cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Абліванне кіслатой
Бытавое злачынства
З развіццём хімічнай прамысловасці ў XIX стагоддзі і з распаўсюджваннем у побыце, кіслоты становяцца папулярным сродкам для выяснення адносін. Кідок не патрабуе асаблівых фізічных намаганняў, але цягне верагоднае абязвечванне ахвяры. Абліванне кіслатой адбываецца з-за рэўнасці, напрыклад, гэта робяць жанчыны супраць суперніц, таксама гэта спадарожнічае помсце палюбоўнікаў і палюбоўніц. У 1915 годзе ад рук сваёй каханай пацярпеў прынц Леапольд Клімент Саксен-Кобург-Гоцкі, які памёр шасцю месяцамі пазней.
Вольга Зянонаўна Крэч
Біяграфія
Працавала ўрачом-неанатолагам Полацкага радзільнага дома; участковым урачом-педыятрам Маладзечанскай цэнтральнай раённай бальніцы; загадчыкам дзіцячага аддзялення Акцябрскай цэнтральнай раённай бальніцы Гомельскай вобласці; урачом-педыятрам, урачом-неанатолагам (загадчыкам) педыятрычнага аддзялення для неданошаных дзяцей Гомельскай гарадской клінічнай бальніцы № 3.
Абліванне кіслатой
Напады на знакамітасцей
У групу рызыкі трапляюць публічныя персоны-палітыкі, акцёры, мадэлі і знакамітасці. Характэрна, што тут шкода наносіцца не толькі здароўю, але і пагражае кар’еры і далейшай прафесійнай прыдатнасці. Ахвярамі замаху былі брытанская мадэль Кэці Пайпер (2008), балетмайстар Вялікага тэатра Сяргей Філін (2013).
Гвалт у Паўднёвай Азіі і Камбоджы
З 1980-х гадоў у Паўднёвай Азіі распаўсюдзілася практыка аблівання кіслатой. Сутыкненне традыцыйнай маралі, рэлігійных норм і зменлівага сучаснага побыту прывяло да шматлікіх выпадкаў нападаў з рэўнасці (больш за 200 эпізодаў у Бангладэш у 1999 годзе ). Матывам такога злачынства служыць помста за адрынутасць жанчынай або за нязгоду выйсці замуж. Нягледзячы на ўвядзенне смяротнага пакарання і працяглых тэрмінаў зняволення за абліванне кіслатой, праблема з’яўляецца вострай у Бангладэш, Індыі, Пакістане, а таксама Камбоджы.
Вольга Зянонаўна Крэч
Біяграфія
Дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7 склікання, член Пастаяннай камісіі па заканадаўстве.
Сям’я
Замужам, мае дваіх дзяцей.
Абліванне кіслатой
Псаванне маёмасці
Кіслоты выкарыстоўваюцца вандаламі і хуліганамі для пашкоджання маёмасці. Асабліва небяспечна абліванне кіслатой для жывапісу і твораў мастацтва. У розны час пацярпелі «Даная» Рэмбранта (Эрмітаж, 1985), трыпціх Дзюрэра «Алтар паўмгартнёраў» (Старая Пінакатэка, Мюнхен, 1988) і іншыя карціны. Рэстаўрацыя патрабуе многіх гадоў працы і спалучаная з незаменнымі стратамі.
Статыстыка па нападах
Індыя займае першае месца па абсалютнай колькасці нападаў, а Бангладэш лідзіруе па колькасці абліванняў кіслатой на 1000 жыхароў. Ахвярамі замахаў становяцца і мужчыны, і жанчыны, роўна як абодва пола прадстаўлены сярод нападнікаў.
Сверкаў (станцыя)
Све́ркаў (, Сверкова, нарматыўная назва — )  — станцыя Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Размешчана ў пасёлку Сверкаў, на паўднёвы захад ад горада Рагачова.
Фільёнэ-Вальдарна
Фільёнэ-Вальдарна (Figline Valdarno) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Таскана, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Фларэнцыя.
Юлій Цэзар Скалігер
Жуль Сезар (Юлій Цэзар) Скалігеp (фр. Jules César Scaliger, Julius Caesar Scaliger, 23 красавіка 1484, Падуя, Італія — 21 кастрычніка 1558, Ажэн, Францыя) — ваяр, астролаг, урач, філолаг-гуманіст і крытык, паэт адраджэння, бацька Іосіфа Скалігера. Сапраўднае імя Джуліа Бардонэ, але ў навуковым свеце зваўся дэла Скала па мянушцы, дадзенай яго бацьку Бенэдэцы Бардонэ (Bordone), італьянскага медальера і географа. Ён лічыў сябе нашчадкам знакамітай дынастыі Скалігераў, якая кіравала Вероне.
Фільёнэ-Вальдарна
Насельніцтва складае 16722 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 235 чал./км². Займае плошчу 71 км². Паштовы індэкс — 50063. Тэлефонны код — 055.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Romolo.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Чарнаручча (Талачынскі раён)
Да 29 снежня 1961 года вёска ўваходзіла ў склад Навасельскага сельсавета, да 18 сакавіка 1963 года — у склад Плоскаўскага сельсавета , да 7 чэрвеня 1966 года — у склад Навасельскага сельсавета.
Іна Юр’еўна Крачак
Іна Юр’еўна Крачак (, Орша, Віцебская вобласць) — беларускі ўрач, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7 склікання.
Біяграфія
Нарадзілася 18 ліпеня 1964 года ў г. Оршы Віцебскай вобласці.
Скончыла Віцебскі дзяржаўны медыцынскі інстытут, урач-акушэр-гінеколаг.
Працавала ўрачом-акушэрам-гінеколагам, загадчыкам аддзялення паталогіі цяжарнасці, урачом-акушэрам-гінеколагам 1-га радзільнага аддзялення, галоўным урачом, загадчыкам гарадскога радзільнага дома Аршанскага гарадскога радзільнага дома.
Выбіралася дэпутатам Аршанскага раённага Савета дэпутатаў 27-га і 28-га скліканняў.
Дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7 склікання, член Пастаяннай камісіі па працы і сацыяльных пытаннях.
Максім Аляксандравіч Мякіш
Максім Мякіш (нар., ) — беларускі футбаліст, паўабаронца жодзінскага «Тарпеда-БелАЗ».
Клубная кар’ера
Выхаванец гродзенскай СДЮШАР «Нёман», у пачатку 2015 года адправіўся ў мінскае Рэспубліканскае дзяржаўнае вучылішча алімпійскага рэзерву (РДВАР), дзе стаў выступаць на юнацкім узроўні за каманду Акадэміі АБФФ. У ліпені 2017 года пасля завяршэння навучання вярнуўся ў «Нёман», дзе стаў выступаць за дубль, таскама прыцягваўся да асноўнай каманды. 4 лістапада 2017 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы з брэсцкім «Дынама» (0:2).
У пачатку 2018 года пакінуў «Нёман» і адправіўся на прагляд у партугальскую «Лейрыю», з якой у красавіку падпісаў кантракт. Выступаў за моладзевую каманду партугальскага клуба. У лютым 2019 года, вярнуўшыся ў Беларусь, стаў іграком барысаўскага БАТЭ, дзе гуляў за дубль.
