cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Араканцы
Мова
Араканская мова належыць да тыбета-бірманскай групы моў, вельмі блізкая да бірманскай мовы. Апошняя найчасцей выкарыстоўваецца ў дзяржаўнай адукацыі, што прывяло да выціскання араканскай з паўседзённага жыцця і сродкаў масавай інфармацыі. Аднак школы пры будысцкіх кляштарах захоўваюць вывучэнне тэкстаў на араканскай мове.
Рэлігія
Большасць вернікаў спавядае будызм у форме тхеравада. У сельскай мясцовасці захоўваюцца анімістычныя культы духаў нат.
Генетыка
Гене́тыка (ад genesis — паходжанне) — навука, якая вывучае механізмы спадчыннасці і зменлівасці жывых арганізмаў. Цесна связана з малекулярнай біялогіяй, цыталогіяй, эвалюцыйным вучэннем, селекцыяй.
Ідэі і метады генетыкі выкарыстоўваюць для вырашэння праблем медыцыны, сельскай гаспадаркі, мікрабіялагічнай прамысловасці.
Класіфікацыя
У залежнасці ад аб'екта вывучэння адрозніваюць:
Гісторыя
Асновы генетыкі закладзены аўстрыйскім натуралістам Г. Мендэлем, які адкрыў законы спадчыннасці (1865), і амерыканскай навуковай школай Т. Моргана, што абгрунтавала храмасомную тэорыю спадчыннасці (1910-я гг.).
Вялікае значэнне для развіцця генетыкі мелі працы амерыканскіх вучоных Г. Мёлера, А. Стэртэванта, Дж. Бідла, Дж. Уотсана, англійскіх генетыкаў Дж. Холдэйна, Ф. Крыка, нямецкіх даследчыкаў Э. Баўра, С. Штубе, шведа Г. Нільсана-Эле.
У СССР у 1920—1930-я гады значны ўклад у генетыку зрабілі працы М. І. Вавілава, М. К. Кальцова, С. С. Чацверыкова, А. С. Сераброўскага, М. П. Дубініна і інш. З сярэдзіны 1930-х гадоў, асабліва пасля 1948 года, савецкай генетыкі былі навязаны погляды Т. Дз. Лысенкі (ён беспадстаўна называў сваё вучэнне мічурынскім); яна была аб'яўлена лжэнавукай, шальмаваліся вучоныя гэтых поглядаў, закрыліся буйныя генетычныя школы. За гэты час хуткае развіццё генетыкі за мяжой, асабліва малекулярнай генетыкі ў 2-й палове 20 ст., дазволіла раскрыць структуру генетычнага матэрыялу, пазнаць механізмы яго функцыянавання.
Карбаранавая кіслата
Карбаранавая кіслата (хімічная формула — H(CHB11Cl11)) — наймацнейшая кіслата (суперкіслата) з усіх, якія могуць захоўвацца ў шкляных бутэльках. Карбаранавая кіслата прыкладна ў мільён разоў мацнейшая за канцэнтраваную серную кіслату.
Малекула мае ікасаэдрычную структуру.
Сінтэз
Кіслата створана ва ўніверсітэце Каліфорніі (ЗША) з удзелам супрацоўнікаў Інстытута каталізу Сібірскага аддзялення Расійскай акадэміі навук (Новасібірск). Ідэя сінтэзу з'явілася з фантазій «пра малекулы, якія ніколі дагэтуль не ствараліся», — сказаў Крыстафер Рыд, адзін з яе стваральнікаў, у інтэрв'ю службе навін часопіса «Nature».
Фізіка гіпер’ядраў
Фізіка гіпер’ядраў — раздзел фізікі на стыку ядзернай фізікі і фізікі элементарных часціц, у якім прадметам даследавання выступаюць ядрападобныя сістэмы, якія змяшчаюць акрамя пратонаў і нейтронаў іншыя элементарныя часціцы — гіпероны. Таксама можна сказаць, што прадметам даследаванняў фізікі гіперядраў з’яўляецца ўзаемадзеянне нізкаэнергетычных гіперонаў і атамных ядраў.
Гісторыя адкрыцця
Лямбда-гіпер'ядры (гіпер'ядры, якія змяшчаюць Λ-гіперон) былі адкрыты эксперыментальна ў 1953 годзе M. Данышам (M. Danysz) і E. Пнеўскім (J. Pniewski); ў 1963 выяўлена двайное Λ-гіпер'ядро, якое змяшчае два лямбда-гіпероны. Сігма-гіпер'ядры, якія змяшчаюць Σ-гіперон, былі адкрыты ў 1979 годзе.
Уласцівасці гіпер'ядраў
Распады гіпер'ядзер адбываюцца звычайна ў выніку моцных узаемадзеянняў з часам жыцця 10−23−10−21 секунды (пры гэтым дзіўнасць захоўваецца, гэта значыць, у канчатковым стане прысутнічае гіперон або К-мезон). Аднак існуюць і больш доўгажывучыя гіпер'ядры, якія распадаюцца за кошт слабага ўзаемадзеяння, паколькі іх моцны распад забаронены законамі захавання. Час жыцця такіх гіпер'ядзер парадку часу жыцця свабодных гіперонаў (~ 10−10 с), дзіўнасць не захоўваецца. Прыклад такога распаду:
Гіпертрытон
Трытонам ў фізіцы называецца ядро трыція, то-бок часціца, якая складаецца з пратона і двух нейтронаў. Гіпертрытон замест аднаго нейтрона ўтрымлівае лямбда-гіперон — нестабільны нейтральны барыён, маса якога больш масы нейтрона. Антыгіпертрытон — гэта антычасціца гіпертрытона і складаецца з антыпратона, антынейтрона і антыгіперона. Упершыню аб стварэнні антыгіпертрытона было абвешчана ў сакавіку 2010 года ў эксперыменце на калайдэры цяжкіх іонаў RHIC.
Дом кампаніі «Зінгер»
Дом кампаніі «Зінгер» (вядомы таксама як «Ленінградскі Дом кнігі») — будынак у Санкт-Пецярбургу, размешчанае па адрасе: Неўскі праспект, дом 28, помнік архітэктуры федэральнага значэння, знаходзіцца ў дзяржаўнай уласнасці.
Гісторыя
Шасціпавярховы з мансардай будынак у стылі мадэрн, плошчай каля 7000 м ² быў пабудаваны ў 1902-1904 па праекце архітэктара Паўла Сюзора для «Акцыянернай кампаніі Зінгер ў Расіі». Праект быў наватарскім і па тэхнічным выкананні, і па стылі, і па прызначэнні. Першапачаткова кіраўніцтва кампаніі "Зінгер", якая вырабляла швейныя машыны, хацела пабудаваць небаскроб, падобны да таго, што ў гэты час будаваўся кампаніяй у Нью-Ёрку: шматпавярховы будынак з мноствам офісаў. Аднак будынак у цэнтры Санкт-Пецярбурга не мог перавышаць 23,5 метраў да карніза. Архітэктар бліскуча вырашыў супярэчнасць: над шасцю паверхамі з мансардай ён узвёў вежу, увянчаную шкляным глобусам, дыяметр якога — 2,8 м. Менавіта гэтая, накіраваная ўвысь вежа, і стварае ўражанне вышыннасці, але пры гэтым, дзякуючы сваёй лёгкасці, не засланяе купалаў Казанскага Сабору і Спаса на крыві, якія ўзвышаюцца над Неўскім праспектам.
