cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Роджэр Сешнс
Роджэр Хантынгтан Сешнс (Roger Huntington Sessions;, Бруклін — , Прынстан, Нью-Джэрсі) — амерыканскі кампазітар, музыказнаўца, педагог.
Біяграфія
Музычную адукацыю атрымаў у Гарвардскім універсітэце, Ельскай музычнай школе і Кліўлендскім музычным інстытуце. Вучань Эрнеста Блоха і Гарацыа Паркера. У 1925—1933 гадах падарожнічаў па Еўропе (Фларэнцыя, Рым, Берлін). У 1928 годзе сумесна з Ааронам Коплендам заснаваў у Нью-Ёрку «Канцэрты сучаснай музыкі». У 1933 годзе ён канчаткова вярнуўся ў Амерыку, дзе з 1935 па 1969 гады выкладаў кампазіцыю ў Каліфарнійскім (у Берклі), Прынстанскім і Гарвардскім універсітэтах, а таксама ў Джульярдскай школе музыкі. Прыязджаў у СССР у 1958 годзе.
Творчасць
Сешнс з’яўляецца аўтарам дзвюх опер, 9 сімфоній, інструментальных канцэртаў, камернай музыкі. Створаныя ў 1930-х гадах, яго сачыненні напісаны ў неакласічным стылі; пасля 1950 года кампазітар захапіўся дадэкафоннай тэхнікай (якую трактаваў вельмі вольна), гэтаму спрыяла знаёмства з Луіджы Далапікалай.
Істэбна (гміна)
Істэ́бна (Istebna) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Цяшынскага павета Сілезскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Істэбне. Плошча гміны складае 84,25 км². Станам на 2012 год у гміне Істэбна пражывалі 11 917 чалавек, шчыльнасць — 141,4 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 3 салецтвы.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 3 населеныя пункты.
Рэпартаж
Рэпартаж - матэрыял з месца падзей. Жанр журналістыкі, спецыфікай якога лічыцца аператыўнасць. Акрамя таго, для гэтага жанру характэрна бесстаронняе (без адзнак) асвятленне падзей і маецца на ўвазе, што рэпарцёр з'яўляецца відавочнікам або удзельнікам апісванага. Менавіта факт абавязковай прысутнасці аўтара сюжэту на месцы дзеяння ёсць істотнае адрозненне рэпартажу ад проста карэспандэнцыі. Марына Леско лічыць, што ў жанры рэпартажу выступіў біблейскі Хам, распавёўшы з пазіцыі відавочцы аб сваім бацьку. Тэрмін паходзіць ад французскага «reportage» і ангельскага «report»: агульны корань - лацінскі («reporto» - перадаваць). Рэпартажы звычайна падзяляюцца на тэлевізійныя і газетныя, хоць на самай справе могуць прагучаць па радыё, быць апублікаваныя ў часопісах і/або інтэрнэт-выданнях.
Тэлебачанне
Тэлевізійны рэпартаж паказвае гледачу падзею. Апісальную функцыю ў гэтым выпадку выконвае так званы відэрад. Гэта акалічнасць з'яўляецца вызначальным у выбары сюжэту, незалежна ад значнасці інфармацыйнай нагоды. Відовішчнасць і пераканаўчасць прапанаванай карцінкі - умовы «глядабельнасці» рэпартажу.
Складаецца з чатырох асноўных элементаў :
Ірвінг Фэнг падкрэсліваў значнасць гукавых фрагментаў:
Ёсць два варыянта падрыхтоўкі сюжэта катэгорыі breaking news (экстранай навіны):
Стэндапом на айчынным ТБ называюць працу ў кадры, як правіла, на фоне апісваных падзей. Стендапы падпадзяляюцца на тры катэгорыі:
Друкаваныя СМІ
У журналістыцы ўсё пачынаецца менавіта з рэпартажу: рэдактар рыхтуе публікацыю/сюжэт пасля таго, як рэпарцёр «сабраў ўраджай навін». Падкрэсліваецца, што рэпарцёры абавязаны распазнаваць навіны, гэта значыць такую інфармацыю, якая будзе цікавая і карысная чытачам, бачыць факты, з якіх можа скласціся патэнцыйны матэрыял, ўлоўліваць сувязі паміж разрозненымі на першы погляд дадзенымі, якія на самай справе ёсць часткі цэлага. </Blockquote>
Матэрыялы для рэпартажу :
Аператыўнасць мае ключавое значэнне, што генеруе высокі ўзровень канкурэнтнай барацьбы : Толькі жаданне выцерці адзін аднаму нос рухала, да прыкладу, фатографамі з агенцтваў «Асашыэйтэд Прэс» і ЮПІ, калі ім было даручана сфатаграфаваць далай-ламу, які пакідае Тыбет ў 1959 годзе. Абодва нанялі па самалёце, арганізавалі эстафеты матацыклістаў, каб даставіць фотаздымкі з кітайскай мяжы да бліжэйшага перадатчыка ў Індыі. Калі далай-лама паказаўся ў дзвярах самалёта, фатографы рынуліся наперад, зрабілі здымкі і накіраваліся да самалёта, які ужо набіраў абароты. Пасля шалёнай гонкі ў паветры і на зямлі перамог карэспандэнт ЮПІ. </Blockquote>
Інтэрв'ю
Інтэрв'юер абавязаны пераканацца, што інтэрв'юяваны аддае сабе справаздачу, з кім менавіта кажа : З звычайнымі інфарматарамі праблем, як правіла, не ўзнікае. Яны могуць паўстаць пры інтэрв'юраванні людзей, якія рэдка (ці наогул калі-небудзь) маюць зносіны з прэсай.
Іх варта паведаміць, што інфармацыя будзе апублікаваная.
Спасылкі
Зүйл (сэтгүүл зүй)
Скарбніца таямніц
«Скарбніца таямніц»  (таксама выкарыстоўваецца транслітарацыя арыгінальнай назвы, «Махзан аль-асрар») — першая паэма класіка персідскай паэзіі Нізамі Гянджэві з яго зборніка «Хамсэ», напісаная паміж 1173 і 1179 гадамі (па іншых дадзеных, у 1166 годзе або неўзабаве пасля яго ) на персідскай мове. Твор прысвечаны ўладару Эрзінджана Фахр ад-дзіну Бахрам-шаху (1155—1218). Паэма складаецца з 2260 маснаві, напісаных у метры «сары».
Жанр і кампазіцыя
«Скарбніца таямніц» адносіцца да дыдактычна-філасофскага жанру ; яе таксама можна аднесці да містыка-аскетычнага напрамку. Паэма была напісана пад уплывам манументальнай паэмы Санаі (памёр у 1131 г.) «Сад праўды».
Твор складаецца з уступлення і дваццаці частак (гутарак), прычым кожная наступная гутарка вынікае з сэнсу папярэдняй. Гутаркі ілюструюцца прытчамі. Кожная частка завяршаецца зваротам да самога паэта, які змяшчае яго літаратурны псеўданім. Змест вершаў пазначаецца ў загалоўку кожнай часткі і напісаны ў тыповым гамілетычным стылі. Напісаная ў высока рытарычным стылі паэма «Скарбніца таямніц» не з’яўляецца рамантычнай эпічнай паэмай, яе мэта — пераступіць абмежаванні прыдворнай свецкай літаратуры. Гэтым творам Нізамі працягнуў напрамак, які адкрыў у персідскай паэзіі Санаі і які быў працягнуты многімі персідскімі паэтамі, вядучым сярод якіх з’яўляецца Аттар.
