cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Якудза
Якудза — традыцыйная форма арганізаванай злачыннасці ў Японіі, групоўкі якой займаюць лідарскае становішча ў крымінальным свеце краіны. Бярэ пачатак ад вандроўных самураяў, члены групоўкі карыстаюцца самурайскім рытуаламі і для ідэнтыфікацыі выкарыстоўваюць татуіроўкі. Традыцыйнымі займаюцца наступнымі відамі злачынстваў: вымагальніцтва, шантаж, кантрабанда, гандаль наркотыкамі, прастытуцыя, азартны бізнес, кантралююць шэраг рэстаранаў і кафэ, кампаніі грузаперавозак. У пачатку 1960-х гадоў членаў якудзы налічвалася 180000 тысяч. Яны аб’яднаны ў 2000 банд, дробныя групоўкі ўваходзяць у склад буйных крымінальных груповак. Групоўкі маюць строгую іерархію, строгі кодэкс паводзінаў.
Фалк
Фалк (Φάλκης) — персанаж старажытнагрэчаскай міфалогіі. Сын Тэмена, цара Аргаса (па версіі). Спрабаваў выкрасці з Эпідаўра сваю сястру Гірнефо, аднак забіў яе і бег у Аргас.
Разам з даранамі захапіў Сікіён. Узвёў храм Геры Прадроміі, бо Гера паказвала яму шлях у Сікіён. Бацька Рэгніда. Па гісторыку Эфору, заснавальнік Сікіёну.
Лодзьскі політэхнічны ўніверсітэт
Лодзьскі політэхнічны ўніверсітэт (Politechnika Łódzka) — польская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова тэхнічнага профілю са статусам універсітэта, якая знаходзіцца ў Лодзі.
Гісторыя
Заснаваны 24 мая 1945 года. Спачатку меў тры факультэты: механічны, электрычны, хімічны, а таксама тэкстыльнае аддзяленне. На першы курс у гэты год прынялі 525 студэнтаў, а на вышэйшыя курсы - 458 студэнтаў. Ва універсітэце было 33 кафедры, на якіх працавалі 33 прафесара, 15 дацэнтаў і 53 асістэнта.
У 1976 годзе Лодзьскі політэхнічны інстытут быў узнагароджаны ордэнам Сцяга працы І ступеня.
У рэйтынгу вышэйшых навучальных устаноў 2020 года Лодзьскі політэхнічны ўніверсітэт заняў чацвёртае месца сярод тэхнічных універсітэтаў у Польшчы.
Блажэўшчына (прыпыначны пункт)
Блажэ́ўшчына (, Блажевщина)  — прыпыначны пункт Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Блажэўшчына; на лініі Орша-Цэнтральная — Лепель, паміж прыпыначным пунктам Уздорнікі і прыпыначным пунктам Вятны.
Чайчыцы
Ча́йчыцы (, Чайчицы) — пасёлак у Слуцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Рачкавіцкага сельсавета. Меціцца за 19 км на захад ад Слуцка, 117 км ад Мінска.
Геаграфія
Рэльеф раўнінны, на поўначы праходзіць меліярацыйны канал, злучаны з ракой Волка (прыток ракі Морач). Транспартныя сувязі па шашы Слуцк—Брэст, якая праходзіць каля вёскі.
Кароткая вуліца блізкай да шыротнай арыентацыі забудаваная з паўднёвага боку традыцыйнымі драўлянымі сялянскімі сядзібамі.
Гісторыя
Чайчыцы вядомыя з 1897 года як засценак у Чапліцкай воласці Слуцкага павета Мінскай губерні, 11 двароў, 80 жыхароў. У 1917 годзе 14 двароў, 82 жыхары.
З лютага па снежань 1918 года акупаваныя польскім корпусам Доўбар-Мусніцкага і войскамі Германскай імперыі. Паводле Трэцяй Устаўной граматы ад 25 сакавіка 1918 года ў складзе Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 года ў складзе ССРБ. У жніўні 1919 года — ліпені 1920 года і ў кастрычніку—лістападзе 1920 года акупаваныя войскамі Польшчы.
У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года па 30 чэрвеня 1944 года акупаваныя войскамі нацысцкай Германіі.
З 20 верасня па 8 студзеня 1954 года ў Бабруйскай вобласці. З 8 жніўня 1959 года ў Слуцкім раёне. З 1 снежня 1959 года ў Рачкавіцкім сельсавеце. У 1970 годзе 18 жыхароў. У 1986 годзе 5 гаспадарак, 6 жыхароў.
Чапліцы (пасёлак)
Ча́пліцы (, Чаплицы) — пасёлак у Слуцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Рачкавіцкага сельсавета.
МФК Сімург
«Сімург» — былы міні-футбольны клуб з Мінска.
Гісторыя
Клуб быў заснаваны ў 1998 годзе Кахінам Мірзалізадэм. Расфармаваны ў 2002 года.
Дасягненні клуба
Чэмпіянат Беларусі па міні-футболе
Кубак Беларусі па міні-футболе
Allium pogonotepalum
Allium pogonotepalum — від травяністых раслін сямейства ; распаўсюджаны ў Афганістане.
Апісанне
Цыбуліны шматлікія, на карэнішчы; вонкавыя абалонкі карычневыя. Сцябло даўжынёй 20-40 см, дыяметрам 1-2.3 мм.
ФК Хайдук Спліт
«Хайдук» (Hrvatski nogometni klub Hajduk Split) — харвацкі футбольны клуб з горада Спліт. Заснаваны 13 лютага 1911 года. Свае матчы праводзіць на стадыёне «Палюд».
Allium pogonotepalum
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў Афганістане.
IC 371
IC 371 — галактыка тыпу * (зорка) у сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Неагатычная капліца (Кальварыйскія могілкі)
Капліца — каталіцкая капліца на Кальварыйскіх могілках Мінска, размешчаная ў цэнтральнай частцы могілак, побач з цаглянай і электычнай капліцамі-пахавальнямі. Пабудавана ў пачатку XX ст. з цэглы як пахавальня.
Архітэктура
Узведзена з цэглы і бетону. Захавалася ў рэштках. Помнік архітэктуры неаготыкі. Фасад прамавугольнага ў плане аб’ёму (не захаваўся) быў вырашаны прысадзістай перспектыўнай стральчатай аркай (станам на 2020 год не існуе).
Венерн
Венерн (Vänern) — возера ў паўднёвай частцы Швецыі ў рэгіёне Гёталанд на тэрыторыі трох правінцый — Дальсланда, Вермланда і Вестэргетланда.
Венерн — найбуйнейшае возера Швецыі і трэцяе па плошчы ў Еўропе пасля Ладажскага і Анежскага азёр. Плошча паверхні 5650 км², аб'ём вады 153 км³, даўжыня каля 140 км, максімальная шырыня каля 80 км, сярэдняя глыбіня 27 м, найбольшая глыбіня 106 м, вышыня над узроўнем мора 44 м. Плошча вадазборнага басейна каля 46,8 тыс. км². Берагі возера пераважна нізкія. Ледастаў на Венерне — са снежня да красавіка, няўстойлівы. На возеры шмат астравоў.
У возера ўпадаюць больш за 30 рэк (буйнейшая з іх Клар-Эльвен) і выцякае Гёта-Эльв.
Джэймс Алан Хэтфілд
Джэймс Алан Хэтфілд (James Alan Hetfield;, Даўні, штат Каліфорнія, ЗША) — вакаліст, гітарыст, адзін з заснавальнікаў і нязменны лідар гурта Metallica.