Сан-Педру-і-Сан-Паўлу
Сан-Педру-і-Сан-Паўлу  (Arquipélago de São Pedro e São Paulo) — архіпелаг вулканічнага паходжання ў Атлантычным акіяне. Знаходзіцца за 625 км на паўночны ўсход ад архіпелага Фернанду-ды-Наронья. На астравах сталага насельніцтва няма. Адміністрацыйна адносяцца да бразільскага штата Пернамбуку.
Геаграфія
Плошча астравоў усяго 0,015 км². Архіпелаг уключае 15 невялікіх астравоў і скал:
Падземныя крыніцы прэснай вады адсутнічаюць. Астравы амаль бясплодны, за выключэннем буйнейшых, якія месцамі пакрыты травой і мхамі, астатнія пакрыты водарасцямі і грыбкамі, якія вытрымліваюць сталыя салёныя марскія брызгі. На астравах шмат марскіх птушак, сустракаюцца крабы Grapsus grapsus.
У 1986 годзе разам з Фернанду-ды-Наронья і атолам Рокас атрымаў статус ахоўваемай тэрыторыі. З 1988 года Ваенна-марскія сілы Бразіліі вядуць рэгулярныя даследаванні астравоў.
Эканоміка
Эканамічная дзейнасць чалавека на архіпелаге адсутнічае, але ў водах развіта рыбалоўства, у асноўным тунца.
Свыдныкы
Свыдныкы (Сви́дники) — вёска ў Ковэльскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Галобыўкай пасялковай абшчыны.
Прывакзальная плошча (Мінск)
Сучасная плошча мае прамавугольную форму, выцягнутую ўздоўж вуліцы Бабруйскай. Яе называюць плошчай трох вакзалаў. Тут размешчаны аўтавакзал «Цэнтральны» і чыгуначныя пасажырскія вакзалы далёкага і прыгараднага руху. Плошчу ўпрыгожвае шкляны фасад галоўнага корпуса чыгуначнага вакзала.
Комплекс кварталаў, размешчаных насупраць будынка вакзала, успрымаецца як парадны ўезд у горад з боку чыгуначнага і аўтобуснага вакзалаў. Такое ўспрыманне ўзмацняецца дзвюма адзінаццаціпавярховымі вежамі па вуглах пяціпавярховых жылых дамоў, размешчаных сіметрычна. Гэтыя вежы атрымалі назву «Вароты горада» або «Мінскія вароты». Дамы былі пабудаваныя ў стылі сталінскага класіцызму паводле праекта ленінградскага архітэктара Барыса Рубаненкі. На адной вежы размешчаны найбуйнейшы ў рэспубліцы гадзіннік, дыяметр яго цыферблату складае больш за 3,5 метраў. Гэты гадзіннік быў створаны больш за сто гадоў таму ў Германіі і ў Беларусь трапіў як ваенны трафей пасля Другой сусветнай вайны. На другой вежы — герб БССР.
Характарыстыка
Акрамя чыгуначнага вакзала, на плошчы размяшчаюцца таксама:
Сістэма падземных пераходаў пад плошчай злучае паміж сабой вакзал, пасадачныя платформы і станцыю метро «Плошча Леніна».
Гісторыя
Фарміраванне плошчы пачалося ў 1871—1874 гадах з будаўніцтва Віленскага вакзала (да нашых дзён не захаваўся). У 1890 годзе паміж драўлянымі пабудовамі быў узведзены мураваны будынак вакзала.
Курлоўскі расстрэл
З Прывакзальнай плошчы таксама звязана гістарычная падзея, вядомая як «курлоўскі расстрэл». 31 кастрычніка 1905 года ў будынку вакзала адбыўся мітынг чыгуначнікаў і іншых рабочых горада. Для падаўлення забастоўкі мінскі губернатар П. Р. Курлоў даў загад прымяніць зброю. У выніку больш за 80 чалавек было забіта, некалькі соцень паранена.
Пад ціскам грамадскасці Курлоў быў пераведзены царскім урадам у Санкт-Пецярбург. Па ініцыятыве чыгуначнікаў Гарадская дума ў 1905 годзе прыняла рашэнне аб будаўніцтве на Прывакзальнай плошчы на сродкі горада і грамадскіх арганізацый помніка ахвярам курлоўскага расстрэлу. Узведзены помнік уяўляў сабой масіўны крыж на пастаменце. З чатырох бакоў стаялі слупкі, злучаныя ланцугамі. Да нашых дзён не захаваўся.
Пасляваенны перыяд
У 1946 годзе быў адноўлены будынак вакзала, зруйнаванага ў час Другой сусветнай вайны. Сучасны выгляд прывакзальнай плошчы склаўся ў 1948—1956 гадах. Да пач. 1960-х на месцы, дзе стаіць аўтавакзал «Цэнтральны», стаяла воданапорная вежа. У канцы 1990-х у сувязі з будаўніцтвам новага будынка вакзала плошча (дакладней яе месца з боку будынка чыгуначнага вакзала) значна змянілася. У пачатку 2000-х пасунутыя трамвайныя рэйкі.
У 2003 годзе праведзена добраўпарадкаванне плошчы і сквера (арх. Г. Аксёнава).
Алена Яўгенаўна Голуб
Біяграфія
Нарадзілася 25 снежня 1951 года ў Кіеве. Яе бацькі выступалі на сцэне як спевакі, потым бацька Яўген Цімафеевіч Голуб стаў журналістам, а маці Зінаіда Пятроўна Марозава, якая вучылася на вакальным аддзяленні Кіеўскай кансерваторыі, пачала працаваць у Міністэрстве аховы здароўя, дзе пазней кіравала аддзелам.
Алена вучылася спачатку ў сярэдняй школе № 51, ​​затым — у сярэдняй школе № 163 Кіева, наведвала дзіцяча-юнацкі клуб «Біён» пры Кіеўскім палацы піянераў.
У 1974 годзе скончыла факультэт біяфізікі Кіеўскага нацыянальнага ўніверсітэта імя Тараса Шаўчэнкі. Некалькі гадоў працавала інжынерам, але марыла стаць прафесійнай мастачкай. Паколькі тады пры паступленні ў мастацкую ВНУ абавязковымі былі тэматычныя кампазіцыі ў духу савецкай ідэалогіі, з чым яна не была згодна, стала навучацца прыватна. Акрамя таго, наведвала вольным слухачом выкладанне жывапісу ва Украінскай акадэміі друкарства. У 1986 годзе скончыла факультэт мастакоў прэсы Інстытута журналісцкага майстэрства.
Працавала ілюстратарам у часопісах, рэдактарам у выдавецтве, аглядальнікам і карэспандэнтам.
Жыве і працуе ў Кіеве. Неаднаразова ўдзельнічала ў замежных выстаўках.
Творчасць
Свой творчы шлях пачала з апазіцыйнага да сацрэалізму неафіцыйнага мастацтва — андэграўнда, калі ў 1970-х гадах пісала карціны ў стылі неаэкспрэсіянізму. Вучачыся прыватным чынам у прафесійных мастакоў (В. Забашты, В. Барскага, Д. Зарубы, С. Каплана), выбірала свой уласны шлях у мастацтве. Тады ў Кіеве авангардная моладзь аб’ядноўвалася ў аб’яднанні «Рух», дзе збіраліся літаратары, навукоўцы, мастакі і абмяркоўвалі нямала цікавага: найноўшыя плыні, «самвыдат» і да таго падобнае. У 1977 годзе арганізатары «Руху» (Ю. Косін, М. Нядзельскі і С. Федарынчык) зладзілі авангардную выставу, дзе аб сабе заявілі мастакі-нефармалы: Мікалай Трагуб, Вудон Бакліцкі, Мікалай Залеўскі, Аляксандр Касцецкі, Алена Голуб і іншыя. Работы мастачкі, звернутыя да ўнутранага свету сучасніка, былі напісаны дынамічна, са своеасаблівай дэфармацыяй формаў і актыўным выкарыстаннем чыстых колераў («Партрэт інжынера», «Размова на кухні», «Партрэт Бэлы Ахмадулінай» (якія захоўваюцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Украіны), «Партрэт Багдана Жалдака», «Партрэт аднакласніка Аляксандра Навумава» і інш.). Успаміны пра часы андэграўнду і выдатных мастакоў Трагуба і Бакліцкага былі апублікаваны ў яе кнізе «Свята непадпарадкавання і будні андэграўнду».
