cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Эканоміка Бразіліі
Эканоміка Бразіліі адносіцца да змешанага тыпу і адрозніваецца вялікай дыверсіфікацыяй. Дзякуючы багаццю рэсурамі, высокаму ўзроўню развіцця сельскай гаспадаркі, здабыўной і апрацоўчай прамысловасці і сектара паслуг, а таксама вялікай колькасці працаздольнага насельніцтва (107 млн, 6 месца ў свеце), па ўзроўні ВУП Бразілія значна абганяе любую іншую краіну Лацінскай Амерыкі, з'яўляючыся вядучай эканомікай у Меркасур. Цяпер краіна пашырае сваю прысутнасць на сусветных рынках. Хоць бразільская эканоміка дастаткова развітая, праблемы карупцыі, беднасці і непісьменнасці ўсё яшчэ з'яўляюцца значнымі перашкодамі для развіцця краіны.
IC 5316
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Эканоміка Бразіліі
Найноўшая гісторыя эканомікі
Пасля дзесяцігоддзяў значнай інфляцыі і некалькіх спроб узяць яе пад кантроль, у ліпені 1994, падчас прэзідэнцтва Ітамара Франку, урад Бразіліі пачатак праграму эканамічнай стабілізацыі, План Рэал, названы ў гонар уведзенай новай валюты, рэала. Тэмпы інфляцыі, якія дасягнулі ўзроўню прыкладна 5000% у год у 1993 годзе, хутка ўпалі, дасягнуўшы ўзроўню ў 2,5% у 1998 годзе. Прыняцце Закона аб фінансавай адказнасці ў 2001 годзе палепшыла фінансавую дысцыпліну мясцовых і федэральных адміністрацый, часткова за кошт інвестыцый у інфраструктуру і ўдасканаленне сацыяльных паслуг. На працягу прэзідэнцтва Фернанда Энрыкі Кардозу (1995-2002) ўрад прыклаў значныя намаганні для перапрацоўкі пераважна дзяржаўнай эканомікі на пераважна рыначную. Кангрэс ухваліў некалькі законаў, якія ў большай меры адкрылі эканоміку для ўдзелу прыватнага сектара і павялічылі яе прывабнасць для замежных інвестараў. У канцы 2003 года праграма прыватызацыі, якая ўключала продаж сталеліцейных і энергетычных прадпрыемстваў і кампаній тэлесувязі, дала прыбытак на больш чым 90 млрд дол. ЗША. У студзені 1999 года бразільскі Цэнтральны банк абвясціў, што рэал больш не будзе прывязаны да долара ЗША, што прывяло да некаторай дэвальвацыі бразільскай валюты. Рост эканомікі склаў 4,4% у 2000 годзе і 1,3% у 2001. У 2002 годзе чуткі, што кандыдат у прэзідэнты Луіз Інасіу Лула да Сілва, у выпадку перамогі, абвясціць дэфолт па дзяржаўнаму доўгу, прывялі да запаволення росту эканомікі. Аднак, калі яго абралі, Лула працягнуў эканамічную палітыку свайго папярэдніка. Ён ажыццяўляў строгі падыход да эканомікі, здолеў стрымаць інфляцыю, знаходзячы грошы не толькі для выплат за бразільскімі даўгавымі абавязацельствамі, а нават і для датэрміновай выплаты доўгу перад МВФ. У выніку ў год абрання Лулы (2003) ВУП вырас на 0,5%, але ўжо ў 2004 годзе — на 5,2 %, і ў 2005 годзе — на 2,3%, хоць варта ўлічыць, што гэтаму дапамог таксама рост сусветнай эканомікі ў гэты перыяд. Узровень інфляцыі склаў 4,2% у 2009 годзе. 5,9% у 2008 годзе. Рост прамысловай вытворчасці 0,1% у 2009 годзе. У 2010 годзе бразільская эканоміка становіцца 8-й у свеце і падымаецца ў рэйтынгу сусветных эканомік на адзін пункт. Аднак міністр фінансаў краіны, Гіду Мантэга, заявіў, што з улікам парытэту пакупніцкай здольнасці гэтая сума дасягае $ 3,6 трлн; калі гэтыя ацэнкі пацвердзяць МВФ і Сусветны банк, то Бразілія падымаецца ў рэйтынгу яшчэ вышэй і абганяе Вялікабрытанію і Францыю, заняўшы, такім чынам, 5-е месца ў спісе. Заява была зроблена ў дзень сустрэчы прэзідэнта Бразіліі Дылмы Русеф з кіраўніком Міжнароднага Валютнага Фонду Дамінікам Строс-Канам. Рост ВУП Бразіліі за 2010 год склаў 7,8%, апярэдзіўшы тым самым як рыначныя, так і афіцыйныя ўрадавыя прагнозы. Знешні доўг склаў $ 286,6 млрд у 2010 годзе.
Сучасны стан
Эканоміка Бразіліі моцна адрозніваецца паміж рэгіёнамі. Найбольш развітая прамысловасць сканцэнтраваная на поўдні і паўднёвым усходзе краіны. Паўночны ўсход — бедны рэгіён Бразіліі, але цяпер і ён пачынае прыцягваць новыя інвестыцыі.
Бразільскія гарады значна адрозніваюцца адзін ад аднаго па лёгкасці вядзення бізнесу (згодна з паведамленнямі Сусветнага Банка). У Бразіліі даволі лёгка рэгістраваць маёмасць і прадпрыемствы, але ў цэлым, нягледзячы на ідэнтычныя правілы па ўсёй Бразіліі, перадача маёмасці займае шмат часу.
Праблемы
Эканоміка ўсё яшчэ мае сур'ёзныя праблемы, таму рэформы пакуль неабходныя. Сярод праблем можна назваць недастаткова развітую інфраструктуру, значную канцэнтрацыю прыбытку, недастатковае якасць грамадскіх паслуг, карупцыю, сацыяльныя канфлікты і ўрадавую бюракратыю. Гэтыя праблемы досыць складаныя ў Бразіліі ў параўнанні з іншымі краінамі. Унутраны дзяржаўны доўг дасягнуў рэкорднага значэння на фоне дзяржаўных выдаткаў, якія растуць. Падаткі з'яўляюцца сур'ёзным цяжарам для ўсіх сацыяльных класаў, памяншаючы магчымасці для інвестыцый. Акрамя таго, цяжка весці і развіваць бізнес з-за высокіх коштаў на ліцэнзаванне і бюракратычнага працэсу рэгістрацыі прадпрыемстваў. Бягучы рост эканомікі ніжэй большасці лацінаамерыканскіх краін, а таксама Кітая і Індыі. Бразілія апусцілася на 11 пазіцый у індэксе канкурэнтаздольнасці Сусветнага эканамічнага форуму з 2003 па 2005 год. У 2008 годзе ў Бразіліі 25,9% насельніцтва пражывала за мяжой беднасці. Паводле дадзеных, атрыманых навукоўцамі бразільскага фонду вывучэння грамадскай думкі і сацыяльных даследаванняў імя Жэтуліу Варгаса, з 1994 па 2010 год узровень беднасці ў краіне ўпаў на 67,3%, прычым 50% ад гэтага падзення прыйшліся на апошнія 8 гадоў; сацыяльная няроўнасць у Бразіліі, такім чынам, дасягнула мінімальнага паказчыка за апошнія паўстагоддзя.
