cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
IC 2348
IC 2348 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) ў сузор’і Рак.
Жасцянка
Жасця́нка (, Жестянка) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Празямлянскага сельсавета.
Кальваніка
Кальваніка (Calvanico) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Кампанія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Салерна.
Насельніцтва складае 1570 чалавек (2010 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 111,14 чал./км². Займае плошчу 14 км². Паштовы індэкс — 84080. Тэлефонны код — 089.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Міхаіл Архангел.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Ладан (Чарнігаўская вобласць)
Ладан (Ла́дан) — пасёлак гарадскога тыпу ў Прылуцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Размешчаны на правым беразе ракі Удай (басейн Дняпра). Правы прыток р.Удай Ладанка працякае праз пасёлак.
Знаходзіцца за 18 км на паўднёвы ўсход ад станцыі станцыі Прылукі (на лініі Бахмач — Пыратын).
Гетры
Гетры (guêtre ) — суконная накладка з зашпількамі тыпу кароткага (на шчыкалаткі) накладной халявы ці род цёплых панчох, якія апранаюць паверх абутку. Першапачаткова іх рабілі з скуры або з шчыльнага матэрыялу, пазней з сукна. У 1990-2000-я гетры зноў увайшлі ў моду як жаночы аксэсуар, а таксама як аксэсуар для танцаў, які дазваляе хутка разаграваць цягліцы ног падчас рэпетыцый.
У цяперашні час ваўняныя гетры выкарыстоўваюцца ў якасці элемента спартыўнага адзення, які абараняе і сагравае ногі.
Гетры атрымалі шырокае распаўсюджванне ў турызме ў якасці абароны ад траплення ўнутр чаравікоў бруду і вады.
Дружба (Чарнігаўская вобласць)
Дружба  — пасёлак гарадскога тыпу, Ічнянскі гарадскі савет, Ічнянскі раён, Чарнігаўская вобласць, Украіна. Знаходзіцца за 5 км на поўдзень ад горада Ічня, прымыкае да сяла Аўгусціўка. Да пасёлка прымыкае лясны масіў.
Ардазы
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 23 чалавекі (13 мужчын і 10 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 20 чалавек (8 мужчын і 12 жанчын).
Шчурова (гміна)
Шчуро́ва (Szczurowa) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Бжэскага павета Малапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Шчурове. Плошча гміны складае 134,64 км². Станам на 2009 год у гміне Шчурова пражывалі 9841 чалавек, шчыльнасць — 73,1 чал./км².
Гвінед
Графства з'яўляецца домам Бангорскага ўніверсітэта. Таксама на яго тэрыторыі размешчана значная большасць нацыянальнага парку Снаўдонія.
Мяжуе на поўначы з графствам Англсі і Конуі, з усходу з графствам Повіс, а на поўдні з графствам Керэдзігіён.
Гекуба
Згодна старажытнагрэчаскім аўтарам, Гекуба была другой жонкай Прыама. Яе першым сынам быў Гектар. Падчас другой цяжарнасці ёй прысніўся сон, быццам яна нарадзіла вогнішча. Траянскія вешчуны прадраклі, што народжанае ёю дзіця загубіць Трою. Аднак Гекуба і Прыам не здолелі забіць немаўля. Народжаны сын быў аднесены на гару, знойдзены і выхаваны пастухом. Пазней другі сын Парыс выкраў Алену Цудоўную, чым сапраўды выклікаў Траянскую вайну.
У «Іліядзе» Гекуба па просьбе Гектара ўзначальвае маленне траянскіх жанчын у храме Палады, аплаквае яго смерць і кладзе на магілу пасму сваіх валасоў. Згодна п'есе Еўрыпіда «Траянкі», пасля згубы Троі Гекуба становіцца рабыняй Адысея, помсціць за смерць сына фракійскаму валадару Паліместару і асляпляе яго. На судзе Агамемнан падтрымлівае Гекубу і выганяе Паліместара. Паліместар прадракае, што яна памрэ на шляху ў Эладу. Авідзій лічыў, што пасля пакарання Паліместара яна ператварылася ў сабаку.
Даўгялаўскі сельсавет
Даўгя́лаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Воранаўскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Вялікія Даўгялы.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Воранаўскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 29 красавіка 1960 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Паляцкішскага сельсавета.
Род Куратомі
Кёсі Род Куратомі - майстар баявых мастацтваў (Gosoku Ryu, Kubojutsu, Kendo, Hojutsu і інш.), дырэктар INTERNATIONAL KARATE ASSOCIATION, аўтар кнігі «Karate: The Mental Edge».
Біяграфія
Нарадзіўся 12 лістапада 1962 года ў Лос-Анджэлесе. Пачаў вывучаць каратэ ва ўзросце 12 гадоў. З 1981 яго настаўнікам з'яўляецца Сокэ Кубота Такаюкі. Кёсі Куратомі працуе інструктарам додзё Сокэ больш за 25 гадоў.
Дасягненні
Кёсі Куратомі з'яўляецца International Grand Champion у кумітэ (суперцяжкая вага) і ката (са зброяй) у 2000 MILLENNIUM INTERNATIONAL KARATE ASSOCIATION WORLD CUP KARATE CHAMPIONSHIP, які адбыўся 8-9 ліпеня 2000 года ў Лос-Анджэлесе, Каліфорнія, ЗША.
Шматразовы чэмпіён свету па каратэ Кёсі Куратомі заваяваў мноства тытулаў на працягу апошніх дзесяцігоддзяў і працягвае практыкаваць баявыя мастацтвы і навучаць у INTERNATIONAL KARATE ASSOCIATION у штаб-кватэры (Лос-Анджэлес, Глендэйл, Каліфорнія), ЗША.
Дзейнасць
Кёсі Куратомі падарожнічае па ўсім свеце, навучае каратэ на семінарах, судзіць на турнірах. Ён таксама заядлы ўдзельнік марафонаў і за апошнія гады прыняў удзел у некалькіх марафонах. Па прафесіі Кёсі Куратомі спецыяліст па сістэмным аналізе і працуе ў California based hospital. Ён пражывае ў Лос-Анджэлесе (Глендэйл, Каліфорнія), ЗША.
Крыніцы
http://karatesensei.com/author.html
Герб Бангладэш
Нацыянальны герб Бангладэш быў прыняты пасля аб'явы незалежнасці ў 1971 годзе.
У цэнтры герба эмблема гарлачыкі, апраўленая каласамі рысу. Над гарлачыкам размешчаны чатыры зоркі і трыліснік джуту. Гарлачык (Shapla) з'яўляецца нацыянальнай кветкай Бангладэш, яна сустракаецца паўсюдна на тэрыторыі краіны. Рыс увасабляе тое, што Бангладэш з'яўляецца аграрнай краінай. Чатыры зоркі ўяўляюць чатыры прынцыпы, якія былі замацаваны першай канстытуцыяй Бангладэш, прынятай у 1972 годзе, першапачаткова гэта былі нацыяналізм, атэізм, сацыялізм і дэмакратыя. Цяпер яны сімвалізуюць нацыяналізм, дэмакратыю, ісламскі сацыялізм і іслам.
Гаўлічкаў-Брод
Га́ўлічкаў-Брод (Havlíčkův Brod, старая назва Německý Brod, Deutschbrod) — горад у Краі Высачына Чэхіі. Размешчаны на рацэ Сазаве, у межах Чэшска-Мараўскага ўзвышша.
Насельніцтва 24,3 тыс. жыхароў (2003). Плошча складае 64,9 км².
