cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Міхась Навумовіч
Біяграфія
3 чэрвеня 1945 года жыў у Італіі. Займаўся рэгістрацыяй дакументаў з жандармерыі для суда сёмай дывізіі Андэрса ў Сан-Базіліа, які працаваў на польскай мове. У 1947 годзе, пасля дэмабілізацыі пераехаў ў Парыж. Сустрэўшыся са знаёмым палякам-скульптарам Венгельскім, які, паглядзеўшы малюнкі, адразу запісаў яго ў мастацкую акадэмію. Скончыў факультэт скульптуры Нацыянальнай вышэйшай школы мастацтва ў 1953 годзе. У школе ад прафесара скульптуры, кіраўніка майстэрні, атрымаў прапанову ўдзельнічаць у стварэнні помніка дзеду егіпецкага караля Фарука, але са зменай улады праца над помнікам была спынена.
Міхась шмат працаваў. Некаторы час Міхась Наўмовіч жыў у інтэрнаце для моладзі, атрымліваючы невялікую стыпендыю з Ватыкана, якую для яго і сяброў даставаў айцец Леў Гарошка. У 1948 годзе са сваім сябрам Янкам Філістовічам стварылі «Беларускую Незалежніцкую Арганізацыю Моладзі», а таксама пачалі выпускаць часопіс «Моладзь».
У 1953—1955 гадах прадаўжаў выдаваць гэты часопіс сумесна з Львом Гарошкам, які таксама выпускаў яшчэ адзін часопіс для беларускай эміграцыі «Божым шляхам». У 1955 годзе школу фізіятэрапіі ў Парыжы.
У 1956 г. ажаніўся, узгадаваў чацвера дзяцей, шмат працаваў, пабудаваў сваімі рукамі дамы.
Выкладаў анатомію і марфалогію ў дзяржаўных і прыватных школах фізіятэрапіі і мастацтва.
Памёр 4 сакавіка 2004 года ў Вальпене, пад Парыжам.
Грамадская дзейнасць
Узначальваў з 1946 года Аб’яднанне беларускіх работнікаў у Францыі, у 1949—1952 гадах Беларускую незалежніцкую арганізацыю моладзі ў Францыі, Аб'яднанне беларускіх студэнтаў, Беларускае аб’яднанне камбатантаў. Рэдагаваў у 1948—1954 гадах часопіс «Моладзь».
Прадстаўнік у Францыі Беларускага камітэта дапамогі ахвярам радыяцыі, арганізаванага ў 1989 годзе пры Беларускай каталіцкай місіі ў Лондане з ініцыятывы айца Аляксандра Надсана.
3 1991 года старшыня Беларускага саюзу. Радны БНР.
Творчасць
Аўтар больш як 10 скульптурных твораў з каменю, у тым ліку помніка на магіле М. Равенскага, скульптур для касцёлаў, моста Аляксандра III і Новага моста ў Парыжы, працы «Вяселле ў Кане Галілейскай». Пераможца конкурсу на стварэнне статуі Жанны д’Арк. У 1950—1960-я гг. аформіў выдадзеныя ў замежжы кнігі «Спадчына» Я. Купалы, «Сымон-музыка» Я. Коласа, «Матчын дар» А. Гаруна, альманах «Ля чужых берагоў». Маляваў і акварэллю.
Некаторыя свае мастацкія працы Навумовіч перадаў у Беларускую бібліятэку і музей імя Францішка Скарыны.
Узнагароды
Узнагарода па анатоміі Prix Hugier (1949).
Усечаная рыфма
Усе́чаная ры́фма — від недакладнай рыфмы, пры якой у канцы аднаго з рыфмаваных словаў ёсць адзін-два гукі, не сугучныя другому слову (Белару́сь — зару́, слоў — сяло́, рант — іскра́ і г. д.). Часцей за ўсё гэта нескладовыя ётаваныя галосныя й, ў: Усечаная рыфма асабліва выразная, калі «ўсякаецца» які-небудзь зычны гук (або некалькі гукаў). Часам усечанай называюць рознанаціскную рыфму.
NGC 867
NGC 867 (іншыя абазначэнні — NGC 875, UGC 1760, MCG 0-6-60, ZWG 387.65, KCPG 62A, PGC 8718) — галактыка ў сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 867, NGC 875.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Tanacetum kokanicum
Tanacetum kokanicum — від кветкавых раслін сямейства. Упершыю апісаны ў 1923 годзе.
Сонечнае зацьменне 7 жніўня 1869 года
Сонечнае зацьменне 7 жніўня 1869 года — поўнае сонечнае зацьменне 143 сараса.
Зацьменне мела велічыню 1,0551 і дасягнула свайго максімуму ў 22:01:05 UTC у пункце з каардынатамі 59° пн. ш. 133° з. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 3 хв. 48 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 254 км.
Зацьменне 7 жніўня 1869 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1869 годзе і 169-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 11 лютага 1869 года, наступнае — 31 студзеня 1870 года.
Allium subkopetdagense
Распаўсюджанне
Эндэмік Туркменістана.
Відэршчына (прыпыначны пункт)
Відэ́ршчына (, Выдерщина, нарматыўная назва — )  — прыпыначны пункт Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці. Размешчаны ў пасёлку Відэршчына; на лініі Орша-Цэнтральная — Мінск-Пасажырскі, паміж прыпыначным пунктам Перавалачны і станцыяй Талачын.
IC 546
IC 546 — галактыка тыпу S0-a (спіральная галактыка) у сузор'і Гідра.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Касарэва
Касарэ́ва (, Косарево) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Астроўшчынскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Шпакоўшчынскага сельсавета.
Кваркена
Кваркена (Ква́ркено) — сяло, адміністрацыйны цэнтр Кваркенскага раёна Арэнбургскай вобласці Расіі. Умацаванне № 16 Новалінейнага раёна было заснавана ў 1842 годзе перасяленцамі з вёскі Краснахолм Арэнбургскай губерні, залічаных у казацкае саслоўе. Пасля атрымання статуса станіцы паселішчу была прысвоена назва Кваркен (Кваркенская) у гонар паходу расійскіх войскаў у 1809 годзе праз праліў Кваркен падчас руска-шведскай вайны.
Імператарскі палац у Кіёта
— імператарскі палац у Японіі, хоць і не з'яўляецца рэзідэнцыяй японскага імператара. Імператар пражывае ў імператарскім палацы Токіа з 1869 года (рэстаўрацыі Мэйдзі) і распарадзіўся аб кансервацыі палаца ў Кіёта у 1877 годзе.
Цяпер тэрыторыя палаца адкрыта для публікі, і кіраўніцтва імператарскага двара Японіі арганізуе экскурсіі некалькі разоў у дзень.
Палац страціў шматлікія са сваіх функцый падчас рэстаўрацыі Мэйдзі, калі сталіца была перамешчана ў Токіа ў 1869 годзе. Хоць імператары Тайсё і Сёва каранаваліся ў Кіёта Гасё.
Сутыкненні ў Трыпалі (2022)
Сутыкненні ў Трыпалі — узброенае супрацьстаянне ў Трыпалі (Лівія) паміж прыхільнікамі Фатхі Башагі і Абдэля Дбэйбе. Канфлікт двух палітыкаў адбыўся вакол пасады прэм’ер-міністра. Дбэйба і Башага лічаць менавіта сябе кіраўніком Кабінета міністраў, што вярнула краіну да двоеўладдзя.
