cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вуліца Розы Люксембург (Мінск)
Грамадскі транспарт
Па стане на травень 2022 года на вуліцы пралягаюць маршруты аўтобусаў 49, 52 і тралейбуса 12 (раней — тралейбусы 5, 11, 29а). У непасрэднай блізкасці ад вуліцы размяшчаюцца станцыя метро «Грушаўка» і шматлікія аўтобусныя і тралейбусныя маршруты, якія рухаюцца па праспекце Дзяржынскага.
Дубочкі
Дубо́чкі (, Дубочки) — пасёлак у Салігорскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Чыжэвіцкага сельсавета.
Вуліца Чырвоная Слабада (Мінск)
Ву́ліца Чырво́ная Слабада́ — вуліца ў Заводскім раёне Мінска. Названа па вёсцы Чырвоная Слабада (раней Архірэйская Слабада), у 1967 годзе ўключанай у межы горада Мінска. Забудаваная пераважна вясковымі хатамі. На 2018 года на вуліцы 21 дом.
Па вуліцы няма арганізацый і іншых значных аб’ектаў, чырвона-слабадскія могілкі і Універсітэт грамадзянскай абароны МНС Рэспублікі Беларусь адносяцца да вуліцы Машынабудаўнікоў.
Браматы
Браматы — неарганічныя злучэнні, солі брамнаватай кіслаты HBrO3. Бясколерныя крышталічныя рэчывы, стабільныя пры нармальных умовах.
Брамат-аніён аналагічна хларат-аніёну мае структуру трыганальнай піраміды. Даўжыня сувязяў Br—O складае каля 0,178 нм, кут О—Br—O 112 °. Аніён BrО3− не ўтварае кавалентных сувязяў і не схільны ўтвараць каардынацыйныя сувязі. Браматы па сваіх хімічных уласцівасцях аналагічныя хларатам, але больш тэрмічна ўстойлівыя, менш растваральныя ў вадзе і з'яўляюцца больш моцнымі акісляльнікамі. Найбольшае практычнае прымяненне знаходзяць браматы натрыю і калію.
Фізічныя ўласцівасці
Фізічныя канстанты некаторых браматаў :
Атрыманне
Звычайна, браматы атрымліваюць электрахімічным або хімічным акісленнем браміду: Браматы шчолачных і шчолачназямельных металаў могуць быць атрыманы дзеяннем вадкага брому на водныя растворы шчолачаў або карбанатаў:
Нерастваральныя ў вадзе браматы атрымліваюць абменнай рэакцыяй паміж браматамі натрыю або калію і адпаведных водарастваральных соляў металаў:
Хімічныя ўласцівасці
Браматы — тэрмічна няўстойлівыч і раскладаюцца пры награванні па наступнай схеме: У цвёрдым стане пры награванні браматы праяўляюць ўласцівасці акісляльніка У водных растворах браматы праяўляюць слабыя акісляльныя ўласцівасці ў кіслым асяроддзі :
Акісліць браматы да пербраматаў магчыма толькі з дапамогай электролізу або з дапамогай вельмі моцных акісляльнікаў :
Прымяненне
Броматы выкарыстоўваюцца ў браматаметрыі, вытворчасці некаторых піратэхнічных саставаў, для выпечкі хлеба, а таксама ў неарганІчным сінтэзе для атрымання брамнаватай кіслаты і пербраматаў. Таксама браматы прымяняюцца як акісляльнікі ў практыцы арганічнага сінтэзу.
Праліў Восьмага Градуса
Праліў Восьмага Градуса — праліў у Індыйскім акіяне паміж архіпелагам Лакадыўскія астравы (востраў Мінікой) на поўначы і Мальдыўскімі астравамі на поўдні (пад 8° паўночнай шыраты). Злучае Лакадыўскае мора з асноўнай акваторыяй Індыйскага акіяна. Шырыня каля 150 км.
На французскіх картах раней праліў пазначаўся як Courant de Malicut, на дывехі праліў называецца Маліку-Канду.
Рэвалюцыя ружаў
Рэвалюцыя ружаў (ვარდების რევოლუცია (2 лістапада 2003 — 4 студзеня 2004) — «вардэбіс революція») — мірная рэвалюцыя ў Грузіі, што ў 2003 годзе прымусіла сысці з пасады прэзыдэнта Эдуарда Шэварнадзэ.
Гэта была першая рэвалюцыя на постсавецкай прасторы пасля развалу Савецкага Саюза, якая прычынілася да сур’ёзных палітычных трансфрамацый і дала пачатак цэлай хвалі рэвалюцый у былых савецкіх краінах: у Кыргызстане, Украіне, Малдове. Яны ўвайшлі ў гісторыю як «каляровыя рэвалюцыі».
Назва паходзіць ад кветак, якія трымалі ў руках прыхільнікі апазіцыі, калі ішлі да парламента, патрабуючы адстаўкі прэзідэнта Эдуарда Шэварнадзэ.
Перадумовы
Імпульсам для пратэстаў сталіся парламенцкія выбары, хаця агульныя перадумовы склаліся ў выніку негатыўнай сацыяльна-эканамічнай сытуацыі ў Грузіі і агульнай тагачаснай палітыкай Эдуарда Шэварднадзэ. У групу супернікаў Шэварнадзэ ўваходзілі Міхаіл Саакашвілі, Ніно Бурджанадзэ і Зураб Жванія, які загінуў пры дзіўных абставінах у 2005 годзе. Рухавіком змен была моладзевая арганізацыя «Кмара» (Хопіць).
Ход рэвалюцыі
Пасля парламенцкіх выбараў 2 лістапада 2003 года афіцыйныя ўлады абвясцілі пра сваю перамогу. З гэтым не пагадзілася апазыцыя і, абапіраючыся на вынікі сацыялагічных апытанняў, заявіла, што выбары нелегітымныя. Рапарт АБСЕ таксама звяртаў увагу на шматлікія парушэнні падчас выбараў, такія як хуліганскія атакі супраць апазіцыянераў, спробы застрашыць апанентаў улады і маніпуляцыі з выбарчымі бюлетэнямі.
Вынікі
Вярхоўны суд Грузіі ануліраваў выбары і прызначыў новыя прэзідэнцкія выбары, якія адбыліся 4 студзеня 2004 года. Новым прэзідэнтам краіны быў абраны 36-гадовы Міхаіл Саакашвілі. Ён стаў самым маладым прэзідэнтам у Еўропе.
Саакашвілі кіраваў Грузіяй 9 гадоў. Ягонае прэзідэнцтва, нягледзячы на пэўныя пазітыўныя зрухі ў дзяржаве, выклікае тым не менш шмат крытыкі. Перш за ўсё гэта датычыць звужэння дэмакратычнай прасторы і кропкавыя рэпрэсіі супраць апазіцыі, а таксама вайна 2008 года. «Ружавая» эпоха скончылася з парламенцкімі і прэзідэнцкімі выбарамі 2012 і 2013 гадоў, калі да ўлады прыйшлі новыя сілы, якія ўзначальваў Бідзіна Іванішвілі.
Палуж (рака)
Па́луж — рака ў Краснапольскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі і Краснагорскім раёне Бранскай вобласці Расіі, правы прыток ракі Беседзь (басейн Дняпра).
Даўжыня ракі 46 км, з іх 30 км на тэрыторыі Краснапольскага раёна. Плошча вадазбору 343 км². Выток ракі знаходзіцца ў Краснапольскім раёне за 3 км у напрамку на паўднёвы захад ад былой вёскі Дубраўка (Касцюковіцкі раён) (Касцюковіцкі раён), вусце за 2 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Палужская Рудня ў Краснагорскім раёне Бранаскай вобласці. Рэчышча каналізаванае ў верхнім цячэнні да вёскі Палуж 2. Прытокі: Горанка (злева), Свініца, Глыбокі, Ларын, Прусень (справа).
