cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дарфурская кампанія (2023)
Лета
22 ліпеня 16 мірных жыхароў загінулі падчас ракетных абстрэлаў у Ньяле.
26 ліпеня байцы Дагала захапілі горад Серба ў Заходнім Дарфуры, у 23 км на поўнач ад Генейны, пасля двухдзённых баёў, падчас якога горад быў спалены дашчэнту.
4 жніўня САП заявілі, што ўзялі пад поўны кантроль увесь Цэнтральны Дарфур.
Інцыдэнты
На другі дзень баёў паведамлялася, што ў Кабкабіі трое супрацоўнікаў Сусветнай харчовай праграмы былі забіты ў выніку перастрэлкі на ваеннай базе. Два іншыя супрацоўнікі былі сур’ёзна паранены, а байцы САП разрабавалі некалькі аўтамабіляў арганізацыі.
У ходзе сутыкненняў пацярпела і арганізацыя «Save the Children», чый офіс у Дарфуры быў разрабаваны. Тое ж самае там жа адбылося з офісам ААН па аказанні дапамогі і з «Islamic Relief».
20 красавіка ў Эль-Фашыры быў здзейснены напад на аўтамабіль, у якім знаходзіліся супрацоўнікі Нарвежскага савета па справах бежанцаў, пацярпелых няма. 3 мая разрабаваны шэсць грузавікоў Сусветнай харчовай праграмы.
Ахвяры
22 ліпеня амерыканскі тэлеканал CNN са спасылкай на правадыроў мясцовых плямён заявіў, што з пачатку канфлікту толькі ў Заходнім Дарфуры загінула 10 000 чалавек.
Наступствы
Баі выклікалі гуманітарны крызіс у рэгіёне. Вялікая колькасць дарфурцаў вымушаны былі бегчы ў суседні Чад. Жыхары Дарфура, нароўні з жыхарамі Хартума, склалі большую частку суданскіх бежанцаў за мяжой.
На фоне агульнасуданскіх падзей у цэлым і супрацьстаянні ў Дарфуры ў прыватнасці аднавіліся рэгіянальныя міжэтнічныя канфлікты. Так, 28 красавіка тут адбыліся сутычкі паміж арабамі і масалітамі. На 3 мая ў Эль-Генейне падчас міжэтнічнага супрацьстаяння загінула 200 чалавек.
Чынандэга (дэпартамент)
Чынандэга (ісп.: Chinandega) — дэпартамент у Нікарагуа.
Дэпартамент Чынандэга знаходзіцца на крайнім паўночным захадзе Нікарагуа. На захадзе ён абмываецца водамі Ціхага акіяна, на яго поўначы праходзіць дзяржаўная мяжа Нікарагуа з Гандурасам. Плошча дэпартамента складае 4.926 км². Колькасць насельніцтва — 450.000 чалавек (ацэнка на 2006 год). Шчыльнасць насельніцтва складае 91 чал./км². Галоўны горад дэпартамента - Чынандэга. Асновай эканомікі Чынандэгі з'яўляецца сельская гаспадарка і перапрацоўка яе прадуктаў. Галоўныя сельскія культуры - цукровы трыснёг, арахіс і бананы. З цукровага трыснёга наладжана прамысловая вытворчасць рому.
У адміністрацыйным плане дэпартамент Чынандэга падзяляецца на 13 муніцыпій:
Аква Тэпула
Аква Тэпула (aqua tepula, «Цёплая вада») — акведук у Старажытным Рыме.
Вадаправод (18 км) быў пабудаваны ў 125 годзе да н. э. цэнзарамі Гнеем Сервіліем і Луцыем Касіем Лангінам Равілай, пазней у 33 годзе да н. э. Маркам Віпсаніем Агрыпай быў злучаны з аква Юлія. Назва акведука паходзіць ад слова «Tepulus», бо вада з яго ў Рым паступала цёплай. Воды акведукаў Марцыя, Клаўдзія і Аніа Новус змешваліся на месцы Порта Маджорэ, адтуль вада з аква Тэпула цякла па тым жа маршруце, што і з вадаправода Марцыя.
Србуі Сцяпанаўна Лісіцыян
Біяграфія
Нарадзілася 27 чэрвеня 1893 года ў Тыфлісе ў сям’і вядомага расійскага і савецкага навуковага Сцяпана Лісіцыяна. З 1911 па 1917 год вучылася на вышэйшых жаночых курсах Гер’е і ў студыі танца пад кіраўніцтвам І. С. Чарнецкай у Маскве. Вярнуўшыся ў Тыфліс, стварыла студыю рытму і пластыкі, надалей ператвораную ў інстытут. У 1930 годзе пераехала ў Ерэван, дзе заснавала і стала першым дырэктарам харэаграфічнай вучэльні. У якасці рэжысёра балетмайстра супольна з кампазітарам Саркісам Бархударанам была адным з аўтараў балета «Нарынэ» (1936). З 1945 года працавала ў Ерэванскім мастацка-тэатральным інстытуце, потам — старэйшым навуковым супрацоўнікам у Інстытуце археалогіі і этнаграфіі Акадэміі навук Армянскай ССР. Займалася даследаваннем этнічнай харэаграфіі, гісторыяй армянскага танцавальнага мастацтва, стала аўтарам шэрага манаграфій на гэтыя тэмы. Створаная ёю сістэма запісу танцавальных рухаў (кінетаграфія) дазволіла з матэматычнай дакладнасцю фіксаваць становішча цела ў прасторы, праводзіць аналіз рухаў і мізансцэн танцаў і тэатральных уяўленняў. Србуі Лісіцыян таксама вядомая сваімі перакладамі твораў класікаў армянскай літаратуры на рускую мову.
Спасылкі
Србуи Лисициан в Театральной энциклопедии
IC 1124
IC 1124 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральна галактыка) у сузор’і Змяя.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Мікалай Міхайлавіч Алданаў
Мікалай Міхайлавіч Алданаў (нар., в. Савеленкі Шклоўскага раёна Магілёўскай вобласці) — заслужаны дзеяч мастацтваў Рэспублікі Беларусь, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.
Біяграфія
Скончыў Магілёўскае музычнае вучылішча, Беларускую дзяржаўную кансерваторыю імя А. В. Луначарскага, магістратуру Беларускай дзяржаўнай акадэміі музыкі.
Працаваў выкладчыкам, намеснікам дырэктара па вучэбнай рабоце Брэсцкага музычнага вучылішча, выкладчыкам Брэсцкага музычнага каледжа, дацэнтам філіяла ўстановы адукацыі «Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі» г. Магілёва.
Дырэктар Магілёўскага філіяла ўстановы адукацыі «Беларуская дзяржаўная акадэмія музыкі», мастацкі кіраўнік аркестра народных інструментаў імя народнага артыста Беларусі Л. Л. Іванова ўстановы культуры «Магілёўская абласная філармонія».
Выбіраўся членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.
Узнагароды
Узнагароджаны медалём Францыска Скарыны.
Новая Рудня
Назву Но́вая Ру́дня маюць:
Гарбані (Пэрэяслаў-Хмэльныцкі раён)
Гарбані (Горбані́) — вёска ў Пэрэяслаў-Хмэльныцкім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Аляксандр Ігнатавіч Рэзнікаў
Аляксандр Ігнатавіч Рэ́знікаў (Александр Игнатьевич Резников;  — ) — вучоны ў галіне інфекталогіі, доктар медыцынскіх навук (1952), прафесар (1952).
