cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бальдр
Апісанне
Тады маці Бальдра, багіня Фрыг, абыйшла увесь свет і з кожнай расліны, з кожнага камня, кожнай жывёліны ўзяла клятву, што яны не крануць Бальдра. І не ўзяла клятвы толькі з амялы — расліна падалася ёй вельмі маленькай і слабай, каб пашкодзіць яе сыну. І вось, Бальдр стаў непаражальны. Багі дзеля забаўкі пачалі кідаць у яго тапары, стрэлы, коп’і, але тыя адскоквалі ад юнага бога. Тады хітры бог Локі прыняў аблічча жанчыны і паспытаў багіню Фрыг, ці ёсць у свеце нейкая сіла, якая можа пашкодзіць Бальдру. І Фрыг, нічога не падазраючы, прызналася, што небяспеку ўяўляе толькі амяла. Локі таемна зрабіў з амялы стралу і паклікаў сляпога бога Хёда, які з-за сваёй слепаты быў няздольны узяць удзел у забаўцы багоў. Паверыўшы хітраму Локі, ён кінуў стралу з амялы, і тая забіла Бальдра. Юны бог накіраваўся ў царства смерці — Хель.
Нана, жонка Бальдра, прыняла дабраахвотную смерць, каб накіравацца ўслед за мужам. А сын Бальдра, Фарсэці, адпомсціў Хёду, забіўшы яго.
Хель, багіня смерці і падземнага царства, у якой палова цела была блакітная, а палова — колеру сырога мяса, — сказала, што вызваліць Бальдра, калі ўсё ў свеце будзе плакаць па ім. І тады заплакалі і дрэвы, і звяры, і нават камні пакрыліся вільгаццю. Але Бальдр не вертаўся. Стала вядома, што ля брамы ў падземны свет сядзіць вяліканка, якая не жадае плакаць. І тая адказала, што ён няма ніякай справы да Бальдра. Усе зразумелі, што гэтая вяліканка — ніхто іншы, як бог Локі ў жаночым абліччы. Локі быў пакараны — яго прыкулі да гары, а над ім павесілі змяю, атрута якой капала на цела злачынчы, прыносячы яму нясцерпны боль. І толькі Сігюн, жонка Локі, за таго часу трымае над ім чару, каб збіраць у яе змяіную атруту і ратаваць мужа. Але, калі яны адыходзіць з намерам выліць атруту з поўнай чашы, кроплі са змяіных зубоў пачынаюць падаць на цела Локі, і тое пакутуе.
Калі адбушуе Рагнарок — канец свету, — калі богі і падземныя вяліканы знішчаць адзін аднаго ў жахлівай бойцы, а зямля загіне, каб адрадзіцца, — тады на зямлю зноў вернецца Бальдр, добры бог вясны, а з ім Хёд і багіня Нана. І пачнецца новае жыццё.
Аналіз
Паданне пра Бальдра сугучнае з міфамі іншых народаў пра багоў расліннасці, якія паміралі (ці бывалі забраныя ў падземны сусвет), каб потым адрадзіцца і вярнуцца на паверню зямлі. Гэта сімвалізавала змену сезонаў году. Вобраз Бальдра часткова супадае з егіпецкім Асірысам, шумерскім Думузі, грэчаскай Дэметрай, славянскім Ярылам і інш. Амяла, якая забівае Бальдра, — вечназялёная расліна, ягады на ёй захоўваюцца нават зімою. Яна сімвалізуе зіму і таму увасабляе тэрміновую перамогу холаду і снегу над богам вясны.
Спасылкі
Бальдр (на беларускай мове)
Real doll
Real Doll (Рыал Дол — «сапраўдная лялька») — брэнд секс-лялек у натуральную велічыню, разнавіднасць секс-цацак. Вырабляецца з сярэдзіны 1990-х гадоў. Найтаннейшая мадэль каштуе $6500, дарагія -- звыш за $10000.
Падобная да рэальнай жанчыны візуальна і навобмацак, бо паверхня зробленая з сілікону, а канечнасці рухомыя.
Гісторыя вытворчасці
Цяперашняе ўвасабленне жаночых лялек Real Doll было прадстаўлена ў 1996 годзе. Лінія пачалася з двух жаночых целаў і трох твараў, станам на 2013 год прапануе дзесяць жаночых твараў і тры целы. Яшчэ адно жаночае цела ў стадыі распрацоўкі.
Джон Янг
Джон Уотс Янг (John Watts Young;, Сан-Францыска, штат Каліфорнія — ) — астранаўт ЗША, член «другой групы астранаўтаў» і першы з іх, хто паляцеў. Спачатку другі пілот 1-га двухмеснага амерыканскага касмічнага карабля. Затым камандзір яшчэ аднаго.
Джон Янг быў у другой тройцы астранаўтаў, якія выйшлі на арбіту вакол Месяца. Ён другі чалавек з трох, якія зляталі да Месяца двойчы, але першы з двух, хто пры другім візіце паспяхова высадзіўся на Месяц. Джон Янг — дзявяты астранаўт, які ступіў на паверхню Месяца і адзін з трох людзей, які кіраваў па яго паверхні месяцавым аўтамабілем. Ён першы камандзір карабля «Спэйс Шатл» STS-1. Янг — першы чалавек, які здзейсніў пяты (1981) і шосты (1983) касмічны палёт. У шостым палёце ён кіраваў першым у свеце экіпажам з шасці чалавек STS-9. Ён таксама першы і адзіны чалавек, які кіраваў касмічнымі апаратамі чатырох прынцыпова розных тыпаў — Джэміні, камандны модуль Апалона-10, месяцавы модуль Апалона-16 і Спэйс Шатл. Гэты рэкорд наўрад ці будзе пабіты, бо ў нашы дні тыпы касмічных караблёў хутка не мяняюцца. Усё гэта робіць Джона Янга чалавекам з самай яскравай і шматграннай касмічнай кар’ерай у гісторыі. Акрамя таго, ён даўжэй за ўсіх праслужыў у НАСА — 42 гады.
Адукацыя і вайсковая служба
Джон Янг скончыў Вышэйшую школу ў Арланда, Фларыда. У 1952 годзе ён з адзнакай скончыў Тэхналагічны інстытут Джорджыі і атрымаў ступень бакалаўра аэранаўтыкі. Пасля службы ў Ваенна-марскіх сілах ЗША Янг быў накіраваны ў школу лётчыкаў-выпрабавальнікаў. З 1959 служыў лётчыкам-выпрабавальнікам ў ВМС.
Дарасіно
Дарасіно́ (, Доросино) — вёска ў Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Урэцкага сельсавета.
Знаходзіцца за 28 км у напрамку на паўночны захад ад горада Любань, за 145 км ад Мінска.
Гісторыя
Да 29 верасня 2006 года вёска ўваходзіла ў склад Дарасінскага сельсавета.
Антверпен
Антверпен (Antwerpen) — горад у Бельгіі. Другі пасля Бруселя паводле колькасці насельніцтва, найвялікшы горад Фландрыі. Размяшчаецца абапал ракі Шэльды, на Альберт-канале. Галоўны прамысловы горад краіны, буйны гандлёва-фінансавы цэнтр, марскі порт.
Гісторыя
Упершыню ўпамінаецца ў VII ст. З 1291 горад. З 1315 у Ганзейскім саюзе гарадоў. З XVI ст. буйны гандлёвы і фінансавы цэнтр Заходняй Еўропы. У 1579 далучыўся да Утрэхцкай уніі. У 1585 захоплены іспанцамі, у 1794 — французамі. Паступова страціў эканамічнае значэнне. З 1814 у складзе Нідэрландаў, з 1830 — гандлёвы порт Бельгіі.
