cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Індзейскія войны
Войны, распачатыя з каланіяльных часоў, працягваліся да бойні на ручаі Вундед-Ні і «закрыцця» амерыканскага Фронціра ў 1890 годзе. Іх вынікам стала заваяванне паўночнаамерыканскіх індзейцаў і іх асіміляцыя або гвалтоўнае перасяленне ў індзейскія рэзервацыі. Па падліках Бюро перапісу насельніцтва ЗША, паміж 1775 і 1890 гадамі адбылося больш за 40 войнаў, якія забралі жыцці 45000 індзейцаў і 19000 белых. Гэтыя грубыя лічбы ўключаюць жанчын і дзяцей абапал, паколькі часта падчас гэтых войнаў адбывалася знішчэнне грамадзянскага насельніцтва.
Індзейскія войны складаліся з серый меншых войн, паколькі паўночнаамерыканскія індзейцы, у адрозненне ад белых пасяленцаў, ніколі не былі адным цэлым. Лакальныя канфлікты адбываліся з удзелам асобных плямёнаў, невялікіх груп плямёнаў ці меншых індзейскіх фарміраванняў. Часам ствараліся досыць буйныя фармальныя альянсы плямёнаў, такія як Канфедэрацыя іракезаў.
Уплыў на дэмаграфію індзейскага насельніцтва
Па выніках перапісу насельніцтва ў 2010 годзе 2 932 248 жыхароў ЗША вызначылі сябе як карэнныя амерыканцы (а таксама карэнныя жыхары Аляскі), што складае 0,9 % ад агульнага насельніцтва ЗША. Да сённяшніх дзён гісторыкі і навукоўцы так і не прыйшлі да адназначнай высновы, колькі мільёнаў індзейцаў загінулі ахвярамі экспансіі еўрапейскіх каланізатараў і якая была папуляцыя насельніцтва Амерыкі да выяўлення яе еўрапейцамі. Шырокія даследаванні працягваюць праводзіцца. Па прыкладных падліках насельніцтва паўночнай Амерыкі складала ад 2,1 да 18 мільёнаў чалавек.
На размытасць падлікаў таксама ўплывае мноства іншых фактараў, такіх, як эпідэміі, занесеныя з усходу, міжплемянныя войны, асіміляцыя, міграцыя ў Канаду ці Мексіку, зніжэнне нараджальнасці і іншыя фактары. Да другой паловы XIX стагоддзі папуляцыя карэнных жыхароў дасягнула сваёй крытычнай кропкі і складала паўмільёна чалавек. Многія навукоўцы сышліся ў меркаванні, што найбольшы фактар адыгрывала смяротнасць ад інфекцыйных хвароб, занесеных еўрапейцамі, ад якіх у індзейцаў не было імунітэту, бо яны раней ніколі не сутыкаліся з падобнымі захворваннямі. Па прыкладных ацэнках падчас эпідэміі воспы, бушуючай сярод карэнных амерыканцаў, смяротнасць дасягала 80-98%.
Па дадзеных 1894 бюро перапісу насельніцтва ЗША, за апошнія 102 года ахвярамі індзейскіх войнаў загінулі 8500 індзейскіх воінаў і 5000 белых салдат. Пры гэтым сярод грамадзянскіх (уключаючы старых, жанчын і дзяцей) колькасць ахвяр была значна вышэйшай і дасягала 19 000 чалавек сярод белага насельніцтва і 30 000 сярод індзейскага насельніцтва. Рэальныя ж лікі могуць быць як мінімум у 2 разы вышэйшыя, асабліва на фоне таго, што перапіс імкнуўся пераменшыць колькасць ахвяр сярод індзейскага насельніцтва.
Ранні перыяд каланізацыі
Фактычна з самага пачатку гісторыі каланізацыі індзейцы вельмі агрэсіўна рэагавалі на ўварванні ў свае землі "белых прышэльцаў", пры гэтым само белае насельніцтва тады было малалікім і ўяўляла сабой шэраг ізаляваных паселішчаў-крэпасцяў, індзейцы ж часта самі ініцыявалі напады з мэтай выгнаць чужынцаў са сваіх земляў. А белыя нападалі на індзейцаў, каб засцерагчы сябе ад пастаянных набегаў, адначасова захопліваючы новыя зямельныя тэрыторыі, пашыраючы жыццёвую прастору. Так гэта справакавала мноства канфліктаў, найбольш вядомыя з якіх Джэймстаўская разня (1622), Пекоцкая вайна (1637), Бабровыя войны (1640—1701), Англа-Пахатанскія Войны, а XVIII стагоддзе адзначылася Тускарорскай вайной (1711—1715), Ямасійскай вайной (1715—1717), Вайной з французамі і індзейцамі (1754—1763), Паўстаннем Пантыяка (1763—1766) і мноствам іншых лакальных бітваў і канфліктаў.
Аналагічным чынам падчас Амерыканскай рэвалюцыі індзейскія плямёны маглі падтрымліваць розныя бакі канфліктаў, напрыклад племя чэрокі ў канфлікце падтрымлівала Брытанскую імперыю, здзяйсняючы набегі на сепаратыстаў, за што пасля рэвалюцыі сталі ахвярамі масавых пераследаў новай амерыканскай дзяржавы. Адначасова ўклад іншых індзейскіх плямёнаў у ўтварэнне ЗША, а менавіта анейда, тускарора і іракезаў, імкнуліся пераменшыць або зусім ігнаравалі.
Усходні Місісіпі
Пасля амерыканскай рэвалюцыі, у 1783—1812 гадах, брытанскія гандляры і ўрадавыя агенты пастаўлялі зброю для індзейцаў, якія жывуць у Злучаных Штатах, у надзеі, што калі ўспыхне чарговая вайна, індзейцы змагаліся б з непрыяцелем. Яшчэ Брытанская імперыя збіралася ўтварыць «індзейскую аўтаномію», дзе сёння размяшчаюцца штаты Агаё і Вісконсін, каб спыніць там еўрапейскую экспансію, аднак з-за рэвалюцыі, дадзены план так і не быў ажыццёўлены і пад кіраўніцтвам генерала Уільяма Генры пачаўся пераслед плямёнаў, якія былі на баку брытанскай арміі і іх заваёва. Гэта прывяло да патоку індзейскіх бежанцаў, частка з якіх накіравалася на поўнач, у Канаду, а іншая частка — на поўдзень, у Мексіку. У першай палове XIX стагоддзя белае насельніцтва працягвала імкліва расці і пашыраць жыццёвую прастору, індзейскія плямёны, у імкненні захаваць свае тэрыторыі імкнуліся стрымліваць экспансію шляхам набегаў на каланістаў, што прывяло да ўзрастаючай колькасці скаргаў у федэральны ўрад. Так быў заснаваны новы "закон аб перасяленні індзейцаў 1830 года", які прапануе індзейцам альбо асімілявацца, каб як і каланісты весці сельскую гаспадарку, ці ж перамесціцца ў так званыя рэзервацыі ў абмен на продаж уласнай зямлі. Некаторыя плямёны, такія як семінолы, не жадалі падпарадкоўвацца законам, адчайна аказваючы супраціў амерыканскім войскам, у выніку плямёны альбо заганяліся ў малапрыдатныя землі, або прайгравалі, перамяшчаючыся ў рэзервацыі. Найбольшую агалоску атрымала этнічная чыстка і гвалтоўнае перасяленне індзейцаў з пяці цывілізаваных плямёнаў, якая стала вядомай, як «дарога слёз».