Біяграфія
Нарадзіўся ў горадзе Рыльск Курскай губерні (сучасны адміністрацыйны цэнтр Рыльскага раёна Курскай вобласці Расіі). У 1927 годзе скончыў Варонежскі ўніверсітэт. З 1 красавіка 1942 года на службе ў Чырвонай Арміі. Праходзіў службу ў інфекцыйным шпіталі № 775 1-й арміі і ў эвакуацыйным шпіталі № 904. Маёр медыцынскай службы. Звольнены ў запас 1 снежня 1945 года. У 1957—1971 гадах А. І. Рэзнікаў у Віцебскім медыцынскім інстытуце, дзе займаў пасаду загадчыка кафедры інфекцыйных хвароб.
Навуковая дзейнасць
А. І. Рэзнікаву належаць навуковы працы па праблемах гемараргічнай ліхаманкі, бактэрыяльнай дызентэрыі, хваробы Боткіна. Пад яго кіраўніцтвам на кафедры вяліся актыўныя даследаванні па тэме «Вірусныя гепатыты».
Ліскі
Назву Лі́скі маюць:
Дэбора Ваарандзі
Дэбора Ва́арандзі (, Выру — ) — эстонская паэтэса. Народная пісьменніца Эстоніі (1971)
Біяграфія
Вучылася ў Тартускім універсітэце. Удзельніца антынацысцкага чэрвеньскага перавароту 1940. У першы зборнік «Пад палаючым небам» (1945) увайшлі вершы перыяду Айчыннай вайны. Кнігі «Пад шум прыбоя» (1948) і «У ясную раніцу» (1950) ўтрымліваюць лірычныя вершы і паэмы аб пасляваенным адраджэнні ў Эстоніі. Высокага мастацкага ўзроўню Ваарандзі дасягнула ў зборніку вершаў «Летуценнік ля вакна» (1959) і «Хлеб прыбярэжных раўнін» (1965). Вершы Ваарандзі прасякнуты грамадзянскім пачуццём, адрозніваюцца эмацыянальнасцю, гнуткасцю. Публіцыстыка і дарожныя нататкі Ваарандзі ўвайшлі ў кнігу «Гарады абнаўляльных успамінаў» (1964).
Пераклала на эстонскую мову асобныя творы Янкі Купалы.
Пераклады
На беларускую мову творы Ваарандзі пераклаў Анатоль Вярцінскі.
Прахорава
Прахо́рава (, Прохорово) — вёска ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Клясціцкага сельсавета.
Ежманова (гміна)
Ежмано́ва (Jerzmanowa) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Глагоўскага павета Ніжнесілезскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Ежманове. Плошча гміны складае 63,44 км². Станам на 2010 год у гміне Ежманова пражывалі 3973 чалавекі, шчыльнасць — 62,6 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 12 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 13 населеных пунктаў.
Ліпічанка
Ліпіча́нка (, Липичанка) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Орлеўскага сельсавета.
Ліскі (горад)
Ліскі (Лиски) — горад (з 1937 г.) у Ліскінскім гарадскім паселішчы Ліскінскага раёна Варонежскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр гарадского паселішча і раёна.
Геаграфічныя звесткі
Знаходзіцца на Окска-Данской раўніне, порт на р. Дон; за 98 км на паўднёвы ўсход ад Варонежа. Клімат умерана-кантынентальны, ападкаў 435—560 мм/г. Буйны чыгуначны вузел Паўднёва-Усходняй чыгункі. У гарадское паселішча ўваходзіць хутар Калач (303 чал., 2009 г.).
Гісторыя
З 1571 альбо 1576 г. ля возера Багаты Затон (Багаты Юрт, сучаснае Багатае возера) на левым беразе р. Дон усталёўваўся летні вартавы пост. У 1787 г. на гэтым месцы слабада Пакроўская ператварылася ў слабаду Новапакроўскую, ці сяло Новая Пакроўка (Баброўскае).
На правым беразе Дона на месцы сучаснага горада знаходзіліся сёлы Ліскі (у 1717—1803 гг. — Петрапаўлаўскае) і Залужнае. У 1870 г. ў Новай Пакроўцы ўтворана чыгуначная станцыя, названая по правабярэжнаму сялу — Ліскі. З 1895 г. станцыя з’яўляецца вузлавой.
У 1928 г. сяло Новая Пакроўка аб’яднана з прыстанцыйным пасёлкам і ператворана ў рабочы пасёлак Свабода, які стаў цэнтрам утворанага Ліскінскага раёна. У 1937 г. рабочы пасёлак ператвораны ў горад. У 1943 г. яму нададзена назва па чыгуначнай станцыі — Ліскі. У 1965—91 гг. меў назву Георгіу-Дэж.
Эканоміка, адукацыя
Прадпрыемствы машынабудавання, будаўнічых матэрыялаў, харчовай прамысловасці, чыгуначнага транспарту і інш. Філіялы варонежскіх дзяржаўнага ўніверсітэта і інстытута высокіх тэхналогій.
Гланышыў
Гланышыў (Гла́нишів) — вёска ў Пэрэяслаў-Хмэльныцкім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Быкачына
Бы́качына (, Быкачино) — вёска ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Драчкаўскага сельсавета.
Да 16 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Пятровіцкага сельсавета.
У сувязі з будаўніцтвам Беларуска-Кітайскага тэхнапарку вёска будзе ліквідавана.
Адаміўка (Радывыліўскі раён)
Ада́мівка (Адаміўка) — вёска ў Радывыліўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Радывыліўскай гарадской абшчыны.
Котар
Котар  — горад у Чарнагорыі. Адміністрацыйны цэнтр Котарскага муніцыпалітэта і Котарскай дыяцэзіі. Размешчаны на беразе Котарскага заліва Адрыятычнага мора. Старая частка горада знаходзіцца пад аховай ЮНЕСКА.
У горадзе знаходзіцца Марскі музей Чарнагорыі, Інстытут біялогіі мора, марскі факультэт Універсітэта Чарнагорыі, «Асацыяцыя суднаўладальнікаў Чарнагорыі» і братэрства маракоў «Бокельска марнарыца».
Мега-мас-старт
Мега-мас-старт (ці Мегамас-старт, або Мега мас-старт, на Mega Mass Start, даслоўна вялікі масавы старт) — дысцыпліна ў біятлоне, у якой могуць прыняць удзел да 60 спартсменаў, як у жанчын, так і ў мужчын.
Дэбют мега-мас-старту адбыўся 30 сакавіка 2013 года у абласным цэнтры зімовых відаў спорту «Жамчужына Сібіры» (які размешчаны прыблізна ў 40 кіламетрах на паўднёвы-захад ад Цюмені) у рамках спаборніцтваў «Прыз Губернатара Цюменскай вобласці».
Пальверыджы
Польверыджы (Polverigi) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Анкона.
Мега-мас-старт
У унікальнай дысцыпліне на старт выходзілі зоркі сусветнага біятлона: Кайса Мякярайнен, Дар’я Домрачава, Уле-Эйнар Б’ёрндален, Мартэн Фуркад, Антон Шыпулін і іншыя.
Пальверыджы
Насельніцтва складае 3450 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 140 чал./км². Займае плошчу 25 км². Паштовы індэкс — 60020. Тэлефонны код — 071.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Анатоль Уладзіміравіч Драздоў
Анатоль Уладзіміравіч Драздоў (нар., в. Сенькаў Бялыніцкага раёна Магілёўскай вобласці) — беларускі дзяржаўны дзеяч, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.
Біяграфія
Скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію.
