cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бар (Украіна)
Бар (Бар) — горад у Вінніцкай вобласці Украіны. Цэнтр тэрытарыяльнай грамады. Размешчаны на рацэ Роў, за 68 км ад абласнога цэнтра, за 7 км ад чыгуначнай станцыі Бар, якая знаходзіцца ў пас. Бар.
Сінгапур
Знешняя палітыка Сінгапура
Палітыку адрознівае абарончая дактрына (у адпаведнасці з геаграфічным становішчам), недавер з боку Малайзіі і Інданезіі па гістарычных прычынах і ўспрыманне Сінгапура «маленькай чырвоным плямай ў моры зеляніны», паводле словах прэзідэнта Інданезіі, Бухарудзіна Юсуфа Хабіба.
Паводле відавочных прычын, найбольш важнымі з’яўляюцца адносіны з Інданезіяй і Малайзіяй, нягледзячы на цяжкае аддзяленне ад другой і інданезійска-малайзійскую канфрантацыю 1963—1966 гадоў, дзе Інданезія выступала супраць стварэння Малайзіі. Сінгапур мае добрыя адносіны са Злучаным Каралеўствам, з якім заключыў Пяць абарончых дамоваў (таксама з Малайзіяй, Аўстраліяй і Новай Зеландыяй). Добрыя адносіны падтрымліваюцца і са Злучанымі Штатамі Амерыкі: ЗША разглядаюцца як стабілізуючая сіла ў процівагу рэгіянальным дзяржавам.
Сінгапур з’яўляецца прыхільнікам канцэпцыі паўднёва-ўсходнеазіяцкага рэгіяналізму і гуляе актыўную ролю ў Асацыяцыі Паўднёва-Усходняй Азіі (АСЕАН) як заснавальнік гэтай арганізацыі. З’яўляецца членам форуму Азіяцка-Ціхаакіянскае эканамічнае супрацоўніцтва (АЦЭС), сакратарыят якога знаходзіцца ў Сінгапуры. З’яўляецца сябрам Брытанскй Садружнасці і Руху недалучэння.
Адносіны з Беларуссю
21 сакавіка 2013 упершыню ў гісторыі з прэзідэнтам Сінгапура сустрэўся Аляксандр Лукашэнка. Беларускі лідар адзначыў, што "Сінгапур з'яўляецца ідэальнай пляцоўкай для прасоўвання беларускай прадукцыі ў Азіяцка-Ціхаакіянскі рэгіён". . У Сінгапуры ўжо функцыянуе офіс ЗАТ "Беларуская калійная кампанія", праз які забяспечваюцца пастаўкі калійных угнаенняў з Беларусі ў Паўднёва-Усходнюю Азію на сотні мільёнаў даляраў штогод.
Адміністрацыйны падзел
Сінгапур падзелены на 5 рэгіёнаў і 55 раёнаў:
Насельніцтва
Абсалютная большасць сінгапурцаў жывуць на востраве Сінгапур, на астатніх астравах пастаянна пражываюць ўсяго некалькі тысяч чалавек. Не маючы ні сельскай, ні прыроднай мясовасці, Сінгапур з’яўляецца адной з самых шчыльназаселеных краін свету, саступаючны толькі Манака; і максімальны ўзровень урбанізацыі — 100 %. З-за недахопу зямлі ў Сінгапуры, у адрозненне ад іншых развітых краін, не атрымала развіцця катэджная забудова. 80 % насельніцтва жывуць у шматпавярховых дамах.
У Сінгапуры з часу набыцця незалежнасці назіраецца няўхільны і хуткі прырост насельніцтва. У 2017 лічба прыросту склала 1,82%, і пасля гэтай амаль што "афрыканскай" лічбы будзе дзіўна пачуць, што на адну жанчыну сярод грамадзян Сінгапура прыходзіцца ўсяго 0,8 дзіцяці (апошняе месца ў свеце). Справа ў тым, што больш чым на дзве траціны прырост забяспечаны міграцыйным прытокам. Каля 43 % сучаснага насельніцтва краіны нарадзіліся за мяжою. Таксама ў Сінгапуры адзін з самых нізкіх у свеце паказчыкаў смяротнасці (3,5 на тысячу), што звязана з перавагай насельніцтва ў працаздольным узросце і высокай працягласцю жыцця (85 гадоў, трэцяе месца ў свеце). Узрост сярэднестатыстычнага сінгапурца — 34,6 гадоў.
Насельніцтва краіны вельмі разнастайнае ў этнічным плане. Паводле перапісу 2002 года, этнічны склад:
Паводле апытання аб мове, на якой сінгапурцы размаўляюць дома (2015) на першым месцы — кітайская (34,9% на мандарынскай кітайскай, 12,2 — на іншых гаворках), на другім — англійская (35 %), на трэцім малайская (10 %), на чацвёрнтым — тамільская (3,3 %). Усе чатыры самыя папулярныя мовы ў Сінгапуры з'яўляюцца афіцыйнымі. Размоўная англійская моцна адрозніваецца ад літаратурнай і мае назву "сінгліш" (ад singapore english). Гэтая лінгвістычная з'ява не ўхваляецца ўрадам.
Рэлігійны склад насельніцтва (дадзеныя на 2015) таксама разнастайны: Доля будыстаў у ХХІ ст паступова скарачаецца, вага хрысціян і атэістаў узрастае. Pew Research Center назваў краіну самай канфесійна-стракатай нацыяй.
Эканоміка
Пасля набыцця незалежнасці ў 1965 годзе пазбаўлены рэсурсаў Сінгапур зрабіў стаўку на кваліфікаваныя кадры, замежныя інвестыцыі, экспарт і зручнасць геаграфічнага становішча — і эканоміка дзяржавы-вострава адразу пайшла ўгoру. Разам з Ганконгам, Тайванем і Паўднёвай Карэяй Сінгапур быў аднесены да ліку Азіяцкіх тыграў, але "горад ільва" здолеў апярэдзіць астатнюю тройку, дэманструючы ў 1965-1995 штогадовы прырост ВУП у 6 %. У ХХI ст., хоць тэмпы росту эканомікі крыху запаволіліся, Сінгапур застаецца верным сабе ў сваім паспяховым развіцці. Нават крызісны 2009 выклікаў рэцэсію ўсяго ў -0,6 %, а ўсе 2010-я ВУП расце на 2-4 % штогод. Змяншэнне тэмпаў росту эканомікі тлумачыцца тым, што Сінгапур увайшоў у групу развітых краін і ў пэўным сэнсе дарос да "эканамічнай столі". Праблема, якая чакае эканоміку вострава — непазбежнае старэнне насельніцтва.
Дынамічная, арыентаваная на экспарт, рынкавая эканоміка Сінгапура надзіва адкрытая і свабодная ад карупцыі. Нізкія падаткі, стабільныя цэны, і неймаверны душавы ВУП — усё гэта прыцягвае глабальных інвестараў, у першую чаргу, да сваіх сектараў высакатэхналагічнай прамысловасці і фінансавых паслуг. Узровень беспрацоўя вельмі нізкі (2,2% у 2017).
Эканоміка моцна залежыць ад сферы паслуг, доля якой у ВУП складае 75,2 % (2017), прамысловасць — 24,8 %. Высакатэхналагічная прамысловасць стварае большую частку сінгапурскага экспарту: гэта найноўшая электроніка, медыцынскае і аптычнае абсталяванне, лекі, нафтапрадукты, прадукцыя хімічнай прамысловасці.Сельская гаспадарка не вядзецца.
Порт Сінгапура з’яўляецца адным з пяці самых ажыўленых партоў у свеце; аэрапорт Чангі — адзін з самых сучасных аэрапортаў, а нацыянальны перавозчык Singapore Airlines у 2018 прызнаны лепшымі авіялініямі свету.
1911 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва
1911 год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.
