cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дзмітрый Фадзеевіч Шатыловіч
Дзмітрый Фадзеевіч Шатыловіч (, в. Чаромха, цяпер — Гайнаўскі павет, Падляскае ваяводства, Польшча —, Варшава ) — беларускі паэт, перакладчык. Заслужаны дзеяч культуры Польшчы (1988), Сябра Саюза польскіх літаратараў і ганаровы — Саюза беларускіх пісьменнікаў.
Біяграфія
Нарадзіўся на Беласточчыне ў сялянскай сям’і. У 1939 годзе скончыў 6 класаў польскай пачатковай школы ў Станцыі Чаромха і пасля да чэрвеня 1941 году вучыўся ў Бельску-Падляшскім у сярэдняй школе савецкага тыпу.
У час нямецкай акупацыі ў сакавіку 1943 года быў вывезены на прымусовую працу ва Уходнюю Прусію пад горад Гайльсберг. Пасля прыходу туды Чырвонай Арміі ў лютым 1945 года быў уключаны ў яе рады і накіраваны на фронт. Пад канец лютага быў цяжка паранены ў левы бок і асколкам у брыво левага вока і перавезены ў вайсковы шпіталь ў Зэебургу. Па дэмабілізацыі ў студзені 1946 года вярнуўся з Бабруйска дамоў і паступіў у 4-ты клас Беларускай гімназіі ў Бельску-Падляшскім, які закончыў у чэрвені 1946 года.
У сувязі з тым што польскія ўлады ў жнівені 1946 года ліквідавалі Беларускі ліцэй у Бельску-Падляскім, здаў іспыты ў польскі ліцэй імя Тадэвуша Касцюшкі ў Бельску-Падляскім, які скончыў у чэрвені 1948 года.
Быў накіраваны Міністэрствам асветы ў Ленінградскі электратэхнічны інстытут, які закончыў у снежні 1953 года, атрымаўшы ў Польшчы дыплом магістра інжынера электрыка аўтаматыка. Працаваў у энергетычным праектным бюро «Энергапраект» у Варшаве (1954—1989), праектаваў многія цеплавыя электрастанцыі і ў Польшчы і за мяжою.
У 1973—1974 гадах быў на аўтарскім праектным наглядзе ў электрастанцыі Тузла ў Югаславіі і ў 1986—1988 гадах на аўтарскім праектным наглядзе ў электрастанцыі Бакара ў Індыі. У вольны час ад працы ў бюро працаваў ад 1975 года гідам замежных польскіх экскурсій у польскім турыстычным бюро «Орбіс» і іншых.
Пасля выхаду на пенсію жыў у Варшаве. Сябра Беларускага літаратурнага аб’яднання «Белавежа».
Творчасць
Беларускія, польскія і рускія вершы Дзмітры Шатыловіч пачаў пісаць у 1940 годзе. Дэбютаваў на старонках «Нівы» ў канцы 1957 года. Пісаў на беларускай і польскай мовах. Апублікаваў зборнікі вершаў «Эцюды падарожжа», «Маё Падляшша», «Хвалі часу», «Вясёлка над імглою», «Струмені лёсу», «Асеннія промні», «Янтарныя віры», «Гронкі надзеі», «Ліхтар уражанняў», «Подых хвілін», «У ціхай лагуне», «Забытая паляна», «Вясновы гай», «Сляды на Зямлі» і ў перакладзе на польскую мову «Rezonanse pamięci», «Patos jesienny», i «Echa wrażeń». У кнігах «У новай айчыне», «Пакаленне вайны», «Час трывогі і надзеі» выдадзеных"Нівай" у Беластоку сабраны яго ўспаміны да 1955 года і ў 2014 г. «Часопіс» у Беластоку выдаў «Успаміны 1955—1988» Дзмітрыя Шатыловіча, якія друкаваліся ў «Часопісе». У «Альманаху Беларус 2010», «Альманаху Беларус 2012» і «Альманаху Беларус 2013», якія выйшлі ў Нью-Ёрку надрукавалі яго вершы і ўспаміны з 1944 і 1945 гадоў. Вершы яго надрукавалі ў дзесятках «Беларускіх каляндароў БГКТ», у Беларускіх Альманахах у Польшчы, у «Тэрмапілах», і ў «Annus Albaruthenicus».
Узнагароды
Узнагароджаны Крыжам Кавалерскім Ордэна Адраджэння Польшчы, Сярэбраным Крыжам Заслугі і медалямі. Заслужаны дзеяч культуры Польшчы (1988).
Чанавічы
Назву Чанавічы маюць:
Малыя Каракі
Малыя Каракі (Малые Коряки) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Пячонкаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Федэрацыя Паўднёвай Аравіі
Федэрацыя Паўднёвай Аравіі — (араб. اتحاد الجنوب العربي Ittihad al-Janūb al-‘arabī), арганізацыя дзяржаў пад брытанскай абаронай, якая існавала на тэрыторыі сучаснага Паўднёвага Емена. Першапачаткова сфарміравана 4 красавіка 1962 з 15 штатаў Федэрацыі Арабскіх Эміратаў Поўдня. 18 студзеня 1963 да яе далучылася Каралеўская калонія Адэна. Пасля далучэння Верхняга Султанату Аўлаку ў чэрвені 1964 у федэрацыю ўваходзіла 17 штатаў. У 1966 каманда федэрацыі брала ўдзел у Гульнях Садружнасці ў Кінгстане, Ямайка. Федэрацыя была адменена пасля таго як атрымала незалежнасць нароўні з Пратэктаратам Паўднёвай Аравіі стаўшы Народнай Дэмакратычнай Рэспублікай Емен 30 лістапада 1967.
Застарынне (Баранавіцкі раён)
Вёска ўвекавечана ў мемарыяльным комплексе «Хатынь».
Гісторыя
На паўднёвы ўсход ад вёскі каля могілак археолагамі былі знойдзены рэшткі гарадзішча з валамі і равамі (мясцовая назва — «Гарадок»). Пляцоўка авальная.
У 1909 годзе ў Пачапаўскай воласці Навагрудскага павета Мінскай губерні.
У 1921 годзе ў складзе Польшчы, у Пачапаўскай гміне Навагрудскага павета.
З 1939 года ў складзе БССР. З 15 студзеня 1940 года ў Гарадзішчанскім раёне Баранавіцкай, з 8 студзеня 1954 года Брэсцкай абласцей, з 25 снежня 1962 года ў Баранавіцкім раёне. З 12 кастрычніка 1940 года да 16 ліпеня 1954 года — цэнтр Застарынскага сельсавета.
У Вялікую Айчынную вайну з канца чэрвеня 1941 года да 9 ліпеня 1944 года вёска акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. Ноччу 2 мая 1943 года партызаны атрада імя А. Суворава арганізавалі ўрачысты сход жыхароў в. Застарынне, прысвечаны святу 1 мая. Пра гэта стала вядома гітлераўцам. Раніцой 2 мая ў вёску ўварваліся карнікі, якія спалілі 108 двароў і загубілі 387 жыхароў. Пасля вайны вёска адноўлена.
Задача двух цел
У класічнай механіцы, задача двух цел заключаецца ў тым, каб вызначыць рух двух кропкавых часціц, якія ўзаемадзейнічаюць толькі адна з адною. Распаўсюджанымі прыкладамі задачы з'яўляюцца спадарожнік, які рухаецца вакол планеты, а таксама планета, якая рухаецца вакол зоркі, дзве зоркі, якія абарачаюцца вакол агульнага цэнтра мас (падвойная зорка), і класічная мадэль электрона, які рухаецца вакол атамнага ядра.
