cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сент-Кітс
Гісторыя
Брытанская калонія на Сент-Кітсе доўгі час заставалася адной з найбольш развітых у Вест-Індыі. У XVIII ст. асноўнай галінай эканомікі стала вырошчванне цукровага трыснёга і тытуню. На створаных англічанамі плантацыях працавалі афрыканскія чарнаскурыя рабы. У канцы XVIII ст. на Сент-Кітсе таксама мелася прамысловасць — вытворчасць цукру і рому, рамонт суднаў і драўляных бочак для транспартыроўкі грузаў. У 1783 г. было адкрыта першае месца для адпачынку турыстаў на геатэрмальных крыніцах.
Аднаколерная залатая зубатая моль
Арэал
Еўропа, Сібір.
Сент-Кітс
Гісторыя
Адмена рабства ў 1834 г. прывяло да крызісу вытворчасці цукру ў брытанскіх калоніях. Аднак насельнікі Сент-Кітса здолелі захаваць адносна добры ўзровень жыцця дзякуючы шырокаму гандлю. У 1882 г. улады метраполіі аб’ядналі Сент-Кітс, суседнія Невіс і Ангілью ў адзіную калонію, якая атрымала ў 1968 г. самакіраванне. У 1971 г. Ангілья аддзялілася і была пераўтворана ў самастойную заморскую тэрыторыю. 19 верасня 1983 г. Сент-Кітс і Невіс атрымалі незалежнасць.
Культура
Асноўнае насельніцтва Сент-Кітс складаюць кітсіанцы (Kittitians) — прамыя нашчадкі чарнаскурых рабоў і крэолаў, якія размаўляюць на мясцовым дыялекце англійскай мовы. Большасць вернікаў — пратэстанты, каля 10 % — каталікі.
Народная культура вострава Сент-Кітс мае крэольскі характар. Яна ўвабрала і перапрацавала еўрапейскую, афрыканскую і вест-індскую традыцыі. Асабліва яркім прыкладам гэтага з’яўляецца маляўнічы навагодні карнавал, які налічвае больш за 300 гадоў. Ён арганізуецца ў выглядзе шэсця, якое суправаджаецца танцамі еўрапейскага, афрыканскага і асабіста карыбскага паходжання. Карнавал звычайна пачынаецца з павольнай кадрылі, якая трапіла на востраў у XVIII ст. з Францыі і скончваецца рытмічнымі танцамі тамагаўкаў і ўраджаю, запазычанымі з Афрыкі. Штогод у чэрвені арганізуецца музычны фестываль. Сярод кітсіанцаў шмат прыхільнікаў цыркавога мастацтва, акрабатаў і блазнаў. Папулярныя віды спорту — футбол і крыкет.
У 2002 г. на Сент-Кітсе быў адкрыт Нацыянальны музей. Найбольш вядомым помнікам ваеннай архітэктуры з’яўляецца крэпасць Брымстоўн-Хіл, унесеная ЮНЕСКА ў спіс сусветнай спадчыны.
Каранеўшчына (Смаленскі раён)
Каранеўшчына (Кореневщина) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі.
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 6 км на паўднёвы захад ад Смаленска, за 2 км на поўнач ад аўтадарогі Арол — Віцебск, на беразе ракі Баравая. За 4 км на поўнач ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Дачная-1 на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Таншаева
Таншаева (Тонша́ево, Пижимбал, Туньшо) — рабочы пасёлак, адміністрацыйны цэнтр Таншаеўскага раёна Ніжагародскай вобласці Расіі. Размешчаны на паўночным усходзе Ніжагародскай вобласці на рацэ Піжме (прыток Вяткі), за 10 км ад чыгуначнай станцыі Таншаева на лініі Ніжні Ноўгарад — Кіраў новага напрамку Транссіба, за 293 км ад абласнога цэнтра.
У 1778 годзе была ўтворана Таншаеўская воласць. Вёска ператворана ў сяло ў 1811 годзе ў сувязі з будаўніцтвам царквы. Статус пасёлка гарадскога тыпу з 1973 года.
Акцябрскае (Бранскі раён)
Акцябрскае (Октябрьское) — сяло ў Бранскім раёне Бранскай вобласці Расіі.
Гісторыя
Упершыню згадваецца ў 1595 годзе як вотчына Свянскага манастыра, у падпарадкаванні якога заставалася да 1764 года.
У 1891 годзе была адкрыта школа граматы, а ў 1899 - земская школа.
У 1932-1965 гг. - Цэнтральная сядзіба калгасу «Зара камунізму».
Паўднёвыя славяне
Паўднё́выя славя́не — група славянскіх народаў і плямёнаў, якая вызначаецца агульнымі геаграфічнымі і моўнымі прыкметамі.
Да паўднёвых славян адносяцца сучасныя народы:
паўднёва-ўсходняя група
паўднёва-заходняя група
Новае Жыццё (Крупскі раён)
Но́вае Жыццё (, Новое Житьё) — былы пасёлак у Крупскім раёне Мінскай вобласці. Знаходзіўся ў адміністрацыйным падпарадкаванні Крупскага райвыканкама.
Скасаваны ў 2020 годзе.
Ранча-Міраж
Ранча-Міраж (Rancho Mirage) — курортны горад у акрузе Рыверсайд, Каліфорнія, ЗША. Насельніцтва — 17218 чалавек (перапіс 2010 года). Размешчаны ў даліне Каачэла за 15 км на паўднёвы ўсход ад Палм-Спрынгс. Горад вядомы сваімі пляцоўкамі для гольфа, а таксама як месца жыхарства шматлікіх знакамітасцей.
Натан Барысавіч Грубін
Натан Барысавіч Грубін (, Крамянчуг — ) — дырыжор і педагог. Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі (1940).
Ранча-Кукамонга (Каліфорнія)
Ранча-Кукамонга (Rancho Cucamonga) — горад у акрузе Сан-Бернардына ў паўднёвай Каліфорніі, ЗША. Насельніцтва - 165 269 чалавек (2010). Горад знаходзіцца на поўдні акругі і з'яўляецца трэцім па колькасці насельніцтва ў межах акругі. Ранча-Кукамонга знаходзіцца за 63 км на ўсход ад Лос-Анджэлеса. Паблізу межаў горада злучаюцца старая іспанская шаша, шаша Мохава і шаша Санта-Фэ, утворачы знакаміты Route 66.
Abrostola asclepiadis
Abrostola asclepiadis — матылёк з сямейства совак (Noctuidae).
Біялагічнае апісанне
Размах крылаў ад 30 да 40 мм. Вусені  сілкуюцца лісцем Vincetoxicum hirundinaria.
Арэал
Распаўсюджаны ў Паўднёвай і Цэнтральнай Еўропе, у Фінляндыі, Швецыі, Малой Азіі і на Каўказе.
Каробіна (Смаленскі раён)
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 27 км на захад ад Смаленска, за 9 км на поўдзень ад месца скрыжавання аўтадарогі Арол — Віцебск з, на левым беразе Дняпра. За 5 км на поўнач ад вёскі станцыя Вароніна на лініі Масква — Мінск. Уваходзіць у склад Катынскага сельскага паселішча.
