cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сітаўкі
Лад жыцця
Сітаўкі — пералётныя птушкі. Большасць сітавак трымаецца каля вады асобнымі сем’ямі ці невялікімі зграйкамі; гняздуюць сітаўкі на зямлі або ў дуплах. У адрозненне ад большасці дробных птушак па зямлі перасоўваецца не скачкамі, а бягом.
Першабытнае грамадства
Гісторыя развіцця грамадскіх адносін
Некаторыя даследчыкі мяркуюць, што плямёны паляўнічых, якія не прынялі аграрнага ладу жыцця, пачалі «паляваць» на сялянскія абшчыны, адымаючы ежу і маёмасць. Так склалася дуальная сістэма вырабляючых сельскіх абшчын і былых паляўнічых, якія грабілі іх. Правадыры паляўнічых паступова перайшлі ад набегавага рабавання сялян да рэгулярных рэгламентаваным паборам (даніны). Для самаабароны і абароны падданых ад набегаў канкурэнтаў будаваліся умацаваныя гарады. Апошнім этапам дадзяржаўнага развіцця грамадства стала так званая ваенная дэмакратыя.
Сталі ўзнікаць вождэствы — палітычныя адзінкі, якія ўключалі ў сябе некалькі вёсак або суполак, аб’яднаных пад пастаяннай уладай вярхоўнага правадыра. Плямёны сталі аб’ядноўвацца ў саюзы плямёнаў, якія паступова сталі ператварацца ў народнасці. Народнасці раслі за кошт натуральнага прыросту насельніцтва, за кошт далейшага аб’яднання з суседнімі плямёнамі і за кошт заваёў чужых земляў і заваявання іншых плямёнаў і народнасьцяў.
Хутчэй за ўсё, менавіта так паўсталі першыя дзяржавы ў Месапатаміі, Старажытным Егіпце і Старажытнай Індыі ў канцы 4 — пачатку 3 тысячагоддзя да н. э..
Ліберальная партыя Аўстраліі
Заснавана 31 жніўня 1945 на канферэнцыі кансерватыўных партый і іншых груповак, апазіцыйных кіруючай лейбарысцкай партыі.
У яе склад увайшлі:
Першабытнае грамадства
Гісторыя развіцця грамадскіх адносін
Але цэлы шэраг плямёнаў працягваў жыць радавым ладам яшчэ вельмі працяглы час. Нават у цяперашні час існуюць такія плямёны.
Ліберальная партыя Аўстраліі
На федэральным узроўні Ліберальная партыя з'яўляецца кіруючай з 1996 у складзе традыцыйнай кааліцыі з Нацыянальнай партыяй. На выбарах 2004 кааліцыя атрымала большасць не толькі ў Палаце прадстаўнікоў, але і ў Сенаце. На ўзроўні штатаў абедзве гэтыя партыі знаходзяцца ў апазіцыі ва ўсіх штатах і тэрыторыях краіны. У знешняй палітыцы Ліберальная партыя выступае за падтрыманне і ўмацаванне традыцыйных саюзаў Аўстраліі з ЗША і Вялікабрытаніяй, што часам наносіць шкоду адносінам з яе азіяцкімі суседзямі.
Першабытнае грамадства
З’яўленне рэлігіі
З пункту гледжання вядомага эвалюцыяніста і папулярызатара навуковага атэізму Клінтана Докінза, выкладзенай у кнізе «Ілюзія бога», рэлігія ўяўляецца як пабочны прадукт нейкай сацыяльна-карыснай з’явы, якая валодае прыкметамі «псіхічнага віруса» — мема.
Ліберальная партыя Аўстраліі
У 1977 ад Ліберальнай партыі адкалолася лева-ліберальная партыя Аўстралійскія дэмакраты.
Доўгі час (1950-1960-я гады) характэрнай рысай Ліберальнай партыі быў антыкамунізм. У 1951 была нават прадпрынятая спроба забараніць Камуністычную партыю.
Першабытнае грамадства
З’яўленне рэлігіі
У марксізме лічыцца, што коранем рэлігіі з’яўляецца рэальнае практычнае бяссілле чалавека, якое выяўляецца ў яго паўсядзённым жыцці ў тым, што ён не здольны самастойна забяспечыць поспех сваёй дзейнасці.
Згодна з уяўленнямі канцэпцыі «перадрэлігіёзнага перыяду», у гісторыі чалавецтва існаваў перыяд, калі не існавала ніякіх рэлігійных уяўленняў. Пасля ў сілу тых ці іншых прычын у людзей паўсталі рэлігійныя вераванні.
У першабытных плямёнаў не было спецыяльных служыцеляў культу, гэта значыць рэлігійна-магічныя абрады здзяйсняліся пераважна кіраўнікамі радавых груп ад імя ўсяго роду або людзмi, які паводле асабістых якасцей набылі рэпутацыю дасведчаных у прыёмах уздзеяння на свет духаў і багоў. З развіццём сацыяльнай дыферэнцыяцыі вылучыліся прафесійныя жрацы, якія надалі сабе выключнае права зносінаў з духамі і багамі.
Капацэвіцкі сельсавет
Капацэ́віцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Салігорскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 г. — вёска) Новапалескі (да 1980 г. — вёска Капацэвічы ).
Створаны 20 жніўня 1924 года ў складзе Старобінскага раёна Слуцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Бабруйскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Старобінскім раёне БССР. З 1935 года ў Старобінскім раёне Слуцкай акругі. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Старобінскім раёне Мінскай вобласці. З 20 верасня 1944 года па 8 студзеня 1954 года ў складзе Бабруйскай вобласці. З 25 снежня 1962 года — у складзе Любанскага раёна, з 6 студзеня 1965 года — у Салігорскім раёне. У 1970-х гадах на тэрыторыі сельсавета ўзнік пасёлак, які 25 сакавіка 1975 года атрымаў назву Новапалескі. У 1980 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў пасёлак Новапалескі. 28 чэрвеня 2013 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Гаўрыльчыцкага сельсавета з вёскамі Вейна, Гаўрыльчыцы, Дубіца, Пясчанка, Цясна.
Паводле перапісу 2009 года насельніцтва сельсавета (3 населеныя пункты) — 1901 чалавек, з іх 93,9 % — беларусы.
Мікалай Станіслававіч Кішка
Мікалай Кішка (? — ) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
Ваявода дорпацкі з 1617, ваявода мсціслаўскі з 1627, кашталян троцкі з 1636, падскарбі вялікі літоўскі з 1640, староста магілёўскі ў 1644, быў таксама старостам ваўкавыскім і вількамірскім.
Валодаў Іўем, дзе ў 1631 перабудаваў Петрапаўлаўскі касцёл і пры ім кляштар ордэна бернардынцаў. Ён ахвяраваў на карысць кляштара 15 тысяч польскіх злотых, а потым штогод на яго ўтрыманне — па 200 злотых.
Шлюб і дзеці
Сын Станіслава Кішкі і Альжбеты з Сапегаў, дачкі кіеўскага кашталяна Паўла Сапегі. Меў братоў Януша, Крыштафа і Станіслава.
Быў двойчы жанаты: першы раз з Барбарай Радзівіл, дачкой вялікага літоўскага маршалка Альбрэхта Радзівіла, а пасля з Аленай з Леснявольскіх. Дзяцей не пакінуў.
