cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ваенныя злачынствы ў ходзе грамадзянскай вайны ў Сірыі
Замежныя ўдзельнікі
У сваю чаргу, шматнацыянальную кааліцыю пад кіраўніцтвам ЗША таксама абвінавачваюць у гібелі сотняў мірных жыхароў Ірака і Сірыі ў выніку нанясення невыбарчных авіяўдараў. Штаты прызналі прымяненне ў Сірыі боепрыпасаў, у якіх выкарыстаны збеднены ўран, што выклікае анкалагічныя захворванні і прыроджаныя дэфекты развіцця. Па даных сірыйскай праваабарончай арганізацыі SNHR, з пачатку інтэрвенцыі заходняй кааліцыі да восені 2018 года былі забіты 2286 мірных жыхароў, сярод якіх 674 дзіцяці і 504 жанчыны.
Выкарыстанне хімічнай зброі
Улады Сірыйскай Арабскай Рэспублікі на афіцыйным узроўні прызнавалі факт наяўнасці ў сябе хімічнай зброі, а таксама актыўна праводзілі працэс па яго ліквідацыі, што было цалкам завершана ў 2016 годзе.
Касрае (востраў)
Касрае (Kosrae) або Кусаіе (Kusaie) — востраў у складзе Каралінскіх астравоў. Асноўная частка аднайменнага штата Федэратыўных Штатаў Мікранезіі. Плошча - 109,6 км². Насельніцтва (2010 г.) - 6616 чал.
Геаграфія і прырода
Касрае знаходзіцца на ўсходзе Каралінскага архіпелага ў 555 км на паўднёвы ўсход ад Палікіра, сталіцы Федэратыўных Штатаў Мікранезіі, у 2191 км ад Гуама, у 12249 км ад Мінска. Даўжыня з захаду на ўсход — 15 км. Найбольшая шырыня з поўначы на поўдзень — 12,26 км.
Востраў мае вулканічнае паходжанне, з'яўляецца вяршыняй падводнага шчытавога вулкана. 70% яго плошчы займаюць горы. Найвышэйшы пункт — гара Фінкал (634 м). 15% плошчы — раўнінныя землі. Астатнія 15% — нізінныя мангравыя балоты. На Касрае шмат рэк і ручаёў. Каля Касрае шмат больш дробных астраўкоў і водмеляў, у тым ліку востраў Лелу. На паўночным захадзе каля берага на працяглых каралавых водмелях быў пабудаваны аэрапорт.
Клімат экватарыяльны вільготны. На працягу года сярэдняя дзённая тэмпература знаходзіцца на ўзроўні каля +27° C. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — 5000 мм.
97% тэрыторыі вострава пакрыта першароднымі лясамі або штучнымі насаджэннямі хлебнага дрэва, бананаў, какосаў і іншых раслін. Многія віды дзікай флоры — эндэмікі. Добрую захаванасць расліннага покрыву Касрае спецыялісты тлумачаць культурнымі асаблівасцямі мясцовага насельніцтва. З аднаго боку, яны залежаць ад лясных рэсурсаў, выкарыстоўваюць іх для атрымання ежы і прадметаў паўсядзённага попыту. З іншага боку, астравіцяне добра ведаюць межы ашчаднай эксплуатацыі лясоў. Наземная фаўна даволі бедная, прадстаўлена птушкамі, казуркамі, земнаводнымі, яшчаркамі.
Гісторыя
У першай палове 2 тысячагоддзя да н. э. на Касрае існавала развітая неалітычная культура, цэнтрам якой быў добра ўмацаваны горад на востраве Лелу, пабудаваны прыкладна ў сярэдзіне XIII ст. Ён займаў плошчу каля 27 га. У іншых частках Касрае археолагамі таксама знойдзены шматлікія сведчанні культурнага і палітычнага ўздыму дадзенага перыяда. Згодна паданням жыхароў Панпеі, у сярэдзіне XIV ст. воіны з Касрае ўрываліся на іх востраў. Мяркуецца, што ўплыў касрае на астатніх мікранезійцаў мог быць нават шырэйшым.
У 1529 г. востраў Касрае быў упершыню заўважаны іспанскімі мараплаўцамі. У 1668 г. Іспанія фармальна абвясціла яго часткай сваіх каланіяльных тэрыторый, аднак ніякіх захадаў да сапраўднай каланізацыі не рабіла. Сталыя кантакты астравіцян з еўрапейцамі пачаліся толькі ў XIX ст. У 1824 г. на Касрае на 10 дзён спынілася французская экспедыцыя, якая сустрэла тут адносна развітае грамадства, дзе меўся інстытут спадчынных правадыроў, высакародных і простых абшчыннікаў. У 1852 г. сюды прыбылі амерыканскія місіянеры-пратэстанты. Яны адчынілі першыя школы, дзе вялося навучанне на мясцовай мове. Аднак вынікі кантактаў з еўрапейцамі былі катастрафічнымі, паколькі з-за распаўсюджання невядомых дагэтуль хвароб, алкаголю і агнястрэльнай зброі пачалося хуткае скарачэнне насельніцтва. Мяркуецца, што ў 1824 г. яно налічвала некалькі тысяч чалавек, але ў 1859 г. засталося толькі 748. На Касрае часцяком спыняліся еўрапейскія гандляры і кітабоі, якія прынялі актыўны ўдзел ва ўзнаўленні папуляцыі мясцовых жыхароў, што адлюстравалася ў генетыцы сучасных касрае.
З 1835 г. уладу на востраве захоплівалі асобныя правадыры, якія звычайна ўспрымаліся еўрапейцамі як манархі. Першы вярхоўны правадыр Аване Сру II пазбавіўся сваёй улады ў 1837 г. з-за таго, што не меў падтрымкі еўрапейцаў. Да 1880-ых гг. найбольш уплывовай сілай на Касрае сталі місіянеры, якія ператварылі вярхоўных правадыроў у сваіх марыянетак. З 1877 г. Касрае актыўна наведвалі нямецкія гандляры. Яны займаліся скупкай копры. У 1885 г. востраў быў абвешчаны каланіяльнай тэрыторыяй Германіі, але афіцыйна перайшоў пад яе юрысдыкцыю толькі ў 1898 г. згодна дагавору з Іспаніяй. На Касрае была адчынена сталая гандлёвая станцыя, былі распаўсюджаны грашовыя адносіны, аднак нямецкае адміністраванне ніяк не закранала ўсеўладдзе місіянераў і традыцыйныя формы кіравання.
Пасля капітуляцыі Японіі ў 1945 г. Касрае трапіў пад кантроль ЗША. У 1986 г. з утварэннем Федэратыўных Штатаў Мікранезіі Касрае набыў статус асобнага штата.
Кіраванне
Востраў Касрае разам з прылеглымі невялікімі астраўкамі складае адзіны штат Касрае, які ўваходзіць у склад Федэратыўных Штатаў Мікранезіі. Штат падзелены на 5 муніцыпальных акруг, якія маюць унутранае самакіраванне. Галоўны адміністрацыйны цэнтр — паселішча Тафол на захадзе вострава.
Касрае мае Канстытуцыю, згодна якой кіруецца легіслатурай (заканадаўчым сходам) з 14 выбраных насельніцтвам акруг сенатараў. Легіслатура складаецца з камітэтаў, якія адказваюць за судовую сістэму і дзяржаўнае кіраўніцтва, шляхі зносінаў, рэсурсы і развіццё, адукацыю і культуру, ахову здароўя і сацыяльную абарону, транспарт і камунікацыі.
Афіцыйныя мовы — касрае і англійская.
