cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ван Морысан
Сэр Ван Морысан (Van Morrison; поўнае імя Джордж Айван Морысан, George Ivan Morrison; нар. ) — паўночна-ірландскі аўтар-выканаўца, вядомы сваёй «рыкальнай» манерай выканання і гібрыдам фолк-музыкі (у тым ліку народных ольстэрскай матываў) з амерыканскімі стылямі — блюзам, соўлам, джазам і госпел. Таленавіты мультыінструменталіст, грае на гітары, клавішных, ударных, саксафоне і губным гармоніку. Для абазначэння яго творчасці музыказнаўцамі вынайдзены спецыяльны тэрмін — «кельцкі соўл». Рыцар-бакалаўр (2015), афіцэр ордэна Брытанскай імперыі (1996).
Таварыства філаматаў
Таварыства філаматаў — тайнае таварыства ў навучальных установах Віленскай вучэбнай акругі. Створана ў 1817 па ініцыятыве групы студэнтаў Віленскага ўніверсітэта (А. Міцкевіча, Т. Зана, Я. Чачота, Ю. Яжоўскага і інш.) гурток філаматаў ператварыўся ў даволі буйную арганізацыю са шматлікімі філіяламі ў розных раёнах Беларусі.
Погляды філаматаў фарміраваліся пад уплывам ідэй перадавога польскага мысліцеля прафесара Віленскага ўніверсітэта Іахіма Лелявеля. Некаторыя з іх, выступаючы за аднаўленне Рэчы Паспалітай, адстойвалі таксама ідэю барацьбы супраць феадальнага прыгнёту. Змены ў грамадскім жыцці, на іх думку, былі магчымы толькі ў выніку дзеннасці перадавых людзей. Філаматы выкарыстоўвалі для прапаганды сваіх ідэй сярод насельніцтва ланкастэрскія школы, якія ствараліся ў беларускіх, літоўскіх і ўкраінскіх губернях, што ўваходзілі ў склад Віленскай вучэбнай акругі, таму многія філаматы ўдзельнічалі ў заснаванні школ і арганізацыі ў іх навучання па ланкастэрскай сістэме.
У 1823 годзе найслыннейшыя філаматы і філарэты былі арыштаваныя і знаходзіліся ў зняволенні ў былых віленскіх кляштарах, пакуль цягнулася шматмесячнае следства, распачатае Мікалаем Навасільцавым. Частка філаматаў утрымлівалася ў зняволенні ў былым кляштары місіянераў, частка — у былым базыльянскім кляштары Святой Троіцы (цяпер на будынку маецца мемарыяльная табліца на літоўскай і польскай мовах, якая абвяшчае, што тут з 23 кастрычніка 1823 года па 21 красавіка 1824 года быў заключаны Адам Міцкевіч разам з іншымі філаматамі і разгортваецца дзеянне трэцяй часткі «Дзядоў»).
Суду было аддана 108 удзельнікаў студэнцкіх арганізацый (найбуйнейшы студэнцкі палітычны працэс у Еўропе таго часу). Дваццаць з іх увосень 1824 года былі альбо прысуджаныя да турэмных тэрмінаў з наступнай высылкай (Тамаш Зан, Адам Сузін, Ян Чачот), альбо высланыя ў глыб Расіі (Адам Міцкевіч, Восіп Кавалеўскі).
Негінскі сельсавет
Не́гінскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Касцюковіцкага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Негін.
Усевалад Мікалаевіч Мяркулаў
Усевалад Мікалаевіч Мяркулаў (25 кастрычніка [6 лістапада] 1895, Закаталы, Расійская імперыя — 23 снежня 1953, расстраляны) — савецкі дзяржаўны і палітычны дзеяч, генерал арміі (1945.07.09, пераатэстацыя з камісара ГБ 1-га рангу (1943.02.04)). Кіраўнік ГУГБ НКВД СССР (1938—1941), наркам (міністр) дзяржаўнай бяспекі СССР (1941 1943—1946), міністр дзяржаўнага кантролю СССР (1950—1953), пісьменнік і драматург. Уваходзіў у найбліжэйшае атачэнне Л. П. Берыя, працаваў разам з ім з пачатку 1920-х гадоў, карыстаўся яго асабістым даверам.
Сяміпалацінская вобласць (Расійская імперыя)
Сяміпалацінская вобласць — вобласць Расійскай імперыі. Створана 19 мая 1854 года.
Семіпалацінская вобласць падзялялася на паветы:
З 18 мая 1882 па 4 сакавіка 1917 года вобласць уваходзіла ў склад Сцяпнога генерал-губернатарства.
Лаял Абуд
Лаял Абуд (ليال عبود laj’ja:l ʕab’bu:d; нар. ) — ліванская поп-спявачка, артыстка, танцорка, мадэль, бізнес-лэдзі.
Будынак абутковай фабрыкі Цытвера
'''Буды́нак абутко́вай фа́брыкі М. Цы́твера'  — будынак у Мінску, размешчаны ў Траецкім прадмесці па адрасе вул. Максіма Багдановіча, 15 (ранейшы адрас — вул. Аляксандраўская, 11''). Разам з дамамі № 13 і 17 уяўляе сабой вялікі аб'ёмны будынак, які мае адзіны план сіметрычнай кампазіцыі, адзіны дваровы фасад. У будынках размешчаны Дзяржаўны музей гісторыі беларускай літаратуры.
Гісторыя
Пабудаваны ў XX ст. з цэглы. Абутковая фабрыка адкрылася ў 1871 годзе як шавецкая майстэрня. Абутак шыўся з загатовак, што паступалі ад рамеснікаў. Вядома, што ў 1913 годзе на фабрыцы было занята 40 працоўных, дзейнічаў рухавік. У тым жа годзе было выраблена абутку на 55 тысяч рублёў.
Архітэктура
Дом № 15 уяўляе сабой двухпавярховы будынак, падзелены па гарызанталі карнізным поясам. Другі паверх дома члянёны лучковымі вокнамі ў простых ліштвах, некаторыя з іх дапоўнены лучковымі сандрыкамі. Цэнтр агульнага з дамамі № 13 і 17 дваровага фасада вылучаны неглыбокім рызалітам з плоскімі лапаткамі па вуглах і ступеньчатым атыкам. Бакавыя рызаліты дваровага фасада завершаны трохвугольнымі люкарнамі. На другім паверсе праходзіць лёгкая драўляная галерэя, на якую вядзе лесвіца.
Кіргізскі каганат
Кіргі́зскі кагана́т — старажытная дзяржава енісейскіх кіргізаў (840—924 гг.). Ахоплівала значныя тэрыторыі поўдню Сібіры, сучасных Манголіі, паўночнага і заходняга Кітая, усходу Казахстана і Кыргызстана. Меркаваная плошча — каля 8 млн км². Насельніцтва — да 5 млн чалавек.
Гісторыя
Дзяржава енісейскіх кіргізаў пачала фарміравацца ў Мінусінскай катлавіне з VI ст. першапачаткова як частка Цюркскага каганата. У канцы VII — пачатку VIII ст. правадыр енісейскіх кіргізаў Барсбек дамогся незалежнасці і даравання тытула кагана. Аднак яго далейшая барацьба супраць Цюркскага каганата скончылася яго смерцю на полі бою ў 711 г. У 722 г. ад енісейскіх кіргізаў у імперыю Тан было накіравана пасольства, што сведчыць пра захаванне імі пэўнай самастойнасці нават пасля паражэння Барсбека.
