cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Частата
Частата хваль
У прыватным выпадку электрамагнітных хваль, якія ідуць праз вакуум, калі v = с, дзе c — скорасць святла ў вакууме, гэты выраз мае выгляд:
Калі хвалі ад монахраматычнай крыніцы святла пераходзяць з аднаго асяроддзя ў другое, іх частата застаецца дакладна такой жа, змяняюцца толькі даўжыня хвалі і яе скорасць.
Палітыка Беларусі
Рэспубліка Беларусь — унітарная дзяржава, форма кіравання — прэзідэнцкая рэспубліка.
Канстытуцыя
Канстытуцыя Рэспублікі Беларусь была прынята 15 сакавіка 1994 г. на 13-й сесіі Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 12-га склікання. Набыла сілу 30 красавіка 1994 з моманту яе апублікавання.
24 лістапада 1996 года Канстытуцыя была абноўлена і дапоўнена паводле вынікаў рэферэндуму. Істотная частка змен - пераразмеркаванне паўнамоцтваў на карысць выканаўчай улады і прэзідэнта, у прыватнасці.
Сучасная рэдакцыя Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь складаецца з прэамбулы, 9 раздзелаў, у якіх 8 глаў і 146 артыкулаў.
17 кастрычніка 2004 года на рэферэндуме з Канстытуцыі было выключана палажэнне, якое абмяжоўвае права адной асобы абірацца прэзідэнтам больш за на два тэрміны запар.
Глава дзяржавы
Главой беларускай дзяржавы з'яўляецца Прэзідэнт Рэспублікі Беларусь. Яму дэлегаваны заканадаўчыя паўнамоцтвы на выданне дэкрэтаў і ўказаў, якія маюць сілу закона. Прэзідэнт абіраецца непасрэдна грамадзянамі на 5-гадовы тэрмін.
Выканаўчая ўлада
Найвышэйшым органам выканаўчай улады з'яўляецца Урад — Савет Міністраў Рэспублікі Беларусь. Урад у сваёй дзейнасці падсправаздачны Прэзідэнт Рэспублікі Беларусь і адказны перад Парламентам Рэспублікі Беларусь.
Заканадаўчая ўлада
Найвышэйшай заканадаўчай установай Беларусі ёсць Нацыянальны сход, які складаецца з Палаты прадстаўнікоў і Савета Рэспублікі. У Палаце прадстаўнікоў 110 дэпутатаў. Дэпутаты абіраюцца па мажарытарнай сістэме прамым усеагульным галасаваннем. Савет Рэспублікі абіраецца мясцовымі Саветамі — ад кожнай вобласці і горада Мінска абіраюцца па 8 членаў Савета Рэспублікі. 8 членаў Савета прызначаюцца прэзідэнтам — усяго 64 чалавека. Тэрмін паўнамоцтваў Нацыянальнага сходу — 4 года.
Судовая ўлада
Судовая ўлада ажыццяўляецца Вярхоўным судом, Вышэйшым гаспадарчым судом і Канстытуцыйным судом.
Сістэма судоў будуецца на прынцыпах тэрытарыяльнасці і спецыялізацыі. Яна складаецца з:
Утварэнне надзвычайных судоў забараняецца.
Сістэма судоў агульнай юрысдыкцыі складаецца з:
Вярхоўны Суд Рэспублікі Беларусь ажыццяўляе правасуддзе і нагляд за судовай дзейнасцю агульных судоў.
Асобна вылучаецца пракуратура РБ мэта якой нагляд за дакладным і аднолькавым выкананнем законаў, дэкрэтаў, указаў, нарматыўных актаў:
Паколькі яна падначальваецца прэзідэнту Беларусі, то у нас яна частка выканаўчай сістэмы, хаця ёй ажыццяўляецца шэраг судовых і следчых дзеянняў: папярэдняе следства, абвінавачванне у судах і гд.
Сухы Ляс (гміна)
Су́хы Ляс (Suchy Las) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Пазнаньскага павета Велікапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Сухым Лясе. Плошча гміны складае 116,55 км². Станам на 2014 год у гміне Сухы Ляс пражывалі 15497 чалавек, шчыльнасць — 133 чал./км².
Палітыка Беларусі
Палітычныя партыі
На 2009 год у Беларусі афіцыйна зарэгістравана 15 палітычных партый, з іх у Палаце Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь IV склікання прадстаўленыя дзве: Камуністычная партыя Беларусі і Беларуская аграрная партыя.
Міжнароднае становішча і знешняя палітыка
Дзяржава з'яўляецца членам-заснавальнікам ААН, СНД, АДКБ, ЕўрАзЭС, Саюзнай дзяржавы, а таксама членам іншых міжнародных аб'яднанняў.
Майдан Канстытуцыі (станцыя метро)
Майдан Канстытуцыі (Майдан Конституції, ) — станцыя Халаднагірска-Заводскай лініі Харкаўскага метрапалітэна.
IC 2312-1
IC 2312-1 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Рак.
Каўкей
Каўкей — сяло ў Казалінскім раёне Кызылардзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Кызылкумскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 72 км на паўднёвы захад ад раённага цэнтра, пасёлка Айтэке-Бі. Код КАТА — 434445100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1500 чалавек (758 мужчын і 742 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1220 чалавек (619 мужчын і 601 жанчына).
Асечана
Асе́чана (, Осечено) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.
Гісторыя
У 1880 годзе дзейнічаў вінакурны завод. У пачатку XX стагоддзя ў складзе Чарэйскай воласці Сенненскага павета Магілёўскай губерні. З 1924 года ў Заборскім сельсавеце Чарэйскага раёна Барысаўскай акругі, потым Крупскага, Халопеніцкага, зноў Крупскага раёнаў. У 1930-я гады вяскоўцы аб’ядналіся ў калгас «Пуцілавец».
На франтах Вялікай Айчыннай вайны загінулі 28 чалавек, у партызанскай барацьбе 7, знішчана 15 мірных жыхароў. Вёска была часткова спалена.
Пасля вайны вёска ў складзе ўзбуйненага калгаса «Бальшавік», з 1960 года — саўгаса «40 год Кастрычніка», з 1961 годзе ў складзе саўгаса, потым калгаса «Касянічы». З 5 мая 1962 года да 28 мая 2013 года ў складзе Абчугскага сельсавета.
З 28 мая 2013 года вёска ў складзе Акцябрскага сельсавета.
Вузкалістасць лубіну
Вузкалістасць лубіну  — хвароба лубіну, выкліканая вірусам жоўтай мазаікі фасолі.
Апісанне
Гэта самае небяспечнае захворванне. У Польшчы першыя згадкі вузкалістасці прыходзяць з 1956 года. У пачатку 1960-х гадоў праводзілася даследаванне яго шкоднасці і этыялогіі. Распаўсюджанасць гэтага захворвання звязана з увядзеннем сартоў з нізкім утрыманнем алкалоідаў. Вірус, які выклікае гэта захворванне, таксама заражае іншыя бабовыя і не толькі.
У Гродзенскай і Брэсцкай абласцях Беларусі вузкалістасць — самае шкаданоснае для жоўтага лубіну захворванне.
Развіццё хваробы
Крыніцай першаснай інфекцыі з’яўляюцца, напрыклад, гладыёлусы: як іх насенне, так і іншыя заражаныя ўстойлівыя расліны. На працягу вегетацыйнага перыяду вірус BYMV перадаецца насякомымі такіх відаў, як, ,. Сонечнае надвор’е ў першай палове лета спрыяе развіццю хваробы.
