cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ранчыё-Валькувія
Ранчыа-Валькувія (Rancio Valcuvia) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Варэзэ.
Насельніцтва складае 866 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 217 чал./км². Займае плошчу 4 км². Паштовы індэкс — 21030. Тэлефонны код — 0332.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Fabiano e San Sebastiano.
Самора Машэл
Само́ра Майзе́ш Машэ́л (Samora Moisés Machel; 29 верасня 1933 - 19 кастрычніка 1986) — палітычны дзеяч Мазамбіка, першы прэзідэнт незалежнай дзяржавы, маршал.
Ганна Якаўлеўна Гузік
Ганна (Ханна) Якаўлеўна Гузік або Аня Гузік (15 красавіка 1909, Мінск — 1994, Тэль-Авіў, Ізраіль) — яўрэйская савецкая актрыса.
Біяграфія
Ханна Гузік нарадзілася ў акцёрскай сям’і перасоўнага яўрэйскага Тэатра і Разаліі Фрэйліх, вучняў вядомага тэатральнага дзеяча.
У 1907 Янкл Гузік арганізоўвае ўласную тэатральную трупу. Сцэнічную дзейнасць пачала ў 1924 у трупе свайго бацькі, у Пецярбургу — у п’есе па аповесці А. Купрына «», дзе гуляла ролю Зосенькі. Гуляла ў камедыях і аперэтах Гальдфадэна, у інсцэніроўках твораў Шолам-Алейхема і іншых. Творчая дзейнасць гэтай сям’і працягвалася і ў савецкі час.
У канцы 1920-х гадоў, «дзякуючы» намаганням «яўсекцыі» партыі бальшавікоў, трупа Гузікаў была абвешчаная буржуазнай і яе ліквідавалі. Для сям’і надышлі цяжкія дні і Аня выступала перад чырвонагвардзейцамі, выконваючы яўрэйскія і новыя, савецкія песні.
Затым бацька, Янкл Гузік узначаліў украінскую Яўмуз-драмкамедыю. У 1928, адзінаму з яўрэйскіх артыстаў, было прысвоена званне.
14 жніўня 1930 года ў Ленінградзе пад яго кіраўніцтвам быў адкрыты Савецкі яўрэйскі тэатр — «Дер Найер Вег» («Новы шлях»), мэтай якога стала прапаганда савецкіх п’ес на мове ідыш. У гэтым тэатры працавала і Аня. "Наш тэатр імкнецца цалкам парваць са старым яўрэйскім, пераважна аперэтачным рэпертуарам, — казаў Якаў Гузік карэспандэнту «Чырвонай газеты». — У цяперашні час у нас у працы «Гірш Лекерт» "«Мястэчка Прылёт» Болатава і «Зямля» Якаўлева-п’есы, якімі мы разлічваем замацаваць нашы новыя пазіцыі на фронце савецкага тэатра…"Але п’есы гэтыя былі даволі слабыя, тэатр абвінавацілі ў тым, што ён не падняўся вышэй самадзейнасці, і ў яго выніку зачынілі.
У пачатку 1930-х гадоў уваходзіла ў трупу Кіеўскага тэатра яўрэйскай аперэты.
У 1973 годзе Ганна Гузік рэпатрыюецца ў Ізраіль. Памерла ў Тэль-Авіве ў 1994.
Ролі ў аперэтах
Высокае майстэрства трансфармацыі дазваляла актрысе адной разыгрываць п’есы з некалькімі ролямі: эстрадныя кампазіцыі «Вядзьмарка» па Гальдфадэну «За святочным сталом» (тэкст, музыка Дормана). У рэпертуары-яўрэйскія народныя песні і танцы, эстрадныя фельетоны. У выкананні спалучаюцца элементы драмы і буфанады, патэтыкі і гумару. Яе гульня адрозніваецца тонкасцю нюансіроўка, выразнасцю вонкавага малюнка.
Герб Бабра
Герб Бабра́ — даўнейшы геральдычны сімвал Бабра (цяпер пасёлак у Мінскай вобласці). Нададзены мястэчку ў 1730-я гады
Канатопы
Назву Канато́пы маюць:
Герб Бабра
Гісторыя
Бобр атрымаў магдэбургскае права ў 30-я гады XVIII ст. Адзіным вядомым на сёння доказам гэтага з’яўляецца пячаць магістрата. Надпіс на пячаці сведчыць, што яна была зроблена ў 1735 годзе. Рэпрадукцыя адбітка пячаці не зусім якасная, таму дэталі выявы, за выключэннем дзвюх фігур з німбамі і ў панцырах на фоне княжацкай мантыі, разгледзець вельмі цяжка. У прывілеі ад 1 снежня 1762 года, які зафіксаваны ў Метрыцы ВКЛ, падкрэслена, што месту надаецца за герб выява «Святых рускіх Барыса і Глеба».
Прастора Фрыдмана
«Прастора Фрыдмана» («Пространство Фридмана») — апавяданне рускага пісьменніка Віктара Пялевіна, апублікаванае ў 2008 годзе ў зборніку «П5: памінальныя песні палітычных пігмеяў піндастана».
Змест
Апавяданне Пялевіна спалучае парадыйны навукова-папулярны аповяд нібыта з пярэдняга краю навукі з выкрываннем алігархаў і ФСБ.
Аказваецца, аналагічна з касмалагічнымі эфектамі гравітацыі, адкрытымі А. А. Фрыдманам, Стывенам Хокінгам і іншымі, існуюць і эфекты прыцягнення грошай да грошай. Гэта, нібыта, устаноўлена эксперыментальна падчас небяспечных вопытаў на людзях. Больш за тое, калі сума вельмі вялікая, як у вопытах ФСБ па дадзенай тэме, створыцца нешта накшталт чорнай дзіркі, куды «бабланаўт» (носьбіт грошай) трапляе, апусціўшыся за гарызонт Шварцмана, мабыць, аналагічны сферы Шварцшыльда ў касмалогіі.
Адзіныя візуальныя дадзеныя з-пад гарызонту Шварцмана з’яўляюцца малюнкам нічым не прыкметнага калідора.
Мантурава
Мантурава (Мантурово) — горад (з 1958 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Мантураўскага раёна Кастрамской вобласці (у склад раёна не ўваходзіць).
Малыя Сяхновічы
Малы́я Сяхно́вічы (, Малые Сехновичи) — вёска ў Жабінкаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Сцяпанкаўскага сельсавета.
Мантурава
Насельніцтва — 15 804 чал. (2016).
Горад размешчаны на рацэ Унжа (прыток Волгі), за 261 км ад Кастрамы.
Васыліўка (Акнянскі раён)
Васыліўка (Васи́лівка) — вёска ў Акнянскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Лубянская плошча
Лубянская плошча (Лубянская площадь) — плошча ў цэнтры Масквы, непадалёк ад Чырвонай плошчы. Знаходзіцца паміж Тэатральным праездам, Мікольскай вуліцай, Новай плошчай, Лубянскім праездам, Мясніцкой вуліцай, вуліцай Вялікая Лубянка і Гарматнай вуліцай.
Гісторыя
Назва Лубянка ўпершыню згадана ў летапісе у 1480 годзе, калі Іван III загадаў наўгародцам, выселеным у Маскву пасля падзення рэспублікі, сяліцца ў гэтым месцы. Менавіта пры ўдзеле наўгародцаў была пабудавана царква Святой Сафіі, па прыкладу Сафійскага сабора ў Ноўгарадзе, і менавіта яны назвалі гэты раён Лубянкай, у гонар Лубяніц — раёна Ноўгарада.