Гісторыя
Упершыню згадваецца ў XII стагоддзі. Атрымаў развіццё ў выніку адкрыцця сярэбраных радовішчаў на Сазаве. Правамі горада валодае з 1257. Насельніцтва горада ў XIII — пачатку XX стст. было пераважна нямецкім (і з 1310 горад быў вядомы як Нямецкі Брод). Падчас Гусіцкіх войнаў насельніцтва горада падтрымала Жыгімонта, таму 22 студзеня 1422 горад быў разбураны Янам Жыжкам (адбудаваны ў 1429). На працягу XVI—XVII з'яўляўся культурным цэнтрам; прамысловасць (галоўным чынам — тэкстыльная) атрымала развіццё ў XIX стагоддзі. Тады ж горад стаў буйным чыгуначным вузлом. Усё нямецкае насельніцтва горада было выселена ў 1945. У тым жа годзе горад атрымаў сваю сучасную назву ў гонар пісьменніка XIX стагоддзя Карэла Гаўлічка-Бораўскага.
У горадзе — навукова-даследчы і селекцыйны інстытут бульбаводства.
Івіца Дачыч
І́віца Да́чыч (Ивица Дачић; нар., Прызран) — сербскі палітык, першы віцэ-прэм’ер-міністр і міністр замежных спраў Сербіі з 27 красавіка 2014, старшыня АБСЕ, старшыня Сацыялістычнай партыі Сербіі.
Біяграфія
Дзяцінства правёў у вёсцы Жытараджа ў Топліцкай акрузе на поўдні краіны. Скончыў гімназію ў горадзе Ніш. Вышэйшую адукацыю атрымаў на факультэце палітычных навук Бялградскага ўніверсітэта. Палітычную кар’еру пачаў у 1990 годзе, узначаліўшы моладзевы сацыялістычны рух у Бялградзе.
З 1992 па 2000 з’яўляўся прэс-сакратаром Сацыялістычнай партыі Сербіі. З 2000 па 2003 год займаў пасаду намесніка старшыні СПС і ўзначальваў яе бялградскае аддзяленне. У так званым пераходным ўрадзе Сербіі з кастрычніка 2000 г. па студзень 2001 г. займаў пасаду міністра інфармацыі. Браў удзел у прэзідэнцкіх выбарах 2004 года і заняў па іх выніках чацвёртае месца, набраўшы 4,04 % галасоў.
У снежні 2006 быў абраны старшынёй Сацыялістычнай партыі Сербіі.
Пасля пазачарговых парламенцкіх выбараў у ліпені 2008 года ўвайшоў у склад новага ўрада Цветкавіча, атрымаўшы пасаду Першага віцэ-прэм’ера і міністра ўнутраных спраў.
Пасля выбараў 2012 года ўзначаліў Урад Рэспублікі Сербіі.
У ходзе парламенцкіх выбараў 2014 года ў складзе кааліцыі заняў другое месца ў парламенце і адпаведна — ва ўрадзе.
IC 2349
IC 2349 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Рак.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Вердыкт
Вердыкт (ад Vere dictum — праўдзіва сказанае) — у судзе прысяжных рашэнне (прысуд) прысяжных засядацеляў па пытанні аб вінаватасці або невінаватасці падсуднага (абвінаваўчы або апраўдальны вердыкт). Заканадаўства і судовая практыка розных дзяржаў маюць вусны і пісьмовы вердыкт, прычым яны могуць быць у форме адказаў на пытанні суда або ў форме згоды з абвінаваўчым актам альбо яго адхіленне. У судовай практыцы ЗША адрозніваюць агульны вердыкт па пытанні аб вінаватасці і спецыяльны вердыкт па пытанні аб даказанасці пэўных фактаў, вывад з якіх робяць пастаянныя суды. На аснове вердыкту суд выносіць рашэнне аб пакаранні. Вердыкт прымаецца прысяжнымі аднагалосна або большасцю галасоў. Напрыклад, у Вялікабрытаніі з 1967 года аднагалоснасці засядацеляў пры вынясенні вердыктаў не патрабуецца, такі ж парадак устаноўлены ў заканадаўстве шэрагу штатаў ЗША.
Сімфонія
Сімфо́нія (ад συμφονία — «сугучча») — твор для аркестра, які складаецца з некалькіх частак, найбуйнейшая музычная форма сярод канцэртнай аркестравай музыкі.
Класічная будова
Звычайна класічная сімфонія (як і саната) складаецца з чатырох частак. Першая частка ў хуткім тэмпе, пішацца ў санатнай форме; другая, у павольным, пішацца ў форме рандо, радзей у форме санаты ці варыяцыі; трэцяя — скерца ці менуэт — у трохчасткавай форме, чацвёртая частка, таксама ў хуткім тэмпе — у санатнай форме або ў вялікай форме рандо. Калі першая частка напісаная ва ўмераным тэмпе, то за ёй наадварот, можа ісці хуткая другая частка і павольная трэцяя частка (напрыклад, як ў дзявятай сімфоніі Бетховена).
Гісторыя
Заснавальнікам класічнай мадэлі сімфоніі лічыцца Франц Іозеф Гайдн. У класічнай сімфоніі толькі першая і апошняя часткі маюць аднолькавую танальнасць, а сярэднія пішуцца ў танальнасці, якія з'яўляюцца роднаснымі галоўнай, па якой і вызначаецца танальнасць ўсех сімфоній. Выбітныя прадстаўнікі класічнай сімфоніі — Вольфганг Амадэй Моцарт і Людвіг ван Бетховен.
Рамантычная сімфонія стала спалучэннем класічнай формы з рамантычнай экспрэсіяй і уплывам песень на характар тэматыкі. Развіваецца таксама тэндэнцыя праграмнасці. З'яўляюцца лейтматывам. Галоўнай тэндэнцыяй рамантызму з'яўлялася разнастайнасць формы, складу аркестра і шчыльнасці гучання.
Пачынаючы з другой паловы XIX стагоддзя і, асабліва ў XX стагоддзі строгія формы сімфоніі сталі разбурацца. Стала неабавязковым чатырохчастковасць: сімфоніі могуць утрымліваць ад адной (напр. сімфоніі В. Сільвестрава), да адзінаццаці (14-я Сімфонія Д. Шастаковіча). Неабавязковай становіцца выкарыстанне санатнай формы. Пасля 9-й сімфоніі Л. Бетховена кампазітары сталі ўводзіць у сімфоніі вакальныя партыі. Аднак пастаяннай застаецца маштабнасць і змястоўнасць музычнага матэрыялу.
Вядомыя аўтары сімфоній
* — Жывыя кампазітары, якія могуць павялічыць колькасць напісаных імі сімфоній.
Эмблема Амана
Эмблема Амана складаецца з дзвюх спараваных шабель у ножнах, клінкамі ўніз, з накладзеным на іх ханджарам у ножнах, з дэталямі рамянёў.
Выкарыстанне гэтай эмблемы, як дзяржаўнага сімвала Амана, вядома з сярэдзіны XVIII стагоддзя.
Зазерыца
Зазе́рыца (, Зазерица) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Празямлянскага сельсавета.
Кампора
Кампора (Campora) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Кампанія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Салерна.
Вілем Дрэс
Вілем Дрэс (Willem Drees; 5 ліпеня 1886, Амстэрдам, Нідэрланды — 14 мая 1988, Гаага, Нідэрланды) — нідэрландскі палітычны і дзяржаўны дзеяч. Былы прэм’ер-міністр Нідэрландаў.
Кампора
Насельніцтва складае 563 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 19 чал./км². Займае плошчу 29 км². Паштовы індэкс — 84040. Тэлефонны код — 0974.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Nicola.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Пашпарт грамадзяніна Арменіі
Пашпарт грамадзяніна Арменіі (հայկական անձնագիր — літ. «армянскае апісанне асобы») — дакумент міжнароднага фармату, які выдаецца грамадзянам Рэспублікі Арменія для пасведчання асобы за мяжой. Дадзены дакумент таксама пацвярджае права яго ўладальніка на абарону і дапамогу консульскіх устаноў Арменіі ў іншых дзяржавах. Пашпарт выдаецца тэрмінам на 10 гадоў.
