cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мінікой
Насельніцтва
Мінікойцы клічуць сябе малікун і складаюць субэтнічную групу дывехі, блізкую па мове і культуры да насельнікаў суседніх Мальдываў. Яны спавядаюць іслам, аднак захавалі старую матрылакальную сістэму сваяцтва. Мужчыны звычайна жывуць у сем'ях жонак. Маёмасць перадаецца па жаночай лініі. Да 1956 г. захоўваліся шчыльныя сувязі з насельнікамі бліжэйшых Мальдыўскіх астравоў.
Мінікойцы вядомы як добрыя маракі і будаўнікі традыцыйных драўляных суднаў, на якіх раней плавалі ад Аравійскага паўвострава да Нікабарскіх астравоў. 82% мясцовых жыхароў пісьменныя.
Acupalpus meridianus
Acupalpus meridianus — від жукоў роду.
Імага харчуюцца насякомымі.
Глінкаўскі сельсавет
Гісторыя
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Столінскага раёна Пінскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года ў Брэсцкай вобласці. 11 жніўня 1959 года ў склад сельсавета з Гарадноўскага сельсавета перададзена вёска Лука. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Глінкаўскага сельсавета 4 населеныя пункты.
Насельніцтва
Паводле перапісу 2009 года насельніцтва сельсавета складае 1578 чалавек, з іх 98,8 % — беларусы.
Генадзь Уладзіміравіч Ляпешка
Генадзь Уладзіміравіч Ляпешка (нар., Пінск, Брэсцкая вобласць) — беларускі ваенны, генерал-маёр (2017). Начальнік Ваеннай акадэміі Рэспублікі Беларусь (з 2021 года).
Біяграфія
Нарадзіўся 28 снежня 1965 года ў горадзе Пінску Брэсцкай вобласці. У 1983 годзе скончыў Мінскае сувораўскае ваеннае вучылішча. Пасля заканчэння ў 1987 годзе Омскага вышэйшага агульнавайсковага каманднага вучылішча праходзіў службу на пасадах: камандзір навучальнага ўзвода, камандзір роты, начальнік штаба батальёна, камандзір батальёна.
Пасля сканчэння камандна-штабнога факультэта Ваеннай акадэміі Рэспублікі Беларусь праходзіў службу на пасадах: начальнік штаба 37-й базы захоўвання ваеннай тэхнікі, намеснік начальніка аператыўнага аддзела паўночна-заходняга аператыўнага камандавання, начальнік аператыўнага аддзела — намеснік начальніка штаба паўночна-заходняга аператыўнага камандавання.
Пасля заканчэння ў 2009 годзе Ваеннай акадэміі Генеральнага штаба Узброеных Сіл Расійскай Федэрацыі праходзіў службу на пасадах: першы намеснік начальніка штаба паўночна-заходняга аператыўнага камандавання, начальнік 1 аддзела 2 кіравання галоўнага аператыўнага кіравання Генеральнага штаба Узброеных Сіл.
З верасня 2010 года да 15 кастрычніка 2015 года займаў пасаду начальніка кіравання ваеннай адукацыі Узброеных Сіл.
З 15 кастрычніка 2015 года да 15 ліпеня 2021 працаваў на пасадзе першага намесніка Начальніка Установы адукацыі «Ваенная акадэмія Рэспублікі Беларусь». 15 ліпеня 2022 года прызначаны начальнікам гэтай установы.
Вэрэсіўка
Вэрэсіўка (Вересі́вка) — вёска ў Ямільчынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Бачэйкава
Бачэ́йкава (, Бочейково) — аграгарадок, цэнтр Бачэйкаўскага сельсавета ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці, на р. Ула. За 21 км на паўночны захад ад Бешанковіч, 75 км ад Віцебска, 21 км ад чыгуначнай станцыі Чашнікі, на скрыжаванні аўтадарог Віцебск—Лепель і Чашнікі—Ула. Параз Бачэйкава праходзіць аўтамабільная дарога (Мінск—Віцебск). Насельніцтва — 1817 чал. (2005).
Вялікае Княства Літоўскае
Згадваецца ў 1460 годзе як сяло, уласнасць князя Юшкі Ямантавіча, пазней належала яго пляменніку князю Сямёну Ямантавічу-Падбярэзскаму (гл. Ямантавічы). Пасля смерці князя Сямёна, Бачэйкава разам з іншымі маёнткамі было прадметам судовых спрэчак паміж яго ўдавой Федкай і сястрой Юліяніяй. У 1542 годзе Юліянія адсудзіла Сямёнавы маёнткі, у т.л. Бачэйкава на карысць сваіх сыноў Рыгора і Івана Яцкавічаў. У тыя часы маёнтак складаўся з "двара" ў Бачэйкаве, паселішча побач і воласці, куды ўваходзілі вёскі Плескунова, Стрыжава і іншыя. Пры падзеле ўладанняў паміж братамі, Бачэйкава дасталася Рыгору (пачынальніку шляхецкага роду Падбярэзскіх), а Стрыжава з навакольнымі вёскамі — Івану (пачынальніку шляхецкага роду Стрыжаўскіх). Частка Бачэйкава належала і А. Н. Цеханавецкаму, роднасныя адносіны якога з іншымі ўладальнікамі не высветленыя. Пасля смерці Рыгора Падбярэзскага (пасля 1585) Бачэйкава цалкам перайшло ва ўладанне А. Н. Цеханавецкага з сынам Станіславам і да пачатку 20 ст. заставалася ва ўласнасці Цеханавецкіх.
У час Лівонскай вайны (1563—1580) Бачэйкава было спустошана. У 1626 маёнтак складаўся з Бачэйкаўскага двара (умацаванага частаколам і ровам) і мястэчка пры ім (79 жыхароў мужчынскага полу), а таксама воласці з вёскамі Астраўляны, Высакагора (цяпер Высокая Гара), Жарнасекі (цяпер Жарнасекава), Забелле, Клешчыно. У 1626 годзе Станіслаў Цеханавецкі даў маёнтак у заставу (арэнду) князю Э. Кантакузену. У час вайны Расіі з Рэччу Паспалітай, у 1654 годзе Бачэйкава спалена. У 1692 — 45 мяшчанскіх сем'яў і 13 прымакоў, да воласці належалі вёскі Адамашкава, Дзятлы, Жарнасекі, Забелле-Баярскае, Клешчыно, Сенькаўшчына, Старынкі, Філіпенкі. У 1769 годзе пабудаваны новы панскі дом і закладзены парк, у мястэчку жыло каля 50 мяшчанскіх сем'яў. У кан. 18 ст. дзейнічалі суконная фабрыка, збройная і карэтная майстэрні, даховачны, ганчарны, вінакурны, піваварны заводы.
Пад уладай Расійскай імперыі
У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Бачэйкава апынулася ў складзе Расійскай імперыі, дзе стала цэнтрам воласці Лепельскага павета Полацкай, з 1802 Віцебскай губерні.
У 1852 да маёнтка Бачэйкава, які знаходзіўся ў валоданні Цеханавецкіх, належалі 136 душ мужчынскага полу і 14 вёсак: Багданава, Валькоўшчына, Грыцькаўка, Дзятлы, Дубровы, Жарнасекі, Забелле, Клешчыно, Навасёлкі, Промыслы, Прыгожае, Сенькаўшчына, Тарантова, Шыпулі і 4 засценкі: Займішча, Касмыры, Сушытна, Талвіншчына. На 1886 у мястэчку было 250 жыхароў, 29 двароў, бальніца, школа, вінакурны і піваварны заводы, ветраны млын, гандлёвыя рады, рынак, 3 кірмашы ў год. Паводле перапісу 1897—722 жыхары.
