cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ідзі і глядзі
Крытыка
Джым Хоберман («The Village Voice», 2001) назваў фільм «моцным творам мастацтва, які імкнецца да провіду». Сярод найбольш уражаючых момантаў крытык адзначыў «закамянелы ад страху» твар Флёры і спаленне вёскі, якое ён ахарактарызаваў як «варварскі цырк з грымучай музыкай, у якім атрад п’яных нямецкіх салдат выбудоўвае і адпраўляе сялян на жудасную смерць у агні». Калега Хобермана, Эліёт Стэйн (2009) апісвае фільм як «дзіўную сумесь лірычнай паэтычнасці і экспрэсіянісцкага кашмару». Ен Нэйтан («Empire», 2006) ацаніў гульню Аляксея Краўчанкі як «адну з найвялікшых дзіцячых акцёрскіх работ усіх часоў» і ахарактарызаваў карціну як «бязлітасны шэдэўр і геніяльную дэманстрацыю прычыннай і следчай прырод жорсткасці». Ён жа, адзначаючы рэзкія кантрасты паміж «пеклам на зямлі» і незямной прыгажосцю, правёў паралелі з «веліччу і вар’яцтвам „Апакаліпсісу сёння“». Некалькі іншага меркавання прытрымліваліся Цім Лот («The Guardian», 2009) і Філ дэ Семлен («Empire», 2010): у параўнанні з «Ідзі і глядзі» Лот палічыў працу Копалы «легкаважнай», тады як дэ Семлен быў больш катэгарычны, заявіўшы, што «ніводны фільм — ні „Апакаліпсіс сёння“, ні „Суцэльнаметалічная абалонка“ — не малююць дегуманізіруючы эфект вайны больш выразна ці жудасна». У той жа час расійскі рэжысёр Андрэй Эшпай даволі халаднавата адазваўся аб фільме, назваўшы яго «трылерам дрэннага густу», хоць і «магутна зробленым».
Том Хадлстан («Time Out», 2009), з агаворкай, што ў кіно немагчыма паўнавартасна адлюстраваць жахі вайны, заявіў, што сярод больш паспяховых спроб гэта зрабіць, ад «Бітвы на Соме» да «Выратаваць радавога Раяна», ніводнаму рэжысёру не ўдавалася гэтак блізка падысці да мэты, як Клімаву. Паводле слоў крытыка — гэта цалкам звычайны ваенны фільм, «можа, крыху больш за змрочны», але толькі да таго часу, пакуль выбух бомбы не аглушае Флёру, пасля чаго яму трэба будзе абрынуцца ў непазбежны кашмар вар’яцтва. Сцэну спалення вёскі Хадлстан характарызуе як адны з «самых звіхнутых кадраў, калі-небудзь захаваны на цэлулоідзе, біблейскае забойства немаўлят», пры гэтым захоплена адзначаючы, што грым, які ператварыў румянага падлетка ў зморанага старога, дазваляе гледачу бачыць, як ламаецца псіхіка чалавека, нашмат больш эфектыўна, чым любая кніга або дыялог. Падобныя тэрміны выкарыстаў і Аляксандр Шпагін, расійскі крытык і гісторык кіно, адзначыўшы, што нянавісць і злосць, узведзеныя ў абсалют, пазбаўляюць людзей чалавечага аблічча, а абсурдысцкая шызафрэнія, якая задаецца як код твору з першых хвілін экраннага часу, працягваецца як у дзеяннях, так і у істэрычных дыялогах герояў, незалежна ад таго, на чыім яны баку.
Дэніз Янгблад, прафесар гісторыі Вермонцкага ўніверсітэта і спецыяліст па савецкай культурнай палітыцы, назвала «Ідзі і глядзі» адным з найбольш моцных антываенных фільмаў. У адрозненне ад многіх заходніх крытыкаў, Янгблад разглядае фільм у першую чаргу як знакавую з’яву для савецкага кінематографа. Адным з адрозненняў ад традыцыйнага савецкага ваеннага кіно ранейшых гадоў, якое найбольш кідаецца ў вочы, Янгблад называе адсутнасць якога-небудзь гераізму і прыхарошвання: маці Флёры — не высакародная жанчына, якая прыносіць сябе ў ахвяру дзеля перамогі; дзеці — не ружовашчокія хлопцы, а «дзеці вайны»; партызаны — не высакародныя героі, якія гавораць аб абароне Радзімы і міласціва захоўваюць жыцця палонным, і, нарэшце, Флёра — «ужо сапраўды не герой, а ўсяго толькі дзіця, якое слепа прадзіраецца праз апакаліпсіс». Падобнага пункту гледжання прытрымліваецца Скот Тобіас, крытык выдання «The AV Club», кажучы, што фільм «''далёкі ад патрыятычнага помніка перамогі, якая цяжка дасталася Расіі. Наадварот, гэта халодзячы кроў напамін пра тое, якой жудаснай цаной яна дасталася''». Важным складнікам фільма, паводле сцвярджэння крытыка Маі Тураўскай, з’яўляюцца асабістыя перажыванні яго стваральнікаў: ваенныя ўспаміны Адамовіча і асабісты боль Клімава ад страты жонкі.
Роджэр Эберт («Chicago Sun-Times») у рэцэнзіі 2010 года назваў апошнюю працу Клімава «адным з самых спусташальных фільмаў пра вайну», дзе, паводле яго дапушчэння, «жывыя, пэўна, зайздросцяць мёртвым». Адзначыўшы, што ў савецкім кінематографе тэматыка Гітлера была досыць бяспечнай і зручнай у якасці палітычнай алегорыі, Эберт прызнаўся, што карціна — значна больш, чым простая алегорыя, а асабіста ён ці ледзь бачыў фільм, які больш бязлітасна паказвае чалавечае зло.
Мастацкія вобразы
«Ідзі і глядзі» паказвае характэрную для XX стагоддзя практыку масавых ліквідацый людзей, у выніку якой гуманістычная філасофская думка зноў задалася пытаннем аб магчымасцях Дабра ва ўмовах татальнага наступу Зла. Нягледзячы на ​​тое, што сама па сабе канцэпцыя знішчэння людзей па якой-небудзь прыкмеце не новая, фільм Клімава ахоплівае перыяд гісторыі, памяць пра які застаецца жывой у многіх краінах свету ў сілу яго адноснай нядаўнасці і беспрэцэдэнтных маштабаў пакаранняў смерцю мірнага насельніцтва. Гістарычная рэальнасць адлюстраваных падзей, падкрэсленая ў дакументальнай дакладнасці вясковага жыцця, прадметаў партызанскага побыту і касцюмаў герояў фільма, дапаўняе філасофскую прытчу пра Дабро і Зло, якое ўзята ў момант свайго трыумфу і дамінуе на працягу амаль усяго фільма. Рэдкія кароткія перадышкі ад жаху вайны, і пасля іх неадкладна ідзе вяртанне да пакут: гулліва бліскучы ў промнях сонца дождж, які праліваецца на Флёру і Глашу, хутка змяняецца бязлітаснымі разрывамі бомб; ілюзорная ўтульнасць цёплага ачага дома Флёры імгненна знікае пры выглядзе распасцёртых на падлозе лялек з тканіны, якія ляжаць амаль як трупы людзей у ваколіцы. Як рэзюмаваў часопіс «TimeOut»: «Фільм Клімава без якіх-небудзь непаразуменняў сцвярджае, што калі Бог і ёсць, то ў пачатку 40-х ён браў вельмі доўгі перапынак на абед».
