cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Уладзімір Артуравіч Кузьмін
Біяграфія
Скончыў у 1982 годзе архітэктурны факультэт БПІ. У 1982—1993 гадах працаваў ва УП «Мінскпраект», у 1993-97 гадах у Творчай майстэрні Левіна Л. М., у 1997—2012 гадах галоўны архітэктар праектаў у ТАА «ГлобалСтрой», з 2013 года працуе індывідуальным прадпрымальнікам.
Член Беларускага саюза архітэктараў з 1987 года.
Узнагароды
Гран-пры агляду творчасці маладых архітэктараў СА БССР, дыплом I ступені Рэспубліканскага агляду-конкурсу на лепшы архітэктурны твор за праект «Вытокі» (1989), лаўрэат Усесаюзнага агляду лепшых архітэктурных твораў за «Рэканструкцыю бісквітнай фабрыкі ў Мінску» (1989), за праект «Дзіцячы цэнтр у Анапе» (1990). Узнагароджаны дыпломамі ў конкурсах на лепшы дызайн інтэр’ераў (2000-13).
Кірказонавыя
Кірказонавыя (Aristolochiáceae) — сямейства раслін класу Двухдольных.
Налічвае 7 родаў і 616 відаў, распаўсюджаных галоўным чынам у трапічных (цэнтр Інданезія), радзей субтрапічных і некаторых умераных абласцях, асабліва ў паўночных.
Батанічнае апісанне
Кірказонавыя — вечна- ці летнезялёныя расліны; па большай частцы травы і паўкусты з паўзучымі або павойнымі сцебламі; многія чужаедны.
Кветкі двухполыя з простым трубчастым і няправільным калякветнікам, якія сядзяць на ніжняй завязі. Лік тычынак і лопасцяў вяночка зменлівы ў розных родаў. Формула кветкі:.
Плод — каробачка.
Роды
Сямейства ўключае два падсямействы, у якія ўваходзяць наступныя роды:
Тэ Рангі Хіроа
Тэ Рангі Хіроа (маары: Te Rangi Hīroa), таксама вядомы як Пітэр Генры Бак (Peter Henry Buck,, Урэнуі, Новая Зеландыя — , Ганалулу, Гаваі, ЗША) — новазеландскі навуковец і грамадскі дзеяч. Тэ Рангі Хіроа — адзін са стваральнікаў і кіраўнікоў так званай младамаарыйскай партыі — першай самастойнай палітычнай арганізацыі, узначальваў у 1890—1930 гадах рух маары за палітычнае, эканамічнае і сацыяльнае раўнапраўе з англа-новазеландцамі, адраджэнне самабытнай нацыянальнай культуры народа.
Біяграфія
У 1899 годзе Тэ Рангі Хіроа паступіў у медыцынскі універсітэт і, атрымаўшы вышэйшую медыцынскую адукацыю, пачаў працаваць урачом сярод маары, а пазней на працягу некалькіх гадоў узначальваў ведамства па ахове здароўя гэтага народа. Па родзе сваёй дзейнасці Тэ Рангі Хіроа бываў у самых розных кутках Новай Зеландыі, дзе шырока знаёміўся з становішчам, бытам і культурай маары. Тады ж ён звязаўся з младамаарыйскай партыяй, якая бараніла інтарэсы карэнных жыхароў Новай Зеландыі.
У 1927 годзе Тэ Рангі Хіроа з’ехаў на Гаваі, каб працаваць у этнаграфічным музеі ў Ганалулу. З 1936 года і да канца сваіх дзён Тэ Рангі Хіроа быў дырэктарам гэтага музея.
У 1951 годзе ён памёр, крыху не паспеўшы скончыць апошнюю буйную працу Explorers of the Pacific, якая была выпушчана ўжо пасля яго смерці ў 1953 годзе.
Спіс аб’ектаў PGC (2527001—2528000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2527001—2528000)
Свята-Уладзімірская царква (Шуміліна)
Свята-Уладзімірская царква — праваслаўны храм г.п. Шуміліна. Царква пабудавана ў 1999 годзе з цэглы.
Архітэктура
Вырашана прамавугольным аб'ёмам пад 2-схільным дахам. Малітоўная зала асветлена бакавымі арачнымі аконнымі праёмамі, перакрыта адкрытай страпільнай канструкцыяй. Алтарная частка вылучана іканастасам.
Спіс аб’ектаў PGC (1096001—1097000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1096001—1097000)
Касцёл Божага Цела (Іказнь)
Іказненскі касцёл Божага Цела — каталіцкі храм, помнік архітэктуры. Знаходзіцца ў вёсцы Іказнь (Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці).
Гісторыя
На месцы сённяшняга касцёла было некалькі драўляных храмаў, адзін з іх быў узведзены паводле фундацыйнай граматы выдатнага дзяржаўнага дзеяча, канцлера Вялікага Княства Літоўскага Льва Сапегі, выдадзенай 16 ліпеня 1593 г. Л. Сапега жадаў, каб пры касцёле ўтрымліваліся шпіталь і школа. Храм пабудавалі ў цэнтры мястэчка, каля рыначнай плошчы. Але драўляныя будынкі знішчаліся ў XVII ст., ад пажару ў 1800 г., у час французскага нашэсця ў 1812 г. Апошні драўляны храм узведзены ў 1814 г. і перабудаваны ў 1881 г. Нарэшце ў 1906 г. быў атрыманы дазвол на ўзвядзенне мураванага касцёла і зацверджаны каштарыс у 27 147 рублёў 78 капеек. Стары касцёл разабралі, а непадалёку ад будоўлі зрабілі часовае памяшканне для набажэнстваў.
17 верасня 1912 г. будаўніцтва храма завяршылася.
Архітэктура
Вежы, апрацоўка аконных і дзвярных праёмаў, дэталі архітэктурнага дэкору выкананы з чырвонай цэглы. Касцёл уяўляе сабой двухвежавую, трохнефавую базіліку з трансептам, апсідай, сакрысціямі. Вежы, квадратныя ў плане, з шатровым завяршэннем, даволі масіўныя, нагадваюць вежы абарончых збудаванняў. Больш лёгкімі іх робяць шматлікія і разнастайныя па форме аконныя праёмы і нішы. Дэкор будынка даволі стрыманы. Апрача разнастайных праёмаў і ніш яго ажыўляюць ступеньчатыя контрфорсы і аркатура.
Вакол касцёла ўзведзена агароджа з бутавага каменю. На цвінтары знаходзіцца валун з надпісам святару Міхалу Буклярэвічу і яго сястры Эміліі. М. Буклярэвіч быў ініцыятарам узвядзення мураванага касцёла, у 1919 г. ён стаў адным з арганізатараў сялянскага паўстання супраць бальшавіцкай улады. Пры падаўленні паўстання святара і яго сястру расстралялі. У 1940-я гг. помнік на магіле знішчылі, але ў кастрычніку 1995 г. ён адноўлены.
Спіс аб’ектаў PGC (2528001—2529000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2528001—2529000)
Свята-Ануфрыеўская царква (Обаль)
Свята-Ануфрыеўская царква — колішні праваслаўны храм у гарадскім пасёлку Обаль, знаходзіўся на вул. Дунічава. Пабудавана ў 1843 годзе з дрэва, у 1907 годзе была дабудавана званіца.
