cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
CoBrA
CoBrA — еўрапейскі авангардысцкі рух, актыўны ў 1949—1952 гг. Назва была прыдумана ў 1948 годзе Крысціянам Датрэмонам па першых літарах сталіц родных краін удзельнікаў руху: Капенгаген (Co), Брусель (Br), Амстэрдам (A).
Віктар Кандратавіч Хаўратовіч
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. У 1954—1956 гг. служыў у Савецкай Арміі. У 1957 г. скончыў Магілёўскі будаўнічы тэхнікум. У 1957—1958 гг. — майстар на будаўніцтве ў Самаркандзе (Узбекістан). Затым вярнуўся на Магілёўшчыну, дзе працаваў прарабам у саўгасах Горацкага, Краснапольскага, Слаўгарадскага раёнаў, майстрам, старшым інжынерам у будаўнічых арганізацыях Касцюковіч, Крычава, Слаўгарада, Краснаполля, настаўнікам Мхініцкай васьмігадовай школы Краснапольскага раёна, старшым тэхнікам «Белдзяржпраекта» ў Магілёве, у 1966—1968 гг. вучыўся ў Магілёўскім педінстытуце. У 1982—1989 гг. працаваў начальнікам прарабскага ўчастка ў Бялынічах.
CoBrA
«CoBrA» была ўтворана зліццём галандскай групы «Рэфлекс» (Reflex), дацкай групы «Хёст» (Høst) і Бельгійскай рэвалюцыйнай сюррэалістычнай групы. «CoBrA» правяла дзве вялікія выставы: у музеі Stedelijk у Амстэрдаме (1949) і ў Палацы прыгожых мастацтваў (Palais des Beaux-Arts) у Льежы (1951). Мастакам з групы «CoBrA» ўласцівыя паўабстрактныя палотны з яркімі колерамі, скажоныя чалавечыя фігуры, натхнёныя першабытным і народным мастацтвам. Мастакі таксама бралі за аснову дзіцячы малюнак, скандынаўскую міфалогію. Яны спрабавалі выпрацаваць абстрактную мову формаў, якая магла б у большай ступені, чым сюррэалізм, выказваць несвядомае. «CoBrA» адыграла значную ролю ў развіцці ташызму і еўрапейскага абстрактнага экспрэсіянізму. Група таксама аказала ўплыў на еўрапейскае сацыяльнае і палітычнае жыццё, развіваючы крытыку сучаснага ёй грамадства халоднай вайны. Міжнародны рух за імажынісцкі баўхаўс, які адкалоўся ад CoBrA, стаў прыступкай да развіцця сітуацыянісцкага руху.
Каноплі
Каноплі (Cannabis) — род аднагадовых травяністых раслін сямейства каноплевых.
Кобра (значэнні)
Кобра:
Тупальці
Тупальці (Ту́пальці) — вёска ў Наваград-Валынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Броныкыўскай вясковай абшчыны.
Сяргей Уладзіміравіч Губкін
Сяргей Уладзіміравіч Губкін (нар. 1963) — беларускі ўрач-тэрапеўт. Член-карэспандэнт НАНБ, доктар медыцынскіх навук (2008).
Біяграфія
У розны час быў адказны за навуковую працу, студэнцкі навуковы гурток на 3-й кафедры ўнутраных хвароб. Прайшоў навучанне ў Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па ідэалагічнай рабоце. Атрымана пасведчанне аб павышэнні кваліфікацыі нумар 1785800 Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь. Арганізацыя ідэалагічнай работы ў сучасных умовах. Узначальваў першасную арганізацыю РГА «Белая Русь» БДМУ з 2010 па 2018 год.
Са студзеня 2015 па жнівень 2018 года быў Першым прарэктарам Беларускага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта.
З верасня 2018 года кіруе Інстытутам фізіялогіі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі, сумяшчаючы яе з клінічнай і педагагічнай работай на кафедры кардыялогіі.
Навуковая дзейнасць
Прафесар Губкін С. У, зацверджаны ў склад Камісіі па пытаннях дзяржаўнай навукова-тэхнічнай палітыкі пры Савеце Міністраў Рэспублікі Беларусь (пастанова Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 27 жніўня 2014 г. № 832 са зменамі, унесенымі пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 11 снежня 2019 г. № 854), дырэктар дзяржаўнай навуковай установы «Інстытут фізіялогіі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі», доктар медыцынскіх навук, прафесар, старшыня дзяржаўнага экспертнага савета «Медычныя навукі і тэхналогіі» з’яўляецца навуковы кіраўніком навуковых напрамкаў, якія ажыццяўляюцца ў рамках навукова-практычнага ўзаемадзеяння Інстытута фізіялогіі з вытворчымі і медыцынскімі цэнтрамі краіны.
Сумесна са структурамі НАН Беларусі, Кітайскім цэнтрам па кантролі і прафілактыцы захворванняў, спецыялістамі інстытута вакцын і сываратак імя І. І. Мечнікава Губкін С. У. уваходзіць у склад Навуковага савета па вірусалогіі Міжнароднай асацыяцыі акадэмій навук.
Прафесар Губкін С. У. з’яўляецца старшынёй атэстацыйнай камісіі Камітэта па ахове здароўя Мінгарвыканкама і старшынёй дзяржаўнага экспертнага савета «Медычныя навукі і тэхналогіі», уваходзіць у склад рэдакцыйных саветаў і рэдкалегій аўтарытэтных часопісаў «Даклады НАН Беларусі», «Неадкладная кардыялогія», «Навіны медыка-біялагічных навук».
NGC 2284
NGC 2284 — чацвярная зорка ў сузор’і Блізняты.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Барыс Мікалаевіч Палеалог
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1877 годзе. Родны брат, дзеяча рускай эміграцыі. З дваран Мінскай губерні, памешчык Пінскага павета.
У 1905—1907 гадах займаў пасаду спраўніка Ваўкавыскага павета, у 1907—1915 гадах — маршалка дваранства Пружанскага павета.
У 1914—1916 гадах віцэ-губернатар Архангельскай губерні. Стацкі саветнік.
На час працяглай службовай камандзіроўкі томскага губернатара Уладзіміра Мікалаевіча Дудзінскага ў Петраград у жніўні 1916 года быў прызначаны кіраўніком Томскай губерні. У 1916—1917 гадах віцэ-губернатар Ковенскай губерні.
У час Грамадзянскай вайны ўдзельнік белага руху. Служыў ва УСПР і Рускай Арміі да эвакуацыі Крыма. Эвакуіраваны з Еўпаторыі на тральшчыку «Т-412». У эміграцыі ў Францыі (?).
У міжваенны час валодаў маёнткамі Астравок і Варацэвічы Драгічынскага павета.
У справаздачы палескага ваяводы ад 11 снежня 1925 г. паведамлялася :
Д. Каймаў у пачатку XX ст. пакінуў такі ўспамін пра Барыса Палеалога ў сваіх дарожных нататках «Па палескім краі» :
Скончыў жыццё самагубствам каля 20 лютага 1937 года.
Вольга Уладзіміраўна Сілкіна
Вольга Уладзіміраўна Сілкіна (нар. ) — беларуская спартсменка. Заслужаны майстар спорту Рэспублікі Беларусь (2020).
Біяграфія
У верасні 2019 года на чэмпіянаце свету па сучасным пяцібор’і ў Будапешце Вольга Сілкіна стала чэмпіёнкай свету двойчы (індывідуальны і камандны залік) і атрымала ліцэнзію для ўдзелу ў Алімпіядзе 2020 года.
Грамадзянская пазіцыя
У чэрвені 2020 года Вольга Сілкіна далучылася да акцыі праўладнага Беларускага рэспубліканскага саюза моладзі і выступіла супраць вулічных пратэстаў у Беларусі назваўшы пратэстуючых беларусаў «ворагамі спорту».
