cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сцюарт Райс
Біяграфія
Скончыў Бруклінскі каледж (бакалаўр, 1952). Ступені магістра (1954) і доктара філасофіі (1955) атрымаў у Гарвардскім універсітэце, займаўся там з Пола Доты. У тым жа 1955 г. быў абраны ў Harvard Society of Fellows. Пасля двух гадоў там малодшым фела (1955—1957) прыступіў да выкладання ў Чыкагскім універсітэце (паступіўшы ў 1957 годзе на яго кафедру хіміі), адкуль у 2004 годзе выйшаў на пенсію. У 1961—1967 гадах дырэктар James Franck Institute[en], у 1971—1976 гг. загадваў кафедрай хіміі, у 1981—1995 гадах дэкан фізічных навук Чыкагскага ўніверсітэта. Цяпер эмерыт-прафесар кафедры хіміі і James Franck Institute Чыкагскага ўніверсітэта Frank P. Hixon Distinguished Service Professor Emeritus. У 1980—1986 гг. член National Science Board. Каля дваццаці гадоў з’яўляўся членам рады дырэктараў «Бюлетэня навукоўцаў-атамшчыкаў». Блізкі сябар Р. Стывена Беры.
Член Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук, замежны член Дацкай каралеўскай акадэміі навук і Ірландскай каралеўскай акадэміі.
Друента
Насельніцтва складае 8262 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 305 чал./км². Займае плошчу 27 км². Паштовы індэкс — 10040. Тэлефонны код — 011.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Beata Vergine del Santo Rosario.
NGC 5365B
NGC 5365B (іншыя абазначэнні — ESO 271-9, MCG -7-29-3, IRAS13555-4343, PGC 49750) — галактыка ў сузор’і Цэнтаўр.
Мендатыка
Мендаціка (Mendatica) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лігурыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Імперыя.
Насельніцтва складае 237 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 8 чал./км². Займае плошчу 31 км². Паштовы індэкс — 18025. Тэлефонны код — 0183.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Любен Бажэн
Любен Бажэн (фр.: Lubin Baugin, 1610 ці 1612, Пітыўе, дэпартамент Луарэ —, ) — французскі жывапісец.
Біяграфія
Любен Бажэн нарадзіўся ў Пітыўе, паходзіў з багатай сям'і. Вучыўся ў Фантэнбло. У 1629 годзе быў прыняты ў гільдыю майстроў Сен-Жэрмен-дэ-Прэ. У 1632—1641 гадах жыў у Рыме, дзе ажаніўся з рымлянкай; пасля, у асноўным, у Парыжы. Напісаў шэраг карцін для Сабора Парыжскай Маці Божай, працаваў як габеленавы майстар, мастак кнігі. У 1653 годзе быў прыняты ў Каралеўскую акадэмію жывапісу і разьбярства.
Пасля 1641 года працаваў у Парыжы, дзе памёр у 1663 годзе. Пахаваны ў парыжскай царкве Сен-Сюльпіс.
Паліксаўшчына
Палі́ксаўшчына (, Поликсовщина) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дорскага сельсавета.
Носіўскі раён
Носіўскі раён (Носівський район) — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Чарнігаўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Носіўка (Носівка).
Паліксаўшчына
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Сугваздаўскага сельсавета.
Носіўскі раён
Утвораны ў 1923 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 29658 чалавек, плошча — 1151 км².
Ліквідаваны 17 ліпеня 2020 года.
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 гарадскога і 16 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 горад раённага значэння і 47 сёлаў.
Спіс народжаных у 2008 годзе
У гэтым спісе прадстаўлены спіс персон, якія нарадзіліся ў 2008 годзе.
Журналіст
Журналі́ст — той, хто займаецца журналістыкай: стварае інфармацыйнае напаўненне для СМІ шляхам збору, асэнсавання і выкладання для аўдыторыі інфармацыі пра які-небудзь факты. Яму могуць дапамагаць тэлеаператар альбо фатограф, якіх таксама лічуць журналістамі.
Журналіст — гэта чалавек, які выступае пасярэднікам паміж грамадcкімі інстытутамі і грамадствам, ажыццяўляе сувязь паміж імі праз які-небудзь інфармацыйны канал (тэлебачанне, радыё, інтэрнэт, друкаваныя СМІ).
Віды журналістаў
Журналістаў падзяляюць па відах: рэпарцёры, аглядальнікі, каментатары, вядоўцы праграм і іншыя.
Прафесійная рызыка
Праца журналіста непрадказальная, нельга прадбачыць, што адбудзецца ў наступную хвіліну. Таксама вартая ўвагі высокая асабістая рызыка журналістаў па розных прычынах: войны, палітычныя фактары, крымінал і г. д. Топ-20 краін, небяспечных для занятку журналістыкай :
1. Ірак: 127 2. Алжыр: 60 3. Расія: 47 4. Калумбія: 40 5. Філіпіны: 32 6. Індыя: 22 Самалі: 22 8. Боснія і Герцагавіна: 19 Турцыя: 19 Пакістан: 19 11. Афганістан: 17 12. Руанда: 16 Сьера-Леонэ: 16 Таджыкістан: 16 15. Бразілія: 15 16. Шры-Ланка: 14 17. Мексіка: 14 18. Бангладэш: 12 19. Ангола: 8 Югаславія: 8
Васіль Фёдаравіч Праскураў
Васіль Фёдаравіч Праскураў (, в. Негаціна,, Віцебская вобласць — , , Брэсцкая вобласць) — беларускі пісьменнік, публіцыст. Заслужаны дзеяч культуры Беларусі (1968).
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Напярэдадні Вялікай Айчыннай вайны скончыў Сваташыцкую няпоўную сярэднюю школу. У 1945 прызваны ў Савецкую Армію. Да 1950 служыў карэспандэнтам армейскай газеты «За честь Родины» ў Аўстрыі, Венгрыі і Германіі. У 1950—1958 — старшыня Ганцавіцкага райспажыўсаюза, экстэрнам скончыў Брэсцкую гандлёва-кааператыўную школу. У 1964 завочна скончыў факультэт журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта імя У. І. Леніна. У 1958—1962 — працаваў у ляхавіцкай раённай газеце «Будаўнік камунізму», з 1966 — рэдактар газеты «Савецкае Палессе». Член Саюза пісьменнікаў СССР (1987). Узнагароджаны медалямі. Заслужаны дзеяч культуры БССР (1968). Першы літаратурна-крытычны артыкул апублікаваў у 1950. Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР імя П. М. Лепяшынскага (1986) за кнігу «Пакланіся зямлі-карміцельцы». У Ганцавічах на доме, дзе ён жыў, і на будынку рэдакцыі, у якой працаваў, у яго гонар устаноўлены мемарыяльныя дошкі. Яго імя носяць цэнтральная раённая бібліятэка і вуліца, на якой жыў пісьменнік.
Да святкавання 90-годдзя з дня нараджэння на сайце УК «Ганцавіцкі раённы краязнаўчы музей» створана віртуальная выстаўка [http://gantsevichi.museum.by/node/38765 Васіль Праскураў. «На зямлі сярод людзей»].
Творы
Аўтар кніг публіцыстыкі «Святая сівізна» (1966), «Трое з-за Лані» (1967), «Людзі-суседзі» (1974), «Пакажы чалавеку дарогу» (1979), «Пакланіся зямлі-карміцельцы» (1982), «Чорны хлеб» (1984).