Меры аховы
Абарона лубіну ад вірусу жоўтай мазаікі фасолі складаецца ў раннім пасеве здаровага насення і прасторавай ізаляцыі ад шматгадовых бабовых раслін, знішчэнне пустазелля — рэзерватараў віруса і яго пераносчыкаў, хімічная апрацоўка раслін (пры масавым размнажэнні тлей на лубіне).
Сан-Паціта-Ультра
Сан-Паціта-Ультра (San Potito Ultra) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Кампанія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Авеліна.
Насельніцтва складае 1439 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 360 чал./км². Займае плошчу 4 км². Паштовы індэкс — 83050. Тэлефонны код — 0825.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Мягунскі сельсавет
Мягу́нскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пастаўскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Мягуны.
Гісторыя
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Магунскі сельсавет у складзе Гадуцішскага раёна Вілейскай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Магуны. З 25 лістапада 1940 года ў складзе Пастаўскага раёна. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці, з 20 студзеня 1960 года ў складзе Віцебскай вобласці. 5 сакавіка 1981 года цэнтр сельсавета перайменаваны ў Мягуны, а сельсавет у Мягунскі. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Мягунскага сельсавета 27 населеных пунктаў. 8 красавіка 2004 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Камайскага сельсавета.
Населеныя пункты
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 20 населеных пунктаў: Андрушышкі, Віршалы, Гродзі, Дзяўгуны, Жардэлі, Жарскія, Каралеўцы, Кукляны, Лодасі, Мацковічы, Мягуны, Пуцяцішкі, Пятровічы, Рамашкавічы, Сурвілішкі, Свербляўшчына, Трапшавічы, Фаворкі, Цялятнікі, Шыльва.
Архіў
Архіўныя дакументы Мягунскага сельсавета захоўваюцца ў Занальным дзяржаўным архіве горада Глыбокага. Архіў, які ахоплівае 1945—2004 гг., складаецца з пратаколаў сельвыканкамаў, статыстычных справаздач, пратаколаў агульных сходаў грамадзян, бюджэтаў, гаспадарчых кніг, спісаў па розным катэгорыям насельніцтва і інш.
Памер архіва — 675 старонак.
Шыфр архіва — BY ЗГАГлб ф. 1168.
Трубчэўск
Трубчэўск (Трубчевск) — горад (з 1778 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Трубчэўскага раёна Бранскай вобласці. Насельніцтва 16,1 тыс. чалавек (2005).
Горад на рацэ Дзясне (прытоку Дняпра), за 94 км на паўднёвы захад ад Бранска.
Гісторыя
У крыніцах называецца Трубеч, Трубецк, Трубчэск або Трубежск. Першапачатковае паселішча размяшчалася за 10 км ніжэй па цячэнні Дзясны, побач сучаснай вёскі Кветунь. З XII ст. — на цяперашнім месцы, цэнтр удзельнага княства. У 1240 годзе захоплены татарамі. У 1356 годзе захоплены вялікім князем літоўскім Альгердам і аддадзены ва ўдзел свайму сыну Дзмітрыю Альгердавічу, родапачынальніку князёў Трубяцкіх. Захоплены Вялікім княствам Маскоўскім падчас вайны 1500—1503 гадоў.
У Смутны час, у 1609 годзе заняты войскамі Рэчы Паспалітай і паводле Дэўлінскага перамір’я 1618 года вернуты ў склад Вялікага княства Літоўскага. Паводле Палянаўскага мірнага дагавора 1634 года горад Сярпейск і крэпасці Трубчэўск, Ахтурка і Лебядзін адышлі да Расіі.
Эканоміка
Перапрацоўка сельскагаспадарчай сыравіны.
RGB
RGB (абрэвіятура англійскіх слоў Red, Green, Blue — чырвоны, зялёны, сіні) — адытыўная колеравая мадэль, як правіла, якая апісвае спосаб сінтэзу колера для колераўзнаўлення.
Выбар асноўных колераў абумоўлены асаблівасцямі фізіялогіі ўспрымання колераў сятчаткай чалавечага вока. Колеравая мадэль RGB знайшла шырокае ўжыванне ў тэхніцы.
Адытыўнай яна завецца таму, што колеры атрымліваюцца шляхам дадання (addition) да чорнага. Інакш гаворачы, калі колер экрана, асветленага колеравым пражэктарам, пазначаецца ў RGB як (r1, g1, b1), а колер таго ж экрана, асветленага іншым пражэктарам, — (r2, g2, b2), то пры асвятленні двума пражэктарамі колер экрана будзе пазначацца як (r1+r2, g1+g2, b1+b2).
Выява ў гэтай колеравай мадэлі складаецца з трох каналаў. Пры змешванні асноўных колераў (асноўнымі колерамі лічацца чырвоны, зялёны і сіні) — напрыклад, сіняга (B) і чырвонага (R), мы атрымліваем пурпурны (M magenta), пры змешванні зялёнага (G) і чырвонага (R) — жоўты (Y yellow), пры змешванні зялёнага (G) і сіняга (B) — цыянавы (З cyan). Пры змешванні ўсіх трох колеравых кампанентаў мы атрымліваем белы колер (W).
У тэлевізарах і маніторах ужываюцца тры электронныя катоды (святлодыёды, святлафільтры) для чырвонага, зялёнага і сіняга каналаў.
Гісторыя
Джэймс Максвел прапанаваў адытыўны сінтэз колеру як спосаб атрымання каляровых выяў у 1861 годзе.
Сураж (Бранская вобласць)
Сураж (Сураж) — горад (з 1781 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Суражскага раёна Бранскай вобласці. Насельніцтва на 2016 год — 11 089 чалавек. Горад размешчаны на рацэ Іпуць (басейн Дняпра), за 177 км у напрамку на паўднёвы захад ад Бранска. Чыгуначная станцыя на лініі Орша — Унеча.
Паміж Вялікім Княствам Літоўскім і Маскоўскай дзяржавай
Упершыню Сураж упамінаецца ў ХV ст., калі вялікі князь Казімір аддаў Сураж на рацэ Іпуці свайму дзядзьку князю Міхалу Жыгімонтавічу. У 1454 годзе ён увайшоў у склад утворанага Старадубскага княства як удзел князя Івана Мажайскага.
У 1500 годзе князь старадубскі Сямён Мажайскі разам з уладальнікам Ноўгарад-Северскага княства Шамяцічам перайшлі на бок маскоўскага цара Івана III. У 1518 годзе Старадубскае княства перайшло ў валоданне Васіля III і спыніла сваё існаванне.
У пачатку XVII ст. Сураж вярнуўся ў склад Вялікага Княства Літоўскага, што пацвердзіла Дэвулінскае перамір’е 1618 года. Ён увайшоў у склад Старадубскага павета Смаленскага ваяводства. У гэты час упамінаецца як сяло Суражычы.
З пачаткам вайны Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай у 1654 годзе Сураж захапілі маскоўскія войскі.
Пад уладай Маскоўскай дзяржавы і Расійскай імперыі
Згодна з Андрусаўскім перамір’ем 1667 года Сураж апынуўся ў складзе Маскоўскай дзяржавы. У 1781 годзе ён атрымаў статус павятовага горада Ноўгарад-Северскага намесніцтва. У гэты час ён пачынае называцца Сураж-на-Іпуці. 4 чэрвеня 1782 года расійскія ўлады даравалі гораду герб «куст каноплі ў залатым полі, у знак багацця гэтай расліны, якой жыхары гандлююць». У 1797 годзе Сураж увайшоў у склад Маларасійскай губерні, у назве горада прыбралі пазнаку месца знаходжання («на-Іпуці»), у 1802 годзе — у склад Чарнігаўскай губерні.
