cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Шон Мёрфі
Стыль гульні
Шон Мёрфі з’яўляецца гульцом з бліскучай снукернай тэхнікай. Яго моцнымі бакамі з’яўляюцца далёкія ўдары і пабудова серый. Філ Йейтс з «The Times» ў 2008 годзе адзначыў, што пасля перамогі на чэмпіянаце свету Мёрфі ўдасканаліў тактычную гульню. За кар’еру Шон зрабіў больш за 250 соценных брэйкаў, з якіх адзін — максімальны. Акрамя таго, ён зарабіў больш за 2 мільёны фунтаў стэрлінгаў.
Асабістае жыццё
Мёрфі нарадзіўся ў Харлаў і вырас у Ірлінбургу. З 13 гадоў ён атрымліваў хатнюю адукацыю з-за здзекаў у школе. Калі Шону было 14, яго бацькі развяліся. Ён жыў з бацькам Тоні, былым прафесійным гульцом у гольф, і не бачыў сваю маці да 19-гадовага ўзросту. Падчас чэмпіянату свету 2007 паведамлялася, што Мёрфі знаходзіцца ў сварцы са сваім бацькам, які быў адным з членаў савета WPBSA. Ён казаў, што не размаўляе з бацькам на працягу года, аднак, ахвотна адновіць адносіны, калі бацька захоча.
З 17-гадовага ўзросту Мёрфі з’яўляецца збожным хрысціянінам, пасля сустрэчы з рэлігійнай сям’ёй на канікулах. Ён моліцца ў распранальні перад кожным матчам, а аднойчы сказаў у інтэрв’ю: «Я веру, што пасланы сюды, каб гуляць у снукер добра». Акрамя таго, Шон ахвяруе дзесятую частку сваіх даходаў царкве. Знаёмыя Мёрфі адзначаюць яго давер, адданасць і добрае выхаванне.
Падчас сезона 2003/2004 Мёрфі пераехаў у Ротэрдам, каб быць са сваёй нявестай Клэр, з якой ён ажаніўся ў ліпені 2005 года. Пара, якая пазнаёмілася ў хрысціянскім чаце анлайн, правяла частку лета ў 2005 годзе аказваючы дапамогу ў Зімбабвэ. Яны рассталіся ў кастрычніку 2008 года, і з тых часоў Шон жыве ў Сэйле. У цяперашні час дзяўчынай Мёрфі з’яўляецца Клэр Чорльтан, упершыню прадстаўленая публіцы падчас фіналу чэмпіянату Вялікабрытаніі 2012 года. Мёрфі — фанат футбольнага клуба Манчэстэр Юнайтэд. Перад чэмпіянатам свету 2012 года Мёрфі вырашыў ахвяраваць £100 на дабрачыннасць за кожны соценны брэйк, які ён зробіць.
Перамогі над гульцамі з топ-10
У афіцыйнай статыстыцы асабістых сустрэч не ўлічваюцца матчы турніраў з альтэрнатыўным фарматам (турніраў па снукеры з шасцю чырвонымі шарамі, Shoot-Out, Power Snooker і т.д.), а таксама нярэйтынгавых турніраў, дзе матчы гуляліся да трох ці менш перамог у фрэймах (Championship League і т.д.).
Вольны горад Данцыг
Вольны горад Данцыг (Wolne Miasto Gdańsk, Freie Stadt Danzig) — паў-аўтаномная горад-дзяржава, якая існавала з 1920 да 1939 года і складалася з балтыйскага порту Данцыг (сённяшні Гданьск, Польшча) і амаль 200 населеных пунктаў. Яна была створана 15 лістапада 1920 года ў адпаведнасці з палажэннямі артыкула 100 Версальскага дагавора 1919 года пасля заканчэння Першай сусветнай вайны.
Вейль
Вейль — прозвішча.
Канскі кінафестываль 1946
1-ы Канскі кінафестываль праходзіў з 20 верасня па 5 кастрычніка 1946 года ў горадзе Каны, Францыя.
Гупі
Гу́пі (Lebistes reticulatus) — рыба атраду карпазубых.
Арэал
Водзіцца ў вадаёмах Венесуэлы, Паўночнай Бразіліі, Гвіяны, астравоў Барбадос і Трынідад. Адна з пашыраных жывародных акварыумных рыб. Выведзена некалькі дзясяткаў парод.
Значэнне і выкарыстанне
Лёгка разводзіцца. Гадуюць у невялікіх акварыумах.
Гадар
Гадар (Godard, ) — французскае прозвішча.
Джорджа К’еліні
Джорджа К’еліні (Giorgio Chiellini; нар., Піза, Італія) — італьянскі футбаліст, абаронца амерыканскага клуба «Лос-Анджэлес» і былы ігрок нацыянальнай зборнай Італіі. Вядомы па шматгадовым выступам за «Ювентус». Джорджа пачаў сваю кар’еру ў якасці левага абаронцы, але зрабіў сабе імя жорсткага цэнтральнага абаронцы са схільнасцю да выканання стандартаў.
«Ліворна»
З’яўляецца выхаванцам клуба «Ліворна». У асноўнай камандзе клуба гуляў на працягу чатырох сезонаў — два сезоны ў Серыі C1 і два ў Серыі B.
«Ювентус»
12 кастрычніка 2006 года К’еліні падоўжыў кантракт з «Ювентусам» да 2011 года, а ў чэрвені 2008 года — да 2013 года. 23 лістапада 2010 года К’еліні падоўжыў кантракт з «Ювентусам» да 2015 года з заробнай платай у 3,5 млн еўра за сезон.
У 2018 годзе стаў капітанам турынскай каманды пасля сыходу Джанлуіджы Буфона. У жніўні 2021 года чарговы раз падоўжыў пагадненне з клубам да 2023 года, аднак у 2022 годзе, пасля паражэння ў фінале Кубка Італіі, заявіў аб тым, што пакідае «Ювентус».
У чэрвені 2022 года падпісаў кантракт на 1,5 гады з амерыканскім клубам «Лос-Анджэлес».
Міжнародная кар’ера
Джорджа дэбютаваў у італьянскай зборнай у лістападзе 2004 года ў матчы супраць зборнай Фінляндыі і з тых часоў рэгулярна выхадзіў на поле ў складзе нацыянальнай каманды.
У красавіку 2022 года заявіў аб сыходзе са зборнай пасля Фіналісімы супраць Аргенціны, якая адбылася 1 чэрвеня ў Лондане і скончылася паражэннем італьянцаў з лікам 0:3.
Клубныя
«Ювентус»:
Міжнародныя
Італія:
Аліўе Польж
Аліўе Польж (Olivier Polge,, ) — французскі парфумер, стваральнік водараў для Chanel (Misia, Boy, No. 5 L’eau і іншыя).
Біяграфія
Нарадзіўся ў Грасе ў 1974 годзе ў сям’і вядомага парфумера Жака Польжа, які працаваў у Chanel працягу 37 год.
Пасля заканчэння школы не стаў працягваць справу бацькі, а паступіў на факультэт гісторыі мастацтваў. Аднак, праходзячы пасля першага курса практыку ў International Flavors & Fragrances, зразумеў, што яго сапраўднае прызванне — стварэнне водараў. Прафесіі парфумера навучаўся ў ACM, пасля чаго прайшоў стажыроўку ў Charabot.
З 1998 года супрацоўнічаў з International Flavors & Fragrances. Праца ў IFF была вельмі плённай, Аліўе Польжам было створана шмат паспяховых водараў. У 2009 года ён быў удастоены Prix International du Parfum — значнай ўзнагароды ў свеце парфумерыі. У лютым 2015 года, пасля выхада бацькі на пенсію, змяніў яго на пасадзе парфумера дому Chanel.
