cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ату
А́ту (Attu) — востраў у групе Алеуцкіх астравоў. Уваходзіць у склад амерыканскага штата Аляска. Плошча — 896 км². У нашы дні сталага насельніцтва няма.
Геаграфія
Востраў Ату — найбольш заходні ў групе Алеуцкіх астравоў. Месціцца ў 2366 км на захад ад Анкарыджа. Даўжыня з захаду на ўсход — 66,63 км. Найбольшая шырыня з поўначы на поўдзень — 26 км.
Мае вулканічнае паходжанне. Суша першасна сфарміравалася ў эацэне ў выніку тэктанічных зрухаў пліт. У алігацэне — міяцэне яна некалькі разоў апыналася пад паверхняй акіяна. У гэты перыяд назапасіўся значны пласт асадкавых парод. У чацвярцічны перыяд адбылася новая серыя вулканічных вывяржэнняў, якія выштурхнулі старажытныя пласты наверх, стварылі лававыя палі і расколіны.
Сучасная паверхня Ату ўяўляе шэраг горных ланцугоў з далінамі і западзінамі. Берагі нізкія з шырокімі пляжамі і забалочанымі вусцямі рэк і ручаёў.
Клімат пераходны ад умеранага да арктычнага. У лютым сярэдняя тэмпература трымаецца каля −1°C, а ў жніўні — каля +10,3°C.
Прырода
На востраве Ату ёсць некалькі дрэваў, пасаджаных амерыканскімі ветэранамі пасля II Сусветнай вайны. Аднак большую частку тэрыторыі займаюць горныя, нізінныя і прыбярэжныя лугі, балотныя раслінныя комплексы. На берагах часцяком сустракаюцца зараснікі ханкеньі, папарацяў, карлікавых бяроз і г. д. Фаўна прадстаўлена пераважна грызунамі і марскімі птушкамі.
Далікатная паўночная прырода Ату часткова пацярпела ад чалавечай дзейнасці, асабліва падчас II Сусветнай вайны. У нашы дні адбываецца ачыстка ад рэштак ваенных аб'ектаў. Ату разам з востравам Кыска ўваходзіць у склад асобнай прыроднай ахоўваемай зоны.
Гісторыя
Ату быў населены выхадцамі з больш усходніх Алеуцкіх астравоў толькі каля 3000 гадоў таму. Першапачаткова продкі алеутаў спыняліся на берагах паўднёвых заліваў, дзе меліся неабходныя для існавання рэсурсы. На паўночным беразе іх паселішчы ўзніклі толькі каля 2000 гадоў таму. Першыя паселішчы мелі невялікую плошчу, аб'ядноўвалі групы з 20 - 30 чалавек. Аднак пасля 1 тысячагоддзя н. э. алеуцкае насельніцтва імкліва расло і да сустрэчы з еўрапейцамі магло дасягаць 2000 - 5000 чалавек. Асноўнымі заняткамі тубыльцаў былі лоў ласосяў і паляванне на ластаногіх звяроў.
У 1745 г. Ату быў адкрыты расійскай экспедыцыяй на чале Аляксея Чырыкава і названы ў гонар Святога Хведара. Сучасная назва вострава паходзіць ад наймення адной з алеуцкіх вёсак. Ужо першая высадка расійскай экспедыцыі скончылася нападамі на 2 мясцовыя паселішчы. У далейшым расійскія прамыслоўцы прымушалі алеутаў паляваць для іх і збіралі ясак. Інтэнсіўнае паляванне на ластаногіх выклікала хуткае скарачэнне іх колькасці, у выніку чаго тубыльцы былі вымушаны цярпець нястачы. Наступствы мелі катастрафічны характар, паколькі да 1762 г. колькасць насельніцтва на Ату і суседніх астравах скарацілася да 100 чалавек. Выжылыя аб'ядноўваліся вакол правадыроў Бакутана і Чынтуяха, гандлявалі і карысталіся пэўнай пратэкцыяй з боку прамыслоўцаў.
У 1799 г. урад Расійскай імперыі перадаў правы на асваенне Алеуцкіх астравоў Руска-амерыканскай кампаніі. У 1805 г. па яе рашэнню на Ату былі пераселены алеуты з усходніх астравоў. Рапарт 1811 г. паказвае, што вёска перасяленцаў паступова расла, а колькасць карэнных астравіцян працягвала змяньшацца. Кантактаў паміж перасяленцамі і тубыльцамі амаль не было. Першы выпадак хрышчэння атуанцаў адбыўся ў 1758 г. У 1825 г. Руска-амерыканская кампанія пабудавала праваслаўную капліцу. Сюды перыядычна прыязджаў святар. На чале праваслаўнай абшчыны стаў крэол. У 1832 г. адбылося другое перасяленне алеутаў з вострава Амчытка. У 1860 г. насельніцтва вострава дасягала 278 сталых жыхароў, яшчэ 60 чалавек прыязджалі часова для палявання.
Пасля далучэння Аляскі да ЗША насельніцтва Ату зноў скарацілася да 107 чалавек у 1880 г. Гэта тлумачыцца далейшым драматычным вынішчэннем прыродных багаццяў і перасяленнем астравіцян на ўсход. З 1877 г. пачалося навуковае даследаванне Ату. У 1909 г. культуру і мову тубыльцаў вывучала экспедыцыя У. І. Іахельсона. Для паляпшэння іх эканамічнага становішча амерыканскія ўлады прыцягвалі астравіцян да трымання статкаў карыбу.
7 чэрвеня 1942 г. Ату быў акупаваны японскім баталёнам. Карэнныя жыхары былі прымусова пераселены ў часовы лагер на Хонсю. 11 мая 1943 г. на востраве высадзіліся часткі амерыканскай арміі. У выніку двухтыднёвых баёў амерыканцы здолелі вызваліць большую частку Ату, аднак панеслі значныя чалавечыя страты. Японскае камандванне рыхтавала флот для падтрымкі свайго гарнізона, але 29 мая 1943 г. рэшткі японскага батальёна паспрабавалі выйсці з акружэння самастойна, уступілі ў рукапашную сутычку, але былі знішчаны. Некаторыя японскія салдаты хаваліся ад амерыканцаў і супраціўляліся да чэрвеня 1943 г.
Уладзімір Аляксандравіч Александровіч
Уладзімір Аляксандравіч Александровіч (нар., г. Мінск) — беларускі юрыст, палітык, дэпутат Вярхоўнага Савета Беларусі і Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь (1996—2004).
Біяграфія
Скончыў Беларускую інстыт правазнаўства, юрыст. Член Беларускай сацыяльна-спартыўнай партыі.
Працоўную дзейнасць пачаў электраслесарам МАЗе. Працаваў электраманцёрам Мінскага завода безалкагольных напіткаў.
Абіраўся дэпутатам Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь трынаццатага склікання. З’яўляўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь першага склікання, быў намеснікам старшыні Камісіі па працы, сацыяльных пытаннях, ахове здароўя, фізічнай культуры і спорце.
Лозна
Лозна (Ло́зна) — вёска ў Хмільныцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Будрэвічаў камень Воранаўскі
Будрэвічаў камень — буйны ледавіковы валун у Воранаўскім раёне Беларусі, геалагічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння з 1999 года.
