cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Падворыцкі сельсавет
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Сенненскага раёна Віцебскай акругі БССР. 12 кастрычніка 1929 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Машчонскага сельсавета.
20 жніўня 1933 года ўтвораны зноў у складзе Сенненскага раёна БССР з часткі Машчонскага сельсавета. З 20 лютага 1938 года ў складзе Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Гарывецкага сельсавета.
Ішчанка
Ішчанка — прозвішча.
Бельск Падляскі
Бе́льск Падля́скі, або Бе́льск-Падля́шскі (Bielsk Podlaski) — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Бельскага павета Падляскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Бельск Падляскі.
Знаходзіцца на поўдзень ад Беластока, на самым захадзе этнічнай тэрыторыі беларусаў, на Бельскай раўніне, у міжрэччы Нарава і Нурца. Колькасць насельніцтва складае 26,9 тыс. чал. (2005)
Гісторыя
Паводле летапісаў, Бельск заснаваны князем Яраславам Уладзіміравічам. Горад упершыню згадваецца ў 1253 годзе ў Галіцка-Валынскім летапісе. Каля 1320 года Бельск, як і іншыя падляшскія землі, увайшоў у склад Вялікага Княства Літоўскана. У 1495 годзе горад атрымаў магдэбургскае права. Пасля Люблінскай уніі 1569 года Бельск перайшоў да Каралеўства Польскага. У гэты перыяд ён уяўляў сабою значны цэнтр рамёстваў. Вялікія страты Бельску былі нанесены шведскім нашэсцем 1655 года, а пазней пажарам 1784 года.
Гаспадарка
Гаспадарчаму развіццю горада спрыяе яго размяшчэнне на скрыжаванні важных аўтадарог і чыгунак. У Бельску Падляскім ажыццяўляецца вытворчасць прамысловага абсталявання, зборачных вузлоў, будаўнічых матэрыялаў (металічных вырабаў і інш.). Існуе ільноапрацоўчае прадпрыемства «Lenpol», вырабляецца трыкатаж, ёсць значныя прадпрыемствы па перапрацоўцы сельскагаспадарчай прадукцыі, абслугоўванні сельскай гаспадаркі. Размешчане ў Бельску Падляскім малочнае прадпрыемства «Mlekovita-Bielmlek» пастаўляе прадукцыю ў розныя рэгіёны Польшчы. Бельскі аддзел прадпрыемства «Netter» прапануе мяса і разнастайныя мясапрадукты, фірма «Hoop» буйны вытворца, экспарцёр напіткаў і вод.
Адукацыя
У Бельску дзейнічае Комплекс школаў з дадатковай беларускай мовай навучання імя Яраслава Кастыцэвіча. Агулам у 2 школах комплексу — больш за 700 вучняў.
Апроч таго, у месце працуе Беларускі ліцэй імя Браніслава Тарашкевіча, дзе беларуская мова з’яўляецца абавязковым прадметам. У Бельску знаходзіцца адзіная ў Польшчы школа іканапісу.
Культура
Бельск — адзін з найбольш значных цэнтраў беларускай культуры ў Польшчы. Тут штогод праводзіцца фестываль беларускай аўтарскай песні «Бардаўская восень», дзейнічаюць самадзейныя беларускія музычныя калектывы.
Транспарт
Праз горада праходзіць чыгунка Беласток — Чарэмха — Брэст.
Славутасці
Дзейнічае Музей малой айчыны ў Бельску — Студзіводах, ініцыятарам стварэння якога быў вядомы краязнавец, галоўны рэдактар часопісу «Бельскі гостінець» Дарафей Фёнік.
Беларусы ў Бельску-Падляшскім
Беларусы, разам з палякамі і ўкраінцамі, з’яўляюцца адной з трох галоўных нацыянальных груп, што жывуць у Бельску-Падляшскім. У шэрагу школ і гімназій Бельска сотні дзяцей як дадатковы прадмет вывучаюць беларускую мову. Акрамя таго, у горадзе дзейнічае Беларускі ліцэй імя Браніслава Тарашкевіча, дзе беларуская мова з’яўляецца абавязковым прадметам. Бельск Падляскі — адзін з найбольш значных цэнтраў беларускай культуры ў Польшчы. Тут штогод адбываюцца фестывалі беларускай бардаўскай песні, фальклорныя фестывалі, дзейнічаюць самадзейныя беларускія музычныя калектывы. Літаратары Бельска пішуць творы на беларускай і ўкраінскай мовах, а таксама на мясцовым падляшуцкім дыялекце.
Зацікаўленне шматлікіх наведвальнікаў выклікае Музей малой айчыны ў Бельску-Падляшскім — Студзіводах, ініцыятарам стварэння якога стаў вядомы краязнаўца Дарафей Фіёнік. З 2010 года выдаецца часопіс «Бельскі гостінэць», частка матэрыялаў якога публікуецца на падляшскім дыялекце.
Грамадска-палітычнае аб’яднанне Бельская кааліцыя выступае як выбарчы камітэт, што прадстаўляе інтарэсы мясцовых беларусаў пад час выбарчых кампаній. Яго прадстаўнікі ў значнай ступені кантралююць органы мясцовага самакіравання Бельшчыны.
Рычард Кобдэн
Рычард Кобдэн (анг.Richard Cobden, 3 чэрвеня 1804, Данфард, паблізу Мідхерста, Сусекс - 2 красавіка 1865, Лондан) — англійскі палітычны дзеяч, лідар фрытрэйдераў.
Курт фон Шлейхер
Курт фон Шлейхер (Kurt von Schleicher;, 4 красавіка 1882 — 30 чэрвеня 1934) — рэйхсканцлер Германіі са снежня 1932 па студзень 1933 года, папярэднік Гітлера на гэтай пасадзе і, такім чынам, апошні кіраўнік урада Веймарскай рэспублікі.
Біяграфія
З сям’і ваенных. Удзельнік Першай сусветнай вайны. Генерал, зрабіў кар’еру ў рэйхсверы ў 1920-я гады, служыў сувязным звяном паміж арміяй і палітыкамі Веймарскай рэспублікі. Прытрымваўся кансерватыўных «прускіх» поглядаў на армію і дзяржаву, актыўна ўдзельнічаў у тайнай рэмілітарызацыі краіны, аднак у галіне эканомікі прытрымваўся больш ліберальных поглядаў. З 1930 года адыгрываў вялікую палітычную ролю дзякуючы ўплыву на прэзідэнта Гіндэнбурга, спрыяў фарміраванню кабінетаў урада Брунінга, а затым Папена, свайго сябра; быў пры іх ваенным міністрам. На пасадзе рэйхсканцлера, якую ён займаў меней двух месяцаў, працягваў палітыку пераўзбраення Германіі, аднак не атрымаў падтрымкі рэйхстага і ў выніку змовы Папена, Ялмара Шахта з Гіндэнбургам быў зняты, а на яго месца прызначаны Гітлер (30 студзеня 1933).
Застрэлены па загадзе Гітлера падчас Ночы доўгіх нажоў разам са сваёй жонкай Элізабет; трупы выявіла 16-гадовая дачка. Як распавядала потым кухарка, яна прывяла да яго ў кабінет двух мужчын у цывільным. Адзін з іх спытаў: «Вы генерал фон Шлейхер?» Пачуўшы сцвярджальны адказ, яны выстралілі: спачатку — у фон Шлейхера, затым — у яго жонку, якая выбегла на гук выстралаў. Асноўнымі падзеямі «Ночы» былі расправы з кіраўнікамі СА, але Гітлер загадаў заадно забіць таксама некалькіх сваіх палітычных ворагаў, да якіх СА не мелі адносінаў; сярод іх апынуўся і Шлейхер. Фюрар падазраваў яго (магчыма, небеспадстаўна) у спробах рэстаўрацыі дынастыі Гогенцолернаў. Версія пра сувязь паміж Шлейхерам і Ромам нават не разглядалася з прычыны яе відавочнай недарэчнасці: Шлейхер адчуваў такую моцную непрыязнасць да Рома, што нават не спрабаваў хаваць гэтага.