Эканоміка
У нашы дні большасць астравіцян займаецца сельскай гаспадаркай, якая аднак накіравана толькі на ўнутранае забеспячэнне. Большасць працаздольнага насельніцтва занята ў адміністрацыі штата і асобных акругоў. Турызм пакуль не адыгрывае такой значнай ролі, як на Панпеі, але колькасць наведвальнікаў стала расце. На ўсходзе Касрае для турыстаў пабудавана экалагічнае паселішча.
Афіцыйная валюта — долар ЗША.
Хуан Антоніа Рыяс
Хуан Антоніа Рыяс Маралес (Juan Antonio Ríos;, Каньетэ — , ) — чылійскі палітык, прэзідэнт Чылі з 1942 па 1946 год. Член Радыкальнай партыі. Быў вылучаны кандыдатам ад Дэмакратычнага альянсу на прэзідэнцкіх выбарах 1942 года, праведзеных пасля смерці прэзідэнта Педра Агірэ Серда, перамог на іх Карласа Ібаньеса дэль Кампа.
Яго ўрад першапачаткова спрабаваў захоўваць нейтралітэт падчас Другой сусветнай вайны, але эканамічны і дыпламатычны ціск у канчатковым выніку прывялі да разрыву адносін з дзяржавамі восі. Гэта спрыяла таму, што Чылі атрымала права на пастаўкі па ленд-лізу, якія ажыццяўляліся ЗША, і на атрыманне крэдытаў, якія якія спрыялі аднаўленню эканомікі.
На эканамічным фронце яму давялося мець справу з ростам беспрацоўя і падзеннем заработнай платы, якія былі выкліканыя падзеннем сусветных коштаў на медзь. З-за пагаршэння стану здароўя яму давялося сысці з пасады прэзідэнта ў студзені 1946 года, перадаўшы гэтую пасаду свайму міністру ўнутраных спраў Альфрэда Дуальдэ Васкесу.
Прэм’ер-міністр Украіны
Прэм’ер-міністр Украіны — пасада Кіраўніка Кабінета Міністраў ва Украіне. Узначальвае выканаўчую ўладу ў краіне.
У адпаведнасці з артыкулам 107 Канстытуцыі Украіны прэм’ер-міністр уваходзіць у склад Рады нацыянальнай бяспекі і абароны Украіны.
Прызначэнне
Прэм’ер-міністр Украіны прызначаецца на пасаду Вярхоўнай Радай Украіны па прадстаўленні Прэзідэнта Украіны. Прадстаўленне аб прызначэнні Вярхоўнай Радай Украіны на пасаду Прэм’ер-міністра Украіны Прэзідэнт Украіны ўносіць па прапанове кааліцыі дэпутацкіх фракцый ў Вярхоўнай Радзе Украіны, у склад якой уваходзіць большасць народных дэпутатаў Украіны ад канстытуцыйнага складу Вярхоўнай Рады Украіны, у тэрмін не пазней чым на пятнаццаты дзень пасля атрымання такога прапановы.
Галасаванне ў Вярхоўнай Радзе Украіны аб прызначэнні Прэм’ер-міністра Украіны праводзіцца ў пайменным рэжыме. У выпадку адхіленні Вярхоўнай Радай Украіны кандыдатуры на пасаду Прэм’ер-міністра Украіны Прэзідэнт Украіны ўносіць на разгляд Вярхоўнай Рады Украіны новае ўяўленне аб прызначэнні на пасаду.
Паўнамоцтвы
Прэм’ер-міністр Украіны кіруе працай Кабінета Міністраў Украіны, накіроўвае дзейнасць Кабінета Міністраў Украіны на забеспячэнне ажыццяўлення ўнутранай і знешняй палітыкі дзяржавы. Ён уносіць на разгляд Вярхоўнай Рады Украіны ўяўленне аб прызначэнні чальцоў Кабінета Міністраў Украіны (акрамя міністра замежных спраў і міністра абароны).
Прэм’ер-міністр ўступае ў адносіны з урадамі замежных дзяржаў, вядзе перамовы і падпісвае міжнародныя дагаворы ў адпаведнасці з законам і актамі Прэзідэнта Украіны. Для ажыццяўлення Прэм’ер-міністрам Украіны сваіх паўнамоцтваў у складзе Сакратарыята Кабінета Міністраў Украіны ўтворыцца патранатная служба — апарат Прэм’ер-міністра Украіны, кіраўнік якога прызначаецца на пасаду і вызваляецца з пасады Кабінетам Міністраў Украіны.
Віцэ-прэм’ер-міністр
У выпадку адсутнасці Прэм’ер-міністра яго паўнамоцтвы выконвае Першы віцэ-прэм’ер-міністр Украіны або віцэ-прэм’ер-міністр Украіны. Яхім Звягільскі і Мікалай Азараў даўжэй за ўсіх выконвалі абавязкі Прэм’ер-міністра. Таксама выконвалі ролю міністра Валянцін Сіманенка, Васіль Дурдынец, Аляксандр Турчынаў і інш.
Згодна артыкула 114 канстытуцыі Украіны, у склад Кабінета Міністраў уваходзяць Першы віцэ-прэм’ер-міністр, тры Віцэ-прэм’ер-міністры. Віцэ-прэм’еры, якія адказныя за гуманітарную палітыку, рэгіянальную палітыку і ЖКГ, а таксама за інфраструктуру, экалогію, прыродныя рэсурсы, будаўніцтва і сувязь.
Адстаўка
Прэм’ер-міністр мае права заявіць Вярхоўнай Радзе аб сваёй адстаўцы. Вярхоўная Рада разглядае пытанне аб адстаўцы не пазней чым на дзясяты дзень пасля паступлення заявы аб адстаўцы, калі яна паступіла падчас чарговай сесіі Вярхоўнай Рады, і не пазней першай пленарнай тыдні наступнай чарговай сесіі, калі такая заява паступіла ў міжсесійны перыяд. Прэм’ер-міністр вызваляецца ад пасады з дня прыняцця рашэння аб яго адстаўцы на пленарным пасяджэнні Вярхоўнай Рады. Прыняцце Вярхоўнай Радай рашэння аб адстаўцы мае следствам адстаўку ўсяго складу Кабінета Міністраў Украіны.
Спыненне паўнамоцтваў Прэм’ер-міністра Украіны ў выпадку яго смерці мае следствам адстаўку ўсяго складу Кабінета Міністраў. У выпадку смерці Прэм’ер-міністра Украіны паўнамоцтвы Прэм’ер-міністра Украіны на перыяд да пачатку працы новага Кабінета Міністраў выконвае Першы віцэ-прэм’ер-міністр ці віцэ-прэм’ер-міністр украіны згодна з вызначаным Кабінетам Міністраў украіны размеркаваннем паўнамоцтваў.
Спіс
За час незалежнасці, з 1991 года па 2016 год, у Украіне змянілася 16 прэм’ер-міністраў (19, калі лічыць в. а.). Па стане на 22 студзеня 2017 дзеючым прэм’ер-міністрам Украіны з’яўляецца Уладзімір Гройсман. Юлія Цімашэнка — першая і адзіная жанчына на гэтай пасадзе, прапрацавала 1,029 дзён і два тэрміны. Яе рэкорд пабіў толькі Мікалай Азараў, які падаў у адстаўку 28 студзеня 2014, падчас падзей Еўрамайдану.
VPN
VPN (virtual private network «Віртуальная прыватная сетка») — агульная назва тэхналогіі, якая забяспечвае адно ці некалькі сеткавых злучэнняў (лагічная сетка), паверх іншай сеткі (напрыклад Інтэрнэт). Нягледзячы на ​​тое, што камунікацыі ажыццяўляюцца па сетках з меншым ці невядомым узроўнем даверу (напрыклад па публічных сетках), узровень даверу да пабудаванай лагічнай сеткі не залежыць ад узроўню даверу да базавых сетак дзякуючы выкарыстанню сродкаў крыптаграфіі (шыфравання, ідэнтыфікацыі, інфраструктуры адкрытых ключоў, сродкаў для абароны ад паўтораў і змяненняў, што перадаюцца па лагічнай сетцы паведамленняў).
