cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гмыры
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Allium altissimum
Allium altissimum — від травяністых раслін сямейства ; распаўсюджаны ў Заходняй і Цэнтральнай Азіі.
Батанічнае апісанне
Расліна вышынёй 80-170 см. Вялікі шарападобны парасонік густа шматкветкавы; кветканосы неаднолькавыя. Кветкі фіялетавыя, ружова-фіялетавыя або бэзава-ружовыя, сегменты калякветніка з больш цёмнымі сярэднімі жылкамі.
Таксанамія
Класіфікацыя Кронквіста (1988) адносіла гэты род да, пазней паводле вынікаў філагенетычных даследаванняў род быў выдзелены ў асобнае сямейства  , аднак у больш позняй Сістэме класіфікацыі APG III (2009) роды, якія ўваходзілі ў гэта сямейства, былі ўключаны ў сямейства.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў паўночна-ўсходнім Іране, Афганістане, Казахстане, Кыргызстане, Таджыкістане, Туркменістане, Узбекістане.
Інтыфада Аль-Аксы
Інтыфада Аль-Аксы — узброенае супрацьстаянне Палесціны і Ізраіля 2000—2005 гадоў.
Назва
Інтыфада (ад арабскага «збавенне») – «народнае паўстанне». Так называліся падзеі на Палесцінскіх тэрыторыях, звязаныя з канфліктам арабаў з Ізраілем, а таксама таксама масавыя выступы ў Бахрэйне, у Саудаўскай Аравіі, Іраку, Заходняй Сахары. У цяперашні час пад словам «інтыфада» часцей за ўсё разумеецца ўзброеная барацьба палесцінцаў супраць Дзяржавы Ізраіль.
Повад
Непасрэднай падставай для пачатку паўстання стала наведванне лідарам ізраільскага правага блока «Лікуд» Арыэлем Шаронам Храмавай гары ў Ерусаліме, што разглядалася кіраўніцтвам Ізраіля як легітымны акт, паколькі па ўмовах мірных пагадненняў доступ да храма быў адкрыты для вернікаў усіх рэлігій.
Ход падзей
У пачатку кастрычніка 2000 года на поўначы Ізраіля ў арабскіх гарадах і вёсках прайшлі масавыя шэсці, дэманстрацыі, якія суправаджаліся перакрыццем дарог, падпалам пакрышак, закідваннем камянямі машын і сутыкненнямі з ізраільскай паліцыяй. У выніку загінулі 13 і былі паранены некалькі дзясяткаў арабскіх грамадзян Ізраіля, пацярпелі і супрацоўнікі паліцыі.
Акрамя таго, інтыфада суправаджалася серыяй тэрактаў, ажыццёўленай смяротнікамі, якія прыбылі з Сектара Газа і Самарыі. Ізраільскія ўлады адказалі ўсталяваннем блакпастоў, інтэнсіўнымі рэйдамі па затрыманні, а ў выпадку супраціву і знішчэннем членаў тэрарыстычных арганізацый, а пасля буйных тэрактаў – часовай блакадай тэрыторый. Была ўведзена забарона на наведванне яўрэямі палесцінскіх тэрыторый.
Пік інтыфады прыйшоўся на сакавік 2002 года. Апагею супрацьстаянне дасягнула пасля буйнога тэракту ў Велікодны вечар у гасцініцы горада Нетаніі.
Пасля красавіка 2002 года інтыфада пайшла на спад і да восені стала нашмат менш акцый тэрарыстаў і сутыкненняў з сіламі паліцыі.
У лістападзе 2004 года ў парыжскай бальніцы памёр нязменны лідар палесцінцаў Ясір Арафат. Раней ізраільскія ВПС знішчылі кіраўнікоў ХАМАСа шэйха Ахмеда Ясіна і яго пераемніка Ранцісі. З сыходам са сцэны лідараў, інтыфады стала насіць дэзарганізаваны і часцяком мясцовы характар, не ахопліваючы ўсю тэрыторыю Палесціны.
Мікуль-Гарадок
Міку́ль-Гарадо́к (, Микуль-Городок) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Любанскага сельсавета.
Размяшчэнне
У 20 км на ўсход ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 244 км ад Гомеля, 24 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Акцябрскі — Азарычы.
Інфармацыя
Планіроўка складаецца з прамалінейнай шыротнай вуліцы, да якой на захадзе далучаецца кароткая прасталінейная вуліца. Забудова няшчыльная, драўляная, сядзібнага тыпу. Крама. Абеліск на месцы «Рудабельскіх варот», за 2 км на паўночны захад ад вёскі. Устаноўлены ў 1976 годзе.
Гісторыя
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XIX стагоддзя. На 1870 год — засценак у Рудабельскай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні. У 1931 годзе арганізаваны калгас «Ударнік», працавала гамарня.
Беларуска-нарвежскія адносіны
Дыпламатычныя адносіны паміж Рэспублікай Беларусь і Каралеўствам Нарвегія ўсталяваныя 4 лютага 1992 года.
Міністр замежных спраў Беларусі Уладзімір Сянько наведаў Нарвегію ў кастрычніку 1996 года.
Пасол Нарвегіі ва Украіне акрэдытаваны па сумяшчальніцтву ў Беларусі, уручыў даверчыя граматы кіраўніку беларускай дзяржавы 2 мая 2017 года.
29 лістапада 2018 года адбылося ўручэнне даверчых грамат Каралю Нарвегіі Паслом Беларусі Дзмітрыем Мірончыкам (з рэзідэнцыяй у Стакгольме).
Беларуска-нарвежскі палітычны дыялог падтрымліваецца па лініі міністэрстваў замежных спраў.
У рамках Мюнхенскай канферэнцыі па бяспецы ў лютым 2016 годзе адбылася сустрэча Міністра замежных спраў Беларусі Уладзіміра Макея з Міністрам замежных спраў Нарвегіі Б. Брэндэ.
Са студзеня 2016 года адноўлена практыка правядзення двухбаковых кансультацый паміж МЗС, якія прайшлі ў Мінску на ўзроўні начальнікаў упраўленняў.
У адзначэнне 25-годдзя ўстанаўлення дыпламатычных адносін паміж дзвюма краінамі (4 лютага 2017) адбыўся абмен нотамі паміж Міністэрствам замежных спраў Рэспублікі Беларусь і.
5 снежня 2017 года у Жэневе быў падпісаны пратакол аб завяршэнні двухбаковых перамоў па доступе на рынкі тавараў і паслуг паміж Беларуссю і Нарвегіяй у рамках далучэння нашай краіны да Сусветнай гандлёвай арганізацыі.
Беларуска-нарвежскія кансультацыі на ўзроўні намеснікаў міністраў замежных спраў прайшлі ў 2017, 2018 і 2020 гадах.