Архітэктура
Помнік народнага дойлідства. Вырашана прамавугольным зрубам з апсідай і бакавымі рызніцамі; да франтальнага фасада далучалася 2-ярусная званіца. Над бляшаным дахам зялёнай афарбоўкі і шатром званіцы цыбулепадобныя купалкі. Абшытыя цёсам зрубы на падмурку чляніліся 12 вялікімі вокнамі (з іх 6 на барабане купала і званіцы) і 3 малымі ў ліштвах (у рызніцах). У інтэр'еры меўся разны іканастас.
Касцёл Святога Станіслава (Далёкія)
Касцёл Святога Станіслава — каталіцкі храм у Беларусі, помнік архітэктуры, знаходзіцца ў цэнтры аграгарадка Далёкія (Браслаўскі раён, Віцебская вобласць), на невялікім узвышэнні, сярод сосен.
Архітэктура
Пабудаваны ў 1930-я гады. Касцёл асвяціў 1 чэрвеня 1939 года віленскі арцыбіскуп Рамуальд Ялбжыкоўскі. Аднавежавы, трохнефавы з пяціграннай апсідай будынак. Высокая, квадратная ў плане, вежа завершана фігурным купалам з вежачкай. Аналагічная вежачка ўпрыгожвае алтарную частку. Фасады больш нізкіх бакавых і цэнтральнага нефаў прарэзаны вялікімі прамавугольнымі аконнымі праёмамі. Апсіда і тарцы бакавых нефаў маюць лучковыя праёмы. Усе аб’ёмы накрыты самастойнымі дахамі. Архітэктуры храма ўласцівы чысціня ліній і гарманічнасць кампазіцыі.
Марыс Жанэн
П’ер-Цьебо-Шарль-Марыс Жанэн (Pierre-Thiébaut-Charles-Maurice Janin) (,, Францыя — , , Францыя) — французскі ваенны дзеяч і дыпламат. Удзельнічаў у ваеннай інтэрвенцыі ў Расіі падчас грамадзянскай вайны.
Біяграфія
Скончыў гімназію ў Версалі. У 1880 г. пачаў ваенную службу. Скончыў ваенную школу ў Сен-Сіры, у 1892 г. — Акадэмію Генеральнага штаба. У 1891—1892 гг. і ў 1910—1911 гг. праходзіў стажыроўку ў Расійскай імперыі
У гады Першай сусветнай вайны камандаваў пяхотным палком 135-й брыгады, 55-й пяхотнай брыгадай, працаваў памочнікам намесніка начальніка Генеральнага штаба. У 1916 г. атрымаў званне дывізійнага генерала. З вясны 1916 г. ўзначальваў надзвычайную французскую ваенную місію ў Расійскай імперыі пры Стаўцы Вярхоўнага галоўнакамандуючага расійскай арміі. У канцы 1917 г. адкліканы ў Францыю.
24 жніўня 1918 г. Жанэн быў прызначаны вярхоўным галоўнакамандуючым Антанты маршалам Ф. Фошам камандуючым войскамі Антанты ў Расіі. Асноўнай задачай Жанэна была эвакуацыя войск Чэхаславацкага корпуса ва Уладзівасток і адпраўка іх у Еўропу для папаўнення сіл саюзнікаў на Заходнім фронце. З лістапада 1918 г. — начальнік французскай ваеннай місіі пры Урадзе Дзяржавы Расійскай адмірала А. В. Калчака, галоўнакамандуючы чэхаславацкімі войскамі ў Расіі. 16 снежня 1918 прыбыў у Омск.
Cа студзеня 1919 г. — прадстаўнік Вышэйшага міжсаюзнага камандавання і галоўнакамандуючы саюзнымі войскамі ў Сібіры і на Далёкім Усходзе. Займаў ня добразычлівую, а потым і рэзка варожую пазіцыю ў адносінах да адмірала Калчаку і белага руха ў цэлым. У снежні 1919 г. падтрымаў паўстанне супраць урада Калчака ў Іркуцку. Санкцыянаваў выдачу Калчака эсэраўскаму Палітычнаму цэнтру, што пасля прывяло да забойства Калчака. Дадзеная выхадка з’явілася следствам двайнога падпарадкавання, у якое трапіў генерал (Калчак і саюзніцкае кіраўніцтва), з негатыўным стаўленнем да А. В. Калчака, і сітуацыі, звязанай з практычна узбунтаваўшыміся чэхамі з Чэхаславацкага корпуса.
У 1920 г. Жанэн вярнуўся ў Францыю. Працаваў у Міністэрстве замежных спраў.
Аўтар даследаванняў па руска-турэцкай (1877—1878) і руска-японскай войнах, успамінаў.
Вобраз ў культуры і мастацтве
У 1959 г. выйшаў савецкі фільм «Золотой эшелон».
У 2008 г. выйшаў фільм «Адмиралъ» пра А. В. Калчака, дзе ролю генерала Жанэна выканаў французскі акцёр Рышар Барэнжэ.
Опса (возера)
О́пса — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Акунёўка, за 16 кіламетраў на паўднёвы захад ад горада Браслаў.
Назва
Назва Опса балцкага паходжання.
Звязана з латышскім apse «асіна», прускім abse, таксама з фанетычна трохі далейшым літоўскім apušė, epušė «асіна». Далей да індаеўрапейскага apsā «асіна».
Таго ж паходжання латышскія «асінавыя» водныя назвы Apsa, Apse, Apšas, літоўскія Apsingė, Apsuona, Apšė, Apušė.
Паблізу ад «асінавай» Опсы — два «бярозавыя» азёры Бяржонка (адно ў бок Браслава каля возера Пагошча, другое ў кірунку на Шаркаўшчыну каля возера Багданаўскага), ад літоўскага beržas «бяроза».
Балцка-літоўскія «дрэвавыя» назвы таксама недалёка ад Опсы каля Відзаў — тапонімы Ліпалаты і Бержалата. У другі бок, каля возера Вісяты — тапонім Пушалаты. Гэтыя назвы ад літоўскіх зборных назоўнікаў liepalotas «ліпняк», beržalotas «бярэзнік», pušalotas «сасоннік» (ад liepa «ліпа», beržas «бяроза», pušis «сасна»).
Гідраграфія
Плошча паверхні 0,93 км², даўжыня 3 кіламетры, найбольшая шырыня 580 метраў, найбольшая глыбіня 20,2 м, даўжыня берагавой лініі 7,8 км. Плошча вадазбору 3,17 км².
Катлавіна лагчыннага тыпу падзяляецца на 2 плёсы. Схілы вышынёй 15—18 метраў, у верхняй частцы разараныя. Шмат заліваў.
Берагі вышынёй да 1 м, стромкія, пад хмызняком, на поўдні нізкія, забалочаныя. Востраў 0,1 га. Дно на глыбіні 1,5—3 метра пясчанае, да 8—10 м глеістае, ніжэй сапрапелістае. Возера слабапраточнае (упадае канал і выцякае ручай у возера Пагошча). Зарастае да глыбіні 2,5 м. Прыбярэжная расліннасць распаўсюджана ў паласе шырынёй ад 10—15 да 30 метраў.
У возеры водзяцца шчупак, лешч, карп, язь, плотка, карась, акунь, лінь і іншыя віды рыб.
Каля возера вёскі Опса, Якавічы. Праходзіць аўтамабільная дарога (Браслаў — Відзы — Паставы — Мядзел).
Касцёл Святога Яна Хрысціцеля (Опса)
Касцёл Святога Яна Хрысціцеля — каталіцкі храм, помнік архітэктуры. Знаходзіцца ў аграгарадку Опса (Браслаўскі раён, Віцебская вобласць), непадалёку ад цэнтральнай плошчы, на ўзвышшы па-над возерам Опса.