Падзеі
Асноўным акцэнтам экспазіцыі стаў твор Фердынанда Рушчыца «Nec Mergitur» (1905), цяпер гэты твор экспануе Нацыянальны мастацкі музей Літвы. Таксама вядомы імёны яшчэ некалькіх удзельнікаў выстаўкі: Атон Краснапольскі, Багуслаў Адамовіч, Генрых Вейсенгоф, Алена Ромер. Таксама экспанавалася 18 фатаграфій самога Яна Булгака, палова з якіх «была выкананая ў складанай тэхніцы: афортны друк з ужываннем маслянай фарбы і дадатковай апрацоўкай фатаграфіі пэндзлем».
Пейзажыст Зянон Ленскі дэманстраваў эцюд «З венецыянскіх матываў», рэпрадукцыю якога прыводзіць «Tygodnik Wileński» (1911, № 4, с. 4).
Эміліян Несцеравіч Букаў
Эміліян Несцеравіч Бу́каў (Emilian Radu Bucov;, , Ізмаільскі павет, , Расійская імперыя цяпер Адэская вобласць — , , МССР, СССР) — малдаўскі савецкі і. Народны пісьменнік Малдаўскай ССР (1966). Член УКП(б) з 1950 года. Герой Сацыялістычнай Працы (1979).
Біяграфія
Эміліян Букаў нарадзіўся 26 ліпеня (8 жніўня) 1909 года на поўдні Бесарабіі ў гарадку Новая Кілія, размешчаным у вусці Дуная (цяпер Адэская вобласць Украіны).
У 1931—1936 гадах вучыўся на літаратурна-філасофскім факультэце Бухарэсцкага ўніверсітэта.
Быў членам Саюза камуністычнай моладзі Румыніі, удзельнічаў у падпольнай рэвалюцыйнай працы. Працаваў у румынскіх часопісах. Пасля далучэння Бесарабіі да СССР у 1940 годзе, Эміліян Букаў жыў у Малдаўскай ССР.
Дэпутат ВС СССР 2—3-га скліканняў (1946—1954).
Э. Букаў памёр 17 кастрычніка 1984 года ў Кішынёве.
Творчасць
Першы паэтычны зборнік — «Праца кіпіць» (1932). Творы 1930—40-х гг. (зборнік «Мова сонца», 1937) накіраваны супраць каланіяльнага рэжыму баярскай Румыніі. У кнігах паэзіі «Я бачу цябе, Малдавія» (1942), «Дзень сённяшні — дзень заўтрашні» (1965, Дзяржаўная прэмія Малдавіі 1966), «Дрэва жыцця» (1974), раманах «Горад Рэут» (1956), «Магістраль» (1969) і інш. — узнёсласць чалавечых пачуццяў, патрабавальнасць да чалавека, адказнасць перад сабой і народам.
Рэферэндум аб незалежнасці Шатландыі (2014)
Рэферэндум па пытанні аб незалежнасці Шатландыі адбыўся 18 верасня 2014 года.
Белая кніга прапанаванага закона, якая ўсталявала чатыры магчымыя варыянты галасавання, была апублікавана 30 лістапада 2009 года. 25 лютага 2010 года адбылася публікацыя законапраекта, пасля чаго пачалося грамадскае абмеркаванне тэксту. Праект прадугледжвае наяўнасць двух пытанняў «так-не» на рэферэндуме, якія тычацца далейшай дэвалюцыі і незалежнасці. Шатландская нацыянальная партыя (ШНП), кабінет якой быў створаны ва ўмовах адсутнасці парламенцкай большасці, не змагла забяспечыць падтрымку свайму праекту з боку іншых партый. Перад выбарамі ў Парламент 2011 годзе кіраўніцтва партыі адклікала ініцыятыву. У 2011 годзе, тым не менш, ШНП атрымала большасць і паабяцала правесці рэферэндум у выпадку свайго перавыбрання. 10 студзеня 2012 года Урад абвясціў меркаваны час правядзення рэферэндуму — восень 2014 году.
Эміліян Несцеравіч Букаў
Творчасць
Пераклаў на малдаўскую мову асобныя вершы Я. Купалы. Букаў быў рэдактарам і аўтарам перакладаў на малдаўскую мову твораў Т. Шаўчэнкі — «Выбранае» (Кішынёў, 1961, 1964). Яму належаць артыкулы пра ўкраінскага паэта.
Пераклады
На беларускую мову творы Букава пераклалі А. Астрэйка, Р. Барадулін, Х. Жычка, М. Калачынскі, Я. Семяжон і інш. (у кнізе «Малдаўскія апавяданні», 1958; «Паэты сонечнай Малдовы», 1960).
Рэферэндум аб незалежнасці Шатландыі (2014)
1 чэрвеня 2012 года было створана палітычнае аб'яднанне «Лепш разам», якое прадстаўляе партыі, іншыя арганізацыі і прыватных асоб, якія выступаюць за галасаванне супраць незалежнасці Шатландыі на чаканым рэферэндуме.
Рэферэндумы аб дэвалюцыі
Прапанова аб дэвалюцыі была вынесена на рэферэндум у 1979 годзе, аднак уладныя паўнамоцтвы паміж Лонданам і Эдынбургам пераразмеркаваны не былі. На карысць дэвалюцыі выказалася большасць, тым не менш, доля, якая падтрымала ідэю, апынулася недастатковай вялікай. Шараговаму парламентарыю ад Лейбарыстаў атрымалася дамагчыся зацвярджэння пункту, паводле якога для прыняцця рашэння дастаткова згоды 40 % усяго электарату. У далейшым (1979—1997) рэформы канстытуцыйнага значэння не праводзіліся. Неўзабаве пасля вяртання брытанскіх сацыял-дэмакратаў да ўлады быў праведзены новы рэферэндум (1997). Гэтым разам воля электарату была выяўлена досыць пераканаўча, выбаршчыкі выказаліся за стварэнне мясцовага парламента і за яго магчымасць рэгуляваць базавую стаўку падаходнага падатку.
Права на абранне
Паводле ўмоў закона 2010 года наступныя катэгорыі асоб маюць права прыняць удзел у рэферэндуме:
ШНП прапанавала зменшыць узроставы выбарчы цэнз з 18 да 16 гадоў. У студзені 2012 года член шатландскага Парламента ад лейбарыстаў Элэйн Мары прапанавала да абмеркавання пытанне аб наданні выбарчага права шатландцам, якія пражываюць па-за краінай. Урад Шатландыі адхіліў ініцыятыву, бо пры гэтым складанасць правядзення рэферэндуму ўзрасце. Акрамя таго, кабінетам прыведзенае палажэнне Камітэта па правах чалавека ААН, паводле якога рэферэндум, не заснаваны на волі рэзідэнтаў, будзе пастаўлены пад сумнеў іншымі дзяржавамі. У Палаце лордаў баранэсай Сайманс агучана ідэя аб надання выбарчага права ўсім грамадзянам Злучанага Каралеўства, бо вынікі галасавання акажуць уплыў на ўсю краіну ў цэлым. Гэта было адхілена Урадам ЗК. Пры гэтым лорд Уолэс адзначыў, што ўсяго 2 з 11 рэферэндумаў, якія прайшлі ў дзяржаве з 1973 года, прадугледжвалі ўдзел грамадзян з усіх частак краіны.
Магчымыя наступствы
Паводле дакладу Урада ад 25 лютага 2010 года, калі выбаршчыкі станоўча адкажуць на пытанні ў абодвух выпадках, будуць праведзены «абавязковыя перамовы» паміж кіраўніцтвам Шатландыі і Злучанага Каралеўства. Сцвярджаецца, што тады «шатландскаму і каралеўскаму парламентам трэба падпарадкавацца волі шатландскага народа». Калі будзе ўхвалены першы пункт (дэвалюцыя), а другі (незалежнасць) не пройдзе, тады неабходныя змены будуць укаранёны шляхам парламенцкага акту, урадавых дэкрэтаў ці абодвух нарматыўна-прававых актаў адразу.