Перадумовы
5 лютага 2021 года бакі канфлікту дамовіліся аб стварэнні часовага ўрада на Форуме лівійскага палітычнага дыялогу, які прайшоў у Жэневе пад эгідай ААН. Абдэль Хамід Дбэйбе быў абраны прэм’ер-міністрам урада нацыянальнага адзінства, а прэзідэнцкі савет узначаліў Мухамед аль-Манфі. Умовай фармавання ўрада нацыянальнага адзінства было ўключэнне ў яго асоб, якія раней не займалі пасады ў папярэдніх кабінетах міністраў краіны. Планавалася, што гэта пераходны ўрад будзе кіраваць Лівіяй да выбараў.
Кіраўнік Урада нацыянальнай згоды Фаіз Сарадж афіцыйна перадаў уладныя паўнамоцтвы прэзідэнцкага савету і новаму ўраду 16 сакавіка 2021 года. Такім чынам, фармальна ў Лівіі ўпершыню за сем гадоў аб’яднаўся ўрад.
21 верасня 2021 года Палата прадстаўнікоў вынесла вотум недаверу ўраду нацыянальнага адзінства, а 10 лютага 2022 года прызначыла Фатхі Башагу прэм’ер-міністрам. Дбэйбе і УНА адхілілі гэтае прызначэнне.
Бакі
Урад Дбэйбы арыентаваны на Турцыю, а непасрэдна ў Лівіі абапіраецца на частку груповак Трыпалі і Місураты. Ён актыўна спрабуе падкупіць моладзь, выкарыстоўваючы дзяржаўныя фінансы для прасоўвання спецыяльнай грашовай дапамогі для маладых. У Дбэйбы ёсць план стаць будучым прэзідэнтам, нягледзячы на тое што закон, прыняты раней Палатай прадстаўнікоў, гэта забараняе.
Балтоўскі
Балтоўскі — прозвішча.
Сутыкненні ў Трыпалі (2022)
Бакі
У сваю чаргу Башага заручыўся падтрымкай усходу краіны, у прыватнасці, Табрука, дзе размяшчаецца Палата прадстаўнікоў. Яна падтрымліваецца Лівійскай нацыянальнай арміяй пад камандаваннем Халіфа Хафтара. Характэрна, што ў ходзе грамадзянскай вайны 2010-х гадоў Башага знаходзіўся на баку праціўнікаў Табрука.
Асноўным патрабаваннем яго прыхільнікаў з’яўляецца адстаўка ўрада пад кіраўніцтвам Дбэйбы, бо той не выканаў галоўнай сваёй задачы — не былі арганізаваны выбары прэзідэнта і парламента краіны. Выбары павінны былі адбыцца яшчэ 24 снежня 2021 года, але ў апошні момант усе мерапрыемствы былі перанесены на студзень, затым на лета, а пазней яшчэ на нявызначаны тэрмін.
Атрады
З боку прыхільнікаў Башагі да канфлікту далучыліся фарміраванні ЛНА Хафтара, як, напрыклад, 28-я пяхотная дывізія (брыгада ан-Навасі), 777-я брыгада, 55-ы пяхотны батальён. Яго таксама падтрымалі брыгады апалчэнцаў Зінтана, рэвалюцыянераў Трыпалі, Аль-Халбус, Аль-Марса і Абу Зрэбы. Дбэйбе аб’яднаў вакол сваёй фракцыі Упраўленне падтрымкі стабільнасці, Спецыяльныя сілы стрымлівання (RADA), атрады Эмада аль-Трабілісі, 444-ю брыгаду, 610-ю брыгаду, 301-ы батальён і 52-ю пяхотную брыгаду (апошнія чатыры — былыя часці ЛА). Ёсць інфармацыя, што яго непасрэдна падтрымалі туркі і баевікі групоўкі «Сірыйская нацыянальная армія».
Сутыкненні
22 ліпеня адбыліся новыя сутычкі. Адначасна паміж бакамі канфлікту пачаліся перамовы аб эвакуацыі 60 студэнтаў, якія знаходзіліся ў зоне баявых дзеянняў у адным з універсітэцкіх будынкаў раёна Фарнадж.
У канцы жніўня два прэм’ера абмяняліся завочнымі пасланнямі адзін да аднаго. Спачатку Дбэйба заявіў, што ў Лівіі «няма іншага шляху, акрамя выбараў». Затым Фатхі Башага накіраваў ліст да суперніка, запатрабаваўшы неадкладна перадаць уладу. Пры гэтым ён назваў Дбэйбу былым прэм’ер-міністрам. У адказ яго апанент напісаў у Twitter :
Хутка, 27 жніўня, успыхнулі сутыкненні ў лівійскай сталіцы Трыпалі. Атрады Башагі вылучылі ў сталіцу дадатковыя сілы з Місураты. На некаторы час яго прыхільнікі занялі тэрыторыю міжнароднага аэрапорта Трыпалі. Хутка яны былі вымушаны пакінуць свае пазіцыі ў цэнтры горада, а падмацаванне разгарнуць назад. Да вечара на вуліцах наступіла адноснае зацішша.
Прыхільнікі Дбэйбы заяўлялі, што баявыя дзеянні пачаліся пасля правалу перамоваў аб прадухіленні кровапраліцця. У сваю чаргу Башага запэўніваў пра адсутнасць якіх-небудзь падобных мерапрыемстваў. Найбольш уплывовы з саюзных яму палявых камандзіраў Усама Джувейлі ў інтэрв’ю лівійскім СМІ заявіў, што баі былі выкліканы трэннямі паміж групоўкамі і няма злачынства ў тым, каб спрабаваць прывесці да ўлады кіраўніка ўрада, абранага парламентам.
2 і 3 верасня сутыкненні аднавіліся. Баі зафіксаваны ў раёне Варшафала на заходняй ускраіне Трыпалі.
Ахвяры
Падчас інцыдэнту 17 мая быў забіты адзін чалавек.
Падчас баёў 22 ліпеня, паводле звестак прадстаўніка сталічнага аддзялення хуткай дапамогі Усама Алі, трое чалавек загінулі. Яшчэ двое параненых мірных жыхароў даставілі ў шпіталь.
27 жніўня, паводле першапачатковых афіцыйных звестак Міністэрства аховы здароўя, у выніку сутычак загінулі 23 чалавекі, 140 атрымалі раненні. Пазней колькасць ахвяр вырасла да 32 забітых і 159 пацярпелых.
Чэрчывента
Чэрчывента (Cercivento) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Фрыўлі-Венецыя-Джулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Удзінэ.