У залежнасці ад ужывальных пратаколаў і прызначэння VPN можа забяспечваць злучэнні трох відаў: вузел-вузел, вузел-сетка і сетка-сетка.
Прыклады VPN
Шмат якія значныя правайдары прапануюць свае паслугі па арганізацыі VPN-сетак для бізнес-кліентаў.
Літаратура
= Спасылкі =
Шандра
Шандра
Устаноўчы сход (1789—1791)
Устаноўчы сход 1789 года (Assemblée constituante de 1789) або Нацыянальны ўстаноўчы сход, таксама Нацыянальная канстытуцыйная асамблея (Assemblée nationale constituante) — першы ўстаноўчы сход прадстаўнікоў французскага народа, арганізаваны дэпутатамі французскіх генеральных штатаў 17 чэрвеня 1789 года ў пачатку Вялікай рэвалюцыі.
Заснаванне
Генеральныя штаты 1789 года, якія былі скліканы 5 мая, зайшлі ў тупік у сваіх абмеркаваннях на наступны дзень. Прадстаўнікі трэцяга саслоўя спрабавалі стварыць орган, які б прадстаўляў грамадзян Францыі. Яны з 11 мая збіраліся асобна ад першых двух класаў, утварыўшы так званыя «камуны». 12 чэрвеня камуны прапаноўвалі іншым саслоўям далучыцца да іх. Большая частка першага саслоўя так і зрабіла, але амаль усё дваранства адмовілася. 17 чэрвеня створаныя камуны абвясцілі сябе Нацыянальным сходам у выніку вынікаў галасавання: за — 490, супраць — 90. Другое саслоўе ўступіла ў новы сход за два наступныя дні.
Пасля спроб Людовіка XVI і першага саслоўя не дазволіць прадстаўнікам народа ладзіць паседжанні новаму сходу, слуханні прыйшлося перанесці 20 чэрвеня ў каралеўскую залу для гульні ў мяч. Сабраўшыся, яны прынеслі знакамітую клятву, паабяцаўшы не спыняць працаваць, пакуль Францыя не атрымае канстытуцыю. Пасля няўдалых спроб разагнаць асамблею сілай Людовік XVI быў вымушаны 27 чэрвеня прызнаць яе законнай. Парламент змяніў сваю назву на Нацыянальны ўстаноўчы сход і стаў функцыянаваць як заканадаўчы орган. Тым не менш, у шматлікіх крыніцах для заканадаўчага органа гэтага перыяду выкарыстоўваецца яго першапачатковая назва — «Нацыянальны сход».
Самароспуск
Устаноўчы сход самараспусціўся на паседжанні 30 верасня 1791 года. На наступны дзень у сілу ўступіла Канстытуцыя Францыі 1791 года, на аснове якой стала дзейнічаць Заканадаўчы сход.
Склад
Пасля ўзяцця Бастыліі 14 ліпеня 1789 года Нацыянальная канстытуцыйная асамблея фактычна прыняла на сябе кіраванне Францыяй. У яе ўваходзілі наступныя асобы:
1. Кансерватары-праціўнікі рэвалюцыі, якія пазней сталі вядомымі як «правыя»: 2. «Раялісты-дэмакраты» (пазней вядомыя як «канстытуцыяналісты» або «манархікалісты») у саюзе з Жакам Некерам, схіляліся да арганізацыі дзяржаўнага ладу Францыі на аснове брытанскай канстытуцыйнай мадэлі (Палата лордаў і Палата абшчын): 3. «Нацыянальная партыя», тым часам усё яшчэ адносна адзіная ў падтрымцы рэвалюцыі і дэмакратызацыі, якая прадстаўляла галоўным чынам інтарэсы сярэдняга класа, але сімпатызавала шырэйшаму колу простых людзей. У ранні перыяд яе найбольш прыкметнымі лідарамі былі граф Мірабо, маркіз дэ Лафает і Жан Сільвен Баі.
Лідарамі левага крыла «нацыянальнай партыі» былі Антуан Барнаў, Аляксандр Ламет і Адрыен Дзюпор («трыумвірат»). З часам іх уплыў на працу Асамблеі стаў вызначальным; такая сітуацыя захоўвалася аж да роспуску Нацыянальнага сходу ў 1791 годзе.
Да гэтага спісу варта дадаць абата Сіеса, аднаго з найбольш аўтарытэтных заканадаўцаў, чалавека, якому за некаторы час удалося пераадолець рознагалоссі паміж прыхільнікамі канстытуцыйнай манархіі і дэмакратычнай рэспублікі.
Музей гістарычнага факультэта БДУ
Музей гістарычнага факультэта БДУ — структурнае падраздзяленне БДУ, адзін з пяці музеяў універсітэта. Музей з’яўляецца вучэбна-дапаможным падраздзяленнем гістарычнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Гісторыя
Адразу пасля адкрыцця БДУ паўстала ідэя стварэння гістарычнага музея. У сакавіку 1924 года па ініцыятыве прафесараў М. В. Доўнар-Запольскага і С. З. Кацэнбогена быў адкрыты музей першабытнай культуры і рэлігіі. Яго наведванне было платным (са зніжкай членам прафсаюза). Прафесар Кацэнбоген стаў першым дырэктарам музея.
Ужо ў снежні 1924 года музей перавялі ў склад Камуністычнай акадэміі, але праз год вярнулі ўніверсітэту. Са снежня 1926 года ён пераназваны ў музей гісторыі рэлігіі і атэізму. Наступнае дзесяцігоддзе яго існавання практычна не адлюстравана ў публікацыях і архіўных дакументах.
Новы этап у развіцці музея злучаны з імем дацэнта кафедры гісторыі старажытнага свету і сярэдніх вякоў В. І. Шаўчэнка, які ўлетку 1939 года ў якасці выканаўцы абавязкаў загадчыка гісторыка-археалагічным музеем быў накіраваны ў музеі поўдня СССР з мэтай папаўнення фондавых калекцый. Адначасова ён кіраваў археалагічнай практыкай студэнтаў гістарычнага факультэта ў Херсанесе (Крым). У лютым 1940 года адбылося адкрыццё гісторыка-археалагічнага музея, які атрымаў з Дзяржаўнага Эрмітажа копіі прадметаў антычнага мастацтва, а таксама калекцыю старажытнагрэчаскіх, старажытнарымскіх і візантыйскіх манет.
Падчас вайны калекцыі музея былі разрабаваны ці загінулі ў пажары. Захавалася толькі нязначная частка даваеннага збору. У 1948 годзе падчас капітальнага рамонту ў будынку біялагічнага факультэта (цяпер геаграфічны факультэт) былі выяўлены экспанаты па гісторыі старажытнага свету. Ізноў у Эрмітажы былі замоўлены копіі статуй, ваз і барэльефаў. У будынку біяфака ў тым жа годзе была адкрыта экспазіцыя антычнай культуры і археалогіі.
З пачатку 1950-х гадоў пачынаецца мэтанакіраваны збор матэрыялаў па гісторыі БДУ. У 1951 годзе ў музеі адкрываецца выстава, прысвечаная 30-годдзю ўніверсітэта. У наступныя некалькі гадоў пра дзейнасць музея амаль нічога невядома. Ужо ў канцы 1950-х гадоў аднаўляецца папаўненне калекцый музея беларускімі матэрыяламі. Праводзяцца этнаграфічныя і археалагічныя экспедыцыі. У 1959 годзе да 25-годдзю гістарычнага факультэта пры кафедры гісторыі БССР адкрываецца абноўлены гісторыка-археалагічны музей. У 1964 годзе ствараецца нумізматычны кабінет.