Белянец (возера, Ушацкі раён)
Беляне́ц — возера ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці, за 9 км на поўнач ад гарадскога пасёлка Ушачы, за 0,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Мяніца (Полацкі раён), у басейне ракі Ушача.
Плошча паверхні 0,064 км². Даўжыня 0,47 км, найбольшая шырыня 0,2 км. Найбольшая глыбіня 1,6 м, сярэдняя — 0,91 м. Даўжыня берагавой лініі 1,24 км. Аб’ём вады ў возеры 0,06 млн м³.
Схілы катлавіны вышынёй 3—5 м. На поўначы па ручаі, які злучае возера з ракой Ушача, забалочаная пойма.
Прэзідэнт Бразіліі
Прэзідэнт Бразіліі (афіцыйна Прэзідэнт Федэратыўнай Рэспублікі Бразілія або проста Прэзідэнт Рэспублікі) — глава дзяржавы ў Бразіліі, глава выканаўчай улады і галоўнакамандуючы Узброенымі сіламі Бразіліі. Пасада ўведзена ў 1891 годзе пасля прыняцця першай рэспубліканскай канстытуцыі. Першым прэзідэнтам Бразіліі стаў Дэадору да Фансека.
Дзеючы прэзідэнт Бразіліі — Луіс Інасіу Лула да Сілва‎. Гэта 39-ы прэзідэнт Бразіліі.
Выбары і інаўгурацыя
Паводле дзеючай канстытуцыі прэзідэнт Бразіліі не павінен быць маладзейшым за 35 гадоў. Ён выбіраецца на прамых усеагульных выбарах з ліку кандыдатаў, высунутых афіцыйна зарэгістраванымі палітычнымі партыямі і кааліцыямі. Выбары прэзідэнта Бразіліі праводзяцца за дзевяноста дзён да заканчэння паўнамоцтваў дзеючага прэзідэнта. Калі ніводны кандыдат не атрымаў абсалютную большасць галасоў, праводзіцца другі тур галасавання.
Мікалай Уладзіміравіч Вінаградаў
Мікалай Уладзіміравіч Вінаградаў (, г. Луга — ) — беларускі псіхіятр. Доктар медыцынскіх навук, прафесар (1943). Заслужаны дзеяч навукі БССР (1966).
Прэзідэнт Бразіліі
Выбары і інаўгурацыя
Прэзідэнт Бразіліі ўступае на пасаду на пасяджэнні Нацыянальнага кангрэса, дзе прымае прысягу выконваць і абараняць канстытуцыю краіны, выконваць законы, спрыяць агульнаму дабрабыту бразільскага народа, падтрымліваць адзінства, цэласнасць і незалежнасць Бразіліі. Тэрмін паўнамоцтваў прэзідэнта пачынаецца з 1 студзеня года, наступнага за выбарамі.
Мікалай Уладзіміравіч Вінаградаў
Біяграфія
Скончыў Ленінградскі медыцынскі інстытут ў 1925 годзе. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. У 1948—1972 гг. загадчык кафедры псіхіятрыі Віцебскага медыцынскага інстытута.
Прэзідэнт Бразіліі
Выбары і інаўгурацыя
У 1997 годзе ў Канстытуцыю Бразіліі была ўнесена папраўка, якая дазваляе перавыбранне прэзідэнта на другі тэрмін.
Мікалай Уладзіміравіч Вінаградаў
Навуковая дзейнасць
Працы па фізіялогіі, укараненню ў псіхіятрыю фізіялагічнага напрамку і.
Прэзідэнт Бразіліі
Паўнамоцтвы
У кампетэнцыю прэзідэнта Бразіліі ўваходзіць падпісанне і публікацыя законаў і часовых актаў, усталяванне дыпламатычных адносін з дзяржавамі і падпісанне міжнародных дагавораў. Прэзідэнт накіроўвае на разгляд кангрэса планы развіцця і праекты бюджэту. Таксама прэзідэнт з'яўляецца вярхоўным галоўнакамандуючым Узброенымі сіламі і мае права ўводзіць надзвычайнае і аблогавае становішчы, аб'яўляць вайну, амніставаць, змякчаць прысуды.
Прэзідэнт не можа пакідаць краіну на тэрмін большы за 15 дзён без дазволу Нацыянальнага кангрэса, у адваротным выпадку ён можа быць зняты з пасады.
Парадак замяшчэння
У выпадку немагчымасці выканання прэзідэнтам сваіх абавязкаў іх выконвае віцэ-прэзідэнт. Калі маюцца перашкоды для выканання абавязкаў віцэ-прэзідэнтам, то далейшы парадак замяшчэння такі:
Гайдук
Гайдук — прыгонны сялянін у Рэчы Паспалітай у XVIII стагоддзі, які знаходзіўся на службе пры пане ў якасці ахоўніка.
Аўтаномная Рэспубліка Абхазія
Легітымны ўрад Аўтаномнай Рэспублікі Абхазія знаходзіцца ў выгнанні.
Адміністрацыйны падзел
Сталіцай Аўтаномнай Рэспублікі Абхазіі з’яўляецца Сухумі.
Адміністрацыйна Аўтаномная Рэспубліка Абхазія падзяляецца на 6 муніцыпалітэтаў з цэнтрамі у гарадах і пасёлках: Ачамчыра, Гагра, Гудаута, Галі, Гульрыпш, Сухумі.
Урад
З 1993 па 2006 гады і пачынаючы з 2008 года штаб-кватэра ўрада Аўтаномнай Рэспублікі Абхазія ў выгнанні размяшчаецца ў Тбілісі (з 2006 па 2008 гады размяшчалася на тэрыторыі Кадорскай цясніны ў Абхазіі, якая ў той час кантралявалася Грузіяй).
Пітэр Чарлз Догерці
Пітэр Чарлз До́герці або Дохерці, Доэрці (Peter Charles Doherty;, , Аўстралія) — аўстралійскі і амерыканскі вучоны ў галіне імуналогіі, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне ў 1996 годзе разам з Р. Цынкернагелем «за адкрыцці ў галіне імуннай сістэмы чалавека, у прыватнасці яе здольнасці выяўляць клеткі, заражаныя вірусам».
Біяграфія
Скончыў Квінслендскі ўніверсітэт у 1962 годзе. Працаваў з 1963 года ў Інстытуце даследаванняў жывёл (г. Брысбен), з 1967 года ў НДІ Эдынбурга. Атрымаўшы доктарскую ступень у 1970 годзе ва ўніверсітэце Эдынбурга, Шатландыя, ён вярнуўся ў Аўстралію. У 1972—1975 і 1982—1988 гадах працаваў у Аўстралійскім універсітэце (г. Канбера). З 1988 года ў дзіцячым шпіталі, адначасова з 1992 года прафесар універсітэта Тэнесі (г. Мемфіс, ЗША).
Аўтар навуковых прац па механізмах імуналагічнай талерантнасці, памяці.
Высветліў механізм распазнавання чужародных клетак імуннымі лімфацытамі.
Доктар філасофіі (1970).
Член Аўстралійскай АН (1983), Лонданскага каралеўскага таварыства (1987).
Калегія кардыналаў
Функцыя
Калегія выконвае трайную функцыю:
Дарадчую функцыю калегія выконвае, калі Папа збірае кардыналаў на кансісторыю. Нягледзячы на тое, што ў перыяд «sede vacante» да выбараў новага Папы калегія кіруе Царквой, яе ўлада істотна абмежавана; калегія не валодае ўсёй паўнатой улады Папы (паводле апостальскай канстытуцыі Universi Dominici Gregis).
