cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Нацыянальная народная армія
Пасля аб'яднання Германіі
Менш усяго павезла тром СКР інш.1159 — не знойдучы пакупніка, камандаванне бундэсмарынэ прадало іх на злом.
Ніводны баявы карабель ВМФ ГДР не ўвайшоў у склад ваенна-марскога флоту Германіі. Тры найновых катары пр.151 (адзін дабудавалі ўжо ў ФРГ, тры ў недабудаваным стане прадалі Польшчы) былі пераўзброены і ўключаны ў склад Берагавое аховы (Bundesgrenzschutz-See) ФРГ разам з трыма памежнымі СКР тыпу «Kondor I».
Так скончыў сваё існаванне флот ГДР, караблі якога цяпер ходзяць пад сцягамі васьмі дзяржаў.
Сістэма воінскіх званняў і знакаў адрознення
Званні фенрых і оберфенрых адпавядаюць званням прапаршчык і старшы прапаршчык у савецкай арміі.
Колер акантоўкі пагонаў залежыў ад роду войскаў:
Магілёўская губерня
Магілёўская губерня (Могилёвская губерния) — губерня Расійскай імперыі.
Гісторыя
Створана ў 1772 годзе пасля першага падзелу Рэчы Паспалітай. Першапачаткова ў склад Магілёўскай губерні ўваходзілі правінцыі:
У 1777 г. Магілёўская губерня была падзеленая на 12 паветаў:
У 1778 годзе губерня перайменавана ў Магілёўскае намесніцтва, якое ў 1796 годзе скасавана, а паветы ўвайшлі ў склад Беларускай губерні; Бабінавіцкі, Клімавіцкі, Копыскі, Старабыхаўскі паветы скасаваныя. У 1802 годзе Магілёўская губерня адноўленая ў складзе ранейшых 12 паветаў. У 1840 годзе Бабінавіцкі павет скасаваны, у 1852 годзе Беліцкі павет пераіменаваны ў Гомельскі, Старабыхаўскі — у Быхаўскі, у 1861 годзе Копыскі — у Горацкі паветы.
У 1897 годзе тэрыторыя губерні складала 42 134 вярсты², насельніцтва 1708 тыс. чал.
У верасні 1917 года расійскі ўрад улучыў землі губерні ў склад Заходняй вобласці. У Магілёве ў час Першай сусветнай вайны са жніўня 1915 года знаходзілася Стаўка Вярхоўнага галоўнакамандуючага, якую пасля абвяшчэння савецкай улады ў лістападзе 1917 года занялі савецкія войскі. 26 лістапада (9 снежня) ў Мінску створаны вышэйшы заканадаўчы орган Заходняй вобласці і Заходняга фронту — Абласны выканаўчы камітэт Саветаў рабочых, салдацкіх і сялянскіх дэпутатаў Заходняй вобласці і фронту (Аблвыкамзах). 5 сакавіка 1918 года германскія войскі занялі Магілёў, і толькі ва ўсходніх паветах губерні захавалася савецкая ўлада. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Магілёўская губерня абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Германскія войскі адышлі пад канец 1918 года. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі Магілёўская губерня ўвайшла ў Беларускую ССР, аднак 16 студзеня ЦК РКП(б) пастанавіў выключыць яе са складу рэспублікі. I Усебеларускі з’езд Саветаў, які прайшоў 2-3 лютага, прызнаў Магілёўскую губерню часткай РСФСР.
У 1938 годзе з цэнтрам у Магілёве створана Магілёўская вобласць БССР.
Віленская канфедэрацыя (1716)
Віленская канфедэрацыя — саюз беларускай і літоўскай шляхты ў ВКЛ, накіраваны супраць палітыкі абсалютызму, што намагаўся весці ў Рэчы Паспалітай кароль Аўгуст II Моцны.
Пасля чарговай страты трона ў Варшаве ў час Паўночнай вайны 1700—21 Аўгуст II вярнуўся ў Польшчу, дзе пачаў узмацняць сваю ўладу. Дзеля гэтага ён увёў свае саксонскія войскі на тэрыторыі Рэчы Паспалітіій, бо адначасова з'яўляўся курфюрстам Саксоніі. Утрыманне гэтага войска, увядзенне новых падаткаў, рабаванні саксонскіх салдат выклікалі супраціўленне шляхты, гараджан і сялян. У Тарнагродзе (Польшча) 27.11.1715 была створана канфедэрацыя польскай шляхты, каб са зброяй у руках змагацца супраць каралеўскага абсалютызму, за «залатую шляхецкую вольнасць». Расійскі цар Пётр I не хацеў узмацнення ўлады караля, таму падтрымаў канфедэратаў. 23.3.1716 на шляхецкім з'ездзе ў Вільні была ўтворана Віленская канфедэрацыя. Яе маршалкам выбраны ашмянскі харужы Крыштоф Сулістроўскі. Віленская канфедэрацыя далучылася да Тарнагродскай канфедэрацыі, якія патрабавала вываду саксонскіх войск з Рэчы Паспалітай. Падтрымалі Віленскую канфедэрацыю войска ВКЛ, беларускія і літоўскія магнаты, якія і да гэтага выступалі за абмежаванне ўлады караля. Атрады канфедэратаў змагаліся з каралеўскімі войскамі па тэрыторыі ўсёй Рэчы Паспалітай. Пасрэднікам паміж варожымі бакамі выступіў Пётр I, які прывёў на тэрыторыі Рэчы Паспалітай свае войскі, умацаваўшы такім чынам палітычныя пазіцыі Расіі ў Рэчы Паспалітай. Пасля доўгіх, з перапынкамі, перагавораў пад націскам Пятра I рускіх дыпламатаў 3.11.1716 у Варшаве было падпісана пагадненне паміж каралём Аўгустам II і Тарнагродскай і Віленскай канфедэрацыямі. 30.1. 1717 і гэта пагадненне ратыфікавана і 1.2.1717 зацверджана «нямым соймам» (акраля маршалка Лядухоўскага, які абвяшчаў дакументы, нікому не далі права голасу, каб не сарваць сойм). Пастанова сойма была кампрамісам паміж каралеўскім дваром і канфедэратамі. Саксонскія войскі выводзіліся з Рэчы Паспалітай; улада караля абмяжоўвалася: ён не меў права пачынаць вайну без згоды сойма, арыштоўваць шляхціцаў без судовага прыгавору, раздаваць пасады чужаземцам і асабліва дысідэн-там (некатолікам). Правы шляхты пашыраліся (зацвярджалася права lіbеrum vето), польская армія скарачалася да 18 тыс. чалавек, а войска ВКЛ да 6 тыс., у той час як арміі суседніх дзяржаў мелі дзесяткі і сотні тыс. салдат. Абмяжоўвалася вайскавая ўлада гетманаў. Узмацніўся ўплыў Расіі на ўнутраныя справы Рэчы Паспалітай.
Падол (Кіеў)
Падол (Поділ) — гістарычная мясцовасць Кіева ў складзе Падольскага раёна, нізінная частка гістарычнага цэнтра горада, старажытны раён рамеснікаў і рачнікоў. Распасціраецца ўздоўж правага берага Дняпра і Кіеўскай гавані, пад гарамі Старакіеўскай, Замкавай, Шчэкавіцай і Юркавіцай, паміж пешаходным мостам праз Дняпро і Заводскай вуліцай.