Прамысловасць
Бразілія мае найбольш развіты прамысловы сектар у Лацінскай Амерыцы, які да рэцэсіі 2014-16 г. складаў траціну ВУП. Пасля набыцця эканамічнай стабільнасці, забяспечанай Plano Real, бразільскія і транснацыянальныя бізнес-структуры актыўна інвестуюць у новае абсталяванне і тэхналогіі, вялікая частка якіх закупляецца на паўночнаамерыканскіх прадпрыемствах. Бразілія вырабляе разнастайную прадукцыю, ад аўтамабіляў, сталі і нафтапрадуктаў да камп'ютараў, самалётаў і спажывецкіх тавараў. Галоўнай галіной прамысловасці з'яўляецца машынабудаванне. Бразільскі канцэрн Эмбраер — трэці вытворца самалётаў у свеце, ягоная прадукцыя карыстаецца попытам і ў Беларусі. Па вытворчасці аўтамабіляў (2,7 млн у 2017) Бразілія займае 9 месца, пры гэтым краіна з'яўляецца чацвёртым у свеце аўтамабільным рынкам. Найбуйнейшымі індустрыяльнымі цэнтрамі краіны з'яўляюцца Сан-Паўлу, Рыа-дэ-Жанейра, Кампінас, Белу-Арызонты, Порту-Алегры.
Энергетыка
Здабыча нафты 2,6 млн барэляў у дзень у 2017 годзе. Спажыванне нафты склала 2,52 млн барэляў у дзень. Здабыча прыроднага газу 24 млрд кубічных метраў у 2017 годзе. Спажыванне прыроднага газу у 2017 было на ўзроўні 34 млрд куб. метраў. Імпарт газу склаў 10,5 млрд куб. метраў. У сувязі з ростам сусветных коштаў на нафту ўжо ў пачатку 2004 года эканамічна апраўданым стала вытворчасць і экспарт этанолу, вырабляецца з цукровага трыснёга. У 2005 годзе фінансавым годзе ў краіне было выраблена 16,6 млрд літраў этанолу, што з'яўляецца гістарычным максімумам, а адносная доля яго ў паліўным балансе Бразіліі ўзрасла да 20%. Аб'ём экспарту склаў 2 млрд літраў, у вартасным выражэнні — каля 600 млн долараў. У 2005 быў выпушчаны першы авіяцыйны рухавік, што працуе на трысняговым этаноле.
83 % электраэнергіі Бразілія выпрацоўвае на гідраэлектрастанцыях. Гідрарэсурсы размешчаны нераўнамерна — больш за 70 % іх засяроджана на поўначы краіны (пакуль што яны асвоены слаба) і толькі 12 % — на паўднёвым усходзе (асвоены практычна цалкам). Бразілія можа вырабляць да за 600 млрд кВт·г электраэнергіі ў год. Вытворчасць электраэнергіі склала 568 млрд кВт·г у 2016 годзе, а спажыванне — а 500 млрд кВт·г. Імпарт складае 41 млрд кВт·г (у асноўным электраэнергія, якая выпрацоўваецца сумесна з Парагваем на гідрастанцыі Ітайпу).
Сёння 4 % электраэнергіі Бразілія атрымлівае ад мірнага атама. На адзінай АЭС краіны — «Ангра» побач з Рыа-дэ-Жанейра — працуюць два рэактары, было распачата будаўніцтва трэцяга; яшчэ сем рэактараў планавалася пабудаваць і ўвесці ў эксплуатацыю да 2025 года. Аднак з-за трагічных падзей на АЭС «Фукусіма» ў Японіі ў сакавіку 2011 года ў Бразіліі ўзняўся рух супраць атамнай энергетыкі (так, 27 сакавіка 2011 года ў Рыа-дэ-Жанэйра адбылася маніфестацыя супраць яе выкарыстання).
Сельская гаспадарка
На працягу апрошніх 150 гадоў краіна з'яўляецца найбуйнейшым у свеце вытворцам кавы. Сённяшняя Бразілія — сустветны лідар па вытворчасці цукру і вырошчванні апельсінаў. Таксама Бразілія ўваходзіць у лік буйнейшых вытворцаў соі, касавы, сізаля і папаі. Асноўнымі збожжавымі культурамі з'яўляюцца кукуруза (3 месца ў свеце) і рыс (1-е месца па-за межамі Азіі). Да важных тэхнічных культур адносяцца бавоўнік і какава.
Бразілія — сусветны лідар ў такіх напрамках жывёлагадоўлі як вырошванне буйной рагатай жывёлы (218 млн галоў, 1-е месца ў свеце) і свінагадоўля (3-е месца ў свеце, 38 млн галоў)
Сфера паслуг
Бразілія таксама мае развіты і разнастайны сектар паслуг. У пачатку 1990-х банкаўскі сектар дасягнуў 16% ВУП. Хоць бразільская банкаўская сістэма зараз актыўна рэфармуецца, яна забяспечвае мясцовыя прадпрыемствы шырокім побач паслуг і прыцягвае шматлікіх новых удзельнікаў, у прыватнасці фінансавыя фірмы з ЗША. Фондавыя біржы Сан-Паўлу і Рыа-дэ-Жанэйра зараз падвяргаюцца значнай кансалідацыі.
Транспарт
Асноўнымі транспартнымі шляхамі ўнутры краіны з'яўляюцца аўтадарогі. Сістэма аўтадарог дастаткова развітая і складаная. Аднак, у некаторых раёнах падчас трапічных ліўняў аўтадарогі становяцца цяжкапраходнымі і небяспечнымі. У першую чаргу гэта тычыцца знакамітай Трансамазонскае шашы. Працягласць аўтамабільных дарог у Бразіліі такая (2010):
Чыгункі ў Бразіліі наогул састарэлі і выкарыстоўваюцца амаль выключна для перавозкі грузаў. Існуе толькі некалькі дзеючых пасажырскіх чыгунак, самая доўгая — паміж гарадамі Белу-Арызонты і Вітор. Працягласць чыгунак складае 29850 км (2014, 10-е месца ў свеце), з іх толькі 1520 км электрыфікавана. Большая частка сеткі прыходзіцца на вузкакаляінныя чыгункі (1000 мм), 5800 км чыгункі мае шырыню каляіны 1600 мм, яшчэ 185 км — станартную еўрапейскую (1435). Варта адзначыць, што ўрад Бразіліі робіць спробы мадэрнізацыі чыгуначнага транспарту і стварэння хуткасных чыгунак. У прыватнасці, чыгунка Сан-Паўлу - Рыа-дэ-Жанейра мела адкрыцца да чэмпіянату свету па футболе 2014, але, паколькі патрэбных 9 млрд. даляраў не знайшлося, адкрыццё адкладаецца да пачатку 2020-х. У васьмі бразільскіх гарадах працуе метро, самая разгалінаваная сістэма ў метрапалітэна Сан-Паўлу, адкрытага ў 1974 годзе.
Марскі транспарт, які традыцыйна быў вельмі важным у Бразіліі, і ў наш час мае выключнае значэнне для знешніх сувязяў (нават з паўднёваамерыканскімі суседзямі), хоць выкарыстоўваецца цяпер амаль выключна для перавозкі грузаў. Бразільскі флот налічвае 775 адзінак, з іх 20 балкераў, 18 кантэйнеравозаў і 38 нафтавых танкераў. Па танажу флоту Бразілія 28-ая ў свеце: прыватныя ўласнікі аддаюць перавагу "танным сцягам". Амаль усе буйныя гарады ўздоўж бразільскага ўзбярэжжа з'яўляюцца важнымі гандлёвымі партамі. Буйнейшы кантэйнерны порт — Сантус, марскія вароты Сан-Паўлу. Да ліку буйнейшых у свеце адносіцца тэрмінал па экспарце жалезнай руды Сепетыба ў спецыялізаваным порце Тубаран
Таксама важны рачны транспарт, асабліва ў Амазоніі, дзе ён з'яўляецца асноўным відам транспарту. Усяго Бразілія мае каля 50 тыс. км водных шляхоў (2012). Найбуйнейшы рачны порт — Манаўс пры зліцці Амазонкі ды Рыу-Негру.
