cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Алянёк (сяло)
Алянёк (Оленек, Өлөөн) — сяло ў Расійскай Федэрацыі, адміністрацыйны цэнтр Алянёкскага ўлуса (раёна) Рэспублікі Саха (Якуція). Цэнтр Алянёкскага нацыянальнага наслега. Знаходзіцца за Паўночным палярным колам, на левым беразе ракі Алянёк. Ад Якуцка знаходзіцца на адлегласці: наземным шляхам 2026 км, паветраным 1105 км, водным – 3989 км. Аэрапорт. Насельніцтва 2228 чал. (2007). Дом культуры, краязнаўчы музей.
Феадосій II
Феадосій II (10 красавіка 401-28 ліпеня 450) — імператар Усходняй Рымскай імперыі на працягу 48 гадоў, з 402 г., калі ён стаў суправіцелем свайго бацькі Аркадзія, а ў 408 годзе пасля яго смерці заняў трон аднаасобна.
Аляксандра Стасяк
Аляксандра Стасяк (Aleksandra Stasiak; нар. ) — польская футбалістка, паўабаронца.
Біяграфія
Выхаванка клуба «Медык» з Коніна. У чэрвені 2018 года падпісала кантракт з «Медыкам», у чэрвені 2021 года перайшла ў «Быдгашч».
Велікатырнаўская вобласць
Велікатырнаўская вобласць — вобласць, з'яўляецца адной з 28 абласцей Балгарыі. Код транспартных сродкаў ВТ. Вобласць займае плошчу 4 661,6 км² і мае насельніцтва 293 172 тыс. жыхароў. Складае паўночную частку краіны.
Насельніцтва
У вобласці пражывае 213 325 тыс. жыхароў, з усяго ліку балгары складаюць 259 099 (88,37%), туркі 22 562 (7,69%), 6 064 (2,06%) цыгане, і  5 447 (1,85%). жыхароў іншых нацыянальнасцей.
IC 3342
IC 3342 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Objective-C
Objective-C — кампіляваная аб’ектна-арыентаваная мова праграмавання, створаная на аснове моў праграмавання С і Smalltalk. Была распрацавана Брэдам Коксам і Томам Лавам у пачатку 1980-х гадоў.
Objective-C з’яўляецца «строгім надмноствам» C — гэта азначае, што можна скампіляваць любую праграму на C з дапамогай кампілятара Objective-C, а таксама ўключаць код мовы C у класы Objective-C. Objective-C бярэ свой аб’ектны сінтаксіс ад Smalltalk: усе аб’ектна-арыентаваныя функцыі рэалізаваныя праз механізм абмену паведамленнямі. Сінтаксіс для неаб’ектна-арыентаваных аперацый ідэнтычны сінтаксісу C.
Кампанія NeXT абрала Objective-C для сваёй аперацыйнай сістэмы NeXTSTEP. У выніку таго, што аперацыйная сістэма macOS непасрэдна заснаваная на NeXTSTEP, кампанія Apple рэкамендавала Objective-C для распрацоўкі праграм для macOS і iOS да стварэння мовы праграмавання Swift у 2014 г.
Праграмы Objective-C, распрацаваныя для аперацыйных сістэм, якія не належаць Apple, або якія не залежаць ад API Apple, таксама могуць быць скампіляваныя для любой платформы, якая падтрымліваецца GNU GCC або LLVM/Clang.
Прыклад
Прыклад напісання праграмы Hello world:
Іваніўскі раён (Адэская вобласць)
Іваніўскі раён (Іванівський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Адэскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Іваніўка (Іванівка).
Утвораны ў 1923 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 27009 чалавек, плошча — 1162 км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 3 пасялковых і 10 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 3 пасёлкі гарадскога тыпу і 43 сяла.
Райнер Бонхаф
Райнер Бонхаф (Rainer Bonhof; нар. ) — нямецкі футбаліст, паўабаронца. Чэмпіён свету 1974 у складзе нацыянальнай зборнай ФРГ.
Кастрамская губерня
Кастрамская губерня — адміністрацыйная адзінка ў складзе Расійскай імперыі і РСФСР у 1796—1929 гадах. Губернскі цэнтр — Кастрама.
Адміністрацыйны падзел
У перыяд з 1802 па 1918 год у склад губерні ўваходзіла 12 паветаў:
Эміліяна Сапата
Эміліяна Сапата Саласар (Emiliano Zapata Salazar;  — ) — лідар Мексіканскай рэвалюцыі супраць дыктатуры Парфірыа Дыяса 1910 года. З’яўляецца адным з нацыянальных герояў Мексікі. Брат Эўфеміа Сапаты. Нарадзіўся 8 жніўня 1879 ў сям’і беднага селяніна. Падчас рэвалюцыі ў Мексіцы распрацоўваў праект аграрнай рэформы. Камандаваў войскамі ў бітве пры Куаўтле ў 1911 годзе. У 1914—1915 гадах яго Войска вызвалення поўдня з перапынкамі займалі Мехіка. 10 красавіка 1919 г. быў застрэлены.
Рундзі
Ру́ндзі, бару́ндзі (саманазва Barundi) — афрыканскі народ, асноўнае насельніцтва Бурундзі. Болей за 1 млн рундзі жыве ў іншых краінах, у тым ліку Танзаніі, Угандзе, Руандзе. Агульная колькасць (2020 г.) — 13 201 400 чалавек
Паходжанне
Асаблівасцю рундзі з’яўляецца тое, што яны падобна суседзям баньяруанда падзяляюцца на этнічныя або нават расава-сацыяльныя групы, што дысперсна насяляюць краіну Бурундзі, — тутсі, хуту і тва. Відавочна, гэтыя групы маюць рознае паходжанне. Тва лічацца нашчадкамі найбольш старажытнага насельніцтва — пігмеяў, якія за стагоддзі суіснавання з іншымі групамі згубілі родную мову і прыстасавалі сваю культуру да пазнейшых мігрантаў. У нашы дні яны складаюць каля 1 % жыхароў Бурундзі і ўяўляюць сабою найбольш сацыяльна не абароненую супольнасць, пазбаўленую правоў на зямлю і ўдзелу ў мясцовым самакіраванні. У 1 тысячагоддзі н. э. у раён Вялікіх азёр з захаду перасяліліся земляробы-банту. Яны сфарміравалі аснову сучаснай групы хуту, што складае большасць насельніцтва.
Значна болей спрэчнай з’яўляецца праблема паходжання тутсі. У XIX ст., калі пачаліся кантакты паміж рундзі і еўрапейцамі, тутсі з’яўляліся прывілеяваным пластом насельніцтва, якое адрознівалася ад хуту галоўным заняткам — жывёлагадоўляй і некаторымі антрапалагічнымі прыкметамі. Тутсі вышэй за хуту і маюць больш вузкія абрысы твару. У канцы XVI ст. адзін з родаў тутсі стварыў дзяржаву Бурундзі. У XVIII ст. у ёй склалася кліентэла, калі тутсі выступалі ў якасці ўладальнікаў зямлі і патронаў залежных ад іх хуту. Шлюбы паміж дзвюмя групамі насельніцтва практыкаваліся, хаця не былі звычайнай справай. Разам з гэтым, тутсі і хуту размаўлялі на адной мове кірундзі, што паходзіць з моў банту, спавядалі адзіную рэлігію і прытрымліваліся аднолькавых звычаяў. Першыя еўрапейскія місіянеры палічылі тутсі нашчадкамі заваёўнікаў-хамітаў, што падначалілі сабе мірных земляробаў.