Склад і структура
Апостальская канстытуцыя Папы Сікста V Postquam verus ад 1586 года ўсталявала падзел членаў калегіі кардыналаў на тры групы:
Нягледзячы на такі падзел, усе кардыналы на канклаве роўныя і кожны мае па адным голасе. У наш час усе кардыналы маюць біскупскую ступень святарства, хоць, фармальна, гэта не з'яўляецца абавязковым.
Старшынёй і намеснікам старшыні Калегіі з'яўляюцца Дэкан Калегіі кардыналаў і Намеснік дэкана (субдэкан ці віцэ-дэкан). Яны абавязкова павінны быць субурбікарнымі кардыналамі-біскупамі, але іх абранне патрабуе папскага пацверджання. Калі б не старшынства, дэкан не меў бы ніякай улады кіравання над кардыналамі, замест гэтага ён дзейнічае, як primus inter pares (першы сярод роўных).
Дзяржаўны сакратар Ватыкана, прэфекты Кангрэгацый Рымскай курыі, Камерленга Рымска-каталіцкай Царквы, Вялікі пенітэнцыярый, генеральны вікарый Рыма, і патрыярхі Венецыі і Лісабона — заўсёды кардыналы, з нешматлікімі, як правіла, часовымі, выключэннямі.
З XVI стагоддзя колькасць кардыналаў у калегіі не перавышала 70 чалавек, традыцыйна большасць з іх складалі італьянцы. Ян XXIII парушыў гэту традыцыю. У наш час у кардынальскай калегіі налічваецца каля 200 кардыналаў, прычым італьянцы знаходзяцца цяпер у абсалютнай меншасці.
Прадстаўніцтва асобных краін сярод калегіі кардыналаў у большай ступені звязана з іх значнасцю для Ватыкана, чым з рэальнай колькасцю паслядоўнікаў каталіцтва. Так, напрыклад, станам на 10 лістапада 2012 года палову ўсіх кардыналаў маладзейшых за 80 гадоў складаюць еўрапейцы (з іх чацвёра з пяці — прадстаўнікі Заходняй Еўропы), у той час, як сярод усіх каталікоў жыхары Заходняй і Усходняй Еўропы складаюць 16,6 і 6,6 % адпаведна. Бразілію і Польшчу, каталіцкае насельніцтва якіх адрозніваецца ў шэсць разоў, у калегіі прадстаўляюць па тры кардыналы-выбаршчыкі (хоць у рэальнасці па 8 кардыналаў). Кожны шосты член калегіі — італьянец, аднак доля Італіі ў каталіцкім насельніцтве складае трохі больш 3 %.
Гістарычна члены Калегіі былі таксама духавенствам горада Рыма, служачы Папу Рымскаму, як Біскупу Рыма і былі прызначаны выконваць абавязкі ў акругах горада.
Абранне Папы Рымскага
З 1 студзеня 1971 года, кардыналы, якія дасягнулі 80-гадовага ўзросту, не маюць правы голасу на папскіх выбарах, у адпаведнасці з motu proprio Папы Рымскага Паўла VI Ingravescentem Aetatem.
Сучасныя правілы абрання Папы Рымскага сфармуляваны ў апостальскай канстытуцыі Universi Dominici Gregis, выдадзенай Папам Рымскім Янам Паўлам II 22 лютага 1996. Канстытуцыя заяўляе, што кардыналы, якія дасягнулі 80-гадовага ўзросту ў дзень, калі Папскі Прастол стаў вакантным, не маюць голасу на папскіх выбарах.
Хоць правілы канклава прама кажуць, што Папа Рымскі не абавязкова павінен быць выбраны з ліку кардыналаў (у тэорыі, любы мужчына-каталік, які дасягнуў 18-гадовага ўзросту можа быць выбраны Папам Рымскім), але гэта стала нормай, пачынаючы з абрання Папы Рымскага Адрыяна VI у 1522 годзе, які быў апошнім некардыналам, выбраным Папам.
Галкін
Галкін — прозвішча.
Калегія кардыналаў
Гісторыя
Папа Сікст V у 1586 годзе ў Апостальскай канстытуцыі «Postquam» вызначыў, што можа быць 70 кардыналаў — 6 кардыналаў-біскупаў, 50 кардыналаў-прэзбітэраў і 14 кардыналаў-дыяканаў. Гэтая лічба была нязменнай да XX ст. і была зменена Папам Янам XXIII падчас кансісторыя 1960 года. Сёння Апостальская канстытуцыя «Universi Dominici gregis» акрэслівае толькі колькасць кардыналаў-выбаршчыкаў (гэта значыць тых, якія яшчэ не дасягнулі васьмідзесяцігадовага ўзросту) — іх павінна быць 120.
Перавалочна
Плошча паверхні возера 0,13 км². Даўжыня 0,52 км, найбольшая шырыня 0,3 км. Даўжыня берагавой лініі 1,42 км. Катлавіна выцягнутая ў напрамку з поўначы на поўдзень. Схілы катлавіны вышынёй 2—3 м, спадзістыя, параслі лесам. Берагі пераважна нізкія, пясчаныя. Возера слаба зарастае. Бяссцёкавае.
Авернь — Рона — Альпы
Авернь — Рона-Альпы (Auvergne-Rhône-Alpes) — рэгіён Францыі, утвораны ў адпаведнасці з тэрытарыяльнай рэформай французскіх рэгіёнаў 2014 года шляхам аб'яднання былых рэгіёнаў Рона-Альпы і Авернь. Датай утварэння новага рэгіёна лічыцца 1 студзеня 2016 г. . Адміністрацыйны цэнтр і найбуйнейшы горад — Ліён. Насельніцтва 7 757 595 чалавек (2013). Плошча 69 711 км². Рэгіён уключае 13 дэпартаментаў, 39 акруг, 242 кантоны і 4 189 камун.
Аўтагенацыд
Аўтагенацыд (ад αὐτός — сам, γένος — род, племя і caedo — забіваю), унутраны генацыд — дзеянні, скіраваныя на наўмыснае знішчэнне грамадзян якой-небудзь краіны, здзейсненыя іх уласным урадам або іншымі суайчыннікамі.
Дадзены тэрмін быў уведзены ва ўжытак у другой палове 1970-х гадоў для характарыстыкі генацыду ў Камбоджы, ажыццёўленага камуністычным рэжымам «чырвоных кхмераў» у 1975—1979 гадах. Менавіта скіраванасць на грамадзян уласнай краіны (або на свой народ) адрознівае аўтагенацыд (напрыклад, армян ці асірыйцаў) ад «вонкавага» генацыду, скіраванага на жыхароў акупаваных тэрыторый (напрыклад, яўрэяў і славян на захопленых Германіяй падчас Другой сусветнай вайны тэрыторыях).
Закон Магніцкага
Зако́н Магні́цкага (таксама Акт Магніцкага, Russia and Moldova Jackson-Vanik Repeal and Sergei Magnitsky Rule of Law Accountability Act of 2012) — прыняты ў снежні 2012 года ў ЗША закон, які адмяняе папраўку Джэксана-Вэніка і ўводзіць персанальныя санкцыі ў адносінах асоб, адказных за парушэнні правоў чалавека і прынцыпу верхавенства права ў Расіі. Названы ў гонар памерлага ў вязніцы Сяргея Магніцкага. Спачатку быў накіраваны ў першую чаргу супраць асоб, якія мелі дачыненне да смерці Магніцкага.
