cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Юліус Фром
Біяграфія
Пасля прыходу да ўлады нацыстаў у 1933 годзе быў прыняты закон, які дазваў продаж прэзерватываў толькі ў простай карычневай паперы і толькі ў аптэках. Нягледзячы на гэтыя абмежаванні, да пачатку Другой сусветнай вайны немцы выкарыстоўвалі 72 млн прэзерватываў у год. Па меры разгортвання ганенняў на яўрэяў, у 1938 годзе, Фром вымушаны быў прадаць свае заводы па вытворчасці прэзерватываў баранэсе Элізабет фон Эпенштайн, хросныя маці Германа Герынга за 116 тысяч рэйхсмарак — мізэрную частку іх рэальнага кошту. Годам пазней Фром эміграваў у Лондан, дзе і памёр 12 мая 1945 года. Маёмасць Фрома, уключаючы раяль і асабістую бібліятэку, якая каштавала ў сучасных коштах парадку 30 мільёнаў еўра, была прададзена з аўкцыёну 17 мая 1943 года за 2255 рэйхсмарак.
Завод Фрома ў Кёпеніку быў амаль цалкам разбураны авіяцыяй саюзнікаў, а пасля заняцця Берліна савецкімі войскамі ацалелае абсталяванне заводу было вывезена ў Савецкі Саюз. Іншы завод Фрома, у працягваў выпускаць прэзерватывы, асабліва для патрэб Чырвонай Арміі. Пасля вайны кампанія Фрома была нацыяналізавана ўрадам ГДР, і рэарганізавана ў VEB «Plastina», а марка прэзерватываў была пераназвана ў «Mondos».
У Заходняй Германіі Герберт Фром, сын Юліуса Фрома, распачаў спробы аднавіць правы на гандлёвую марку бацькі, для чаго быў вымушаны заплаціць 174 тысячы марак Ота Метц-Ранду, які прысвоіў гэтыя правы пасля смерці хроснай маці Герынга. Герберт Фром адкрыў у Брэмене кампанію па вытворчасці прэзерватываў Fromms, якія пад брэндам вырабляюцца дагэтуль.
Who
who — стандартная Unix-утыліта, выводзіць інфармацыю аб карыстальніках у камп`ютарнай сістэме. Каманда <tt>who</tt> звязана з камандай <tt>w</tt>, якая друкуе тую ж инфармацыю, але з дадаткамі й статыстыкай.
Ўзор:
Прэм’ер-маёр
Прэм'ер-маёр — штаб-афіцэрскі чын у рускай імператарскай арміі XVIII стагоддзя. Адносіўся да VIII класу «Табелі аб рангах». Па статуце 1716 года маёры падзяляліся на прэм'ер-маёраў і секунд-маёраў. Прэм'ер-маёр ведаў у палку страявой і інспектарскай часткамі. Камандаваў 1-м батальёнам, а ў адсутнасць камандзіра палка — палком. Падзел на прэм'ер- і секунд-маёраў было скасавана ў 1797 годзе.
Бенджамін Джоўіт
Бенджамін Джоўіт (Benjamin Jowett;, Лондан — , Хэмпшыр) — англійскі вучоны, філолаг-класік, педагог, багаслоў. Вядомы пераводамі Платона. Прафесар Оксфарда. У 1870—1893 гадах быў кіраўніком оксфардскага Бэйліял-каледжа.
IC 3773
IC 3773 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Бенджамін Джоўіт
Біяграфія
У 1845 годзе быў пасвечаны ў святарскі сан.
З 1855 года Каралеўскі (Regius) прафесар грэчаскай мовы.
У 1882—1886 гадах — віцэ-канцлер Оксфардскага ўніверсітэта.
Памёр 1 кастрычніка 1893 года.
Паранайск
Паранайск (Поронайск, да 1946 — Сікука) — горад у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Паранайскага раёна Сахалінскай вобласці. Насельніцтва 15 777 (2021 г.).
Паранайск — порт у вусце ракі Паранай на беразе Заліва Цярпення, чыгуначная станцыя на лініі Южна-Сахалінск — Ноглікі. У горадзе дзейнічаюць цэлюлозна-папяровыя, рыбаперапрацоўчыя, дрэваапрацоўчыя прадпрыемствы, цэментавы завод, прадпрыемства зверагадоўлі.
Заснаваны ў 1869 годзе як расійскі ваенны пост Ціхменеўскі. У 1905—1945 гадах у складзе японскай прэфектуры Карафута. У 1945 г. заняты савецкімі войскамі. У 1946 г. далучаны да РСФСР са статусам горада.
Вялікія Арлы
Вялікія Арлы:
Чжаньхуа
Чжаньхуа (кіт.: 沾化县) — павет, адміністрацыйная адзінка, падпарадкаваная гораду акружнога значэння Біньчжоу ў складзе кітайскай правінцыі Шаньдун. Плошча — 2113 км²，насельніцтва — 380.000 чал. (2001).
Адміністрацыйны падзел
1 вулічны камітэт (街道, цзетао), 5 пасёлкаў (镇, чжэнь), 5 воласцей (乡, сян)
Карусель (тэлеканал)
«Карусель» (руск. : Карусель) — расійскі федэральны тэлеканал для дзяцей і падлеткаў. Размова 24 гадзіны ў суткі з Масквы, з тэлецэнтра «Астанкіна» (АСК-3). Гэта самы буйны дзіцячы канал у Расіі. Сярэднясутачная аўдыторыя ў гарадах Расіі ў 2020 годзе склала 328 000 чалавек. Сумесны праект «Першы канал. Сусветная сетка» і «ВДТРК». Трансляцыя пачнецца 27 снежня 2010 года ў 5.00 праграмай «Прыг-джамп-каманда». Ён пазіцыянуецца як галоўны расійскі дзіцячы канал у свеце.
Міжнародная (замежная) назва тэлеканала — Carousel International (таксама Карусель).
Канцэпцыя
Дзіцяча-юнацкі канал «Карусель» створаны на базе тэлеканалаў «Тэленаня» (ААТ «Першы канал. Сусветная сетка», да 2007 г. — «Эрудыт») і «Бібігон» (ФГУП ВДТРК) 27 снежня 2010 года. . . . 24 чэрвеня 2009 года прэзідэнт Расіі Дзмітрый Мядзведзеў падпісаў указ аб аб’яднанні тэлеканалаў «Тэленаны» і «Бібігон» у адзіны дзіцяча-юнацкі канал да 1 студзеня 2011 года.
Сетка вяшчання
У эфіры дзіцячыя праграмы, серыялы, мультфільмы, мультсерыялы і мастацкія фільмы. У 2014 годзе ў будні каля 66 % прайм-тайму паказвалі мультфільмы, 21 % — праграмы, 6 % — серыялы, 5 % — мастацкія фільмы, 2 % — мультфільмы. У выхадныя дні мультфільмам было адведзена 25 % эфірнага часу, серыялам — 15 %, мастацкай літаратуры — 14 %, праграмам — 19 %, мультфільмам — 27 %.
Быў адным з двух федэральных тэлеканалаў (разам з тэлеканалам «Расія-Культура»; да запуску ОТР), якія вяшчалі без рэкламы (з 2011 года — спонсарскія ролікі). У 2014 годзе на тэлеканале з’явілася рэклама. Першапачаткова сярод рэкламы былі прадстаўлены розныя тавары для дзяцей, але ў сувязі з прыцягненнем жаночай аўдыторыі старэйшыя за 40 гадоў (па выніках тэлевізійных замераў) з’явілася рэклама тавараў і прадуктаў харчавання і лекаў.