Гісторыя
Назва мясцовасці паходзіць ад стараславянскага «падол» — нізіна, нізінная мясцовасць. Разам з Верхнім горадам і Пячэркай Падол складае найстаражытную частку горада. Першыя паселішчы — з часоў каменнага стагоддзя (25 — 15 000 гадоў назад, у тым ліку кірылаўская стаянка, раскапана на сучаснай Кірылаўскай вуліцы № 59 — 61). На тэрыторыі Падола былі даўнія гістарычныя мясцовасці Біскупшчына, Борычэў, Ганчары, Дзегцяроў, Кажамякі, Плоскае. Праз Падол працякала рака Пачайна.
Аж да сярэдзіны XII стагоддзя з-за апоўзняў і паводак Падгорная тэраса Дняпра была нязручная для жылля. Тым не менш, першая дендродата, атрыманая археолагамі і якая сведчыць аб пачатку будаўніцтва на Падоле — 887 год — самая ранняя для Кіева. У пачатку X стагоддзя тут з’яўляецца рэгулярная сядзібная забудова, фармуецца вулічная сетка. Засваенне Падола сведчыць аб арыентацыі новага кіеўскага насельніцтва на рачны гандаль. У часы Старажытнай Русі на Падоле знаходзіліся асноўныя гандлёвыя і рамесныя збудаванні.
Кандыдат гістарычных навук Наталля Белавус піша: У 1571 годзе насельніцтва Кіева складала 6500 чалавек, згодна з падатковым рэестрам. Гарадское жыццё было сканцэнтравана на Падоле, тут стаяла драўляная ратуша, у якой засядаў магістрат — орган гарадскога самакіравання, як належыла па Магдэбургскаму праву. Кіяўляне жылі ў драўляных дамах, мелі каля іх сады і агароды, каменнае жытло, як у заходнееўрапейскіх гарадах, яшчэ не будавалі.
Раён неаднаразова падвяргаўся затапленням, разбурэннем і пажарам. Буйны пажар адбыўся 9 ліпеня 1811 года: агонь знішчыў большасць з 2068 Падольскіх дамоў, гэта значыць больш за палову забудовы Кіева (у той час у горадзе налічвалася 3672 жылыя будынкі).
Планаў перабудовы Падола было два. Першы быў зроблены галоўным архітэктарам Кіева Андрэем Мяленскім і датаваны 17 верасня 1811 годам. У ім планавалася максімальна захаваць горадабудаўнічую базу, сістэму вуліц, дзяленне на кварталы, якое складаецца на Падоле стагоддзямі. Аднак план аднаўлення Мяленскага не быў зацверджаны ў Пецярбургу. Пазней перапланіроўку Падола даручылі пецярбургскаму архітэктару Вільяму Гесту, у той час адміністратару будаўнічага камітэта пры Міністэрстве унутраных спраў Расійскай імперыі. Ён, падзякаваўшы Мяленскага за прадстаўленыя матэрыялы і распрацоўкі, распрацаваў праект прастакутных кварталаў. Ня быў улічаны рэльеф, існуючая сістэма камунікацый, вадасцёкаў, старажытная базавай-планіровачная структура забудовы, кіеўскія архітэктурныя традыцыі. 3 сакавіка 1812 гэты план быў зацверджаны. Арыгінал плана Уільяма Гест да гэтага часу не знойдзены, захаваліся асобныя яго фрагменты. Мяленскага, як галоўнаму архітэктару, прыйшлося ўвасабляць у жыццё не свае, а чужыя задумы. Падол быўцалкам перапланаваны, узбуйнены кварталы, замест звілістых, вузкіх завулкаў пракладзены прамыя вуліцы — лініі (старажытную канфігурацыю захавалі толькі некалькі вуліц — Борычэў Ток, Пакроўская, Прітыўска-Мікольская). Гэтая канфігурацыя вуліц Падола захавалася да гэтага часу.
Падол даў назву Падольскаму раёну, спуску і завулку. У 1920-1930-я Падол атрымаў назву Пятроўка (Пятроўскі раён) — ад прозвішча старшыні УУЦВК Рыгора Пятроўскага.
Да Падола з Верхняга горада вядуць некалькі спускаў. Самы папулярны — Андрэеўскі. Цэнтр Падола — вялікая Кантрактовай плошчы, дзе кожны дом — помнік. Стары корпус Кіева-Магілянскай акадэміі — цэнтра праваслаўнай асветы славянскіх народаў (заснавана ў 1632 годзе). На Падоле таксама знаходзяцца дом Пятра, дзе па паданні ён спыняўся; помнік украінскаму філосафу Рыгору Скаварадзе (1976, І. П. Кавалеридзе). На Пакроўскай вуліцы — Пакроўская царква (1766) у стылі ўкраінскага барока архітэктара Івана Грыгаровіча-Барскага, дом залатых спраў майстра Стрэльбіцкага, званіца царквы Міколы Добрага. На Кантрактовай плошчы з 1798 года штогод праводзіўся Усерасійскі кірмаш, для чаго ў цэнтры плошчы быў пабудаваны Гасціны двор з 50 крамамі. Таксама адноўлена царква Багародзіцы Пірагошчы (1136).
Таксама сярод найбольш вядомых славутасцяў Падола — Кіева-Магілянская акадэмія, рачны порт, Флёраўскі манастыр, Ільінская царква, фунікулёр, фантан Самсона.
Узяцце Батурына
Узяцце Батурына (Здобуття Батурына) — эпізод руска-шведскай вайны (1700—1721), у ходзе якога войскі Пятра I захапілі і разбурылі 2 лістапада 1708 года сталіцу гетмана Мазепы — горад Батурын. У гістарычнай літаратуры гэтыя падзеі атрымалі назву «Спусташэнне Батурына» (у сучасных выданнях часам выкарыстоўваецца таксама тэрмін «Разня ў Батурыне».
Афіцыйная назва падзей у Батурыне ва Украіне, усталяваная Кабінетам Міністраў Украіны: «батурынская трагедыя» (Батуринська трагедія).
Шалкоўшчына
Шалко́ўшчына (, Шелковщина) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Мядзельскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Груздава Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.
Да 29 верасня 2006 года вёска ўваходзіла ў склад Лацвянскага сельсавета.
Транспірацыя
Транспіра́цыя (ад trans і spiro — дыхаю, выдыхаю) — фізіялагічнае выпарэнне вады раслінай. Галоўны орган транспірацыі — ліст, што выпарае ваду праз вусцейкі (вусцейкавыя транспірацыі), часткова можа адбываецца праз кутыкулу (кутыкулярная транспірацыя; яе інтэнсіўнасць у 10—20 разоў ніжэйшая).
Інтэнсіўнасць транспірацыі вызначаецца колькасцю вады (у грамах, якая траціцца раслінай на адзінку яе паверхні (1 см², 1 м²), або на 1 г сырой масы за гадзіну. Залежыць ад асветленасці, тэмпературы і вільготнасці паветра, скорасці ветру, колькасці вады ў расліне.
Разам з каранёвым ціскам забяспечвае пастаянны ток вады праз карані, сцёблы і лісце з глебы ў атмасферу, рэгулюе водны і тэмпературны рэжым расліны, прадухіляе перагрэў лісця.
Качаргі
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Мядзел Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.
Трансмісіўныя хваробы
Трансмісі́ўныя хваро́бы (transmissio — пераход, перадача) — інфекцыйныя хваробы чалавека, сельскагаспадарчых і дзікіх жывёл, перадача ўзбуджальнікаў якіх адбываецца пры ўдзеле крывасосных членістаногіх.
Налічваецца больш за 200 трансмісіўных хвароб, у т.л. малярыя, тулярэмія, чума, сонная хвароба, эпідэмічны сыпны тыф і іншыя.
