cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дэвід Мамфард
Біяграфія
Мамфард таксама працуе ў галіне штучнага інтэлекту.
Лаўрэат Філдсаўскай прэміі (1974), а таксама прэмій Шаа (2006) і Вольфа (2008) па матэматыцы. Таксама ўзнагароджаны прэміяй Стыла ў намінацыі «за матэматычнае апісанне» (2007) і Нацыянальным навуковым медалём ЗША (2009), BBVA Foundation Frontiers of Knowledge Award (2012). У 1992 годзе зрабіў пленарны даклад на Еўрапейскім матэматычным кангрэсе.
З 2012 года з’яўляецца членам Амерыканскага матэматычнага таварыства. У 1995—1998 гадах быў прэзідэнтам Міжнароднага матэматычнага саюза.
Спіс батанікаў-сістэматыкаў
Спіс абазначэнняў імёнаў батанікаў, якія выкарыстоўваюцца пры цытаванні навуковых (лацінскіх) бінамінальных назваў раслін.
Спіс раздзелены на часткі і разнесены па асобных старонках з-за вялікага памеру. На загалоўнай старонцы паказаны толькі індэкс спісу, для пераходу ў пэўны раздзел, і пералічаны скароты, якія выкарыстаны ў спісе.
Крыніца: сайт International Plant Names Index (IPNI).
Калі ў спісе няма якога-небудзь скароту, для высвятлення значэння звяртайцеся да сайта IPNI. Пошук: аўтара паводле яго скароту на сайце IPNI.
Барыс Дзмітрыевіч Антаненка-Давідовіч
Барыс Дзмітрыевіч Антаненка-Давідовіч (Борис Дмитрович Антоненко-Давидович;, Засулля, цяпер Сумская вобласць, Украіна — ) — украінскі пісьменнік.
Біяграфічныя звесткі
Скончыў Кіеўскі інстытут народнай асветы (1923).
Падзеі рэвалюцыі 1917 года, грамадзянскай вайны, аднаўленчы перыяд адлюстраваў у зборніках апавяданняў, нарысаў і аповесцяў «Зацярушаныя сілуэты» (1925), «Сіняя валошка» (1927), «Смерць» (1928), «Сапраўдны муж» (1929), «Людзі і вугаль» (1932). Маральна-этычная тэматыка ў рамане «За шырмай» (1957), выдаў зборнік апавяданняў і аповесцяў «Слова маці» (1960). Аўтар публіцыстычных, літаратура- і мовазнаўчых артыкулаў (зборнікі «Аб чым і як», 1962; «У літаратуры і каля літаратуры», 1964; «Як мы гаворым», 1970).
Рэпрэсіраваны ў 1935 годзе, рэабілітаваны ў 1956 годзе.
Ізраільска-палесцінскі канфлікт
Палесціна-ізраільскі канфлікт — ваенны канфлікт паміж дзяржавай Ізраіль і палесцінцамі, які працягваецца дагэтуль. Ён з'яўляецца часткай шырэйшага араба-ізраільскага канфлікту. Гэта спрэчка паміж дзвюма групамі людзей з прэтэнзіямі на праваўладанне і суверэнітэт над адной і той жа тэрыторыяй былога брытанскага мандата Палесціна. Былі зроблены шматлікія спробы зрабіць на спрэчнай тэрыторыі дзве дзяржавы: незалежную палесцінскую дзяржаву побач з Ізраілем. У наш час, для пераважнай большасці ізраільцян і палесцінцаў, паводле мноства шырокіх апытанняў, рашэнне аб стварэнні дзвюх дзяржаў з'яўляецца лепшым спосабам спыніць канфлікт. Большасць палесцінцаў бачыць у Заходнім беразе рэкі Іардан і ў сектары Газа складнікі сваёй будучай дзяржавы, якая таксама прымаецца большасцю ізраільцян. Частка навукоўцаў выступае за рашэнне аб стварэнні адзінай дзяржавы, у выніку чаго ўвесь Ізраіль, сектар Газа, і Заходні бераг стане бінацыянальнай дзяржавай з роўнымі правамі для ўсіх. Аднак, ёсць значныя сферы рознагалоссяў па форме любога канчатковага пагаднення, а таксама ў плане даверу: кожны бок бачыць у другім пагрозу сваёй бяспекі.
Усць-Карск
Усць-Карск (Усть-Карск) — пасёлак гарадскога тыпу ў Срэценскім раёне Забайкальскага края Расіі. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт гарадскога паселішча «Усць-Карскае».
Насельніцтва — 1591 чал. (2021).
Геаграфія
Размешчаны на левым беразе Шылкі, паблізу вусця ракі Кара, за 90 км на паўночны ўсход ад Срэценска (123 км па аўтадарогах), за 370 км на ўсход ад Чыты і за 70 км на паўднёвы ўсход ад Урума (чыгуначная станцыя на лініі Чыта — Скавародзіна).
Ад пасёлка ўверх па Кары адыходзіць аўтадарога да Урума (выходзіць да аўтатрасы «Амур» паблізу Урума), паблізу Усць-Карска ад яе адыходзіць дарога, якая праходзіць па Шылкінскім хрыбце да Срэценска.
Канстанцін Заслонаў (п’еса)
Канстанцін Заслонаў — п'еса, напісаная А. Маўзонам і прысвечаная легендарнаму беларускаму партызану Канстанціну Заслонаву. П'еса была пастаўлена ў многіх гарадах СССР, у тым ліку ў Купалаўскім тэатры Мінска і на сцэне Свярдлоўскага драматычнага тэатра.
Па п'есе ў 1949 годзе быў зняты аднайменны фільм, які паглядзелі ў 1949 годзе 17,9 млн гледачоў, у выніку чаго ён заняў 2-е месца ў пракаце. Фільм атрымаў Сталінскую прэмію III ступені ў 1950 годзе.
На рускую мову п'есу перакладаў Ілары Барашка.
Музыка
Для пастаноўкі спектакля 1967 года ў тэатры імя Я. Купалы музыку напісаў Дзмітрый Смольскі.
Узнагароды
Спектакль у пастаноўцы Канстанціна Саннікава 1947 года атрымаў Дзяржаўную прэмію СССР 1948 года. Асташкаўскі народны тэатр стаў у 1973 годзе лаўрэатам Усерасійскага агляду самадзейных творчых калектываў у Разані з п'есай «Канстанцін Заслонаў»
Цікавыя факты
Саламон Міхайлавіч Міхоэлс памёр у Мінску, куды ён прыехаў спецыяльна на прэм'еру спектакля «Канстанцін Заслонаў», намінаванага на Дзяржпрэмію і оперы «Алеся»
Суслікі
Су́слікі (Spermophilus або Citellus) — род грызуноў сямейства вавёркавых (Sciuridae). Налічвае 36 (35—38 ) відаў, пашыраных у Еўразіі і Паўночнай Амерыцы.
Даўжыня цела 14—40 см, хваста 4—25 см. (звычайна менш за палову даўжыні цела). Заднія канечнасці трохі даўжэйшыя за пярэднія. Вушы кароткія, з невялікім пухам. Афарбоўка спіны вельмі разнастайная, ад зялёнай, да пурпуровай. Часта на спіне прысутнічае цёмная рабізна, падоўжныя цёмныя палоскі, светлыя стракаціны або дробныя плямкі. Па баках тулава могуць праходзіць светлыя палосы. Бруха звычайна брудна-жоўтага або бялёсага колеру. Да зімы мех сусліка робіцца мяккім і густым; ў летні час ён радзее, робіцца карацейшым і хмулатым. Маюцца зашчочныя мяшкі. Саскоў ад 4 да 6 пар. Нараджаюць да 17 дзіцянят.
