cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Рывальта-дзі-Тарына
Насельніцтва складае 18800 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 752 чал./км². Займае плошчу 25 км². Паштовы індэкс — 10040. Тэлефонны код — 011.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santi Vittore e Corona.
Бул-пап
Бул-пап (bullpup) — схема кампаноўкі механізмаў вінтовак і аўтаматаў, пры якім ударны механізм і магазін размешчаныя ў прыкладзе ззаду спускавога кручка. Дзякуючы такой кампаноўцы можна павялічыць даўжыню ствала без павелічэння агульнай даўжыні зброі, што станоўча адбіваецца на далёкасці і дакладнасці.
Steyr AUG
Steyr AUG (Armee Universal Gewehr — армейская ўніверсальная вінтоўка), Steyr AUG 77 — комплекс стралковай зброі, выпушчаны ў 1977 годзе аўстрыйскай кампаніяй Steyr-Daimler-Puch (цяпер Steyr-Mannlicher AG & Co KG (Штэйр Манліхер)). Прыняты на ўзбраенне такімі краінамі, як Аўстрыя, Новая Зеландыя, Люксембург і Ірландыя. У Аўстраліі вінтоўка выпускаецца па ліцэнзіі пад маркай F88. Мае зменныя ствалы рознай даўжыні: асноўны 508 мм, а таксама скарочаныя ствалы 350 мм і 407 мм і цяжкі ствол 621 мм.
У дадзенай вінтоўцы ўжыта схема кампаноўкі «Бул-пап», пры якой магазін і затворны вузел размешчаны ззаду чапяльніка кіравання агнём і спускавога гапліка. Ёсць два рэжыму агню: агонь адзінкавымі выстраламі і аўтаматычны агонь. Таксама магчымая мадэрнізацыя для вядзення агню адзінкавымі і з адсечкай па 3 выстралы.
Перакладчыка рэжымаў агню няма. Выбар рэжымаў ажыццяўляецца глыбінёй націску на спуск. Слабы націск прыводзіць да адзінкавага выстрала. Націск да ўпора выклікае аўтаматычны агонь адвольнай чаргой.
Аўтамат можа быць выкарыстана для стральбы вінтовачнымі гранатамі.
Ігнат Сцяпанавіч Хаменка
Ігнат Сцяпанавіч Хаменка (, в. Сынява —, Чаркаскі раён, Кіеўская вобласць) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).
Біяграфія
Працаваў на будаўніцтве горада Камсамольск-на-Амуры.
У 1936 годзе і другі раз у 1941 годзе прызваны ў рады Чырвонай Арміі. У баях Вялікай Айчыннай вайны з ліпеня 1941 года. Ваяваў на Заходнім, Варонежскім, Стэпавым і 2-м Украінскім франтах.
Удзельнічаў у фарсіраванні Дняпра, пашырэнні плацдарма і вызваленні горада Чаркасы.
Вызначыўся пры вызваленні горада Чаркасы. У баі за чыгуначную станцыю і вуліцы горада застаўся сам, будучы цяжка параненым, узначаліў пакінутыя самаходкі. З баямі прабіваўся да сваіх і 19 лістапада 1943 года памёр ад ран. Пахаваны ў вёсцы Гэраныміўка Чаркаскай вобласці.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 22 лютага 1944 года за «ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм» было прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.
Узнагароджаны ордэнам Леніна і ордэнам Чырвонай Зоркі.
Імем Героя названа вуліца ў Чаркасах і школа № 4 у горадзе Камсамольск-на-Амуры Хабараўскага края.
Кіцель (іўдаізм)
Кіцель  — белае, доўгае, шырокае і падпяразанае адзенне, якое насілі яўрэі падчас некаторых рэлігійных абрадаў.
Гісторыя
Пачаткова белая накідка, якую надзявалі яўрэі падчас урачыстасцей на верхняе адзенне. Мела шырокі каўнер, аздаблялася вышыўкай залатымі і сярэбранымі ніткамі або шыццём з пляцёнак, лускавінкамі, кружкамі, разеткамі, раслінным арнаментам. Паясы да кіцеляў вышываліся ўручную, упрыгожваліся аплікацыямі пераважна серабрыстага колеру, зашпільваліся на пражкі з выявамі шчытоў, ільвоў, карон.
Выкарыстанне
У старажытнасці яго насілі кожны шабат і на ўсе важныя мерапрыемствы. Пазней выкарыстоўваўся ў Рош Ха-Шана, у Ём-Кіпур, а таксама старшынёй падчас Песах-, а таксама жаніхом у дзень вяселля і бацькам дзіцяці падчас абразання. Часам памерлых хавалі ў кіцелі. У плыні кіцель могуць насіць і жанчыны.
NGC 4273
NGC 4273 (іншыя абазначэнні — UGC 7380, MCG 1-32-8, ZWG 42.28, VCC 382, IRAS12173+0537, PGC 39738) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Кам’яныстэ
Кам’яныстэ (Кам'яни́сте) — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Мікашэвічы
Мікашэ́вічы  — горад раённага падпарадкавання ў Лунінецкім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі, на р. Волхва. Чыгуначная станцыя на лініі Лунінец — Калінкавічы. Рачны порт на Мікашэвіцкім канале. За 54 км ад Лунінца, 282 км ад Брэста. Насельніцтва (2017).
Гісторыя
У 1796 годзе ў мястэчку дзейнічала Мікашэвіцкая жалезаапрацоўчая мануфактура. У XIX стагоддзі — вёска Ленінскай воласці Мазырскага павета. З часу будаўніцтва Палескіх чыгунак — станцыя.
З 25 сакавіка 1918 года Мікашэвічы — у абвешчанай Беларускай Народнай Рэспубліцы; з 1 студзеня 1919 года — у Беларускай Савецкай Сацыялістычнай Рэспубліцы, з 27 лютага 1919 года — у Літоўска-Беларускай Савецкай Сацыялістычнай Рэспубліцы. Вясной 1919 года заняты польскімі войскамі падчас польска-савецкай вайны.
У кастрычніку-лістападзе 1919 года Мікашэвічы былі галоўнай перамоўнай пляцоўкай між Варшавай і Масквой.
Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі.
З 1939 года ў БССР. З 1940 года — рабочы пасёлак у Ленінскім раёне Пінскай, з 1954 года — Брэсцкай вобласці. У 1950—1960 гадах — цэнтр Ленінскага раёна, з 1960 года ў Лунінецкім раёне. 8 сакавіка 1956 года ў склад рабочага пасёлка Мікашэвічы ўключана вёска Рудня. З 2005 года — горад.
25 жніўня 2005 года Мікашэвіцкі пассавет рэарганізаваны ў гарсавет. 27 красавіка 2006 года ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Мікашэвіцкаму гарсавету перададзены вёскі Ваган, Вільча, Града, Запроссе, Моршчынавічы, Пясчанікі і Сітніца. 10 сакавіка 2017 года ўсе вёскі перададзены ў склад Сінкевіцкага сельсавета.
Акмянішке (Рымшэўская сянюнія)
Акмяні́шке (Akmeniškė) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Рымшэўскай сянюніі. Размешчана за 2,5 км ад Рымшэ.
