cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Яніна Міхайлаўна Сакалова
Біяграфія
Скончыла Запарожскую гімназію № 28, паступіла ў Запарожскі нацыянальны ўніверсітэт, дзе атрымала псіхалагічную адукацыю. Таксама ў Кіеўскім нацыянальным універсітэце тэатра, кіно і тэлебачання імя І. Карпенкі-Карага атрымала адукацыю актрысы тэатра і кіно. 30 мая 2010 года выйшла замуж за банкіра Уладзіміра Літвіна. Нарадзіла сыноў Мікалая і Мірона. Перамагла рак, прайшоўшы працяглы курс прамянёвай і хіміятэрапіі. Па матывах гэтага вопыту стварыла праект «Я, Ніна», каб змяніць стаўленне соцыума да анкахворых, палегчыць іх жыццё і павысіць дабрабыт. Атэістка. Захапляецца бегам. Трэніруецца ў камандзе кіеўскіх лёгкаатлетаў TopRunners. У інтэрв’ю Валерыю Маркусу 31 кастрычніка 2021 года ўзгадала Уладзіміра як былога мужа.
Кар’ера
Кар’еру пачала ў прэсе, у Запарожскім выдавецтве «Телесіті», дзе вяла рубрыку «Сам-насам з…». У 2000 годзе працавала карэспандэнткай газеты «Запорізька січ». У 18 гадоў стажыравалася на Запарожскім канале TV5. У 2001 годзе працавала там вядучай прагнозу надвор’я.
У 2003 годзе Сакалова была вядучай праграмы «Всі гроші світу» на Луганскім рэгіянальным тэлеканале «Лот ТВ».
У 2004 годзе была актрысай «Свабоднага тэатра», дзе грала Салі ў спектаклі «Чайка Джонатан Лівінгстан» па творы Рычарда Баха. Затым грала ў спектаклях «Пірандэла», «Кава і цыгарэты» і «Украінскі Дэкамерон» тэатру «Дах».
2006—2017: пачатак тэлевізійнай кар’еры
На тэлебачанне Сакалова вярнулася ў 2006 годзе, вядучай і журналісткай у ранішнім шоў «Раніца з Інтэрам». У тым жа годзе пачала здымацца ў кіно. 3 2007 па 2008 гады была вядучай і журналісткай праграмы «Сняданак з 1+1».
У 2009 годзе вяла перадачу «Раніца на пятым». З 2012 года вядучая праграмы «Кіно з Янінай Сакаловай», а ўжо з 2015 года праграмы «Рандэву з Янінай Сакаловай» на «5 канале».
13 лістапада 2017 года з Алесяй Каржанеўскай заснавала школу экранных мастацтваў «Screen School», дзе яна была таксама куратарам курса «Тэлевядучы».
З 2018: праекты «Вечар» і «Я, Ніна»
У Кіеве ў кінатэатры «Кастрычнік» 18 красавіка 2018 года адбыўся прэм’ерны паказ дакументальнага фільма пра воінаў АТА «Мы — салдаты» (We are soldiers), адной з прадзюсараў якога была Сакалова.
28 верасня на міжнародным кніжным фестывалі ў Дняпры прэзентаваная інтэрактыўную кнігу «Шаўчэнка на кожны дзень», у якую было знята 53 відэаролікі, у якіх Сакалова дэкламуе вершы паэта. У кастрычніку таго ж года яна стала вядучай аўтарскага YouTube-праекта «Вечар з Янінай Сакаловай», які выкрывае фэйкі расійскай прапаганды пра Украіну.
22 мая 2019 года паведаміла аб мультымедыйным праекце «Я, Ніна», заснаваны на рэальных падзеях з яе жыцця. Мэтай праекта з’яўляецца дапамога анкахворым усвядоміць каштоўнасць жыцця і пачаць змагацца за яго. Праект будзе складацца з кнігі, песні і поўнаметражнага мастацкага фільма, у якім сыграюць Валерыя Ходас і Валерый Харчышын, а галоўную ролю выканае Сакалова.
Сакалова запусціла аўтарскі праект «Як вам не сорамна!» на тэлеканале «Украіна 24», прэм’ера якога адбылася 19 сакавіка 2020 года. Пасля трох выпускаў праграмы, 3 красавіка тэлеканал часова спыніў яго вытворчасць, спасылаючыся на каранцін ва Украіне. Аднак праз тыдзень Сакалова перазапусціла праект на сваім YouTube-канале пад назвай «Сорамна!». З 21 красавіка праект таксама выходзіць на «4 канале».
Грамадская дзейнасць
Медыяамбасадорка Руху За правы жанчын «HeforShe» ва Украіне. Валанцёрка ААС.
2014 года прыняла ўдзел у здымцы для дабрачыннага календара «Шчырыя», прысвечанага украінскаму нацыянальнаму касцюму і яго папулярызацыі. Праект быў рэалізаваны намаганнямі ГЦ «Дамасфера» і камунікацыйнага агенцтва Gres Todorchuk. Усе сродкі ад рэалізацыі календара перададзеныя на дапамогу параненым байцам АТА у Кіеўскі ваенны шпіталь цэнтра валанцёрства Украінскага каталіцкага ўніверсітэта «Валанцёрская Сотня».
У 2018 годзе падтрымала зварот Еўрапейскай кінаакадэміі ў абарону зняволенага ў Расіі ўкраінскага рэжысёра Алега Сянцова.
22 мая 2019 года паведаміла ў Facebook, што яна сем месяцаў змагалася з анкалогіяй і вылечылася. Тады ж абвясціла мультымедыйны праект «Я, Ніна».
У сакавіку 2020 года Сакалова заснавала фонд «Варто жити», мэта якога знаходзіць і акумуляваць дабрачынныя сродкі, прыцягнутыя ад бізнесу і фізічных асоб шляхам празрыстага размеркавання паміж сацыяльнымі ініцыятывамі і праектамі, якія толькі пачынаюць сваю дзейнасць ці ўжо актыўна дзейнічаюць і рэалізуюць праект у сферы анкалогіі.
Булынкі
Булы́нкі (, Булынки) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дабрынёўскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Рубілкаўскага сельсавета.
Галёнчыцы
Галёнчыцы (, Голёнчицы) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Дзмітровіцкага сельсавета.
Да 14 красавіка 1964 года вёска ўваходзіла ў склад Агародніцкага сельсавета.
Біланцы
Біла́нцы (, Биланцы) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Жырмунскага сельсавета.
NGC 6309
NGC 6309 (іншае абазначэнне — PK 9+14.1) — планетарная туманнасць у сузор’і Змеяносец.
Актагай (Аягозскі раён)
Актагай — пасёлак в Аягозскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Актагайскай пасялковай адміністрацыі. Код КАТА — 633441100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва пасёлка складала 5031 чалавек (2458 мужчын і 2573 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у пасёлку пражываў 6251 чалавек (3178 мужчын і 3073 жанчыны).
Храм Святога Савы
Храм Святога Савы (серб. Храм светог Саве) у Бялградзе на Врачары — кафедральны сабор Сербскай Праваслаўнай царквы, галоўны прастол якога асвячоны ў гонар першага сербскага архібіскупа і нацыянальнага героя Сербіі святога Савы (1175-1236). Збудаваны на месцы спалення пачэсных мошчаў свяціцеля атаманскімі ўладамі. Гэта адзін з самых буйных праваслаўных храмаў у свеце.
Провес
Правес (Proves) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бальцана.