Пасля забойства Шлейхера арганізатары «Ночы доўгіх нажоў» асцерагаліся месці з боку ваенных. Аднак Вальтэр фон Райхенау развеяў іх страхі, выдаўшы камюніке: Пасля Герынг сцвярджаў, што жадаў толькі арыштаваць Шлейхера, аднак яго апярэдзіла каманда гестапа.
Іня
Іня́ (Иня́)  — рака ў Заходняй Сібіры, у Кемераўскай і Новасібірскай абласцях Расіі, левы прыток ракі Об.
Даўжыня ракі 663 км. Плошча вадазбору 17 600 км². Сярэдні расход вады за 119 км ад вусця складае 195 м³/с, аб’ём сцёку 6,154 км³/год. Выток і большая частка ракі знаходзіцца ў межах Кузнецкай катлавіны. Упадае ў Об у межах горада Новасібірск. Даліна ракі выразная. На пойме шмат старыц. Рэчышча Іні звілістае. Яго шырыня ў вусці дасягае 110 м. Жыўленне ракі мяшанае з перавагай снегавога. Замярзае рака ў кастрычніку, вызваляецца ад лёду ў маі.
На рацэ гарады Палысаева, Ленінск-Кузнецкі, Тагучын, у вусці — Новасібірск.
Верацеі (Дунілавіцкі сельсавет)
Вераце́і (, Веретеи) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Дунілавіцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Норыца Пастаўскага павета Віленскага ваяводства. Да 21 чэрвеня 2023 года вёска ўваходзіла ў склад Валкоўскага сельсавета.
Бортнікі (Свіслацкі раён)
Бо́ртнікі (, Бортники) — вёска ў Свіслацкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Свіслацкага сельсавета.
Адмет
Адмет — у грэчаскай міфалогіі сын Ферэта, цара Ферскага ў Фесаліі, удзельнік палявання на Калідонскага вепрука і паходу арганаўтаў, вядомы ў паданнях тым, што ў яго служыў у пастухах Апалон, па адных паданням, з кахання, па іншых — з падзякі за тое, што ён забіў цмока Піфона.
Але Адмет пры вясельных ахвярапрынашэннях забыўся згадаць Артэміду, і раззлаваная багіня жадала паслаць у шлюбны супакой змей, але Апалону атрымалася змірыць іх. Нарэшце ён выклапатаў яшчэ ў Мойр тое, што замест Адмета пры набліжэнні смерці мог памерці хто-небудзь іншы. Гэта і зрабіла жонка Адмета, Алкестыда. Аднак Апалон вызваліў яе адтуль і вярнуў Адмету.
Новая дэмакратыя (Грэцыя)
Падтрымка партыі маецца за кошт шырокай выбарчай базы, пачынаючы ад цэнтрыстаў да кансерватараў, а таксама ад нацыяналістаў да постмадэрністаў. З геаграфічнага пункту гледжання падтрымкай партыя карыстаецца ў сельскай мясцовасці Грэцыі, а таксама ў галоўных гарадах — Афінах і Фесалоніках. Партыя была закладзена ў 1974 годзе Канстантынасам Караманлісам, і ў тым жа годзе яна ўтварыла першы кабінет Трэцяй Грэчаскай рэспублікі. Новая дэмакратыя ёсць членам Еўрапейскай народнай партыі, якая ёсць найбуйнейшай еўрапейскай палітычнай партыяй з 1999 года.
Праспект Энгельса
Праспект Энгельса (да 1918 года частка Выбаргскай шашы) — адна з самых працяглых магістралей Санкт-Пецярбурга. Праходзіць ад Навасільцаўскага завулка да Кальцавой аўтадарогі. З’яўляецца адным з паўночных уездаў у Санкт-Пецярбург.
Праспект Энгельса пачынаецца ад скрыжавання з Навасільцаўскім завулкам, там дзе заканчваецца Вялікі Сампсоніеўскі праспект. У раёне дамоў 22—28 праспект перасякае Святланаўскую плошчу, абмінае станцыю метро «Удзельная», пры скрыжаванні з праспектам Тарэза і Паўночным праспектам — узбіраецца на Паклонную гару, сустракаецца з Выбаргскай шашой, абмінае наступную станцыю метро — «Азяркі», затым — метро «праспект Асветы», па Парнаскім пуцеправодзе перасякае Акруговую чыгуначную лінію, праходзіць гістарычны раён Парнас (праходзіць за 500 м на ўсход ад станцыі метро «Парнас»), перасякае КАД і пераходзіць у трасу «Сортавала» (Новапрыазёрская шаша). Першапачаткова даходзіў толькі да Суздальскага праспекта. Даўжыня складае 11 км.
Міхайлава (Пухавіцкі раён)
Міха́йлава (, Михайлово) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Навасёлкаўскага сельсавета.
На паўднёвы захад ад вёскі вадасховішча Чырвонагвардзейскае (Міхайлава).
Гісторыя
Паводле перапісу 1926 года вядома як хутар.
Пад час Другой сусветнай вайны з канца чэрвеня 1941 г. да пачатку ліпеня 1944 г. акупіравана нямецкімі войскамі.
У 1966 г. далучана в. Мядзведаўка. На 1926 г. 16 двароў, 86 жыхароў.
Аўтолік
Аўтолік — у грэчаскай міфалогіі сын Гермеса і Хіоны. Па Гамеру, які не згадвае аб паходжанні яго ад Гермеса, гэта быў самы хітры і спрытны злодзей і разбойнік; праз дачку сваю Антыклею ён прыходзіўся дзедам Адысею.
Знакаміты ашуканец і злодзей. Жыў на Парнасе. У спадчыну ад Гермеса атрымаў уменне пераўвасабляцца і прымаць любое аблічча, рабіць прадметы нябачнымі або змяняць іх да непазнавальнасці. Кляўся так спрытна, што потым мог не выконваць свае клятвы, не парушаючы іх фармальна. За гэтыя якасці быў назван «хітрэйшы з элінаў». Выбітны барацьбіт і кулачны баец. Навучыў Геракла мастацтву барацьбы.
Семянцова
Семянцова — тапонім.
Свята-Пакроўская царква (Бярозавічы)
Свята-Пакроўская царква — праваслаўны храм у в. Бярозавічы (Пінскі раён). Размешчана ў цэнтры вёскі. Твор народнага дойлідства. Пабудавана ў 1878 г. з дрэва.
Занесена ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб'ект гісторыка-культурнай спадчыны рэспубліканскага значэння.
Архітэктура
Маецца абраз другой паловы 17 — 18 стст. «Узнясенне».
Акаст
Акаст — у грэчаскай міфалогіі сын Пелія і Анаксібіі, удзельнік Калідонскага палявання і адзін з арганаўтаў.
5 верасня
5 верасня — дзвесце сорак восьмы (дзвесце сорак дзявяты ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Карпентарыя
Карпента́рыя (Gulf of Carpentaria) — заліў Арафурскага мора на поўначы Аўстраліі. Абмежаваны паўастравамі Арнем-Ленд (на захадзе) і Кейп-Ёрк (на усходзе). Заходзіць у мацерык на 600 км.
Заліў адносна мелкаводны (максімальная глыбіня — 69 м). Сярэднямесячная тэмпература вады на паверхні ў большай частцы Карпентарыі ўзімку 23-25 °C, летам 29 °C. Салёнасць 34,8 праміле.
Велічыня прыліваў да 3,2 м. Прылівы няправільныя паўсутачныя. У берагоў моцныя прыліва-адліўныя цячэнні.
У заліве размешчаны астравы Уэлслі, Грут-Айленд і Бікертан. У заліў упадае рака Фліндэрс.
У заліве назіраецца рэдкая метэаралагічная з'ява Ранішняя глорыя.