Кыкіў
Кыкіў (Кийків) — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Луі Габрыэль дзю Бюа-Нансэ
Луі Габрыэль дзю Бюа-Нансэ (Gabriel Du Buat-Nançay,,  — , ) — французскі дыпламат і гісторык.
З арыстакратычнага роду. Займаў пост французскага пасланца ў Дрэздэне і Рэгенсбургу, затым выйшаў у адстаўку і пасяліўся ў Германіі. Вядомы як аўтар шэрагу прац па гісторыі Германіі.
Ілірызм
Ілірызм — палітычны і культурны рух у Харватыі і Славоніі, узнік у 1830—1840-х гадах стагоддзя, аказаў ўплыў таксама на грамадскае жыццё іншых паўднёваславянскіх абласцей.
Тэарэтычныя палажэнні
У 1835 годзе Гай сфармуляваў бліжэйшыя задачы ілірыйскага руху. Спачатку гэта было развіццё харвацкай нацыянальнай культуры і мовы, якія ідэолагі «ілірызму» прадстаўлялі агульнымі для ўсіх паўднёвых славян. Ажыццяўленне гэтых задач «ілірысты» пачалі са стварэння новай харвацкай арфаграфіі. Вялікай заслугай іх было стварэнне харвацкай літаратурнай мовы (на аснове штакаўскага дыялекту).
Кабылэччына
Кабылэччына (Кобилеччина) — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Юзаф Бяляк
Юзаф Бяляк (, в. Лоўчыцы Навагрудскага раёна Гродзенскай вобласці — чэрвень 1794) — вайсковы дзеяч ВКЛ, генерал-маёр (1790).
Біяграфія
Належаў да беларускага шляхецкага роду татарскага паходжання Белякоў. Быў на вайсковай службе ў Саксоніі, удзельнік Сямігадовай вайны 1756—1763 гадоў. Прыхільнік караля Аўтуста III, потым Станіслава Аўгуста Панятоўскага.
У час Барскай канфедэрацыі камандзір каралеўскага палка татар. У 1769 на баку канфедэратаў удзельнічаў y бітвах пад Слонімам, Моўчаддзю (Баранавіцкі раён) і на Жамойці, y верасні 1771 — y пераможнай бітве над расійскімі войскамі каля Бездзежа (Драгічынскі раён). 23.9.1771 года ў бітве каля Сталавічаў (Баранавіцкі раён), калі войска ВКЛ было разбіта рускімі, адступіў з палком, захаваўшы баявы парадак. У 1788—1789 удзельнічаў ў задушэнні сялянскага паўстання на Украіне. У чэрвені—ліпені 1792 на чале пярэдняга корпуса войска ВКЛ ваяваў пад Свержанем (Стаўбцоўскі раён), Зэльвай і Брэстам. Далучыўся да паўстання 1794, у чэрвені ўзначаліў корпус, з якім прайшоў ад Гродна да Слоніма і Іўя. Праз некалькі дзён раптоўна памёр.
Дуброўка (Баскакаўскае сельскае паселішча)
Дуброўка (Дубровка) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Баскакаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
NGC 4274
NGC 4274 (іншыя абазначэнні — UGC 7377, MCG 5-29-60, ZWG 158.71, IRAS12173+2953, PGC 39724) — галактыка ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Чэшская хроніка
«Чэшская хроніка» (Chronica Boemorum) — першая хроніка на лацінскай мове, у якой была паслядоўна і адносна поўна выкладзена гісторыя Чэхіі. У яе ўвайшлі звесткі пра гістарычныя падзеі ў чэшскай зямлі з найстаражытнейшых часоў па першую чвэрць XII ст. Пры гэтым «Хроніка» не абмяжоўваецца чэшскай нацыянальнай гістарыяграфіяй, раскрываючы таксама пытанне ўзаемаадносін розных еўрапейскіх дзяржаў у Х—XII стагоддзях.
Княжэ (Золачыўскі раён)
Княжэ (Кня́же) — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Чэшская хроніка
Аўтарам хронікі быў дэкан капітула сабора Святога Віта ў Празе Казьма Пражскі. З'яўляючыся каштоўнай гістарычнай крыніцай, асабліва ў частцы, якая тычыцца падзей, сучаснікам якіх быў Казьма, «Чэшская хроніка» шмат у чым задала кірунак наступнага развіцця чэшскага летапісання. Працу над хронікай летапісец вёў да сваёй смерці ў 1125 годзе. Нягледзячы на некаторыя недакладнасці і яркае праяўленне ўласнай пазіцыі аўтара, высокі для той эпохі навуковы ўзровень і важнасць апісаных у ёй падзей ставяць Казьму Пражскага ў лік адных з самых значных летапісцаў сярэдневяковай Еўропы.
«Чэшская хроніка» Казьмы Пражскага, нароўні з «Аповесцю мінулых гадоў» Нестара і «Хронікай і дзеяннямі князёў ці кіраўнікоў польскіх» Гала Ананіма, мае фундаментальнае значэнне для славянскай культуры і ўваходзіць у лік найважнейшых крыніц па гісторыі Чэхіі і суседніх дзяржаў.
Гісторыя пошты і паштовых марак Азербайджана
Гісторыя пошты і паштовых марак Азербайджана падзяляецца на перыяды, якія адпавядаюць паштовых сістэм дзяржаў, у складзе якіх знаходзілася тэрыторыя сучаснага Азербайджана (Расійская імперыя, СССР), самастойных дзяржаўных утварэнняў пачатку 20 стагоддзя і незалежнай Азербайджанскай Рэспублікі (з 1992).
25px У складзе Расійскай імперыі
У 1863 годзе была ўтворана Каўказская паштовая акруга, у склад якой уваходзіла і Упраўленне пошты Баку. Паштовае паведамленне ў Азербайджане стымулявалася таксама пачаткам эксплуатацыі чыгуначных ліній Баку—Тбілісі (1883) і Баку—Дзербент (1900).
У 1901 годзе была створаная Бакінская паштова-тэлеграфная кантора ў складзе ўпраўлення Тыфліскай паштова-тэлеграфнай акругі; яна праіснавала да 1916 года, потым была ліквідавана, і замест яе створаны асобныя паштова-тэлеграфныя канторы.
Разам з тым, развіццё паштовай сувязі ў Азербайджане, як і на іншых аддаленых тэрыторыях Расійскай імперыі, заставалася слабым. Напрыклад, у 1913 годзе на тэрыторыі Азербайджана налічвалася толькі 69 паштова-тэлеграфных спецыялістаў, або 0,9% ад агульнага іх ліку ў паштова-тэлеграфных установах імперыі.
Для аплаты паштовых адпраўленняў у 19 стагоддзі, калі Азербайджан знаходзіўся ў складзе Расійскай імперыі, выкарыстоўваліся маркі і іншыя паштовыя знакі Расійскай імперыі.
25px Азербайджанская Дэмакратычная Рэспубліка
Азербайджанская Дэмакратычная Рэспубліка (АДР) была абвешчана 28 мая 1918 года. Пасля ўсталявання незалежнасці Азербайджана і стварэння часовага ўрада АДР, у маі 1918 года было заснавана Міністэрства дарог, пошты і тэлеграфа, у кастрычніку таго ж года — Міністэрства пошты і тэлеграфа Азербайджанскай Рэспублікі.