Эксілес
Эксілес (Exilles) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 277 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 6 чал./км². Займае плошчу 44 км². Паштовы індэкс — 10050. Тэлефонны код — 0122.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы апостал Пётр.
Дзюралюміній
Уласцівасці і ўжыванне
Першае ўжыванне дзюралімінію — выраб каркасу дырыжабляў калянай (жорсткай) канструкцыі, з 1911 года — больш шырокае ўжыванне. Склад сплаву і тэрмаапрацоўка ў гады вайны былі засакрэчаны. Дзякуючы высокай удзельнай трываласці дзюралюміній, пачынаючы з 1920-х, становіцца важным канструкцыйным матэрыялам у самалётабудаванні.
Шчыльнасць сплаву 2 500—2 800 кг/м³, тэмпература плаўлення каля 650°C. Сплаў шырока выкарыстоўваецца ў авіябудаванні, пры вытворчасці хуткасных цягнікоў  і ў іншых галінах машынабудавання (бо адрозніваюцца істотна большай цвёрдасцю параўнальна з чыстым алюмініем).
Пасля абпалу (нагрэву да тэмпературы прыблізна 500 °C і ахаладжэння) стае мяккім ды гнуткім (як алюміній), пасля старэння (прыроднага пры 20 °C — некалькі сутак, штучнага пры павышанай тэмпературы— некалькі гадзін) стае цвёрдым і каляным.
Недахоп дзюралюмінію — нізкая каразійная стойкасць, таму вырабы патрабуюць пільнай засцярогі ад карозіі. Лісты дзюралюмінію, як правіла, лакіруюць чыстым алюмініем.
Аляксей Віктаравіч Шчусеў
Аляксе́й Ві́ктаравіч Шчу́сеў (Алексей Викторович Щусев) (26 верасня (8 кастрычніка) 1873, Кішынёў, Расійская імперыя —, Масква) — рускі і савецкі архітэктар, заслужаны архітэктар СССР (1930), акадэмік АН СССР (1943).
Біяграфія
У 1891—1897 гады вучыўся ў пецярбургскай Акадэміі Майстэрстваў у Л. М. Бенуа і І. Я. Рэпіна. У 1895 годзе, пазнаўшы з газеты аб смерці генерала Д. П. Шубіна-Паздзеева без рэкамендацый прыйшоў да ўдавы з гатовым эскізам надмагілля і здолеў упэўніць аддаць заказ менавіта яму. На могілках Аляксандра-Неўскай лаўры была пабудаваная квадратная каплічка пад шатром.
У 1896 годзе Шчусеў выканаў дыпломны праект на тэму «Барская сядзіба» і атрымаў залаты медаль і права на замежную камандзіроўку. Шчусеў едзе ў Сярэднюю Азію, наведвае Самарканд, у складзе археалагічнай экспедыцыі даследуе магільню Тамерлана. Да 1899 года пабываў у Тунісе, шэрагу краін Заходняй Еўропы; у Парыжы займаўся ў акадэміі Жуліяна (1898). З 1901 года быў на службе ў Свяцейшым Сінодзе.
Шчусеў здолеў на працягу некалькіх гадоў зрабіцца ў Пецярбургу прыкметнай фігурай і зацікавіў графа Алсуф’ева, які ў 1902 годзе прапанаваў яму пераніцаваць і надбудаваць свой фамільны асабняк на Фантанцы. Алсуф’еў быў старшынёй камітэта па ўвекавечанні Кулікоўскай бітвы і, быўшы ў захапленні ад працы архітэктара, аддаў яму замову на храм-помнік, прысвечаны бітве.
У 1910 годзе стаў акадэмікам Акадэміі Майстэрстваў. З 1913 года жыл у Маскве, а ў 1914 годзе пачаткаў працу над комплексам Казанскага вакзалу, дзе выкарыстаў матывы рускага барока XVII стагоддзя. У 1914—1916 гг. Шчусеў праектуе і будуе чыгуначныя вакзалы у правінцыях. Некаторыя станцыі былі вырашаныя ў неакласічным стылі.
У 1913 году ў італьянскім горадзе Сан-Рэма па чарцяжах Шчусева і пад кіраўніцтвам архітэктара П'етра Агосці быў пабудаваны праваслаўны Храм Хрыста Выратавальніка. Храм вытрыманы ў стылю рускіх цэркваў XVII—XVIII стст., упрыгожаны каменным разбярствам і кафлямі, побач размашчана званіца з шатровай страхой.
Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі кіраваў разам з І. У. Жалтоўскім праектам рэканструкцыі Масквы ў 1918—1925 гг., прадбачыўшы ў сваім плане сучасныя прынцыпы ўвязкі радыяльна-кальцавой сістэмы горада з транспартнымі камунікацыямі.
Пасля кароткага перыяду неакласіцызму Шчусеў звяртаецца да канструктывізму, пад уплывам якога стварае свае творы ў 1920-х гг.: НДІ курорталогіі і фізіятэрапіі ў Сочы (1927—1931), будынак Наркамзема ў Маскве (пазней Міністэрства сельскай гаспадаркі, 1928—1933).
Найвядомым творам Шчусева таго перыяду з’яўляецца Маўзалей Леніна на Чырвонай плошчы у Маскве. Маўзалей быў спраектаваны ў вельмі кароткія тэрміны. У 1924 завяршылася будаўніцтва драўлянага будынка, замененага ў 1930 гранітным манументальным будынкам. Пад кіраўніцтвам Шчусева працавалі архітэктары Ю. А. Дульгіер, Л. Б. Карлік, У. А. Міхайлаў, А. К. Расткоўскі, І. А. Француз, Г. К. Якаўлеў.
У 1926—1929 гг. Шчусеў працаваў дырэктарам Трэццякоўскай галерэі. Важным матывам творчасці 1930-х — 1940-х гг. з’яўляецца нацыянальна-гістарычная стылізацыя. У гэты час была спраектаваная гасцініца «Масква» (1932—1938), праект рэканструкцыі плошчы Цвярской заставы, падчас якога была разабраная Трыўмфальная арка (1936), Вялікі Маскварэцкі мост (1936—1938), будынак філіяла Інстытута марксізму-ленінізму пры ЦК КПСС у Тбілісі (1938), Вялікі тэатр оперы і балета імя А. Наваі ў Ташкенце (1940—1947), будынак НКУС на Лубянскай плошчы (1946) і іншыя будынкі. У 1941 годзе быў дабудаваны комплекс Казанскага вакзалу. Шчусеў быў членам мастацкага аб’яднання «Чатыры мастацтвы».
Быў кансультантам Навуковага савета па рэстаўрацыйных працах у Троіца-Сергіевай лаўры (1938—1950), навуковым кіраўніком і галоўным архітэктарам якіх быў прызначаны І. В. Трафімаў.
Адным са шматлікіх будынкаў, у праектаванні якіх Шчусеў прымаў удзел, было савецкае пасольства ў сталіцы Румыніі — Бухарэсце, размешчанае на шашы Кісялёва. Яго будаўніцтва пачалося яшчэ да войны.
У 1946 году Шчусеў засноўвае музей архітэктуры ў Маскве і да 1949 года займае пост яго дырэктара. Значнае месца ў дзейнасці Шчусева займаюць праекты аднаўлення гарадоў, разбураных у гады Вялікай Айчыннай вайны: Істры (1942—1943), Ноўгарада (1943—1945) і Кішынёва (1947).