Пераносчыкі трансміміўных хвароб — вошы, блохі, кляшчы, клапы, камары і іншыя.
Узбуджальнікі: вірусы, бактэрыі, прасцейшыя.
Класіфікацыя
Большасць трансмісіўных хвароб — прыродна-ачаговыя, сезонныя. Сярод іх вылучаюць антрапазаанозы, заанозы. Для чалавека і жывёл падзяляюцца на
Сцерх
Сцерх або белы журавель (Grus leucogeranus) — від жураўлёў, эндэмік паўночных тэрыторый Расіі. Сцерхі знаходзяцца пад пагрозай знікнення і занесены ў міжнародныя спісы Чырвонай кнігі Міжнароднага саюзу аховы прыроды і канвенцыі па міжнародным гандлі СІТЭС, а таксама Чырвонай кнігі Расіі. У наш час колькасць якуцкай папуляцыі віду (у дзікай прыродзе) ацэньваецца прыблізна ў 2900—3000 асобін. Крытычная сітуацыя склалася з заходнесібірскімі сцерхамі — іх у прыродзе засталося каля 20 асобін.
Першым з заолагаў гняздо сцерха ў паўночнай Якуціі знайшоў і апісаў савецкі арнітолаг К. А. Вараб'ёў 30 чэрвеня 1960 г. . Аднак доўгі час біялогія гэтай птушкі была мала вывучана, і толькі адносна нядаўняе, з заснаваннем у 1973 годзе ў ЗША Дж. Арчыбальдам Міжнароднага фонду аховы жураўлёў, арнітолагі звярнулі больш пільную ўвагу на гэту птушку. У 1979 годзе ў Расіі на тэрыторыі Окскага дзяржаўнага запаведніка быў створаны гадавальнік сцерхаў, дзе арнітолагі заняліся іх гадоўляй для наступнай рэінтрадукцыі ў дзікую прыроду. У 2002 годзе, засноўваючыся на досведзе амерыканскіх навукоўцаў, была распрацавана праграма па аднаўленні папуляцыі заходнесібірскіх сцерхаў, якая актыўна рэалізуецца — «Палёт надзеі».
Круці
Кру́ці (, Крути) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Мядзельскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Мядзел Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.
Сесар Аспілікуэта
Сесар Аспілікуэта Танка (César Azpilicueta Tanco; нар., , Іспанія) — іспанскі футбаліст басконскага паходжання, універсальны правы і левы абаронца мадрыдскага «Атлетыка» і нацыянальнай зборнай Іспаніі.
Клубная кар’ера
Сесар з’яўляецца выхаванцам футбольнай акадэміі «Асасуны». 8 красавіка 2007 года ён дэбютаваў у Ла Лізе ў матчы супраць мадрыдскага «Рэала» (0:2), паралельна застаючыся ў складзе другой каманды. Першапачаткова гуляў на пазіцыі паўабаронцы. У сезоне 2007/08 Сесар паспяхова замяняў траўмаваных аднаклубнікаў, да канца чэмпіянату заняўшы месца ў аснове каманды і перакваліфікаваўшыся ў латэраля. У сезоне 2008/09 Аспілікуэта стабільна выходзіў на поле ў стартавым складзе, а на наступны год стаў адным з вядучых ігракоў «Асасуны», згуляўшы ва ўсіх матчах лігі без заменаў.
Паводле чутак, якія з’явіліся ў чэрвені 2010 года, ігрок увайшоў у сферу інтарэсаў французскага «Марселя», а «Асасуна», з прычыны дрэннага фінансавага стану клуба, таксама была зацікаўлена ў трансферы. 21 чэрвеня афіцыйны сайт французаў абвясціў аб пераходзе іграка. Сума ўгоды склала 7 млн еўра.
24 жніўня 2012 года 22-гадовы ігрок узгадніў умовы асабістага кантракта з «Чэлсі» і прайшоў медыцынскае абследаванне. Паводле некаторых дадзеных, сума ўгоды склала ад 7 да 9 млн фунтаў. Дэбютаваў у складзе «сініх» 25 верасня ў матчы Кубка лігі супраць «Вулверхэмптана». У 2019 годзе пасля сыходу Гары Кэхіла стаў капітанам каманды, у гэтай якасці прывёў «Чэлсі» да перамогі ў Лізе чэмпіёнаў у 2021 годзе.
У ліпені 2023 года пакінуў лонданскі клуб і вярнуўся ў Ла Лігу, падпісаўшы кантракт з мадрыдскім «Атлетыка».
Міжнародная кар’ера
11 мая 2010 года настаўнік галоўнай зборнай Іспаніі Вісентэ дэль Боске ўключыў Аспілікуэту ў пашыраную заяўку з 30 футбалістаў на чэмпіянат свету 2010, але ў выніку на мундыяль Сесар не патрапіў. 20-гадовы абаронца з’яўляўся самым маладым пасля Давіда дэ Хеа іграком у спісе.
1 лютага 2013 года ён быў уключаны Дэль Боске ў заяўку на таварыскі матч супраць зборнай Уругвая. Праз пяць дзён Сесар адгуляў усе 90 хвілін, матч скончыўся перамогай з лікам 3:1 на карысць іспанцаў.
Дасягненні
«Марсель»:
«Чэлсі»:
Дубраўскі раён
Ду́браўскі раён (Дубровский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўночным захадзе Бранскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак Дубраўка.
Геаграфія
Плошча раёна — 1030 км². Мяжуе на поўначы з Рагнедзінскім раёнам, на поўдні — з Клетнянскім раёнам, на ўсходзе — з Жукаўскім раёнам, на захадзе — са Смаленскай вобласцю.
Асноўныя рэкі — Сешча, Белізна, Дзясна.
Гісторыя
Дубраўскі раён быў утвораны ў 1929 годзе на аснове Дубраўскай воласці Бежыцкага павета Бранскай губерні і частцы Сешчанскай воласці Рослаўскага павета Смаленскай губерні. Спачатку раён уваходзіў у склад Рослаўльскай акругі Заходняй вобласці.
У 1937 годзе была ўтворана Арлоўская вобласць, у якую разам з іншымі раёнамі цяперашняй Бранскай вобласці ўвайшоў і Дубраўскі раён.
5 ліпеня 1944 года ўказам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР была ўтворана Бранская вобласць, у склад якой быў уключаны і Дубраўскі раён.
У 1963—1972 гадах у склад раёна ўваходзіла тэрыторыя часова скасаванага Рагнедзінскага раёна.
Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
Пасля муніцыпальнай рэформы (2005) у раёне налічваецца 1 гарадское і 6 сельскіх паселішчаў:
Гарадскія паселішчы: Сельскія паселішчы:
Транспарт
Праз раён праходзяць чыгунка і аўтадарога, якія злучаюць Бранск і Смаленск.
Падкідыш
«Падкідыш» (Подкидыш) — савецкі мастацкі фільм, зняты на студыі «Масфільм» у 1939 годзе рэжысёрам Таццянай Лукашэвіч па сцэнарыі Рыны Зялёнай і Агніі Барто.
Вінаградавыя
Вінаградавыя (Vitáceae) — сямейства двухдольных раслін са шматпялёсткавым венчыкам, адзінае сямейства, базальнага парадку разідаў.
Куст і (толькі ў родзе сустракаюцца дрэвападобныя формы) з вузлавата-членістымі, круглымі, вуглаватымі, часам моцна пляскатымі, часта вельмі сакавітымі, звычайна з кіпрай драўнінай галінамі, якія лазяць пры пасродку вусоў, процілеглых лісцю (сцябло лазіць — у родзе  і ў многіх бразільскіх стэпавых відаў з роду ).