Да сезона 2020 рыхтаваўся разам з асноўнай камандай барысаўчан. У сакавіку 2020 года падоўжыў кантракт з БАТЭ і неўзабаве быў аддадзены ў арэнду ў мазырскую «Славію», дзе пераважна заставаўся на лаўцы запасных, згуляў у трох матчах у Вышэйшай лізе. У ліпені 2020 года па заканчэнні арэнды пакінуў «Славію». Планавалася, што паўабаронца можа сысці ў арэнду ў іншы клуб, аднак у выніку стаў гуляць за дубль БАТЭ.
У студзені 2021 года адправіўся на прагляд у «Іслач», у лютым далучыўся да гэтага клуба на правах арэнды. Пачынаў сезон у стартавым складзе каманды, пазней стаў нярэдка выхадзіць на замену. У лістападзе 2021 года па заканчэнні арэнды пакінуў «Іслач».
У студзені 2022 года пачаў трэніравацца з жодзінскім «Тарпеда-БелАЗ», які ў лютым выкупіў паўабаронцу ў БАТЭ.
Міжнародная кар’ера
У 2016—2017 гадах гуляў за юнацкую зборную Беларусі (да 17 гадоў) у кваліфікацыі чэмпіянату Еўропы.
У кастрычніку 2017 і кастрычніку 2018 гадоў гуляў за юніёрскую зборную Беларусі (да 19 гадоў) у кваліфікацыйных раўндах чэмпіянату Еўропы.
10 верасня 2019 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, адгуляўшы ўсе 90 хвілін у адборачным матчы чэмпіянату Еўропы супраць Партугаліі (0:2).
Курганаўка (Барысаўскі раён)
Курга́наўка (, Кургановка) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Неманіцкага сельсавета.
Мілёўка (гміна)
Мілё́ўка (Milówka) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Жывецкага павета Сілезскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Мілёўцы. Плошча гміны складае 98,33 км². Станам на 2004 год у гміне Мілёўка пражывалі 9926 чалавек, шчыльнасць — 100,9 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 5 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 5 населеных пунктаў.
IC 1831
IC 1831 — галактыка тыпу EN (эмісійная туманнасць) у сузор’і Касіяпея.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Кен Лоўч
Кен Лоўч (Ken Loach, поўнае імя Kenneth Loach; нар. 17 чэрвеня 1936, Нанітан, Вялікабрытанія) — брытанскі кінарэжысёр, класік еўрапейскага вострасацыяльнага кіно. Уладальнік «Залатой пальмавай галіны» Канскага кінафестывалю за фільм «Вецер, што калыша ячмень» (2006).
Электравуглі
Электравуглі — горад раённага падпарадкавання ў Нагінскім раёне Маскоўскай вобласці Расіі. Насельніцтва 20,1 тыс. жыхароў (2010).
Горад размешчаны з паўднёвага боку чыгуначнай лініі Масква — Ніжні Ноўгарад, за 38 км на ўсход ад Масквы (23 км ад МКАД) і 18 км на паўднёвы захад ад Нагінску.
Дурнап’ян звычайны
Дурнап’ян звычайны, дурнап’ян смярдзючы (Datúra stramónium) — распаўсюджаны ў Еўропе від травяністых раслін роду  сямейства.
Назва
Дурнап’ян звычайны, дурнап’ян смярдзючы, дурац, дурмап’ян, шалей, шалянец, бялун, чортаў агурэчнік , дурап’ян , дурман , растроп , дурнап’ян.
Батанічнае апісанне
Аднагадовая травяністая расліна 0,5—1 м вышынёй.
Сцябло голае, прамастойнае, траіставілагалінастае. Лісце чаргаванае, яйкападобна-завостранае, даўжынёй да 15 см, шырынёй да 10 см, голае, зверху цёмна-зялёнага колеру, знізу крыху святлейшае. Галоўная жылка і бакавыя жылкі першага парадку бялёсыя, моцна выступаюць знізу.
Значэнне
Расліна з’яўляецца атрутнай (алкалоіды гісцыямін і скапаламін ). Лекавая расліна (антыспазматычны і заспакаяльны сродак). З насення атрымліваюць атрапін.
Шашалаўка
Ша́шалаўка (, Шашеловка) — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Валосаўскага сельсавета.
Да 17 жніўня 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Валосаўскага сельсавета, да 7 чэрвеня 1966 года вёска — у склад Рыдамльскага сельсавета.
Новы Корчын
Новы Корчын (Nowy Korczyn) — горад у Польшчы, размешчаны за 245 км на поўдзень ад Варшавы і за 70 км на ўсход ад Кракава. Уваходзіць у склад Бускага павета Свентакшыскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Новы Корчын. Насельніцтва 1 тыс. чалавек.
Ланкаўшчына
Ла́нкаўшчына (, Ланковщина) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Неманіцкага сельсавета.
IC 1832
IC 1832 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) у сузор’і Авен.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Светач (раз’езд)
Све́тач (, Светоч)  — раз'езд Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Гомельскай вобласці. Размешчаны ў паўночнай частцы горада Гомеля.
Мірчэ (гміна)
Мі́рчэ (Mircze) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Грубяшоўскага павета Люблінскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Мірчэ. Плошча гміны складае 233,82 км². Станам на 2007 год у гміне Мірчэ пражывалі 7507 чалавек, шчыльнасць — 34,7 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 29 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 33 населеныя пункты.
Андрэева (Дзямідаўскі раён)
Андрэева (Андреево) — вёска ў Дзямідаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Цітоўшчынскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Вісліца
Вісліца (Wiślica) — горад у Польшчы, размешчаны за 240 км на поўдзень ад Варшавы і за 70 км на паўночны ўсход ад Кракава. Уваходзіць у склад Бускага павета Свентакшыскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Вісліца. Насельніцтва 500 чалавек.
Вуліца Шубіна
Вуліца Шубіна — вуліца ў цэнтральнай частцы Віцебска ў Кастрычніцкім раёне. Названая ў гонар дырэктара віцебскага іпадрома, героя Грамадзянскай вайны І. Ф. Шубіна (рэабілітаваны ў 1957 годзе). Працягласць вуліцы ад вуліцы Леніна да вуліцы Б. Хмяльніцкага — 150 м. На вуліцы аднабаковы аўтамабільны рух.
Вуліца сфарміравалася ў канцы XVIII — пачатку XIX стагоддзяў. Першапачатковая назва — Трынітарская — атрымана з-за кляштара трынітарыяў. У сярэдзіне XIX стагоддзя, пасля завяршылася працяглай перабудовы, касцёла ў Пакроўскую праваслаўную царкву вуліца называлася Пакроўскай. Некаторы час у савецкія гады называлася Бязбожнай.
Дом 6 быў пабудаваны ў пачатку 1900-х гадоў Кацярынай Данілаўнай Дукальскай для сваёй сям’і.
Сонечныя зацьменні X стагоддзя
У перыяд з 901 па 1000 год адбылося 227 сонечных зацьменняў.
Спіс зацьменняў X стагоддзя
Ніжэй прыведзена табліца, у якой пералічаны ўсе сонечныя зацьменні X стагоддзя ў храналагічным парадку. Табліца змяшчае наступныя слупкі:
Башкі (Смаленская вобласць)
Башкі (Башки) — вёска ў Дзямідаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Цітоўшчынскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Гюстаў Кайбот
Гюстаў Кайбот (Gustave Caillebotte; 1848—1894) — французскі калекцыянер і мастак, прадстаўнік імпрэсіянізму. Адзін з «айцоў філатэліі».
