cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Марыа Епес
Міжнародная кар’ера
Абвясціў аб сваім зыходзе са зборнай па заканчэнні чэмпіянату свету 2014, у якім Калумбія дайшла да чвэрцьфінала.
Трэнерская кар’ера
У красавіку 2016 года быў прызначаны галоўным трэнерам клуба «Дэпартыва» (Калі). Пакінуў пасаду ў сакавіку 2017 года.
Клубныя
Дэпартыва:
Рывер Плэйт:
Пары Сен-Жэрмен:
Мілан:
Міжнародныя
Калумбія:
Лопасцевапёрыя рыбы
Лопасцевапёрыя рыбы (Sarcopterygii) — клас касцістых рыб.
Будове лопасцёвапёрых рыб уласцівы характэрныя асаблівасці. Неакасцянелая пругкая хорда з’яўляецца асновай восевага шкілета. Целаў пазванкоў няма. Вельмі рухомыя і масіўныя ці доўгія апорныя лопасці парных плаўнікоў забяспечаны ўнутраным шкілетам з падоўжаных касцей. Апорны тазавы пояс брушных плаўнікоў размешчаны блізка да лакальнай вывадной адтуліны. Луска на целе касмоіднага тыпу, развілася шляхам зліцця дробных зубападобных пласцінак. Маецца спіральны клапан у кішачніку, артэрыяльны конус у сэрцы і іншыя старажытныя прыкметы.
Лопасцеваперыя рыбы вядомыя з сярэдзіны ранняга дэвону, прыкладна за 300—400 мільёнаў гадоў да нашай эры. Ужо ў той час яны пачынаюць спецыялізавацца ў двух розных напрамках: у бок развіцця драпежнікаў з моцнымі канічнымі зубамі і ў бок фарміравання малюскаедаў з драбнеючымі зубнымі пласцінкамі. Першы напрамак прадстаўляе надатрад кісцяпёрых рыб (Crossopterygii), другі — надатрад дваякадыхальных (Dipnoi).
Афіна Прамахас
Афіна Прамахас (Ἀθηνᾶ Πρόμαχος) — каласальная бронзавая статуя старажытнагрэчаскага скульптара Фідыя, прысвечаная багіні  Афіне Прамахас — Афіне Ваяўніцы, заступніцы горада. Да гэтага часу не захавалася, знойдзены толькі фрагменты пастамента, на якім стаяла Афіна. Існуе некалькі рымскіх копій, адна з іх экспануецца ў Музеі К’ярамонці, Рым, іншая вядомая як  Афіна Медычы і экспануецца ў Луўры.
Гісторыя
Пасля перамогі грэкаў пры Марафоне ў 490 да н.э. было вырашана стварыць на Акропалі побач са старажытным храмам  Паліяды (Афіны Заступніцы горада) новы храм, прысвечаны Афіне  Паладзе. Гэты храм быў вузейшым за Парфенон, меў толькі 6 калон. Аднак ён так і не быў завершаны, бо персы захапілі Афіны, цалкам разбурылі горад і ўсе святыні Акропаля. Вяртанне афінян у свой горад у 478 да н.э. стала пачаткам новага этапу ў жыцці Акропаля: ўзводзіцца паўднёвая сцяна Акропаля, часткова аднаўляецца храм Афіны Паліяды, ствараецца каласальная бронзавая статуя Афіны Прамахас.
Афіна Прамахас — адна з ранніх работ Фідыя, яна датуецца перыядам паміж 465—455 гадамі да н.э., верагодна каля 460 да н.э. 9-метровую бронзавую статую паставілі сярод руін пасля разбурэння персамі Акропаля (гл. Грэка-персідскія войны). Афіна Прамахас была пастаўлена на галоўнай вуліцы Афінскага акропаля паміж  Прапілеямі і Парфенонам. Кампазіцыйная вось Прапілеяў цяпер стала амаль паралельнай Парфенону і была арыентавана на Афіну Прамахас.
Фідый стварыў іншы вобраз Афіны — ваяўніцы, грознай і строгай заступніцы горада. Правай рукой яна абапіралася на дзіду, у левай трымала шчыт, галаву вянчаў шлем. Апранута Афіна была ў падвойную туніку, якая спадала прамымі правільнымі складкамі. Афіна Прамахас ўвасабляла сабой ваенную моц Старажытных Афін. Скульптура Афіны Прамахас ўзвышалася над усім Акропалем. Усе падарожнікі, якія прыбывалі ў Афіны з мора, бачылі водбліскі сонца ад пазалочаных наканечніка яе дзіды і грэбня шлема, яшчэ на падыходзе да мыса Суніяна.
Існуе паданне, што пры стварэнні статуі Афіны Прамахас Фідый атрымаў перамогу ў творчай бітве са сваім калегам Алкаменам, якому даручылі распрацаваць другі праект у надзеі на больш эфектнае выкананне. Фідый, маючы веды ў оптыцы і  геаметрыі, улічыў, што аддаленыя дэталі візуальна памяншаюцца ў памерах. Празмерна павялічаная галава статуі без пастамента здавалася выродлівай, прадставіўшы яе ў такім выглядзе афінскім грамадзянам, ён ледзь выратаваўся ад раз’юшанага дэмаса. Аднак на высокай калоне Афіна выглядала выдатна: убачыўшы такі дасканалы твор, афіняне праславілі Фідыя і высмеялі Алкамена.
Пазней Афіна Прамахас стала не адзінай скульптурай Афіны на Акропалі. Акрамя яе ва ўсходняй зале Парфенона была пастаўлена хрысаэлефанцінная статуя Афіны Парфенас, а таксама каля Прапілеяў стаяла скульптура  Афіны Лемніі, абедзве створаныя Фідыем.
Больш за тысячу гадоў стаяла Афіна Прамахас на Афінскім акропалі, пакуль у сярэдзіне 3 стагоддзя, паводле іншых крыніц пазней — каля 460 нашай эры, скульптуру разам з іншымі скульптурамі Акропаля і скарбамі Парфенона вывезлі ў Канстанцінопаль, сталіцу Усходняй Рымскай імперыі. Іэн Джэнкінс, гісторык класікі, куратар Брытанскага музея, сцвярджаў, што ў 1203 годзе Афіну Прамахас беззваротна разбурыў натоўп хрысціян, якія лічылі, што яна прыцягвае ў горад крыжакоў.
Лоры
Лоры (Loriinae), шчоткаязычныя папугаі — падсямейства папугаяў.
Казлоўшчынскі раён
12 кастрычніка 1940 года раён быў падзелены на 11 сельсаветаў: Вішаўскі, Дзераўноўскі, Казлоўшчынскі, Малдавіцкі, Мяляхавіцкі, Навасёлкаўскі, Падвялікаўскі, Піронімскі, Раготнаўскі, Рудаяварскі, Яварскі. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны Вішаўскі, Малдавіцкі і Яварскі сельсаветы, утвораны Гярбелевіцкі сельсавет. 28 чэрвеня 1958 года вёска Казлоўшчына атрымала статус гарадскога пасёлка, Казлоўшчынскі сельсавет скасаваны, Піронімскі сельсавет перайменаваны ў Войневіцкі.
Лоры
Даўжыня да 40 см. Апярэнне яркае, пераважна чырвонае і зялёнае. Хвост доўгі. Дзюба доўгая, вузкая. На канцы мясістага языка шчотачка, утвораная тонкімі шчацінкамі, што дапамагае эбіраць з кветак пылок і нектар.
Кормяцца таксама ягадамі, пладамі, сокам дрэў, часам дробнымі насякомымі.
Нясуць 2—4 яйкі.
Сутоль
Возера старычнага тыпу. Серпападобнай у плане формы. Злучана шырокай пратокай з азёрамі Плоскае, Обядзь і ракой Прыпяць. Мясцовасць узгорыстая, балоцістая, месцамі пад хмызняком. На ўсходзе і поўдні знаходзіцца вялікі лясны масіў. Уваходзіць у склад нацыянальнага парка «Прыпяцкі».
