cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Эльза Хоск
Прыватнае жыцце
З пачатку 2015 года Хоск знаходзіцца ў адносінах з брытанскім бізнэсмэнам Томам Дэйлі. 29 верасня 2020 года яна паведаміла, што яны чакаюць першынца. 11 лютага 2021 года Эльза Хоск нарадзіла дачку.
Агенцтва
Эльза працуе ў наступных агенцтвах :
Катэдж Эрнэста Хемінгуэя
Гісторыя
У 1998 доктар Кларэнс Хемінгуэй з жонкай Грэйс Хол-Хемінгуэй набылі зямлю на гэтым месцы каля возера Валун. У 1899 годзе яны выбралі месца, дзе пабудаваць дом, праект якога распрацавала Грэйс. У 1900 яны заплацілі $400 за пабудову і далі будынку імя «Уіндэмер».
Сям’я праводзіла ў катэджы летнія сезоны. Пісьменнік Эрнэст Хемінгуэй наведваў гэтую мясцовасць кожнае лета з 1900 года па 1920, акрамя 1918.
У 1921 Хемінгуэй і Хэдлі Рычардсон, яго першая жонка, святкавалі мядовы месяц у катэджы. Пасля гэтага пісьменнік наведваў гэтае месца адзіны раз у ранніх 1950-ых.
Пасля смерці Грэйс, катэдж быў завешчаны Хемінгуэю, які валодаў ім да 1961. Пасля яго смерці катэдж перайшоў да малодшай сястры Мадлен, якая пражывала там да сваёй смерці. Пасля гэтага права валодання перайшло да пляменніка Хемінгуэя, Эрні Мэйнланда, які валодае катэджам да гэтага часу.
У літаратуры
Хэмінгуэй выкарыстоўваў дэталі з мясцовасцей Мічыгана ў некаторых сваіх аповедах. Катэдж з’яўляецца ў творах «Лекар і жонка лекара», «Дзесяць індзейцаў», «Апошняя добрая краіна» і «Дзень вяселля».
Нар (літара)
Нар (ნარ, мрглавані: Ⴌ, нусхуры: ⴌ, мхедрулі: ნ, МФА: ) — трынаццатая літара грузінскага алфавіту. У ізапсефіі мае значэнне «50». Беларускі адпаведнік — літара н. Згодна з міжнародным стандартам ISO 9984 транслітаруецца як лацінскае n.
Юнікод
У Юнікодзе:
Леў Эмануілавіч Разгон
Леў Эмануілавіч Разго́н (, горад Горкі, Магілёўская губерня —, Масква) — рускі пісьменнік, крытык, праваабаронца. Лаўрэат літаратурнай прэміі імя А.Дз. Сахарава «За грамадзянскую мужнасць пісьменніка».
Біяграфія
Нарадзіўся ў горадзе Горкі Магілёўскай губерні ў сям’і яўрэйскага рабочага. У Горках скончыў школу 2-ой ступені. У 1923 пераехаў з сям’ёй у Маскву. Працаваў важатым ў маскоўскім Доме піянераў, пісаў артыкулы і брашуры па дзіцячым руху, быў карэспандэнтам «Комсомольской правды» і адначасова вучыўся на гісторыка-эканамічнае аддзяленне Маскоўскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута (скончыў у 1932).
Тры гады працаваў у спэцаддзеле НКУС, у гэты час ажаніўся з Аксанай Бокій — дачцэ Г. І. Бокія, начальніка спецаддзела НКУС СССР. Пасля быў рэдактарам у толькі што створаным «Детиздате» ЦК УЛКСМ (у цяперашні час выдавецтва «Детская литература»).
Летам 1937 года яго звальняюць, і ён працуе сакратаром у Маскоўскім таварыстве сяброў зялёных насаджэнняў. Неўзабаве, як «ахвяру перагібу» яго вяртаюць у «Детгиз».
18 красавіка 1938 года быў арыштаваны і 21 чэрвеня 1938 года па прысудзе Асобай Нарады пры НКУС атрымаў 5 гадоў ВПЛ. Разгон трапіў у Усцьвымлаг, у якім зняволеных выкарыстоўвалі на лесанарыхтоўках да поўнага знямогі. Ён не памёр ад галоднай смерці, бо ў яго была вышэйшая адукацыя і яго паставілі на пасаду нарміроўшчыка.
У сакавіку 1943 года, за паўтары месяца да заканчэння тэрміну зняволення, яго зноў арыштоўваюць. Па новым прысудзе быў павялічаны тэрмін зняволення, але ён падае касацыйную скаргу, дзе піша, што як, ён яўрэй можа агітаваць за перамогу Германіі, калі нацысты ставяць перад сабой мэту знішчыць усіх яўрэяў.
У чэрвені 1943 года другі прысуд быў адменены. І Л. Разгон атрымаў статус «замацаваным за лагерам да асобага распараджэння», які дазваляў жыць за межамі зоны ў бараку для вольнанаёмных. У 1946 годзе яго вызвалілі і дазволілі з’ехаць у Стаўрапаль разам з другой жонкай Рыкай, дачкой аднаго з лідараў эсэраў — Я. Берга, з якой ён пазнаёміўся ў зняволенні. У Стаўрапалі Разгон працаваў у метадычным кабінеце кіравання культасветработы.
У 1955 годзе рэaбілітаваны, і ён вяртаецца ў Маскву, дзе працуе рэдактарам у выдавецтве «Детская литература», затым намеснікам дырэктара Дома дзіцячай кнігі. Адначасова займаючыся стварэннем кніг. Памёр 8 верасня 1999 года. Пахаваны на Вастракоўскіх могілках.
Творчая дзейнасць
Разгон пачынаў як журналіст «Камсамольскай праўды». Яго заўважылі і заказалі брашуры па праблемах выхавання. У 1930 годзе надрукаваны яго першыя брашуры: «Рабочая комната: (Из истории одного отряда)» і «Как надо работать (Пионеры в борьбе за советский аппрарат)» у бібліятэчцы піянера-актывіста ў серыі «Жемчужины опыта».
Затым ён рэдагуе кнігі ў выдавецтвах «Молодая гвардия», «Детгизе», працуе рэдактарам у часопісе «Вожатый». З 1955 года па-сапраўднаму разгортваецца літаратурная творчасць Л. Разгона. Ён звяртаўся да розных жанраў: гісторыка-рэвалюцыйнага, біяграфічнага, навукова-публіцыстычнага, аднак тэма заставалася адзінай — веды і гуманізм.
Ён з’яўляўся аўтарам кніг пра вядомых вучоных: К. А. Ціміразева, А. Я. Ферсмана, П. М. Лебедзева, П. К. Штэрнберга, I. М. Губкіна, У. А. Абручова і многіх іншых.
Л. Разгон — аўтар кніг пра пісьменнікаў Васіля Яна, Юрыя Карынца, знаўцу кніг Мікалая Рубакіна.
Kurier Wileński (1840)
«Kurier Wileński» (Кур'ер Вілэньскі, Кур'ер Віленскі, Віленскі веснік, Віленскі кур'ер, Виленский вестник, Виленский курьер) — польскамоўная і рускамоўная палітычная і літаратурная газета ў Расійскай імперыі, якая выдавалася ў 1841—1915 у Вільні, а ў 1915—1916 — у Гомелі. Газета была па сутнасці пераемніцай газеты «Kurier Litewski» (1793—1841). З'яўлялася афіцыйным выданнем Віленскага генерал-губернатарства і распаўсюджвалася галоўным чынам у літоўска-беларускіх губернях (губернях Паўночна-Заходняга края).
Леў Эмануілавіч Разгон
Творчая дзейнасць
Прыхільна крытыка сустрэла яго раман «Сила тяжести» (1979), аповесці «Московские повести» (1983).