Змест
Нізамі прапаведуе ідэальны лад жыцця, а таксама піша пра тое, што чалавек павінен думаць аб сваім духоўным прызначэнні. У некалькіх частках паэмы Нізамі звяртаецца да абавязкаў цароў, але ў цэлым ён хутчэй звяртаецца да ўсяго чалавецтва, чым да свайго царскага заступніка.
Першая гутарка «Скарбніцы таямніц» прысвечана стварэнню Адама і развіваецца ў адпаведнасці з Каранам і ісламскай традыцыяй. Аднак пры гэтым гутарка прасякнутая ідэямі аб панаванні чалавека над светам, у ёй таксама адлюстраваныя ўяўленні аб задачах чалавека ў свеце. Другая гутарка паэмы прысвечана выкананню правасуддзя: Нізамі раіць кіраўніку быць пакорлівым і клапаціцца пра духоўныя даброты для дасягнення правасуддзя. У трэцяй гутарцы гаворыцца аб зменлівасці жыцця і цяжкасці таго часу, у якім жыў аўтар. Далей ставяцца важныя філасофскія пытанні аб старасці, узаемаадносінах чалавека з жывёламі і іншыя.
У «Скарбніцы таямніц» прысутнічаюць суфійскія традыцыі, сімвалы і вобразы. Так, Нізамі праілюстраваў тое, як вобраз ружы (гол ці гул ) успрымаўся ва ўяўленнях людзей сярэдневяковай Персіі. У ісламскай традыцыі ружа асацыюецца з Прарокам Магаметам, што адлюстроўваецца мноствам спосабаў у рэлігійных тэкстах і мастацкай творчасці. Ружы вырошчваліся ў Іране з даўніх часоў і з’яўляліся абавязковым складнікам сярэдневяковага персідскага саду. Ружа лічылася царскай кветкай і сімвалам прыгажосці. Ружа стала асабліва моцным сімвалам у містычнай традыцыі; пачынаючы з XII ст., персідская рэлігійная думка і літаратурная культура насычаныя гэтым сімвалам. У вобразным ладзе персідскай паэзіі каханне салаўя да ружы сімвалізавала імкненне душы містыка да боскага. У «Скарбніцы таямніц» Нізамі раскрыў містычны сімвалізм ружы ў спаборніцтве двух прыдворных лекараў. Хоць расказаная Нізамі прытча ўказвае на моц псіхалагічнага ўнушэння, містычная прырода водару ружы служыць у якасці метафары, як у паэме Нізамі, так і ў класічных тэкстах сярэдневяковай персідскай паэзіі.
Уплыў паэмы
Вядома каля 50 перайманняў паэмы ў розных літаратурах Усходу; найбольшая колькасць перайманняў на персідскай мове створана ў Індыі.
Пераклады
На азербайджанскую мову «Скарбніцу таямніц» пераклалі такія паэты XX стагоддзя, як Сулейман Рустам і Аббасалі Сараўлу, а таксама Халіл Рза Улуцюрк.
На ангельскую паэму пераклаў Галам Х. Дараб у 1945 годзе.
На беларускую мову раздзел «Скарбніцы таямніц» пераклалі Алесь Бачыла і Рыгор Няхай.
На рускую мову паэму пераклалі К. Ліпскераў і С. Шэрвінскі. Поўны філалагічны празаічны пераклад на рускую мову ажыццявіў Р. Аліеў.
Фёдар Амосавіч Дронаў
Фёдар Амосавіч Дро́наў ( — ) — вучоны-эканаміст, доктар эканамічных навук (1976), прафесар (1979), член-карэспандэнт Акадэміі навук БССР (1986), Заслужаны эканаміст БССР (1985).
Біяграфія
Нарадзіўся ў горадзе Крэмэнчук Палтаўскай губерні УССР (сучасны адміністрацыйны цэнтр Крэмэнчуцкага раёна Палтаўскай вобласці Украіны). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны з 1943 года. У 1954 годзе скончыў Ленінградскі фінансава-эканамічны інстытут, у 1963 годзе — аспірантуру пры Інстытуце эканомікі Акадэміі навук БССР. З 1964 года займаў пасаду загадчыка сектара агульных праблем эфектыўнасці капітальных укладанняў Інстытута эканомікі, у 1968—1978 гадах намесніка дырэктара па навуковай рабоце і адначасова загадчыка сектара эканомікі навукова-тэхнічнага прагрэсу. З 1980 да 1988 года Ф. А. Дронаў на пасадзе намесніка дырэктара (дырэктар ) Навукова-даследчага эканамічнага інстытута Дзяржэканомплана БССР, з 1988 года — галоўны навуковы супрацоўнік.
Навуковая дзейнасць
Навуковыя працы Ф. А. Дронава па сацыяльна-эканамічных праблемах навукова-тэхнічнага прагрэсу і эфектыўнасці грамадскай вытворчасці, тэрытарыяльнай арганізацыі народнай гаспадаркі і інш. Аўтар больш за 160 прац, у тым ліку 10 манаграфій і брашур.
Сярод апублікаванага:
Кучкуны (прыпыначны пункт)
Кучкуны́ (, Кучкуны)  — прыпыначны пункт Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці. Размешчаны за 1,5 км на паўднёвы захад ад вёскі Кучкуны; на лініі Інстытут Культуры — Баранавічы-Палескія, паміж прыпыначным пунктам Атцэда і прыпыначным пунктам Цёмныя Ляды.
Талакунь
Талакунь (Толоку́нь) — вёска ў Вышгарадскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Соча
Со́ча (Soča, Ізо́нца Isonzo) — рака ў Славеніі і Італіі. З 138 кіламетраў працягласці ракі па тэрыторыі Славеніі праходзіць 96 кіламетраў, па Італіі - 43 кіламетры.
Соча бярэ пачатак побач з вяршыняй Трыглаў, упадае ў Адрыятычнае мора. У верхнім і сярэднім цячэнні працякае праз Юлійскія Альпы, утвараючы глыбокую даліну з абрывістымі схіламі і прыгожымі відамі, парогамі. Карыстаецца вялікай папулярнасцю ў водных турыстаў. Сочу называюць у Славеніі «Ізумруднай прыгажуняй» з-за незвычайнага, ізумруднага адцення вады.
На рацэ размешчаны славенскія гарады Бовец, Кобарыд, Толмін, Нова-Горыца, італьянскі Горыца. Непадалёк ад вусця ракі знаходзіцца італьянскі горад Монфальконэ.
Падчас Першай сусветнай вайны верхняе і сярэдняе цячэнне Сочы сталі арэнай цяжкіх баёў паміж войскамі Італіі і Аўстра-Венгрыі, у якіх загінула каля 300 000 чалавек. У гісторыю гэтыя бітвы ўвайшлі як Бітвы пры Ізонца. Ім прысвечаны мемарыяльны музей у горадзе Кобарыд.
Васіль Барысавіч Раманоўскі
Васіль Барысавіч Раманоўскі (нар., Баранавічы Брэсцкай вобласці) — беларускі ўрач і палітык.
Біяграфія
Скончыў Гродзенскі дзяржаўны медыцынскі інстытут, Беларускую медыцынскую акадэмію паслядыпломнай адукацыі.
Працаваў урачом-інтэрнам, урачом-тэрапеўтам кардыялагічнага аддзялення Баранавіцкай гарадской бальніцы, загадчыкам рэўматалагічнага аддзялення, загадчыкам першага тэрапеўтычнага аддзялення Баранавіцкага гарадскога тэрытарыяльнага медыцынскага аб’яднання № 1, загадчыкам рэўматалагічнага аддзялення, загадчыкам нефралагічнага аддзялення дзяржаўнай лячэбна-прафілактычнай установы «Баранавіцкая гарадская бальніца», загадчыкам Баранавіцкай гарадской станцыі пералівання крыві, галоўным урачом установы аховы здароўя «Баранавіцкая гарадская бальніца».