Championship League (снукер)
Championship League — прафесійны нярэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіць пад эгідай арганізацыі Матчрум Спорт. Ён быў заснаваны ў 2008 годзе і праходзіў у гольф-клубе «Крондан Парк» у Стоку, Англія, а з 2017 года быў перанесены на Рыка Арэну ў Ковентры, Англія.
Рэкардсменам па колькасці тытулаў спаборніцтва з'яўляецца Джад Трамп, які выйграваў турнір тройчы (2009, 2014 і 2016), а дзеючы чэмпіён Джон Хігінс перамагаў на Championship League два разы (2017, 2018).
Мяцеж на «Баўнці» (фільм, 1935)
«Мяцеж на „Баунці“» (Mutiny on the Bounty) — буйнамаштабны амерыканскі фільм 1935 года аб падзеях на караблі «Баунці» ў канцы XVIII стагоддзя. Заснаваны на аднайменным рамане Чарлза Нордхафа і Джэймса Нормана Хала (1932).
Марыя Грольмусец
Марыя Гро́льмусец, нямецкі варыянт — Марыя Караліна Элізабет Грольмус (Marja Grólmusec, Maria Karoline Elisabeth Grollmuß, 24 красавіка 1896, Лейпцыг, Германія — 6 жніўня 1944, канцэнтрацыйны лагер Равенсбрук, Германія) — лужыцкая грамадская дзяячка, журналістка, публіцыст і дзеяч сацыялістычнага супраціву супраць нацысцкага рэжыму ў Германіі.
Біяграфія
Марыя Грольмусец нарадзілася 24 красавіка 1896 года ў Лейпцыгу ў сям’і доктара філалогіі і дырэктара школы Яна Грольмуса (Ёганес Грольмус). У снежні 1917 года скончыла педагагічнае вучылішча ў Лейпцыгу, пасля чаго стала выкладаць у пачатковай школе ў дзяржаўнай школе ў Лейпцыгу. У 1918 годзе ўступіла ў лужыцкую культурна-грамадскую арганізацыю «Маціцы сербскай». Вучылася на філалагічным і гістарычным факультэтах Лейпцыгскага і Берлінскага ўніверсітэтаў. Падчас навучання была членам Лігі сацыялістычных студэнтаў. У 1928 годзе абараніла дысертацыю на суісканне навуковай ступені доктара навук па тэме «Ёзэф Герэс і дэмакратыя». У гэты ж час пачала пісаць публіцыстычныя артыкулы ў газеце «Rhein-Mainische Volkszeitung», якая належала левай фракцыі нямецкай Партыі Цэнтра і супрацоўнічала з каталіцкім часопісам «Die Schildgenossen», які выдавала каталіцкае моладзевы рух «Quickborn». У 1927 годзе ўступіла ў Сацыял-дэмакратычную партыю Германіі, з якой была выключана з-за прыхільнасці камуністычным ідэям. У 1929 годзе ўступіў у Камуністычную партыю Германіі, з якой неўзабаве была выключаная пасля ўступлення ў бухарынісцкую апазіцыйную Камуністычную партыю. У 1932 годзе ўступіла у Сацыялістычную рабочую партыю Германіі.
Пасля прыходу да ўлады нацыстаў супрацоўнічала з рэвалюцыйнымі сацыялістамі (Arbeitskreis Revolutionärer Sozialisten) і займалася незаконнай палітычнай дзейнасцю. Перавозіла нелегальныя друкаваныя выданні з Чэхаславакіі і суправаджала палітычных уцекачоў пры перасячэнні мяжы. Для гэтага яна выкарыстала дом свайго бацькі ў вёсцы Дорф-Радзібор ў Верхняй Лужыце. Падтрымлівала палітычныя адносіны з апазіцыйнымі групамі СДПГ, КПГ і аўстрыйскімі сацыялістамі Ота Баўэра.
7 лістапада 1934 года была арыштаваная разам са сваім таварышам па падпольнай дзейнасці Германам Рэйнмутам. Утрымлівалася ў зняволенні ў Дрэздэне. 23 лістапада 1935 года была асуджаная Народнай судовай палатай на шэсць гадоў турэмнага зняволення ў Вальдхайме. Падчас зняволення з-за хваробы шчытападобнай залозы ёй прапанавалі свабоду пры ўмове адмовы ад падпольнай дзейнасці. Пасля яе адмовы яна была пераведзена ў снежні 1940 года ў канцэнтрацыйны лагер Равенсбрук, дзе памерла 6 жніўня 1944 года ад раку.
Міхаіл Канстанцінавіч (князь віцебскі)
Міхаіл Канстанцінавіч (XIII ст.) — князь віцебскі.
Кулікі (Мядзельскі раён)
Кулікі́ (, Кулики) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Мядзельскага сельсавета.
Міхаіл Канстанцінавіч (князь віцебскі)
Імаверна, сын полацкага князя Канстанціна і малодшы брат яго невядомага на імя сына, магчыма, таксама полацкага князя.
Кулікі (Мядзельскі раён)
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Мядзел Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.
Міхаіл Канстанцінавіч (князь віцебскі)
Міхаілу адрасаваны ліст ратманаў і «ўсіх гараджан» Рыгі з абвінавачваннямі ў непраўдзівым судзе над рыжскімі купцамі і прымусовых дзеяннях. Дакумент без даты, даследчыкі датуюць яго паміж 1271—1289 гадамі.
Ніл Гілевіч
Ніл Сымо́навіч Гіле́віч (, в. Слабада,, Мінская вобласць — , Мінск) — беларускі , , , , літаратуразнавец, фалькларыст і грамадскі дзеяч. Заслужаны дзеяч навукі БССР (1980 г.). Народны паэт Беларусі (1991 г.). Пасля смерці Рыгора Барадуліна ў 2014 годзе Ніл Гілевіч быў апошнім жывым чалавекам, які меў званне Народнага паэта Беларусі.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і Сымона Пятровіча і Кацярыны Міхайлаўны Гілевічаў, бацька быў старшынёй Слабодскага сельсавета. Бацькі вырашылі назваць сына Нінел (гэта значыць «Ленін» наадварот), у будучыні Гілевіч зменіць гэтае імя на Ніл. Усяго ў сям’і было васьмёра дзяцей, у т. л. Ліна, Леў (Леўка), Нінел, Іда (Ідзея), двайняты Мікалай і Святлана, Марат, Сальвір (Алесік).
Першыя гады пасля Другой сусветнай вайны працаваў калгасным паштальёнам. У 1951 годзе скончыў Мінскае педагагічнае вучылішча. Апошні год вучобы спалучаў з працай настаўніка ў адной са школ Мінска.
Член Саюза пісьменнікаў СССР з 1954 года. Скончыў у 1956 годзе філалагічны факультэт БДУ. У час вучобы пазнаёміўся са сваёй будучай жонкай, аднакурсніцай Нінай Іванаўнай Кавалёвай. Яе бацька не прыйшоў з вайны, маці і айчым, які працаваў чыгуначнікам, жылі ў Мінску. Па размеркаванні трапіла ў Гарадоцкі раён Віцебскай вобласці, пасля вяртання ў Мінск пара ажанілася. Ніл Гілевіч у той час вучыўся ў аспірантуры пры БДУ, якую скончыў у 1959 годзе. З 1958 да 1963 г. працаваў таксама літкансультантам газеты «Звязда». З 1960 года выкладаў на кафедры беларускай літаратуры БДУ, з 1968 — дацэнт, у 1978 —1986 — прафесар. Кандыдат філалагічных навук (1963).