Найноўшы час
15 сакавіка 1918 г. нямецкія войскі знаходзіліся за 6 вёрст ад Бачэйкава, але неўзабаве акупіравалі населены пункт. 25 сакавіка 1918 г. згодна з Трэцяй Устаўной граматай Бачэйкава абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 г. згодна з пастановай I з'езду КП(б) Беларусі яно ўвайшло ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала мястэчка разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1923—1924 — цэнтр Бачэйкаўскага павета Віцебскай губерні. У 1924 г. Бачэйкава вярнулі БССР, дзе ён стаў цэнтрам сельсавета. Неўзабаве статус паселішча панізілі да вёскі. З 1930-х — цэнтр калгаса «Бачэйкава».
Перад вайной у вёсцы жыло 432 чалавек у 92 дварах.
Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў кастрычніку 1943 года гітлераўцамі было спалена 87 дамоў.
У 1970—918 жыхароў, 238 двароў. У 1992—1164 жыхароў. У 2005—1817 жыхароў, 853 двары; камбінат бытавога абслугоўвання, аддзяленне сувязі, магазіны.
У 1988 годзе Бачэйкава наведаў Анджэй Цеханавецкі, нашчадак колішніх уладальнікаў, які цяпер жыве ў Лондане.
Інфраструктура
У Бачэйкаве працуюць сярэдняя школа, дом культуры, бібліятэка.
IC 4917-1
IC 4917-1 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) ў сузор’і Тэлескоп.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Камень нулявога кіламетра
Камень нулявога кіламетра («0» kilométerkő) — вапняковая скульптура ў Будапешце, Венгрыя. Размешчаны ў невялікім парку на плошчы Адама Кларка, у Будзе, недалёка ад Будайскага замка і Ланцуговага моста.
Гісторыя
Першапачаткова, нулявы кіламетр размяшчаўся на парозе Каралеўскага палаца Буды, але ў 1849 годзе быў перанесены на цяперашняе месца каля Ланцуговага моста цераз Дунай.
Першы афіцыйны манумент стаяў на гэтым месцы ўжо ў 1932 годзе, але быў разбураны падчас Другой сусветнай вайны. Другая па ліку скульптура, у выглядзе пралетарыя, была пастаўлена ў 1953 годзе. Сучасная скульптура пастаўлена ў 1975 годзе
Апісанне
Цяперашні знак на месцы нулявога кіламетра створаны Міклашам Борсасам. Вышыня скульптуры складае 3 м, яна ўяўляе сабой сімвал нуль, які стаіць на пастаменце з надпісам «КМ», што азначае «кіламетр». Гэты камень адзначае пункт, ад якога ў краіне вымяраюцца ўсе дарожныя адлегласці.
Кастэла
Кастэла (Hemigrammus hyanuary) — від рыб сямейства.
У акварыумістыцы
Акварыумны від.
Віктарыўка (Ямільчынскі раён)
Віктарыўка (Ві́кторівка) — вёска ў Ямільчынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Настольны тэніс на Еўрапейскіх гульнях 2019
Спаборніцтвы па настольным тэнісе на Еўрапейскіх гульнях 2019 прайшлі ў Мінску з 22 па 29 чэрвеня 2019 года на базе Рэспубліканскага цэнтра алімпійскай падрыхтоўкі па тэнісе. Было разыграна пяць камплектаў медалёў: у камандным і адзіночным разрадах сярод мужчын і жанчын, а таксама ў змешаным парным разрадзе.
Хрыстос Збавіцель (абраз з Будчы)
Хрыстос Збавіцель — абраз з Юраўскай царквы ў в. Будча Ганцавіцкага раёна Брэсцкай вобласці, які датуецца 1736 годам. Захоўваецца ў калекцыі Музея старажытнабеларускай культуры ( КП-264, Ж-6). Памер абраза —.
Апісанне
У адрозненне ад больш пашыранай іканаграфіі, дзе Хрыстос прадстаўляецца франтальна, тут ён паказаны ў ракурсе. Жэст правай рукі, якая ўказвае ўгору, ўзмоцнены накіраваным туды ж позіркам вачэй, што таксама з’яўляецца даволі рэдкім спосабам паказу Хрыста, звычайна ён «глядзіць» наперад перад сабой — на гледача. Па ніжнім краі жывапіснага палатна змешчаны надпіс на лацінскай мове: «MDCCXXXVI JESUS Amabilis benedicit. / Ren. GG. SL.» Першыя літары ў гэтым тэксце — дата (1736), сярэднія — крылаты выраз на латыні, а апошнія, верагодна, — абрэвіятура невядомага мастака.
Свядомасць
Свядомасць — вышэйшая форма адлюстравання рэчаіснасці.
Свядомасць узнікла ў чалавека ў працэсе эвалюцыі на аснове патрэбы да зносін, перадачы вопыту і ведаў. Перадача інфармацыі ад аднаго чалавека да другога можа адбывацца толькі пры дапамозе сімвалаў, знакаў, гукаў, жэстаў. Асноўнай формай зносін у чалавека стала маўленне. А дзякуючы зносінам узнікае і свядомасць — галоўная ўласцівасць і прадукт псіхікі.
Свядомасць у сваёй адносна прымітыўнай форме ўласціва і жывёлам. Проста яна іншага, больш нізкага ўроўню і праяўляецца ў іншай форме. Чалавек валодае складанай і, магчыма, найбольш дасканалай яе разнавіднасцю. Чалавечая свядомасць — гэта форма псіхічнага адлюстравання рэальнасці, прадстаўленая ў выглядзе ведаў пра навакольны свет. Іншымі словамі, гэта мысленчыя вобразы, уяўленні і паняцці, якія з дапамогай слоў, сімвалаў, вобразаў мастацкіх твораў або мелодый могуць быць перададзены як веды. Таму паняцце свядомасці ахоплівае і пазнавальныя працэсы.
Наперад (мультфільм)
«Наперад» (Onward) — амерыканскі 3D-анімацыйны фільм студыі «Pixar» 2020 года. Пасля прэм’еры мультфільм быў названы адным з найлепшых сямейных фільмаў апошніх гадоў, выйграў прэмію «Сатурн» (2021) за «Найлепшы анімацыйны фільм», а таксама быў намініраваны на прэмію «Оскар».
Афіцыйны беларускі пераклад выйшаў у 2021 годзе на відэасэрвісе VOKA.
Сэжэт
Дзеянне мультфільма разгортваецца ў казачным свеце, населеным эльфамі, тролямі, гоблінамі, аднарогамі і феямі. Пасля адкрыцця электрычнасці магія ім стала не патрэбна, таму яны лётаюць на самалётах і карыстаюцца мабільнымі тэлефонамі. Мама двух эльфаў — Іэна і Барлі Лайтфутаў — на 16-годдзе малодшага, Іэна, дала ім чароўны посах, які на дзень можа вярнуць да жыцця іх бацьку. Але для гэтага ім трэба знайсці яшчэ і чароўны камень, таму браты адпраўляюцца на пошукі магічнага артэфакта.
Вільшанка (Ямільчынскі раён)
Вільшанка (Вільша́нка) — вёска ў Ямільчынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
NGC 2350
NGC 2350 (іншыя абазначэнні — UGC 3747, MCG 2-19-1, ZWG 57.5, IRAS07104+1221, PGC 20416) — галактыка ў сузор’і Малы Пёс.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Маўленне
Маўленне — канкрэтнае гаварэнне, якое адбываецца ў часе і ўвасоблена ў вуснай ці пісьмовай форме. Адзін з відаў камунікатыўнай дзейнасці чалавека.