Апошнім тварэннем Аляксея Шчусева стала маскоўская станцыя метро «Камсамольская-кальцавая», якая адлюстроўвае ўрачыстасць перамогі над фашызмам.
Пётр Пятровіч Канаўніцын
Пётр Пятровіч Канаўніцын ( — ) — расійскі дзяржаўны і ваенны дзеяч, генерал ад інфантэрыі (1817), граф (1819).
Біяграфія
У 1798 годзе імператарам Паўлам I звольнены са службы і да 1807 года — у адстаўцы. У 1807 годзе ізноў прыняты на службу. Прызначаны ў 1808 годзе дзяжурным генералам у фінляндскую армію, Канаўніцын удзельнічаў ва ўсіх дзеяннях галоўнага корпуса войскаў, а ў марской бітве ля Аба кіраваў нават рускай флатыліяй і прымусіў шведскія караблі да адступлення. З 1809 года — камандзір 3-й пяхотнай дывізіі.
У Айчыннай вайне 1812 удзельнічаў у баі пад Астроўна, Смаленскай бітве, бітве ля Валуцінай гары і Барадзінскай бітве. Пасля Барадзіна прызначаны дзяжурным генералам арміі, удзельнічаў у баях пры Таруціне, Малаяраслаўцы, Вязьме і Красным. Пасля ранення П. І. Баграціёна таксама часова камандаваў 2-й арміяй.
Падчас замежных паходаў рускай арміі 1813—1814 гадоў — камандзір Грэнадзёрскага корпуса, удзельнічаў у Лейпцыгскай бітве 1813. У бітве пры Лютцэне, камандуючы рэзервам, Канаўніцын быў цяжка паранены ў нагу, калі на кані аб’язджаў сваіх стралкоў. Узнагароджаны ордэнамі Св. Георгія:
У 1815—1819 гадах — ваенны міністр. З 1819 года — член Дзяржаўнага Савета і начальнік ваенна-навучальных устаноў расійскай арміі, галоўны дырэктар 1-га, 2-га і Пажаскага карпусоў, Дваранскага палка, Смаленскага кадэцкага корпуса і Царскасельскага ліцэя.
Артур Бойд
Артур Мерык Блумфілд Бойд AC OBE ( — ) — аўстралійскі мастак сярэдзіны і канца XX стагоддзя.
Стыль Бойда — ад імпрэсіяністычных карцін аўстралійскага пейзажу да выразна экспрэсіяністычных фігур. Некалькі вядомых твораў спалучаюць біблейскія гісторыі з аўстралійскім пейзажам, напрыклад, «Выгнанне» (1947—1948), якое цяпер знаходзіцца ў Мастацкай галерэі Новага Паўднёвага Уэльса. Працы Бойда прысвечаны гуманітарным праблемам і універсальным тэмам кахання, страты і сораму.
Бойд быў членам Antipodeans, групы мельбурнскіх мастакоў, у якую таксама ўваходзілі Кліфтан П’ю, Дэвід Бойд, Джон Брэк, Роберт Дыкерсан, Джон Персевал і Чарлз Блэкман.
NGC 5366
NGC 5366 (іншыя абазначэнні — MCG 0-36-2, ZWG 18.7, KCPG 403A, IRAS13538+0000, PGC 49569) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Вольга Базнаньская
Вольга Базнаньская (польск. Olga Boznańska;,  — , ) — польская мастачка.
Жыццё і творчасць
Нарадзілася ў сям’і чыгуначнага інжынера; яе бацька быў па нацыянальнасці паляк, а маці — францужанка. Вучылася малюнку з дзяцінства, брала ўрокі ў мастакоў Антона Піятроўскага і Казіміра Пахвальскага. З 1886 па 1890 год жыла ў Мюнхене. Жанчын у мюнхенскую Акадэмію прыгожых мастацтваў не прымалі і Базнаньская брала прыватныя ўрокі ў Карла Крыхендорфа і Вільгельма Дзюра.
В. Базнаньская малявала пераважна партрэты, нацюрморты, пейзажы і жанравыя сцэны. У 1890-х гадах, скончыўшы навучанне, маладая мастачка пачала выстаўляць свае працы — у Мюнхене, Варшаве, Берліне, Вене. За карціну «Партрэт мастака Паўла Навумена» Базнаньская на выставе ў Вене атрымала залаты медаль; яе «Партрэт міс Мэры Брэм» заваявала ўзнагароду ў Лондане. У 1896 годзе яна атрымала прэмію парыжскага Таварыства прыгожых мастацтваў.
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Востраў)
Свята-Раства-Багародзіцкая царква — праваслаўны храм у в. Востраў Пінскага раёна Брэсцкай вобласці.
Гісторыя
Храм пабудаваны ў 1720 г. з дрэва ў цэнтры вёскі, перабудаваны ў 1891 г. Перад царквой пастаўлена трох’ярусная зрубна-каркасная званіца, накрытая чатырохгранным гонтавым шатром.
Архітэктура
Помнік народнага драўлянога дойлідства. Вырашана прамавугольным зрубам пад двухсхільным дахам, які над апсідным трохсценкам пераходзіць у вальмавы. Над галоўным фасадам у дах урэзана чацверыковая званічка з цыбулепадобнай галоўкай, што надае форме фасаднага франтона трапецападобны выгляд. Над апсідай макаўка на гранёным барабане. Уваход арганізаваны праз нізкі прамавугольны прытвор пад двухсхільным дахам. Вертыкальна ашаляваныя фасады рытмічна расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі і бусамі-сцяжкамі ў прасценках.
Інтэр’ер
Абраз 18 — 19 ст. «Маці Божая Замілаванне».
Масанао Сасакі
(佐々木 雅尚; нар. ) — былы японскі футбаліст. У 1988—1991 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Вайсковая авіяцыя
Вайсковая авіяцыя — разнавіднасць авіяцыї, якая змяшчае розныя віды самалётаў, верталётаў і іншых лятальных апаратаў, з мэтай вядзення вайсковых дзеянняў у паветранай прасторы.
Тэрмін «вайсковая авіяцыя» у шэрагу краін ідэнтычны паняццю Ваенна-паветраныя сілы. На ўзбраенні авіяцыйных часцей знаходзяцца: Аснову баявой моцы вайсковай авіяцыі складаюць звышгукавыя ўсепагодныя самалёты, аснащаныя разнастайным бомбавым і ракетна-артылерыйскім узбраеннем, здольныя ўшчэнціць на далёкіх адлегласцях цэлі як ядзернымі, так і звычайнымі сродкамі.
У залежнасці ад прызначэння і падпарадкавання вайсковая авіяцыя ў большасці краін дзеліцца на віды: Залежна ад баявых задач і характару дзеянняў вайсковая авіяцыя дзеліцца на роды:
Родзеўшчына (Валожынскі сельсавет)
Ро́дзеўшчына (, Родевщина) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Валожынскага сельсавета.
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Сугваздаўскага сельсавета, а з 2009 па 2013 год знаходзілася ў Дорскім сельсавеце.
Петш Янаш
Біяграфія
Нарадзіўся 19 лістапада 1933 года ў ніжнялужыцкай сям'і ў горадзе Котбус. У 1952 годзе скончыў Сербалужыцкую гімназію ў Будзішыне. Вывучаў германістыку і сарабістыку ў Лейпцыгскім універсітэце. З 1956 года выкладаў у ніжнялужыцкай камуне Боркавы, дзе ў 1958 годзе выдаў свой першы падручнік. Потым працаваў у Вышэйшай політэхнічнай школе ў камуне Боркавы і Сербалужыцкай вышэйшай школе ў Котбусе. З 1973 года працаваў у Сербалужыцкім педагагічным таварыстве. З 1979 года быў членам Ніжнялужыцкай моўнай камісіі, якая ўваходзіла ў склад Сербалужыцкай моўнай камісіі пры Інстытуце сербалужыцкага народазнаўства.