Знешні выгляд
Вокладка пашпарты цёмна-сіняга колеру, з надпісамі «Рэспубліка Арменія» і «Пашпарт» на армянскай і англійскай мовах і гербам краіны. Дакумент складаецца з 32 старонак, і змяшчае інфармацыю аб уладальніку на армянскай і англійскай мовах.
Інфармацыя аб уладальніку
Пашпарт Рэспублікі Арменія змяшчае наступную інфармацыю:
ID-карта
У межах Арменіі асноўным сродкам ідэнтыфікацыі грамадзян з'яўляецца пластыкавая ID-карта.
АСАМ
Асобная служба актыўных мерапрыемстваў (АСАМ) — спецпадраздзяленне пагранічнай службы Рэспублікі Беларусь, якое спецыялізуецца на барацьбе з тэрарыстычнай дзейнасцю.
На форменным шаўроне байца АСАМа — два скрыжаваныя мячы і ружа вятроў на фоне контуру Рэспублікі Беларусь.
Гісторыя
АСАМ сфарміравана 31 мая 1993 года. Першым кіраўніком стаў Генадзь Нявыглас.
За час існавання спецпадраздзялення яго супрацоўнікі затрымалі больш за 1000 парушальнікаў дзяржаўнай мяжы і 6000 нелегальных транзітных мігрантаў. З незаконнага звароту канфіскавана больш за 30 адзінак агнястрэльнай зброі, каля 13 000 штук боепрыпасаў, значныя аб’ёмы наркатычных і псіхатропных рэчываў (станам на 2007).
АСАМ прымалі актыўны ўдзел у памежным крызісе 2021 года і арганізацыі нелегальнага пераходу блізкаўсходнімі мігрантамі межаў з дзяржавамі Еўрасаюза. У сувязі з міграцыйным крызісам АСАМ і яе кіраўнік Ігар Кручкоў былі ўключаныя ў пяты пакет санкцый Еўрапейскага Саюзу, які ўступіў у сілу 2 снежня 2021 года, а 22 снежня — Албанія, Ісландыя, Ліхтэнштэйн, Нарвегія, Паўночная Македонія, Сербія, Чарнагорыя.
Задачы
АСАМ выконвае наступныя задачы :
Каліфарнійскае цячэнне
Каліфарнійскае цячэнне (California Current, Corriente de California) — халоднае паверхневае цячэнне на ўсходзе паўночнай часткі Ціхага акіяна; паўднёвае адгалінаванне Паўночна-Ціхаакіянскага цячэння. З'яўляецца ўсходняй перыферыяй паўночнага субтрапічнага антыцыкланальнага кругавароту паверхневых вод, накіравана з поўначы на поўдзень, уздоўж Каліфорніі. На поўдні пераходзіць у Паўночнае Пасатнае цячэнне. Шырыня 550—650 км. Скорасць 0,9 км/гадз. Сярэдняя тэмпература вады ў лютым ад 12 °C на поўначы да 25 °C на поўдні, у жніўні адпаведна ад 17 °C да 26 °C. Салёнасць на поўначы 33-34 %.
Вердон
Вердон (Verdon) — рака ў паўднёва-ўсходняй частцы Францыі, левы прыток ракі Дзюранс (басейн Роны).
Даўжыня 200 км. Бярэ пачатак у праванскіх Альпах; цячэ па маляўнічых цяснінах. Асенне-зімовыя і вясновыя паводкі. У верхнім цячэнні ёсць вадасховішча і ГЭС, у ніжнім выкарыстоўваецца для ірыгацыі.
Томас Венцлава
То́мас Ве́нцлава (Вя́нцлава; Tomas Venclova; нар. 11 верасня 1937, Клайпеда, Літва) — літоўскі паэт, публіцыст, перакладчык.
Біяграфічныя звесткі
Сын літоўскага пісьменніка Антанаса Венцлавы. Скончыў Віленскі ўніверсітэт. У пачатку 1968 года ён разам з расійскімі дысідэнтамі падпісаў пратэст у сувязі са справай дысідэнтаў Аляксандра Гінзбурга і Юрыя Галанскова, у сямідзесятыя гады актыўна ўдзельнічаў у дысідэнцкай дзейнасці — напісаў адкрыты ліст ЦК Кампартыі Літвы, меў дачыненне да стварэння ў 1976 годзе літоўскай Хельсінкскай групы. У 1977 годзе з-за пераследу з боку савецкай улады эміграваў у ЗША. Быў пазбаўлены грамадзянства СССР. У 2018 прафесар-эмерыт Ельскага ўніверсітэта вяртаецца ў Вільню пасля саракагадовай эміграцыі. У 1950-я — 1960-я гады не раз бываў у БССР. Наведаў Беларусь зноў у красавіку 2019, дзе прыняў удзел у прэзентацыі першага кніжнага выдання яго вершаў па-беларуску і ў другім фестывалі інтэлектуальнай кнігі «Прадмова». Усклаў кветкі ў мемарыяле памяці ахвяр сталінскага тэрору ва ўрочышчы Курапаты.
IC 2350
IC 2350 — галактыка тыпу NF (у працэсе падцверджання) ў сузор’і Рак.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Англсі
Англсі (вал. Ynys Môn) — востраў і графства ў паўночна-ўсходнім Уэльсе. Ад вострава Брытанія аддзелены пралівам Менай, праз які пракладзеныя два масты.
Прырода
Востраў мае крутыя берагі і ўзгорыстую (да 250 м) паверхню. Распаўсюджаны верасоўнікі і лугі. На востраве ўпершыню ў 1832 годзе французскім мінералогам і геолагам Ф. С. Бёданам (François Sulpice Beudant) быў знойдзены мінерал англезіт.
Гісторыя
Падчас рымскага заваявання Брытаніі востраў доўга заставаўся пад уладаю друідаў і быў канчаткова скораны толькі Агрыкалам у 78 годзе. Пасля сыходу рымлян з Брытаніі, Англсі быў захоплены ірландцамі, пазней належыў каралеўству Гвінед, падвяргаўся нападам вікінгаў, саксаў і нарманаў. У 13 ст. яго падпарадкаваў англійскі кароль Эдвард I.
Андрэй Дзмітрыевіч Адэнскі
Андрэй Дзмітрыевіч Адэнскі, сапраўднае Пінчук (, Лоеў — ) — беларускі савецкі тэрапеўт. Доктар медыцынскіх навук (1943), прафесар (1945). Заслужаны дзеяч навукі БССР (1967).
Біяграфія
У 1914 г. скончыў вышэйшую пачатковую вучэльню ў г. Лоеве, у 1927 г. — медыцынскі факультэт Кіеўскі ўніверсітэт.
Удзельнік рэвалюцыйнага руху ў Беларусі.
Загадчык кафедры тэрапіі Беларускага інстытута ўдасканалення ўрачоў (1949—1970).
Навуковая праца
Асноўныя напрамкі навуковай дзейнасці: пытанні дыягностыкі і тэрапіі сардэчна-сасудзістых захворванняў, вывучэнне этыялогіі, патагенезу, лячэння і прафілактыкі рэўматызму, гіпертанічнай хваробы, даследаванні па праблеме рэактыўнасці арганізма, клініцы язвавай хваробы страўніка і 12-перснай кішкі, паталогіі печані, органаў дыхання, працы па даследаванні вянознага ціску і вызначэнні яго значэння ў клініцы сардэчна-сасудзістых захворванняў.
