cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Саркафаг Святога Яна Непамуцкага
Апісанне
Балдахін саркафага, які нясуць фігуры ў палёце анёлы, створаны ў 1771 годзе Ігнацам Новакам па мадэлях І. Ф. Плацэра.
Леанід Ігнацьевіч Жарыкаў
Леанід Ігнацьевіч Жарыкаў (, в. Новая Бель, Лёзненскі раён, Віцебская вобласць — ) — беларускі ўрач спартыўнай медыцыны. Кандыдат медыцынскіх навук (1966), дацэнт (1968).
Біяграфія
Скончыў Віцебскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (1951), Беларускі дзяржаўны інстытут фізічнай культуры. Працаваў у Віцебскім дзяржаўным медыцынскім інстытуце (з 1951, старшы выкладчык кафедры фізічнага выхавання, ЛФК і ўрачэбнага кантролю, у 1952—1961 — загадчык кафедры), Беларускім дзяржаўным інстытуце фізічнай культуры (з 1950-х, у 1962—1970 — рэктар, адначасова дацэнт педагогікі і псіхалогіі, кафедры спартыўнай медыцыны).
Навуковыя інтарэсы: спартыўная медыцына; праблема павышанага артэрыяльнага ціску і гіпертанічнай хваробы ў спартсменаў; фукцыянальны стан сардэчна-сасудзістай сістэмы спартсменаў; методыка ўрачэбна-педагагічных назіранняў; урачэбны кантроль; спартыўная псіхалогія.
Андрэй Вітальевіч Каратаеў
Андрэй Вітальевіч Каратаеў (нар., ) — расійскі навуковец, працы якога носяць міждысцыплінарны характар і даследуюць шырокі спектр пытанняў дэмаграфіі, сацыялогіі, гісторыі, эканомікі, футуралогіі, ісламазнаўства, арабістыкі, афрыканістыкі, палеанталогіі, эвалюцыйнай біялогіі, Вялікі Гісторыі, фалькларыстыкі, культурнай антрапалогіі, матэматычнага мадэлявання, сістэмнага аналізу і г. д. Стваральнік матэматычнай мадэлі дэмаграфічнага будучыні Расіі, якая дазволіла прапанаваць абгрунтаваныя рэкамендацыі па выхадзе з расійскага дэмаграфічнага крызісу. Аўтар аднаго з найбольш пераканаўчых матэматычных тлумачэнняў закона гіпербалічнага росту колькасці насельніцтва Зямлі і феномена «Арабскай вясны», стваральнік тэорыі нелінейнай сацыяльнай эвалюцыі. У апошнія гады ім быў зроблены асабліва сур'ёзны ўклад у распрацоўку агульнай тэорыі сацыяльнай эвалюцыі, наогул, і ў даследаванне эвалюцыі Свет-Сістэмы, у прыватнасці. Галоўны навуковы супрацоўнік Інстытута ўсходазнаўства РАН. Загадчык кафедры сучаснага Усходу РГГУ, д.г.н., прафесар. Прафесар Факультэта глабальных працэсаў МДУ. Вядучы навуковы супрацоўнік Інстытута Афрыкі РАН. Сурэдактар міжнародных часопісаў Social Evolution & History і Journal of Globalization Studies. Каардынатар Праекту «Комплексны сістэмны аналіз і мадэляванне сусветнай дынамікі» Прэзідыума РАН (сумесна з А. А. Акаевым і Г. Г. Малинецким). Лаўрэат Фонду садзейнічання айчыннай навуцы ў намінацыі «Лепшыя эканамісты Расійскай акадэміі навук» (2006). Узнагароджаны медалём Н. Д. Кандрацьева (адной з самых прэстыжных расійскіх узнагарод у галіне эканомікі) за цыкл даследаванняў доўгіх хваль у эканамічным развіцці.
Мікалай Міхайлавіч Калюноў
Мікалай Міхайлавіч Калюноў (, в. Вёдрава, Раднікоўскі раён, Іванаўская вобласць, Расія —, г. Мінск, БССР) — беларускі ўрач лячэбнай фізічнай культуры. Дацэнт (1954).
Біяграфія
Працаваў у Іванаўскім тэхнікуме фізічнай культуры (1930—1941, дырэктар), Іванаўскім медыцынскім інстытуце (1930—1941, 1942—1944, з 1942 — загадчык кафедры агульнавайсковай падрыхтоўкі), Іванаўскім абласным камітэце па справах фізічнай культуры і спорту (1944—1948, старшыня), Маскоўскім тэхнікуме фізічнай культуры (1948—1949, дырэктар), Беларускім дзяржаўным інстытуце фізічнай культуры (1949—1962, рэктар, адначасова ў 1951—1959 — загадчык кафедры гігіены і лячэбнай фізкультуры), Мінскім дзяржаўным медыцынскім інстытуце (у 1962—1965 — загадчык кафедры фізічнага выхавання, 1964—1970 — кафедры ўрачэбнага кантролю і лячэбнай фізкультуры, 1970—1972 — дацэнт кафедры).
Навуковыя інтарэсы: праблемы лячэбнай фізкультуры; урачэбны кантроль.
Аляксандр Іванавіч Снароў
Аляксандр Іванавіч Снароў (,, Віцебская вобласць, Беларуская ССР) — беларускі дзяржаўны дзеяч. Старшыня Шумілінскага райвыканкама з 2015 да гг.
Біяграфія
Скончыў Віцебскі ветэрынарны інстытут па спецыяльнасці «ветэрынарыя». З 1984 па 1986 год служыў у радах Савецкай Арміі. У 1989-м працаваў трэнерам-выкладчыкам па лёгкай атлетыцы ДСШ Віцебскага фізкультурна-спартыўнага таварыства прафсаюзаў. З 1993 па 2000 год Аляксандр Снароў працаваў загадчыкам Лёзненскай участковай ветэрынарнай лячэбніцы Віцебскай вобласці, затым на працягу трох гадоў займаў пасаду дырэктара Лёзненскай раённай ветэрынарнай лабараторыі. З 2003 года — намеснік галоўнага ветэрынарнага ўрача раёна па дыягностыцы захворванняў Лёзненскай раённай ветэрынарнай станцыі, а з 2004 года — першы намеснік начальніка ўпраўлення па жывёлагадоўлі ўпраўлення сельскай гаспадаркі і харчавання Лёзненскага райвыканкама.
З 2006 па 2011 год Аляксандр Снароў узначальваў сельскагаспадарчы філіял «Кляўцы» камунальнага праектна-рамонтна-будаўнічага унітарнага прадпрыемства «Віцебскаблдарбуд», затым працаваў намеснікам генеральнага дырэктара па жывёлагадоўлі ТАА «Руднянскі жывёлагадоўчы комплекс» у Смаленскай вобласці Расіі. У апошні час займаў пасаду дырэктара камунальнага унітарнага сельскагаспадарчага прадпрыемства «Крынкі» Лёзненскага раёна.
З 24 снежня 2015 да лістапада 2018 гг. старшыня Шумілінскага раённага выканкама.
Шуберт
Шу́берт — прозвішча.
Наталля Уладзіміраўна Сліж
Наталля Уладзіміраўна Сліж (нар. 1974, Гродна) — беларускі гісторык. Спецыяліст па гісторыі беларускага сямейнага права і гендарнай гісторыі часоў Вялікага Княства Літоўскага. Кандыдат гістарычных навук (2002).