Нягледзячы на паражэнне, уйгуры здолелі захаваць сваю дзяржаўнасць у Турфанскім аазісе. Барацьба супраць іх адымала значныя рэсурсы Кіргізскага каганата. У пачатку X ст. уйгуры звярнуліся за дапамогай да кіданьскага кагана Елюя Амбагая. У 916 г. і 924 г. кідані арганізавалі дзве ваенныя кампаніі на захад, дзе, аднак, не сустрэлі супраціўлення кіргізаў.
Экспансія кіданяў, відавочна, не разбурыла дзяржаву енісейскіх кіргізаў на поўдні Сібіры. Пазней кіргізы называліся заходнімі суседзямі кіданьскай імперыі Ляа. У 1207 г. землі енісейскіх кіргізаў былі ўключаны ў дзяржаву Чынгісхана. Частка кіргізаў, адарваная экспансіяй кіданяў, апынулася ў раёне Турана і трапіла ў залежнасць ад уйгураў. Пазней на Цянь-Шані яны сфарміравалі самастойны кіргізскі этнас.
Пулі (прыпыначны пункт)
Пулі (Pulli) — былы прыпыначны пункт Эстонскай чыгункі ў воласці Торы павета Пярнумаа. Знаходзіўся на лініі Леле — Мыйзакюла.
Гісторыя
Прыпыначны пункт быў адкрыты ў 2011 годзе замест закрытага прыпыначнага пункта.
У 2017 годзе ўрад Эстоніі прыняў рашэнне не ўкладваць 17 000 000 еўра ў рамонт 70-кіламетровай чыгуначнай трасы Пярну — Леле. Рэгулярны рух цягнікоў паміж Пярну і Леле быў спынены 8 снежня 2018 года.
Форт-Сміт (Арканзас)
Форт-Сміт (Fort Smith) — другі па колькасці насельніцтва горад штата Арканзас, ЗША. Адна з дзвюх сталіц акругі Себасцьян. Горад з насельніцтвам у 80 268 жыхароў (2000) таксама з’яўляецца цэнтрам агламерацыі, у якой падчас апошняга перапісу насельніцтва пражывала 273 170 чалавек.
Гісторыя
Горад быў заснаваны як ваеннае паселішча ў 1817 годзе. Ваенная прысутнасць патрабавалася для падтрымання міру паміж індзейцамі плямёнаў асейджы і чэрокі. Названы ў гонар генерала Томаса Адамса Сміта (1781—1844), які камандаваў пяхотным палком і аддаў загад на будаўніцтва ўмацаванняў на рацэ Арканзас. Сам генерал ніколі ў жыцці не быў у Форт-Сміт.
Міхаіл Іванавіч Барысенка
Міхаіл Іванавіч Барысенка (, в. Глыбоцкае, Гомельскі раён, Гомельская вобласць —, г. Масква) — савецкі спецыяліст у галіне распрацоўкі сістэм кіравання для ракетна-касмічнай прамысловасці. Доктар тэхнічных навук (1978), прафесар (1965). Член-карэспандэнт АН СССР (1981).
Біяграфія
Скончыў Маскоўскі энергетычны інстытут (радыётэхнічны факультэт, 1941), Маскоўскае вышэйшае каманднае агульнавайскавое вучылішча імя Вярхоўнага Савета РСФСР (1942).
Месца працы, пасада: НДІ № 885 Міністэрства прамысловасці сродкаў сувязі СССР (з 1945, начальнік аддзела), НДІ прыборабудавання (з 1963, начальнік аддзялення, галоўны канструктар), Маскоўскі навукова-даследчы радыётэхнічны інстытут (1974—1984, з 1976 — дырэктар).
Навуковыя інтарэсы: сістэмы кіравання ракет-носьбітаў, міжпланетных касмічных апаратаў, штучных спадарожнікаў Зямлі.
Узнагароды
Званне «Герой Сацыялістычнай Працы» (1957), Ленінская прэмія (1960), Дзяржаўная прэмія СССР (1978), ордэны Працоўнага Чырвонага Сцяга, Чырвонай Зоркі, Айчыннай вайны 2-й ступені і інш.
Шэйкі (Мсціслаўскі раён)
Шэ́йкі (, Шейки) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Ходасаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1897 годзе ваколіца ў Доўгавіцкай воласці Чэрыкаўскага раёна Магілёўскай губерні.
Савецкая ўлада ўстаноўлена ў студзені 1918 годзе. У 1931 годзе арганізаваны калгас «Прагрэс», які ў 1932 годзе аб'ядноўвае 33 гаспадаркі і меў 403 га ворыва, абслугоўвала яго Ходасаўская МТС імя Тэльмана. У вёсцы працавалі льнозавод, ваўначоска, кузня па рамонце сельгасінвентара.
У Вялікую Айчынную вайну ад 14 ліпеня 1941 г. да 28 верасня 1943 г. вёска акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі.
Станам на 2016 год у складзе Мсціслаўскага «Райаграпрамтэхзабеспячэння».
Хіміна (Цёмкінскі раён)
Хіміна (Химино) — вёска ў Цёмкінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Бацюшкаўскага сельскага паселішча.
Кліфард
Кліфард — прозвішча.
Хіміна (Цёмкінскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Далматаўскага сельскага паселішча.
Шміт
Шміт (Schmidt, Schmit, Schmitt, Schmitz, Schmid, Schmied) — другое па распаўсюджанасці нямецкае прозвішча. Паходзіць ад назвы прафесіі каваль (ням. Schmied).
NGC 7759A
NGC 7759A (іншыя абазначэнні — PGC 72499, MCG -3-60-19) — галактыка ў сузор’і Вадаліў.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Андэзіт
Андэзіт (ад назвы горнай сістэмы Анды англ. Andes ў Паўднёвай Амерыцы) — вулканічная горная парода сярэдняга складу, нармальнай шчолачнасці. Утрыманне крэмназёма (SiO2) складае 52-65%.
Апісанне
Мінеральны склад: Плагіяклаз, утрапленні палявых шпатаў, рагавой падманкі, біятыта
Структура: Непоўнакрышталічная (парфіравая), дробназярністая. Для асноўнай масы характэрная пілатаксітавая структура, утвораная субпаралельнымі лейстамі плагіяклаза.
Тэкстура: шчыльная або сітаватая, часта флюідальная.
Удзельная вага: 2,5.
Форма залягання: вулканічныя патокі і экструзіўныя купалы.
Адасабляльнасць: слупковая, у выпадку падводных выліванняў - падушкавая.
Radulomyces confluens
Radlulomyces confluens — від грыбоў сямейства.
Першапачаткова ён быў апісаны ў 1815 годзе Эліясам Магнусам Фрысам пад назвай Thelephora confluens. Дацкі батанік Мадс Пітэр Хрыстыянсен зрабіў яго тыпавым відам новавылучанага роду у 1960 годзе.
Кларк Кліфард
Кларк Мак-Адамс Кліфард (Clark McAdams Clifford,  — ) — амерыканскі юрыст і дзяржаўны дзеяч, займаў пасаду міністра абароны ЗША ў 1968—1969 гадах пры прэзідэнце Ліндане Джонсане.