Гісторыя
З заліва Карпентарыя пачалося даследаванне еўрапейцамі Аўстраліі. Першае пэўнае паведамленне пра назіранне еўрапейцамі аўстралійскай тэрыторыі адносіцца да 1606 года, калі экспедыцыя галандца Вілема Янсана на караблі «Дзёйфкен» даследавала заліў Карпентарыя і высадзілася на бераг на паўвостраве Кейп-Ёрк. Праз 17 гадоў у 1623 экспедыцыя Яна Карстэнса і Віля ван Колстэра на караблях «Пера» і «Арнем», ідучы ад Новай Гвінеі на поўдзень, зайшла ў вялікі заліў, бераг якога быў імі агледжаны пры пошуку прыдатнай для піцця вады. Па імі аднаго з гэтых караблёў атрымаў сваю назву паўвостраў Арнем-Лэнд, заліў тады ж атрымаў назву Карпентарыя ў гонар Пітэра дэ Карпенцье. Карстэнс ахарактарызаваў гэты плоскі і нізінны бераг як «самы бясплодны на Зямлі», а яго жахароў як «самых бедных і жаласных людзей». У 1802 годзе англійскі мараплавец Мэцью Фліндэрс абследаваў усходняе і паўночнае ўзбярэжжа Аўстраліі і зрабіў здымкі заліва.
Асташова
Асташова — тапонім.
Герман Коген
Герман Коген (Hermann Cohen; 4 ліпеня 1842, Косвіг, Саксонія-Ангальт, Германія — 4 красавіка 1918, Берлін) — нямецка-яўрэйскі філосаф-ідэаліст, кіраўнік Марбургскай школы неакантыянства.
Герб Браслава
Герб Браслава — герб горада Браслаў і Браслаўскага раёна.
Гісторыя
Геральдычны сімвал Браслава, пацверджаны гораду каралём польскім і вялікім князем літоўскім С. А. Панятоўскім 2 чэрвеня 1792: «у блакітным полі залатое сонца, на якім блакітны трохвугольнік з чалавечым вокам — вокам Боскага наканавання».
Герб і сцяг зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 20 студзеня 2006 года № 36.
Красты
Красты — тапонім.
Брэсцкае партызанскае злучэнне
Брэсцкае партызанскае злучэнне — партызанскае злучэнне, створанае ў красавіку — чэрвені 1943 года на базе асобых атрадаў, якія дзейнічалі на тэрыторыі Брэсцкай вобласці.
Камандаванне
Камандзір:
Начальнік штаба:
Склад
Злучэнне аб'ядноўвала 11 брыгад: 12 асобна дзейных партызанскіх атрадаў:
Для барацьбы супраць карнікаў у лютым 1944 года паводле распараджэння Беларускага штаба партызанскага руху ў паўднёвых раёнах Брэсцкай вобласці была створана часовая групоўка партызанскіх брыгад і атрадаў Паўднёвай зоны (узначаліў упаўнаважаны штаба партызанскага злучэння вобласці П. М. Кавальскі).
За ўвесь перыяд баявой дзейнасці аб'ядноўвала больш за 13 000 партызан. З часцямі Чырвонай Арміі брыгады і атрады злучаліся паступова па меры вызвалення раёнаў іх дзеянняў. У сакавіку 1944 года злучыліся брыгады і асобныя атрады Паўднёвай зоны, у ліпені — астатнія.
Буланжэрыт
Буланжэрыт  — мінерал класа складаных сульфідаў, сульфід свінцу і сурмы. Pb2Sb4S11. Прымесі медзі, жалеза, цынку. Назва паходзіць ад імя французскага мінералога Шарля Буланжэ (Charles Louis Boulanger, 1810—1849).
Крышталізуецца ў манакліннай сінгоніі. Крышталі ігольчастыя. Валакністыя агрэгаты, шчыльныя масы. Колер ад свінцова-шэрага да зямліста-чорнага. Бляск металічны. Цвёрдасць 2,5—3 па шкале Моаса. Шчыльнасць 6,2 г/см³.
Паходжанне і радовішчы
Трапляецца як другарадны мінерал у гідратэрмальных радовішчах разам са складанымі сульфідамі (бурнаніт і інш.), карбанатамі і кварцам. Руда свінцу.
Падвілле
Падві́лле (, Подвилье) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Навасёлкаўскага сельсавета.
Гісторыя
Паводле перапісу 1926 г. пасёлак.
У 1964 г. да вёскі Падвілле была далучаны в. Зарэчча, паводле перапісу 1926 г. - 3 двары, 13 жыхароў.
Пад час Другой сусветнай вайны з канца чэрвеня 1941 г. да пачатку ліпеня 1944 г. акупіравана нямецкімі войскамі.
Кальчугіна (значэнні)
Кальчугіна:
ГАЗ-52/53
ГАЗ-52 і ГАЗ-53 — сямейства савецкіх грузавых аўтамабіляў. Трэцяе пакаленне грузавых аўтамабіляў вытворчасці ГАЗ.
У мадэльны шэраг грузавых аўтамабіляў ГАЗ трэцяга пакалення ўваходзілі аўтамабілі ГАЗ-52 грузападымальнасцю 2,5 т, ГАЗ-53 грузападымальнасцю 3,0 (пазней 3,5, 4,0 і 4,5 т), і ГАЗ-66 грузападымальнасцю 2 т. Фармальна ў сямейства таксама ўваходзілі ГАЗ-56 і ГАЗ-62, але серыйна яны не выпускаліся.
Самы масавы грузавік на тэрыторыі былога СССР: з 1965 па 1993 год вырабілі ГАЗ-53А і ГАЗ-53-12, ГАЗ-52 — больш за 2 млн. адзінак.
Амфіарай
Прадракальнік. Ва Фліунце паказвалі «Прарочы» дом, у якім Амфіарай правёў ноч, пасля чаго стаў прарочыць. З тых часоў дом заставаўся зачыненым.
ГАЗ-52/53
Апісанне сямейства
Пад канец 50-х – сярэдзіне 60-х гадоў быў распрацаваны тыпаж, які прадугледжваў выпуск трох сямействаў грузавых аўтамабіляў, уніфікаваных паміж сабой. Базавым лічыўся новы грузавік ГАЗ-52 грузападымальнасцю 2,5 т, пераемнік мадэлі ГАЗ-51А. Распрацаваная для ГАЗ-52 кабіна павінна была выкарыстоўвацца на ўсіх грузавых аўтамабілях ГАЗ з капотнай кампаноўкай.
Акрамя ГАЗ-52 грузападымальнасцю 2,5 т, у мадэльны шэраг грузавых аўтамабіляў ГАЗ трэцяга пакалення ўваходзілі ГАЗ-53 грузападымальнасцю 3,0 т (пазней 4,0 і 4,5 т); ГАЗ-56, грузападымальнасць якога складала 1,0—1,5 т, гэты аўтамабіль павінен быў замяніць «палутарку» — ГАЗ-ММ, але серыйна не выпускаўся. Быў прадугледжаны выпуск паўнапрывадных аўтамабіляў з кампаноўкай «кабіна над рухавіком» – ГАЗ-62 грузападымальнасцю 1,2 т і ГАЗ-66 грузападымальнасцю 2 т.
Амфіарай
Арганаўт. На гульнях па Пелію перамог у скачках. Удзельнік Калідонскага палявання.
ГАЗ-52/53
ГАЗ-52
На замену ГАЗ-51А павінен быў прыйсці ГАЗ-52 групадымальнасцю 2,5 т. На аўтамабіле меркавалася ўсталёўваць верхнезатамкавы рухавік ГАЗ-51Ф с фаркамерна-факельным запальваннем. Таксама меркавалася ўсталёўваць узмоцненае счапленне з павялічаным дыяметрам фрыкцыённых накладак, новую чатырохступеньчатую каробку перадач, дыферэнцыял падвышанага трэння. Доследныя ўзоры былі выраблены ў 1958–1959 гады. Масавая вытворчасць ГАЗ-52 павінна была пачацца ў 1961 годзе, але дапрацоўка фаркамерна-факельнага рухавіка зацягвала засваенне аўтамабіля, і ў рэшце рэшт вытворчасць ГАЗ-52 у яго першапачатковым выглядзе так і не пачалася.