Біяграфія
Нарадзілася ў 1974 годзе ў Гродне. Скончыла гістарычны факультэт ГрДУ імя Я. Купалы, пасля аспірантуру ГрДУ. У 2002 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю па тэме «Шляхецкая сям’я ў Вялікім княстве Літоўскім у XVI—XVII ст.: уздзеянне саслоўнага падзелу грамадства на яе фарміраванне і развіццё».
Дацэнт кафедры грамадзянскага і міжнароднага права Гродзенскага філіяла БІП — Інстытут правазнаўства.
Стажыравалася ў Нямецкім гістарычным інстытуце ў Варшаве, Вільнюскай Акадэміі мастацтваў, Беластоцкім універсітэце і інш.
Навуковая дзейнасць
Аўтар больш за 150 артыкулаў. Асноўная сфера інтарэсаў — гісторыя шляхецкай сям’і, шлюбу, Гродна ў XVI—XVII стст., цудатворныя абразы ; гендарная тэорыя ў гістарычным даследаванні.
Грамадская дзейнасць
Член гарадзенскага абласнога аб’яднання маладых краязнаўцаў-вучоных «Віт». Актывістка кампаніі «Выратуем Гродна»
Анастасія Слуцкая (фільм)
«Анастасія Слуцкая» (Княгиня Слуцкая) — беларускі мастацкі фільм рэжысёра, зняты ў 2003 годзе на кінастудыі «Беларусьфільм».
Сюжэт
Гістарычная драма пра, якая пасля гібелі мужа князя ўзначаліла ў 1505 годзе абарону горада Слуцка ад нападаў войск крымскіх татараў на землі Вялікага княства Літоўскага.
Здымкі
Фільм створаны на нацыянальнай кінастудыі «Беларусьфільм» пры падтрымцы Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь.
Саўндтрэк
Арыгінальную музыку да фільма стварыў кампазітар Віктар Капыцько. Таксама ў фільме гучыць музыка гурта «Палац», які зняўся ў карціне.
NGC 7116
NGC 7116 (іншыя абазначэнні — PGC 67218, UGC 11796, MCG 5-51-1, ZWG 493.5) — галактыка ў сузор’і Лебедзь.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Галіна Гаўрыілаўна Голубева
Галіна Гаўрыілаўна Голубева (нар., г. Віцебск) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1962 годзе. У 1962—1972 гадах працавала ў Запаляр’і на аб’ектах ВМФ СССР: у 1962—1964 гадах старэйшы архітэктар Упраўлення галоўнага архітэктара г. Северадзвінска Архангельскай вобласці, у 1964—1965 гадах старэйшы інжынер БМУ УНР-200 г. Севераморска Мурманскай вобласці, у 1966 годзе старэйшы інжынер ПАР Прадпрыемства № 3 г. Северадзвінска, у пас. Граміха, у 1966—1967 гадах старэйшы архітэктар ДПІ «Ленпрамбудпраект» у Ленінградзе, у 1968—1970 гадах інжынер групы ПАР у/ч 21197 Мурманскай вобласці, у 1970—1971 гадах нармоўшчык БМУ-429 у/ч 02168 Мурманскай вобласці, у 1971 годзе старэйшы інжынер 2-га аддзела у/ч 93314 Мурманскай вобласці, з 1972 года старэйшы архітэктар, з 1976 года кіраўнік групы, у 1979—1994 гадах галоўны архітэктар праектаў ў інстытуце «Белдзяржпраект».
Член Саюза архітэктараў СССР з 1975 года. Пражывае ў Мінску.
Творчасць
Асноўныя працы: у аўтарскім калектыве «Ленпрамбудпраект» металургічныя комплексы ў Індыі і Егіпце; тыпавыя праекты базавай серыі 89 — цагляныя жылыя дамы (1986), блок-секцыі і інтэрнаты; серыі 88 — жылыя дамы і інтэрнаты з сілікатабетонных блокаў (1972—1977); серыі 181 — з апорнымі сценамі з сілікатнай цэглы і вонкавымі навяснымі панэлямі (1986); тыпавыя праекты новай серыі буйнапанэльных будынкаў з шырокім крокам папярочных сцен з сілікатабетонных канструкцый (1987); комплексная серыя 1-4 павярховых жылых дамоў і грамадскіх будынкаў для будаўніцтва ў Магілёўскай вобласці; наменклатура буйнапанэльных жылых дамоў для канвеернай лініі Гродзенскага КБМ; 12-ці павярховыя жылыя дамы з убудаванымі памяшканнямі ў Магілёве і Мінску; жылыя дамы з кватэрамі палепшанай планіроўкі і ўбудавана-прыбудаванымі памяшканнямі сацкультбыту па вул. Горкага ў г. Бабруйску; аддзяленне сувязі з Ашчадбанкам у г. Краснадар; школа на 720 навучэнцаў у г. Мінску па вул. Рафіева — Любімава; забудова мікрараёна ў жылым раёне «Тарон-4» у г. Кіравакан Армянскай ССР; комплекс будынкаў: аддзяленне сувязі, АТС, ЖЭК, пассавет, аддзяленне міліцыі, Ашчадбанк у г. Чайкоўскі Пермскай вобласці (Расія); катэджы ў Беларусі і інш.
Кашрут
Кашру́т — у іўдаізме шэраг законаў, якія вызначаюць правілы харчавання яўрэяў. Яны вызначаюць, па-першае, дазволеныя віды ежы, па-другое, забароненыя спалучэнні прадуктаў, і, па-трэцяе, правілы іх прыгатавання, уключаючы адзіны дазволены спосаб забою жывёлы і птушкі.
Кашэрныя жывёлы
Кашэрныя жывёлы адначасова павінны з'яўляцца жуйнымі і мець расшчэпленыя капыты. Да іх адносяцца буйная рагатая жывёла, авечкі, козы, дзічына. Але яўрэям дазволена есці мяса толькі пярэдняй паловы гэтых жывёл, напрыклад, шыю, бачок. Да трэфных жывёл адносяцца свінні, трусы, коні, мядзведзі, сабакі, кошкі, кіты.
Тора пералічвае чатыры віды жывёл, якія валодаюць толькі адной з двух прыкмет кашэрнасці. Гэта свіння, вярблюд, даман і заяц. Гэтыя жывёлы забароненыя ў ежу. Такім чынам, свініна некашэрна таму, што свіння не перажоўвае жуйку, а не таму, што яна «бруднее» за іншых жывёл. У дачыненні да «напалову кашэрных» жывёл існуе асабліва строгая забарона, якая заклікае ўраўнаважываць магчымае легкадумнае стаўленне народа да забароненасці іх мяса ў сілу «амаль кашэрнасці».
Кашэрныя птушкі
Тора не вызначае ніякіх прыкмет для кашэрных птушак, але прыводзіцца доўгі спіс птушак, якія не з'яўляюцца кашэнымі, які ўключае мноства дзікіх птушак. Сярод іх такія, як арол, сава, пелікан. Аднак, асноўная рыса забароненых відаў — гэта драпежныя птушкі.
Паколькі сёння няма магчымасці дакладна ідэнтыфікаваць усіх трэфных птушак, пералічаных ў Торы, у ежу ўжываюць толькі хатніх птушак, кашэрнасць якіх пацверджана традыцыямі. Гэта куры, качкі, гусі, галубы, фазаны, перапёлкі і індыкі.
Галаха прыводзіць крытэрый кашэрнасці яек: яны павінны быць ад кашэрных птушак. Абавязковай, але недастатковай прыкметай кашэрнасці яйкі зхяўляюцца яго розныя канцы (адзін больш востры, другі — больш круглы). Яйкі жа тых відаў птушак, якія маюць аднолькавыя канцы: або абодва вострыя, або абодва тупыя — загадзя лічацца некашэрнымі (звычайна такія птушкі драпежныя або здыхлятнікі).