Знаходзіцца ва ўрочышчы Будрэвічаў палетак, 500 м на паўночны захад ад вѐскі Рэмзы і за 1 км ад р. Скарбянка, на слабаўзгорыстай водна-ледавіковай раўніне побач з садам. Даўжыня 3,3 м, шырыня 2 м, вышыня 1,37 м. Камень складзены фінскім ружовым пегматытавым гранітам з мноствам крышталѐў санідына (папярочнік да 10 см) і мускавіту (да 3 см). Валун выяўлены В. Вінакуравым у 1996 годзе. На верхняй паверхні захавалася 5 паўсферычных лунак у папярочніку 3-7 см і глыбіня да 3 см з адшліфаванымі сценкамі.
Будан
Будан — курэнь, часовая жылая пабудова, вартоўня ці склад y садах, на вялікіх агародах, y лесе, на сенажаці. Вядомы на Беларусі і Украіне са старажытнасці. Найчасцей буданы будавалі ў выглядзе двухсхільных канструкцый з тонкіх жэрдак на 2 слупах-сохах, злучаных уверсе перакладзінай, накрывалі карой, галлём, саломай, сенам. У пачатку XX ст. на Палессі зафіксаваны буданы больш складанай пірамідальнай канструкцыі: васьмігранныя ў плане з 4 слупамі ў цэнтры, якія звязваліся перакладзінамі і служылі асновай нахіленых сцен з плашак або драніц, абкладзеных звонку дзёрнам. Часам ніжнюю частку будана рубілі з бярвён, a над агнішчам (у цэнтры) ставілі 2-схільны дах з дымнікам па баках. Выкарыстоўвалі будан і як часовае жыллё ў перыяд розных нягод, асабліва войнаў.
Саўлі Нійнісцё
Са́ўлі Вя́йнямэ Ні́йнісцё (Sauli Väinämö Niinistö; нар. 24 жніўня 1948, Сала, Фінляндыя) — фінскі палітык і юрыст; Прэзідэнт Фінляндыі з 2012 года.
З 1987 года па 2003 год і з 2007 года па 2011 год — дэпутат парламента Фінляндыі ад партыі «Нацыянальная кааліцыя»; у 2007—2011 гадах — спікер парламента Фінляндыі (да выбараў у красавіку 2011 года). Узначальваў раней Фінскі футбольны саюз.
Сяргей Уладзіміравіч Жумар
Сяргей Уладзіміравіч Жумар (, Мінск —) — беларускі гісторык-архівіст, кандыдат гістарычных навук.
Біяграфічныя звесткі
Нарадзіўся ў Мінску ў 1958 годзе ў сям'і настаўніка. Працаваў архівістам, у прыватнасці, у Беларускім навукова-даследчым інстытуце дакументазнаўства і архіўнай справы, быў намеснікам дырэктара.
Навуковая дзейнасць
Яго кандыдацкая прысвечана акупацыйнаму друку ў Беларусі, пасля выйшла асобнай кнігай («Акупацыйны друк на Беларусі ў гады Вялікай Айчыннай вайны», 2000).
Аўтар некалькіх прац па дакументазнаўстве і справаводстве, суаўтар даведніка «Дакументы па гісторыі Беларусі ў „асаблівай тэчцы Сталіна“», адзін са складальнікаў дакументальных збораў «Архіўная справа на Беларусі (1921—1995)», «Трасцянец», «Judenfrej! Свабодна ад яўрэяў!», «Гісторыя Мінскага гета ў дакументах», «Ваеннапалонныя. 1941—1953» (2002), «Масюкоўшчына. Шталаг 352» ды інш.
Катастрофа Як-130 у Баранавічах
Катастрофа Як-130 у Баранавічах — крушэнне вучэбна-баявога самалёта Як-130 ВПС Рэспублікі Беларусь у горадзе Баранавічах, якое адбылося 19 мая 2021 года. У выніку трагедыі загінулі лётчыкі маёр Андрэй Нічыпорчык і лейтэнант Мікіта Куканенка, адзін з мясцовых жыхароў атрымаў раненні.
Самалёт
Як-130 з’яўляецца расійскім вучэбна-баявым самалётам, распрацаваным КБ Якаўлева для замены ў Ваенна-паветраных сілах Расіі вучэбна-трэніровачных Л-39. Першую партыю машын ВПС Беларусі атрымалі ў 2015 годзе ў адпаведнасці з кантрактам з навукова-вытворчай карпарацыяй «Іркут». Праз год былі пастаўлены яшчэ чатыры самалёты. У 2019 годзе краіна атрымала трэцюю партыю, таксама ў колькасці чатырох штук. Па стане на 2020 год беларуская авіяцыя мела 12 Як-130. Самалёт, што разбіўся ў Баранавічах, быў прыпісаны да 116-й гвардзейскай штурмавой авіябазы ў Лідзе.
Катастрофа
Днём 19 мая 2021 года на аэрадроме «Баранавічы» выконваліся вучэбна-трэніровачныя палёты. У названы дзень з аэрадрома «Ліда» група з 4 самалётаў Як-130, у склад якой уваходзіў экіпаж Андрэя Нічыпарчыка, выканала ўзлёт і далейшы палёт у складзе звяна па зададзеным маршруце ў напрамку аэрадрома «Баранавічы». Пасля выканання задання ў складзе групы камандзір паветранага судна па камандзе вядучага прыступіў да адзіночнага вышэйшага пілатажу на малых вышынях над дадзеным аэрадромам. У працэсе выканання самалётам віражу, бартавой сістэмай аб’ектыўнага кантролю пачалі рэгістравацца сігналы аб адмовах датчыкаў, вылічальнікаў і прывадаў комплекснай сістэмы кіравання, а таксама стабілізатара паветранага судна. З гэтага моманту спынілася спраўнае кіраванне самалётам.
Экіпаж Як-130 (борт 74) выявіў тэхнічную няспраўнасць, машына рэзка пайшла ўніз, і яе пачало круціць. Былі моманты, калі самалёт аднаўляў на секунду кіраванне, але потым зноў пілоты гублялі кантроль над сітуацыяй. Аварыйная сітуацыя адбылася ў гарызантальным палёце над аэрадромам. Дыспетчар не менш за 10 разоў падаў каманду «Катапультуйся! Катапультуйся! Скачы!». У радыёэфір выйшаў пілот Су-30СМ, які рыхтаваўся да вылету, і папрасіў экіпаж катапультавацца. У гэты час лётчыкі зразумелі, што самалёт сыходзіць у горад на жылыя кварталы. Уся сітуацыя развівалася на працягу 40 секунд. Рэзервовая сістэма дазволіла на вышыні каля пяцідзесяці метраў стабілізаваць толькі кірунак палёту, і экіпажу ўдавалася змяняць курс, але вышыня працягвала інтэнсіўна падаць. Пілоты імкнуліся адвесці самалёт ад населенага пункта і, пераканаўшыся, што траекторыя падзення знаходзіцца па-за жылымі дамамі, лётчыкі паспрабавалі катапультавацца, але з-за недастатковай вышыні яны загінулі.
У 12:33 самалёт упаў каля двухпавярховак у раёне вуліцы Розы Люксембург, пашкодзіўшы тры дамы. У будынках знесла шкло, на фасадзе засталіся ўвагнутасці ад дэталяў машыны, на брылі завіс адкрыты парашут, на якім катапультаваўся адзін з лётчыкаў. Наступствы крушэння ліквідаваны сіламі МНС. У адным з будынкаў пацярпеў мясцовы жыхар, ударнай хваляй яго збіла з ног, і ён зламаў руку, а таксама атрымаў множныя парэзы ад аскепкаў шкла.
