cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Віктар Уладзіміравіч Кіслы
Выхаванне і адукацыя
Яшчэ ў студэнцкія гады зацікавіўся і заняўся распрацоўкай камп’ютарных гульняў — ваенна-стратэгічнага характару.
Прадпрымальніцкая дзейнасць
У 1998 г. Віктар Кіслы разам са сваімі сябрамі заснаваў прыватную кампанію «Гейм стрым», якая займаецца распрацоўкай і выпускам камп’ютарных гульняў. Кампанія выпусціла гульні «DBA Online», «Massive Assault», «Аперацыя „Баграціён“», «Order of War» і інш.
У жніўні 2013 г. кампанія «Wargaming.net» урачыста адсвяткавала сваё 15-годдзе. Паводле ацэнак, на святкаванне юбілея кампанія выдаткавала каля 1 млн долараў ЗША. Гульнявое падраздзяленне кампаніі «Игры@Mail.Ru» падарыла Віктару Кісламу з нагоды юбілея яго кампаніі — матацыкл «Harley Davidson».
Пасля сусветнага поспеху камп’ютарнай гульні «World of Tanks» (пра танкавыя баталіі), холдынг «Wargaming.net» пачаў распрацоўваць аналагічна ваенна-стратэгічную гульню пра марскія баталіі («World of Warships») і гульню пра паветраныя баталіі («World of Warplanes»). У цяперашні момант кампанія «Wargaming.net» з’яўляецца адным з найбуйнейшых сусветных распрацоўшчыкаў МША-гульняў (масавыя шматкарыстальніцкія анлайн-гульні) ваенна-стратэгічнага характару.
Паводле рэйтынгу інтэрнэт-выдання ej.by, Віктар Кіслы ў 2016 г. упершыню ўзначаліў топ-200 самых паспяховых і ўплывовых бізнэсменаў Беларусі, а агульная сума дзелавых актываў Віктара Кіслага (паводле ацэнкі «Bloomberg Billionaires Index») у 2016 г. перавысіла 1 млрд долараў ЗША. Цалкам ацэначны кошт холдзінгу «Wargaming.net», галоўным саўладальнікам якога з’яўляецца Віктар Кіслы (у 2013 г. 64 % акцый валодаў Віктар Кіслы, а 25,5 % акцый належалі яго бацьку — Уладзіміру Іванавічу Кісламу), дасягнуў (паводле ацэнкі «Bloomberg Billionaires Index») 1,5 млрд долараў ЗША. Паводле рэйтынгу інтэрнэт-выдання ej.by, Віктар Кіслы ў 2017 г. зноў узначаліў топ-200 самых паспяховых і ўплывовых бізнэсменаў Беларусі. У беларускай прэсе адзначаецца, што, паводле некаторых экспертных ацэнак, ацэначны кошт холдынгу «Wargaming.net» у 2017 г. складае 3-4 млрд долараў ЗША.
Бізнэс-актывы
Сферай бізнэс-інтарэсаў Віктара Кіслага з’яўляюцца высокія тэхналогіі (IT), фінансы, нерухомасць.
У 2016 г. Віктар Кіслы быў саўласнікам холдынгу «Wargaming.net»; а таксама валодаў прыватным банкам «Hellenic Bank» (Кіпр), які абслугоўвае холдынг «Wargaming.net»; кампаніяй «Мелсофт» (Melesta Games), якая займаецца распрацоўкай і прасоўваннем гульняў для мабільных прылад; офісным цэнтрам «President» у Нікасіі (Кіпр); меў долі ў кампаніях-распрацоўніках web-гульняў «KongZhong» (Кітай) і «Kamcord» (ЗША); валодаў еўрапейскімі венчурнымі фондамі «Seed Fund» і «Hitbox» (Аўстрыя).
Грамадская і мецэнацкая дзейнасць
Са сваіх сродкаў бізнэсмен вылучыў 1 млн долараў ЗША на арганізацыю брытанскай пашуковай экспедыцыі, якая адправілася ў М’янму, каб дастаць для брытанскага музея 20 легендарных англійскіх самалётаў «Supermarine Spitfire» часоў Другой сусветнай вайны, якія былі новымі ў транспарціровачных скрынях пакінуты ў М’янме ў часе Другой сусветнай вайны.
Віктар Кіслы прыняў удзел у праектах па выкупе старадаўніх рарытэтаў у музей гісторыі Магілёва. Холдынг «Wargaming.net» пачаў займацца стварэннем дакументальна-гістарычных фільмаў на ваенную тэматыку, у першую чаргу — аб героях і ваеннай тэхніцы часоў Другой сусветнай вайны.
У 2014 г. холдынг «Wargaming.net» выступіў афіцыйным інфармацыйным партнёрам чэмпіянату свету-2014 па танкавым біятлоне ў Маскоўскай вобласці (Расія). У 2016 г. холдынг «Wargaming.net» прыняў ўдзел у мерапрыемствах па падняцці і рэканструкцыі савецкага танка КВ-1, які быў перавезены ў Цэнтральны музей бранятанкавага ўзбраення і тэхнікі Міністэрства абароны Расійскай Федэрацыі ў Кубінцы для аднаўлення.
Прыгонная (тэлесерыял)
«Прыгонная» (Крепостная, Кріпостна)  — украінскі пераважна рускамоўны драматычны гістарычны тэлесерыял з элементамі прыгодніцкага апавядання і меладрамы. Сюжэт распавядае пра прыгоды ўкраінскай прыгоннай Кацярыны, якая змагаецца за свабоду у XIX стагоддзі ў Нежыне. Галоўную гераіню — прыгонную Кацярыну Вярбіцкую — выканала руская актрыса Кацярына Кавальчук (1-2 сезон). Выканаўчы прадзюсар і прамоўтар серыяла — Тала Прыстаецкая. Серыял зняты кампаніямі StarLight Films і Film.UA.
Першы сезон серыяла трансляваўся ва Украіне на тэлеканале СТБ з 25 лютага па 14 сакавіка 2019 года, у Расіі на тэлеканале Расія-1, а таксама ў Беларусі на тэлеканале Беларусь-1. Другі сезон трансляваўся ва Украіне на тэлеканале СТБ з 2 па 19 верасня 2019 года і ў Расіі на тэлеканале Расія-1 з 20 снежня па 6 лютага 2020 года.
Раса (Італія)
Раса (Rassa) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Верчэлі.
Насельніцтва складае 77 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 2 чал./км². Займае плошчу 44 км². Паштовы індэкс — 13020. Тэлефонны код — 0163.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santa Croce.
Савіна (Гагарынскі раён)
Савіна (Савино) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Самуйлаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Дываны Гасымушагы
Дываны Гасымушагы — від азербайджанскіх дываноў, належыць да карабахскай дывановай школы, джэбраільскай (Cәbrayıl) групы.
Агульныя звесткі
Назва гэтага дывана звязана з імем жыхароў вёсак Шамкенд, Арыклі,, Чорман і Шальва, якія размешчаны на поўнач ад Лачына, сучаснага раённага цэнтра ў Азербайджанскай Рэспубліцы.
Раней падобныя дываны ткалі ў вёсцы «Гасымушагы абасы», тут развівалася іх вытворчасць, якая з часам перамясцілася ў навакольныя вёскі. Вытворчасць дывановых вырабаў у гэтых вёсках развівалася на аснове выключна багатай сыравіннай базы і старажытнай гісторыі рамеснай традыцыі. З пункту гледжання наяўнасці неабходных для развіцця гэтага віду рамяства мясцовай воўны і натуральных раслінных фарбавальнікаў, прырода «Гасымушагы абасы» давала насельніцтву выдатныя магчымасці. Дываны прынеслі гэтым вёсках сусветную вядомасць і сёння захоўваюцца ў многіх музеях і калекцыях.