У выніку на ГАЗ-52 усталёўваўся рухавік ад ГАЗ-51 фарсіраваны да 75 к.с. Фактычна, ГАЗ-52 уяўляў сабой ГАЗ-51А з новай кабінай, некалькі больш магутным рухавіком і мадэрнізаваным шасі. У перыяд паміж 1960–1964 была выпушчана невялікая ўстановачная партыя. У далейшым, пры зняцці з канвеера ГАЗ-51A, ад гэтага аўтамабіля пайшоў ГАЗ-52-04.
ГАЗ-53
Серыйны выпуск ГАЗ-53 планавалася асвоіць у 1962 годзе, аднак яго вытворчасць стрымлівала адсутнасць гатовага рухавіка — новы рухавік патрабаваў дадатковых вытворчых магутнасцяў, але іх хапала толькі для дробнасерыйнай вытворчасці рухавікоў для ГАЗ-13.
ГАЗ-53Ф
Першым аўтамабілем у 53-ім мадэльным шэрагу стаў ГАЗ-53Ф, які выпускаўся ў перыяд 1961—1967.
Першы ГАЗ-53Ф быў сабраны 23 верасня 1961 года, а 14 кастрычніка таго ж года галоўны канвеер пакінула доследна-прамысловая партыя з 25 аўтамабіляў.
У сувязі з адставаннем маторнай вытворчасці V-падобнага 8-цыліндравага рухавіка, машына камплектавалася рухавіком ГАЗ-51, фарсіраваным да 82 к.с. Таксама не быў асвоены гіпоідны задні мост, таму прыйшлося ставіць звычайны ад ГАЗ-51A, але з галоўнай парай ад ГАЗ-63. Гэта дало магчымасць у нейкай ступені захаваць дынаміку аўтамабіля з павялічанай да 3500кг грузападымальнасцю. У сувязі з узрослай грузападымальнасцю былі ўжытыя шыны памерам 8,25-20 і дыскі колаў з трыма адтулінамі. Па сутнасці, ГАЗ-53Ф — гэта шасі ГАЗ-51A з падоўжанай да 3700 мм колавай базай і з кабінай грузавіка ГАЗ-52.
Да сакавіка 1962 года ГАЗ-53Ф збіраўся перыядычна — невялікімі партыямі — і толькі потым выпуск машын набыў арганізаваны характар адначасова з павелічэннем выпуску.
Выпуск ГАЗ-53Ф працягваўся да 1967 года, і ішоў паралельна з выпускам ГАЗ-53 і ГАЗ-53А, бо новых V-падобных рухавікоў не хапала. Варта адзначыць, што ГАЗ-53Ф не меў поспеху ў эксплуатацыйных арганізацый і выпускаўся толькі з-за адсутнасці дастатковай колькасці матораў ЗМЗ-53. У студзені 1967 года, калі выпуск ЗМЗ-53 быў асвоены ў запланаваных аб'ёмах, выпуск ГАЗ-53Ф быў спынены. Было выраблена 108.365 аўтамабіляў ГАЗ-53Ф.
На базе мадэлі ГАЗ-53Ф быў таксама распрацаваны седлавы цягач ГАЗ-53К, аднак у серыю ён не пайшоў.
ГАЗ-53А
Буйнасерыйную зборку рухавікоў V8 наладзілі толькі ў канцы кастрычніка 1963 года, але да канца года вырабілі толькі невялікую доследна-прамысловую партыю. Больш-менш устойлівы выпуск ГАЗ-53 пачаўся толькі ў чэрвені 1964 года. Гэтыя машыны мелі абмежаваную грузападымальнасць 3 т, паколькі на заводзе на той момант яшчэ не змаглі распачаць вытворчасць новых гіпоідных задніх мастоў. Па сутнасці ГАЗ-53 з'яўляўся мадэрнізаваным ГАЗ-53Ф, аснашчаным васьміцыліндравым рухавіком. Было выраблена 3426 аўтамабіляў ГАЗ-53.
З чэрвеня 1965 года пачаў выпускацца ГАЗ-53А, які ўяўляў сабой мадэрнізаваны ГАЗ-53. Адрозненне ад папярэдняй мадэлі заключаліся ва ўзмоцненай пярэдняй восі, новай карданнай перадачы і рулявым механізме. Грузападымальнасць была павялічана да чатырох тон.
ГАЗ-53-12
Цягам першай паловы–сярэдзіны 1980-х гадоў была праведзена мадэрнізацыя аўтамабіля, пасля якой базавы аўтамабіль атрымаў індэкс ГАЗ-53-12. Ключавымі пунктамі ў пытанні паляпшэння эксплуатацыйных паказчыкаў у параўнанні з ГАЗ-53А акрамя павышэння рэсурсу сталі зніжэнне расходу паліва і павелічэнне карыснай нагрузкі. Велічыню грузападымальнасці паднялі да 4,5 т, пад капотам грузавіка з'явіўся мадэрнізаваны 120-моцны рухавік.
Засваенне абноўленага аўтамабіля праходзіла ў два этапы. Першы этап мадэрнізацыі пачалі ў 1982 годзе. На гэтым этапе былі ўведзеныя змены, скіраваныя на падвышэнне агульнай надзейнасці вузлоў і эфектыўнасці тармазной сістэмы. Для гэтага была ўзмоцнена аснова грузавой платформы, ланжэроны і папярочкі рамы, узмоцнены картэр задняга моста, укаранёна новая задняя падвеска са змененым наборам рысор, павышана эфектыўнасць гідравакуумнага ўзмацняльніка тормазаў, а таксама з канструкцыі скрынкі перадач былі выключаныя сінхранізатары (яны традыцыйна былі слабым месцам). На гэтым жа этапе было перагледжана абліцоўванне радыятара, якое спрасцілася і стала больш тэхналагічным.
На другім этапе засваення ўкараняліся змены, якія датычыліся пытанняў бяспекі: на машынах паступова з'яўляліся новая святлатэхніка, аварыйная светлавая сігналізацыя і тармазная сістэма з раздзельным па восях прывадам, двума гідравакуумнымі ўзмацняльнікамі і сігналізатарам аб разгерметызацыі аднаго з контураў. Рэалізацыя другога этапа была завершана ў 1986 годзе.
Выпуск ГАЗ-53-12 працягваўся да студзеня 1993 года. Агулам было выраблена ГАЗ-53А і ГАЗ-53-12.
Кабіна
Аўтамабілі сямейства мелі ўніфікаваную кабіну. Кабіна — металічная, двухмесная.
Першыя версіі аўтамабіляў вызначаліся верхнім размяшчэннем фар у абліцоўванні кабіны. З 1975 года падфарнікі сталі размяшчацца над фарамі, змянілася абліцоўванне радыятара (гэтак званая «усмешка»). З канца 1984 з'яўляецца чарговая, апошняя, версія абліцоўвання — адтуліны рашоткі выцягнуліся, паваротнікі зрушыліся кожны бліжэй да свайго краю. Таксама стаў усталёўвацца некалькі зменены пярэдні буфер без верхняй падножкі-накладкі.
У 1973 годзе аўтамабілі сталі абсталёўваць бакавымі паўторнікамі паказальнікаў павароту, якія размяшчаліся на крылах кабіны, у 1978 годзе на даху кабіны з'яўляюцца штампаваныя рэбры жорсткасці.
Аўтамабілі фарбаваліся ў блакітны, светла-жоўты пясочны і хакі колеры. У 1960-ых — пачатку 1970 гадоў таксама выкарыстоўваліся колеры "кава з малаком" і "марская хваля". Варта адзначыць, што ў адрозненні ад ГАЗ-53, абліцоўванне радыятара якога афарбоўвалася ў светла-шэры колер, аўтамабілі ГАЗ-52 заўсёды мелі рашотку радыятара аднаго колеру з кабінай.