Галоўны ўрач установы аховы здароўя «Баранавіцкая цэнтральная паліклініка».
Выбіраўся членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.
IC 1042
IC 1042 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) у сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сан-Кастанца
Сан-Кастанца (San Costanzo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Пезара-э-Урбіна.
Насельніцтва складае 4891 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 120 чал./км². Займае плошчу 41 км². Паштовы індэкс — 61039. Тэлефонны код — 0721.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Costanzo.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Фэдарыўка (Вышгарадскі раён)
Фэдарыўка (Фе́дорівка) — вёска ў Вышгарадскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Кур
Кур (Chur, Cuira) — горад у Швейцарыі, сталіца кантона Граўбюндэн.
Уваходзіць у склад акругі Плесур. Насельніцтва складае 35 161 чалавек (на 31 снежня 2006 года).
Торвальд Кодрансан
Торвальд Кодрансан, Торвальд Вандроўнік (Thorvald Kodransson; ? — пасля 1002?) — ісландскі падарожнік і місіянер X ст., адзін з першых хрысціянснскіх прапаведнікаў у Ісландыі.
Паводле ісландскай сагі Торвальд Кодрансан памёр «на Русі, недалёка ад Полацка (Palteskja) і пахаваны на гары пры царкве св. Яна Хрысціцеля, і людзі лічаць яго святым». Невялікая сага (татра) «Пра Торвальда Вялікага Вандроўніка» ўдакладняе гэтыя звесткі, дадаючы, што магіла яго «пад высокай гарой у Дрофне (Drafn) пры царкве св. Яна», дзе ён нібыта заснаваў манастыр. Паводле гэта жа крыніцы, Торвальд Кодрансан ехаў праз Русь як пасланнік візантыйскага імператара. «Высокая гара ў Дрофне» не лакалізавана, некаторыя даследчыкамі атаясняюць яе з Друццю, іншыя з дзядзінцам у Полацку, супраць якога на дзвінскім востраве, магчыма, званым раней «Травен», быў манастыр св. Яна. На думку М. Баўтовіча, гара магла знаходзіцца на паўночны ўсход ад Полацка, дзе ёсць падобныя гучаннем тапонімы (напр. Дрэтунь), або, магчыма, тоесна «гары Рагнеды» на паўвостраве Перавоз паміж вусцем Ушчы і вытокам Дрысы на возеры Дрыса. Паводле падання, на «гары Рагнеды» каменным молатам забілі князя Рагвалода, а пазней тут жа пахавалі княгіню Рагнеду. Паводле А. Кіркора і А. Семянтоўскага, у ХІХ ст. на «гары Рагнеды» і ў возеры часта знаходзілі каменныя молаты і паліцы, што можа сведчыць пра культ Тора і скандынаўскае паселішча.
Цуркіў
Цуркіў (Цуркі́в) — вёска ў Здалбуніўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Кастэль
Кастэль — замак рэгулярнай формы з абарончымі сценамі, элементамі якога могуць быць сцены, фланкіруючыя вежы, жылыя пабудовы па перыметры сценаў.
Гісторыя
Рэгулярныя замкі ў ВКЛ паўсталі пад моцным нямецкім культурным уплыву праз Тэўтонскі ордэн. Так званыя Штаўфэнаўскія кастэлі, што былі распаўсюджаны на нямецкамоўных тэрыторыях, а таксама ў падначаленай Штаўфэнам Паўднёвай Італіі мелі слаба выступаючыя вежы. Фланкіруючыя вежы у нямецкіх кастэлях былі першапачаткова непапулярныя, у той час як для кастэляў французскага тыпу, распаўсюджанага ў Францыі, Англіі і памежных да іх рэгіёнах, паўкруглыя ці круглыя фланкіруючыя вежы былі абавязковымі.
Рыжскі тралейбус
Рыжскі тралейбус (Trolejbusu satiksme Rīgā) — сістэма тралейбусных ліній у сталіцы Латвіі, Рызе, з’яўляецца адзінай тралейбуснай сістэмай у Латвіі.
Гісторыя
Ідэя тралейбуснага руху ў Рызе з’явілася ў 1935 годзе. Першую лінію планавалася пабудаваць ад Саркандаўгавы да Мілгравіса з магчымасцю далейшага яе працягу да Вецакі. У 1939 годзе пры распрацоўцы плана руху на шэсць гадоў меркавалася, што першая тралейбусная лінія будзе адкрыта ў 1943 годзе і будзе весці ад Пантоннага маста па вуліцы Елгавас і алеі Віенібас да Бішумуіжы. Гэтыя планы не былі рэалізаваны з-за Другой сусветнай вайны.
Пасля вайны зноў узнікла ідэя адкрыцця тралейбуснага руху ў Рызе. Ужо ў пачатку 1947 года было прынята рашэнне аб наладжванні тралейбуснага руху. У лютым таго ж года быў адкрыты першы навучальны тралейбусны маршрут ад чыгуначнай станцыі Браса да Паветранага моста. Яго агульная даўжыня складала каля кіламетра, яго рух забяспечвалі два патрыманых тралейбуса ЯТБ вытворчасці Яраслаўскага аўтобуснага завода.
Першы рэгулярны тралейбусны маршрут быў адкрыты 4 лістапада 1947 года ў 16.30 на скрыжаванні вуліцы Горкага і бульвара Каўпака. Тралейбусы курсіравалі па новаствораным маршруце ад сада Віестура да вуліцы Валміерас. У канцы 1947 года ў эксплуатацыі знаходзіліся тры тралейбусы: два тыпу ЯТБ і адзін тралейбус тыпу МТБ-82. Першапачаткова тралейбусы базіраваліся на тэрыторыі 1-га трамвайнага дэпо (цяпер 5-е трамвайнае дэпо) на вуліцы Брывібас. Пазней, калі 2-е трамвайнае дэпо было пераўтворана ў тралейбусны парк, яны былі перанесены на Ганібу дамбіс 32. У 1947 годзе тралейбусамі было перавезена крыху больш за 169 тысяч пасажыраў.
У 1948 годзе была адкрыта тралейбусная лінія ад Цэнтральнага рынка да Саркандаўгавы, якую неўзабаве працягнулі да Мэжапарку.
У 1961 годзе былі адкрыты дзве новыя тралейбусныя лініі — 7 да Агенскалнс і 9 да вуліцы Валянціны Церашковай.
Першыя тралейбусы маркі «Шкода», выпушчаныя ў Чэхаславакіі, якія тэхнічна пераўзыходзілі савецкія тралейбусы, пачалі хадзіць у Рызе ў 1961 годзе. Усяго выкарыстоўвалася 10 варыянтаў тралейбусаў гэтай мадэлі. Першымі былі тралейбусы Škoda 12Tr14, якія паступілі ў 1969 годзе і першыя былі спісаны ўжо ў 1984 годзе, у 1981 годзе пачалі паступаць тралейбусы Škoda 12TrH29, апошні быў спісаны ў 2001 годзе.
Першыя тралейбусы Škoda наступнага пакалення Škoda 14Tr01 горад пачаў атрымліваць у 1982 годзе, а першыя тралейбусы новага тыпу былі ўведзены ў эксплуатацыю 21 лютага 1983 года. Наступныя мадыфікацыі тралейбусаў Škoda 14Tr02 з’яўляліся з 1984 года і закупляліся да 1989 года. Затое з 1989 па 1991 гады закупляліся сучлененыя тралейбусы Škoda 15Tr.