Для паштовых патрэб АДР 20 кастрычніка 1919 г. была выпушчана першая серыя стандартных марак. На дзесяці мініяцюрах былі намаляваныя: азербайджанскі воін (аскер), які трымае ў адной руцэ вінтоўку, а ў другой — сцяг АДР; селянін з сярпом пры промнях узыходзячага сонца; сярэднявечны Баку (крэпасць, за сцяной якой сілуэт палаца Шырваншахаў з мінарэтаў), кляштар і храм вогнепаклоннікамі «Атэшгях» у Сураханах. Распрацоўка праектаў першых азербайджанскіх марак была даручана старэйшаму чыноўніку асаблівых даручэнняў Міністэрства пошт і тэлеграфаў, мастаку Зейналаў Гаджыгэ аглы Алі-задэ. Яны былі надрукаваныя на белай паперы літаграфіяй, без зубцоў, надпісы на на іх дадзены на азербайджанскай (арабскай вяззю) і французскай мовах. Заказ на выраб першых паштовых марак быў накіраваны ў Азербайджанскую экспедыцыю нарыхтаваным дзяржаўных папер і па яе вырашэнню размешчаны ў хромалітаграфіі «Таварыства А. М. Дагесава і П. К. Залінава». Асаблівасцю ўсяго выпуску з’яўляюцца нязначныя адрозненні ў адценнях марак, а таксама зрухі дадатковых кветак. Маркі маюць шэраг разнавіднасцей клішэ і памылак друку.
Усе маркі серыі былі ў паштовым абарачэнні і пасля ўсталявання Савецкай улады ў Азербайджане.
25px Выпускі 1920—1921 гадоў
Першая эмісія Азербайджанскай ССР адбылася 1 кастрычніка 1921 года. Гэта была серыя з 15 беззубцовых марак розных наміналаў, аддрукаваная літаграфскай спосабам на шэрай паперы. Частка марак была вытрыманая ў рэвалюцыйна-прапагандысцкім тэматычным ключы — сімвал саюза рабочых і сялян, будынак азербайджанскага рэўкома (цяпер — Нацыянальны музей мастацтваў Азербайджана або таксама Музей выяўленчых мастацтваў імя Рустама Мустафаева; Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyi или также Rüstəm Mustafayev adına Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyi); на іншых былі намаляваныя помнікі сярэднявечнай архітэктуры Азербайджана і гісторыя нафтавай прамысловасці рэспублікі — Фантанавая нафтавая свідравіна, панарама нафтавых промыслаў, мінарэт мячэці «Джума», «Дзявочая вежа», помнік архітэктуры «Диванхане». Уся серыя павінна была паступіць у абарачэнне 1 кастрычнік 1921 года, аднак маркі выйшлі не адначасова. З-за інфляцыі і павышэння паштовых тарыфаў маркі з наміналамі ад 1 да 25 рублёў у афіцыйны зварот не паступалі.
25px Паштова-дабрачынны выпуск
22 кастрычніка 1921 былі выпушчаныя дзве паштова-дабрачынныя маркі ў карысць галадоўнікаў губерняў Паволжа. Маркі былі аддрукаваныя літаграфскай спосабам на шэрай паперы, тыражом па 2.500.000 штук кожная. На іх былі намаляваныя селянін, які вязе на санках прадукты харчавання галадаючым, і жанчына з дзецьмі (галадаючая сям'я). На працягу тыдня з 22 па 29 кастрычніка даходы ад рэалізацыі марак паступалі ў карысць галадоўнікаў. У некаторых паштовых аддзяленнях раёнаў Азербайджана гэтыя маркі выкарыстоўваліся для аплаты паштовай карэспандэнцыі і пасля «Тыдня дапамогі галадаючым», але даходы ад іх паступалі ўжо ў карысць паштовага ведамства. Такія маркі ў гашаную выглядзе, і асабліва на лістах, вельмі рэдкія. Аўтар усіх марак Азербайджанскай ССР — бакінскі графік-сатырык Б. Р. Тэлінгатэр (Бэна).
Пераацэнка паштовых марак
У 1922 годзе на дзейнасць пошты быў распаўсюджаны гаспадарчы разлік. Гэта прывяло да змен паштовых тарыфаў. 15 студзень Саўнаркам Азербайджанскай ССР зацвердзіў новыя таксы. У гэты ж дзень была праведзена першая пераацэнка марак без накладання грыфа: 150 — у 7 500 рублёў, 400 — у 17 500 рублёў, 300 — у 50 000 рублёў і 5 000 — у 70 000 рублёў. Пры гэтым для барацьбы са злоўжываннямі на марках былі праведзены «ўмоўныя» надпечатки, якія сведчаць пераацэнку марак, напрыклад, ''«Бакінскага П. К.», «Баку / Прынята»'' і іншыя. Другая «умоўная» пераацэнка паштова-дабрачынных марак Азербайджана была праведзена 3 сакавіка 1922 года, трэцяя — 15 красавіка 1922, з чацвёртая - ў лістападзе 1922 года.
У наступным у сувязі з абясцэньванне грошай паўстала неабходнасць у неаднаразовай цэнтралізаванай пераацэнцы паштовых марак з дапамогай нумаратара. Першая нумераторная пераацэнка паштовых марак Азербайджана была праведзена 20 мая, другая — 15 лістапада 1922 года.
Першыя авиапочтовые рэйсы
Па дадзеных азербайджанскага інфармацыйнага агенцтва «Азадинформ», першы палёт паштовага самалёта на тэрыторыі Азербайджана адбыўся ў 1921 годзе — на 2 гады раней за пачатак пасажырскага авіязносін.
25px У складзе Савецкага Саюза
З 15 верасня 1923 г на тэрыторыі Азербайджана былі ўведзеныя маркі ЗСФСР, а з 1 студзеня 1924 гады — адзіныя знакі паштовай аплаты СССР. Пры гэтым з 1 лютага 1924 г. ўсе маркі Азербайджана і ЗСФСР былі ануляваныя. У 1936 Азербайджанская ССР стала самастойнай сайзнай рэспублікай.
Пасля далучэння да Савецкага Саюза паштовая сувязь Азербайджана, як і іншых савецкіх рэспублік, атрымала далейшае развіццё. Пры гэтым была праведзена вялікая праца:
У 1954 годзе было створана Міністэрства сувязі Азербайджанскай СССР, да пытанняў якога ставілася і развіццё пошты.
Да 1991 года на тэрыторыі Азербайджана для паштовай аплаты выкарыстоўваліся паштовыя маркі СССР. Сярод іх былі выпушчаныя каля 60 паштовых марак з выявай бачных дзеячаў, архітэктуры, фаўны і іншымі сюжэтамі, звязанымі з Азербайджанам.
Развіццё паштовай сувязі Азербайджана
Пасля абвяшчэння незалежнасці краіны 18 кастрычніка 1991 г. і распаду Савецкага Саюза ў снежні 1991 года ў Азербайджане назіраўся заняпад у сферы паштовых паслуг, які доўжыўся да 1997 года.