Хорст-Дзітэр Хётгес
Хорст-Дзітэр Хётгес (Horst-Dieter Höttges; нар. ) — нямецкі футбаліст, абаронца. Чэмпіён свету 1974 у складзе нацыянальнай зборнай ФРГ.
Ёзеф Габчык
Ё́зеф Га́бчык (Jozef Gabčík,, Полуўссе, Славакія — , , Чэхія) — ротмістр чэхаславацкай арміі, удзельнік аперацыі «Антрапоід», накіраванай на ліквідацыю пратэктара Багеміі і Маравіі Райнгарда Гайдрыха, нацыянальны герой Чэхаславацкай Сацыялістычнай Рэспублікі.
Біяграфія
Нарадзіўся ў славацкай частцы Аўстра-Венгерскай імперыі, якая ўвайшла ва ўтвораную ў 1918 годзе Чэхаславакію. У 1920-х гадах спачатку ў Косцельцах-над-Влтавай навучаўся на каваля, потым вучыўся на гадзіншчыка. У 1927 наведваў гандлёвае вучылішча ў найбліжэйшым горадзе Ковараў.
Да 1939 года працаваў рабочым на хімічным заводзе ў Жыліне. 4 чэрвеня 1939 нелегальна перайшоў мяжу з Польшчай, а затым пераехаў у Францыю, дзе ўступіў у Замежны легіён. У ліпені быў пасланы ваяваць у Францыю, пасля паражэння эвакуіраваўся ў Вялікабрытанію, дзе ўступіў у Чэхаславацкія ваенныя сілы за мяжой, арганізаваныя прэзідэнтам у выгнанні Эдвардам Бенешам. У замку Колмандэлей у графстве Чэшыр прайшоў дэсантную падрыхтоўку.
Разам з Янам Кубішам, з якім ён пазнаёміўся яшчэ ў Польшчы, падаў заяўку ў брытанскае Упраўленне спецыяльных аперацый. Абодвух адабралі для правядзення аперацыі «Антрапоід», падрыхтаванай 2-м аддзелам чэхаславацкай разведкі пад агульным кіраваннем Францішка Моравіца. Тым самым яны павінны былі заклікаць чэхаў да непадпарадкавання нацыстам. У ноч з 28 на 29 снежня 1941 абодва яны былі дэсантаваны над Чэхіяй. Спачатку яны правялі акцыю сабатажу ў Пльзені, а затым у 27 мая 1942 здзейснілі замах на Райнгарда Гайдрыха, які памёр ад ран 4 чэрвеня.
Пасля замаху разам з іншымі ўдзельнікамі Супраціўлення Габчык схаваўся ў крыпце праваслаўнай царквы Св. Кірыла і Мяфодзія ў Празе, пакуль яны не былі выдадзены здраднікам Каралам Чурдам. 18 чэрвеня немцы акружылі царкву і пачалі штурм, абаронцы мужна і адчайна абараняліся на працягу некалькіх гадзін. 7 патрыётаў-чэхаславакаў — Ёзеф Габчык, Яраслаў Шварц, Ян Грубы, Ёзеф Валчык, Адальф Опалка, Ёзеф Бублік, Ян Кубіш — трымаліся супраць некалькіх сотняў эсэсаўцаў, гестапа і паліцыі. Калі становішча стала безнадзейным (немцы сталі затапляць склеп царквы, а боепрыпасы сканчаліся), усе абаронцы царквы, акрамя цяжкапараненага Кубіша, скончылі жыццё самагубствам. Кубіш памёр пазней ад ран.
Памяць
Пасля вайны яны сталі нацыянальнымі героямі Чэхаславакіі. Імем Габчыка названы адзін з раёнаў у паўднёвай Славакіі, яго імя носіць вуліца ў Браціславе і вуліца недалёка ад месца замаху.
Кіслыя (Смаленскі раён)
Кіслыя (Кислые) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Смаленскім раёне. Насельніцтва — 1 жыхар (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 25 км на паўночны захад ад г. Смаленска, на левым беразе ракі Жараспея, за 11 км на ўсход ад аўтадарогі Смаленск — Невель. Уваходзіць у склад Навасельскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Калжыр
Калжыр — аул у Куршымскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Калжырскай сельскай акругі. Код КАТА — 635263100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 2127 чалавек (1085 мужчын і 1042 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у ауле пражывалі 1576 чалавек (779 мужчын і 797 жанчын).
Портэрвіл (Каліфорнія)
Портэрвіл (Porterville) — горад у цэнтральнай частцы штата Каліфорнія, акруга Туларэ. Насельніцтва — 54165 чалавек (2010). Портэрвіл размешчаны на рацэ Туле ля падножжа заходніх перадгор’яў Сьера-Невады і ў самай усходняй частцы Цэнтральнай даліны Каліфорніі. У перадгор’ях над Портэрвілем знаходзіцца штучнае возера Саксес.
Пясочны чалавек (навела)
«Пясочны чалавек» (Der Sandmann) — казачная навела нямецкага рамантыка Э. Т. А. Гофмана, заснаваная на народных павер’ях пра пясочнага чалавека. Адкрывае зборнік апавяданняў «Начныя эцюды» (1817).
Змест
Аповяд падаецца чытачу як перапіска некалькіх асоб. Твор пачынаецца з трох лістоў: Натаніэль — Лотару (Натаніэль распавядае пра выпадак, калі да яго прыйшоў прадавец барометраў, і пра выпадак, які адбыўся ў дзяцінстве, з Капеліусам), Клара — Натаніэлю (Клара выпадкова прачытала першы ліст, выказвае сваё меркаванне) і Натаніэль — Лотару (Натаніэль распавядае пра Спаланцані і Алімпію).
Далей Натаніэль прыязджае дадому, да Клары і Лотара, потым адпраўляецца ў Г., дзе выяўляе, што яго кватэра і ўвесь дом згарэлі. Натаніэль перасяляецца ў іншую хату, прама насупраць прафесара Спаланцані. Аднойчы да яго ў пакой прыходзіць Копала і прадае Натаніэлю кішэнную падзорную трубку. Натаніэля запрашаюць на свята ў Спаланцані, дзе той збіраецца ўпершыню паказаць усім сваю дачку. Натаніэль улюбляецца ў Алімпію і хоча заручыцца з ёй, аднак, калі ён адпраўляецца ў кватэру Спаланцаниі, каб зрабіць прапанову Алімпіі, Натаніэль пазнае, што Алімпія — лялька. Натаніэль вар’яцее, яго перавозяць у вар’ятню.
Пасля яго вяртаюць у бацькоўскі дом. Усе сляды вар’яцтва зніклі. Клара і Натаніэль падымаюцца на вежу ратушы. Клара заўважае дзіўны куст, Натаніэль машынальна апускае руку ў кішэню, дастае падзорную трубку Копалы і, паглядзеўшы ў яе, зноў губляе розум. Ён хоча скінуць Клару ўніз, але Лотар яе ратуе. На вар’яцкія крыкі Натаніэля зьбягаюцца людзі, у натоўпе маячыць постаць Капеліуса. Убачыўшы яго, Натаніэль з пранізлівым крыкам скача праз парэнчы і разбіваецца да смерці.