Пасля 1991 года разам з Марыянай Біртлер удзельнічаў у рэфармацыі сербалужыцкай адукацыі і арганізацыі тэлевяшчання на лужыцкіх мовах на канале ORB. У 1992 годзе заснаваў ніжнялужыцкую арганізацыю «Źěłanišćo za serbske kubłańske wuwijanje Chóśebuz».
У 2005 годзе быў удастоены прэміі імя Якуба Чышынскага «за яго значны ўклад у захаванне ніжнялужыцкай мовы». 24 лістапада 2012 года быў узнагароджаны памятным медалём горада Котбус.
Міхаіл Фёдаравіч Мельнікаў
Міхаіл Фёдаравіч Мельнікаў (, Крычаў — ) — беларускі краязнавец, музейны работнік, заслужаны работнік культуры БССР (1979), стваральнік Крычаўскага краязнаўчага музея, навуковы супрацоўнік, дырэктар Краязнаўчага музея (1961—1982).
Біяграфія
Міхаіл Фёдаравіч Мельнікаў нарадзіўся ў сям’і рабочага будаўніка. У 1939 годзе закончыў 9 класаў. Зарабіў грошы на цагельным заводзе і пакінуў Крычаў. Даехаў да Абхазіі і ўладкаваўся там на працу настаўнікам рускай мовы і літаратуры ў сярэдняй школе. У верасні 1940 г. быў прызваны на ваенную службу ў армію. 16 верасня 1940 г. за деянні, якіх ён не рабіў, ваенны трыбунал прыгаварыў яго да 5-ці гадоў лагераў. Калі пачалася вайна Мельнікаў уцёк з лагераў Варкуты, каб трапіць на фронт. Але яго напаткала лагерная пагоня. За ўцёк яму дадалі яшчэ 8 гадоў зняволення. 7 кастрычніка 1950 г. Мельнікава датэрмінова вызваляюць.
Крок за крокам, працуючы ў архівах і бібліятэках Ленінграда, Масквы, Мінска, Магілёва вёў пашуковую работу, запісваў успаміны старажылаў і збіраў па кроплям гісторыю свайго роднага краю. 15 кастрычніка 1961 года адкрыўся краязнаўчы музей у г. Крычаве.
Памяць
На будынку Крычаўскага краязнаўчага музея ўстаноўлена мемарыяльная дошка ў яго гонар, адна з вуліц Крычава носіць яго імя.
Белякі (род)
Белякі (Bielak) - шляхецкі род Вялікага княства Літоўскага аднайменнага герба "Бяляк" - у чырвоным полі дзве сярэбраныя калоны, у навершы дваранская карона без шлема.
Род мае татарскае паходжанне. Самуіл Бяляк быў ротмістрам каралеўскіх войскаў і ў 1761 валодаў маёнткам Лоўчыцы ў Новагародскім ваяводстве. Прадстаўнікі роду валодалі так сама маёнткам Панары ў Ашмянскім павеце.
Прадстаўнікі рода
1. Есьман ці Асман, паручнік войск Рэчы Паспалітай. 2/1. Самуэль, маёр войск Рэчы Паспалітай, валодаў маёнткам Лоўчыцы Наваградскага ваяводства, які прадаў Тупальскім (1761).
3/1. Міхаіл
4./1. Юзаф 5/2. Аляксандр, *1758, жонка Асея Асановіч. 6/5. Юзаф, *1798.
7/5. Мустафа ці Сцяпан, *1806.
8/5. Давід, *1812.
Прызнаны ў дваранстве пастановай Гродзенскага ДДС (дваранскага дэпутацкага сходу) 09.01.1837, звестак аб зацвярджэнні ўказам Сената не адшукана. _____________________________
Крыніцы: ф. 319, воп. 2, спр. 375.
Алаверды
Эканоміка
Вядомы як цэнтр меднай прамысловасці Арменіі і як адзін з найстарэйшых цэнтраў медзеплавільнай прамысловасці ў СССР. Працуе медна-хімічны камбінат (вырабляе медзь, суперфасфат, медны купарвас, серную кіслату).
Брамеліевыя
Брамеліевыя (Bromeliaceae) — сямейства аднадольных кветкавых раслін, якое ўваходзіць у парадак метлюжкакветныя. Арэал сямейства ахоплівае трапічныя і субтрапічныя вобласці Амерыкі і Заходняй Афрыкі. Сярод прадстаўнікоў сямейства сустракаюцца як эпіфіты, напрыклад,, так і наземныя расліны. Агульная колькасць відаў — каля двух тысяч.
Распаўсюджанне
Брамеліевыя распаўсюджаныя ва ўсіх кліматычных зонах трапічнага і збольшага субтрапічнага паясоў Амерыкі: ад вільготных вечназялёных лясоў да пустыняў, на вышынях ад 0 да 4200 м над узроўнем мора. Адпаведна яны могуць быць знойдзены ў гарах Анд, ад Чылі да Калумбіі, у прыбярэжных пустынях Перу, у лясных абласцях Паўднёвай і Цэнтральнай Амерыкі. Палова відаў — эпіфіты, некаторыя — літафіты, але ёсць і наземныя травяністыя расліны.
Мілавіца (кампанія)
Мілавіца (гандлёвая марка Milavitsa) — адна з самых буйных на тэрыторыі СНД кампаній па вытворчасці і продажу жаночай ніжняй бялізны. Знаходзіцца ў горадзе Мінску, Беларусь.
Гісторыя кампаніі
Галантарэйная фабрыка «Франсуа-Турнье» была заснавана ў Мінску ў 1908 двума братамі Жанам і Франсуа-Віктарам Турнье-Каллет. Дазвол на адкрыццё фабрыкі быў атрыманы ад Мінскага губернскага кіравання 8 лістапада таго ж года. Фабрыка вырабляла цэлулоідныя жаночыя грабеньчыкі, мужчынскія грабянцы, гузікі і іншыя вырабы. Прадпрыемства братоў было электрыфікавана: на фабрыцы стаяла дынама-машына ў 25 конскіх сіл, якая выпрацоўвала электрычны ток для асвятлення. У 1911 фабрыка перайшла ў рукі таварыства «Франсуа Турнье», у склад якога да таго моманту ўжо ўваходзілі мясцовыя прадпрымальнікі — купец Білімовіч і інжынеры Шмерлінг і Калецкі.
У 1913 на прадпрыемстве працаваў рухавік магутнасцю ў 60 конскіх сіл, і было задзейнічана каля 200 працоўных, у тым ліку 18 французскіх майстроў-гравёраў. Фабрыка «Франсуа Турнье» вырабіла 23 тысячы жаночых грабянёў на агульную суму 254, 2 тысяч рублёў, а ўладальнікі фабрыкі Саламон Блімовіч і Майсей Калецкі сталі аднымі з самых багатых прадпрымальнікаў таго часу.
У перадпачатку Першай сусветнай вайны ў 1915 фабрыку эвакуіравалі разам з абсталяваннем і большай часткай працоўных. У 1917 цэхі фабрыкі былі цалкам разбураны, а сама фабрыка пасля рэвалюцыі — нацыяналізавана.