У пошуках уласнага творчага шляху А. Голуб пачала мастацтвазнаўчыя даследаванні, збіраючы інфармацыю пра найноўшыя напрамкі ў сусветным мастацтве з перакладаў замежных публікацый (адсутных у савецкай літаратуры). Надрукаваць сабраны аб’ектыўны матэрыял аўтарам калектыўнай манаграфіі (аналіз кіно, рок-музыкі і візуальнага мастацтва) прыйшлося пад прапанаваным выдавецтвам «Мистецтво» назвай «Буржуазная масавая культура: новыя часы, старыя праблемы».
Другі ўсплёск уздыму ў творчасці мастачкі прыпаў на канец ХХ — пачатак XX стагоддзя, звязаны з ажыўленнем грамадскай і культурнай актыўнасці ў пачатку станаўлення незалежнасці Украіны. Алена Голуб была ўдзельніцай аб’яднання нефармальных мастакоў «Белая варона» (1988—1989), у склад якога ўваходзіла група «39.2°» (Юрый Вакуленка, Уладзімір Архіпаў, Канстанцін Самойленка, Аляксандр Кузняцоў, Рафаэль Ляўчын), Анатоль Сцепаненка, Васіль і Тамара Гайчу, Вера Вайсберг, Валянцін Палішчук, Валерый Гурскі і іншыя. Гэтая група авангардных мастакоў зладзіла вялікую неафіцыйную выставу ў кіеўскім кінатэатры «Зоряний», затым прадстаўляла новае ўкраінскае мастацтва за мяжой.
Яе карціны своеасабліва сінтэзавалі абстрактны экспрэсіянізм і народны прымітывізм. У такіх карцінах як «Цётка», «Рыбалка», «Чупа-чупс, або ілюзія роўнасці», «Супергерой» адчуваецца сацыяльна-крытычны матыў з характэрнымі для ўкраінцаў ноткамі гумару. Гэтыя работы ўдзельнічалі ў праектах Міжнароднага арт фестывалю ў Магдэбургу (Германія) (2000—2003) і персанальнай выставе ў 2004 — «Трыумф жоўтага зайца», якую арганізавала А. Прахава, дырэктар галерэі «Універсітэт».
З 2003 года Алена пачала ствараць лічбавыя фотаінсталяцыі з дапамогай камп’ютарных тэхналогій (тэхнічна гэта сінтэз дызайну і калажу, або фотамантажу). Вось як характарызуе творчасць мастачкі заслужаны дзеяч культуры Украіны Ніна Саенка:
Звярнуўшыся да сучасных камп’ютарных тэхналогій, мастачка, як заўсёды, востра адчула пульс і рытм часу. У супастаўленні і параўнанні розных гістарычных фотаматэрыялаў яна вырашае філасофскія праблемы быцця. У новай серыі — трансфармацыя сямейных традыцый і сувязь пакаленняў («Добры дзень, прадзядуля!» і «Добры дзень, прабабуля!»), глабальная перабудова свядомасці на матэрыяле пераасэнсавання таталітарнага мінулага («Так і Не», «Таталітарная балада», «Адрасат невядомы»)… Сёння Алена Голуб на новым вітку творчага раскрыцця. Так і хочацца пераўвасобіцца ў створаны ёю маляўнічы персанаж, стаць «Жоўтым зайцам», каб падчас усёпаглынальнай глабалізацыі з яе шырокамаштабнай экспансіяй сродкаў масавай камунікацыі падняцца, як ён, над усім, што нас атачае, і напоўніцца пачуццём свабоды і незалежнасці.
У візуальнай творчасці А. Голуб увесь час знаходзіць розныя ракурсы экспрэсіўна-гратэскавых форм выразнасці, парадаксальныя супастаўленні аб’ектаў у кампазіцыях, якія ўяўляюць сабой своеасаблівыя ментальныя канструкцыі. Праект «Лічбавы двор № 3» (2008) (куратары Ю. Крулікоўскі і А. Голуб), які дэманстраваў лічбавыя творы групы «Г. В. Х.» (гэта значыць — Голуб, Вышаслаўскага, Харчанкі), выстаўляўся ў Кіеве і Амстэрдаме.
Мастачка падтрымала Рэвалюцыю годнасці, стварыўшы серыі лічбавых работ, якія дэманстравала на выставах у розных краінах свету. Алена неаднаразова ўдзельнічала ў міжнародных медыя-выставах «Матрыкс» Венгерскай асацыяцыі электраграфічнага мастацтва (ВАЭМ). У 2019 годзе была арганізавана яе персанальная выстава ў галерэі ВАЭМ у Будапешце, пасля чаго Голуб была прынята ў асацыяцыю.
Венгерскі мастацтвазнаўца Патакі Габар, аналізуючы яе творы, адзначыў:
Яна называе свой метад «наратыўным канструктывізмам», у якім можна ўбачыць увасабленне ідэй адкрывальнікаў фотамантажу Родчанкі, Клуцыса і Лісіцкага. Але ў той час, як папярэднікі канструявалі свае творы, верачы ў свет, які хутка стане лепшым і справядлівейшым, Голуб можа толькі прызнаць усе гэтыя ідэі няўдалымі.
Тэарэтычныя напрамкі
Як мастацтвазнаўца Алена Голуб даследуе некалькі напрамкаў:
Сям’я
Муж — культуролаг Пётр Якавенка, дачка — Ганна Голуб (нар. 1974, ад шлюбу з Леанідам Няфедзевым), сын — Андрэй Якавенка (нар. 1985).
Літаратура
Нина Саенко. Сигналы времени. // День, 2004 — 22 января.
Георгій Ільіч Ліёпа
Біяграфія
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1948 годзе. Працаваў канструктарам, галоўным канструктарам у Мінгарпраекце, галоўным інжынерам лабараторыі ў ІБіА АН БССР, галоўным інжынерам Мінскпраекта, з 1964 па 1989 г. — дырэктарам Белдзяржпраекта.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1964 года. Член КПСС з 1955 года. Пражываў у Мінску.
Дзейнасць
Удзельнічаў у распрацоўцы генплана Мінска, у праектаванні забудовы Брэста, Бабруйска, Віцебска, Гродна, Жодзіна, Магілёва, Пінска, Светлагорска, Салігорска, адзін з аўтараў праектаў комплексу будынкаў Беларускага політэхнічнага інстытута (1954), Упраўлення Беларускай чыгункі (1950), 167-кватэрнага жылога дома па вул. Казлова, жылых дамоў па Ленінскім праспекце (1957) у Мінску, серыі БМ і тыпавых праектаў жылых дамоў для БССР (1957).
Ярцаўка
Назву Я́рцаўка маюць:
Салотвын (вёска)
Салотвын (Соло́твин) — вёска ў Ковэльскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Галобыўкай пасялковай абшчыны.