Задачу двух цел можна прадставіць як дзве незалежныя задачы аднаго цела, дзе разглядаецца рух адной часціцы ў вонкавым патэнцыяльным полі. Многія задачы з адным целам можна развязаць дакладна, таму адпаведную задачу з двума целамі таксама можна развязаць. Але задачу з трыма целамі (а тым больш задачу N цел пры N > 3) за выключэннем асобных выпадкаў дакладна развязаць немагчыма.
Пастаноўка задачы
Няхай і  радыус-вектары двух цел, а m_{1} і m_{2} іх масы. Наша мэта: вызначыць траекторыю і  для любога часу t, пры зададзеных пачатковых каардынатах і хуткасцях
Другі закон Ньютана ў дачыненні да дадзенай сістэмы сцвярджае, што
Складаючы і адымаючы гэтыя два ўраўненні, можна раздзяліць адну задачу на дзве задачы з адным целам, якія можна рашыць незалежна. "Складанне" раўнанняў (1) і (2) прыводзіць да раўнання, якое апісвае рух цэнтра мас. У адрозненне ад гэтага, "адыманне" раўнання (2) ад раўнання (1) прыводзіць да раўнання, якое апісвае, як вектар паміж масамі змяняецца з часам. Рашэнне гэтых незалежных задач можа дапамагчы ў знаходжанні траекторый и.
Рух цэнтра мас (першая задача)
Складанне раўнанняў (1) і (2) прыводзіць да роўнасці дзе мы выкарысталі трэці закон Ньютана, і дзе становішча цэнтра мас сістэмы. У выніку раўнанне прыме выгляд Яно паказвае, што хуткасць цэнтра мас нязменная. Адсюль вынікае, што поўны імпульс таксама захоўваецца. Становішча і хуткасць цэнтра мас можна атрымаць для любога моманту часу.
Адносны рух (другая задача)
Адымаючы раўнанне (2) ад раўнання (1) і пераўтвараючы яго, прыходзім да раўнання дзе мы зноў выкарысталі трэці закон Ньютана і \mathbf{r} (азначаны вышэй) - вектар адноснага зрушэння, накіраваны ад другога цела да першага.
Сіла паміж двума целамі павінна быць функцыяй толькі \mathbf{r}, а не абсалютных радыус-вектараў і ; у адваротным выпадку задача не была б сіметрычнай адносна пераносу ў прасторы і часе, а гэта раўназначна таму, што законы фізікі мяняліся б ад кропкі да кропкі. Такім чынам можна запісаць: дзе \mu -прыведзеная маса
Як толькі мы знойдзем рашэнне для і  першапачатковыя траекторыі можна запісаць у выглядзе
як можа быць паказана падстаноўкай ў ўраўненні для і.
Рашэнне задачы двух цел
Згодна з трэцім законам Ньютана сілы, з якімі целы дзейнічаюць адно на адно, роўныя па велічыні і процілеглыя па напрамку. Такім чынам, для задачы двух цел можна запісаць
Праінтэграваўшы гэта раўнанне два разы, атрымаем дзе a і b – некаторыя вектары.
Абазначыўшы праз r становішча (радыус-вектар) цэнтра цяжару двух цел і M - іх агульную масу: атрымаем гэта значыць наступнае: цэнтр мас сістэмы рухаецца з пастаяннай хуткасцю.
Запішам сілы, якія дзейнічаюць на кожнае з цел, наступным чынам
Адымаючы другое раўнанне ад першага, атрымаем
Вектарна памнажаючы апошняе раўнанне на r і інтэгруючы, атрымаем
Пастаянны вектар h, які з'яўляецца пастаяннай інтэгравання, называецца кінэтычным момантам сістэмы. Узаемны рух цел адбываецца ў плоскасці, перпендыкулярнай гэтаму вектару. Увядзём сістэму цыліндрычных каардынат r,?, z. Адзінкавыя вектары ўздоўж радыяльнай, трансверсальнай і вертыкальнай восі абазначым як i, j і k. Праекцыі хуткасці на радыяльную і трансверсальную восі складуць Тады
У левай частцы апошняга выразу стаіць падвоеная плошча трохвугольніка, які апісваецца радыус-вектарам r за адзінку часу. Такім чынам, гэтыя суадносіны з'яўляюцца матэматычным запісам другога закона Кеплера.
Рух двух цел у плоскасці
Цікава, што рух двух цел заўсёды адбываецца ў плоскасці. Вызначым імпульс і момант імпульсу
Хуткасць змянення моманту імпульсу роўная моманту сілы \mathbf{N} але законы руху Ньютана выконваюцца для ўсіх фізічных сіл, і кажуць, што сіла, якая дзейнічае паміж двума часціцамі (матэрыяльнымі кропкамі), накіравана па лініі, якая злучае іх, гэта значыць Адсюль  і момант імпульсу захоўваецца. Тады вектар зрушэння \mathbf{r} і хуткасць яго змянення ляжаць у плоскасці, перпендыкулярнай да пастаяннага вектара \mathbf{L}.
Агульнае рашэнне для сілы, якая залежыць ад адлегласці
Часта бывае зручна перайсці ў палярныя каардынаты, бо рух адбываецца ў плоскасці і для многіх фізічных задач сіла ёсць функцыяй радыуса r. А раз r-кампанента паскарэння раўняецца  ураўненне для r -кампаненты вектара зрушэння  можна перапісаць у выглядзе дзе і момант імпульсу  захоўваецца. Захаванне вуглавога моманту дазваляе знайсці рашэнне для траекторыі r(\theta), выкарыстоўваючы замену зменных. Пераходзячы ад t да \theta
атрымаем ўраўненне руху
Гэтае ураўненне становіцца квазілінейным пры замене зменных і дамнажэнне абедзвюх частак ўраўнення на
Прымяненне
Для сіл F, адваротна прапарцыйных квадрату адлегласці, такіх як гравітацыя або электрастатыка ў класічнай фізіцы, атрымаем
для некаторых канстант \alpha, ўраўненне для траекторый становіцца лінейным
Рашэнне гэтага ўраўнення
дзе A>0 і \theta_{0} - пастаянныя. Гэтае рашэнне паказвае, што арбіта ўяўляе сабой канічнае сячэнне, г.зн. эліпс, гіпербалу або парабалу, у залежнасці ад таго A меншая за выраз, большая ці роўная яму.
Задача двух цел у АТА
Нармальная арбіта любога цела, захопленага прыцягненнем іншага цела, уяўляе сабой эліпс або акружнасць - іменна такія арбіты мы назіраем у Сонечнай сістэме. Аднак агульная тэорыя адноснасці сцвярджае, што ў наваколлі вельмі масіўных цел - там, дзе прастора аказваецца моцна скрыўленая дзякуючы наяўнасці каласальнага гравітацыйнага поля спектр магчымых стабільных арбіт значна пашыраецца. У падобных умовах фізічныя аб'екты пачынаюць паводзіць сябе вельмі дзіўна. Напрыклад, цела можа падляцець да чорнай дзіркі па крутой парабале, зрабіць вакол яе некалькі імклівых кароткіх віткоў, а затым зноў закласці выцягнутую пятлю - і гэтак далей.