<!--Асаблівую групу складаюць медальён дываны Карабаха — «Дар'я-Нур», «Ханлыг», «Гарабах», «Челеби», «Малыбейли», «Гасымушагы». Найбольш яркімі прыкладамі можна таксама лічыць «Дываны Гасымушагы».
Некалькі стагоддзяў назад ўзор «Дываны Гасымушагы» выкарыстоўвалі ў форме вышыўкі, і назвалі «Вышыўка Гасымушагы». Праз некаторы час з ўзор «Вышыўка Гасымушагы» стварылі ўзор «Дываны Гасымушагы». Па гэтай прычыне раней і сёння паміж мясцовым насельніцтвам і старымі ковровщицами яна завецца «Дыван вышыўка».
Мастацкі аналіз
У дыванаткацтва «Дываны Гасымушагы» традыцыйна выкарыстоўвалася длинноволокнистая поўсць вясновай острижки, названая «япагы».
Зробленае ў натуральных фарбах, у асноўным выкарыстоўваецца сем колераў: белы, чорны, цёмна-чырвоны, цёмна-сіні, зялёны, жоўты, карычневы. Кампазіцыя агульнага поля дываноў «Гасымушагы» цёмна-сіняга сярэдзіннага поля цёмна-чырвонага фону.
Сярэдняй вобласць «Дываны Гасымушагы» у верхнім і ніжнім краях, вязанне агульнымі палямі белага колеру, які падобныя на «гол» (S-вобразны матывы). Уся канструкцыя камплектуецца S-вобразны матывы («гол») толькі характэрныя для мадэляў «Дываны Гасымушагы» і разглядаецца як элемент расліна па ткачоў. А ўнутры «гол» (S-вобразны матывы) вязаныя вобраз дракона. Элементы пад назвай «Цмок» у «Дываны Гасымушагы» былі запазычаныя з «Дываны хата Цмок». Часам у залежнасці гэты S-вобразны матывы паміж мясцовага насельніцтва «Дываны Гасымушагы» завецца «Аггол халча».
Кожныя куты пададзеныя па ўзоры з чырвонымі, чорнымі і зялёнымі гаплікамі. Гэтыя сімвалы былі выкарыстаны ў многіх месцах у «Дываны Гасымушагы» і сярод мясцовага насельніцтва. Яго называлі «Гайнаг». Такога роду «кручок» матывы на семантычнага значэнне з сэнсу абарону. Згодна з павер'ем, гэтыя матывы абаранялі людзей з дрэнных водгукаў і зласлівых духаў.
Структура і тэхнічныя асаблівасці
У «Дываны Гасымушагы» нізкая шчыльнасць, высокая ўзровень вузлоў, мяккасць, лёгкасць, і з гэтым функцыямі адрозніваюцца іншыя дываны ў школе «дываны Карабаха». Дываны Карабахскай школы «Ханлыг», «Бахманли», «Гарагойунлу» і «Талыш» маюць таксама гэтую функцыю.
Шчыльнасць вузлоў — на адным квадратным дэцыметр ад 30х30 да 40х40 вузлоў (на адным квадратным метры ад 90000 да 160000 вузлоў).
Вышыня ворса да 7-10 мм.
Малюнак «Дываноў Гасымушагы» на паштовых марках
Выстава каўказскіх дываноў адбылася ў Празе ў 2007 годзе. У выставе чэшскія прадстаўнікі азнаёміліся з некаторымі дыванамі карабахскай школы азербайджанскага дывана. Праз некаторы час у Чэшскай Рэспубліцы вырабляюцца паштовыя маркі з выявай дываноў. Прадстаўлена фатаграфія «карабахскай дываны ў дзевятнаццатым стагоддзі» на паштовай марцы.
Вырабленыя ў 2010 годзе дываны, намаляваныя на паштовых марках, апісаны ў раздзеле «Дываны Гасымушагы» у якасці яркіх кветак, якія выкарыстоўваюцца ў вытворчасці дываноў ў XIX стагоддзі. Як і ў іншых дыванах Карабахскай дывановай школы ў цэнтры арнаменту намаляваныя ўзоры геаметрычнай формы з тыповай каляровы акантоўкай. Пры вытворчасці такіх дываноў выкарыстоўваецца толькі ваўняная пража. Кошт паштовай маркі складае 21 чэшская крона. Чатыры маркі на кожнай старонцы і кожная з марак надрукаваная ў памеры 40х50 мм. Мне цяжка спраўляцца са спецыяльнай лексікай гэтага машыннага пераклада, таму закаменцім, каб выгляд артыкула не сапсаваць памылкамі-->
Хаакін Фанхуль
Хаакін Фанхуль Ганьі (Joaquín Fanjul Goñi; 30 мая 1880 — ) — іспанскі ваенны дзеяч, генерал.
Біяграфія
Афіцэр пяхоты. У маладосці удзельнічаў у іспана-амерыканскай вайне 1898 года. Затым служыў у гарнізоне Памплоны. Скончыў Вышэйшую ваенную школу, стаў афіцэрам Генеральнага штаба, атрымаў ступень ліцэнцыята права. Аўтар даследаванняў па ваеннай сацыялогіі («Сацыяльная місія арміі. Ваенная сацыялогія», Мадрыд, 1907).
Пасля абвяшчэння Іспаніі Рэспублікай Фанхуль зноў абіраўся дэпутатам картэсаў ад Куэнкі — у 1931 годзе (як незалежны) і ў 1933 годзе (ад кааліцыі Аграрнай партыі і Іспанскай канфедэрацыі аўтаномных правых (CEDA)). Быў адным з заснавальнікаў правага Іспанскага ваеннага саюза.
У 1934—1935 гадах займаў пасады начальніка штаба арміі, а затым намесніка ваеннага міністра. Пазней адышоў ад CEDA, так як тая прызнавала рэспубліку, і стаў прыхільнікам манархіста Хасэ Кальва Сатэла.
У 1935 годзе быў выраблены ў дывізіённыя генералы, а ў студзені 1936 года прызначаны камандуючым войскамі на Канарскіх астравах, але на гэтай пасадзе прабыў нядоўга — у лютым 1936 года на яго месца быў прызначаны генерал Франсіска Франка, які такім чынам быў выдалены з Мадрыда, дзе займаў пасаду начальніка Генеральнага штаба.
Узброенае паўстанне ў казармах Мантаньі
Вярнуўшыся ў Мадрыд, генерал Фанхуль прыняў удзел у ваеннай змове супраць урада Народнага Фронту, падтрымліваў актыўныя кантакты з генералам Эміліа Мола. Пры размеркаванні абавязкаў паміж генераламі-паўстанцамі, яму было даручана кіраваць бунтам у Мадрыдзе, які адбыўся 19 ліпеня 1936 года, у пачатку грамадзянскай вайны. Абраўшы абарончую тактыку і праявіўшы марудлівасць, нацыяналісты былі блакаваны ў казармах «Мантанья» і маглі толькі спадзявацца на прыход падмацаванняў з Вальядаліды і Бургаса. Аднак гэтага не адбылося — казармы былі падвергнуты артылерыйскаму абстрэлу і паветранай атацы, пасля чаго ўзяты штурмам рэспубліканскімі фарміраваннямі, якія расстралялі на месцы каля сотні ўзятых у палон удзельнікаў паўстання. Фанхуль быў паранены і ўзяты ў палон разам са сваім сынам Хасэ Ігнасіа (лейтэнантам медыцынскай службы) і палкоўнікам Фернандэсам Кінтанай. 15 жніўня 1936 генерал Фанхуль быў прысуджаны да смерці. Расстраляны 17 жніўня разам з палкоўнікам Фернандэсам Кінтанай. Сын генерала быў забіты ў турме 23 жніўня таго ж года.
Памяць
У памяць пра генерала Фанхула названы вуліцы ў Мадрыдзе і іншых гарадах Іспаніі.