Сустрэчы кіраўнікоў МЗС дзвюх краін У. Макея і адбыліся ў рамках шматбаковых мерапрыемстваў у 2018 і 2019 гадах.
У жніўні 2019 года па запрашэнні старшыні Парламенцкай канферэнцыі Балтыйскага мора (ПКБМ), дэпутата Стортынга старшыня Пастаяннай камісіі па міжнародных справах Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь В. І. Варанецкі і Пасол Д. Л. Мірончык прынялі ўдзел у 28-й канферэнцыі ПКБМ у Осла.
У снежні 2019 года Мiнiстр транспарту і камунікацый Беларусі А. М. Аўраменка наведаў Нарвегію. Адбылася яго сустрэча з Міністрам транспарту і сувязі Нарвегіі.
Гандлёва-эканамічнае супрацоўніцтва
Двухбаковы гандаль Беларусі і Нарвегіі за 2015—2019 гады
''млн. доллараў ЗША''
У 2019 годзе тавараабарот склаў 330,0 млн долараў ЗША, павялічыўшыся на 8,1 % у параўнанні з 2018 годам. Беларускі экспарт склаў 152,0 млн долараў, імпарт з Нарвегіі — 178,0 млн долараў.
Аснову беларускага экспарту склалі калійныя ўгнаенні, рапсавы алей, пруткі з нелегіраванай сталі. У наменклатуры таксама прысутнічае высокатэхналагічная прадукцыя: машыны і механічныя прылады спецыяльнага прызначэння, рэнтгенаўская апаратура, прылады на вадкіх крышталях, лазеры, трактары, біноклі, рухавікі і электрычныя генератары.
У імпарце пераважае рыба. Пры гэтым у апошнія гады Беларусь трывала займае адно з першых месцаў у свеце па імпарту нарвежскай стронгі.
У 2019 годзе абарот гандлю паслугамі склаў 32,7 млн долараў, экспарт — 5,8 млн долараў, імпарт — 26,9 млн долараў. Найбольш важкія пазіцыі ў беларускім экспарце займаюць кампутарныя, транспартныя, турыстычныя і іншыя дзелавыя паслугі.
У 2019 годзе аб’ём нарвежскіх прамых інвестыцый на чыстай аснове склаў 65,2 тыс. долараў. Назапашаны аб’ём нарвежскіх інвестыцый на 1 студзеня 2020 года — 4,4 млн долараў, у тым ліку 4,2 млн долараў — прамыя інвестыцыі.
У Беларусі зарэгістравана 5 кампаній з нарвежскім капіталам (2 сумесныя арганізацыі і 3 замежныя арганізацыі). Найбольш шырока вядомым праектам у ІТ-сферы з’яўляецца кампанія «Frontbyte», якая стала першым рэзідэнтам Парку высокіх тэхналогій з нарвежскім капіталам. Яе распрацоўка, AR-дадатак для гольфа «BirdieEyes», увайшла ў ТОП-5 бясплатных прыкладанняў у App Store ў Нарвегіі ў сярэдзіне 2019 года.
Касцёл Сэрца Ісуса (Крулеўшчына)
Касцёл Сэрца Ісуса — мураваны каталіцкі храм у аграгарадку Крулеўшчына Докшыцкага раёна Віцебскай вобласці. Знаходзіцца на вул. Чарняхоўскага, 55.
Гісторыя
У 1920-я гады пачалося будаўніцтва капліцы для сем’яў супрацоўнікаў польскай чыгункі і іншых служачых, якія прыехалі сюды працаваць. Парафія ў Крулеўшчыне бярэ свой пачатак у 1924 годзе, калі была пабудавана драўляная каплічка. Святую Імшу прыязджаў адпраўляць пробашч з Докшыцаў ксёндз Вінцэнты Борсук, які стаў першым пробашчам гэтай парафіі. У 1932 годзе залілі падмуркі пад новы касцёл. Каля касцёла пабудавалі драўляную плябанію і заснавалі каталіцкія могілкі. У 1935—1938 гадах пробашчам парафіі, у якой налічвалася 2042 католікі, быў ксёндз Казлоўскі.
З 1939 года да 1947 года абавязкі пробашча выконваў Валяр’ян Хвалоўскі, які падчас акупацыі пасяліўся ў вёсцы Петушкі ў сям’і Камянецкіх. У 1948 годзе касцёл быў закрыты і прызначаны пад жытніцу. У 1949—1994 гадах пастаяннага душпастыра не было, бо пасля арышту і зняволення апошняга ксяндза ніхто не адважваўся ўзяцца за гэтую працу. У 1965 годзе касцёл разабралі, дрэва перавезлі ў вёску Мажаны, дзе з яго пачалі будаваць клуб і дом састарэлых.
У 1991 годзе распачаліся намаганні па адбудове касцёла на старым падмурку. У 1994 годзе ўлады аддалі ва ўласнасць каталіцкага касцёла будынак былой школьнай спартыўнай залы, якую прыстасавалі для патрэбаў касцёла. 24 снежня 1994 годзе у ёй адбылася першая пастэрка.
У 1995—1997 гадах будынак быў больш прыстасаваны для патрэбаў касцёла: дабудавана вежа, касцёл накрыты новай бляхай. Як і ў старым касцёле, у галоўным алтары месціцца фігура Найсвяцейшага Сэрца Езуса. Заменены вокны, зроблена новая столь і знешняя атынкоўка, распачата будаўніцтва вежы.
Дом па Ленінскай вуліцы, 11 (Магілёў)
Дом па Ленінскай вуліцы, 11 — будынак у гістарычным цэнтры Магілёва. Былы манастырскі корпус Магілёўскага Спаскага манастыра.
Гісторыя
Пабудаваны з цэглы разам з  мураванай агароджай з брамай і двух’яруснай званіцай у 1785 годзе як жылы корпус Спаскага манастыра (10—17 стагоддзі), на тэрыторыі якога з 2-й паловы 18 ст. размяшчаўся архірэйскі двор, а ў 1780-я гады быў пабудаваны комплекс духоўнай семінарыі (не захаваўся),  якія ўтваралі адзіны буйны горадабудаўнічы ансамбль, што займаў увесь квартал на вул. Ветранай (сучасная вул. Ленінская).
Манастыр зачынены ў 1918 г. Царква і іншыя будынкі пашкоджаны ў час Вялікай Айчыннай вайны і пазней знесены.