У 1925 ініцыятыўная група з ліку былых працаўнікоў фабрыкі «Франсуа Турнье» падала заяву у «Белкустпромсоюз» для арганізацыі талакі па вытворчасці прадукцыі з пластмасы, пасля чаго ў 1925 талака «Спартак» пачала сваю дзейнасць у Мінску, а ў 1927 быў прыняты яе Статут. У талацэ вырабляліся жаночыя грабяні, грабянцы, гузікі і іншыя дробныя побытавыя тавары.
Пасля нацыяналізацыі талака «Спартак» была ўлучана ў склад дзяржаўнай галантарэйнай фабрыкі «Беларуска». Новая фабрыка пачала працу 1 сакавіка 1929 і складалася з двух карпусоў: першы вырабляў гузікі, другі — грабяні. З нагоды пятнаццатых угодак Кастрычніцкай рэвалюцыі, фабрыцы ў лістападзе 1932 было прысвоена імя вайскавода грамадзянскай вайны М. В. Фрунзе. Спецыялізацыя прадпрыемства засталася ранейшай: «Грабяні 1573800 шт., воласатрымацелі 3400 шт., гузікі 130879 шт., і іншыя галантарэйныя вырабы». Фабрыка прапрацавала да пачатку Вялікай Айчыннай вайны: пасля налёту нямецкай авіяцыі на Мінск 23 чэрвеня 1941 ўсе асноўныя цэхі прадпрыемства былі знішчаны.
У 1945 былі пачаты працы па аднаўленні фабрыкі ў паўразбураных памяшканнях былога дражджавога заводу. Пасля таго, як вытворчасць была запушчана, асартымент фабрыкі пашырэў: з 1950 камбінат стаў выпускаць торбы з скуразамяніцеля, прагумаваныя жаночыя плашчы, дзіцячыя накідкі. У 1960 па рашэнні Савета міністраў БССР фабрыка імя М. В. Фрунзе стала спецыялізавацца ў вытворчасці швейнай галантарэі і фурнітуры (спражкі, гузікі). У 1964 на прадпрыемстве адбылася поўная змена асартыменту: фабрыка цалкам перайшла на пашыў прадметаў жаночага туалета.
11 верасня 1969 па загадзе міністэрства лёгкай прамысловасці фабрыка была пераназвана ў мінскае вытворчае швейнае аб'яднанне «Камсамолка». Прадпрыемства выпускала бюстгальтары, паясы, паўкарсеты, грацыі з шаўковых, баваўняных тканін і эластычных палотнаў, вырабы для нованароджаных і дзяцей ясельнага і школьнага ўзросту, гальштукі. У лістападзе 1970 быў уведзены ў эксплуатацыю новы вытворчы корпус па вуліцы Новавіленская, 28, у якім і дагэтуль знаходзяцца вытворчыя цэхі, а таксама галоўны офіс кампаніі «Мілавіца».
У 1991 на базе Мінскага вытворчага аб'яднання «Камсамолка» былі створаны два самастойныя прадпрыемствы з правам юрыдычнай асобы: Мінская швейная фірма «Мілавіца» і Маладзечанская швейная фабрыка «Камсамолка». У 1992 фірма «Мілавіца» атрымала статут акцыянернага таварыства без удзелу дзяржавы, кантрольны пакет акцый належаў калектыву прадпрыемства. У 1996 «Мілавіца», паводле рашэння збору акцыянераў і на падставе рашэння «Мінгарвыканкама», была пераназвана ў Закрытае акцыянернае таварыства «Мілавіца».
Паходжанне назвы
Калі ў 1991 супрацоўнікі кампаніі звярнуліся ў Саюз пісьменнікаў Беларусі з просьбай дапамагчы прыдумаць новую назву для кампаніі, то пісьменнікам Уладзімірам Паўлавым было прапанавана назва «Мілавіца».
Старажытныя славяне словам «Мілавіца» звалі планету Венеру, а аднайменная багіня лічыцца знакам кахання і ўвасабленнем жаночай прыгажосці.
Прадукцыя
Пад брэндам Milavitsa выпускаюцца наступныя віды прадукцыі:
Прадуктовы партфель Мілавіцы ўключае гарсэтныя вырабы, пасавую групу, карэктуючую бялізну, купальнікі, бялізну для сну і адпачынку. Калекцыя Milavitsa падзяляецца на: класічную, модную і калекцыю купальнікаў. Пад маркай Aveline выпускаюцца гарсэтныя вырабы, пасавая група, карэктуючая бялізна, а пад маркай Hidalgo лінія мужчынскай бялізны.
Гандлёвая сетка
Фірменныя крамы кампаніі адкрыты ў 19 краінах свету, уключаючы Расію, Беларусь, Украіну, Казахстан, Малдову, Германію, Славенію, Латвію, Літву, Эстонію, Грузію, Арменію, Азербайджан, Кіргізію, Узбекістан, Туркменістан, Іран, ПАР, Бельгію.
Маліні-дзі-Тр’ёра
Маліні-дзі-Тр’ёра (Molini di Triora) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лігурыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Імперыя.
Насельніцтва складае 695 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 12 чал./км². Займае плошчу 58 км². Паштовы індэкс — 18010. Тэлефонны код — 0184.
Заступнікам населенага пункта лічыцца Святы Лаўрэнцій.
Марыя Юзэфа фон Габсбург
Марыя Юзэфа фон Габсбург (Maria Josepha von Habsburg, Maria Józefa Habsburżanka;, Вена, Свяшчэнная Рымская імперыя — , Дрэздэн, Курфюрства Саксонія) — эрцгерцагіня аўстрыйская, каралева польская, вялікая княгіня літоўская, княгіня-электарка саксонская, жонка Аўгуста IIІ Прыгожага. З дому Габсбургаў.
Біяграфія
Была дачкой нямецкага імператара Іосіфа І Габсбурга і Амаліі Вільгельміны фон Браўншвайг-Каленберг. Лічылася спакаеміцай свайго дзядзькі імператара Карла VI, але пасля нараджэння ў таго дачкі Марыі Тэрэзіі пазбавілася гэтага права.
Шлюб паміж Марыяй Юзэфай і Аўгустам адбыўся 20 жніўня 1719. Каранаваная на сталец Рэчы Паспалітай 20 студзеня 1734 года. Ад 1740 года спрабавала зрабіць мужа нямецкім імператарам, для чаго намагалася стварыць саюз супраць Прусіі. З пачаткам Сямігадовай вайны ў адрозненне ад мужа засталася ў акупаваным Дрэздэне, дзе памерла ад апалектычнага ўдару. Пахаваная там у Саборы Святой Тройцы.
Марыя Юзэфа разам з мужам мела 14 дзяцей.
Георгій Ціханавіч Кавалеўскі
Георгій Ціханавіч Кавалеўскі (, в. Мацюшына Сцяна, Лепельскі раён — ) — беларускі вучоны-эканаміст. Кандыдат эканамічных навук (1950), прафесар (1976). Заслужаны дзеяч навукі БССР (1981). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
Біяграфія
Закончыў Лепельскае педагагічнае вучылішча (1936), Віцебскі педагагічны інстытут (1940), Усесаюзны завочны фінансавы інстытут (1949), Акадэмію грамадскіх навук пры ЦК ВКП(б) (1950).