Обядзь
Обядзь — возера ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці, за 24 км на паўднёвы ўсход ад горада Жыткавічы, за 1,1 км на паўночны ўсход ад вёскі Хлупін. Адносіцца да басейна ракі Прыпяць (фактычна знаходзіцца ў яе пойме).
Возера старычнага тыпу. Выцягнута ў паўднёва-заходнім напрамку. Злучана шырокай пратокай з азёрамі Плоскае, Сутоль і ракой Прыпяць. Мясцовасць градзістая, балоцістая, месцамі пад хмызняком. На ўсходзе і поўдні знаходзіцца вялікі лясны масіў. Уваходзіць у склад нацыянальнага парка «Прыпяцкі».
Тэорыя Галуа
Тэорыя Галуа — раздзел алгебры, які дазваляе перафармуляваць пэўныя пытанні тэорыі палёў на мове тэорыі груп, робячы іх у пэўным сэнсе больш простымі. Эварыст Галуа сфармуляваў асноўныя сцвярджэнні гэтай тэорыі ў тэрмінах перастановак каранёў зададзенага мнагачлена (з рацыянальнымі каэфіцыентамі); ён быў першым, хто выкарыстаў тэрмін «група» для апісання мноства перастановак, якое замкнута адносна кампазіцыі і змяшчае тоесную перастаноўку. Больш сучасны падыход да тэорыі Галуа заключаецца ў вывучэнні аўтамарфізмаў пашырэння адвольнага поля пры дапамозе групы Галуа, якая адпавядае гэтаму пашырэнню.
Прыкладанне да класічных задач
Тэорыя Галуа дае адзіны элегантны падыход да рашэння такіх класічных задач як
Сіметрыі каранёў
Сіметрыі каранёў — такія перастаноўкі на мностве каранёў мнагачлена, для якіх любому алгебраічнаму ўраўненню з рацыянальнымі каэфіцыентамі (з некалькімі зменнымі), якому задавальняюць карані, задавальняюць і перастаўленныя карані.
Прыклад: квадратнае ўраўненне
У мнагачлена другой ступені a x² + b x + c ёсць два карані x1 і x2, сіметрычныя адносна кропкі x=-b/2a. Магчымыя два варыянты:
Больш складаны прыклад
Разгледзім цяпер мнагачлен (x²−5)²−24.
Роб Старк
Па ходзе «Гульні прастолаў» падзеі ў Каралеўскай Гавані вымусілі Роба склікаць сцягі і выступіць з арміяй на поўдзень. Пасля шэрагу гучных перамог і з пачаткам міжцарства ў краіне прыхільнікі Роба Старка абвясцілі яго Каралём Поўначы і Трызубца, і ў далейшым Роб ваяваў за незалежнасць паўночных абласцей краіны.
Тэорыя Галуа
Больш складаны прыклад
Яго карані:.
Існуе 4! = 24 розныя перастаноўкі каранёў гэтага ўраўнення, але не ўсе яны з'яўляюцца сіметрыямі. Элементы групы Галуа павінны захоўваць любыя алгебраічныя ўраўненні з рацыянальнымі каэфіцыентамі.
Роб Старк
Знешнасць і хракатар
Роб пайшоў у маці: светлая скура, руда-каштанавыя валасы і сінія вочы Талі з Рыверана. Ён быў мускулісты, светлавалосы, дужы і надзейны.
Тэорыя Галуа
Больш складаны прыклад
Адно з такіх ураўненняў — a+d=0. Паколькі a+c≠0, перастаноўка a→a, b→b, c→d, d→c не ўваходзіць у групу Галуа.
Роб Старк
Знешнасць і хракатар
У 15 гадоў узваліўшы на сябе цяжар кіравання Поўначчу, Роб Старк паказвае цвёрдасць характару, сілу волі і маральныя прынцыпы, якім быў дакладны яго бацька. Сапраўдны сын свайго бацькі, ён быў сапраўдным Старкам па духу, нажаль, як у добрых якасцях, так і ў недахопах. Розум і вайскаводніцкі нюх спалучаўся ў ім з недальнабачнасцю рашэнняў і недахопам мастацтва дыпламатыі.
Тэорыя Галуа
Больш складаны прыклад
Акрамя таго, можна заўважыць, што (a+b)²=8, але (a+c)²=12. Таму перастаноўка a→a, b→c, c→b, d→d не ўваходзіць у групу.
Роб Старк
Біяграфія
Як старэйшага сына і спадчынніка свайго бацькі, Роба з дзяцінства рыхтавалі да ролі лорда Вінтэрфела. Мейстар Лювін вучыў яго навукам, а майстар над зброяй сір Родрык Касель таму, як трымаць меч.
Тэорыя Галуа
Фармулёўка ў тэрмінах тэорыі палёў
Тэорыя палёў дае больш агульнае вызначэнне групы Галуа як групы аўтамарфізмаў адвольнага пашырэння Галуа. Сярод іншага, на гэтай мове можна сфармуляваць усе сцвярджэнні адносна «сіметрыі» каранёў мнагачлена. А іменна, няхай каэфіцыенты дадзенага мнагачлена належаць полю K. Разгледзім алгебраічнае пашырэнне L поля K каранямі мнагачлена. Тады група Галуа мнагачлена — гэта група аўтамарфізмаў поля L, якія пакідаюць элементы поля K на месцы, г.зн. група Галуа пашырэння L\supset K. Напрыклад, у папярэднім прыкладзе была разгледжана група Галуа пашырэння.
Яшчэ больш абстрактны падыход да тэорыі Галуа быў распрацаваны Аляксандрам Гротэндзікам у 1960 годзе. Гэты падыход дазваляе прымяніць асноўныя вынікі тэорыі Галуа да любой катэгорыі, якая валодае зададзенымі ўласцівасцямі (напрыклад, існаваннем каздабыткаў і дэкартавых квадратаў). У прыватнасці, гэта дазваляе перанесці вынікі тэорыі Галуа ў тэорыю накрыццяў. Для таго, каб прымяніць гэтую тэорыю да катэгорыі пашырэнняў палёў, патрабуецца вывучэнне ўласцівасцей.
Вырашальныя групы і рашэнне ўраўненняў у радыкалах
Рашэнні полінаміяльнага ўраўнення P(x)=0 выражаюцца ў радыкалах тады і толькі тады, калі група Галуа дадзенага ўраўнення вырашальная.
Для любога n існуе ўраўненне n-й ступені, група Галуа якога ізаморфная сіметрычнай групе Sn, г.зн. складаецца з усіх магчымых перастановак. Паколькі групы Sn пры n> 4 не з'яўляюцца вырашальнымі, існуюць мнагачлены ступені n, карані якіх нельга прадставіць пры дапамозе радыкалаў — тэарэма Абеля-Руфіні.
Роб Старк
Вайна Пяці Каралёў
На чале дваццацітысячнай арміі Роб спяшаецца на дапамогу бацьку свайго маці Хостэру Талі ў Рыверан, абложаны войскамі Ланістэраў. Для гэтага ён быў вымушаны заключыць саюз з Уолдэрам Фрэем, лорд Пераправы падаваў яму сваю армію і адкрываў прамую дарогу на поўдзень, наўзамен Роб абяцаў ажаніцца з адной з дзяўчын яго дому. Падзяліўшы сваё войска і адправіўшы пяхоту пад камандаваннем Русэ Болтана затрымаць войскі Тайвіна Ланістэра, якія рухаліся насустрач, Старк перапраўляецца праз Трызубец і хуткім маршам падыходзіць да Рыверана.
З дапамогай свайго стрыечнага дзеда Брындэна Чорнай Рыбы, Робу ўдаецца незаўважаным падысці да Рыверана. Хітрасцю ён выманьвае войскі Джэймэ Ланістэра пад кроны Шапталага Лесу і разбівае іх, пры гэтым сам Джэймэ быў узяты ў палон. Пасля ён здымае аблогу з Рыверана, разбіўшы астатняе войска Ланістэраў, якое праўзыходзіла ў колькасці, але было падзелена водамі Трызубца і не чакала нападу.