Марцін Крускал
Марцін Дэвід Крускал (Martin David Kruskal;,  — , Прынстан) — амерыканскі фізік-тэарэтык і матэматык, член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (1980). У працах па фізіцы плазмы і магнітнай гідрадынаміцы даследаваў праблему ўстойлівасці плазмы, важную для сістэм кіраванага тэрмаядзернага сінтэзу (няўстойлівасць Крускала — Шварцшыльда, крытэрый Крускала — Шафранава, прынцып энергіі), прадказаў існаванне нелінейных стацыянарных плазменных хваляў (моды Бернстайна — Грына — Крускала). У агульнай тэорыі адноснасці прапанаваў сістэму каардынатаў, якая дазваляе найбольш поўна апісаць метрыку Шварцшыльда (каардынаты Крускала — Секерэша, дыяграма Крускала — Секерэша). У галіне прыкладной матэматыкі і матэматычнай фізікі быў адным з піянераў тэорыі салітонаў: даказаў салітонаў характар ​​рашэння ўраўненні Картэвега — дэ Фрыза і прапанаваў сам тэрмін «салітон», заклаў асновы метаду зваротнай задачы рассейвання, даследаваў ўласцівасці раўнанняў Пенлеве.
Таццяна Міхайлаўна Мушынская
Тацця́на Міха́йлаўна Мушы́нская (нар., , Беларусь) — беларуская паэтэса, празаік, тэатральны крытык, журналістка, лібрэтыст. Піша на беларускай і рускай мовах. Найбольшую вядомасць атрымала як лірычная паэтэса, а таксама як музычны крытык.
Біяграфія
Нарадзілася ў сям’і вядомага беларускага літаратуразнаўцы і крытыка Міхася Мушынскага і педагога Тамары Мушынскай. Скончыла з залатым медалем сярэднюю школу № 93. Адначасова вучылася ў музычнай школе, займалася ў народнай студыі класічнага танца мінскага Палаца прафсаюзаў у балерыны, народнай артысткі Беларусі Аляксандры Нікалаевай. Скончыла школу юных філосафаў пры Інстытуце філасофіі АН Беларусі. У сваёй аўтабіяграфіі прызнавалася, што школьныя гады прайшлі пад знакам чытання, засваення літаратуры — і беларускай, і рускай, і замежнай, сталі часам адкрыцця свету музыкі, тэатра, кіно.
У 1975 паступіла на факультэт журналістыкі БДУ. Пасля яго заканчэння працавала ў штотыднёвіку «Літаратура і мастацтва». Спачатку з’яўлялася супрацоўнікам аддзела выяўленчага мастацтва, потым узначальвала аддзел культуры. З 1991 года рэдактар аддзела музыкі часопіса «Мастацтва». У 2002—2003 адначасова з’яўлялася намеснікам галоўнага рэдактара — адказным сакратаром гэтага выдання. Прыняла актыўны ўдзел у аднаўленні выхаду часопіса «Мастацтва» пасля паўгадавога перапынку. У часопісе «Мастацтва» Таццяна Мушынская адпрацавала больш за 30 гадоў, звольнена ў траўні 2022 года.
Тэатральная крытыка
Дэбютавала ў перыядычным друку ў 1975. У 1976 у штотыднёвіку «Літаратура і мастацтва» з’явілася яе першая рэцэнзія, прысвечаная балерыне Людміле Бржазоўскай. У далейшым менавіта балет стаў асноўнай сферай інтарэсаў Т. Мушынскай, якая надрукавала больш 500 артыкулаў па харэаграфіі, музыцы, тэатры. Выдала пяць кніг крытыкі, прысвечаных беларускаму балету. У «Гармонии дуэта» (1987) аналізуюцца вядучыя партыі народных артыстаў Беларусі Людмілы Бржазоўскай і Юрыя Траяна. «Гаркавы смак ісціны» (1993) ўяўляе творчыя партрэты вядучых беларускіх танцоўшчыкаў 1980-х — пачатку 1990-х. У буклеце «Жарсці» («Рагнеда», 1997) даецца аналіз аднайменнага балета Валянціна Елізар’ева, спектакля, адзначанага міжнароднай прэміяй «Бенуа дэ ля данс» (1996). Альбом «Валянцін Елізар’еў» (1997), тэксты якога прадстаўлены паралельна на беларускай, рускай і англійскай мовах, прысвечаны асобе буйнейшага беларускага харэографа; другое, дапоўненае выданне таго ж альбома (2003) фактычна стала новай кнігай.
Па стыпендыі Інстытута польскай культуры ў Парыжы стажыравалася ў Польшчы (Варшава, Кракаў ) як балетны крытык і лібрэтыст. Артыкулы Т. Мушынскай друкаваліся ў рускіх  , украінскіх і польскіх  выданнях.
У літаратурным запісе Т. Мушынскай выйшла кніга ўспамінаў народнай артысткі Беларусі, вядучай актрысы Нацыянальнага акадэмічнага драматычнага тэатра імя Максіма Горкага Ганны Абуховіч «Полвека на сцене» (1987).
Проза і вершы для дзяцей
Як прызнавалася Таццяна Мушынская, першыя казкі яна пачала сачыняць для ўласных дзяцей, прычым яны з’яўляліся іх галоўнымі героямі. ''«Сачыняла я тыя гісторыі з практычнай мэтай, часам для ўласнага, часам для іх задавальнення. Але мае маленькія наіўныя слухачы ўспрымалі прыдуманыя гісторыі з такой цікавасцю і так горача патрабавалі працягу, што ў пэўны момант прыйшла думка: а чаму б не прапанаваць гэтыя невялікія аповяды і казкі выданням для дзяцей?»''.
Таццянай Мушынскай выдадзены зборнікі апавяданняў і казак «Віця Неслух у краіне мурашоў» (1995), «Свята печанай бульбы» (2003), «Вожыкі ў футбол гуляюць» (2008), зборнікі вершаў «Хто ў лесе самы смелы» (2015) і «Калі тата — Дзед Мароз» (2000). На апошні зборнік станоўча адгукнуўся пісьменнік Андрэй Федарэнка, які адзначыў, што ''сваёй творчасцю аўтар перанесла мяне ў дзяцінства. Так можа пісаць толькі чалавек, які ведае і, галоўнае, вельмі любіць і дзяцей, і дарослых, і навакольную прыроду, і само Жыццё з вялікай літары"''.
Шматлікія апавяданні і казкі друкаваліся ў многіх газетах і часопісах для дзяцей, зборніках, прагучалі на Беларускім радыё ў інтэрпрэтацыі артыстаў Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Янкі Купалы народнага артыста СССР Віктара Тарасава, народных артыстак Беларусі Ліліі Давідовіч і Марыі Захарэвіч і інш.
Проза для дарослых
У сярэдзіне 1990-х Таццяна Мушынская звярнулася да прозы, адрасаванай дарослай аўдыторыі. У гэты час ствараецца яе своеасаблівая трылогія пра жыццё беларускай творчай інтэлігенцыі: аповесці «Доўгае развітанне», «Апошняе каханне Дон Жуана» і «Джульета і экстрасэнс». Напісанне празаічных тэкстаў пісьменніца тлумачыла імкненнем засвоіць больш буйныя жанры, чым раней, і звярнуцца да іншай, больш дарослай аўдыторыі. .