Новы этап развіцця паштовай сувязі ў краіне пачаўся 1 студзень 1997 г., калі паштовая сістэма была аддзелена ад электрасувязі і стала функцыянаваць як самастойнае ведамства. Гэтаму спрыялі зацверджаная ў сакавіку 1997 года кароткатэрміновая «Праграма адраджэння і развіцця» і прынятая ў снежні таго ж года «Канцэпцыя развіцця паштовай сувязі на 1998—2003 гады».
У 1998 годзе адбылося пашырэнне сферы паштовых паслуг, якія прадстаўляюцца вытворчае аб'яднанне «Азерпошта» («Azərpoçt»), за кошт стварэння Прадпрыемствы сувязі «Azərekspresspoçt» і Цэнтра тэхнічных паслуг.
29 верасень 1999 г. аб'яднанне «Азерпочта" атрымала статус дзяржаўнага прадпрыемства (ДП), якое з 2000 года з'яўляецца рэнтабельнай.
Па стане на 2009 год, у падпарадкаванні нацыянальнага паштовага аператара ГП «Азерпочта» знаходзіліся 74 паштовых філіяла і паштовых вузла, 1513 паштовых аддзяленняў, 144 паштовых агенцтва і 195 машын розных марак для перавозкі пошты. Прадпрыемства падтрымлівала супрацоўніцтва прыкладна з 70 краінамі свету па міжнароднай сістэме кантролю над пасылкамі IPS і з больш за 60 краінамі па даведачнай сістэме пасылак «Cricket».
1 красавіка 1993 паштовая адміністрацыя Азербайджана ўступіла ў шэрагі СПС. Азербайджанская Рэспубліка з'яўляецца таксама сябрам CEPT.
Паштовыя маркі незалежнага Азербайджана
Пасля здабыцця незалежнасці ў Азербайджане з'явілася неабходнасць у выпуску ўласных знакаў паштовай аплаты. З 4 сакавіка па Кастрычніцкай 1992 г. пошта Азербайджана выкарыстоўвала радиомарки СССР наміналамі ў 40, 50 капеек і 3,50 рубля ў якасці паштовых.
26 сакавіка 1992 у абарачэнне паступіла паштовая марка «Абвяшчэнне незалежнасці» якая разглядаецца каталогамі ў якасці першай маркі незалежнай Азербайджанскай Рэспублікі.
Існуе больш ранняя марка «Каспійскае мора», выкананая мастаком Юрыем Арцыменевым, якая была надрукавана ў Маскве і выпушчаная 2 лютага 1992, але не была ў паштовай звароце. Пазней, 7 мая 1992 года, на ёй былі зробленыя надпечатки новых наміналаў і назвы дзяржавы.
Па стане на люты 2009, Азербайджанская Рэспубліка як суверэнная дзяржава выпусціла з дапамогай кампаніі «Азермарка» Міністэрства сувязі і інфармацыйных тэхналогій агулам больш за 750 марак, якія можна аднесці прыблізна да 100 тэмах, уключаючы палітыку, атрыбуты дзяржаўнай улады, выдатных дзеячаў, спорт, флору, фаўну, архітэктуру, гісторыю і інш акрамя таго, «Азермарка» падрыхтавала да выпуску дзевяць авіяканвертаў і адну паштовую картку. У штаце кампаніі лічылася 18 чалавек, у тым ліку адзін мастак — Хасан А. Мірзоеў, які быў аўтарам азербайджанскіх марак пачынаючы з 1999 года.
Характэрна, што на азербайджанскіх марках неаднаразова з'яўляліся партрэты дзейнага прэзідэнта дзяржавы Гейдара Аліева.
Па сведчанні В. А. Навасёлава, Азербайджан у ліку некаторых іншых постсавецкіх дзяржаў заключаў у 1990-я гады здзелкі з замежнымі агенцтвамі, такімі як Міжурадавая філатэлістычная карпарацыя (Inter-Governmental Philatelic Corporation ), і праводзіў сумнеўную эмісійную палітыку, падрываючы філатэлістычная прэстыж краіны. У 1994—1997 гадах Азербайджанам выпускалася асабліва вялікая колькасць марак і блокаў на найбольш папулярныя сярод калекцыянераў свету тэмы, якія наўрад ці прызначаліся непасрэдна для задавальнення паштовых патрэб краіны. Пазней штогадовае лік выпускаў скарацілася да больш умеранага ўзроўню, і Азербайджан далучыўся да ўдзелу ў Сістэме нумарацыі ВАРФ з моманту заснавання апошняй у 2002 годзе.
Рыва-прэса-К’еры
Рыва-прэса-К’еры (Riva presso Chieri) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 3831 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 109 чал./км². Займае плошчу 35 км². Паштовы індэкс — 10020. Тэлефонны код — 011.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Sant’Albano.
Новая Францыя
Но́вая Фра́нцыя (Nouvelle-France) — агульная назва французскіх уладанняў у Паўночнай Амерыцы (1534—1763). У розны час у склад Новай Францыі ўваходзілі:
Гісторыя
У 1534 годзе французскі мараплавец Жак Карцье абвясціў Канаду ўласнасцю караля Францыі. Але спробы заснаваць паселішчы скончыліся няўдачай. Сапраўдная каланізацыя была пачата толькі ў 1604 годзе з падачы Самюэля дэ Шамплена. У 1605 годзе ў Акадзіі быў заснаваны горад Порт Раяль (сёння горад Анапаліс у Новай Шатландыі). У 1608 годзе Шамплен заснаваў горад Квебек, які і стаў сталіцай Французскай Канады. 17 мая 1642 года Поль Шамедзі дэ Мезанёў заснаваў Манрэаль.
Найбольшае пашырэнне меж Новай Францыі звязана з дзейнасцю графа дэ Франтэнака (губернатар у 1672—1682 гадах) Пры яго фінансавай падтрымцы Ла Саль у 1681—1682 гадах праплыў па ўсёй даўжыні Місісіпі і абвясціў усю яе даліну ўладаннем французскага караля.
У 1718 годзе заснаваны Новы Арлеан (Nouvelle-Orléans), які стаў сталіцай новай калоніі — Луізіяны (назва, якую даў ла Саль у гонар французскага караля Людовіка (Луі) XIV).
Канадскі Квебек дагэтуль застаецца тэрыторыяй, дзе пераважае французская мова і культура; Манрэаль — адзін з найбуйнейшых франкамоўных гарадоў у свеце. Французскія культурныя і прававыя традыцыі захоўваюцца ў Луізіяне.
Вэнтспілская вышэйшая школа
Вэнтспілская вышэйшая школа (Ventspils Augstskola) — латвійская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова, якая знаходзіцца ў Вэнтспілсе.
Агульная характарыстыка
Вэнтспілская вышэйшая школа была заснавана ў 1997 годзе як самакіравальная дзяржаўная вышэйшая школа і навуковая ўстанова. Яе асноўная дзейнасць - правядзенне навуковых даследаванняў і рэалізацыя акадэмічных і прафесійных навучальных праграм. 20 мая 2013 года вучльня атрымала статус навуковай установы, што сведчыць аб тым, што яна адпавядае ўсім прынятым дзяржавай крытэрыям навукова-даследчага цэнтра.