Вызваліўшы большую частку Рачных Земляў і атрымаўшы каштоўнага палоннага, якога ён планаваў абмяняць на свайго бацьку, Роб, здавалася, дасягнуў тых мэт для якіх ён пачаў вайну. Тым больш страшным ударам для яго стала вестка пра пакаранне смерцю лорда Эдарда. Цяпер новы лорд Вінтэрфела апынуўся перад маральнай дылемай: ён не мог заключыць мір і прызнаць каралём забойцу свайго бацькі, аднак, не мог і падтрымаць прэтэнзіі Станіса і Рэнлі Баратэанаў, паколькі шчыра лічыў Джофры законным кіраўніком Вестэраса. Выхад ён знайшоў у прапанове сваіх васалаў абвясціць сябе новым Каралём Поўначы і Трызубца.
У Рыверане сярод сцяганосцаў Старкаў і Талі Роб карануе сябе і абвяшчае аддзяленне Поўначы і Трызубца ад Сямі Каралеўстваў. Адсюль жа ён пасылае лісты і ганцоў з дыпламатычнымі місіямі ў Каралеўскую Гавань, на Пайк, Арлінае Гняздо і ў лагер да караля Рэнлі. Аднак яго дыпламатыя трывае крах — Жалезны Трон адпрэчвае прапанову міру на ўмовах Старка, Даліна Арэн застаецца нейтральнай, Бейлан Грэйджай у адказ на прапанову саюза наносіць удар у спіну, толькі Рэнлі некаторы час разважае пра магчымасць саюза, перш чым загінуць ад рукі свайго брата. Акрамя таго Роб дапушчае сур'ёзную памылку, адпусціўшы дамоў Тэона Грэйджая. На папрок маці ён адказаў, што Тэон яго сябар і ён і так правёў паўжыцця ў закладніках.
Падчас штурму замка Крэг Роб атрымлівае лёгкую рану, за ім заляцаецца маладая дачка лорда Гавена Вестэрлінга — Джэйн. Тады ж Роб атрымлівае вестку пра здраду Тэона — узяцце Вінтэрфела і смерць сваіх малодшых братоў. Ён знаходзіць суцяшэнне ў Джэйн і жэніцца на ёй, парушыўшы тым самым слова дадзенае Уолдэру Фрэю, саюз з ім быў разарваны.
Роб жадаў заманіць войска Тайвіна Ланістэра на захад і там, нарэшце, даць яму бітву на выгоднай для сябе пазіцыі. Аднак, гэтым планам не наканавана было здзейсніцца, лорд Тайвін накіраваўся на поўдзень, дзе заключыўшы саюз з Тырэламі атрымаў перамогу над Станісам Баратэанам у бітве на Чарнаводнай. У дадатак вярнуўшыся ў Рыверан Старк даведаўся пра тое, што лэдзі Кейтылін вызваліла Джэймэ Ланістэра. Ён прабачыў яе, але гэта падзея выклікала мяцеж Карстаркаў. Роб быў вымушаны прысудзіць да смерці Рыкарда Карстарка і ўласнаручна пакараць смерцю яго. Але страшней відавочнай здрады Карстаркаў была тайная Русэ Болтана. Яе вынікам стала паражэнне паўночнікаў у бітве каля Змрочнага Дола і ў бітве пры Вінтэрфеле. Васалы юнага караля здрадзілі яму, ён не меў саюзнікаў, быў адрэзаны ад дому і быў вымушаны весці вайну на два франты супраць ворагаў, які колькасна праўзыходзілі яго войска. Роб з гаркатой прызнаваўся маці, што ён выйграе бітвы, але прайгравае вайну.
Карыстаючыся часавым зацішшам у вайне, Роб вырашыў вярнуцца на Поўнач і выбіць жалезнанароджаных з занятых імі тэрыторый. Але для гэтага трэба было аднавіць саюз з Фрэямі. Каб загладзіць страты, нанесены гонару дому Фрэяў, Эдмур Талі згаджаецца ажаніцца на дачцы лорда Уолдэра замест Роба. Войска паўночнікаў накіравалася ў Блізняты, прама ў пастку расстаўленую Тайвінам Ланістэрам, Русэ Болтанам і Уолдэрам Фрэем. Характэрна, што дар багоў — Шэры Вецер двойчы спрабаваў папярэдзіць Роба пра небяспеку: спачатку напаўшы на Рольфа Спайсера, а затым адмовіўшыся ўваходзіць у Блізняты, але Роб апынуўся глухім да голасу багоў.
Кароль Поўначы і Трызубца Роб Старк і большая частка яго арміі былі здрадліва забіта на Чырвоным Вяселлі. Ворагі доўга здзекаваліся над яго целам, яны адрэзалі яму галаву і прышылі на яе месца галаву яго лютаваўка Шэрага Ветру.
Экранізацыя
Ролю Роба Старка ў серыяле «Гульня прастолаў» выканаў акцёр Рычард Мадэн. Як і большасць іншых персанажаў, у серыяле Роб старэйшы — яму напачатку апавядання сямнаццаць гадоў, а не чатырнаццаць, як у кнізе.
Васілішкаўскі раён
Васілі́шкаўскі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР у 1940—1960 гг. Утвораны 15 студзеня 1940 г. у складзе Баранавіцкай, з 20 верасня 1944 г. у складзе Гродзенскай абласцей. Цэнтр — г. п. Васілішкі, з 3 жніўня 1954 г. — г. п. Астрына. Плошча раёна 0,7 тыс. км², 264 населеныя пункты (1946 г.).
12 кастрычніка 1940 года падзелены на 12 сельсаветаў: Астрынскі, Бакштаўскі, Бярозаўскі, Васілішкаўскі, Касцянеўскі, Матыльскі, Навадворскі, Нарашскі, Пугачоўскі, Сабакенцаўскі, Шайбакпольскі, Шастакоўскі, адначасова ў раёне ўтвораны гарадскі пасёлак Астрына. 16 ліпеня 1954 г. скасаваны Бярозаўскі і Пугачоўскі сельсаветы, Сабакенцаўскі сельсавет перайменаваны ў Першамайскі (в. Сабакенцы перайменавана ў в. Першамайская). 3 жніўня 1954 года цэнтр раёна перанесены ў гарадскі пасёлак Астрына, гарадскі пасёлак Васілішкі скасаваны, яго тэрыторыя ўключана ў склад Васілішкаўскага сельсавета. 20 студзеня 1960 года раён скасаваны. Бакштаўскі, Васілішкаўскі, Матыльскі, Першамайскі і Шастакоўскі сельсаветы перададзены ў склад Радунскага раёна; Астрынскі, Касцянеўскі, Навадворскі, Нарашскі, Шайбакпольскі і г. п. Астрына — у склад Шчучынскага раёна.
Лаліта
«Лаліта» (Lolita) — раман Уладзіміра Набокава, напісаны англійскай мовай і апублікаваны ў 1955 годзе ў Парыжы. Пазней ён быў перакладзены аўтарам на рускую мову.
Твор адрозніваецца сваёй спрэчнай тэмай, гэта значыць галоўны герой і апавядальнік, 37-гадовы прафесар літаратуры Гумберт Гумберт апанаваны 12-гадовай Далорэс Гейз, з якой ён мае сексуальныя адносіны. Лаліта з’яўляецца мянушкай, якую Гумберт даў Далорэс.
Пасля апублікавання, «Лаліта» набыла вялікую папулярнасць, атрымаўшы статус класічнага твору, стаўшы адным з самых вядомых і самых супярэчлівых прыкладаў літаратуры XX стагоддзя. Мянушка «Лаліта» ўвайшла ў масавую культуру да абазначэння дзяўчынак, якія вельмі рана пачынаюць сваё сексуальнае жыццё.
