cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Юрый (князь нясвіжскі)
Алег Рапаў таксама далучае Юрыя да роду Ізяславічаў Тураўскіх, але спасылаецца толькі на меркаванне Сяргея Салаўёва, што Нясвіж тоесны цяперашняму Нясвіжу ў Мінскай вобласці, то-бок вылучаны Юрыю з абшараў Тураўскай зямлі як нашчадку тураўскага князя Юрыя Яраславіча.
Гродзінскі сельсавет
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1051 чалавек, з іх 91,2 % — беларусы, 5,7 % — палякі, 1,2 % — рускія, 1,1 % — цыганы.
Калясішча
Назву Калясі́шча маюць:
NGC 3602
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Франсуа Жакоб
Франсуа Жакоб (François Jacob; нар. 17 чэрвеня 1920 года, Нансі, Францыя-) — французскі мікрабіёлаг і генетык, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1965) (сумесна з Андрэ Львофам і Жакам Мона) «за адкрыцці, якія тычацца генетычнага кантролю сінтэзу ферментаў і віруса». Член Французскай акадэміі (1996).
Хацюхоўскі сельсавет
Хацюхо́ўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Крупскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 года вёска) Хацюхова.
Гісторыя
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Халопеніцкага раёна Барысаўскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Менскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Халопеніцкім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Крупскага раёна, з 12 лютага 1935 года ў складзе адноўленага Халопеніцкага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Мінскай вобласці. З 20 студзеня 1960 года сельсавет у складзе Крупскага раёна. 30 кастрычніка 2009 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Дакудаўскага сельсавета (10 населеных пунктаў: аграгарадок Дакудава, вёскі Брышча, Вялікае Восава, Вялікія Жаберычы, Клён, Крыстопаўшчына, Малыя Жаберычы, Нявераўшчына, Прыклёнак і Шыялоўка), 28 мая 2013 года — частка скасаванага Нацкага сельсавета (7 населеных пунктаў: аграгарадок Нача, вёскі Барок, Заполле, Колас, Малое Восава, Плавучае Галае і Прыяміна).
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (11 населеных пунктаў) — 1032 чалавекі, з іх 95,3 % — беларусы, 3,7 % — рускія, 0,4 % — украінцы.
Склад
1 студзеня 1947 г. — 18 населеных пунктаў.
Аншлюс Аўстрыі
Аншлюс (Anschluss, Anschluß  — далучэнне, саюз) — ідэя аб’яднання Аўстрыі з Германіяй і канкрэтна — анэксія Аўстрыі Германіяй 12 — 13 сакавіка 1938. Незалежнасць Аўстрыі была адноўленая ў красавіку 1945, пасля яе заняцця саюзнымі войскамі падчас Другой сусветнай вайны, і ўзаконеная Дзяржаўнай дамовай 1955, якая забараняла аншлюс. У пераносным значэнні тэрмін «аншлюс», праз сваю сувязь з гісторыяй нацызму, ужываецца ў негатыўным сэнсе як сінонім паняцця анексія.
Падзея вядомая ў гісторыі таксама пад назвамі анексія Аўстрыі Германіяй, з’яднанне Аўстрыі з Германіяй або аншлюс Аўстрыі. На працягу пэўнага часу аўстрыйскія прыхільнікі Гітлера з Аўстрыйскай нацыянал-сацыялістычнай партыі ставілі перад урадам сваёй краіны пытанне аб далучэння Аўстрыі да Германіі. На 13 сакавіка 1938 г. быў запланаваны рэферэндум па гэтаму пытанню, але нацыяналісты зрабілі дзяржаўны пераварот і перадалі ўсю ўладу ў краіне Германіі. 12 сакавіка войскі Вермахта ўвайшлі на тэрыторыю Аўстрыі. 13 сакавіка таго ж года было аб’яўлена аб аншлюсе альбо з’яднанні Аўстрыі з Германіяй.
Аднак было вырашана правесці рэферэндум па пытанню падтрымкі аншлюсу насельніцтвам Аўстрыі. 10 красавіка 1938 г. большасць аўстрыйскіх грамадзян станоўча адказалі на пытанне «Ці згаджаецеся Вы са з’яднаннем Аўстрыі і германскага Рэйха, якое адбылося 13 сакавіка 1938 г. і ці падтрымліваеце Вы сваім голасам нашага лідара Адольфа Гітлера». Але легітымнасць рэферэндуму выклікае сумненні паколькі некалькі соцень тысяч аўстрыйцаў, у асноўным, яўрэйскага паходжання, былі пазбаўлены права голасу. Да тых, хто меў права голасу і не хадзіў на рэферэндум, нярэдка прыходзілі дадому некалькі разоў і настойліва запрашалі прыняць у ім удзел.
Прымусовы характар далучэння Аўстрыі да Германіі стаў падставай для дэкларацыі па Аўстрыі краін антыгітлераўскай кааліцыі, падпісанай у Маскве ў кастрычніку 1943 г. Згода гэтай дэкларацыі Аўстрыя аб’яўлялася першай ахвярай гітлераўскай агрэсіі, яе народ заклікаўся да барацьбы за незалежнасць, а аншлюс быў аб’яўлены скасаваным. У 1955 г. Аўстрыя аднавіла свой суверэнітэт пасля 10 год кантролю з боку краін антыгітлераўскай кааліцыі.
Радымна
Радымна (Radymno) — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Яраслаўскага павета Падкарпацкага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляеца сядзібай вясковай гміны Радымна. Займае плошчу 13,59 км². Насельніцтва — 5621 чалавекі (на 2005 год).
Плябанаўцы (Ваўкавыскі раён)
Пляба́наўцы (, Плебановцы, ранейшая назва - Ганусаўшчызна) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Роскага сельсавета.
Плябанаўцы
Назву Пляба́наўцы маюць:
Плябанаўцы (Ваўкавыскі раён)
Насельніцтва
На 01.01.2004 г. 104 двары, 208 жыхароў.
Інфраструктура
Былы цэнтр СВК “Агра-Лозы”, які ў 2010 г. быў далучаны да РУСП «Племзавод «Рось». Ёсць крама, Дом культуры, бібліятэка.
Памятныя мясціны
Помнік воінам-землякам. Магіла савецкага воіна. Пахаваны воін, які загінуў у Вялікую Айчынную вайну. На ўшанаванне яго памяці і памяці землякоў, загінуўшых у барацьбе з нямецка-фашысцкімі захопнікамі, у 1972 г. на магіле ўсталяваны помнік — стэла і скульптура воіна.
Максенцый
Максенцый — Марк Аўрэлій Валерый Максенцый ( — ) — рымскі імператар (306—312).
Біяграфія
Сын Максіміяна Геркулія і Еўтропіі. У час міжусобіцы, што пачалася пасля адрачэння Дыяклетыяна (305), Максенцый быў абвешчаны імператарам прэтарыянцамі і чэрню Рыма. Разам са сваім бацькам (з 307) змагаўся супраць іншых прэтэндэнтаў на сталец, але быў пераможаны Канстанцінам пры Мульвіевым мосце.
Спрабаваў ажывіць старарымскія традыцыі, абнавіць культы Марса і Ромула з Рэмам. Назваў свайго сына Ромулам; збудаваў базіліку Максенцыя, пазней перабудаваную Канстанцінам. Вядома статуя Максенцыя ў старарымскім стылі, створаная, відаць паміж 306 і 312 гадамі.
