cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Стральба каля будынка ФСБ у Маскве
Асоба стралка
Следства абвінаваціла этнанацыяналістычную арганізацыю «Этнічнае Нацыянальнае Аб’яднанне» ў датычнасці да страляніны. Як піша выдавецтва «» — «''ФСБ упэўнена — ліквідаваны Яўген Манюраў уваходзіў у сталічную ячэйку новага вучэння „ЭНА“». Як стала вядома «Фонтанцы» 22 снежня, аператыўнікі Цэнтра „Э“ і Службы па абароне канстытуцыйнага ладу і барацьбе з тэрарызмам УФСБ па Санкт-Пецярбургу і Ленінградскай вобласці нанеслі візіт 40-гадоваму пецярбуржцу Дзмітрыю Баброву, у мінулым вядомаму як „“''».
У сваю чаргу, ЭНА абвергла сваю датычнасць да тэракту.
Бірмінгемская бібліятэка
Бірмінгемская бібліятэка — публічная бібліятэка Бірмінгема ў Англіі. Размешчана ў заходняй частцы сіці. Пасля адкрыцця 3 верасня 2013 года замяніла Цэнтральную бібліятэку Бірмінгема. Па ацэнках кошт бібліятэкі складае 188 800 000 фунтаў. Бібліятэка разглядаецца саветам горада ў якасці флагманскага праекта рэканструкцыі Бірмінгема. Бірмінгемскую бібліятэку завуць самай буйной публічнай бібліятэкай у Вялікабрытаніі, найбуйнейшай культурнай прасторай у Еўропе , і найбуйнейшых з рэгіянальных бібліятэк Еўропы.
Стральба каля будынка ФСБ у Маскве
Ход падзей
У чацвер 19 снежня 2019 года каля 18 гадзін Яўген Манюраў, знаходзячыся каля прыёмнай ФСБ на Лубянцы, адкрыў страляніну па супрацоўнікам ФСБ з паўаўтаматычнага карабіна «». Стральба супала па часе з урачыстым канцэртам, прысвечаным — прафесійнаму святу супрацоўнікаў ФСБ,  і  Расіі, раней вядомага як «Дзень чэкіста», святкуецца штогод 20 снежня. Канцэрт, на якім прысутнічаў Уладзімір Пуцін і вышэйшыя кіраўнікі спецслужб, спынены не быў. Пяцёра людзей былі паранены, пасля двое з іх памерлі ў бальніцы. Пачуўшы стрэлы, мінакі разбегліся, кіроўцы пачалі выбягать са сваіх аўтамабіляў. Аднак частка людзей, прыняўшы страляніну за гукі феерверку ці будаўнічых работ, не стала бегчы. Некаторыя людзі, зразумеўшы, што гэта страляніна, усё роўна засталіся назіраць за тым, што адбываецца.
Манюраў дабег да плошча Вароўскага, дзе ў перастрэлцы забіў супрацоўніка спецкамендатуры ФСБ, які на ёй дзяжурыў адзеты ў форму супрацоўніка ДІБДР, і спрабаваў схавацца ў. Супрацоўнікі паліцыі ачапілі раён страляніны.
Байцы Расгвардыі і паліцыі, якія прыбылі на месца страляніны, занялі пазіцыі і адсачылі злачынца, які схаваўся за калонай, пасля чаго адкрылі стральбу па ім. Трэцім выстралам злаўмыснік быў забіты. У рукзаку нападніка была граната. Па дадзеных некаторых СМІ, пры ператрусах у яго кватэры знайшлі сем адзінак зброі.
Рэакцыя
Першапачаткова прэс-служба ФСБ паведамляла аб адным стралку, затым аб трох, якія нібыта напалі на прыёмную ФСБ, прычым двое былі на месцы, яшчэ адзін выбег на вуліцу, дзе стаў адстрэльвацца. Пазней у прэс-службе заявілі, што нападнік быў усё ж адзін.
Наступствы
У студзені 2020 года былі звольненыя супрацоўнікі ФСБ «з добрымі пасадамі», якія спрыялі вытворчасці і ўцечцы аматарскіх кадраў са стралянінай, зробленых з памяшканняў ФСБ.
Заўвагі
<references group="lower-alpha"/>
Даўтцэн Крус
Даўтцэн Крус (Doutzen Kroes; ) — нідэрландская супермадэль.
Даўтцэн Крус удзельнічала ў рэкламных кампаніях Calvin Klein, Dolce & Gabbana, Escada, GAP, Gianfranco Ferré, Gucci Cruise, Guerlain, H&M, HUGO by Hugo Boss, L'Oréal, Mexx, Schwarzkopf, Tommy Hilfiger denim і Valentino. Таксама з'яўляецца адным з Анёлаў Victoria’s Secret. Здымалася для календара Pirelli у 2008 годзе.
Самахвалавіцкі раён
Самахва́лавіцкі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР у 1924—1931 гадах. Цэнтр — мястэчка Самахвалавічы.