Архітэктура
Г-падобны ў плане манастырскі корпус разам з агароджай абкружаў усю тэрыторыю манастыра і ўтвараў трапецападобны ў плане ўнутраны дворык. Да манастырскага корпуса далучаліся гандлёвыя рады з арачнымі ўваходамі, што вялі ў крамы. Манастырскі корпус складаўся з двухпавярховай часткі (дзе размяшчалася кансісторыя аднапавярховага крыла, (манаскія келлі, убудаваная царква, гаспадарскія памяшканні) . Захаваліся двухпавярховы корпус з падвалам (галоўным тарцовым фасадам выходзіць на вул. Ленінскую) і частка аднапавярховага крыла, прыбудаванага з боку двара. Фасады двухпавярховага корпуса аздоблены на вышыню 2 паверхаў пілястрамі, якія завяршаюцца іанічнымі капітэлямі. Высокія прамавугольныя аконныя праёмы дэкарыраваны ліштвамі з замковым каменем. Дэкаратыўным элементам фасадаў з’яўляюцца падаконныя прамавугольныя нішы. Фасад аднапавярховага крыла члянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі з простымі ліштвамі і ўпрыгожаны міжаконнымі лапаткамі. Унутраная планіроўка зменена. Будынак мае рысы пераходнага перыяду ад барока да класіцызму.
Гронау (Вестфалія)
Гронау (Gronau) — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Мюнстэр. Уваходзіць у склад раёна Боркен. Насельніцтва — чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 78,63 км². Горад падзяляецца на 2 гарадскія раёны.
Дзівасы
Дзівасы (Дивасы) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Смаленскім раёне.
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 9 км на паўночны захад ад Смаленска ля аўтадарогі. Насельніцтва — 465 жыхароў (2007). Адміністрацыйны цэнтр Дзівасаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Транспарт
Па паўночнай ускраіне вёскі праходзіць федэральная аўтамабільная дарога М1 «Беларусь». Дзівасы звязаны са Смаленскам прыгарадным аўтобусным маршрутам №131.
Люмінесцэнцыя
Люмінесцэнцыя (ад lumen, род. склон  — святло і  — суфікс, які азначае слабое дзеянне) — выпраменьванне святла рэчывам, якое не з’яўляюцца вынікам цяпла, люмінесцэнцыя — форма халоднага выпраменьвання цела. Яна можа быць выклікана хімічнымі рэакцыямі, электрычнай энергіяй, субатамным рухам або напружаннем на крышталі. Гэта адрознівае люмінесцэнцыю ад напалу, калі рэчыва выпраменьвае святло ў выніку награвання. Тэрмін люмінесцэнцыя быў уведзены ў 1888 годзе Эйлхардам Відэманам.
Арлоўка (Шумяцкі раён)
Арлоўка (Орловка) — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Снегіроўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Арлоўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Лукашэвіч
Лукашэвіч — беларускае прозвішча.
Кантактная група па мірным урэгуляванні сітуацыі на ўсходзе Украіны
Кантактная група па мірным урэгуляванні сітуацыі на ўсходзе Украіны (Мінская група,трохбаковая кантактная група, ТКГ) — група ўпаўнаважаных прадстаўнікоў Украіны, АБСЕ і Расіі, сфармаваная летам 2014 года ў якасці органа для рашэння аператыўных пытанняў, якія патрабуюць ўзаемадзеяння паміж супрацьлеглымі бакамі ўзброенага канфлікту на ўсходзе Украіны, у тым ліку пытанняў, звязаных з выкананнем рашэнняў, прынятых у так званым «нармандскім фармаце» (Германія, Францыя, Расія, Украіна).
5 верасня 2014 года ў рамках кантактнай групы быў падпісаны Мінскі пратакол, 12 лютага 2015 года — Комплекс мер па выкананні Мінскіх пагадненняў, узгоднены кіраўнікамі дзяржаў «нармандскай чацвёркі».
Дзяржаўны ўніверсітэт Дэльты
Дзяржаўны ўніверсітэт Дэльты (Delta State University) — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Кліўленд у штаце Місісіпі.
Агульная характарыстыка
Кампус размешчаны на 1,34 км2 у паўночна-заходнім раёне Кліўленда. Каля 30% студэнтаў пражываюць на тэрыторыі кампуса. Университэт прадастаўляе як мужчынскія, так і жаночыя інтэрнаты, а таксама кватэры для сямейных студэнтаў.
Універсітэт прапануе атрыманне 12 ступеняў бакалаўра па 42 спецыяльнасцях. Універсітэт таксама рыхтуе студэнтаў па 8 праграмах для атрымання ступеняў магістра, ступені спецыяліста ў галіне адукацыі і ступені доктара ў галіне педагагічных навук.
Палом (Шумяцкі раён)
Палом (Палом) — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Снегіроўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Палом абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Мошны
Размяшчэнне
У 30 км на паўночны ўсход ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 237 км ад Гомеля, прыпыначны пункт на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Акцябрскі — Парычы.
Інфармацыя
Планіроўка складаецца з прамалінейнай мерыдыянальнай вуліцы (уздоўж чыгункі), да якой з усходу далучаюцца 3 завулкі. Будынкі драўляныя, сядзібнага тыпу. Клуб, аўталаўка.
Гісторыя
Заснаваны ў другой палове XIX стагоддзя. На 1908 год — казённая сядзіба, у Брожскай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні. У 1931 годзе жыхары ўступілі ў калгас. З уводам у эксплуатацыю ў 1932 годзе чыгункі Бабруйск — Старушкі пачаў дзейнічаць раз'езд, а затым і чыгуначная станцыя. Падчас Вялікай Айчыннай вайны у 1941 годзе разам з часткамі Чырвонага Арміі чыгуначную станцыю абараняў батальён добраахвотнікаў. Нямецкія акупанты ў красавіку 1942 года цалкам спалілі вёску і забілі 7 жыхароў. У жніўні 1942 года партызаны разграмілі варожы гарнізон, які размяшчаўся ў вёсцы і вывелі са строю лесазавод.
Бецюль Качар
Бецюль Качар (Betül Kaçar, 1983, Стамбул, Турцыя) — турэцка-амерыканскі астрабіёлаг і дацэнт Вісконсінскага ўніверсітэта ў Мадысане. Яна кіруе цэнтрам астрабіялагічных даследаванняў NASA, якія вывучаюць асноўныя атрыбуты жыцця, яго паходжання і тое, як яны павінны фарміраваць нашы ўяўленні аб заселенасці і пошуку жыцця ў іншых мірах.
