cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Уладзімір Іванавіч Сытчанка
Біяграфія
Скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут (1975). Вучыўся ў В. Шаранговіча, П. Любамудрава. Удзельнік мастацкіх выставак з 1975 года. Працаваў у розных жанрах станковай і кніжнай графікі, а таксама ў жывапісе і плакаце. Палотны знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, фондах грамадскага аб’яднання «Беларускі саюз мастакоў».
Быў кніжным ілюстратарам, аздабляў такія кнігі, як «Прыгоды Электроніка і яго сяброў», «Кар’ер» Васіля Быкава, кнігі Анатоля Вярцінскага. У яго афармленні выдадзена больш за 400 кніг розных жанраў.
Выкладаў у Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў (з 2000). Аўтар вучэбна-метадычнага дапаможніка «Роля сістэмнасці ў арганізацыі працоўнага месца ў навучальным працэсе на ФД і ДПМ». Удзельнік шматлікіх міжнародных і рэспубліканскіх выставак. Член грамадскага аб’яднання «Беларускі саюз мастакоў» з 1988 года. Выкладаў малюнак на факультэце дызайну і дэкаратыўна-ўжытковага мастацтва БДАМ.
Памёр ад Covid-19 27 кастрычніка 2021 года.
Акадэмія Леона Казьмінскага ў Варшаве
Акадэмія Леона Казьмінскага ў Варшаве — польская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у Варшаве.
Агульная характарыстыка
З 2009 года акадэмія ўваходзіць у спіс найлепшых бізнес-школ свету, уключаных у рэйтынг Financial Times. Акадэмія мае найбольш важныя міжнародныя акрэдытацыі AACSB, AMBA і EQUIS і CEEMAN.
Установа месціцца па вул. Ягелонскай, 57/59 у варшаўскім раёне Прага-Поўнач у комплексе будынкаў былога завода па распрацоўцы і вытворчасці навуковай апаратуры. Навучальнай установе належыць 4 будынкі агульнай плошчай 21 тыс. м².
Ларан дэ Гувіён Сен-Сір
Ларан дэ Гувіён Сен-Сір (Laurent de Gouvion-Saint-Cyr;  — ) — французскі ваенны і дзяржаўны дзеяч, маршал Францыі.
Паступіў на службу падчас рэвалюцыі, у 1794 годзе меў ужо званне дывізіённага генерала; актыўна ўдзельнічаў у рэвалюцыйных войнах. У 1804 годзе прызначаны французскім паслом пры мадрыдскім двары.
У 1808 годзе, падчас вайны на Пірэнейскім паўвостраве, камандаваў корпусам, але за нерашучасць пры аблозе Жыроны быў пазбаўлены камандавання.
Шабан
Шаба́н — беларускае прозвішча і тапонім.
Ларан дэ Гувіён Сен-Сір
У рускай кампаніі 1812 года Сен-Сір камандаваў 6-м корпусам (баварскія войскі) і за дзеянні супраць Вітгенштэйна ўзведзены ў чын маршала. У 1813 годзе ён сфарміраваў 14-ы корпус, з якім пакінуты быў у Дрэздэне, калі сам Напалеон з галоўнай арміяй адступіў ад Эльбы. Даведаўшыся пра зыход бітвы пад Лейпцыгам, Сен-Сір спрабаваў злучыцца з войскамі Даву, якія займалі Гамбург, але гэта спроба не ўдалася, і ён вымушаны быў здацца генералу Булатаву.
З 1817 па 1819 год быў ваенным міністрам Францыі. Ён быў добра адукаваны і меў незвычайныя стратэгічныя здольнасці.
NGC 5571
NGC 5571 — чацвярная зорка ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Наканэчнэ Пэршэ
Наканэчнэ Пэршэ (Наконечне Перше) — вёска ў Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Навы Яр
Навы Яр (Но́вий Яр) — вёска ў Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Вуліца Мельнікайтэ (Мінск)
Вуліца Мельнікайтэ — вуліца ў Цэнтральным раёне Мінска. Названа ў гонар Марыі Іозаўны Мельнікайтэ (18 сакавіка 1923 — 13 ліпеня 1943), удзельніцы партызанскага руху ў Беларусі і Літве ў гады Вялікай Айчыннай вайны, Героя Савецкага Саюза.
Чорны вугаль, тонкі лёд
«Чорны вугаль, тонкі лёд» (白日焰火) — мастацкі фільм 2014 года рэжысёра.
Фільм быў прадстаўлены ў асноўнай конкурснай праграме ігравога кіно 21-га Мінскага міжнароднага кінафестывалю «Лістапад».
Сюжэт
1999 год. У маленькім мястэчку на поўначы Кітая адбываецца серыя жорсткіх забойстваў, а ў выніку спробы арышту падазраванага гіне паліцэйскі; яго напарнік паранены. Афіцэр Чжан, які застаўся жывым, пакідае службу і ідзе працаваць ахоўнікам на завод. Але праз пяць гадоў адбываецца ланцужок падобных забойстваў — і Чжан вырашае правесці ўласнае расследаванне.
Узнагароды
Паводле інфармацыі сайта «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 28 кінаўзнагародамі і яшчэ 46 намінацыямі.
Метал (музыка)
Метал (ад metal) — жанр рок-музыкі, які пачаў фарміравацца ў канцы 1960-х і пачатку 1970-х ў Злучаных Штатах Амерыкі і Вялікабрытаніі. Карані жанру сыходзяць з блюз-рока і псіхадэлічнага рока. Гурты, якія выконваюць метал, распрацоўваюць масіўнае гучанне, якое характарызуецца ўзмоцненым скажэннем, працяглымі гітарнымі сола, выразнымі барабаннымі партыямі і гучнасцю. Песні і манера выканання метала часта асацыююцца з мужнасцю і агрэсіяй.
Гісторыя
Хэві-мэтал групамі «першай хвалі» лічаць Led Zeppelin, Black Sabbath, Deep Purple.
У сярэдзіне 70-х, гурт Judas Priest паспрыяў развіцьцю жанру, пазбавіўшы метал блюзавай састаўляючай; Motörhead прыўнеслі ў яго элемэнты панк-рока і падвысілі агульную хуткасць кампазыцый.
Пад канец 1970-х жанр стаўся вельмі папулярным у свеце і ягоных шматлікіх прыхільнікаў пачалі называць «мэталхэды» ці «headbangers».
У 1980-я гады з'явіўся паджанр, вядомы як глэм-метал. Ён атрымаў вялікую камэрцыйную папулярнасьць. У гэтыя ж часы ў музычным «падпольлі» зьявіліся больш агрэсіўныя і «жорсткія» паджанры: трэш-метал (набыў папулярнасьць дзякуючы гурту Metallica), дэз-метал, блэк-метал (яшчэ доўга заставаліся «падпольнымі» жанрамі).
Міхаіл Канстанцінавіч Рагоўскі
Міхаіл Канстанцінавіч Рагоўскі (15 чэрвеня 1925, Любанскі раён, Мінская вобласць — 5 снежня 1981) — савецкі вайсковец, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, поўны кавалер ордэна Славы, камандзір аддзялення 498-га стралковага палка 132-й стралковай дывізіі 47-й арміі 1-га Беларускага фронту, сяржант.
Біяграфія
Падчас Вялікай Айчыннай вайны, знаходзіўся на часова акупаванай тэрыторыі Беларускай ССР і з 1942 года па чэрвень 1944 года ваяваў у 64-й партызанскай брыгадзе імя Чкалава.