Павел Аляксандравіч Анціпаў
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і мастака Аляксандра Анціпава. Скончыў БДЭУ (2003). Вучыўся ў Беларускім калегіуме (з 2006), Вышэйшых літаратурных курсах Літаратурнага інстытута імя А. М. Горкага (Масква, з 2007). Працаваў аранжыроўшчыкам, галоўным бухгалтарам, упакоўшчыкам, кур’ерам, журналістам. Жыве ў Мінску.
Сябра беларускага ПЭН-цэнтра (з 2012). Быў першым намеснікам старшыні арганізацыі (2013—2019), старшыней кантрольнай камісіі. Удзельнік аргкамітэта прэміі імя Ежы Гедройца (2012—2016).
Выключаны з Беларускага ПЭН-цэнтра «за страту даверу і немагчымасць далейшай супрацы» пасля публікацыі кнігі «Краткая история премии Г. Токсичный роман», дзе апісаў закуліссе беларускіх літаратурных прэмій.
Творчасць
Дэбютаваў апавяданнем «Рассказы о Минске и его метрополитене» («Дзеяслоў», 2005). Аўтар зборнікаў прозы «Памятка на адпачынку» (2002), «Апавяданні пра людзей» (Рассказы о людях, 2005), «Дипломная работа» (2011). Таксама публікаваўся ў зборніках «Групавы партрэт з бабай Броняй», «Новые писатели», «Сьвятая праўда ды іншыя казкі» (2009). Апавяданні друкаваліся ў часопісах «Дзеяслоў», «День и ночь», «Дружба народов», «Илья», «Монолог», «Паміж», «Студия», «Студдумка».
Прызнанне
Удзельнік Форума маладых пісьменнікаў у Ліпках (2008, 2010). Фіналіст беларускіх і расійскіх конкурсаў, у т.л. імя Уладзіміра Караткевіча (2005), «Илья-Премия 2006» (Москва), Карласа Шэрмана (2009), «Четвероногая ворона» імя Данііла Хармса (2007, 2008) і інш., дзе проза П. Анціпава адзначаная прэміямі. У 2011 увайшоў у лонг-ліст прэміі «Дэбют» з цыклам апавяданняў.
Сям’я
Мае двух братоў, адзін з якіх, Мікалай (Нік) Анціпаў, з’яўляецца графічным дызайнерам і заснавальнікам ЛГБТ-сайта Makeout.by.
Карсіканскі ўніверсітэт імя Паскаля Паолі
Гісторыя
Універсітэт адчыніў свае дзверы 3 студзеня 1765 года падчас перыяду незалежнасці Корсікі. У свой час Вальтэр, Русо і Мантэск’ё наведвалі яго з візітамі. У 1768 годзе ён быў закрыты з пачаткам французскага панавання на Корсіцы. Пасля шматлікіх скаргаў і пратэстаў ён быў зноў адкрыты толькі ў 1981 годзе. Вучэльня названа ў гонар Паскаля Паолі, карсіканскага палітычнага і ваеннага дзеяча, старшыні ўрада Карсіканскай Рэспублікі ў 1755—1769 гадах.
Павел Маркелавіч Куманёў
Павел Маркелавіч Куманёў (1917—1943) — лейтэнант Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).
Біяграфія
Павел Куманёў нарадзіўся 17 лютага 1917 года ў сяле Андрэеўка (цяпер — Бальшэігнатаўскі раён Мардовіі). Скончыў няпоўную сярэднюю школу. У 1939 годзе Куманёў быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. Удзельнічаў у баях савецка-фінскай вайны. З верасня 1941 года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. У 1943 годзе ён скончыў Маскоўскае пяхотнае вучылішча.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 15 студзеня 1944 года за «ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм» гвардыі лейтэнант Павел Куманёў пасмяротна быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза. Таксама пасмяротна быў узнагароджаны ордэнам Леніна.
Пампейская сцэна
«Пампейская сцэна» паказвае становішча Старажытнай Грэцыі, якую мастак скрупулёзна аднаўляе па вядомых яму археалагічным раскопкам сярэдзіны XIX стагоддзя. На стале, на пярэднім плане, размешчаны два залатых кубка, сярэбраная статуэтка Афрадыты, хлеб, кветкі, вінаград, садавіна і чырвонафігурная амфара, якія ўтвараюць нейкае падабенства нацюрморта. На заднім плане двое мужчын — малады і стары — слухаюць як юная жанчына гуляе на падвойнай флейце. Стары засынае, тады як малады чалавек ацэньвальна сочыць за дзяўчынай. Яе профіль, фігура і адзенні ўзыходзяць да скульптур Фідзія. Выразны малюнак, насычаныя колеры і бездакорная манера малявання нагадваюць старажытнагрэчаскі вазапіс.
Правенанс
Карціна была паднесена ў дарунак музею Прада ў 1887 годзе Эрнеста Гамбартам (Ernesto Gambart), іспанскім консулам у Ніцы. У наш час яна выстаўлена ў зале 62b Прада. Інвентарны нумар — P03996.
Кокс
Кокс:
Георг (граф Корфскі)
Георг Грэчаскі і Дацкі (Γεώργιος της Ελλάδας;, , Грэцыя — , , Парыж) — член грэчаскай каралеўскай сям’і, які стаяў на чале аўтаномнага Крыта (1897). Прынц Candia (Прынц Вострава Крыт).
Другі сын караля Грэцыі Георга I. У маладосці адыгрываў досыць важную палітычную і сацыяльную ролю ў Грэцыі. Георг прайшоў курс навучання ў флоце Даніі і Расіі, актыўна ўдзельнічаў у арганізацыі Алімпійскіх гульняў у Афінах у 1896 годзе. У 1898—1906 гадах прынц быў кіраўніком Крыцкай дзяржавы.
У час Першай сусветнай вайны ён выкарыстоўваў сваю пасаду, каб атрымаць тэрытарыяльныя кампенсацыі для сваёй краіны ў абмен на ўдзел Грэцыі ў вайне на баку саюзнікаў. Аднак яго высілкі былі марнымі, таму што кароль Георг аддаў перавагу захаванню нейтралітэту. У 1917 годзе знаёмства прынца і яго жонкі з Арыстыдам Брыянам зрабіла Георга кандыдатам на грэчаскі трон. Сам прынц не імкнуўся стаць каралём, у выніку прастол заняў адзін з яго пляменнікаў. Сустрэча жонкі прынца Марыі з Зігмундам Фрэйдам у 1925 годзе значна змяніла іх жыццё. Да самай смерці Георг быў афіцыйным прадстаўніком Грэцыі ў Францыі.
Гансалес Кокс
Гансалес Кокс (Gonzalez Coques; 1614-) — фламандскі жывапісец, празваны «маленькім Ван Дэйкам», вучань Пітэра Брэйгеля Малодшага і Давіда Рэйкарта Малодшага.
Кокс нарадзіўся ў Антверпене ў 1614 г. (па іншых звестках, у 1618 г.). Ва ўзросце 26 гадоў быў прыняты ў гільдыю Св. Лукі.
Пісаў пераважна партрэты невялікага памеру, у тым ліку групавыя, якія адрозніваюцца элегантнасцю пастаноўкі натуры, выдатным, светлым каларытам і спрытным прыёмам пэндзля. Яго творы знаходзяцца ў касельскай, берлінскай, гаагскай, будапешцкай і іншых карцінных галерэях. У Эрмітажы ёсць добры ўзор яго карцін — «Мужчынскі партрэт».