Том Грын
Майкл Томас «Том» Грын (Tom Green,, Пемброк, Канада —) — канадскі камедыйны акцёр, музыкант, рэжысёр і вядучы тэлеперадач.
Малагарадзяціцкі сельсавет
Паводле перапісу 2009 года насельніцтва сельсавета складае 1764 чалавекі, з іх 97,9 % — беларусы.
Юрый Іванавіч Бандажэўскі
Юрый Іванавіч Бандажэўскі (нар., г.п. Радунь, Воранаўскі раён, Гродзенская вобласць, БССР) — беларускі імунолаг, патолаг, буйны спецыяліст у галіне радыяцыйнай медыцыны, доктар медыцынскіх навук (1987), прафесар (1989), акадэмік Беларускай інжынернай акадэміі, член-карэспандэнт Беларускай акадэміі медыцынскіх навук, правадзейны член Нью-Ёркскай акадэміі навук, ганаровый акадэмік Польскай акадэміі медыцынскіх навук, ганаровы доктар Марсельскага ўніверсітэта. Рэктар Гомельскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта з дня яго заснавання 1 лістапада 1990 да 2001 года. Спецыялізуецца на вывучэнні ўплыву на арганізм чалавека невялікіх доз радыяцыі і наступстваў Чарнобыльскай катастрофы.
Марк Рыгоравіч Фрадкін
Марк Рыгоравіч Фрадкін (21 красавіка (4 мая) 1914, Віцебск —, ) — савецкі кампазітар, аўтар шматлікіх папулярных у сярэдзіне XX стагоддзя песень і музыкі да кінафільмаў. Народны артыст СССР (1985). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР (1979).
Юрый Іванавіч Бандажэўскі
Прафесійная дзейнасць у Беларусі
Скончыў Гродзенскі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт (1980 г.) па спецыяльнасці паталагічная анатомія (Anatomical pathology).
Доктарскую дысертацыю абараніў у 1987 годзе. У тым жа годзе прызначаны дырэктарам Цэнтральнай лабараторыі навуковых даследаванняў. У 1990 годзе стаў першым рэктарам Гомельскага медыцынскага ўніверсітэта.
Марк Рыгоравіч Фрадкін
Біяграфія
Пасля заканчэння школы ён паступіў у гарадской політэхнікум. Пасля заканчэння тэхнікума малады спецыяліст быў накіраваны на буйную швейную фабрыку «Сцяг індустрыялізацыі» інжынерам па тэхніцы бяспекі, дзе адпрацаваў 2 гады, а затым паступіў у 3-ы Беларускі тэатр акцёрам.
Юрый Іванавіч Бандажэўскі
Прафесійная дзейнасць у Беларусі
Ва ўніверсітэце заснаваў катэдру паталогіі, стварыў пры інстытуце навукова-даследчы Цэнтр радыяцыйнай паталогіі, які вывучаў уплыў радыяцыйнага выпраменьваньня на здароўе людзей.
Справа прафесара Бандажэўскага
18 чэрвеня 2001 ваенная калегія Вярхоўнага суда прызнала яго вінаватым і прысудзіла да васьмі гадоў пазбаўлення волі з канфіскацыяй маёмасці на суму 35.449.200 беларускіх рублёў, пазбаўленнем права займаць пасады, звязаныя з выкананнем арганізацыйна-распарадчых абавязкаў тэрмінам на 5 гадоў.
На думку суда, у перыяд з 1997 па 1998 год Юрый Бандажэўскі ў змове з прарэктарам Гомельскага дзяржаўнага медыцынскага інстытута па выхаваўчай працы Уладзімірам Раўковым і старэйшым выкладчыкам кафедры біялогіі Наталляй Фомчанка бралі хабар з бацькоў студэнтаў, забяспечваючы тым самым паспяховае паступленне ў інстытут іх дзецям. Аднак ні следствам, ні судом месцазнаходжанне гэтых грошай не было ўстаноўлена.
У сувязі з сусветнай вядомасцю прафесара Бандажэўскага як вучонага справа атрымалася гучнай і выклікала міжнародны рэзананс. На думку найбольш аўтарытэтных беларускіх і міжнародных праваабарончых арганізацый, справа Бандажэўскага была сфабрыкавана беларускімі ўладамі, бо вынікі яго навуковых даследаванняў істотна разыходзіліся з афіцыйнымі дадзенымі аб наступствах выбуху на ЧАЭС. Юрый Бандажэўскі выступаў катэгарычна супраць пашырэння выкарыстання забруджаных радыяцыяй земляў у сельскагаспадарчых мэтах.
Падчас папярэдняга зняволення Бандажэўскі быў пазбаўлены доступу да паслуг адваката, а сам працэс назіральнікі палічылі несправядлівым. Акрамя таго, суд будаваўся на паказаннях Уладзіміра Раўкова, які пасля ад іх адмовіўся і заяўляў, што даў іх пад уздзеяннем псіхатропных рэчываў, ужытых да яго 12 ліпеня 1999 г органам папярэдняга расследавання. Суд пасля разгляду дадзенай версіі, прызнаў яе не правамоцнай, без дадатковых каментарыяў.
Беларускі навуковец стаў 25-м чалавекам у свеце, якія атрымалі пашпарт свабоды, які дае права свабодна выбіраць месца жыхарства ў Еўропе. Пашпарт быў падпісаны дэпутатамі 15 краін Еўрасаюза.
Камітэт у абарону прафесара быў створаны ў Францыі. У лютым 2003 года ён абвешчаны ганаровым грамадзянінам Парыжа. Прэзідэнт Францыі Жак Шырак прасіў хадайнічаць за Бандажэўскага перад беларускім прэзідэнтам на сустрэчы з прэзідэнтам Расіі Пуціным.
Акрамя таго, справа прафесара Бандажэўскага стала адной з прычын адмовы дэпутатамі Парламенцкай асамблеі Савета Еўропы ў аднаўленні для Беларусі статусу спецыяльнага запрошанага. У прынятай ПАРЕ 27 верасня 2002 рэзалюцыі па Беларусі справа Бандажэўскага разглядаецца як рэпрэсіі супраць іншадуства.
Праваабарончая арганізацыя «Міжнародная амністыя» прызнала Юрыя Бандажэўскага вязнем сумлення.
У кастрычніку 2003 года з-за праблем са здароўем і недаглядзе турэмных урачоў прафесар апынуўся ў рэанімацыі з гангрэнозна-флегмонозным апендыцытам, які мог прывесці да перытаніту. Экстраная аперацыя прайшла паспяхова і навуковец выжыў.
5 жніўня 2005 г., за 5 месяцаў да заканчэння тэрмiну пакарання, Бандажэўскі быў вызвалены ўмоўна-датэрмінова без права пакідаць краіну на працягу 5 месяцаў. Ён правёў у зняволенні больш за шэсць гадоў, два гады былі скарочаныя па амністыі.
IC 1833
IC 1833 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) у сузор’і Печ.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Яўген Уладзіміравіч Іваненка
Яўген Іваненка (нар., ) — беларускі футбаліст, брамнік мазырскай «Славіі».