У 1916—1962 гг. Бурундзі апынулася пад фактычным каланіяльным кіраваннем Бельгіі. Бельгійскія ўлады фармальна прызнавалі роўнасць усіх груп насельніцтва, але на самой справе арыентаваліся на тутсі. Размежаванню тутсі і хуту садзейнічала ўвядзенне пашпартоў, дзе ўказвалася этнічнае паходжанне іх уладальнікаў. Пасля абвяшчэння незалежнасці Бурундзі ў 1962 г. узаемныя адносіны дзвюх груп суправаджаліся вострымі палітычнымі і ваеннымі канфліктамі. Грамадзянская вайна паміж імі была спынена толькі ў 2006 г. На працягу канфліктаў другой паловы XX — пачатку XXI ст. працягваліся дыскусіі аб паходжанні тутсі. Частка палітыкаў і навукоўцаў працягвала прытрымлівацца версіі пра тое, што тутсі — нашчадкі пазнейшых мігрантаў-нілотаў з поўначы або ўсходу. У якасці доказу прыводзілася існаванне сярод тутсі родаў, якія паходзілі ад іншаземцаў баньяругуру і хіма. Другая частка сцвярджала, што тутсі мелі аднолькавае паходжанне з хуту, вылучыліся пасля сярэднявечча з-за розніцы ў занятках, уліванне ў іх шэрагі жывёлагадоўцаў іншаэтнічнага паходжання не было вызначальным, а самастойную тоеснасць тутсі набылі пад уплывам бельгійскай каланіяльнай палітыкі. Сучасныя генетычыя даследаванні не вырашылі гэтай спрэчкі, паколькі даюць шырокую прастору для тлумачэнняў. Яны паказваюць, што генетычна тутсі і хуту аднолькава блізкія да суседзей-банту. Але асобныя даследчыкі на прыкладах малых выбарак дэманструюць магчымасць паходжання тутсі па мужчынскай лініі ад нілотаў.
Культура
Бурундзі мае высокую шчыльнасць насельніцтва, прычым большасць сканцэнтравана ў сельскай мясцовасці. Нават у нашы дні сельская гаспадарка з’яўляецца асновай эканомікі. Экалагічныя ўмовы краіны дазваляюць сезонна выкарыстоўваць адныя і тыя ж землі ў якасці палеткаў і пашы. Традыцыйна земляробства лічылася галоўным заняткам хуту, а жывёлагадоўля — тутсі. Тутсі разглядаліся як уладальнікі зямлі, якім хуту былі абавязаны выплочваць даніну часткай ураджаю. Калі сям'я хуту трапляла ў цяжкае эканамічнае становішча, яны звярталіся да тутсі і атрымоўвалі ў карыстанне карову. Гэта рабіла хуту фармальна залежнымі ад патронаў-тутсі. Збяднелыя тутсі маглі страціць статак і таксама заняцца земляробствам, але звычайна атрымоўвалі падтрымку ад сваіх сваякоў і працягвалі займацца жывёлагадоўляй.
Распаўсюджаным відамі страў з’яўляюцца суп з бабовых і вадкая каша ўгалі́. Захоўваюцца некаторыя харчовыя табу накшталт забароны ўжывання малака разам з бабовымі. Ялавічыну ядуць пасля смерці кароў, потым саджаюць рогі ў зямлю побач з хацінай, каб атрымаць поспех. Папулярны напой — піва, які п’юць праз саломіну.
У Бурундзі толькі 2 дастаткова вялікія гарады. Асноўны від паселішча — буйная вёска з раскіданай планіроўкай. Блізкія сваякі звычайна селяцца побач, вядуць супольную гаспадарку, аднак у кожнай малой нуклеарнай сям’і ёсць свая хаціна. Традыцыйныя круглявыя жытлы будуюць з камянёў і гліны, крыюць саломай. Тутсі часцяком жывуць па-за межамі вёскі ў асобным родавым падворку ў акружэнні загонаў для кароў. Тва селяцца асобнымі групамі на ўскраінах вёсак.
Рундзі захоўваюць шчыльныя сваяцкія і рэгіянальныя сувязі, а таксама падзел па расава-сацыяльнай прыкмеце. Галоўнай грамадскай адзінкай з’яўляецца пашыраная сям’я на чале самага старога чальца-мужчыны або старэйшага брата. Сям’я аб’яднана супольнай гаспадаркай або ўзаемнай дапамогай, якая захоўваецца нават пасля пераезду чальцоў у іншую мясцовасць ці ў горад. Яны наведваюць сваякоў, удзельнічаюць у сямейных святах, аказваюць дапамогу ў гаспадарцы. У мінулым была пашырана палігінія. Сямейная маёмасць перадаецца па мужчынскай лініі, большую частку спадчыны атрымоўвае старэйшы сын. Галоўныя абавязкі жонкі — клопат пра хатнюю гаспадарку і дзяцей. Імёны дзецям даюць старэйшыя сваякі падчас спецыяльнай цырымоніі. Яны ўключаюць асабістае імя, сямейнае прозвішча і некалькі мянушак. Сем’і аб’ядноўваюцца ў роды. Найлепей родавая арганізацыя прадстаўлена сярод тутсі, якія вядуць сваю генеалогію на працягу некалькіх стагоддзяў. Роды могуць мець асабістыя сімвалы.
Для прыкладнога мастацтва характэрны роспісы на сценах з яркімі геаметрычнымі малюнкамі. Народная паэзія звязана з музычным мастацтвам, існуе «спеў шэптам» пад музыку з пераказам генеалагічных і гістарычных паданняў. У часы манархічнай улады сфарміравалася традыцыя карыенда ігры на барабанах, якія суправаджалі святочныя танцы.
Рэлігія
Традыцыйная рэлігія заснавана на анімістычных вераваннях і кульце продкаў. Вярхоўным бажаством лічыцца стваральнік сусвету Іману. У мінулым існаваў яго асобны культ на чале жраца кірангу. У паўседзённым жыцці большую ролю адыгрывае шанаванне духаў прыроды і продкаў, якія з’яўляюцца заступнікамі жывых людзей перад Іману.
З канца XVIII ст. рундзі пазнаёміліся з ісламам дзякуючы гандлярам-суахілі, якія дзейнічалі ў раёне возера Танганьіка. Аднак манархі Бурундзі адмоўна адносіліся да распаўсюджання гэтай рэлігіі ў сваёй дзяржаве. Спроба каталіцкіх місіянераў распаўсюдзіць хрысціянства ў канцы XIX ст. таксама выклікала рэпрэсіі з боку валадара. Пад ціскам нямецкіх, а потым бельгійскіх каланіяльных уладаў хрысціянства пачало распаўсюджвацца толькі з пачатку XX ст., прычым хуту прымалі пераважна каталіцызм, а тутсі далучаліся да пратэстанцкіх канфесій.
У 2010 г. 88,9 % вернікаў спавядалі хрысціянства, прычым большасць складалі каталікі, 2,5 % — іслам, 8,09 % — традыцыйную рэлігію.
Аперацыя «Lam Son 719»
Lam Son 719 (Ламшон 719; Chiến dịch Lam Sơn 719) — кодавая назва ўварвання паўднёвав’етнамскай арміі на тэрыторыю Лаоса ў 1971 годзе ў ходзе В’етнамскай вайны. Аперацыя суправаджалася разлютаванымі баявымі дзеяннямі, буйнымі танкавымі баямі і завяршылася правалам.
Перадумовы
План аперацыі Lam Son 719 прадугледжваў уварванне ў паўднёвую частку Лаоса ўздоўж французскай каланіяльнай дарогі № 9, захоп населенага пункта А-Луой (Бандонг) і развіццё наступлення на Чэпон. Меркавалася на кароткі час перарэзаць «сцежку Ха Шы Міна» і знішчыць у гэтым раёне базы праціўніка. Мэтай аперацыі было адтэрмінаваць бліжэйшае паўночнав’етнамскае наступленне, што дазволіла б дадаткова ўмацаваць паўднёвав’етнамскае войска.
