cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Віцебск (тэлерадыёкампанія)
2000-я гады
Апошнія некалькі гадоў тэлерадыёкампанія «Віцебск» супрацоўнічала з сеткавымі партнёрамі, а перадачы тэлестудыі выходзілі на тэлеканалах «Беларусь 1» і «Беларусь 2».
27 кастрычніка 2014 года ў ТРК «Віцебск» зноў з’яўляецца тэлеканал уласнай вытворчасці (тэлеканал «Віцебск»). Усе 17 з паловай гадзін вяшчання тэлерадыёкампанія забяспечвае сама. У эфір выходзяць як архіўныя перадачы розных гадоў, так і новыя праекты. Кожны дзень тэлестудыя распавядае пра людзей, якія жывуць у Віцебску. Навінкай для Віцебскага тэлебачання з’яўляецца веб-камера, усталяваная ў цэнтры горада.
Радыё
Дзень нараджэння Радыё-Віцебск — 14 ліпеня 1998 года. Першай перадачай у эфіры быў праект «Музыкальны агент», які існуе і па сённяшні дзень.
Усць-Нера
Усць-Нера (Усть-Нера; Уус Ньара) — пасёлак гарадскога тыпу ў Расійскай Федэрацыі, адміністрацыйны цэнтр Аймяконскага ўлуса (раёна) Рэспублікі Саха (Якуція). Аэрапорт. Насельніцтва: 8385 чал. (2010). Размешчаны на рацэ Індыгірка, пры ўпадзенні прытоку Нера. Заснаваны як аплот Дальбуда на радовішчах золата і вальфраму. З 1950 г. рабочы пасёлак, з 3 чэрвеня 1954 г. цэнтр Аймяконскага раёна ЯАССР.
IC 3331
IC 3331 — галактыка тыпу Sa (спіральная галактыка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Тоні Блэр
Тоні Блэр (Tony Blair; нар. 6 мая 1953) — брытанскі і міжнародны палітычны і дзяржаўны дзеяч, 77-ы, 78-ы, 79-ы прэм’ер-міністр Вялікабрытаніі. Належыць да Лейбарысцкай партыі, яе лідар у 1994—2007. Афіцыйны прадстаўнік Блізкаўсходняга квартэта (дыпламатычнай групы ў складзе ААН, ЕС, ЗША і Расіі па вырашэнню ізраільска-палесцінскага канфлікта) з чэрвеня 2007.
Аркадыя
Адміністрацыйны цэнтр — Трыпаліс.
Аркадыя — самая цэнтральная вобласць у Пелапанесе.
Дазіметр
Дазіметр — прыбор для вымярэння паглынутай дозы, або эквівалентнай дозы іанізуючага выпраменьвання, а таксама іх магутнасці. Вымярэнне вышэй названых значэнняў называюць дазіметрыяй. Часам «дазіметрам» не зусім слушна называюць радыёметр — прыбор для вымярэння актыўнасці радыенукліда ў крыніцы або пробе (у аб’ёме вадкасці, газу, аэразолю, на забруджаных паверхнях) або шчыльнасці патоку іанізавальнага выправеньвання для праверкі радыеактыўнасці падазроных аб’ектаў і ацэнкі радыяцыйнага стану ў гэтым месцы ў гэты час. Вымярэнне гэтых велічынь называецца радыеметрыяй. Гама-радыёметр — разнавіднасць радыёметра для вымярэння магутнасці гама-выпраменьвання. Бытавая дазіметрычныя прылады, звычайна, камбінаваныя, маюць абодва рэжымы працы з пераключэннем паміж «дазіметр» і «радыёметр», светлавую або гукавую сігналізацыю і дысплей для адлюстравання вымярэнняў. Некаторыя сучасныя мадэлі можна насіць на руцэ, як гадзіннік. Час бесперапыннай працы ад адной батарэі складае ад некалькіх дзён да некалькіх месяцаў. Дыяпазон вымярэнняў бытавых радыёметраў звычайна складае ад 10 мікрарэнтген да 9,999 мілірэнтген у гадзіну (0,1—99,99 мікразівертаў у гадзіну), хібнасць вымярэння да ±30 %. Дэтэктарам (адчувальным элементам дазіметра або радыёметра, які служыць для пераўтварэння з’яў, выкліканых іанізуючым выпраменьваннем, у электрычны або іншы сігнал) можа быць іанізацыйная камера, лічыльнік Гейгера, сцынтылятар, паўправадніковы дыёд і інш.
Усць-Мая
Усць-Мая (Усть-Мая; Уус Маайа) — пасёлак гарадскога тыпу ў Расійскай Федэрацыі, адміністрацыйны цэнтр Усць-Майскага ўлуса (раёна) Рэспублікі Саха (Якуція). Насельніцтва — 2949 (2010). Размешчаны на левым беразе ракі Алдан пры ўпадзенні у яе ракі Мая. Ад Якуцка: наземным шляхам 390 км, паветраным 310 км, водным 1035 км. З 1957 г. рабочы пасёлак.
Юзаф Антоні Салагуб
Юзаф Антоні Салагуб ( — ) — дзяржаўны дзеяч Вялікага княства Літоўскага.
Кашталян жамойцкі (1742—1748) і віцебскі (1748—1752), ваявода віцебскі (з 1752).
Палітычная дзейнасць
У канцы 1720-х у замежным падарожжы. Падчас бескаралеўя ў 1733 падтрымліваў кандыдатуру на трон Рэчы Паспалітай Станіслава Ляшчынскага. Разам з ім быў у аблозе ў Гданьску. Пасля капітуляцыі Гданьска прызнаў уладу Аўгуста III. Потым збег у Каралявец да Станіслава Ляшчынскага і канчаткова прызнаў уладу Аўгуста III толькі ў 1736.
У 1737 жамойцкі дэпутат Трыбунала ВКЛ, абраны маршалкам Духоўнага трыбунала ВКЛ. Пасол на соймы 1736, 1738, 1740. У 1750 атрымаў ордэн Белага Арла. Віцебскі дэпутат і маршалак Трыбунала ВКЛ 1751. З гэтага часу зблізіўся з Чартарыйскімі. Пры іх падтрымцы 7 кастрычніка 1751 абраны віцебскім ваяводам.
У 1758 насуперак пазіцыі Чартарыйскіх прызнаў выбар курляндскім герцагам каралевіча Караля. Гэта зблізіла яго з Радзівіламі. У 1759—1760 актыўна дапамагаў жонцы памерлага брата Антонія Юзафа Брыгіце Петранелі ў справе абароны Азярышчынскага староства ад прэтэнзій кароннага гетмана Яна Клеменса Браніцкага. Быў малаактыўным саюзнікам Радзівілаў і ў час бескаралеўя 1763—1764 адразу перайшоў на бок Чартарыйскіх. Прымаў прысягу на Пакта канвента караля польскага і вялікага князя літоўскага Станіслава Аўгуста Панятоўскага і быў вызначаны ў склад соймавага суда.
Адмовіўся прынесці прысягу расійскай імператрыцы Кацярыне II пасля падзелу Рэчы Паспалітай 1772 са сваіх уладанняў, якія апынуліся ў Расійскай імперыі. Кацярына II за асабістыя заслугі пакінула Салагубу гэтыя ўладанні. У 1776 абраны ў Скарбовы дэпартамент Пастаяннай Рады. Пасля не праяўляў актыўнасці ў палітычным жыцці Рэчы Паспалітай.
Сям'я
З роду Салагубаў, сын вялікага літоўскага падскарбія Яна Міхала Салагуба і яго першай жонкі Алены з Шамоўскіх, брат Антонія Юзафа.