IC 4837
IC 4837 — галактыка тыпу SBc/P ў сузор’і Тэлескоп.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
(4660) Нерэй
(4660) Нерэй  — калязямны астэроід з групы апалона, які характарызуецца моцна выцягнутай арбітай, з-за якой падчас свайго руху вакол Сонца ён перасякае арбіты Зямлі і Марса. Ён быў адкрыты 28 лютага 1982 года амерыканскім астраномам Элеанорай Хелін у Паламарскай абсерваторыі ў ЗША і названы ў гонар Нерэя, старажытнагрэчаскага бога вадзяной стыхіі і мора.
Вікторыя Андрэеўна Сафонава
Вікторыя Андрэеўна Сафонава (нар., ) — беларуская фігурыстка, якая выступае ў адзіночным катанні. Пераможца турніру серыі «чэленджэр» Мемарыял Дзяніса Тэна 2021, бронзавы прызёр турніру серыі «чэленджэр» Finlandia Trophy 2021. Двухразовая чэмпіёнка Беларусі (2020, 2021). Заняла 14 месца на чэмпіянаце Еўропы (2020).
У Расіі
Вікторыя Сафонава нарадзілася 8 мая 2003 года ў Маскве. У 2015 годзе атрымала перамогу на Адкрытым Кубку ФФККМ у разрадзе Кандыдатаў у майстры спорту. Пасля выканання кароткай праграмы Сафонава займала трэцяе месца. Але скарыстаўшыся памылкамі саперніц у адвольных пракатах, узнялася на першы выніковы радок, апярэдзіўшы ў тым ліку, Вікторыю Васільеву, Ганну Шчарбакову і Аляксандру Трусаву.
У 2017 годзе атрымала званне Майстра спорту, пасля чаго дэбютавала на Першынстве Расіі сярод юніёраў, размясціўшыся на чатырнаццатай пазіцыі. У наступным годзе на Першынстве Сафонава ўвайшла ў дзясятку лепшых юніёрак краіны, скончыўшы турнір на восьмым месцы. У кастрычніку 2018 года адправілася ў Мінск на міжнародны турнір Ice Star, дзе заваявала золата.
Сезон 2019—2020
Улетку 2019 года, перад пачаткам новага сезона, змяніла спартовае грамадзянства і пачала выступаць за зборную Беларусі. Пад сцягам новай краіны ўпершыню прыняла ўдзел у спаборніцтвах серыі «Чэленджэр». У лістападзе 2019 года ў Польшчы Сафонава заняла сёмае месца, а праз тры тыдні прывезла срэбра з турніру Залаты канёк Заграба, устанавіўшы асабісты рэкорд па суме балаў.
Сезон 2020—2021
У сакавіку 2021 года фігурыстка адправілася ў Стакгольм для ўдзелу ў чэмпіянаце свету, але была выключана з ліку ўдзельнікаў з-за станоўчага тэсту на каранавірус.
Сезон 2021—2022
У кастрычніку 2021 года атрымала перамогу на турніры Ice Star у Мінску.
Вырабы
Вырабы (Ви́роби) — вёска ў Наваград-Валынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Броныкыўскай вясковай абшчыны.
Імперская ліберальная партыя
Імпе́рская лібера́льная па́ртыя (Liberale Reichspartei) — ліберальна-кансерватыўная палітычная партыя Германскай імперыі ў 1870-я гады.
Віктар Міхайлавіч Бяляеў
Віктар Міхайлавіч Бяляеў (, Уральск —, ) — савецкі музыказнавец і фалькларыст , вучань Я. Віталса, прафесар Маскоўскай кансерваторыі (1944), доктар мастацтвазнаўства (1944).
Спаравікі
Спаравікі́, апікомплексы (Sporozoa, Apicomplexa) — тып (або клас) прасцейшых. Пашыраны паўсюдна.
Віктар Міхайлавіч Бяляеў
Творчая біяграфія
У 1914 скончыў Петраградскую кансерваторыю па класе тэорыі кампазіцыі Я. Віталса.
Спаравікі
Апісанне
Мікраскапічныя аднаклетачныя арганізмы. Поласцевыя або ўнутрыклетачныя паразіты жывёл і чалавека. Жывяцца асматычным шляхам. Жыццёвы цыкл характарызуецца чаргаваннем бясполага размнажэння (шызаганія), палавога працэсу (гаметаганія) і спарангіі (спорагенез) і зменай гаспадароў. Узбуджальнікі малярыі,, таксаплазмозу.
Імперская ліберальная партыя
Гісторыя
Партыя ўдзельнічала ў першых выбарах у нядаўна аб’яднанай Германіі, атрымаўшы 30 месцаў. На выбарах у 1874 годзе доля галасоў партыі скарацілася з 7 % да ўсяго 1 %, што дало ёй толькі тры месцы. У далейшых выбарах партыя не ўдзельнічала.
Віктар Міхайлавіч Бяляеў
Творчая біяграфія
У 1914—1923 і 1942—1944 выкладаў тэорыю музыкі ў Петраградскай (Ленінградскай) кансерваторыі.
У 1923—1924, 1938—1940 і 1943—1959 выкладаў тэорыю і гісторыю музыкі ў Маскоўскай кансерваторыі (з 1944 прафесар).
У 1922—1931 правадзейны член, з 1924 загадчык тэарэтычным аддзелам музычнай секцыі.
З канца 1920-х гг. займаўся вывучэннем музыкі народаў СССР.
Навуковая дзейнасць
Асноўную ўвагу надаваў пытаннях музыкі народаў СССР і рускай музычнай палеаграфіі. Аўтар кнігі «Беларуская народная музыка» (1941) — першага вопыту аналізу беларускай народна-песеннай культуры.
Земснарад
Земснарад — штучнае возера ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці, створанае для тэхнічнага забеспячэння Мінскай ЦЭЦ-5. Знаходзiцца ў басейне ракі Свіслач, 18 км на паўночны захад ад Мар'інай Горкi, 2 км на поўдзень ад п. Свіслач і 2,5 км на поўдзенёвы-усход ад п. Дружны.
Каля вадасховішча размешчаны сажалкі і каналы, створаныя для тэхнічнага забеспячэння Мінскай ЦЭЦ-5, некаторыя з ніх не замярзаюць нават узімку. Паўночней знаходзіцца Мацярынскае возера.
Вадасховішча акружана лесапаласой з лісцяных дрэў. Бераг пясчаны, вада не празрыстая, тэхнічная. Поруч возера асфальтаваная дарога, а да самага возера добрая грунтавая дарога.
Памеры:
Фазаль Аль-Гаўд
Шэйх Фазаль Райкан аль-Гаўд Аль-Німраві (فصال القعود; памёр 25 чэрвеня 2007) — іракскі чыноўнік. У перыяд амерыканскай акупацыі займаў пасаду губернатара правінцыі Анбар (з ліпеня 2004 года па студзень 2005 года).
Фазаль аль-Гаўд дапамог сфармаваць групоўку племянных суніцкіх лідараў пад назвай «Савет выратавання Анбара». Мэта арганізацыі складалася ў тым, каб аб’яднацца з амерыканскімі сіламі супраць паўстанцаў Аль-Каіды ў суніцкіх раёнах Ірака, такіх як Аль-Анбар. Аднак сама арганізацыя пакутавала ад міжусобіц.
Аль-Гаўд забіты 25 чэрвеня 2007 года ў выніку самападрыву смяротніка ў гатэлі «Мансур» у Багдадзе разам з 11 іншымі людзьмі. Шасцёра з забітых, уключаючы чыноўніка, з’яўляліся членамі Савета выратавання Анбара, які ў той час збіраўся ў гатэлі. Следчыя меркавалі, што мэтай нападу былі лідары суніцкіх плямёнаў. У выніку выбуху таксама загінуў Рахім аль-Малікі, вядомы іракскі паэт і тэлевізійны прадзюсар тэлеканала «Аль-Іракія».