Прынятая Кангрэсам ЗША папраўка Купера-Чорча забараняла прысутнасць на тэрыторыі Лаоса і Камбоджы якіх-небудзь наземных падраздзяленняў ЗША ці нават асобных амерыканскіх вайскоўцаў. Гэта значыла, што аперацыя Lam Son 719 павінна была праводзіцца выключна паўднёвав’етнамскімі войскамі, прычым нават без традыцыйнага кантролю з боку амерыканскіх ваенных саветнікаў. ЗША маглі аказаць саюзнікам толькі артылерыйскую і авіяцыйную падтрымку, а таксама даць верталёты для перакідання байцоў.
Назва
Назва аперацыі была дадзена па вёсцы Ламшон у Паўночным В’етнаме — радзіме нацыянальнага героя В’етнама Ле Лоя. Лік 719 уключаў у сябе год аперацыі — 1971, а таксама нумар дарогі — 9.
Правядзенне
Папярэдні этап аперацыі, які меў кодавую назву «Dewey Canyon II», пачаўся 30 студзеня 1971. У ходзе гэтага этапу амерыканскія падраздзялення ўсталявалі кантроль над паўднёвав’етнамскім участкам дарогі № 9 і стварылі некалькі артылерыйскіх баз (FSB, Fire Support Base — база агнявой падтрымкі) для падтрымкі будучага ўварвання (у прыватнасці, была адноўлена база Кхешань, кінутая тры гады таму).
Ужо ў гэты перыяд адбыліся ўцечкі інфармацыі пра ўварванне ў амерыканскую прэсу. Нягледзячы на страту элемента нечаканасці, асноўная частка Lam Son 719 пачалася раніцай 8 лютага, калі перадавыя падраздзяленні паўднёвав’етнамскіх сіл (усяго ва ўварванні ўдзельнічалі да 20 тысяч паўднёвав’етнамскіх ваеннаслужачых пры падтрымцы палка танкаў M41) перайшлі мяжу. Удар наносіўся ўздоўж дарогі № 9. Для прыкрыцця асноўных сіл паўночней і паўднёвей дарогі была створана серыя артылерыйскіх баз. У першыя дні надыходзячыя не сустракалі супраціву і без якіх-небудзь цяжкасцяў занялі А-Луой. Пасля гэтага наступленне спынілася.
Пакуль паўднёвав’етнамскія войскі стаялі на месцы і ўмацоўвалі свае абарончыя пазіцыі, паўночнав’етнамцы ацанілі сітуацыю і перакінулі на поўдзень Лаоса падмацаванні. З сярэдзіны лютага паўночнав’етнамскія войскі пачалі метадычна знішчаць базы праціўніка на поўнач ад дарогі № 9. За кожную артылерыйскую базу адбывалася жорсткая бітва. У сваіх атаках паўночнав’етнамцы выкарыстоўвалі 88 танкаў: 22 ПТ-76 (202-і полк), 33 Т-54 (297-ы полк), 33 Т-34-85 (198-ы полк).
У выніку гэтых дзеянняў правы фланг паўднёвав’етнамскай групоўкі ў Лаосе вельмі хутка зрабіўся аголены, што стварала перадумовы для яе акружэння. 23 сакавіка ў тыле на базу Кхешань прабраліся сапёры-паўночнав’етнамцы. У выніку адбыўся падрыў склада боепрыпасаў, было забіта 3 амерыканскіх салдата і 14 сапёраў. Версіі прычыны падрыву адрозніваюцца, многія крыніцы заяўляюць што падрыў вырабілі паўночнав’етнамскія дыверсанты, але прамы відавочца выбуху, амерыканскі ваенны інжынер Роберт П. Мілер, заявіў, што ўзгаранне адбылося з-за дзеянняў самой аховы базы. Адзін з асвятляльных снарадаў, якія амерыканцы запусцілі каб убачыць саміх сапёраў, недагарэў і ўпаў на скрыні з некіравальнымі ракетамі для верталётаў, што прывяло да ланцуговай рэакцыі, якая працягвалася некалькі гадзін.
Бачачы, што аперацыя знаходзіцца пад пагрозай зрыву, паўднёвав’етнамскае камандаванне вырашылася на правядзенне сімвалічнай акцыі па захопу Чэпона. 6 сакавіка два батальёна рэйнджараў на амерыканскіх верталётах перакінуты ў Чэпон, а затым былі эвакуяваны. «Узяць» горад мэта аперацыі Lam Son 719 была фармальна дасягнута. Паўднёвав’етнамскія войскі пачалі адступленне з Лаоса, адлюстроўваючы пастаянныя напады ворага і несучы цяжкія страты. На мяжы пад удар паўночнікаў трапілі войскі ЗША. У сутычках з імі паўночнав’етнамцы знішчылі 17 амерыканскіх танкаў M551, 76 бронетранспарцёраў і 67 грузавікоў. Да 25 сакавіка вывад войск быў завершаны. Паўднёвав’етнамцам гэтая аперацыя каштавала ў 54 страчаных танка M41 (60 адсоткаў), 87 бронетранспарцёраў M113 (палова), 96 адзінак артылерыі, 211 грузавікоў і 37 бульдозераў.
Колькасць страчаных танкаў Паўночнага В’етнама дакладна невядома. З 88 задзейнічаных танкаў амерыканскі гісторык Ф. Дэвідсан заяўляў, што было знішчана 106.
Вынікі
Аб поспеху рэйду ў Лаос заяўлялі амерыканскія афіцыйныя асобы, у тым ліку прэзідэнта Ніксана. У рэчаіснасці вынік аперацыі быў больш чым спрэчным. Нематываванае спыненне наступлення пасля першых некалькіх дзён прывяло да таго, што ў далейшым ініцыятыва цалкам перайшла да арміі Паўночнага В’етнама, у якой, да таго ж, з’явіўся час на перакідку дадатковых часцей у раён аперацыі. Паўднёўцы не мелі нават колькаснай перавагі над праціўнікам: у Лаосе знаходзілася каля 20 тысяч ваеннаслужачых, не лічачы амерыканцаў, чые наземныя войскі не ўдзельнічалі ў аперацыі (пры гэтым страціўшы значную колькасць наземнай тэхнікі ). Паўночны В’етнам усяго падчас абароны і наступнай контратакі страціў 2163 забітых і 6176 параненых. Правал Lam Son 719 паказаў, што войска Паўднёвага В’етнама пакуль не здольна дзейнічаць самастойна, без амерыканскай падтрымкі.
Амерыканцы, якія аказвалі авіяцыйную падтрымку ў ходзе аперацыі, страцілі звыш за 100 лятальных апаратаў збітымі. Таксама больш за 600 атрымалі баявыя пашкоджанні, прычым значная частка (прыкладна 20 % ) пашкоджаных лятальных апаратаў ужо не падлягала рамонту ). Як паказваў камандуючы 7-й паветранай арміяй ЗША генерал Вільям Мом’ер, амерыканцы ўсяго незваротна страцілі каля 200 верталётаў.
Кастэл’Умберта
Кастэл'Умберта (Castell'Umberto) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сіцылія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Месіна.
Насельніцтва складае 3499 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 306 чал./км². Займае плошчу 11 км². Паштовы індэкс — 98070. Тэлефонны код — 0941.
Аперацыя «Lam Son 719»
Наступствы
6 красавіка, пераследуючы ворага, паўночнікі перайшлі мяжу і разграмілі базу Кхешань.
Кастэл’Умберта
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Сяргей Гаўрылавіч Шыманскі
Сяргей Гаўрылавіч Шыманскі (Сергей Гаврилович Шиманский;, Сувалкаўская губерня — ) — савецкі фатограф.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Сувалкаўскай губерні (цяпер Польшча) у сям’і памочніка настаяцеля Сувалкаўскага Успенскага сабора. З 1914 па 1920 г жыў ва Уладзіміры, дзе скончыў рэальнае вучылішча. У 1922 годзе паступіў у Харкаўскі дзяржаўны інстытут народнай гаспадаркі. Працаваў у, навучаючы бездаглядных дзяцей мастацтву фатаграфіі, догляду і рамонту за фотатэхнікай. На базе гэтай камуны быў створаны знакаміты.