Маўленне мае індывідуальны характар, эмацыянальную афарбоўку, адлюстроўвае прафесійнае майстэрства, культуру і інтэлект.
Адрозніваюць знешняе і ўнутранае маўленне. Знешнім лічыцца вуснае (дыялагічнае і маналагічнае) і пісьмовае маўленне. Унутранае маўленне — гэта размова чалавека з самім сабой. Яно не накіравана на зносіны з іншымі людзьмі і фарміруецца на аснове знешняга маўлення ў дзяцей ва ўзросце каля трох гадоў.
Вуснае маўленне на беларускай мове характарызуецца больш павольным тэмпам у параўнанні, напрыклад, з маўленнем на рускай і ўкраінскай мовах. У ім адлюстроўваюцца індывідуальныя і сацыялінгвістычныя асаблівасці, псіха-фізіялагічны, эмацыйны стан асобы, якая гаворыць, яе стаўленне да субяседніка, камунікатыўная задача, таму яно мае шматлікія вызначэнні: экспрэсіўнае, эмацыйнае, шчырае, далікатнае, ліслівае і інш. Застаючыся камунікатыўным, «знешняе» маўленне можа выконваць адначасова розныя дадатковыя функцыі (паэтычную, этычную, магічную, намінатыўную і інш.), у якіх яно набывае спецыфічныя заканамернасці ўнутранай арганізацыі, што дазваляе гаварыць пра паэтычнае, магічнае і іншае маўленне.
Паводле сэнсавай структуры адрозніваецца маўленне інтэлектуальнае, лагічнае, змястоўнае, асэнсаванае, пустое, блытанае. Адна з асноўных прыкметаў маўлення — яго індывідуальнасць. У розных сацыяльных сферах з'явы яго тыпізуюцца, утвараюць адносна самастойныя сістэмы — функцыянальныя стылі.
Маўленне рэгулюецца, галоўным чынам, левым паўшар'ем галаўнога мозга. Зоны кары, адказныя за разуменне сэнсу маўлення, размешчаны ў скроневай долі. Пры парушэнні іх работы (напрыклад, у выніку інсульту) чалавек траціць здольнасць адрозніваць, пазнаваць словы, у выніку чаго страчваецца і здольнасць да асэнсаванага маўлення. У лобнай долі галаўнога мозга размешчаны вобласці, якія забяспечваюць вымаўленне слоў. Пры іх пашкоджанні чалавек не можа сказаць ніводнага слова, хаця разумее іх сэнс (немата).
IC 4917-2
IC 4917-2 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Тэлескоп.
Przegląd Wschodni
«Przegląd Wschodni» («Усходні агляд») — польскі гістарычны часопіс. Выходзіць у Варшаве з 1991 г. 4 разы на год (нерэгулярна). Галоўны рэдактар
IC 4917-2
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Przegląd Wschodni
Ставіць на мэце асвятленне гісторыі і сённяшняга становішча польскай меншасці на «Усходзе» — землях на усход ад цяперашняй дзяржаўнай мяжы Польшчы і ўзаемаадносін палякаў з іншымі народамі рэгіёна, пачынаючы з XIV ст. Змяшчае артыкулы па гісторыі і культуры Беларусі. Часопіс змяшчае рэцэнзіі, хроніку навуковага жыцця.
Увага
Увага — накіраванасць псіхічнай дзейнасці на пэўны аб’ект.
Увага не мае ўласнага зместу. Яна праяўляецца ў засяроджанасці на чым-небудзь. Без увагі магчыма адчуванне, але не ўспрыняцце. Чым больш наша ўвага будзе прыцягнута навізной, яркасцю, незвычайнасцю прадмета або падзеі, тым большая верагоднасць таго, што яны будуць успрыняты. Увага — аснова і абавязковая ўмова для навучання.
Цэнтральны штаб партызанскага руху
Цэнтральны штаб партызанскага руху пры Стаўцы Вярхоўнага Галоўнакамандавання — орган пры Стаўцы Вярхоўнага Галоўнакамандавання СССР, які ажыццяўляў ваеннае кіраўніцтва савецкім партызанскім рухам на акупаваных тэрыторыях падчас Вялікай Айчыннай вайны. У гэтай ролі Штаб замяніў ЦК ВКП(б) і ЦК кампартый рэспублік СССР.
Штаб быў створаны 30 мая 1942 года, расфарміраваны 13 студзеня 1944 года і адноўлены у маі 1942 года. Начальнік штаба — першы сакратар ЦК КП(б)Б генерал-лейтэнант П. К. Панамарэнка. Меў у падпарадкаванні рэгіянальныя («рэспубліканскія») штабы партызанскіх рухаў, у тым ліку Беларускі штаб, а таксама абласныя штабы партызанскага руху (135 ) і прадстаўніцтвы на франтах.
У верасні 1942 года складаўся з чатырох упраўленняў (аператыўнае, палітычнае, інфармацыйнае, упраўленне забеспячэння) і сямі аддзелаў. Меў у складзе радыёвузел, экспедыцыйна-транспартную базу, 4 школы па падрыхтоўцы кадраў.
Штаб вызначаў галоўныя кірункі вайскова-дыверсійных дзеянняў і прапагандысцкай работы, адносіны да несавецкіх падпольных структур.
Сімяон Полацкі
Сімяон Полацкі, Самуіл Гаўрылавіч Пятроўскі-Сітняновіч (Samuel Piotrowski-Sitnianowicz;,  — , ) — праваслаўны дзеяч, духоўны пісьменнік. На падставе яго лацінскага подпісу «''Ord. S. Bas. M.»'' распаўсюджана думка, што быў і грэка-католікам, прынамсі пэўны час. Аўтар твораў «Рыфмалагіён», «Вертаград» і іншых.
Біяграфічныя звесткі
Нарадзіўся ў заможнай купецкай сям’і. Выхоўваўся ў Полацку, атрымаў выдатную адукацыю, пачатковую ў брацкай школе полацкага Богаяўленскага манастыра. Каля 1650 года скончыў Кіева-Магілянскую акадэмію з дыпломам «дыдаскала», затым, каля 1653 года, навучаўся ў Віленскай езуіцкай акадэміі. Пасля выкладаў у брацкай школе ў Полацку.
У чэрвені 1656 года Самуіл пастрыгся ў манахі Полацкага Богаяўленскага манастыра пад імем Сімяон. Падпісваўся як «Simeonis Piotrowskj Sitnianowicz hieromonachi Polocensis Ordinis Sancti Basilii Magni», што на думку некаторых даслечыкаў паказвае яго прыналежнасць да ордэна базыльянаў. Аднак полацкі Богаяўленскі манастыр ніколі не пераходзіў у унію, а ў XVII ст. базыліянамі называлі сябе ўсе манахі ўсходняга абраду, бо «чын Святога Васіля Вялікага» вядомы праваслаўны манастрыскі статут (парадак).
Як філосаф і майстар мастацкага слова С. Полацкі сфармаваўся ў культурнай і інтэлектуальнай атмасферы Вялікага Княства Літоўскага. Першыя літаратурныя спробы палачанін здзейсніў у часе навучання ў Кіеве і Вільні. У архівах знойдзены раннія творы С. Полацкага, напісаныя пераважна на старабеларускай і польскай мовах, прычым ён карыстаўся як кірыліцай, гэтак і лацінкай.
Пазней ён паведамляў у прадмове да «Рыфмалагіёна»:
У пачатковы перыяд творчасці С. Полацкі стварыў цыкл вершаваных твораў дыдактычнага і панегірычнага характару, напісаў драматургічныя творы, філасофскія казанні і дэкламацыі.
