cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Псалмы 152—155
Псалом 155
6 Душа мая праслаўляе Яго і ўзвышае Яго за ўсе дабрыні Ягоныя, якія Ён учыніў і будзе рабіць са мною.
Міхал Юдзіцкі
Міхал (Дзмітрый) Юдзіцкі (каля 1700 — ) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага, рэчыцкі харужы з 1715 і маршалак з 1729 года. Маршалак Трыбуналу ВКЛ у 1740 годзе. Прыхільнік партыі Чартарыйскіх. Кашталян менскі з 1742 года.
З роду Юдзіцкіх герба ўласнага «Радван зменены», сын Антонія, які быў паслядоўна харужым, падкаморым і маршалкам рэчыцкім.
Меў сыноў: Антонія, жанатага з Соф'яй Уніхоўскай, і Юзафа. Таксама дачок:
Amaurochaete
Amaurochaete — род слізевікоў сямейства. Назва ўпершыню апублікавана ў 1873 годзе.
Раснапіль
Раснапіль (Ря́снопіль) — вёска ў Бэрэзіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Вількаў (гміна, Апольскае ваяводства)
Ві́лькаў (Wilków) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Намыслоўскага павета Апольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Вількаве. Плошча гміны складае 100,57 км². Станам на 2004 год у гміне Вількаў пражывалі 4691 чалавек, шчыльнасць — 46,6 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 12 салецтваў.
IC 2572
IC 2572 — галактыка тыпу Sa R ў сузор’і Малы Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Росіца (рака)
Ро́сіца — рака ў Латвіі і Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, правы прыток Заходняй Дзвіны.
Агульныя звесткі
Пачынаецца за 2 км на паўднёвы захад ад вёскі Пустыня Краслаўскага раёна (Латвія), вусце на мяжы з Латвіяй за 0,7 км на захад ад вёскі Новае Сяло Верхнядзвінскага раёна. Цячэ ў межах Латгальскага ўзвышша.
Даўжыня 51 км (даўжыня ў межах Беларусі 36 км). Плошча вадазбору 279 км² (у Беларусі каля 150 км²). Сярэднегадавы расход вады ў вусці 1,9 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,3 м/км.
Даліна трапецападобная, яе шырыня 150—200 м, найвялікшая — 1 км каля вёскі Данькі, найменшая — 40 м (ніжэй возера Чорнае). Абалона чаргуецца па берагах (шырыня 20—70 м), каля вёскі Данькі двухбаковая (шырыня 50 м), у вусцевай частцы адсутнічае. Рэчышча на тэрыторыі Латвіі і 1 км на Беларусі каналізаванае, далей умерана звілістае. У басейне ракі азёры Белае, Чорнае, Доўгае, Максімава, Кропы, Вахрамеева.
Халмоўскі сельсавет (Крычаўскі раён)
Халмо́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Крычаўскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Малінаўка.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Чэрыкаўскага раёна Магілёўскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Халмы. У 1927 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Малінаўка. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Чэрыкаўскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. З 16 верасня 1959 года ў складзе Крычаўскага раёна. 8 ліпеня 1960 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Вепрынскага сельсавета.
Ёган VI
Ёган VI:
Хрустаўскі сельсавет
Хру́стаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Поразаўскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Хрустава.
Гісторыя
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Поразаўскага раёна Брэсцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў Гродзенскай вобласці. Скасаваны 16 ліпеня 1954 года, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Крапіўніцкага сельсавета.
Слінг
Слінг — перавязь з тканіны для нашэння дзяцей, адно з самых старажытных прыстасаванняў для нашэння дзяцей. Слінгі бываюць розных відаў, памераў і стыляў. Як правіла, слінг разлічаны на дзяцей да 3 гадоў вагой да 20 кг.
Гісторыя
Нашэнне дзяцей у прынадах з тканіны вядома са старажытных часоў. На Русі традыцыйна дзяцей насілі дома і на вуліцы ў падоле (фартухе). Старэйшыя дзяўчынкі насілі такім чынам малодшых дзяцей на сцягне. Прымаўка «прынесла ў падоле» мае карані менавіта ў гэтым звычаі.
Віды слінгаў
Самы папулярны слінг ўяўляе сабой канструкцыю з тканевага палотнішча і 2 металічных кольцаў, што дапамагаюць рэгуляваць аб'ём калыскі, стваранай слінгам. Такі слінг называецца слінг з кольцамі.
Існуе мноства іншых відаў слінгаў, у залежнасці ад краіны, культуры, вытворцы: май-слінг, слінг-шалік, слінг-кішэня і інш.
Натуральнае выхаванне
Нашэнне на руках і ў слінзе з’яўляецца неад’емнай часткай так званага натуральнага выхавання. Гэты падыход азначае, што пакуль немаўля не навучыцца само поўзаць і хадзіць, практычна ўвесь час яно праводзіць на руках маці ў непасрэдным фізічным кантакце з ёй.
Слінг як цацка
Паколькі дзяўчынкам падабаецца паходзіць да матуль ва ўсіх справах, былі створаны слінгі для дзяцей, каб насіць у іх лялек, якія маюць аднолькавую канструкцыю з сапраўднымі, але меньшага памеру, а таксама лялькі, якія прадаюцца разам з маленькай лялечкай-немаўляткай у слінзе.
Садавэ (Бэрэзіўскі раён)
Садавэ (Садове́) — вёска ў Бэрэзіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Махамаду Бухары
Махамаду Бухары (Muhammadu Buhari; нар. 17 снежня 1942, Даура) — нігерыйскі дзяржаўны дзеяч, кіраўнік дзяржавы з 1983 па 1985 год. У 2015 годзе ён быў абраны на пасаду прэзідэнта краіны і пераабраны ў 2019 годзе.
Цёмнахвойны лес
Цёмнахвойны лес — лес, у якім пераважаюць ценевынослівыя іглічныя дрэвы: елка, піхта і інш.
Пасля ляснога пажару гар звычайна спачатку зарастае больш святлалюбнымі дрэвамі: дробналісцвеннымі пародамі (асіна, бяроза), хвояй або лістоўніцай. Дрэвы цёмнахвойных парод спачатку ўтвараюць ярус падросту ў драбналістых лясах; падрастаючы, яны ўтвараюць досыць шчыльны другі ярус. Пасля адмірання асін і бяроз дрэвы ніжніх ярусаў становяцца асноўнымі пародамі лесу.
Пры адсутнасці пажараў сібірскі хваёвы лес таксама можа паступова замяніцца кедравым.
У Расіі цёмнахвойныя лясы з перавагай піхты і елі называюць урманамі.
Ёган V
Ёган V:
IC 2573
IC 2573 — галактыка тыпу SBcd ў сузор’і Насос.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Яфрэм Іванавіч Карнейчык
Біяграфія
Вучыўся ў Турынскім народным вучылішчы на рабфаку. Скончыў Камуністычную вышэйшую навучальную ўстанову імя Леніна ў Мінску (1929). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Працаваў навуковым супрацоўнікам Інстытута гісторыі АН БССР, намеснікам дэкана гістарычнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, з 1946 намеснікам дырэктара Інстытута гісторыі партыі пры ЦК КП(6)Б, а ў 1950—1970 старэйшым навуковым супрацоўнікам Інстытуту гісторыі АН Беларусі. Вывучаў пытанні гісторыі Беларусі у тым ліку і Мінску, перыяду Кастрычніцкай рэвалюцыі, бальшавізму і непралетарскіх партый, ідэйна-тэарэтыянай барацьбе ў гістарычнай навуцы Беларусі. Адзін з аўтараў «Гісторыі БССР» (т. 1—2, 2-е выд., 1961).