У 1969 годзе разам з сям’ёй пасяліўся ў Доме пісьменнікаў па вуліцы Карла Маркса, 36, у кватэры, дзе да іх жыла сям’я Івана Навуменкі, а яшчэ раней — Івана Мележа.
Першыя строфы рамана «Родныя дзеці» былі напісаны Н. Гілевічам у 1972 годзе. Пісьменнік так тлумачыць прычыны, што абумовілі з’яўленне твора:
Быў рэдактарам альманаху замежнай літаратуры «Далягляды». З 1980 да 1989 года — першы сакратар праўлення СП БССР, у 1981—1991 гг. сакратар праўлення Саюза пісьменнікаў СССР. У 1989—1997 гг. — старшыня рэспубліканскага Таварыства беларускай мовы імя Францішка Скарыны. Галоўны рэдактар бюлетэня ТБМ «Наша слова».
Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР XI склікання (1985—1990), быў кіраўніком працоўнай групы па падрыхтоўцы праекту Закона Беларускай ССР аб мовах у Беларускай ССР, прынятага 26 студзеня 1990 г. на 14-й сесіі Вярхоўнага Савета БССР XI склікання. Дэпутат ВС Беларусі XII склікання (1990—1995), член Прэзідыума ВС, старшыня Камісіі па адукацыі, культуры і захаванню гістарычнай спадчыны (1990—1995).
Памёр 29 сакавіка 2016 года.
Творчасць
Дэбютаваў у друку з вершамі ў 1946 годзе. Аўтар кніг паэзіі «Песня ў дарогу» (1957), «Прадвесне ідзе па зямлі» (1959), «Неспакой» (1961), «Бальшак» (1965), «Перазовы» (1967), «Лісце трыпутніку» (1968), «А дзе ж тая крынічанька» (1972), «Запаветнае» (1975), «Актавы» (1976), «У добрай згодзе» (лірыка, гумар і сатыра, 1979), «Святлынь» (1984), «Як дрэва карэннем» (1986), «Повязь» (1987). Асноўны змест паэзіі — любоў да роднага краю, асэнсаванне гістарычнага вопыту беларускага народа. У яго паэтычных творах пераважаюць традыцыйныя формы класічнай паэтыкі, тэмы гістарычнай повязі часоў і пакаленняў, памяці маленства, суровых выпрабаванняў ваенных гадоў.
Выдаў зборнік п’ес «Начлег на буслянцы» (1980) і аўтабіяграфічную аповесць «Перажыўшы вайну» (1988). Памяці жонкі Ніны Іванаўны прысвечана кніга «Добры анёл беларускасці» (2007).
Раман у вершах «Родныя дзеці» (1985) ствараўся з улікам духоўнага росту чытача і ўсведамлення неабходнасці вярнуць страчаныя сацыяльныя і духоўныя каштоўнасці. Выдаў кнігі паэзіі «Жыта, сосны й валуны» (1990), «Талісман» (1994), «На высокім алтары» (1994), «Вечны матыў» (1994), «…І плямы на табе няма» (2003), «На флейце самоты» (2004), «Замова ад страху» (2009) і інш. Боль і гнеў, надзея і пяшчота, туга і расчараванне — такі спектр чалавечых пачуццяў у творах Ніла Гілевіча апошніх гадоў.
Аўтар кніг па літаратуразнаўстве і фалькларыстыцы «Акрыленая рэвалюцыяй» (Паэзія «Маладняка») (1962), «Наша родная песня» (1968), «З клопатам пра песні народа» (1970), «Паэтыка беларускай народнай лірыкі» (1975), «Паэтыка беларускіх загадак» (1976), «Верная вялікім запаветам: Сучасная балгарская паэзія. 1956—1976» (1977), «Вусная народная творчасць і сучасная лірычная паэзія ўсходніх і паўднёвых славян» (1978), зборнікаў літаратурна-крытычных і публіцыстычных артыкулаў «У гэта веру» (1978), «Удзячнасць і абавязак» (1982), «Покліч жыцця і часу» (1983), «Годнасць, сумленнасць, мужнасць» (1988), «Вяртанне і працяг» (1990), «Любоў прасветлая» (1996), «Толькі мы самі» (2005).
Укладальнік і навуковы рэдактар фальклорных зборнікаў «Песні сямі вёсак» (1973), «Песні народных свят і абрадаў» (1974), «Лірычныя песні» (1976), «Лірыка беларускага вяселля» (1979), «Народныя казкі, байкі, апавяданні і мудраслоўі» (1983). Аўтар зборнікаў вершаў і паэм для дзяцей: «Сцяжок на мачце» (1959), «Сіні домік, сіні дом» (1961), «Зялёны востраў» (1963), «Дождж-грыбасей» (1966), «Загадкі» (1971), «Калі рана ўстанеш» (1984), «Добры чалавек» (1987), «Мой белы дзень» (1992), «Шчаслівыя хвіліны» (2001). Асобнай кнігай выйшла аповесць «Разумная дзевачка» (2005). Яму належаць таксама зборнікі сатыры і гумару «Званковы валет» (1961), «Да новых венікаў» (1963), «Ці грэх, ці 2» (1970), «Як я вучыўся жыць» (1974), «Русалка на Нарачы» (1974), «Кантора» (1989), «Дыялог на хаду» (1990). У 1975 годзе свет пабачыла ананімная паэма «Сказ пра Лысую Гару», падпісаная яна была «Францішак Вядзьмак-Лысагорскі»; у 2003 годзе Ніл Гілевіч агучыў, што гэты твор напісаў ён, а ідэі для сюжэтаў яму падкідваў Мікола Аўрамчык, сам Аўрамчык сцвярджае, што гэты твор яны пісалі разам з Гілевічам.
Пераклаў на беларускую мову творы звыш 400 славянскіх паэтаў і пісьменнікаў (балгарскіх, славенскіх, сербскіх, украінскіх, польскіх, рускіх, лужыцкіх і інш.). У яго перакладзе з балгарскай выйшлі аповесць «Сляды застаюцца» (1960), раман  «Свая зямля» (1961) і яго ж зборнік апавяданняў «Любча-безбілетнік» (1959), зборнік «Балгарскія народныя песні» (1961), анталогія сучаснай паэзіі «Ад стром балканскіх» (1965), кніга вершаў для дзяцей «Чарадзейны ліхтарык» (1968), анталогія класічнай паэзіі «Хай зорыць дзень!» (з А. Разанавым, 1973), анталогія аднаго верша «Сто гадоў. Сто паэтаў. Сто песень». (1978), кніга лірыкі «Песня пра чалавека» (1982),  «Цвіціце, зёлкі, травы, дрэвы» (1985),  «Зямля — як чалавечая далонь» (1984),  «Мелодыя для флейты» (1990). Пераклаў многія творы Х. Боцева, І. Вазава,, Н. Вылчава, А. Германава, I. Давыдкава, , А. Стаянава, і інш. У 1978 выйшлі выбраныя старонкі славенскай паэзіі 19-20 ст. «Маці мая, Славенія». У 1970 — казкі народаў Югаславіі «Ці страшны страх», у 1980 — зборнік югаслаўскай паэзіі «Па камянях, як па зорах», у 1985 — кніга лірыкі «У вечным дазоры». Перакладае таксама з рускай, украінскай, польскай, сербахарвацкай, лужыцкай і іншых моў.