Kurier Wileński (1840)
«Виленский вестник = Kurier Wileński» (1841—1864)
У 1841—1865 афіцыйная частка публікацый газеты (указы цэнтральных улад, распараджэнні мясцовых улад, афіцыйныя аб'явы і прапановы) друкавалася паралельным тэкстам на польскай і рускай мовах (а часам — і на нямецкай мове: гэта спецыяльна рабілася для нямецкамоўных дваран (з «астзейскіх губерняў»), якія маглі працягла пражываць у Вільні і літоўска-беларускіх губернях). Неафіцыйная частка публікацый (аўтарскія артыкулы, палітычныя і культурныя агляды, карэспандэнцыя і інш.) друкаваліся пераважна на польскай мове, фельетоны (у першапачатковым значэнні тэрміна) — на рускай. У 1841—1864 газета мела паралельна рускамоўную назву «Виленский вестник» і польскамоўную назву «Kurier Wileński». З 21 сакавіка 1864, па прычыне ўзмацнення антыпольскай унутранай палітыкі ў Паўночна-Заходнім краі пасля падаўлення паўстання 1863—1864 гадоў, па загаду віленскага генерал-губернатара Міхаіла Мураўёва матэрыялы газеты пачалі друкавацца толькі на рускай мове і сама газета пачала выходзіць толькі пад назвай «Виленский вестник».
Леў Эмануілавіч Разгон
Творчая дзейнасць
Сусветную вядомасць яму прынесла мемуарная проза, якая стала выдавацца толькі ў канцы 80-х. Тэмай лепшых кніг Л. Разгона стала перажытае ім ў ГУЛАГу. Кніга «Непридуманное» была надрукавана ў 1988 годзе, а праз пяць гадоў дапоўненая і некалькі перапрацаваная выйшла пад назвай «Плен в своём отечестве». Усё, пра што распавядае ў гэтай кнізе Леў Разгон, — праўда. У ёй няма прыдуманых персанажаў, эпізодаў, дат. Абставіны жыцця аўтара, яго сямнаццацігадовае знаходжанне ў турмах, этапах, лагерах, сустрэчы з разнастайнымі людзьмі, якія падзялілі яго лёс, і сталі матэрыялам гэтай кнігі.
Kurier Wileński (1840)
«Виленский вестник = Kurier Wileński» (1841—1864)
З першага нумара (1 студзеня 1841) рэдактарам газеты стаў выхаванец Віленскага ўніверсітэта і сябр Адама Міцкевіча паэт Антон Адынец. Пасля яго з 1 студзеня 1859 арандатарам, выдаўцом і рэдактарам газеты стаў вядомы пісьменнік і археолаг Адам Ганоры Кіркор. Пры Адынцы і Кіркоры з газетай супрацоўнічалі лепшыя літаратары, навукоўцы і публіцысты літоўска-беларускіх губерняў Расійскай імперыі — Уладзіслаў Сыракомля, Мікалай Маліноўскі, Тэадор Нарбут, Міхал Балінскі, браты Канстанцін Тышкевіч і Яўстах Тышкевіч, Юзаф Крашэўскі, Вінцэнт Каратынскі, Арцём Вярыга-Дарэўскі, Аляксандр Ходзька, Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч, Леан Савінскі, Вацлаў Прыбыльскі, Мікалай Акелайціс і інш. Уладзіслаў Сыракомля рэдагаваў віленскую хроніку, Мікалай Маліноўскі — палітычны раздзел. У тыя часы ў газеце друкаваліся таксама артыкулы і нарысы рускіх і ўкраінскіх навукоўцаў, крытыкаў і літаратараў: У.І. Весялоўскага, М.І. Гусева, П.В. Кукальніка і інш. Пры Кіркоры газета стала вельмі папулярнай, маючы каля 3 тысяч падпісчыкаў, а рэдакцыя — важным цэнтрам культурнага жыцця Вільні і літоўска-беларускіх губерняў.
«Виленский вестник» (1864—1915)
Калі з 19 сакавіка 1864 «Виленский вестник» перастаў друкаваць свае матэрыялы на польскай мове, у літоўска-беларускіх губернях перастала існаваць апошняя польскамоўная газета — мясцовая прэса стала цалкам рускамоўнай аж да пачатку заснавання ў Вільні газеты «Kurier Litewski» (1905—1915). У 1865 Кіркор пакінуў пасаду рэдактара і пераехаў у Санкт-Пецярбург, дзе пачаў выдаваць газету «Новое время». З таго часу газета набыла выразную антыпольскую накіраванасць, ухваляла і прапагандавала афіцыйную палітыку русіфікацыі Паўночна-Заходняга края, пашырэнне рускамоўнай адукацыі, насаджэнне праваслаўя і ідэалогіі заходнерусізма ў літоўска-беларускіх губернях.
У 1865—1868 «Виленский вестник» супольна рэдагавалі А.І. Забелін; рускі літаратурны крытык і педагог Міхаіл Фёдаравіч Дэ-Пуле (1822—1885), сябр паэта І.С. Нікіціна; і Пётр Емяльянавіч Рошчын. Яны былі звязаны з адміністрацыяй Віленскага генерал-губернатарства і шмат увагі надавалі публікацыям, прысвечаным рускай культуры.
У 1868 атмасфера ў літоўска-беларускіх губернях трошкі змянілася — стала больш лагоднай, што было звязана са змяшчэннем віленскага генерал-губернатара (1863—1865) Міхаіла Мікалаевіча Мураўёва (1796—1866), яго каманды і паслядоўнікаў з пасад і прызначэннем на пасаду віленскага генерал-губернатара (1868—1874) больш талерантнага да мясцовых каталіцкіх дваран Аляксандра Львовіча Патапава (1818—1886). Гэта прывяло да таго, што новай з'явай сталі публікацыі ў газеце ў 1870—1890-ыя матэрыялаў пра беларускую і літоўскую гісторыю, этнаграфію і літаратуру — працы як рускіх, так і беларускіх навукоўцаў і публіцыстаў (А.М. Булгакаў, А.Я. Васільева, М.А. Дзмітрыеў, М.В. Доўнар-Запольскі, Я.Ф. Карскі і інш.).
Аднак у газеце працягвала пераважаць прапаганда рускай культуры і заходнерусізма, а праблемы края рэдакцыю мала цікавілі. У 1870—1887 рэдактарам газеты быў Сяргей Андрэевіч Поль (каля 1830—1887), былы марскі афіцэр, рэдактар маскоўскай «Рускай газеты» (1858—1859) і гараднічы ў Сарапуле. Ён прыцягнуў да супрацоўніцтва з газетай шмат рускіх аўтараў. З 1877 у газеце друкаваўся Аляксандр Васільевіч Арсеньеў (1854—1896), аўтар апавяданняў, атрыкулаў, біяграфічных і гістарычных нарысаў, фельетонаў у сталічных выданнях, які пэўны час жыў у Вільні. З сярэдзіны 1860-х (асабліва ў 1866—1867) газета друкавала артыкулы, нарысы, фельетоны Льва Осіпавіча Ляванды (1835—1888), многія з якіх увайшлі ў выдадзены ў Вільні зборнік «Віленскае жыццё. Фельетонныя эцюды» (1878). З 1868 па 1871 у газеце публікаваліся вершы («Прачысценская царква» і інш.), «драматычны твор» у трох дзеях «Сцэнка на віленскім суталоку», пераліцоўкі беларускіх песень, этнаграфічна-побытавы нарыс «Торг у мястэчках Паўночна-Заходняга края» Івана Кузьміча Кандрацьева (1849—1904). У той час з газетай супрацоўнічаў Сцяпан Цімафеевіч Славуцінскі (1821—1884), які апублікаваў «Літоўскія паданні і казкі» (1868), фрагменты аповесці «З запісак памешчыка Петухова» і рамана «Чужое дабро» (1867—1868), «Беглыя занатоўкі аб побыце літоўцаў Ковенскай губерні» (1870), «Губерні Віленскага генерал-губернатарства» (1871). Газета надрукавала п'есу «Сябры чалавецтва» (1871) паэта, белетрыста і драматурга Міхаіла Аляксандравіча Маркава (1810—1876), пераведзенага ў 1867 на службу ў Вільню.