Першыя значныя паэтычныя «Метры» ў гонар расійскага цара Аляксея Міхайлавіча, які ў 1656 праязджаў праз Полацк, з’явіліся мастацкім адказам на паланізацыю Беларусі, рэзкім палітыка-ідэалагічным пратэстам супраць кампрамісу шляхты і магнатаў ВКЛ перад польскай культурнай экспансіяй.
Неўзабаве Сімяон Полацкі пакідае радзіму, у 1664 ён пераязджае ў Маскву. Ён сустрэў цёплы прыём пры царскім двары, атрымаў магчымасць займацца педагагічнай і асветніцкай дзейнасцю. С. Полацкі прынёс у Расію заходнюю філасофію і эстэтыку, высокую кніжную паэзію і мастацтва школьнай драматургіі.
Становішча паэта ўзмацнілася з 1667, пасля таго, як ён быў афіцыйна прызначаны выхавальнікам і настаўнікам царскіх дзяцей. Быў настаўнікам Фёдара Аляксеевіча, які дзякуючы яму атрымаў добрую адукацыю, ведаў лацінскую і польскую мовы, пісаў вершы. Да шлюбу цара Фёдара Аляксеевіча на Агафіі Сямёнаўне Грушэцкай склаў, разам з новым прыдворным піітам сваім вучням, манахам Сільвестарам Мядзведзеевым, шырокавяшчальные оды на гэту «вялікую i радасную для ўсёй зямлі Рускай урачыстасць». Яго выхаванцам быў і будучы расійскі імператар Пётр І.
Росту аўтарытэту Сімяона сярод высокіх прадстаўнікоў маскоўскай адміністрацыі садзейнічала яго актыўная барацьба са стараабрадцамі і дзейсны ўдзел у Вялікім маскоўскім саборы (1666—67). У кан. 1670-х арганізаваў і ўзначаліў друкарню ў Крамлі. У гэтай друкарні выйшлі кнігі «Буквар языка славенска» (1679), «Псалтыр рыфматворная» (1680), якая ўяўляла сабой вершаваны пераклад Псалтыра. Па ініцыятыве С. Полацкага была заснавана першая ў Маскве вышэйшая агульнаадукацыйная навучальная ўстанова — Славяна-грэка-лацінская акадэмія, статут якой складаў Сімяон. Быў адным з першых расійскіх царкоўных дзеячаў заходняга кірунку; значна паўплываў на працэсы расійскіх царкоўных рэформ.
У Маскве Сімяон Полацкі апублікаваў «Жэзл праўлення» (1667), два аб’ёмныя зборнікі твораў: «Сад шматколерны» (1678) і «Рыфмалагіён» (1680). Ён напісаў і паставіў дзве п’есы: «Прыпавесць пра аблуднага сына» і «Пра Наўхаданосара-цара». Пасля смерці асветніка быў апублікаваны корпус яго казанняў у дзвюх кнігах: «Абед душэўны» (1681) і «Вячэра душэўная» (1683).
Сімяон Полацкі памёр раптоўна, на пяцьдзясят першым годзе жыцця. Сваю вялікую бібліятэку пісьменнік завяшчаў размеркаваць у асноўным паміж чатырма манастырамі, да якіх меў непасрэднае дачыненне, — Маскоўскім Заіканаспаскім, Полацкім Багаяўленскім, Кіеўскім Пячорскім і Брацкім. Частка буйных грашовых зберажэнняў адпісвалася ім у іншыя ўкраінскія і беларускія манастыры, астатняя ж частка прызначалася сваякам і блізкім: родным братам Івану і Луку, пляменніку Міхаілу Сільвестравічу і яго маці, айцу духоўнаму Іпаліту, «возлюбленному ўченику».
Паэзія
Вызначальная рыса творчага почырку Сімяона Полацкага — энцыклапедызм, гістарычная абазнанасць і інтэлектуальная вытанчанасць. Яго вершы — гэта, пераважна, яркія філасофскія сентэнцыі, мудраслоўі, дыдактычныя павучанні. Творчасць Сімяона Полацкага — арганічны сінтэз літаратуры, філасофіі і тэалогіі, умелае спалучэнне заходняй і ўсходняй патрыстыкі, антычнай і хрысціянскай эстэтыкі.
Сімяон Полацкі — выдатны майстар мастацкага слова. Ён апрацоўвае яркія народныя прыказкі і прымаўкі, шырока выкарыстоўвае вусна-паэтычныя вобразы. Паэт шматкроць прыгадвае сентэнцыі старадаўніх філосафаў і красамоўцаў — Арыстоцеля, Платона, Фалеса Мілескага, Арыстыпа, Дыягена, Дыянісія, ацэньваючы іх выключна з станоўчага боку. На старонках сваіх твораў аўтар дае сюжэты з антычнай і сярэднявечнай гісторыі, якія ён чэрпаў з сусветных хронік, выдадзеных у XV—XVI ст. у Заходняй Еўропе.
У тэкстах шчодра прадстаўлены эпітэты, метафары, параўнанні і сімвалы, што надае яго творам семантычную шматзначнасць і барочную квяцістасць.
Светапогляд
На старонках сваіх твораў Сімяон Полацкі ўзняў шырокае кола філасофскіх, сацыяльных, этычных і анталагічных пытанняў.
Паэт апявае кніжныя веды, стварае культ філасофіі, мудрасці, навукі і пазнання, аб чым выразна сведчаць яго вершы з красамоўнымі назвамі: «Філасофія», «Розум», «Слова», «Маўленне», «Акадэмія», «Час». У філасофскім вершы «Думка» С. Полацкі паказвае стваральную ролю канструктыўных ідэй, раскрывае іх асноватворную функцыю ў грамадскай практыцы. Паводле канцэпцыі С. Полацкага, менавіта філасофія і навукі дазваляюць дасягнуць дасканалага жыцця, робяць людзей мудрымі, разважлівымі, таленавітымі творцамі, роўнымі да анёлаў.
Філасофія і кніжныя веды маюць вялікую практычную карысць, яны дазваляюць чалавеку ўпэўнена пачувацца ў грамадстве, годна трымацца перад абліччам цароў і князёў. Філасофія і веды ўзбагачаюць духоўны свет асобы, робяць чалавека моцным, здатным пераадольваць цяжкасці, развязваць складаныя праблемы. Філасофія спрыяе маральнаму аздараўленню грамадства, выкараняе заганы і зло.
У аснове інтэлектуальнай дзейнасці чалавека, паводле меркавання асветніка — старанная праца над словам. У вершы «Слова» ён заклікае ўсіх паважліва і з выключнай пашанай ставіцца да сваіх слоў і выказванняў, зважаючы на іх духоўную моц.
Для творчасці С. Полацкага характэрны анталагізм — імкненне ахапіць і растлумачыць усе з’явы жыцця, прыроды і сусвету, аб чым сведчаць шматлікія вершы: «Чарадзейства», «Старасць», «Жаніцьба», «Жонка», «Удоўства», «Манах», «Леў», «Дзень і ноч», «Пахаванне», «Віно».
Сімяон Полацкі ўздымаў вострыя сацыяльныя і грамадска-палітычныя праблемы, прапаноўваў іх адметнае вырашэнне ў творах: «Начальнік», «Суд», «Грамадзянства», «Справядлівасць», «Адрозненне». Выхаваны на ідэях Рэнесансу, ён адстойваў ідэю пабудовы прававой дзяржавы. У вершы «Закон» паэт акурат указваў на пільную грамадскую неабходнасць адшліфаваных агульнадзяржаўных статутаў, падкрэсліваў велізарную карысць ад іх для кожнай асобы і ўсёй супольнасці.