У Чырвонай Арміі і на фронце з ліпеня 1944 года. Асабліва вызначыўся ў баях на тэрыторыі Польшчы і Германіі.
Камандзір аддзялення 498-га стралковага палка сяржант Міхаіл Рагоўскі 15 студзеня 1945 года пры пашырэнні плацдарма на левым беразе ракі Вісла ў раёне на захад ад польскага горада Яблонна-Легьонава ў рукапашнай сутычцы знішчыў трох праціўнікаў.
Загадам па 132-й стралковай дывізіі ад 23 студзеня 1945 года за мужнасць і адвагу праяўленыя ў баях сяржант Рагоўскі Міхаіл Канстанцінавіч узнагароджаны ордэнам Славы 3-й ступені.
У баі за польскі населены пункт Загемюль, размешчаны ў чатырох кіламетрах на паўночны захад ад польскага горада Дейч-Кроне, 1 лютага 1945 года камандзір аддзялення 498-га стралковага палка сяржант Міхаіл Рагоўскі у ліку першых уварваўся ў Загемюль і аўтаматным агнём падавіў варожую кулямётную кропку.
Загадам па 47-й арміі ад 5 сакавіка 1945 года за мужнасць і адвагу праяўленыя ў баях сяржант Рагоўскі Міхаіл Канстанцінавіч узнагароджаны ордэнам Славы 2-й ступені.
Пры прарыве абароны праціўніка 14 красавіка 1945 года на ўсход ад населенага пункта Ной-Барнім, размешчанага ў адзінаццаці кіламетрах на ўсход ад германскага горада Врыцэн, камандзір аддзялення 498-га стралковага палка сяржант Міхаіл Рагоўскі гранатамі разбіў кулямётнае гняздо, затым з аўтамата знішчыў шасцярых варожых салдат, палягчаючы прасоўванне сваёй пяхоце. У гэтым баі ён замяніў выбыўшага са строю камандзіра ўзвода і асабістым прыкладам павёў байцоў за сабой.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 31 мая 1945 года за ўзорнае выкананне заданняў камандавання ў баях з нямецка-варожымі захопнікамі сяржант Рагоўскі Міхаіл Канстанцінавіч узнагароджаны ордэнам Славы 1-й ступені, стаўшы поўным кавалерам ордэна Славы.
Дзень Перамогі воін сустрэў на берагах ракі Эльбы, і працягваў несці вайсковую службу. У 1949 годзе старшына Рагоўскі М. К. дэмабілізаваны.
Жыў у вёсцы Дарасіно Любанскага раёна Мінскай вобласці. Працаваў лесатэхнікам ва Урэчскім лясніцтве Слуцкага лясгаса. Памёр 5 снежня 1981 года.
Узнагароджаны ордэнамі Славы 1-й, 2-й і 3-й ступені, медалямі.
Адна з вуліц у вёсцы Дарасіно названа імем Міхаіла Рагоўскага.
Батрыдыум
Батры́дыум (Botrydium) — род аднаклетачных жоўта-зялёных водарасцей сямейства батрыдыевых. Асобнікі могуць дасягаць 2 мм у памеры. Размножваюцца.
Раіса Аляксееўна Хілько
Раіса Аляксееўна Хілько́ (нар. ) — украінская савецкая артыстка балета, прыма-балерына Нацыянальнага акадэмічнага тэатра оперы і балета Украіны імя Тараса Шаўчэнкі, балетмайстар-рэпетытар Нацыянальнай оперы Украіны. Народная артыстка УССР (1978).
Біяграфія
Раіса Хілько нарадзілася 21 верасня 1950 года ў горадзе Днепрапятроўск.
У 1968 годзе скончыла Кіеўскае харэаграфічнае вучылішча (клас Наталлі Веракундавай), а ў 1984 годзе — балетмайстарскае аддзяленне ГІТІСа.
У 1968—1993 гадах — артыстка Нацыянальнага акадэмічнага тэатра оперы і балета Украіны імя Тараса Шаўчэнкі.
У 1978 годзе атрымала залаты медаль у міжнародным конкурсе артыстаў балета ў Варне.
З 2000 года — балетмайстар-рэпетытар Нацыянальнай оперы Украіны.
Гастралявала ў Японіі, Італіі, Іспаніі, Францыі, Германіі, Партугаліі, Венгрыі, Балгарыі, Егіпце, Аргенціне, Бразіліі, Перу, Нікарагуа і іншых краінах.
Творчасць
Балерына лірыка-рамантычнага плана.
Сярод яе партый — Адэта-Адылія («Лебядзінае возера» П. І. Чайкоўскага), Жызель («Жызель» А. Адана), Аўрора («Спячая прыгажуня» П. І. Чайкоўскага), Эгіна («Спартак» А. Хачатурана, харэаграфія А. Шэкеры), Мехменэ Бану («Легенда аб каханні» ), Раймонда («Раймонда» А. Глазунова), Маўка («» ) і інш.
Узяцце Парыжа (1814)
30 сакавіка (18 сакавіка па ст. стылю) 1814 года саюзныя арміі фельдмаршалаў Блюхера і Шварцэнберга (галоўным чынам рускія карпусы) атакавалі і пасля бязлітасных баёў захапілі подступы да Парыжа. Сталіца Францыі капітулявала на наступны дзень, раней чым Напалеон паспеў перакінуць войскі для яе выратавання. Бітва за Парыж стала ў кампаніі 1814 года адной з самых кровапралітных для саюзнікаў, якія страцілі за адзін дзень баёў больш за 8 тысяч салдатаў (з іх больш за 6 тыс. рускіх), але ў выніку скончыла эпоху Напалеонаўскіх войнаў.
Навыны (Яварыўскі раён)
Навыны (Нови́ни) — вёска ў Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Аццыа
Аццыа (Azzio) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Варэзэ.
Trichia varia
Trichia varia — від міксаміцэтаў парадку, упершыню апісаны Іаганам Фрыдрыхам Гмелінам у 1794 годзе.
Аццыа
Насельніцтва складае 701 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 351 чал./км². Займае плошчу 2 км². Паштовы індэкс — 21030. Тэлефонны код — 0332.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Trichia varia
Апісанне
Яго спарангій мае памеры ад 0,6 да 0,9 міліметра, а ножка — ад 0,1 да 0,5 міліметра. Мае бледна-аранжавы колер і адрозніваецца ад іншых прадстаўнікоў гэтага роду двума спіральнымі палосамі на элатэрах. Ён распаўсюджаны ў розных частках свету.
Blackpink
Blackpink (블랙핑크; стылізавана як BLACKPINK, BLΛƆKPIИK або Black Pink) — паўднёвакарэйскі дзявочы K-pop гурт, складзены з чатырох удзельніц: Джысу, Джэні, Разэ і Лісы. Гурт дэбютаваў 8 жніўня 2016 года пад лэйблам YG Entertainment з першым сінгл-альбомам Square One, які складаўся з іх дэбютных песень «Boombayah» і «Whistle». Пазней гэтыя песні занялі першыя месцы ў чартах Gaon Digital Chart і Billboard World Digital Song Sales.
Удзельніцы
Гурт афіцыйна не прызначаў лідэра.
Селішчы (Хмелеўскі сельсавет)
Се́лішчы (, Селищи) — вёска ў Жабінкаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Хмелеўскага сельсавета.
Масачусетс
Масачусетс (Commonwealth of Massachusetts) — самы населены штат Новай Англіі на паўночным усходзе Злучаных Штатаў. Мяжуе з Атлантычным акіянам на ўсходзе, штатамі Канектыкут і Род-Айленд на поўдні, Нью-Гэмпшыр і Вермонт на поўначы і Нью-Ёрк на захадзе.