Гісторыя
21 жніўня 1925 года быў утвораны Азярычынскі (Азярышчанскі) сельсавет. 4 жніўня 1927 да раёна далучаны Цепленскі сельсавет скасаванага Шацкага раёна.
18 студзеня 1931 года раён быў скасаваны. Азерскі, Крупіцкі і Рубілкаўскі сельсаветы былі перададзены Койданаўскаму раёну; Азярычынскі (Азярышчанскі), Дудзіцкі, Узлянскі сельсаветы — Пухавіцкаму раёну; Кайкаўскі сельсавет — Смілавіцкаму раёну; Цепленскі сельсавет — Уздзенскаму раёну. Гатаўскі, Грычынскі, Каралішчавіцкі, Навадворскі, Падгайскі, Самахвалавіцкі, Сеніцкі, Строчыцкі і Трасцянецкі сельсаветы былі аддадзены ў падпарадкаванне Мінскага гарадскога савета (уключаны ў гарадскую рысу горада Мінска).
Якымчыці
Якымчыці (Яки́мчиці) — вёска ў Гарадоцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
(17) Фетыда
Пакрыццё астэроідам зорак назіралася ў 1999 годзе ў штаце Арэгон. Маса астэроіда была вылічана James Baer і Steven Chesley у 2007 годзе па абурэннях арбіты Фетыды ад астэроідаў (4) Веста і (11) Парфенопа і склала 1,2  кг пры шчыльнасці 3,21 г/см³.
Станіслаўчык (Ставышчанскі раён)
Станіслаўчык (Станісла́вчик) — вёска ў Ставышчанскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Спіс краін паводле плошчы
Плошча краін з залежнымі тэрыторыямі (уладаннямі)
Плошчы пададзены з улікам унутраных вод (азёраў, вадасховішч, рэк).
Мікалай Мікалаевіч Кішко
Мікалай Мікалаевіч Кішко (нар. 1951) — беларускі ўрач-хірург. Заслужаны ўрач Рэспублікі Беларусь (2003).
Пісталет-кулямёт
Пісталет-кулямёт — тып стралковай зброі ў якім у якасці боепрыпасу выкарыстоўваецца пісталетны патрон.
Мікалай Мікалаевіч Кішко
Біяграфія
Нарадзіўся ў Клецкім раёне. Пасля заканчэння Гродзенскага медыцынскага інстытута ўсё жыццё працаваў у Гомельскай гарадской бальніцы хуткай медыцынскай дапамогі — спачатку хірургам ардынатарам, потым загадчыкам аддзялення і галоўным урачом.
Пісталет-кулямёт
Плюсы і мінусы
Вартасці:
Недахопы:
IC 4482
IC 4482 — галактыка тыпу D (карликова галактыка) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Тацынская
Тацынская (Таци́нская) — станіца (з 1959 па 1992 гады пасёлак гарадскога тыпу Тацынскі) у Растоўскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Тацынскага раёна і Тацынскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 9144 чал. (2021). Заснавана ў 1881 годзе. Размешчана за 230 км на паўночны ўсход ад Растова-на-Доне.
NGC 1830
NGC 1830 (іншае абазначэнне — ESO 56-SC56) — рассеянае скопішча ў сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Шаламынычы
Шаламынычы (Шоломи́ничі) — вёска ў Гарадоцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Эмблема Брунея
Эмблема Брунея — адзін з афіцыйных сімвалаў дзяржавы Бруней, зацверджаная ў 1921 годзе. Эмблема складаецца з пяці галоўных элементаў: сцяжка, каралеўскага парасоніка, крыла, рук і паўмесяца.
Крылы сімвалізуюць абарону правасуддзя і міру. Ніжэй іх — паўмесяц, які з’яўляецца сімвалам Ісламу — нацыянальнай рэлігіі Брунея. Рукі сімвалізуюць абавязак урада абараніць людзей.
Сухы Яр (Ставышчанскі раён)
Сухы Яр (Сухи́й Яр) — вёска ў Ставышчанскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Кухар
Кухар (прафесія)
NGC 1831
NGC 1831 (іншае абазначэнне — ESO 85-SC44) — рассеянае скопішча ў сузор’і Залатая Рыба.
Жырэкен
Жырэкен (Жиреке́н) — пасёлак гарадскога тыпу ў Чарнышэўскім раёне Забайкальскага края Расіі. За 16 км ад бліжэйшай чыгуначнай станцыі. Утварэнне пасёлка звязана з адкрыццём у 1954 годзе Жырэкенскага радовішча малібдэна.
NGC 1831
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Навучанне
Навучанне (у педагогіцы) - мэтанакіраваны педагагічны працэс арганізацыі і стымулявання актыўнай вучэбна-пазнавальнай дзейнасці вучняў па авалодванні ВУН (веды, уменні, навыкі), развіццю творчых здольнасцей і маральных этычных поглядаў. Навучанне - выгляд вучэбнай дзейнасці, у якой колькасць і якасць элементаў ведаў і ўменняў вучня даводзяцца да належнага ўзроўню (сярэдняга, эталоннага, магчымага), які складае мэту навучання.