Насельніцтва складае 737 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 51 чал./км². Займае плошчу 15 км². Паштовы індэкс — 33020. Тэлефонны код — 0433.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Марцін Турскі.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Гомельскі гістпарт
Гомельскі гістпарт — першая на Беларусі камісія па зборы і вывучэнні матэрыялаў па гісторыі Кастрычніцкай рэвалюцыі і РКП(б). Існаваў у снежні 1920—1927 гг. як гісторыка-рэвалюцыйны аддзел пры Гомельскім губернскім камітэце РКП(б). Падтрымліваў сувязі з удзельнікамі рэвалюцыйнага руху і грамадзянскай вайны, якія перадавалі дакументы і матэрыялы, успаміны. Арганізоўваў выстаўкі і лекцыі, вечары ўспамінаў, фарміраваў архіў па гісторыі бальшавізму і рэвалюцыйнага руху ў губерні. Былі прагледжаны, сабраны і ўпарадкаваны матэрыялы губкома і гаррайкома РКП(б). У сакавіку 1924 г. у архіве Гомельскага губкома налічвалася 1435 спраў, камплекты гомельскіх і магілёўскіх газет за 1917—1918 гг. Друкаваў матэрыялы ў часопісе «Известия Гомельского губкома…», дзе меў пастаянную рубрыку. Выдаў зборнік артыкулаў і ўспамінаў «Рэвалюцыйная барацьба ў Гомельскай губерні» (1921 г.). брашуры Г.Лялевіча «Кастрычнік у стаўцы», «Стракапытаўшчына», «Лідзія Язерская…» (усе 1922 г.), кнігу матэрыялаў па гісторыі сацыял-дэмакратычнага і рабочага руху ў 1893—1905 гг. на Гомельшчыне «1905 год у Гомелі і Палескім раёне» (1925 г.), рыхтаваў зборнікі дакументаў, матэрыялаў і ўспамінаў «Кастрычнік у Магілёўскай губерні», «1918 год» (пра падпольную работу і партызанскі рух на Гомельшчыне ў перыяд нямецкай акупацыі), «Да гісторыі грамадзянскай вайны» (пра стракапытаўскі мяцеж і інш.), зборнік біяграфічных матэрыялаў пра змагароў за савецкую ўладу і інш.
Дапаможная адзінка гміны
Дапаможная адзінка гміны (jednostka pomocnicza gminy) — у сучаснай Польшчы лакальная суполка самакіравання. Дапаможнымі адзінкамі гмін яўляюцца солтыствы (sołectwa), раёны (dzielnice, osiedla) і іншыя, нават гарады (miasta). Спосабы стварэння, аб'яднання, падзелу і ліквідацыі гэтых адзінак рэгулюе статут кожнай гміны.
Тэрыторыі
Агульнадзяржаўнае права не вызначае, якую тэрыторыю можа ахопліваць дапаможная адзінка гміны. Таму яна можа, паводле рашэння мясцовых уладаў, ахопліваць частку населенага пункта, дакладна адзін населены пункт або два і больш населеныя пункты. Звычайна, але не заўсёды, солтыства ахоплівае вёскі або іх часткі, а раёны ствараюць у гарадах. Часам аднак наадварот, солтыствы ствараюць у гарадах. Агульнадзяржаўнае права не забараняе гэтакай практыкі.
Дапаможная адзінка гміны можа таксама дзяліцца на дапаможныя адзінкі ніжняга парадку.
Утварэнне
Дапаможную адзінку гміны можа стварыць (гэта не з'яўляецца абавязковым) выключна рада гміны ў форме ўхвалы, абавязкова пасля кансультацыяў з жыхарамі або па іх ініцыятыве. Рада гміны надае дапаможнай адзінцы статут, у якім вызначае яе назву, тэрыторыі, арганізацыю і задачы органаў, формы кантролі і дазору над яе дзейнасцю.
Органы і кампэтэнцыі
Дапаможныя адзінкі гміны маюць свае органы. У солтыстве заканадаўчым органам яўляецца пасяджэнне жыхароў, а выканаўчым — солтыс. Дзейнасць солтыса падтрымлівае рада солтыства. Рада солтыства і солтыс назначаюцца жыхарамі солтыства ў таемных выбарах. У раёнах органам заканадаўчым звычайна яўляецца рада (магчымае таксама пасяджэнне жыхароў замест рады ), а выканаўчым — упраўленне з намеснікам на чале. Раду раёнаў выбіраюць жыхары ў сакрэтных выбарах.
Солтыс (адпаведна таксама намеснік упраўлення раёна) можа ўдзельнічаць у якасці аглядаючага ў пасяджэннях рады гміны.
Рада гміны можа прызначаць солтысам (намеснікам упраўлення раёнаў), членам упраўлення раёнаў, членам рады солтыства камісійныя (грашовыя ўзнагароджанні).
З 2009 года солтыствы (гэта не тычыцца іншых дапаможных адзінак гмін) могуць карыстацца сродкамі з адмысловага фонду солтыства.
Верхняе Уэле (правінцыя)
Верхняе Уэле (Haut-Uele) — правінцыя Дэмакратычнай Рэспублікі Конга, размешчаная на паўночным усходзе краіны.
Геаграфія і насельніцтва
Да канстытуцыйнай рэформы 2005 года правінцыя Верхняе Уэле была часткай былой Усходняй правінцыі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Ісіро. Сваю назву правінцыя атрымала ад ракі Уэле, якая працякае па яе тэрыторыі.
Насельніцтва правінцыі — 1 920 867 чалавек (2005).
Студзёнка (Смалявіцкі раён)
Студзёнка (, Студёнка) — вёска ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Курганскага сельсавета.
Гнецькі
Гне́цькі (, Гнетьки) — вёска ў Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Рубяжэвіцкага сельсавета. 110 жыхароў (2009).
Камяніца (Смаргонскі раён)
Камяні́ца (, Каменица) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Крэўскага сельсавета.
Таміліха (Навадугінскі раён)
Таміліха (Томилиха) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Навадугінскага сельскага паселішча.
NGC 868
NGC 868 (іншыя абазначэнні — UGC 1748, ZWG 387.63, PGC 8659) — галактыка ў сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Халасты радок
Халасты́ радо́к — незарыфмаваны вершаваны радок у рыфмаваным творы. Халастымі бываюць няцотныя радкі паўбелага верша, напісанага чатырохрадкоўямі, і гэта з'яўляецца яго асноўнай прыметай. Халастыя радкі могуць ужывацца і ў іншых строфах. Так, у вершы П. Панчанкі «Коні», напісаным трохрадкоўямі, трэція радкі ва ўсіх строфах — халастыя радкі:
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Друцк)
Свята-Раства-Багародзіцкая царква — драўляны праваслаўны храм у аграгарадку Друцку Талачынскага раёна Віцебскай вобласці. Знаходзіцца на вуліцы Школьнай.
Гісторыя
Першае згадванне аб друцкай царкве адносіцца да 1001 года.
Сучасная пабудавана ў 2001 годзе з дрэва.
Архітэктура
Да прамавугольнага аб’ёму малітоўнай залы далучаны 3-ярусная 4-гранная званіца і 5-гранная апсіда. Над 2-схільным дахам узведзены барабан з галоўкай.
Гарадская гміна
Гарадская гміна можа ўтвараць дапаможныя адзінкі. У пераважнай большасці выпадкаў імі з'яўляюцца дзяльніцы (dzielnica) або аседлі (osiedle), але здараецца, што ў склад гарадской гміны можа ўваходзіць солтыства — гэта мае месца, напрыклад, ва Уладыславове або Міколаве.