Псалмы Саламона
«Псалмы Саламона» або «Саламонава Псалтыр» (Ψαλμοι Σολομοντος) — апакрыфічны старазапаветны зборнік псалмоў, напісанне якога адносіцца да часу падпарадкавання Іўдзеі Рымскай імперыі (70-40 гг. да н. э.). Рукапісы «Псалмоў Саламона» напісаны на грэчаскай мове, хоць першапачатковая мова «Псалмоў», верагодна, была яўрэйская.
Апісанне
Псалмы Саламона некаторымі лічацца за твор фарысеяў, накіраваны, галоўным чынам, супраць садукеяў.
З друкаваных выданняў Псалмаў Саламона першае па часе — Х. Л. дэ ла Серды — грэчаскі тэкст з лацінскім перакладам, надрукаваны ў «Adversaria sacra» (1626). Наступныя выданні:
На рускай мове існуе пераклад Псалмоў Саламона протаіерэя Аляксандра Смірнова, надрукаваны ў «Православном собеседнике», 1896; а таксама іх пераклад, выкананы М. Віткоўскай і В. Віткоўскім.
Эканоміка Літвы
Эканоміка сучаснай Літвы, як і яе балтыйскіх суседзяў, сфармавалася ў выніку перабудовы гаспадаркі з планавага ўзору на рынкавы пасля распаду СССР і інтэграцыі ў Еўрапейскі саюз. Гэтыя працэсы прывялі да фактычнага знікнення галін цяжкай прамысловасці, павелічэння ролі і долі сферы паслуг (да амаль 70 %), імклівага росту агульнага дабрабыту. Сённяшняя Літва мае адкрытую эканоміку са змешанымі формамі ўласнасці з выскоім даходам паводле класіфікацыі Сусветнага банку. Узровень эканамічнага развіцця Літвы некалькі вышэйшы за сярдні па Усходняй і Цэнтральнай Еўропе і саступае Паўночнай Еўропе, куды Літву афіцыйна адносяць з 2017 года. ВУП на душу насельніцтва па ППЗ у 2018 складае амаль 35000. З 2015 Літва з'яўляецца часткай еўразоны. З ліпеня 2018 з'яўляецца ўдзельнікам АЭСР. У першым квартале 2018 сярэдні заробак літоўцаў склаў 700 еўра за вылікам падаткаў, памер пенсіі - 307 еўра.
Здабыўная прамысловасць
Здабыўная прамысловаць развіта на мясцовым узроўні: здабываюцца торф, бурштын, будаўнічыя матэрыялы.
Апрацоўчая прамысловасць
Літва адносіцца да тых дзяржаў, што цалкам згарнулі сваю атамную энергетыку — адзіная Ігналінская АЭС была закрыта ў 2009 годзе. Сёння (2015) 60 % вытворчасці электраэнергіі прыходзіцца на ЦЭС, што працуюць на імпартным газе і мазуце. Усё большая роля ўзнаўляльных крыніц (20 % у 2015). Літва застаецца нета-імпарцёрам электрычнасці (7,5 млрд кВт*гадз у 2015), аднак спажываць прадукцыю будучай БелАЭС Літва катэгарычна адмаўляецца.
Сярод іншых галін апрацоўчай прамысловасці развіты нафтаперапрацоўка (горад Мажэйкей) машынабудаванне (электронныя кампаненты), вытворчасць металаканструкцый (напрыклад, сантэхнікі), лясная, лёгкая, і харчовая (мясная, малочная, кандытарская) прамысловасць.
Сельская гаспадарка
Вялікая частка тэрыторыі Літвы мае спрыяльныя ўмовы для вядзення сельскай гаспадаркі. Найбольш урадлівыя глебы размешчаныя ў цэнтральных раёнах. Плошча сельскагаспадарчых угоддзяў складае 3,6 млн га. Вырошчваюцца жыта, ячмень, пшаніца, лён, цукровыя буракі, бульба, кармавыя культуры. Апошнія асабліва важныя таму, што роля жывёлагадоўлі (у першую чаргу, малочнай буйной рагатай жывёлы) у Літве вельмі вялікая. Усё больш папулярнай становіцца экалагічная сельская гаспадарка. Статус экалагічных фермераў і вытворцаў у краіне прадастаўляецца дзяржаўным органам Ekoagros. У 2016 годзе налічвалася 2539 такіх гаспадарак.
Знешні гандаль
Для краіны характэрны устойлівы адмоўны гандлёвы баланс. Экспарт у 2016 склаў 25,6 млн долараў і яго асноўнымі артыкуламі былі: нафтапрадукты, прадукцыя машынабудавання, харчовай прамысловасці, мэбля, лекі і інш. . Найважнейшыя партнёры: дзяржавы Балтыі (Літва — 9,5 %, Эстонія — 5 %), Расія (13 %), Польшча (9 %). Асноўныя прадукты імпарту (27,9 млрд): нафта і прыродны газ, аўтамабілі, тэлефоны, камп'ютары, прадукты харчавання. Партнёры: Расія (13,5 %), Германія (12 %), Польшча (9,8 %), Латвія (7,7%). Што тычыцца Беларусі, то доля Рэспублікі ў экспарце-імпарце Літвы складае 3,76 і 2,75 % адпаведна.
Вінніца (гміна)
Вінні́ца (Winnica) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Пултускага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Вінніцы. Плошча гміны складае 115,09 км². Станам на 2011 год у гміне Вінніца пражывалі 4139 чалавек, шчыльнасць — 36 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 34 салецтвы.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 38 населеных пунктаў.
Сахаравэ (Бэрэзіўскі раён)
Сахаравэ (Саха́рове) — вёска ў Бэрэзіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Каледзімачынэ
Коледзімачынэ (Colledimacine) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Абруца, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру К'еці.
Насельніцтва складае 277 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 25 чал./км². Займае плошчу 11 км². Паштовы індэкс — 66010. Тэлефонны код — 0872.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Марыян.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Веніямінава пакаленне
Веніямінава пакаленне — паводле Бібліі, паходзіла ад малодшага і апошняга сына патрыярха Якава і яго любімай жонкі Рахілі, для якой нараджэнне гэтага сына мела смяротны зыход, таму бацька называў яго «сынам смутку», а часцей «сынам сваёй старасці». Як адзінага роднага брата па маці Веніяміна вельмі любіў Іосіф. Калі Вевіямін пакідаў Егіпет, яму было крыху больш трыццаці гадоў, ён меў ужо дзесяць сыноў. За час свайго саракагадовага падарожжа па сінайскіх пустынях яго род, дзякуючы сваёй высокай пладавітасці вырас да 45,6 тыс. чалавек. Пры падзеле Палесціны яму дасталася невялікая, але затое цэнтральная і пладаносная мясціна на поўнач ад Іерусаліма побач з Іудзіным пакаленнем і зямельнымі абшарамі Ефраімавага і Манасіевага пакаленняў. Гэта пакаленне вылучалася надзвычайнай ваяўнічасцю і мужнасцю. 3 яго асяроддзя, паводле біблейскага падання, выйшаў першы ізраільскі цар Саул. Веніямінава пакаленне валодала вялікімі воінскімі сіламі і прымала ўдзел у стварэнні самастойнага Іудзейскага царства. Пасля сямідзесяцігадовага вавілонскага палону яно разам з іудзеямі складала галоўную частку яўрэйскага насельніцтва. Менавіта з гэтага пакалення хрысціянская традыцыя выводзіць паходжанне апостала Паўла.