На рацэ вадасховішчы: Палужскае паміж аграгарадком Горы і вёскай Дубраўка (Краснапольскі раён) і вадасховішча каля вёскі Іванаўка (Краснагорскі раён). Каля ракі населеныя пункты: Палуж 1, Палуж 2, Зарэчча, Раманоў, Новы Свет, Грыбы, Дуброўка, Дзернавая, Горы ў Краснапольскім раёне і Кібіршчына, Зарэчча, Латакі, Іванаўка, Палужская Рудня ў Краснагорскім раёне.
Рыгор Багданавіч Багданаў
Рыгор Багданавіч Багданаў ( — ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Камандзір батальёна 385-га стралковага палка 112-й Рыльскай стралковай дывізіі (60-я армія, Цэнтральны фронт), гвардыі старшы лейтэнант. Герой Савецкага Саюза (17.10.1943, пасмяротна).
Біяграфія
Р. Б. Багданаў нарадзіўся ў вёсцы Марцюшы, цяпер Гарадоцкага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Скончыў пачатковую школу. У Чырвонай Арміі з 1932 года. У 1938 годзе скончыў курсы малодшых лейтэнантаў. Падчас Вялікай Айчыннай вайны прымаў удзел у баявых дзеяннях са жніўня 1941 года на Заходнім, Варонежскім і Цэнтральных франтах.
Батальён пад камандаваннем, якім камандаваў гвардыі старшы лейтэнант Багданаў, вызначыўся пры фарсіраванні ракі Дняпро 24 верасня 1943 года. Байцы фарсіравалі Дняпро паўночней Кіева, захапілі два населеныя пункты і ўтрымлівалі іх да падыходу асноўных сіл палка на працягу 10 контратак. У час адбіцця чарговай варожай контратакі 1 кастрычніка 1943 года Р. Б. Багданаў быў смяротна паранены.
Пахаваны ў вёсцы Жукін Кіева-Святошынскім раёне Кіеўскай вобласці.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 17 кастрычніка 1943 года старшаму лейтэнанту Багданаву Рыгору Багданавічы пасмяротна прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.
Уладзімір Аляксандравіч Тышэвіч
Уладзімір Аляксандравіч Тышэ́віч ( — ) — ваенны лётчык, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (15.05.1946).
Нарадзіўся ў Віцебску. У 1940 годзе скончыў Віцебскі аэраклуб. У Чырвонай Арміі з 1940 года. У 1942 г. скончыў Омскую авіяшколу. Падчас Вялікай Айчыннай вайны на фронце з 1943 г. Удзельнік Курскай бітвы, вызвалення Украіны, Беларусі (гарады Лоеў, Гомель, Баранавічы, Брэст).
Пасля заканчэння вайны У. А. Тышэвіч да 1961 года служыў у Савецкай Арміі. У 1951 г. скончыў Ваенна-Паветраную акадэмію. Займаў пасаду камандзіра корпуса. З 1961 года палкоўнік У. А. Тышэвіч у запасе, жыў у Віцебску.
Аполе
Апо́ле (Opole, Uopole), да 1945 года Опельн (Oppeln)  — горад па поўдні Польшчы, з'яўляецца гаспадарчым, навуковым, культурным і адміністрацыйным цэнтрам Апольскага ваяводства. Аполе з'яўляецца адным з самых старых гарадоў Польшчы. Горад знаходзіцца ў гістарычнай вобласці Верхняя Сілезія і з сярэднявечча да пачатку ХХ стагоддзя быў яе сталіцай. Першыя згадкі аб Аполі датуюцца 845 годам. Колькасць насельніцтва горада дасягае 120,2 тыс. чалавек.
Праз Аполе цячэ рака Одра, Сворніца і Пручкоўскі Паток, таксама ёсць невялікія рэкі Маліна, Альшчанка і Чарнка. Самы высокі пункт горада ўзносіцца на вышыню 176 м над узроўнем мора.
Гісторыя
Упершыню згадваецца  каля  1000  года як  славянскае паселішча. З 1202 года рэзідэнцыя  Пястаў. Перад 1254 годам атрымаў  гарадскія  правы. З 1532 года Аполе (ням.  Опельн)  у  складзе  Аўстрыі,  з  1740  — Прусіі,  пасля  1871  —  Германіі. З 1945  зноў  у Польшчы.
Эканоміка
Развіты машынабудаўнічая, металаапрацоўчая,  лёгкая (швейная,  трыкатажная,  мэблевая),  харчовая, будаўнічых  матэрыялаў  (шкляная,  2  цэментныя  заводы),  паліграфічная  прамысловасць. Порт на р. Одра, вузел  чыгунак  і  аўтадарог.
Славутасці
Захаваліся кафедральны сабор (15 ст.), францысканскі (заснаваны ў 1287) і дамініканскі (заснаваны ў 1295) кляштары, камяніцы 15—18 стст., (1300) былога замка Пястаў і інш. Заапарк.
Глазаўскі сельсавет
Гла́заўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Буда-Кашалёўскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Глазаўка.
Гісторыя
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Уваравіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ва Уваравіцкім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. З 17 красавіка 1962 года ў складзе Буда-Кашалёўскага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Глазаўскага сельсавета 11 населеных пунктаў. 17 мая 1979 года ў склад Недайскага сельсавета перададзены 5 населеных пунктаў (вёска Старая Буда, пасёлкі Баец, Даліна, Зеляноўка і Лявады), наўзамен у склад сельсавета з Недайскага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (вёскі Іванаўка, Жытанежжа, пасёлкі Дзікава і Клянок). 1 снежня 2009 года Глазаўскі сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Марозавіцкага сельсавета.
Склад
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 8 населеных пунктаў: вёскі Глазаўка, Жытанежжа, Іванаўка, пасёлкі Васільеўка, Дзікава, Новы Свет, Чарняцін і Чырвоны Сцяг.
У склад Глазаўскага сельсавета ўваходзілі населеныя пункты, якія цяпер не існуюць: да 1969 года — пасёлак Мікольск, да 1976 года — пасёлак Чыстае, да 1997 года — пасёлак Клянок, да 2005 года — пасёлак Макаўе.
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 868 чалавек, з іх 96,4 % — беларусы, 2,6 % — рускія, 0,6 % — украінцы.
Шарсцін
Шарсці́н (, Шерстин) — аграгарадок у Веткаўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Прыснянскага сельсавета. Насельніцтва 528 чал. (2004).
Геаграфія
Знаходзіцца за за 18 км на паўночны захад ад Веткі, за 15 км ад чыгуначнай станцыі Касцюкоўка (лінія Жлобін — Гомель), за 38 км у напрамку на поўнач ад Гомеля, каля ракі Сож. Палявая дарога злучае вёску з шашой Данілавічы — Ветка.
Гісторыя
Выяўленыя археолагамі гарадзішча VII—III стагоддзяў да н.э. (1 км на паўночны захад ад Шарсціна, ва ўрочышчы Гарадзішча), селішча культуры верхняга пласта Банцараўшчыны — VI—VIII стагоддзяў н. э. і эпохі Русі (0,4 км на паўночны захад ад вёскі), селішча ранняга жалезнага веку (0,5 км на поўнач ад заходняй ускраіны), селішча ранняга жалезнага веку і эпохі Русі (на паўночна-ўсходняй ускраіне) і селішча эпохі неаліту (0,3 км на ўсход ад вёскі) сведчаць пра засяленне гэтай мясцовасці ў глыбокай старажытнасці. Упершыню Шарсцін згадваецца ў XV ст. У 1471 годзе ён знаходзіўся ў валоданні Ю. Дранішчы, у 1560 — ротмістра Гомельскага замка К. Ленскага, на гасцінцы Рагачоў — Гомель. У 1640-х гг. Шарсцін значыцца ў інвентары Гомельскага староства. У 1752 годзе згадваецца ў актах Галоўнага Трыбунала.