Рэжысёр стварыў ілюзію рэальнасці, насыціўшы вобразны шэраг фільма маляўнічымі візуальнымі метафарамі, якія сімвалізуюць трыумф смерці і перамогу сіл пекла: зыбучы пясок, набіты трупамі; рагаты квадрат, які парыць у небе, як анёл смерці; поле, засланае густа-шэрай імглой, з якой, як вершнікі Апакаліпсісу, узнікаюць карнікі на матацыклах з трупам аголенага расстралянага чалавека на прычэпе; гуллівы на плячы камандзіра айнзацкаманды, які будзённым тонам аддае загад на знішчэнне вёскі. Не спыняючыся на відавочных алегорыях, рэжысёр на працягу ўсяго фільма выбудоўвае персанажаў і дэкарацыі паўкругавымі і кругавымі, якія ўвасабляюць кругі пекла, якія праходзіць галоўны герой. Адной з ключавых тут з’яўляецца сцэна на востраве, калі Флёру, які толькі што спрабаваў захлынуцца ў вадкай гразі, жанчыны ўмываюць і стрыгуць, закліканы ачысціць падлетка перад уваходам у новы круг пекла. Толькі ў самім фінале карціны прыходзіць «адкупленне» у выглядзе белага снегу, які накрывае зямлю падобна белай вопратцы, якія ахінаюць святых мучанікаў, апісаных у Апакаліпсісе.
Нягледзячы на ​​жорсткую прывязку да пэўнага месца і часу, для фільма характэрныя маштабныя, метафарычныя абагульненні. Галоўны герой не спраўляе ўражанне чалавека з тонкай душэўнай арганізацыяй, аднак яго просты твар і моцны целасклад дазваляюць гледачу асацыяваць падлетка са звычайнымі людзьмі, сіламі якіх і была выйграная Вялікая Айчынная вайна. Зноў жа сцэна на востраве з’яўляецца метафарай, закліканай падкрэсліць гэтую думку: галоўны герой адчувае яднанне з людзьмі, якія знаходзяцца там, і тым самым, паводле выразу Клімава, «нясе тэму народа». Адначасова з гэтым, Флёра — адзіны, хто выходзіць з хлява, набітага людзьмі, фізічна няўшкоджаным, што прадугледжвае груз на яго сумленне за тое, што ён кінуў вясковых жыхароў.
У сваю чаргу, карнікі для рэжысёра — не людзі, а звяры, якія на час і няўмела прыкінуліся людзьмі. Іх унутраныя матывы, няхай гэта будзе шчырая вера ў словы фюрэра або страх за ўласнае жыццё, нягледзячы на ​​вокамгненную згадку ў канцоўцы, не разглядаюцца, хоць у аповесці Адамовіча «Дзень беларускай салідарнасці» апісваліся стадыі маральнага падзення людзей, адабраных у айнзацкаманды з асяроддзя паміраючых ад голаду ваеннапалонных. У фільме карнікі дадзены пераважна на агульных і далёкіх планах з пластыкай і паводзінамі інфернальных істот. Тым не менш, у сваёй масе забойцы мірных жыхароў з’яўляюцца важным пасярэднікам ідэй рэжысёра, які імкнуўся паказаць, у што могуць ператварыцца людзі, калі пераступаюць парог маральнасці і маралі, калі вайна ператвараецца ў татальнае забойства і азвярэнне. Флёра, які трапляе ў экстрэмальную сітуацыю, як увасабленне народа дэманструе, наколькі моцны чалавек (і народ), які змог вынесці такія пакуты.
Сцэна расстрэлу Флёрам партрэта Гітлера ў лужыне уяўляе сабой квінтэсенцыю аўтарскай думкі. Расстрэльваючы паўзатануўшую ў лужыне эмблему гвалту — партрэт Гітлера — Флёра сімвалічна паварочвае назад нацысцкую хроніку, адначасова праганяючы злую сілу, якая бачна памяншаецца ў маштабах. Тым не менш, апошні стрэл, у Гітлера-немаўля, Флёра не можа зрабіць: ён не зжарсцвеў і не спадобіўся сваім ворагам, насуперак усяму, што перажыў. Такая канцоўка, на думку крытыкаў Марыны Кузняцовай і Ліліі Маматавай, выразна выводзіць фільм з гіперрэалістычнага пачатку ў традыцыйна-рэалістычны план, прымушаючы гледача ўспрымаць жэст Флёры як сведчанне невычэрпнай маральнай сілы героя. Літаратуразнаўца Юрый Каракін расцаніў гэта як «вялікую метафару гуманізму, у якім зліліся разам мудрасць, высакароднасць, пераадоленне, здавалася б, абсалютна непераадольнага, а яшчэ, галоўнае, непасрэднасць дзіцячага даверлівага погляду, які захаваўся, нягледзячы ні на што». «Энцыклапедыя кіно» падводзіць вынік:
Кінематаграфічныя прыёмы
Для данясення сваіх думак да гледача Элем Клімаў абраў новую методыку, ахарактарызаваўшы яе як «звышкіно». Дадзены падыход кіруецца прынцыпамі «гіперрэалізму» — празмернай канцэнтрацыяй на дэталях і аб’ектах у рэальным жыцці з характэрнай адсутнасцю аўтарскіх эмоцый. Тэхнічная рэалізацыя такога творчага падыходу была ажыццёўлена з дапамогай сістэмы стабілізацыі камеры «Стэдыкам», якую даволі рэдка выкарыстоўвалі ў савецкай кінавытворчасці. Паколькі здымка з руху, адзін з галоўных выразных сродкаў сучаснага кінематографа, таіць у сябе трасяніну і ваганні кадраў, на здымках «Ідзі і глядзі» ўжываўся адзін з двух камплектаў «Стэдыкам», закупленых у кампаніі «Cinema Products» за валюту. Гэта прылада дазволіла аператару Аляксею Радзіёнаву стабілізаваць кадр, надаўшы камеры ролю халоднага, адчужанага сведкі жахлівых падзей. Падобная адхіленая аналітычнасць, паводле выразу сцэнарыста і крытыка Марыны Драздовай, дазволіла выканаць радыкальныя пастановачныя задачы з халоднай скрупулёзнасцю. Візуальны радыкалізм, прадэманстраваны ў фільме, быў чужы савецкаму кіно сярэдзіны 1980-х, у выніку чаго Элему Клімаву і яго суаўтарам ставілі ў віну натуралістычнасць кульмінацыйных сцэн. Візуальныя прыёмы, такія як доўгі план і панарамная здымка, у спалучэнні з «віртуозным», паводле сцвярджэння Дэніз Янгблад, гукавым суправаджэннем фільма прыводзяць да таго, што пасля знішчэння вёскі цішыня становіцца «аглушальнай». Адказваючы на крытыку шокавай эстэтыкі фільма, Клімаў казаў, што народ не забыўся жахаў вайны, і гэтая памяць працягвае жыць у генах дзяцей і ўнукаў, тым больш што на момант стварэння карціны былі жывыя многія з тых, хто сам перажыў паказаныя падзеі.
Часам мелодыя Янчанкі змешваецца з вядомымі музычнымі творамі (напрыклад, «На цудоўным блакітным Дунаі» Іагана Штрауса). Дакументальныя кадры ў фінале суправаджаюцца «Палётам валькірый» Рыхарда Вагнера, тады як Глаша танчыць пад музыку з фільма Рыгора Аляксандрава «Цырк». Заканчваецца фільм «Рэквіемам» Моцарта, пра што Роджэр Эберт напісаў наступныя радкі:
Значэнне
На думку Аляксандра Шпагіна, Клімаў сваім фільмам здзейсніў «скачок уверх», калі сабраў распаўсюджаныя матывы і штампы савецкага вайсковага кінематографа і «вывеў іх у метафізічную перспектыву пекла». Шпагін лічыць, што Клімаў «закрыў тэму вайны ў расійскім кіно ці ледзь не на пятнаццаць гадоў»: наступнымі значнымі творамі, на яго думку, сталі «'» і «'». Карціна аказала ўплыў і на прызнаных майстроў рэжысуры. Эфект «глухаты» і звону ў вушах пасля разрыву снарада непадалёк выкарыстоўваўся Стывенам Спілбергам у ваеннай драме «Выратаваць радавога Раяна». Нямецкі часопіс «Ikonen» таксама адзначыў уплыў стужкі на больш познюю творчасць рэжысёра Тэрэнса Маліка. Уладальнік прэміі «Оскар», брытанскі аператар Энтані Дод Мэнтл лічыць аператарскую працу Аляксея Радзіёнава ў фільме найвялікшай у гісторыі, у асаблівасці адзначаючы майстэрства пастаноўкі фінальных сцэн.