Дрывасек-скурнік
Дрывасек-скурнік (Prionus coriarius) — від жукоў-вусачоў.
Пашырэнне
Насяляе дубовыя, грабава-дубовыя і грабава-букавыя лясы. Пашыраны ў Еўропе, Малой Азіі, Іране, на Каўказе, у Паўночнай Афрыцы.
Асаблівасці біялогіі
Самкі адкладваюць яйцы ў глебе на адмерлыя карані і прыкаранёвую частку ствалоў і пнёў. Лічынкі развіваюцца ў драўніне дуба, граба і некаторых іншых лісцевых парод. Лёт жукоў назіраецца ў ліпені-жніўні. Жыццёвы цыкл — 2—3 гады.
Элеанора Аўстрыйская
Элеанора Габсбург (Eleonore von Kastilien, Leonor de Austria;, Лёвен — , Талавера-ла-Рэаль) — народжаная эрцгерцагіня Аўстрыйская, інфанта Іспанская і прынцэса Бургундыі; трэцяя жонка караля Мануэля I Партугальскага, пазней другая караля Францыі Францыска I.
Біяграфія
Элеанора была старэйшай дачкой Філіпа IV, герцага Бургундскага і Кастыльскай каралевы Хуаны I. Сярод яе братоў і сясцёр былі імператары Свяшчэннай Рымскай імперыі Карл V і Фердынанд I, каралева-кансорт Даніі, Нарвегіі і Швецыі Ізабела, каралева-кансорт Венгрыі Марыя і каралева-кансорт Партугаліі Кацярына. З прычыны хваробы маці, выхоўвалася разам з братам Карлам у Нідэрландах, пры двары цёткі — Маргарыты Аўстрыйскай.
Сярод прэтэндэнтаў на яе руку былі каралі Англіі Генрых VII, кароль Англіі і Генрых VIII, каралі Францыі Людовік XII і Францыск I і кароль Польшчы Жыгімонт I.
Па жаданні брата, 16 ліпеня 1518 года яна ажанілася з каралём Партугаліі Мануэлем, стаўшы яго трэцяў жонкай. У іх было двое дзяцей:
Элеанора стала ўдавой у снежні 1521 года, калі Мануэл памёр ад чумы.
4 ліпеня 1530 года яна ажанілася з каралём Францыі Францыскам I. Гэты шлюб быў не больш шчаслівым, чым папярэдні, Францыск аддаваў перавагу новай жонцы палюбоўніцы Ганне дэ Післё. Дзяцей у пары не было. Брантом піша, што каралева ў інтымным жыцці знаходзіла адпачыванне ў абдымках сваіх прыдворных дам.
Тэафіл Эўгеніюш Барэці
Тэафіл Эўгеніюш Барэ́ці (Teofil-Eugeniusz Boretti;, Варшава, Царства Польскае — ) — польскі і беларускі фотамастак-пейзажыст.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду італьянскага паходжання. Нарадзіўся ў Варшаве ў шматдзетнай сям’і архітэктара (1825—1878) і Антоніны Эміліі з Янікоўскіх (1829—1918). Рана асвоіў фатаграфію, паколькі многія яго сваякі, у тым ліку родны дзядзька і цёзка Тэафіл Барэці (1834—1910), — займаліся ёю прафесійна. У канцы XIX ст. жыў у г. Каліш, дзе працаваў разам са сваім старэйшым братам Вінцэнтам Барэці (1859—1932), які лічыўся найвядомейшым у горадзе фатографам. Пазней Вінцэнт адкрыў у 1881 годзе атэлье ў Мінску. Працаваў у Мінску яшчэ адзін брат — Восіп Барэці (1863—1965), яго атэлье існавала да пажару ў 1898 годзе. Тэафіл Барэці хацеў мець сваю справу, у 1892 г. трымаў атэлье ў Нясвіжы, і ў канцы 1890-х гг. ён апынуўся ў Мінску.
У 1904 г. Тэафіл Барэці ажаніўся з С. Расацкай. У іх нарадзіліся дзве дачкі.
У 1908—1909 гг. фатограф з’ехаў у Скальмежыцы каля Каліша, дзе ў 1910 г. памёр.
Міса
Міса (Misa)  — рака ў Латвіі.
Даўжыня - 108 км, плошча басейна - 903 км². Вытокі ракі знаходзяцца ў Вецумніекскім краі, далей Міса працякае па тэрыторыі Земгале, дзе ўпадае ў раку Іецава ў раёне Озалніекі. Глебы басейна ракі ў асноўным тарфяныя, часта забалочаныя.
Ёган I
Ёган I
Шчурыцкі сельсавет
Шчу́рыцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Поразаўскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Шчурычы.
Вэнта
Вэ́нта (Venta), Вянта (Venta; Windawa) — рака басейна Балтыйскага мора, якая працякае ў Літве і Латвіі. Яе даўжыня — 346 км, плошча басейна — 11 800 км², перапад вышыняў — 166 м. Вэнта выцякае з Жэмайцкага ўзвышша з возера Венэ недалёк ад горада Куршэнай, а ўпадае ў Балтыйскае мора праз Вэнтспілскі марскі порт. Асноўны кірунак плыні — на паўночны захад. Па тэрыторыі Літвы рака працякае 168 км, па тэрыторыі Латвіі — 178 км. Самыя вялікія гарады на берагах Вэнты — Мажэйкяй, Кулдыга і Вэнтспілс. Самыя значныя прытокі — рэкі Вірвітэ ў Літве і Абава ў Латвіі.
IC 2574
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Вэнта
Ля Кулдыгі на Венце знаходзіцца знакамітая Вэнтас румба — самы доўгі ў Еўропе вадаспад шырынёй 240 м. Недалёк ад яго (дзе рэчка Алекшупітэ ўпадае ў Вэнту) месціцца і самы высокі вадаспад у Латвіі (4,2 м увышкі).
Шчурыцкі сельсавет
Гісторыя
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Поразаўскага раёна Брэсцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў Гродзенскай вобласці. Скасаваны 16 ліпеня 1954 года, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Крапіўніцкага сельсавета.
Вэнта
Прыкладна 50 % басейна ракі пакрыта лесам. Лёд на рацэ стаіць з канца снежня і да пачатку сакавіка. Частка ракі ад літоўска-латышскай мяжы і да Кулдыгі выкарыстоўваецца як турыстычная траса для паходаў на байдарках. Вэнта — вельмі шчодрая рака для рыбакоў. У ёй ловяцца акуні, галавачы, карасі, ляшчы, судакі, шчупакі, язі.
Amaurochaetaceae
Amaurochaetaceae — сямейства слізевікоў атраду.
Сэмыхаткы (Бэрэзіўскі раён)
Сэмыхаткы (Семиха́тки) — вёска ў Бэрэзіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Іван Васілевіч Палуян
Іван Васілевіч Палуян (нар., в. Некрашэвічы, Карэліцкі раён, Гродзенская вобласць) — беларускі гісторык, палітолаг. Доктар гістарычных навук (1982), прафесар (1983).