Адукацыя і кар’ера
Качар нарадзілася ў Стамбуле. Яна была першай жанчынай у сваёй сям’і, якая атрымала фармальную адукацыю. Яна вывучала хімію ва ўніверсітэце Мармары. Яна атрымала стыпендыю для студэнтаў Медыцынскага інстытута Говарда Х’юза, каб на працягу лета правесці навуковыя даследаванні ў галіне арганічнай хіміі ва ўніверсітэце Эмары. Бецюль вярнулася ва ўніверсітэт Эмары ў 2004 годзе і ў канчатковым выніку атрымала доктарскую ступень у галіне біямалекулярнай хіміі ў 2010 годзе ў галіне ўзаемасувязі структуры і функцый ферментаў. Пасля атрымання доктарскай ступені Качар перайшла да вывучэння паходжання жыцця. У 2010 годзе яна была прызначаная навуковым супрацоўнікам НАСА ў Тэхналагічным інстытуце Джорджыі. У 2011 годзе яна атрымала стыпендыю НАСА, а ў 2013 годзе атрымала фінансаванне ад Інстытута астрабіялогіі НАСА і Аддзялення экзабіялогіі. Яна далучылася да Гарвардскага ўніверсітэта ў 2014 годзе, дзе ўзначаліла незалежную даследчую групу ў якасці навуковага супрацоўніка кафедры арганічнай і эвалюцыйнай біялогіі. У 2015 годзе яна атрымала стыпендыю Тэмплтана і стала сябрам ініцыятывы Harvard Origins. Качар была прызначана навуковым супрацоўнікам факультэта ранняй кар’еры НАСА ў 2019 годзе. У 2020 годзе яна атрымала стыпендыю Scialog за даследаванні жыцця ў Сусвеце ад Research Corporation and Science Advancement.
Даследаванні
Даследаванні Качар ахопліваюць Паходжанне жыцця, раннюю эвалюцыю, жыццё ў Сусвеце і тое, як можна зразумець малекулярныя механізмы эвалюцыі. У цяперашні час яна ўзначальвае цэнтр астрабіялогіі НАСА ў галіне малекулярнай палеабіялогіі, каб даследаваць чужыя планеты і старажытнае жыццё. Яна першая Турэцкая жанчына і самы малады навуковец, які ўзначаліў даследчы цэнтр НАСА. Яна была першай, хто ўваскрэсіў старажытны ген ўнутры сучаснага мікробнага геному. Яна ўвяла тэрмін «палеафенатып», рэканструяваўшы і вывучыўшы эвалюцыйную гісторыю сучасных кампанентаў, а затым звязаўшы іх фенатып з біясігнатурамі, каб атрымаць уяўленне аб зменах, заснаваных на летапісе горных парод і, такім чынам, у геалагічным і экалагічным кантэксце. У 2020 годзе яна прапанавала магчымае прымяненне прэбіятычнай хіміі, протаспермію, даслаўшы хімічныя кампаненты, здольныя да зараджэння жыцця, на іншае планетарнае цела. Яе даследчая група вызначыла «эвалюцыйны прыпынак» як эвалюцыйны механізм, які перашкаджае дасягненню модулем свайго лакальнага піка прадукцыйнасці і тым самым накладвае генетычную нагрузку, гэта значыць арганізм, які нясе спынены модуль, пакутуе ад выдаткаў на прыстасаванне ў параўнанні з арганізмам, чыя прадукцыйнасць модуля аптымальная.
Качар-прафесар Вісконсінскага ўніверсітэта ў Мадысане на кафедры бактэрыялогіі. Яна таксама з’яўляецца ад’юнкт-прафесарам Інстытута навук аб Зямлі і жыцці Такійскага тэхналагічнага інстытута. Яе называюць «бачным членам» Інстытута астрабіялогіі НАСА. Яна атрымала больш за 9 мільёнаў долараў грантавага фінансавання ў якасці вядучага даследчыка.
Грамадская праца
Качар з’яўляецца сузаснавальнікам адзінай астрабіялагічнвй інфармацыйна-прапагандысцкай і масавай сеткі SAGANet, якая абслугоўвае настаўнікаў і студэнтаў у галіне астрабіялагічных даследаванняў па ўсім свеце. У 2011 годзе Качар стала членам касмічнага навуковага інстытута Blue Marble. Раней яна ўдзельнічала ў глабальным навуковым каардынатары сеткі ELSI Origins Network, мэтай якой было пашырэнне ўдзелу маладых навукоўцаў-даследчыкаў у галіне паходжання жыцця. Яна абмяркоўвала пошук іншапланетнага жыцця на SXSW у 2020 годзе. Качар стала партнёрам кампаніі «ААН-Жанчыны за роўнасць пакаленняў» 2020 года, каб падтрымаць адукацыю дзяўчынак і жанчын ва ўсім свеце.
Узнагароды і ўшанаванні
У яе гонар быў названы астэроід 284919 Качар, адкрыты астраномамі з дапамогай касмічнага тэлескопа WISE у 2010 годзе. Афіцыйная спасылка на Найменне была апублікаваная рабочай групай па наменклатуры малых цел Міжнароднага астранамічнага саюза 8 лістапада 2021 года.
Кентэрберыйскі сабор
Кентэрберыйскі сабор (Canterbury Cathedral) — гатычны сабор у Кентэрберы. Афіцыйная назва — Сабор і Мітрапаліцкая Царква Хрыста ў Кентэрберы (Cathedral and Metropolitical Church of Christ at Canterbury). Гэта галоўны англіканскі храм Вялікабрытаніі. Тут размешчана кафедра архібіскупа Кентэрберыйскага.
Нароўні з блізкімі абацтвам Cв. Аўгусціна і царквой Cв. Марціна Кентэрберыйскі сабор уваходзіць у спіс Сусветнай спадчыны.
Гісторыя
Па паведамленні Беды Вялебнага, сабор быў заснаваны ў 603 годзе місіянерам Папы Рыгора Вялікага — Аўгусцінам Кентэрберыйскім. Падмуркі закладзенага ім будынка былі адкрыты археолагамі ў 1993 годзе. Храм быў першапачаткова прысвечаны Хрысту Збавіцелю. У сярэдзіне VIII стагоддзя Св. Кутберт прыбудаваў да сабора баптыстэрый.
Пасля нарманскага заваявання парадкам струхлелая царква была перабудавана архібіскупам Ланфранкам у духу нармандскай раманікі. Ансельм Кентэрберыйскі падняў будаўніцтва на новы ўзровень, пра што сведчыць і захаваная да нашых дзён велізарная крыпта.
У 1174 годзе сабор згарэў. Пры аднаўленні да храма была прыбудавана грандыёзная па тых часах Троіцкая капэла, у якую перанеслі мошчы забітага ў саборы архібіскупа Томаса Бекета. З тых часоў сабор стаў святыняй гэтага мучаніка, штогод прыцягваючы тысячы паломнікаў, якія служылі апорай яго дабрабыту (пра паломнікаў гл. «Кентэрберыйскія апавяданні»).
У XV стагоддзе неф набыў блізкі да сучаснага выгляд («перпендыкулярная готыка»); значна надбудавана была цэнтральная вежа. Паўночна-заходняя вежа ў раманскім стылі ў XVIII стагоддзі пагражала абвальваннем і была разабрана; у 1830-я гады на яе месцы вырасла новае збудаванне, стылізаванае ў духу «перпендыкулярнай» готыкі.