У выніку першага падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Шарсцін апынуўся ў складзе Расійскай імперыі, у Рагачоўскім павеце Магілёўскай губерні. У 1785 г. мястэчка знаходзілася ў валоданні Дзерналовічаў. У 1797 годзе тут адкрылася гута. Станам на 1845 год у Шарсціне было 85 двароў. На 1848 г. існавалі аднайменныя мястэчка, 3 фальваркі і 2 вёскі. На 1860 г. — 85 двароў, драўляная праваслаўная царква Раства Багародзіцы (у 1865 г. рамантавалася). На 1881 год — 180 двароў, хлебазапасны магазін, народнае вучылішча (у 1889 — 33 навучэнцы). Паводле вынікаў перапісу 1897 г. існавалі аднайменныя мястэчка (15 двароў, школа, прыстань, цагельня, 6 крамаў, карчма), сяло (192 двары, царква, народнае вучылішча, хлебазапасны магазін, 2 ветракі, крупадзёрка, 3 кузні) і фальварак (6 двароў, капліца, вятрак, кузня). У 1899 годзе пачаў працаваць веласіпедны завод. На 1909 год — 215 двароў. 23 жніўня 1911 г. згарэлі 67 двароў, 36 гумнаў, скарбовая вінная крама і 2 дзіцяці. У 1911 годзе адкрылася пошта.
1 студзеня 1919 г. згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі Шарсцін увайшоў у склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала мястэчка разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1926 годзе Шарсцін вярнулі БССР, дзе ён стаў цэнтрам Шарсцінскага сельсавета. У гэты час тут было 285 двароў, пошта, хата-чытальня, пачатковая школа, аддзяленне спажывецкай кааперацыі, лекарскі пункт. У 1929 годзе працавалі 4 вятракі, 2 кузні, сталярная і шорная майстэрні. У 1930 годзе пачала працаваць цагельня. Станам на 1940 год у вёсцы было 293 двары, на 2004 — 230 гаспадарак. З 28 сакавіка 2023 года ў складзе Прыснянскага сельсавета.
Забудова
Планіроўка складаецца з доўгай простай вуліцы амаль шыротнай арыентацыі, да цэнтру якой з поўдня далучаецца кароткая простая вуліца. Забудова пераважна драўляная сядзібнага тыпу.
Гастралучча
Гастралучча (Гостролу́ччя) — вёска ў Барышыўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Барышыўскай пасялковай абшчыны.
Сацыялістычная партыя (Францыя)
Сацыялістычная партыя (Parti Socialiste, PS) — левацэнтрысцкая французская палітычная партыя, кіруючая партыя ў Францыі з 2012 года. Ідэалагічна блізкія сацыял-дэмакратычныя прынцыпы. Першым сакратаром з’яўляецца еўрадэпутат Арлем Дэзір. Партыя — член Сацыялістычнага інтэрнацыянала і Партыі еўрапейскіх сацыялістаў.
Заснавана ў сваім цяперашнім відзе ў 1969 годзе, на базе якая існавала з 1905 года сацыялістычнай партыі, якая афіцыйна звалася Французскай секцыяй Рабочага інтэрнацыянала. Французская секцыя Другога інтэрнацыянала спыніла сваё існаванне падчас унутрыпалітычнага крызісу 1968 года. У 1981 годзе пад кіраўніцтвам Франсуа Мітэрана дамаглася перамогі як на прэзідэнцкіх выбарах, так і на выбарах у Нацыянальную асамблею. У 1993 годзе перажыла нутрапартыйны крызіс, выкліканы карупцыйнымі скандаламі. Буйнога поспеху дамаглася на парламенцкіх выбарах 1997. У 2002 годзе пацярпела паражэнне як на прэзідэнцкіх, так і парламенцкіх выбарах, тое ж адбылося і на выбарах 2007 года. Атрымала перамогу на прэзідэнцкіх і парламенцкіх выбарах 2012 года.
Колькасць членаў складае чалавек. Маладзёжнай арганізацыяй Сацыялістычнай партыі з’яўляецца, кіраўніком якога 19 лістапада 2011 года быў абраны (Thierry Marchal-Beck).
IC 1396B
IC 1396B — галактыка тыпу EN (эмісійная туманнасць) у сузор’і Цэфей.
Тань Цзячжэнь
Тань Цзячжэнь (15 верасня 1909 — 1 лістапада 2008) — кітайскі генетык, заснавальнік сучаснай кітайскай генетыкі.
Біяграфія
Акадэмік Кітайскай акадэміі навук (1980), замежны член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (1985).
У 1930-я гады вучыўся ў ЗША ў класікаў генетыкі Феадосія Дабржанскага (1900—1975) і Томаса Моргана (1866—1945), працаваў у складзе знакамітай групы даследавання пладовай мушкі дразафілы. Вярнуўся ў Кітай, супрацоўнічаў з камуністычнымі ўладамі, быў ганаровым прэзідэнтам, супрацьстаяў. Выкладаў ва, з 1952 года і ў наступныя гады быў прафесарам ў Шанхаі.
У 1992 годзе падпісаў «».
Вуглы (Сенненскі раён)
Вуглы́ (, Углы) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Машканскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Обальскага сельсавета.
Жалуддзе
Жалу́ддзе (, Желудье) — пасёлак у Веткаўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Стаўбунскага сельсавета.
Да 27 снежня 2022 года пасёлак уваходзіў у склад Яноўскага сельсавета.
Арэвахач
Арэвахач (сімвалы «֍» або «֎» ; Արեւախաչ, гэта значыць «Сонечны крыж») таксама Патэразмахач (Պատերազմախաչ, «Крыж вайны»), Кер хач (Կեռ խաչ, «Крывы крыж»), у некаторых крыніцах таксама згадваецца як Армянскі сімвал вечнасці (Հավերժության նշան) — адзін з традыцыйных старажытных армянскіх знакаў, своеасаблівы від свастыкі. Цяпер арэвахач з'яўляецца неад'емнай часткай таксама армянскай хрысціянскай культуры, паступова перайшоўшы ў яе з прыняццем хрысціянства ў Арменіі.
Гісторыя
Арэвахач ў Старажытнай Арменіі наносіўся на зброю, прадметы паўсядзённага побыту, адзенне, сцягі і гербы, выкарыстоўваўся пры афармленні цэркваў.
Вельмі часта арэвахач сустракаецца ў каменнай разьбе Армянскага нагор'я.
1964 год у гісторыі музыкі
1964 год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.
Інма Куэста
Інма Куэста (, Валенсія, Іспанія) — іспанская актрыса.
Біяграфія
Нарадзілася 25 чэрвеня 1980 года ў Валенсіі. У 18 гадоў пераехала ў Кордаву, каб вывучаць акцёрскае мастацтва, а ў 2005 годзе стала жыць у Мадрыдзе. Там яна атрымала ролю ў мюзікле «Сёння я не магу ўстаць». Першую ролю на тэлебачанні згуляла ў серыяле «Каханне ў смутны час».