Рухавік
На аўтамабілі ГАЗ-52 усталёўваўся мадэрнізаваны рухавік ад ГАЗ-51А — радны шасціцыліндравы і з ніжнім размяшчэннем клапанаў. Рухавік быў удасканалены з мэтай павелічэння рэсурса, а таксама, дзякуючы прымяненню іншай галоўкі блока цыліндраў і павелічэнню ступені сціску з 6,2 да 6,7, павялічылася і яго магутнасць да 75 к.с.
ГАЗ-53 меў 8-цыліндравы карбюратарны бензінавы рухавік ЗМЗ-53, з V-падобным размяшчэннем цыліндраў і верхнім размяшчэннем клапанаў. Працоўны аб'ём — 4,25 л, ступень сціску 6,7 і развіваў магутнасць 115 к.с. пры 3200 аб / хв. Рухавік меў галоўку і блок цыліндраў з алюмініевага сплава. Да канструктыўных асаблівасцяў рухавіка варта аднесці сістэму змазкі з фільтрам цэнтрабежнай ачысткі масла (цэнтрыфугай), адкрытую сістэму вентыляцыі картэра, гільзы цыліндраў мокрага тыпу. У 1983 годзе канструкцыя рухавіка была змененая. Новы рухавік ЗМЗ-53-11 адрозніваўся сістэмай змазкі з аднасекцыйным алейным насосам і поўнапатокавым алейным фільтрам, новым карбюратарам К-135, новымі галоўкамі цыліндраў з павялічанай ступенню сціску, ужываннем закрытай сістэмы вентыляцыі картэра. Ужытыя новаўвядзенні дазволілі павялічыць магутнасць рухавіка да 120 к.с. і знізіць на 5-7% расход паліва.
Шасі
Аўтамабіль меў жорсткую раму з сямю папярочнымі бэлькамі.
У пярэдняй частцы рамы на дзвюх падоўжных паўэліптычных рысорах замацоўвалася кованая сталёвая пярэдняя вось. У пярэднюю падвеску акрамя рысор ўключаліся таксама тэлескапічныя гідраўлічныя амартызатары.
Ззаду рама абапіралася на бэльку вядучага моста праз пару падоўжных паўэліптычных рысор, злучаных з рамай праз гумовыя падушкі. Акрамя гэтага, задняя падвеска мела дадатковыя рысоры-падрысорнікі, якія разам з асноўнымі рысорамі мацаваліся з дапамогай драбінак да пляцовак паўвосевых рукавоў.
Пікалаў мост
Размешчаны пры зліцці каналаў Грыбаедава і Крукава, уздоўж няцотный (заходняй) набярэжнай Крукава канала паміж дамамі № 19 і 21. Побач з мостам размешчаны Мікольскі рынак і Мікольскі сабор. З моста адкрываецца маляўнічы від на Мікольскі марскі сабор і сем навакольных мастоў: Магілёўскі, Чырвонагвардзейскі, Нова-Нікольскі масты цераз канал Грыбаедава і сумежныя, Стара-Мікольскі, Кашын і Гандлёвы масты цераз Крукаў канал. Бліжэйшая станцыя метрапалітэна (1,3 км) — «Садовая».
ГАЗ-52/53
Шасі
У задняй частцы рамы ўсталёўвалася буксірная прылада з пругкім гумавым элементам. Запасное кола ўмацоўвалася на адкідным кранштэйне з левага боку рамы.
Галоўным адрозненнем самазвальных шасі з'яўлялася рама, скарочаная ў задняй навісі і пазбаўленая раскосаў у шостай папярочкі. Замест цягава-счэпнага прыбору, якім камплектаваліся звычайныя грузавікі, на вертыкальных сценках ланжэронаў самазвальных шасі мантаваліся буксірныя крукі — такія самыя, як на пярэднім бамперы.
Эксплуатацыя
Аўтамабілі ГАЗ-52/53 выпускаліся амаль 30 гадоў і ў свой час былі самымі масавымі грузавікамі ў СССР. Грузавікі гэтага сямейства выкарыстоўваліся практычна ва ўсіх сферах народнай гаспадаркі Савецкага Саюза: сельская гаспадарка, сфера будаўніцтва, грузавыя перавозкі (перавозкі пошты, мэблі, хлебабулачных вырабаў, харчовых і прамысловых тавараў) і інш.
У 1970-х—пачатку 1980-х гадоў аўтапаркі савецкіх калгасаў на 80% складаліся з ГАЗ-53.
На базе сямейства мантавалася значная колькасць адмысловых надбудоў. На шасі ГАЗ-52-01 і ГАЗ-53-01/ГАЗ-53-11 выпускаліся палівазапраўшчыкі і паліватранспартавальнікі, цыстэрны для перавозкі вады і малака, аўтафургоны, самазвалы, аўтамабільныя краны, пажарныя і шмат іншых, як шырока, так і вузка спецыялізаваных аўтамабіляў. Выпускаліся аўтобусы, якія выкарыстоўвалі шасі ГАЗ-52/53.
Ва ўзброеных сілах СССР аўтамабілі ГАЗ-52 і ГАЗ-53 выкарыстоўваліся ў асноўным на агульных транспартных перавозках у якасці дапаможных сродкаў дастаўкі асабістага саставу і грузаў у інтэнданцкіх, харчовых і паліўных тылавых службах, а таксама ў камунальнай гаспадарцы буйных ваенных падраздзяленняў, аэрадромаў, партоў і ваенных гарадкоў. У сістэме выканання пакаранняў ужываліся спецыяльныя аўтамабілі з закрытымі кузавамі для перавозкі арыштаваных і зняволеных (аўтазакі).
Адпускная цана ГАЗ-53-12 складала 3458 рублёў 50 капеек, пры гэтым прыбытак завода складаў 510 рублёў 57 капеек з улікам надбаўкі за Дзяржаўны Знак якасці СССР. ГАЗ-52-04 прыносіў заводу толькі 30 рублёў 81 капейку прыбытку пры кошце ў 2035 руб. 50 кап.
Экспарт
У 1967–1991 гг. аўтамабілі ГАЗ-53А і 53-12 збіраліся з савецкіх зборачных камплектаў на балгарскім прадпрыемстве «Мадара» у горадзе Шумен. Характэрна, што з пачатку 70-х аўтамабілі балгарскай зборкі абсталёўвалі 80-моцным дызелем вытворчасці варненскага маторабудаўнічага завода «Васіл Колар», якія выпускаліся па ліцэнзіі англійскай фірмы Perkins. У 80-х сярэднегадавы выпуск ГАЗ-53 прадпрыемствам «Мадара» дасягнуў 3000 адзінак.
Асобныя партыі аўтамабіляў збіралі з машынакамплектаў на Кубе.
Працяжнік
Працяжнік — знак прыпынку, які ўжываецца ў шматлікіх мовах.
Шары
Ша́ры (Chari, Shari) — рака ў Цэнтральнай Афрыцы, цячэ па тэрыторыі Цэнтральна-Афрыканскай Рэспублікі, праз Чад і па яго мяжы з Камерунам.
Утвараецца зліццём рэк Уам, Бамінгі і Грыбінгі, якія пачынаюцца ў Цэнтральна-Афрыканскай Рэспубліцы; большая частка цячэння ў межах Рэспублікі Чад (часткова з’яўляецца граніцай паміж Чадам і Камерунам). Упадае ў возера Чад, з прытокам Лагоне ўтварае агульную дэльту. Даўжыня (ад вытокаў р. Уам) 1450 км, плошча басейна каля 700 тыс. км². Паводка ў летні дажджлівы сезон, у сярэднім і ніжнім цячэнні — у асеннія месяцы. Сярэдні расход вады каля г. Нджамена 1060 м³/с.
Суднаходная ад г. Батангафа на р. Уам (больш за 860 км). Рыбалоўства. На Шары — г. Нджамена (сталіца Чала).