Прыклад
Любая класічная сістэма, якая складаецца з двух часціц, па азначэнню задача двух цел. У многіх выпадках, аднак, адно цела шмат цяжэйшае за другое, як напрыклад у сістэме Зямлі і Сонца. У такіх выпадках больш цяжкая часціца выконвае ролю цэнтра мас і задача зводзіцца да задачы аб руху аднаго цела ў патэнцыяле другога. . Пры гэтым варта не губляць з ўвазе, што з'яўляецца рызыка страты патрэбнай дакладнасці разлікаў пры злоўжыванні гэтым спрашчэннем. У прыватнасці, знаходжанне месца цэнтра кручэння ў больш масіўным целе расплывісте, у рэаліях яшчэ патрэбен ўлік іншых целаў і палёў. Патрэбен папярэдні аналіз, асабліва пры разліку устояных і стацыянарных арбіт: шматразовае кручэнне непазбежна назапасіць недакладнасці да непрымальнай велічыні памылкі.
Паміра-Алай
Паміра-Алай — горная сістэма на паўднёвым усходзе Сярэдняй Азіі, у Таджыкістане, часткова ў Кыргызстане, Узбекістане і Туркменістане, якая аб’ядноўвае хрыбты на поўдзень ад Ферганскай даліны. Складаецца з трох асноўных частак: Гісара-Алая, Паўднёва-Таджыкскіх гор і Паміра. Працягласць з захаду на ўсход каля 900 км, шырыня да 400 км.
Юрый Уладзіміравіч Нікулін
Ю́рый Уладзі́міравіч Ніку́лін ( — ) — савецкі і расійскі, цыркавы артыст (клоўн),  і. Народны артыст СССР (1973). Герой Сацыялістычнай Працы (1990).
Біяграфія
Нарадзіўся 18 снежня 1921 года ў Дзямідаве (цяпер Смаленскай вобласці). Бацька, Уладзімір Андрэевіч (1898—1964), дэмабілізаваўшыся з Чырвонай Арміі і скончыўшы курсы Палітасветы, уладкаваўся ў драматычны тэатр у Дзямідаве. Тамсама была актрысай і яго маці, Лідзія Іванаўна (1902—1979).
У 1925 годзе яго сям'я перабралася ў Маскву.
8 лістапада 1939 года быў пакліканы ў войска, служыў у 115-м зенітна-артылерыйскім палку. Падчас савецка-фінскай вайны зенітная батарэя, дзе ён служыў, знаходзілася пад Сестрарэцкам і ахоўвала паветраныя падыходы да Ленінграда. У Вялікую Айчынную вайну ваяваў пад Ленінградам да 1943 годзе. Увесну 1943 г. захварэў на запаленне лёгкіх і быў накіраваны ў ленінградскі шпіталь, а адразу пасля выпіскі быў кантужаны падчас авіяналёту. Выпісаўшыся, у жніўні 1943 г. быў накіраваны ў 72-і асобны зенітны дывізіён пад Колпіна. Дэмабілізаваны ў маі 1946 годзе ў званні старэйшага сяржанта; за час вайны быў узнагароджаны медалямі «За адвагу», «За абарону Ленінграда» і «За перамогу над Германіяй». Член ВКП (б) з 1943 годзе.
Спрабаваў паступіць ва Усесаюзны дзяржаўны інстытут кінематаграфіі і тэатральныя інстытуты, аднак прыёмныя камісіі не знаходзілі ў яго акцёрскіх здольнасцей. У рэшце рэшт паступіў у студыю клаунады пры Маскоўскім цырку на Цвятным бульвары. Скончыўшы навучанне, стаў працаваць асістэнтам разам з папулярным тады клоўнам Карандашом. Падчас працы пазнаёміўся з Міхалам Шуйдзіным. Разам з Карандашом Нікулін і Шуйдзін неаднаразова ездзілі на гастролі па краіне і набіраліся цыркавога досведу. У 1950-м Шуйдзін і Нікулін разам сышлі ад Карандаша праз працоўны канфлікт. Пачаўшы працаваць самастойна, яны склалі знакаміты клоўнскі дуэт Нікулін і Шуйдзін, хоць па характары былі абсалютна розныя.
Нікулін спыніў выступы ў 60-гадовым узросце (1981) і перайшоў на пасаду галоўнага рэжысёра цырку на Цвятным бульвары. З 1982 — дырэктар цырку. Пры ім быў пабудаваны цалкам новы будынак цырку, адкрыты ў 1989 годзе.
У 1949 годзе Юрый Нікулін пазнаёміўся з Таццянай Пакроўскай, якая неўзабаве стала яго жонкай. 14 лістапада 1956 г. у сям'і Нікуліных нарадзіўся сын Максім.
Юрый Уладзіміравіч Нікулін сканаў 21 жніўня 1997 годзе пасля аперацыі на сэрцы і пахаваны на Новадзявочых могілках Масквы.
Творчасць
Юрый Нікулін дэбютаваў у кіно параўнальна позна, у 36-гадовым узросце, і з першых карцінаў зарэкамендаваў сябе непараўнальным рознахарактарным акцёрам. Ён прынёс з цыркавай арэны на экран розныя ролі-маскі, шырока выкарыстоўваючы цыркавую эксцэнтрыку і фактуру (піратэхнік, фільм «Дзеўчына з гітарай», 1958; Клячкін «Непаддаючыеся», 1959; Балбес, «Цалкам сур'ёзна», 1961). Адна з кінанавелаў, «Сабака Барбос і незвычайны крос» рэжысёра Леаніда Гайдая, паклала пачатак ролям, якія забяспечылі акцёру ўсенародную любоў.
Самымі вядомымі фільмамі з удзелам Юрыя Нікуліна з'яўляюцца кінакамедыі «Брыльянтавая рука», «12 крэслаў», «Старыя-разбойнікі».
У 1991 годзе прымаў удзел у апошнім выпуску капітал-шоу «Поле цудаў» з Уладзіславам Лісцевым.
Узнагароды
Узнагароджаны двума ордэнамі Леніна (14 лютага 1980, 27 снежня 1990), Айчыннай вайны 2-й ступені (11 сакавіка 1985), Працоўнага Чырвонага Сцяга, ордэнам «Знак Пашаны»; расійскім ордэнам «За заслугі перад Айчынай» 3-й ступені (11 снежня 1996), медалямі, у тым ліку «За працоўную мужнасць» (9 кастрычніка 1958).
Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі РСФСР імя братоў Васільевых (1970), прэміі кінафестывалю «Кінатаўр» у намінацыі «Прэмія прэзыденцкага Савета за творчую кар'еру» (1995).
Народны артст СССР (1973), Герой Сацыялістычнай Працы (1990).
Памяць
Ля будынку цырку на Цвятным бульвары, дзе Юрый Нікулін адпрацаваў больш за 50 гадоў, у верасні 2000 пастаўлены помнік аўтарства скульптара Рукавішнікава, які выяўляе акцёра побач з аўтамабілем з фільму «Каўказская палонніца».
Кубак Мальты па снукеры
Кубак Мальты (Malta Cup) — былы прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры. Ён праходзіў з 1989 па 1998 гады як адкрыты чэмпіянат Еўропы (у 1998 годзе турнір меў назву адкрыты чэмпіянат Ірландыі), пасля чаго быў адноўлены ў 2001 годзе. З 2005 года турнір стаў называцца «кубак Мальты», а апошні розыгрыш у 2008 годзе праходзіў як нярэйтынгавы запрашальны турнір.