Тэлеканал дэманструе мультсерыялы: «Фіксікі», «Смурфікі», «Дружба — гэта цуд», «Маша і Мядзведзь», «Лунтык і яго сябры», «Смяшарыкі», «Везуха!»"Прыгоды пчолкі Маі" і інш. Праграмы падзяляюцца на спартыўныя («Алімпійцы», «Скокі за прызам» і інш.), музычныя («Неавечарынка», «Вясёлыя канікулы» і інш.), культурна-асветніцкія («Гісторыя мастацтва на месцы ад Хрюша». і Філі". " і інш.), кулінарныя («Маленькі кухар», «Неакухня» і інш.), пра жывёл («Ад носа да хваста», «Жыццё цудоўных жывёл» і інш.), інтэлектуальныя («Пытанні да запоўні», «Адзін супраць усіх» і інш.), адукацыйныя («Мы малюем», «Лаві момант» і інш.), навуковыя («Прыродазнаўства. Лекцыі + Доследы», «Простая навука»). У 2014 годзе тэлеканал атрымаў эксклюзіўныя правы на трансляцыю ўсёй калекцыі кінастудыі «Саюзмультфільм» — усяго 250 гадзін «залатой калекцыі». У 2016 годзе канал запусціў першы дзіцячы пазнавальны серыял з правіламі дарожнага руху «Сям’я святлафораў».
У 2017 годзе на тэлеканале «Карусель» выйшаў мультфільм «Ханазуки: поўны скарбаў».
Зубкова
Зубкова — жаночая форма прозвішча Зубкоў, тапонім.
Карусель (тэлеканал)
Сетка вяшчання
У 2021 годзе канал трансляваў дзіцячае Еўрабачанне [28]
Чэхія на Алімпійскіх гульнях
Чэхія упершыню прыняла ўдзел, як незалежная рэспубліка ў 1994 годзе і ўдзельнічала ва ўсіх наступных Зімовых і Летніх Алімпійскіх гульнях. Да распаду Чэхаславакія брала ўдзел у гульнях з 1920 па 1992 год, а раней выступала, як Багемія з 1900 па 1912.
Увогуле Чэхія выйграла 33 камплекта медалёў на Летніх Алімпійскіх гульнях; больш за ўсё медалёў прынесла лёгкая атлетыка і веславанне на каноэ. На зімовых алімпійскіх гульнях заваявалі 10 камплектаў медалёў, большасць якіх прынеслі хакей з шайбай і лыжны спорт.
НАК Чэхіі быў заснаваны ў 1899 годзе і прызнаны ў цяперашняй форме ў 1993 годзе.
Віктар Іванавіч Парфёнаў
Віктар Іванавіч Парфёнаў (нар., вёска Прудкі, Пачынкаўскі раён, Смаленская вобласць) — беларускі батанік і эколаг. Акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (1986; член-карэспандэнт з 1980), доктар біялагічных навук (1975), прафесар (1988). Заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь (2000). Удзельнік ліквідацыі аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
Біяграфія
Нарадзіўся 23 верасня 1934 года ў вёсцы Прудкі Пачынкаўскага раёна Смаленскай вобласці. З 1944 года ў Беларусі. Пасля заканчэння 7-гадовай школы паступіў у Буда-Кашалёўскі лясны тэхнікум. Скончыў у 1957 годзе Беларускі тэхналагічны інстытут. З 1959 года ў Інстытуце эксперыментальнай батанікі імя В. Ф. Купрэвіча АН БССР. У 1965—1968 гг. вучоны сакратар Савета па каардынацыі навуковай дзейнасці АН БССР. З 1968 года загадчык лабараторыі, у 1973—2000 гадах дырэктар Інстытута эксперыментальнай батанікі імя В. Ф. Купрэвіча Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі, з 2000 года — ганаровы дырэктар і загадчык аддзела гэтага інстытута.
Член Беларускага батанічнага таварыства.
Навуковая дзейнасць
Асноўныя работы па фларыстыцы, фітагеаграфіі, геабатаніцы, экалогіі, сістэматыцы і эвалюцыі раслін. Стварыў сучасную беларускую фларыстычную школу. Устанавіў заканамернасці фарміравання росту і прадуктыўнасці фітацэнозаў, асаблівасці біялогіі відаў і папуляцый раслін у аптымальных і экстрэмальных умовах. Упершыню тэарэтычна і эксперыментальна абгрунтаваў і рашыў праблему віду раслін на межах арэалу. Правёў біясістэматычнае вывучэнне асобных відаў і родаў беларускай флоры, даследаваў заканамернасці сучасных антрапагенных змяненняў флоры і расліннасці. Распрацаваў тэарэтычныя і практычныя асновы аховы біяразнастайнасці расліннага свету Беларусі і арганізацыі сістэмы запаведных аб’ектаў. Ім прапанаваны прынцыпы экалагічна аптымальнага кампанента прыродазнаўчых, парушаных і пераўтвораных экасістэм, абгрунтаваныя новыя тэарэтычныя падыходы ў эвалюцыі вышэйшых раслін, даследаваны заканамернасці міграцыі радыенуклідаў у прыродна-раслінных комплексах.
Аўтар больш за 350 навуковых прац, у тым ліку 38 манаграфій.
Лівень
Лівень (зале́ва) — моцны дождж, які характарызуецца раптоўным пачаткам і заканчэннем выпадзення, а таксама рэзкай зменай інтэнсіўнасці.
Працягласць бесперапыннага выпадзення звычайна вагаецца ад некалькіх хвілін да 1-2 гадзін (часам некалькі гадзін, у асобных выпадках — да 1-2 сутак). Нярэдка бывае, калі лівень суправаджаецца навальніцай і кароткачасовым узмацненнем ветру (віхуром на моры).
Злева выпадае з кучава-дажджавых аблокаў, пры гэтым колькасць аблокаў можа быць значнай (7-10 балаў) або не вельмі (4-6 балаў, а часам усяго 2-3 балы).
Галоўнай прыкметай ападкаў залеўнага тыпу з’яўляецца не іх вялікая сіла (часам яна можа быць слабой), а тое, што самі ападкі паходзяць з канвектыўных (часцей за ўсё кучава-дажджавых) аблокаў, што і вызначае ваганні сілы ападкаў. У спёку слабы лівень можа быць з кучава-дажджавых аблокаў, а часам (вельмі слабы лівень) — з кучава-дажджавых аблокаў сярэдняй сілы.
Прылуцкі раён
Прылуцкі раён (Прилуцький район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Чарнігаўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Прылукы (Прилуки).
Гісторыя
Утвораны ў 1923 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 36084 чалавекі, плошча — 1800 км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна складаецца з 2 гарадскіх, 7 пасялковых і 2 вясковых грамад.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 3 пасёлкі гарадскога тыпу, 1 пасёлак сельскага тыпу і 96 сёлаў.
Усход
Усход — адзін з чатырох асноўных кірункаў свету (там, дзе ўсходзіць Сонца). Абазначаецца літарамі У альбо O («ост»).
На мапах усходні бок звычайна знаходзіцца справа.
Іншымі асноўнымі бакамі свету з'яўляюцца захад, поўнач і поўдзень.
Чэра-аль-Вальтурна
Чэра-аль-Вальтурна (Cerro al Volturno) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Малізэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Ізернія.
Насельніцтва складае 1429 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 62 чал./км². Займае плошчу 23 км². Паштовы індэкс — 86072. Тэлефонны код — 0865.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Бэйліял-каледж
Бэйліял-каледж, Баліял-каледж (Balliol College, ) — адзін з найстарэйшых каледжаў Оксфардскага ўніверсітэта.