Падставай для арганізацыі навучання з'яўляецца выраблены ў звяне вучэння (і ў звяне навучання) прадукт вучня, у якім адсутнічаюць неабходныя якасць і колькасць утрымання, прадстаўленага ў навучальным матэрыяле. Калі такога прадукту вучня няма, то немагчыма арганізаваць і дзейнасць навучання.
Жырэкен
Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1972 года. Насельніцтва — 4244 жыхары (2021).
Навучанне
Дзейнасць навучання лічыцца завершанай, а мэта яе дасягнутай, калі колькасць і якасць навучальнага матэрыялу ў паўторна вырабленых прадуктаз вучня будуць адпавядаць мэце навучання або складаць належны ўзровень (сярэдні, эталонны, магчымы), прадстаўлены ў мэце навучання.
Фармулёўкі паняцця «навучанне»
Ніжэй прадстаўлены 11 выказванняў аб навучанні, якія размешчаны ў часовым парадку апублікавання якія змяшчаюць іх матэрыялаў і ахопліваюць 30-гадовы перыяд з 1954 па 1984 год.
У гэтых выказваннях навучанне ўяўляецца з разнастайных бакоў: як працэс, як дзейнасць; прадстаўлены вынікі; суб'екты, якія ўдзельнічаюць у навучанні, і суб'екты, кіруючыя навучаннем; навучанне як выгляд, як з'ява і як узаемадзеянне.
Разам з тым, наяўнасць мноства азначэнняў паняцці «навучанне» сведчыць аб праблемах у педагагічнай тэорыі.
Праблема вызначэння сутнасці навучання
Адна з асноўных катэгорый педагогікі.
Выяўленне сутнасці навучання - асноватворны пытанне дыдактыкі. Калі дыдактыка прэтэндуе быць навукай, то астатнія дыдактычныя паняцці павінны быць вытворнымі ад сутнасці навучання. «Калі разглядаць навучанне як выгляд пазнавальнай дзейнасці, то навучанне трэба арганізаваць па спосабах пазнавальнай дзейнасці. Калі навучанне ёсць трансляцыя культуры, значыць, яго трэба арганізаваць на аснове механізмаў трансляцыі культуры. Калі навучанне з'яўляецца зносінамі, арганізаваным асаблівым чынам, то трэба арганізаваць навучанне так, як адбываецца камунікацыя паміж людзьмі». Важна не проста даць якое-небудзь вызначэнне навучання, а так вызначыць яго сутнасць, каб найбольш дакладна ўхапіць спецыфіку гэтага самастойнага з'явы грамадска-гістарычнай практыкі.
Навучанне — гэта пазнанне або зносіны?
Часта навучанне вызначаецца як выгляд пазнання - працэс знаходжання ісціны, адлюстраванне аб'ектыўнай рэальнасці ў свядомасці вучня. Арыентацыя на такі пункт адліку змушае вучонага і практыка канцэнтравацца вакол таго, што адбываецца ў галаве чалавека, падмяняць дыдактычную пазіцыю псіхалагічнай. Патрэба ў дыдактыцы як галіны ведаў з'явілася тады, калі стала неабходным навучаць не аднаго вучня, а адразу некалькіх. Пытанне, як арганізаваць навучанне адначасова многіх людзей, і задае сэнс усёй дыдактычнай тэорыі. Невыпадкова, што нават у пазнавальных парадыгмы формы арганізацыі навучання традыцыйна дзеляцца на франтальныя, групавыя і індывідуальныя. Гэтая тыпалогія ніяк не выцякае з формаў і спосабаў пазнання, а ў яе аснову пакладзены колькасны прыкмета - ахоп навучэнцаў навучальнага калектыву, якія ўдзельнічаюць у пэўнай вучэбнай сітуацыі. (Для асобных выпадкаў такая тыпалогія цалкам здавальняючая.) Усё больш вучоных прытрымліваюцца пазіцыі, што навучанне - гэта працэс узаемадзеяння суб'ектаў, а дакладней: асаблівым чынам арганізаванае зносіны паміж тымі, хто валодае ведамі і пэўным вопытам, і тымі, хто іх атрымлівае, засвойвае. У навуцы пад зносінамі разумеецца якое ажыццяўляецца гука -знакавымі сродкамі ўзаемадзеянне суб'ектаў у цэласнасці трох яго бакоў: камунікатыўнай, інтэрактыўнай і перцэпцыйнай. У ходзе размовы прайграваюцца і засвойваюцца ўсе віды чалавечай дзейнасці, грамадскі вопыт, культура. «Такі агульнаметадалагічны ўзровень уяўленняў аб навучанні прадугледжвае разуменне навучання як матэрыяльнага працэсу з наяўнасцю аб'ектыўных законаў існавання і аб'ектыўных заканамернасцей гістарычнага развіцця».