Пераможцамі семнаццаці розыгрышаў кубку Мальты станавіліся 11 розных снукерыстаў. Рэкардсменам па колькасці тытулаў стаў Стывен Хендры, які выйграваў турнір чатыры разы (1993 (1993/1994), 1994, 2001 і 2005) і яшчэ тры разы саступаў у фінальных матчах (1990, 1993 (1992/1993) і 2003). Джон Пэрат тры разы быў чэмпіянам спаборніцтва (1989, 1990 і 1996) і два разы саступаў у фінальных паядынках (1994 і 1997). Пераможцам двух апошніх розыгрышаў кубку Мальты стаў Шон Мёрфі (2007 і 2008).
Чапаева
Назву Чапа́ева маюць:
Іса (возера)
І́са — возера ў Беларусі, у Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці на мяжы з Расіяй, у басейне ракі Обаль, за 40 км на поўнач ад горада Гарадок, за 8,5 км на паўднёвы захад ад гарадскога пасёлка Езярышча.
Возера знаходзіцца сярод забалочанага лесу. Плошча паверхні возера складае 0,38 км². Найбольшая глыбіня 1,3 м, сярэдняя 0,8 м. Даўжыня 1,03 км. Найбольшая шырыня 0,53 км. Даўжыня берагавой лініі 3,05 км. Аб’ём вады 0,22 млн м³. Плошча вадазбору 30,5 км². Катлавіна рэшткавага тыпу. Схілы катлавіны невыразныя. Берагавая лінія моцназвілістая. Берагі сплавінныя. Пойма шырынёй 20—100 м, забалочаная. Дно выслана сапрапелем. Возера дыстрофнае, слабапраточнае. Поўнасцю зарастае. На возеры 3 астравы агульнай плошчай 0,4 га. Праз возера цячэ ручай Чарнуя.
У возеры водзяцца лінь, шчупак, акунь, карась, плотка, краснапёрка.
Задача трох цел
Задача трох цел (у астраноміі) — асобная задача нябеснай механікі, якая заключаецца ў вызначэнні адноснага руху трох цел (матэрыяльных кропак), якія ўзаемадзейнічаюць па законе прыцягнення Ньютана (напрыклад, Сонца, Зямлі і Месяца). У агульным выпадку не існуе рашэння гэтай задачы ў выглядзе канечных аналітычных выразаў. Вядома толькі 5 дакладных рашэнняў для спецыяльных пачатковых скарасцей і каардынат аб’ектаў.
Прыватныя рашэння
Ва ўсіх пяці вядомых на дадзены момант дакладных рашэннях адносіны адлегласцей паміж целамі застаюцца нязменнымі.
Першыя тры рашэнні былі знойдзеныя Эйлерам. Яны маюць месца, калі ўсе тры целы знаходзяцца на адной прамой. У гэтым выпадку маюць месца 3 магчымыя паслядоўнасці размяшчэння (трэцяе цела знаходзіцца паміж двума іншымі, альбо злева або справа ад абодвух). Такі рух называецца калінеарным.
Яшчэ два рашэнні знайшоў у 1772 Лагранж. У іх трохвугольнік, утвораны целамі, захоўвае роўнастароннасць, калі круціцца ў прасторы або па гадзіннікавай стрэлцы, альбо супраць гадзіннікавай стрэлкі.
У 2013 сербскія навукоўцы прадставілі 13 новых асобных рашэнняў для задачы трох цел, пры якіх рух сістэмы з трох аднолькавых па масе аб’ектаў будзе адбывацца ў перыядычным цыкле.
Агульны выпадак
Адносна агульнага выпадку Веерштрас прапанаваў такую ​​задачу
Няхай дадзена сістэма адвольнага ліку матэрыяльных пунктаў, якія ўзаемадзейнічаюць па законе Ньютана. Патрабуецца, пры дапушчэнні, што не адбудзецца сутыкнення якіх-небудзь дзвюх кропак, прадставіць каардынаты кожнай кропкі ў выглядзе радоў па якіх-небудзь неперарыўных функцыях часу, раўнамерна збежных для ўсіх рэчаісных значэнняў гэтай зменнай.
Дакладнае рашэнне
Брунс і Пуанкарэ даказалі, што сістэму дыферэнцыяльных ураўненняў для руху трох цел немагчыма звесці да інтэгравальнай, расклаўшы яе на незалежныя ўраўненні. Адкрыццё паказала, што дынамічныя сістэмы не ізаморфныя. Простыя інтэграваныя сістэмы дапускаюць раскладанне на падсістэмы, якія не ўзаемадзейнічаюць, але ў агульным выпадку выключыць узаемадзеяння немагчыма.
Малая Ржава
Малая Ржава (Малая Ржава) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Пячонкаўскага сельскага паселішча.
NGC 4186
NGC 4186 (іншыя абазначэнні — NGC 4192B, UGC 7240, MCG 3-31-81, ZWG 98.111, VCC 101, PGC 39057) — галактыка ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 4186, NGC 4192B.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сцёрты рысунак дэ Кунінга
Сцё́рты рысу́нак дэ Ку́нінга (Erased de Kooning Drawing) — ранні твор амерыканскага мастака Роберта Раўшэнберга. Гэтая канцэптуальная праца ёсць амаль чыстым аркушам паперы ў пазалочанай раме. Быў створаны ў 1953 годзе, калі Раўшэнберг сцёр рысунак, атрыманы ад абстрактнага экспрэсіяніста і амерыканскага мастака Вілема дэ Кунінга. Пазней сябар і калега па мастацтве Раўшэнберга Джаспер Джонс змясціў яго ў пазалочаную раму і дадаў подпіс, каб імітаваць стыль аправы Каралеўскай акадэміі і манаграмы эпохі Адраджэння. Тэкст подпісу наступны: «Сцёрты рысунак дэ Кунінга, Роберт Раўшэнберг, 1953 г.». З 1998 года твор месціцца ў калекцыі Музея сучаснага мастацтва Сан-Францыска (SFMOMA). SFMOMA апісвае твор як «рысунак з слядамі нарысаванай выявы на паперы з этыкеткай і пазалочанай рамкай».
Некаторыя лічаць «Сцёрты рысунак дэ Кунінга» канцэптуальным творам неададаізму. Іншыя сцвярджаюць, што дзеянне сцірання адносіць яго да жывапісу дзеяння.
Сабалішке (Ігналінскі раён)
Саба́лішке (Sabališkė) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Ігналінскай сянюніі. Насельніцтва 22 чал. (2001 г.).
Сверкер Карлсан
Сверкер II Малодшы (Карлсан) (Sverker den yngre Karlsson; 1167 (магчыма ў 1164) — ) — кароль Швецыі (1196—1208) з дынастыі Сверкераў.
Жыццяпіс
Сын караля Карла Сверкерсана і яго жонкі каралевы Крысціны Стыгсдотэр, дацкай дваранкі, якія ажаніліся каля 1162—1163 гадоў. У 1167 годзе яго бацька быў забіты на востраве Вісінгсё, і малалетні спадчыннік быў вывезены ў Данію, на востраў Зеландыя, дзе клан яго маці меў вялікі ўплыў. У 1196 годзе, па смерці караля Кнута I вярнуўся ў Швецыю і быў абраны каралём дзякуючы ярлу Біргеру Бросу. Праводзіў спрыяльную для царквы палітыку, павялічваючы яе прывілеі, і прывілеі асабіста архібіскупа Упсальскага. У 1203 годзе разам з братамі бег у Нарвегію сын папярэдняга караля Кнута I — Эрык Кнутсан, і пачаў рыхтавацца да барацьбы за шведскі трон. У 1205 годзе ён уварваўся ў Швецыю з войскам, але быў разбіты каралём Сверкерам, і бег. У 1208 годзе, Эрык ізноў змагаўся са Сверкерам Малодшым, і пры значнай нарвежскай дапамозе разбіў яго ў бітве пры Лене, заняўшы прастол. Сверкер бег у Данію, і паспрабаваў вярнуць карону пры дапамозе Папы Інакенція III, аднак поспеху не дамогся. У 1210 годзе, сабраўшы ў Даніі войска, ён распачаў у Швецыю ваенны паход, і загінуў у бітве пры Гестылрэне.