Уплыў
«Пясочны чалавек» — адзін з найпапулярнейшых твораў Гофмана. Яго матывы былі пакладзены ў аснову класічнага балета «Капелія» і першай часткі оперы «Казкі Гофмана». Вядомыя таксама дзве камічныя оперы на сюжэт пра дзяўчыну-ляльку — «Нюрнбергская лялька» Адольфа Адана (1852) і «Лялька» Эдмона Адрана (1896). У гонар аднаго з персанажаў навелы ўзяў назву рок-гурт Coppelius.
Падобны сюжэт мае апавяданне пра дзяўчыну-ляльку «Шэры аўтамабіль», які напісаў Аляксандр Грын і які быў экранізаваны ў 1988 годзе пад назвай «Спадар афарміцель».
У 2001 годзе на «Саюзмультфільме» пачалася праца над мультфільмам «Гафманіада» па матывах гэтай і іншых казак Гофмана. Мультфільм быў выпушчаны 9 кастрычніка 2018 года.
Бобр (пасёлак)
Бобр (, Бобр) — пасёлак у Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Бобрскага сельсавета.
Кансерваванне
Кансерваванне — апрацоўка прадуктаў жывёльнага і расліннага паходжання з мэтай прадухілення іх ад псавання (гніення, браджэння) пры працяглым захоўванні.
Спосабы кансервавання заснаваны на розных прыёмах знішчэння мікробаў і разбурэння ферментаў або стварэння неспрыяльных умоў для іх актыўнасці.
Спосабы кансервавання:
Распрацаваны таксама метады кансервавання іанізавальным выпраменьваннем, токамі высокай частаты, апрацоўкай ультрафіялетавым і інфрачырвоным выпраменьваннем.
Кансервавая прамысловасць
Узнікла ў пачатку XIX стагоддзя. Развіта ў многіх краінах свету, найбольш у ЗША, Германіі, Францыі, Украіне, Вялікабрытаніі. У свеце пераважае вытворчасць агароднінных і пладова-агароднінных кансерваў.
Кансервавая прамысловасць Беларусі
На Беларусі выраб кансерваў пачаты ў 1915 годзе ў Віцебску. На 1997 год было больш 60 прадпрыемстваў, спецыялізаваных на вырабе розных відаў кансерваў. Пераважалі пладова-агародніна-кансервавыя прадпрыемствы (51). Найбольшыя: Глыбоцкі і Рагачоўскі малочнакансервавыя камбінаты, Аршанскі, Баранавіцкі і Бярозаўскі мясакансервавыя заводы, Быхаўскі кансервава-агароднінасушыльны завод, Ганцавіцкі эксперыментальны кансервава-агароднінасушыльны завод.
Перапрацоўку рыбы ўласных вадаёмаў і марской ажыццяўляюць Мінскае доследнае рыбапераапрацоўчае комплекснае прадпрыемства, «Санта-Брэмар», рыбазаводы ў Полацку, Нарачы, Браславе.
Хімічная фізіка
Хімічная фізіка — навука, сумежная з хіміяй і фізікай мікраскапічных з'яў, якая вывучае будову і ператварэнне рэчываў на аснове выкарыстання тэарэтычных і эксперыментальных метадаў квантавай фізікі. Тэарэтычная аснова дысцыпліны — квантавая механіка. Эксперыментальныя метады — спектраскапічныя, рэнтгенаграфічныя, электронаграфічныя, нейтронаграфічныя, мас-спектраскапічныя і інш.
Раздзелы хімічнай фізікі:
Гісторыя
Хімічная фізіка ўзнікла ў 1920 — 1930-я гг. у выніку развіцця квантавых уяўленняў пра будову рэчыва.
Юрка Геніюш
Юрка Геніюш ( — ) — беларускі паэт і пісьменнік. Сын Ларысы Геніюш і Янкі Геніюша.
Біяграфія
Нарадзіўся 21 кастрычніка 1935 г. у Зэльве ў Ваўкавыскім павеце Беластоцкага ваяводства ў Польскай Рэспубліцы (цяпер — Гродзенская вобласць) у сям’і паэткі Ларысы Геніюш і лекара Янкі Геніюша. Бацькі эмігравалі ў Чэхаславакію, у Прагу. Менавіта там прайшло дзяцінства Юркі Геніюша ў атмасферы беларушчыны, якой быў напоўнены эмігранцкі дом бацькоў. Вучыўся ў пачатковай школе пры рускай гімназіі, пасля ў чэшскай гімназіі.
У 1948 г. Ларысу Геніюш з мужам Янкам арыштавалі ў Чэхаславаччыне, каб выдаць саветам, але дванаццацігадовага Юрку ўдалося пераправіць да сваякоў у Польшчу. Бацькі былі рэпрэсаваныя, высланыя ў канцлагер. Нярэдка прыязджаў у Зэльву, дзе з 1956 году жылі бацькі Вучыўся ў вячэрняй школе і працаваў у Вроцлаве, Глівіцах. У 1957 г. на стала пераехаў на Беласточчыну. Вывучыўся на дзіцячага лекара ў Медычнай акадэміі ў Беластоку. Здабыў вядомасць як літаратар. Працаваў лекарам у Гарадку, з 1981-га — у Беластоку. Сябраваў з пісьменнікам Сакратам Яновічам.
Як беларускі паэт Геніюш перажываў за будучыню роднага слова. Як і бацькі, ён увесь час адчуваў пільную ўвагу спецслужбаў, сведкамі чаго былі Уладзімір Арлоў і Міхась Скобла на пахаванні Ларысы Геніюш. На другі дзень пасля пахавання маці ў хаце Геніюшаў адбыўся ператрус з удзелам старшыні пасялковага савету і яго памагатых, якіх прыслалі даследаваць архіў паэткі, каб знойдзеныя доказы «антысавеччыны» даставіць спецслужбам. Юрка Геніюш у роспачы тэлефанаваў у Мінск Адаму Мальдзісу, а той — Алесю Адамовічу, які меў сувязі ў ЦК КПБ. У выніку архіў Ларысы Геніюш удалося захаваць. Поўны архіў Ларысы Геніюш захоўваецца ў аддзеле рэдкіх кніг і рукапісаў Цэнтральнай навуковай бібліятэкі імя Якуба Коласа Акадэміі навук Беларусі, куды яго перадаў Юрка Геніюш у 1983 годзе. Паводле Таццяны Жук, загадчыцы гэтага аддзелу, Юрка Геніюш напісаў своеасаблівы тэстамэнт, згодна з якім творчая частка дакументаў 20 гадоў нікому не выдавалася, толькі з дазволу членаў камісіі па літаратурнай спадчыне, а перапіска наогул — 25 гадоў.
Памёр 21 лістапада 1985 г. у Беластоку пры нявысветленых абставінах. Пахаваны на праваслаўных могілках парафіі Усіх Святых у Беластоку.