Авіяцыйны транспарт сёння хутка развіваецца. Лідарамі перавозак у Бразіліі з'яўляюцца кампаніі Vasp і Transbrasil. У Бразіліі дзейнічае 4093 аэрапорты (2013) — гэта другое месца ў свеце пасля ЗША, аднак амаль усё міжнароднае спалучэнне забяспечваюць аэрапорты Сан-Паўлу/Гуарульёс у Сан-Паўлу або Рыа-дэ-Жанэйра/Галеан у Рыа-дэ-Жанэйра. У апошні час да іх далучыліся аэрапорты Бразіліа, Фарталезы і іншых буйных гарадоў.
У Бразіліі развіта сетка трубаправодаў, працягласць якіх у 2016 годзе склала: газаправоды — 11 696 км. нафтаправоды — 1895 км. нафтапрадуктаправоды — 5959 км. этанолаправоды — 77 км.
Тэлекамунікацыі
Колькасць Карыстальнікаў Інтэрнэту — 50 млн на сакавік 2008 года (26,1% насельніцтва).
Знешні гандаль
Галоўныя экспартныя тавары ўключаюць сельскагаспадарчую прадукцыю і прадукцыю харчовай прамысловасці (каля 40 % экспарту тавараў): сою, каву, апельсінавы сок, цукровы трыснёг і цукар, ялавічыну; прадукцыю машынабудавання, авіяцыйную тэхніку, электраапаратуру, транспартныя сродкі; здабыўной прамысловасці: жалезную руду, баксіты, апошнім часам — і нафту; а таксама сталь, тканіны, абутак і інш. Бразілія імпартуе прадукцыю хімічнай прамысловасці (у тым ліку, фармацэўтыкі), прамысловае абсталяванне, мабільныя тэлефоны і персанальныя камп'ютары і інш.
Валюты
Валютамі Бразіліі паслядоўна былі бразільскі рэйс, бразільскі крузейра, новы крузейра, крузада, крузейра рэал, бразільскі рэал. Замена адной валюты на іншую ў асноўным выраблялася з адначасовай дэнамінацыяй з-за высокай інфляцыі.
Сакрамента Кінгз
Сакрамента Кінгз (Sacramento Kings) — прафесійны баскетбольны клуб, які выступае ў Нацыянальнай баскетбольнай асацыяцыі. Каманда была заснавана ў 1945 годзе. Клуб базіруецца ў горадзе Сакрамента, штат Каліфорнія.
Чэмпіёны ў 1951
Дом Слёзберга
Дом Слёзберга — будынак у Мінску, размешчаны ў квартале, які прымыкае да Верхняга Горада, па адрасе вуліца Рэвалюцыйная, 13. Пабудаваны ў XIX ст. з цэглы.
Гісторыя
У XIX стагоддзі на гэтым зямельным пляцы існавала драўляная і мураваная забудова, якая моцна пацярпела падчас вялікага пажару 1881 года. Адразу пасля пажару мінскі мешчанін Давід Слёзберг звярнуўся ў Мінскую гарадскую ўправу з праектам на аднаўленне пашкоджанага пажарам мураванага двухпавярховага жылога дома, які выходзіў на Койданаўскую вуліцу, з надбудовай дадатковага паверха.
Паводле праекта гэта быў прамавугольны ў плане трохпавярховы будынак, накрыты двухсхільным дахам. З боку двара да яго прымыкаў двухпавярховы мураваны флігель, накрыты аднасхільным дахам. Сіметрычны па кампазіцыі галоўны фасад будынка, які выходзіў на Койданаўскую вуліцу, быў падзелены на ярусы прафіляванымі цягамі. У цэнтры знаходзілася праязная арка, перакрытая скляпеннямі. Над аркай на другім і трэцім паверхах былі балконы, упрыгожаныя дэкаратыўнымі кратамі. Абапал аркі былі змешчаны плоскія лапаткі. Такія ж лапаткі знаходзіліся на вуглах будынка. На першым паверсе былі прамавугольныя аконныя і дзвярныя праёмы, на другім і трэцім паверхах — лучковыя, аздобленыя прафіляванымі ліштвамі.
Паводле інвентарызацыі 1910 года большасць памяшканняў будынка выкарыстоўвалася пад жылыя кватэры, а на першым паверсе знаходзіліся розныя крамы і лаўкі.
Пасля 1920 года былы дом Слёзберга нацыяналізаваны і перароблены пад камунальныя кватэры. У гады Другой сусветнай вайны будынак не пацярпеў.
Пасля вайны ў выніку шматлікіх рамонтаў была цалкам зменена ўнутраная планіроўка будынка, а таксама замуравана праязная арка. Былі страчаны дэкаратыўныя краты балконаў.
У савецкі час знаходзіліся дзяржаўныя ўстановы.
Архітэктура
Трохпавярховая пабудова прымыкае да дома № 15, мае складаную замкнёную аб’ёмна-прасторавую кампазіцыю, накрыта двухсхільным дахам. Галоўны фасад сіметрычны, яго цэнтральная частка вылучана 2 плоскімі лапаткамі. Паміж 1-м і 2-м паверхамі праходзіць карнізны пояс. Аконныя праёмы 1-га паверха прамавугольныя, 2-га і 3-га — лучковыя з простым абрамленнем, на 2-м паверсе вокны дэкарыраваны прамымі сандрыкамі. Пад дахам праходзіць шматслойны карніз. Да правай часткі дома шчыльна прымыкае аднапавярховая прыбудова з высокай ступеньчатай атыкавай сценкай.
Джымара
Вышыня Джымары 4780 м. Знаходзіцца за 9 км у напрамку на захад ад гары Казбек. Гара пакрытая снегам, на схілах ледавікі.
Моё солнце
«Моё солнце (Правдивая история 2000–2005)» (Маё сонца) — зборнік беларускага гурта «J:морс». Змяшчае як хіты гурта, так і рэдкія і раней не выдадзеныя запісы. Кампакт-дыск з альбомам змяшчае мультымедыа-дадатак у выглядзе відэакліпаў на песні «Октябрь», «Web-дизайн», «Монтевидео», «Альбион», «Так-цiк-так». Песні зборніка ўваходзяць у альбомы «Ассорти» (2000), «LSD или чай?» (2001), «Montevideo» (2004), «Апрель» (2005), максі-сінгл «Web-дизайн» (2002), інтэрнэт-сінгл «100 дорог» (2004).
Дворышча (Мінск, усходняя)
Дво́рышча — колішняя вёска на левым беразе ракі Свіслач, з 1967 года ў складзе Мінска.
Гісторыя
У 1897 годзе засценак Дворышча Сеніцкай воласці, 20 двароў, 120 жыхароў, у маёнтку Дворышча 1 двор, 34 жыхары. У 1917 годзе вёска ў Сеніцкай воласці Мінскага павета: 19 двароў, 138 жыхароў; побач засценак Дворышча (23 жыхары), хутар Дворышча Гарбуза (15 жыхароў), пазней зліліся ў адну вёску. З 1924 года ў Навадворскім сельсавеце Самахвалавіцкага раёна, з 1931 года ў адміністрацыйным падпарадкаванні Менскага гарсавета, з 1934 года ў Менскім раёне. У 1967 годзе ўключаная ў межы горада Мінска.
Забудова вёскі захавалася, месціцца на вуліцы Дворышчы.
Суркі
Суркі (Marmota), сысуны, прадстаўнікі атраду грызуноў.
На Зямлі існуе 15 відаў суркоў, якія маюць агульнага продка. Прарадзіма суркоў — Амерыка. У той час як большасць жывёл рухалася з Еўразіі ў Амерыку, суркі з Амерыкі перабіраліся ў Азію. Розныя віды абасобіліся ў розных геаграфічных зонах і адрозніваюцца асаблівасцямі паводзін, але захавалі знешнюю падобнасць, неабходнасць упадаць у спячку і жыццё ў калоніях. Усе суркі траваядныя, жывуць у норах, маюць цёплае футра.