Непедагагічныя трактоўкі навучання
Навучанне (у малекулярнай біялогіі) — вынік вопыту, а менавіта доўгачасовае змена нейронавых сувязяў пасля электрычнай актыўнасці нервовых клетак. Лічыцца, што жывёлы ўсіх відаў у той ці іншай ступені здольныя да навучання.
Навучанне (у тэорыі штучнага інтэлекту) — навучанне трактуецца як працэс, пры якім адаптыўная сістэма (напрыклад, штучная нейронныя сетка) удасканальвае свае параметры пад уздзеяннем знешняга асяроддзя. Таксама пад навучаннем можа разумецца навучальнасць адаптыўных сістэм.
Адам Бычкоўскі
Адам Бычкоўскі (, фальварак Талочкі, Саколкаўскі павет, Гродзенская губерня — ) — беларускі грамадскі і культурны дзеяч. Стрыечны брат рэдактара газеты «Biełarus» А. Бычкоўскага.
Вучыўся ў Гродзенскай мужчынскай гімназіі (скончыў ў 1911). Будучы гімназістам, усвядоміў і стаў прыхільнікам беларускай нацыянальнай ідэі.
Адзін з заснавальнікаў і першы старшыня Гродзенскага гуртка беларускай моладзі. Актыўна ўдзельнічаў у асветніцкай дзейнасці на карысць беларускай справы, якая ладзілася гуртком. Быў рэжысёрам самадзейнайга спектакля па п’есе «Модны шляхцюк» К. Каганца (1910). Выступаў з напісанымі ім рэфератамі аб адраджэнні Беларусі, напрыклад «Адгалосак душы беларускага народу ў яго песнях, казках і легендах».
Скончыў юрыдычны факультэт Пецярбургскага ўніверсітэта. У 1920-х працаваў суддзей у Саколцы, потым меў адвакацкую практыку ў Варшаве (1930-я).
Арганізатар «Асветнага таварыства беларусаў» (Варшава, дзейнічала ў 1930-я).
Аўтар сцэнічнага абразка «Сваты», які быў пастаўлены шэрагам самадзейных драматычных гурткоў у Заходняй Беларусі.
Ітака (Забайкальскі край)
Ітака (Итака́) — пасёлак гарадскога тыпу ў Магочынскім раёне Забайкальскага края Расіі. Насельніцтва — 229 жыхароў (2021). Заснаваны ў сувязі са здабычай золата, рассыпнога (адкрыта ў 1871 на рацэ Ітака) і руднага радовішча.
Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 27 лістапада 1938 года.
Чэрванэ (Ставышчанскі раён)
Чэрванэ (Червоне́) — вёска ў Ставышчанскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Павел Антонавіч Леановіч
Павел Антонавіч Леано́віч ( — ) — геолаг, Заслужаны геолаг-разведчык Беларускай ССР (1968), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР (1952), Дзяржаўнай прэміі БССР (1972).
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Чухны Ашмянскага павета Віленскай губерні (зараз у Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі). У 1937 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт. Працаваў у Беларускім геалагічным упраўленні (з 1965 года — Упраўленне геалогіі БССР), дзе ў 1952—1973 гг. займаў пасаду загадчыка аддзелам.
Каза (танец)
«Каза́», «Козачка», «Казёл» — беларускі народны танец. Музычны памер 2/4. Тэмп умерана хуткі. Верагодна, мае вытокі ў старажытным абрадавым хаджэнні з «казою» на каляды. У аснове харэаграфічнага малюнка — імітацыя розных рухаў і звычак коз (тупат, скачкі і інш.). Бытуе ў мностве варыянтаў амаль на усёй тэрыторыі Беларусі. Некаторыя варыянты маюць элементы гумарыстычнага ігравога дзеяння, акрабатыкі. Выконваецца пад прыпеўкі.
Юркіўка (Ставышчанскі раён)
Юркіўка (Юркі́вка) — вёска ў Ставышчанскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
IC 4483
IC 4483 — галактыка тыпу Sb (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Пауль Канстанцінеску
Пау́ль Канстанціне́ску (, г., Румынія — , , СРР) — румынскі кампазітар, педагог. Заслужаны дзеяч мастацтваў Румыніі (1955). Член-карэспандэнт АН Румыніі (1962). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Румыніі 1951, 1954.