Эканоміка
Галоўныя кірункі эканомікі — знешнегандлёвыя і фінансавыя аперацыі, міжнародныя транзітныя перавозкі. Прамысловасць звязана з абслугоўваннем партовай гаспадаркі і апрацоўкай прывазной сыравіны, асабліва нафты. Развіты машынабудаванне, каляровая металургія, хімічная прамысловасць, дзейнічае АЭС. Антверпен — найбуйнейшы ў свеце цэнтр агранкі алмазаў і гандлю брыльянтамі.
Транспарт
Адзін з самых вялікіх марскіх партоў Еўропы. Вузел перасячэння чыгунак, аўтадарог, нафта- і прадуктаправодаў. Тунэлі пад ракой злучаюць часткі горада.
Культура
Фламандская опера — некамерцыйная арганізацыя, якая займаецца арганізацыяй оперных прадстаўленняў і канцэртаў у Антверпене і Генце.
Архітэктура і планіроўка
Гістарычнае ядро Антверпена на правым беразе р. Шэльда: познагатычныя збудаванні з багатым дэкорам (сабор Онзе-ліве-Враўэкерк, 1352—1616; замак Стэн, перабудаваны ў 1520—1521, шматлікія дамы і цэрквы ў стылях готыкі і барока). На плошчы Гротэ-маркт помнікі фламандскага рэнесансу: ратуша (1561—1565, арх. К. Флорыс), дамы гільдый, Дом П. П. Рубенса (1611—1618), каралеўскі палац (1743—1745) — усе ў стылі барока. На месцы гарадскіх сцен 16 ст. паўкальцо бульвараў, за іх мяжой — новыя жылыя раёны з эклектычнымі забудовамі ў стылях мадэрн і функцыяналізму.
Арташаван
Арташава́н (Արտաշավան) — сяло ў марзе Арагацотн, у цэнтры Арменіі.
Географія
Сяло размешчана на ўчастку Аштарак — Апаран трасы Ерэван — Спітак.
Прыбарава (Брэсцкі раён)
Пры́барава (, Приборово) — вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Тамашоўскага сельсавета. Размешчана за 62 км на поўдзень ад Брэста, за 9 км ад чыгуначнай станцыі Уладава.
У складзе адкрытага акцыянернага таварыства «Камароўка» (цэнтр — аг. Тамашоўка).
Гісторыя
Выяўленыя археолагамі 2 стаянкі на поўдзень і поўнач ад вёскі (5—3-е тысячагоддзі да н.э.) сведчаць пра засяленне гэтай мясцовасці людзьмі яшчэ з глыбокай старажытнасці.
У пачатку XIX стагоддзя вёска належала князю А. Чартарыйскаму, які сумесна з жыхарамі гэтай і навакольных вёсак пабудаваў драўляную праваслаўную царкву. У ліпені 1863 года адбываліся сялянскія хваляванні, часоваабавязаныя сяляне адмовіліся плаціць чынш грашыма або хлебам, а таксама адбываць згонныя павіннасці. У 1886 годзе ў сяле валасная ўправа, царкоўна-прыходская школа, праваслаўная царква, карчма. У 1890 годзе маёнтак належаў Ф. Замойскаму. У вёсцы працаваў народнае вучылішча, у якім навучаліся 68 хлопчыкаў і 3 дзяўчынкі.
У 1905 годзе сяло — цэнтр Прыбараўскай воласці; працаваў валасны сельскі фельчар, былі размешчаны ўчасткі: паліцэйскіх ураднікаў, судовых следчых, міравых пасрэднікаў, судовай міравой акругі. Раз у год дзейнічаў прызыўны ўчастак па воінскай павіннасці. У воласць уваходзілі вёскі Гута, Камароўка, Селяхі, Орхава, фальварак Дубок, 6 сельскагаспадарчых таварыстваў. Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, цэнтр Прыбараўскай гміны Брэсцкага павета Палескага ваяводства.
З 1939 года ў складзе БССР. У 1940 годзе вёска ў Дамачаўскім раёне, цэнтр Прыбараўскага сельсавета (з 12 кастрычніка 1940 года), які быў аб’яднаны з Падлужскім сельсаветам у адзін Ліпінкаўскі ў ліпені 1954 года, апошні ў верасні 1959 года ўвайшоў Тамашоўскі сельсавет Брэсцкага раёна. У вёсцы быў арганізаваны калгас імя Дзяржынскага. У Вялікую Айчынную вайну фашысты спалілі 100 двароў, загубілі 250 жыхароў; 136 вяскоўцаў загінулі на фронце і ў партызанах.
Эдвард Хігінс Уайт
Эдвард Хігінс Уайт (Edward Higgins White;, , штат Тэхас, ЗША — , Касмічны цэнтр Кенэдзі, штат Фларыда, ЗША) — амерыканскі астранаўт, інжынер, лейтэнант ВПС ЗША, першы амерыканец у адкрытым космасе (3 чэрвеня 1965).
Загінуў пры пажары ў час выпрабаванняў касмічнага карабля «Апалон-1» разам з усім экіпажам — Вірджылам Грысамам і Роджэрам Чафі. Пахаваны на могілках Акадэміі Вест-Пойнт.
Памяць
У 1969 годзе Уайт быў пасмяротна ўзнагароджаны медалём НАСА «За выдатныя заслугі», а ў 1997 годзе (праз 30 гадоў пасля гібелі) — Касмічным медалём пашаны Кангрэса. Яго імя ўключана ў Залу славы астранаўтаў і знаходзіцца на «касмічным люстэрку» на мысе Канаверал.
Стрыгі (Смаленскі раён)
Стрыгі (Стрыги) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Валокаўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 19 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 33 км на паўночны захад ад Смаленска, за 16 км на поўнач ад аўтадарогі Арол — Віцебск, на беразе ракі Клец. За 12 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Леляквінская на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Арташар
Арташа́р (Արտաշար) — сяло ў марзе Армавір, на захадзе Арменіі. Размешчана за 16 км на ўсход ад горада Армавір на ўчастку чыгункі Масіс — Армавір, за 3 км на ўсход ад сяла Зартонк.
Правы ЛГБТ у Казахстане
Правы гомасексуальных, бісексуальных і трансгендарных людзей (ЛГБТ) у Казахстане парушаюцца ў сувязі з іх сексуальнай арыентацыяй ці гендарнай ідэнтычнасцю. І мужчынскія і жаночыя аднаполыя сексуальныя сувязі з'яўляюцца законнымі ў Казахстане, але аднаполыя пары і сем'і не маюць правоў на такую ж праўную абарону як разнаполыя шлюбныя пары.
Заканадаўства ў дачыненні ЛГБТ
Да 1997 года артыкул 104 Крымінальнага кодэкса Рэспублікі Казахстан выкарыстоўваўся для крымінальнага пераследу за «педэрастыю». Гэты артыкул быў успадкаваны ад артыкула 121 КК РСФСР, паводле якога пераследавалі мужчын за анальны секс. Такім чынам, гомасексуальнасць легальная ў Казахстане з 1998 года.
З 2009 года ў Казахстане афіцыйна дазволены аперацыі па карэкцыі пола.
З 26 снежня 2011 года ў Казахстане, паводле новага кодэкса «Пра шлюб і сям'ю», заканадаўча забаронена заключэнне шлюбу паміж асобамі аднаго пола.