Некалькі гадоў правёў ва ўкраінскай навуковай экспедыцыі ў Цэнтральны Цянь-Шань. Выпусціў кнігу «Фота у падарожжы» (Масква. «Мастацтва», 1937 г.), якая была дапаможнікам па фатаграфіі для турыстаў. Удзельнічаў у Фінскай і Вялікай Айчыннай войнах. У сакавіку 1943 г. быў прызначаны спецыяльным фотакарэспандэнтам. З камандзіровак у абложаны Ленінград, на Чудское возера, у Талін, Рыгу, раён Будапешта прывозіў сотні негатываў.
З 1947 года працаваў у Галоўным упраўленні аховы помнікаў архітэктуры. Здымаў Ленінград, Мінск, Сярэднюю Азію, Прыбалтыку. Яго працы публікаваліся ў серыі «Архітэктурныя помнікі ў мастацкай фатаграфіі» (Архитектурные памятники в художественной фотографии), выдаваліся наборы краявідных паштовак з яго фотаздымкамі. Пазаштатны фотакарэспандэнт часопіса «», ТАСС.
Барабаш
Барабаш (Бараба́ш) — сяло ў Хасанскім раёне Прыморскага края Расіі. З 31 мая 1937 года па 7 мая 1947 года было цэнтрам Барабашскага раёна.
IC 3343
IC 3343 — галактыка тыпу *2 (падвойная зорка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Спіс аб’ектаў PGC (1762001—1763000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1762001—1763000)
Казімір Антонавіч Ясевіч
Казімір Антонавіч Ясевіч ( — ) — мастак, акадэмік гістарычнага і партрэтнага жывапісу Імператарскай акадэміі мастацтваў.
Біяграфія
У 1842 годзе крытык Рамуальд Падбярэзскі пісаў пра мастака: "Казімір Ясевіч, з Беларусі, Магілёўскай губерніі. Жыццё яго было настолькі разнастайным, столькі ў ім было нечаканасцей і пераходаў, што сабраўшы ўсе дэталі яго жыцця пісьменнік з талентам мог бы напісаць другога «». Прайшоўшы розныя шляхі, нарэшце ён паддаўся натуральнаму таленту, які адолеў усе перашкоды, і ў 1834 годзе паступіў у мастацкую акадэмію. Толькі тады ён пераключаецца на маляванне і стварае партрэты прыватных асобаў, над якімі асабліва не рупіцца і не губляе шмат часу, нядаўна у Кранштаце ён распісваў вобраз для царквы. Мастак гэты свайго роду арыгінальны."Быў узведзены у званне акадэміка (1859) за выкананы ім з натуры партрэт генерал-ад’ютанта графа, за шматгадовыя працы на мастацкай арэне і за працу па адукацыі многих вучняў, з якіх некаторыя да гэтага часу праславіліся сваімі творамі.
Нягледзячы на свае недастатковыя для яго вялікай сям’і сродкі, Ясевіч аддаў сваю кватэру ў распараджэнне «вучылішча жывапісу», якое бясплатна змяшчалася ў яго на працягу 30 гадоў, і, акрамя таго, размяшчаў у сябе трох вучняў, якія вучыліся ў Акадэміі. Ясевіч працаваў настаўнікам малявання ў і  Пецярбургскіх гімназіях. У 1840-х гадах, па даручэнні Акадэміі мастацтваў і судовага ведамства, быў ацэншчыкам мастацкіх твораў, якія выстаўляліся для продажу за даўгі. Акрамя партрэтнага жывапісу займаўся таксама і рэстаўрацыяй старадаўніх карцін, сапсаваных часам. Гэтак, па запрашэнню будаўнічай канторы міністэрства Імператарскага двара ён аднаўляў карціны ў Вялікім Царскасельскім палацы, Эрмітажы, у (рэстаўрыраваў плафон Ружовай залы — сюжэт «Суд Парыса») і ў галерэях вядомых калекцыянераў мастацтва: князёў Д. А. Лабанава-Растоўскага, і іншых. Ясевіч пісаў таксама абразы для Канеўскага манастыра, для цэркваў ваенных шпіталяў у, Пецяргофе, Пскове, для інстытутаў Смольнага і глуханямых і для Уладзімірскага (на Петербургскім баку) сабора.
З арыгінальных твораў Ясевіча адзначаюцца: «Напалохала птушак», «Марскі бераг» і «Ноч пры святле месяца». Апошнія гады свайго жыцця Ясевіч дажываў далёка ад усялякіх мастацкіх цікавасцяў і памёр у беднаце ў 1888 годзе.
Ільменская вуліца (Мінск)
Ільменская вуліца — вуліца ў Першамайскім раёне Мінска. Сваю назву атрымала ў гонар возера Ільмень у заходняй частцы Наўгародскай вобласці.
Размяшчэнне
Пачынаецца ад скрыжавання з вуліцай Ватуціна, ідзе з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, заканчваецца скрыжаваннем з Севастопальскай вуліцай. Мяжуе з Севастопальскім паркам. Таксама перасякаецца з вуліцай Чайкоўскага. Ідзе паралельна вуліцам Суворава і Пскоўскай.
Грамадскі транспарт
Рух грамадскага транспарту непасрэдна па вуліцы адсутнічае. Бліжэйшая станцыя метро — «Маскоўская».
Панізоўе (рэгіён)
Панізоўе (дасл. «мясцовасць, якая ляжыць па ніжнім цячэнні ракі») — гістарычны рэгіён на паўднёвым усходзе Беларусі ў міжрэччы Дняпра і Сожа — сучасная ўсходняя Гомельшчына.
Тэрмін «Панізоўе» не быў шырока вядомым і не выкарыстоўваўся пасля г.зв. «Крывавага патопу» (казацка-сялянская вайна 1648–1651 гг. і вайна Рэчы Паспалітай з Расіяй 1654 – 1667 гг.). Мяркуецца, аднак, што ў пачатку ХVII ст. гэты рэгіён называўся менавіта так, і толькі пасля Першага падзела Рэчы Паспалітай (1772) і далучэння ўсходняй часткі Беларусі да Расійскай імперыі, землі Панізоўя сталі асацыявацца з «Белай Руссю». Адбылося гэта з-за таго, што большая частка былога Панізоўя ўвайшла ў склад Магілёўскай (Беларускай) губерні. Адзначаецца таксама, што хоць харонім «Панізоўе» ўжываўся непрацяглы час, сам рэгіён склаўся і існаваў задоўга да ўзнікнення гэтай назвы, бо тэрыторыя Панізоўя дакладна супадае з тэрыторыяй рассялення радзімічаў.
У крыніцах
У «Суплікацыі» (хадайніцтве, прашэнні, скарзе) праваслаўнай шляхты Беларусі і Украіны на прыцясненне з боку уніятаў і католікаў, вынесенай на Варшаўскі сейм 1623 года, сярод тэрыторый, дзе жыве «рускі народ, які вызнае грэчаскую веру ўсходняга абраду», названыя Літва (з гарадамі Вільня, Браслаў, Брэст, Гродна, Камянец, Кобрын, Мінск, Навагрудак, Слонім), Палессе (Мазыр, Оўруч, Пінск), Белая Русь (Віцебск, Дзісна, Магілёў, Мсціслаў, Орша, Полацк), рэгіёны сучаснай Украіны і Панізоўе з вышэй пералічанымі гарадамі («Krzyczew, Czeczersk, Propojsk, Rohaczew, Homel, Ostr, Rzeczyca, Lubecz etc. na Ponizowiu»). Сустракаецца харонім (рэгіянальная назва) «Панізоўе» ў «Суплікацыі» і яшчэ: «...ludzie dla uniey z domow swych od dobr wycisnione, ledwie już Ponizowie y Ukraina zmieszczać mogą». Аднак гісторыкі В. Насевіч і М. Спірыдонаў лічаць, што ''«…назву «Панізоўе» ў апошнім прыкладзе трэба лічыць выпадковай, бо ў далейшым яна не набыла шырокага выкарыстання. Пазней паўднёвы ўсход Беларусі крыніцы звязваюць з «Белай Руссю» ''.
