cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Уладзімір Ягоравіч Макоўскі
Біяграфія
У 1869 годзе за карціну «Сялянскія хлопчыкі стерагуць коней» Макоўскі атрымаў званне класнага мастака I-й ступені і залаты медаль імя Віже-Лебрэн за экспрэсію. Званне класнага мастака I-й ступені дазваляла атрымаць асабістае дваранства і грашовую дапамогу, а таксама з’ездзіць на вучобу ў Еўропу за кошт Акадэміі мастацтваў. Палатно ён стварыў пад уражаннем ад апавядання Івана Тургенева «Бежын луг». Пасля таго як мастак прачытаў іншыя творы Тургенева, ён пачаў пісаць карціны з выявамі сялянскіх дзяцей. Пазней па матывах «Запісак паляўнічага» ён стварыў карціну «Паляўнічыя на прывале».
У 1869 году Уладзімір Макоўскі ажаніўся з Ганнай Герасімавай, у тым жа годзе ў іх нарадзіўся сын Аляксандр. У Макоўскага зноў праяўляецца цікавасць да дзіцячай тэматыкі («Сялянскія хлопчыкі», «Пастушкі», «Начлег», «Вяртанне з начлегу»). Карціна «Гульня ў бабкі» стала першай карцінай Макоўскага, набытай Паўлам Траццяковым для сваёй галерэі, што азначала прызнанне яго як мастака. У далейшым мецэнат яшчэ некалькі разоў набываў ў мастака карціны.
Таксама Уладзімір Макоўскі пісаў гумарыстычныя жанравыя сцэнкі. На такіх карцінах мастак сатырычна адлюстроўваў купцоў, мяшчан і чыноўнікаў. У 1870 годзе ён напісаў сцэнку «У прыёмнай у доктара». Пра гэту працу крытык Уладзімір Стасаў пісаў: ''«Уладзімір Макоўскі — адзін з тых мастакоў, якія на маіх вачах у кароткі час зрабілі самыя вялікія поспехі. … Цяперашняя яго „Прыёмная ў доктара“ … адзін з характэрных … малюнкаў сучаснай рускай школы»''. У 1872 годзе ён стаў сябрам Таварыства перасоўных мастацкіх выставак. З самага пачатку быў адным з найбольш актыўных сяброў Таварыства, удзельнічаў амаль ва ўсіх выстаўках, а з 1874 года яго выбралі сябрам праўлення.
Макоўскі успамінаў: ''«Рэпін кажа, што трэба сем разоў памерці, перш чым напісаць карціну. Гэта, вядома, так … А я сем разоў паміраю пасля таго, як напішу карціну … Бо карціна па Расіі ездзіць, што Расія скажа, вось што галоўнае: вось дзе суд!».''
У тыя гады карціны Макоўскага каштавалі нядорага. У пачатку 1870-х у яго было двое дзяцей, і, каб зарабіць грошы для сям’і, мастак маляваў ілюстрацыі для часопісаў, распісваў плафоны і вазы. Па замове дваран ён ствараў іканастасы для дамашніх цэркваў.
Макоўскі амаль перастаў пісаць карціны з гумарыстычнымі сцэнкамі. У яго працах з’явілася сацыяльная тэма. Ён пісаў партрэты жабракоў і беднякоў, карціны «Наведванне бедных», «Чаканне. У астрога» і «Таўкучку». Героямі карцін Макоўскага часта былі выпадковыя мінакі. Жывапісец гуляў па вуліцах Масквы і рабіў накіды з тых людзей, якія здаваліся яму цікавымі.
У 1873 годзе за карціну «Аматары салаўёў» Макоўскі быў узведзены Акадэміяй мастацтваў у акадэмікі. Карціна была на Сусветнай выстаўцы ў Вене, дзе прыцягнула усеагульную увагу. Фёдор Дастаеўскі пісаў пра яе: «… калі нам ёсць чым-небудзь ганарыцца, што-небудзь паказаць, то вядома, з нашага жанру… у гэтых маленькіх карцінках, па-майму, ёсць нават любоў да чалавецтва не толькі да рускага ў асобнасці, але нават і наогул».
У гэты ж час ён напісаў 21 жанравую карціну для альбома «Эпізоды Севастопольскага жыцця 1854—1855 гадоў».
У канцы 1870-х у Расіі пачаліся працэсы супраць народнікаў. Макоўскі спачуваў рэвалюцыянерам і нават наведаў некалькі судоў. Па іх матывах ён стварыў серыю прац, у якую ўвайшлі карціны «Асуджаны» і «Чаканне». Іх паказвалі на выставах перасоўнікаў. У афіцыйным друку мастака назвалі «дзёрзкім і парушаючым душэўны спакой», а ў рэвалюцыйных выданнях яго палотны хвалілі. Мастак Іван Крамской пісаў: «Перад карцінай Макоўскага плачуць».
Акрамя карцін на сацыяльныя тэмы ў гэтыя гады Макоўскі ўсё яшчэ пісаў жанравыя сцэны з дзецьмі. У 1881 годзе мастак стварыў карціну «У гарачы дзень». Гэтае палатно — тыповы твор Макоўскага 1880-х гадоў у стылі рэалізму. Мастак ішоў традыцыям венецыянаўскай школы жывапісу: адлюстроўваў персанажаў за бытавымі заняткамі.
На сваіх карцінах Уладзімір Макоўскі, у адрозненне ад іншых перасоўнікаў, рабіў акцэнт не на сюжэце, а на эмоцыях герояў. Гісторык Вераніка Прыклонская пісала: ''«У карцінах, якія жывапісуюць драматычныя моманты, Макоўскі асноўную ўвагу засяроджвае на тыпах, якія ўдзельнічаюць у аповедзе, а не на падзеі як такой. І праз іх пачуцці і псіхалогію раскрывае ўвесь драматызм сітуацыі»''.
З 1882 па 1894 год Макоўскі выкладаў у Маскоўскім вучылішчы жывапісу, разьбярства і дойлідства. Як і іншыя перасоўнікі, у гэтыя гады ён стаў пісаць карціны на сялянскую тэму. На карціне «Спатканне» ён адлюстраваў маці і сына. Хлопчыка аддалі ў вучні да аднаго з гарадскіх рамеснікаў, а маці прыехала яго наведаць. Мастацтвазнаўца Алена Жураўлёва пісала: ''«Створаны Макоўскім вобраз рускай сялянкі глыбока праўдзівы і нацыянальны. … Малюючы шараговыя выпадкі … мастак прымушаў гледача задумацца над жыццём, абуджаў спагаду да долі многіх простых людзей»''.
У 1880-я Уладзімір Макоўскі некалькі разоў ездзіў ва Украіну, бываў у Крыме. У 1885 годзе ён прадставіў на выставе перасоўнікаў 45 карцін. Большая частка з іх — сцэнкі з жыцця мясцовых жыхароў і іх партрэты. Ва Украіну мастак ездзіў і пазней, у 1890-х і 1900-х гадах. Ён пісаў пра сваю «этнаграфічную цікавасць» да жыцця ўкраінскіх сялян.
У падарожжы Макоўскі рабіў некалькі эскізаў і накідаў за дзень. Мастак імкнуўся працаваць вельмі хутка, каб захаваць як мага больш сцэнак з жыцця. Ён пісаў: ''«Я зразумеў … што трэба пісаць адразу. Толькі такім парадкам і можна адлюстраваць натуру жыццёва і верна … Трэба пісаць адразу; але неабходна наперад зразумець натуру, вывучыць яе; неабходна наперад папрацаваць мазгамі, а затым ужо пісаць, не капаючыся і адшукваючы чаго-небудзь у той час, калі павінна быць усё ўжо знойдзена і ўсё вызначана»''.