У канцы 1990-х гадоў пачалося абнаўленне тралейбуснага парку, былі закуплены палепшаныя версіі тралейбусаў Škoda 14Tr і Škoda 15Tr адпаведна — Škoda 14TrM і Škoda 15TrM. Але ў 1999 годзе ў якасці эксперыменту быў закуплены адзін тралейбус АКСМ-333 вытворчасці завода «Белкамунмаш», у 2001 годзе паступіла яшчэ 10 такіх тралейбусаў, апошнія былі спісаны ў 2015 годзе.
У перыяд з 2001 па 2007 гады набыты 52 тралейбусы Solaris Trollino. У 2015 годзе закуплены 150 тралейбусаў Škoda 24Tr Irisbus, большасць з якіх абсталяваны дызель-генератарам, пасля пастаўкі гэтых тралейбусаў вялікая колькасць тралейбусаў Škoda 14Tr была спісана.
Пастаўкі тралейбусаў Škoda 27Tr Solaris ідуць з кастрычніка 2014 года, усяго плануецца паставіць 125 сучлененых тралейбусаў з дызель-генератарамі.
Мураванка (Шчучынскі раён)
Мурава́нка (, Мурованка) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Мажэйкаўскага сельсавета.
Хацяніўка
Хацяніўка (Хотяні́вка) — вёска ў Вышгарадскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Эдуард Зюс
Эдуард Зюс (Eduard Suess;, Лондан — , Вена) — аўстрыйскі геолаг і грамадскі дзеяч. Менавіта яму належаць гіпотэзы аб існаванні суперкантынента Гандваны (1861) і акіяна Тэтыс (1893).
Навуковыя працы і дасягненні
З навуковых прац Зюса, галоўным чынам якія адносяцца да стратыграфіі Альп, да геалогіі Італіі і да сістэматыка брахіяпод, вядомыя: «Böhmische Graptolithen» (1852), «Brachiopoden der Kössener Schichten» (1854), «Brachiopoden der Hallstätter Schichten» (1855); «Über den Löss» (1866), «Charakter der österreich. Tertiärablagerungen» (1866), «Aequivalente des Rotliegenden in den Südalpen» (1868), «Die tertiären Landfaunen Mittelitaliens» (1871), «Bau der italienischen Halbinsel» (1872), «Die Enstehung der Alpen» (1875), «Die Zukunft des Goldes» (1877), «Die Zukunft des Silbers» (1892) і некаторыя іншыя. Але галоўная, класічная праца Зюса «Das Antlitz der Erde» (1883—1888), у якой ён, адзін з самых выдатных сучасных геолагаў, прывёў у стройную сістэму найважнейшыя формы зямной паверхні і ўстанавіў законную сувязь сучаснага размеркавання мораў, акіянаў, мацерыкоў і горных ланцугоў з геалагічнай гісторыяй зямлі. У 1875 годзе Зюс прапанаваў у геалогіі тэрмін біясферы. У 1895 годзе Зюс быў абраны членам Шведскай каралеўскай акадэміі навук, а ў 1903 атрымаў медаль Коплі — вышэйшую ўзнагароду Каралеўскага таварыства Вялікабрытаніі. У канцы XIX ст. знакаміты аўстрыйскі геолаг Эдуард Зюс (1831—1914) у сваім трохтомніку «Аблічча Зямлі» падвёў вынік усяму развіццю геалогіі да XX ст. Ён даў карціну будовы і развіцця зямной кары з пазіцый кантракцыённай гіпотэзы. Зюс лічыў, што форма і будова складчатых горных ланцугоў паказваюць на іх утварэнне шляхам сціску зямной кары. Утварэнне марскіх упадзін Зюс прадстаўляе як працэс абвальвання зямной кары.
Пітон-дэ-ла-Фурнез
Пітон-дэ-ла-Фурнез (Piton de la Fournaise) — дзеючы вулкан на востраве Рэюньён у Індыйскім акіяне (Маскарэнскія астравы).
Пітон-дэ-ла-Фурнез - шчытавы вулкан вышынёй 2631 м. Кальдэра вулкана дыяметрам каля 8 км; пачынаючы з XVII стагоддзя было зафіксавана больш 150 вывяржэнняў вулкана, апошнія адбыліся з 14 снежня 2008 г. па 5 лютага 2009 года, затым 5 лістапада і 14 снежня 2009 г і 2 студзеня 2010 года. Вулкан Пітон-дэ-ла-Фурнез намаляваны на неафіцыйным сцягу Рэюньёна.
Джэф Сешнс
Джэферсан Барэгард (Джэф) Сешнс III (Jefferson Beauregard "Jeff" Sessions III; нар., Селма, Алабама) — амерыканскі палітык-рэспубліканец, 84-ы Генеральны пракурор ЗША (9 лютага 2017 года — 7 лістапада 2018 года). Малодшы сенатар ЗША ад штата Алабама (1997—2017).
Богаяўленская царква
Богаяўленская царква — назва шэрагу праваслаўных храмаў, асвячоных у гонар свята Богаяўлення (Хрышчэнне Ісуса).
Джэф Сешнс
У 2007 годзе паводле рэйтынгу National Journal Сешнс увайшоў у пяцёрку самых кансерватыўных сенатараў.
У 1977 годзе пераехаў у Мабіл. З’яўляўся федэральным пракурорам (1981—1993) і генеральным пракурорам штата (1995—1997).
9 лютага 2017 года, пасля доўгіх слуханняў і дэбатаў у Сенаце і зацвярджэння на пасадзе, быў прыведзены да прысягі ў Авальным Кабінеце. У той жа дзень у яго прысутнасці прэзідэнт Трамп падпісаў тры выканаўчыя ўказы аб барацьбе са злачыннасцю ў Злучаных Штатах.
7 лістапада 2018 года, на наступны дзень пасля «прамежкавых выбараў», Сешнс пайшоў у адстаўку па просьбе прэзідэнта Трампа. Прычынай адстаўкі стала адмова Сешнса ад нагляду за расследаваннем спецпракурора Роберта Мюлера адносна ўмяшання Расіі ў прэзідэнцкія выбары ЗША 2016 года.
Іваніска (гміна)
Івані́ска (Iwaniska) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Апатоўскага павета Свентакшыскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Іванісцы. Плошча гміны складае 105,03 км². Станам на 2004 год у гміне Іваніска пражывалі 7136 чалавек, шчыльнасць — 67,9 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 27 салецтваў.
Лазовікі (прыпыначны пункт)
Лазо́вікі (, Лазовики)  — прыпыначны пункт Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Размешчаны за 0,8 км на паўночны захад ад вёскі Горкі; на лініі Орша-Цэнтральная — Лепель, паміж станцыяй Заслонава і станцыяй Лепель.
Субкультура
Субкультура (sub — пад і cultura — культура; падкультура) у сацыялогіі і культуралогіі — частка культуры грамадства, якая адрозніваецца ад пераважнай большасці, а таксама сацыяльныя групы носьбітаў гэтай культуры. Субкультура можа адрознівацца ад дамінантнай культуры ўласнай сістэмай каштоўнасцяў, мовай, манерай паводзін, адзежай і іншымі аспектамі. Адрозніваюць субкультуры, якія фармуюцца на нацыянальнай, дэмаграфічнай, прафесійнай, геаграфічнай і іншых базах. У прыватнасці, субкультуры ўтвараюцца этнічнымі супольнасцямі, якія адрозніваюцца сваім дыялектам ад моўнай нормы. Іншым вядомым прыкладам з'яўляюцца моладзевыя субкультуры.