У 1846 годзе тутэйшы шляхціч Р. Есімонтаўскі выдаў кнігу «Апісанне Суражскага павета Чарнігаўскай губерні». У гэтай працы ліберальны землеўладальнік шмат піша пра эканамічныя перспектывы роднай старонкі. У этнаграфічным раздзеле кнігі распавядалася пра мясцовых сялян — «ліцвінаў». 11 мая 1865 года з’явіўся праект новага герба Суражу «ў срэбным полі блакітны шыльд з трыма залатымі манетамі, па бардзюры восем блакітных кветак ільну». Аднак, яго так і не зацвердзілі. На 1870 год у горадзе было 318 будынкаў, у тым ліку 3 камяніцы, дзейнічалі царква і 2 малітоўныя дамы, працавалі школа, шпіталь і 42 крамы. На 1897 год — 817 будынкаў, сярод якіх 23 мураваныя, штогод адбываліся 6 кірмашоў, штотыдзень — торг. Паводле вынікаў перапісу 1897 года, беларусы складалі 67,3 % жыхароў Суражскага павета.
Найноўшы час
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай беларуская частка Чарнігаўскай губерні абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Савецкая ўлада канчаткова ўсталявана ў ліпені 1918 года. Ад 1 студзеня 1919 года ўвайшоў у склад Беларускай ССР, як цэнтр павета («падраёна») Гомельскага раёна.
З 16 студзеня 1919 года ў РСФСР, дзе стаў цэнтрам павета Гомельскай губерні (у 1926—1929 гадах у Бранскай губерні). У 1921 годзе Суражскі павет пераназвалі ў Клінцоўскі. У 1929 годзе Сураж стаў цэнтрам раёна Заходняй вобласці, з 1938 года ў Арлоўскай вобласці.
Акупаваны германскімі вой­ска­мі 17 жніўня 1941 года. Вызвалены савецкімі войскамі 25 верасня 1943 года ў хо­дзе Бранскай на­сту­пальнай аперацыі.
З 1944 года ў Бранскай вобласці Расіі, раённы цэнтр (1944–63, і з 1965).
Рэлігія
У канцы XX ст. у Суражы збудавалі новую царкву Звеставання Багародзіцы.
Эканоміка
У Суражы працуюць кардонная фабрыка, швацкая фабрыка «Суражанка», масласыраробчы завод, хлебакамбінат.
Ваенна-марскія сілы ЗША
Ваенна-марскія сілы ЗША (United States Navy (USN)) — адзін з пяці відаў узброеных сіл ЗША. Начальнік штаба ВМС падсправаздачны міністру ВМС і з’яўляецца членам камітэта начальнікаў штабоў.
У аператыўным дачыненні да ВМС ЗША падзяляецца на шэсць флатоў: Трэці, Чацвёрты, Пяты, Шосты, Сёмы, Дзесяты.
У розны час у склад ВМС ЗША ўваходзілі таксама Першы, Другі, Восьмы, Дзявяты, Адзінаццаты і Дванаццаты флаты, а таксама Азіяцкі флот ЗША. ВМС ЗША з’яўляюцца сусветным лідарам па колькасці авіяносцаў: па стане на люты 2010 года, 11 авіяносцаў знаходзіцца ў страі, яшчэ 1 закладзены.
Караблі і судны ВМC ЗША маюць прэфікс USS (англ. United States Ship — карабель Злучаных Штатаў).
Вім Кок
Вім Кок (Wim Kok,, Бергамбахт, Нідэрланды) — нідэрландскі дзяржаўны і палітычны дзеяч. Былы прэм’ер-міністр Нідэрландаў.
Азорскія астравы
Азо́рскія астравы́ (Açores) — архіпелаг у Атлантычным акіяне. З’яўляецца аўтаномным рэгіёнам Партугаліі (Região Autónoma dos Açores). На Азорскіх астравах няма адзінай сталіцы. Вышэйшая заканадаўчая ўлада знаходзіцца ў горадзе Орта (востраў Фаял), вышэйшая выканаўчая ўлада — у горадзе Понта-Дэлгада (востраў Сан-Мігел), вышэйшая судовая ўлада — у горадзе Ангра-ду-Эраіжму (востраў Тэрсейра).
Агульная плошча сушы — 2 346 км². Насельніцтва (2011 г.) — 245 746 чал.
Назва
Назва астравоў, хутчэй за ўсё, паходзіць ад састарэлага партугальскага слова «azures» (літаральна «блакітныя»). Існуе больш паэтычная версія, якая сцвярджае, што сваю назву астравы атрымалі ад слова «Açor» — ястраб (Ястрабінымі астравы звалі арабы). Згодна паданню мараплаўцаў, ястрабы ляцелі да сваіх гнёздаў і паказалі шлях да астравоў. Аднак паколькі гэта птушка ніколі не існавала ў гэтым рэгіёне, навукоўцы лічаць дадзеную версію найменш верагоднай.
Склад архіпелага
Азорскі архіпелаг размяшчаецца ў цэнтральнай частцы Паўночнай Атлантыкі ў 1368 км ад бліжэйшага берага Еўрапейскага кантынента, у 1513 км ад Афрыкі і ў 1945 км ад Паўночнай Амерыцы. Складаецца з трох буйных груп астравоў:
Да архіпелага адносіцца таксама вялікая колькасць малых астравоў і груп, якія незаселены.
Геалогія
Азорскія астравы ўзніклі ў выніку вулканічнай дзейнасці на на стыку трох буйных тэктанічных пліт — Еўрапейскай, Афрыканскай і Паўночнаамерыканскай. Цэнтральная і ўсходняя групы астравоў месцяцца на так званай Азорскай субпліце, якая з’яўляецца ўскраінай Еўрапейскай буйной тэктанічнай пліты. Заходняя група астравоў належыць да Паўночнаамерыканскай буйной тэктанічнай пліты. Найбольш стары востраў Санта-Марыя сфарміраваўся каля 7 млн гадоў таму. Найбольш малады востраў Піку — каля 300 тысяч гадоў таму.
Усе астравы маюць базальтавыя платформы, кальдэры старых і маладых вулканаў. Так, на самым вялікім востраве Сан-Мігел налічваецца 5 вулканічных кратараў, прычым 3 з гэтых вулканаў актыўныя. На астравах усходняй і некаторых астравах цэнтральнай груп на ўзбярэжжы маюцца пясчаныя пляжы. Востраў Тэрсейра знакаміты сваімі бухтамі, прыдатнымі для стаянкі суднаў. Аднак для большасці астравоў характэрны стромкія скалістыя берагі са спадзістымі платформамі фажас, створанымі лававымі струменямі.
Унутраныя ландшафты астравоў звычайна гарыстыя. На Азорскіх астравах знаходзіцца найвышэйшы пункт усёй Партугаліі — вулкан Піку (2351 м) на аднайменным востраве. Геалагічная зона, у якую ўваходзіць архіпелаг, сейсмічна актыўныя. Назіраюцца частыя землетрасенні.
