cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Грамадзянская вайна ў Вялікім Княстве Літоўскім (1389—1392)
Першы этап (1389—1390)
Кааліцыя Вітаўта зрабіла шэраг паходаў у літоўскія граніцы, найбуйнейшым з якіх стаў паход у канцы лета 1390 года. Падчас аблогі Георгенбурга сканаў вялікі магістр Конрад Цёльнер фон Ротэнштайн, з-за чаго 11 верасня пасля пяцімесячнай аблогі войскі адступілі ад горада. Неўзабаве пасля гэтага войскі падышлі да Вільні і 11 верасня прыступілі да пяцітыднёвай аблогі горада. Абарону віленскіх замкаў узначальваў Скіргайла, які быў камандуючым аб'яднаным польска-літоўскім войскам. Рыцары знішчылі амаль увесь горад па-за межамі крапасной сцяны і здолелі разбурыць Крывы замак, які ніколі пасля не быў адбудаваны. Падчас аблогі загінулі Таўцівіл Кейстутавіч і Карыгайла, брат Ягайлы. Між тым, крыжакі сутыкнуліся з цэлым шэрагам праблем: заканчваўся порах, непрыемныя неспадзеўкі выдавала надвор'е, завяршаліся тэрміны службы еўрапейскіх наймітаў, акрамя таго, браты-рыцары мелі патрэбу ў новым вялікім магістры. У выніку аблога была знята, і войскі вярнуліся ў Прусію. Аднак барацьба паміж Вітаўтам і Ягайлам на гэтым не скончылася, наадварот, стаў відавочным нарастаючы ўплыў сапернікаў Ягайлы і ўсё меншая яго падтрымка з боку мясцовай шляхты.
Другі этап (1391—1392)
Другі этап супрацьстаяння пачаўся пасля вяселля адзінай дачкі Вітаўта Соф'і з вялікім князем маскоўскім Васілём Дзмітрыевічам, якое адбылося 21 студзеня 1391 года. Гэты шлюб умацаваў пазіцыі Вітаўта ў рускіх землях, у прыватнасці, у Маскве, і дазваляў гаварыць аб Васілю як аб патэнцыяльным саюзніку Вітаўта ў барацьбе супраць Ягайлы. Акрамя таго, прыкладна ў гэты ж час Ягайлаў брат князь Ноўгарада Вялікага Лугвен быў вымушаны пакінуць Ноўгарад пад ціскам маскоўскага князя. Тым часам тэўтонскія рыцары не прадпрымалі ніякіх рашучых дзеянняў у сувязі з зацяжной працэдурай абрання генеральным капітулам Конрада фон Валенрода ў якасці новага вялікага магістра Ордэна. Аднак сам магістр не меў намеру сядзець без справы: у маі 1391 года ён узяў пад заклад у 6632 гульдэны стратэгічна важную крэпасць «Златорыя» (каля Торуні) ў Апольскага князя Уладзіслава Апольчыка. Гэта выклікала вострую рэакцыю Ягайлы, які быў сапернікам Апольчыка і даўно імкнуўся захапіць яго княства. Польскі кароль уварваўся ў Добжынскую зямлю, але пацярпеў паражэнне.
Новы вялікі магістр ізноў сабраў еўрапейскіх наймітаў з Францыі, Англіі і Шатландыі, войскі апошняй вялі знакаміты рыцар маршал Францыі Жан II ле Менгр і Уільям Дуглас, незаконнанароджаны сын графа Арчыбальда «Лютага». Увосень 1391 года крыжакі арганізавалі новы паход на Вільню. У Коўне войскі зладзілі багаты баль, апісаны Адамам Міцкевічам у выдадзенай у 1828 годзе паэме «Конрад Валенрод». Яны разбурылі бліжэйшыя гарады Вількамір і Майшаголу, пры гэтым замак у апошнім горадзе быў спалены і больш ніколі не адноўлены. У лістападзе Вітаўт атакаваў Мерач і Гродна, тым самым перакрыўшы Ягайлу доступ да Вільні.
У маі 1392 года Конрад фон Валенрод распачаў перамовы з імператарам Свяшчэннай Рымскай Імперыі Жыгімонтам аб куплі Ноймарка за 500 тысяч гульдэнаў, а таксама пагадзіўся заплаціць Уладзіславу Апольчыку 50 тысяч гульдэнаў за куплю Добжынскай зямлі , якая з 1377 года многа разоў аспрэчвалася рознымі прадстаўнікамі дынастыі Пястаў. У 1392 годзе Апольчык прапанаваў план па падзеле Польшчы паміж Тэўтонскім Ордэнам, Свяшчэннай Рымскай Імперыяй, Сілезіяй і Венгрыяй, але гэты план быў адхілены.
І для Ягайлы, і для Вітаўта вайна ішла не занадта ўдала, у той час як землі Вялікага Княства Літоўскага руйнаваліся ўсё больш і больш. Польская шляхта ўсё больш расчароўвалася ў вайне : Крэўская унія павінна была ўзмацніць іх уплыў у Галіцыі, Малдавіі і Валахіі, але прывяла да новых праблем на поўначы. Ягайла спрабаваў нешта распачаць, жадаў замяніць Скіргайлу сваім малодшым братам Вігандам, князем Кернаўскім, аднак той памёр пры нявысветленых акалічнасцях 28 чэрвеня 1392 года. Магчыма, ён быў атручаны, пры гэтым арганізатарамі забойства маглі быць і Скіргайла, і Вітаўт. Ягайла замяніў Клеменса Маскажэўскага на Яна Алясніцкага на пасадзе камандзіра польскага гарнізона ў Вільні, а пасля вырашыў пачаць мірныя перамовы з Вітаўтам.
Завяршэнне вайны
Яшчэ вясною 1392 года Ягайла паслаў да Вітаўта свайго прадстаўніка біскупа плоцкага Генрыха Мазавецкага для абмеркавання ўмоў міру. Ягайла прапанаваў саступіць Вітаўту тытул вялікага князя літоўскага, калі той прызнае яго вярхоўным сюзерэнам Літвы. Вітаўт прыняў прапанову Ягайлы не адразу, мабыць, з-за таго, што шматлікія яго сваякі і набліжаныя знаходзіліся ў Ордэне ў якасці заложнікаў. Пасля таго як дамоўленасць употай была дасягнута, Вітаўт запрасіў тэўтонскіх рыцараў на свята ў сваю рэзідэнцыю — замак Рытэрсвердэр, які знаходзіўся на востраве на Нёмане. Большасць нічога не падазраваўшых гасцей Вітаўта былі ўзяты ў палон, пасля чаго літоўскі князь спаліў гэты замак, а таксама Метэнбург, Нойгартэн (каля Гародні) і іншыя драўляныя замкі, збудаваныя рыцарамі падчас паходу на Вільню. Падчас гэтай кампаніі ў палон да Ордэна патрапіў брат Вітаўта Жыгімонт, які знаходзіўся пры двары вялікага магістра аж да падпісання Салінскага дагавора ў 1398 годзе.
Востраўскае пагадненне было ратыфікавана ў шэрагу дагавораў, заключаных паміж Польшчай і Літвой, а таксама ў шэрагу дакументаў, падпісаных жонкай Вітаўта Ганнай і жонкай Ягайлы Ядвігай. Пагадненне спрыяла ўмацаванню цэнтралізаванай улады ў літоўскай дзяржаве.