Паколькі кроў катэгарычна забаронена да ўжывання, яйкі, у жаўтку якіх ёсць згустак крыві, з'яўляюцца трэфнамі. Яйкі з крывёю ў бялку не абавязкова выкідваюцца, а проста вызваляюцца ад крыві і ўжываюцца ў ежу.
Кашэрныя птушкі, таксама як і жывёлы, могуць апынуцца трэфная, калі ў іх выявяцца дэфекты ўнутраных органаў.
Кашэрная рыба
Кашэрныя рыбы, паводле вызначэння кашруту, маюць дзве абавязковыя прыкметы: у іх ёсць луска і плаўнікі. Кашэрная луска моцна не прымацавана да цела рыбы і з лёгкасцю аддзяляецца, калі правесці па рыбе пазногцем. У выпадку, калі ёсць сумнення аб наяўнасці ў рыбы плаўнікоў або лускі, існуюць дапаможныя прыкметы: кашэрныя рыба мае шчэлепы, пазваночнік і павінна кідаць ікру.
Забарона на насякомых
Кашрут катэгарычна забараняе ўжываць у ежу насякомых (акрамя віда саранчы, гл. Леў. 11:22), земнаводных і паўзуноў. Тора называе іх шэрэц (שרץ, паскуддзе). Гэта абмежаванне абавязвае рэлігійную гаспадыню добра ўяўляць знешні выгляд, працэс развіцця і месца пражывання насякомых, каб выдаляць іх з ежы. Асабліва асцярожнай трэба быць пры ўжыванні ў ежу мукі і крупы. Муку патрабуецца прасейваць праз дробнае сіта, а крупы перабіраць, каб высветліць, ці няма ў ёй насякомых або чарвякоў. Гародніну — капусту, салату, кроп і т. п. — таксама, з пункту гледжання кашруту, неабходна вельмі ўважліва правяраць і старанна мыц, бо на іх могуць знаходзіцца лічынкі і дарослыя казуркі. Многая садавіна з'яўляюцца ўлюбёным месцам пражывання лічынак — такія, як інжыр, абрыкосы — і таму перад ежай іх варта правяраць з асаблівай дбайнасцю.
Прыгатаванне ежы
Устаноўлены чатыры асноўныя правілы «кашэрнага» (належнага) прыгатавання ежы, парушэнне кожнага з якіх робіць ежу трэфнай (выключанай) і, такім чынам, не прыдатнай для ўжывання паводле яўрэйскага закону.
«Не вары казляня ў малацэ маці яго!» Выконваючы яго, яўрэі цалкам падзялілі спажыванне мясных і малочных прадуктаў. Прадукты не павінны прысутнічаць у адной трапезе, для іх таксама выкарыстоўваецца асобны посуд. Раслінную і рыбную ежу можна есці і з мяснымі і з малочнымі стравамі.
Другое правіла
Забаронена ўжываць у ежу каляныркавы тлушч, які ўтвараецца пад дыяфрагмай. Правілы аддзялення гэтага тлушчу ад звычайнага, ядомага, вельмі складаныя. Яшчэ адно табу — сядалішчны нерв сцягна. Менавіта гэту частку цела пашкодзіў ваяўнічы незнаёмец біблейскаму Якаву і за стойкасць даў яму імя Ізраіль (Багаборца). Разрубка мяса з улікам гэтага пункта таксама патрабуе ад мясніка высокай кваліфікацыі.
Трэцяе правіла
Забаронена ўжываць плоць, адрэзаную ад жывой істоты.
Чацвёртае правіла
Яўрэям забаронена піць кроў, мяса можна есці толькі без крыві. Па гэтай прычыне ўсталяваны жорсткія правілы забою жывёлы. Ёсць толькі адзін дазволены спосаб забою: імклівае перарэзванне соннай артэрыі — адразу спыняецца жыўленне мозгу, і жывёла імгненна губляе прытомнасць. Самая дробная памылка можа зрабіць мяса трэфным. У момант забойства жывёла павінна знаходзіцца ў нерухомасці, каб нож дакладна трапіў у патрэбнае месца на шыі. Гэтай працай займаюцца вопытныя, часта спадчынныя, рэзнікі (шахеты), якія праходзяць строгія кваліфікацыйныя выпрабаванні. За кожным рухам рэзнікаў назіраюць дасведчаныя інспектары (машгіях). Калі жывёлу забілі, машгіях аглядае яе тушу, каб вызначыць, ці ёсць праявы хваробы, па якіх мяса лічыцца некашэрным.
Кашэрная кухня
Яўрэі, якія прытрымліваюцца кашруту, не сумяшчаць разам мясную і малочную ежу. Гэтая забарона настолькі строгая, што на яўрэйскіх кухнях для мясных і малочных прадуктаў прадугледжаны нават асобныя сталы, асобны фаянсавы посуд, нажы і іншыя прыналежнасці. Посуд для мясной і малочнай ежы захоўваецца ў розных кухонных скрынях і шафах, на розных баках кухні.
Працэс прыгатавання ежы патрабуе пэўнай асцярожнасці і добрай арганізацыі. Электрапліты пераважна газавыя, тыя, хто можа сабе гэта дазволіць, маюць дзве пліты, а таксама дзве ракавіны.
Калі ж ёсць толькі адна ракавіна, яна, безумоўна, трэфная (некашэрная), бо ў яе зліваецца ўсё. Калі на кухні адна ракавіна, посуд мыюць у тазіках.
Паколькі халодныя прадукты не ўплываюць адзін на аднаго так, як гарачыя, неабходнасці ў двух халадзільніках або маразільных камерах няма.
Часам нават пры самай дбайнай арганізацыі працы на кухні мясная і малочная ежа змешваецца або праліваецца адна ў іншую. Калі такое здарылася, звяртаюцца да равіна, які вырашае, ці засталіся прадукты і посуд кашэрнымі.
Рынак кашэрных прадуктаў
У 1911 годзе кампанія Procter & Gamble стала першай, якая прарэкламавала адзін з сваіх прадуктаў, Crisco, як кашэрны. На працягу наступных двух дзесяцігоддзяў, такія кампаніі, як, , і  развіваліся, што пашырыла кашэрны рынак. У 1960 годзе (брэнд кашэрных хот-догаў) пачала кампанію «мы адказваем вышэйшай інстанцыі», каб прыцягнуць увагу яўрэяў і неяўрэяў. З гэтага моманту, «кашэрны» стаў сімвалам якасці і кошту. Кашэрны рынак хутка пашыраецца, а разам з ім больш магчымасцей з'яўляецца для кашэрных прадуктаў. Менахем Любінскі, заснавальнік кірмаша Kosherfest, ацэньвае продаж кашэрных прадуктаў у ЗША ў $ 40 млрд., а колькасць спажыўцоў — 14 мільёнаў.
Паводле дадзеных часопіса Kosher Today, сярод 11 млн амерыканцаў, якія выбяраюць прадукты па прынцыпу кашэрнасці, толькі адзін мільён уласна яўрэі. Кашэрныя прадукты спажываюць не толькі набожныя яўрэі, але і іншыя: вегетарыянцы, адвентысты сёмага дня, мусульмане, людзі з алергіяй на лактозу або клейкавіну і іншыя катэгорыі спажыўцоў.
Часопіс Kosher Today паведамляў у пачатку 2002 года, што абарот амерыканскага рынка кашэрных прадуктаў павялічваецца штогод на 5,9%, а абарот кашэрных рэстаранаў больш, чым на 10%. Па іншых паведамленнях рост рынку складае каля 15% у год.