NGC 2710
NGC 2710 (іншыя абазначэнні — UGC 4705, MCG 9-15-66, ZWG 264.46, IRAS08560+5554, PGC 25258) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Юрка Лявонны
Біяграфія
Паходзіў з сям'і служачага. Вучыўся ў Чавускай сямігодцы, Магілёўскім педтэхнікуме, Мінскім педінстытуце (за распаўсюджванне «контррэвалюцыйных вершаў» выключаны, але пазней аднавіўся і ў 1934 годзе скончыў крытыка-творчае аддзяленне літаратурнага факультэта). Друкавацца пачаў у 1924 годзе. Першыя зборнікі паэзіі «Камсамольскія вершы» і «Штурм» выйшлі ў 1930 годзе, наступныя — «Жалезныя віхуры» і «Разбег» (1931), «Стала і мужна» (1932). Сябра Саюза пісьменнікаў БССР з 1934 года. Працаваў у рэдакцыях газет «Магілёўскі селянін», «Звязда», часопіса «Работніца і калгасніца Беларусі». Выдаў зборнік нарысаў «Крок пяцігодкі» (1931). Разам з Сяргеем Грахоўскім пераклаў на беларускую мову раман Жуль Верна «20 000 лье пад вадой» (1937). Некаторыя вершы Юркі Лявоннага пакладзены на музыку кампазітарамі Мікалаем Чуркіным, Несцерам Сакалоўскім, Ісакам Любанам. Пасмяротна выйшаў зборнік вершаў «Выбранае» (1960).
З успамінаў Сяргея Грахоўскага: «''Ён гадзінамі чытаў па памяці Маякоўскага і Кірсанава, Ціханава і Лугаўскога. У яго быў тонкі густ да слова, да формы, а пра сябе ён часта гаварыў: «Сапраўднае я яшчэ напішу, значнае наперадзе…''».
Арыштаваны 30 кастрычніка 1936 года ў Менску па адрасе: вул. Фур­манская, д. 9, кв. 2. З тых падследных, хто праходзіў з ім разам, толькі Юрка Лявонны не пацвердзіў, што Цішка Гартны «контррэвалюцыянер», «нацдэм» і да т.п. 28 кастрычніка 1937 года прыгавораны пазасудовым органам (спецтройкай НКУС БССР) як «член шпіёнска-дыверсійнай арганізацыі» да вышэйшай меры пакарання (расстрэл) з канфіскацыяй маёмасці. Рэабілітаваны ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР 25 красавіка 1957 года. Асабовая справа № 10242-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.
Сям’я
5 лістапада 1938 года ў Менску па адрасе: вул. Фурманская, д. 9, кв. 2 арыштавана бухгалтар «Белсельэнерга» Яўгенія Абрамаўна Гольдберг, жонка Юркі Лявоннага. 28 лістапада 1938 года асобай нарадай НКУС як «член сям'і ворага народа» прыгаворана да 8 гадоў працоўна-папраўчых лагераў. Этапавана ў АЛЖЗР НКВД Казахскай ССР. Вызвалена 5 лістапада 1945 года Далейшы лёс невядомы. Рэабілітавана 2 чэрвеня 1956 года трыбуналам Беларускай вайсковай акругі. Асабовая справа № 6656-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.
Лёс дачкі Іны, якую забралі ў дзіцячы дом, невядомы.
Транспарт у Бразіліі
Аўтамабільны транспарт
Асноўнымі транспартнымі шляхамі ўнутры краіны з'яўляюцца аўтадарогі. Сістэма аўтадарог дастаткова развітая і складаная. Аднак, у некаторых раёнах падчас трапічных ліўняў аўтадарогі становяцца цяжкапраходнымі і небяспечнымі. У першую чаргу гэта тычыцца знакамітай Трансамазонскае шашы. Працягласць аўтамабільных дарог у Бразіліі такая (2010):
Чыгуначны транспарт
Чыгункі ў Бразіліі наогул састарэлі і выкарыстоўваюцца амаль выключна для перавозкі грузаў. Існуе толькі некалькі дзеючых пасажырскіх чыгунак, самая доўгая — паміж гарадамі Белу-Арызонты і Вітор. Працягласць чыгунак складае 29850 км (2014, 10-е месца ў свеце), з іх толькі 1520 км электрыфікавана. Большая частка сеткі прыходзіцца на вузкакаляінныя чыгункі (1000 мм), 5800 км чыгункі мае шырыню каляіны 1600 мм, яшчэ 185 км — станартную еўрапейскую (1435). Варта адзначыць, што ўрад Бразіліі робіць спробы мадэрнізацыі чыгуначнага транспарту і стварэння хуткасных чыгунак. У прыватнасці, чыгунка Сан-Паўлу - Рыа-дэ-Жанейра мела адкрыцца да чэмпіянату свету па футболе 2014, але, паколькі патрэбных 9 млрд. даляраў не знайшлося, адкрыццё адкладаецца да пачатку 2020-х. У васьмі бразільскіх гарадах працуе метро, самая разгалінаваная сістэма ў метрапалітэна Сан-Паўлу, адкрытага ў 1974 годзе.
Дзяржаўная пагранічная служба Азербайджана
Дзяржаўная памежная служба (ДПС) Азербайджана (Dövlət Sərhəd Xidməti, DSX) — дзяржаўная ваенная арганізацыя, асноўнай задачай якой з'яўляецца ахова дзяржаўнай мяжы Азербайджанскай Рэспублікі.
Транспарт у Бразіліі
Марскі транспарт
Марскі транспарт, які традыцыйна быў вельмі важным у Бразіліі, і ў наш час мае выключнае значэнне для знешніх сувязяў (нават з паўднёваамерыканскімі суседзямі), хоць выкарыстоўваецца цяпер амаль выключна для перавозкі грузаў. Бразільскі флот налічвае 775 адзінак, з іх 20 балкераў, 18 кантэйнеравозаў і 38 нафтавых танкераў. Па танажу флоту Бразілія 28-ая ў свеце: прыватныя ўласнікі аддаюць перавагу "танным сцягам". Амаль усе буйныя гарады ўздоўж бразільскага ўзбярэжжа з'яўляюцца важнымі гандлёвымі партамі. Буйнейшы кантэйнерны порт — Сантус, марскія вароты Сан-Паўлу. Да ліку буйнейшых у свеце адносіцца тэрмінал па экспарце жалезнай руды Сепетыба ў спецыялізаваным порце Тубаран
Рачны транспарт
Таксама важны рачны транспарт, асабліва ў Амазоніі, дзе ён з'яўляецца асноўным відам транспарту. Усяго Бразілія мае каля 50 тыс. км водных шляхоў (2012). Найбуйнейшы рачны порт — Манаўс пры зліцці Амазонкі ды Рыу-Негру.
Дзяржаўная пагранічная служба Азербайджана
Дзяржаўная памежная служба Азербайджана была створана 31 ліпеня 2002 указам прэзідэнта Азербайджанскай Рэспублікі на базе выведзенага з Міністэрства нацыянальнай бяспекі Упраўлення памежвойскамі.
Транспарт у Бразіліі
Паветраны транспарт
Авіяцыйны транспарт сёння хутка развіваецца. Лідарамі перавозак у Бразіліі з'яўляюцца кампаніі Vasp і Transbrasil. У Бразіліі дзейнічае 4093 аэрапорты (2013) — гэта другое месца ў свеце пасля ЗША, аднак амаль усё міжнароднае спалучэнне забяспечваюць аэрапорты Сан-Паўлу/Гуарульёс у Сан-Паўлу або Рыа-дэ-Жанэйра/Галеан у Рыа-дэ-Жанэйра. У апошні час да іх далучыліся аэрапорты Бразіліа, Фарталезы і іншых буйных гарадоў.