Бэйліял-каледж быў заснаваны ў 1263 годзе з благаслаўлення епіскапа Дарэмскага, бацькам шатландскага караля Іаана I.
Пасля смерці заснавальніка ў 1269 годзе яго добраўпарадкаваннем займалася ўдава,, якая выдзеліла дастатковую грашовую суму для працяглага існавання вучэбнай установы. У 1282 годзе яна склала «каледжскі статус», які захаваў сваю значнасць да нашых дзён.
Студэнты Бэйліяла традыцыйна являются найболей палітычна актыўнымі ў Оксфардскім універсітэце. У яго сценах вучыліся многія прэм'ер-міністры Вялікабрытаніі. Тут таксама найбольшы ў Оксфардзе працэнт замежных студэнтаў. У XIX стагоддзі, калі ў ім займаў пост рэктара Бенджамін Джоўіт, Бэйліял становится адным з самых важных каледжаў Оксфарда, і захоўвае адно з вядучых палажэнняў да гэтага часу.
У нашы дні ў каледжы Бэйліял навучаецца 403 студэнта. Рэктарам яго является.
У 2013 годзе каледж адзначыў сваё 750-годзе.
Бесбідаік
Бесбідаік — сяло ў Астраханскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Бесбідаікскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна ў 47 км на паўднёвы захад ад цэнтра пасёлка Астраханка. Код КАТА — 113635100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 541 чалавек (265 мужчын і 276 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 303 чалавекі (138 мужчын і 165 жанчын).
Амфарыск
Амфарыск (αμφορισκος)  — старажытнагрэчаская керамічная пасудзіна, «маленькая амфара». У адрозненне ад звычайнай амфары, амфарыск, хутчэй за ўсё, выкарыстоўваўся для захоўвання алеяў, араматычных і касметычных сродкаў. У Старажытным Рыме амфарыскі вырабляліся таксама са шкла.
Босін
Босін (кіт.: 博兴县) — павет, адміністрацыйная адзінка, падпарадкаваная гораду акружнога значэння Біньчжоу ў складзе кітайскай правінцыі Шаньдун. Плошча — 900.7 км²，насельніцтва — звыш 470.000 чал.
Адміністрацыйны падзел
Павету Босін адміністрацыйна падпарадкаваны 10 пасёлкаў (镇, чжэнь) па стану 2004 года.
Язэп Крупскі
Язэ́п Рыго́равіч Кру́пскі (, в. Куплін Палескага ваяводства, Польшчы), цяпер у Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці —, Брэст) — беларускі мастак.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і, дзе акрамя яго яшчэ былі тры сыны і пяць дачок. Скончыў Мінскае мастацкае вучылішча (1960). Пасля службы ў арміі прадоўжыў навучанне ў Беларускім тэатральна-мастацкім інстытуце на аддзяленні станковага жывапісу. У 1968 годзе скончыў інстытут, атрымаўшы кваліфікацыю мастак-жывапісец. З 1968 года пачаў удзельнічаць мастацкіх выстаўках.
У 1978 годзе быў прыняты ў Саюз мастакоў Беларусі. Жыў у г. Брэсце.
Творчасць
Працаваў у станковым жывапісе (пейзаж, партрэт, тэматычная карціна) і манументальна-дэкаратыўным мастацтве (мазаіка, зграфіта, фрэска). На карцінах нярэдка звяртаўся да тэматыкі малой радзімы: «Вёска майго дзяцінства», «Пружанскія балоты», «Палессе», «Вербы над Бугам» і інш.
Асноўныя творы
Працы ў станковым жывапісе:
Працы ў манументальным жывапісе і мазаіцы:
У 1999–2006 гадах выязджаў на пленэры ў Польшчу, дзе напісаў шмат пейзажаў, партрэтаў, якія знаходзяцца ў музеях і прыватных калекцыях Польшчы і іншых краін.
Леа фон Кёніг
Жыццё і творчасць
Л. фон Кёніг нарадзіўся ў арыстакратычнай прускай сям’і. Яго бацька быў генералам кавалерыі, маці — народжанай баранэсай фон Крам. Вывучаў жывапіс і скульптуру спачатку ў Гамбургу, затым у Берлінскай мастацкай акадэміі і ў парыжскай акадэміі Жуліяна. Пазней жыў і працаваў у Саарбрукене і ў Каселі, пасля чаго вярнуўся ў Берлін. У 1896 годзе ўпершыню выстаўляе свае работы на Вялікай берлінскай мастацкай экспазіцыі. Нараўне з Максам Слефогтам, Максам Ліберманам і Ловісам Карынтам, Леа фон Кёніг з’яўляецца адным з найважнейшых прадстаўнікоў мастацкага напрамку Берлінскі сецэсіён. Жывапіс (у першую чаргу — імпрэсіянізм) майстар вывучаў у Акадэміях прыгожых мастацтваў Парыжа і Берліна. Займаўся таксама выкладчыцкай працай, кіраваў класам майстроў у школе пры берлінскім Музеі прыкладнога мастацтва. Быў майстрам партрэтнага жывапісу.
Пэндзлю мастака належаць партрэты Э. Барлаха, Э. Нольдэ, К. Кольвіц, Г. Гаўптмана, а таксама Ё. Гебельса (1935). Значную колькасць палотнаў Леа фон Кёніга можна ўбачыць у Мастацкіх музеях Браўншвейга і Дзюсельдорфа.
Алімпійскі камітэт Чэхіі
Алімпійскі камітэт Чэхіі (Český olympijský výbor) — арганізацыя, якая прадстаўляе Чэхію ў міжнародным алімпійскім руху. Заснаваны ў 1899 годзе; зарэгістраваны ў МАК у 1993 годзе.
Штаб-кватэра размешчана ў Празе. З’яўляецца членам МАК, ЕАК і іншых міжнародных спартыўных арганізацый. Ажыццяўляе дзейнасць па развіцці спорту ў Чэхіі.
Кніжны воз
«Кніжны воз» — мабільная праграма, чыталка дзіцячых аўдыёкніг. Памер — 28.9 мб. Стваральнік — Міхась Бутылін, сузаснавальнік праекта агучкі — Крысціна Дробыш. Працуе з 18 кастрычніка 2020 года. Даступна ў App Store і Google Play.
Змест
Мабільная праграма «Кніжны воз» з'яўляецца платформай, на якой размяшчаюцца прафесійна агучаныя кнігі для дзяцей і падлеткаў на беларускай мове. Праграма «Кніжны воз» дазваляе бясплатна слухаць аўдыякнігі як на смартфоне, так і праз камп'ютар.
Змест з'яўляецца разнастайным, ад больш-менш класічных «Прыгоды Рабінзона Круза», «Прыгоды Тома Соера» і «Маўглі» да твораў сучасных замежных і беларускіх дзіцячых пісьменнікаў, як Алег Грушэцкі, Алена Масла, Ганна Янкута, Надзея Ясмінска, вершы Андрэя Скурко і іншае. Таксама на платформе можна знайсці народныя казкі, легенды i паданнi, аповесць «Ладдзя роспачы» Ул. Караткевіча, «Хронікі Нарніі» К. Льюіса.
«Кніжны воз» агучвае не толькі кнігі, якія былі выдадзеныя ў друкаваным выглядзе, але і тыя, якія існуюць у электронным варыянце.
Мечыслаў Антоній Ян дэ Вірыён
Мечыслаў Антоній Ян дэ Вірыён (Mieczysław Antoni Jan de Virion;  — ) — землеўласнік.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду дэ Вірыёнаў герба «Ляліва». Сын Яна Тадэвуша Вірыёна і Марыяны Брунаў.
Скончыў сярэднюю школу ў Мітаве і Пецярбургскі лясны інстытут.