Вілор Фрыдманавіч Самерсаў
Вілор Фрыдманавіч Самерсаў (, с. Андома,  — ) — савецкі і беларускі навуковец у галіне аховы раслін. Доктар сельскагаспадарчых навук (1988), прафесар, член-карэспандэнт УАСГНІЛ (1988), акадэмік ААН РБ (1992), заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь (1997).
Біяграфія
В. Ф. Самерсаў нарадзіўся ў сяле Андома, Валагодская вобласць, РСФСР. Скончыў Ленінградскі сельскагаспадарчы інстытут (1960). Навуковую дзейнасць пачаў у 1960 г. з пасады малодшага навуковага супрацоўніка на Слаўгарадскай селекцыйна-доследнай станцыі ў Алтайскім краі. У 1961 г. пераехаў у Мінск і ўладкаваўся на працу на Мінскую доследную станцыю Усесаюзнага інстытута аховы раслін. З 1963 па 1966 г. вучыўся ў аспірантуры Аддзела заалогіі і паразіталогіі Акадэміі навук БССР. У 1967 г. абараніў кандыдацкую дысертацыю і працягваў навукова-даследчую работу ў гэтым аддзеле. У Беларускім навукова-даследчым інстытуце аховы раслін працаваў з 1971 г. загадчыкам аддзела па распрацоўцы комплексных сістэм аховы раслін, з 1974 г. — намеснікам дырэктара па навуковай рабоце, а ў 1978 г. быў прызначаны дырэктарам інстытута. Адначасова з 1992 па 1997 гг. — акадэмік-сакратар Аддзялення земляробства і раслінаводства Акадэміі аграрных навук Рэспублікі Беларусь.
Навуковая дзейнасць
Пад яго кіраўніцтвам і пры непасрэдным удзеле выкананы цыкл работ па распрацоўцы агратэхнічнага метаду барацьбы супраць шкоднікаў, які быў абагульнены ў адзінай у СССР манаграфіі «Влияние минеральных удобрений на насекомых» (1976; сумесна з С. Л. Гаравой). Пад яго кіраўніцтвам упершыню ў Беларусі былі распрацаваны інтэгральныя паказальнікі экалагічнай бяспекі сістэм аховы раслін ад шкоднікаў, захворванняў і пустазелля. Адным з першых у СССР В. Ф. Самерсаў прапанаваў выкарыстоўваць вылічальную тэхніку па ахове раслін і на працягу 1985—1991 гг. кіраваў секцыяй «Камп’ютарызацыя аховы раслін» Аддзялення аховы раслін УАСГНІЛ. Заснавальнік новага навуковага падыходу: аграэкасістэмы разглядаюцца ім як кіруемыя сістэмы, дзе асноўнымі элементамі рэгулявання выступаюць прыродныя фактары і дзейнасць чалавека. Пад яго кіраўніцтвам была ўпершыню абгрунтавана канцэпцыя і распрацавана сістэма кіравання энтамацэнозам збожжавых злакаў, вызначаны асноўныя этапы яе рэалізацыі, распрацавана сістэма кароткатэрміновага прагназавання феналогіі збожжавых культур, прадстаўлены прынцыпы і мадэлі комплекснай ацэнкі гаспадарчай, эканамічнай і энергетычнай эфектыўнасці сістэм кіравання шкоданоснасцю фітафагаў збожжавых культур, вызначана ступень іх уплыву на вытворчасць збожжа.
Аўтар 346 навуковых прац, у тым ліку 7 манаграфій. Падрыхтаваў 1 доктара і 9 кандыдатаў навук.
Узнагароды
Шматгадовая праца вучонага адзначана ордэнам «Знак пашаны», Ганаровай граматай Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларусі, двума залатымі і адным бронзавым медалямі ВДНГ СССР, медалём «Ветэран працы», званнем «Залужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь».
Міхайлаўка (Асцёрскае сельскае паселішча)
Міхайлаўка (Михайловка) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Асцёрскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Міхайлаўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
З 2004 па 2019 год у складзе Рослаўльскага сельскага паселішча.
Лужкоўскі сельсавет (Шаркаўшчынскі раён)
Лужко́ўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Шаркаўшчынскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2008 года вёска) Лужкі.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Пліскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Верацейскага сельсавета. 21 кастрычніка 1959 года ў склад сельсавета з Сцефанполлеўскага сельсавета перададзены 8 населеных пунктаў (Венсанполле, Красная Гара, Латышы, Лебядзінец, Мамонаўка, Мішальмонты, Пнёва і Саўлукі). З 20 студзеня 1960 года ў складзе Віцебскай вобласці. З 25 снежня 1962 года ў складзе Мёрскага раёна. 18 сакавіка 1963 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Дворнаўскага сельсавета. У 1965 годзе ў склад Залескага сельсавета Глыбоцкага раёна перададзены 22 населеныя пункты (Барысаўка, Беразнянка, Верацеі I, Верацеі II, Гарманава, Емяльянчыкі, Ізабеліна, Ілаўка, Кавалёва, Клінавое, Кузьмічова, Кушлева, Лучайка, Навука, Падорка, Пад’ельцы, Парэчча, Правальнова, Рубашкі, Ткачы, Хлусы, хутар Гарадзец). З 30 ліпеня 1966 года сельсавет у складзе Шаркаўшчынскага раёна. 12 верасня 1966 года ў склад сельсавета ўключаны 21 населены пункт (Барысаўка, Беразнянка, Верацеі I, Верацеі II, Гарадзец, Гарманава, Емяльянчыкі, Ізабеліна, Ілаўка, Кавалёва, Клінавое, Кузьмічова, Кушлева, Лучайка, Навука, Падорка, Пад’ельцы, Парэчча, Правальнова, Рубашкі, Ткачы), якія былі перададзены ў склад адноўленага Шаркаўшчынскага раёна 30 ліпеня 1966 года. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Лужкоўскага сельсавета 81 населены пункт.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2371 чалавек, з іх 93,9 % — беларусы, 3,5 % — рускія, 1,7 % — палякі.
Ян Якаб Слаўэрхоф
Ян Якаб Слаўэрхоф, зрэдку падпісваўся Джон Равенсвуд (Jan Jacob Slauerhoff;, Леўвардэн, Нідэрланды — , Хілверсум) — паэт, празаік, перакладчык, карабельны доктар, адзін з найбуйнейшых пісьменнікаў Нідэрландаў ХХ ст.
Біяграфія
Нарадзіўся ў пратэстанцкай сям'і, быў пятым з шасці дзяцей і з самага дзяцінства пакутаваў на астму. Скончыўшы школу (у якой вучыўся разам са сваім сябрам, таксама будучым пісьменнікам, Сіманам Вестдэйкам), Слаўэрхоф абірае кар'еру доктара і паступае ў медыцынскі ўніверсітэт у Амстэрдаме. Аднак гэта не перашкаджае яму займацца літаратурай — першыя вершы Слаўэрхофа друкуюцца ў студэнцкім часопісе «Propria Cures». Аднак пры гэтым паэт не бярэ актыўнага ўдзелу ў студэнцкім жыцці, паглынуты светам сваіх любімых французскіх сімвалістаў — Шарля Бадлера, Поля Верлена, Трыстана Карб'ера, Арцюра Рэмбо, Жуля Лафорга, творы якіх ён перакладаў на нідэрландскую мову. Апроч французскай перакладаў з партугальскай (Эса дэ Кейрош, Паўлу Сэтубал), іспанскай (Рамон Гомес дэ ла Сэрна, Марцін Луіс Гусман, Рыкарда Гіральдэс і інш.) і кітайскай.