Біяграфія
Скончыў Мінскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя А. М. Горкага (спецыяльнасць «Гісторыя», 1951), Інстытут гісторыі АН БССР (аспірантура, спецыяльнасць «Гісторыя СССР і БССР», 1959), Беларускі політэхнічны інстытут (дактарантура, 1981). Працаваў у Інстытуце гісторыі АН БССР (1959—1966), Беларускім політэхнічным інстытуце (1966—1985), Беларускім дзяржаўным тэхналагічным універсітэце (1985—2013, прафесар кафедры гісторыі Беларусі і паліталогіі, у 1985—1992 — загадчык кафедры).
Навуковыя інтарэсы: праблемы міжнародных адносін; унутраная і знешняя палітыка дзяржаў.
Узнагароды
Нагрудны знак «Выдатнік адукацыі» (2005), граматы Міністэрства вышэйшай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі Беларускай ССР, Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта (2000) і інш.
Бярнаты
Бярна́ты (, Бернаты) — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ёдскага сельсавета.
Акно (фільм)
«Акно'» — беларускі незалежны кароткаметражны беларускамоўны мастацкі фільм. Творчы калектыў стваральнікаў кінастужкі арганізаваў удзел фільма ў французскім, канадскім і японскім спецыялізіраваных кінафестывалях.
Бярнаты
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Ёды Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Акно (фільм)
Крытыка
Паводле меркавання кінакрытыка Антона Сідарэнка, кароткаметражная карціна, у якой здымаліся прафесійныя акцёры, мае ўсе прыкметы паспяховага кіно — атмасферу, драматургію, выразна акрэсленую ідэю.
Марыя (дачка Амрама)
Марыя, Марыям (מִרְיָם) — паводле Бібліі, дачка Амрама, сястра Майсея і Аарона.
Біяграфія
Упершыню ўпамінаецца ў апавяданні пра ранняе дзяцінства Майсея. Калі яе маці, паводле жорсткага загаду фараона, не магла далей трымаць у сябе трохмесячнага Майсея і вымушана была пакінуць яго ў кошыку на беразе Ніла, Марыя назірала за сваім братам. Пасля са згоды дачкі фараона, якая знайшла Майсея, яна прывяла сваю маці пакарміць яго. Пасля выхаду ізраільцян з Егіпта і пераходу Чырвонага мора яна ўзначаліла жаночы хор. За нараканні на шлюб Майсея з іншаземкай Марыя была пакарана богам праказай. У Бібліі сцвярджаецца таксама, што яна была прамаці ізраільскага цара Давыда і памерла ў глыбокай старасці.
Талавера-ла-Рэаль
Талаве́ра-ла-Рэа́ль (Talavera la Real, Talavera la Real ) — горад і муніцыпалітэт у Іспаніі, уваходзіць у правінцыю Бадахос у складзе аўтаномнай супольнасці Эстрэмадура. Муніцыпалітэт знаходзіцца ў складзе раёна (камаркі) Бадахос. Займае плошчу 62 км². Насельніцтва — 5509 чалавек (на 2010 год). Адлегласць да адміністрацыйнага цэнтра правінцыі — 20 км.
Стэфан Букарац
Стэфан Букарац (Стефан Букорац / Stefan Bukorac; нар., Срэмска-Мітравіца, Югаславія) — сербскі футбаліст, паўабаронца казахстанскага клуба «Шахцёр» з Караганды.
Клубная кар’ера
На моладзевым узроўні гуляў за клубы «Полет», «Срэм», «Партызан» (Вітаеўцы), «Едзінства» (Плацічава). З 2008 года выступаў за «Доньі Срэм», дзе правёў сем гадоў. У студзені 2015 года стаў іграком тбіліскага «Дынама», у складзе якога выйграў Кубак Грузіі. Улетку 2015 года вярнуўся ў Сербію і папоўніў склад «Металаца». У пачатку 2016 года перайшоў у кіпрскі «Эносіс», аднак за паўгады згуляў толькі ў чатырох матчах. У ліпені 2016 года перайшоў у чарнагорскую «Младаст», у складзе якой гуляў у Лізе чэмпіёнаў. У 2018 годзе зноў вярнуўся ў Сербію, папоўніўны склад клуба «Пролетар».
У лютым 2019 года пасля прагляду падпісаў кантракт з беларускім клубам «Тарпеда-БелАЗ» з Жодзіна. Трывала гуляў у стартавым складзе жодзінцаў, у верасні і кастрычніку 2019 года адсутнічаў з-за траўмы, пазней вярнуўся ў склад. У студзені 2020 года стала вядома, што паўабаронца пакідае «Тарпеда-БелАЗ».
У лютым 2020 года стаў іграком казахстанскага клуба «Каспій». У ліпені 2021 года на правах арэнды далучыўся да карагандзінскага «Шахцёра», а ў пачатку 2022 года перайшоў у гэты клуб на трывалай аснове.
Ёган III
Ёган III:
Снукерны сезон 2014/2015
Снукерны сезон 2014/2015 уяўляе сабой серыю турніраў па снукеры, якія праходзілі ў часовым прамежку паміж 4 чэрвеня 2014 і 4 мая 2015.
Сусветны рэйтынг
Ніжэй прадстаўлены змены ў рэйтынгу снукерыстаў, якія ўваходзілі ў топ-16, па меншай меры, па выніках аднаго з пералікаў на працягу сезона. Тлустым шрыфтам вылучана найвышэйшая пазіцыя, якую займаў снукерыст у сезоне.
Бялуга
Апісанне
У натуральных умовах дасягае даўжыні да 9 м і болей, вагі да 1,5 т. і болей. Цела масіўнае, верацёнападобнае. Спінных пласцінак — 11—14, бакавых — 41—52, брушных — 9—11. У спінным плаўніку ад 60 лучын. Рот ніжні. Зубы адсутнічаюць. Пярэдняя лучына добра развітая (па колькасці кольцаў на яе спіле вызначаюць узрост рыбін).
Арэал
Бялуга — прахадная рыба, якая насяляе Каспійскае, Чорнае, Азоўскае моры, адкуль заплывае ў рэкі для нераставання. Да другой паловы XX стагоддзя адзінкавыя экземпляры лавіліся ў Адрыятычным моры. Найбуйнейшы сучасны статак насяляе Каспійскае мора. У Чорным моры сустракаецца на глыбіні да 180 м. Да будаўніцтва плацін на рацэ Дняпро адзінкавыя рыбіны заходзілі ў паўднёвыя рэкі Беларусі. У 1870-ыя гады бялуга вагай 295 кг была вылаўлена на рацэ Сож каля Гомеля. У 1907 годзе каля Рэчыцы рыбакі вылавілі бялугу больш за 250 кг.
Асаблівасці біялогіі
Бялуга — драпежнік, які спажывае рыбу; ахвотна паядае ўласную моладзь і малявак іншых асятровых. У страўніках каспійскай бялугі знаходзілі дзіцянят ластаногіх сысуноў.
Самцы дасягаюць сталасці на 13—18-м, самкі — на 22—27-м годзе. Пладавітасць ад 0,5 да 5 мільёнаў ікрынак. У прыродных умовах утварае гібрыдныя формы з асятром, сцерляддзю і сяўругай.
Ахова
Ахоўваецца МСАП.
Ян Павел Юдзіцкі
Ян Павел Юдзіцкі (? – пасля 1702) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага, кашталян менскі ў 1694 годзе. Уладальнік Докшыц.
З роду Юдзіцкіх герба ўласнага «Радван зменены», сын ясвонскага старосты і кашталяна менскага Аляксандра і Ганны Феліцыяны Венжык-Рудскай. Быў жанаты на Яне Мінкевіч.