Гангуцкая бітва
Гангутская бітва — марская бітва Вялікай Паўночнай вайны 1700-1721, якая адбылася 27 ліпеня (7 жніўня) 1714 года каля мыса Гангут (паўвостраў Ханко, Фінляндыя) у Балтыйскім моры паміж рускім і шведскім флатамі, першая ў гісторыі Расіі марская перамога рускага флоту.
Да вясны 1714 года паўднёвая і амаль уся цэнтральная часткі Фінляндыі былі заняты рускімі войскамі. Каб канчаткова вырашыць пытанне аб выхадзе Расіі да Балтыйскага мора, якое кантралявалася шведамі, патрабавалася нанесці паражэнне шведскаму флоту.
У канцы чэрвеня 1714 года рускі вяслярны флот (99 галер, скампавей і дапаможных судоў з 15-тысячным дэсантам) пад камандаваннем генерал-адмірала графа Фёдара Мацвеевіча Апраксіна сканцэнтравалася ля ўсходняга ўзбярэжжа Гангута (у бухце Тверміне) з мэтай высадзіць войскі для ўзмацнення рускага гарнізона ў Або (100 км на паўночны захад ад мыса Гангут). Шлях рускаму флоту перагарадзіў шведскі флот (15 лінейных караблёў, 3 фрэгаты, 2 бамбардзірскія караблі і 9 галер) пад камандаваннем Г.Ватранга.
Пётр I (шаутбенахт Пётр Міхайлаў) ужыў тактычны манеўр. Ён вырашыў частку сваіх галер перакінуць у раён паўночней Гангута праз перашэек гэтага паўвострава даўжынёй 2,5 кіламетра. Для выканання задумкі ён загадаў пабудаваць перавалоку (драўляны насціл). Пазнаўшы гэта, Ватранг накіраваў да паўночнага ўзбярэжжа паўвострава атрад караблёў (1 фрэгат, 6 галер, 3 шхербота). Узначаліў атрад контр-адмірал Эрэншэльд. Іншы атрад (8 лінейных караблёў і 2 бамбардзірскіх карабля) пад камандаваннем віцэ-адмірала Лілье ён вырашыў выкарыстаць для нанясення ўдару па галоўных сілах рускага флоту.
Мяркуючы, што і іншыя атрады рускіх караблёў будуць працягваць прарыў тым жа шляхам, Ватранг адклікаў атрад Лілье, вызваліўшы, такім чынам, прыбрэжны фарватар. Скарыстаўшыся гэтым, Апраксін з галоўнымі сіламі вяслярнага флоту прарваўся па прыбрэжным фарватары да свайго авангарда. У 14 гадзін 7 жніўня (27 ліпеня) рускі авангард у складзе 23 караблёў атакаваў атрад Эрэншэльда, які размесціў свае караблі па ўвагнутай лініі, абодва фланга якой упіраліся ў астравы. Дзве першыя атакі шведам атрымалася адбіць агнём карабельных пушак. Трэцяя атака была пачата супраць фланговых караблёў шведскага атрада, што не дазволіла суперніку выкарыстаць перавагу ў артылерыі. Неўзабаве яны былі ўзяты на абардаж і захоплены. Пётр I асабіста ўдзельнічаў у абардажнай атацы, паказаўшы маракам прыклад мужнасці і гераічнасці. Пасля ўпартага бою здаўся і флагманскі шведскі карабель. Былі захоплены ўсі 10 караблёў атрада Эрэншэльда. Частка сіл шведскага флоту здолела сыйсці да Аландскіх астравоў.
Перамога ў паўвострава Гангут стала першай буйнай перамогай рускага рэгулярнага флоту. Яна забяспечыла яму свабоду дзеянняў у Фінскім і Батнічнам залівах, эфектыўную падтрымку рускіх войскаў у Фінляндыі. У Гангутскай бітве рускае камандаванне смела выкарыстала перавагу вяслярнага флоту ў барацьбе з лінейным парусным флотам шведаў, умела арганізавала ўзаемадзеянне сіл флоту і сухапутных войскаў, аператыўна рэагавала на змены тактычнага становішча і пагодных умоў, здолела разгадаць манеўр суперніка і навязаць яму сваю тактыку. Усё гэта дазволіла рускаму флоту нанесці паражэнне лікава пераважаючаму шведскаму флоту.
7 жніўня — гадавіна бітвы ля мыса Гангут з'яўляецца Днём воінскай славы Расіі.
Лакестад
Лакестад (Λακεστάδης). Цар Сікіёна. Пераемнік Іпаліта. Пры ім Фалк разам з даранамі ўначы захапіў Сікіён, але не прычыніў Лакестаду зла, а падзяліў з ім уладу. З гэтага часу сікіёнцы сталі даранамі. Па іншым выкладзе, у 1161 г. да н. э. (паводле гісторыка Кастара) у Сікіёне жрацы Апалона Карнейскага занялі месца цароў, а затым зрушаны дарыйцамі.
Біюці
Бію́ці (, Биюти) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Юнькаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Груздава Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.
Мерыда
Ме́рыда (Mérida) — тапонім, прозвішча.
Ямасакі Ансаі
Ямасакі Ансаі (, Кіёта-) — японскі філосаф, прыхільнік неаканфуцыянства Чжу Сі.
Быў будысцкім манахам, пазней адмовіўся ад будызму. Пераапрацаваў маральныя законы канфуцыянства пад рэлігійную канцэпцыю сінтаізма. Стварыў філасофскую сістэму, якая мела вялікі ўплыў, і базавалася на легендах сінтаізма і канцэпцыі неаканфуцыянства. Філасофія Ямасакі зрабілася папулярнай у Японіі, крыніцай нацыяналізму і шанавання Імператара.
Рыкетсіёзы
Рыкетсіёзы — група вострых, пераважна трансмісіўных інфекцыйных захворванняў чалавека і жывёл, выкліканых бактэрыямі роду.
Рыкетсіёзы чалавека — эпідэмічны сыпны тыф, эндэмічны пацучы сыпны тыф, бразільскі сыпны тыф, плямістая ліхаманка Скалістых гор і інш. Рыкетсіёзы суправаджаюцца ліхаманкавым станам, інтаксікацыяй арганізма, болем, высыпкамі на скуры.
Пераносчыкамі такіх інфекцый з’яўляюцца захворванняў вошы, блохі, кляшчы. Крыніцамі інфекцый могуць быць хворы чалавек (пры сыпным тыфе), дзікія і свойскія жывёлы.
NGC 636
NGC 636 (іншыя абазначэнні — MCG -1-5-13, PGC 6110) — эліптычная галактыка (E3) у сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
IC 372
IC 372 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) у сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Валі-дэль-Пазубіа
Валі-дэль-Пазубіа (Valli del Pasubio) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Венета, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Вічэнца.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Блужа (прыпыначны пункт)
Блу́жа (, Блужа)  — прыпыначны пункт Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Размешчаны каля вёскi Блужа; на лініі Асіповічы I — Мінск-Пасажырскі, паміж прыпыначным пунктам Майскі і прыпыначным пунктам Вяленскі.
Горацкае благачынне
Горацкае благачынне, Горацкая благачынная акруга — акруга ў Магілёўскай і Мсціслаўскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае прыходы Горацкага раёна і Дрыбінскага раёна Магілёўскай вобласці.
Благачынныя настаяцелі
Протаіерэй Сергій Міхайлавіч Мосур.
Сяргей Сяргеевіч Штукін
Сяргей Сяргеевіч Штукін (нар., в. Казьяны, Шумілінскі раён, Віцебская вобласць) — беларускі спецыяліст у галіне лясных культур, селекцыі, насенняводства. Доктар сельскагаспадарчых навук (2000), прафесар (2008).