Насельніцтва складае 278 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 16 чал./км². Займае плошчу 18 км². Паштовы індэкс — 39040. Тэлефонны код — 0463.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Спіс музеяў Віцебскай вобласці
Тут знаходзіцца спіс музеяў Віцебскай вобласці Беларусі.
Асіннік (Брагінскі раён)
Асі́ннік — былы пасёлак у Новаялчанскім сельсавеце Брагінскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі.
У 2005 годзе пасёлак быў выключаны са звестак па ўліку населеных пунктаў.
Размяшчэнне
Пасля Чарнобыльскай катастрофы і радыяцыйнага забруджвання жыхары (7 сем'яў) пераселены ў 1986 годзе ў чыстыя месцы.
Транспартная сістэма
Побач аўтадарога Камарын — Брагін.
Хаты драўляныя сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Заснаваны напачатку 1920-х гадоў на былых памешчыцкіх землях перасяленцамі з суседніх вёсак. У 1932 годзе арганізаваны калгас. Уваходзіў у склад саўгаса «Чырвонае» (цэнтр — вёска Краснае).
Заснаванне Малдаўскага княства
Заснаванне Малдаўскага княства (Descălecatul Moldovei) — перыяд у гісторыі Малдовы паміж 1350 і 1401 гг., калі міжрэчча Сірэта і Днястра стала аб'ектам актыўнага саперніцтва паміж рэгіянальнымі дзяржавамі, якімі на той момант былі каралеўства Венгрыя, каралеўства Польшча і качавыя цюркска-мангольскія народы, што насялялі імперыю Залатая Арда да ўсходу. Пры гэтым землі княства засялялі амаль вылучна паўкачавыя раманамоўныя гавяднікі валахі і, у меншай ступені, аселыя русіны, у выніку змешвання якіх утварыліся сучасныя малдаване. Дарэчы, першыя сляды паўнавартаснага еўрапейскага гаспадарання ў міжрэчча Сірэта і Прута пакінулі ўсходнія славяне-ціверцы, аднак нашэсці качавых цюркскіх плямён або разбурылі агмені з гаспадарання, або прымусілі іх адысці на захад, дзе яны змяшаліся з валахамі. Паспяховае змаганне з асманамі першай пачалі венгры, якія прыцягвалі для гэтага мясцовых валашскіх васалаў, з якімі ў іх, нягледзячы на наяўнасць выяўнага агульнага ворага, таксама былі шмат спрэчак па моўных і рэлігійных пытаннях.
Вугорская марка
У XIV стагоддзі Залатая Арда прыйшла ў заняпад. У сярэдзіне 1340-х гадоў венгры разграмілі залатаардынскае войска і землі ў басейне ракі Малдовы аказаліся пад уладай венгерскіх каралёў. Венгры кіравалі гэтай тэрыторыяй з дапамогай сваіх валашскіх намеснікаў. Самым першым з іх быў Драгаш Водэ, ваявода з Марамураша, з імем якога традыцыя злучае ўзнікненне малдаўскай дзяржавы. Ён кіраваў два гады з 1351 па 1353 і быў маркграфам, быўшы васалам венгерскага караля. Па яго загадзе Драгаш адправіўся з войскам у міжрэчча Прута і Днястра, пабіў манголаў і выгнаў іх за Днестр, уключыўшы землі сучаснай Бесарабіі ў склад маркі. Услед за Драгашам прыйшоў да ўлады яго сын Сас (1354—1358), а потым яго ўнук Балк, які кіраваў менш года.
Развіццё
У 1359 годзе ў толькі што ўтворанае княства прыбыў Багдан I, які пасварыўся з венгерскім каралём Лаяшам I. Справа ў тым, што венгры ўсё больш схіляліся з супрацы з нямецкімі феадаламі, успрыняўшы каталіцтва і запазычаўшы лацінскі алфавіт. Венгерская эліта пачатку заняла актыўную антыправаслаўную пазіцыю, праводзіла палітыку поўнай асіміляцыі славянаў і валахаў. Багдан I зрушыў з пасада лаяльнага венграм Балка і падняў мяцеж супраць венгерскай улады. У міжрэчча Прута і Днястра пачалі актыўна перасяляцца валахі з Трансільваніі, якія не жадалі мірыцца з засіллем венгерскіх феадалаў. Карыстаючыся адноснай малалікасцю венграў і адноснай аддаленасцю асноўнага масіву венгерскіх зямель, размешчаных за Карпатамі, Багдан I працягваў сваю палітыку. Змаганне малдаванаў за незалежнасць ад Венгрыі завяршылася ўжо ў 1365 годзе прызнаннем Малдаўскага княства венгерскім каралём. Першай сталіцай княства стаў горад Сірэт. Прыток новых праваслаўных асаднікаў у край працягваўся да канца ХV стагоддзя.
У канцы ХIV нядужым Малдаўскім княствам актыўна цікавіцца каталіцкая Польшча, што здаўна жадала дамагчыся выйсця да Чорнага мора (Міжмор’е). Выходзячы з карыслівых асабістых меркаванняў, сын Багдана Лацка ў 1370 годзе прыняў каталіцызм, аднак яго перавагу не падзялілі жыхары княства, якія захоўвалі праваслаўныя традыцыі. Пры Аляксандры Добрым у краіне ўсталявалася палітычная і эканамічная стабільнасць. Гэты кіраўнік правёў мяжу паміж Валахіяй і Малдавіяй, арганізаваў адміністрацыйную структуру княства, аналагічную валашскай, а таксама ўзяў пад свой кантроль гандаль, скарыстаўшыся стратэгічным становішчам княства. У 1401 годзе Канстанцінопальскі Патрыярх згасанай Візантыйскай імперыі пасля доўгіх перамоў прызнаў Іосіфа мітрапалітам Малдаўскага княства. Да гэтага часу ўнутраная структура княства скончыла сваё сфармаванне. Гэта дазволіла малдаванам перанесці доўгі перыяд асманскага валадарства пасля турэцкіх нашэсцяў 1420-х гадоў.
Даненбай
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1000 чалавек (505 мужчын і 495 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 863 чалавекі (442 мужчыны і 421 жанчына).
Георгій Міхайлавіч Прохараў
Георгій Міхайлавіч Про́хараў (Георгий Михайлович Прохоров;  — ) — вучоны ў галіне хіміі нафты і торфу, доктар хімічных навук (1991).
Біяграфія
Нарадзіўся ў сяле Ківерычы (Рамешкаўскі раён, Цвярская вобласць, Расія). У 1959 годзе скончыў Ленінградскую лесатэхнічную акадэмію імя С. М. Кірава. З 1975 года працаваў у Інстытуце праблем выкарыстання прыродных рэсурсаў і экалогіі АН БССР, дзе ў 1988—1994 гадах займаў пасаду загадчыка лабараторыі.
Навуковая дзейнасць
Аўтар навуковых прац па хімічнай тэхналогіі гаручых выкапняў. Займаўся даследаваннем хімічнага складу і выкарыстання тарфянога воску. Займаўся распрацоўкай новых спосабаў атрымання бітумаў з торфу і бурага вугалю, атрымання канцэнтратаў з нафтавых меркаптанаў.
Сярод апублікаваных прац:
Чырвоны мак (балет)
«Чырвоны мак» — балет у трох дзеях з апафеозам Р. Гліэра. Напісаны ў 1927 годзе. Назву балету дало імя галоўнай гераіні — Тао Хоа, што азначае «чырвоны мак».