У 1970-я гады акцэнт у дзейнасці музея зноў перамяшчаецца на збор матэрыялаў па гісторыі БДУ: у 1971 годзе адкрываецца пакой падарункаў, а ў 1977 годзе па ініцыятыве рэктара В. М. Сікорскага адкрываецца аддзел гісторыі ўніверсітэта. Тым не менш, археалагічная, этнаграфічная і нумізматычная калекцыі музея працягваюць рэгулярна папаўняцца. Гэтаму спрыяе, у першую чаргу, актыўная дзейнасць супрацоўнікаў створанай у 1973 годзе кафедры археалогіі, этнаграфіі і дапаможных гістарычных дысцыплін.
Выкарыстанне музея
На аснове музейных калекцый арганізавана вучэбная і навукова-даследчая дзейнасць студэнтаў, якія пішуць курсавыя і дыпломныя работы. Тут жа студэнты праходзяць музейную практыку. Таксама ў музеі праводзяцца вучэбна-практычныя заняткі па прадметах «Археалогія Беларусі», «Нумізматыка Беларусі», «Этналогія», «Гісторыя матэрыяльнай культуры Беларусі», «Культура старажытнага свету».
Акрамя гэтага, беларускія і замежныя навукоўцы маюць магчымасць выкарыстоўваць матэрыялы музея для сваіх даследаванняў. У першую чаргу, гэта тычыцца найбагацейшай археалагічнай калекцыі.
Акрамя пастаянных экспазіцый, музей праводзіць часовыя выставы, якія адпавядаюць тэматыцы мерапрыемстваў, якія праводзяцца на факультэце. У апошні час былі арганізаваны выставы прысвечаныя вайне 1812 года ў Беларусі, юбілею кафедры археалогіі і спецыяльных гістарычных дысцыплін, 125-годдзю першага рэктара БДУ У. І. Пічэты, 70-годдзю гістарычнага факультэта БДУ, 100-годдзю са дня нараджэння Ф. М. Нячая. У 2010 годзе пасля рэканструкцыі быў адкрыты нумізматычны кабінет.
Музей праводзіць экскурсіі па папярэдняй дамоўленасці для арганізаваных груп.
Экспазіцыя
У калекцыі музея маюцца першыя металічныя вырабы на тэрыторыі Беларусі, якія адносяцца да эпохі бронзавага веку. Мноства упрыгожванняў (напрыклад, каралі). Важнай часткай экспазіцыі з’яўляюцца прадметы XII—XIII стагоддзяў, якія былі знойдзеныя падчас даследавання Вішчынскага замка.
Фірузабад
Геаграфія
Горад знаходзіцца ў заходняй частцы Фарса, у горнай мясцовасці паўднёва-ўсходняга Заграса, на вышыні 1 322 метраў над узроўнем мора. Фірузабад размешчаны на адлегласці прыблізна 85 кіламетраў на поўдзень ад Шыраза, адміністрацыйнага цэнтра правінцыі і на адлегласці 760 кіламетраў да паўднёва-паўднёваму ўсходу (SSE) ад Тэгерана, сталіцы краіны.
Гісторыя
Аляксандр Македонскі змог накіраваць на горад воды возера, якое захавалася уверх па цячэнні ракі. Ардашыр I, аднаўляючы горад, пабудаваў адводны канал ад возера.
Горад будаваўся як сталіца і быў акружаны сцяной з чатырма брамамі, у цэнтры знаходзіўся зараастрыйскі храм.
Славутасці
Побач з горадам захаваліся ў руінах пабудовы Ардашыра — крэпасць Галех-Дахтар («крэпасць дачкі»), палац Ардашыра і храм вогнепаклоннікаў на месцы былога горада Гор, або Ардашыр-Хварах. У 1997 г. урад Ірана прапанавала ўключыць гэтыя помнікі ў спіс Сусветнай спадчыны.
Насельніцтва
Паводле даных перапісу, на 2006 год насельніцтва складала 58 210 чалавек ; у нацыянальным складзе пераважаюць кашкайцы, у канфесійным — мусульмане-шыіты.
Акцябр
Назву Акця́бр маюць:
IX Усебеларускі з’езд Саветаў
Дзевяты Усебеларускі з'езд Саветаў рабочых, сялянскіх і чырвонаармейскіх дэпутатаў. Адбыўся 8 — 15 мая 1929 у Мінску. Прысутнічала 559 дэлегатаў з правам рашаючага голасу і 168 з дарадчым.
Праца з'езда
3'езд адзначыў дасягненні БССР у ажыццяўленні індустрыялізацыі, пашырэнні прамысловага будаўніцтва, павелічэнні ўдзельнай вагі прамысловай прадукцыі ўсёй гаспадаркі. Канстатавана было павышэнне культурнага ўзроўню насельніцтва, ухвалены мерапрыемствы па рацыяналізацыі і скарачэнні дзяржапарату. У адносінах перспектыў развіцця сельскай гаспадаркі з'езд, выконваючы ўказанні з Масквы, паставіў задачу яе сацыялістычнай рэканструкцыі, калектывізацыі сялянскіх гаспадарак, вытворчасць іх кааперавання, узмацнення і пашырэння буйных саўгасаў пры адначасовым усямерным стымуляванні ўздыму індывідуальнага бядняцка-серадняцкага сектара. 3'езд ухваліў распрацаваны Дзяржкампланам і зацверджаны Саўнаркомам БССР план развіцця народнай гаспадаркі і культурнага будаўніцтва рэспублікі на 1928 — 1932 гг., адзначыў неабходнасць рашучага сацыялістычнага наступу на капіталістычныя элементы горада і вескі. Пэўная ўвага была звернута на працяг палітыкі беларусізацыі, з'езд даручыў ураду больш хуткімі тэмпамі праводаіць беларусізацыю ўсіх дзяржаўных, культурных і грамадскіх устаноў і арганізацый, рэўваенсавету Беларускай ваеннай акругі закончыць беларусізацыю нацыянальных фарміраванняў, а ўраду БССР і акруговым выканкомам усямерна дапамагаць яму ў гэтай рабоце.
Вынікі з'езда
Абраны ЦВК БССР з 254 членаў і 88 кандыдатаў. У ЦВК СССР ад рэспублікі было абрана 5 членаў і 2 кандыдаты. Старшыней ЦВК БССР пераабраны А. Р. Чарвякоў, старшынёй СНК БССР — М. М. Галадзед.
Тутавая гарэлка
Тутавая гарэлка, таксама тутаўка, радзей тутавы брэндзі (tut arağı, թթի օղի) — моцны алкагольны напой, традыцыйны для шэрага раёнаў Закаўказзя. Уяўляе сабою прадукт перагонкі зброджанага сока пладоў шаўкоўніцы.
Беларускі партызан (1922)
«Белару́скі партыза́н» — нелегальны заходнебеларускі часопіс, які выдаваўся ў 1922 годзе Галоўным штабам беларускіх партызан у Белавежскай пушчы.
Тутавая гарэлка
Геаграфія і гісторыя вытворчасці
Тутавая гарэлка з'яўляецца традыцыйным напоем для значнай часткі Закаўказскага рэгіёна, у прыватнасці для Арменіі і Азербайджана. Гістарычна да раёнаў найболей актыўнай вытворчасці дыстыляту з пладоў шаўкоўніцы адносіцца Карабах, большая частка тэрыторыі якога ў наш час уваходзіць у склад непрызнанай Нагорна-Карабахскай Рэспублікі: тут вырабляецца значная колькасць прамысловых і надомных сартоў тутавай гарэлкі.