Узнагароды
Узнагароджаны 2-ма ордэнамі Леніна (1961, 1967), Працоўнага Чырвонага Сцяга (1953), Ганаровым знакам «Герой рэвалюцыйнага руху», 3-ма Ганаровымі граматамі Вярхоўнага Савета БССР, шматлікімі медалямі. Заслужаны дзеяч навукі БССР (1967).
Сарытагай (Кызылардзінская вобласць)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва раз’езда складала 6 чалавек (4 мужчыны і 2 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у раз’ездзе пражывалі 5 чалавек (3 мужчыны і 2 жанчыны).
Кантаровіч
Кантаровіч — прозвішча.
Вядомыя носьбіты:
Залессе (Чашніцкі раён)
Зале́ссе (, Залесье) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Празямлянскага сельсавета.
Верэльскі мірны дагавор
Верэльскі мірны дагавор 1790 — мірны дагавор, заключаны паміж Расіяй і Швецыяй пасля руска-шведскай вайны 1788-90. Падпісаны 3 (14) жніўня ў Верэле (Вяраля, Фінляндыя). Абодва бакі былі зацікаўлены ў больш хуткім заключэнні міру: Швецыя — з прычыны знясілення вайной, Расія — з-за вайны з Турцыяй. Верэльскі мірны дагавор па сутнасці паўтарыў ўмовы Абаскага мірнага трактата 1743 года і не ўнёс ніякіх тэрытарыяльных змен. Галоўнае значэнне Верэльскага мірнага дагавора заключалася ў тым, што Швецыя адмовілася ад саюза з Турцыяй, а Расія — ад фармулёвак Ніштацкага і Абаскага трактатаў, па якім Расія атрымлівала магчымасць ўмешвацца ва ўнутраныя справы Швецыі.
Шчутова (гміна)
Шчуто́ва (Szczutowo) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Сярпэцкага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Шчутове. Плошча гміны складае 112,62 км². Станам на 2014 год у гміне Шчутова пражывалі 4393 чалавекі, шчыльнасць — 39 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 25 салецтваў.
Панорныця
Панорніца ці Панорныця (Понорниця) — пасёлак гарадскога тыпу на паўночным захадзе Корапскага раёна Чарнігаўскай вобласці Украіны. Знаходзіцца на беразе ракі Багачка (прыток р. Убедзь). Размешчана за 30 км ад раённага цэнтра Корап. Пасёлак размешчаны на дарозе Т-2519 і за 7 км ад Р-12 (Чарнігаў-Северскі). У 1983 г. у пасёлку жыло 4 265 чалавек, у 2006 г. — 2 778 чалавек.
Ян дэ Квай
Ян Эдуард дэ Квай (Jan Eduard de Quay; 26 жніўня 1901, Хертагенбас, Нідэрланды — 4 ліпеня 1985, Беерс, Нідэрланды) — нідэрландскі палітычны і дзяржаўны дзеяч. Былы прэм’ер-міністр Нідэрландаў.
Джон Кітс
Джон Кітс (31 кастрычніка 1795, Лондан — 23 лютага 1821, Рым) — вялікі англійскі паэт-рамантык. У шэрагу з Байранам і Шэлі, з’яўляўся адной з ключавых фігур другога пакалення рамантычных паэтаў. Паэзіі Кітса ўласціва пачуццёвая вобразнасць, якая найлепш выявілася ў серыі яго одаў, што застаюцца самымі вядомымі англійскімі паэмамі. Першы біёграф і выдавец Рычард Монктан Мілнз сказаў пра яго жыццё: «Некалькі адданых сяброў, некалькі прыўкрасных вершаў, жарснае каханне і ранняя смерць».
Біяграфія
Нарадзіўся Джон Кітс у Лондане 31 кастрычніка 1795 года. Быў першым дзіцём Томаса і Фрэнсіс (у дзявоцтве Джэнінгс) Кітсаў. Бацька паэта ўтрымліваў стайню і здаваў коней. У Джона было тры браты — Джордж, Томас і Эдвард (які памёр у маленстве) і сястра Фрэнсіс Мэры.
Нягледзячы на сціплыя даходы сям’і, хлопчыкі атрымалі добрую адукацыю — з 1803 па 1811 гады яны вучыліся ў прыватнай закрытай школе Джона Кларка ў Энфілдзе, дзе Кітс зацікавіўся паэзіяй, — першы яго вядомы верш прысвечаны Эдмунду Спенсеру і называецца «Перайманне Спенсера» (Imitation of Spenser, 1814). У 1804 годзе ў выніку няшчаснага выпадку Томас Кітс памёр, а ў 1810 годзе памерла і маці паэта — ад туберкулёзу. Апекунамі дзяцей былі прызначаныя Джон Наўленд Сэндэл і Рычард Эбі, гандляр гарбатай, які пасля смерці Сэндэла ў 1816 годзе застаўся адзіным апекуном. Невялікія сродкі, якія засталіся пасля смерці бацькі, дазволілі братам скончыць навучанне, а Джону Кітсу — атрымаць медыцынскую адукацыю: з 1811 па 1815 гады ён быў вучнем доктара Хэманда ў Эдмантане, а пасля працягваў вучыцца ў адной з лякарняў Лондана. У ліпені 1816 года ён здаў экзамен, які даваў права займацца медыцынай. Аднак Джон Кітс адмовіўся ад лекарскай кар’еры і вырашыў прысвяціць сябе літаратуры.
Друкаваўся з 1816 года. Першы зборнік — «Вершы» (1817). Унёс у англійскую паэзію рамантызму новыя матывы (суадносіны ісціны і прыгажосці, мастацтва і рэчаіснасці), мастацкія прыёмы (асацыятыўнасць метафорыкі). Паэмы «Сон і паэзія» (1816), «Эндыміён» (1818) — пошук паэтам ідэальнай рэальнасці, гармоніі паэзіі і жыцця.
Натхняўся каханнем да суседкі Фані Брон, якая стала яго нявестай. Вясной 1819 года былі напісаныя самыя знакамітыя яго творы — так званыя «вялікія оды».
Звяртаўся да сюжэтаў літаратуры Адраджэння (паэмы «Пабела, ці Гаршчок з базілікам», «Канун Святой Агнесы»; абедзве 1820). Алегарычная паэма «Гіперыён» (1820) пра барацьбу тытанаў і багоў-алімпійцаў. Пісаў санеты («Конік і цвыркун»), оды («Ода да грэчаскай вазы», «Ода да салаўя»), балады. Аўтар гістарычнай трагедыі «Атон Вялікі» (нап. 1819), драматычнай паэмы «Кароль Стэфан» (1819, не завершана). Палітычныя матывы адчуваюцца ў вершы «Да Касцюшкі».
Майсей Ляйбоўскі
Біяграфія
Нарадзіўся ў Навагрудку. Жывапісу вучыўся ў Парыжы. У міжваенны час жыў і працаваў у Вільні, адкрыў прыватную школу жывапісу. Быў старшынёй Саюза яўрэйскіх мастакоў.
Джон Кітс
Біяграфія
У канцы 1819 года здароўе Джона Кітса пагаршаецца, а разам з ім і яго матэрыяльны стан. Паэт усё больш залежыць ад сяброў. У лютым 1820 года робіцца зразумела, што ён пакутуе на туберкулёз. Паэт больш нічога не піша, за выключэннем асобных вершаў і лістоў блізкім людзям. У верасні 1820 года ён разам з блізкім сябрам мастаком Джозэфам Сэвернам выпраўляецца ў Італію, дзе памірае ў Рыме 23 лютага 1821 года.
Майсей Ляйбоўскі
Біяграфія
Загінуў у Вільнюскім гета.