Сімяон Полацкі адмыслова вырашаў праблему ўлады. У вершы «Адрозненне» паэт, спасылаючыся на Арыстоцеля, піша, што сапраўдны цар той, хто дбае аб грамадзянах, думае пра іх патрэбы. Тыран — рабуе і крыўдзіць падданых. С. Полацкі адстойваў канцэпцыю асвечанай манархіі. У вершы «Улада» ён сцвярджаў, што ўсялякая ўлада — ад Бога. Менавіта Госпад пасылае людзям добрых ці злых уладароў. Грамадзяне павінны шанаваць уладу, дапамагаць манархам рэалізоўваць іх стваральныя задумы. У п’есе «Пра Наўхаданосара-цара» праз мастацкія сродкі драматургіі сцвярджаецца неабходнасць справядлівага і мудрага манарха.
Віталь Яўгенавіч Ямны
Віталь Яўгенавіч Ямны (нар. 17 сакавіка 1940, с. Сыніўка, Ліпавадалінскі раён, Сумская вобласць, УССР, СССР) — доктар тэхнічных навук, прафесар Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, загадчык кафедры ядзернай фізікі БДУ ў 1990—2013 гадах.
Біяграфія
Нарадзіўся 17 сакавіка 1940 года ў сяле Сыніўка Ліпавадалінскага раёна Сумскай вобласці, УССР, СССР. У 1958 годзе паступіў у Львоўскі політэхнічны інстытут. У 1963 годзе перавёўся на 4-ы курс энергетычнага факультэта Беларускага політэхнічнага інстытута, які скончыў у 1963 годзе. У 1966 годзе скончыў аспірантуру Ленінградскага політэхнічнага інстытута. У 1967 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю. З 1968 года працаваў на кафедры ядзернай фізікі БДУ. У 1986 годзе абараніў доктарскую дысертацыю. З 1987 года — прафесар кафедры ядзернай фізікі БДУ. У маі 1990 года прафесар Віталь Ямны быў абраны загадчыкам кафедры ядзернай фізікі, на пасадзе якога працаваў да 2013 года
Навуковая дзейнасць
Прыярытэтныя напрамкі ў навукова-даследчай дзейнасці Віталя Ямнага: У 1969—1991 гадах Віталь Ямны кіраваў выкананнем вялікага аб’ёму работ, звязаных з распрацоўкай і метралогіяй складаных інфармацыйна-вымяральных сістэм. У гэты перыяд ім была распрацавана вялікая колькасць прыбораў для абароннай прамысловасці СССР. З 1992 па 1999 гады прафесарам быў распрацаваны цэлы шэраг прыбораў для электроннай прамысловасці Беларусі, у тым ліку больш за 10 тэстараў для метралагічнай атэстацыі параметраў інтэгральных аналагавых і аналога — лічбавых мікрасхем, якія былі ўкаранёны на НВА «Інтэграл». У гэты ж перыяд пад кіраўніцтвам Віталя Ямнага была створана ў Мядзельскім лясгасе інфармацыйна-вымяральная сістэма ранняга выяўлення лясных пажараў. Навуковец удзельнічаў у ВДНГ СССР і БССР, быў не раз узнагароджаны залатымі медалямі. Прымаў удзел у выставах НТТМ (у 1975 годзе быў узнагароджаны дыпломам). У 1993 годзе на кафедры па ініцыятыве Віталя Яўгенавіча была адкрыта спецыялізацыя «Фізічная метралогія і аўтаматызацыя эксперыменту». Віталем Ямным падрыхтавана 10 кандыдатаў навук. Яго вучні працуюць у многіх краінах свету, у тым ліку ў В’етнаме.
Пад кіраўніцтвам Ямнага распрацаваны, створаны і ўкаранёны ў навучальны працэс шэраг практыкумаў:
З 2009 года кафедра ядзернай фізікі БДУ ўдзельнічае ў падрыхтоўцы спецыялістаў для працы на першай у Беларусі атамнай электрастанцыі. Прафесарам Віталем Ямным была праведзена велізарная праца па распрацоўцы комплекснай праграмы падрыхтоўкі спецыялістаў у галіне ядзернай энергетыкі і наладжванні сувязяў з партнёрамі ў РБ і Расіі для прыцягнення вядучых спецыялістаў СНД у галіне ЯЭУ да чытання лекцый на кафедры, а таксама арганізацыі навучання студэнтаў на вядучых навучальных базах Обнінска, Севастопаля, Ніжняга Ноўгарада.
Віталію Яўгенавічу належыць аўтарства шматлікіх патэнтаў, сярод якіх:
Асноўныя публікацыі
Віталь Ямны з’яўляецца аўтарам больш за 150 навуковых прац. Віталь Яўгенавіч — аўтар чатырох падручнікаў:
Багухвала
Багухвала (Boguchwała) — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Жэшоўскага павета Падкарпацкага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Багухвала. Займае плошчу 9,11 км². Насельніцтва — 5912 чалавек.
Аляксандр Тадзівонавіч Гурнік
Аляксандр Тадзівонавіч Гурнік (нар. ) — беларускі блогер, аўтар блога «Беларусь у акне». Палітычны зняволены, абвінавачаны падчас пратэстаў у Беларусі ў 2020 годзе.
Біяграфія
Родны горад Аляксандра — Кохтла-Ярвэ, Эстонія. Скончыў зоаветэрынарны тэхнікум у Смілавічах, пазней навучаўся ў Віцебскай дзяржаўнай акадэміі ветэрынарнай медыцыны.
Аляксандр Гурнік ствараў відэаблог «Беларусь у акне», дзе гумарыстычна пераказваў змест беларускіх навін.
Да затрымання працаваў агентам па нерухомасці.
Палітычны пераслед
Аляксандр Гурнік быў затрыманы 12 жніўня 2022, тады ён трапіў пад хвалю збіцця і катаванняў на Акрэсціна, быў моцна збіты (медыцынская экспертыза зафіксавала на яго целе на 47 гематом), па факце чаго звяртаўся ў Следчы камітэт з мэтай завядзення адпаведнай крымінальнай справы, але, як і ў іншых падобных выпадках, атрымаў адмову.
Праз два тыдні пасля затрымання, 13 ліпеня 2022 шэрагам беларускіх праваабарончых арганізацый, сярод якіх Праваабарончы цэнтр «Вясна», Беларускі Хельсінкскі камітэт, Беларуская асацыяцыя журналістаў і Беларускі ПЭН-цэнтр, Аляксандр Гурнік быў прызнаны палітычным зняволеным.
Вірыўка (Ямільчынскі раён)
Вірыўка (Ві́рівка) — вёска ў Ямільчынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Чаўпар
Чаупар (चौपर) — традыцыйная індыйская сямейная гульня, вельмі падобная на Пачысі. З'яўляецца прадстаўніцай гульняў кшталту «Крыж і кола». Гульня вядзецца з дапамогай фішак і гульнёвых костак на адмысловым полі. Мэта гульні — прывесці свае фішкі ў цэнтральны квадрат раней за супернікаў.
На цяперашні момант ёсць гульні з падобнымі назвамі і полем. Пачысі (Pachisi), Парчызі (Parcheesi), Паркес (Parques), Парчыс (Parchis), Лудо (Ludo), Патоллі (Patolli), Чопат (Сhopat), Чаупур (Chaupur), а таксама Пат (पत на Санскрыце) — вось некаторыя з іх.
Гісторыя чаупара
Паводле адной з версій чаупар узнік у IV ст. да н.э. Паводле некаторых сцвярджэнняў ён таксама ўзгадваецца ў старажытнаіндыйскім эпасе «Махабхарата». Чаупар быў улюбёнай гульнёй індыйскага імператара Акбара Вялікага (1542—1605) з дынастыі Маголаў. Велізарнае поле для гульні было выкладзенае пасярод двара чырвоным і белым мармурам. Некалі па клетках гэтага поля хадзілі чароўныя наложніцы імператарскага гарэма, якія служылі яму жывымі фішкамі. Падобныя палі для гульні ў чаупар захаваліся таксама ў Агры й Алахабадзе.