Заходні Місісіпі
XIX стагоддзе ў гісторыі заходняга Місісіпі таксама вядома сваімі шматлікімі канфліктамі з індзейскімі плямёнамі ў штатах Тэхас, Нью-Мексіка, Юта, Арэгон, Каліфорнія і Вашынгтон канфлікты працягваліся да 1860-х гадоў, розныя статыстычныя дадзеныя за 1850-90 гады ўвогуле паказвае ахвярамі індзейскіх войнаў упалі 21586, з якіх вайскоўцы і грамадзянскія асобы складалі 6596 (31%) і 14990 (69%) індзейцаў, аднак разлікі вяліся перш за ўсё загінуўшых салдат і ацэнкі сярод загінуўшых індзейцаў толькі прыкладныя і маглі быць заніжаныя, акрамя гэтага дадзеныя аб ацэнцы загінуўшых салдат таксама нельга лічыць поўнымі.
Больш за ўсё ўзброеных канфліктаў з карэннымі амерыканцамі адбылося бліжэй да межаў Мексікі, чым ва ўнутраных штатах. Толькі ў Арызоне было зафіксавана 310 бітваў паміж амерыканцамі і мясцовымі жыхарамі. Гэты штат таксама займае першае месца па колькасці ахвяр, якія складаюць не менш 4340 салдат і грамадзянскіх і ў 2 разы больш індзейцаў, пераважна Апач і Міхно. Прыкладна палова індзейскіх войн прыйшлася на штаты Арызона, Тэхас і Нью-Мексіка.
Браес
Браес (Braies) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бальцана.
Насельніцтва складае 655 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 7 чал./км². Займае плошчу 89 км². Паштовы індэкс — 39030. Тэлефонны код — 0474.
Царква ў гонар Казанскага абраза Маці Божай (Навасёлкі)
Царква ў гонар Казанскага абраза Маці Божай — праваслаўны храм у сяле Навасёлкі Бранскага раёна Бранскай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры сяла.
Браес
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Царква ў гонар Казанскага абраза Маці Божай (Навасёлкі)
Гісторыя
Узведзена ў 1755 годзе каменная царква на месцы былой, Мікольскай царквы, якая ўзгадваецца падчас смуты.
Дзмітрый Мікалаевіч Красільнікаў
Дзмітрый Мікалаевіч Красільнікаў (Дмитрий Николаевич Красильников;, в. , Татарстан — 1951) — беларускі і татарскі мастак.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1903 годзе ў в. Сярэднія Пінячы Казанскай губерні ў сям’і.
У 1922 г. вучыўся ў Пермскіх мастацкіх майстэрнях, у 1923—1926 гг. у Казанскіх архітэктурна-мастацкіх майстэрнях. Д. Красільнікаў пакінуў прыкметны след у мастацкай культуры Татарстана як адзін з першых нацыянальных мастакоў кнігі, аўтар часопіснага і газетнага малюнка, майстар рэалістычнай ілюстрацыі. У 1923—1928 гг. супрацоўнічаў з татарскімі перыядычнымі выданнямі (алоўкавыя партрэты, пейзажныя замалёўкі, сатырычная графіка): часопісамі «Кызыл яшляр», «Чаян», «Безнен юл», газетамі «Кызыл Татарстан», «Эшче» і іншымі. Ілюстраваў і афармляў кнігі Таткнігавыдата (Таткнигоиздат). Друкаваў працы пад манаграмай «ДНК».
З канца 1920-х гадоў у Маскве, працаваў у татарскай секцыі Цэнтральнага выдавецтва народаў СССР, супрацоўнічаў з часопісам «Октябрь баласы», рэдактарам якога быў М. Джаліль. У 1927—1930 гг. вучыўся на паліграфічным факультэце ВМАТЭІНа, у 1933 годзе скончыў Маскоўскі паліграфічны інстытут. У 1928 г. стварыў алоўкавыя партрэты Дж. Лондана, М. Горкага, Х. Туфана (апублікаваны ў часопісе «Авыл яшляре»). У 1930-я гады пачаў займацца плакатам, станковай графікай і жывапісам. Удзельнік мастацкіх выставак з 1933 года.
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. У гады вайны працаваў у беларускім сатырычным выданні «Раздавім фашысцкую гадзіну», з 1945 — у часопісе «Вожык», у 1945—1952 гг. загадчык мастацкага аддзела, кансультант, мастак.
Член Беларускага саюза мастакоў з 1946 года.
Творчасць
Працаваў у сатырычнай і кніжнай графіцы. Асноўныя творы: карыкатуры «Прыехалі…», «Камароўскі рынак», «У трамваі», «Людзі будуюцца і нам пара», «Першы ззаду», «Перадвясновы клопат»; ілюстрацыі да кніг «Нёманскія казкі» і «Ліпка і Клёнік» Я. Брыля, «Вавёрчына гора» В. Віткі, «Круглы год» С. Маршака.
Удзельнік міжнародных выставак: «Мастацтва кнігі» (Парыж, 1931), «Сучаснае мастацтва СССР» (ЗША, 1933), «Плакат на службе пяцігодкі» (Масква, 1932). Персанальная выстаўка прайшла ў Казані (1978).
Віктар Уладзіміравіч Пржыялкоўскі
Віктар Уладзіміравіч Пржыялко́ўскі ( — ) — вучоны ў галіне вылічальнай тэхнікі, доктар тэхнічных навук (1984), прафесар (1984), Герой Сацыялістычнай Працы (1983).
Біяграфія
Нарадзіўся ў горадзе Серпухаў (Маскоўская вобласць). У 1953 годзе скончыў факультэт электравакуумнай тэхнікі і спецыяльнага прыборабудавання Маскоўскага энергетычнага інстытута. Працаваў у Пензенскім філіяле СКБ-245 на заводзе лічыльна-аналітычных машын, займаў пасады майстра, інжынера, старшага інжынера, начальніка лабараторыі, галоўнага канструктара спецыялізаванай электронна-вылічальнай машыны «Граніт». З 1956 года ў Нагінску — старшы інжынер, вядучы інжынер у вайсковай частцы № 06669 Маскоўскай ваеннай акругі, дзе прымаў удзел у распрацоўцы паўправадніковай ЭВМ.
Са жніўня 1959 па ліпень 1971 года працаваў у Мінску ў Спецыяльным канструктарскім бюро Завода вылічальных машын імя С. Арджанікідзэ. Займаў пасады начальніка лабараторыі, начальніка аддзела, з 1964 года — галоўны інжынер СКБ, потым намеснік дырэктара па навуковай рабоце—галоўны інжынер філіяла Навукова-даследчага цэнтра электроннай вылічальнай тэхнікі (НДЦЭВТ).
З 1971 года В. У. Пржыялкоўскі ў Маскве на пасадзе намесніка дырэктара па навуковай рабоце—галоўнага інжынера НДЦЭВТ, з 1977 года дырэктар цэнтра і адначасова намеснік Генеральнага канструктара, з 1977 года Генеральны канструктар Адзінай сістэмы ЭВМ (ЕС ЭВМ). З 1986 года на пасадзе генеральнага дырэктара навукова-вытворчага аб’яднання «Персей» — дырэктар НДЦЭВТ, з 1990 года — Галоўны канструктар — навукова-тэхнічны кіраўнік НДЦЭВТ, з 1994 — галоўны навуковы супрацоўнік, начальнік лабараторыі ААТ «НИЦЭВТ».