Беларускі літаратар Альгерд Бахарэвіч глядзіць на раман «Лаліта» як
Раман быў адаптаваны Стэнлі Кубрыкам, які выпусціў фільм у 1962 годзе. У 1997 годзе Эдрыян Лайн зняў сваю версію «Лаліты». Таксама «Лаліта» стала прадметам некалькіх тэатральных пастановак, опер і балетаў.
«Лаліта» ўваходзіць у спіс 100 лепшых раманаў на англійскай мове часопісу Time, якія былі апублікаваны ў перыяд з 1923 па 2005 гады.
Джон О’Кіф
Джон О'Кіф (John O’Keefe; нар., Нью-Ёрк, ЗША) — амерыканска-брытанскі нейрафізіёлаг. Прафесар Інстытута кагнітыўнай неўралогіі і кафедры анатоміі універсітэцкага каледжа Лондана, член Лонданскага каралеўскага таварыства. Вядомы адкрыццём нейронаў месца ў гіпакампе і выяўленнем таго, што яны ажыццяўляюць часовую кадзіроўку ў выглядзе тэта-рытму. У 2014 годзе ён падзяліў Нобелеўскую прэмію па фізіялогіі і медыцыне разам з Май-Брыт Мозер і Эдвардам Мозерам «за адкрыццё сістэмы клетак у мозгу, якая дазваляе арыентавацца ў прасторы».
Тэафіла Гут’ерэс
Тэафіла Антоніа Гут’ерэс Ранкансіа (Teófilo Antonio Gutiérrez Roncancio; нар., , Калумбія) — калумбійскі футбаліст, нападнік клуба «Дэпартыва Калі» і былы ігрок нацыянальнай зборнай Калумбіі. Таленавіты нападнік, Тэа часцяком падкрэсліваецца калумбійцамі ў сацыяльных медыя як культавая фігура.
Клубная кар’ера
У дарослым футболе дэбютаваў у 2006 годзе выступамі за каманду клуба «Баранкілья», у якой правёў адзін сезон, прыняўшы ўдзел у 28 матчах чэмпіянату. Сваёй гульнёй за гэту каманду прыцягнуў увагу прадстаўнікоў трэнерскага штаба галоўнай каманды «Хуніёр», у склад якой далучыўся ў 2007 годзе.
Да клуба «Рывер Плэйт» далучыўся ў 2013 годзе. Разам з гэтым клубам стаў эмпіёнм Аргенціны і ўладальнікам Паўднёваамерыканскага кубка. У ліпені 2015 года падпісаў трохгадовы кантракт з партугальскім «Спортынгам», але ў жніўні 2016 года быў арандаваны клубам «Расарыа Сентраль». У чэрвені 2017 года вярнуўся ў «Атлетыка Хуніёр», з якім стаў чэмпіёнам Калумбіі.
У жніўні 2021 года перайшоў у «Дэпартыва Калі», а ў лютым 2023 года стаў іграком «Атлетыка Букараманга». У ліпені 2023 года вярнуўся ў «Дэпартыва Калі».
Міжнародная кар’ера
Тэа ў 2009 годзе дэбютаваў у афіцыйных матчах у складзе нацыянальнай зборнай Калумбіі. У першай жа гульні за зборную, якая праходзіла супраць зборнай Сальвадора, ён адзначыўся мячом. Матч скончыўся з лікам 2:1 на карысць калумбійцаў.
Дасягненні
Трабзанспор
Крус Асуль
Рывер Плэйт
Спортынг
Атлетыка Хуніёр
Крэйг Мело
Крэйг Мело (Craig Cameron Mello; нар., Нью-Хэйвен, Канектыкут) — амерыканскі навуковец, малекулярны генетык. Працуе ў Гарвардскім універсітэце і медыцынскай школе Масачусецкага ўніверсітэта. У 2006 годзе атрымаў Нобелеўскую прэмію па фізіялогіі і медыцыне разам з Эндру Фаерам за «адкрыццё РНК-інтэрферэнцыі — эфекту гашэння актыўнасці вызначаных генаў».
Шлях пілігрыма
«Шлях пілігрыма» (The Pilgrim’s Progress from This World to That Which Is to Come, літаральна «Падаро́жжа пілігры́ма з гэ́тага све́ту ў бу́дучы») — хрысціянская алегорыя англійскага пісьменніка Джона Баньяна, выдадзеная ў 1678 годзе. Лічыцца адным з найбольш істотных твораў рэлігійнай англійскай літаратуры, перакладзеная больш як на 200 моў і ніколі не знікала з продажу. Баньян пачаў пісаць кнігу ў бедфардшырскай акруговай турме, куды ён быў кінуты за парушэнні Акту аб сходах, які забараняў адпраўленне рэлігійных набажэнстваў па-за юрысдыкцыяй англіканскай царквы. Першыя даследчыкі Баньяна, прыкладам Джон Браўн з Бэдфарду, лічыў, што «Шлях пілігрыма» быў пачаты падчас другога, кароткага зняволення Баньяна цягам шасці месяцаў 1675 года, аднак пазнейшыя, сярод якіх Роджэр Шэрак, лічаць, што Баньян пачаў пісаць твор ужо ў часе першага зняволення (1660—1672) адразу пасля сканчэння ўласнай духоўнай аўтабіяграфіі «Дастаткова ласкі для найвялікшага грэшніка» (Grace Abounding to the Chief of Sinners). . Яшчэ пры жыцці аўтара першая частка кнігі атрымала 11 выданняў агульным тыражом 100 000 асобнікаў.
ФК Куінз Парк Рэйнджэрс
Канец XIX стагоддзя
Футбольны клуб быў утвораны ў 1882 годзе, калі каманда, вядомая як «Сент-Джудз» была аб’яднаная з «Крайстчэрч Рэйнджэрс». Новы клуб атрымаў назву «Куінз Парк Рэйнджэрс» альбо больш вядомую ў скарачэнні КПР, паколькі большасць ігракоў жылі ў Куінз-Парку на паўночным захадзе Лондана. У 1889 годзе КПР стаў прафесійным клубам.
Першая палова XX стагоддзя
З 1920 года каманда пачала выступаць у Трэцім дывізіёне і толькі ў сезоне 1947/48 КПР, пад кіраўніцтвам Дэйва Меньёлы, нарэшце перамог турнір і атрымаў падвышэнне ў класе. Наступныя чатыры сезоны клуб правёў у Другім дывізіёне, адкуль вылецеў па выніках сезона 1951/52. Прыкладна ў гэты час у каманду, з «Лідс Юнайтэд», перайшоў Тоні Інгем, пасля ўсталяваўшы рэкорд клубу, згуляўшы за яго 519 матчаў.
Другая палова XX стагоддзя
Перад пачаткам сезона 1959/60 у клуб на пасаду старэйшага трэнера прыйшоў Алек Сток. Сток і Джым Грэгары, які пасля стаў старшынёй КПР, у сярэдзіне 1960-х цалкам перабудавалі працу клубу, а таксама стадыён і яго наваколлі.
У сезоне 1966/67 КПР выйграў чэмпіянат у трэцім дывізіёне. У тым жа сезоне КПР стаў першым у гісторыі клубам, з трэцяга дывізіёна, якія здолеў узяць Кубак Футбольнай лігі, абыграўшы 4 сакавіка 1967 года «Вест Бромвіч Альбіён» з лікам 3:2. Праз 40 гадоў гэты трафей па-ранейшаму застаецца найвышэйшым дасягненнем у гісторыі клубу. Матч гэты ўвайшоў у гісторыю таксама і тым, што гэта быў першы фінал Кубка Футбольнай лігі, які быў згуляны на легендарным стадыёне «Уэмблі». У 1968 годзе КПР упершыню ў сваёй гісторыі выйшаў у Першы дывізіён, але толькі на год: наступныя чатыры сезоны клуб зноў праводзіў у другім. У пачатку сезона 1969/70 у каманду, з «Тотэнхэма Хотспура» перайшоў Тэры Венейблс. У той жа час сышоў, у «Манчэстэр Сіці», ранейшы лідар клубу Родні Марш, але неўзабаве ў клуб былі запрошаны новыя зоркі, як Філ Паркс, Дон Гівенс, Дэйв Томас і Стэнлі Боўлс. Побач з імі ў поўную сілу зайгралі і дамарослыя ігракі, як Дэйв Клемент, Ен Гілард, Мік Ліч і Джэры Фрэнсіс.