Кадзо Араі
(荒井 公三; нар. ) — былы японскі футбаліст. У 1970—1977 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Бурбаўшчына
Бу́рбаўшчына (, Бурбовщина) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пяршайскага сельсавета.
Цзэн Вэньхуэй
Кар’ера
Цзэн была абрана для падрыхтоўкі да скейтбордынгу ў 2017 годзе, каля дванаццаці гадоў. Да таго, як яна пачала катацца на скейтбордзе, займалася кунг-фу з шасці гадоў. Яна дэбютавала ў прафесійным скейтбордынгу ў 2018 годзе на Міжнародным адкрытым чэмпіянаце па скейтбордынгу (ISO) у Нанкіне, дзе заняла трынаццатае месца ў кваліфікацыі жаночага вулічнага спаборніцтва. Яна заняла чацвёртае месца на Азіяцкіх гульнях 2018 года і выйграла нацыянальны чэмпіянат Кітая па скейтбордынгу ў 2019 і 2020 гадах.
Берсерк (манга)
Берсерк, Berserk (яп. ベルセルク, англ. Beruseruku, бел.Бэрусэруку) — манга японскага мастака-мангака Кэнтаро Міура ў жанры цёмнай фэнтазі.
Гісторыя стварэння
У 1988 годзе Кэнтаро Міура стварыў кароткую гісторыю, якую лічаць прататыпам Берсерка.
Першыя разделы арыгінальнай мангі былі створаны ў 1989 годзе. Манга выходзіла да скону аўтара.
Аўтар
Кэнтарo Міура (三浦 建太郎, Miura Kentarō) нарадзіўся ў 1966 годзе ў горадзе Чыба (Японія). У 1976, калі будучаму мангаку было толькі 10 гадоў, ён ужо малюе сваю першую мангу — "Miuranger"
Структура мангі
Манга структурна падраздзяляецца на главы, тамы, аркі і часткі. Самая вялікая структурная адзінка—гэта арка. У адну арку ўваходзіць мноства главаў, яна таксама можа складацца з некалькіх частак, з адносна незалежным сюжэтамі, якія падпарадкоўваюцца агульнаму дзеянню аркі. На гэты момант самая кароткая арка--"Чорны мечнік". Яна ўключае ў сябе два першыя тамы цалкам і тры главы з трэцяга тома. Наступная арка "Залаты век" працягваецца з чацвёртай главы трэцяга тома да трэцяй главы чатырнаццатага тома. Гэтыя аркі не падзяляюцца на часткі. Апісанныя ў іх падзеі амаль цалкам былі экранізаваныя ў анімэ "Берсерк" з невялікімі зменамі.
Змест
Манга апавядае гісторыю і прыгоды Гатса - неверагоднага майстра мяча. Дзеянне адбываецца ў свеце падобным на эпоху Сярэднявечча, аднак таксама ёсць элементы, якія нагадваюць Рэнесанс. Змяшэнне розных перыядаў гісторыі было зроблена аўтарам наўмысна. Асноунае месца дзеяння — каралеўства Мідланд. Аднак некаторыя падзеі разгортваюцца і за яго межамі. Гісторыя мангі пачынаецца ў часы Стагадовай Вайны - вайны паміж каралеўствам Мідланд і імперыяй Цюдор. Галоўны герой — Гатс далучаецца да атраду наймітаў "Банда Ястраба" пад кіраўніцтвам амбіцыёзнага і таленавітага палкаводца і лідара Грыфіта. Так Гатс аказваецца ўцягненым у дзіўныя падзеі, якія змяняюць яго жыццё.
Месца дзеяння
Падзеі разгортваюцца ў выдуманным свеце, які нагадвае Еўропу Сярэднявечча, хоць прысутнічаюць і наўмысна ўведзеныя аўтарам элементы з іншых эпох. Асноўныя падзеі разгортваюцца ў каралеўстве Мідланд і вакол яго. Мідланд уяўляе сабой манархію. У ім кіруе кароль, а грамадства пабудавана на феадальных адносінах. У іншых краінах ужо існуюць пачаткі буржуазных адносін. Мідланд мяжуе з імперыяй Цюдор і разам з ёй з'яўляецца адной з самых моцных дзяржаў у рэгіёне. Гарамі Мідланд аддзелены ад Кушаніі (кушанскай імперыі). Гэту краіну засяляюць людзі зусім іншай у параўнанні з Мідландам і Цюдор расы, маюць іншую культуру і рэлігію. У Мідландзе, Цюдор і іншых краінах гэтага рэгіёна распаўсюджана монатэістычная рэлігія, назва якой пакуль не згадвалася.
Гісторыя Мідланда
Тысячу год назад на месцы каралеўства Мідланд існавала некалькі дзяржаў, якія былі аб'яднаныя імператарам Гейзерыкам. Такім чынам узнікла Мідландская Імперыя. Аднак гэтая імперыя спыніла сваё існаванне за адну ноч. Па легендзе жорсткасць імператара прывяла да таго, што з неба спусціліся анёлы (пяць ці чатыры) і знішчылі сталіцу імперыі. На месцы старой сталіцы, якая правалілася пад зямлю, пабудавана новая сталіца — Віндхейм. Лічыцца, што каралеўская сям'я, якая кіруе Мідландам, вядзе сваё паходжанне ад імператара Гейзерыка. За 100 год да пачатку падзей мангі імперыя Цюдор (дзяржава, якая мяжуе з Мідландам) пачынае вайну супроць апошняга, якая заканчваецца толькі з падзеямі, якія адбываюцца непасрэдна ў манзе. У Цюдор узніклі спрэчкі з успадкоўваннем трона, акрамя таго была страчана крэпасць Далдрэй, якая лічылася непрыступнай. Усё гэта паслабіла пазіцыі Цюдор і паміж дзяржавамі быў заключаны мір. Асноўную ролю ў спыненні вайны адыграў таленавіты палкаводзец Грыфіт і яго атрад. Аднак пасля вайны становішча ў Мідландзе было нестабільным. У краіне ўспыхнула эпідэмія, яшчэ большую дэстабілізацыю прынесла смерць Караля, які не меў сыноў. Адначасова з яго смерцю на Мідланд напалі Кушаны і хутка захапілі яго сталіцу, хаця асобныя гарады працягвалі супраціўленне. Краіны гэтага рэгіёну стварылі саюз з мэтай вызваліць землі Мідланда ад кушанскіх захопнікаў. Асноўнай сілай саюза быў Цюдор. Супраціўленне ўзнікла і ў самім Мідландзе. З некаторага моманту важную ролю ў ім пачынае адыгрываць Грыфіт, які аб'ядноўвае вакол сябе і сваёй новай Банды Ястраба патрыятычныя сілы.
Класічная тэорыя поля
Класічная тэорыя поля - фізічная тэорыя аб узаемадзеянні палёў і матэрыі, не закранаючая квантавых з'яў. Звычайна адрозніваюць рэлятывісцкую і нерэлятывісцкую тэорыю поля.
Фізіка суцэльных асяроддзяў і нераўнаважная тэрмадынаміка
Нераўнаважную тэрмадынаміку, таксама як механіку і электрадынаміку суцэльных асяроддзяў, можна лічыць тыповай тэорыяй поля. У нераўнаважнай тэрмадынаміцы і механіцы суцэльных асяроддзяў, гэтак жа як у класічнай электрадынаміцы і тэорыі гравітацыйнага поля, змены стану апісваюцца дыферэнцыяльнымі ўраўненнямі ў прыватных вытворных.
Выпадковыя паля
Да класічнай тэорыі поля таксама адносяць тэорыю выпадковых палёў, якую выкарыстоўвае ў статыстычнай радыёфізіцы і статыстычнай гідрадынаміцы.