Сталіца Масачусетса і найбольш населены горад у Новай Англіі — Бостан, горад значнага уплыву на амерыканскую гісторыю, навуку і прамысловасць рэгіёну. Самы ўсходні пункт садружнасці — паўвостраў Кейп-Код.
Назва
Назва садружнасці паходзіць ад наймення зніклага індзейскага племені масачусет, якое насяляла тэрыторыю Масачусетса да XVII стагоддзя.
Эканоміка
Спачатку залежны ад сельскай гаспадаркі, рыбалоўства і гандлю, Масачусетс ператварыўся ў вытворчы цэнтр падчас Прамысловай рэвалюцыі. У XX стагоддзі гаспадарка Масачусетса пераключылася з прамысловасці на сферу паслуг. Сучасны Масачусетс — сусветны лідар у біятэхналогіі, інжынерыі, вышэйшай адукацыі, фінансах і марскім гандлі.
Валавы прадукт садружнасці за 1999 год склаў 262 млрд долараў, 11-ы па ЗША. У 2002 годзе асабісты даход на чалавека ў штаце складаў каля 40 тысяч долараў, трэці па краіне.
Вішніцы
Вялікае Княства Літоўскае
Першы пісьмовы ўспамін пра Вішніцы датуецца 1446 годам. Паміж 1511 і 1579 гадамі яны атрымалі магдэбургскае права. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай 1565—1566 гадоў мястэчка ўвайшло ў Берасцейскі павет Берасцейскага ваяводства.
Масачусетс
Эканоміка
Асноўная сельскагаспадарчая прадукцыя садружнасці — морапрадукты, высадкі, малочныя прадукты, журавіны і гародніна. Асноўная прамысловая прадукцыя — станкі, электрычнае абсталяванне, навуковыя прылады, друк і выдавецтва, а таксама турызм. Таксама важную эканамічную ролю граюць вышэйшая адукацыя, ахова здароўя і фінансавыя службы.
Вішніцы
Вялікае Княства Літоўскае
30 сакавіка 1715 года кароль і вялікі князь Аўгуст Моцны, з улікам гаротнага становішча Вішніцаў па спусташэнні рознымі войскамі і на просьбу яго ўладальніка Юзафа Станіслава Сапегі, выдаў мястэчку прывілей. Паводле прывілею, апроч двух даўнейшых кірмашоў на праваслаўныя святы Святога Юрыя і Прачыстай Багародзіцы, Вішніцам даваўся дазвол на два новыя кірмашы: на Святога Яна (паводле праваслаўнага календара) і ў дзень Святога Марціна (паводле каталіцкага календара).
Масачусетс
Судовая сістэма і злачыннасць
Судовая сістэма штата Масачусетс складаецца з Вярхоўнага суда, Апеляцыйнага суда, Выканаўчага апарата суда першай інстанцыі, сямі дэпартаментаў суда першай інстанцыі, Службы прабацыі Масачусетса і Упраўлення камісара прысяжных.
Вішніцы
Пад уладай Расійскай імперыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай у 1795 годзе Вішніцы апынуліся ў складзе Расійскай імперыі, ва Уладаўскім павеце Сядлецкай губерні. Гэта адарвала мястэчка ад губерняў з пераважна беларускім насельніцтвам. У XIX стагоддзі Вішніцы знаходзіліся ў валоданні Сапегаў. На 1827 год тут было 178 будынкаў. 24 снежня 1869 года афіцыйны статус мястэчка быў паніданы да вёскі.
У часы Першай сусветнай вайны ў 1915 годзе Вішніцы занялі нямецкія войскі, перад гэтым расійскія войскі спалілі 90% вёскі.
Найноўшы час
Згодна з Рыжскім мірным дагаворам 1921 года Вішніцы апынуліся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі. З пачаткам Другой сусветнай вайны ў 1939 годзе Вішніцы занялі войскі Трэцяга Рэйха.
Масачусетс
Дэмаграфічная інфармацыя
Насельніцтва садружнасці (у 2003 годзе) складала 6,4 мільёна чалавек.
Вішніцы
Найноўшы час
У 1944 годзе Вішніцы занялі савецкія войскі, пасля чаго іх зноў перадалі Польшчы.
Фізіка-матэматычны факультэт БДПУ імя М. Танка
'''Фізіка-матэматычны факультэт БДПУ імя М. Танка''' — структурнае падраздзяленне БДПУ імя М. Танка.
Вішніцы
Найноўшы час
У 1975—1998 гадах вёска ўваходзіла ў склад Бяльскападляскага ваяводства.
Фізіка-матэматычны факультэт БДПУ імя М. Танка
Структура
У складзе факультэта 4 кафедры:
Вішніцы
Транспарт
Каля Вішніцаў праходзяць дзяржаўная аўтамабільная дарога і ваяводская.
Фізіка-матэматычны факультэт БДПУ імя М. Танка
Кіраўніцтва факультэта
Дэкан: Намеснікі дэкана:
Масачусетс
Дэмаграфічная інфармацыя
Больш за 80 % насельніцтва Масачусетса жыве ў агламерацыі Вялікі Бостан.
Рэлігійная прыналежнасць насельніцтва:
Асноўныя пратэстанцкія групы: баптысты — 4 % ад насельніцтва садружнасці, Епіскапальная царква ЗША — 3 %, мэтадысты і кангрэгацыяністы — па 2 %
NGC 5572
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Пазынякы
Пазынякы (Пазиняки) — вёска ў Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Георг Кёлер
Георг (Жорж Жан Франц) Кёлер (Georges Jean Franz Köhler,, Мюнхен, Германія - , Фрайбург, Германія) — нямецкі біёлаг і імунолаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне ў 1984 годзе «за тэорыі адносна спецыфічнасці ў развіцці і кантролі імуннай сістэмы і адкрыццё прынцыпу прадукцыі монакланальных антыцел». Разам з Сезарам Мільштэйнам распрацаваў тэхніку атрымання монакланальных антыцел.
Біяграфія
Скончыў Фрайбургскі ўніверсітэт ў 1971 годзе. Там жа ў 1974 годзе ён абараніў дысертацыю па імуналагічнаму даследаванню фермента бэта-галактазідазы, якое правёў пад кіраўніцтвам прафесара Фрыца Мельхерса на базе Інстытута імуналогіі ў Базелі (Швейцарыя), дырэктарам якога быў Нільс Ернэ.
З 1974 года ў лабараторыі малекулярнай біялогіі Кембрыджскага ўніверсітэта (Вялікабрытанія), дзе два гады (1974—1976) праходзіў пост-дактарантуру ў прафесара Сезара Мільштэйна. У Кембрыджы Кёлер працаваў над зліццём лімфацытаў. За гэты кароткі прамежутак часу яму ўдалося распрацаваць новую тэхналогію па зліцці плазматычнай клеткі, якая выпрацоўвае антыцелы, з клеткай міяломы (методыка гібрыдома) . Атрыманыя імарталізаванныя гібрыдныя клеткі працягвалі прадукаваць антыцелы і адначасова маглі неабмежавана размножвацца. Гэта дазволіла атрымліваць монакланальные антыцелы практычна ў неабмежаваных колькасцях.
З 1984 года і да сваёй смерці ў 1995 годзе быў дырэктарам інстытута імунабіялогіі М. Планка ў горадзе Фрайбург.
Аўтар навуковых прац па даследаваннях выпрацоўкі антыцел. Распрацаваў біятэхналогію атрымання монакланальных антыцел, што сакрэтызуюцца клетачнымі гібрыдамі.