З 1921 года вершы Слаўэрхофа пачынаюць друкавацца ў сур'ёзным літаратурным часопісе «Плынь» (Het Getij), а ўжо ў 1923 годзе выходзіць яго першы паэтычны зборнік — «Архіпелаг» (Archipel). У тым жа годзе паэт (палічыўшы сябе яшчэ не гатовым да сталага пачуцця) разрывае стасункі з Труус дэ Рэйтэр, з якой заручыўся ў студэнцкія гады, калі дзяўчына вывучала нідэрландскую філалогію, а сам паэт — медыцыну. Не здолеўшы знайсці сабе працу ў Нідэрландах (а падчас навучання ва ўніверсітэце ў Слаўэрхофа з'явілася няшмат сяброў і значна больш — ворагаў), паэт паступае на службу ў Іст-Індскую карабельную кампанію і робіцца судавым доктарам. Аднак ужо ў першым плаванні слабое здароўе Слаўэрхофа нагадвае пра сябе і вымушае яго шукаць працу на сушы. Праз некалькі месяцаў ён зноў падпісвае канктракт з карабельнай кампаніяй і плыве на Далёкі Усход. Да 1927 года, калі заканчваецца кантракт, Слаўэрхоф шмат разоў пабываў у Кітаі, Ганконгу і Японіі.
З 1928 года паэт пачынае плаваць доктарам на судах, што ідуць у Лацінскую Амерыку. Гэтым часам крыху паляпшаецца яго здароўе і шырыцца пісьменніцкая слава (да 1930 года надрукаваныя ўжо шэсць паэтычных зборнікаў і два зборнікі апавяданняў). У вершах Слаўэрхофа адкрываецца дзівосны свет усходніх краін і паўднёвых мораў, ён расказвае пра кітайцаў-кулі, што грузяць суды ад Шанхаю да Кантону, пра партавыя гарады — Порт-Саід, Джыбуці, Сінгапур, пра маракоў і піратаў, пра мужнасць, вернасць і падарожжы на самы край зямлі.
З 1929 года Слаўэрхоф часта бывае ў Нідэрландах, працуе ва Утрэхце ў клініцы дэрматалогіі і венерычных захворванняў. У верасні 1930 года жэніцца з Дар'яй Колін, танцоўшчыцай, балерынай — і некаторы час адчувае сябе вельмі шчаслівым. Аднак ужо ў 1931 годзе зноў захворвае (гэтым разам на пнеўманію) і вымушаны ехаць папраўляць здароўе ў Італію, куды хуткім часам пераязджае і яго цяжарная жонка. Дзіця нараджаецца мёртвым, і Слаўэрхоф упадае ў дэпрэсію, а ў 1932 годзе зноў сыходзіць у мора. Здароўе пагаршаецца, і Слаўэрхоф вырашае выправіцца ў Паўночную Афрыку, але неўзабаве вяртаецца назад. Разам са здароеўм пагаршаюцца стасункі з жонкай, якія праз некаторы час заканчваюцца разводам.
Тым часам пісьменніцкая слава Слаўэрхофа ўсё расце. У 1932 годзе выходзіць яго «Забароненае каралеўства» (Het verboden rijk), гістарычны раман з рысамі магічнага рэалізму, які апавядае пра дзевятнаццатае стагоддзе і жыццё партугальскага паэта шаснаццатага стагоддзя Луіса дэ Камоэнса, аўтара санетаў і гераічнай паэмы «Лузіяды», які, як і сам Слаўэрхоф, бываў на Усходзе. Нідэрландскі паэт неаднаразова звяртаецца да вобразу свайго папярэдніка — напрыклад, у санэце «Камоэнс», — і супастаўляе яго лёс са сваім, бачачы ў гэтым злавеснае папярэджанне (Камоэнс памёр ад чумы). Гэты, а таксама наступны раман Слаўэрхофа «Жыццё на зямлі» (Het leven op aarde, 1934) былі прыхільна прынятыя крытыкай і чытачамі, а паэтычная кніга «Soleares» была ў 1933 годзе ўганараваная прэміяй Ван дэр Хогта.
Пасля 1935 года Слаўэрхоф шмат плавае па свеце. У адной з паездак у Паўднёвую Афрыку ён моцна захворвае на малярыю і ў 1936 годзе вяртаецца ў Нідэрланды — але запозна. Паэт памірае 5 кастрычніка 1936 года, неўзабаве пасля 38-га дня нараджэння, у лякарні ў Хілверсуме, не дажыўшы месяцу да выхаду свайго апошняга зборніка вершаў «Годная магіла марака» (Een eerlijk zeemansgraf).
Пісаў таксама вершы па-французску.
Празаічныя творы Яна Слаўэрхофа перакладаліся на нямецкую, французскую, італьянскую і партугальскую мовы, паэзія — на рускую (Я. Віткоўскі).
Літаратура
Слаўэрхоф, Ян Якаб (Slauerhoff, Jan Jacob) // Часопіс «ПрайдзіСвет»: Асоба: Аўтары — Эл.рэсурс prajdzisvet.org
Дом Поляка
Дом Поляка — будынак у Мінску, размешчаны ў квартале, які прымыкае да Верхняга Горада, па адрасе вуліца Рэвалюцыйная, 28. Пабудаваны ў XIX ст. з цэглы.
Гісторыя
У XIX стагоддзі на гэтым зямельным пляцы існавала драўляная забудова, якая была знішчана падчас пажару 1874 года. Пасля пажару на месцы страчанай забудовы пабудаваны новы мураваны двухпавярховы дом, а таксама драўляны флігель. Гэтыя будынкі, якія належалі мінскаму мешчаніну Абраму Поляку, моцна пацярпелі падчас вялікага пажару 1881 года. Адразу пасля пажару ўладальнік звярнуўся ў Мінскую гарадскую ўправу з праектам на аднаўленне мураванага жылога дома, а таксама на ўзвядзенне комплексу гаспадарчых пабудоў.
Гэты праект быў цалкам рэалізаваны. Адноўлены пасля пажару мураваны двухпавярховы жылы дом выходзіў галоўным фасадам на Койданаўскую вуліцу. Асноўны аб’ём будынка быў накрыты двухсхільным дахам і аддзелены ад сцяны прафіляваным карнізам. Сіметрычны па кампазіцыі галоўны фасад быў падзелены на два ярусы прафіляванай цягай. Вуглы будынка былі аформлены лапаткамі. У цэнтры знаходзілася праязная арка, перакрытая скляпеннямі. Над аркай быў змешчаны вялікі балкон з каванымі дэкаратыўнымі кратамі. Прамавугольныя аконныя праёмы другога паверха былі аздоблены прафіляванымі ліштвамі.
У 1891 годзе новы ўладальнік дома Ізраіль Ляхоўскі пабудаваў на тэрыторыі пляца новы мураваны флігель. У канцы XIX стагоддзя былы дом Поляка набыла дваранка Ідалія Воўк. У 1892 годзе яна пабудавала на тэрыторыі пляца некалькі дадатковых мураваных гаспадарчых пабудоў.