Дзяржаўная пагранічная служба Азербайджана
Кіруе ДПС генерал-лейтэнант Эльчин Гуліеў.
Транспарт у Бразіліі
Трубаправодны транспарт
У Бразіліі развіта сетка трубаправодаў, працягласць якіх у 2016 годзе склала: газаправоды — 11 696 км. нафтаправоды — 1895 км. нафтапрадуктаправоды — 5959 км. этанолаправоды — 77 км.
Дзяржаўная пагранічная служба Азербайджана
Місія
Асноўнымі задачамі Дзяржаўнай памежнай службы Азербайджана з'яўляюцца ахова дзяржаўнай мяжы рэспублікі, барацьба з міжнародным тэрарызмам, барацьба з нелегальнай міграцыяй і гандлем людзьмі, барацьба з кантрабандай, незаконным абаротам наркотыкаў, барацьба з распаўсюджваннем кампанентаў зброі масавага паражэння, абарона нефтегазодобывающих платформаў і трубаправодаў ў азербайджанскім сектары Каспійскага мора.
Структура
Да складзе Дзяржаўнай памежнай службы Азербайджана ўваходзіць Берагавая ахова Азербайджана.
Супрацоўніцтва
Дзяржаўная памежная служба Азербайджана актыўна супрацоўнічае з памежпрадстаўніцтвамі органаў памежнай аховы суседніх дзяржавы — Расіяй, Грузіяй, Турцыяй, Іранам, Казахстанам, Туркменістанам. У рамках гэтага супрацоўніцтва праводзяцца дву- і шматбаковыя сустрэчы і канферэнцыі. З памежнымі службамі Расіі і Казахстана праводзяцца сумесныя вучэнні.
Вячаслаў Міхайлавіч Качура
Вячаслаў Міхайлавіч Качура (нар. 28 кастрычніка 1954, Дрэздэн, ГДР) — маёр ГРУ СССР, былы начальнік штаба 334-га асобнага атрада спецыяльнага прызначэння, удзельнік Афганскай вайны і грамадзянскай вайны ў Лівіі. Апошні грамадзянін Рэспублікі Беларусь, вызвалены з лівійскага палону.
Ранняе жыццё
Нарадзіўся 28 верасня 1954 года ва ўсходнегерманскім Дрэздэне. Школьную адукацыю скончыў у СССР у 1971 годзе. Паступіў у Кіеўскае вышэйшае агульнавайсковае каманднае вучылішча.
Выбар прафесіі вайскоўца быў вызначаны ўдзелам абодвух бацькоў у Вялікай Айчыннай і ўплывам фільма «Афіцэры».
У 1976—1977 служыў у воінскай часці 69615, пазней накіраваны ў 74854 (14-я асобная гвардзейская брыгада спецыяльнага прызначэння ). З 1986 года ўдзельнічаў у Афганскай вайне. У 1987 годзе прызначаны начальнікам штаба 334-га асобнага атрада спецыяльнага прызначэння ГРУ ГШ УС СССР. У маі 1988 года 334-ы атрад быў выведзены з Афганістана і пераведзены са складу 15-й брыгады ў 5-ю, дзе Качура ўзначаліў 6-ы батальён. Пасля распаду СССР ён некаторы час праслужыў ва Узброеных Сілах Рэспублікі Беларусь, але выйшаў у адстаўку ў 1993-м. Сыход з арміі быў абгрунтаваны тым, што вопыт і пункт гледжання Качуры і іншых ветэранаў Афганістана на ваенную падрыхтоўку не ўлічваліся кіраўніцтвам. Па выніку афіцэр адмовіўся прымаць беларускую прысягу.
На «грамадзянцы» адзін час працаваў кіроўцам у прыватнай фірме, пазней рамантаваў аўтамабілі.
Жыў у Мар’інай Горцы, Пухавіцкі раён Мінскай вобласці.
Лівійскі палон
У 2005 годзе, як першапачаткова заяўляў сам Качура ў інтэрв’ю TUT.BY за 2018 год, па запрашэнні сябра з’ехаў у Лівійскую Джамахірыю, дзе заставаўся нават падчас грамадзянскай вайны. Паводле іншай інфармацыі, адстаўны маёр прыбыў у краіну ў чэрвені 2011 года ў складзе групы міжнародных спецыялістаў з Расіі, Украіны і Беларусі, нанятых сумеснай расійска-лівійскай кампаніяй. З яго слоў, ён працаваў па кантрактах, якія былі заключаны з ведама ўрада краіны, займаючыся рамонтам легкавых машын. У апошні месяц перад палонам беларус паспеў адрамантаваць два аўтамабілі «Міцубісі».
У канцы жніўня, падчас штурму сіламі НАТА і паўстанцамі ПНС сталіцы краіны Трыпалі, спецыялісты былі схоплены ўзброенай апазіцыяй. Замежнікаў абвінавацілі ў дапамаганні рэжыму Кадафі. Паводле версіі паўстанцаў, затрыманыя ажыццяўлялі рамонт сродкаў СПА Лівіі, «ствараючы пагрозу для лётчыкаў кааліцыі, якія абаранялі народ Лівіі». Палонных трымалі ў аэрапорце Мітыга пад Трыпалі.
Самога Качуру баевікі абвясцілі снайперам войск Кадафі (праз некалькі гадоў, у 2018-м, агенцтва «РИА Новости» назвала захопленага замежніка беларускім ваенным спецыялістам ). Разам з ім у палон трапілі беларусы Валерый Гардзіенка, Ігар Едзімічаў і Фёдар Труфанаў. У чэрвені 2012 усіх іх прысудзілі да 10 гадоў турмы за супрацоўніцтва з лаялістамі. У 2014 годзе ўдалося дамагчыся датэрміновага вызвалення Гардзіенкі, Едзімічава і Труфанава. Аднак пад арыштам усё яшчэ заставаўся Качура. Да снежня да палоннага прыязджалі пасол і консул Беларусі ў Лівіі, але потым зачынілася дыпмісія ў Трыпалі, і візіты дыпламатаў спыніліся.
У 2022 годзе ў інтэрв’ю газеце «Наш город Тамбов» Качура ўсё ж прызнаўся ў сваёй ваеннай дзейнасці ў Лівіі :
Вызваленне
У чэрвені таго ж года па ініцыятыве кіраўніцтва МЗС Расіі, Дзяржаўнай Думы і кіраўніка Чачэнскай Рэспублікі Рамзана Кадырава была створана кантактная група па Лівіі пад кіраўніцтвам Льва Дзяньгова. Каманда займалася пытаннямі затрыманых у краіне расіян. Былі паспяхова завершаны аперацыі па вызваленні членаў экіпажаў танкераў «Міхаіл Чабатароў» і «Тэметэрон», маракоў з судна «Мерле». Акрамя таго, група паралельна праводзіла аналіз становішча ў краіне. У верасні 2017 года, пасля візіту ў Мінск Рамзана Кадырава, спецыялісты Дзяньгова пачалі актыўнае супрацоўніцтва з беларускім бокам. Неўзабаве ён і яшчэ некалькі чалавек вылецелі ў Трыпалі, дзе правялі 2,5 месяцы, займаючыся вызваленнем Качуры. Як пазней успамінаў кіраўнік кантактнай групы, перамовы маглі пачацца а 12:00 дня, а скончыцца а 05:00 раніцы.
У снежні, дзякуючы намаганням каманды Дзяньгова, у Беларусь з Лівіі вярнуліся медыкі Іна Бабуш і Сяргей Здота, якія былі захоплены ў тым жа годзе.
29 студзеня 2018 года быў адпушчаны і Качура. Спярша з Трыпалі ён паляцеў у Абу-Дабі, адтуль — у Маскву, і раніцай 2 лютага беларус прыбыў у Мінск.