Лічбавае выданне
У 2001 годзе кампаніяй RUSCICO фільм быў выпушчаны на DVD у двухдыскавым выданні з дадатковымі матэрыяламі. Спецыялісты сайта dvdreview.com раскрытыкавалі выданне за нізкую якасць выявы, адзначыўшы змазаныя колеры і наяўнасць лічбавага шуму. Аўдыё-дарожка на DVD ганаравалася большай хвалы, але ўсё роўна мела пэўныя недахопы. Напрыклад, паказаная слабасць гукавога афармлення дыялогаў (пры праглядзе гук зыходзіць з усіх дынамікаў адразу, анулюючы перавагі стэрэагукавай сістэмы). Станоўчым аспектам DVD рэцэнзенты назвалі наяўнасць дадатковых матэрыялаў, у якія ўваходзяць інтэрв’ю з Элемам Клімавым, Аляксеем Краўчанкам і з мастаком карціны — Віктарам Пятровым. Дадатковыя прыкладанні на дыску ўключаюць два дакументальныя сюжэты «Партызаны ў Беларусі» і «Зверствы нацыстаў», якія наглядна дэманструюць вельмі жорсткія рэаліі Усходняга фронту. Сумуючы водгук, рэдактары сайта паставілі нізкія адзнакі RUSCICO за тэхнічную рэалізацыю DVD, але добразычліва адгукнуліся аб самім факце выдання карціны ў лічбавым фармаце, так як некаторыя тэхнічныя недахопы паспяхова кампенсуюцца «магутнасцю» самога фільма.
Allium dolichomischum
Allium dolichomischum — від травяністых раслін сямейства, эндэмік Узбекістана.
Распаўсюджанне
Эндэмік Узбекістана.
Качаны (Угранскі раён)
Качаны (Кочаны) — вёска ва Угранскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Усходскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У 2004—2017 гадах у складзе Поўднеўскага сельскага паселішча.
SJ AB
SJ AB — шведская кампанія, чыгуначны перавозчык — аператар пасажырскіх цягнікоў. Належыць дзяржаве. SJ была створана ў 2000 годзе, шляхам выдзялення актываў, звязаных з перавозкай пасажыраў са складу Statens Järnvägar, у ходзе рэарганізацыі апошняй з ўрадавага агенцтва ў шэсць дзяржаўных кампаній.
Аперацыі SJ падпадзяляюцца на субсідаваныя і несубсідаваныя паслугі. Несубсідаваныя паслугі манапольныя і ўключаюць у сябе сетку высакахуткасных цягнікоў X 2000.
Некалькі гадоў пасля стварэння SJ атрымлівала дзярждатацыю, аднак з’яўляецца прыбытковай (да 10 %). Усе шведскія чыгуначныя перавозчыкі, уключаючы SJ, плацяць узнос за выкарыстанне інфраструктуры інфраструктурным рэгулятару Banverket.
Ільіч
Назву Ільі́ч маюць:
Круча (Угранскі раён)
Круча (Круча) — вёска ва Угранскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Усходскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Поўднеўскага сельскага паселішча.
Шведскі чыгуначны музей
Шведскі чыгуначны музей (Sveriges Järnvägsmuseum) — нацыянальны тэхнічны музей у горадзе Еўле (Швецыя), прысвечаны гісторыі чыгункі Швецыі. Таксама ёсць філіял у Энгельхольме.
Чай
Чай (, ; 茶, ちゃ,　), або гарбата (ад herba thee або herba thea — «зелле чаю», дзе tē - паўднёвакітайскае вымаўленне іерогліфа 茶 ) — напой, які атрымліваецца заварваннем, варэннем або настойваннем чайнага ліста, або чайнага куста (Thea sinensis). У шырокім сэнсе — любы раслінны настой або адвар для піцця. Чаем (гарбатай) таксама завецца падрыхтаваны раслінны збор (чайны ліст), прызначаны для гатавання гэтага напою.
Шведскі чыгуначны музей
Задачай музея з'яўляецца вывучэнне, захаванне і перадача звестак пра гісторыю чыгуначнага транспарту Швецыі. Музей знаходзіцца пад кіраваннем Шведскай Нацыянальнай Чыгуначнай Адміністрацыі, якая атрымлівае фінансавыя сродкі для дзейнасці музея ад урада.
Чай
Выраб чаю
Выраб чаю з чайнага ліста звычайна ўключае ў сябе наступныя крокі:
Шведскі чыгуначны музей
Гісторыя
У 1915 годзе «Нацыянальны Чыгуначны Савет» адкрыў чыгуначны музей у Стакгольме. У 1942 годзе на чыгуначнай станцыі Тамтэбода ў Стакгольме адкрыта экспазіцыя лакаматываў і рухомага саставу. Шведская чыгуначны музей перанесены ў Еўле ў 1970-я гады. Пад музей былі адведзены дзве пляцоўкі пад адкрытым небам (з чыгуначнымі пуцямі), некалькі вялікіх будынкаў, у тым ліку два паваротныя колы і памяшканне лакаматыўнага дэпо. Комплекс музея займае плошчу амаль 16000 м².
Чай
Вырошчванне і збор
Сыравіна для вырабу чаю — лісце чайнага куста, які масава вырошчваюць на спецыяльных плантацыях. У Кітаі, Індыі і Афрыцы, дзе вырабляецца найбольшая доля чаю, збор здзяйсняюць да чатырох разоў на год. Найбольш цэняцца чаі першых двух ураджаяў. Паўночная мяжа тэрыторыі, на якой вырошчванне чаю эканамічна апраўдана, прыпадае прыблізна на шырату Азербайджана, Грузіі або Краснадарскага краю Расіі. Сыравіна для высокагатунковых чаёў часта расце на невялікіх плантацыях (плошчай каля 0,5 га), якія размяшчаюцца разрознена на горных схілах, так што да зборкі ліста дадаецца неабходнасць пераходу з адной плантацыі на іншую. Лісце чаю збіраюць і сартуюць уручную. Праца зборшчыкаў цяжкая і манатонная — суадносіны масы гатовага чорнага чаю і сырога ліста — каля ¼, гэта значыць на выраб кілаграма чаю трэба сабраць чатыры кілаграмы лісця (каля 2000 лістоў). Норма вырабаткі для зборшчыкаў — 30-35 кг лісця на дзень, пры тым, што неабходна трымацца стандартаў якасці і браць з кустоў толькі прыдатныя лісты. Неабходнасць ручной зборкі абмяжоўвае магчымасці культывавання чаю: яно мае сэнс толькі ў рэгіёнах з досыць высокай прадуктыўнасцю і досыць нізкім коштам ручной працы зборшчыкаў. Неаднаразова рабіліся спробы механізаваць збор і сартаванне чайнага ліста, у прыватнасці, у СССР яшчэ ў 1958 годзе быў створаны механізаваны чаеўборачны агрэгат, аднак тэхналогія механізаванай зборкі да гэтага часу не дапрацавана: сабраны камбайнамі ліст мае дужа нізкую якасць, галоўным чынам праз вялікую колькасць пабочных уключэнняў, таму ўжываюць яго або для вырабу самага нізкагатунковага чаю, або ў фармацэўтычнай прамысловасці, для наступнай перапрацоўкі з мэтай вылучэння кафеіну і іншых рэчываў, якія змяшчае чай. Магчыма вырошчванне чаю і ва ўмовах звычайнай кватэры.