У 1997 годзе выйшла кніга прозы «Доўгае развітанне», у 2013-м — «Джульета і экстрасэнс». Пазней зборнікі прозы «Сад маіх успамінаў» (2016) і «Дыханне ранняй восені» (2018). У прадмове да першай кнігі пісьменнік Генрых Далідовіч адзначаў, што ў прозе Таццяны Мушынскай «няма ніякіх стэрэатыпаў ці празмернай навукі, гэта — натуральная сучасная, гарадская проза». А яе аўтар «сказала тое пра жанчыну (дачку, жонку, маці, спявачку, якая зведала, што такое хадзіць па зямлі і лётаць у мастацкай прасторы, што такое каханне і чалавечы эгаізм, а то і здрада), што нам, мужчынам, шмат сказаць проста не па сілах…». Апавяданні і мініяцюры Таццяны Мушынскай друкаваліся ў беларускай перыёдыцы.
Паэзія
Мабыць, найбольшага прызнання Т. Мушынская дасягнула як яркая лірычная паэтэса. Як яна прызнавалася ў сваёй аўтабіяграфіі, пісала вершы «і ў школе, і ў студэнцкія гады». Але да публікацыі яе падштурхнуў нечаканы грамадскі рэзананс, які мела проза. Паэтэса апублікавала чатыры зборнікі вершаў: «Я вандрую ў стагоддзях» (1998), «Рабро Адама» (1999), «Сны кахання» (2006), «Души ожидание. Стихи о любви» (2006). Вершы паэтэсы перакладзеныя на рускую, украінскую і англійскую мовы.
Супрацоўніцтва з кампазітарамі
Значная колькасць вершаў Т. Мушынскай пакладзены на музыку прафесійнымі беларускімі кампазітарамі (Алена Атрашкевіч, Аліна Безенсон, Марына Марозава і інш.). Сярод 100 музычных твораў — рамансы і вакальныя цыклы, песні для дзяцей і дарослых, хары і харавыя цыклы, музычны перформанс «Мора», вакальна-сімфанічная паэма «Кахаю…», камічная кантата «Рэпетыцыя хору».
Творчыя вечары
Пачынаючы з 2003, у Мінску штогод ладзяцца творчыя паэтычна-музычныя вечары паэтэсы, на якіх гучаць папулярныя рамансы, песні, дуэты, напісаныя беларускімі кампазітарамі на тэксты Таццяны Мушынскай, а таксама яе ўласныя вершы. Дзве першыя вечарыны адбыліся ў Мінску ў камернай зале Беларускай дзяржаўнай філармоніі: «Твой самы кароткі шлях — да мяне…» (2003, кастрычнік), «Кахаю…» (2004, кастрычнік). Вечарына «Свет несказанный» (2005, кастрычнік) была прэзентаваная ў малой зале філармоніі. Праграма «Сны кахання» (2006) прайшла ў вялікай зале Беларускай дзяржаўнай філармоніі з удзелам салістаў і хору Нацыянальнага акадэмічнага Вялікага тэатра оперы і балета Рэспублікі Беларусь. Наступныя дзве вечарыны прэзентаваліся ў афішы опернага тэатра ў межах цыклу «Беларуская опера прадстаўляе…»: «Калі пачуцці — як полымя…» (2007, лістапад) і «Споведзь жанчыны» (2008, лістапад). Праект, «Я вандрую ў стагоддзях…» (2009, люты) быў паказаны ў вялікай зале Беларускай дзяржаўнай філармоніі.
Апошнія па часе вечары прайшлі ў 2010 годзе: «Кахаю» (у Магілёве) і «Я тебе подарю весь Париж!» (у Мінску на сцэне тэатра оперы і балета Рэспублікі Беларусь).
Драматургія, лібрэта, сцэнарыі
Апроч паэзіі, прозы, музычнай крытыкі Таццяна Мушынская актыўна спрабуе сябе як драматург, лібрэтыст і сцэнарыст.
Для драматычнага тэатра ёю напісаны п’есы «Паўліна Мядзёлка», прысвечаная асобы першай выканаўцы ролі Паўлінкі, каханай класіка беларускай літаратуры Янкі Купалы, «Мая дарагая Джульета», «Чалавек, які купляе час», «Чайковский. Версия», якая ўзнаўляе ўзаемаадносіны кампазітара Пятра Чайкоўскага і.
Для дзіцячага тэатра створаны п’есы «Прыгоды парсючка Лычыка», «Калі прыляцелі іншапланецяне», «Падарожжа ў краіне мурашоў», «Прыгоды аднаго фантазёра». П’еса «Калі прыляцелі іншапланецяне» атрымала ў 2009 годзе заахвочвальную прэмію на Рэспубліканскім конкурсе п’ес для дзяцей і юнацтва «Планета дзяцей».
Таццянай Мушынскай таксама напісаны лібрэта гістарычных балетаў «Барбара Радзівіл», якая распавядае пра ўзнёслае і трагічнае каханне вялікага князя літоўскага Жыгімонта Аўгуста і арыстакраткі Барбары Радзівіл; «Апошні кароль», прысвечаная асобе апошняга караля Рэчы Паспалітай Станіслава Аўгуста Панятоўскага; «Саламея», у цэнтры якога лёс жанчыны-лекаркі, вандроўніцы і авантурысткі 18 ст. Саламеі Пільштыновай.
На аснове лібрэта Т. Мушынскай кампазітарам Валерыем Карэтнікавым напісаны балет «Дзюймовачка», кампазітар Андрэй Мдзівані стварыў аднаактовую оперу «Дырэктар тэатра». На аснове лібрэта Т. Мушынскай кампазітар Марына Марозава напісала оперу «Доктар Айбаліт», прэм’ера якой адбылася 4 кастрычніка 2015 года ў Нацыянальным тэатры оперы і балета.
Таццяна Мушынская з’яўляецца аўтарам сцэнарыя фільма «А калі я не вырасту?», створанага сумесна з кампазітарам Валерыем Карэтнікавым і навучэнцамі Рэспубліканскай гімназіі-каледжа пры Беларускай акадэміі музыкі. Фільм быў зняты ў межах міжнароднага праекта «Раскажы мне, воблака…», арганізаванага французскай асацыяцыяй «Спадчына без межаў» і аддзелам культуры Брагінскага райвыканкама Гомельскай вобласці. Дзецям розных краін і гарадоў свету было прапанавана скласці і праілюстраваць казку, галоўным героем якой з’яўляецца чарнобыльская хмара. Дзеці складалі казку, а потым станавіліся героямі фільма, які яе зафіксаваў. У Беларусі было створана 24 фільма-казкі, а ў свеце — 52.
На міжнародным кінафестывалі казак «Раскажы мне, воблака…», які адбыўся 5-10 чэрвеня 2007 года ў Мінску і Брагіне міжнароднае журы на чале з вядомым французскім кінарэжысёрам Аленам Флешэрам назвала фільм «А калі я не вырасту?» ў ліку аднаго з пяці пераможцаў.
Ацэнка і значэнне творчасці Т. Мушынскай
Музыказнаўца Вольга Брылон, адзначала ў адной са сваіх рэцэнзій:
''«Паэзія Таццяны Мушынскай далікатная і тонкая, адухоўленая ўнутраным святлом. Багатая вобразнымі метафарамі, яна ўтрымлівае ў сабе і своеасаблівы музычны код. І справа тут, напэўна, не толькі ў тым, што Таццяна выдатна разбіраецца ў музыцы і шмат гадоў працуе ў жанры музычнай і балетнай крытыкі. Проста яе вершы надзвычай спрыяльныя для музычнага ўвасаблення і вельмі сугучныя вызначаным музычным выявам»''.