Працаваў настаўнікам ва Ушацкім раёне, дырэктарам няпоўнай сярэдняй школы. З 1950 года — загадчык кафедры, з 1951 — намеснік дырэктара Рэспубліканскай партыйнай школы пры ЦК КП(б)Б. Узначаліваў Інстытут эканомікі Акадэміі навук БССР (1952—1964), працаваў там загадчыкам сектара палітэканоміі (1964—1973), загадчыкам кафедры палітэканоміі Інстытута павышэння кваліфікацыі выкладчыкаў вузаў пры БДУ імя Леніна (1973—1978).
Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР у 1955—1963 гадах, старшыня бюджэтнай камісіі Вярхоўнага Савета. У 1960—1964 гг. прадстаўляў БССР у Еўрапейскай эканамічнай камісіі.
Аўтар звыш 70 навуковых работ, сярод якіх манаграфіі «Пытанні аплаты працы ў калгасах Беларусі» (1959), «Катэгорыі і законы размеркавальных адносін сацыялізму» (1968), «Кошт ва ўмовах сацыялізму» (1971), «Формы чыстага даходу пры сацыялізме» (1973), «Заканамернасць утварэння кошту пры сацыялізме» (1982).
Спіс аб’ектаў PGC (1893001—1894000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1893001—1894000)
Артур Мерык Бойд
Біяграфія
Затым Бойд шмат падарожнічаў і маляваў па еўрапейскім кантыненце і вярнуўся ў Аўстралію прыкладна ў канцы 1893 года, дзе жыў у асноўным у Сандрынгеме і іншых прыгарадах Мельбурна да канца свайго жыцця.
Аляксандр Мак-Кензі
Сэр Аляксандр Макензі (Alexander MacKenzie, Alasdair MacCoinnich,, — , г.Данкельд, Шатландыя) — англійскі купец-падарожнік, агент канадскай Паўночна-Заходняй (футравай) кампаніі.
Біяграфія
У 1788 годзе заснаваў на возеры Атабаска гандлёвую факторыю.
У 1792-1793 гадах перасек Паўночную Амерыку з усходу на захад, ад заліву Святога Лаўрэнція да заліву Каралевы Шарлоты, прасачыў цячэнне ракі Піс, перасёк Скалістыя горы і Берагавы хрыбет, адкрыў паміж імі Унутранае плато з верхнім участкам ракі Фрэйзер.
У 1793-1794 гадах, вяртаючыся тым жы шляхам на ўсход, паўторна перасёк мацярык.
NGC 5367
NGC 5367 (іншыя абазначэнні — IC 4347, ESO 325-N*36) — адбівальная туманнасць у сузор’і Цэнтаўр.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Фаўрыя
Фаўрыя (Favria) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 4322 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 309 чал./км². Займае плошчу 14 км². Паштовы індэкс — 10083. Тэлефонны код — 0124.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santi Pietro apostolo.
Ракетны абстрэл Эрбіля (13 сакавіка 2022)
У ноч з 12 на 13 сакавіка 2022 года Корпус Вартавых Ісламскай рэвалюцыі (КВІР) запусціў некалькі балістычных ракет з правінцыі Усходні Азербайджан (Іран) па Эрбілю, сталіцы Іракскага Курдыстана.
Перадгісторыя
З 2003 года Ірак быў ахоплены серыяй ваенных канфліктаў. Пасля разгрому асноўных сіл ІДІЛ у 2017 годзе і пераходу групоўкі да партызанскай вайны, ажывілася супрацьстаянне паміж ЗША і Іранам. Найбольшая эскалацыя адбылася ў снежні 2019—студзені 2020 года, калі бакі абмяняліся серыяй абстрэлаў і нападаў.
На пачатак 2022 года іранскае кіраўніцтва вяло з амерыканцамі перамовы па аднаўленні «ядзернай здзелкі», разарванай пры прэзідэнце Трампе. У лютым, пасля заявы прэзідэнта Украіны Уладзіміра Зяленскага ў Мюнхене (ФРГ) аб выхадзе з Будапешцкага мемарандума і санкцый заходніх дзяржаў за ўварванне Расіі ва Украіну, у Тэгерана з’явіўся рэальны шанец заключыць новае пагадненне на больш выгадных для сябе ўмовах. ЗША і ЕС былі гатовы пайсці на любыя саступкі, каб кампенсаваць імпарт энергарэсурсаў з Расіі за кошт іранскай нафты. Аднак улады краіны ўсё яшчэ трымалі крыўду на Захад за забойства генерала Касема Сулеймані. Таксама яны імкнуліся прымусіць да адказу Ізраіль, які яны абвінавачвалі ў забойстве свайго навукоўца Махсена Фахрызадэ, што стаяў ля вытокаў стварэння ядзернай праграмы Ірана, і за перыядычныя ўдары па пазіцыях шыіцкіх апалчэнняў у Сірыі.
У ноч на 7 сакавіка Армія абароны Ізраіля разбамбіла наваколлі Дамаска (Сірыя). Тады загінулі два высокапастаўленых іранскіх афіцэра. Пасля гэтага ў Тэгеране паабяцалі акт адплаты.
Здарэнне
У ноч з 12 на 13 сакавіка з правінцыі Усходні Азербайджан (Іран) па Эрбілю, сталіцы Іракскага Курдыстана, здзейснены ракетны абстрэл. Снарады ўпалі на горад роўна ў 1:20 ночы — у той ж час, калі быў забіты два гады назад у выніку ўдару амерыканскага беспілотніка Касем Сулеймані. Бамбаванне было выраблена 12-ю балістычнымі ракетамі Fateh-110. Яны раней ужо ўжываліся іранцамі для ракетных абстрэлаў Ірака, напрыклад, падчас аперацыі «Пакутнік Сулеймані» супраць ваенных аб’ектаў ЗША, калі Тэгеран помсціў за гібель свайго генерала.
Прадстаўнікі КВІР заявілі, што мішэнню былі «прасунутыя трэніровачныя цэнтры» ізраільскія разведвальнага агенцтва Масад, якія нібыта размяшчаліся ў горадзе. Паводле іранскага боку, абстрэл быў адказам на рэгулярныя аперацыі Ізраіля супраць іранскіх сіл на тэрыторыі Сірыі. У той жа час, са слоў курдскіх уладаў, на іх тэрыторыі не знаходзіліся ніякія ізраільскія аб’екты.
Некалькі снарадаў ўпалі побач з амерыканскім консульствам. Адна ракета трапіла ў студыю мясцовага курдскага ТБ-канала «Kurdistan24». Яго супрацоўнікі адразу пасля ўдару выйшлі ў прамы эфір са студыі, каб паказаць наступствы.
Першапачаткова паведамлялася, што ў ходзе атакі пацярпеў адзін мірны жыхар. Аднак затым, як удакладнілі СМІ, стала вядома аб двух пацярпелых. Іх стан не запатрабаваў шпіталізацыі.
Рэакцыя
У МЗС Ірака назвалі ракетны ўдар па Эрбілю абуральным парушэннем суверэнітэту краіны. У ведамстве заклікалі «выступіць з адзінай пазіцыяй, каб рашуча супрацьстаяць любым дзеянням, накіраваным на распаўсюд хаосу». Урад краіны выклікаў да сябе іранскага пасла, асудзіўшы здарэнне як «абуральнае парушэнне суверэнітэту». Былы прэзідэнт Іракскага Курдыстана Масудам Барзані назваў гэты інцыдэнт тэрарыстычнай атакай. Амерыканскае пасольства ў Багдадзе ўзмацніла меры бяспекі і цалкам закрыла сваю тэрыторыю. Дзяржаўны дэпартамент ЗША асудзіў атаку. Саветнік прэзідэнта ЗША па нацыянальнай бяспецы Джэйк Саліван адзначыў, што ракетны ўдар быў выраблены без якіх бы то ні было падстаў. З яго слоў, Вашынгтон падтрымае ўрад Ірака ў прыцягненні Ірана да адказнасці за здарэнне.