Пасля смерці бацькі пасяліўся ў 1873 годзе ў Гродне ў сваёй прыватнай камяніцы. Гаспадар маёнткаў Лішкі, Крынкі, Жылічы і Засценнікі каля Гродна.
Да самай сваёй смерці выконваў абавязкі намесніка старшыні Гродзенскай гарадской управы (па іншых звестках — намеснік прэзідэнта Гродна).
Сям’я
У шлюбе з Фларэнцінай Зоф’яй Сыгетынскіх (Florentyna Zofia Sygietyńska; ?-1939). Жонка была грамадскай дзяячкай, сябрам Гродзенскага аддзялення Таварыства апекі над зняволенымі «Патранат». Існуе легенда, што, калі яе дом на Тэатральнай плошчы аднойчы абакралі, яна паскардзілася вязням гродзенскай турмы, якімі апекавалася, пасля чаго невядомыя ўсё вярнулі назад.
Дзеці:
Фрызы
Фрызы (саманазва Friezen) — еўрапейскі народ. Кампактна насяляе правінцыі Фрысландыя і Гронінген у Нідэрландах, а таксама ўзбярэжныя часткі зямель Шлезвіг-Гольштэйн і Ніжняя Саксонія ў Германіі. Жывуць таксама ў Даніі, Вялікабрытаніі, ЗША, Канадзе і г. д. Агульная колькасць (2022 г.) — каля 540 000 чал.
Гісторыя
Германскае племя фрызаў узгадвалася рымлянамі з кан. I ст. да н. э. У VII ст. н. э. узнікла дзяржава Вялікая Фрызія, якую акрамя саміх фрызаў насялялі юты і саксы. У 734 г. яна была захоплена франкамі і вымушана прыняць хрысціянства. Пасля смерці Карла Вялікага Фрызія трапіла ў залежнасць ад графаў Галандыі, але захоўвала адносную самастойнасць да войн 1272—1422 гг., у выніку якіх была падзелена на Заходнюю Фрызію ў складзе Галандыі і Ўсходнюю і Паўночную Фрызіі, якія напераменку кантраляваліся нямецкімі гаспадарамі і Даніяй. Канчаткова Ўсходняя і Паўночная Фрызіі ўвайшлі ў склад Германіі толькі ў XIX ст.
З 1970-ых гг. назіраецца працэс адраджэння фрызскай культуры, што асабліва бачна на прыкладзе Фрысландыі.
Асаблівасці традыцыйнай культуры
Галоўныя заняткі — сельская гаспадарка, мараходны і рыбалоўны промыслы. Распаўсюджаныя рамёствы — вытворчасць керамікі, разьба па дрэву, гафт.
Фрызы маюць багаты фальклор — гістарычныя паданні, казкі, легенды, многія з якіх існуюць з дахрысціянскіх часоў. Мясцовыя народныя віды спорту — скачкі з шастом праз канавы fierljeppen, конныя спаборніцтвы ringrijden, грэбля, катанне на каньках і інш.
Мова
Фрызская мова падзяляецца на заходні, паўночны і сатэрландскі дыялекты (часам вызначаюцца як асобныя мовы). Ёй карыстаюцца каля 500 тыс. чал. З’яўляецца афіцыйнай ў правінцыях Фрысландыя і Гронінген у Нідэрландах, а таксама ў адміністрацыйных акругах са шчыльным фрызскім насельніцтвам у Германіі.
Рэлігія
Большасць вернікаў — пратэстанты (рэфарматы і лютэране), меншасць — каталікі, якія фарміруюць Фрызскую Царкву (мае прадстаўніцтва ў Рыме).
Арэнсбургская культура
Арэнсбургская культура — археалагічная культура эпохі фінальнага палеаліту, якая існавала ў у межах Паўночна-Германскай і  нізін, у басейнах рэк Рэйн, Везер, Эльба, ніжнім і сярэднім цяченні р. Одра. Назву атрымала ад стаянак на тарфяніку каля (Германія).
Даследаванне арэнсбургскай культуры пачата ў 1920 г. Г. Швантэсам. Найбольшую вядомасць атрымалі стаянкі Каленхарт, Кетцэндорф, Хёрпел, (Германія), Вайнова, Кошлеў-1, Лукове-1 (Польшча). Паселішчы прадстаўлены кароткатэрміновымі стаянкамі, на асобных з іх захаваліся рэшткі акруглых і авальных жытлаў.
Асноўны занятак насельніцтва — паляванне на паўночнага аленя, лася, бабра, пра што сведчаць шматлікія астэалагічныя знаходкі і прылады, звязаныя са здабычай і перапрацоўкай жывёлы. Першасная апрацоўка крэменю заснавана на сколванні адшчэпаў і пласцін з адна- і двухпляцовачных нуклеусаў у тэхніцы мяккага адбойніка. У другаснай апрацоўцы вядомы стромкае і паўстромкае рэтушаванне загатоўкі, накіраванае на змяненне яе зыходнай формы, тэхніка разцовага сколу. Сярод прылад — канцавыя і двайныя скрабкі, сярэдзінныя, рэтушаваныя і вуглавыя разцы, скоблі, праколкі, сякерападобныя вырабы.
Знаходкі з арганічных матэрыялаў уключаюць наканечнікі стрэл, гарпуны, нажы, кінжалы, долатападобныя вырабы. Вядомы драўляны лук. Вызначальнымі для арэнсбургскай культуры з’яўляюцца вастрыі тыпу цанхафен (пласціны са скошаным рэтушшу канцом і натуральнай або рэтушаванай асновай) і наканечнікі стрэл: тронкавыя сіметрычныя з добра вылучаным чаранком, дарсальнай ці супрацьлеглай рэтушшу. Пяро наканечнікаў натуральнае ці скошана рэтушшу (арэнсбургскі тып). Генезіс арэнсбургскай культуры звязваецца з фінальнапалеалітычнай культурай Броме — Лінгбі. Аналогіі вызначаюцца ў форме наканечнікаў стрэл, якія характарызуюцца меншымі памерамі ў параўнанні з лінгбійскімі. Заўважаецца некаторае падабенства з.
Гістарычныя лёсы насельніцтва арэнсбургскай культуры звязваюцца з культурамі Дзювензее і Маглемазэ (Англія, паўночная Германія, Данія), і  (Скандынавія). Асобныя групы насельніцтва арэнсбургскай культуры пранікалі на тэрыторыю Усходняй Еўропы і далі пачатак грэнскай культуры.
Сядзіба Курчаў (Вусце)
Сядзіба Курчаў — колішняя сядзіба ў в. Вусце Аршанскага раёна Беларусі. Сядзіба не захавалася. Да нашага часу дайшлі некаторыя элементы парку на паўночнай ускраіне вёскі: штучная сажалка з дамбай, доўгая алея з лістоўніцы.
Гісторыя
У 1782—1785 гадах маёнтак Вусце належаў Марыі Міхайлаўне Ваташнёвай. У той час Вусце ўяўляла сабой сяло з 40 дварамі, у якіх пражывалі 144 мужчыны і 148 жанчын. Таксама меліся панскі двор, млын на адно кола. Агульная плошча маёнтка складала 3781 дзесяціну (1 дзес. = 1,0925 га) у тым ліку 39 дзесяцін пад сялібамі, 3129 дзесяцін пад раллёй, 393 — пад лесам. Па тых часах маёнтак моцна узараны. У 1797—1806 гадах маёнткам валодала Марыя Дзмітрыеўна Стурза.