Памёр 23 жніўня 2016 года, пахаваны ў Маскве на Траякураўскіх могілках.
Навуковая дзейнасць
В. У. Пржыялкоўскі прымаў непасрэдны ўдзел і ў якасці Генеральнага канструктара кіраваў распрацоўкай ЭВМ «Минск-2» (1962), «Минск-23» (1966), «Минск-32» (1968), «ЕС-1020», быў галоўным канструктарам БЦВМ комплекса «Аргон». У час яго кіраўніцтва НДЦЭВТ былі распрацаваны бартавыя вылічальныя машыны А-17, А-40, Ц-100 інш.
Сярод публікацый вучонага:
Ampezzoa triassica
Ampezzoa triassica — гэта вымерлы від кляшчоў сямейства Eriophyidae, апісаны ў Карнійскім ярусе на паўночным усходзе Італіі. З’яўляўся паразітам дрэў сямейства Cheirolepidiaceae. Адзіны вядомы асобнік, які захаваўся ў бурштыне, мае 0.124 мм даўжынёй. Вельмі моцна нагадвае формай цела і васковымі вылучэннямі сучаснага кляшча Cymeda zealandica. Разам з Triasacarus fedelei і безназоўным двухкрылым, гэта самае старажытнае членістаногае, знойдзенае застылым у бурштыне.
Ampezzoa вёў вандроўны лад жыцця на паверхні свайго гаспадара. Ён вылучаў васковую нітку, як абарона супраць драпежніцтва.
Рубіс
Рубіс — прозвішча.
Баранец звычайны
Баранец звычайны (Huperzia selago) — від вечназялёных травяністых раслін сямейства баранцовых.
Назва
Родавая назва Huperzia дадзена ў гонар нямецкага батаніка ; відавы эпітэт selago — лацінізаваная кельцкая назва расліны.
Батанічнае апісанне
Вечназялёная паўзучая травяністая споравая шматгадовая расліна вышынёй 6-30 см са слабаразвітай каранёвай сістэмай.
Карэнішча кароткае.
Сцеблы ўзыходнымя або прамастаячыя, аблісцелыя, дыхатамічна галінастыя, укараняюцца ля асновы і ўтвараюць акуратныя, амаль круглыя, друзлыя дзярнінкі. Па гэтых прыкметах баранец добра адрозніваецца ад іншых дзеразовых. Узрост дзярнін можа перавышаць 100 гадоў; гадавы прырост вагаецца ад 1 да 4 см.
Лісце (філоіды) цвёрдае вузкаланцэтнае суцэльнакрайняе або каля верхавінкі слабазубчастае, прыціснутае або злёгку адагнутае, размешчана спіралямі накшталт чарапіцы, больш ці менш прыціснутае да восі парасткаў. Яно скурыстае і жорсткае.
Спараносныя каласкі (страбілы) не ўтвараюцца. Спарангіі жаўтаватыя, знаходзяцца па аднаму ў пазухах спарафілаў, якія па форме, памеру і колеру не адрозніваюцца ад вегетатыўных лісцяў. Спарафілы ўтвараюць спараносныя зоны ў верхняй, а нярэдка і ў сярэдняй частцы парасткаў. Часам на іх месцы фармуюцца патоўшчаныя вывадкавыя пупышкі.
Пашырэнне і экалогія
Галарктычны, таежны від. Пашырэнне: лясная і лесатундравая зоны абоіх паўшар’яў, Каўказ, горы Сярэдняй Азіі, Грэнландыя.
Тыповыя месцы росту віду звязаныя з цёмнахваёвых лясамі на кіслых ападзоленых глебах. Расце таксама ў яловых лясах і ў вільготных змешаных і бярозава-рознатраўна супольнасцях, радзей у хваёвых лясах і алешніках па дне лясных яраў, ускраінах балот, часта разам з. Патрабуе пастаяннага нязначнага асвятлення і ўмеранага ўвільгатнення. Пры поўным асвятленні пасля вырубак хутка знікае.
У Беларусі знаходзіцца паблізу паўднёвай мяжы арэала, расце ў ялова-чарнічных, ясеневых, чорнаальховых лясах, але сустракаецца вельмі рэдка, у невялікіх колькасцях. Расце асобнымі курцінамі і невялікімі групамі. Вядомы звыш 50 месцазнаходжанняў, пераважна ў паўночных, заходніх і цэнтральных раёнах, на поўдні — рэдкі, у паўднёва-ўсходняй частцы тэрыторыі адсутнічае.
Занесены ў Чырвоную кнігу Беларусі, Рэспублікі Мардовія, Ханты-Мансійскай аўтаномнай акругі, Цюменскай вобласці, Смаленскай вобласці, Яраслаўскай вобласці, Разанскай вобласці.
Асаблівасці біялогіі
Размнажэнне споравае і вегетатыўнае. На Беларусі спараносіць у ліпені. У Сярэдняй Расіі споры спеюць у ліпені — жніўні.
Хімічны склад
Трава баранца звычайнага змяшчае 0,13—1,02 % алкалоідаў (лікападзін, нікацін, клавацін, клавататаксін, псеўдаселагін, селагін, селаганін, серацідзін, хуперазін А і інш.). Для ўсіх відаў дзеразы характэрна наяўнасць больш за дзясятку трытэрпеноідаў сератанавага тыпу. У спорах каля 50 % алею.
Значэнне і выкарыстанне
Расліна ўжываецца ў медыцыне, часам выкарыстоўваецца як інсектыцыд; раней з яе атрымлівалі жоўтую фарбу для афарбоўкі воўны. Доўгія сцеблы дзеразы таксама выкарыстоўвалі для ўпрыгожвання памяшканняў, а ў некаторых мясцовасцях на могілках часам можна сустрэць вянкі з дзеразы. Такое выкарыстанне прывяло да рэдкасці гэтых у агульным даволі распаўсюджаных у іглічных лясах раслін.
Лекавая сыравіна
У якасці лекавай сыравіны выкарыстоўваецца трава баранца звычайнага — Herba Huperziae selaginis. Траву збіраюць у жніўні — верасні, пасля заканчэння споранашэння, зразаючы зялёную і жаўтлявую часткі парасткаў, не выдзіраючы іх з глебы і не пашкоджваючы пры гэтым каранёвую сістэмы. Сушаць у сушылках пры тэмпературы 50 °C або ў памяшканнях з добрай вентыляцыяй, расклаўшы сыравіну тонкім пластом на тканіны.
Фармакалагічныя ўласцівасці
Пры выпадковым ўжыванні адвара баранца ў выглядзе гарбаты назіраецца потлівасць, дыярэя, курчы, галавакружэнне, парушэнне маўлення, абумоўленае зварачальным інгібіраваннем ацэцілхалінэстэразы мозгу хуперазінам А. Падобнымі таксічнымі праявамі валодаюць селагін, лікападзін і клавацін. Трава змяшчае алкалоід селягін і флавонавы кверцэцінавы гліказід жоўтага колеру. Згодна з вынікамі эксперыментальных даследаванняў, селагін валодае курарападобным, ванітавым, міяпічным дзеяннем.
Нафталі Бенет
Нафталі Бенет (іўр. נפתלי בנט;, г. Хайфа, Ізраіль) — ізраільскі палітычны і грамадскі дзеяч, прэм'ер-міністр Ізраіля з 13 чэрвеня 2021 года па 1 ліпеня 2022 года. Заснавальнік партыі «Ха-Ямін ха-Хадаш» разам з Аелет Шакед. Адзін з заснавальнікаў руху «Мой Ізраіль».