Георг Кёлер памёр ад пнеўманіі. Вуліца да тэхнічнага факультэта ўніверсітэта Фрайбурга носіць яго імя — Georges-Köhler-Allee. Нямецкае таварыства па імуналогіі ўручае прэмію імя Георга Кёлера.
Надзея Астроўская
Надзе́я Астро́ўская (нар. ) — былая беларуская тэнісістка.
Найвышэйшую адзіночную пазіцыю сусветнага рэйтынгу — 96 месца дасягнула 15 студзеня 2001, парную — 78 месца — 15 красавіка 2002 года.
Здабыла 10 адзіночных і 19 парных тытулаў. Выступала за зборную Беларусі ў Кубку Федэрацыі, мае розніцу выйгрышаў і пройгрышаў 13—9. Завяршыла кар’еру ў 2005 годзе.
Свідуновіч
Свідуновіч — прозвішча.
Асіпавічы (Вілейскі раён)
Асі́павічы (, Осиповичи) — вёска ў Беларусі, у Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Асіпавіцкага сельсавета.
Геаграфія
Вёска знаходзіцца за 5 км у напрамку на паўднёвы захад ад горада Вілейка, за 100 км да Мінска, за 3 км ад чыгуначнага прыпыначнага пункта Красны Беражок, каля правага берага ракі Спорня.
Кракаўскае ваяводства
Кракаўскае ваяводства — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка, якая існавала ў Польшчы ў розныя стагоддзі:
Паланкы
Паланкы (Паланки) — вёска ў Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Мэрыленд
Мэрыленд (Maryland [mɛrələnd]) — невялікі па тэрыторыі штат на ўсходзе ЗША, адзін з так званых Сярэднеатлантычных штатаў і адзін з 13 штатаў, якія ўчынілі амерыканскую рэвалюцыю. Насельніцтва — 5.296.000 чалавек (19-е месца сярод штатаў; дадзеныя 2000 г.). Сталіца — Анапаліс, найбуйнейшы горад — Балтымар.
Афіцыйныя мянушкі:
Місуры (штат)
Місуры (Missouri) — штат на Сярэднім Захадзе ЗША, 24-ы штат у складзе федэрацыі. Насельніцтва 5.595.211 чалавек (па гэтым паказчыку Місуры займае 17-е месца ў краіне; дадзеныя 2000 г.). Этнічны склад: немцы — 23,5 %, ірландцы — 12,7 %, «амерыканцы» — 10,5 %, англічане — 9,5 %, французы — 3,5 %. Сталіца — Джэферсан-Сіці, найбуйнейшыя гарады — Сент-Луіс, Канзас-Сіці, Спрынгфілд, Індэпендэнс. Афіцыйная мянушка — Штат «пакажы — мне».
Геаграфія
Штат Місуры размешчаны на працягу рэк Місуры і Місісіпі. Агульная плошча 180693 км² (21-е месца ў ЗША).
На поўначы Місуры мяжуе з Аявай, на ўсходзе (па рацэ Місісіпі) — з Ілінойсам, Кентукі і Тэнэсі, на поўдні — з Арканзасам, на захадзе — з Аклахомай, Канзасам і Небраскай (з першымі двума — па рацэ Місуры).
Рэльеф у значнай ступені вызначаецца далінамі рэк Місісіпі на ўсходзе і Місуры ў цэнтральных і паўночна-заходніх раёнах, а таксама тым, што паўднёвую палову штата займае найбуйнейшае ў ЗША вапняковае плато Азарк.
Судовая сістэма
Судовая ўлада штата Місуры складаецца з судоў трох узроўняў: суды першай інстанцыі (таксама вядомыя як акруговыя суды), апеляцыйны суд перамежкавай інстанцыі (Апеляцыйны суд штата Місуры), які падзелены на тры рэгіянальных акругі, і Вярхоўны суд штата Місуры.
У штаце Місуры 415 суддзяў і камісараў. У трох геаграфічных акругах апеляцыйнага суда прамежкавай інстанцыі працуюць 7 суддзяў Вярхоўнага суда і 32 суддзі апеляцыйнай інстанцыі. У судах першай інстанцыі па ўсім штаце працуюць 142 акруговыя суддзі, 202 малодшыя акруговыя суддзі і 33 камісары і намеснікі камісара. На ўтрыманне судовай сістэмы ў 2017 годзе было выдаткавана 217 365 266 $.
Пэрэдвір’я
Пэрэдвір’я (Передвір'я) — вёска ў Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Прынц Дзяржплана
Сюжэт
Аляксандр Лапін — праграміст адной з дзяржаўных устаноў познесавецкай эпохі, які захапляецца камп’ютарнай гульнёй Prince of Persia і атаясамлівае сябе з яе безназоўным персанажам. Свет гульні становіцца для яго другой рэальнасцю, напоўненай небяспекамі і ворагамі, мэта якой — дасягнуць выдатнай і таямнічай прынцэсы. Пры гэтым яго рэальнасць суіснуе з іншымі — калегі таксама гуляюць у камп’ютарныя гульні. Адначасова знаходзячыся ў рэальным свеце, ён датыкаецца да светаў F-16 Combat Pilot, M1 Tank Platoon, Starglider. Галоўнага героя мучыць пытанне — якая мэта яго жыцця, ці рэальная яна, ці ўсё, што ён бачыць — бачыць праз экран манітора?
Гульні
У аповесці прысутнічаюць згадкі пра камп’ютарныя гульні, якія ў канцы 1980-х — пачатку 1990-х гадоў былі папулярнымі сярод расійскіх карыстальнікаў IBM PC:
Таццяна Сяргееўна Процька
Таццяна Сяргееўна Процька — беларускі фізік, праваабаронца. Кандыдат філасофскіх навук (1983).
Біяграфічныя звесткі
Скончыла фізічны факультэт БДУ і аспірантуру Інстытута філасофіі і права НАН Беларусі. Тэма кандыдацкай дысертацыі — «Змена структуры фізічных ведаў у працэсе іх развіцця». Больш за 20 год працавала старшым навуковым супрацоўнікам Інстытута гісторыі НАН Беларусі.
Аўтар больш за 50 навуковых прац па гісторыі і метадалогіі фізікі, гісторыі Беларусі, артыкулаў па правах чалавека. Старшыня БХК з 1995 (з моманту заснавання арганізацыі) да 2008 года.
Узнагароджаная медалём Ф. Багушэвіча Беларускага ПЭН-цэнтра.
Вуліца Ляўкова (Мінск)
Вуліца Ляўкова, вуліца ў Кастрычніцкім раёне Мінска. Названа ў гонар Анатоля Максімавіча Ляўкова (1922—1943), удзельніка мінскага падполля ў гады Вялікай Айчыннай вайны.
Аўстрафашызм
Аўстрафашызм (Austrofaschismus) — аўтарытарны палітычны рэжым, які быў устаноўлены ў Аўстрыі ў выніку прыняцця Майскай канстытуцыі 1934 года, дзеянне якой прыпынілася пасля анэксіі і стварэння федэратыўнай аўстрыйскай дзяржавы ў складзе Нацысцкай Германіі ў 1938 годзе. Рэжым быў заснаваны на кіруючай партыі Айчынны фронт (Vaterländische Front) і ваенізаванай міліцыі Хеймвер (Heimwehr). Лідарамі аўстрафашызму былі Энгельберт Дольфус і, пасля забойства Дольфуса, Курт Шушніг, які быў прадстаўніком Хрысціянска-сацыяльнай партыі. Аўстрафашызм, які меў нацыяналістычны характар, супрацьпастаўляўся аўстрыйскаму нацыянал-сацыялізму, які ў перспектыве разглядаў Аўстрыю як частку Германіі.