IC 548
IC 548 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) у сузор'і Леў.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Бурлака
Бурлака — прозвішча.
Чарнецы (Навадугінскі раён)
Чарнецы (Чернецы) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Навадугінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Экспедыцыя: Назад у будучыню
«Экспедыцыя: Назад у будучыню» (Expedition: Back to the Future) — амерыканскі міні–серыял, які транслюецца на канале «».
Змест
Вядучы і выканаўца ролі, Крыстафер Лойд, адпраўляюцца на пошукі легендарнага «», машыны часу з трылогіі «». У дарозе яны сустрэнуцца з людзьмі, якія стваралі аўтамабіль для фільма, і падзеляцца вясёлымі гісторыямі са здымак.
Іерамія Вішнявецкі
Іерамія Міхал Міхайлавіч ВІШНЯВЕЦКІ, Ярэма (Jeremi (Jarema) Michał Korybut Wiśniowiecki;, , Палтаўская вобласць — , лагер пад Папяльнянскі раён, Жытомірская вобласць) — буйны магнат на Украіне з роду Вішнявецкіх, ваявода рускі (1646), староста гадзяцкі, канеўскі, пшэмыскі. Камандуючы польска-літоўскімі войскамі падчас паўстання Багдана Хмяльніцкага 1648—1651 гг.
Тытул
Князь на Вішняўцы, Лубнах і Хароле (1615—1651), староста перамышльскі (1649—1651), канеўскі (1647—1651), прасмыцкі (1649—1651) і наватарскі (1649), староста гадзяцкі (1634—1651), рэйментар вялікі каронны, (1634—1651).
Сям’я
Князь Іерамія па маці быў унукам малдаўскага гаспадара. Яго бацькі: (пам. 1616), стараста оўруцкі (1603—1615), кашталян кіеўскі і  (1588 — пасля 18.1.1619), стрыечная сястра кіеўскага мітрапаліта Пятра Магілы. Абодва яны славіліся прыхільнасцю праваслаўнай веры.
Дзяцінства
Князь Іерамія Вішнявецкі нарадзіўся ў 1612 годзе. Пры хрышчэнні атрымаў імя Іерамія-Міхаіл ў гонар сваіх дзядоў: Іераміі Магілы і. Бацька памёр каля 1616 года, атручаны ў Малдавіі падчас таінства прычасця падасланым з Канстанцінопаля праваслаўным манахам. Смерць князя вельмі задавальняла Рэч Паспалітую і Турцыю, якія ледзь дамовіліся паміж сабою. Князь Міхаіл імкнуўся пасадзіць на трон васальнай ў адносінах да Стамбулу Малдавіі Раіны Магілянкі, што вельмі незадавальняла двор султана, а таксама караля Жыгімонта III.
Пасля смерці мужа выхаваннем дзяцей і кіраваннем маёнткаў займалася маці Іераміі Раіна Магілянка-Вішнявецкая. Праз два гады пасля смерці Міхаіла, па ініцыятыве Жыгімонта ІІІ каралеўскай канцылярыі быў адноўлены разгляд старой справы нябожчыка Вішнявецкага аб нявыплаце падаткаў. 9 чэрвеня 1618 года была зноў адкрыта справа аб пазове старэйшага каралеўскага каморніка Станіслава Мышкі да Міхаіла Вішнявецкага «о незаплачене юркгелту певного золотих полских 600 (па 300 за 1612 і 1613 гады)… водлугъ конституции року 1607 о процесе скарбовом уфаленое, так же и о незаплачене шкод таковоє ж сумы».
Удаве князя і яго дзеці — Ерамія і Ганна — былі вымушаны адказваць па справе. Дэталі справы засталіся невядомымі. Княгіня была ў стане заплаціць тую суму грошай, якую з яе імкнуліся спагнаць, але разгляд справы скончыўся вельмі хутка, магчыма, нават у адсутнасць самой княгіні Раіны. 11 чэрвеня 1618 года каралеўскім указам Раіна Вішнявецкая была асуджаная на баніцыю (выгнанне). Па законе, баніцыя распаўсюджвалася і на яе дзяцей — Іерамію і Ганну. Пра тое, што гэта справа — ініцыятыва караля, кажа фраза з тэксту указа «з розказанъя і приданъя нашого и с повинности уряду своего тую баницию на помененных позваных голосом вынеслымъ тут в Варшаве». Вяльможам Рэчы Паспалітай было загадана, каб тыя не смелі мець зносіны з княгіняй Раінай і яе дзецьмі, не прымалі іх у сваіх дамах і не дапамагалі ім парадамі («яко з банитами… жадного сполку и обцованя не мели, оных в домах и маетностях своих не переховывали, рады и помочи имъ ни в чомъ не додавалы»).
Каля 1619 года Раіна Вішнявецкая памірае, а апеку над Іераміем і яго малодшай сястрой Ганнай разам з іх маёнткамі атрымаў іх дзядзька — князь, вядомы магнат і сенатар.
Перажытыя ў дзяцінстве нягоды істотна паўплывалі на князя. Нягледзячы на адсутнасць бацькі і выхаванне жанчынамі і манахамі, князь здолеў выхаваць у сябе моцны характар ​​і харызму, якая пазней захапляла войскі і шляхту. Гэты характар ​​быў вынікам дзейнасці самога Іераміі. Аднак яго сын, Міхал Карыбут Вішнявецкі, які выхоўваўся ў падобных умовах (страціў бацьку ў 11 гадоў), моцным характарам, у адрозненне ад бацькі, не вылучаўся.
Адукацыя
Адукацыю князь пачаў у Львове. Князь Канстанцін аддаў Іерамію на некалькі гадоў на выхаванне ў Калегіум езуітаў ў Львове, дзе некалькімі гадамі раней навучаўся і Багдан Хмяльніцкі. Праз некалькі гадоў Іерамія разам з двума сынамі Канстанціна выпраўляецца ў Еўропу. Пасля наведвання Іспаніі і Нідэрландаў у 1628 годзе яны прыехалі ў Рым, у 1629 годзе — у Падую, а ў 1630 годзе наведалі Балонню. За кароткі час знаходжання яны дбайна вывучылі латынь.
У 1631 годзе Іерамія інкогніта прыбыў у Нідэрланды, дзе знаёміўся з навейшымі дасягненнямі фартыфікацыі краіны. Атрыманыя веды князь з поспехам выкарыстае падчас абароны Збаража. Узятую ў Нідэрландах тэхналогію пабудовы рэдута з поспехам прымянілі ў бітве пад Берастэчкам. Ёсць звесткі, што ў гэты час Іерамія наведаў таксама і Францыю, аднак гэтая версія не мае дакументальных пацверджанняз. У 1631 годзе князь вяртаецца з Еўропы, каб атрымліваць свае зямельныя ўладанні.
Валодаў польскай і ўкраінскай мовамі.
Веравызнанне
Атрымаўшы адукацыю ў езуітаў ва Львове, у 1631 годзе князь Іерамія перайшоў з праваслаўя ў каталіцтва. Існуе непацверджаная легенда, што Раіна нібыта клятвай абавязала сына не змяняць сваёй веры, але Іерамія парушыў яе.