Гісторыя
Драўляны храм 1768 года пабудовы згарэў у 1886 годзе. Старажылы расказваюць, што здарылася гэта ў час набажэнства, калі на алтар ахвяравалі кудзелю, якая загарэлася ад полымя свечкі як порах. Разам з будынкам згарэла шмат парафіян. На яго месцы ў 1887 годзе па фундацыі Ядзвігі Цеханавецкай быў узведзены неагатычны касцёл.
Будынак пацярпеў ад пажару 1928 года. У 1949 годзе зачынены. У 1989 ў будынку адкрылася канцэртна-выставачная зала Браслаўскага аддзела культуры. У лістападзе 1989 года будынак вярнулі католікам.
Архітэктура
Помнік неагатычнай архітэктуры. Аднанефавы храм мае адну вежу, якая выступае за плоскасць галоўнага фасада, з шатровым завяршэннем. Галоўны фасад упрыгожаны парталам з вымпергам, невялікім акном-ружай, аркатурай, паяском у выглядзе парэбрыка. Алтарная частка завершана гранёнай апсідай, сіметрычна па баках ад яе размешчаны нізкія сакрысціі. Асноўны аб’ём накрыты двухсхільным дахам, больш нізкая апсіда — вальмавым, сакрысціі — двухсхільнымі дахамі, якія вырашаны накшталт вімпергаў.
У дэкоры выкарыстаны прафіляваныя цягі, аркатурныя паясы, лапаткі і арачныя нішы. Унутры неф і апсіда перакрыты цыліндрычным скляпеннем з распалубкамі. Арачныя бакавыя аконныя праёмы запоўнены каляровымі сюжэтнымі вітражамі.
Цвітнар абнесены прыгожай агароджай з цэглы і бутавага каменю. Побач з касцёлам знаходзіцца будынак плябаніі, узведзены адначасова з храмам.
Троіцкі касцёл (Відзы)
Троіцкі касцёл, Касцёл Нараджэння Найсвяцейшай Багародзіцы — каталіцкі храм у гарадскім пасёлку Відзы, Віцебская вобласць, Беларусь. Адносіцца да Відзскага дэканата Віцебскай дыяцэзіі. Помнік архітэктуры ў стылі неаготыкі. Будаваўся ў 1909—1914 гадах. Уключаны ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь (код 213Г000180).
Гістарычна вядомы пад імем «Троіцкі». Пад гэтым імем ён згадваецца ў Дзяржаўным спісе каштоўнасцяў і шэрагу іншых крыніц. Аднак у сувязі з тым, што ў цяперашні час у храме паводзіць службы парафія Нараджэння Найсвяцейшай Багародзіцы, у шэрагу крыніц храм таксама згадваецца пад імем «храм Нараджэння Найсвяцейшай Панны Марыі»
Касцёл Маці Божай Фацімскай (Шуміліна)
Касцёл Маці Божай Фацімскай і Святога Іасафата Кунцэвіча — каталіцкі храм, знаходзіцца ў аграгарадку Светласельскі ў паўднёва-ўсходняй частцы гарадскога пасёлка Шуміліна Віцебскай вобласці. Пабудаваны ў 2001 годзе з цэглы з выкарыстаннем няскончанага будынка клуба і спартзалы. Настаяцель прыходу айцец Анджэй Юхневіч ОМІ.
Троіцкі касцёл (Відзы)
Касцёл з'яўляецца адным з самых высокіх на Беларусі (вышыня яго шпіляў 59 метраў).
Касцёл Маці Божай Фацімскай (Шуміліна)
Гісторыя
Душпастырамі парафіі спачатку былі браты капуцыны, а пасля, на працягу некалькіх месяцаў, ксёндз Адам Дынак. З 2001 года апека над санктуарыем перададзена Місіянерам Аблатам Беззаганнай Марыі. Душпастырамі ў парафіі былі: а. Крыштаф Барадзей ОМІ (адміністратар у 2001—2003 гадах) і яго вікарый а. Гжэгаж Ваўжыняк ОМІ, таксама адміністратарамі былі а. Пётр Бялевіч ОМІ і а. Ежы Катоўскі ОМІ, іх вікарыямі былі а. Марак Пісарак ОМІ і а. Шыман Фарайтэр ОМІ. З ліпеня 2012 года першым пробашчам парафіі ў Шуміліна быў празначаны а. Анджэй Юхневіч ОМІ. На працягу 2 гадоў у супольнасці быў а. Дзмітрый Занямонскі ОМІ, а ў ліпені 2022 года да яго далучыўся а. Павел Лемех ОМІ.
Троіцкі касцёл (Відзы)
Гісторыя
Неўзабаве пасля ўзвядзення Троіцкага касцёла пачалася Першая сусветная вайна. Восенню 1915 г. да Відзаў наблізілася лінія фронту, якая заставалася тут да лютага 1918 г. Будынак храма моцна пацярпеў ад прыцэльнага агню расійскай артылерыі. Вежы яго выкарыстоўваліся ў якасці назіральнага пункту, для ўстаноўкі кулямётаў, размяшчэння снайпераў. Пасля вайны храм адрамантавалі і ў памяць аб ваенных падзеях дзе-нідзе ў сцены ўмуравалі снарадныя галоўкі.
Касцёл Маці Божай Фацімскай (Шуміліна)
Архітэктура
Манументальны буйнамаштабны будынак сучаснай авангарднай архітэктуры. У аснове развітой аб’ёмна-прасторавай кампазіцыі прамавугольны ў плане 3-нефавы 2-ярусны аб’ём пад 2-схільным дахам, закрытым па тарцах паўкруглымі шчыпцамі. Такім жа шчытом завершаны і далучаны да фасада прытвор з 3-пралётнай уваходнай аркадай. Кампазіцыю будынка ўскладняе прыбудова 1-павярховага службовага крыла ўздоўж бакавога фасада. Плоскасныя бакавыя фасады расчлянёны прамавугольнымі і арачнымі аконнымі праёмамі, круглымі люкарнамі.
Троіцкі касцёл (Відзы)
Гісторыя
Відзаўскі касцёл атрымаў пашкоджанні і ў гады Вялікай Айчыннай вайны. Ваенныя раны бачны ў многіх месцах храма.
Архітэктура
Манументальных форм будынак узведзены ў цэнтры гарадскога пасёлка. Архітэктар — Вацлаў Міхневіч.
Храм будаваўся на працягу 1909—1914 гг. Мае прыгожы падмурак, выкладзены з часанага каменю. Гэта трохнефавая двухвежавая базіліка. Вялікае ўражанне пакідаюць дзве шмат'ярусныя ступеньчатыя вежы вельмі прыгожых прапорцый завершаныя вострымі васьміграннымі шатрамі. Паміж вежамі знаходзіцца трохвугольны франтон, завершаны высокімі зубцамі. На галоўным фасадзе вылучаецца перспектыўны партал з вімпергам. Над ім — велізарнае акно-ружа, пераплёт якога выкладзены з фігурнай цэглы.
Храм мае трансэпт аднолькавай вышыні з цэнтральным нефам, тарцы якога ўпрыгожаны зубцамі. Алтарная частка завершана гранёнай апсідай, з больш нізкімі, таксама гранёнымі, сакрысціямі. На тарцы цэнтральнага нефа маецца невялічкая вежачка-сігнатурка са звонам. Ступеньчатыя контрфорсы шматлікія вежачкі-пінаклі, вялізныя аконныя праемы з востраканцовымі завяршэннямі, зубцы, вострыя шатры — усё гэта надае будынку лёгкасць, узнёсласць, падкрэслівае яго вертыкальную выцягнутасць. У інтэр'еры храма нефы падзелены радамі калон складанага профілю. Скляпенні бакавых нефаў крыжовыя. Цэнтральны неф мае драўляную плоскую балечную столь.