Тэрмін «аўстрафашызм» ужываецца, як правіла, левымі палітыкамі і гісторыкамі Аўстрыі і Германіі, а прадстаўнікі правых партый аддаюць перавагу больш нейтральнаму «Ständestaat» (карпаратыўная дзяржава, якая кіруецца вузкім колам капіталістаў і царкоўнікаў і падтрымліваецца масамі дробнай бужуазіі і сялянства). Тэрмін быў уведзены лідарам сацыял-дэмакратаў Отам Баўэрам і паходзіў ад таго, што рэжым Дольфуса-Шушніга выкарыстоўваў практыку дзяржаўнага ладу Італіі пры Мусаліні.
NGC 5573
NGC 5573 (іншыя абазначэнні — MCG 1-37-5, ZWG 47.16, NPM1G +07.0353, PGC 51257) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Фармінгтан
Фармінгтан (Farmington) — горад на паўднёвым захадзе ЗША ў акрузе Сан-Хуан штата Нью-Мексіка. Насельніцтва 45 877 чалавек (перапіс 2010). Эканамічная сталіца рэгіёну Чатыры вуглы. Па дадзеных Бюро перапісу насельніцтва ЗША, Фармінгтан мае плошчу 69,9 км², з якіх 1,0 км² (1,43 %) — вада.
На захад ад Фармінгтана знаходзіцца індзейская рэзервацыя народа наваха, на паўночным захадзе — індзейская рэзервацыя Ют-Маўнтын індзейцаў племя Юта, а на паўночны ўсход — індзейская рэзервацыя Сазерн-Ют. Прыкладна ў 64 км на паўночны захад ад горада размешчаны нацыянальны парк Меса-Вердэ, а за 80 км на паўднёвы ўсход — нацыянальны гістарычны парк Чака.
Каралеўства Андора
Каралеўства Андора (Regne de Andorra, Reino de Andorra, Royaume de Andorre) — непрызнаная манархічная дзяржава, якая кароткачасова існавала на тэрыторыі сучаснай Андоры з 8 па 20 ліпеня 1934 года. Кіраўніком дзяржавы быў рускі эмігрант першай хвалі Барыс Міхайлавіч Скасыроў, які пры падтрымцы андорцаў абвясціў сябе каралём Барысам I.
Каралеўская ўлада ў Андоры праіснавала ўсяго паўтары тыдні. 20 ліпеня Скасыроў быў арыштаваны іспанскімі грамадзянскімі гвардзейцамі, выкліканымі біскупам Урхельскім, і інтэрнаваны ў Іспанію.
Прадгісторыя
У 1933 годзе ў Андору, дзе разгараліся беспарадкі з-за абмежавання выбарчага права, прыбыў рускі эмігрант і апатрыд, штабс-капітан Барыс Скасыроў. Ацаніўшы становішча ў дзяржаве, ён вырашыў атрымаць з яе выгаду і бяскроўным шляхам захапіць уладу ў краіне. Першым яго крокам на шляху да ўлады было прадастаўленне вышэйшаму заканадаўчаму і выканаўчаму органу ўлады ў Андоры — Генеральнаму Савету — плана ажыццяўлення рэформ па ператварэнні княства ў зону з спрыяльным фіскальным рэжымам па аналогіі з іншымі карлікавымі дзяржавамі Еўропы: Ліхтэнштэйнам, Манака і Люксембургам. Аднак праект быў адхілены.
8 ліпеня Генеральны Савет афіцыйна зацвердзіў рэформы, прапанаваныя Скасыровым, і прызнаў яго каралём незалежнай Андоры.
Праўленне Барыса I
Галоўнымі задачамі Барыса былі ліберызацыя і адкрыццё Андоры свету. На працягу некалькіх дзён новы кароль падпісаў шэраг указаў ліберальнага напрамку: увёў ўсеагульнае выбарчае права, знізіў узровень падаткаабкладання, падрыхтаваў праект поўнага вызвалення андорцаў ад выплаты падаткаў адмяніў для іншаземцаў і аддаў андорцам такія прывілегіі, як магчымасць набыцця прыватнай уласнасці, выгадная купля рэсурсаў і свабодная арганізацыя прадпрымальніцтва. Кароль абвясціў дэвіз дзяржавы: «Хопіць жыць на задворках гісторыі!», заклікаючы андорцаў да ўзняцця нацыянальнага духу.
Вялікай памылкай Барыса стала абвяшчэнне вайны аднаму з былых кіраўнікоў Андоры, біскупу Урхельскаму. Атрымаўшы вестку пра гэта, біскуп звярнуўся да іспанскіх жандармаў з просьбай аб арышце караля. 20 ліпеня (паводле некаторых крыніц — 14) Скасыроў быў арыштаваны чатырма іспанскімі грамадзянскімі гвардзейцамі і высланы за межы Андоры. Затым у Барселоне над ім адбыўся суд, які завяршыўся выгнаннем Скасырова з Іспаніі. Далейшыя сляды былога манарха губляюцца.
Ясныска
Ясныска (Я́сниська) — вёска ў Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Келецкае ваяводства
Келецкае ваяводства — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка, якая існавала ў Польшчы ў розныя стагоддзі:
Баранцы (Вілейскі раён)
Бара́нцы (, Баранцы) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Асіпавіцкага сельсавета.
Дзяўчынка
Дзяўчынка — чалавек жаночага полу ва ўзросце ад нараджэння да дасягнення паўналецця, калі дзяўчынка становіцца жанчынай. Тэрмін таксама можа выкарыстоўвацца для абазначэння маладой жанчыны.
Дэмаграфія
З XVIII стагоддзя суадносіны палоў усталяваліся на ўзроўні 1050 хлопчыкаў на кожную 1000 народжаных дзяўчынак. У некаторых традыцыйных культурах Азіі і Афрыкі не вітаюцца з-за звычаю даваць ім пры замужжы пасаг. У пачатку XXI стагоддзя суадносіны хлопчыкаў да дзяўчынак да 10 гадоў складала прыкладна 104 да 100.
Міжнародны пакт аб эканамічных, сацыяльных і культурных правах устанавіў, што «пачатковая адукацыя стане абавязковай і даступнай для ўсіх», аднак у некаторых краінах у дзяўчынак менш магчымасць паступіць у пачатковую ці сярэднюю школы ў параўнанні з хлопчыкамі (70 % і 74 % супраць 59 % і 65 %). Многімі дзяржавамі былі прыняты «Мэты развіцця тысячагоддзя», і дзякуючы ім, пачынаючы з 1990 года, гэты разрыў павінен быў скараціцца.
Ямэльня
Ямэльня (Яме́льня) — вёска ў Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Бардэла
Бардэла (Bardello) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Варэзэ.
Насельніцтва складае 1218 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 609 чал./км². Займае плошчу 2 км². Паштовы індэкс — 21020. Тэлефонны код — 0332.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santo Stefano protomartire.
Пазнаньскае ваяводства
Пазнаньскае ваяводства — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка, якая існавала ў Польшчы ў розныя стагоддзі:
Розуэл
Розуэл (Roswell) — горад акругі Чавес у паўднёва-ўсходняй частцы штата Нью-Мексіка, ЗША. Насельніцтва складае 45 293 чалавек па перапісу 2000 года. Цэнтр земляробства, развіта малочная гаспадарка, жывёлагадоўля, здабыча нафты. У Розуэле знаходзіцца штаб-кватэра Ваеннага Інстытута Нью-Мексіка (NMMI). Нацыянальны заказнік Горкае Возера размешчаны ў некалькіх мілях на паўночны ўсход ад горада на рацэ Пекас, нацыянальны парк Бяздонныя Азёры — за 12 міляў на ўсход ад Розуэла.