Юрый Іванавіч Бандажэўскі
У эміграцыі
У красавіку 2006 г. пры пасрэдніцтве пасла Францыі ў Рэспубліцы Беларусь Шмялеўскага пакінуў радзіму і пасяліўся ў Францыі. З 2006 па 2007 гады Бандажэўскі працаваў па гадавым кантракце па перадачы досведу па праблематыцы ўздзеяння радыяцыі на арганізм чалавека ў сувязі з чарнобыльскай катастрофай у Францыі, напісаў дзве кнігі. Паводле яго слоў, замежныя навукоўцы актыўна палемізуюць з яго даследаваннямі ў сваіх дысертацыях і на старонках навуковага часопіса «Кардыяльная таксікалогія». Па словах навукоўца, у яго тэорыі ў Еўропе ёсць як апаненты, якія не лічаць, што ўздзеянне радыяцыі гэтак сур’ёзна адбіваецца на здароўе людзей, так і прыхільнікі. У 2008 г. прафесар пражываў у Вільнюсе.
Яўген Уладзіміравіч Іваненка
Клубная кар’ера
Выхаванец мазырскага футбола, у красавіку 2014 года падпісаў першы кантракт з мясцовай «Славіяй». Быў другім брамнікам у камандзе пасля Уладзіміра Гаева, у сезоне 2014 прыняў удзел у трох матчах. У пачатку 2015 года, пасля выхаду «Славіі» ў Вышэйшую лігу, быў аддадзены ў арэнду светлагорскаму «Хіміку», дзе быў адным з асноўных брамнікаў. У 2016 годзе вярнуўся ў «Славію», быў рэзервовым брамнікам, гуляў таксама за дубль.
Юрый Іванавіч Бандажэўскі
У эміграцыі
17 жніўня 2008 г. па ініцыятыве Бандажэўскага ў Еўрапарламенце адбылася канферэнцыя, па выніках якой была прынятая дэкларацыя аб постчарнобыльскай сітуацыі ў Беларусі. Дэкларацыя заклікае еўрапейскую супольнасць працягнуць аказанне дапамогі Беларусі ў рэабілітацыі найбольш пацярпелым рэгіёнам, а таксама надаць асаблівую ўвагу становішчу ліквідатараў катастрофы. У дакуменце вітаецца стварэнне ў Вільнюсе міжнароднага навукова-даследчага цэнтра «Экалогія і здароўе» з арганізацыяй міжнароднага сіндыката дапамогі ліквідатарам.
З 2009 года жыве і працуе ва Украіне, дзе ўзначальвае Каардынацыйны аналітычны цэнтр «Экалогія і здароўе». Кіраўнік міжнароднай арганізацыі дапамогі ліквідатарам аварыі на ЧАЭС і ахвярам ядзернага ўздзеяння. У 2019 годзе прадставіў вынікі маніторынгу радыеактыўнасці і стану здароўя дзяцей з раёнаў Украіны, што прылягаюць да Чарнобыльскай зоны адчужэння.
Яўген Уладзіміравіч Іваненка
Клубная кар’ера
У першай палове 2018 года быў другім брамнікам мазыран у Першай лізе, а ў жніўні быў арандаваны мікашэвіцкім «Гранітам», дзе таксама быў другім брамнікам. У пачатку 2019 года зноў апынуўся ў дублі «Славіі». Дэбютаваў у Вышэйшай лізе 9 лістапада 2019 года ў матчы супраць салігорскага «Шахцёра» (1:5), калі ў першым тайме замяніў траўмаванага Радзівона Сямука.
У першай палове 2020 года зноў гуляў за дубль, а ў ліпені быў аддадзены ў арэнду «Гомелю». У снежні 2020 года вярнуўся ў «Славію». У пачатку 2021 года трэніраваўся разам з мазыранамі, а ў лютым зноў быў арандаваны «Гомелем». Пачынаў сезон другім брамнікам пасля Алега Кавалёва, а з лета замацаваўся ў стартавым складзе. У лістападзе 2021 года па заканчэнні арэнды пакінуў гомельскі клуб.
Юрый Іванавіч Бандажэўскі
Асабістае жыццё
Жанаты з 1978 года. Жонка — Галіна Бандажэўская, урач-кардыёлаг, кандыдат медыцынскіх навук.
Узнагароды
Прэмія Ленінскага камсамола Беларусі (1990 г.), залаты медаль Альберта Швайцэра (1998 г.).
Працы
Навуковыя працы па этыялогіі і патагенезе ўнутрывантробнага развіцця, імуннай рэгуляцыі антагенезу, функцыянаванні арганізма ва ўмовах інкарпарацыі радыенуклідаў. Аўтар больш за 270 навуковых працаў. На падставе ўласнага досведу напісаў дапаможнік «Турма і здароўе», адрасаваны вязням, якія не збіраюцца здавацца ва ўмовах няволі.
Кніга рэкордаў Гінэса
Гісторыя
Напачатку кніга выдавалася як салідны даведнік, але з цягам часу ў яе сталі ўключацца таксама пацешныя і экстравагантныя дасягненні. За першыя некалькі месяцаў было прададзена больш за 5000 асобнікаў. А да 1956 аб’ём продажаў пераваліў за адзнаку 5000000 асобнікаў.
У гісторыі свайго развіцця гэтае выданне прайшло шлях ад публікацыі розных незвычайных рэкордаў да строга адбору рэкордаў на аснове этычнага крытэрыя. Першапачаткова публікаваліся ў тым ліку такія дасягненні, якія негатыўна ўплывалі на здароўе чалавека. У прыватнасці, былі вельмі папулярныя рэкорды па хуткім паяданні ежы. Аднак, ставячы ў аснову маральныя прынцыпы, а не прыбытак, на цяперашні момант прыём такіх рэкордаў (якія шкодзяць здароўю чалавека або жывёл, якія наносяць шкоду навакольнаму асяроддзю і інш.) забаронены.
Сярод самых папулярных катэгорый цяпер — спартыўныя рэкорды (напрыклад, падцягванні за адну хвіліну з вагай 80 фунтаў), пацешныя рэкорды (самая смешная машына), экалагічныя рэкорды (Дзень Зямлі 2020).
На цяперашні момант выдаецца больш чым у 100 краінах свету, на больш чым 23 мовах. У 2005 годзе выйшла юбілейнае, 50-е выданне дадзенага зборніка.
Светлагорск-на-Бярэзіне
Светлаго́рск-на-Бярэзіне (, Светлогорск-на-Березине)  — станцыя Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці. Размешчана ў горадзе Светлагорску.
Міраславец (гміна)
Мірасла́вец (Mirosławiec) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Валэцкага павета Заходнепаморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Міраслаўцы. Плошча гміны складае 203,27 км². Станам на 2013 год у гміне Міраславец пражывалі 5501 чалавек, шчыльнасць — 27,1 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 10 салецтваў.
Светлагорск-на-Бярэзіне
Гісторыя
Пачатак развіцця чыгункі на гэтым месцы пачаўся ў 1912 годзе, калі быў пабудаваны ўчастак Жлобін — Калінкавічы (частка Санкт-Пецярбург — Адэса). У месцы перасячэння дарогі з буйной ракой Бярэзіна ўзнікла станцыя «Шацілкі».