Мікалай Васілевіч Бялоў (архітэктар)
Мікалай Васілевіч Бялоў (, с. Дзіева-Гарадзішча, Някрасаўскі раён, Яраслаўская вобласць — ) — беларускі архітэктар і мастак. Кандыдат архітэктуры (1964).
Біяграфія
У 1939 годзе прызваны ў армію. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Удзельнічаў у бітвах за Запаляр’е і возера Балатан. У 1946 годзе дэмабілізаваны з Вены.
За час вайны бацькі бацькі памерлі, таму ён паехаў да сваёй сястры Зоі, якая ў Ленінградскім будаўнічым інстытуце, дзе пасяліўся ў жаночым інтэрнаце за фіранкай.
Скончыў у 1952 годзе Ленінградскае вышэйшае мастацка-прамысловае вучылішча імя В. І. Мухінай, у 1956 годзе аспірантуру Ленінградскага інжынерна-будаўнічага інстытута. Працаваў асістэнтам, старэйшым выкладчыкам у Новасібірскім інжынерна-будаўнічым інстытуце, з 1966 па 1982 г. — дацэнт кафедры рысунку ў Брэсцкім інжынерна-будаўнічым інстытуце. Пастаянны ўдзельнік мастацкіх выставак пры Брэсцкім філіяле Саюза мастакоў БССР.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1969 года. Член КПСС з 1950 года. Пражываў у Брэсце.
Дзейнасць
Аўтар навуковых прац, каталогаў мастацкіх выставак. Ілюстраваў дзіцячыя кнігі. Працы знаходзяцца ў прыватных калекцыях Расіі, Беларусі, Польшчы і ў іншых краінах.
Узнагароды
Узнагароджаны медалямі.
Сям’я
Пазнаёміўся з жонкай у Новасібірску, ад яе меў дачку Вольгу.
Холм (Цёмкінскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Далматаўскага сельскага паселішча.
Бейкер-стрыт
Бейкер-стрыт (Baker Street) — вуліца ў лонданскім раёне Мэрылебан (паўночная частка Вэстмінстэра) даўжынёй 2,4 кіламетры. З’яўляецца часткай шашы А41.
Вуліца атрымала назву ў гонар будаўніка Уільяма Бейкера, які праклаў яе ў XVIII стагоддзі. Першапачаткова тут было месца жыхарства для вышэйшага саслоўя, аднак у нашы дні на Бейкер-стрыт пераважна размяшчаюцца камерцыйныя і гандлёвыя аб’екты. Паштовы код — NW1/W1.
Найбольш вядомая дзякуючы знакамітаму персанажу Артура Конан Дойла — прыватнаму дэтэктыву Шэрлаку Холмсу. Паводле задумы аўтара, вялікі дэтэктыў жыў на Бейкер-стрыт у доме 221Б, якога ў рэальнасці не існавала на момант напісання твораў.
Гумарэска (музыка)
Гумарэ́ска (Humoreske ад Humour — гумар) — музычны твор гумарыстычнага або жартаўлівага характару, блізкі да.
Гісторыя
Першую гумарэску стварыў Р. Шуман (для фартэпіяна, 1839).
Гумарэска складаецца з шэрагу лірычных і скерцозных эпізодаў, спалучае летуценнасць з жартам. Пазней паявіліся гумарэскі рознага вобразнага вырашэння: жанрава-бытавога, скерцозна-танцавальнага, лірычнага, гратэскавага (блізкага да бурлескі і ), салоннага характару. Вядомы гумарэскі для аркестра (Э. Хумпердынк), для 4-галосага мужчынскага хору a capella.
У беларускай музыцы значнае пашырэнне жанру гумарэскі звязана, верагодна, з вялікім развіццём жартоўных песень і прыпевак да танцаў у нацыянальным фальклоры. У прафесійнай музыцы вядомы гумарэскі для розных інструментаў, для аркестра, у фіналах сюітных цыклаў Л. Абеліёвіча, М. Аладава, У. Алоўнікава, Г. Вагнера, В. Войціка, Я. Глебава, Я. Дзягцярыка, С. Картэса, П. Падкавырава, Р. Суруса, А. Туранкова, У. Чараднічэнкі, Л. Шлег і інш.
Ацмінава
Ацмі́нава (, Ацминово) — аграгарадок у Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Уселюбскага сельсавета.
Да 2017 года з'яўляўся цэнтрам Ацмінаўскага сельсавета.
Ігар Дзмітрыевіч Бельскі
Ігар Дзмітрыевіч Бельскі (Игорь Дмитриевич Бельский;  — ) — савецкі і расійскі артыст балета, харэограф, педагог. Лаўрэат Сталінскай прэміі (1951), Заслужаны артыст РСФСР (1955), Народны артыст РСФСР (1966).
Біяграфія
Ігар Бельскі нарадзіўся 28 сакавіка 1925 года ў Ленінградзе ў сям’і вядомых танцораў вадэвіля. Вучыўся ў Ленінградскім харэаграфічным вучылішчы (педагогі А. І. Бачароў і А. В. Лапухова). У 1942 годзе, яшчэ студэнтам, пачаў выступаць на сцэне Дзяржаўнага акадэмічнага тэатра оперы і балета (ДАТОБ) імя С. М. Кірава, бо з-за вайны не хапала танцораў-мужчын. Афіцыйны яго дэбют адбыўся ў 1943 годзе пасля заканчэння вучылішча ў цыганскім танцы ў оперы «Русалка» і ў партыі Палаўчаніна («Князь Ігар»). У 1957 годзе скончыў акцёрскі факультэт ДІТІСа. У 1943—1963 гадах быў артыстам балета ў Тэатры імя Кірава.
У 1962—1973 гадах — галоўны балетмайстар Ленінградскага Малога тэатра, у 1973—1977 гадах — Тэатра імя Кірава, у 1977—1978 гадах — Каірскага балета, у 1979—1992 гадах — Ленінградскага мюзік-хола. У 1946—1966 гадах — выкладчык Ленінградскага харэаграфічнага вучылішча. У 1962—1964 і 1966—1999 гадах — педагог балетмайстарскага аддзялення Ленінградскай кансерваторыі, у 1982 годзе атрымаў званне прафесара. У 1992—1999 гадах мастацкі кіраўнік Акадэміі рускага балета імя А. Я. Ваганавай.
Атрымаў вядомасць як яркі характарны танцоўшчык, выканаўца гратэскавых і пантамімных партый. Адны з найлепшых яго партый: Шурале («Шурале» Ф. З. Яруліна; Сталінская прэмія, 1951) і Нуралі («Бахчысарайскі фантан» Б. В. Асаф’ева). Сярод іншых яго роляў: Мака («Сцежкай грому» К. Караева), Тыбальд і Север’ян («Рамэа і Джульета» і «Каменная кветка» С. С. Пракоф’ева), Эспада («Дон Кіхот» Л. Ф. Мінкуса). Праявіў сябе як балетмайстар-наватар. Паставіў на сцэне Тэатра імя Кірава «Бераг надзеі» А. П. Пятрова (1959) і «Ленінградскую сімфонію» на музыку Д. Д. Шастаковіча (1961), у якіх развіваюцца прынцыпы «танцавальнага сімфанізму» Ф. В. Лапухова. Сярод іншых яго пастановак у Ленінградскім Малым тэатры: «Канёк-Гарбунок» Р. К. Шчадрына (1963), «Адзінаццатая сімфонія» на музыку Шастаковіча (1966), «Шчаўкунок» П. І. Чайкоўскага (1969). Сярод выхаванцаў Бельскага артысты балета Мікалай Баярчыкаў, Ірына Генслер, Канстанцін Рассадзін і іншыя. Зняўся ў фільмах-балетах «Майстры савецкага балета», «Вялікі канцэрт», «Харэаграфічныя мініяцюры».