Біяграфія
Скончыў Беларускі тэхналагічны інстытут (спецыяльнасць «Лясная гаспадарка», 1973), Інстытут лесу АН БССР (аспірантура, 1983). Працаваў на Дзвінскай эксперыментальнай базе Інстытута лесу НАН Беларусі (1973—2001, вядучы навуковы супрацоўнік, у 1986—1990 — дырэктар), Беларускім дзяржаўным тэхналагічным універсітэце (з 2001, лесагаспадарчы факультэт, кафедра лесаводства, прафесар).
Навуковая дзейнасць
Навуковыя інтарэсы: плантацыйнае лесаводства; інтэнсіфікацыя лесавырошчвання; метады ўзнаўлення яловых і сасновых лясоў; сістэма ацэнкі якасці лясных культур у Беларусі.
Узнагароды
Ганаровыя граматы Міністэрства лясной гаспадаркі Рэспублікі Беларусь (2005) і інш.
Pentax
Pentax — японская гандлёвая марка аптычнага абсталявання, якая выкарыстоўваецца кампаніямі Hoya Corporation і Ricoh на розных сегментах рынку. Раней, да паглынання ў 2008 годзе — японская кампанія Pentax Corporation, вытворца аптычнага абсталявання. З 31 сакавіка 2008 года кампанія перастала быць самастойнай і ўвайшла ў склад Hoya Corporation. Пазней, 1 ліпеня 2011 года, было абвешчана пра ўгоду паміж Hoya Corporation і Ricoh, і перадачу падпадзелу па вытворчасці спажывецкай фотатэхнікі Pentax Imaging Systems Division у вядзенне Ricoh 1 кастрычніка 2011 года.
Беларуская прыгодніцкая проза
Белару́ская прыго́дніцкая про́за — мастацкія творы напісаныя беларускімі аўтарамі ў прыгодніцкім жанры.
Першапраходцы жанру ў беларускай літаратуры
Званне першаадкрывальніка прыгодніцкага жанру ў беларускай літаратуры па праве належыць пісьменніку Янку Маўру. Яго аповесць пра першабытнага чалавека, у нечым і пра першаадкрывальніка, «Чалавек ідзе», надрукаваная ў 1925 годзе у часопісе «Беларускі піонэр» паклала пачатак гэтаму жанру ў нашай літаратуры. А затым былі аповесці пра туземцаў паўднёвых выспаў у Ціхім акіяне «У краіне райскай птушкі» (1926), «Сын вады» (1928), раман пра паўстанні на в. Ява «Амок» (1929). Не можа не ўсхваляваць кранальнае апавяданне «Слёзы Тубі» (1927), аб цэйлонскім хлопчыку, які, каб не памерці з голаду, змушаны штодня, рызыкуючы жыццём, збіраць на дне акіяна жамчужныя ракавіны. А да родных мясцін Маўр звярнуўся ў аповесці «Палескія рабінзоны» (1929), якая карысталася поспехам у юных чытачоў. За аснову была ўзята тэма рабінзанады Даніэля Дэфо, але замест экзотыкі далёкіх заморскіх краін аўтар паказаў, што і ў кутках роднай Беларусі можна адшукаць сваю рамантыку і прыгажосць. А ў 1934 годзе выйшла яго аповесць «ТВТ» (Таварыства ваяўнічых тэхнікаў), у якой аўтар выкарыстаў мастацкую навізну для таго часу. Аповесць стала выклікам афіцыйнай нарматыўнай педагогіцы, бо ініцыятыва арганізацыі сыходзіла ад саміх дзяцей, якія без дапамогі вялікіх самі рашаюць тэхнічныя, гаспадарчыя, і жыццёвыя праблемы. На ўсебеларускім конкурсе дзіцячай кнігі «ТВТ» атрымала першую прэмію. Рамантычнай скіраванасцю, высокай мастацкай культурай і патрыятызмам вылучаюцца гісторыка-прыгодніцкія творы Уладзіміра Караткевіча, які сам сябе небеспадстаўна называў беларускім Аляксандрам Дзюма. Сваю першую прыгодніцкую аповесць, «Загадка Неферціці», Караткевіч напісаў яшчэ ў школе, старшакласнікам. Асаблівае месца сярод яго твораў займае раман «Хрыстос прызямліўся ў Гародні» (1966), у якім пісьменнік выкарыстаў матэрыялы хронік і летапісаў, біблейскія тэксты і вытрымкі з мастацкіх твораў, народныя выслоўі. У рамане цэлы набор класічнага прыгодніцкага  рамана – гэта і інтрыгуючы сюжэт з нечаканымі развязкамі, і дэшыфроўка тэкстаў, і пагоні, і бойкі, і каханне. Але сапраўдную вядомасць прынесла аўтару гісторыка-прыгодніцкая аповесць «Дзікае паляванне караля Стаха» (1958, апубл. 1964), пра якую Васіль Быкаў казаў: «Створаная паводле выпрабаваных канонаў прыгодніцкай рамантыкі, гэтая аповесць мае і нешта адметнае ў сваёй структуры, нейкую ўласцівую ёй таямніцу-загадку, якую нават цяжка растлумачыць з пазіцый фармальнай логікі, а можна хіба адчуць». Да гісторыка-прыгодніцкага жанру паспрабаваў звярнуцца і сам Быкаў, у сваёй ваеннай аповесці «Апошні баец» (1957).
Мае гістарычную аснову і гісторыка-прыгодніцкі раман Леаніда Дайнекі «Меч князя Вячкі» (1987), падзеі якога адбываюцца ў XIII ст.. Тэма раману – гераічная барацьба гараджан старажытнага Полацка з тэўтонскімі рыцарамі-крыжаносцамі, а сам твор прасякнуты ідэяй аб неабходнасці яднання славянскіх народа і іх бліжэйшых суседзяў. За гістарычны раман «Меч князя Вячкі» Леанід Дайнека ўзнагароджаны Літаратурнай прэміяй Саюза пісьменнікаў Беларусі імя Івана Мележа (1989). Са старонкамі беларускай гісторыі знаёміць нас аўтар і ў рамане «След ваўкалака» (1988), у якім апавядаецца пра малавядомыя старонкі жыцця князя Усяслава Полацкага. За абодва гэтыя раманы Леанід Дайнека ганараваны Дзяржаўнай прэміяй Беларусі імя К. Каліноўскага (1990).
Любоў да гісторыі і даследаванняў
Акунаюцца ў прыгоды ў нашых родных мясцінах героі аповесці Андрэя Федарэнкі, «Шчарбаты талер» (1999). У апавяданні галоўныя героі — трое хлопчыкаў і дзве дзяўчынкі, у рукі якіх трапляе старая карта-схема і некалькі срэбных талераў, у часе школьных канікул шукаюць скарбы напалеонаўскага войска. Па аповесці на Беларусьфільме быў зняты чатырохсерыйны мастацкі фільм «Тры талеры» (2005), а сама аповесць уключана ў школьныя хрэстаматыі. У 2001 годзе выйшла яшчэ адна паспяховая аповесць аўтара — «Афганская шкатулка», у якой падзеі сканцэнтраваны вакол пошукаў афганскай шкатулкі, што трапляе праз знявечанага Афганскай вайной салдата на тэрыторыю Беларусі.