Маргарыта Бургундская (каралева Францыі)
Маргарыта Бургундская (Marguerite de Bourgogne; 1290 — 30 красавіка 1315) — каралева Францыі з 1314 па 1315 (намінальна).
Біяграфія
Бацькі: Рабер II, герцаг Бургундскі і Агнэса Французская, дачка караля Францыі Людовіка IX Святога. 23 верасня 1305 года была выдадзена замуж за будучага караля Людовіка X. У 1314 годзе на пару з Бланкай Бургундскай была абвінавачана ў шлюбнай нявернасці і пасаджана ў крэпасць Шато-Гаяр, дзе, хутчэй за ўсё, была забіта, калі яе мужу Людовіку X захацелася жаніцца — на Клемецыі Венгерскай.
У дачыненні да адзінай дачкі Маргарыты — будучай каралевы Навары Жанны II — былі сумненні, ці народжана яна ад Людовіка ці ад стайніка Філіпа д`Анэ, палюбоўніка Маргарыты. Гэтыя сумненні сыгралі не апошнюю ролю ў справе адхілення Жанны ад наследавання кароны Францыі, і прыняцця так званага салічнага закона, які ў сваю чаргу ўрэшце прывёў да перапынення асноўнай галіны дынастыі Капетынгаў і пачатку Стагадовай вайны.
Першы фестываль біт-ансамбляў Мінска
Першы фестываль біт-ансамбляў Мінска (Первый фестиваль бит-ансамблей Минска) — беларускі, які адбыўся 12—14 красавіка 1968 года ў актавай зале Мінскага радыётэхнічнага інстытута. Афіцыйнай мэтай фестывалю з’яўлялася папулярызацыя сучаснай эстраднай музыкі, лепшых яе выканаўцаў і эстэтычнае выхаванне моладзі. Паводле меркавання музычнага журналіста Віктара Сямашкі, мерапрыемства з’яўлялася першым рок-фестывалем у СССР. Музычны крытык Сяргей Будкін лічыць 12 красавіка 1968 года днём нараджэння рок-н-рола ў Беларусі.
Перадгісторыя
Пачынаючы з 1965 года ў сталіцы Беларусі ўтварылася крытычная маса гуртоў, якія гралі блюз, рок-н-рол і самы модны тады напрамак —. Амаль кожны, школа, прадпрыемства, установа мелі як мінімум адзін свой. Тыповы склад такога музычнага калектыву: барабаны, клавішы і тры гітары. Разам з тым мінскія біт-утварэнні розніліся па рэпертуары, манеры грання, мелі сваё аблічча. У такіх варунках правядзенне тэматычнага форуму стала непазбежным. У той час ужо пачалі праходзіць рэгулярныя вечарыны ў Мінскім радыётэхнічным інстытуце, дзе гралі пачынаючыя гітарныя ансамблі. Паслухаць іх прыходзілі знакамітыя музыканты, сярод якіх былі Уладзімір Мулявін, Юрый Антонаў, удзельнікі вакальна-інструментальнага ансамбля «». Студэнты інстытута самі распрацоўвалі арыгінальныя схемы, збіралі электрагітарныя ўзмацняльнікі, прыдумлялі гукавыя эфекты. Паводле меркавання сведкі тых падзей Пятра Вярлыгі, рытм-гітарыста інстытуцкага ансамбля «Алгарытмы», гэта была ініцыятыва «знізу». Музыканты самастойна выйшлі на кіраўніцтва Мінскага радыётэхнічнага інстытута, не гледзячы на тое, што па тых часінах такое смелае мерапрыемства было амаль не магчымым. Ініцыятараў натхніла і падбадзёрыла навіна пра тое, што біт-фестываль ужо прайшоў па ініцыятыве  камсамола Венгрыі. Але ў СССР на такое яшчэ не вырашаліся. У савецкай краіне праводзіліся шматлікія агляды самадзейнасці, спаборніцтвы ў эстрадным жанры, конкурсы ВІА, але каб выносіць у назву фестывалю «капіталістычнае» англійскае слова «beat» і збіраць у межах фестывалю гурты выключна аднаго гэтага напрамку — такое здарылася ўпершыню. І, да таго ж, менавіта ў сталічным горадзе, у афіцыйнай актавай залі буйнога інстытута.
Падрыхтоўка
Нечаканым фактам сталася тое, што з партыйных кругоў ніхто не быў супраць правядзення мерапрыемства. Да арганізацыі фестывалю падключыўся рэктарат Мінскага радыётэхнічнага інстытута сумесна з рэдакцыяй насценнай газеты «Кибернетик», прафкам інстытута, камітэт камсамола і гарадскія ўлады. На пытанне чаму так здарылася, лідар-гітарыст «Алгарытмаў» Яўген Канавалаў сведчыў, што такая музыка карысталася поспехам у моладзі і падабалася самім кіраўнікам. Маладыя ансамблі гралі на вяселлях, у тым ліку і партыйных функцыянераў. Фестываль афіцыйна быў прысвечаны 50-годдзю Савецкай Беларусі і 50-годдзю УЛКСМ. Заяўкі на ўдзел і анкеты аргкамітэтам пад кіраўніцтвам Сяргея Мароза прымаліся да 15 сакавіка 1968 года. У выніку ўсё было зладжана з размахам: пачынаючы ад надрукаваных па заказе ў тыпаграфіі білетаў і картак з эмблемай фестывалю ў выглядзе графічнага прамяністага сонца, заканчваючы запрашэннем у журы Барыса Райскага, кіраўніка эстраднага аркестра Белтэлерадыё. Валерый Дайнэка аб тым, чаму ў журы была запрошана афіцыёзная фігура такога маштабу, меркаваў, што Райскі быў калекцыянерам, шыкоўным музыкантам і «шанхайцам», з той рускай кампаніі музыкантаў, разам з і іншымі, якая калісьці жыла там у эміграцыі і калі дазволілі ўлады ― вярнулася.
Правядзенне
Былі праведзены тры конкурсныя канцэрты цягам трох дзён, выступленні гуртоў праходзілі пры поўных аншлагах і масавым ажыятажы. Паводле гітарыста «Алгарытмаў», атмасфера на фестывалі была ўзрыўная, папулярнасць калектываў неверагодная. Нават фіксаваліся выпадкі таго, што людзі прабіраліся ў залю інстытута праз вокны прыбіральні на другім паверсе, па вадасцёкавай трубе ― не хапала білетаў на ўсіх жадаючых трапіць на фестываль.
Гурт «2+2» быў уключаны ў спіс удзельнікаў у апошні момант і адзначыўся на фестывалі тым, што выканаў дзве свежыя песні «The Beatles» запар без паўзы. Удзельнік мінскага квартэту Генадзь Старыкаў сведчыў, што гурт упершыню выконваў канцэптуальную музыку «The Beatles» ― «» і «» ― злітна, як і самі «The Beatles». І гэта было нязвыкла для публікі, бо раней пасля кожнай песні былі апладысменты, паклоны, кветкі. Удзельнік фестывалю Уладзімір Спірыдовіч сведчыць пра тое выкананне, што ў гурта была музычная партытура ўсяго «Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band». Гэта літаральна праз 3―4 месяцы пасля таго, як пласцінка выйшла ў Англіі. Акрамя таго, музыканты з «2+2» выглядалі падкрэслена неахайна. Яўген Адстаўноў зазначаў, што арганізатары загадалі, каб усе хлопцы былі падстрыжаныя, але музыканты калектыву падстрыгліся сімвалічна, прынцыпова не змяніўшы прычоскі. Назва «2+2» з’явілася таму, што гурт складаўся з двух студэнтаў Мінскага радыётэхнічнага інстытута і двух з іншай установы. Але ўтварэнне гурта адбылося, калі Яўген Адстаўноў вучыўся ў школе і пазнаёміўся там з Уладзімірам Бяляевым. Той навучыў Яўгена, які кінуў скрыпку, граць на гітары. Потым разам паступілі на вячэрняе аддзяленне інстытута, да іх далучыўся студэнт «палітэха» Старыкаў. Згодна з рэгламентам фестывалю кожны ансамбль павінен быў зайграць, у тым ліку, сваю ўласную інструментальную кампазіцыю, якой у «2+2» не было. Паколькі ніхто з удзельнікаў пісаць музыку не ўмеў, Старыкаў узяў на сябе адказнасць і сам з нуля напісаў яе. Пасля плёнку з гэтай музычнай тэмай каля паўгода круцілі па інстытуцкім радыё.