Клімат
Клімат Азорскіх астравоў міжземнаморскі мяккі акіянічны, вызначаны высокай вільготнасцю паветраных мас і ўздзеяннем цёплай плыні Гальфстрым. На працягу года дамінуюць паўднёва-ўсходнія і паўночна-заходнія вятры, якія могуць дасягаць 18 м у секунду і выклікаць моцнае хваляванне да 6 м каля берагоў астравоў. Аднак базальтавыя скалы звычайна добра ахоўваюць сушу ад затаплення. Выпадкаў паводак, выкліканых штармамі не зафіксавана.
Сярэднегадавая норма ападкаў — каля 1 099 мм. Найбольш вільготны сезон цягнецца з кастрычніка да сакавіка. Найбольш сонечны і сухі месяц — ліпень.
Флора
Флора Азорскіх астравоў характэрная для рэгіёна Макаранезія, адна з самых багатых у Еўропе. Да прыбыцця еўрапейскіх каланістаў у XV ст. большая частка сушы была пакрыта густымі шыракалістымі лаўровымі лясамі Laurissilva, травяністымі пусткамі і хмызнякамі. У наш час рэшткі лясоў і гаі сустракаюцца амаль на ўсіх буйных астравах, але найлепш захаваліся на астравах Піку, Тэрсейра, Сан-Мігел. Звычайна яны месцяцца на вулканічных плато і схілах гор. Усяго налічваецца каля 1200 відаў дзікіх раслін. Каля 60 відаў — уласна азорскія эндэмікі. 700 відаў раслін былі ўвезены чалавекам звонку выпадкова або з камерцыйнымі мэтамі. Сярод эндэмікаў асабліва вядомы і.
Фаўна
Азорскія астравы ніколі не былі злучаны з кантынентамі, таму большасць наземных жывёл прадстаўлены птушкамі і казуркамі, у тым ліку знакамітым. Налічваецца ўсяго 9 відаў сысуноў, але толькі кажаны маюць мясцовае паходжанне. Астатнія (трусы, вожыкі, грызуны, тхары) былі завезены чалавекам. Радзей сустракаюцца яшчаркі, чарапахі і жабы. Навакольныя акіянічныя воды насяляюць рэдкія віды акул, кітоў, дэльфінаў і іншых марскіх жывёл.
Ахова
На Азорскіх астравах існуе шэраг прыродных паркаў. У 1995 годзе аўтаномія атрымала прэмію ЕС за захаванне першароднай прыроды і развіццё экалагічнага турызму.
Гісторыя
Першаадкрывальнікамі Азорскіх астравоў лічацца партугальскія мараплаўцы Дыёгу ды Сілвеш і Гонкалу Велью Кабрал. Дыёгу ды Сілвеш высадзіўся на Санта-Марыі і Сан-Мігеле ў 1427 г. У 1432 г. даследаванне Азорскіх астравоў працягваў Гонкалу Велью Кабрал. Заходняя група астравоў была адкрыта толькі ў 1452 г.
Ужо з XVI ст. некаторыя даследчыкі абвяргалі першынство партугальцаў у адкрыцці Азорскіх астравоў. На аснове пісьмовых запісаў, легенд і сярэдневяковых карт паказвалася, што шэраг астравоў быў вядомы яшчэ з часоў Старажытнага Рыма. Аднак дадзеныя, на якія спасылаліся даследчыкі, былі даволі спрэчнымі. У пачатку XXI ст. сітуацыя змянілася дзякуючы археалагічным раскопкам на астравах Корву і Тэрсейра. Былі выяўлены рэшткі старажытных пахаванняў, рэчаў і нават рымскае і арабскае пісьмо, што сведчылі пра наведванне астравоў чалавекам з IV ст. да н.э. У 2011 г. археолагамі на Тэрсейры даследаваны наскальныя малюнкі, што могуць адносіцца да бронзавага века. У 2013 г. з’явіліся звесткі аб адкрыцці на дне акіяна паміж астравамі Тэрсейра і Сан-Мігел штучных пірамід. Тым не менш, у XV ст., калі партугальцы зрабілі сваё адкрыццё, Азорскія астравы былі бязлюднымі.
Каланізацыя Азораў пачалася ў 1439 г. У асноўным перасяленцы прыязджалі з паўднёвай Партугаліі, паўночнай Францыі і Фландрыі. Яны займаліся земляробствам і жывёлагадоўляй, вырошчвалі і вывозілі ў Еўропу пшаніцу, цукар, раслінныя фарбавальнікі. З цягам часу важную роль у эканоміцы астравоў стала адыгрываць вінаградарства і вытворчасць віна. У другой палове XVIII ст. - трэцяй чвэрці XX ст. многія астравіцяне займаліся здабычай кітоў. Дзякуючы стратэгічнаму становішчу ў Атлантыцы з перыяду Вялікіх геаграфічных адкрыццяў Азорскія астравы маюць важнае значэнне як транспартны вузел. Іх наведвалі такія славутыя даследчыкі, як Барталамеў Дыяш, Васка да Гама, Хрыстафор Калумб, Чарлз Роберт Дарвін і інш. З другой паловы XX ст. развівіццё атрымалі авіяцыйныя перавозкі.
У 1580 г., калі Партугалія была захоплена войскамі іспанскага караля Філіпа II, Азоры некаторы час кантраляваліся прыхільнікамі незалежнай партугальскай кароны. У 1581 г. Філіп II выслаў для заваявання астравоў флот з 10 караблёў. Спроба іспанскіх салдат высадзіцца на Тэрсейры скончылася іх паражэннем ад пасяленцаў. Аднак іспанцы выйгралі марскую бітву каля Понта-Дэлгада. На Азорах было размешчана некалькі іспанскіх гарнізонаў. Напады французскіх, англійскіх і асманскіх карсараў у XVI — XVII стст. вымусілі мясцовыя ўлады пабудаваць для абароны астравоў шэраг крэпасцей. У 1640 г. Партугалія зноў вярнула незалежнасць. У 1641 г. іспанцы канчаткова пакінулі Азорскія астравы. У 1766 г. партугальскія манархі заснавалі асобнае Азорскае генерал-капітанства з цэнтрам у Ангры.
У гады грамадзянскай вайны ў Партугаліі ў 1828 — 1832 гг. Азорскія астравы заставаліся адзінай тэрыторыяй, якая не падпарадкавалася каралю-узурпатару Мігелю I. Мясцовыя лібералы захавалі адданасць каралеве Марыі. 11 жніўня 1829 г. у бітве каля Віла-дэ-Прая на востраве Тэрсейра прыхільнікі Марыі атрымалі бліскучую перамогу над войскамі Мігеля I. Азорцы ўдзельнічалі ў далейшых баях у Партугаліі. У 1836 г. Азорскія астравы былі падзелены на тры раўнапраўныя паветы з цэнтрамі ў Ангры, Орце і Понта-Дэлгада ў складзе Партугаліі.
Падчас Другой сусветнай вайны дыктатар Антоніу ды Алівейра Салазар перадаў частку тэрыторыі астравоў у арэнду ЗША для пабудовы ваенна-паветраных баз. Пасля заканчэння вайны амерыканскія базы засталіся на Санта-Марыі і Тэрсейры.
У 1976 г. Азорскія астравы набылі аўтаномію.
Кіраванне
Сістэма аўтаноміі Азорскіх астравоў у складзе Партугаліі была распрацавана падчас рэвалюцыйных падзей 1974 — 1975 гг. і ўвайшла ў партугальскую прававую сістэму пад спецыяльнай назвай палітыка-аўтаномнага статуса Азораў (Estatuto Político-Administrativo dos Açores, EPARAA). Яна прадугледжвае наяўнасць асабістага канстытуцыйнага закона і дзеяння агульных азорскіх органаў улады, аднак не дае права на самавызначэнне і выхад са складу Партугаліі. Аўтаномія Азорскіх астравоў была замацавана партугальскай Канстытуцыяй 1976 г. з папраўкамі 2004 г. і 2008 г.