Кар’еру ў паўнаметражным кіно пачала з фільма 2007 года «Кава сам-насам з німі». З 2009 года Куэста гуляе ў серыяле «Чырвоны арол», паводле якога ў 2011 годзе выйшаў фільм «Легенда пра Чырвонага арла».
Ябланка
Я́бланка (, Яблонка) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вяляціцкага сельсавета.
Уладзімір Піліпавіч Горын-Галкін
Уладзімір Піліпавіч Горын-Галкін (сапр. Галкін;, Магілёў — ) — удзельнік рэвалюцыйнага руху, філосаф, гісторык і. Член КПСС з 1895 года.
Біяграфія
За ўдзел у студэнцкіх хваляваннях у 1882 адлічаны з Харкаўскага ветэрынарнага інстытута. Ствараў нарадавольчыя гурткі ў Сімферопалі, Адэсе. У 1887 годзе за ўдзел у Паўднёвай Нарадавольчай арганізацыі арыштаваны і сасланы на 10 гадоў у Верхаянск.
Удзельнік стварэння (1901), член Саратаўскага камітэта РСДРП (1902-03), працаваў у сацыял-дэмакратычных арганізацыях Растова-на-Доне, Баку, Тыфліса, Кутаісі. Супрацоўнічаў у газеце «».
Дэлегат, бальшавік. Падтрымліваў У. І. Леніна ў барацьбе супраць і. Са жніўня 1917 года ў Петраградскім камітэце РСДРП(б). У складзе ВРК удзельнічаў у падрыхтоўцы. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі адзін з арганізатараў у Маскве. З 1918 года на кіруючай ваенна-палітычнай працы ў Чырвонай Арміі, пасля 1920 года на навукова-педагагічнай працы ў Маскве.
Аўтар кнігі па марксісцкай філасофіі, апублікаванай пад псеўданімам «Н. Грабовский».
Чупрыніўка
Чупрыніўка (Чупринівка) — сяло ў Лыпавэцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны. Уваходзіць да складу Косцянцініўскага сельскага савета.
IC 1397
IC 1397 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) у сузор’і Вадаліў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
1797 год у гісторыі музыкі
1797 год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.
Яўцерашкі
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Пераброддзе Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Парк імя 60-годдзя Вялікага Кастрычніка (Мінск)
Парк імя 60-годдзя Вялікага Кастрычніка (часам памылковая пазначаецца на картах як Парк імя 60-годдзя ўтварэння СССР ) — парк у Фрунзенскім раёне Мінска. Тэрыторыя абмежавана вуліцамі Матусевіча, Данілы Сердзіча, Альшэўскага і Жудро.
Закладзены на месцы былой вёскі Падгрушава 4 верасня 1977 г., аб чым сведчыць памятны знак пры ўваходзе ў парк.
Асаблівасцю парку імя 60-годдзя Кастрычніка з'яўляецца яго звілісты і пагорысты ландшафт. У ім усталяваны фантан і глыбінная пітная крыніца.
Парк з'яўляецца адной з пляцовак Фрунзенскага раёна для святочных гулянняў.
Лімбург-на-Лане
Лімбург-на-Лане (Limburg an der Lahn) — горад на захадзе Германіі, у зямлі Гесэн. 33 423 жыхары (на 31 снежня 2009). Упершыню ўзгадваецца ў 910 годзе, аднак першая крэпасць на гэтым месцы была пабудавана яшчэ ў 760 годзе, а першае кельцкае паселішча існавала яшчэ ў VI стагоддзі.
Славустасці
Лімбург вядомы перш за ўсё, сваім саборам, будаўніцтва якога пачалося, верагодна, паміж 1175 і 1200 гадамі. Сабор увабраў у сябе элементы познераманскага і неагатычнага стыляў. Іншымі выдатнымі мясцінамі горада з’яўляюцца замак XIII стагоддзя і Стары горад, у якім захавалася шмат сярэдневечных фахверкавых дамоў.
Ціхацёмныя
Ціхацёмныя (Cichociemni) ― элітны атрад парашутыстаў Войска польскага на Захадзе, створаны ў Вялікабрытаніі падчас Другой сусветнай вайны для правядзення спецыяльных аперацый на тэрыторыі акупаванай Польшчы.
У цэлым 2 613 салдата польскай арміі выказалі жаданне прайсці навучанне пад кіраўніцтвам польскіх і брытанскіх аператыўнікаў Упраўлення спецыяльных аперацый. Толькі 606 палякаў завяршылі навучанне, і ў рэшце рэшт 316 з іх былі таемна дэсантаваныя на тэрыторыю акупаванай Польшчы. Першая аперацыя пад назвай «Паветраны мост» адбылася 15 лютага 1941 года. Пасля 27 снежня 1944 года дзейнасць ціхацёмных была спынена, паколькі вялікая частка Польшчы была вызвалена Чырвонай арміяй.
Назва
Паходжанне назвы незразумела. Верагодна, яно звязаная з тым, як некаторыя салдаты знікалі з сваіх страявых частак на ноч, каб добраахвотна прыняць удзел у правядзенні спецыяльных аперацый, аб якіх гаворыцца, што «[яны] з'яўляюцца бясшумна, там, дзе іх не чакаеш, сеюць хаас у стане праціўніка, і знікаюць туды, адкуль яны прыйшлі, застаўшыся незаўважанымі, нябачнымі».
Ціхацёмныя першапачаткова праходзілі навучанне ў Шатландыі ў рамках падрыхтоўкі да місіі для ажыццяўлення падтрымкі польскаму падполлю ў акупаванай Польшчы: іх вучылі падрываць будынкі і масты. У 1944 годзе трэніровачны лагер пераносіцца ў Брындызі, Італія, які тады быў акупаваны саюзнымі войскамі.
Гісторыя
30 снежня 1939 года капітан Ян Гурскі, афіцэр польскай арміі, які збег у Францыю пасля нямецкага ўварвання ў Польшчу, накіраваў рапарт польскаму генштабу. Гурскі прапанаваў стварыць сакрэтнае падраздзяленне для падтрымання кантакту з падпольнай групоўкай СУБ. Пасля таго, як яго даклад быў праігнараваны, Гурскі паўторна адправіў яго некалькі разоў. Нарэшце камандуючы ВПС Польшчы генерал Заяц адказаў, што, хоць стварэнне такога падраздзялення з'яўляецца добрай ідэяй, польскія ВПС не маюць падыходзячых транспартных сродкаў і базы для падрыхтоўкі такога атрада.
Гурскі і яго калега Мацей Каленкевіч працягвалі вывучаць магчымасці стварэння парашутна-дэсантных войскаў і спецназу. Пасля капітуляцыі Францыі ім удалося дабрацца да Злучанага Каралеўства. Яны вывучалі дакументы аб нямецкіх парашутыстах і распрацавалі план аб стварэнні польскіх ПДВ у мэтах падтрымкі будучага паўстання ў акупаванай Польшчы. Іх план не быў прыняты, але 20 верасня 1940 года польскі галоўнакамандуючы, генерал Уладзіслаў Сікорскі распарадзіўся стварыць III Аддзел штаба вярхоўнага камандавання (Oddział III Sztabu Naczelnego Wodza). Яго задачай было планаванне таемных аперацый у Польшчы, дастаўка зброі і харчоў па паветры, а таксама падрыхтоўка парашутна-дэсантных войскаў.
Ціхацёмныя ў асноўным прызначаліся ў спецыяльныя падраздзяленні Саюза ўзброенай барацьбы і Арміі Краёвай. Большасць з іх дзейнічалі ў складзе Вахляжа і іншых спецпадраздзяленняў. Многія прымалі ўдзел у акцыі «Бура» і ў паўстаннях у Вільні, Львове і Варшаве.