Джон Кітс
Ушанаванне памяці
На яго магіле, згодна з жаданнем паэта, пастаўлены камень, на якім няма імені, затое выяўленая ліра з парванымі струнамі і выбіты надпіс: «У гэтай магіле ляжыць прах маладога англійскага паэта, які на ложку смерці ў горычы сэрца, змучанага злоснай моцай ворагаў, папрасіў выбіць на сваім надмагіллі: Тут ляжыць той, чыё імя напісанае на вадзе». Знакамітай эпітафіяй Джону Кітсу стала элегія Персі Шэлі «Аданаіс», якая апісвае скруху сяброў, што праводзяць паэта ў заўчасную магілу.
Гелен з Троі
Ге́лен (Ἕλενος), таксама вядомы як Скама́ндр (Σκαμάνδριος) — легендарны траянскі прадракальнік, сын Прыама, валадара Троі.
Двайняты Гелен і Касандра былі народжаны Гекубай, другой жонкай Прыама. Падобна сястры, быў прадракальнікам, аднак у яго прароцтвы ніхто не верыў. Біўся ў Траянскай вайне разам з іншымі траянцамі на чале старэйшага брата Гектара. Пасля смерці Парыса марна прэтэндаваў на тое, каб жаніцца на Алене Цудоўнай. У смутку прыйшоў на гару Іда каля Троі, дзе быў захоплены ў палон Адысеям. Гелен паведаміў ахейцам, што яны здоляюць захапіць Трою, калі выкрадуць статую Палады з траянскага храма. Адысей так і зрабіў.
Пасля згубы Троі перасяліўся ў Эпір, дзе ажаніўся з Андрамахай і стаў мясцовым валадаром.
Атрадненскі раён
Атрадненскі раён — муніцыпальнае ўтварэнне ў Краснадарскім краі Расійскай Федэрацыі.
Адміністрацыйны цэнтр раёна — станіца Атрадная.
Геаграфія
Раён размешчаны на паўднёвым усходзе краю, мяжуе: на ўсходзе — са Стаўрапольскім краем, на поўдні — з Карачаева-Чаркесіяй, на поўначы і захадзе — з Новакубанскім, Лабінскім і Мастаўскім раёнамі Краснадарскага края. Агульная плошча раёна складае 245208 га.
Міністэрства абароны ЗША
Міністэрства абароны ЗША (Department of Defense — DoD ці DOD, і часам завуць Defense Department) — выканаўчы дэпартамент ва ўрадзе ЗША, кіруючы, у адпаведнасці з раздзелам 10 Кодэкса ЗША, каардынацыяй і кіраваннем усіх ведамстваў і функцый урада ЗША ў ваеннай вобласці і пытаннях нацыянальнай бяспекі. Базіруецца ў Пентагоне. Узначальвае міністэрства міністр абароны.
Творчасць
Тво́рчасць — культурная (мастацкая і іншая інтэлектуальная) дзейнасць, што завяршаецца з'яўленнем якасна новага, не iснаваўшага раней самастойнага вынiку iнтэлектуальнай дзейнасцi ў выглядзе матэрыяльных ці духоўных каштоўнасцей.
Юха Сіпіля
Ю́ха Пе́тры Сі́піля (Juha Petri Sipilä; нар., Ветэлі, Фінляндыя) — фінскі палітык, старшыня партыі Фінляндскі цэнтр, бізнесмен; прэм’ер-міністр Фінляндыі (2015—2019).
Уладзімір Нічыпаравіч Сідарцоў
Уладзімір Нічыпаравіч Сідарцоў (нар. 1935) — беларускі гісторык, прафесар гістарычнага факультэта БДУ.
Юха Сіпіля
Біяграфія
Нарадзіўся 25 красавіка 1961 года ў Ветэлі ў Фінляндыі. З 1980 па 1986 годзе навучаўся ва Універсітэце Оўлу, дзе атрымаў дыплом інжынера.
Уладзімір Нічыпаравіч Сідарцоў
Біяграфія
Нарадзіўся 9 лістапада 1935 года ў вёсцы Клімаўка Гомельскага раёна Гомельскай вобласці Беларускай ССР. У 1958 годзе скончыў гістарычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта па спецыяльнасці «Гісторыя». Навучаўся ў аспірантуры Ленінградскага дзяржаўнага ўніверсітэта (1962—1966). Вялікі ўплыў на фарміраванне гістарычнага светапогляду аказалі і Л. М. Шнеерсон. У 1968 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю «Дзяржаўная дзейнасць працоўных Ленінграда ў 1921—1925 гг.». У 1988 годзе абараніў доктарскую дысертацыю «Рабочы клас Беларускай ССР у кіраванні дзяржавай (1921 — чэрвень 1941)». Прафесар (1991). У 1992 годзе стаў заснавальнікам і першым загадчыкам кафедры крыніцазнаўства гістарычнага факультэта БДУ. Аўтар каля 200 навуковых прац, прысвечаных метадалагічным праблемам гістарычных даследаванняў. Падрыхтаваў двух дактароў і 11 кандыдатаў навук.
Юха Сіпіля
Біяграфія
У 1998 годзе пачаў свой уласны бізнэс у Fortel Invest Oy, але пазней прадаў яго.
Уладзімір Нічыпаравіч Сідарцоў
Навуковыя інтарэсы
Гістарыяграфія, метадалогія гісторыі, гістарычная інфарматыка, псіхагісторыя.
Узнагароды
Удастоены ганаровага звання «Заслужаны работнік адукацыі Рэспублікі Беларусь» (2001), узнагароджаны Гранд-прэміяй спецыяльнага Фонду Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь па сацыяльнай падтрымцы таленавітых навучэнцаў і студэнтаў.
Юха Сіпіля
Біяграфія
У 2011 годзе па выбарчай акрузе Оўлу быў абраны ў Парламент Фінляндыі (атрымаў 5543 галасы).
Каналонга
Каналонга (Cannalonga) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Кампанія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Салерна.
Насельніцтва складае 1125 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 66 чал./км². Займае плошчу 17 км². Паштовы індэкс — 84040. Тэлефонны код — 0974.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Turibio de Mogrovejo.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Шчытна (гміна, Ніжнесілезскае ваяводства)
Шчы́тна (Szczytna) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Клодзкага павета Ніжнесілезскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Шчытне. Плошча гміны складае 133,16 км². Станам на 2004 год у гміне Шчытна пражывалі 7401 чалавек, шчыльнасць — 55,6 чал./км².
Тэльмар
Тэльмар (англ. Telmar) — выдуманая зямля, якая ляжыць за Заходнімі гарамі Нарніі.
Гэтая вобласць заставалася практычна неабжытай на працягу прыблізна 300 гадоў, пакуль яна не была каланізавана тархістанцамі. Аднак, праз усяго толькі 2 гады, яны пакінулі гэтыя землі, і Тэльмар зноў заставаўся незаселены на працягу прыблізна 160 гадоў, да таго, як піраты з нашага свету не трапілі ў Нарнію.