У 1974 годзе ў клуб прыйшоў новы менеджар Дэйв Секстан. Пад яго кіраўніцтвам клуб у сезоне 1975/76 заняў у Першым дывізіёне 2 месца, да чэмпіёнства не дабраўшы толькі адзін пункт. Пяць ігракоў гэтай зорнай каманды гулялі ў зборнай Англіі, а практычна ўсе астатнія ўключаліся ў зборныя Ірландыі, Паўночнай Ірландыі, Шатландыі, Уэльса. У канцы 1970-х гадоў КПР дэбютаваў у Кубку УЕФА, дайшоўшы да чвэрцьфіналу і прайграўшы грэчаскаму клубу AEK па пенальці. Пасля сыходу Секстана ў 1977 годзе клуб зайграў горш і ў 1979 годзе вярнуўся ў Другі дывізіён.
Вядомыя ігракі
У 2008 годзе сярод заўзятараў было праведзена галасаванне на найлепшых адзінаццаць ігракоў клуба за ўсю гісторыю існавання каманды. У спіс увайшлі:
ФК Фулхэм
«Фу́лхэм» (Fulham F.C.) — англійскі футбольны клуб з Лондана. Названы па імені лонданскага раёна Фулхэм, які размяшчаецца ў паўднёва-захадняй частцы Лондана. Клуб быў заснаваны ў 1879 годзе.
Клуб правёў 29 сезонаў у вышэйшым дывізіёне англійскага футбола, большасць з якіх прыпадае на 1960-я і 2000-я гады. Апошнія поспехі звязаны са старшынёй клуба Махамедам аль-Фаедам, пасля таго, як клуб падняўся з чацвёртага дывізіёна ў 1990-х гадах. «Фулхэм» ніколі не перамагаў у нацыянальных і міжнародных спаборніцтвах, але ўдзельнічаў у двух фіналах. У 1975 годзе клуб аспрэчваў перамогу ў фінале Кубка Англіі адзіны раз у сваёй гісторыі, атрымаўшы паражэнне з лікам 2:0 ад «Вест Хэм Юнайтэд». У 2010 годзе «Фулхэм» дасягнуў фіналу Лігі Еўропы, але там атрымаў паражэнне ад іспанскага клуба «Атлетыка» з Мадрыда з лікам 2:1 у дадатковы час.
За клуб у розныя часы выступалі вядомыя ігракі, як Джоні Хейнс, Джордж Коэн, Бобі Робсан, Родні Марш і Элан Малеры. Свае хатнія матчы клуб праводзіць на стадыёне «Крэйвен Котэдж», які размяшчаецца на беразе ракі Тэмзы. Пляцоўка з’яўляецца хатняй арэнай клуба з 1896 года. Трэнеровачная база клуба знаходзіцца побач з Матспурскім паркам, дзе таксама размяшчаецца і клубная акадэмія.
Канец XIX стагоддзя
У пачатку сваёй гісторыі «Фулхэм», як многія іншыя каманды тых гадоў, быў вымушаны здымаць для гульняў чужыя палі, бо не мог забяспечыць сябе ўласным стадыёнам. Свая арэна, якая атрымала назву «Крэйвен Котэдж», з’явілася ў клуба ў 1894 годзе, аднак як паўнавартасны стадыён яна была дабудавана толькі да 1896 года. У тым жа 1896 годзе «дачнікі» (мянушка клуба сярод заўзятараў) атрымалі статус прафесійнай каманды і пачалі выступаць у другім дывізіёне Лонданскай лігі. У наступным сезоне клуб заявіў пра сябе ўжо ў спаборніцтвах Паўднёвай лігі.
XX стагоддзе
Першым сур’ёзным поспехам клуба прынята лічыць трапленне «Фулхэма» ў паўфінал Кубка Англіі ў сезоне 1907/08. Паступова каманда перабралася з Трэцяга ў Другой дывізіён, а потым здолела выйсці ў першы. На працягу першай паловы XX стагоддзя «Фулхэм» не дасягаў якіх-небудзь вышынь, застаючыся тыповым серадняком, часта змагаючыся за выжыванне. На працягу 1950-х і 1960-х гадоў у складзе «дачнікаў» рэгулярна з’яўляліся таленавітыя ігракі, як Джоні Хейнс, сэр Бобі Робсан, Элан Малеры і многія іншыя. Аднак у Першым дывізіёне (вышэйшай англійскай лізе на той момант), які пасля стаў Прэм’ер-лігай, «Фулхэм» выступаў не вельмі ўдала, застаючыся ў сярэдзіне табліцы і перыядычна вылятаючы з эліты.
У канцы 1960-х гадах у клуба пачаўся заняпад. У 1968 годзе «Фулхэм» пакінуў эліту англійскага футбола на доўгія 33 гады. На працягу гэтага перыяду «дачнікі» вагаліся паміж другім і трэцім дывізіёнамі, часам трапляючы ў кубкавыя спаборніцтвы. У 1975 годзе клуб дабіўся найвышэйшага дасягнення ў сваёй кубкавай гісторыі: «дачнікі» дайшлі да фіналу Кубка Англіі, дзе прайгралі «Вест Хэму Юнайтэд» з лікам 2:0.
Склад
Станам на ліпень 2023 года.
F-22 Raptor
F-22 «Раптар»  — шматмэтавы знішчальнік пятага пакалення, распрацаваны кампаніямі Lockheed Martin, Boeing і General Dynamics для замены F-15 Eagle. F-22 на сённяшні дзень з’яўляецца адзіным стаячым на ўзбраенні знішчальнікам пятага пакалення і самым дарагім знішчальнікам у свеце.
Пачатак прац над знішчальнікам пятага пакалення
У 1981 годзе ВПС ЗША сфармавалі патрабаванне да новага рэактыўнага знішчальніка заваёвы перавагі ў паветры — перадавому франтавому знішчальніку (ATF), які павінен быў замяніць F-15 Eagle. Новы знішчальнік павінен быў складацца з усех найноўшых распрацовак, уключаючы перадавую авіёніку, новыя рухавікі з лічбавым кіраваннем, а таксама павінен быць малапрыкметным для радараў і шматфункцыянальным па ўжыванні.
У ліпені 1986 года было абвешчана пра пачатак конкурсу на праект знішчальніка пятага пакалення. У кастрычніку таго ж году былі адабраны дзве каманды — Lockheed/Boeing/General Dynamics і Northrop/McDonnell Douglas, якія на працягу 50 месяцаў павінны былі стварыць новы знішчальнік. Да 1990 года кожная каманда пабудавала па два прататыпа самалётаў — YF-22 і YF-23. На распрацоўку самалётаў ATF да канца 80-х гадоў былі выдаткаваны велізарныя сродкі, таму кампаніям прыйшлося адмовіцца ад РЛС бакавога агляду, оптыка-лакацыйнай станцыі і сістэмы папярэджання пра ракетны напад (на самалётах F-22 усталёўваецца сістэма AN/ALR-94). Патрабаванні да самалёта былі зніжаныя, каб пазбегнуць павелічэння кошту праграмы распрацоўкі, а затым і серыйных самалётаў.
23 красавіка 1991 года ВПС ЗША абвясцілі групу кампаній Lockheed/Boeing/General Dynamics пераможцамі ў конкурсе на знішчальнік пятага пакалення.