Пад санкцыямі маюцца на ўвазе візавыя абмежаванні на ўезд у ЗША і блакаванне фінансавых актываў у банках ЗША.
Таксама пад тэрмінам закон Магніцкага ці акт Магніцкага зрэдку называюць нарматыўныя акты іншых краін, якія накіраваныя супраць карупцыі ў Расіі.
Факультэт інфакамунікацый БДУІР
Факультэт інфакамунікацый БДУІР (ФІК БДУІР) — адзін з факультэтаў Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта інфарматыкі і радыёэлектронікі.
Гісторыя факультэта інфакамунікацый бярэ пачатак у 1980 годзе, калі ў ходзе рэарганізацыі структуры Мінскага радыётэхнічнага інстытута быў створаны факультэт электрасувязі. У 1995 годзе факультэт электрасувязі быў рэарганізаваны ў факультэт тэлекамунікацый. 1 верасня 2017 года факультэт тэлекамунікацый быў ператвораны ў факультэт інфакамунікацый.
Склад факультэта
Факультэт мае ў сваім складзе наступныя кафедры:
Мінейран
Мінейран (Estádio Mineirão, часам — Мінейрау; афіцыйная назва стадыёна — Губернатар Магальянс Пінту, Estádio Governador Magalhães Pinto) — футбольны стадыён у Бразіліі, размешчаны ў раёне Пампулья горада Белу-Арызонты. На стадыёне выступаюць два вялікіх бразільскіх клуба — «Крузейру» і «Атлетыку Мінейру». Часам тут свае матчы праводзіць трэцяя каманда штата Мінас-Жэрайс, «Амерыка Мінейру», а таксама зборная Бразіліі.
Рэспублікі ў складзе Расійскай Федэрацыі
Расійская Федэрацыя складаецца з 89 суб’ектаў, 24 з якіх з’яўляюцца рэспублікамі. Агулам рэспублікі займаюць 28,6 % тэрыторыі Расіі, у іх пражывае 16,9 % насельніцтва краіны.
Рэспублікі, у адрозненне ад краёў і абласцей, з’яўляюцца нацыянальна-дзяржаўнымі ўтварэннямі, гэта значыць формай дзяржаўнасці таго ці іншага народа (народаў) у складзе Расіі. У адрозненне ад іншых суб’ектаў федэрацыі, рэспублікі прымаюць уласныя канстытуцыі і маюць права ўстанаўліваць свае дзяржаўныя мовы.
Большасць сучасных рэспублік у савецкі перыяд валодала статусам аўтаномнай савецкай сацыялістычнай рэспублікі, некаторыя былі аўтаномнымі абласцямі. У рамках РСФСР яны лічыліся суб’ектамі федэрацыі, быўшы нацыянальна-дзяржаўнымі ўтварэннямі, у адрозненне ад краёў і абласцей — адміністрацыйна-тэрытарыяльных адзінак.
Гісторыя
Першыя нацыянальна-дзяржаўныя ўтварэнні — рэспублікі (АССР) — пачалі з’яўляцца ў РСФСР пасля рэвалюцыі 1917 года. У рамках РСФСР яны лічыліся суб’ектамі федэрацыі, у адрозненне ад краёў і абласцей — адміністрацыйна-тэрытарыяльных адзінак.
Першыя рэспублікі, створаныя ў 1918—1922 гадах, утвараліся непасрэдным вылучэннем іх з тэрыторый губерняў і абласцей РСФСР. У далейшым рэспублікі часцей за ўсё ствараліся пераўтварэннем адпаведных аўтаномных абласцей. Часцей за ўсё аўтаномныя рэспублікі з’яўляліся самастойнымі суб’ектамі РСФСР, аднак у 1926—1936 гадах некаторыя невялікія рэспублікі ўваходзілі ў склад краёў і абласцей. Працэс ўтварэння аўтаномных рэспублік галоўным чынам быў завершаны 5 снежня 1936 года з прыняццем новай Канстытуцыі СССР. Некаторыя аўтаномныя рэспублікі ў далейшым былі ператвораны ў самастойныя саюзныя рэспублікі ў складзе СССР.
На тэрыторыі РСФСР у храналагічным парадку былі ўтвораны наступныя рэспублікі (тлустым пазначаны тыя суб’екты, што цяпер знаходзяцца ў складзе РФ):
Некаторыя рэспублікі СССР таксама мелі ў сваім складзе аўтаномныя рэспублікі. Так, у Грузінскай ССР у 1921 годзе ўтворана Аджарская АССР (АССР Аджарыстан), а ў 1931 годзе — Абхазская АССР; у Азербайджанскай ССР у 1924 годзе ўтворана Нахічэванская АССР.
У складзе Узбекскай ССР з 1924 года па 1929 год знаходзілася Таджыкская АССР, ператвораная пазней у саюзную Таджыкскую ССР, а ў снежні 1936 года з РСФСР у склад Узбекскай ССР перададзена Каракалпакская АССР. У складзе Украінскай ССР з 1924 па 1940 год існавала Малдаўская АССР, ліквідаваная пры стварэнні саюзнай Малдаўскай ССР (частка перададзена Малдаўскай ССР, частка вернута ў склад абласцей Украінскай ССР).
У 1961 годзе ў складзе РСФСР утворана Тувінская АССР, з гэтага моманту і аж да 1990 года колькасць рэспублік як у РСФСР, так і ва ўсім СССР заставалася нязменным.
У далейшым пераўтварэнне з АССР у рэспублікі адбывалася адначасова з «парадам суверэнітэтаў» саюзных рэспублік. Са жніўня па кастрычнік 1990 года пра свой суверэнітэт абвясцілі ўсе аўтаномныя рэспублікі, частка аўтаномных і нават радавых абласцей. 24 мая 1991 года з назваў рэспублік РСФСР афіцыйна прыбрана слова «аўтаномная», а 3 ліпеня 1991 года выведзеныя са складу краёў Адыгейская, Горна-Алтайская, Карачаева-Чаркеская і Хакаская аўтаномныя вобласці таксама ператвораны ў адпаведныя рэспублікі. У кастрычніку 1992 года Чачэна-Інгушская ССР падзялілася на Чачэнскую і Інгушскую рэспублікі.
У дакументах, якія прымаліся падчас гэтага «параду суверэнітэтаў» дзяржаўнымі органамі ўлады рэспублік, рэспублікі абвяшчаліся носьбітамі суверэнітэту. Пры гэтым, аднак, пытанне аб поўнай дзяржаўнай незалежнасці і выхадзе са складу Расійскай Федэрацыі, як правіла, не ставілася.
У артыкуле 5 Канстытуцыі Расіі рэспублікі ахарактарызаваны як дзяржавы. Аднак гэта не азначае, што яны з’яўляюцца носьбітамі дзяржаўнага суверэнітэту. Тлумачэнне па гэтым пытанні даецца, у прыватнасці, у [http://constitution.garant.ru/DOC_12019810.htm#sub_para_N_1 Пастанове Канстытуцыйнага Суда Расіі ад 7 чэрвеня 2000 г. N 10-П «Па справе аб праверцы канстытуцыйнасці асобных становішчаў Канстытуцыі Рэспублікі Алтай і Федэральнага закона аб агульных прынцыпах арганізацыі заканадаўчых (прадстаўнічых) і выканаўчых органаў дзяржаўнай улады суб’ектаў Расійскай Федэрацыі»], у якім гаворыцца:
[…]
Прызнанне … за рэспублікамі суверэнітэту, пры тым што ўсе іншыя суб’екты Расійскай Федэрацыі ім не валодаюць, парушыла б канстытуцыйнае раўнапраўе суб’ектаў Расійскай Федэрацыі …
Такім чынам, выкарыстанне ў артыкуле 5 (частка 2) Канстытуцыі Расійскай Федэрацыі ў дачыненні да ўсталяванай ёю федэратыўнага ладу паняцця «рэспубліка (дзяржава)» не азначае — у адрозненне ад Федэратыўнага дагавора ад 31 сакавіка 1992 года — прызнанне дзяржаўнага суверэнітэту гэтых суб’ектаў Расійскай Федэрацыі, а толькі адлюстроўвае пэўныя асаблівасці іх канстытуцыйна-прававога статусу, звязаныя з фактарамі гістарычнага, нацыянальнага і іншага характару.