Гарадок Розуэл вядомы дзякуючы Розуэльскаму інцыдэнту.
Пацыфізм
Пацыфізм (ад pacificus – міратворчы, ад pax - мір і facio - раблю) – ідэалогія супраціву гвалту дзеля яго знікнення. Пацыфісцкі рух, рух за мір – антываенны грамадскі рух, які процідзейнічае ваенным метадам вырашэння палітычных канфліктаў, у прыватнасці асуджэннем амаральнасці такіх метадаў.
Бітва пад Оршай (1564)
Бітва пад Оршай — адбылася пад Оршай 2 лютага 1564 г. паміж авангардам войска Маскоўскай дзяржавы на чале з ваяводам П. С. Сярэбраным і атрадам войска ВКЛ на чале з Ф. Кмітам-Чарнабыльскім і Ю. Осцікавічам у ходзе Інфлянцкай вайны (1558—1582). Групоўка рускага войска (паводле М. Стрыйкоўскага, 50 000 чалавек) паспешна адступіла: яе камандаванне палічыла, што ў бой уступілі асноўныя сілы Вялікага Княства Літоўскага, якія нанеслі паражэнне другой групоўцы рускіх войск у Ульскай бітве 1564 года. У выніку гэтай бітвы і бітвы на Уле на 1-м этапе вайны была адноўлена ваенная раўнавага паміж Вялікім Княствам Літоўскім і Маскоўскай дзяржавай.
Шчыглі
Шчыглі (Щи́глі) — вёска ў Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса 1995
21-я прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса была абвешчана 16 снежня 1995 года і ўручана 15 студзеня 1996 года. Найлепшым фільмам абрана карціна «».
Арцырыя аголеная
Арцырыя аголеная (Arcyria denudata) — від міксаміцэтаў сямейства.
Апісанне
Прадстаўляе сабой цыліндрычныя або амаль трубчастыя целы вышынёй каля 2 міліметраў і ўнутраным радыусам паўміліметра, хоць у момант максімальнай спеласці яны могуць дасягаць 6 міліметраў у вышыню. Мае чырванаваты колер, падобны на цагляны, з тэндэнцыямі да ружовых адценняў, сцябло такога ж колеру і дыяметр у спелым стане 1,5 міліметра.
Асяроддзе пражывання
Яны растуць на кары і мёртвых ствалах дрэў у перыяд з вясны да восені, аддаючы перавагу лісцяным пародам, хоць яго таксама можна знайсці на іншых відах.
Ядомасць
Від не класіфікуецца як ядомы, хоць яго прыём не выклікае захворвання.
Лія Кебедэ
Лія Кебедэ (ሊያ ከበደ, Liya Kebede, ) — эфіопская фотамадэль, актрыса.
Біяграфія
Два разы з’яўлялася на вокладцы амерыканскага выдання Vogue. Па дадзеных Forbes ў 2007 годзе знаходзілася на 11 месцы ў спісе самых высокааплатных мадэляў свету. З 2005 года з’яўляецца паслом добрай волі Сусветнай Арганізацыі Аховы здароўя па пытаннях здароўя маці, нованароджаных і дзяцей. Замужам, мае дваіх дзяцей: сын — 8 гадоў і дачка 4 гадоў. З 2007 года сям’я жыве ў Нью-Ёрку.
Вуліца Лабанка (Мінск)
Вуліца Лабанка — вуліца ў Фрунзенскім раёне Мінска. Названа ў гонар Уладзіміра Елісеевіча Лабанка (1907—1984), дзяржаўнага, партыйнага і ваеннага дзеяча БССР і СССР, Героя Савецкага Саюза.
Бон Адрыен Жано дэ Мансей
Бон Адрыен Жано дэ Мансей, які меў тытул герцаг дэ Канельяна (Bon Adrien Jannot de Moncey, duc de Conegliano;  — ) — маршал Францыі.
Пачаўшы службу з 15 гадоў простым радавым, у 1794 годзе быў ужо дывізіённым генералам. У 1799 годзе ён камандаваў заходне-пірэнейскай арміяй, а ў 1800 годзе перайшоў у Італію праз Сен-Гатард.
Пры заснаванні імперыі Мансей атрымаў чын маршала, а ў 1805 годзе — тытул герцага дэ Канельяна; у 1808—1809 гадах, камандуючы корпусам у Іспаніі, садзейнічаў авалоданню Сарагосай; у 1814 годзе, з’яўляючыся начальнікам штаба Нацыянальнай гвардыі, браў удзел у абароне Парыжа; у 1815 годзе за адмову ад старшынства ў судзе над маршалам Неем зняволены на тры месяцы.
У 1823 годзе камандаваў корпусам у арміі герцага Ангулемскага ў Іспаніі.
Пры Луі-Філіпе быў кашталянам парыжскага дому Інвалідаў.
У 1808 годзе Мансею прыйшлося адступіць ад больш малалікага іспанскага войска генерала Вентуры Кара.
Таропецкі раён
Таропецкі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на захадзе Цвярской вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Таропец.
Геаграфія
Асноўныя рэкі — Заходняя Дзвіна (па мяжы з Заходнядзвінскім раёнам), Таропа, Кунья, Сярожа. Шмат азёр.
Гісторыя
Горад Таропец упершыню згадваецца ў летапісах у 1074 годзе.
Таропецкі раён утвораны ў 1927 годзе ў складзе Ленінградскай вобласці з часткі тэрыторыі Таропецкага павета Пскоўскай губерні. У 1929 годзе ўвайшоў у Заходнюю вобласць, з 1935 года — у складзе Калінінскай вобласці. У 1944—1957 гг. — у складзе Вялікалуцкай вобласці, з 1957 ізноў у Калінінскай вобласці. Плоскашскі раён (цэнтр пасёлак Плоскаш) ўвайшоў у склад Таропецкага раёна ў студзені 1960 года.
Насельніцтва
Колькасць насельніцтва, жыхароў: 22 923 (1959), 40 801 (1970), 25 235 (2002), 20 526 (2010), 18 451 (2017).
Муніцыпальна-тэрытарыяльны падзел
У Таропецкім раёне 305 населеных пунктаў у складзе аднаго гарадскога і васьмі сельскіх паселішчаў.
Эканоміка
На тэрыторыі Таропецкага раёна ўжыццяўляюць сваю дзейнасць 15 буйных і сярэдніх прадпрыемстваў розных формаў уласнасці.
Транспарт
Раён перасякае Кастрычніцкая чыгунка (лінія Балагое—Соблага—Вялікія Лукі).
На поўдні — аўтамагістраль М9 «Балтыя».
Культурная спадчына
На тэрыторыі Таропецкага раёна размешчана больш за 80 помнікаў агульнарасійскай культурнай спадчыны і больш за 100 помнікаў рэгіянальнай спадчыны, улучаныя ў рэестр помнікаў культурнай спадчыны народаў Расіі.
Кёльнскі ўніверсітэт
Кёльнскі ўніверсітэт (Universität zu Köln) — адна з вышэйшых навучальных устаноў у Кёльне, якая існуе з 1388. Кёльнскі ўніверсітэт займае трэцяе месца сярод нямецкіх ВНУ па колькасці студэнтаў (пасля Мюнхена і Хагена).