Быў пахаваны ў Даніі.
Сям’я
Першы раз ажаніўся з Бенедыктай Эбесдотэр (нар. 1165-70, пам. 1200), вяселле адбылося ў 1190 годзе. Пасля смерці першай жонкі ажаніўся ў другі раз з дачкой ярла Біргера Броса Інгрыд. Яго першы сын ад гэтага шлюбу Юхан (1201—1222) быў каралём Швецыі з 1216 па 1222 года. Таксама меў дачку Алену.
Аляксандр Аляксандравіч Алонцаў
Аляксандр Аляксандравіч Алонцаў (нар., г. Брэст) — беларускі мастак.
Біяграфія
Нарадзіўся 24 студзеня 1941 года ў г. Брэсце ў сям’і ваеннаслужачага. Бацька, Аляксандр Іванавіч Алонцаў, гераічна загінуў у чэрвені 1941 года пры абароне Брэсцкай крэпасці.
З 1950 года Аляксандр Алонцаў займаўся ў студыі выяўленчага мастацтва пад кіраўніцтвам Пятра Аляксеевіча Данеліі пры абласным Доме народнай творчасці. У 1958 годзе закончыў СШ № 6 г. Брэста.
Скончыў у 1963 годзе мастацка-графічны факультэт Віцебскага педагагічнага інстытута. Вучыўся ў І. Сталярова, Ф. Гумена. З 1964 года працаваў педагогам студыі выяўленчага мастацтва пры Брэсцкiм клубе чыгуначнікаў. З 1966 года — мастак-афарміцель Брэсцкага аддзялення Беларускай чыгункі.
У 1979 годзе — Украінскі паліграфічны інстытут імя І. Фёдарава ў Львове па спецыяльнасці «графіка». Удзельнік мастацкіх выставак з 1976 года. Выканаў дыпломны праект: серыя плакатаў «Алімпійскія гульні „Масква-80“».
У 1976 годзе стаў арганізатарам і першым дырэктарам Брэсцкай дзіцячай мастацкай школы, якой кіраваў да 2002 года, а выкладаў да 2005 года. Пасля мастацкай школы А. А. Алонцаў яшчэ нейкі час быў выкладчыкам на кафедры мастацка-графічных дысцыплін Брэсцкага ўніверсітэта імя А. С. Пушкіна.
Член Беларускага саюза мастакоў з 1991 года. Жыў у г. Брэсце.
Творчасць
Працуе пераважна ў акварэлі. Асноўныя творы: «У бубны дахаў вецер б’е…» (паводле верша М. Багдановіча «Завіруха»), «Палёўкі», «Зялёны шум», «Першыя кроплі». Творы знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, Брэсцкім краязнаўчым музеі.
Памяць
12 верасня 2014 года ў выставачнай зале Брэсцкага АГКЦ адкрылася мемарыяльная выстава «Аляксандр Алонцаў. Траекторыя творчасці». 31 ліпеня 2015 года ў Віцебскім мастацкім музеі была адкрыта выстава твораў А. А. Алонцава, — у горадзе, дзе ён вучыўся. У снежні 2015 года рашэннем Брэсцкага гарвыканкама Брэсцкай школе выяўленчых мастацтваў прысвоена імя А. А. Алонцава.
Узнагароды
Прызёр сямі рэспубліканскіх конкурсаў плакатаў. Узнагароджаны медалём БСМ «За заслугі ў выяўленчым мастацтве» (1991).
Слабадзейскі раён
Нацыянальны склад (на 2004): больш за 41 % — малдаване, 27 % — рускія, 22 % — украінцы, 8 % — балгары.
Джавані Батыста Бельцоні
Біяграфія
Каб выжыць і зарабіць на жыццё, ён быў вымушаны брацца за любую працу, быў і цырульнікам, і інжынерам, і ўцекачом, і драпежнікам-археолагам і рабаўніком магіл старажытных егіпцян. Маладосць Джавані прыйшлася на ваенныя авантуры Напалеона Банапарта і захопы княстваў Італіі французскімі ваярамі. Высокага росту маладога чалавека (два метра) маглі сілай забраць у войска французаў-захопнікаў 1797 года, таму ён збег з Рыма. Маладосць, жаданне зарабіць на жыццё і нестабільнасць ваенных гадоў спрыялі развіццю авантурных чорт яго характару. Ён гадамі падарожнічаў па краінах Еўропы, а затым і арабскага Усходу, беручыся за розныя работы. Жыў у Нідэрландах, перабраўся ў Лондан, дзе далучыўся да падарожжаў цырку. Разам з цыркам пачаліся гастролі ў Іспаніі, Партугаліі, Сірыі, востраве Мальта. На Мальце 1815 года ён сустрэўся з Ісмаэлем Гібралтарам, пасланнікам Мехмеда Алі Пашы (1769—1848) з арабскага Егіпта. Апошняга зацікавілі веды Джавані Бельцоні пра гідраўлічныя механізмы, і ў выніку той, разам з жонкай адбыў у Каір. У Каіры адкрыў, што можна зарабляць на разграбленні старажытных пахаванняў і продажу знойдзенага ў іх. Брытанскім консулам у той час у Каіры быў Генры Сальт (1780—1827), дыпламат, трохі мастак. У той час у Егіпце працягвалася жорсткае суперніцтва паміж Францыяй і Вялікабрытаніяй за першынство ў рабаванні і вывазе ў Еўропу археалагічных скарбаў Старажытнага Егіпта. За кошт авантурнага і ініцыятыўнага Джавані Бельцоні, генеральны консул Брытаніі ўмацаваў свае пазіцыі. Адным з першых заходнееўрапейцаў Джавані Бельцоні павярхоўна даследаваў храмы на востраве Філы, храм у Абу-Сімбеле, адкрыты да яго швейцарскім навукоўцам Буркхартам. Бурная актыўнасць Бельцоні ішла не столькі ад смагі навуковых даследаванняў, бо ён не быў навукоўцам, колькі ад авантурнага жадання навіны і адкрыцця мастацкіх скарбаў, якія хацеў забраць і пераправіць у Брытанію, на сваю новую радзіму. Адсюль спробы прабіцца ў храм Абу-Сімбел, захоп старажытнаегіпецкага абеліска на востраве Філы, раскопкі ў мястэчку Карнак, у Даліне Цароў. Адкрыццё і раскопкі авантурыста-аматара міжволі, у апошнюю чаргу спрыялі навуковым адкрыццям і станаўлення навукі егіпталогіі. Гэта і дэшыфроўка надпісу на вышэй згаданым абеліску, і падставы сістэматыкі на матэрыяле раскапаны пахаванняў. Каб замацаваць за сабой прыярытэт у адкрыцці новых магіл, ён пачаў ставіць ўласныя надпісы на пахавальных каморах (захаваліся і дагэтуль).
