cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Антыгуа і Барбуда
Эканоміка
У сельскай гаспадарцы (2,3 % ВУП) пераважае вырошчванне гародніны і садавіны для ўнутранага спажывання, паколькі для экспартных бавоўны, цукровага трыснягу і цытрусавых вытворчасць абмежавана нізкім гадавым узроўнем дажджавых ападкаў і глебавай эрозіяй. Рыбалоўства развіта слаба, у прыватнасці ў сувязі з збядненнем рыбных рэсурсаў і недахопам суднаў.
Прамысловасць (20,2 % ВУП) прадстаўленая ў асноўным тэкстыльнай і мэблевай галінамі, а таксама прадпрыемствамі па зборцы асобных відаў электраапаратуры, вытворчасці цукру-сырцу, харчовых прадуктаў, рому, будматэрыялаў. Маецца нафтаперапрацоўчы завод.
У апошні час хутка развіваецца банкаўска-фінансавы сектар. Зарэгістравана больш 70 афшорных банкаў з удзелам замежнага капіталу (буйнейшыя — каралеўскі банк Канады (RBC) і Scotiabank) некалькі траставых і каля 5 тыс. камерцыйных кампаній. Інвестуючы ў эканоміку краіны (фонд нацыянальнага развіцця, дзяржаўныя аблігацыі), або набываючы нерухомую маёмасць, вы даволі лёгка можаце атрымаць грамадзянства Антыгуа і Барбуды. У апошнія гады ў мэтах процідзеяння адмыванню грошай у краіне прынятыя папраўкі да закона аб міжнародных карпарацыях. З 2002 ускладніўся рэжым выдачы антыгуанскіх пашпартоў замежным грамадзянам.
Пад сцягам Антыгуа і Барбуды плавае значная колькасць (каля 1300) суднаў, якія належаць замежным кампаніям У 2003 у краіне быў прыняты закон, які вызваліў уладальнікаў зарэгістраваных там суднаў ад выплаты прамых падаткаў на працягу 50 гадоў.
Знешні доўг — 86,8 % ВУП (2017). Узровень беспрацоўя — каля 11 % працаздольнага насельніцтва (2014).
Асноўныя артыкулы экспарту — бавоўна, цытрусавыя, ром, бытавая электратэхніка. Таварная наменклатура імпарту ўключае ў сябе харчаванне, машыны і транспартнае абсталяванне, прадукцыю прамысловага прызначэння, хімікаты і нафта. Галоўныя гандлёвыя партнёры — ЗША, Вялікабрытанія, Канада, усходнекарыбскія краіны, Японія, КНР, Германія.
Аляксандраўскае
Аляксандраўскае — тапонім.
Спіс вуліц Чашнікаў
У спісе прыведзены поўны пералік элементаў вулічна-дарожнай сеткі горада Чашнікі (Беларусь) станам на года.
Таццяна Сямёнаўна Бойка
Таццяна Сямёнаўна Бойка, дзяв. Таццяна Сямёнаўна Шляхто (нар., Віцебск) — беларуская скакуха ў вышыню, юрыст. Удзельніца Летніх Алімпійскіх гульняў (1976), суддзя Канстытуцыйнага Суда Рэспублікі Беларусь (з 1997).
ЖФК Маладзечна
«Маладзечна» — былы беларускі жаночы футбольны клуб з горада Маладзечна. Выступаў у жаночай лізе чэмпіянату Беларусі.
Таццяна Сямёнаўна Бойка
Біяграфія
Нарадзілася ў 1955 годзе ў Віцебску.
У скачках у вышыню ў 1976 годзе заняла шостае месца на Алімпійскіх гульнях у Манрэалі, у 1977 годзе заваявала бронзу Універсіяды ў складзе зборнай СССР. У гэтай жа дысцыпліне таксама была чэмпіёнкай СССР 1976 года (з асабістым рэкордам 1,90 м), 1977 года (абодва чэмпіянаты на адкрытым паветры), перамагла і на чэмпіянаце СССР па лёгкай атлетыцы ў памяшканні ў 1977 годзе.
У 1981 годзе скончыла юрыдычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. З 1983 года па 1992 год — выкладчык юрыдычнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. У 1992 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю. У 1992—1997 гадах працавала на кафедры канстытуцыйнага права юрыдычнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Аўтар больш як 40 навуковых публікацый, у тым ліку некалькіх манаграфій у галіне фінансавага права. Мае вучонае званне дацэнта.
Са студзеня 1997 года суддзя Канстытуцыйнага Суда Рэспублікі Беларусь.
У адказ на рэзкія меры супраць пратэстаў у Беларусі (2020–2021), атрымала забарону на ўезд у краіны Прыбалтыкі.
Узнагароды
Мае вышэйшы кваліфікацыйны клас. У 2005 годзе аб’яўлена Падзяка Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. Узнагароджана медалём «За працоўныя заслугі» (2019).
Тогул (сяло)
Тогул (То́гул) — сяло ў Алтайскім краі, адміністрацыйны цэнтр Тогульскага раёна. Размешчана за 200 км на ўсход ад Барнаула. Да найбліжэйшай чыгуначнай станцыі Зарынская 90 км. Праз сяло працякае аднайменная рака. На поўдні сяла каля Старога Тогула рака Тогул упадае ва Уксунай.
Вулічная сетка раённага цэнта складаецца з 44 вуліц і завулкаў.
Праз Тогул праходзіць аўтамабільная дарога Р367 Мартынава — Залесава.
Рагачоўскі павет
Рагачоўскі павет (Рогачёвский уезд) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на Беларусі ў 1773—1924 гг. Цэнтр — г. Рагачоў. Утвораны 2 жніўня 1773 г. у складзе Рагачоўскай правінцыі, з 2 красавіка 1777 г. у Магілёўскай губерні, з 23 снежня 1796 г. — Беларускай губерні. У гэты час паўднёвая частка павета далучана да Гомельскага павета, а на поўначы яму перададзена частка Чэрыкаўскага і большая частка скасаванага Быхаўскага павета. З 27 лютага 1802 г. у Магілёўскай губерні з аднаўленнем межаў 1777 г. З 1861 г. падзяляўся на 18 валасцей, меў 9 мястэчак. Плошча каля 7451 км2, насельніцтва 121,6 тыс. чалавек (1864 г.), 142,9 тыс. чалавек (1885 г.). У 1917 г. было 14 валасцей. З 26 красавіка 1919 г. у Гомельскай губерні РСФСР, з 3 сакавіка 1924 г. у складзе БССР. 17 ліпеня 1924 г. скасаваны, яго тэрыторыя ўвайшла ў Бабруйскую і Магілёўскую акругі.
Тэрыторыя Рагачоўскага павета ставіцца да Палесся. У часы Кіеўскай Русі — гэта землі племя радзімічаў. У перыяд панавання Рэчы Паспалітай была ў валоданні вядомай «сожскай шляхты» (ад ракі Сож) фармавалася нараўне з «друцкай шляхтай» (ад ракі Друць) спрадвеку з этнічных беларусаў.
Міханава
Міханава (Миханово) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сцяпанікаўскага сельскага паселішча.
Рагачоўскі павет
Прамысловасць
У 1855—1861 гадах у фальварку Астэрманск дзейнічала Астэрманская цукровая мануфактура.
Міханава
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Бертоніка
Бертоніка (Bertonico) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лодзі.