Праграма ATF і F-22 Raptor
Першая перадсерыйная машына паднялася ў паветра 7 верасня 1997 года. У параўнанні з дасведчаным узорам, F-22 абсталёўваўся больш магутнымі рухавікамі (15876 кгс супраць 13900 на прататыпе) з кіраваным у вэртыкальнай плоскасці вэктарам цягі, плянэр самалёта быў часткова зменены: змянілася форма крыла, рулёў вышыні, насавога абцякальніка, ліхтар кабіны пілота быў перамешчаны наперад.
Серыйная вытворчасць самалёта пачалася ў 2001 годзе. 14 студзеня 2003 года першы F-22 паступіў на ваенную базу «Нэліс», размешчаную ў пустэльні Нэвада. Да 2004 года быў пабудаваны ў агульнай складанасці 51 самалёт. У 2006 годзе на новыя знішчальнікі ўпершыню цалкам перайшла баявая частка — 27-я эскадрылля тактычных знішчальнікаў, якая дыслакуецца на авіябазе Лэнглі.
У 2006 годзе планавалася закупіць 384 самалёта для абсталявання сямі эскадрылляў баявога дзяжурства, у 2008 годзе план закупу скараціўся да 188 самалётаў, 127 з якіх былі ўжо пабудаваны. Эканамічны крызіс і велізарны кошт самалёта прымусілі ўрад ЗША адмовіцца ад закупаў дадзенага самалёта і зрабіць упор на праграму F-35.
21 студзеня 2009 года група кангрэсмэнаў ЗША накіравалі прэзідэнту Бараку Абаме ліст, у якім даклалі пра распаўсюджанне ЗРК С-200/300 па ўсім свеце, як галоўным аргумэнце за працяг вытворчасці знішчальнікаў F-22 Raptor.
6 красавіка 2009 года, у рамках публікацыі праэкта бюджэту Пэнтагона на 2010 год, міністр абароны ЗША Роберт Гэйтс паведаміў пра планы завяршэння вытворчасці знішчальнікаў F-22 у 2011 годзе на ўхваленай раней Кангрэсам ЗША колькасці ў 187 машын. У ліпені таго ж году Кангрэс адмовіўся ад павелічэння закупаў дадзенага знішчальніка пачынальна з 2010 года на карысць павелічэння выдаткаў па праграме распрацоўкі шматмэтавага знішчальніка F-35.
13 снежня 2011 года зборачны цэх карпарацыі Lockheed Martin у Марыэтта, штат Джорджыя пакінуў апошні серыйны знішчальнік F-22A з бартавым нумарам 10-4195. Ён стаў 195-м F-22A выпушчаным пачынальна з 1997 года і 2 мая 2012 года стаў апошнім, 187-м серыйным знішчальнікам перададзеным ВПС ЗША.
Канструкцыя
У аснову праектавання самалёта пакладзены прынцып забеспячэння падвышанай выжывальнасці за кошт рэалізацыі прынцыпу «First look — first kill» (першы ўбачыў — першы забіў). Для гэтага шырока скарыстаны тэхналогіі зніжэння прыкметнасці («Стэлс тэхналогіі»). Важным, характэрным для знішчальнікаў 5-га пакалення канструктыўным рашэннем, якія зніжаюць прыкметнасць самалёта, з’яўляецца месцаванне штатнага ўзбраення ва ўнутраных адсеках. F-22 мае і вонкавыя падвескі, але ўсталёўка на іх боекамплекта пагаршае малапрыкметнасць. Мэтай дадзенага канструктарскага рашэння было падвышэнне ўнівэрсальнасці самалёта.
Планэр
У канструкцыі планэра самалёта частка палімерных кампазыцыённых матэрыялаў складае не менш 40 % (па розных звестках 40-60 %), а таксама шырока ўжыты радыёпаглынальныя матэрыялы (кромкі крылаў, напрыклад).
Контуры шчылін, якія ўтвараюцца ў месцах злучэння ліхтара кабіны з фюзеляжам, створкі адсекаў шасі і ўзбраення маюць пілападобную форму, што таксама забяспечвае эфэктыўнае рассейванне электрамагнітнай энэргіі і прадухіляе яе прамое адлюстраванне ў кірунку прыёмаперадаючай антэны РЛС суперніка. Крыло — ромбападобнае, вэртыкальны стабілізатар V-вобразнай формы.
Рухавікі
F-22 абсталяваны двума турбарэактыўнымі двухконтурнымі рухавікамі з фарсажнымі камерамі Pratt & Whitney F119-PW-100 з цягай 15876 кгс, і абсталяванымі кіраваным у вертыкальнай плоскасці вектарам цягі. Дадзеныя рухавікі маюць бесфарсажную цягу каля 11000 кгс і дазваляюць самалёту здзяйсняць палёт на звышгукавой хуткасці без выкарыстання фарсажу, што з’яўляецца важнай тактычнай перавагай.
Соплы рухавікоў маюць плоскую форму, якая зніжае прыкметнасць самалёта ў інфрачырвоным дыяпазоне. У канструкцыі соплавых прыладаў ужыты радыёпаглынальны матэрыял на аснове керамікі, які змяншае радыёлакацыйную прыкметнасць самалёта.
Бартавое абсталяванне
Кіраванне F-22 Raptor ажыцьцяўляецца пры дапамозе двух адказаўстойлівых бартавых ЭВМ, званых CIP — Common Integrated Processor. У кожнай з іх — 66 модуляў, асновай кожнага модуля з’яўляецца 32-разрадны RISC-працэсар i960.
Orthriophis taeniurus
Orthriophis taeniurus — неядавітая змяя сямейства вужовыя.
F-22 Raptor
Каналы перадачы звестак
Самалёт абсталяваны інтэграванай сістэмай сувязі, навігацыі і ідэнтыфікацыі, першапачаткова распрацаванай кампаніяй TRW. У яе склад уваходзіць сістэма радыёлакацыйнага апазнавання — «свой-чужы», а таксама абароненыя і перашкодаўстойлівыя каналы IFDL і Link-16 JTIDS.
Хуан Суньіга
Хуан Каміла Суньіга Маскера (Juan Camilo Zúñiga Mosquera; нар., Чыгарода, Калумбія) — былы калумбійскі футбаліст, паўабаронца. Ігрок нацыянальнай зборнай Калумбіі (2005—2015).
Клубная
Выхаванец футбольнай школы клуба «Атлетыка Насьяналь». Дарослую футбольную кар’еру пачаў у 2002 годзе ў асноўнай камандзе таго ж клуба, у якім правёў шэсць з паловай сезонаў, прыняўшы ўдзел у 123 матчах чэмпіянату. Большасць часу, праведзенага ў складзе «Атлетыка Насьяналь», быў асноўным іграком каманды і дапамог клубу за гэты час тройчы выйграць чэмпіянат Калумбіі.
На працягу сезону 2008/09 абараняў колеры італьянскай «Сіены». Да складу клуба «Напалі» далучыўся 26 чэрвеня 2009 года.
У студзені 2016 года на правах арэнды стаў іграком «Балонні». У ліпені 2016 года на правах арэнды стаў іграком «Уотфард». Па заканчэнні сезону 2016/17 вярнуўся ў «Напалі», аднак у сезоне 2017/18 заставаўся па-за складам каманды.
У студзені 2018 года ў якасці свабоднага агента вярнуўся ў «Атлетыка Насьяналь». У ліпені 2018 года абвясціў аб завяршэнні кар’еры.
Orthriophis taeniurus
Арэал
Жыве ў паўднёва-ўсходняй Азіі, Кітаі, Карэі, Японіі, Прыморскім краі Расіі.
Хуан Суньіга
Міжнародная
9 сакавіка 2005 года дэбютаваў у афіцыйных матчах у складзе зборнай Калумбіі ў таварыскай гульні супраць зборнай ЗША. Цікава, што другі матч за зборную для Хуана, які адбыўся больш чым праз два гады, таксама быў супраць зборнай ЗША. Але на гэты раз паўднёваамерыканцы мінімальна перамаглі.
F-22 Raptor
Узбраенне
F-22 узброены 20-міліметровай гарматай M61A2 Vulcan, ракетамі класа паветра-паветра: шасцю AIM-120C AMRAAM і двума AIM-9M Sidewinder.
Orthriophis taeniurus
Спосаб жыцця
Гэта яйцакладная змяя. Самка адкладае ў чэрвені-ліпені 10-13 яек.
Хуан Суньіга
Дасягненні
«Атлетыка Насьяналь»:
«Напалі»:
F-22 Raptor
Узбраенне
А таксама карэктуючыміся бомбамі JDAM і кіраванымі высокадакладнымі авіябомбамі класа SDB (Small Diameter Bomb) GBU-39.
Знішчальнік здольны ажыццяўляць пускі ракет і скід бомбаў з унутраных адсекаў на звышгукавых хуткасцях.
Баявое ўжыванне
Дэбютаваў F-22 Raptor у восень 2014 пад час аперацыі «Inherent Resolve» (непахісная рашучасць) супраць баевікоў "Ісламскай Дзяржавы" ў Сірыі.
Elaphe guttata
Elaphe guttata — неядавітая змяя сямейства вужовых роду Pantherophis, насялялая ў Паўночнай Амерыцы.
Папулярная ў прыватных калекцыях аматараў рэптылій.
Апісанне
Вырастаюць да памераў 1.2-2 метра, але ў пераважнай большасці выпадкаў іх памер не перавышае 1.2-1.5 метра. У цяперашні час атрымана і замацавана мноства каляровых варыяцый віду, званых морфамі. Прыродная афарбоўка — аранжавая з чорнымі палосамі, навакольнымі чырвоныя плямы. Жывот мае сеткаваты бела-чорны малюнак. Міралюбная змяя, якая амаль ніколі не праяўляе агрэсіі да чалавека.
Арэал
Паўднёвы ўсход ЗША — ад Нью-Джэрсі да Фларыды і на захад да Тэхаса.
Спосаб жыцця
Змеі засяляюць кукурузныя палі, лясныя паляны, дрэвы і кінутыя або рэдка выкарыстаныя будынкі і фермы. Як правіла змеі жывуць на зямлі, але таксама актыўна выкарыстоўваюць дрэвы і хмызнякі.
З’яўляецца яйцакладнай змяёй. Самка адкладае да 24-х яец, інкубацыя якіх праходзіць пры 24-30 градусах на працягу 55-60 дзён. Субстрат падчас інкубацыі павінен быць вільготным.
Добра разводзіцца ў няволі. Для ўтрымання выкарыстоўваюць тэрарыўмы гарызантальнага тыпу з падтрыманнем тэмпературы ў цёплым куце на ўзроўні 28-30 градусаў і 24-26 ў прахалодным. Ва ўмовах тэрарыума асновай корму ім з’яўляюцца лабараторныя мышы.
Python brongersmai
Python brongersmai — неядавітая змяя з роду сапраўдных пітонаў сямейства Пітоны.
Апісанне
Агульная даўжыня вагаецца ад 1,5 да 2,6 м. Тулава тоўстае, масіўнае, буйное самкі могуць важыць да 22 кг. Афарбоўка галавы можа вагацца ад ярка-чырвонай да засмагла-жоўтай, з аранжавымі або жоўтымі меткамі або палосамі. Аднак афарбоўка галавы бывае і цёмнай з шэрымі плямамі па баках. Тулава цёмнае, шэрае, палевае або карычневае, але бывае і ярка-чырвонае, за што гэтых пітонаў часам называюць «крывавымі». На целе прыкметны малюнак са светлых і цёмных палос і няправільнай формы плям.
Спосаб жыцця
Любіць горныя і нізінныя дажджавыя лясы і плантацыі. Сустракаецца на вышыні да 2000 м над узроўнем мора. Сілкуецца дробнымі сысунамі і птушкамі.
Гэта яйцакладная змяя. Самка адкладае ад 4 да 28 яец. Праз 75 дзён з'яўляюцца маладыя пітоны.
Распаўсюджанне
Насяляе ў Тайландзе, В'етнаме, на захадзе Малайзіі і Інданезіі — на астравах Суматра, Банке і Белітунг.
Каланец
Калане́ц — возера ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці, за 10 км на паўднёвы захад ад гарадскога пасёлка Шуміліна, за 0,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Забор'е (1,5 км на захад ад Дабееўскага возера). Знаходзіцца ў басейне ракі Сечна.
Плошча паверхні 0,01 км², даўжыня 0,12 км, найбольшая шырыня 0,11 км. Даўжыня берагавой лініі 0,35 км. Возера знаходзіцца на ўскрайку асушанага балота і акружана забалочаным лугам, які парос хмызняком. Берагі нізкія, тарфяністыя.
Клімаўскае
Плошча паверхні 0,03 км², даўжыня 0,29 км, найбольшая шырыня 0,15 км. Даўжыня берагавой лініі 0,7 км. Возера знаходзіцца сярод асушанага балота. Сцёк па канале ў раку Сечна. Зарастае істотна.
Радрыгес (востраў)
Радрыгес (Rodrigues Island, île Rodrigues) — востраў у Індыйскім акіяне, частка Маскарэнскага архіпелага. Уваходзіць у склад Маўрыкія. Плошча - 108 км². Насельніцтва (2014 г.) — 41 669 чал. Адміністрацыйны цэнтр — горад Порт-Матарын.
Геаграфія
Востраў Радрыгес знаходзіцца ў паўднёва-заходняй частцы Індыйскага акіяна ў 582 км на паўночны ўсход ад Маўрыкія. Даўжыня — 18,7 км. Найбольшая шырыня — 8,57 км.
Востраў Радрыгес уяўляе сабою вяршыню вулканічнага плато, якое ўзнікла каля 2 — 4 мільёнаў гадоў таму на сутыку трох тэктанічных пліт. У глыбокай старажытнасці ўвесь востраў знаходзіўся пад вадой, таму значная частка яго паверхні сфарміравана вапняковымі адкладаннямі арганічнага паходжання. Ускраіны плато цягнуцца пад вадой вакол вострава на некалькі кіламетраў, у многіх месцах пакрыты каралавымі рыфамі з выхадамі дробных астравоў і скал, шырокай лагунай (каля 300 км²).
Цэнтральную частку вострава займае вулканічны хрыбет. Найвышэйшыя пункты — горы Ліман (398 м) і Сімецьер (341 м). Месцамі горы чаргуюцца з вузкімі і глыбокімі рачнымі далінамі. На паўночным захадзе вылучаецца разгалінаваная сетка карставых пячор. Карысныя выкапні — пясок, вапняк, базальт.
Клімат трапічны пасатны. Сярэдняя тэмпература на працягу года трымаецца каля +21,4°C — +27,3°C. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — 1 104,5 мм. Востраў Радрыгес знаходзіцца ў зоне ўзнікнення і дзеяння трапічных цыклонаў, якія асабліва актыўны з лістапада да красавіка.
Прырода
У выніку ізаляванага характара вострава Радрыгес да прыходу чалавека тут сфарміраваўся своеасаблівы прыродны комплекс з высокай ступенню эндэмізма. Значную частку паверхні пакрывалі трапічныя лясы. Жывёльны свет не быў багатым, аднак востраў насялялі некалькі эндэмічных відаў кажаноў і наземная птушка накшталт маўрыкійскага дронта. Пясчаныя берагі Радрыгеса здаўна вабілі марскіх чарапах.
Да канца XVIII ст. у выніку наўмыснага або ўскоснага ўмяшання чалавека лясы саступілі месца пашам і плантацыям. Захаваліся толькі некаторыя эндэмічныя віды раслін, у тым ліку мясцовая масліна Elaeodendron orientale, чорнае дрэва Diospyros egrettarum, "смуроднік" Foetidia mauritiana і г. д. У XVIII ст. было амаль знішчана ўсё пагалоўе марскіх чарапах і наземная птушка. Аднак у некаторых раёнах вострава можна сустрэць эндэмічных кажаноў.
У наш час для аднаўлення прыроды на востраве Радрыгес арганізаваны пітомнік мясцовай флоры, два запаведніка, вядзецца назіранне за наземнымі і марскімі відамі фаўны.
Гісторыя
Некаторыя даследчыкі лічаць, што востраў Радрыгес быў вядомы сярэднявечным арабскім мараходам, і атаесамляюць яго з востравам Маразэ на арабскай карце XII ст. У 1507 г. востраў быў упершыню заўважаны ўдзельнікамі партугальскай экспедыцыі ў Індыйскі акіян на чале Трыстана да Куньі. У лютым 1528 г. ён зноў быў адкрыты партугальскім капітанам Дзьёгу Радрыгесам, у гонар якога і быў названы картографамі. На французскіх картах востраў некаторы час таксама пазначаўся як Іль-Марыяна.
У 1810 г. востраў Радрыгес быў далучаны да брытанскіх каланіяльных уладанняў. Пасля адмены рабства ў 1839 г. уладальнікі плантацый пачалі ўвозіць закантрактаваных рабочых з Індыі. Аднак, у адрозненні ад Маўрыкія, індыйская абшчына на Радрыгесе ніколі не складала большасць насельніцтва.
У 1968 г. востраў Радрыгес увайшоў у склад незалежнай дзяржавы Маўрыкій. У 2001 г. атрымаў унутраную аўтаномію.
Эканоміка
Асноўныя галіны эканомікі вострава Радрыгес — рыбалоўства і сельская гаспадарка. Жыхары Радрыгеса трымаюць кароў, авечак і коз, вырошчваюць на продаж цыбулю, часнык і чырвоны перац. Развіццё прамысловасці стрымліваецца адноснай ізаляванасцю. Турызм прызнаецца важнай галіной у перспектыве. Распаўсюджаны традыцыйныя рамёствы — пляценне кошыкаў, гафт, прыгатаванне прыпраў і г. д. Хранічны дэфіцыт дзяржаўнага бюджэта пакрываецца з дапамогай Маўрыкія.
Кіраванне
Востраў Радрыгес — частка дзяржавы Маўрыкій. З 20 лістапада 2001 г. на Радрыгесе дзейнічае асобны Рэгіянальны Сход з 18 прадстаўнікоў, якія абіраюцца мясцовымі жыхарамі ў выніку прамога галасавання. Рэгіянальны Сход з'яўляецца вышэйшым органам заканадаўчай і выканаўчай улады на востраве, аднак падпарадкоўваецца Нацыянальнаму Сходу і ўраду Маўрыкія. Пры Рэгіянальным Сходзе дзейнічае выканаўчая рада на чале старэйшага прадстаўніка Рэгіянальнага Схода. Старэйшы прадстаўнік абавязаны регулярна інфармаваць прэм'ер-міністра Маўрыкія аб дзейнасці мясцовых дзяржаўных устаноў і стане эканомікі Радрыгеса. Жыхары Радрыгеса таксама маюць права выбіраць прадстаўнікоў у Нацыянальны Сход Маўрыкія.
Тэрыторыя вострава падзелены на 14 муніцыпальных зон. Найбуйнейшы населены пункт і галоўны адміністрацыйны цэнтр — горад Порт-Матарын.
Культура
Большасць жыхароў Радрыгеса складаюць крэолы — нашчадкі французскіх перасяленцаў і неграў-рабоў. Да нашых дзён захоўваецца высокі сацыяльны статус Rouge, крэолаў, якія лічацца прамымі нашчадкамі французаў. Распаўсюджаны крэольскі дыялект французскай мовы, аднак афіцыйны статус маюць літаратурная французская і англійская мова. На іх вядзецца дзяржаўнае справаводства і выкладанне ў школах. Большасць вернікаў — каталікі. Прычым, царква адыгрывае значны ўплыў на паўседзённае жыццё.
Крэольскі характар культуры Радрыгеса вызначаецца асаблівасцямі мясцовай кухні і фальклора. Жыхары Радрыгеса традыцыйна ўжываюць шмат рыбы і гародніны. Звычайна стравы маюць еўрапейскія назвы, аднак адрозніваюцца па смаку, што тлумачыцца прыхільнасцю радрыгесцаў да мясцовых спецый. У мінулым было пашырана вырошчванне кукурузы, што з'яўлялася асноўнай ежай. У наш час яе замяніў больш танны імпартны рыс.
Народная музыка Радрыгеса спалучае еўрапейскія і афрыканскія рысы. Адным з галоўных музычных інструментаў з'яўляецца барабан. Радрыгесцы аддаюць перавагу рытмічным музычным творам. Разам з гэтым, народныя музыканты выкарыстоўваюць акардэон і гітару. У вусным фальклоры пераважаюць генеалагічныя паданні і арыгінальныя пераказы біблейскіх гісторый.
Крупчына
Назву Кру́пчына маюць:
Абель Агілар
Абель Энрыке Агілар Тапіяс (Abel Enrique Aguilar Tapias; нар., , Калумбія) — калумбійскі футбаліст, паўабаронца клуба «Уніён Магдалена» і нацыянальнай зборнай Калумбіі.
Клубная
Агілар з’яўляецца выхаванцам футбольнай акадэміі «Дэпартыва» з горада Калі. У асноўным складзе клубу ён дэбютаваў у 2002 годзе. У 2005 годзе ў складзе «Дэпартыва» Абель стаў чэмпіёнам Калумбіі. У тым жа годзе ён перайшоў у італьянскі «Удзінезэ» і быў адразу ж аддадзены ў арэнду ў клуб Серыі B «Асколі» з-за празмернай колькасці ў клубе легіянераў, аднак з-за праблем з афармленнем дакументаў у «Асколі» знаходзіўся ўсяго месяц, не паспеўшы дэбютаваць за клуб.
Ва «Удзінезэ» Абель не здолеў зачапіцца за асноўны склад, што прывяло да сталага знаходжання ў розных клубах у арэндзе. Пасля сканчэння кантракту з «Удзінезэ», ігрок падпісаў сталы кантракт з «Эркулесам». Улетку 2012 года ён перайшоў у «Дэпартыва» з Ла-Каруньі, і ўжо 20 жніўня ў матчы супраць «Асасуны» дэбютаваў за новую каманду.
З 2013 года з’яўляўся іграком французскай «Тулузы». У сезоне 2015/16 з-за траўмы страціў месца ў складзе, і ў канцы трансфернага акна ў студзені 2016 года перайшоў у партугальскі клуб «Белененсіш». 12 чэрвеня 2016 года вярнуўся ў Калумбію, падпісаўшы трохгадовы кантракт з «Дэпартыва».
У жніўні 2018 года перайшоў у клуб «Далас» з амерыканскай МЛС. У пачатку 2019 года зноў апынуўся ў Калумбіі, папоўніўшы склад клуба «Уніён Магдалена», дзе стаў капітанам.
Міжнародная
Агілар прымаў удзел у гульнях моладзевай зборнай Калумбіі. А ў 2004 годзе быў уключаны ў заяўку зборнай Калумбіі на ўдзел у Кубку Амерыкі ў Перу. На турніры Абель забіў два галы: у матчы групавога этапу супраць гаспадароў першынства і 1/4 фіналу супраць зборнай Коста-Рыкі.
Дасягненні
Дэпартыва:
Кубак Англіі па футболе
Кубак Выкліку Футбольнай Асацыяцыі (The Football Association Challenge Cup, скарочана FA Cup), шырока вядомы як Кубак Футбольнай Асацыяцыі альбо як Кубак Англіі — турнір з гульнёй на вылет у англійскім футболе. З’яўляецца найстарэйшым у свеце футбольным спаборніцтвам, якое праводзіцца з 1871 года.
Фіналы Кубка Англіі
Заўвагі:
Крупчына (возера)
Кру́пчына — возера ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці, за 1 км на ўсход ад усходняй ускраіны гарадскога пасёлка Шуміліна, за 0,2 км на захад ад вёскі Крупчына, у басейне ракі Чарніца.