Гісторыя вырабу тутавай гарэлкі мераецца, прынамсі, стагоддзямі. Некаторае зніжэнне аб'ёмаў яе вытворчасці адбылося ў XIX стагоддзі пасля таго, як на адпаведных закаўказскіх тэрыторыях, што ўвайшлі да таго часу ў склад Расійскай Імперыі, атрымала шыранне руская гарэлка. Тым не менш, і ў Арменіі, і ў Азербайджане традыцыйны моцны напой з ягад шаўкоўніцы захаваў вельмі шырокае шыранне. Характэрна, што жыхары гэтых краін нярэдка прыпісваюць яму гаючыя ўласцівасці.
Згадванні пра высокую папулярнасць тутавай гарэлкі ўтрымваюцца ў расійскіх дакументальных і публіцыстычных крыніцах, што адносяцца, у прыватнасці, да сярэдзіны XIX стагоддзя. Так, «Каўказскі каляндар» на 1854 год, які выдаваўся канцылярыяй Каўказскага намесніка, расказвае пра выраб і спажыванне гэтага напою ў Елісаветпалі — цяперашняй Гянджы:
Фігуруе тутавая гарэлка і ў творах мастацкай і мемуарнай літаратуры, апісвальных традыцыйны побыт народаў Арменіі і Азербайджана. Пра культавае значэнне гэтага напою для жыхароў яго родных месцаў апавядае, прыкладам, армянскі пісьменнік С. М. Ханзадзян:
У савецкі час практыка вырабу тутавай гарэлкі была засвоена і за межамі гістарычнага арэала яе шырання. Пра гэта, у прыватнасці, сведчыць яе фігураванне ў Крымінальным кодэксе РСФСР 1961 года, указах Вярхоўнага Савета РСФСР і іншых праўных актах сярод алкагольных напояў, самаробная вытворчасць якіх забаранялася. У канцы XX — пачатку XXI стагоддзя з развіццём камерцыйнай вытворчасці тутавай гарэлкі пашырэў яе экспарт за межы краін традыцыйнага спажывання. Вядома нават пра кантрабандны правозе партый тутавай гарэлкі, у прыватнасці, на тэрыторыю Афганістана.
Тэхналогія вытворчасці
Сырцом для вытворчасці тутавай гарэлкі служаць плады шаўкоўніцы, таксама вядомай як тутавае дрэва. У ход ідуць ягады як чорнай, так і белай шаўкоўніцы — абодва гэтыя віды шырока культывуюцца ў адпаведных мясцовасцях Закаўказзя.
На выйсці атрымваецца празрыстая вадкасць з лёгкім водарам шаўкоўніцы. Пры надомнай вытворчасці яна звычайна мае заўважнае адценне жаўтлява-зелянявых тонаў, пры прамысловым зусім бясколерная. У залежнасці ад колькасці перагонак гарэлка можа ўтрымваць ад 40 % да 80 % алкаголю. Напой можа бутилироваться непасрэдна пасля перагонкі, або ж падпадаць пад далейшую вытрымку — апошняе звычайна адбываецца з мацнейшымі сартамі. Традыцыйна для вытрымлівання тутавай гарэлкі выкарыстоўваюцца бочкі з драўніны таго ж тутавага дрэва, унутраная паверхня якіх папярэдне падпадае пад абпал. Працягласць вытрымкі звычайна складае ад аднаго года да пяці гадоў. Па яе завяршэнні гарэлка перад бутыляваннем звычайна разводзіцца вадой. Вытрыманыя сарты тутаўкі маюць вельмі насычаны колер — ад залацістага да цёмна-карычневага, а таксама значна багацейшы і складаны густ з драўнянымі і травянымі нотамі і моцна выяўлены даўкі водар.
Нягледзячы на развіццё прамысловай вытворчасці тутавай гарэлкі, практыка яе надомнага вырабу захоўваецца вельмі шырока, асабліва ў сельскай мясцовасці. Часта індывідуальныя рэцэпты напою маюць розныя тэхналагічныя асаблівасці.
Сораць
Сораць (Сороть) — рака ў Пскоўскай вобласці Расіі, правы прыток ракі Вялікая. Выцякае з Міхалкінскага возера ў Наваржэўскім раёне Пскоўскай вобласці на поўначы Бяжаніцкага ўзвышша. Працякае па тэрыторыі Наваржэўскага, Бяжаніцкага і Пушкінагорскага раёнаў Пскоўскай вобласці. Вусце ракі Сораць знаходзіцца за 161 км па правым беразе ракі Вялікая. Даўжыня ракі — 80 км, плошча вадазборнага басейна — 3910 км².
Камунальнік-МДУ
«Камунальнік-МДУ» — беларускі жаночы валейбольны клуб з горада Магілёў.
Гісторыя
Клуб створаны ў 2006 годзе.
Дасягненні
Чэмпіянат Беларусі па валейболе сярод жанчын
Факультэт даўніверсітэцкай адукацыі БДУ
Факультэт даўніверсітэцкай адукацыі БДУ — факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Гісторыя
Па загаду Міністэрства вышэйшай адукацыі пры БДУ 1 верасня 1961 года быў адкрыты спецыяльны падрыхтоўчы факультэт па навучанне замежных грамадзян. Першым дэканам факультэта стаў доктар гістарычных навук Ігнаценка Іларыён Мяфодзьевіч.
Навучальны працэс на факультэце забяспечвала кафедра рускай мовы. Для навучання замежных слухачоў рускай мове Мінскім гарадскім аддзелам адукацыі была накіравана вялікая група маладых настаўнікаў сярэдніх школ горада. За кароткі перыяд кафедра выканала вялікі аб’ём вучэбна-метадычнай працы: быў вывучаны досвед працы падрыхтоўчых факультэтаў іншых універсітэтаў; былі распрацаваны неабходныя метадычныя матэрыялы; для выкладчыкаў было арганізавана вывучэнне іспанскай мовы.
Першыя слухачы прыбылі на факультэт ў 1961 годзе з Кубы. За 7 месяцаў вучобы яны авалодалі праграмным матэрыялам па рускай мове і былі накіраваны на далейшую вучобу ў ВНУ Масквы, Ленінграда, Мінска.
У верасні 1962 года на кафедры рускай мовы падрыхтоўчага факультэта была створана секцыя па навучанні замежных студэнтаў асноўных факультэтаў. На базе гэтай секцыі ў 1971 годзе была ўтворана кафедра рускай мовы асноўных факультэтаў.
Выкладчыкам замежных студэнтаў была неабходная метадычная дапамога, таму ў сакавіку 1964 года было створана гарадское (пасля рэспубліканскае) навукова-метадычнае бюро. Галоўная задача бюро — удасканаленне форм і метадаў вучэбна-выхаваўчай і метадычнай работы, абмен вопытам, павышэнне тэарэтычных і метадычных ведаў выкладчыкаў. З гэтай мэтай рэгулярна сталі праводзіцца вучэбна-метадычныя канферэнцыі, семінары, кансультацыі выкладчыкаў.
З лістапада 1968 года ў БДУ пачалі працаваць падрыхтоўчыя курсы для абітурыентаў, а ў снежні 1969 года адкрылася падрыхтоўчае аддзяленне для беларускіх грамадзян, якое пазней было пераўтворана ў факультэт дауніверсітэцкай падрыхтоўкі і прафарыентацыі моладзі. Рашэннем рэктарата 1 ліпеня 2000 года шляхам зліцця факультэта дауніверсітэцкай падрыхтоўкі і прафарыентацыі моладзі і падрыхтоўчага факультэта па навучанні замежных грамадзян быў створаны факультэт дауніверсітэцкай адукацыі для беларускіх і замежных грамадзян.