Штогод у лістападзе ў Нью-Ёрку праходзіць міжнародная кірмаш Kosherfest.
У Беларусі ААТ "Глыбоцкі малочна-кансервавы камбінат" атрымаў кашэрны сертыфікат на вытворчасць згушчонага малака з цукрам.
Заор’е
Зао́р’е (, Заорье) — вёска ў Маларыцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Чарнянскага сельсавета.
Да 1964 года вёска ўваходзіла ў склад Навасёлкаўскага сельсавета Кобрынскага раёна.
Алігатаравыя
Алігатаравыя (Alligatoridae) — сямейства кракадзілаў. Ад сапраўдных кракадзілаў адрозніваюцца будовай чэрапа, больш кароткай і шырокай пысай, лянівым характарам.
Усе віды алігатаравых, акрамя кітайскага алігатара, жывуць у Новым Свеце. Самы паўночны від — місісіпскі алігатар, самыя паўднёвыя — кайманы з Паўднёвай Амерыкі.
NGC 7117
NGC 7117 (іншыя абазначэнні — PGC 67303, ESO 236-40, AM 2142-483) — галактыка ў сузор’і Журавель.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Рыхард фон Шуберт
Ры́хард фон Шу́берт (Adolf Louis Theodor Richard von Schubert; — ) — германскі ваенны дзеяч, генерал-палкоўнік.
Біяграфія
У 1867 годзе ўступіў у 7-ы піянерны батальён, З 1868 года служыў у артылерыі. Удзельнік франка-прускай вайны 1870—71. У 1875—78 гадах вучыўся ў Ваеннай акадэміі ў Берліне. З 1879 годзе служыў у Генштабе, у 1888-91 — у Вялікім Генштабе. З 1895 года камандзір 30-га палявога артылерыйскага палка, з 1899 года — 16-й, затым 33-й палявой артылерыйскай брыгады, з 1902 года — 39-й дывізіі. З 1904 года быў начальнікам штаба II АК. З 1906 года губернатар Ульма. З 1907 года інспектар палявой артылерыі, а з 1911 года ў рэзерве.
Першая сусветная вайна
З пачаткам вайны 2 жніўня 1914 года прызначаны камандзірам XIV рэзервовага корпуса ў складзе 7-й арміі генерала Ёзаса фон Хеерынга. Дзейнічаў у Вагезах. Пасля прызначэння генерала Паўля фон Гіндэнбурга камандуючым 9-й арміяй у перыяд з 18 верасня па 8 кастрычніка 1914 года камандаваў 8-й арміяй на Усходнім фронце, знаходзячыся ў падначаленні Гіндэнбурга і маючы задачай забеспячэнне абароны Усходняй Прусіі ў выпадку магчымага рускага наступу. Пры гэтым 8-я армія была значна аслаблена, бо найбольш баяздольныя часткі перададзеныя ў 9-ю армію. 27 кастрычніка 1914 года прыняў камандаванне над XXVII рэзервовым корпусам у Фландрыі. З 28 жніўня 1916 года камандуючы 7-й арміяй у Францыі. З 11 сакавіка 1917 года атрымаўшы званне генерал-палкоўнік быў пераведзены ў рэзерв.
22 жніўня 1916 года ўзнагароджаны ордэнам Pour le Mérite.
За дэмакратычныя выбары
Мэты
Мэтамі арганізацыі з’яўляліся папулярызацыя ідэй дэмакратыі, нацыянальных каштоўнасцей, дапамога дэмакратычным кандыдатам.
Заход
Закат або заход Сонца — знікненне свяціла пад гарызонтам. Заход Сонца часта больш яркі, чым узыход і з больш яркімі чырвонымі і аранжавымі адценнямі. На працягу дня Сонца награвае паверхню Зямлі, памяншаецца адносная вільготнасць і павышаецца хуткасць ветру, пыл падымаецца ў паветра. Тым не менш, адрозненні паміж узыходам і заходам Сонца могуць у некаторых выпадках залежаць ад геаграфічнай пазіцыі назіральніка.
Калонія (Панпеі)
Кало́нія, або Кало́ніа (Kolonia) — горад на востраве Панпеі ў Федэратыўных Штатах Мікранезіі. Сталіца штата Панпеі. Насельніцтва (2005 г.) - 7800 чал.
Гісторыя
Калонія была заснавана ў 1887 г. іспанскімі каталіцкімі місіянерамі. Афіцыйна насіла назву Сант'яга, але як адзінае еўрапейскае паселішча на Панпеі часцей называлася Калоніяй. У 1900 г. фактычна была пераўтворана ў адміністрацыйны цэнтр. У 1947 г. стала адміністрацыйным цэнтрам падапечнай тэрыторыі ААН пад кантролем ЗША, пераўтворанай у 1986 г. у Федэратыўныя Штаты Мікранезіі (ФШМ). У 1989 г. сталіца ФШМ была перанесена ў Палікір. Калонія засталася сталіцай штата Панпеі.
Нацыянальны парк Канайма
Нацыянальны парк Канайма (Parque Nacional Canaima) — нацыянальны парк на ўсходзе Венесуэлы. Займае плошчу 30000 км². На тэрыторыі парка знаходзіцца самы вялікі ў свеце вадаспад Анхель. Створаны 12 чэрвеня 1962 г. У 1994 г. парк уключаны ў спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Ландшафты
Нацыянальны парк Канайма месціцца на тэрыторыі ўсходу Гвіяны. 65% яго плошчы займаюць сталовыя горы-тэпуі, якія ўяўляюць сабою найстаражытнейшыя геалагічныя фармацыі (2000 - 1500 млн гадоў) і ўнікальныя біялагічныя комплексы. Найбольш вядомыя тэпуі — Аўянтэпуй, Рарайма, Кукекан, Чыманта́. Плоскія вяршыні і вертыкальныя схілы сталовых гор пакрыты трапічнай расліннасцю. Дзякуючы багатым ападкам на тэрыторыі парка існуе густая сетка рэк. Некаторыя з іх пачынаюцца на вяршынях тэпуі і вадаспадамі зрыньваюцца ўніз. Так, на Аўянтэпуй утвараецца самы вялікі ў свеце вадаспад Анхель.
Прырода
Для пейзажаў Нацыянальнага парка Канайма характэрны густыя трапічныя лясы і саванна. Флора вельмі разнастайная. Уключае каля 300 эндэмічных відаў раслін. Распаўсюджаны рэдкія віды пальмаў, хмызнякоў, травы. Фаўна ўключае такія рэдкія віды, як ягуар, кагуар, гіганцкі мурашкаед, гіганцкая выдра, тукан, паўднёваамерыканская гарпія, гіганцкі браняносец, ігуана звычайная і інш. Адзіная вядомая эндэмічная жывёла — рараймская мыш.
Гісторыя
Тэрыторыя Нацыянальнага парка Канайма была населена каля 10 тысяч гадоў таму. У нашы дні тут жыве плямя індзейцаў-карыбаў пемон. Парк быў створаны 12 чэрвеня 1962 г. У 1994 г. уключаны ў спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. Развіваецца турызм.
Храмы Пухавіцкага раёна
Спіс дзеючых і колішніх культавых збудаванняў Пухавіцкага раёна.
Спасылкі
Карта храмаў Пухавіцкага раёна
Гарнастайлава
Гарнаста́йлава (, Горностайлово) — вёска ў Капыльскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Доктаравіцкага сельсавета.