У лютым 2015 года Верхняя палата (Сенат) парламента Казахстана ўхваліла законапраект пра абарону дзяцей ад інфармацыі, што прычыняе шкоду іх здароўю і развіццю. Да такой інфармацыі, сярод іншага, законапраект адносіць інфармацыю, «якая прапагандуе нетрадыцыйную сексуальную арыентацыю».
Умовы жыцця
Негатыўнае стаўленне да ЛГБТ-людзей выяўляецца ў выглядзе сацыяльнай ізаляцыі, здзекаванняў і гвалту; усё гэта часта прыводзіць да нанясення фізічнай, псіхалагічнай і эмацыйнай шкоды ЛГБТ-людзям. Для таго, каб пазбегнуць негатыўных да сябе адносіны, многія ЛГБТ-людзі змушаны хаваць сваю сексуальную арыентацыю ці гендарную ідэнтычнасць амаль ад усіх людзей у сваім жыцці. Большасць з іх лічаць патрэбным хаваць сваю сексуальную арыентацыю ці гендарную ідэнтычнасць ад калег па працы, каб захаваць сваё працоўнае месца і ўнікнуць варожасці з боку начальства і калег.
Міжнацыянальныя даследаванні Чыкагскага ўніверсітэта, праведзеныя ў 2011 годзе, паказалі, што тэндэнцыя да талерантнага дачынення да ЛГБТ-людзей замарудзілася і пагоршылася ў Расіі і іншых былых рэспубліках СССР, што ідзе насуперак з сусветнымі тэндэнцыямі.
Пра рэакцыю казахстанскага грамадства кажуць лічбы са справаздачы: 81,2 % апытаных рэспандэнтаў паказалі, што грамадства ў цэлым ставіцца да ЛГБТ з асуджэннем і непавагай. Амаль кожны чацвёрты гей (ці лесбіянка) падпадаў пад фізічны і псіхалагічны гвалт з-за сваёй сексуальнай арыентацыі.
Наварудскі сельсавет
Навару́дскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гродзенскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Новая Руда.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Парэцкага раёна Беластоцкай вобласці БССР. З 25 лістапада 1940 года ў складзе Скідзельскага раёна, з 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці, з 25 снежня 1962 года ў складзе Гродзенскага раёна. 29 верасня 1972 года ў склад сельсавета з Азёрскага сельсавета перададзены вёскі Дубінка, Маркішы і Саламянка. 10 снежня 1973 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Парэцкага сельсавета.
Замошша (Любанскі раён)
Да 29 верасня 2006 года вёска ўваходзіла ў склад Дарасінскага сельсавета.
Меркава
«Меркава́» ( — «калясніца») — асноўны баявы танк, распрацаваны і вырабляецца ў Ізраілі. Першы танк «Меркава Mk.1» быў выраблены ў 1979. На экспарт не пастаўляўся, і знаходзіцца выключна на ўзбраенні Арміі абароны Ізраіля. Апошняй мадыфікацыяй танка з’яўляецца «Меркава Mk.4».
Цюлі (Смаленскі раён)
Цюлі (Тюли) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Валокаўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 7 жыхароў (2007).
Меркава
Гісторыя стварэння
Праграма распрацоўкі танка «Меркава» была зацверджана ў жніўні 1970 г., неўзабаве пасля адмовы Вялікабрытаніі прадаць Ізраілю танкі «Чыфтэн». Работы па праектаванні ўзначаліў генерал-маёр Ісраэль Таль, што незвычайна для сусветнай практыкі танкабудавання. Таль быў не інжынерам, а баявым афіцэрам, удзельнікам усіх араба-ізраільскіх канфліктаў. Падчас Шасцідзённай вайны ён камандаваў адной з трох бранятанкавых калон, якія разграмілі егіпецкія войскі на Сінаі, у канцы 1960-х гадоў заняў пасаду камандуючага бранетанкавымі войскамі Арміі абароны Ізраіля (ААІ). Сталёвы макет танка быў выраблены ўжо ў красавіку [1971]] г., на працягу 1972-га адпрацоўвалася канцэпцыя пярэдняга размяшчэння маторна-трансмісійнага аддзялення (МТА) на пераробленым танку «Цэнтурыёна». У снежні 1974-га былі пабудаваны два першых вопытных ўзору. Першыя 4 серыйных танка былі перададзеныя ААІ ў красавіку 1979-га, а ў кастрычніку таго ж года «Меркава Mk.1» быў афіцыйна прыняты на ўзбраенне.
Канструкцыя
Характэрнай асаблівасцю танка з’яўляецца кампаноўка з размяшчэннем маторна-трансмісійнага аддзялення ў пярэдняй частцы корпуса, а ў карме размешчаны адсек, у якім можна перавазіць дэсант або параненых ці дадатковыя баепрыпасы. Гэтая асаблівасць ператварае «Меркаву», па сутнасці, у універсальную баявую машыну, здольную выконваць ролю і танка і БТР. Адсек мае абліцоўку дзверы ў карме, якая дазваляе экіпажу ў крытычных сітуацыях пакідаць танк ззаду.
Корпус і вежа
Корпус і вежа танка — адліваныя, маюць вялікія куты нахілу брані (да 75-80 °). Здымны верхні бранявы ліст МТА некалькі прыпадняты ў адносінах да астатняй часткі корпуса, і яго абза перакрывае ніжнюю частку вежы пры выглядзе спераду, абараняючы найбольш уразлівы ў танку стык паміж вежай і корпусам. У пярэдняй частцы верхняга бронеліста маецца адкідная панэль для доступу да рухавіка і правядзення на ім найпростых рэгламентных работ. Папярочная бронеперагародка ўсталявана ўнутры корпуса непасрэдна перад рухавіком, прастора паміж сцяной і лэбавай дэталлю занята паліўнымі бакамі. Яшчэ адна пераборка з броні аддзяляе рухавік ад баявога аддзялення.
Цюлі (Смаленскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Меркава
Корпус і вежа
Маторна-трансмісійнае аддзяленне зрушана да правага борта корпуса, злева ад яго размешчана аддзяленне кіравання. У механіка-кіроўцы ўсталявана тры нерухомых перыскапічных прылады. З-за значнага зрушэння яго працоўнага месца да левага борта і малаважнага кута нахілу верхняга бронеліста МТА агляд механіка-кіроўцы направа моцна абмежаваны. Механік-кіроўца трапляе на сваё месца або праз кармавы люк і баявое аддзяленне, або праз ссоўны люк.
Асноўны запас паліва размешчаны ў паліўных баках, ўсталяваных у задняй частцы браняваных надгусенічных ніш. У надгусенічных спансонах, якія маюць разнесеннае браніраванне, паміж бронелістамі размешчаны агрэгаты, пашкоджанне якіх не вядзе да страты танкам баяздольнасці. У верхняй пярэдняй частцы правай і левай надгусенічных ніш знаходзяцца рашоткі для плота паветра, астуджальнага рухавік. Рашоткі для выпуску паветра і адтуліна для выкіду адпрацаваных газаў знаходзяцца ў бакавой частцы правай надгусенічнай нішы. Змешванне выхлапных газаў з астуджальным паветрам спрыяе зніжэнню прыкметнасці танка ў ВК-дыяпазоне. Плот паветра для харчавання рухавіка ажыццяўляецца праз краты з зоны за прыступкай верхняга бронеліста МТА з правага боку вежы.