У 1926 годзе плошча была перайменаваная ў плошчу Дзяржынскага, у гонар Фелікса Дзяржынскага, заснавальніка ВЧК — савецкай службы дзяржбяспекі. Адначасова была пераназваная і вуліца Вялікая Лубянка ў вуліцу Дзяржынскага. У 1991 годзе плошчы было вернута ранейшая назва — Лубянская плошча.
Мяркулаў
Мяркулаў — рускае прозвішча.
Выжынэ
Выжынэ (Ви́жине) — вёска ў Акнянскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Турок
Назву Туро́к маюць:
Осцікі
О́сцікі, О́сцікавічы, О́стыкі — вялікалітоўскі шляхецкі род герба «Трубы», прадстаўнікі якога ў XV—XVI стст. займалі дзяржаўныя ўрады ВКЛ.
Жуакін Алберту Чысану
Жуакін Алберту Чысану (нар. 22 кастрычніка 1939) — другі прэзідэнт Мазамбіка.
У 1992 годзе Жуакін Чысану вывучае тэхніку трансцэндэнтальнай медытацыі. Два гады праз ён уводзіць медытатыўнаю практыку ў школах арміі і паліцыі: 16000 салдат і 30000 грамадзянскіх асоб вывучаюць перадавую тэхніку ёгічнаў палётаў. Чысану заяўляе: "Спачатку я займаўся трансцэндэнтальнай медытацыяй для сябе, затым я яе ўвёў у сваёй сям'і, прыцягнуў міністраў, высокапастаўленых асоб і войска. Гэта прывяло да палітычнага міру і прыроднай раўнавагі ў краіне".
Суперкубак Польшчы па баскетболе 2021
Суперкубак Польшчы па баскетболе 2021 — 16-ы штогадовы розыгрыш суперкубка Польшчы па баскетболе, які складаецца з аднаго матча паміж пераможцам чэмпіянату Польшчы і ўладальнікам Кубка Польшчы.
Рох III (герб)
Герб Рох III — польскі герб. Яго выкарыстоўвалі некаторыя шляхецкія сем'і ў Рэчы Паспалітай.
Рочэстэр (Мінесота)
Рочэстэр (Rochester) — горад на поўначы ЗША, у штаце Мінесота, з’яўляецца цэнтрам акругі Олмстэд. Насельніцтва 101 659 чалавек (2008 год), трэці па велічыні горад Мінесоты і першы за межамі агламерацыі Мінеапаліс-Сент-Пол. У агламерацыі горада пражываюць каля 182 тысяч чалавек. Аснову эканомікі Рочэстэра складаюць вытворчасць медыцынскіх прыбораў і радыёэлектроннага абсталявання, а таксама харчовая прамысловасць. У горадзе знаходзіцца клініка Меё, якая мае сусветную вядомасць. Ад яе пайшла мінушка Рочэстэра «Медыцынскі горад» (Med City).
П5: памінальныя песні палітычных пігмеяў піндастана
«П5: памінальныя песні палітычных пігмеяў піндастана» («П5: прощальные песни политических пигмеев пиндостана») — зборнік апавяданняў рускага пісьменніка Віктара Пялевіна, апублікаваны ў 2008 годзе.
Змест
Галоўная гераіня, Алена, уладкоўваецца на працу ў сакрэтны бардэль для алігархаў, дзе яна і іншыя дзяўчаты павінны пры адсутнасці кліентаў быць скульптурамі карыятыдаў. Для захавання поўнай нерухомасці на досыць працяглы перыяд ім ўводзіцца прэпарат «Манціс-Б», выраблены з багамолаў, які валодае патрабаванай уласцівасцю. Але ў выніку недаследаванага пабочнага эфекту ім таксама перадаецца і інстынкт, уласцівы самцы багамола: зжыраць самца пасля спаравання.
Трое людзей едуць у машыне па туманнай шашы на поўдні Францыі, маючы намер убачыць нейкага чарадзея. Яго фокусамі гледачы застаюцца незадаволеныя, тым больш, што адзін з іх услых выкрываў кожны фокус. Але запіс на аўдыёкасеце чарадзея, якую праслухалі героі, ажыццяўляе сувязь іх са Старажытным Егіптам, фараонам Хуфу і легендай пра яго кракадзіла, што нечаканым чынам адбіваецца на канцоўцы аповесці.
Звычайны маскоўскі рэгуліроўшчык Крушын раптоўна становіцца генералам і намеснікам начальніка маскоўскага ДАІ. Ён абзаводзіцца шыкоўным асабняком на Рублёўцы, а праз падстаўных асоб афармляе на сябе ЗАТ «Дарожны Сервіс», якое займаецца вырабам «ляжачых паліцэйскіх». У ДАІ распаўсюджваецца слых пра нетрадыцыйную сексуальную арыентацыю Крушына, а таксама пра тое, што толькі адзін раз прыехаўшы ў яго асабняк на спатканне, можна атрымаць перавод у Сочы і службовую кватэру. Неўзабаве пачалося расследаванне. Не чакаючы яго заканчэння, Крушын страляецца перад камерай. Высвятляецца, што Крушын усыпляў ў сваім асабняку інспектараў ДАІ, якія прыязджалі на спатканне, а затым жыўцом крэмаваў іх. Прах сваіх ахвяр Крушын дадаваў у ляжачых паліцэйскіх.
Прафесар-фізік Паташынскі даследуе дзіўныя эфекты, звязаныя з перамяшчэннем буйных сум грошай. Прафесар выяўляе «прастору Фрыдмана», у якую трапляюць багатыя людзі і якая змяняе час і прастору накшталт чорных дзірак так, што пабочны назіральнік не мае магчымасці назіраць падзеі, якія ў ёй адбываюцца.
У апавяданні апісваецца гісторыя ісламскага наёмнага забойцы (асасіна) Алі, які трапляе ў крэпасць Аламут, дзе навучаецца пакоры і баявым мастацтвам асасінаў. Алі даюць шэраг заданняў-забойстваў, платай за якія будзе пападанне ў рай, які параўноўваюць з цудоўным пакоем з гашышам, дзяўчатамі і прысмакамі. Але пасля трэцяга задання Алі разумее, што гэты «рай» штучны і расчароўваецца ў сваіх жыццёвых устаноўках. Ён пераконваецца, што віной эйфарычнага настрою — гашыш. Алі збягае з крэпасці з мэтай самому знайсці шлях у рай.
Крытыка
Літаратурны крытык Ганна Нарынская лічыць зборнік не лепшай кнігай Пялевіна, а пяць апавяданняў, сабраныя пад адной вокладкай, — разрозненымі. НА яе думку, жарты і літаратурныя канструкцыі зборніка не з’яўляюцца прынцыпова новымі для пісьменніка, а з новаўвядзенняў прасочваецца ўвядзенне ў апавяданне вядомых сучасных рэалій і персанажаў.
Назва зборніка «Памінальныя песні палітычных пігмеяў Піндастана» тлумачыцца ў першым яго апавяданні «Зала спяваючых карыятыдаў». Такімі пігмеямі інструктар па ідэалогіі называе Гары Каспарава, Эдуарда Лімонава і іх прыхільнікаў: «…эпоха палітычных пігмеяў, якія працуюць на Піндастан, прайшла назаўжды. Усе. Няхай, калі хочуць, праспяваюць на памінальную песню».