Вучаць любіць Радзіму патрыятычныя творы Аляксея Якімовіча. У яго аповесці «Калі кукавала зязюля» (уперш. надр. у часопісе «Маладосць» у 1996 г. пад назвай «За родную зямлю») апавядаецца пра падзеі XVI ст., часы вайны з Масковіяй. А падзеі аповесці «Панскае дзіця» (надр. у «Маладосці», 1998) адбываюцца пад час нацыянальна-вызваленчага паўстання 1794 года ў Польшчы, Беларусі і Літве супраць царскай Расіі і Прусіі, якія ў 1793 г. ажыццявілі другі падзел Рэчы Паспалітай. Абодва творы ўвайшлі ў кнігу «Калі кукавала зязюля» (2013), выдадзеную ў бібліятэчцы «Пераходны ўзрост» выдавецтва «Выдавецкі дом „Звязда“». Адметнае месца ў прыгодніцкай прозе 2000-х займаюць творы Людмілы Рублеўскай, у якіх нярэдка сучаснасць перасякаецца з мінулым. Героі яе кніг разгадваюць таямніцы нашай гісторыі, шукаюць скарбы, самаахвярна змагаюцца і за Радзіму, і за каханне. І, безумоўна, акунаюцца ў прыгоды. Так, гераіня аповесці «Сэрца мармуровага анёла» (2000) мастацтвазнаўца Кася, у рукі якой падчас пошуку «каштоўных экспанатаў» у адным з правінцыйных краязнаўчых музеяў трапляе чорная жамчужына каралевы Боны, сама нібыта заўважае: «Люблю вандраваць. Часам гэтая схільнасць ублытвае мяне ў авантурныя падзеі…». Але сапраўдныя прыгоды нас чакаюць у прыгодніцка-фантасмагарычнай нізцы Рублеўскай з сямі раманаў пра Пранціша Вырвіча. У першай частцы «Авантуры Пранціша Вырвіча, шкаляра і шпега» чытач сустракаецца са збеглым вучнем Менскага езуіцкага калегіюма Пранцішам Вырвічам і доктарам Баўтрамеем Лёднікам з Полацка, якіх лёс заносіць у сутарэнні Слуцка, Менска і Полацка, яны выратаўваюць Сільфіду, здабываюць дзіду Святога Маўрыкія, а таксама б’юцца за свой гонар і за Радзіму. А ў другой частцы, «Авантуры студыёзуса Вырвіча» (2014) героі вандруюць праз усю Еўропу XVIII стагоддзя, трапляюць і выблытваюцца з магнацкіх інтрыг вакол трону Рэчы Паспалітай. Таксама з гістарычнай тэматыкі цікавы творы Рублеўскай, у якіх закранута тэма паўстання Кастуся Каліноўскага.
Да тэма паўстання 1863-64 гадоў звярнуўся і Алесь Наварыч у сваім рамане «Літоўскі воўк» (2005), прасякнутым духам авантурызму, любоўнымі інтрыгамі, і ўзнёслай прагай герояў раману да волі. За раман пісьменнік узнагароджаны спецыяльнай прэміі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь (2003).
Пра драматычныя падзеі славянскай гісторыі на мяжы ІХ-Х стагоддзяў, апавядае і гісторыка-прыгодніцкі раман Зінаіды Дудзюк «Велясіты» (2011). Раман закранае тэму адносін славян з Візантыйскай імперыяй, каралеўствам франкаў, а таксама цюркскімі плямёнамі.
На фоне гістарычных прыгод нечакана вылучаецца містычна-прыгодніцкая аповесць Дзмітрыя Пятровіча «Белая жанчына» (2012), якая расказвае пра небяспечныя прыгоды сяброў-спелеолагаў — людзей, апантаных даследаваннем пячор.
Прыгодніцкая аповесць Валерыя Гапеева «Зніч ваўкалака» (2021 г.) мае выразныя прыкметы конан-дойлаўскай «Сабакі Баскервілей». У кнізе міфалогія старажытная змешваецца з сучаснай. Кампанія падлеткаў прыязджае на летнія канікулы ў загадкавае закінутае месца, дзе адбываецца такое ж загадкавае знікненне дзеўкі. Героі павінны разгадаць шыфр, каб знайсці шлях да скарбу і выратаваць сяброўку.
Радзівілаўская тэматыка
Беларускай прыгодніцкай літаратуры больш уласціва, за невялікім выключэннем, менавіта гістарычная тэматыка, якая таксама прадстаўлена і ў іншых жанрах, напрыклад такіх, як дэтэктыў. І тут, не меншую цікавасць, чым тэма паўстанняў на Беларусі, выклікае захапленне адной з самых нераскрытых загадак беларускай гісторыі – легенда пра незлічоныя скарбы князёў Радзівілаў, і перш-наперш самы загадкавы з іх – дагэтуль не знойдзеныя легендарныя дванаццаць залатых апосталаў. Так, Кастусь Тарасаў прысвяціў гэтай тэме апавяданне «Аўдытарская праверка ў Нясвіжы, альбо Скарб Нясвіжскага замку» (2006).
Беларуская ССР. Кароткая Энцыклапедыя
'''Белару́ская ССР. Каро́ткая Энцыклапе́дыя' (КБелСЭ)''. Выдадзена ў Мінску ў 1978 – 1981 гадах на беларускай і ў 1979 – 1982 гадах на рускай мовах у 5 тамах. Першае на Беларусі шматтомнае рэгіянальнае энцыклапедычнае выданне, цалкам прысвечанае беларускай тэматыцы. Уключае 15 700 энцыклапедычных артыкулаў. У 1-м томе даюцца звесткі пра гісторыю, грамадскі і дзяржаўны лад Беларусі, у тым ліку пра яе адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел, населеныя пункты, міжнародныя сувязі і іншае. У 2-м томе — артыкулы пра прыроду і эканоміку Беларусі, гісторыю народнай гаспадаркі, найноўшыя кірункі беларускай прамысловасці і сельскагаспадарчай вытворчасці. 3-і том змяшчае матэрыялы пра навуку і навуковыя ўстановы, тэхніку і тэхналогіі, народную асвету і культурна-асветніцкія ўстановы рэспублікі, друк, тэлебачанне, радыёвяшчанне, ахову здароўя, фізкультуру і спорт. У 4-м томе інфармацыя пра насельніцтва, яго побыт, мову, літаратуру, мастацтва, архітэктуру. 5-ы том — біяграфічны даведнік: персаналіі беларускіх дзяржаўных і грамадскіх дзеячаў, герояў вайны і працы, вядомых вучоных, пісьменнікаў, мастакоў, скульптараў, спартсменаў і іншае.
Чапліцы (вёска)
Ча́пліцы (, Чаплицы) — вёска ў Слуцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Рачкавіцкага сельсавета.
У 1924—1954 гадах цэнтр Чапліцкага сельсавета.
Allium ponticum
Allium ponticum — від травяністых раслін сямейства, распаўсюджаны ў Турцыі і Закаўказзі.
Апісанне
Вонкавыя абалонкі цыбуліны пурпурныя.
Клаўдзія Галі
Клаўдзія Галі (Claudia Josefina Galli Concha; нар., ) — шведская актрыса.
Біяграфія
Нарадзілася 3 жніўня 1978 гады ў Стакгольме. У трохгадовым знялася ў сегменце «Film-tajm» на тэлешоў Trazan & Banarne. Згуляла ролю Фрыды Ліндберг у мыльнай оперы TV4 Skilda världar.
У двух сезонах гуляла ролю Ліны Свенсан у камедыйным серыяле Svensson, Svensson, таксама была сябрам камедыйнага шоу Parlamentet. Клаўдзія Галі заняла другое месца ў пятым сезоне Let’s Dance 2010 танцавальнага конкурсу Strictly Come Dancing, яе партнёрам быў прафесійны танцор Тобіяс Валіні.
Дзёруры
Дзёруры — жанр драматычнай рытмаванай прозы Японіі, прызначанай адмыслова для рэчытатыўных спеваў.
Прататыпам для Дзёруры было мастацтва вандроўных манахаў, якія збіралі міласціну чытаннем урыўкаў з самурайскіх гераічных хронік.