Узнікненне Тэльмарынскага Каралеўства
Праз дзевяцьсот гадоў тэльмарыны аб'ядналіся пад уладай караля, а ў Нарніі пачалася смута, аб якой згадаў Аслан. У 1998 годзе тэльмарыны на чале з каралём Каспіянам урываюцца ў Нарнію з-за голаду на радзіме, громяць нарнійцаў і выйграюць Вялікую Бітву. Новым каралём Нарніі становіцца Каспіян I. Сталіцу пераносяць у замак у цэнтры Нарніі. Такім чынам, тэльмарынскія кіраўнікі пачалі новую дынастыю нарнійскіх каралёў. З гэтага моманту тэльмарыны пачынаюць мяняць ранейшы парадак жыцця ў Нарніі. Цяпер жывёлы, якія размаўляюць, і чароўныя істоты былі выцесненыя ў паўднёвыя лясы, якія разрасліся вакол Кэр-Параваля і аддзялялі Нарнію ад Акіяна, грознай тэльмарынцам. Затым, з-за нянавісці да дрэў, яны сталі распавядаць гісторыі пра тое, што ў Чорных лясах водзяцца прывіды. Так што да часу нараджэння прынца Каспіяна вялікая частка тэльмарынцаў і старых нарнійцаў забыліся аб ранейшай Нарніі і лічылі апавяданні пра яе байкамі і казкамі. Самі тэльмарыны сталі забываць, што прыйшлі з Тэльмара, лічачы што жылі ў Нарніі заўсёды. Зямлі Тэльмара да часоў Міраза апусцелі — усё тэльмарыны перасяліліся ў Нарнію. З'явілася некалькі новых гарадоў — Біберсдам на Бабровай Плаціне і Беруна на бродах. Паступова ў лясах сталі з'яўляцца хутары і фермы, нават схаваўшыся на поўдні, Каспіян вымушаны быў абыходзіць тэльмарскія паселішчы. Нягледзячы на боязь мора, ланцужок крэпасцяў тэльмарынаў даходзіў да межаў Паўднёвых Лясоў. Фармальна Адзінокія выспы прысягнулі тэльмарскім каралям, але дэ-факта губернатары кіравалі там, не лічачыся з законамі ні старой, ні новай Нарніі, ператварыўшы выспы ў галоўны нявольніцкі рынак Тархістана.
Паўстанне супраць Міраза. Другая бітва пры Берунскіх Бродах
Прынц Каспіян X пазнае ад свайго настаўніка доктара Карнэліюса, што яму пагражае гібель ад яго дзядзькі караля Міраза, які забіў да гэтага яго бацькі і верных яму лордаў, паколькі ў Міраза нарадзіўся сын. Ён бяжыць з замка Міраза, становіцца лідарам паўстання і з дапамогай чароўнага рога заклікае легендарных каралёў і каралеў Нарніі: Піцера, Эдмунда, Люсі і Сьюзен Пэвэнсі. Яго войскі адступілі да Пагорка Аслана, пацярпеўшы затым паразу ў бітве і некалькіх сутычках. Калі ў роспачы Нікабрык прапануе пры дапамозе ведзьмы і пярэваратня выклікаць Белую Вядзьмарку, з'яўляецца Трам з каралямі Нарніі і ў сутычцы забівае Нікабрыка, пярэваратня і ведзьму. Затым на ваенным савеце вырашаюць паслаць ад імя вярхоўнага караля Піцера выклік Міразу (у сутычцы з Нікабрыкам Каспіян паранены). Пітэр перамагае Міраза у сутычцы, але не дабівае.
Аднак адзін з генералаў, лорд Сапеспіян, забівае Міраза, але ў яго смерці абвінавачвае «несумленных нарнійцаў». Пачынаецца бітва. Да сярэдзіны бітвы паспявае Аслан — стваральнік Нарніі. Ён заклікае да бітвы дрэвы і воднае бажаство. Армія Тэльмара трывае поўнае паражэнне, нягледзячы на шматразовую колькасную перавагу.
Каспіян X вяртае краіну нарнійцам і становіцца каралём. Тых тэльмарынаў, якія не пажадалі жыць бок аб бок з размаўляючымі жывёламі, Аслан вяртае ў рэальны свет, адкуль яны і трапілі ў Нарнію.
Успенскі сабор (Кіева-Пячэрская лаўра)
Сабор Успення Прасвятой Багародзіцы, таксама Успенскі сабор або Вялікая царква лаўры — хрысціянскі сабор у цэнтры Кіева, помнік ўкраінскай архітэктуры і манументальнага жывапісу XI—XVIII стагоддзяў, месца пахавання вялікіх князёў кіеўскіх, галоўны храм Кіева-Пячэрскай лаўры.
Будаўніцтва
Пабудаваны ў 1073—1078 гадах намаганнямі Феадосія Пячэрскага для ігумена Стэфана на сродкі князя Святаслава II Яраславіча. Будаўніцтва пачалося ў 1075 годзе і скончылася 1 ліпеня 1078 года. Фундатарамі Вялікай царквы звычайна называюць вялікіх кіеўскіх князёў Ізяслава і Святаслава Яраславічаў, якія выдзялялі зямлю і грошы на будаўніцтва. Разам з тым ёсць яшчэ адзін актыўны ўдзельнік гэтай гістарычнай падзеі — вараг Сымон Афрыканавіч. Выконваючы абяцанне, ён зрабіў першы ўклад у будаўніцтва храма, а сваім залатым поясам князь Святаслаў вызначыў памеры будучага будынка.
У 1073 годзе, у свята Успення Прасвятой Багародзіцы, была ўрачыста закладзена першая каменная пабудова Кіева-Пячэрскага манастыра — Успенскі сабор. Пра гэту падзею ходзіць шмат легенд. У ёй удзельнічаў сам князь Святаслаў Яраславіч, які выдзеліў пад будаўніцтва частку поля вялікакняскага маёнтка, ахвяраваў 100 грыўняў золатам. Пры жыцці Феадосія быў завершаны толькі падмурак храма. Прычынай будаўніцтва новага сабора стала тое, што колькасць манахаў дасягнула 100 чалавек, а стары драўляны храм стаў цесным. Ужо пасля заснавання сабора манахі пачалі будаваць свае келлі і засяляць яго ваколіцы. Фактычна пасля асвячэння храма тут узнік новы манастыр, бо на старым месцы засталіся толькі некалькі манахаў, якія даглядалі магілы. Завяршэнне будаўніцтва, аздабленне і асвячэнне сабора стала адной з галоўных падзей у царкоўным жыцці Кіеўскай Русі дамангольскага перыяду. У канцы XI стагоддзя да сабора быў зроблены шэраг прыбудоў, у прыватнасці, з паўночнага боку быў пабудаваны баптыстэрый у выглядзе невялікай царквы.
У XVII стагоддзі былі пабудаваны дадатковыя купалы, а таксама фасад быў аформлены ў стылі ўкраінскага барока. Перабудовы сярэдзіны XVII — пачатку XVIII стагоддзяў паступова ператварылі сабор у барочны храм. Вырашальную ролю ў гэтым працэсе адыграў катастрафічны пажар у ноч з 2 на 3 мая 1718 года, які знішчыў будынкі Верхняй Лаўры. Падчас рэканструкцыі, якая доўжылася з 1722 па 1731 год, старажытнае ядро ​​сабора было акружана з поўначы, захаду і поўдня новымі двухпавярховымі прыдзеламі (як у Сафійскім саборы, а старажытныя сцены выступалі вонкі толькі ў алтарных частках). Сабор сталі вянчаць 7 грушападобных купалоў, яго сцены ўпрыгожвалі размаляваныя нішы і пышныя барочныя франтоны. Унутры сабор быў упрыгожаны вялікім іканастасам і насценным роспісам, на якім змяшчаліся партрэты лаўрскіх архімандрытаў і заснавальнікаў сабора — князёў і гетманаў, падлога была пакрыта чыгуннымі плітамі.
Падрыў
Падчас Другой сусветнай вайны сабор быў разбураны выбухам 3 лістапада 1941 года. Сучасная версія прычыны разбурэння сабора сведчыць, што падчас адступлення савецкіх войскаў з Кіева 16-17 верасня 1941 года сабор быў таемна замініраваны сапёрнай групай спецыяльнага прызначэння 18-га аддзела НКУС як частка тактыкі «выпаленай зямлі», а 3 лістапада — падарваны савецкімі дыверсантамі. Некаторыя публіцысты, у адпаведнасці з савецкай афіцыйнай версіяй 1960-х гадоў, да гэтага часу прыпісваюць арганізацыю выбуху дыверсійнай групе Івана Кудры.