Міраславец (гміна)
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 24 населеныя пункты.
Светлагорск-на-Бярэзіне
Гісторыя
Падчас Другой сусветнай вайны, 24 снежня 1943 года адбылася бітва на станцыі між 616 стралковым полкам Рэчыцкай страловай дывізіі і нямецкімі захопнікамі, у якой знішчылі 24 танка апошніх.
21 чэрвеня 2020 года пушчаны электрыфікаваны ўчастак Жлобін-Падольскі — Светлагорск.
Ліпкі (Барысаўскі раён)
Лі́пкі (, Липки) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Неманіцкага сельсавета.
Бабуніцкі сельсавет
Бабу́ніцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Петрыкаўскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок Бабунічы.
Створаны 20 жніўня 1924 года ў складзе Петрыкаўскага раёна Мазырскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Петрыкаўскім раёне БССР. З 21 чэрвеня 1935 года ў Петрыкаўскім раёне Мазырскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Палескай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Гомельскай вобласці.
Паводле перапісу 2009 года насельніцтва сельсавета складае 1053 чалавекі, з іх 96,5 % — беларусы.
Сінагога (Узляны)
Сінагога ва Узлянах — драўляная сінагога ва Узлянах Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці.
Гісторыя
Пабудавана ў другой палове XVII ст. Страчана ў XX ст.
Архітэктура
Зроблена з дрэва. Вылучалася чысцінёй і лаканізмам аб'ёмаў. У кампазіцыі дамінаваў высокі стромкі двухсхільны дах. З боку галоўнага фасада была двух'ярусная слупковая галерэя.
Бардукава (Смаленская вобласць)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Балхаш (горад)
Балхаш (Балқаш) — горад абласнога падпарадкавання ў Карагандзінскай вобласці Казахстана.
Геаграфія
Горад размешчаны на поўдні раўніны Сарыарка ў 380 км ад Караганды, на беразе возера Балхаш ля бухты Бертыс. Ёсць чыгуначная станцыя, прыстань і аэрапорт.
Адміністрацыйны падзел
У падначаленні ў Балхашскай гарадской адміністрацыі знаходзяцца наступныя населеныя пункты: Балхаш, Саяк, Канырат.
Пасёлкамі гарадскога падпарадкавання з’яўляюцца: Гульшат — 0,6 тыс. чалавек, Канырат — 3 тыс. чалавек, Саяк — 3 тыс. чалавек.
Жан Фера
Жан Фера (Jean Ferrat, імя пры нараджэнні: Жан Тэненбаўм, — ) — французскі кампазітар і паэт-песеннік.
Біяграфія
Фера нарадзіўся ў Вакрэсоне, дэпартамент О-дэ-Сен. Ён быў малодшым з чатырох дзяцей у сціплай сям'і, якая пераехала ў 1935 годзе ў Версаль. Вучыўся ў Каледжы Жуля Феры. Яго бацька, па паходжанні яўрэй, у 1942 годзе быў адпраўлены ў Асвенцым, дзе памёр. Фера быў вымушаны кінуць вучобу, каб забяспечыць сям'ю.
У пачатку 1950-х ён пачаў выступаць у парыжскіх кабарэ, але неўзабаве вырашыў адысці ад якога-небудзь музычнага стылю, застаючыся верным толькі сваім адчуванням, сябрам і слухачам.
У 1956 годзе Фера паклаў на музыку паэму свайго любімага паэта Луі Арагона - "Les yeux d'Elsa" ("Вочы Эльзы"). У выкананні папулярнага артыста Андрэ Клаво гэты твор прынес кампазітару-пачаткоўцу некаторую вядомасць.
Міхаіл Яфімавіч Фрадкоў
Міхаі́л Яфі́мавіч Фрадко́ў (Михаил Ефимович Фрадков; нар. 1 верасня 1950) — расійскі палітык, прэм'ер-міністр Расійскай Федэрацыі (2004—2007).
Біяграфія
Міхаіл Фрадкоў нарадзіўся ў Самарскай вобласці Расіі, Скончыў Маскоўскі станкаінструментальны інстытут (1972) і Акадэмію знешняга гандлю (1981). У 1973 годзе Фрадкоў быў накіраваны ў эканамічны аддзел пасольства СССР у Індыі, дзе працаваў два гады. Па вяртанні ў Савецкі Саюз Фрадкоў працаваў у сістэме Дзяржаўнага камітэта СССР па знешнеэканамічных сувязях і Міністэрства Знешнеэканамічных Сувязяў СССР.
У 1991 годзе Фрадкоў быў прызначаны прадстаўніком Расіі пры GATT (будучая СГА) у Жэневе.
У канцы 1992 года Фрадкоў быў прызначаны намеснікам міністра знешнеэканамічных сувязей Расіі. Меней, чым праз год, у кастрычніку 1993, ён робіцца першым намеснікам міністра. 15 красавіка 1997 года сваім указам прэзідэнт Расіі Барыс Ельцын прызначыў Міхаіла Фрадкова міністрам знешнеэканамічных сувязяў Расійскай Федэрацыі. На гэтай пасадзе Фрадкоў працаваў адзін год, пасля чаго быў прызначаны міністрам гандлю.
31 мая 2000 года Міхаіл Фрадкоў прызначаны на пасаду першага намесніка сакратара Савета Бяспекі РФ. 28 сакавіка 2001 года ён прызначаны новым прэзідэнтам Уладзімірам Пуціным на пасаду дырэктара Федэральнай Службы Падатковай Паліцыі Расіі. У 2003 годзе Фрадкоў прызначаны прадстаўніком Расіі ў ЕС.
1 сакавіка 2004 года ён быў прадстаўлены прэзідэнтам Пуціным як кандыдат у прэм’ер-міністры Расіі, 5 сакавіка яго кандыдатура зацверджаная Думай.
З 2007 года дырэктар Службы знешняй разведкі Расіі.
6 красавіка 2018 года ўключаны ў санкцыйны спіс ЗША ў ліку 17 чыноўнікаў і 7 бізнесменаў з Расіі.
Міхаіл Фрадкоў валодае анлійскай і іспанскай мовамі. Жанаты, мае двух дзяцей.
Барысенкі (Дзямідаўскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Бальшое Арэтава
Бальшое Арэтава (Большое Аретово) — вёска ў Дзямідаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Цітоўшчынскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Мірск (гміна)
Мірск (Mirsk) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Львавэцкага павета Ніжнесілезскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Мірску. Плошча гміны складае 186,57 км². Станам на 2004 год у гміне Мірск пражывалі 9179 чалавек, шчыльнасць — 49,2 чал./км².
Тэйдэ
Тэйдэ (Teide) — вулкан, размешчаны на востраве Тэнэрыфэ (Канарскія астравы, Іспанія), самая высокая гара Іспаніі. Вышыня — 3718 метраў. Адносная вышыня над дном Атлантычнага акіяна — 7500 м. Гэта самы высокі вулкан на астравах Атлантычнага акіяна і трэці па велічыні вулкан у свеце са сваёй базай.
Махнёва
Махнёва:
Тэйдэ
Менавіта ў нацыянальны парк быў унесены ў спіс Сусветнай спадчыны ў 2007 годзе.