Насельніцтва складае 1162 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 58 чал./км². Займае плошчу 20 км². Паштовы індэкс — 26821. Тэлефонны код — 0377.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Любяча
Любя́ча (, Любяча) — вёска ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Хатлянскага сельсавета.
У 1960—1996 гадах цэнтр Любяцкага сельсавета.
Маканавіцкае падняцце
Маканавіцкае падняцце (ад назвы вёскі Маканавічы ў Рэчыцкім раёне) — тэктанічная структура ў Рэчыцкім і Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці, у межах Капаткевіцка-Велікаборскай ступені Прыпяцкага прагіну. Выяўлена сейсмаразведачнымі працамі ў 1968 годзе.
Па падсалявых дэвонскіх адкладах Маканавіцкае падняцце — невялікі (3×2 км) монаклінальны блок у паднятай частцы ступені на месцы перасячэння разломаў паўночна-заходняга і паўночна-ўсходняга распасцірання. Паверхня падсалявых адкладаў апускаецца на паўночны ўсход ад адзнак -3000 м да -3400 м і больш. Падсалявому падняццю адпавядае зона адсутнасці міжсалявых адкладаў, якая прымыкае да разлому з паўночнага ўсходу, і структурны нос на яе паўночна-заходнім прадаўжэнні. За 8 км на паўночны захад ад падсалявога падняцця вывучаны невялікі (3×2 км) верхнефаменскі Маканавіцкі саляны купал, які абмяжоўваецца разломам. Маканавіцкае падняцце фарміравалася ў познефранскі і раннефаменскі час позняга дэвону.
Андрусава
Андрусава — тапонім.
Бітва пры Біце Пацы
Бі́тва пры Бі́це Па́цы (The Battle of Bita Paka) — бітва, якая адбылася 11 верасня 1914 года ў некалькіх кіламетрах на поўдзень ад вёскі Кабакаўл на востраве Новая Брытанія ў ходзе ўварвання аўстралійскага ваенна-марскога і пяхотнага экспедыцыйнага корпуса ў Германскую Новую Гвінею на пачатку Першай сусветнай вайны, скончыўшаяся яе акупацыяй. Асноўнай мэтай аперацыі, як і пры ўварванні новазеландскіх войскаў у Германскае Самоа ў жніўні, з’яўляўся захоп стратэгічна важнай радыёстанцыі, уплыў якой, на думку аўстралійцаў, распаўсюджваўся і на караблі германскай Усходне-Азіяцкай крэйсерскай эскадры. Магутны германскі ВМФ прадстаўляў істотную пагрозу інтарэсам Брытанскай імперыі. Галоўнай задачай брытанскага і аўстралійскага урадаў у гады вайны было звядзенне да мінімуму моцы флоту Германскай імперыі.
Пасля правядзення аўстралійцамі высадкі, якая не сустрэла супраціву, аб’яднаныя германскія войскі, якія складаліся з немцаў-рэзервістаў і часткова падрыхтаваных да вядзення бою меланязійскіх паліцэйскіх, паднялі буйное паўстанне, і аўстралійцам прыйшлося ўступіць у бой. Праз дзень абодва бакі панеслі сур’ёзныя страты, аўстралійцы занялі радыёстанцыю ў раёне Біце Пакі.
Бітва стала першай крупнай бітвай аўстралійскіх войскаў падчас вайны і найбольш важнай бітвай падчас аперацыі; рэшткі германскіх войскаў эвакуіраваліся ў Тому, наступная аблога якой прывяла да капітуляцыі германскага гарнізона і поўнага авалодання войскамі Антанты востравам.
Стараалейскае
Стараалейскае (Староале́йское) — сяло ў Алтайскім краі, адміністрацыйны цэнтр Траццякоўскага раёна і сельскага паселішча Стараалейскі сельсавет. Размешчана на паўднёвы захад ад Барнаула на адлегласці 353 км. Найбліжэйшая чыгуначная станцыя Траццякова размешчана за 18 км. Сяло размяшчаецца ў цэнтры раёна, на адлегласці 20 км ад Казахстана. Насельніцтва — 4195 чалавек (2021). Праз тэрыторыю сяла працякае рака Алей. Заснавана ў 1766 годзе.
NGC 1379
NGC 1379 (іншыя абазначэнні — ESO 358-27, MCG -6-9-1, FCC 161, PGC 13299) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Печ.
Галактыка ўваходзіць у Скопішча Печы.
Дубровенская брама
Дубровенская брама (таксама Малая, Мураваная, Дубровенка) — брама ў Магілёве, якая існавала ў XVII—пач. XIX ст. ў заходняй частцы вала, узвышаючыся над далінай Дубровенкі, ад якой да брамы ўздымаліся драўляныя ўсходы.
Падчас дажджоў каля брамы часцяком утвараліся вялікія прамыіны, якія даводзілася увесь час латаць, не ратаваў нават адмысловы вадасцёк, які неаднаразова псаваўся. Ніжні ярус брамы займалі дзвярныя праёмы і праход. На другім паверсе, які меў хутчэй за ўсё драўлянае перакрыцце, яшчэ ў 1689 г. стаяла вялікая гармата. Малая брама злучалася з замкам каменнай сцяной з амбразурамі. Верагодна, праз абарончы роў ішла цагляная арка, на якой гэта сцяна стаяла. Дубровенская брама была разабрана напачатку XIX стагоддзя.
У пачатку 2015 года журналісты незалежнага сайта «Наш Магілёў» сабралі больш за тысячу подпісаў за аднаўленне брамы. Ініцыятары збору подпісаў лічаць, што вяртанне архітэктурнай славутасці, узнаўленне якой не вымагае вялікіх сродкаў, будзе падарункам гораду.
IC 4094-1
IC 4094-1 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Нова-Нікольскае (Вяземскі раён, сяло)
Нова-Нікольскае (Ново-Никольское) — сяло ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сцяпанікаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, перад вызваленнем ў 1943 годзе спалена адступаючымі немцамі.
Сцяг Рагатынскага раёна
Сцяг Рагатынскага раёна — афіцыйны сімвал Рагатынскага раёна, зацверджаны 10 верасня 2004 рашэннем сесіі раённага савета.
Апісанне
На сiнiм полі белая стужка з выявай трох карон сiняга колеру. У левай частцы сцяга жоўты трохвугольнік з выявай лiтары «Р» сiняга колеру.
Землетрасенне ў Турцыі і Сірыі (2023)
6 лютага 2023 года ва Усходнім Міжземнамор’і адбылося магутнае землетрасенне. Падземныя штуршкі былі зарэгістраваны ў Турцыі, Сірыі, Ліване, Іарданіі, Іраку, на Кіпры і армяна-грузінскай мяжы. Былі зарэгістраваны вялікія разбурэнні ў гарадах Латакія і Хам (Сірыя), а таксама ў ваколіцах горада Газіянтэп (Турцыя). Загінула больш за 54 400 чалавек і больш за 122 568 пацярпелі. У Турцыі было абвешчана надзвычайнае становішча.
Сейсмічная сітуацыя
Турцыя знаходзіцца ў адной з самых актыўных сейсманебяспечных зон у свеце. Аднак рэгіён, дзе 6 лютага 2023 года адбыўся землятрус, сейсмалагічна адносна спакойны. З 1970 года ў радыусе 250 кіламетраў ад землетрасення 6 лютага адбылося толькі тры землятрасенні магнітудай 6 і больш. Найбуйнейшае, магнітудай 6,7, адбылося 24 студзеня 2020 года.