Black Belt
Black Belt — амерыканскі часопіс пра баявыя мастацтвы і адзінаборствы, заснаваны ў 1961 годзе Уэхара Мітосі. На працягу першых гадоў публікацыі Уэхара быў практычным уладальнікам і выдаўцом. «Black Belt» — адно з самых старых выданняў, якія маюць справу з самаабаронай і баявымі мастацтвамі ў Злучаных Штатах Амерыкі. Часопіс піша практычна аб усіх баявых мастацтвах і стылях якія маюць нацыянальнае або міжнароднае распаўсюджванне, уключаючы дзюдо, тэквандо, хапкідо, каратэ, кунгфу, дзюдзюцу, айкідо, джыткундо, панкраціон і іншыя дысцыпліны. Асноўная тэматыка — байцоўскія тэхнікі і персаналіі баявых мастацтваў, па-за залежнасці ад узросту. Часопіс робіць упор на сістэмы самаабароны, уключаючы тэхніку ваенных і паліцэйскіх. Мала ўвагі звяртаецца на алімпійскія спаборніцтвы па дзюдо, тэквандо, барацьбе і боксе, але ў той жа час надаецца асаблівая ўвага камерцыйна прарэкламаваным змяшаным баявым мастацтвам і іх асноўным байцам.
Выбухі на Бостанскім марафоне
Выбухі на Бостанскім марафоне і наступная стральба — серыя тэрарыстычных актаў, якія пачаліся 15 красавіка 2013 года, калі дзве бомбы, вырабленыя з хуткаварак, падарваліся падчас Бостанскага марафону ў 2 гадзіны 39 хвілін пасля поўдня, у выніку чаго былі забіты 3 чалавекі і яшчэ прыкладна 264 былі паранены. Бомбы выбухнулі з інтэрвалам у 12 секунд і з адлегласцю ў 190 метраў адна ад адной побач з фінішнай лініяй на Бойлстан-Стрыт.
Федэральнае бюро расследаванняў (ФБР) узяло на сябе расследаванне і 18 красавіка былі апублікаваны фатаздымкі і відэа двух падазраваных. Пазней у той жа дзень былі вызначаны асобы падазраваных — чачэнскія браты Джахар і Тамерлан Царнаевы. Неўзабаве пасля таго, як ФБР апублікавала фатаздымкі, падазраваныя забілі паліцэйскага, сагналі пазадарожнік і ініцыявалі перастрэлку з паліцыяй у Уотэртаўне, штат Масачусетс. У ходзе перастрэлкі адзін з паліцэйскіх быў паранены, але выжыў з вялікай стратай крыві. У перастрэлцы Тамерлана Царнаева некалькі разоў падстрэлілі, пасля чаго яго брат пакінуў яго ў пазадарожніку і ўцёк. Ён быў абвешчаны мёртвым на месцы здарэння.
19 красавіка адбыўся беспрэцэдэнтны вышук Джахара Царнаева з тысячамі супрацоўнікаў праваахоўных органаў, якія праводзілі вышук на 20-квартальнай плошчы Уотэртаўна. Падчас аблавы ўлады папрасілі жыхароў Уотэртаўна і прылеглых раёнаў, уключаючы Бостан, не пакідаць сваіх дамоў. Сістэма грамадскага транспарту і большасць прадпрыемстваў і дзяржаўных устаноў былі зачынены для стварэння пустыннага гарадскога асяроддзя. Каля 19:00 жыхар Уотэртаўна выявіў Джахара, які хаваўся ў лодцы на заднім дварэ. Джахар быў арыштаваны і дастаўлены ў бальніцу неўзабаве пасля гэтага.
Падчас першага допыту ў бальніцы, Джахар сцвярджаў, што Тамерлан з’яўляўся натхняльнікам. Ён сказаў, што іх матывам былі экстрэмісцкія ісламісцкія перакананні, а таксама войны ў Іраку і Афганістане, і што яны — самастойныя экстрэмісты, не звязаныя з іншымі тэрарыстычнымі групамі. Паводле яго слоў, яны навучыліся будаваць выбуховыя прылады ў інтэрнэт-часопісу філіяла Аль-Каіды ў Емене. Апроч таго, ён заявіў, што яны з братам вырашылі пасля выбухаў у Бостане паехаць у Нью-Ёрк, каб арганізаваць аналагічныя выбухі на Таймс-сквер. Джахар быў абвінавачаны 22 красавіка яшчэ ў бальніцы ва ўжыванні зброі масавага знішчэння і знішчэнні маёмасці, якое прывяло да смерці. Ён не прызнаў сябе вінаватам па 30 пунктах абвінавачвання.
Вуліца Карла Маркса (Віцебск)
Вуліца Карла Маркса — адна з галоўных магістраляў Чыгуначнага раёна Віцебска. Размешчана ў заходняй частцы горада. Працягласць 3200 метраў, ад вуліцы Лявонава да заходняй ўскраіны горада. Праходзіць уздоўж паўднёва-ўсходняга схілу Юр'евай горкі (і яе адгор'я Залатой гары).
Першапачаткова называлася Новаманастырскай, бо была адной з дарог да Маркава манастыра (Стара-Манастырская вуліца — сучасная вуліца Максіма Горкага). У 1922 годзе пераназваная ў гонар германскага сацыял-дэмакрата Бебеля, а ў 1934 годзе названа ў гонар нямецкага філосафа, сацыёлага і эканаміста Карла Маркса.
Пачала фарміравацца ў 1-й палове XIX стагоддзя. У 1937-38 гадах у заходняй частцы вуліцы пабудаваны 3-павярховыя жылыя дамы для працаўнікоў фабрыкі «Дзвіна» імя Л. М. Кагановіча. Пасля ВАВ забудоўвалася 2-3-павярховымі дамамі, з 1990-х гадоў забудоўваецца шматпавярховымі жылымі дамамі.
Мітрыдат VI Еўпатар
Мітрыдат VI Еўпатар Дыяніс або Мітрыдат Вялікі (132 — 63 да н.э.) — цар пантыйскі (120—63 да н.э.).
Сын Мітрыдата V і ўнук Мітрыдата IV. Быў ярым праціўнікам Рыма; з 89 да н.э. правёў супраць Рыма тры вайны. У час трэцяй вайны, калі пацярпеў канчатковае паражэнне, загадаў кельцкаму найміту забіць сябе.
Рэшткі статуі Мітрыдата ў вобразе Геракла захоўваюцца ў Луўры, існуе таксама бронзавая статуэтка (захоўваецца ў Неапалі). Абедзве, відаць, паказваюць Мітрыдата ў перыяд яго панавання ў Пергаме (88—85 да н.э.).
Бацька Арыярата IX.
Пліній Старэйшы апісвае вядомых паліглотаў свайго часу і згадвае сярод іх Мітрыдата. Згодна з Плініям, ён валодаў мовамі ўсіх дваццаці двух народаў, над якімі валадарыў.
Дзмітрый Сяргеевіч Лаўрыновіч
Дзмітрый Сяргеевіч Лаўрыновіч (нар. , г. п. Шуміліна, Віцебская вобласць) — беларускі гісторык. Доктар гістарычных навук (2013), дацэнт (2006).
Біяграфія
Скончыў Магілёўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя А. А. Куляшова (спецыяльнасць «Гісторыя. Сацыяльна-палітычныя дысцыпліны», 1998), Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (дактарантура, 2013). Працуе ў Магілёўскім дзяржаўным універсітэце імя А. А. Куляшова (з 1998, дацэнт кафедры ўсходнеславянскай і расійскай гісторыі, кафедры гісторыі Беларусі і ўсходніх славян, прафесар кафедры ўсеагульнай гісторыі, з 2022 — кафедры гісторыі і філасофіі, у 2005—2008 — загадчык аспірантуры, у 2008—2014 — дэкан факультэта замежных моў, з 2014 — першы прарэктар).