Аляксандр Юдзіцкі
З роду Юдзіцкіх герба ўласнага «Радван зменены», сын рэчыцкага стольніка Канстанціна і Цэцыліі Ясенскай, дачкі пісара літоўскага Мікалая і Марыны Сапегі.
Набыў у Масальскага ясвонскае староства, якое потым перадаў сыну Ежы Канстанціну. Падпісаў ад віленскага і менскага ваяводстваў элекцыю караля Яна Казіміра. Быў палкоўнікам каралеўскіх войскаў і рэгіментарам у Жамойці. У 1655 годзе вызначыўся ў баявых дзеяннях супраць шведаў у Жамойці. На чале харугвы ўдзельнічаў у вайне з Маскоўскай дзяржавай 1654-1667. Ахвяраваў значныя грошы на набор жаўнераў дзеля шведскай і маскоўскай войнаў, якія сойм 1677 года даручыў яму вярнуць.
Валодаў землямі ў Ашмянскім, Рэчыцкім і Слонімскім паветах.
Быў жанаты на Ганне Феліцыяне Венжык-Рудскай і меў з ёй трох сыноў: рэчыцкага падстолія і ясвонскага старосту Ежы Канстанціна, луцкага каноніка Мікалая і Яна Паўла.
Сафііўка (Бэрэзіўскі раён)
Сафііўка (Софі́ївка) — вёска ў Бэрэзіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Павел Антонавіч Куксёнак
Павел Антонавіч Куксёнак (, в. Царкавішча, Полацкі павет, Віцебская губерня — ) — адзін з арганізатараў камуністычнага падполля ў Віцебскай вобласці ў Вялікую Айчынную вайну.
Біяграфія
Удзельнік Грамадзянскай вайны. У 1918—1920 гадах — старшыня Полацкага павятовага райкама, з 1924 года — старшыня Полацкага, Ульскага райвыканкамаў, дырэктар Слуцкай МТС. З 1938 года — на кіруючай пасадзе ў Наркамземе БССР. З 1940 года — дэпутат Вярхоўнага Савета БССР.
У 1965 годзе на магіле ў в. Кульнева пастаўлены абеліск.
Уладзімір Васільевіч Усцінаў
Уладзімір Васільевіч Усцінаў (нар., Нікалаеўск-на-Амуры, Хабараўскі край) — Генеральны пракурор Расійскай Федэрацыі з 2000 па 2006 год, з 23 чэрвеня 2006 па 12 мая 2008 года — Міністр юстыцыі Расійскай Федэрацыі, з 14 мая 2008 — Паўнамоцны прадстаўнік Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі ў Паўднёвай федэральнай акрузе. Герой Расіі (2001). Сапраўдны дзяржаўны саветнік Расійскай Федэрацыі 1 класа.
6 красавіка 2018 года ўключаны ў санкцыйны спіс ЗША ў ліку 17 чыноўнікаў і 7 бізнесменаў з Расіі.
Кальварыйская вуліца
Кальвары́йская вуліца — вуліца ў Фрунзенскім і часткова Цэнтральным і Маскоўскім раёнах Мінска.
Гісторыя
У сувязі з ростам горада ў пачатку XX ст. Кальварыя ўвайшла ў склад Мінска, у пятую паліцэйскую частку. Гэтую ж назву атрымала навакольнае прадмесце, праз якое праходзіла Кальварыйская вуліца.
За часамі БССР камуністы перайменавалі Кальварыйскую вуліцу ў гонар І. Апанскага — савецкага чэкіста, які ўвайшоў у гісторыю як змагар супраць беларускага нацыянальна-дэмакратычнага руху. У 1993 годзе вуліцы Апанскага вярнулі гістарычную назву.
Паркі
Ад дома № 4 да скрыжавання з вуліцай Ціміразева з поўначы да вуліцы Кальварыйскай прымыкае безназоўны сквер. Ад скрыжавання з Кальварыйскім праездам да скрыжавання з вуліцай Альшэўскага з поўдня да вуліцы прымакае Кальварыйскі сквер, з поўчаны — Альшэўскі.
Віскіткі (гміна)
Віскі́ткі (Wiskitki) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Жырардоўскага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Віскітках. Плошча гміны складае 150,94 км². Станам на 2013 год у гміне Віскіткі пражывалі 9832 чалавек, шчыльнасць — 65,1 чал./км².
Прыамур’е
Прыамур’е — тэрыторыя на Далёкім Усходзе Расіі, у Хабараўскім краі і Амурскай вобласці ў басейне сярэдняга і ніжняга цячэння ракі Амур на поўдзень ад Станавога хрыбта і Удскай губы Ахоцкага мора.
Эдуард Мучанік
Эдуард Мучанік (Eadweard, 962 — ) — кароль Англіі з 975 года да 978. Святы праваслаўнай, каталіцкай і англіканскай цэркваў. Быў старэйшым сынам караля Эдгара, пасля смерці якога разам са сваім зводным братам Этэльрэдам прэтэндаваў на карону. У 975 годзе Эдуард быў абраны каралём, дзякуючы сваім уплывовым прыхільнікам архібіскупам Данстану і Освальду.
18 сакавіка 978 года быў запрошаны ў замак Корф у Дорсэтшыры, дзе на той момант жылі прынц Этэльрэд і яго маці Эльфрэда, другая жонка нябожчыка Эдгара. Падчас прывітання быў забіты слугамі Эльфрэды.
Ёган IV
Ёган IV
Этылен
З'яўляецца найпростым алкенам (алефінам). Гэта бескаляровы гаручы газ са слабым пахам. Часткова раствараецца ў вадзе (25,6 мл у 100 мл вады пры 0 °C), этаноле (359 мл у тых жа ўмовах). Добра раствараецца ў дыэтылавым эфіры і вуглевадародах. Утрымоўвае падвойную сувязь і таму адносіцца да ненасычаных вуглевадародаў.
Этылен грае надзвычай важную ролю ў прамысловасці, а таксама з'яўляецца фітагармон. Этылен — самае вырабляемае арганічнае злучэнне ў свеце; агульная сусветная вытворчасць этылену ў 2008 годзе склала 113 мільёнаў тон і працягвае расці на 2—3 % у год. Выкарыстоўваецца для атрымання поліэтылену, этылавага спірту, воцатнай кіслаты і інш. Наркотык. Клас небяспекі — чацвёрты. У прыродзе этылен практычна не сустракаецца.
Фракійцы
Фракі́йцы (Θρᾳκός; Thracis, Threcis) — група індаеўрапейскіх народаў, што насяляла Фракію і прылеглыя да яе землі (у цяперашні час — Балгарыя, Румынія, Малдавія, паўночна-ўсходняя Грэцыя, еўрапейская і паўночна-заходняя частка азіяцкай Турцыі, усходняя Сербія і частка Македоніі). Яны размаўлялі на фракійскай мове, якую адносяць да сям’і індаеўрапейскіх моў.
Паходжанне
Фракійцы з'яўляліся індаеўрапейцамі. Сучасныя генетыкі мяркуюць, што яны былі носьбітамі генаў гаплагрупы R1a і такім чынам мелі адзінае паходжанне з сучаснымі індаеўрапейскімі народамі Усходняй і Цэнтральнай Еўропы, а таксама з індаіранцамі. Нешматлікія лінгвістычныя дадзеныя дазваляюць прасачыць блізкасць да балтаў.