Падзеі
У 04:17 на глыбіні 17,9 кіламетраў у раёне Пазарджык у правінцыі Кахраманмараш недалёка ад мяжы з Сірыяй адбыўся землятрус. Яго магнітуда склала 7,8. У Турцыі зарэгістравалі 78 афтэршокаў. Магнітуда самага моцнага з іх склала 6,7. Падчас катастрофы абрынулася гістарычная крэпасць у Газіянтэпе. Найбуйнейшы ў Сірыі нафтаперапрацоўчы завод у Баніясе прыпыніў дзейнасць з-за пашкоджання абсталявання, адбылася ўцечка нафтапрадуктаў. Аэрапорты Кахраманмараш і Газіянтэп зачынены для грамадзянскіх рэйсаў.
Невялікія хвалі цунамі былі зафіксаваны ля ўзбярэжжа Фамагусты (Кіпр). Шкоды яны не нанеслі. Дэпартамент грамадзянскай абароны Італіі апублікаваў папярэджанне (якое пазней адклікаў) з нагоды магчымага цунамі на італьянскім узбярэжжы.
У гэты ж дзень землетрасенне магнітудай 5,4 адбылося на поўдні Казахстана, у некаторых населеных пунктах адчуваліся падземныя штуршкі сілай 2—3 балы.
Штуршкі адчуваліся на тэрыторыі Ізраіля, Ірака, Лівана, Грузіі, Расіі і нават Грэнландыі.
Наступствы
У выніку землетрасення загінулі больш за 54 400 чалавек (45 968 у Турцыі і 8476 у Сірыі), 122 568 пацярпелі.
У Турцыі аб’явілі чацвёрты ўзровень трывогі (самы высокі). Уведзены надзвычайнае становішча і сямідзённая жалоба. Прэзідэнт Рэджэп Эрдаган заявіў, што гэта самае магутнае землетрасенне ў краіне з 1939 года. У агульнай складанасці ў дзесяці правінцыях Турцыі абрынулася каля 6217 будынкаў. Курс турэцкай ліры апусціўся да рэкордна нізкіх значэнняў. Паводле ацэнак Геалагічнай службы ЗША, страты ў выніку катастрофы могуць скласці каля 2% ВУП дзяржавы.
З пацярпелага будынка турмы ў горадзе Раджу ў Сірыі збеглі два дзясяткі меркаваных байцоў тэрарыстычнай групоўкі «Ісламская дзяржава». Як паведаміў Дэпартамент музеяў і славутасцяў Сірыі, у сценах цытадэлі Алепа, уключанай у спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА, з’явіліся расколіны.
Міжнародная дапамога
Многія краіны прапанавалі дапамогу Турцыі і Сірыі. Турэцкі Чырвоны Паўмесяц пачаў пастаўляць запасы крыві для аказання дапамогі пацярпелым.
Большая частка дапамогі накіравана Турцыі, куды прыбылі ратавальнікі з 77 краін. Сваю дапамогу дзяржаве прапанавалі 14 міжнародных арганізацый.
Сірыя дапамогу атрымала ад такіх краін як Ірак, ААЭ, Іран, Алжыр, Расія, Беларусь, Егіпет, Пакістан, Арменія, Аман, Куба, Венесуэла, КНР. 14 лютага ў пацярпелую краіну адправіліся 45 байцоў медыцынскага атрада спецыяльнага прызначэння 432-га Галоўнага ваеннага клінічнага шпіталя УС РБ (гл. Місія беларускіх ваенных медыкаў у Сірыі).
Таматны сок
Таматны сок — сок, атрыманы з таматаў (памідораў). Спажываецца ў выглядзе напою, а таксама з’яўляецца інгрэдыентам для падрыхтоўкі некаторых кактэйляў, такіх як «Крывавая Мэры» і «Сангрыта».
У 150—200 грамах таматнага соку ўтрымліваецца сутачная норма патрэбнасці ў вітаміне С і каратыне. Таматны сок рэкамендуецца дарослым і дзецям як асвяжальны і лячэбны напой, які падвышае супраціўляльнасць арганізма захворванням.
Шматлікія камерцыйныя вытворцы таматнага соку дадаюць у яго соль. Часта можна сустрэць і іншыя дадаткі — цыбулевы або часночны парашок, розныя спецыі. У ЗША масавая вытворчасць і продаж таматнага соку пачаліся ў сярэдзіне 1920-х гадоў, а праз некалькі гадоў ён стаў папулярным напоем для сняданка.
У 1937 годзе ў СССР была выпушчана першая партыя таматнага соку. У Маскве на Манежнай плошчы была арганізаваная яго бясплатная дэгустацыя. Аднак большасць асоб, якія спрабавалі сок, далі яму адмоўную ацэнку. З дапамогай шырокай рэкламнай кампаніі таматны сок атрымаў усеагульнае прызнанне. Таматны сок у Савецкім Саюзе быў усюды: у гастраномах, дзіцячых садках, буфетах навучальных устаноў, буфетах тэатраў і кінатэатраў, кафэтэрыях і завадскіх сталовых. У савецкіх гастраномах, крамах «Сокі-воды» і «Агародніна-садавіна» заўсёды можна было купіць таматны сок у трохлітровых слоіках і на разліў. Адразу ў краме за 10 капеек можна было купіць шкляначку таматнага соку, пакупнікі маглі бясплатна дадаць соль у свой напой.
Артакшыл (Акмолінская вобласць)
Артакшыл — сяло ў Буландынскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Амангельдынскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 70 км на паўднёвы ўсход ад цэнтра горада Макінска. Код КАТА — 114053300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 261 чалавекі (119 мужчын і 142 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 160 чалавекі (70 мужчын і 90 жанчын).
Табуны
Табуны (Табуны́) — сяло ў Алтайскім краі, адміністрацыйны цэнтр Табунскага раёна. Размешчана за 368 км на захад ад Барнаула. Чыгуначная станцыя на лініі Кулунда — Карасук. Заснавана ў 1929 годзе ў сувязі з будаўніцтвам чыгункі Слаўгарад — Кулунда. Насельніцтва — 3238 чалавек (2021). У сяле знаходзяцца ЗАТ «Табунскі элеватар», сярэдняя агульнаадукацыйная школа.
Новае Ражнова
Новае Ражнова (Новое Рожново) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сцяпанікаўскага сельскага паселішча.
Elasmotherium sibiricum
Elasmotherium sibiricum — вымерлы від насарогаў, які жыў у стэпавай зоне Еўразіі ў плейстацэне.
Захавалася шмат парэшткаў ва Усходняй Еўразіі, такія, як зубы, часткі чэрапа і сківіцы, а таксама некаторыя косткі шкілета. Буйное скопішча выкапняў костак гэтага віду знойдзена ў Саратаўскай вобласці, у месцазнаходжанні «Іргіз 1».
Яго рог дасягаў даўжыні да 2 метраў, а цела мела даўжыню каля 5 метраў. Вага жывёлы дасягала 5 тон.