Кандыдат філалагічных навук, крытык Зміцер Санюк так ацэньваў зборнік «Сны кахання»: ''«Зборнік паэзіі „Сны кахання“ (2006) Таццяны Мушынскай вылучаецца сярод іншых свежасцю і арыгінальнасцю пачуцця. Нездарма аўтар выбірае эпіграфам да сваёй новай кнігі радкі з шэкспіраўскай „Буры“ (…). Паэтэса звяртае свой погляд на вечную загадкавасць кахання, яго (…) летуценнасць і адначасова ўвасабленне яе як жаданай рэальнасці. (…). Каханне становіцца вабнай мрояй, якая мае глыбокую ўнутраную сілу для быцця чалавека. У ідэальным вымярэнні каханне валодае каласальнай энергетыкай; часам яно кардынальна змяняе чалавека ў той ці іншы бок. І гэта самае вялікае пачуццё на зямлі, калі яно адухоўлена (не толькі існуе ў пачуццёва-цялесных формах) і з’яўляецца сапраўднай, чароўна ўраўнаважанай сутнасцю. Гэта ўжо новая генерацыя „Чалавека, які Кахае, які думае Каханнем“.»''.
Мадапалам
Мадапалам (madapolam < మాధపొల్లం) — лёгкая баваўняная тканіна. Сваю назву атрымаў ад індыйскага горада Мадхавапалам (Madhavapalam, మాధవయ్య-పాళెము) — цяпер прыгарад горада Нарсапура ў штаце Андхра-Прадэш.
Гісторыя ўзнікнення
Упершыню матэрыял быў выраблены ў Індыі, краіне, якая здаўна славіцца багатымі тэкстыльнымі традыцыямі. Рамеснікі з горада Мадхавапалам (Мадапалам) навучыліся вырабляць асаблівую тканіну, якая пазней атрымала такую ж назву і, можна нават сказаць, праславіла месца свайго паходжання на ўвесь свет.
П’етрароя
П'етрароя (Pietraroja) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Кампанія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Беневента.
Насельніцтва складае 641 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 18 чал./км². Займае плошчу 36 км². Паштовы індэкс — 82030. Тэлефонны код — 0824.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Nicola.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Бярозавік
Бяро́завік, бэрка — свежы бярозавы сок, а таксама беларускі традыцыйны ферментаваны напой з яго.
У бочку з сокам дадаюць прарошчаны і падпражаны на блясе ячмень або жытнія сухары, часам крыху цукру ці мёду, ставяць яе ў цёмнае халаднаватае месца ці закопваюць у зямлю на 4 — 6 тыдняў. У іншым варыянце свежы сок злівалі ў кадку, дадавалі дрожджы, некалькі галінак парэчак для паляпшэння смаку і насыпалі авёс, які, прарастаючы на паверхні, ахоўваў сок ад пылу. Такі напой мог захоўвацца да сенакосу. Пашыраны амаль на ўсёй тэрыторыі Беларусі. Для Беларусі ў часы ВКЛ бярозавы і кляновы сокі былі вельмі характэрныя. У Польшчы «бярозавая юшка» служыла аб’ектам сталых кпінаў над літоўцамі і беларусамі. Летам бярозавік выкарыстоўвалі для прыгатавання халаднікоў.
Бярозавік шырока выкарыстоўваецца і ў народнай медыцыне. Яго п’юць пры падагры і іншых сустаўных захворваннях. Выкарыстоўваюць у выглядзе вільготных павязак пры экзэмах.
Свежы бярозавік мае кіслотнасць 5,2 — 6,5 (pH), шчыльнасць 1,0007 — 1,0046 г/см³. Утрымлівае 1,09 — 1,17 % цукроў, у тым ліку 0,54 — 0,59 % глюкозы, 0,45 — 0,52 % сахарозы, 0,19 — 0,20 % фруктозы. Багаты на мінеральныя рэчывы. Утрымлівае шэраг макраэлементаў: у 100 г соку калію — 27,3 мг, натрыю — 1.6 мг, кальцыю — 1,3 мг, магнію — 0,6 мг. У яго склад уваходзяць мікраэлементы — медзь, марганец, жалеза, алюміній, крэмній, нікель, тытан і іншыя, вітаміны — C, В1, B6, PP, H.
Існавала некалькі спосабаў нарыхтоўкі бярозавіка. Найпрасцейшы — на ствале бярозы не вышэй за 80 см ад зямлі рабілі надрэз глыбінёй каля 20 см; сок, які збіраўся ў гэтым паглыбленні, вычэрпвалі лыжкай. Існаваў і іншы спосаб: у бярозе буравілі адтуліну да асяродка або менш глыбокую, ці надрубалі дрэва ў 2 месцах сякерай уздоўж дравеснага валакна, а паміж гэтымі зарубкамі рабілі папярочны надрэз. У адтуліну ўстаўлялі трубку з бузіны або іншага дрэва ці прыладжвалі жолаб. Пад ім ставілі або падвешвалі пасудзіну. Каб яе не скралі, яе змяшчалі даволі высока і прыкрывалі галінамі. Часам абрубалі сук і каля абрубленага канца падвешвалі пасудзіну.
Ігар Вячаслававіч Янкоўскі
Ігар Вячаслававіч Янкоўскі (нар. года,, БССР) — польска-беларускі кампазітар, педагог і музычны дзеяч.
Біяграфія
Вывучаў кампазіцыю ў прафесара Дзмітрыя Смольскага ў Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі ў Мінску (бакалаўрыят, 2006—2009), у прафесара Марэка Ясінскага і Мар’яна Баркоўскага ў Музычным універсітэце імя Фрэдэрыка Шапэна ў Варшаве (доктарская ступень, 2011—2014). Ён таксама вучыўся дырыжыраванню ў класе Уладзіміра Чэрнікава і ігры на акардыёне ў Мікалая Буянава ў Дзяржаўным музычным вучылішчы імя М. Глінкі ў Мінску (1999—2003).
Ігар Янкоўскі заснавальнік і мастацкі кіраўнік Фестываля беларускай культуры ў Памор’і, а з 18 студзеня 2016 года з’яўляецца прэзідэнтам Фонда мастацкага развіцця і міжнароднага супрацоўніцтва MSM UNICUM. У снежні 2018 года выдавецтва SOLITON у Сопаце выпусціла аўтарскі альбом Ігара Янкоўскага QVO VADIS, які змяшчаў 11 вакальна-інструментальных твораў. 27 лістапада 2019 года старшыня Савета паморскіх бальніц Іяланта Сабераньска-Грэнда прысвоіла яму званне «Ганаровы валанцёр паморскіх бальніц». У 2022 годзе выходзіць першая кніга Ігара Янкоўскага для дзяцей «Прыгоды Франка».
Творчасць
Амаль усе творы, напісаныя Ігарам Янкоўскім, былі выкананы публічна ў розны гарадах Усходняй і Заходняй Еўропы (больш за 150 выкананняў). Сам артыст апісвае сваю музычную мову як неатанальную. Важную ролю ў фарміраванні сваёй творчай асобы Янкоўскі адводзіць сваім прафесарам Дзмітрыю Смольскаму, Марэку Ясінскаму і Мар’яну Баркоўскаму. У 2011 годзе беларускае музычнае выдавецтва ВІГМА выпусціла першы альбом Янкоўскага «A New Size Of Old Traditions», а ў лістападзе 2012 года ён стаў членам Саюза польскіх кампазітараў.
Свята-Мікольскі мужчынскі манастыр (Гомель)
Свята-Мікольскі мужчынскі манастыр — праваслаўны манастыр у горадзе Гомелі, належыць Рускай праваслаўнай царкве.