З’ехаў у Сургут (Расія). Працаваў намеснікам гендырэктара па транспарце нафтавай кампаніі. Затым перабраўся ў Падмаскоўе. Працаваў намеснікам дырэктара аднаго з санаторыяў для воінаў-інтэрнацыяналістаў. Стаў членам тамбоўскага аддзялення арганізацыі «Баявое братэрства». Пасля змены кіраўніцтва перайшоў у дзяржаўную структуру.
Сям’я
Ёсць сын Міхаіл і дачка Алена.
Джос (значэнні)
Назву Джос маюць:
Георгій Паўлавіч Гольц
Георгій Паўлавіч Гольц (Георгий Павлович Гольц;, Масква — 27 мая 1946, Масква) — рускі і беларускі архітэктар і тэатральны мастак. Правадзейны член Акадэміі архітэктуры СССР (1939). Лаўрэат Сталінскай прэміі другой ступені (1941).
IC 5317
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Георгій Паўлавіч Гольц
Біяграфія
Неўзабаве ў 1924 годзе здзейсніў паездку ў Італію. З 1926 года Член Маскоўскага архітэктурнага таварыства (МАТ).
Як тэатральны мастак афармляў спектаклі ў Маскоўскім тэатры для дзяцей, тэатрах Беларусі.
Георгій Паўлавіч Гольц памёр 27 мая 1946 года. Пахаваны ў Маскве на Новадзявочых могілках (участак № 2).
Тэатральныя працы
У БДТ-2 у Віцебску аформіў спектаклі : і інш.
У Маскоўскім тэатры для дзяцей:
Портэр
Портэр:
Renault 16
Renault 16 — легкавы аўтамабіль кампаніі Renault. З 1965 па 1980 год выпушчана.
Лічыцца першым у свеце аўтамабілем сярэдняга класа з кузавам хэтчбек. Мадэль стала этапнай для еўрапейскага аўтабудавання, паклала пачатак папулярызацыі аўтамабіляў «сямейнага» класа з кузавам хэтчбек, а таксама пярэдняга прывада.
У 1966 годзе Renault 16 быў атрымаў тытул «Еўрапейскі аўтамабіль года».
Гісторыя
Распрацоўка афіцыйна пачынаецца ў 1961 годзе. На пачатковым этапе мадэль мела назву «Renault 1500». 2 снежня 1964 годзе былі зроблены першыя аўтамабілі «нулявой серыі». У студзені 1965 года пачалася серыйная вытворчасць. Аўтары аблічча — Гастон Жушэ і Філіп Шарбано.
У сакавіку 1968 года на салоне ў Жэневе «Рэно» прадставіла мадыфікацыю 16 TS з рухавіком аб’ёмам 1565 см³ магутнасцю 83 к.с. Праз год выходзіць у свет мадыфікацыя 16 TA з аўтаматычнай трансмісіяй.
У кастрычніку 1970 года адбылася першая мадэрнізацыя. Аўтамабіль атрымаў большыя заднія ліхтары і чорную панэль ніжэй багажных дзвярэй.
Увосень 1973 года дэбютавала топ-мадэль шэрагу — Renault 16 TX, аснашчаная рухавіком магутнасцю 93 к.с. і пяціступеньчатай каробкай перадач. Знешне яна адрозніваліся ад іншых версій мадэлі падвоенымі фарамі і размешчанымі пад імі паказальнікамі павароту. У камплектацыю TX былі дададзеныя такія элементы як спартыўныя колы Gordini, невялікі спойлер на задняй абзе даху, ачышчальнік задняга шкла, таніроўка лабавога шкла, цэнтральны замок.
У верасні 1974 года алюмініевая рашотка радыятара зменена на пластыкавую, а з задніх крылаў знік характэрны молдынг.
У 1979 годзе ў стандартную камплектацыю ўключаюцца рамяні бяспекі на задніх сядзеннях.
Апісанне
З канструктыўнага пункту гледжання Renault 16 уяўляў сабой пярэднепрывадны аўтамабіль з пяцідзверным кузавам хэтчбек. Двухаб’ёмны кузаў меў доўгі капот з заглыбленнем па цэнтры, з вялікімі шыбамі і нахільнай задняй часткай. Асаблівасцю таксама былі кароткія навісі, асабліва спераду. Даўжыня — 4,24 метра, шырыня — 1,62 метра, вышыня — 1,45 метра, колавая база — 2,71 метра.
Салон
Рычаг пераключэння хуткасцяў для механічнай і аўтаматычнай каробак перадач знаходзіўся на правым баку рулявой калонкі. Такое яго размяшчэнне і размяшчэнне ручнога тормазу ў нагах утварала прасторнае месца кіроўцы, а таксама дазволіла размясціць падлакотнік паміж пярэднімі сядзеннямі. На некаторых мадэлях прапаноўваўся электрычны цэнтральны замок і электрычныя шклапад’ёмнікі ў пярэдніх дзвярах.
У 1970 годзе пярэднія сядзенні ўсіх варыянтаў атрымалі трохкропкавыя рамяні бяспекі.
Рухавікі
Рухавік размешчаны падоўжна за пярэдняй воссю ўнутры колавай базы. Маторны шэраг уключаў розныя версіі чатырохцыліндравых радных рухавікоў з карбюратарам і 2 клапанамі на цыліндр.
Хадавая частка
Да іншых асаблівасцей хадавой часткі варта аднесці стабілізатар папярочнай устойлівасці (на абедзвюх восях) і двухконтурныя тармазы (пярэднія — дыскавыя), прычым у заднім контуры стаяў рэгулятар, які размяркоўваў тармазныя высілкі ў залежнасці ад нагрузкі на вось.
Самахвалавічы (вёска)
Самахва́лавічы (, Самохваловичи) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Самахвалавіцкага сельсавета.
Уваскрашэнне — Сашэсце ў пекла (Бездзеж)
Уваскрашэнне — Сашэсце ў пекла — абраз другой паловы XVII - пачатку XVIII стагоддзя са Свята-Троіцкай царквы ў в. Бездзеж Драгічынскага раёна. Захоўваецца ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь.
Апісанне
Палі, надпісы і сярэднік выкананы ў другой палове XVII стагоддзя. На абразе зроблены частковыя прапіскі ў пачатку XVIII стагоддзя.
Паходжанне
Ікона раскрыта рэстаўратарам Спецыяльных навукова-рэстаўрацыйных вытворчых майстэрань Міністэрства культуры БССР П. Р. Журбеем у 1978 годзе (Мінск).
Гомель (курганны могільнік)
Гомель — курганныя могільнікі паблізу вёскі Гомель Полацкага раёна Віцебскай вобласці.
Могільнік-1
Знаходзіцца за 2 км на паўднёвы захад ад вёскі. Захаваліся 24 курганы, вышынёй 1-2 м, дыяметрам 6-10 м. Абследаваў у 1955 годзе Л. В. Аляксееў. У 1972 годзе Г. В. Штыхаў раскапаў адзін курган. Адносіцца да эпохі Кіеўскай Русі, датуецца XII—XIII стагоддзямі.
Могільнік-2
Знаходзіцца за 2 км на ўсход ад могільніка-1, у полі. Захаваліся 2 курганы. Вышыня аднаго кургана 3 м, дыяметр 16 м, другога — 2 м, дыяметр 10 м. Абследавалі ў 1955 годзе Л. В. Аляксееў, у 1972 годзе Г. В. Штыхаў. Раскопкі не праводзіліся.
Каса (рэльеф)
Каса, пярэспа, таксама Стрэ́лка — нізкая вузкая намыўная паласа сушы на беразе мора ці возера, злучаецца адным канцом з берагам (напрыклад, Арабацкая стрэлка).