Ахвяры
Самалёт пілатавалі 33-гадовы лётчык першага класа маёр Андрэй Нічыпорчык і 22-гадовы лейтэнант Мікіта Куканенка.
Пацярпелы на зямлі Казімір Кузьміч разам з сям’ёй жыў у доме 2Г. Пры падзенні самалёта яго збіла з ног ударнай хваляй, у выніку чаго той атрымаў пералом перадплечча і шматлікія парэзы ад аскепкаў шкла і часткова страціў памяць. Дом, у якім жыў мужчына, атрымаў шкоду.
Расследаванне
У той жа дзень Следчы камітэт Беларусі распачаў крымінальную справу ў сувязі з крушэннем самалёта. На месцы здарэння пачалі дзейнасць эксперты, якія высвятляюць абставіны здарэння. Іх каардынаваў першы намеснік старшыні СК РБ Алег Шандаровіч. Туды таксама выехала камісія Міністэрства абароны на чале з намеснікам міністра абароны па ўзбраенні. Галоўным следчым упраўленнем распачата крымінальная справа па ч. 2 арт. 465 КК РБ («Парушэнне правілаў палётаў або падрыхтоўкі да іх, што пацягнула па неасцярожнасці смерць дзвюх асоб»). Па стане на 20 мая завершана правядзенне агляду месца здарэння, падрабязна зафіксавана следавая карціна, дапытаны сведкі і вайскоўцы авіябазы, прызначаны шэраг неабходных экспертных даследаванняў.
Адначасова камандаванне ВПС паведаміла аб першых выніках расшыфроўкі бартавых самапісцаў Як-130. Перад падзеннем экіпажу не хапіла вышыні для прыняцця рашэння і бяспечнага катапультавання. Лётчкі кіравалі і ўздзейнічалі на ручку кіравання самалётам і на педалі, якія змянілі кірунак палёту да моманту дотыку зямлі.
Камандуючы ВПС і войскамі СПА Ігар Голуб, спасылаючыся на вынікі расшыфроўкі дадзеных бартавых самапісцаў, заявіў, што крушэнне Як-130 адбылося з-за адмовы сістэмы кіравання. У машыны адмовілі ўсе ўзроўні сістэмы кіравання, прычым імгненна, на працягу адной хвіліны. Застаўся рэзервовы ўзровень, які працаваў з жудаснымі перабоямі, але які даў магчымасць адвесці самалёт. Голуб растлумачыў, што ў дадзенай сітуацыі, паводле патрабавання Кіраўніцтва па лётнай эксплуатацыі самалёта Як-130, экіпаж абавязаны быў пакінуць машыну. У гэты час самалёт перайшоў у некіравальны хаатычны рух, і яго траекторыя пачала ўхіляцца налева, гэта значыць у бок горада.
Падчас афіцыйнага следства ўстаноўлена, што камандзірам экіпажа самалёта Як-130 Андрэем Нічыпорчыкам, лётчыкам Мікітам Куканенкам, асобамі з ліку інжынерна-тэхнічнага складу, якія ажыццяўлялі абслугоўванне і падрыхтоўку самалёта, а таксама асобамі, адказнымі за арганізацыю, забеспячэнне і кіраўніцтва палётамі, парушэнняў правілаў палётаў і падрыхтоўкі да іх або іншых правілаў эксплуатацыі ваенных лятальных апаратаў, якія знаходзяцца ў прамой прычыннай сувязі з наступствамі не дапушчана. Прычынай трагедыі была названа адмова сістэмы кіравання самалётам.
Рэакцыя
Аляксандр Лукашэнка выказаў глыбокія спачуванні сем’ям загінуўшых. Міністру абароны Віктару Хрэніну даручана асабіста перадаць словы падтрымкі ад прэзідэнта і аказаць усю неабходную дапамогу. Спачуванні выказаў Савет Рэспублікі ў асобе яго старшыні Наталлі Качанавай.
Гарадскія ўлады Баранавічаў у сувязі з катастрофай адмянілі мерапрыемствы свята «Баранавіцкая вясна», прыначанага на 21—22 мая і прымеркаванага да 150-годдзя горада. Старшыня баранавіцкага гарвыканкама Юрый Грамакоўскі параўнаў дзеянні загінулых лётчыкаў з подзвігам першага Героя Беларусі Уладзіміра Карвата.
Эдуард Жмакін, намеснік камандзіра 116-й гвардзейскай штурмавой авіяцыйнай базы, выказаў словы падзякі ўсёй краіне. Як адзначыў вайсковец, ''«у гэтыя цяжкія хвіліны падтрымліваюць нас, кажуць словы падзякі бацькам, захапляюцца гэтым мужным учынкам нашых хлопцаў. І мы ганарымся нашымі хлопцамі. Яны зрабілі ўсё, каб захаваць мірныя жыцця на зямлі»''. Алег Турчыновіч, першы намеснік камандзіра 61-й авіяцыйнай базы, падзякаваў бацькам загінулых «за тое, што выхавалі сапраўдных мужчын».
Свае спачуванні ў адрас беларускай арміі выказалі міністэрства абароны і дыпмісіі Казахстана, Азербайджана, Узбекістана, Нідэрландаў і Мінская асацыяцыя ваенных аташэ, акрэдытаваных у Беларусі, якая прадстаўлена ваеннымі дыпламатамі 19 краін.
Следчы камітэт Рэспублікі Беларусь пачаў крымінальную справу па арт. 130 Крымінальнага кодэкса («Наўмысныя дзеянні, накіраваныя на ўзбуджэнне расавай, нацыянальнай, рэлігійнай альбо іншай сацыяльнай варожасці ці розні»). Са слоў намесніка міністра ўнутраных спраў Генадзя Казакевіча, «знайшліся нягоднікі, якія выліліся самымі мярзотнымі каментарамі як у адрас пілотаў, так і ў адрас беларускай арміі ў цэлым». На 27 мая затрымана 20 чалавек.
Памяць
У лістападзе 2021 года Баранавіцкі гарвыканкам прыняў пастанову аб наданні вуліцам у новым мікрараёне Паўночны-2 імёнаў маёра Нічыпорчыка і лейтэнанта Куканенкі. На месцы трагедыі плануецца ўстаноўка памятнага знака ў выглядзе двух каваных жураўлёў на фоне сілуэта самалёта Як-130.
24 лістапада лётчыкам Андрэю Нічыпорчыку і Мікіце Куканенку ўказам Аляксандра Лукашэнкі пасмяротна прысвоена званне «Герой Беларусі».
IC 3708
IC 3708 — галактыка тыпу GxyP (частина галактики) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Алена Аляксандраўна Лятучая
Алена Аляксандраўна Лятучая (Елена Александровна Летучая; нар. 5 снежня 1978, Яраслаўль, РСФСР, СССР) — расійская тэлежурналістка, тэлевядучая. Мастацкі кіраўнік Вышэйшай школы тэлебачання «Астанкіна».
З лютага 2014 па сакавік 2016 і з кастрычніка таго ж па май 2017 года — вядучая і прадзюсар праграмы «Ревизорро», а таксама вядучая праграмы «Школа Ревизорро» (2017). У 2015/16 адкрыла інтэрнэт-краму «Лятучая крама». З’яўляецца аўтарам дакументальных фільмаў для тэлеканалаў «ТВ3», «СТС» і «Пятніца!». Скончыла Школу тэле-і радыёвяшчання «Мітра», дзе ў цяперашні час узначальвае «майстэрню Алены Лятучай» факультэта журналістыкі Мітра.