Вакол Кентэрберыйскага сабора раскінуліся два клуатры, манастырскі садок і шматлікія дапаможныя памяшканні рознага часу пабудовы. Пры Св. Дунстане (X стагоддзе) прыход сабора быў рэарганізаваны ў бенедыкцінскае абацтва, якое было секулярызавана пры Генрыху VIII, у 1539 годзе, апошнім у Англіі. Частка прыбудоў была знішчана ў сакавіку 1942 года падчас налёту люфтвафэ, мэтай якога быў сам сабор.
Міністэрства абароны Украіны
Міністэрства абароны Украіны (Міністерство оборони України) — цэнтральны орган выканаўчай улады і ваеннага кіравання, у падначаленні якога знаходзяцца Узброеныя сілы Украіны.
Міністэрства абароны Украіны ўзначальвае міністр абароны, якога на пасаду прызначае і адхіляе ад яе Прэзідэнт Украіны ў вызначаным заканадаўствам парадку. Міністр падпарадкоўваецца непасрэдна Прэзідэнту Украіны па пытаннях, якія адносяцца да канстытуцыйных паўнамоцтваў прэзідэнта.
У сістэме цэнтральных органаў выканаўчай улады на Мінабароны ўскладзена цэнтральная роля па рэалізацыі дзяржаўнай палітыкі ў сферы абароны.
Града (Смаленскі раён)
Града (Гряда) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Навасельскага сельскага паселішча.
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 27 км на паўночны захад ад Смаленска, за 6 км на паўночны ўсход ад аўтадарогі Смаленск — Невель. За 23 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Купрына на лініі Смаленск — Віцебск.
Уладзімір Мікалаевіч Гаўрыловіч
Уладзімір Мікалаевіч Гаўрыловіч (нар., Вятчын) — беларускі празаік і публіцыст. Заслужаны дзеяч культуры Рэспублікі Беларусь (2021).
Біяграфія
Жыве ў Гомелі.
У снежні 2005 года абраны старшынёй Гомельскага абласнога аддзялення Саюза пісьменнікаў Беларусі.
Арганізатар літаратурных фестываляў «На зямлі Кірылы Тураўскага» і «Славянскія літаратурныя дажынкі».
Allium altyncolicum
Allium altyncolicum — від травяністых раслін сямейства ; эндэмік Алтая.
Батанічнае апісанне
Травяністая шматгадовая цыбульная расліна. Цыбулін некалькі на карэнішчы, падоўжана-яйцаватыя з шэрымі абалонкамі. Сцябло 30-60 см вышынёй, дудкавае. Лісткоў 2-3, цыліндрычныя, дудкавыя, карацейшыя за сцябло. Парасонік паўшарападобны, шматкветкавы, няшчыльны. Кветаножкі ў 1-1.5 разы даўжэйшы за калякветнік. Лісточкі калякветніка 7-13 мм даўжынёй, бліскучыя, бледна-ружовыя, з цёмнай жылкай. 2n=32.
Цвіце ў ліпені, плоданасіць у жніўні. Апыляецца насякомымі.
Распаўсюджанне
Эндэмік Алтая.
Дзямідаўка (Смаленскі раён)
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 6 км на паўднёвы захад ад г. Смаленска, ля аўтадарогі Арол — Віцебск на беразе ракі Русанаўка. Уваходзіць у склад Міхноўскага сельскага паселішча. Вуліцы: Цэнтральная, завулкі: Палявы, Майскі, Сонечны.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Славутасці
Помнікі археалогіі:
Забор’е (Волакаўскае сельскае паселішча)
Забор’е (Заборье) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Валокаўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 11 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 36 км на паўночны захад ад Смаленска, за 15 км на поўнач ад аўтадарогі Арол — Віцебск, на беразе ракі Клец. За 11 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Пасялковая на лініі Смаленск — Віцебск.
Acraga coa
Acraga coa — від матылькоў з сямейства. Неатропіка.
Распаўсюджанне
Цэнтральная Амерыка: паўднёвая Мексіка, Гватэмала, Коста-Рыка, Сальвадор, Панама.
Апісанне
Размах крылаў самцоў ад 12 да 18 мм (у самак ад 19 да 25 мм). Асноўная афарбоўка ад жоўта-аранжавай да чырвона-карычневай. Жылкі пярэдняга крыла святлей фону. У заднім крыле жылка Rs не злітая з Sc + R1 у вочка. Від быў упершыню апісаны ў 1892 годзе амерыканскім энтамолагам пад першапачатковай назвай Pinconia coa. Вусені (каля 2-3 см) дзякуючы свайму незвычайнаму вонкаваму выгляду з жэлепадобнымі вырастамі нагадваюць каштоўны камень і называюцца «жамчужнымі», «мармеладнымі» ці «крышталёвымі».
Гаспадары
Матылькі былі выяўленыя на і відах роду  sp. .
Сцяг Перамогі
«Сцяг Перамогі» — раённая газета Лёзненскага раёна Віцебскай вобласці. Выдаецца 1931 года. Заснавальнікі: Лёзненскі раённы выканаўчы камітэт і Лёзненскі раённы Савет дэпутатаў.
Гісторыя
Газета выдаецца з 18 жніўня 1931 года, першапачаткова мела назву «Ленінскі сцяг».
У гады вайны выпуск раёнкі быў часова спынены, але пасля вызвалення райцэнтра ў кастрычніку 1943 года «Ленінскі сцяг» аднавіў работу. Пасля вайны пад рэдакцыю быў выдзелены невялікі будынак у цэнтры пасёлка.
З 1963 года газета стала прыходзіць новай назвай — «Сцяг Перамогі».
Помнік Напалеону Орду
Калі помнік ужо стаяў і чакаў афіцыйнага адкрыцця, яго сапсавалі вандалы, адрэзаўшы руку. Скульптары аператыўна адрамантавалі помнік. 1 ліпеня 2019 года на Брэсцкую вобласць абрынуўся магутны ўраган, у час яго помнік ізноў пазбавіўся рукі.
Петухоўка (Шумяцкі раён)
Петухоўка (Петуховка) — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Снегіроўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Какпекты (Усходне-Казахстанская вобласць)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 5722 чалавекі (2829 мужчын і 2893 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 5111 чалавек (2470 мужчын і 2641 жанчына).
Джым Батчэр
Джым Батчэр (Jim Butcher, нар., Індэпендэнс) — амерыканскі пісьменнік , які працуе ў жанрах жахаў, трылера, фантастыкі і містыкі. З’яўляецца аўтарам серыі фэнтэзійных кніг «Дасье Дрэздэна» (The Dresden Files), «Кодэкс Алеры» (Codex Alera) і «Попельныя Вежы» (The Cinder Spires). Па матывах кніг серыі «Дасье Дрэздэна» зняты аднайменны тэлесерыял з Полам Блэктарнам у галоўнай ролі.