Пацанаў
Пацанаў (Pacanów) — горад у Польшчы, размешчаны за 245 км на поўдзень ад Варшавы і за 95 км на паўночны ўсход ад Кракава. Уваходзіць у склад Бускага павета Свентакшыскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Пацанаў. Плошча 7,13 км². Насельніцтва 1 100 чалавек.
Бобравіцкі сельсавет
Бо́бравіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Юрацішкаўскага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — вёска Бобравічы.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Юрацішкаўскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Лаздунскага сельсавета.
Багрынава (Талачынскі раён)
Багры́нава (, Багриново) — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Воўкавіцкага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 13 км ад горада Талачын. Каля вёскі працякае рака Іржэўка.
Каражал
Каражал — горад абласнога падпарадкавання ва Улытаўскай вобласці (да 8 чэрвеня 2022 Карагандзінскай вобласці) Казахстана. Канцавая станцыя чыгуначнай лініі (66 км) ад лініі Жарык — Жэзказган. Паўстаў у сувязі з развіццём горназдабыўнай прамысловасці (жалезная руда).
IC 1834
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Выкупленне
Выкупленне - літаральна выкуп за палоннага ці раба, вызваленне ад рабства. У хрысціянскай тэалогіі гэты тэрмін (ge'ullah, греч. lytrosis, apolytrosis) ужываецца для пазначэння учынка подзвіга Ісуса Хрыста. Каб загладзіць грахі чалавецтва Хрыстос увасабляецца ў чалавека і прыносіць Сябе ў ахвяру.
Слова «выкупіць» значыць вызваліць ад чагосьці шляхам аплаты вызначанай сумы. Гэты тэрмін адмыслова выкарыстоўваўся для пазначэння выкупу раба з няволі. Ужыванне гэтага тэрміна да смерці Хрыста азначае, што папярэднім станам чалавецтва было рабства. Бог набыў cвабоду людзей, і таму яно больш не знаходзіцца ў рабстве граху ці старазапаветнага закона. Гэта метафарычнае выкарыстанне «выкуплення» пацвярджаецца вучэннем Ліста Галатам 3:13 і 4:5.
Баравікі (Цітоўшчынскае сельскае паселішча)
Баравікі (Боровики) — вёска ў Дзямідаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Цітоўшчынскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Фірэнцуола
Фірэнцуола (Firenzuola) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Таскана, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Фларэнцыя.
Насельніцтва складае 4921 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 18 чал./км². Займае плошчу 272 км². Паштовы індэкс — 50033. Тэлефонны код — 055.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Іаан Прадцеча.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Башарова
Башаро́ва (, Башарово) — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Воўкавіцкага сельсавета.
Гісторыя
Вядома прынамсі з 1540 года, калі Башарова (напэўна, доля ў ім), разам з долямі ў Перавалочні, Астрашапках і Палюдаве, называецца «прысёлкам» маёнтка Падбярэззе князя Сямёна Ямантавіча.
Барада (вёска)
Барада (Борода) — вёска ў Дзямідаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Цітоўшчынскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Свіслач (станцыя)
Сві́слач (, Свислочь)  — станцыя Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Свіслацкім раёне Гродзенскай вобласці. Размешчана ў пасёлку Мяльнова, за 2,6 км на паўднёвы захад ад горада Свіслач; на лініі Андрэевічы — Качкі, паміж прыпыначным пунктам Свіслач і пуцявым пастом Качкі.
Mosaic
NCSA Mosaic — адзін з першых шырока даступных вэб-браўзераў, які адыграў важную ролю ў папулярызацыі Сусветнага павуціння і Інтэрнэту ўвогуле. Падтрымліваў некалькі інтэрнэт-пратаколаў, напрыклад, HTTP, FTP і Gopher. Яго папулярнасці спрыялі інтуітыўны інтэрфейс, надзейнасць і простая ўстаноўка. Mosaic — гэта першы браўзер, які адлюстроўваў выявы разам з тэкстам, а не ў асобным акне. Яго часта называюць першым графічным вэб-браўзерам, аднак насамрэч да яго існавалі менш вядомыя WorldWideWeb, Erwise і ViolaWWW.
Mosaic быў распрацаваны ў Нацыянальным цэнтры суперкамп’ютарных праграм (National Center for Supercomputing Applications, скарочана NCSA) пры Універсітэце Ілінойса ў 1992 годзе. NCSA выпусціла яго ў 1993 годзе.
З 1995 года Netscape Navigator паступова захопліваў рынак. У выніку гэтага ў Mosaic засталася толькі нязначная частка карыстальнікаў. NCSA спыніла распрацоўку і падтрымку браўзера 7 студзеня 1997 года.
Microsoft атрымала ліцэнзію на выкарыстанне зыходнага кода Mosaic пры стварэнні Internet Explorer у 1995 годзе.
Міхайлова (Неманіцкі сельсавет)
Міхайло́ва (, Михайлово) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Неманіцкага сельсавета.
Тараз
Тараз (Тараз) — горад у Казахстане, адміністрацыйны цэнтр Жамбылскай вобласці.
Размешчаны на поўдні Казахстана, каля мяжы з Кіргізіяй, на рацэ Талас (Тараз). Насельніцтва горада — 380 000 чалавек (2009 год).
У горадзе маюцца міжнародны аэрапорт, чыгуначная станцыя, аўтавакзалы.
Альянта Умала
Альянта Мойсэс Умала Таса (Ollanta Moisés Humala Tasso; нар. ) — перуанскі вайсковец і палітык, прэзідэнт Перу (2011—2016).
Нарадзіўся ў сям’і ідэолага індзейскага нацыяналізму Ісака Умалы. Атрымаў вайсковую адукацыю, удзельнічаў у вайсковым канфлікце супраць камуністычнай мааісцкай арганізацыі Sendero Luminoso і вайне супраць Эквадора (1995 год). У 2000 годзе узначаліў паўстанне супраць аўтарытарнага прэзідэнта Альберта Фухіморы, якое было хутка падаўлена, а Умала быў накіраваны вайсковым аташэ ў Францыю і Паўднёвую Карэю. У 2005 годзе яго брат Антаўра ўзначаліў яшчэ адно няўдалае паўстанне ў Андаўайласе, пасля чаго Альянта канчаткова звольніўся з вайсковай службы ў званні падпалкоўніка. У кастрычніку 2005 года Умала стварыў Перуанскую нацыяналістычную партыю, праграма якой — сінтэз ідэй сацыяльнай справядлівасці, індзейскага нацыяналізму і лацінаамерыканскай інтэграцыі. У 2006 годзе ўдзельнічаў у прэзідэнцкіх выбарах, але набравў 45,5 % галасоў і саступіў Алану Гарсіі ў другім туры. На прэзідэнцкіх выбарах 2011 года атрымаў 31,76 % галасоў у першым туры і 51,54 % — у другім.
Паміж выбарамі 2006 і 2011 Умала адыйшоў ад радыкальных поглядаў да памяркоўных, ад падтрымкі Уга Чавеса да яго крытыкі, ад патрабаванняў шырокай нацыяналізацыі да абяцанняў спрыянню ліберальнай мадэлі эканомікі.