Вучэльня заключыла двухбаковыя пагадненні "Эразм" з больш чым 60 універсітэтамі, сярод якіх Універсітэт Ольбарга ў Даніі, Тартускі ўніверсітэт у Эстоніі, Іанічны ўніверсітэт у Грэцыі, Універсітэт Вітаўта Вялікага ў Літве, Заходнерумынскі ўніверсітэт ў Тымішаары, Стамбульскі ўніверсітэт у Турцыі, Італійскі ўніверсітэт Фоджа, Універсітэт Жана Манэ ў Францыі, Універсітэт прыкладных навук Тамперэ ў Фінляндыі і інш.
Перэгрынацыя, або Паломніцтва ў Святую зямлю
Кніга М. К. Радзівіла карысталася вялікім попытам, вытрымала 19 перавыданняў на польскай, нямецкай, лацінскай і рускай мовах.
Змест
У 1582—84 г. М. К. Радзівіл здзейсніў падарожжа ў Іерусалім. Убачанае і перажытае ён запісаў у эпічнай «Перэгрынацыі, або Паломніцтве ў Святую зямлю», якая ўпершыню выйшла ў свет на лаціне ў 1601 г. у Брунсбергу («Hierosolymitana peregrinatio ill. p. Nicolai Christophori Radziwiіі, ducis in Olyka, epistolis comprehensa»).
Пісьменнік абраў для літаратурнага самавыяўлення адметны жанр — лісты да сябра (усяго 4): пісьменніка — чытачу. Такі выбар жанру не выпадковы, бо такая мастацкая форма дазваляла здымаць умоўныя бар'еры, набліжаць чытача да аўтарскай думкі, яго ўражанняў. Асаблівасці творчага метаду М. К. Радзівіла выявіліся ў характары выбару ім прадметаў і аб'ектаў літаратурнага адлюстравання, мастацка-тэматычных прыярытэтах.
Важнае месца ў творы займае геаграфічна-геалагічная тэматыка. Яна выявілася ў апісаннях гістарычных зямель — Галілеі, Самарыі, Бетаніі. Апісваючы Галілею, аўтар, напр., падаваў звесткі пра яе ландшафт, ворныя землі, расліннасць, нацыянальны склад насельнікаў, іх асноўныя гаспадарчыя заняткі. Не засталіся па-за ўвагай знакамітыя вадаёмы: моры — Албанскае, рэкі — Іардан, Ніл, Абана, Фарфар, возера Генісарэт, Егіпецкая крыніца. Як правіла, М. К. Радзівіл звяртае ўвагу на іх памеры — працягласць, глыбіню, даўжыню і шырыню. У «Перэгрынацыі…» шмат месца адводзіцца горам, у прыватнасці, згадваюцца — Аліўная гара, Бетанія, Табар, Кармель і інш. Сярод ключавых топікаў — вышыня гораў, формы іх вяршыняў, расліннасць, пабудовы на схілах. Аўтар дэталёва апісвае астравы Крыт, Карцыру, Кіпр і Сіцылію, Фану. Пісьменнік падаваў звесткі пра вятры, вядомыя пад мясцовымі назвамі — Каўрэн, Афрык.
Другое па значнасці месца ў «Перэгрынацыі…» займае ўрбаністычная тэматыка. М. К. Радзівіл асабліва дбаў пра тое, каб занатаваць звесткі пра гарады і мястэчкі. На старонках твора можна знайсці падрабязныя звесткі пра Каір, Тыр, Яфу, Ерыхон, Александрыю, Іерусалім, Трыполь, Баальбек, Дамашак, Сефер, руіны Гартына, Астун. Найважнейшыя тэмы ў апісаннях гарадоў — геаграфічнае размяшчэнне горада, колькасць жыхароў, іх роля як гандлёвых і вытворча-прамысловых асяродкаў, абарончыя збудаванні, дагледжанасць вуліц, хто і калі быў валадаром горада. Аўтар засяроджваецца на асобных пабудовах, найперш, цэрквах і манастырах — Іерусалімская царква, царква Св. Яна Хрысціцеля, царква Св. Марыі дэ Карпіньяна; апісвае порты — Далмацыя; палацы і жылыя дамы — Саламонаў палац у Баальбеку, Юдаў дом, Ірадаў палац. Асаблівае захапленне выклікалі ў пісьменніка Егіпецкія піраміды.
На старонках твора значнае месца займала этналагічная тэматыка, раскрыццё нораваў і звычак блізкаўсходніх і афрыканскіх народаў — туркаў, арабаў, друзіянаў. Аўтар, як правіла, піша пра ўклад жыцця, сацыяльную іерархію, гаспадарку, стравы і харчаванне, вопратку, рэлігійныя абрады, хваробы, выхаванне дзяцей, ваенныя турніры, сацыяльнае становішча жанчын, пахавальныя звычаі, вяселлі, танцы і скокі, паводзіны свецкіх валадароў і царкоўных іерархаў, адносіны з суседнімі народамі. 3 унутраным пратэстам пісьменнік паведамляў пра гандаль нявольнікамі на Блізкім Усходзе.
Імкнучыся заінтрыгаваць чытача, падтрымаць яго зацікаўленне, М. К. Радзівіл засяроджваўся на розных прыгодах, незвычайных падзеях, прыродных катаклізмах — бурах, штормах, сутычках з разбойнікамі, небяспечных сітуацыях. Аўтар пераказвае біблейныя легенды, а таксама сюжэты з рымскай і грэчаскай міфалогій, шматлікія народныя паданні — пра скарб, знойдзены чарнакніжнікам у памеры 30 тысяч дукатаў літым золатам, пра заснаванне Парысам горада Парэнцыі, пра султана Асана. М. К. Радзівіл змяшчае напаўвыдуманыя аповеды і гісторыі людзей, якіх ён нібыта сустракаў, пра розныя дзівосы і незвычайныя з'явы.
Творчы дыяпазон М. К. Радзівіла быў надзвычай шырокі. Як сапраўдны майстар слова ён адлюстроўваў шматграннае жыццё ва ўсіх яго праявах і вымярэннях, імкнучыся поўнасцю задаволіць эстэтычныя густы і цікавасць сваіх чытачоў.
Выданні
«Перэгрынацыя…» двойчы перавыдавалася на лаціне, у 1610 і 1753 гадах. На польскай мове вядома восем выданняў «Перэгрынацыі…» (Кракаў, 1607, 1609, 1611, 1617, 1628, 1683, 1745; Вроцлаў, 1847). У 1-ай пал. 17 ст. з 4-га польскага выдання (1617) з'явіўся пераклад «Перэгрынацыі…» на рускую мову. У Расіі твор доўгі час распаўсюджваўся ў рукапісах. Захавалася шэсць яго спісаў. У 1879 паводле аднаго са старажытных маскоўскіх арыгіналаў «Перэгрынацыю…» апублікаваў П. А. Гільтэрбрандт («Похождение в Землю Святую князя Радивила Сиротки 1582—1584» СПб, 1879). Пераклад на сучасную беларускую мову, зроблены паводле выдання: ''Міkolaja Krzysztofa Radziwila Pielgrzymka do Ziemi Świętej. Tłómaczona przez X. Andrzeja Wargockiego. Wrocław, 1847''.