Вежа танка «Меркава» мае клінаватую форму, што спрыяе рыкашэту снарадаў пры абстрэле з пярэдняй паўсферы. Браня вежы разнесённая, у прамежку паміж сценкамі ўсталяваны дадатковыя ахоўныя элементы. Да кармавой нішы вежы мацуецца вялікая кошык.
Працоўнае месца наводчыка размешчана справа ад гарматы. У наводчыка ўсталяваны аптычны прыцэл з 8-кратным павелічэннем і убудаваным лазерным далямерам і перыскапічны назіральнай прыбор. Перад аптычнай галоўкай прыцэла да паверхні вежы прывараны спецыяльныя рэбры, якія спрыяюць рыкашэту куль і аскепкаў снарадаў. Інфармацыя аб далёкасці да мэты ад лазернага далямера паступае ў балістычны вылічальнік. Дадзеныя аб хуткасці мэты, кутах нахілу, атмасферных умовах (хуткасць ветру, ціск, тэмпература) уводзяцца ў вылічальнік аўтаматычна, а пра тып снарада і зносе канала ствала — уручную. Датчыкі атмасферных параметраў усталяваны на высоўны тэлескапічнай мачце, размешчанай злева ў кармавой частцы вежы.
Камандзір размяшчаецца ззаду наводчыка, яго сядзенне прыпаднята ў адносінах да сядзення наводчыка. У камандзіра ўсталяваны панарамны аптычны прыцэл з пераменным павелічэннем (ад 4 × да 20 ×). Прыцэл камандзіра мае адводы дзённы і начны аптычныя галіны ад прыцэла-далямера наводчыка, дзякуючы чаму ён можа даваць апошняму мэтаўказанне, а пры неабходнасці весці агонь з гарматы замест наводчыка. У дадатак да панарамнаму прыцэлам вакол люка камандзіра ўсталявана пяць перыскапічных нерухомых назіральных прыбораў.
Плошча Перамогі
Назву Плошча Перамогі маюць:
Меркава
Корпус і вежа
Месца зараджалага знаходзіцца злева ад гарматы. У яго ўсталяваны адзін паваротны назіральны прыбор. Пры неабходнасці зараджалы можа выконваць функцыі механіка-кіроўцы або наводчыка. Абсталяванне радыёсувязі размяшчаецца ў вежы, злева ад месца зараджалага.
У задняй частцы корпуса размешчаны адсек для размяшчэння дадатковага баекамплекта, рэзрвнага экіпажа або шасці дэсантнікаў. Там жа можна ўсталяваць чацвёра насілак з параненымі. У кармавым бронелісце маецца двухстворкавы люк шырынёй 600 мм для доступу ў баявое аддзяленне. Верхняя частка люка адкрываецца ўверх, ніжняя — уніз. Тактыка выкарыстання танка «Меркава» не прадугледжвае перавозку салдат на поле бою. Стандартным лічыцца экіпаж з чатырох чалавек і размяшчэнне ў кармавым адсеку баекамплекта.
У баявым і маторна-трансмісійным аддзяленні змантаваная хуткадзейная аўтаматычная сістэма пажаратушэння. Танк таксама абсталяваны сістэмай абароны ад зброі масавай паразы. Фільтравентыляцыйная ўстаноўка калектыўнага тыпу ўсталявана ў кармавой частцы корпуса. Доступ да фільтравентыляцыйнай ўсталёўцы ажыццяўляецца праз дзверцы памерам 80×80 см, якая знаходзіцца справа ад восі танка ў кармавым бронелісце. Левая такая ж дзверцы закрывае адсек з акумулятарнымі батарэямі.
Сілавая ўстаноўка
Рухавік — амерыканскі дызель паветранага астуджэння «Тэледайн Кантынентал» AVDS-1790-5A з турбанаддувам. Дызель ўяўляе сабой фарсіраваны да 900 л. с. рухавік AVDS-1790, ставілі на амерыканскія танкі М60, «Цэнтурыёна» і М48. Трансмісія таксама амерыканская, CD-850-6B, але мадэрнізаваная ізраільскімі спецыялістамі, паўаўтаматычная, гідрамеханічная, з гідрааб’ёмным механізмам павароту.
Хадавая частка
Падвеска незалежная, спружынная тыпу Крысці. З кожнага борта ўсталявана па шэсць апорных каткоў дыяметрам 790 мм і па пяць якія падтрымліваюць ролікаў: два з іх падтрымліваюць верхнюю галіну гусеніцы за выдаленую ад корпуса частка, а тры — за бліжэйшую.
Элементы падвескі размешчаны з вонкавага боку корпуса. На двух пярэдніх і двух задніх вузлах падвескі змантаваныя тэлескапічныя гідраўлічныя амартызатары. Дынамічны ход апорных каткоў — 210 мм. Кожны вузел падвескі мацуецца да корпуса на чатырох нітах і можа быць хутка заменены пры выхадзе з ладу з прычыны падрыву на міне. Вядучыя колы пярэдняга размяшчэння. Адмова ад тарсіённай падвескі дазволіў выканаць дно корпуса гладкім, V-вобразнай формы, што разам з разнесённым браніраваннем дна павышае абароненасць корпуса пры дэтанацыі міны. Балансіры няцотных па ліку каткоў накіраваныя ў бок носа танка, цотных — у бок кармы, таму вузлы падвескі парамі ўтвараюць тры каляскі, што можа ўвесці ў зман, і ў некаторых крыніцах паказваецца, што падвеска «Меркава» балансірнага-спружынная, хоць на самай справе яна незалежная.
Гусеніца суцэльнаметалічныя, з адкрытымі шарнірамі. Шырыня тракаў — 640 мм, колькасць тракаў — 110, даўжыня апорнай паверхні — 4,52 м. Хадавая частка прычынена шасцісекцыённымі экранамі, вырабленымі з сталёвай брані. Экраны могуць адкідвацца ўверх для доступу да элементамі падвескі.
Узбраенне
На «Меркава» Mk.1 і Mk.2 усталявана амерыканская 105-мм наразная гармата M68 (ліцэнзійны варыянт англійскай L7). Усе прылады для «Меркава» выраблены на прадпрыемствах «Israel Military Industries» («Ізраільская ваенная прамысловасць»). Куты навядзення прылады ў вертыкальнай плоскасці ад −8,5 да + 20°. Ствол забяспечаны тэрмаізаляцыйны кажухом, каб пазбегнуць выгібу восі ствала з-за нераўнамернага нагрэву. Маска гарматы, як і на танку «Чыфтэн», адсутнічае. Баекамплект танка складае 62 стрэлу, аднак пры неабходнасці (у перагруз) яго можна павялічыць да 86 стрэлаў. У баекамплект уваходзяць стрэлы з пяццю тыпамі снарадаў — аперана бранябойныя падкаліберныя, кумулятыўныя, бранябойна-фугасныя, дымавыя і снарады з гатовымі паражальнымі элементамі. Большая частка боезапасу (48 стрэлаў) размешчана ў кармавой частцы корпуса танка ў кантэйнерах па чатыры снарада ў кожным.
Апія
АПІЯ — сталіца і адзіны горад Самоа. Знаходзіцца на паўночным узбярэжжы вострава Уполу, з’яўляецца самым вялікім портам Самоа. Колькасць жыхароў налічвае 38 800 чалавек.