Прэм’ера адбылася 14 чэрвеня 1927 года ў Вялікім тэатры СССР. Пастаноўка Васіля Ціхамірава (2-я дзея) і Льва Лашчыліна (1-я і 3-я дзеі).
Другая рэдакцыя — 1948 год, трэцяя — 1957 год, чацвёртая была прадстаўленая публіцы ў лютым 2010 года ў Італіі; новая расійская пастаноўка створана У. В. Васільевым у Краснаярскім тэатры оперы і балета 23 лістапада 2010 года.
Сюжэт
Дзеянне балета адбываецца ў марскім порце Кітая 1920-х гадоў. Караблі з маракамі з розных краін свету, у тым ліку з Савецкага Саюза, прышвартаваны ў кітайскім марскім порце. Капітан савецкага карабля заўважае групу паўгалодных, змораных, якіх жорсткі начальнік порта прымушае працаваць яшчэ больш старанна.
Аднойчы ўначы, танцуючы для маракоў на борце карабля, прыгажуня Тао Хоа заўважае савецкага капітана, які спрабуе выратаваць бедных кулі ад начальніка порта. Уражаная добрым учынкам капітана, яна дорыць яму чырвоны мак у знак свайго кахання.
Калі пра гэта даведаецца жаніх Тао Хоа, авантурыст Лі Та Чу, ён зайздросціць і загадвае ёй забіць капітана. Яна адмаўляецца, і пазней яе забіваюць, калі на прыстані ўспыхвае бунт, тым самым ахвяруючы сваім жыццём дзеля капітана. Паміраючы, яна дорыць маладой кітаянцы яшчэ адну чырвоную кветку маку ў знак кахання і свабоды.
На беларускай сцэне
Першы балетны спектакль у рэпертуары Дзяржаўнага тэатра оперы і балета Беларусі.
Пастаўлены ў 1933 годзе (у 3 дзеях 7 карцінах; лібрэта М. Курылкі, пастаноўка Л. Крамарэўскага, дырыжор Г. Пятроў, мастак Дз. Крэйн; Тао Хоа — Л. Крамарэўская, Ю. Хіраска, А. В. Нікалаева; Лі Та Чу — Л. Крамарэўскі, Дз. Самохін); у 1950 годзе (у 3 дзеях 10 карцінах; лібрэта Курылкі і А. Ермалаева, балетмайстар С. Дрэчын, дырыжор А. Жаленц, рэжысёр Б. Мардвінаў, мастак П. Масленікаў; Тао Хоа — Б. Карпілава, Т. Караваева, А. Нікалаева; Малады Кулі — Я. Глінскіх, С. Дрэчын; Лі Шанфу — С. Дрэчын, Я. Вяпрынскі.
Прымас
Прымас (primas — першынствавалы, — першы), у Рымска-каталіцкай Царкве і Англіканскай Царкве ганаровы тытул царкоўнага іерарха ў краіне, які валодае вышэйшай духоўнай юрысдыкцыяй над іншымі біскупамі краіны. У Праваслаўных Цэрквах выкарыстоўваецца аналагічны тытул «прадстаяльнік».
Каталіцтва
У Рымска-каталіцкай Царквы, прымас — архібіскуп (радзей вікарны ці вызвалены біскуп), якому прысуджаецца прадстаяльніцтва ў адносінах да іншых біскупаў цэлай краіны ці гістарычнай вобласці (у палітычных ці культурных тэрмінах). Гэтае прадстаяльніцтва па кананічнаму праву не дае ніякіх дадатковых паўнамоцтваў ці ўлады па стаўленні да іншых архібіскупаў ці біскупам. Тытул выкарыстоўваецца ў каталіцкіх краінах як ганаровы. Званне прымаса можа давацца іерарху адной з самых старых мітраполій у краіне. Прымасы часта ўзводзяцца ў кардыналы і часта надзяляюцца старшынствам у нацыянальнай канферэнцыі біскупаў. Пры гэтым галоўны горад епархіі можа больш не мець такога важнага значэння, як пры яе стварэнні, ці яе межы могуць больш не адпавядаць нацыянальным. Прымасы займаюць месца ніжэй вярхоўнага архібіскупа і патрыярха, а ў межах калегіі кардыналаў не карыстаюцца старшынствам.
Іншыя рэгіёны
У Злучаных Штатах Амерыкі афіцыйнае прымацтва не давалася, але архібіскуп Балтымара часам завецца «ганаровым прымасам» (бо Балтымар быў першай нацыянальнай епархіяй), яе архібіскупу даюць цырыманіяльнае першынство перад усімі іншымі біскупамі ў ЗША. Падобна гэтаму архібіскуп Сеула разглядаецца, як прымас Карэі, хоць такое права ніколі не давалася яму Ватыканам.
Англіканства
У Вялікабрытаніі тытулы прымасаў успадкаваны з каталіцкіх часоў: архібіскуп Кентэрберыйскі — прымас Вялікабрытаніі, архібіскуп Ёркскі — прымас Англіі. Аднак з распаўсюдам англіканства па свеце прымасы з'явіліся ў розных частках свету. Так, англіканскім прымасам Ірландыі з'яўляецца архібіскуп Дубліна (у адрозненне ад каталіцкага архібіскупа Армы, «прымаса ўсёй Ірландыі»).
Праваслаўе
У Праваслаўных Цэрквах тытулу "прымас" адпавядае тытул прадстаяльніку аўтакефальнай ці аўтаномнай Праваслаўнай Царквы, няхай гэта будзе патрыярх, мітрапаліт ці архібіскуп. Усяго ёсць 15 аўтакефальных Праваслаўных Цэркваў.
Такім чынам: Усе яны прадстаяльнікі сваіх аўтакефальных ці аўтаномных цэркваў, незалежна ад іх індывідуальных назваў.
NGC 6310
NGC 6310 (іншыя абазначэнні — UGC 10730, MCG 10-24-100, ZWG 299.55, IRAS17073+6103, PGC 59662) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Дракон.
Бурак
Бурак:
Галоўчыцы (Камянецкі раён)
Гало́ўчыцы (, Головчицы) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Дзмітровіцкага сельсавета.
Да 14 красавіка 1964 года вёска ўваходзіла ў склад Агародніцкага сельсавета.
Рэнон
Рэнон (Renon) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бальцана.
Насельніцтва складае 7144 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 63 чал./км². Займае плошчу 111 км². Паштовы індэкс — 39054. Тэлефонны код — 0471.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Cerrena
Класіфікацыя
Род Cerrena налічвае 31 від:
Бяліцкаўшчына
Бялі́цкаўшчына (, Белицковщина) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дабрынёўскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Рубілкаўскага сельсавета.
Кіеўская муніцыпальная акадэмія музыкі імя Р. М. Гліера
'''Кіеўская муніцыпальная акадэмія музыкі імя Р. М. Гліера''' — украінская дзяржаўная вышэйшая музычная навучальная ўстанова, якая размешчана ў горадзе Кіеве. З’яўляецца першай прафесійнай музычнай навучальнай установай Украіны.
Гісторыя
Навучальная ўстанова адкрыта 21 студзеня 1868 года пры кіеўскім аддзяленні Імператарскага рускага музычнага таварыства з мэтай падрыхтоўкі выканаўцаў для музычных калектываў і арганізацый горада — Кіеўскай оперы, аркестраў і інш. У гэты дзень быў асвечаны будынак школы і пачаліся заняткі.