З 1841 года маёнтак з’яўляўся ўласнасцю Іосіфа Адамавіча Курча. У 1895 годзе ў ім было 2 млыны (100 руб. прыбытку) і 4 карчмы (260 руб. прыбытку). Агульная плошча маёнтка скарацілася да 1640 дзесяцін. З іх 150 дзесяцін паплавоў, 253 дзесяціны ворыва і 1000 дзесяцін лесу. Гаспадарка Курча мела каля 100 кароў і 20 выязных коней, гадаваліся свінні, авечкі, птушка. На двары стала працавалі 17 сем’яў парабкаў. Ворыўныя землі і сенакосныя паплавы Курча апрацоўваліся мясцовымі сялянамі, якіх нялёгкае жыццё вымушала наймацца на падзённую працу з аплатай ад 15 да 50 капеек у дзень ці арандаваць зямлю на ўмовах «трэцяга снапа» — дзве трэці ўраджая забіраў пан. Асноўны прыбытак маёнтку прыносіла каровіна масла і садавіна, якія Курч выпраўляў на продаж у Петраград і па Дняпры ў Кіеў. Масла выпрацоўвалася на месцы, а садавіну даваў вялікі панскі сад. На пачатак ХХ ст. фальварак Вусце Курчаў меў 8 двароў, 94 жыхары, 587 дзесяцін зямлі, у тым ліку 200 дзесяцін лесу. У 1900 годзе панскім садаводам Д. Я. Лісоўскім закладзена алея з лістоўніц.
З 1903 года пачынаюцца хваляванні вусцянскіх сялян. 16 верасня 1903 года начальнік магілёўскага губернскага жандарскага праўлення палкоўнік Палякоў даносіў у дэпартамент паліцыі: «''По заявлению местных землевладельцев, как, напр., гг. Чачкова, Курча, генерала Рейна и др., усиливаются волнения крестьян, особенно такая перемена в настроении крестьянских умов сказалась в конце истёкшего лета и выразилась более рельефно в убийстве полицейского урядника Якушевича''». Вясной 1905 года пачаліся забастоўкі сельскагаспадарчых рабочых маёнтка Вусце, спынілі працу і сяляне-падзёншчыкі. Да Курча было накіравана патрабаванне ўсталяваць 10-гадзінны працоўны дзень, павялічыць заробак падзёншчыкам да 50—75 капеек у дзень і сталым працаўнікам — на 2 рублі ў месяц, завесці разліковыя кніжкі, адмяніць урочную сістэму работ, ветліва абыходзіцца з работнікамі і інш.
IC 3774
IC 3774 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Ланская
Ланская — прозвішча, тапонім.
Шыла (значэнні)
Шыла — іголка з дзяржальняй, таксама прозвішча.
Хуэймінь
Хуэймінь (кіт.: 惠民县) — павет, адміністрацыйная адзінка, падпарадкаваная гораду акружнога значэння Біньчжоу ў складзе кітайскай правінцыі Шаньдун. Плошча — 1357 км²，насельніцтва — 620.000 чал.
Адміністрацыйны падзел
Павету Хуэймінь адміністрацыйна падпарадкавана 10 пасёлкаў (镇, чжэнь), 4 воласці (乡, сян)
Аха
Аха (Оха) — горад у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Ахінскага раёна Сахалінскай вобласці. Насельніцтва 27,2 тыс. чал. (2005). Асноўная галіна прамысловасці — нафтаздабыча. Размешчаны на поўначы Сахаліна, за 849 км ад Южна-Сахалінска. Пасёлак Ахэ (пазней — Аха) узнік пры радовішчы нафты, адкрытым у 1880 годзе. У 1920—1925 гадах быў акупаваны Японіяй. Горад быў звязаны вузкакалейнай (шырынёй 750 мм) чыгункай працягласцю 220 кіламетраў з пасёлкам Ноглікі. У канцы снежня 2006 года чыгунка спыніла сваю працу.
Барані
Барані:
Станіслаў Станіслававіч Шушкевіч
Станісла́ў Станісла́вавіч Шушке́віч (, Мінск —, Мінск) — беларускі фізік, дзяржаўны дзеяч, першы кіраўнік незалежнай Рэспублікі Беларусь, адзін з трох удзельнікаў падпісання Белавежскага пагаднення, якое юрыдычна замацавала распад СССР.
Член-карэспандэнт Нацыянальнай Акадэміі навук Беларусі (1991). Доктар фізіка-матэматычных навук (1970), прафесар (1972). Заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі Беларусі (1982).
У 1990 годзе абраны першым намеснікам старшыні Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 12-га склікання. З 1991 да 1994 — старшыня Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь. У 1991 годзе абраны членам-карэспандэнтам Нацыянальнай акадэміі навук па спецыяльнасці радыёспектраскапія. З 1994 года — дырэктар Цэнтра палітычных і эканамічных даследаванняў Еўрапейскага гуманітарнага ўніверсітэта (зачынены ўлетку 2004 года). Лідар партыі Беларуская сацыял-дэмакратычная Грамада ў 1998—2018 (з 2018 — ганаровы старшыня). У 2007 Лех Валенса вылучыў Станіслава Шушкевіча на атрыманне Нобелеўскай прэміі міру.
Біяграфія
Нарадзіўся 15 снежня 1934 года ў Мінску. Маці — пісьменніца Гэлена Раманоўская. Бацька — Станіслаў Пятровіч Шушкевіч, таксама пісьменнік, у 1930-я гады быў рэпрэсаваны савецкай уладай, вызвалены ў 1956 годзе. Бацькі былі дзецьмі беларускіх сялян і, як потым стала вядома, збяднелай шляхты. Падчас Другой сусветнай вайны жыў у Беларусі. У 1951 годзе з сярэбраным медалём скончыў сярэднюю школу. У 1956 годзе — фізіка-матэматычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, у 1959 — аспірантуру Інстытута фізікі Акадэміі навук Беларускай ССР па спецыяльнасці «Радыёспектраскапія». Сістэмы, распрацаваныя С. С. Шушкевічам і асвоеныя прамысловасцю ў 1961—1963 гадах, з’явіліся за мяжой толькі ў пачатку 70-х гадоў.
У 1956—1960 — малодшы навуковы супрацоўнік Інстытута фізікі АН БССР. З 1960 да 1961 года — старэйшы інжынер на Мінскім радыёзаводзе. Падчас працы на радыёзаводзе навучаў рускай мове Лі Харві Освальда, верагоднага забойцу прэзідэнта ЗША Джона Фіцжэральда Кенэдзі.
У 1963 годзе абараніў у БДУ кандыдацкую дысертацыю па фізіка-матэматычных навуках па тэме «Фізічныя прынцыпы выяўлення разведвальных прымачоў». У 1963—1965 гадах — дацэнт кафедры ядзернай фізікі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. У 1966—1970 гадах — прарэктар па навуковай рабоце Мінскага радыётэхнічнага інстытута. У 1970 годзе абараніў ва Усесаюзным навукова-даследчым інстытуце оптыка-фізічных вымярэнняў доктарскую дысертацыю па тэме «Інфармацыйныя параметры сігналаў». З 1971 года — загадчык кафедры ядзернай фізікі БДУ. У 1972 годзе атрымаў званне прафесара. У 1982 годзе атрымаў званне заслужанага дзеяча навукі і тэхнікі БССР.
У 1986—1990 гадах С. С. Шушкевіч, працягваючы загадваць кафедрай, працаваў прарэктарам па навуковай рабоце БДУ. У 1991 годзе быў абраны членам-карэспандэнтам АН БССР.
Запрашаўся для чытання лекцый ва ўніверсітэты ГДР (Енскі — 1976, 1978), Югаславіі (Люблянскі — 1966), Польшчы (Ягелонскі — 1974, 1994 годзе, 1997), ЗША (Гарвардскі — 2000; Ельскі — 2001; Калумбійскі — 2001). У 1999—2000 гадах працаваў у Даследчым цэнтры імя Вудра Вільсана ў Вашынгтоне.