Біяграфія
Вучыўся ў Бухарэсцкай кансерваторыі (1928—1933), выкладаў у ёй, з 1941 года прафесар. Прафесар Акадэміі духоўнай музыкі (1937—1941) і ваеннага музычнага ліцэя (1941—1944) у Бухарэсце. Нацыянальнай класікай сталі яго канцэрты для інструментаў з аркестрам (для фартэпіяна, 1952; для скрыпкі, 1957; для скрыпкі, віяланчэлі і фартэпіяна, 1963). Аўтар лепшай румынскай камічнай оперы «Бурная ноч» (паст. 1935). Сярод іншых твораў: музычная драма «Панэ Лесня Русалім» (паст. 1956), 2 араторыі, 2 сімфоніі, сімфанічныя танцы; камерна-інструментальныя творы; хары, тэатральная і кінамузыка.
Чэрлянскэ Пэрэдмісця
Чэрлянскэ Пэрэдмісця (Черля́нське Передмі́стя) — вёска ў Гарадоцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Вялікая Каўпеніца
Вялі́кая Каўпе́ніца (, Великая Колпеница) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Сталовіцкага сельсавета. Размешчана за 6 км на поўнач ад Баранавічаў, на скрыжаванні шашэйных дарог Брэст — Мінск і Баранавічы — Навагрудак. Насельніцтва 650 жыхароў, 275 гаспадарак (2005).
Этымалогія
Аб паходжанні назвы Каўпеніца сярод мясцовых жыхароў існуе паданне, што калісьці побач з сучаснай вёскай размяшчалася дрыгвяністае балота, у якім расло шмат журавін. Аднойчы дзяўчына Ніца, збіраючы журавіны, нечакана трапіла ў багністае месца, і яе пачала паглынаць дрыгва. Ніца стала моцна крычаць. Яе пачуў юнак, якога, паводле падання, звалі Каўпей. Ён кінуўся ратаваць дзяўчыну. Але, спяшаючыся, сам трапіў у пастку дрыгвы. І дзяўчына і юнак загінулі ў балоце. У памяць аб іх балота сталі называць Каўпеніца — па імёнам юнака і дзяўчыны. Пазней вёска, заснаваная каля гэтага балота, таксама стала называцца Каўпеніца. Потым да назвы было дабаўлена слова Вялікая.
Вялікае Княства Літоўскае
Па пісьмовых крыніцах паселішча вядома з 1449 года. Спачатку з’яўлялася дзяржаўнай уласнасцю, а з сярэдзіны XV стагоддзя да 1831 года належала каталіцкай царкве. У 1781 годзе была пабудавана прыходская царква з дрэва.
Пад уладай Расійскай імперыі
Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай у 1793 годзе ў складзе Расійскай імперыі, сяло Сталовіцкай воласці Навагрудскага павета Мінскай губерні. У 1798 годзе — 40 дамоў, ветраны млын і царква.
З 1831 года дзяржаўная маёмасць. У 1848 годзе перададзена ў арэнду К. Туганоўскаму. У 1852 годзе ў сяле адкрыта народнае вучылішча, якое размяшчалася ў памешчыцкім доме.
У час паўстання 1863—1864 гадоў тут знаходзіўся зборны пункт паўстанцаў. У 1886 годзе сяло, дзейнічалі праваслаўная царква, народнае вучылішча. У 1886—1887 гадах навучальным годзе ў школе займалася 56 вучняў, з іх было толькі 2 дзяўчынкі (настаўнік Дзмітрый Ходар). Паводле перапісу 1897 года ў сяле дзейнічалі праваслаўная царква, народнае вучылішча, піцейны дом. У 1898 годзе працавалі 2 ветраныя млыны і лясніцтва.
Найноўшы час
У 1909 годзе побач з сялом знаходзіліся хутар Каўпеніца (1 двор, 11 жыхароў) і лясніцтва Каўпеніца (1 двор, 9 жыхароў). З 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, вёска Сталовіцкай гміны Баранавіцкага павета Навагрудскага ваяводства.
З 1939 года ў БССР. З 15 студзеня 1940 года ў Навамышскім, з 8 красавіка 1957 года Баранавіцкім раёнах Баранавіцкай, з 8 студзеня 1954 года Брэсцкай абласцей.
У Вялікую Айчынную вайну з канца чэрвеня 1941 года да 8 ліпеня 1944 года акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. На франтах вайны загінула 8 аднавяскоўцаў.
У 1949 годзе тут створаны калгас «Бальшавік» (старшыня Фёдар Саўка). У 1970-я гады згарэла Свята-Іаана-Прадцечанская царква.
27 лютага 1978 года ў склад горада Баранавічы ўключана частка вёскі.
Да 26 чэрвеня 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Каўпеніцкага сельсавета.
Інфраструктура
Працуюць калгасная сядзіба, ветэрынарны ўчастак, рамонтна-механічныя майстэрні, магазін.
Рудня
Назву Ру́дня маюць:
Іпа
І́па — рака ў Светлагорскім, Калінкавіцкім і Мазырскім раёнах Гомельскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Прыпяць.
Назва
Назву Іпа ставяць у адзін шэраг з такімі рачнымі назвамі, як Іпуць (прыток Сажа) і Іпта (прыток Друці), пры гэтым назва Іпта выводзіцца ад *Iputa.