Творчасць
20 кастрычніка 1963 г. дэбютаваў на старонках «Нівы» (Беласток) апавяданнем «Прыкметы». У 1965 г. у альманаху «Белавежа» змясціў кароткую падборку сваёй прозы: «Як знайсці хулігана?», «Ой ты, доля мая», «З апавяданняў старога сабакі Тарзана» і «Як мы арганізаваліся». У 1976 г. Беларускім грамадска-культурным таварыствам быў выдадзены «Зборнік сцэнічных твораў», які стаў першай значнай на творчым шляху кніжкай. У альманаху літаратурнага аб’яднання «Белавежа» Юрка Геніюш выявіў зусім новыя якасці свайго таленту, менавіта ў паэтычнай прозе, у прысвечаным выпускнікам Бельскага беларускага ліцэя «Смыком па сэрцы», у «Запавеце», «Чорным па белым», «Сейбіце». Апублікаваў у перакладзе на польскую мову зборнік паэтычнай прозы «Спачатку было толькі Слова…» (Беласток 1981). Ужо пасля ягонай смерці выйшлі кнігі «Да свету» — у зборніку «Маці і сын» (Беласток 1992) і «З маёй званіцы» (Беласток 1993).
Гарэт Хедлунд
Гарэт Джон Хедлунд (Garrett John Hedlund; нар. 3 верасня 1984, Роза, Мінесота) — амерыканскі акцёр, найбольш вядомы ролямі Патрокла ў эпічнай карціне Вольфганга Петэрсена «Троя» і Сэма Флін ў фільме «Трон: Спадчына».
Біяграфія
Гарэт Хедлунд першыя гады свайго жыцця правёў на ферме невялікага гарадка Роза штата Мінесота на поўначы ЗША. Яго сям’я складалася з яго бацькі Роберта, маці Крысці і старэйшых брата і сястры Натаніэля і Аманды. Калі Гарэту было 14 гадоў, ён з маці пераехаў у горад Скотсдэйл (штат Арызона, акруга Марыкопа). Там Гарэт пачаў браць прыватныя ўрокі акцёрскага майстэрства. Пасля заканчэння вышэйшай школы Хедлунд адразу ж з’ехаў у Лос-Анджэлес, для развіцця акцёрскай кар’еры. Ужо праз месяц пасля прыезду ён атрымаў ролю Патрокла ў гістарычнай драме рэжысёра Вольфганга Петерсена «Троя». Далей рушылі ўслед паспяховыя працы ў спартыўнай драме «У прамянях славы» 2004 года і «Кроў за кроў» 2005 года, а таксама ў экранізацыі рамана Крыстафера Пааліні «Эрагон» 2006 года. У 2010 годзе выйшаў фільм з яго удзелам: «Трон: Спадчына» — працяг фільма «Трон» (1982).
Асабістае жыццё
З 2012 года сустракаецца з Кірстэн Данст.
Джэйхан (значэнні)
Джэйхан — тапонім:
Ладыжыцы
Ладыжыцы (Ладыжицы) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Смаленскім раёне. Насельніцтва — 11 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй вобласці за 15 км на захад ад Смаленска, за 2,5 км на поўнач ад аўтадарогі Арол — Віцебск, на паўночным беразе возера Купрынскае. За 2 на паўночны захад ад вёскі чыгуначная станцыя Купрына на лініі Смаленск — Віцебск. Уваходзіць у склад Гнёздаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Правы Усць-Кальжыр
Правы Усць-Кальжыр — сяло ў Куршымскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Калжырскай сельскай акругі. Код КАТА — 635263200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 660 чалавек (324 мужчыны і 336 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 407 чалавек (203 мужчыны і 204 жанчыны).
Уладзімір Іванавіч Жаліба
Уладзімір Іванавіч Жаліба (Желіба Володимир Іванович; нар. 24 лютага 1934, сяло Жураўкоў Варвінскага раёна Чарнігаўскай вобласці) — савецкі і ўкраінскі палітычны дзеяч, дыпламат.
Алабамскі дзяржаўны ўніверсітэт
Алабамскі дзяржаўны ўніверсітэт (Alabama State University) — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Мантгомеры ў штаце Алабама.
Агульная характарыстыка
Гэта гістарычна "чорны" ўніверсітэт, дзе традыцыйна большасць студэнтаў складаюць афраамерыканцы.
Вучэльня была заснавана ў 1867 годзе як нармальная школа. У снежні 1873 года дзяржаўны савет зацвердзіў перадачу права ўласнасці на школу пасля таго, як быў прыняты заканадаўчы акт, які ўпаўнаважваў штат фінансаваць школу. Такім чынам, у 1874 годзе гэты папярэднік універсітэта стаў першай у ЗША навучальнай установай для афраамерыканцаў, якая фінансуецца дзяржавай. З гэтага пачалася гісторыя вучэльні як педагагічнага каледжа.
Туларэ (акруга)
Туларэ (Tulare County) — акруга на поўдні цэнтральнай часткі штата Каліфорнія, ЗША. Насельніцтва акругі — 442 179 чалавек (перапіс 2010 года). Адміністрацыйны цэнтр — горад Вісейлія.
Геаграфія
Агульная плошча — 12 530 км², з якіх 12 490 км² — суша і 40 км² (0,3 %) — водныя паверхні. Мяжуе з акругай Фрэсна (на поўначы), акругай Іньё (на ўсходзе), акругай Керн (на поўдні) і акругай Кінгс (на захадзе).
На тэрыторыі акругі цалкам размешчаны нацыянальны парк Секвоя і часткова размешчаны нацыянальны парк Кінгс-Каньён. На мяжы з акругай Іньё знаходзіцца гара Уітні — самы высокі пункт хрыбта Сьера-Невада.
Курачка
Курачка — шматзначны тэрмін
Такыр (Куршымскі раён)
Такыр — сяло ў Куршымскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Калжырскай сельскай акругі. Код КАТА — 635263300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 386 чалавек (188 мужчын і 198 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 287 чалавек (144 мужчыны і 143 жанчыны).
Панчошка
Панчошка — шматзначны тэрмін
Археологическая карта Белоруссии
Выпуск 1
У 1-м выпуску «Памятники каменного века» (1968 г., складальнік У. Ф. Ісаенка), пералічаны 601 помнік палеаліту, мезаліту і неаліту, якія выяўлены на тэрыторыі Беларусі і суседніх раёнаў Расіі і Украіны.
Выпуск 2
У 2-м «Памятники железного века и эпохи феодализма» (1971 г., складальнік Г. В. Штыхаў) названы гарадзішчы, селішчы, курганы, камяні з надпісамі, манетныя і манетна-рэчавыя скарбы. Пералік помнікаў даецца ў алфавітным парадку па абласцях, а ўнутры абласцей - па раёнах. У канцы кнігі прыводзяцца «Алфавитный указатель к карте археологических памятников», у якім па кожнай вобласці асобна пералічваюцца помнікі, якія згадваюцца ў тэксце, а таксама бібліяграфія, пабудаваная па такім жа прынцыпе. Да кнігі прыкладзены карты кожнай вобласці, на якіх помнікі маюць тую ж нумарацыю, што і ў тэксце. У даведачным апараце кнігі змешчаны таксама алфавітны спіс раёнаў з указаннем старонак, на якіх дадзены звесткі пра помнікі.
Усяго ўлічана каля 2 тыс. курганных груп, у якіх па прыблізных падліках звыш 46 тыс. курганоў, 1 тыс. гарадзішчаў, каля 500 паселішчаў.