Падобная на чаупар гульня пад назвай патоллі (Patolli) была ў амерыканскіх індзейцаў у Тэотіўакане, у тольтэкаў, у індзейцаў мая і ацтэкаў. Амерыканскія індзейцы гуляюць у гэтую гульню і ў наш час.
Гульцы
Гуляюць удваіх або ўчацвярых (звычайна дзвюма камандамі). У кожнага гульца чатыры фішкі аднаго колеру. У адной каманды фішкі чорнага і жоўтага колеру, у другой — чырвонага і зялёнага. Фішкі расстаўляюцца па рукавах дошкі ў наступным парадку (па гадзіннікавай стрэлцы):жоўтыя, чорныя, зялёныя і чырвоныя. Такім чынам, удзельнікі кожнай каманды сядзяць побач, а не насупраць адно аднаго.
Дошка
Дошкай зазвычай служыць расшытая тканіна ў форме крыжа. У цэнтры месціцца вялікая клетка, называемая чарконі, якая з'яўляецца канечным пунктам для фішак. Кожны з чатырох рукавоў рукавоў дзеліцца на тры слупкі, па восем клетак у кожным. Фішкі ходзяць па знешнім перыметры дошкі (па 17 клетак на кожным рукаве) супраць гадзіннікавай стрэлкі перш чым увайсці ў хатні слупок (цэнтральны слупок рукава, каля якога сядзіць гулец).
Косткі
У чаупар гуляюць з дапамогай трох доўгіх костак з разметкай граняў 1,2,5,6 або з дапамогай двух костак з разметкай 1,3,4,6. Кожны кідок можа быць размеркаваны паміж фішкамі гульца. Напрыклад, пры гульні з трыма косткамі гулец можа пахадзіць трыма фішкамі, або скласці значэнні дзвюх або трох костак і пахадзіць адпаведна дзвюма або адной фішкай.
Передача партнёру ачкоў, якія выпалі на ўсіх або некалькіх костках, дазваляецца толькі ў тым выпадку, калі ў гульца няма магчымасці пахадзіць сваімі косткамі. Дабравольны пропуск ходу не дазваляецца.
Супер-фішкі
Фішкі могуць ператварацца ў суперфішкі: калі дзве фішкі аднаго колеру апынуліся на адной клетцы — яны аб'ядноўваюцца, і пасля імі ходзяць як адной фішкай. Такім чынам можна ствараць і трайныя, і чацвярныя фішкі. Двайная фішка можа быць збітая толькі двайной, трайной або чацвярной, трайная — трайной або чацвярной, а чацвярная — толькі чацвярной фішкай.
Збіванне
Калі ход фішкі заканчваецца на клетцы, занятай фішкай іншага колеру — апошняя збіваецца і ставіцца ў чарконі, адкуль ёй давядзецца падарожнічаць занава, пачынаючы з клеткі 1 (клетка ў хатнім слупку гульца, прылеглая да чарконі).
Выйгрыш
Выйграé каманда, якая першай завяла ўсе свае фішкі ў дом. Жоўтыя фішкі можна заводзіць у дом толькі пасля таго, як заведзеныя ўсе чорныя, а зялёныя — пасля таго, як заведзеныя ўсе чырвоныя. У выпадку, калі кожны гулец гуляе сам за сябе, выйграé той, хто першым завёў у дом усе фішкі. завесці фішку ў дом можна толькі выкінуўшы дакладную колькасць ачкоў.
Янка
Янка — тапанім.
Я́нка — асабістае імя.
Сістэма дванаццаці рангаў
Сістэма дванаццаці рангаў (яп. 冠位十二階, かんいじゅうにかい, МФА: [kan.i d͡ʑuːɲiikai̯], «12-ступеністая сістэма капелюшоў і рангаў») — сістэма званняў і чыноў у старажытнай Японіі, укаранёная ў 603 годзе прынцам-рэгентам Сётоку. Першая японская чыноўніцкая сістэма кітайскага тыпу. У гістарычнай літаратуры часам называецца Табель 12 рангаў або Сістэма рангаў Сётоку.
Кароткія звесткі
Аўтарства сістэмы прыпісваецца прынцу Сётоку. Узорам для яе паслужыла бюракратычная мадэль кітайскай дынастыя Суй, вывучаная японцамі падчас першага ў 600 годзе. Мэтай сістэмы 12 рангаў было пераадоленне кланавасці японскай палітыкі, спароджанай старой, і стварэнне ўмоў для развіцця таленавітых, але нязнатных чыноўнікаў. Прынц спрабаваў узмацніць ролю імператара шляхам паслаблення ўплыву магутных арыстакратычных родаў і стварэннем класа кіраўнікоў-прафесіяналаў, залежных ад японскага манарха. Сістэма 12 рангаў сведчыла суседнім краінам, што Японія пераходзіць на «цывілізаваныя рэйкі» кіравання краінай.
Нягледзячы на надзеі прынца Сётоку, сістэма не апраўдала сябе. Самыя высокія рангі атрымлівалі кіраўнікі самых заможных арыстакратычных сем’яў, а імператар у далейшым заставаўся іх закладнікам. Фактычна, сістэма 12 рангаў ператварылася ў дадатак. Нягледзячы на гэта, яна была першым крокам японскіх уладаў да рэарганізацыі існуючага палітычнага рэжыму, перадумовай будучых рэформаў Тайка, якія заклалі прававы падмурак традыцыйнай японскай дзяржаўнасці на сотні гадоў.
NGC 2351
NGC 2351 — група зорак у сузор’і Аднарог.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
1952 год у гісторыі камп’ютарных гульняў
1952 год быў адзначаны шэрагам падзей у галіне камп’ютарных гульняў.
Левейлула
Левейлула (Leveillula) — род сумчатых грыбоў сямейства мучністарасяных.
Апісанне
Пладовыя целы (клейстатэцыі) дыяметрам 110—250 мкм са шматлікімі прыдаткамі. Міцэлій эндафітны. Развіваецца пад эпітэліем лісця з сумкаспораў або канідыяспораў і прасціраецца па міжклетніках. Асобныя ніткі грыбніцы праз вусцейка выходзяць на паверхню і ўтвараюць канідыяносцы, на якіх фарміруюцца ланцэтападобныя першасныя канідыі. Другасныя канідыі ўтвараюцца на тых жа канідыяносцах, па форме і памерах вельмі зменлівыя. Ад асновы канідыяносцаў адыходзяць галінкі эктафітнага міцэлію. Сумкі на ножках, эліпсоідныя, цыліндрычныя, падоўжана-яйцападобныя, часта з перацяжкай у верхняй частцы. Сумкаспоры эліпсоідныя, часам сагнутыя.
Пашырэнне
Пашыраны ў Міжземнамор'і, Паўднёва-Усходняй Азіі, Афрыцы, Паўднёвай Амерыцы і на поўдні Паўночнай Амерыкі. Паразітуюць на травяністых раслінах і дрэвах. На поўдні Беларусі адзначана, выклікае мучністую расу сланечніка і люцэрны, інтэнсіўна развіваецца ў засушлівыя гады.
Янка (возера)
Я́нка — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Янка на тэрыторыі Нацыянальнага парка «Браслаўскія азёры».