Быў жанаты з Антанінай Тэрэзай Агінскай, дачкой Караля Агінскага. Дзяцей не пакінуў.
Viva Braslav
Гісторыя
Viva Braslav Open Air заснаваны ў 2013 годзе Алегам і Яўгенам Лабуцямі. Першыя 2 фестывалі, якія праходзілі ў 2013 і 2014 годзе, праходзілі на гарадскім стадыёне. Арганізатары планавалі правесці фестываль на пляжы, але для гэтага, на час правядзення фестывалю, трэба было перакрываць дарогу рэспубліканскага значэння. З гэтай ініцыятывай браты звярталіся ў выканкам, дзе хлопцам выразна тлумачылі: "«Хлопцы, там дарога рэспубліканскага значэння. Вы ж разумееце, што перакрыць яе не так і проста»."У 2015 годзе фестывалю споўнілася 3 гады і ён пераехаў на цэнтральны пляж горада Браслава, бераг возера Дрывяты. У 2015 годзе фестываль наведала каля 9000 чалавек. Для параўнання, насельніцтва горада складае 9,500 чалавек.
З 2016 года на фестывалі з’явілася другая сцэна — Aqua stage. На ёй выступалі беларускія дыджэі, якія падаюць надзеі. Наведвальнікі фестывалю маглі прагуляцца па горадзе і наведаць кірмаш і майстар-класы, сабраць каманду і пазмагацца ў пляжны валейбол або футбол, наведаць «Чэшскі Месяц-парк», а таксама Фестываль фарбаў Color Fest.
Асаблівасці фестывалю
За апошнія фестывалі выстаялася сістэма катэгорый квіткоў. У продажы звычайна 5 катэгорый білетаў:
Квіткі без камісіі лепш за ўсё купляць на афіцыйным сайце фестывалю.
Алі (муніцыпалітэт)
Алі (Alì) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сіцылія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Месіна.
Насельніцтва складае 933 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 58 чал./км². Займае плошчу 16 км². Паштовы індэкс — 98020. Тэлефонны код — 0942.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Alì
Асука
Перыяд Асука (飛鳥時代; каля 538 — 710 гг.) традыцыйна вылучаецца ў гісторыі Японіі як другая частка эпохі Ямата.
Асноўныя падзеі
У 552 г. Сон, валадар карэйскай дзяржавы Пэкчэ, даслаў да Кімэя пасольства, якое даставіла статую Буды і будысцкія рытуальныя тэксты. Згодна японскім паданням, запісаным у пазнейшы час, Кімэй звярнуўся да паплечнікаў з запытам, ці трэба японцам шанаваць Буду. Яны выказвалі розныя меркаванні. Найбольшымі прыхільнікамі распаўсюджвання будызму сталі прадстаўнікі рода Сога-но.
Пасля смерці імператара спрэчкі паміж будыстамі і сінтаістамі суправаджаліся ўзаемнымі ваеннымі дзеяннямі. Гэта прывяло да ўзвышэння рода Сога-но, што спрыяў прыходу да ўлады імператрыцы Суйко. Яе сын Сётоку падтрымаў будыстаў і арганізаваў дзяржаўныя рэформы, у якіх сучасныя даследчыкі прасочваюць уплыў канфуцыянства. Ён заклаў асновы першага агульнадзяржаўнага заканадаўства рыцуро, усталяваў раўнапраўныя адносіны з дынастыяй Суй, у знак перамогі прыхільнікаў будызму пабудаваў вялікі храм у Сётцо. Адносіны паміж будыстамі і сінтаістамі палепшыліся пасля рэформ Тайкі, што спрыялі далейшай цэнтралізацыі дзяржавы і разбурэнню ўплыву Сога-но. Імператар Тэндзі, які заняў трон у 662 г., прыняў тытул нябеснага заступніка.
Перыяд Асука вызначыўся моцным кітайскім і карэйскім уплывам на японскую культуру, узнікненнем ранняй будысцкай архітэктуры і мастацкага стыля торы. Другая палова VII ст. вызначалася як першасны росквіт пісьмовасці, складання асабіста японскай рэлігійнай і эпічнай літаратуры, паэтычнай творчасці.
Геты
Залмаксіса шанавалі як адзінага бога. Герадот назваў гетаў тымі, «хто верыць у сваю неўміручасць» (getas tous athanatizontas), «таму што паводле іх веры яны не памруць, а адправяцца да Залмаксіса». Залмаксіс «вучыў, што ні ён, ні яго госці, ні іх нашчадкі не памруць, а толькі патрапяць у іншае месца, дзе будуць жыць вечна, карыстаючыся ўсімі дабротамі».
Паколькі геты жылі ў землях, слаба вядомых грэкам, але пры гэтым былі ім добра знаёмыя па імі, гэта спарадзіла масу фантастычных паведамленняў — асабліва ў эпоху позняй антычнасці, на якую прыпадае росквіт старажытнагрэчаскай фантастыкі. Так, Юліян Апастат паведамляў пра перамогу гетаў над готамі. Да таго ж у гэты перыяд становіцца агульнапрынятым пераносіць тапонімы і этнонімы часоў росквіту грэчаскай цывілізацыі на сучаснасць. Да прыкладу, у Візантыі яшчэ ў XII ст. было прынята называць скіфамі усіх качэўнікаў Паўночнага Прычарнамор'я, аж да печанегаў і полаўцаў, без уліку, ці сапраўды гэтыя плямёны неяк звязаны паміж сабой. Гэта варта ўлічваць пры ацэнцы позніх паведамленняў пра гетаў. Так, Іардан лічыў готаў прадаўжальнікамі гісторыі гетаў. Такі погляд не мае пад сабой іншых падстаў, акрамя простага сугучча, і тлумачыцца імкненнем пастаражытніць гісторыю свайго народа, паколькі паводле антычных паняццяў народ, які не валодае шматвяковым мінулым, не мог разлічваць на павагу.
Гісторыя
Звесткі пра гетаў у перыяд VI стагоддзя да н.э. вядомыя нам дзякуючы працы Герадота. Персідскі цар Дарый I у 514 годзе да н.э. накіраваў армію супраць скіфаў у так званую Малую Скіфію (цяпер Дабруджа). Фракійскія плямёны (Thynoi, Skirmiadoi, Tranipsai, Nipsaioi і іншыя) не аказалі асаблівага супраціўлення персідскай арміі. Як паведамляе пра гэта Герадот: «Не даходзячы яшчэ да Істра, Дарый спачатку скарыў гетаў, якія лічаць сябе бессмяротнымі. Фракійцы жа з Сальмідэса і званыя скірмыядамі і ніпсеямі, якія жывуць на поўнач ад Апалоніі і горада Месамбрыя, падпарадкаваліся Дарыю без бою. Аднак геты, самыя храбрыя і сумленныя сярод фракійцаў, аказалі цару ўзброенае супраціўленне, але адразу ж былі заваяваны».
Уключыўшы гетаў у сваё войска, Дарый затым падышоў да Істра (Дуная) і пераправіўся цераз яго (Герадот IV, 97). Паход прадоўжыўся да 512 г. да н.э., калі персідская армія, змучаная і знясіленая баямі, павярнула назад, пакінуўшы нядаўна заваяваныя тэрыторыі. Як мяркуецца, Дарый прасунуўся не далей Буджака (у любым выпадку не пераходзячы Днестр). Геты ж засталіся на новай для сябе тэрыторыі, якую і пачалі асвойваць.