Наступствы
Фармальна залежны, на практыцы Вітаўт дзейнічаў самастойна. Больш таго, шмат у чым Ягайла сам залежаў ад Вітаўта. З самага пачатку гаспадарання Вітаўт стаў праводзіць палітыку, накіраваную на пашырэнне сферы ўплыву, узняцце міжнароднага прэстыжу дзяржавы і ўмацаванне цэнтральнай улады ў княстве. У 1398 годзе на зборы шляхты літоўскія і рускія князі і баяры абвясцілі Вітаўта самастойным кіраўніком дзяржавы. Аднак паражэнне ў бітве на Ворскле ад татар хана Цімура Кутлуга ў 1399 годзе, дзе Вітаўт ледзь не патануў і страціў амаль усё войска, аслабіла яго пазіцыі. Акрамя таго, пачаліся паўстанні ў Смаленскім княстве, а таксама Наўгародскай і Пскоўскай Рэспубліках. У гэтых умовах Вітаўт быў вымушаны пацвердзіць вярхоўную ўладу Ягайлы, пайшоўшы на заключэнне Віленска-Радамскай уніі.
Тым не менш, Вітаўт працягнуў палітыку па ўмацаванні дзяржавы. Ён замяняў князёў на месцах сваімі намеснікамі, дабіўся поспехаў на ўсходзе: межы Вялікага Княства Літоўскага дайшлі да вярхоўяў Акі і да Мажайска, ён адабраў у татар Паўднёвую Падолію, заключыў саюзы з цвярскім, разанскім і пронскім князямі. Зяць Вітаўта Васіль I Дзмітрыевіч паводле завяшчання, складзенага ў 1423 годзе, пакінуў яго рэгентам пры непаўналетнім вялікім князю маскоўскім Васілю II.
Умацаванню аўтарытэту Вітаўта спрыяла перамога ў Грунвальдскай бітве і вяртанне Жамойці па ўмовах Торуньскага міру 1411 года. Палітыка Вітаўта была ацэнена паводле заслуг еўрапейскімі кіраўнікамі на з'ездзе ў Луцку ў студзені 1429 года. Імператар Жыгімонт Люксембургскі прапанаваў Вітаўту прыняць каралеўскую карону, на што ён адказаў згодай. Перагаворы ішлі таемна, бо палякі былі катэгарычна супраць узмацнення Вітаўта. Нават Ягайла быў згодзен на каранаванне, заявіўшы, што пасля смерці Вітаўта карона пяройдзе да аднаго з яго сыноў, бо ў Вітаўта не было спадчыннікаў мужчынскага полу. Незадоўга да каранавання, 27 кастрычніка 1430 года Вітаўт нечакана сканаў у Троках. Смерць Вітаўта магла адбыцца па натуральных прычынах, старому князю было ўжо 80 гадоў.
Гагач беладзюбы
Гагач беладзюбы, гагара беладзюбая (Gavia adamsii) — птушка сямейства.
Апісанне
Даўжыня цела 75—100 см, размах крылаў 135—155 см. Падобны на, адрозніваецца па моцнай, белаватай дзюбе, клінаватае паддзюб’е якой стварае ўражанне загнутай уверх дзюбы. Голас: вельмі падобны да голасу чырвонаваллёвага гагача, але больш нізкі і гучны — прарэзлівае «квак» і доўгі, гучны, тужлівы крык, у палёце нагадвае смех «харарара».
Пашырэнне
Арэал ахоплівае Арктычныя еўраазіяцкія і амерыканскія ўзбярэжжы ад Мурманска і Новай Зямлі да Сібіры і ад праліва Прынца Уэльскага на Алясцы да дэльты ракі Макензі. Насяляе біятопы азёр тундры, не вельмі аддаленыя ад мора, акрамя таго рэкі, эстуарыі, дэльты, марскія ўзбярэжжы, а таксама сустракаецца ў гарах.
Пералётны від, нерэгулярна залятае ў Еўропу (Скандынавію, Фарэрскія астравы, Вялікабрытанію, Ісландыю, Францыю, Бельгію, Галандыю, Германію, Польшчу, Чэхію, Славакію, Аўстрыю, Швейцарыю, Іспанію, Італію, былую Югаславію, Украіну, Беларусь). Месца зімовак: паўночныя ўзбярэжжы Нарвегіі і Швецыі, у невялікай колькасці на Балтыцы, на ўзбярэжжах Шатландыі, на Камчатцы, у Японіі, Карэйскім паўвостраве, а таксама ад паўднёвай Аляскі да Брытанскай Калумбіі.
Асаблівасці біялогіі
Гняздо — плоская кучка з сухой травяністай расліннасці, ніз гнязда вільготны.
Адкладвае 2 яйкі, падоўжаныя, аліўкава-карычневыя з бура-чорнымі плямамі. Памеры: 89 х 56 мм.
Аньес Варда
Анье́с Варда́, імя пры нараджэнні Арле́т Варда́ (Agnès Varda, Arlette Varda; 30 мая 1928, Іксель, Брусель, Бельгія — 29 сакавіка 2019, Парыж, Францыя) — французскі кінарэжысёр, сцэнарыст і прадзюсар мастацкага і дакументальнага кіно, а таксама вядомы фатограф.
Шарына
Ша́рына (, Шарино) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Віраўлянскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Халамерскага сельсавета.
Шарава
Гісторыя
У 1959 годзе ў складзе Віраўлянскага сельсавета Езярышчанскага раёна. З 25 снежня 1962 года ў Гарадоцкім раёне. У 1970 годзе ў калгасе «Віраўлянскі». У 2012 годзе была ў складзе філіяла «Віраўлянскі» замежнага прыватнага сельскагаспадарчага вытворчага УП «Дзецкасельскі-Гарадок».
Агароднікі (Роскі сельсавет)
Агаро́днікі (, Огородники) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Роскага сельсавета.
Да 2 снежня 1961 года вёска ўваходзіла ў склад Дзятлавіцкага сельсавета, да 29 верасня 1972 года — у склад Рэплеўскага сельсавета , да 18 кастрычніка 2013 года — у склад Роскага пассавета.
2020 год у гісторыі літаратуры
2020 год быў адзначаны шэрагам літаратурных падзей.
Каментарый
Камента́рый (ад commentārius — нататкі, тлумачэнне):
Ходараўка
Назву Хо́дараўка маюць:
2020 год у гісторыі камп’ютарных гульняў
2020 год быў адзначаны шэрагам падзей у галіне камп’ютарных гульняў.
2020 год у гісторыі спорту
2020 год быў адзначаны шэрагам спартыўных падзей.
Болюцкае
Бо́люцкае возера — возера ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Ракітаўка, за 32 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад Чашнікаў, каля вёскі Болюта.
Плошча паверхні возера 0,35 км². Даўжыня 1,32 км, найбольшая шырыня 0,35 км. Найбольшая глыбіня 3,8 м. Аб’ём вады ў возеры 0,75 млн м³. Даўжыня берагавой лініі 3,75 км. Плошча вадазбору 1,5 км².
Альхова (Ваўкавыскі раён)
Альхо́ва (, Ольхово) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Роскага сельсавета.
Болюцкае
Катлавіна возера выцягнутая з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Схілы катлавіны вышынёй 13—25 м. Берагі пясчаныя і нізкія. Мелкаводдзе пясчанае, глыбей дно выслана глеем. З возера выцякае ручай у раку Ракітаўка.
Альхова (Ваўкавыскі раён)
Да 2 снежня 1961 года вёска ўваходзіла ў склад Дзятлавіцкага сельсавета, да 29 верасня 1972 года — у склад Рэплеўскага сельсавета , да 18 кастрычніка 2013 года — у склад Роскага пассавета.
Болюцкае
На ўсход ад возера пралягае аўтамабільная дарога.
Цярнопальскі нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт імя Івана Пулюя
Цярнопальскі нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт імя Івана Пулюя (Тернопільський національний технічний університет імені Івана Пулюя) — вышэйшая навучальная ўстанова інжынерна-тэхнічнага профілю ў горадзе Цярнопаль ва Украіне.