За тыдзень да пачатку біт-фестывалю ў ЗША быў забіты пратэстанцкі святар, праваабаронца Марцін Лютэр Кінг. Біт-каманда «Пінгвіны» выканала ў межах фестывалю песню, якую прысвяціла памяці загінулага, прызнанага потым каталіцкім касцёлам пакутнікам, які аддаў жыццё за веру. Ансамбль прадстаўляў Інстытут фізікі цвёрдага цела і паўправаднікоў Акадэміі навук. Вакаліст Юрый Ражаў спяваў уразлівым басам. За струнныя партыі адказвалі Аляксандр Няхайчык, Аляксандр Валодзькін і, які расказваў, што гурт пачаў граць пад канец 1965 года, а на біт-фестывалі ўвайшоў у пяцёрку лепшых. Не патрапілі ў пяцёрку прадстаўнікі Беларускага політэхнічнага інстытута. У прыватнасці, ансамблі «Ювента» і «Сінія гітары». Апошнім моцна не ставала Анатоля Кулагіна. Ён, адзін з першых рок-н-рольных гітарыстаў у Мінску, на выступленнях у Беларускім політэхнічным інстытуце віртуозна выконваў «» Бетховена. Але напярэдадні фестывалю Анатоль Кулагін сышоў з ансамбля. У «Сінія гітары» ўваходзіў Лявон Канавалаў, цёзка па прозвішчы вядомага Яўгена.
Гітарыст і скрыпач Аляксандр Сільвановіч, які ў той час прыехаў з Гродна ў Мінск вучыцца, прадставіў на фестывалі свой новы ансамбль «Дысканты» з Валерыем Холадавым на бас-гітары. Вакалістам быў спадар Лучыцкі, якога ўсе ведалі выключна па мянушцы «Крыс» і які гаварыў, што меў цэлую плёнку запісаў выступу гурта на фестывалі на даволі высокім узроўні, але яна была згублена. Удзельнічаў у біт-фестывалі і ансамбль каляджазавага кірунку пад кіраўніцтвам Гамаюнава. Ён прадстаўляў «Дзіпрасельбуд». У пяцёрку найлепшых, акрамя «Пінгвінаў», трапілі «Грыфы» ад ЦУМа. Крытыкі адзначылі тэмперамент і артыстызм, а Алега Герасіменку прызналі найлепшым рытм-гітарыстам фестывалю. З нацыянальных спеваў у версіі гурта прагучаў «Нёман». Таксама вылучыла «Грыфаў» тое, што амаль усю праграму яны склалі з уласных песень. Пазней Андрэй Плясанаў падчас аднаго з пасяджэнняў «Старклуба» ўзгадваў самую папулярную з іх — песню Змітра Хлопава.
«Рэфлексы» з Медыцынскага інстытута скарылі журы сваім імпэтам і гарэзлівасцю. Райскі адзначыў асабістую абаяльнасць басіста Гваздзёва. Менавіта «Рэфлексы» прадставілі на фестывалі ў біг-біт апрацоўках самыя нечаканыя творы: французскую мелодыю Алімпіяды-68, якая прагучала з тэлеэкранаў падчас зімовых Алімпійскіх гульняў у Грэноблі; песню індыйскага госця з оперы Рымскага-Корсакава «». Чым забяспечылі сабе ганаровае трэцяе месца.
Наступныя падзеі
Большасць з 12 удзельнікаў фестывалю хутка зніклі з поля зроку. «Пінгвіны» таксама распаліся, пайшоў працаваць артыстам эстрады ў Белдзяржфілармонію. Як і Уладзімір Арлоў з «Грыфаў». Шмат каго з музыкантаў забралі ў войска. Плясанаў таксама паўдзельнічаў у такіх гуртах як «Пралескі» і «Славяне», граў з Валерыем Жырнасекавым у БПІ (1971—1975), граў з другімі музыкантамі ў рэстаранах, на вяселлях, прэзентацыях (1975—1980). Удзельнік гурта «Пінгвіны» Юрый Ражаў зрабіў кар’еру ў Міністэрстве ўнутраных спраў, у прыватнасці, узначальваў прэсавы цэнтр. Уладзімір Спірыдовіч з гурта «Funny Foxes» паступіў у Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт і заняўся больш сур’ёзным і спелым праектам «Арганаўты». Да «Сініх гітараў» з «палітэху» далучыўся будучы «Пясняр» Анатоль Кашапараў, а да «Дыскантаў» — знакавая постаць у музычным падполлі Ігар Карастылёў. Ён умеў выдатна спяваць рок-н-рол, акампануючы сабе ж на ўдарнай устаноўцы. Яго гурт быў прафесійны і тады ў Мінску даволі вядомы, граў у клубах. Разам музыканты выправіліся ў Ялту, як сведчыць Карастылёў: ''«Рок-гурт прыехаў з гітарамі, з апаратурай, мы выйшлі. Тут адразу ж мясцовыя жыхары пытаюцца адкуль мы. З Прыбалтыкі? Не, з Мінска. А-а, з Мінска, з Беларусі… Што там можа быць? Прыбалтыка „гудзела“ тады. Потым, калі мы заігралі, ажыятаж быў. Тысячы ці дзясяткі тысяч людзей, бітком забітыя веранды, яны пачалі біцца за нас. Памятаю, прыходзіў і Мулявін з хлопцамі да нас, як да зорак. Сапраўды, прадставілі годна Беларусь»''. Аляксандр Сільвановіч здолеў аб’ездзіць СССР у складзе зборнай каманды з вялікай праграмай, разлічанай на 3—4 месяцы, якая ўяўляла сінтэз сімфанічнага аркестру і новых сучасных выканаўцаў з розных рэспублік. Праехалі ад Далёкага Усходу да, выконвалі, у тым ліку, «Александрыну».