Пра гістарычныя падзеі V стагоддзя да н.э. і першай паловы наступнага стагоддзя пісьмовых крыніц няма, хоць накоплены ўжо досыць багаты археалагічны матэрыял. Толькі на тэрыторыі Малдовы з гетамі звязваюць ад 190 да 250 помнікаў. Мяркуючы па маштабах грэчаскага імпарту, найважнейшыя цэнтры гетаў у гэты перыяд размяшчаліся каля сёлаў Бутучэнь, Трэбужэнь і Сахарна (вакол іх сканцэнтраваны цэлыя групы помнікаў), а таксама Ханска, Сталнічэнь, Хыртапул Марэ, Алчэдар, Матэўць, Глінжень, Рудзь і інш. У румынскай Малдове да гэтай жа групе адносяцца помнікі: Кэята (павет Вранча), Федэшць-Чэтэцуе, Бунешць і Рэдукэнень (павет Васлуй), Мошна (павет Ясы) і інш.
У IV стагоддзі на паўднёвым захадзе ад пасялення гетаў пачынае ўзвышацца дзяржава Македонія, з якой быў заключаны саюз. Да гэтага часу на поўначы скіфскаму цару Атэю удалося ўтварыць на заходніх межах Вялікай Скіфіі ў Паўночным Прычарнамор'і вялікую дзяржаву. Разарваўшы часовы саюз з Македоніяй у сярэдзіне IV стагоддзя да н.э., Атэй скарае гетаў пад кіраўніцтвам невядомага военачальніка (так званага «караля Істрыі») і захоплівае амаль усю дэльту Дуная. У 339 г. да н.э. у выніку кровапралітнай бітвы паміж скіфскімі войскамі і македонскай арміяй Філіпа II цар Атэй быў забіты, а яго войскі раз­біты. Малая Скіфія на невялікі час час апыняецца пад уладай Македоніі.
У выніку гэтых падзей скіфы былі выцеснены з Буджака, які перайшоў пад кантроль гетаў. У 331 г. да н.э. яны былі прыцягнуты ў якасці дапаможнай сілы для паходу Запірыяна супраць грэчаскіх гарадоў Паўночнага Прычарнамор'я. Аднак сілы Запірыяна былі адкінуты ніжнедняпроўскімі скіфамі, якія прыйшлі на дапамогу жыхарам Ольвіі, а сам ён загінуў, не паспеўшы пераправіцца праз Дунай. Пасля гэтага пераможцы-скіфы абрынуліся на гетаў. Практычна на ўсіх гецкіх паселішчах паміж Днястром і Карпатамі да гэтага часу адносяцца сляды разбурэнняў, пасля якіх жыццё на іх не аднавілася. На некалькі дзясяткаў гадоў увесь гэты край запуставаў.
Зрэшты, геты ўтрымаліся ў суседніх раёнах ніжняга Падунаўя. Адзін з іх цароў, Драміхет, здолеў у 293/292 г. да н.э. разбіць у «Гецкай пустыні» (Буджаку) войска Лісімаха. Страбон паведамляе пра гэта: «Драміхет — цар гетаў у эпоху пераемнікаў Аляксандра — захапіў жывым Лісімаха, які выступіў супраць яго паходам. Паказаўшы затым Лісімаху на беднату сваю і свайго племя і разам з тым на іх незалежнасць, ён параіў Лісімаху не ваяваць з такімі плямёнамі, але ўступаць з імі ў сяброўскія адносіны. Пасля гэтых слоў цар арганізаваў палоннаму ветлівы прыём і, склаўшы з ім пагадненне аб дружбе, вызваліў яго».
Аднак наяўных пісьмовых даных недастаткова для высноў пра тое, у якіх межах існавала царства Драміхета і дзе знаходзіўся яго цэнтр. У любым выпадку, яно не магло ахопліваць толькі Буджак, бо гецкія помнікі ў ім для гэтага часу вельмі малалікія. «Параўнальна невялікае гецкае насельніцтва стэпавых раёнаў Днестра-Дунайскага міжрэчча наўрад ці магло складаць такую ваенную сілу, якая здольная б была супрацьстаяць Лісімаху».
Увесну 61 г. да н.э. Гай Антоній Гібрыда, працягваючы заваявальныя паходы рымлян у Фракіі, уварваўся да гетаў, але нечаканы­але натыкнуўся на бязлітаснае супраціўленне. Каля горада Істрыя ў Малой Скіфіі ён быў разбіты аб'яднанымі войскамі гетаў, бастарнаў і грэкаў, а сам патрапіў у палон. Гэта нечаканае паражэнне, а таксама ўнутраная барацьба ў самым Рыме, спынілі рымскае прасоўванне да Дуная.
У сярэдзіне I ст. да н.э. уладаром усяго Ніжняга Падунаўя стаў Бурэбіста, якога крыніцы называюць то гетам, то дакам. Яго паходы пагражалі не толькі Фракіі і гарадам заходняга ўзбярэжжа Понта, але нават межам рымскай правінцыі Македонія. Пасля захопу ўлады Цэзар планаваў здзейсніць паход супраць гетаў, аднак яго забойства прадухіліла вайну. Зрэшты, Бурэбіста быў забіты ў тым жа годзе, і з гэтага моманту тэрмін «геты» канчаткова становіцца анахранізмам для абазначэння новых народаў, якія займалі былую гецкую тэрыторыю.
Князь-возера (балет)
«Князь-возера» — балет у 4 актах 7 карцінах кампазітара Васіля Залатарова, пастаўлены Канстанцінам Мулерам у 1949 годзе. Дырыжор — Ілья Гітгарц, Б. Мардвінаў.
Сюжэт
Лібрэта спектакля напісаў М. М. Клімковіч у сааўтарстве з В. Вайноненам на матэрыяле беларускага музычнага фальклору. У аснове сюжэна была пакладзена адна з старажытных палескіх легенд аб возеры — грозным помсніку за крыўды і здзекі феадалаў над простым народам. Возера з’яўлялася нейкім сімвалам тых сіл прыроды, што дапамагаюць двум закаханым — Васілю і Надзейцы — перамагчы жорсткага «чорнага князя», які гіне разам са сваім замкам і ўсёй баявой дружынай у водах возера, якое выйшла з берагоў.
Харэаграфія
Балетмайстар удала знайшоў рашэнне масавых, ансамблевых і сольных танцаў, узбагаціў танцавальную лексіку фальклорнымі элементамі. У балеце пастаўлены беларускія народныя танцы «Крыжачок» і «Лявоніха».
Спецыяльна для спектаклю К. Мулерам быў пастаўлены сцэнічны танец «Вяночак», у якім адлюстраваліся тыповыя рысы дзявочых карагодаў. Пазней гэты танец увайшоў у рэпертуар многіх дзяржаўных і самадзейных мастацкіх калектываў.
Узнагароды
Група стваральнікаў і ўдзельнікаў спектакля (кампазітар В. А. Залатароў, балетмайстар К. А. Мулер, мастак С. П. Нікалаеў, акцёры С. У. Дрэчын і А. В. Нікалаева) былі ў 1950 г. удастоены звання лаўрэатаў Сталінскай прэміі.
Воўчын
Во́ўчын (, Волчин) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці, на рацэ Пульва. Адміністрацыйны цэнтр Воўчынскага сельсавета. Размешчаны за 55 км на паўднёвы захад ад Каменца, за 10 км на паўднёвы захад ад чыгуначнай станцыі Высока-Літоўск.
Гісторыя
Упершыню Воўчын згадваецца ў XVI ст. як мястэчка Берасцейскага павета, уладанне Солтанаў. Першым вядомым гаспадаром Воўчынскага ключа быў Аляксандр Солтан, па смерці якога ў 1554 годзе мястэчка паводле спадчыны перайшло да яго сына Івана. У 1586 годзе Яраслаў Солтан, сын Івана, разам з жонкай Марыяй збудавалі тут праваслаўную царкву ў гонар Святога Мікалая.