Першапачатковае аздабленне храма і арган не захаваліся.
Побач з касцёлам захавалася двухпавярховая плябанія з цэглы, дзе зараз размяшчаецца бальніца.
Свята-Мікалаеўская царква (Паставы)
Свята-Мікалаеўская царква ў Паставах — праваслаўны храм горада Паставы, пабудаваны на гістарычнай плошчы ў 1894 г. на месцы папярэдняга драўлянага уніяцкага храма.
Архітэктура
Аб’ёмна-планіровачная структура царквы адпавядае пануючай кананічнай чатырохчасткавай схеме: званіца над прытворам, трапезная, малітоўная зала з бакавымі прыдзеламі, апсіда з бакавымі рызніцамі. Прасторавая кампазіцыя храма будуецца вакол цэнтральнага двух’яруснага, завершанага маляўнічым пяцікупаллем кубападобнага аб’ёма. Далучаныя да яго бакавыя прыдзелы і паўкруглая апсіда з бакавымі рызніцамі надаюць храму крыжовую планіровачную форму. Да аб’ёма малітоўнай залы праз прамавугольную трапезную далучаецца шатровая званіца з галоўкай. Уваход вырашаны ганкам.
У дэкоры белакаменнага будынка выкарыстаны формы старажытнарускага царкоўнага дойлідства — пояс закамар, зубчастыя фрызы пад прафіляванымі карнізамі, кілепадобныя ліштвы арачных вокнаў, кілепадобныя шчыты і какошнікі, вокны ў выглядзе трайной аркады, размежаванай кароткімі калонкамі-бочкамі.
Зала храма перакрыта цыліндрычным скляпеннем, у яе прастору праз арачны прасвет адкрываюцца хоры з балюстраднай агароджай.
Інтэр’ер
Інтэр’ер царквы ўпрыгожвае аднаярусны пазалочаны іканастас з цыбулепадобнымі купалкамі па цэнтры і па баках, трактаваны ў неарускім стылі. Над уваходам шырокай аркай раскрываюцца хоры з балюстраднай агароджай. Падлога выкладзена керамічнай пліткай.
Іканастас
Мастацкую каштоўнасць маюць абразы былога разабранага іканастаса, што вылучаў прастору апсіды: «Прабацька Аўраам» (1866) «Мацвей і Павел», «Пётр і Іаан», «Андрэй і Якаў», «Іуда з апосталам», «Дэісус», «Спас» (мяжа 19—20 ст.), «Маці Божая з дзіцем», «Архангел Гаўрыіл», «Архангел Міхаіл», «Тайная вячэра» (усе 19—20 ст.).
Касцёл Святой Веранікі (Селішча)
Касцёл Святой Веранікі і кляштар бернардзінцаў — помнік мураванай архітэктуры позняга барока, знаходзіцца ў вёсцы Селішча (Ушацкі раён, Віцебская вобласць).
Гісторыя
Пабудаваны на беразе возера Янова ў 1726 годзе фундацыяй падчашніка і ротмістра полацкага Яна Язэпа Рагозы, полацкага падсудка Езафата Антонія Сялявы і яго жонкі Элеаноры з Коцелаў для ксяндзоў-бернардзінцаў. Кляштар скасаваны ў 1832 годзе.
Храм часткова перабудаваны ў сярэдзіне XIX ст. З закрыццём у 1867 годзе касцёла ў суседнім Кублішчыне, яго начынне перанесена ў касцёл Святой Веранікі. Дах і верх вежаў касцёла разбураны ў Другую сусветную вайну.
Архітэктура
3-нефавая базіліка з трансептам і паўцыркульнай 2-яруснай апсідай была ўзнята на высокі цокаль. Галоўны (усходні) фасад фланкіраваны дзвюма 3-яруснымі вежамі, паміж якімі шчыт з 3-вугольным франтонам, 2 валютамі па баках і арачным акном па цэнтры.
Плоскасць фасада надзелена вытанчанай архітэктурнай пластыкай: 3 ярусы арачных экседраў, высокія лапаткі, тонкапрафіляваныя карнізы, высокі арачны ўваходны праём. Сцены расчлянёны шырокімі пілястрамі і лучковымі вокнамі, якія на другім ярусе паўцыркульныя. Сцены чляніліся ў 2 ярусы арачнымі (наверсе) і лучковымі (унізе) вокнамі. Цыліндрычныя з распалубкамі скляпеністыя перакрыцці нефаў абапіраліся на 4 масіўныя слупы і магутны перыметральны антаблемент. Апсіда вылучана з глыбіні цэнтральнага нефа паміж 2 сакрысціямі. 3 5 алтароў высокімі мастацкімі якасцямі вылучаўся алтар Святога Антонія са скульптурнай групай у завяршэнні і паміж 6 карынфскімі калонамі. У галоўным алтары быў змешчаны прывезены з Кублішчынскага касцёла абраз Божай Маці ў сярэбранай рызе, перад якім меліся ўкленчаныя выявы фундатараў храма. Над нартэксам на магутнай арцы размяшчаліся хоры, на якіх стаяў барочны арган. Сакрысція вылучалася багатым святарскім аблачэннем з выкарыстаннем слуцкіх паясоў.
Да касцёла з паўночнага боку далучаўся 2-павярховы Г-падобны ў плане будынак кляштарнага корпуса пад высокім вальмавым дахам.
Не дзейнічае.
Святары
Паводле некаторых звестак, у касцёле таксама служылі: Більскі, Мяніцкі Вінцэнт, Пісарскі, Рыла, Стэцкевіч Юзаф, Яновіч.
Спіс аб’ектаў PGC (2529001—2530000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2529001—2530000)
Сельдэрэй
Сельдэрэ́й (Apium) — род кветкавых раслін сямейства, агароднінная культура.
Апісанне
Двухгадовыя (у культуры аднагадовыя) травы. У першы год утвараюць разетку лісця вышынёй 30—50 см, на другі — баразнаватыя, прамыя, галінастыя сцёблы вышынёй да 150 см і суквецці (складаныя парасоны). Кветкі дробныя, зеленаватыя, крэмавыя, або бежавыя ў складаным парасоніку. Плод — сямянка.
Лісце і караняплоды багатыя аскарбінавай кіслатой, карацінам, вітамінамі, мікраэлементамі, эфірным алеем. Багаты солямі калію, магнію, жалеза, кальцыю, фосфару.
Распаўсюджанне
Пашыраны па ўсіх кантынентах акрамя Антарктыды. Вырошчваўся ў старажытным Рыме і Егіпце.
Бярэзінскае благачынне
Бярэзінскае благачынне, Бярэзінская благачынная акруга — акруга ў Барысаўскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае прыходы Бярэзінскага раёна Мінскай вобласці.
Благачынныя настаяцелі
Протаіерэй Ілля Ганчарук
Смаляны
Назву Смаля́ны маюць:
Касцёл Святога Апостала Андрэя (Лынтупы)
Касцёл Святога Апостала Андрэя — беламураваны каталіцкі храм, пабудаваны ў 1908—1914 гг. на цэнтральнай плошчы г.п. Лынтупы (Пастаўскі раён, Віцебская вобласць).
Гісторыя
Каталіцкі прыход у Лынтупах заснаваны ў XV стагоддзі. Першы драўляны храм быў пабудаваны тут каля 1459 года і асвячоны ў імя Святога Андрэя апостала. У 1640 годзе пры касцёле была пабудавана цагляная капліца.