З 1880-х у газеце пачаў друкаваць свае артыкулы А.В. Жыркевіч (1857—1927), дэбютаваў у друку А.Е. Зарын (1862—1929), пад псеўданімам «Тэабальд» артыкулы і занатоўкі на грамадска-палітычныя тэмы, белетрызаваныя ўспаміны і нарысы па літоўскай міфалогіі, пераклады на рускую мову фрагментаў паэмы Юзафа Крашэўскага «Вітальдавы бітвы» і балады Аляксандра Ходзькі публікаваў В.А. фон Роткірх (1819—1891).
Пасля Поля газету рэдагавалі ў 1887—1891 настаўнік А.С. Уруцэвіч, у 1891—1903 член Віленскай камісіі для разбору і выдання старажытных актаў П.Г. Бывалькевіч, які пазней стаў рэдактарам-выдаўцом газеты «Западный вестник». Пры рэдактару В.А. Чумікову (1903—1906), пісьменніку і перакладчыку, «Виленский вестник» дасягнуў максімальнага ліку падпісчыкаў (3157 у 1904), што стала роўным па папулярнасці газеты, калі яе рэдагаваў Кіркор. Аднак папулярнасць газеты хутка спала, бо з пачаткам рэвалюцыі 1905—1907 гадоў у літоўска-беларускіх губернях з'явіліся газеты (як рускамоўныя, так і польскамоўныя), якія адлюстроўвалі больш ліберальна-кансерватыўныя і ліберальна-дэмакратычныя пазіцыі і інтарэсы, чым афіцыйны «Виленский вестник». Нават для яўрэйскага насельніцтва газета пачала згубляць значнасць і цікавасць.
Акрамя таго, у 1870—1890-ыя газета падавала інфармацыю аб прыездах у Вільню і край знакамітых асоб, забавах мясцовай знаці, зрэдку пра эканамічнае і палітычнае жыццё Расійскай імперыі і замежжа. У тыя часы друкаваліся і дадаткі да газеты: «Сельское чтение. Еженедельный народный журнал» (1877—1878), «Виленский вестник. Телеграммы и вести о войне» (1904; 1914), «Виленский вестник. Еженедельное иллюстрированное приложение» (1905), «Вечерний Виленский вестник» (1915).
Срэбны медаль за ваенную адвагу
Італьянскія медалі за адвагу былі ўведзены Віктарам Амадэем III Сардзінскім 21 мая 1793 года ў якасці залатых медалёў і срэбных, якія былі ніжэй па рангу і прызначаліся для малодшых афіцэраў або радавых, якія вызначыліся ў баі.
Уладзіслаў
У розных краінах імя Уладзіслаў мае свае адпаведнікі: Władysław; Владислав, Володислав; Vladislav, ; László; Владислав.
Спадчына (верш)
«Спадчына» — верш Янкі Купалы, напісаны 19 лістапада 1918 года ў Оршы. Філасофска-патрыятычны твор. Тэматычна прымыкае да праграмных купалаўскіх твораў 1918 года: вершы «Для Бацькаўшчыны», «Свайму народу», «Паязджане». Верш даў назву першаму зборніку вершаў Я. Купалы савецкага часу, у якім ён і быў упершыню надрукаваны. Аўтограф верша захоўваецца ў Літаратурным музеі Янкі Купалы.
Апісанне
Пачатак верша загадкавы, інтрыгуючы. Бачная вострая духоўная калізія лірычнага героя з навакольнымі абставінамі: «сярод сваіх і чужакоў» ён адчувае сябе беспрытульным. Ратуе яго ад загубы спадчына, скарбы мінулых пакаленняў. Далей паэт апрадмечвае загадкавы талісман-спадчыну. Увасабленне яе, жыццёвыя дэталі выглядаюць нечакана простымі. Узнікае рамантычны дысананс паміж чарадзейна-гаючай функцыяй і побытавай звычайнасцю прадметаў і з’яў, якія паэт уключае ў паняцце спадчыны. Прадметы-скарбы аўтар прыўзнімае арыгінальным эпітэтам ці падводзіць пад канон рамантычнай злавеснасці або ахутвае флорам даўніны. У перадапошняй страфе верша спадчына выглядае ўжо сімвалічным скарбам, чыста духоўнай каштоўнасцю, чарадзейнай паходняй. Апошняя страфа верша набліжаецца да чарадзейнага заклікання.
У вершы сутыкаюцца традыцыйна-фальклорны спосаб выяўлення з літаратурна-рамантычнай сімволікай. Глыбокая псіхалагічная паўза падрыхтоўвае нечаканую, нават парадаксальную канцоўку-адказ: «Завецца ж спадчына мая // Ўсяго С т а р о н к а й Р о д н а ю». Спалучэнне займенніка «ўсяго» з напісанымі разрадкай, з вялікай літары словамі «Старонкай Роднай» не проста рамантычны парадокс, іранічная антынома. У падтэксце адчуваюцца жорсткія спрэчкі, якія Я. Купала, Я. Колас, М. Багдановіч вялі з касмапалітычна настроенымі абывацелямі, для якіх старонка родная — усяго толькі кавалак беднае зямлі. Для паэта ж яна — цудоўная паходня. Азначэннем «мая» паэт падкрэслівае права на сваё, суб’ектыўнае разуменне каштоўнасцей, на ўласную, незвычайную сістэму ацэнкаў. Але такая выключнасць павінная стаць нормай — для гэтага і творыць свае вершы-думы нацыянальны паэт.
Чатырохстопны ямб надае строгасць рытмічнай арганізацыі верша, якая кантрастуе з дынамічнай кампазіцыяй, выдатна завершанай рамантычным парадоксам.
Значэнне
Высокароднасць патрыятычнае ідэі, глыбокая філасофская напоўненасць, выразная фальклорна-рамантычная вобразнасць зрабілі верш адным з найвыдатнейшых твораў Я. Купалы.
Пераклады і мастацкія ўвасабленні
На англійскую мову верш пераклалі В. Рыч і У. Мэй, на армянскую — Г. Камуні, на асецінскую — Х.-М. Дзуццаці, А. Пухаеў, на балгарскую — Н. Вылчаў, на башкірскую — Х. Бікулаў, на іспанскую — К. Шэрман, на грузінскую — Т. Джангулашвілі, Ш. Нішніянідзэ, на кыргызскую — Ц. Уметаліеў, на літоўскую — З. Праткеленас, В. Рэймерыс, на малдаўскую — П. Дарые, А. Чыбатару, на нямецкую — З. Эстэррайхер, на польскую — А. Баршчэўскі, А. Тум, на рускую — С. Абрадовіч, А. Андрэеў, І. Васілеўскі, Н. Кіслік, С. Спаскі, на сербскахарвацкую — С. Раічкавіч, на таджыкскую — М. Фархат, на туркменскую — А. Агабаеў, на ўкраінскую — М. Львовіч, Дз. Паламарчук, на французскую — Ж. Гаш, на чувашскую — А. Алга, на эрзянскую — А. Мартынаў.
Ілюстраваў верш М. Басалыга. На музыку верш паклаў І. Лучанок. У выкананні ансамблю «Песняры» гэтая песня стала ці не найбольш вядомым музычным творам на словы Я. Купалы.