Працаваў вядучым інжынерам па эксплуатацыі машынна-трактарнага парку ўнітарнага камунальнага сельскагаспадарчага прадпрыемства «Саўгас „Падзевічы“» Бялыніцкага раёна Магілёўскай вобласці. Служыў у радах Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь. Быў галоўным інжынерам, дырэктарам унітарнага камунальнага сельскагаспадарчага прадпрыемства «Саўгас „Падзевічы“», дырэктарам адкрытага акцыянернага таварыства «Падзевічы».
Дырэктар адкрытага акцыянернага таварыства «Новая Друць» Бялыніцкага раёна.
Выбіраўся дэпутатам Бялыніцкага раённага і Запольскага сельскага Саветаў дэпутатаў 27-га склікання, членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.
Грэбля (Пэрэяслаў-Хмэльныцкі раён)
Грэбля (Гре́бля) — вёска ў Пэрэяслаў-Хмэльныцкім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Лідскае піва
ААТ «Лідскае піва» — беларуская броварная кампанія ў горадзе Ліда Гродзенскай вобласці.
Гісторыя
Бровар у Лідзе быў пабудаваны ў 1873 годзе лідскім мешчанінам Носелем Заліковічам Пупко. Завод належаў яму і яго нашчадкам на працягу 3 пакаленняў. У 1939 годзе, пасля ўз’яднання Заходняй Беларусі з БССР, завод быў нацыяналізаваны, ранейшыя гаспадары Пупко засталіся працаваць на заводзе ў якасці служачых. Падчас Вялікай Айчыннай вайны завод працягваў працаваць. У 1943 годзе працоўныя завода-яўрэі былі сагнаныя ў Майданек, некаторым, уключаючы Пупко, удалося збегчы да партызанаў. У 1944 годзе, пасля выгнання нямецка-фашысцкіх войскаў, Пупко ненадоўга вярнуліся ў Ліду, але затым канчаткова пакінулі краіну.
У 1992 годзе Лідскі піўзавод стаў арэндным прадпрыемствам, у 1994 годзе пераўтвораны ў закрытае акцыянернае таварыства, у 2000 годзе — у ААТ «Лідскае піва». У 2004 годзе завод прайшоў рэканструкцыю. У 2008 годзе фінская Olvi PLC выкупіла 51 % акцый ААТ «Лідскае піва» за 16 млн долараў.
Вытворчасць
У 2008 доля ААТ «Лідскае піва» ў агульным аб’ёме вытворчасці піва ў Беларусі склала 13,2 %. Прадпрыемства выпускае некалькі гатункаў піва:
Прадпрыемства выпускае напоі Hello Kitty і Angry Birds.
Прадпрыемства выпускае таксама квас:
Хакей на траве на летніх Алімпійскіх гульнях 1936
На летніх Алімпійскіх гульнях 1936 года спаборніцтвы па хакеі на траве праводзіліся толькі сярод мужчын.
Марын Гетальдзіч
Марын Гетальдзіч (Marin Getaldić; 1568, Дуброўнік — 7 або 8 красавіка 1626 г., там жа) — харвацкі матэматык і фізік.
Біяграфія
Быў адным з шасці дзяцей у знатным сямействе. Пачатковую адукацыю атрымаў у родным горадзе. У 1588 годзе становіцца членам Вялікай рады Дуброўніцкай рэспублікі. У 1595 годзе адпраўляецца з таварышам у Лондан, з 1597 па 1599 знаходзіцца ў Антверпене, дзе навучаецца ў французскага матэматыка і робіць першыя крокі ў навуковых даследаваннях. Пасля ён накіроўваецца ў Францыю, дзе ў Парыжы сустракае Франсуа Віета, што моцна паўплывала на яго далейшыя матэматычныя пошукі. У Італіі Гетальдзіч заводзіць знаёмства з Галілеа Галілеем, і, там жа ўпершыню публікуе свае навуковыя працы. У 1603 годзе вярнуўся ў Дуброўнік, дзе вывучаў оптыку і праводзіў доследы з парабалічнымі люстэркамі ў пячоры Бэт. У 1606 годзе быў адным з двух эмісараў, якія везлі даніну султану ў Стамбул.
Даследаванні
Гетальдзіч вызначыў шыроты Стамбула і Дуброўніка. Таксама ён усталяваў аб'ём Зямлі без дапамогі астранамічных вымярэнняў, выкарыстаўшы арыгінальную геадэзічную методыку, якая апынулася самай дакладнай з даступных для таго часу і апісаную ў яго пасмяротнай працы «De resolutione et compositione mathematica» («Аб аналітычным і сінтэтычным у матэматыцы», 1630).
Першая яго публікацыя, «Promotus Archimedis seu de variis corporum generibus gravitate et magnitudine comparatis» (1630) вызначае суадносіны паміж вагой і аб'ёмам для розных цел. Праца «Nonnullae propositiones de parabola» («Некалькі нататак аб парабале», 1603) у спалучэнні з яго даследаваннямі даказвае, што для канструявання парабалічных люстэркаў падыходзяць любыя парабалы, а не толькі тыя, якія атрымліваюцца сячэннямі прамога кругавога конуса. Кнігай «Supplementum Apollonii Galli seu exsuscitata Apollonii Pergaei Tactionum geometriae pars reliqua» (1607) Гетальдич дапаўняе «Дотыкі» Віета, спробу рэканструяваць сачыненні Апалонія Пергского. Сачыненне «Variorum problematum Collectio» (1607) змяшчае рашэнні 42 матэматычных праблем. Працы Гетальдзіча аказалі вялікі ўплыў на пранікненне алгебры ў геаметрыю, якое прывяло ў выніку да ўзнікнення аналітычнай геаметрыі.
У 1968 годзе ў Заграбе выдадзена поўны збор работ Гетальдзіча пад загалоўкам «Opera omnia».
Французская акадэмія
Французская Акадэмія (Académie Française) — навуковая ўстанова ў Францыі, мэтай якога з'яўляецца вывучэнне французскай мовы і літаратуры і фарміраванне моўнай і літаратурнай нормы французскай мовы. Штогод Акадэмія ўручае каля 60 літаратурных прэмій.
Гісторыя стварэння
Заснавана дараванай граматай кардынала Рышэльё ад 29 студзеня 1635 года. Як указвалася ў грамаце, Акадэмія створана, «каб зрабіць французскую мову не толькі элегантным, але і здольным тлумачыць усе мастацтвы і навукі». У ліку першых членаў Акадэміі — Валантэн Канрар, Жан Дэмарэ дэ Сен-Сарлен, Жан Аж'е дэ Гамбо, Франсуа Лё Метэль дэ Буарабер, Жан Шаплен, Нікаля Фарэ, Антуан Гадо, Франсуа Мейнар, Марэн Леруа дэ Гамбервіль, Гіём Кальтэ, Жан-Луі Гез дэ Бальзак, Анора дэ Бюэй (маркіз дэ Ракан), Клод Фаўр дэ Важла, Марк-Антуан Жырар дэ Сент-Аман, Венсан Вуацюр.
Членства
Акадэмія налічвае 40 членаў. Абранне ў Акадэмію з'яўляецца пажыццёвым, акадэмікаў завуць «несмяротнымі» (les immortels) паводле дэвізу Акадэміі, уведзенаму яшчэ пры Рышэльё — «Для неўміручасці»; знак адрознення, пачынаючы з часоў Напалеона III, — зялёны фрак (habit vert). Пасля смерці акадэміка на яго месца (крэсла, fauteuil) выбіраюць новага; ізноў выбраны член у дзень свайго «прыняцця пад скляпенні Акадэміі» павінен прачытаць прамову ў гонар свайго памерлага папярэдніка. Шэраг акадэмікаў па розных прычынах не былі ўрачыста «прыняты» ў Акадэмію, сярод іх Жорж Бенжамен Клемансо і Ален Роб-Грые; большасць з іх саміх адмовіліся ад гэтай цырымоніі, але ў 1923 годзе быў выпадак, калі прамова ў гонар папярэдніка была палічана нездавальняльнай і акадэмік адмовіўся яе пераробліваць.