Матэматычная фармулёўка
Абагульняючы тэорыю калібровачных палёў, класічная тэорыя поля фармулюецца як лагранжава тэорыя на расслаенне, у якой класічныя паля ўяўляюцца перасекамі расслаенняў.
NGC 5192
NGC 5192 (іншыя абазначэнні — ZWG 17.1, PGC 47503) — спіральная галактыка (Sa) ў сузор’і Дзева.
Тэрца
Тэрца (Terzo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 874 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 100 чал./км². Займае плошчу 9 км². Паштовы індэкс — 15010. Тэлефонны код — 0144.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Maurizio martire.
Спіс кіраўнікоў Камуністычнай партыі Кітая
Ніжэй размешчаны спіс кіраўнікоў Камуністычнай партыі Кітая з моманту заснавання КПК у 1921 годзе і да цяперашняга часу.
Старшыня ЦК КПК
З 1943 года замест пасады Генеральнага сакратара быў створаны пост старшыні ЦК КП.
Генеральны сакратар
З 1982 года Камуністычнай партыяй Кітая зноў кіруе Генеральны сакратар.
Леў Мікалаевіч Лісоўскі
Біяграфія
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1952 годзе. Працаваў у Куйбышаўскім філіяле Гідрапраекта, з 1958 года — кіраўніком групы, галоўным інжынерам праектаў, аддзела, начальнікам аддзела ў Белдзяржпраекце, з 1966 года — галоўным інжынерам Белдзіпрагандлю, з 1974 года — начальнік аддзела, намеснік галоўнага інжынера Мінскграмадзянпраекта.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1972 года. Член КПСС з 1969 года. Пражываў у Мінску.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам Айчыннай вайны II ступені (1985), медалямі.
Стары Мосыр
Стары Мосыр (Старий Мо́сир) — вёска ў Ковэльскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Галобыўкай пасялковай абшчыны.
Святаслаў Шаўчук
Святаслаў Шаўчук (Святослав Шевчук, 5 мая 1970 г. нар. у г. Стрый) — вярхоўны арцыбіскуп Кіева-Галіцкі, прадстаяцель Украінскай грэка-каталіцкай царквы (УГКЦ) з 25 сакавіка 2011 года.
Вялікаохцінскі мост
Апісанне
Мост трохпралётны, металічны, цэнтральны пралёт — развадны. У вежах, выкананых у выглядзе маякоў, знаходзяцца механізмы, якія кіруюць разводам моста.
Бакавыя пралёты — скразныя металічныя клёпаныя арачныя фермы з праезнай часткай па ніжнім поясе, даўжынёй па 136 метраў кожны. Цэнтральны пралёт — развадны паваротны двукрылы, металічны, клёпаны. Даўжыня сярэдняга пралёта — 48 метраў.
Знішчэнне самалётаў у аэрапорце Хартума (2023)
У перыяд з 15 па 20 красавіка 2023 года на фоне суданскага канфлікту ў паветранай гавані Хартума былі знішчаны альбо пашкоджаны больш за 10 грамадзянскіх самалётаў.
Абстаноўка
Раніцай 15 красавіка 2023 года пачынаюцца сутыкненні паміж Сіламі аператыўнай падтрымкі (САП) і Узброенымі сіламі Судана (УСС). Хутка прадстаўнікі САП заявілі, што захапілі сталічны аэрапорт, хоць іх апаненты гэта адмаўлялі. 18 красавіка з 18:00 па мясцовым часе было абвешчана спыненне агню, падчас чаго баі ў раёне паветранай гавані аціхлі.
Паведамленні
Паводле паведамленняў, у першы дзень канфлікту ў некалькі самалётаў кампаній ,  (20 красавіка цалкам знішчаны ) і  былі пашкоджаны. Пазней Saudia пацвердзіла, што адзін з яе бортаў трапіў пад абстрэл перад узлётам, а ўсе пасажыры, экіпаж і персанал эвакуіраваны ў пасольства Саудаўскай Аравіі. Сярод пацярпелых бартоў быў і самалёт Сусветнай харчовай праграмы (СХП).
Спадарожнікавыя здымкі, апублікаваныя Maxar Technologies 17 красавіка, паказалі наступствы баёў у аэрапорце. На першых трох выявах зафіксаваны па меншай меры 14 знішчаных самалётаў. Выданне New York Times, правёўшы аналіз спадарожнікавых фота Maxar і Planet Labs, заявіла пра 20 бартоў.
Станам на 21 красавіка ўсяго ў Хартуме было вядома пра наступныя знішчаныя альбо пашкоджаныя самалёты : Большая частка знішчана да раніцы 17 красавіка.
Наступствы
Хутка былі адменены рэйсы шэрагу авіякампаній з і ў Судан. Баявыя дзеянні вакол міжнароднага аэрапорта і знішчэнне грамадзянскіх самалётаў абцяжарылі эвакуацыю замежнікаў. Гэта вымусіла многіх ехаць на машынах у Порт-Судан, які знаходзіцца прыкладна за 650 км на паўночны ўсход ад Хартума. Знішчэнне борта СХП паўплывала на здольнасць арганізацыі перамяшчаць персанал і аказваць дапамогу людзям па ўсёй краіне.
Іншыя выпадкі
28 красавіка на авіябазе Вадзі-Саідна абстраляны турэцкі эвакуацыйны самалёт. Борт меў патрэбу ў рамонце, бо была пашкоджана паліўная сістэма.
Шумяцкі раён
Шумяцкі раён (Шумячский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўднёвым захадзе Смаленскай вобласці Расіі.
Геаграфія
Плошча раёна — 1367,71 км².
Раён размяшчаецца Асцёрскай і Іпуцкай раўнінах. Глебы ў раёне дзярнова-сярэдне- і слабападзолістыя. Лясы займаюць 40,6 % тэрыторыі, галоўным чынам хваёвыя.
Буйныя рэкі: Асцёр, Сож, Шумячка.
Гісторыя
Упершыню ўтвораны ў 1929 годзе з частак тэрыторый Клімавіцкага і Мсціслаўскага паветаў Магілёўскай губерні і Рослаўскага павета Смаленскай губерні.
Насельніцтва
Колькасць насельніцтва — 13 580 чал., у тым ліку сельскага 9010 чал. (2007).
Беларуская дыяспара
У раёне з 2016 года дзейнічае філіял грамадскай арганізацыі нацыянальнай-культурнай аўтаноміі беларусаў, старшыня якой Леанід Міхайлавіч Долусаў.
Муніцыпальныя-тэрытарыяльнае падзел
З 2006 года ў Шумяцкім раёне 140 населеных пунктаў у складзе аднаго гарадскога і сямі сельскіх паселішчаў:
Эканоміка
У раёне маюцца радовішчы лёгкоплавких глін катэгорыі «А» для выпуску цэглы маркі 150—200, выпрацоўка пры вырабе 15 млн шт. у год — праз 70 гадоў.
Сельская гаспадарка спецыялізуецца на малочна-мясной жывёлагадоўлі і зерневодстве, ільнаводстве, вырошчванні бульбы. Прамысловасць: Першамайскі шкляны завод (заснаваны ў 1879 годзе), ільнозавод, спіртзавод, хлебакамбінат.
Транспарт
Аўтадарога «Масква-Варшава» (Варшаўская шаша). Чыгунка Рослаўль — Магілёў.