Жывёла вымерла 29 тысяч гадоў таму, у ходзе, суіснавала з неандэртальцамі і раннімі. Паводле калібраваных звестак, шэсць эласматэрыяў датуюцца узростам ад 35 да 40 тысяч гадоў, трынаццаць эласматэрыяў — узростам ад 40 да 47 тысяч гадоў. Прычыны яго знікнення дакладна невядомыя і знаходзяцца ў стадыі абмеркавання. У якасці гіпотэзы разглядаецца рэзкае пахаладанне клімату ў пачатку апошняга ледавіковага максімуму, якое выклікала павышэнне ўзроўню снежнага покрыва зімой і знікненне стэпавай расліннасці, асноўнай дыеты гэтага віду. У выніку, гэтыя насарогі вымушаныя былі перайсці на харчаванне неўласцівай для іх хмызняковай і лясной расліннасцю незадоўга да свайго вымірання. Дадатковым, ці нават вырашальным, негатыўным фактарам магло стаць паляванне першабытных людзей, паколькі эласматэрыі да гэтага перажылі мноства змен клімату. На адным з выкапнёвых чэрапаў эласматэрыя знойдзены загоены след ад удару пікападобнай прыладай.
Нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт «Дніпроўская палітэхніка»
Нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт «Дніпроўская палітэхніка» — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова політэхнічнага профілю, якая знаходзіцца ў Дніпры.
Агульная характарыстыка
Універсітэт мае поўны цыкл горна-геалагічных спецыяльнасцяў. У ім працуе звыш 800 выкладчыкаў, сярод якіх каля 200 дактароў навук і прафесараў, 400 кандыдатаў навук, дацэнтаў, члены НАН Украіны і галіновых акадэмій. За 118 гадоў існавання падрыхтавана больш за 80 тысяч спецыялістаў. Ва ўніверсітэце вучыцца каля 12 тысяч студэнтаў.
IC 4094-2
IC 4094-2 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Смаленскае (Алтайскі край)
Размешчана за 210 км на поўдзень ад Барнаула. Да найбліжэйшай чыгуначнай станцыі Бійск 35 км.
Ляды (Уздзенскі раён)
Ля́ды (, Ляды) — пасёлак ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Хатлянскага сельсавета.
NGC 1380A
NGC 1380A (іншыя абазначэнні — ESO 358-33, MCG -6-9-6, FCC 177, PGC 13335) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Печ.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Галактыка ўваходзіць у Скопішча Печы.
Беларускі прафсаюз работнікаў гандлю, спажывецкай кааперацыі і прадпрымальніцтва
Беларускі прафсаюз работнікаў гандлю, спажывецкай кааперацыі і прадпрымальніцтва — беларускі прафесійны саюз, член Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі.
Першыя легальныя зарэгістраваныя прафсаюзы работнікаў кааперацыі і гандлю з’явіліся ў Беларусі ў 1931 году ў савецкай сістэме прафсаюзаў.
У 1989 годзе быў утвораны Прафсаюз работнікаў кааператываў БССР, які ў 1990 годзе аддзяліўся ад УЦСПС і перайменаваўся ў Прафсаюз работнікаў малых прадпрыемстваў і іншых форм прадпрымальніцтва Беларусі «Садружнасць». У 1993 у рамках ФПБ былі ўтвораны Беларускі прафсаюз работнікаў гандлю і Беларускі прафсаюз работнікаў спажывецкай кааперацыі. У 2019 усе тры прафсаюзы правялі аб’яднальны з’'езд, прыняўшы статут адзінага прафсаюза, утварыўшы Беларускі прафсаюз работнікаў гандлю, спажывецкай кааперацыі і прадпрымальніцтва.
У 2022 годзе прафсаюз работнікаў гандлю і Міністэрства антыманапольнага рэгулявання і гандлю Рэспублікі Беларусі заключылі тарыфнае пагадненне.
3-я армія (Аўстра-Венгрыя)
3-я а́рмія (k.u.k. 3. Armee) — воінскае аб’яднанне армейскага ўзроўню сухапутных сілаў Аўстра-Венгрыі падчас Першай сусветнай вайны.
Гісторыя
Была сфармавана напачатку жніўня 1914 года для вядзення вайны на Усходнім фронце супраць імператарскай арміі Расіі. Пасля мабілізацыі яна складалася з наступных часцей :
Пляшчанка (Мінск)
Пляшча́нка (Плішчэ́нка ), Лютэра́нскае прадмесце — гістарычны раён Мінска, размешчаны ў заходняй частцы горада, на паўднёвы ўсход ад Лютэранскіх могілак, абапал Лібава-Роменскай чыгункі.
На паўночным захадзе ад Пляшчанкі месціцца Мядзвежына, на паўночным усходзе — Раманаўская Слабада, на поўдні — Добрыя Мыслі.
Гісторыя
Прадмесце сфармавалася на заходняй ускраіне Мінска ў канцы XIX— пач. XX стагоддзя. У XIX стагоддзі ва ўрочышчы Пляшчанка былі адкрытыя Лютэранскія (Нямецкія) могілкі (цяпер гэта сквер на рагу вуліц Карла Лібкнехта і Купрыянава). Дарогу на могілкі з цягам часу пачалі называць Малалютэранскай ці Нямецкай вуліцай, а Пляшчанку часта называлі Лютэранскім прадмесцем.
У пачатку XX стагоддзя Пляшчанка ўваходзіла ў чацвёртую і пятую паліцэйскую частку горада. Праз прадмесце праходзілі Мацвееўская (траса вуліц Розы Люксембург і Нямігі за Музычным тэатрам), Вяземская і Ковенская вуліцы, Бабруйскі завулак У канцы XIX ст. і да 1918 года на ўсходняй ускраіне прадмесця сфармавалася драўляная забудова Паўночнага завулка. Цяпер гэты ўнікальны комплекс помнікаў забудовы каштоўны не толькі з нагоды захавання асяроддзя, але і выразнымі адметнасцямі архітэктуры пабудоў: на дзве жылыя палавіны, з брусоў, на мураваных цокалях, багатае аздабленне разьбой (ліштвы, ганкі, веранды, карнізы).
Драўляная забудова прадмесця была амаль цалкам знесеная ў 1950-я—1990-я гады. У канцы 1960-х закрылі і знеслі Лютэранскія могілкі (цяпер там Лютэранскі сквер).
На пасяджэнні 6 траўня 2009 года Камісія па найменні і перайменаванні праспектаў, вуліц і іншых частак Мінска прыняла рашэнне па наданні безыменнаму скверу ў межах вуліц Купрыянава — К. Лібкхнехта — зав. Дамашэўскі назвы «Лютэранскі». Гэты сквер з’явіўся на месцы знесеных Лютэранскіх могілак.
У 2012—2013 гадах былі разбураныя апошнія дамы па вуліцы і завулку Мацвееўскім.
Пра існаванне прадмесця сведчыць Лютэранскі сквер. Тапонім Пляшчанка ніяк не пазначаны на карце Мінска.
Бафалора-д’Ада
Бафалора-д'Ада (Boffalora d'Adda) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лодзі.
Струмінскі
Струмінскі — прозвішча.
Бафалора-д’Ада
Насельніцтва складае 1042 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 130 чал./км². Займае плошчу 8 км². Паштовы індэкс — 26811. Тэлефонны код — 0371.
Пятрушына (Смаленская вобласць)
Пятрушына (Петрушино) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сцяпанікаўскага сельскага паселішча.