Пры актыўным удзеле ФДА ў 2002 годзе ўтварылася Беларускае грамадскае аб’яднанне выкладчыкаў рускай мовы як замежнай.
Замчышча
За́мчышча — месца, дзе некалі знаходзіўся замак.
Замчышчы маюцца ў наступных гарадах:
Пэт Ніксан
Тэльма Кэтрын Раян «Пэт» Ніксан (Thelma Catherine Ryan "Pat" Nixon;,  — , ) — першая лэдзі ЗША з 20 студзеня 1969 г па 9 жніўня 1974 года, бо ў гэтыя ж гады яе муж Рычард Ніксан быў 37-м Прэзідэнтам Злучаных Штатаў Амерыкі ад Рэспубліканскай партыі.
Біяграфія
Нарадзілася ў Невадзе. Вырасла ў Лос-Анджэлесе, Каліфорнія. У 1929 годзе Пэт скончыла сярэднюю школу, а затым вучылася ў Фулертанскім каледжы. Па заканчэнні каледжа праходзіла навучанне ва Універсітэце Паўднёвай Каліфорніі. Для аплаты адукацыі яна працавала на некалькіх працоўных месцах, у тым ліку ў аптэцы, машыністкай і рэнтгенолагам. У 1940 годзе яна выйшла замуж за юрыста Рычарда Ніксана, у іх нарадзіліся дзве дачкі. Пэт сумесна з мужам удзельнічала ў яго паспяховай кампаніі на выбарах у кангрэс у 1946 і 1948 гадах. Пазней яна стала «Другой лэдзі Злучаных Штатаў», калі яе муж быў абраны віцэ-прэзідэнтам пры Дуайце Эйзенхаўэры. У гэтай якасці Пэт правяла са сваім мужам шмат місій добрай волі, якія атрымалі спрыяльнае асвятленне ў сродках масавай інфармацыі. Яна дапамагала мужу ў яго няўдалай прэзідэнцкай кампаніі 1960 года, а затым у яго паспяховай кампаніі 1968 года.
Франсіска Антоніа Пінта
Франсіска Антоніа Пінта і Дыяс дэ ла Пуэнтэ (Francisco Antonio Pinto y Díaz de la Puente;  — ) — чылійскі палітычны дзеяч, трэці прэзідэнт Чылі ў 1827—1829 гадах.
Запалле
Назву Запалле маюць:
Замшаны
Назву Замша́ны маюць:
Палкоўнік
Палкоўнік (ад слова полк — той, хто ўзначальвае полк) — пасада, чын, воінскае званне афіцэрскага або каманднага (начальніцкага) складу ва ўзброеных сілах (УС) і іншых сілавых ведамствах большасці краін свету.
Альфрэда Дуальдэ
Альфрэда Дуальдэ Васкес (Alfredo Duhalde,, , Чылі — ) — чылійскі палітык.
Займаючы пасаду міністра ўнутраных спраў пры прэзідэнце Хуане Антоніа Рыясе, Дуальдэ 17 студзеня 1946 года дэ-факта ўзначаліў урад, у сувязі з сур’ёзнымі праблемамі са здароўем прэзідэнта. Рыяс памёр 27 чэрвеня, Дуальдэ як віцэ-прэзідэнт кіраваў Чылі да новых прэзідэнцкіх выбараў. Дуальдэ сышоў у адстаўку 17 кастрычніка 1946 года.
Аляксандра Мікалаеўна Борціч
Алякса́ндра Мікала́еўна Бо́рціч (Алекса́ндра Никола́евна Бо́ртич, нар., Светлагорск, Гомельская вобласць) — , выканаўца роляў у мастацкіх фільмах. Жыве і працуе ў Расіі. Вядома па фільмах «Як мяне завуць» (2014), «Духлес 2» (2015), «Вікінг» (2016).
Біяграфія
Да 3-гадовага ўзросту жыла ў Светлагорску, затым, пасля разводу бацькоў — у Гродне ў бабулі (да паступлення ў школу). Затым маці забрала яе да сябе ў Маскву. Калі Аляксандры было 10 гадоў, маці другі раз выйшла замуж.
Скончыла ў Маскве сярэднюю школу і музычную школу (саксафон). У 9—10 класах займалася ў тэатральнай студыі. У школьныя гады захаплялася цяжкім рокам. Пасля заканчэння школы паступала ў тэатральны інстытут, але не прайшла па конкурсе; працавала афіцыянткай.
У 2014 годзе у выніку конкурснага адбору маладых выканаўцаў атрымала галоўную ролю ў псіхалагічнай драме «Як мяне завуць» (рэж. Н. Сайфулаева). Фільм атрымаў галоўны прыз на XI міжнародным кінафестывалі «Балтыйскія дэбюты» (Светлагорск, Калінінградская вобл.) і спецыяльны прыз «За лёгкае дыханне і мастацкую цэльнасць» на XXV-ым адкрытым расійскім кінафестывалі «Кінатаўр» (Сочы, Краснадарскі край). Кінакарціна была паказана на XX-ым міжнародным фестывалі фільмаў пра правы чалавека «Сталкер» у Маскве і на міжнародным кінафестывалі ў Сан-Сабасцьяне (Іспанія).
Надзея Філіпава
Біяграфія
Нарадзілася ў Мінску. Скончыла Беларускі дзяржаўны харэаграфічны каледж (клас М. В. Пятровай) і факультэт эстэтычнай адукацыі Беларускага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта.
З 2005 года працуе ў трупе Нацыянальнага акадэмічнага Вялікага тэатра оперы і балеты Рэспублікі Беларусь.
Узнагароды
Уладальнік медаля Францыска Скарыны (2017), лаўрэат III Міжнароднага конкурсу артыстаў балета ў Стамбуле (2012), дыпламант Міжнароднага конкурсу артыстаў балета ў Хельсінкі (2009) і Міжнароднага конкурсу ў Рыме (2008).
Чарнякоўскі сельсавет
Чарняко́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Слаўгарадскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Чарнякоўка.
Генеральныя штаты (Францыя)
Генеральныя штаты ў Францыі (États Généraux) — вышэйшая саслоўна-прадстаўніцкая ўстанова ў 1302—1789 гадах.
Узнікненне Генеральных штатаў было звязана з ростам гарадоў, абвастрэннем сацыяльных супярэчнасцей і класавай барацьбы, што выклікала неабходнасць умацавання феадальнай дзяржавы.
Папярэднікамі Генеральных штатаў былі пашыраныя паседжанні каралеўскага савета (з прыцягненнем гарадскіх вярхоў), а таксама правінцыйныя асамблеі саслоўяў (якія паклалі пачатак правінцыйным штатам). Першыя Генеральныя штаты былі скліканы ў 1302 годзе, у перыяд канфлікту Філіпа IV з Папам Баніфацыем VIII.
Генеральныя штаты з'яўляліся дарадчым органам, скліканым па ініцыятыве каралеўскай улады ў крытычныя моманты для аказання дапамогі ўраду. Асноўнай іх функцыяй было кватаванне падаткаў. Кожнае саслоўе — першае, другое і трэцяе саслоўе — засядала ў Генеральных штатах асобна ад іншых і мела па адным голасе (незалежна ад колькасці прадстаўнікоў). Трэцяе саслоўе было прадстаўлена гарадскімі вярхамі.