Да 2017 года — прадзюсар тэлеканала «Пятніца!», дзе ў яе падпарадкаванні знаходзіліся ўсе праекты сямейства «Ревизорро», уключаючы «Ревизорро-Шоу».
З лістапада па снежань 2017 года — вядучая аўтарскай праграмы «Лятучы атрад» на «Першым канале» пра праверкі ў сацыяльных установах — школах і бальніцах, а таксама пра барацьбу з несправядлівасцю, непрафесіяналізмам і падманам. Восенню 2018 года на «Першым канале» выйшлі два аўтарскіх дакументальных фільма «Алена Лятучая. Без смецця ў галаве» і інш.
З кастрычніка 2018 года афіцыйна становіцца абліччам «СТС» і аб’яўляе пра старт здымак двух праектаў для тэлеканала. У канцы мая 2022 года са скандалам пакінула тэлеканал. З 6 лістапада 2018 года выходзіць новае шоу Алены Лятучай у інтэрнэце «Лятучы нагляд. Без цэнзуры». 5 сакавіка 2019 года выйшаў другі сезон аўтарскага праекта Алены Лятучай.
Са снежня 2019 года з’яўляецца паслом фонду «Падары жыццё». У лістападзе 2020 года стала настаўнікам усерасійскага конкурсу-праекта «ТопБЛОГ» АНО «Расія — краіна магчымасцей».
У 2015 годзе ўвайшла ў лік найбольш сексуальных жанчын Расіі па версіі часопіса «Maxim», заняўшы 91-е месца.
Крыстаф Вайль
Крыстаф Вайль (Christof Weil; нар., Хайльброн) — нямецкі дыпламат. Пасол ФРГ у Беларусі ў 2010—2012 гадах.
Балтыйскі бурштын
Балтыйскі бурштын (міжнародная геалагічная назва «сукцыніт») — выкапнёвая смала, сыравіна для вырабу ювелірных упрыгожванняў
Узрост
Узрост балтыйскага бурштыну ацэньваецца ў 44 млн гадоў (эацэнавая эпоха палеагенавага перыяду).
Гісторыя вывучэння
З бурштыну ў XVII стагоддзі з дапамогай перагонкі была ўпершыню атрымана бурштынавая кіслата. Солі і эфіры бурштынавай кіслаты называюцца сукцынатамі (succinum — бурштын). Паколькі балтыйскі бурштын на 3-8 % складаецца з бурштынавай кіслаты, то яго таксама называюць сукцыніт.
Да сярэдзіны XIX стагоддзя ўвесь балтыйскі бурштын лічыўся марскім бурштынам або марскім каменем, таму што яго збіралі непасрэдна ў моры або на ўзбярэжжы. У пясчаных дзюнах праходзілі неглыбокія кар’еры, але арганізаваная сістэматычная распрацоўка не праводзілася. Адрозніваць берагавы бурштын (выкінуты на бераг разам з багавіннем) і вылаўлены.
З 1850-х гадоў навукоўцы лічылі, што крыніцай бурштыну з’яўлялася смала адзінага віду дрэў, хвоі, вымерлай яшчэ ў дагістарычныя часы. Гэта дрэва было апісана па кавалачках кары, выяўленых у бурштыне. Аднак праведзеныя ў 1980-х гадах даследаванні даказалі, што крыніцай бурштыну былі некалькі відаў раслін. Было падлічана, што старажытныя лясы вырабілі больш за 100 000 тон балтыйскага бурштыну. Нядаўнія даследаванні на падставе (FTIR) і аналізу бурштыну і смалы сучасных жывых дрэў дазволілі зрабіць выснову, што яны паходзяць ад іглічных раслін сямейства. Адзіным сучасным прадстаўніком гэтага сямейства з’яўляецца, які расце толькі ў Японіі, аднак вядомы ў выкапнёвым стане з тэрыторыі ўсёй Еўразіі, і нават з Грэнландыі.
Структура
Балтыйскі бурштын (сукцыніт) не з’яўляецца поўным палімераў, бо не складаецца з мноства «манамерных звёнаў». Макрамалекулярная структура — макрамалекулярная сетка з папярочнымі сувязямі, поры якой (свабодныя прасторы) запоўненыя кампанентамі малекулярнай структуры (напрыклад, мона — і сесквітэрпенамі). Складаная хімічная структура балтыйскага бурштыну можа быць названая супрамалекулярнай. Такая структура робіць будову бурштыну больш кампактнай, жорсткай і больш устойлівай да знешніх фактараў. Яна таксама спрыяе добрай захаванасці раслінных і жывёльных інклюзаў у бурштыне.
Фаўна балтыйскага бурштыну
Шматлікія вымерлыя роды і віды раслін і жывёл знаходзілі і знаходзяць у Балтыйскім бурштыне. Ён уключае самую вялікую па відавай разнастайнасці выкапнёвую фаўну насякомых. У прыватнасці, з балтыйскага бурштыну вядома 434 віды жукоў (па стане на 2013 год). Раслінныя рэшткі нешматлікія і складаюць усяго 0,4 % ад агульнай колькасці уключэнняў. Часцей за ўсё прадстаўлены часцінкі драўнянай тканіны і кары. Часам у бурштыне можна ўбачыць засохлыя кветкі, рэшткі лісця, ігліцу, галінкі і плады. Каля 90 % жывёльных інклюзаў складаюць насякомыя, сярод іх больш за палову — гэта двухкрылыя. Сярод вельмі нешматлікіх пазваночных, знойдзеных у Балтыйскім бурштыне, былі і.
Некаторыя таксоны, апісаныя з балтыйскага бурштыну:
Прыкметы сапраўднасці
Прыклад індыкатарных прыкмет сапраўднасці балтыйскага бурштыну:
У імітацыях мікрадэтрыт, дробныя ўключэнні валокнаў драўніны дуба, пылку, мінералаў, а таксама «паветранага планктону» і інш. арганізмаў з фрагментаванай структурай адсутнічаюць.
Балтыйскі бурштын: распаленая іголка пранікае з цяжкасцю; адшліфаваны бурштын дэманструе флуарэсцэнцыю; нізкая ўдзельная вага (1,050-1,096 г/см³). Імітацыі: распаленая іголка пранікае з лёгкасцю; няма флуарэсцэнцыі; высокая ўдзельная вага.
Лазава (Хмільныцкі раён)
Лазава (Лозова́) — вёска ў Хмільныцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Чаркаскі раён
Чаркаскі раён (Черкаський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Чаркаскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Чаркасы (Черкаси).
Утвораны 7 сакавіка 1923 года. Насельніцтва раёна на года складае 75145 чалавек, плошча — 1617 км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 пасялковага і 22 сельскіх саветаў.
Хацьяй
Хацьяй (тайск. หาดใหญ) — найбуйнейшы горад правінцыі Сангкхла, аднак, у адрозненне ад іншых сталіц, ён не з’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам, а толькі цэнтр ампхэ.
Насельніцтва — 157 359 чалавек (2008), высокая доля мусульман і этнічных кітайцаў. Побач з горадам размешчаны аднайменны міжнародны аэрапорт, у горадзе знаходзіцца найбуйнейшая ў Паўднёвым Тайландзе чыгуначная станцыя. Эканамічны цэнтр поўдня краіны.