У 1906 годзе гэты дом разам з зямельным пляцам перайшоў ва ўласнасць да дваранкі Амеліі Ельскай. Паводле інвентарызацыі 1910 года большасць памяшканняў у доме Ельскіх займала гасцініца «Купецкая», якая мела 10 нумароў, акрамя таго, ў будынку было некалькі жылых кватэр.
Пасля 1920 года будынак быў нацыяналізаваны і выкарыстоўваўся пад жылыя кватэры. У гады Другой сусветнай вайны не пацярпеў. Пасля вайны ў выніку шматлікіх рамонтаў і перабудоў быў часткова страчаны дэкор галоўнага фасада, а таксама балкон на другім паверсе. Адначасова была замуравана праязная арка.
Да канца XX стагоддзя будынак выкарыстоўваўся пад жыллё. У 2008—2009, а таксама ў 2012 гадах былі праведзены даследаванні, якія выявілі, што будынак знаходзіцца ў нездавальняючым стане. Планавалася яго адрэстаўраваць і прыстасаваць пад гандлёвыя і офісныя функцыі. Падчас даследавання быў высветлены першапачатковы характар фасадаў, знойдзены сляды колішняга балкона, кавалак кафлі з арнаментам ад ацяпляльнай печы.
Дакументацыя па рэстаўрацыі была распрацавана праектным інстытутам «Мінскграмадзянпраект» па заказе «Мінскай спадчыны». У часе рэканструкцыі ў 2013 годзе на аб’екце вяліся работы, якія не адпавядалі праектнай дакументацыі: будаўнікі збілі старую ўсе ляпныя дэкаратыўныя элементы, зрабілі  — нанеслі слаі бетону на аўтэнтычную тынкоўку, а таксама правялі ацяпленне, якое не было ўзгоднена. Міністэрства культуры выдала прадпісанне спыніць работы на аб’екце ў сувязі з парушэннямі заканадаўства ў сферы аховы гісторыка-культурнай спадчыны.
Лукаш Пішчак
Лу́каш Пі́шчак (Łukasz Piszczek; нар., Чэхавіцы-Дзядзіцы, Польшча) — польскі футбаліст, абаронца і паўабаронца клуба «Гачалкавіцы-Здруй». Ігрок нацыянальнай зборнай Польшчы (2007—2019). Вядомы па выступах за дортмундскую «Барусію», разам з якой стаў двухразовым чэмпіёнам Германіі.
Клубная кар’ера
Восенню 2007 года «Герта» вярнула іграка. Ён забіў свой ​​першы гол у Бундэслізе 26 красавіка 2008 года ў матчы супраць «Гановера».
Пішчак прапусціў вялікую частку першай паловы сезона 2008/09 з-за траўмы сцягна, якая ў канчатковым выніку запатрабавала хірургічнага ўмяшання. Вярнуўся ў шэрагі клуба ў лютым 2009 года, але зноў атрымаў невялікую траўму, на гэты раз калена. Нарэшце, да красавіка ўсе яго траўмы скончыліся і ён зноў вярнуўся на поле.
19 мая 2010 года ў якасці свабоднага агента падпісаў трохгадовае пагадненне з дортмундскай «Барусіяй».
У маі 2021 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Барусію» і, завяршыўшы прафесійную кар’еру, у якасці аматара далучыўся да польскага клуба «Гачалкавіцы-Здруй» з чацвёртага дывізіёна, дзе некалі пачынаў займацца футболам.
Міжнародная кар’ера
6 чэрвеня 2008 года ён быў уключаны ў польскую заяўку на Еўра-2008 з-за траўмы Якуба Блашчыкоўскага. Згуляў адзін матч супраць зборнай Германіі, але неўзабаве атрымаў траўму на трэніроўцы і далейшага ўдзелу на Еўра не прыняў.
Дасягненні
«Барусія» Дортмунд:
Асабістае жыццё
Яго бацька, трэнер мясцовага футбольнага клуба, вырашыў прыцягнуць яго да аднаго з вучэбных заняткаў ва ўзросце 7 гадоў. Яго брат Томаш, таксама гуляе ў футбол. Лукаш жанаты з чэрвеня 2009 года.
Пол Мак-Картні
Пол Мак-Картні (James Paul McCartney; нар., Ліверпуль, Англія) — англійскі рок-музыкант, кампазітар, спявак.
З 1959 да 1970 працаваў у складзе «The Beatles» (The Beatles), дзе граў на бас-гітары і спяваў. Пасля распаду групы пачаў паспяховую сольную кар’еру, якую працягвае да нашага часу. З сольных альбомаў Мак-Картні можна выдзяліць Band on the Run («Ансамбль у руху», 1973) і Off the Ground («Па-над зямлёй», 1993). Асноўная рыса твораў Мак-Картні — іх выключны меладызм. Такія песні як Yesterday («Учора», 1965), Let It Be («Няхай будзе так», 1970) і Mull of Kintyre («Востраў Кінтайр», 1977) па праву лічацца вяршынямі музычнай лірыкі XX ст. У адзнаку заслуг Мак-Картні ўзнагароджаны ордэнам Брытанскай Імперыі ў 1965 і атрымаў тытул рыцара ў 1997.
Яснагорск
Яснагорск:
Міжнародны матэматычны саюз
Міжнародны матэматычны саюз (International Mathematical Union, IMU) — сусветная некамерцыйная і няўрадавая арганізацыя, створаная для супрацоўніцтва вучоных усіх краін у галіне матэматыкі і садзейнічання развіццю матэматыкі. Заснавана ў 1919 годзе. Уваходзіць у Міжнародную навуковую раду (International Science Council, ISC, да 2018 года называлася «Міжнародная Рада па навуцы»). Станам на 2019 год членамі Саюза з’яўляліся нацыянальныя матэматычныя арганізацыі 88 краін.
З лютага 2011 года сакратарыят Саюза знаходзіцца ў Інстытуце Веерштраса (Берлін). Прэзідэнтам Саюза ў 2018 годзе на наступны тэрмін (2019—2022) быў абраны Карлас Кеніг, прафесар Чыкагскага ўніверсітэта. Юрыдычна статус Саюза ў Германіі вызначаны як неінкарпараваная дабрачынная арганізацыя.
Аляксандр Альгертавіч Дабравольскі
Сябра палітрады Аб’яднанай грамадзянскай партыі. Дырэктар Усходнееўрапейскай Школы палітычных даследаванняў.
Жыццяпіс
Нарадзіўся 23 лістапада 1958 года ў вёсцы Сула Стаўбцоўскага раёна Мінскай вобласці. У 1982 годзе скончыў радыёфізічны факультэт, у 1995 годзе — юрыдычны факультэт Белдзяржуніверсітэта.
Працаваў інжынерам-канструктарам у Канструктарскім бюро дакладнага электроннага машынабудавання (1982—1990).
У 1989 г. быў абраны народным дэпутатам СССР па тэрытарыяльнай акрузе ў г. Мінску. Працаваў у Камітэце па прамысловасці (1989—1991), затым намеснікам Старшыні Камітэта па правах і свабодах чалавека (1991).
На Першым З’ездзе Народных дэпутатаў СССР увайшоў у склад Міжрэгіянальнай дэпутацкай групы — першай дэмакратычнай парламенцкай апазіцыі ў СССР. Працаваў разам з Андрэем Сахаравым, Барысам Ельцыным, Анатолем Сабчаком, Васілём Быкавым, Алесем Адамовічам.