Геаграфія
Горад знаходзіцца на паўночным узбярэжжы вострава Уполу. Тут пануе трапічны спякотны і вільготны клімат, з частымі ураганнымі вятрамі. Тэмпература на працягу года вагаецца ад +24 °C да +27 °C. Сярэднегадавая колькасць ападкаў складае каля 3000 мм.
Дэмаграфія
Колькасць насельніцтва горада прыкладна 39 тыс. чалавек. Асноўнай этнічнай групай горада з’яўляюцца самаанцы (93 %), астатнюю частку складаюць еўрапейцы і палінезійцы. Афіцыйнымі мовамі з’яўляюцца самаанская і англійская. Прыкладна 50 % насельніцтва складаюць пратэстанты, 45 % — католікі.
Гісторыя
Апія — першае паселішча заснаванае еўрапейцамі, менавіта англійскімі місіянерамі, на астравах Самоа. Датай заснавання лічыцца 1837 год. У 1900 годзе увесь архіпелаг быў падзелены паміж ЗША і Германіяй, Апія перайшоў пад кантроль Германіі. У 1914 годзе ў горадзе высадзіліся войскі Новай Зеландыі, і хутка Апія стаў адміністрацыйным цэнтрам навазеландскай падмандатнай тэрыторыі «Заходняе Самоа». 1 студзеня 1962 года Заходняе Самоа атрымала незалежнасць, а Апія стала яго сталіцай.
Асмара
Асмара, Асмэра (Asmara) — сталіца і найбуйнейшы горад Эрытрэі. На Эфіопскім нагор'і, на вышыні 2430 метраў. Насельніцтва складае 400 000 чалавек (2003). Чыгункай і аўтадарогамі злучана з портам Масуба на Чырвоным моры. Міжнародны аэрапорт. Буйны гандлёвы і культурны цэнтр.
Памятныя мясціны
Сабор Святога Іосіфа, копцкая царква Святой Марыі, мячэць.
Дзень касманаўтыкі
Дзень касманаўтыкі — памятная дата, якая адзначаецца 12 красавіка, усталяваная ў азнаменаванне першага палёту чалавека ў космас.
Гісторыя і святкаванне
12 красавіка 1961 года савецкі касманаўт Ю. А. Гагарын на касмічным караблі «Усход-1» стартаваў з касмадрома "Байканур" і ўпершыню ў свеце здзейсніў арбітальны аблёт планеты Зямля. Палёт у калязямной касмічнай прасторы доўжыўся 108 хвілін.
У Савецкім Саюзе свята усталявана Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 9 красавіка 1962 года. Адзначаецца пад назвай Дзень касманаўтыкі. Гэта свята усталяваа па прапанове другога лётчыка-касманаўта СССР Германа Цітова, які звярнуўся ў ЦК КПСС з адпаведнай прапановай 26 сакавіка 1962 года.
У гэты ж дзень адзначаецца Сусветны дзень авіяцыі і касманаўтыкі паводле пратаколу (п. 17) 61-й Генеральнай канферэнцыі Міжнароднай авіяцыйнай федэрацыі, якая адбылася ў лістападзе 1968 г. і рашэння Савета Міжнароднай авіяцыйнай федэрацыі, прынятай 30 красавіка 1969 г. па прадстаўленні Федэрацыі авіяцыйнага спорту СССР.
7 красавіка 2011 года на спецыяльным пленарным пасяджэнні Генеральнай Асамблеі ААН была прынятая рэзалюцыя, якая афіцыйна абвясціла 12 красавіка Міжнародным днём палёту чалавека ў космас. Суаўтарамі рэзалюцыі сталі больш чым 60 дзяржаў.
Кушва
Кушва (Кушва) — горад (з 1925) у Свярдлоўскай вобласці Расіі. Насельніцтва 34,3 тыс. чал. (2005).
Горад размешчаны на рацэ Кушва, за 186 км ад Екацярынбурга. У склад гарадской акругі Кушва ўваходзіць таксама горад Верхняя Тура.
Асноўныя галіны прамысловасці:
Секс-шоп
Секс-шоп (ад Sex shop — крама для секса) крама, якая ажыццяўляе гандаль таварамі інтымнага прызначэння, напрыклад, секс-цацкі. Падобныя тавары служаць для надання разнастайнасці палавога жыцця сексуальных партнёраў, альбо для занятку мастурбацыяй. У некаторых выпадках гэтыя тавары могуць служыць іншым мэтам (напрыклад, медыцынскім). Таксама ў ім можна купіць прэзерватыў, інтымныя змазкі, любрыканты, кнігі эратычнага ўтрымання, эратычнае кіно.
Часцей за ўсё падобныя крамы хаваюцца за шыльдай «Інтым крама», «Крама для дарослых», альбо жа проста «секс-шоп». Таксама вельмі распаўсюджаныя анлайнавыя секс-шопы, прадавалыя тавар у рэжыме анлайн, праз інтэрнэт.
Першы ў свеце секс-шоп быў адчынены ў горадзе Фленсбург, Германія ў 1962 годзе, адчынены ён быў жанчынай Беатэ Ротэрмунд (Beate Uhse-Rotermund) кампанія Beate Uhse AG.
Пакост
Пако́сты — вадкія плёнкаўтваральныя рэчывы на аснове алеяў і алкідных смол.
Колер пакостаў ад жоўтага да вішнёвага. Добра змочваюць драўніну, металы, тканіну. Пры пакаёвай тэмпературы высыхаюць за 24 гадзіны. Утвараюць нерастваральныя ў вадзе і арганічных растваральніках эластычныя плёнкі. У мэтах паскарэння працэсу высыхання да пакостаў дадаюць сікатывы (солі кобальту, марганцу, свінцу).
Існуюць пакосты:
Атрыманне
Натуральныя пакосты атрымліваюць з алеяў (у асноўным, з ільнянога і канаплянага) частковай полімерызацыяй пры тэмпературы 270—280 °C або награваннем да тэмпературы 140—160 °C з адначасовым прадзіманнем паветра.
Выкарыстанне
Пакосты выкарыстоўваюцца ў якасці асновы пры вырабе лакаў і алейных фарбаў. Пакостамі прамочваюць драўніну перад апрацоўкай фарбамі і ў мэтах засцярогі ад атмасферных уздзеянняў.
Халковічы
Халковічы (Холковичи) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Вязгінскага сельскага паселішча. Станам на 2007 год пастаяннага насельніцтва не мае.
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 26 км на поўнач ад Смаленска, за 20 км на поўнач ад аўтадарогі. За 28 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Смаленск на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Ісоль
Ісоль, сапр. Марысоль Місента (Isol, Marisol Misenta;, ) — аргенцінская мастачка і пісьменніца, аўтар і ілюстратар дзіцячай кнігі.
Сваю першую кнігу «Сабачае жыццё» Марысоль Місента апублікавала пад псеўданімам Ісоль у 1997 годзе. У 2000—05 штотыдзень у нядзельным дадатку да газеты «Clarín» друкаваліся гісторыі ў малюнках, у якіх Ісоль пераказвала вядомыя казкі і дзіцячыя кніжкі. Мастачка таксама супрацоўнічала з іншымі газетамі і часопісамі. Шчыры, іранічны стыль Ісоль хутка прынёс ёй вядомасць у Аргенціне і за мяжой, яе кнігі выходзяць у Мексіцы, Іспаніі, ЗША, Францыі, Паўднёвай Карэі, Швейцарыі. У наступныя гады мастачка прысвяціла сябе дзіцячым кнігам у малюнках, час ад часу публікуе таксама графічныя працы і коміксы.