Цікавыя факты
На пытанне журналіста газеты «Известия», «пры чым тут „палітычныя пігмеі Піндастана“, калі пра ЗША ў кнізе ні слова… Ці то НЛП на мяне не падзейнічала, ці то мне тэрмінова патрэбна аладка з гашышам…» Віктар Пялевін адказаў: …Але калі вы адчуваеце сябе крыху дзіўна, значыць, НЛП на вас усё ж такі падзейнічала. Таму не здзіўляйцеся, калі адчуеце сверб у далонях і звон у вушах. Затым вам можа здацца, што ў вас з’явілася другая пара ног і вуха цемры. Паступова вы станеце прыгожым шэра-зялёным багамолам, які сядзіць на краі рэдакцыйнага стала. А далей усё будзе вельмі добра.
Хабараў
Хабараў — прозвішча.
Буйлі
Бу́йлі (, Буйли) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вязынскага сельсавета.
NGC 5611
NGC 5611 (іншыя абазначэнні — UGC 9227, MCG 6-32-20, ZWG 192.13, PGC 51431) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Пінатуба
Пінатуба — актыўны вулкан у Філіпінах у цэнтры вострава Лусон. Вулкан узвышаецца на 1486 метраў над узроўнем мора і знаходзіцца за 90 кіламетраў на поўнач ад Манілы і за 24 кіламетры на ўсход ад Ангелеса. Вулкан ляжыць на мяжы правінцый Замбалес, Баатан і Пампанга. Да 1991 года вулкан лічыўся згаслым.
Калі ў 1565 годзе Філіпіны былі заваяваны іспанцамі, парослы густым лесам Пінатуба служыў сховішчам збеглым тубыльцам аэта.
Ранка
Ранка (Ranco) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Варэзэ.
Насельніцтва складае 1208 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 185 чал./км². Займае плошчу 6 35 км². Паштовы індэкс — 21020. Тэлефонны код — 0331.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Ікалуіт
Ікалуіт (Iqaluit, ᐃᖃᓗᐃᑦ ) — горад у Канадзе, сталіца тэрыторыі Нунавут, самай вялікай з канадскіх тэрыторый і правінцый. Ікалуіт перакладаецца з эскімоскага дыялекту інукцітут як «рыбы». Горад размяшчаецца на паўднёвым захадзе вострава Бафінава Зямля, на беразе Паўночнага Ледавітага акіяна ў бухце Фробішэра. Жыхары Ікалуіта называюць сябе Iqalummiut (адз. л. Iqalummiuq).
У студзені 2004 года ў горадзе налічвалася 6000 жыхароў (5000 жыхароў у 2000).
Ікалуіт размешчаны на мяжы двух зон палярнага клімату: арктычнага і субарктычнага.
Гісторыя
Старая назва горада - Фробішэр-Бей па імі ангельскага даследчыка Марціна Фробішэра, які ў 1576 годзе адкрыў бухту, на беразе якой зараз размешчаны Ікалуіт. Падчас Другой сусветнай вайны горад быў ваеннай базай ЗША.
Пачынаючы з 1950-х насельніцтва хутка ўзрастала ўслед за будаўніцтвам Distant Early Warning Line — групы радараў, радыус дзеяння якой прасціраецца на 10 000 кіламетраў і якая з'яўляецца складнікам сістэмы бяспекі NORAD.
Абраны сталіцай новай аўтаномнай тэрыторыі інуітаў званай Нунавут. Гэты выбар быў ажыццёўлены ў ходзе рэферэндуму, які праходзіў на ўсёй тэрыторыі. Статус ўступіў у сілу 1 красавіка 1999. Ікалуіту падпарадкаваныя федэральныя, тэрытарыяльныя і муніцыпальныя адміністрацыі.
432-гі Галоўны ваенны клінічны медыцынскі цэнтр
Установа аховы здароўя «432-гі ордэна Чырвонай Зоркі Галоўны ваенны медыцынскі клінічны цэнтр узброеных сіл Рэспублікі Беларусь»  — медыцынскі шматпрофільны спецыялізаваны цэнтр, а таксама навуковы, навучальна-метадычны цэнтр медыцынскай службы Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь і клінічная база ваенна-медыцынскага факультэта БДМУ.
У 432-м ГВКМЦ праводзіцца поўны комплекс дыягнастычнай і лячэбнай дапамогі пацыентам, высокі ўзровень падрыхтоўкі лекараў і наяўнае высакакласнае медабсталяванне дазваляюць ажыццяўляць лячэнне мноства захворванняў. 432-гі Галоўны ваенны медыцынскі клінічны цэнтр узброеных сіл РБ не мае аналогаў на тэрыторыі Беларусі. Вялікая частка лекараў шпіталя маюць 1-ю і вышэйшую кваліфікацыйную катэгорыю, некаторыя з іх прызнаны заслужанымі лекарамі Рэспублікі Беларусь, многія маюць навуковыя ступені.
Царскі перыяд
Першы ў Мінску часовы ваенны шпіталь быў адкрыты паводле ўказу расійскага імператара Аляксандра І 17 жніўня 1805 года. У жніўні 1828 года ўказам імператара Мікалая І было зацверджана палажэнне аб стварэнні ў Мінску сталага ваеннага шпіталя 1-га класа. Праз 8 гадоў ён быў перафарміраваны ў ваенны шпіталь другога класа, а колькасць месцаў павялічылася ад 150 да 310.
Нягледзячы на цяжкасці, злучаныя з эпідэміямі халеры, сыпнога і зваротнага тыфа, медычны склад шпіталя паспяхова спалучаў лячэбную працу з навукова-педагагічнай дзейнасцю. Ужо на працягу першых пятнаццаці гадоў дзейнасці ўстановы былі апублікаваны навуковыя працы яго супрацоўнікаў аб эпідэмічнай халеры, гарачках, ліхаманках, метадах лячэння хвароб, раненняў, воспы і шматлікія іншыя.
Лекары шпіталя актыўна ўдзельнічалі ў стварэнні і працы Мінскага навуковага таварыства лекараў, што значна спрыяла далейшаму развіццю расійскай і сусветнай медыцыны.
З 1828 па 1917 год шпіталь існаваў як Мінскі ваенны шпіталь для лячэння хворых і параненых вайскоўцаў.
Савецкі перыяд
З 1918-га па 1939 год Мінскі ваенны шпіталь выконваў функцыі гарнізоннага.
У 1939 годзе набыў статус Акруговага клінічнага шпіталя Беларускай адмысловай ваеннай акругі на 350 коек і, фактычна, стаў цэнтрам перадавой медыцынскай думкі — базай для падрыхтоўкі лекараў і малодшага медыцынскага персаналу. Абавязковымі ў шпіталі сталі навуковая праца і ваенна-палявая падрыхтоўка.
У першыя дні вайны шпіталь падвергся бамбаванню нямецкай авіяцыі і 24 чэрвеня 1941 года быў рэарганізаваны ў 432 спецыялізаваны эвакуацыйны шпіталь на 400 коек. Ацалелы асабовы склад, хворыя і параненыя былі эвакуіраваны ў тыл краіны.