Біяграфія
Нарадзіўся ў Хайфе, адзін з трох сыноў у сям’і яўрэйскіх амерыканскіх імігрантаў Джыма і Мірны Бенет, якія пераехалі ў Ізраіль з Сан-Францыска пасля Шасцідзённай вайны.
Падчас службы ў арміі абароны Ізраіля служыў камандзірам роты ў спецпадраздзяленнях, працягвае служыць у рэзерве ў званні маёра.
Вывучаў правазнаўства ў Яўрэйскім ўніверсітэце ў Іерусаліме.
Жанаты, мае чатырох дзяцей, жыве ў Раанане.
Палітычная дзейнасць
Пасля ўдзелу ў Другой ліванскай вайне Бенет далучыўся да тагачаснага лідара апазіцыі Біньяміну Нетаньяху і працаваў у якасці начальніка яго канцылярыі з 2006 па 2008 год. Узначальваў каманду, якая распрацавала план рэформаў сістэмы адукацыі.
31 студзеня 2010 года Бенета быў абраны генеральным дырэктарам Савета паселішчаў Юдэі, Самарыі і Газы і ўзначаліў барацьбу супраць замарожвання будаўніцтва паселішчаў у 2010 годзе. Быў у гэтай пасадзе да студзеня 2012 года.
У красавіку 2011 года стаў сузаснавальнікам пазапарламенцкага руху «Мой Ізраіль» з больш чым 80 тысяч чальцоў.
У красавіку 2012 года заснаваў рух «Ізраільцяне». Пасля Бенета сышоў з партыі «Лікуд» і далучыўся да партыі «Яўрэйскі дом». Пасля прапанаваў сваю кандыдатуру на пасаду партыйнага лідара.
Набраў каля 67 % галасоў на ўнутрыпартыйных выбарах 6 лістапада 2012 года, пасля чаго быў абраны ў якасці кіраўніка партыі.
2 чэрвеня 2021 года ізраільская апазіцыя падпісала пагадненне аб стварэнні ўрадавай кааліцыі. Прэм’ер-міністрам Ізраіля на наступныя два гады стане Нафталі Бенет, а старшыня партыі «Еш Атыд» Яір Лапід заменіць яго на гэтай пасадзе праз два гады.
13 чэрвеня 2021 года Бенет быў абраны прэм’ер-міністрам Ізраіля, набраўшы 60 галасоў дэпутатаў Кнэсета, у той час як 59 дэпутатаў прагаласавалі супраць і адзін устрымаўся.
Першамайка (гарадская адміністрацыя Сцепнагорска)
Першамайка — былое сяло ў Акмолінскай вобласці Казахстана. Скасавана ў 2007 годзе. Уваходзіла ў склад Сцепнагорскай гарадской адміністрацыі, у Карабулацкай сельскай акрузе.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 51 жыхар (27 мужчын і 21 жанчына).
34 км (Бранскі раён)
34 км (34 км) — пасёлак у Бранскім раёне Бранскай вобласці Расіі.
Гісторыя
З’явіўся пры будаўніцтве чыгункі. У паселішчы жылі сем’і працоўных, якія абслугоўваюць інфраструктуру раз’езду. Першапачаткова пасёлак меў назву Нехочы.
Па чыгунцы ля пасёлку апошні пасажырскі рух быў у канцы 2009 года. У 2010—2011 гг чыгунка разабрана, а насельніцтва ў пасёлку адсутнічае.
Комплекс будынкаў Беларускага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта
Комплекс будынкаў Беларускага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта пабудаваны ў 1980 годзе на праспекце Газеты «Правда» (цяпер Дзяржынскага) у Мінску па праекце архітэктараў Э. Гальдштэйна, Ю. Бічана.
Архітэктура
Складаны па канфігурацыі плана комплекс утвараюць блок аўдыторый, навучальна-адміністрацыйны і два лабараторныя корпусы, актавая зала, бібліятэка, сталоўка. Усе аб’ёмы злучаныя паміж сабой крытымі галерэямі на другім паверсе. Цэнтр кампазіцыі — двухпавярховы прамавугольны ў плане блок з шасцю аўдыторыямі (кожная на 1150 месцаў), аб’яднанымі двухсветлавой рэкрэацыйнай залай (з вестыбюлем і гардэробам). Выкарыстанне натуральнага асвятлення праз ліхтары, сістэма адкрытых лесвіц, якія злучаюць вестыбюль з галерэямі другога паверху, чляненне прасторы па вертыкалі ствараюць выразны інтэр’ер рэкрэацыйнай залы.
Да аўдыторнага блоку прымыкае вышынная дамінанта комплексу — дзесяціпавярховы прамавугольны ў плане з вынесеным наперад лесвічна-ліфтавым аб’ёмам навучальна-адміністрацыйны корпус.
Два чатырохпавярховыя прамавугольныя ў плане лабараторныя корпусы ўтвараюць Г-падобную ў плане кампазіцыю. Пластыку іх фасадаў узбагачае рытмічнае чаргаванне вертыкальных рэбраў і аконных праёмаў.
Каларыстычнае вырашэнне фасадаў будынкаў комплексу заснаванае на кантрасце сцен, апрацаваных цёмна-карычневай керамічнай пліткай, і панелей светла-шэрага колеру.
Смалявіцкі раён
Смаляві́цкі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — горад Смалявічы.
Геаграфічнае становішча
Працягласць з поўначы на поўдзень — 43 км, з захаду на ўсход — 42 км. Мяжуе з Мінскім, Лагойскім, Барысаўскім і Чэрвеньскім раёнамі Мінскай вобласці. Падзелены на 9 сельсаветаў. Плошча раёна 1,4 тыс. км².
Прырода
Значная частка раёна размешчана ў межах Мінскага ўзвышша, на паўднёвым усходзе — Цэнтральнабярэзінская раўніна. Пераважаюць вышыні 170—200 м, максімальная 266 м (каля вёскі Карпілаўка).
Галоўныя рэкі — Гайна з прытокам Усяжа; Пліса, Вуша, Волма (з Глебкаўкай). Азёры Судабле, Вялікае, Малое. Створаны Пятровіцкае, Смалявіцкае, Жодзінскае, Дубраўскае вадасховішчы.
На тэрыторыі Смалявіцкага раёна выяўлены 7 радовішчаў торфу, 4 — пяскова-жвіровага матэрыялу, 3 — будаўнічых пяскоў. Залягае шмат сыравіны для вытворчасці цэглы.
Возера Судобле мае найвялікшую з беларускіх азёр магутнасць адкладаў сапрапелю (доннага глею) — 30 метраў.
Клімат умерана кантынентальны. Сярэдняя тэмпература студзеня −6,9 °C, ліпеня 17,9 °C. Ападкаў 685 мм. Вегетацыйны перыяд — 186 дзён.
Лясы (33 % тэрыторыі раёна) пераважна хваёвыя, яловыя, бярозавыя. Біялагічныя заказнікі дзяржаўнага значэння — Пекалінскі і Валмянскі.