У 2-й палове XVI ст. узнікае Дзёруры. Вакальна-выканальніцкая тэхніка ўспрымаецца цалкам (неўзабаве ўводзіцца ва ўжыванне трохструнны «сямісэн»), змест тэкстаў падвяргаецца грунтоўнай рэдакцыі. Так, напрыклад, чароўны волат самурайскіх хронік, грозны Усівакамару, у Дзёруры выступае ў абліччы закаханага хлопчыка, які цалкам залежыць ад лёсу.
Гісторыя дзёруры падзяляецца на дзве стадыі. У першай дзёруры ўяўляе сабой невялікія тэксты для спеваў. Другая стадыя пачынаецца з канца XVI стагоддзя, калі дзёруры было прыстасаванае для музычнага суправаджэння лялечных паказаў — любімага відовішча гарадскога насельніцтва. Росквіт дзёруры як жанру вакальнага мастацтва і як жанру драматычнай прозы адносіцца да першай паловы XVIII стагоддзя і звязаны з імёнамі знакамітага спевака Такэмато Гідаю, селяніна з Сэтцу, і пісьменніка Цікамацу, які стварыў цыкл дзёруры на тэмы з жыцця гараджан.
IC 373
IC 373 — галактыка тыпу SB0 (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор’і Эрыдан.
Сяргей Валянцінавіч Франкоўскі
Сяргей Валянцінавіч Франкоўскі (, Магілёў) — беларускі оперны спявак (лірыка-драматычны тэнар). Народны артыст Беларусі (2009).
IC 373
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сяргей Валянцінавіч Франкоўскі
Жыццё і творчасць
У 1995 годзе скончыў Беларускую акадэмію музыкі, у 1997 годзе — магістратуру (клас заслужанага артыста Рэспублікі Беларусь, прафесара Л. Івашкова). У 1993 годзе студэнтам 3-га курса быў прыняты ў склад салістаў Нацыянальнага акадэмічнага Вялікага тэатра оперы і балета Рэспублікі Беларусь.
Выступаў у Германіі, ЗША, Іспаніі, Кіпры, Тайландзе, Швейцарыі. У розныя часы прымаў удзел у оперных пастаноўках з такімі славутымі опернымі выканаўцамі як Паата Бурчуладзэ, Сальваторэ Фізікела, Крысціян Ёхансан, Антоніа Сальваторэ і інш.
Рэпертуар спевака налічвае вядучыя тэнаровыя партыі ў класічных заходніх і рускіх операх, а таксама шэраг партый у нацыянальнай оперы:
Ацэнка творчасці
Паводле водгукаў крытыкі, Франкоўскі валодае тэмбральна яркім, паўнагучным голасам, драматычным тэмпераментам і высокім сцэнічным прафесіяналізмам. Сярод лепшых партый спевака — Манрыка («Трубадур» Дж. Вердзі), Герцаг Мантуанскі («Рыгалета» Дж. Вердзі), Турыду («» П. Масканьі) і інш.
Цагляная капліца (Кальварыйскія могілкі)
Капліца — каталіцкая капліца на Кальварыйскіх могілках Мінска, размешчаная ў цэнтральнай частцы могілак, побач з эклектычнай і зруйнаванай неагатычнай капліцамі-пахавальнямі. Пабудавана ў пачатку XX ст. з цэглы як пахавальня.
Архітэктура
Помнік «цаглянага» напрамку архітэктуры мадэрна. Фасад прамавугольнага ў плане аб’ёму рытуальнага памяшкання вырашаны двух’яруснай плоскасцю, завершанай трохвугольным франтонам і вуглавымі пінаклямі, крапаванай лапаткамі абапал шырокага лучковага ўваходнага праёма.
Кірымбаш (нацыянальны парк)
Кірымбаш (Quirimbas) — нацыянальны парк у Мазамбіку. Ахоплівае частку аднайменных астравоў і навакольных марскіх прастораў. Займае тэрыторыю 7500 км².
Нацыянальны парк быў утвораны ў 2002 г. Да 2010 г. кіраваўся Сусветным фондам дзікай прыроды.
Парк ахоўвае 11 астравоў каралавага паходжання. У яго склад уваходзяць лясы міёмба, мангры, каралавыя рыфы. Парк насяляюць 160 відаў жывёл, у тым ліку сланы, буйвалы, львы, леапарды, дзікія сабакі, дэльфіны, кіты, марскія чарапахі, акулы і г. д. У нашы дні развіваецца турызм.
Бобр (станцыя)
Бо́бр (, Бобр)  — станцыя Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Размешчана ў пасёлку Бобр; на лініі Орша-Цэнтральная — Мінск-Пасажырскі, паміж прыпыначным пунктам Краснаўка і прыпыначным пунктам Новае Жыццё.
Муа Гамель
Муа Тыва Аманда Гамель (швед. Moa Tuva Amanda Gammel Ginsburg; нар., ) — шведская актрыса.
Біяграфія
Скончыла Стакгольмскую школу эканомікі. У 12 гадоў гуляла ў Каралеўскім драматычным тэатры. У 1996 годзе знялася ў фільме Мікаэля Хофстрэма «Skuggornas hus», а пасля згуляла ў мыльнай оперы «Vita lögner» на TV3. У 2006 годзе знялася ў фільме Ёхана Брызінгера «Раптам». У 2009 годзе атрымала ролю ў «Sommaren med Göran». у 2014 годзе ўзяла інтэрв’ю ў скандынаўскіх дзеячаў культуры для свайго падкаста «Genier». Інтэрв’ю надрукавала выдавецтва Natur & Kultur у выглядзе кнігі. У 2015 годзе знялася ў драматычным серыяле «Jordskott».
Будоўля
Назву Будо́ўля маюць:
Італьянскі саюз барацьбы
Італьянскі саюз барацьбы (Fasci Italiani di Combattimento) — палітычная арганізацыя Італіі, створаная Б. Мусаліні 23 сакавіка 1919. У 1921 арганізацыя была пераўтворана ў Нацыянальную фашысцкую партыю.
23 сакавіка 1919 у клубе Прамыслова-камерцыйнага саюза на плошчы Сан-Сеполкро (Мілан) быў праведзены ўстаноўчы з'езд «Саюза барацьбы».
Адным з галоўных пунктаў Устаноўчага маніфеста было патрабаванне аб анексіі Фіўмэ і Далмацыі. Адначасова «Саюз барацьбы» выступіў прыхільнікам усеагульных выбараў, 8-гадзіннага рабочага дня, за ўдзел рабочых у тэхнічным кіраўніцтве прадпрыемствамі, аднаразовага прагрэсіўнага падатку на капітал і секвестра 85 % ваенных прыбыткаў, нацыяналізацыі ўсіх ваенных прадпрыемстваў.
Газета «Il Popolo d'Italia» пісала:
19 ліпеня 1919 Б. Мусаліні заявіў, што фашысты ў залежнасці ад абставін звяртаюцца «да супрацоўніцтва класаў, барацьбе класаў і экспрапрыяцыі класаў». Першапачаткова «Саюз барацьбы» выступаў выключна як гарадскі рух. , — пісала газета Il Popolo d'Italia ў ліпені 1919. Аднак прыкладна з сярэдзіны 1920 фашысты ўсё часцей сталі звяртацца да праблем, якія хвалявалі італьянскае сялянства.
Падчас хваляванняў на глебе голаду летам 1919 «Саюз барацьбы», праз сваю газету абвяшчаў, што.
Сацыял-ліберальная газета пісала, што адна група італьянскай буржуазіі мае  Іншая група
Была створана цэлая сетка палітычных арганізацый «Саюза барацьбы». На 1-м кангрэсе было прадстаўлена 22 мясцовых «фашы», якія налічвалі каля 17 тыс. членаў.