Першая назва навучальнай установы — музычная школа, з 1883 года яна мае назву вучылішча. У першы год існавання ў вучылішчы навучалася 11 вучняў па пяці спецыяльнасцях: фартэпіяна, скрыпка, віяланчэль, спевы і тэорыя музыкі з абавязковым вывучэннем методыкі выкладання музыкі. Акрамя таго, у вучылішчы існаваў харавы клас, а з 1885 года — оперны клас. З часам адкрываюцца аддзелы духавых і народных інструментаў, з’яўляюцца класы ансамблей, сімфанічны аркестр. З 1885 года навучальная ўстанова лічыцца «вучылішчам поўнага профілю».
З самага пачатку дзейнасць вучылішча звязана з многімі імёнамі выдатных дзеячаў музычнай культуры: Антонам і Мікалаем Рубінштэйнамі, Пятром Чайкоўскім, Сяргеем Рахманінавым і іншыя, якія цікавіліся творчымі вынікамі, падтрымлівалі дасягненні вучылішча, давалі канцэрты для студэнтаў і выкладчыкаў. Да працы ў вучэльні ў розныя гады прыцягваліся піяністы Мікалай Лысенка, Уладзімір Пухальскі, Фелікс Блуменфельд, скрыпачы Іван Вадольські, Атакар Шаўчык, Міхаіл Эрдэнка, віяланчэлісты М. Палянічэўскі, Уладзіслаў Алаіз, Фрыдрых Мулерт, кампазітар Рэйнгольд Гліер, харавы дырыжор Георгі Вяроўка, а таксама Марк Геліс (народныя інструменты), Аляксандр Шапавал, Іосіф Шадэк (тэорыя музыкі), Марцін Пэтц, А. Вакер (вакал) і інш.
У 1913 годзе музычнае вучылішча было пераўтворана ў кансерваторыю і ўвайшло ў яе склад як малодшае і сярэдняе аддзялення. З 1928 года выходзіць са структуры кансерваторыі як самастойна сярэдняя прафесійная навучальная ўстанова. У 1956 годзе вучылішчу прысвоена імя Р. М. Гліера — выдатнага кампазітара, педагога, дырыжора, дырэктара Кіеўскай кансерваторыі ў 1914—1920 гадах, выпускніка вучылішча па класе скрыпкі.
Кіеўскае музычнае вучылішча з’яўляецца адным з арганізатараў конкурсу піяністаў памяці Уладзіміра Гаравіца, Міжнароднага фестывалю «Кіеўскія летнія музычныя вечары».
У 2008 годзе на базе Кіеўскага дзяржаўнага музычнага вучылішча быў створаны Кіеўскі інстытут музыкі імя Р. М. Гліера. У 2018 годзе ўстанова святкавала 150 гадоў з часу заснавання на дзяржаўным узроўні, што стала нагодай для чарговага перайменавання.
Panzerkampfwagen I
Panzerkampfwagen I — германскі лёгкі танк 1930-х гадоў. У заходняй літаратуры распаўсюджана таксама назва Panzer I (Панцэр I), у савецкай літаратуры традыцыйна пазначаўся як Т-1. Паводле германскай ведамаснай сістэме пазначэнняў ваеннай тэхнікі насіў індэкс Sd.Kfz.101. Першы германскі серыйны танк пасля канцу Першай сусветнай вайны, Pz.Kpfw.I быў распрацаваны ў 1930—1934 гадах фірмай Krupp і Daimler-Benz. Серыйна вырабляўся з 1934 года па 1937 год, усяго было выпушчана 1575 танкаў гэтага тыпу.
NGC 6311
NGC 6311 (іншыя абазначэнні — UGC 10741, MCG 7-35-39, ZWG 225.59, PGC 59750) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Аклет
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 258 чалавек (137 мужчын і 121 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 159 чалавек (84 мужчыны і 75 жанчын).
Венеты (кельты)
Венеты (Veneti) — старажытнае кельцкае насельніцтва Арморыкі, адзін з гальскіх народаў.
Гісторыя
Венеты ўзгадваліся рымлянамі як адзін з народаў Галіі, што насяляў поўдзень сучаснай Брэтані. Яны актыўна займаліся мараходствам, гандлявалі з брытамі і жыхарамі Іберыі. У 57 г. да н. э. венеты былі падпарадкаваны Цэзарам. У 56 г. да н. э. венеты паўсталі і захапілі ў палон некалькі рымлян. Цэзар распачаў супраць іх ваенную кампанію, якая суправаджалася аблогай прыморскіх крэпасцяў. Для канчатковай перамогі рымляне былі вымушаны знішчыць ваенны флот галаў. Значная частка венетаў загінула або трапіла ў палон.
Тапаніміка
Ад наймення венетаў паходзіць назва горада Вен (Vannes) у Францыі.
Будлея
Будлея (Buddléja) — род кветкавых раслін, які раней адносілі да сямейства. Род цяпер уключаюць у сямейства.
Віды
Паводле базы даных The Plant List, род уключае 141 від. Некоторые из них:
Рыф’яна
Рыф'яна (Rifiano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бальцана.
Насельніцтва складае 1228 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 33 чал./км². Займае плошчу 36 км². Паштовы індэкс — 39010. Тэлефонны код — 0473.
Сава I Сербскі
Сава, свецкае імя Растка Няманіч (Сава, Растко Немањић; або 1174/1175 — ) — вядомы рэлігійны, культурны і палітычны дзеяч свайго часу, першы архіепіскап сербскі. Святы заступнік Сербіі, адзін з самых шанаваных святых Сербскай праваслаўнай царквы.
Дзейнасць
У 1208 годзе Сава вяртаецца ў Сербію, каб спыніць вайну паміж сваімі старэйшымі братамі Стэфанам II Няманічам і Вуканам Зецкім. Быў архімандрытам манастыра ў Студзеніцы, стварыў аўтакефальную (незалежную) Сербскую праваслаўную царкву і стаў яе першым архіепіскапам у 1219 годзе. У 1233 годзе перадаў архіепіскапскі сталец свайму вучню Арсенію Срэмскаму.
Тургайская лагчына
Тургайская лагчына, Тургайская даліна — эразійна-тэктанічная лагчына з плоскім дном, якая перасякае з поўначы на поўдзень Тургайскае плато, злучае раўніны Заходняй Сібіры і паўночную частку Туранскай нізіны, у Казахстане. Даўжыня каля 800 км, шырыня 20-75 км, вышыня да 125 метраў. Адпавядае восевай зоне Тургайскага прагіну. Складзена са старажытнаалювіяльных і азёрна-алювіяльных адкладаў. Дрэніруецца рэкамі Убаган (на поўначы) і Тургай (на поўдні). Шмат мелкаводных салёных азёр (Сарыкапа і інш.). На поўначы — стэпы, на поўдні — паўпустыні, якія выкарыстоўваюцца як паша. На тэрыторыі Турганскай лагчыны — Наурзумскі запаведнік.
Загліннае (Слаўгарадскі раён)
Заглі́ннае (, Заглинное) — вёска ў Слаўгарадскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гіжэнскага сельсавета.
Гісторыя
На карце 1777 года адзначана разам з вадзяным млынам. У 1783 21 двор, 101 жыхар.
Алгарытмы
«Алгарытмы» (Алгоритмы) — беларускі музычны ансамбль, адзін з першых рок-гуртоў краіны. У 1968 годзе на Першым фестывалі біт-ансамбляў «Алгарытмы» былі афіцыйна прызнаныя найлепшым біт-ансамблем Мінска, а гітарыст Яўген Канавалаў адпаведна найлепшым сола-гітарыстам.