Спіс земнаводных Беларусі
Земнаводныя Беларусі прадстаўлены 12 відамі, якія адносяцца да 2 атрадаў.
Брыяна Бэнкс
Брыяна Бэнкс  — амерыканская фотамадэль, порнаактрыса.
Псеўданім «Mirage» выкарыстоўваецца ў асноўным для мадэльнага бізнесу. У дадзены момант падпісаны кантракт з Vivid Video на 9 фільмаў у год. Таксама Брыяна знялася для вокладкі часопіса «Teen»
Інданезійская рупія
Інданезі́йская ру́пія (індан. rupiah) — афіцыйная грашовая адзінка Інданезіі. Сімвал для вызначэння — Rp. Неафіцыйная назва рупіі «perak» («срэбра» на інданезійскай мове).
Першая рупія, 1945–1965
Першая рупія была ўведзена ў 1945 годзе, але на працягу інданезійскай вайны за Незалежнасць (1945–1949 гг.) рупія абарачалася паралельна з нідэрландскім гульдэнам і рупіяй Японскіх акупацыйных уладаў. Да 1949 года інданезійская рупія выцесніла астатнія валюты.
Астравы Рыау і інданезійская палова Новай Гвінеі мелі ўласныя варыянты рупіі, але яны былі адменены ў 1964 і 1971 гг. адпаведна.
Другая рупія, 1965
Вялікая інфляцыя выклікала неабходнасць правесці дэнамінацыю нацыянальнай валюты. 13 снежня 1965 года, была ўведзена новая рупія, якую мянялі па курсе 1000 старых да адной новай рупіі.
Азіяцкі фінансавы крызіс 1997–1998 гг. абрушыў курс рупіі на 35% і быў галоўным фактарам звяржэння ўраду прэзідэнта Сухарта. Курс рупіі быў у межах 2000–3000 за 1 долар ЗША, але знізіўся да 16 800 рупій за долар да чэрвеня 1998 года.
Банкноты і манеты
Дробныя манеты (сенаты) былі адменены ў выніку інфляцыі.
Інданезійскія банкноты — тыповыя папяровыя купюры, але былі выпускі і палімерных банкнот. У 1993 годзе, пяць мільёнаў купюраў з палімера наміналам 50 000 рупій былі выпушчаныя ў абарачэнне, прысвечаныя «20 гадоў эканамічнага развіцця». На ёй выяўлены прэзідэнт Сухарта, на адваротным боку аэрапорт Саэкарна-Хата ў Джакарце з уздымаючымся самалётам, які сімвалізуе развіццё Інданезіі. У 1999 годзе былі выпушчаны ў абарачэнне 100 000 купюр з палімера, з-за таго што Банк Інданезіі палічыў, што іх будзе складаней падрабіць і яны будуць меней зношвацца. Аднак у лічыльных машынах у банках былі праблемы з гэтымі купюрамі, таму Банк Інданезіі вярнуўся да папяровых банкнот.
У абарачэнні знаходзяцца манеты дзвюх серый: манеты з металічнага сплаву, вырабленыя ў 1995–1997 гг., і алюмініевыя манеты 2002–2005 гг.
Эўглена
Эўгле́на (Euglena) — род аднаклетачных водарасцей сямейства эўгленавых.
Апісанне
Размнажэнне вегетатыўнае (падоўжаным дзяленнем у рухомым або пальмелападобным стане). Пры неспрыяльных умовах утварае цысты.
Віды і экалогія
Адрозніваецца 155 відаў. Пашыраны пераважна ў невялікіх прэсных вадаёмах (лужынах, гумінізаваных або засоленых азёрах і рэках), балотах, на вільготным грунце, некаторыя віды — у забруджаных водах. Летам шэраг відаў можа выклікаць «цвіценне» вады зялёнага або чырвонага колеру. На Беларусі 25 відаў, большасць адзначана ў Прыпяці і сажалках Палесся, часцей трапляюцца, , , , , ; трапляецца ў глебе.
Значэнне і выкарыстанне
Аб'ект лабараторных даследаванняў. На прыкладзе эўглены зялёнай даследаваны асаблівасці будовы і жыццядзейнасці аднаклетачных водарасцей.
Іван Якаўлевіч Франко
Іван Якаўлевіч Франко (Іван Якович Франко;, с. Нагуевічы, Драгабыцкі павет, Галіцыя, Аўстрыйская імперыя — , Лемберг (Львоў), Аўстра-Венгрыя) — украінскі , , белетрыст, навуковец, і дзеяч рэвалюцыйнага сацыялістычнага руху ў Галіцыі (Аўстра-Венгерскай Імперыі).
Біяграфічныя звесткі
У 1891 годзе скончыў Чарнавіцкі ўніверсітэт. За ўдзел у рэвалюцыйна-дэмакратычным руху ў 1877, 1880 і 1890 гадах быў зняволены.
Доктар філасофіі (1893). Ганаровы доктар рускай славеснасці (1906).
У 1915 годзе быў вылучаны на атрыманне Нобелеўскай прэміі па літаратуры, але заўчасная смерць пісьменніка перашкодзіла гэтаму.
Творчасць
Друкаваўся з 1874 года. У зборніках паэзіі «Мой Ізмарагд» (1898), «3 дзён журбы» (1900) філасофскі роздум пра дабро і зло, дружбу і адданасць, грамадскае і асабістае. Цыкл твораў «Завялае лісце» (1896) узбагаціў сусветную лірыку кахання. Аўтар зборнікаў лірыкі «3 вяршынь і нізін» (1887), «Semper tino» (1906), паэм «Смерць Каіна» (1889), «Бедны Генрых» (1891), «Істар», «Паэма пра белую кашулю» (абедзве 1899), «Іван Вішанскі» (1900), «Майсей» (1905), аповесцей «Boa constrictor» (1878), «Барыслаў смяецца» (1881—82), «Лель і Палель» (1887), «Стаўпы грамадства» (1894—95); гістарычнай аповесці «Захар Беркут» (1883).
Яго драматычныя творы вылучаюцца майстэрствам дыялогу, дынамічнасцю сюжэта, глыбінёю драматычных канфліктаў: драма «Скрадзенае шчасце» (1894), камедыя «Рабіна» (1886) і інш. Пісаў казкі, фельетоны, літаратурна-крытычныя артыкулы. Цікавіўся гісторыяй, культурай і літаратурай. Аўтар «Нарысу гісторыі ўкраінска-рускай літаратуры да 1890 г.» (1910). Даследаваў украінскі фальклор
На беларускую мову яго асобныя творы пераклалі А. Астрэйка, М. Аўрамчык, Н. Гілевіч, Ф. Грышкевіч, А. Гурыновіч, Г. Дубянецкая, В. Жуковіч, Х. Жычка, А. Зарыцкі, У. Караткевіч, А. Кудравец, Ю. Пацюпа , П. Пестрак, В. Рагойша, М. Танк, А. Траяноўскі, А. Якімовіч.
Ушанаванне памяці
У гонар Івана Франко горад Станіславаў перайменаваны ў Івана-Франкоўск, а ў Львоўскай вобласці мястэчка Янаў — у Івана-Франкова. Яго роднае сяло Нагуевічы цяпер называецца Івана-Франкова.
Імя Івана Франко носіць Львоўскі нацыянальны ўніверсітэт.