Ва Украіне Уладзімір Макоўскі напісаў карціны «Сялянскія дзеці», «Дзяўчаты, асветленыя сонцам», «Конны кірмаш на Украіне». У гэтых працах ён выкарыстаў яркія кантрасныя колеры, герояў адлюстроўваў ў руху, часта ў народных строях. Гісторык мастацтва і драматург Пётр Гнедзіч пісаў пра яго ўкраінскія палотны: «Уладзімір Макоўскі адрозніваецца лёгкасцю пісьма пры жывой назіральнасці і прыродным гумары».
З 1880-х Макоўскі пачаў працаваць над афортамі — гравюрамі на метале. Свае першыя працы ён стварыў пад кіраўніцтвам графіка Льва Жамчужнікава. У 1887 годзе выйшаў альбом «12 афортаў У. Е. Макоўскага». Сюжэтамі яго гравюр зноў сталі сцэнкі з жыцця ўкраінскіх сялян.
У гэты час ён пісаў іконы для царквы і капліцы ў Барках. У 1892 годзе яму было нададзена званне прафесара. Да 1894 года ён жыў і працаваў у Маскве ў доме Дварцовага ведамства ля Каменнага моста каля Храма Хрыста-Збавіцеля, для роспісу якога зрабіў некалькі эскізаў.
З 1894 па 1918 год Макоўскі выкладаў у Санкт-Пецярбургу, у Імператарскай Акадэміі мастацтваў, куды быў запрошаны на пасаду кіраўніка жанравай майстэрні. Сярод вучняў Макоўскага былі Васіль Бакшэеў, Абрам Архіпаў, Сяргей Малюцін і іншыя. У 1895 годзе ён быў прызначаны рэктарам акадэміі. З 1905 года правадзейны стацкі саветнік.
У 1896 годзе Макоўскага запрасілі на каранацыю Мікалая II у Маскве. Мастак павінен быў стварыць карціну па выніках мерапрыемства. Ён стаў сведкам цісканіны на Хадынскім полі, дзе загінула больш за тысячу чалавек.
Наступныя пяць гадоў Макоўскі працаваў над карцінамі «Хадынка» і «Пасля Хадынкі. Ваганькаўскія могілкі». На палотнах жывапісец адлюстраваў ахвяр цісканіны, іх целы. У 1901 годзе «Хадынку» знялі з выставы перасоўнікаў па рашэнні цэнзуры. Ад маскоўскага генерал-губернатара Макоўскаму перадалі запіску: «Карціне яшчэ не час, яна з’яўляецца соллю, пасыпанай на свежую рану». Упершыню палатно паказалі толькі на выставе ў Лондане ў 1910 годзе.
Уладзімір Макоўскі напісаў некалькі карцін і па матывах рускай рэвалюцыі 1905—1907 гадоў. Сярод іх — «Допыт рэвалюцыянеркі» і «Дзявятага студзеня 1905 года на Васільеўскім востраве». Гэтыя работы мастак захоўваў дома і паказваў толькі сваякам і сябрам. Ён баяўся, што з-за рэвалюцыйнай тэмы яго могуць звольніць з Акадэміі мастацтваў.
У гэтыя ж гады Макоўскі шмат падарожнічаў. Жывапісец зноў наведаў Украіну, Крым. Ён ездзіў і за мяжу, бываў у Францыі і Фінляндыі, дзе праходзілі яго персанальныя выставы.
Акрамя жанравых сцэн Макоўскі пісаў партрэты сваіх сваякоў, пецярбургскіх чыноўнікаў. У 1912 годзе ён стварыў партрэт ўдавы-імператрыцы Марыі Фёдараўны, маці Мікалая II. Калі мастак працаваў над карцінай, ёй ужо споўнілася 60 гадоў. Аднак члены імператарскай сям’і хацелі, каб на партрэце імператрыца была намаляваная ў маладосці. Таму Марыю Фёдараўну Макоўскі пісаў з фатаграфіі 1883 года, а не з натуры.
У 1915 годзе Уладзімір Макоўскі адзначыў 50-гадовы юбілей сваёй творчасці. У гонар гэтай даты перасоўнікі наладзілі ўрачысты вечар. Макоўскі быў адным з самых актыўных сяброў Таварыства. На кожнай выставе было 10-20 яго карцін.
У гэтыя гады заснавальнікі мастацкай суполкі «Свет мастацтва» Аляксандр Бенуа і Сяргей Дзягілеў крытыкавалі перасоўнікаў за банальныя сюжэты, залішні натуралізм, увага да дэталяў. Карціны Макоўскага Сяргей Дзягілеў назваў «тысяча першай размаляванай банальнасцю». Мастак у адказ пісаў, што сябры «Свету мастацтва» — «недарэкі і невукі».
Пасля Лютаўскай рэвалюцыі 1917 года Уладзіміру Макоўскаму прапанавалі ўзначаліць Акадэмію мастацтваў і правесці ў ёй рэформу. Перашкодзіла гэтаму Кастрычніцкая рэвалюцыя. Бальшавікі звольнілі жывапісца з Акадэміі мастацтваў, але прызначылі яму пенсію.
У 1918 годзе, на 46-й выставе перасоўнікаў, Макоўскі прадставіў свае карціны на рэвалюцыйныя сюжэты, у тым ліку «Бальшавікі. Вартавы пост», «Агітатарар» і «Новы час». Мастак Якаў Мінчанка успамінаў: «Разумны, практычны стары прадбачыў вяртанне да ідэйнага рэалізму ў мастацтве, да жыццёвай праўды, якую і ён шукаў сваім пранізлівым позіркам».
Уладзімір Макоўскі памёр 21 лютага 1920 года і пахаваны ў Петраградзе на Смаленскіх праваслаўных могілках.
Руслан Альбертавіч Салей
Руслан Альбертавіч Салей (,, Беларусь — , ) — беларускі хакеіст, абаронца.
Біяграфія
Хакейную кар’еру пачынаў у Беларусі. На драфце НХЛ 1996 года быў выбраны ў 1-м раўндзе пад агульным 9-м нумарам камандай «Анахайм Майці Дакс». У 2003 годзе Руслан Салей першым з беларускіх гульцоў дайшоў да фіналу Кубка Стэнлі. 2 ліпеня 2006 года як вольны агент падпісаў кантракт з «Фларыдай Пантэрз». У студзені 2008 года абмяняны ў «Каларада Эвеланш». Сезон 2010—11 правёў за «Дэтройт Рэд Уінгз». З 2011 гулец яраслаўскага «Лакаматыва» (КХЛ).
Загінуў 7 верасня 2011 года ў авіякатастрофе пад Яраслаўлем. Пахаваны ў Мінску на Усходніх могілках.