Аднак ёсць падставы меркаваць, што ў аснову гэтай легенды быў пакладзены рэальны дакумент — гэта пацвярджае так званы «фундуш» Раіны на заснаванне. Гэтым дакументам накладалася «клятва» на таго, хто асмеліўся б адбіраць прывілеі ў насельнікаў манастыра або прыгнятаць на яго землях праваслаўе.
Смаленская вайна
Пасля вяртання з Еўропы князь разам з Камянецкім старостам Аляксандрам Пясочынскім прымаў удзел у Смаленскай вайне з Маскоўскім царствам. Падчас аблогі Пуціўля казакі не слухаліся яго загадаў і нават збеглі ўначы з лагера. Іерамія ненадоўга вярнуўся дадому, каб неўзабаве зноў пакінуць яго, на гэты раз без Пясочынскага, але з. У ходзе кампаніі князь Іерамія спустошыў важныя валоданні рускага цара, разрабаваўшы іх і спапяліўшы. Таксама князь удзельнічаў у аблозе Пуціўля, і, як ён лічыў, толькі з-за уцёкаў казакоў не змог дамагчыся там поспеху. Князь праславіўся тым, што жорстка спальваў вёскі, загадваючы «ні агню, ні жалеза ворагу не шкадаваць». Тут ён атрымаў жахлівую славу і імя «падпальшчыка».
У 1633 і 1634-м гадах у Курскі край зноў ўрываліся войскі Рэчы Паспалітай пад камандаваннем князя Іераміі Вішнявецкага. Галоўныя напады іх былі на Пуціўль і Рыльск, і абодва напады запатрабавалі крайняга напружання сіл — дваран, дзяцей баярскіх і іншых ратных людзей для барацьбы з супернікам. У красавіку 1633 года пуціўльскія ваяводы князь Гагарын і Усаў пасылалі, на ўвазе польскіх вестак, для здабывання «языкоў» на ніз ракой Сям’ю пад літоўскі горад Барзна галаву Пракопа Стабураова з таварышамі, ды да Рамонскага астрожку Канстанціна Вішнеўскага, і красавіку 14-га дня абодва галавы прыйшлі з паходу і прывялі языкоў сем чалавек, а ў распытах яны сказалі, што ідуць пад Пуціўль палкоўнік Пясочынскі «з таварышамі», па тых звестках ваяводы «селі ў аблогу» і прынялі ўсе меры засцярогі для абароны крэпасці.
Гаспадарчая дзейнасць
Князь пачынае шырокую каланізацыю Задняпроўя. Да 1645 года колькасць насельніцтва ў яго ўладаннях вырасла ў 7 разоў (да 38 000 дамоў і 230 000 падданых). Сюды збягалі правабярэжныя сяляне, прыцягнутыя ўрадлівай зямлей і дваццацігадовымі падатковымі льготамі. У княжацкую сталіцу збіралася дробная шляхта, якая займала адміністрацыйныя пасады на княжых землях. Князь меў адно з буйнейшых магнацкіх войскаў Рэчы Паспалітай, якое налічвала ад 4 да 6 тысяч ваяроў (а пры неабходнасці князь мог выставіць, па розных звестках, ад 12 да 20 тыс. узброеных людзей). Падчас Смаленскай вайны 1632—1633 гг., апісанай гісторыкам Рэмбоўскім, актыўна фарміруе рэестравыя казацкія палкі — у 30-х гг. Міргарадскі і Чарнігаўскі: у 40-х гг. Вінніцкі, Брацлаўскі, Палтаўскі, Гадзяцкі і іншыя. Ён прынёс на гэтыя землі закон і парадак. Быў самым вялікім землеўладальнікам, у 1646 годзе меў на Украіне 230 000 падданых.
Міхаіл Грушэўскі пісаў, што латыфундыя Вішнявецкіх была самай вялікай «не толькі на Украіне і ў Польшчы, але, магчыма, і ва ўсёй Еўропе». Ён спрыяў распаўсюджванню мясцовага самакіравання — Лубны, Палтава, Пірацін атрымалі гарадскі статус і магдэбургскае права. Польскі навуковец называў уладанні Вішнявецкага а асобнай Задняпроўскай дзяржавай.
Роля ў падаўленні казацкіх паўстанняў
Прымаў актыўны ўдзел у падаўленні шэрагу казацка-сялянскіх паўстанняў, у прыватнасці і, пры гэтым вылучаўся крайняй жорсткасцю і праславіўся «навальніцай казакоў». Як пісаў гісторык Мікалай Кастамараў, Вішнявецкі зрабіўся жорсткім ненавіснікам і ганіцелем усяго рускага. У якасці пакаранняў смерцю для мяцежнікаў Вішнявецкі прыдумляў самыя адмысловыя спосабы і атрымліваў асалоду ад пакутаў, якія ажыццяўляюцца перад яго вачыма, прыгаворваючы «катуйце іх так, каб адчувалі, што паміраюць».
Калі ў 1648 годзе пачалося паўстанне Хмяльніцкага, дамагаўся начальства над шляхецкім апалчэннем. Багдан Хмяльніцкі лічыў Вішнявецкага сваім найпершым ворагам, а зверствы, якія ўчыняліся ім над праваслаўнымі сялянамі і казакамі, сталі падставай да разрыву перамоваў. Пазней Іерамія Вішнявецкі ўзначаліў каронныя войскі. Кіраваў і атрымаў перамогу ў.
Смерць і пахаванне
Перамога ў была, здавалася, асабістай перамогай князя Іераміі, яго вышэйшым трыумфам. Але 20 жніўня 1651 года ў 11.00 у польскім ваенным лагеры пад Павалоччу князь раптоўна памірае. Прычыны смерці засталіся высветленымі. Па адной версіі, ён быў атручаны, па іншай — памёр ад хваробы падчас эпідэміі.
Паводле сведчанняў летапісцаў, у апошні дзень свайго жыцця Іерамія паеў агуркоў і запіў іх мёдам, а ад гэтага захварэў і памёр. Аднак нават у дзень яго смерці такое тлумачэнне не задаволіла польскае войска. Польскія жаўнеры лічылі, што іх правадыр быў атручаны. Было праведзена калектыўнае ўскрыццё, якое, аднак, не пацвердзіла версіі аб атручэнні.
Папулярнасць Іераміі ў Рэчы Паспалітай пасля яго смерці была настолькі высокая, што гэта адбілася нават на кар’еры яго выхаванца — князя Дзмітрыя Ежы Вішнявецкага, які, нягледзячы на тое, што зусім не быў вялікім палкаводцам, стаў тым не менш вялікім каронным гетманам, і сына — Міхала Томаша, абранага ў 1668 годзе каралём польскім. Конрад Т. Нэйлар змясціў рускага князя Іерамію на 45 месца ў сваім спісе людзей, якія больш за ўсё зрабілі для Польшчы (праўда, многіх аспектаў яго дзейнасці ён не ўлічыў, але пазіцыя і так вельмі высокая).
Цела Іераміі пасля яго смерці з-пад Павалачы перавезлі ў Сакаль, а ў верасні 1653 года змясцілі ў абацтве Святога Крыжа.