Напачатку XX стагоддзя драўляная царква згарэла. Паколькі прыход быў шматлікім і будынак, які існаваў да пажару, не ўмяшчаў усіх вернікаў, у 1908 годзе было распачата будаўніцтва новага, больш прасторнага будынка. Храм быў выкананы ў псеўдабарочным стылі, будаўніцтва завяршылася ў 1914 годзе.
У савецкі час прадпрымаліся спробы зачыніць храм, аднак вернікам атрымалася яго абараніць.
Парасонавыя
Парасонавыя (Umbellíferae), Сельдэрэевыя, Парасоністыя (Apiáceae) — сямейства двухдольных раслін.
Апісанне
Расліны гэтай сям’і — амаль заўсёды травы, толькі рэдка кусты і прыземістыя дрэўцы. Спіральна размешчаныя лісты маюць ярка выражаную, часта вельмі моцна разрослую похву. Ліставая пласцінка параўнальна рэдка суцэльная, часцей пальчата- ці перыста- адна-, двух- ці шматразова расчлененая. Сцёблы звычайна маюць прыкметна патоўшчаныя вузлы; міжвузеллі часта баразнаватыя ці рабрынкавыя, часта полыя ўнутры ў выніку ранняга разбурэння асяродка.
Кветкі дробныя, сабраныя ў суквецці складанага парасоніка, рэдка ў простых парасоніках ці галоўках. Просты парасонік у аснове мае абгортку. Складаны парасонік таксама мае абгортку (у яго аснове), але ў ім прысутнічаюць і абгортачкі (вакол простых парасонікаў). Кветкі правільныя. Чашачка недаразвітая ў выглядзе невялікіх зубчыкаў. Пялёсткі белыя, ружовыя, жаўтаватыя, зеленавата-жоўтыя. Пялёстак у аснове звужаны ў пазногцік, а пашыраная яго частка заканчваецца на верхавіне звужэннем, якое звычайна загнута ўнутр кветкі. Таму пялёстак здаецца двухлопасцевым. Тычынак 5, чаргуюцца з пялёсткамі. Песцік з 2 пладалісцікаў, сінкарпны. У аснове слупкоў ёсць надпесцічны дыск. Ён функцыянуе як нектарнік. Плод — віслаплоднік.
Пашырэнне
Сямейства ўключае 300 родаў і болей 3000 відаў. Распаўсюджванне касмапалітнае, але, галоўным чынам, ва ўмераных абласцях паўночнага паўшар’я.
На Беларусі 44 роды, 54 віды, найбольш вядомыя, , , , ,. Значная колькасць відаў уведзена ў культуру як харчовыя, эфіраалейныя, вострапрыпраўныя расліны. Сярод парасонавых ёсць кармавыя і ядавітыя  расліны.
Класіфікацыя
Агульны лік родаў — больш чатырохсот. Некаторыя з іх:
Спіс аб’ектаў PGC (2530001—2531000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2530001—2531000)
Свята-Мікалаеўская царква (Беразіно)
Свята-Мікалаеўская царква — мураваны праваслаўны храм у горадзе Беразіно Мінскай вобласці. Размешчана каля шашы Мінск — Магілёў.
Архітэктура
Пабудавана ў пачатку 21 ст. з сілікатнай цэглы. У аснове архітэктурнага вырашэння стылізацыя кананічнага 4-часткавага 5-купальнага храма: 2-ярусная (васьмярык на чацверыку) званіца-прытвор, нізкая і кароткая трапезная, кубападобная малітоўная зала, паўкруглая апсіда з акруглымі рызніцамі. У пазухах крыжовага даху ўведзены высокія цыліндрычныя барабаны з цыбулепадобнымі галоўкамі, у сяродкрыжжы — цыліндрычны светлавы барабан пад цыбулепадобным купалам з лемехавым пакрыццём. Плоскасныя фасады члянёны вузкімі арачнымі аконнымі праёмамі ў арачных нішах і ліштвах. Цэнтральны ўваход у глыбокай прамавугольнай нішы, бакавыя вылучаны глыбокімі арачнымі парталамі пад 2-схільнымі пакрыццямі.
Архітэктар храма Мікалай Іосіфавіч Лук’янчык.
Млынары
Млынары (Młynary, Mühlhausen) — горад у Польшчы ў рэгіёне Вармія на рацэ Баўда. Уваходзіць у склад Эльблёнгскага павета Вармінска-Мазурскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Млынары. Займае плошчу 2,76 км². Насельніцтва 1792 чалавек (на 2018).
Свята-Аляксееўская царква (Смальяны)
Свята-Аляксееўская царква — помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Царква ў імя святога Алексія Маскоўскага размешчана ў паўднёва-заходняй частцы вёскі Смальяны (Аршанскі раён, Віцебская вобласць). Узведзена ў 1864 г. з цэглы. Прыпісная да Праабражэнскага храма.
Архітэктура
Пабудавана па кананічнай 4-часткавай кампазіцыі: званіца, трапезная, малітоўная зала, гранёная апсіда. Сілуэт храма мае 2 вертыкальныя дамінанты — 2-ярусную 4-гранную шатровую званіцу і сферычны купал на 8-гранным светлавым барабане над 4-схільным дахам цэнтральнага кубападобнага аб'ёму. Фасады расчлянёны высокімі арачнымі аконнымі праёмамі, крапаваны вуглавымі лапаткамі. У інтэр'ер раскрыты светлавы барабан, падтрыманы 4 4-граннымі пілонамі і перакінутымі праз іх аркамі, скляпеннямі-ветразямі; трапезная і прыдзелы перакрыты цыліндрычнымі скляпеннямі на распалубках.
Касцёл Святога Антонія Падуанскага (Паставы)
Касцёл Святога Антонія Падуанскага — каталіцкі храм, помнік архітэктуры неаготыкі ў г. Паставы Віцебскай вобласці.
Першы парафіяльны касцёл
У 1516 годзе ўласнік Пастаў Юрый Зяновіч са сваімі сынамі зафундаваў касцёл Божай Маці. У апісанні Віленскага біскупства, здзейсненага прэлатам Янам Альбінам у 1522 годзе, згадваецца і касцёл у Паставах, але яшчэ як не кансэкраваны. Па просьбе святара Мікалая з Вайцешына сыны Юрыя Зяновіча ў 1522 пацвердзілі гэты фундуш.
У інвентары 1628 г. згадваецца «драўляны касцёл з усім неабходным інвентаром і плебанія каля яго».
Касцёл быў знішчаны, хутчэй за ўсё, падчас вайны з Расіяй ў 1654—1667 гг.
1744 г. — касцёл свірскага дэканата віленскага біскупства.
У 1760 г. касцёл быў адбудаваны з прысвячэннем Апекі Божай Маці, Святога Мікалая і Святога Юрыя. Пры касцёле існаваў шпіталь, створаны пастаўскім пробашчам Андрэем Шчэнсным.
У 1822 г. у пастаўскай парафіі налічвалася 2588 вернікаў. У 1871—2542 вернікі, у 1886 г. — 2814 вернікаў.
Пасля пажара ў 1840 г. набажэнства было перанесена ў францысканскі касцёл.