Статыстыка
Season  Team                        Lge    GP    G    A  Pts  PIM  GP   G   A Pts PIM -- 1991-92 Прагрэс-ШВСМ Гродна         BLR     ? ?   ?    ?    ?   ?   ?   ?   ?   ? 1992-93  Дынама Мінск                Rus     9    1    0    1   10 1993-94 Цівалі Мінск                BLR    39    2    3    5   50 1994-95 Цівалі Мінск                BLR    51    4    2    6   44  --  --  --  --  -- 1995-96 Las Vegas Thunder           IHL    76    7   23   30  123  15   3   7  10  18 1996-97 Las Vegas Thunder           IHL     8    0    2    2   24   3   2   1   3   6 1996-97 Baltimore Bandits           AHL    12    1    4    5   12  --  --  --  --  -- 1996-97 Anaheim Mighty Ducks        NHL    30    0    1    1   37  --  --  --  --  -- 1997-98 Cincinnati Mighty Ducks     AHL     6    3    6    9   14  --  --  --  --  -- 1997-98 Anaheim Mighty Ducks        NHL    66    5   10   15   70  --  --  --  --  -- 1998-99 Anaheim Mighty Ducks        NHL    74    2   14   16   65   3   0   0   0   4 1999-00 Anaheim Mighty Ducks        NHL    71    5    5   10   94  --  --  --  --  -- 2000-01 Anaheim Mighty Ducks        NHL    50    1    5    6   70  --  --  --  --  -- 2001-02 Anaheim Mighty Ducks        NHL    82    4    7   11   97  --  --  --  --  -- 2002-03 Anaheim Mighty Ducks        NHL    61    4    8   12   78  21   2   3   5  26 2003-04 Anaheim Mighty Ducks        NHL    82    4   11   15  110  --  --  --  --  -- 2004-05 Ak-Bars Kazan               Rus    35    8   11   19   36   3   0   0   0   2 2005-06 Anaheim Mighty Ducks        NHL    78    1   18   19  114  16   3   2   5  18 2006-07 Florida Panthers            NHL    82    6   26   32  102 2007-10 Colorado Evelansh           NHL 2010-11 Detroit Red Wings           NHL 2011-12 Lokomotiv Yaroslavl         KHL --        NHL Totals                        676   32  105  137  837  40   5   5  10  48
Юзаф Генрык Борх
Юзаф Генрык Борх (Józef Henryk Borch; 1764 — 1835) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Борхаў герба «Тры каўкі». Нарадзіўся ў сям’і Яна Енджэя Юзафа.
Палкоўнік кароннага войска, шамбялян караля Станіслава Аўгуста Панятоўскага. Пасол на Чатырохгадовы сойм 1788—1792 гадоў.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам Св. Станіслава.
Сям’я
У шлюбе з Ганнай з Багамольцаў, дачкой Пятра Тадэвуша Багамольца і Элеаноры з Вышынскіх. Дзеці:
NGC 3911
NGC 3911 (іншыя абазначэнні — UGC 6803, MCG 4-28-59, IRAS11475+2511, ZWG 127.64, VV 367, ARAK 327, PGC 36981) — галактыка ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Гатэль «Гранд Будапешт»
«Гатэль „Гранд Будапешт“» (The Grand Budapest Hotel) — кінастужка Уэса Андэрсана па матывах апавяданняў Стэфана Цвейга з Рэйфам Файнсам і Тоні Рэвалары ў галоўных ролях. Прэм'ера фільма адбылася 6 лютага 2014 года на Берлінскім кінафестывалі, дзе ён быў уганараваны гран-пры журы. Пераважнай большасцю прадстаўнікоў кінапрэсы прызнаны адным з 10 найлепшых фільмаў года, узнагароджаны шэрагам прэмій.
Сюжэт
Дзея фільма адбываецца ў выдуманай усходнееўрапейскай краіне Зуброўцы. Маладая жанчына наведвае магілу невядомага пісьменніка, паказанага проста як «Аўтар» (Том Уілкінсан). Затым аўтар расказвае гісторыю з часоў сваёй маладосці. Аднаго разу ён гасцяваў у легендарным гатэлі «Гранд Будапешт», дзе пазнаёміўся з яго таямнічым уладальнікам.
Той апавядае яму пра падзеі ў гасцініцы ў перыяд паміж дзвюма сусветнымі войнамі. Багатая госця гатэля, мадам Д., 19 гадоў сябруе з кансьержам месье Густавам і адказвае яму каштоўную карціну «Хлопчык з яблыкам».
Мадам Д. памірае пры загадкавых акалічнасцях, і яе сын Дзмітрый, нязгодны з тэстаментам, вінаваціць Густава ў забойстве маці. Месье Густава арыштоўваюць, і ён шукае дапамогі ў вернага сябра, маладога калідорнага Мустафы Зэро, і ў каханай Зэро — Агаты.
Агата і Мустафа дапамагаюць Густаву ўцячы з турмы, але Дзмітрый пасылае па яго галаву наёмнага забойцу.
Вытворчасць
Выдуманы горад Луц здымаўся галоўным чынам на вуліцах Гёрліца, за кошт добра захаванай старадаўняй еўрапейскай архітэктуры, ён часта становіцца вялікай здымачнай пляцоўкай. Многія сцэны фільма былі зняты ў Дрэздэне і ў замках Саксоніі. Інтэр'ер гатэля «Гранд Будапешт» часткова быў зняты ў атрыуме ўнівермага «Gorlitzer Warenhaus», часткова на кінастудыі. Сам будынак знадворку быў зняты пры дапамозе макета, створанага мастаком Адамам Штокгаўзенам на аснове старадаўніх фатаграфій гатэля «Брысталь Палас» у Карлавых Варах і гатэля «Гелерт» у Будапешце.
У фінальных тытрах фільма паказана, што яго сюжэт натхнёны творамі Стэфана Цвейга (стваральнікі фільма згадваюць такія творы, як «Нецярпенне сэрца», «Учорашні свет. Запіскі еўрапейца», «Дваццаць чатыры гадзіны з жыцця жанчыны»).
Аўтар музыкі — кампазітар Аляксандр Дэспла. У фільме ён змяшаў сваю музыку з рускімі фальклорнымі матывамі. У прыватнасці саўндтрэк змяшчае балалаечную музыку, у тым ліку выкарыстана руская народная песня «Свеціць месяц». Асноўныя музычныя тэмы на балалайках, у тым ліку і тэму тытраў, выканаў Дзяржаўны акадэмічны рускі народны ансамбль «Расія» імя Л. Г. Зыкінай.
Першы трэйлер карціны, які абяцае «забойства, помста, каханне і прыгоды», быў прадстаўлены 17 кастрычніка 2013 года. 19 снежня выйшаў другі ролік, які падэманстраваў «звыш дзясятка эксцэнтрычных персанажаў за лічаныя 90 секунд», а таксама постар з выявай акцёрскага ансамбля стужкі.
Успрыманне
Уладзімір Ляшчанка адзначае насычанасць кадра персанажамі і дэталямі (у тым ліку наяўнасць вусоў амаль ва ўсіх мужчынскіх персанажаў), выверанасць і дакладнасць руху камеры, асацыяцыі з лялечным домікам, пернікавым домікам: «трывожны перыяд еўрапейскай гісторыі ператвараецца ў гульнявую пляцоўку».
Аўтарытэтны брытанскі кіначасопіс Sight & Sound прызнаў «Гатэль „Гранд Будапешт“» адным з 10 лепшых фільмаў 2014 года. Часопіс Time проста адвёў карціне першае месца ў сваім топ-10.
Арнольд фон Вінклер
Арно́льд фон Ві́нклер (Arnold von Winckler; — ) — германскі ваенны дзеяч, генерал пяхоты, удзельнік Першай сусветнай вайны.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1856 годзе ў сям'і генерал-лейтэнанта Эвальда Фёдара фон Вінклера.