Чаранкі
Назву Чаранкі́ маюць:
Пражскія куранты
Пражскія куранты (Pražský orloj) — сярэдневяковы вежавы гадзіннік, устаноўлены на паўднёвай сцяне вежы Старамесцкай ратушы на Старамесцкай плошчы ў Празе. Гадзіннік паказвае гады, месяцы, дні і гадзіны, час узыходу і заходу Сонца, час узыходу і заходу Месяца, а таксама становішча знакаў задыяку. У цэнтры цыферблата размяшчаецца Зямля, вакол якой круціцца Сонца. Кожную гадзіну, калі б'е гадзіннік, адбываецца невялікі паказ у традыцыях сярэдневяковага лялечнага тэатра. Фігуркі, якія з'яўляюцца ўвасабленнямі чалавечых заган і такіх дамінант чалавечага жыцця, як смерць ці адплата за грахі, пачынаюць варушыцца: шкілет тузае за вяроўку звана, анёл падымае і апускае каральны меч. У акенцах гадзінніка абліччы апосталаў змяняюць адзін аднаго, і ў фінале крычыць певень.
Гісторыя
Самыя старыя дэталі гадзінніка адносяцца да 1410 года і былі выраблены часавымі майстрамі Мікулашам Каданам і Янам Шындэлем. Ян Шындэль быў таксама прафесарам матэматыкі і астраноміі ў Карлавым універсітэце. Прыкладна ў 1490 годзе да гадзінніка быў дададзены каляндарны цыферблат, і тады ж фасад гадзінніка быў упрыгожаны гатычнымі скульптурамі. Ужо ў 1552 годзе гадзіннік быў адрэстаўраваны гадзіннікавым майстрам Янам Табарскім. У далейшым гадзіннік шмат разоў спыняўся, у XVII стагоддзі былі дададзены фігуркі, якія рухаюцца. Фігуры апосталаў былі дададзены падчас капітальнага рамонту 1865—1866 гадоў. Падчас Другой сусветнай вайны Пражскім курантам была нанесены значная шкода, 7 мая і 8 мая 1945 года падчас прыгнечання нямецкімі войскамі распачатага 5 мая радыёвяшчання чэшскага падполля была абстраляна Старамесцкая ратуша, у выніку чаго пачаўся пажар, найбольш моцна абгарэлі драўляныя скульптуры апосталаў, якія ў 1948 годзе аднавіў майстар па дрэве Войцех Сухарда (Vojtěch Sucharda). Ізноў гадзіннік зарабіў толькі ў 1948 годзе пасля вялікага рамонту.
Чарэя
Чарэя (, Черея) — аграгарадок (да 2010 г. — вёска) ў Беларусі, на беразе Чарэйскага возера. Уваходзіць у склад Лукомльскага сельсавета Чашніцкага раёна Віцебскай вобласці. Насельніцтва 537 чал. (2005). За 38 км на поўдзень ад Чашнікаў, за 20 км ад чыгуначнай станцыі Вятны; на шашы Чашнікі — Крупкі.
Назва
Дзмітрый Даўгяла тлумачыў Чарэя са спасылкай на Георгія Трусмана, паводле якога тапонім утварыўся ад фінскага кораня keraja — збор, сход. Таксама Даўгяла спасылаецца на фінскае чэры — месца, пакрытае або парослае асотам ці хмызняком.
Гісторыя
На пачатку XV ст. вёска Лукомскага княства. Напэўна, пры вялікім князю Жыгімонце Кейстутавічы прынамсі частка княства, у тым ліку Чарэя, перайшла да гаспадара. Упершыню згадваецца не пазней за 1453 год у Кнізе данін вялікага князя Казіміра, калі ён даў баярыну Дашку «Канстанцінаву жонку ў Чэрсех», магчыма, Чарэі тычыцца і наданне тым самым часам маршалку Войтку двух «чалавек» ў «Зареи». Яшчэ раней значныя ўладанні ў Чарэі меў баярын Іван Чарэйскі, а пазней яго сыны — Місаіл, Міхаіл Пструх, Дашка і Сенька. У 1454 годзе Місаіл, тым часам епіскап смаленскі, і Міхаіл Пструх заснавалі каля Чарэі на возеры Галаўль (цяпер Чарэйскае) Траецкі манастыр.
Чарэя была «дваром», потым мястэчкам і пазней горадам на беразе возера Галаўль. Сустракаюцца сцвярджэнні, што ў XIV—XVI ст. было Чарэйскае княства.
Праз шлюбы паміж панамі Чарэйскімі, князямі Друцкімі і панамі Сапегамі Чарэя перайшла да апошніх. Паводле адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформы 1565—1566 гадоў увайшла ў склад Аршанскага павета Віцебскага ваяводства. Росквіту Чарэя дасягнула пры Льве Сапегу, які аднавіў манастыр, а ў 1599 годзе на востраве возера Галаўль збудаваў Траецкую (мясцовая назва «Белая») царкву ў стылі ранняга барока. Сцены царквы захаваліся да цяперашняга часу каля вёскі Белая Царква. Ад назвы Чарэі пайшло найменне старэйшай лініі Сапегаў, якая мела тут сваю рэзідэнцыю.
З XVI ст. Чарэйскае ўладанне Сапегаў было графствам, у яго склад уваходзілі Чарэя, маёнткі Чарэйскае, Абчуг, Асечна, Багатырова, Мялешкавічы, Котава, Дзенькаўшчына, Горы з Чарняўчыцамі, Рыдомль, войтаўства Дакучын, а таксама некалькі асобных вёсак і шляхецкіх «засценкаў».
У 1660 годзе ў ходзе вайны 1654—1667 гадоў каля мястэчка адбыўся бой з маскоўскімі войскамі, у якім браў удзел Павел Ян Сапега.
Па першым падзеле Рэчы Паспалітай (1772) Чарэя стала сталіцай рэшты Віцебскага ваяводства. У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) у складзе Расійскай імперыі, мястэчка, цэнтр воласці Сенненскага павета Магілёўскай губерні. У канцы XVIII ст. Чарэйскае графства Сапегаў распалася, асобныя маёнткі трапілі да іншых уласнікаў, найбольшая частка графства перайшла да Мілашаў.
У вайну 1812 года Чарэю на 6 месяцаў занялі французы, у ліпені—лістападзе тут стаяў корпус маршала Легарнэ, потым — маршала Віктора. Жыхары мястэчка бралі актыўны ўдзел у паўстанні 1863—1864 гадоў. У 1863 годзе адкрыта царкоўна-прыхадская школа, дзе навучаліся 20-30 вучняў. Станам на 1880 год у Чарэі 2 мураваныя і 198 драўляных будынкаў, мураваныя царква і касцёл, яўрэйская малітоўная школа.
Паводле пастановы І з’езду КП(б) Беларусі ад 1.1.1919 года Чарэя ў складзе БССР, аднак ужо 16.1.1919 года разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ўключана у склад РСФСР. У 1924 годзе Чарэю вярнулі ў склад БССР, цэнтр сельсавета (існаваў да 8 красавіка 2004 ). Станам на 1996 год 321 двор.
Інфраструктура
У Чарэі працуюць сярэдняя школа, дашкольная ўстанова, бібліятэка, клуб.
Кісялёвабудскі сельсавет
Кісялёвабу́дскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Клімавіцкага раёна Магілёўскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Кісялёва Буда.
Геаграфія
Сельсавет размешчаны на паўночным усходзе раёна, мяжуе з Гусаркаўскім, Дамамерыцкім, Мілаславіцкім сельсаветамі Клімавіцкага раёна, Шумяцкім раёнам Смаленскай вобласці Расійскай Федэрацыі.