У 1990 г. быў адным з ініцыятараў стварэння Аб’яднанай дэмакратычнай партыі (АДПБ) — першай зарэгістраванай у Беларусі апазіцыйнай палітычнай партыі. 1991—1995 — старшыня АДПБ.
У 1992 г. — заснавальнік Незалежнага Інстытута сацыяльна-эканамічных і палітычных даследаванняў (НІСЭПД). 1992—1994 — Выканаўчы дырэктар, 1994—1995 — навуковы супрацоўнік НІСЭПД.
У 1995 г. абраны дэпутатам Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь XIII склікання.
У 1996 г. быў прадстаўніком групы дэпутатаў Вярхоўнай Рады ў Канстытуцыйным Судзе па справе імпічменту прэзідэнта Лукашэнкі.
З 1995 г. па 2006 г. — намеснік Старшыні, з 2006 г. — сябра Палітрады Аб’яднанай Грамадзянскай партыі.
З 2008—дырэктар Усходнееўрапейскай Школы палітычных даследаванняў.
Палітычная дзейнасць
У 1995 г. адбылося аб’яднанне АДПБ з Грамадзянскай партыяй — была створаная Аб’яднаная грамадзянская партыя (АГП). Абраны намеснікам Старшыні АГП. У гэтым самым годзе адбыліся выбары ў Вярхоўны Савет, АГП стварыла ў парламенце фракцыю «Грамадзянскае дзеянне». Абраны дэпутатам Вярхоўнага Савета, узначаліў падкамісію па СМІ.
У 2001 г. у час прэзідэнцкіх выбараў быў намеснікам кіраўніка выбарчага Штаба Адзінага кандыдата ад шырокай грамадзянскай кааліцыі Уладзіміра Ганчарыка, у 2006 — намеснікам кіраўніка Штаба Адзінага кандыдата ў прэзідэнты ад Аб’яднаных дэмакратычных сіл Аляксандра Мілінкевіча. Пасля выбараў у 2006 г. быў арыштаваны на 10 сутак за ўдзел у акцыях пратэсту супраць фальсіфікацыі выбараў.
З 2007 па 2009 — сябра Прэзідыума Палітрады Аб’яднаных дэмакратычных сіл Беларусі.
З 2007 — старшыня праўлення, з 2008 — дырэктар Усходнееўрапейскай Школы палітычных даследаванняў.
Асабістае жыццё
Жанаты. Жонка — настаўніца, сын і дачка — студэнты.
Хобі — электроніка (у мінулым — прафесія), музыка (меламан-калекцыянер, у студэнцкія гады — музыка, бас-гітарыст), турызм, горныя лыжы.
Другое Балгарскае царства
Другое Балгарскае царства (1187—1396) — сярэднявечная балгарская дзяржава.
У канцы XII ст. аб'яднаныя венгерскія, сербскія і французскія войскі напалі на Візантыю, пад уладай якой знаходзілася Балгарыя, і захапілі Сафію. Увосень 1185 пачалося паўстанне, падрыхтаванае і ўзначаленае балярамі з горада Тырнава братамі Асенем і Пятром. Паўстанне было паспяховым, і ў 1187 імператар Візантыі Ісак II падпісаў мірны дагавор, паводле якога ўсе землі на поўнач ад Старой Планіны пераходзілі да адноўленага балгарскага царства (гл. таксама: Першае Балгарскае царства).
Асень каранаваўся ў Тырнаве як «цар балгараў і валахаў», у 1196 годзе быў забіты сваім сваяком Іванкам. Пётр правіў усходнімі правінцыямі са сталіцай у Праславе, а ў 1197 быў забіты балярамі.
У 1197 на сталец сеў Калаян, малодшы брат Асеня і Пятра. Стаўшы царом Балгарыі (1197-1207), Калаян паспяхова змагаўся з венграмі і наладзіў адносіны з Рымам, адваяваў у візантыйцаў горад Варну і вялікія раёны Фракіі і Македоніі. У час 4-га крыжовага паходу Канстанцінопаль быў узяты крыжакамі, і наваствораная Лацінская імперыя пачала прэтэндаваць на ранейшыя ўладанні Візантыі, лічачы Калаяна сваім васалам.
Балгарскі цар аспрэчыў дамаганні лацінскага імператара Балдуіна Фландрскага, і ваеннае сутыкненне стала непазбежным. 14 красавіка 1205, пад сценамі крэпасці Адрыянопаль, войска Калаяна нечакана разбіла лацінскае войска. Імператар Балдуін быў палонены, кінуты ў турму ў балгарскай сталіцы. Калаян не здолеў выкарыстаць гэты надзвычайны поспех, а ў 1207 ён быў забіты ў выніку змовы баляраў.
За валадарствам Івана II Асеня (1218—1244) прыйшоў новы ўздым балгарскай дзяржавы. Пры тым, цару даводзілася дзяліцца ўладай з балярамі і манастырамі. У краіне развіваўся гандаль, наладзіліся гандлёвыя сувязі з Венецыяй і Генуяй. Іван Асень II спрыяў развіццю мастацтва, архітэктуры, літаратуры. Былі адноўленыя межы краіны з часоў Сімяона, упершыню пачалася чаканка ўласных манет з золата, срэбра і медзі. Вялікі ваенны поспех прынесла бітва пад Клакотніцай (сакавік 1230), калі балгарскія войскі атрымалі бліскучую перамогу над візантыйцамі эпірскага правіцеля Феадора Ангела. Межы Балгарыі сягнулі ад сучаснага Бялграда да Эпіра (захад сучаснай Грэцыі) і ад Чорнага мора да Адрыятычнага. Да спрадвечнай тэрыторыі Балгарскай дзяржавы былі далучаны Македонія, большая частка Албаніі. Пасля паразы ўплыў Феадора Ангела ў Сербіі саслабеў, і яго пляменнік Радаслаў быў змушаны перадаць каралеўскія правы ў Сербіі Уладзіславу, зяцю Івана II Асеня. Апошні беспаспяхова спрабаваў арганізаваць кааліцыю балканскіх славян супраць Візантыі. Іван II Асень памёр падчас уварвання на Балканы мангола-татараў, якія абклалі балгараў данінай.
З другой паловы XIII ст. пачаўся заняпад балгарскай дзяржавы, абумоўлены ўнутранымі канфліктамі. Пераемнікі Івана II Асеня не здолелі захаваць цэласнасці дзяржавы і ўтаймаваць феадалаў, якія ўмацаваліся ў некаторых правінцыях. Міхаіл I Асень (1246—1256) саступіў Візантыі Македонію. У 1256 ён напаў на Сербію, і яго войска на захадзе дайшло да р. Лім, але далучыць гэтыя землі да Балгарскай дзяржавы не ўдалося. Міхаіл быў падступна забіты стрыечным братам Каліманам II (1256-1257). Распад Балгарыі працягваўся. Сяляне, прыгнечаныя самаўпраўнасцю баляраў і цяжарам падаткаў, падняліся на паўстанне і, пасля перамог над царскімі войскамі і ўзяцці сталіцы Тырнава, абвясцілі свінапаса Івайлу царом. Ён здолеў адкінуць чарговае нашэсце мангола-татараў з поўначы.