Стары ўніверсітэт
Кёльнскі універсітэт быў заснаваны 21 мая 1388 года і стаў чацвёртай па ліку вышэйшай школай Свяшчэннай Рымскай імперыі пасля Карлавага універсітэта ў Празе, Венскага і Гайдэльбергскага ўніверсітэтаў. Пасведчанне аб заснаванні было падпісана Урбанам VI у Перуджа. Ужо ў студзені 1389 для першых сямісот студэнтаў пачаліся лекцыі.
28 красавіка 1798 г. Кёльнскі ўніверсітэт быў зачынены, пасля таго, як рэктар Фердынанд Франц Вальраф і ўсе прафесары адмовіліся прынесці прысягу Першай французскай рэспубліцы, патлумачыўшы гэта неабходнасцю захаваць незалежнасць ВНУ. Аднак, у 1799 годзе Вальраф прысягнуў Францыі і быў прызначаны выкладчыкам так званай «Цэнтральнай школы», пераемніцы закрытага ўніверсітэта. На гэтай пасадзе яму ўдалося схаваць ад французаў і такім чынам выратаваць мноства твораў мастацтва. Большая частка яго калекцыі знаходзіцца ў Музеі Вальрафа-Рыхарца.
Новы ўніверсітэт
На працягу ўсяго XIX стагоддзя спробы аднавіць зачынены ўніверсітэт засталіся беспаспяховымі. 29 мая 1919 года бургамістр Кёльна Конрад Адэнаўэр падпісаў пастанову аб адкрыцці новага ўніверсітэта. У кастрычніку 1929 года пачалося будаўніцтва галоўнага корпуса на плошчы Альберта Вялікага.
Мікалай Аляксандравіч Свідуновіч
Мікалай Аляксандравіч Свідуновіч (нар. , в.Дзівін, Кобрынскі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі спецыяліст у галіне ліцейнай вытворчасці. Доктар тэхнічных навук (1980), прафесар (1981).
Біяграфія
Скончыў дзесяць класаў Дзівінскай школы, Беларускі політэхнічны інстытут (спецыяльнасць «Машыны і тэхналогія ліцейнай вытворчасці», 1962; аспірантура, спецыяльнасць «Матэрыялазнаўства і тэхналогія металаў», 1965).
Працаваў на Мінскім трактарным заводзе (1962—1965, інжынер), Беларускім дзяржаўным тэхналагічным універсітэце (з 1968, факультэт тэхналогіі і тэхнікі лясной прамысловасці, кафедра матэрыялазнаўства і тэхналогіі металаў, прафесар).
Іван Іванавіч Сінчук
Іван Іванавіч Сінчу́к (нар. , Кобрын, Брэсцкая вобласць) — беларускі гісторык, археолаг і нумізмат. Член Расійскай асацыяцыі «Гісторыя і камп’ютар», міжнароднай Асацыяцыі нумізматаў Балтыі.
Біяграфія
У 1981 годзе скончыў гістарычны факультэт БДУ са спецыялізацыяй «дапаможныя гістарычныя дысцыпліны». Спецыяльную падрыхтоўку атрымаў у аддзеле нумізматыкі Дзяржаўнага гістарычнага музея (г. Масква) у 1983—1984 гадах.
Мікалай Аляксандравіч Свідуновіч
Узнагароды
Медаль СССР «За працоўную доблесць» (1979), граматы Вярхоўнага Савета Беларускай ССР (1980), Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь (2000), Сусветны медаль Свабоды (The World Medal of Freedom) Амерыканскага біяграфічнага інстытута (2006).
Навуковая дзейнасць
Навуковыя інтарэсы: плазменныя і нанатэхналогіі; нанаматэрыялы.
Іван Іванавіч Сінчук
Біяграфія
У 1985—1991 гадах супрацоўнік, вядучы археолаг Інстытута «Белспецпраектрэстаўрацыя», кіраўнік работ па шэрагу аб’ектаў: даследаваў архітэктурна-археалагічныя помнікі на тэрыторыі Мазыра, Магілёва, Мінска, Быхава, Нясвіжа, Кобрына. Прымаў удзел у археалагічных раскопках Роўна, Гродна, Вільні, Тракая, Калінінграда, Ленборка, Навагрудка і інш.
У 1989—1991 гадах вучыўся ў аспірантуры Інстытута гісторыі НАН (аддзел феадалізму).
З 1995 года супрацоўнічае з Інстытутам археалогіі і этналогіі Польскай АН, вывучаў манетныя зборы ў музеях Польшчы. У 1995—1998 гадах выкладаў у Беларускім універсітэце культуры, Еўрапейскім гуманітарным універсітэце. У 1999—2008 гадах працаваў у Нацыянальным музеі Літвы. У 1999—2008 гадах вядучы навуковы супрацоўнік аддзела старажытнабеларускага мастацтва Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь. У кожнай з пералічаных устаноў трымаў планку па колькасных і якасных параметрах навуковай дзейнасці.
Навуковая дзейнасць
Напрамкі даследаванняў: гісторыя матэрыяльнай культуры Беларусі XVI—XX ст., гісторыя грашовага абарачэння Беларусі, тэхніка манетнай справы IX—XX ст., праблемы этнічнай антрапанімікі Беларусі, прымяненне матэматычных і фізіка-хімічных метадаў у гістарычных даследаваннях.
Лідзіруе сярод айчынных аўтараў па колькасці нумізматычных артыкулаў у энцыклапедычных выданнях. Напісана звыш двух з паловай сотняў артыкулаў для энцыклапедыі «Археалогія і нумізматыка Беларусі», «Энцыклапедыі гісторыі Беларусі» (у 6 т.), «Беларускай энцыклапедыі» (у 18 т.), «Энцыклапедыі Вялікага княства Літоўскага» (у 2 т.), энцыклапедыі «Рэспубліка Беларусь» (у 6 т.). Ён падрыхтаваў таксама праграму вузаўскага навучальнага курса нумізматыкі.
Вучоны вырашыў шэраг праблем, звязаных з рэстаўрацыяй Мірскага замка, удзельнічаў у стварэнні шэрагу экспазіцый, удзельнік міжнародных канферэнцый. Сінчук з’яўляецца спецыялістам па выкарыстанні матэматычных і фізіка-хімічных метадаў у гістарычных даследаваннях, адным з першых у беларускай гістарычнай навуцы стаў выкарыстоўваць колькасныя метады ў гістарычных даследаваннях.
Аршанская акруга
Арша́нская акру́га — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР у 1924—1930 гг. Утворана 17 ліпеня 1924. Цэнтр — г. Орша. Плошча акругі 7,9 тыс. км², пасля ўзбуйнення акруг (1927 г.) — 11,7 тыс. км². Колькасць насельніцтва 423,3 тыс. чал. (1924 г.), 572,3 тыс. чал. (1927 г.). Паводле дадзеных перапісу 1927 г. насельніцтва складалася з беларусы — 88,5 %; яўрэі — 5,9 %; рускія — 3,3 %; палякі — 1,5 %.
Гісторыя
Уключала 10 раёнаў:
3 гарады:
5 мястэчак:
Усе раёны падзяляліся на 108 сельсаветаў.
У сувязі са скасаваннем (9 чэрвеня 1927) Барысаўскай і Калінінскай акруг да Аршанскай акругі далучаны Крупскі (з 18 чэрвеня 1927), Мсціслаўскі, Расненскі і Чарэйскі раёны, у складзе якіх былі г. Мсціслаў, мястэчкі Бобр, Крупкі і Чарэя, 39 сельсаветаў. Акруговая газета — «Камуністычны шлях». Аршанская акруга скасавана 26 ліпеня 1930 года.