Буднікі
Бу́днікі — катэгорыя працаўнікоў на Беларусі ў XV — сярэдзіне XIX стагоддзяў, якія працавалі галоўным чынам на будах. Набіраліся пераважна са збяднелых сялян. Некваліфікаваныя буднікі звычайна выпальвалі попел з драўніны пэўных парод і нарыхтоўвалі дровы, клёпку для будных печаў. Кваліфікаваныя буднікі выварвалі з попелу паташ (палівачы і карытнікі), выпальвалі вугаль для кузняў, рабілі бочкі пад паташ, выконвалі дапаможныя работы (кавалі, бондары, цагельнікі і іншыя). За сваю працу буднікі атрымлівалі ардынарый (харчы), адзенне і грашовую плату. Большасць буднікаў мела свае хаты, бяздомныя жылі па месцы працы ў спецыяльных памяшканнях.
Малы Мытнык
Малы Мытнык (Ма́лий Митник) — вёска ў Хмільныцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Гідрадыкцыён
Гідрадыкцыён (Hydrodictyon) — род прэснаводных зялёных водарасцей парадку пратакокавых. Слаявішча да 1 м даўжынёй, мае выгляд торбападобнай сеткі, якая вольна плавае па вадзе. Бакі пяцёлак утвораны асобнымі мнагаядравымі клеткамі даўжынёй да 1,5 см. Пры бясполым размнажэнні зааспоры (іх бывае да 20 000 у адной клетцы), знаходзячыся ў матчынай клетцы, складваюцца ў новую сетку; палавы працэс — ізагамія.
Джавані Вірджыніа Скіяпарэлі
Джавані Вірджыніа Скіяпарэлі (Giovanni Virginio Schiaparelli; 14 сакавіка 1835, Савільяна, П’емонт — 4 ліпеня 1910, Мілан) — італьянскі астраном. У 1854 годзе Скіяпарэлі скончыў Турынскі ўніверсітэт, пасля чаго працаваў у Берліне пад кіраўніцтвам Энкэ. У 1859—1860 гадах працаваў у Пулкаўскай абсерваторыі пад кіраўніцтвам А. В. Струвэ, у 1862 стаў дырэктарам Брэрскай абсерваторыі ў Мілане. Скіяпарэлі займаўся назіраннем падвойных зорак і аб’ектаў сонечнай сістэмы, у прыватнасці планеты Марс. 26 красавіка 1861 года адкрыў астэроід 69 Гесперыя. У 1866 упершыню паказаў, што метэорныя патокі Леаніды і Персеіды звязаныя з каметамі.
Зара (Рослаўльскі раён)
Зара (Заря) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прыгор’еўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Зара абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
З 2004 па 2019 год у складзе Жарынскага сельскага паселішча.
Геаграфія
Праз вёску праходзіць аўтадарога.
Малы Астражок
Малы Астражок (Ма́лий Острожо́к) — вёска ў Хмільныцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Назоўнікі англійскай мовы
Назоўнікі англійскай мовы (English nouns) - гэта часціны англійскай мовы, якія абазначаюць прадметы, з'явы і абстрактныя паняцці. Як і ў іншых мовах свету, яны дзеляцца на ўласныя - імёны людзей, мянушкі жывёл, назвы гарадоў і інш. і агульныя. Англійскія назоўнікі маюць граматычныя катэгорыі роду, ліку і склону.
Катэгорыя роду
Шэраг назоўнікаў, якія адносяцца да ніякага роду, могуць замяняцца на займеннік жаночага роду she (яна): ship (карабель), іншыя водныя транспартныя сродкі і car (аўтамабіль). Так, у фільме "Тытанік" Дж. Камерона аднайменны карабель называлі і словам it (яно), і словам she. Пад гэта ж правіла падпадае назва краіны, горада. Выкарыстанне займенніка she ў дачыненні да неадушаўлёных прадметаў і з'яў паказвае прыязныя адносіны суб'екта гаворкі да гэтых прадметаў і з'яў (напрыклад, любоў да радзімы). Назвы жывёл і слова baby (дзіця) звычайна таксама ніякага роду, але могуць ставіцца ў жаночы ці мужчынскі род адпаведна полу істоты.
Катэгорыя склону
Назоўнікі англійскай мовы могуць ставіцца толькі ў 2 склоны: агульны (common case) і прыналежны (possesive/genitive case). Апошні перадае прыналежнасць каму-небудзь (чаму-небудзь) пэўнага прадмету (з'явы): the officer's car - "машына гэтага афіцэра", слова car стаіць у агульным склоне, а officer - у прыналежным. Прыналежны склон выражаецца даданнем назоўніку апострафа (калі слова заканчваецца на літары s, z i x) (Burns' poems - вершы Бернса) ці апострафа з літарай s (ва ўсіх астатніх выпадках) (children's toys - цацкі дзяцей). Большасць назоўнікаў, якія абазначаюць неадушаўлёныя прадметы і з'явы ці абстрактныя паняцці, ставяцца толькі ў агульны склон, але паняцці, звязаныя з вымярэннем часу, адлегласці, геаграфічныя назвы могуць ставіцца ў прыналежны склон: a day's wait (чаканне працягам у цэлы дзень).
Катэгорыя ліку
У сучаснай англійскай мове ўсе назоўнікі можна падзяліць на адзіночналікавыя (uncountable nouns) і множналікавыя (countable nouns). Апошнія дзеляцца на словы, якія маюць адзіночны лік, і якія маюць толькі форму множнага ліку.
Адзіночналікавыя назоўнікі
Рэчыўныя назоўнікі (якія абазначаюць рэчывы - water - вада) і назоўнікі, якімі выражаецца большасць абстрактных паняццяў, звычайна не ставяцца ў множны лік, і таму з'яўляюцца адзіночналікавымі. Многія такія назоўнікі можна паставіць у множны лік, каб перадаць ідэю розных відаў рэчыва альбо з'явы (cheeses - сыры (розных сартоў), moneys - валюты розных краін, а не грошы ўвогуле, businesses - розныя віды бізнесу) ці порцыю рэчыва (We ordered two beers and an ice-cream - Мы замовілі два піва і адно марожанае). Некаторыя назоўнікі з'яўляюцца адзіночналікавымі, калі абазначаюць цэлае ці больш шырокае паняцце, і множналікавымі, калі перадаюць ідэю часткі цэлага: brick - a brick (цэгла - цагліна), paper - a paper (папера - дакумент, газета), society - a society (грамадства - таварыства, клуб). Як і ў беларускай мове, рэчыўныя назоўнікі могуць быць множналікавымі, калі перадаюць стылістычную ідэю мноства рэчыва ці яго працяжнасць, бясконцасць: sands of the Sahara - пяскі Сахары, the blue skies of Italy - блакітныя нябёсы Італіі. Назвы навук, якія заканчваюцца на -ics (mathematics -матэматыка), звычайна разглядаюцца як адзіночналікавыя, але ў некаторых выпадках яны могуць ставіцца з дзеясловамі множнага ліку.
Некаторыя назоўнікі англійскай мовы ніколі не ставяцца ў множны лік, у адрозненні ад іх беларускіх эквівалентаў: news (навіна - навіны), knowledge (веданне - веды), advice (парада - парады).
Множны лік
Звычайна назоўнікі англійскай мовы ставяцца ў множны лік з дапамогай суфікса s (альбо es, калі назоўнік заканчваецца літарамі і спалучэннямі літар, якія перадаюць гукі "с", "з", "ч" "ш" ці пасля галосных). Пры гэтым пасля глухіх зычных суфікс s(es) перадае гук "с" (plates (талеркі)), пасля звонкіх зычных і галосных - гук "з" (flags (сцягі)), а пасля шыпячых і свісцячых гукаў гэты суфікс чытаецца "із". У складаных назоўніках суфікс s(es) можа надавацца розным кампанентам: merry-go-rounds (каруселі), commanders-in-chief (галоўнакамандуючыя).