У былых саюзных рэспубліках адбываліся розныя працэсы па пераўтварэнні АССР. Аджарская АССР і Нахічэванская АССР, змяніўшы назвы на Рэспубліка Аджарыя і Нахічэванская аўтаномная рэспубліка добраахвотна ўвайшлі ў склад Рэспублікі Грузія і Азербайджанскай рэспублікі адпаведна.
Абхазская АССР была пераназвана ў ССР Абхазія і, у адрозненні ад Грузінскай ССР, выказала жаданне застацца ў ССД; такая ж сітуацыя ўзнікла на левабярэжжы Днястра, былой тэрыторыі Малдаўскай АССР. Гэтыя рознагалоссі выліліся ў выніку ва ўзброеныя канфлікты, якія прывялі фактычнай страты кантролю Рэспублікі Грузія і Рэспублікі Малдова над адпаведнымі тэрыторыямі і ўтварэння дэ-факта незалежных дзяржаў — Рэспублікі Абхазія і Прыднястроўскай Малдаўскай Рэспублікі.
Мовы рэспублік
Дзяржаўнымі мовамі рэспублік, паводле Канстытуцый рэспублік, з’яўляюцца:
Нацыянальны склад расійскіх рэспублік
Заўвага: У слупку «Іншыя» прыведзены народы, якія з’яўляюцца другімі па колькасці карэннымі народамі ў двухсастаўных рэспубліках.
Спробы стварэння рэспублік
У 1990-х гадах былі спробы стварыць новыя рэспублікі ці падняць статус суб’ектаў да ўзроўню рэспублікі, якія не дасягнулі мэты:
Ліёнская метраполія
Ліёнская метраполія (Métropole de Lyon) — асобая адміністрацыйная адзінка на паўднёвым усходзе Францыі (адначасова дэпартамент і метраполія), у складзе рэгіёна Авернь — Рона-Альпы (да 1 студзеня 2016 у складзе рэгіёна Рона-Альпы). Парадкавы нумар 69M. Адміністрацыйны цэнтр — Ліён. Насельніцтва 1 324 637 чалавек (2012).
Дэпартамент-метраполія ўключае 1 акругу і 59 камун, найбуйнейшыя з якіх Ліён і Віёрбан.
1 студзеня 2015 года 59 камун г.зв. Вялікага Ліёна былі вылучаны са складу дэпартамента Рона і ўтварылі новую асобую адміністрацыйную адзінку — Ліёнская метраполія.
Парк Дружбы народаў (Мінск)
Парк Дру́жбы наро́даў — ландшафтны парк у Савецкім раёне г. Мінска, створаны ў 1978 г. на месцы Мінскай балотнай доследнай станцыі.
Геаграфія
Парк Дружбы народаў знаходзіцца ў паўночнай частцы Мінска паміж вуліцамі вуліцамі Максіма Багдановіча, Някрасава, Лілі Карастаянавай, Кульман і Крапоткіна. Плошча складае 67 га. Вуліца Арлоўская падзяляе парк на паўночную (40,3 га) і паўднёвую (29,5 га) часткі.
Гісторыя
Спраектаваны ў 1978 г. інстытутам «Мінскпраект». Паводле ўспамінаў архітэктара Людмілы Ларынай першапачаткова агучваліся прапановы па забудове тэрыторыі балотнай станцыі, але беларускія акадэмікі выступілі з петыцыяй у абарону мінскіх тарфянікаў і былі пачутыя. За ноч разам з Людмілай Гафо быў праект парку, які пасля прадставілі кіраўніку дзяржавы.
Закладзены як дэндрапарк на тэрыторыі былога Камароўскага балота, дзе 1911 года размяшчалася Мінскай балотнай доследнай станцыі. Меркавалася, што будзе спалучаць функцыі парку адпачынку і батанічнага саду. Тэрыторыя на поўдзень ад вул. Сурганава была адведзена тыповым прадстаўнікам флоры Беларусі. Наяўныя меліярацыйныя канавы планавалася выкарыстаць для стварэння серыі сажалак і каскадаў. Паўночная частка была адведзена экспазіцыі раслін розных краін і геаграфічных раёнаў. Высаджвалася 136 відаў дрэў, а таксама кусты і травы.
1 верасня 2017 года ў парку адкрытыя дзве дзіцячыя пляцоўкі.
У 2019 годзе мусіць пачацца рэканструкцыя, якая прадугледжвае абнаўленне пешаходных дарожак, асвятлення, устаноўку лавак і іншыя малыя архітэктурных формы, магчыма, антывандальнага спартыўнага абсталявання.
Апісанне парку
Паўночная частка парку ў межах вул. Арлоўская — тэрыторыя доследных палёў Беларускага НДІ меліярацыі і лугаводства  — вул. Някрасава — вул. Лілі Карастаянавай займае плошчу 40,3 га. Характарызуецца якасным спалучэннем парод ландшафтных кампазіцый. У ёй шмат светлых ажурных груп з лістоўніцы сібірскай і бярозы. Сярод мясцовых драўняных парод сустракаецца маньчжурскі арэх і хвоя веймутава. Добраўпарадкаванне пляцовак для адпачынку, спартыўных і дзіцячых пляцовак, дарожак з адсеву, водна-дэкаратыўнай сістэмы, таршэраў асвятлення, будынкі грамадскага туалета патрабуюць правядзення капітальнага рамонту і рэканструкцыі. Тэрыторыя паўднёвага парку плошчай 29,5 га ў межах вул. Кульман — вул. М. Багдановіча — вул. Л. Карастаянавай — вул. Арлоўская — больш насычана паркавымі аб’ектамі. У гэтай частцы парку маецца пляцоўка для правядзення мітынгаў, ролікавая дарожка. Дэкаратыўная пітная крыніца, пастаўленая ў 2002 годзе, не дзейнічае.
На тэрыторыі парку размяшчаюцца воданаліўная станцыя, піўны рэстаран «Сябры» і т.зв. «чарнобыльская царква» — праваслаўная царква ў гонар абраза Божай Маці «Сысканне загінуўшых», якая была пабудавана ў 1996—1998 г. па праекце архітэктара Мікалая Міхайлавіча Дзятко як храм-помнік і атрымала з блаславення уладыкі Філарэта статус дзеючай капліцы.
Кубак Беларусі па валейболе 2020
Кубак Беларусі па валейболе 2020 — 30-ы розыгрыш Кубак Беларусі.
Павел Уладзіміравіч Вайніцкі
Павел Уладзіміравіч Вайніцкі  — беларускі мастак, куратар, арт-крытык, сябра грамадскага аб’яднання Беларускага саюза дызайнераў, лаўрэат шматлікіх Рэспубліканскіх і міжнародных конкурсаў, кандыдат мастацтвазнаўства, дацэнт кафедры «Дызайн архітэктурнага асяроддзя» архітэктурнага факультэта БНТУ.