Урацлаўскае ваяводства
Урацлаўскае ваяводства — назва былых адміністрацыйных адзінак Польшчы:
Спаса-Праабражэнская царква (Магілёў)
Спаская царква, ці Спаса-Праабражэнская царква — колішні праваслаўны храм у Магілёве, помнік архітэктуры XVIII ст. Знаходзілася на высокім беразе Дняпра, на Спаскім завулку. Твор архітэктуры віленскага барока.
Храм пацярпеў у Другую сусветную вайну. Канчаткова помнік страчаны пасля вайны ў 1940-х гадах.
Царква ўваходзіла ў склад комплексу манастыра Святога Спаса.
Гісторыя
Спаская царква ў Магілёве ўпершыню ўпамінаецца ў 1447 годзе. Першая драўляная царква размяшчалася непадалёк ад Рынку, на высокай надабалонавай тэрасе Дняпра. Пры ёй існавалі мужчынскі і жаночы манастыры, пра што паведамляецца пад 1669 годам. У 1593 годзе на месцы згарэлай царквы збудавалі новую.
У час пажару 1708 году царква зноў згарэла. У 1740—1742 гадах магілёўскі епіскап пачаў будаваць новую мураваную царкву. Яе будаўніцтва было амаль завершана да 1748 года пад кіраўніцтвам епіскапа. Але ў 1748 недабудаваная царква згарэла, засталіся муры і сцены. Ераніма Ваўчанскага пахавалі ў 1754 годзе ў алтары яшчэ не завершанай царквы.
З 1756 г. будаўніцтвам Спаса-Праабражэнскай царквы кіраваў архіепіскап Георгій Каніскі, які вызваў з Вільні вядомага архітэктара І. К. Глаўбіца. Новая царква была кафедральным саборам Магілёва да 1802 г.
У 1918 годзе савецкія ўлады закрылі царкву. У Вялікую Айчынную вайну помнік быў моцна пашкоджаны. Пасля вайны, у 1940-ых гадах тое, што засталося ад царквы, было знесена савецкімі ўладамі.
Архітэктура
Помнік архітэктуры віленскага барока. Царква уяўляла сабой крыжова-купальную базіліку з двухвежавым галоўным фасадам. Над сяродкрыжжам на высокім светлавым 8-гранным барабане ўзвышаўся сферычны купал, завершаны галоўкай. Да глухіх граней барабана далучаліся чатыры двухярусныя вежачкі з невысокімі купаламі, якія разам стваралі 5-купальную кампазіцыю.
Над галоўным фасадам узвышаліся двухярусныя вежы, паміж якімі размяшчаўся высокі ступеньчаты франтон. Сцены фасадаў завяршаліся шырокім тонкапрафіляваным карнізам, рытмічна чляніліся лучковымі аконнымі праёмамі з дэкаратыўнымі ляпнымі дэталямі, паміж аконнымі праёмамі — спараныя пілястры з дарычнымі капітэлямі.
Інтэр'ер
У інтэр'еры чатыры цэнтрычныя слупы падтрымлівалі купал на ветразях. Інтэр'ер меў багатае аздабленне, выкананае магілёўскімі майстрамі Міронам Пігарэвічам і Пятром Сліжыкам.
NGC 5574
NGC 5574 (іншыя абазначэнні — UGC 9181, MCG 1-37-6, ZWG 47.18, PGC 51270) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Шчэплоты
Шчэплоты (Щепло́ти) — вёска ў Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Савет цэркваў (Нарвежская лютэранская царква)
Царкоўны савет (Kirkemøtet, Kyrkjemøtet) — адзін з цэнтральных саветаў, які дзейнічае ў складзе епархіяльнага савету (Bispedømmeråd) разам з міжцаркоўным саветам (Mellomkirkelig råd) і царкоўным саветам саамаў (Samisk kirkeråd). Царкоўны савет быў заснаваны законам у 1969 годзе, як далейшае развіццё і адгалінаванне епархіяльнага савета 1953 года, і быў адноўлены ў 1984 годзе. Гэта адбылося ў той жа час, калі сумеснае пасяджэнне епархіяльнага савета было пераўтворана ў царкоўны савет. Крысцін Гунлейксруд Роўм была абраная старшынёй царкоўнага савета ў 2016 года (і застаецца да сённяшняга моманту (2021)). Сумесны сакратарыят трох цэнтральных саветаў размешчаны ў «царкоўным доме» ў Осла, які з 2018 года (2021) яго ўзначальвае дырэктар Інгрыд вад Нільсэн.
Структура
Галоўная задача савета — быць падрыхтоўчым і выканаўчым органам для царкоўнага сабору, які з’яўляецца вышэйшым выбарным органам нарвежскай лютранскай царкоўнай абшчыны. Царкоўны савет звычайна абіраецца на чатыры гады і складаецца з 15 сябраў:
14 абраных саветам: 10 ад акругоў (з якіх па меншай меры адзін павінен быць пастарам) і 4 выпадкова выбраных пастара.
1 епіскап, старшыня епіскапскага сабору (епіскап-прэсэс).
Царкоўны савет быў створаны ў 1969 годзе. Першым абраным лідэрам (да 1990 года быў старшынёй) — Пер Воксе (1970-1978). Потым былі Людвіг Ёхан Бакэвіг (1978-1986), Фін Олаф Майры (1986-1990), Одб’ерн Эвеншауг (1990-1998), Гунвар Конгсвік (1998-2002), Тор Б’ярне Боры (2002-2006), Нільс-Тур Андэрсан (2006-2010), Свейн Арнэ Лінда (2010-2016) і Крысцін Гунлейксруд Роўм (2016-).
Сакратарыят царкоўнага савета ўзначальвалі дырэктар Георг Хіле (1971-1974), Івар Рамві (1974-1978), Ёханэс Ультравейт-Мо (1979-1990), Пуга Андрэсен (1990-1996), Эрлінг Петэрсан (1996-2006), Енс-Петэр Ёнсэн (2006-2018) і Інгрыд вад Нільсэн (2018-).
Сфера дзейнасці
Царкоўны савет праводзіць да пяці штогадовых сходаў, а ў прамежках паміж асноўнымі пасяджэннямі, пытаннямі займаецца асобны працоўны камітэт. У дадатак да падрыхтоўкі і ўзбуджэння спраў для сабору, савет нясе каардынацыйную адказнасць за забеспячэнне падрыхтаванасці Нарвежскай лютэранскай царквы да стыхійных бедстваў і аварый.
Агароднікі (Жабінкаўскі раён)
Гісторыя
Да 13 кастрычніка 1961 года вёска ўваходзіла ў склад Крыўлянскага сельсавета, да 11 мая 2012 года — у склад Якаўчыцкага сельсавета.
Ачапняк (станцыя метро)
«Ачапня́к» (Աջափնյակ) — 11-я станцыя Ерэванскага метрапалітэна, якая будуецца і будзе злучана з дзейнай станцыяй «Барэкамуцюн».
Станцыя будзе размешчана на паўночным захадзе Ерэвана, у аднайменным раёне Ачапняк, ад якога і атрымала сваю назву. Станцыя будзе выходзіць на вуліцу Алабяна і з віду каньёна ракі Раздан.
Гасцілава
Гасці́лава (, Гостилово) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Асіпавіцкага сельсавета.
Свята-Успенская царква (Паняцічы, Вілейскі раён)
Свята-Успенская царква - праваслаўны храм у в. Паняцічы Вілейскага раёна Мінскай вобласці.