Гісторыя тэрміна
У 1950 годзе амерыканскі сацыёлаг Дэвід Райзмен у сваіх даследаваннях вывеў паняцце субкультуры як групы людзей, якія наўмысна абіраюць стыль і каштоўнасці, упадабаныя меншасцю. Больш старанны аналіз з'явы і паняцця субкультуры правёў Дзік Хэбдзідж у сваёй кнізе «Субкультура: значэнне стылю». Па яго меркаванні, субкультуры прыцягваюць людзей з падобнымі густамі, якіх не задавальняюць агульнапрынятыя стандарты і каштоўнасці.
Француз Мішэль Мафесолі ў сваіх працах выкарыстоўваў паняцце «гарадскія плямёны» для абазначэння моладзевых субкультур. Віктар Дольнік у кнізе «Непаслухмянае дзіцё біясферы» выкарыстоўваў паняцце «клубы».
У СССР для абазначэння членаў моладзевых субкультур выкарыстоўваўся тэрмін «Нефармальныя аб'яднанні моладзі», адсюль жаргоннае слова «нефармалы». Часам для абазначэння субкультурнай супольнасці выкарыстоўваецца жаргоннае слова «тусоўка».
1975 год у гісторыі кіно
1975 год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.
IC 1043
IC 1043 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) у сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Чэрвонэ (Вышгарадскі раён)
Чэрвонэ (Червоне́) — вёска ў Вышгарадскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Піскіў
Піскіў (Піскі́в) — вёска ў Кастопільскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Піскіўскай вясковай абшчыны.
Культуралогія
Культуралогія (cultura — апрацоўка, земляробства, выхаванне, шанаванне; λόγος — думка, прычына) — галіна сацыягуманітарных ведаў; навуковая дысцыпліна пра сутнасць і віды культуры, яе сацыяльныя функцыі, заканамернасці і дынаміку гістарычнага развіцця. Тэрмін культуралогія ў 1949 годзе ўвёў у навуковы ўжытак амерыканскі культурантраполаг Леслі Уайт. Як асобная навуковая і навучальная дысцыпліна яна яшчэ знаходзіцца ў стадыі станаўлення, удасканалення паняційна-катэгарыяльнага апарату.
У многіх заходніх краінах праблемы культуралогіі вывучаюцца найперш этналогіяй і культурнай антрапалогіяй. Культуралогія ўяўляе сабой адзінства тэорыі і гісторыі культуры, разглядае ва ўзаемасувязі матэрыяльную культуру, духоўную культуру і культуру чалавечых зносін. Выкарыстоўвае і мадыфікуе метады даследавання, катэгорыі і паняццяў, уласцівыя іншым гуманітарным навукам — філасофіі, гісторыі, сацыялогіі, этналогіі, мастацтвазнаўству і г.д.
Землетрасенне ў Эміліі-Раманьі (2012)
Моцнае землетрасенне ў Паўночнай Італіі магнітудай 6,0, якое адбылося 20 мая 2012 года ў 04 гадзіны 03 хвіліны раніцы па мясцовым часе, з'яўлялася, у сутнасці, фаршокам землетрасення, які адбыўся 170-ю хвілінамі раней. Эпіцэнтр землетрасення знаходзіўся ў 36 км на паўночны ўсход ад адміністрацыйнага цэнтра вобласці Эмілія-Раманья — Балоння, а гіпацэнтр залягаў на глыбіні 5 км на тэрыторыі італьянскай камуны Фінале-Эмілія па адрасе вуліца Казоні дзі-Сопра, 11-19. . Праз 17 хвілін адбыўся першы адчувальны афтэршок гэтага землетрасення магнітудай 4,3 у 12 км на паўночны ўсход ад Бандэна на глыбіні 10 км. .
Наступствы
Шматлікім гістарычным будынкам быў нанесены страты, а некаторыя цэрквы і будынкі па-старэй цалкам былі разбураны: так, напрыклад, царкоўны звон абрынуўся ў Ферары, у Фінале-Эміліі царкоўны шпіль атрымаў пашкоджанні, у Сан-Фелічэ-Прана абрынуўся фрагмент замка, царква Фелоніка ў Мантуа была пашкоджана, Венецыянскі Палац - гістарычны будынак у Фінале-Эміліі, атрымаўшы сур'ёзныя пашкоджанні, часткова абрынуўся, аднак, 11 чалавек з трох сем'яў, якія жылі ў палацы былі выратаваны.
Ахвяры і пацярпелыя
У выніку землетрасення загінулі 6 чалавек: двое італьянскіх рабочых керамічнага завода ў правінцыі Ферара загінулі ў выніку абвальвання даху, 1 мараканскі рабочы - на тэрыторыі палістыролавай кампаніі ў Бандэна ў выніку падзення на яго галаву апорнай бэлькі, цела 1 рабочага было знойдзена пад руінамі ліцейнага завода Tecopress S.P.A. у Сант-Агасціна ў правінцыі Ферара і яшчэ 2 ахвяры - хворая жанчына ва ўзросце 37 гадоў і 100-летні мужчына, якія сканалі ў выніку сардэчных прыступаў.
Выратавальная аперацыя
2 верталёта італьянскай паліцыі здзяйснялі палёты над тэрыторыямі, закранутымі землетрасеннем, карэктуючы пошукава-выратавальныя службы ў плане патэнцыйна-магчыма разбураных ці сур'ёзна-разбураных будынкаў. Гэтыя верталёты асабліва прыглядаліся да старых, закінутых дамоў, у якіх часта жывуць бедныя сем'і.
Бітва на Судоме
Бітва на Судоме — бітва паміж войскам Яраслава Уладзіміравіча і войскам Брачыслава І Ізяславіча, якая адбылася ў 1021 годзе на рацэ Судоме.
Паход на Ноўгарад
У 1020 годзе, паводле ісландскай «Сагі аб Эймундзе», Яраслаў замацаваўся ўжо на кіеўскім стальцы і запатрабаваў ад Брачыслава перадачы памежных воласцей. Брачыслаў, па радзе Эймунда Хрынгсана, кіраўніка варажскай дружыны на службе ў Полацку, не чакаючы нападу Яраслава, пайшоў на Ноўгарад, разрабаваў горад і вывеў у Полацк шмат палонных.
Адносна таго, што адбылося далей, у крыніцах даюцца розныя звесткі. Паводле «Аповесці мінулых часоў» (XII ст.), Брачыслаў разрабаваў Ноўгарад і з палоннымі вярнуўся ў Полацк, а ўжо потым Яраслаў сустрэў Брачыслава на шляху з Ноўгарада на рацэ Судаміры (прытым трапіў туды з Кіева за 7 дзён), разбіў у бітве, адабраў здабычу:
В лѣт̑. ҂s҃. ф҃. к҃ѳ. [6529 (1021)] Приде Брѧчиславъ сн҃ъ Изѧславль. внукъ Володимърь на Новъгородъ. и заӕ Новъгородъ. и поимъ Новгородцѣ и имѣньє ихъ. поиде Полотьску ѡпѧть. и пришедшю єму к Судомири рѣцѣ. и Ӕрославъ ис Къıєва въ. з҃. днь. Постиже и ту. и побѣди Ӕрославъ Брѧчислава. и Новгородцѣ вороти Новугороду. а Брѧчиславъ бѣжа Полотьску ❙ (Ст.-рус.)