Францысканскі касцёл
У 1617 год у Паставах на Востраве (Гарадзішча) Станіславам Бяганскім пабудаваны каталіцкі храм Беззаганнага зачацця Дзевы Марыі і кляштар францысканцаў:
"Я, Станіслаў Бяганскі з Бяганава, сакратар і дваранін яго каралеўскай міласці… касцёл і кляштар мною збудаваныя, усё касцёльнае начынне, а таксама ўвесь пляц і землі, як тое Гарадзішча з даўніх часоў мела і цяпер мае… дзеля гонару і хвалы Пану Богу ўсемагутнаму, згаданаму ордэну святога Францыска і адразу ў моц, уладанне і вечнае карыстанне падаў і паступіў цяперашняму гвардыяну Гіяцынту Сецкаму і нашчадкам яго на вечныя часы."
У 1772 г. у кляштары жылі 9 манахаў, падпарадкаваны ковенскай кустодыі ордэна францысканцаў, з 1820 г. — пінскай кустодыі.
У 1832 г. кляштар скасаваны.
Касцёл Святога Антонія Падуанскага
Пабудаваны ў 1898—1903 гг. з цэглы архітэктарам Артурам Гойбелем у цэнтральнай частцы горада на правым беразе р. Мядзелка, на тэрыторыі былога францысканскага кляштара. Для будаўніцтва былі выкарыстаны падвалы і частка падмуркаў, аднак новы аб’ект пабудаваны ў накірунку поўнач — поўдзень, без уліку традыцыйных асноваў арыентацыі святыні. У 1905 г. касцёл быў асвечаны віленскім біскупам Эдвардам фон Ропам.
Падчас Першай сусветнай вайны касцёл быў моцна пашкоджаны. Фронт праходзіў за 4 км ад Паставаў, і снарады часткова пашкодзілі муры, знішчыліся арган, галоўны алтар, амбон, пашкодзіліся скляпенні, дах, вокны і дзверы. Пасля вайны, у 1920-я гады святыня была адбудавана і адноўлена.
Спіс аб’ектаў PGC (2531001—2532000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2531001—2532000)
Касцёл Святога Антонія Падуанскага (Паставы)
Касцёл Святога Антонія Падуанскага
У 1942 годзе нацысты расстралялі ксяндза Браніслава Маціеўскага, які быў мясцовым пробашчам з 1935 года (каля касцёла зараз знаходзіцца яго сімвалічная магіла).
Быў закрыты ў 1959 годзе, выкарыстоўваўся як складское памяшканне, затым быў прыстасаваны пад прамысловае прадпрыемства — завод «Беліт».
У 1988 касцёл адрамантаваны, у 1989 г. вернуты вернікам.
У 1989-99 гг. — у мінска-магілёўскай архідыяцэзіі, з 1999 г. — у віцебскай дыяцэзіі.
Архітэктура
Касцёл — крыжападобны ў плане храм з 5-граннай апсідай. Асноўны аб'ём накрыты 2-схільным чарапічным дахам. Шмат'ярусная вежа (выш. каля 100 м) завершана шатровым дахам. Бакавыя фасады прарэзаны высокімі стральчатымі аконнымі праёмамі і ўмацаваны ступеньчатымі контрфорсамі. Уваходы аформлены 3 стральчатымі парталамі.
Царква Святога Георгія (Сяліба)
Царква Святога Георгія — праваслаўны храм у аграгарадку Сялібы Бярэзінскага раёна Мінскай вобласці.
Гісторыя
У студзені 2010 года была ўтворана грамада. 31 ліпеня 2010 года, адбылася закладка капсулы ў падмурак храма епіскапам Веніямінам. 20 лістапада 2011 года быў адслужаны першае набажэнства. 9 снежня 2012 года ў дзень святкавання святога вялікапакутніка Георгія Пераможца, адбылася першая Боская літургія.
2 кастрычніка 2016 года епіскап Барысаўскі і Мар’інагорскі Веніямін здзейсніў чын асвячэння храма.
Вольны Ідэль-Урал
Вольны Ідэль-Урал (тат. Азат Идел-Урал, эрз. Олячив Рав-Уралонь) – грамадскі рух народаў Паволжа, які мае на мэце атрыманне незалежнасці рэспублікамі Мардовія, Чувашыя, Марый Эл, Татарстан, Удмуртыя, Башкартастан і стварэнне інтэграцыйнага аб'яднання гэтых шасці рэспублік з агульнай мяжой, эканамічнай прасторай і калектыўнай сістэмай бяспекі.
Гісторыя
26 снежня 2017 года з расійскай калоніі выйшаў на волю адзін з лідараў татарскага нацыянальнага руху Рафіс Кашапаў, які быў арыштаваны 28 снежня 2014 года і асуджаны ў верасні 2015 года на 3 гады калоніі за крытыку анексіі Крыма. У пачатку лютага 2018 года ён зʼехаў ва Украіну, дзе неўзабаве сустрэў аднадумца: ураджэнца Мардовіі эрзяніна Сырэся Баляеня, вайскоўца на пенсіі.
21 сакавіка Рафіс Кашапаў, Сырэсь Баляень і невялікая група іх аднадумцаў правялі ў Кіеве прэс-канферэнцыю, на якой заявілі аб стварэнні грамадскага руху «Вольны Ідэль-Урал». Першыя 5 месяцаў сваёй дзейнасці арганізацыя не выступала з адкрыта сепаратысцкіх пазіцыяў, а дэкларавала сваю барацьбу за аднаўленне рэспублікамі Паволжа рэальнага суверэнітэту. Аднак, пасля прыняцця Дзяржаўнай думай закону аб парадку вывучэння родных моваў у агульнаадукацыйных навучальных установах, згодна з якім дзяржаўныя мовы рэспублік прыбралі з абавязковай часткі навучальных праграмаў, «Вольны Ідэль-Урал» змяніў мэту сваёй дзейнасці.
25 ліпеня 2018 года «Вольны Ідэль-Урал» заявіў, што імкнецца да пабудовы ў будучыні незалежных нацыянальных дэмакратычных дзяржаў: Эрзяна-Макшаніі, Чувашыі, Марый Эл, Татарстану, Удмуртыі і Башкартастану. Пры гэтым рух падкрэсліў, што прытрымліваецца негвалтоўных метадаў супраціву. Ужо праз некалькі дзён расейскія СМІ паведамілі, што супраць сузаснавальніка Руху Рафіса Кашапава пачалі новую крымінальную справу за публікацыю ў інтэрнэце матэрыялаў, якія распальваюць варожасць паводле прыкметаў расы, нацыянальнасці, мовы, прыналежнасці да рэлігіі.
Ідэалогія
«Вольны Ідэль-Урал» пазіцыянуе сябе як масавы грамадска-палітычны рух, заснаваны на прынцыпах дэмакратызму і гуманізму. Мэта – пабудова ў будучыні незалежных нацыянальных дэмакратычных дзяржаваў: Эрзяна-Макшаніі, Чувашыі, Марый Эл, Татарстану, Удмуртыі і Башкартастану. Галоўнымі мэтамі арганізацыі зʼяўляецца барацьба за рэалізацыю сацыяльных, культурных і рэлігійных правоў народаў эрзя, мокша, чувашоў, мары, татараў, удмуртаў і башкіраў.
Арганізацыя ставіць перад сабой задачу пабудова незалежных нацыянальных дэмакратычных дзяржаваў: Эрзяна-Макшаніі, Чувашыі, Марый Эл, Татарстану, Удмуртыі і Башкартастану. «Вольны Ідэль-Урал» заяўляе, што імкнецца зʼяднаць гэтыя нацыянальныя рэспублікі ў адзінае інтэграцыйнае абʼяднанне (на прыкладзе Еўрапейскага Звязу). Рух дэкларуе, што кожная рэспубліка будзе самастойна рэалізоўваць сваю ўнутраную і вонкавую палітыку, але ўсе разам будуць забяспечваць сябе калектыўнай бяспекай, сумесна будуць ахоўваць вонкавую мяжу, будуць мець адзіную мытную прастору і грашовую адзінку і да таго падобнае.