У пачатку XVII ст. Воўчынскі ключ перайшоў да роду Гасеўскіх. Паводле фундацыі Аляксандра Гасеўскага ў мястэчку ў 1639 годзе ўзвялі першы драўляны касцёл. А. Гасеўскі і яго жонка Ева з Пацаў падзялілі маёнтак паміж сынамі наступным чынам: старэйшы сын, Крыштаф атрымаў у спадчыну Стары Воўчын і фальварак Грымяча, а малодшы, Вінцэнт — Новы Воўчын. Неўзабаве ўсе фальваркі аказаліся зноў у адных руках.
У 1708 годзе Тэрэза Гасеўская выйшла замуж за Казіміра Яна Сапегу і тэстаментам запісала Воўчын разам з фальваркамі Шчытнікі, Грымяча, Люта і іншыя мужу. У 1710 годзе Казімір Сапега прадаў Воўчын і Радванічы Якубу Генрыку Флемінгу і яго першай жонцы Францішцы Ізабеле з Сапегаў. 3 атрыманых сродкаў Казімір Сапега фундаваў узвядзенне ў Воўчыне палаца і адбудову знішчаных шведамі фальваркаў, сядзібаў і гаспадарак для мясцовых сялян. Наступным гаспадаром Воўчынскіх маёнткаў быў князь Казімір Чартарыйскі. яго дачка Канстанцыя выйшла замуж за Станіслава Панятоўскага, які збудаваў тут палац і касцёл Найсвяцейшай Тройцы (1733). Каля 1738 года ад С. Панятоўскага маёнтак выкупіў Фрыдэрык Міхал Чартарыйскі. Чартарыйскія ўзвялі пышны 36-пакаёвы палац, пры ім тэатр і аранжарэю. У 1769 годзе барскія канфедэраты забралі з мястэчка 7 гармат і шмат амуніцыі.
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) Воўчын апынуўся ў складзе Расійскай імперыі, дзе стаў цэнтрам воласці Берасцейскага павета Гродзенскай губерні. У 1828 годзе мястэчка перайшло да Пуслоўскіх, пазней Марчэўскіх. У 1880-я тут было 102 двары, касцёл, царква, яўрэйскі малітоўны дом, народная школа, 24 крамы, вадзяны млын, рэгулярна праводзіліся 3 кірмашы.
Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) Воўчын апынуўся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі. У 1938 годзе ў воўчынскім касцёле адбылося пахаванне рэшткаў Станіслава Аўгуста Панятоўскага, перавезеных сюды з Санкт-Пецярбургу (у 1995 годзе перададзены Варшаўскай кафедры).
У 1939 годзе Воўчын увайшоў у БССР, дзе стаў цэнтрам сельсавета. Статус паселішча панізілі да вёскі. Перад вайной у вёсцы жыло 1180 чалавек у 196 дварах. Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў ліпені 1942 года гітлераўцамі было спалена 6 дамоў, забіта 395 чалавек. Станам на 1970 год тут было 162 двары, на 1992 — 193.
Інфраструктура
У Воўчыне працуюць сярэдняя школа, бальніца, амбулаторыя, дом культуры, бібліятэка, пошта.
Светапогляд
Светапогляд — сістэма абагульненых поглядаў на прыродны і сацыяльны свет, на месца ў ім чалавека і яго адносіны да асяроддзя, да самога сябе і іншых людзей, а таксама асноўныя жыццёвыя пазіцыі, каштоўнасныя арыентацыі, перакананні і ідэалы, абумоўленыя гэтымі поглядамі. Светапогляд — неабходны складнік чалавечага ўсведамлення.
Эмацыйна-псіхалагічны бок светапогляду на ўзроўні настрояў, пачуццяў складае светаадчуванне. Досвед фарміравання пазнавальных выяў міру з выкарыстаннем навочных паданняў адносяць да светаўспрымання. Пазнавальна-інтэлектуальны бок светапогляду складае светаразуменне. Носьбітамі светапогляду з'яўляюцца асобы і сацыяльныя супольнасці. Інфармацыйны бок светапогляду складаюць веды пра свет і чалавека. Перакананні з'яўляюцца стрыжнем светапогляду і сведчаць пра сталасць светапогляду асобы ці сацыяльнай супольнасці. У структуру светапогляду ўваходзяць таксама ідэалы, якія выяўляюць вызначальныя мэты, накіраваныя ў будучыню.
Ад характару светапогляду залежыць арыентацыя чалавека ў розных сферах жыццядзейнасці: сацыяльна-палітычнай, прававой, маральнай, рэлігійнай, філасофскай, навукова-тэарэтычнай. Змест светапогляду залежыць ад таго, якой сферы дзейнасці чалавек адцае перавагу. Паводле зместу і грамадскай значнасці адрозніваюць паслядоўна-навуковы і ненавуковы, атэістычны і рэлігійны, прагрэсіўны і рэакцыйны светапогляды, якія па-рознаму ўздзейнічаюць на нормы паводзін, адносіны чалавека да працы, да іншых людзей, побыт, густы, інтарэсы.
Міфалагічны светапогляд характарызуецца антрапамарфізмам, ачалавечваннем навакольнага асяроддзя, адушаўленнем сіл прыроды і выяўляецца ў паданнях пра багоў і герояў, злых духаў і інш., а таксама ў міфічных абрадах (гл. міфалогія).
Эліс Уэбстэр
Эліс Ларэнца Уэбстэр (Ellis Webster) — дзяржаўны і палітычны дзеяч брытанскай заморскай тэрыторыі Ангілья. Прэм'ер-міністр Ангільі з 30 чэрвеня 2020 года.
Біяграфія
У снежні 2014 года ўзначаліў Аб'яднаны рух Ангільі (АУМ), аднак на выбарах 2005 года у Палату сходу партыя набраўшы 19,54% атрымала толькі 1 мандат з 11, што на адзін мандат меней, чым на выбарах 2000 года. Сам Уэбстэр заняў 3-е месца ў сваёй акруге востраў Харбор.
На выбарах 2020 года Прагрэсіўны рух Ангільі Уэсбстэра набраў 51,33% галасоў і атрымаў 7 мандатаў у Палаце сходу. Сам Уэбстэр перамог у сваёй роднай акруге востраў Харбор. 30 чэрвеня 2020 года Эліс Уэбстэр быў прыведзены да прысяга ў якасці прэм'ер-міністра Ангільі
Сям'я
Жонка — Маржоры Уэбстэр
П’ер-Эмерык Абамеянг
П’ер-Эмерык Абамеянг (Pierre-Emerick Aubameyang; нар., Лаваль, Францыя) — французска-габонскі футбаліст, нападнік французскага клуба «Алімпік» з Марселя і нацыянальнай зборнай Габона. Мае падвоенае французскае і габонскае грамадзянства. Бацька П’ер-Франсуа Абамеянг таксама гуляў за нацыянальную зборную Габона і правёў за яе 80 матчаў, браты Катыліна і Вілі таксама прафесійныя футбалісты, якія, як і П’ер-Эмерык, пачыналі кар’еру ў «Мілане».