Вышэйшая школа турызму і гатэльнай справы ў Гданьску
Вышэйшая школа турызму і гатэльнай справы ў Гданьску (Wyższa Szkoła Turystyki i Hotelarstwa w Gdańsku) — польская прыватная спецыялізаваная вышэйшая навучальная ўстанова, якая знаходзіцца ў Гданьску.
Агульная характарыстыка
Вышэйшая навучальная ўстанова заснавана ў Гданьску ў 1996 годзе таварыствам з абмежаванай адказнасцю «Вучэльня». У Рэестр недзяржаўных ВНУ, які вядзецца Міністрам навукі і вышэйшай адукацыі Польшчы, яна была ўнесена пад нумарам 88.
Вучэбны трохпавярховы корпус ВНУ месціцца ў цэнтральнай частцы Гданьска ў раёне Ужэшч, мясцовасць Верхні Ужэшч, што дазваляе лёгка і хутка дабрацца да вучэльні аўтобусам, трамваем і гарадской чыгункай з любой часткі Труймяста. Іншагароднім студэнтам для пражывання прапануецца інтэрнат з пакоямі на дзве асобы, які знаходзіцца ў Гдыні.
17 чэрвеня 2004 года Дзяржаўная акрэдытацыйная камісія станоўча ацаніла якасць навучання на кірунку «Турызм і рэкрэацыя», які з'яўляееца асноўным як для факультэта турызму, рэкрэацыі і здароўя, так і для ўсёй вучэльні. Пастановай Міністэрства навукі і вышэйшай адукацыі Польшчы ад 22 верасня 2010 года вучэльня атрымала падаўжэнне тэрміну дазволу на дзейнасць у якасці вышэйшай навучальнай установы на нявызначаны тэрмін. 24 мая 2019 года Міністэрства ўнутраных спраў і адміністрацыі Польшчы зацвердзіла Вышэйшую школу турызму і гатэльнай справы ў Гданьску ў якасці навучальнай установы, якая мае права прыёму замежных грамадзян для пачатку або працягу навучання.
Прудок (селішча)
Прудок — селішча каля вёскі Прудок Светлагорскага раёна Гомельскай вобласці. Размяшчаецца каля старыцы правага берага ракі Бярэзіны на паўднёвы ўсход ад упадзення ў яе ручая, знаходзіцца на першай надпоймавай тэрасе.
Апісанне
Адкрыў у 1976 годзе У. П. Ксяндзоў. У агаленні культурны пласт 0,4—0,5 м. У ім знойдзены фрагменты ляпной керамікі і косці жывёл, а таксама крамянёвыя прылады працы. Даследавала ў 1982, 1987 і 2012 гадах Н. М. Дубіцкая на плошчы 310 м². Культурны пласт — 0,2—1,3 м. Фрагменты глінянага посуду і крамянёвы інвентар (загатоўка сякеры, нажы, пласціны, скоблі, рэтушоры), знойдзеныя на селішчы, сведчаць пра адносіны гэтых рэчаў да эпохі бронзы. Кераміка з расчосамі і глянцаваннем, фрагменты ляпнога посуду, біканічныя гліняныя прасліцы і жалезныя прылады працы характарызуюць другі этап развіцця селішча (IV—VIII стст. н.э.). Культурны пласт 0,2—0,3 м. На ўскрайку тэрасы — рэшткі заглыбленага на 20—25 см зрубнага жытла. Яно мела печ-каменку, складзеную на мацерыку з буйных камянёў без прымянення сувязнага матэрыялу. Селішча мела таксама і трэці этап развіцця. Гэта канец X — XIII стагоддзі. Тэрытарыяльна селішча значна павялічылася. Багаты склад знойдзеных рэчаў, што адносяцца да гэтага перыяду. Ганчарныя гаршкі і міскі маюць хвалісты і лінейны арнаменты. Вялікую цікавасць уяўляюць металічныя прылады працы і ўпрыгожванні. Найперш, гэта літы бронзавы нацельны крыж. Ён арнаментаваны складаным рэльефным узорам. Сярод знаходак — вітыя скроневыя кольцы, залачоныя і двайныя з глухога жоўтага шкла пацеркі, люлька з белай гліны і інш. Такім чынам, селішча каля вёскі Прудок у сваім развіцці прайшло праз 3 тысячы гадоў.
Ляскі (Любанскі раён)
Да 29 верасня 2006 года вёска ўваходзіла ў склад Дарасінскага сельсавета.
Кроў
Асноўная функція крыві ў большасці жывёл — транспарт газаў (кіслароду і вуглякіслага газу). У шэрагу жывёл, у асноўным, бесхрыбетных, яны пераносяцца ў выглядзе простага раствору. Аднак, больш эфектыўна транспарт газаў ажыццяўляецца пры дапамозе спеціяльных дыхальных пігментаў, якія ўяўляюць сабой злучэнні бялкоў з металамі — меддзю (гемацыянін) ці жалезам (гемаглабін). Яны здольныя зварачальна звязваць кісларод і вуглякіслы газ.
Ва ўсіх хрыбетных кроў мае чырвоны колер (ад ярка- да цёмна-чырвонага), якім яна абавязана гемаглабіну, што ўтрымліваецца ў спецыялізаваных клетках, эрытрацытах.
Кроў выпрацоўваецца ў касцявам мозгу.
Эрколе I д’Эстэ
Эрколе I д’Эстэ (Ercole I d'Este, Ercole di Ferrara, Hercule Ier d'Este;  — ) — прадстаўнік італьянскага дваранскага роду д'Эстэ, герцаг Модэны (1471), Ферары і Рэджа-Эмілія.
Кроў
Складае ў сярэднім 6—8 % масы цела дарослага чалавека (8-9 % у дзіцяці). Сярэдні аб'ём крыві дарослага мужчыны — 5000-6000 мл.
Рыцец
Ры́цец (, Рытец) — вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Тамашоўскага сельсавета. Размешчаны за 76 км на поўдзень ад Брэста, за 7 км ад чыгуначнай станцыі Уладава.
Эрколе I д’Эстэ
Біяграфія
Эрколе (Эркюль) д’Эстэ нарадзіўся ў Ферары, у сям'і Нікола III д'Эстэ (1383—1441), маркіза Ферары і сеньёра Модэны і яго трэцяй жонкі Рычыярды дзі Салюца (пам. 1474). Будучы герцаг Ферары і Модэны атрымліваў адукацыю пры двары Альфонса V, караля Арагонскага і Неапалітанскага, дзе правёў 15 гадоў — з 1445 па 1460 год. Эрколе асвоіў там не толькі ваенныя мастацтвы і рыцарскія дабрадзейнасці, але таксама стаў вялікім знаўцам антычнай архітэктуры і вытанчаных мастацтваў, што ў далейшым нямала спрыяла яго рэпутацыі знатака і заступніка італьянскага Адраджэння.
Рыцец
У складзе адкрытага акцыянернага таварыства «Камароўка» (цэнтр — аг. Тамашоўка).
Эрколе I д’Эстэ
Біяграфія
У 1471 годзе, пасля смерці свайго зводнага брата Борса, Эрколе становіцца герцагам Ферарскім. Пазней, у 1473 годзе ён бярэ шлюб з Элеанорай Арагонскай, унучкай Альфонса V. Гэты саюз, заключаны 3 ліпеня ў Неапалі, яшчэ больш умацоўвае сілу і моц Ферары.