У гады Вялікай Айчыннай вайны шпіталь месцаваўся ў Барысаве, Смаленску, Вязьме, Краснауфімску, Варонежскай вобласці, Харкаве. Прасоўваючыся за надыходзячымі войскамі ў складзе Паўднёва-заходняга, Другога Украінскага і Трэцяга Беларускага франтоў асабовы склад шпіталя аказаў хірургічную дапамогу 60 тысячам хворых і параненых, вярнуўшы ў строй больш за 70 % салдатаў і афіцэраў Чырвонай арміі, якія знаходзіліся на лячэнні.
У шпіталі былі разгорнутыя першае хірургічнае, тэрапеўтычнае, вочнае і ЛОР аддзяленні, лабараторыя, рэнтгенкабінет. На тэрыторыі ваеннага гарадка ў намётах змесцаваліся другое хірургічнае аддзяленне з аперацыйнай і перавязачнай, ізалятар і санітарны прапускны пункт.
У пасляваенныя гады на базе шпіталя і ваенна-медыцынскай службы Беларускай ваеннай акругі неаднаразова праводзіліся зборы кіраўнічага складу медыцынскай службы Ўзброеных Сіл Савецкага Саюза. Досвед і веды лекараў медыцынскай установы высока шанаваліся і шырока выкарыстоўваліся пры правядзенні шматлікіх даследчых і агульнавайсковых вучэнняў.
Свае веды і досвед хірургі шпіталя паспяхова ўжывалі пры аказанні дапамогі параненым і пацярпелым, якія ўдзельнічалі ў Афганскай вайне.
Сучаснасць
14 лютага 2023 года 45 байцоў медыцынскага атрада спецыяльнага прызначэння 432-га Галоўнага ваеннага клінічнага шпіталя УС РБ адправіліся ў Сірыю для аказання дапамогі ў наступствах лютаўскага землетрасення.
Арганізацыйная структура
У наш час 432 ГВКМЦ — шматпрофільная, спецыялізаваная лячэбная ўстанова, навуковы, навучальны і метадычны цэнтр медыцынскай службы Узброеных Сіл, клінічная база ваенна-медыцынскага факультэта Мінскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта.
Падчас рэфармавання сістэмы ваенна-медыцынскага забеспячэння асноўная ўвага была нададзена максімальнаму развіццю стацыянарна-замяшчальных тэхналогій. У гэтых мэтах блізкія па профілі лячэбныя аддзяленні былі аб’яднаны ў лячэбныя і дыягнастычныя цэнтры. Акрамя таго, створаны новыя структурныя падраздзяленні — медыцынскае аддзяленне (кансультацыйнае), прызначанае для правядзення унутрашпітальных кансультацый хворых, а таксама ваенна-медычнай экспертызы і аддзяленне адмысловых метадаў лячэння (імунатэрапіі).
Зведаў змены і медыцынскі атрад адмысловага прызначэння, арганізацыйна-штатная структура якога стала ў большай меры адказваць яго сучаснаму прызначэнню і задачам.
Больш за 65 % лекараў цэнтра маюць стаж працы па спецыяльнасці больш за 10 гадоў, больш за 40 % вайскоўцаў і каля 30 % лекараў з ліку грамадзянскага персанала маюць вышэйшую кваліфікацыйную катэгорыю, сярод іх чатыры Заслужаных лекара Рэспублікі Беларусь, дактары і кандыдаты медыцынскіх навук, шэраг лекараў рыхтуе дысертацыйныя працы.
Лекарамі цэнтра штогод выконваецца каля 40 ваенна-навуковых прац, укараняецца больш за 45 новых метадаў лячэння хворых і дыягностыкі захворванняў, уносіцца ў сярэднім 20-30 рацыяналізатарскіх прапаноў. На базе медыцынскай установы праходзяць навучанне і павялічваюць сваю кваліфікацыю ад 300 да 400 медыцынскіх працаўнікоў Узброеных Сіл, студэнтаў і курсантаў ваенна-медыцынскага факультэта МДМУ ў год.
У апошнія гады шырокі распаўсюд у дзейнасці цэнтра атрымала ўкараненне сродкаў аўтаматызацыі і вылічальнай тэхнікі. Так у практыку аддзялення функцыянальнай дыягностыкі ўкаранёна 17 праграм розных метадаў даследаванняў. Засвоены і выконваюцца 32 розных метаду дыягностыкі з выкарыстаннем найскладанай сучаснай апаратуры.
Цэнтр займае вышэйшыя пазіцыі ў рэспубліцы па прафесійнай падрыхтоўцы асабовага склада, абсталяванні, укараненні новых метадаў дыягностыкі і лячэнні захворванняў, шматлікія з якіх з’яўляюцца перадавымі ў Рэспубліцы Беларусь. Да іх адносяцца:
Унікальныя аператыўныя ўмяшанні праводзяцца ў аддзяленнях неадкладнай хірургіі, траўматалагічным, ускладненай траўмы і мікрахірургіі і шматлікія іншыя.
Створаныя ў Галоўным ваенным клінічным медыцынскім цэнтры Узброеных Сіл умовы дазваляюць штогод ажыццяўляць лячэнне каля 16 тысяч хворых, у ліку якіх вайскоўцы, пенсіянеры Узброеных Сіл і члены іх сем’яў, удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны, вязні фашысцкіх канцлагераў і ваяры-інтэрнацыяналісты, супрацоўнікі іншых сілавых структур. Падаюцца і платныя паслугі грамадзянскаму насельніцтву.
Экспазіцыі цэнтра, двойчы прымалага ўдзел у міжнароднай выставе «Мінскі салон абароннай прамысловасці» адзначаны ганаровымі дыпламамі.
За заслугі ў ахове здароўя насельніцтва, падвышэнні якасці медыцынскай дапамогі і лекавага забеспячэння вайскоўцаў працоўны калектыў 432-га галоўнага ваеннага клінічнага медыцынскага цэнтра Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь узнагароджаны Ганаровай граматай Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.
Паслугі
Аказанне медыцынскай дапамогі па кірунках:
Кіраўнікі
Спіс няпоўны:
Ашмянскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)
Ашмянскі павет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Вялікага Княства Літоўскага ў 1566—1795 гадах. Цэнтр — Ашмяны. Уваходзіў у склад Віленскага ваяводства. У XVI—XVII стст. неаднаразова быў тэатрам ваенных дзеянняў. Ваеннае ліхалецце прычыніла павету моцнае спусташэнне. Сойм ВКЛ 1661 г. характарызаваў стан павета як «ушчэнт разбураны ворагам», а колькасць дымаў скарацілася больш за 50 %.
Земскія і гарадскія суды Ашмянскага павета знаходзіліся ў Ашмянах і Мядзелі, з 1775 г. — у Ашмянах і Паставах. У 1791 г. падзелены на Ашмянскі павет (з цэнтрам у Ашмянах) і Завілейскі павет (з цэнтрам у Паставах).
Вексілярый
Вексілярый (ад vexillariusvexillarius, ад vexillum — сцяг, штандар) — назва сцяганосца ў рымскай арміі. Вексілярый насіў штандар у выглядзе тканевага прамавугольніка з эмблемай і нумарам воінскага падраздзялення, прымацаванага да папярочнай перакладзіны на доўгім дрэўку. Як правіла, вексілумы з'яўляліся штандарамі асобных воінскіх падраздзяленняў (пешых і конных), якія дзейнічаюць па-за складу легіёна. Таксама вексілумы мелі прэтарыянскія кагорты.
Ашмянскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)
У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай у 1793 г. усходняя частка павета адышла да Расійскай імперыі, дзе быў створаны новы Ашмянскі павет.
Вексілярый
Вексілярыі, як і ўсе сцяганосцы (сігніферы) рымскай арміі, адрозніваліся звярынымі шкурамі, надзетымі на шлем, з завязанымі на грудзях лапамі. У судах насілі мядзведжыя і ваўчыныя шкуры, у прэтарыянскай гвардыі - ільвіныя. Узбраенне складалі меч (гладыюс), кінжал (пугіа). Ахоўная экіпіроўка ўключала шлем, кальчугу або лускаваты даспех і невялікі круглы шчыт (парма).
Ашмянскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)
Павет прафесійна вывучае гісторык Герман Брэгер.
Вексілярый
У часы позняй Імперыі (3 - 5 стст. н.э.) вексілум паступова выцесніў традыцыйныя штандары рымскай арміі (сігнумы), стаўшы асноўным відам рымскага сцяга (у сучасным разуменні гэтага тэрміна).
Лойкі
Назву Ло́йкі маюць:
Валярка
Валярка (Воля́рка) — вёска ў Акнянскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Пій X
Святы Пій X (Pius PP. X; свецкае імя — Джузэ́пэ Мелькіо́рэ Са́рта, Giuseppe Melchiorre Sarto; 2 чэрвеня 1835 — 20 жніўня 1914) — 257-ы Папа Рымскі (з 4 жніўня 1903 года па 20 жніўня 1914 года). Абвешчаны ў Каталіцкай Царкве святым.
Біяграфія
Святы Пій X вядомы жорсткай барацьбой з мадэрністычнымі інтэрпрэтацыямі каталіцкага вучэння, правядзеннем літургічных рэформаў (з мэтай вяртання да вытокаў каталіцкай традыцыі і супрацьстаяння пратэстанцкім рухам) і развіццём артадаксальнай тэалогіі. У 1917 годзе, як вынік выканання загаду Папы, выйшаў Кодэкс Кананічнага Права — прадукт аналізу і сістэматызацыі юрыдычных нормаў і шматлікіх кананічных дакументаў Рымска-Каталіцкай Царквы, якім карысталіся ажно да выхаду новага Кодэкса ў 1983 годзе.
Святы Пій X прысвяціў сябе марыйнаму тытулу «Маці Божая Даверу». У яго энцыкліцы «Ad diem illum lætissimum» абмяркоўваліся некаторыя пытанні марыялогіі, але таксама там быў заклік да адраджэння Царквы, які таксама знайшоў адлюстраванне ў дэвізе пантыфікату Пія X — «Instaurare Omnia in Christo» (бел.: Аднавіць усё ў Хрысце).
Пій X адобрыў некаторыя літургічныя ідэі, якія выказвалі прыхільнікі «Літургічнага Руху». Ён спрыяў больш актыўнаму выкарыстанню нацыянальных моў у працэсе катэхізацыі, які значна ўдасканаліў. Святы Пій X заахвочваў людзей да практыкі частага прыняцця Святой Камуніі і знізіў узрост Першай Камуніі, прычым гэта інавацыя трывае дагэтуль. Акрамя гэтага, ён зацята абараняў каталіцтва ад індыферэнтызму і рэлятывізму. Як і яго папярэднікі, Пій X прасоўваў тамізм у якасці асноўнай філасофскай базы для арганізацыі навучання ў каталіцкіх установах адукацыі. Гэты Рымскі Пантыфік вельмі жорстка супрацьстаяў мадэрнізму і шматлікім філасофскім канцэпцыям XIX стагоддзя, наяўнасць якіх, на яго погляд, пагражала імпарту секулярных памылак, несумяшчальных з каталіцкай догмай, непасрэдна ўнутр Каталіцкай Царквы.
Пій X як асоба вылучаўся цвёрдым характарам і развітым пачуццём неабходнасці захавання пэўнай ступені персанальнай беднасці. Кожны тыдзень ён чытаў з кафедры гамілійныя пропаведзі, што было рэдкай практыкай для таго часу, асабліва для Папаў. Пасля Месінскага землетрасення 1908 года Пій X адкрыў Апостальскі Палац для прытулку бежанцаў, прычым зрабіў гэта значна раней, чым урад Італіі адрэагаваў на трагічныя падзеі. Ён адхіляў прывілеі любога кшталту для членаў сваёй сям’і, а некаторыя з яго сваякоў добраахвотна абралі жыццё ў беднасці пад Рымам. Падчас пантыфікату Пія X многія марыйныя выявы атрымалі кананічную каранацыю.
Пасля смерці Пія X вакол яго хутка ўзнік моцны культ, заснаваны на павазе да пабожнасці і асабістых цнотаў Папы. Падчас пантыфікату Папы Пія XII адбыліся беатыфікацыя (3 чэрвеня 1951 года) і кананізацыя (29 мая 1954 года) Пія X. Пасля смерці Папы ў Базіліцы Святога Пятра была ўсталявана вялікая статуя, месца нараджэння Папы было перайменавана ў Рыезэ-Піа-X. У яго гонар узяла назву каталіцкае традыцыяналісцкае Святарскае Брацтва Святога Пія X.
Раннія гады і пакліканне да святарства
Джузэпэ Мелькіорэ Сарта нарадзіўся 2 чэрвеня 1835 года ў Рыезэ (цяпер Рыезэ-Піа-X), што знаходзіцца каля Трэвіза, у Ламбарда-Венецыянскім каралеўстве ў складзе Аўстрыйскай імперыі (цяпер Італія). Ён быў другім з дзесяці дзяцей паштальёна Джавані Бацісты Сарта (1792—1852) і краўчыхі Маргарыты Сансон (1813—1894). Джузэпэ быў ахрышчаны 3 чэрвеня 1835 года. Паколькі ён быў сынам вясковага паштальёна, дзяцінства будучага Папы прайшло ў беднасці. Менавіта з прычыны фінансавых праблем бацькі Джузэпэ высока цанілі адукацыю сваіх дзяцей, таму ён штодня хадзіў у школу, якая знаходзілася на адлегласці каля 6 кіламетраў ад дома.
Ірэней Клеафас Агінскі
Ірэней Клеафас Агінскі (1808, Фларэнцыя — 1863, Рэтуў) — землеўласнік, сацыяльны рэфарматар, заснавальнік Рэтаўскай земляробчай школы.
Паходзіў з роду князёў Агінскіх, сын вядомага кампазітара і палітыка Міхала Клеафаса Агінскага.
Біяграфія
Да 1826 пераважна жыў у Італіі, шмат падарожнічаў з бацькамі.
У 1819 яго бацька наняў у якасці гувернёра для маладога Ірэнея швейцарскага паэта Джона Ругера (які працаваў у сям’і Агінскіх да 1831), з якім яны ажыццявілі падарожжы па Італіі, Германіі і Швейцарыі. У 1825 спрабаваў паступіць вучыцца ў Жэнеўскі ўніверсітэт, але не здолеў здаць усе экзамены, гэтаму неспрыялі таксама праблемы са здароўем. Бацькі планавалі яму дыпламатычную кар’еру.
У 1833 пасля смерці бацькі атрымаў у спадчыну Залессе і Рэтуў (у 1849 стала пераехаў жыць у Рэтуў).