«Алгарытмы» на творчым уздыме пасля фестывалю таксама выправіліся на поўдзень, у горад Бакурыяні. Там ім прапанавалі працу ў міжнародным лагеры «Спадарожнік». Па завядзёнцы выступалі без ганарараў, за харчаванне і экскурсійную абслугу. Выконвалі што хочаш — нават грузінскія мелодыі. Як сцвярджае Пётр Вярлыга, па Грузіі пайшла гаворка, што ў Бакурыяні можна паслухаць цікавы гурт. Спецыяльна дзеля гэтага з Тбілісі прыязджалі людзі з музычных колаў, кампазітары. У складзе нямецкай дэлегацыі ў Грузіі быў Гюнтэр Вольф — ударнік, які працаваў з, які граў разам і з гуртом Вярлыгі. Трагедыя прыйшла нечакана: клавішнік «Алгарытмаў» Вячаслаў Ксяндзоў паехаў у Мінск здаваць іспыты і там скончыў жыццё самагубствам. Пётр Вярлыга меркаваў, што Ксяндзоў у той час «як раз быў на вяршыні, як Джымі Смітс нумар два» і што «ён „выціскаў“ з „Юности“ тое, што словамі не перадаць, моцны імправізатар і гэта было вельмі вялікай стратай». Хутка рытм-гітарыст Вярлыга сышоў з ансамбля, Пётр стаў супрацоўнічаць з тэатрам ценяў у БРТІ, у складзе зборнай КВЗ «Мінск» стаў чэмпіёнам СССР, а ў сярэдзіне 1970-х гадоў разам з эксперыментальным тэатрам пачаў ствараць нешта накшталт рок-опер. Перастаў граць у «Алгарытмах» і бубнач, ён жа дырэктар калектыву Міхал Голад, бо вырашыў сур’ёзна заняцца дыпломам. Але нават у такой сітуацыі ансамбль не спыніў існаванне. «2+2» таксама працягвалі граць. Як сведчыць Яўген Канавалаў, гралі ў чатыры гітары і на два галасы паліфанію, рытм-н-блюзы, свае песні. Сапраўдны фурор новыя «Алгарытмы» выклікалі ў 1969 годзе ў горадзе Іванава. Захаваўся запіс таго выступу, дзе выстаўляецца ўвесь новы склад: на гітары Яўген Канавалаў, рытм-гітара — Уладзімір Бяляеў, бас-гітара — Яўген Адстаўноў, ударныя інструменты і кіраўнік ансамблю — Ігар Крупеня, другая сола-гітара — Генадзь Старыкаў. У плане папулярызацыі з усіх удзельнікаў першага біт-фестывалю найбольш пашанцавала «Зодчим». Яны сталі лаўрэатамі Усесаюзнага конкурсу «» і цягам трох гадоў гастралявалі па СССР.
Жывы гук фестывалю запісваўся на аўдыястужку, ад якой захаваліся толькі фрагменты. Усе тры конкурсныя канцэрты здымала кінахроніка «Беларусьфільма», але вынікам стаў 10-хвілінны фільм «Маршрут 13». Яго некалькі разоў патрабавала перарабіць камісія. Так і не прынятая стужка лягла «на паліцу» і з усімі рабочымі матэрыяламі па акце была знішчана ў 1977 годзе. Дзякуючы сцэнарысту і аператару Эдуарду Гайдуку, які таемна захаваў плёнку, адбылася дэманстрацыя фільма ў Доме кіно ў 1987 годзе.
У 1971 годзе быў праведзены Другі фестываль, але на яго арганізатараў і ўдзельнікаў адбыліся ганенні, выкліканыя палітычнай сітуацыяй. На Другім біт-фестывалі ганаровае першае месца атрымаў гурт Уладзіміра Спірыдовіча «Арганаўты».
12 красавіка 2008 года ў той жа актавай зале БДУІР адбыўся вечар-трыб’ют фестывалю. У ім прынялі ўдзел гурты «Madera Hard Blues», «Князь Мышкин», «White Night Blues», «Пане-браце», «Сузор’е», «Песняры», а таксама заслужаны артыст Рэспублікі Беларусь Уладзімір Ткачэнка і маладыя выканаўцы. Адкрыў вечарыну Генадзь Старыкаў, адзін з удзельнікаў гістарычнага фестывалю, на сцэне таксама выступілі іншыя прадстаўнікі ансамбляў-удзельнікаў. У холе актавай залы БДУІР была арганізавана выстава мінскай залы музычнай славы «Hall of fame» пры падтрымцы музея Уладзіміра Мулявіна.
Удзельнікі
У фестывалі біг-біту мог прыняць удзел любы непрафесійны электрагітарны ансамбль. Перад галоўнай падзеяй прайшлі адборачныя конкурсы. На заказ у тыпаграфіі былі надрукаваныя запрашальнікі і карткі з эмблемай фестывалю. Удзел у фестывалі прынялі 12 калектываў, агульная колькасць удзельнікаў — 89 чалавек, сярэдні ўзрост удзельніка — 20 гадоў. Спіс удзельнікаў: Кожны ансамбль выконваў сем песень, чатыры з якіх прадугледжваліся «Палажэннем аб фестывалі біт-ансамбляў горада Мінска». Агульны час выступлення не павінен быў перавышаць 45 хвілін, на ўстаноўку апаратуры давалася 15 хвілін. У рэпертуары музыкантаў былі творы савецкіх і замежных кампазітараў, а таксама беларускія народныя песні, апрацаваныя ў стылі біг-біту. Абавязковым было ўключэнне ў праграму ўласнага твора і інструментальнай п’есы. Пры вызначэнні пераможцы журы ўлічвала мастацкую сталасць, тэхніку і культуру выканання, арыгінальнасць аранжыроўкі. Акрамя асноўных прызоў былі ўручаны спецыяльныя: найлепшы спявак, найлепшы гітарыст фестывалю і іншыя. Узнагароды журы размеркавала наступным чынам: Граматы таксама атрымалі: найлепшы рытм-гітарыст фестывалю — Алег Герасіменка («Грыфы»), найлепшы сола-гітарыст фестывалю — Яўген Канавалаў («Алгарытмы»), найлепшы арганіст фестывалю — Вячаслаў Ксяндзоў («Алгарытмы»), найлепшы ўдарнік фестывалю — Міхаіл Голад («Алгарытмы»), найлепшая салістка фестывалю — Ларыса Лаўрышкова («Алгарытмы»), найлепшы саліст — Юрый Ражаў («Пінгвіны»), за найлепшы ўласны твор — Яўген Канавалаў (за твор «Трынаццаты маршрут»). Белдзяржфілармонія прадаставіла найлепшым біт-ансамблям эстрады сталічных кінатэатраў, кафэ, рэстаранаў. Пасля фестывалю ансамбль «Алгарытмы» чакаў тур па Сібіры, на працягу трох тыдняў музыканты выступалі перад нафтавікамі, збіралі поўныя залы.
Склад журы, якое ацэньвала музыкантаў, быў наступным:
Крытыка
Паводле меркавання музычнага журналіста і даследчыка гісторыі беларускага рока Віктара Сямашкі, мінскі фестываль з’яўляўся першым такога роду мерапрыемствам у СССР. Музычны крытык і публіцыст Сяргей Будкін лічыць 12 красавіка 1968 года днём нараджэння рок-н-рола ў Беларусі, а сам фестываль ставіць побач з такімі вызначальнымі для беларускай музычнай культуры падзеямі, як утварэнне ансамбля «Песняры», арганізацыя рок-клуба «Няміга», дэманстрацыя хіпі ў Гродне. Беларускі гітарыст і музыкант гурта «Роза ветров» Сяргей Занімонец лічыў пераможцаў фестываля гурт «Алгарытмы» найлепшым ансамблем рэспублікі таго часу, а іх гітарыста Яўгена Канавалава ― найлепшым майстрам імправізацыі.
Першы дзень фестывалю не абышоўся без гарачых дыскусій як між гледачамі, так і на сустрэчах канкурсантаў з журы. Старшыня журы Барыс Райскі вельмі скардзіўся на тое, што з-за моцнага акампанементу дрэнна чуў вакалістаў. ''«Рот адкрывае… Ведаеш, як бывае ў нас, на жаль, у нашых вёсках, і маўчыць. Вось так і мы, прасядзелі ўвесь фестываль і бачылі адкрытыя раты салістаў, а аб чым ён там спяваў… Паўтараю, за рэдкім выключэннем. Біг-біт — гэта жыццё, гэта тэмп, гэта рытм, гэта ўсё з напружаннем такім!»''. Свае парады даваў і Ігар Лучанок: «Хацелася б, каб у вашым рэпертуары ўсёж-такі было менш перайманняў, каб больш было нашага, савецкага рэпертуару». У выніку, каб пасля фестывалю паказацца на тэлебачанні «Дыскантам» прыйшлося вывучыць адну з песен Лучанка, як сведчыў Лучыцкі: ''«„Красные звёзды, калёные клинки…“. Гэта ў Лучанка. Мы разумелі, што нам гэта не вельмі хочацца, страшна не хочацца. Але прыйшлося, дзеля таго, каб паказаць сябе, вывучыць і заспяваць гэтую песню па тэлебачанні»''.