Он (літара)
Он (ონ, мрглавані: Ⴍ, нусхуры: ⴍ, мхедрулі: ო, МФА: ) — чатырнаццатая літара грузінскага алфавіту. У ізапсефіі мае значэнне «70». Беларускі адпаведнік — літара о. Згодна з міжнародным стандартам ISO 9984 транслітаруецца як лацінскае o.
Юнікод
У Юнікодзе:
Розум і пачуцці (саўндтрэк)
«Розум і пачуцці» (Sense and Sensibility) — саўндтрэк Патрыка Дойла да аднайменнага фільма 1995 года.
Саўндтрэк быў намініраваны на прэмію BAFTA і прэмію «Оскар» у намінацыі «Найлепшая музыка да фільма», але ў абодвух выпадках саступіў музыцы з кінастужкі «Паштальён», якую напісаў кампазітар Луіс Бакалаў.
Гоман Барысаўшчыны
«Го́ман Бары́саўшчыны» — беларуская грамадска-палітычная, культурна-асветніцкая і краязнаўчая газета. Піша пра гісторыю, культуру, помнікі мінуўшчыны, цікавых людзей Барысаўшчыны. Зарэгістравана ў Міністэрстве інфармацыі Рэспублікі Беларусь. Галоўны рэдактар — Міхась Мацельскі.
Газета выдаецца са жніўня 1996 года. «Гоман Барысаўшчыны» прадаецца ў кіёсках «Мінаблсаюздрук» і паштовых аддзяленнях Барысава і Барысаўскага раёна.
Эрык Дорман-Сміт
Эрык Эдвард (Чынк) Дорман-Сміт (Eric Edward ("Chink") Dorman-Smith; – ), які пазней змяніў сваё прозвішча на Эрык Эдвард Дорман О'Говэн — салдат брытанскай арміі, кар'ера якога пачалася падчас Першай сусветнай вайны.
Манометр
Манометр — (ад грэч. manós — рэдкі, няшчыльны і грэч. métron — мера, грэч. metréo — мераю) прылада для вымярэння ціску вадкасці, газу або пара.
Манометры прымяняюцца ва ўсіх выпадках, калі неабходна ведаць, кантраляваць і рэгуляваць ціск. Найбольш часта манометры ўжываюць у цеплаэнергетыкі, на хімічных, нафтахімічных прадпрыемствах, прадпрыемствах харчовай галіны.
Найбольш распаўсюджанымі з'яўляюцца літаратурныя манометры, у якіх адчувальным элементам, які ўспрымае ціск, служыць трубка Бурдона, поршань, мембрана або іншае цела.
Класіфікацыя
Па прынцыпе дзеяння
Асновай вымяральнай сістэмы манометра з’яўляецца адчувальны элемент, які выконвае функцыю першаснага пераўтваральніка ціску. У залежнасці ад прынцыпу дзеяння і канструкцыі адчувальнага элемента адрозніваюць вадкасныя манометры, поршневыя і дэфармацыйныя. У апошні час знаходзяць прымяненне прыборы, дзеянне якіх заснавана на вымярэнні змяненняў фізічных уласцівасцяў розных рэчываў пад дзеяннем ціску.
Дэфармацыйныя манометры
Дэфармацыйныя (спружынныя) манометры — самыя распаўсюджаныя датчыкі ціску. Вырабляюцца з пругкімі адчувальнымі элементамі ў выглядзе манаметрычнай спружыны, гнуткай мембраны і гнуткага сільфона. Па функцыянальным прыкметах
Акрамя манометры з непасрэдным адлюстраваннем паказанняў (паказваюць) або іх рэгістрацыяй (рэгіструючыя), шырока выкарыстоўваюцца так званыя безшкальныя манометры з уніфікаванымі пнеўматычнымі або электрычнымі выходнымі сігналамі, якія паступаюць у сістэмы кантролю, аўтаматычнага рэгулявання і кіравання тэхналагічнымі працэсамі. Па прызначэнні
Па прызначэнні манометры бываюць:
Віктар Іванавіч Яронька
Віктар Іванавіч Яро́нька ( — ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Герой Савецкага Саюза (1944). Ганаровы грамадзянін Наваполацка.
Віктар Іванавіч Яронька нарадзіўся ў Полацку. Скончыў няпоўную сярэднюю школу і ФЗВ, працаваў слесарам. Падчас Вялікай Айчыннай вайны са жніўня 1942 г. на Бранскім, Беларускім, 1-м, 2-м і 3-м Беларускім франтах. Удзельнік вызвалення Польшчы, баёў за Берлін.
Пасля вайны Віктар Іванавіч Яронька вярнуўся ў Полацк. Удзельнічаў у будаўніцтве Наваполацка, дзе і застаўся жыць. Працаваў слесарам-інструментальшчыкам, узначальваў брыгаду ва ўпраўленні вытворча-тэхнічнай камплектацыі трэста № 16 «Нафтабуд». Займаўся выхаваўчай работай сярод моладзі. Неаднаразова выбіраўся дэпутатам Наваполацкага гарадскога Савета. Заслужаны рацыяналізатар.
Раёўка (Маладзечанскі раён)
Раёўка (, Раёвка) — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Чысцінскага сельсавета.
Геаграфія
Раёўка размешчана на усходзе Маладзечанскага раёна на мяжы з Вілейскім раёнам за 26 кіламетраў ад Маладзечна, у маляўнічай мясцовасці, сярод лясоў і палёў, над ракой Рыбчанка, якая раздзяляе вёску на дзве часткі.
Гісторыя
З 1921 года — засценак i маёнтак у складзе гміны Хаценчыцы Вілейскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
У 1939 годзе Раёўка ўвайшла ў БССР. З 4 снежня 1939 года — у складзе Вілейскай вобласці. З 15 студзеня 1940 года — у складзе Ільянскага раёна. З 12 кастрычніка 1940 года — у складзе Ільянскага сельсавета. З 20 верасня 1944 года — у складзе Маладзечанскай вобласці. З 24 ліпеня 1957 года — у складзе Маладзечанскага раёна. З 20 студзеня 1960 года — у складзе Мінскай вобласці.
З 24 ліпеня 1957 года па 28 мая 2013 года  — у складзе Красненскага сельсавета.
28 мая 2013 года Раёўка перададзена ў склад Чысцінскага сельсавета.
Кардонная фабрыка
У 1889 годзе памешчык Іван Грыгаровіч пабудаваў над рэчкай Рыбчанкай невялікі крухмальны завод.
У 1898 годзе нямецкія арандатары аб’яднання «Гіталік-Цэйтлінг» прывезлі з Германіі вінтавы дэфібрэр і двухфарматную папмашыну, ды перабудавалі крухмальны завод у кардонную фабрыку.
Падчас Першай рускай рэвалюцыі 26 лістапада 1905 года рабочыя з Раёўкі і сяляне з навакольных вёсак учынілі пагром на кардоннай фабрыцы, знішчылі абсталяванне, а кардонную паперу выкінулі ў ваду. У адказ улады даслалі казакоў, якія жорстка расправіліся з удзельнікамі паўстання.
У 1920 годзе фабрыка перайшла да новага ўладальніка — Міхаіла Багдановіча. У 1927 годзе ён адкрыў лесазавод, які выпускаў 6-7 кубаметраў лесаматэрыялу, якія, у сваю чаргу, пастаўляліся ў Германію, Францыю, Англію. На фабрыцы працавалі 60 чалавек, на лесазаводзе — 120 чалавек. У той час фабрыка выпускала 500—600 тон кардона ў год.
У 1939 годзе пасля нацыяналізацыі — кардонная фабрыка «17 верасня» Усесаюзнага беларускага трэста цэлюлознай і папяровай прамысловасці.
У 2000-х гадах кардонная фабрыка збанкрутавала.