Данііл Кірылавіч Забалотны
{{Навуковец |Імя                 = Данііл Кірылавіч Забалотны |Арыгінал імя        = |Фота                = |Шырыня              = |Подпіс              = |Дата нараджэння     = |Месца нараджэння    = |Дата смерці         = |Месца смерці        = |Грамадзянства       = |Навуковая сфера     = |Месца працы         = |Навуковая ступень   = {{Навуковая ступень||}} |Навуковае званне    = {{Навуковае званне|АН СССР|0}}, {{Навуковае званне|АН БССР|0}}, {{Навуковае званне|АН УССР|0}} |Альма-матэр         = |Навуковы кіраўнік   = |Знакамітыя вучні    = |Вядомы як           = |Вядомая як          = |Узнагароды і прэміі = {{{!}} style="background:transparent" {{{!}} style="background:transparent" {{!}}} |Роспіс              = |Шырыня роспісу      = |Сайт                = |Вікікрыніцы            = }}
Данііл Кірылавіч Забалотны ( — ) — вучоны ў галіне мікрабіялогіі і эпідэміялогіі. Акадэмік Акадэміі навук УССР (1922), Акадэміі навук БССР (1928), Акадэміі навук СССР (1929).
Д. К. Забалотны нарадзіўся ў сяле Чабатаркі Падольскай губерні (зараз сяло Забалотнае ў Крыжопальскім раёне Вінніцкай вобласці). У 1891 годзе экстэрнам скончыў Наварасійскі ўніверсітэт. Працаваў на заснаванай І. І. Мечнікавым бактэрыялагічнай станцыі ў Адэсе. У 1894 годзе скончыў медыцынскі факультэт Кіеўскага ўніверсітэта.
Д. К. Забалотны займаўся вывучэннем чумы, халеры, малярыі і іншых хвароб. У 1893 г. разам з І. Р. Саўчанкам даказаў на сабе, што ўвядзенне халернай вакцыны праз рот ахоўванне ад захворвання. Удзельнічаў ў стварэнні першых супрацьчумных лабараторый. У 1898 годзе Д. К Забалотны арганізаваў у Пецярбургскім жаночым медыцынскім інстытуце кафедру бактэрыялогіі і быў яе загадчыкам да 1928 г. У 1910—1911 гг. узначальваў экспедыцыю па вывучэнню лёгачнай чумы ў Маньчжурыі. У 1920 годзе Д. К Забалотны заснаваў першую ў свеце кафедру эпідэміялогіі і ў 1921 годзе Адэскі медыцынскі інстытут, быў яго рэктарам.
У 1928 годзе Д. К. Забалотны заснаваў Украінскі інстытут эпідэміялогіі і мікрабіялогіі АН УССР, названы яго імем. Адзін з заснавальнікаў Міжнароднага таварыства мікрабіёлагаў, заснавальнік і ганаровы член мікрабіялагічнага таварыства ў Ленінградзе. У 1928—1929 гг. Д. К. Забалотны — Прэзідэнт АН УССР.
Навуковую дзейнасць Д. К. Забалотны спалучай з грамадскай і дзяржаўнай. Выбіраўся членам ЦВК СССР і УУЦВК, Петраградскага і Кіеўскага саветаў рабочых і сялянскіх дэпутатаў.
Эндшпіль
Эндшпіль — заключная частка шахматнай ці шашачнай партыі. Характарызуецца зазвычай невялікай колькасцю фігур і павышэннем значнасці караля і пешак. Як правіла, у эндшпілі асноўнай задачай з’яўляецца не паставіць мат, а правесці пешку ў ферзі, і такім чынам дамагчыся вырашальнай матэрыяльнай перавагі.
Бенедыкт Глінскі
Бенядыкт Глінскі (часам Венедыкт Корчак-Глынскі, Ян Марэк Гіжыцкі называе яго по Benedykt Ślepowron Gliński Бенедыкт Слепаўрон Глінскі ; 1618, Валынь ― 1679) ― базыльянін, епіскап Уладзімірскі і Берасцейскі Рускай уніяцкай царквы. Дзядзька кіеўскага мітрапаліта Льва Слюбіча-Заленскага.
Біяграфія
Нарадзіўся на Валыні бл. У 1618 годзе шляхецкі род Глінскіх меў герб Корчак. Брат маці пазнейшага мітрапаліта Льва Слюбіча-Заленскага — Ганны Глынскай. Вучыўся ў Папскім езуіцкім калегіуме ў Браўнсбергу (прыбыў 10 лютага 1639 г., пакінуў калегіюм 1 верасня 1639 г.) і Папскім езуіцкім калегіуме ў Вільні (красавік 1640 ― 1643 гг.). Пасля смерці епіскапа Івана Міхайла Поція (15 верасня 1666 г.) 23 кастрычніка 1666 г. атрымаў каралеўскую намінацыю на Уладзіміра-Берасцейскую епархію.
У 1675 годзе ён заснаваў ва Уладзіміры базыльянскі манастыр і перадаў манахам саборную школу, а потым даў ёй 8400 злотых.
Памёр у 1679 годзе.
Эндшпіль
Апісанне
Паколькі ступень актыўнасці фігур у значнай меры залежыць ад пешачнага размяшчэння, узрастае роля ўзгодненасці размяшчэння фігур і пешак: пешкі не павінны перашкаджаць дзеянню фігур. Актывізуючы свае фігуры, трэба адначасова адціскаць фігуры саперніка, абмяжоўваць іх рухомасць. У эндшпілі асаблівае значэнне набывае наяўнасць пешачнай слабасці: фігуры, вымушаныя іх абараняць, становяцца пасіўнымі і губляюць у сіле. Вынікам правільнай стратэгіі ў эндшпілі нярэдка аказваецца дасягненне пазіцый цугцванга.
Леанарда Боф
Біяграфія
Леанарда Боф нарадзіўся 14 снежня 1938 года у бразільскім гарадзе Канкардыя. Яго бацькі былі нашчадкамі італьянскіх імігрантаў. З ранняга дзяцінства каталіцтва стала важным фактарам, які паўплываў на фарміраванне яго поглядаў. Вывучаў філасофію і тэалогію ў бразільскіх універсітэтах ў Курытыбе (штат Парана) і Петраполісе (штат Рыа-дэ-Жанейра), спецыялізаваўся ў галіне дагматычнай тэалогіі ў Мюнхенскім універсітэце пад кіраўніцтвам вядомых нямецкіх тэолагаў К. Ранера, Л. Шэфчыка і Х. Фрыза.
У 1959 годзе Боф уступіў у Ордэн францысканцаў.
У 1970 годзе стаў доктарам філасофіі і тэалогіі ў Мюнхенскім універсітэце.
Пасля публікацыі ў 1981 годзе кнігі «Царква: харызма і ўлада», у якой Боф папракаў царква за тое, што яна не выступае ў абарону бедных, а іерархію — за тое, што яна стварыла своеасаблівую «манархічную структуру», ён быў выкліканы 7 верасня 1984 г. у Ватыкан, дзе Кангрэгацыя веравучэння прадпісала яму на год адмовіцца ад публічных выступаў (накладзены зарок маўчання быў зняты ў 1986 г.)
У 1992 годзе Боф выйшаў з францішканскага ордэна.
У 1993 годзе ён быў зацверджаны ў якасці прафесара этыкі, філасофіі рэлігіі і экалогіі ў Дзяржаўным універсітэце Рыа-дэ-Жанейра.
У 2012 годзе Боф уступіў у міжнародную групу каталіцкіх навукоўцаў, якія ў выдалі юбілейную дэкларацыю аб рэформе Каталіцкай царквы.
У сакавіку 2013 Боф пракаментаваў выбары Францыска на пасаду Папы Рымскага: «Я натхнёны гэтым выбарам, я разглядая яго ў якасці залогу прастаты для царквы». Ён дадаў, што новы Папа кансерватыўны ў многіх адносінах, але мае ліберальныя погляды па некаторых прадметах.
Большую частку свайго жыцця Боф працававаў у якасці прафесара ў акадэмічных абласцях тэалогіі, этыкі і філасофіі па ўсёй Бразіліі, а таксама ў якасці лектара ў многіх універсітэтах за мяжой, такіх як Лісабонскі універсітэт, Барселонскі ўніверсітэт, Універсітэт Лунда, Універсітэт Осла, Універсітэт Турына і іншыя.