Клубная кар’ера
У «Мілане» Абамеянгу гэтак і не прадаставілі шанец загуляць, лічачы за лепшае аддаваць футбаліста ў арэнду французскім клубам, хоць у 2007 годзе Абамеянг выйграў з «Міланам» юнацкі Кубак чэмпіёнаў і стаў пры гэтым найлепшым бамбардзірам турніра з сямю галамі. За тры сезоны ў арэндзе Абамеянг згуляў за «Дыжон», «Ліль» і «Манака», усяго 86 матчаў і 14 галоў, але ў «Мілане» габонскага нападніка палічылі непатрэбным і ў 2011 годзе яго прадалі «Сент-Эцьену». У «Сент-Эцьене» Абамеянг канчаткова раскрыўся як востры нападнік, з добрай хуткасцю і тэхнікай, які ўмее гуляць як па флангах, гэтак і ў цэнтры, аб чым сведчыць 41 гол і 15 галявых перадач у 97 матчах за «Сент-Эцьен» ва ўсіх турнірах. У сезоне 2012/13 «Сент-Эцьен» да апошняга змагаўся за месца ў Лізе чэмпіёнаў УЕФА, і ў выніку каманда заняла пятае месца ў 4 пунктах ад трэцяга месца. Абамеянг у гэтым сезоне стаў сапраўдным лідарам сваёй каманды, правёўшы ў чэмпіянаце Францыі сезона 2012/13 37 матчаў, у якіх забіў 19 галоў і зрабіў 8 галявых перадач. Па выніках сезона Абамеянг заняў другое месца ў спісе найлепшых бамбардзіраў французскай лігі, саступіўшы толькі Златану Ібрагімавічу, і пятае ў спісе лідараў па галявым перадачам. Шыкоўная гульня і выдатная статыстыка прыцягнулі да Абамеянга ўвагу многіх клубаў, сярод якіх «Анжы», «Ньюкасл Юнайтэд», «Напалі» , «Манака» і «Баер». Ад прапановы «Анжы» футбаліст адмовіўся, нават нягледзячы на прапанаваную зарплату ў 7 мільёнаў еўра ў год. 2 ліпеня 2013 года ўзніклі чуткі аб хутнім пераходзе Абамеянга ў дортмундскую «Барусію», аб чым потым футбаліст і паведаміў.
3 ліпеня 2013 года П’ер-Эмерык Абамеянг перайшоў у дортмундскую «Барусію» за 13 мільёнаў еўра, заключыўшы кантракт да 2018 года. Спартыўны дырэктар «Барусіі» Міхаэль Цорк застаўся задаволены трансферам:
«Мы склалі кантракт з Абамеянгам на пяць гадоў, і ён абыйшоўся нам танней, чым мы першапачаткова думалі — мы заплацім за яго 13 мільёнаў еўра. Форвард хуткі і вельмі крэатыўны ў атакавалых дзеяннях, і сапраўды ўзмоцніць „Барусію“».
Абамеянг хутка стаў адным з лідараў «Барусіі». У пекршым жа сваім матчы ў Бундэслізе ён аформіў хет-трыке у браму «Аўгсбурга». У сезоне 2015/16 усталяваў рэкорд Бундэслігі, адзначыўшыся галамі ў васьмі стартавым турах. У сезоне 2016/17 стаў найлепшым бамбардзірам Бундэслігі.
31 студзеня 2018 года лонданскі «Арсенал» абвясціў аб пераходзе Абамеянга за 64,75 млн еўра. У сезоне 2018/19 з 22 галамі стаў адным з найлепшых бамбардзіраў Прэм’ер-лігі. У 2019 годзе стаў капітанам каманды. У 2021 годзе галоўны трэнер «Арсенала» Мікель Артэта часам стаў пакідаць Абамеянга па-за складам, тлумачыўшы гэта дысцыплінарнымі прынынамі, а ў снежні 2021 года нападнік быў пазбаўлены капітанства. У студзені 2022 года Абамеянг, разарваўшы кантракт з «Арсеналам», у якасці свабоднага агента папоўніў склад «Барселоны».
У верасні 2022 года за 12 млн еўра перайшоў у лонданскі «Чэлсі». У ліпені 2023 года падпісаў трохгадовы кантракт з марсельскім «Алімпікам».
Міжнародная кар’ера
Першапачаткова прадстаўляў моладзевую зборную Францыі, і нават правёў за яе адзін матч. У 2009 годзе вырашыў выступаць за зборную сваёй гістарычнай радзімы — за нацыянальную зборную Габона, якой ужо ў 2012 годзе на Кубку Афрыкі дапамог выйсці ў чвэрцьфінал, што стала вялізным дасягненнем для зборнай Габона, а сам Абамеянг вызначыўся яскравай гульнёй. У 2012 годзе паўдзейнічаў у лонданскай Алімпіядзе 2012 года, дзе за алімпійскую зборную Габона правёў усе тры матчы і забіў у адзін гол.
19 мая 2022 года Абамеянг афіцыйна абвясціў аб завяршэнні сваёй міжнароднай кар’еры пасля 72 матчаў і 30 забітых галоў. Аднак, праз год змяніў сваё меркаванне і вярнуўся ў зборную. Паводле слоў самога нападніка, гэта адбылося пасля сустрэчы з прэзідэнтам Габона Алі Бонгам.
Дасягненні
«Сент-Эцьен»:
«Барусія» Дортмунд:
«Арсенал»:
Габон:
IC 3332
IC 3332 — галактыка тыпу E+E? ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Блыжнёгародскэ
Блыжнёгародскэ (Ближньогородське) — сяло ў Джанкойскім раёне (Аўтаномная Рэспубліка Крым, Украіна). Падпарадкоўваецца Рошчынскаму сельскаму савету.
Сафонава (горад)
Сафонава (Сафоново) — горад (з 1952 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Сафонаўскага раёна Смаленскай вобласці. Насельніцтва 48,5 тыс. чалавек (2007). Заснаваны ў 1859 годзе.
Горад размешчаны на левым беразе ракі Вапец (басейн Дняпра), за 102 км ад Смаленска.
Гісторыя
Горад атрымаў сваю назву ад вёскі Сафонава. Назва вёскі ўтворана ад каляндарнага імя Сафонія, што азначае: «якога ахінае Бог».
Будаўніцтва шахт прывяло да хуткага развіцця працоўнага пасёлка Сафонава. У кароткі час ён вырас у сапраўдны горад, 8 мая 1952 года Сафонаву афіцыйна быў прысвоены статус горада абласнога падпарадкавання.
Да канца 1950-х гадоў высветлілася, што пры ацэнцы перспектыў прамысловай распрацоўкі Сафоновского радовішча бурага вугалю дапушчаныя пралікі. У выніку было прынята рашэнне на базе зачыняюцца шахтаў ствараць прамысловыя прадпрыемствы.
Эканоміка
Электрамашынабудаўнічы завод, заводы прыбораў тэхналагічнай аўтаматыкі, гідраметэаралагічных і геалагічных прыбораў, завод «Авангард».
Сантус
Сантус (Santos) — горад-порт і муніцыпалітэт у Бразіліі, уваходзіць у штат Сан-Паўлу, галоўныя марскія вароты Сан-Паўлу. Складовая частка мезарэгіёна Агламерацыя Сан-Паўлу. Уваходзіць у эканоміка-статыстычны мікрарэгіён Сантус. Насельніцтва складае 418288 чалавек на 2007 год. Займае плошчу 280,300 км². Шчыльнасць насельніцтва - 1492,3 чал./км².
Гісторыя
Горад заснаваны ў 1546 годзе партугальцамі на чале з Браш Кубаш (Brás Cubas). У Сантусе, на стадыёне Віла-Белміра, выступае адзін з самых тытулаваных футбольных клубаў Бразіліі «Сантас».
Трыпаліс (Грэцыя)
Насельніцтва: каля 25 000 жыхароў.
Сезон 2020 ФК Маладзечна
У 2020 годзе футбольны клуб «Маладзечна» з Маладзечна прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
Склад каманды
Станам на жнівень 2020 года.