Значэнне Генеральных штатаў узрасло падчас Стагадовай вайны 1337—1453, калі каралеўская ўлада мела асаблівую патрэбу ў грошах. У перыяд народных паўстанняў XIV стагоддзя (Парыжскае паўстанне 1357—1358, Жакерыя 1358) Генеральныя штаты прэтэндавалі на актыўны ўдзел у кіраванні краінай (падобныя патрабаванні выказалі Генеральныя штаты 1357 года ў «Вялікім сакавіцкім арданансе»). Аднак адсутнасць адзінства паміж гарадамі і іх непрымірымая варожасць з дваранствам рабілі бясплоднымі спробы французскімі Генеральнымі штатамі дамагчыся правоў, якія заваяваў англійскі парламент.
У канцы XIV стагоддзя Генеральныя штаты склікаліся ўсё радзей і часта замяняліся сходамі натабляў. З канца XV стагоддзя інстытут Генеральных штатаў прыйшоў у заняпад у сувязі з распачатым развіццём абсалютызму, на працягу 1484—1560 гадоў яны наогул не склікаліся (вядомае ажыўленне іх дзейнасці назіралася ў перыяд Рэлігійных войнаў — Генеральныя штаты склікаліся ў 1560, 1576, 1588, і 1593 гадах).
З 1614 да 1789 гады Генеральныя штаты зноў ні разу не збіраліся. Толькі 5 мая 1789 года ва ўмовах вострага палітычнага крызісу напярэдадні Вялікай французскай рэвалюцыі кароль склікаў Генеральныя штаты. 17 чэрвеня 1789 года дэпутаты трэцяга саслоўя абвясцілі сябе Нацыянальным сходам, 9 ліпеня Нацыянальны сход абвясціў сябе Устаноўчым сходам, які стаў вышэйшым прадстаўнічым і заканадаўчым органам рэвалюцыйнай Францыі.
У XX стагоддзі назва Генеральныя штаты прымалі некаторыя прадстаўніцкія сходы, якія разглядаюць актуальныя палітычныя пытанні і выказваюць грамадскую думку (напрыклад, асамблея Генеральных штатаў за раззбраенне, май 1963 года).
Жэнгялоў хац
Жэнгялоў хац Ժենգյալով հաց; таксама жангялоў хац, жынгялоў хац}} — хлебная аладка з начыннем з дробна нарэзанай зеляніны розных раслін, традыцыйная страва ў кухні армян Нагорнага Карабаха. Падобен з іншымі стравамі каўказскіх народаў: кутабам з зелянінай, афарам.
Dzieje dobroczynności krajowej i zagranicznej z wiadomościami ku wydoskonaleniu jej służącemi (1820)
«Dzieje dobroczynności krajowej i zagranicznej z wiadomościami ku wydoskonaleniu jej służącemi» («Хроніка айчыннай і замежнай філантрапічнай дзейнасці са звесткамі па яе ўдасканаленні») — клерыкальна-філантрапічны часопіс.
Выдаваўся ў 1820 — 1824 гг. у Вільні на польскай мове. Распаўсюджваўся па ўсей Расійскай імперыі. Змяшчаў матэрыялы пра рэлігійна-духоўнае жыццё, гісторыю і становішча царквы (пераважна каталіцкай) і філантропіі ў Расіі і за яе межамі. Асвятляў пытанні педагогікі, мастацтва, друкаваў мастацкія творы. Меў бібліяграфічны аддзел. У публікацыях часопіса ёсць звесткі пра гісторыю і тагачасны стан касцёла і уніяцкай царквы на беларуска-літоўскіх губернях, дзейнасць дабрачынных суполак у Вільні, Слуцку і інш.
Менаміні
Менаміні (саманазва: Mamaceqtaw, літаральна «людзі вадзянога рысу») — алганкінскі народ, карэнныя насельнікі ЗША. Агульная колькасць (2016 г.) — 8 700 чал.
Гісторыя
Да прыходу еўрапейцаў менаміні насялялі рэчышча аднайменнай ракі на тэрыторыі сучаснага штата Вісконсін. У 1634 г. яны ўсталявалі кантакты з французамі, з якімі падтрымлівалі гандлёвыя адносіны. З 1669 г. французскія езуіты вялі сярод іх місіянерскую дзейнасць.
У другой палове XVII ст. сітуацыя для менаміні ўскладнілася, паколькі Вісконсін стаў прыцягальным для іншых індзейскіх народаў, што беглі з паўднёвага усходу ад іракезаў. З пачатку XVIII ст. менаміні ўступалі з імі ў прамыя ваенныя сутычкі. Пры гэтым яшчэ болей умацаваўся саюз з французамі. Аднак, калі ў 1763 г. Францыя перадала кантроль над сваімі каланіяльнымі тэрыторыямі Вялікабрытаніі, менаміні адмовіліся ад удзелу ў індзейскім паўстанні і сталі саюзнікамі брытанцаў.
Падчас Амерыканскай рэвалюцыі менаміні падтрымалі лаялістаў. Некаторыя менаміні ўдзельнічалі ў вайне 1812 г. на баку Вялікабрытаніі супраць ЗША. У далейшым гэта ўскладніла адносіны паміж тубыльцамі і амерыканскімі ўладамі. У 1821 - 1822 гг. менаміні заключылі дагаворы з плямёнамі, што перасяліліся ў Вісконсін з Нью-Ёрка, аб перадачы апошнім значнай часткі сваіх зямель. Аднак вярхоўныя правадыры абвясцілі гэтыя дагаворы несапраўднымі. Тым не меней, у 1832 г. фэдэральны ўрад прыняў рашэнне аб адчужэнні 3,5 млн акраў.
Пад ціскам амерыканскай адміністрацыі ў 1836 г. і 1848 г. былі заключаны дагаворы з ЗША, якія ўводзілі федэральнае кіраванне, а таксама значылі новае скарачэнне тэрыторый. Сітуацыя пагаршалася з-за міграцыі ў Вісконсін заходніх перасяленцаў, якія заражалі індзейцаў эпідэмічнымі захворваннямі. Правадыры менаміні адстойвалі правы свайго народа ў судзе. У выніку ў 1872 г. яны атрымалі права на частку драўніны, што вырубалася ў іх лясах, а ў 1951 г. — значную грашовую кампенсацыю за страты.
30 красавіка 1961 г. урад ЗША прызнаў суверэнітэт народа менаміні. Былі зняты федэральны надзор, узноўлены племянныя структуры кіравання, створана камерцыйная арганізацыя Menominee Enterprises, якая распараджалася агульнай маёмасцю народа. Аднак зняцце федэральнага надзора прывяло да пагаршэння эканамічнай і сацыяльнай сітуацыі. Па ініцыятыве саміх індзейцаў у 1973 г. федэральны надзор быў узноўлены. У 1975 г. была створана асобная аўтаномная рэзервацыя менаміні, у 1978 г. прынята Канстытуцыя менаміні.
Культура
Да прыходу еўрапейцаў менаміні вялі вандроўны лад жыцця, займаліся збіральніцтвам, паляваннем і рыбалоўствам. Яны таксама ведалі земляробства. Вырошчвалі тытунь, гарбузы, кукурузу, бабовыя. У выніку кантактаў з французамі ў XVII ст. значную ролю набылі здабыча і гандаль футрам. Значныя прыбыткі садзейнічалі ўсталяванню аселага лада жыцця. З сярэдзіны XIX ст. менаміні займаліся пераважна сельскай гаспадаркай і рубкай лесу. У нашы дні многія працуюць у прамысловасці за межамі рэзервацыі, займаюцца абслугоўваннем турыстаў.
Асноўнымі жытламі ў мінулым былі крытыя карою вігвамы. Стацыянарныя паселішчы меліся толькі на рацэ Менаміні. У іх праводзілі зімовы сезон. Улетку вандравалі ўслед за жывёлай, пры гэтым жылі ў буданах і лёгкіх вігвамах.