Ідэі і погляды
З пачатку 1960-ых гадоў бацька Бофа пачынае распрацоўваць асновы сваёй духоўнай і сацыяльнай дактрыны, моцна звязаннай з «тэалогіяй вызвалення». Асноўнай тэмай яго разваг становіцца «праява божай благадаці ў паўсядзённым жыцці чалавека». Разважанні бацькі моцна прыцягвалі Бофа, які, знаходзячыся пад уплывам бацькавай філасофіі і ідэй хрысціянскага сацыялізму пераканаўся, што капіталістычная сістэма прыгнятае просты народ, супярэчыць хрысціянству.
Пазней, будучы доктарам тэалогіі, Боф увязваў тэалогію вызвалення з хрысталогіяй, распрацоўваўшы такую ​​хрысталогію, якая, па яго перакананнях, адказвае патрэбам яго краіны і Лацінскай Амерыкі ў цэлым. Прынцыпы, якія Бофф лічыць першачарговымі гэта:
Малыніўка (Наваград-Валынскі раён)
Малыніўка (Мали́нівка) — вёска ў Наваград-Валынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Броныкыўскай вясковай абшчыны.
NGC 2285
NGC 2285 — падвойная зорка ў сузор’і Блізняты.
IC 4837A
IC 4837A — галактыка тыпу Sb (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Тэлескоп.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Вышэйшая нацыянальная школа перадавых тэхналогій
École nationale supérieure de techniques avancées (ENSTA) прэстыжная французская вышэйшая інжынерная школа. Заснаваная ў 1741 годзе, гэта найстарэйшая «grande école» у Францыі. Ён размешчаны ў Палезо на поўдні Парыжа, у кампусе Парыж-Сакле, і з'яўляецца адным з творчых факультэтаў Парыжскага політэхнічнага інстытута. Штогод школу заканчваюць каля 180 інжынераў.
ENSTA забяспечвае агульную інжынерную падрыхтоўку для сваіх студэнтаў.
Кучугуры
Кучугуры — тапонім.
Аршанская рабочая арганізацыя (1898—1900)
Аршанская рабочая арганізацыя. Утворана ў асяроддзі рамесных рабочых у канцы 1898 г. пад уплывам агітацыі высланых з Віцебска сацыял-дэмакратаў. Мела стачачную касу і падпольную бібліятэку (каля 80 выданняў РСДРП, Бунда, беластоцкай «Групы рабочых рэвалюцыянераў», «Рабочай партыі палітычнага вызвалення Расіі» і інш). Пад уплывам яе агітацыі ў снежні 1898 г. на працягу 5 дзён баставалі 14 рамесных рабочых, якія дабіліся скарачэння рабочага дня да 13 гадзін. Вясною і летам 1900 г. адбыліся 4 эканамічныя забастоўкі ў рамесных майстэрнях — кравецкай, шавецкай, сталярнай і шапачнай. У красавіку 1900 г. у Оршы распаўсюджваліся першамайскія лістоўкі, у жніўні — палітычная адозва групы «Паўднёвы рабочы» (Екацярынаслаў), «Да ўсіх рабочых і работніц Расіі» (перадрукаваная ў № 1 газеты «Искра», 1900). 6 верасня 1900 г. арганізацыя разгромлена паліцыяй. У якасці абвінавачаных да следства прыцягнуты 22 чал.
Вэршныця
Вэршныця (Вершниця) — вёска ў Наваград-Валынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Броныкыўскай вясковай абшчыны.
Нарбут
На́рбут:
Спіс фіналаў чэмпіянатаў свету па футболе
Чэмпіянат свету — міжнароднае спаборніцтва па футболе, заснаванае ў 1930 годзе. У ім удзельнічаюць мужчынскія футбольныя зборныя краін-членаў Міжнароднай футбольнай федэрацыі (ФІФА), галоўнага футбольнага органа кіравання. Турнір праходзіць кожныя чатыры гады за выключэннем 1942 і 1946 гадоў, калі ён быў адменены ў сувязі з Другой сусветнай вайной. Апошні чэмпіянат свету, які праходзіў у 2022 годзе, выйграла зборная Аргенціна, якая ў фінале па пенальці перайграла Францыю (3:3 пасля дадатковага часу, 4:2 па пенальці).
Фінал чэмпіянату свету з’яўляецца апошнім матчам спаборніцтва і вызначае, каманда якой краіны стане сусветным чэмпіёнам. Калі пасля 90 хвілін асноўнага часу матча лік застаецца роўным, назначаецца дадатковы 30-хвілінны перыяд гульні, які называюць дадатковым часам. Калі нічыя паміж камандамі застаецца і пасля дадатковага часу, пераможца фінальнага матча вырашаецца ў серыі пенальці. Зборная, якая перамагае ў серыі пенальці, абвяшчаецца чэмпіёнам свету. Пераможца турніру вырашаўся ў выніку адзіночнага паядынку заўсёды акрамя 1950 года, калі чэмпіён свету вырашаўся ў выніку фінальнага групавога раўнда, у якім удзельнічалі чатыры зборныя (Уругвай, Бразілія, Швецыя і Іспанія). Матч паміж Уругваем і Бразіліяй быў адным з двух апошніх матчаў чэмпіянату і вырашальным, бо абедзве каманды ішлі наперадзе паводле ачкоў і каманда, якая перамагала ў гэтым паядынку, гарантавала сабе чэмпіёнства. Такім чынам, ФІФА лічыць гэты матч дэ-факта фіналам чэмпіянату свету 1950 года.
У 22 чэмпіянатах свету прымалі ўдзел 80 розных зборных, з якіх 13 даходзілі да фінальных матчаў і 8 станавіліся чэмпіёнамі. З пяццю тытуламі Бразілія з'ўляецца самай паспяховай камандай чэмпіянатаў свету, а таксама адзінай краінай, якая прымала ўдзел ва ўсіх розыгрышах спаборніцтва. Італія і Германія па чатыры разы выйгравалі чэмпіянат свету, Уругвай, Аргенціна і Францыя — па два, а Англія і Іспанія — па адным разе. Каманда, якая перамагае ў фінальным матчы, атрымлівае традыцыйны трафей, а яе імя гравіруецца на ніжняй частцы гэтага трафея.
У 22 папярэдніх чэмпіянатах свету толькі краіны з Еўропы і Паўднёвай Амерыцы даходзілі да фіналу галоўнага футбольнага першынства. Дзевяць разоў (1934, 1938, 1954, 1966, 1974, 1982, 2006, 2010 і 2018) у фінальным паядынку гулялі дзве еўрапейскія зборныя і толькі два разы (1930 і 1950) — дзве зборныя краін Паўднёвай Амерыкі. Рэкорд па колькасці выхадаў у фінал належыць зборнай Германіі, якая 8 разоў гуляла ў вырашальных паядынках чэмпіянату. Зборныя Італіі (1934—1938) і Бразіліі (1958—1962) з’яўляюцца адзінымі, якія выйгравалі чэмпіёнскія тытулы два разы запар, а зборныя ФРГ (1982—1990) і Бразіліі (1994—2002) адзінымі, якія тройчы запар даходзілі да фіналаў. Фіналы 1970 і 1994 гадоў паміж зборнымі Бразіліі і Італіі, а таксама фіналы 1986, 1990 і 2014 гадоў паміж зборнымі Германіі і Аргенціны з’яўляюцца адзінымі вырашальнымі паядынкамі паміж аднымі камандамі. Фінал 1934 года паміж зборнымі Італіі і Чэхаславакіі застаецца апошнім фіналам чэмпіянату свету, калі абедзве зборныя ўпершыню дайшлі да фіналу спаборніцтва. Пяць разоў (1934, 1966, 1978, 2010 і 2014) вынік фіналу вызначаўся ў дадатковы час і яшчэ тры разы (1994, 2006 і 2022) чэмпіёны свету вызначаліся ў серыі пенальці. Фіналы 1930 і 1966 гадоў з’яўляюцца адзінымі, якія праходзілі не ў нядзелю: першы адбыўся ў сераду, а другі — у суботу.