Ціхацёмныя займаліся рознай дзейнасцю. 37 працавалі ў разведцы, 50 былі радыстамі, 24 былі кадравымі афіцэрамі, 22 былі лётчыкамі, 11 былі спецыялістамі супрацьтанкавай барацьбы, 3 былі навучаны падробцы дакументаў, 169 праводзілі таемныя аперацыі і ўдзельнічалі ў партызанскай барацьбе, і 28 былі эмісарамі пры польскім урадзе.
Страты
З 344 салдат, десантированных ў Польшчу, 112 былі забітыя ў баі: З 91 ціхацёмных, якія прымалі ўдзел у Варшаўскім паўстанні, 18 загінулі.
Забродскія
Забро́дскія (, Забродские) — вёска ў Салігорскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Чыжэвіцкага сельсавета.
Пеэду (прыпыначны пункт)
Пеэду (Peedu) — прыпыначны пункт Эстонскай чыгункі ў павеце Тартумаа. Знаходзіцца на лініі Валга — Тарту.
Уладзіслаў Ляшчынскі
Уладзіслаў Ляшчынскі (Władysław Leszczyński; ? — да 1663) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
Чачэрскае прадмесце (гістарычны раён Гомеля)
Чачэрскае прадмесце  — гістарычны раён горада Гомеля, вядомы з дакументаў другой паловы XVIII ст. Прымыкала да тагачаснай Чачэрскай вуліцы, верагодна, з поўначы і паўночнага захаду. Дакладныя межы невядомыя. Меркаванае размяшчэнне — між сучаснымі Кіеўскім і Баярскім (Білецкім) спускамі.
Гістарычныя звесткі
У Чачэрскім прадмесці (Przedmiescie Czeczerskie) па стане на 1765 г. знаходзілася 57 гаспадарак. У 1771 г. іх колькасць складала 65. Яны ў пераважнай большасці значыліся за гаспадарамі-мужчынамі. Жанчыны і ў 1765, і 1771 г. валодалі толькі чатырма гаспадаркамі.
Прозвішчы часткі гаспадароў, што жылі ў прадмесці, указваюць на іх прафесійную прыналежнасць ці род заняткаў — слесар, півавар, каваль, шавец, кравец, пекар («калачнік»), «бакаляр».
У Чачэрскім прадмесці знаходзілася сядзіба беліцкага святара (Антон, 1765 г.; Якаў, 1771 г.). Каля брамы «в предмести Чечерской улици», паводле звестак 1776 г., знаходзіўся дом, дзе пражываў «штатной уездного комысара прапорщик Балаздински».
З сярэдзіны 1770-х гг. успрымалася як частка ўласна Гомеля («внутре местечка»). Сваю назву мясцовасць страціла, відаць, на мяжы XVIII-ХІХ стст. у сувязі з маштабнай перабудовай гістарычнага Гомеля.
Рыхард Штраус
Рыхард Штраус (ням.: Richard Strauss,, , Германія — , , Германія) — нямецкі кампазітар эпохі позняга рамантызму, асабліва праславіўся дзякуючы сваім сімфанічным паэмам і операм. Быў таксама выдатным дырыжорам.
Рыхард Штраус і Густаў Малер разам уяўляюць сабой узор стылю позняга нямецкага рамантызму пасля Рыхарда Вагнера.
Біяграфія
Рыхард Штраус нарадзіўся 11 чэрвеня 1864 года ў Мюнхене (у той час Каралеўства Баварыя, цяпер - адна з зямель Германіі), бацька - Франц Штраус, першы валтарніст у прыдворнай оперным тэатры Мюнхена. У юнацтве атрымаў ад свайго бацькі шырокую, хоць і кансерватыўнае музычную адукацыю; сваю першую музычную п'есу напісаў ва ўзросце 6 гадоў, з таго часу і да сваёй смерці практычна бесперапынна сачыняў музыку.
У дзіцячым узросце наведваў аркестравыя рэпетыцыі Мюнхенскага прыдворнага аркестра, там жа ад асістэнта дырыжора атрымаў прыватныя ўрокі па тэорыі музыкі і аркестроўцы. У 1874 Штраус упершыню пачуў оперы Рыхарда Вагнера «Лаэнгрын», «Тангейзера» і «Зігфрыд»; ўплыў музыкі Вагнера на стыль Штрауса мог зрабіцца вызначальным, але спачатку яго бацька забараняў яму вывучаць Вагнера: толькі ва ўзросце 16 гадоў Штраус змог атрымаць партытуру «Трыстана і Ізольды». У рэчаіснасці, у доме Штраусаў музыка Рыхарда Вагнера лічылася музыкай нізкага гатунку.
У 1882 годзе ён паступіў у Мюнхенскі ўніверсітэт, дзе ён вывучаў філасофію і гісторыю, праз год ён адправіўся ў Берлін. Там ён непрацяглы час вучыўся, а затым атрымаў пасаду асістэнта дырыжора Ганса фон Бюлова, замяніўшы яго ў Мюнхене, калі той выйшаў у адстаўку 1885. Яго кампазіцыі гэтага перыяду былі вельмі кансерватыўнымі. Стыль Штрауса пачынае прыкметна змяняцца, калі ён сустракае Аляксандра Рытэра, вядомага кампазітара і скрыпача і мужа адной з пляменніц Рыхарда Вагнера. Менавіта Рытэр пераканаў Штрауса адмовіцца ад свайго кансерватыўнага юнацкага стылю і прыступіць да складання сімфанічных паэм; ён таксама пазнаёміў Штрауса з эсэ Рыхарда Вагнера і сачыненнямі Шапенгаўэра. Штраус збіраўся дырыжыраваць адной з опер Рытэар, а пазней Рытэр напісаў паэму па матывах сімфанічнай паэмы Рыхарда Штрауса «Смерць і прасвятленне» (Tod und Verklärung).
Рыхард Штраус ажаніўся са спявачкай-сапрана Паўлінай Марыяй дэ Ана 10 верасня 1894. Яна была вядома сваім уладным і запальчывым характарам, эксцэнтрычнасцю і шчырасцю, але шлюб быў шчаслівым. На працягу свайго жыцця, з ранніх песень да апошніх, напісаных у 1948 годзе «Чатырох апошніх песень», ён заўсёды аддаваў перавагу сапрана любым іншым галасам.
Дубаўцы (Машканскі сельсавет)
Дубаўцы́ (, Дубовцы) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Машканскага сельсавета.
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Навасельскага сельсавета, да 8 красавіка 2004 года — у склад Обальскага сельсавета (у 1960—1962 гадах — Забараўскі сельсавет).
Крывацвет палявы
Крывацве́т палявы (Anchusa arvensis) — від кветкавых аднагадовых травяністых раслін сямейства бурачнікавых.
Назва
Крывацвет палявы, калючнік, пакравец, старасцнік, сушоннік, пакрывец, страснік, сушанік.
Апісанне
Расліна вышынёю 20—50 см. Сцябло прамое або ўзыходнае, часцей галінастае, сакаўное, злёгку рабрыстае, апушанае цвёрдашчаціністымі валаскамі, што сядзяць на бародаўках. Лісце падоўжанае, лінейна-ланцэтнае, тупое, па краі хвалістае, дробнавыемчата-зубчастае, рэдка ўсаджанае шчацінкамі, ніжняе — чаранковае, верняе — сядзячае, паўсцеблаабдымнае. Кветкі блакітныя, з шырокімі прыкветкамі, у моцнааблісцелых завітках. Плод — чатырохарэшак. Арэшкі косаяйцападобныя, сеткавата-маршчакаватыя і дробнабугрыстыя.