Традыцыйнае грамадства менаміні падзялялася на 34 роды, якія групаваліся ў 5 самастойных падраздзяленняў, кожнае з якіх мела свае правы і абавязкі, і чальцы якіх звалі адзін аднога братамі :
Падраздзяленні былі экзагамнымі, таму шлюбы знутры іх забараняліся. Звычайна нявеста пераходзіла ў сям'ю жаніха. Перадача спадчыны і адлік сваяцтва вяліся па мужчынскай лініі. Правадыр Мядзведзяў арганізоўваў грамадскае кіраванне, аднак у час вайны выбіраўся ваенны правадыр з любога падраздзялення. Высокую сацыяльную прыступку ў грамадстве займалі шаманы. У многіх выпадках яны станавіліся правадырамі.
Фальклор менаміні вядомы сваімі казкамі і песнямі, прысвечанымі стварэнню света, культурнаму герою Манабушу, каханню, гістарычным падзеям, калыханкамі і г. д.. Традыцыйныя музычныя інструменты: барабаны, бразготкі і флейты. Асабліва вылучаюцца вадзяныя барабаны. Яны ўяюляюць драўляныя кантэйнеры, запоўненыя на чвэрць вадою, якія маюць асаблівы гук.
Рэйхсфюрар СС
Рэйхсфюрар СС (Reichsführer-SS: «Імперскі кіраўнік ахоўных атрадаў») — першапачаткова да 1934 года спецыяльная пасада, а затым і вышэйшае званне ў СС (у 1925—1926 — гэта пасада звалася Оберляйтар СС).
Вызначэнне
«Рэйхсфюрар СС» было званнем і пасадай адначасова. Пасада рэйхсфюрара CC была створана ў 1926 годзе Іозефам Берхтольдам. Папярэднік Берхтольда, Юліус Шрэк, ніколі не зваў сябе «рэйхсфюрарам» (пасада звалася «оберляйтар», гэта значыць «старэйшы кіраўнік»), аднак гэта пасада была прысвоена яму заднім чыслом у пазнейшыя гады.
У 1929 годзе рэйхсфюрарам СС быў прызначаны оберфюрар СС Генрых Гімлер, які стаў зваць сябе з 1934 года менавіта рэйхсфюрарам, замест свайго звычайнага эсэсаўскага звання (1 студзеня 1933 Гімлеру было прысвоена вышэйшае на той час званне ў СА і СС — обергрупенфюрар). Гэта і стала прэцэдэнтам.
У 1934 годзе, пасля Ночы доўгіх нажоў, пасада Гімлера стала афіцыйным званнем. З гэтага моманту званне рэйхсфюрара СС стала вышэйшым званнем у СС і атрымала адпаведнасць званню генерал-фельдмаршала ў нямецкай арміі.
Рэйхсфюрары СС
За ўсю гісторыю СС толькі пяць чалавек займалі пасаду оберляйтара і рэйхсфюрара СС.
Пал Малетэр
Пал Малетэр (Maléter Pál;, Эпер’еш — , Будапешт) — венгерскі ваенны дзеяч, генерал. Міністр абароны ва ўрадзе Імрэ Надзя (лістапад 1956).
Сям’я і юнацкасць
Нарадзіўся ў сям’і прафесара права. Яго родны горад пасля Першай сусветнай вайны ўвайшоў у склад Чэхаславакіі, у 1938, згодна «Венскаму арбітражу» быў перададзены Венгрыі, а пасля Другой сусветнай вайны ізноў стаў чэхаславацкім. Два гады вучыўся на медыцынскім факультэце Карлава ўніверсітэта ў Празе, працаваў практыкантам у бальніцы. Неўзабаве пасля далучэння свайго роднага горада да Венгрыі пераехаў у Будапешт.
Ваенная кар’ера
Скончыў вайсковую Акадэмію Людовікі ў Будапешце, у 1942 атрымаў чын лейтэнанта і быў скіраваны на Усходні фронт. Браў удзел у баях, трапіў у савецкі палон, дзе скончыў спецыяльную школу, што рыхтавала партызан-парашутыстаў. Быў камандзірам партызанскага атрада, што ваяваў супраць немцаў у Трансільваніі, атрымаў званне капітана. Уступіў у Камуністычную партыю (з 1948 — Венгерская партыя працаўнікоў).
Дзейнасць у кастрычніка-лістападзе 1956
Да кастрычніка 1956 быў малавядомы за межамі венгерскай арміі. Шырокая слыннасць да яго прыйшла пасля таго, як ён — адзіны старэйшы афіцэр — перайшоў на бок паўстанцаў у час кастрычніцкіх падзей 1956 года.
25 кастрычніка міністр абароны Іштван Бата даручыў палкоўніку Малетэру прыбыць да будапешцкіх жаўнерняў Кіліян, у якіх былі раскватараваны вайсковыя будаўнікі, і запабегчы іх захоп дэманстрантамі, якія выступалі супраць урада. Для выканання баявога задання Малетэру было вылучана пяць танкаў. Спачатку дзеяў супраць паўстанцаў, але ўжо ўвечары 25 ці на працягу 26 кастрычніка ўступіў з імі ў перамовы. 26 кастрычніка абвясціў міністру абароны, што перайшоў на бок паўстанцаў. Браў удзел у баявых дзеяннях супраць савецкіх войскаў у Будапешце.
Пасля таго, як 28 кастрычніка баявыя дзеянні па ініцыятыве ўрада Імрэ Надзя былі спынены і савецкія войскі пакінулі Будапешт (але не краіну ў цэлым), паводзіны Малетэра былі афіцыйна ўхвалены ўладамі. Пісьменнік Ласла Дзюрка пазней адзначаў: «Адразу ж пасля аб’явы ўрадам перамір’я гэты высокі, станісты вайсковы палкоўнік стаў адной з найболей прыцягальных фігур не толькі для журналістаў, з ім захацелі сустрэцца і некаторыя замежныя дыпламаты; асоба яго апынулася ў цэнтры ўвагі».
З 30 кастрычніка — сустаршыня (разам з генералам Белай Кіраем) Камітэта рэвалюцыйных узброеных сіл, што кіраваў паўстанцкімі фармаваннямі. Але паміж Малетэрам і Кірэем існавала саперніцтва і нязгоды ў палітычным падыходзе. Кірай падтрымваў расправы над прыхільнікамі ранейшага рэжыму, тады як Малетэр, наадварот, імкнуўся ўтрымваць баевікоў у рамках дысцыпліны і законнасці і нават караў смерцю некаторых з іх за пазасудовыя расправы. Гэта прывяло да таго, што большая частка ўзброеных сіл аказалася непадкантрольная камітэту.
З 31 кастрычніка — член Рэвалюцыйнага камітэта абароны. З 1 лістапада — першы намеснік міністра абароны. У той жа дзень сустракаецца з толькі што вызваленым з турмы кіраўніком венгерскай Каталіцкай царквы кардыналам Ёжэфам Міндсенці. Разам з Кіраем выступаў супраць захавання ў складзе ўрада міністраў, цесна злучаных з камуністычным рэжымам Ракашы-Геры. Спрабаваў усталяваць кантроль над усімі паўстанцкімі атрадамі, аднак дамогся толькі частковага поспеху — для некаторых паўстанцаў вайсковы афіцэр і член партыі Малетэр быў падазронай фігурай. Быў адным з ініцыятараў звальнення з кіроўных пастоў у арміі партыйных прызначэнцаў і іх замены на кадравых вайскоўцаў.
3 лістапада прызначаны міністрам абароны ва ўрадзе Імрэ Надзя з прысваеннем звання генерал-маёра. Выступаў за найхутчэйшы вывад з Венгрыі савецкіх войскаў.