Стрэлкай таксама называюць ўчастак сушы ў выглядзе кліна паміж двух рэк у іх сутоках ці заканчэнне вострава паміж пратокамі, што яго абцякаюць (напрыклад, Стрэлка Васільеўскага вострава).
Складаецца звычайна сыпкімі матэрыяламі, што перамяшчаюць уздоўж берагавыя плыні: пясок, галька, жвір, ракушачнік.
Валожына (возера)
Вало́жына — возера ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Паловіца, прыкладна за 0,7 км у напрамку на паўднёвы захад ад вёскі Валожына 1 (нежылая ), за 16 км на на паўночны ўсход ад горада Паставы.
Плошча паверхні возера 0,36 (0,235 ) км². Даўжыня 0,95 (0,71 ) км, найбольшая шырыня 0,57 (0,38 ) км. Даўжыня берагавой лініі 1,8 км. Катлавіна выцягнутая ў напрамку з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад. Вакол возера забалочаная пойма шырынёй 250—300 м. Берагі нізкія, забалочаныя. Зарастае слаба. У паўночнай частцы Валожына злучаецца ручаём з возерам без назвы.
Нарымонт Гедзімінавіч
Нарымонт-Глеб Гедзімінавіч (Нарымунт, Нарымант; ~1295 — 2 лютага 1348) — князь полацкі (1333/1334—1345).
Другі сын вял.кн. Гедзіміна. Упершыню згадваецца пад 1331 года, калі Гедзімін затрымаў на Валыні наўгародскага архіепіскапа Васіля і адпусціў толькі з умовай абрання Нарымонта князем у Ноўгарадзе.
Імя
Імя Нарымант (Нормант) — з шэрагу старабалцкіх (старалітоўскіх) двухасноўных імёнаў. Такія імёны дайшлі з індаеўрапейскай эпохі і ўласцівыя іменнікам народаў індаеўрапейскага паходжання.
Адпаведныя імёны фіксуюцца ў сучасным літоўскім іменніку і ў старапрускім іменніку: літ. Nor-mantas, Nor-i-mant'as, Nar-mant'as, Nar-i-mant'as, пруск. Noremunt (спаланізаваная форма).
Першая аснова імені Nor- надзвычай папулярная ў літоўскай антрапаніміі, вядома пад сотню двухасноўных антрапонімаў з яе удзелам і столькі ж — аднаасноўных. Звязана з літоўскім norėti "хацець, прагнуць".
Другая аснова Mant- звязаная з літоўскім manta "перасоўная маёмасць; (ваенная) здабыча". Яно, у сваю чаргу, звязана з manyti, адно са значэнняў якога (апроч асноўнага "думаць, меркаваць") — "займець, здабыць".
Імя мела значыць "прагны да здабычы" і ўяўляла сабой імя-пажаданне.
Вядомы звесткі
Прыбыў у Ноўгарад кастрычнікам 1333 года, атрымаў у кармленне Ладагу, Арэшак, Карэлу і палову Капор’я. Каля 1335 паехаў з Ноўгарада, хутчэй за ўсё, каб заняць полацкі сталец пасля смерці князя Воіна. Пакінуў у Ноўгарадзе намеснікам свайго сына Аляксандра.
У 1338 годзе адмовіўся прыехаць на дапамогу наўгародцам для адбіцця шведскай агрэсіі і нават адклікаў Аляксандра з Арэшка. Намеснікі Нарымонта, аднак, заставаліся ў Арэшку да 1348 года. Каля 1338 года разам з полацкім епіскапам Рыгорам падпісаў дагавор з Рыгай. Ускосна згадваецца як полацкі кароль у дагаворы Смаленска з Рыгай (каля 1340).
Паводле Летапісца вялікіх князёў літоўскіх па Гедзіміне атрымаў Пінскае княства «зо всеми околичностями над Припетю рекою аж до Днепра», якое заставалася і за яго нашчадкамі — Нарымонтавічамі да канца XIV ст. У 1341—1345 гадах быў буйнейшым землеўладальнікам і, відаць, найуплывовейшым князем ВКЛ. Супраць яго і вял.кн. Яўнута выступілі браты Альгерд і Кейстут. Пасля заняцця Альгердам вялікакняскага стальца (1345) Нарымонт уцёк да залатаардынскага хана Джанібека, а Альгерд перадаў Полацкае княства свайму сыну Андрэю. Нарымонт вярнуўся ў ВКЛ каля 1346 года, у 1347 годзе браў удзел у паходзе супраць Тэўтонскага ордэна, загінуў у бітве на рацэ Стрэве (2.2.1348).
Жукоўшчынскі сельсавет (Шаркаўшчынскі раён)
Жуко́ўшчынскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мёрскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Жукоўшчына.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Полаўскі сельсавет у складзе Шаркаўшчынскага раёна Вілейскай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Полава. З 20 верасня 1944 года ў складзе Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Жукоўшчына, сельсавет перайменаваны ў Жукоўшчынскі. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Віцебскай вобласці. 17 красавіка 1962 года падчас скасавання Шаркаўшчынскага раёна тэрыторыя сельсавета падзелена паміж Мёрскім (12 населеных пунктаў: Абалонь, Агальніца Вялікая, Алашкі Вялікія, Алашкі Малыя, Грыблы, Жукоўшчына, Зямцы, Мельніца, Слабада, Сямёнавічы, Цагельня, Халопаўшчына) i Глыбоцкім (8 населеных пунктаў: Агальніца Малая, Алашкаўшчына, Асіннікі, Вінаграды, Крашнева, Навасёлкі, Полава і Пятровічы) раёнамі. 28 мая 1962 года сельсавет скасаваны, яго населеныя пункты ўвайшлі ў склад Пяліцкага сельсавета Мёрскага раёна (12 населеных пунктаў: Абалонь, Агальніца Вялікая, Алашкі Вялікія, Алашкі Малыя, Грыблы, Жукоўшчына, Зямцы, Мельніца, Слабада, Сямёнавічы, Цагельня, Халопаўшчына) і Белькаўскага сельсавета Глыбоцкага раёна (8 населеных пунктаў: Агальніца Малая, Алашкаўшчына, Асіннікі, Вінаграды, Крашнева, Навасёлкі, Полава, Пятровічы).
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 20 населеных пунктаў.
Андрэй Іванавіч Сапега
Андрэй Іванавіч Сапега (каля 1565—1611) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч. Ваявода мсціслаўскі (з 1605).
Малодшы брат вялікага літоўскага канцлера Льва Сапегі.
Біяграфія
У 1585 годзе дваранін караля Стэфана Баторыя. Кар’еру зрабіў дзякуючы пратэкцыі старэйшага брата — канцлера Льва Сапегі. Прынамсі, з яе ў 1588—1611 гадах быў старостам аршанскім. У 1596 годзе браў удзел у падаўленні паўстання Севярына Налівайкі. У 1600—1605 гадах кашталян віцебскі, а з 1605 — ваявода мсціслаўскі. Браў удзел у вайне з Расіяй 1609—1618 гадоў.
Адзін з першых Сапегаў, хто перайшоў з праваслаўя ў каталіцтва.
Сям’я
Паходзіў з чарэйскай лініі магнацкага роду Сапегаў, сын Івана і князёўны Багданы Друцкай-Каноплі. Акрамя канцлера Льва Сапегі, меў яшчэ брата Рыгора.
Ажаніўся да 1594 года з Багданай Шымковіч (памерла пасля 1609), меў з ёй толькі дачок:
Сычэўскі сельсавет
Сычэ́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска Сычы.
Пагост
Населеныя пункты
Паго́ст — распаўсюджаная назва населеных пунктаў.