Ганаровыя грамадзяне Светлагорска
Ганаровыя грамадзяне Светлагорска — званне за выбітны ўклад у развіццё і росквіт горада Светлагорска.
Апісанне
Паводле Палажэння аб ганаровых грамадзянах Светлагорскага раёна, гэтае званне прысвойваецца за вялізны ўнёсак у развіццё горада і раёна, за выбітныя працоўныя поспехі, а таксама асобам, якія здзейснілі подзвіг, уславілі горад і раён сваёй творчасцю, спартыўнымі і іншымі дасягненнямі. Ганаровы грамадзянін Светлагорска атрымоўвае пасведчанне і грашовае заахвочванне. Кожнаму выплочваецца матэрыяльная дапамога да Дня незалежнасці, Дня горада і Новага года. Ганаровыя грамадзяне маюць магчымасць без чаргі абслугоўвацца ў медычных установах, бясплатна наведваць культурна-відовішчныя мерапрыемствы раёна, арганізавныя аддзелам культуры райвыканкама.
Званне «Ганаровы грамадзянін Светлагорскага раёна» (да 28 снежня 2007 года — «Ганаровы грамадзянін горада Светлагорска») прысвойваецца з 1979 года.
Шыман Сіруць
Шыман Сіруць ( — ) — дзяржаўны дзеяч Вялікага княства Літоўскага.
Ковенскі абозны з 1725, падстароста з 1730, староста з 1742, вялікі мечнік літоўскі (1750—1752), кашталян віцебскі (з 1752).
Палітычная дзейнасць
У канцы 1720-х быў у шэрагах антыкаралеўскай апазіцыі. Удзельнічаў у зрыве сойма 1729. Падчас бескаралеўя падтрымаў кандыдатуру на трон Рэчы Паспалітай Станіслава Ляшчынскага. Абраны палкоўнікам Ковенскага павета. Пасля ўцёкаў Ляшчынскага з Гданьска Сіруць выехаў услед за ім у Каралявец, дзе займаў пасаду каралеўскага сакратара. Пасля адмовы Станіслава Ляшчынскага ад кароны выехаў з ім у Латарынгію, дзе займаў пасаду радцы двара. Дзякуючы Сіруцю значная колькасць маладых шляхціцаў з ВКЛ вучылася ў Рыцарскай акадэміі ў Люневілі. Канфлікт з французскай адміністрацыяй з-за планаў рэформы кіравання Латарынгіяй прымусіў Сіруця ў канцы 1738 вярнуцца ў Рэч Паспалітую.
У 1740 прэтэндаваў на пасаду ковенскага маршалка, адмовіўся ад яе на карысць Антонія Забелы пасля заключэння дамовы, што па чарзе з ім будзе кіраваць ковенскімі соймікамі. У 1742 абраны дэпутатам Трыбунала ВКЛ і стаў пісарам віленскай кадэнцыі. Быў настолькі ўплывовым, што планаваў адхіліць ад улады трыбунальскага маршалка. Разам з мазырскім гродскім старостам Гервазыем Людвікам Аскеркам дапамог Сапегам атрымаць большасць на рускай кадэнцыі Трыбунала ВКЛ у 1742.
У чэрвені 1742 падканцлер ВКЛ Міхал Чартарыйскі з кніг меншай канцылярыі выдаў Сіруцю прывілей на Ковенскае гродскае староства. Сіруць прыняў урад, хоць ведаў, што адначасова з кніг вялікай канцылярыі выдадзены прывілей на Ковенскае староства Людвіку Пацею. Сіруць апярэдзіў Пацея, 8 чэрвеня 1742 склаў прысягу на ўрад і ў ліпені 1742 арганізаваў уезд на староства. Нягледзячы на намаганні падтрымаўшых Пацея Радзівілаў, Сіруць захаваў урад старосты пры дапамозе Сапегаў і Чартарыйскіх.
Быў паслом на соймы 1742, 1744, 1746, 1748, 1750, дзе праявіў сябе прыхільнікам праграмы дзяржаўных рэформ Чартарыйскіх. Абраны дэпутатам і маршалкам Трыбунала ВКЛ у 1752. Далей быў прыхільнікам Чартарыйскіх. Дзякуючы Сіруцю ў 1756 у Коўне адзін з лідараў «фаміліі» Ян Ежы Флемінг быў абраны дэпутатам Трыбунала ВКЛ разам з радзівілаўскім прыхільнікам, пісарам ВКЛ Антоніем Пацам. У канцы верасня 1756 удзельнічаў у з'ездзе лідараў «фаміліі» ў Слоніме, дзе абмяркоўвалася магчымасць стварэння антыкаралеўскай канфедэрацыі. Дзякуючы Чартарыйскім 10 сакавіка 1757 атрымаў расійскі ордэн Святога Аляксандра Неўскага.
Пасля разрыву з Чартарыйскімі ў 1758 Міхала Антонія Сапегі пачалося ахалоджванне адносін Сіруця з «фаміліяй». У выніку ў 1761 Сіруць перайшоў на бок Радзівілаў і дапамог стаць дэпутатам Трыбунала ВКЛ на ковенскім сойміку радзівілаўскаму кандыдату на трыбунальскае маршалкоўства Ігнацыю Пацу. Пры садзейнічанні Радзівілаў 3 жніўня 1761 Сіруць атрымаў ордэн Белага Арла.
Падчас бескаралеўя ў 1764 перайшоў на бок Чартарыйскіх, але не дамогся поўнага прабачэння. У 1767 вярнуўся ў кола прыхільнікаў віленскага ваяводы Караля Станіслава Радзівіла, але той запатрабаваў разліку за трыманне ў заставе Кейданскага графства. З гэтага часу Сіруць фактычна адышоў ад палітычных спраў.
Люцэрнскі ўніверсітэт прыкладных навук і мастацтваў
Люцэрнскі ўніверсітэт прыкладных навук і мастацтваў (Hochschule Luzern) — швейцарская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у горадзе Люцэрн.
Пратысты
Пратысты (Protista), або пратактысты (Protoctista) — царства эўкарыятычных арганізмаў. Да яго адносяцца аднаклетачныя, каланіяльныя і мнагаклетачныя арганізмы, якія не маюць сапраўдных тканак. Межы гэтага царства і яго сістэматыка дакладна не вызначаныя. Вывучае пратысталогія.
Гісторыя вывучэння
Тэрмін увёў Э. Гекель (1866), які прапанаваў вылучаць пратыстаў у асобнае царства, што ўключала таксама бактэрый.
Некаторыя вучоныя выказвалі думку, што да пратыстаў неабходна адносіць толькі жывёльныя аднаклетачныя арганізмы. Аднак на клетачным узроўні немагчыма правесці пэўную мяжу паміж раслінамі і жывёламі. Напрыклад, некаторыя раслінны жгуціканосцы здольныя мяняць тып жыўлення ў залежнасці ад умоў асяроддзя: на святле ажыццяўляюць фотасінтэз (жывяцца як аўтатрофы), у цемры здольны жывіцца гатовымі арганічнымі рэчывамі (як гетэратрофы). Гэта сведчыць пра адзінства паходжання раслін і жывёл і дазваляе аб'яднаць у групу пратыстаў усе аднаклетачныя ядзерныя арганізмы. У цяперашні час да пратыстаў залічваюць усе аднаклетачныя і каланіяльныя ядзерныя арганізмы, а таксама мнагаклетачныя арганізмы, цела ў якіх у большасці выпадкаў не падзелена на тканкі і складана арганізаваныя органы. Яно ўяўляе сабой талом, або слаявішча.