Памёр 3 ліпеня 1999 года ў Санкт-Пецярбургу ад інсульту. Пахаваны на «Літаратарскіх мастках» Волкаўскіх могілак Санкт-Пецярбурга.
Красніцкі сельсавет
Назву Кра́сніцкі сельсавет маюць:
Гюнцбург
Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Швабія. Уваходзіць у склад раёна Гюнцбург. Насельніцтва складае 19723 чалавека (на 31 снежня 2006 года). Займае плошчу 55,40 км². Афіцыйны код — 09 7 74 135.
Горад падзяляецца на 7 гарадскіх раёнаў.
Зарэцкія (Мёрскі раён)
Зарэ́цкія (, Зарецкие) — хутар у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Новапагосцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Мёры Дзісенскага павета, а з 1926 года ў Браслаўскім павеце Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 11 лютага 1974 года хутар уваходзіў у склад Камянполлеўскага сельсавета.
Дзяражненскі сельсавет
Дзяра́жненскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Касцюковіцкага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Дзяражня.
Тукумс
Тукумс (Tukums) — горад у Латвіі. З’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам Тукумскага краю. Плошча 12,9 км². Насельніцтва 18 923 чал. (2016).
Дзяражненскі сельсавет
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Красніцкі сельсавет у складзе Касцюковіцкага раёна Калінінскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Красніца. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Магілёўскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Касцюковіцкім раёне БССР. 5 снежня 1931 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Дзяражня, сельсавет перайменаваны ў Дзяражненскі. З 20 лютага 1938 года ў складзе Магілёўскай вобласці. 8 снежня 1959 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Ветухноўскага сельсавета. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета было 17 населеных пунктаў. 26 лютага 1992 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Беладубраўскага сельсавета.
Ясьманава
Ясьма́нава (, Есьманово) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Ходасаўскага сельсавета. Размешчана на рацэ Чорнай Натапе.
Гісторыя
У 1663 г. аддадзена Мсціслаўскаму кармеліцкаму кляштару. У 1897 годзе ў Доўгавіцкай воласці Чэрыкаўскага павета Магілёўскай губерні. У 1909 годзе паблізу вёскі быў аднайменны фальварак, які належаў Галаўко-Улазоўскаму. Савецкая ўлада ўстаноўлена ў студзені 1918 года. У 1929 годзе арганізаваны калгас «Свабодная праца», які з 1932 года аб'ядноўваў 54 гаспадаркі і меў 323 га ворыва, абслугоўвала яго Ходасаўская МТС імя Тэльмана. Дзейнічала пачатковая школа.
У Вялікую Айчынная вайну ад 14 ліпеня 1941 г. да 28 верасня 1943 г. акупавана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. У 1999 годзе ў складзе калгаса імя «26 з'езда КПСС».
Станам на 2016 год у складзе Мсціслаўскага «Райаграпрамтэхзабеспячэння».
Юзаф Качэрга
Юзаф Качэрга (нар. 27 верасня 1930) — сябра мядзельска-смаргонскага антыкамуністычнага падполля, належаў да мядзельскай групы арганізацыі.
Біяграфія
Нарадзіўся 27 верасня 1930 г. у в. Качаргі Віленскага ваяводства ў Польскай Рэспубліцы ў шматдзетнай сям’і паважанага ў вёсцы земляроба і рыбака. Дзядзька па бацьку быў замардаваны ў Сібіры. Бацька быў намеснікам мядзельскага войта і судовым выканаўцам. Маці была з Кундзель-Пяткевічаў, а бабка з Богушаў.
Перад Другой сусветнай вайной скончыў у Мядзеле 2 класа польскай школы. У восені 1939 г. падчас пачатку савецкай акупаціі нехта спаліў вёску, таму сям’я пераехала ў Старое Мядзіла, а ў школу Юзаф Качэрга не хадзіў, бо не было ў чым. Увесну 1940 г. пайшоў у беларускую школу. Бацька быў вымушаны перахоўвацца па розных вёсках, бо яго б вывезлі ў Сібір. У сваіх успамінах Юзаф Качэрга казаў, што на змаганне супраць камунізму ішоў свядома, бо з ранніх гадоў, у Другую сусветную вайну, быў ужо звязаны з польскай партызанкай, з аддзелам. Улетку 1941 г. пасля падчас прыходу немцаў жыў у засценку Падкачэргі. Пры немцах бацька быў выбраны солтысам, але ў 1942 г. адмовіўся з прычыны пагроз ад расійскіх партызанаў.
Вучыўся ў Мядзельскай сярэдняй школе, дзе вылучаўся спакойным характарам і працавітасцю, многа чытаў. Спяваў у школьным хоры, дзе праз Факунду Несцяровіча пазнаёміўся з Расціславам Лапіцкім, які кіраваў хорам. Пад ягоным уплывам актыўна ўключыўся ў антыкамуністычны падпольны вучнёўскі рух: удзельнічаў у сходах падпольшчыкаў, у друкаванні і распаўсюджванні ўлётак з заклікамі аказваць супраціў прымусовай калектывізацыі, змагацца супраць камуністычнага рэжыму. Арганізацыя, кіраўніком якой быў Расціслаў Лапіцкі, у асноўным займалася распаўсюджваннем антысавецкіх улётак, але планавала перайсці і да больш актыўных дзеянняў. Першы раз улёткі друкаваліся вясной 1948 г. на друкавальнай машынцы з лацінскім шрыфтам, якую выйграла ў латарэю цётка Юзафа Качэргі падчас працы ў Францыі.
Пасля смерці Сталіна бацька Юзафа быў вызвалены. У 1956 г. сям’і было прапанавана выехаць у камуністычную Польшчу і ў сувязі з гэтым абяцалася вызваліць са зняволення сына. Юзаф Качэрга вярнуўся летам 1956 г. на Мядзельшчыну, а восенню таго ж году разам з бацькамі і сёстрамі выехаў у Польшчу.
Жыве ў Шчэціне, Польшча. Удзельнічаў у напісанні ўспамінаў для кнігі Міхася Чарняўскага «Ня бойцеся ахвяраў і пакут».
Бацюшкава (Цёмкінскі раён)
Бацюшкава (Батюшково) — вёска ў Цёмкінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Бацюшкаўскага сельскага паселішча.
Закаспійская вобласць
Закаспійская вобласць — вобласць Расійскай імперыі. Займала прастору паміж усходнімі берагамі Каспійскага мора і заходняй ускраінай Бухарскага ханства, даходзячы на поўначы да Уральскай вобласці і Хівінскіх уладанняў, а на поўдні да Персіі і Афганістана.
Бацюшкава (Цёмкінскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Закаспійская вобласць
З прычыны нявызначанасці меж Закаспійскай вобласці з Уральскай, Хівай і Бухарой дакладная плошча яе невядомая; паводле Стрэльбіцкага, яна займае з унутранымі водамі 554 900 км² (487 557,2 кв. вёрсты), а па звестках мясцовай адміністрацыі — каля 571 000 км² (501 696 кв.вёрст).