Плошча паверхні возера 0,24 км². Даўжыня 1,5 км, найбольшая шырыня 0,18 км. Даўжыня берагавой лініі 3,25 км. Плошча вадазбору 29,2 км². Катлавіна возера лагчыннага тыпу, выцягнутая з поўначы на поўдзень. Схілы катлавіны спадзістыя, вышынёй 2—3 м. Берагавая лінія слабазвілістая. Возера праточнае. Працякае рака Янка і злучае з возерам Багданаўскае.
Каля возера вёска Мілашкі.
Агата Карын
Агата Карын (яп. 尾形光琳 Агата Ко:рын, 1658,  —, там жа) — японскі мастак.
Агата Карын з’яўляецца адным з найбуйнейшых мастакоў сярэднявечнай Японіі, заснавальнікам мастацкага стылю Рымпа (школа Рын, гэта значыць школа Карына). Многія з яго работ уключаны ў лік Нацыянальных скарбаў Японіі (какуха). Агата Карын нарадзіўся ў Кіёта ў сям’і багатага купца; сямейства было ўцягнута ў сферу мастацтва. Сямейны бізнес (гандаль тканінамі) пад назвай Карыганэ-я, абслугоўваў багатых арыстакратак горада. Бацька мастака, Агата Сокэн (1621—1687), займаўся каліграфіяй і быў патронам мясцовага тэатра Но. Малодшы брат, Агата Кэндзан, стаў вядомым мастаком і керамістам; браты часта рабілі сумесныя працы.
Огата Корын здолеў распрацаваць свой асаблівы мастацка-дэкаратыўны стыль, які лёгка вядомы дзякуючы невялікім, стылізаваным формам малюнка і рэалістычнаму адлюстраванню сюжэту. Огата Корын навучаўся жывапісу ў Ямамота Сокэна са школы Кано, Кано Цунэнобу і (1636—1713) Суміёсі Гукэя (1631—1705), але найбольшы ўплыў на яго творчасць аказалі Хон'амі Коэцу і Таварая Сотацу.
Пасля смерці бацькі ў 1687 годзе браты атрымалі вялікую спадчыну. Огата Корын пачаў весці актыўнае грамадскае жыццё і хутка выдаткаваў грошы; на працягу некалькіх гадоў з-за набраных ім даўгоў мастак адчуваў фінансавыя цяжкасці.
У 1709 годзе Агата Карын вярнуўся ў Кіёта, дзе ён пабудаваў дом, у якім адкрыў майстэрню, і пражыў у ім пакінутыя гады жыцця. Адным з апошніх яго шэдэўраў стала шырма «Красаванне чырвонай і белай слівы». Пры працах па лаку майстар часта выкарыстоўваў таксама перламутр і срэбра.
IC 4918
IC 4918 — галактыка тыпу S0? (спіральная галактыка) ў сузор’і Тэлескоп.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Ланаі
З 2012 года 98 % Ланаі належыць амерыканскаму бізнэсмэну і былому выканаўчаму дырэктару карпарацыі Оракл Лары Элісану (Larry Ellison). З 7 ліпеня 2014 года Элісан таксама з’яўляецца ўладальнікам усіх трох гатэляў на востраве. 2 % Ланаі належаць штату Гаваі.
Па форме Ланаі нагадвае коску з найвялікшай шырынёй у 29 км. На поўначы ён аддзелены ад вострава Малакаі пралівам Калохі, на ўсходзе праліў Аўаў аддзяляе яго ад Маўі.
Востраў мае адзіную навучальную ўстанову, што прапануе адукацыю ад дзіцячага саду да старэйшых класаў. Ланаі адметны адсутнасцю святлафораў. Большасць дарог небрукававаныя і патрабуюць паўнапрываднага аўтамабіля.
Гісторыя
Напрацягу вядомай гісторыі Ланаі кантраляваўся востравам Маўі. Мяркуецца, што першапачаткова яго засялілі рыбакі з Маўі і Малакаі, якія пазней пачалі вырошчваць таро на яго ўрадлівай вулканічнай глебе. Жыццё было небагатае падзеямі да моманту захопу Маўі каралём Камехамеха І з вострава Гаваі, які знішчыў вялізную колькасць жыхароў Ланаі. Пасля масавага забойства насельніцтва, Камехамеха прызначыў востраў сваім улюбёным месцам рыбнай лоўлі.
Пасля далучэння да Гавайскага каралеўства і кантактаў з заходняй цывілізацыяй востраў выкарыстоўваўся як ранча, калонія мармонаў, цукровая плантацыя і, да апошняга часу, найвялікшая ў свеце плантацыя ананасаў. У выніку гэтага большасць сучаснага насельніцтва складаецца з нашчадкаў працоўных мігрантаў з Філіпін.
У 2012 годзе новы ўласнік вострава Лары Элісан абвясціў новае бачанне Ланаі, як устойлівай і сбалансаванай сістэмы, заснаванай на турызме і арганічнай сельскай гаспадарцы. Планавыя інвестыцыі ў інфраструктуру мусяць скласці каля 500 мільёнаў даляраў.
Турызм
Турызм на востраве пачаў развівацца пасля заняпаду ананасавай гаспадаркі, калі тая страціла канкурэнтаздольнасць у параўнанні з таннейшай працоўнай сілай і ніжэйшымі выдаткамі на Азіяцкім кантыненце. Зараз Ланаі мае два курорты з двума палямі для гольфу. Адно з іх — «Выклік у Манэле» (The Challenge at Manele) — вядомае тым, што на яго дванаццатай лунцы ў 1994 годзе адбыўся шлюб заснавальніка Майкрасофт Біла Гейтса.
Бажэна Віктараўна Ярэміч
Бажэна Ярэміч (нар., Гродна) — дырэктар Нацыянальнай школы прыгажосці (са жніўня 2021 года).
Біяграфія
Працавала выкладчыкам-стажорам кафедры тэорыі і гісторыі дзяржавы і права юрыдычнага факультэта Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы. У 2020 годзе прымала ўдзел у нацыянальным конкурсе прыгажосці «Міс Беларусь». У тым жа годзе прысутнічала побач з А. Лукашэнкам на балі выпускнікоў. Падчас Усебеларускага народнага сходу ўвайшла ў Прэзідыум.
У 2021—2022 гадах уваходзіла ў канстытуцыйную камісію, якая займалася распрацоўкай новай рэдакцыі канстытуцыі.
Савічы
Назву Савічы маюць:
Наперад (значэнні)
Наперад, значэнні:
Луканка
Смакавыя якасці луканкі залежаць ад прыродных асаблівасцяў рэгіёну, дзе яна выраблена, і фармуюцца пад уплывам тыповай мікрафлоры мясцовага геаграфічнага асяроддзя. Ёсць некалькі рэгіёнаў Балгарыі, добра вядомыя вытворчасцю луканкі. Большасць з іх размешчаны ў цэнтральнай частцы Балгарыі, ля падножжа Балканскіх гор, у прыватнасці ў рэгіёнах Смядова, Панагюрышта і Карлова.
Мікалай Міхайлавіч Жылінскі
Мікалай Міхайлавіч (Мікола) Жылінскі (, в. Камяніца — 2016) — беларускі журналіст, гісторык. Кандыдат гістарычных навук (1980). Член Беларускага Саюза журналістаў (1970).
Біяграфія
З сялянскай сям’і. Скончыў Малалапеніцкую СШ Ваўкавыскага раёна ў 1959 годзе. Працаваў карэктарам у Поразаўскай райгазеце «Ленінскі шлях», загадчыкам Лапеніцкай сельскай бібліятэкі (1959—1960), літсупрацоўнікам Бераставіцкай райгазеты «Знамя Советов» (1960—1962), інструктарам Бераставіцкага райкама ЛКСМБ (1962—1963), загадчыкам кабінета палітасветы саўгаса «Поразаўскі» Свіслацкага раёна (1963—1965), у апараце Свіслацкага райкама КПБ (1965—1968).