У 1912 годзе Арнольд фон Вінклер прызначаецца камандуючым 2-й гвардзейскай пяхотнай дывізіі германскай арміі. Пасля пачатку Першай сусветнай вайны на чале дывізіі прымае ўдзел у баях на Заходнім фронце.
29 чэрвеня 1915 года становіцца камандзірам 41-га рэзервовага корпуса, а 11 верасня 1915 года прызначаецца камандуючым 4-га рэзервовага корпуса, які таксама называецца «Карпацкім». Удзельнічае ў баях на Усходнім фронце.
За поспехі 27 лістапада 1915 года ўзнагароджваецца ордэнам Pour le Merite. 10 жніўня 1916 года замяняе генерала Гальвіца на пасадзе камандуючага 11-й арміяй. 11-я нямецкая армія знаходзілася на Салоніцкім фронце і была змешанага складу, нямецка-балгарская. Камандуе арміяй падчас наступу саюзнікаў у верасні-снежні 1916 года. Падчас гэтых баёў разам з 1-й балгарскай арміяй, армія Вінклера ўваходзіць у групу армій Белава. Па загадзе Белава 19 лістапада Вінклер пакідае Манасцір, аднак арганізуе лінію абароны на поўнач ад горада, якую саюзнікам прарваць не ўдалося. 5 чэрвеня 1917 года заменены генералам Штэйбенам і прызначаны камандуючым 1-м армейскім корпусам.
15 чэрвеня 1917 года Вінклер атрымаў дубовыя галіны да ордэна Pour le Merite. 25 лютага 1918 года становіцца камандуючым 25-га рэзервовага корпуса, на чале якога і скончыў вайну. Памёр у 1945 годзе.
Ключ 51
Ключ 51 干 (піньінь gān) са значэннем «сухі» са Спісу 214 ключоў Кансі, якія выкарыстоўваюцца пры напісанні іерогліфаў. Адзін з 31 ключа, якія складаюцца з трох рыс.
У слоўніку Кансі налічваецца 9 іерогліфаў з з 49,030 гэтым ключом.
Старажытны знак адлюстроўваў шчыт воіна. Нягледзячы на гэта, афіцыйнае імя знака «сухі». У сучаснай мове выкарыстоўваецца ў значэнні «шчыт», «жэрдка», «дрэўка флага».
Прыклады іерогліфаў
У табліцы прыведзены прыкладны спіс іерогліфаў.
Air Moldova
Дзяржаўная авіякампанія «Air Moldova» («Эйр Малдова») — нацыянальны перавозчык грамадзянскай авіяцыі Малдовы. Заснавана прэзідэнцкім указам ад 12 студзеня 1993 года і з’яўляецца найбуйнейшай малдаўскай авіякампаніяй. Базуецца ў Міжнародным Аэрапорце Chisinau і ажыццяўляе ўласныя рэйсы па 13 еўрапейскіх напрамках. Член IATA і ICAO.
Гісторыя
Авіякампанія Air Moldova была створана прэзідэнцкім указам ад 12 студзеня 1993. Ад пачатку свайго існавання ўся дзейнасць кампаніі арыентавана на інтэграцыю ў міжнародны рынак і дасягненне самых сучасных стандартаў і патрабаванняў. У 1999 годзе кампанія далучылася да праграмы ўдасканалення менеджарскага складу.
Кампанія Air Moldova з’яўляецца членам Міжнароднай асацыяцыі паветранага транспарта (IATA) і Міжнароднай арганізацыі грамадзянскай авіяцыі (ICAO).
Air Moldova адпавядае найвышэйшым міжнародным стандартам забеспячэння бяспекі, што пацвярджае сертыфікат аператара IOSA, атрыманы ў выніку праходжання авіякампаніяй у снежні 2008 года аўдыту аперацыйнай бяспекі.
Вытокі нацыянальнай грамадзянскай авіяцыі
Аснову прадпрыемства склалі лётныя падраздзяленні, што базаваліся ў Кішынёўскім аэрапорце. Адлік дзейнасці кампаніі можна весці з 19 верасня 1944, калі ў Кішынёў прыбыло першае звяно транспартных По-2 і пачаў дзейнічаць Малдаўскі асобны авіяатрад. Апроч пятнаццаці По-2, што абслугоўвалі мясцовыя лініі і сельскую гаспадарку, у першыя гады на ўзбраенні былі два яшчэ Лі-2, якія лёталі ў Маскву, гарады Украіны, курорты Чорнага мора і Каўказа.
У 1960 годзе ў Кішынёве быў здадзены ў эксплуатацыю новы аэрапорт, здольны абслугоўваць газатурбінныя самалёты. Флот прадпрыемства, якое ў 1965 атрымала статус Кіравання грамадзянскай авіяцыі, папоўніўся самалётамі Ан-10, Ан-12 і Ан-24. Былі пракладзены рэгулярныя лініі ў многія гарады СССР, наладжаны перавозкі якія гадуюцца ў Малдавіі садавіны і гародніны ў буйныя прамысловыя цэнтры краіны.
Напачатку 1970-х на магістральных лініях з’явіліся рэактыўныя самалёты. У 1971 — Ту-134, сталым асноўным магістральным авіялайнерам прадпрыемства. Усяго было атрымана дваццаць шэсць такіх машын. У Кішынёве месцілася ўсесаюзная выпрабавальная база дадзенага тыпу самалёта. У 1972 флот папоўніўся рэгіянальнымі самалётамі Як-42. У 1974 — грузавымі Ан-26. Працягвала пашырацца сетка маршрутаў, раслі аб'ёмы перавозак.
У сярэдзіне 1980-х Кіраванне атрымала дзесяць авіялайнераў Ту-154. У той час малдаўскія экіпажы лёталі ў 73 гарады СССР, штогод перавозячы звыш мільёна пасажыраў. У 1990 адкрылася першая міжнародная лінія — Кішынёў — Франкфурт-на-Майне.
У пачатку 1990-х была здзейснена рэарганізацыя авіяцыйнай галіны Малдавіі. Раней адзіная структура была падзелена на шэраг прадпрыемстваў, адным з якіх стала авіякампанія Air Moldova. Сюды ўвайшлі лётныя падраздзяленні, якія абслуговалі магістральныя пасажырскія лініі.
У 2003 авіякампанія змяніла імідж — новы лагатып, афарбоўка самалётаў.
Флот
Самалёты Air Moldova падлягаюць рамонту і пераабсталяванню ў адпаведнасці з сучаснымі вымогамі на Eads Sogerma Services (Бардо-Францыя), Penauille Poly Service (Францыя). У Air Moldova задзейнічаны 40 высокакваліфікаваных пілотаў, якія ўвесь час праходзяць навучанне ў адпаведнасць з сучаснымі вымогамі ў авіяцыі.
У 2001 годзе кампанія атрымала ў арэнду сучасныя авіялайнеры Embraer 120 і Embraer 145. Значнай падзеяй стала папаўненне флота двума сучаснымі авіялайнерамі А320 (першы з іх атрыманы ў верасні 2003 года, другі — у лютым 2004 года).
10 мая 2010 г. флот авіякампаніі папоўніў новы сучасны самалёт Embraer E-Jet з кампаноўкай 114 месцаў. Набыццё самалёта Embraer 190 з’яўляецца часткай стратэгіі развіцця кампаніі. Embraer 190 — адзін з самых камфартабельных, сучасных і надзейных самалётаў. Самалёт пастаўлены авіябудаўнічай кампаніяй Embraer.