Насельніцтва Закаспійскай вобласці па дадзеных перапісу 1897 года жыхароў у вобласці было 382 487 (212 638 мужчын і 169 849 жанчын), з іх гарадскіх 41 877.
Камяні спатыкнення
Камяні спатыкнення (Stolpersteine) — праект нямецкага мастака. Мемарыял мусіць нагадваць людзям пра лёс ахвяр нацызму, пра тых, каго забілі, саслалі або вымусілі да самагубства.
Большая частка камянёў усталявана ў памяць яўрэйскіх ахвяр нацызму. Іншыя камяні ўсталяваны ў памяць цыганоў, Сведак Іеговы, гомасексуалаў, левых, удзельнікаў Руху Супраціўлення і іншых.
Камянямі спатыкнення — кубічныя бетонныя блокі з бокам 10 см, акаваныя лістамі латуні з надпісамі. Яны ўмураваны ў брук або ходнікі перад былымі дамамі ахвяр нацызму. На латуневай пласціне выгравіравана імя, год нараджэння, год і месца смерці чалавека.
Ідэя нарадзілася ў мастака ў 1993 годзе, у 1994 годзе ён прадставіў яе на выстаўцы ў Кёльне.
Урадлівасць глебы
Урадлівасць глебы — здольнасць глебы задавальняць патрэбы раслін у элементах жыўлення, вадзе, забяспечваць іх каранёвыя сістэмы дастатковай колькасцю паветра, цяпла і спрыяльным фізіка-хімічным асяроддзем для нармальнай жыццядзейнасці. Урадлівасць глебы вызначае прадукцыйнасць біяцэнозу і ўраджайнасць сельскагаспадарчых культур. Узровень урадлівасці ацэньваецца па баніціровачнай шкале.
Камяні спатыкнення
Кошт аднаго каменя складае 95 еўра. Работы ажыццяўляюць уручную. Выдаткі на праект пакрываюць дабрачыннымі зборамі і ахвяраваннямі.
Урадлівасць глебы
Найважнейшыя фактары ўрадлівасці глебы - наяўнасць пажыўных рэчываў (пераважна гумусу), вільгаці, аэрацыя, механічны склад глебы, яе структура і інш. На Беларусі, найбольш высокай прыроднай урадлівасцю валодаюць дзярнова-карбанатныя глебы.
Пры правільным выкарыстанні і ахове ўрадлівасць глебы павышаецца, нерацыянальнае выкарыстанне глебаў вядзе да страты іх урадлівасці. Урадлівасць павышаюць увядзеннем і асваеннем правільных севазваротаў, правільнай апрацоўкай, арганічнымі і мінеральнымі ўгнаеннямі, вапнаваннем глебы, меліярацыяй і інш. спосабамі.
Шлях Святога Якава
Пад Шляхам Святога Якава (Camino de Santiago) згадваецца шэраг пілігрымак па ўсёй Еўропе, якія маюць месцам прызначэння меркаваную магілу апостала Якава ў Сант'яга-дэ-Кампастэла ў Галісіі (Іспанія). У першую чаргу маецца на ўвазе Шлях французскіх каралёў да асноўнага сярэдневяковага цэнтру паўночнай Іспаніі, які вядзе ад Пірэнеяў да магілы Якава і звязвае каралеўскія гарады Хака, Памплона, Эстэл'я, Бургас і Леон. Гэты маршрут, які па-ранейшаму мае прыхільнікаў і сёння, быў створаны ў першай палове 11 стагоддзя.
Лідар паломнікаў 12 стагоддзя ў Кнізе Якава (Liber Sancti Jacobi), галоўнай крыніцы пакланення Святому Якаву ў сярэднявеччы, назваў чатыры іншых шляха ў французскай прасторы, якія аб'ядноўваюцца ў асяроддзі Пірэнэяў. Пасля адраджэння паломніцтва ў Сант'яга-дэ-Кампастэла ў 1970-х і 1980-х гадах асноўны іспанскі маршрут быў уключаны ў 1993 годзе ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. У 1998 годзе чатыры французскіх маршрута, апісаныя ў Кнізе Якава атрымалі гэта званне. Да гэтага Савет Еўропы ў 1987 годзе падняў пытанне аб далучэнні Шляхаў пілігрымаў па ўсёй Еўропе ў Еўрапейскі культурны маршрут і даў рэкамендацыі па іх ідэнтыфікацыі.
Аляксандр Данілавіч Шаколін
Аляксандр Данілавіч Шаколін (, в. Высокае, Рагачоўскі раён, Гомельская вобласць —, Сортавала) — савецкі трактарыст, Герой Сацыялістычнай Працы (1973).
Біяграфія
Атрымаў пачатковую адукацыю ў мясцовай школе. Самастойна вывучыўся на трактарыста, з 16 гадоў працаваў механізатарам у мясцовым калгасе. У 1940 годзе разам з сям’ёй пераехаў у Сартавальскі раён Карэліі і ўладкаваліся на працу ў мясцовы калгас. Неўзабаве пасля гэтага Аляксандр быў мабілізаваны ў Чырвоную Армію. Службу праходзіў у Ленінградскай ваеннай акрузе.
У час Вялікай Айчыннай вайны прымаў удзел у абароне Ленінграда, быў паранены. Пасля лячэння ў шпіталі вярнуўся на фронт. Удзельнічаў у баях пад горадам Вялікія Лукі, дзе атрымаў цяжкае раненне. Пасля лячэння быў накіраваны на нестраявую пасаду ў тылавую часць.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнамі Леніна (1973), Айчыннай вайны II-й ступені (1985) і Працоўнага Чырвонага Сцяга (1966), медалямі. Двойчы прымаў удзел у Выстаўцы дасягненняў народнай гаспадаркі СССР (1968, 1970).
Дом па вуліцы Максіма Багдановіча, 17
Архітэктура
Дом № 17 уяўляе сабой трохпавярховы будынак, падзелены па гарызанталі карнізным поясам. Першы паверх дома прарэзаны лучковымі вокнамі, якія на другім паверсе маюць ліштвы з сандрыкамі. Цэнтр агульнага з дамамі № 13 і 15 дваровага фасада вылучаны неглыбокім рызалітам з плоскімі лапаткамі па вуглах і ступеньчатым атыкам. Бакавыя рызаліты дваровага фасада завершаны трохвугольнымі люкарнамі. На другім паверсе праходзіць лёгкая драўляная галерэя, на якую вядзе лесвіца.
21 верасня
21 верасня — дзвесце шэсцьдзесят чацвёрты (дзвесце шэсцьдзесят пяты ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
NGC 7760
NGC 7760 (іншыя абазначэнні — PGC 72512, UGC 12794, MCG 5-56-8, ZWG 498.14, KARA 1042) — галактыка ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Народная Нацыянальная Асамблея Алжыра
Народная Нацыянальная Асамблея (al-Majlis al-Sha’abi al-Watani) — ніжняя палата Парламента Алжырскай Народнай Дэмакратычнай Рэспублікі. Складаецца з 380 членаў, якія абіраюцца прамым усеагульным галасаваннем тэрмінам на 5 гадоў.