Мілаш Еліч
Мілаш Еліч (укр. Мілош Є́ліч, серб. Милош Јелић / Miloš Jelić) — клавішнік і аранжыроўшчык гурта «Океан Ельзи». Нарадзіўся 9 верасня 1981 года ў г. Нові-Сад, Югаславія.
Біяграфія
Пачаў займацца музыкай у 7 гадоў. Першым калектывам стала аматарская група "The whisper of nature ". Скончыў музычную школу ў Нові-Садзе і Нацыянальную музычную акадэмію імя Чайкоўскага (Кампазітарскі факультэт). Напісаў гімн зборнай Югаславіі па баскетболе перад чэмпіянатам свету 2002, які югаславы паспяхова выйгралі. У 2004 годзе сустрэўся з удзельнікамі гурта «Океан Ельзи» з нагоды аранжыроўкі для струннага квартэта акустычнай праграмы «Тихий Океан», што і стала пачаткам выступу Мілаша ў гурце. Акрамя выступаў у «Океан Ельзи», Мілаш піша музыку для тэатра, кіно, фартэпіянных выканаўцаў, а таксама аўтарам аркестровак акустычных праектаў Вакарчука.
Сям'я
Разведзены, ёсць сын Лука (нарадзіўся ў 2005 годзе) і дачка Міла (нарадзілася ў 2008 годзе). У жніўні 2014 другі раз ажаніўся. Жонку клічуць Наталля Еліч. У чэрвені 2015 стаў бацькам ў трэці раз. Нарадзіўся сын (2015/06/11 г.).
Якушонкі
Якушо́нкі (, Якушёнки) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Віраўлянскага сельсавета.
Аляксандраўка (Ваўкавыскі сельсавет)
Алякса́ндраўка (, Александровка) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ваўкавыскага сельсавета.
Бакі
Ба́кі (, Баки) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ваўкавыскага сельсавета.
ФК Кукесі
«Кукесі» (Klub Futboll Kukës) — албанскі футбольны клуб з горада Кукес, у цяперашні час выступае ў албанскай Суперлізе.
Ракыні
Ракыні (Рокині) — пасёлак гарадскога тыпу ў Луцкім раёне Валынскай вобласці Украіны.
ФК Кукесі
Гісторыя
Клуб заснаваны 4 сакавіка 1930 года.
Ракыні
Гісторыя
Аб старажытнасці паселішча на гэтым месцы сведчаць шматлікія археалагічныя знаходкі: зубы выкапнёвага каня, косці маманта, прылады працы культуры лінейна-стужачнай керамікі неалітычнай эпохі, абломкі посуду медна-бронзавага часу, срэбныя манеты XVI ст., абломкі посуду XVI-XVII ст. і іншае.
Жыхары вёскі Ракыні (Рукыні) займаліся земляробствам, рамёствамі, рыбалоўствам, млынарствам, абслугоўвалі патрэбы Жыдычынскага манастыра, які вёў актыўны гандаль і меў патрэбы ва ўмелых людзях. І сёння можна ўбачыць плаціну ад Ракыняў да Жыдычына, дзе быў мост праз Стыр, праз які і вывозілі адсюль хлеб, тканіны, прадукты лесу( мёд, воск, смалу і інш.), лесаматэрыялы. Быў тут і жалезаробны промысел.
У 1570 г. у паселішчы было больш за 10 розных манастырскіх службаў, да 20 агароднікаў, чатыры рамесніка, рыбакі. Дзейнічалі карчма, вадзяныя млыны, якія захоўваліся да 30-х гг. XIX ст. У дакументах фіксуюцца напады на паселішча татарскіх атрадаў з асабліва жорсткімі рабаваннямі і спаленнямі ў 1495, 1601, 1681 гг. З 1608 г. да пачатку XIX ст. Ракыні былі ва ўпраўленні грэка-каталіцкіх епіскапаў.
У 1848 г. прыгонныя вёскі, як і суседніх сёлаў, адмаўляліся выконваць цяжкую паншчыну і патрабавалі перавесці іх на чынш. У 1911 г. тут былі 72 двары, пераважна нямецкіх пасяленцаў, 480 жыхароў, царква і пачатковая школа.
Падчас Брусілаўскага прарыву аўстра-германскага фронту летам 1916 г., у раёне вёскі вялі жорсткі бой войскі расійскага 46-га армейскага корпуса 1-й кавалерыйскай дывізіі 8-й арміі Паўднёва-Заходняга фронту. На паўночнай ускраіне вёскі ў 1990 г. было знойдзена пахаванне 11 воінаў 46-га корпуса.
У пачатку Другой сусветнай вайны, у 1940 г., нямецкае насельніцтва выехала з сяла Ракыні ў Германію, а пасяліліся тут людзі з іншых вёсак, утварылі саўгас «Бальшавік». Калі нацысты акупавалі Валынь, шмат дамоў у вёсцы было спалена карнымі атрадамі, расстраляна больш за 30 мясцовых жыхароў. Адбівалі вёску ад немцаў воіны 181-й стралковай дывізіі, 12 з якіх пахаваныя блізу вёскі Падлескі за пяць кіламетраў ад Ракынь.
У мястэчку дзейнічае Музей гісторыі сельскай гаспадаркі Валыні, заснаваны ў 1979 г.
ФК Гленавон
Гленавон (Glenavon F.C.) — паўночнаірландскі футбольны клуб з горада Лурган.
Гісторыя
Клуб заснаваны ў 1889 годзе.
Бачанцы 1
Ба́чанцы 1 (, Баченцы 1) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ваўкавыскага сельсавета.
Бачанцы 2
Ба́чанцы 2 (, Баченцы 2) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ваўкавыскага сельсавета.
Расціслаў (князь вялікамараўскі)
Расцісла́ў (Rastislav, Rostislav, таксама Rastic, Rasticlao, Rastislaus; *?, Маравія — † пасля 870, Баварыя) — другі вялікамараўскі князь. За яго валадараннем на тэрыторыю Вялікай Маравіі прыйшлі з Візантыі Кірыл і Мяфодзій, якія заклалі пачаткі славянскай пісьмовасці. Расціслаў быў кананізаваны Чахаславацкай праваслаўнай царквой у кастрычніку 1994 года.
Біяграфія
Пастаўлены на прастол у 846 годзе каралём усходніх франкаў Людовікам Нямецкім, які спадзяваўся, што зможа кіраваць ім лягчэй, чым яго дзядзькам Маймірам I. Першы час Расціслаў пашыраў і ўмацоўваў сваю дзяржаву, заключыў хаўрусы з Балгарскім царствам і Візантыйскай імперыяй. Аднак у 850 годзе Расціслаў пазбавіўся ўплыву Людовіка II, адкрыта падтрымаў іх ворагаў і выгнаў баварскіх місіянераў з краіны.
У 855 годзе войска Людовіка II уварвалася ў Вялікую Маравію і дайшло да самай крэпасці Расціслава (імаверна, Дзевін). Тут мараўцы спынілі наступ усходніх франкаў і пераследавалі іх да берагоў Дуная, разрабаваўшы памежныя землі Баварыі.
У 858 годзе Расціслаў прымірыўся з Карламанам, маркграфам Усходняй Маркі і сынам Людовіка Нямецкага. Дзякуючы гэтаму далучыў да тэрыторыі сваёй дзяржавы частку земляў сучаснай Венгрыі. У 861 годзе супольнае войска Карламана і Расціслава пайшло вайной на Людовікава саюзніка Прыбіну, які быў забіты ў гэтай выправе. Пасля яго ўладаром Блатэнскага княства стаў сын Прыбіны, які перайшоў на бок Расціслава.