Да 3 сакавіка 1959 года вёска ў складзе Грозаўскага сельсавета, у 1939—1954 гадах цэнтр Гарнастайлаўскага сельсавета, да 24 мая 1960 года ў складзе Грозаўскага сельсавета.
Звозы
Зво́зы (, Звозы) — вёска ў Маларыцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Чарнянскага сельсавета.
NGC 7118
NGC 7118 (іншыя абазначэнні — PGC 67318, ESO 236-45, AM 2142-483) — галактыка ў сузор’і Журавель.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Абутковая прамысловасць Беларусі
Абутковая прамысловасць Беларусі — галіна лёгкай прамысловасці Беларусі, якая вырабляе абутак са скуры і іншых матэрыялаў.
Гісторыя
На тэрыторыі Беларусі пачала фарміравацца ў пачатку XX ст. з дробных шавецкіх майстэрняў. Механічная фабрыка «Арол» у Мінску выпускала 800 пар абутку за суткі (1913), дзейнічала таксама 2 фабрыкі руска-амерыканскіх і руска-бельгійскіх акцыянерных таварыстваў і абутковыя майстэрні ў Віцебску. У 1921 г. абутковая прамысловасць выпускала каля 14 тыс. пар абутку за год. У 1920-1930-я гады пачалі дзейнічаць абутковыя фабрыкі «Праца» ў Гомелі, «Прагрэс» у Віцебску, механізаваная фабрыка імя Калініна і фабрыка імя Тэльмана ў Мінску і інш. Да пачатку Вялікай Айчыннай вайны дзейнічала 12 высокамеханізаваных фабрык, якія выраблялі 9,8 млн пар абутку (1940). У гады вайны щсе прадпрыемствы разбураны. У 1952 г. абутковая прамысловасць дасягнула даваеннага ўзроўню вытворчасці. У 1988 г. была дасягнута максімальная вытворчасць скуранога абутку (46 млн пар).
У 1993 г. выпуск абутку скараціўся да 13,3 млн пар.
Прамысловасць
Самыя буйныя прадпрыемствы абутковай прамысловасці ўваходзяць у дзяржаўны канцэрн па вытворчасці і рэалізацыі тавараў лёгкай прамысловасці «Беллегпрам»: Мінскае абутковае алкрытае акцыянернае таварыства «Прамень», ААТ «Гроднаабутак», ААТ «Віцебская абутковая фабрыка „Чырвоны Кастрычнік“», Лідская абутковая фабрыка, Гомельскае вытворчае абутковае аб’яднанне «Праца», Бабруйская абутковая фабрыка, ААТ «Баранавіцкая абутковая фабрыка» і інш.
Тургусун (сяло)
Тургусун — сяло ў Алтайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Тургусунскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 20 км на захад ад раённага цэнтра, горада Алтая. Код КАТА — 634859100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1677 чалавек (844 мужчыны і 833 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1256 чалавек (620 мужчын і 636 жанчын).
Міхаіл Яфімавіч Кобрынскі
Міхаіл Яфімавіч Кобрынскі (нар., г. Рэчыца, Гомельская вобласць) — беларускі педагог, спецыяліст у галіне агульнай педагогікі, гісторыі педагогікі і адукацыі. Доктар педагагічных навук (2001), прафесар (2002).
Біяграфія
Скончыў Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Фізічнае выхаванне», 1973; спецыяльнасць «Гісторыя», 1983). Працаваў у Беларускім дзяржаўным універсітэце фізічнай культуры (з 1999, спартыўна-педагагічны факультэт масавых відаў спорту, кафедра педагогікі, прафесар, у 1999—2012 — рэктар).
Навуковыя інтарэсы: маральна-духоўнае выхаванне; алімпійская адукацыя; кіраванне фізічнай культурай і спортам.
Узнагароды
Ордэн СССР «Знак Пашаны» (1986), званне «Заслужаны работнік адукацыі Рэспублікі Беларусь».
2023
2023 (дзве тысячы дваццаць трэці) год па грыгарыянскім календары — невысакосны год, які пачынаецца ў нядзелю. Гэта 2023-ці год нашай эры, 23-ці год 3-га тысячагоддзя, 23-ці год XXI стагоддзя, 3-ці год 3-га дзесяцігоддзя XXI стагоддзя, 4-ты год 2020-х гадоў.
Па рашэнні ААН 2023 год быў абвешчаны Міжнародным годам проса.
Чапаева (Усходне-Казахстанская вобласць)
Чапаева — сяло ў Алтайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Чапаеўскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 17 км на захад ад раённага цэнтра, горада Алтая. Код КАТА — 634861100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 987 чалавек (491 мужчына і 496 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 772 чалавекі (363 мужчыны і 409 жанчын).
Лясавец
Ля́савец (, Лясовец) — вёска ў Маларыцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Чарнянскага сельсавета.
NGC 7119A
NGC 7119A (іншыя абазначэнні — PGC 67325, NGC 7119-1, ESO 288-2, AM 2143-464) — галактыка ў сузор’і Журавель.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Доктаравічы
До́ктаравічы (, Докторовичи) — вёска ў Капыльскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Доктаравіцкага сельсавета.
Старосты ашмянскія
Староста ашмянскі — урад у Ашмянскім павеце ВКЛ.
Ёнас Гар Сцёрэ
Ёнас Гар Сцёрэ (Jonas Gahr Støre; нар. 25 жніўня 1960, Осла) — нарвежскі палітычны і дзяржаўны дзеяч. Лідар Рабочай партыі з 2014 года. Дзеючы прэм’ер-міністр Нарвегіі з 14 кастрычніка 2021 года. У мінулым — міністр замежных спраў Нарвегіі (2005—2012), міністр аховы здароўя і сацыяльнага забеспячэння Нарвегіі (2012—2013), дэпутат стортынга (парламента Нарвегіі) з 2009 года.
Закопанка
Зако́панка (, Закопанка) — пасёлак у Капыльскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Доктаравіцкага сельсавета.
NGC 7119B
NGC 7119B (іншыя абазначэнні — PGC 67322, NGC 7119-2, ESO 288-1, AM 2143-464, IRAS21430-4644) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Журавель.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Малінаўка (Маларыцкі раён)
Малі́наўка (, Малиновка) — вёска ў Маларыцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Чарнянскага сельсавета.
Булаваносец
Булаваносец (Corynephorus) — род кветкавых раслін сямейства.
Батанічнае апісанне
Аднагадовыя і шматгадовыя травяністыя расліны са шматлікімі полымі сцёбламі (саломінамі) вышынёй 10—35 см. Лісце лінейна-ланцэтнае, згорутае, шчацінападобнае, шурпатае, у прыкаранёвай разетцы. Кветкі дробныя, у раскідзістых мяцёлках, складзеных з дробных каласкоў. Ніжняя лускавінка кветак з членістым булавападобным асцюком. Плод — сухая зярняўка жоўтага колеру.
Распаўсюджанне і выкарыстанне
Расліны роду распаўсюджаны ў Міжземнамор’і і на Сярэднім Усходзе. Кармавыя і дэкаратыўныя расліны. Выкарыстоўваюцца ў ландшафтным дызайне, у якасці замацавальнікаў пясчаных глебаў (утвараюць дзярніну).