Падчас пандэміі COVID-19 знаходзіўся на жорсткай самаізаляцыі. Памёр 3 мая 2022 года ў Мінску пасля перанесенага каранавіруса і рэанімацыі. Пахаваны на Паўночных могілках Мінска.
Палітычная кар’ера
Член КПСС з 1968 года.
У 1989 годзе Станіслаў Шушкевіч абраны народным дэпутатам СССР. Кандыдатам у дэпутаты яго вылучылі супрацоўнікі кафедры ядзернай фізікі фізічнага факультэта БДУ, якую ён у той час узначальваў. На Першым з’ездзе народных дэпутатаў СССР у траўні 1990 года ўвайшоў у склад Міжрэгіянальнай дэпутацкай групы.
У сакавіку 1990 года ў першым туры быў абраны народным дэпутатам БССР. У траўні 1990, на першай сесіі Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 12-га склікання балатаваўся на пасаду старшыні, аднак па колькасці галасоў саступіў Мікалаю Дземянцею. Абраны першым намеснікам старшыні, займаў нейтральную пазіцыю да апазіцыі БНФ і адначасова заставаўся членам КПСС, быў членам канстытуцыйнай камісіі.
На сесіі, якая распачалася 24 жніўня 1991 года, спачатку не падтрымліваў ідэі надаць Дэкларацыі аб дзяржаўным суверэнітэце Беларускай ССР статус канстытуцыйнага закону, бо, як тлумачыў пазней, лічыў гэта нерэальным. Аднак 25 жніўня, пасля адстаўкі з пасады старшыні М. Дземянцея, які падтрымаў «жнівеньскі путч», паспрыяў прыняццю станоўчага рашэння і павіншаваў дэпутатаў і жыхароў Беларусі з абвяшчэннем незалежнасці.
Ініцыятар сустрэчы ў Віскулях, дзе 8 снежня 1991 года разам з кіраўнікамі Расіі Барысам Ельцыным і Украіны Леанідам Краўчуком падпісаў Белавежскія пагадненні ад імя дзяржаў-заснавальніц СССР з канстатацыяй, што СССР як суб’ект міжнароднага права і геапалітычная рэальнасць спыняе сваё існаванне, там жа было абвешчана аб стварэнні Садружнасці Незалежных Дзяржаў.
На пасадзе старшыні Вярхоўнага Савета Станіславу Шушкевічу даводзілася займаць кампрамісную пазіцыю паміж дэпутатамі Апазіцыі БНФ, якія настойвалі на ажыццяўленні эканамічных рэформ і максімальна самастойнай ды незалежнай ад Масквы дзяржаўнай палітыцы, і пракамуністычнай большасцю, якая не ўспрыняла дэмакратычныя змены і спадзявалася на падтрымку Расіі. Такая пазіцыя часта выклікала крытыку з абодвух бакоў.
У красавіку 1992 года было прынята заключэнне ЦВК РБ аб рэферэндуме і канчаткова сфармулявана пытанне, якое меркавалася вынесці на рэферэндум: «Ці лічыце Вы неабходным правядзенне ўвосень 1992 г. выбараў у вышэйшы орган дзяржаўнай улады Рэспублікі Беларусь на падставе „Закону аб выбарах народных дэпутатаў Беларусі“, праект якога ўнесены апазіцыяй БНФ у Вярхоўным Савеце, і ў сувязі з гэтым датэрміновы роспуск цяперашняга Вярхоўнага Савета?». У гэты час як раз праходзіла сесія Вярхоўнага Савета, на якой заставалася толькі прызначыць дату рэферэндума. Станіслаў Шушкевіч распускае сесію, і паўгода Вярхоўны Савет не збіраецца. Рэферэндум забаранілі.
Ён быў прыхільнікам нэйтралітэту Беларусі і вываду з тэрыторыі краіны ядзернай зброі, і ў гэтым меў падтрымку Вярхоўнага Савета. Беларусь стала першай краінай, якая добраахвотна і без усялякіх умоваў адмовілася ад ядзернай зброі.
У 1993 годзе Станіслаў Шушкевіч выступіў супраць ініцыяванага атачэннем Вячаслава Кебіча далучэння Беларусі да сістэмы калектыўнай бяспекі СНД (АДКБ), якая фактычна кантралявалася Масквой. Старшыня Вярхоўнана Савета заявіў, што не падпіша пагаднення. Пасля гэтага ў канцы ліпеня 1993 года лідары дэпутацкай групы «Беларусь», якія падтрымлівалі Кебіча, ініцыявалі адстаўку Шушкевіча. Было праведзена галасаванне, аднак Апазіцыя БНФ і дэпутаты Дэмклуба яго блакавалі і патрэбнай для адстаўкі колькасці галасоў не набралася. А ў апошні дзень 1993 года пад націскам парламенцкай большасці Станіслаў Шушкевіч падпісаў пагадненне аб далучэнні Рэспублікі Беларусь да АДКБ.
Увосень 1993 года Вячаслаў Кебіч пачаў фарсіраваць увядзенне прэзідэнцкай пасады, якую меўся сам і заняць. Станіслаў Шушкевіч быў перашкодай на гэтым шляху. Адразу пасля візіта ў Беларусь Прэзідэнта ЗША Біла Клінтана, што было ўспрынята як міжнародны трыумф Шушкевіча, падкантрольная Кебічу парламенцкая большасць прыступіла да адклікання Станіслава Шушкевіча з пасады.
26 студзеня 1994 года ён адпраўлены ў адстаўку з пасады старшыні Вярхоўнага Савета. Як заўважыў палітычны аглядальнік Валерый Карбалевіч, ягоны вобраз палітычнага цэнтрыста, які ўвесь час шукае кампрамісу, згоды, не вытрымаў выпрабавання крызісам — віна за эканамічныя катаклізмы пачатку 1990-х гадоў упала найперш на Станіслава Шушкевіча, хоць ён і не быў кіраўніком выканаўчай улады.
У 1994 годзе на выбарах балатаваўся на пасаду Прэзідэнта Беларусі, але саступіў у першым туры. У 1995 годзе абраны дэпутатам Вярхоўнага Савета Беларусі 13 склікання. У 1998 годзе аднавіў Беларускую сацыял-дэмакратычную Грамаду. Кіраваў гэтай партыяй да лістапада 2018 г., пасля чаго застаўся ганаровым старшынёй БСДГ.
З-за адмовы некаторых краін ад кантактаў з Аляксандрам Лукашэнкам Станіслава Шушкевіча часам запрашалі на афіцыйныя мерапрыемствы як прадстаўніка Беларусі. На святкаванні 440-годдзя Люблінскай уніі ў Польшчы Шушкевіч быў названы арганізатарамі прадстаўніком беларускага народа.
Навукова-даследчыцкая дзейнасць
Навуковыя працы па радыёфізіцы, опта- і ядзернай электроніцы. Адзін з аўтараў асноватворных прац па аднаэлектроннай фотарэгістрацыі. Развіў метады электроннай інтраскапіі, спосабы візуалізацыі і каардынатаадчувальныя цвёрдацельныя дэтэктары іанізавальных выпрамяненняў.
Падрыхтаваў 33 кандыдата фізіка-матэматычных навук, з’яўляўся навуковым кіраўніком 5 доктарскіх дысертацый.