Выпуск 3
У 3-і выпуск "Памятники бронзового века" (1976 г., складальнік У. Ф. Ісаенка) уключана 2400 помнікаў гэтага перыяду. Дадзена апісанне асобных археалагічных культур, сацыяльна-эканамічнага развіцця плямён.
Купнікі (Смаленскі раён)
Купнікі (Купники) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Дзівасаўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 75 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 3 км на паўночны захад ад Смаленска, за 2,5 км на поўдзень ад аўтадарогі, на беразе ракі Брагінская. За 6 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Смаленск на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Вісейлія
Вісейлія (Visalia) — горад у цэнтральнай частцы штата Каліфорнія, акруга Туларэ, адміністрацыйны цэнтр акругі.
Ад горада Вісейлія пачынаецца ландшафтная шаша ў размешчаны паблізу Нацыянальны парк «Секвоя». Насельніцтва — 124 442 жыхароў (2010). Заснаваны ў 1852 годзе. Традыцыйна быў цэнтрам квітнеючага сельскагаспадарчага раёна. Сярод славутасцяў: багатыя асабнякі XIX стагоддзя ў цэнтры горада, парк Муні-Гроў, гісторыка-краязнаўчы музей.
Махавік (значэнні)
Махавік
Джэйхан (рака)
Джэйха́н  (Ceyhan) — рака на поўдні Турцыі, у паўднёва-ўсходняй частцы паўвострава Малая Азія.
Даўжыня ракі 474 км. Плошча вадазбору 21 200 км². Сярэдні расход вады каля 230 м³/с (найбольшы — у пачатку лета ). Выток ракі знаходзіцца ў гарах Армянскага Таўра на вышыні каля 3000 м. Ніжняе цячэнне па нізіне Чукурава. Упадае ў заліў Іскендэрун Міжземнага мора. Жыўленне ракі снегавое і дажджавое. Паводкі адбываюцца ў зімовы перыяд. Вада з ракі выкарыстоўваецца на арашэнне, у выніку чаго ўлетку і ўвосень рака часам перасыхае.
Піскы (Іванкіўскі раён)
Пяскі ці Піскы (Піски́) — вёска ў Іванкіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Піскыўскага сельсавета.
Шэнгельды (Куршымскі раён)
Шэнгельды — сяло ў Куршымскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Калжырскай сельскай акругі. Код КАТА — 635263400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 298 чалавек (159 мужчын і 139 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 273 чалавекі (146 мужчын і 127 жанчын).
Лагуна Мельгір
Дыяметр лагуны складае 23,6 км. Знаходзіцца на паўночным полюсе побач з яго морамі (Кракена, Лігеі і Пунгі). Лагуна складаецца з вадкіх вуглевадародаў (у асноўным з метану, этану і прапану). Лагуна Мельгір з'яўляецца адной з многіх лагун, якія раскіданыя ўздоўж паўночнага полюса Тытана. Пры дапамозе радара Касіні яна была знойдзена ў 2007 годзе.
Названа ў гонар зямнога возера Шот-Мельгір, размешчанага на тэрыторыі Алжыру.
Прамсувязь
«Прамсувязь» — дзяржаўнае прамысловае прадпрыемства Беларусі, заснаванае ў верасні 1931 года ў якасці электрамеханічнай майстэрні.
Гісторыя
13 верасня 1931 годзе Беларускае ўпраўленне сувязі адчыніла электрамеханічную майстэрню тэлеграфнай апаратуры і тэлефонных камутатараў. На чале слесараў стаяў брыгадзір, якім у лютым 1932 года стаў Анатоль Александровіч. 19 мая 1939 года Загадам Народнага камісарыята сувязі СССР № 296 майстэрню пераўтварылі ў рамонтны завод тэхнікі сувязі № 22.
1 студзеня 1992 года вытворчае аб’яднанне «Прамсувязь» стала прадпрыемствам Міністэрства сувязі і інфарматызацыі Рэспублікі Беларусь. 28 чэрвеня 2001 года «Прамсувязь» стала ўнітарным прадпрыемствам. «Прамсувязь» стала 1-м у Беларусі прадпрыемствам, што пачало выпускаць бесправадныя тэлефоны з гучнай сувяззю. Пазней наладзілі вытворчасць пластыкавых картак для гарадскіх тэлефонаў-аўтаматаў. 23 лютага 2009 года прадпрыемства пераўтварылі ў адкрытае акцыянернае таварыства. У 2012 годзе на прадпрыемстве стварылі канструктарскае падраздзяленне, службу галоўнага тэхнолага і аддзел тэхнічнага кантролю. Замянілі каля паловы металаапрацоўчых станкоў савецкага часу на 2 новыя. У выніку для вырабу металічных скрынак замест 4-х стала ставаць аднаго станка. Новыя машыны для ліцця, якія выпусціў завод «Атлант» у Баранавічах (Брэсцкая вобласць), задзейнічалі ў вырабе пластмасавых карпусоў для мадэмаў, радыёпрыёмнікаў і тэлепрыставак. На 2013 год прадпрыемства было найбольшым у Беларусі вытворцам прылад сувязі. Найбольшымі пакупнікамі былі УП «Белпошта» і УП «Белтэлекам». Для «Белпошты» выраблялі аплатна-даведкавыя тэрміналы для безнаяўнага разліку аплатнай карткай. Будаўнічым прадпрыемствам прадавалі оптавалаконнае абсталяванне для шматпавярховых дамоў. «Прамсувязь» налічвала каля 300 супрацоўнікаў і выпускала спадарожнікавыя антэны і хатнія тэлефоны, тэлевізійныя антэны і прыстаўкі (лічбавыя радыёперадатчыкі), а таксама кліматычныя шафы. Прылады сувязі экспартавалі ў Літву, Расію і Сінгапур.
Прадукцыя
На 2020 год ААТ «Прамсувязь» вырабляла:
Куўшынава (Смаленскі раён)
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 7 км на паўночны захад ад Смаленска, за 0,5 км на поўнач ад аўтадарогі. За 8 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Смаленск на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Abrostola tripartita
Abrostola tripartita — матылёк з сямейства совак (Noctuidae).
Апісанне
Жывуць у асноўным у лясах, на палянах і лугах. Гэты від матылькоў распаўсюджаны ў Еўропе (асабліва ў Вялікабрытаніі ), Сярэдняй Азіі, Расіі. У Расіі найбольш распаўсюджаныя ў Алтайскім краі, Рэспубліцы Алтай, Рэспубліцы Тыва, Краснадарскі край, Бураціі.
Прылятаюць на святло. За год звычайна нараджаецца не больш двух пакаленняў, актыўных з мая па верасень. Размах крылцаў 27-30 мм.
Соўка крапіўная бурая
Соўка крапіўная бурая (Abrostola triplasia) — матылёк з сямейства совак (Noctuidae).
На пярэднім крыле прыкаранёвае поле бялёса—шэрае, часта з зеленаватым адценнем; круглае, пупышкападобнае і дадатковыя плямы ўнутры шэрыя, унутраная медыяльная паласа без выгіну на левым крыле.
Бабарыка
Бабары́ка (, Бабарика) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Халопеніцкага сельсавета.
Хімічны элемент
Хімі́чны элеме́нт — від атамных часціц (атамаў або іонаў) з аднолькавым дадатным зарадам ядра; адно з найважнейшых паняццяў хіміі.