Гісторыя
Раён утвораны 17 ліпеня 1924 года ў складзе Менскай акругі БССР. Цэнтр — мястэчка Смалявічы. 20 жніўня 1924 года падзелены на 11 сельсаветаў: Верхменскі, Воратаўскі, Емяльянаўскі, Жажэлкаўскі, Жодзінскі, Забалоцкі, Кленнікоўскі (Клініцкі), Пліскі (Вялікапліскі), Слабадскі, Смалявіцкі, Юр’еўскі. 24 верасня 1926 года Смалявіцкі сельсавет скасаваны. Пасля скасавання акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 года раён у прамым падпарадкаванні БССР. 18 студзеня 1931 года да раёна далучаны Прылепскі сельсавет скасаванага Астрашыцка-Гарадоцкага раёна; 8 ліпеня 1931 года — Драчкаўскі і Пятровіцкі сельсаветы скасаванага Смілавіцкага раёна. З 20 лютага 1938 года раён у складзе Мінскай вобласці. 27 верасня 1938 года Смалявічы атрымалі статус гарадскога пасёлка. 16 ліпеня 1954 года скасаваны Жажэлкаўскі сельсавет. 12 лістапада 1957 года скасаваны Воратаўскі сельсавет, Кленнікоўскі сельсавет перайменаваны ў Курганскі. 21 студзеня 1958 года ўтвораны рабочы пасёлак Зялёны Бор, вёска Жодзіна атрымала статус гарадскога пасёлка. 25 снежня 1962 года раён скасаваны, гарадскі пасёлак Жодзіна, рабочы пасёлак Зялёны Бор, Жодзінскі сельсавет перададзены Барысаўскаму раёну, Прылепскі і Юр’еўскі сельсаветы — Лагойскаму раёну, гарадскі пасёлак Смалявічы, Верхменскі, Драчкаўскі, Емяльянаўскі, Забалоцкі, Курганскі, Пліскі, Пятровіцкі і Слабадскі сельсаветы — Мінскаму раёну.
6 студзеня 1965 года Смалявіцкі раён утвораны зноў, уключаў гарадскі пасёлак Смалявічы, Азярыцка-Слабадскі, Верхменскі, Драчкаўскі, Емяльянаўскі, Забалоцкі, Курганскі, Пліскі, Пятровіцкі сельсаветы Мінскага раёна, Прылепскі і Юр’еўскі сельсаветы Лагойскага раёна, горад Жодзіна, рабочы пасёлак Зялёны Бор, Жодзінскі сельсавет Барысаўскага раёна. 7 сакавіка 1968 года Смалявічы атрымалі статус горада. 10 лютага 1977 года Верхменскі сельсавет перайменаваны ў Пекалінскі, Емяльянаўскі сельсавет — ва Усяжскі. 20 кастрычніка 1995 года горад Смалявічы і Смалявіцкі раён аб’яднаны ў адну адміністрацыйную адзінку. 30 кастрычніка 2009 года Зеленаборскі пассавет рэарганізаваны ў Зеленаборскі сельсавет, скасаваны Юр’еўскі сельсавет. 16 снежня 2009 года скасаваны Прылепскі і Пятровіцкі сельсаветы.
Насельніцтва
На тэрыторыі раёна знаходзіцца каля 190 населеных пунктаў.
Колькасць насельніцтва:
Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
Раён падзелены на 9 сельсаветаў.
Гаспадарчая дзейнасць
Сельская гаспадарка спецыялізуецца на мяса-малочнай жывёлагадоўлі, птушкагадоўлі і агародніцтве. Развіта свінагадоўля і авечкагадоўля. Вырошчваюцца зерневыя і кармавыя культуры, а таксама бульба.
Прадпрыемствы машынабудаўнічай, металаапрацоўчай, будаўнічых матэрыялаў, паліўнай, харчовай прамысловасці. У Жодзіна працуе РУПП «Беларускі аўтамабільны завод».
Транспарт
На поўдні раёна размясціўся Нацыянальны аэрапорт «Мінск».
Культура, адукацыя, друк
Мясцовая прэса прадстаўлена газетай «Край смалявiцкi». Наклад — каля 5 тыс. асобнікаў (2009), гл. Край Смалявіцкі.
Славутасці
Захаваліся помнікі архітэктуры і садова-паркавага мастацтва:
NGC 6251
NGC 6251 (іншыя абазначэнні — UGC 10501, MCG 14-8-10, ZWG 367.13, NPM1G +82.0085, PGC 58472) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Малая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Грынкевічы
Грынке́вічы (, Гринкевичи) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Путчынскага сельсавета.
Кум (горад)
Кум   — горад у цэнтральнай частцы Ірана, на поўдні ад Тэгерана, сталіца астана Кум. Вядомы з 5 стагоддзя. Насельніцтва 1 071 503 чалавек (2012). Вузел чыгунак і аўтадарог. Прамысловасць: харчовая і харчасмакавая, тэкстыльная, керамічная, дыванаткацтва. Месца паломніцтва мусульман-шыітаў.
Гарулёў
Гарулёў — прозвішча.
Antrodiella
Antrodiella  — род грыбоў сямейства. Назва ўпершыню была апублікаваная ў 1980 годзе.
Класіфікацыя
Род Antrodiella налічвае 84 віды:
Ключ 61
Ключ 61 心 (піньінь xīn) са значэннем «сэрца» са Спісу 214 ключоў Кансі, якія выкарыстоўваюцца пры напісанні іерогліфаў. Адзін з 34 ключоў, якія складаюцца з чатырох рыс. У слоўніку Кансі налічваецца 1 115 іерогліфаў з 49,030 гэтым ключом.
Старажытны знак адлюстроўваў чалавечае сэрца. У сучаснай мове выкарыстоўваецца ў значэнні «сэрца», «душа», «розум».
Прыклады іерогліфаў
У табліцы прыведзены прыкладны спіс іерогліфаў.
Кайнес
Кайнес (Caines) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бальцана.
Насельніцтва складае 319 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 319 чал./км². Займае плошчу 1 км². Паштовы індэкс — 39010. Тэлефонны код — 0473.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
NGC 6252
NGC 6252 (іншыя абазначэнні — MCG 14-8-11, ZWG 367.14, NPM1G +82.0086, PGC 58456) — галактыка ў сузор’і Малая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Робенка
Ро́бенка (, Робенка) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Войскага сельсавета.
Да 20 мая 1957 года вёска ўваходзіла ў склад Агародніцкага сельсавета, да 14 красавіка 1964 года — у склад Ратайчыцкага сельсавета , да 19 мая 1986 года — у склад Камянецкага сельсавета.
Аб’ектыўнае
Аб'екты́ўнае — тое, што належыць самому аб'екту, існуе незалежна ад дзеючага суб'екта і яго свядомасці. Тэрмін аб'ектыўнае мае некалькі аспектаў.
Анталагічны ўключае ўяўленне аб аб'ектыўным як існуючым па-за чалавекам і чалавецтвам і незалежна ад іх, напрыклад, памеры і канфігурацыі рэчаў як іх аб'ектыўныя ўласцівасці.
Гнасеалагічны звязаны з уяўленнем аб аб'ектыўным як уласцівасці ведаў, упэўненасці ў тым, што яны адлюстроўваюць аб'ект, які даследуецца, у сваіх асабістых характарыстыках, напрыклад, найбольш фундаментальныя характарыстыкі сістэм нежывой прыроды — скорасць святла, гравітацыйная пастаянная, у біялагічнай відавой папуляцыі — паміж асобінамі рознага полу.
У аб'ектыўнае — гэта ідэі і паняцці, што існуюць незалежна ад суб'екта.