Пры падтрымцы Візантыі Балгарыя напала на Сербію, але ў 1330 балгарскае войска панесла паразу пры Велбуждзе, а Міхаіл III быў забіты. З гэтага часу ў кіроўных колах Балгарыі ўзмацніўся сербскі ўплыў, а Македонія апынулася пад кантролем Сербіі. Пасля Міхаіла III пэўны час Балгарыяй правіла яго жонка Неда, але ў 1331 уладу захапіў Іван Аляксандр (1331—1371), які трымаў цесныя сувязі з Сербіяй. Яго сястра Алена выйшла замуж за Душана, моцнага правіцеля Сербіі. У перыяд валадарання Івана Аляксандра ў Балгарыю неаднаразова ўрываліся турэцкія войскі. Іван Аляксандр падзяліў Балгарыю на два царствы, якімі кіравалі яго сыны: Іван Срацымір (1365—1396) — Відзінскім (паўночна-заходняя Балгарыя) і Іван III Шышман (1371—1393) — Тырнаўскім (цэнтральная Балгарыя). Паўночна-усходняя Балгарыя (Даброціца, сучас. Дабруджа) стала незалежнай дзяржавай. У той час як ўладанні Івана Срацыміра сталі мэтаю венгерскіх нападаў, Іван Шышман мусіў змагацца з пранікненнем туркаў на Балканы. Паслабленню Балгарскай дзяржавы спрыялі частыя міжусобныя войны і шырокае распаўсюджванне розных рэлігійных рухаў і сект.
Тым не менш, пры царах Іване Аляксандры (1331—1371) і Іване Шышмане (1371—1396) адрадзіліся і расквітнелі балгарскія культурныя традыцыі — найперш у літаратуры, выяўленчым мастацтве, архітэктуры. Выбітным дзеячам балгарскай культуры XIV ст. быў Феадосій Тырнаўскі.
Няспынныя войны з Візантыяй і Сербіяй аслабілі палітычную і ваенную моц Другога Балгарскага царства, яго фармальная еднасць стала фіктыўнай. У канцы існавання асобнымі вобласцямі царства кіравалі незалежныя ўладальнікі: у Паўночна-усходняй Балгарыі, у Вашчыне, у Радопах. Такая раз'яднанасць дзяржавы дапамагла туркам, якія ўвайшлі на Балканы ў пачатку XIV ст., авалодаць усімі тэрыторыямі краіны. Пасля аблогі горада Тырнава — сталіцы Балгарыі, ён быў захоплены ў 1393, цар Іван Шышман быў схоплены ў Філіпопале (сучас. Плоўдзіў) і там у 1395 пакараны смерцю. У 1394 туркі захапілі паўночна-усходнюю частку Балгарыі, а ў 1396 — Відзінскае царства. Так скончылася 210-гадовая гісторыя Другога Балгарскага царства. Шмат балгараў эмігравалі ў ВКЛ, Маскоўскае княства, у іншыя княствы Русі, у Румынію і Сербію. Некаторыя з іх, напрыклад Канстанцін Філосаф (Канстанцін Касценечаскі) і Грыгорый Цамблак у Сербіі, сталі вядомымі асветнікамі. З гэтага моманту на працягу амаль пяці стагоддзяў Балгарыя ператварылася ў правінцыю Асманскай імперыі.
Дывановая старонка
Дывановая старонка — характэрная асаблівасць астраўных манускрыптаў. Гэта старонка, пакрытая галоўным чынам геаметрычным арнаментам, якая можа ўключаць паўторныя анімалістычныя формы, як правіла, размешчаныя ў пачатку кожнага з чатырох Евангелляў у апракасе. Пазначэнне «дывановыя старонкі» выкарыстоўваецца для апісання падобных старонак у хрысціянскіх, ісламскіх або яўрэйскіх манускрыптах, якія ўтрымліваюць мала тэксту або наогул не ўтрымліваюць яго і напаўняюцца выключна дэкаратыўнымі матывамі. Яны адрозніваюцца ад старонак, пакрытых багата ўпрыгожанымі сюжэтнымі ініцыяламі, хоць стыль ўпрыгажэнняў можа быць вельмі падобны.
Дывановыя старонкі цалкам прысвечаны арнаментам з яркімі кветкамі, актыўнымі лініямі, і складаным узорам спляценняў. Яны, як правіла, сіметрычныя або блізкія да гэтага, адразу і па гарызантальнай, і па вертыкальнай восі, але магчыма сіметрыя і толькі адносна вертыкальнай восі. Некаторыя гісторыкі мастацтва звязваюць іх паходжанне з падобнымі копцкімі дэкаратыўнымі кніжнымі старонкамі, і яны таксама выразна пазычаюцца сучаснымі ўпрыгожваннямі з металаканструкцый. Усходнія дываны або іншы тэкстыль, магчыма, самі уплывалі на гэты спосаб упрыгожвання. Скураны кніжны абклад з цісненнем з Кутбертава евангелля ўяўляе сабой простую дывановую старонку з іншага матэрыялу, і ацалелыя крышкі каштоўнага абкладу — металічны рэлікварый, або так званы кумдах — ён падобны на абклад  , створанага ў блізкі перыяд. Раманскія падлогавыя мазаікі, створаныя ў пострымскай Брытаніі, таксама згадваюцца ў якасці магчымай крыніцы. Створаны на іўрыце ў IX стагоддзі ў Галілеі, таксама змяшчае падобную старонку, але стылістычна яна вельмі адрозніваецца.
Самы ранні захаваны прыклад — гэта створаны ў пачатку VII стагоддзя Арозій з Бобіа, яго аздабленне вельмі прыбліжана да стылю позняй антычнасці. Прыкметныя дывановыя старонкі ёсць у Келскай кнізе, Ліндзісфарнскім Евангеллі, кнізе з Дарау і іншых рукапісах.
Дывановыя старонкі таксама можна знайсці ў некаторых сярэднявечных яўрэйскіх рукапісах, дзе яны, як правіла, адкрываюць асноўных раздзелы кнігі. Ісламскія рукапісы, асабліва Караны, часта маюць старонкі, цалкам прысвечаныя складаным геаметрычным упрыгажэнням, але тэрмін звычайна не выкарыстоўваецца для іх.
Ловеч
Ло́веч (Ловеч) — горад у паўночнай частцы цэнтральнай Балгарыі з насельніцтвам каля 40 000 чалавек. Ловеч з'яўляецца адміністрацыйным цэнтрам Ловецкай вобласці.
Геаграфія
Ловеч знаходзіцца на мяжы Дунайскай пагорыстай раўніны і перадгор'яў Балканскіх гор на поўначы Балгарыі, за 150 км на захад ад Сафіі, за 30 км на поўнач ад Траяна і за 30 км на поўдзень ад Плевена. Горад размешчаны на абодвух берагах ракі Осым. Усходнюю частку горада атачае 250-метровае плато, вышэйшы пункт якога — гара Стратэш. Паўднёва-заходнюю частку горада атачаюць узгоркі Хісара і Баш Бунар. На паўночным захадзе рэльеф паступова пераходзіць у раўніны суседняй вобласці Плевен. Сярэдняя вышыня Ловеча над узроўнем мора складае каля 200 м. Вышэйшы пункт у горадзе — узгорак Акбаір, вышыня якога складае 450 м.
У Ловечы шмат маляўнічых паркаў і месцаў адпачынку. У парку Стратэш вялікая колькасць кустоў бэзу, цвіценне якіх увесну лёгка можна заўважыць з любой кропкі горада. З-за гэтага Ловеч таксама называюць горадам бэзу.