Творчая біяграфія
У 1993 годзе скончыў Мінскае мастацкае вучылішча імя А. Глебава, у 1999 годзе — Беларускую дзяржаўную акадэмію мастацтваў. У 2006—2008 годзе стажыраваўся ва універсітэтах Манрэаля і Таронта. Аўтар шэрагу скульптурных твораў у гарадскім асяроддзі, а таксама інсталяцый і перформансаў. Работы знаходзяцца ў прыватных зборах больш чым 20-ці краін (Беларусі — у калекцыях Нацыянальнага мастацкага музея і Нацыянальнага цэнтра сучасных мастацтваў). У 2011 годзе стаў пераможцам Конкурсу лепшых праектаў і ініцыятыў Усходняга Партнёрства «Культура вышэй за межаў» у намінацыі «FUTURE» (Люблін, Польшча). У 2012 годзе стаў лаўрэатам Дзяржаўнай стыпендыі дзеячам культуры і мастацтва для арганізацыі серыі выстаў сучасных беларускіх мастакоў і дызайнераў (Беларусь).
Выставы
Удзельнічаў у больш чым ста айчынных і замежных выстаў, сярод якіх:
Маярыян
Флавій Юлій Валерый Маярыян (Flavius Iulius Valerius Maiorianus; лістапад 420 — 7 жніўня 461) — рымскі імператар у 457—461 гадах.
Ён стаў імператарам пасля таго, як ён і яго сябар Рыцымер зрынулі Авіта. Маярыян імкнуўся з дапамогай законаў захаваць старажытныя помнікі Рыма. Ён спрабаваў вярнуць правінцыі, але ў 460 годзе пацярпеў паразу ў паходзе супраць караля вандалаў Гейзерыха. Рыцымер, занепакоены ўплывам і сілай Маярыяна, зрынуў яго і забіў. Смерць Маярыяна стала пачаткам падзення Заходняй Рымскай імперыі
Зыгмунт Баўман
Зы́гмунт Ба́ўман (Zygmunt Bauman;, , Польшча — , ) — брытанскі сацыёлаг, прафесар Лідскага ўніверсітэта, вядомы сваімі даследаваннямі сучаснага грамадства. У сферу яго навуковых інтарэсаў уваходзілі глабалізацыя, антыглабалізм/альтэрглабалізм, мадэрн і постмадэрн, Халакост, бедната, праца, рабочы рух, сацыяльныя рухі, крытыка грамадства спажывання.
Біяграфія
Паралельна са службай Баўман вывучаў сацыялогію ў Варшаўскай Акадэміі сацыяльных навук — польскім аналагу Вышэйшай партыйнай школы. Паколькі сацыялогія як спецыяльнасць была на час выключана з навучальных планаў за сваю «буржуазнасць», у далейшым ён працягнуў сваю вучобу на філасофскім факультэце Варшаўскага ўніверсітэта. Сярод яго настаўнікаў былі вядучыя сацыяльныя постаці польскай філасофіі Станіслаў Асоўскі і Юліян Гохфельд.
Хоць у KBW Баўман дайшоў да маёра, але яго дасягненні былі раптам пастаўлены пад пагрозу ў 1953 годзе падчас антыяўрэйскіх чыстак. Яго бацька, які прытрымваўся сіянісцкіх поглядаў, звязаўся з ізраільскім пасольствам наконт магчымай эміграцыі. Нягледзячы на тое, што Зыгмунт быў паслядоўным праціўнікам сіянізму, ён быў звольнены з дзяржбяспекі, што, зрэшты, не перашкодзіла яму скончыць вучобу ва ўніверсітэце. З 1954 па 1968 год ён увесь час працуе ў Варшаўскім універсітэце.
Падчас свайго выезду ў Лонданскую школу эканомікі Баўман пад навуковым кіраўніцтвам Роберта Макензі скончыў працу над падрабязным даследаваннем гісторыі брытанскага сацыялістычнага руху, якое выйшла асобнай кнігай у 1959 годзе на польскай мове (у 1972 годзе дапоўненае і перапрацаванае выданне было апублікавана на англійскай). Гэта была першая кніга Баўманы; за ёй рушылі ўслед «Сацыялогія на кожны дзень» («Socjologia na co dzień», 1964; пасля яна стала асновай для выададзенай у 1990 годзе англамоўнай працы «Думаць сацыялагічна») і шэраг іншых кніг, разлічаных як на спецыялістаў, так і на шырокую аўдыторыю. У іх аўтар выступае з марксісцкіх пазіцый, але не ў рэчышчы афіцыйнай ідэалогіі краін усходняга блока, а на падставе марксізму Антоніа Грамшы з прымешкай «філасофіі жыцця» ў інтэрпрэтацыі Георга Зімеля. У сілу сваёй блізкасці да крытычнай тэорыі заходняга марксізму ён так і не атрымаў прафесарскае званне, нягледзячы на тое, што Баўман дэ-факта выконваў абавязкі Юліяна Гохфельда пасля прызначэння апошняга намеснікам дырэктара парыжскага Дэпартамента сацыяльных навук ЮНЕСКА ў 1962 годзе.
Ва ўмовах узмацнення палітычнага ціску ў выніку антысеміцкай кампаніі міністра-папуліста Мячыслава Мочара Баўман адмовіўся ад членства ў кіруючай Польскай аб’яднанай рабочай партыі ў студзені 1968 года. У канчатковым выніку, курс Мочара выліўся ў антысеміцкую чыстку сакавіка 1968 года, калі большасць інтэлектуалаў яўрэйскай нацыянальнасці, які думалі крытычна, былі выправаджаны з краіны. Баўман, звольнены з універсітэта, быў вымушаны адмовіцца ад польскага грамадзянства, каб выехаць з Польшчы. Першапачаткова ён эміграваў у Ізраіль і некаторы час выкладаў у Тэль-Авіўскім універсітэце. З 1971 па 1990 год — прафесар сацыялогіі ў Універсітэце Лідса. Працуючы ў Вялікабрытаніі, Зыгмунт Баўман, ужо ў якасці мысляра-постмадэрніста, здабыў сусветнае прызнанне, аказваючы значны ўплыў на разнастайных аўтараў ад новых левых да лібералаў. З канца 1990-х ён з’яўляўся адным з прызнаных тэарэтыкаў альтэрглабалісцкага руху.
У 1948 годзе Баўман ажаніўся з пісьменніцай Янінай Баўман, ад якой меў трох дочак: Лідыю Баўман (мастачка), Ірэну Баўман (архітэктар) і Ганну Сфард (прафесар матэматычнай адукацыі ў Хайфскім універсітэце).
Прэміі: Еўрапейская прэмія Амальфі па сацыялогіі і сацыяльных навуках (1990), Прэмія Тэадора Адорна (1998).