Асобы
Змітрок Астапенка (1910, в. Сяргееўка — 1944) — рэпрэсаваны беларускі паэт, перакладчык
Пітэр Блэйк (мастак)
Сэр Пітэр Томас Блэйк (Peter Thomas Blake; нар.,, Кент) — англійскі жывапісец і мастак-графік.
Жыццё і творчасць
Пітэр Блэйк першапачаткова вучыўся ў Тэхнічным каледжы Гроўсэнда (1946—1951), а затым у 1951—1956 — у Каралеўскім мастацкім каледжы ў Лондане. У 1964—1976 гадах ён займаўся выкладчыцкай дзейнасцю ў Каралеўскім мастацкім каледжы. У канцы 1950-х гадоў з’яўляўся адным з найвядомых мастакоў — прадстаўнікоў кірунку поп-арт. Галоўнымі тэмамі яго твораў былі зоркі поп-мастацтва, цырк і цыркавы побыт, а таксама плакатная графіка. Выпускаў таксама коміксы і эскізы паштовых паштовак. Выкарыстоўваў тэхніку калажу і асамбляжу, а таксама іх імітацыі ў выглядзе жывапісу. Адной з найвядомых прац П. Блэйка з’яўляецца мастацкая імітацыя канверта альбома Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band гурта Beatles за 1967 год. У 1975 годзе мастак уступіў у мастацкае аб’яднанне «Братэрства руралістаў» (Brotherhood of Ruralists). У другой палове 1970-х пісаў пераважна сельскія краявіды ў рэалістычнай манеры. Цяпер пражывае ў адным з раёнаў Лондана (Чызік). Сярод вучняў і блізкіх сяброў мастака скандальна вядомы жывапісец і ілюстратар Грэм Овендэн.
Дабрачыннасць
Дабрачыннасць — катэгорыя этыкі, якая абазначае дадатныя маральныя якасці асобы; сплаў ідэй, пачуццяў і практычных навыкаў, якія вызначаюць паводзіны чалавека. Г.Гегель сцвярджаў, што «калі чалавек здзяйсняе той ці іншы маральны ўчынак, то гэтым ён яшчэ не дабрачынны, ён дабрачынны толькі ў тым выпадку, калі гэты спосаб паводзін з'яўляецца пастаяннай рысай яго характару». І сапраўды, паняцце «дабрачыннасці» адлюстоўвае дзейную форму праяўлення дабра, бо веданне маральных прынцыпаў яшчэ не робіць чалавека дабрачынным. Цыцэрон падкрэсліваў, што «увесь сэнс дабрачыннасці - у дзеянні», а Дэмакрыт - што «неабходна прывучаць сябе да дабрачынных спраў і ўчынкаў, а не да прамоў пра дабрачыннасць». Паняцце дабрачыннасці мянялася на працягу гісторыі чалавецтва. Кожная культура фармавала свой ідэал дасканалай асобы і асноўныя паняцці дабрачыннасці. У Старажытнай Грэцыі дабрачыннасць трактавалася як мудрасць, мужнасць, умеранасць і асабліва - справядлівасць. Арыстоцель падкрэсліваў, што дабрачыннасць мае не прыроджаны характар, а фармуецца чалавекам у працэсе практычнай дзейнасці: «Не для таго мы разважаем, каб ведаць, што такое дабрачыннасць, а для таго, каб стаць добрымі людьмі». У сярэднявеччы гэтае паняцце трактавалася з пазіцый хрысціянскай маралі. У эпохі Адраджэння і Асветніцтва дабрачыннасць звязвалася, пераважна, са шчасцем чалавека, яго зямнымі інтарэсамі. Асноўнымі яе прынцыпамі лічыліся працавітасць, прадпрымальнасць, ашчаднасць, заснаваныя на справядлівасці. Існуе і пункт погляду, паводле якога маральныя якасці чалавека, паводзіны людзей тлумачацца не столькі асаблівасцямі кожнага індывіда, колькі аб'ектыўнымі законамі грамадска-эканамічнай фармацыі, асаблівасцямі пэўнага тыпу грамадства.
Святлана Іосіфаўна Валько
Святлана Іосіфаўна Валько-Кудрашова (нар., Гродна, Беларусь) — прафесійная беларуская баскетбалістка. Выступала за зборную Беларусі. Майстар спорту Рэспублікі Беларусь міжнароднага класа (2010).
Біяграфія
Выхаванка гродненскай баскетбольнай школы.
Выступала ў U-16 (2005), U-18 (2007) і U-20 (2008—2009). У 2010 годзе дэбютавала за зборную Беларусі.
Юбілейная плошча (Мінск)
Юбілейная плошча — плошча ў Цэнтральным раёне горада Мінска.
Гісторыя
У 1826 г. у гэтым месцы, тагачаснай ускраіне горада, мінскімі каталікамі быў усталяваны памятны знак у сувязі з 1500-годдзем Нікейскага сабора (325 г.). У памяць аб гэтай падзеі плошча атрымала назву Юбілейнай.
Характарыстыка
Плошча абмежаваная вуліцамі Кальварыйская, Раманаўская Слабада, Мельнікайтэ, М. Танка, Ракаўская, Сухая. Вакол плошчы размешчаны крамы, жылыя і офісныя будынкі, сярод якіх самы высокі на пачатак 2008 г. будынак Мінска — 24-павярховы будынак вышынёй 90 метраў (пабудаваны ў 1983 годзе). На самой плошчы размяшчаўся кінатэатр «Беларусь» (1961), які быў знесены ў 2005 г.; у верасні 2008 г. на гэтым месцы быў адкрыты першы ў Беларусі кінатэатр-мультыплекс пад той жа назвай. На плошчы размешчаны выхады станцыі метро «Фрунзенская», пабудаванай у 1990 годзе.
Вэлыцк
Вэлыцк (Ве́лицьк) — вёска ў Ковэльскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Вэлыцкай вясковай абшчыны.
Марыяна Аранская-Насау
Біяграфія
Марыяна Аранская-Насау — дачка караля Нідэрландаў Вілема I і яго жонкі Вільгельміны Прускай, дачкі караля Прусіі Фрыдрыха Вільгельма II. 14 верасня 1830 года Марыяна выйшла замуж за прынца Альбрэхта, малодшага сына караля Прусіі Фрыдрыха Вільгельма III і каралевы Луізы. У гэтым шлюбе нарадзіла чатырох дзяцей:
У 1845 годзе прынцэса кінула сям’ю дзеля палюбоўніка, кучара Яханеса ван Росума (1809—1873). 28 сакавіка 1849 года Марыяна афіцыйна развялася з прынцам Альбрэхтам. Яшчэ да гэтага разводу, у час паездкі на Сіцылію, Марыяна нарадзіла ад Росума сына Ёгана Вільгельма фон Райнгартсгаўзена. Пасля нараджэння Марыянай пазашлюбнага сына каралеўскія дамы як Нідэрландаў, так і Прусіі спынілі з ёй любыя кантакты. Пры наведванні Прусіі ёй дазвалялася заставацца на тэрыторыі гэтай дзяржавы не больш як на 24 гадзіны.
Ад маці Марыяна атрымала ў спадчыну палац Каменц у Сілезіі, які пасля падарыла сыну Альбрэхту ў дзень яго вяселля.
Набуо Кавакамі
(川上 信夫; нар. ) — былы японскі футбаліст. У 1970—1977 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Арсэновычы
Арсэновычы (Арсено́вичі) — вёска ў Ковэльскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Вэлыцкай вясковай абшчыны.
Кірпічны Завод (Хіславіцкі раён)
Кірпічны Завод (Кирпичный Завод) — пасёлак у Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Хіславіцкага гарадскога паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны пасёлак быў акупаваны гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалены ў верасні 1943 года.