Паслугі
Асноўныя кірункі дзейнасці Air Moldova з’яўляецца перавозка пасажыраў і грузавыя авіяперавозкі. Пасажырскія перавозкі выконваюцца на рэгулярныя і чартарныя рэйсы. Чартарныя рэйсы выконваюцца авіякампаніяй на нерэгулярным грунце, па запыце тураператараў ці іншых кампаній у розных мэтах. Яны могуць быць разавыя ці сезонныя (здзяйсняюцца дзеля перавозкі турыстаў на адпачынак).
У маі 2006 года кампанія пачала продаж электронных квіткоў на свае рэйсы. У чэрвені 2007 года Air Moldova укараніла online продаж квіткоў на афіцыйным сайце.
Дыяфант Александрыйскі
Дыяфа́нт Александры́йскі (Διόφαντος ὁ Ἀλεξανδρεύς; мабыць, 3 ст.) — старажытнагрэчаскі матэматык. Аўтар трактата «Арыфметыка» (збераглося 6 кніг з 13) і працы пра т.зв. многавугольныя лікі (засталіся ўрыўкі). У «Арыфметыцы» даецца рашэнне задач, якія прыводзяць да т.зв. дыяфантавых ураўненняў. Увёў літарную сімволіку ў алгебру. Працы Дыяфанта сталі зыходным пунктам для даследаванняў П. Ферма, Л. Эйлера, К. Гауса і іншых.
Казлоўскі
Казлоўскі — беларускае, польскае, рускае і украінскае прозвішча.
Невельскі раён (Пскоўская вобласць)
Адміністрацыйны цэнтр — горад Невель.
Гісторыя
Раён утвораны на частцы тэрыторыі скасаванага Невельскага павета Віцебскай губерні ў 1927 годзе ў Велікалуцкай акрузе Ленінградскай вобласці, з 1929 года — у Заходняй вобласці, з 1935 года — у Калінінскай вобласці, з 1944 года — у Велікалуцкай вобласці і з 1957 года — у Пскоўскай вобласці.
Міхалова (Дзяржынскі раён)
Міхало́ва (, Михалово) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Путчынскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Волменскага сельсавета.
NGC 6051
NGC 6051 (іншыя абазначэнні — UGC 10178, MCG 4-38-21, ZWG 137.30, PGC 57006) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Змяя.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
NGC 3910
NGC 3910 (іншыя абазначэнні — UGC 6800, MCG 4-28-58, ZWG 127.63, PGC 36971) — галактыка ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Меццана-Більё
Меццана-Більё (Mezzana Bigli) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Павія.
Насельніцтва складае 1147 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 64 чал./км². Займае плошчу 18 км². Паштовы індэкс — 27030. Тэлефонны код — 0384.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Іаан Хрысціцель.
Кляшчовы энцэфаліт
Кляшчовы энцэфаліт — цяжкая прыродна-ачаговая трансмісійная вірусная інфекцыя чалавека, якая часта прыводзіць да развіцця вялых паралічаў мышцаў ніжніх канечнасцей, плечавога пояса.
Чэкаман
Чэкаман — сяло ва Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад гарадской адміністрацыі Семея. Адміністрацыйны цэнтр Дастыкскай сельскай акругі. Код КАТА — 632843100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1203 чалавекі (573 мужчыны і 630 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1306 чалавек (637 мужчын і 669 жанчын).
Спораўскае (балота)
Балота Спораўскае ўяўляе сабой адзін з буйнейшых у Еўропе комплекс пойменных нізінных балот, якія захаваліся ў натуральным стане, плошчай 19075 гектараў. Дзякуючы сваім памерам балотны масіў застаецца стабільнай экасістэмай, якая ў пэўнай ступені не залежыць ад змен на прылягаючых тэрыторыях. Разам з возерам Спораўскае ўтварае біялагічны заказнік рэспубліканскага значэння «Спораўскі», утвораны ў сучасных межах у 1999 годзе. З'яўляецца тэрыторыяй, важнай для птушак з 1998 года (код — BY002-003, крытэрыі А1, В2, В3). Першае рамсарскае ўгоддзе заснавана ў 1999 годзе (крытэрыі 1а, 2а).
Водныя рэсурсы
Да меліярацыі гідралагічны рэжым ракі Ясельда быў тыповым для раўнінных рэк: кожную вясну бывала высокая паводка, якая змянялася летняй межанню. На працягу ўсяго года здараліся рэдкія навадненні, выкліканыя ападкамі. У цяперашні час увесь участак ракі Ясельда вышэй заказніка выпрамлены і зарэгуляваны. На рацэ створаны вадасховішча і рыбгас «Сялец», ад дзейнасці якіх залежыць гідралагічны рэжым на тэрыторыі заказніка. У апошнія гады веснавыя паводкі адсутнічаюць, затое пачасціліся летнія навадненні. Парушэнне гідралагічнага рэжыму прыводзіць да інтэнсіўнага зарастання рэчышча ракі і возера, да штогодніх затапленняў поймы ці, наадварот, моцных засух і пажараў.
Флора
У мінулым мінеральныя астравы былі пакрыты дубова-хваёвымі лясамі, але пазней іх высеклі і гэтыя ўчасткі сталі выкарыстоўваць у якасці выганаў і пашаў. У цяперашні час большая частка сельскагаспадарчых тэрыторый закінута і на іх аднаўляецца натуральная расліннасць.
Забалочаная пойма характарызуецца ўнікальным, хаця і не вельмі багатым складам раслін. Звязана гэта з тым, што нешматлікія ўзвышэнні рельефу (мінеральныя астравы), якія робяць больш разнастайнай бедную флору балот, у значнай ступені трансфармаваны.
Фаўна
З іншых рэдкіх прадстаўнікоў нашай фаўны, якія занесены ў Чырвоную кнігу Беларусі, у заказніку адзначаны 1 від паўзуноў і 18 відаў насякомых, 2 з якіх уключаны яшчэ і ў Еўрапейскую Чырвоную кнігу.
Іншае
Тэрыторыя заказніка выкарыстоўваецца для наступных відаў гаспадарчай дзейнасці: сенакашэння і выпасу жывёлы (10-15 % плошчы), лясной гаспадаркі, палявання і рыбнай лоўлі. На прылягаючых да ўгоддзя, у асноўным меліяраваных, землях вырошчваюцца прапашныя і зерневыя культуры.
Уладзіслаў Тамаш Брахоцкі
Уладзіслаў Тамаш Брахоцкі ( — ) — землеўласнік.
Біяграфія
Уладзіслаў Тамаш актыўна займаўся гаспадаркай і хутка давёў яе да высокага ўзроўню. Уладар радавога маёнтка ў Малым Мажэйкавым (дастаўся ад бацькоў), Морына (перайшоў у спадчыну ад бяздзетнага брата бацькі Антонія Брахоцкага) і Вераскава (атрымаў у спадчыну ад бяздзетнага Уладзіслава Брахоцкага).
Перад Першай сусветнай вайной ва ўсіх сваіх маёнтках арганізаваў бясплатныя польскія школы. У Вераскаве адчыніў вінакурню і пілараму. Ахвяраваў грошы на будаўніцтва першага польскага тэатра ў Вільні. Першая сусветная вайна падарвала гаспадарку і давяла яго да заняпаду, але пасля, напрацягу некалькіх год вывеў яе на даваенны ўзровень.
Сям’я
Уладзіслаў Тамаш быў два разы жанаты. Ад першага шлюба з Сафіяй Моль у яго было сямёра дзяцей:
Другі раз жаніўся пасля смерці жонкі на Катажыне Балінскай і дзяцей ужо з-за ўзроста не меў.