У 2003—2013 гадах 23-томны збор твораў пісьменніка. Творы Н. Гілевіча перакладаліся на шматлікія мовы. На яго вершы напісалі музыку М. Аладаў, А. Багатыроў, Я. Глебаў, Э. Зарыцкі, Л. Захлеўны, І. Лучанок і інш.
Прэміі і ўзнагароды
Узнагароджаны ордэнамі Працоўнага Чырвонага Сцяга (1984), Дружбы народаў (1981), медалем Францыска Скарыны (1990), балгарскім ордэнам Кірыла і Мяфодзія I ступені (Балгарыя, 1966), ордэнам «Югаслаўскай зоркі» са стужкай (1986), ордэнам князя Яраслава Мудрага III ступені (2006; уручаны міністрам замежных спраў Украіны Барысам Тарасюком па даручэнні прэзідэнта Украіны). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР імя Янкі Купалы (1980) за кнігу паэзіі «У добрай згодзе» і перакладчыцкую дзейнасць і Міжнароднай прэміі імя Х. Боцева (1986) за рэвалюцыйную паэзію і публіцыстыку.
Ганаровы грамадзянін балгарскага горада Враца.
Памяць
У гонар паэта названы прыватны Універсітэт імя Ніла Гілевіча з беларускай мовай выкладання.
Сям’я
У шлюбе з мовазнаўцай Нінай Іванаўнай Гілевіч (1931—2003) меў адзінага сына Сяргея, які стаў хімікам. Ягоная жонка — гісторык, сын Багдан — матэматык, грае ў рок-гурце.
Адам Гюнтэр
Адам Гюнтэр фон Гільдэсгайм (Adam Günther von Hildesheim;  —, Вільня) — дзяржаўны дзеяч, калекцыянер і мецэнат.
Біяграфія
Род паходзіць з Ніжняга Рэйна. Нарадзіўся ў сям’і Міхала, навагрудскага стольніка, уладальніка Пухова, Старыцы, Пакошава і Запосця Мінскай губерні.
Вучыўся ў Віленскім універсітэце, належаў да Таварыства шубраўцаў. У 1808 г. атрымаў пацвярджэнне графскага тытула (фон Гільдэсгайм). Напярэдадні вайны 1812 года быў старшынёй цывільнага дэпартамента галоўнага суда Мінскай губерні. У чэрвені 1812 г. працаваў у створаным рускімі ўладамі Віленскім Галоўным камітэце для ваенных павіннасцяў (разам з І. А. Ляхніцкім). 7 ліпеня 1812 г. стаў сябрам адміністрацыйнай камісіі Мінскага дэпартамента, узначальваў аддзел паліцыі. У 1813 г. засядаў у камітэце рэгістрацыі стратаў, панесеных пад час вайны 1812 года жыхарамі Літвы (Беларусі). Быў сябрам Цэнтральнай камісіі вайсковай павіннасці для літоўскіх і беларускіх губерняў. З 1818 г. — старшыня (прэзідэнт) 1-га дэпартамента Галоўнага суда Мінскай губерні, дарадца. Камісіянер Радзівілаўскай камісіі.
Прэзідэнт Віленскага дабрачыннага таварыства. Член масонскай ложы «Шчаслівага Вызвалення» і ніжэйшага капітула «Святыні Спакою» ў Нясвіжы. Пасля набыцця маёнтка Дабраўляны пабудаваў трохпавярховы палац, гаспадарчыя пабудовы, пасадзіў парк. Дубраўляны сталі культурным цэнтрам: тут была мастацкая галерэя, багатая бібліятэка, у капліцы сабрана калекцыя ваеннай зброі і амуніцыі XIII—XIX ст.: шлемы, кірасы, латы, парахоўніцы, бердышы, алебарды, чаканы, стрэлы, баявыя сякеры, лукі, даспехі крыжакоў і інш. Створаны музей народнага побыту (старыя хаты, аборы, борці і інш.). Цяпер большая частка экспанатаў знаходзіцца ў Варшаве. Пахаваны на Росах у Вільні.
Сям’я
З 1810 года ў шлюбе з Аляксандрай з Тызенгаўзаў (каля 1780—1843), мастачкай-аматаркай. Дзеці:
Дзяцькаўскі раён
Дзя́цькаўскі раён (Дятьковский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўначы Бранскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Дзяцькава.
Геаграфія
Плошча раёна — 1420 км². Асноўная рака — Балва, левы прыток Дзясны.
Гісторыя
5 ліпеня 1944 года Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР была ўтворана Бранская вобласць, у склад якой, нароўні з іншымі, быў уключаны і Дзяцькаўскі раён. У 1963 годзе раён быў скасавана, у 1965 годзе адноўлены.
Дэмаграфія
Насельніцтва раёна складае 62,6 тыс. чалавек, у тым ліку ў гарадскіх паселішчах жыве каля 53,7 тыс. З астатніх 9 тыс. жыхароў каля 7 тыс. жывуць у трох найбуйнейшых сельскіх населеных пунктах (Слабадзішча, Беразіно, Дружба), пераважна ў шматкватэрных будынках з гарадскімі выгодамі.
Усяго налічваецца 36 населеных пунктаў.
Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
Пасля муніцыпальнай рэформы (2005) у раёне налічваецца 5 гарадскіх і 5 сельскіх паселішчаў:
Гарадскія паселішчы:
Сельскія паселішчы:
Эканоміка
Дзяцькаўскі раён належыць да ліку прамысловых раёнаў. Па аб’ёме вырабленай прадукцыі раён займае другое месца ў вобласці. Прамысловасць раёна — пераважна шкляная і дрэваапрацоўчая, таксама развітая вытворчасць будматэрыялаў. У раёне 9 буйных прадпрыемстваў. Мае месца дадатная дынаміка прамысловай вытворчасці; так, за 2007 год аб’ём адгружанай прадукцыі склаў 5229,5 млн рублёў.
Выганіцкі раён
Вы́ганіцкі раён (Выгоничский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ва ўсходняй частцы Бранскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак гарадскога тыпу Выганічы.
Геаграфія
Плошча раёна — 1028 км². Асноўныя рэкі — Дзясна, Лоўча, Ражок, Крупец.
Гісторыя
Выганіцкі раён быў сфарміраваны ў 1929 годзе на аснове Выганіцкай воласці Бежыцкага павета, аднак ужо ў 1932 раён быў скасаваны, а яго тэрыторыя падзелена паміж Бранскім, Почапскім і Трубчэўскім раёнамі. У 1939 годзе Выганіцкі раён быў адноўлены.
5 ліпеня 1944 года ўказам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР была ўтворана Бранская вобласць, у склад якой, нароўні з іншымі, быў уключаны і Выганіцкі раён. У 1963 годзе раён зноў быў скасавана, адноўлены ў 1977 годзе.
Дэмаграфія
На 1 студзеня 2009 года насельніцтва раёна складала 22,6 тыс. чалавек. Усяго налічваецца 83 сельскія населеныя пункты. Найбуйнейшыя сёлы раёна — Кокіна, Лопуш.
Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
Пасля муніцыпальнай рэформы (2005) у раёне налічваецца 1 гарадское і 9 сельскіх паселішчаў:
Гарадскія паселішчы: Сельскія паселішчы:
Навука
У сяле Кокіна Выганіцкага раёна размяшчаецца Бранская дзяржаўная сельскагаспадарчая акадэмія.
Славутасці
Рэшткі старажытных паселішчаў і гарадзішчаў уздоўж рэчак Дзясна і Рэўна.
Асобы
Сяло Лопуш Выганіцкага раёна — радзіма паэта М. Грыбачова.