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Механічны гадзіннік
Механічны гадзіннік — гадзіннік, які выкарыстоўвае ківач, які перыядам ваганняў вымярае час на працягу сутак, месяца, года і які прыводзіцца ў рух гіравай, спружыннай або электрычнай крыніцай энергіі з электрамеханічным пераўтваральнікам. У якасці меры часу выкарыстоўваюцца інерцыйныя ўласцівасці вагальнай сістэмы ў выглядзе класічнага і спружыннага ківача пры рэгуляванні доўгага ківача або спіральнай спружыны ў выглядзе балансавага рэгулятара (+/-).
З’яўленне суднавых хранометраў са спружынным ківачом здзейсніла рэвалюцыю ў суднаходстве шляхам сінхранізацыі ходу часу і нябеснай сферы, што дазволіла надзейна вызначаць даўгату месца. Дадатковай прыладай для ўстанаўлення месцазнаходжання ў момант замераў стаў секстант.
Майстроў, якія вырабляюць і якія рамантуюць гадзіннікі, называюць гадзіншчыкамі. У мастацтве механічны гадзіннік з’яўляецца сімвалам часу.
Механічныя гадзіннікі па дакладнасці ходу саступаюць электронным і кварцавым (1-ы клас дакладнасці механічных гадзіннікаў — ад +40 да −20 секунд у суткі; хібнасць кварцавых гадзіннікаў знаходзіцца ў межах ад 10 секунд у дзень да 10 секунд у год). Таму ў наш час з незаменнай прылады механічны гадзіннік ператвараецца ў знак традыцый і прэстыжу.
Антоні Юзаф Салагуб
Антоні Юзаф Салагуб (? — ) — дзяржаўны дзеяч Вялікага княства Літоўскага, генерал літоўскай артылерыі (з 1746).
Раннія гады
Вычыўся ў калегіуме Навадворскага ў Кракаве, Кракаўскім універсітэце. Падарожнічаў па Францыі.
У часе вайны за польскую спадчыну 1733—1738 у шэрагах французскіх войскаў ваяваў у Галандыі і Італіі, за баявыя заслугі прызначаны палкоўнікам, быў двойчы цяжка паранены.
Палітычная дзейнасць
Пасол на соймы 1740, 1744, 1746, 1748, 1750, 1752, 1754. На сойме 1740 падтрымаў пасэсараў Нойбургскіх маёнткаў у барацьбе супраць Радзівілаў. У час працы Трыбуналаў ВКЛ 1740 і 1741 разам з бацькам падтрымліваў Сапегаў супраць Радзівілаў. Потым перамяніў свае пазіцыі, ажаніўся з Брыгітай Петранеляй Радзівіл.
У 1747 абраны ковенскім дэпутатам на Трыбунал ВКЛ, стаў трыбунальскім віцэ-маршалкам і фактычна кіраваў пасяджэннямі Трыбунала. Праяўляў малую актыўнасць у 1755—1756 у канфлікце сваіх саюзнікаў Радзівілаў з Чартарыйскімі. У ліпені 1756 пагадзіўся на фінансавыя выдаткі на трыбунальскую кампанію 1757. Французскі пасол Дзюран беспаспяхова намагаўся перацягнуць яго ў прафранцузскую групоўку.
У 1757 атрымаў ордэн Белага Арла.
Памёр па дарозе ў Вільню.
Сям’я
З роду Салагубаў, сын вялікага літоўскага падскарбія Яна Міхала Салагуба і Алены з Шамоўскіх, брат Юзафа Антонія. Быў жанаты з Брыгітай Петранеляй Радзівіл, дачкой Мікалая Фаўстана Радзівіла.
Блыжне (Джанкойскі раён)
Блыжне (Ближнє) — сяло ў Джанкойскім раёне (Аўтаномная Рэспубліка Крым, Украіна). Падпарадкоўваецца Майскаму сельскаму савету.
Ісландскі пашпарт
Ісландскі пашпарт выкарыстоўваецца грамадзянамі Рэспублікі Ісландыя для міжнародных падарожжаў.
Старонка Інфармацыі ў пашпарце
Ісландскі пашпарт змяшчае наступныя даныя:
Вандроўкі без візы
Ісландыя мае дамовы (бязвізавага ўезду) са 165-ццю краінамі, што значыць, што грамадзяне Ісландыі могуць наведваць 165 краін для кораткачасовых візітаў, як турысты (без візы). Ісландыя стаіць на 9-м месцы ў індэксе міжнароднай свабоды вандровак (Henley Visa Restrictions Index) за 2014 год.
Забастоўка ў Францыі (2023)
З 19 студзеня 2023 года Францыю ахапіла серыя забастовак і дэманстрацый супраць павышэння ўладамі пенсійнага ўзросту з 62 да 64 гадоў.
Перадгісторыя
Першая спроба прэзідэнта Эмануэля Макрона падняць пенсійны ўзрост у краіне была прынята ў 2019 годзе, але не прайшла з-за пратэстаў «жоўтых камізэлек». Тады ў Францыі таксама пачаліся забастоўкі, самыя працяглыя з 1968 года. У студзені 2020 года, у сувязі з пратэстным рухам, урад адмовіўся ад пенсійнай рэформы.
Ход падзей
За першы дзень налічыла 1,12 мільёна дэманстрантаў, у тым ліку 80 тысяч у Парыжы. Па ўсёй краіне было зарэгістравана больш за 200 дэманстрацый. 21 студзеня ў сталіцы праведзена пратэстная акцыя студэнтаў і моладзевых арганізацый.
31 студзеня да пратэстаў далучыліся электрастанцыі, прадпрыемствы па нафтаперапрацоўцы, грамадскі транспарт (цягнікі, метро, аўтобусы), установы адукацыі.
На 7 лютага, паводле ацэнак прафсаюза «Усеагульная канфедэрацыя працы», да акцый далучыліся амаль 2 млн дэманстрантаў, з іх 400 тыс. — у Парыжы.
16 лютага з-за мітынгаў і забастовак было адменена 30 % рэйсаў з парыжскага аэрапорта Арлі.
5 сакавіка работнікі шэрагу АЭС спынілі работу, напярэдадні да іх далучыліся супрацоўнікі 3 з 4-х французскіх тэрміналаў ЗПГ. Заблакаваны ўсе НПЗ краіны (8 ), якія належаць 3 кампаніям — Esso-ExxonMobil, TotalEnergies і Petroineos.
15 сакавіка паведамлена пра забастоўку сметнікаў у Парыжы і некаторых іншых гарадах краіны, якая працягваецца больш за тыдзень. Днём раней грамадскія лідары пратэстаў у сталіцы прагаласавалі за працяг забастоўкі яшчэ на тыдзень. Падкрэслівалася, што многія жыхары Францыі бачаць у запланаваных зменах пагрозу свайму ладу жыцця і каштоўнасцям.
23 сакавіка генеральны сакратар прафсаюза FO-ADP заявіў аб планах працягнуць забастоўку і заблакаваць эканоміку да таго часу, пакуль Макрон не адкліча свой законапраект, адзначыўшы, што не бачыць іншага выбару.
Уплыў
7 сакавіка Bloomberg паведаміла, што ў сувязі з пратэстамі павялічыўся ціск на энэргетычную сістэму Францыі ўжо пацярпелую ад адключэнняў ядзерных рэактараў і скарачэння паставак газу з Расіі. Падкрэслівалася, што пратэсты закранулі ўсю энэргетычную інфраструктуру ад тэрміналаў імпарту прыроднага газу да нафтаперапрацоўчых заводаў і электрастанцый. Паводле заявы аператара энергасістэмы, у выніку забостоўкі 7 сакавіка магутнасць знізілася на 5,6 гігават. Па даных агенцтва, цэны на электраэнергію ў Францыі гандляваліся на біржы Epex Spot SE з прэміяй у 50 % у параўнанні з нямецкім рынкам. Total Energie s і ExxonMobil паведамілі аб спыненні паставак з нафтаперапрацоўчых заводаў, якія ім належаць. Па заяве прафсаюза CGT, пратэстоўцамі былі заблакаваны чатыры тэрміналы па прыёме ЗПГ. Падкрэслівалася, што сітуацыя ўскладняецца рэзкім пахаладаннем у Францыі, што дадаткова павялічыла нагрузку на энергасістэму рэгіёну.
