрымаўшы другі самы высокі бал ад тэлегледачоў і другі самы высокі ад журы.
Абвінавачэння ў палітызацыі
У лютым 2016 года ў інтэрв'ю газеце The Guardian Джамала сказала, што гэтая песня таксама нагадала ёй пра яе ўласную сям'ю, якая цяпер жыве ў Крыме, сцвярджаючы, што з моманту расійскай анэксіі Крыма ў 2014 годзе "крымскія татары знаходзяцца на акупаванай тэрыторыі". Тэкст песні, аднак, не датычыцца гэтай анэксіі. Правілы Еўрабачання забараняюць песні з тэкстамі, якія могуць быць вытлумачаны як якія маюць "палітычны змест". Адразу ж пасля выбару гэтай песні, некаторыя расійскія палітыкі, як і чыноўнікі незаконнага ўрада Крыма, абвінавацілі ўкраінскія ўлады ў выкарыстанні песні "для абразы Расіі" і "выкарыстанні трагедыі татараў, каб навязаць еўрапейскім гледачам ілжывую карціну нібыта пераследаў татараў у расійскім Крыме".
9 сакавіка 2016 года ў твіце Еўрапейскага вяшчальнага саюза было пацверджана, што ні назва, ні тэкст песні не ўтрымліваюць "палітычнай прамовы", і таму яна не парушае аніводнага правіла Еўрабачання, што дазваляе ёй застацца ў конкурсе.
Конкурс песні "Еўрабачанне"
Нацыянальныя журы паставілі на першае месца з 320 баламі песню аўстралійскай выканаўцы, а тэлегледачы выбралі на першае месца песню расійскага выканаўцы з 361 балам. Аднак, вынік тэлегаласавання для Украіны ў 323 балы быў дастатковым, калі да яго журы дадалі 211 балаў. Гэта паставіла Украіну на першае месца, з агульнымі 534 баламі яна пакінула Аўстралію другой і Расію трэцяй.
Успрыманне крытыкамі
Да фіналу ўкраінскага нацыянальнага адбору, песня "1944" атрымала 8.33 з 10 балаў ад журы блогу Еўрабачання «Wiwibloggs», самы высокі бал сярод шасці фіналістаў ва Украіне.
Усевалад Іванавіч Ізяргін
Усевалад Іванавіч Ізяргін (нар., с. Рускія Краі, Кікнурскі раён, Кіраўская вобласць, РСФСР) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1964 годзе. Працаваў галоўным архітэктарам Наваполацка, кіраўніком групы архітэктараў у Брэстграмадзянпраекце.