Гісторыя
Галоўны храм манастыра — Свята-Мікольскі храм, заснаваны ў 1904 годзе па блаславенні Іаана Кранштацкага на сродкі чыгуначнікаў. Манастыр заснаваны ў 1904 годзе. Рэканструяваны ў 2004 годзе. Настаяцель — архімандрыт Мануіл (Глеб). Акрамя галоўнага храма ў манастыры маецца надбрамная царква святога Дзіянісія Раданежскага. Падвор'е манастыра з храмам у гонар Смаленскай іконы Божай Маці размешчана ў вёсцы Церуха.
Аўсянікі (Чашніцкі раён)
Да 1 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Старасельскага сельсавета.
Стара Дамброва (гміна)
Ста́ра Дамбро́ва (Stara Dąbrowa) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Старгардскага павета Заходнепаморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Стара Дамброве. Плошча гміны складае 112,59 км². Станам на 2009 год у гміне Стара Дамброва пражывалі 3602 чалавекі, шчыльнасць — 32 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 13 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 18 населеных пунктаў.
Селім II
Селім II Мест ( — ) — асманскі султан, прадстаўнік дынастыі Асманаў; сын Сулеймана I Вялікага і Раксаланы, бацька Мурада III.
Біяграфія
Стаў султанам у 1566—1574 гадах. Пазбаўлены здольнасці ваенных і палітычных талентаў сваіх папярэднікаў на стальцы, не браў удзелу ў ваенных кампаніях. Кіраванне дзяржавай паручыў сваім міністрам начале з вялікім візірам Мехмедам Саколу, а сам паглынаўся ў оргіі і забавы.
Падчас яго кіравання Асманская імперыя праводзіла шэраг войн: з Персіяй, Венгрыяй і Венецыяй, заключыла мір з Свяшчэннай рымскай імперыяй. Таксама адбылося першае сутыкненне з расійскімі войскамі, але потым паміж краінамі быў заключаны мірны дагавор. Захоп Кіпра падштурхнуў еўрапейскія краіны да стварэння антытурэцкай кааліцыі — Святая Ліга.
Пасля распаду хрысціянскай кааліцыі, дзякуючы намаганням вялікага візіра Саколу быў захоплены Туніс. У 1573 падпісаны мір з Венецыяй, што дапамагло туркам замацавацца на Кіпры.
Фітанцыды
Фітанцы́ды  — біялагічна актыўныя рэчывы расліннага паходжання, якія затрымліваюць рост або выклікаюць гібель бактэрый, грыбкоў, прасцейшых, некаторых вірусаў і іншых арганізмаў. З’яўляюцца адным з фактараў прыроднага імунітэту раслін. Адкрытыя савецкім біёлагам Б. П. Токіным.
Большасць фітанцыдаў — лятучыя рэчывы. Утвараюцца ў тканкавых соках і цытаплазме раслін. Па хімічнай прыродзе ўяўляюць комплекс злучэнняў небялковага паходжання (эфірныя алеі, алкалоіды, гліказіды, арганічныя кіслоты, дубільныя рэчывы, альдэгіды, кетоны, фенолы і інш.).
Найбольш вядомыя расліны, у якіх маюцца фітанцыды: цыбуля, часнок, хрэн, ядловец, казялец, крываўнік, цытрусавыя. Фітанцыды некаторых раслін, напрыклад багуна, небяспечныя для чалавека.
Выкарыстанне
Фітанцыды выкарыстоўваюцца ў ветэрынарыі і медыцыне, у мэтах барацьбы з узбуджальнікамі хвароб раслін, кляшчамі, насякомымі. Таксама выкарыстоўваюцца ў харчовай прамысловасці пры кансерваванні і захоўванні прадуктаў.
Гісарская даліна
Гісарская даліна — міжгорная ўпадзіна на захадзе Таджыкістана, на паўднёвай ўскраіне Гісарскага хрыбта.
Распасціраецца ўздоўж паўночнай мяжы Хатлонскай вобласці, ад Вахдацкага раёна на ўсходзе да Турсунзадэўскага раёна на захадзе (мяжа Узбекістана). Даўжыня каля 100 км, шырыня ў сярэдняй частцы да 20 км. Арашаецца ракой Кафірніган з прытокамі. У раўнінных частках — пасевы бавоўніка, на схілах навакольных гор да 1200—2000 м — збожжавыя культуры, пладовыя, вышэй субальпійскія і альпійскія лугі.
У Гісарскай даліне размешчана сталіца Таджыкістана — горад Душанбэ.
Акум (Жанакарганскі раён)
Акум — сяло ў Жанакарганскім раёне Кызылардзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Кейдэнскай сельскай акругі. Код КАТА — 434043200.
Еўрапейская кінапрэмія найлепшаму еўрапейскаму акцёру
Еўрапе́йская кінапрэ́мія найле́пшаму еўрапе́йскаму акцё́ру (European Film Award for Best European Actor) — адна з галоўных узнагарод Еўрапейскай кінапрэміі, якая была ўпершыню прысуджана на 1-й цырымоніі ў 1988 годзе і ўручаецца еўрапейскай кінаакадэміяй штогод па сённяшні дзень, за выключэннем 1994 і 1995 гадоў, калі ўзнагарода ў гэтай намінацыі не ўручалася.
Акум (Жанакарганскі раён)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 360 чалавек (175 мужчын і 185 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 463 чалавекі (228 мужчын і 235 жанчын).
Еўрапейская кінапрэмія найлепшаму еўрапейскаму акцёру
Колькасць намінацый у катэгорыі «Найлепшы еўрапейскі акцёр» на працягу існавання кінапрэміі няраз змянялася, застаючыся ў межах ад 3 да 7. Аднак, у 1996 годзе пераможца абіраўся без папярэдняга вызначэння намінантаў. Апроч таго, часам у склад адной намінацыі ўваходзіла адразу некалькі акцёраў, у тым ліку ў 2001 годзе быў намінаваны цэлы акцёрскі ансамбль з 5 чалавек.
Па стане на канец 2022 года часцей за ўсё, а менавіта двойчы, у намінацыі «Найлепшы еўрапейскі акцёр» перамагалі акцёры Даніэль Ацёй (1993, 2005) і Тоні Сервіла (2008, 2013). Па колькасці намінацый першынства трымае Мадс Мікельсен (2006, 2008, 2012, 2020).
Пераможцы і намінанты
Пераможцы і намінанты прыведзены ў храналагічным парадку. У межах аднаго года намінанты ўпарадкаваны па прозвішчах паводле беларускага алфавіта. Пераможца адзначаны блакітным колерам фона    і прыводзіцца першым.
1990-я
У 1994—1995 гадах узнагарода ў гэтай намінацыі не ўручалася.
Статыстыка па перамогах і намінацыях
Па стане на канец 2022 года часцей за ўсё, а менавіта двойчы, у намінацыі «Найлепшы еўрапейскі акцёр» перамагалі акцёры Даніэль Ацёй (1993, 2005) і Тоні Сервіла (2008, 2013). Па колькасці намінацый першынства трымае Мадс Мікельсен (2006, 2008, 2012, 2020).