Гісторыя
Гамер быў першым аўтарам які ўзгадаў фракійцаў як саюзнікаў траянцаў. У "Іліядзе" яны паказаны як мужныя пешыя і каляснічыя ваяры. Рэз, правадыр фракійцаў, уразіў элінаў сваёю калясніцаю і ўзбраеннем, упрыгожаным золатам і срэбрам. Гамер называў Фракію "пладавітай", а сярод яе багаццяў пералічваў коняў і халодную зброю. Адысей падчас зваротнай вандроўкі з Троі разрабаваў горад фракійцаў-кіконаў. Там яго спадарожнікі захапілі віно, авечак і быкоў.
Звесткі Гамера аб багаццях фракійцаў падцвярджаюцца пазнейшымі старажытнагрэчаскімі крыніцамі, а таксама археалагічнымі раскопкамі. З Фракіі ў Грэцыю вывозіліся прадукты земляробства і жывёлагадоўлі, у тым ліку знакамітае фракійскае віно, золата і срэбра.
У сярэдзіне 1 тысячагоддзя да н. э. Герадот пісаў: "Народ фракійскі самы буйны на зямлі пасля індыйцаў. Калі б фракійцы былі супольнымі і кіраваліся адным правадыром, то былі бы самымі магутнымі і непераможнымі". Найбольш вядомыя плямёны (або народы) фракійскага паходжання:
У сярэдзіне 1 тысячагоддзя да н. э. фракійцы Малой Азіі трапілі пад уладу спачатку Лідыі, а потым Персіі. Дарый I падчас вайны са скіфамі захапіў Паўднёвую Фракію. Але пасля паражэнняў персаў ад скіфаў, а потым элінаў Фракія зноў набыла незалежнасць.
У выніку развіцця мясцовай гаспадаркі, а таксама шчыльных гандлёвых сувязяў з Грэцыяй і іншымі краінамі ўжо да сярэдзіны 1 тысячагоддзя фракійскае грамадства падзялялася на некалькі сацыяльных пластоў. На вышэйшай прыступцы стаялі правадыры, улада якіх набыла спадчынны характар. Археалагічныя раскопкі магільняў фракійскіх правадыроў у Балгарыі ў пачатку XXI ст. выявілі вялізарныя багацці, што клаліся разам з памерлымі. Самы нізкі статус мелі рабы. Герадот казаў, што ў Фракіі нязначнае становішча займалі таксама рамеснікі. У другой палове 1 тысячагоддзя да н. э. культура фракійцаў была значна элінізавана. Аднак Старажытная Грэцыя зведала і адваротны ўплыў. З Фракіі ў Міжземнамор'е прыйшлі некаторыя формы земляробства, апрацоўкі металаў, культ Арфея і г. д.
Ушакоўскі сельсавет
Ушако́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чэрыкаўскага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Ушакі.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Чэрыкаўскага раёна Магілёўскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Чэрыкаўскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. З 16 верасня 1959 года ў складзе Крычаўскага раёна. 8 ліпеня 1960 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Пільнянскага сельсавета.
16 верасня 1963 года цэнтр Пільнянскага сельсавета Краснапольскага раёна перанесены ў вёску Ушакі, сельсавет перайменаваны ва Ушакоўскі. З 30 ліпеня 1966 года сельсавет у складзе адноўленага Чэрыкаўскага раёна. 30 красавіка 1992 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Вепрынскага сельсавета.
Дальёла
Дальёла (Dogliola) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Абруца, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру К'еці.
Насельніцтва складае 411 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 37 чал./км². Займае плошчу 11 км². Паштовы індэкс — 66050. Тэлефонны код — 0873.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Рох.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Брацкая магіла (Халамер’е)
Брацкая магіла савецкіх воінаў і землякам — вайсковае пахаванне ў в. Халамер’е, Віцебскай вобласці.
Помнік
Пахаваны 695 воінаў, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну пры вызваленні раёна. У 1961 годзе пастаўлены помнік — скульптура воіна. У 1975 годзе побач з магілай савецкіх воінаў на ўшанаванне памяці 322 землякоў — жыхароў вёсак Халамерскага сельскага Савета, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну, устаноўлена стэла.
Красныстаў
Красныстаў (Красностав, Красныстав, Krasnystaw) — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Краснастаўскага павета Люблінскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з'яўляецца сядзібай вясковай гміны Красныстаў. Займае плошчу 23,07 км². Насельніцтва 19 778 чалавек (на 2010 год). Размешчаны на рацэ Вепш.
Гісторыя
Красныстаў паўстаў побач са старажытнарускім горадам Шчакараў (Szczekarzew). Быў павятовым цэнтрам у Холмскай зямлі Рускага ваяводства. Канцлер Ян Замойскі перабудаваў на рэзідэнцыю Краснастаўскі замак XІV стагоддзя. У XVI стагоддзі тут дзейнічалі две праваслаўныя царквы, русіны складалі каля трэці жыхароў (а па некаторым дадзеным былі нават большасцю).
Горад з 1394 года. У XV стагоддзі, знаходзячыся на гандлёвым шляху Памераніі і Люблін—Львоў, горад квітнеў. У 1525 годзе Красныстаў атрымаў права захоўваць соль і мёд. Ён быў таксама цэнтрам гандлю і рамёстваў. З 1490 па 1826 гады ён быў рэзідэнцыяй біскупаў хэлмскіх. Ён таксама служыў у якасці крэпасці акругі. У сярэдзіне XVII стагоддзя, падчас польска-шведскіх войнаў, былі разбураны замак і гарадскія сцены. З 1795 года горад адышоў да Аўстрыі, з 1809 года — герцагства Варшаўскага, а з 1815 года ў Царстве Польскім (у складзе Расійскай імперыі). У XIX стагоддзі горад быў цэнтрам абслугоўвання. У 1916 годзе ў Красныстаў была праведзена чыгунка.
У 1919—1975 і з 1999 года Красныстаў з'яўляецца цэнтрам павета.
Крыштаф Есьман (кашталян менскі)
Крыштаф Есьман (? — 1697) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага, кашталян менскі.
Біяграфія
Паходзіў з роду Есьманаў герба «Корчак». Паручык каралеўскі, камендант замкавай залогі ў Біржах, адважна бараніў гэтую фартэцыю ад шведаў. Быў віштынецкім старостам у 1669 годзе, кашталянам менскім.
Меў дачку Канстанцыю, якая выйшла замуж за полацкага будаўнічага Дамініка Прысецкага, і трох сыноў: Крыштафа, Дамініка і Францішка. Крыштаф быў віштынецкім войтам, памёр у 1701 годзе.
Крапіўніцкі сельсавет
Крапі́ўніцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Свіслацкага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Крапіўніца.
Павел Паўлавіч Урбановіч
Біяграфія
Навуковыя інтарэсы: праблемы пабудовы і выкарыстання адмоваўстойлівых запамінальных і вылічальных устройстваў і сістэм; абарона інфармацыі ў кам’ютарных сетках; метадалогія і сродкі распрацоўкі і методыкі выкарыстання камп’ютарных падручнікаў і трэнажораў у галіне аховы навакольнага асяроддзя.
Узнагароды
Граматы Міністэрства адукацыі (1994, 2010), Міністэрства прыродных рэсурсаў і аховы навакольнага асяроддзя (2004) Рэспублікі Беларусь; нагрудны знак «Выдатнік адукацыі» (2005) і інш.