Шведскі чыгуначны музей
Экспанаты
Бягучая калекцыя, адна з лепшых у свеце, змяшчае больш за 100 лакаматываў, амаль 150 вагонаў і некалькі сотняў адзінак іншага рухомага саставу. Лепшыя ўзоры прадстаўлены ў асноўнай экспазіцыі. Асноўная частка калекцыі знаходзіцца ў запасніках, для экскурсійнага агляду патрэбна папярэдняя дамоўленасць.
Акрамя лакаматываў і рухомага саставу, прадметаў, інструментаў і чыгуначных мадэляў у асобных залах дэманструецца посуд, тэкстыль і творы мастацтва. Некалькі сотняў тысяч фатаграфій, якія захоўваюцца ў музеі, адлюстроўваюць гістарычны шлях развіцця чыгункі.
Ашыўкі
Ашы́ўкі (, Ошивки) — хутар у Свіслацкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Нязбодзіцкага сельсавета.
Клуж-Напока
Клуж-Напока (Cluj-Napoca, да 1974 года — Клуж, Kolozsvár , Klausenburg) — горад на паўночным захадзе Румыніі, адміністрацыйны цэнтр жудзеца (павета) Клуж.
Насельніцтва
Па стане на 2011 год насельніцтва горада складае 309,1 тысяч жыхароў. Нацыянальны склад:
Раслінаводства
Раслінаводства як навука вывучае разнастайнасць сартоў, гібрыдаў, формаў культурных раслін, асаблівасці іх біялогіі і найбольш дасканалыя прыёмы іх вырошчвання, якія забяспечваюць высокую ўраджайнасць і якасць пры найменшых працоўных і матэрыяльных затрат.
Лекавыя расліны
Некаторыя лекавыя расліны вырошчваюцца ў прамысловых маштабах. Адно з першых месцаў у свеце сярод лекавых раслін па плошчы прамысловых плантацый займае рамонак аптэчны.
Міністэрства СССР
Міністэ́рства СССР (ад лац. ministro — «служу», «кірую» ) — цэнтральны орган дзяржаўнага кіравання ў СССР, які ажыццяўляў галіновае кіраванне ў перыяд з 1946 па 1992 гады. Нараўне з дзяржаўнымі камітэтамі і агенцтвамі, міністэрства ажыццяўлялі сваю дзейнасць у рамках урада СССР.
Гісторыя
Слова «міністэрства» ў назве цэнтральных органаў дзяржаўнага кіравання СССР стала выкарыстоўвацца з 1946 года, пасля пераўтварэння народных камісарыятаў СССР у міністэрства СССР і перайменавання наркамаў СССР у міністраў СССР. Афіцыйнай прычынай такога пераўтварэння было ўвядзенне агульнапрынятых у міжнароднай практыцы найменняў дзяржаўных органаў кіравання. Пры гэтым, у мэтах прапаганды савецкай ідэалогіі, у сродках савецкага друку падкрэсліваліся адрозненні ў прызначэнні і функцыях міністэрстваў у капіталістычным грамадстве і СССР:
У 1957 годзе, у пачатку рэалізацыі рэформы сістэмы кіравання прамысловасцю, 25 з 37 саюзных і саюзна-рэспубліканскіх міністэрстваў па прамысловасці і будаўніцтве былі скасаваныя, а якія знаходзіліся ў іх падпарадкаванні прадпрыемствы перададзеныя ў непасрэднае падпарадкаванне саўнаргасаў. Пазней, у 1963-1965 гады на месцы скасаваных галіновых міністэрстваў сталі стварацца дзяржаўныя вытворчыя камітэты СССР, на якія ўскладалася функцыя галіновай каардынацыі дзейнасці прадпрыемстваў, падпарадкоўваючыхся саўнаргасам. Пасля згортвання рэформы, вытворчыя камітэты ў канцы 1965 года былі ператвораныя ў саюзна-рэспубліканскія міністэрствы : На працягу існавання СССР лік міністэрстваў пастаянна павялічваўся. Да сярэдзіны 1980-х гадоў у краіне дзейнічала каля 100 саюзных і 800 рэспубліканскіх міністэрстваў.
Паўнамоцтвы
У аснову дзейнасці міністэрстваў быў пакладзены галіновы прынцып кіравання. Гэты прынцып выкарыстоўваўся з сярэдзіны 1930-х гадоў замест дзейнічай да гэтага функцыянальнай сістэмы кіравання народнай гаспадаркай, пры якой ніжэйшыя звены эканамічнай сістэмы СССР — падведасныя народным камісарыятам СССР установы, арганізацыі і прадпрыемствы — мелі над сабой некалькіх кіраўнікоў з ліку органаў дзяржаўнага кіравання па асобных функцыях.
Міністэрства СССР атрымалі ў спадчыну ад наркамата разбіццё на два тыпу. Агульнасаюзныя міністэрствы СССР кіравалі падпарадкаванымі прадпрыемствамі і арганізацыямі праз сваіх прадстаўнікоў і іх апараты ў саюзных рэспубліках. Саюзна-рэспубліканскія міністэрствы ўзаемадзейнічалі з аднайменнымі рэспубліканскімі міністэрствамі, якія ўваходзілі ў склад рэспубліканскіх урадаў.
Кіруючыя органы
Міністэрства ўзначальвае адпаведным міністрам. Згодна Канстытуцыі СССР міністры прызначаліся Вярхоўным Саветам СССР, а ў перыяд паміж сесіямі — Прэзідыумам Вярхоўнага Савета СССР з наступным унясеннем на зацвярджэнне Вярхоўнага Савета. Аднак пасады міністраў СССР уваходзілі ў склад «наменклатуры Палітбюро» і фактычна іх прызначэнне рабілася Палітбюро ЦК КПСС.
Міністры мелі намеснікаў, прызначаных Саветам Міністраў СССР. У міністэрстве СССР дзейнічалі калегія ў складзе міністра (старшыня), намеснікаў міністра, а таксама іншых кіруючых работнікаў міністэрства. Члены калегіі міністэрства зацвярджаліся Саветам Міністраў СССР. Адным з органаў міністэрстваў былі навукова-тэхнічныя (навуковыя) саветы.
Склад міністэрстваў ва Урадзе СССР
Кіраўнікі міністэрстваў (міністры СССР) заўсёды ўваходзілі ў склад Савета Міністраў, але колькасць міністэрстваў і іх назвы змяняліся на працягу ўсяго тэрміну дзейнасці савецкага ўрада.
Асабліва бурная рэарганізацыя ўсёй сістэмы кіравання народнай гаспадаркай СССР адбылася падчас правядзення эканамічнай рэформы 1957 года. Былі скасаваныя ўсе прамысловыя міністэрствы; кіраўніцтва прадпрыемствамі і арганізацыямі перададзена саветам народнай гаспадаркі, утвораным у эканамічных адміністрацыйных раёнах. У канцы 1963 года ў склад Савета Міністраў СССР уваходзілі толькі тры агульнасаюзных міністэрства (знешняга гандлю, марскога флоту і шляхоў зносін) і 8 саюзна-рэспубліканскіх (вышэйшай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі, аховы здароўя, замежных спраў, культуры, абароны, сувязі, сельскай гаспадаркі і фінансаў).
Пасля згортвання рэформы ў 1965 годзе саўнаргасы ўсіх узроўняў былі скасаваныя, амаль усе галіны народнай гаспадаркі краіны вернутыя пад кіраванне міністэрстваў.
Першамай
Назву Першама́й маюць:
Марыупаль (Угранскі раён)
Марыупаль (Мариуполь) — вёска ва Угранскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Усходскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Поўднеўскага сельскага паселішча.
Паўлюгі
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Паставы Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
З 1939 года ў БССР.