Падрыхтоўка да бітвы
Палачане на чале з Брачыславам і варагі-найміты на чале з Эймундам сталі лагерам каля ракі Судомы, зразумеўшы, што ад Яраслава ім ужо не уцячы. Лагер атачылі частаколам і ваўчынымі ямамі, гэтак жа ўсталявалі дазоры.
Бітва
Яраслаў Уладзіміравіч прывёў свае войскі да лагера і тут жа пачаў штурмаваць. Некалькі разоў, без перапынку, ён кідаў сваіх воінаў на прыступ, але лагер ён так і не ўзяў. Адбіўшы некалькі штурмаў, Брачыслаў вывеў сваё войска з лагера і напаў на Яраслава, стаў яго адцясняць. Варагі заспявалі пераможную песню, а палачане гучна закрычалі — яны былі ўпэўненыя, што хутка перамога, але, як высветлілася пазней, рана. Па Судоме прыплылі пскоўскія войскі на чале з Судзіславам Уладзіміравічам. Брячыслаў адступіў у свой лагер разам з Эймундам. Аднак на гэтым бітва спынілась. Под вечар Яраслаў паклікаў Брачыслава на беседу. Пасля гэтай гутаркі Брачыславу далі сысці і ён сышоў у Полацк, пакінуўшы здабычу і палонных. Там ён развітаўся з Эймундам і яго ваярамі.
Вынікі
Пасля гэтых падзей, паводле Наўгародскага IV летапісу, была заключана мірная дамова і Яраслаў аддаў Брачыславу Віцебск і Усвят, якія ў сувязі з гэтым упершыню згадваюцца ў летапісе — Віцебск (ст.-рус. Видбеск) і Усвят (ст.-рус. Въсвячь, зараз у Пскоўскай вобл., Расія).
Іардынка
Іарды́нка — рака ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Аўсянка (басейн Заходняй Дзвіны).
Даўжыня ракі 12 км. Плошча вадазбору 51 км. Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,6 м/км. Пачынаецца на поўначы ад вёскі Прыбыткава, упадае ў Аўсянку прыкладна за 0,5 км на ўсход ад вёскі Прывальні.
Раман Аркадзевіч Абрамовіч
Раман Аркадзевіч Абрамовіч (,, РСФСР) — буйны расійскі і ізраільскі прадпрымальнік, былы губернатар Чукоцкай аўтаномнай акругі.
Ракытнэ (Кастопільскі раён)
Ракытнэ (Роки́тне) — вёска ў Кастопільскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Піскіўскай вясковай абшчыны.
Дзітвянскі сельсавет
Дзітвя́нскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лідскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 г. пасёлак) Дзітва.
Утвораны 24 красавіка 1978 года з часткі Крупаўскага сельсавета (16 населеных пунктаў: Банцавічы, Бельскія, Дайнава 1, Дайнава 2, Дамейкі, Дзітва, Заполле, Засценак Бельскія, Кульбакі, Мальгі, Рапэйкі, Рылаўцы, Хрулі, Хутар Янцавічы, Янцавічы, Яўсеевічы) у складзе Лідскага раёна Гродзенскай вобласці БССР. 21 лютага 2023 года да сельсавета далучана частка скасаванага Крупаўскага сельсавета (16 населеных пунктаў: аграгарадок Крупава, вёскі Абрубы, Белевічы, Бенкевічы, Бярнуці, Верх-Крупава, Ворнішкі, Вялікія Рэксці, Жырмуны, Кербядзі, Козічы, Навіцкія 3, Наркуны, Пурсці, Чэрнікі і Шаўдзюкі).
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2042 чалавекі, з іх 55,9 % — палякі, 35,5 % — беларусы, 6,5 % — рускія, 1,6 % — украінцы.
Зябкі
Зя́бкі — тапонім.
Азярцы (Расонскі раён)
Азярцы́ (, Озерцы) — вёска ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Альбрэхтаўскага сельсавета.
Яснагародка (Вышгарадскі раён)
Яснагародка (Ясногоро́дка) — вёска ў Вышгарадскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Усох (возера)
Усох — возера ў Беларусі, у Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці ў басейне ракі Вір (левы прыток Бярэзіны), прыкладна за 7 км у напрамку паўднёвы ўсход ад горада Бабруйск, за 2 км на захад ад вёскі Дубаўка. Возера знаходзіцца на тэрыторыі ландшафтнага заказніка мясцовага значэння «Дубоўскі каскад азёр».
Плошча паверхні возера 0,13 км². Даўжыня 1,76 км, найбольшая шырыня 0,08 км. Даўжыня берагавой лініі 3,9 км.
Катлавіна возера старычнага тыпу, моцна выцягнутая ў напрамку з поўначы на поўдзень. Схілы катлавіны невыразныя, заходнія стромкія, вышынёй 5—10 м. Берагі нізкія, пясчаныя. Ручаямі Усох злучаецца з азёрамі Драгічын на поўначы і Плывун на поўдні. У заліў ва ўсходняй частцы возера ўпадае ручай.
У возеры водзяцца лешч, шчупак звычайны, акунь, плотка, краснапёрка, лінь і іншыя віды рыб.
Піліца
Піліца (Pilica) — рака ў паўднёвай і цэнтральнай частцы Польшчы, самы доўгі левы прыток Віслы. Даўжыня ракі 319 км, плошча басейна 9245 км².
Працякае праз Малапольскае ўзвышша і Сярэднемазавецкую нізіну, ўпадае ў Віслу каля вёскі Аструвек, у геаграфічным рэгіёне Цэнтральная даліна Віслы.
Іванавіцы (гміна)
Іванаві́цы (Iwanowice) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Кракаўскага павета Малапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Іванавіцы. Плошча гміны складае 70,62 км². Станам на 2004 год у гміне Іванавіцы пражывалі 8 220 чалавек, шчыльнасць — 116,4 чал./км².
Праметый
Праметый (Promethium) Pm — хімічны элемент III групы перыядычнай сістэмы; атамны нумар 61. Адносіцца да лантаноідаў.
Прыродныя крыніцы
Утвараецца ў прыродзе ў нязначнай колькасці пры ядзерных рэакцыях.
Прымяненне
Крыніца пастаяннага свячэння: ізатоп праметыя дадаецца ў склад люмінафораў (указальныя надпісы і знакі, напр., у шахтах). Кампактныя і бяспечныя (без гамма-выпраменьвання) атамныя батарэйкі.
Рамшына (Шклоўскі раён)
Ра́мшына (, Рамшино) — вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Старашклоўскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Чарнаруцкага сельсавета.
Назва
Назва Рамшына адыменнага (антрапанімічнага) паходжання, ад балцка-літоўскага імені Ramšys. Яно ўтворанае ад асновы Ram- (< літоўскае ramus «спакойны») і антрапанімічнага пашыральніка -š-.
Тут сама на поўдні ад Рамшына адыменныя тапонімы Карбатоўка, Супшынка, ад аднаасноўных імёнаў тыпу Kar-but-as, Supšys.
IC 1044
IC 1044 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) у сузор’і Валапас.
Рамшына (Шклоўскі раён)
Назва
Узнікненне ўсіх гэтых тапонімаў можа адносіцца да XV стагоддзя, калі пры вялікім князю літоўскім Казіміры на ўсходзе і поўдні з мэтай змацавання дзяржавы рассяляліся літоўскія баяры, збольшага з тэрыторый цяперашняй Беларусі, прылеглых да сучаснай літоўскай мяжы.
Іншае Рамшына, такога ж паходжання і ў такім жа тапанімічным акружэнні, — паміж Сянном і Віцебскам.