Арэна Рыга
«Арэна Рыга» (Arēna Rīga) — крытая арэна ў Рызе, Латвія. У асноўным, яна выкарыстоўваецца для спаборніцтваў па хакеі з шайбай, баскетболе і канцэртаў. «Арэна Рыга» была пабудаваная ў 2006 годзе і ўмяшчае 14 500 чалавек. Арэна была пабудаваная ў якасці аднаго з месцаў праведзення чэмпіянату свету па хакеі з шайбай 2006 года. З 2008 года з’яўляецца хатняй арэнай хакейнага клуба «Дынама» Рыга, які выступае ў Кантынентальнай хакейнай лізе. Апроч таго, на «Арэне Рыга» выступала шмат вядомых выканаўцаў і гуртаў з усяго свету.
Гірчоўнік татарскі
Гірчо́ўнік татарскі, гірчоўнік похвенны (Conioselinum tataricum) шматгадовая травяністая расліна з роду  сямейства.
Батанічнае апісанне
Расліна мае прамастаячае сцябло вышынёй 50—150  см, цыліндрычнай формы, каленчата сагнутае ў вузлах, з чаргавана размешчаным складаным трохкутным перыстым лісцем. Ніжняе лісце на чаранках, верхняе — сядзячае. Суквецце сабрана ў пэндзлік. Кветкі памерам да 1 см ад белага да чырвонага колеру. Цвіце ў чэрвені — ліпені. Пладанашэнне ў жніўні. Плод — голы бліскучы віслаплоднік, які пры выспяванні распадаецца на 2 палавіны з 5-ю крылаткамі.
Арэал
Еўрасібірскі тайговы від, распаўсюджаны ў Сярэдняй (ўсход) і Усходняй (поўнач) Еўропе і Сібіры. На тэрыторыі Беларусі знаходзіцца ў асобных ізаляваных месцах паблізу паўднёва-заходняй мяжы арэалу. Вядомы ў Верхнядзвінскім, Віцебскім, Валожынскім, Лёзненскім, Ашмянскім і Смаргонскім раёнах. Маюцца старыя гербарныя зборы з Горацкага раёна Магілёўскай вобласці.
Ахова
Расліна ахоўваецца ў наступных краінах і рэгіёнах :
HOMIE
HOMIE, сапраўднае Антон Аляксандравіч Табала (нар. 26 снежня 1989, Мінск ) — беларускі спявак, аўтар песень і музыкант.
Біяграфія
З дзяцінства займаўся хакеем, браў удзел у спаборніцтвах, у тым ліку міжнароднага фармату. Гуляў Табала за менскія клубы «Дынама-Керамін», «Юнацтва», «Металург (Жлобін)».
На другім курсе ўніверсітэта кінуў хакей і заняўся музыкай. Пачаў музычную кар’еру ў 2013 годзе пад псеўданімам HOMIE, у перакладзе «сябар», прыдуманым знаёмымі ў студэнцкія гады.
У 2016 годзе Антон Табала зрабіў прапанову Дарыне Чыжык. У іх ёсць дзіця.
Nürnberg
Nürnberg — беларускі пост-панк гурт, які выконвае песні выключна на беларускай мове. Заснаваны ў 2016 годзе ў Мінску. Удзельнікамі з’яўляюцца Юрый Лугаўцоў (вакал, бас-гітара) і Алег Савуцін (гітара).
У звычайным жыцці Алег Савуцін працуе медыкам.
Гісторыя
Удзельнікі гурта пазнаёміліся ў школе і ў асноўным выконвалі каверы. Аднак тэкст і музыка песні «Žorstka», былі напісаны яшчэ ў 2013 годзе, калі яны былі ў адзінаццатым класе. «Nürnberg» выступалі на фестывалях і канцэртах па ўсёй Беларусі, Польшчы, Расіі, Латвіі і Літве.
Першая дэма-версія была выпушчана ў жніўні 2017 года. У той час «Nürnberg» пачалі запісваць свой EP пад назвай «U nikudy», які быў выпушчаны 8 студзеня 2018 года, а 17 студзеня нямецкі лэйбл Squall Recordings выдаў рэліз і на касетах. 5 лістапада 2018 года гурт выпусціў дэбютны альбом — «Skryvaj». 4 снежня альбом выйшаў на касетах: на нямецкім лэйбле Squall Records, а таксама амерыканскім Death Shadow Records. CD-дыскі былі выдадзеныя расійскім Sierpien Records.
Партал Tuzin FM назваў гурт Адкрыццём 2018 года.
20 красавіка 2020 года «Nürnberg» выпусцілі другі альбом, пад назвай «Paharda». Запіс, звядзенне і майстарынг альбома ажыццяўляў Раман Камагорцаў, гітарыст калектыву «Molchat Doma». 15 студзеня 2021 года Death Shadow Records выдалі альбом на вініле.
1 студзеня 2021 года, часопіс Eatmusic напісаў, што гэты пост-панк калектыў заслугоўвае ўвагі.
Музычны стыль
Удзельнікаў гурта натхняе шэрае наваколле і агульная стома. На думку Юрыя, яны не робяць чысты пост-панк і змешваюць яго з рознымі стылямі. Таксама, з яго слоў, на іх вельмі паўплывала нямецкая і польская новая хваля, савецкія гурты, у прыватнасці «Кино», брытанская «The Cure» і іншыя. Добра выказваюцца пра гурты «Петля Пристрастия», «Молчат Дома» і «Skroź». У пачатку вельмі часта выконвалі каверы песень «Akute».
Гурт спрабаваў знайсці барабаншчыка, аднак удзельнікам не спадабалася такое гучанне, замест гэтага яны выкарыстоўваюць драм машыну.
У назвах сваіх песень і альбомаў «Nürnberg» выкарыстоўваюць беларускую лацінку. Вокладку першага альбома ўпрыгожвае фатаграфія Анры-Карцье, які з’яўляецца адным з самых вядомых і ўплывовых фатографаў XX стагоддзя. Вокладка альбома «Paharda» выканана ў стылі супрэматызма.
Стэпаніўка (Бэрэзіўскі раён)
Стэпаніўка (Степа́нівка) — вёска ў Бэрэзіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Джонатан Кімбл Сіманс
Джонатан Кімбл Сіманс (Jonathan Kimble Simmons; вядомы як Дж. К. Сіманс; нар., , Мічыган, ЗША) — амерыканскі акцёр кіно і тэлебачання. Больш за ўсё вядомы па ролях доктара Шкоды ў серыяле «Закон і парадак», неанацыста Шылінгера ў турэмнай драме HBO «Турма Оз», Джэя Джоны Джэймсана ў серыі фільмаў «Чалавек-павук» і падрыўніка Газа Панкейка ў фільме братоў Коэнаў «Гульні джэнтльменаў». Быў удастоены ўзнагарод «Залаты глобус», BAFTA і «Оскар» за ролю дырыжора-тырана ў псіхалагічнай драме «Апантанасць» (2014).
План «Dropshot»
План «Dropshot» («Драпшот») — распрацаваны ў ЗША ў пачатку 1949 план вайны супраць СССР. Арыенціровачны год пачатку вайны — 1957. Прадугледжвалася нанясенне 300 ядзерных удараў па савецкіх гарадах. План шмат разоў пераглядаўся, але так і не быў рэалізаваны. Рассакрэчаны ў 1977 (здабыты савецкай разведкай у студзені 1949).