У грамадскім жыцці пад аб'ектыўным  разумеюць працэсы і фактары, якія не залежаць ад волі і жаданняў людзей. Аб'ектыўнымі з'яўляюцца сацыяльныя законы, хоць яны фарміруюцца праз механізм чалавечай дзейнасці. Аб'ектыўнае проціпастаўляецца суб'ектыўнаму і суб'ектыўна-асабоваму. Аднак такое проціпастаўленне не мае абсалютнага характару: тое, што ў адных адносінах з'яўляецца аб'ектыўным, у іншых можа быць суб'ектыўным.
Панорпа
Панорпа, ці Скарпіённіца звычайная (Panorpa communis) — від насякомых з атраду скарпіёнавых мух.
Біялагічнае апісанне
Панорпа бура-чорнага колеру з жоўтымі нагамі і часткай грудзей, з чырванаватым хабатком і канцом брушка самца. На крылах чорныя плямы. Даўжыня цела 13-15 мм, размах крылаў да 30 мм.
Водзіцца амаль ва ўсёй Еўропе і Расіі, звычайна на кустах і дрэвах. Самка кладзе яйкі ў зямлю, праз 8 дзён выходзяць лічынкі, якія ў месяц дасягаюць поўнага росту і затым закопваюцца глыбей, робячы паражніну для акуклення, тут яны ляжаць ад 10 дзён да 2 тыдняў, затым акукляюцца і праз 2 тыдні ператвараюцца ў дарослае насякомае. На працягу лета могуць развіцца два пакалення, з якіх апошняе зімуе ў стадыі лічынкі або кукалкі.
Уюнка
Ую́нка — рака ў Хоцімскім раёне Магілёўскай вобласці, правы прыток ракі Жадунька (басейн Дняпра). Даўжыня 13,4 км. Пачынаецца за 0,5 км на поўнач ад вёскі Гаўрылоўка, вусце на ўсходняй ускраіне вёскі Узлогі. Рэчышча ад вытоку на працягу 9 км каналізаванае.
Паўночна-Каралінскі ўніверсітэт у Чапел-Хіл
Паўночна-Каралінскі ўніверсітэт у Чапел-Хіл (University of North Carolina at Chapel Hill) — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Чапел-Хіл ў штаце Паўночная Караліна.
Агульная характарыстыка
Гэта флагман сістэмы Паўночна-Каралінскага ўніверсітэта. Пасля заснавання ў 1789 годзе ўніверсітэт упершыню пачаў набіраць студэнтаў у 1795 годзе, што зрабіла яго адным з найстарэйшых дзяржаўных універсітэтаў у Злучаных Штатах.
Заснаваны ў 1789 годзе Генеральнай Асамблеяй штата як Паўночна-Каралінскі ўніверсітэт. З 1963 года вядомы пад цяперашняй назвай. У дадзены момант ва ўніверсітэце навучаецца каля 27 000 студэнтаў. Член Асацыяцыі амерыканскіх універсітэтаў, якая існуе з 1900 года і аб'ядноўвае вядучыя даследчыя ВНУ ЗША.
Свішчова (Камянецкі раён)
Свішчо́ва (, Свищёво) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Войскага сельсавета.
Рэкцянскі сельсавет
Гісторыя
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Сенькаўскі сельсавет у складзе Горацкага раёна Аршанскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Сенькава. 21 жніўня 1925 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Рэкта, сельсавет перайменаваны ў Рэкценскі (Ракцянскі) сельсавет. 24 верасня 1926 года цэнтр сельсавета вернуты ў вёску Сенькава, а сельсавет перайменаваны ў Сенькаўскі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Горацкім раёне БССР. У 1931 годзе зноў перайменаваны ў Рэкценскі (Ракцянскі). З 20 лютага 1938 года ў складзе Горацкага раёна Магілёўскай вобласці. 20 чэрвеня 1966 года ў склад Будскага сельсавета перададзены вёскі Задарожжа і Сураўцова. У 1982 годзе сельсавет перайменаваны ў Рэкцянскі. 20 лістапада 2013 года ў склад сельсавета з Саўскага сельсавета перададзены 14 населеных пунктаў (аграгарадок Красуліна, вёскі Вішня, Вялікія Шарыпы, Калацілы, Куртасы, Лугіны, Малыя Шарыпы, Маралёўка, Масалыкі, Паташы, Філіпава, Шырокія, Юркава і пасёлак Чарнічны).
Склад
Станам на 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета было 10 населеных пунктаў.
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (10 населеных пунктаў) — 1333 чалавекі, з іх 92,6 % — беларусы, 5,0 % — рускія, 1,4 % — украінцы.
Калосьсе
Беларускія выданні з гэтай назвай:
Ладдзян трохнадрэзаны
Ладдзян трохнадрэзаны, Ладдзян трохнадрэзны (Corallorhiza trifida) — від роду сямейства, родны для Паўночнай Амерыкі і Еўразіі.
Батанічнае апісанне
Шматгадовая наземная травяністая расліна. Сапрафіт.
Карэнішча белаватае разгалінаванае, мясістае, пазбаўленае каранёвых мочак; нагадвае карал.
Сцябло прамастаячае тонкае голае, жоўта-зялёнае, вышынёй 8-30 см.
Лускападобныя похвавыя простыя перапончатыя лісты лікам 2-4 размешчаны чаргова.
Панікшыя голыя кветкі аб шасці пялёстках сабраны ў друзлыя пэндзлепадобныя суквецці даўжынёй да 10 см. Квітнее ў маі — чэрвені.
Плод — каробачка. Плоданасіць у чэрвені — ліпені.
Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання
Мезафіт і гіграфіт. Нярэдкі па берагах рэк і ручаёў, забалочаных лугах, у сырых лясах, на тарфяных балотах, у тундравым рэдкалессі.
Сінонімы
Паводле The Plant List, у сінаніміку віду ўваходзяць:
Ладдзян трохнадрэзаны ў літаратуры
Адна з казак цыклу «Казкі з хутара Юстыны» Людмілы Рублеўскай называецца «Чужыя ветразі, альбо Ладдзян трохнадрэзаны».
NGC 6253
NGC 6253 (іншыя абазначэнні — OCL 972, ESO 180-SC2) — рассеянае скопішча ў сузор’і Ахвярнік.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Быстрыцкі сельсавет
Назву Бы́стрыцкі сельсавет маюць:
Блеўчыцкі сельсавет
Бле́ўчыцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Капыльскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок Быстрыца.
Утвораны 16 ліпеня 1954 года ў складзе Капыльскага раёна Мінскай вобласці БССР шляхам аб’яднання скасаваных Быстрыцкага і Лешненскага сельсаветаў, цэнтр — вёска Блеўчыцы. 22 верасня 1980 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Дзярэчына, 19 сакавіка 2008 года — у аграгарадок Быстрыца.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2181 чалавек, з іх 94,8 % — беларусы, 3,8 % — рускія, 0,4 % — украінцы.
Спадарожнікі Сатурна
Спадарожнікі Сатурна — натуральныя спадарожнікі Сатурна. Сатурн мае 62 натуральныя спадарожнікі з пацверджанай арбітай, 53 з іх маюць уласныя назвы, 13 маюць дыяметр звыш 50 кіламетраў. Найбуйны з спадарожнікаў — Тытан. Навукоўцы мяркуюць, што ўмовы на гэтым спадарожніку Сатурна падобныя да тых, якія існавалі на нашай планеце 4 мільярда гадоў таму, калі на Зямлі толькі зараджалася жыццё.