У 861 годзе Расціслаў вырашыў канчаткова парваць з уплывам усходніх франкаў у Вялікамаравіі і звярнуўся да Папы рымскага з просьбаю даслаць настаўнікаў, якія б маглі падрыхтаваць мясцовых святароў. Папа не адгукнуўся, а візантыйскія святары, якія даўно дзейнічалі ў Вялікамаравіі, параілі звярнуцца да візантыйскага імператара Міхаіла III. Расціслаў разам са сваім пляменнікам Святаполкам, князем удзельнага Нітранскага княства, так і зрабілі, пасля чаго прыкладна ў 863 годзе Міхаіл III прыслаў сюды Кірылу і Мяфодзія. Іхняя місіянерская дзейнасць мела закладнае значэнне для культурнага развіцця не толькі Вялікай Маравіі, але і ўсяе Усходняй Еўропы. Выявіўшы адсутнасць у мясцовых жыхароў уласнай пісьмовасці, Кірыл і Мяфодзій вынайшлі для мараўцаў глаголіцу.
Дзяніс Юр’евіч Дудко
Дудко Дзяніс Юр’евіч (укр. Дудко Дени́с Ю́рійович Дудко́,, Харкаў) — украінскі музыкант, бас-гітарыст рок-групы «Океан Ельзи».
Біяграфія
Музыкай пачаў займацца ў шэсць год па класе віяланчэлі. У 1990 годзе перайшоў у харкаўскай сярэдняй спецыяльнай музычнай школы-інтэрната на клас басэтлі. 1993 паступіў на джазавае аддзяленне Харкаўскага інстытута мастацтваў імя П. Катлярэўскага (цяпер Харкаўскі дзяржаўны універсітэт мастацтваў імя І. П. Катлярэўскага) на клас джазавага кантрабаса і бас гітары. У гэтым жа годзе Дзяніс пачаў сур’ёзна захапляцца джазавай музыкай. Пасля заканчэння інстытута ў 1998 г. Дзяніс пачынаў выкладаць клас басэтлі і бас гітары на аддзяленні «Музычнае мастацтва эстрады» у Харкаўскім музычным вучылішчы імя Б. М. Ляташынскага Харкаўскім інстытуце мастацтваў імя І. П. Катлярэўскага і харкаўскай акадэміі культуры.
З 1995 па 2004 гады з’яўляўся ўдзельнікам джазавага групы «Схід-Side», з якім гастралюе як ва Ўкраіне, так і за яе межамі. З 2000 па 2004 гады быў удзельнікам джазавага фестывалю «Джазова провінція».
З 2000 па 2004 гады — удзельнік джазавага квартэта Давіда Галашчокіна «Четверо». У гэты ж перыяд Дзяніс выступае з расійскімі джазавымі музыкамі, такімі, як Ігар Бутман, Леанід і Мікалай Вінцкевіч і інш. У 2000 годзе Дзяніс Дудко і Аляксандр Лебядзенка супрацоўнічалі з джазавым піяністам з Фінляндыі Мікам Похйола. У 2001 годзе з сумесным праектам з Уладзімірам Шабалтасом «ДуШа», Дзяніс станаў лаўрэатам джазавага фестывалю-конкурсу «Getxo» ў Більбао (Іспанія). Гастраляваў ў Швецыі, Фінляндыі, Польшчы, Германіі, Францыі, Іспаніі, Расіі, Англіі, Грэцыі, ЗША, Канадзе, Літве, Латвіі, Партугаліі, Шатландыі, Чарнагорыі і іншых краінах.
З 2004 года з’яўляецца ўдзельнікам рок-гурта Океан Ельзи.
У 2009 годзе Дзяніс разам з Аляксеем Саранчынам, Багдан Гумянюком, Дэнісам Аду і Алікам Фантаевым арганізаваў джазавы квінтэт «Дудко». Асноўнай асаблівасцю гэтага квінтэта з’яўляецца тое, што музыканты імкнуцца сумясціць славянскую і еўрапейскую культуры з джазавымі сусветнымі традыцыямі, тым самым, прыўносячы ў сваю аўтарскую музыку самабытны каларыт, а не характэрны для амерыканскіх джазавых плыняў.
12 мая 2011 года ў арт-клубе «44» адбылася афіцыйная прэзентацыя альбома Дзяніса Дудко Sofia. Цалкам аўтарскі матэрыял дыска ўпершыню быў паказаны ў 2009-м, а ў канцы 2010 года аформлены і выдадзены як альбом.
Сям’я
Разведзены. Мае сына і дачку.
Абраз Маці Божай Жыровіцкай
Жыровіцкі абраз Маці Божай — хрысціянская святыня, ушаноўваецца праваслаўнай і грэка-каталіцкай цэрквамі як цудатворны. Знаходзіцца ў Жыровіцкім Свята-Успенскім мужчынскім манастыры. Свята Жыровіцкай Божай Маці святкуецца штогод 7 мая.
Гісторыя
3'яўленне Жыровіцкага абраза Маці Божай на жыровіцкай зямлі папярэдзіў цуд. У 1470 г. пастушкі, якія пасвілі ў лесе жывелу ўбачылі аднойчы на дзікай грушцы нейкі прадмет, ад якога ва ўсе бакі разыходзіліся ясныя прамяні. Гата быў маленькі абразок Маці Божай, які ззяў незвычайным бляскам. Хлопчыкі забралі яго і занеслі да свайго пана — літоўскага падскарбія Аляксандра Солтана, які загадаў пабудаваць на тым месцы драўляную святыню. Слава цудоўнага абраза пачала прыцягваць да Жыровічаў вялікую колькасць набожнага люду. Праз некалькі дзесяткаў гадоў маленная драўляная каплічка раптам згарэла — на вачах уражаных жыхароў над алтаром абвалілася столь і абраз знік у агні. Пазней, каля папялішча дзеці заўважылі Панну незвычайнай прыгажосці, акружаную яснымі прамянямі. Калі на гатае месца прыйшлі сьятары, яны знайшлі на камені некрануты цудоўны абраз, перад якім палілася свечка.
У часы Рэфармацыі, якая ігнаравала Багародзіцу, культ жыровіцкага абраза амаль не пашыраўся. У 1613 г. тагачасны ўладальнік Жыровічаў, Ян Мялешка пабудаваў тут мураваную святыню і кляштар і запрасіў да працы базыліянаў. Першым прыорам кляштару быў Іасафат Кунцэвіч. Размешчаныя на мяжы Літвы, Русі і Кароны, Жыровічы маглі аб'ядноўваць вернікаў, што ўслаўлялі Маці Божую, і стваралі адну хрысціянскую сям'ю. Шматлікія цудоўныя аздараўленні невылечна хворых і іншыя незвычайныя цуды, якія адбываліся тут, прыцягвалі да святога месца тысячныя натоўпы, таму слава мястэчка пашыралася далёка за межы краіны. Жыровічы не ведалі непаразуменняў і ненавісці: панавала адзіная вера, якая яднала розныя канфесіі.
19 верасня 1730 года, адбылася каранацыя Жыровіцкай Іконы Багародзіцы папскімі каронамі. Гэта было свята Раства Багародзіцы па юліянскім календары, а розніца паміж календарамі юліянскім і грыгарыянскім складала ў XVIII стагоддзі 11 дзён. Папам Рымскім быў тады Клімент XII, але рашэнне «ўзлажыць на галаву Богадзіцяці Ісуса і багародзіцы Дзевы ў Жыровіцах у царкве айцоў ордэна Св. Васіля, Кіеўскага дыяцэза, залатыя кароны» было прынята яшчэ ў 1726 годзе, у час пантыфікату Папы Бенедыкта XIII. Княгіня Ганна Сангушка ахвяравала Маці Божай дзве залатыя кароны, аздобленыя каштоўнымі камянямі.