Старажытная гісторыя
Ловеч — адзін з найстарэйшых гарадоў Балгарыі. Першым жыхаром горада было фракійскае племя мельдаў, сляды знаходжання якіх адносяцца да 4-3 стагоддзям да н.э. У наваколлях Ловеча яны стварылі сваю сталіцу — горад Мельта.
Сярэднявечча
У былой рымскай крэпасці Хісара ў 1187 быў заключаны мірны дагавор паміж Балгарыяй і Візантыяй, і была афіцыйна абвешчана незалежнасць Балгарыі. У XII стагоддзі Ловеч быў буйным гандлёвым цэнтрам і адным з самых вядомых гарадоў Балгарыі.
Турэцкае нашэсце ў сярэдзіне XIV стагоддзя не абыйшло бокам Ловеч, апошняй, у 1446, была захоплена крэпасць Хісара, хоць яшчэ доўгі час у горада заставаліся такія прывілеі, як забарона туркам сяліцца ў горадзе і браць балгарскіх дзяцей у янычары.
Асманскі перыяд
У XVI—XVII стст. Ловеч ізноў стаў важным гандлёвым цэнтрам і адным з найбагацейшых гарадоў Балгарыі, за што горад у 1520 г. называлі Алтан Ловеч (Залаты Ловеч).
1784 год — найбольш цяжкі год у гісторыі горада, тады ён быў амаль цалкам спалены і разбураны турэцкай арміяй. З 20000 гараджан тады ацалелі толькі 4600.
17 кастрычніка 1810 года (ст. ст.), падчас Руска-турэцкай вайны 1806—1812, атрад генерала Міхаіла Варанцова Дунайскай арміі генерала Мікалая Каменскага узяў Ловеч. Пасля гэтага туркі зноў занялі горад і ўмацаваліся 15 тыс. арміяй Асмана-бея. М. Каменскі загадаў атраду ген.-маёра гр. Сен-Пры зноў узяць горад, што і было выканана 31 студзеня 1811 года (ст. ст.). Аперацыя перашкодзіла вялікаму везіру Ахмету-бею наступіць у заходнюю Балгарыю. Рускія ў тым жа 1811 годзе вярнуліся назад да Дуная і туркі абрабавалі горад.
У часы стварэння рэвалюцыйных арганізацый, якія змагаліся супраць валадарства Асманскай імперыі, Ловеч стаў цэнтрам аперацый Унутранай рэвалюцыйнай арганізацыі Васіля Леўскага пад назвай Тайны Рэвалюцыйны камітэт. Леўскі быў схоплены ў адной з вёсак пад Ловечам і пазней павешаны ў Сафіі. У старой частцы горада знаходзіцца музей Васіля Леўскі.
У 1872—1874 быў пабудаваны знакаміты Пакрыты мост праз раку Осым. Мост згарэў у 1925, але быў адбудаваны ў 1931.
Падчас Руска-турэцкай вайны 1877—1878 рускія два разы вызвалялі горад: 5 ліпеня 1877 года (ст. ст.) і канчаткова 22 жніўня 1877 года.
Асецішча
Асецішча — тапонім.
Герб Крычава
Герб Крычава - атрыманы ў 1653 г., падчас праўлення вялікага князя літоўскага Яна Казіміра. Лічыцца, што Крычаў за аснову ўзяў герб мясцовых магнатаў Шалухаў (у чырвоным полі два залатыя крыжы), мадыфікаваўшы яго: на чырвоным полі выява залатога крыжа і сярэбранага мяча.
Меч - пацверджэнне таго, што менавіта ў Крычаве, які стаяў уздоўж межаў, адбывалася шмат бітваў. Меч характэрызуе воінскія заслугі крычаўлян. Крыж - сведчанне таго, што жыхары цвёрда трымаліся сваёй старой праваслаўнай веры.
У сучаснай Беларусі афіцыйны статус атрымаў 18 лютага 2002. У гербавым матрыкуле краіны значыцца пад №82.
Яснагорск (Забайкальскі край)
Яснагорск (Ясного́рск) — пасёлак гарадскога тыпу ў Алавянінскім раёне Забайкальскага края Расіі. Чыгуначная станцыя Яснагорск-Забайкальскі Чыцінскага аддзялення Забайкальскай чыгункі.
NGC 2859
NGC 2859 (іншыя абазначэнні — UGC 5001, MCG 6-21-30, ZWG 181.40, PGC 26649) — галактыка ў сузор’і Малы Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Была класіфікавана Хаблам як узор галактыкі SBa.
2019 год у гісторыі кіно
2019 год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.
Грэйпфрут
Грэйпфрут (Citrus paradisi) — субтрапічнае вечназялёнае дрэва роду цытрус сямейства рутавых (Rutaceae), а таксама яго плод, які дасягае ў дыяметры 10-15 см.
Першым грэйпфрут апісаў батанік-святар Грыфітс Х'юджас ў 1750-м годзе. Ён назваў садавіну «забароненым плодам», пазней грэйпфрут пачалі называць «маленькім шэдакам» з-за яго падабенства з памела, якое тады называлі шэдакам (ад прозвішча англійскага капітана Шэдака, які прывёз яго ў XVII стагоддзі на востраў Барбадас), а ў 1814-м годзе на Ямайцы гандляры перайменавалі плод у грэйпфрут. Пасля 1880 пачаўся хуткі рост прамысловай вытворчасці гэтай культуры ў ЗША, затым у краінах Карыбскага басейна, Бразіліі, Ізраілі і Паўднёва-Афрыканскай Рэспубліцы), а ў XX стагоддзі грэйпфрут заняў вядучае месца на сусветным фруктовым рынку.
Вонкава грэйпфрут падобны да ​​апельсіна, але мякаць яго кіслейшая, з прысмакам горычы. Грэйпфрут з'яўляецца, як мяркуецца, вынікам прыроднай гібрыдызацыі апельсіна (Citrus sinensis) і памела (Citrus maxima). Пры гэтым ён значна бліжэй да другога, чым да першага. Пасля на яго аснове былі створаны танжэла (гібрыд Citrus paradisi x Citrus reticulata, 1905) і мінеола (разнавіднасць танжэла, вытворнае мандарына гатунку Dancy і грэйпфрута гатунку Duncan, 1931).
Старая Буда
Назву Старая Бу́да маюць:
Чыжык
Чыжык — прозвішча.
Дабравольскі
Дабравольскі — беларускае прозвішча.
Джуліа Ната
Джуліа Ната (Giulio Natta; 26 лютага 1903, Імперыя, Італія — 2 мая 1979, Бергама, Італія) — італьянскі хімік-арганік.
Замежны член Французскай акадэміі навук (1964), Акадэміі навук СССР (1966). Узнагароджаны Вялікім залатым медалём імя М. В. Ламаносава Акадэміі навук СССР (1969). Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі 1963 года «за адкрыцці ў галіне хіміі і тэхналогіі высокамалекулярных палімераў» разам з Карлам Цыглерам.
Біяграфія
У 1924 годзе скончыў Міланскі тэхнічны ўніверсітэт; з 1925 года працаваў там жа асістэнтам. З 1927 года — прафесар агульнай хіміі. У 1933—1935 гадах — дырэктар Інстытута агульнай хіміі пры Універсітэце Павіі. У 1935—1937 гадах — дэкан фізіка-хімічнага факультэта Рымскага ўніверсітэта. З 1938 года — дырэктар інстытута прамысловай хіміі пры Міланскім тэхнічным універсітэце.