Станам на 23 сакавіка, паводле Reuters, было заблакавана абслугоўванне адзінаццаці ядзерных рэактараў, даступнасць магутнасць электраэнергіі ў Францыі скарацілася на 21 гігават, а на тэрмінале звадкаванага прыроднага газу ў Дзюнкерку быў абвешчаны форс-мажор. Забастоўкі на НПЗ прывялі да недахопу паліва на некаторых АЗС на поўдні Францыі. Паводле даных Міністэрства энергетыкі днём раней прыкладна на 15 % заправачных станцый скончыўся як мінімум адзін прадукт. Акрамя таго, у рэгіёнах на захадзе і поўдні краіны больш за траціну станцый сутыкнуліся з недахопам электраэнергіі.
Агенцтва таксама паведаміла, што на нафтаперапрацоўчым заводзе Gonfreville, прадукцыйнасць якога складае 240 тыс.барэляў у суткі, спынена вытворчасць, а на НПЗ Feyzin, магутнасцю 119 000 барэляў, вытворчасць былі вымушаны скараціць з-за забастовак. Абодва завода належаць TotalEnergies. Было таксама адзначана, што ў порце Жэром-Граваншон на поўначы Францыі 18 сакавіка забастоўка аднавілася і ён заблакаваны, як было адзначана, яго прапускная здольнасць — 240 тыс.барэляў у суткі.
Рэакцыя
Нягледзячы на дэманстрацыі, Прэзідэнт Францыі Эмануэль Макрон падкрэсліў, што пенсійная рэформа будзе прынята. 16 сакавіка Прэм’ер-міністр Францыі афіцыйна аб’явіла аб павышэнні пенсійнага ўзросту ў краіне.
Агледзіны
АГЛЕ́ДЗІНЫ або агля́дзіны, таксама агляды, разгляды, разглядзіны, умовіны, дамовіны — адзін са звычаяў давясельнага абраду — сватання; агляд бацькамі (родзічамі, сватамі) нявесты гаспадаркі жаніха, хаты і гаспадаркі яго бацькоў; часам бацькі (родзічы, сваты) жаніха ездзілі ў аглядзіны да нявесты.
Амерыканскі варыянт англійскай мовы
Амерыканскі варыянт англійскай мовы (American English) - гэта адзін з дыялектаў англійскай, які распаўсюджан пераважна ў ЗША. Фактычна з'яўляецца альтэрнатыўнай нормай літаратурнай англійскай мовы падобна як тарашкевіца ў Беларусі, бо на амерыканскім дыялекце англійскай выдаецца літаратура, афіцыйныя дакументы, ідзе трансляцыя радые- і тэлеканалаў. Навучэнне англійскай мове ў Беларусі звычайна вядзецца з апорай на брытанскі варыянт (у навучальных установах з лінгвістычным ухілам могуць разглядацца адрозненні амерыканскага і брытанскага варыянтаў). Але амерыканская англійская з'яўляецца стандартам у шоу-бізнесе, калі, напрыклад, беларускія (і ня толькі) музычныя гурты спяваюць на англійскай. На сучасным этапе сціраецца мяжа паміж брытанскім і амерыканскім варыянтамі па прычыне распаўсюджаннасці апошняга ў тым ліку і ў Вялікабрытаніі.
Агледзіны
Аглядзіны праводзіліся пасля першых (малых) запоін (малой гарэлкі), і ў іх час дамаўляліся пра пасаг, пра долю ўдзелу бацькоў жаніха і нявесты ў вяселлі. Маючы на ўвазе практычна-рацыянальныя мэты, тым не менш на агледзінах ужывалася своеасаблівая лексіка, што было часткай фальклору вясельнай абраднасці. Агледзіны ўжываліся яшчэ і ў іншых, невясельных момантах, напрыклад, адзін з герояў паэмы Якуба Коласа «Новая зямля» ездзіў на агледзіны незнаёмага яму кавалка зямлі, якую меўся купіць. Былі свае, з пэўнымі адметнасцямі, агледзіны і ў іншых выпадках, хоць большасць з нас іх дастасоўвае менавіта да вяселля.
Амерыканскі варыянт англійскай мовы
Граматычныя асаблівасці амерыканскага дыялекту
Нярэдка замест перфектнай (завершанай) формы цяперашняга часу (Present Perfect) выкарыстоўваецца простая форма прошлага часу (Past Simple): He just finished reading замест He just finished reading (Ен толькі што скончыў чытаць). Такім жа чынам амерыканцы пазбягаюць карыстацца і завершанай формай прошлага часу: After I went out I phoned him замест After I had gone out I phoned him (Пасля таго як я выйшаў, я патэлефанаваў яму).
Існуюць і амерыканскія варыянты 3-й формы (альбо прошлага дзеепрыметніка) няправільных дзеясловаў:
Таксама існуюць пэўныя адрозненні ў выкарыстанні прыназоўнікаў:
І, нарэшце, існуюць некаторыя адрозненні ў выкарыстанні артыкляў у амерыканскім і брытанскім дыялектах англійскай мовы:
Фанетычныя адрозненні амерыканскага варыянту англійскай ад брытанскага
Такіх адрозненняў няшмат, таму носьбіты англійскай з ЗША і Вялікабрытаніі добра разумеюць адно аднаго. Калі пазбегнуць параўнання розных мясцовых дыялектаў, напрыклад, англійскай мовы Тэхаса з гаворкай графства Кент, то можна вылучыць тры асноўных адрознення. У амерыканскай англійскай літара "а" (эй) паміж дзвумя зычнымі заўжды чытаецца як "ӕ" (нешта сярэдняе паміж "э" і "я"), а брытанскі вырыянт патрабуе вымаўлення гэтай літары ў словах glass (шкло), fast (хуткі, хутка), dance (танец, танчыць) працяглым гукам "а". Літара "о" паміж дзвумя зычнымі чытаецца кароткім гукам "о" брытанцамі і працяглым гукам "а" амерыканцамі. Таму словы God (Бог) i guard (ахова) гучаць у амерыканскай англійскай аднолькова. Зычная "r" на канцы слова ці перад іншай зычнай (напрыклад у слове morning (раніца)) звычайна ня чытаецца ў брытанскім дыялекце і можа вымаўляцца ў амерыканскім.
American McGee’s Alice
Гульня атрымала, у асноўным, станоўчыя водгукі прэсы. У ліку плюсаў гульнявымі выданнямі адзначалася высокая мастацкая і тэхнічная якасць дызайну ўзроўняў, а таксама іншых аспектаў гульні, вызначальных для яе атмасферы. Да мінусаў былі прылічаны недахопы геймплэю (гульнявога працэсу): у асноўным, залішняя лінейнасць гульні.