На той час былі вядомыя тры выявы Жыровіцкай Іконы Маці Божай, якія праславіліся цудамі: першая — каменная, якая цудоўна з'явілася ў XV стагоддзі і знаходзілася (знаходзіцца і цяпер) у Жыровічах. Другая — Ікона-фрэска з базыльянскай царквы Св. Сяргея і Вакха ў Рыме. Трэцяя (мастацкая копія другой), якая была напісана на палатне, як копія рымскай Іконы-фрэскі. Гэтая Ікона была каранавана папскімі каронамі і зараз шануецца ў Слоніме ў касцёле Святога Андрэя.
У 1839 годзе царскім указам святыня з абразам Маці Божай Жыровіцкай былі перададзены праваслаўнай Царкве.
Падчас Першай сусветнай вайны, у 1915 годзе, абраз Маці Божай Жыровіцкай у срэбным абкладзе і з іншымі каштоўнасцямі перавезлі ў Маскву. У студзені 1922 года стараннямі Жыровіцкага архімандрыта Ціхана Шарапава абраз зноў быў вернуты ў Жыровічы (паводле падання, ён вывез яго ў слоіку з варэннем), але ўжо без абкладу.
Чэмпіянат свету па футболе 2014 (узнагароды)
Дадзены артыкул апісвае ўзнагароды чэмпіянату свету па футболе, што праходзіў у Бразіліі з 12 чэрвеня па 13 ліпеня 2014 года. Наступныя ўзнагароды будуць дадзены па завяршэнні турніру:
Залаты Мяч
Залаты мяч — прыз, які ўручаецца лепшаму гульцу чэмпіянату свету. Напярэдадні фіналу спецыяльная камісія ФІФА складае спіс лепшых гульцоў, з яго прадстаўнікі акрэдытаваных СМІ выбіраюць лепшага футбаліста. Пераможца атрымлівае «Залаты мяч»; гульцы якія занялі другое і трэцяе месца атрымліваюць «Срэбны мяч» і «Бронзавы мяч» адпаведна.
Залатая Буца
Залатая буца — узнагарода, якая ўручаецца лепшага бамбардзіру (аўтару найбольшай колькасці мячоў) чэмпіянату свету. Пры роўнасці паказчыкаў прыз уручаецца гульцу, творцу найбольшай колькасці галявых пасаў у параўнанні з канкурэнтамі. Калі і гэтыя паказчыкі роўныя, то прыярытэт аддаецца футбалісту, які правёў менш хвілін на поле, чым іншыя суіскальнікі прыза.
Залатыя Пальчаткі
Залатыя пальчаткі — ўзнагарода, якая ўручаецца лепшаму брамніку турніру. Да 2010 года прыз насіў імя савецкага брамніка Льва Яшына. Лаўрэат ўзнагароды выбіраецца спецыяльнай камісіяй ФІФА па выніках іх брамавай «працы» на турніры. Нягледзячы на тое, што брамнікі маюць уласную ўзнагароду, яны таксама застаюцца прэтэндэнтамі на Залаты мяч. Адзіным уладальнікам двух гэтых прызоў стаў Олівер Кан ў 2002 годзе.
11 ліпеня 2014 спецыяльная камісія ФІФА абвясціла спіс трох кандыдатаў на Залатыя пальчаткі чэмпіянату свету па футболе 2014 :
Лепшы малады гулец
Узнагарода лепшаму маладому гульцу упершыню з'явілася ў 2006 годзе. Першым лаўрэатам стаў Лукаш Падольскі. Узнагарода прысуджаецца лепшаму гульцу ва ўзросце да 21 года ўключна. Выбар гульца ажыццяўляецца спецыяльнай камісіяй ФІФА.
11 ліпеня 2014 спецыяльная камісія ФІФА абвясціла спіс трох кандыдатаў на прыз лепшаму маладому гульцу чэмпіянату свету па футболе 2014 :
FIFA Fair Play Trophy
Прэмія сумленнай гульні (FIFA Fair Play Trophy) - ўзнагарода камандзе, якая прадэманстравала на сусветным першынстве лепшыя аспекты Fair Play. У якасці кандыдатаў разглядаюцца каманды, якія прайшлі другі этап фінальнай часткі чэмпіянату свету.
Колкі
Назву Ко́лкі маюць:
Антоні Грабоўскі
Анто́ні Грабо́ўскі (Antoni Grabowski; 11 чэрвеня 1857, Нове Добре, каля Хелмна — 4 ліпеня 1921, Варшава) — польскі інжынер-хімік, адзін з першых эсперанта-паэтаў, вядомы як «бацька паэзіі на эсперанта».
Жыццё і дзейнасць
Магчыма, з 1888 па 1904 гады Грабоўскі працаваў у Іванава-Вазнясенску дырэктарам тэкстыльнай фабрыкі. Там ён заснаваў адзін са старэйшых у Расіі эсперанта-клуб.
Як і Заменгоф, Грабоўскі разумеў важнасць літаратуры для развіцця мовы, асабліва толькі што створанай, і таму пачаў працаваць над перакладамі. Ужо ў 1888 годзе (у наступным годзе пасля выдання першых падручнікаў эсперанта) ён апублікаваў свой пераклад аповесці А. С. Пушкіна «Завея» на эсперанта. Потым з'явіліся іншыя пераклады, у тым ліку паэтычныя, з нямецкіх, польскіх і рускіх аўтараў.
Пасля вяртання ў Польшчу Грабоўскі доўгі час кіраваў Польскім таварыствам эсперантыстаў, а з 1908 года ўзглавіў граматычную секцыю Акадэміі эсперанта. Сучаснікі адзываліся аб ім як аб чалавеке дыпламатычным: ён умеў сгладжваць канфлікты, дапамагаў знаходзіць кампрамісы. Дзякуючы гэтым якасцям Грабоўскага Польскае таварыства эсперантыстаў пазбегла раскола.
З імем Грабоўскага звязана некалькі легенд. Паводле адной з іх, неяк Грабоўскага, які адпачываў у півной, наведвальнікі, якія ведалі аб яго захапленні, папрасілі прадэкламаваць верш на эсперанта. Грабоўскі выразна прачытаў нейкі вершаваны тэкст. Прысутныя адразу пачалі крытыкаваць пачутае: «Канешне, чаго яшчэ можна чакаць ад настолькі агіднага змяшэння моў?». Калі ўсе выказаліся, Грабоўскі аб'явіў, што дэкламаваў адзін з санетаў Петраркі на італьянскай мове, чым прадэманстраваў ролю забабонаў у негатыўным успрыяцці эсперанта. Паводле іншай, больш верагоднай версіі гэтай легенды, апублікаванай у прыватнасці, у альманаху «Literatura mondo» за 1931 год, гісторыя адбылася падчас прыёма ў прыватным доме. Пасля вячэры прысутнічаючыя папрасілі Грабоўскага, вядомага паліглота, прадэкламаваць што-небудзь з італьянскай паэзіі. Грабоўскі расказаў верш на эсперанта, які выдаў за тэкст на італьянскай мове, пасля чаго прапанаваў расказаць тое ж самае «на эсперанта» — і расказаў італьянскі арыгінал, які шмат хто з прысутнічаючых паспяшылі асмяяць. Паводле слоў Ляона Заменгофа, Грабоўскі распавядаў, што гэты эпізод адчыніў яму дзверы шмат якіх варшаўскіх таварыстваў, а да яго заняткаў «усялякімі глупствамі» пачалі адносіцца куды больш талерантна.