Узнагароды
Нагрудны знак «Выдатнік адукацыі» (2021).
Каменшчына
Назву Каменшчына маюць:
Чайф
«Чайф» (першапачаткова Чай-Ф) — расійская рок-група, утвораная Уладзімірам Шахрыным, Уладзімірам Бягуновым і Алегам Рашэтнікавым у 1985 годзе. Гісторыя групы пачынаецца яшчэ з 1983 года, калі Уладзімір Шахрын, Алег Паплётаў і Вадзім Зязюлін пачалі рэпетыцыі ў Свярдлоўску.
Наталля Батракова
Наталля Батракова (, Бялынічы, Магілёўская вобласць) — беларуская пісьменніца.
Біяграфія
Наталля Батракова нарадзілася і вырасла ў Бялынічах. Скончыла Гомельскі інстытут чыгуначнага транспарту. Жыве ў Мінску, дзе ўзначальвае прадстаўніцтва адной з замежных транспартных кампаній.
Піша вершы і прозу на рускай мове. У 2000 годзе выйшла яе першая кніга вершаў «Состояние души» (Стан душы), а ў 2002 — раман-дылогія «Территория души» (Тэрыторыя душы), тыраж якой імгненна разышоўся.
Максімін Даза
Максімін Даза — Гай Галерый Валерый Максімін (? — ) — рымскі імператар (309—313).
Магчыма, менавіта Максімін выяўлены на парфіравым бюсце аднаго з тэтрархаў (захоўваецца ў Каіры).
Адукацыя ў Віцебскім раёне
Установы сярэдняй адукацыі раёна наведваюць 3202 чалавекі, дашкольнага выхавання — 1195. У сістэме адукацыі Віцебскага раёна працуе 1206 педработнікаў.
На тэрыторыі раёна дзейнічаюць 4 дзіцячыя дамы сямейнага тыпу, Цэнтр дзяцей і моладзі Віцебскага раёна, Віцебскае кадэцкае вучылішча ў п. Лужасна, а таксама сацыяльна-педагагічны цэнтр.
Асноўнай задачай адукацыйных устаноў раёна з’яўляецца забеспячэнне яго якасці, стварэнне ўмоў, якія гарантуюць навучэнцам комплекснае развіццё, якое дазволіць ім быць паспяховымі ў жыцці. Педагічныя кадры раёна вырашаюць задачы павышэння якасці праз развіццё профільнага навучання на трэцяй прыступцы агульнай сярэдняй адукацыі і дапрофільнай падрыхтоўкі, удасканальвання адукацыйнага асяроддзя, прымянення інфармацыйных тэхналогій у адукацыйным працэсе, стварэння ўмоў для ўсебаковага развіцця адораных і таленавітых дзяцей, павышэння прафесійнай кампетэнтнасці педагогаў.
Адукацыйная прастора раёна прадстаўлена наступным чынам: 9 сярэдніх школ, 2 яслі-сад-сярэднія школы, 5 базавых школ, 3 яслі-сад-базавыя школы, 1 дзіцячы сад-пачатковая школа, 14 устаноў дашкольнай адукацыі, 1 сацыяльна-педагагічны цэнтр, 1 раённы цэнтр дзяцей і моладзі.
Агульная сярэдняя адукацыя:
Дашкольная адукацыя:
Прафесійна-тэхнічная адукацыя:
Сярэдняя спецыяльная адукацыя: Аграрны каледж УА «Віцебская дзяржаўная акадэмія ветэрынарнай медыцыны».
Пазашкольная адукацыя:
Сацыяльна-педагагічныя ўстановы:
Кангеан (архіпелаг)
Кангеан (Kepulauan Kangean) — архіпелаг на поўначы Балійскага мора. Уваходзіць у склад інданезійскай правінцыі Усходняя Ява. Плошча — 668 км². Насельніцтва (2010 г.) — 123 367 чал.
Геаграфія
Архіпелаг Кангеан месціцца ў 120 км на ўсход ад вострава Мадура і ў 120 км на поўнач ад Балі. Складаецца прыкладна з 63 астравоў і астраўкоў. Найбуйнейшым з іх з'яўляецца Кангеан (431,37 км²).
Архіпелаг узнік у выніку ваганняў ўзроўню акіяна пасля заканчэння апошняга ледавіковага перыяда. Суша мае вулканічнае паходжанне. Берагі нізкія, часцяком з каралавымі рыфамі. Найвышэйшы пункт — 364 м. На многіх астравах адчуваецца недахоп крыніц пітной вады.
З 1993 г. каля архіпелага здабываюць прыродны газ.
Дунаіўці (пгт)
Дунаіўці (Дунаївці) — пасёлак гарадскога тыпу ў Дунаявецкім раёне Хмяльніцкай вобласці Украіны. Чыгуначная станцыя на лініі Хмяльніцкі - Камянец-Падольскі. Насельніцтва - каля 2,5 тыс. жыхароў. Размешчаны за 22 км ад раённага цэнтра, які таксама мае назву Дунаіўці (ад якога бярэ пачатак назва чыгуначнай станцыі і пазней - пасёлка пры ёй). Заснавана паселішча ў 1914 г. разам з будаўніцтвам чыгункі, статус пасёлка гарадскога тыпу мае з 1972 г.
Кангеан (архіпелаг)
Геаграфія
Клімат экватарыяльны, засушлівы. Сярэднегадавая тэмпература трымаецца каля +25°C.
Прырода
Пераважае расліннасць саваннага тыпу. Агульная плошча лясоў — каля 36 326,1 га. У мінулым на астравах сустракаліся алені, кракадзілы і леапарды. У нашы дні фаўна прадстаўлена шматлікімі птушкамі, казуркамі, марскімі чарапахамі.
Культура
Большую частку насельніцтва складаюць кангеанцы, асобны этнас, блізкі па мове і культуры да мадурцаў. Іх асноўнымі заняткамі здаўна былі рыбалоўства, гандаль драўнінай і земляробства. Вырошчваюць рыс, какосы, гародніну. Акрамя таго, на ўзбярэжжы традыцыйна сяліліся баджа. Асноўная рэлігія — іслам.
Кангеан вядомы пародай пеўняў з надзвычай звонкімі галасамі. У мінулым іх выявы выразалі на стрэхах хацін. Нават у нашы дні распаўсюджаны народныя святы, што ўключаюць тэатральныя пастановы, танцы панкі, конныя спаборніцтвы, адзінаборства гелок-гелок. Кухня знакаміта смажанымі на вогнішчы рыбай, малюскамі і мясам, прыпраўленымі кіславатай вельмі вострай падлівай.
NGC 3603
NGC 3603 (іншыя абазначэнні — OCL 854, ESO 129-SC16) — рассеянае скопішча ў сузор’і Кіль.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі Новага агульнага каталога.
Саўка
Саўка — прозвішча.
Сезон 2019 ФК Граніт Мікашэвічы
У 2019-м годзе футбольны клуб «Граніт» прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах:
Склад каманды
Станам на верасень 2019 года.
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Прухнік
Прухнік (Pruchnik) — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Яраслаўскага павета Падкарпацкага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Прухнік. Насельніцтва — 3757 чалавекі (на 2016 год).
Конрад I Мазавецкі
Конрад I Мазавецкі (Konrad I Mazowiecki;  — ) — прадстаўнік дынастыі Пястаў, адзін з польскіх князёў перыяду феадальнай раздробленасці.