Галасаванне
У Шатландыі было адкрыта 2608 участкаў для галасавання, якія працавалі ад 7 гадзін раніцы да 10 гадзін вечара. Колькасць зарэгістраваных выбаршчыкаў склала 4 мільёны 285 тысяч 323 чалавека. Гэта больш за 97% шатландцаў ва ўзросце больш за 16 гадоў. 789 тысяч з агульнай колькасці выбаршчыкаў выбралі варыянт галасавання па пошце, і як паведаміла кіраўнік штаба па падліку Мэры Піткейлі, 80% з іх прыслалі свае бюлэтэні
Вынікі
Як было абвешчана, пасля заканчэння галасавання бюлетэні з Эдынбурга на 113 мікрааўтобусах будуць дастаўлены на арэну «Эмірэйтс» каля Сэлтык Парка, дзе іх падлікам зоймуцца 700 чалавек. Адначасова такая ж працэдура пройдзе ва ўсіх 32 абласцях Шатландыі. Канечныя вынікі былі абвешчаны кіраўніком штаба па падліку галасоў Мэры Піткейлі раніцай 19 верасня 2014 года ў выставачным цэнтры Royal Highland у Інглістоўне, на захадзе ад Эдынбурга. Паводле яе слоў, усяго ў падтрымку незалежнасці прагаласавалі 1617989 шатландцаў (44,7%), супраць - 2001926 (55,3%). Яўка на рэферэндуме склала 84,51%
Берглум (сотня)
Сотня належала ў Сярэднявеччы Венскаму сіселю, пазней — феоду Берглум, а з 1660 года — Акруга Острупа, Сейлструпа і Берглума, пакуль у 1793 годзе, пад час адміністратыўнай рэформы, не перайшло пад кіраванне акругі Ерынг.
У Берглумскай сотне знаходзяцца наступныя прыходы (у Даніі гістарычна тэрыторыі часта падзяляліся на прыходы):
Рыгор Нікіфаравіч Ракаед
Рыгор Нікіфаравіч Ракаед (, в. Замосце, Калінкавіцкі раён, Гомельская вобласць —, г. Віцебск) — механізатар сельскагаспадарчай вытворчасці. Герой Сацыялістычнай Працы (1966).
Біяграфія
Працаваў у калгасе імя М. Калініна Калінкавіцкага раёна (трактарыст, звеннявы механізаванага звяна па вырошчванні прапашных культур, намеснік старшыні калгаса).
Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР (1962—1966).
Андрэеўскі спуск (Кіеў)
20 студзеня 2012 Міністэрства культуры Украіны выдала загад, згодна з якім Андрэеўскі спуск атрымаў статус помніка горадабудаўніцтва мясцовага значэння (ах. № 675 Кв).
Паходжанне назвы
Па версіі акадэміка Рыбакова, гістарычная назва Андрэеўскага спуску — Боричев Ўзвозе. Аднак, гэтая версія не пацвярджаецца ніякімі тапаграфічнымі арыенцірамі пры супастаўленні іх з сярэднявечнымі актамі на валоданне землямі. Сучасная назва Андрэеўскі спуск атрымаў па пабудаванай уверсе вуліцы ў сярэдзіне XVIII стагоддзя Андрэеўскай царквы, размешчанай на Андрэеўскай гары.
У 1928 году перайменаваны ў вуліцу імя Лівера, у гонар Георгія Лівера, рэвалюцыянера-бальшавіка, змагара за ўсталяванне Савецкай улады ў Кіеве, у спісе вуліц 1931 — спуск Лівера. Гістарычная назва спуску было адноўлена 1944.
Гісторыя
Верхняя частка Андрэеўскага спуску ўзнікла на шляху, які ўжо ў часы Кіеўскай Русі звязваў Стары Кіеў (Гару) з Падола, пралёг паміж пагоркамі Андрэеўскай (Уздыхальніцы) і Замкавай, Харэвіцы і Старакіеўскай горы. У эпоху сярэднявечча адгалінаванні Андрэеўскага спуску быў пракладзены і ў замак на гары Кісялёўка. У 1711 годзе па загадзе тагачаснага кіеўскага губернатара праезд паміж Замкавай і Андрэеўскай гарамі быў пашыраны, і ён стаў прыдатным для карыстання не толькі для пешаходаў і коннікаў, але і для праезду запрэжаных коньмі і валамі вазоў.
Асноўная забудова вуліцы выканана ў 90-х гадах XIX — пачатку XX стагоддзя. Зараз, які выяўляецца ў старажытным выглядзе, спуск — гэта месца выставы-продажы жывапісу і вырабаў народнай творчасці пад адкрытым небам. Тут заўсёды можна ўбачыць мастакоў, якія дэманструюць свае працы, ўзоры прыкладнога мастацтва — ўпрыгажэнні, посуд са шкла і керамікі, смешныя фігуркі з дрэва, цацкі, медалі, манеты і многае іншае. Тут таксама часам выступаюць спевакі і артысты. На Андрэеўскім спуску шмат невялікіх бараў і кафэ, дзе можна адпачыць.
На спуску пануе атмасфера горада канца XIX — пачатку XX стагоддзя. Вуліца славіцца тым, што ў доме № 13 жыў Міхаіл Булгакаў, цяпер у гэтым доме дзейнічае прысвечаны пісьменніку літаратурна-мемарыяльны музей. Таксама ў доме дваццаць другі (дзе з 1995 года працуе адна з першых галерэй сучаснага мастацтва ў Украіне — «Карась Галерэя»), па словах дырыжора і кампазітара Аляксандра Кошыцэ, які пражываў у гэтым доме пазней, першым уладальнікам дома быў той жа Сірко, што яго намаляваная ў п’есе «За двума зайцамі» драматурга і пісьменніка Міхаіла Старыцкага «Виходячи на Воздвиженську вулицю з свого будинку, я зупинявся на розі біля забитої в паркані хвіртки, і знав що тут колись сиділа безсмертна Проня Прокопівна та чекала на свого Голохвастова». На Андрэеўскім спуску таксама працуе унікальны Музей адной вуліцы. У ім паказаная гісторыя Андрэеўскага спуску ў карцінах, фотаздымках і іншых рэчах ад старажытнасці да нашых дзён. Ўздоўж усёй вуліцы шмат карцінных галерэй, мастацкіх салонаў.
Помнікі
У літаратурна-мемарыяльнага музея М. Булгакава (д. № 13) 19 кастрычніка 2007 з’явіўся першы ў свеце помнік пісьменніку. Скульптура выраблена з бронзы і граніту, аўтары — архітэктар Вячаслаў Дармідонта і скульптар Мікалай Рапай.
На доме № 34 устаноўлен жартоўны помнік носу Гогаля. Бронзавая скульптура працы скульптара Алега Дзергачова, усталяваны ў 2006 годзе.
Каля Андрэеўскай царквы усталяваны яшчэ адзін папулярны сярод кіяўлян помнік — Проні Пракопаўны Сырковай і Свірыда Пятровіч Галахвастава, героям п’есы Міхаіла Старыцкага «За двума зайцамі». Скульптура адкрыта 23 жніўня 1999 года (архітэктар Уладзімір Скульскі, скульптары Уладзімір Шчур, Віталь Сіўко і Руслан Кухарэнка).