Апошнія гады Грабоўскага, як і Заменгофа, былі напоўнены трагізмам. Сям'я Грабоўскага з-за Першай сусветнай вайны аказалася падзеленай: германскі грамадзянін Грабоўскі ў пачатку вайны быў вымушаны з'ехаць у Германію, потым, з пачаткам нямецкай акупацыі ён вярнуўся ў Варшаву, адкуль да таго часу бяжалі большасць яго родных, падданых Расійскай імперыі. Сям'я ўз'ядналася толькі пасля таго, як Польшча атрымала незалежнасць. У Грабоўскага было пяцёра дзяцей: тры хлопчыка (Зыгмунт, Тадэвуш і Адам) і две дзяўчынкі (Зафія і Ірэна).
Памёр Грабоўскі ад сардэчнага прыступа на вуліцы Маршалковай у Варшаве. Ён разглядваў вітрыну новай крамы, адчыненай Мячыславам Клейнам, дзе прадаваліся кнігі на эсперанта. Раптоўна яму стала блага. Выбегшыя з крамы людзі знайшлі яго ўжо мёртвым.
Унёсак Грабоўскага ў развіццё эсперанта
Пяру Грабоўскага належыць шмат паэтычных твораў на эсперанта, як арыгінальных, так і перакладных (у тым ліку Пушкіна, Міцкевіча і іншых вядомых аўтараў). Уплыў Грабоўскага на эсперантскую паэзію цяжка пераацаніць — яму належыць адкрыццё шэрага папулярных мастацкіх прыёмаў, ён увёў у эсперанта тэрмін «адасізм» (рыфмаванне паводле падобных граматычных канчаткаў: напрыклад, verkadas/faradas), шмат якія з выкарыстаных ім неалагізмаў увайшлі ў асноўны слоўнікавы склад эсперанта і г. д.
Хаця Грабоўскі шмат зрабіў для развіцця хімічнай тэрміналогіі на польскай мове, развіццём аналагічнай тэрміналогіі на эсперанта ён практычна не займаўся.
Літаратура
Рэцэнзія ў «Ла онда дэ эсперанта», рэцэнзія ў «Маната»
Асушное
Асушное — возера ў Беларусі, у Жлобінскім раёне Гомельскай вобласці, на пойме Дняпра, ніжэй за вусце ракі Добасна, за 7 км на паўднёвы ўсход ад горада Жлобін.
Плошча паверхні 0,3 км², даўжыня 3,05 км, найбольшая шырыня 0,11 км. Плошча вадазбору 3 км². Злучана ручаём з Дняпром.
Спаса-Праабражэнскі сабор (Слонім)
Гісторыя
Пабудаваны ў пачатку ХІХ ст. з цэглы на месцы касцёла канонікаў латэранскіх рэгулярных XVII ст., заснаванага ў 1635 годзе пінскім біскупам Яўхімам Гарбацкім і Я. С. Сапегам (старэйшы сын канцлера Л. І. Сапегі) з наданнем маёнтка Дарава. Верагодна, волю памерлага брата выканаў у 1650 годзе падканцлер вялікі літоўскі, староста слонімскі К. Л. Сапега. Кляштарны комплекс знаходзіўся на краі Рыначнай плошчы. Займаў квартал паміж вуліцамі Студэнцкай і Панасаўскай, уключаў мураваны касцёл Божага Цела, 2-павярховы жылы і аднапавярховы гаспадарчы карпусы, сад, агарод. Касцёл, пабудаваны ў рэнесансным стылі, меў шчытавы фасад, гранёную апсіду, бакавыя капліцы. Кляштар скасаваны ў 1832 годзе і зруйнаваны, касцёл быў перароблены пад Спаса-Праабражэнскі праваслаўны сабор.
Архітэктура
Архітэктурна-стылёвай і кампазіцыйнай асновай храма з'яўляецца папярэдні барочны касцёл. Выцягнуты па падоўжанай планіровачнай восі крыжова-купальны храм з паўкруглай апсідай і бакавымі рызніцамі. Над сяродкрыжжам двухсхільных дахаў узведзены васьмігранны барабан, накрыты самкнутым сферычным купалам з цыбулепадобнай галоўкай у завяршэнні і адзначаны па вуглах такімі ж галоўкамі на васьмігранных шыях. Тарцы аб'ёмаў завершаны двух'яруснымі крапаванымі лапаткамі і барочнымі франтонамі. Фасад фланкіраваны чатырохграннымі выступамі вежаў з макаўкамі ў завяршэнні і вылучаны па цэнтры нізкім прамавугольным прытворам пад двухсхільным дахам. Бакавыя фасады расчлянёны высока ўзнятымі арачнымі праёмамі і пілонамі-контрфорсамі ў прасценках. Перад храмам узведзена трох'ярусная (васьмярык на 2 чацверыках) вежа-званіца, завершаная цыбулепадобным купалам.
Дзяніс Уладзіміравіч Глінін
Дзянíс Улады́міравіч Глі́нін (укр. Дени́с Володи́мирович Глі́нін) — украінскі музыкант, ударнік рок-гурта «Океан Ельзи». З Святаславам Вакарчуком адзін з 2 людзей, якія іграюць в ОЕ з часу заснавання гурта ў 1994 годзе.
Біяграфія
Вучыўся ў школе № 69 г. Львова. Скончыў Нацыянальны універсітэт «Львоўская палітэхніка» па спецыяльнасці «эканаміст-энергетык».
З 1992 года гуляў у калектыве «Клан Тиші» з Андрэем Галяком, Павлам Гудзімавым і Юрыем Хусточкай. У 1994 пачалося фармаванне «Океана Ельзи», дзе вакалістам быў 19-гадовы Святаслаў Вакарчук. Большасць музыкаў «Клана» перайшла туды.
Калі ў 2004 годзе ўдзельнікі «Океана» Зміцер Шураў і Юрый Хусточка перайшлі ў групу «Esthetic Education », дапамог калегам запісаць дэбютны альбом — «Face Reading». У знак падзякі твар Дзяніса Глініна было намалявана на вокладцы пласцінкі разам з асобамі іншых 3 удзельнікаў гурта.
Сям'я
Жанаты. Выхоўвае дачку Лізу ад першага шлюбу і сына Цімура (2004 г. н.).
Аўдзейкава
Аўдзе́йкава (, Авдейково) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Езярышчанскага сельсавета.
Абраз Маці Божай Гудагайскай
Апісанне
Абраз намаляваны, верагодна, у XVI — пач. XVII ст. на дошцы невялікіх памераў тэмперай: належыць да іканаграфічнага тыпу «Замілаванне». Паводле характару жывапісу належыць да візантыйска-праваслаўнай традыцыі, паўтарае іканаграфічна вядомы візантыйскі абраз «Маці Божая Уладзімірская».
Гісторыя
Паходжанне абраза і час з'яўлення ў Гудагаі невядомы. Паводле царкоўнага падання, абраз трапіў сюды праз рускіх купцоў, пазней належаў уладальнікам Гудагая Развадоўскім, з 1735 — Людвіцы Войне. У 1764 полацкі абозны Юзаф Война з жонкай Людвікай (з Сулістроўскіх) заснавалі пры касцёле кляштар кармелітаў. У гэты час абраз набыў вядомасць як цудадзейны. Пасля закрыцця касцёла (1866) абраз перанеслі ў касцёл у Ашмяны. У 1906 ён вернуты ў адроджаную гудагайскую парафію.
15 ліпеня 2007 года адбылася ўрачыстая каранацыя абраза Маці Божай папскімі каронамі.
Балбекі (Гарадоцкі раён)
Балбе́кі (, Балбеки) — былая вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Гуркінскага сельсавета.
Да 16 верасня 1960 года вёска знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Езярышчанскага пассавета. Ліквідавана ў 2008 годзе.