Козакы (Золачыўскі раён)
Козакы (Ко́заки) — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Гусь-піскулька
Піску́лька ці гусь-піскулька (Anser erythropus) — птушка сямейства, дробная гусь. Назву сваю атрымала за піск, які выдае ў палёце.
Агульная характарыстыка
Піскулька па афарбоўцы падобная да белалобай гусі, аднак значна меншая ростам. Таксама мае больш кароткую дзюбу. Дзюба ружовага колеру. Дарослыя піскулькі маюць вялікую белую пляму на ілбе, якая распаўсюджваецца амаль да макаўкі галавы. Вакол вачэй голае кольца жоўтага колеру. Маса дарослай птушкі ад 1,6 да 2,5 кг. Даўжыня цела 53—66 см, размах крылаў 125—135 см. Самка меншая за самца.
Пашырэнне
Пералёты від. Гнездавы арэал разарваны — крайняя поўнач Еўразіі (Скандынавіі, Расіі), зрэдку на поўдні архіпелага Новая Зямля. Тыповы біятоп — тундра ў рачных далінах, якія параслі групамі кустоў, а таксама горныя азёры. Пасля гнездавога перыяду вылятае ў стэпы, палі непадалёку ад вады.
Месца зімовак: заходняя, цэнтральная і паўднёва-ўсходняя часткі Еўропы, паўднёвая частка Каспійскага мора, паўднёвая і заходняя частка Чорнага мора, Малая Азія, Блізкі Усход, дэльта ракі Ніл, Паўднёва-Усходняя Азія (разам з Японіяй).
На тэрыторыі Беларусі рэдкі від, сустракаецца ў час транзітных міграцый.
Асаблівасці біялогіі
Гняздо на сухой аснове каля вадаёмаў у траве, хмызняку, на скалах, неакуратна выкладзена мохам (часам з травяністай расліннасцю); на пачатку наседжвання пуху мала.
Яйкі (4—8) з рознымі канцамі, часам блізкія да эліптычных, светла-жаўтаватыя. Памеры: 74,5 х 47,0 мм.
Заходне-Брэтанскі ўніверсітэт
Заходне-Брэтанскі ўніверсітэт (Université de Bretagne-Occidentale) — французская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Брэст.
Агульная характарыстыка
Установа — міждысцыплінарны французскі ўніверсітэт, размешчаны ў дэпартаменце Фіністэр у рэгіёне Брэтань. У асноўным ён знаходзіцца ў Брэсце, у Кемперы на ўніверсітэцкім цэнтры П’ера-Жакез-Эліяса, а таксама ў Марле. Гэта адзін з чатырох універсітэтаў рэгіёна. Ён быў створаны ў 1971 годзе з некалькіх кампанентаў Рэнскага ўніверсітэта, створаных у Брэсце ў канцы 1950-х гадоў. Ва ўстанове навучаюцца каля 20 тысяч студэнтаў па спецыяльнасцях у сферы мастацтва, літары, мовазнаўства, права, эканомікі і менеджменту, гуманітарных і грамадскіх навук, а таксама тэхналогій і навук аб здароўі. Выкладчыцкую і даследчую дзейнасць ажыццяўляюць каля 1 000 навукова-педагагічных супрацоўнікаў (у тым ліку 700 выкладчыкаў-даследчыкаў), структураваныя вакол чатырох тэматычных полюсаў.
Ішчална
І́шчална (, Ищелно) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці, на рацэ Ішчалнянка. Уваходзіць у склад Мажэйкаўскага сельсавета. Насельніцтва 76 чал. (2001). Знаходзіцца за 12 км на паўночны ўсход ад Шчучына, за 8 км ад чыгуначнай станцыі Скрыбаўцы.
Геалогія
За 0,4 км на паўднёвы ўсход ад вёскі знаходзіцца Ішчальнянскае радовішча мелу. Паклад у выглядзе адорвеня залягае ў тоўшчы марэнных адкладаў сожскага зледзянення (пяскі, супескі).
Вялікае Княства Літоўскае
Першы пісьмовы ўспамін пра Ішчалну датуецца 1515 годам, калі падкаморы надворны, староста эйшышкаўскі Андрэй Давойнавіч заснаваў тут касцёл Найсвяцейшай Тройцы. Мясцовасць уваходзіла ў склад Лідскага павета Віленскага ваяводства. У 1547 годзе Станіслаў Давойнавіч паводле прывілея вялікага князя Жыгімонта Старога заклаў у Iшчалне мястэчка. У 1573 годзе ваявода полацкі Станіслаў Давойна (сын Станіслава Давойнавіча) перадаў касцёлу тры вёскі з 380 прыгоннымі і абавязаў маёнтак аплачваць працу трох святароў.
У часы Вялікай Паўночнай вайны (1700—1721) у 1708 годзе Ішчалну занялі шведскія войскі, якія паразбівалі касцельныя званы. У 1711 годзе пачалася перабудова касцёла. Да яе заканчэння ў Вільні заказалі сонечны гадзіннік, які захаваўся да нашых дзён.
У 1740 годзе Ішчална перайшла ў валоданне Яна Вала, які збудаваў тут сядзібу. У 1758 годзе яго сын гарадзенскі харунжы Ю. Вал збудаваў мураваны касцёл у барочным стылі, асвечаны ў 1761 годзе ў імя Найсвяцейшай Тройцы (на 1781 лічыў 1255 парафіян). У 1770 годзе адкрыўся шпіталь для нямоглых і калек. У часы паўстання Тадэвуша Касцюшкі (1794) у ваколіцах Ішчалны дзейнічаў аддзел паўстанцаў пад камандай Хлявінскага. На шляху з мястэчка ў Шчучын адбылося некалькі баёў паміж паўстанцамі і царскімі войскамі, у якіх апошнія панеслі значныя страты.
Прыклад (зброя)
Прыклад (плечавы ўпор) — частка агнястрэльнай зброі ці арбалета, якая ўпіраецца ў плячо стралка для паглынання аддачы і падвышэння ўстойлівасці зброі пры прыцэльванні да выстрала, што, тым самым, павялічвае кучнасць стрэльбы.
Ішчална
Расійская імперыя
У Першую сусветную вайну ў 1915 годзе Ішчалну занялі кайзераўскія войскі.
Найноўшы час
У 1919—1920 гадах Ішчална знаходзілася пад уладай бальшавікоў, затым польскага войска. Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) мястэчка апынулася ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Шчучынскай гміне Лідскага павета Навагрудскага ваяводства.
У гэты час існавалі аднайменныя вёска (7 двароў) і фальварак (16 будынкаў). У 1930 годзе адкрылася пачатковая польская школа і шавецкае вучылішча для дзяўчат, у 1932 годзе — цагельны завод. Апошнімі ўладарамі Ішчалны да 1939 года былі шляхціцы Ласковічы. Пан Ласковіч на старым месцы збудаваў новы палац у класічным стылі, заклаў парк. Вакол палаца было шмат гаспадарчых пабудоў: вінакурня, млыны, дзве карчмы. Да нашага часу захаваліся толькі некалькі гаспадарчых пабудоў, ад палаца засталіся толькі руіны.