Амерыканскі варыянт англійскай мовы
Арфаграфічныя адрозненні амерыканскай англійскай ад брытанскай
Амерыканскі правапіс фактычна з'яўляецца спрошчаным варыянтам класічнага брытанскага. Асноўныя адрозненні можна адлюстраваць у табліцы:
American McGee’s Alice
Асноўная інфармацыя пра гульнявы працэс
American McGee’s Alice адносіцца да жанру Action. Гульнявы працэс грунтуецца на руху галоўнай гераіні — Алісы — па лінейным маршруце. Падчас шляху дзяўчына размаўляе з персанажамі гульні (гэта адбываецца цалкам у аўтаматычным рэжыме), змагаецца з ворагамі, босамі і рашае галаваломкі. Акрамя простага руху крокам ці бягом, Аліса можа скакаць, чапляцца падчас скачкоў за паверхні і вяроўкі, лазіць па вяроўках і разгойдвацца на іх, плаваць у вадзе, а таксама лётаць над узыходнымі струменямі газу на сваёй сукенцы, якая пры гэтым раздзімаецца. Гульнявы працэс мае чатыры ўзроўні складанасці: «нізкі», «сярэдні», «высокі» і «шалёны» (сумасшедший). Паводле заяў Амерыкэна МакГі, гульня добра прыстасавана для гульцоў-пачаткоўцаў.
Амерыканскі варыянт англійскай мовы
Лексічныя адрозненні амерыканскага і брытанскага варыянтаў англійскай мовы
Існуе невялікая колькасць слоў і выразаў, якія маюць розныя значэнні у абодвух дыялектах:
American McGee’s Alice
Асноўная інфармацыя пра гульнявы працэс
Інтэрфейс American McGee’s Alice рэалізаваны ў рэжыме ад трэцяй асобы. Па словах распрацоўшчыкаў, гэты рэжым у адрозненне ад першай асобы павялічвае зручнасць назірання за ўзаемадзеяннем Алісы з яе асяроддзем і іншымі персанажамі, а таксама дазваляе паказаць эмоціі галоўнай гераіні. Пасля выпуску распрацоўшчыкі заявілі пра магчымасць гульні ў рэжыме ад першай асобы, пераключэнне паміж рэжымамі магчыма праз кансоль.
Паколькі Краіна цудаў знаходзіцца ва ўяўленні Алісы, замест паказчыка здароўя ў гульні знаходзіцца паказчык розуму. Яго значэнне памяншаецца, калі ворагі ці агрэсіўнае асяроддзе прычыняюць Алісе ўрон, і абнуляецца, калі дзяўчына падае ў прорву (за выключэннем некаторых этапаў гульні) і пры іншых абставінах. Пры абнуленні паказчыка розуму гульня заканчваецца, пасля чаго яе можна працягнуць з апошняга кантрольнага пункта ці з пункта хуткага захавання. Таксама ў гульні прысутнічае паказчык сілы волі, які замяняе ману. Сіла волі памяншаецца пры выкарыстанні амаль усіх відаў зброі, і пры вельмі нізкім паказчыку выкарыстоўваць гэту зброю немагчыма. На лёгкім узроўні складанасці паказчык сілы волі паступова аднаўляецца без умяшання гульца.
Амерыканскі варыянт англійскай мовы
Амерыканскія фразеалагізмы
Існуе шэраг устойлівых выразаў, якія характэрны ў большай ступені амерыканскаму варыянту англійскай, чым брытанскаму.
American McGee’s Alice
Асноўная інфармацыя пра гульнявы працэс
Пэўную колькасць розуму ці сілы волі можна аднавіць імгненна адпаведнымі паказчыкамі: крышталямі рознага памеру — метасутнасцю (MetaEssence), якая па сюжэту з’яўляецца жыццёвай сілай Краіны цудаў. Крышталі трэцяга віду, якія таксама адносяцца да метасутнасці, — крышталі сілы ўяўлення — аднаўляюць абодва паказчыка. Усе віды крышталёў раскіданы па ўзроўнях, некаторыя зноў з’яўляюцца на сваіх месцах пасля скарыстання. Крышталь сілы ўяўлення можна атрымаць таксама пры перамозе над ворагам; аб’ём такога крышталя залежыць ад складанасці пераможанага ворага, нескарыстаны крышталь у большасці выпадкаў з часам памяншаецца і знікае.
У баявой сістэме рэалізавана аўтаматычнае цэлеўказанне: калі праціўнік знаходзіцца ў радыусе атакі, прыцэл зброі гульца аўтаматычна фіксуецца на ворагу і відазмяняецца. Таксама «прыцэл» можа мець ролю паказальніка скачка, адлюстраванага ў выглядзе слядоў, якія з’яўляюцца на паверхні ў тым месцы, куды Аліса скокне пры падачы гульцом адпаведнай каманды.
Узроўні гульні маюць мноства платформерных і іншых перашкод, якія не маюць дачынення да штучнага інтэлекту. Сустракаюцца і галаваломкі, якія трэба рашаць для далейшага праходжання гульні. Напрыклад, два разы на працягу гульні Аліса ператвараецца ў шахматную фігуру (слана і каня), пасля чаго некаторы адрэзак шляху гэтая фігура пад кіраўніцтвам гульца праходзіць па клетках паводле шахматных правіл, імкнучыся не папасці ў пройгрышную пастку.
Радзей на ўзроўнях гульні (і ў патаемных месцах) сустракаюцца прадметы-бонусы, якія ўзмацняюць некаторыя здольнасці Алісы: Эліксір лютасці (Ragebox) павялічвае ўрон, якая наносіцца дзяўчынай з дапамогай нажа; Чорнае люстэрка (Darkened Looking glass) робіць Алісу нябачнай для праціўнікаў; Чайнік-скакун (Прыгающий чайник, арыгінальная назва — Grasshopper Tea) павялічвае хуткасць руху і вышыню скачка Алісы. Дзеянне ўсіх гэтых прадметаў мяняе аблічча дзяўчыны і абмежавана невялікім прамежкам часу, пасля якога Аліса вяртаецца да пачатковага стану. Прысутнічае таксама Гадзіннік спыненага часу (Deadtime Watch) шматразовага выкарыстання, які ненадоўга спыняе час для ворагаў і дае Алісе перавагу над імі.
Хоць гульня аўтаматычна захоўваецца пры пераходзе паміж узроўнямі, у ёй рэалізаваны хуткая загрузка і хуткае захаванне, даступныя ў любым месцы гульні.
Па словах Бобі Пеўлака, аднаго з распрацоўшчыкаў, агульная працягласць гульнявога працэсу American McGee’s Alice для самых дасведчаных гульцоў на лёгкім узроўні складае 16-18 гадзін, для сярэдняга гульца — больш за 25.
Зброя
Зброя Алісы ўяўляе сабой цацкі, якія змяніліся пад уздзеяннем пашкоджанай фантазіі галоўнай гераіні. Аліса знаходзіць гэтыя прадметы на працягу гульні. У American McGee’s Alice прадстаўлена 10 відаў зброі; 7 з іх маюць два рэжымы выкарыстання — асноўны і альтэрнатыўны, якія разлічваюцца па спосабу і сіле атакі. Амаль уся зброя патрабуе наяўнасці сілы волі для выкарыстання.
Са зброі першым набываецца Кухонны нож (Vorpal blade), прысутны на вокладцы і ў рэкламных матерыялах гульні. Нароўні з асноўным рэжымам Малатка для кракета (Mallet) для выкарыстання нажа не патрабуецца сіла волі. Акрамя пералічанага прысутнічае некалькі відаў дальнабойнай зброі (у тым ліку, Ледзяное жазло, Ice Wand), кідальная зброя Чорцік у скрыначцы (Jackbomb), а таксама два віды саманаводнай зброі. Для прахождання гульні патрэбна Бармаглотава жазло (Jabberwock’s Eye Staff), з дапамогай якога Аліса выконвае некаторыя сюжэтныя задачы.
Праціўнікі
У гульні ёсць 15 відаў праціўнікаў (мобаў), усе яны народжаны ўяўленнем Алісы. Пасля смерці праціўнікі знікаюць, пакідаючы крышталь сілы ўяўлення (акрамя босаў).