Біяграфія
Джым Батчэр нарадзіўся ў горадзе Індэпэндэнс, штат Місуры, у 1971 годзе. Малодшы з трох дзяцей, мае дзве старэйшыя сястры. Калі ў дзяцінстве ён захварэў стрэптакокавым фарынгітам, каб пабавіць свой час, старэйшыя сёстры пазнаёмілі Джыма з раманамі «Уладарам Пярсцёнкаў» і «Прыгоды Хана Сола». Так пачалося яго захапленне фэнтазі і фантастыкай. Падлеткам ён скончыў свой першы раман і вырашыў стаць пісьменнікам. Пасля шматлікіх няўдалых спробаў працы ў традыцыйным жанры фэнтэзі (ён спасылаецца на Дж. Р. Р. Толкіна, Лойда Аляксандра і К. С. Льюіса, якія аказалі значны ўплыў на яго), ён напісаў першую кнігу ў серыі «Дасье Дрэздэна» — пра прафесійнага чараўніка Гары Дрэздэна у сучасным Чыкага, — у якасці практыкавання для курсаў пісьменнікаў у 1996 годзе ва ўзросце 25 гадоў.
На працягу двух гадоў Батчэр размяшчаў рукапіс сярод розных выдавецтваў, перш чым наладзіць кантакты ў галіне. Пасля асабістай сустрэчы з Батчэрам, Рыкія Майнхарт, агент, якая адкрыла Лорэл К. Гамільтан, пагадзілася прадстаўляць яго, што дало пачатак яго кар’еры пісьменніка. Тым не менш, Батчэр і Майнхарт рассталіся; і зараз Джэніфер Джэксан — яго агент. У цяперашні час ён жыве ў Індэпэндэнсе са сваёй жонкай Шэнан К. Батчэр (аўтарам любоўных раманаў) і сынам Джэймсам Джозефам.
Euerythra phasma
Euerythra phasma — від молей з сямейства. Ён быў апісаны ў 1876 годзе. Сустракаецца ў паўднёва-цэнтральнай частцы ЗША, уключаючы Алабаму, Арканзас, Фларыду, Джорджыю, Кентукі, Місісіпі, Місуры, Аклахому, Тэнэсі і Тэхас.
Замошча (Волакаўскае сельскае паселішча)
Замошча (Замощье) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Валокаўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 241 жыхар (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 30 км на паўночны захад ад Смаленска, за 4 км на поўнач ад аўтадарогі Арол — Віцебск, на беразе ракі Ляляква. За 1,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Леляквінская на лініі Смаленск — Віцебск.
Жукава (Смаленскі раён)
Жукава (Жуково) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Смаленскім раёне. Уваходзіць у Стабенскае сельскае паселішча. Насельніцтва — 1520 жыхароў (2007).
Фларыян Паўлавіч Ждановіч
Фларыян Паўлавіч Ждановіч (, Мінск —, Мінск, НКУС; Псеўданімы: Алесь Крэсік, Иван Карась) — беларускі акцёр, рэжысёр, тэатральны дзеяч, адзін з заснавальнікаў беларускага прафесійнага тэатра. Брат А. П. Ждановіча.
Біяграфія
Скончыў Варшаўскую драматычную школу (1902). Працаваў акцёрам у польскіх тэатрах Беларусі. Далучыўся да беларускага культурніцкага руху; у 1913 годзе ў Радашковічах паставіў «Паўлінку» Я. Купалы; падрыхтаваў мастацкую праграму «Беларускі кірмаш». Арганізаваў драматычны гурток, які пасля паказу ў Старым Сяле пад Мінскам спектакля «Па рэвізіі» М. Крапіўніцкага быў забаронены ўладамі. Каб пазбегнуць арышту, выехаў у Крым, дзе выступаў на рускай сцэне. Да Лютаўскай рэвалюцыі (1917) працаваў у Мінскай гарадской думе.
Адзін са стваральнікаў Першага таварыства драмы і камедыі, у 1917—1920 гадах яго мастацкі кіраўнік і рэжысёр. У 1919 годзе некаторы час працаваў у Вільні, дзе паставіў «Раскіданае гняздо» Я. Купалы.
У складаных умовах нямецкай і польскай акупацыі ствараў беларускі нацыянальны тэатр. Пад кіраўніцтвам Ф. Ждановіча 14.9.1920 года ў Мінску адкрыўся Беларускі дзяржаўны тэатр (БДТ-1; цяпер Нацыянальны акадэмічны тэатр імя Я. Купалы), дзе ён быў першым мастацкім кіраўніком і акцёрам. Адначасова ў Наркамаце асветы БССР курыраваў беларускія тэатры. З 1922 года ў акцёрскім складзе тэатра.
3 1926 года пачаліся ганенні. Фларыян Ждановіч арыштаваны ДПУ БССР 19.7.1930 года па справе «Саюза вызвалення Беларусі». Асуджаны 10.4.1931 года калегіяй АДПУ як «член контр­рэвалюцыйнай арганізацыі» да 5 гадоў ППК (адбываў у Беламорска-Балтыйскім лагеры, пасля зняволення вяртанне ў Беларусь не было дазволена ). У 1937—1938 годзе арыштаваны паўторна і расстраляны. Рэабілітаваны 11.7.1958 года Вярхоўным судом БССР. Групавая справа Ф. Ждановіча і іншых № 20951-с з фотаздымкам захоў­ваецца ў архіве КДБ Беларусі.
Быў двойчы жанаты, першая жонка — Пралеска, актрыса Першага таварыства драмы і камедыі; другая — Гелена Маеўская. Меў дваіх дзяцей, яго дачка — Ірына Ждановіч — актрыса, Народная артыстка БССР.
Творчасць
Ф. Ждановіч зрабіў першыя пастаноўкі беларускай драматургічнай класікі, паводле твораў Я. Купалы, Я. Коласа, Ф. Аляхновіча, У. Галубка, К. Каганца, К. Буйло і інш. Як рэжысёр абапіраўся на практыку папярэднікаў (І. Буйніцкага і інш.) і традыцыі беларускага народнага тэатра, імкнуўся да жыццёвай дакладнасці і праўдзівасці, шырока выкарыстоўваў у пастаноўках народную музыку, спевы.
Перакладаў на беларускую з польскай, рускай і ўкраінскай моў.
Акцёр шырокага творчага дыяпазону, стваральнік яркіх драматычных і камедыйных вобразаў. Яго акцёрскай індывідуальнасці ўласцівы глыбокае пранікненне ў псіхалагічную сутнасць характару, асэнсаванне сацыяльнай прыроды персанажаў, выразны вонкавы малюнак ролі, жанравая разнастайнасць: Быкоўскі, Сымон («Паўлінка», «Раскіданае гняздо»), Рычард Даджэн («Вучань д'ябла» Б. Шоу), цётка Чарлея («Цётка з Бразіліі» Б. Томаса).