Агульнае апісанне
Пратысты расселены па ўсёй паверхні Зямлі. Яны жывуць у морах і прэсных вадаёмах, вельмі многа іх у глебе. Значная колькасць відаў пратыстаў прыстасавалася да жыцця ўнутры або на паверхні іншых арганізмаў і перайшла да паразітычнага спосабу жыцця.
Цела пратыстаў можа быць рознай формы і памераў. Так, некаторыя аднаклетачныя пратысты маюць даўжыню ўсяго некалькі тысячных долей міліметра (напрыклад, радыялярыі), а таломы мнагаклетачных — да 60 м і больш. Сярод пратыстаў сустракаюцца як рухомыя (цэратыум), так і нерухомыя (парфіра і інш.) арганізмы. Рухомыя пратысты часцей за ўсё перамяшчаюцца з дапамогай аднаго або некалькіх жгуцікаў. Рух могуць забяспечваць і раснічкі, якія пакрываюць усю паверхню клеткі. Клеткі пратыстаў, якія не маюць пастаяннай формы цела, могуць утвараць выпукленні — ілжэножкі. З іх дапамогай гэтыя арганізмы рухаюцца і жывяцца. Клеткі ўсіх пратыстаў аддзелены ад навакольнага асяроддзя цытаплазматычнай мембранай. Звонку ад цытаплазматычнай мембраны часта ёсць дадатковае покрыва рознай будовы. Яно можа быць як вельмі тонкім, так і даволі масіўным. У некаторых пратыстаў вонкавая абалонка можа ўмацоўвацца рознымі арганічнымі або неарганічнымі рэчывамі. У выніку гэтага фарміруецца панцыр або ракавіна — вонкавы шкілет. Шэраг арганізмаў маюць арганічны або мінеральны ўнутраны шкілет. Клеткі пратыстаў утрымліваюць усе арганоіды, уласцівыя тыповай ядзернай клетцы.
Сярод спецыфічных структур, характэрных толькі для пратыстаў, скарачальныя вакуолі. Яны характэрны для арганізмаў, якія не маюць трывалай вонкавай абалонкі і насяляюць прэсныя або слабасалёныя вадаёмы. У такіх вакуолях збіраецца вада, якая за кошт осмасу пастаянна паступае ў клетку праз клетачную абалонку. Яе паступае так многа, што ўзрастае тургарны ціск (цытаплазма моцна цісне на клетачную абалонку), з-за чаго абалонка можа лопнуць. Каб гэтага не адбылося, клетка пераводзіць залішнюю ваду ў вакуолю. Калі вакуоля запаўняецца, яе сценкі скарачаюцца і выдаляюць ваду вонкі праз спецыяльную адтуліну. Так арганізмы рэгулююць свой унутрыклетачны ціск.
Жыццядзейнасць
Для пратыстаў характэрны розныя тыпы жыўлення. Аўтатрофныя пратысты ў працэсе фотасінтэзу самі ўтвараюць арганічныя рэчывы. Гетэратрофныя пратысты жывяцца гатовымі арганічнымі рэчывамі, атрымліваючы іх з навакольнага асяроддзя. Сярод іх ёсць сапратрофы, паразіты і драпежнікі. Ёсць таксама аўтагетэратрофныя пратысты. Для іх характэрны змешаны тып жыўлення, гэта значыць яны не толькі самі ўтвараюць арганічныя рэчывы, але могуць спажываць іх у гатовым выглядзе з навакольнага асяроддзя. Большасць аўтатрофных і аўтагетэратрофных пратыстаў называюцца водарасцямі.
Свабоднажывучыя пратысты выкарыстоўваюць для дыхання кісларод, паглынаючы яго ўсёй паверхняй цела. Некаторыя віды пратыстаў, якія вядуць паразітычны спосаб жыцця і жывуць унутры цела больш буйных арганізмаў, здольны існаваць і пры поўнай адсутнасці кіслароду. Выдзяленне прадуктаў абмену ў пратыстаў гэтак жа, як у бактэрый, адбываецца часцей за ўсё праз усю паверхню цела.
Размнажэнне пратыстаў можа адбывацца як бясполым, так і палавым спосабамі. Асноўная форма бясполага размнажэння большасці аднаклетачных пратыстаў — дзяленне клеткі папалам, якому папярэднічае дзяленне ядра. Акрамя таго, у многіх, асабліва мнагаклетачных арганізмаў, бясполае размнажэнне адбываецца шляхам утварэння спецыялізаваных клетак — спор. Палавое размнажэнне ў пратыстаў таксама сустракаецца даволі часта. Невядома яно толькі ў арганізмаў з самай простай будовай. Палавое размнажэнне заўсёды суправаджаецца палавым працэсам, які можа адбывацца двума спосабамі. У часткі відаў утвараюцца палавыя клеткі — гаметы, якія зліваюцца і даюць пачатак новаму арганізму. У другім выпадку гаметы не ўтвараюцца, а адбываецца поўнае або частковае зліццё змесціва звычайных вегетатыўных клетак. Вызначальная асаблівасць пераважнай большасці пратыстаў — аднаклетачныя органы бясполага і палавога размнажэння.
Пратысты здольны доўгі час захоўваць сваю жыццяздольнасць дзякуючы ўтварэнню цыстаў. Цыста — гэта клетка з ядром, невялікай колькасцю цытаплазмы і самых неабходных арганоідаў, якая акружана шчыльнай, часта шматслойнай абалонкай. У цысце абмен рэчываў практычна поўнасцю спыняецца, і клетка пераходзіць у стан спакою. Ён можа працягвацца дзясяткі і нават сотні гадоў. У такім стане арганізм пераносіць неспрыяльныя ўмовы, а таксама распаўсюджваецца. Трапіўшы ў спрыяльныя ўмовы, абалонка цысты разбураецца, і з яе выходзіць арганізм, які пачынае хутка расці і размнажацца.
Гуманітарны каледж (Гродна)
Гуманітарны каледж — сярэдняя спецыяльная навучальная ўстанова ў г. Гродна. Філіял Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы.
Гісторыя
Адна з старэйшых сярэдніх спецыяльных навучальных устаноў Беларусі ў розныя перыяды свайго існавання дзейнічала як вучылішча, гімназія, школа. Заснаваны як Гродзенскае педагагічнае вучылішча ў 1939 годзе ў адпаведнасці з пастановай выканаўчага камітэта Беластоцкага абласнога Савета дэпутатаў працоўных. Загадам № 263 ад 02.08.1952 Міністэрства асветы БССР рэарганізавана ў Гродзенскае музычна-педагагічнае вучылішча, загадам № 6 ад 12.01.1977 перайменавана ў Гродзенскае педагагічнае вучылішча.
У 2000 годзе рэарганізавана ў Гродзенскі дзяржаўны педагагічны каледж, які ў 2004 годзе ўвайшоў у склад ГрДУ імя Янкі Купалы. У маі 2009 годзе навучальная ўстанова атрымала новы статус — Гуманітарны каледж Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы.
Батагай
Батагай (Батагай, Баатаҕай) — пасёлак гарадскога тыпу ў Расійскай Федэрацыі, адміністрацыйны цэнтр Верхаянскага улуса (раёна) Рэспублікі Саха (Якуція). Размешчаны за Паўночным палярным кругам, ад Якуцка на адлегласці: наземным шляхам 1423 км, паветраным 705 км, водным 2785 км. Аэрапорт. Рачная прыстань. Насельніцтва 4187 (2009); 4074 чал. (2010).