У 1967 годзе завочна скончыў аддзяленне беларускай мовы і літаратуры філфака Гродзенскага педінстытута. Быў памочнікам сакратара Гродзенскага абкама КПБ (1968—1973), намеснікам рэдактара і загадчыкам аддзела партыйнага жыцця газеты «Гродненская правда» (1973—1975). Вучыўся ў Вышэйшай партшколе пры ЦК КПСС (1975—1977). Працаваў інструктарам аддзела прапаганды і агітацыі, загадчыкам сектара друку гэтага аддзела ЦК КПБ (1977—1982). У 1982—1991 гадах — загадчык сектара Інстытута гісторыі партыі пры ЦК КПБ.
Потым быў загадчыкам аддзела часопіса «Гаспадыня» (1992—1994). З 1994 года — галоўны рэдактар ТК «Міласэрнасць-90».
Вывучаў праблемы сацыяльна-эканамічнага развіцця БССР. Выдаў кнігі: «Сацыялістычнае спаборніцтва на вёсцы» (1982), «Развіццё прадукцыйных сіл вёскі» (1984), брашуры.
Член Мінскага гарадскога аддзяленне ГА «Саюз пісьменнікаў Беларусі». Памёр у 2016 годзе.
Гомельскі абласны суд
Гомельскі абласны суд — вышэйшы орган судовай улады на тэрыторыі Гомельскай вобласці па грамадзянскіх, крымінальных, адміністрацыйных справах, падсудных судам агульнай юрысдыкцыі. Таксама ажыццяўляе нагляд за працай ніжэйстаячых судоў, вывучае судовую практыку, аналізуе і вядзе судовую статыстыку, аказвае дапамогу ніжэйстаячым судам у выкарыстанні заканадаўства. Размешчаны ў Гомелі па адрасе вул. Кірава, 11.
Гомельскі абласны суд складаецца з 28 суддзяў, у тым ліку старшыні, першага намесніка і намеснікаў старшыні суда. У структурным плане складаецца з дзвюх судовых калегій, па грамадзянскіх і крымінальных справах, і прэзідыума.
Гісторыя
Пастановай IV сесіі УЦВК ад 31 кастрычніка 1922 года і Палажэннем аб судовым ладзе РСФСР, прынятым гэтай жа сесіяй, Гомельскі губернскі Савет народных суддзяў і Гомельскі губернскі рэвалюцыйны трыбунал у студзені 1923 года былі аб’яднаныя ў адну ўстанову — Гомельскі губернскі суд. Сваю дзейнасць ён пачаў 15 лютага 1923 года.
У архівах захаваліся звесткі пра тое, што суд праводзіў праварастлумачальную работу сярод насельніцтва, арганізоўваў «асобыя Сесіі» для «разбору працоўных спраў», «бясплатныя юрыдычныя кансультацыі для аказання ўсебаковай юрыдычнай дапамогі рабочым, чырвонаармейцам, інвалідам і найбяднейшым сялянам», а таксама прымаў меры да паляпшэння матэрыяльнага становішча суддзяў і следчых работнікаў.
Пастановай 1 сесіі Вярхоўнага Савета СССР ад 15 студзеня 1938 года «Аб змяненні і дапаўненні артыкулаў Канстытуцыі СССР — аб увядзенні ў БССР абласнога адміністрацыйнага дзялення» былі ўтвораны Гомельская, а таксама Палеская вобласці. У адпаведнасці з Пастановай ЦВК БССР ад 31 сакавіка 1938 года быў створаны Арганізацыйны камітэт ЦВК БССР па Гомельскай вобласці, які займаўся стварэннем абласных устаноў, у тым ліку Гомельскага і Палескага абласных судоў (пазней аб’яднаныя).
З жніўня 1941 года і да вызвалення г. Гомеля ў снежні 1943 года праца абласных судоў была перарваная Вялікай Айчыннай вайной. У снежні 1943 года Гомельскі абласны суд аднавіў сваю дзейнасць.
У 1954—1956 гадах былі пашыраныя функцыі і тэрытарыяльная кампетэнцыя суда. У адпаведнасці з пастановай Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР ад 8 студзеня 1954 года была ліквідаваная Палеская вобласць БССР, якая ўвайшла ў склад Гомельскай, і скасаваны Палескі абласны суд, які ўвайшоў у склад Гомельскага абласнога суда.
У адпаведнасці з пастановай Савета Міністраў СССР ад 4 жніўня 1956 года № 1048 і пастановай Савета Міністраў БССР ад 7 верасня 1956 года № 541 «Аб мерапрыемствах па правядзенні ў жыццё Указа Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 4 жніўня 1956 года „Аб пашырэнні правоў краявых, абласных судоў і скасаванні ўпраўленняў Міністэрстваў юстыцыі саюзных рэспублік пры краявых, абласных Саветах дэпутатаў працоўных“» было ліквідаванае Упраўленне Міністэрства юстыцыі пры Гомельскім абласным Савеце дэпутатаў працоўных і яго функцыі былі перададзеныя Гомельскаму абласному суду.
Праз пэўны перыяд функцыі па ажыццяўленні правасуддзя, а таксама кадравым, арганізацыйным і матэрыяльна-тэхнічным забеспячэнні судовай дзейнасці былі зноў раздзеленыя паміж Гомельскім абласным судом і Упраўленнем юстыцыі Гомельскага аблвыканкама.
З сярэдзіны 1950-х гадоў суд размяшчаўся ў будынку па Савецкай вуліцы, 20, пабудаваным у канцы ХIX — пачатку XX стагоддзя. У гады Вялікай Айчыннай вайны ён быў часткова разбураны, затым адноўлены. Да пачатку 2000-х будынак суда састарэў і перастаў адпавядаць патрабаванням ажыццяўлення правасуддзя. У сувязі з гэтым у 2005 годзе Гомельскім абласным выканаўчым камітэтам было прынятае рашэнне аб выдзяленні ў цэнтры г. Гомеля новага будынка для абласнога суда. У снежні 2008 года суд перамясціўся ў рэканструяваны пяціпавярховы будынак па вуліцы Кірава, 11, да якога зроблена чатырохпавярховая прыбудова для залаў судовых пасяджэнняў, утрымання абвінавачаных, дарадчых пакояў і іншых памяшканняў. У судзе створаны належныя ўмовы працы. У судаводства ўкаранёныя сучасныя інфармацыйныя тэхналогіі, уведзена сістэма электроннага дакументазвароту.
Бленвіль
Бленвіль (Blainville) — горад, размешчаны ў Ніжніх Лаўрантыдах за 25 км на поўнач ад Манрэаля.
Тэрыторыя
Бленвіль займае плошчу 54,62 км² і падзелены на 10 раёнаў. Частка горада на поўдні (Плошча Адраджэння) пазначаная як Ніжні Сен-Тэрэз. Гэты жылы раён ужо даўно ізаляваны ад астатняй часткі горада, сельскага раёна Кот-Сент-Луіс. Жылыя комплексы Ренесанс і квартал Фантэнбло робяць унёсак у развіццё пад’язных шляхоў на поўначы насельніцтва рэгіёна, якое расце.
Мова
Паводле перапісу 2006 года для 91,4 % насельніцтва горада французская мова з’яўляецца роднай.
Маці Божая Будслаўская (абраз з Глыбокага)
Маці Божая Будслаўская — абраз з г. Глыбокае Глыбоцкага раёна Віцебскай вобласці, які датуецца 1738 годам. Захоўваецца ў калекцыі Музея старажытнабеларускай культуры ( КП-387, Ж-198). Памер абраза —.