Усе гэтыя рэкі лакалізуюцца параўнальна недалёка адна ад адной на Падняпроўі (у трохвугольніку Гомель — Рагачоў — Калінкавічы), пры гэтым адна ад адной яны аддзяляюцца буйнымі рэкамі (Сож, Дняпро, Бярэзіна). Такая лакалізацыя дазваляе казаць пра рэгіянальнае гняздо гідронімаў з коранем Ip-, які мог пашырацца пашыральнікам -ut-.
Пашыральнік -ut- дастаткова вядомы ў балцкім (літоўскім) слова- і назваўтварэнні — у гідраніміі, напрыклад, такія літоўскія рачныя назвы, як Girgžduta, Noruta (-ut-a), Augutis, Degutis, Kirkutis, Narutis, Vilnutis (-ut-is), Beržutė, Galnutė (-ut-ė). Блізкі яму пашыральнік -et-, напрыклад, у гідроніме Снежаць (сустракаюцца на Падняпроўі, на Павоччы, на Падонні), ад Snaig-et-.
У неакадэмічных інтэрнэт-публікацыях нярэдка сцвярджаецца сувязь назвы Іпуць з літоўскім upė «рака». Але дагэтуль ні на балцкім, ні на шырэйшым індаеўрапейскім матэрыяле не засведчана кораня тыпу *ip- у значэнні «рака». З іншага боку, у балцкай гідраніміі — досыць шырокае фанетычнае вар’іраванне кораня са значэннем «цякучая вада, рака» — ab- (ap-) : ub- (up-), адсюль і гідронімы тыпу Абеста, Апісна, Убарць, Упа, што ўсе значаць «рака» або «рэчанька».
Магчыма, *ip- выкарыстоўвалася для называння «ракі» ў гаворцы падняпроўскіх балтаў, якая да нас не дайшла, апроч як у выглядзе паасобных гідронімаў. У такім выпадку гэта была б адна з лічаных адноўленых лексем, якія генетычна з’яўляюцца балцкімі, але не засведчаныя ў вядомых балцкіх мовах.
Гідраграфія
Даўжыня ракі 109 км. Плошча вадазбору 1010 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 5,9 м³/с. Агульнае падзенне ракі 29,7 м. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,3 ‰. Асноўны прыток: Віша (справа). Густата рачной сеткі 0,52 км/км².
Пачынаецца за 3 км на паўночны захад ад вёскі Сякерычы Светлагорскага раёна, цячэ па нізінах Гомельскага і Прыпяцкага Палесся, вусце за 4 км на паўднёвы захад ад вёскі Рудня Гарбавіцкая. Разводдзе з сярэдзіны сакавіка да першай дэкады мая. Замярзае ў канцы снежня, крыгалом у 2-й палове сакавіка. Даліна трапецападобная, у нізоўі скрынкападобная, шырыня яе 1,5—2 км. Схілы даліны спадзістыя і ўмерана стромкія, вышынёй да 2,5 м. Пойма нізкая, шырынёй 1—1,5 км. Рэчышча ад вытоку на працягу 95 км каналізаванае, шырыня яго 10—12 м. На вадазборы ракі густая сетка меліярацыйных каналаў і канаў.
Рудольф Вольф
Іаган Рудольф Вольф (Johann Rudolf Wolf,  — ) — швейцарскі астраном і матэматык, вядомы сваімі даследаваннямі сонечных плям.
Біяграфія
Вольф нарадзіўся ў Феландэне, недалёка ад Цюрыха. Ён вучыўся ва ўніверсітэтах Цюрыха, Вены і Берліна. Адным з яго настаўнікаў быў Іаган Франц Энке. У 1844 Вольф стаў прафесарам астраноміі ў Бернскім універсітэце, у 1847 — дырэктарам Бернскай Абсерваторыі. У 1855 ён заняў пасады прафесара астраноміі ва ўніверсітэце і Вышэйшай тэхнічнай школе Цюрыха.
Вольф надзвычай зацікавіўся адкрытымі Генрыхам Швабе сонечнымі плямамі. Ён не толькі праводзіў ўласныя назіранні, але і сабраў усе даступныя дадзеныя аб сонечнай актыўнасці з 1610 года і вылічыў іх перыядычнасць, роўную 11,1 гадам. У 1848 годзе ён прапанаваў метад разліку лікавага паказчыка сонечнай актыўнасці. Лік Вольфа выкарыстоўваецца да гэтага часу. У 1852 Вольф быў адным з чатырох навукоўцаў, якія адкрылі сувязь паміж сонечным цыклам і геамагнітнай актыўнасцю.
Ясэніўка (Ставышчанскі раён)
Ясэніўка (Ясені́вка) — вёска ў Ставышчанскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Хутарскі сельсавет (Чэрвеньскі раён)
Ху́тарскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чэрвеньскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Хутар.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 1015 чалавек, з іх 92,8 % — беларусы, 4,7 % — рускія, 1,0 % — украінцы.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 26 населеных пунктаў.