Пасля Другой сусветнай вайны некалькі акадэмікаў былі выключаны па прысуду суда за калабарацыянізм, сярод іх — маршал Анры Філіп Петэн. Пры гэтым месца Петэна, а таксама месца філосафа-нацыяналіста Шарля Мараса па прапанове абавязковага сакратара Акадэміі Жоржа Дзюамеля было абвешчана вакантным, але пры іх жыцці не замяшчалася (у адрозненне ад двух іншых калабарацыяністаў, Абеля Банара і Абеля Эрмана).
Часам у Акадэмію выбіраюць людзей, вядомых першым чынам не як пісьменнікі ці вучоныя, а як ваенныя ці палітыкі (хоць звычайна такія акадэмікі маюць тыя ці іншыя публікацыі, мемуары і іншае).
Homo antecessor
Homo antecessor (Чалавек-папярэднік або чалавек які папярэднічае  ) — выкапнёвы від людзей, які існаваў у перыяд ад 1,2 млн. да 800 тыс. гадоў назад. Вядомы па раскопках у Атапуэрке. Homo antecessor лічыцца самым старажытным гамінідам Еўропы (старэй толькі Homo georgicus, выяўлены ў Грузіі недалёка ад пасёлка Дманісі — яго ўзрост дасягае 1,7—1,8 млн гадоў).
Месца ў эвалюцыйным ланцугу
Згодна з меркаваннем большасці антраполагаў, Homo antecessor — прамы папярэднік гейдэльбергскага чалавека, і, магчыма, агульны продак неандэртальца і чалавека разумнага. Падабенства з Homo georgicus дазваляе бачыць у ім архаічны падвід Homo erectus.
Знешні выгляд
Галава H. antecessor валодала незвычайнай сумессю характэрных рысаў неандэртальца і сучаснага чалавека. У іх былі буйныя надброўныя дугі, доўгая і нізкая чэрапная скрынка, масіўная ніжняя сківіца без падбародка і буйныя зубы, як у неандэртальца. Твар, наадварот, быў адносна плоскім і не выдаваўся наперад, то бок быў падобным на твар сучаснага чалавека. Рост — 1,6—1,8 м, вага дарослага мужчыны — прыкладна 90 кг, аб'ём мозгу — каля 1000 см³. Згодна з Хуанам Арсуаге, які абапіраецца на вынікі тамаграфічных даследаванняў, Homo antecessor быў праўшой, што вылучае яго з шэрагу прыматаў-папярэднікаў.
Гісторыя адкрыцця
Упершыню падвід быў апісаны ў 1997 годзе на аснове знаходак (рэшткі падлетка невядомага полу, 10-12 гадоў), выяўленых у 1994 годзе ў гарах Атапуэрка на тэрыторыі Іспаніі. Узрост знаходак датаваўся лічбай 800 тыс. гадоў. У пячорах Атапуэркі старажытныя людзі жылі даволі доўга, і там назапасілася вялікая колькасць расколатых костак жывёл, якіх ужывалі ў ежу. У старажытных смеццевых кучах сярод костак коней, аленяў, насарогаў і іншых траваедных жывёл навукоўцы знайшлі косткі людзей. Усе яны, відавочна, былі расколатыя і разгрызены, як і косці жывёл. Даследчыкі мяркуюць, што сярод харчовых адходаў знаходзяцца рэшткі як мінімум адзінаццаці чалавек, прычым амаль усе яны былі дзецьмі і падлеткамі. Хасэ Марыя Бермудас дэ Кастра, кіраўнік праекта «Атапуэрка», якое ўваходзіць у спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА, кажа, што мяркуючы па ўсім, у старажытных людзей не было недахопу ў ежы. Мясцовасць вакол пячор у тыя часы была вельмі ўрадлівай, траваедных жывёл, якія служылі здабычай старажытным людзям, было шмат. Склад смеццевых куч у пячорах таксама не сведчыць аб голадзе. Што прымусіла іх есці сабе падобных, прычым дзяцей, незразумела. На рытуальны канібалізм гэта не падобна — пасля рытуалу косткі наўрад ці б выкідвалі ў агульную кучу. Магчыма, што насельнікі Антапуэркі з'ядалі сваіх суседзяў з іншых пячор, захопленых падчас нападаў на іх.
У 2007 годзе экспедыцыяй Эудальда Карбанэля ў пячоры Сіма дэль Элефантэ (Іспанія) былі знойдзены новыя рэшткі дадзенага віду чалавека. Знаходка прадстаўлена ў выглядзе сківіцы жанчыны 30-40 гадоў і датавалася ўзростам 1,1—1,2 мільёна гадоў. У пячорных адкладах Сіма дэль Элефантэ выдзелена 13 паслядоўных слаёў. Сляды прысутнасці чалавека выяўленыя ў трэцім пласце знізу, прыкладна ў 4 м ад каменнага дна пячоры. У адным пласце з чалавечай сківіцай знойдзеныя косткі разнастайных дробных млекакормячых, у тым ліку мышападобных грызуноў і драпежнікаў з сямейства куніцыных. Па адзінаму абломку ніжняй сківіцы цяжка адназначна вызначыць відавую прыналежнасць знаходкі. Па шэрагу марфалагічных прыкмет гэтая сківіца нагадвае некаторых прадстаўнікоў віду Homo erectus і нават больш прымітыўнага Homo georgicus.
Таксама ў 2010 годзе, у Англіі былі знойдзеныя інструменты і рэшткі, узростам 950 тыс. гадоў, якія дазваляюць меркаваць, што Homo antecessor з'яўляецца найбольш раннім чалавекам, які пражываў у Паўночнай Еўропе.
У маі 2013 года на размытым морам беразе ў Хейсбара (Норфалк, Англія) былі знойдзеныя адбіткі чалавечых ног. Яны з'яўляюцца найстарэйшымі адбіткамі ног, знойдзенымі за межамі Афрыкі (узрост 850 000-950 000 гадоў), і, верагодна, звязаныя з Homo antecessor.
Даследаванне зубнога каменя дазволіла ўсталяваць, што старажытныя людзі ўжывалі ў ежу злакавыя расліны (аб чым сведчаць гранулы крухмалу) і мяса  і не карысталіся агнём.
Бацькіў (Радывыліўскі раён)
Бацькіў (Ба́тьків) — вёска ў Радывыліўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Радывыліўскай гарадской абшчыны.
Камандная гонка (біятлон)
Кама́ндная го́нка — агульная назва некалькіх відаў біятлоннай гонкі з інтэрвальным стартам. Старт прымае не адзін біятланіст якой-небудзь каманды, а ўся каманда цалкам, якая складаецца з чатырох чалавек. Пры праходжанні трасы і на фінішы адлегласць паміж першым і апошнім членам каманды не можа перавышаць 15 секунд або 50 метраў (у залежнасці ад рэгламенту спаборніцтваў), інакш да часу праходжання дыстанцыі дадаецца 1 штрафная хвіліна. За кожны промах уся каманда адпраўляецца на штрафны круг, роўны 150 м, за выключэннем гонкі патрулёў, якая праводзіцца ў рамках міжнародных спаборніцтваў сярод ваенных, у якой да агульнага часу праходжання дыстанцыі дадаецца штрафная хвіліна. Выніковы час улічваецца па фінішу апошняга члена каманды.