Перш за ўсё І. Агінскі праславіўся як узорны земляроб, які ўвёў у сваіх маёнтках своеасаблівае сялянскае самакіраванне з выбарнымі радамі, судамі, эканоміямі і іншымі фондамі. У 1835 у яго жамойцкіх маёнтках было адменена прыгоннае права, паншчына была заменена на чынш. Ён дабіўся стварэння ў мястэчку бальніцы, аптэкі, прытулку для састарэлых і сірот, некалькіх ашчадных і пазыковых кас, пошты. Арганізоўваў выставы гаспадарчых дасягненняў. Мужчынам старэйшым за 55 гадоў і жанчынам старэйшым за 50 гадоў забаранялася працаваць у маёнтку.
Будучы артыстычнай натурай, прагрэсіўным чалавекам са светлым розумам, сам добра ведаў жамойцкую мову, унёс вялікі ўклад у адукацыю мясцовага насельніцтва і ўпарадкаванне мястэчка. У 1836 годзе пад яго апекай у Рэтуве пачала працаваць дзяржаўная двухкласная школа, а таксама школа музыкі і спеваў. Ён таксама падтрымліваў ідэі цвярозасці Мацея Валанчуса. У 1859 годзе стварыў у Рэтуве двухкласную агранамічную школу — найстарэйшую такую школу ў Літве. Навучанне ў ёй вялося на жамойцкай мове. Школа была закрыта царскімі ўладамі пасля 1863.
У 1841 быў арыштаваны і зняволены ў Санкт-Пецярбургу, але быў вызвалены з турмы з-за адсутнасці доказаў. Мітрапаліт Іосіф Сямашка называў І. Агінскага "предводителем оппозиции против правительства" (1843).
У 1843 быў абраны маршалкам шляхты Ковенскай губерніі, аднак не быў зацверджаны ковенскім губернатарам як палітычна недабранадзейны. У 1834-46 заставаўся на пазіцыі маршалка шляхты Расенскага павета.
У 1857 удзельнічаў у з’ездзе ковенскай шляхты, які ініцыіраваў разгляд сялянскага пытання. Пазней уваходзіў у склад спецыяльнай камісіі па разглядзе пытання аб адмене прыгоннага права ва ўсёй Ковенскай губерні.
Таксама быў ганаровым куратарам школаў і гімназій Ковенскай губерніі.
У 1860 у часопісе «Журнал канаводства», які выходзіў у Пецярбургу, ён апублікаваў артыкул пра «жэмайтукаў». Публікацыя пачынаецца са сцвярджэння, што з дапамогай гэтага маленькага, моцнага, разумнага каня літоўцы перамагалі ў бітвах з крыжакамі і таму нельга дапусціць, каб гэтая парода знікла. Яго сыны працягнулі пачатую ім справу, захаваўшы гэтую пароду каней для будучых пакаленняў.
Вядомы як прыхільнік творчасці Сымона Даўкантаса і Мікалоюса Акялайціса. Матэрыяльна падтрымаў Лаўрынаса Івінскіса у 1846 годзе, які выдаў першы літоўскі каляндар — «Мецкайтляй». Акялайціс пры яго падтрымцы выдаў у Вільні падручнік літоўскай мовы, некаторы час жыў у Рэтуве.
Пры ім сядзібны дом быў перабудаваны у стылі неарэнесансу, разбіты вялізны парк плошчай 60 гектараў, разбіты сад, усталявана некалькі сажалак. У 1859 годзе была пабудавана аранжарэя.
Меў статус тайнага саветніка, камергера імператарскага двара. Быў узнагароджаны ордэнам св. Станіслава І-га класа.
Фундатар касцёлаў
У 1853 стары касцёл у Рэтуве быў знесены, біскуп Мацей Валанчус асвяціў вуглавы камень, а І. Агінскі распачаў будаўніцтва новага неараманскага касцёла. Аўтарам праекта быў архітэктар Гансоўскі, працамі па будаўніцтве касцёла кіраваў берлінскі спецыяліст Штуллер.
Праз год царская адміністрацыя забараніла будаваць новыя каталіцкія святыні ў Літве, але работы ў Рэтуве не былі спынены, хоць будаўніцтва касцёла працягвалася да 1874. На будаўніча-рамонтныя работы сядзібы і касцёла выдаткавана каля 3,5 мільёнаў рублёў.
У Вільні ён аднавіў капліцу Божага Цела ў касцёле святых Янаў, якую зафундаваў яго прадзед Тадэвуш Агінскі.
Сям’я
У 1842 Ірэней ажаніўся з графіняй Юзэфінай Каліноўскай (1816—1844). Пасля смерці жонкі ў 1848 ажаніўся з яе сястрой Вольгай Каліноўскай, фрэйлінай двара цара Аляксандра ІІ (памерла ў 1899 г., пахавана ў капліцы Агінскіх у Рэтуўскім касцёле). Іх бацькам быў генерал польскага войска Юзаф Каліноўскі. Абедзве дамы славіліся на ўвесь Пецярбург выдатным музычным густам і адукацыяй, расійскі імператар Аляксандр ІІ у маладосці быў закаханы ў Вольгу Каліноўскую. Сваімі шырокімі сваяцкімі сувязямі Ірыней Агінскі адчыніў дзверы ў царскім палацы не толькі для сябе, але і для іншых членаў роду Агінскіх.
Легенда
Афіцыйна прынята сцвярджаць, што Ірэнэй Агінскі памёр у Рэтуве ва ўзросце 55 гадоў, хаця, паводле сямейнага падання, смерць і пахаванне князя былі проста добра зрэжысаваным спектаклем. Князь, пазбягаючы царскага пераследу за ўдзел у  у паўстанні 1863-1864 гадоў, пакінуў Жамайцію і пасля гэтага некалькі гадоў жыў за мяжой.
Гэтую версію, відаць, пацвярджае яго магіла ў Рэтуве. Астанкі князя спачываюць не ў фамільнай капліцы Агінскіх, а каля яе. На думку даследчыкаў гісторыі роду Агінскіх, чалавек, які добраахвотна згадзіўся памерці і быць пахаваным замест князя, не належаў да княжацкага саслоўя, таму не мог быць пахаваны ў капліцы Агінскіх, таму было выбрана месца для яго магілы побач з капліцай.
Памяць Ірэнея Агінскага і яго жонкі Вольгі ўшаноўваецца ў Рэтуўскім касцёле. У 1863 пастаўлены помнік І. Агінскаму — бюст з чорнага і белага мармуру створаны мастаком А. Кацье (Cattier). Побач знаходзіцца бюст яго жонкі Вольгі.
Архітэктура Албаніі
Архітэктура Албаніі
Найбольш старажытныя помнікі мастацтва на тэрыторыі Албаніі адносяцца да 1-га тысячагоддзя да н.э. Ад антычнай эпохі (з 7 ст.  да  н.э.) захаваліся рэшткі абарончых збудаванняў, грамадскіх і жылых дамоў, мазаік і керамікі на месцах грэчаскіх калоній — Апалоніі Ілірыйскай, Бутрынта, Дурэса і інш., рымскіх умацаваных гарадоў — Эльбасана і інш.