Сістэма аўтаномнага кіравання заснавана на падзеле ўлады на тры асноўныя галіны — заканадаўчую, выканаўчую і судовую. Заканадаўчая галіна прадстаўлена мясцовым Заканадаўчым Сходам (52 дэпутаты выбіраюцца на агульных выбарах на 4 гады), які размяшчаецца ў Орце. Артыкул 226 Канстытуцыі Партугаліі замацоўвае абавязковае зацверджанне законаў, прынятых азорскім Заканадаўчым Сходам з боку партугальскага Схода Рэспублікі. Вышэйшая выканаўчая ўлада належыць Савету Міністраў, які выконвае функцыі ўрада і знаходзіцца ў Понта-Дэлгада. Савет Міністраў прызначаецца Заканадаўчым Сходам Азорскіх астравоў, яго склад зацвярджаецца ўрадам Партугаліі. Вышэйшая судовая ўлада прадстаўлена Вярхоўным Судом Азорскіх астравоў у горадзе Ангра-ду-Эраіжму.
На Азорскіх астравах дзейнічаюць агульнапартугальскія палітычныя партыі.
Эканоміка
Тры асноўныя галіны эканомікі Азорскіх астравоў — сельская гаспадарка, рыбалоўства і турызм. Сельская гаспадарка прадстаўлена малочнай жывёлагадоўляй і земляробствам. Мясцовы клімат дазваляе на працягу ўсяго года вырошчваць свежую гародніну і садавіну. Востраў Сан-Мігел — адзінае месца ў ЕС, дзе існуе камерцыйная вытворчасць ананасаў. Астравіцяне таксама займаюцца вытворчасцю сыру, масла, алею, цыкорыі, віна і цукру.
З развіццём рыбалоўства і перапрацоўкі рыбы звязваюць пераважна перспектыўны рост мясцовай эканомікі. Найбольш важнымі з камерцыйнага пункту гледжання відамі рыб азорскай эксклюзіўнай марской зоны з’яўляюцца тунец, вугор, селядцовыя і інш.
Прамысловасць прадстаўлена пераважна харчовай галіной, вытворчасцю малочных прадуктаў, піва, вэнджанай рыбы, цыгарэт, дробнымі будаўнічымі і мэблевымі прадпрыемствамі. Развіваецца энергетыка. Астравы забяспечаны электрычнасцю ад мясцовых дробных гідра-, ветра- і геатэрмальных станцый.
Ціхаакіянскі флот ВМФ ЗША
Ціхаакіянскі флот ВМС ЗША разам з Атлантычным флотам ВМС ЗША з'яўляецца адным з асноўных аператыўна-стратэгічных аб'яднанняў ваенна-марскіх сіл ЗША. Флот прызначаны для вырашэння важных дзяржаўных ваенна-палітычных задач у Азіяцка-Ціхаакіянскім рэгіёне. У зону яго адказнасці ўваходзіць амаль уся акваторыя Ціхага і Індыйскага акіянаў (ад Заходняга ўзбярэжжа ЗША да ўсходніх берагоў Афрыкі), а таксама частка арктычнага басейна агульнай плошчай больш за 100 мільёнаў квадратных міль.
Дабрамыслі (Чашніцкі раён)
Дабрамы́слі (, Добромысли) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Новазаранскага сельсавета.
Індустрыяльная (станцыя метро, Харкаў)
Індустрыяльная (Індустріальна, ) — канцавая станцыя Халаднагірска-Заводскай лініі Харкаўскага метрапалітэна. Да 17 мая 2016 мела назву — «Пралетарская» (Пролетарська).
Міністэрства будаўніцтва БССР
Міністэ́рства будаўні́цтва Белару́скай ССР было заснавана ў 1954 годзе. Пасля кароткачасовага скасавання ў 1957 годзе яно было пераўтворана ў Міністэрства будаўніцтва БССР. У 1967 годзе яно было пераўтворана ў Міністэрства прамысловага будаўніцтва БССР. З 1986 годзе зноў Міністэрства будаўніцтва БССР.
IC 2312-2
IC 2312-2 — галактыка тыпу C (кампактная галактыка) у сузор’і Рак.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Герцагства Фрыдландскае
Герцагства Фрыдландскае (Frýdlantské vévodství, Herzogtum Friedland) — дэ-факта суверэннае герцагства ў Багеміі. Было заснавана ў 1627 годзе Альбрэхтам фон Валенштэйнам і знікла з яго смерцю ў 1634 годзе.
У 1624 годзе было ўтворана княства Фрыдландскае, у 1627 годзе якое стала герцагствам. Гэтаму спрыяў рост магутнасці Альбрэхта фон Валенштэйна, военачальніка пры двары Габсбургаў падчас Трыццацігадовай вайны.
У жніўні 1622 года Валенштэйну быў падараваны тытул пфальцграфа і імперскага графа. Графам Фрыдландскім Валенштэйн стаў пасля таго, як у 1621 годзе займеў горад Фрыдлант разам з усім Фрыдландскім манорам. 7 верасня 1623 года Альбрэхту быў падараваны тытул імперскага герцага. Да гэтага часу ён валодаў 49 манорами у паўночнай і ўсходняй Багеміі, да 1624 годзе іх колькасць павялічылася да 64. 12 сакавіка 1624 года імператар Фердынанд II абвясціў гэты раён княствам Фрыдландскім, а 4 студзеня 1627 года, паводле тытула Валенштэйна, — герцагствам.
Новае герцагства было фактычна незалежным ад астатняй Багеміі і нават валодала правам выхаду з саюза Чэшскіх земляў (яно не было ўпісана ў Зямельныя запіскі Чэшскага каралеўства). Валенштэйн пачаў амбіцыйную рэканструкцыю Йічына, сталіцы герцагства. Ён планаваў пабудаваць рэзідэнцыю князя-біскупа, універсітэт і сойм. У 1628 годзе ён здабыў права самастойна чаканіць манеты, дараваць тытулы і гарадскія правы.
Пры падрыхтоўцы да адкрыцця ўніверсітэта ў Йічын былі запрошаны езуіты, якія адкрылі ў ім езуіцкі каледж. Валенштэйн пачаў будаўніцтва вялікай царквы ў стылі ранняга барока, у ёй павінен быў бы служыць мясцовы біскуп. Аднак будынак так ніколі не было дабудавана, хоць і служыць дагэтуль галоўнай царквой горада.
Сулехаў (гміна)
Суле́хаў (Sulechów) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Зеленагурскага павета Любушскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Сулехаве. Плошча гміны складае 236,66 км². Станам на 2019 год у гміне Сулехаў пражывалі 26 588 чалавекі, шчыльнасць — 112 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 20 салецтваў.
Герцагства Фрыдландскае
Фінансіст герцага Ганс дэ Віт пабудаваў і ўзяў пад кантроль сярэбраныя, жалезныя і медныя шахты, кузні і зброевыя майстэрні — гэта, а таксама кіраванне транспартнай сістэмай часткі ракі Эльбы, было зроблена для паляпшэння забеспячэння войскаў Валенштэйна.
Сулехаў (гміна)
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 26 населеных пунктаў.