Месцы правядзення
11 разоў фіналы чэмпіянатаў свету праходзілі на тэрыторыі Еўропы, 5 разоў — на тэрыторыі Паўднёвай Амерыкі, 3 разы — у Паўночнай Амерыцы, 2 разы — у Азіі і 1 раз — у Афрыцы. Па два разы фіналы чэмпіянатаў свету праходзілі ў Рыме (1934 і 1990), у Парыжы (1938 і 1998 у Сен-Дэні), у Рыа-дэ-Жанэйра (1950 і 2014) і ў Мехіка (1970 і 1986). У Германіі фіналы праходзілі таксама два разы, але ў розных гарадах — у Мюнхене ў 1974 годзе і ў Берліне ў 2006 годзе.
Аўтары галоў
У агульнай колькасці ў фіналах чэмпіянатаў свету былі забіты 83 галы, аўтарамі якіх сталі 64 футбалісты. Адзіным, хто забіў 4 мачы ў фіналах, з’яўляецца француз Кіліян Мбапэ (адзін гол у 2018 годзе і хет-трык у 2022 годзе). Чацвёра футбалістаў забілі па тры мячы ў вырашальных паядынках: бразільцы Вава і Пеле, англічанін Джэфры Херст і француз Зінедзін Зідан. Сярод іх Херст аформіў хет-трык у фінальным матчы, а іншыя гульцы забівалі ў двух фіналах. Сямёра футбалістаў забілі па два галы ў фіналах чэмпіянатаў свету: немцы Паўль Брайтнер і Гельмут Ран, італьянцы Джына Калаусі і Сільвіа Піёла, аргенцінцы Марыа Кемпес і Ліянель Месі і бразілец Раналду. Пры гэтым Брайтнер (разам з Мбапэ, Вавам, Пеле і Зіданам) з’яўляецца адным з пяці гульцоў, якія забівалі галы ў двух фіналах. Шасцёра астатніх бамбардзіраў (разам з Вавам, Пеле і Зіданам) уваходзяць у дзявятку аўтараў дубляў у фінальных матчах і (разам з Мбапэ і Херстам) у 11 футбалістаў, якія забівалі больш за адзін гол у фінальным паядынку. Сярод бамбардзіраў фінальных матчаў 10 немцаў, 10 бразільцаў, 9 італьянцаў, 9 аргенцінцаў, 6 уругвайцаў, 5 французаў, 4 венгры, 2 англічаніны, 2 харваты, 2 чэхаславакі, 2 нідэрландцы, 2 шведы і 1 іспанец. Найбольшая колькасць галоў была забіта бразільцамі (15), немцамі (12), італьянцамі і аргенцінцамі (па 11), французамі (10 ). Харват Марыа Манджукіч у 2018 годзе стаў адзіным аўтарам аўтагола ў фіналах чэмпіянатаў свету.
Кушчавэ (Наваград-Валынскі раён)
Кушчавэ (Кущове́) — вёска ў Наваград-Валынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Броныкыўскай вясковай абшчыны.
IC 4838
IC 4838 — галактыка тыпу Spec ў сузор’і Паўлін.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Міхаэліс
Міхаэліс — прозвішча.
Цугцванг
Цугцванг — становішча ў шашках і шахматах, у якім любы ход гульца вядзе да пагаршэння яго пазіцыі.
У наш час тэрмін ужываецца не толькі ў шахматах, але і ў іншых відах спорту (більярд, кёрлінг), у азартных і настольных гульнях (нарды, картачныя гульні), а таксама ў шматлікіх іншых абласцях, і нават у побыце. Напрыклад, у значэнні, калі любое дзеянне або бяздзейнасць загадзя прывядзе да пагаршэння сітуацыі, гэта значыць «рабіць нельга і не рабіць нельга».
Пры цугцвангу ў аднаго з бакоў або ў абодвух адразу (узаемны цугцванг) няма карысных або нейтральных хадоў, і перамяшчэнне любой з фігур вядзе да пагаршэння ацэнкі ўласнай пазіцыі (у строгім разуменні — да пагаршэння выніку).
Калі ў эндшпілі цугцванг сустракаецца досыць часта, а такі від шахматных канчаткаў, як пешачныя канчаткі, шмат у чым грунтуецца на цугцвангу, то ў мітельшпілі, з прычыны наяўнасці шматлікіх фігур на дошцы, цугцванга дамагчыся значна складаней. Звычайна, гаворачы аб цугцвангу ў дачыненні да мітельшпільных пазіцый, яго разглядаюць у шырэйшым сэнсе гэтага тэрміна — напрыклад, пазіцыі, у якіх адзін з бакоў вельмі сціснуты ў сваіх дзеяннях.
Медузы
Медузы — асобіны палавога пакалення кішачнаполасцевых жывёл, якія свабодна плаваюць.
Характэрны для сцыфоідных і многіх гідроідных. Некаторыя сцыфоідныя (стаўрамедузы) жывуць на дне, прымацаваныя да субстрату. Пашыраны ў морах, часам у прэсных водах. Медузы ўзнікаюць пры адпачкаванні ад прымацаваных да субстрату асобін бясполага пакалення — паліпаў. У некаторых гідроідных (трахіліды) і сцыфоідных чаргаванне пакаленняў страчана, медуза развіваецца з яйца.
Мелані Ларан
Біяграфія
Нарадзілася 21 лютага 1983 года ў Парыжы ў яўрэйскай сям’і: бацька — акцёр, які агучвае розныя ролі за кадрам (агучваў Неда Фландэрса ў французскім варыянце Сімпсанаў), маці — выкладчыца балета. Дзяцінства Мелані прайшло ў IX акрузе Парыжа, з юных гадоў яна цікавілася кінематографам. Сваю першую ролю ў фільме «Мост паміж двух берагоў» Мелані Ларан атрымала дзякуючы выпадковаму знаёмству з акцёрам і рэжысёрам Жэрарам Дэпардзьё на здымках фільма «Астэрыкс і Абелікс супраць Цэзара».
Медузы
Дыяметр ад некалькіх міліметраў да 2,3 м. Медузам уласціва гетэрапалярная радыяльна-восевая сіметрыя. Цела паўпразрыстае, у форме парасона або звона; па краях шчупальцы (даўжынёй да 30 м), у некаторых з жыгучымі клеткамі, і органы пачуццяў. Ротавая адтуліна ў сярэдзіне ніжняга боку парасона. Рухаюцца рэактыўным спосабам (выкідваюць ваду з поласці парасона). Кормяцца планктонам. Раздзельнаполыя. Палавыя прадукты выкідваюць у ваду, дзе яны апладняюцца і развіваюцца.
Якаў Мікалаевіч Кімберг
Біяграфія
Нарадзіўся ў горадзе Адэса. У 1937 годзе скончыў драматычныя курсы пры кінастудыі «Масфільм». З 1938 года працаваў у Бабруйскім калгасна-саўгасным драматычным тэатры. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. У 1944 годзе вярнуўся ў Бабруйскі калгасна-саўгасны тэатр, потым працаваў Бабруйскім абласным драматычным тэатры. У 1947—1973 гадах акцёр Гродзенскага абласнога драматычнага тэатра.