Пашырэнне
Пашыраны ў Еўропе. На Беларусі расце на палях, папарах, засмечаных мясцінах. Цвіце ў маі — жніўні.
Выкарыстанне
Выкарыстоўваецца ў народнай медыцыне.
Лазараў (Веткаўскі раён)
Ла́зараў (, Лазарев) — пасёлак у Веткаўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Стаўбунскага сельсавета.
Хлопкіў
Хлопкіў (Хло́пків) — вёска ў Барышыўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Барышыўскай пасялковай абшчыны.
Янкоўшчына
Янко́ўшчына (, Янковщина) — былая вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Перабродскага сельсавета.
Alekseev
Мікіта Уладзіміравіч Аляксееў (нар. 18 мая 1993, Кіеў, Украіна) — украінскі спявак.
У 2018 годзе перамог у фінале Нацыянальнага тэлевiзiйнага музычнага праекта «ЕўраФэст», і атрымаў права прадстаўляць Рэспубліку Беларусь на конкурсе песні «Еўрабачанне-2018» з песняй «Forever».
Біяграфія
Нарадзіўся 18 мая 1993, Кіеў, Украіна.
Еўрабачанне-2018
У 2018 годзе перамог у фінале Нацыянальнага тэлевiзiйнага музычнага праекта «ЕўраФэст», і атрымаў права прадстаўляць Рэспубліку Беларусь на конкурсе песні «Еўрабачанне-2018» .
Аляксееў выступіў у першым паўфінале 8 мая 2018 года, але ў фінал не прайшоў.
SpaceX Demo-2
SpaceX Demo-2 — першы выпрабавальны палёт з экіпажам касмічнага карабеля Crew Dragon, які быў запушчаны з Касмічнага цэнтра імя Кенэдзі, які размяшчаецца ў штаце Фларыда, ЗША, у кірунку да Міжнароднай касмічнай станцыі 30 мая 2020 года ў 19:22:45 паводле ўніверсальнага каардынаванага часу. Demo-2 з’яўляецца першым арбітальным касмічным палётам з удзелам экіпажу, які быў запушчаны з тэрыторыі ЗША пасля апошняй місіі касмічнага шатла STS-135, якая адбылася ў 2011 годзе. На борце Crew Dragon знаходзіліся Дуглас Хёрлі, які займаў пасаду камандзіра касмічных караблёў на Crew Dragon Demo-2, а таксама Роберт Л. Бенкен, які ёсць камандзірам сумесных аперацый. Crew Dragon Demo-2 таксама з’яўляецца першым арбітальным касмічным палётам двух чалавек, запушчаных у ЗША з часоў запуску шатла STS-4 у 1982 годзе.
Першая спроба запуску павінна была адбыцца 27 мая 2020 года, аднак яна была спынена праз неспрыяльнае надвор’е, выкліканае трапічным штормам Берта за 16 хвілін і 53 секунды да запуску. Другая спроба запуску паспяхова прайшла 30 мая 2020 года.
Парышкіў
Парышкіў (Па́ришків) — вёска ў Барышыўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Барышыўскай пасялковай абшчыны.
Іван Пеха
Іван Пеха (Ivan Pecha; нар., ) — славацкі футбаліст, абаронца.
Клубная кар’ера
Гуляў у Славакіі, потым у Румыніі. Са жніўня па снежань 2008 года гуляў у арэндзе ў барысаўскім БАТЭ, у тым ліку ў Лізе чэмпіёнаў. Пасля два гады правёў у Азербайджане. У верасні 2011 года падпісаў кантракт з гродзенскім «Нёманам». Па заканчэнні сезона 2012 пакінуў гродзенскі клуб. У ліпені 2013 года стаў іграком клуба «Раван» з Баку.
У першай палове 2014 года гуляў за «Ліепаю». У ліпені 2014 года перайшоў у румынскі «Ацэлул», але не здолеў замацавацца ў гэтым клубе.
У лютым 2015 года стаў іграком эстонскай «Левадыі». У ліпені таго ж года кантракт з «Левадыяй» быў скасаваны, пасля чаго Пеха на працягу года заставаўся без клуба. У жніўні 2016 года падпісаў кантракт з польскім клубам «Матор» з Любліна, але ўжо ў кастрычніку пакінуў яго і пераехаў гуляць у ніжэйшыя лігі Іспаніі.
У студзені 2018 года стаў іграком літоўскага клуба «Атлантас», пакінуў яго ўлетку таго ж года. З верасня 2019 года выступаў за пражскі «Матарлет», у пачатку 2020 года далучыўся да аўстрыйскага «Кематэна». Летам 2020 года завяршыў кар’еру.
Храм Баграта
Храм Баграта — храм, пабудаваны ў Кутаісі ў часы кіравання Баграта III як галоўны сабор яго царства і асвечаны ў гонар Успення Багародзіцы ў 1003 годзе. Велічны па памерах і прапорцыям храм стаў прынцыпова новым словам у гісторыі Закаўказскага дойлідства, быў пышна упрыгожаны разьбой і мазаікамі і граў выключную ролю ў сярэднявечнай гісторыі Грузіі. У прыватнасці, менавіта тут быў каранаваны Давід IV Будаўнік. Падчас нападу турак у 1691 выбух пораху разбурыў дах і купал сабора, пасля не аднаўляліся. У 1994 годзе храм Баграта быў занесены ЮНЕСКА ў лік аб'ектаў Сусветнай спадчыны, у 2001 годзе перададзены Грузінскай праваслаўнай царкве, якая перыядычна праводзіць тут набажэнствы.
Кітападобныя
Кітападобныя (Cetacea) — атрад млекакормячых, цалкам прыстасаваных да жыцця ў вадзе. З’яўляюцца самымі буйнымі з вядомых жывёл, якія калі-небудзь жылі на Зямлі.
Назва
Навуковая назва cētus і беларускае кіт паходзяць ад грэчаскага κῆτος «марская пачвара».
Апісанне
Даўжыня цела сучасных кітападобных ад 1 м (некаторыя дэльфіны) да 33 м (блакітны кіт), маса ад 30 кг да 150 т і больш.
Вельмі спецыялізаваныя жывёлы, прыстасаваныя да пасялення ў водным асяроддзі. Кітападобныя маюць верацёнападобнае абцякальнае цела, якое плыўна пераходзіць у сціснуты з бакоў хвост, што заканчваецца гарызантальным двухлопасцевым плаўніком. Галава буйная і шырокая, шыя вонкава не выяўлена. Валасяное покрыва цалкам страчана, сальныя і потавыя залозы, а таксама вонкавае вуха рэдукаваныя. Пад гладкай скурай знаходзіцца тоўсты слой тлушчу, які спрыяе захаванню цяпла. Пярэднія канцавіны ператварыліся ў плаўнікі, заднія цалкам рэдукаваныя; захавалася толькі некалькі дробных костак таза, размешчаных у тоўшчы мускулатуры. На спіне ў большасці кітападобных маецца бесшкілетны плаўнік, які іграе ролю стабілізатара. Рухомых губ няма. Насавыя адтуліны (1 або 2) размешчаны на цемі і ўтвараюць т. зв. дыхала, забяспечанае клапанам, які зачыняецца пры ныранні. Лёгкія з ротавай паражніной не звязаныя. Семяннікі схаваныя ў брушнай поласці, а саскі (у самак) — у скурных кішэнях, размешчаных у задняй палове цела па баках мочапалавой шчыліны. Шкілет губчаты; хрыбетнік без крыжавога аддзела; рэбраў да 17 пар, з грудзінай звязаныя ад 1 да 11 пар.