У 1939 годзе Ішчална ўвайшла ў БССР, з 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Гардзеевіцкага сельсавета Жалудоцкага раёна (з 17 красавіка 1962 года ў Шчучынскім раёне). Статус паселішча панізілі да вёскі. Станам на 1940 год існавалі фальварак (18 дамоў) і колішні маёнтак (28 пабудоў). У 1965 годзе вёска перададзена са скасаванага Вялікабаярскага сельсавета ў Шчучынскі сельсавет, у 1965—1966 гадах — у складзе Шчучынскага сельсавета , з 1966 года вёска ў Мажэйкаўскім сельсавеце. На 1995 год у вёсцы было 38 двароў, на 1 студзеня 2001 года — 76.
Курніца
Ку́рніца — рака ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці, левы прыток ракі Лясная. Даўжыня 15 км. Пачынаецца каля вёскі Гутовічы, вусце каля паўночнай ускраіны вёскі Дружба. Рэчышча каналізаванае.
Mayhem
Mayhem — нарвежскі блэк-металічны гурт, утвораны ў 1983 годзе. З'яўляюцца аднымі з заснавальнікаў стылю і сімвалам true black metal. Гурт набыў статус культавага пасля таго як загінулі яе ідэйныя лідары - вакаліст Пер Інгве Олін, таксама вядомы пад псеўданімам Дэд (8 красавіка 1991 г. ён здзейсніў самазабойства) і гітарыст Эйстэн Орсет, таксама вядомы пад псеўданімам Еўранімус, які быў забіты Варгам Вікернесам 10 жніўня 1993 года. Пасля выдання свайго першага поўнафарматнага альбома De Mysteriis Dom Sathanas (1994) гурт распаўся і быў адроджаны ў 1995 годзе Hellhammer'ам, Maniac'ам, Necrobutcher'ам і Blasphemer'ам. У новым складзе Mayhem адышлі ад класічнага блэк-металу; іх пазнейшыя працы з'яўляюцца аднымі з першых узораў таго, што пазней назавуць "пост-блэк-метал".
Людвіг Больцман
Біяграфія
Скончыў Венскі ўніверсітэт (1866). Прафесар універсітэтаў у Грацы (1869—1873, 1876—1889), Вене (1873—1876, 1894—1900 і з 1903), Мюнхене (1889—1894) і Лейпцыгу (1900—1902).
Навуковы ўклад
Навуковыя працы па кінетычнай тэорыі газаў, тэрмадынаміцы, тэорыі выпрамянення, матэматыцы, механіцы і інш.
Разам з Дж. К. Максвелам распрацаваў статыстыку Больцмана, устанавіў сувязь паміж энтрапіяй і тэрмадынамічнай імавернасцю (гл. прынцып Больцмана), заклаў асновы тэорыі неабарачальных працэсаў, у 1884 тэарэтычна адкрыў адзін з законаў цеплавога выпрамянення (гл. закон выпрамянення Стэфана—Больцмана).
Ільіна (Гагарынскі раён)
Ільіна (Ильино) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Баскакаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Хальснес (камуна)
Хальснес (Halsnæs Kommune) — дацкая камуна ў складзе вобласці Ховедстадэн. Плошча — 121,19 км², што складае 0,28 % ад плошчы Даніі без Грэнландыі і Фарэрскіх астравоў. Колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2008 года — 30824 чал. (мужчыны — 15352, жанчыны — 15472; іншаземныя грамадзяне — 1508).
Інакенцій IV
Інакенцій IV (лац.: Innocentius PP. IV, свецкае імя: Сінібальда Фіескі, граф Лаваньі, італ. Sinibaldo de Fieschi); каля 1195, Генуя — 7 снежня 1254, Неапаль) — Папа Рымскі з роду Фіескі з 25 чэрвеня 1243 года па 7 снежня 1254.
Капані (Золачыўскі раён)
Капані (Копа́ні) — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Бачонкі
Бачонкі (Бочёнки) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 1 жыхар (2007).
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 14 км на паўночны ўсход ад горада Сафонава, у 6 км на поўнач ад аўтадарогі, на беразе ракі Вержа. За 9 км на поўнач ад вёскі чыгуначная станцыя 300 км на лініі Масква — Мінск. Уваходзіць у склад Нікола-Пагарэлаўскага сельскага паселішча.
Каропэць (Львоўская вобласць)
Каропэць (Коропе́ць) — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
NGC 4275
NGC 4275 (іншыя абазначэнні — UGC 7382, MCG 5-29-58, ZWG 158.73, ARAK 358, IRAS12173+2753, PGC 39728) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Каропчык
Каропчык (Коро́пчик) — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Жамыслаўль
Жамысла́ўль (, Жемыславль) — аграгарадок у Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці, на правым беразе ракі Гаўя. Уваходзіць у склад Суботніцкага сельсавета.
Гісторыя
Мяркуецца, што першай назвай паселішча была Пятроўшчына, а маёнтак зваўся Кандрацішкі. Мясцовасць уваходзіла ў склад Ашмянскага павета Віленскага ваяводства і знаходзілася ва ўладанні Яна Зяновіча. У 1587 г. яго дзеці прадалі Кандрацішкі ашмянскаму падкаморніку Стэфану Роскаму. У той час да маёнтку належалі вёскі Шайдзюны, Высоцкія, Жамайтукі, а таксама частка пушчы, што ляжала ўздоўж дарогі з Дзевянішак у Навагрудак.
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) Жамыслаўль апынуўся ў складзе Расійскай імперыі і належаў шляхецкаму роду Шчытоў. Юзаф Шчыт прадаў вёску ў 1806 г. Антону Нестару Кеневічу, маянткоўцу Мазырскага павета.
Каля 1861 г. у склад маёнтку Жамыслаўль уваходзіла 13 мясцовасцей, у тым ліку вёскі: Бялыншчына, Навасады, Раманы, Рыбакі, Шайдзюны, Шаркуці, Высоцкія, Жамайтукі.
Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) Жамыслаўль апынуўся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, з 1939 г. — у складзе БССР. У 1940—1960 гадах цэнтр Жамласлаўскага сельсавета.
19 лістапада 2000 г. у Жамыслаўлі адбылося ўрачыстае асвячэнне каталіцкай капліцы пад тытулам Хрыста Валадара.
Рывара
Рывара (Rivara) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Акрыемей
Акры́емей (Akriemiai) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Казіцішкіскай сянюніі. Размешчана за 3 км ад Казіцішкіса.
Масцішча (Баскакаўскае сельскае паселішча)
Масцішча (Мостище) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Баскакаўскага сельскага паселішча.
Старажытныя славяне
Артыкул прысвечаны гісторыі раннесярэдневяковых славян з VI па VIII стст.