Інфраструктура
У вёсцы размешчаны сельская бібліятэка і базавая школа.
Сара Лідман
Сара Адэль Лідман (Sara Adela Lidman 30 снежня 1923, Місэнтрэск, Вестэрботэн, Швецыя — 17 чэрвеня 2004, Умеа, Швецыя) — шведская пісьменніца, журналістка, драматург і крытык.
Таронта Стар
Таронта Стар (Toronto Star) — канадская шырокафарматная штодзённая газета. У 2011 годзе мела самы высокі наклад сярод газет Канады. Належыць «Toronto Star Newspapers Ltd.», якая з'ўляецца «Star Media Group».
Сара Лідман
Біяграфія
У 1942—1944 гады Сара Лідман вучылася ў практычнай школе ў Марыанэлундзе, здала выпускны экзамен 7 чэрвеня 1944 года. У 1945 годзе яна паступіла ва Упсальскі універсітэт, затым з-за хваробы вымушаная была перапыніць навучанне і ў 1948 годзе пачала вучыцца ў Лундскім універсітэце. У 1949 Сара атрымала ступень кандыдата філасофіі ў першай з гэтых навучальных устаноў і да 1952 года вучылася ў другой. Спецыялізавалася, у прыватнасці, на французскай мове і літаратуры (летам 1947 прайшла моўную практыку ў Грэноблі), па нарвежскай мове і літаратуры (1950, 1951) і па педагогіцы (1952).
Таронта Стар
Заснавана ў 1892 годзе пад назвай «The Evening Star», затым «The Toronto Daily Star». У першыя гады свайго існавання газета мела цяжкасці. Аднак з прыходам Джозэфа Аткінсана, які быў рэдактарам з 1899 па 1948 год, выданне стала паспяхова развівацца. Па стане на 2009 год, наклад у працоўныя дні складаў 280 тыс. экзэмпляраў, суботні выпуск — 460 тыс., нядзельны — 317 тыс.
Сара Лідман
Біяграфія
Яшчэ ў студэнцкія гады Сара Лідман падзарабляла працуючы бібліятэкарам. Атрымаўшы ў 1952 поўную вышэйшую адукацыю, у наступным годзе яна дэбютавала раманам «Смаляная даліна» і з тых часоў рэгулярна друкавалася, атрымлівала літаратурныя прэміі, друкавалася ў мас-медыя і супрацоўнічала з тэатрамі і Шведскім радыё. У 1965, 1972, 1974, 1979 і 1995 гадах пісьменніца наведвала В’етнам і вынікам гэтага наведвання сталі артыкулы і іх зборнікі, адзначаныя пратэстам супраць ўмяшання ЗША ў Індакітай. Акрамя напісання артыкулаў супраць такой палітыкі, яна выступала як удзельніца Трыбунала Расэла-Сартра і актыўны член палітычнай групоўкі «Левыя 68 года». Яе ведалі як чалавека, які горача агітуе і ўпарта дамагаецца жаданага. У 1960 годзе Лідман паехала ў Паўднёва-Афрыканскі Саюз, каб «сустрэць новых людзей і знайсці новыя праблемы». Там яе абвінавацілі ў парушэнні расавых законаў (захаваўся дакумэнтавана допыт) і ў наступным годзе прымусілі з’ехаць з краіны. У 1963 Лідман змагалася з расізмам ўжо ў Кеніі. У канцы 1960-х яна падтрымлівала гарнякоў-страйкоўцаў Кіруны і іншых руднікоў. Пасля перайшла ад камуністычных поглядаў на памяркоўныя і занялася аховай навакольнага асяроддзя. Ужо перад смерцю пісьменніца выступіла супраць вайны ў Іраку. Такую дзейнасць Сары Лідман і сваё сумеснае жыццё з ёй у другой палове 1950-х апісаў Івар Лу-Юхансан у рамане «Блакітная панна».
Творчасць
У 1953 годзе Сара Лідман дэбютавала раманам «Смаляная даліна», у якім адлюстравала будні вёскі Экстрэск паэтычнай мовай, якая грунтуецца на паўночна-шведскіх дыялектах і біблейскіх тэкстах. «Край марошкі» (1955) — гэта шырокае эпічнае апісанне беднай вестэрботэнскай супольнасці лесаводаў. Раманы «Парасткі пад дажджом» (1958) і яго працяг «Насіць амелу» (1960) адзначаюцца псіхалагічным рэалізмам з сімвалістычнымі адценнямі. У 1960-х гадах этычная праблематыка атрымала палітычную афарбоўку. У раманах «Я і мой сын» (1961) і «З пяццю дыяментамі» (1964) гаворыцца аб расавай дыскрымінацыі.
Сваімі рэпартажамі «Сустрэчы ў Ханоі» (1966), «Руднік. Карціна Уда Урбума» (1968), «Наземныя і падземныя сябры» (1969) і «Птушкі ў Намдзіне» (1972) Лідман прыняла ўдзел у тагачасных спрэчках на сацыяльна-палітычныя пытанні, стаўшы на бок левага сацыялістычнага крыла і развіваючы тэму салідарнасці з беднякамі і эксплуатаванымі. У рамане «Твой слуга слухае» (1977) пісьменніца вярнулася да цыклу пра жыццё ў Вестэрботэне і апісала каланізацыю Поўначы Швецыі ў 1870-х гадах. То быў першы твор у так званым «Чыгуначным эпасе», які складаецца з пяці частак: «Дзіця гневу» (1979, адзначаны Літаратурнай прэміяй Паўночнага Савета), «Камень Набота» (1981), «Дзіўны чалавек» (1983) і «Жалезная карона» (1985). У іх моцна і пераканаўча сінтэзаваны правінцыйнае і ўніверсальнае сродкамі своеасаблівай паэтычнай прозы. Галоўным героем гэтых твораў выступае Дзідрык Мортэнсан — селянін, які дзякуючы сваёй настойлівасці і мэтанакіраванасці дамогся ўлады ў гэтай мясцовасці. Энтузіяст жалезнай дарогі, ён лічыць яе сродкам пераадолець ізаляванасць паселішча ад астатняга свету. У рэшце рэшт яго абвінавачваюць у злоўжываньнях і па іроніі лёсу вязуць у турму адным з першых цягнікоў. У гэтым цыкле многае ўзята з гісторыі роду Сары Лідман. Апошнім з серыі выйшаў у свет раман «Хвіліна невінаватасці» (1999).
Асабісты архіў Сары Лідман захоўваецца ў даследчым архіве бібліятэкі ўніверсітэта Умеа. Яе шматлікія п’есы не дачакаліся публікацыі і да гэтага часу знаходзяцца ў стане рукапісаў і машынапісаў. Некаторыя з іх у свой час перадаваліся па радыё і тэлебачанні.
П’ар (літара)
П'ар (პარ, мрглавані: Ⴎ, нусхуры: ⴎ, мхедрулі: პ, МФА: ) — пятнаццатая літара грузінскага алфавіту. У ізапсефіі мае значэнне «80». Беларускі адпаведнік — п'. Згодна з міжнародным стандартам ISO 9984 транслітаруецца як лацінскае p.
Юнікод
У Юнікодзе:
Герман Штаўдынгер
Герман Штаўдынгер (Hermann Staudinger;,  — , ) — нямецкі хімік.
Біяграфія
Навучаўся ва ўніверсітэтах Гале і Мюнхена, Вышэйшай тэхнічнай школе ў Дармштаце.
Прафесар ва ўніверсітэтах:
Дырэктар Дзяржаўнага інстытута высокамалекулярных злучэнняў (1940—1956).
Нобелеўская прэмія
Нобелеўская прэмія па хіміі (1953).
Таіна Адама Сора
Таіна Адама Сора (Taïna Adama Soro, нар. 20 снежня 1981, Саефія, Кот-д’Івуар) — івуарыйскі футбаліст, паўабаронца.