Булатная сталь
Булатная сталь — вугляродзістая сталь, якая вызначаецца высокай цвёрдасцю, пругкасцю, вязкасцю, зносастойкасцю, своеасаблівай структурай і ўзорыстасцю паверхні. Асноўная асаблівасць мікраструктуры булатнай сталі — аптымальнае па дысперснасці і канфігурацыі (дробнаігольчасты матэнсіт) і нізкавугляродзістых (ферыт) мікрааб’ёмаў. Адрозніваюць булат літы (т.зв. вуц) і зварачны (больш нізкай якасці).
Вытворчасць булатнай сталі была вядома ў Індыі, Іране, Сірыі («дамаская сталь»), у краінах Сярэдняй Азіі. Выкарыстоўвалася на выраб халоднай зброі выключнай трываласці і вастрыні. Клінок з булатнай сталі не ламаецца, не мае астаткавай дэфармацыі. У 14 стагоддзі сакрэт вырабу булатнай сталі быў страчаны. Навуковыя асновы вытворчасці булатнай сталі распрацаваў металург П. П. Аносаў (у 1833 годзе вырабіў булатны клінок). Атрыманне булатнай структуры забяспечваецца асаблівасцямі саставу, тэхналогіі выплаўкі, коўкі, тэрмічнай і механічнай апрацоўкі. Узорыстасць бывае паласавая і струменістая (ніжэйшыя гатункі булатнай сталі), хвалістая (сярэдні гатунак), сеткавая і каленчатая (вышэйшыя гатункі).
Брацкая магіла байцоў зводнага батальёна міліцыі
У ліпені 1941 года ў час абароны Магілёва паблізу вёскі ішлі жорсткія баі з нямецка-фашысцкімі захопнікамі. Тут некалькі сутак трымаў абарону батальён міліцыі на чале з капітанам К. Р. Уладзіміравым. 3 250 байцоў батальёна жывымі засталіся 10. Загінуў і К. Р. Уладзіміраў. У 1980 годзе на магіле пастаўлены помнік — стэла ў выглядзе ветразя з барэльефнай выявай твару байца. Да стэлы вядзе лесвіца, абмежаваная бетоннымі блокамі. Аўтары помніка — архітэктар К. Аляксееў, скульптар М. І. Кавалёў.
Мікалай Сямёнавіч Ляскоў
Мікалай Сямёнавіч Ляскоў (Никола́й Семёнович Леско́в; 4 [16] лютага 1831, сяло Гарохава, Арлоўская губерня — 21 лютага [5 сакавіка] 1895, ) — рускі пісьменнік, публіцыст, літаратурны крытык. Доўгі час публікаваўся пад псеўданімам Сцябніцкі.
З 16 гадоў пачаў працаваць чыноўнікам у Арле, затым у Кіеве. Некалькі гадоў быў памочнікам кіраўніка буйнымі маёнткамі, шмат ездзіў па краіне. У 1861 годзе перасяліўся ў Пецярбург. Пісьменніцкую дзейнасць пачаў з артыкулаў і фельетонаў. У 60-я гг. Ляскоў стварае шэраг выдатных рэалістычных апавяданняў і аповесцяў: «Згаслая справа» (1862), «З’едлівы» (1863), «Жыціе адной бабы» (1863), «Лэдзі Макбет Мцэнскага павета» (1865), «Ваяўніца» (1866) і інш., у якіх шырока паказана рускае жыццё. У той жа час адзін з ранніх артыкулаў Ляскова (1862) — пра пецярбургскія пажары — паслужыла пачаткам яго працяглай палемікі з рэвалюцыйнай дэмакратыяй. Апавяданне «Аўцабык» (1863), раманы «Няма куды» (1864; пад псеўданімам М. Сцябніцкі) і «Абыдзены» (1865) скіраваны супраць «новых людзей»; Ляскоў спрабуе даказаць марнасць і беспадстаўнасць намаганняў рэвалюцыйнага лагера, стварае шаржавыя тыпы нігілістаў — у аповесці «Загадкавы чалавек» (1870) і асабліва ў рамане-пасквілі «На нажах» (1870—1871).
Генрых Брунінг
Ге́нрых Бру́нінг (Heinrich Brüning; 26 лістапада 1885—30 сакавіка 1970) — германскі палітычны дзеяч, рэйхсканцлер і міністр замежных спраў падчас Веймарскай рэспублікі.
Выкарыстоўваючы цесныя сувязі з Ватыканам, шукаў збліжэння з каталіцкімі коламі Францыі, а таксама з кансерватыўнымі кругамі ЗША і Вялікабрытаніі. Запалохваючы заходнія дзяржавы тым, што ва ўмовах вострага эканамічнага крызісу на Германію насоўваецца «бальшавіцкая небяспека», дамогся шэрагу саступак.
У ліпені 1930 была эвакуіравана Рэйнская зона; у 1931 Германія атрымала на год адтэрміноўку рэпарацыйных плацяжоў, якія яна павінна была выплачваць па выніках Першай сусветнай вайны. Брунінг заявіў, што Германія наогул не ў стане плаціць па рэпарацыях.
Чырвонагвардзейскі мост (Санкт-Пецярбург)
Чырвонагвардзейскі мост — пешаходны бэлечны мост-цеплаправод цераз канал Грыбаедава ў Адміралцейскім раёне Санкт-Пецярбурга, злучае Казанскі і Спаскі астравы. Размешчаны пры зліцці каналаў Грыбаедава і Крукава, уздоўж цотнай (усходняй) набярэжнай апошняга паміж дамамі № 16 і 18. Утварае архітэктурны ансамбль з Пікалавым і Стара-Мікольскім мастамі. Вышэй па цячэнні знаходзіцца Нова-Мікольскі мост, ніжэй — Пікалаў мост. Найбліжэйшая станцыя метрапалітэна (1,3 км) — «Садовая». Назва вядомая з 1956 года і дадзена ў гонар 40-годдзя Петраградскай Чырвонай гвардыі.
Голдаўскі сельсавет
Го́лдаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лідскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2011 г. вёска) Голдава. Плошча — 8670 га.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Жалудоцкага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. З 17 красавіка 1962 года ў складзе Лідскага раёна. 27 сакавіка 1978 года да сельсавета далучана частка скасаванага Радзівонішкаўскага сельсавета (вёскі Бабры, Парачаны, Пяскі, Хадзюкі, Цвербуты) . У 1986 годзе скасаваны вёскі Губейкі, Клімавічы, Пяскі, Станкевічы . 21 снежня 2009 года ў склад Тарноўскага сельсавета перададзена вёска Парачаны . 18 кастрычніка 2013 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Ходараўскага сельсавета.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 896 чалавек, з іх 82,9 % — беларусы, 14,0 % — палякі, 2,1 % — рускія.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 10 населеных пунктаў: аграгарадок Голдава, вёскі Бабры, Вялікае Сяло, Зіновічы, Ігнаткаўцы, Леснікі, Малышы, Семашкі, Хадзюкі, Цвербуты.
Герб Ваўкавыска
Герб Ваўкавыска — геральдычны сімвал Ваўкавыска, нададзены гораду ў XVI ст.: «у блакітным полі выява галавы ваўка».
У сучаснай Беларусі афіцыйны статус атрымаў 12 красавіка 2001, адначасна зрабіўся гербам Ваўкавыскага раёна. У гербавым матрыкуле краіны значыцца пад №58.
Афіцыйнае апісанне:
Асака лясная
Асака лясная (Carex sylvatica) — від раслін сямейства, распаўсюджаны ў Еўропе і Заходняй Азіі.
Апісанне
Шматгадовая дзярновістая травяністая расліна, 30-80 см вышынёй. Лісце 4-8 мм шырынёй, 2-складчатые. Суквецці больш за 10 см даўжынёй. Жаночыя каласкі 3.5-4 см даўжынёй, на доўгіх ножках, ніцыя. Мяшэчкі эліптычныя, 4-5 мм даўжынёй, зялёныя, з доўгім 2-зубчастым носікам.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў Еўропе і Заходняй Азіі.