Асноўныя працы
Першыя навуковыя працы Наты былі прысвечаны вывучэнню структур цвёрдых целаў, у тым ліку структур каталізатараў і некаторых арганічных палімераў. У 1938 годзе пачаў даследаванні, звязаныя з вытворчасцю сінтэтычнага каўчука і ўпершыню ажыццявіў падзел бутадыена і бутэна-1. У 1954 годзе адкрыў метад стэрэаспецыфічнай полімерызацыі з дапамогай каталізатараў Цыглера. У 1957 годзе дзякуючы даследаванням Наты на прамысловай ўстаноўцы атрыманы ізатактычны поліпрапілен (які выкарыстоўваецца ў вытворчасці тканіны «балоння»). Вынікам іншых яго работ з’явілася стварэнне новых тыпаў эластамераў. Унёсак Наты і яго школы ў хімію палімераў складаецца ў адкрыцці новага класа палімераў з упарадкаванай структурай — стэрэарэгулярных палімераў.
Ольдржых
Ольдржых (Oldřich; памёр ) — князь Чэхіі з 1012 па 1034 год з дынастыі Пржэмыславічаў. За час яго кіравання ў Чэхіі завяршыўся перыяд заняпаду і пачалася кансалідацыя краіны; была вернутая Маравія, раней захопленая Польшчай.
Біяграфія
Ольдржых быў трэцім сынам князя Баляслава II і яго сужэнцы, Эмы Чэшскай.
Пасля канфлікту са сваім старэйшым братам Баляславам III, Ольдржых разам з маці і з братам Ярамірам у 1001 годзе бег з Чэхіі ў Рэгенсбург. У 1004 годзе ён разам з Ярамірам вярнуўся на радзіму.
12 мая 1012 года Ольдржых пры падтрымцы імператара Свяшчэннай Рымскай імперыі Генрыха II скінуў брата і абвясціў сябе князем чэшскім, пры гэтым прызнаўшы вярхоўную ўладу Свяшчэннай Рымскай імперыі. Зрэшты, за гады свайго кіравання Ольдржых неаднаразова спрабаваў вызваліцца ад гэтай залежнасці.
Чэхія, якая перажыла да гэтага шэраг неспакойных гадоў, была без вялікіх намагання аб’яднана і замірана новым князем. У 1014 годзе Ольдржых перамог апазіцыю сярод часткі арыстакратыі. Пакараны смерцю былі пераважна прадстаўнікі роду Вршоўцаў, галоўных канкурэнтаў Пржэмыславічаў ва ўладанні княжацкім прастолам. У 1019 годзе была адваявана захопленая Польшчай Маравія. Кіраванне вернутымі абласцямі было даручана сыну Ольдржыха, Бржэціславу I. Дзед Ольдржыха, Баляслаў I, які праводзіў заваявальную палітыку, далучыў да Чэхіі значныя тэрыторыі на поўначы і ўсходзе, затым страчаныя. Аднак падобны ваяўнічы курс для Чэхіі пачатку XI стагоддзя, з прычыны з’яўлення на яе граніцах моцных суседзяў — Польшчы і Венгрыі — быў немагчымым, і Ольдржых адправіў воінаў і чыноўнікаў, якія апынуліся «лішнімі», у зноў набытую Маравію. Пачынаючы з гэтага часу, Чэхія і Маравія непарыўна звязаны адна з адной і складаюць асноўную частку Чэшскай дзяржавы.
У 1033 годзе Ольдржых быў прызваны ў Мерзебург на імператарскі сход, аднак туды не паехаў. У адказ на гэта сын імператара Конрада II Генрых (будучы імператар Генрых III), загадаў схапіць Ольдржыха, і скінуць яго з чэшскага прастола, зацвердзіўшы новым князем Яраміра. Аднак неўзабаве Ольдржых быў памілаваны, вярнуўся ў Чэхію, захапіў Яраміра ў палон і асляпіў. Ольдржых таксама выгнаў з Маравіі свайго сына Бржэціслава I, якому гэту краіну дараваў у лен імператар. Неўзабаве, аднак, Ольдржых памёр.
Адлюстраванне ў культуры
Гісторыя рамантычнага кахання чэшскага князя Ольдржыха і простай дзяўчыны Бажэны была яшчэ з часоў Сярэднявечча ўпадабанай тэмай у літаратуры, жывапісе і музыцы. Найбольш значнымі сярод гэтых помнікаў з’яўляюцца:
Асінаўка (Асцёрскае сельскае паселішча)
Асінаўка (Осиновка) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Асцёрскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Асінаўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
З 2004 па 2019 год у складзе Рослаўльскага сельскага паселішча.
Яхно
Яхно — прозвішча.
Любін
Любін (Lubin, Lüben) — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Любінскага павета Ніжнесілезскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Любін. Займае плошчу 40,68 км². Насельніцтва 77 315 чалавек (на 2005 год).
Вуліца Мележа (Гомель)
Вуліца Мележа — адна з вуліц Савецкага раёна горада Гомеля. Названая ў гонар І. Мележа.
ГУР
ГУР — абрэвіятура, мае некалькі значэнняў
Нейронны працэсар
Нейронны працэсар (Neural Processing Unit, NPU або ШІ-паскаральнік AI accelerator)- гэта спецыялізаваны клас мікрапрацэсараў і (якія часта з’яўляюцца ), які выкарыстоўваецца для  працы алгарытмаў, камп’ютарнага зроку, , машыннага навучання і іншых метадаў штучнага інтэлекту.
Апісанне
Нейронныя працэсары ставяцца да вылічальнай тэхнікі і выкарыстоўваюцца для эмуляцыі работы  і  у. Як правіла, нейрапрацэсар утрымлівае, блокі магазіннага тыпу,  і вылічальная прылада, якая змяшчае , , трыгеры і.
На сучасным этапе (па стане на 2017 год) да класа нейронных працэсараў могуць ставіцца розныя па будове і спецыялізацыі тыпы чыпаў, напрыклад:
NGC 2860
NGC 2860 (іншыя абазначэнні — UGC 5007, MCG 7-20-3, ZWG 209.65, ZWG 210.5, IRAS09216+4116, PGC 26685) — спіральная галактыка з перамычкай (SBa) ў сузор’і Рысь.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Туркі (значэнні)
Назву Туркі маюць:
Мангастан
Мангастан (Garcinia mangostana) — пладовае дрэва сямейства клузіевыя, а таксама яго плады.
Апісанне
Мангастан — высокае вечназялёнае дрэва вышынёй да 25 м з пірамідальнай кронай і чорна-бурай карой. Лісце авальна-даўгаватае, цёмна-зялёнае зверху і жоўта-зялёнае знізу, 9-25 см даўжынёй і 4,5-10 см шырынёй. Маладое лісце — ружовае. Кветкі з сакавітымі зялёнымі з чырвонымі плямамі пялёсткамі. Плод круглы, дыяметрам 3,4-7,5 см, зверху пакрыты тоўстай (да 1 см) бардовай-фіялетавай лупінай, якая змяшчае клейкі фарбавальны латэкс, пад лупінай знаходзяцца 4-8сегментаў белай ядомай мякаці. Расліна пладаносіць позна — першыя плады на дрэвах на 9-20 год жыцця.
Рольф Неванліна
Рольф Герман Неванліна (Rolf Herman Nevanlinna;, Ёэнсу — , ) — фінскі матэматык, найбольш вядомы працамі па комплексным аналізе (у прыватнасці, па размеркаванні значэнняў мераморфных функцый), стваральнік тэорыі Неванліны.