Пашырэнне
Адзінага пункту гледжання на паходжанне кітападобных няма: імаверна, у іх былі агульныя продкі з сучаснымі капытнымі і хобатнымі — прымітыўныя сухапутныя сысуны позняга мелу і ранняга кайназою. Продкі кітападобных перайшлі да жыцця ў вадзе амаль 60 млн гадоў таму (выкапнёвыя рэшткі вядомыя з эацэну).
Выдзяляюцца два сучасныя падатрады — бяззубыя кіты і зубатыя кіты, каля 80 відаў.
Распаўсюджаны ў Сусветным акіяне ад Арктыкі да Антарктыкі, некаторыя (рачныя дэльфіны) — у буйных рэках. Многія рэгулярна мігруюць у межах Паўночнага або Паўднёвага паўшар’я: на зіму ідуць у цёплыя воды для размнажэння, на лета — у халодныя воды для нагулу тлушчу.
Асаблівасці біялогіі
Кітападобныя могуць доўга (кашалоты больш за 1,5 гадзіны) знаходзіцца пад вадой, не абнаўляючы запасу паветра ў лёгкіх. Гэтаму спрыяюць значнае ўтрыманне ў цягліцах міяглабіну і шэраг прыстасаванняў, у т. л. паніжаная адчувальнасць дыхальнага цэнтра да назапашвання вуглякіслага газу ў крыві, рэзервы кіслароду ў сетцы капіляраў. Падчас нырання ў іх адбываецца рэзкае скарачэнне колькасці скарачэнняў сэрца, і ток крыві пераразмяркоўваецца такім чынам, што ў першую чаргу кісларод паступае ў мозг і да сардэчнай мышцы; мышцы цела атрымліваюць яго з міяглабіну. У кітападобных добра развіты смак, дотык, у т. л. тактыльная скурная адчувальнасць. Нюх страчаны; зрок мае падпарадкаваную ролю; маленькія вочы здольныя вытрымліваць высокі ціск пры апусканні на вялікую глыбіню (крышталік шарападобны, рагавіца тоўстая і сплошчаная, слёзныя залозы зніклі). Ва ўсіх кітападобных добра развіты органы слыху. Шырокі дыяпазон частот выдаваных гукаў і здольнасць улоўліваць кірунак іх адбіцця дазваляюць некаторым кітападобным актыўна выкарыстоўваць эхалакацыю. Кітападобныя валодаюць высокаразвітай нервовай сістэмай і характарызуюцца складанымі сацыяльнымі паводзінамі.
Зубатыя кіты кормяцца галоўным чынам рыбай і галаваногімі малюскамі, вусатыя кіты — у асноўным планктоннымі ракападобнымі, працаджваючы ежу пры дапамозе кітовага вуса. Колькасць зубоў у зубатых кітоў вагаецца ад 2 да 240.
Нараджаюць адно буйнае (ад 1/3 да 1/2 даўжыні цела маці) дзіцяня звычайна раз у 2 гады (некаторыя і часцей, так як могуць спароўвацца, калі яшчэ не скончаны лактацыйны перыяд). Лактацыя доўжыцца ад 4 месяцаў (дробныя дэльфіны) да 1 года (кашалоты). Малако кітападобных у 10 разоў тлусцейшае за каровіна і амаль у 3 разы багацейшае бялком, што спрыяе хуткаму развіццю дзіцянят.
Трымаюцца сем’ямі або чародамі.
Промысел і ахова
З 1986 года промысел усіх відаў буйных кітоў забаронены Міжнароднай кітабойнай камісіяй; у шэрагу месцаў (Чукотка, Аляска, Інданезія, Перу і інш.) захавалася абмежаваная традыцыйная здабыча кітоў і дэльфінаў мясцовым насельніцтвам. Многія віды і падвіды ўнесены ў Чырвоную кнігу МСАП.
Бярвёнаўскі сельсавет
Бярвёнаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Буда-Кашалёўскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Хоўхла.
Гісторыя
Утвораны 30 снежня 1927 года ў складзе Уваравіцкага раёна Гомельскай акругі БССР шляхам аб’яднання скасаваных Пераходскага і Хаўхлянскага сельсаветаў. Цэнтр — вёска Бярвёнаўка. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ва Уваравіцкім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. З 17 красавіка 1962 года ў складзе Буда-Кашалёўскага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Бярвёнаўскага сельсавета 6 населеных пунктаў. 15 жніўня 1974 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Хоўхла. 20 верасня 2002 года Бярвёнаўскі сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Чабатовіцкага сельсавета.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 5 населеных пунктаў: вёскі Бярвёнаўка, Васільполле, Хоўхла, пасёлкі Броськаў і Заброддзе. У склад Бярвёнаўскага сельсавета таксама ўваходзілі: да 1963 года — пасёлак Чыжаўка, да 1968 года — пасёлак Фашчаўка, да 1969 года — пасёлак Вялікі Рог (не існуюць).
Карлуш I
Карлуш (Карл) I Пакутнік (Carlos I o Martirizado,,  — , ) — кароль Партугаліі з 19 кастрычніка 1889 года па 1 лютага 1908 года. Належаў да дому Саксен-Кобург-Гота, афіцыйна лічачыся прадстаўніком дынастыі Браганса.
Сям’я. Раннія гады
Карлуш I нарадзіўся 28 верасня 1863 года ў Лісабоне ў сям’і караля Партугаліі Луіша I і яго жонкі, Марыі Піі Савойскай, дачцы першага караля аб’яднанай Італіі Віктара Эмануіла II.
Стрыечнымі братамі Карлуша па бацькаўскай лініі былі такія будучыя еўрапейскія манархі, як саксонскі кароль Фрыдрых Аўгуст III, румынскі кароль Фердынанд I і германскі кайзер Вільгельм II, а па матчынай — кароль Італіі Віктар Эмануіл III. Было ў будучага караля і двое родных малодшых братоў: Афонсу, герцаг Порта (1865—1920) і яшчэ адзін брат, які нарадзіўся 27 лістапада 1866 года і памёр на наступны дзень.
Асабістае жыццё
Першай прэтэндэнткай на шлюб з Карлушам была яго далёкая сваячка, адна з дочак кайзера Фрыдрыха III, але шлюб не ўдаўся з-за розніцы ў веравызнаннях: партугальскі прынц быў набожным, дбайным каталіком, а яго меркаваная жонка вызнавала пратэстантызм. У выніку Карлуш ажаніўся з Амеліі Арлеанскай (1865—1951), якая належала да Арлеанскаму дому, дачкой Філіпа Арлеанскага, прэтэндэнта на французскі трон. Амелія нарадзіла яму дваіх сыноў: Луіша Філіпэ (1887—1908) і Мануэла (1889—1932). Апроч таго, у 1888 годзе ў мужоў на святло з’явілася дачка інфанта Марыя, але яна пражыла зусім нядоўга і памерла ў тым жа годзе.