Член Палаты прадстаўнікоў ЗША Элейн Лурыя (Дэмакратычная партыя) запатрабавала ад адміністрацыі прэзідэнта Джо Байдэна неадкладна спыніць перамовы з Іранам па «ядзернай дамове», якія, па некаторых даных, амаль блізкі да лагічнага фіналу. Яе калега з Рэспубліканскай партыі Ліза Маклейн падтрымала гэтую ідэю, заўважыўшы, што Амерыка ніколі не павінна купляць іранскую нафту, аднаўленне экспарту якой пасля магчымага падпісання «атамнага» пагаднення разглядалася як спосаб стабілізаваць рынак і збіць цану на паліва.
Уплыў
Неўзабаве пасля ўдараў Ісламская Рэспубліка Іран прыпыніла перамовы з Саудаўскай Аравіяй па рэгіянальнай бяспецы. Чарговы раўнд быў прызначаны на 16 сакавіка ў Багдадзе. Саудзіты і іранцы на гэтай сустрэчы меркавалі знайсці пункты судакранання па пытаннях бяспекі ў Персідскім заліве. Асаблівае значэнне тут мела вайна ў Емене і праблема так званых «танкерных войнаў», ад якіх наўпрост залежыць стабільнасць экспарту нафты і газу з краін Заліва.
Бенедыкт Дырліх
Бенедыкт Дырліх (Benedikt Dyrlich, 21 красавіка 1950, вёска Нова-Веска, Германская Дэмакратычная Рэспубліка) — лужыцкі паэт, пісьменнік, журналіст, палітык і грамадскі дзеяч.
Біяграфія
Нарадзіўся 21 красавіка 1950 года ў сербалужыцкі вёсцы Нова-Веска ў ваколіцах Будзішына ў шматдзетнай сялянскай сям'і. З 1956 года па 1964 год навучаўся ў школе ў вёсцы Ворклецы. Да 1968 года паступіў у епіскапскую перадсемінарию ў Шэнайхе каля Берліна. Вывучаў тэалогію і філасофію ў Эрфурце. Працаваў медбратам у клініцы Карл-Маркс-Штадте і вучыўся ў вячэрняй сярэдняй школе, якую скончыў у 1973 годзе. З 1973 па 1975 год працаваў асістэнтам у Нямецка-сербалужыцім народным тэатры ў Баўтцэне. З 1975 г. па 1980 год вывучаў тэатральнае мастацтва ў Лейпцыгу.
У перыяд рэформаў у ГДР 1989-1990 гадоў займаўся палітычнай дзейнасцю ў Лужыцкім нацыянальным сходзе. У 1990 годзе быў абраны дэпутатам ад партыі СДПГ у Саксонскі парламент. Быў старшынёй Лужыцкага аддзялення СДПГ. У гэтым жа годзе быў абраны ў працоўную групу, якая распрацоўвала праект новай канстытуцыі зямлі Саксонія. У 1994 годзе ўдзельнічаў у выбарах. Не атрымаўшы дастатковай падтрымкі выбаршчыкаў, падаў у гэтым жа годзе ў адстаўку з пасады старшыні Лужыцкага аддзялення СДПГ.
З 1995 года па 2011 год быў галоўным рэдактарам сербалужыцкай газеты «Serbske Nowiny». У 2011 годзе ўдзельнічаў у арганізацыі «Серболужицкого сейміка» (Serbski sejmik), якая выступала за стварэнне выбарнага палітычнага органа, які прадстаўляе інтарэсы сербалужыцкага народа. Да 2014 года быў старшынёй Саюза лужыцкіх мастакоў.
Піша прозу і паэзію на верхнялужыцкай і нямецкай мовах.
Свята-Петра-Паўлаўская царква (Воўпа)
Архітэктура
Твор народнага дойлідства. Вырашана працяглым зрубам пад двухсхільным дахам, да якога з франтальнага фасада далучана трох'ярусная чацверыковая званіца пад пакрытым шатровым пакрыццём, завершаным макаўкай. Такая ж макаўка пастаўлена па цэнтры даху.
У інтэр’еры — абраз 1768 года «Маці Божая з дзіцем».
Седлішча
Се́длішча (, Седлище) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дорскага сельсавета.
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Сугваздаўскага сельсавета.
Мантальта-Лігурэ
Мантальта-Лігурэ (Montalto Ligure) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лігурыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Імперыя.
Насельніцтва складае 374 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 27 чал./км². Займае плошчу 14 км². Паштовы індэкс — 18010. Тэлефонны код — 0184.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Іаан Прадцеча.
Акіхіро Нагасіма
(永島 昭浩; нар. ) — былы японскі футбаліст. У 1990—1991 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Джавані Бакаці
Джавані Бакаці (Giovanni Boccati; каля 1420,  — 1487) — італьянскі мастак, таксама вядомы пад імёнамі Бакаціс, або Баката да Камерына.
Разам з Джавані Анджэла д’Антоніа працаваў у 1443 годзе ў Фларэнцыі ў ў майстэрні Фра Філіпа Ліпі. Працаваў ва Умбрыі. Прыняў грамадзянства Перуджы ў 1445 годзе. У 1467 годзе па заказе Федэрыга III Монтэфельтра выконваў фрэскавы роспіс новага герцагскага палаца ва Урбіна.
У ранняй творчасці адчуваецца ўплыў Ліпі, Фра Анджэліка, Учэла. Пазней — Даменіка дзі Бартола.
Таццяна Расціславаўна Рамза
Таццяна Расціславаўна Рамза (нар. ) — беларускі мовазнавец. Доктар філалагічных навук (2016), прафесар.
Сцяпан Андрэевіч Мінюк
Сцяпан Андрэевіч Мінюк (н., вёска Крыніцы, Іванаўскі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі матэматык, доктар фізіка-матэматычных навук (1994, Даследаванне некаторых матэматычных мадэляў дынамічных сістэм), прафесар (1994).
Таццяна Расціславаўна Рамза
Біяграфія
Скончыла Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт па спецыяльнасці «Руская мова і літаратура».
Сцяпан Андрэевіч Мінюк
Біяграфія
Скончыў БДУ (1975). Працуе ў Гродзенскім дзяржаўным універсітэце. Навуковыя працы па тэорыі кіравання. Атрымаў умовы кіравальнасці, назіральнасці, поўнасці сістэм з паслядзеяннем, распрацаваў метад развязання задач кіравальнасці і поўнасці, заснаваны на тэарэме Хана-Банаха і яе дастасаваннях.
Дэльта Ніла
Дэльта Ніла — адна з самых вялікіх рачных дэльт у свеце, якая працягнулася па ўзбярэжжы Міжземнага мора на 240 км ад Александрыі на захадзе да Порт-Саіда на ўсходзе. Яна ўтварылася на месцы марской бухты,якая паступова запоўнілася рачнымі наносамі, і мае форму кветкі лотаса. Па плошчы (24 тыс. км ²) дэльта Ніла амаль роўная Крымскаму паўвостраву.