На у лістападзе 1919 «Саюз барацьбы» не атрымаў ні аднаго мандата.
NGC 637
NGC 637 (іншае абазначэнне — OCL 329) — рассеянае зорнае скопішча ў сузор’і Касіяпея. Лік зорак у скопішчы — 20. Спектральны клас найболей яркай зоркі — В0.
Вела-д’Асціка
Вела-д'Асціка (Velo d'Astico) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Венета, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Вічэнца.
Насельніцтва складае 2350 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 107 чал./км². Займае плошчу 22 км². Паштовы індэкс — 36010. Тэлефонны код — 0445.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
IC 374
IC 374 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) у сузор’і Цялец.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Будаўніцтва
Будаўніцтва — узвядзенне будынкаў і збудаванняў, а таксама іх капітальны і бягучы рамонт, рэканструкцыя, рэстаўрацыя і рэнавацыя.
Працэс будаўніцтва складаецца з усіх арганізацыйных, вышукальніцкіх, праектных, будаўніча-мантажных і пуска-наладкавых прац, звязаных са стварэннем, зменай ці зносам аб’екта, а таксама ўзаемадзеянне з кампетэнтнымі органамі наконт выканання такіх прац.
Вынікам будаўніцтва лічыцца збудаваны будынак (збудаванне) з унутраным аздабленнем, дзеючымі інжынерна-тэхналагічнымі сістэмамі і поўным камплектам дакументацыі, прадугледжанай законам.
Акно
Акно́ (аконны праём) ці вітраж — адмыслова задуманая ў канструкцыі будынка архітэктурная дэталь будаўніцтва: праём у сцяне, як служыць для паступлення святла ў памяшканне і вентыляцыі. Размяшчэнне, колькасць і памеры вокнаў адыгрываюць важную ролю ў праектаванні будынка. Вокны з'яўляюцца галоўнай (да 50%) крыніцай цепластрат у будынках.
Гісторыя
Паводле археалагічных даследаванняў, на тэрыторыі Беларусі найбольш архаічнае акно мела форму адтуліны ў 2 сумежных вянках зруба, звычайна ў верхняй або сярэдняй яго частцы. Вядома і валаковае акно, якое зачынялася звонку спецыяльнай засаўкай — «волакам» (выяўлена ў пабудовах Бярэсця XII — XIII стст., захавалася ў сялянскіх хатах да пачатку XX ст.). У каменным дойлідстве часоў Кіеўскай Русі ўжываліся ў асноўным 2 тыпы аконных праёмаў. Адзін — проосты арачны праём з паралельнымі шчокамі (вядомы з IX ст.), часам заглыблены з боку фасада ў дэкаратыўную нішу. Такія праёмы часам групаваліся па 2,3 і больш. З сярэдзіны XVI ст. пашырыўся другі праём з раструбам і вонкавымі адкосамі, перакрыты 2 канічнымі арачнымі перамычкамі, злучанымі вузкім бокам. У храмах сустракаюцца маленькія аконныя праёмы ў выглядзе круглых або крыжападобных адтулін, што асвятляюць храм, унутрысценавыя лесвіцы, праходы. У XI — XII стст. акно мела драўляныя (дашчаныя) аканіцы з радамі круглых адтулін дыяметрам 15—20 см, у якія ўстаўляліся шыбкі. Паміж круглымі часам праразалі трохвугольныя, ромбападобныя ці квадратныя адтуліны. У 2-й палове XIII — 1-й палове XVI стст. пашыраны арачнае акно (выкарыстоўвалася як байніца) і са спічастым завяршэннем. У XVI — XVIIст. акно ў замкавых палацах мела вапнавае абрамленне. Прамавугольныя, лучковыя, арачныя, паўцыркулярныя, крыжовыя праёмы закрываліся зашклёнымі рамамі з драўлянымі і алавянымі пераплётамі. У іх устаўлялі шкляныя круглыя, прама-, трох- ці шматвугольныя шыбкі або вітражы. У дамах невялікіх сядзіб замест шкла выкарыстоўвалі слюду, насычаную спецыяльнай смалой паперу, пергамент або палатно.
Юлісіно
Юлісіно́ (, Юлисино) — пасёлак у Слуцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Рачкавіцкага сельсавета.
Боцьвіны
Бо́цьвіны (, Ботвины) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Юнькаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Груздава, з 1927 года ў складзе гміны Паставы Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.
Да 17 мая 1985 года вёска ўваходзіла ў склад Савіцкага сельсавета.
Дэкор
Дэко́р (décor ад decoro — упрыгожваю) у архітэктуры — сістэма ўпрыгожвання фасадаў і інтэр’ераў будынкаў. Выступае ў адзінстве з аб’ёмна-прасторавай кампазіцыяй, падкрэслівае яе галоўныя элементы, надае пабудовам своеасаблівасць і выразнасць, садзейнічае аб’яднанню асобных будынкаў у архітэктурны ансамбль.
Можа быць просты, напрыклад, аднакаляровая афарбоўка сцен, ці складаны, які спалучае архітэктурныя элементы, такія як абломы, ордар, балконы і інш., са скульптурай, рэльефам, размалёўкай і г.д. Вызначаецца таксама матэрыялам, яго фактурай, колерам.
Беларусь
У збудаваннях Беларусі XI—XII стст. дэкор ствараўся выразнасцю муроўкі з плінфы (Сафійскі сабор у Полацку) і спалучэннем яе з часанымі ці паліраванымі камянямі і керамічнымі пліткамі рознай формы (Барысаглебская царква ў Гродне).
У гатычнай архітэктуры асноўная тэма дэкору — спалучэнне цаглянай муроўкі з атынкаванымі нішамі (Мірскі замак, Сынковіцкая царква-крэпасць).
У будынках стылю барока і класіцызму выкарыстоўвалі формы антычнай ордарнай сістэмы. Для барока характэрны складаныя пластычныя формы, крывалінейныя і разарваныя карнізы, лепка, скульптура, фрэскі, паліваная кераміка ([Нясвіжскі палац, касцёл бернардзінцаў у Гродне). Дэкор класіцызму мае больш простыя формы фасадаў пры актыўным выкарыстанні ў інтэр’ерах жывапісу і лепкі (палацы ў Гомелі і Жылічах).
Дэкор неаготыкі ўласціва шырокае выкарыстанне зубчатых завяршэнняў сцен, машыкуляў, стральчатых арак у аконных праёмах, нішах і інш. (палац у г.п. Косава, касцёл у в. Сар’я Верхнядзвінскага раёна).
У дэкоры псеўдарускага стылю ўключалі какошнікі, гіркі, фігурныя калонкі і інш. (тэатр у Магілёве, сабор у Барысаве).
Стыль мадэрн адметны выкарыстаннем арнаменту са стылізаваных дэкаратыўных элементаў іншых архітэктурных стыляў (будынкі пазямельна-сялянскіх банкаў у Віцебску, Гродне).
У драўляным народным дойлідстве дэкор складаюць мастацкая апрацоўка канструкцыйных элементаў (калон, падкосаў, кранштэйнаў і інш.) і разныя аздабленні іншых элементаў будынка: абрамленні акон і дзвярэй, шалёўка франтонаў, вуглоў, сцен і інш.
У манументальным драўляным дойлідстве 17—20 стст. выкарыстоўваліся матывы дэкоры каменных будынкаў (касцёл у в. Воўпа, Радзівілімонтаўскі палац).
Іда Гісіка-Шперк
Іда Гісіка-Шперк (швед. Ida Gisiko-Spärck, поўнае імя Ida Emma Charlotta Gisiko-Spärck; -) — шведская мастачка, звязаная з мастацкай калоніяй Önningebykolonin на Аландскіх астравах; працавала пераважна алеем.