Аляксей Уладзіміравіч Мядзведзеў
Аляксей Уладзіміравіч Мядзведзеў (нар. ), г. Мінск) — беларускі спартсмен (барацьба вольная), заслужаны майстар спорту Беларусі, сярэбраны прызёр ХХVІ летніх Алімпійскіх гульняў (1996, Атланта), бронзавы прызёр чэмпіянату свету (1994), сярэбраны прызёр чэмпіянату Еўропы (1997)
IC 2231
IC 2231 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) ў сузор’і Малы Пёс.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Вуліца Талстога (Віцебск)
Вуліца Талстога — пешаходная вуліца ў Віцебску. Гістарычная назва: вуліца Падзвінская. З'яўляецца папярочнай транспартнай і пешаходнай звязкай паміж радыяльнымі вуліцамі горада — Суворава і Леніна. Шчыльна пабудаваныя дамы ствараюць адзіны горадабудаўнічы ансамбль.
Забудова вул. Л. Талстога — прыклад горадабудаўнічага мастацтва Беларусі 2-й палавіны 19 — пачатку 20 ст. Комплекс у складзе дамоў № 1, 3, 4, 5, 7, 8, 15 занесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб'ект гісторыка-культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння.
Вялікі ордар
Вялікі ордар, каласальны ордар — ордарная дэкарацыя будынка, у якой калоны ці пілястры ахопліваюць 2 і больш паверхі, у адрозненне ад дэкарацыі, званай малы ордар або папавярховы ордар, у якім на кожным паверсе размешчаны свой рад калон. Вялікі ордар атрымаў распаўсюджванне ў архітэктуры позняга Адраджэння, моду на яго ўвёў Мікеланджэла, хоць ён эпізадычна ўжываўся і раней, з часоў Альберці.
Новамаскоўск
Новамаскоўск:
ФК Астравец
«Астравец» — беларускі футбольны клуб з горада Астравец. У цяперашні час выступае ў Першай лізе чэмпіянату Беларусі.
Гісторыя
Клуб быў заснаваны ў 2019 годзе і ў першы год выступаў у чэмпіянаце Гродзенскай вобласці. У 2020 годзе «Астравец» заявіўся ў Другую лігу, дзе заняў выніковае дзявятае месца. У 2021 годзе, значна ўзмацніўшы склад, клуб паставіў мэту выйсці ў Першую лігу. Упэўнена атрымаўшы перамогу ў Гродзенскім дывізіёне, астравецкая каманда выйшла ў плэй-оф і здолела дайсці да фіналу, дзе перамагла рагачоўскі «Макслайн» з лікам 3:1. Нападнік «Астраўца» Аляксей Хадневіч з 59 галамі ўсталяваў рэкорд выніковасці за сезон у Другой лізе.
У сезоне 2022 у Першай лізе «Астравец» доўгі час змагаўся за высокія месцы, аднак у выніку стаў пятым.
Цяперашні склад
Станам на жнівень 2023 года, згодна з афіцыйным сайтам клуба.
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Вуліца Герояў абароны Брэсцкай крэпасці (Брэст)
Вуліца Герояў абароны Брэсцкай крэпасці — вуліца ў заходняй частцы Брэста (гістарычныя назвы — алея Каштанавая, вул. Каштанавая), перайменаваная ў 1961 годзе. Пачала забудоўвацца да сярэдзіны XIX стагоддзя. Працягласць звыш 3000 м — ад вул. Леніна на захад паралельна чыгунцы да Дзяржаўнай мяжы Рэспублікі Беларусь. Вуліца фармавалася адначасова з будаўніцтвам Брэсцкай крэпасці ў 1830—1840 гадах. Па ёй у XIX стагоддзі была пракладзеная вузкакалейка для перавозкі грузаў у арсенал крэпасці праз Паўночную браму.
Забудова
На вуліцы знаходзяцца РУП «Беларуснафта — Брэстаблнафтапрадукт», РВУП «Брэстгандльтэхніка», УА «Брэсцкі дзяржаўны прафесійна-тэхнічны каледж гандлю», ААТ «СПМК-1», СААТ «Брэсцкая ПМК-1», АУ «Аўтабаза гарадскога аддзела аховы здароўя», 18-е гарадское аддзяленне сувязі, Гарнізонныя могілкі (Брэст).
Крыштаф Кішка
Крыштаф Кішка (? — ) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
Вучыўся ў Інгальштацкім універсітэце. Чашнік вялікі літоўскі (1632—1636), ваявода мсціслаўскі (1636—1639) і віцебскі з 1639. У 1638 стаў маршалкам Літоўскага Трыбунала. Быў прыхільнікам Радзівілаў.
Сям'я
Быў двойчы жанаты. Першы раз ажаніўся з Рэгінай Галоўчынскай, дачкой менскага кашталяна Шчаснага Галоўчынскага і ўдавой Пятра Тышкевіча. Меў з ёй дачок Альжбету (жонка Тамаша Жыжэмскага), Кацярыну (жонка Якуба Керлы) і Ганну Канстанцыю (стала манашкай). Пасля смерці першай жонкі ўзяў другі шлюб з Кацярынай Жылінскай, дзяцей ад другога шлюбу не меў.
Касцёл Нараджэння Найсвяцейшай Дзевы Мары і Святога Юрыя (Пералом)
Касцёл Нараджэння Найсвяцейшай Дзевы Мары і Святога Юрыя — колішні драўляны касцёл і кляштар капуцынаў у Пераломе Гродзенскага раёна Гродзенсккай вобласці.
Гісторыя
У 1742 годзе троцкім кашталянам Аляксандрам Пацеем была ўзведзена капліца, асвечаная пад тытулам Нараджэння Маці Божай і св. Юрыя і далучаная да парафіі Гожа. Драўляная святыня была ашалявана, крыта гонтам, на хорах стаяў малы арган на 5 галасоў.
З таго часу капліца неаднаразова перабудоўвалася, а пасля паўстання 1863 года яе зачынілі. Адбудаваная ў 1911 годзе, капліца згарэла праз 4 гады падчас баёў Першай сусветнай вайны. На яе месцы ў 1921 годзе на сродкі пана Міхала Гарацкевіча быў узведзены новы драўляны храм пад гістарычным тытулам.
Незадоўга да пачатку Другой сусветнай вайны ў Пераломе з’явіліся айцы капуцыны. Пералом стаў першай пляцоўкай капуцынаў на тэрыторыі сучаснай Беларусі. Напярэдадні вайны побач з касцёлам з’явіўся трохпавяховы кляштар. Пачас вайны манахі змушаны былі пакінуць пляцоўку.
У пасляваенны час касцёл быў зачынены, а ў сярэдзіне 1950-ых гадоў братоў капуцынаў пазбавілі права называцца кляштарам. Плябанію разабралі і перавезлі ў Пальніцу, зрабіўшы з яе школу для дзяцей з Пальніцы і Лукавіцы. Праз некалькі гадоў гэтую школу перанеслі ў вёску Багушоўка. Хутка разабралі і кляштар, перавезшы яго ў Сонічы. На працягу некалькіх дзесцігоддзяў там размяшчалася школа, а цяпер знаходзіцца мясцовая філія арганізацыі меліярацыйна-воднай гаспадаркі.
6 студзеня 1970 года быў разбураны касцёл. Бярвенне са святыні звезлі ў Грандзічы, каб збудаваць там дзіцячы садок, але ў выніку яно проста згніло.
Раннія Мецкія аналы
Раннія (Першыя) Мецкія аналы (Annales Mettenses priores) — раннесярэднявечныя ананімныя лацінамоўныя аналы, які апісваюць гісторыю Франкскай дзяржавы з прыкладна 678 па 830 год. Названы па назве горада Мец, у адной з цэркваў якога, як лічылася раней, гэтыя аналы былі створаны.