Частыя змены правілаў правядзення гэтага віду гонак, а таксама з’яўленне гонкі з агульнага старту канчаткова выцесніла камандную гонку ў канцы 90-х гадоў XX стагоддзя з календароў міжнародных біятлонных спаборніцтваў. Хоць розныя яе разнавіднасці да гэтага часу праводзяцца на нацыянальным узроўні, а таксама на спаборніцтвах сярод ваеннаслужачых.
Гісторыя
Спабо́рніцтвы вае́нных патрулё́ў — ранні від гонкі патрулёў — былі ўключаны ў праграму зімовых Алімпійскіх гульняў у 1924 годзе ў французскім Шамані як дэманстрацыйныя спаборніцтвы з наступным узнагароджаннем пераможцаў і прызёраў алімпійскімі медалямі. Яшчэ тройчы — на зімовых Алімпіядах 1928, 1936 і 1948 гадоў — яны былі прадстаўлены ў якасці дэманстрацыйных спаборніцтваў, аднак у якасці асобнага алімпійскага віду спорту не былі прызнаныя. Толькі на зімовых Алімпійскіх гульнях 1960 года ў амерыканскім Скво-Вэлі біятлон — фактычны пераемнік спаборніцтва ваенных патрулёў — змог атрымаць такое прызнанне.
Віды каманднай гонкі
Кама́ндны спрынт — від каманднай гонкі з дыстанцыяй у 10 км у мужчын і юніёраў, а таксама 7,5 км у жанчын і юніёрак. Усяго прадугледжана два агнявыя рубяжы, на якіх страляюць па два ўдзельнікі каманды — першы рубеж лежачы, другі стоячы. Адпаведна, спартсмены, якія стралялі лежачы, не вядуць стральбу з становішча стоячы, і наадварот. Спартсмены, якія страляюць лежачы, павінны быць у чырвона-зялёных бібах (нагрудных знаках), страляючыя стоячы — у жоўта-сініх. Каманды стартуюць з інтэрвалам у 1 хвіліну. Камандны спрынт быў уключаны ў каляндар чэмпіянатаў свету па біятлоне ў перыяд з 1989 па 1998 гады. У рамках Кубка свету гэты від біятлонных спаборніцтваў, паводле дадзеных Міжнароднага саюза біятланістаў, быў праведзены толькі адзін раз — на пятым этапе сезона 1996/1997 ў нямецкім Рупольдынгу. Камандны спрынт за ўсю гісторыю яго правядзення так і не быў уключаны ў алімпійскую біятлонную праграму. На дадзены момант гэты від біятлонных спаборніцтваў праводзіцца ў рамках Чэмпіянату Расіі па біятлоне і Лыжных чэмпіянатаў свету сярод ваеннаслужачых.
Уласна кама́ндная го́нка — гонка з дыстанцыяй у 20 км у мужчын і 15 км у жанчын. Прадугледжана чатыры агнявыя рубяжы — на кожным з іх страляе адзін спартсмен. На першым і трэцім агнявым рубяжы стральба вядзецца лежачы, на другім і чацвёртым — стоячы.
Го́нка патрулё́ў — сучасны выгляд спаборніцтва ваенных патрулёў (гонкі, якая з’яўляецца родапачынальніцай біятлона). Праводзіцца ў рамках Сусветных зімовых ваенна-спартыўных гульняў і Лыжных чэмпіянатаў свету сярод ваеннаслужачых, дзе кваліфікуецца не як від біятлоннай гонкі, а як асобны від спаборніцтваў. Але ж правілы яе правядзення ўзгадняюцца з Міжнародным саюзам біятланістаў. Гэтая гонка з дыстанцыяй у 25 км у мужчын і 15 км у жанчын. Каманда складаецца з чатырох спартсменаў — біятланістаў і лыжнікаў. Адзін член каманды — гэта лідар патруля, астатнія тры — гэта члены патруля, кожны з якіх вядзе стральбу з становішча лежачы (прадугледжаная адна стральба на дыстанцыі).
Падобнае з гонкай патрулёў спаборніцтва праводзіцца ў рамках Чэмпіянату Расіі па біятлоне і называецца патру́льная го́нка. Гэта гонка з дыстанцыяй у 25 км у мужчын, 20 км у жанчын і юніёраў, і 15 км у юніёрак. Каманда складаецца з пяці спартсменаў, якія двойчы вядуць стральбу — спачатку лежачы, потым стоячы (прычым, кожны спартсмен робіць па аднаму стрэлу ў цэнтральную мішэнь сваёй устаноўкі). Каманды стартуюць з інтэрвалам у 2 ці 3 хвіліны.
Супермікст — у кожнай камандзе выступяць па два чалавекі — мужчына і жанчына, кожны з якіх прабяжыць па два этапы. На агульны старт выйдуць 30 каманд. Першымі пабягуць жанчыны, фінішаваць будуць мужчыны. Працягласць этапу складзе 3,1 км (1,5 км — стральба стоячы — 1,5 км — стральба лежачы — 0,1 км — перадача эстафеты). На агнявым рубяжы не прадугледжаны дадатковыя патроны. За промах біятланісты прабягаюць па 50 метраў. Фініш адбываецца адразу пасля заключнай стральбы.
23 сакавіка 2014 года на этапе Кубка свету ў Халменколене прайшоў супермікст ў рамках заключнага этапу Кубка IBU, перамагла нарвежская пара, расійская пара Кацярына Шумілава — Цімафей Лапшын стала другой. Гонка была ўключана ў праграму юнацкіх Алімпійскіх гульняў у Лілехамеры-2016.
Міжнародны саюз біятланістаў (IBU) прыняў рашэнне аб уключэнні адзіночнай змешанай эстафеты (супермікса) у праграму чэмпіянатаў свету пачынаючы з 2019 года. Аб гэтым паведамляецца ў рэлізе прэс-службы IBU.
Марская пяхота
Марская пяхота — род сіл ВМФ, прызначаны і спецыяльна падрыхтаваны для вядзення баявых дзеянняў у складзе марскіх дэсантаў і выканання баявых задач у прыморскіх (часам прырэчных) раёнах. Ёсць ва ўзброеных сілах многіх марскіх дзяржаў.
Сучасная марская пяхота мае на ўзбраенні плаваючыя танкі і бронетранспарцёры, уласныя проціпаветраныя і процітанкавыя ўстаноўкі і артылерыю (уся баявая тэхніка самаходная, павышанай праходнасці). Часці марской пяхоты высаджваюцца на бераг з дэсантных караблёў і катараў (у тым ліку на паветранай падушцы) або дэсантуюцца верталётамі карабельнага і берагавога базіравання пры агнявой падтрымцы караблёў і марской авіяцыі.
Карай Хусар
Карай Хусар дэ Шарвар (Károly Huszár de Sárvár;,  — , ) — венгерскі кансерватыўны палітык, журналіст. Член Хрысціянска-сацыяльнага руху.
Пасля знішчэння Венгерскай Савецкай рэспублікі з 24 верасня 1919 па 1 сакавіка 1920 года кароткі час быў прэм'ер-міністрам Венгрыі, а таксама на гэтай пасадзе выконваў абавязкі главы Венгерскай дзяржавы. Па ініцыятыве Хусара ў Венгрыю былі запрошаны шматлікія бачныя дзеячы Белага руху, у прыватнасці, барон П. М. Урангель, А. І. Дзянікін. Хусар прыняў актыўны ўдзел у арганізацыі супрацоўніцтва з белым рухам, у публікацыі кніг пра падзеі Грамадзянскай вайны ў Расіі.