Прыкладна ў V стагоддзі пачалася славянская экспансія з тэрыторыі Прыкарпацця, вярхоўяў Днестра, а таксама правабярэжжа сярэдняга Падняпроўя, на захад, поўдзень і ўсход. На захад славяне мігрыравалі ў кірунку вярхоўяў Віслы, а затым Эльбы, агінаючы вонкавыя Заходнія Карпаты (гэта значыць з усходняга і паўночнага боку Карпат). На ўсход славянскія плямёны распаўсюджваліся ў напрамку да вярхоўяў Волгі і Акі. На поўдзень славяне рухаліся ў бок Дуная, затым уздоўж яго на захад, засяляючы мясцовасці ўздоўж прытокаў Дуная і ўрываючыся ў межы Візантыйскай імперыі. У савецкі час панавалі версіі аўтахтоннасці славянскіх плямёнаў на большай частцы Усходняй Еўропы ці Польшчы, але археалагічныя даныя апошняга часу паказваюць на фарміраванне прыкметнага масіва славян як часткі адзінага этнаса ў арэале кіеўскай археалагічнай культуры (II—IV стст.).
У той час як заходні і ўсходні кірункі экспансіі славянскіх плямёнаў аднаўляюцца паводле археалагічных даных, паўднёвы добра задакументаваны ў сведчаннях візантыйскіх аўтараў. Гэты артыкул складзена галоўным чынам паводле эпіграфічных крыніц, якія апісваюць менавіта паўднёвых славян.
Хоць славяне ўступілі ў ранняе Сярэднявечча ўжо не маналітным народам, а падзеленым на тры асноўныя племянныя ўтварэнні (венедаў, склавін і антаў паводле візантыйскіх крыніц), у разгляданы перыяд адбываецца раннесярэдневяковае геаграфічнае і звязанае з гэтым часткова культурнае адасабленне адзін ад аднаго заходніх, усходніх і паўднёвых славян (паводле сучаснай класіфікацыі). Тады ж пачынаецца станаўленне славянскіх народнасцей і дзяржаў з іх удзелам — пра далейшую гісторыю славян (гл. прысвечаныя гэтым дзяржавам артыкулы: Сарматыя, Гоція, Гунія, Аварскі каганат, Вялікая Балгарыя, Хазарыя, дзяржава Само, Карантанія, Вялікамараўская дзяржава, Рускі каганат, Наўгародская Русь, Кіеўская Русь, Польшча, Сербія, Харватыя і інш.)
Даныя мовазнаўства
Паводле меркавання нямецкага лінгвіста Х. Краэ, працытаванага У. У. Сядовым, у Цэнтральнай Еўропе ў 2-м тыс. да н.э. (бронзавы век) існавала этнамоўная супольнасць індаеўрапейскіх плямёнаў. Існуюць розныя гіпотэзы пра тое, як індаеўрапейцы з’явіліся ў Еўропе, але ў цэлым навукоўцы згодныя з пачаткам пранікнення блізкіх па ладзе жыцця, абрадаў і мове індаеўрапейскіх плямёнаў у цэнтр Еўропы ў 3-м тыс. да н.э. Міграцыі плямёнаў далі адгалінаванні, якія спарадзілі новыя народы. Рэальных прывязак да гістарычных працэсаў мовазнаўства не дае, але храналогія можа быць прыблізна рэканструявана з дапамогай археалогіі, што таксама вельмі не дакладна.
Рабіліся спробы ўстанавіць славянскую прарадзіму з дапамогай аналізу раннеславянскай лексікі. Найбольш дакладнае месца фарміравання славянскага этнаса вызначаецца па славянскіх і запазычаных назвах дрэў. У адпаведнасці з т.зв. букавым аргументам адсутнасць сярод батанічнага лексікону старажытных славян назваў бука і піхты (гэта значыць славяне першапачаткова не былі знаёмыя з гэтымі раслінамі) паказвае нароўні з агульным лексіконам (адпавядае лясной паласе ўдалечыні ад мора і гор) на такія верагодныя месцы этнагенезу славян, як паўночная частка Украіны або паўднёвая Беларусь (паўднёвей Прыпяці).
Даныя археалогіі
Вывучэнне этнагенезу славян з дапамогай археалогіі сутыкаецца з наступнай праблемай: сучаснай навуцы не ўдаецца прасачыць рэтраспектыўным метадам да пачатку нашай эры змену і пераемнасць археалагічных культур, носьбітаў якіх можна было б упэўнена аднесці да славян ці іх продкаў. Асобныя археолагі прымаюць некаторыя археалагічныя культуры на мяжы нашай эры за славянскія, апрыёры прызнаваючы аўтахтоннасць славян на гэтай тэрыторыі, нават калі яе засялялі ў адпаведную эпоху іншыя народы паводле сінхронных гістарычных сведчанняў.
З’яўленне археалагічных культур, прызнаных большасцю археолагаў пераважна славянскімі, адносіцца толькі да V—VI стагоддзяў, адпавядаючы наступным блізкім культурам, падзеленым геаграфічна:
Сярод гісторыкаў і археолагаў няма згоды па больш ранняй гісторыі і геаграфіі праславян, погляды эвалюцыяніруюць па меры назапашвання новага археалагічнага матэрыялу. У апошнія дзесяцігоддзі XX стагоддзя былі ідэнтыфікаваны і аднесены да асобнай культуры помнікі кіеўскага тыпу канца II—IV стагоддзяў, знойдзеныя ў паўднёвай Беларусі і Сярэднім Падняпроўі.
З кіеўскай археалагічнай культуры (II—IV стст.) развіліся пры ўзаемадзеянні з іншымі этнасамі вышэйпералічаныя славянскія культуры: калочынская пад уплывам балтаў; пянькоўская пад уплывам сармацкіх і іншых прычарнаморскіх плямёнаў, готаў і гунаў; пражска-карчацкая ў выніку міграцыі на захад. Пры ўзаемадзеянні з мясцовым насельніцтвам на новых тэрыторыях культуры відазмяняліся, але захоўвалі сваю структуру.
У савецкі час былі распаўсюджаны версіі аўтахтоннасці славян на тэрыторыях, якія яны займалі ў Сярэднявечча (напр. Б. А. Рыбакоў). З назапашваннем археалагічнага матэрыялу версіі этнагенезу славян ускладніліся за кошт вылучэння тэрытарыяльнага ядра, дзе фармаваўся славянскі этнас на базе мясцовых індаеўрапейскіх плямёнаў, і высочвання яго міграцый на сумежныя землі. Так акадэмік В. В. Сядоў лічыў месцам фарміравання славянскіх плямёнаў міжрэчча Одара і Віслы (у рымскі час Германія, суч. Польшча), дзе мясцовыя плямёны, пражываючы сярод германцаў, часткова асімілявалі прышлых кельтаў, і адкуль затым распаўсюдзіліся на Украіну перад наступнай экспансіяй далей на ўсход і на паўднёвы захад на Балканы. У наш час погляды на схему рассялення славян змяніліся ў сувязі з новымі знаходкамі і храналагічнай сістэматызацыяй археалагічных помнікаў (гл. Этнагенез славян).
Прызнанне кіеўскай культуры славянскай не вырашае пытання пра месца і эпоху этнагенезу славян. Сярод магчымых кандыдатаў, папярэдніх кіеўскай культуры, паказваюцца мілаградская і юхноўская (звычайна асацыююцца з балцкімі), больш ранняя чарналеская і іншыя археалагічныя культуры, аднак іх роля ў фарміраванні славянскага этнаса не можа быць дакладна ўстаноўлена.