Ва Украіне від расце ў шыракалістых і змешаных лясах — на Палессі зрэдку; у лесастэпе, Карпатах і горным Крыму звычайны.
Іван Леанідавіч Сэмэсюк
Іван Леанідавіч Семясюк (Іван Леонідович Семесюк,, Кіеў) — украінскі мастак, пісьменнік, паэт, музыкант, культурны дзеяч.
Біяграфія
Нарадзіўся 21 лістапада 1979 года ў Кіеве. Маці - Марына Вадзімаўна - мастак, бацька - Леанід Іванавіч - архітэктар. Мае вышэйшую мастацкую адукацыю - cкончыў Нацыянальную акадэмію выяўленчага мастацтва і архітэктуры па кірунку скульптуры.
Грамадска-палітычная дзейнасць
З самага пачатку і да канца браў актыўны ўдзел у Майдане 2013-2014 гадоў. Быў адным з прыкметных яго рупараў ў сацыяльных сетках, выдаваў на-гара мноства рэвалюцыйнага кантэнту, як то актуальныя лозунгі, аптымістычную трансляцыю ва ўласным блогу, разнастайныя артыкулы.
Быў адным з актыўных удзельнікаў "Мастацкага Барбакана", што паўстаў як пляцоўка для творчага і не толькі супраціву падчас Рэвалюцыі годнасці. Знаходзіўся Барбакана насупраць метро Хрэшчатык. У яго сценах праходзілі шматлікія падзеі культурна-мастацкага кшталту: выставы, літаратурныя чытанні, лекцыі. Таксама Барбакан служыў месцам для перадышкі творчых рэвалюцыянераў, якія вярталіся з больш гарачых кропак супрацьстаяння, і тэхнічнай базай для стварэння «кактэйляў Молатава». У 2015 годзе выдавецтва "Люта справа" прадставіла на Львоўскім форуме выдаўцоў анталогію творчага супраціву "Барбакан. Трохкутнік 92".
У траўні 2018 Іван Сэмэсюк запісаў відэазварот у падтрымку зняволенага ў Расіі ўкраінскага рэжысёра Алега Сянцова.
Сцюарты
Сцю́арты (першапачаткова, Steward, Stewart, з XVI стагоддзя ўсталявалася афранцужанае напісанне Stuart) — дынастыя каралёў Шатландыі (у 1371—1651, 1660—1707 гг.), Англіі (у 1603—1649, 1660—1694, 1702—1707 гг.), Ірландыі (у 1603—1649, 1660—1694, 1702—1714 гг.) і Вялікабрытаніі (у 1707—1714 гг.).
Іван Леанідавіч Сэмэсюк
Жывапіс
У 2008-2013 гады - сузаснавальнік і старшыня творчай групы СВМ (Саюз вольных мастакоў "Воля або смерць!"), у рамках якой паўстаў і атрымаў агалоску мастацка-культурны праект "Жлоб-Арт". Іван Сэмэсюк лічыцца адным з яго заснавальнікаў, ён дэталёва фіксаваў і даследаваў такую сацыяльную з'яву як жлобства. У рамках праекта ён стварыў кананічныя карціны "Пацанчык і Галубы", "Няма чым рабіць", "Пацанскае прасвятленне", "Раённае джуманджы" і іншыя. Праект "Жлоб-Арт" быў паспяхова завершаны 21 лістапада 2013 года, у дзень пачатку Рэвалюцыі годнасці. Частка карцін знаходзяцца ў прыватнай калекцыі Анціна Мухарскага.
Сцюарты
У Шатландыі
Першым вядомым прадстаўніком роду Сцюартаў быў патомны сенешаль Алан Фіц-Флаад пры двары валадара Доля. Ён прыбыў у Брытанію неўзабаве пасля Нармандскага заваявання ў XI стагоддзі. У сувязі з чым меркаванні даследчыкаў адносна яго паходжання разыходзяцца — ён мог быць як брэтонцам, так і нармандцам. Алан быў прыхільнікам англійскага караля з Нармандскага дому Генрыха I, які дараваў яму зямельныя ўладанні ў Шропшыры. Адзін з яго сыноў, Уолтэр Фіц-Алан (памёр у 1177) у перыяд феадальнай анархіі ў Англіі падтрымліваў імператрыцу Мацільду і зблізіўся з шатландскім каралём Давідам I. Каля 1136 года Уолтэр перабраўся ў Шатландыю, дзе атрымаў шырокія ўладанні ў Рэнфрушыры, пажыццёвае пэрства і спадчынную пасаду Вярхоўнага сцюарда (аканома) шатландскага каралеўскага двара. Ад назвы пасады і пайшло фамільнае імя Сцюартаў.
Іван Леанідавіч Сэмэсюк
Жывапіс
Разам з мастаком і вядомым культуртрэгерам Алексам Манам быў куратарам шматлікіх выстаў і івэнтаў у падпольнай галерэі «Бактэрыя». Займаўся пошукам новых імёнаў, стварэннем альтэрнатыўнай культурна-мастацкай тусоўкі.
Сцюарты
У Шатландыі
Шосты лорд-сцюарт Уолтэр Сцюарт (1293—1326) ажаніўся з Маджары, дачкой караля Роберта I Бруса. Іх сын Роберт II атрымаў у спадчыну шатландскую карону пасля смерці свайго бяздзетнага дзядзькі Давіда II з дынастыі Брусаў. Яго пераемнікамі былі Роберт III, Якаў I, Якаў II, Якаў III, Якаў IV і Якаў V.
Іван Леанідавіч Сэмэсюк
Літаратура
Іван Сэмэсюк - адзін з аўтараў "Жлабалогіі" - кнігі-альманаха, у якую ўвайшлі 33 эсэ сучасных украінскіх культурных дзеячаў, якія прадстаўляюць розныя сферы грамадскага, культурнага, нават палітычнага жыцця і бачаць у "жлобстве" сацыяльную праблему. Кніга выйшла ў выдавецтве "Наш фармат" у 2013 годзе.
Сцюарты
У Англіі
Дачка Якава V, Марыя Сцюарт, прэтэндавала на англійскі трон, быўшы праўнучкай Генрыха VII. Яе сын, Якаў VI, са спыненнем дынастыі Цюдараў у 1603 стаў каралём Англіі пад імем Якава I, аб’яднаўшы такім чынам англійскі і шатландскі прастолы (хоць афіцыйная унія адбылася толькі ў 1707 годзе).
Іван Леанідавіч Сэмэсюк
Літаратура
У 2014 годзе ў выдавецтве "Люта справа" выйшла першая эксперыментальная кніга Івана Сэмэсюка "Дзённік Украінажора" - літаратурна апрацаваны зборнік потаў з яго Фэйсбук-старонкі. У 2015 годзе гэтае ж выдавецтва выдала другую кнігу "Эвалюцыя або смерць. Прыгоды павіяна Томаса", якая атрымала міжнародную прэмію ў галіне нонканфармісцкай літаратуры - прэмію імя Алеся Ульяненка. Кніга была перакладзена на беларускую мову Алесем Плоткай і выйшла ў мінскім выдавецтве "Галіяфы". У 2016 годзе у выдавецтве "Люта справа" выдадзена аповесць Сэмэсюка пад назвай "Фаршрутка", а ў 2019 - зборнік лірычнай паэзіі "Сэрца апачы".
Музыка
Іван Сэмэсюк - лідар гурта "Пырятын", створанага у 2016 годзе. 13 лютага 2018 года гурт выпусціў свой дэбютны альбом "Атэнтат". З 2019 года з'яўляецца членам музычнай фармацыі Ukiez.
Блогерства
Мае актыўную трансляцыю ў сетцы Фэйсбук. Быў аўтарам і вядучым праграмы "Эвалюцыя або смерць" на Old Fashioned Radio, выпусціўшы 78 падкастаў за тры сезоны. На гэтым жа радыё выходзіла яго аўтарская праграма "Transatlantiс", прысвечаная ірландскай і амерыканскай фолкавай музычнай традыцыі. Разам з Багданам Буткевічам з'яўляецца стваральнікам ютуб-канала "ЇБ ТБ".