Пазней Хусар займаў пасаду віцэ-старшыні Венгерскага парламента.
Залаты кодэкс з Лорша
Залаты кодэкс з Лорша або Лоршскія евангеллі (Biblioteca Apostolica Vaticana, Pal. lat. 50, і Alba Iulia, Biblioteca Documenta Batthyaneum, s.n.) — ілюмінаваны евангеліярый, створаны паміж 778—820 гадамі, што прыблізна адпавядае перыяду праўлення Карла Вялікага ў Франкскай імперыі.
Кодэкс упершыню згадваецца пад назвай Evangelium scriptum cum auro pictum habens tabulas eburneas у каталогу бібліятэкі Лоршскага кляштара, складзеным у 830 годзе пры абаце Адэлунгу. Мяркуецца, што тут ён і быў створаны. Праз напісаныя золатам літары манускрыпта размяшчэнне ён быў названы Codex Aureus Laurensius. У X—XII стагоддзях бібліятэка Лорша была адной з найбуйнейшых у свеце.
Апісанне
Памер старонак манускрыпта, якіх спачатку было 474, — 37,4 x 27 см. Памер тэксту — 27 х 17,5 см. Матэрыялам быў лепшы пергамент з цялячых шкур. Тэкст падзелены на абзацы і запісаны ў дзве калонкі ўнцыяльным пісьмом па 31 радку ў кожнай. Ініцыялы і першыя літары абзацаў выкананы, а капітулярый напісаны каралінгскім мінускулам. Характэрна пастаяннае выкарыстанне залатога чарніла. Калонкі тэксту акружаны разнастайнымі арнаментамі ў выглядзе павойных раслін, ініцыялы часткова выкананы пурпурам на залатым фоне. мініяцюрныя і дэісусны абраз выкананыя срэбнымі і залатымі фарбамі.
Рукапіс уключае чатыры евангеллі, два ўрыўкі з Ераніма, дванаццаць Kanontafeln, чатыры прадмовы да евангелляў і капітулярый.
Дэм’янці (Пэрэяслаў-Хмэльныцкі раён)
Дэм’янці (Дем'я́нці) — вёска ў Пэрэяслаў-Хмэльныцкім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
У ХІХ стагоддзі сяло Дэм’янці было ў складзе Дэм’янскай воласці Пераяслаўскага павета Палтаўскай губерні.
Драма
Драма:
IC 1125
IC 1125 — галактыка тыпу SBdm (карликова спіральна выцягнутая галактыка) у сузор’і Змяя.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Башарыўка
Башарыўка (Баша́рівка) — вёска ў Радывыліўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Радывыліўскай гарадской абшчыны.
Ау
«Ау» — чацвёрты студыйны альбом выканаўцы .К, выдадзены ў 2019 годзе.
Будва
Будва  — горад у Чарнагорыі, размешчаны ў цэнтральнай частцы адрыятычнага ўзбярэжжа краіны. Горад з’яўляецца цэнтрам аднайменнай муніцыпальнай акругі. Будва і яе ваколіцы ўтвараюць Будванскую Рыўеру — найбуйнейшы турыстычны цэнтр Чарнагорыі
Клімат
Клімат у Будве — тыповы міжземнаморскі, з цёплым летам і мяккай зімой. Колькасць сонечных дзён складае ў сярэднім 297 за год. Будва — адзін з самых цёплых гарадоў Міжземнамор’я: сярэдняя тэмпература студзеня складае 8 °C, ліпеня — 23,9 °C, сярэдняя гадавая тэмпература — 23,1 °C, зімовая — 9,3 °C. Тэмпература марской вады летам падымаецца да 24,7 °C, а ўвосень — 18 °C — 19 °C. Адносная вільготнасць паветра — ад 63 % летам да 80 % восенню.
Гісторыя
Ёсць мноства археалагічных пацверджанняў таму, што першыя паселішчы на тэрыторыі Будвы існавалі ў V стагоддзі да н.э.. Паводле легенды, горад быў заснаваны Кадмам, які быў выгнаны з Грэцыі і знайшоў тут прытулак для сябе і сваёй жонкі Гармоніі. Дзве іншыя цывілізацыі, грэчаская і рымская, таксама пакінулі тут незлічоную колькасць слядоў. Пасля падзення Рымскай імперыі і яе падзелы на дзве часткі, мяжа паміж гэтымі часткамі праходзіла праз Будву, што аказала вялікае ўздзеянне на культуру гэтага рэгіёна. У Сярэднявеччы Будва знаходзілася пад уладай каралёў Дуклі, сербскіх і зэцкіх феадалаў. Венецыянцы кіравалі горадам з 1420 па 1797 год. У той час горад насіў назву Будуа і адносіўся да Венецыянскай Албаніі. Ён быў акружаны непрыступнымі сценамі, якія абаранялі яго ад турэцкіх набегаў. Жыхары горада размаўлялі на венецыянскай мове аж да XIX стагоддзя. Горад быў невялікі: колькасць яго жыхароў не перавышала тысячу.
Доўга Грэбля (Пэрэяслаў-Хмэльныцкі раён)
Доўга Грэбля (Довга Гребля) — вёска ў Пэрэяслаў-Хмэльныцкім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Фан Сюнмань
Фан Сюнмань (方雄慢; ) — кітайскі прафесійны гулец у снукер.
Удзельнік рэйтынгавых турніраў з 2012 года. Прафесійная кар’ера працягвалася з 2016 да 2018 года.
Зямельнае права
Зямельнае права — галіна права, якая рэгулюе грамадскія адносіны ў галіне рэалізацыі права ўласнасці і іншых маёмасных правоў на зямлю, а таксама яе межавання, асаблівасцяў грамадзянскага абароту зямлі, абмежавання на карыстанне зямлёй як унікальным прыродным аб'ектам, а таксама дзейнасць дзяржаўных органаў па забеспячэнню рацыянальнага выкарыстання зямлі і яе аховы.
Асноўнымі крыніцамі Зямельнага права ў Рэспубліцы Беларусь з'яўляюцца Канстытуцыя Рэспублікі Беларусь, Кодэкс Рэспублікі Беларусь аб зямлі, Закон "Аб праве ўласнасці на зямлю" ад 16.6.1993, "Закон аб плацяжах на зямлю" ад 18.12.1991.
Зямельная рэнта
Зямельная рэнта — цана, якая выплачваецца за выкарыстанне абмежаванай колькасці зямлі і іншых прыродных рэсурсаў. Зямельная рэнта — даход, які атрымлівае ўладальнік зямлі ад арандатараў зямельных участкаў. Зямельная рэнта выступае ў форме абсалютнай рэнты, дыферэнцыяльнай рэнты і манапольнай рэнты.
Абсалютная зямельная рэнта — адзін з відаў даходу ад уласнасці на зямлю, плата ўласніку за дазвол ужываць капітал да зямлі, выплачваецца арандатарам абсалютна з усіх участкаў зямлі незалежна ад урадлівасці (адсюль назва гэтага віду рэнты).
Бактэрыялізін
Бактэрыялізін — адно з рэчываў, якое здольна вызываць у працэсы распаду клеткавай абалонкі бактэрый. Прымушаюць бактэрыі незваротна пашкоджвацца.
Бактэрыялізін вылучаюць многія бактэрыі, клеткі жывёльных арганізмаў і іншыя.
У імунных сыроватках утрымліваюцца спецыфічныя бактэрыялізіны — антыцелы, якія дзейнічаюць толькі на вызначаныя мікраарганізмы, і неспецыфічныя бактэрыялізіны — камплементы, наяўныя і ў нармальнай сыроватцы
Ліпічна
Лі́пічна (, Липично) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Орлеўскага сельсавета.