Ніжэй пералічаныя ўсе спадарожнікі Сатурна, якія маюць уласныя імёны, у парадку іх аддалённасці ад планеты з указаннем іх радыусаў (у кіламетрах) і сярэдніх адлегласцей ад Сатурна (у тысячах кіламетраў):
У 2004—2007 былі адкрыты яшчэ 29 спадарожнікаў. 25 з іх пакуль не атрымалі назваў, S/2007 S4 — апошні з іх.
Варвараўка (ручай)
Варва́раўка, канал Варвараўка — ручай у Хоцімскім раёне Магілёўскай вобласці, левы прыток ракі Жадунька (басейн Дняпра). Даўжыня 8 км. Пачынаецца за 3 км на ўсход ад вёскі Варвараўка, вусце на паўднёва-ўсходняй ускраіне гарадскога пасёлка Хоцімск. Каналізавана 6,7 км рэчышча.
Чабатовіцкі сельсавет
Чабато́віцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Буда-Кашалёўскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Чабатовічы.
Гісторыя
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Уваравіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаваных Альхоўскага і Старабудскага сельсаветаў. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ва Уваравіцкім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. З 17 красавіка 1962 года ў складзе Буда-Кашалёўскага раёна. 18 студзеня 1965 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Смычкоўскага сельсавета (12 населеных пунктаў: Гарадок, Дняпроўск, Камсамольск, Кленавіца, Крылоў, Лебедзеў, Лугавы, Першамайскі, Пралетарый, Пушкіна, Салаўёў і Смычок). На 1 студзеня 1974 года ў складзе Чабатовіцкага сельсавета 24 населеныя пункты. 20 верасня 2002 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Бярвёнаўскага сельсавета (5 населеных пунктаў: вёскі Бярвёнаўка, Васільполле, Хоўхла, пасёлкі Броськаў і Заброддзе).
Склад
У склад Чабатовіцкага сельсавета ўваходзілі: да 1968 года пасёлак Пралетарый, да 1969 года пасёлак Дняпроўск, да 1976 года пасёлкі Першамайскі, Пушкіна (не існуюць).
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1172 чалавек, з іх 96,8 % — беларусы, 2,1 % — рускія, 0,9 % — украінцы.
Юрый Мікалаевіч Гарулёў
Юрый Мікалаевіч Гарулёў ( — ) — беларускі аператар, рэжысёр і сцэнарыст. Заснавальнік і шматгадовы дырэктар каталіцкага фестывалю хрысціянскіх фільмаў і тэлепраграм Magnificat.
Біяграфія
Нарадзіўся 22 мая 1944 года ў сям’і беларускага пісьменніка Мікалая Гарулёва ў в. Сулака Тамбоўскай вобласці дзе маці — Марыя Рыгораўна Коган — знаходзілася ў эвакуацыі.
Член Беларускага саюза кінематаграфістаў з 1983 года.
Памёр 13 чэрвеня 2021 года ў Мінску. Крэміраваны 16 чэрвеня ў Мінскім крэматорыі на Паўночных могілках.
Творчасць
Аўтар дакументальнай кінатрылогіі, прысвечанай кардыналу Казіміру Свёнтку: «Mater Misericordiae» (1997), «Вяртанне» (1999), «Канікулы кардынала» (2004).
Узнагароды
Лаурэат прэміі «За духоўнае адраджэнне», лаўрэат шматлікіх нацыянальных і міжнародных кінапрэмій.
Ірадыяда
Ірадыяда (каля 15 да н.э. — пасля 39 н.э.) — паводле паведамлення Іосіфа Флавія, Ірадыяда была ўнучкай Ірада Вялікага ад яго сына Арыстабула.
Біяграфія
З яе імем сінаптычныя Евангеллі звязваюць пакаранне смерцю Іаана Хрысціцеля.
Як піша Флавій, Ірадыяда наклікала бедства на Ірада Анціпу і была саслана разам з ім у Галію, дзе і памерла.
У гонар Ірадыяды названы астэроід (546) Герадыяда, адкрыты ў 1904 годзе.
Мусака
Мусака (μουσακάς; musaca; арм. մուսատկա («мусатка»); musakka; паўд. слав. мусака/musaka; араб. musaqqaa) — традыцыйная страва з баклажанаў на Балканах і Блізкім Усходзе.
У Грэцыі мусака складаецца з пластоў і, як правіла, падаецца гарачай. У Турцыі гэта страва падаеца ў выглядзе запяканкі і ўжываецца цёплай або пакаёвай тэмпературы. У арабскіх краінах мусаку ядуць халоднай.
Этымалогія
Слова мусака паходзіць ад арабскага слова musaqqa` («астуджаны», ад дзеяслова saqqaa — астуджаць ), якое прыйшло ў іншыя мовы праз грэчаскую.
Балгарская кухня
У Балгарыі мусака — гэта запечаная сумесь фаршу і бульбы з запраўкай. А страва накшталт грэчаскай мусакі, якая складаецца з рознай гародніны, бульбы і мяса, называюць «гювеч». Слова «гювеч» мае ў балгарскай мове і пераносны сэнс — халява.
Турэцкая кухня
Турэцкая мусака неслаёная. Замест гэтага, яна гатуецца з пасераванных баклажанаў, зялёнага перца, памідораў, цыбулі і мяснога фаршу. Ядуць яе з дзадзыкі і пловам. Існуюць таксама варыянты з цукіні, морквы і бульбы.
Асвейскі ландшафтны заказнік
Асвейскі — ландшафтны заказнік рэспубліканскага значэння, утвораны Пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь № 4 ад 03.01.2000 года. Знаходзіцца ў паўночнай частцы Верхнядзвінскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі.
Міжнародны статус аховы
Заказнікі атрымаў статус тэрыторыі, важнай для птушак у 1998 годзе (код — BY001, крытэрыі В2, В3), з 2002 года — водна-балотнага угоддзя міжнароднага значэння (крытэрый 1а).
Гідраграфія
Гідраграфічная сетка добра развіта і прадстаўлена азёрамі, рэкамі і шматлікімі меліяратыўнымі каналамі. Галоўная водная артэрыя тэрыторыі — рака Свольна, якая адносіцца да басейна Заходняй Дзвіны. Найбольш значным натуральным вадаёмам з'яўляецца возера Асвейскае, плошча якога складае 47,95 км² (пасля Нарачы гэта другі па велічыні прыродны вадаём Беларусі). Возера адносіцца да эўтрофнага тыпу, яно мелкаводнае, сярэдняя глыбіня не перавышае 2 метраў. У яго ўпадаюць некалькі невялікіх рэк і каналаў, аднак прыток вады ў вадаём адбываецца, галоўным чынам, за кошт ападкаў. Апошнія дваццаць гадоў возера інтэнсіўна зарастае надводнай расліннасцю і паступова страчвае сваё значэнне ў якасці рыбапрамысловага вадаёма і месца гнездавання вадаплаўных птушак. Найбольш верагодная прычына такіх змяненняў — зніжэнне ўзроўню вады, якая выцякае з возера па каналу Дзегцяроўка. Для пад'ёму і стабілізацыі ўзроўню вады ў возеры, на гэтым канале было ўзведзена гідратэхнічнае збудаванне са шлюзам-рэгулятарам, загараджальнай дамбай і водападводзячым каналам. Аднак цяпер дамба знаходзіцца ў нездавальняючым тэхнічным стане. Другой верагоднай прычынай зніжэння ўзроўню вады могуць быць вынікі торфараспрацовак, якія праводзіліся недалёка ад возера.