Біяграфія
Нарадзілася 18 лістапада 1859 года ў Стакгольме ў сям’і камерсанта Карла Самуэля Гісіка (Karl Samuel Gisiko). Брат Іды — Карл Эдвард (Carl Edvard Gisiko, 1856-?) Быў жанаты з Ідай Б’ёрк (Ida Björck, 1862-?), сястрой вядомага мастака Оскара Б’ёрка.
У канцы 1890-х гадоў вучылася ў Парыжы, дзе пасябравала з фінскай мастачкай Ханнай Рэнберг, разам з якой працавалі ў шведскай калоніі мастакоў Önningebykolonin. У 1880-х гадах ўдзельнічала ў шматлікіх выставах у Швецыі.
У 1894 годзе яна выйшла замуж за дацкага адміністратара Ёхана Альберта Шперка (Johan Albert Spärck, памёр у 1903 году) і пераехала ў Данію.
Памерла ў 1940 годзе.
Саратаўскі акадэмічны тэатр оперы і балета
Саратаўскі акадэмічны тэатр оперы і балета — тэатр оперы і балета горада Саратава, заснаваны ў 1875 годзе.
Гісторыя
У 1860 годзе ў Саратаве пабудавалі летні тэатр, які стаў гастрольнай пляцоўкай для заезджых труп і знакамітых выканаўцаў. Тут у 1875 годзе прайшлі выступы першай рускай опернай трупы пад кіраўніцтвам вядомага тэатральнага дзеяча Расіі, акцёра і антрэпрэнёра Пятра Мядзведзева. Аснову рэпертуару складалі творы рускіх кампазітараў: «Жыццё за цара» і «Руслан і Людміла» М. І. Глінкі, «Русалка» А. С. Даргамыжскага, «Рагнеда» А. Н. Сярова, «Аскольдава магіла» А. Н. Вярстоўскага.
У 1887 годзе трупу ўзначаліў дырыжор Расіі Іван Паліцын. За дырыжорскім пультам у розны час стаялі бліскучыя дырыжоры Расіі А. Пазоўскі, А Паўлаў-Арбенін, В. Сук.
Першая прафесійная балетная трупа была створана ў 1928 годзе. З тэатрам звязана творчасць беларускай актрысы Соф’і Друкер.
Свята-Троіцкая царква (Расна)
Свята-Троіцкая царква — мураваны праваслаўны храм у аграгарадку Расна Дрыбінскага раёна Магілёўскай вобласці.
Гісторыя
У 2001 годзе прыходскай радай быў выкуплены будынак жылога дома і адаптаваны пад храм.
Архітэктура
Пабудавана з сілікатнай цэглы. Вырашана прамавугольным у плане аб’ёмам з 5-граннай апсідай. Па цэнтры 2-схільнага даху малітоўнай залы і над вальмавым апсіды ўзведзены цыбулепадобныя галоўкі. Фасады расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі.
Бобрыч
Бо́брыч (, Бобрич)  — прыпыначны пункт Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Петрыкаўскім раёне Гомельскай вобласці. Размешчаны за 1,4 км на захад ад вёскі Аголіцкая Рудня.
Капліца-пахавальня Вярыгаў
Капліца-пахавальня Вярыгаў — колішняя капліца на Крупецкіх могілках у Мінску. Пабудавана ў XIX ст. з цэглы як пахавальня Вярыгаў. У апошнія гады знаходзілася ў паўзруйнаваным стане. У 2012 годзе ў час рэканструкцыі могілак знесена.
Аск’я
Аск’я (Askja) — дзеючы стратавулкан у цэнтры ісландскага плато, размешчаным над лававым плато Оўдаўдахройн на тэрыторыі нацыянальнага парку Ватнаёкюдль. Вышыня вулкана — 1510 м над узроўнем мора.
Падчас вывяржэння вулкана, якое пачалося 29 сакавіка 1875 года, у кальдэры вулкана плошчай каля 45 км² утварыліся два буйных возера.
Валерый Віктаравіч Драчэўскі
Валерый Віктаравіч Драчэўскі (нар. ) — беларускі футбольны і міні-футбальны трэнер, старшы выкладчык кафедры спорту БНТУ.
Біяаграфія
Працаваў трэнерам па футболе ў ДЮСШАР № 5 г. Мінска. За час працы ДЮСШАР № 5 браў удзел у якасці другога трэнера ў чэмпіянаце Еўропы па футболе, дзе зборная каманда Беларусь U-16 заняла 8 мейсца (Ірландыя). За падрыхтоўку выхаванцаў, якія сталі ўдзельнікамі чэмпіянату свету па футболе c 1994 па 1998 год яму была прысвоена Вышэйшая кваліфікацыйная катэгорыя трэнера. Неаднаразова запрашалі трэнерам для падрыхтоўкі моладзевай зборнай каманды Беларусь па міні-футболе.
У 1998 годзе ўзначаліваў МФК «Сімург». З 1999 года працуе ў БНТУ, дзе з 2000 года з’яўляецца галоўным трэнерам каманды па міні-футболе «Дынама-БНТУ».
Двойчы ўзначальваў студэнцкія зборныя каманды Беларусь на чэмпіянатах свету сярод студэнцкіх камандаў у 2014 годзе (Іспанія) і ў 2018 годзе (Казахстан).
Ветэрн
Ветэрн (Vättern) — возера на поўдні Швецыі, пасля Венерна самае вялікае па плошчы з шведскіх азёр.
Агульная плошча возера 1912 км², з берагавой зонай — каля 4503 км²; вышыня над узроўнем мора 88 м. Самая глыбокая кропка знаходзіцца на поўдзень ад вострава Вісінгсё і мае глыбіню 128 метраў. Сярэдняя глыбіня возера 40 метраў. Даўжыня берагавой лініі каля 642 км. Берагі высокія, скалістыя, са стромкімі схіламі. Аб'ём 74 км³, узровень вады ў возеры падтрымліваецца спецыяльным абсталяваннем (раней узровень вады часта мяняўся). Сцёк у Балтыйскае мора.
Мерыдскі дзяржаўны сімфанічны аркестр
Мерыдскі дзяржаўны сімфанічны аркестр (Orquesta Sinfónica del Estado Mérida ці Osem) - сімфанічны аркестр, які змяшчаецца ў венесуэльскім горадзе Мерыда. Некамерцыйная арганізацыя, ён быў заснаваны ў 1991 годзе венесуэльскім піяністам і педагогам Хасэ Антоніа Абрэў.
Ветэрн
Возера Ветэрн — частка ўнутранага воднага шляху Стакгольм — Гётэбарг.
Мерыдскі дзяржаўны сімфанічны аркестр
Гісторыя
Аркестр быў створаны 21 чэрвеня 1991 года, і ператварыўся з Мерыдскага дзяржаўнага моладзевага сімфанічнага аркестра, заснаванага ў 1978 годзе як частка Сістэмы моладзевых аркестраў Венесуэлы (FESNOJIV) на чале з Хасэ Антоніа Абрэў.
Ветэрн
Да Ветэрна прымыкае нацыянальны парк Тыведэн.
Мерыдскі дзяржаўны сімфанічны аркестр
Гісторыя
Яго са-заснавальнікам і першым мастацкім кіраўніком быў Амілкар Рывас. Паміж 1994 і 1997 гадамі, яго Дырыжор-пастаноўшчыкам быў Серхіа Берналь які пашырыў рэпертуар аркестра да еўрапейскай і лацінаамерыканскай сімфанічнай музыкі. У перыяд паміж 1998 і 2001 гадах, Osem узначальваў Фэліпэ Ізкарэй.