Невель (возера)
Невель — возера ў Невельскім раёне, на поўдні Пскоўскай вобласці Расіі.
Плошча — 14,9 км², максімальная глыбіня — 4,5 м, сярэдняя глыбіня — 1,6 м. Праточнае. З возера выцякае рака Яменка, якая ўпадае ў Ловаць. На беразе возера размешчаны горад Невель.
Масавыя віды рыб: шчупак звычайны, акунь звычайны, плоткі, лешч, краснапёрка, судак звычайны, язь, гусцяра.
NGC 3909
NGC 3909 (іншае абазначэнне — ESO 217-SC8) — рассеянае скопішча ў сузор’і Цэнтаўр.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Хлусоўскі сельсавет
Хлусо́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Веткаўскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Хлусы.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Свяцілавіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Веткаўскага раёна. 30 снежня 1927 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Жалезніцкага сельсавета.
Вуліца Ланге (Гомель)
Вуліца Ланге — адна з вуліц горада Гомеля, размешчана ў Цэнтральным раёне.
Вуліца бярэ пачатак на скрыжаванні вуліц Савецкай і Камунараў, і заканчваецца ля скрыжавання вуліц Білецкага і Пушкіна. Працягласць каля 280 метраў.
У 1919 годзе вуліца была перайменавана з вуліцы Барона Нолькена ў вуліцу Ланге (у гонар Івана Ланге — старшыні Гомельскага ЧК, які загінуў падчас антыбальшавіцкага паўстання ў 1919 г.
Уладзімір Анатольевіч Кешыш’ян
Уладзімір Анатольевіч Кешыш’ян (, Орск, Арэнбургская вобласць, Расія — ) — беларускі вучоны ў галіне электратэхнікі і апрацоўкі сігналаў. Доктар тэхнічных навук (1993), прафесар (1995).
Біяграфія
Скончыў Мінскі радыётэхнічны інстытут (1964), Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт імя У. І. Леніна (1975). Працаваў у Беларускім дзяржаўным універсітэце інфарматыкі і радыёэлектронікі (1970—2002; факультэт інфармацыйных тэхналогій і кіравання, кафедра тэарэтычных асноў электратэхнікі, з 1993 — прафесар, у 1999—2002 — дэкан факультэта).
Памёр 21 жніўня 2002 года, пахаваны на Паўночных могілках ў Мінску.
Навуковыя інтарэсы: метады праектавання ланцугоў і ўстройстваў на пераключаемых кандэнсатарах; аўтаматызаваны аналіз электрычных і электронных схем; электрычнае фільтраванне і апрацоўка сігналаў дыскрэтнымі мікраэлектроннымі ланцугамі. 30 аўтарскіх пасведчанняў.
NGC 6052
Гэты аб’ект быў занесены ў Новы агульны каталог яго складальнікам Джонам Дрэерам двойчы — па назіраннях Альберта Марта як NGC 6052 і па дадзеных Уільяма Гершэля як NGC 6064, бо каардынаты аб’екта Гершэля і Марта, супадаючы па прамым узыходжанні, адрозніваліся па скланенні на дзве хвіліны.
Меццана-Рабатонэ
Меццана-Рабатонэ (Mezzana Rabattone) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Павія.
Насельніцтва складае 507 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 72 чал./км². Займае плошчу 7 км². Паштовы індэкс — 27030. Тэлефонны код — 0382.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Павел Паўлавіч Бурачэўскі
Павел Паўлавіч Бурачэўскі (20.9(2.10).1898, в. Даманава, Вілейскі павет Віленская губерня, цяпер Вілейскі раён, Мінская вобласць — 24.11.1937, Мінск, НКУС), дзяржаўны дзеяч БССР, муж Ксеніі Бурачэўскай і бацька Тамары Бурачэўскай.
Біяграфія
З беларускай сялянскай сям’і. Працоўную дзейнасць пачаў у 13 гадоў. Летам пасвіў жывёлу, а зімой працаваў на чыгунцы і лесараспрацоўках. У 1915 апынуўся ў Петраградзе. Працаваў на чыгуначным вакзале, вечарамі на працягу 2,5 гадоў вучыўся на агульнаадукацыйных курсах. У 1916—17 удзельнічаў у забастоўках, дэманстрацыях, ліпеньскіх і кастрычніцкіх падзеях 1917, выконваў даручэнні бальшавіцкай партыі.
Са снежня 1917 справавод у Петраградскім камісарыяце па ліквідацыі судовых органаў, затым у натарыяльным архіве Петраградскага акруговага суда.
З лістапада 1918 на Заходнім фронце. Пасля адступлення войск Кайзераўскай Германіі інструктар-арганізатар па аднаўленні савецкай улады ў Полацкім, Ашмянскім і Вілейскім паветах.
З мая 1919 у палітаддзеле 16-й арміі. Удзельнічаў у баях супраць палякаў, быў захоплены ў палон. Легіянеры прыгаварылі Бурачэўскага да расстрэлу, але яму пашчасціла ўцячы. Устанавіў сувязі з агентурным аддзелам Палітупраўлення Заходняга фронта. У красавіку 1920 у партызанскім атрадзе, які дзейнічаў супраць польскіх захопнікаў, затым на падпольнай рабоце за лініяй фронту, на акупаванай тэрыторыі.
З верасня 1920 на партыйнай і савецкай рабоце ў Ігуменскім павеце (цяпер Чэрвеньскі раён), у кааператыўных органах у Пухавічах і Мар’інай Горцы. У сакавіку 1924 у Полацкім акруговым спажыўсаюзе, затым старшыня Барысаўскага акрспажыўсаюза, у Белкаапсаюзе ў Мінску, у спажывецкай кааперацыі ў Оршы і Магілёве. З 1932 у ЦК КП(б)Б, загадчык сектара (аддзела) рабочага забеспячэння. З 1933 у Дрысе сакратар райкама партыі, з лютага 1935 першы сакратар Дрысенскага РК КП(б)Б. У тым жа годзе пераведзены ў ЦК Кампартыі Беларусі і прызначаны загадчыкам аддзела савецкага гандлю.
Точка BY
Точка BY — рускамоўны беларускі інфармацыйны вэб-сайт, які атрымаў пасведчанне аб рэгістрацыі як СМІ 9.09.2022 г. Гэты сайт размяшчае публікацыі на палітычныя, эканамічныя, сацыяльныя тэмы, таксама піша пра тэхніку, турызм, здарэнні, адпачынак і спорт, пазбягаючы вострай крытыкі ўлады ці сацыяльна-палітычных праблем. Сайт стаў адзіным новым незалежным СМІ, зарэгістраваным падчас паслявыбарчага крызісу ў Беларусі. Разам з Onliner.by і Sputnik.by складае групу незалежных СМІ, якія дзякуючы памяркоўнай рэдакцыйнай палітыцы могуць бесперашкодна працаваць у Беларусі, атрымліваць каментарыі высокіх дзяржслужачых і адзначаць некаторыя сацыяльна-эканамічныя праблемы.
Павел Паўлавіч Бурачэўскі
Біяграфія
З лютага 1936 наркам аховы здароўя БССР.
Арышт
Арыштаваны 26.7.1937. У сувязі з арыштам выключаны з ЦК КП(б) Беларусі і з партыі. 24.11.1937 тройкай НКВД асуджаны «як член права-трацкісцкай тэрарыстычнай арганізацыі, які праводзіў шкодніцкую работу ў наркамаце аховы здароўя БССР» да ВМП. Расстраляны. Рэабілітаваны 6.4.1957 ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда БССР. Асабовая справа Б. № 10727-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.