Знішчэнне Андрэеўскага спуску
9 красавіка 2012 года адбылося знішчэнне помнікаў архітэктуры Андрэеўскага спуску. Гэта ўсё з’яўляецца следствам рашэння аб яго рэканструкцыі, прынятага ў кастрычніку 2011 года. Паводле папярэдняй інфармацыі разбураны дамы № 10а, 10б, 9/11, якія знаходзяцца насупраць музея Булгакава. На іх месцы было запланавана будаўніцтва новага офіснага цэнтра кампаніяй Эстана, якая належыць Рынату Ахметаву. 11 красавіка 2012 года адбылася акцыя пратэсту супраць забудовы Андрэеўскага спуску.
Рыгор Канстанцінавіч Арджанікідзэ
Біяграфія
Нарадзіўся 24 кастрычніка 1886 года ў сяле Гарэша Кутаіскай губерні ў сям’і дробнага двараніна.
Член РСДРП з 1903 года. Упершыню арыштаваны ў 1904 годзе за захоўванне нелегальнай літаратуры, неўзабаве адпушчаны. За рэвалюцыйную дзейнасць неаднаразова быў аршытаваны царскім урадам.
У 1917 годзе — член выканкама Петраградскага Савета і Петраградскага камітэта РСДРП(б), адзін з кіраўнікоў Кастрычніцкага ўзброеннага паўстання. Наведваў Беларусь як прадстаўнік ЦК РСДРП(б) у 1917 годзе і як член Рэўваенсавета 16-й арміі Заходняга фронту ў 1919 годзе. З 1920 года — старшыня Каўказскага бюро ЦК і сакратар Закаўказскага крайкама РКП(б). З 1926 года — старшыня ЦК ВКП(б), наркам Рабоча-сялянскай інспекцыі, намеснік старшыні СНК і Савета Працы і Абароны СССР. З 1930 года — старшыня ВСНГ, з 1932 года — наркам цяжкай прамысловасці СССР. З 1930 года — член Палітбюро ЦК ВКП(б).
18 лютага 1937 года скончыў жыццё самагубствам.
Тульчын
Тульчын (Тульчи́н) — горад ва Украіне, на поўдні ўсходняга Падолля, адміністрацыйны цэнтр Тульчынскага раёна Вінніцкай вобласці, размешчаны ў даліне паміж невысокімі ўзгоркамі, у міжрэччы рэк Тульчынкі і Сільныцы (прыток Паўднёвага Буга). Цэнтр тэрытарыяльнай грамады. 15 051 жыхар (2018).
NGC 7312
NGC 7312 (іншыя абазначэнні — PGC 69198, UGC 12083, MCG 1-57-10, ZWG 404.23) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Грэвен
Грэвен (Greven) — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Мюнстэр. Уваходзіць у склад раёна Штайнфурт. Насельніцтва — чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 140,15 км². Афіцыйны код — 05 5 66 012.
Аўрэліу Бусуёк
Аўрэліу Аляксандравіч Бусуёк (Aureliu Busuioc;, с. Кадранка, Страшанскі раён, Малдова — 9 кастрычніка 2012) — малдаўскі пісьменнік.
Творчасць
Аўтар паэтычных зборнікаў «Камень спатыкнення» (1958), «Рэдкая кветка» (1961), «Туга», «Каханне» (абодва 1963), «У белым і чорным» (1977) і інш. У рамане «Адзін перад тварам кахання» (1966) — маральна-этычныя праблемы, сцвярджэнне сапраўдных духоўных каштоўнасцей, у рамане «Мой парыжскі дзядзя» (1973) — праблемы выхавання, пошуку месца ў жыцці. Драматург, перакладчык.
Пераклаў на малдаўскую мову асобныя творы Я. Купалы.
Такантынс (рака)
Таканты́нс (Tocantins) — рака ў Паўднёвай Амерыцы. Даўжыня 2850 км.
Вадазбор 770 тыс. км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 16,3 тыс. м³/сек.
Аркатаг
Аркатаг, Хрыбет Пржавальскага — горны хрыбет на захадзе Кітая, у цэнтральнай частцы Куньлуня. Даўжыня каля 650 км. Вышыня да 7723 м (гара Улугмузтаг). Складзены пераважна з гранітаў, гнейсаў, пясчанікаў. Выраўнаваныя вяршыні, каменныя восыпы, галечнікава-друзавыя пустыні, азёрныя ўпадзіны, рачныя даліны. Невялікія ледавікі. Адкрыты ў 1884 годзе падарожнікам М. М. Пржавальскім.
Пагрэбішчэ
Пагрэбі́шчэ, або Паграбі́шча (Погребище) — горад раённага значэння ў Вінніцкай вобласці Украіны, былы адміністрацыйны цэнтр Пагрэбішчанскага раёна. Размешчаны на берагах ракі Рось. Цэнтр тэрытарыяльнай грамады. 9525 жыхароў (2018).
Свята-Ільінская царква (Клепачы)
Свята-Ільінская царква — праваслаўны храм у вёсцы Клепачы Слонімскага раёна Гродзенскай вобласці Беларусі.
Гісторыя
Пабудавана ў 1842 годзе з дрэва.
Архітэктура
Помнік народнага дойлідства. Вырашана прамавугольным у плане зрубам пад двухсхільным дахам, які над алтарнай часткай пераходзіць у вальмавы. Да фасада дабудавана 2-ярксная чатырохгранная шатровая званіца з цыбулепадобнай галоўкай. Бакавыя гарызантальна ашаляваныя фасады рытмічна расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі і бусамі-сцяжкамі ў прасценках.
NGC 7313
NGC 7313 (іншыя абазначэнні — PGC 69242, ESO 533-52) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) ў сузор’і Паўднёвая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ордас
Ордас — пустыннае плато на паўночным захадзе вялікай лукавіны р. Хуанхэ ў Кітаі. На поўдні пераходзіць у Лёсавае плато. Вышыня 1100—2500 м (на захадзе да 3015 м). Плошча каля 95 тыс. км².
Складзена пераважна з пясчанікаў. Паверхня ўяўляе сабой чаргаванне слаба расчлянёных узгоркападобных узвышшаў і паніжэнняў, у якіх салёныя азёры, саланчакі, месцамі забалочаныя. Каля паловы тэрыторыі ўкрыта бугрыстымі пяскамі.
Клімат рэзка кантынентальны, умераны. Сярэдняя тэмпература студзеня 10 °C, ліпеня 23 °C, ападкаў за год 100—150 мм на паўночным захадзе, 300—400 мм на паўднёвым усходзе.
Пустынная і паўпустынная расліннасць, сухія стэпы.
Качавая жывёлагадоўля. Радовішчы каменнага вугалю, нафты, соды.
Нэмірыў
Нэмірыў, або Няміраў (Немирів) — горад, былы адміністрацыйны цэнтр Нэмірыўскага раёна Вінніцкай вобласці Украіны. Цэнтр тэрытарыяльнай грамады. Размешчаны на стромкім левым беразе р. Вусця (басейн Паўднёвага Буга). Насельніцтва 11617 чалавек (2008).
Лыпавэць
Лыпавэць, або Ліпавец (Липовець) — горад раённага значэння, былы адміністрацыйны цэнтр Лыпавэцкага раёна Вінніцкай вобласці Украіны. Цэнтр тэрытарыяльнай грамады. Размешчаны на р. Соб (левы прыток Паўднёвага Буга). Цагляны завод, камбінат хлебапрадуктаў, завод па вытворчасці яблычнага соку. За 13 км ад горада аднайменная чыгуначная станцыя.
Фалес Мілецкі
Фалес з Мілета (Θαλῆς ὁ Μιλήσιος) — старажытнагрэчаскі філосаф і матэматык з Мілета (Малая Азія). Традыцыйна лічыцца заснавальнікам грэчаскай філасофіі і навукі і першым сярод «Сямі мудрацоў». Належаў да Мілецкай школы вучоных.