Бафалора-д’Ада
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Polyploca ridens
Polyploca ridens — від молей сямейства Серпакрылкі. Сустракаецца ў Паўднёвай і Цэнтральнай Еўропе, Англіі, Даніі, Паўднёвай Швецыі і на ўсход да Расіі.
30-35 мм. Лёт імага з красавіка па май у залежнасці ад месцазнаходжання.
IC 4095
IC 4095 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Свіднік (Славакія)
Сві́днік (Svidník, Свидник) — горад ва Усходняй Славакіі, у паўночнай частцы Нізкіх Бескідаў на рацэ Ондава.
Гісторыя
Горад узнік у 1944 годзе у выніку злучэння дзвюх вёсак — Ніжны-Свіднік і Вышны-Свіднік.
У старажытнасці тэрыторыя Свідніка ляжала на Бурштынавым шляху да Балтыйскага мора, які праходзіў тут праз Дукельскі перавал. Пазней тут, на ўзгорку Кашцьелік, славяне пабудавалі сваё гарадзішча. У XIV стагоддзі тут быў пабудаваны замак, знішчаны ў XVIII стагоддзі.
У XIX стагоддзі на край абвальваюцца эпідэміі і неўраджаі. Насельніцтва масава ў пошуках лепшага жыцця эмігравала ў ЗША і Канаду. Наваколлі горада былі моцна разбураны і падчас Першай сусветнай вайны. Пасля Першай сусветнай вайны Свіднік належаў да самых бедных раёнаў Чэхаславакіі. Хваля эміграцыі не памяншалася.
Падчас Другой сусветнай вайны Свіднік стаў месцам бязлітасных баёў паміж Савецкай і нямецкай арміямі і зноў падвергся моцным разбурэнням.
Пасля вайны пачалася індустрыялізацыя горада, якая прывяла да паляпшэння жыцця ў рэгіёне.
Асаблівасцю Свідніка з’яўляецца факт, што гэта адзін з двух раёнаў Славакіі з перавагай праваслаўнага (20 %) і ўніяцкага (37 %) насельніцтва.
Дражнаўскі сельсавет (Старадарожскі раён)
Дра́жнаўскі сельсаве́т — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Старадарожскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2011 г. вёска) Дражна.
Геаграфія
Сельсавет мяжуе з Шчыткавіцкім, Новадарожскім, Старадарожскім сельсаветамі Старадарожскага раёна і землямі Асіповіцкага раёна Магілёўскай вобласці.
Гісторыя
Дражнаўскі сельсавет утвораны 16 ліпеня 1954 года ў складзе Старадарожскага раёна Мінскай вобласці БССР шляхам аб’яднання скасаваных Залужскага і Падарэскага сельсаветаў. З 25 снежня 1962 года ў складзе Слуцкага раёна. З 30 ліпеня 1966 года ў складзе адноўленага Старадарожскага раёна.
Населеныя пункты
У склад сельсавета ўваходзяць 6 населеных пунктаў:
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1425 чалавек, з іх 92,3 % — беларусы, 5,2 % — рускія, 1,3 % — украінцы.
Радон-222
Радон-222, 222Rn, гістарычная назва радон (Radon, азначаецца сімвалам Rn), таксама вядомы, як эманацыя радыю (Radii Emanatio, азначаецца сімвалам RaEm) — радыеактыўны нуклід хімічнага элемента радону с зарадавым лікам 86 и масавым лікам 222. Мае перыяд паўраспаду 3,8235(3) сут. Адкрыт у 1900 годзе Фрыдрыхам Эрнстам Дорнам и Андрэ-Луі Дэбьернам.
Радон-222 — сябар радыеактыўнага рада урана-238 (так званы рад урана-радыя), таму радон-222 утвараецца ў прыродзе ва ўранавых радовішчах.
Утварэнне і распад
Радон-222 утвараецца ў рэзультаце α-распада нукліду 226Ra (перыяд паўраспаду складае 1 600(7) гадоў):
Сам радон-222 таксама α-радыеактыўны, у выніку распада ўтвараецца нуклід 218Po, вылучаемая энергія складае 5,5903(3) МэВ:
Радон-215
Радон-215, 215Rn — гэта нестабільны радыеактыўны ізатоп радона, інертны газ. Гэты ізатоп не сустракаецца на Зямлі ў прыродзе.
Радон-215 можа быць выкліканы радыеактыўным распадам радыя-219.
Радыеактыўны распад
Радон-215 распадаецца пад дзеяннем альфа-выпраменьвання на радыеізатоп палоній-211:
Перыяд паўраспаду складае 2,3 мікрасекунды.
Пыжоўка (Смаленская вобласць)
Пыжоўка (Пыжовка) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сцяпанікаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Анатоль Герасімавіч Цікавенка
Анатоль Герасімавіч Цікавенка (нар., в. Новая Алешня Рагачоўскага раёна Гомельскай вобласці) — беларускі юрыст. Мае вучонае званне прафесара.
Біяграфія
У 1977 годзе скончыў юрыдычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Прадоўжыў навучанне ў вочнай мэтавай аспірантуры Інстытута дзяржавы і права Акадэміі навук СССР. У 1981 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю ў галіне адміністрацыйнага права. У 1993 годзе абараніў доктарскую дысертацыю.
З 1981 па 1986 год працаваў памочнікам Прэзідэнта Акадэміі навук БССР.
У 1986—1989 гадах — старшы навуковы супрацоўнік Інстытута філасофіі і права Акадэміі навук БССР. З 1989 па 1992 год — дактарант Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. У 1992 годзе прадоўжыў работу ў Інстытуце філасофіі і права Акадэміі навук Беларусі ў якасці старшага навуковага супрацоўніка.
У 1995 годзе ўзначаліў лабараторыю Навукова-даследчага цэнтра праблем дзяржаўнай кадравай палітыкі і ўдасканальвання дзяржаўнага кіравання Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.
Са студзеня 1997 года — суддзя Канстытуцыйнага Суда Рэспублікі Беларусь.
Унесены ў санкцыйныя спісы краін Балтыі.
Аўтар каля 160 навуковых публікацый, у тым ліку 3 манаграфій у галіне агульнай тэорыі дзяржавы і права, канстытуцыйнага і адміністрацыйнага права. Удзельнічаў у распрацоўцы шэрага законапраектаў.
Узнагароды
Мае вышэйшы кваліфікацыйны клас. Заслужаны юрыст Рэспублікі Беларусь. У красавіку 1999 года аб’яўлена Падзяка Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.
Выкапнёвае паліва
Выкапнё́вае па́ліва, гару́чыя кары́сныя вы́капні — гэта нафта, вугаль, гаручы сланец, прыродны газ і яго гідраты, торф і іншыя гаручыя мінералы і рэчывы, якія здабываюцца пад зямлёй ці адкрытым метадам. Вугаль і торф - паліва, якое ўтвараецца па меры назапашвання і раскладання рэшткаў жывёл і раслін. Датычна паходжання нафты і прыроднага газу ёсць некалькі супярэчлівых гіпотэз. Выкапнёвыя тыпы паліва з'яўляюцца неўзнаўляльным прыродным рэсурсам, бо яны назапашваліся мільёны гадоў;дабыча і выкарыстанне выкапнёвых відаў паліва стварае экалагічныя праблемы. Глабальны рух за стварэнне аднаўляльнай энергетыкі, з'яўляецца, такім чынам, рухам за задавальненне попыту на энергію.