Некаторыя літары на канцы назоўніка могуць мяняцца пры даданні суфікса множнага ліку. Напрыклад, літара "у" пасля зычных замяняецца літарамі "іе": city - cities (горад - гарады); пасля галосных літара "у" не мяняецца, бо абазначае не гук "і", а "й": day -days (дзень - дні). Падобным чынам літара "f" у некаторых словах, такіх як wife (жонка), wolf (воўк), knife (нож) замяняецца на "v" - wives, wolves, knives.
У сучаснай англійскай мове існуюць назоўнікі з нестандартнай формай множнага ліку. Некаторыя з іх, напрыклад, маюць аднолькавую (аманімічную) форму адзіночнага і множнага ліку: sheep (авечка - авечкі), grouse (курапатка - курапаткі), works (завод - заводы), means (сродак - сродкі). Словы works і means могуць складаць цяжкасці пры перакладзе, бо works  - гэта і множны лік назоўніка work (у сэнсе "твор (пісьменніка), праца (навуковая)", а не работа ўвогуле), і адзіночны і множны лік слова "завод",  і форма простага цяперашняга часу 3-й асобы адзіночнага ліку дзеяслова work - "працуе". Такім жа чынам means - гэта не толькі сродак і сродкі, але і форма простага цяперашняга часу 3-й асобы адзіночнага ліку дзеяслова mean "значыць; мае намер". Звычайна лік такіх назоўнікаў можна вызначыць з дапамогай кантэксту.
Многія іншыя прыклады назоўнікаў з нестандартным множным лікам можна сістэматызаваць у табліцу:
Сярод назоўнікаў англійскай мовы існуюць некаторыя множналікавыя назоўнікі, якія не маюць адзіночнага ліку. Да гэтай групы адносяцца абазначэнні парных прадметаў: trousers (штаны), scissors (нажніцы). У гэтай групе таксама есць словы, якія з'яўляюцца амонімамі множнага ліку назоўнікаў, якія ў сваю чаргу ставяцца ў адзіночны лік. Гэтыя амонімы адрозніваюцца значэннем і складаюць некаторыя цяжкасці пры перакладзе:
Зборныя назоўнікі
Шэраг назоўнікаў англійскай мовы абазначаюць групы людзей і з'яўляюцца зборнымі: family (сям'я), army (армія), government (урад). У брытанскім варыянце англійскай мовы яны лічацца назоўнікамі адзіночнага ліку, калі разглядаюцца як цэлае - My family is very united (Мая сям'я вельмі дружная). Але ў кантэксце дзеянняў кожнага члена групы паасобку зборныя назоўнікі нават у адзіночным ліку ставяцца з дзеясловамі множнага ліку - My family have just gathered in the room ("Мая сям'я толькі што сабралася ў пакоі" альбо "Члены маёй сям'і толькі што сабраліся ў пакоі"), непажадана замяняць дзеяслоўную канструкцыю have just gathered на яе форму 3-й асобы адзіночнага ліку has just gathered. Пры гэтым зборныя назоўнікі police (паліцыя), cattle (скаціна) і people (людзі) разглядаюцца толькі як назоўнікі множнага ліку: the police are looking for the terrorists (паліцыя шукае тэрарыстаў) нельга сказаць the police is looking for the terrorists. У амерыканскім варыянце англійскай мовы есць тэндэцыя выкарыстоўваць зборныя назоўнікі толькі з дзеясловамі множнага ліку.
Сінтаксічная роля назоўнікаў
Часцей за ўсе назоўнік англійскай мовы выступае ў сказе ў ролі дзейніка: Life is great! (Жыццё цудоўнае!). Яшчэ адна распаўсюджаная роля назоўніка ў сказе - дапаўненне: I read books (Я чытаю кнігі). Шырокае распаўсюджанне маюць камбінацыі з двух і больш назоўнікаў (noun+noun, N+N), у якіх апошні звычайна з'яўляецца дзейнікам альбо дапаўненнем, а папярэдні (ці папярэднія) выковаюць сінтаксічную функцыю азначэння: tuition fee (плата за навучанне), work schedule (графік работы/рабочы графік). Як бачна на вышэй прыведзеных прыкладах, перакладаць такія камбінацыі назоўнікаў на беларускую трэба пачаўшы з апошнягя слова, пры неабходнасці дадаваць прыназоўнікі. Пры гэтым у некаторых выпадках магчымы пераклад назоўніка ў функцыі азначэння прыметнікам беларускай мовы, як у прыкладзе "work - работа і рабочы". Магчыма выкарыстанне назоўніка ў ролі часткі складанага дапаўнення (Complex object) (they elected him president - (яны) яго абралі прэзідэнтам), складанага дзейніка (Complex subject) (He was appointed chairman - яго прызначылі старшынём), акалічнасці (He spoke in a different tone - Ен гаварыў іншым тонам), прэдыкатыўнага члена складанага выказніка (I am a teacher - Я настаўнік), прыдатка (My brother, a businessman, works too much - Мой брат, бізнесмен, надта шмат працуе).
Васкоўнік звычайны
Васкоўнік звычайны (Myrica gale), таксама мірт балотны, свечная ягада, верас духмяны, верас ягадны, верас воскавы, пахучка, васкоўнік, васкоўніца балотная, мірта  — расліна з сямейства васкоўнікавых (Myricaceae). Занесены ў спіс ахоўных відаў. Адзіны прадстаўнік сямейства ў Еўропе.
Назва
Лацінскай назве «Myrica» (Myríke) адпавядае грэчаская назва тамарыску.
Батанічнае апісанне
Куст вышынёй 1-1,5 м, галінасты, шарападобнай формы. Галіны цёмна-бурыя, густа пакрыты лісцем.
Лісце ад падоўжана-зваротнаяйкападобных да зваротнаяйкападобных, даўжынёй 2-6 см, шырынёй 0,8-1,5 см, з клінаватым аснаваннем, уверсе завостраныя або закругленыя, на кароткіх хвосціках, зверху цёмна-зялёнае, цьмянае, знізу бялейшае.
Расліна двухдомная. Шышкі з тычынкавымі кветкамі шматлікія, сядзячыя, цыліндрычныя, даўжынёй 0,7-1,6 см, светла-бурыя, сабраны на канцах галін. Песцікавыя шышачкі развіваюцца некалькі пазней тычынкавых, больш кароткія, даўжынёй 0,3-0,5 см падчас цвіцення і 0,6-1,5 см падчас плоданашэння, шчыльныя, авальналанцэтныя, вострыя. Песцікі ніткападобныя, пурпурныя.
Плады — зборныя касцянкі авальна-яйкападобныя, жаўтлявыя, слізістыя, каля 4 мм у дыяметры.
Цвіце да распускання лісця ў Еўропе ў красавіку — маі, у Паўночнай Амерыцы ў сакавіку — красавіку. Плоданашэнне ў ліпені — верасні (Еўропа), чэрвені — верасні (Паўночная Амерыка).