Пагуляеўка (Шумяцкі раён)
Пагуляеўка (Погуляевка) — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Снегіроўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Пагуляеўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Сцепаніда Піліпаўна Ільючык
Біяграфія
Бацькі памерлі, калі дзяўчынцы было два гады, яе апекавала дванаццацігадовая сястра Марыя. У 1925 годзе старэйшая сястра выйшла замуж, а малодшая паехала ў Драгічын, дзе служыла па найму, нянчыла дзяцей. У 1929 годзе выйшла замуж за Трафіма Ільючыка, маладыя пачалі займацца земляробствам у асабістай гаспадарцы.
У 1949 годзе ў Скібічах пачалася калектывізацыя, быў арганізаваны калгас, сям’я Ільючыкаў уступае ў яго адной з першых. Спачатку працавала ў паляводстве, а потым ёй прапанавалі заняцца жывёлагадоўляй. У 1950—1963 гадах — свінарка сельгасарцелі імя Жданава Драгічынскага раёна. Ужо ў 1953 годзе на раённай сельскагаспадарчай выставе была ўзнагароджана дыпломам. Дасягнула значных поспехаў у павышэнні прадукцыйнасці жывёлагадоўлі, пазней яе перадавы вопыт быў абагулены ў асобнай брашуры.
Двойчы выбіралася дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР ІV і V скліканняў (1955—1959; 1959—1963).
Пасля выхаду на пенсію жыла ў Драгічыне.
Узнагароды
У 1955—1958 гадах была ўдзельнікам ВДНГ СССР, дзе ўзнагароджана сярэбранымі (1955; 1956; 1957) і залатым (1958) медалямі. Неаднаразова яе прэміравалі каштоўнымі падарункамі (у т. л. швейнай машынкай) за перамогу ў сацыялістычным спаборніцтве. За 1957 год атрымала за свае працадні каля 3 тон зерня, 7 000 рублёў і ў якасці дадатковай аплаты 180 кг свініны.
Узнагароджана медалём Мацярынства ІІ ступені (1947), а 10 мая 1950 года — ордэнам «Матчына Слава».
З 1968 года з’яўлялася персанальным пенсіянерам саюзнага значэння.
Маргарыта Юшко
Маргарыта Юшко (нар. ) — беларуская футбалістка, абаронца. Выступала за зборную Беларусі.
Клубная кар’ера
Выхаванка ДЮСШАР-5. У 2015 годзе трапіла ў пашыраны спіс нацыйнай зборнай Беларусі, хоць на клубным роўні ў першай камандзе «Мінска» гульнявой практыкі ў яе не было. У складзе юніёрскай зборнай Беларусі (U-19) была капітанам на матчах чэмпіянату Еўропы-2016, які праходзіў у Галандыі. На ім зборная прайгралі фінкам (1:2), галандкам (0:3) і чэшкам (0:2).
Касцёл Святых апосталаў Пятра і Паўла (Гожа)
Касцёл Святых Пятра і Паўла — каталіцкі храм, які знаходзіцца ў цэнтры аграгарадка Гожа Гродзенскага раёна. Пабудаваны ў сярэдзіне XIX стагоддзя з бутавага каменю. Дзейнічае.
Гісторыя
Першы касцёл у Гожы пад вызваннем св. Апостала Пятра быў заснаваны з фундацыі караля Казіміра Ягелончыка (да 1492 года). Кароль Казімір выдаў прывілей, згодна з якім ахвяраваў на ўтрыманне парафіі 2 возеры і 2 млыны. У 1494 годзе прывілей пацвердзіў вялікі князь ВКЛ Аляксандр.
Падчас шведскага «патопу» (1654-67) мястэчка было цалкам спалена разам з касцёлам. Паселішча адбудавалі ўжо на новым месцы — на поўнач ад былога, далей па цячэнні Нёмана. Згодна паданню, у 1655 годзе шведскія войскі цалкам спалілі мястэчка разам з касцёлам. Вернікі, ратуючы цудадзейны абраз Маці Божай Суцяшэння, схавалі яго ў лесе. Пасля Панна Марыя, з’явіўшыся вернікам, пажадала, каб новы касцёл пабудавалі менавіта ў тым месцы, дзе быў схаваны абраз, туды ж перамясцілася і само мястэчка.
Новы драўляны касцёл быў пабудаваны ў 1662 годзе і асвечаны пад падвойным тытулам святых Пятра і Казіміра (па іншых дадзеных, касцёл у Гожы да пач. ХХ ст. меў тытул святых Пятра і Паўла і Маці Божай Суцяшэння, абраз якой быў змешчаны ў галоўным алтары).
У канцы XVIII ст. гожская рымска-каталіцкая парафія была падзелена на тры: уласна Гожа (правы бераг Нёмана), Гожка-Селіванаўцы (занёманская частка) і Тэалін-Сапоцкін.
Будаўніцтва сённяшняга мураванага касцёла ў Гожы побач з месцам апошняга драўлянага касцёла пачалося ў 1862 годзе. Архітэктарам і тэхнічным кіраўніком будаўніцтва стаў гродзенскі архітэктар Якуб Фардон. Першае набажэнства адбылося 30 лістапада 1869 года (па некаторых дадзеных, будаўніцтва скончылася ў 1865), калі касцёл быў асвечаны гродзенскім дэканам кс. Аляксандрам Гінтаўтам пад вызваннем святых Апосталаў Пятра і Паўла і Маці Божай Суцяшэння.
У XIX ст. да парафіі належалі касцёлы ў Пераломе і Друскеніках (з 1920-х гадоў — самастойная парафія, цяпер Літва), да скасавання — таксама філіяла ў Прывалцы. У 1927 годзе касцёл кансэкраваў віленскі арцыбіскуп Рамуальд Ялбжыкоўскі.
У 1944 годзе, пры адыходзе нямецкіх акупацыйных войскаў, гожскі касцёл быў спалены. Адбудаваны ў пасляваенны час. У 1950 сюды з зачыненага Пабрыгіцкага касцёла ў Гродне былі перавезены лаўкі, зробленыя ў 1646 годзе майстрам Георгам Зэхлем. У 1970-я гады касцёл атрымаў статус помніка архітэктуры з рысамі неаготыкі.
14 жніўня 2018 года у будынку адбыўся пажар (паводле папярэдняй інфармацыі ён пачаўся ад удару маланкі). Агонь пашкодзіў службовыя памяшканні храма, дзе захоўваліся архівы і дакументы касцёла. Сур’ёзнай шкоды пажар не нанёс: начынне і ўнутранае ўбранне касцёла не пацярпелі.
Архітэктура
Касцёл уяўляе сабою дзвюхвежавую святыню, прамавугольную і безапсідную ў плане, фасады якой выкладзены з буту і атынкаванай цэглы.
Мушычы
Му́шычы (, Мушичи) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Валосавіцкага сельсавета.