Ветэрн
На Ветэрне размешчаны гарады Мутала, Хускварна, Карлсбарг, а таксама буйны порт Ёнчэпінг.
Мерыдскі дзяржаўны сімфанічны аркестр
Гісторыя
У сезоне 2006 года, аркестр прымаў удзел у многіх афіцыйных мерапрыемствах.
Аркестр пачаў свой ​​20-гадовы юбілей 15 студзеня 2011 прадстаўленнем Сімфоніі № 2 Чайкоўскага на другім штогадовым музычным фестывалі Ферыя дэль Соль.
Ephedra foliata
Ephedra foliata — від голанасенных раслін роду класу.
Батанічнае апісанне
Хмызняк са сцелючымся або лазячым сцяблом даўжынёй да 5 м і шэрай карой. Лісце вузкае, лінейнае, завостранае.
Арэал і экалогія
Краіна пражывання: Афганістан, Алжыр, Бахрэйн, Чад, Джыбуці, Егіпет (Афрыканская частка Сінайскага паўвострава), Эфіопія, Індыя (Пенджаб), Іран, Ірак, Іарданія, Кувейт, Маўрытанія, Марока, Аман, Палестына, Катар, Саудаўская Аравія, Самалі, Туркменістан, Аб’яднаныя Арабскія Эміраты, Заходняя Сахара, Емен (Паўночны Емен, Паўднёвы Емен). Расце на вышынях ад узроўню мора да 1700 м. Куст, скалалаз, які расце на камяністых схілах і ў раёне Вадзі. Адзначаецца як тыповы кампанент розных тыпаў калючых саван у паўзасушлівых і засушлівых кліматычных умовах. Цвіце з лютага па май.
Выкарыстанне
Сцеблы большасці прадстаўнікоў гэтага роду ўтрымліваюць алкалоід эфедрын і адыгрываюць важную ролю ў лячэнні астмы і многіх іншых рэспіраторных захворванняў. Аднак эфедрыну ў прадстаўніках гэтага віду мала. Здробненую расліну адварваюць і выкарыстоўваюць для дублення.
Маўзалей Канстанцыі
Маўзалей Канстанцыі — круглы маўзалей дыяметрам 29 метраў, пабудаваны ў IV ст. на ўсходняй ускраіне Рыма як месца спачынку дачкі Канстанціна Вялікага — Канстанціны. Яна была пасля прылічана да ліку святых, а маўзалей у 1254 г. быў ператвораны ў царкву, прысвечаную яе імю (Santa Costanza).
Пры рэстаўрацыі храма ў 1620 годзе масіўны парфіравы саркафаг Канстанціны быў перамешчаны ў папскі збор старажытнасцяў у музей Пія-Клімента, у Ватыкане. Галоўным скарбам маўзалея цяпер з’яўляюцца мазаікі IV ст., якія ўяўляюць карціну прыстасавання паганскай эстэтыкі для хрысціянскіх задач.
Ямата Такэру
Ямата Такэру — сінтаісцкае бажство, легендарны герой-палкаводзец ў японскай міфалогіі. Сын імператара Кэйко. Пашыральнік уладанняў ямацкага трона. Пакарыў краіну Кумасі на востраве Кюсю і плямёны эмісі ўсходняга Хансю. Галоўны персанаж многіх народных легенд цэнтральнай Японіі, увасабленне ідэальнага японскага вайсковага дзеяча старажытнасці.
Легендарная біяграфія
Згодна з міфічнай перыядызацыяй японскіх старадаўніх хронік «Запісы аб дзеяннях старажытнасці» і «Аналы Японіі», Ямата Такэру нарадзіўся каля 82 года. Ён быў сынам імператара Кэйко. Ямата Такэру меў вельмі круты нораў. У юнацтве ён забіў свайго старэйшага брата. Бацька баяўся сына, а таму трымаў далей ад сябе, увесь час адпраўляючы ў баявыя паходы.
У 97 годзе, калі Ямато Такэру было 16 гадоў, ён узначаліў паход на заходні востраў Кюсю супраць краіны племя кумасі. Пераапрануўшыся ў дзявочае адзенне сваёй цёткі, прынц падмануў і забіў галоўнага асілка, свайго суперніка Кумасі Такэру. Ад яго юнак атрымаў імя Ямата Такэру — «ямацкі асілак». Пасля заваявання Кумасі прынц пайшоў дадому і па дарозе заваяваў край Ідзумі. Ён перамог Ідзумі Такэру і прымусіў мясцовых бостваў гор, рэк і пратокаў прызнаць вяршэнства Імператарскай дома Ямата.
У 110 годзе, пасля вяртання Ямата Такэру ў сталіцу, імператар Кэйко загадаў яму заваяваць ўсходнія землі Хансю. Прынц адправіўся ў храм Ісэ, дзе атрымаў ад цёткі чароўны меч і крэсіва. Пасля гэтага ён сеў у лодку і паплыў на ўсход.
У краю Сагамі мясцовы правадыр падпаліў поле, на якім знаходзіўся Такэру. Прынц скасіў траву вакол сябе чароўным мячом і, узяўшы крэсіва, развёў сустрэчны агонь, які павярнуўся супраць войскаў ворага. Скарыўшы Сагамі, ён вырашыў адправіцца морам на поўнач.
У праліве Урага мясцовы марскі бог паспрабаваў забіць Такэру. Тады любімая дзяўчына прынца, Ота Татыбана, выратавала яго, прынёсшы сябе ў ахвяру, кінуўшыся ў мора.
Пасля заваёвы паўночнага усходу Хансю, Ямата Такэру вяртаўся дадому праз зямлю Авары. У мясцовасці Ацута ён сышоўся з дзяўчынай Міядзу, якой пакінуў свой чароўны меч. Па яе просьбе прынц выйшаў на паядынак са злым бажством Ібукі, але, атрымаў смяротнае раненне. У 113 годзе, на шляху ў сталіцу, Ямата Такэру спыніўся ў мясцовасці Набона ў краі Ісэ, дзе і памёр ад ран. Пасля смерці яго душа павярнулася белай птушкай (сіраторы), якая паляцела на захад. Сын прынца пасля ўзышоў на японскі трон пад імем імператара Тюая.
Сцяпан Хусейнавіч Александровіч
{{Навуковец |Імя                 = Сцяпан Хусейнавіч Александровіч |Арыгінал імя        = |Фота                = |Шырыня              = |Подпіс              = |Месца нараджэння    = |Месца смерці        = |Грамадзянства       = |Навуковая сфера     = Літаратуразнаўства, беларусазнаўства |Месца працы         = Нацыянальная акадэмія навук Беларусі Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт |Навуковая ступень   = {{Навуковая ступень|доктар|філалагічных навук}} |Навуковае званне    = {{Навуковае званне||0}} |Альма-матэр         = |Навуковы кіраўнік   = |Знакамітыя вучні    = |Вядомы як           = |Вядомая як          = |Узнагароды і прэміі = {{{!}} {{{!}} style="background:transparent" {{!}}{{Ордэн Айчыннай вайны II ступені}}{{!!}}{{ордэн Славы 3 ступені}} {{!}}} |Роспіс              = |Шырыня роспісу      = |Сайт                = |Вікітэка            = }}
Сцяпан Александровіч (,  —, ) — беларускі пісьменнік, літаратуразнаўца, крытык, краязнаўца. Доктар філалагічных навук, прафесар. Член Саюза пісьменнікаў СССР з 1955 г.
Біяграфія
Нарадзіўся 15 снежня 1921 г. у гарадскім пасёлку Капыль Мінскай вобласці ў сям’і рабочага. Скончыў сярэднюю школу ў Капылі.