IC 1044
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сан-Джорджа-дзі-Пезара
Сан-Джорджа-дзі-Пезара (San Giorgio di Pesaro) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Пезара-э-Урбіна.
Насельніцтва складае 1427 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 68 чал./км². Займае плошчу 21 км². Паштовы індэкс — 61030. Тэлефонны код — 0721.
Заступнікам населенага пункта лічыцца Святы Георгій Перамаганосец.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Яснабір
Яснабір (Яснобі́р) — вёска ў Кастопільскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Піскіўскай вясковай абшчыны.
Плутоній
Плутоній (Plutonium) Pu — радыеактыўны хімічны элемент III групы перыядычнай сістэмы з атамным нумарам 94; адносіцца да актыноідаў. Крохкі серабрыста-белы метал. Названы ў гонар Плутона, карлікавай планеты Сонечнай сістэмы.
Гісторыя адкрыцця
Энрыка Фермі разам са сваімі супрацоўнікамі ў Рымскім універсітэце паведамілі, што выявілі хімічны элемент з парадкавым нумарам 94, у 1934 годзе. Фермі назваў гэты элемент гесперыем, зрабіў такім чынам здагадку пра існаванне трансуранавых элементаў і стаў іх тэарэтычным першаадкрывальнікам. Фермі трымаўся гэтай пазіцыі і ў сваёй Нобелеўскай лекцыі ў 1938 годзе, аднак, даведаўшыся пра адкрыццё Ота Ганам і Фрыцам Штрасманам дзялення ядра, быў вымушаны зрабіць у друкаванай версіі, якая выйшла ў Стакгольме ў 1939 годзе, заўвагу, якая паказвала на неабходнасць перагляду «ўсёй праблемы трансуранавых элементаў». Праца нямецкіх навукоўцаў паказала, што актыўнасць, выяўленая Фермі ў яго эксперыментах, была абумоўлена менавіта дзяленнем, а не адкрыццём трансуранавых элементаў, як ён раней лічыў.
Адкрыццё плутонію групай супрацоўнікаў Каліфарнійскага ўніверсітэта ў Берклі пад кіраўніцтвам Глена Сібарга было здзейснена з дапамогай 60-цалевага цыклатрона. Першае бамбаванне актааксіду трыўрана-238 (238U3O8) дэйтронамі, разагнанымі ў цыклатроне да 14-22 МэВ і праходзячымі праз алюмініевую фольгу таўшчынёй 0,002 цалі (50,8 мкм), была праведзена 14 снежня. Параўноўваючы ўзоры, атрыманыя і вытрыманыя на працягу 2,3 сутак, з выдзеленай фракцыяй чыстага нептунію, навукоўцы выявілі значную розніцу ў іх альфа-актыўнасцях і выказалі здагадку, што яе рост праз 2 сутак абумоўлены ўплывам новага элемента, які з’яўляецца даччыным адносна нептунію. Далейшыя фізічныя і хімічныя даследаванні працягваліся 2 месяцы. У ноч з 23 на 24 лютага 1941 года быў праведзены вырашальны эксперымент па акісленні меркаванага элемента з дапамогай пераксіддысульфат-іонаў і іонаў срэбра як каталізатара, які паказаў, што нептуній-238 праз два дні перажывае бета-мінус-распад і ўтварае хімічны элемент пад нумарам 94 у наступнай рэакцыі:
Прымяненне
Прымяняецца ў ваенных мэтах (пры вырабе ядзернай зброі), у энергетыцы (паліва атамных рэактараў; малагабарытныя ядзерных крыніцы электрычнага току з працяглым тэрмінам службы), а таксама як сыравіна для вытворчасці трансплутоніевых элементаў.
Па маштабах прымянення займае першае месца сярод усіх штучна атрыманых элементаў.
Палоній
Палоній (Polonium), Po — радыеактыўны хімічны элемент VI групы перыядычнай сістэмы; атамны нумар 84, атамная маса 208,9824. Вядома 27 ізатопаў з масавымі лікамі 192—218. Найбольш доўгажывучы штучны 209Po (T1/2— перыяд паўраспаду 102 гады). Ізатопы з масавымі лікамі 210—218 уваходзяць у прыродныя радыеактыўныя рады; найбольш устойлівы з іх 210Po (T1/2 138,3 сут; α-выпрамяняльнік). Вылучаны з уранавай смаляной руды П. Кюры і М. Складоўскай-Кюры ў 1898 г.; назва ад лац. Polonia — Польшча.
Мяккі серабрыста-белы метал, tпл 254 °C, tкіп949 °С, шчыльнасць 9136 кг/м3 (вылічаная). У паветры акісляецца. Узаемадзейнічае з растворамі кіслот. З вадародам утварае лятучы гідрыд PoH2. Атрымліваюць 210Po апрамяненнем металічнага вісмуту нейтронамі, а таксама з адходаў перапрацоўкі уранавых руд. Выкарыстоўваюць для вырабу крыніц электрычнай энергіі на спадарожніках і ў пераносных прыстасаваннях, у сумесі з берыліем для атрымання лабараторных крыніц нейтронаў.
Прыродныя крыніцы
Рэдкі элемент. Прыродны палоній звычайна выдзяляюць з прадуктаў распаду радону.
Штучна атрымліваюць у ядзерных рэактарах.
Прымяненне
Электраэнергетычныя палоніевыя ўстаноўкі (для касмічных спадарожнікаў і г.д.), у сумесі з берыліем палоній — крыніца нейтронаў.
1976 год у гісторыі кіно
1976 год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.
Францішак Ксаверый Агінскі
Францішак Ксаверый Агінскі (Станіслаў) (1742—1814, Маладзечна) — дзяржаўны і ваенны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
Стражнік польны літоўскі з 1770, апошні кухмістр вялікі літоўскі ў 1775—1795, староста рэтаўскі і пшэвальскі.
Быў барскім канфедэратам. Будучы стражнікам у ноч на 23 верасня 1771 году ўдзельнічаў у бітве пад Сталовічамі і трапіў у палон. За яго вызваленне пазней клапаціўся сам кароль Станіслаў Аўгуст Панятоўскі.
Валодаў маёнткамі ў Маладзечне, Гануце і Залессі, апошняе за адсутнасцю нашчадкаў ў 1802 перайшло да яго пляменніка Міхала Клеафаса.
Сям'я
Паходзіў з княскай лініі роду Агінскіх, малодшы сын Тадэвуша Францішка Агінскага (1712—1783) і Ізабелы Радзівіл (1711—1761), дзядзька кампазітара Міхала Клеафаса Агінскага (1765—1833). Не быў жанаты і не пакінуў нашчадкаў.
Гай (Барадзянскі раён)
Гай (Гай) — вёска ў Барадзянскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Бучанскай гарадской абшчыны.
Пад’ясенка (Пастаўскі раён)
Пад'я́сенка (, Подъясенка) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лынтупскага сельсавета.
Брушкіў
Брушкіў (Брюшкі́в) — вёска ў Кастопільскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Піскіўскай вясковай абшчыны.
Навасады (Шчучынскі раён)
У 1940—1965 гадах вёска ў складзе Вялікабаярскага сельсавета, у 1965—1966 гадах — у складзе Шчучынскага сельсавета.
Спаса-Праабражэнская царква (Астрына)
Спаса-Праабражэнская царква — праваслаўны храм у г.п. Астрына (Шчучынскі раён). Размешчана на вул. Гродзенскай. Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Пабудавана ў 1855 г. з бутавага каменю і цэглы.