Выкарыстанне
Лесагаспадарчая дзейнасць на тэрыторыі заказніка вядзецца ў рацыянальных памерах. З іншых відаў гаспадарання пераважаюць здабыча торфу, прамысловы і аматарскі збор грыбоў і ягад, рэгламентаванае паляванне. У Асвейскім возеры ёсць значныя запасы сапрапеляў высокай якасці, прыгодных для прамысловай здабычы.
Фаўна
Возера Асвейскае — буйнейшае ў рэгіёне Паазер'я месца размнажэння і паслягнездавой канцэнтрацыі некаторых паляўнічых відаў вадаплаўных птушак:, і. Акрамя таго, возера і навакольныя тэрыторыі з'яўляюцца месцам пастаяннай канцэнтрацыі водна-балотных відаў птушак у перыяд міграцый вясной і восенню. З млекакормячых, якія сустракаюцца на ТВП, ахове належаць 3 віды:, ,.
Іхціяфаўна
У азёрах заказніка сустракаюцца наступныя віды рыб:, , , , , , , , , , , , , , , , , , ,.
Флора
З рэдкіх раслін, якія сустракаюцца на тэрыторыі заказніка, трэба адзначыць гібрыдныя формы і, высокаствольныя формы , буйныя папуляцыі , а таксама рэліктавую насякомаедную расліну —. Увогуле, у заказніку выяўлена 16 відаў раслін, якія занесены ў Чырвоную кнігу Беларусі.
Меры аховы
У студзені 2009 пачаліся работы па рэнатуралізацыі парушанага тарфянога балота Асвейскае. Аднавіць гідралагічны рэжым тэрыторыі плануецца шляхам каскаднага перакрыцця перамычкамі асушальнай сеткі. За 3 месяцы работ праектам прадугледжана будаўніцтва 11 перамычак на дрэнажных каналах, а таксама стварэнне сістэмы плыткіх вадаёмаў з рэгуляванай глыбінёй вады.
Мерапрыемствы ажыццяўляюцца ў рамках праекту ПРААН і Глябальнага экалягічнага фонду (ГЭФ) «Рэнатуралізацыя і ўстойлівае кіраванне тарфянымі балотамі дзеля перадухілення дэградацыі земляў, змянення клімату і забеспячэння захавання глябальна значнай біялягічнай разнастайнасці», выканаўчым агенцтвам якога з'яўляецца Міністэрства лясной гаспадаркі Рэспублікі Беларусь.
Вячаслаў Зайцаў
Вячаслаў Зайцаў:
Гюнтэр Блобель
Гюнтэр Блобель (Günter Blobel, нар., г. Вальтэрсдорф, Германія, цяпер вёска Niegosławice (Польшча) — , Нью-Ёрк, ЗША) — амерыканскі вучоны ў галіне малекулярнай біялогіі, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне ў 1999 годзе «за выяўленне ў бялковых малекулах сігнальных амінакіслотных паслядоўнасцяў, адказных за адрасны транспарт бялкоў у клетцы».
Біяграфія
Гюнтэр Блобель нарадзіўся 21 мая 1936 года ў невялікай вёсцы Вальтэрсдорф у германскай правінцыі Ніжняя Сілезія (цяпер тэрыторыя Польшчы, Сілезскае ваяводства). У студзені 1945 года яго сям’я бегла з роднай Сілезіі ад надыходзячай Чырвонай Арміі. На шляху на захад, яны прайшлі праз Дрэздэн, які пакінуў глыбокія ўражанні ў маладога хлопчыка. Праз некалькі дзён Дрэздэн быў разбураны падчас катастрафічнай бамбардзіроўкі паміж 13 лютага і 15 лютага 1945 года. Сям’я магла назіраць гэта, знаходзячыся прыкладна ў 30 кіламетрах ад гатэля, а хлопчык зноў быў глыбока ўражаны, але вайна яшчэ не закончылася, і 19-гадовая сястра Блобеля была забіта некалькі тыдняў праз у цягніку падчас паветранай атакі і пахавана ў брацкай магіле.
Пасля вайны Гюнтэр Блобель вучыўся ў гімназіі ў саксонскім горадзе Фрайберг. Скончыў Цюбінгенскі ўніверсітэт ў 1960 годзе ў Германіі. З 1967 года працаваў у Ракфелераўскім універсітэце (з 1976 года прафесар).
Аўтар навуковых прац па вывучэнні малекулярных механізмаў транспарту бялкоў. Разам з іншымі выявіў увесь механізм транспарту і ў 1980 годзе сфармуляваў агульны прынцып сартавання бялкоў і іх дастаўкі ў клетачныя арганелы ці за межы клеткі (т.зв. «сігнальная гіпотэза»).
Доктар філасофіі (1967).
Член Нацыянальнай АН ЗША (1978), Папскай акадэміі навук (2001)
Блобель таксама добра вядомы сваёй актыўнай падтрымкай аднаўлення Дрэздэна ў Германіі, стаўшы ў 1994 годзе заснавальнікам і прэзідэнтам некамерцыйнай карпарацыі «Сябры Дрэздэна, Inc». Ён ахвяраваў усе атрыманыя грошы ад Нобелеўскай прэміі на аднаўленне Дрэздэна, у прыватнасці, на аднаўленне Фраўэнкірхэ (завершана ў 2005 годзе) і будаўніцтва новай сінагогі. У Лейпцыгу ён займаўся аднаўленнем касцёла святога Паўла, які быў падарваны камуністычным рэжымам ва Усходняй Германіі ў 1968 годзе.
Асабістае жыццё
Блобель працуе ва ўніверсітэце Ракфелера ў Нью-Ёрку з 1968 года. Ён жыве ў Верхнім Іст-Сайдзе Манхэтэна з жонкай і трыма англійскімі сетэрамі. Ён таксама ўваходзіць у склад дырэктараў Nestlé і Савет кіраўнікоў навукова-даследчага інстытута імя Скрыпс. Акрамя таго, ён з’яўляецца сузаснавальнікам і старшынёй навукова-кансультатыўнага савета Chromocell Corporation. Уваходзіць у склад адборачнага камітэта па навуцы жыцця і медыцыны, які выбірае пераможцаў прэміі Шао (Shaw Prize).
Кастэльбела-Чыярдэс
Кастэльбела-Чыярдэс (Castelbello-Ciardes) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бальцана.
Насельніцтва складае 2329 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 44 чал./км². Займае плошчу 53 км². Паштовы індэкс — 39020. Тэлефонны код — 0473.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Эдвард Сміт-Стэнлі
Эдуард Джордж Джэфры Сміт-Стэнлі, 14-ы граф Дэрбі (Edward George Geoffrey Smith-Stanley, 14th Earl of Derby,  — ) — брытанскі дзяржаўны дзеяч, 33-і, 36-ы і 39-ы прэм’ер-міністр Вялікабрытаніі ў 1852 годзе, з 1858 па 1859 год і з 1866 па 1868 год. Да цяперашняга часу застаецца лідарам, які даўжэй усіх ўзначальваў кансерватыўную партыю Вялікабрытаніі (з 1848 па 1868 год).
NGC 6255
NGC 6255 (іншыя абазначэнні — UGC 10606, IRAS16530+3634, MCG 6-37-14, KUG 1653+365, ZWG 197.18, KARA 775, Z 1653.0+3635, PGC 59244) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) ў сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».