У царкоўнай архітэктуры сярэднявечча ў цэнтры і на поўдні пераважалі збудаванні візантыйскага тыпу, характэрынмі прыкладамі якіх з’яўляюцца цэрквы ў вёсках Ляўдары і Мбор’я (13—14 стст.), цэрквы ў горадзе (XVII—XVIII стст.). На поўначы, дзе быў пашыраны каталіцызм, — раманскага тыпу — сабор у в. Шасі (13 ст.), цэрквы ў вёсках Вау-і-Дэес і Аботы (13 ст.). З пашырэннем у 17 ст. ісламу ў гарадах з’яўляюцца палацы знаці — сараі, крэпасці, мячэці і медрэсэ, масты, фантаны, публічныя лазні, крытыя рынкі — безыстэні і інш.
Да сярэдзіны 20 ст. ў большасці гарадоў Албаніі пераважалі 2-павярховыя, мураваныя або з мураваным ніжнім і дашчаным верхнім паверхамі жылыя дамы, крытыя чарапіцай. У прыбярэжных абласцях дамінавала глінабітнае, саманнае ці трысняговае жыллё з глінянай абмазкай. У горных раёнах да пачатку 20 ст. узводзіліся «кулы» — вежападобныя збудаванні з шэрага і белага каменя з навяснымі байніцамі.
У сучасных гарадах пераважае масавая тыпавая забудова шматпавярховымі дамамі, у сельскіх раёнах — цаглянымі двухпавярховымі хатамі; традыцыйная архітэктура захавалася ў шэрагу гістарычных цэнтраў гарадоў, а таксама ў некаторых сельскіх і горных раёнах.
Тыран (праліў)
Тыран (تيران, מצרי טיראן) — праліў, які злучае заліў Акаба з Чырвоным морам.
Названы па імя вострава Тыран, які ляжыць каля ўваходу ў заліў.
Праліў Тыран уяўляе сабой вузкі суднаходны праліў працягласцю каля 13 км паміж Сінайскім і Аравійскім паўвостравамі, які адлучае заліў Акаба ад асноўнай акваторыі Чырвонага мора.
Шар’я
Шар’я (Шарья) — горад (з 1938 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр гарадской акругі Шар’я і Шар’інскага раёна Кастрамской вобласці.
Насельніцтва — 23 914 чал. (2016). Насельніцтва гарадской акругі — 36 677 чал. (2016). Горад размешчаны за 3 кіламетры ад ракі Вятлуга (прыток Волгі), за 328 км ад Кастрамы. Станцыя Шар’я — буйны чыгуначны вузел Транссібірскай магістралі.
Корсунь-Шэўчэнкіўскі раён
Корсунь-Шэўчэнкіўскі раён (Корсунь-Шевченківський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Чаркаскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Корсунь-Шэўчэнкіўскы (Корсунь-Шевченківський).
Утвораны ў 1923 г. Насельніцтва раёна на года складае 43052 чал., плошча — 896,2  км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 гарадскога, 1 пасялковага і 23 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 горад, 1 пасёлак гарадскога тыпу і 47 сёлаў.
Валерый Мікалаевіч Гадуноў
Валéрый Мікалáевіч Гадунóў (нар., в. Садовая, Клецкага раёна, Мінскай вобласці) — прафесар, дырэктар Інстытута перападрыхтоўкі і павышэння кваліфікацыі суддзяў, супрацоўнікаў пракуратуры, судоў і ўстаноў юстыцыі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта , загадчык кафедры грамадзянскага права юрыдычнага факультэта БДУ. Былы дэкан юрыдычнага факультэта БДУ.
Біяграфія
Нарадзіўся 5 лютага 1954 года ў вёсцы Садовая Клецкага раёна Мінскай вобласці Беларускай ССР.
Скончыў юрыдычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта ў 1976 годзе па спецыяльнасці «Правазнаўства» і адразу паступіў у аспірантуру юрыдычнага факультэта па спецыяльнасці «Грамадзянскае і сямейнае права».
У 1980 годзе атрымаў званне кандыдата юрыдычных навук, абараніўшы дысертацыю на тэму «Прававыя пытанні арганізацыі пастаўкі прадукцыі па прамых працяглых гаспадарчых сувязях». Праз 24 года абараніў дысертацыю на саісканне вучонай ступені доктара юрыдычных навук па тэме «Прававыя сродкі забеспячэння дзяржаўных патрэб у таварах работах і паслугах».
Прымаў удзел у падрыхтоўцы праекта Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь 1994 года, а таксама праектаў Грамадзянскага кодэкса і іншых заканадаўчых актаў Рэспублікі Беларусь.
З яго актыўным удзелам у БДУ былі адкрыты Інстытут перападрыхтоўкі і павышэння кваліфікацыі суддзяў, супрацоўнікаў пракуратуры, судоў і ўстаноў юстыцыі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта і Юрыдычны каледж.
Член Навукова-кансультацыйных саветаў пры Канстытуцыйным судзе Рэспублікі Беларусь, Вярхоўным судзе Рэспублікі Беларусь і Генеральнай пракуратуры Рэспублікі Беларусь. Акрамя таго з’яўляецца арбітрам Міжнароднага арбітражнага суда пры Беларускай гандлёва-прамысловай палаце і Міжнароднага арбітражнага (трацейскага) суда «Палата арбітраў пры Саюзе юрыстаў». Так сама шмат займаецца навуковай дзейнасцю, у тым ліку ўваходзіць у Міжведамасны савет па праблемах дысертацыйных даследаванняў у галіне права. Аўтар звыш 150 навуковых прац.
Спроба дзяржаўнага перавароту ў Турцыі (2016)
Спроба дзяржаўнага перавароту ў Турцыі – падзея, якая адбылася з вечара 15 па 16 ліпеня 2016 года ў Турцыі, калі частка турэцкіх ваенных зрабіла спробу здзейсніць ваенны пераварот у краіне, узяўшы пад свой кантроль шэраг стратэгічна важных аб'ектаў у Анкары, Стамбуле, Коньі, Мармарысе і Малат’і. Аднак гэтая спроба правалілася, а ўлада засталася ў законна абранага Прэзідэнта і Урада Турцыі.
Падзеі пачаліся ўвечары 15 ліпеня, калі прэзідэнт Турцыі Рэджэп Таіп Эрдаган адпачываў са сваёй сям'ёй у гатэлі Мармарысе. Эрдаган заявіў, што калі б ён затрымаўся ў гатэлі на 10 хвілін, яго б забілі. Эрдаган паспеў пакінуць гатэль незадоўга да таго, як той падвергнуўся штурму путчыстамі, а пасля дабраўся да бліжэйшага аэрапорта і менш чым праз гадзіну даляцеў да Стамбула ноччу 16 ліпеня, калі беспарадкі ў гэтым горадзе сціхлі.
Ноччу і раніцай 16 ліпеня ў сталіцы краіны Анкары знішчальнікі F-16 Fighting Falcon змоўшчыкаў наносілі авіяўдары па Прэзідэнцкаму палацу і будынку парламента, калі ў ім ішло паседжанне дэпутатаў. Раніцай таго ж дня гэтыя будынкі штурмавалі танкі. Адначасова путчысты ўзялі пад свой кантроль міжнародныя аэрапорты, масты праз Басфор ў Стамбуле, будынак Партыі справядлівасці і развіцця ў Анкары, розныя дзяржустановы і галоўныя офісы тэлекампаній. Паведамлялася аб пажары ў будынку Нацыянальнай разведвальнай арганізацыі.У сваім тэлезвароце мяцежнікі заявілі, што Генштаб узброеных сіл ўзяў уладу ў краіне ў свае рукі, а турэцкае кіраўніцтва больш не мае улады. Путчысты абвясцілі ваеннае становішча і каменданцкую гадзіну. Прэзідэнту Эрдагану ўдалося выйсці ў тэлеэфір праз адну з незахваченных на той момант тэлекампаній з заявай аб незаконнасці ваеннага перавароту і заклікам да турэцкага народа выйсьці на вуліцы Анкары і Стамбула для процідзеяння путчыстам, што і было ажыццёўлена народнымі масамі.