Мар’ян Фальскі
Мар’ян Фа́льскі (Marian Falski;, Нача, Ляхавіцкі раён — , ) — беларускі і польскі грамадскі дзеяч, навуковец, арганізатар асветы.
Ліпічна
Гісторыя
Па імені двара Чацвярцінскіх атрымала назву Ліпічанская пушча — лясны масіў міжрэчча Нёмана і Шчары, уключаючы тэрыторыі, што не належалі Чацвярцінскім.
Мар’ян Фальскі
Біяграфія
У 1910 М. Фальскі выдаў польскамоўны лемантар «Навука чытання і пісання», які пазней шмат разоў удасканальваўся. У 1919-39 працаваў у Міністэрстве рэлігійных канфесій і народнай асветы Польшчы, пасля вайны — у Міністэрстве асветы. 3 1953 М. Фальскі ў Польскай акадэміі навук (ПАН), з 1954 прафесар, а з 1958 кіраўнік Лабараторыі структуры і арганізацыі асветы ПАН. Аўтар шматлікіх прац у галіне школьніцтва.
Дэнысы
Дэнысы (Дениси́) — вёска ў Пэрэяслаў-Хмэльныцкім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Амура-Якуцкая магістраль
Амура-Якуцкая магістраль (Амуро-Якутская магистраль) — чыгунка, якая будуецца ў Якуціі. Цягнецца на 830 км ад Беркакіта (канцовая кропка галіны БАМу Тында-Беркакіт) у мерыдыянальным кірунку да Якуцка. Будаўніцтва пачалося ў 1985 г. У 2004 г. быў адкрыты пасажырскі рух на ўчастку Алдан-Тамот (вагон Тамот-Масква ідзе 5,5 сутак). Завяршэнне будаўніцтва плануецца на 2012 г. Пры гэтым разглядаецца два варыянты канцовага пункту:
Будаўніцтва чыгункі значна палепшыць транспартнае становішча Якуціі і яе адміністрацыйнага цэнтру.
У Сеціве
Схема АЯМа
Ічпіч
Ічпіч, Ichpich — руіны невялікага горада цывілізацыі мая. Знаходзяцца на паўвостраве Юкатан на тэрыторыі мексіканскага штата Кампечэ, прыкладна ў 32 км ад гарадка Шуль (Xul) і ў 10 км на паўночны ўсход ад руін Санта-Роса-Штампак (аднак прамая дарога адтуль да Ічпіча адсутнічае).
Упершыню Ічпіч апісаў і зрабіў яго фатаграфіі Тэаберт Малер, які наведаў гэтае месца ў сакавіку 1887 года. Амаль праз 100 гадоў, ў 1985 г., тут была праведзена невялікая рэстаўрацыя. Сучаснае апісанне помніка склаў Джордж Эндрус (George F. Andrews). Для турыстаў доступ да помніка закрыты.
IC 1126
IC 1126 — галактыка тыпу * (зорка) у сузор’і Змяя.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Маркіраваная паштовая картка
Маркірава́ная пашто́вая ка́ртка — паштовая картка, якая выпускаецца паштовым ведамствам адпаведнай краіны або тэрыторыі, з надрукаваным на пярэднім боку знакам паштовай аплаты (паштовай маркай). Ад аднабаковай паштовай карткі з арыгінальнай маркай адрозніваецца тым, што надрукаваная на ёй марка не з'яўляецца ўнікальнай (арыгінальнай, г. зн. уласцівай толькі канкрэтнай паштовай картцы адзін раз у гісторыі), а выкарыстоўваецца руцінна на працягу многіх гадоў пры выпуску разнастайных паштовых картак. Мінімальны памер картак — 10,5 × 7,4 см, максімальны — 14,8 × 10,5 см.
У філатэліі маркіраваныя паштовыя карткі адносяцца да суцэльных рэчаў.
Бярозавая Гара (Смалявіцкі раён)
Бяро́завая Гара́ (, Берёзовая Гора) — вёска ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Драчкаўскага сельсавета.
Да 16 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Пятровіцкага сельсавета.
Чынандэга
Чынандэга (Chinandega) — горад у Нікарагуа.
Геаграфія
Горад Чынандэга размешчаны на крайнім паўночным захадзе Нікарагуа, у 20 кіламетрах ад ціхаакіянскага ўзбярэжжа гэтай краіны, і з'яўляецца адміністрацыйным цэнтрам дэпартамента Чынандэга. Гэты горад таксама ляжыць у 134 кіламетрах на паўночны захад ад сталіцы Нікарагуа — Манагуа. Колькасць насельніцтва — 133 700 чалавек (на 2004 год).
Секурытатэ
Секурытатэ (Securitate — «бяспека»), афіцыйная назва — Дэпартамент дзяржаўнай бяспекі (Departamentul Securităţii Statului) МУС СРР — падраздзяленне ў складзе МУС Сацыялістычнай Рэспублікі Румынія, якое выконвала функцыі тайнай паліцыі і спецслужбы.
Падраздзяленне было створана 30 жніўня 1948 года пры дапамозе кадраў з савецкіх спецслужбаў і НКУС СССР. Ліквідаваны жа дэпартамент быў 30 снежня 1989 года, неўзабаве пасля пакарання смерцю Нікалае Чаўшэску і Румынскай рэвалюцыі.
Гаі-Лэўятынскі
Гаі-Лэўятынскі (Гаї-Лев'ятинські) — вёска ў Радывыліўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Радывыліўскай гарадской абшчыны.
Тэрмаядзерная зброя
Тэрмаядзерная зброя (вадародная бомба) — тып ядзернай зброі, разбуральная сіла якой заснавана на выкарыстанні энергіі рэакцыі ядзернага сінтэзу лёгкіх элементаў у больш цяжкія (напрыклад, сінтэзу аднаго ядра атама гелія з двух ядраў атамаў дэйтэрыя), пры якой вылучаецца каласальная колькасць энергіі. Маючы тыя ж разбуральныя фактары, што і ў ядзернай зброі, тэрмаядзерная зброя мае значна большую магчымую магутнасць выбуху (тэарэтычна, яна абмежаваная толькі колькасцю наяўных кампанентаў). Варта адзначыць, што часта згадванае сцвярджэнне аб тым, што радыёактыўнае заражэнне ад тэрмаядзернага выбуху значна слабейшае, чым ад атамнага, тычыцца рэакцый сінтэзу, якія выкарыстоўваюцца толькі сумесна са значна больш "бруднымі" рэакцыямі дзялення. Тэрмін «чыстая зброя», які з'явіўся ў англамоўнай літаратуры, да канца 1970-х гадоў выйшаў з ужывання. На справе ўсё залежыць ад абранага тыпу рэакцыі, якая выкарыстоўваецца ў тым ці іншым вырабе. Так, уключэнне ў тэрмаядзерны зарад элементаў з урану-238 (пры гэтым уран-238, які выкарыстоўваееца, дзеліцца пад дзеяннем хуткіх нейтронаў і дае радыеактыўныя прадукты дзялення; самі нейтроны ствараюць наведзеную радыеактыўнасць) дазваляе нашмат (да пяці разоў) павысіць агульную магутнасць выбуху, але і значна ( у 5-10 разоў) павялічвае колькасць радыеактыўных ападкаў.