Касцёл Святых апосталаў Пятра і Паўла (Гожа)
Архітэктура
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-гатычнага стылю. Галоўны фасад вырашаны цэнтральным 2-схільным шчыпцом і шатрамі бакавых (васьмярык на чацверыку) вежаў. Іх гатычныя спічастыя завяршэнні надаюць яму дынамічны сілуэт, вертыкальную кампазіцыйную накіраванасць. Вось сіметрыі фасада выразна падкрэслена высокім і вузкім стральчатым перспектыўным парталам, які аб’ядноўвае сваёй прафіляванай і пабеленай аркай прамавугольны ўваходны праём і акно хораў. Над парталам размешчана ляпная і пабеленая выява «Усёбачнае вока». Стральчатыя нішы са спічастым абрамленнем і аркатурны фрыз выклікаюць асацыяцыі са старажытнай саборнай готыкай. Спалучэннем адкрытай ружовай бутавай муроўкі і белых атынкаваных элементаў дэкору дасягнута каларыстычная выразнасць.
Шэсць квадратных у сячэнні слупоў дзеляць залу храма на 3 нефы, цэнтральны з якіх павялічаны і падоўжаны ў вылучаную бакавымі сакрысціямі апсіду. Сцены крапаваны пілястрамі.
Мушычы
Размяшчэнне
У 26 км на паўднёвы ўсход ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 256 км ад Гомеля, 32 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.
Гідраграфія
На рацэ Трэмля (прыток Прыпяці). На ўсходзе сетка меліярацыйных каналаў.
Касцёл Святых апосталаў Пятра і Паўла (Гожа)
Архітэктура
Касцёл абкружаны нізкай мураванай агароджай з брамай.
Інтэр’ер
У інтэр’еры — тры алтары, выкананыя ў тэхніцы ілюзорнага неабарочнага жывапісу, і 4 алтарныя драўляныя кампазіцыі. Абраз Маці Божай Суцяшэння ў галоўным алтары засланяецца тытульным абразом святых Апосталаў Пятра і Паўла. Бакавыя алтары — двух’ярусныя, у левым змешчаны абраз св. Казіміра (у нішы пад абразом усталявана фігура Маці Божай), а над ім — абраз Маці Божай Ружанцовай, у правым алтары — абраз св. Антонія з абразом Перамянення Пана наверсе. Алтарная кампазіцыя пры правай апоры, бліжэйшай да алтара, прысвечана Найсвяцейшаму Сэрцу Пана Езуса (пры левай — амбона). У кампазіцыях пры сярэдніх апорах змешчаны абразы: Бічавання Пана Езуса (злева) і Маці Божай Пераломскай (са знішчанага касцёла ў Пераломе). На хорах ёсць арганы на 12 галасоў. На сцяне святыні знаходзіцца мемарыяльная дошка з імёнамі парафіянаў, загінуўшых падчас Другой сусветнай вайны.
Мушычы
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Акцябрскі — Азарычы.
Інфармацыя
Планіроўка складаецца з дзвюх вуліц, блізкіх да шыротнай арыентацыі, забудаваных няшчыльна драўлянымі сядзібамі. У складзе сельскагаспадарчага ДП «Некрашынскі» з цэнтрам у Валосавічах, малочнатаварная ферма. Клуб, фельчарска-акушэрскі пункт, крама.
Гісторыя
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XVI стагоддзя як паселішча ў Парэцкай воласці Мазырскага павета Менскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. У 1560 годзе згадана ў сувязі з вызначэннем меж вёсак. Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) у складзе Расійскай імперыі, у Бабруйскім павеце Мінскай губерні. У XIX стагоддзі ў складзе казённага маёнтка Нястанавічы. Пазначана на карце 1866 года, якая выкарыстоўвалася Заходняй меліярацыйнай экспедыцыяй, што працавала ў гэтым раёне ў 1890-я гады. На 1908 год у Рудабельскай воласці Бабруйскага павета.
8 ліпеня 1920 года вызвалена ад польскіх акупантаў. У 1930 годзе арганізаваны калгас «Пралетарыят», працавалі гамарня і ваўначоска. Падчас Вялікай Айчыннай вайны нямецкія акупанты ў красавіку 1942 года спалілі амаль усю вёску (105 двароў) і забілі 35 жыхароў. 41 жыхар загінуў на фронце.
Камера Вільсана
Камера Вільсана (таксама Туманная камера) — адна з першых у гісторыі прылад для рэгістрацыі слядоў (трэкаў) зараджаных часціц. Вынайдзены шатландскім фізікам Чарлзам Вільсанам паміж 1910 і 1912 гг. Прынцып дзеяння камеры выкарыстоўвае з'яву кандэнсацыі перанасычанай пары: пры з'яўленні ў асяроддзі перанасычанай пары якіх-небудзь цэнтраў кандэнсацыі (у прыватнасці, іонаў, якія суправаджаюць след хуткай зараджанай часціцы) на іх утвараюцца дробныя кроплі вадкасці. Гэтыя кроплі дасягаюць значных памераў і могуць быць сфатаграфаваныя. Крыніца доследных часціц можа размяшчацца альбо ўсярэдзіне камеры, альбо па-за ёй (у гэтым выпадку часціцы залятаюць праз празрыстае для іх акно).
Ёдскі сельсавет
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Шаркаўшчынскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Маладзечанскай вобласці. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Віцебскай вобласці. 16 верасня 1960 года ў склад Іказненскага сельсавета Браслаўскага раёна перададзены 18 населеных пунктаў (Аляксандрынава, Анопаль, Астанава, Атраднае, Біейкі, Вуглы, Густаты, Дзірнічы, Маёраўцы, Пажаддзе, Рафалова, Рожава, Рудабісць, Рысевічы, Рэпішча, Солакаўшчына, Шыш-Навалока і Яйсаўка). 15 кастрычніка 1960 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Корніцкага сельсавета, які пасля скасавання Шаркаўшчынскага раёна 17 красавіка 1962 года ўвайшоў у склад Браслаўскага раёна.
17 ліпеня 1964 года цэнтр сельсавета перанесены з вёскі Корніца ў вёску Ёды, Корніцкі сельсавет перайменаваны ў Ёдскі. 30 ліпеня 1966 года сельсавет перададзены адноўленаму Шаркаўшчынскаму раёну. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Ёдскага сельсавета 35 населеных пунктаў. 10 кастрычніка 2013 года да сельсавета далучана частка скасаванага Валожынскага сельсавета з вёскамі Амбросенкі, Астраўляне, Бабоўе, Буйкі, Бяседнае, Валожынкі, Глісценкі, Касцюкі, Лазоўка, Паяначы, Сасноўцы, Шурпакі і хутарамі Кулагі, Курычанкі. 26 студзеня 2022 года скасаваны хутар Курычанкі.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1286 чалавек, з іх 86,5 % — беларусы, 11,1 % — рускія.
Навагрудская гімназія
Навагрудская гімназія — колішняя навучальная ўстанова ў Навагрудку.