Падчас падзей была зачынена мяжа Турцыі з Балгарыяй, Іранам і Грузіяй. Узброеныя сілы Грэцыі былі прыведзены ў поўную баявую гатоўнасць – гэта першы і на дадзены момант адзіны ў гісторыі выпадак, калі краіна-член блока НАТА была прыведзена ў поўную баявую гатоўнасць з-за небяспекі ад іншай краіны-члена блока.
Перадумовы путчу
Актыўнае ўмяшальніцтва арміі ў палітычныя працэсы, якія адбываюцца ўнутры краіны, заўсёды было адной з асаблівасцяў гісторыі сучаснай дзяржавы Турцыі, якая была створана ў 1923 годзе. Узброеныя сілы Турцыі арганізоўвалі перавароты тройчы - у 1960, 1971 і 1980 гадах, а таксама ў 1997 годзе ўмяшаліся з дапамогай ваеннага мемарандума. Ваенныя гістарычна разглядалі сябе ў якасці гаранта турэцкай дзяржавы.
Пасля таго, як у 2003 годзе Рэджэп Таіп Эрдаган стаў прэм'ер-міністрам Турцыі, ён пачаў адкрыта праводзіць курс на перафарматаванне ваенна-грамадзянскіх адносін, у ходзе якога ваенныя адыходзілі ад удзелу ў палітычным жыцці, як і ў любой дэмакратычнай краіне.
13 ліпеня 2016 года, менш чым за два дні да спробы перавароту, прэзідэнт Турцыі падпісаў законапраект, які прадстаўляе турэцкім вайскоўцам імунітэт ад судовага пераследу падчас удзелу ва ўнутраных аперацыях па забеспячэнню бяспекі. Ўзбуджэнне крымінальных спраў супраць камандзіраў сцвярджаецца прэм'ер-міністрам, а ў дачыненні да салдат малодшага рангу – губернатарамі. Законапраект імунітэту быў спробай наладзіць узаемаадносіны паміж урадам і ўзброенымі сіламі, якія ўсё часцей прымаюць удзел у ваенных аперацыях у курдскіх раёнах. Гэты законапраект мог паслужыць спускавым кручком для турэцкіх вайскоўцаў да перавароту.
Хроніка падзей
Вечарам 15 ліпеня 2016 года на вуліцах сталіцы і Стамбула пачуліся першыя стрэлы з агнястрэльнай зброі, над Анкарой лётала ваенная авіяцыя, а у Стамбуле былі заўважаны танкі. Па паведамленнях відавочцаў была чутная страляніна ў Міжнародным аэрапорце Атацюрка і адбыўся выбух у цэнтры падрыхтоўкі сіл спецыяльнага прызначэння ў Анкары. У 22:49 па мясцовым часе абодва моста праз Басфорскі праліў у Стамбуле (Басфорскі мост і мост султана Мехмеда Фаціха) былі перакрыты ваеннымі.
Каля 23:00 захопленыя турэцкія сродкі масавай інфармацыі] (Турэцкая тэлерадыёкампанія Doğan Holding") перадалі камюніке аб пераходзе ўлады ў краіне ў рукі так званага «Мірнага савета» і аб увядзенні каменданцкай гадзіны і ваеннага становішча. Вядучая Ціжэн Караш, якая чытала заяву путчыстаў у прамым эфіры, пазней расказала, што яе прымусілі прачытаць паведамленне нібыта ад імя Генштаба людзі ў ваеннай форме.
У 23:05 ваенныя заблакавалі доступ да асноўных сацыяльных сетках. Праз хвіліну баявой верталёт путчыстаў адкрыў агонь па будынку Нацразведкі. Танкі былі перакінуты да аэрапорта Стамбула.
У штаб-кватэры турэцкіх узброеных сілаў быў узяты ў закладнікі начальнік Генеральнага штаба Хулусі АКАР разам з некаторымі іншымі кіраўнікамі турэцкай арміі. Адзначалася, што путчысты ўзялі ў закладнікі Галаўкама ВПС Турцыі. Паведамлялася, што путчысты праніклі ў прэзідэнцкі палац, нейтралізаваўшы яго ахову. Тэлеканал NBC News падчас спробы перавароту выступіў з інфармацыяй аб тым, што прэзідэнт Эрдаган, нібыта, папрасіў сховішча ў Германіі і яго самалёт ужо накіраваўся ў бок гэтай краіны. Прадстаўнікі канала заявілі тады, што дадзеная інфармацыя была атрымана з амерыканскіх ваенных крыніц. Журналіст канала Кайлі Грыфін распаўсюдзіла гэтую ілжывую інфармацыю ў сацыяльнай сетцы Twitter.
Прэм'ер-міністр Турцыі Біналі Йылдырым абвясціў на мітынгу пра спробу ваеннага перавароту. . Некалькі пазней Рэджэпу Таіпу Эрдагану ўдалося зрабіць заяву праз FaceTime з эфіру незахваченной тэлекампаніі, у якім ён заклікаў турэцкі народ да супраціву путчыстам. Паводле яго слоў, за пераваротам стаяць прыхільнікі палітыка Фетхуллаха Гюлена, які хаваецца ад турэцкага правасуддзя ў ЗША, у той час як вышэйшае кіраўніцтва арміі выступала за прэзідэнта. Мэр Анкары Ібрахім Меліхаў Гёкчек праз Twitter папрасіў людзей выйсці на вуліцы горада, нягледзячы на ​абвешчаны ваеннымі каменданцкую гадзіну. З мінарэтаў праз гучнагаварыцелі таксама заклікалі народ падтрымаць законнага і дэмакратычнаабранага прэзідэнта.
Каля 02:00 у Генштабе УС Турцыі адбыўся раскол. Як перадала тэлестанцыя «Аль-Маядзін», путчысты атрымалі падтрымку толькі сярод Сухапутных войскаў, Жандармерыі і Ваенна-паветраных сіл Турцыі. Камандуючы войскамі спецпрызначэння Генштаба УС генерал Зэка Аксакаллы між тым заявіў, што «група здраднікаў замахнуліся на ўладу». Паводле яго слоў, «турэцкі спецназ будзе стаяць на баку народа і ўрада». Як адзначае арабскі ваенны эксперт Амін Хотейт, суадносіны сіл паміж мяцежнікамі і камандуючым родамі войскаў, якія захавалі вернасць Эрдагану, змянялася на вачах.
16 ліпеня на вуліцы выйшлі тысячы прыхільнікаў дзеючай улады. Некаторыя з іх спрабавалі блакаваць перасоўванне ваеннай тэхнікі. Ваенныя адкрылі стральбу па грамадзянскім асобам, якія мелі намер перайсці па мосце праз Басфорскі праліў ў Стамбуле. У прыватнасці, быў смяротна паранены арганізатар выбарчай кампаніі Рэджэпа Таіпа Эрдагана Эрол Альчак і яго 16-гадовы сын. На пахаванні свайго сябра, Эрдаган не змог стрымаць слёз.