Аб'яднанне хімічных элементаў у адзіную сістэму, устанаўленне глыбокай унутранай сувязі паміж імі вызначаюцца перыядычным законам Мендзялеева. Уласцівасці атамаў хімічных элементаў, а таксама састаў і ўласцівасці рэчываў, якія яны ўтвараюць, знаходзяцца ў перыядычнай залежнасці ад зарадаў атамных ядзер.
Кожны хімічны элемент характарызуецца сваім атамным нумарам, роўным колькасці пратонаў у атамным ядры. Хімічныя элементы маюць назвы і скарочаныя абазначэнні (хімічныя знакі або сімвалы хімічных элементаў) з адной ці дзвюх літар лацінскага алфавіта, якія ўжываюцца ў хімічных формулах. Атамы аднаго хімічнага элемента з рознымі атамнымі масамі, называюцца ізатопамі гэтага хімічнага элемента. З тае прычыны, што суадносіны паміж ізатопамі у межах Зямлі блізкія да нязменных, для кожнага хімічнага элемента, які мае стабільныя прыродныя ізатопы, з улікам іх узаемных суадносін разлічваецца атамная маса, якая ўжываецца ў практычных разліках.
На сёння вядома 116 хімічных элементаў. З іх каля дзевяноста сустракаецца ў прыродзе, астатнія атрымліваюць штучна.
У межах гэтых дзвюх груп існуюць больш дробныя падзелы паводле:
У прыродзе хімічныя элементы ўтвараюць простыя рэчывы і ўваходзяць у склад складаных рэчываў. Некаторыя элементы ў свабодным стане ўтвараюць некалькі алатропных мадыфікацый. Пашыранасць хімічных элементаў на Зямлі акрэсліваецца кларкамі элементаў.
Ператварэнне атамаў аднаго элемента ў атамы іншага адбываецца ў ядзерных рэакцыях. Хімічныя элементы вывучаюцца неарганічнай хіміяй.
Гісторыя
Хімічныя элементы сістэматызаваны ў перыядычнай сістэме элементаў Мендзялеева (1869).
Улкен Нарын
Улкен Нарын — сяло ў Катон-Карагайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Улкен Нарынскай сельскай акругі. Код КАТА — 635430100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 7352 чалавекі (3577 мужчын і 3775 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 5095 чалавек (2440 мужчын і 2655 жанчын).
Баляславец (значэнні)
Баляславец:
Лакуна Нгамі
Нгамі (Ngami Lacuna) — лакуна, якая знаходзіцца ў паўночным паўшар'і найбольшага спадарожніка Сатурна — Тытана, на каардынатах 66.7°N, 146.1°W.
Лакуна (lacuna) — падобная да возера фармацыя, якая пры радарным зандаванні паказвае слабае паглынанне радыёхваль, што кажа аб яе малой глыбіні, альбо поўнай адсутнасці вадкасці.
Найбольшы папярочнік складае 37,2 км. Знаходзіцца побач з морамі (Кракена, Лігеі і Пунгі). Лакуна складаецца з вадкіх вуглевадародаў (у асноўным з метану, этану і прапану). Лакуна Нгамі з'яўляецца адной з многіх лакун, якія раскіданыя ў паўночным паўшар'і Тытана. Знойдзена радарным зандаваннем апарата Касіні ў 2007 годзе.
Лакісы
Лакісы (Лакисы) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Смаленскім раёне. Насельніцтва — 3 жыхары (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 31 км на паўночны захад ад Смаленска, на поўнач ад аўтадарогі Смаленск — Невель, на левым беразе ракі Каспля. Уваходзіць у склад Касплянскага сельскага паселішча.
Прыбірск
Прыборск ці Прыбі́рск (Прибі́рськ) — вёска ў Іванкіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Прыбірскага сельсавета.
Баляславец
Баляславец (Bolesławiec) — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Балеславецкага павета Ніжнесілезскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Баляславец.
Крэдытны кааператыў
Крэды́тны кааператы́ў (спажывецкі кааператыў фінансавай узаемадапамогі, СКФУ) — аб’яднанне прыватных асоб і дробных крэдытных устаноў, што прадае сваім членам акцыі, прымае ад іх уклады і дае ім крэдыты. Ствараецца згуртаваннем фізічных асоб паводле прафесійнай і тэрытарыяльнай прыкметы, таксама і пазыковымі таварыствамі (пазыкова-ашчаднае, узаемнай пазыкі). Устойлівасць дасягаецца стварэннем запасу грошай. Капітал утвараецца за кошт перыядычных унёскаў, паю і выпуску пазык. Займаецца таксама ўлікам векселяў, гандлёвым пасярэдніцтвам, камісійнымі аперацыямі, дарадніцтвам і аўдытам.
Крэдытныя кааператывы ўзніклі ў XIX стагоддзі ў Еўропе з прафесійных саюзаў. На 1999 год у развітых паводле ААН краінах у іх удзельнічала да 15% насельніцтва. На 2010 г. захоўвалі $1,1 трыльёна. Сусветны савет пазыковых саюзаў (СРПС; Мэдысан, штат Вісконсін, ЗША) налічвала амаль 50 тыс. саюзаў у 98 краінах, што слугавалі каля 186 мільёнам пайнікаў. На доля пазыковых саюзаў прыпадала каля 8% сусветнага грашовага абарачэння.
Беларусь
Першы пазыковы саюз у краіне ўтварылі ў 2002 годзе юрыдычныя асобы. У 2004 г. узнік першы крэдытны кааператыў грамадзян. На 2010 г. такія арганізацыі складалі большасць. Толькі тры працавалі з юрыдычнымі асобамі. У 2008 г. крэдытныя кааператывы Беларусі ўтварылі Рэспубліканскую асацыяцыю спажывецкіх кааператываў фінансавай узаемадапамогі (РАСКФУ), што на 2010 г. налічвала 19 крэдытных кааператываў і з пачатку года ўступіла ў СРПС.
Пыраговычы
Піраговічы ці Пыраговычы (Пирого́вичі) — вёска ў Іванкіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Прыбірскага сельсавета.
Круглікі (Смаленскі раён)
Круглікі (Круглики) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Дзівасаўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 1 жыхар (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 7 км на паўночны захад ад Смаленска, за 1,5 км на поўдзень ад аўтадарогі. За 5 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Красны Бор на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Acronicta alni
Acronicta alni — матылёк сямейства совак.
Апісанне
Размах крылаў дарослых матылькоў ад 35 да 40 мм. Пярэднія крылы шэра-белыя або карычняватыя. Заднія крылы бялёсыя, трохі цямней краю. У пачатку развіцця, вусені чорныя спераду і белыя ззаду. Дарослыя гусеніцы чорныя, з ярка-жоўтымі паяскамі на працягу ўсяго цела, з асобнымі валасінкамі, на канцах булавападобныя сплюснутыя. Вусені  сілкуюцца лісцем алешыны, часам дуба, асіны, ляшчыны, бярозы, ружавых кустоў.
Універсітэт ваенна-паветраных сіл ЗША
Універсітэт ваенна-паветраных сіл ЗША (Air University) — амерыканская дзяржаўная спецыялізаваная ваенная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца на авіябазе «Максвэл» каля горада Мантгомеры у штаце Алабама.