Герцагства Фрыдландскае
Пасля смерці герцага фон Валенштэйна ў 1634 годзе ўсе яго ўладанні былі перададзены графу Маціясу Галасу, іх суверэнны статус быў ануляваны.
Прессбол
Прессбол (Прэсбол) — вядучая недзяржаўная спартыўная газета Беларусі, заснаваная ў 1991 годзе. Перыядычнасць выхаду газеты часта змянялася. «Прессбол» пачынаў публікавацца як штотыднёвік, а з ліпеня 2008 года, ужо другі раз у сваёй гісторыі, выходзіць чатыры разы на тыдзень — у аўторак, сераду, чацвер і пятніцу. Сайт абнаўляецца апоўдні, у дзень выхаду газеты ў распаўсюджванне. Акрамя таго, кожны дзень абнаўляецца стужка навін сайта — канстатаванне факту альбо вынік. Газета выходзіць на рускай мове.
Ажар (сяло)
Ажар — сяло ў Казалінскім раёне Кызылардзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Кызылкумскай сельскай акругі. Код КАТА — 434445200.
Прессбол
Рэдакцыя з’яўляецца заснавальнікам Клуба бамбардзіраў, Клуба Сяргея Алейнікава і Клуба «сухіх» варатароў
Ажар (сяло)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 171 чалавек (89 мужчын і 82 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 304 чалавекі (165 мужчын і 139 жанчын).
Прессбол
Галоўны рэдактар газеты — Сяргей Кайко, сайту — Юрый Доўнар.
Камайскі сельсавет
Кама́йскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пастаўскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2009 года вёска) Камаі. Тэрыторыя сельсавета складае 27 026,19 га.
Гісторыя
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Гадуцішскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 25 лістапада 1940 года ў складзе Пастаўскага раёна. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаваных Вярэнькаўскага і Пастаўскага сельсаветаў. 3 жніўня 1954 года тэрыторыя скасаванага Пастаўскага сельсавета была далучана да Загацкага сельсавета. 27 красавіка 1957 года ў склад сельсавета з Загацкага сельсавета перададзены вёскі Гуменнікі і Краскі. 2 снежня 1959 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Навасёлкаўскага 2-га сельсавета. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Віцебскай вобласці. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Камайскага сельсавета 60 населеных пунктаў. 17 мая 1985 года ў склад сельсавета з Дварчанскага сельсавета перададзены 13 населеных пунктаў (Аляхнішкі, Барадзіно, Вараноўшчына, Васточная, Дашкі, Дварчаны, Драбышы, Загачча, Мацуты, Падлявонавічы, Рубеж, Рудзі і Шкіралі). 20 чэрвеня 1988 года да Камайскага сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Мулярскага сельсавета (26 населеных пунктаў: вёскі Багдзюны, Варкацішкі, Гадуцішкі, Гражулі, Гэйбавічы, Ёцішкі, Жукішкі, Крукі II, Мантагалішкі, Мільконты, Мірклішкі, Муляры, Мунцавічы, Новагадуцішкі, Оцкавічы, Пустошка, Сакуны, Старчуны, Цалінова, Цябуты, Чарняты, Чычэлі, Юзафінова, Янкішкі, Янковічы і чыгуначны раз’езд Камайка). 8 красавіка 2004 года са складу сельсавета былі выключаны 19 сельскіх населеных пунктаў (Баяры, Данеўцы, Дуброўшчына, Жыгуны, Лапуны, Лаўцы, Лопуці, Марачы, Міцкяны, Навасёлкі 2, Падвішняк, Папоўцы, Рамейкі, Роскаш, Русакі, Саранчаны, Свіркі, Скарпаўцы, Чырвоны Ручай) у межах сельскагаспадарчага вытворчага кааператыва «Блакітныя азёры» (далучаныя да Лынтупскага сельсавета) і ўключаныя ўсе сельскія населеныя пункты скасаванага Мягунскага сельсавета (20 населеных пунктаў: Андрушышкі, Віршалы, Гродзі, Дзяўгуны, Жардэлі, Жарскія, Каралеўцы, Кукляны, Лодасі, Мацковічы, Мягуны, Пуцяцішкі, Пятровічы, Рамашкавічы, Сурвілішкі, Свербляўшчына, Трапшавічы, Фаворкі, Цялятнікі, Шыльва). 20 чэрвеня 2008 года скасаваны вёскі Бядункі, Ёцішкі, Юзафінопаль і хутары Падаляхнішкі, Пнёва, Свербляўшчына, Шыльва, 16 сакавіка 2010 года — вёска Лаўцы , 30 ліпеня 2010 года — вёска Цялятнікі , 27 сакавіка 2013 года — вёска Ейны. 10 кастрычніка 2013 года да сельсавета далучана частка скасаванага Шыркаўскага сельсавета (16 вёсак: Бацвінавічы, Вярэнькі, Ідаліна, Койры, Падаляны, Параскі, Пятроўшчына, Скураты, Труханкі, Фалевічы, Шабаны, Шусціцкія, Юшкаўшчына, Якавічы, Ясева і Яськавічы). 2 мая 2018 года скасаваны вёскі Васточная і Віршалы, 25 сакавіка 2022 года — вёска Дашкі Малыя.
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2570 чалавек, з іх 74,6 % — беларусы, 15,4 % — рускія, 7,6 % — палякі.
Архіў
Архіўныя дакументы Камайскага сельсавета захоўваюцца ў Занальным дзяржаўным архіве горада Глыбокае. Архіў, які ахоплівае 1945—2011 гг., складаецца з пратаколаў сельвыканкамаў, статыстычных справаздач, пратаколаў агульных сходаў грамадзян, бюджэтаў, гаспадарчых кніг, спісаў па розным катэгорыям насельніцтва і інш.
Памер архіва — 1311 старонка.
Шыфр архіва — BY ЗГАГлб ф. 1156.
Трактарны завод (станцыя метро, Харкаў)
Трактарны завод (Тракторний завод, ) — станцыя Халаднагірска-Заводскай лініі Харкаўскага метрапалітэна.
Кун Вервей
Кун Вервей (Koen Verweij,, Нідэрланды) — нідэрландскі канькабежац, віцэ-чэмпіён Алімпійскіх гульняў 2014 у Сочы на дыстанцыі 1500 м, чэмпіён свету ў каманднай гонцы (2012), чэмпіён свету сярод юніёраў у 2009 і 2010 гадах, удзельнік каманды Ёнг Аранье. З пачатку сезона 2009—2010 выступае за каманду TVM.
Спартыўная кар'ера
Дэбют Куна Вервея на вялікай спартовай арэне адбыўся ў Гронінгене падчас Кубка Нідэрландаў 2008 у класічным мнагабор'і. Тады малады канькабежац упершыню заявіў пра сябе на дыстанцыі 10.000 метраў (30 снежня 2007 г.). Пятае месца на нацыянальным чэмпіянаце дазволіла Куну адправіцца ў складзе рэзервовай каманды на чэмпіянат Еўропы, які праходзіў у Каломне.
У канцы лютага 2008 года Вервей заняў ганаровае другое месца на чэмпіянаце свету сярод юніёраў у Кітаі. А падчас сусветнага Кубка сярод юніёраў у Аскер узначаліў подыум на дыстанцыі 5.000 метраў.