Клубная кар’ера
Пачынаў гуляць у Кот-д’Івуары за клуб «Сабе Спортс», пазней перайшоў у мацнейшы клуб АСЕК, з якім стаў чэмпіёнам краіны. У 2006 годзе перайшоў у мінскі МТЗ-РІПА, пазней гуляў за «Мінск». Сезон 2012 правёў ва ўзбекскім «Шуртане».
У снежні 2012 года перайшоў у салігорскі «Шахцёр». Спачатку звачайна выхадзіў на замену, але потым, пасля таго як траўму атрымаў асноўны апорны паўабаронца Андрэй Хачатуран, Сора заняў яго месца ў стартавым складзе.
Сезон 2014 распачаў, выходзячы на замену, а пасля таго як асноўны апорны паўабаронца Аляксей Тупчы атрымаў траўму ў красавіку 2014 года, то Сора стаў выхадзіць у аснове. Аднак, 26 красавіка 2014 года ў матчы з «Дняпром» сам атрымаў траўму, з-за якой выбыў да канца сезона.
У пачатку 2015 года рыхтаваўся да наступнага сезона разам з «Шахцёрам». Аднак, 1 красавіка 2015 года разарваў кантракт з гарнякамі і перайшоў у гродзенскі «Нёман». У «Нёмане» трывала гуляў у аснове, але ў верасні 2015 года дамовіўся з гродзенскім клубам аб разарванні кантракта і ад’ехаў на радзіму.
Небяспечнае лета
«Небяспечнае лета» (The Dangerous Summer) — дакументальны твор Эрнэста Хемінгуэя, напісаны ў 1959 і 1960 гадах і апублікаваны пасмяротна ў 1985 годзе. Была названая апошняй кнігай, напісанай Хемінгуэем.
Жан (літара)
Жан (ჟან, мрглавані: Ⴏ, нусхуры: ⴏ, мхедрулі: ჟ, МФА: ) — шаснаццатая літара грузінскага алфавіту. У ізапсефіі мае значэнне «90». Беларускі адпаведнік — літара ж. Згодна з міжнародным стандартам ISO 9984 транслітаруецца як лацінскае ž.
Юнікод
У Юнікодзе:
Паўднёвыя Сандвічавы астравы
Паўднёвыя Са́ндвічавы астравы (South Sandwich Islands) — архіпелаг на поўдні Атлантыкі. Разам з востравам Паўднёвая Георгія складае частку брытанскай заморскай тэрыторыі Паўднёвая Джорджыя і Паўднёвыя Сандвічавы астравы. Агульная плошча — 310 км². Сталага насельніцтва няма.
Геаграфія
Паўднёвыя Сандвічавы астравы фарміруюць дугу з 13 астравоў і скал, выцягнутую з поўдня на поўнач на 357 км. Яна знаходзіцца ў 557 км на паўднёвы захад ад вострава Паўднёвая Георгія і ў 1616 км на паўночны захад ад Антарктычнага паўвострава.
Маюць вулканічнае паходжанне. Гарыстыя, складзены пераважна базальтамі. Створаны меней за 5 млн гадоў таму ў выніку субдукцыі (напаўзання) тэктанічных пліт. Найвышэйшы пункт — гара Белінда (1310 м) на востраве Матэгю — з’яўляецца пікам шчытавога вулкана. На іншых астравах ёсць стратавулканы. У раёне Паўднёвых Сандвічавых астравоў назіраюцца сталыя землятрусы.
Клімат субантарктычны прахалодны. Каля 80 % тэрыторыі астравоў пакрыты ледавікамі. Узімку падыход да берага ўскладнены з-з пакавага лёду.
Флора бедная. Жывёльны свет прадстаўлены пераважна птушкамі, у тым ліку пінгвінамі.
Гісторыя
Паўднёвыя Сандвічавы астравы адкрыты ў 1775 г. брытанскай экспедыцыяй на чале Джэймса Кука. Навуковыя даследаванні пачаліся ў XIX ст. Сярод найбольш вядомых даследчыкаў былі Фадзей Фадзеевіч Белінсгаўзен і Эрнэст Генры Шэклтан.
Вялікабрытанія афіцыйна далучыла Паўднёвыя Сандвічавы астравы да сваіх тэрыторый у Паўднёвай Атлантыцы ў 1908 г. У 1985 г. была створана асобная заморская тэрыторыя Паўднёвая Джорджыя і Паўднёвыя Сандвічавы астравы.
Эканоміка
Астравы ненаселены, што абмяжоўвае іх эканамічную эксплуатацыю. У 1993 г. Вялікабрытанія стварыла вакол іх эксклюзіўную эканамічную марскую зону (12 — 200 марскіх міль).
Банацка-балгарская мова
Дыялекты, што палеглі ў аснову літаратурнай банацка-балгарскай мовы, маюць стандартызаваную пісьмовасць і параўнальна старую літаратурную традыцыю.
Паходжанне, класіфікацыя
Дыялекты, на якіх заснаваная банацка-балгарская літаратурная мова, выкарыстоўваюць банацкія балгары — мясцовая этнаграфічная група балгараў. З'яўленне продкаў банацкіх балгараў звязваецца з перасяленнем балгараў з поўначы Балгарыі некалькі стагоддзяў таму на тэрыторыі тагачаснай Валахіі — княства на тэрыторыі паўднёвай Румыніі.
Асноваю банацка-балгарскіх дыялектаў стаў паўлікянскі дыялект рупскай дыялектнай групы, які дагэтуль мае ўжытак у цэнтральнай і паўночнай Балгарыі. Іншыя варыянты кялсіфікацыі разглядаюць банацка-балгарскія дыялекты як вынік змяшэння паўднёва-ўсходняга і паўночна-заходняга балгарскіх дыялектаў ва ўмовах «астраўной» сітуацыі і ва ўмовах новага іншамоўнага атачэння.
Банацкія балгары, у адрозненне ад балгараў Балгарыі, прытрымліваюцца каталіцкага веравызнання.
Гісторыя
Першай літаратурна-пісьмовай і рэлігійнай мовай банацкіх балгараў-каталікоў стала г.зв. ілірская пісьмовая мова на аснове штакаўскага дыялекту з ужыткам басанчыцы — спецыфічнай баснійскай азбукі на аснове кірыліцы — і італьянскай лацініцы. Гэты варыянт пісьмовай мовы меў ужытак да 1860 года.
У 1740-х гадах у мястэчку Дудэшці-Векі была заснавана першая школа, дзе адбывалася вывучэнне банацка-балгарскай мовы, пры гэтым у адукацыі выкарыстоўваўся лацінскі алфавіт. Ужо ў гэтыя часы лацінскі алфавіт выкарыстоўвалі таксама некаторыя святары, але яго асаблівасцю заставалася забарона на яго выкарыстанне. У ХІХ ст. групамі мясцовай інтэлігенцыі пачынае ажыццяўляцца праца па ўдасканаленні ранейшых кніг на мове і напісанні новых прац. У гэтым жа стагоддзі банацка-балгарскія школы сталі выкарыстоўваць новую пісьмовую мову — г.зв. ілірыйска-славянскую, якая прасоўвалася ў рэчышчы панславянскага руху ілірызму. У працэсе выкарыстання гэта пісьмовай мовы банацка-балгарская мова ўвабрала ў сябе пэўную колькасць харвацкіх і славенскіх запазычванняў.