Жыццё
Калі Фалес быў маладым чалавекам, Мілет, у той час «заможны і магутны горада» і маці шматлікіх калоній, трапіў пад кіраванне тырана Трысабула. Фалес, магчыма па гандлёвых справах, наведваў Егіпет, дзе пазнаёміўся з геаметрыяй і астранамічнымі вылічэннямі. Магчыма, што ў Егіпце ён атрымаў веды ў геалогіі. Падчас панавання Крэза мілетыйцы аднавілі незалежнасць, і Фалес прапанаваў мяшчанам не дапамагаць лідыйскаму каралю ў яго змаганні супраць Кіра — гэтая парада выратавала горад.
Крыніцы аб Фалесе
Невядома, ці пісаў штосьці Фалес. Паводле няпэўнага падання, Фалес пакінуў рад твораў, у тым ліку філасофскую працу «Аб пачатках» на якую спасылаюцца Сенека, Плутарх і Гален. Аднак найпэўней, што гэта несапраўднае сачыненне, складзенае не раней за пачатак нашага летазлічэння. Ва ўсякім выпадку, да нас не дайшло нават фрагментаў твораў Фалеса і хутчэй за ўсё, ён не пісаў нічога наогул, абмяжоўваючыся вусным выкладаннем. Аб вучэнні Фалеса нам паведамілі Платон, Арыстоцель, а магчыма і Гіпій.
Уплыў на творчасць Фалеса
Грэкі ўспрынялі некаторыя формы ўсходняга мыслення і ўдыхнулі ў іх новае жыццё. Светапогляд Фалеса быў да таго шырокім, што яго магла інцыяваць толькі даволі шырокая светапоглядная ўстаноўка. Сувязь «комплексу душы» мы можам знайсці ў даволі распаўсюджанам на Блізкім Усходзе міфалагічным уяўленні аб сувязі ўраджаю, і як вынік, самога жыцця, з вільготай. Але ўплыў мог быць не толькі ўсходнім — Арыстоцель праводзіць аналогію між поглядам Фалеса і «паэтамі», якія лічылі Акіян і Тэфіду першапачынальнікамі ўсяго сутнага, а сведкамі клятвы багоў прадстаўлялі воду — раку Стыкс, якая акружала краіну мёртвых. Уяўленне аб тым, што зямля трымаецца на вадзе, зыходзіць пэўна, з егіпецкае міфалогіі, дзе Зямля ўяўлялася ў выглядзе плоскай талеркі, якая плавае ў вадзе, тады як Сонца паказваецца плывучым па небу ў лодцы. Пры гэтым, то не столькі міф, колькі штодзённае ўяўленне егіпцяніна, даступнае разуменню чужынца, які знаёміцца са звычаямі края, і тым больш, прадстаўніку такога звязанага з морам народа як іанійцы.
Астраномія
Веды аб вавілонскай астраноміі Фалес атрымаў, найверагодней, з Фінікіі і Лідыі. Знаёмства з астранамічнымі вылічэннямі дазволілі яму прадбачыць сонечнае зацьменне 585 г. да н.э. Паданні прыпісваюць яму таксама ўстанаўленне часу раўнадзенстваў і сонечных стаянняў, адкрыццё гадавога руху Сонца на фоне зорак; таксама, па паданнях, ён устанавіў працягласць года ў 365 дзён і іншае.
Матэматыка
Разам з Піфагорам Фалес падзяляе славу заснавальніка навуковай матэматыкі. Кажуць, што ён першым упісаў трохвугольнік у акружнасць, устанавіў роўнасць вертыкальных вуглоў, вуглоў пры аснове раўнабедранага трохвугольніка, частак, на якія акружнасць дзеліцца дыяметрам, і іншае.
Філасофія
Фалес быў матэрыялістам, а яго тэорыі — матэрыялістычнымі. Захавалася даволі дакладнае ўяўленне аб філасофскіх поглядах Фалеса. Ёсць вялікае мноства цытат, якія традыцыйна прыпісваюцца як Фалесу, так і іншым мудрацам, напрыклад: «Не прыгажуйся знешнасцю, але будзь гожы справамі», «Якія паслугі зробіш бацькам, тыя ж чакай у старасці ад дзяцей» і г.д. Аднак ёсць рад цытат, якія маюць асаблівы характар. Вось яны ў рэдакцыі Плутарха:
«Што старэй за ўсё? — Бог, бо ён не народжаны. Што больш за ўсё? — Прастора, бо яна ахоплівае цэлы свет, у якім змяшчаюцца рэчы. Што цудоўней за ўсё? — Свет, бо ўсё, што цудоўна створана, з'яўляецца яго часткай. Што разумней за ўсё? — Час, ён ужо спарадзіў адно і спародзіць іншае. Што агульнае ўсім? — Надзея: яе маюць і тыя, у каго няма нічога іншага. Што карысней за ўсё? — Цнота, бо дзякуючы ёй усё іншае можа знайсці сабе прымяненне і стаць карысным. Што найшкоднейшае? — Загана, бо ў яе прысутнасці сапсуецца амаль усё. Што наймацнейшае? — Неабходнасць, бо яна не перадольваецца. Што найлягчэйшае? — Тое, што адпавядае натуры, бо нават асалода часта стамляе».
У гэтых цытатах відзен наяўны пераход ад звычайнае жыццёвае мудрасці да трывалых і глыбокіх установак светапогляду, якія ўключаюць момант рацыянальнага тлумачэння.
Філасофская сістэма Фалеса
Традыцыя такая: Фалесу належалі два комплексы ідэй: першы, тычыцца пачатку свету, «комплекс вады», а другі — «комплекс душы». Сінтэз двух аспектаў ці тэндэнцый дае першую ў гісторыі навукі філасофскую адукацыю.
«Комплекс вады»
Фалес лічыў воду першапачатковым элементам ці першаснай субстанцыяй. Пры гэтым, вада не толькі «пачатак», але і «стыхія» усіх рэчываў і знаходзіцца ў няспынным руху. Такая тэорыя была цалкам матэрыялістычнай і не дапускала нейкай іншай першапрычыны — духоўнай ці разумовай.
Але ці паходзяць у Фалеса паветра, агонь і зямля таксама з вады? Спецыяльна аб такой пастаноўцы пытання Арыстоцель не гаворыць, але ў пазнейшых творах, у Іпаліта мы чытаем:
«Ён (Фалес) гаварыў, што вада ёсць пачатак і канец усяго, бо з яе шляхам згушчэння і выпарэння складаецца ўсё і ўсё ёю падтрымліваецца, у выніку чаго адбываюцца хваляванні зямлі і віхры і рухі свяціл, і ўсё захапляецца і цячэ адпаведна натуры першапрычыны ўсяго сутнага».
Пэўна, што Фалес першым сфармуляваў, у якасці здагадкі, не ўзведзенай яшчэ ў агульны прынцып, вучэнне аб узнікненні ўсіх рэчываў і стыхій з першапачатка і адваротнага знішчэння, г.зн. раскладання ў яго. Але і нельга выключыць таго, што Фалес прытрымліваўся больш прымітыўнага ўяўлення: зямля ўзнікае з вады ў тым сэнсе, што яна першапачаткова была пакрыта вадой, а пасля вызваляецца з яе падчас высыхання (выпарэння) першаснае вільготы.
Наконт вучэння аб вадзе як аб першапрычыне захаваўся жарт — Фалес упаў у калодзеж, свой любімы першаэлемент.
Леганес
Турызм
Горад мае вельмі шырокі спектр крамаў і сямейных цэнтраў. Акрамя таго, ва ўсім раёнах горада маецца па меншай меры два вялікія паркі. У горадзе таксама маецца вялікая колькасць рэстаранаў, большасць з якіх размешчаныя ў цэнтры горада.