Фінал нацыянальнага чэмпіянату ў класічным мнагабор'і 2009 у Хеерэнвеeне быў адзначаны для канькабежца чацвёртым месцам у агульным заліку і паляпшэннем асабістага рэкорды на 10 кіламетрах. Пасля ўдалага выступлення Вервей забяспечыў сабе ўдзел на чэмпіянаце Еўропы 2009. У першы ж дзень спаборніцтваў яго напаткала няўдача: у выніку падзення на дыстанцыі 500 метраў Кун страціў магчымасць змагацца за прызавыя месцы. Па выніках спаборніцтваў ён стаў дванаццатым. Рэванш неадкладна з'явіўся. Ужо на чэмпіянаце свету сярод юніёраў Вервей з'явіўся адным з рэальных прэтэндэнтаў на першае месца. З поспехам правёўшы дыстанцыі 3.000 і 5.000 метраў, камандны заезд канькабежац заваяваў тытул чэмпіёна. У 2010 годзе зноў стаў чэмпіёнам свету сярод юніёраў у мнагабор'і.
У 2011 годзе стаў трэцім на чэмпіянаце Еўропы і ў каманднай гонцы на чэмпіянаце свету. У 2012 годзе стаў трэцім на чэмпіянаце свету ў класічным мнагабор'і і чэмпіёнам свету ў каманднай гонцы, разам са Свенам Крамерам і Янам Блокхёйсенам.
У 2013 годзе зноў стаў чэмпіёнам свету ў каманднай гонцы.
У кастрычніку 2013 года ўпершыню стаў чэмпіёнам Нідэрландаў, узяўшы золата на дыстанцыі 1500 м. У сезоне 2013/2014 на другім этапе Кубка свету ў Солт-Лэйк-Сіці ўстанавіў нацыянальны рэкорд на 1500 метраў і сусветны рэкорд у каманднай гонцы.
Яфім Аронавіч Давідовіч
Яфім (Файвэ) Аронавіч Давідовіч (, Мінск — ) — савецкі дысідэнт, удзельнік руху за правы яўрэяў у СССР, палкоўнік, удзельнік Другой сусветнай вайны.
Біяграфія
Нарадзіўся 2 траўня 1924 года ў Мінску. Дзяцячыя гады прайшлі ў раёне Камароўка, у завулку Казакова, дзе жылі яўрэі-рамеснікі; пазней сям’я пераехала на вуліцу Шырокую. Бацька Арон быў фурманам, удзельнічаў у Першай сусветнай і грамадзянскай войнах; маці Соф’я (Шэйна) — хатняя гаспадыня. Роднай мовай дома быў ідыш, але дзеці хадзілі ў школы з беларускай і рускай мовамі навучання. У 1939 годзе Яфім Давідовіч скончыў сямігодку з беларускай мовай навучання і паступіў у Мінскі палітэхнікум.
У чэрвені 1941 года быў накіраваны на практыку ў вёску пад Брэстам. Бацькі і браты, як і большасць іншых сваякоў, загінулі ў мінскім гета. Яфім здолеў дайсці пешшу да Луцка, які яшчэ ўтрымлівала Чырвоная армія, і адтуль эвакуявацца праз Курск і Оршу ў Сызрань. У 1942 годзе быў прызваны ў войска. Пасля праходжання ў Куйбышаве пяхотнага вучылішча прыбыў на фронт у траўні 1943 года ў званні малодшага лейтэнанта. Быў пяць разоў паранены, у жніўні 1943 года — цяжка, пасля чаго амаль 10 месяцаў правёў у шпіталі. Удзельнічаў у баях на Курскай дузе, на Украіне, у Польшчы, у Германіі, удзельнічаў у штурме Прагі. Скончыў вайну у званні капітана. Быў узнагароджаны ордэнам Айчыннай вайны першай і другой ступеняў, ордэнам Аляксандра Неўскага, медалямі.
Пасля вайны ўзяў шлюб. Жонка, Марыя Карпаўна Давідовіч, раней працавала старшай медсястрой у шпіталі ў Мічурынску, дзе лячыўся Яфім Аронавіч пасля ранення. У шлюбе ў іх нарадзілася дачка Соня.
Застаўся на кадравай службе ў арміі. Скончыў Ваенную акадэмію імя Фрунзэ (1952), пасля чаго чатыры гады працаваў выкладчыкам на курсах удасканалення афіцэраў Беларускай ваеннай акругі. Камандаваў механізаваным батальёнам, затым служыў намеснікам начальніка штаба танкавай дывізіі, з 1961 года — у штабе Беларускай ваеннай акругі, камандаваў узорным палком. Выйшаў у адстаўку ў званні палкоўніка па стане здароўя (пасля двух інфарктаў) у 1969 годзе.
Пасля забойства ў 1971 годзе ў Мінску сусветна знакамітага прафесара-уролага Абрама Міхельсона Яфім Давідовіч заняўся адкрытай і сістэматычнай барацьбой з антысемітызмам у СССР. Пачаў пісаць лісты-пратэсты супраць дзяржаўнага антысемітызма ў партыйныя і савецкія органы, у газеты і часопісы. У кастрычніку 1972 года быў выключаны з КПСС (куды ўступіў на фронце) рашэннем бюро Цэнтральнага камітэта КПБ (персанальная справа разбіралася ў партыйных інстанцыях паўтара гады).
У гэты перыяд склалася яго сяброўства з Навумам Альшанскім, Львом Аўсішчарам ды іншымі яўрэямі, якія выступалі супраць антысемітызма і за права выезду ў Ізраіль.
1 снежня 1972 года Яфім Давідовіч быў затрыманы па крымінальнай справе № 97, дома ў яго прайшоў ператрус. Раней, 29 лістапада, па гэтай справе арыштавалі мастака і былога франтавіка Цфанію Кіпніса, калі той праходзіў мытны кантроль у Брэсце пры выездзе ў Ізраіль на сталае месца жыхарства. У Давідовіча пры вобшуку знайшлі франтавы пісталет ТТ і восем патронаў, якія перадаў яму на захаванне Кіпніс пры выездзе за мяжу. Таксама ў Давідовіча былі знойдзеныя і забраныя яго нататкі пра антысемітызм у СССР, копіі яго лістоў з пратэстам супраць антысемітызма ў прэсу і дзяржаўна-партыйныя інстанцыі, выразкі антысеміцкіх артыкулаў з прэсы СССР ды іншыя матэрыялы. Давідовіча пратрымалі ў следчай турме КДБ суткі, потым па стане здароўя (перанёс тры інфаркты, інвалід 2 групы) выпусцілі пад падпіску аб нявыездзе; Кіпніс заставаўся пад арыштам у турме КДБ яшчэ шэсць месяцаў. Таксама 1 снежня ператрус прайшоў у актывіста яўрэйскага руху Навума Альшанскага. Многія іншыя выклікаліся на допыты. У Альшанскага і Льва Аўсішчара ўзялі падпіскі аб нявыездзе.
Давідовічу было прад’яўленае абвінавачанне ў «дзейнасці, накіраванай на падрыў савецкай улады шляхам распаўсюджвання сярод свайго асяроддзя на працягу многіх гадоў паклёпніцкіх выдумак, якія ганьбяць савецкі грамадскі і дзяржаўны лад, вырабу і распаўсюджвання літаратуры падобнага роду, а таксама незаконнага захоўвання зброі».
Пад ціскам пратэстаў міжнароднай грамадскасці Прэзідыум Вярхоўнага Савета БССР Указам ад 22 траўня 1973 года вызваліў Кіпніса і Давідовіча ад крымінальнай адказнасці, улічваючы ўдзел у вайне, заслугі ў працоўнай дзейнасці, узнагароджанне баявымі ордэнамі і медалямі СССР, прымаючы да ўвагі стары ўзрост і слабы стан здароўя, «кіруючыся прынцыпамі сацыялістычнага гуманізма».