Цякучая сучаснасць
У цэнтры даследаванняў Зыгмунта Баўмана — час позняга мадэрну, сучаснае грамадства, шмат у чым пазбаўленае веры ў «прагрэс» і палітычныя абяцанні. Гэты этап, які часам называюць постмадэрнам, характарызуецца вялікай нявызначанасцю як у жыцці індывіда, так і ў сацыяльным жыцці. Баўман выкарыстоўвае метафару «цякучая сучаснасць» для апісання гэтай эпохі, у якую ўваходзіць чалавецтва. Гэта пераход ад складанага структураванага свету, які абцяжараны рознай сеткай сацыяльных абавязацельстваў і ўмоў да свету гнуткага, цякучага, свабоднага ад розных меж і ўмоў. Адбываецца адміранне некаторых слоў, формаў, інстытуцый. Гэты стан бесперапыннага перамяшчэння, плаўлення, перацякання. Пачатак рухомай стадыі, пры якой ідзе пабудова новай рэчаіснасці. Чалавек становіцца мабільным і не абцяжараным працяглымі абавязацельствамі. Усё, што ён стварае, ён можа і змяніць. Адзін з галоўных фактараў — блізкасць да крыніц нявызначанасці, а таксама здольнасць увільваць, аддаляцца. Такі пераход, як сцвярджае аўтар, пацягнуў за сабой змены ў чалавечым жыцці. Баўманам адабраны пяць асноўных паняццяў, якія характарызуюць жыццё людзей: «індывідуальнасць», «вызваленне», «час/прастора», «супольнасць» і «праца» — і ён адсочвае, як змяняюцца іх практычнае ўвасабленне і значэнне ў жыцці сучаснага грамадства.
У аналізе постсучаснасці Баўман прытрымліваецца некалькіх традыцый сацыяльнай думкі, уключаючы французскі структуралізм, Франкфурцкую школу крытычнай тэорыі (ад Адорна да Хабермаса) і радыкальную амерыканскую сацыялогію Чарльза Райта Мілса.
Свабода
Паводле З. Баўмана, свабода ў яе сацыяльным вымярэнні — не ўласцівасць ці здабытак чалавека, але сацыяльныя адносіны, якія звязваюць яго з іншымі людзьмі, рознымі сацыяльнымі інстытутамі і грамадствам у цэлым. Сацыяльныя навукі, разглядаючы свабоду ў якасці натуральнага і ўніверсальнага стану чалавека, як правіла засяроджаны на феноменах няволі і разнастайных абмежаваннях свабоды, аднак — свабода — гэта прадукт пэўнага грамадскага ладу, сацыяльнай арганізацыі, сацыяльных практык, законаў і пагадненняў, і ў гэтым сэнсе ён гістарычна развіваецца і падлягае крытычнаму аналізу
Алена Генадзьеўна Бундзелева
Алена Генадзьеўна Бундзелева  — беларуская артыстка оперы (лірычнае сапрана). Заслужаная артыстка Рэспублікі Беларусь (2013).
Біяграфія
Нарадзілася ў 1966 годзе ў Мінску.
У 1993 годзе скончыла Беларускую дзяржаўную акадэмію музыкі (клас Т.Ніжнікавай). З 1993 года — салістка Нацыянальнага акадэмічнага Вялікага тэатра оперы і балета.
На сцэне Нацыянальнага акадэмічнага Вялікага тэатра оперы і балета стварыла запамінальныя вобразы ў операх розных эпох і кампазітараў. Сярод лепшых роляў — Паміна («Чарадзейная флейта» В. А. Моцарта), Віялета («Травіята» Дж. Вердзі), Нэда («Паяцы» Р. Леанкавала), Мімі («Багема» Дж. Пучыні), Мікаэла («Кармэн» Ж. Бізэ), Лю («Турандот» Дж. Пучыні), Надзея Яноўская («Дзікае паляванне караля Стаха» У. Солтана). У партыі Таццяны («Яўген Анегін» П. Чайкоўскага), паводле ацэнак крытыкі і публікі, дасягнула надзвычай высокага артыстызму, стварыўшы стылістычна дасканалы вобраз персанажа А. Пушкіна і П. Чайкоўскага.
Актыўна выступае ў беларускім рэпертуары, у тым ліку супрацоўнічае з «Беларускай капэлай» пад кіраўніцтвам В.Скорабагатава. Сярод найбольш значных прац у нацыянальным рэпертуары: Грэтхен («Фаўст» А. Радзівіла), тонкі і пачуццёвы вобраз Надзеі Яноўскай («Дзікае паляванне караля Стаха» У. Солтана).
Мае вялікі канцэртны рэпертуар.
Галубовіч
Галубовіч — беларускае прозвішча.
Прынцып эквівалентнасці сіл гравітацыі і інерцыі
Прынцып эквівалентнасці сіл гравітацыі і інерцыі — эўрыстычны прынцып, выкарыстаны Альбертам Эйнштэйнам пры вывадзе агульнай тэорыі адноснасці. Адзін з варыянтаў яго выкладу: «Сілы гравітацыйнага ўзаемадзеяння прапарцыянальныя гравітацыйнай масе цела, сілы ж інерцыі прапарцыянальныя інертнай масе цела. Калі інертная і гравітацыйная масы роўныя, то немагчыма адрозніць, якая сіла дзейнічае на данае дастаткова малое цела — гравітацыйная ці сіла інерцыі.»
Фармулёўка Эйнштэйна
Гістарычна, прынцып эквівалентнасці быў сфармулёван Эйнштэнам так : "Закон роўнасці інертнай і цяжкай мас можна сфармуляваць вельмі наглядна наступным чынам: у аднародным гравітацыйным полі ўсе рухі адбываюцца дакладна гэтак жа, як у раўнамерна паскоранай сістэме каардынат пры адсутнасці поля прыцягнення. Калі б гэты закон выконваўся для любых з'яў («прынцып эквівалентнасці»), то гэта сведчыла б, што прынцып адноснасці павінен быць распаўсюджан на нераўнамерна рушачыя сістэмы каардынат, калі імкнуцца да натуральнай тэорыі гравітацыйнага поля"
Фармулёўка прынцыпу эквівалентнасці:
Ліфт Эйнштэйна
Для доказу гэтага прынцыпу Эйнштэйн прапанаваў наступны мысленны эксперымент. Няхай целы знаходзяцца ў ліфце, які бесканечна аддален ад масіўных цел і рухаецца з паскарэннем. Тады на ўсе целы ў ліфце дзейнічае сіла інерцыі, і целы пад дзеяннем гэтых сіл будуць ціснуць на апору ці падвес. Г. зн. целы будуць мець вагу.
Калі ліфт не рухаецца, а вісіць над нейкаю гравітацыйнаю масаю ў аднародным полі, то ўсе целы таксама будуць мець вагу. Знаходзячыся ў ліфце, немагчыма адрозніць гэтыя дзве сілы. Таму ўсе механічныя з'явы ў абодвух ліфтах будуць праходзіць аднолькава. Эйнштэйн абагульніў гэта палажэнне на ўсе фізічныя з'явы.
Заўвагі
1. Трэба адрозніваць «слабы прынцып эквівалентнасці» і «моцны прынцып эквівалентнасці». Моцны прынцып эквівалентнасці можна сфармуляваць так:
У кожным пункце прасторы-часу ў адвольным гравітацыйным полі можна выбраць «лакальна-інерцыяльную сістэму каардынат», такую, што ў дастаткова малым наваколлі вызначанага пункта законы прыроды будуць выглядаць гэтак жа, як і ў непаскораных дэкартавых сістэмах каардынат СТА, дзе пад «законамі прыроды» маюць на ўвазе ўсе законы прыроды.
Слабы прынцып адрозніваецца тым, што словы «законы прыроды» замяняюцца ў ім словамі «законы руху свабодна падаючых часціц». Слабы прынцып — гэта не што іншае, як перафармулёўка назіраемай роўнасці гравітацыйнай і інертнай масы, тады як моцны прынцып з'яўлецца абагульненнем назіранняў за ўплывам гравітацыі на любыя фізічныя аб'екты.