Чэмпіянат свету па снукеры з шасцю чырвонымі шарамі 2015
Чэмпіянат свету па снукеры з шасцю чырвонымі шарамі 2015 (Six-red World Championship 2015, таксама вядомы як SangSom 6-red World Championship 2015 — ад назвы спонсара) — турнір па снукеры з шасцю чырвонымі шарамі, які праходзіў з 7 па 12 верасня 2015 года ў Fashion Island Shopping Mall, у Бангкоку, Тайланд. Турнір стаў сёмым розыгрышам чэмпіянату свету па снукеры з шасцю чырвонымі шарамі, які быў заснаваны ў 2008 годзе. Кампанія SangSom спансавала ўсе сем розыгрышаў гэтага турніру. Прызавы фонд турніру склаў ฿8,000,000, з якіх ฿2,500,000 атрымаў пераможца.
Прызавыя грошы
Кампанія SangSom у сёмы раз спансіравала турнір. Прызавы фонд турніру склаў ฿8,000,000, што на момант заканчэння спаборніцтва адпавядала прыкладна $222,000. Пераможца спаборніцтва атрымаў ฿2,500,000.
1-ы Украінскі фронт
Першы Украінскі фронт — аператыўна-стратэгічнае аб’яднанне савецкіх войскаў у Вялікай Айчыннай вайне. Утвораны на паўднёва-заходнім кірунку 20 кастрычніка 1943 года па загадзе Стаўкі ВГК ад 16 кастрычніка 1943 года шляхам пераназвання Варонежскага фронту.
10 чэрвеня 1945 года быў расфарміраваны, яго палявое кіраўніцтва рэарганізавана ў кіраўніцтва Цэнтральнай групы войскаў Узброеных Сіл СССР.
Склад
Першапачатковы:
Злучэнні, якія ўваходзілі ў яго ў розны час:
Камандаванне
Камандуючыя войскамі:
Члены Ваеннага савета:
Ярыгіна (Гарадоцкі раён)
Яры́гіна (, Ярыгино) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Віраўлянскага сельсавета. За 41 км на паўночны захад ад Гарадка, 78 км ад Віцебска, 17 км ад чыгуначнай станцыі Езярышча. Рэльеф раўнінны. На ўсходзе працякае рака Чарнуйка (прыток ракі Обаль). У паўднёва-заходнім напрамку ляжыць лясны масіў. Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе Халамер’е — Бычыха, па шашы Гарадок — Невель.
Абраз Маці Божай Баркалабаўскай
Абраз Маці Божай Баркалабаўскай — выява Божай Маці, якая захоўваецца ў Баркалабаўскім Свята-Узнясенскім жаночым манастыры.
Апісанне
Баркалабаўская Адзігітрыя, намаляваная тэмперай на хваёвай аснове з пазалочаным разьбяным фонам, — адзін з найвялікшых шэдэўраў беларускай школы іканапісу, які захоўвае выразныя рысы старажытнавізантыйскай асновы.
Гісторыя
Навукоўцы выказваюць меркаванне, што абраз створаны на мяжы XVI—XVII ст. ці ў 1-й пал. XVII ст. ў цэнтральнабеларускім рэгіёне (магчыма, на тэрыторыі паміж Слуцкам і Слонімам ).
Першапачаткова знаходзілася ў праваслаўным Баркалабаўскім жаночым манастыры (адсюль назва), заснаваным Б. Сцяцкевічам у 1648. У манастырскім архіве захоўвалася легендарнае паданне пра паходжанне абраза. Паводле яго ў 1659 нейкі «князь вояў рускіх» Пажарскі вяртаўся «з Польшчы», маючы пры сабе патаемна гэты абраз Багародзіцы. Капі атрад князя праходзіў каля мана-тыра, «абраз стаў нерухомы» і ніякія намаганні людзей не здолелі зрушыць яго з месца. Пажарскі зразумеў, што абраз жадае застацца ў манастыры і перадаў яго ігуменні Фацінні Кіркораўне. Тут абраз праславіўся многімі цудамі, аб чым сведчылі яго шматлікія копіі ў навакольных цэрквах. Найвялікшым цудам лічылася тое, што абраз перажыў усе войны XVII—XX ст. і ганенні на рэлігію ў XX ст.
Абраз быў выяўлены 27-й экспедыцыяй Дзяржаўнага мастацкага музея БССР у 1974 годзе.
Дорэстад
Дорэстад (Dorestad) — буйны гандлёва-рамесны цэнтр Паўночнай Еўропы эпохі ранняга Сярэднявечча. Размяшчаўся ў міжрэччы Рэйна і Лека на тэрыторыі Нідэрландаў, на поўдзень ад Утрэхта, каля сучаснага горада Вейк-бей-Дзюрстэдэ (Wijk bij Duurstede).
Дорэстад служыў перавалачным пунктам для рэйнскіх суднаў, якія вывозілі з глыбінь кантынента збожжа і віны, якія адсюуль паступалі на рынкі, размешчаныя па берагах Балтыйскага і Паўночнага мораў. У Дорэстадзе меўся і ўласны манетны двор, дзе чаканілі манету спадчыннікі Хлодвіга і першыя Каралінгі.
У VII—VIII стст. за ўладанне Дорэстадам з франкамі часта спрачаліся фрызы, якія наравілі зрабіць яго сталіцай сваёй дзяржавы. У IX стагоддзі гандлёвы горад стаў аб'ектам нападаў з боку вікінгаў. Найбольш разбуральныя набегі пералічаны ў хроніках за 834—836, 844, 857 і 863 гг. Апошнія два набегі прыпадаюць на час, калі Дорэстад адпаў ад Франкскай дзяржавы і кіраваўся дацкім конунгам з роду Ск'ёльдунгаў. Клікалі яго Рорыкам.
Ваенныя трывогі і заглейванне Старога Рэйна падарвалі эканамічны дабрабыт Дорэстада. З сярэдзіны IX стагоддзя пачынаецца яго заняпад, а купцы перабіраюцца ў суседнія гандлёвыя цэнтры — Дэвентэр і Тыл. Адна з апошніх згадак — у дакуменце латарынгскага караля Цвентыбольда, выдадзеным біскупу ўтрэхцкаму Адальбольду 24 чэрвеня 896 года.
Частыя разлівы рэк мала што захавалі ад развалін старажытнага горада. Сляды раннесярэднявечнага паселішча, тым не менш, прасочваюцца на тэрыторыі ў 50 га.
Тэрарыстычны акт у Кізляры
З пачатку чачэнцы хацелі паказаць, што яны яшчэ не разбітыя і могуць ваяваць. У іх ёсць сілы да працягу вайны нават па-за Чачнёй. У Кізляры яны павінныя былі захапіць лякарню і закладнікаў. Затым, як у Будзёнаўску, пад пагрозай смерці закладнікаў прымусіць Расею да перамоваў.
Падзеі ў Кізляры
9 студзеня 1996 года, пасля закліку прэзыдэнта Ічкерыі Аслана Масхадава чачэнскі атрад наехаў на горад Кізляр. Там чачэнцы напалі на мясцовы аэрапорт, на якім былі вайсковыя верталёты. Яны былі знішчаныя. Затым пачаўся захоп закладнікаў. Іх заганялі ў мясцовую лякарню. Гэтыя паводзіны нагадвалі Будзёнаўск. Аднак Салман Радуеў не захацеў сядзець у лякарні і чакаць нападу расіян. Ён нічога не патрабаваў, акрамя транспарту, каб даехаць да Чачні. З Кізляру чачэнцы паехалі ўздоўж чачэна-дагестанскай мяжы. Пасля пераезду праз вёску Першатравенскае аддзел чачэнцаў быў абстраляны расіянамі. Чачэнцы былі вымушаныя вярнуцца ў вёску Першатравенскае. У вёсцы чачэнцы рыхтаваліся да нападу расіян, што й адбылося. Расіяне ўвогуле не хацелі вызваляць закладнікаў. Галоўнае было не выпусціць чачэнцаў у Чачню, як гэта было ў Будзёнаўску.