Да 18 снежня 2009 года належала да Белькаўскага сельсавета.
Кізілюрт
Кізілюрт (Кизилюрт) — горад (з 1963) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Кізілюртаўскага раёна Дагестана. Насельніцтва 33,5 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1963 годзе. Размешчаны на рацэ Сулак, за 64 км ад Махачкалы. Завод фосфарных солей, вытворчасць будаўнічых матэрыялаў, Чырурцкія ГЭС, завод «Дагэлектрааўтамат».
520
520 — высакосны год, пачаўся ў сераду. 520-ы год нашай эры, 520-ы год 1-га тысячагоддзя, 20-ы год VI стагоддзя, 10-ы год 2-га дзесяцігоддзя VI стагоддзя, 1-ы год 520-х гадоў.
Нацыянальная хакейная ліга
Нацыянальная хакейная ліга (National Hockey League, NHL, Ligue nationale de hockey, LNH) — прафесійная спартыўная арганізацыя, якая аб’ядноўвае хакейныя каманды ЗША і Канады. НХЛ стала першай прафесійнай хакейнай лігай у свеце. НХЛ з’яўляецца адной з галоўных спартыўных ліг Паўночнай Амерыкі, нароўні з НФЛ, НБА і МЛБ.
Ліга была створана ў 1917 годзе і аб’ядноўвала ўсяго 4 каманды: «Манрэаль Канадыенс», «Манрэаль Уондэрэрз», «Таронта Арэнас» і «Атава Сенатарс». З сезону 2000—2001 — гуляе ўжо 30 каманд з 29 гарадоў ЗША і Канады, якія змагаюцца штогод за галоўны прыз лігі — Кубак Стэнлі.
Гісторыя
Пасля серыі дыспутаў у канадскай Нацыянальнай хакейнай асацыяцыі (НХА), якія ўзніклі паміж уладальнікам «Таронта Блушыртс» Эдуардам Лівінгстоўнам і ўладальнікамі іншых клубаў, уладальнікі «Манрэаль Канадыенс», «Манрэаль Уондэрэрс», «Атава Сенатарз» і «Квебек Бульдагс» сустрэліся ў гатэлі Уіндзар у Манрэалі 26 лістапада 1917 года, каб абмеркаваць будучыню НХА. Іх дыскус прывёў да стварэння Нацыянальнай хакейнай лігі. У яе склад увайшлі «Канадыенс», «Уондэрэрс», «Сенатарз», «Бульдагс» і «Блушыртс». Ваенная каманда дзвесце дваццаць восьмага батальёна, якая грунтавалася ў Таронта, ўключана не была, паколькі была выклікана да ўдзелу ў баявых дзеяннях Першай сусветнай вайны. Аднак, калі яшчэ да стварэння НХЛ уладальнікі іншых каманд патрабавалі ад Лівінгстоўна прадаць сваю каманду, — Эдуард дамовіўся з адміністрацыяй стадыёну Таронта «М'ючуэл Стрыт Арэна» на апеку над яго камандай. Таму «Блушыртс» змянілі назву на «Таронта Арэнас», а самога Лівінгстоўна выгналі з НХА.
У 1917 годзе адбыўся першы сезон НХЛ. «Квебек Бульдагс» не ўдзельнічалі ў першых двух сезонах з-за фінансавых цяжкасцей. 2 студзеня 1918 года Уэстмаўнт Арэна ў Манрэалі, якая была хатняй для «Канадыенс» і «Уондэрэрс», была разбурана пажарам. Таму «Уондэрэрс» пакінулі лігу, правёўшы ўсяго 6 матчаў (1 перамога і 5 паразаў). Такім чынам, у першых двух сезонах удзельнічалі толькі тры каманды. Нягледзячы на ​​тое, што Лівінгстоўн быў выгнаны з лігі, адна з яго ідэй — разбіццё рэгулярнага сезона на два этапы — прыжылася і была сумешчана з сістэмай плэй-оф. «Таронта Арэнас» сталі першай камандай, якая заваявала Кубак Стэнлі.
Лівінгстоўн спрабаваў атрымаць сваю частку прыбытку ад «Арэнас», але пацярпеў няўдачу — і падаў пазоў у каманды і лігі. Нягоды Эдуарда з камандай працягваліся нават у 1930-х гады, асабліва калі каманду перайменавалі ў «Таронта Сент-Партыкс», а затым на «Таронта Мейпл Ліфс». Гэтае супрацьстаянне ператварылася ў барацьбу з НХЛ. Нягледзячы на ​​тое, што першае дзесяцігоддзе свайго існавання ліга выдаткоўвала шмат сіл на тое, каб застацца ў прыбытку, каманды НХЛ былі вельмі паспяховымі на лёдзе: яны выйгравалі Кубак Стэнлі сем з дзевяці першых розыгрышаў (сезон 1918—1919 гадоў не праводзіўся з-за эпідэміі грыпу ў Сіэтле). У той час Кубак Стэнлі разыгрываўся паміж пераможцам НХЛ і пераможцам Асацыяцыі хакею ціхаакіянскага ўзбярэжжа. У 1926 годзе НХЛ падняла заробкі сваіх ігракоў да такога ўзроўню, да якога не былі здольны дацягнуцца іншыя паўночнаамерыканскія хакейныя лігі, і стала сама разыгрываць Кубак Стэнлі.
Ліга пашырылася ў 1924 годзе, калі да яе далучыўся «Бостан Бруінз». У 1925 годзе «Нью-Ёрк Амерыканз» і «Пітсбург Пайрытс» сталі навакамі лігі, а ў 1926 годзе да лігі прыядналіся «Нью-Ёрк Рэйнджэрс», «Дэтройт Кугс» і «Чыкага Блэкхокс». У канцы сезона 1930—1931 гадоў у НХЛ у цэлым гуляла 10 каманд. Аднак, Вялікая дэпрэсія нанесла адчувальны ўдар лізе: «Пайрытс» і «Амерыканз» былі расфарміраваны, нават «Сенатарз» былі вымушаны пакінуць лігу праз фінансавыя цяжкасці пасля пераезду ў 1934 годзе ў Сент-Луіс. Каманды, якія гулялі ў лізе на працягу 25 гадоў з 1942 года, вядомыя да гэтага часу, як «Вялікая шасцёрка», да іх ліку адносяцца «Манрэаль Канадыенс», «Таронта Мейпл Ліфс», «Дэтройт Рэд Уінгз», «Бостан Бруінз», «Нью-Ёрк Рэйнджэрс» і «Чыкага Блэкхокс». Другая сусветная вайна шматлікім ігракам дала шанц паспрабаваць свае сілы ў прафесійным хакеі, але пасля яе заканчэння яны былі вымушаны перайсці ў ніжэйшыя лігі.
Фармат сезону
НХЛ складаецца з дзвюх канферэнцый — усходняй і заходняй. Кожная канферэнцыя ў сваю чаргу складаецца з двух дывізіёнаў. У рэгулярным сезоне кожная каманда гуляе 82 гульні — 41 дома і 41 у гасцях. Кожная каманда Усходняй канферэнцыі гуляе 30 гульняў з супернікамі з свайго дывізіёна (4 або 5 гульняў з кожным), 24 гульні з супернікамі з іншага дывізіёна (3 гульні з кожным). Каманды Заходняй канферэнцыі гуляюць 28 або 29 гульняў з камандамі свайго дывізіёна (4 або 5 гульняў з кожным), 21 або 22 гульні (3 гульні з кожным), а таксама дадатковая гульня з вызначаным супернікам па канферэнцыі. За перамогу ў асноўны час каманда атрымае два пункты, адзін пункт каманда атрымае за паражэнне ў авертайме або па булітах, і ніводнага за паражэнне ў асноўны час. Па заканчэнні рэгулярнага сезона каманда, якая набрала больш за ўсіх пунктаў у сваім дывізіёне, становіцца чэмпіёнам дывізіёна (улічваюцца пункты ад гульняў з усімі камандамі, а не толькі з камандамі свайго дывізіёна). Па тры найлепшыя каманды з кожнага дывізіёна, а таксама дзве найлепшыя ў кожнай канферэнцыі з астатніх каманд трапляюць у плэй-оф, дзе разыгрываюць Кубак Стэнлі.