Рыцец
Гісторыя
У XIX стагоддзі вядомы як хутар у Брэсцкім павеце Гродзенскай губерні. Уваходзіў у склад фальварка Орхава. У 1870 годзе адносіўся да Орхаўскай сельскай грамады.
Эрколе I д’Эстэ
Шлюб і дзеці
Жонка: Элеанора Арагонская (22 чэрвеня 1450 — 11 кастрычніка 1493) — дачка Фернанда I, караля Неапалітанскага і Ізабелы дэ Клермон, прынцэсы дзі Таранта.
Рыцец
Гісторыя
У 1905 годзе хутар і вёска ў Прыбараўскай воласці Брэсцкага павета Гродзенскай губерні. Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, у Прыбараўскай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.
Эрколе I д’Эстэ
Шлюб і дзеці
Дзеці:
Рыцец
Гісторыя
З 1939 года ў складзе БССР. У Вялікую Айчынную вайну загінулі 5 вяскоўцаў.
Эрколе I д’Эстэ
Шлюб і дзеці
Эрколе меў двух пазашлюбных дзяцей:
Артур Расізадэ
Артур Расізадэ (Artur Tahir oğlu Rasizadə; ) — азербайджанскі палітычны і дзяржаўны дзеяч, прэм’ер-міністр Азербайджана (1996—2003 і 2003—2018).
Біяграфія
Нарадзіўся 26 лютага 1935 года ў Кіравабадзе (цяпер Гянджа) у сям’і настаўніка. Яго бацька — Таір Мамед аглы Расізадэ загінуў у 1942 годзе падчас Вялікай Айчыннай вайны. У 1952 годзе Артур Расізадэ скончыў сярэднюю школу № 4 у Ленкарані, а ў 1957 годзе — Азербайджанскі індустрыяльны інстытут імя М.Азізбекава, пасля чаго пачаў працу інжынерам у Азербайджанскім інстытуце нафтавага машынабудавання. У 1973 годзе ён стаў намеснікам дырэктара па навуковай рабоце гэтага інстытута. У 1977 годзе Артур Расізадэ прызначаны дырэктарам Азербайджанскага інстытута машынабудавання. У перыяд з 1978 па 1981 гады ён працаваў у Дзяржплане Азербайджанскай ССР.
З 1986 па 1992 гады быў першым намеснікам старшыні Савета міністраў АзССР, курыраваў энергетычную, машынабудаўнічую і нафтахімічную галіны. У маі 1996 года прызначаны намеснікам прэм’ер-міністра Азербайджана. 20 ліпеня 1996 года стаў выконваючым абавязкі прэм’ер-міністра Азербайджана замест Фуада Гуліева, 26 лістапада таго ж года стаў прэм’ер-міністрам. Па стане здароўя падаў у адстаўку 4 жніўня 2003 года, саступіўшы пасаду Ільхаму Аліеву. Артур Расізадэ зноў стаў прэм’ер-міністрам Азербайджана 4 лістапада 2003 года.
Пастаўскія азёры
Пастаўскія азёры (Пастаўская група азёр) — група азёр у Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі.
Група азёр знаходзіцца на поўдзень ад г. Паставы, адносіцца да басейна ракі Мядзелка. Уключае 8 азёр агульнай плошчай 3,98 км².
У Пастаўскую групу ўваходзяць наступныя азёры:
Пастаўская група азёр вызначаецца маляўнічасцю і мае высокія рэкрэацыйныя вартасці.
Касцёл Святога Духа і кляштар дамініканцаў (Вільнюс)
Касцёл Святога Духа і кляштар дамініканцаў — рымска-каталіцкі культавы комплекс у Вільнюсе. Размяшчаецца ў Старым горадзе, па адрасе вуліца Дамінікону (Дамініканская), 8, працягнуўшыся ўздоўж гэтай вуліцы бакавым фасадам і заднім фасадам выходзячы на вуліцу Ігнота (Святога Ігната; ). Адносіцца да Вільнюскага дэканата Вільнюскай архідыяцэзіі. Штодзённыя набажэнствы на польскай мове.
Гісторыя
У 1408 годзе будаўніцтва касцёла Святога Духа фундаваў вялікі князь Вітаўт. Асноўны аб’ём касцёла меў план прамавугольнай формы, заканчваўся прэсбітэрыем з гранёнай апсідай. 3 паўночнага боку да вімы прымыкала сакрыстыя. У другой чвэрці XV ст. касцёл павялічаны ў даўжыню. У 1501 годзе паводле загаду вялікага князя Аляксандра касцёл з забудовай вакол яго перададзены запрошаным з Польшчы дамініканцам. Яны часткова перабудавалі касцёл і ўзвялі каля паўднёва-заходняга вугла квадаратную ў плане вежу. Быў пабудаваны кляштар (прымыкае да галоўнага і паўночнага фасадаў). Пашкоджаны ў час пажараў 1655, 1748 і 1749 гадоў. За параўнальна кароткі тэрмін стараннямі дамініканцаў, магната Людвіка Паца, Брыгіты Салагуб з Радзівілаў і іншых мецэнатаў да 1770 года храм і кляштар былі адбудаваны.
У яго аб’ёмную кампазіцыю ўключаны грамадзянскія пабудовы, размешчаныя на паўночны захад ад касцёла. У сярэдзіне другой паловы XVI ст. недалёка ад паўднёвага прасла галоўнага фасада ўзведзена вежа-званіца, прыстасаваная для абароны.
У 1655 годзе касцёл і кляштар моцна пашкоджаны маскоўскім войскам. Адноўлены на сродкі М. Вайніловіча. Асвячоны ў 1688 годзе. У XVII—XVIII стст. касцёлу і кляштару нададзены барочныя рысы.
У 1812 годзе храм пацярпеў ад французскіх салдат і рамантаваўся ў 1813—1815 гадах. У 1818 годзе бурай сарвала дах і яго прыйшлося нанова перакрываць. У 1844 годзе расійскія ўлады скасавалі кляштар. Са скасаваннем манастыра касцёл ізноў стаў парафіяльным і дзейнічаў на ўсім працягу XIX і XX стагоддзяў.
У 1849 корпус кляштара ператвораны ў турму. У яго памяшканнях па распараджэнні генерал-губернатара М. М. Мураўёва трымаліся ў няволі ўдзельнікі паўстання 1863 года, у т. л. Якуб Гейштар, Кастусь Каліноўскі, ягоны найбліжэйшы паплечнік Цітус Далеўскі, ягоны брат, адзін з заснавальнікаў Братняга саюза літоўскай моладзі Францішак Далеўскі і іншыя. У 1993 годзе на будынку па вуліцы Ігнота была адкрыта мемарыяльная дошта ў гонар Кастуся Каліноўскага.
Архітэктура
Шматлікія рамонты і перабудовы парушылі яго першапачатковую архітэктуру. Цяпер касцёл Св. Духа — тыповая двухвежавая познабарочная 3-нефавая базіліка з купалам над сяродкрыжжам. Галоўны фасад двухвежавы, падзелены карнізамі на ярусы, раскрапаваныя пілястрамі на асобныя праслы. Галоўны ўваход зроблены з боку паўднёвага фасада, аформлены парталам з дарычнымі калонамі, пілястрамі і рэльефным картушам.
Інтэр’ер аздоблены ў стылі ракако і позняга барока. Галоўны дэкаратыўныя акцэнты — 16 вялікіх алтароў арыгінальнай кампазіцыі і амбон. Купал і скляпенні размаляваны фрэскамі на тэмы з жыцій святых.