Віды
Род налічвае 5 відаў:
Сірыл Рамафоса
Матамела Сірыл Рамафоса (Matamela Cyril Ramaphosa; нар. 17 лістапада 1952, Яганэсбург, Трансвааль, ПАР) — паўднёваафрыканскі дзяржаўны, палітычны і прафсаюзны дзеяч, прадпрымальнік. Генеральны сакратар (1991—1996) і намеснік прэзідэнта Афрыканскага нацыянальнага кангрэса (2012—2017), Віцэ-прэзідэнт Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі (2014—2018). Прэзідэнт Афрыканскага нацыянальнага кангрэса з 18 снежня 2017 года. Прэзідэнт Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі з 15 лютага 2018 года.
Бугенвільскі жолаб
Бугенві́льскі жолаб (Bougain­vil­le Trench) — глыбакаводны акіянічны жолаб у паўднёва-заходняй частцы Ціхага акіяна.
Знаходзіцца каля паўднёва-заходняга ўзбярэжжа вострава Бугенвіль (Саламонавы астравы). Даўжыня жолаба 330 (каля 500 ) км, сярэдняя шырыня 39 (46 ) км, глыбіня да 9103 (9140 ) м. У паўночна-заходняй частцы Бугенвільскі жолаб злучаецца з Новабрытанскім жолабам.
Да Бугенвільскага жолаба прымеркавана зона пагружэння (субдукцыі) кары Саламонава мора і паўночнай часткі Каралавага мора пад дугу Саламонавых астравоў.
Краўцоўскі сельсавет (Віцебскі раён)
Краўцо́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Віцебскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Краўцова.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Суражскага раёна Віцебскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Суражскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці БССР. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Віцебскага раёна. 22 снежня 1960 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Суражскага пассавета.
Лазні Рудзіеўскага
Лазні Рудзіеўскага (або Цэнтральныя лазні) — грамадская лазня ў Гомелі канца ХІХ — пачатку 40-х гг. ХХ ст.
Ацяпленне ажыццяўлялася не заўсёды з выканнем правіл бяспекі. У студзені 1911 г. паведамлялася, што некалькі чалавек (у т. л., рабін з сынам) так моцна ўчадзелі падчас мыцця, што толькі «вялікімі намаганнямі атрымалася іх прывесці да прытомнасці». Часам нараканні выклікаў і санітарны стан лазні. Напрыклад, прыезджы на кірмаш камерсант у пачатку таго ж года скардзіўся, што пасля купання «з меркаванняў эканоміі» яму паднеслі мокрую прасціну «кагадзе кінутую адным спадаром». Здараліся і парушэнні пажарнай бяспекі. Так, увесну 1911 г. «загарэлася сажа ў люку, адкуль агонь перайшоў на дах будынка». Пажар быў лакалізаваны дзвюма пажарнымі дружынамі.
NGC 7120
NGC 7120 (іншыя абазначэнні — PGC 67273, MCG -1-55-6, IRAS21419-0645) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Вадаліў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Лазні Рудзіеўскага
Пасля аднаўлення лазня функцыянавала да пачатку баявых дзеянняў 1941 г. Будынак быў істотна пашкоджаны падчас аднаго з авіяналётаў і пасля вайны не аднаўляўся.
Аланхо
Аланхо́ (Олоҥхо) — якуцкі гераічны эпас, адзін з найбольш старажытных эпасаў цюркскіх народаў.
Эпас складаецца з многіх сказанняў, блізкіх паводле сюжэта, вобразаў і стылю, памерам 10—15 тысяч вершаваных радкоў. На працягу стагоддзяў сфарміравалася асаблівая класічная традыцыя вуснай перадачы зместу. Прамовы герояў спяваюцца, а астатняя частка прамаўляецца. Частка тэксту — рытмізаваная проза і кароткія празаічныя устаўкі. Словы персанажаў спяваюцца, астатні тэкст выконваецца рэчытатывам, часта без інструментальнага суправаджэння.
У аснове сюжэтаў — барацьба асілкаў з племені айыы аймага са злоснымі аднарукімі ці аднаногімі пачварамі, абарона справядлівасці і мірнага жыцця. У Аланхо паяднаны фантастыка і гіпербалізацыя ў паказе асілкаў з рэалістычнымі апісаннямі побыту, шматлікія міфы старажытнага паходжання.
У 2008 г. ЮНЕСКА ўнясла «Аланхо» у спіс нематэрыяльнай спадчыны чалавецтва.
Клод Перо
Клод Перо (Claude Perrault; каля, Парыж — ) — французскі архітэктар, тэарэтык архітэктуры.
Віктар Аляксеевіч Сакалоў
Віктар Аляксеевіч Сакалоў (, ст. Спірава, Цвярская вобласць, РСФСР — ) — беларускі вучоны ў галіне фізкультуры і спорта, педагог, заслужаны трэнер Беларусі (1973), заслужаны дзеяч фізічнай культуры Беларусі (1983). Доктар педагагічных навук (1992), прафесар (1989)
Біяграфія
Скончыў Беларускі дзяржаўны інстытут фізічнай культуры (1964). Працаваў у Беларускім дзяржаўным інстытуце народнай гаспадаркі імя В. У. Куйбышава (1970—1985, загадчык кафедры фізічнага выхавання), Акадэміі фізічнага выхавання і спорту Рэспублікі Беларусь (1985—1995, рэктар), Беларускім дзяржаўным педагагічным універсітэце імя М. Танка (з 1997, прафесар кафедры тэорыі і методыкі фізічнай культуры, у 1997—2008 — загадчык кафедры).
Навуковыя інтарэсы: тэорыя і методыка фізічнай культуры; спартыўная трэніроўка; аздараўленчая фізічная культура; матывацыя фізічнай і спартыўнай дзейнасці навучэнскай моладзі і механізмы яе выхавання.
Казьма і Даміян
Казьма́ і Дамія́н, або Казьма́ і Дзям'я́н (, Козма и Дамјан) — браты, святыя-бяссрэбранікі, лекары і цудатворцы, якія паводле царкоўнай традыцыі жылі прыкладна ў другой палове III — пачатку IV стст.
Казьма і Дзям'ян у праваслаўі
Праваслаўная царква шануе тры пары святых, якія жылі, як лічыцца, у розны час і розных месцах:
Казьма і Дзям'ян Асійскія
Казьма і Дзям'ян, нарадзіліся ў Асіі (частка Малой Азіі). Час нараджэння і смерці дакладна не вядомыя. Лічыцца, што яны жылі не пазней за IV стагоддзе. Іх бацька, грэк і язычнік, памёр калі яны былі яшчэ малымі дзецьмі. Выхаваннем братоў у хрысціянскай веры займалася маці — Феадоція. Пазней дзеці былі аддадзены на навучанне доктарскай навуцы. Лічыцца, што Бог дараваў ім мастацтва вылячэння, што прыцягвала да іх мноства хворых. З хворых, якіх лячылі святыя, яны ніколі не бралі платы, выконваючы запаведзь Ісуса Хрыста: «Задарам атрымалі, задарам давайце» (Мф. 10, 8). Слава пра Казьму і Дзям'яна прайшла па ўсёй акрузе, і людзі назвалі іх бяссрэбранікамі. Паводле легенды, святых аднойчы паклікалі да цяжка хворай жанчыны, якую лячыць адмовіліся ўсе ўрачы з-за яе безнадзейнага стану. Паладыя (так клікалі хворую) у сілу сваёй веры і па малітве братоў вылечылася. Поўная ўдзячнасці лекарам і жадаючы, каб яны прынялі ад яе хоць які-небудзь дар, Паладыя прыйшла да Дзям'яна. Яна прынесла яму тры яйкі і сказала: «Прымі гэты малы дар у Імя Святой Жыццепачатнай Тройцы — Бацькі, Сына і Святога Духа». Пачуўшы імя Троіцы, бяссрэбранік не асмеліўся адмовіцца. Казьма, даведаўшыся пра тое, што здарылася, быў засмучаны. Ён палічыў, што брат парушыў іх строгі зарок. Калі найшоў час Казьме паміраць, ён завяшчаў, каб брата не хавалі побач з ім. Праз некаторы час памёр і Дзям'ян. Людзі не маглі вырашыць, дзе будзе магіла Дзям'яна. Але тут адбыўся цуд: да людзей прыйшоў вярблюд, якога калісьці святыя вылечылі ад шаленства, і прамовіў чалавечым голасам, каб не сумняваючыся паклалі Дзям'яна побач з Казьмой, таму што «не дзеля ўзнагароды прыняў Дзям'ян дар жанчыны, а дзеля Бога». Так мошчы святых братоў былі пакладзены разам у Ферэмане (Месапатамія). Паводле падання і пасля смерці святыя бяссрэбранікі здзейснілі шмат цудаў.