Маёмасць
Яго валоданні на Украіне складаліся з 56 гарадоў, мястэчак і вёсак і займалі большую частку цяперашняй Палтаўскай вобласці. Меў таксама маёнткі ў Валыні і Палессі, 12-тысячнае войска, прымаў замежных паслоў.
Сцепша
Сце́пша (, Степша) — вёска ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Курганскага сельсавета.
Да 12 лістапада 1957 года вёска ўваходзіла ў склад Верхменскага сельсавета.
Allium subnotabile
Allium subnotabile — від травяністых раслін сямейства ; эндэмік Ірана.
Хрызантэмавы трон
Хрызантэмавы трон — заходняя назва трона імператара Японіі, якая выкарыстоўваецца з XIX стагоддзя. Назва паходзіць ад імператарскай пячаткі Японіі, афіцыйна прынятай у 1889 годзе, на якой намалявана 16-пялёсткавая жоўтая хрызантэма. Па-японску завецца проста. Тэрмін «Хрызантэмавы трон» можа пазначаць пэўны фізічны трон (напрыклад, з якога імператар прамаўляе перад парламентам), але часцей выкарыстоўваецца ў пераносным сэнсе і пазначае імператарскі прастол ці інстытут японскай манархіі, а часам асобу самога імператара.
Герб Балбасава
Герб Балбасава — герб гарадскога пасёлка Балбасава Аршанскага раёна. Герб і сцяг зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 28 лютага 2011 г. № 86.
Апісанне
Герб уяўляе сабой перасечаны іспанскі шчыт, у верхнім чырвоным полі якога намаляваны два распушчаныя крылы, паміж імі размешчана чырвоная пяціканцовая зорка, абведзеная срэбрам, у ніжнім блакітным — чорны паляўнічы ражок з залатой фурнітурай.
Ліцвінава (Полацкі раён)
Ліцві́нава (, Литвиново) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Астроўшчынскага сельсавета.
Сонечнае зацьменне 11 лютага 1869 года
Сонечнае зацьменне 11 лютага 1869 года — кольцападобнае сонечнае зацьменне 138 сараса.
Зацьменне мела велічыню 0,9201 і дасягнула свайго максімуму ў 13:46:39 UTC у пункце з каардынатамі 51° пд. ш. 10° з. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 8 хв. 2 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 387 км.
Зацьменне 11 лютага 1869 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1869 годзе і 168-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 18 жніўня 1868 года, наступнае — 7 жніўня 1869 года.
Адам Аляксандравіч Вішнявецкі
Адам Аляксандравіч Вішнявецкі (? — ) - уладальнік маёнткаў на Украіне і Беларусі, актыўны прыхільнік праваслаўнай царквы ў Рэчы Паспалітай.
Біяграфія
Паходзіў з княжацкага роду Вішнявецкіх. У 1601—1603 у яго маёнтку ў Брагіне знаходзіўся Лжэдзмітрый I, які ўпершыню прызнаўся менавіта Адаму Аляксандравічу, што ён царэвіч Дзмітрый, сын Івана Грознага, цудам уратаваны ад смерці ва Углічы.
Разам з праваслаўным магнатам князем Раманам Кірыкавічам Ружанскім далучыўся да атрада ў некалькі тысяч коннікаў, які разам з Ілжэдзмітрыем ІІ пайшоў на Маскву. Аднак Адам Аляксандравіч у хуткім часе вярнуўся.
Цэзура (літаратура)
Цэзу́ра (caesura — рассячэнне) — пастаянная ўнутрырадковая паўза, якая звычайна праходзіць праз адно і тое ж месца ўсіх вершарадоў паэтычнага твора, напісанага антычным, сілабічным ці сілаба-танічным вершам. У антычным вершы цэзура дзяліла (рассякала) стапу (адсюль і назва), у сілаба-танічным яна, як правіла, супадае з заканчэннем слова і стапы. Часам, аднак, і рассякае стапу. У чатырохстопным і пяцістопным вершы цэзура звычайна знаходзіцца пасля другой стапы, у шасцістопным — пасля трэцяй, у сямі- і васьмістопным — пасля чацвёртай.
Дзяніс Аляксандравіч Палякоў
Клубная кар’ера
З 2007 года гуляў за салігорскі «Шахцёр», у пачатку 2010 года дзякуючы Эдуарду Малафееву ўпершыню трапіў у асноўны склад і хутка там замацаваўся на пазіцыі правага абаронцы.
10 снежня 2011 года было заключана пагадненне аб пераходзе Палякова ў барысаўскі БАТЭ. У Барысаве спачатку гуляў як цэнтральны абаронца, але потым стаў асноўным правым абаронцам.
Пачатак сезона 2013 быў прапушчаны з-за траўмы, і толькі з чэрвеня Дзяніс стаў трывала трапляць у асноўны склад. У другой палове 2013 выступаў як цэнтральны абаронца, на гэтай пазіцыі чаргаваўся з Віталем Гайдучыкам і Ягорам Філіпенкам.
З пачатку сезона 2014 канчаткова замацаваўся ў цэнтры абароны барысаўчан. У другой палове сезона 2015, у сувязі з траўмай Максіма Жаўнерчыка, выкарыстоўваўся на пазіцыі правага абаронцы. У лістападзе 2015 года падоўжыў кантракт з БАТЭ. У пачатку сезона 2016 прапусціў шэраг матчаў з-за траўмы, пазней вярнуўся на пазіцыю цэнтральнага абаронцы.
У снежні 2017 года падпісаў кантракт з кіпрскім клубам АПОЭЛ да 2020 года. У сезоне 2017/18 разам з АПОЭЛам стаў чэмпіёнам Кіпра. Аднак, не быў уключаны ў заяўку на еўракубкі на сезон 2018/19, і ў жніўні 2018 года па пагадненні бакоў разарваў кантракт з кіпрскім клубам.
Летам 2020 года меў прапановы ад розных беларускіх клубаў, аднак у выніку ў жніўні папоўніў склад алмацінскага «Кайрата». Неўзабаве замацаваўся ў стартавым складзе каманды, у сезоне 2020 дапамог ёй стаць чэмпіёна Казахстана, а ў 2021 годзе — выйграць бронзавыя медалі. У студзені 2022 года было афіцыйна абвешчана, што абаронца па заканчэнні кантракта пакідае «Кайрат».
Міжнародная кар’ера
У 2010 годзе дэбютаваў за нацыянальную зборную, і толькі пасля гэтага быў запрошаны ў моладзевую зборную Беларусі, гуляў на чэмпіянаце Еўропы ў Даніі ўлетку 2011 года. Пасля гуляў таксама за алімпійскую зборную на Алімпійскіх гульнях 2012 у Лондане.
Выдрэя (прыпыначны пункт)
Выдрэ́я (, Выдрея, да 1904 - Баброўка)  — прыпыначны пункт Віцебскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Размешчаны ў пасёлку Выдрэя; на лініі Завольша — Віцебск, паміж прыпыначным пунктам Шахі і станцыяй Крынкі.
Апісанне
На прыпыначным пункце ёсць вакзал з раскладам руху. Кароткая пасадачная платформа. Няма пераходу ці пераезду праз чыгуначны пуць. Чыгуначны пераезд за 2 км.