Фалес Мілецкі
«Комплекс душы»
У «комплексе душы» захавалася два палажэнні. З аднаго боку, «Арыстоцель і Гіпій сцвярджаюць, што ён прысвойваў душу нат бяздухоўным целам, спасылаючыся на магніт і бурштын». У Арыстоцеля мы чытаем: «Пэўна, таксама і Фалес, слухаючы тое, што аб ім расказваюць, лічыў душу нейкім рухаючым пачаткам, кажучы, што магніт мае душу, бо ён прыцягвае жалеза».
Такім чынам, увесь свет, паводле Фалеса, у нейкай ступені мае душу і прасякнуты жыццём. Такое вучэнне атрымала ў гісторыі філасофіі назву гілазаізму (ст.-грэц. hylē — матэрыя, zoē — жыццё). Яно ідзе каранямі ў міфалогію, аднак у Фалеса атрымоўвае ўжо неміфалагічны сэнс. Натура, прырода як адзінае і жывое цэлае валодае, згодна яму, унутраным прынцыпам руху, «рухаючым пачаткам», які і азначаецца прывычнымі тэрмінамі «душа» і «богі».
Бібліяграфія
1.Богомолов А. С. Античная философия. — М.: Изд-во Моск. Ун-та, 1985
Спасылкі
ЭРШ Жана Філасофскае здумленне Гісторыя заходняй філасофіі
Спіс ааміцэтаў Беларусі
Спіс ааміцэтаў Беларусі. У Беларусі налічваецца каля 100 відаў
Калыніўка
Калыніўка, або Калінаўка (Калинівка) — горад ва Украіне, цэнтр Калыніўскай гарадской тэрытарыяльнай абшчыны Вінніцкага раёна Вінніцкай вобласці. Заснавана ў першай палове XVIII ст. Насельніцтва — 19000 чалавек (2017).
Белу-Арызонты
Гісторыя
Папярэдняя сталіца штата Мінас-Жэрайс Ору-Прэту была сімвалам манархічнай Бразільскай імперыі, але пасля прыходу да ўлады рэспубліканцаў цэнтр штата было вырашына перанесці ў Белу-Арызонты. Гэта падзея адбылася ў 1889 годзе.
Дэмаграфія
Па дадзеных перапісу 2010 года ў горадзе налічваецца 2 258 096 чалавек. Таксама перапіс паказаў, што ў горадзе жывуць 46,7% белых, 41,9% маюць змяшанае паходжанне, 10,2% адносяцца да негроіднай расы і маецца прыкладна 1,1% выхадцаў з Азіі.
Масявічы (Пінскі раён)
Масяві́чы (, Масевичи) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Мерчыцкага сельсавета.
У 1940—1973 гадах цэнтр Масявіцкага сельсавета.
Такахасі Карэкіё
Такахасі Карэкіё (高橋是清, Takahashi Korekiyo;  — ) — японскі палітычны і дзяржаўны дзеяч, фінансіст. 4-ы старшыня партыі Рыкэн Сэйюкай (1921—1925), 20-ы прэм’ер-міністр Японіі (13 лістапада 1921 — 12 чэрвеня 1922 г.).
Куэнка
Куэ́нка (Cuenca):
NGC 7315
NGC 7315 (іншыя абазначэнні — PGC 69241, UGC 12097, MCG 6-49-37, ZWG 514.59, NPM1G +34.0447) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Севярын Урускі
Севярын Мацей Леан Уру́скі (Seweryn Maciej Leon Uruski;, г. Львоў — ) — польскі генеалог, геральдык, эканаміст.
Біяграфія
У 1853—1859 гадах маршалак шляхты Варшаўскай губерні. Старшыня Герольдыі Каралеўства Польскага, член Дзяржаўнага Савета Каралеўства Польскага.
Уладальнік палаца ў Варшаве, вядомага як палац Урускіх, пабудаванага ў 1844—1847 гадах архітэктарам, у якім цяпер размешчаны Геалагічны факультэт Варшаўскага ўніверсітэта.
Памёр 16 жніўня 1890 года ў Пізе (Італія).
Навуковая дзейнасць
Аўтар прац па сялянскім пытанні. Разам з А. Касінскім склаў шматтомнае генеалагічнае выданне «Сям’я: Гербоўнік польскай шляхты» («Rodzina: Herbarz szlachty polskiej», т. 1—14, Варшава, 1904—1917; у 1931—1938 гадах А. Владарскі выдаў т. 15 (да прозвішча Рышка) і 6 сшыткаў дадаткаў), значная частка якога прысвечана родам Беларусі і Літвы.
Казятын
Казя́тын, або Каза́цін (Козятин) — горад у Вінніцкай вобласці Украіны, былы адміністрацыйны цэнтр Казятынскага раёна. Цэнтр тэрытарыяльнай грамады. 13 ліпеня 2000 Казятын атрымаў статус горада абласнога падпарадкавання. Знаходзіцца за 64 км ад абласнога цэнтра і за 157 км ад сталіцы (па чыгунцы) у вярхоўях р. Гуйвы.
Ложа Святога Уладзіслава Ягайлы
Ложа Святога Уладзіслава Ягайлы (Władysław Jagiełło) — масонская ложа ў Нясвіжы. Заснавана каля 1818 года. Сімвалічная ложа, якая працавала ў саюзе Вялікага Усходу Польшчы і пад кіраўніцтвам правінцыяльнай ложы «Дасканалай еднасці» пад № 32.
NGC 7316
NGC 7316 (іншыя абазначэнні — PGC 69259, UGC 12098, IRAS22335+2003, MCG 3-57-20, KUG 2233+200, MK 307, ZWG 452.30, KARA 974) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Джон Тайлер
Джон Тайлер (John Tyler, Jr.,, акруга Чарлз-Сіці, штат Віргінія — , Рычманд, штат Віргінія) — дзясяты прэзідэнт ЗША (1841—1845). Тайлер стаў першым прэзідэнтам, які ўступіў на пасаду не па абранні, а як віцэ-прэзідэнт пасля смерці дзеючага кіраўніка дзяржавы. Абраны віцэ-прэзідэнтам у 1840 годзе пры падтрымцы партыі вігаў разам з Уільямам Генры Гарысанам, і стаў прэзідэнтам пасля смерці апошняга ў красавіку 1841 года. Тайлер быў вядомы як прыхільнік правоў штатаў, але яго дзеянні як прэзідэнта паказваюць, што ён быў гатовы падтрымаць нацыяналістычную палітыку, пакуль яна не ўшчамляла правы штатаў. Тайлер імкнуўся ўмацаваць і захаваць Саюз шляхам тэрытарыяльнай экспансіі, у першую чаргу анэксіі незалежнай Рэспублікі Тэхас ў апошнія часы сваёй пасады.
Біяграфія
Тайлер нарадзіўся ў арыстакратычнай сям’і ў Віргініі, ён атрымаў нацыянальную вядомасць у перыяд палітычных узрушэнняў. У 1820-я гады адзіная палітычная партыя ў краіне Дэмакратычна-рэспубліканская падзяліліся на фракцыі. Першапачаткова патрымліваючы дэмакратаў, яго супрацьстаянне з Эндру Джэксанам і Марцінам Ван Бюрэнам прывяло яго да саюзу з партыяй вігаў. Тайлер служыў у якасці дзяржаўнага заканадаўца Вірджыніі, губернатара, дэпутата палаты прадстаўнікоў ЗША і сенатара да свайго абрання на пасаду віцэ-прэзідэнта на прэзідэнцкіх выбарах 1840 года. Ён быў заяўлены на выбары, каб прыцягнуць галасы паўднёўцаў, каб перамагчы на перавыбарах Ван Бюрэна.