Штаб-афіцэры
Штаб-афіцэры, (ад Stabsoffizier) — найменне катэгорыі старшых афіцэрскіх чыноў у руская арміі і на флоце да 1917 года, якія адпавядалі VI—VIII класам «Табелі аб рангах», т.е. маёру, падпалкоўніку і палкоўніку. Афіцэры ў гэтых чынах складалі ў XVIII стагоддзі штаб палка, што вызначыла іх агульную назву. Штаб-афіцэры мелі права на зварот «ваша высокаблагароддзе».
Заўвагі:
Генерал-фельдмаршал-лейтэнант
Генерал-фельдмаршал-лейтэнант — воінскае званне ў расійскай арміі пры Пятры I. З'яўляўся намеснікам генерал-фельдмаршала і стаяў вышэй за генерал-аншэфа. Званне было прысвоена толькі двум нанятым на рускую службу замежнікам Георгу Бенедыкту Агільві (1702, з 1706 на саксонскай службе) і Генрыху Гольцу (1707, у 1711 звольнены са службы).
Нацыянальны алімпійскі камітэт
Нацыянальны алімпійскі камітэт (НАК) — прадстаўнічая арганізацыя краіны-ўдзельніцы міжнароднага алімпійскага руху. Кіруючы орган алімпійскага руху ў краіне. Краіна дапушчаецца да ўдзелу ў Алімпійскіх гульнях толькі ў тым выпадку, калі НАК гэтай краіны афіцыйна прызнаны Міжнародным алімпійскім камітэтам (МАК). НАК можа быць афіцыйна прызнаны, калі ў яго ўваходзяць 5 нацыянальных федэрацый алімпійскіх відаў спорту, якія з'яўляюцца членамі міжнародных спартыўных федэрацый. Кожны Нацыянальны алімпійскі камітэт прадстаўлены ў адпаведнай яму кантынентальнай Асацыяцыі нацыянальных алімпійскіх камітэтаў (АНАК):
Нацыянальныя алімпійскія камітэты, сама меней, раз у два гады збіраюцца ў рамках Асацыяцыі нацыянальных алімпійскіх камітэтаў для абмену вопытам каардынацыі і кансалідацыі дзеянняў у міжнародным алімпійскім руху.
Бура
Калі хуткасць ветру буры перавышае 60 кіламетраў у гадзіну, ёй прысвойваецца ўласнае імя.
Бура можа назірацца:
Хуткасць ветру каля зямной паверхні перавышае 20 м / сек. У метэаралагічнай літаратуры таксама ужываецца тэрмін шторм, а пры хуткасці ветру больш за 30 м / сек — ураган. Кароткачасовыя ўзмацнення ветру да хуткасцяў 20-30 м / сек і больш называюцца шквал.
Да шторму адносяць вятры хуткасцю 20-50 м/с, асобныя парывы да 100 м/с (больш за 9 балаў па шкале Бофарта).
Адрозніваюць:
Па інтэнсіўнасці
Гілберт
Гілберт, Гільберт — імя, прозвішча, тапонім.
К’яўчы
К'яучы (Chiauci) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Малізэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Ізернія.
Насельніцтва складае 277 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 18 чал./км². Займае плошчу 15 км². Паштовы індэкс — 86090. Тэлефонны код — 0865.
Заступнікам населенага пункта лічыцца Святы Георгій Перамаганосец.
IC 3775
IC 3775 — галактыка тыпу Scd ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Рыбна
Назву Ры́бна маюць:
Сцяпное (Астраханскі раён)
Сцяпное — сяло ў Астраханскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Бесбідаікскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна ў 38 км на паўднёвы захад ад цэнтра пасёлка Астраханка. Код КАТА — 113635200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 554 чалавекі (289 мужчын і 265 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 322 чалавекі (170 мужчын і 152 жанчыны).
Коладна
Назву Ко́ладна маюць:
Антанас Смятона
Адукацыя і палітычная дзейнасць да 1914 г.
Нарадзіўся ў вёсцы Ужуленіс Вількамірскага павета Ковенскай губерні ў сям’і былых прыгонных сялян Ёнаса Смятоны i Юліяны з дому Картнайтэ, быў шостым з сямі дзяцей. Пасля сканчэння ў  вучыўся ў Вількаміры, потым — у  ў Паланзе і ў  ў Мітаве (зараз — Елгава). Здаў уступны экзамен у Ковенскую духоўную семінарыю, аднак так і не пачаў вучыцца. Падчас навукі ў Мітаве разам з Ёнасам Яблонскісам і Вінцасам Кудзіркам уваходзіў у сакрэтную студэнцкую арганізацыю — літаратурны гурток пад назвай «Kūdikis» (Немаўля). Зарабляў на жыццё ўрокамі ў прыватных дамах, між іншым, у Акулічаў, Заштаўтаў, Доўнаровічаў і Кагнавіцкіх. У 1895 г. вучыў у маёнтку Хадакоўскіх на Ковеншчыне, дзе пазнаёміўся з будучай жонкай. У 1896 г. арганізаваў пратэсты супраць абавязковага навучання малітве на рускай мове ў школе ў Мітаве. З-за гэтага разам з сотняй іншых вучняў быў выкінуты з гімназіі, аднак праз некалькі гадоў яго прынялі ў IX Пецярбургскую гімназію, якую, у рэшце рэшт, скончыў.
У 1897 г. распачаў навучанне на юрыдычным факультэце Пецярбургскага ўніверсітэта. Звязаўся з нелегальнай арганізацыяй літоўскіх патрыётаў, публікаваў і распаўсюджваў кніжкі на літоўскай мове лацінкай, што ў тыя часы было забаронена. У 1899 г. арганізаваў пратэсты супраць парушэння ўладамі правоў, за гэта быў выкінуты з універсітэта, асуджаны на два тыдні зняволення і сасланы ў Вільню. Вярнуўся, аднак, у Санкт-Пецярбург і працягнуў вучобу. Пазней некалькі разоў быў арыштаваны. У 1902 г. скончыў навучанне і асеў у Вільні, дзе займаўся перакладамі і адвакацкай практыкай, перш чым атрымаў працу ў Віленскім зямельным банку.
Пасля прыезда ў Вільню заангажаваўся ў дзейнасць, якую прадстаўляў на «», што сабраўся ў снежні 1905 г. Быў абраны ў склад яго прэзідыума. У 1904—1907 гг. працаваў у газеце «Vilniaus žinios». У 1907 г. пакінуў Літоўскую дэмакрытычную партыю. У тым самым годзе, разам з ксяндзом Ёзасам Тумасам-Вайжгантасам заснаваў газету «Viltis» (Надзея), у якой дзейнічаў у імя народнай свабоды, быў таксама членам шматлікіх таварыстваў, якія змагаліся за незалежнасць і культуру (сярод іх: ), навучаў дзяцей літоўскай мове ў віленскіх школах. Выдаваў штотыднёвік «Lietuvos ūkininkas» (Літоўскі гаспадар). Апрацоўваў літоўскую тэрміналогію ў галіне матэматыкі і геаграфіі.
Першая сусветная вайна
У 1914 г. заснаваў часопіс «Vairas» (Руль), больш нацыяналістычны, чым «Viltis». Падчас вайны дамамагаў пацярпелым, стаўшы намеснікам кіраўніка, а потым і кіраўніком Літоўскага камітэта дапамогі ахвярам вайны. Таксама пісаў падручнікі па арыфметыцы на літоўскай мове. У 1916 г. прыняў удзел у нарадзе літоўскіх дзеячаў у Швейцарыі, падчас якой быў утвораны Літоўскі савет. Летам 1916 г. быў адным з падпісантаў мемарандума да нямецкага галоўнакамандуючага на Усходнім фронце, у якой дамагаўся права літоўцаў на самавызначэнне. Быў адным з арганізатараў Літоўскай канферэнцыі ў Вільні (верасень 1917 г.), членам яе прэзідыума. Таксама быў абраны членам Дзяржаўнай Рады (Тарыбы), пазней стаў яе кіраўніком. 6 верасня 1917 г. распачаў выданне нацыянальнай газеты «» (Літоўскае рэха). У першым нумары газеты Смятона напісаў, што найважнейшая задача нацыі — гэта аднаўленне незалежнасці літоўскай дзяржавы.