Царква Коўпавагура
Царква Коўпавагура (Kópavogskirkja) — самая старая царква горада Коўпавагур (Ісландыя). Месціцца на ўзгорку Borgarholt, адкуль цудоўная панарама на Коўпавагур, Рэйк’явік і яго аколіцы.
Будаўніцтва царквы пачалося ў 1958 годзе, а асвячэнне адбылося 16 снежня 1963 года. У аснове архітэктуры будынку ляжыць крыжападобнае перакрыжаванне двух шырокіх арак. Царква мае класічную для лютэранскіх кірх арыентацыю — на усходзе размешчаны цвінтар, на захадзе — арган, у паўночнай і паўднёвых галерэях знаходзяцца месцы для прыхаджан. Вітражы зрабіла Герда Хельгадоцір (Gerður Helgadóttir).
Хайдзі Клум
Хайдзі Клум (Heidi Klum; нарадзілася 1 чэрвеня 1973, Бергіш-Гладбах) — нямецкая топ-мадэль, актрыса і тэлевядучая.
Біяграфія
З канца 90-х гадоў Хайдзі Клум лічыцца адной з самых вядомых мадэляў у свеце. Яе кар'ера пачалася ў 1992 годзе, калі яна выйграла галоўны прыз у Late-Night-Show Томаса Готшалка. 19-гадовая школьніца спаборнічала супраць 25 000 канкурэнтак і ў якасці прыза падпісала кантракт з мадэльным агенцтвам на 300 000 долараў. Пасля канчатка школы яна адмовілася ад вучобы на дызайнера адзежы ў Дзюсельдорфе і замест гэтага занялася сваёй кар'ерай. З 1993 года Клум жыве ў ЗША.
Сусветная вядомасць прыйшла да Хайдзі Клум у 1998 годзе, калі яе фота ў купальніку было надрукавана на вокладцы амерыканскага часопіса Sports Illustrated, чый тыраж дасягае ў ЗША 20 млн. Акрамя таго Клум стала адной з вядучых мадэляў кампаніі Victoria's Secret, адным з «анёлаў». Таксама вышлі папулярныя часопісы Vogue і Elle з фатаграфіяй Хайдзі на вокладцы. Аднак Клум ніколі не прыналежыла да групы мадэляў, якія выходзілі на подыумы падчас вялікіх паказаў у Парыжы, Мілане або Нью-Ёрку.
Каза (гульня)
«Каза́», «казёл» — гульня-паказ і маска-персанаж у старажытным усходне-славянскім народным калядным абрадзе. Звязаны з традыцыяй земляробчых святкаванняў зімовага сонцавароту. На Беларусі вядома ўсюды, найб пашыраны на Палессі. Здольнага да імправізацыі выканаўцу ролі «казы» апраналі ў вывернуты кажух, надзявалі маску (яе магла замяняць шапка з аўчыны). Галаву маскі выразалі з дрэва і абшывалі аўчынай, да яе прымацоўвалі рогі (іх рабілі з лазы ці скруткаў саломы), вушы (часам са сталовых лыжак); ніжняя сківіца з барадой з лёну была рухомай. Вядома «козы» і ў выглядзе вялікай лялькі на кіі. У абходны гурт на чале з «дзедам»-павадыром (яго прыбіралі таксама ў вывернуты кажух або рыззё, на спіне рабілі горб, надзявалі маску з бяросты, прыладжвалі бараду з лёну) уваходзілі адпаведна апранутыя «маладзіца», «афіцэр», «немец», «цыган», а таксама «песельнікі», музыка, механоша. Гурт спяваў спецыяльна прымеркаваную песню, «каза» іншы раз імітавала яе сюжэт, прыкідвалася мёртвай (сімвал памірання і адраджэння прыроды).
Магзон
Магзон (Могзо́н) — пасёлак гарадскога тыпу ў Хілокскім раёне Забайкальскага края Расіі. Адміністрацыйны цэнтр гарадскога паселішча «Магзонскае». У пасёлку — станцыя Магзон Забайкальскай чыгункі на Транссібірскай магістралі. Насельніцтва — 3272 чал. (2021). Размешчаны пры ўпадзенні ракі Хіла ў Хілок, за 120 км па чыгунцы на ўсход ад раённага цэнтра — горада Хілок. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 26 снежня 1938 года.
Герб В’етнама
Герб В’етнама — першапачаткова быў прыняты як герб Дэмакратычнай Рэспублікі В’етнам (Паўночны В’етнам) 30 лістапада 1955 года.
Змадэляваны па ўсіх канонах і з улікам усіх асноватворных прынцыпаў базавай канструкцыі герба КНР, з усімі сімваламі камуністычнай партыі, уключаючы жоўтую зорку на чырвоным палатне, з накіраванай сацыялістычнай тэматыкай.