Увайшоўшы ў Кіеў, немцы адразу накіраваліся ў Лаўру і доўга пераможна білі ў званы. Затым для аховы пераправы праз Днепр у ёй усталявалі гарматы, у тым ліку зенітныя, а ў шматлікіх келлях размясцілі салдат. Прайшло паўтара месяца. Хрэшчатык ужо быў узарваны савецкімі дыверсантамі. Раптам у Лаўры прагрымеў моцны выбух — абрынулася частка крапасной сцяны — прама на гарматы. Не паспелі гітлераўцы апамятацца, як прагрымеў другі выбух — у арсенале, каля галоўных лаўрскіх варот, дзе знаходзіўся склад боепрыпасаў. Будынак загарэўся моцна — ад яго ва ўсе бакі паляцелі фантаны іскраў. Зямля скаланулася ад трэцяга выбуху — гэта быў выбух ва Успенскім саборы. Але храм цудам устаяў. Ён быў пабудаваны ў XI стагоддзі з адмысловай плоскай цэглы з чырвонай гліны, такой трываласці, што яе нельга было разбіць нават малатком. Гэта было будаўніцтва сапраўды на вякі. Праз некаторы час у саборы прагрымеў яшчэ адзін выбух. Ад яго страшнай сілы аскепкі цэглы разляталіся на кіламетры і абсыпалі ўвесь Пячэрск. Сабор разваліўся, ператварыўшыся ў гару камянёў. Тэрыторыя Лаўры аказалася ўсеянай кавалкамі саборнай мазаікі, фрэсак, алтарнай разьбы.
Летам 1977 года брытанская прэса апублікавала даклад у Берлін кіраўніцтва нямецкай выведкі ў Кіеве з нагоды гэтых падзей, якія аказаліся звязаныя з прыездам у Лаўру тагачаснага прафашысцкага прэзідэнта Славакіі Ёзэфа Ціса. «Ціса прыбыў у манастыр са сваёй світай 3 лістапада 1941 года каля 12.30 і выехаў каля 13.30. А каля 14.30 унутры Успенскага сабора прагрымеў невялікі выбух. Ахоўнік заўважыў трох асоб, якія ўцякалі, — іх застрэлілі. Праз некалькі хвілін адбыўся моцны выбух, які разбурыў увесь сабор. Верагодна, выбуховае рэчыва было закладзена загадзя. Магчыма, гэты ўчынак варта разглядаць як замах на жыццё прэзідэнта Ціса. Трох меркаваных злачынцаў не ўдалося вызначыць, бо ў іх не было ніякіх дакументаў».
Украінскі пісьменнік Даніла Куліняк, даследуючы абставіны выбуху сабору, высветліў, што напярэдадні адступлення Чырвонай Арміі з Кіева ўсе асноўныя грамадскія будынкі горада былі замінаваныя. У тым ліку і культавыя — Сафійскі і Успенскі саборы. Але з-за няспраўнасці выбуховага прыстасавання Сафійскі сабор уцалеў. Чаго нельга сказаць пра Успенскі. Сюды звозілі ўзрыўчатку з разлікам падарваць яе, калі там збярэцца нямецкая вярхушка. Для гэтага ў падзямеллі сабора былі ўсталяваныя дэтанатары трох тыпаў: радыё- і электрычныя запалы і бікфордаў шнур. Даведаўшыся аб намеры Ціса агледзець Лаўру, нямецкія акупацыйныя ўлады горада прынялі беспрэцэдэнтныя меры бяспекі — ранкам 3 лістапада 1941 года яны эвакуявалі ўсё мірнае насельніцтва Лаўры і прылеглых да яе будынкаў. Яны таксама акружылі манастыр суцэльным здвоеным кальцом салдат, якія не хаваліся ад назіральнага пункта спецкамандавання. Калі да брамы Лаўры пад’ехалі тры лімузіны ў суправаджэнні службовых аўтамабіляў, стала зразумела, што час прыйшоў. Быў пададзены сігнал радыёпадрыву. Але выбуху не адбылося. Рассакрэчаныя і апублікаваныя характарыстыкі савецкіх мін паказваюць, што батарэі, якія выкарыстоўваліся ў савецкіх радыёмінах, разраджаліся за сорак дзён. 19 верасня савецкія войскі пакінулі Кіеў, а 3 лістапада сабор быў узарваны. Акрамя таго, мініраванне вялося не ў дзень адступлення з горада, а раней, таму батарэі павінны былі разрадзіцца да дня выбуху, з-за гэтага радыёсігнал і не спрацаваў. Затым у самой Лаўры ўжылі групу з трох асоб, якія ў ёй схаваліся. Але час быў страчаны: высокі госць, наведаўшы сабор, пакінуў яго і з’ехаў. Двайное ачапленне вакол Лаўры было знята. Бамбавікам не ўдалося спыніць дэтанацыйны механізм, што пацвердзіў невялікі выбух унутры сабора. Разумеючы непазбежнасць яшчэ больш магутнага выбуху, яны кінуліся бегчы, але былі застрэлены аховай.
Лаўра стаіць на самым высокім месцы Кіева, акружаная абарончымі мурамі, і таму з’яўляецца выдатнай крэпасцю. Таму яе падрыў прыраўноўвалі да буйной ваеннай аперацыі. Аднак пасля гэтых жудасных актаў вандалізму намеснік старшыні Дзяржаўнага камітэта абароны СССР Вячаслаў Молатаў звярнуўся да ўсёй сусветнай грамадскасці і абвінаваціў нацыстаў у знішчэнні гістарычнай святыні. Па яго падачы савецкія спецыялісты склалі «Паведамленне Надзвычайнай дзяржаўнай камісіі па расследаванні і ўстанаўленні злачынстваў нямецка-фашысцкіх захопнікаў». Там гаварылася: «Па загадзе нямецкага камандавання вайсковыя часці разрабавалі, узарвалі і знішчылі найстаражытнейшы помнік культуры — Кіева-Пячэрскую лаўру». І тое ж самае пісалі пра Лаўру ў пасляваенных савецкіх даведніках і даследаваннях.
Савецкая версія аб тым, што, паводле матэрыялаў Нюрнбергскага працэсу, прадстаўленых савецкім бокам, выбух здзейснілі нямецкія акупацыйныя войскі, дагэтуль актуальная сярод некаторых публіцыстаў. У якасці доказу гэтай версіі яны прыводзяць той факт, што перад разбурэннем храма пад кіраўніцтвам рэйхскамісара Эрыха Коха быў праведзены масавы вынас каштоўнасцяў храма, сярод якіх літы срэбны трон з алтара, срэбраныя царскія вароты, срэбраная разьба з абразоў, срэбраныя надмагіллі, Евангелле ў каштоўных аздобах, калекцыя тканін і парчы, а таксама каля 2000 каштоўных прадметаў. Але, як вядома, масавае рабаванне немцамі акупаваных тэрыторый не было сакрэтам і не абмяжоўвалася толькі вывазам каштоўнасцяў. Таксама праўдападобнасць савецкай версіі падкрэслівала тое, што захавалася прафесійная нямецкі фота- і кіназапіс выбуху — у сярэдзіне 1990-х гадоў яго кадры былі знойдзены. Праўда, гэтая так званая прафесійная нямецкая фотахроніка выбуху зробленая толькі з аднаго ракурсу — за дзясятак кіламетраў ад выбуху. Больш за тое, у кадр трапілі староннія людзі, ахоўнікі моста, што хутчэй сведчыць аб тым, што выбух удалося зафіксаваць выпадкова.