Плэй-оф Кубка Стэнлі — турнір на выбыванне, у якім каманды гуляюць серыі матчаў да чатырох перамог. У выпадку калі асноўны час матчу сканчаецца ўнічыю, гуляецца авертайм да першай закінутай шайбы. Авертаймы ў плэй-оф Кубка Стэнлі гуляюцца як паўнавартасныя дваццаціхвілінныя перыяды ў якіх гуляюць 5 на 5 палявых ігракоў, у адрозненне ад авертаймаў рэгулярнага сезона, якія гуляюцца пяць хвілін 4 на 4 палявыя ігракі. Авертаймы плэй-оф акрамя таго не сканчваюцца серыяй штрафных кідкоў як у рэгулярным сезоне, а працягваюцца датуль, пакуль адна з каманд не заб’е шайбу. Каманда, якая заняла больш высокае месца ў рэгулярным сезоне, мае перавагу — гуляе на адну гульню больш на хатнім лёдзе. Першая, другая і калі трэба пятая і сёмая гульні гуляюцца на лёдзе гэтай каманды, а астатнія — на лёдзе каманды, якая заняла ніжэйшае месца ў рэгулярным сезоне.
Спасылкі
(выява метак KMZ для Google Earth)
Кілікійскае царства
Кілікійская армянская дзяржава (Կիլիկիայի Հայկական Թագավորություն, сярэднеарм. Կիլիկիոյ Հայոց Թագաւորութիւն, Le royaume de Petite-Arménie) — армянскае феадальнае княства, а затым каралеўства, якое існавала ў Кілікіі з 1080 па 1515 год, раўнінная Кілікія — да 1515.
Першыя паселішчы
Першае з'яўленне армян у даліне адносіцца да I стагоддзя да н.э., калі армянскі цар Тыгран II, далучыўшы гэту вобласць да Вялікай Арменіі, размясціў тут як пасяленцаў мноства армян. Неўзабаве цар пацярпеў паражэнне ў вайне з Рымам, а землі, заваяваныя раней, разам з аселымі армянамі адышлі да Рымскай імперыі. Аднак і пры рымскім валадарстве армяне складалі некаторую частку насельніцтва рэгіёна, так, многія з армянскіх мучанікаў таго часу былі выхадцамі з кілікійскай даліны, сярод якіх быў Паліеўкт Мелітэнскі. Далейшае пасяленне армян у рэгіёне тлумачыцца прыняццем у 301 годзе Арменіяй хрысціянства, з наступным непрыняццем у 451 годзе Халкідонскага сабору, а таксама экспансіяй ісламу, выкліканага арабскім нашэсцем. Пра буйны армянскі элемент у рэгіёне гаворыць і той факт, што пісьменнік IV стагоддзя Аміян Марцэл паведамляе, што Ісаскі заліў пэўны час называўся «Армянскім залівам». У лісце, напісаным з Кілікіі ў V стагоддзі, Іаан Залатавуст паведамляў, што жыве ён у армянскай вёсцы і што ўласнікам акругі з'яўляецца армянскі князь. Да VI стагоддзя, пасля падзення дому Аршакідаў, колькасць армян у рэгіёне значна павялічваецца. Гэтаму спрыяла перасяленчая палітыка арабскіх халіфаў, якія гвалтоўным шляхам прымушалі армян пакідаць радзіму і пасяляцца на берагах Чорнага і Міжземнага мораў. З прычыны гэтага колькасць армянскага насельніцтва ў краінах на захад ад Еўфрата на працягу стагоддзяў увесь час павялічвалася.
З VII стагоддзя Кілікія з'яўлялася ў сваім родзе памежнай зонай паміж Візантыяй і арабскім халіфатам. У другой палове X стагоддзя, да моманту заваявання Візантыяй Кілікіі і Антыёхіі гэтыя землі ўжо мелі значнае армянскае насельніцтва, якое ў выніку цюркскіх уварванняў у Арменію ў XI стагоддзі яшчэ больш узрасло
Міграцыя армян у рэгіён
У другой палове XI стагоддзя ўся тэрыторыя Арменіі, акрамя Сюніка (Зангезур) і Ташыр-Дзарагецкага царства, падверглася нашэсцю турак-сельджукаў. Страта нацыянальнай дзяржаўнасці пасля заваявання Візантыяй, а таксама нашэсце сельджукаў прывялі да масавага  перасялення армян у Кілікію і іншыя рэгіёны. З гэтага перыяду на Армянскім нагор'і і ў Закаўказзі пачаўся шматвяковы працэс выцяснення армянскага і курдскага насельніцтва прышлым цюркскім. З прычыны ж заваявання Візантыяй армянскіх зямель ад Эдэсы да Самасаты і Мелітэны, а таксама палітыкі, якую яна праводзіла, да пачатку XI стагоддзя на тэрыторыі Сірыі, Месапатаміі і малаазіяцкіх фем Візантыі меліся значныя паселішчы армян. У канцы стагоддзя, пасля бітвы пад Манцыкертам (Маназкертам, Մանազկերտ), сельджукамі была створана першая ўласная дзяржава — Канійскі султанат, якая ўключала ўсю Арменію і ўнутраную частку Анатоліі, адкуль узмацнялася міграцыя армян да азіяцкіх прыбярэжных абласцей, асабліва ў Кілікію і Ефратэс.
Армянскія княствы
Візантыйскай імперыі не ўдалося стварыць сабе апору сярод насельніцтва заваяваных армянскіх зямель. Не спрыяла ўмацаванню межаў Візантыі і перасяленне армян у памежныя фемы. У межах граніц імперыі ўзнік шэраг напаўнезалежных армянскіх княстваў, якія размяшчаліся ад Сірыі да Закаўказзя. Армяне захавалі сваю культуру, царкву і дзяржаўнасць.
Кіраўнікі Візантыі, якія пераследвалі армянскіх валадароў і спрабавалі навязаць армянам халкіданіцтва, на ўсе жылы імкнуліся нівеліраваць спецыфіку новаўтвораных княстваў. Чым большай была пагроза з боку сельджукаў, тым настойлівей станавіліся спробы імперыі знішчыць армянскія княствы Малой Азіі, якія па меры аслаблення пазіцый цэнтральнага ўрада, станавіліся ўсё больш аўтаномнымі. Армяне, са свайго боку, гняліся апекай імперыі, і толькі сельджукскае ўварванне адтэрмінавала рух армян супраць Візантыі і ўтварэнне незалежнай армянскай дзяржавы ў Малой Азіі.
У 1070 годзе армія, пад камандаваннем будучага прэтэндэнта на карону Нікіфара Мелісена і бацькі будучага імператара Аляксея Мануіла Камніна, была разбіта сельджукамі каля Севастыі. Армянскае насельніцтва з-за дыскрымінацыйнай палітыкі Візантыі абыякава паставілася да гэтай падзеі. Праз гады, ідучы ў паход супраць сельджукаў, Раман Дыяген прыбыў у Севастыю, дзе яго прыдворныя выказалі шэраг прэтэнзій дзецям мясцовага армянскага князя. У выніку, па загадзе Дыягена горад быў разрабаваны і спалены, а спроба Гагіка II, які прыбыў у Севастыю, прымірыць варагуючыя бакі была беспаспяховай. Падзеі, якія адбыліся ў Севастыі, адзначылі сабой канчатковы разрыў адносін армянскіх князёў Малой Азіі з імперскім урадам, што ў выніку не спрыяла ўмацаванню пазіцый імператара напярэдадні вырашальнай сутычкі з сельджукамі пры Манцыкерце.