Тычынета
Тычынета (Ticineto) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 1397 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 171 чал./км². Займае плошчу 8 км². Паштовы індэкс — 15040. Тэлефонны код — 0142.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Pietro martire.
Новая Буда (Хіславіцкі раён)
Новая Буда (Но́вая Бу́да) — вёска ў Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Гарадзішчанскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
NGC 5193
NGC 5193 (іншыя абазначэнні — ESO 383-15, MCG -5-32-37, AM 1328-325, PGC 47582) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Цэнтаўр.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Чжаа Цзыян
Чжаа Цзыян, пры нараджэнні Чжаа Сюе (кіт. трад. 趙修業, кіраўніцтвам. 赵修业 , піньінь Zhào Xiūyè); , Хуасянь, правінцыя Хэнань, Гаміньданаўскі Кітай — , , Кітай) — кітайскі палітычны дзеяч, прэм’ер Дзяржаўнага савета КНР у 1980—1987 гадах, Генеральны сакратар ЦК КПК у 1987—1989. Адзін з самых аўтарытэтных кітайскіх палітыкаў свайго часу.
Біяграфія
Быў вядучым рэфарматарам, укараняў у Кітаі рыначную эканоміку, змагаўся з карупцыяй. Зьмешчаны з пасады за падтрымку студэнтаў, якія выступілі на плошчы Цяньаньмэнь у 1989 годзе. Апошнія 15 гадоў жыцця правёў пад хатнім арыштам. Памёр у студзені 2005 года ў адной з пекінскіх бальніц.
Вайнілаўшчына (Валожынскі раён)
Вайні́лаўшчына (, Войниловщина) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пяршайскага сельсавета.
Yahoo!
Yahoo! (вымаўляецца як Яху!) — амерыканская кампанія, якая валодае другой па папулярнасці (5,88%) у свеце пошукавай сістэмай і прадстаўляе шэраг сэрвісаў, аб’яднаных інтэрнэт-парталам Yahoo! Directory; партал уключае ў сябе папулярны сэрвіс электроннай пошты Yahoo! Mail, адзін з найстарэйшых і найбольш папулярных у Інтэрнэце. У 2004 годзе была запушчана новая версія паштовага інтэрфейсу, заснаваная на AJAX.
Па статыстыцы Alexa Internet, у лютым-красавіку 2012 г. Yahoo! — чацвёрты вэб-сайт паводле колькасці наведвальнікаў у Інтэрнэце. 28 % ад гэтага складае наведванне толькі адной інтэрнэт-старонкі сярод многіх.
Кампанія Yahoo! была заснавана аспірантамі Стэнфардскага ўніверсітэта Дэвідам Файла (анг. David Filo) і Джэры Янгам (анг. Jerry Yang) у студзені 1994 года; стала карпарацыяй 2 сакавіка 1995 года. Галоўны офіс кампаніі знаходзіцца ў горадзе Санівейл (Sunnyvale), штат Каліфорнія, ЗША.
Навумаў
Навумаў — прозвішча.
Валянцін Аляксандравіч Літвінаў
Валянцін Аляксандравіч Літвінаў (, Гомель) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў Варонежскі інжынерна-будаўнічы інстытут у 1940 годзе. Працаваў у Новасібірску, з 1948 года — галоўным канструктарам майстэрні аб’ёмнага праектавання Гомельскага аблпраекта, з 1963 па 1978 г. выкладаў у Беларускім інстытуце інжынераў чыгуначнага транспарту, Гомельскім дарожна-будаўнічым тэхнікуме.
Творчасць
Займаўся праектаваннем вялікапралётных стальных фермаў з ліхтарамі пакрыцця запалкавых фабрыкаў у Прыбалтыцы, Нова-Беліцы і рамнага жалезабетоннага падмурка пад турбагенератар (1949), Палаца піянераў у Гомелі (1954—1956), праектаваннем аднаўлення канструкцый купала, шатровых вісячых пірамідальных пакрыццяў і кесонных жалезабетонных перакрыццяў (1956—1958). Аўтар навуковых артыкулаў у часопісах.
Узнагароды
Узнагароджаны медалямі.
Мааі
Маа́і — каменныя статуі са спрасаванага вулканічнага попелу на востраве Рапануі, належаць да прэтэндэнтаў Сем новых цудаў свету. Усе мааі маналітныя, гэта значыць выразаныя з адзінага кавалка каменя, а не злепленыя або змацаваныя. Вага часам дасягае больш за 20 тон, а вышыня — больш за 6 метраў. Была знойдзена няскончаная скульптура ростам каля 20 метраў і вагой у 270 тон. Усяго на востраве Пасхі маецца 997 мааі. Усе мааі, акрамя сямі статуй, «глядзяць» у глыб вострава. Гэтыя сем статуй адрозніваюцца яшчэ і тым, што знаходзяцца ўнутры вострава, а не на ўзбярэжжы.
Крыху менш пятай часткі мааі былі перасунутыя на пляцоўкі для цырымоній (аху) і ўстаноўлены з каменным цыліндрам чырвонага колеру на галаве (пукаў). Каля 95 % выразаныя са спрасаванага вулканічнага попелу Рана Рараку, дзе цяпер засталося 394 мааі. Работы ў каменяломні ля падножжа вулкана Рана Рараку былі нечакана перапыненыя, і там засталося шмат няскончаных статуй. Практычна ўсе завершаныя мааі былі перасунутыя з Рана Рараку на цырыманіяльныя платформы.
Турпаны
Турпа́ны (Melanitta) — род вадаплаўных птушак сямейства качыных атраду гусепадобных. Налічвае 5 відаў, пашыраных у паўночнай частцы Еўразіі і ў Паўночнай Амерыцы.
Цела турпанаў даўжынёй 48—56 см. Важаць ад 0,9 да 2 кг. Самкі драбнейшыя за самцоў. Колер апярэння самцоў чорны, часам з белай плямай (люстэркам) на крыле. Самкі цёмна-бурыя. Шыя кароткая. Дзюба жоўтая або чырвоная з чорным. Жывуць у тундры, лесатундры, у поймах рэк, берагах азёр і на марскіх узбярэжжах, на мохавых балотах у тайзе. Адкладваюць да 10 яек. Кормяцца дробнай рыбай, раслінамі і воднымі беспазваночнымі.
Інга Уладзіміраўна Зянькова
Інга Уладзіміраўна Зянькова (нар., ) — беларускі навуковец, эканаміст, педагог, кандыдат эканамічных навук, дацэнт.
Біяграфічныя звесткі
Нарадзілася ў Полацку ў 1977 годзе ў сям'і медыкаў. У 1994 годзе паступіла і ў 1998 годзе скончыла Беларускі камерцыйны ўніверсітэт кіравання па спецыяльнасці «Эканоміка і кіраванне на прадпрыемстве». Пасля навучалася ў аспірантуры гэтай жа ВНУ, пазней таксамам скончыла навучанне ў дактарантуры Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Дысертацыю на саісканне вучонай ступені кандыдата эканамічных навук па спецыяльнасці «Эканамічная тэорыя» абараніла 6 красавіка 2010 года ў Беларускім дзяржаўным універсітэце пад навуковым кіраўніцтвам Уладзіміра Клюні. Тэма дысертацыі: «Збалансаванасць занятасці на рынку працы ў Рэспубліцы Беларусь: тэарэтычныя і метадычныя асновы забеспячэння». У 2011 годзе Вышэйшая атэстацыйная камісія Рэспублікі Беларусь надала ёй навуковае званне дацэнта па спецыяльнасці «Эканоміка».