Спальванне гаручых карысных выкапняў вырабляе каля 21,3 гігатонаў двухвокісу вугляроду (CO2) у год, але лічыцца, што прыродныя працэсы могуць паглынуць толькі каля паловы гэтай колькасці, такім чынам чыстае павелічэнне складае больш чым на 10 млрд тон атмасфернага дыяксіду вугляроду ў год, пры тым, што тона вугляроду ў атмасферы эквівалентна 44/12 або 3,7 тонам вуглякіслага газу. Вуглякіслы газ з'яўляецца адным з парніковых газаў, што павышае радыяцыйнае ўздзеянне і спрыяе глабальнаму пацяпленню, у выніку чаго сярэдняя тэмпература Зямлі ўзрастае, што, на думку пераважнай большасці вучоных-кліматолагаў выклікае сур'ёзныя пабочныя эфекты.
Паходжанне
Нафта і прыродны газ утвараюцца ў выніку анаэробнага раскладання рэшткаў арганізмаў, уключаючы фіта- і заапланктону, якія жылі ў моры ці возеры, якія апынуліся на дне ў вялікіх колькасцях у бескіслародных умовах мільёны гадоў таму. За геалагічны час, гэтая арганічныя рэчывы, змешаныя з брудам, атрымалі пахаванне пад пластамі цяжкага асадку. У выніку высокага ўзроўню цяпла і ціску, выкліканага хімічнымі зменамі, арганічныя рэчывы ператварыліся спачатку ў воскападобны матэрыял, вядомы як кераген, які знаходзіцца ў гаручых сланцах, а затым, пры большым паказчыку цяпла, у вадкія і газападобныя вуглевадароды ў выніку працэса, вядомага як катагенез.
Грамадскае харчаванне
Грамадскае харчаванне — галіна народнай гаспадаркі, сукупнасць прадпрыемстваў, якія займаюцца вытворчасцю, рэалізацыяй і арганізацыяй спажывання кулінарнай прадукцыі.
Выкапнёвае паліва
Паходжанне
Існуе шырокі спектр арганічных або вуглевадародных злучэнняў у любой паліўнай сумесі. Канкрэтныя сумесь вуглевадародаў дае палівам свае характэрныя ўласцівасці, як тэмпература кіпення, тэмпература плаўлення, шчыльнасць, глейкасць і іншыя. Некаторыя віды паліва, як прыродны газ, напрыклад, утрымліваць толькі газападобныя кампаненты.
Грамадскае харчаванне
Склад галіны
Сюды таксама ўваходзяць спецыялізаваныя прадпрыемствы грамадскага харчавання розных тыпаў, якія выпрацоўваюць і рэалізуюць аднастайную паводле асартыменту кулінарную прадукцыю з улікам спецыфікі абслугоўвання і арганізацыі свабоднага часу спажыўцоў. У іх ліку — рэстараны, кафэ, кафетэрыі, сталовыя, піўныя, пяльменныя, закусачныя, піражковыя, пышачныя і г п.
Выкапнёвае паліва
Здабываныя запасы
Па апублікаваных разліках запасы здабыванай нафты на Зямлі складаюць каля двух трыльёнаў барэляў (Кэмпбел і Лехерэр). Ацэнка запасаў вугалю дае лічбу ў 500 мільярдаў т.
Грамадскае харчаванне
Прадпрыемствы харчавання
Прадпрыемства грамадскага харчавання — агульная назва арганізацыі, якая аказвае паслугі грамадскага харчавання з дапамогай: вытворчасці кулінарнай прадукцыі, яе рэалізацыі і арганізацыі харчавання розных груп насельніцтва.
Фотаэфект
Фотаэфект — гэта выпусканне электронаў рэчывам пад дзеяннем святла (і, наогул кажучы, любога электрамагнітнага выпраменьвання). У кандэнсаваных рэчывах (цвёрдых і вадкіх) вылучаюць вонкавы і ўнутраны фотаэфект. Пры вонкавым фотаэфекце электроны вызваляюцца светам з павярхоўнага пласта рэчыва і пераходзяць у іншае асяроддзе, часцей за ўсё ў вакуум. Пры ўнутрнаным фотаэфекте аптычна ўзбуджаныя эелектроны застаюцца ўнутры асвячаемага цела, не парушая электрычную нейтральнасць апошняга. Для абгрунтавання гіпотэзы фатонаў асноўнае значэнне мае з'ява вонкавага фотаэфекту.
Законы фотаэфекту:
Выкапнёвае паліва
Тэмпы спажывання
"Я запрашаю чытача заплюшчыць вочы і паспрабаваць уявіць сабе, які гіганцкі прамежак часу спатрэбіўся планеце для назапашвання ў нетрах запасаў нафты, якія мы марнуем, як п'яны матрос у прыпартовай карчме марнуе свой заробак." . За 18 стагоддзе аб'ём здабыванага вугалю павялічыўся на 4000%, Да 1900-га здабывалася 700 мільёнаў тон вугалю ў год, затым надыйшла чарга нафты. Спажыванне нафты ўзрастала каля 150 гадоў і напачатку трэцяга тысячагоддзя выходзіць на плато. У наш час у свеце здабываецца больш 87 млн барэляў у суткі.
Грамадскае харчаванне
Прадпрыемствы харчавання
Комплексныя прадпрыемствы грамадскага харчавання адначасова ажыццяўляюць функцыі некалькіх спецыялізаваных прадпрыемстваў харчавання, напрыклад: рэстаран, кафэ, сталовая і магазін кулінарыі.
Выкапнёвае паліва
Здабыча выкапнёвага паліва ў Беларусі
Пошук нафты на тэрыторыі Беларусі ажыццяўляецца з 1952 г., а распрацоўка пачалася з 1965 г. За перыяд з 1965 па 1975 год было здабыта 35 млн. т. нафты, дасягнуўшы гадавога максімуму 8 млн. т. у 1975 г. Затым гадавая здабыча пачала змяншацца, з-за памяншэння здабычы на самых буйных радовішчах. У наш час у Беларусі здабываецца прыклада 2 млн. т. гэтага карыснага выкапня.
Фотаэфект
Першы закон фотаэфекту: сіла фотатоку прама прапарцыйная шчыльнасці светлавога патоку.
Другі закон фотаэфекту: максімальная кінетычная энергія электронаў, што выбіваюцца святлом, лінейна ўзрастае з частатой святла і не залежыць ад яго інтэнсіўнасці.
Выкапнёвае паліва
Здабыча выкапнёвага паліва ў Беларусі
Торф — іншае выкапнёвае паліва, што здаўна здабываецца ў Беларусі. Самыя буйныя тарфяныя запасы ёсць у Гомельскай, Брэсцкай і Мінскай абласцях. Агульная плошча тарфяных масіваў — каля 2,5 млн. га., а агульная вага — каля 3 млрд. т. Штогод здабываецца 14 млн. т. торфу.