У 1851 годзе пад аўтарствам Імер Берэца выходзіць Катэхізіс на мове, пазней Андраш Клабучар складае на мове кнігу малітваў і гімнаў. У 1866 годзе Ёжэф Рыл разам членамі Універсітэцкага таварыства ў Вінгу праводзіць працу па стандартызацыі мовы і выдае яе правапіс (Balgarsku právupisanj), які пазней выкарыстоўваўся для распрацоўкі мясцовых навучальных матэрыялаў. Пішуцца свецкія вершы, у прыватнасці, Янашам Узунам. Пазнейшыя працы таксама абапіраюцца на рэлігійную галіну — выдаюцца пераклад Евангелля, складаецца каляндар (Леапольд Кослікаў), малітоўнік (Франк Глас, Людовік Фішэр). Гэтыя працы набылі пэўную папулярнасць у банацка-балгарскай літаратуры.
Першая траціна ХХ ст. характарызуецца перапынкам у развіцці мовы, выкліканым рэзка ўзмоцненай мадзьярызацыяй і падзелам Банату між Румыніяй і Югаславіяй у 1919 годзе. З 1930 года працэс развіцця мовы адноўлены, але ён быў зноў спынены Другой сусветнай вайной: літаратурная мова практычна згасла, знаходзячы выкарыстанне олькі ў канфесійных мэтах. На цяперашні момант назіраецца адраджэнне гэтай мікрамовы.
Пры адукацыі таксама выкарыстоўваліся сербская або румынская мовы, але ў рэлігійнай дзейнасці працягваецца ўжыванне банацка-балгарскай мовы.
Асноўныя рысы
З дыялекталагічнага пункту гледжання банацка-балгарскія дыялекты могуць класіфікавацца як адныя з гаворак паўлікянскага дыялекту, распаўсюджанага ў сучаснай Балгарыі.
Фанетыка, фаналогія
Банацка-балгарскія дыялекты адрознівае ад літаратурнай балгарскай мовы наяўнасць шэрагу трывалых гукавых адпаведнасцей. Напрыклад, галосны можа паўставаць на месцы сваіх этымалагічных адпаведнікаў або выступаць на месцы. Сярод іншых падобных асаблівасцей вылучаецца рэфлекс стараславянскага ѣ у выглядзе шырокага е, а таксама пераходы o > u і, часам, e > i (напрыклад, pole > puljé («поле»), selo > sélu («сяло»), ognište > ugništi («агмень»)). Іншая характэрная асаблівасць — паляталізацыя канчатковых зычных, уласцівая іншым паўднёваславянскім мовам, але толькі некаторым дыялектам балгарскай (напрыклад, den > denj («дзень»)).
Лексіка
У сувязі з кантактамі ў гістарычна шматнацыянальным Банаце банацка-балгарскія дыялекты гістарычна ўспрынялі некаторую частку лексікі іншых народаў рэгіёна. Да падобных запазычванняў адносяцца нямецкія (drot «дрот», gáng «пярэдні пакой, калідор»), венгерскія (vilánj «электрычнасць», mozi «кіно»), харвацкага (stvár «рэч», ráčun «рахунак») і румынскага (šedinca «сустрэча») паходжання. У банацка-балгарскіх дыялектах таксама ўтрымліваецца пэўная колькасць лексемаў асманскага і грэчаскага паходжання, якія з'яўляюцца таксама ўласцівымі і іншым балгарскім дыялектам (hirgjén < ergen «халасцяк», trandáfer > τριαντάφυλλο «ружа»). Запазычванні складаюць каля 20% ад усяго лексічнага фонду банацка-балгарскіх дыялектаў.
Акрамя запазычванняў, маюць ужытак неалагізмы і калькі, якія замянілі некаторыя ранейшыя словы (напрыклад, svetica замест старога ikona (пад уплывам нямецкага Heiligenbild); zarno «куля» (ад «зерне»); oganbalváč «вулкан», літаральна — «вогнены шалік»; predhurta «прадмова»).
Пісьмовасць
Банацка-балгарская літаратурная мова мае ўласны алфавіт, у аснову якога пакладзены харвацкая версія лацінскага алфавіта. Гэты алфавіт адлюстроўвае некаторыя фанетычныя рысы, архаічныя для балгарскіх дыялектаў Балгарыі. Алфавіт кадыфікаваны ў 1866 годзе і выкарыстоўваецца ў літаратуры і СМІ.
Ніжэй прыведзены выгляд сучаснага банацка-балгарскага алфавіта. Прыведзеныя адпаведнікі кірылічным алфавітам, а таксама гукі, што пазначаюцца той ці іншай літарай (паводле IPA).
Ойча наш на банацка-балгарскай і параўнанне з балгарскім перакладам.
Раэ (літара)
Раэ (რაე, мрглавані: Ⴐ, нусхуры: ⴐ, мхедрулі: რ, МФА: ) — сямнаццатая літара грузінскага алфавіту. У ізапсефіі мае значэнне «100». Беларускі адпаведнік — літара р. Згодна з міжнародным стандартам ISO 9984 транслітаруецца як лацінскае r.
Юнікод
У Юнікодзе:
Арчэр Джон Портэр Марцін
Арчэр Джон Портэр Марцін (Archer John Porter Martin;,  — ) — англійскі біяхімік і фізіка-хімік, член Лонданскага каралеўскага таварыства (1950).
Акіян Бур
Акіян Бур (Oceanus Procellarum) — найбуйнейшае месяцавае мора, размешчанае ў заходняй частцы бачнага боку Месяца. Назва дадзена італьянскім астраномам Джавані Батыста Рычыёл з-за здагадкі, што надвор'е на Зямлі змяняецца ў залежнасці ад фаз Месяца. Даўжыня Акіяна Бур з поўначы на поўдзень складае 2500 км, а агульная плошча — 4 000 000 км². Лічаць, што Акіян Бур няправільнай формы, як і Мора Спакою, хоць ніякіх прыкмет масконаў не выяўляецца.
Як і іншыя месяцавыя моры, Акіян Бур уяўляе сабой раўніну, запоўненую застылай базальтавай лавай.
Арчэр Джон Портэр Марцін
Біяграфія і працы
Скончыў Кембрыджскі ўніверсітэт (1932). Там жа з 1934 года распрацоўваў метады вылучэння вітаміну Е і нікацінавай кіслаты, для чаго стварыў эфектыўны супрацьточны апарат. Сумесна з Р. Л. М. Сінгам сканструяваў амінакіслотны аналізатар. Далейшыя даследаванні прывялі іх да стварэння ў 1944 годзе метаду храматаграфіі на паперы. У 1946—1948 гадах Марцін займаўся вылучэннем і ачысткай пеніцыліну. Затым у Нацыянальным інстытуце медыцынскіх даследаванняў у Лондане працаваў над вылучэннем біялагічна важных рэчываў і развіццём метаду газа-вадкаснай храматаграфіі. З 1965 года экстраардынарны прафесар Вышэйшай тэхнічнай школы ў горадзе Эйндхавен (Нідэрланды).
Нобелеўская прэмія
Нобелеўская прэмія па хіміі (1952, сумесна з Р. Л. М. Сінгам) за распрацоўку метадаў храматаграфіі.
Акіян Бур
Даследаванні
Конрад і Бін сабралі каля 45 кг узораў месяцавых парод, якія былі затым дастаўлены на Зямлю. Узоры з Акіяна Бур апынуліся больш светлымі, чым сабраныя ў Моры Спакою.
Арчэр Джон Портэр Марцін
Нобелеўская прэмія
‎
Барысаў (паэма)
«Барысаў» — ліраэпічная паэма Янкі Купалы, завершаная 4 ліпеня 1934 года ў Скупліна. Напісаная ў час творчай камандзіроўкі на Барысаўшчыну разам з пісьменнікамі І. Гурскім і В. Кавалём у ліпені 1934 года. Упершыню апублікаваная 11 ліпеня 1934 года ў Менску ў газеце «Звязда» пад загалоўкам «Да адкрыцця помніка Леніну ў Барысаве». Урывак з яе пад загалоўкам «І памёр стары Барысаў» апублікавала газета «Літаратура і мастацтва» 12 ліпеня 1934 года. Пад назвай «Барысаў» упершыню з’явілася ў часопісе «Полымя рэвалюцыі» (№ 8 за 1934 год). Раней лічылася, што першая публікацыя паэмы пад назвай «Барысаў» адбылася ў зборніку «Песня будаўніцтву», выдадзеным у Менску ў 1936 годзе.