Падчас вайны і непасрэдна пасля яе заставаўся прыхільнікам дамовы Літвы з Германіяй лічучы, што для маладой літоўскай дзяржаўнасці большую пагрозу ствараюць палякі. На мяжы 1918 і 1919 гг. знаходзіўся ў Германіі і скандынаўскіх краінах, дзе лабіраваў інтарэсы незалежнай Літвы. 4 красавіка 1919 г. Тарыба абрала яго першым прэзідэнтам маладой рэспублікі. Пасля таго, як нацыяналісты прайгралі на выбарах ва Устаноўчы сход у 1920 г., што тлумачылася, між іншым, скептычнай пазіцыяй групоўкі да аграрнай рэформы, 9 чэрвеня 1920 г. падаў у адстаўку. На пасадзе прэзідэнта яго замяніў хрысціянскі дэмакрат Аляксандрас Стульгінскіс.
Адыход ад палітычнай дзейнасці
Пасля адыхода з палітыкі ўзяўся за працу журналіста і вучонага. Публікаваўся ў выданнях, звязаных з Партыяй нацыянальнага прагрэсу : «» (Голас Літвы), «Lietuviškas balsas» (Літоўскі голас) і «Vairas» (Руль). За сваю палітычную дзейнасць павінны быў быць пасаджаны ў ковенскую турму ля вуліцы Міцкевіча, аднак турэмны тэрмін не распачаўся з-за ўмяшання кс. Тумаса. Перакладаў творы старажытных філосафаў (між іншым — Платона) на літоўскую мову. У 1923—1927 гг. быў прафесарам Літоўскага ўніверсітэта, першапачаткова на кафедры гісторыі і тэорыі мастацтва, потым — філасофіі (як кіраўнік згаданых кафедр). Выкладаў этыку, старажытную філасофію і літоўскую стылістыку. У той час лічыўся найлепшым стылістам літоўскай мовы, а яго моўнае пачуццё ставілася ў тыя часы за прыклад. У 1932 г. атрымаў ступень Honoris causa Універсітэта Вітаўта Вялікага.
Зноў на прэзідэнцкай пасадзе
Падчас аслабленай палітычнай актыўнасці пэўны час працаваў у якасці ўрадавага камісара ў Клайпедскай акрузе (1923—1924), аднак з-за канфлікту з прэм’ерам Галванаўскасам адмовіўся ад займанай пасады. Таксама быў кіраўніком літоўскай дэлегацыі ў справе вызначэння літоўска-латышскай мяжы (1920—1921). Быў сузаснавальнікам (Lietuvių tautininkų sąjunga, ці скарочана — LTS, у прастамоўі іх называлі «таўціннікамі»), які быў утвораны з саюза нацыяналістычных груповак. Стаў яго кіраўніком. Падчас выбараў у маі 1926 г. атрымаў дэпутацкія паўнамоцтвы як адзін з трох дэпутатаў, абраных ад спіса нацыяналістаў (па акрузе Паневяжыс). Працаваў у Гаспадарчай камісіі. Пасля ваеннага пераварота 17 снежня 1926 г., абвешчаны «народным правадыром», прыняў прапанову заняць важнейшую пасаду ў дзяржаве. 19 снежня 1926 г. сейм абраў яго прэзідэнтам падчас адсутнасці прадстаўнікоў пры непрысутнасці дэпутатаў i народнікаў. Падчас гэтай працэдуры быў парушаны арт. 41 літоўскай канстытуцыі 1922 г. (не хапіла кворума, каб выбраць новага прзідэнта). Як прэзідэнт на пасаду прэм’ера прызначыў Аўгусцінаса Вальдэмараса, з якім цесна супрацоўнічаў ажно да яго адстаўкі ў 1929 г. Супрацоўніцтва Смятоны і Вальдэмараса называлі «дуўмвіратам», іх абвінавачвалі, у асаблівасці прэм’ера, у імкненні да фашызму. 12 красавіка 1927 г. пасля таго, як сеймавая большасць выразіла вотум недаверу ўраду, Смятона распусціў парламент, які не сабраўся ажно да 1936 г. (на гэты раз быў парушаны арт. 52 канстытуцыі). Адначасова ў краіне ўжо год дзейнічала ваеннае становішча. 15 мая 1928 г. прэзідэнт абвясціў новую канстытуцыю, якая давала яму шырэйшыя паўнамоцтвы, чым раней. Тэрмін паўнамоцтваў сейма падоўжыўся з 3 да 5 год, адначасова падвышаўся ўзроставы цэнз у выбарчым праве да 24 (актыўнае) i 30 (пасіўнае) гадоў. Ад гэтага моманту выбар прзэідэнта ажыццяўляўся «паўнамоцных прадстаўнікоў народа» (паводле закона 1931 г. іх было 116). Прэзідэнт абіраўся на 7 гадоў, узроставы цэнз для кандыдата дасягнуў 40 гадоў. З гэтага часу прэзідэнт не нёс палітычнай адказнасці за свае дзеянні, застаючыся адначасова вярхоўным правадыром (а не толькі кіраўніком) узброенных сіл. Канстытуцыя, адначасова, не абмежавала і не ліквідавала грамадзянскіх правоў і свабод.
У 1929 годзе канчаткова разышліся дарогі Смятоны і Вальдэмараса, а прэм’ерам стаў швагер прэзідэнта Юозас Тубяліс. Вальдэмарас быў сасланы ў Зарасай, у 1934-м годзе марна спрабаваў вярнуцца да ўлады, арганізуючы разам з генералам ваенны пераварот.
У 1936 годзе быў абраны IV Сейм, поўнасцю падуладны волі Смятоны, які, між іншым, ухваліў новую канстытуцыю 1938 года, якая цэментавала аўтарытарны дзяржаўны рэжым. У тым жа годзе былі распушчаны апазіцыйныя палітычныя групоўкі. Рэжым Смятоны лічыўся больш рэпрэсіўным, чым польскі, аднак не ішоў ні ў якое параўнанне з гітлераўскім або сталінскім. Часта праводзіліся аналогіі паміж палітычным ладам Італіі і Літвы — дыктатуру Смятоны таксама і ў міжваеннай Польшчы нярэдка называлі «фашысцкай», аднак па многіх прычынах гэтыя аналогіі, якія асабліва часта праводзіліся савецкай прапагандай, трэба прызнаць падманам.
Як сцвярджае адмысловец гісторыі межваеннай Літвы Пётр Ласоўскі, рэжым Смятоны хутчэй можна параўнаць з партугальскім «Estado Novo» (Новая дзяржава) Антоніу Салазара.
У савецкі перыяд яго называлі «буржуазным палітыкам» і «арганізатарам барацьбы з сацыялістычнай рэвалюцыяй», «адзін з ідэолагаў літоўскага буржуазнага фашызму» і стваральнік «фашысцкай дыктатуры» , «фашысці дыктатар Літвы», «адзін з ініцыятараў фашысцкага перавароту», які «праводзіў палітыку фашысцкай дыктатуры» і, арыентуючыся на гітлераўскую Германію, імкнуўся ў апошнія гады кіравання пераўтварыць Літву ў нямецкі пратэктарат.