Заснаваны на правым беразе ракі Яна паблізу радовішчаў волава. Уваходзіў у Дальбуд. З 1945 г. рабочы пасёлак.
Ілмары Юўцілайнен
Эйна Ілмары Юўцілайнен (Eino Ilmari Juutilainen; 21 лютага 1914, Ліекса, Выбарская губерня, Расійская імперыя — 21 лютага 1999) — фінскі ваенны лётчык, прызнаны самым дзейсным лётчыкам-знішчальнікам ў ваенна-паветраных сілах усіх краін, якія ўдзельнічалі ў Другой сусветнай вайне, за выключэннем Германіі — у 1939—1944 гадах збіў 94 савецкіх самалёта, два з якіх — падчас Савецка-фінскай вайны.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і чыгуначніка. Пазней сям’я пераехала ў Сартавала, дзе Ілмары стаў членам мясцовага марскога клуба і ўдзельнічаў у паходах па Ладажскаму возеру. Прачытаўшы кнігу лепшага нямецкага аса Першай сусветнай вайны барона Манфрэда фон Рыхтгофена, Ілмары таксама вырашыў стаць лётчыкам. Улетку 1932 года быў прызваны на ваенную службу і ў якасці памочніка механіка быў накіраваны ў 1-ю асобную эскадрыллю гідрасамалётаў. У 1933 годзе паступіў у авіяшколу братоў Кархумякі і змог атрымаць ліцэнзію пілота прыватнага самалёта.
У 1936 яму ўдалося дамагчыся накіравання ў авіяшколу фінскай авіяцыі, якая знаходзілася на аэрадроме Каўхава (Kauhava), каля горада Лапуа.
1 мая 1937 года Юўцілайнен ў званні сяржанта прыбыў у «As5», якія размяшчаліся на аэрадроме Суўр-Мерыёкі, у некалькіх кіламетрах на захад ад Выбарга. Першапачаткова лётаў на самалёце-разведчыку, затым у 1938 годзе быў накіраваны на аэрадром Уці, дзе на працягу некалькіх месяцаў праходзіў падрыхтоўку ў якасці лётчыка-знішчальніка.
Казімір Валовіч
Казімір Валовіч (13 кастрычніка 1779, Парэчча — 27 сакавіка 1849, Парыж) — ваенны дзеяч.
Біяграфія
У 1822 г. — унтэр-афіцэр Польскага ўланскага палка Літоўскай уланскай дывізіі. У 1825 г. — карнет лейб-гвардыі Гродзенскага гусарскага палка. Меў маёнтак Парэчча з фальваркамі Падлужжа, Наркаўшчына, Мар’янполь (усе да 1826 г.), Яловікі і Гарадзішча ў Слонімскім павеце. Практыкаваў прадстаўленне некаторым сваім прыгонным сялянам вольнасці. Член масонскай ложы «Вузел Еднасці» ў Навагрудку.
Памёр 27 сакавіка 1849 года ў Парыжы. Пахаваны на парыжскіх могілках Манмартр (кватэра 17, рад 6 av. Principale, гроб 14 ch. Amiot).
Сям’я
У шлюбе з Мар’янай з Фёлькерзамбаў. Дзеці: дочкі Ганна і Паўліна; сын Міхал, удзельнік паўстання 1830—1831 г. і экспедыцыі Ю. Заліўскага ў 1833 г. на Беларусь.
Паліні
Паліні — сталіца намархіі Усходняя Атыка. З'яўляецца самастойным дзімам, але ў той жа час зліўся са сталіцай Грэцыі - Афінамі і з'яўляецца яго ўсходняй ускраінай.
Драгобыцкая духоўная семінарыя благаслаўлёных свяшчэннамучанікаў Севярына, Віталя і Якіма
Драгобыцкая духоўная семінарыя благаслаўлёных свяшчэннамучанікаў Севярына, Віталя і Якіма (Дрогобицька духовна семінарія блаженних священномучеників Северина, Віталія та Якима) — вышэйшая багаслоўская навучальная ўстанова Украінскай Грэка-Каталіцкай Царквы, якая знаходзіцца ў горадзе Драгобыч Львоўскай вобласці.
Гісторыя
У 1994 г. на базе катэхітычных курсаў быў заснаваны Драгобыцкі епархіяльна-катэхітычны інстытут Найсвяцейшай Тройцы, першым рэктарам якога стаў айцец Мірон (Бендзік). У 1996 г. пры катэхітычным інстытуце была заснавана Драгобыцкая духоўная семінарыя. Афіцыйнае адкрыццё адбылося 1 верасня, а першы набор склаў 12 чалавек. Рэктарам таксама быў прызначаны айцец Мірон (Бендзік). На першых парах семінарыя працавала як багаслоўскі факультэт пры Драгобыцкім епархіяльным інстытуце.
У 1998 г. праектны інстытут перадаў царкве прыстройкі да храма Найсвяцейшай Тройцы, якія ён да таго часу займаў. У будынку быў зроблены рамонт, і ён быў перададзены ў карыстанне семінарыі. З таго часу старое памяшканне (былы аптэчны склад) назвалі корпусам Святога Андрэя, а новае (пры храме) — корпусам святога Язафата.
У чэрвені 2001 г. уладыка Юліян (Вараноўскі) асвяціў краевугольны камень пад будаўніцтва новага корпуса семінарыі. У 2003 г. дэкрэтам уладыкі Юльяна семінарыя стала самастойнай установай імя драгобыцкіх свяшчэннамучанікаў Севярына, Якіма і Віталя.
У 2006 г. будаўніцтва новага корпуса семінарыі было завершана. На дадзены момант браты жывуць у ім, навучанне праводзіцца ў корпусе Святога Андрэя, а ў корпусе святога Язафата размяшчаецца епархіяльнае ўпраўленне Самбарска-Драгобыцкай епархіі УГКЦ.
Ізмаільскі раён
Ізмаільскі раён (Ізмаїльський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Адэскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Ізмаіл (Ізмаїл).
Утвораны ў 1959 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 51840 чалавек, плошча — 1254 км².
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 пасёлак гарадскога тыпу і 22 сяла.
Васіль Цімафеевіч Рагуля
Васіль Цімафеевіч Рагуля (, в. Ачукевічы, Навагрудскі павет, Мінская губерня (цяпер Навагрудскі раён, Гродзенская вобласць) —, , ЗША) — беларускі палітычны і грамадскі дзеяч, публіцыст.
IC 3344
IC 3344 — галактыка тыпу E? (эліптычная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Васіль Цімафеевіч Рагуля
Біяграфія
Скончыў Віленскі настаўніцкі інстытут (1900). Настаўнічаў у Мінскім павеце, у Смаргоні і ў Мінску. Арыштаваны ў 1906 за ўдзел у рэвалюцыйных падзеях. Падчас Першай сусветнай вайны ваяваў на Заходнім фронце. У 1917 уступіў у Расійскую дэмакратычную партыю. Удзельнік 1-га Усебеларускага кангрэса (1917) у Мінску. У 1918 выкладаў у навучальных установах Мінска.
Падчас польскай акупацыі ўваходзіў у Расійскую аб'яднаную радыкальна-дэмакратычную групу. З лета 1920 у Чырвонай Арміі; у красавіку 1921 пакінуў яе і вярнуўся ў родную вёску. У 1922 абраны дэпутатам польскага сейма, увайшоў у Беларускі пасольскі клуб. Адзін з ініцыятараў стварэння і кіраўнікоў Беларускага сялянскага саюза. У снежні 1925 быў членам ініцыятыўнай групы па стварэнні Беларускага інстытута гаспадаркі і культуры. У 1928 абраны сенатарам, але хутка пазбаўлены парламенцкага імунітэту і зняволены на 2 гады. Пасля вызвалення вярнуўся ў родную вёску.