Рукапісы
«Раннія Мецкія аналы» захаваліся ў некалькіх рукапісах, большасць з якіх былі створаны ў XII стагоддзі. З аднага з іх у першай палове XVII стагоддзя была зроблена копія, якая была пакладзена ў аснову першага друкаванага выдання гэтай гістарычнай крыніцы, выдадзенага ў 1641 годзе Андрэ Дзюшэнам. У гэтае выданне, акрамя тэксту ўласна «Ранніх Мецкіх аналаў», былі ўключаны і пазнейшыя дадаткі, зробленыя складальнікамі рукапісу-пратографа, галоўным чынам, па хроніцы Рэгіна Прумскага. Аналы, выдадзеныя Дзюшэнам, апісвалі падзеі 678—904 гадоў і называліся «Франкскія Мецкія аналы» (Annales Francirum Mettenses). Пазней яны атрымалі назву «Мецкія аналы» (Annales Mettenses).
У 1826 годзе ў Monumenta Germaniae Historica было здзейснена новае выданне «Мецкіх аналаў», якое выключыла з тэксту ўсе пазнейшыя дадаткі. Гэтыя аналы, якія ахоплівалі толькі падзеі 678—830 гадоў, у пачатку XX стагоддзі атрымалі назву «Познія Мецкія аналы» (Annales Mettenses posteriores), у адрозненне ад «Ранніх Мецкіх аналаў», выдадзеных у 1905 годзе на аснове ўсяго комплексу рукапісаў, якія змяшчалі гэту гістарычную крыніцу. Сярод тэкстаў, выкарыстаных у новым выданні, найбольш поўным быў у кодэксе, выяўленым у 1895 годзе ў бібліятэцы Дарэма (DCL MS C.IV.15).
Мэта стварэння аналаў
На падставе асаблівай увагі, якую «Раннія Мецкія аналы» надавалі Святому Арнульфу і яго найбліжэйшым нашчадкам, першапачаткова лічылася, што месцам іх складання быў Мец. Аднак сучасныя гісторыкі лічаць, што большая частка гэтых аналаў была запісаная ў 806 годзе ў Шэльскім манастыры асабіста ці пры непасрэдным кіраўніцтве тутэйшай абатысы Гізелы, дачкі караля франкаў Піпіна Кароткага, з намерам апраўдаць атрыманне ўлады Каралінгамі напярэдадні падзелу Франкскай імперыі паміж сваімі сынамі, які рыхтаваўся Карлам Вялікім. З гэтай мэтай у аналы быў унесены цэлы шэраг звестак, якія дыскрэдытавалі прадстаўнікоў ранейшай кіруючай дынастыі Меравінгаў. Гісторыкі лічаць большасць гэтых фактаў выдумкай, ужываючы ў дачыненні да іх тэрмін «каралінгская прапаганда».
Кампазіцыя аналаў
«Раннія Мецкія аналы» з'яўляюцца кампіляцыяй, створанай на аснове як добра вядомых, так і страчаных цяпер крыніц, якія не маюць аналагаў у франкскай аналістыцы. Мяркуецца, што падзеі 678—805 гадоў былі запісаны адначасова ў 806 годзе, пры гэтым даты ўнесены ў тэкст пазней, верагодна пры даданні інфармацыі пра падзеі 806—830 гадоў.
Дакладна невядома, калі была запісана частка «Ранніх Мецкіх аналаў», якая ахоплівае 806—830 гады. Запісы па 829 год уключна з'яўляюцца даслоўным паўторам «Аналаў каралеўства франкаў», 830 год апісаны на аснове «Берцінскіх аналаў» са згадваннем некалькіх арыгінальных сведчанняў, звязаных з імператрыцай Юдзіф.
Выданні
На рускай мове:
Дравяніцкі сельсавет
Дравяні́цкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Астравецкага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Дравянікі.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Астравецкага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Гродзенскай вобласці. З 25 снежня 1962 года па 6 студзеня 1965 года ў складзе Ашмянскага раёна. 11 лютага 1972 года цэнтр сельсавета перанесены ў гарадскі пасёлак Астравец, сельсавет перайменаваны ў Астравецкі сельсавет.
Пашпарт грамадзяніна Паўднёвай Асеціі
Пашпарт грамадзяніна Паўднёвай Асеціі — асноўны дакумент, які выдаецца грамадзянам часткова прызнанай Рэспублікі Паўднёвая Асеція для пасведчання асобы на тэрыторыі краіны.
Прызнанне
Дакумент мае юрыдычную сілу як пасведчанне асобы толькі ў тых краінах, якія прызнаюць незалежнасць Паўднёвай Асеціі ад Грузіі. Да гэтых краін адносяцца Расія, Нікарагуа, Венесуэла, Науру, Сірыя, Абхазія, Арцах і Прыднястроўе. Для падарожжаў у іншыя краіны жыхарам Паўднёвай Асеціі даводзіцца карыстацца пашпартамі, выдадзенымі іншымі дзяржавамі, якія маюць шырокае сусветнае прызнанне — часцей за ўсё Расіі ці Грузіі.
Падвойнае грамадзянства
Канстытуцыйны закон «Аб грамадзянстве Рэспублікі Паўднёвая Асеція» экспліцытна не забараняе падвойнае грамадзянства, але ўдакладняе, што «грамадзянін РПА, які таксама мае грамадзянства іншай дзяржавы, разглядаецца РПА толькі як грамадзянін РПА». Па словах старшыні Камісіі па пытаннях грамадзянства пры Прэзідэнце РПА Мурата Кузьміча Джыоева, пры атрыманні грамадзянства рэспублікі пасродкам натуралізацыі патрабуецца даказаць адсутнасць грамадзянства іншых дзяржаў акрамя Расійскай Федэрацыі.
Арцах
Назву Арца́х (Արցախ) маюць:
Пітэр Лакс
Пітэр Дэвід Лакс (Lax Péter Dávid, Peter David Lax; нар., ) — амерыканскі матэматык, лаўрэат прэміі Вольфа 1987 года.
Біяграфія
Поле дзейнасці Лакса шматграннае: у прыватнасці, у яго ўваходзіла вывучэнне інтэграваныя сістэм, ударнай хвалі, гідрадынамікі. Ён таксама зрабіў істотны ўнёсак у развіццё тэорыі салітонаў. З яго імем звязаны такія матэматычныя дасягненні і лікавыя метады як лема Лакса — Мільграма, тэарэма эквівалентнасці Лакса, схема Лакса — Фрыдрыхса, схема Лакса — Вендрофа, ўмова энтрапіі Лакса і тэорыя Лакса — Левермора, ураўненне Лакса.
Мікалай Пятровіч Кішка
Мікалай Кішка (? — ) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага, Рэчы Паспалітай. Крайчы вялікі літоўскі (з 1552), падчашы вялікі літоўскі (з 1555), ваявода падляшскі (1569—1587).
Біяграфія
Сын троцкага кашталяна Пятра Кішкі і Алены Ільініч, дачкі дворнага літоўскага маршалка Юрыя Іванавіча Ільініча. Меў братоў Станіслава і Пятра.
Падтрымліваў планы збліжэння ВКЛ з Польшчай, дзякуючы чаму ў 1569 годзе стаў ваяводам падляшскім, пасля пераходу ваяводства ў склад Кароны. Заставаўся ваяводам падляшскім да канца жыцця.
Быў двойчы жанаты. Першы раз у 1555 годзе з Марынай Заслаўскай, якая памерла ў 1563 годзе. Другі раз з Барбарай Хадкевіч, дачкой віленскага кашталяна Гераніма Хадкевіча. Меў дачку Барбару (жонку Юрыя Алелькавіча) і сына Мікалая.