У цэлым адзначалася добрая арганізацыя фестывалю і асаблівы маладзёжны фестывальны дух. Выступленні гуртоў адрозніваліся разнастайнасцю. Ансамбль «Funny Foxes», які меў досыць прымітыўны музычны ўзровень, кампенсаваў адсутнасць свайго творчага аблічча экзатычным знешнім выглядам выканаўцаў. Музычны крытык Барыс Герстан пісаў пра іх выступ: ''«Уявіце сабе чырвоныя камзолы, ці то з плюшу, ці то з аксаміту, з жоўтымі манжэтамі, гузікамі армейскага ўзору і металічнымі ланцужкамі праз грудзі. Нешта сярэдняе паміж уніформай уланаў 2-га Праабражэнскага палка і членаў палаты лордаў англійскага парламента»''. Таксама менавіта знешні бляск вылучаў выступленне гурта інстытута фізкультуры «Скіфы». Найбольш гарэзліва і азартна на сцэне выступілі «Рэфлексы», яны, у тым ліку, выканалі папулярную ў тыя часы французскую алімпійскую мелодыю. Выступленне ансамбля «Зодчие» было простым і непасрэдным, але вылучалася лірызмам. Барыс Райскі потым пісаў: ''«Калі ў „Алгарытмаў“ пераважаў інструментальны пачатак, то ў „Дойлідаў“ — вакальны. Іх выступ адрозніваўся вялікай музыкальнасцю, добрай нюансіроўкай, цікавым падборам рэпертуару. Беларускія матывы ў іх выкананні былі прызнаныя найлепшай апрацоўкай беларускіх тэм»''. Характэрна, што ўдзельнікі гурта «Грыфы» амаль усю сваю праграму склалі з уласных твораў.
Па аднадушнай думцы журы і гледачоў Вялікі прыз фестывалю быў прысуджаны ансамблю «Алгарытмы», які вылучала дакладнае віртуознае гранне. Старшыня журы адзначыў, што яны граюць на ўзроўні прафесіяналаў, маюць тонкае пачуццё мелодыі, рытму, скрупулёзна працуюць над кожным творам.
Першы фестываль біт-ансамбляў Мінска шырока абмяркоўваўся ў рэспубліканскай прэсе. «Чырвоная змена» пісала: ''«Кожны ансамбль адчувае ў сваёй рабоце не малыя цяжкасці. Па-першае, у нас не вырабляюць пакуль што неабходныя інструменты, а самаробная апаратура не дазваляе дабіцца высокай якасці гучання. Па-другое, кампазітары-прафесіяналы амаль не пішуць музыку ў стылі біг-біт»''. Газета «Знамя юности» (Сцяг юнацтва): ''«У рэспубліканскім доме народнай творчасці няма літаральна нічога, што адносілася б да электрагітарных ансамбляў. Няма вучэбных дапаможнікаў, няма ніякіх твораў. Аднак жа гітара стала сапраўдным народным інструментам і ігнараваць гэта ніяк нельга. Было шчыра шкада энтузіястаў жанру, якія на свае сродкі, рознымі шляхамі набывалі інструменты»''. Адзначала «Літаратура і мастацтва»: ''«Хлопцам даводзіцца рабіць апаратуру сваімі рукамі. Дарэчы гэту праблему з цяжкасцю вырашаюць і прафесійныя ансамблі. Можа Мінскаму радыёзаводу варта было б падумаць над выпускам такой прадукцыі. Попыт ёсць»''. А «Голас Радзімы» паведамляў, што Белдзяржфілармонія прапанавала найлепшым біт-ансамблям эстрады сталічных устаноў культуры і адпачынку. Тады была ўпэўненасць, што гэта толькі пачатак, праблемы будуць вырашацца, пройдуць наступныя фестывалі, з’явяцца клубы. Але пачалася Пражская вясна і ў савецкія танкі, якія ўступілі ў Чэхаславакію, бутэлькі з кактэйлем Молатава кідалі менавіта студэнты, бітнікі, хіпі ― фанаты «The Rolling Stones» і «The Beatles». Улады тэрмінова «закруцілі гайкі», музыканты вярнуліся ў андэрграўнд.
Васіль Антонавіч Шашалевіч
Васі́ль Анто́навіч Шашале́віч (9 студзеня 1897, в. Мхінічы, цяпер Магілёўская вобласць — 23 кастрычніка 1941, ) — беларускі драматург і паэт.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і валаснога пісара Антона Дзяменцевіча і Ефрасінні Фамінічны. Брат пісьменніка Андрэя Мрыя (сапр. Андрэй Шашалевіч). У сям’і было пяцёра дзяцей: Антаніна, Андрэй, Анастасія, Васіль, Аксіння. Бацька памёр у 1902 годзе і маці засталася адна з пяццю дзецьмі (малодшай дачцэ было 2 гады). У 1908 годзе Васіль Шашалевіч скончыў школу ў вёсцы Палуж, затым — Аршанскае духоўнае вучылішча. Вучыўся ў Магілёўскай духоўнай семінарыі (1910—1914) і Яраслаўскім юрыдычным ліцэі (1915—1916), які праз матэрыяльныя праблемы не здолеў скончыць. У 1917—1919 гадах настаўнічаў у вёсцы Ясенцы.
У 1919—1924 гадах быў настаўнікам рускай мовы і літаратуры ў школе другой ступені мястэчка Краснаполле на Магілёўшчыне. Разам з братам і сёстрамі Аксінняй і Настассяй стварыў народны тэатр, для якога пісаў аднаактавыя абразкі. Дзякуючы намаганням Шашалевічаў у школе былі створаны хор і аркестр народных інструментаў і наладжаныя лекцыі на палітычныя і навукова-папулярныя тэмы. Таксама Шашалевічы стварылі драматычныя літаратурныя гурткі. Ставілі спектаклі паводле п’ес Астроўскага, Горкага і Чэхава. Разам з сёстрамі і мастаком Аляксандрам Грубэ рабілі дэкарацыі, касцюмы, бутафорыю, збіралі фальклор і ўключалі найлепшыя ўзоры ў канцэрты. Чыталі лекцыі «Навука і рэлігія», «Атэізм у расійскім жывапісе XIX стагоддзя», «Паходжанне жыцця на Зямлі», «Становішча на франтах грамадзянскай вайны». Прамаўлялі са сцэны вершы Аляксандра Блока, Дзям’яна Беднага, Уладзіміра Маякоўскага. Выходзіў рукапісны часопіс «Пралеска». Напісаў тут драму «Апраметная».
Краснаполле было далучанае да БССР у выніку ўзбуйнення рэспублікі 1924 года, Васіль Шашалевіч пераязджае ў Менск, сталіцу БССР, дзе да 1928 года працуе настаўнікам. У другой палове 1920-х гадоў працаваў сцэнарыстам на кінафабрыцы ў Ленінградзе.
Арыштаваны ДПУ БССР у ліпені 1930 года па сфабрыкаванай справе «Саюза вызвалення Беларусі», быў пад следствам да лютага 1931 года. 30 снежня 1930 года быў выключаны з Беларускага драматычнага таварыства і адноўлены 20 сакавіка 1932 года. Паўторна арыштаваны 28 кастрычніка 1936 года ў Менску па адрасе: вуліца Вызвалення, д. 13, кв. 3. Прыгавораны пазасудовым органам НКУС 2 кастрычніка 1937 года як «член контррэвалюцыйнай нацыянал-фашысцкай арганізацыі» і за «антысавецкую дзейнасць» да 10 гадоў папраўча-працоўных лагераў. Адбываў пакаранне спачатку ў Магілёве, затым накіраваны ў Прымор’е, дзе прабыў у перасылцы восем месяцаў. Працаваў рахункаводам, рэгістратарам у санітарнай часці, выступаў у канцэртах, пісаў частушкі і скетчы. Прызнаны непрацаздольным камісіяй 27 лагернага пункта.