Мелані Ларан
Біяграфія
У перыяд з 1999 па 2009 год знялася ў 20 фільмах. У 2008 годзе выступіла ў ролі рэжысёра і сцэнарыста кароткаметражнага эратычнага фільма «A ses pieds», які быў паказаны на французскім тэлеканале Canal+.
Якаў Мікалаевіч Кімберг
Біяграфія
Памёр Я. М. Кімберг 27 студзеня 1993 года ў Гродне. Пахаваны на могілках «Сакрэт».
Творчасць
Якаў Мікалаевіч Кімберг быў адным з вядучых акцёраў Гродзенскага абласнога драматычнага тэатра. Выконваў драматычныя камедыйныя і характарныя ролі. Сярод роляў у тэатры: Батура («Партызаны» К. Крапівы), Мілер («Падступства і каханне» Ф. Шылера), Цярэшка Калабок («Трыбунал» А. Макаёнка), Шальменка («Шальменка-дзяншчык» Р. Квіткі-Аснаўяненкі), Юсаў, Аркашка Шчасліўцаў («Даходнае месца», «Лес» А. Астроўскага), Шыковіч («Сэрца на далоні» паводле І. Шамякіна) і інш. Таксама зняўся ў мастацкім фільме «Трубач ваеннага аркестра» (студыя «Тэлефільм», рэжысёр А. Мухарскі).
NGC 2286
NGC 2286 (іншае абазначэнне — OCL 548) — рассеянае скопішча ў сузор’і Аднарог.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
38 cm Belagerungshaubitze M. 16
38 cm Belagerungshaubitze M. 16 (38 cm цяжкая гаўбіца M 16)— стаяла на ўзбраенні Аўстра-Венгрыі падчас Першай сусветнай вайны.
Гісторыя
Праца над праектам гаўбіцы пачалася ў 1915 годзе. Новая гаўбіца павінна была мець характарыстыкі блізкія да 42-см гаўбіцы, палявую мадыфікацыю якой маглі перавозіць толькі па чыгунцы. Таму новая гаўбіца павінна была быць больш мабільнай, як 305 мм гаўбіца, з далёкасцю выстралу 15 км, мантаж гаўбіцы складаў 6-8 гадзін, а час бетанавання падмурка 2-15 дзён. Распрацоўкай заняўся галоўны інжынер кампаніі Рычард Дырмозэр (Richard Dirmoser). Для транспартавання гаўбіцу планавалі разбіраць на чатыры часткі, масай 38 т., 33 т., 37,6 т., 36,6 т. Лафет гаўбіцы мантавалі на бетонным ці металічнай платформе. Пры паасобным зараджанні ўжывалі два выгляды артылерыйскіх снарадаў, 5 тыпаў парахавых зарадаў.
Баявое прымяненне
У студзені 1916 выпрабавалі два прататыпы гаўбіцы, а ўжо ў траўні гаўбіцы з мадэрнізаванымі лафетамі і назвамі «Gudrun», «Barbara» узялі ўдзел у наступе на Італьянскім фронце ў бітве пры Бітве пры Азьяга. Яны праславіліся пры абстрэле варожых падраздзяленняў ў форта Лузэрн. Гаўбіца «Barbara» абстрэльвала італьянскія фарты Punta Corbin, Casa Ratti, гаўбіца «Gudrun» фарты Valmorbia, Coni Zugna і Col Santo. У выніку было заказана яшчэ 14 гаўбіц, з якіх да канца вайны вырабілі 10 асобнікаў. У бітве пры рацэ Изонца брала ўдзел батарэя № 4 38-см гаўбіц. У чэрвені 1918 ў Monte Erio дзве батарэі гаўбіц паднялі на вышыню 1600 м. Для перавозкі разабранай гаўбіцы ўжывалі аўтацягнік.
Астапковіч
Астапковіч — прозвішча.
Скандар Кейнс
Аляксандр Эмін Каспер (Скандар) Кейнс (англ. Alexander Amin Casper "Skandar" Keynes), род. 5 верасня 1991 г., Лондан) — англійская палітычны дарадца і былы акцёр. Адыграў Эдмунда Пэвэнсі ў фільмах «Хронікі Нарніі: Леў, Вядзьмарка і чароўная шафа», «Хронікі Нарніі: Прынц Каспіян» і «Хронікі Нарніі: Заваёўнік світанку».
Біяграфія
Акцёр нарадзіўся ў 1991 годзе. У яго ёсць старэйшая сястра Сумайя. Яго маці ліванскага, іранскага і турэцкага паходжання, а бацька англійскай — брытанскі пісьменнік і абаронца прыроды Рэндал Кейнс. Дзед Скандара да сваёй іміграцыі ў Вялікабрытанію быў дарадцам туніскага прэзідэнта, таксама меў брата Альберта Хоурані, галоўнага гісторыка па блізкім Усходзе. Дзядзька Скандара — прафесар Кембрыджскага універсітэта Сайман Кейнс, дзед — фізіёлаг Рычард Кейнс, прадзед — фізіёлаг Эдгар Эдрыян, лаўрэат Нобелеўскай прэміі 1932 года, а пра-пра-прадзед — Чарлз Дарвін. Скандар напалову ангелец, на чвэрць ліванец, на восьмую частку турак і перс.
З 2000 года па 2005 Скандар наведваў тэатральную школу Ганны Шэр. У 2008 годзе ён скончыў прыватную лонданскую школу для хлопчыкаў, у якой таксама вучыўся іншы англійскі акцёр — Дэніэл Рэдкліф.
З дзяцінства прымаў удзел у разнастайных тэатральных пастаноўках, у 2003 годзе сыграў у тэлевізійным фільме «Ферары» маладога Энцо Ферары.
У пачатку 2004 года рэжысёр Эндру Адамсон зацвердзіў 12-гадовага Скандара на ролю Эдмунда Пэвэнсі. Хлопчык сыграў аднаго з галоўных персанажаў у трох фільмах з цыклу «Хронікі Нарніі». Нягледзячы на ашаламляльны поспех трылогіі, Скандар вырашыў не працягваць акцёрскую кар'еру. У 2014 годзе ён скончыў універсітэт і цяпер з’яўляецца дарадцам члена брытанскага парламента Крыспіна Бланта.
Алчэўск
Алчэ́ўск (Алчевськ, Алчевск; у 1932—1961 — Варашылаўск, да 1991 — Камунарск) — горад абласнога падпарадкавання ў Луганскай вобласці Украіны, буйны прамысловы цэнтр. Тэрыторыя — 50 км², насельніцтва на 2013 год — 111 360 жыхароў.
Распараджэннем Кабінета міністраў Украіны ад 7 лістапада 2014 г. горад унесены ў Спіс населеных пунктаў, на тэрыторыі якіх органы дзяржаўнай улады Украіны часова не ажыццяўляюць свае паўнаважанні.
Гісторыя
Горад носіць імя свайго заснавальніка — украінскага прамыслоўца, прадпрымальніка і банкіра, мецэната Аляксея Алчэўскага.
Жданавіцкі сельсавет
Назву Жда́навіцкі сельсавет маюць:
Алчэўск
Гісторыя
Заснаванае ў сярэдзіне 90-х гадоў XIX стагоддзя дзякуючы пракладанню чыгункі каля заводу Данецка-Юр’еўскага металургічнага таварыства (цяпер Алчэўскі металургічны камбінат), заснаванага таксама Аляксеем Алчэўскім, купцом першай гільдыі. Заснаваны ім завод ДЮМТ быў на той час адзіным ва Украіне металургічным прадпрыемствам, заснаваным на айчынным капітале.
Заснаваная Алчэўскім чыгуначная станцыя Юр’еўка ў 1903 року была перайменаваная ў ягоны гонар у станцыю Алчэўскае. Заводскі пасёлак, які вырас побач, з 1902 атрымаў статус горада.