Пасля паражэння візантыйскіх войскаў у Манцыкерцкай бітвы і грамадзянскай вайной, якая рушыла за ёй, армянскія князі становяцца фактычна незалежнымі. Тым часам новы імператар Міхаіл VII Дука прызначае даместыкам схол Усходу свайго стрыечнага брата Андроніка Дуку. Філарэт Варажнуні, які раней займаў гэту пасаду, не прызнае гэта прызначэнне. Не прызнаўшы ўладу Міхаіла, Варажнуні, які парваў з Візантыяй, да 1071 года фактычна стаў кіраўніком незалежнай армянскай дзяржавы, умацаванню якой спрыяла міграцыя армян з тэрыторый, якія падвергліся сельджукскаму ўварванню. Стаўшы на чале армянскіх князёў Кападокіі, Камагены, Кілікіі, Сірыі і Месапатаміі, ён пераносіць прастол каталікоса ў свае ўладанні і далучае да сваёй дзяржавы армянскія княствы Мараша, Кесуна, Эдэсы, Андрыўна (каля Мараша), Цоўка (каля Айнтаба), Піра (каля Эдэсы) і шэраг іншых зямель. Замежнапалітычны фактар прадвызначыў параўнальна спакойнае жыццё царства Варажнуні. Пералом наступіў у 1081 годзе, калі пасля пагаднення з Візантыяй пачалася экспансія Румскага сельджукскага султаната ў паўднёва-заходнім кірунку, ахвярамі якой сталі дзяржава Філарэта Варажнуні і іншыя армянскія княствы Малой Азіі. Царства Варажнуні, якое працягнулася ад Месапатаміі ўздоўж Еўфрата да граніц Арменіі, ахоплівала Кілікію, Таўр і частку Сірыі з Антыёхіяй — праіснавала параўнальна нядоўга з 1071 па 1086 год. Пасля 1086 года, калі Варажнуні страціў апошнія гарады, дзе яшчэ знаходзіліся яго гарнізоны, на тэрыторыі Кілікіі і Прыеўфрацця ўтварыўся шэраг незалежных армянскіх княстваў. Нягледзячы на распад, царства Філарэта ва ўмовах сельджукскага нашэсця ў Закаўказзі стала цэнтрам для армянскіх эмігрантаў, раскіданых па ўсім Блізкім Усходзе. Яно мела велізарнае значэнне для кансалідацыі армян у пазнейшых дзяржаўных утварэннях, якія ўзніклі на развалінах дзяржавы Варажнуні. Да 1097 года ў Прыеўфрацці і Кілікіі ўтвараецца шэраг незалежных армянскіх княстваў. На Еўфраце армянскія княствы, за выключэннем княства Каркар, праіснавалі аж да 1116—1117 гадоў, пасля чаго былі анексаваны крыжакамі. У Кілікіі ў другой палове XII стагоддзя армянскае княства Рубенідаў узмацнілася настолькі, што іншыя армянскія княствы вымушаны былі прызнаць залежнасць і ўвайсці ў яго склад. Такім чынам, у Кілікіі пачала паступова ўтварацца армянская феадальная манархія і іерархічная феадальная сістэма, якую ўзначальвалі Рубеніды
Кастандын I
Пасля смерці ў 1095 годзе заснавальніка княства Рубена прастол атрымаў у спадчыну яго сын Кастандын, які пашырыў уладу на Усход за горы Антытаўра. На той момант галоўным ворагам армянскіх княстваў Малой Азіі і Блізкага Усходу былі орды сельджукаў, менавіта таму армянскае насельніцтва, пры з'яўленні ў рэгіёне крыжакоў першапачаткова разглядала ўдзельнікаў крыжовага паходу як саюзнікаў, здольных супрацьстаяць сельджукам. Падчас аблогі Антыёхіі Кілікійскія князі і манахі Чорнай Гары дапамагалі крыжакам войскам і правіянтам. Кастандын I, які пашырыў сваё княства на Усход за горы Антытаўра, за дапамогу першым крыжакам, асабліва ў выгнанні сельджукаў з Антыёхіі, быў ганараваны тытуламі Комс (Граф) і Барон.
Тарос I
Першапачаткова адносны спакой і незалежнасць княства абумоўліваліся геаграфічным фактарам. На княства, размешчанае ў горнай частцы рэгіёна, спачатку не прэтэндавалі ні сельджукі, ні крыжакі. Пасля стабілізацыі становішча ў рэгіёне і ўтварэння шэрагу дзяржаў княства апынулася ізаляваным. Геаграфічнае становішча стала перашкодай для развіцця дзяржавы Рубенідаў, да таго ж каля 1100 года калі памёр Кастандын I, яго княства распалася на два ўдзелы яго сыноў Левона і Тароса. Для аб'яднання патрабавалася вярнуць пад свой кантроль населеныя армянамі прыбярэжныя землі. Да моманту, калі Рубеніды былі гатовыя да гэтага, Раўнінная Кілікія стала аб'ектам барацьбы паміж Візантыяй і Антыяхійскім княствам, вайна паміж якімі ішла з пераменным поспехам. Аднак гэта не перашкодзіла Таросу праводзіць актыўную знешнюю палітыку. Ён пашырыў межы свайго княства і ўшчыльную наблізіўся да граніц Кілікійскай раўніны, разбіўшы спачатку сельджукскія, а затым візантыйскія войскі. Таросам была занята, адбудавана і заселена крэпасць Аназарб, якая мела стратэгічнае размяшчэнне. З крыжакамі, якіх армянскі князь падтрымліваў у войнах з мусульманскімі кіраўнікамі, ён меў саюзніцкія адносіны
Левон I
Пасля смерці ў 1129 годзе Тароса I і забойства ў Аназарбе яго спадчынніка Кастандына II, на прастол узышоў дзядзька апошняга Левон I. Пад уладай новага кіраўніка, у выніку аб'яднання двух удзелаў, яго і брата, княства было адноўлена як адзінае цэлае, пасля чаго яно стала здольным праводзіць яшчэ больш актыўную знешнюю палітыку. Аб'яднанне княства вельмі хвалявала суседзяў, князя Антыёхіі і эміра Данішменда, якія паспрабавалі ўвесці свае войскі на яго тэрыторыю. Аднак Левон I спачатку ў раёне сваёй сталіцы Аназарба, разбівае конніцу эміра, а затым каля Партэлы - атрад крыжакоў Антыёхіі, вяртаючы пад кантроль Раўнінную Кілікію. Прыкладна ў гэты ж час гіне ў баі Баэмунд II, пасля чаго ў самым княстве разгарнулася спрэчка наконт права на атрыманне ў спадчыну трона Антыёхіі. Скарыстаўшыся момантам, Левон I атакаваў праходы Аманскага хрыбта і ў 1135 годзе авалодаў крэпасцю Сервантыкар. Новы кіраўнік Раймунд дэ Пуацье, які ўзыйшоў на прастол Антыёхіі, перш за ўсё вырашыў утаймаваць амбіцыі армян. У 1136 годзе з ухвалення караля Фулька Іерусалімскага пачаў вайну супраць Кілікіі. Разам з Балдуінам Марашскім ён напаў на ўладанні Левона, але апошні з дапамогай свайго пляменніка, графа Жаслена Эдэскага адбіў напад крыжакоў Антыёхіі. Пасля здабытай перамогі Левон пагадзіўся на перамовы з Антыяхійскім княствам, аднак ён быў заваблены ў пастку, дзе быў палонены і адпраўлены ў Антыёхію. Карыстаючыся адсутнасцю армянскага кіраўніка, данішмендскі эмір Мухамад уварваўся ў Кілікію і знішчыў увесь ураджай. Узрушаны гэтым бедствам, Левон выкупіў сваю свабоду, адмовіўшыся ад Сервантыкара, Маместыі і Аданы на карысць Раймунда, а таксама заплаціўшы вялікі выкуп. Літаральна адразу ж пасля вызвалення з палону армянскі князь вярнуў сабе гэтыя гарады. Вайна разгарэлася зноў, пакуль у пачатку 1137 года, высілкамі Жаслена не было ўсталявана перамір'е паміж двума княствамі. Абодва манархі разумелі, што паход візантыйскага імператара Іаана пагражаў і Кілікіі, і Антыёхіі, таму ім прыйшлося сфарміраваць альянс супраць візантыйцаў. Але створаны альянс не змог супрацьстаяць Візантыі, у выніку чаго княствы былі заваяваны. У чэрвені 1137 года візантыйскія войскі захапілі раўнінную Кілікію, затым, пасля 37-дзённай аблогі, — сталіцу княства Рубенідаў — Аназарб. Праз некаторы час быў узяты ў палон армянскі князь, які схаваўся ў сваім радавым замку Вахка. Палонены Левон I разам з жонкай і двума сынамі — Рубенам і Таросам, быў адпраўлены ў Канстанцінопаль. Два іншыя сыны — Млех і Стэфан, знаходзіліся ў бяспецы ў Эдэскім графстве, у Беатрыс, сястры Левона і маці графа Жаслен II. Пасля падпарадкавання Кілікіі візантыйцамі, кіраўнік Антыёхіі Раймунд прызнае сябе васалам Іаана Камніна.