Каланіяльная палітыка
Падчас Берлінскай канферэнцыі 1884 года, падчас якой выраўся лёс каланіяльнай Афрыкі, партугальская дэлегацыя адстойвала праект т. з. «Ружовай карты», па якім Англіі прапанавалася саступіць на карысць Партугаліі шэраг нутракантынентальных афрыканскіх тэрыторый (сёння — часці Зімбабвэ, Замбіі і Малаві) з мэтай стварэння «Другой Бразіліі» — транскантынентальнага моста партугальскіх уладанняў у Афрыцы. У абмен на перададзены, хоць бы вузкі, «калідор» паміж Анголай і Мазамбікам Партугалія прапанавала англічанам шэраг даследаваных партугальцамі тэрыторый у Афрыцы і Азіі. Але ў гэтым выпадку лінія Каір-Кейптаўн заставалася бы залежнай ад Партугаліі, а Англію гэта ніяк не задавольвала. Перамовы замарожваліся і зацягваліся. Пасля прыходу да ўлады Карлуша I Брытанская імперыя, якая напярэдадні развярнула сапраўдную інфармацыйную вайну супраць Партугаліі, абвясціла ёй зневажальны ўльтыматум, якому малады кароль быў вымушаны падпарадкавацца: у жніўні 1890 года былі падпісаны зневажальныя для краіны англа-партугальскія пагадненні, якія канчаткова вызначылі межы афрыканскіх калоній каралеўства. З гэтага моманту мяжа паміж партугальскімі Усходняй Афрыкай і Заходняй Афрыкай, а таксама брытанскай Радэзіяй, праходзілі па рэках Замбезі і Конга. Іншы каланіяльны дагавор, які ў сутнасці стаў замацаваннем становішчаў першага, быў падпісаны 14 кастрычніка 1899 года. Абодва акты подпісу пагадненняў адбыліся пад ціскам Англіі і былі вельмі непапулярныя сярод партугальцаў. Аўтарытэт і рэпутацыя манарха пахіснуліся, а сама дзяржава паступова пачала губляць сваю самастойнасць, упадаючы ў эканамічную і палітычную залежнасць ад Англіі.
Становішча ўнутры краіны
На ўнутрыпалітычнай ніве ў перыяд кіравання Карлуша I манархічная ўлада двойчы паказала сваю безгрунтоўнасць: 14 чэрвеня 1892 года, а пасля 10 мая 1902 года, краіна аб’яўлялася банкрутам, што выклікала збоі ў прамысловасці, рост сацыяльнага антаганізму і антыманархічных настрояў у Партугаліі. Банкруцтва было выклікана не толькі эканамічнай непаўнавартаснасцю дзяржавы, але і празмернай марнатраўнасцю караля. У адказ на беспарадкі ў краіне Карлуш прыняў роспуск парламента, а 19 мая 1906 года прызначыў на пост прэм’ер-міністра Партугаліі Жоаа Франка, па ініцыятыве якога было сфарміраваны новы, антырэспубліканскі ўрад, а ў дзяржаве ўсталявалася цвёрдая аўтарытарная ваенная дыктатура, што яшчэ больш пагоршыла становішча манарха.
У той жа час, Карлуш I выступаў як заступнік навукі і мастацтваў. У 1894 годзе ён прыняў удзел ва ўрачыстых мерапрыемствах, прымеркаваных да 500-й гадавіны з дня нараджэння Генрыха Мараплаўца. Акрамя таго, кароль выказваў цікавасць да глыбакаводных і марскіх даследаванняў, якія неаднаразова праводзіў сам, і пісаў даволі выдатныя карціны.
Забойства
1 лютага 1908 года кароль, каралева і іх сыны вярталіся з адпачынку ў Лісабон. Калі адкрыты экіпаж, дзе знаходзілася каралеўская сям’я, выехаў на плошчу Тэрэйру-ду-Пасу, тэрарысты-рэспубліканцы Альфрэда Коста і Мануэль Буіса адкрылі па іх агонь. Коста страляў у караля з рэвальвера, а Буіса, які быў ваенны і снайпер, зрабіў пяць выстралаў з вінтоўкі, схаванай пад яго доўгім паліто: кароль быў забіты на месцы, а яго старэйшы сын, спадчыннік прастола Луіш Філіпэ сканаў праз 20 хвілін, не прыходзячы ў свядомасць. Прынц Мануэл быў лёгка паранены ў руку. Адзіным членам сям’і, які не атрымаў раненняў, была жонка Карлуша I, Амелія Арлеанская, якая адбівалася ад тэрарыстаў з дапамогай вялікага букета, каб выратаваць жыццё малодшага сына.
Абодва царазабойцы былі забіты на месцы: Коста — затаптаны натоўпам, а Буіса — застрэлены гвардзейскім афіцэрам. Наступным каралём Партугаліі стаў Мануэл II, але ён быў занадта малады і безыніцыятыўны, што прывяло да Партугальскай рэвалюцыі ў 1910 годзе і канчатковага звяржэння манархіі ў краіне.
Памяць
У 2006 годзе ў горадзе Кашкайшы Карлушу I быў пастаўлены бронзавы помнік. Скульптар Луіш Валадарэш выявіў караля, які стаячым на борце судна ў марской уніформе з біноклем у руках і глядзяць на заліў Кашкайша, на беразе якога манумент і быў пастаўлены. У цырымоніі адкрыцця помніка ўдзельнічаў прэзідэнт Партугаліі Анібал Каваку Сілва, які назваў караля «больш, чым культурным чалавекам, знатаком мастацтва і заступнікам навукі».
У 2008 годзе, у дзень стагоддзя з дня Лісабонскага царазабойства, на плошчы Камерцыі, дзе нядаўна была ўстаноўлена памятная дошка, сабралася некалькі сотняў партугальскіх манархістаў. Маніфестацыя завяршылася ўскладаннем ля дошкі вянка і жалобнай хвілінай маўчання. У цырымоніі прыняў удзел і прэтэндэнт на партугальскі прастол герцаг Браганскі, з жонкай і сынам.
1969 год у гісторыі музыкі
1969 год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.
IC 1398
IC 1398 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральна галактыка) у сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Баранаўка (Барысаўскі раён)
Бара́наўка (, Барановка) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Глівінскага сельсавета.
Свіслацкая вуліца (Мінск)
Свіслацкая вуліца — вуліца ў Заводскім раёне Мінска. Пачынаецца ад вул. Машынабудаўнікоў, і цягнецца ўздоўж цячэння р. Свіслач, ад якой мае сваю назву, перасякае вул. Галадзеда ў раёне могілак Чырвоная Слабада пераходзіць МКАД і цягнецца ў Шабанах да вул. Інжынернай. Негледзячы на працягласць вуліцы да яе адносіцца толькі 6 дамоў. . Сярод значымых аб’ектаў вуліцы можна вылучыць РДЦ МТБанка (д.9) і аўтастастянкі 103 і 104 (дд. 17 і 19).
Бад-Камберг
Бад-Камберг (Bad Camberg) — горад у Германіі, у зямлі Гесэн. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Гісен. Уваходзіць у склад раёна Лімбург-Вайльбург. Насельніцтва складае 14 330 чалавек (на 30 чэрвеня 2007 года). Займае плошчу 54,64 км². Афіцыйны код 06 5 33 003.
Ірпінь
Ірпе́нь ці Ірпінь (Ірпінь) — горад у Кіеўскай вобласці Украіны, на рацэ Ірпень. Плошча 110,83 км². Насельніцтва 65 167 чал. (1 студзеня 2022).
Гісторыя
Сваім з’яўленнем горад Ірпінь абавязаны будаўніцтву чыгункі Кіеў — Ковель, якое пачалося ў 1899 годзе. Каля дарогі, недалёка ад Кіева, работнікі чыгункі заснавалі дачныя пасёлкі Ірпінь, Буча і Ворзэль. Пасёлкі Ірпінь і Буча атрымалі назвы ад аднайменных рэк, каля якіх яны знаходзіліся.
20 кастрычніка 1938 года Ірпень атрымаў статус пасёлка гарадскога тыпу.
Вапрамяэ (прыпыначны пункт)
Пасажырскія цягнікі на прыпынку спыняліся да 2008 года, зараз на лініі ў асноўным працуюць грузавыя цягнікі.