У Томасінлагу для аматарскага тэатра напісаў п’есу на тэму лагернага жыцця, пастаўленую зняволенымі ў сталоўцы. Змест п’есы не спадабаўся лагернаму кіраўніцтву і яе аўтара, хворага на сухоты, адправілі на лесапавал, дзе ён праз непрацаздольнасць быў улікоўцам. Там на Васіля Шашалевіча наўмысна спусцілі бярозу, якая прыціснула яго да вогнішча. Пасля распілоўвання дрэва, моцна абгарэлага і абязвечанага Васіля Шашалевіча перавезлі ў зону. Засталіся звесткі, што ў пісьменніка выцеклі вочы. Памёр у санітарнай частцы. Месца пахавання невядомае. Пасмяротна рэабілітаваны Прэзідыумам Вярхоўнага суда БССР 19 кастрычніка 1955 года. Асабовая справа Васіля Шашалевіча № 9934-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.
Сям’я
Быў жанаты з Верай Сямёнаўнай Шашалевіч, гадаваў сына Генрыха, якога назваў у гонар нямецкага паэта Гайнрыха Гайнэ (пазней той змяніў імя на Генадзь). Жонку паэта Веру забіў гаспадар хаты Міхась Крыловіч, у якога яна кватаравала ў Волме, дзеля выкрадання атрыманай грашовай кампенсацыі за рэпрэсііі ў суме шасці тысяч рублёў. Забойца неўзабаве павесіўся.
Творчасць
Друкавацца пачаў з верша «Сож» у 1927 годзе ў часопісе «Узвышша». Актыўную літаратурную дзейнасць пачаў у сярэдзіне 1920-х гадоў апавяданнямі і драматычнымі творамі.
Аўтар п’ес «Апраметная» (другая назва «Зруйнаваная цемра») пастаўлена 16 траўня 1925 года Беларускай тэатральнай студыяй у Маскве. У 1926—1927 гадах «Апраметная» ставілася на сцэне БДТ-2, створанага на аснове Беларускай тэатральнай студыі ў Маскве), «Змрок» (пастаўлена БДТ-1 у Менску 30 студзеня 1927), «Воўчыя вочы» (1928—1929), «Рой» (1931), «Сімфонія гневу» (пастаўлена БДТ-1 3 сакавіка 1935).
Перакладаў на беларускую мову драматычныя творы Антона Чэхава, раманы Івана Тургенева «Рудзін», «Дваранскае гняздо». Досыць прафесійна граў на віяланчэлі і скрыпцы, маляваў, пісаў сцэнарыі для кіно, збіраў і апрацоўваў народныя песні.
Часовы ўрад Расіі
Часо́вы ўра́д (15 сакавіка — 7 лістапада года) — вышэйшы выканаўча-распарадчы і заканадаўчы орган дзяржаўнай улады ў Расіі ў перыяд паміж Лютаўскай і Кастрычніцкай рэвалюцыямі.
Сляпы гадзіншчык
«Сляпы гадзіншчык: Чаму доказы эвалюцыі адкрываюць Сусвет без дызайну» — кніга Рычарда Докінза, выдадзеная ў 1986 годзе. У кнізе аўтар прадстаўляе тлумачэнне і аргументацыю тэорыі эвалюцыі натуральным адборам. Ён таксама прыводзіць аргументы, каб абвергнуць пэўную крытыку, выказаную яго першай кнізе «Эгаістычны ген» (абедзве кнігі падтрымліваюць генацэнтрычны погляд на эвалюцыю).
Часовы ўрад Расіі
Афіцыйны друкаваны орган — Збор узаканенняў і распараджэнняў урада, якія выдаюцца пры Кіруючым Сенаце.
Стварэнне
11 сакавіка года Найвышэйшым указам дзейнасць IV Дзяржаўнай думы была прыпыненая. Днём 12 сакавіка, ва ўмовах, калі Таўрычны палац, дзе засядала Дума, быў заняты паўсталымі рабочымі і салдатамі, быў створаны Часовы камітэт Дзяржаўнай думы, які ўзначаліў М. У. Радзянка (акцябрыст, старшыня IV Думы). Камітэт узяў на сябе задачу па аднаўленню дзяржаўнага і грамадскага парадку. Камітэт не валодаў, аднак, паўнатой фактычнай улады, так як мяцежныя салдаты Петраградскага гарнізона (170 тыс.) і рабочыя схіляліся да падтрымкі Петраградскага савета, першае пасяджэнне якога адбылося ўвечары 12 сакавіка. У стыхійна з'яўляючыхся на месцах саветах пераважны ўплыў мелі эсэры і меншавікі.
Сляпы гадзіншчык
Агляд
Каб развеяць ідэю аб тым, што складанасць не можа ўзнікнуць без умяшання «стваральніка», Докінз выкарыстоўвае прыклад вока. Пачынаючы з простай істоты, якая здольна самым грубым спосабам адрозніваць светлае і цёмнае, ён пераносіць чытача праз шэраг нязначных мадыфікацый, якія ствараюць вытанчанасць, пакуль мы не прыйдзем да складанага і вытанчанага вока млекакормячых. Здзяйсняючы гэта падарожжа, ён паказвае некалькіх асобных істот, з іх разнастайнымі апаратамі бачання, таксама карыснымі, жывымі прыкладамі прамежкавага ўзроўню складанасці.
Часовы ўрад Расіі
Стварэнне
14 сакавіка на пашыраным пасяджэнні Часовага камітэта Думы з удзелам Цэнтральнага камітэта Канстытуцыйна-дэмакратычнай партыі і Бюро Прагрэсіўнага блока, а таксама прадстаўнікоў Петраградскага савета рабочых і салдацкіх дэпутатаў быў узгоднены склад першага ўрадавага кабінета, аб фарміраванні якога было абвешчана на наступны дзень. Пазней новы ўрад абвясціў аб маючых адбыцца выбарах у Устаноўчы сход на аснове ўсеагульнага, роўнага і прамога выбарчага права пры тайным галасаванні. Выбары былі прызначаныя на 17 верасня, але затым былі перанесены на 12 лістапада 1917 года. Старыя дзяржаўныя органы былі скасаваныя.
Сляпы гадзіншчык
Агляд
Пры распрацоўцы свайго аргумента аб тым, што натуральны адбор можа ратлумачыць складаныя прыстасаванні арганізмаў, першай задачай Докінза з’яўляецца ілюстраванне розніцы паміж патэнцыялам развіцця складанасці ў выпадку чыстай выпадковасці, а не выпадковасці ў спалучэнні з кумулятыўным адборам. Ён дэманструе гэта на прыкладзе праграмы ласкі. Затым Докінз апісвае свой досвед працы з больш дасканалай камп’ютарнай мадэллю штучнага адбору, рэалізаванай у праграме, якая таксама называецца «Сляпы гадзіншчык», якая прадаецца асобна як навучальны дапаможнік.
Часовы ўрад Расіі
Стварэнне
15 сакавіка імператар Мікалай II адрокся ад прастола з перадачай права атрымання ў наследванне вялікаму князю Міхаілу Аляксандравічу, які, у сваю чаргу, апублікаваў 16 сакавіка акт аб намеры прыняць вярхоўную ўладу толькі пасля таго, як на Устаноўчым сходзе выкажацца народная воля адносна канчатковай формы праўлення ў краіне.