Грамадскае харчаванне
Прадпрыемствы харчавання
Прадпрыемствы грамадскага харчавання могуць размяшчацца як у грамадскіх месцах, даступных для ўсіх грамадзян (так званая агульнадаступная сетка), так і на тэрыторыі ўстаноў і прадпрыемстваў, абслугоўваючы толькі працуючых там асоб (так званая закрытая сетка). У агульнадаступнай сетцы вылучаюцца, акрамя асобных прадпрыемстваў розных уласнікаў, адзінакіруемыя групы тэхналагічна узаемазвязаных прадпрыемстваў харчавання і спадарожных прадпрыемстваў. Гэтыя падсеткі — пры наяўнасці адзінага ўласніка — таксама носяць назвы «сетак харчавання» з арганізацыйнага пункту гледжання. Найбуйнейшыя з іх маюць фірмовыя («Рускае бістро», «Макдоналдс») або функцыянальныя («Сетка школьных сталовых») найменні.
Выкапнёвае паліва
Здабыча выкапнёвага паліва ў Беларусі
Гаручыя сланцы ўпершыню выяўлены ў Беларусі ў 1963 г. У межах заходняй часткі Прыпяцкага прагіну сланцаносныя адклады залягаюць на глыбінях, даступных для распрацоўкі шахтавым метадам. Гаручыя сланцы ўяўляюць сабою асадкавыя ўтварэнні буравата-шэрага колеру з высокім (больш 15%) утрыманнем цвёрдага нерастваральнага арганічнага рэчыва - керагену. Прагнозныя рэсурсы гаручых сланцаў у гэтым басейне да глыбіні 600 м складаюць 11 млрд. т. Карысны выкапень характарызуецца высокай попельнасцю (75 %). Адмыслоўцы лічаць, што прамысловае засваенне ў Прыпяцкім сланцаносным басейне будзе эканамічна апраўданым толькі пры ўмове поўнай утылізацыі ўсіх прадуктаў сланцаперапрацоўкі, у тым ліку попелу.
Грамадскае харчаванне
Прадпрыемствы харчавання
У эканамічным аналізе і пры праектаванні прадпрыемствы грамадскага харчавання характарызуюцца такімі паказчыкамі, як ёмістасць (колькасць месцаў у абеднай зале), прадукцыйнасць (колькасць страў, якія вырабляюцца ў змену).
Выкапнёвае паліва
Здабыча выкапнёвага паліва ў Беларусі
У Прыпяцкім прагіне, у паўднёвай частцы Беларусі, сустракаюцца таксама бурыя вуглі, якія залягаюць на глыбінях 290—900 м. Прагнозныя рэсурсы вуглёў у адкладах карбону да глыбіні 600 м ацэньваюцца ў 410 млн. т. У юрскай вугляноснай тоўшчы прагнозныя рэсурсы вуглёў перавышаюць 520 млн. т. Лепш за ўсё вывучаны паклады бурых вуглёў у міяцэнавых адкладах. У сувязі з невялікімі глыбінямі залягання (20—80 м.) яны даступныя для распрацоўкі кар'ерамі. У заходняй частцы Прыпяцкага прагіну выяўлена 3 радовішчы: Жыткавіцкае, Брынёўскае і Тонежскае. У найбольш буйным — Жыткавіцкім, запасы складаюць каля 70 млн. т. Вуглі Жыткавіцкага радовішча гумусавыя, нізкай ступені метамарфізму. Нягледзячы на складаныя гідрагеалагічныя ўмовы, на базе гэтага радовішча магчыма будаўніцтва буравугальнага кар'ера прадукцыйнасцю 2 млн. т. у год.
Фотаэфект
λ0
Выкапнёвае паліва
Уплыў на навакольнае асяроддзе
На доля прадпрыемстваў паліўна-энергетычнага комплексу Расіі даводзіцца палова выкідаў шкодных рэчываў у атмасфернае паветра, больш траціны забруджаных сцёкавых вод, траціна цвёрдых адыходаў ад усёй нацыянальнай эканомікі. Асаблівую актуальнасць набывае планаванне экалагічных мерапрыемстваў у раёнах піянернага засваення рэсурсаў нафты і газу.
Грамадскае харчаванне
Грамадскае харчаванне ў СССР
У 1923 годзе ў Маскве на базе Цэнтральнай камісіі па барацьбе з наступствамі голаду пры УЦВК («Последгол») і пры падтрымцы Центросоюза, ВЦСПС, Наркомпрода, Наркомздрава і шэрагу іншых народных камісарыятаў было арганізавана паявае таварыства «Нарпит» — народнае харчаванне, якое пасля ператварылася ва «Всенарпит» — Усесаюзнае таварыства народнага харчавання. Дзяржаўная арганізацыя харчавання насіла гэтую назву да 1930 года. Аддзяленні Нарпита існавалі па ўсім Савецкім Саюзе.
Выкапнёвае паліва
Уплыў на навакольнае асяроддзе
Спальванне выкапнёвых тыпаў паліва стварае выкіды двухвокісу вугляроду (CO2) - парніковага газу, які дае найвялікі ўнёсак у глабальнае пацяпленне. Прыродны газ, асноўную частку якога складае метан, таксама з'яўляецца парніковым газам. Парніковы эфект ад адной малекулы метану прыкладна ў 20 раз большы, чым ад малекулы CO2, таму з кліматычнага пункта гледжання спальванне прыроднага газу пераважней яго трапленню ў атмасферу.
Грамадскае харчаванне
Грамадскае харчаванне ў СССР
У СССР планамерная арганізацыя грамадскага харчавання пачалася ў гады першай пяцігодкі, у эпоху індустрыялізацыі. Для гэтага былі спраектаваны і пабудаваны ў найбуйнейшых гарадах гіганцкія фабрыкі-кухні (у мінскай, напрыклад, працавала 400 чалавек), а больш дробных — цэхі грамадскага харчавання, класічны тып загатовачнай арганізацыі грамадскага харчавання. Іх асноўная прадукцыя — гатовыя стравы для дастаўкі ў завадскія сталовыя і паўфабрыкаты для дастаўкі ў крамы кулінарыі спрыялі значнай эканоміі часу ў хатняй гаспадарцы. Кажучы ў тэрмінах той эпохі, развіццё фабрык, цэхаў і устаноў грамадскага харчавання «спрыяла перабудове побыту працоўных на сацыялістычных пачатках і вызваленні насельніцтва, асабліва жанчын, ад хатняй кухні. Яно давала магчымасць жанчыне актыўна ўдзельнічаць у грамадскім і культурным жыцці грамадства». Агульнахарч на прадпрыемствах і асабліва ў школах (дарэвалюцыйная школа не ведала гарачых абедаў) дазволіў забяспечыць паўнавартаснае харчаванне падчас працоўнага дня і вучобы, стварыць нармальны рэжым для здароўя.
Фотаэфект
), пры якой фотаэфект яшчэ магчымы, і калі \nu<\nu_0, то фотаэфект ужо не адбываецца''.
Тэарэтычнае тлумачэнне гэтых законаў даў у 1905 г. А. Эйнштэйн. Паводле Эйнштэйна, электрамагнітнае выпраменьванне ўяўляе сабой паток асобных квантаў (фатонаў) з энергіяй
h ν
Грамадскае харчаванне
Галіна грамадскага харчавання ў Расіі
Па дадзеных даследаванняў кампаніі «АМІК», абарот расійскага рынку грамадскага харчавання складае больш за 1 трлн. 427 млрд рублёў у 2017 г.