Меркавалася забіць падчас бамбардзіровак 60 млн. грамадзян СССР, а ўсяго мусіла загінуць 100 млн. савецкіх людзей з прагназаванага на 1957 насельніцтва СССР у 220 млн. чалавек. Для вайны і наступнай акупацыі павінны былі быць прыцягнуты каля 20 млн. салдат краін НАТА і іншых краін-саюзніц ЗША. Беларусь паводле гэтага плана ўключалася ў «зону адказнасці Заходні СССР» (таксама ствараліся зоны «Каўказ-Украіна», «Урал-Заходняя Сібір-Туркестан», «Усходняя Сібір-Забайкалле-Прымор'е»), а ў Мінску павінна была б базіравацца акупацыйная дывізія.
Чукоцкі паўвостраў
Чукоцкі паўвостраў — паўвостраў на крайнім паўночным усходзе мацерыка Еўразія. Абмываецца Усходне-Сібірскім і Чукоцкім марамі Паўночнага Ледавітага акіяна з поўначы і Берынгавым морам Ціхага акіяна з поўдня. Аддзелены ад Аляскі вузкім Берынгавым пралівам з усходу. Ля ўсходняга ўзбярэжжа паўвострава знаходзіцца востраў Аракамчэчан.
Паўвостраў названы па мясцовым народзе чукчаў, якія пражываюць у асноўным на Чукотцы. На тэрыторыі паўвострава размешчана Чукоцкая аўтаномная акруга, суб’ект Расійскай Федэрацыі. Клімат суровы, на ўзбярэжжах — марскі, ва ўнутраных раёнах — рэзка кантынентальны. Працягласць зімы да 10 месяцаў.
IC 2576
IC 2576 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральная галактыка) ў сузор’і Насос.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сухынэ
Сухынэ (Су́хине) — вёска ў Бэрэзіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Генры Калверт Сайманс
Генры Калверт Сайманс (Henry Calvert Simons; 9 кастрычніка 1889-19 чэрвеня 1946) — амерыканскі эканаміст. Вучыўся ў Чыкагскім універсітэце, выкладаў там жа. Прадстаўнік Чыкагскі школы ў гісторыі эканамічнай навукі. Уваходзіць у спіс «за сто вялікіх эканамістаў да Кейнса» па версіі М. Блаўга.
Вішня Мала (гміна)
Ві́шня Ма́ла (Wisznia Mała) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Тшэбніцкага павета Ніжнесілезскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Вішне Малай. Плошча гміны складае 103,33 км². Станам на 2004 год у гміне Вішня Мала пражывалі 7869 чалавек, шчыльнасць — 76,2 чал./км².
Юрый Мікалаевіч Бохан
Юрый Мікалаевіч Бохан (,  —, Мінск) — беларускі гісторык і археолаг. Доктар гістарычных навук (2003), дацэнт (2008), прафесар гістарычнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Біяграфічныя звесткі
Скончыў гістарычны факультэт МДПІ імя Горкага (1990), аспірантуру Інстытута гісторыі АН БССР па спецыяльнасці «археалогія» (1993).
Працаваў у Інстытуце гісторыі Акадэміі навук Беларусі на пасадах навуковага супрацоўніка аддзела гісторыі Беларусі XIII—XVIII стст. (1993—1997), выконваў абавязкі загадчыка аддзела (1997—2001) і з’яўляўся загадчыкам гэтага аддзела (2001—2005). З 2005 года працаваў загадчыкам кафедры эканамічнай гісторыі Беларускага дзяржаўнага эканамічнага ўніверсітэта.
Навукова-даследчыцкая дзейнасць
Даследаваў пытанні ўрбаністычнага развіцця Вялікага Княства Літоўскага ў XV—XVIII стст., узбраення і арганізацыі войска Вялікага Княства Літоўскага ў XIV—XVI стст., побыту феадалаў Вялікага Княства Літоўскага ў XV—XVI стст., праблемы Берасцейскай царкоўнай уніі 1596 г.
У 1994 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю па тэме ''«Мястэчкі вярхоўяў Віліі і нёманскай Беразіны ў XV—XVIII ст. (па археалагічных і пісьмовых крыніцах)»'' (нав. кіраўнік Г. В. Штыхаў).
У 2003 годзе абараніў доктарскую дысертацыю «Узбраенне і структура войска Вялікага княства Літоўскага у другой палове XIV—канцы XVI ст.»
Удзельнічаў у раскопках г. Полацку, г. п. Міры, г. Маладзечна і в. Лебедзева, самастойна праводзіў археалагічныя раскопкі ў в. Лоск (1990—1992).
Адзін з аўтараў кніг «Археалогія Беларусі» (т. 4, 2001), «Гісторыя Беларусі» (т. 3, 2004), «Гісторыя Беларусі ў 6 т. Том 2. Беларусь у перыяд Вялікага Княства Літоўскага» (Мн., 2008).
Удзельнічаў у запісе асобных перадач з цыкла «Беларускі альбом» («Першы нацыянальны канал» Беларускага радыё).
Грамадская дзейнасць
Уваходзіў у склад Дзяржаўнага геральдычнага савета пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь, Экспертнага савета па гісторыі пры ВАК Рэспублікі Беларусь, Секцыі і Прэзідыума метадычнага савета пры Міністэрстве адукацыі РБ, сябра Савета Нацыянальнага гістарычнага архіва Беларусі, Савета ІСГА БДЭУ, галоўны рэдактар зборніка «Архивариус», старшыня рэдакцыйнага савета часопіса «Беларускі гістарычны часопіс», сябра рэдкалегіі часопіса «Веснік Беларускага дзяржаўнага эканамічнага ўніверсітэта».
Катлянка
Катлянка — рака ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці, правы прыток ракі Сэрвач (басейн Нёмана). Даўжыня 9 км. Пачынаецца за 2,5 км на паўночны ўсход ад аграгарадка Княгінін, упадае ў Сэрвач у паўднёвай частцы гарадскога пасёлка Крывічы. На ўсім працягу каналізаваная.
Юрый Мікалаевіч Гарбуноў
Юрый Мікалаевіч Гарбуноў (нар., Новы Раздзіл, Украіна) — украінскі тэлевядучы, акцёр і шоумен, Заслужаны артыст Украіны.
Біяграфія і кар’ера
Нарадзіўся ў горадзе Новы Раздзіл Львоўскай вобласці. Вырас на Івана-Франкоўшчыне. У 1992 годзе скончыў Кіеўскі інстытут тэатральнага мастацтва імя І. Карпенка-Карага.
Пасля заканчэння інстытута пяць гадоў працаваў у драматычным тэатры ў Івана-Франкоўску. Потым пераехаў у Кіеў. У 1997—1998 гг. быў памочнікам рэжысёра ў цэнтры «Арт-Велес», рэжысёрам клуба «Галівуд». Паралельна ў 1998 г. на канале УТ-1 вёў праграму «Три крапки», а ў 1999-м — «Щасливий дзвінок», якая стала для яго дэбютам у прамым эфіры.
У 2000 г. пачаў працаваць на Новым канале. Быў вядучым праграмы «Пад’ём», за якую разам са сваёй партнёркай Машай Ефрасінінай у 2002 г. быў удастоены прэміі «Тэлетрыумф» у намінацыі «Найлепшае тэлевізійнае шоу». Таксама вёў сямейнае шоу «Гатовы на ўсё», шоу «Адзін за ўсіх» і «Цяпер ты ў арміі». У 2005 г. — вядучы праграмы «Пытанне для чэмпіёнаў» на канале СТБ. У чэрвені 2006 года прыйшоў на тэлеканал 1+1, дзе з Марычкай Падалкай пачаў весці інфармацыйна-забаўляльную ранішнюю праграму «Сняданак». З тых часоў з’яўляецца тэлевядучым канала 1+1.