Эйдаперэ (прыпыначны пункт)
Эйдаперэ (Eidapere) — былы прыпыначны пункт Эстонскай чыгункі ў воласці Кехтна павета Рапламаа. Знаходзіўся ў вёсцы Эйдаперэ на лініі Леле — Мыйзакюла.
Гісторыя
У 2017 годзе ўрад Эстоніі прыняў рашэнне не ўкладваць 17 000 000 еўра ў рамонт 70-кіламетровай чыгуначнай трасы Пярну — Леле. Рэгулярны рух цягнікоў паміж Пярну і Леле быў спынены 8 снежня 2018 года.
Бальшое Палушына
Бальшое Палушына (Большое Полушино) — вёска ў Цёмкінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Бацюшкаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Седа
Седа (Seda) — горад у Латвіі Стрэнцкага краю. Плошча 2,03 км². Насельніцтва 1356 чал. (2016).
Насельніцтва ў 2009 годзе — 1600 жыхароў; з іх паводле нацыянальнасці: рускія — 63,6 %, латышы — 18,2 %, беларусы — 10,4 %.
Самаркандская вобласць (Расійская імперыя)
Самаркандская вобласць — вобласць Расійскай імперыі. Створана 1 студзеня 1887 года з былой Зераўшанскай акругі, займала паўднёва-заходнюю частку Туркестанскага края, паміж 65°20' і 71°20' у. д. і 38° і 41° паўн. ш. Межавала на поўначы і паўночным усходзе з Сырдар'інскай вобласцю, на ўсходзе з Ферганскай; з астатніх бакоў Самаркандская вобласць прымыкала да розных бекстваў Бухарскага ханства. Займала 68962 км². Насельніцтва вобласці ў 1897 годзе складала 860021 чалавек.
Аксель Лунд Свіндаль
Аксель Лунд Свіндаль (Aksel Lund Svindal, нар. г.) — нарвежскі гарналыжнік, алімпійскі чэмпіён 2010 года, пяціразовы чэмпіён свету і двухразовы ўладальнік Кубка свету ў агульным заліку. Паспяхова выступае ва ўсіх дысцыплінах, акрамя слалама.
Свіндаль удзельнічаў у шасці чэмпіянатах свету і выйграў на іх восем узнагарод. Ён двойчы перамагаў у 2007 годзе і па разе ў 2009, 2011 і 2013 гадах і станавіўся срэбным і двойчы бронзавым прызёрам гэтых спаборніцтваў. Таксама на чэмпіянаце свету 2002 сярод юніёраў ён заняў прызавыя месцы ў чатырох з пяці дысцыплін, стаўшы пераможцам у камбінацыі.
Свіндаль двойчы станавіўся ўладальнікам Кубка свету ў агульным заліку, а таксама сем разоў выйграваў яго ў асобных дысцыплінах — чатыры разы ў супергіганце і па разе ў камбінацыі, гіганцкім слаламе і хуткасным спуску.
Свіндаль прымаў удзел у зімовых Алімпійскіх гульнях 2006 года ў Турыне, стартаваўшы ва ўсіх пяці відах праграмы. У камбінацыі і слаламе ён не фінішаваў, у супергіганце стаў пятым, у гіганцкім слаламе шостым і ў хуткасным спуску 21-м.
На Алімпійскіх гульнях 2010 года ў Ванкуверы нарвежац выйграў па адным медалі кожнай вартасці: золата ў супергіганце, срэбра ў хуткасным спуску і бронзу ў гіганцкім слаламе. У суперкамбінацыі не змог дабрацца да фінішу, а ў слаламе не выступаў.
Адміністрацыйная акруга Швабія
Швабія — адміністрацыйная акруга ў Баварыі.
Насельніцтва
1950 — 1,293,734
1970 — 1,467,454
1987 — 1,546,504
2002 — 1,776,465
2005 — 1,788,919
Спасылкі
Афіцыйны сайт акругі
Змітракі
Змітракі́ (, Змитраки) — хутар у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Новапагосцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Новы Пагост Дзісенскага павета, а з 1926 года ў Браслаўскім павеце Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Ржаўка 2
Ржа́ўка 2 (, Ржавка 2) — былая вёска ў Слаўгарадскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіла ў склад Васькавіцкага сельсавета.
Ліквідавана ў 2014 годзе.
Бердаўка (Навагрудскі раён)
Бе́рдаўка (, Бердовка) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Уселюбскага сельсавета.
Да 2017 года ўваходзіла ў склад Ацмінаўскага сельсавета.
Мікалай Бялоў
Мікалай Бялоў:
Заніна (Цёмкінскі раён)
Заніна (Занино) — вёска ў Цёмкінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Бацюшкаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
ФК Завіша Быдгашч
«Завіша» (Zawisza Bydgoszcz) — польскі футбольны клуб з горада Быдгашч.
Вядомыя ігракі
Беларусь
Парламент Маўрытаніі
Парламент Маўрытаніі да жніўня 2017 года складаўся з дзвюх палат:
Паводле Канстытуцыі Ісламскай Рэспублікі Маўрытанія,
Валянціна Яўгенаўна Шаўчэнка
Валянціна Яўгенаўна Шаўчэнка (Валентина Євгенівна Шевченко, нар. года, Чарнігаў) — вядомая ўкраінская лыжніца, прызёрка чэмпіянату свету, пераможца этапаў Кубка свету. Спецыялізуецца ў дыстанцыйных гонках.
У Кубку свету Шаўчэнка дэбютавала ў 1995 годзе, у лістападзе 2003 года атрымала сваю першую перамогу на этапе Кубка свету. Усяго на сённяшні момант мае 4 перамогі на этапах Кубка свету, усе ў асабістых дыстанцыйных гонках. Лепшым дасягненнем Шаўчэнкі ў агульным выніковым заліку Кубка свету з'яўляецца 3-е месца ў сезоне 2003-04, у тым жа годзе яна выйграла малы Кубак свету ў заліку дыстанцыйных гонак.
На Алімпіядзе-1998 у Нагана, паказала наступныя вынікі: 15 км класікай — 11-е месца, 5 км класікай — 19-е месца, гонка пераследу — 20-е месца, эстафета — 9-е месца, 30 км каньком — 14-е месца.
На Алімпіядзе-2006 у Турыне, паказала наступныя вынікі: дуатлон 15 км — 14-е месца, мас-старт 30 км — 7-е месца, 10 км класікай — 21-е месца, эстафета — 8-е месца.
На Алімпіядзе-2010 у Ванкуверы, стартавала ў чатырох гонках: 10 км каньком — 9-е месца, дуатлон 15 км — 14-е месца, мас-старт 30 км — не фінішавала, эстафета — 13-е месца.
Мікалай Іванавіч Бялоў
Мікалай Іванавіч Бялоў:
NGC 7761
NGC 7761 (іншыя абазначэнні — IC 5361, PGC 72641, MCG -2-60-20, NPM1G -13.0659, IRAS23488-1339) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Вадаліў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
21 жніўня
21 жніўня — дзвесце трыццаць трэці (дзвесце трыццаць чацвёрты ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Біблія Францыска Скарыны
Бі́блія Францы́ска Скары́ны — першая друкаваная ўсходнеславянская кніга, выдадзеная Францыскам Скарынам у 1517—1519 гадах у Празе ў беларускай рэдакцыі царкоўнаславянскай мовы.