Біяграфія
Чацвёрты і малодшы сын Казіміра II Справядлівага і чэшскай князёўны Алены Знаемскай (у старой гістарыяграфіі яе лічылі рускай князёўнай Аленай Усеваладаўнай), малодшы брат Лешака Белага.
Князь Куявіі ў 1202—1247 гг., князь Серадза, князь Кракаўскі ў 1229—1232, 1241—1243 гг. Заснавальнік незалежнага Мазавецкага княства ў складзе Польшчы. Правіў у ім у 1207—1247 гг.
Цесна супрацоўнічаў з Тэўтонскім ордэнам, у 1226 г. аддаў яму ў валоданне Хэлмінскую зямлю Польшчы. У 1237—1238 гг. пацярпеў паражэнне разам з крыжакамі пад Дарагічынам ад галіцка-валынскага князя Данілы Раманавіча. 10 ліпеня 1241 г., скарыстаўшыся згубай вялікага князя Генрыха II Набожнага падчас нашэсця хана Батыя, заняў Кракаў, стаўшы кракаўскім князем (1241—1243). Аднак пасля бітвы 23 мая 1243 г. пад Сухадолам, у якой ён пацярпеў паражэнне ад малапольскага князя Баляслава V Сарамлівага, быў вымушаны пакінуць Кракаў і вярнуцца ў Мазовію.
Каміншчына
Назву Камі́ншчына маюць:
М1 Garand
М1 Garand — самазарадная вінтоўка войск ЗША прынятая на ўзбраенне ў 1936 годзе.
Маціяс Гінтэр
Маціяс Лукас Гінтэр (Matthias Ginter; нар., Марх, Германія) — нямецкі футбаліст, абаронца клуба «Фрайбург» і нацыянальнай зборнай Германіі. Чэмпіён свету 2014 года ў складзе нямецкай зборнай, пераможца Кубка канфедэрацый 2017.
Клубная кар’ера
21 студзеня 2012 года Гінтэр дэбютаваў у складзе «Фрайбурга» ў матчы супраць «Аўгсбурга», замяніўшы на 70 хвіліне Антона Пуціла, у дэбютнай жа гульне Гінтэр забіў свой першы гол на 88 хвіліне, які апынуўся пераможным для сваёй каманды. Гэты гол зрабіў яго самым маладым іграком у гісторыі клуба з Брайсгау, якія забілі гол у матчах Бундэслігі. Папярэдні рэкорд належаў Дэнісу Аога. 23 студзеня, праз два дня пасля дэбюту, Гінтэр падпісаў з «Фрайбургам» прафесійны кантракт. У сезоне 2012-2013 замацаваўся, як лідар «Фрайбурга», пасля гэтага сезона застаўся ў камандзе нягледзячы на інтарэс да іграка з боку «Баварыі». Правёў фантастычны сезон 2013/14, у якім стаў адным з лепшых абаронцаў Бундэслігі, і заслужыў запрашэнне ў нацыянальную зборную Германіі.
17 ліпеня 2014 года Гінтэр перайшоў у дортмундскую «Барусію», падпісаўшы кантракт да 2019 года, па неафіцыйным дадзеным сума трансферу склала каля 10 млн еўра. Дэбютаваў у новым клубе 13 жніўня 2014 года ў матчы Суперкубка Германіі супраць «Баварыі» (2:0). Пазней здолеў замацавацца ў асноўнай камандзе дортмундцаў.
У ліпені 2017 года было абвешчана аб пераходзе Гінтэра ў мёнхенгладбахскую «Барусію». У маі 2022 года «Фрайбург» абвясціў аб вяртанні Гінтэра з сезона 2022/23.
Дасягненні
«Фрайбург»:
«Барусія» Дортмунд:
Германія:
Прыватныя:
Беларускі дзяржаўны архіў навукова-тэхнічнай дакументацыі
Гісторыя
З мэтай цэнтралізацыі адбору, захоўвання і выкарыстання навукова-тэхнічнай дакументацыі пастановай Савета Міністраў Беларускай ССР ад 27 мая 1968 г. № 164 быў створаны адмысловы Цэнтральны дзяржаўны архіў навукова-тэхнічнай дакументацыі БССР (ЦДАНТД БССР).
Першым дырэктарам новага архіва загадам начальніка Архіўнага ўпраўлення пры Савеце Міністраў Беларускай ССР ад 7 чэрвеня 1968 г. № 40 прызначаны Аляксандр Васільевіч Вараб'ёў, які працаваў да гэтага начальнікам аддзела ведамасных архіваў, камплектавання і экспертызы Цэнтральнага дзяржаўнага архіва Кастрычніцкай рэвалюцыі (ЦДАКР) БССР. Была зацверджана структура архіва, якая складалася з кіраўніцтва, аддзела камплектавання і захоўванні дакументаў; аддзела ўліку, навукова-даведкавага апарата і выкарыстання дакументаў. Па першым штатным раскладзе ў ЦДАНТД БССР павінны былі працаваць 9 чалавек.
Ужо ў лістападзе 1968 г. ЦДАНТД БССР вызначыўся з месцам свайго пастаяннага размяшчэння. Загадам начальніка Архіўнага ўпраўлення пры Савеце Міністраў Беларускай ССР ад 11 лістапада 1968 г. № 35 адзначалася, што «з мэтай размяшчэння ЦДАНТД БССР і ЦДАЛМ БССР, страхавога фонду рэспублікі і лабараторыі па рэстаўрацыі і мікрафільмаванні ЦДАКФФД БССР… перадаць у двухтыднёвы тэрмін будынак па вул. Астроўскага, 4 з балансу ЦДАКР БССР на баланс ЦДАНТД БССР… Размясціць Цэнтральны дзяржаўны архіў навукова-тэхнічнай дакументацыі БССР на 1 і 2 паверхах (рабочыя пакоі № 1, 2, 3, 4, 10)…».
Сумесна з Архіўным упраўленнем пры Савеце Міністраў БССР быў арганізаваны адбор каштоўнай НТД у вядучых праектных інстытутах краіны — Белдзяржпраекце, Белдзіпрасельбудзе, Белдзіпрадары.
У 1991 г. у выніку гістарычных пераўтварэнняў і здабыцці Рэспублікай Беларусь незалежнасці пастановай Савета Міністраў ад 21 мая 1993 г. № 336 Цэнтральны дзяржаўны архіў навукова-тэхнічнай дакументацыі БССР быў перайменаваны ў Беларускі дзяржаўны архіў навукова-тэхнічнай дакументацыі (БГАНТД). Архіў НТД разам з Беларускім дзяржаўным архівам-музеем літаратуры і мастацтва пераехаў у вызвалены будынак па вуліцы Кірыла і Мяфодзія, 4.
Фонды
Зберагае навукова-тэхнічную дакументацыю праектна-канструктарскіх, тэхналагічных і навукова-даследчых устаноў і арганізацый, асабістыя фонды дзеячаў навукі і тэхнікі Рэспублікі Беларусь. Станам на 1996 года мелася 160 фондаў (больш за 90 тыс. адзінак захоўвання за 1887—1941 і 1944—1990). На 1 студзеня 2022 г. у архіве на захоўванні знаходзіцца 306 фондаў і 213 476 адзінак захоўвання за 1748, 1778, 1783, 1793, 1797, 1800, 1811, 1850, 1858, 1869—2019 гады.