У канцы жніўня 1974 года ў яго здарыўся чацверты інфаркт міякарда.
Ён таксама падаў заяву на выезд у Ізраіль, за што 26 сакавіка 1975 года рашэннем Савета Міністраў СССР быў пазбаўлены воінскага звання палкоўніка. З 1 чэрвеня 1975 года яму была спынена выплата пенсіі.
25 красавіка 1975 года Давідовіч даслаў чарговы вялікі ліст супраць антысемітызма на імя Брэжнева, а 9 траўня выступіў з прамовай на яўрэйскім антыфашысцкім мітынгу ў мемарыяле «Яма» (мітынг не быў санкцыянаваны ўладамі).
Яфіма Давідовіча падтрымліваў Андрэй Сахараў, у пачатку 1976 года яны пазнаёміліся ў Маскве.
1 сакавіка 1976 года ў Яфіма Давідовіча здарыўся пяты інфаркт міякарда. Нават калі ён быў у перадсмяротным стане, яму не выдалі выязную візу. Яўрэйскія актывісты спрабавалі дамагчыся для яго і яго сям’і дазволу на выезд у Ізраіль. 17 сакавіка Л. Аўсішчар, І. Нудэль і А. Лернер былі ў сувязі з гэтым на прыёме ў начальніка ўсесаюзнага АВІРа В. Абідзіна, які паабяцаў даць адказ у бліжэйшы час. 25 сакавіка 1976 г. АВІР адмовіўся разглядаць просьбу аб выездзе Давідовіча, бо «по сведениям ОВИРа Давидович чувствует себя прекрасно». Памёр Яфім Давідовіч 24 красавіка 1976. На пахаванне ў Мінску 26 красавіка прыйшло больш за 300 чалавек, на яго прыехалі яўрэі з іншых гарадоў. Пазней парэшткі Давідовіча былі перапахаваныя ў Ізраілі.
Група «отказников» (людзей, якім адмовілі ў выязной візе з СССР) напісала і распаўсюдзіла заяву з нагоды смерці Давідовіча (пад заявай стаяла 57 подпісаў). У заяве сцвярджалася: «То, чего они так долго добивались, произошло. Полковник Ефим Давидович, герой войны против фашизма, кавалер восемнадцати орденов и медалей и несгибаемый борец за права советских евреев, мертв. Этот человек, обладавший редким мужеством и обаянием, был убит органами КГБ. Его убили, потому что он самоотверженно боролся за право советских евреев эмигрировать в Израиль и потому, что не щадя себя он защищал каждую жертву преследований».
Нягледзячы на шматлікія звароты яўрэйскіх арганізацый у 1990-х і 2000-х гадах у розныя інстанцыі Беларусі і Расіі, у тым ліку да Лукашэнкі і Пуціна, Давідовічу так і не было вернутае афіцэрскае званне.
Стрататып
Стрататы́п — пэўным разрэз (адзіны або складовы) адкладаў стратыграфічнага падраздзялення (стратона), указаны і апісаны ў якасці эталоннага. Дазваляе вызначыць аб’ём, межы, літалагічныя і палеанталагічныя характарыстыкі падраздзялення.
Адрозніваюць наступныя стрататыпы:
Складовым стрататыпам называецца сукупнасць разрэзаў, размешчаных у рамках стрататыповай мясцовасці, якія складаюць разам поўны тыповы разрэз пэўнага стратона. Яго варыянтам з’яўляецца арэальны стрататып — сукупнасць разрэзаў, якія размешчаны ў рамках стрататыповай мясцовасці і забяспечваюць вызначэнне ўзроставай паслядоўнасці слаёў і межаў дадзенага падраздзялення як стратыграфічнымі, так і геамарфалагічнымі метадамі. Гіпастрататып (другасны, дадатковы стрататып) — дадаткова абраны разрэз, які валодае больш выразнымі, у параўнанні з галастрататыпам, асаблівасцямі (больш даступны і лепш ахарактарызаваны). Парастрататып — разрэз, які быў выкарыстаны аўтарам пры першапачатковым вызначэнні галастрататыпа з мэтай дапаўнення яго характарыстыкі. Стрататып стратыграфічнай мяжы (лімітатып) — абраны ў якасці эталоннага разрэз, у якім фіксуецца становішча ніжняй мяжы стратона.
Кожнае стратыграфічнае падраздзяленне можа мець толькі адзін стрататып. У Міжнароднай стратыграфічнай шкале ўсе падраздзяленні павінны мець стрататып мяжы ў форме «глабальнага стратратапічнага разрэзу і кропкі» (GSSP), калі ў разрэзе паказана канкрэтнае месца ніжняй мяжы падраздзялення (так званы «залаты цвік»). Апублікаванне апісання стрататыпа — абавязковая ўмова валіднасці большасці катэгорый стратыграфічных падраздзяленняў.
Вялікае Сарокіна
Вялікае Сарокіна (Большо́е Соро́кино) — сяло ў Цюменскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Сарокінскага раёна і Сарокінскага сельскага паселішча. Размешчана на беразе ракі Ік за 59 км ад чыгуначнай станцыі Ішым (на лініі Цюмень — Омск). Насельніцтва — 5490 чалавек (2021).
Імрэ Кальман
Імрэ (Эмерых) Кальман (Kálmán Imre, Emmerich Kalman;  — ) — венгерскі кампазітар, аўтар папулярных аперэт. Адзін з заснавальнікаў і найбольш відных прадстаўнікоў т. зв. новай венскай аперэты.
Біяграфія
Вучыўся ў Акадэміі музыкі, адначасова вывучаў права ва ўніверсітэце ў Будапешце. 3 1911 жыў у Вене, з 1938 у Швейцарыі, з 1940 у ЗША, з 1948 у Францыі.
Лепшыя яго аперэты пастаўлены ў Вене: «Цыган прэм’ер» (1912), «Каралева чардаша» («Сільва», 1915) — адна з вяршьшь творчасці Кальмана, «Баядэра» (1921), «Графіня Марыца» (1924), «Прынцэса цырка» і «Фіялка Манмартра» (1930), «Д’ябальскі наезнік» (1932). Ім уласцівы разгорнутая драматургія, вастрыня сюжэтных сітуацый, яркая запамінальная меладыйнасць, эфектная аркестроўка; у многіх з іх прыкметны ўплыў вербункаша. Сярод іншых твораў: аперэты «Асеннія манеўры» (1908), «Салдат у адпачынку» (1910), «Маленькі кароль» (1912), «Залаты світанак» (1927), «Імператрыца Жазефіна» (1936), «Марынка» (1945); сімфанічная паэма «Сатурналіі» (1904); інструментальныя п’есы; рамансы; музыка для тэатра і кіно.
Аўтар мемуараў.
Спіс аб’ектаў PGC (838001—839000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (838001—839000)
Хімічная палярнасць
У хіміі палярнасць — гэта падзел электрычнага зарада, які прыводзіць да таго, што малекула або яе хімічныя групы маюць электрычны дыпольны момант з адмоўна зараджаным і станоўча зараджаным канцамі.
Палярныя малекулы павінны ўтрымліваць адну або некалькі палярных сувязей з-за розніцы ў электраадмоўнасці паміж звязанымі атамамі. Малекулы, якія змяшчаюць палярныя сувязі, не маюць малекулярнай палярнасці, калі дыполі сувязяў кампенсуюць адна адну дзякуючы сіметрыі.