Акрамя таго, сам факт наведвання сабора за гадзіну да выбуху прэзідэнтам Ціса наўпрост перакрэслівае магчымасць падрыву сабора нямецкімі акупацыйнымі ўладамі. Бо наўрад ці немцы дазволілі б яму хадзіць сярод сотняў кілаграмаў выбухоўкі, рызыкуючы жыццём. За такі ўчынак афіцэрам, якія забяспечвалі знаходжанне Ціса на тэрыторыі Лаўры, пагражаў бы як мінімум суд. Цалкам зразумела, што калі б немцы мелі намер падарваць сабор, то зрабілі б гэта як мінімум на наступны дзень пасля наведвання сабора Ціса. Варта таксама адзначыць, што восенню 1941 года немцы не ўзрывалі іншыя храмы на тэрыторыі Украіны. Больш за тое, яны дазволілі (хоць і пад кантролем) адраджэнне рэлігійнага жыцця.
Аднаўленне
Пасля заканчэння Другой сусветнай вайны ў 1947 годзе пачаліся работы па вывучэнні руін і іх разбору — да гэтага храм не быў добра вывучаны і абмераны, таму нават груды руін, якія засталіся пасля выбуху сабора ў 1941 годзе, уяўлялі вялікую навуковую цікавасць. Работы суправаджаліся археалагічнымі раскопкамі і працягваліся да 1970 года. У 1971 годзе ацалелая пасля выбуху частка сабора (прыбудова Іаана Багаслова) і выяўленыя падчас раскопак падмуркі храма былі закансерваваны і арганізаваны для агляду.
У пачатку 1980-х гадоў паўстала пытанне аб аднаўленні храма. Улічваючы поўную адсутнасць якасных вымярэнняў даваеннага перыяду, памеры сабора і характар ​​малюнкаў асобных дэталяў вызначаліся фотаграметрычным метадам. Гэтая праца была выканана ў лабараторыі геадэзіі і картаграфіі геаграфічнага факультэта Кіеўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Тараса Шаўчэнкі. У выніку апрацоўкі фотаздымкаў былі атрыманы высокадакладныя праекцыі планаў і фасадаў сабора. Гэты матэрыял лёг у аснову праекта рэстаўрацыі сабора, распрацаванага калектывам аднаго з цэхаў Кіеўскага НДІ «Укрпраектрэстаўрацыя» ў 1984 годзе.
Першапачаткова планавалася аднавіць сабор да святкавання 1000-годдзя Хрышчэння Русі. Аднак пачатыя будаўнічыя работы былі неўзабаве прыпыненыя з-за масавых пратэстаў прадстаўнікоў навуковай і творчай супольнасці. Па ўспамінах відавочцаў тых падзей, прычынай усіх непаразуменняў стала недасведчанасць людзей аб змесце праекта і яго тэхнічных характарыстыках. У выніку быў страчаны час і да 1988 года ўдалося толькі перазацвердзіць першапачатковы праект. З-за крызісу ў эканоміцы позняга СССР будаўнічыя працы так і не аднавіліся, а ў 1990 годзе агароджу будоўлі знялі.
Толькі праз некалькі гадоў пасля выхаду ўказа прэзідэнта Украіны Леаніда Кучмы ад 9 снежня 1995 года аб рэстаўрацыі Успенскага і Міхайлаўскага Залатаверхага сабораў была адноўлена рэстаўрацыя Успенскага сабора. Гэтым разам храм было вырашана скончыць да чарговага юбілею — святкавання 950-годдзя з дня заснавання Кіева-Пячэрскай лаўры, якое павінна было адзначацца ў 2001 годзе. У 1998 годзе пачалося будаўніцтва, якое працягвалася два гады. Урачыстае асвячэнне адноўленага Успенскага сабора адбылося 24 жніўня 2000 года пад кіраўніцтвам прадстаяцеля Украінскай Праваслаўнай Царквы мітрапаліта Уладзіміра (Сабадана). На той момант было завершана толькі вонкавае аздабленне храма, унутраныя работы па роспісу пачаліся толькі ў 2013 годзе і працягваюцца дагэтуль.
Шашкаколь
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 3 чалавекі (2 мужчыны і 1 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 5 чалавек (4 мужчыны і 1 жанчына).
Партызанская брыгада «Уперад» (спецбрыгада НКДБ СССР)
Партызанская брыгада «Уперад» — партызанская брыгада, створаная на базе перапраўленага 21 красавіка 1942 года ў нямецкі тыл атрада (30 чалавек), які папоўніўся мясцовым насельніцтвам. Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Добрушскага, Чачэрскага, Кармянскага, Рагачоўскага, Свяцілавіцкага, Касцюковіцкага, Краснапольскага, Крычаўскага, Прапойскага, Хоцімскага, Чавускага, Чэрыкаўскага раёнаў і Арлоўскай вобласці. 1 кастрычніка 1943 года брыгада (411 чалавек) злучылася з Чырвонай Арміяй.
Перым
Геаграфія
Востраў Перым месціцца ў 310 км ад Саны, сталіцы Емена. Аддзелены ад Аравійскага паўвострава так званай Малой плыняй Баб-эль-Мандэбскага праліва (2,72 км). Праліў паміж Перымам і Афрыкай (20,5 км) складае так званую Вялікую плынь.
Партызанская брыгада «Уперад» (спецбрыгада НКДБ СССР)
Гісторыя
Партызаны пусцілі пад адхон 101 эшалон, знішчылі і папсавалі 77 паравозаў, 1180 вагонаў і платформ, 75 аўтамашын, 5 самалётаў, 39 танкаў і бронемашын, параход і 2 баржы, узарвалі 32 склады, 38 мастоў, сапсавалі 59 км чыгуначнага пуці і 9 км тэлеграфна-тэлефоннай лініі. У баі разам з партызанскім атрадам «Слаўны» знішчылі 50 гітлераўцаў, 5 грузавых і легкавую аўтамашыны, 2 гарматы, 2 мінамёты, захапілі зброю. Перадавалі камандаванню Чырвонай Арміі звесткі разведкі. 29 верасня разам з часцямі Чырвонай Арміі разграмілі нямецкую калону, захапілі 300 падвод, 5 аўтамашын з боепрыпасамі, 7 самаходных гармат «Фердынанд», 3 гарматы, 4 мінамёты і іншае.
Перым
Геаграфія
Востраў уяўляе сабою рэшткі старажытнага вулкана, што вывяргаўся ў міяцэне. Вышэйшы пункт дасягае 65 м. На паўднёвым захадзе вылучаецца шырокая натуральная гавань, якая здаўна прыцягвала да сябе мараплаўцаў.
Клімат сухі спякотны. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — каля 60 мм. На Перыме няма сталых крыніц пітной вады.
Гісторыя
Перым быў вядомы антычным географам пад назвай Дыядора. На ім спыняліся мараплаўцы, сезонна — рыбакі і збіральнікі жэмчугу. У 1513 г. пасля няўдалага нападу на Сану на яго бераг высадзіўся Афонсу ды Албукеркі, аднак быў вымушаны хутка пакінуць з-за адсутнасці пітной вады. У 1538 г. Перым увайшоў у склад Асманскай Порты. У XVII ст. пасля выгнання асманаў з Саны і з-за частых нападаў аманскіх арабаў улада Порты стала фармальнай. У 1799 г. флот Брытанскай Ост-Індскай кампаніі выкарыстоўваў востраў для ўварвання ў Егіпет.
Зноў улады Вялікабрытаніі зацікавіліся Перымам у XIX ст. у сувязі з будаўніцтвам Суэцкага канала. У 1857 г. тут было заснавана брытанскае ваеннае паселішча. У 1861 г. пабудаваны маяк. У канцы XIX ст. Перымская гавань была істотна паглыблена, каб у ёй маглі спыняцца буйныя караблі. На востраве дзейнічала прыватная вугальная кампанія, якая забяспечвала палівам судны, што рухаліся паміж Чырвоным морам і Індыяй. Падчас I Сусветнай вайны на поўначы Перыма высаджваўся турэцкі дэсант, але спроба захапіць востраў скончылася паразай.