Дакументы архіва адлюстроўваюць будаўніцтва і рэканструкцыю гарадоў і іншых населеных пунктаў, прамысловых прадпрыемстваў, чыгуначаных і шашэйных дарог, культурна-асветных, адміністрацыйных і іншых збудаванняў на Беларусі, распрацоўку вырабаў прамысловай прадукцыі і бытавой тэхнікі. Сярод дакументаў генеральныя планы гарадоў, праекты па жыллёва-грамадзянскім, прамысловым і сельскім будаўніцтве, чарцяжы станкоў, машын.
Структура
Аддзелы ў 1996 годзе : забеспячэння захавання і ўліку дакументаў; ведамасных архіваў, камплектавання і экспертызы каштоўнасці дакументаў; інфармацыйна-пошукавых сістэм і навуковага выкарыстання.
Станам на 2022 год:
Камсамолец
Назву Камсамо́лец маюць:
Янаўшчынскі сельсавет
Я́наўшчынскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Крупскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Янаўшчына.
Гісторыя
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Вялікахальнявіцкі (Хальнявіцкі) сельсавет у складзе Чарэйскага раёна Барысаўскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Вялікія Хальнявічы. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Аршанскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Чарэйскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Крупскага раёна, з 12 лютага 1935 года ў складзе Халопеніцкага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Мінскай вобласці. 26 жніўня 1959 года да сельсавета далучана частка скасаванага Слабадскога сельсавета (3 населеныя пункты: Лісічына, Малы Каменец і Слабада) і частка скасаванага Дубоўскага сельсавета (5 населеных пунктаў: вёскі Вялікі Каменец, Дакучына, Дуброўка, Старожышча і Худава). З 20 студзеня 1960 года сельсавет у складзе Крупскага раёна. 28 ліпеня 1966 года ў склад Акцябрскага сельсавета перададзены 5 населеных пунктаў (вёскі Вялікі Каменец, Дакучына, Дуброўка, Старожышча і Худава), у склад Халопеніцкага сельсавета — вёска Слабада. Да 1968 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Янаўшчына. 14 верасня 1972 года ў склад Акцябрскага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (вёскі Высокае, Калодніца, Малінаўка і Малыя Хальнявічы). 1 кастрычніка 1973 года сельсавет перайменаваны ў Янаўшчынскі. 30 кастрычніка 2009 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Халопеніцкага сельсавета.
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 354 чалавекі, з іх 94,9 % — беларусы, 4,2 % — рускія, 0,8 % — украінцы.
Склад
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 13 населеных пунктаў: вёскі Баркі, Барсукі, Вялікія Хальнявічы, Глінаўка, Дудары, Клішына, Лісічына, Малы Каменец, Мялешкавічы, Падбярэззе, Пасёмкавічы, Янаўшчына і пасёлак Хальнявічы.
Свет паводле Гарпа (фільм)
«Свет паводле Гарпа» (The World According to Garp) — амерыканская камедыйная драма 1982 года, заснаваная на аднайменным рамане Джона Ірвінга, які працаваў над сцэнарам сумесна з Стывам Тэсічам. Рэжысёрам фільма стаў Джордж Рой Хіл, Робін Уільямс выканаў галоўную ролю — Т. С. Гарпа, а Джон Літгаў і Глен Клоўз сыгралі другасныя ролі, за што былі намінаваныя на прэмію Оскар за найлепшую мужчынскую ролю другога плану і найлепшую жаночую ролю другога плану адпаведна.
Сэмюэл Філіпс Хантынгтан
Сэмюэл Філіпс Хантынгтон (Samuel Phillips Huntington; 18 красавіка 1927, Нью-Ёрк, ЗША — 24 снежня 2008, Мартас-Він'ярд, Масачусетс, ЗША) — амерыканскі сацыёлаг і палітолаг, аўтар канцэпцыі этнакультурнага падзелу цывілізацый, апублікаванай ім у артыкуле «Сутыкненне цывілізацый?» (The Clash of Civilizations?), апублікаванай у 1993 годзе ў часопісе Foreign Affairs, а затым у 1996 годзе ў кнізе «Сутыкненне цывілізацый».
Біяграфія
Атрымаў вышэйшую адукацыю ў Ельскім універсітэце, у 1948 годзе — ступень магістра ў Чыкагскім універсітэце, абараніў доктарскую дысертацыю ў Гарвардскім універсітэце, дзе і выкладаў да канца жыцця. У пачатку навуковай кар'еры стаў знакамітым, перш за ўсё, як даследчык грамадзянскага кантролю над узброенымі сіламі і тэорыі мадэрнізацыі. Заснавальнік і галоўны рэдактар ​​часопіса  Foreign Policy .
У 1973 працаваў намеснікам дырэктара Цэнтра міжнародных адносін; у 1977—1978 гадах — каардынатарам аддзела планавання ў Савеце нацыянальнай бяспекі ЗША; у 1978—1989 гадах — дырэктарам Цэнтра міжнародных адносін.
Паказчыкам высокага аўтарытэту Хантынгтана сярод амерыканскіх палітолагаў з'яўляецца абранне яго ў 1984—1985 гадах віцэ-прэзідэнтам, а ў 1986—1987 гадах — прэзідэнтам Амерыканскай Асацыяцыі палітычных навук.
Асноўныя працы і погляды
Хантынгтон — аўтар шматлікіх работ у галіне палітычнай мадэрнізацыі, міжнародных адносін, тэорыі дэмакратыі і іміграцыі. Сярод іх варта вылучыць:
Вялікую вядомасць атрымала створаная Хантынхтонам канцэпцыя «сутыкнення цывілізацый», якая апісвае дынаміку сучасных міжнародных адносін скрозь прызму канфліктаў на цывілізацыйнай аснове. Хантынгтон выказаў меркаванне пра непазбежнасць у недалёкай будучыні супрацьстаяння паміж ісламскім і заходнім светамі, якое будзе нагадваць савецка-амерыканскае супрацьстаянне ў часы Халоднай вайны. Фактычна тая ж канцэпцыя амаль на дваццаць гадоў раней Хантынгтана была акрэслена ў працах беларускага філосафа і культуролага Мікалай Крукоўскі (1923—2013).
Іншая вядомая тэарэтычная распрацоўка Хантынгтана — канцэпцыя «хваляў дэмакратызацыі».
Кляштар марыявітак (Мінск)
Кляштар марыявітак — колішні рымска-каталіцкі сакральны комплекс у Мінску. Дзейнічаў у 1771—1850 гадах. Знаходзіўся на Францысканскай вуліцы.
Гісторыя
У Менску жыў і памёр заснавальнік кангрэгацыі марыявітак віленскі ксёндз Юзаф Турчыновіч-Сушыцкі (1697—1773).
Кляштар каталіцкай кангрэгацыі марыявітак — «дом марыявітак», заснаваны 26 чэрвеня 1771 года жонкай старосты паройскага Кунегундай з Матушэвічаў Рушчыц, якая ахвяравала на яго пляц на Францысканскай вуліцы. У канцы XVIII ст. Менск заставаўся ледзь не адзіным горадам, дзе інтэнсіўна пашыралася дзейнасць сясцёр-марыявітак. Кангрэгацыя не патрабавала пажыццёвай адмовы ад свецкага жыцця і аб’ядноўвала набожных жанчын, якія хацелі прысвяціць сябе пропаведзі хрысціянства сярод іўдзеяў.
Паводле візітацый пачатку XIX ст., на тэрыторыі кляштара быў вялікі драўляны жылы дом на мураваным падмурку, які законніцы здавалі ў арэнду, драўляная афіцына (пабудаваная ў 1817 годзе), дзе яны самі жылі, стайня і вазоўня, хлеў, іншыя гаспадарчыя пабудовы і невялікі гарод. Тэрыторыю кляштара аддзяляў ад Францысканскай вуліцы драўляны паркан з брамай, завершанай каванай манаграмай Імя Дзевы Марыі.