Мітынг
У гісторыі Беларусі мітынгі сталі адной з форм выяўлення актыўнасці рабочага руху на даволі высокай ступені яго развіцця і ўздыму. У 1901 годзе рабочыя Беларусі арганізавалі 23 палітычныя масоўкі і манiфестацыі. У 1903 годзе на 123 мітынгамі былі адзначаны дзень памяці нарадавольцаў (1 сакавіка) і святкаванне 1 Мая. У перыяд рэвалюцыі 1905—07 мітынгі на Беларусі найперш былі звязаны з антыдумскай агітацыяй. Антыдумскія масоўкі і мітынгі прайшлі ў 1905 года ў 20 гарадах і мястэчках Беларусі. Найбольшае пашырэнне мітынгі атрымалі ў час Лютаўскай і Кастрычніцкай рэвалюцый 1917 года. Традыцыяй савецкага часу сталі ўрачыстыя мітынгі для адзначэння рэвалюцыйных і святочных дат, выказвання «інтэрнацыянальнай салідарнасці з рэвалюцыйнай барацьбой», змаганнем за мір і інш. У сувязі з Чарнобыльскай катастрофай (1986) традыцыяй становяцца штогоднія жалобныя шэсці і мітынгі. Першыя масавыя акцыі пратэсту супраць палітыкі КПСС—КПБ і па ўшанаванне памяці ахвяр палітычных рэпрэсій прайшлі ў кастрычніку 1988 года ў Курапатах. Мітынгі арганізоўваюцца прыхільнікамі і апазiцыяй афіцыйных улад Рэспублікі Беларусь.
Кірыенка
Кірыенка — прозвішча.
АЛРОСА
АЛРОСА здабывае 95 % усіх дыяментаў Расіі, доля кампаніі ў сусветным аб'ёме здабычы дыяментаў складае 25 %. Кампанія мясцуе выведанымі запасамі, дастатковымі для падтрымання бягучага роўня здабычы не менш 18-20 гадоў. Прагнозныя запасы АЛРОСА складаюць каля адной траціны агульнасусветных запасаў дыяментаў.
Поўная назва — Публичное акционерное общество Акционерная компания «АЛРОСА», кароткае ПАО АК «АЛРОСА». Штаб-кватэры — у Мірным (Якуція) і ў Маскве.
Аляксей Рыгоравіч Мітрафанаў
Аляксей Рыгоравіч Мітрафа́наў (Алексей Григорьевич Митрофанов; 5(18) кастрычніка 1912, в., Цвярская губерня, цяпер Цвярская вобласць, Расія — ) — беларускі савецкі археолаг. Кандыдат гістарычных навук (1956).
Біяграфія
Нарадзіўся 18 кастрычніка 1912 года ў вёсцы Асташкава Цвярской губерні. Скончыў Ленінградскі інстытут гісторыі, філасофіі, літаратуры і лінгвістыкі (1936). Працаваў настаўнікам гісторыі, у Ленінградскім універсітэце. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. У 1950—1982 гадах у Інстытуце гісторыі АН БССР, выкладаў у Беларускім дзяржаўным універсітэце.
Навуковая дзейнасць
Вывучаў жалезны век на тэрыторыі цэнтральнай Беларусі. 3 1950-х гадоў даследаваў гарадзішчы Вязынка Маладзечанскага раёна, Збаравічы, Лабеншчына, Малышкі, Навасёлкі, Старая Рудзіца і інш., сістэматызаваў і класіфікаваў старажытнасці культуры штрыхаванай керамікі, зрабіў значны ўклад у распрацоўку канкрэтна-гістарычнага ўяўлення пра характэрныя асаблівасці матэрыяльнай культуры, грамадскі лад, гаспадарчую дзейнасць, паходжанне і этнічную прыналежнасць плямён гэтай культуры, сцвярджаў іх балтамоўны характар. Увёў у навуковы ўжытак паняцце днепра-дзвінскай культуры як адзінага этнакультурнага масіву паўночнай Беларусі і Смаленшчыны. У 1960-х гадах выявіў у паўночна-заходнім рэгіёне дняпроўскага басейна і ў Панямонні Беларусі некалькі дзесяткаў паселішчаў банцараўскай культуры і даследаваў некаторыя з іх (Гарадзішча Мядзельскага раёна, Гуры, Дзедзілавічы, Равячка). Аналіз сацыянальна-эканамічнага развіцця банцараўскага насельніцтва прывёў А. Р. Мітрафанава да высновы, што тэрыторыя сярэдняй і паўночнай Беларусі разам са Смаленшчынай складаюць адзіны культурна-археалагічны масіў, які належаў усходне-балцкай супольнасці. Навуковую каштоўнасць маюць вывучаныя ім жытлы наземнага і паўзямлянкавага тыпаў. Канструкцыйныя асаблівасці наземных жытлаў, на яго думку, мелі мясцовае паходжанне, а паўзямлянкі звязаны з уплывам культуры кіеўскага тыпу (Адаменка, Тайманава). Адзін з аўтараў «Нарысаў на археалогіі Беларусі» (ч. 1, 1970). «Гісторыі Беларускай ССР» (т.1, 1972).
Янкавіцкі сельсавет
Я́нкавіцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Расонскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Янкавічы.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Сяляўшчынскі сельсавет у складзе Расонскага раёна Полацкай акругі БССР. Цэнтр — вёска Сяляўшчына. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Расонскім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Полацкай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Руднянскага сельсавета. 23 лістапада 1959 года ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Расонскага пассавета перададзена вёска Залюбежжа, у склад Клясціцкага сельсавета — вёскі Замошша і Канцавыя. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Полацкага раёна. 27 снежня 1962 года ў склад сельсавета ўключана вёска Замошша Клясціцкага сельсавета, якая была перададзена ў склад Полацкага раёна падчас скасавання Расонскага раёна. З 6 студзеня 1965 года ў складзе адноўленага Расонскага раёна. 14 ліпеня 1967 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Янкавічы, сельсавет перайменаваны ў Янкавіцкі. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Янкавіцкага сельсавета 18 населеных пунктаў. 7 сакавіка 1978 года ў склад сельсавета з адміністрацыйнага падпарадкавання Расонскага пассавета перададзена вёска Залюбежжа. 27 снежня 2011 года скасавана вёска Замошша.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 946 чалавек, з іх 91,5 % — беларусы, 7,5 % — рускія, 0,5 % — украінцы.
Узброеныя сілы Аўстра-Венгрыі
Узбро́еныя сі́лы А́ўстра-Венге́рскай імпе́рыі (Streitkräfte von Österreich-Ungarn) — найменне ў 1867—1918 гадах агульнадзяржаўнай ваеннай арганізацыі Аўстра-Венгерскай імперыі для абароны і аховы тэрытарыяльнай цэласнасці імперыі ўзброеным шляхам.
Камандаванне Узброеных сіл Аўстра-Венгерскай імперыі
Вярхоўным Галоўнакамандуючым Узброенымі сіламі з’яўляўся Імператар Аўстра-Венгрыі, намеснікам якога з’яўляўся камандуючы Узброенымі сіламі, які ажыццяўляў камандаванне падчас працэдуры атрымання пасады ў спадчыну або ў выпадку хваробы Вярхоўнага Галоўнакамандуючага.
Сухапутныя сілы Аўстра-Венгерскай імперыі
Асновай штатнай структуры Імператарскіх Сухапутных войскаў з’яўляўся дыслакаваны на асноўных аператыўных напрамках агульнавайскавы корпус двухдывізіённага складу з кавалерыйскімі і артылерыйскімі брыгадамі і часцямі спецыяльных войскаў пастаяннага складу, у пагражальны перыяд разгортваемы ў агульнавайсковую армію і пры неабходнасці ўзмацняемы да фронту.