У 1998-2004 гадах працавала ў Полацкім філіяле Беларускага камерцыйнага ўніверсітэта кіравання. З 2004 года і па цяперашні час працуе на фінансава-эканамічным факультэце Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта. Працавала ассістэнтам, старшым выкладчыкам, дацэнтам (2010-2011) і загадчыкам (2011-2014) кафедры эканамічнай тэорыі. У 2014-2018 гадах займала пасаду загадчыка кафедры эканомікі, кіравання і эканамічнай тэорыі. З 2018 года з'яўляецца загадчыкам кафедры эканомікі ПДУ.
Навуковая дзейнасць
Асноўная тэматыка навуковых даследаванняў прысвечана пытанням эканомікі працы, функцыянавання рынку працы, рэгулявання працоўных адносін, праблемам эфектыўнага выкарыстання працоўных рэсурсаў рэгіёна і краіны, спосабам дасягнення адпаведнасці рынку адукацыйных паслуг і рынку працы і інш. Прымала ўдзел у падрыхтоўкі шматлікіх навуковых праектаў Беларускага рэспубліканскага фонду фундаментальных даследаванняў і іншых устаноў і дзяржаўных органаў. Ажыццяўляе апаніраванне кандыдацкіх дысертацый па эканоміцы, рэцэнзаванне аўтарэфератаў дысертацый, а таксама артыкулаў, падрыхтаваных для публікацыі ў навуковым часопісе “Веснік Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта” і іншых навуковых выданнях. Аўтар больш за 100 навуковых публікацый, у тым ліку некалькіх аднаасобных і калектыўных манаграфій, артыкулаў у навуковых часопісах і сборніках у Беларусі і за мяжой, некалькіх вучэбна-метадычных выданняў і інш.
Буккросінг
Буккросінг (ад bookcrossing) вызначаецца як «практыка пакідання кнігі ў публічным месцы, каб яе ўзялі і пачыталі іншыя, якія затым зробяць так сама». Тэрмін паходзіць з bookcrossing.com — свабоднага кніжнага анлайн-клубу, які быў заснаваны падтрымаць практыку з мэтай «зрабіць увесь свет бібліятэкай».
«Перакрыжаванне» ці абмен кнігамі могуць прымаць любую форму з шэрагу, у тым ліку «дзікае вызваленне» кніг у публічнае месца, прамы абмен з іншымі ўдзельнікамі вэбсайту, або «кніжныя кольцы», у якіх кнігі падарожнічаюць ва ўстаноўленным парадку да ўдзельнікаў, якія жадаюць прачытаць пэўную кнігу.
Падыход супольнасці BookCrossing.com узрос і пашырыўся так, што ніхто не чакаў у самым пачатку: ад блогу або дыскусійнага форума да спісаў рассылкі і штогадовага з’езду ва ўсім свеце.
Гісторыя
Рон Хорнбакер задумаў ідэю таго, што зараз вядома як буккросінг у сакавіку 2001. Праз чатыры тыдні, 17 красавіка, ён запусціў вэбсайт, які пашырыўся і распаўсюдзіўся ў свеце. У красавіку 2003 года сайт налічваў 113 000 удзельнікаў, і ў 2004 годзе Кароткі слоўнік Оксфарда ўключыў у сябе слова "буккросінг". У тым жа годзе буккросінг быў паказаны як частка сюжэтнай лініі ў аўстралійскай мыльнай оперы "Суседзі". У тым жа годзе буккросінг меў добры старт ў Харватыі таксама, дзякуючы Веліміру Шуберту. Па стане на 23 ліпеня 2010, Bookcrossing.com меў больш, чым 871000 удзельнікаў з больш, чым 6 427 000 зарэгістраваных кніг. У сакавіку 2012 колькасць удзельнікаў перавысіла 1 000 000, а колькасць зарэгістраваных кніг - 8 500 000. На май 2013 года было зарэгістравана 1 855 000 удзельнікаў і 9 710 000 кніг.
У ліпені 2007 года Сінгапур стаў першай афіцыйнай буккросінгавай краінай у свеце. Ініцыятыва была запушчана сумесна з Нацыянальнай бібліятэкай Сінгапура, і 2000 месцаў па ўсёй краіне былі прызначаны "гарачымі кропкамі", як афіцыйныя зоны буккросінгу. У 2008 годзе буккросінг быў укаранёны ў Абу-Дабі як частка сумеснай дзейнасці з кіраўніцтвам Абу-Дабі па культуры і спадчыне. У 2010 годзе буккросінгавыя зоны былі адкрытыя ў Сербіі.
Узнагароды
У маі 2005 BookCrossing.com заваяваў дзве прэміі народнага галасавання ў Webby Awards, як лепшы вэб-сайт супольнасці і лепшы сацыяльны/сеткавы вэб-сайт. Буккросінг быў таксама прадстаўлены праектам радыё ВВС, як 84 буккросінгавыя дарогі, у якім удзельнічалі 84 копіі кнігі Элен Ханф на 84 Чарынг-Кросс-Роуд (вуліца ў цэнтральнай частцы Лондана, вядомая кніжнымі крамамі - заўв. перакладчыка) па ўсяму свету. Праграма "Падзенне драўлянай вытворчасці" была створана Тімам Хеферам і Аланам Халам і была намінавана на прэмію Sony Radio Academy Award у 2006 годзе.
Зваротны бок
Кнігі "на свабоду" у публічным месцы...
Кожны, хто жадае афіцыйна ўдзельнічаць у "вызваленні" кніг, пакідаючы іх у публічным месцы ці перадавая іх сябру, павінен зарэгістравацца на сайце BookCrossing.com, хоць можна заставацца ананімным, калі "ловіш" ці рэгіструеш шукаемую кнігу. Карыстальнікі BookCrossing.com могуць "паляваць" - ўдзельнік можа перайсці на сайт, каб паглядзець спіс кніг, якія былі нядаўна "вызвалены", а потым пайсці ў месца, дзе кніга была пакінута, каб "злавіць" яе. Кнігі можна таксама пакінуць у афіцыйных буккросінгавых зонах (OBCZs), якія размешчаны ў пэўных кавярнях, крамах, рэстаранах і іншых публічных месцах. Мэта такіх месцаў: атрымаць цяперашніх удзельнікаў у рэгіёне, якія пакідаюць ды дзеляцца з грамадскасцю кнігамі. Гэта таксама рэкламуе буккросінг і стварае новых удзельнікаў.
Сходы і нясходы
Сходы адбываюцца ў гадавіну буккросінга кожны красавік, дзе рух буккросінга атрымоўвае асалоду ад арганізацыі звязаных з літаратурай падзей і сумеснага вызвалення кніг. Месца правядзення такіх сходаў мяняецца кожны год: Мельбурн, Аўстралія (2014), Гётэборг, Швецыя (2013), Дублін, Ірландыя (2012), Вашынгтон, акруга Калумбія, ЗША (2011), Амстэрдам, Нідэрланды (2010), Крайстчэрч, Новая Зеландыя (2009), Лондан, Вялікабрытанія (2008), Чарльстон, Паўднёвая Караліна, ЗША (2007), Таронта, Канада (2006), Форт-Уорт, штат Тэхас, ЗША (2005), Сэнт-Луіс, Місуры, ЗША (2004). Многія неафіцыйныя сустрэчы, або "нясходы", адбываюцца ў іншых месцах і іншы час на працягу года, што робіць іх лягчэйшымі для буккросераў, якія не могуць падарожнічаць на міжнародным узроўні ў межах сходу па зборы і перадачы сваёй любові да кніг.