Пры кляштары працавала школа, у якой выхаванак навучалі мовам, дамаводстве і арыфметыцы. Была невялікая бібліятэка з 26 кніг. У кляштары стала жыло 3—4 законніцы, якія не мелі капліцы і хадзілі на набажэнствы ў касцёл езуітаў.
У 1850 годзе расійскія ўлады закрылі кляштар марыявітак, а яго пляц разам з будынкамі прадалі пад гарадскую забудову.
Альжбета Шыдлоўская
Біяграфія
Была дачкой плоцкага ваяводы Тэадора Шыдлоўскага і Тэрэзы з Віткоўскіх. У 1768 ажанілася з Янам Ежы Грабоўскім. Патаемна была каханкай Станіслава Аўгуста Панятоўскага і многія дзеці з яе шлюбу, насамрэч, былі ад яго. Верагодна, неўзабаве пасля смерці мужа ў 1789 патаемна вышла замуж за Станіслава Аўгуста. Тытулу каралевы не мела і лічылася палюбоўніцай. Мела, магчыма, толькі паводле чутак, уплыў на караля: менавіта ёй прыпісвалі схіленне караля да Таргавіцкай канфедэрацыі.
Падчас знаходжання караля ў Гродне Альжбета часта да яго прыязджала, а аднойчы ў адной з загарадных рэзідэнцый арганізавала баль, на які былі запрошаны высокапастаўленыя асобы з Расійскай імперыі (рускі пасол Я. Сіверс, Валконскія і інш.)
З адрачэннем апошняга ад прастола разам з сынамі Міхалам і Станіславам паехала за ім у Санкт-Пецярбург. Пасля смерці Станіслава Аўгуста ў 1798 годзе вярнулася ў Польшчу, дзе апекавалася над мастакамі.
Калачыцы
Калачыцы (Kołaczyce) — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Ясельскага павета Падкарпацкага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Калачыцы. Займае плошчу 7,15 км². Насельніцтва — 1437 чалавек.
Грант Гугенхайма
Грант Гугенха́йма, або стыпе́ндыя Гугенха́йма (Guggenheim Fellowship) — грант з’яўляецца субсідыяй, якая прысуджаецца штогод, пачынаючы з 1925 года тым, «». Штогод Фонд прысуджае некалькі сотняў узнагарод у кожнай з дзвюх асобных катэгорый:
Камсамольскі
Назву Камсамо́льскі маюць:
Грант Гугенхайма
Выканальніцкія мастацтвы не ўваходзяць у сферу інтарэсаў Фонду; выключэнне складаюць катэгорыі кампазітараў, рэжысёраў і харэографаў.
Студэнты не могуць прэтэндаваць на стыпендыю, толькі «прасунутыя прафесіяналы ў зеніце кар’еры», якія ўжо заявілі пра сябе выстаўкамі, пастаноўкамі, публікацыямі. Стыпендыяты могуць траціць грошы паводле свайго меркавання, і асноўнай мэтай Стыпендыі з’яўляецца даць атрымальнікам . Кандыдаты павінны падаць спасылкі на свае працы, а таксама рэзюмэ і партфоліа. Фонд атрымлівае ад 3500 да 4000 заявак у год; пры гэтым штогод прысуджаецца каля 220 стыпендый.
Памер гранта вар’іруецца і скарэктаваны ў адпаведнасці з патрэбнасцямі стыпендыятаў, улічваючы іншыя іх рэсурсы, а таксама іх мэты і маштабы іх планаў. Сярэдні грант у конкурсе 2008 года сярод прэтэндэнтаў з ЗША і Канады быў
Блакітныя сыры
Прыгатаванне
Для падрыхтоўкі гэтых сыроў тварогавую масу перад паспяваннем засяваюць спорамі цвілі і доўгімі іголкамі або іншымі спосабамі робяць паветраныя каналы ўнутры сырнай масы. Паветра дае магчымасць блакітнай цвілі развіцца ўнутры сыру.
Цвіль надае такім сырам асаблівы водар.
Прэзідэнт Славакіі
Прэзідэнт Славакіі — глава дзяржавы ў Славакіі, які здзяйсняе галоўным чынам цырыманіяльныя функцыі, у прыватнасці, прызначае прэм'ер-міністра.
Гісторыя
Упершыню пасада прэзідэнта з'явілася ў Першай Славацкай рэспубліцы ў перыяд Другой сусветнай вайны. Першым і адзіным прэзідэнтам быў з 26 кастрычніка 1939 да красавіка 1945 Ёзаф Ціса.
Пасля распаду Чэхаславакіі паўнамоцтвы прэзідэнта прыняў на сябе прэм'ер-міністр Уладзімір Мечыяр, пасля чаго Міхал Ковач быў выбраны прэзідэнтам на пяцігадовы тэрмін парламентам. Калі пасля заканчэння яго паўнамоцтваў парламент не змог абраць яго пераемніка, абавязкі прэзідэнта прынялі прэм'ер-міністр і спікер парламента. Пасля таго, як парламент на працягу года не змог узгадніць кандыдатуру прэзідэнта, былі занесены папраўкі ў канстытуцыю, па якіх прэзідэнт абіраецца ўсеагульным галасаваннем на пяцігадовы тэрмін па сістэме двух тураў. Для перамогі неабходна атрымаць 50 % галасоў.
Рэзідэнцыяй прэзідэнта Славакіі з'яўляецца пабудаваны ў 1760 Палац Грасалкавічаў.
Сучасная Славакія
Прэм’ер-міністр і спікер парламента, якія выконвалі абавязкі прэзідэнта:
Спасылкі
Афіцыйны сайт прэзідэнта Славацкай Рэспублікі
Заалагічны парк
Заалагічны парк (заапарк) — адна з унікальных лабараторый па захаванні разнастайнасці жывёльнага свету і музей жывой прыроды, створаны чалавекам, з'яўляецца навукова-асветных устаноў.
Мэты і задачы
Адзін з важных і мэтанакіраваных бакоў дзейнасці заапарка - утрыманне дзікіх жывёл для дэманстрацыі іх гарадскому насельніцтву і асветніцкая дзейнасць па ахове прыроды і жывёльнага свету, развіваючы ў людзях ўяўленне аб тым, што яны з'яўляюцца часткай свету жывой прыроды і што адказнасць за захаванне гэтага свету павінна гарманічна ўвайсці ў іх паўсядзённае жыццё; вывучэнне біялогіі і псіхалогіі сваіх калекцый, а таксама захаванне відаў і іх узнаўленне з наступнай рэінтрадукцыяй ў натуральныя месцапражывання, якія дапамагаюць аднавіць і захаваць выміраючых прадстаўнікоў жывёльнага свету ў дзікай прыродзе. Удзел у розных міжнародных праграмах па захаванню і аднаўленню знікаючых відаў дапамагло пазбегнуць страты ад вымірання ў прыродным асяроддзі папуляцый зуброў і куланаў, некаторых прадстаўнікоў птушак, земнаводных і паўзуноў.
NGC 3604
NGC 3604 (іншыя абазначэнні — NGC 3611, ZWG 39.103, UGC 6305, MCG 1-29-26, IRAS11149+0449, PGC 34478) — спіральная галактыка (Sa) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 3604, NGC 3611.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Петрашэўцы (Ваўкавыскі раён)
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Рэплеўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1796 г. належала Фердынанду Эйсманту. У 1836 г. прыватная вёска, 22 двары, 165 жыхароў.