Банадзор
Банадзор (Բանաձոր), Баназур (Banazur) — сяло ў Гадруцкім раёне Нагорна-Карабахскай Рэспублікі.
Андрэй Барысавіч Зубаў
Андрэй Барысавіч Зубаў (нар., Масква) — расійскі гісторык, доктар гістарычных навук, прафесар кафедры рэлігіязнаўства, філасофіі і дактрынальных дысцыплін Філасофска-багаслоўскага факультэта Расійскага праваслаўнага інстытута св. Іаана Багаслова. Прафесар кафедры філасофіі МДІМА (да 2014), генеральны дырэктар Цэнтра «Царква і Міжнародныя адносіны» МДІМА, член Сінадальнай біблейска-багаслоўскай камісіі і Міжсаборнай прысутнасці РПЦ, адзін з аўтараў Асноў сацыяльнай канцэпцыі РПЦ.
Старыя Бацекі
Старыя Бацекі (Старые Батеки) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Гнёздаўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 568 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 10 км на захад ад Смаленска, за 3 км на поўдзень ад аўтадарогі, на беразе ракі Альшанка. За 3 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Ракітная на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Радуга (Любанскі раён)
Ра́дуга (, Радуга) (да 24 студзеня 1969 года Хацінава ) — пасёлак у Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Урэцкага сельсавета.
Да 29 верасня 2006 года пасёлак уваходзіў у склад Дарасінскага сельсавета.
Шуша
Шуша (Şuşa) — горад у Азербайджане, адміністрацыйны цэнтр Шушанскага раёна. Размешчаны ў перадгор’ях Карабахскага хрыбта, на вышыні 1368 м над узроўнем мора, на аўтадарозе Сцепанакерт — Гарыс, за 11 км на поўдзень ад Сцепанакерта.
Імперыялізм
Імперыялізм (ад imperialism , далей ад imperium — улада, панаванне) — дзяржаўная палітыка стварэння маштабных каланіяльных і эканамічных імперый, экспансіі, барацьбы дзяржавы за сусветную гегемонію. Адзін з ключавых тэрмінаў марксізму-ленінізму.
Тэрмін «імперыялізм» з'явіўся ў Англіі ў 1890-я, утвораны ад слова «імперыя», і выкарыстоўваецца для характарыстыкі палітыкі краін, што валодаюць калоніямі або дамінуюць над іншымі краінамі — незалежна да таго, ці клічуць яны сябе імперыямі. Імперыялізм апошнія 500 гадоў ёсць у першую чаргу прадпрыемства заходніх краін, якія праводзілі экспансіянісцкую палітыку, а таксама камуністычных сістэм. Геаграфічныя дамены ўключаюць Германскую імперыю, Мангольскую імперыю, Рымскую імперыю, Асманскую імперыю, Свяшчэнную Рымскую імперыю, Партугальскую імперыю, Іспанскую імперыю, Нідэрландскую імперыю, Персідскую імперыю, Французскую імперыю, Расійскую імперыю, Кітайскую імперыю і Брытанскую імперыю, але гэты тэрмін можа быць у роўнай ступені прымяняецца да абласцях ведаў, перакананняў, каштоўнасцей і досведу, як імперыя хрысціянства альбо ісламу. Імперыялізм, як правіла, з'яўляецца самадзяржаўнай, а таксама часам маналітнай структурай па сваім характары. Яна можа быць адносна дабраякаснай, як у Канадзе, альбо жорсткай, як у дзяржаве Конга.
Цяцеркі (Смаленскі раён)
Цяцеркі (Тетерьки) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Касплянскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 4 жыхары (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 37 км на паўночны захад ад Смаленска, за 1,5 км на паўночны захад ад аўтадарогі Смаленск — Невель. За 21 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Леляквінская на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Лясны (горад)
Лясны (Лесной) — горад (з 1954 года) у Расіі, закрытае адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне ў Свярдлоўскай вобласці. Насельніцтва 53,3 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1947 годзе.
Геаграфія
Размешчаны на беразе ракі Тура (прыток Табола, басейн Обі), за 2 км ад чыгуначнай станцыі Ніжняя Тура.
Эканоміка
Горадаўтваральнае прадпрыемства — камбінат «Электрахімпрыбор», выпускае абаронную прадукцыю. Філіял Маскоўскага інжынерна-фізічнага інстытута.
Ордэн Чартапалоху
Найстаражытны і найвысакародны ордэн Чартапалоху (The Most Ancient and Most Noble Order of the Thistle) — рыцарскі ордэн, звязаны з Шатландыяй. Хоць яго першапачатковая дата заснавання дакладна не вядомая, шатландскі кароль Якаў VII (таксама вядомы як англійскі кароль Якаў II) заснаваў сучасны ордэн у 1687. Ордэн складаецца з Суверэна і шаснаццаці Рыцараў і Лэдзі, а таксама некаторай колькасці «экстра»-рыцараў (членаў брытанскай каралеўскай сям'і і замежных манархаў). Толькі сам Суверэн даруе членства ў ордэне; яму ці ёй не раіць урад, як прынята для большасці ордэнаў.
Асноўная эмблема ордэна — чартапалох, нацыянальны сімвал Шатландыі. Дэвіз ордэна Nemo me impune lacessit ; гэты ж дэвіз змешчаны на Каралеўскім гербе і на некаторых фунтовых манетах. Заступнік ордэна — Святы Андрэй.
Большасць кавалерскіх ордэнаў Вялікабрытаніі пакрывае ўсё каралеўства, але тры найвышэйшыя адносяцца толькі да адной са складальных нацый. Ордэн Чартапалоху, які адносіцца да Шатландыі, другі па парадку старшынства. Яго эквівалент у Англіі, Ордэн Падвязкі, найстарэйшы дакументаваны кавалерскі ордэн у Злучаным каралеўстве, датуецца сярэдзінай XIV стагоддзя. У 1783 быў заснаваны ірландскі эквівалент, Ордэн Святога Патрыка; пасля атрымання незалежнасці большай часткай Ірландыі ордэн застаўся спячым (апошні рыцар памёр у 1974).
Гісторыя
Сапраўдная дата заснавання ордэна невядомая. Паводле легенды, Ахей, кароль шатландцаў, верагодна, Энгус II, падчас бітвы з англа-саксонскім каралём Атэльстанам Англійскім, убачыў у небе крыж Св. Андрэя. Пасля перамогі Ахей нібы заснаваў ордэн Чартапалоху, прысвяціўшы яго святому ў 787 годзе. Легенда неверагодная не толькі з-за малаверагоднасці цуду, але таму што дзве названыя асобы нават не кіравалі ў адным стагоддзі. Іншая гісторыя гаворыць, што Ахей заснаваў ордэн у 809 для адзначэння альянсу з імператарам Карлам Вялікім. Многія лічаць, што гэта Якаў III прыняў чартапалох у якасці каралеўскай расліны і выпусціў манеты з выявай чартапалохаў, і заснаваў ордэн у XV стагоддзі. Іншыя сцвярджаюць, што Якаў V, які быў ганараваны ордэнам Падвязкі ў Англіі, ордэнам Св. Міхаіла ў Францыі і ордэнам Залатога руна ў Свяшчэннай Рымскай імперыі, заснаваў ордэн Чартапалоху ў 1540 г., таму што быў збянтэжаны тым, што яму няма чаго было дараваць замежным манархам. Лічыцца, што ён узнагародзіў «ордэнам Burr ці Thissil» караля Францыі Францыска I.