Распаўсюджанне
Сустракаецца практычна на ўсёй тэрыторыі Еўропы, у Японіі, Карэі і ў Паўночнай Амерыцы (ад Аляскі і арктычных раёнаў Канады да ЗША). У Еўропе сустракаецца ўздоўж прыбярэжных раёнаў Вялікабрытаніі, Бельгіі, Нідэрландаў, Польшчы і Даніі, у Германіі па ніжняй даліне Рэйна, у Вестфальскай бухце (Мюнстэрланд, Сэна), усходнім Шлезвігу-Гальштэйну, Нідэрлаўзітцы, Мекленбургу — Пярэдняй Памераніі.
На тэрыторыі Расіі расце на паўночным захадзе еўрапейскай часткі і на Далёкім Усходзе.
Васкоўнік звычайны расце пераважна на балотах і вільготных лугах у рэгіёнах з атлантычным кліматам.
15 cm Kanone M. 80
15 cm Kanone M. 80 (15 cm гармата M 80) — гармата, стаяла на ўзбраенні Аўстра-Венгрыі падчас Першай сусветнай вайны. Аблогавыя гарматы серыі М 80 былі распрацаваныя для замены гармат серыі M 61, маючы больш высокую далёкабойнасць і бронепрабівальнасць. Разам з 15-см Kanone M 80 былі прынятыя на ўзбраенне 12 см М.80 і 18 см М.80. Гарматы былі ўсталяваныя на аднатыпным лафеце, без якога-небудзь сучаснага механізма аддачы. У адпаведнасці з дактрынай XIX стагоддзя гэта зброя валодала абмежаванай рухомасцю, выконваючы ролю гарнізоннай ці аблогавай артылерыі.
У пачатку вайны 15 см М. 80 і 18 см M.80 выкарыстоўваліся амаль выключна толькі ў ролі гарнізоннай артылерыі, напрыклад у такіх крэпасцях, як Кракаў і Пшэмысль. Аднак патрэба ў большай артылерыйскай падтрымцы ў дыяпазоне сярэдняга калібру прымусіла Аўстра-Венгерскае войска скарыстаць 15 см М. 80 у палявых умовах.
Раз’езд 41 (Акмолінская вобласць)
Раз’езд 41 — раз’езд у Аршалынскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад аульнай акругі Жыбек. Код КАТА — 113433300.
Юнган
Юнган (Ljungan) — рака ў Швецыі.
На рацэ знаходзіцца некалькі гідраэлектрастанцый.
Андэрс Берынг Брэйвік
Яго таксама звязваюць з выбухам начыненай выбухоўкаю машыны, які меў месца ва ўрадавым квартале Осла за дзве гадзіны да інцыдэнта на востраве. Ён быў арыштаваны адразу пасля ўчыненага замаху на маладзёжны лагер і цяпер знаходзіцца пад паліцэйскім наглядам. Падчас затрымання быў паранены. Пасля свайго арышту афіцыйныя асобы далі яму характарыстыку ўльтраправага экстрэміста. Паводле Reuters і BBC намеснік начальніка паліцыі Роджэр Андэрсен апісаў падазраванага як «хрысціянскага фундаменталіста».
Брэйвік атрымаў адукацыю ў Камерцыйнай школе Осла і, паводле Verdens Gang, вызнае сябе кансерватыўным нацыяналістам. Таксама ён з'яўляецца былым сябрам Партыі прагрэса Нарвегіі (FrP) і яе маладзёжнага крыла FpU. Паводле дзейнага лідара FpU Ова Ванебо, Брэйвік быў досыць ініцыятыўным у першай палове 2000-х, аднак быў вымушаны пакінуць партыю праз узмацненне жорсткасці сваіх поглядаў. У шматлікіх сацыяльных медыа ён вызнаваў сабе прыхільнікам нарвежскага антынацыскага партызана Макса Мануса, нідэрландскага палітыка Герта Вільдэрса і сацыяльна-ліберальнага філосафа Джона Сцьюарта Міла. У якасці сваіх зацікаўленасцей ён пазначаў «бодзібілдынг, кансерватыўную палітыку і масонства». У яго Твітэры існуе толькі адзін запіс з цытатай Джона Сцьюарта Міла: «Адзін чалавек з верай мацнейшы за сто тысяч чалавек, якія маюць толькі інтарэсы», датаваны 17 ліпеня.
У 2012 г. нарвежскі суд прызнаў Андэрса Брэйвіка псіхічна здаровым, яму трэба будзе правесці ў зняволенні 21 год як мінімум. Гэты тэрмін можа быць прадоўжаны, калі суд вырашыць, што Брэйвік працягвае ўяўляць пагрозу для грамадства. Брэйвік прызнаў, што ён забіў 77 і параніў 240 чалавек. Настойваў на тым, што яго ўчынкі тлумачацца ўльтраправымі і антымусульманскімі поглядамі і не хацеў, каб яго разглядалі як паранаідальнага шызафрэніка.
Маркушы (Хмільныцкі раён)
Маркушы (Маркуші́) — вёска ў Хмільныцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Панакея
Панакея (Панакія, «Якая ўсё вылечвае») — у старажытнагрэчаскай міфалогіі бажаство - персаніфікацыя вылячэння. Дачка Асклепія і Эпіёны. Яе ахвярнік у Аропе.
Экалагічныя фактары
Экалагічныя фактары — уласцівасці і кампаненты асяроддзя пражывання, якія выклікаюць у арганізма рэакцыі прыстасавання — адаптацыі.
Выдзяляюцца экалагічныя фактары біятычныя, абіятычныя і антрапагенныя, і яны ўдзейнічаюць на арганізм не ізалявана, а ўвыглядзе складанага комплексу. Сукупнасць неабходных для жыцця экалагичных фактараў называецца ўмовамі існвання. Розныя арганізмы могуць вытрымліваць значныя ваганні экалагічных фактараў (эўрыбіёнтныя), іншыя жывуць толькі пры нязначных іх ваганнях (сценабіёнтныя). Таксама выдзяляюцца экстрэмальныя экалагічныя фактары, як цунамі і інш.
Асяроддзе пражывання
Асяроддзе пражывання — частка прыроды, з якой арганізм непасрэдна ўзаемадзейнічае на працягу свайго жыцця. У асяроддзі пражывання экалагічныя фактары адрозніваюцца па значнасці для кожнага арганізма. Напрыклад, вуглякіслы газ не важны для жыцця жывёл, але абавязковы для жыцця раслін, а вось без вады не могуць існаваць ні тыя, ні другія. Значыць, для існавання арганізмаў любога віду патрабуюцца пэўныя экалагічныя фактары.
Усе астатнія экалагічныя фактары не з’яўляюцца жыццёва важнымі для арганізма, хаця і могуць уплываць на яго існаванне. Іх называюць другараднымі фактарамі. Напрыклад, для жывёл вуглякіслы газ і малекулярны азот не з’яўляюцца жыццёва неабходнымі, а для існавання раслін не абавязкова наяўнасць арганічных рэчываў.
Усе віды жывых арганізмаў у адносінах да розных экалагічных фактараў маюць пэўныя межы трываласці (талерантнасці), якія абмежаваны экалагічным мінімумам і экалагічным максімумам. У гэтых межах вылучаюць зоны, якія адрозніваюцца па сіле ўздзеяння фактару на арганізм: зону песімуму, зону нармальнай жыццядзейнасці і зону оптымуму. У залежнасці ад меж трываласці арганізмы падзяляюць на стэнабіёнтаў і эўрыбіёнтаў.
Указ пра нашэнне школьнай формы (1978)
Указ пра нашэнне школьнай формы выдадзены ў 1978 годзе цэнтральна-афрыканскім імператарам Бакасам I. Выклікаў моцны рэзананс і хваляванні ў краіне, а рэакцыйныя меры рэжыму прычыніліся ўмяшанню Францыі і звяржэнню Бакасы.