Насельніцтва
На 01.01.2004 г. 61 двор, 122 жыхары. На 01.01.2007 г. 68 жыхароў.
Плошча 41,45 га, працягласць межаў — 3 336 метраў.
Інфраструктура
Ёсць крама.
Малы Дунай
Малы Дунай (Malý Dunaj) — рака ў заходняй Славакіі, адгалінаванне Дунаю. Малы Дунай утварае найвялікі рачны востраў у Еўропе — Жытны востраў. Малы Дунай — улюбёнае месца сплава жыхароў Браціславы. Галоўны прыток — Ч'ерна Вода.
Ганна Вадзімаўна Шарэвіч
Га́нна Вадзі́маўна Шарэ́віч (нар., , БССР) — беларуская і амерыканская шахматыстка, гросмайстар (2006) сярод жанчын. Чэмпіёнка Беларусі 2002, 2005, 2007 і 2011 гадоў. З вясны 2014 года прадстаўляе Амерыканскую шахматную федэрацыю.
Біяграфія
Ганна Шарэвіч нарадзілася 18 снежня 1985 у Брэсце, БССР. У шахматы пачала гуляць з пяці гадоў, першым трэнерам стаў яе бацька — Вадзім Уладзіміравіч Шарэвіч.
Неаднаразова выйгравала нацыянальны чэмпіянат у групах да 10, 14, 16 і 20 гадоў (становячыся чатыры разы чэмпіёнкай Беларусі сярод дзяўчат). Станавілася чэмпіёнкай Беларусі ў 2002, 2005 і 2007 гадах (сярод жанчын). Чатыры разы выступала за Рэспубліку Беларусь на сусветных чэмпіянатах ў 2002 і ў 2005 гадах (2002 ў Ханты-Мансійску, 2010 у Бледзе).
Скончыла Брэсцкі педінстытут.
На Кубку свету 2011 года працавала ў якасці каментатара. З 2012 года жыве ў ЗША.
Захапленні
Ганна захапляецца музыкай, кіно і спортам, марыць зняцца ў кіно і адкрыць свой дом мадэляў. Яе кумір — Анатоль Карпаў.
Майкопская археалагічная культура
Майкопская культура — археалагічная культура бронзавага веку ва Усходняй Еўропе. Ахоплівала значную частку Паўночнага Каўказа і суседніх тэрыторый. Перыяд існавання — каля 3700 — 3000 гг. да н. э.
Лэтычыў
Лэтычыў (Летичів) — пасёлак гарадскога тыпу ў Лэтычыўскім раёне Хмяльніцкай вобласці Украіны на рацэ Паўднёвы Буг. Раённы цэнтр. Насельніцтва — каля 10 тыс. жыхароў. Пасёлак размешчаны за 50 км ад абласнога цэнтра і за 30 км ад бліжэйшай чыгуначнай станцыі (Дэражня). Праз паселішча праходзіць аўтадарога Ужгарад — Цярнопаль — Крапыўныцкы.
Майкопская археалагічная культура
Паходжанне
Майкопская культура была вылучана ў якасці асобнай у 1951 г. савецкім археолагам Яўгенам Ігнатавічам Крупновым, аднак даследаванні яе помнікаў пачаліся яшчэ ў канцы XIX ст. Назва была дадзена паводле кургана Ашад на тэрыторыі горада Майкоп, дзе раскопкі вяліся з 1897 г.
Марыя Гімбутас уключыла Майкопскую культуру ў склад Курганнай культуры, якая па яе меркаванню належыла да продкаў індаеўрапейцаў. Беларускі археолаг Эдуард Міхайлавіч Загарульскі, які прытрымліваўся Армянскай (або Анаталійскай) гіпотэзы, таксама разглядаў Майкопскую культуру як протаіндаеўрапейскую, прычым сцвярджаў яе першынство ў дачыненні да стэпавай Ямнай культуры. Амерыканскі даследчык Дэвід Энтані ў 2007 г. прапанаваў выключыць Майкопскую культуру са складу протаіндаеўрапейскіх. Леў Самуілавіч Клейн звязваў фарміраванне культуры са з'яўленнем на Паўночным Каўказе продкаў чаркесаў.
Асаблівасці
Галоўнымі заняткамі носьбітаў Майкопскай культуры былі ручное земляробства і прыдомная жывёлагадоўля. Пра вырошчванне збожжавых культур кажуць знаходкі збожжатарак. Трымалі свінняў, кароў, у меншай ступені — авечак і коней. Жытлы ўяўлялі сабой авальныя або круглыя простыя канструкцыі з прутоў і дошак, некаторыя часткова або цалкам тынкаваныя глінай. Земляную падлогу пасыпалі друзам. У цэнтры або каля сцен у яме ўладкоўвалі агмень з глінянымі борцікамі. Некаторыя будынкі займалі плошчу каля 70 м².
Носьбітам Майкопскай культуры была знаёма апрацоўка металаў: ліццё па васковай мадэлі, коўка з размякчэннем высокатэмпературнымі адпаламі, інкрустацыя бронз срэбрам і золатам, срэбранне і г. д. Бронзавыя вырабы паступалі ў выніку абменна-гандлёвых кантактаў са стэпам. Мясцовыя вырабы часцей складаліся з мыш’яковых сплаваў. Распаўсюджаныя прылады працы: двухбаковыя сякера-цёслы, вушныя цяслы і плоскія сякеры. Відавочна, вырабам керамікі займаліся прафесіянальныя майстры, паколькі на пасудзіны ставілі клеймы. Пасудзіны мелі пляскатае, вострае або круглае дно, былі слаба абпалены. Частка з іх ляпілася ўручную, але карысталіся і ганчарным колам. Маюцца знаходкі невялікіх алебастравых сасудаў, якія паўтараюць формай керамічныя.
Для перамяшчэння ўжывалі вазы з масіўнымі драўлянымі коламі, меркавана запрэжаныя валамі. Баявых калясніц не выраблялі.
Памерлых хавалі ў курганах, знутры якіх ладзіліся каменныя магільні. У кургане Ашад магільня ўяўляла яміну глыбінёй да 1,5 м. Дно было выкладзена каменнем і пасыпана чырвонай фарбай. Ёй пасыпалі таксама і нябожчыкаў. Магільня падзялялася драўлянымі перагародкамі на тры часткі. Галоўны нябожчык-мужчына быў пакладзены ў паўднёвую, большую частку. Дзве іншыя часткі займалі другасныя жаночыя пахаванні. У магільне былі знойдзены прадметы з каштоўных металаў, медны посуд, кераміка і прылады працы.
Камунар
Назву Камуна́р маюць:
Малінаўка
Назву Малі́наўка маюць:
Ліцкевіч
Ліцкевіч — прозвішча.
Заале
Заале, таксама Зале (Saale) — рака ў Баварыі, Цюрынгіі і Саксоніі-Анхальт, левы прыток Эльбы.
Даўжыня ракі скарацілася з-за розных будаўнічых мерапрыемстваў (з 1933 па 1942 г.) з 427 км на 413 км. Плошча басейна — 24 тыс. км². Сярэдні расход вады 100 м³/с.
Рака бярэ пачатак у гарах Фіхтэль на вышыні 828 м. Упадае ў Эльбу ля Барбі. Сярод прытокаў — Рака Ільм, Вайсэ-Эльстэр і інш.