Архітэктура
Крыжовую форму храма фарміруюць цэнтральны кубападобны аб'ём малітоўнай залы, бакавыя прыдзелы, паўкруглая апсіда, прытвор-званіца. Сяродкрыжжа завершана васьмігранным шатром з заломам і цыбулепадобнай галоўкай. Вертыкальнай дамінантай з'яўляецца трох'ярусная чацверыкавая званіца, якая мае шацёр з макаўкай. Галоўны ўваход у яе першым ярусе вырашаны арачным парталам-прытворам пад двухсхільным пакрыццём. На фоне паліхромнай бутавай муроўкі сцен кантрасна вылучаюцца атынкаваныя і пабеленыя элементы архітэктурнага дэкору — вуглавыя лапаткі, гарадковыя фрызы, плоскасныя ліштвы арачных аконных праёмаў.
Надзвычай развітую для «ўзорнага» храма трактоўку атрымала прастора інтэр'ера. У цэнтральную васьмігранную залу расчыняецца прастора самкнутага пірамідальнага скляпення — апсіда, прыдзелы і трапезная расчыняюцца шырокімі аркамі-прасветкамі. Апсіда аддзелена чатырох'ярусным іканастасам.
Алэксандрыўка (Кастопільскі раён)
Алэксандрыўка (Олекса́ндрівка) — вёска ў Кастопільскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Піскіўскай вясковай абшчыны.
Анатоль Васільевіч Анюхоўскі
Анатоль Васільевіч Анюхоўскі (нар., в. Леніна Горацкага раёна Магілёўскай вобласці) — беларускі аграрый, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га і 6-га скліканняў.
Біяграфія
Працаваў глебазнаўцам Віцебскай абласной станцыі па хімізацыі сельскай гаспадаркі, галоўным аграномам калгаса «Прагрэс», старшынёй калгаса «Гігант», галоўным аграномам міжгаспадарчага прадпрыемства па кормавытворчасці Дубровенскага раёна Віцебскай вобласці, галоўным спецыялістам па кормавытворчасці ўпраўлення сельскай гаспадаркі Талачынскага раёна, галоўным аграномам калгаса імя Энгельса Талачынскага раёна, намеснікам старшыні па раслінаводстве Талачынскага раённага аграпрамысловага аб’яднання Віцебскай вобласці, старшынёй Талачынскага раённага аб’яднання па аграхімічным абслугоўванні сельскай гаспадаркі «Сельгасхімія», старшынёй Талачынскага райвыканкама, дырэктарам унітарнага даччынага прадпрыемства «Талачынскі кансервавы завод» Віцебскага абласнога ўнітарнага прадпрыемства харчовай прамысловасці «Віцебскхарчпрам».
Выбіраўся членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га і 6-га скліканняў.
Узнагароды
Узнагароджаны юбілейнымі медалямі «65 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», «65 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў», сярэбраным медалём ВДНГ СССР, Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, нагрудным знакам «Юбілейны медаль „У гонар 80-годдзя Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі“».
Удастоены ганаровага звання «Чалавек года Віцебшчыны» ў намінацыі «Аграпрамысловы комплекс».
Ліпна (возера, Ушацкі раён)
Ліпна — возера на мяжы Ушацкага і Лепельскага раёнаў Віцебскай вобласці, за 26 км на ўсход ад гарадскога пасёлка Ушачы, каля вёскі Завадзіна, у басейне ракі Тураўлянка. Уваходзіць ва Ушацкую групу азёр.
Схілы катлавіны вышынёй 15—18 м, параслі лесам і хмызняком, на поўдні і паўночным захадзе да возера прымыкаюць балотныя масівы. Берагі пераважна зліваюцца са схіламі, на поўдні і паўночным захадзе забалочаныя. Дно возера мае некалькі ўпадзін (па адной восі) глыбінёй 10—15 м. На захадзе возера маецца востраў плошчай 0,3 га. Мелкаводдзе пясчанае, астатняя частка ложа выслана ілам. Зарастае слаба, шырыня паласы прыбярэжнай надводнай расліннасці да 5 м, месцамі ў залівах да 30 м. Возера на поўдні злучана пратокай з возерам Цеменіца, на паўночным захадзе сцёк па канале ў возера Атолава.
Стайкаўскі сельсавет (Гарадзішчанскі раён)
Ста́йкаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гарадзішчанскага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска Стайкі.
Джон Пім
Джон Пім (каля 1584, Браймар, Сомерсетшыр —, ) — англійскі палітычны дзеяч, адзін з галоўных кіраўнікоў парламенцкай апазіцыі напярэдадні і ў першы перыяд Англійскай буржуазнай рэвалюцыі 17 стагоддзя.
Упершыню быў абраны ў парламент у 1614. Пім — адзін з аўтараў «Петыцыі аб праве». Роля і ўплыў Піма, найбольш яркага прадстаўніка блока джэнтры і буржуазіі, асабліва ўзрасла са скліканнем у лістападзе 1640 года Доўгага парламента. Выступаў галоўным абвінаваўцам на працэсе Т. Страфарда (сакавік — красавік 1641). Спроба Карла I арыштаваць у студзені 1642 Піма, Дж. Гемпдэна і іншых лідараў апазіцыі пацярпела няўдачу. З ад’ездам караля на поўнач Пім быў прызначаны парламентам старшынёй заснаванага ў верасні 1641 адмысловага парламенцкага камітэта, які з’яўляўся фактычна часовым урадам. 25 верасня 1643 г. заключыў саюзны дагавор з шатландскімі прэсвітэрыянамі («ковенант»).
Гейдар (псіхалогія)
Гейдар (gaydar, ад спалучэння слоў гей і радар) — здольнасць чалавека вызначаць сексуальную арыентацыю іншых людзей на аснове шэрагу вонкавых прыкмет або ўнутраных адчуванняў пры кантакце ў нефармальным становішчы. Падобныя меркаванні звычайна спантаныя, заснаваны на першым уражанні, унутраным голасе, здагадках або шэрагу стэрэатыпных прыкмет фемініннасці-маскулінасці, часта з пэўнымі карэктоўкамі. Першапачаткова пазначаў здольнасць гетэрасексуалаў вызначаць людзей нетрадыцыйнай сексуальнай арыентацыі, але ў апошні час пашырыў сваё значэнне, уключыўшы ўсе катэгорыі сексуальнай арыентацыі людзей. Тэрмін атрымаў шырокае распаўсюджванне спачатку ў папулярнай заходняй культуры, затым у літаратуры і кінематографе, пераважна англамоўнай. З канца ХХ стагоддзя стаў аб'ектам навуковага даследавання ў такіх навуках як сексалогія, антрапалогія, сацыялогія і іншых навуках. Высновы вучоных і навуковыя эксперыменты прывялі да даволі супярэчлівых вынікаў. Цяпер пад гэтым паняццем звычайна маецца на ўвазе здольнасць гея вызначаць гея.
Лазурная
Лазу́рная (, Лазурная, да 1966 — раз’езд 215 км)  — станцыя Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Размешчана ў рабочым пасёлку Бальшавік; на лініі Гомель — Жлобін, паміж станцыяй Касцюкоўка і прыпыначным пунктам Калінінскі.
Кафалікон
У традыцыі грэчаскай праваслаўнай царквы пад кафаліконам разумеюць галоўны храм манастырскага комплексу, названы ў імя патрона манастыра. У той жа час у манастыры маглі існаваць яшчэ некалькі храмаў, якія дапаўнялі кафалікон. У позняй антычнасці кафаліконам сталі называць асноўнае памяшканне храма.