Экалагічныя фактары
Класіфікацыя экалагічных фактараў
Экалагічныя фактары разнастайныя. Яны адыгрываюць розную ролю ў жыцці арганізмаў, маюць неаднолькавую прыроду і спецыфіку дзеяння. I хаця яны ўздзейнічаюць на арганізм як адзіны комплекс, іх класіфікуюць па розных крытэрыях, каб аблегчыць вывучэнне закана-мернасцей узаемадзеяння арганізмаў з навакольным асяродцзем.
Разнастайнасць экалагічных фактараў па паходжанні ў асяроддзі пражывання дазваляе падзяліць іх на тры вялікія групы. У кожнай з груп можна вылучыць некалькі падгруп фактараў.
Указ пра нашэнне школьнай формы (1978)
Перадумовы
У гэтых умовах Бакасам быў выдадзены Указ, усе школьнікі і студэнты ў імперыі абавязваліся купіць спецыяльную форменную вопратку і насіць яе ў межах навучальных устаноў. Пашывам формы з партрэтам Бакасы займаліся фабрыкі, якія належалі яго сям’і, прадавалася форма ў крамах, якія належалі сям’і імператара. Большасць цэнтральна-афрыканскіх сем’яў не магла дазволіць сабе купіць форму коштам 20 долараў ЗША, пры гадавым заробку фермера ў 136 долараў ЗША. Чыноўнікі ў гарадах зараблялі крыху болей, але заробкі ім не выплачвалі месяцамі.
Экалагічныя фактары
Класіфікацыя экалагічных фактараў
Абіятычныя фактары — элементы нежывой прыроды, якія прама ці ўскосна ўплываюць на арганізм і выклікаюць у яго рэакцыю ў адказ. Іх падзяляюць на чатыры падгрупы:
Указ пра нашэнне школьнай формы (1978)
Ход падзей
Першыя хваляванні школьнікаў і студэнтаў пачаліся 18 студзеня 1979 года, яны пратэставалі супраць абавязковага нашэння формы. Спачатку мірнае шэсце да цэнтра горада паступова ператварылася ў бунт, для падаўлення якога былі адпраўлены воінскія падраздзяленні. У выніку загінула да 150 чалавек.
У красавіку 1979 года сітуацыя паўтарылася. З навучальных устаноў хвалявання перакінуліся на гарадскія кварталы, ператварыліся ў стыхійнае паўстанне — з пабудовай барыкад і неаднаразовымі штурмамі афіцыйных устаноў. Улады адрэагавалі больш жорстка — салдаты імператарскай гвардыі і іншых падраздзяленняў атрымалі санкцыю на арышт дзяцей і маладых людзей ва ўзросце ад 6 да 25 гадоў, якіх дастаўлялі ў турму і кідалі ў перапоўненыя камерах. Французскія журналісты апісвалі далейшыя падзеі наступным чынам:"Сотні дзяцей змешчаны ў цэнтральную турму, якая знаходзіцца побач дыпламатычнага квартала, на беразе Убангі, дзе на двары салдаты топчуць іх нагамі, а затым кідаюць у камеры. Не ў сабе ад лютасці, Бакаса праводзіць у турме дзве ночы, каб даць дзецям «добры ўрок». Пасля гэтага ўроку ў турме памірае каля ста чалавек. Трупы ўпотай закопваюць у агульных магілах або выкідаюць ў раку."Таксама ёсць звесткі, што каля сотні дзяцей былі прывезены ў грузавіку на двор палаца Бакасы ў Берэнга. Паводле сведчанняў, сабраных журналістам Бернарам Луба, іх прымусілі легчы на зямлю, і п’яны імператар загадаў кіроўцы грузавіка праехаць па іх. Пасля, як кіроўца адмовіўся, Бакаса сам сеў за стырно і ездзіў на грузавіку туды-сюды, пакуль, на яго думку, не загінула апошняе дзіцё. Тых, хто ўсё ж выжыў, імператар, па словах журналіста, уласнаручна дабіваў палкай.
Экалагічныя фактары
Класіфікацыя экалагічных фактараў
У залежнасці ад таго, кім з'яўляецца арганізм, які аказвае ўздзеянне, біятычныя фактары падзяляюць на чатыры асноўныя групы:
Указ пра нашэнне школьнай формы (1978)
Наступствы
Калі пра масавыя забойствы даведаліся ва французскім пасольстве ў Банга, улады Францыі на чале з прэзідэнтам Валеры Жыскар д’Эстэнам былі вымушаныя прызнаць сваю памылку, у падтрымцы рэжыму Бакасы. Праз месяц пасля падзей, калі Бакаса з жонкай адправіўся з афіцыйным візітам у Лівію, сіламі дэсантнікаў ВПС Францыі у Банга здзейснена аперацыя «Баракуда» — бяскроўны пераварот, які спыніў панаванне Бакасы і аднавіў рэспубліканскую форму праўлення ў дзяржаве.
Экалагічныя фактары
Класіфікацыя экалагічных фактараў
Антрапагенныя фактары — разнастайныя віды дзейнасці чалавека, якая ўплывае як на самі арганізмы, так і на іх месцапражыванне. У залежнасці ад спосабу ўздзеяння вылучаюць дзве падгрупы антрапагенных фактараў:
У залежнасці ад наступстваў уздзеяння гэтыя падгрупы антрапагенных фактараў у сваю чаргу яшчэ падзяляюць на фактары станоўчага і адмоўнага ўплыву. Фактары станоўчага ўплыву (пасадка і падкормка раслін, развядзенне і ахова жывёл, ахова навакольнага асяроддзя) павялічваюць колькасць арганізмаў або паляпшаюць асяроддзе іх пражывання. Фактары адмоўнага ўплыву (высяканне лясоў, забруджванне навакольнага асяроддзя, разбурэнне месцапражыванняў, пракладка дарог і іншых камунікацый) змяншаюць колькасць арганізмаў або пагаршаюць асяроддзе іх пражывання.
Вадзяное кола
Вадзяное кола — механічная прылада для пераўтварэння гідраэнергіі у энергію вярчальнага руху з тым, каб на восі кола можна было здзяйсняць працу. Пры ўздыме вады на некаторы ўзровень у ёй запашвацца адпаведная гэтаму ўзроўню патэнцыйная энергія, таму падаючая вада можа здзяйсняць працу. Адваротнае пераўтварэнне ўжываецца ў вяслярных колах, якія выкарыстоўваюцца ў якасці рухавіка на суднах.
Выкарыстоўвалася са старажытных часоў у сістэмах ірыгацыі ў Егіпце, Індыі, Кітаі і іншых краінах, пазней — для прывада вадзяных млыноў, працоўных машын і механізмаў вытворчасцяў.
IC 3709
IC 3709 — галактыка тыпу Sbc   R  ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Мар’яніўка (Хмільныцкі раён)
Мар’яніўка (Мар'я́нівка) — вёска ў Хмільныцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Жан Лерэ
Лерэ нарадзіўся ў сям’і выкладчыкаў, маладосць правёў у Нанце і Рэне, у 1926—1929 гадах вучыўся ў Вышэйшай нармальнай школе, у 1933 годзе атрымаў ступень доктара, абараніўшы дысертацыю ў галіне гідрадынамікі пад кіраўніцтвам Анры Віла (Henri Villat, 1879—1972).