Агульная характарыстыка
Мантгомеры быў цэнтрам амерыканскай авіяцыйнай адукацыі з тых часоў, як браты Райт заснавалі першую цывільную лётную школу. У 1930-х гадах армейскі авіяцыйны корпус перавёў свой інстытут тактычнай падрыхтоўкі ў Мантгомеры, які ў 1946 годзе ператварыўся ва ўніверсітэт. З моманту свайго заснавання да 1978 і з 1983 па 1993 год універсітэт меў статус Галоўнага камандавання ВПС. Універсітэт прапануе навучанне для служачых ВПС ЗША. Таксама магчымы варыянт, пры якім універсітэт фінансуе вышэйшую адукацыю кандыдата, які потым абавязваецца служыць у ВПС. Універсітэт таксама адкрыты для грамадзянскага персаналу ВПС. У цэнтры ўвагі навучання — перадача ведаў аб распрацоўцы, разгортванні і выкарыстанні падраздзяленняў ВПС. Праграмы паслядыпломнай адукацыі і аспірантуры забяспечваюць навуковую, тэхналагічную і менеджэрскую адукацыю.
Кукішы
Назву Ку́кішы мелі:
Заячы баравік
Заячы баравік
Сыдаравычы
Сі́даравічы ці Сыдаравычы (Си́доровичі) — вёска ў Іванкіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Сыдаравыцкага сельсавета.
Лагуна Рэйстрэк
Рэйстрэк (Racetrack Lacuna) — лагуна, якая знаходзіцца на паўночным полюсе самага буйнога спадарожніка Сатурна — Тытана, па каардынатах 66.1°N, 135.1°W. Лагуна (lacuna) — падобная да возера фармацыя, якая пры радарным зандаванні мела слабае паглынанне радыёхваль, што кажа аб яе малой глыбіні, альбо поўнай адсутнасці вадкасці.
Дыяметр лагуны складае 9,9 км. Знаходзіцца на паўночным полюсе побач з яго морамі (Кракена, Лігеі і Пунгі). Лагуна складаецца з вадкіх вуглевадародаў (у асноўным з метану, этану і прапану). Лагуна Рэйстрэк з'яўляецца адной з многіх лагун, якія раскіданыя ўздоўж паўночнага полюса Тытана. Пры дапамозе радара Касіні яна была знойдзена ў 2007 годзе.
Названа ў гонар зямнога возера Рэйстрэк-Плая, размешчанага на тэрыторыі ЗША.
Баркі (Крупскі раён)
Баркі́ (, Борки) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Халопеніцкага сельсавета.
Буда-Палідарыўска
Буда-Палідараўская ці Буда-Палідарыўска (Буда-Полідарівська) — вёска ў Іванкіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Сыдаравыцкага сельсавета.
Радыёпрыёмнік
Радыёпрыёмнік (radio — выпрамяняю) — прылада для вылучэння, ператварэння і выкарыстання энергіі радыёхваляў. Асноўныя складнікі і вузлы: частотна-селектыўныя электраланцугі (вагальныя контуры і ) для вылучэння сігналаў пэўнай радыёстанцыі, узмацняльнікі электрамагнітных ваганняў,, сродкі ўзнаўлення звестак (гучнагаварыцель і кінескоп). Часта канструкцыйна злучаецца з электрафонам (радыёла) і магнітафонам (магнітола).
Аплатная картка
Аплатная картка — картка, якая можа выкарыстоўвацца для аплаты розных тавараў і/ці паслуг.
Гімн Чада
Гімн Чада (фр. La Tchadienne) — дзяржаўны гімн Чада з моманту атрымання незалежнасці ў 1960 годзе.
Аплатная картка
Віды
Звычайна аплатная картка звязаная з разліковым рахункам, які прыналежыць уладальніку карткі. Рахунак можа ўтрымліваць уласныя сродкі ўладальніка альбо сродкі банка, прадстаўленыя ўласніку рахунку (і карткі) ў крэдыт. У залежнасці ад гэтага адрозніваюць дэбетавыя альбо крэдытныя карткі аплаты.
Гімн Чада
Арабскі тэкст гімна - باللغة العربية
شعب تشاد قم إلي العمل إسترديت أرضاك وحقاك وحرياتك تولودك من شجاعتك إرفع عينيك فالمستقبل لك
Аплатная картка
Крэдытная
Крэдытная картка — частка аплатнай сістэмы, названая ад маленькай пластыкавай карткі, якая выдаецца карыстальнікам гэта сістэмы. Такая картка дае права яе ўладальніку набываць тавары і паслугі ўзамен на абавязанне ўласніка разлічыцца пазней. Выдавец карткі адчыняе спажыўцу паслугі (карыстальніку) крэдытную лінію, з якой спажывец пазычае грошы для разліку з прадаўцом альбо атрымлівае іх гатоўкай.
Гімн Чада
Арабскі тэкст гімна - باللغة العربية
يابلادي فليحفظك الله فليحفظ جيرانك وأبنائك أيه المحيط الساري تقدم وأنت تنشد وافيا لأسلافك الذين ينظرون إليك
Аплатная картка
Крэдытная
Большасць крэдытных картак выпускаюцца мясцовымі банкамі ці крэдытнымі кааператывамі, і іх памеры і форма рэгламентуюцца стандартам ISO/IEC 7810 як ID-1. Для іх вызначаны памер 85,60 × 53,98 мм.
Дэбетавая
Дэбетавая картка (таксама завецца банкаўская картка ці чэкавая картка) — пластыкавая картка, якая дае магчымасць альтэрнатыўнага метаду аплаты пры здзяйсненні купляў. У адрозненне ад аплаты гатоўкай пры аплаце дэбетавай карткай грошы здымаюцца непасрэдна з разліковага рахунку ў банку ці з астатку на самой картцы. У некаторых выпадках карткі распрацоўваюцца выключна для аплаты праз сэціва, і фізічна яны не выпускаюцца.
Дэбетавыя карткі распаўсюдзіліся ў шматлікіх краінах і пераўзышлі квіткі, а ў некаторых выпадках і гатоўку па аб’ёме транзакцый. Падобна да крэдытных картак, дэбетавыя карткі шырока выкарыстоўваюцца для набыванняў па тэлефоне ці праз інтэрнэт. Адрозненне ад крэдытавых картак заключаецца ў тым, што грошы пераводзяцца з банкаўскага рахунку ўладальніка, а не ва ўлік яго будучых пагашэнняў пазыкі.
Дэбетавыя карткі таксама могуць выкарыстоўвацца для зняцця гатоўкі ў банкаматах.
Выдаткавая
Выдаткавая картка — кароткатэрміновы (звычайна 1 месяц) сродак крэдыту на набыццё. Яна падобная да крэдытнай карткі, акрамя таго, што па кантракце з выдаўцом карткі яе ўладальнік мусіць штомесяц сплочваць пазыку цалкам. Спазненне з аплатай альбо няпоўная аплата караецца пеняй (напрыклад, 5% ад балансу) і можа выклікаць поўную забарону ўсіх будучых транзакцый.