Гісторыя
Створаны студэнтамі МРТІ ў канцы 1960-х гадоў. Атрымалі вядомасць у Мінску праз рэгулярныя танцы ў актавай залі Мінскага радыётэхнічнага інстытута. Узімку 1967 года «Алгарытмы» выправіліся ў першыя гастролі ў Сібір. Арганізатарам паездкі стаў камсамольскі актывіст Яўген Будзінас, які сабраў агітбрыгаду з 13 чалавек, у якую акрамя ўдзельнікаў самога ансамбля трапілі прадстаўнікі розных навучальных устаноў: акцёры, танцоры, сольныя выканаўцы. У гастрольным графіку значыліся шматлікія пункты ад Цюмені да Лабытнангі з 3—4 канцэртамі на дзень. 1 лютага 1967 года газета «Цюменскі камсамолец» піша на першай паласе: «''Зводная канцэртная брыгада беларускіх ВНУ прыбыла ў наш нафтавы край, да будаўнікоў Усесаюзнай ударнай. Першыя тры канцэрты — у заводзкіх клубах Цюмені. Наступныя дзесяць дзён — самалёты, адкінутае неба над бязмоўнай тайгой…''». Пра гастролі мінскіх музыкаў па Сібіры таксама напісала газета «Праўда».
Перамога на Першым фестывалі біт-ансамбляў дала магчымасьць «Алгарытмам» прабіцца ў прафесійную студыю. Гукасесія адбылася ў 1969 годзе на базе Беларускага радыё, былі запісаны тры аўтарскія песні: «Облака», «Земля», «Если б я был ветром». У 1968 годзе пасля перамогі на фестывалі біт-ансамбляў «Алгарытмы» выправіліся ў грузінскі курортны горад Бакурыяні. Там музыкам ансамбля Яўгену Канавалаву, вакалістцы Ларысе Лаўрышковай, Вячаславу Ксяндзову і Пятру Вярлыге прапанавалі працу ў міжнародным моладзевым лагеры «Сонечная даліна», выступалі без ганарараў — за харчаванне і экскурсійную абслугу. Арганіст «Алгарытмаў» Вячаслаў Ксяндзоў паехаў у Мінск здаваць іспыты і там нечакана для калектыву здзейсніў самагубства на глебе непадзеленага кахання — скочыў з высоткі, што стаіць за будынкам Белдзяржфілярмоніі.
Сапраўдны фурор «Альгарытмы» выклікалі ў 1969 годзе ў Іванаве, паездку ў які арганізавалі па камсамольскай лініі. Перад асноўным выступам музыкаў павезлі на экскурсію ў Суздаль. У склад калектыва на той час уваходзілі басіст Яўген Адстаўноў, ударнік Ігар Крупенія, сола-гітарыст Генадзь Старыкаў, рытм-гітарыст Уладзімер Бяляеў і гітарыст Яўген Канавалаў, які іграў у стане моцнага алкагольнага атручвання.
У 1969—1971 гадах музыкі самастойна зафіксавалі на стужку яшчэ шэраг песен, інструментальных кампазіцый і імправізацый. У 1971 годзе адбыўся Другі фестываль біт-ансамбляў, які асабіста спыніў прадстаўнік ЦК КПСС. Пасля гэтага кіраўніцтва МРТІ выгнала «Алгарытмаў» з рэпетыцыйнага пункта і канфіскавала зробленую студэнтамі апаратуру. Музыкі разышліся па іншых ансамблях, што гралі ў клубах цагельняў на ўскраінах Мінску.
Аляксандраўка 1
Алякса́ндраўка 1. Сустракаюцца таксама варыянты Таўкачо́ўка, Малі́наўка (, Александровка 1) — вёска ў Слаўгарадскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гіжэнскага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 13 км на паўночны ўсход ад Слаўгарада ў Гіжэнкаўскім сельсавеце.
Гісторыя
За 1,5 кіламетра на паўднёвы захад ад вёскі на правым беразе р. Сожу знаходзяцца стаянка каменнага веку і паселішча эпохі Кіеўскай Русі, што сведчыць аб засяленні гэтых месцаў у глыбокай старажытнасці. У пісьмовых крыніцах вёска ўпершыню згадваецца ў 1858 годзе, як населены пункт у Чэрыкаўскім павеце. На той год тут пражывала 80 рэвізскіх душ, а таксама мелася карчма. У 1880 годзе ў Аляксандраўцы-1 ужо налічвалася 40 двароў і 189 жыхароў. Частка вяскоўцаў займалася сталярным і бандарным промысламі. Асноўным жа заняткам і галоўнай крыніцай матэрыяльнага дабрабыту мясцовых жыхароў з’яўлялася сельская гаспадарка. Аднак тэхналогія і якасць апрацоўкі зямлі былі вельмі нізкія. Яна па-ранейшаму апрацоўвалася сахой і драўлянай бараной, таму і давала нізкія ўраджаі. Зрабіла свой уплыў на лёс жыхароў вёскі пракладзеная ў 1851 годзе Маскоўска-Варшаўская шаша. Яна палепшыла шляхі зносін, што, у сваю чаргу, спрыяла развіццю прамысловасці, гандлю, культуры.
У гэты час у Аляксандраўцы знаходзіўся маёнтак памешчыка В. Д. Панятоўскага, які застаўся яму ў спадчыну. Панятоўскі валодаў 310 дзесяцінамі зямлі, меўся таксама ў яго млын. У 1909 годзе ў вёсцы было 46 двароў і 333 жыхары, прычым у фальварку жыў 61 жыхар. У гэты ж час тут была адкрыта царкоўна-прыхадская школа, якая ў 1917 годзе стала земскай, размяшчалася ў наёмным памяшканні. Вёска ў гэты час належала Аляксандраўскаму сельскаму таварыству Чэрыкаўскага павета, Доўжанскай воласці. Таксама ў гэты час вызначаецца яе прыналежнасць да Азёрскага праваслаўнага прыхода.
У 1923 годзе тут было арганізавана меліярацыйнае таварыства, а Аляксандраўка стала цэнтрам сельсавета. На базе дарэвалюцыйнай была створана школа 1-й ступені, якую наведвалі 45 вучняў. Праз некалькі год пачатковая школа стала двухкамплектнай, для яе пабудавалі асобнае памяшканне. Тут, акрамя мясцовых, вучыліся таксама дзеці з бліжэйшых хутароў і в. Ходараў. А ў 1930-я гады вяскоўцы аб’ядналіся ў калгас.
Перад вайной у вёсцы жыў 281 чалавек.
У ліпені 1941 года з цяжкімі баямі вырывалася з акружэння сфарміраваная ў Горкаўскай вобласці. На аляксандраўскай зямлі прынялі смерць байцы 2-га батальёна 771-га палка дывізіі. Дзеля ўшанавання іх памяці каля шашы «Чэрыкаў — Слаўгарад» пастаўлена стэла, а ў брацкай магіле за 1,5 кіламетра ад Аляксандраўкі пахаваны воіны, якія загінулі ў жніўні 1941 года.
Падчас Вялікай Айчыннай вайны са жніўня 1941 года да 3 кастрычніка 1943 года вёска была акупаваная гітлераўцамі. У жніўні 1943 года імі было спалена 68 двароў (з 76 да вайны), забіта 12 жыхароў. 78 жыхароў вёскі загінулі на франтах. Для ўшанавання іх памяці ў цэнтры вёскі ўведзена мемарыяльная сцяна.