«Вольны Ідэль-Урал» заклікае ўрады і грамадзянаў рэспублік Паволжа адмовіцца ад ідэі перагляду межаў паміж рэспублікамі. Адным з праектаў руху стала распрацоўка палітычнай мапы Ідэль-Уралу, якая была прадстаўленая ў Львове 23 верасня 2018 года ў рамках «Форуму выдаўцоў». Адзін з сузаснавальнікаў «Вольнага Ідэль-Уралу» Баляень Сырэсь адзначыў, што хоць этнічныя землі башкіраў, татараў, чувашоў, мары, эрзі і мокшы распаўсюджваюцца далёка за межы сучасных рэспублік – перагляд межаў, асабліва межаў паміж рэспублікамі, будзе мець катастрафічныя наступствы для нацыянальных рухаў Ідэль-Уралу. На думку Баляеня Сырэся, сам факт наяўнасці рэспублік, з прызнанымі адміністратыўнымі межамі – гэта вялікае дасягненне нацыянальных рухаў, якое будзе служыць адпраўной кропкай у працэсе атрымання незалежнасці ад РФ.
Узброеныя сілы і служба ў войску
Рух лічыць, што на тэрыторыі Рэспублік Ідэль-Уралу неабходна стварыць спецыяльныя тэрытарыяльныя вайсковыя фармаванні, у якіх будуць праходзіць абавязковую ваенную службу грамадзяне Рэспублік Ідэль-Уралу, незалежна ад іх нацыянальнасці. Вайсковую або паліцэйскую службу тэрмінам адзін год павінен адбыць кожны грамадзянін у веку ад 18 да 30 гадоў. Кожны грамадзянін, які прайшоў такую службу, набывае права валодаць і насіць зброю. Продаж зброі будзе дазволены толькі грамадзянам векам ад 21 год і толькі ў дзяржаўных крамах. Рух выступае супраць нясення абавязковай вайсковай службы грамадзянамі Рэспублік Ідэль-Уралу за межамі гэтых рэспублік.
«Вольны Ідэль-Урал» дамагаецца абвяшчэння Рэспублік Ідэль-Уралу зонай, вольнай ад ядзернай зброі. Рух выступае за вывад з тэрыторыі Рэспублік Ідэль-Уралу зброі масавага паражэння і скарачэнне колькасці звычайнага ўзбраення.
Дзейнасць
Асноўнымі кірункамі працы «Вольнага Ідэль-Уралу» з'яўляецца асветніцкая і праваабарончая дзейнасць. Актывісты ладзяць мітынгі і пікеты пад дыпламатычнымі прадстаўніцтвамі Расійскай Федэрацыі ў еўрапейскіх дзяржавах з мэтай прыцягнення ўвагі да праблем карэнных народаў Паволжа. Рух фінансава падтрымлівае семʼі палітычных зняволеных, якія адбываюць пакаранне ў Расіі, а таксама даносіць інфармацыю сусветнай грамадскасці пра становішчы эрзянскага, макшанскага, чувашскага, марыйскага, татарскага, удмурцкага і башкірскага народаў у Ідэль-Урале. «Вольны Ідэль-Урал» ажыццяўляе радыёвяшчанне на эрзянскай мове ў інтэрнэце: некалькі разоў на месяц выходзяць агляды навін сусветнай палітыкі, эканомікі, спорту і культуры.
Таксама штомесяц у сетцы зʼяўляецца праграма «Торпингень блокнот» (эрз. «Ваенны нататнік»), у якой асвятляюцца падзеі ваенных канфліктаў, абмяркоўваюцца навінкі ваенна-прамысловага комплексу і распавядаецца пра ваенную гісторыю народу эрзянаў.
Абарона моваў
Першымі масавымі акцыямі руху сталі публічныя акцыі ў падтрымку эрзянскай, макшанскай, чувашскай, марыйскай, татарскай, удмурцкай і башкірскай моваў. У красавіку 2018 годаз ініцыятывы руху стартавала міжнародная адвакацыйная кампанія «Абаронім мовы Ідэль-Уралу!», падчас якой актывісты ў Ідэль-Урале і за яго межамі фатаграфаваліся ў публічных месцах з плакатамі ў падтрымку роднай мовы. Фота распаўсюджваліся ў сацыяльных сетках з заклікам праяўляць моўную ўстойлівасць і супраціўляцца русіфікацыі.
Завяршэннем кампаніі стала правядзенне 28 красавіка 2018 года адначасовых пікетаў дыпламатычных прадстаўніцтваў Расійскай Федэрацыі ў розных краінах свету. Акцыі прайшлі пад лозунгам «Абаронім мовы Ідэль-Уралу» і мелі на мэце прыцягнуць увагу сусветнай грамадскасці да праблемы палітыкі русіфікацыі, якую праводзіць Масква над народамі Ідэль-Уралу: эрзянамі, макшанамі, марыйцаў, чувашамі, удмуртамі, татарамі і башкірамі.
Актывісты руху з розных куткоў свету актыўна каментуюць моўную палітыку РФ, у тым ліку абмежаванне вывучэння дзяржаўных моваў у школах Рэспублік Ідэль-Уралу. У жніўні 2018 сузаснавальнік «Вольнага Ідэль-Уралу» Сырэсь Баляень правёў у Кіеве прэс-канферэнцыю для ўкраінскіх журналістаў, на якой раскрытыкаваў палітыку русіфікацыі школьнай адукацыі ў Паволжы. Актывіст адзначыў, што ў сучаснай Расіі вывучэнне нацыянальнай мовы прымусова зводзіцца да ўзроўню паказухі і літаратуршчыны, калі мову пэўнага этнасу выкарыстоўваюць толькі для дэманстрацыі ўяўнага раўнапраўя нацыяў. Ён правёў аналогію з украінскай «шараваршчынай», якая заахвочвалася, у прыватнасці, у СССР, і заключалася ў тым, што нацыянальным меншасцям дазвалялі спяваць і пісаць на сваёй мове, але не дазвалялі ім тварыць палітыку, тым больш палітыку, якая не супадае з імперскай. Баляень лічыць, што ў Расіі, як і ў СССР, прадстаўнікоў іншых этнасаў пераконваюць у прыярытэтнасці рускай мовы як перадавой і адначасова спрабуюць пераканаць у другаснасці нацыянальных моваў. Напрыклад, для падтрымкі нацыянальнай эрзянскай мовы мясцовыя суполкі пакуль праводзяць пэўную працу, але гэта робіцца ў многіх выпадках паказальна, на свята, раз на год, і такая сітуацыя складваецца і з многімі іншымі мовамі карэнных народаў Расійскай Федэрацыі.
Спаса-Праабражэнская царква (Смальяны)
Царква ў гонар Праабражэння Гасподняга — праваслаўны храм, помнік архітэктуры. Размешчана ў паўночна-ўсходняй частцы вёскі Смальяны (Аршанскі раён, Віцебская вобласць). Пабудавана ў 2-й палове 18 стагоддзя з дрэва.
Гісторыя
У 1930-х гадах будынак быў адабраны ў Царквы і ў ім працаваў спіртзавод.