Сляпы гадзіншчык
Агляд
Праграма адлюстроўвала двухмерную форму («біяморфу»), складзеную з прамых чорных ліній, даўжыня, становішча і вугал якіх вызначаліся простым наборам правіл і інструкцый (аналагам геному). Даданне новых радкоў (альбо выдаленне іх) на аснове гэтых правіл прапаноўвала дыскрэтны набор магчымых новых фігур (мутацый), якія адлюстроўваюцца на экране, каб карыстальнік мог выбіраць паміж імі. Адабраныя мутацыі тады будуць асновай для новага пакалення мутантаў, і гэтак далей. Такім чынам, карыстальнік, выбіраючы, можа кіраваць эвалюцыяй біяморфаў. Гэты працэс часта стварае выявы, якія нагадваюць рэальныя арганізмы, напрыклад жукоў, кажаноў ці дрэвы. Докінз выказаў здагадку, што ненатуральную селекцыйную ролю, якую адыгрывае карыстальнік у гэтай праграме, можна замяніць больш натуральным сродкам, калі напрыклад, матылі ці іншыя насякомыя будуць абіраць рознакаляровыя біяморфы праз сэнсарны дысплей, створаны ў садзе.
Часовы ўрад Расіі
Стварэнне
Паралельна з Часовым урадам працягвалі функцыянаваць Саветы, якія ўсталявалі кантроль над дзейнасцю Часовага ўрада. Велізарным уплывам і аўтарытэтам сярод народных мас карыстаўся Петраградскі савет рабочых і салдацкіх дэпутатаў, што дазволіла ахарактарызаваць паслярэвалюцыйную сітуацыю як двоеўладдзе: з аднаго боку, быў Часовы ўрад, які ідзе па шляху парламентарызму і які мае мэту стварэння Расіі капіталістычнай, сучаснай, ліберальнай, вернай абавязацельствах перад сваімі англа-французскімі саюзнікамі; з другога быў Петраградскі Савет, стваральнікі якога разлічвалі на фарміраванне прамой рэвалюцыйнай «улады працоўных мас». Сама «улада Саветаў», аднак, была надзвычай рухомай і зменлівай, залежнай ад перамены настрояў у яе мясцовых, дэцэнтралізаваных структурах і ад гэтак жа пераменлівай і непастаяннай грамадскай думкі.
Сляпы гадзіншчык
Агляд
У дадатку да больш позняга выдання кнігі (1996) Докінз тлумачыць, як яго досвед працы з камп’ютарнымі мадэлямі прывёў яго да больш поўнай ацэнкі ролі эбрыялагічных абмежаванняў у натуральным адборы. У прыватнасці ён прызнаў, што пэўныя заканамернасці эмбрыялагічнага развіцця могуць прывесці да поспеху звязанай групы відаў у запаўненні разнастайных экалагічных ніш, хоць і падкрэсліў, што гэта не варта блытаць з групавым адборам. Ён ахрысціў гэтае разуменне эвалюцыяй эвалюцыйнасці.
Часовы ўрад Расіі
Перыядызацыя
Пры разглядзе дзейнасці Часовага ўрада з пункту гледжання трансфармацыі дзяржаўнай улады (спробы пабудовы парламентарызму) можна вылучыць тры асноўных этапы:
Адной з праблем паслярэвалюцыйнай Расіі з'яўлялася вызначэнне формы праўлення і палітычнага рэжыму ў Расіі. Калі на першым этапе гаворка ішла аб рэспубліканскай форме праўлення пры магчымасці рэстаўрацыі манархіі ў канстытуцыйнай форме і з моцнай выканаўчай уладай, то пазней палітычны рэжым пачаў схіляцца ў бок прэзідэнцкай рэспублікі і бонапарцізма Часовага ўрада. Пры гэтым Часовы ўрад абыходзіў маўчаннем пытанне аб форме праўлення і неаднаразова пераносіў тэрміны склікання Устаноўчага сходу.
Сляпы гадзіншчык
Агляд
Пасля аргументацыі таго, што эвалюцыя здольная растлумачыць паходжанне складанасці, у канцы кнігі Докінз выкарыстоўвае гэта, каб паспрачацца супраць існавання Бога: «Боства здольнае выпрацаваць усю арганізваную складанасць у свеце альбо імгненна, альбо кіруючы эвалюцыяй … павінна быць у першую чаргу, надзвычай складаным». Ён называе гэта «пастуляцыяй арганізаванай складанасці, не прапаноўваючы тлумачэння».
Часовы ўрад Расіі
Першы склад
У склад урада ўвайшло 11 міністраў :
Сляпы гадзіншчык
Крытыка
Цім Радфард, калі пісаў у The Guardian, адзначыў, што нягледзячы на «баявы свецкі гуманізм» Докінза, ён напісаў у 1986 годзе «цярплівую, часта прыгожую кнігу, якая пачынаецца ў велікадушным настроі і падтрымлівае велікадушнасць да канца». Праз трыццаць гадоў людзі ўсё яшчэ чытаюць кнігу, сцвяржае Радфард, таму што гэта «адна з найлепшых кніг, якія калі-небудзь, цярпліва і пераканаўча звярталіся да пытання, якое выклікае збянтэжаннасць епіскапаў і незадавальненне іншадумцаў: як прырода дасягнула сваёй дзіўнай складанасці і разнастайнасці?»
Філосаф і гісторык біялогіі Майк Гіселін, пішучы ў The New York Times, каментуе, што Докінз «паспяхова паказвае, як натуральны адбор дазваляе біёлагам абыходзіцца з такімі паняццямі, як мэта і дызайн». Ён адзначае, што аналогіі з камп’ютарнымі праграмамі маюць свае абмежаванні, але ўсё яшчэ карысныя. Гіселін заўважае, што Докінз «не задаволены крэцыяністамі, якія абвяргаюць», але працягвае заяўляць пра свае аргументы супраць тэорый, альтэрнатыўных эвалюцыі і натуральнаму адбору. Ён лічыць, што кніга паказвае неабходнасць больш ведаць пра эвалюцыю, «якую іншыя [крэацыяністы] маглі б схаваць ад іх». Ён робіць выснову, што «чытачы, якія не абурацца, будуць у захапленні».
Амерыканскі філосаф рэлігіі Далас Уілард, разважаючы над кнігай, адмаўляе сувязь эвалюцыі з абгрунтаванасцю аргументаў ад задумы ад Бога: тады як, сцвяржае ён, Докінз разглядае аргументы, каб цалкам абапярэцца на гэтую аснову. Уілард сцвяржае, што раздзел 6 «Паходжанне і цуды» спрабуе вырашыць «цяжкую задачу»: зрабіць не проста сляпога гадзіншчыка, але і «сляпога гадзіншчыкавага гадзіншчыка», каб зрабіць «сумленнай» назву кнігі. Ён адзначае, што Докінз выказвае некалькі «слабых» аргументаў, напрыклад, аргумент ад асабістага недаверу. Ён адмаўляе, што камп’ютарныя «практыкаванні» і аргументы Докінза аб паступовых зменах паказваюць, што складаныя формы жыцця маглі развівацца. Уілард сцвяржае, што падчас напісання гэтай кнігі Докінз функцыянуе не як вучоны «па лініі Дарвіна», а як «проста натураліст-метафізік».
Часовы ўрад Расіі
Дырэкторыя. Дэмакратычная нарада. Трэці кааліцыйны ўрад. Прадпарламент
25 верасня (8 кастрычніка) Керанскі стварае трэці кааліцыйны ўрад, у які ўвайшлі:
Звяржэнне Часовага ўрада
года ў 2 гадзіны 10 хвілін Часовы ўрад быў арыштаваны.
Сляпы гадзіншчык
Уплыў
Журналіст Тэа Янсен прачытаў кнігу ў 1986 годзе і захапіўся эвалюцыяй і натуральным адборам. З 1990 года ён стварае кінетычныя фігуры, «Strandbeest», якія здольныя хадзіць пад уздзеяннем ветру.