Папярэдняй аплаты
Картка папярэдняй аплаты — пластыкавая картка, на якой захоўваецца пэўная сума грашовых сродкаў, а таксама неабходныя звесткі, у адрозненне ад дэбетавых картак, дзе грошы захоўваюцца на банкаўскім рахунку, а інфармацыя — аддалена на камп'ютарах, якія належаць арганізацыі-выдаўцу карткі. Акрамя таго, дэбетавыя карткі звычайна выдаюцца на імя канкрэтнай асобы, а карткі папярэднай аплаты звычайна няйменныя.
Сума аплаты з дапамогай адмысловай счытвальнай прылады здымаецца альбо з магнітнай паласы, альбо з дапамогай радыёчастотнай ідэнтыфікацыі (RFID), альбо шляхам набору надрукаванага на картцы коду на тэлефоне ці іншай лічбавай клавіятуры.
Часта ўжываецца сінонім тэрміну «электронны кашалёк».
Паліўная
Паліўная картка — аплатная картка, якая выкарыстоўваецца для аплаты за бензін, дызельнае і іншыя віды паліва на заправачных станцыях. Гэтыя карткі таксама могуць ужывацца для аплаты за абслугоўванне транспартнага сродку. Выкарыстанне такіх картак таксама змяншае неабходнасць выкарыстання гатоўкі, што павялічвае ўзровень бяспекі кіроўцаў транспартных сродкаў і памяншае разыку махлярства.
Іншыя
Іншыя віды аплатных картак:
Картка з магнітнай паласой
Картка з магнітнай паласой — від карткі, якая дазваляе захоўваць дадзеныя шляхам змянення намагнічання дробных намагнічаных часціц на аснове жалеза, змешчаных на паласе з магнітнага матэрыялу. Магнітная паласа счытваецца пры фізічным кантакце са счытвальнай галоўкай. Магнітныя палоскі выкарыстоўваюцца ў крэдытных, ідэнтыфікацыйных картках і на перавозачных квітках. Яны таксама могуць утрымліваць радыёметкі, транспондар і/ці мікрачып.
Фізічныя характарыстыкі картак з магнітнай паласой (памер, гнуткасць, размяшчэнне магнітнай паласы, магнітныя характарыстыкі, фарматы дадзеных) вызначаюцца некалькімі стандартамі Міжнароднай арганізацыі па стандартызацыі: ISO/IEC 7810, ISO/IEC 7811, ISO/IEC 7812, ISO/IEC 7813, ISO 8583 і ISO/IEC 4909. Яны таксама апісваюць стандарты для фінансавых картак.
Смарт-картка
Смарт-картка, чып-картка, ці мікрачыпавая картка — любая картка кішэннага фармату з інтэграванымі мікрачыпамі для апрацоўкі дадзеных. Гэта азначае, што яна можа атрымліваць уваходныя дадзеныя, апрацоўваць іх, і вяртаць вынік. Існуе дзве шырокія катэгорыі смарт-картак. Карткі памяці змяшчаюць толькі кампаненты энерганезалежнай памяці і, магчыма, спецыфічную логіку бяспекі. Мікрапрацэсарныя карткі змяшчаюць энергазалежную памяць і мікрапрацэсарныя складнікі. Карткі вырабляюцца з пластыку, звычайна ПВХ, хоць сустракаюцца і з ABS-пластыку.
Радыёкартка
Радыёкартка — агульная назва для бескантактавых прылад з інтэгральнымі схемамі, ужыванымі для абароны доступу ці ў аплатных сістэмах. Тэрмін можа адносіцца як да старых 125 kHz прылад, такі да сучасных 13.56 MHz бескантактавых RFID-картак, больш вядомых як бескантактавыя смарткарткі.
Сучасныя радыёкарткі рэгламентаваныя стандартам ISO/IEC 14443. Існуе таксама падобны стандарт ISO/IEC 15693. Радыёкарткі забяспечваюцца рэзанансавым пераносам энергіі і ў большасці выпадкаў маюць дыяпазон дзеяння 0—3 цаляў, што дае магчымасць уладальніку карыстацца імі, не дастаючы з кашальку ці паперніку.
Сапоцкінскі сельсавет
Сапо́цкінскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гродзенскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — гарадскі пасёлак Сапоцкін.
12 кастрычніка 1940 года ў складзе Сапоцкінскага раёна Беластоцкай вобласці БССР утвораны Сапоцкінскі пассавет. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. Пасля скасавання Сапоцкінскага раёна з 10 сакавіка 1959 года ў Гродзенскім раёне. 1 верасня 1959 года ў склад Сапоцкінскага пассавета перададзены: усе населеныя пункты скасаванага Новікаўскага сельсавета, вёскі Васілевічы і Навасады скасаванага Рачыцкага сельсавета, вёскі Каўняны, Кодзеўцы і Шынкаўцы скасаванага Сільванавецкага сельсавета, вёска Асочнікі Соніцкага сельсавета, вёскі Самбары і Шадзінцы Лойкаўскага сельсавета. 1 жніўня 1966 года ў склад пассавета перададзены населеныя пункты: Баяры, Галынка, Маркаўцы, Перстунь, Пралейкі Гінавіцкага сельсавета, а таксама Калеты, Пясчаны, Радзівілкі і Чарток Соніцкага сельсавета, у склад Соніцкага сельсавета перададзены населеныя пункты Васілевічы, Каўняны, Кодзеўцы, Навасады, Самборы, Шадзінцы і Шынкаўцы. 17 лістапада 1986 года ў склад Раціцкага сельсавета перададзены вёскі Баяры і Перстунь. 16 сакавіка 1987 года да пассавета далучана тэрыторыя скасаванага Васілевіцкага сельсавета (17 вёсак: Асташа, Васілевічы, Вусенікі, Галавенчыцы, Гарачкі, Дзмісевічы, Кадыш, Каўняны, Кодзеўцы, Навасады, Нямнова, Самборы, Сінявічы, Сонічы, Шадзінцы, Шынкаўцы і Ятвезь), 20 верасня 2002 года — тэрыторыя скасаванага Лойкаўскага сельсавета (15 вёсак: Белічаны, Белыя Балаты, Беражаны, Васарабы, Войтаўцы, Забрачаны, Зарачанка, Келбаскі, Лінкі, Лойкі, Монькаўцы, Плоскаўцы, Плябанскія, Селіванаўцы, Шэмбелеўцы).
23 студзеня 2014 года Сапоцкінскі пассавет рэарганізаваны ў Сапоцкінскі сельсавет.
Насельніцтва пассавета паводле перапісу 2009 года (без Сапоцкіна) — 2847 чалавек, з іх 83,9 % — палякі, 11,5 % — беларусы, 3,3 % — рускія.
Мінбар
Мінбар, або мумібір (منبر) — кафедра ці трыбуна ў саборнай мячэці, з якой імам чытае пятніцкую пропаведзь. Размешчана справа ад міхраба. Мае выгляд высокага трона, на які вядзе лесвіца з парэнчамі і дэкаратыўным аздабленнем. Звычайна вырабляецца з дрэва.
Балгын (Усходне-Казахстанская вобласць)
Балгын — сяло ў Катон-Карагайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Улкен Нарынскай сельскай акругі. Код КАТА — 635430200.