Спасылкі
Відэа цырымоніі інаўгурацыі Альянта Умалы
Грузія
Гру́зія (საქართველო) — краіна ў Каўказскім рэгіёне Еўразіі. Па дадзеных перапісу 2014 года насельніцтва Грузіі складае каля 3,7 млн. жыхароў. Тбілісі — сталіца і самы буйны горад у краіне, насельніцтва якога перавышае мільён чалавек.
Грузія размешчана на скрыжаванні Усходняй Еўропы і Заходняй Азіі. Краіна мае сухапутныя межы з Расіяй на поўначы, Азербайджанам на паўднёвым усходзе, Арменіяй і Турцыяй на поўдні. На захадзе краіна абмываецца Чорным морам.
На працягу старажытнай эпохі на тэрыторыі цяперашняй Грузіі зацвердзілася некалькі незалежных царстваў. У пачатку IV стагоддзя Калхіда і царства Іберыя прынялі хрысціянства. Аб'яднанае Грузінскае царства дасягнула піку свайго эканамічнага і палітычнага развіцця падчас праўлення цара Давіда IV і царыцы Тамары ў XI–XII стагоддзях. Пасля гэтага на працягу многіх стагоддзяў тэрыторыя знаходзілася ў складзе розных буйных імперый, у тым ліку Мангольскай імперыі, Асманскай імперыі і паслядоўных дынастый Ірана. У канцы XVIII стагоддзя Картлі-Кахетынскае царства заключыла саюз з Расійскай імперыяй і вобласць была анексавана апошняй у 1801 годзе, пасля чаго панаванне Расіі над тэрыторыяй Грузіі было пацверджана ў 1813 годзе Гюлістанскай дамовай з Каджарскай дынастыяй Ірана.
Пасля Расійскай рэвалюцыі 1917 г. Грузія на кароткі час атрымала незалежнасць, пасля чаго была захоплена Савецкай Расіяй у 1921 годзе і ўвайшла ў склад СССР як Грузінская ССР. Пасля аднаўлення незалежнасці ў 1991 годзе посткамуністычная Грузія цярпела ад грамадзянскага і эканамічнага крызісу на працягу 1990-х гадоў. Гэта працягвалася да мірнай Рэвалюцыі ружаў, пасля якой дзяржава стала праводзіць празаходнюю замежнюю палітыку, правёўшы шэраг дэмакратычных і эканамічных рэформаў, накіраваных на інтэграцыю з НАТА і еўрапейскімі краінамі. Заходняя арыентацыя Грузіі неўзабаве прывяла да пагаршэння адносін з Расіяй, што прывяло да расійска-грузінскай вайны, якая прывяла да падтрымкі Расіяй самаабвешчаных рэспублік Абхазіі і Паўднёвай Асеціі і размяшчэння на іх тэрыторыі расійскіх ваенных баз.
Грузія з'яўляецца унітарнай змешанай рэспублікай з урадам, які абіраецца шляхам прадстаўнічай дэмакратыі. Дзяржава з'яўляецца членам Савета Еўропы і Арганізацыі за дэмакратыю і эканамічнае развіццё – ГУАМ. Абхазія і Паўднёвая Асеція застаюцца дэ-факта незалежнымі рэгіёнамі, атрымаўшы міжнароднае прызнанне ад чатырох краін-членаў ААН — Расіі, Нікарагуа, Венесуэлы і Науру. Грузія і асноўная частка міжнароднай супольнасці разглядаюць рэгіёны ў якасці суверэннай тэрыторыі Грузіі пад ваеннай акупацыяй Расіяй.
Стапніца
Стапніца (Stopnica) — горад у Польшчы, размешчаны за 230 км на поўдзень ад Варшавы і за 90 км на паўночны ўсход ад Кракава. Уваходзіць у склад Бускага павета Свентакшыскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Стапніца. Плошча 4,55 км². Насельніцтва 1 500 чалавек.
Грузія
Рэльеф
Большая частка Грузіі занята гарамі. На поўначы працягваецца горная сістэма Вялікага Каўказа з вышынямі да 4500-5000 м над у.м. Найвышэйшы пункт Грузіі — гара Шхара (5068 м). У верхніх частках хрыбтоў Вялікага Каўказа шмат ледавікоў. Да восевай водападзельнай часткі гор прымеркаваныя вядомыя горныя перавалы.
Паміж Вялікім і Малым Каўказам размешчаная субшыротная зона міжгорных катлавін, дзе знаходзяцца найбольш урадлівыя глебы Грузіі. На захадзе вылучаецца моцна забалочаная Калхідская нізіна, на ўсходзе — раўніны, на якіх здаўна склаліся гістарычныя правінцыі Імерэтыя, Картлі і Кахетыя. З усходу Калхідскую нізіну замыкае Ліхскі (Сурамскі) хрыбет, які з'яўляецца прыроднай мяжой, што аддзяляе заходнія раёны Грузіі ад усходніх.
Горы Малога Каўказа на поўдні краіны маюць сярэднія вышыні 2000-3000 м. У межах Паўднёва-Грузінскага (Джавахецкага) нагор'я сустракаюцца лававыя плато і азёры вулканічнага паходжання.
Тэрыторыя Грузіі адрозніваецца падвышанай сейсмічнасцю, у некаторых раёнах адбываюцца землетрасенні сілай да 5-7 балаў (асабліва ва ўсходніх раёнах).
Унутраныя воды
Бoльшая частка рэк (Рыёні, Інгуры, Бзыб, Кеда і інш.) належыць вадазборнаму басейну Чорнага мора, меншая — Каспійскага мора (Кура з прытокамі Алазані, Іоры і інш.). Самая доўгая і мнагаводная рака Заходняй Грузіі — Рыёні (327 км) бярэ пачатак на Вялікім Каўказе і ўпадае ў Чорнае мора каля Поці. Рака Кура пачынаецца ў гарах на поўначы Турцыі, перасякае паўднёвую і ўсходнюю Грузію і на тэрыторыі Азербайджана ўпадае ў Каспійскае мора.
Азёры ў Грузіі нешматлікія. Самыя буйныя з іх — Паравані (37,5 км²) і Табацкуры (14,2 км²) на Джавахецкім нагор'і і Палеастомі (18,2 км²) на чарнаморскім узбярэжжы, у вусці р. Рыёні.
Карысныя выкапні
Хрыбты паўднёвага схілу Вялікага Каўказа падзяляюцца глыбокімі рачнымі далінамі. Тут ва ўмовах цёплага і вільготнага клімату ў карбанатных пародах развіты карст. Толькі на нізкіх хрыбтах (ніжэй 1000 м над у.м.) налічаецца больш 470 карстоавых пячор, уключаючы самую вялікую Новоафонскую (даўжынёй 3,3 км). На паўднёвым схіле Вялікага Каўказа знаходзяцца буйныя радовішчы марганцу, срэбна-свінцовых і цынкавых руд, барыту, каменнага вугалю, мармуру.
У шматлікіх раёнах Грузіі маюцца выхады мінеральных крыніц, якія выкарыстоўваюцца ў бальнеялогіі (Баржомі, Цхалтуба і інш.).
Клімат
У заходніх раёнах, якія знаходзяцца пад уздзеяннем Чорнага мора, лета — вільготнае і цёплае, з сярэднімі тэмпературамі ліпеня 22-24 °C. Зімы мяккія, сярэднія тэмпературы студзеня 4-7 °C. Выпадае вялікая колькасць ападкаў (1000—2000 мм у год) з максімумам у Аджарыі (да 3200 мм). Пераважная частка ападкаў прыходзіцца на вясну.