Кнігі
Скарынаўская Біблія ўяўляе сабой 20 кніг (ці 23 кнігі, калі лічыць кожную кнігу Царстваў паасобку) Старога Запавету аб’ёмам 2400 старонак пад агульнай назвай «Бивлия руска, выложена доктором Франциском Скориною из славного града Полоцька, Богу ко ч(ес)ти и людем посполитым к доброму научению» :
Сярод кніг Скарыны няма выдання «Прарокаў» і Параліпаменан. Рускі гісторык Пагодзін меў рукапісны спіс кніг рэдакцыі Скарыны, у якім былі і Прарокі. У 1865 годзе Я.Ф. Галавацкі выявіў у біблятэцы Ануфрыеўскага манастыра ў Львове ў рукапісным спісе кніг Скарыны кнігу Параліпаменан. Такім чынам, хутчэй за ўсё Скарына пераклаў усе кнігі Бібліі, аднак не змог іх выдаць, або выдаў, але яны не зберагліся.
Парадак выдання Скарынаю кніг не адпавядае таму, як яны змешчаны ў Бібліі. Лічыцца, што такі парадак абумоўлены парадкам вывучэння асноў Сямі вольных мастацтваў, пры вывучэнні якіх Скарына рэкамендаваў у якасці дапаможнікаў тую ці іншую кнігу
Пераклад
Даследчыкі выдзяляюць найбольш старажытныя лексічныя адзінкі, якія захаваліся ў беларускім фанетычным абліччы: «вежа», «волотъ», «гай», «детинство», «жниво», «згода», «клопотъ», «криница», «лосеня», «лытка», «медведеня», «помста», «промень», «севба», «смутокъ», «стежка», «стрижень», «початокъ», «узгорокъ», прыметнікі «горший», «даремный», «дробный», «житний», «лагодный», «приветливый», «пригожий», «росный», дзеясловы «гучати», «досягати», «змовитися», «лаяти», «робити», «ховати», прыслоўі «вдолжъ», «домовъ», «досыть», «лепей», «николи» і іншыя.
Свае пераклады біблейскіх тэкстаў Скарына рабіў на падставе дзвюх крыніц: Вульгаты Ераніма і чэшскай Бібліі 1506 года. Менавіта з-за асаблівасцей чэшскага перакладу, якія перайшлі і ў скарынаўскія кнігі, апошнія былі адрынуты праваслаўнай і каталіцкай цэрквамі.
Як вынікае са Скарынаўскай прадмовы да першай кнігі Царстваў, ім былі перакладзеныя ўсе кнігі Старога і Новага Запаветаў, «на руські язык выложенных». Гэта пацвярджаецца знойдзенымі ў XIX стагоддзі Якавам Галавацкім у Львоўскім Ануфрыеўскім манастыры рукапісамі, сярод якіх знаходзіліся дадаткова 30 кніг, ідэнтыфікаваных паводле прадмоў як скарынаўскія.
Апісанне
Упершыню ў кірылічным друкарстве Скарына ўвёў тытульны ліст, фаліяцыю старонак, прамежкі між словамі і водступы-абзацы, а таксама адмовіўся ад скарачэння слоў. Сам тэкст падзелены на раздзелы, у пачатку кожнага з іх дададзены напісаны Скарынай кароткі змест. У той жа час Скарына захаваў традыцыі рукапісаў - застаўкі з візантыйскай арнаментыкай. Каб чытач мог лепш зразумець тэкст, у кнігі былі змешчаны ілюстрацыі - гравюры.
Памеры скарынаўскіх выданняў сведчаць, што яго Біблія прызначалася для штодзённага чытання, а не дзеля літургічных мэт. Калі напрастольныя Евангеллі ў той час рабіліся «ў аркуш», то кнігі Скарыны былі надрукаваныя «ў чацвёрку», а то і ў «васьмёрку» (то бок у 4 ці 8 разоў меншыя), што рабіла іх зручнейшымі ў карыстанні.
У першую беларускую Біблію выдавец уключыў 51 ілюстрацыю, каля 30 заставак і каля 1000 ініцыялаў.
Ступень удзелу Францыска Скарыны ў стварэнні гравюр застаецца нявызначанай. Паводле пераважнага меркавання, Скарына найхутчэй быў рысавальшчыкам асобных гравюр, мог адыгрываць ролю кансультанта. Яму, безумоўна, належаць усе подпісы да ілюстрацый, малюнак шрыфту Бібліі, які не мог быць выраблены без папярэдніх эскізаў Скарыны.
Значэнне
Кнігі Скарыны заклалі грунт для ўнармавання беларускай літаратурнай мовы, сталі другім перакладам Бібліі на славянскую (пасля чэшскай) і, як адзначае палітык П. Севярынец, чацвёртым у свеце — «на жывую мову народа» (пасля нямецкай, італьянскай і чэшскай). У сваю чаргу кандыдат філалагічных навук І. Будзько адзначае, што святы тэкст не мог быць напісаны «па-просту» (у Ф. Скарыны «руский» не значыць «простый»), а павінен быў адпавядаць высокай кніжнай стылістыцы. Тэолаг і доктар філасофіі Ірына Дубянецкая таксама адзначае, што «Біблія» Ф. Скарыны перакладзена «не на жывую мову», што было адной з прычын таго, чаму выданне друкара не адыграла вялікай культуратворчай ролі для тагачаснай Беларусі.
Нягледзячы на стрыманую, а то і варожую рэакцыю праваслаўнага духавенства, Скарынаўскія пераклады шырока разышліся па Вялікім Княстве. Праз стагоддзе ўніяцкі архімандрыт Сялява, звяртаючыся да праваслаўных, пісаў наступнае :
Беспаспяхова скончылася спроба распаўсюдзіць у 1525 годзе пражскае выданне ў Маскоўскім княстве. Праваслаўныя іерархі ўбачылі ў Скарынаўскай Бібліі лютэранскі ўплыў і загадалі спаліць усе прывезеныя асобнікі, і на працягу ўсяго XVI стагоддзя імя беларускага першадрукара было забаронена.
Такім чынам, кнігавыдавецкая дзейнасць Скарыны мела выключна важнае значэнне ў гісторыі развіцця беларускай культуры. Пераклаўшы на зразумелую для народа мову біблейскія кнігі і выдаўшы іх значным для таго часу тыражом, Скарына тым самым садзейнічаў станаўленню і замацаванню беларускай літаратурнай мовы, аказаў вялікі ўплыў на далейшае яе развіццё. Друкарскія асаблівасці выданняў (фармат, шрыфты, афармленне, характар і змест прамоў і пасляслоўяў) аказалі значны ўплыў на далейшае развіццё беларускага, рускага і украінскага кнігадрукавання.
Сучаснасць
Ва ўсім свеце вядомы 40 канвалют кніг Скарыны, якія знаходзяцца ў Вялікабрытаніі, Даніі, Літве, Польшчы, Славеніі, Расіі, Украіне. У Беларусі захоўваецца толькі адзін збор з 10 кніг, набыты ў 1925 годзе ў ленінградскага калекцыянера Камарніцкага. Гэта адзін з найкаштоўнейшых збораў у фондах Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі.