11-14 студзеня чачэнцы рыхтаваліся да бою ў Першатравенскім. 15-18 студзеня пачаўся напад расіян на вёску. Чачэнцы змагді вырвацца з вёскі і ўцячы ў Чачню, але сярод іх было шмат забітых і параненых. Было забіта таксама шмат закладнікаў. Пазней чачэнцы ўжо не паўтаралі наезды на расійскія гарады па-за Чачнёй.
Асьміна
Асьміна — даўняя мера сыпкіх рэчываў.
Згадваецца з канца XV стагоддзя. Адна з асноўных мер сыпкіх целаў на Русі. Атрымала шырокае распаўсюджванне, бо была практычная ў разліках у сілу меншага, чым у чвэрці, аб'ёму. Існаваў узор гэтай меры — мерная асьміна і пры ёй жалезнае веславанне. Хлеб насыпаўся з верхам, а затым веславаннем раўнаўся з краямі. Узоры асьмін вырабляліся з медзі і рассылаліся на месцы ў якасці кантрольных мер.
Значэнне
На Беларусі ў 16—18 стагоддзях 1 асьміна = 1/8 бочкі віленскай = 18 малых гарцаў = 50,84 літры.
У Расіі да ўвядзення метрычнай сістэмы мераў па «Палажэнні аб мерах і вагах» 1899 года 1 асьміна = 1/8 = 1/2  = 104,95 л.
Жукава (Гарадоцкі раён)
Жу́кава (, Жуково) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Езярышчанскага сельсавета.
Да 16 верасня 1960 года вёска знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Езярышчанскага пассавета, да 10 кастрычніка 2013 года ўваходзіла ў склад Гуркінскага сельсавета , да 13 верасня 2018 года — у склад Бычыхінскага сельсавета.
У напрамку на паўночны ўсход ад вёскі працякае рака Агнеш.
Зарніца (Гарадоцкі раён)
Зарні́ца (, Зарница) — пасёлак у Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бычыхінскага сельсавета.
Да 2013 года ўваходзіла ў склад Гуркінскага сельсавета.
Кларэльвен
Кларэльвен (Klarälven, Klarälven), або Трусільэльв (Trysilelva) — рака ў Скандынавіі.
Выцякае з возера Руген на мяжы Швецыі і Нарвегіі, цячэ праз возера Фемун у Нарвегіі, ізноў перасякае мяжу са Швецыяй і ўпадае ў возера Венерн у Карльстадзе. Водная сістэма Венерн — Гёта, якая ўключае рэкі Кларэльвен, Гёта-Эльв і возера Венерн, з'яўляецца самай доўгай на Скандынаўскім паўвостраве — яе даўжыня складае 720 км. Да 1990-х гадоў выкарыстоўвалася для сплаву лесу.
Абраз Маці Божай Барунскай
Абраз Маці Божай Барунскай — адна з найбольш шанаваных хрысціянскіх святынь Беларусі. Знаходзіцца ў касцёле Святых апосталаў Пятра і Паўла ў вёсцы Баруны Ашмянскага раёна Гродзенскай вобласці.
Апісанне
Іканаграфія абраза — Адзігітрыя з апранутым у белы хітон дзіцем на левай руцэ, якое злёгку адхілена ад маці. Дзева Марыя ў хітоне вішнёвага колеру і сіне-зялёным мафорыі, нізка апушчаным на лоб. Вакол галоў слабае асвятленне з праменямі. Фон карычневы, з кірылічнымі манаграмамі Маці Божай і Хрыста.
Гісторыя
У пачатку ХІХ ст. быў адным з самых шанаваных на Віленшчыне. Спачатку належаў базыльянскаму манаху Іазафату Бражыцу, які ў 1671 годзе быў ігуменам кляштара ў Полацку і памёр у 1683 годзе ў Віцебску. Базыльянскі гісторык Ігнат Сцябельскі паведамляе, што Бражыц аддаў абраз набожнаму Мікалаю Песляку, які заснаваў на месцы сучаснай вёсцы Баруны Барунскі манастыр базыльян (1692) і перадаў туды абраз. Ён уцалеў ад пажару 1707 г. і быў змешчаны ў асобным алтары адбудаванага ў 1715 годзе храма. Упершыню абраз згадваецца ў 1705 годзе, а ў 1712 годзе ў Супраслі надрукавана кніга мітрапаліта Лявона Кішкі аб яго цудах (перавыдадзена там жа ў 1742 годзе). Вядома гравюра абраза XVIII ст. Паводле В. Навакоўскага, у пачатку ХІХ ст. М. Важынскі ўзяў абраз у свой дом у вёсцы Аляны, а базыльянам даў копію. Пасля перадачы Барунскага храма католікам (1919) у 1926 годзе абраз вернуты Важынскімі ў касцёл, у 1927 годзе адрэстаўрыраваны віленскай мастачкай Г. Шрамоўнай.
У каталогу Віленскай дыяцэзіі (1935) абраз характарызуецца як наяўны і цудадзейны. Лёс абраза пасля 1939 года дакладна не высветлены. Магчыма, цяперашні абраз у Барунскім касцёле — толькі яго копія. Паводле вусных звестак, арыгінал загінуў у час Другой сусветнай вайны ў выніку неадпаведных умоў захоўвання.
Троіцкая царква (Слонім)
Троіцкая царква (былы касцёл) і кляштар бернардзінцаў — помнік архітэктуры барока ў г. Слонім, знаходзіцца ва ўсходняй частцы гістарычнага ядра горад на левым беразе р. Шчара, па адрасе вул. Васі Крайняга 23, 25. Мужчынскі бернардзінскі кляштар размяшчаўся на Бернардзінскай вуліцы, у паўночна-ўсходняй частцы горада. Уваходзіў у абарончую сістэму Слоніма. Будынкі — помнікі рэспубліканскага значэння.
Гісторыя
Узведзены ў XVII стагоддзі як апорны пункт сістэмы гарадскіх абарончых збудаванняў. Касцёл пабудаваны ў 1639—1645 гадах на месцы драўлянага, закладзенага ў 1630 годзе па фундацыі Андрэя і Кацярыны Радванаў. Асвячоны ў 1671 годзе. У 1749 годзе быў пабудаваны жылы корпус кляштара.
У пачатку XX стагоддзя па праекце архітэктара В. Ханенберга кляштар быў прыстасаваны пад адміністрацыйную ўстанову. У 1920—1930-я гады выкарыстоўваўся як адміністрацыйны будынак. Цяпер у ім размешчаны інтэрнат Слонімскага дзяржаўнага медыцынскага каледжа. У 2012 годзе было прынята рашэнне замяніць шатровы купал на бляшаны купал складанай цыбулепадобнай формы, пафарбаваны ў цёмна-зялёны колер, вяртанне якога было абгрунтавана фотаздымкамі пачатку XX стагоддзя. 27 кастрычніка 2015 года новы купал быў заменены на гіганцкі залаты купал-цыбуліну, што, на думку старшыні Беларускага добраахвотнага таварыства аховы помнікаў гісторыі і культуры Антона Астаповіча, парушае гістарычнае аблічча будынка.
У 2019 годзе пракуратура Гродзенскай вобласці выявіла, што жылы корпус (XVII – XVIII стагоддзі) комплекса кляштара бернардзінцаў мае патрэбу ў тэрміновай рэканструкцыі і рамонце.