Крыху ніжэй Каіра, у 160 км на поўдзень ад свайго ўпадзення ў мора, рака Ніл распадаецца на рукавы, з якіх найважнейшыя наступныя — Пялузскі, Таніцкі, Мендэзскі; Букольскі або Фатнічаскі, Себяніцкі, Балбіцінскі і Канопскі. «Дэльтай» вусце Ніла назвалі грэчаскія географы, якія параўноўвалі яго трохкутную форму з літарай Δ грэцкага алфавіту, даўшы такім чынам назву ўсім рачным дэльтам зямнога шара.
Таццяна Расціславаўна Рамза
Біяграфія
Выкладае на Філалагічным факультэце БДУ, з 1999 года — беларускую мову замежнікам. У 1996 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю «Безасабовыя сказы ў сучаснай беларускай літаратурнай мове» (навуковы кіраўнік Леанід Іванавіч Бурак), у 2016 годзе — доктарскую дысертацыю «Беларускае гутарковае маўленне: фанетычны і лексіка-граматычны аспекты».
Дэльта Ніла
Насельніцтва
Каля паловы з 100-мільённага насельніцтва Егіпта пражывае ў раёне дэльты Ніла. Не ўлічваючы буйнейшыя гарады, шчыльнасць насельніцтва ў дэльце Ніла пераўзыходзіць 1000 чалавек на км². Александрыя з'яўляецца найбуйнейшым горадам у дэльце з ацэначным насельніцтвам больш за 4 мільёны чалавек. Іншыя буйныя гарады ў дэльце: Шубра-эль-Хайм, Порт-Саід, Эль-Махала-эль-Кубра, Эль-Мансура, Танта і Заказік.
Гісторыя
Вядомая сваёй урадлівасцю дэльта з найстаражытных часоў мела неацэннае значэнне для эканамічнага дабрабыту Егіпта. Акрамя Каіра і Александрыі, у дэльце былі размешчаны старажытныя горада Аварыс, Таніс, Саіс, Сябеніт, Пелусій, Бубасціс і Каноб, некалькі пазней — Наўкраціда, Леантопаль, Дам'ета і Разэта.
Таццяна Расціславаўна Рамза
Навуковая дзейнасць
Вывучае сінтаксіс сучаснай беларускай мовы, вуснае гутарковае маўленне, выкладанне беларускай мовы як замежнай. Тэма кандыдацкай дысертацыі — «Безасабовыя сказы ў сучаснай беларускай літаратурнай мове», тэма доктарскай дысертацыі — «Беларускае гутарковае маўленне: фанетычны і лексіка-граматычны аспекты». Аўтар і ўкладальніца падручнікаў беларускай мовы для замежнікаў, у тым ліку для японцаў.
Аўтар больш як 100 навуковых публікацый.
Раб (Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь)
Раб — адна з чатырох даваенных драўляных скульптур Аляксандра Грубэ ў калекцыі Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь, што ацалелі ў часы Другой сусветнай вайны. У гады вайны творы музея былі звезеныя нямецкімі войскамі, але драўляныя скульптуры не былі крануты і так і прастаялі ў памяшканні музея.
«Раб» зроблены ў 1928 годзе з суцэльнага кавалка ліпы, якая расла ў Аляксандраўскім скверы ў Менску. Мяркуючы па памерах скульптуры, ліпа была вельмі вялікай. Непрапарцыйная фігура, велізарныя рукі і ногі, звязанае цела, напружаныя мышцы — сам персанаж умоўны, цяжка сказаць, гэта першабытны чалавек ці сучаснік скульптара. Раб закуты, але не зламаны: у яго левай руцэ заціснуты камень, твар дыхае няўмольнай нянавісцю. Аўтар экспрэсіўнымі сродкамі — дэфармацыяй, гратэскам — перадае моц чалавека і ўладу кайданоў. Відавочна — асілак вырвецца на волю. Скульптар праўдзіва паказаў стан прыгнечанага народа і меркаваны вынік выбуху гневу — заслужанага, але і бязлітаснага. Гэта — адно з абліччаў рэвалюцыі і, магчыма, урэшце, вызначальны. Аблічча пужае, але велізарная сіла і энергія раба зачароўвае, як пужае і зачароўвае разбуральная і стваральная сіла.
NGC 5368
NGC 5368 (іншыя абазначэнні — UGC 8834, MCG 9-23-14, ZWG 272.12, IRAS13526+5434, PGC 49431) — спіральная галактыка з перамычкай (SBab) ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Спіс народжаных у 2009 годзе
У гэтым спісе прадстаўлены спіс персон, якія нарадзіліся ў 2009 годзе.
Фелета
Фелета (Feletto) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 2344 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 334 чал./км². Займае плошчу 7 97 км². Паштовы індэкс — 10080. Тэлефонны код — 0124.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Vittorio.
Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка
Паўднёва-Афрыканская Рэспубліка (ПАР) — краіна ў Паўднёвай Афрыцы. Самая паўднёвая краіна кантынента і ўсяго Старога Свету. На поўначы мяжуе з Намібіяй, Батсванай і Зімбабвэ, на паўночным усходзе — з Мазамбікам і Свазілендам; цалкам акружае дзяржаву Лесота. У ПАР тры сталіцы: Прэторыя (адміністрацыйная), Кейптаўн (заканадаўчая), Блумфантэйн (судовая). Самы вялікі горад краіны Яганэсбург.
Тэрыторыю ПАР займаюць пласкагор'і Вельда і Кару, на поўдні і ўсходзе ляжаць горы. Нетры ПАР багатыя вуглём, рудамі чорных і каляровых металаў, алмазамі. Кліматычныя ўмовы, раслінны і жывёльны свет надзіва разнастайныя, кожны куток краіны непаўторны. Найбуйнейшая рака — Аранжавая.
Першымі жыхарамі паўднёваафрыканскай зямлі былі кайсанскія плямёны, за імі следам з'явіліся банту. Еўрапейская каланізацыя пачалася ў 1652 галандскаю (бурскаю) хваляю, якую падчас залатой ды алмазнай ліхаманак захлынула хваля англійская. У 1899-1902 у Паўднёвай Афрыцы адгрымела англа-бурская вайна. З 1910 краіна вядомая як Паўднёва-Афрыканскі Саюз. У 1931 атрымлівае фактычную незалежнасць. У другой палове ХХ ст. за палітыку апартэіду доўгі час (1948-1990) была ізгоем у сусветнай супольнасці. Грамадзянскае супраціўленне чарнаскурай большасці на чале з Нельсанам Мандэлам і АНК прывялі да адмены апартэіду і дэмакратызацыі краіны.
У ХХ-ХХІ ст. ПАР застаецца адной з нешматлкіх афрыканскіх краін, што не зведалі ані дзяржаўных пераваротаў, ані грамадзянскіх войнаў. Сённяшняя ПАР — маладая дэмакратыя, унітарная парламенцкая рэспубліка. Складаецца з 9 правінцый. Член Афрыканскага саюза.
У ПАР жыве 57 млн чал (2018), гэта 24 месца ў свеце. Адна з самых этнічна неаднародных краін кантынента, епіскап Дэсманд Туту адлюстраваў гэта ў метафары "Вясёлкавая нацыя". Найбуйнешыя расава-этнічныя групы: чарнаскурыя банту (зулу, коса), каля 80 %; белыя афрыканеры; "каляровыя" (мультыэтнічная група); індыйцы. У ПАР 11 дзяржаўных моваў. Большасць вернікаў — хрысціяне.