Казьма і Дзям'ян, які пацярпелі ў Рыме
Казьма і Дзям'ян — браты родам з Рыма, урачы па прафесіі, прынялі мучаніцкую смерць у Рыме пры імператары Карыне (283—285). Выгадаваныя бацькамі-хрысціянамі ў правілах набожнасці, яны, паводле падання, вялі строгае, цнатлівае жыццё і валодалі дарам вылячэння хвароб. Сваім дабразычлівым стаўленнем да людзей браты многіх звярталі да веры ў Хрыста.
Духоўнае ўздзеянне на людзей, якое многіх прыводзіла да Царквы, прыцягнула ўвагу да братоў рымскіх улад. За ўрачамі былі пасланы воіны. Паводле легенды, пачуўшы пра гэта, хрысціяне папрасілі Казьму і Дзям'яна схавацца на час дзеля людзей, якія звярталіся да іх па дапамогу. Але, калі воіны не знайшлі братоў, яны схапілі іншых хрысціян у паселішчы, дзе жылі святыя. Тады Казьма і Дзям'ян пакінулі сховішча і аддалі сябе ў рукі рымскіх воінаў, папрасіўшы адпусціць узятых замест іх закладнікаў.
У Рыме святых спачатку пасадзілі ў вязніцу, а затым павялі на суд. Браты адкрыта прызналі перад рымскім імператарам і судом сваю веру ў Хрыста і адмовіліся прынесці ахвяру язычніцкім багам. Яны кахалі: «Мы нікому не прычынілі зла, мы не займаемся чараўніцтвам і вядзьмарствам, у чым вы нас вінаваціце. Мы лечым хваробы сілай Бога і Збавіцеля нашага Ісуса Хрыста і не бярэм ніякай узнагароды за дапамогу хворым».
Аднак імператар працягваў настойваць. Па малітве святых братоў, Бог паразіў Карына раптоўнай хваробай, каб ён на сабе зведаў усемагутнасць Бога, які не прабачае знеслаўлення Святога Духу. Людзі, якія бачылі цуд, усклікалі: «Вялікі Бог хрысціянскі і няма іншага Бога, акрамя Яго!». Многія прасілі святых урачоў вылечыць імператара, і сам ён маліў святых, абяцаючы звярнуцца ў хрысціянскую веру. Святыя вылечылі яго. Пасля гэтага Казьма і Дзям'ян былі адпушчаны на свабоду і зноў прыняліся за лячэнне хвароб.
Але стары ўрач-настаўнік, у якога браты вывучалі доктарскае мастацтва, стаў зайздросціць іх славе. Ён паклікаў братоў быццам бы для збору рэдкай лекавай травы і, завёў іх далёка ў горы, забіў, а целы кінуў у раку.
Казьма і Дзям'ян Аравійскія
Казьма і Дзям'ян Аравійскія былі амаль сучаснікамі рымскіх. Радзіма іх — Аравія. Яны таксама займаліся доктарскай навукай. Атрымаўшы ад Бога дар цудатварэнняў, яны вылечвалі хваробы людзей імем Хрыста. Калі слых пра іх цуды і вучэнне дасягнуў гегемона Лісія, ён загадаў узяць іх пад варту. Прыведзеныя ў Кілікію, яны былі прадстаўлены перад гегемонам. Распытаўшы пра веру, імёны і айчыну, гегемон загадаў Казьме і Дзям'яну прынесці ахвяру ідалам. Яны не сталі выконваць загад, а насупраць прызналі сваю веру ў Хрыста. Тады Лісіны загадаў іх збіць і звязаных кінуць у мора. Але паводле легенды, Бог выратаваў іх ад патаплення. Анёл разарваў іх ланцугі і здаровых вывеў на сушу. Гэта цудоўнае выратаванне было прыпісана вядзьмарству. Раздражнёны гегемон загадаў пасадзіць іх у вязніцу. На другі дзень ён загадаў кінуць іх у агонь.
Бог і тут ахоўваў іх: агонь страціў натуральную сілу і не кранаў іх. Гегемон падвяргаў іх усё новым пакаранням, але ўсё дарма. Павесіўшы іх, спачатку загадаў кідаць у іх камяні, а потым страляць з лукаў, але камяні і стрэлы адскоквалі ад іх целаў і паражалі саміх катаў. Не знаходзячы больш сродкаў для дасягнення сваёй мэты, гегемон загадаў абезгаловіць іх мячом. Разам з імі пацярпелі яшчэ трое хрысціян: Лявонцій, Анфім і Еўтропій.
Усе пяць мучанікаў, якія пацярпелі разам, былі разам і пахаваны. Час іх смерці дакладна невядомы: лічыцца, што яны пацярпелі ў канцы III стагоддзя, у часы валадарання Дыяклетыяна і Максіміяна.
Казьма і Даміян у каталіцкай традыцыі
Каталіцкая царква шануе Казьму і Даміяна (нар. у Кілікіі або Аравіі, пам. каля 303) 26 верасня (дата была перанесена з 27 верасня пасля Другога Ватыканскага сабору, які рэфармаваў каталіцкі Літургічны каляндар).
Лічыцца, што вылечвалі людзей ў порце Эгея (Ægea) заліва Іскендэрун (сучасны турэцкі горад Аяс (Ayas), затым у рымскай правінцыі Сірыя.
Паводле Каталіцкай Энцыклапедыі, яны не прымалі за свае паслугі ніякай платы, за што называліся бяссрэбранікамі. Таксама гаворыцца, што з'яўляючыся хрысціянамі, яны многіх звярталі да веры ў Хрыста.
Падчас кіравання імператара Дыяклетыяна Казьма і Даміян былі арыштаваны па загадзе прэфекта Кілікіі Лісія, які катаваў іх з мэтай дамагчыся іх адрачэння ад сваёй веры. Аднак, паводле легенды, яны вынеслі ўсе выпрабаванні і тыя не аказалі ім ніякай шкоды. Тады яны былі пакараны смерцю праз адсячэнне галавы. Разам з імі былі пакараны смерцю іх малодшыя браты: Antimo, Leonzio і Euprepio, якія ішлі за імі на працягу ўсяго жыцця.