= Агульнае апісанне =
Тэрмаядзернае выбуховае прыстасаваньне можа быць пабудавана як з выкарыстаннем вадкага дэйтэрыя, так і газападобнага сціснутага. Але з'яўленне тэрмаядзернай зброі стала магчымым толькі дзякуючы разнавіднасці гідрыда літыя - дэйтэрыду літыя-6. Гэта злучэнне цяжкага ізатопа вадароду - дэйтэрыя і ізатопа літыя з масавым лікам 6.
Гэтая ж рэакцыя адбываецца і ў дэйтэрыдзе літыя-6 у тэрмаядзернай прыладзе пры апрамяненні хуткімі нейтронамі; пры якой вылучаецца энергія E1 = 4,784 МэВ. Трыцій, які ўтварыўся (3H), далей уступае ў рэакцыю з дэйтэрыем, вылучаючы энергію E2 = 17,59 МэВ:
прычым утворыцца нейтрон з кінэтычнай энергіяй не менш 14,1 МэВ, які можа зноў ініцыяваць першую рэакцыю на яшчэ адным ядры літыя-6, альбо выклікаць дзяленне цяжкіх ядраў ўрану або плутонія ў абалонцы або трыгера з выпусканнем яшчэ некалькіх хуткіх нейтронаў.
У ранніх тэрмаядзерных боепрыпасах ЗША выкарыстоўваўся таксама і дэйтэрыд прыроднага літыя, які змяшчае ў асноўным ізатоп літыя з масавым лікам 7. Ён таксама служыць крыніцай трыція, але для гэтага нейтроны, якія ўдзельнічаюць у рэакцыі, павінны мець энергію 10 МэВ і вышэй: рэакцыяn + 7Li → 3H + 4He + n − 2,467 МэВ з'яўляецца эндатэрмічнай, з паглынаннем энергіі.
Завострыў
Завострыў (Зао́стрів) — вёска ў Пэрэяслаў-Хмэльныцкім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Роўнае Поле (Расонскі раён)
Ро́ўнае По́ле (, Ровное Поле) — вёска ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Клясціцкага сельсавета.
У 1954—1983 гадах цэнтр Раўнапольскага сельсавета. Да 2004 года ўваходзіла ў склад Марачкоўскага сельсавета.
Дружба (Радывыліўскі раён)
Дру́жба (Дру́жба) — вёска ў Радывыліўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Радывыліўскай гарадской абшчыны.
Этэльстан
Этэльстан (895 — 27 кастрычніка 939) — кароль Англіі з Уэсекскай дынастыі. Сын караля Эдуарда Старэйшага. Валадарства Этэльстана часцей за ўсё недаацэньваюць, але то былі важныя часы ў палітычным плане ў X стагоддзі.
Пасля смерці свайго бацькі Этэльстан стаў каралём Мерсіі, але каралём Англіі яго прызнаваць спачатку не жадалі. Яго брат Этэльуірд карыстаўся большай папулярнасцю чым ён сам. Але Этэльуірд неўзабаве памёр, што дало магчымасць Этэльстану стаць англійскім каралём.
Праз год пасля каранавання ён аддаў сваю сястру за вікінгскага караля Ёрка, Сітрыка, які стаў нябожчыкам на наступны год. Гэта дало магчымасць Этэльстану аб'явіць сябе прыемнікам трону Нартумбрыі і заваяваць яе. Пашырэнне краіны прывяло да таго, што ўпершынню за гісторыю ўсе землі Англіі былі аб'яднаныя пад кіраўніцтвам аднаго ўладара.
У 937 годзе Этэльстан пры Брунанбурге перамог саюз датчан, скотаў і валійцаў.
Этэльстан памёр у Глостэры 27 кастрычніка 939.
Ясакар (Буда-Кашалёўскі раён)
Ясака́р (, Ясакар) — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Марозавіцкага сельсавета.
Да 16 ліпеня 1954 года пасёлак знаходзіўся ў адміністрацыйным падпарадкаванні Буда-Кашалёўскага пассавета.
Механіка цвёрдага дэфармаванага цела
Механіка (дэфармаванага) цвёрдага цела — натуральная навука, частка механікі суцэльных асяроддзяў, якая вывучае змены формы цвёрдых цел пры знешніх і ўнутраных уздзеяннях і руху. Варта адрозніваць гэтую навуку ад фізікі цвёрдага цела, якая вывучае ўнутраную структуру цвёрдых цел і новыя матэрыялы, і ад кінематыкі абсалютна цвёрдага цела.
Адносная пазіцыя любых кропак дэфармаванага цвёрдага цела можа змяняцца. Такое цела валодае ўнутранымі ступенямі свабоды (у дадатак да паступальнай і вярчальнай), якія звычайна называюць вагальнымі ступенямі волі.
Ураўненні руху дэфармаванага цела нашмат больш складаныя, чым для абсалютна цвёрдага цела, так як неабходная дадатковыя каардынаты для ўліку дэфармацыі цела. Тэорыя малых зрушэнняў часта выкарыстоўваецца інжынерамі і фізікамі для вырашэння праблем тэорыі пругкасці, у якія ўцягнутая дэфармацыя. Гэта дазваляе спрасціць праблему і палегчыць яе рашэнне. Гэтыя апраксімацыі дазваляюць методыцы вельмі моцна наблізіцца да рэальнасці, аднак толькі да той пары, пакуль дэфармацыі нязначныя. Калі неабходна апісаць вялікія зрушэнні, часта выкарыстоўваюць метад канчатковых элементаў. Дэфармацыі звычайна характарызуюцца тэнзарам дэфармацыі.
Тэнзар дэфармацыі
Тэнзар дэфармацыі характарызуе сціск (расцяжэнне) і змены формы ў кожнай кропцы цела пры дэфармацыі:
дзе \mathbf{u} — вектар, які апісвае зрушэнне кропкі цела: яго каардынаты — рознасць паміж каардынатамі блізкіх кропак пасля (dx^\prime_i) і да (dx_i) дэфармацыі. Дыферэнцыявання вырабляецца па каардынатах у адліковай канфігурацыі (да дэфармавання). Адлегласці да і пасля дэфармацыі звязаны праз  :
(Па паўтаральным індэксах вядзецца сумаванне).
Тэнзар дэфармацыі заўсёды сіметрычны, гэта значыць.
Рыпэ
Рыпэ (Ripe) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Анкона.
Насельніцтва складае 3955 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 263 чал./км². Займае плошчу 15 км². Паштовы індэкс — 60010. Тэлефонны код — 071.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Pellegrino d'Auxerre.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Портленд Трэйл Блэйзерс у сезоне 2018/2019
Сезон 2018/2019 стаў 49-м сезонам у НБА ў гісторыі франшызы Портленд Трэйл Блэйзерс.
Тамот
Тамот (Томмот) — горад у Алданскім улусе Якуціі (Расіі) на рацэ Алдан, прытоку Лены. Заснаваны ў 1923.
Размешчаны за 390 км ад адміністрацыйнага цэнтра Якуціі — Якуцка, за 65 км ад Алдана. Чыгуначная станцыя на Амура-Якуцкай магістралі. На сёняшні дзень — канцавы пункт руху пасажырскіх цягнікоў.
Лэцькы
Лэцькы (Лецьки) — вёска ў Пэрэяслаў-Хмэльныцкім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Аляксей Іванавіч Абрыкосаў
Аляксей Іванавіч Абрыко́саў (Алексей Иванович Абрикосов;, Масква — , Масква) — вучоны, урач-патолагаанатам, акадэмік Акадэміі навук СССР (1939), правадзейны член Акадэміі медыцынскіх навук СССР (1944), член-карэспандэнт Польскай акадэміі навук, Герой Сацыялістычнай Працы (1945).