Смерць Гарысана зрабіў Тайлера першым віцэ-прэзідэнтам, які атрымаў пасаду прэзідэнта, не будучы абраным. З-за кароткага часу знаходжання Гарысана на пасалзе ў адзін месяц, Тайлер быў прэзідэнтам даўжэй, чым любы прэзідэнт у гісторыі ЗША, які ніколі не быў абраным на пасаду. Для прадухілення канстытуцыйнай разгубленасці, Тайлер неадкладна прыняў прысягу, пераехаў у Белы дом і прыняў на сябе прэзідэнцкія паўнамоцтвы, прэцыдэнт, які стане агульнапрынятым у будучым і ў канчатковым выніку стане дваццаць пятай папраўкай да Кастытуцыі. Як строгі канструктывіст, Тайлер знайшоў вялікую частку платформы вігаў неканстытуцыйнай, і наклаў вета на некалькі законапраектаў сваёй партыі. Мяркуючы, што прэзідэнт павінен ўсталяваць палітыку замест таго, каб саступаць Кангрэсу, ён паспрабаваў абыйсці кіраўніцтва вігаў, у першую чаргу сенатар ад Кентукі Генры Клея. Большая частка кабінета Тайлера падала ў адстаўку, а вігі выключылі яго з партыі. Хоць Тайлер не быў першым прэзідэнтам, які накладваў вета на законапраекты, ён быў першым, чыё вета было пераадолена Кангрэсам. Нягледзячы на ​​тое, што ён сутыкнуўся з праблемамі ва ўнутранай палітыке, яму ўдалося дасягнуць некалькі важных знешнепалітычных пагпадненняў, у тым ліку Дагавор Убстэра-Ашбертана з Англіяй і Вансяская дамова з Цінскім Кітаем.
Прэзідэнт Тайлер прысвяціў свае апошнія два гады на пасадзе анэксіі Тэхаса. Першапачаткова ён спрабаваў абрацца на поўны тэрмін, але пасля страты падтрымкі з боку абодвух партыі вігаў і дэмакратаў, ён пакінуў гэтыя планы. У апошнія дні свайго тэрміну, Кангрэс прыняў рэзалюцыю, якая дазваляла анэксію Тэхаса, яна была праведзена пераемнікам Тайлера Джэймсам Полкам. Калі ў 1861 годзе пачалася амерыканская Грамадзянская вайна, Тайлер заняў бок урада канфедэратаў, і выйграў выбары ў Кангрэс Канфэдэратыўных Штатаў Амерыкі незадоўга да сваёй смерці. Хоць некаторыя даследчыкі і высока адзначаюць палітычную волю Тайлера, яго прэзідэнцтва, як правіла, нізка ацэньваецца гісторыкамі; сёння ён лічыцца малавядомым прэзідэнтам з невялікім унёскам ў амерыканскую культурную памяць.
Сябры чалавецтва
«Сябры чалавецтва» (Przyjaciel Ludzkości) — масонская ложа ў Гродне. Заснавана 20 мая 1817 года. Працавала ў саюзе Вялікага Усходу Польшчы пад № 25, падпарадкоўвалася капітулярнай ложы «Дасканалай еднасці» ў Вільні і малому капітулу ў Нясвіжы. Закрыта, як і іншыя ложы саюза, 25 верасня 1821; асобныя сябры ложы працягвалі сходы ў 1840-х гадах.
Новаярылавыцкі сельсавет
Новаярылавыцкі сельсавет (Новояриловицька сільрада) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка і орган мясцовага самакіравання ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці. Цэнтр сельсавета — вёска Нові Ярылавычы.
Адам Гарабурда
Адам Гарабурда — дзяржаўны службовец.
Біяграфія
Паходзіў са старажытнага шляхецкага роду Гарабурдаў герба «Габданк». Сын Казіміра Гарабурды, суддзі гродскага новагародскага.
Суддзя гродскі навагрудскі (1798), прызнаны ў дваранстве. У 1818 г. — прэзідэнт трыбунала 1-й інстанцыі, выступіў з прамовай на ўрачыстым ушанаванні Тадэвуш Касцюшкі 21-22(7-8).02.1818 — у Мінскім кафедральным касцёле. У 1820 г. — старшыня Слуцкага земскага суда. Кандыдат у Камісію для ўладкавання радзівілаўскіх справаў (1826).
Ганаровы сябра ложы «Сябры чалавецтва» ў Гродне, масон 4-й ст. у 1821; ганаровы сябра ложы «Паўночная паходня» ў Мінску з 1820, масон 4-й ст.; сябра ложы «Шчаслівага Вызвалення» ў Нясвіжы, масон 4-й ст., прамоўца ў 1818—1819 гг.; сябра ніжэйшага капітула «Святыні Спакою» ў Нясвіжы ў 1818, масон 4-й ст. у 1820; ганаровы сябра ложы Святога Уладзіслава Ягайлы ў Слуцку, масон 4-й ст. у 1821.
Хлопчык і ведзьма
Хлопчык і ведзьма («Піліпка-сынок», «Піліпка і ведзьма») — сюжэт усходнеславянскіх.
У мае індэксы 327 °C, F «Хлопчык (Івась, Жыхарка, Лутонюшка) і ведзьма»: ведзьма заваблівае хлопчыка да сябе, пераймаючы голасу маці; даручае сваёй дачцэ пячы яго ці сама паказвае, як трэба садзіцца на лапату; хлопчык засоўвае ў печ дачку ведзьмы або ведзьму; узбіраецца на дрэва; гусі-лебедзі прыносяць яго дадому: у казцы тыпу 327f хлопчык-рыбак ловіць рыбу, седзячы ў лодцы; ведзьма перакоўвае свае грубы голас на тонкі і выдае сябе за маці, якая прынесла ежу. варыянтаў казкі — 52,  — 23, беларускіх — 13.
Сюжэт
У старога і старой няма дзяцей; стары прыносіць дадому палена, каб «у бабы хоць забаўка была». З гэтага палена нараджаецца хлопчык (матыў ) — Піліпка.
Ведзьма з’ядае сваю дачку і катаецца на яе касцях, паўтараючы: «павалюся, пакачуся, Піліпкавага мяса наеўшыся»; убачыўшы гэта, Піліпка смяецца з яе. Яна пачынае секчы дрэва, на якім сядзіць Піліпка; той заклікае аб дапамозе да птушак (гусей), і яны ратуюць яго, прынёсшы дадому да бацькоў.
Украінская назва сюжэту:. Украінскія варыянты казак — Івасик, Івасик-телесик, Казка про Івасика-Телесика і Бабу-ягу, Казка про Івася та відьму, Івасик і відьма.
Інтэрпрэтацыя
На думку даследчыкаў, дадзены сюжэт з’яўляецца завэлюмаваным адлюстраваннем абрадаў ініцыяцыі; у ім, гэтак жа як і ў сюжэце казкі «», адбілася ўяўленне пра птушак-.
Украінскі фалькларыст тлумачыў сэнс казкі забаронай раскрываць, да якога роду чалавек належыць. Івасік-Тэлесік мог выказаць гэта, адгукнуўшыся на «матчын голас». Гэтая акалічнасць сведчыць аб тым, што карані казкі могуць ляжаць у эпоху матрыярхату, калі вызначэнне бацькоўства насіла адносны характар. Іншым магчымым сэнсам з’яўляецца забарона раскрываць староннім магічны сэнс сваіх слоў.
У літаратуры
Рускія і ўкраінскія казкі пра хлопчыка і ведзьму неаднаразова апрацоўваліся пісьменнікамі А. М. Талстым, Р. П. Данілеўскім, П. Р. Тычынам і іншымі.
Паўло Тычына па-мастацку перарабіў народны варыянт казкі, змяніўшы канец такім чынам, што гусі-лебедзі пужаюцца арла, які апынуўся самалётам, што адвёз Івасіка-Тэлесіка да людзей, што прыязна сустракаюць яго. Тэкст і малюнкі, створаныя мастачкай А. Якабсон, у выданні 1941 года дастаткова празрыста падводзілі чытача да разумення, што Івасік-Тэлесік у казцы з’яўляецца сялянскім хлопчыкам, які трапляе ў светлую савецкую будучыню, у тым ліку таму, што ён здзіўляецца выкарыстанню тэлефону, пад’еўшы ў новым месцы ён хрысціцца, але потым знаёміцца з дзецьмі з дзіцячага садка, які выглядае на выяве ледзь не як палац, вучыцца грамаце і піша ліст бацькам з запрашэннем прыехаць у госці.