Інфраструктура
У вёсцы функцыянуе Дом сацыяльных паслуг.
Славутасці
Ля Аляксандраўкі знаходзіцца брацкая магіла 1941 года, якая з’яўляецца гісторыка-культурнай каштоўнасцю Рэспублікі Беларусь.
Фінбош
Гісторыя
Такую назву фінбошу далі першыя галандскія перасяленцы Капскай калоніі. Так яны назвалі незвычайную для Нідэрландаў расліннасць, якая пераважала ў раёне Кейптаўна. На мове афрыкаанс слова «фінбош» азначае «дробны хмызняк» або «дробналессе».
Геаграфія
Як і сама Капская вобласць, фінбош, які ўваходзіць у яе склад цягнецца ў прыбярэжнай паласе шырынёй 100—200 км уздоўж узбярэжжа Атлантычнага і Індыйскага акіянаў ад г. Кланвільям на захадзе да Порт-Элізабэт на ўсходзе, займаючы 50 % плошчы Капскай вобласці і змяшчае 80 % яе відаў раслін. Відавая разнастайнасць зніжаецца па меры руху з захаду на ўсход вобласці. Фінбош змяшчае да 9000 відаў раслін, 6200 з якіх — эндэмікі, і з'яўляецца самым разнастайным біёмам свету. Да прыкладу, толькі ў раёне Кейптаўна і Сталовай гары сустракаецца 2200 відаў раслін, гэта значыць больш, чым ва ўсёй Вялікабрытаніі ці Галандыі (1400 відаў). Фінбош займае толькі 6 % тэрыторыі Паўднёва-Афрыканскай рэспублікі і 0,5 % тэрыторыі Афрыкі, але ў ім расце каля 20 % афрыканскіх відаў раслін.
Батаніка
Як і маквіс, фінбош складаецца пераважна з вечназялёных жорсткалісцевых раслін, якія халадастойкія зімой і жарастойкія летам. Дамінуюць віды з сямействаў, ,. Распаўсюджаныя, (у тым ліку ). Маецца больш за 1400 відаў цыбульных раслін.
Біяабнаўленне
З пункту гледжання чалавека, кусты фінбоша надзвычай пажаранебяспечныя, аднак агонь для фінбоша — натуральная крыніца абнаўлення расліннасці і ўзбагачэння глебы мінераламі, неабходнымі для прарастання новага насення. У апошні час фінбош моцна пакутуе ад уздзеяння чалавека, у тым ліку ад акліматызаваных відаў тыпу хвоі і акацыі. Для абароны фінбоша ў многіх месцах створаны запаведнікі.
Іван Іванавіч Бодзюл
Скончыў Вайскова-ветэрынарную акадэмію РСЧА (1942), Найвысокую партыйную школу пры ЦК КПСС (1958). Доктар філасофскіх навук.
Біяграфія
Нарадзіўся 3 студзеня года ў сяле Аляксандраўка Елісаветградскага павета Херсонскай губерні (цяпер Вазнясенскага раёна Мікалаеўскай вобласці Украіны) у сялянскай сям’і. Скончыўшы ў 1937 годзе Вазнясенскі агратэхнікум (Мікалаеўская вобласць), працаваў старэйшым аграномам калгаса. У 1938—1942 — слухач Ваенна-ветэрынарнай акадэміі РСЧА (Масква), дзе ў 1940 годзе ўступіў у УКП(б).
Пасля сканчэння акадэміі ваяваў у рэгулярнай арміі: начальнік ветэрынарнай службы 127-га гвардзейскага артылерыйскага палка 59-й гвардзейскай стралковай дывізіі (1942—1944), начальнік ветэрынарнай службы 59-й гвардзейскай стралковай дывізіі 10-га гвардзейскага стралковага корпуса (1944—1945), начальнік ветэрынарнай службы 10-га гвардзейскага стралковага корпуса 40-ай арміі (1945—1946).
Пасля дэмабілізацыі, як этнічны малдаванін, быў скіраваны на партыйную і гаспадарчую працу ў Малдаўскую ССР:
У 1956 годзе быў пераведзены ў Маскву:
У 1959 годзе вярнуўся ў Малдавію: у 1959—1961 гадах — 2-і сакратар, з мая 1961 года па снежань 1980 года — 1-ы сакратар ЦК КП Малдаўскай ССР. У 1980—1985 гадах — намеснік старшыні Савета Міністраў СССР.
У 1961—1986 гадах — член ЦК КПСС; дэпутат Савета Саюза Вярхоўнага Савета    6—11 скліканняў (1962—1989) ад Малдаўскай ССР.
Свазі
Сва́зі (саманазва Emaswazi) — паўднёваафрыканскі народ з групы нгуні. Складаюць асноўнае насельніцтва дзяржавы Эсваціні. Таксама жывуць у Паўднёва-Афрыканскай Рэспубліцы і Зімбабвэ. Агульная колькасць (2017 г.) — 2 594 000 чал.
Гісторыя
Продкамі свазі былі групы нгуні, што мігрыравалі каля XIV — XVI стст. у Паўднёвую Афрыку з рэгіёна Вялікіх азёр. Група Нкосі-Дламіні пасялілася на тэрыторыі сучаснага паўднёвага Мазамбіка, дзе, відавочна, была інтэгравана ў палітычную супольнасць Тэмбэ, якая распалася ў XVIII ст. Паміж 1720 г. і 1744 г. вярхоўны правадыр Хлубі Дламіні мігрыраваў разам з паплечнікамі ўздоўж ракі Пангола на поўдзень ад сучаснага Эсваціні. Заснаваная ім дзяржава пашыралася ў выніку войн з продкамі педы. Заваяванні суправаджаліся інкарпарацыяй часткі падначаленых плямён, таму некаторыя сучасныя свазі вядуць свой род ад педы.
Асаблівую ролю ў гісторыі свазі адыграў манарх Сабхуза I (1815—1836 гг.), нашчадак Хлубі Дламіні. Ён перамясціў цэнтр дзяржавы на поўнач, вёў паспяховыя войны і заключыў дынастычны саюз з магутным родам Ндвандэ, што насяляў землі на поўдзень ад дзяржавы Нкосі-Дламіні. Яго палітыку ўмацавання дзяржавы працягваў сын Мсваці II (1836—1868 гг.), які рэарганізаваў армію па прыкладу Чакі і запрасіў еўрапейскіх місіянераў. Яго рэформы спрыялі аб’яднанню стракатага насельніцтва заваяваных зямель.
Пагроза з боку бураў і зулусаў вымусіла свазі падтрымліваць саюзніцкія адносіны з Вялікабрытаніяй. У 1894 г. Свазіленд трапіў у залежнасць ад Трансвааля. У 1906 г. быў абвешчаны брытанскі пратэктарат. У 1909 г. дзве трэці зямель свазі былі адчужаны. У 1961 г. яны ўвайшлі ў склад ПАР. У 1968 г. пратэктарат быў пераўтвораны ў незалежную дзяржаву Свазіленд (з 2018 года Эсваціні).
У нашы дні ў ПАР жыве болей свазі, чым у Эсваціні (1 392 000 чалавек у ПАР, 1 113 000 чалавек у Эсваціні). Гэта тлумачыцца не толькі адчужэннем зямель свазі ў 1909 г. Значную прычыну складае сталая эканамічная і палітычная эміграцыя з Эсваціні.