Сям’я
Быў жанаты, гадаваў дваіх дзяцей.
Яўген Барышнікаў
Яўген Барышнікаў (нар., г. Слонім, Беларусь) — беларускі фалькларыст, кампазітар, бард, дудар і паэт. З 2009 па 2017 гады быў намеснікам старшыні Студэнцкага этнаграфічнага таварыства, з’яўляецца сябрам Беларускага дударскага клуба і Цэнтра этнакасмалогіі «KRYUJA».
Біяграфія
У 2001 годзе скончыў сярэднюю школу № 3 г. Слонім. З 2001 па 2005 гады вучыўся ў Беларускім дзяржаўным універсітэце інфарматыкі і радыёэлектронікі.
Выступае з 2006 года. Да 2013 года быў удзельнікам беларускага гурта «Ceilidh Ceol» (бойрана і дарабуке), з 2010 года ў «На Таку» (граў на бубне і дудзе).
Быў куратарам «Дударскага клуба» і праекта «Этнаўсё» (Ethno.by).
Узнагароды
Лаўрэат фэстываляў аўтарскай песні «Фэст-А 2006» (Мінск), «OPPA 2009» (Варшава, Польшча), «Купалаўскія вакацыі» (2010, Мінск), пераможца XVII Фестывалю беларускай бардаўскай ды аўтарскай песні «Бардаўская восень — 2010» (Бельск Падляскі, Польшча).
Кішчынаслабодскі сельсавет
Кішчынаслабо́дскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Барысаўскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Кішчына Слабада.
Гісторыя
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Кішчына-Слабадскі сельсавет у складзе Барысаўскага раёна Барысаўскай акругі БССР. З 21 жніўня 1925 года ў складзе Зембінскага раёна. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Менскай акругі. З 22 верасня 1927 года ў складзе Барысаўскага раёна. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Барысаўскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Хаўхоліцкага сельсавета. 8 красавіка 1957 года ў склад сельсавета з Жыцькаўскага сельсавета перададзены 3 населеныя пункты (вёскі Пасека, Садоўшчына і Селішча). 17 жніўня 1963 года ў склад сельсавета са скасаванага Бытчанскага сельсавета перададзены 6 населеных пунктаў (вёскі Весялова, Вялікая Трасцяніца, Забалоцце, Звяняты, Крычына і Малая Трасцяніца), з часткі сельсавета ўтвораны Хаўхоліцкі сельсавет у складзе 13 населеных пунктаў (вёскі Бялавіна, Востраў, Вярховіна, Дубовы Лог, Ельніца, Завосіна, Загор’е, Крацэвічы, Мсценне, Нежыцы, Рагатка, Хаўхоліца і Яблачына). 16 студзеня 1969 года ў склад Велікастахаўскага сельсавета перададзены 6 населеных пунктаў (вёскі Весялова, Вялікая Трасцяніца, Забалоцце, Звяняты, Крычына і Малая Трасцяніца). 30 кастрычніка 2009 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Прыгараднага сельсавета.
Віві (возера)
Ві́ві (Ви́ви ) — возера ў Эвенкійскім раёне Краснаярскага края Расіі, на Сярэднесібірскім пласкагор’і, у паўднёва-заходняй частцы плато Путарана.
Плошча паверхні 229 км². Плошча вадазбору 3260 км². Катлавіна возера мае ледавікова-тэктанічнае паходжанне. У Віві ўпадаюць больш за 30 рэк, выцякае рака Віві (прыток Ніжняй Тунгускі). Возера багата рыбай. Навокал возера — лістоўніцкая тайга.
Кішчынаслабодскі сельсавет
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 799 чалавек, з іх 90,2 % — беларусы, 7,0 % — рускія, 1,4 % — украінцы.
Віві (возера)
Пасля распаду СССР акадэмік Пётр Бакут вылічыў геаграфічны цэнтр Расіі, гэта паўднёва-ўсходні бераг возера. У гонар гэтага там пабудаваны крыж вышынёю 7 м.
Заўсёднага насельніцтва на беразе возера няма.
Кольдзіц
Кольдзіц (Colditz) — горад у Германіі, у зямлі Саксонія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Лейпцыг. Уваходзіць у склад раёна Лейпцыг. Насельніцтва — 9370 чалавек (31 снежня 2010 года). Плошча — 33,50 км². Афіцыйны код — 14 3 83 070.
Горад падзяляецца на 3 гарадскія раёны.
Галоўнай славутасцю горада з’яўляецца замак Кольдзіц.
Мінай Піліпавіч Шмыроў
Мінай Піліпавіч Шмыроў, партызанскі псеўданім Бацька Мінай (, в. Пунішча Веліжскага павета Віцебскай губерні —, Віцебск) — адзін з арганізатараў і кіраўнікоў партызанскага руху ў Віцебскай вобласці ў Вялікую Айчынную вайну. Герой Савецкага Саюза (1944).
Біяграфія
У арміі з 1913 года. Быў удзельнікам Кастрычніцкай рэвалюцыі і Грамадзянскай вайны, баёў супраць войск Краснова, Карнілава, Юдзеніча, арганізатарам першага партызанскага атрада ў Віцебскай губерні. 3 1921 года быў камандзірам атрада па барацьбе з бандытызмам на Віцебшчыне. У Вялікую Айчынную вайну ў ліпені 1941 года ён арганізаваў і ўзначаліў партызанскі атрад у Суражскім раёне, які потым увайшоў у склад 1-й Беларускай партызанскай брыгады. Гэтая брыгада ўдзельнічала ў абароне «Віцебскіх варот». Партызаны «Бацькі Міная» наносілі ўдары па чыгунках, шашы, водных камунікацыях, узрывалі масты і склады, пускалі пад адхон эшалоны гітлераўцаў. Спрабуючы захапіць партызанскага кіраўніка, фашысты ў кастрычніку 1941 года ўзялі заложнікамі чатырох яго дзяцей, сястру і маці жонкі. Спробы партызан вызваліць сям’ю партызанскага камандзіра не ўдаліся. 14 лютага 1942 года пасля чатырох месяцаў катаванняў дзеці і сваякі Шмырова былі расстраляны.
15 жніўня 1944 года за мужнасць і гераізм, праяўленыя ў барацьбе супраць гітлераўскіх захопнікаў, М. П. Шмырову прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.
Пасля вайны быў на савецкай і гаспадарчай рабоце ў Віцебску. Член ЦВК БССР у 1935—1937 гадах. Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР у 1947—1963 гадах.
Ганаровы грамадзянін Віцебска.
Аўстралія ў Першай сусветнай вайне
Аўстралія ўступіла ў Першую сусветную вайну 4 жніўня 1914 года, абвясціўшы вайну Германіі.
Пастарнак пасяўны
Назва
Пастарнак пасяўны, травапольны кроп, пастарнак , пастарнак дзікі , ствол.