Сцюарты
У Англіі
Тым часам сын Якава II, які жыў у эміграцыі на кантыненце, быў прызнаны Францыяй, Іспаніяй і Папам каралём пад імем Якава III, але яго спробы авалодаць прастолам скончыліся няўдачай (гл. таксама Якабіты). Дом Сцюартаў згас ў 1807 г. са смерцю ўнука Якава II, кардынала Генрыха Бенедыкта.
Падапхаі
Падапхаі — тапонім.
Нова-Мікольскі мост
Нова-Мікольскі мост — аўтадарожны арачны мост цераз канал Грыбаедава ў Адміралцейскім раёне Санкт-Пецярбурга, злучае Казанскі і Спаскі востраў. Размешчаны ў створы Мікольскага завулка і Мікольскай плошчы. Вышэй па цячэнні знаходзіцца Харламаў мост, ніжэй — Чырвонагвардзейскі мост. Бліжэйшыя станцыі метрапалітэна (1 км) — «Садовая», «Сянная плошча» і «Спаская». Назва вядомая з 1844 года і дадзена ад Мікольскага сабора, размешчанага побач.
Гайдукі (Пастаўскі раён)
Гайдукі́ (, Гайдуки) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Дунілавіцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Валкалата Дзісенскага павета Віленскага ваяводства.
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Струцкага сельсавета, да 21 чэрвеня 2023 года — у склад Валкоўскага сельсавета.
Жулі
Жулі:
Аргас (арганаўт)
А́ргас (Арг або Аргей, Ἄργος) — персанаж старажытнагрэчаскай міфалогіі. Сын Арэстора, па Апалоніі (альбо сын Паліба і Аргіі, аргасец; альбо сын Даная). Арганаўт. Будаўнік карабля Арго з дапамогай Афіны. Па яго імю названы карабель. Альбо сын Ясана, умілаваны Геракла. Удзельнік пахавальных гульняў па Пелію, змагаўся ў бегу.
Майстар Аргас таксама вырабіў ксаан Геры з грушавага дрэва ў Тырынфе.
Марсель Буланжэ
Марсель Жак Буланжэ (Marcel Jacques Boulenger; - ) — французскі фехтавальшчык, бронзавы прызёр летніх Алімпійскіх гульняў 1900.
На Гульнях 1900 у Парыжы Буланжэ спаборнічаў толькі ў спаборніцтве на рапіры. Ён прайшоў першы раўнд, чвэрцьфінал і паўфінал, і па выніках заключных сустрэч заняў трэцяе месца, стаўшы бронзавым прызёр Гульняў.
Сенажаткі (Пухавіцкі раён)
Сенажа́ткі (, Сеножатки) — былая вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіла ў склад Навасёлкаўскага сельсавета. З 2017 г. у складзе Мар'інай Горкі.
Мікалай Мікалаевіч Кашэўскі
Мікалай Кашэўскі (нар., ) — беларускі футбаліст (абаронца) і трэнер.
Клубная кар’ера
У студзені 2015 года цікавасць да Кашэўскага праяўляла малдаўская «Дачыя», але кантракт так і не быў заключаны. У выніку ў лютым 2015 года стаў іграком «Віцебска» і быў прызначаны капітанам каманды.
У студзені 2016 года прыбыў у латвійскі «Спартак», які ўзначаліў беларускі спецыяліст Алег Кубараў і ў выніку пачаў у гэтым клубе сезон 2016. Разам са «Спартаком» стаў чэмпіёнам Латвіі, хоць большую частку сезона быў вымушаны прапусціць з-за траўмы.
Міжнародная кар’ера
Згуляў у некалькіх матчах за нацыянальную зборную на працягу 2006—2009.
Трэнерская кар’ера
У студзені 2017 года, пасля таго як Кубараў узначаліў салігорскі «Шахцёр», Кашэўскі ўвайшоў у трэнерскі штаб гарнякоў, дзе адказваў за абарону. У ліпені 2017 года разам з усім трэнерскім штабам «Шахцёра» быў адпраўлены ў адстаўку.
У студзені 2018 года ўвайшоў у трэнерскі штаб Кубарава ў жодзінскім «Тарпеда-БелАЗ». У канцы 2018 года ўслед за Кубаравым пакінуў жодзінскі клуб.
З 2019 года быў памочнікам Кубарава ў латвійскай «Елгаве», у жніўні 2020 года разам з ім пакінуў клуб.
У пачатку 2021 года далучыўся да трэнерскага штаба крыварожскага «Крыўбаса». У 2022 годзе пасля выхаду «Крыўбаса» ў Прэм’ер-лігу перайшоў на працу з юнацкімі камандамі клуба.
Герб Высокага
Герб Высокага — геральдычны сімвал Высокага, нададзены гораду ў XVI ст.: «у блакітным полі сярэбраная двухпавярховая, крытая дахоўкай вежа, з двума акенцамі і трыма брамамі».
У сучаснай Беларусі афіцыйны статус атрымаў 19 жніўня 1998. У гербавым матрыкуле краіны значыцца пад № 21.
Афіцыйнае апісанне:
Буланжэ
Буланжэ — французскае прозвішча.
Марыупаль (значэнні)
Марыупаль:
Кова (прыток Ангары)
Ко́ва (Ко́ва ) — рака ў Азіяцкай частцы Расіі, ва Усходняй Сібіры, у Іркуцкай вобласці і Краснаярскім краі, левы прыток ракі Ангара (басейн Енісея).
Прытокі Ковы: Гардзеева, 1-я Зілінда, 2-я Зілінда, Алмазай, Верхні Бумбей, Ніжні Бумбей, Пітой, Тырма, Бумбейка, Захарава, Зёда, Тыкша, Нірунда, Дзёда, Тумаша, Пруда, Чана, Аракан, Чыкілея, Шуян, Капканіда, Муньба, Чэкарма, Джылінжыга і іншыя рэкі і ручаі.
У басейне ракі каля 160 азёраў, у тым ліку, возера Кузнецкае.
Круча
Круча — тапонім.
Чад (возера)
Возера Чад (Lac Tchad, Lake Chad, араб. Бар-эс-Салам) — бяссцёкавае рэліктавае возера, знаходзіцца ў Цэнтральнай Афрыцы.
Белькі
Белькі — тапонім і гідронім.
Кіслава
Кіслава — тапонім.
Відзейкі
Відзе́йкі (, Видейки) — вёска ў Свіслацкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Свіслацкага сельсавета.
Шалюта
Шалюта — беларускае прозвішча.
Аскалаф
Аскалаф — персанаж старажытнагрэчаскай міфалогіі. Сын Арэса і Астыохі. Цар Архамена. Арганаўт Жаніх Алены. Прывёў пад Трою 30 караблёў. Забіты Дэіфобам.
Выгар
Выгар — тапонім.
Каралеўства Ірландыя
Каралеўства Ірландыя (Ríocht na hÉireann; Kingdom of Ireland) — ірландская дзяржава, якая існавала з 1541 па 1800 год і займала ўвесь востраў Ірландыя. 1 студзеня 1801 года Ірландыя і Вялікабрытанія аб'ядналіся, стварыўшы Злучанае Каралеўства Вялікабрытаніі і Ірландыі.
Абвяшчэнне каралеўства
У адпаведнасці з Актам Кароны Ірландыі, зацверджаным Ірландскім парламентам у 1542 годзе, Ірландыя станавілася каралеўствам, а кароль Англіі Генрых VIII, які насіў да гэтага, як і яго папярэднікі, тытул уладара Ірландыі, абвяшчаўся каралём Ірландыі, першым з 1169 года. Спыняла сваё існаванне Лордства Ірландыі, створанае ў 1171 годзе пасля заваявання Ірландыі Генрыхам II, бласлаўлёным на гэта папскай булай Laudabiliter, выдадзенай у 1155 годзе Папам Адрыянам IV.