NGC 3605
NGC 3605 (іншыя абазначэнні — UGC 6295, MCG 3-29-19, ZWG 96.19, PGC 34415) — эліптычная галактыка (E4) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Нансі
Гісторыя
Нягледзячы на мноства прэгістарычных артэфактаў, знойдзеных на месцы сучаснага Нансі, горад на рацэ Мёрт стаў згадвацца толькі з VIII стагоддзя. Традыцыйна з XII стагоддзя Нансі быў сталіцай герцагства Латарынгскага, затым правінцыі і рэгіёна з назвай Латарынгія (Lorraine). У 1477 годзе пры Нансі адбылася бітва паміж швейцарска-латарынгскімі войскамі (падтрыманымі Францыяй) і войскам герцага бургундскага Карла Смелага, які загінуў у гэтай бітве (гл. бітва пры Нансі). У 1766 годзе разам з Латарынгіяй пасля смерці апошняга латарынгскага герцага, цесця Людовіка XV Станіслава Ляшчынскага, горад увайшоў у склад Францыі. Падчас франка-прускай вайны 1870—1871 гадоў быў заняты нямецкімі войскамі, аднак пасля вайны па ўмове Франкфурцкага дагавора ўвайшоў у тую невялікую частку Латарынгіі, якая не перайшла да Германіі і засталася ў складзе Францыі (гл. Эльзас-Латарынгія); Нансі стаў адным з цэнтраў руху за рэванш, у ім быў узведзены помнік страчаным правінцыям. У 1914 годзе, падчас Першай сусветнай вайны, каля Нансі вяліся лютыя баі. Пасля акупацыі Францыі гітлераўскай Германіяй (1940) раён Нансі стаў адным з ачагоў руху Супраціўлення. У верасні 1944 года Нансі быў вызвалены ад акупантаў.
Архітэктура
Нансі падзяляецца на стары горад з вузкімі крывымі вуліцамі і старадаўнімі будынкамі (герцагскі палац, XIV—XVI стст., зараз музей; царква кардэльераў, XV ст., і інш.) і новы горад, які будаваўся ў паўднёвым кірунку па рэгулярным плане з XVI—XVII стст. Цэнтральны ансамбль, які складаўся са звязаных паміж сабой плошчаў Станіслава, Ла Кар’ер і Урада (з аркадамі, рашоткамі, фантанамі і г. д.), створаны галоўным чынам у XVIII ст. (арх. Э. Эрэ дэ Карані, Ж. Ламур і інш.).
Загар
Загар — пацямненне колеру скуры пад уздзеяннем ультрафіялетавага выпраменьвання, з прычыны якога ў эпідэрмісе скуры адкладваецца пігмент меланін.
Клеткі глыбокага слоя эпідэрмісу выпрацоўваюць і назапашваюць меланін — пігмент, які вызначае колер скуры. Пад уплывам сонечнага выпраменьвання ўтварэнне меланіну павялічваецца, таму пры загары наша скура цямнее.
Загар развіваецца паступова пасля паўторнага апраменьвання невялікай інтэнсіўнасці. Найбольш інтэнсіўны і ўстойлівы загар ўзнікае пасля працяглага знаходжання на сонцы, што часта шкодна адбіваецца на стане здароўя (нервовай, сардэчна-сасудзістай і інш. сістэмах).
Васіль Васілевіч Рудзянок
Васіль Васілевіч Рудзянок (нар. 1963) — беларускі вучоны, спецыяліст у галіне анатоміі, гісталогіі і клетачнай біялогіі. Доктар медыцынскіх навук (2003), прафесар (2004).
Біяграфія
Прарэктар па міжнародных сувязях, прафесар кафедры нармальнай анатоміі Беларускага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта.
Навуковая дзейнасць
Навуковыя працы ў галіне нейраімунных адносін, нейратрансмітарнай пластычнасці ў норме і паталогіі.
Сафійская вобласць
Сафійская вобласць (Софийска област) — вобласць, з’яўляецца адной з 28 абласцей Балгарыі. Вобласць займае плошчу 7059 км² і мае насельніцтва 247 489 тыс. жыхароў. Адміністрацыйны цэнтр — Сафія.
Абшчыны
У складзе вобласці налічваецца 22 абшчыны.
Прамое ўзыходжанне
Прамое ўзыходжанне адлічваецца ва ўсходнім кірунку ад кропкі вясновага раўнадзенства. Для вымярэння прамога ўзыходжання ўжываюць альбо градусную меру (ад 0 ° да 360 °), альбо гадзінную меру (ад 0h да 24h). Пры гэтым 24h = 360°.
Прамое ўзыходжанне — астранамічны эквівалент зямной даўгаты ў другай экватарыяльнай сістэме. І прамое ўзыходжанне, і даўгата вымераюць вугал «усход-захад» ўздоўж экватара; абедзве меры бяруць адлік ад нулявога пункта на экватары. Пачатак адліку даўгаты на Зямлі — нулявы мерыдыян; пачатак адліку прамога ўзыходжання на небе — кропка веснавога раўнадзенства.
Фізічны сэнс прамога ўзыходжання заключаецца ў тым, што калі мясцовы сапраўдны зорны час назіральніка роўны прамога ўзыходжання свяціла, то яно знаходзіцца ў верхняй кульмінацыі — найвышэйшай, то ёсць найбольш зручнай, магчымай для дадзенага месца назірання кропцы нябеснай сферы.
Гісторыя
Паняцце прамога ўзыходжання было вядома яшчэ ў часы Гіпарха, які вызначаў размяшчэнне зорак у экватарыяльных каардынатах ва II стагоддзі да н.э. Але Гіпарх і яго пераемнікі складалі свае каталогі зорак у экліптычнай сістэме каардынат.
З вынаходствам тэлескопа стала магчыма назіраць астранамічныя аб’екты з большай дэталізацыяй. Для таго, каб утрымліваць аб’ект у поле зроку доўгі час, аказалася зручным прымяненне экватарыяльнай мантыроўкі, якая дазваляе тэлескопу круціцца вакол палярнай восі. У сувязі з гэтым і была прынятая экватарыяльная сістэма каардынат.
Першым каталогам зорак, у якім для вызначэння каардынат аб’ектаў выкарыстоўваліся прамое ўзыходжанне і скланенне, быў Historia Coelestis Britannica Джона Флемстыда.
Камунарка
Камуна́рка — тапонім.
Марыя Тарноўская
Марыя Тарноўская з князёў Святаполк-Чацвярцінскіх (1880, Мілянаў — 1965, Варшава, ПНР) — польская грамадская дзеячка.
Біяграфія
Нарадзілася ў Міланаве, у маёнтку бацькі Уладзіміра князя Святаполк-Чацвярцінскага, удзельніка студзеньскага паўстання і Марыі Ванды з графаў Урускіх. Выйшла замуж за дыпламата Адама графа Тарноўскага.
У час балканскіх войнаў і Першай сусветнай вайны працавала медсястрой. У час польска-савецкай вайны была камендантам аддзела Польскага Чырвонага Крыжа. Пасля вайны працавала ва ўрадзе Польскага Чырвонага Крыжа.
У 1942 годзе арыштаваная. Пасля звальнення ўступіла ў канспірацыю, атрымала чын паручніка Арміі Краёвай, у верасні 1944 года чын маёра. У час Варшаўскага паўстання дзякуючы высокай грамадскай пазіцыі і вопыту была дэлегатам у перамовах аб эвакуацыі грамадскага насельніцтва, а таксама капітуляцыі. У 1945 годзе была арыштавана камуністычнай міліцыяй па абвінавачванні ў калабарацыянізме з немцамі, затрымлівалася адзін месяц у Олькушы.