Крывяносныя сасуды
Крывяносныя сасуды — эластычныя трубчастыя ўтварэнні ў целе жывёл і чалавека, па якіх сілай рытмічнага скарачэння сэрца ці пульсуючага сасуда ажыццяўляецца перамяшчэнне крыві па арганізме: да органаў і тканак па артэрыях, артэрыёлах, артэрыяльных капілярах, і ад іх да сэрца — па вянозных капілярах, венулах і венах.
Класіфікацыя крывяносных сасудаў
Сярод сасудаў крывяноснай сістэмы адрозніваюць артэрыі, артэрыёлы, капіляры, венулы, вены і артэрыёла-вянозныя анастамозы; сасуды сістэмы мікрацыркулятарнага рэчышча ажыццяўляюць узаемасувязь паміж артэрыямі і венамі. Сасуды розных тыпаў адрозніваюцца не толькі па сваёй таўшчыні, але і па тканкавым складзе і функцыянальных асаблівасцях.
Будова крывяносных сасудаў (на прыкладзе аорты)
Аорта выслана знутры эндатэліем, які разам з ніжэйшым слоем рыхлай злучальнай тканкі (субэндатэліем) утварае ўнутраную абалонку (tunica intima). Сярэдняя (эластычная) абалонка (tunica media) аддзелена ад унутранай вельмі тонкай унутранай эластычнай мембранай. Сярэдняя абалонка складаецца з вялікай колькасці эластычных вакончатых мембран. Па-над сярэдняй абалонкай ляжыць вонкавая эластычная мембрана, якая складаецца з пучкоў эластычных валокнаў (tunica adventitia).
NGC 2711
NGC 2711 (іншыя абазначэнні — UGC 4688, MCG 3-23-20, ZWG 90.42, IRAS08545+1728, PGC 25164) — галактыка ў сузор’і Рак.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Роўнараснічныя інфузорыі
Роўнараснічныя інфузорыі (Holotricha) — клас (падклас) інфузорый.
Апісанне
Даўжыня да 0,6 мм. Цела бясколернае, зрэдку зялёнае, сіняе або іншай афарбоўкі. Раснічкі (пераважна органы руху) размешчаны раўнамерна або развіты пераважна на брушным баку, у некаторых утвараюць венчыкі. Кормяцца бактэрыямі, водарасцямі, дэтрытам, ёсць драпежнікі. Размнажаюцца простым дзяленнем і шляхам кан'югацыі.
Арэал і экалогія
Падзяляецца на 5 атрадаў, вядома каля 4000 відаў. Пашыраны паўсюдна ў марскіх і прэсных водах; на Беларусі найбольш трапляюцца, , , , і інш.
Значэнне
Удзельнічаюць у біялагічным ачышчэнні вадаёмаў. Некаторыя віды — паразіты (, і інш.), узбуджальнікі хвароб жывёл і чалавека.
Сялява (значэнні)
Сялява:
Капцэвічы
Назву Капцэ́вічы маюць:
Манастырскі востраў
Манастырскі востраў:
Франкі
У IV стстагоддзі франкі сталі федэратамі Рымскай імперыі, у 451 годзе ўдзельнічалі ў бітве на Каталаўнскіх палях супраць гунаў. Да пачатку V стагоддзя франкі авалодалі Галіяй да ракі Сомы. Падчас наступнай франкскай заваёвы Галіі ў канцы V стагоддзя утварылася Франкскае каралеўства, якое праіснавала да сярэдзіне IX стагоддзя. У сваім каралеўстве франкі былі пануючай этнічнай групай, але пры гэтым складалі нязначную меншасць насельніцтва і неўзабаве падвергліся гала-рымскай асіміляцыі. Даўжэй захоўвалі этнічную самабытнасць франкі, якія жылі на Рэйне і ў басейне Мааса.
Першапачаткова каралеўства кіравалася дынастыяй Меравінгаў. Пры Хлодвігу, памерлым у 511 годзе, дзяржава франкаў прыняла хрысціянства і дасягнула найбольшай магутнасці. З набыццём Бургундыі, Цюрынгіі і Баварыі яна яшчэ больш пашырыла свае межы. Падзел дзяржавы на тры часткі: Аўстразію, Нейстрыю і Бургундыю выклікаў зацяжныя войны, пакуль краіна ў 613 годзе пры каралю Лотары не злучылася зноў пад адным берлам.
У 751 годзе ўлада ў каралеўстве перайшла да дому Каралінгаў у асобе Піпіна Кароткага. Росквіт Франкскага каралеўства прыйшоўся на час сына Піпіна — Карла Вялікага, які прыняў імператарскі тытул (800) і нават прапаноўваў візантыйскай імператрыцы Ірыне (797—802) аб’яднаць Заходнюю і Усходнюю Рымскія імперыі з дапамогай дынастычнага шлюбу. У гэты час аднавілася амаль парваныя зносіны паміж франкамі і Візантыяй, і ў каралеўства франкаў паступалі візантыйскія тавары — галоўным чынам дарагія і высокаякасныя тканіны. Па смерці Людовіка Набожнага, сына Карла Вялікага, дзяржава франкаў назаўсёды падзялілася па дагаворы ў Вердэне (843) на ўсходнюю і заходнюю часткі: Германію і Францыю адпаведна.
Фінікс Санз
Фінікс Санз (Phoenix Suns) — прафесійны баскетбольны клуб, які выступае ў Нацыянальнай баскетбольнай асацыяцыі. Каманда была заснавана ў 1968 годзе. Клуб базіруецца ў горадзе Фінікс, штат Арызона.
Дзейнасць ПВК «Вагнер» у Лівіі
З 2018 года на тэрыторыі Лівіі дзейнічала расійская ПВК «Вагнер». Замежнікі аказвалі падтрымку Лівійскай нацыянальнай арміі (ЛНА), лаяльнай Палаце прадстаўнікоў. Паралельна з наймітамі ў краіне працавалі прадстаўнікі.
Гісторыя
У кастрычніку 2018 года брытанскі таблоід The Sun паведаміў, што ў Бенгазі і Табруку з’явіліся дзве расейскія базы. Як сцвярджалася, аб’екты былі створаны пад прыкрыццём групы Вагнера для дзейнасці агентаў ГРУ і байцоў спецназа. Расіяне выконвалі функцыі ваенных саветнікаў.
Кіраўнік кантактнай групы па ўнутрылівійскім урэгуляванні Леў Дзяньгоў заявіў, што гэтыя паведамленні не «адпавядаюць рэчаіснасці». МЗС Расіі таксама адмаўляла факт прысутнасці груп Вагнера ў краіне.
4 лютага 2020 года генеральны сакратар ААН Антоніу Гутэрыш заявіў, што арганізацыя не знайшла пацверджанняў прысутнасці наймітаў ПВК «Вагнер» у Лівіі. За месяц да гэтага прэзідэнт Расіі Уладзімір Пуцін заявіў, што калі ў Лівіі і ёсць расійскія грамадзяне, то яны не прадстаўляюць інтарэсы дзяржавы і грошай ад яе не атрымліваюць. У пачатку чэрвеня войскі УНЗ узялі ў палон чатырох расійскіх наймітаў. Факт наяўнасці палонных расіян прызнаў і МЗС Расіі.
Кантынгент
Да пачатку сакавіка 2019 года ў Бенгазі, паводле крыніц у брытанскім урадзе, знаходзіліся каля 300 супрацоўнікаў ПВК «Вагнер». У сярэдзіне лістапада Кангрэс ЗША ацаніў колькасць сіл наймітаў у 1400 чалавек. Прадстаўнікі УНЗ задакументавалі прысутнасць у краіне ад 600 да 800 «вагнераўцаў». У іх лік уваходзілі 25 пілотаў, інструктараў і дапаможны персанал. Лётчыкі выконвалі заданні на пераабсталяваных знішчальніках-бамбардзіроўшчыкаў ЛНА Су-22.