У філатэліі
У 2004 годзе Укрпошта выпусціла паштовую марку з выявай Івасіка-Тэлесіка
Васіль Паўлавіч Шыманскі
Васіль Паўлавіч Шыманскі (, в. Лошыца, Мінскі павет, Мінская губерня — ) — беларускі работнік сельскай гаспадаркі (старшыня калгаса), Герой Сацыялістычнай Працы (1966).
Біяграфія
Дзяцінства і юнацтва прайшлі ў суседняй вёсцы Калядзічы. Самастойную працоўную дзейнасць пачаў на чыгунцы суправаджальнікам паштовага вагона.
Удзельнічаў у савецка-фінляндскай вайне ў 1940 годзе. У час Вялікай Айчыннай вайны да студзеня 1942 года быў камандзірам кулямётнага ўзвода 908-га стралковага палка 264-й стралковай дывізіі 29-й Арміі. Вызначыўся ў ходзе Калінінскай наступальнай аперацыі ў баях пад гарадамі Заходняя Дзвіна і Ржэў. Агнём з кулямёта расстраляў штабную аўтамашыну з чатырма нямецкімі афіцэрамі. У баі 11 студзеня 1942 года умела кіраваў кулямётнымі разлікамі пры адбіцці варожай контратакі і асабіста знішчыў 90 гітлераўцаў. У ходзе бою быў цяжка паранены і затым дэмабілізаваны.
З 1942 года працаваў бухгалтарам у калгасе Куйбышаўскай (цяпер Самарскай) вобласці. Пасля вызвалення Беларусі ўлетку 1944 года вярнуўся на радзіму. З 1944 года працаваў бухгалтарам калгаса «Чырвоны спецыяліст» у вёсцы Сеніца Мінскага раёна.
У 1958 годзе за выдатныя поспехі, дасягнутыя ў справе развіцця гаспадаркі, старшыні калгаса Міхаілу Мікітавічу Валадзько было прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы.
У канцы 1950-х гадах быў намеснікам старшыні калгаснага праўлення. Вясной 1961 года ўзначаліў гаспадарку і за кароткі тэрмін праявіў сябе як здольны арганізатар і паслядоўны рэфарматар сельскагаспадарчай вытворчасці, шмат зрабіў для ўздыму гаспадаркі, павышэння матэрыяльнага і культурнага ўзроўню жыцця хлебаробаў.
У 1966 годзе за дасягнутыя поспехі ў развіцці жывёлагадоўлі, павелічэнні вытворчасці і нарыхтовак мяса, малака, яек, воўны і іншай прадукцыі было прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы з уручэннем ордэна Леніна і залатога медаля «Серп і Молат».
За поспехі ў развіцці сельскай гаспадаркі калгас імя Гастэлы ў 1967 годзе быў узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга.
Свята-Варварынская капліца (Слуцк)
Гісторыя
Драўляная капліца-іконная лаўка св. Варвары пабудавана ў 1995 годзе. Узведзена як частка запланаванага ў цэнтры горада саборнага комплекса.
Архітэктура
Вырашана ў традыцыях царкоўнага дойлідства рускай поўначы XVII стагоддзя. Цэнтрычны крыжовы ў плане зруб завершаны па цэнтры 2-ярусным 8-гранным барабанам пад высокім шатровым дахам з цыбулепадобным купалам у завяршэнні. Бочкавыя пакрыцці прытвора, прыдзелаў, апсіды завершаны макаўкамі. Грані зруба прарэзаны адзінарнымі прамавугольнымі аконнымі праёмамі.
Васіль Паўлавіч Шыманскі
Біяграфія
Быў дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР (1963—1967), дэпутатам мясцовых Саветаў дэпутатаў працоўных, членам рэспубліканскага Савета калгасаў.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнамі Леніна (1966, 1971), ордэнамі Айчыннай вайны I-й ступені (1945), Працоўнага Чырвонага Сцяга (1958), медалямі, Ганаровай Граматай Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР (1960).
Бясстрашны (фільм, 1993)
«Бясстрашны» (Fearless) — драматычны фільм 1993 года рэжысёра Пітэра Уіра.
Сюжэт
Макс Клейн выжыў у жахлівай авіякатастрофе, але гэтае ўзрушэнне змяніла ўсё яго жыццё. Ён больш не адчувае страху смерці і лічыць сябе непаражальным, аддаляючыся пры гэтым ад сям’і і сяброў. Па парадзе псіхіятра Макс пачынае мець зносіны з забітай горам Карлай, якая таксама выжыла ў катастрофе, але страціла ў ёй маленькага сына. Можа стацца, калі Максу ўдасца дапамагчы Карле, ён дапаможа і сабе самому…
Узнагароды
Паводле рэсурса «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 6 узнагародамі і яшчэ 9 намінацыяй на кінапрэміі.
Бутавы камень
Бутавы камень — прыродныя або штучна атрыманыя буйныя кавалкі няправільнай формы (з даўжынёй рабра 150—500 мм) з вапнякоў, даламітаў, пясчанікаў, радзей з гранітаў. Разнастайнасць — камень для бруку (з даўжынёй рабра да 300 мм). Бутавы камень бывае нізкатрывалы (трываласць да 100 МПа), сярэднетрывалы (да 400 МПа) і высокатрывалы (больш за 500 МПа); у залежнасці ад умоў эксплуатацыі павінен вытрымліваць ад 15 да 300 цыклаў замарожвання. Выкарыстоўваецца пры будаўніцтве фундаментаў, сцен, дарог, дапаможных і, каналізацыйных каналаў і інш.
Каспар Нясецкі
Біяграфія
Вучыўся ў езуіцкіх навучальных установах у Кракаве, Любліне, Луцку, Кросне, Яраславе. У 1699 годзе ўступіў у ордэн езуітаў, з 1710 года святар. Выкладаў у навучальных установах у Быдгашчы, Хойніцах, Калішы. 3 1715 года прапаведнік у Раве Мазавецкай, Кракаве, Любліне, Калішы, Львове, Краснаставе, з 1724 загадваў у Краснаставе езуіцкай духоўнай семінарыяй і касцелам, з перапынкам у 1740—1741 гадах, калі ўзначальваў шляхецкі канвікт у Сандаміры.
Ільці
Ільці (І́льці) — вёска Вэрхавынскай пасялковай грамады Вэрхавынскага раёна Івана-Франкоўскай вобласці, размешчанае ў 145 км ад горада Івана-Франкоўск. Вёска знаходзіцца на вышыні 652 м над узроўнем мора.
Геаграфія
Праз вёску працякаюць рэкі Жаб’ёўска і Ільца — правы і левы прытокі Чорнага Чаремоша.
Вёска складаецца з хутароў : Флесіўка, Голіцы, Цэнтр, Фірас, Падпогар, Вялікі Зацінак і Малы Зацінак. Да Ільціўскага старастата таксама адносіцца невялікае в. Хадок.
З вёскі можна падняцца на гару Погар (1320 м), з якой адкрываецца маляўнічы від на мясцовасць і Чорны хрыбет.
Насельніцтва
Паводле перапісу насельніцтва Украінскай ССР 1989 году насельніцтва вёскі складала 1484 чалавекі, зь іх 685 мужчын і 799 жанчын.
Паводле перапісу насельніцтва Украіны 2001 году ў вёсцы пражывала 1649 чалавек.
Мова
Размеркаванне насельніцтва паводле роднай мовы паводле перапісу 2001 г.