Гісторыя
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Кісялёвабудскі (Кісялёвабудзянскі) сельсавет у складзе Мілаславіцкага раёна Калінінскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Магілёўскай акругі. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Клімавіцкага раёна Магілёўскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Клімавіцкім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. Пасля Вялікай Айчыннай вайны ў склад сельсавета ўваходзілі наступныя населеныя пункты: Кісялёва Буда, Красоўка, Новы Дзедзін, Новыя Пранічкі, Нязнань, Стары Дзедзін, Старыя Пранічкі, станцыя Шасцёраўка. 11 красавіка 1960 года да сельсавета далучана частка скасаванага Хатовіжскага сельсавета (2 населеныя пункты: Куляшоўка і Роськаў). У 1965 годзе ў склад сельсавета з Мілаславіцкага сельсавета перададзены 8 населеных пунктаў (Звянчатка, Іванаўск, Кавалёўка 1-я, Кавалёўка 2-я, Папаратка, Сялец, Фёдараўка, Шасцёраўка). 23 верасня 2011 года скасавана вёска Фёдараўка.
Склад
Скасаваныя населеныя пункты на тэрыторыі сельсавета:
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1333 чалавекі, з іх 95,8 % — беларусы, 3,5 % — рускія, 0,4 % — украінцы. Станам на 1 студзеня 2013 года у Кісялёвабудскім сельсавеце пражываў 1301 чалавек, на 1 студзеня 2021 года — 998 чалавек.
Юрый Іванавіч Авяр’янаў
Юрый Іванавіч Авяр’я́наў (, р. п. Мікашэвічы, Лунінецкі раён, Брэсцкая вобласць — 10 студзеня 1996, Мінск) — беларускі акцёр.
Біяграфія
Бацька, Iван Андрэевіч Авяр’янаў (нар. 1913), інвалід Вялікай Айчыннай вайны, а маці, Ганна Iванаўна Дывіна (нар. 1919), зубны ўрач. Жылі ў г. Лепелі Віцебскай вобласці.
У 1968 годзе быў прыняты на першы курс Яраслаўскага тэатральнага вучылішча Дзяржаўнага акадэмічнага тэатра імя Ф. Волкава, які скончыў у 1972 годзе, атрымаўшы спецыяльнасць «акцёр драмы i кіно». Калі вучыўся на першым курсе, адначасова скончыў 10-ы клас сярэдняй школы (1969). У 1980 годзе скончыў філасофскі факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
З 1972 года Ю. I. Авяр’янаў працаваў акцёрам Беларускага акадэмічнага тэатра імя Янкі Купалы. З 1972 па 1974 гады служыў у Савецкай Арміі. Пасля службы, вярнуўся ў тэатр Я. Купалы, стаў сакратаром камсамольскай арганізацыі, членам Мастацкага савета тэатра, членам Прэзідыума Беларускага тэатральнага таварыства.
Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1975 года.
10 студзеня 1996 года быў забіты ў сваёй кватэры ў Мінску.
Творчасць
Характарны акцёр. Яму ўласцівы глыбокае адчуванне рэжысёрскай стылістыкі, веданне псіхалогіі сваіх персанажаў, пластычнасць і высокая культура сцэнічнай мовы. Сыграў больш за 50 роляў. Сярод роляў: Банавантура-Выкрутач («Ідылія» В. Дуніна-Марцінкевіча), Сёмка («Страсці па Аўдзею» У. Бутрамеева), Ак’егет («У ноч зацьмення месяца» ), Менахем-Мендл («Памінальная малітва» Р. Горына паводле Шолам-Алейхема). Аўтар радыёперадач аб музыцы, рэжысёр радыёспектакляў, у т.л. оперы «Агатка» Я. Д. Голанда і М. Радзівіла.
Шмат працаваў над радыёпастаноўкамі. Выступаў з гастролямі ў Балгарыі (1980), Польшчы (1987—1993). Валодаў польскай мовай.
Чарапы
Назву Чарапы́ маюць:
Казловічы (Баранавіцкі раён)
Казло́вічы (, Козловичи) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Пачапаўскага сельсавета. Размешчаны за 30 км на паўночны захад ад Баранавіч, за 5 км ад чыгуначнай станцыі Міцкевічы.
Гісторыя
У 1883 годзе аднайменныя вёска і фальварак у Пачапаўскай воласці Навагрудскага павета Мінскай губерні.
У 1921 годзе ў складзе Польшчы, у Пачапаўскай гміне Навагрудскага павета.
Побаз з вёскай распрацоўваецца Казловіцкае радовішча жвірова-пясчанага матэрыялу.
Уладзімір Раманавіч Яўсеенка
Уладзімір Раманавіч Яўсе́енка (, вёска Рынкоўка, Чэрыкаўскі раён Магілёўскай вобласці —, ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Герой Савецкага Саюза (1945).
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям'і. У 1928 г. разам з бацькамі пераехаў у Кемераўскую вобласць. Жыў у сяле Новабалахонка Кемераўскага раёна. Скончыў сярэднюю школу № 19.
У 1941 г. прызваны ў Чырвоную Армію. Вучыўся ў Іркуцкім авіятэхнічным вучылішчы, якое паспяхова скончыў у 1942 г. Падчас Вялікай Айчыннай вайны лютага 1943 г. на фронце. Удзельнік вызвалення Украіны, Малдовы, Венгрыі. Механік-вадзіцель танка, гвардыі старшы сяржант У. Яўсеенка вызначыўся ў жніўні 1944 г. пры вызваленні Румыніі і фарсіраванні ракі Серэт. Экіпаж танка ў баях за гарады Бырлад, Фокшані, Бузэў знішчыў 5 самаходных установак, 5 гармат і больш 400 гітлераўцаў, захапіў 8 мінамётаў, 400 вінтовак і 10 ручных кулямётаў. Першым прарваўся да моста цераз раку Серэт, знішчыў 3 артылерыйскія батарэі і трымаў мост да падыходу падмацавання.
24 сакавіка 1945 г. У. Р. Яўсеенка прысвоена званне Героя Савецкага Саюза. У 1944 годзе вучыўся ў Кіеўскім танкава-тэхнічным вучылішчы.
Пасля вайны да жыў і працаваў намеснікам начальніка трэста «Сібэлектрамантаж» у Томску. У 1961 г. скончыў Томскі ўніверсітэт.
Памёр 31 кастрычніка 1978 г.
Сямён Іосіфавіч Аляксандраў
Біяграфія
Скончыў у 1952 годзе Горкаўскае тэатральнае вучылішча. З 1959 года ў Гродзенскім абласным драматычным тэатры.
Члены Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1952 года.
Творчасць
Выканаўца драматычных і характарных роляў, спалучаў псіхалагіны і пластычны малюнак вобраза. Сярод роляў: Сенатар («Францыск Скарына» А. Петрашкевіча), Моцкін («Выбачайце, калі ласка!» А. Макаёнка), Бераст («Платон Крэчат» А. Карнейчука), Трыстан («Сабака на сене» Лопэ дэ Вэгі).
Чараўкі
Назву Чараўкі́ маюць:
Шкельзен Гашы
Шкельзен Гашы (Shkëlzen Gashi; нар., Цюрых) — албанскі футбаліст, паўабаронца швейцарскага клуба «Аарау» і былы ігрок нацыянальнай зборнай Албаніі.