3. Матэматычна ва ўсіх метрычных тэорыях гравітацыі прынцып эквівалентнасці з дакладнасцю да агаворак з папярэдняга пункта трывіяльна вынікае з таго, што ў наваколлі любой падзеі прасторы-часу можна ўвесці лакальна геадэзічную сістэму каардынат ці рыманаву сістэму каардынат, у якіх у вызначаным пункце сімвалы Крыстофеля знікаюць, г. зн. становяцца роўнымі нулю. У фізіцы лічаць за лепшае гаварыць пра гэта, як пра існаванне лакальна інерцыяльных сістэм адліку.
Ган
Ган:
Кубак Беларусі па валейболе 2019
Кубак Беларусі па валейболе 2019 — 29-ы розыгрыш Кубак Беларусі.
Фёдар Сяргеевіч Мікуноў
Фёдар Сяргеевіч Мікуноў (1896, в. Аносава, Уладзімірская губерня, Расійская імперыя — 1982, Масква, РСФСР) — савецкі дзяржаўны дзеяч, дырэктар БДІНГ у 1940—1941.
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёске Аносава Гарахавецкага павета Уладзімірскай губерні. Да 12-гадовага ўзросту вучыўся ў царкоўна-прыходскай школе. Удзельнік Грамадзянскай вайны, начальнік штабу брыгады. З 1921 да 1923 намеснік наркама ўнутраных спраў Горскай рэспублікі, да 1928 — старшыня акруговай рады дэпутатаў працаўнікоў на Паўночным Каўказе. У 1928 годзе паступіў у Сельскагаспадарчую акадэмію імя К. А. Ціміразева, пасля сканчэння двух курсаў быў пераведзеныў у Аграрны інстытут Чырвонай прафесуры. У 1933 годзе быў мабілізаваны на працу ў якасці старшыні Дзяржаўнай Міжраённай камісіі па вызначэнні ўраджайнасці пры Савеце Народных Камісараў СССР у горад Менск. У 1936 годзе экстэрнам сканчае Аграрны інстытут. З красавіка 1937 года прызначаецца начальнікам Беларускага ўпраўлення народнагаспадарчага ўліку (УНГУ).
23 ліпеня 1937 года па надуманай падставе пастановаю першай партарганізацыі УНГУ яго выключылі з партыі за «невыкрыццё ворагаў народа Нізоўцава, Кагана, Шпенцэра і інш. і сувязь з імі, і як стаўленіка ворага народа Шаранговіча» (былы сакратар ЦК КП(б)Б).
У лістападзе 1937 года ўладкаваўся на працу эканамістам у Горплан горада Менска. 19 красавіка 1938 года камісія аднавіла Фёдара Сяргеевіча членам партыі і абвясціла яму «вымову з унясеннем ва ўліковую картку за страту партыйнай пільнасці» і «палітычную слепасць».
У ліпені 1938 года пераехаў у Маскву, дзе ўладкоўваецца на працу ў Наркамзем СССР інспектарам Дзяржаўнай камісіі па гатункавыпрабаванні сельгаскультур. У лютым 1939 года камісія партыйнага кантроля (КПК) пры ЦК ВКП(б) пастанавіла вымову з яго зняць.
З 1939 года працаваў загадчыкам кафедры палітэканоміі ў БДІНГ. У 1940—1941 працаваў дырэктарам БДІНГ.
З пачаткам Вялікай айчыннай вайны быў прызваны ў Чырвоную Армію. Быўшы кантужаным і фізічна знясіленым, не змог пайсці за лінію фронту і застаўся на акупаванай тэрыторыі, дзе хаваўся ад пераследу нямецка-фашысцкіх захопнікаў са жніўня 1941 па верасень 1943 года, да прыходу Чырвонай Арміі.
Пасля вайны паступіў на працу ў Дзяржплан БССР. У маі 1944 года ён звярнуўся з заявай у партыйныя органы з просьбай выдаць яму новы партыйны білет замест знішчанага. 23 мая 1944 года Бюро ЦК КП(б)Б заслухала заяву і пастанавіла: «Мікунова Фёдара Сяргеевіча, які не прымаў удзел у змаганні з нямецка-фашысцкімі захопнікамі за час двухгадовага перабывання яго на акупаванай немцамі тэрыторыі, лічыць механічна выбылым з ВКП(б)». 21 жніўня 1944 года ў адказ на апеляцыю Мікунова КПК пры ЦК ВКП(б) пацвердзіла рашэнне ЦК КП(б)Б пра яго выключэнне з членаў ВКП(б).
Пасля пераехаў у горад Лудзу Латвійскай ССР, дзе апошнія 11 гадоў да выйсця на пенсію ў 1960 годзе прапрацаваў дырэктарам СШ працоўнай моладзі. Быў адноўлены членам партыі. У чэрвені 1966 года пераехаў у Маскву і стаў пенсіянерам саюзнага значэння.
Гандзі
Гандзі — прозвішча.
Гомельскі дзяржаўны тэатр лялек
Гомельскі дзяржаўны тэатр лялек — дзяржаўны лялечны тэатр у горадзе Гомелі.
Агульныя звесткі
Тэатр размешчаны ў цэнтры Гомеля ў будынку па адрасе: вул. Пушкіна, 14, г. Гомель-246050. Глядзельная зала тэатра разлічана на 214 месцаў. Дырэктар тэатра — Дзмітрый Абрамавіч Гарэлік.
Гісторыя тэатра
Гомельскі дзяржаўны тэатр лялек створаны ў 1968 годзе на базе трупы групы лялечнікаў, якая з 1963 года ажыццяўляла пастаноўкі пры Гомельскім абласным драматычным тэатры. Заснавальнікам тэатра і яго шматгадовым (больш за 20 гадоў) кіраўніком быў Віктар Чарняеў. Менавіта з яго імем звязана станаўленне калектыву.
Запрашэнне на пастаноўкі мастакоў (заслужаных дзеячаў мастацтваў БССР Б. Звенігародскага, Л. Быкава) дазволіла падняць на адпаведны прафесійны ўзровень сцэнаграфічную культуру пастановак. Доўгі час, аднак, тэатр фактычна заставаўся перасоўным, бо не меў стацыянарнага памяшкання.
Сярод пастановак першых гадоў функцыянавання Гомельскага лялечнага тэатра — спектакль-гульня «Ох, і Вожык», «Прыгоды медзведзяня Рымтымты», «Пушкінскія казкі» і «Казка пра цара Салтана» па творах А. С. Пушкіна, «Чалавек з хвастом» і «Запалка-невялічка» Г. Осцера. Каларытныя характары казачных персанажаў стварылі ў іх акцёры В. Матрос В. Курдзюмаў, Т. Гарачава.
У перыяд з лютага па верасень 2007 года была зроблена поўная рэканструкцыя тэатра (арх. І. В. Дзямура).
Цяпер тэатр узначальваюць дырэктар-мастацкі кіраўнік Дзмітрый Гарэлік і галоўны рэжысёр Грыгорый Гольдман (апошні з 2009 года).
Пальмірскае царства
Пальмірскае царства (альбо Пальмірская імперыя) — сепаратысцкае дзяржаўнае ўтварэнне на ўсходзе Рымскай імперыі ў 260—273 гадах.
Гісторыя
Спачатку кіраўнікі горада Пальміра прызнавалі ўладу Рыма але потым, разбагацеўшы за кошт пасрэдніцкага гандлю паміж усходам і захадам, сталі падпарадкоўваць сабе навакольныя землі. Септымій Адэнат ІІ здолеў разграміць персаў, а пасля далучыў да сваіх уладанняў Сірыю, Месапатамію, частку Малой Азіі, паўночную Аравію. У выніку ўтварылася моцная дзяржава, здольная супрацьстаяць Рымскай імперыі.