Апісанне
Сваім патасам, інтанацыйна—сінтаксічнай структурай і паэтычным стылем твор набліжаецца да паэмы «Над ракой Арэсай». Паэт апявае стваральную працу савецкіх людзей і вітае індустрыялізацыю краіны. Вялікія перамены, што адбываліся пасля рэвалюцыі, проціпастаўлены пакутам, якія беларускі народ зведаў у мінулым. Удзячнасць барысаўчанаў за перамены, як і ў большасці твораў таго часу, адрасаваная Леніну і камуністычнай партыі. Кульмінацыйным пунктам паэмы з’яўляецца адкрыццё помніка Леніну як «сімвалізацыя перамогі сацыялізму і адзінства народа і партыі».
Твор напісаны ў характэрным для паэтыкі Купалы сказавым стылі і пабудаваны паводле распаўсюджанага ў тыя гады прынцыпу супрацьпастаўлення сучаснага, новага грамадскага ладу змрочнаму мінуламу. У сувязі з гэтым паэма падзяляецца на дзве ўнутрана звязаныя паміж сабой часткі.
Паэме ўласцівы зменлівы рытм, багацце інтанацыйнага малюнку. Спакойна—эпічнае апісанне павольнае плыні Бярозы як бы ўвасабляе сабою аднастайную хаду мінулых стагоддзячў. Зварот да адвечнае прыроды (вербалозы, пушчы, віры), анафарычных паўтораў, выкарыстанне пяцістопнага ямбу з усечанай апошняй стапой, алітэрацый і асанансаў спрыяюць выяўленчаму эфекту. Потым рытм паэмы рэзка мяняецца: паэт пераходзіць да трохстопнага харэю, які надае кароткаму вершаванаму радку (з 2—3 словаў) імклівасць і дынамічнасць. У апошніх строфах паэт спалучае чатырох— і трохстопны харэй. Такое спалучэнне дапамагло аўтару рытмічна і інтанацыйна ўзмацніць гучанне фіналу паэмы.
Як і шмат якія іншыя творы Я. Купалы 1930-х гадоў, паэма характарызавалася аднамерным паказам рэчаіснасці, публіцыстычна-дэкларатыўнай танальнасцю, налётам рытарычнасці і ілюстрацыйнасці, калі чалавек, асоба, індывідуальнасць адыходзілі на другі план, а то і зусім раствараліся ў адлюстраванні грамадска-сацыяльнага асяроддзя, а на першым плане панавала т.зв. калектыўная эмоцыя. Паэма прасякнутая сцвярджэннем утапічна-ілюзорных ідэй і поглядаў аўтара. Ей нестае дакументальнае праўды падзей і фактаў, глыбіні і арыгінальнасці мастацкага асэнсавання рэчаіснасці.
У якасці хібаў паэмы крытыкі адзначалі пэўную абстрактнасць і схематычнасць твору:
Пераклады і мастацкія ўвасабленні
Паэма перакладалася на армянскую (Н. Зар’ян), літоўскую (Э. Матузявічус), рускую (М. Браўн, С. Гарадзецкі) і украінскую (Т. Масенка) мовы. Ілюстрацыі да паэмы зрабіў А. Волкаў.
Уладзімір (імя)
Уладзі́мір (ад асноў са значэннем уладаць, валодаць і мір) — мужчынскае імя славянскага паходжання. Жаночая форма ад імя — Уладзіміра.
У розных краінах імя Уладзімір мае свае адпаведнікі: Włodzimierz; Володимир;, Vladimír; Владимир.
Вядома з XVI ст. як Влодзимер (665), Володко (1528). Ад імя «Уладзімір» утвораны прозвішчы Уладзімі́раў, Валадко́віч, Валадке́віч, Вало́дчанка, Вало́дзька, Валадзько́, Вало́дзькін, Вало́дзін, Валадо́сь, Ла́дзік, Ладзя́та.
Імяніны: 5 мая, 15 ліпеня, 14 кастрычніка, 28 ліпеня.
Фрыда Густаўсан
Фрыда Густаўсан (Frida Gustavsson; нар. 6 чэрвеня 1993, Стакгольм, Швецыя) — шведская топ-мадэль і актрыса.
Кар'ера
Фрыда Густаўсан пачала кар'еру мадэлі ў 2008 годзе. Паваротным момантам стала падпісанне кантракту з вядомым мадэльным агенцтвам IMG у 2009 годзе, неўзабаве пасля таго, як яна адкрыла паказ восеньскай калекцыі моднага дома Valentino ў Парыжы.
Яе прызналі адной з самых запатрабаваных мадэляў вясны 2010 года.
Густаўсан з'яўлялася на вокладках такіх часопісаў, як Elle, W, Numéro, амерыканскага, італьянскага, французскага і японскага Vogue, L'officiel і Crash. У сакавіку 2010 яна з'явілася на вокладцы нямецкага Vogue .
У 2011 Фрыда атрымала ўзнагароду ў намінацыі "Шведская мадэль года", якая заснавана часопісам Elle.
Прыватнае жыцце
З 29 мая 2015 года Фрыда замужам за фатографам Яльмарам Рехліным.
Агенцтва
Фрыда працуе ў наступных агенцтвах :
Рутка (прыток Случы)
Рутка — рака ў Салігорскім раёне Мінскай вобласці, правы прыток ракі Случ. Даўжыня 6,5 км. Пачынаецца за 0,5 км на ўсход ад вёскі Жабін, упадае ў Салігорскае вадасховішча на паўночна-ўсходняй ускраіне горада Салігорск.
Бамбардзір (воінскае званне)
Бамбардзір, воінскае званне, усталяванае ў 1682 годзе для артылерыстаў «пацешных» войскаў Пятра I. З канца XVIII ст. бамбардзір — радавы артылерыст, які служыў пры «бамбардырскіх» арудыях (марціры, гаўбіцы, аднарогі), у далейшым бамбардзір (а таксама бамбардзір-наводчык, бамбардзір-лабаратарыст і бамбардзір-назіральнік) — ніжні чын артылерыйскіх часцей рускай арміі (адпавядаў яфрэйтару ў пяхоце).
Казімір
Казімір — мужчынскае славянскае імя, утворанае складаннем праславянскіх слоў Kazhit («псаваць, шкодзіць») і mir («мір, спакой»). Памяншальнае імя — Ка́зік. Жаночае імя — Казіміра.
У розных краінах імя Казімір мае свае адпаведнікі: Kazimierz; Казимир;, Kazimír; Казимир; Casimir.
Бахар
Бахар — прозвішча.
Вера Нільсан
Вера Амалія Марта Нільсан (Vera Amalia Märta Nilsson; 1 чэрвеня 1888, Ёнчэпінг — 13 мая 1979, Стакгольм) — шведская мастачка, прадстаўніца экспрэсіянізму. Лічыцца адным з найбуйнейшых мастакоў Швецыі XX стагоддзя.
Біяграфія і творчасць
У 1911 годзе Вера Нільсан працягнула навучанне ў Парыжы. Яе настаўнікамі былі Анры ле Фоканье і Марыя Васільева. У 1912 годзе яна пабывала на выставе ў Кёльне, дзе дэманстраваліся працы Ван Гога, якія зрабілі на яе вялікае ўражанне і аказалі ўплыў на яе наступную творчасць.