Асновай штатнай структуры Узброеных сіл зямель Аўстрыі і Венгрыі з’яўлялася пяхотная або горная дывізія двухбрыгаднага складу з кавалерыйскімі і артылерыйскімі дывізіёнамі ўзмацнення.
ВМС Аўстра-Венгерскай імперыі
У склад ВМС Аўстра-Венгерскай імперыі ўваходзілі:
ВПС Аўстра-Венгерскай імперыі
Да лета 1913 года Сухапутныя войскі мелі на ўзбраенні не больш за 55 аэрапланаў, якія разам з навучальнымі машынамі былі зведзены ў 10 асобных рот авіяцыі (4 баявых і 2 запасных машыны). У наяўнасці мелася два баяздольных дырыжабля. Да 1913 годзе Францыя мела 450 адзінак самалётаў і 23 адзінак дырыжабляў, Расія — 190 адзінак самалетаў, 6 адзінак дырыжабляў (3 у пабудове), Італія да вясны 1914 года павінна была мець 380 адзінак самалётаў.
Ліпава (Мядзельскі сельсавет)
Лі́пава (, Липово) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Мядзельскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах засценак у складзе гміны Мядзел Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.
Новаалэксііўка
Новааляксееўка ці Новаалэксііўка (Новоолексіївка) — пасёлак гарадскога тыпу ў Гэнічэскім раёне Херсонскай вобласці Украіны.
Вузлавая чыгуначная станцыя на лініі Мелітопаль — Джанкой з адгалінаваннем на Гэнічэск. З 28 снежня 2014 г. у сувязі са спыненнем руху цягнікоў ў Крым з’яўляецца канцавой для ўсіх цягнікоў, якія курсіравалі да гэтага часу да Сімферопаля, Севастопаля, Еўпаторыі, Керчы і Феадосіі з мацерыковай Украіны.
Замшанскі сельсавет
Замша́нскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Полацкага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Замшаны.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Валынецкага раёна Полацкай акругі БССР, які 9 сакавіка 1929 года быў перайменаваны ў Боркавіцкі раён. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Боркавіцкім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Полацкага раёна БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Полацкай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Адамоўскага сельсавета.
Васіль Васільевіч Нікіфараў
Васіль Васільевіч Нікіфараў — Кюлюмнюр (Күлүмнүүр, 18 мая 1866 — 15 верасня 1928) — грамадскі дзеяч, вучоны, пісьменнік, журналіст. Лідар якуцкай інтэлігенцыі пачатку XX стагоддзя, арганізатар палітычнай арганізацыі «Саюз якутаў», адзін з пачынальнікаў якуцкай літаратуры і тэатра.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Тэбіцкім наслегу Дзюпсюнскага ўлуса Якуцкай вобласці.
У 1918 годзе быў абраны старшынём Якуцкай губернскай земскай управы, такім чынам, ён з’яўляецца першым абраным кіраўніком Якуціі. Літаратурная і навуковая спадчына В. Нікіфарава шырокая. Многія яго працы дагэтуль не апублікаваны, частка з іх згублена.
Фіялка Селькірка
Фіялка Селькірка (Vīola selkīrkii) — від травяністых раслін роду сямейства.
Апісанне
Шматгадовая бессцябловая травяністая расліна вышынёй 8-20 см. Карэнішча тонкае, даўжынёй 3-4 см, не галінаванае, светлае.
Прыкаранёвае лісце шматлікае, з хвосцікам даўжынёй 1,5-11 см, круглява-яйкападобнай або яйкападобнай формы, сабранае ў разетку. Прылісткі ланцэтныя. Кветкі даўжынёй 1,2-2,2 см, бледна-фіялетавага колеру, размешчаныя на слабаапушаных кветаножках. Цвіце ў красавіку — пачатку мая, плады спеюць у чэрвені. Плод — яйкападобная тупая каробачка даўжынёй каля 7 мм.
Коке
Хорхэ Рэсурэксьён Меродзіа (Jorge Resurrección Merodio; нар., , Іспанія) — іспанскі футбаліст, паўабаронца клуба «Атлетыка» і нацыянальнай зборнай Іспаніі. Хорхэ добра вядомы дзякуючы свайму добраму пасу і здольнасці ствараць магчымасці да нападу.
Клубная кар’ера
Коке пачаў займацца футболам у акадэміі мадрыдскага «Атлетыка» ва ўзросце 8 гадоў. У асноўнай камандзе клуба дэбютаваў 19 верасня 2009 года ў матчы супраць «Барселоны», дзе сталічныя футбалісты трывалі паражэнне з лікам 2:5. У тым сезоне ігрок яшчэ раз з’явіўся на пляцоўцы ў матчы супраць «Альмерыі», які скончыўся з лікам 2:2. У наступных сезонах час, праведзены на полі, толькі павялічываўся. 26 лютага 2011 года Хорхэ ўпершыню адзначыўся за клуб, забіўшы гол у браму «Севільі», аднак матч скончыўся з лікам 2:2.
Фіялка Селькірка
Апісанне
Лік храмасом 2n=24.
Коке
Клубная кар’ера
У сезоне 2011/12 Коке нарэшце стаў важнай часткай каманды, нават пасля прыходу ў каманду Дыега Сімеонэ. Важкі ўнёсак ігрок зрабіў падчас пераможнага сезона 2013/14. Коке нават намінаваўся як найлепшы атакуючы паўабаронца чэмпіянату, аднак саступіў у выніку Андрэсу Іньесце.
Фіялка Селькірка
Сінаніміка
Паводле The Plant List у сінаніміку віду ўваходзяць:
Коке
Міжнародная кар’ера
У нацыянальнай зборнай Іспаніі Коке дэбютаваў 14 жніўня 2013 года, замяніўшы Санці Касорлу ў таварыскім матчы супраць зборнай Эквадора, які скончыўся з лікам 2:0 на карысць еўрапейцаў.
Дасягненні
«Атлетыка»:
Фіялка Селькірка
Арэал
У Расіі сустракаецца ў Сібіры; на Далёкім Усходзе і Каўказе, на поўначы еўрапейскай часткі. За мяжой расце ў Скандынавіі, Усходняй Азіі і Паўночнай Амерыцы.
Брасаўскі раён
Бра́саўскі раён (Брасовский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўднёвым усходзе Бранскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак гарадскога тыпу Локаць.
Геаграфія
Плошча раёна — 1210 км². Асноўныя рэкі — Няруса, Крапіўна.
Гісторыя
Раён утвораны ў 1929 годзе на тэрытарыяльнай аснове Брасаўскай воласці Сеўскага павета з адначасовым уключэннем у яго склад тэрыторыі Глоднеўскага раёна Цэнтральна-Чарназёмнай вобласці.
Да 20 кастрычніка 1931 года цэнтрам раёна было сяло Брасава — адсюль найменне раёне, якое захавалася да цяперашняга часу.
У 1929—1937 гадах Брасаўскі раён уваходзіў у склад Заходняй вобласці, у 1937—1944 гадах — у Арлоўскую вобласць, з 1944 года — у Бранскую вобласць.
Дэмаграфія
Насельніцтва раёна складае 23,8 тыс. чалавек, у тым ліку ў гарадскіх умовах жыве каля 12 тыс. Усяго налічваецца 82 сельскія населеныя пункты.
Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
Пасля муніцыпальнай рэформы (2005) у раёне налічваецца 1 гарадское і 10 сельскіх паселішчаў: