cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сяргей Дзмітрыевіч Сазонаў
Біяграфія
З 8 лістапада 1910 года па 7 ліпеня 1916 года працаваў Міністрам замежных спраў Расійскай імперыі. 12 студзеня 1917 года прызначаны паслом у Вялікабрытанію, але ў сувязі з Лютаўскай рэвалюцыяй да месца службы выехаць не паспеў.
Памёр 25 снежня 1927 года ў Ніцы.
Бенедыкцінцы
Бенедыкцінцы (Benedictini, Ордэн св. Бенедыкта, Ordo Sancti Benedicti, OSB) — манахі найстарэйшага ў Еўропе каталіцкага манаскага ордэна святога Бенедыкта. Заснаваны ў 529 г. Бенедыктам Нурсійскім у горадзе Монтэ-Касіна (Італія). Статут бенедыкцінцаў патрабаваў сталага жыхарства ў кляштары (кляўзуры), паслушэнства, устрымання і беднасці. Мэта ордэна — кантэмпляцыя (прывядзенне псіхікі ў стан глыбокай засяроджанасці), фізічная і разумовая праца, выхаванне моладзі. Адным з абавязкаў бенедыкцінцаў было правядзенне ўрачыстай літургіі.
Гісторыя
У IX—X стст. кляштары ордэна мелі аўтаномію, карысталіся шматлікімі прывілеямі, сабралі вялікія багацці. Гэта прывяло да адходу ад статута ордэна. Дзеля вяртання да першапачатковых ідэалаў была праведзена Клюнійская рэформа (X—XI ст.), у выніку якой утварыліся новыя кангрэгацыі: картузаў, цыстэрцыянцаў, трапістаў, камедулаў. Бенедыкцінцы адыгралі вялікую ролю ў развіцці каталіцкай тэалогіі, умацаванні каталіцкай царквы і папства. У XIII ст. бенедыкцінцы страцілі першынство, саступіўшы яго дамініканцам і францысканцам. У 1893 г. Папа Леў XIII заснаваў федэрацыю бенедыкцінцаў, якая пацверджана статутам Папы Пія XII у 1952 г. Гэты ж Папа ў 1947 г. прысвоіў Бенедыкту Нурсійскаму тытул «Бацька Еўропы», а Папа Павел VI у 1964 г. абвясціў яго «патронам Еўропы».
Бенедыкцінцы на Беларусі
У XI—XIII ст. бенедыкцінцы ўдзельнічалі ў місіянерскай дзейнасці на славянскіх землях і ў Прыбалтыцы. У Вялікім Княстве Літоўскім яны прыйшлі з Польшчы, на Беларусі бенедыкцінцы мелі кляштары ў Гарадзішчы каля Пінска (1659—1855 гады, фундатар ваявода полацкі Ян Караль Копаць; заснаваны менахамі, якія прыйшлі з Монтэ-Касіна, таму атрымаў назву Castrum Cassinum — «Пастаянны лагер Касіна»), Мінску (1700—1832 гады, фундатар жонка менскага харунжага Стацкевіча), Нясвіжы (1590—1872 гады, фундатар Мікалай Радзівіл Сіротка), Слоніме (1669—1850 гады, фундатар Ганна Пшэўдзецкая; першыя манашкі прыйшлі сюды з закрытага смаленскага кляштара, таму называўся Exulantki Smolenski). Былі і жаночыя кляштары, пры якіх існавалі школы для дзяўчынак з шляхецкіх сем'яў. У ВКЛ манашкі-бенедыкцінкі мелі права прышываць да вэлюму крыж з ярка-чырвонага аксаміту, як напамінак пра ахвяры ордэну ў час Паўночнай вайны. Пасля далучэння беларускіх зямель да Расійскай імперыі царскі ўрад аб'яднаў кляштары бенедыкцінцаў і іншых каталіцкіх манаскіх ордэнаў у бенедыкцінска-цыстэрцыянска-камедула-картузскую кангрэгацыю. Пасля паўстанняў 1830—1831 і 1863—1864 гг. на Беларусі кляштары бенедыкцінцаў былі закрыты.
Даміно
Даміно — настольная гульня ў пластмасавыя або касцяныя пласцінкі, на якіх нанесены кропкі (ачкі), а таксама набор пласцінак для гэтай гульні (28 штук).
NGC 3985
NGC 3985 (іншыя абазначэнні — UGC 6921, IRAS11541+4836, MCG 8-22-45, ARAK 334, ZWG 243.31, KCPG 310B, PGC 37542) — галактыка ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Даміно
Пачатак гульні
Кожнаму іграку даецца (звычайна) па 7 касцяшак (камешкаў). На кожнай касцяшцы напісаны па два лікі ад 0 да 6. Першым ходзіць той, у каго самы меншы двайная касцяшка (0 | 0, 1 | 1, 2 | 2 , 3 | 3 і г.д.). Ігрок павінен пахадзіць ім жа.
NGC 3985
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Даміно
Канец гульні
Гульня заканчваецца перамогай таго, ў каго першага закончыліся ўсе каменчыкі, альбо «рыбай».
Абаронна-прамысловы комплекс Расіі
Абаронна-прамысловы комплекс Расіі (АПК) — ваенна-прамысловы комплекс (ВПК) Расійскай Федэрацыі, як сукупнасць навукова-даследчых, выпрабавальных арганізацый і вытворчых прадпрыемстваў, якія выконваюць распрацоўку, вытворчасць, захоўванне, пастаноўку на ўзбраенне ваеннай і спецыяльнай тэхнікі, амуніцыі, боепрыпасаў і да г.п. пераважна для Узброеных Сіл Расіі і іншых дзяржаўных сілавых структур, а таксама на экспарт.
У 2007 годзе аб’ём рэалізацыі АПК Расіі склаў $18,6 млрд, з іх $11,6 млрд прыходзілася на дзяржаўны заказ, $7 млрд — на экспарт ; доля Расіі на сусветным рынку ўзбраенняў складае 25% (на 2016).
У абароннай прамысловасці Расіі працуюць каля 2,5—3 млн чалавек.
Дазволам паставак узбраення на экспарт у краіне займаецца дзеючая пры Міністэрстве абароны Федэральная служба па ваенна-тэхнічным супрацоўніцтве (ФСВТС).
Мікалай Мікалаевіч Пакроўскі
Мікалай Мікалаевіч Пакроўскі (Никола́й Никола́евич Покро́вский,  — ) — дзяржаўны дзеяч Расійскай імперыі, міністр замежных спраў з 1916 па 1917 годы, сенатар, тайны саветнік.
Біяграфія
З дваран, сын сапраўднага стацкага саветніка. У 1888 годзе па заканчэнні юрыдычнага факультэта Санкт-Пецярбургскага ўніверсітэта паступіў на службу ў Міністэрства фінансаў. З 1893 года начальнік аддзялення Канцылярыі Камітэта міністраў. У 1899 годзе віцэ-дырэктар Дэпартамента акладных збораў Міністэрства фінансаў. У 1904 годзе статс-сакратар Дэпартамента эканоміі Дзяржаўнага савета. У 1904—1906 гадах дырэктар Дэпартамента акладных збораў Міністэрства фінансаў.
З 9 ліпеня 1906 да 27 чэрвеня 1914 года — таварыш (намеснік) міністра фінансаў. У 1909 годзе — сенатар. У 1913 годзе — тайны саветнік.
У 1914—1916 гадах таварыш старшыні Раманаўскага камітэта, член Вярхоўнага камітэта па догляду, таварыш старшыні Цэнтральнага ваенна-прамысловага камітэта. З 25 студзеня да 30 лістапада 1916 года — дзяржаўны кантралёр. 30 лістапада 1916 года прызначаны міністрам замежных спраў (да 4 сакавіка 1917 года).
Пажарышча
Назву Пажа́рышча маюць:
Залобак
Залобак — форма страхі каркаснай канструкцыі. Ствараецца за кошт таго, што франтон ці шчыт тарцовай сцяны ўсечаны зверху невялікім схілам. Страха з залобкам павялічвае супраціўленне ветраным патокам.
Меліса Джаан Харт
Меліса Джаан Кэтрын Харт (анг. Melissa Joan Catherine Hart, нар. 18 красавіка 1976 г.) — амерыканская актрыса, прадзюсар. Атрымала вядомасць дзякуючы галоўным ролям у паспяховых тэлевізійных серыялах «Кларыса» і «Сабрына — маленькая ведзьма». Зараз здымаецца ў сямейным серыяле Melissa & Joey.
Моўчадзь (вёска)
Мо́ўчадзь (, Молчадь) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці, на рацэ Моўчадзь. Уваходзіць у склад Маўчадскага сельсавета. Знаходзіцца за 33 км на паўночны захад ад Баранавічаў; на аўтамабільнай дарозе Баранавічы — Дзятлава. Чыгуначная станцыя на лініі Баранавічы — Ліда (не займаецца прыёмам-адпраўкай грузаў, найбліжэйшая грузавая станцыя Міцкевічы). Насельніцтва 950 жыхароў, 330 гаспадарак (2005).
Назва
Адносна паходжання назвы існуе паданне, што калісьці на тутэйшы край напалі ворагі. Яны рабавалі і спусташалі паселішчы, здзекваліся над насельніцтвам. Але на месцы сучаснай в. Моўчадзь іх разбілі, і яны былі вымушаны адступаць праз дрыгвяністае, гнілое балота. Ворагі, не ведаючы броду, з крыкам пачалі тапіцца. Калі іх крыкі сціхлі, то пераможцы ад радасці гаварылі: «Маўчаць! Маўчаць!». З таго часу балота і паселішча, якое было заснавана побач, сталі называць Моўчадзь. На думку вучоных, сваё імя вёска атрымала ад назвы р. Моўчадзь, якая мае балцкае паходжанне, або ўтварылася ад асабістага імя.
Гісторыя
Упершыню Моўчадзь згадваецца ў першай палове XV стагоддзя, калі тут заснавалі касцёл Найсв. Тройцы. З 1486 года ў пісьмовых крыніцах паселішча значыцца як мястэчка Слонімскага павета, уладанне вялікіх князёў.
У Трынаццацігадовую вайну (1654—1667) у 1654 годзе Моўчадзь спалілі маскоўскія захопнікі. З гэтай прычыны ўлады Рэчы Паспалітай вызвалілі яе ад усіх падаткаў на 4 гады. У 1660-я гады мясцовасць знаходзілася ва ўладанні Халецкіх, у 1716—1770 гадах — Юдзіцкіх, пазней — Тызенгаўзаў. У 1807 годзе ўладальнікам мястэчка з'яўляецца памешчык Валовіч, у 1840 годзе - Булгак.
Пад уладай Расійскай імперыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) Моўчадзь апынулася ў складзе Расійскай імперыі, у Слонімскім павеце. У 1860-я гады ў мястэчку было 127 двароў, касцёл Найсвяцейшай Тройцы (ліквідаваны расійскімі ўладамі ў 1867 годзе) царква, капліца, 2 яўрэйскія малітоўныя дамы, 4 кірмашы. У 1862 годзе тут было адчынена народнае вучылішча. У 1879 годзе адбыўся вялікі пажар, які знішчыў большую частку пабудоў. У 1884 годзе побач з мястэчкам была пракладзена чыгунка. Станам на 1886 год тут было 45 двароў 2 царквы, 3 сінагогі, бровар, чыгуначная станцыя, народнае вучылішча, базар у нядзелі, 4 кірмашы. Мясцовы праваслаўны прыход налічваў каля 2,5 тыс. вернікаў.
Найноўшы час
Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) Моўчадзь апынулася ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Люшнеўскай воласці Слонімскага павета, з 1926 года — Баранавіцкага павета.
З 1939 года ў БССР. З 12 кастрычніка 1940 года цэнтр сельсавета Гарадзішчанскага раёна Баранавіцкай, з 8 студзеня 1954 года Брэсцкай абласцей, з 25 снежня 1962 года ў Баранавіцкім раёне. Статус паселішча панізілі да вёскі.
У Вялікую Айчынную вайну з канца чэрвеня 1941 года да 9 ліпеня 1944 года вёска акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі, якія загубілі тут 3,6 тыс. мірных жыхароў. На франтах вайны загінулі 8 вяскоўцаў.
Пасля вайны да Моўчадзі далучаны в. Самкі і колішні маёнтак Сунгалоўшчына.
Інфраструктура
У Моўчадзі працуюць выканкам сельсавета, калгасная сядзіба, рамонтна-механічныя майстэрні, Дом быту, ветэрынарны ўчастак, сталовая, аддзяленне сувязі, бібліятэка, школа-інтэрнат, сярэдняя школа (пры школе працуе з 1967 гісторыка-краязнаўчы музей), 4 магазіны.
Нага чалавека
Нага́ (канечнасць ніжняя свабодная, mémbrum inférius liberum) — парны орган апоры і руху чалавека.
Філагенетычна чалавечая нага паходзіць ад задніх канечнасцяў амфібій, якія, у сваю чаргу, паходзяць ад плаўнікоў рыб.
Нага па-анатамічнаму складаецца з трох асноўных частак: сцягна, галёнкі і ступні. Сцягно ўтворана сцегнавой косцю (самай масіўнай і моцнай з чалавечых касцей) і надкаленнікам, якія ахоўваюць каленны сустаў. Галёнку ўтвараюць вялікая і малая галёначныя косці. Ступню ўтвараюць мноства дробных касцей. Месца сучлянення сцегнавой косці з тазавай косцю завецца тазасцегнавым суставам. Сучляненне сцегнавой і галёначных касцей завецца каленным суставам, а галёначных касцей з касцьмі ступні — галёнкаступнёвым суставам. Ахілава сухажылле абмяжоўвае рухі ступні адносна галёначнай косці. Траўмы галёнкаступнёвага і асабліва каленнага суставаў небяспечныя, паколькі часта прыносяць незваротную шкоду.
Аксан
Аксан — сяло ў Баянаульскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Аксанскай сельскай акругі. Код КАТА — 553633100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 438 чалавек (206 мужчын і 232 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 329 чалавек (166 мужчын і 163 жанчыны).
Вядомыя асобы Новасібірска
Вядомыя ўраджэнцы Новасібірска:
Біжбуляцкі раён
Біжбуля́цкі раён (Бижбулякский район; Бишбүләк районы) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на захадзе Башкартастана ў Расіі. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляецца сяло Біжбуляк.
Геаграфія
Біжбуляцкі раён мяжуе з Альшэеўскім, Міякінскім, Ермякееўскім і Белябееўскім раёнамі, а таксама з Арэнбургскай вобласцю. Плошча раёна складае 2133,90 км².
Гісторыя
Біжбуляцкі раён быў утвораны 20 жніўня 1930 года ў адпаведнасці з пастановай УЦВК.
Насельніцтва
Насельніцтва раёна станам на 2017 год складала 22984 чалавекі. Паводле перапісу 2010 года большасць складаюць чувашы (35,3 %), далей ідуць татары (26,1 %), башкіры (22 %), рускія (11,8 %) і эрзя (3,6 %).
Lorem ipsum
Lorem ipsum — назва класічнага тэксту-«рыбы». «Рыба» — слова з жаргону дызайнераў, пазначае ўмоўны, часцяком бессэнсоўны тэкст, які ўстаўляецца ў макет старонкі. Lorem ipsum уяўляе сабой скажоны ўрывак з філасофскага трактата Цыцэрона «Пра межы дабра і зла», напісанага ў 45 годзе да нашай эры на лацінскай мове.
Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum.
У арыгінале абзац выглядае так:
Sed ut perspiciatis, unde omnis iste natus error sit voluptatem accusantium doloremque laudantium, totam rem aperiam eaque ipsa, quae ab illo inventore veritatis et quasi architecto beatae vitae dicta sunt, explicabo. Nemo enim ipsam voluptatem, quia voluptas sit, aspernatur aut odit aut fugit, sed quia consequuntur magni dolores eos, qui ratione voluptatem sequi nesciunt, neque porro quisquam est, qui dolorem ipsum, quia dolor sit, amet, consectetur, adipisci velit, sed quia non numquam eius modi tempora incidunt, ut labore et dolore magnam aliquam quaerat voluptatem. Ut enim ad minima veniam, quis nostrum exercitationem ullam corporis suscipit laboriosam, nisi ut aliquid ex ea commodi consequatur? Quis autem vel eum iure reprehenderit, qui in ea voluptate velit esse, quam nihil molestiae consequatur, vel illum, qui dolorem eum fugiat, quo voluptas nulla pariatur? At vero eos et accusamus et iusto odio dignissimos ducimus, qui blanditiis praesentium voluptatum deleniti atque corrupti, quos dolores et quas molestias excepturi sint, obcaecati cupiditate non provident, similique sunt in culpa, qui officia deserunt mollitia animi, id est laborum et dolorum fuga. Et harum quidem rerum facilis est et expedita distinctio. Nam libero tempore, cum soluta nobis est eligendi optio, cumque nihil impedit, quo minus id, quod maxime placeat, facere possimus, omnis voluptas assumenda est, omnis dolor repellendus. Temporibus autem quibusdam et aut officiis debitis aut rerum necessitatibus saepe eveniet, ut et voluptates repudiandae sint et molestiae non recusandae. Itaque earum rerum hic tenetur a sapiente delectus, ut aut reiciendis voluptatibus maiores alias consequatur aut perferendis doloribus asperiores repellat.
Сцяпан Іванавіч Жукаў
Сцяпан Іванавіч Жу́каў (, вёска Пушча,  — ) — ваенны лётчык, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза.
Біяграфія
Пасля вайны да 1957 г. С. I. Жукаў служыў у Савецкай Арміі, маёр. Пасля жыў у Курску, Расонах, Полацку. Пахаваны ў горадзе Полацку.
Верхні Ніл
Ве́рхні Ніл (أعالي النيل; трансліт: A’aly an-Nyl, або Aâlâ En Nîl) — адзін з 10 штатаў Паўднёвага Судана.
Галоўны горад — Малакаль.
Пазнякова
Назву Пазняко́ва маюць:
Раздавім фашысцкую гадзіну
«Разда́вім фашы́сцкую га́дзіну» — сатырычнае савецкае выданне для партызан і насельніцтва Беларусі ў час Другой сусветнай вайны.
Выдавалася з ліпеня 1941 года да мая 1945 года (да сакавіка 1942 года агітплакат на рускай мове — «Раздавим фашистскую гадину»). З сакавіка 1942 года газета-плакат, пазней — сатырычны часопіс ЦК КП(б)Б. Спачатку выдаваўся ў Гомелі, потым у прыфрантавой паласе, у Маскве, у Навабеліцы, Мінску. Выданне змяшчала фельетоны, памфлеты, літаратурныя творы, карыкатуры, якія высмейвалі нацысцкіх дзеячаў і войска, заклікалі да барацьбы з ворагам.
У выданні друкаваліся творы Якуба Коласа, Янкі Купалы, Анатоля Астрэйкі, Петруся Броўкі, Янкі Брыля, Кандрата Крапівы, Кузьмы Чорнага, Івана Ахрэмчыка, Л. Брадатага, Анатоля Волкава і іншых пісьменнікаў і мастакоў.
Са снежня 1945 года выданне пачало выходзіць як сатырычна-гумарыстычны часопіс «Вожык»
Газавая турбіна
Газавая турбіна — цеплавы рухавік бесперапыннага дзеяння, у лопасевым апараце якога энергія сціснутага і нагрэтага газу ператвараецца ў механічную працу на вале. Награванне сціснутага газу можа ажыццяўляцца ў камеры згарання, ядзерным рэактары і інш. Першыя газавыя турбіны з'явіліся ў канцы 19 ст. як частка газатурбіннага рухавіка і паводле канструктыўнага выканання былі блізкія да паравой турбіны. Газавая турбіна ўяўляе сабой шэраг паслядоўна размешчаных нерухомых лопасцевых вянкоў саплавога апарата і вярчальных вянкоў рабочага кола, якія ўтвараюць яе праточную частку. Саплавы апарат у спалучэнні з рабочым колам складае прыступку турбіны. Прыступка складаецца з статара, у які ўваходзяць нерухомыя дэталі (корпус, саплавыя лопасці, бандажныч кольцы), і ротара, які ўяўляе сабой сукупнасць вярчальных частак (працоўныя лопасці, дыскі, вал).
Пална
Назву Пална́ маюць:
Меліса Леа
Меліса Леа (Melissa Leo; нар., ) — амерыканская , якая працуе ў незалежным кіно. Праца ў фільме «Замерзлая рака» прынесла ёй у 2009 годзе намінацыю на «Оскар» за лепшую жаночую ролю. У 2011 годзе атрымала «Оскар» за лепшую жаночую ролю другога плана ў фільме «Баец».
Пурпур
Пурпур (ад purpura — пупурная куклянка, пурпурны колер, ) — антычны, прыродны чырнавата-фіялетавы фарбавальнік.
Утрымліваецца ў выдзяленнях гіпабранхіяльных залоз марскіх бруханогіх малюскаў — іглянак, або пурпурных куклянак, напрыклад, балінус, або мурэкс, брандарыс (Bolinus brandaris, або Murex brandaris).
Па хімічнай прыродзе — вытворнае прыроднага фарбавальніка індыга.
Патоп (фільм, 1974)
«Патоп» (Potop) — кінафільм рэжысёра Ежы Гофмана па матывах аднайменнага рамана Генрыка Сянкевіча, зняты ў 1974 годзе.
Першая серыя
Бравы харунжы Анджэй Кміцыц прыязджае ў сядзібу Білевічаў, каб выканаць волю яго заступніка-нябожчыка і ажаніцца на яго ўнучцы Аляксандры (памяншальная форма гэтага імя ў польскай мове — Оля, Волечка). Яны адразу спадабаліся адзін аднаму, аднак гарачая кроў і благая кампанія згулялі з афіцэрам злы жарт: пасля п'янай гулянкі і сутыкнення з мясцовай шляхтай, незадаволенай буянымі прышэльцамі, ён спальвае суседнюю сядзібу і захоплівае Волечку. Мясцовая шляхта пад кіраўніцтвам прыбыўшага палкоўніка Валадыёўскага абложвае яго ў сядзібе. Валадыёўскі выклікае Кміцыца на паядынак і раніць яго. Ачуняўшы, харунжы набірае атрад і разам з Валадыеўскім адпраўляецца да гетмана Януша Радзівіла, які набірае войска супраць уварваўшыхся ў краіну шведаў. На балі гетман абвяшчае тост за новага апекуна — шведскага караля Карла Густава. Палкоўнікі абвінавачваюць яго ў здрадзе, іх усіх арыштоўваюць і пад канвоем адпраўляюць у Біржы. Аднак Заглоба здолеў збегчы і прывесці з сабой харугву (полк) Валадыёўскага. Кміцыц, ужо даў клятву вернасці гетману, застаецца на яго баку і душыць мяцеж харугваў, але сутыкнуўшыся з фатальнай подласцю братоў Радзівілаў, якія мараць разваліць Рэч Паспалітую і атрымаць каралеўскую ўладу над Літвой, хаваецца ў лясах. Ён аказваецца ў становішчы супраць усіх, абодва бакі канфлікту мараць яго пакараць смерцю як здрадніка...
Другая серыя
Мяцеж канфедэратаў шырыцца. Кміцыц падслухоўвае чужую размову, з якой даведваецца, што шведы збіраюцца захапіць і абрабаваць польскую святыню — Яснагорскі манастыр. Ён спяшаецца туды і пераконвае прыёра ў вераломстве захопнікаў. Шведы абложваюць манастыр, гарнізон адбіваецца. Неўзабаве да аблажыўшых прыходзіць велізарная кулеўрына, якая наносіць страшны страты крэпасці. Ноччу Кміцыц падрывае яе, але трапляе ў варожы палон, з якога ён здолеў бегчы. Ён едзе ў Сілезію і пераконвае караля Яна Казіміра ехаць у Польшчу. У шляху, абараняючы караля, ён уступае ў бой з праўзыходным шведскім атрадам. Кароль дае яму ў падпарадкаванне татарскую харугву. Тым часам Багуслаў Радзівіл беспаспяхова заляцаецца да нявесты Кміцыца Волечкі. У той жа час атрад Валадыёўскага з поспехам абложвае і бярэ штурмам замак Януша Радзівіла, здраднік памірае ад астмы. Пасля ўцёкаў Волечкі Багуслаў сустракаецца на поле бою з Чарнецкім, польская кавалерыя не можа атакаваць, так як шведскія гарматы абстрэльваюць брод. Кміцыцу ўдаецца выцягнуць варожую кавалерыю на пераправу, шведская артылерыя не можа біць па сваім. Чарнецкі камандуе агульную атаку, польскія гусары змятаюць парадкі шведскіх мушкецёраў. Кміцыц даганяе Багуслава і ў паядынку збівае яго з сядла. Ён сустракаецца з Волечкай на службе ў саборы, якая праводзіцца ў яго гонар, яна пазнае ўсю праўду і яны ўз'ядноўвацца.
Праходжанне (астраномія)
Праходжанне, або астранамічны транзіт — гэта астранамічная з'ява, падчас якога з пункту гледжання назіральніка з пэўнай кропкі адно нябеснае цела праходзіць перад іншым нябесным целам, засланяючы яго частку.
Азначэнне
Тэрмін «праходжанне» ўжываецца ў тых выпадках, калі больш блізкі да назіральніка аб'ект па свайму адноснаму (бачнаму) памеру значна меншы, чым больш аддалены аб'ект. У тых выпадках, калі больш блізкі аб'ект па сваіх бачных памерах параўнальны або пераўзыходзіць больш аддалены, ужываюць тэрмін «пакрыццё». Тыя астранамічныя падзеі, падчас якіх адзін аб'ект утварае цень ад іншага, называюцца «зацьменнямі».
У якасці прыкладу праходжання можна прывесці праходжанне якой-небудзь планеты паміж зямным назіральнікам і Сонцам. Зразумела, падобнае магчыма толькі з Меркурыем і Венерай. Аднак, калі назіральнік знаходзіцца на яшчэ больш выдаленай планеце, напрыклад на Марсе, то ён можа ўбачыць і праходжанне Зямлі перад Сонцам (бліжэйшы адбудзецца 10 лістапада 2084 ). Існуюць астэроіды, напрыклад, (1383) Лімбург, з такім малым нахілам арбіты да экліптыкі, што праходжанне Зямлі па дыску Сонца з іх будзе відаць пры кожным ніжнім злучэнні Зямлі з Сонцам (гэта значыць, для дадзенага прыкладу - кожныя крыху больш за год). Сапраўды гэтак жа пры кожным ніжнім злучэнні Венера будзе праходзіць па дыску Сонца пры назіранні з астэроіда (6719) Gallaj, а Меркурый- з астэроіда (2583) Фатьянаў, паколькі ўзаемны нахіл з арбіты адпаведных планет у гэтых астэроідаў вельмі малы.
Тэрмін «праходжанне» таксама можа апісваць рух натуральнага спадарожніка над паверхняй планеты, напрыклад лёгка бачнае зямным назіральніку праходжанне галілеевых спадарожнікаў (Іо, Еўропы, Ганімеда і Каліста) над паверхняй Юпітэра.
Гэта астранамічная з'ява патрабуе выбудоўвання трох нябесных цел у лінію. Значна больш рэдкая з'ява - выбудоўванне чатырох нябесных цел у лінію. Апошняя такая падзея ў Сонечнай сістэме адбылася 27 красавіка 1586, калі з Венеры быў «бачны» праход Меркурыя над паверхняй Сонца, і ў той жа самы момант з Сатурна было «бачна» праходжанне самой Венеры над Сонцам.
У апошнія гады, у сувязі з адкрыццём экзапланет, навукоўцы зацікавіліся магчымасцю засекчы інструментальна іх праходжання над паверхняй зорак-цэнтраў іх сонечных сістэм. Планета HD 209458 b (неафіцыйную назву - Асірыс) стала першай адкрытай экзапланет такога роду.
Кантакты
Падчас праходжання вылучаюць чатыры «кантакты», калі контур меншага аб'екта тычыцца контуру большага аб'екта ў адной кропцы. Кантакты адбываюцца ў наступным парадку:
Міякінскі раён
Мія́кінскі раён (Миякинский район; Миәкә районы) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на захадзе Башкартастана ў Расіі. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляецца сяло Кіргіз-Міякі.
Геаграфія
Міякінскі раён мяжуе з Стэрлітамацкім, Стэрлібашаўскім, Біжбуляцкім і Альшэеўскім раёнамі, а таксама з Арэнбургскай вобласцю. Плошча раёна складае 2051,28 км².
Гісторыя
Міякінскі раён быў утвораны ў 1930 годзе ў адпаведнасці з пастановай УЦВК.
Насельніцтва
Насельніцтва раёна станам на 2017 год складала 25620 чалавек. Паводле перапісу 2010 года большасць складаюць башкіры (43 %), далей ідуць татары (39,6 %), чувашы (9,3 %), рускія (6,1 %) і ўкраінцы (1,1 %).
Уліты
Улі́ты (Tringa) — род птушак сямейства бакасавых (Scolopacidae). Налічвае 10 (па іншых звестках 13) відаў, пашыраных на тэрыторыі Еўразіі і Паўночнай Амерыкі.
Пералётныя птушкі. Распаўсюджаны на балотах, берагах вадаёмаў ад тундры да стэпавай зоны. Цела верацёнападобнае, даўжынёй да 31 см. Вага да 200 г. У афарбоўцы белы, шэры і чарнаваты колеры. Дзюба прамая або крыху загнутая ўгару. Гняздуюцца на зямлі, некаторыя на дрэвах, займаючы гнёзды драздоў і іншых птушак. Нясуць па 4 яйкі. Кормяцца дробнымі беспазваночнымі.
Каражар (Баянаульскі раён)
Каражар — сяло ў Баянаульскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Аксанскай сельскай акругі. Код КАТА — 553633380.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 432 чалавекі (224 мужчыны і 208 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 328 чалавек (168 мужчын і 160 жанчын).
Салямі
Саля́мі (salame — каўбаса) — італьянская сыравэнджаная каўбаса са спецыямі. Яе скурка звычайна пакрыта тонкім пластом белай цвілі (penicillium). Выкарыстоўваецца ў якасці закускі і для прыгатавання бутэрбродаў. Салямі з'яўляецца неад'емным інгрэдыентам некаторых відаў піцы, салат і іншых страў.
NGC 3987
NGC 3987 (іншыя абазначэнні — UGC 6928, MCG 4-28-99, ZWG 127.110, IRAS11547+2528, PGC 37591) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Маркіян Міхайлавіч Папоў
Маркія́н Міха́йлавіч Папо́ў ( — ) — савецкі ваенны дзеяч, генерал арміі (1943, у 1944 годзе паніжаны ў званні; адноўлены ў 1953 годзе), Герой Савецкага Саюза (1965).
Афонсу I (кароль Конга)
Афонсу I (Afonso I), або Мвемба а Нзінга (Mvemba a Nzinga; каля 1456 г. — 1543 г.) — манарх афрыканскай дзяржавы Каралеўства Конга, адзін прыхільнікаў хрысціянства і шырокіх кантактаў з еўрапейскімі краінамі.
Мвемба а Нзінга, будучы кароль Конга, быў сынам маніконга Нзінга Нкуву. Займаў пасаду намесніка паўночна-ўсходняй правінцыі Нсунды. У 1491 г. адным з першых прыняў хрысціянства па рымска-каталіцкім абрадзе і захаваў яму вернасць, калі яго бацька двойчы адракаўся ад новай веры. У 1495 г. запрасіў у Нсунды партугальскіх місіянераў.
Пасля смерці Нзінга Нкуву ў Мбанза-Конга павінны былі адбыцца выбары маніконга з ліку прэтэндэнтаў па лініі маці радай з 3 прадстаўнікоў высакародных сем'яў. Прычым, яны не абавязкова прызначалі старэйшага сына. Найбольш актыўным прэтэндэнтам з'яўляўся яго малодшы брат Пансу а Кітыму. Мвемба а Нзінга быў загадзя папярэджаны сваёй маці пра смерць бацькі і захапіў горад да пачатку выбараў. У Мбанза-Конга адбыліся вулічныя баі паміж прыхільнікамі двух кандыдатаў на трон. Лепей узброеныя прыхільнікі Нзінга Нкуву перамаглі. Ён быў абвешчаны маніконга. У афіцыйнай перапісцы з партугальскім каралём называўся як кароль Афонсу I. Канчатковая перамога над супернікамі была атрымана да 1509 г.
Афонсу I абвясціў каталіцызм афіцыйнай рэлігіяй, запрашаў у краіну партугальскіх місіянераў і гандляроў, у тым ліку гандляроў рабамі, адчыніў першую школу для 400 юнакоў. У 1513 г. яго сын Энрыке быў пасвечаны ў Рыме як біскуп Утыкі і стаў першым чарнаскурым іерархам Рымска-Каталіцкай Царквы. Разам з гэтым, Афонсу I абвінавачваўся у забойствах сваякоў, у тым ліку маці. Перажыў некалькі змоў і замахаў на жыццё.
Ь
Ь, Ь (мяккі знак) — літара кірыліцы. Выкарыстоўваецца ў большасці славянскіх кірылічных алфавітаў (28-я ў балгарскай, дзе называецца «ер малък», маленькі ер), 29-я ў беларускай, 30-я ў рускай і 31-я ва ўкраінскай (перамешчаная на цяперашняе месца ў 1990 г., а была апошняй). Самастойнага гуку не абазначае, можа разглядацца як дыякрытычны знак, які мадыфікуе значэнне папярэдняй літары. Ва ўкраінскім таксама выкарыстоўваецца ў спалучэнні ьо, які адпавядае рускай і беларускай літары Ё пасля зычных; у сучаснай балгарскай арфаграфіі толькі так і выкарыстоўваецца.
Альхоўская вуліца (Магілёў)
Пачынаецца ад адгалівання вуліцы Катоўскага на левым схіле Дзебры. Арыентавана з паўднёвага захаду на паўночны ўсход. Ідзе паралельна да вуліц Мікалуцкага і Ольчынскай. Перасякае вуліца Дарвіна, завулак Шуберта, завяршаецца скрыжаваннем з Вялікай Машэкаўскай вуліцай сярод шматпавярховай жылой забудовы. Раней ішла далей, перасякала Машэкаўскую вуліцу, далей паварочвала на поўнач (цяпер Варонежскі завулак).
Хаміцкі сельсавет (Калінкавіцкі раён)
Хаміцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Калінкавіцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Хамічы.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Азарыцкага раёна Мазырскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Азарыцкім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў Мазырскім раёне БССР, з 12 лютага 1935 года ў Даманавіцкім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Мазырскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Палескай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Мартынавіцкага сельсавета. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Калінкавіцкага раёна. 14 красавіка 1960 года ў склад Давыдаўскага сельсавета Парыцкага раёна перададзены 2 населеныя пункты (Карані і Мартынавічы). 21 кастрычніка 1968 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Азарыцкага пассавета (5 населеных пунктаў: Замашчаны, Кавалькі, Ніканава, Хамічы і Чырвоная Слабодка) і Казловіцкага сельсавета (вёска Казанск).
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 6 населеных пунктаў.
Балгарскі ваенны кантынгент у Іраку
Балгарскі ваенны кантынгент у Іраку — падраздзяленне Узброеных сіл Балгарыі, створанае ў 2003 годзе. Знаходзілася на тэрыторыі Рэспублікі Ірак у складзе шматнацыянальнай кааліцыі са жніўня 2003 года да снежня 2008 года. У агульнай складанасці, за весь перыяд Балгарыя накіравала ў Ірак 3367 вайскоўцаў, страты кантынгенту склалі 13 вайскоўцаў забітымі і звыш 30 параненымі, выдаткі на ўтрыманне кантынгенту склалі каля 170 млн леваў.
Перадгісторыя
14 сакавіка 2003 года ўрад Балгарыі (разам з урадамі Вялікабрытаніі і Іспаніі) падтрымаў ультыматум ЗША да Іраку і быў запрошаны да ўдзелу ў ваеннай аперацыі. Пасля таго, як узброеныя напады на падраздзяленні амерыканскіх і брытанскіх войскаў у акупаваным Іраку пачасціліся, зацікаўленасць ваенна-палітычнага кіраўніцтва ЗША ў прыцягненні да аперацыі войскаў іншых краін павялічылася.
Першапачаткова было заяўлена, што Балгарыя адправіць мотастралковы батальён з 500 вайскоўцаў для аховы аб’ектаў і патрулявання камунікацый у польскай зоне адказнасці. У жніўні 2003 года ў Ірак былі накіраваны першыя 485 балгарскіх вайскоўцаў (пяхотны батальён).
У адпаведнасці з пастановай Савета Міністраў № 260/2003 усім вайскоўцам, якія пагадзіліся на ўдзел у аперацыі ў Іраку, было ўстаноўлена павялічанае грашовае забеспячэнне — паўтарачны аклад і дадатковая выплата ў памеры 60 долараў ЗША ў дзень «за асаблівыя ўмовы службы» (у 2016 годзе ўрад прызнаў, што гэтая пастанова была прынята з парушэннямі заканадаўства краіны і яна была адменена).
Размяшчэнне
У канцы жніўня 2003 года 250 балгарскіх салдат былі размешчаны на ваеннай базе ў горадзе Кербела, іх камандзір падпалкоўнік П. Марынаў быў прызначаны ваенным камендантам горада (раней знаходзіўся пад кантролем марской пяхоты ЗША). У канцы снежня тут былі сканцэнтраваны 500 польскіх і 500 балгарскіх салдат. 30 чэрвеня 2004 года на амерыканскім авіялайнеры «Боінг-737» з аэрадрома Плоўдзіва ў Кувейт перакінуты першыя 160 вайскоўцаў 3-га балгарскага пяхотнага батальёна, адкуль яны прыбылі ў Кербелу і падчас ратацыі асабістага складу 3 ліпеня 2004 года замянілі сабой вайскоўцаў 2-га балгарскага пяхотнага батальёна.
Узбраенне
Першапачаткова на ўзбраенні кантынгенту знаходзіліся бронемашыны (БМП-23, БТР-60ПБ і БРДМ-2), аўтамабільная тэхніка, стралковая зброя (у асноўным, 7,62-мм аўтаматы Калашнікава і снайперскія вінтоўкі), асабісты склад атрымаў палепшаную экіпіроўку: КВ-радыёстанцыі «Harris» і партатыўныя УКХ-радыёстанцыі «Motorola» бронекамізэлькі, кеўларавыя каскі, накаленнікі і іншы рыштунак.
У снежні 2005 года вайскоўцы 5-га пяхотнага батальёна на базе ў горадзе Дзіванія атрымалі першыя 350 адз. з замоўленых для кантынгенту бронекамізэлек «Burgmann».
Боесутыкненні
29 жніўня 2003 балгарскіх салдат у Кербеле абстралялі з гранатамёта, пацярпелых не было. Гэта была першая атака, зробленая супраць вайскоўцаў балгарскага кантынгенту ў Іраку.
27 снежня ў гэтым горадзе былі адначасова атакаваны вайсковая база «Індыя» ў паўночнай частцы Кербелы (на якой знаходзіліся балгарскія байцы), вайсковая база кааліцыйных войскаў у паўднёвай частцы горада (на якой знаходзіліся байцы Польшчы, Тайланда і ЗША) і паліцэйскі ўчастак (у якім акрамя паліцэйскіх знаходзіліся інструктары ЗША), чацвёртая замінаваная машына выбухнула каля будынка гарадской адміністрацыі. Вароты ваеннай базы «Індыя» пратараніў замініраваны бензавоз, які затым выбухнуў каля галоўнага будынка базы. У выніку, былі забіты шэсць вайскоўцаў кааліцыі (чатыры салдата Балгарыі і два салдата Тайланда), 7 іракскіх паліцыянтаў і 5 грамадзянскіх асоб. Яшчэ некалькі балгар атрымалі раненні. На наступны дзень ад атрыманых падчас атакі раненняў памёр пяты балгарскі салдат. Пасля атакі абстаноўка ў горадзе пагоршылася, балгарскія салдаты ўзялі пад кантроль галоўныя вуліцы і абсталявалі на іх блок-пасты.
У красавіку 2004 года абстаноўка ў зоне адказнасці балгарскага кантынгенту значна абвастрылася : Акрамя таго, яшчэ адзін балгарскі вайсковец быў забіты ў баі з баевікамі шыіцкіх узброеных фарміраванняў, яшчэ 1 вайсковец здзейсніў дысцыплінарную правіну і быў адпраўлены на радзіму, каб паўстаць перад ваенным судом, і яшчэ 9 вайскоўцаў адправілі ў Балгарыю па стане здароўя. У выніку, да пачатку чэрвеня 2004 года фактычная колькасць балгарскага кантынгенту ў Іраку скарацілася больш чым на 10% ад штатнай колькасці батальёна (485 чалавек).
4 сакавіка 2005 года ў горадзе Эд-Дзіванія вайскоўцы ЗША памылкова адкрылі агонь па балгарскіх салдатах, у выніку быў забіты сяржант балгарскай арміі. 15 чэрвеня ў 55 кіламетрах на паўднёвы ўсход ад Дзіваніі падчас наступальнай аперацыі «Operation White Shield» звалілася ў канал бронемашына БРДМ-2 балгарскага кантынгенту, у выніку два салдаты загінулі і яшчэ адзін быў траўмаваны.
Вывад кантынгенту
Пасля бою ў Кербеле 27 снежня 2003 47 ваенных, якія праходзілі падрыхтоўку для адпраўкі ў Ірак, адмовіліся адправіцца туды. У красавіку 2004 года яшчэ 44 вайскоўцы балгарскага кантынгенту ў Іраку падалі рапарт аб вяртанні ў Балгарыю.
3 мая 2007 года міністр абароны Балгарыі паведаміў пра намер спыніць удзел краіны ў аперацыі ў Іраку, але ў сакавіку 2008 года ўрад Балгарыі зацвердзіў рашэнне аб працягу тэрміну знаходжання кантынгенту да канца снежня 2008 года.
У снежні 2008 года балгарская кантынгент быў канчаткова выведзены з Іраку.
Наступныя падзеі
14 снежня 2005 года «з мэтай павышэння магчымасцяў узброеных сіл краіны ў замежных аперацыях» ЗША перадалі Міністэрству абароны Балгарыі па праграме ваеннай дапамогі абсталяванне агульным коштам 1 млн.долараў (камп’ютары з праграмным забеспячэннем).
У ліпені 2006 года Міністэрства абароны прыняло рашэнне аб стварэнні навучальнага цэнтра для навучання балгарскіх салдат з улікам вопыту, атрыманага ў Іраку (у прыватнасці, правілах праверкі будынкаў і памяшканняў, дзеянняў пры трапленні ў засаду, навыкам выяўлення замаскіраваных мінна-выбуховых прылад і супрацьдзеянні нечаканым нападам праціўніка з выкарыстаннем замініраваных аўтамашын пад кіраваннем смяротнікаў).
У верасні 2014 года Балгарыя па праграме ваеннай дапамогі перадала іракскай арміі 1800 адз. стралковай зброі і 6 млн. боепрыпасаў з рэзерваў УС (агульным коштам 6 млн. леваў).
Малекула
Мале́кула (, памяншальнае ад moles) — найменшая часціца дадзенага рэчыва, надзеленая яго якасцямі, а таксама электрычна нейтральная група як мінімум з двух атамаў, якія ўтрымліваюцца разам кавалентным хімічнымі сувязямі.
Хімічныя ўласцівасці малекулы вызначаюцца яе саставам і хімічнаю будовай. Малекулы адрозніваюцца ад іонаў па адсутнасці электрычнага зараду. Аднак у квантавай фізіцы, арганічнай хіміі і біяхіміі, тэрмін «малекула» часта выкарыстоўваецца менш строга і прымяняецца да шмататамных іонаў. У кінетычнай тэорыі газаў, тэрмін «малекула» часта выкарыстоўваецца для любых газападобных часціц, незалежна ад свайго саставу. Згодна з гэтым азначэннем атамы высакародных газаў лічацца малекуламі, нягледзячы на тое, што яны складаюцца з аднаго незвязанага атама. Малекула можа складацца з атамаў аднаго хімічнага элемента, як кісларод (O2), альбо розных элементаў, як вада (H2O). Атамы і хімічныя злучэнні, звязаныя некавалентнай сувяззю, як то вадароднымі сувязямі альбо іоннымі, як правіла, не лічацца адзіночнымі малекуламі.
Малекулы ў якасці кампанентаў рэчываў шырока распаўсюджаны ў арганічнай хіміі. Яны таксама складаюць большую частку акіянаў і атмасферы. Вялікая колькасць знаёмых цвёрдых рэчываў, аднак, у тым ліку большасць мінералаў, якія ўваходзяць у склад кары, мантыі і ядра Зямлі, утрымліваюць шматлікія хімічныя сувязі, але не складаюцца з малекул. Нетыповыя малекулы могуць быць вызначаны іоннымі крышталямі, як то соль, і кавалентным крышталямі, як сетка цвёрдых рэчываў, хоць яны часта складаюцца з паўторных элементарных блокаў, якія размешчаны ў плоскасці, як то графен, альбо ў трох вымярэннях, як у алмазе альбо хларыдзе натрыю. Блокавая паўторная структура мае месца і для кандэнсаваных фаз з металічнай сувяззю. У шкле і цвёрдых рэчывах, якія існуюць у шклопадобным неўпарадкаваным стане, атамы могуць таксама змацоўвацца хімічнымі сувязямі без якога-небудзь вызначэння малекулы, але таксама без заканамернасцей паўтарэння звёнаў, якімі характарызуюцца крышталі.
Jus soli
Jus soli (, юс солі, літаральна «права зямлі») — юрыдычны тэрмін, які замацоўвае права атрымання грамадзянства той ці іншай дзяржавы, што практыкуе юс солі, асобамі, якая нарадзіліся на тэрыторыі гэтай дзяржавы, незалежна ад іх расавай, нацыянальнай ці моўнай прыналежнасці. Гістарычна юс солі атрымаў распаўсюджванне ў дзяржавах са значнымі працэсамі змешвання (метысацыі) розных груп насельніцтва, якое засяляла тую ці іншую тэрыторыю (напрыклад, Францыя з яе рамана-кельцка-германскім насельніцтвам) і імігранцкіх краінах (ЗША, Канада і г.д.), дзе гэта права часцяком замацоўвае канстытуцыя. У процівагу юс солі існуе таксама юс сангвініс (jus sanguinis), які атрымаў распаўсюджванне ў Германіі, а затым і іншых монанацыянальных краінах Еўропы. У наш час большасць краін свету выкарыстоўваюць абодва прынцыпы ў залежнасці ад сітуацыі.
Краіны, дзе практыкуецца Jus Soli
Паводле даных Nations Granting Birthright Citizenship.
Кацярына Хадкевіч
Біяграфія
Паходзіла з уплывовай сям’і Вішнявецкіх. Дачка князя Івана Вішнявецкага і. Атрымала хатнюю адукацыю. У 1536 годзе страціла маці. У 1537 годзе выйшла замуж за Рыгора Хадкевіча, прадстаўніка ўплывовай беларускай сям’і. Пераехала ў Заблудаў.
Яна была заўзятай прыхільніцай праваслаўя і кнігадрукавання. У 1543 годзе (магчыма, у 1536), пасля смерці бацькі, яна атрымала значную частку сямейных маёнткаў маці, верагодна, паводле волі апошняга. Тут яна ўнесла свой уклад у стварэнне друкарні. У той жа час яна даручыла мужу падаць у суд на Канстанціна і Астрожскіх за іх спадчынныя ўладанні.
Разам з мужам яна падтрымала Івана Фёдарава ў стварэнні друкарні ў 1569—1570 гадах. Вядомая копія львоўскага «Апостала» з вялікім укладным запісам Кацярыны Вішнявецкай-Хадкевіч у Супрасльскі Благавешчанскі манастыр. Запіс датаваны 11 снежня 1575 года: Кацярына складае кнігу памяці свайго мужа Рыгора Хадкевіча і сыноў і  Хадкевічаў. Магчыма, Кацярына Вішнявецкая атрымала «Апостала» непасрэдна ад самога І. Фёдарава.
У 1572 годзе стала ўдавой. Яна засяродзіла ўвагу на выхаванні дзяцей, арганізацыі шлюбаў з больш уплывовымі сем’ямі Вялікага Княства Літоўскага. Перажыла абодвух сыноў. Памерла ў 1579 ці 1580 годзе ў Супраслі альбо Заблудаве.
Сям’я
Муж — Рыгор Хадкевіч
Дзеці:
Стэрлібашаўскі раён
Стэрліба́шаўскі раён (Стерлибашевский район; Стәрлебаш районы) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўднёвым захадзе Башкартастана ў Расіі. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляецца сяло Стэрлібашава.
Геаграфія
Стэрлібашаўскі раён мяжуе з Стэрлітамацкім, Меляузаўскім, Фёдараўскім і Міякінскім раёнамі, а таксама з Арэнбургскай вобласцю. Плошча раёна складае 1608,75 км².
Гісторыя
Стэрлібашаўскі раён быў утвораны 20 жніўня 1930 года ў адпаведнасці з пастановай УЦВК.
Насельніцтва
Насельніцтва раёна станам на 2017 год складала 18207 чалавек. Паводле перапісу 2010 года большасць складаюць татары (54,3 %), далей ідуць башкіры (36,2 %), рускія (5,9 %) і чувашы (2,3 %).
Палыкавічы
Назву Палы́кавічы маюць:
Канстытуцыя Паўднёвага Судана
Канстытуцыя Паўднёвага Судана (Constitution of South Sudan) — найвышэйшы прававы акт дзяржавы, які замяніў прамежкавую канстытуцыю аўтаномнай вобласці Паўднёвы Судан. Канстытуцыя была прынята 7 ліпеня 2011 года рашэннем парламента краіны і набыла моц 9 ліпеня гэтага ж года пасля падпісання прэзідэнтам Салва Кіірам.
Спіс аб’ектаў PGC (1847001—1848000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1847001—1848000)
Рыу-Гранды-ду-Сул
Рыу-Гранды-ду-Сул (Rio Grande do Sul) — самы паўднёвы штат Бразіліі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Порту-Алегры. На поўначы мяжуе са штатам Санта-Катарына, на поўдні — з Уругваем, на ўсходзе па рацэ Уругвай — з Аргенцінай.
Рыу-Гранды-ду-Сул займае чацвёртае месца ў Бразіліі па аб’ёме ВУП, саступаючы па гэтым паказчыку толькі штатам Сан-Паўлу, Рыа-дэ-Жанэйра і Мінас-Жэрайс, пятае месца па колькасці насельніцтва і дзеліць чацвёртае і пятае месцы індэксу развіцця чалавечага патэнцыялу са штатам Рыа-дэ-Жанэйра
Рыу-Гранды-ду-Сул адыграў прыкметную ролю ў гісторыі Бразіліі. Менавіта гэты штат стаў асноўнай арэнай Рэвалюцыі Фарапілья, самай працяглай грамадзянскай вайны ў гісторыі краіны. У значнай ступені насельніцтва штата складаецца з нашчадкаў перасяленцаў з Партугаліі, Італіі, у меншай ступені — Іспаніі, Францыі, Германіі і іншых краін, а таксама выхадцаў з Афрыкі і Індыі.
Першапачаткова эканоміка Рыу-Гранды-ду-Сул моцна залежала ад сельскай гаспадаркі, у прыватнасці, ад гадоўлі буйной рагатай жывёлы. На дадзены момант гэты штат ставіцца да прамыслова і камерцыйна развітым рэгіёнах краіны.
Палявая
Назву Палява́я маюць:
NGC 3988
NGC 3988 (іншыя абазначэнні — MCG 5-28-57, ZWG 157.61, NPM1G +28.0211, PGC 37609) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ян Казімір Жаба
Ян Казімір Жаба (1683 — ) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага. Ваявода менскі (з 1721).
Сын Гераніма і Кацярыны Праташэвіч, брат полацкага кашталяна Валерыяна Антонія.
Палкоўнік гусарскі, рэгіментар войска (намеснік гетмана) Вялікага Княства Літоўскага, пасол на соймы, дэпутат трыбуналаў.
У 1721 набыў маёнтак Ушачы. Пакінуў сыноў Гераніма, Станіслава, Ігнацыя, Дыянісія і Францішка, дачок Барбару і Людвіку.
Paranthropus aethiopicus
Paranthropus aethiopicus выкапнёвы від роду парантрапаў («масіўных аўстралапітэкаў»), жыў у Усходняй Афрыцы каля 2,5 мільёнаў гадоў таму. Гэта найбольш старажытны з парантрапаў, вядомых навуцы.
Назва
Відавая назва, звязана з тым, што дадзены від быў апісаны па парэшткам, знойдзеным на тэрыторыі Эфіопіі.
Эфіёпскага парантрапа не варта блытаць з іншым таксонам, які мае падобную назву, —. Гэтая падвідавая назва была прапанавана Ф. В. Тобайасам ў 1980 годзе для аўстралапітэкаў з месцазнаходжання Хадар (раён Афар, Эфіопія), а ў 1985 годзе Г. Р. Олсан разглядаў дадзеную групу як самастойны від. У цяперашні час гэтыя хадарскія знаходкі звычайна не класіфікуюцца як самастойны від або падвід, а як прадстаўнікі афарскага аўстралапітэка.
Гісторыя вывучэння
Першая знаходка, якая адносіцца да дадзенага віду, — гэта абломак ніжняй сківіцы, выяўлены ў 1967 годзе ў даліне ракі Ома ў Эфіопіі і які атрымаў нумар Omo 18-1967-18. У 1968 годзе французскія даследчыкі К. Арамбур і. І. Копенс апісалі дадзены фрагмент як належачы да новага віду і роду , аднак гэтыя род і від не атрымалі прызнання сярод антраполагаў.
У 1985 годзе Аланам Уокерам ля возера Туркана ў Кеніі быў знойдзены адносна поўны чэрап без ніжняй сківіцы. Ён быў знойдзены пад пластом вулканічнага туфу, які меў узрост каля 2,5 млн гадоў. Гэтай новай знаходцы быў прысвоены нумар KNM-WT 17000, сярод антраполагаў яна вядомая таксама як «чорны чэрап» (Black Skull). У тым жа раёне ў блізкіх па ўзросту адкладах быў знойдзены і буйны фрагмент ніжняй сківіцы KNM-WT 16005. У 1986 годзе А. Уокер, Р. Лікі, Дж. Харыс і Ф. Браўн апублікавалі супольны артыкул, прысвечаны гэтым двум знаходкам. Параўнаўшы «чорны чэрап» з іншымі выкапневымі рэшткамі, гэтыя даследчыкі прыйшлі да высновы, што ён хутчэй за ўсё належаў — аднаму з відаў «масіўных аўстралапітэкаў» (цяпер яго звычайна называюць Paranthropus boisei), а некаторыя адрозненні ў будове тлумачылі унутрывідавой зменлівасцю або тым, што гэта старажытны і прымітыўны прадстаўнік дадзенага віду. Тым не менш, аўтары артыкула дапускалі, што ў далейшым высветліцца, што чэрап належаў прадстаўніку іншага, больш старажытнага віду. У гэтым выпадку, па іх думке, да гэтага старажытнага віду павінны быць аднесены і некаторыя іншыя ўзоры такога ж геалагічнага ўзросту з таго ж рэгіёну, у тым ліку і абломак сківіцы, апісаны французамі ў 1968 годзе. З пункту гледжання А. Уокера і яго суаўтараў, дадзены від у выпадку яго выдзялення варта было аднесці да роду аўстралапітэкаў і, захоўваючы відавую назву, дадзеную французскімі даследчыкамі, ён павінен называцца.
Аднак, не ўсе даследчыкі пагадзіліся з сцвярджэннем, што чэрап адносіцца да віду  альбо . У 1989 годзе Уолтар Фергюсан апісаў гэтую знаходку як прадстаўніка новага віду.
Нягледзячы на тое, што некаторыя спецыялісты падтрымалі пазіцыю У. Фергюсана, усеагульнага прызнання яна не атрымала. У цяперашні час «масіўныя аўстралапітэкі» як правіла вылучаюцца ў самастойны род парантропаў . Пры гэтым найбольш старажытныя з іх прадстаўнікі з Усходняй Афрыкі звычайна разглядаюцца як асобны від. Гэта назва часцей за ўсё асацыюецца з «чорным чэрапам», нягледзячы на тое, што сківіца Omo 18-1967-18 застаецца тыпавым асобнікам, за якім дадзенае відавая назва афіцыйна замацавана.
Будова
Косткі твара масіўныя, твар вельмі шырокі, яго цэнтральная частка ўвагнутая, а бакавыя краі выступаюць наперад. Вертыкальная прафіліроўка твара вельмі моцная з вельмі моцным альвеалярным прагнатызмам. Верхняя сківіца масіўная, сплошчаная спераду, моцна выступае наперад. Паднябенне вялікае, масіўнае, плоскае.
Ніжняя сківіца масіўная, з вельмі шырокай зубной дугой, якая  моцна разыходзіцца ўзад.
Алімпійскія віды спорту
Летнія алімпійскія віды спорту
Будуць дададзены ў 2020 годзе
Paranthropus aethiopicus
Будова
Карэнныя зубы вельмі вялікія, а перадкарэнные, іклы і асабліва разцы адносна менш буйныя. На верхняй сківіцы маецца дыястэма — прамежак паміж разцамі і ікламі, што з'яўляецца яшчэ адной прымітыўнай прыкметай.
Алімпійскія віды спорту
Паказальныя віды спорту
Паказальны від спорту — гэта спаборніцтвы, якія праводзяцца з мэтай папулярызацыі відаў спорту не прызнаных МАК. Уключаюцца арганізацыйным камітэтам Алімпійскіх гульняў у праграму спаборніцтваў па 1-2 віды спорту.
Paranthropus aethiopicus
Будова
Мозг вельмі маленькі, аб'ём чарапной каробкі «чорнага чэрапа» складае ўсяго толькі каля 410 см³. Па форме і суадносінах памераў аддзелаў мозгу парантроп эфіёпскі блізкі да сучасных чалавекападобных малпаў.
Аб будове астатніх частак шкілета практычна нічога дакладна невядома. Магчыма да гэтага віду адносіцца сцегнавая косць KNM-WT 16002, знойдзеная ў тым жа раёне, што і чорны чэрап, але некалькі больш старажытная. Яе памеры - сярэднія для аўстралапітэкаў.