Адно з самых вядомых дзеянняў святых — аперацыя па замене ампутаванай нагі з язвай аднаго з пацыентаў, нагой нядаўна памерлага маўра (эфіёпа?). Гэты сюжэт знайшоў сваё адлюстраванне ў многіх творах сярэдневяковага мастацтва. Гэты эпізод апісаны ў тэксце інкунабулы з жыцця святых, які з'явіўся ў Аўгсбургу ў 1489 годзе, наступным чынам: ''«Адзін чалавек пакутаваў ад хворай нагі. Лекі не дапамагалі. Аднойчы ў сне яму з'явіліся абодва святыя. З сабой у іх былі хірургічныя інструменты і мазь. Адзін спытаў у іншага: „Дзе нам узяць нагу, каб замяніць гэту?“ Той адказаў: „Сёння будуць хаваць чорнага маўра са здаровай нагой“. Першы сказаў: „Прынясі яе“. Ён адрэзаў нагу маўра, прыставіў яе да нагі хворага і багата наклаў мазі. А хворую нагу паклалі маўру ў труну. Калі пацыент прачнуўся, болю як не было. Ён устаў і загадаў слугам прынесці свечкі. Ён паўсюль распавядаў, што з ім адбылося. Людзі збегліся да труны маўра і ўбачылі адрэзаную нагу. Яны былі ўсцешаны цудам і з запалам дзякавалі Богу і святым Казьме і Даміяну»''.
Ужо пачынаючы з IV стагоддзя ў гонар святых будуюцца цэрквы ў Іерусаліме, Егіпце і Месапатаміі. Іх рэліквіі, якія лічыліся цудатворнымі, былі пахаваны ў сірыйскім горадзе Кір. У гонар святых былі пабудаваны цэрквы Патрыярхам Проклусам і імператарам Юстыніянам I (527—565), які аднавіў Кірасу і прысвяціў гэта дзеянне святым, але мошчы святых перанёс у Канстанцінопаль. Юстыніян пабудаваў у Канстанцінопалі царкву ў гонар святых, якая стала месцам паломніцтва. У Рыме Папа Фелікс IV пераасвяціў Бібліятэку Міру ў базіліку ў гонар святых Казьмы і Даміяна на Форуме Веспасіяна. У гэтай царкве, якая добра захавалася, маюцца мазаікі VI стагоддзя, якія ілюструюць жыццё святых.
Галовы святых шануюць у жаночым манастыры Кларыс у Мадрыдзе, у якім яны знаходзяцца з тых часоў як былі падораны ў 1581 г. дачцы імператара Свяшчэннай Рымскай імперыі Карла V — Марыі. Да гэтага ў X стагоддзі яны былі дастаўлены з Рыма ў Брэмен. Таксама лічыцца, што чэрапы святых захоўваюцца ў Царкве Святога Міхаіла ў Мюнхене. Паводле надпісу на рацы з мошчамі, апошняя была выраблена каля 1400 года ў Брэмене і затым у 1649 годзе перанесена каралём Баварыі Максіміліянам I, які нарадзіўся прыблізна праз 100 гадоў, у 1756 г., у Царкву Святога Міхаіла ў Мюнхене.
Казьма і Даміян лічацца заступнікамі ўрачоў і хірургаў і іх выявы часам змяшчаюцца на медыцынскіх эмблемах. У Бразіліі святыя браты лічацца заступнікамі дзяцей і 27 верасня дзецям раздаюцца пакецікі з цукеркамі, на якіх намаляваны Казьма і Даміян. У горадзе Ізернія (Італія) яны шанаваліся ў рамках фалічнага культу, закліканага дараваць урадлівасць і дастатак.
Казьма і Даміян таксама лічацца заступнікамі горада Эсэна, дзе знаходзяцца іх мошчы ў скарбніцы Эсэнскага каталіцкага сабора. Яны былі перанесены біскупам г. Гільдэсгайма Альтфрыдам († 874), заснавальніка першага манастыра ў Эсэне.
Ходцы
Ходцы — тапонім:
Будынак геаграфічнага факультэта БДУ (Мінск)
Будынак факультэта геаграфіі і геаінфарматыкі БДУ — будынак, які ўваходзіць у Комплекс будынкаў Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, размешчаны ў раёне Плошчы Незалежнасці ў Мінску па адрасе вул. Ленінградская, 16. Разам з астатнімі будынкамі ўніверсітэцкага гарадка ўключаны ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей.
Гісторыя
Будынак геаграфічнага факультэта па праекце архітэктара Запарожца пры аўтарскім надзоры Лаўрова і быў узведзены ў 1931 годзе ў стылі канструктывізму.
У ваенныя гады будынак пазбег поўнага разбурэння, але атрымаў значныя пашкоджанні: была знішчана аконная і дзвярная сталярка, страчаны інтэр'еры. У 1948 г. навучальны корпус адрамантаваны і часткова рэканструяваны па праекце архітэктара С. Б. Баткоўскага.
У 1998 годзе ва УП «Белжылпраект» аўтарскім калектывам пад кіраўніцтвам А. Д. Фактаровіча быў распрацаваны праект рэканструкцыі і рэстаўрацыі корпуса, які да 2002 года быў рэалізаваны.
У будынку адноўлены гістарычны ўваходны тамбур з масіва дуба і пышныя лесвіцы з адрэстаўраванымі агароджамі, а таксама прыступкамі з белага граніту, цалкам адпаведнымі гістарычным. У вестыбюлі, холе і калідорах будынка падлогі выкананы з паліраванага граніту са складанымі шматколернымі геаметрычнымі ўзорамі.
Інтэр’ер
Эскізы для ўнутраных інтэр’ераў выконваў сам Казімір Малевіч. Нажаль, пад час Другой сусветнай вайны яны не захаваліся, уся драўляная частка ўнутранага інтэр’ера была парушана.
Унікальным у сваім родзе з’яўляецца агульны малюнак падлогі ў калідоры другога паверха. Ён уключае 32 пары квадратных пліт з паліраванага граніту памерам 0,5х0,5 м з 32 гранітных радовішчаў розных краін свету — Бразіліі, Грэцыі, Іспаніі, Расіі, Фінляндыі, Украіны, Чылі, Паўднёваафрыканскай Рэспублікі і інш. Тым самым будучыя географы атрымалі наглядны дапаможнік для іх вывучэння.
Вандэрсан Кавалканты Мелу
Вандэрсан Кавалканты Мелу (нар., Жуан-Лісбоа, штат Мараньян, Бразілія), больш вядомы як Вандэрсан Мараньян ці проста Вандэрсан — бразільскі футбаліст, паўабаронца азербайджанскага клуба «Араз-Нахчыван».
Клубная кар’ера
У студзені 2018 года прыбыў у беларускі клуб «Віцебск», а ў лютым клуб афіцыйна абвясціў аб падпісанні кантракта з бразільскім паўабаронцам. Замацаваўся ў стартавым складзе віцебскай каманды.
У пачатку 2020 года заставаўся ў Бразіліі і пэўны час не трэніраваўся з «Віцебскам», аднак у лютым вярнуўся ў каманду і падпісаў паўнавартасны трохгадовы кантракт. У 2020—2021 гадах заставаўся адным з асноўных ігракоў, гуляў пераважна ў стартавым складзе, часам выхадзіў на замену.
У лютым 2022 года перайшоў у адэскі «Чарнаморац», аднак у сакавіку быў аддадзены ў арэнду ў літоўскі «Панявежыс» дзе замацаваўся ў стартавым складзе. У ліпені 2023 года стаў іграком азербайджанскага клуба «Араз-Нахчыван».
NGC 7121
NGC 7121 (іншыя абазначэнні — PGC 67287, MCG -1-55-8, IRAS21422-0351) — галактыка ў сузор’і Вадаліў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Батальён імя Хасэ Палафокса
Батальён імя Хасэ Палафокса (Battalion im. José Palafoxa — польскі добраахвотніцкі батальён, які ўдзельнічаў у грамадзянскай вайне ў Іспаніі на баку рэспубліканцаў.