Архітэктура
Помнік народнага дойлідства стылю барока. Манументальны крыжова-купальны будынак 3-яруснай аб'ёмна-прасторавай кампазіцыі. Першы ярус — абхадная галерэя-гульбішча пад 1-схільным дахам, другі — 4-гранны аб'ём, завершаны па гранях трохвугольнымі франтонамі і фланкіраваны з франтальнага фасада дзвюма 2-яруснымі (васьмярык на чацверыку) шатровымі вежамі, трэці — 8-гранны светлавы барабан, накрыты звонападобным гранёным купалам. Вертыкальна ашаляваныя фасады расчлянёны прамавугольнымі адзінарнымі і здвоенымі аконнымі праёмамі, паўкруглымі люкарнамі.
Інтэр'ер і іканастас
У інтэр'еры акаймаваны балюстрадай светлавы барабан з купальным перакрыццем падтрыманы аркай і 2 слупамі. Апсіда вылучана ярусным разным іканастасам, пры ўваходзе размешчаны хоры. Купальны плафон і грані барабана пакрыты размалёўкай «Дванаццаць апосталаў» (18 ст.). Абразы «Жанчыны-міраносіцы» (канец 18 ст.), «Каранаванне Маці Божай» (18 ст.), «Укрыжаванне» (19 ст.), «Святы Мікалай» (1851), «Тайная вячэра» (1-я палавіна 19 ст.). Напрастольны крыж 1-й палавіны 19 ст.
Нобелеўскія лаўрэаты з Беларусі
Спіс Нобелеўскіх лаўрэатаў з Беларусі складзены па матэрыялах афіцыйных дакументаў Нобелеўскага камітэта. У спіс уключаныя лаўрэаты, якія, зыходзячы з матэрыялаў Нобелеўскага камітэта, мелі на момант уручэння прэміі грамадзянства СССР (родам з БССР), Рэспублікі Беларусь, незалежна ад іх рэальнай дзяржаўнай або нацыянальнай прыналежнасці на той момант.
Спіс аб’ектаў PGC (1097001—1098000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1097001—1098000)
Нобелеўскія лаўрэаты з Беларусі
З моманту заснавання і да 2019 года Нобелеўскую прэмію ўручалі 590 разоў. Па стане на 2019 год персанальныя прэміі былі ўручаны 935 лаўрэатам, 3 грамадзяніна Беларусі і СССР (БССР) атрымалі 3 нобелеўскія прэміі.
Іван Адольфавіч Куніцкі
Іван Адольфавіч Куні́цкі (, в. Баранава, Гродзенскі раён, Гродзенская вобласць —, г. ) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў у 1972 годзе Брэсцкі інжынерна-будаўнічы інстытут. У 1966—1967 гадах лабарант Копцеўскай СШ; у 1972—1975 гадах архітэктар АКА-2 Гродзенскага філіяла «Белдзяржпраект». У 1973—1974 гадах служыў у радах Савецкай Арміі. У 1976 годзе старэйшы архітэктар праектнага інстытута «Гроднаграмадзянпраект», у 1977 старэйшы архітэктар Гродзенскага філіяла інстытута «Белкалгаспраект»; у 1977—1988 гадах старэйшы архітэктар будаўнічага аддзела, кіраўнік групы будаўнічага аддзела, галоўны архітэктар Гродзенскага філіяла ДІАП; у 1988—1994 гадах галоўны архітэктар, начальнік архітэктурна-будаўнічага аддзела, галоўны архітэктар архітэктурна-канструктарскай майстэрні; у 1998—2002 гадах начальнік архітэктурна-канструктарскага аддзела, у 2002—2003 гадах галоўны архітэктар—намеснік начальніка аддзела архітэктуры і генплана, галоўны архітэктар праектаў архітэктурна-канструктарскага аддзела інстытута «Гроднадзіпрабуд»; у 2003 годзе галоўны архітэктар праекта аддзела АКМ ААТ «ГІАП», у 2003—2006 гадах начальнік архітэктурна-будаўнічага аддзела, галоўны архітэктар інстытута, начальнік архітэктурна-канструктарскага аддзела інстытута «Гроднадзіпрабуд». У 2005 годзе прайшоў міжнародную стажыроўку ў Берліне з атрыманнем сведчання міжнароднага ўзору ў вобласці архітэктурнага і будаўнічага праектавання, кантролю і нагляду за правядзеннем работ.
У 2006—2010 гадах галоўны інжынер праекта ў ПМ-1 інстытута «Гроднаграмадзянпраект». У 2009 атрымаў два кваліфікацыйныя атэстаты: на ажыццяўленне функцый галоўнага інжынера праекта і на ажыццяўленне функцый галоўнага архітэктара праекта.
Узнагароды
Ударнік камуністычнай працы (1980), узнагароджаны Ганаровай граматай (1982, 1985, 1986).
Сям’я
Дачка Алена Іванаўна Куніцкая, галоўны спецыяліст аддзела інвестыцый будаўніцтва, аб’ектаў жылля і сацыяльнай сферы камітэта па архітэктуры і будаўніцтве Гродзенскага аблвыканкама.
Спіс аб’ектаў PGC (2532001—2533000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2532001—2533000)
Касцёл Святога Юзафа Абручніка і кляштар дамініканцаў (Орша)
Касцёл Святога Юзафа (Язэпа) Абручніка і кляштар дамініканцаў — каталіцкі храм Оршы. Помнік архітэктуры барока і класіцызму. Знаходзіцца ў цэнтры горада, на вул. Савецкай.
Помнік Францыску Скарыну (Прага)
Помнік Францыску Скарыну — помнік у Празе, размешчаны ў Градчанах. Прысвечаны беларускаму першадрукару і асветніку Францыску Скарыну, які займаўся ў гэтым горадзе друкарскай дзейнасцю, а пасля працаваў батанікам па запрашэнні караля Фердынанда I. Устаноўлены ў 1996 годзе ў скверы паміж вуліцамі Еленя і Кеплерава. Аўтарамі помніка з’яўляюцца скульптар Э. Астаф’еў і архітэктар Ю. Казакоў.
Касцёл Святога Юзафа Абручніка і кляштар дамініканцаў (Орша)
Гісторыя
Фундаваны ў 1649 г. князем Геранімам Друцкім-Сакалінскім, які асадзіў у горадзе манахаў-дамініканцаў і пабудаваў для іх драўляны касцёл; ахвяраваў кляштару фальварак Воскава. Існуючы мураваны касцёл пабудаваны ў 1780–1808(19) гг. Кляштар дзейнічаў да 1845 г., пры ім меўся шпіталь на 10 ложкаў.
Помнік Францыску Скарыну (Прага)
Побач з помнікам устаноўлены камень з надпісам на беларускай і чэшскай мовах: ''«1535-1539. У гэтых месцах працаваў каралеўскім батанікам выдатны беларускі гуманіст і ўсходнеславянскі першадрукар Францішак Скарына». «З Прагай звязаны два перыяды дзейнасці Ф. Скарыны. Тут ён пры дапамозе віленскіх мецэнатаў стварыў першае ў гісторыі беларускае выдавецтва, пераклаў, пракаментаваў і надрукаваў 23 кнігі Бібліі (1517—1519 гг). Пражскае выданне Бібліі было значнай падзеяй навуковага і грамадскага значэння, а таксама мастацка-паліграфічным шэдэўрам»''.
Касцёл Святога Юзафа Абручніка і кляштар дамініканцаў (Орша)
Гісторыя
У 1937 г. касцёл зачынены, прыстасаваны пад гарадскі Дом культуры будаўнікоў. У 1950-я гг. будынак касцёла рэканструяваны пад Дом культуры. Кляштарны корпус не захаваўся. У 1989 г. касцёл перададзены вернікам, адрэстаўрыраваны.