Ліхскі хрыбет перахапляе вільгаць паветраных мас, якія рухаюцца з захаду на ўсход. Ва ўсходніх раёнах Грузіі клімат фарміруецца пад уплывам кантынентальных паветраных мас. На раўнінах лета больш працяглае і гарачае, з сярэднімі тэмпературамі ліпеня 23-25 °C. Зімы прахалодныя, з сярэдняй тэмпературай студзеня ад +1 да -2 °C. Сярэдняя гадавая колькасць ападкаў 400—600 мм, максімум прыходзіцца на канец вясны і пачатак лета.
На схілах гор Грузіі сярэднія тэмпературы ліпеня паніжаюцца да 4-6 °C, у высакагор'ях сярэднія тэмпературы студзеня могуць дасягаць -10 -16 °C. Сярэдняя гадавая колькасць ападкаў вагаецца ад 1600—2800 мм на захадзе да 1000—1800 мм на ўсходзе Вялікага Каўказа і да 600—700 мм на Паўднёва-Грузінскім нагор'і. Надвор'е ў горах хутка змяняецца. Раптоўныя пахаладанні суправаджаюцца моцнымі снегападамі, ліўнямі, градам і фёнамі (моцнымі, цёплымі вятрамі, якія дзьмуць з гор у даліны).
Глебы
У Грузіі выдзяляюць тры асноўныя глебава-геаграфічныя вобласці: заходнюю, усходнюю і паўднёвую. Для нізін заходняй вобласці (паміж Ліхскім хрыбтом і Чорным морам) характэрныя тарфяныя глебы, прыдатныя для вырошчвання кукурузы; у перадгор’ях распаўсюджаны субтрапічныя чырвоныя і жоўтыя глебы, якія ідэальна падыходзяць для вінаграду, гарбаты і тытуню; у больш высокіх мясцовасцях Мегреліі, Абхазіі і Сванетыі — карычневыя або карбанатныя лясныя і горныя глебы. Ва ўсходняй вобласці пераважаюць старажытныя алювіяльныя глебы. На Ніжнекартлійскай раўніне распаўсюджаны каштанавыя глебы, прыдатныя для вырошчвання гародніны, пладовых і збожжавых культур. Чарназёмы і карычневыя глебы Кахетынскай раўніны выкарыстоўваюцца пад пасевы збожжавых культур і вінаграднікі. Паўднёвая вобласць прымеркаваная да перадгор’яў і паўднёвых схілаў Малога Каўказа і Паўднёва-Грузінскага нагор’я. Для яе характэрна спалучэнне карычневых і горана-лугавых глеб.
Флора
Флора Грузіі вельмі разнастайная: толькі кветкавых тут сустракаецца больш 5000 відаў. У залежнасці ад кліматычных асаблівасцей і абсалютнай вышыні мясцовасці вылучаюцца некалькі зон і вертыкальных паясоў расліннасці (ад стэпавага да альпійскага). Лясы распаўсюджаныя пераважна ў гарах і займаюць прыкладна трэцюю частку краіны. На захадзе Грузіі яны спускаюцца да самога мора, а на ўсходзе іх ніжняя мяжа знаходзіцца на вышынях ад 600 да 800 м. Асабліва багатыя і разнастайныя лясы Заходняй Грузіі. У іх ніжнім поясе (да 1000—1200 м) пануюць шыракалістыя пароды (дуб, граб, каштан, клён, бук і інш.) з вечназялёным падлескам. Для гэтага тыпу лесу, званага калхідскім, характэрна багацце ліян — месцамі ён становіцца непраходным. У забалочаных лясах Калхідскай нізіны пераважае алешына. На некаторых участках узбярэжжа Абхазіі сустракаюцца эндэмічныя віды, напрыклад хвоя піцундская. На працягу апошніх тысячагоддзяў у далінах распаўсюджваўся вінаград і пладовыя культуры. У Заходняй Грузіі да верхняй мяжы лесу (1700—1800 м) распаўсюджаныя змяшаныя лясы, у якіх спалучаюцца букавыя і ялова-піхтавыя, радзей хваёвыя пароды.
Лясы Усходняй Грузіі фларыстычна менш багатыя. У верхнім поясе гор (да 2300—2400 м) распаўсюджаны елка і піхта, а ў больш усходніх раёнах — толькі хваёвыя і хваёва-бярозавыя лясы. Ніжэй хвойныя лясы саступаюць месца букавым, а затым дубова-грабавым. На крайнім усходзе краіны сустракаюцца невялікія ўчасткі сухіх стэпаў і ксерафітных рэдкалессяў з такімі відамі, як фісташка, гранат і інш. Яшчэ больш абмежаванае распаўсюджванне маюць паўпустыні. У далінах Куры, Алазані і іншых рэк захаваліся поймавыя тугайныя лясы з асіны, вярбы, серабрыстай таполі, дуба, кізіла.
Субальпійскія і альпійскія лугі на захадзе Грузіі падымаюцца да 2800-3000 м, на ўсходзе — да 3600 м над у.м. Для субальпійскіх лугоў Заходняй Грузіі тыпова пышнае высокатраўе з вялікім удзелам парасонавых і бабовых. Нізкатраўныя альпійскія лугі распаўсюджаны фрагментарна, чаргуючыся з каменнымі россыпамі, выхадамі скал і леднікамі.
Фауна
Жывёльны свет Грузіі прадстаўлены больш як 100 відамі млекакормячых, 330 — птушак і 160 — рыб. Шматлікія прадстаўнікі фаўны з'яўляюцца эндемікамі, напрыклад, тур кубанскі (рогі якога ў Грузіі выкарыстоўваюцца як пасудзіны для віна).
Вельмі своеасаблівая фаўна стэпаў Усходняй Грузіі. Да нядаўняга часу там сустракаўся джэйран, які захаваўся толькі ў асобных мясцовасцях. Часам сустракаецца паласатая гіена. З іншых драпежнікаў варта адзначыць лісіцу, шакала, камышевого ката. У жывёлагадоўчых раёнах распаўсюджаныя ваўкі. Для стэпаў тыповыя грызуны: тушканчыкі, палёўкі, хамякі. Сярод птушак звычайныя палявы верабей, шэрая курапатка, перапёлка, стэпавы арол. Характэрна багацце яшчарак і чарапах, а таксама змей.
Высакагорная фаўна лепш захавалася ў межах Галоўнага Каўказскага хрыбта. У яго заходняй частцы водзіцца кубанскі тур, ва ўсходняй — дагестанскі. Абодва віды на зіму спускаюцца ў лясны пояс. Амаль паўсюдна распаўсюджаная сарна, а на ўсходзе сустракаецца безааровы казёл. З характэрных птушак высакагор'яў можна адзначыць каўказскага цецерука, кекліка, барадача.
У горных рэках і азёрах водзяцца стронга, вусач, сазан і інш.
Колькасць, рассяленне
Па дадзеных перапісу 2014 г. у Грузіі пражывае 3,713,804 чалавекі.
IC 1835-1
IC 1835-1 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) у сузор’і Авен.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.