Тарос II
У 40-х гадах XII стагоддзя, сын Левона I царэвіч Тарос бег з візантыйскага палону. З'явіўшыся ў 1145 годзе ў роднай Кілікіі, Тарос, магутны прынц армян спачатку вяртае пад свой кантроль невялікі рэгіён Таўрскіх гор з радавымі крэпасцямі Вахка і Амуд. Затым у 1151 годзе, ажаніўшыся з дачкой сеньёра Рабана і заключыўшы саюз з крыжакамі, Тарос адваёўвае раўнінную Кілікію, захопленую візантыйцамі ў яго бацькі. У выніку ваенных аперацый, узяўшы ў палон візантыйскага стаўленіка, армянскі князь вяртае пад кантроль Аназарб, Тарс, Маместыю і дамінуючы над праходамі Аманскіх гор Тыл (Тапрак-кале). Даведаўшыся пра гэта Мануіл Камнін, які спадзяваўся на дапамогу пра-візантыйскіх армянскіх князёў Ламброна і Паперона, пасылае ў Кілікію войска на чале з Андронікам Камнінам. Візантыйская армія, якая ўвайшла ў рэгіён, сутыкнулася з арміяй Тароса II. Візантыйцы, якія пацярпелі шэраг паражэнняў і панеслі адчувальныя страты, былі вымушаны пакінуць Кілікію.
Неўзабаве, пасля вяртання пераможанага Андроніка ў Канстанцінопаль, Мануіл Камнін, які быў не ў стане ўмяшацца, у 1156 годзе нацкаваў двух суседзяў супраць Тароса: спачатку сельджукаў, армія якіх была разгромлена армянамі на подступах да Таўрскіх гор, а затым і прынца Антыёхіі Рэно дэ Шаціёна. Апошні, пасля таго як візантыйскі імператар не стрымаў слова, перайшоўся на бок армянскага князя. У 1158 годзе Мануіл Камнін ужо сам узначальвае трэцюю і апошнюю кампанію ў Кілікіі і Сірыі. Візантыйскія войскі з баямі захопліваюць кілікійскую раўніну, у выніку чаго Тарос, адступіўшы, замацоўваецца ў гарах. Адразу пасля гэтага Рэно дэ Шаціён прымае прысягу на вернасць візантыйскаму імператару.
Праз некаторы час паміж Мануілам і Таросам складаецца мірны дагавор, паводле якога апошні атрымлівае частку імператарскіх паўнамоцтваў, пры гэтым у Кілікіі, паводле гэтага ж дагавора, павінен быў увесь час знаходзіцца візантыйскі стаўленік з ваенным гарнізонам. Аднак дзейнічала пагадненне не доўга. Першы ж з візантыйскіх намеснікаў — Андронік Эўфарбенас, які даводзіўся кузенам Мануілу, адрозніўся тым, што ў 1162 годзе арганізаваў забойства брата Тароса — Стэфана, які пашыраў свае тэрыторыі і не лічыў сябе абавязаным падпарадкоўвацца Візантыі. Армянскі князь, нягледзячы на тое, што візантыйскі стаўленік быў заменены Каламанам, так і не дараваў забойства брата.
Полацкая вобласць
Полацкая вобласць — адміністрацыйная адзінка ў складзе БССР, створаная 20 верасня 1944 года.
Кілікійскае царства
Тарос II
Адразу пасля паланення свайго прадстаўніка Мануіл накіроўвае Аляксея Аксуха на вакантную пасаду ў Кілікію. Новы стаўленік быў добрым тэолагам. Ён горача захапіўся гутаркамі з Нерсесам Шнаралі ў выніку чаго ў 1165 годзе ўзніклі ідэі экуменізму паміж армянскай і грэчаскай цэрквамі. Але армяна-грэчаскаму збліжэнню не наканавана было ажыцявіцца, праз год гэтаму перашкодзілі дзве падзеі: Аляксей Аксух быў агавораны і сасланы ў манастыр, а Нерсес Шнаралі стаў новым каталікосам і пазбавіўся магчымасці свабодна падарожнічаць. Пасля ссылкі Аксуха Мануіл Камнін на яго месца прызначае Андроніка, які пацярпеў 15 гадоў таму паражэнне ад армянскага князя. У 1167 годзе, з-за разгульнага ладу жыцця, Андронік быў адкліканы, а на яго месца быў прызначаны выкуплены з палону Каламан. Апошняму было даручана імператарам пазбавіць Тароса ўлады над Кілікіяй. Аднак гэты план праваліўся — армянскія войскі ўзялі Каламана ў палон, і Мануіл ізноў быў вымушаны яго выкупіць. Праз год у 1168 годзе памёр Тарос II. Падчас свайго кіравання, нягледзячы на шэраг спроб, Тарос так і не змог падпарадкаваць род Хетумідаў (Ашынідаў), які сапернічаў з ім. Аднак ён адвёў усе візантыйскія замахі на Кілікію, тым самым паклаўшы пачатак канчатковаму ўсталяванню ў рэгіёне армянскай улады.
Полацкая вобласць
Уключала 15 раёнаў: Асвейскі, Браслаўскі, Ветрынскі, Відзаўскі, Глыбоцкі, Дзісенскі, Докшыцкі, Дрысенскі, Дунілавіцкі, Мёрскі, Пліскі, Полацкі, Расонскі, Ушацкі, Шаркаўшчынскі. Плошча тэрыторыі вобласці складала 17,8 тыс. км², насельніцтва ў 1947 годзе — 394,6 тыс чалавек.
Кілікійскае царства
Рубен II
Рубен быў сынам армянскага кіраўніка Тароса II і яго другой жонкі. Па праве ўспадкоўвання, ён, пасля смерці свайго бацькі павінен быў сесці на трон Кілікіі. Аднак, калі ў 1169 годзе памёр яго бацька Тарос II, Рубен яшчэ не дасягнуў паўналецця, з-за чаго ў Кілікіі разгарнулася барацьба за ўладу. Рэгентам маладога спадчынніка стаў яго дзядуля па матчынай лініі — Тамас (паводле іншай версіі Фама). Аднак гэта не спадабалася брату памерлага кіраўніка — Млеху, які вымусіў прызнаць сябе спадчыннікам свайго брата, узурпаваўшы правы законнага спадчынніка. Пасля страты трона, Тамас адвёў Рубена II у Антыёхію, дзе той сканаў праз некалькі гадоў.