Яўген Аляксеевіч Кісялёў
У якасці вядучага штотыднёвай праграмы навін НТБ «Вынікі» ў 1990-я гады ён стаў адным з самых вядомых тэлежурналістаў краіны, крытыкаваў карупцыю ва ўрадзе і прэзідэнта Барыса Ельцына. У 2001 годзе ён пакінуў НТБ пасля яго паглынання кантраляванай дзяржавай кампаніяй Газпрам, некаторы час займаючы пасаду генеральнага дырэктара ТБ-6, да таго, як урад адмовіўся працягнуць ліцэнзію на вяшчанне ў студзені 2002 года. Пазней ён пераехаў ва Украіну, дзе стаў вядучым розных палітычных ток-шоу.
Пачатковы перыяд
Нарадзіўся 15 чэрвеня 1956 года ў Маскве ў сям’і інжынераў-металазнаўцаў. Бацька, Аляксей Аляксандравіч Кісялёў (1911—1988) — савецкі навуковец, інжынер, спецыяліст у галіне авіяцыйнага і ракетнага металазнаўства. Атрымаў сярэднюю адукацыю ў спецшколе № 123 МЧ з паглыбленым вывучэннем англійскай мовы.
У 1979 годзе з адзнакай скончыў гісторыка-філалагічны факультэт Інстытута краін Азіі і Афрыкі пры МДУ імя М. В. Ламаносава па спецыяльнасці «Гісторык-усходазнавец», у 1977—1978 гадах праходзіў стажыроўку ў Іране.
У 1979—1981 гадах праходзіў службу ў Афганістане афіцэрам-перакладчыкам у групе савецкіх ваенных дарадцаў.
У 1981—1984 гадах выкладаў персідскую мову ў Вышэйшай школе КДБ СССР імя Ф. Э. Дзяржынскага.
СССР
У 1984—1987 гадах працаваў у галоўнай рэдакцыі вяшчання на краіны Блізкага і Сярэдняга Усходу Дзяржтэлерадыё СССР.
У 1987—1990 гадах — вядучы праграмы «90 хвілін» (пазней — «120 хвілін»)(«Першая праграма ЦТ») і рэпарцёр інфармацыйных праграм Цэнтральнага тэлебачання.
Расія
У 1991 годзе — вядучы праграмы «Весці» («Расійскае тэлебачанне»).
Са студзеня 1992 па чэрвень 2003 года — аўтар і вядучы інфармацыйна-аналітычнай праграмы «Вынікі» («1-ы канал Астанкіна» (1992—1993), НТБ (1993—2001), ТНТ (2001), ТБ-6 (2001—2002), ТВС (2002—2003)).
З кастрычніка 1993 па красавік 2001 года працаваў на тэлеканале НТБ, заснаваным медыямагнатам Уладзімірам Гусінскім. Нязменны вядучы праграмы «Вынікі».
У 1993—1997 гадах — віцэ-прэзідэнт ТАА «Тэлекампанія НТБ».
З кастрычніка 1995 па снежань 1997 года — вядучы праграмы «Герой дня».
У 1999—2000 гадах — вядучы ток-шоу «Голас народа».
З 1997 па 2001 год — старшыня савета дырэктараў ТАА «Тэлекампанія НТБ» (з 1998 — ААТ «Тэлекампанія НТБ»).
З 14 мая 2001 па 21 студзеня 2002 года — генеральны дырэктар ЗАТ «Маскоўская незалежная вяшчальная карпарацыя» («ТБ-6 Масква»)(з 14 красавіка па 14 мая 2001 года — выканаўца абавязкаў генеральнага дырэктара). Тэлеканал «ТБ-6» быў адключаны ад эфіру ў ноч з 21 на 22 студзеня 2002 года, але сам Кісялёў фармальна працягваў лічыцца гендырэктарам ЗАТ «МНВК» аж да чэрвеня 2002 года, паколькі юрыдычна кампанія тады яшчэ існавала.
З чэрвеня 2002 па чэрвень 2003 года — галоўны рэдактар ЗАТ «Шосты тэлеканал» (ТВС). Пасля сыходу з ТВС генеральнага прадзюсара Аляксандра Левіна і кіраўніка інфармацыйных праграм Рыгора Крычаўскага (у студзені і сакавіку 2003 года адпаведна) у вядзенне Кісялёва перайшлі іх абавязкі, якія ён выконваў аж да закрыцця тэлеканала 22 чэрвеня 2003 года.
З верасня 2003 па лета 2005 года — галоўны рэдактар газеты «Маскоўскія навіны». Вёў там аўтарскую калонку галоўнага рэдактара, у якой разважаў над адной з галоўных палітычных тэм тыдня. Пакінуў газету ў сувязі з пераходам яе ад Леаніда Неўзліна да новага ўласніка Вадзіма Рабіновіча.
У 2005 годзе перайшоў на радыёстанцыю «Рэха Масквы»: з верасня 2005 па кастрычнік 2006 года — вядучы праграмы «Разбор палётаў»; са снежня 2006 па верасень 2009 года — вядучы праграмы «Улада з Яўгенам Кісялёвым» (таксама выходзіла на тэлеканале RTVi) і гісторыка-асветніцкай праграмы «Наша ўсё». Цяпер працягвае супрацоўнічаць з гэтай радыёстанцыяй як госць яе розных перадач.
Таксама рабіў штомесячныя калонкі для часопіса «GQ Расія» (2005—2009) і газеты «The Moscow Times» (2008—2014). Аўтар шматлікіх публікацый у інтэрнэт-выданні «Газета. Ru» (2006—2007), у рускай версіі часопіса «Форбс» (2006) і тыднёвіку «The New Times» (2007—2014, 2016—2017). Збірае калекцыю вінаў, са снежня 2006 па чэрвень 2008 года вёў калонку ў часопісе «Вінаманія». З лютага 2010 года быў удзельнікам праекта «Сноб», нядоўгі час у 2014 годзе вёў там аўтарскі блог.
Украінскі перыяд дзейнасці
З чэрвеня 2008 года сумяшчаў працу на «Рэха Масквы» і RTVi з пасадай галоўнага рэдактара-кансультанта ўкраінскага тэлеканала ТВі, адным з акцыянераў якога быў Уладзімір Гусінскі. Са студзеня па верасень 2009 года — вядучы штотыднёвай інфармацыйна-аналітычнай праграмы «Наверсе» (ТВі), аналагічнай расійскім «Вынікам». У верасні 2009 года паміж акцыянерамі канала ТВі паўстаў бізнес-канфлікт, прычынай якога быў названы продаж Гусінскім тэлеканалу ўласнага прадукту па завышаным кошце. У выніку Гусінскі пакінуў склад заснавальнікаў, а Кісялёў прыняў рашэнне аб звальненні. У эфіры апошняй праграмы «Наверсе» Кісялёў абвясціў аб «прыпыненні» яе выхаду, патлумачыўшы гэта тым, што акцыянеры канала ТВі нязгодныя з яго паралельнай працай на тэлеканале «Інтэр» (на той момант у эфір «Інтэра» ужо выйшаў адзін выпуск праграмы «Вялікая палітыка»).
З 25 верасня 2009 года па 21 снежня 2012 года — вядучы грамадска-палітычнай праграмы «Вялікая палітыка з Яўгенам Кісялёвым» («Інтэр»).