Чубарава (Навадугінскі раён)
Чубарава (Чубарово) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Навадугінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
NGC 869
NGC 869 (іншыя абазначэнні — h Персея, OCL 350) — рассеянае зорнае скопішча ў сузор’і Персей.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі Новага агульнага каталога.
Валерый Станіслававіч Балтоўскі
Валерый Станіслававіч Балтоўскі (нар., Катакурган, Самаркандская вобласць, Узбекістан) — беларускі спецыяліст у галіне тэхналогіі і абсталявання хімічнай перапрацоўкі біямасы дрэва, хіміі драўніны. Доктар тэхнічных навук (2013), кандыдат хімічных навук (1978), дацэнт (1984), прафесар.
Біяграфія
Скончыў Беларускі тэхналагічны інстытут імя С. М. Кірава (спецыяльнасць «Хімічная тэхналогія перапрацоўкі драўніны», 1971), Ленінградскую лесатэхнічную акадэмію імя С. М. Кірава (аспірантура, спецыяльнасць «Хімія і тэхналогія драўніны, цэлюлозы і паперы», 1978). Працуе ў Беларускім дзяржаўным тэхналагічным універсітэце (з 1971, факультэт тэхналогіі арганічных рэчываў, кафедра хімічнай перапрацоўкі драўніны, прафесар).
Навуковыя інтарэсы: распрацоўка і ўдасканаленне тэхналагічных працэсаў гідралітычнай і біяхімічнай перапрацоўкі расліннай біямасы з атрыманнем фурфуролу і бялокзмяшчальных кармавых дабавак.
Узнагароды
Грамата Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (2005).
Папяровая фабрыка Дзяржзнака
«Папяровая фабрыка» Дзяржзнака — прадпрыемства ў горадзе Барысаве. Размешчана па адрасе вуліца Заводская, 55.
Прадукцыя
Вырабляе (2005) высокаабароненую бланачную прадукцыю, папярова-чыставыя тавары, канверты, поўнакаляровую этыкетку, рулонную паперу і інш.
Сонечнае зацьменне 18 жніўня 1868 года
Сонечнае зацьменне 18 жніўня 1868 года — поўнае сонечнае зацьменне 133 сараса.
Зацьменне мела велічыню 1,0756 і дасягнула свайго максімуму ў 05:12:10 UTC у пункце з каардынатамі 11° пн. ш. 102° у. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 6 хв. 47 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 245 км.
Зацьменне 18 жніўня 1868 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1868 годзе і 167-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 23 лютага 1868 года, наступнае — 11 лютага 1869 года.
Ліхачы (Стаўбцоўскі раён)
Ліхачы́ (, Лихачи) — вёска ў Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Рубяжэвіцкага сельсавета.
Ступіна
Ступіна — горад раённага падпарадкавання ў Расіі, адміністрацыйны цэнтр Ступінскага раёна Маскоўскай вобласці. З 1934 па 1938 — рабочы пасёлак Электравоз. Размешчаны на рацэ Ака. З’яўляецца адным з цэнтраў Ступіна-Кашырскай агламерацыі і яе найбуйнейшым горадам.
Насельніцтва — 66942 чалавек (2010). Горад размешчаны за 88 км на поўдзень ад Масквы.
IC 549
IC 549 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) у сузор'і Гідра.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
ISO 3166-2
ISO 3166-2 — частка стандарту ISO 3166, якая змяшчае коды назваў рэгіёнаў. Упершыню апублікавана ў 1998 годзе.
Крыніца
Гуілім Лоу пад адрасам http://www.statoids.com апублікаваў спіс субнацыянальных адзінак і залежных тэрыторый, якія ён заве статоідамі («statoids»).
Харысан Форд
Харысан Форд (Harrison Ford; нар. ) — амерыканскі акцёр, намінант Амерыканскай кінаакадэміі і БАФТА, лаўрэат прэміі «Залаты глобус».
Паходжанне
Па мацярынскай лініі, дзед і бабка Форда — Ганна Ліфшуц і Гары Нідэльман, жыдоўскія імігранты з Мінску. Па бацькоўскай лініі — Флорэнс Вероніка Нігаўс і Джон Фіцжэралд Форд, з нямецкімі і ірландскімі каранямі.
Верхняя Катанга (правінцыя)
Верхняя Катанга (Haut-Katanga) — правінцыя Дэмакратычнай Рэспублікі Конга, размешчаная на поўдні краіны.
Геаграфія
Да канстытуцыйнай рэформы 2005 года Верхняя Катанга была часткай былой правінцыі Катанга. Адміністрацыйны цэнтр — горад Лубумбашы. Правінцыя з'яўляецца адным з найважнейшых у Афрыцы цэнтраў па здабычы медзі.
Дортмунд
Дортмунд (Dortmund) — горад зямельнага падпарадкавання на захадзе Германіі, у федэральнай зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Насельніцтва 587,1 тыс. чалавек (2007).
Гісторыя
Першыя паселішчы на тэрыторыі сучаснага Дортмунда адносяцца яшчэ да бронзаваму веку. Першы ўспамін пра горад пад назвай Тротмані (Throtmanni) адносіцца да 880 года. У 990 годзе Дортмунду было пададзена права гандлю.
На працягу IX—XI стагоддзяў уяўляў сабой невялікую вёску. У 1152 годзе тут пасяліўся Фрыдрых Барбароса, які перабудаваў горад пасля пажару. Дортмунд увайшоў у Ганзейскую лігу, атрымаў статус імперскага горада, у 1293 годзе атрымаў дазвол на вытворчасць піва. Пасля 1320 года ў дакументах назва горада становіцца блізкай да цяперашняй — Дорпмундэ (Dorpmunde).
Трыццацігадовая вайна адмоўна адбілася на горадзе. У 1793 годзе насельніцтва Дортмунда складала ўсяго 4500 чалавек.
Дэмблін
Дэмблін (Dęblin) — горад у Польшчы, у гістарычнай вобласці Малая Польшча, пры ўпадзенні ракі Вепш у Віслу. Уваходзіць у склад Рыцкага павета Люблінскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну. Займае плошчу 38,33 км². Насельніцтва 16,5 тыс. чалавек (на 2018).
Дортмунд
Гісторыя
Пасля перамогі над Напалеонам горад перайшоў да прускай правінцыі Вестфалія. Тут Дортмунд стаў цэнтрам акругі ў складзе рэгіёна Арнсберг, адкуль быў выключаны ў 1875 годзе, бо стаў горадам зямельнага падпарадкавання.
З сярэдзіны XIX стагоддзя дзякуючы вуглездабычы і сталеплавільнай індустрыі пачаўся новы перыяд росквіту Дортмунда і ператварэнне яго ў індустрыяльны горад. Пасля адкрыцця ў 1847 годзе Кёльнска-Міндэнскай чыгункі Дортмунд стаў адным з найбуйнейшых чыгуначных вузлоў Рурскага рэгіёна. Наступным важным штуршком эканамічнага развіцця горада стала адкрыццё ў 1899 годзе суднаходнага канала Дортмунд — Эмс і гарадскога порта.
У 1905 годзе ўваходжаннем у склад Дортмунда абшчыны Кёрнэ пачаўся перыяд інтэнсіўнага паглынання навакольных сёлаў і вёсак, які дасягнуў свайго піка ў 1928 годзе, калі быў паглынуты горад Хёрдэ, які атрымаў статус горада яшчэ ў 1340 годзе.