У 2003 годзе ў час выстаўкі рэдкіх кніг ў Гёрліцы (Германія) былі выпадкова выяўленыя адзінаццаць асобных пражскіх выданняў Скарыны, пераплеценых у 1615 годзе пад адной вокладкай. Паводле бібліятэчнай картатэкі, гэта Біблія ў 1520 годзе была падаравана ў Брэслаў нейкаму Андрэасу Банку, які пазней перадарыў яе вядомаму рэлігійнаму дзеячу. На думку прафесара Берлінскага ўніверсітэта Норберта Рандаў, па гэтай Бібліі Гес прапаведаў Слова Божае верхнелужыцкім славянам. Шэсць кніг Гёрліцкага канвалюта не маюць адпаведнікаў у фондах Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі.
У кастрычніку 2012 года гёрліцкі канвалют упершыню трапіў у Беларусь.
У 2014 годзе была выдадзена Біблія Францыска Скарыны, створаная па старажытных тэхналогіях. Выданне было надрукавана на самаробнай паперы з беларускага лёну на адноўленым па гравюрах XVI стагоддзя станку. Для вытворчасці выданняў былі адліты спецыяльныя матрыцы і формы, як некалі рабіў сам Скарына. Некаторыя экзэмпляры былі размаляваны, вокладку праілюстраваў вядомы мастак Барыс Цітовіч. Матывы арнаменту ўзяты са скарынаўскіх кніг.
Фёдар Іванавіч Трызна
Фёдар Іванавіч Трызна (, г. Мазыр, Гомельская вобласць —, Расія) — гаспадарчы дзеяч, Герой Сацыялістычнай Працы (1949).
Біяграфія
Пасля заканчэння інстытута працаваў навуковым супрацоўнікам Пушкінскай заатэхнічнай лабараторыі ў Ленінградскай вобласці. Перад самай вайной абараніў дысертацыю на суісканне вучонай ступені кандыдата сельскагаспадарчых навук.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 9 кастрычніка 1949 года за атрыманне высокай прадукцыйнасці жывёлагадоўлі ў 1948 годзе пры выкананні саўгасамі плана здачы дзяржаве прадуктаў жывёлагадоўлі і паляводства і выкананні дзяржаўнага плана развіцця жывёлагадоўлі па ўсіх відах жывёлы было прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы з уручэннем ордэна Леніна і залатога медаля «Серп і Молат».
У 1952 годзе быў прызначаны галоўным заатэхнікам, у 1954 годзе стаў дырэктарам саўгаса «Лясныя Паляны». З 1960 года на заслужаным адпачынку.
Выбіраўся дэпутатам Вярхоўнага Савета РСФСР, мясцовых Саветаў дэпутатаў працоўных.
Узнагароды
Узнагароджаны двума ордэнамі Леніна, Працоўнага Чырвонага Сцяга, ордэнам «Знак Пашаны», медалямі, заслужаны заатэхнік РСФСР.
Ветухноўскі сельсавет
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Касцюковіцкага раёна Калінінскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Магілёўскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Касцюковіцкім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 8 снежня 1959 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Дзяражненскага сельсавета.
Людвіг Пятровіч Рэзаўскі
Людвіг Пятровіч Рэзаўскі (,, Курляндская губерня, Расійская імперыя — верасень , , СССР) — рэвалюцыянер, удзельнік барацьбы за савецкую ўладу ў Беларусі і на Заходнім фронце.
Біяграфія
У рэвалюцыйным руху з 1905 г. З 1915 г. на Заходнім фронце, член Мінскай латышскай секцыі РСДРП. Пасля Лютаўскай рэвалюцыі 1917 г. член Мінскага Савета рабочых і салдацкіх дэпутатаў, намеснік загадчыка Мінскай газетнай экспедыцыі, якая забяспечвала фронт бальшавіцкай літаратурай, удзельнік выпуску газеты «Звязда». З лістапада 1917 г. камісара народнай асветы, унутраных спраў СНК Заходняй вобласці і фронту.
7(20) снежня 1917 г. на адкрыцці Першага Усебеларускага з'езда запатрабаваў скінуць бел-чырвона-белы сцяг, які вісеў па-над трыбунай, назваўшы яго «нацыянальнай анучай». Удзельнічаў у разгоне Усебеларускага з'езда 30—31 снежня 1917 г.
22 студзеня 1918 прызначаны начальнікам навастворанага Аддзела па барацьбе з контрарэвалюцыяй і спекуляцыяй (ЧК). Пасля захопу Мінска нямецкімі войскамі старшыня Смаленскай губернскай надзвычайнай камісіі, намеснік старшыні Казанскага губвыканкома. З мая 1919 г. у НКУС РСФСР, з лютага 1920 г. у ВЧК, з 1921 г. у Наркаме асветы РСФСР. У 1924—1925 гг. на адміністрацыйна-гаспадарчай рабоце.
Юрый Васільевіч Крывашэеў
Юрый Васільевіч Крывашэеў — беларускі дзяржаўны дзеяч, выконваючы абавязкі Дзяржаўнага сакратара Савета Бяспекі Рэспублікі Беларусь (2006). Генерал-маёр (2008).
Біяграфія
Скончыў Вышэйшыя курсы КДБ СССР у Мінску, працаваў у органах дзяржаўнай бяспекі.
У 1998 годзе працаваў намеснікам начальніка ўпраўлення знешняй разведкі Камітэта дзяржаўнай бяспекі Рэспублікі Беларусь.
У 2002 годзе працаваў начальнікам аддзела супрацоўніцтва ў сферы міжнароднай бяспекі Дзяржаўнага сакратарыята Савета Бяспекі Рэспублікі Беларусь.
З 16 чэрвеня 2005 года па 29 жніўня 2008 года быў намеснікам Дзяржаўнага сакратара Савета Бяспекі Рэспублікі Беларусь, займаўся пытаннямі міжнароднай бяспекі.
З 6 студзеня па 20 сакавіка 2006 года выконваючы абавязкі Дзяржаўнага сакратара Савета Бяспекі Рэспублікі Беларусь.
22 лютага 2008 года прысвоена воінскае званне генерал-маёра.
Пасля звальнення з ваеннай службы на працягу многіх гадоў працуе начальнікам галоўнага ўпраўлення кадравай палітыкі Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.
NGC 7762
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Нацыянальны сход Маўрытаніі
Нацыянальны сход (Al Jamiya al-Wataniyah/Assemblée Nationale) — - 81 члена, якія абіраюцца на 5-гадовы тэрмін па аднамандатных акругах шляхам прамога галасавання.
Усе грамадзяне Маўрытаніі, якія валодаюць грамадзянскімі і палітычнымі правамі, маюць права быць дэпутатамі Нацыянальнага сходу, калі ім споўнілася 25 гадоў. Прэзідэнт Нацыянальнай сходу абіраецца тэрмінам на тэрмін дзеяння заканадаўчай улады.
У 1961—1978 адзінай партыяй прадстаўленай у Нацыянальным сходзе была Народная партыя Маўрытаніі (НПМ). У 1990 г. у Маўрытаніі была ўведзена шматпартыйнасць.
Ломы (Цёмкінскі раён)
Ломы (Ломы) — вёска ў Цёмкінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Бацюшкаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Урэчча 2
Урэ́чча 2 (, Уречье 2) — былая вёска ў Слаўгарадскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіла ў склад Васькавіцкага сельсавета.
Ліквідавана 27 чэрвеня 2007 года.