Аўстралія ў Першай сусветнай вайне
Пасля абвяшчэння Вялікабрытаніяй вайны Германіі ў пачатку Першай сусветнай, рэакцыя аўстралійскага ўрада наступавала ўслед неадкладна пасля слоў прэм'ер-міністра Джозефа Кука ад 5 жніўня 1914 года: «... Калі Імперыя абвясціла вайну, то Аўстралія зробіць тое самае », якія адлюстравалі меркаванне многіх аўстралійцаў, якія лічылі, што абвяшчэнне вайны неадкладна паступіць і ад Аўстраліі. Збольшага такая рэакцыя вызначалася з-за вялікай колькасці брытанскіх грамадзян і першага пакалення англа-аўстралійцаў, якія ўваходзілі ў той час у этнічны склад насельніцтва краіны. Сапраўды, па заканчэнні вайны амаль 20% з тых салдат, хто служыў у аўстралійскіх вайсковых арганізацыях, нарадзілася ў Вялікабрытаніі. Пасля вайны Аўстралія атрымала мандат на Германскую Новую Гвінею, паўночную частку Саламонавых астравоў і архіпелаг Бісмарка.
Пастарнак пасяўны
Батанічнае апісанне
Аднагадовая або двухгадовая меданосная агароднінная расліна. Корань верацёнападобны, мясісты, жоўта-карычневы, мае даўжыню да 12 см, таўшчыню да 10 см. Сцябло прамое, уверсе разгалінаванае. Кветкі жоўтыя, у складаных парасонах.
Аўстралія ў Першай сусветнай вайне
З-за таго, што апалчэнні (militia) не былі ў стане служыць за мяжой (марской) у адпаведнасці з палажэннем Акта аб абароне ад 1903 года, валанцёрскія рэсурсы, вядомыя як Аўстралійскія Імператарскія сілы (скар. АІС, ад Australian Imperial Force), былі ўтвораны і пачалі набор 10 жніўня 1914 года. Урад размеркаваў 20 000 чалавек у адну пяхотную дывізію і адну брыгаду лёгкай кавалерыі, а таксама дапаможныя падраздзяленні. Прыцягненне і арганізацыя былі рэалізаваны на рэгіянальным узроўні і трапілі пад планы па мабілізацыі, складзеныя ў 1912 годзе. Першым камандзірам быў генерал Уільям Брыджэс, які таксама прыняў на сябе камандаванне над 1-м дывізіёнам. На працягу ўсёй вайны аўстралійцы ў асноўным засяроджваліся на падпарадкаванні бою на зямлі, аднак таксама вядома аб невялікіх дзеяннях ваенна-марскіх і ваенна-паветраных сіл.
Пастарнак пасяўны
Батанічнае апісанне
Па колькасці лёгказасваяльных арганізмам вугляводаў і іншых пажыўных рэчываў пастарнак займае адно з першых месцаў сярод караняплодаў. Ён мае да 3 % эфірнага алею, 40 мг% аскарбінавай кіслаты, 0,03 мг% караціну, 8,1 вугляводаў, да 4 % крухмалу і інш.
Распаўсюджанне
Пашыраны ў Еўразіі. Пастарнак пасяўны здаўна вырошчваецца як прыпраўная, агароднінная і кармавая расліна.
Выкарыстанне
У ежу выкарыстоўваюцца караняплоды, якія вельмі пахучыя і маюць прыемны саладкаваты смак. 3 іх гатуюць спецыяльныя тушаныя стравы, кладуць у супы, спажываюць як гарнір да мяса. Шырока выкарыстоўваецца пастарнак пры кансерваванні агародніны, саленні агуркоў, дадаецца ў марынады.
Рэкамендуецца для ўзбуджэння апетыту і як спазмалітычны сродак пры парушэннях стрававання, як мачагонны сродак пры нырачнакаменнай хваробе. Прэпарат з насення пастарнаку выкарыстоўваецца для папярэджання прыступаў стэнакардыі, пры неўрозах.
Агратэхніка
Караняплоды пастарнака вылучаюцца асаблівай марозаўстойлівасцю: высеяныя вясной і нават летам яны могуць пры добрым снегавым покрыве зімаваць у адкрытым грунце. Пастарнак добра расце на цёплых урадлівых глебах з добрай аэрацыяй, а таксама на тарфяніках, дрэнна пераносіць кіслыя глебы і блізкасць водаў. Належыць да раслін працяглага дня. Мезафіт, мезатроф, эўтроф. Размнажаецца насеннем.
Высяваюць яго пераважна вясной з адлегласцю паміж радамі 45 см, на глыбіню 1,5—2 см. Мінімальная тэмпература для прарастання насення 5— 6 °C, аптымальная 16—18 °C. Усходы вытрымліваюць замаразкі да −6 −8 °C. Пры веснавой сяўбе насення ў грунт усходы з’яўляюцца праз 22—29 дзён. Расліны падкормліваюць мінеральнымі ўгнаеннямі. Пры прарэджванні ўсходаў пастарнаку ў радзе паміж раслінамі пакідаюць 10—12 см. У спякотныя дні пастарнак выдзяляе пякучыя эфірныя алеі, якія, трапляючы на голыя часткі цела, выклікаюць апёкі. Каб пастарнак не растрэскваўся, яго неабходна рэгулярна паліваць, асабліва ў сухое надвор’е. Убіраюць караняплоды позняй восенню. Лісце зразаюць на ўзроўні галоўкі, караняплоды выкопваюць віламі.
Ефрасіння Савельеўна Зянькова
Ефрасіння (Фруза) Савельеўна Зянькова, (, в. Ушалы, Шумілінскі раён, Віцебская вобласць — ) — адзін з кіраўнікоў камсамольска-маладзёжнага падполля ў Віцебскай вобласці ў Вялікую Айчынную вайну, Герой Савецкага Саюза (1958).
Біяграфія
Да вайны працавала на віцебскай фабрыцы «Сцяг індустрыялізацыі».
Мянькі (Дзяржынскі раён)
Мянькі́ (, Меньки) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Путчынскага сельсавета.
Ефрасіння Савельеўна Зянькова
Біяграфія
Пасля акупацыі Віцебшчыны нямецка-фашысцкімі захопнікамі вярнулася ў родную вёску, наладзіла сувязь з партызанскім атрадам імя К. Я. Варашылава Сіроцінскай брыгады, выконвала яго заданні, вяла разведку. На пачатку 1942 года ўзначаліла Обальскае камсамольскае падполле. З верасня 1943 года ў партызанскай брыгадзе імя Леніна.
Мянькі (Дзяржынскі раён)
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Волменскага сельсавета.
Ефрасіння Савельеўна Зянькова
Біяграфія
У 1944—1967 гадах на камсамольскай і адміністрацыйнай рабоце.
Ушанаванне памяці
У Віцебску ў гонар Ефрасінні Зяньковай названа вуліца.
Intel 8086
Intel 8086 (таксама вядомы як iAPX86) — першы 16-бітны мікрапрацэсар кампаніі Intel, які распрацоўваўся з вясны 1976 года і выпушчаны 8 чэрвеня 1978 года. Працэсар меў набор каманд, які ўжываецца і ў сучасных працэсарах, менавіта ад гэтага працэсара бярэ свой пачатак вядомая на сёння архітэктура x86.
Асноўным канкурэнтам мікрапрацэсара i8086 былі Motorola 68000, Zilog Z8000, чыпсеты F-11 і J-11 сямейства PDP-11, MOS Technology 65C816. у галіне ваенных распрацовак канкурэнтамі з’яўляліся працэсары-рэалізацыі MIL-STD-1750A.
Аналагамі мікрапрацэсара i8086 з’яўляліся такія распрацоўкі, як NEC V30, які быў на 5 % прадукцыйней i8086, але пры гэтым быў цалкам з ім сумяшчальны. Савецкім аналагам з’яўляўся мікрапрацэсар К1810ВМ86, які ўваходзіў у серыю мікрасхем К1810.