Гаспадарка
Свазі здаўна займаліся пастаральнай жывёлагадоўляй і ручным земляробствам. Прычым, жывёлагадоўля лічылася мужчынскай, а земляробства — жаночай справай. У канцы XIX ст. з-за інфекцыйных хвароб колькасць кароў і коз значна скарацілася, што вымусіла мужчын шукаць працу на нарыхтоўцы драўніны, буйных еўрапейскіх фермах, у прамысловасці. У нашы дні жывёлагадоўля адыгрывае другаснае значэнне.
Свазі традыцыйна вырошчваюць проса, сорга, бабовыя. З сярэдзіны XIX ст. значную ролю адыгрываюць кукуруза і фасоля. Камерцыйнае значэнне мае вырошчванне цукровага трыснёга, цытрусавых, гародніны. З распаўсюджаннем плуга мужчыны таксама былі ўцягнуты ў апрацоўку зямлі.
Народныя рамёствы засяроджаны вакол апрацоўкі драўніны, жалеза і медзі. У хатніх гаспадарках да нашых дзён вараць піва, плятуць цыноўкі, робяць тканіны і ўпрыгожванні.
Жытло
У мінулым асноўным тыпам паселішча з’яўляўся крааль. У канцы XIX ст. сфарміраваўся сядзібны земляробчы тып. Ён захаваў круглявую форму, дзе жылыя і гаспадарчыя хаціны гуртаваліся вакол вялікага двара. Хаціны таксама мелі круглявую форму. Яны ўяўлялі сабою купалападобныя каркасныя структуры з дахам да зямлі. На каркас накладвалася сетка, плеценая з травы. У яе укладваўся трыснёг. Традыцыйныя хаціны дастаткова цёплыя ўзімку, улетку захоўваюць прахалоду.
Вопратка
У мінулым дзеці свазі амаль не карысталіся вопраткай. Толькі пасля 8 гадоў насілі кароткія скураныя повязі, дзяўчыны таксама — спадніцы з травы і кавалкі тканін. Дарослыя мужчыны апраналі повязі са скур і кавалкаў тканін, жанчыны — скураны фартух і спадніцу. І мужчыны, і жанчыны ўпрыгожваліся бісерам. Дарослыя жанчыны збіралі валасы разам. Старыя паважаныя мужчыны шчаплялі валасы абручом.
Кухня
Народная кулінарыя свазі шчыльна звязана з традыцыямі земляробства і жывёлагадоўлі. Шырока вядомы такія стравы, як умнквеба (сушаная ялавічына), кукурузная або прасяная каша шышвая, суцэльная вараная кукуруза слаай, сідлвадлва (мяса, тушанае з капустай і арахісам), эмасіемабеле (сорга з кіслым малаком) і г. д. Папулярныя напоі: кіслае малако і хатняе піва ўмкамботсі.
Грамадства
Галоўная сацыяльная адзінка традыцыйнага грамадства свазі — патрылінейны экзагамны род сібонга, які насяляе канкрэтную мясцовасць і складаецца з дворагаспадарак індлу. Асновай індлу з’яўляецца нуклеарная або пашыраная сям'я на чале мужчыны. Забараняюцца шлюбы знутры бацькоўскага рода, аднак дапушчальныя шлюбы з блізкімі сваякамі маці. Нароўні з хрысціянскімі шлюбамі распаўсюджаныя традыцыйныя. У апошнім выпадку муж можа мець другую жонку інхланты, што мае падпарадкаванае становішча ў дачыненні да першай, але звычайна разам з дзецьмі жыве ў асобнай хаціне і стварае сваю аўтаномную гаспадарку знутры індлу. Галоўны прымач сямейнай спадчыны — старэйшы сын першай жонкі.
У XVIII — XIX ст. сярод свазі склалася палітычная сістэма, у якой дамінуючым стаў род Дламіні. З яго паходзяць манархі Эсваціні. Ніжэй за іх стаяць мясцовыя правадыры, чыя ўлада ўмоўна абмежавана радай трох старэйшын бандланканэ. Яшчэ ніжэй — главы дворагаспадарак і рады родаў лусендва. У Эсваціні традыцыйная сістэма ўлады існуе поруч з сучаснай. У немалой ступені захаванню традыцыйнай сістэмы садзейнічаюць перажыткі старой сістэмы землекарыстання.
Святы
Свазі славуты захаваннем традыцыйных святаў і цырымоній. З іх найбольш вядомы:
Мова
Мова сісваці належыць да групы моў банту, блізкая да іншых моў нгуні. Падзяляецца на 4 рэгіянальных варыянта. Мае афіцыйны статус у Эсваціні і суседніх раёнах ПАР.
Трэцяя бітва на Карунскай дарозе
Трэцяя бітва на Карунскай дарозе (Tercera batalla de la carretera de La Coruña), таксама бітва пад Махандаондай — трэцяя і апошняя спроба нацыяналістаў ізаляваць Мадрыд з поўначы, прадпрынятая ў пачатку студзеня 1937 года падчас грамадзянскай вайны ў Іспаніі.
Планы і сілы бакоў
Як і ў бітве пад Пасуэлай, і ў другой бітве пры Карунскай дарозе мяцежнікі вырашылі акружыць Мадрыд з паўночнага захаду, засяродзіўшы свае сілы, каб перарэзаць шашу, якая вядзе ў г. Ла-Карунья, і паспрабаваць прарвацца праз яго ў бок сталіцы, адначасова ізаляваўшы яе ад рэспубліканскіх часцей у Сьера-дэ-Гвадарама.
Для правядзення аперацыі нацыяналістамі была створана Мадрыдская ўзмоцненая дывізія пад камандаваннем генерала Луіса Оргаса. Яна складалася з дваццаці тысяч чалавек: байцы Афрыканскай арміі (мараканцы-рэгуларэс і легіянеры), дзве роты нямецкіх танкаў Pz.Kpfw. I, вялікая колькасць цяжкай і лёгкай артылерыі і тры супрацьтанкавыя батарэі. План Оргаса складаўся ў тым, каб пачаць буйное наступленне з поўдня, перарэзаць шашу ў Ла-Карунья, а затым павярнуць на ўсход ад Лас-Росаса і Махадаонды, каб ізаляваць Мадрыд з поўначы.
Для абароны Мадрыда генерал Хасэ Міяха і яго начальнік штаба палкоўнік Вісэнтэ Роха арганізавалі армейскі корпус з пяці дывізій (кожная з трох брыгад). Усяго — 45 тысяч чалавек.
Ход бітвы
Наступленне пачалося 3 студзеня 1937 года. Галоўны ўдар прыйшоўся па 4-й дывізіі (камандзір Хуан Мадэста). Калона Фернанда Барона прасунулася з Вільянуэва-дэ-ла-Каньяда ў бок шашы на Ла-Карунья, і на наступны дзень яна была ў раёне Лас-Росас, дзе сустрэла моцны супраціў, асабліва пасля прыбыцця двух батальёнаў інтэрнацыянальных брыгад.
Справа ад Барона наступалі калоны пад камандаваннем Эдуарда дэ Буруага і Франсіска Гарсія-Эскамеса, якія сустрэлі моцны супраціў у раёне Пасуэла з боку рэспубліканцаў, падмацаваных адным батальёнам XI інтэрбрыгады і шасцю танкамі Т-26. Тут праціўнік падбіў 25 нацыяналістычных танкаў Pz.Kpfw. I. Са свайго боку, 3 студзеня калона Ірурэтагаены захоплівае Вілафранка-дэль-Касціла і 4 студзеня — Вільянуэва-дэль-Пардыльа. У той жа дзень калона Карласа Асенсіа займае Махадаонду.