Ніжагародская губерня
Ніжагародская губерня — адміністрацыйная адзінка ў складзе Расійскай імперыі і РСФСР у 1714—1929 гадах. Губернскі цэнтр — Ніжні Ноўгарад.
Адміністрацыйны падзел
Да 1918 года ў склад губерні ўваходзіла 11 паветаў:
Ноўтбук
Ноўтбук (notebook — нататнік), або лэптоп — партатыўны персанальны камп’ютар, у корпусе якога аб’яднаны тыповыя кампаненты ПК, уключаючы дысплей, клавіятуру і прыладу ўказання (звычайна сенсарная панэль, ці тачпад) і акумулятарныя батарэі. Ноўтбукі маюць невялікі памер, вагу. Час аўтаномнай працы ноўтбука звычайна складае ад 1 да 15 гадзін.
Гісторыя
Ідэю стварэння партатыўнай вылічальнай машыны «памерам з нататнік, які мае плоскі манітор і можа падключацца да сетак без правадоў» вылучыў начальнік даследчай лабараторыі фірмы Xerox Алан Кей у 1968 г.
У 1979 годзе па заказе NASA Вільям Могрыдж (кампанія Grid Systems) стварыў першы ў свеце ноўтбук Grid Compass (аператыўная памяць аб'ёмам 340 КБ, працэсар Intel 8086 с тактавай частатой 8 МГц). Гэты ноўтбук выкарыстоўваўся ў праграме Space Shuttle.
Першая агульнаграмадзянская мадэль Osborne 1 (маса 11 кг, аператыўная памяць 64 Кб, працэсар Zilog Z80A с тактавай частатой 4 МГц, два дыскавода 5,25 цалі, тры порты, у тым ліку для далучэння мадэма, манахромны дысплей 8,75х6,6 см, які мясціў 24 радкі по 52 сімвала; 69 клавіш) была створана вынаходцам Адамам Озбарнам (Adam Osborne) у 1981 годзе і каштавала $1795. З-за маркетынгавай памылкі (аб пачатку продажаў наступнай мадэлі Osborne Vixen было абвешчана задоўга да паступлення машын у рэалізацыю, што негатыўна сказалася на продажах першай мадэлі Osborne 1) кампанія згалела.
У 1982 годзе кампанія Compaq паспяхова прадставіла IBM PC-сумяшчальны партатыўны камп’ютар на базе працэсара Intel 8080. З 1983 г. шмат вытворцаў камп’ютарнай тэхнікі ўжо мелі ўласную лінейку ноўтбукаў. У 1984 годзе фірма Apple выпусціла першы ноўтбук з LCD. У 1986 г. IBM прэзентавала першую «трансфармавальную» мадэль ноўтбука на базе працэсара Intel (маса 5,4 кг, дыскавод 3,5 цалі) коштам $3500.
У 1990 г. кампанія Intel прэзентавала першы спецыялізаваны працэсар для мабільных ПК — Intel386 SL. Таксама была прапанавана тэхналогія зніжэння напругі сілкавання, якая павялічвала тэрмін службы батарэй.
Ючы
Ючы (саманазва: Coyaha, літаральна «людзі сонца») — індзейскі народ у ЗША. Агульная колькасць (2010 г.) — 623 чалавекі.
Ючы — карэнныя жыхары горных раёнаў паўднёвага ўсходу ЗША. Іспанцы ў XVI ст. і англічане ў XVII ст. фіксавалі іх на ўсходзе сучаснага штата Тэнесі. Родная мова ючы юджэха з'яўляецца ізалятам, аднак мае шмат падабенстваў з мовамі сіў. Паходжанне назвы ючы спрэчнае. Магчыма, яна бярэ пачатак з іх асабістага словазлучэння, што значыць тубыльцаў, або ад наймення Ani'-Yu'tsl, якое ім далі чэрокі.
Пад 1567 г. іспанцы ўзгадвалі ючы як магутны народ, што стала жыў у буйных паселішчах. Аднак да сярэдзіны XVII ст. іх колькасць скарацілася да 1500 — 1600 чалавек. У канцы XVII — пачатку XVIII стст. яны пацярпелі паражэнні ад шаўні і чэрокі, што вымусіла розныя часткі народа мігрыраваць з традыцыйна населеных тэрыторый і ўступаць у саюзныя адносіны з іншымі індзейцамі. У другой палове XVIII ст. ючы ўсё яшчэ жылі на рацэ Тэнесі, на захадзе Фларыды і на сярэднім Захадзе.
У 1830-я гг. ючы разам з маскогі і семіноламі былі пераселеныя на тэрыторыі Аклахомы. У нашы дні большасць з іх уваходзіць у склад нацыі маскогі.
Батагай-Алыта
Батагай-Алыта (Батагай-Алыта, Баатаҕай Алыыта) або Сакырыр (Саккырыыр) — сяло (1936) у Расійскай Федэрацыі, адміністрацыйны цэнтр Эвена-Батынтайскага нацыянальнага ўлуса (раёна) Рэспублікі Саха (Якуція). Знаходзіцца за Паўночным палярным кругам на левым беразе ракі Улахан-Сакырыл (левы прыток ракі Бытантай, якая упадае злева ў раку Яну). Ад Якуцка паветраным шляхам 750 км. Аэрапорт Сакырыр. Насельніцтва — 1722 чал. (2002).
Школа-інтэрнат з выкладаннем на эвенскай мове, музычная школа, бібліятэка, народны тэатр, дом культуры, краязнаўчы музей.
Клаўдзіа Боргі
Клаўдзіа Даніэль Боргі (Claudio Daniel Borghi Bidós; ) — аргенцінскі футбаліст, паўабаронца. Чэмпіён свету 1986 у складзе нацыянальнай зборнай Аргенціны.
Солт-Лэйк-Сіці
Солт-Лэйк-Сіці (Salt Lake City) — горад у ЗША, сталіца і буйнейшы горад штата Юта. Размешчаны на поўначы штата каля Вялікага Салёнага возера. Знаходзіцца ў даліне, акружанай горамі Уосатч і Окуір; размешчаны на вышыні каля 1300 м. Насельніцтва — чалавек (2006), з прыгарадамі — 1,3 млн (у раёне жыве больш за 60 % насельніцтва Юты).
Прамысловы, гандлёвы і фінансавы цэнтр раёна Вялікага Басейна. Міжнародны аэрапорт. У Солт-Лэйк-Сіці размешчана міжнародная штаб-кватэра Царквы Ісуса Хрыста Святых апошніх дзён — заснавальнікаў горада, каля 50 % жыхароў — мармоны.
У 2002 Солт-Лэйк-Сіці быў сталіцай ХІХ зімовых Алімпійскіх гульняў.
Заходняя Атыка
Заходняя Атыка (Δυτικής Αττικής) — перыферыйная адзінка Грэцыі, размешчаны ў раёне Атыка. Сталіца — Элефсіс. З’яўляецца рэгіянальным органам мясцовага самакіравання і часткай адміністрацыйнага падзелу. Па праграме Калікратыса з 2011 года ўваходзіць у перыферыю Атыку. Уключае ў сябе былую намархію Заходняя Атыка. Плошча 1004,007 км². Насельніцтва 160 927 жыхароў па перапісу 2011 года. Шчыльнасць 160,28 чал./км².
Фасад
Фасад (façade) — знешняя вертыкальная паверхня будынка, якая ўтвараецца вонкавай канструкцыяй, гарызантальнымі і вертыкальнымі чляненнямі, рытмам праёмаў (балконаў, лоджый), архітэктурнымі элементамі, фактурай будаўнічых і аддзелачных матэрыялаў, колеравым каларытам.
У залежнасці ад тыпу будынка і формы яго плана, месцазнаходжання адрозніваюць галоўны, бакавы, дваровы фасады.