Старгардскі павет
Старгардскі павет (Powiat stargardzki) — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Заходнепаморскага ваяводства. Цэнтр павета — горад Старгард. Павет утвораны ў выніку адміністрацыйнай рэформы ў 1999 годзе. Займае плошчу 1519,94 км². Насельніцтва павета складае 120,3 тыс. чалавек.
Стацыянарная выстаўка «Прагулка па Ніжне-Пакроўскай»
Стацыянарная выстаўка «Прагулка па Ніжне-Пакроўскай» размешчаны ў Полацку ў помніку архітэктуры канца XVII стагоддзя (так званы «дамок Пятра I»).
Гісторыя
Музей быў адкрыты ў маі 1998 года. Музей з'яўляецца філіялам Нацыянальнага Полацкага гісторыка-культурнага музея запаведніка. Гэта першая ў Беларусі манаграфічная экспазіцыя, прысвечаная гісторыі адной вуліцы.
Будынак
Пабудаваны ў цэнтры горада як жылы (на мяжы XVIII–XIX стст. перабудаваны). У гэтым доме ў 1705 г. жыў Пётр I.
Падчас Вялікай Айчыннай вайны дом значна пацярпеў. У 1949 г. будынак адрамантаваны: адноўлены разбураныя часткі сцен зроблены дах, фасады атынкаваны з цягай карнізаў і аконных абрамленняў, пасланы новая падлога і столь, запоўнены дзвярныя і аконныя праёмы. Будынак быў прыстасаваны пад дзіцячую бібліятэку. Захаваліся і ўяўляюць пэўную каштоўнасць драўляныя дзверы разной работы.
Канцэпцыя
Экспазіцыя створана на аснове «даведніка па горадзе Полацку», які быў выдадзены ў Полацку ў 1910 годзе ў сувязі з перанясеннем мошчаў святой Ефрасінні Полацкай з Кіева.
Экспазіцыя
Экспазіцыйная плошча — 110 квадратных метраў. У экспазіцыі прадстаўлена 224 музейных прадмета. Экспазіцыя знаёміць з гісторыяй вуліцы, распавядае пра людзей, якія жылі тут, пра пабудовы і ўстановы Ніжне-Пакроўскай.
NGC 4187
NGC 4187 (іншыя абазначэнні — NGC 4187A, UGC 7229, MCG 9-20-117, ZWG 269.42, PGC 39004) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 4187, NGC 4187A.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Кіцканы
Кіцканы — сяло, цэнтр Кіцканскага сельсавета Слабадзейскага раёна Прыднястроўскай Малдаўскай Рэспублікі, адно з найстарэйшых сёл краіны (заснавана ў 1526 годзе). Размешчаны ў заходняй частцы раёна на правым беразе ракі Днестр. Насельніцтва 9,0 тыс. чалавек (2004), з іх рускія 53 %, малдаване 34 %, украінцы 10 %. У сяле знаходзіцца Кінцканскі манастыр Рускай праваслаўнай царквы.
На Кіцканскім плацдарме размешчаны помнікі савецкім воінам, а таксама абаронцам Прыднястроўя.
Кіёск Траяна
Гэта пабудова мае прамавугольную ў плане форму памерам 15 на 20 метраў, складае 15,85 метраў у вышыню. Яе функцыя заключаецца, верагодна, у тым, каб быць "хованкай Ісіды на ўсходнім беразе" вострава Філы. Яго калоны, размешчаныя ў плане па схеме 4 на 5, нясуць "розныя, багата структураваныя кампазітныя капітэлі, якія ўвянчаныя слупамі вышынёй 2.10 метра" і першапачаткова "прызначаныя быць пастаментамі для фігур, падобных на выкарыстаныя ў дамах нараджэння ў комплексах вострава Філы, і  хоць гэтыя дэкарацыі і не былі ніколі завершаныя.
Пацікі Пласкоўскія
Пацікі Пласкоўскія (Патики Плосковские) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Пячонкаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Чаркасова
Назву Чаркасо́ва маюць:
Блот-Свен
Блот-Свен — паводле «Сагі пра Хервёр і Хейдрэка», конунг свеяў, які кіраваў у канцы XI стагоддзя.
Біяграфія
Сын Стэнкіля Інгэ I Старэйшы ў 1080—1084 гады праводзіў агрэсіўную палітыку хрысціянізацыі, выступаў за поўную адмену ахвярапрынашэнняў (у адрозненне ад свайго бацькі). Свеі прапанавалі яму або адмовіцца ад хрысціянства, або адрачыся ад прастола. Ён адмовіўся ад абодвух варыянтаў, за што быў выгнаны свеямі камянямі прама з тынга. У «Сазе пра Хервёр і Хейдрэка» падрабязна апісаны канфлікт і вынік тынга. Швагер караля Свен прапанаваў правесці рытуал ахвярапрынашэння каня, калі яго абяруць конунгам. Свеі пагадзіліся з яго кандыдатурай і прызналі яго каралём Швецыі. Быў прыведзены конь, які быў прынесены ў ахвяру. Яго мяса з’елі, а крывёй абмазалі свяшчэннае дрэва. Інгэ I Старэйшы быў вымушаны з’ехаць у Гёталанд.
Новы кароль па імі Свен, празваны Блот-Свен у гонар таго, што ён пагадзіўся працягваць ахвярапрынашэнні язычніцкім багам (так званы блот), кіраваў тры гады. Гэта быў апошні язычніцкі кароль Швецыі.
У 1087 годзе Інгэ I Старэйшы (Інгэ Стэнкільсан; ст.-ісл. Ingi Steinkelsson), накапіўшы сілы, у выніку скрытнага рэйду з дружынай з Гёталанда, праз Смоланд і ўсходняе ўзбярэжжа Швецыі, заспеў знянацку і забіў ва Упсале Блот-Свена і яго сына Эрыка, жраца храма. Затым Інгэ I Старэйшы спаліў язычніцкі храм у Старой Упсале і знішчыў месцы пакланення язычніцкім багам.
Ала (імя)
Існуе некалькі варыянтаў паходжання. Дакладны — невядомы.
Па адной з версiяў, імя Ала (альбо Алат, Аль-Лят, Іллахат) — арабскага паходжання. Асноўны сэнс — «багіня», «гэта багіня». Пераклад слова з арабскай — «літара».
Ала — старажытна-арабская багіня неба і дажджу. У арабаў Сірыйскай пустыні Ала — жонка Алага і маці ўсіх багоў. У арабаў цэнтральнай Аравіі Ала — дачка Алага. Таксама Ала — старажытная багіня лёса на Каўказе.
Па іншай версіі — імя Ала старажытна-германскага паходжання, якое азначае «іншы».
Магчыма, што два розных імені аб'ядналіся ў адно з прычыны аднолькавасці гучання.
Варыянты ў розных мовах
Алла, Аля, Алуся, Алуня, Алюня
Імяніны
У розных краінах свету Алы святкуюць імяніны:
У Расіі — 8 красавіка
Святыя
Святая мучаніца Ала Готская, спаленая ў храме разам з іншымі вернікамі ў касцёле пад час службы ў IV стагоддзі (8 красавіка).
Вядомыя Алы
Ала Пугачова — савецкая, расійская спявачка
Ала Сурыкава — савецкая, расійская кінарэжысёр, сцэнарыст.
Геаграфічныя назвы
Ала — невялікая рака ў Бураціі, прыток ракі Баргузін, што упадае ў возера Байкал.
Гл. таксама
Ала (ala) ў Іспаніі завецца род раслін Дзевясіл.
Спасылкі
«Ала» на старонцы «Таямніца імёнаў»