5 студзеня Рэспубліканская 31-я змешаная брыгада пры падтрымцы танкаў паспрабавала адбіць Лас-Росас, але няўдала.
6 студзеня пасля інтэнсіўнага артабстрэлу мяцежнікам пры падтрымцы танкаў і лёгкай артылерыі ўдалося разбіць чатыры батальёны XI інтэрбрыгады і выйсці на шашу Ла-Карунья на трынаццатым кіламетры, узяўшы лес Рэміса. Войскі Оргаса павярнулі на ўсход і 9 студзеня коштам вялікіх страт захапілі дзесяць кіламетраў шашы і дайшла да крайніх дамоў Мадрыда на плошчы Пуэрта-дэ-Ера. Упершыню, як і 15 лістапада 1936 года, узнікла небяспека прарыву рэспубліканскага фронту.
Міяха і Роха за кошт перакінутых рэзерваў здолелі кансалідаваць фронт. Калі сілы Оргаса падышлі да маста Сан-Фернанда, то адразу страцілі яго з-за рэзкай контратакі рэспубліканцаў, а яшчэ адна спроба прасунуцца праз вышыню Эль-Парда была спынена рэспубліканскай артылерыяй. Недахоп рэзерваў не дазволіў нацыяналістам паўтарыць атаку ў гэтым сектары.
Рэспубліканскае камандаванне прыняло рашэнне перайсці ў контрнаступленне і нанесці ўдар з лініі Вальдэмарыльа—Галапагар на паўночны ўсход, у фланг галоўнай групоўкі праціўніка ў раёне Лас-Росас—Махадаонда. Галоўны ўдар наносіўся інтэрнацыяналістамі з раёна Галапагар, дапаможны — іспанцамі (1-я, 3-я і 31-я брыгады) з парку Эль-Парда на Лас-Росас. У контрнаступленні ўдзельнічала каля 9000 чалавек, 50 танкаў і 22 гарматы.
11 студзеня, у густым тумане і пры моцным холадзе, рэспубліканскія войскі, узмоцненыя XII і XIV інтэрбрыгадамі, 1-й змешанай брыгадай Энрыке Лістэра і пры падтрымцы двух танкавых батальёнаў (47 танкаў) пад асабістым камандаваннем Дзмітрыя Паўлава, паспяхова контратакавалі ў напрамку Махадаонды і Росаса. З-за густога туману артылерыя і авіяцыя ўдзелу ў контратаках не прымала. Абодва танкавых батальёна вялі ў наступленне інтэрбрыгады. Яны паслядоўна атакавалі войскі мяцежнікаў, вярталіся да пяхоты і зноў пераходзілі ў атаку, дапамагаючы прасоўванню інтэрбрыгад. Асабліва жорсткія баі разгарэліся за будынак старога тэлеграфа, размешчанага на ўзгорку на поўдзень ад Лас-Росаса.
У ноч на 14 студзеня ў рэспубліканскія часці прыйшоў загад штаба фронту, які прадпісваў спыніць наступальныя дзеянні і перайсці да абароны на сваіх участках. У загадзе гаварылася, што мэта, якую ставілі рэспубліканцы, дасягнута: галоўныя сілы праціўніка адцягнуты ад Мадрыда. Абодва бакі перайшлі да абароны і пачалі ўмацоўваць свае пазіцыі.
Вынікі
Трэцяя бітва на Карунскай дарозе скончылася, як і папярэднія, новым паражэннем мяцежнікаў, паколькі яны не змаглі ні пракрасціся ў Мадрыд з паўночнага захаду, ні ізаляваць яго ад рэспубліканскіх войскаў, размешчаных у Сьера-дэ-Гвадарама, хоць франкісты і захапілі дзесяць кіламетраў дарогі.
Маладушскі сельсавет
Маладу́шскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэчыцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Маладуша.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Рэчыцкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаванага Чырванавостраўскага сельсавета. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Рэчыцкім раёне БССР. З 5 красавіка 1935 года ў складзе Хойніцкага раёна БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Палескай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года перададзены ў склад Рэчыцкага раёна. 26 сакавіка 1987 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Новабарсукоўскага (вёскі Лясное, Маладуша, Сяргееўка) і Ровенска-Слабадскога (вёскі Раманаўка і Смагарын) сельсаветаў.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 5 населеных пунктаў.
Ганцавічы (Камянецкі раён)
Га́нцавічы (, Ганцевичи) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Дзмітровіцкага сельсавета.
Да 14 красавіка 1964 года вёска ўваходзіла ў склад Агародніцкага сельсавета.
NGC 6312
NGC 6312 (іншыя абазначэнні — MCG 7-35-40, ZWG 225.60, NPM1G +42.0459, PGC 59751) — галактыка ў сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Аляксандра Мікалаеўна Гесь
Біяграфія
Скончыла ў 1967 годзе гістарычны факультэт БДУ. Настаўнічала, з 1975 у Інстытуце гісторыі партыі пры ЦК КПБ, з 1991 у БелНДІ дакументазнаўства і архіўнай справы, з 1995 у Нацыянальным архіве Беларусі.
Навуковая дзейнасць
Даследуе нацыянальна-культурнае жыццё Беларусі ў 1920-30-я г., гісторыю археаграфіі, архівазнаўства і літаратуры Беларусі, жыццё і дзейнасць дзеячаў беларускага Адраджэння, пытанні беларусізацыі. Адзін з аўтараў і складальнікаў зборнікаў дакументаў і матэрыялаў «Хроніка найважнейшых падзей гісторыі КПБ» (ч. 3, 1980), «Камуністычная партыя Беларусі ў рэзалюцыях і рашэннях з’ездаў і пленумаў ЦК» (т. 1-3, 1983-85), «Па волі народа: 3 гісторыі арганізацыі БССР і стварэння КПБ», «К. Каліноўскі: 3 друкаванай і рукапіснай спадчыны» (абодва 1988), «Ідэалагічная дзейнасць Кампартыі Беларусі» (ч. 1, 1990), «Антон Луцкевіч: матэрыялы следчай справы НКУС Беларусі» (1997), «Слуцкі збройны чын 1920 г. у дакумэнтах і ўспамінах» (2001) і інш.; адзін з аўтараў кнігі «Памяць» Нясвіжскага раёна (2001).
Пагадненне аб асацыяцыі паміж Украінай і Еўрапейскім Саюзам
Пагадненне аб асацыяцыі паміж Украінай і Еўрапейскім Саюзам — дагавор паміж Еўрапейскім Саюзам, Еўратам, іхнімі 28 дзяржавамі-членамі і Украінай, які ўсталёўвае палітычныя і эканамічныя сувязі паміж бакамі. Бакі абавязаліся супрацоўнічаць і сыходзіцца ў эканамічнай палітыцы, заканадаўстве і рэгуляванні ў шырокім дыяпазоне абласцей, уключаючы роўныя правы для работнікаў, крокі ў кірунку бязвізавага перамяшчэння людзей, абмен інфармацыяй і персаналам у галіне правасуддзя, мадэрнізацыя энергетычнай інфраструктуры Украіны, а таксама доступ да Еўрапейскага інвестыцыйнага банка. Пагадненне таксама ўсталёўвае зону свабоднага гандлю паміж бакамі.