Установы грамадскага харчавання ў Сярэдняй Азіі
Мясцовае традыцыйнае грамадскае харчаванне мае сваю спецыфіку і ўключае ў сябе розныя тыпы устаноў:
Фотаэфект
кожны, дзе
h
— пастаянная Планка. Пры фотаэфекце частка электрамагнітнага выпраменьвання ад паверхні металу адбіваецца, а частка пранікае ўнутр паверхневага пласта металу і там паглынаецца. Паглынуўшы фатон, электрон атрымлівае ад яго энергію і, здзяйсняючы работу выхаду
φ
, пакідае метал: дзе W_{e} — максімальная кінетычная энергія, якую мае электрон пры вылеце з металу.
Гісторыя адкрыцця
У 1839 годзе Аляксандр Бекерэль назіраў з'яву фотаэфекту ў электраліце.
Даследаванні фотаэфекту паказалі, што насуперак класічнай электрадынаміцы энергія вылятаючага электрона заўсёды строга звязана з частатой падаючага выпраменьвання і практычна не залежыць ад інтэнсіўнасці апрамянення.
У 1891 годзе Эльстар і Гейтэль пры вывучэнні шчолачных металаў дашлі да высновы, што, чым вышэй электрастаноўчасць металу, тым ніжэй межавая частата, пры якой ён робіцца фотаадчувальным. Томсан у 1898 годзе эксперыментальна ўсталяваў, што струмень электрычнага зарада, што выходзіць з металу пры вонкавым фотаэфекце, уяўляе сабой струмень адкрытых ім раней часціц (пазней названых электронамі). Таму павялічэнне фотатоку з узростам асветленасці патрэбна разумець як павялічэнне ліку выбітых электронаў з узростам асветленасці.
φ
— т.зв. работа выхаду (мінімальная энергія, неабходная для выдалення электрона з рэчыва), — максімальная кінетычная энергія электрона, \nu — частата падаючага фатона з энергіяй
h ν
.
Вонкавы фотаэфект
Вонкавым фотаэфектам (фотаэлектроннай эмісіяй) называецца выпусканне электронаў рэчывам пад дзеяннем электрамагнітных выпраменьванняў. Электроны, якія вылятаюць з рэчыва пры вонкавым фотаэфекце, называюцца фотаэлектронамі, а электрычны ток, які ўзнікае пры іх упарадкаваным руху ў вонкавым электрычным полі, называецца фотатокам.
Квантавы выхад
Важнай колькаснай характарыстыкай фотаэфекту з'яўляецца квантавы выхад Y — колькасць эмітаваных электронаў у разліку на адзін фатон, які падае на паверхню цела. Велічыня Y вызначаецца ўласцівасцямі рэчыва, станам яго паверхні і энергіяй фатонаў. Квантавы выхад фотаэфекту з металаў у бачнай і бліжняй УФ-абласцях Y <0,001 электрон / фатон. Гэта звязана перш за ўсё з малою глыбінёй выхаду фотаэлектронаў, якая значна меншая за глыбіню паглынання святла ў метале. Большасць фотаэлектронаў рассейвае сваю энергію да падыходу да паверхні і губляе магчымасць выйсці ў вакуум. Пры энергіі фатонаў каля парога фотаэфекту большасць фотаэлектронаў узбуджаецца ніжэй за ўзровень вакууму і не дае ўкладу ў фотаэмісійны ток. Акрамя таго, каэфіцыент адбівання ў бачнай і бліжняй УФ-абласцях вялікі і толькі малая частка выпраменьвання паглынаецца ў метале. Гэтыя абмежаванні часткова здымаюцца ў дальняй УФ-вобласці спектру, дзе Y дасягае велічыні 0,01 электрон / фатон пры энергіі фатонаў E > 10 эв.
Прасцейшая схема для выяўлення фотаэфекту
Вонкавы фотаэфект даследуюць на ўстаноўцы, прадстаўленай на мал. 1. Два электрода (анод і катод) змешчаны ў вакууміраваны балон. Ад вонкавай крыніцы святла асвятляюць катод, выраблены з доследнага матэрыялу. Паміж анодам і катодам прыкладваюць рознасць патэнцыялаў (плюс на анодзе). Электроны, эмітуемых у вакуум з паверхні катода ў прычыны фотаэфекту, перамяшчаюцца ў вакууме пад дзеяннем электрычнага поля да анода. Ток у ланцугу вымяраюць амперметрам. Залежнасць фототока Іф ад напружання паміж электродамі U (вольт-ампернай характарыстыка), якая адпавядае розным значэнняў інтэнсіўнасці I запаленага святла, прыведзена на мал. 2. Характарыстыка здымаецца пры нязменнай частаце святла ν. Відаць, што з павелічэннем U фотаток узрастае і пры пэўным напружанні дасягае насычэння. Спадзісты ход крывых паказвае на тое, што электроны вылятаюць з катода з рознымі скарасцямі. Максімальнае значэнне току Іфн (фотаток насычэння) вызначаецца такім значэннем U, пры якім усе электроны, выпусканых катодам, дасягаюць анода:
дзе е − зарад электрона, n − лік электронаў, выпусканых катодам у адзінку часу.
З ВАХ вынікае, што пры U=0 фотаток не знікае. Такім чынам, электроны, выбітыя святлом з катода, валодаюць некаторай пачатковай скорасцю V, а значыць, і выдатнай ад нуля кінетычнай энергіяй. Частка электронаў дасягае анода і без прыкладання знешняга электрычнага поля. Для таго каб фотаток прыняў нулявое значэнне, паміж анодам і катодам неабходна прыкласці затрымліваюшчага напружанне Uз (адмоўнае). Пры такім напружанні нават электронам, якія валодаюць пры вылеце з катода найбольшым значэннем скорасці Vm, не ўдаецца дасягнуць анода. Такім чынам, можам запісаць, што:
Нізкія Бяскіды
Нізкія Бяскіды (Nízke Beskydy, Beskid Niski) — горны масіў ва ўсходняй Славакіі і паўднёва-ўсходняй Польшчы. Складаецца з Бяскідскага Перадгор’я, Ондаўскай Врховіны, Лабарацкай Врховіны і Бусава.
Масіў распасціраецца дугой з захаду на ўсход і з’яўляецца водападзелам паміж рэкамі Дунайскага басейна на поўдні (Топля, Ондава, Лабарац) і рэкамі Віслінскага басейна на поўначы (Віслак, Віслака, Белая). Найвышэйшы пункт — 835 м знаходзіцца на тэрыторыі Польшчы.
Ve Interactive
Ve Interactive (вымаўляецца «Ві Інтэрактыў») — міжнародная тэхналагічная кампанія з галаўным офісам у Лондане. У кампаніі працуюць больш за 300 супрацоўнікаў. Ve Interactive мае больш за 4,5 тысячы кліентаў у галіне электроннай камерцыі па ўсім свеце: фірма мае 12 офісаў і выкарыстоўвае ў сваёй працы 19 моў. Кампанія прапануе рашэнні па паляпшэнню эфектыўнасці інтэрнэт-крам, дапамагаючы павялічваць абарот кампаній у галіне інтэрнэт-гандлю. Рашэнні Ve Interactive станам на жнівень 2014 года выкарыстоўваюцца кампаніямі-кліентамі ў 44 краінах свету.
Ve Interactive размешчана ў тэхналагічным кластары Тэх-Сіці (East London Tech City), частцы Лондана, якая вядомая сваімі тэхналагічнымі стартапамі. Ve Interactive знаходзіцца ў гістарычным раёне Лондана Кларкенвелл.