Падчас Другой сусветнай вайны горад (у тым ліку і яго гістарычная частка) быў практычна цалкам разбураны. 98 % цэнтра горада ляжалі ў руінах і крыніцы таго часу лічылі, што яго аднаўленне не мае сэнсу. Аднак высокі попыт на вугаль і сталь ва ўсім свеце прывёў да нечакана хуткага аднаўлення горада. Ужо да чэрвеня 1945 года былі адноўлены ўсе вугальныя шахты, а 31 снежня 1945 года была адноўлена першая даменная печ. У 1950 годзе Дортмунд ужо налічваў 500 000 чалавек.
Чэрвін’яна-дэль-Фрыулі
Чэрвін’яна-дэль-Фрыулі (Cervignano del Friuli) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Фрыўлі-Венецыя-Джулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Удзінэ.
Насельніцтва складае 13446 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 472 чал./км². Займае плошчу 28 км². Паштовы індэкс — 33052, 33050. Тэлефонны код — 0431.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы архангел Міхаіл.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Дуйсбург
Дуйсбург (Duisburg, фанет. [], мясцов. [])) — горад акруговага падпарадкавання на захадзе Германіі, размешчаны на тэрыторыі зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія побач з Дзюсельдорфам. Насельніцтва 494,0 тысяч чалавек (2009); у 2000 г. — 519800.
Знаходзіцца пры ўпадзенні ракі Рур у Рэйн. Буйнейшы рачны порт Еўропы.
Карачоўшчына (Смаргонскі раён)
Карачо́ўшчына (, Карачёвщина) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Крэўскага сельсавета.
Да 31 сакавіка 1958 года вёска ўваходзіла ў склад Лашанскага сельсавета, да 1978 года — у склад Сінькоўскага сельсавета.
Універсітэт Паўднёвай Каліфорніі
Універсітэт Паўднёвай Каліфорніі ці Паўднёва-Каліфарнійскі ўніверсітэт (University of Southern California, скар. USC) — прыватны даследчы ўніверсітэт ЗША, размешчаны ў Лос-Анджэлесе, штат Каліфорнія. Заснаваны ў 1880 годзе і з'яўляецца самым старым прыватным універсітэтам Каліфорніі.
У 2010 годзе ва ўніверсітэце навучалася 36 896 студэнтаў: 17 380 бакалаўраў і 19 516 магістраў і дактароў. Студэнты прадстаўляюць усё 50 штатаў ЗША, а таксама больш за 110 краін свету.
Лужайкі
Лужа́йкі (, Лужайки) (да 30 ліпеня 1964 года На́ча Людке́віча ) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Астроўшчынскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Шпакоўшчынскага сельсавета.
NGC 872
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Даброцін
Даброцін — прозвішча.
Рэгаліі японскіх імператараў
Магчыма былі страчаны ў знакамітай марской бітве паміж кланамі Тайра і Мінамота. Затым заменены на копіі.
Грань
Грань (, Грань) — вёска ў Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Рубяжэвіцкага сельсавета.
Туры (Смалявіцкі раён)
Туры́ (, Туры) — вёска ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Курганскага сельсавета.
Да 12 лістапада 1957 года вёска ўваходзіла ў склад Верхменскага сельсавета.
Геральд Міхайлавіч Горскі
Геральд Міхайлавіч Горскі (нар., Бабруйск, Магілёўская вобласць) — беларускі спецыяліст у галіне тэхналогіі і абсталявання хімічнай перапрацоўкі біямасы дрэва, хіміі драўніны. Доктар тэхнічных навук (1992), прафесар (1993).
Біяграфія
Скончыў Ленінградскую лесатэхнічную акадэмію (1958). Працаваў у Беларускім дзяржаўным тэхналагічным універсітэце (1964—1999, прафесар кафедры хімічнай перапрацоўкі драўніны).
Навуковыя інтарэсы: тэхналогія вытворчасці паперы і кардону з хімічнымі валокнамі.
Павел Леанідавіч Паканечны
Павел Леанідавіч Паканечны (нар., в. Ашмянцы Ваўкавыскага раёна Гродзенскай вобласці) — беларускі спецыяліст па надзвычайных сітуацыях, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.
Біяграфія
Скончыў Камандна-інжынерны інстытут МНС Рэспублікі Беларусь.
Праходзіў службу пажарным, камандзірам аддзялення, начальнікам каравала, намеснікам начальніка часці, намеснікам начальніка аддзела, начальнікам Ваўкавыскага раённага аддзела па надзвычайных сітуацыях установы «Гродзенскае абласное ўпраўленне МНС Рэспублікі Беларусь».
Выбіраўся дэпутатам Ваўкавыскага раённага Савета Дэпутатаў дваццаць сёмага і дваццаць восьмага склікання, дэпутатам Гродзенскага абласнога Савета дэпутатаў дваццаць восьмага склікання, дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь сёмага склікання.
Узнагароды
Узнагароджаны медалём «За бездакорную службу» III ступені.
IC 550
IC 550 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) у сузор'і Гідра.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сонечнае зацьменне 23 лютага 1868 года
Сонечнае зацьменне 23 лютага 1868 года — кольцападобнае сонечнае зацьменне 128 сараса.
Зацьменне мела велічыню 0,9348 і дасягнула свайго максімуму ў 14:21:31 UTC у пункце з каардынатамі 6° пд. ш. 33° з. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 8 хв. 30 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 244 км.
Зацьменне 23 лютага 1868 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1868 годзе і 166-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 29 жніўня 1867 года, наступнае — 18 жніўня 1868 года.
Касымова
Касымо́ва (, Касымово) — хутар у Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Крэўскага сельсавета.
Да 1978 года хутар уваходзіў у склад Сінькоўскага сельсавета.
Камароўская культура
Камароўская культура — археалагічная культура сярэдзіны бронзавага веку (XV — XII) плямён, што жылі на тэрыторыі Заходняй Украіны, у вярхоўях Днестра, Паўднёвага Буга, Стыра, Гарыні. Назву атрымала ад могільніка каля с.Камарова Івана-Франкоўскай вобласці. Насельніцтва займалася земляробствам і жывёлагадоўляй, жыло на селішчах у зямлянках і паўзямлянках, карысталася крамянёвымі прыладамі працы і зброяй, керамічным посудам, бронзавымім і залатымі ўпрыгожаннямі. Нябожчыкаў хавалі ў каменных скрынях або спальвалі. Пахаванні ў групавых магілах, часам у курганах. Камароўская культура склалася на аснове адной з культуры шнуравой керамікі, блізкая да тшцінецкай культуры і сосніцкай культуры. На думку многіх даследчыкаў, у тшцінецка-камароўскай этнакультурнай вобласці (тэрыторыя Польшчы, поўдня Беларусі і поўначы Украіны да Прыкарпацця) адбывалася фарміраванне продкаў славян.
822
822 — невысакосны год, пачаўся ў сераду. 822 год нашай эры, 822 год 1-га тысячагоддзя, 22 год IX стагоддзя, 2 год 3-га дзесяцігоддзя IX стагоддзя, 3 год 820-х гадоў.