Шасцяронка і збожжавыя культуры ўяўляюць саюз сельскай гаспадаркі і прамысловай працоўнай сілы ў агульнай камуністычнай мадэлі.
Стаў агульнанацыянальным пасля ўз’яднання з Паўднёвым В’етнамам 2 ліпеня 1976.
Ян Янавіч Глябовіч
Ян Янавіч Глябовіч (1544—1590) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч. Дзяржаўца анікштанскі (1571—1585), кашталян менскі (1571—1585, выконваў абавязкі да 1587), староста анікштанскі (1575—1590), староста радашковіцкі (1576—1590), падскарбі земскі (1580—1586), дзяржаўца ўпіцкі (1584—1590), кашталян троцкі (1585—1586), ваявода троцкі (1586—1590). Граф Свяшчэннай Рымскай імперыі на Дуброўне і Заслаўе. Жанаты з Катарынай Кратоўскай, дачкой ваяводы інаўроцлаўскага. Па веравызнанні спачатку каталік, пасля перайшоў у кальвінізм.
Паходзіў з роду Глябовічаў гербу «Ляліва». Сын ваяводы віленскага Яна Юр’евіча Глябовіча і Ганны з Заслаўскіх. Бацька памёр калі Яну было 5 гадоў, апякунства ўзяў вялікі гетман літоўскі Мікалай Радзівіл Руды. Вывучаў вольныя мастацтвы ў адным з заходнееўрапейскіх універсітэтаў, затым паўтара гады быў пры двары імператара Свяшчэннай Рымскай імперыі, пасля пры двары вялікага князя Жыгімонта Аўгуста. У 1563 ва ўзросце 19 гадоў паступіў на вайсковую службу — накіраваны ў полацкі гарнізон, удзельнічаў у абароне Полацку (1563) ад войскаў Маскоўскай дзяржавы, з уласным атрадам ўдзельнічаў у вылазках, быў паранены і трапіў у палон. Іван IV, даведаўшыся што Ян Янавіч знавец Бібліі, вёў з ім дыскусіі пра рэлігію. У Маскве Ян Янавіч збіраў разведвальную інфармацыю і перапраўляў яе ў ВКЛ, пасля выкрыцця чакаў смерці, але быў памілаваны Іванам IV. Цар прапанаваў яму схіліць магнатаў ВКЛ да падтрымкі Маскоўскай дзяржавы, Я. Я. паабяцаў гэта і ў 1566 быў вызвалены, абмяняны на маскоўскага палоннага.
Вярнуўшыся ў ВКЛ Ян Янавіч паведаміў вял.кн. Жыгімонту Аўгусту аб намерах Іван IV, вялікі князь апраўдаў яго учынак, але староста жамойцкі Я. Г. Хадкевіч не аднакроць абвінавачваў у дзяржаўнай здрадзе і Яну Янавічу давялося звярнуцца да вялікага князя, каб той пацвердзіў апраўданне. Сварка з Я. Г. Хадкевічам амаль не дайшла да двубоя, яны памірыліся толькі пры абранні вялікім князем С. Баторыя (1576), калі абодва супрацьстаялі Радзівілам.
У 1571 прызначаны на пасаду кашталяна менскага ў новаствораным Менскім ваяводстве. Пабудаваў у Менску кальвінскі збор. Быў адным з фундатараў кальвінскага збору ў Вільні. У 1576 узначальваў дэлегацыю ВКЛ з патрабаваннямі да С. Баторыя. Удзельнічаў у вызваленні Полацка, у захопе Вялікіх Лук, аблоге Пскова. У 1577 пабудаваў у Заслаўі кальвінскі збор, заснаваў друкарню, працу якой наладжваў Даніэль Ленчыцкі, вядомы друкар. Па запрашэнні Яна Янавіча ў Заслаўі некаторы час жыў і працаваў філосаф і тэолаг Сымон Будны. У 1588 г. пры абранні вялікім князям Жыгімонта Вазы Ян Янавіч узначальваў дэлегацыю ВКЛ да яго з патрабаваннем зацверджання Статута ВКЛ і Статут, згодна якому ВКЛ з’яўлялася суверэннай дзяржавай, быў зацверджаны.
Памёр ва ўзросце 47 год, пакінуўшы двух малалетніх сыноў Яна і Мікалая.
Чэрляны
Чэрляны (Черля́ни) — вёска ў Гарадоцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Федэрыка Бернардэскі
Федэрыка Бернардэскі (Federico Bernardeschi; нар., , Італія) — італьянскі футбаліст, паўабаронца канадскага клуба «Таронта» і нацыянальнай зборнай Італіі.
Іван Слушка
Іван Слу́шка (? — да 1560) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Слушкаў, сын Рыгора. Гараднічы кіеўскі, дзяржаўца любецкі і новагародскі.
Хуткасны цягнік
Хуткасны цягнік — цягнік, які ідзе з хуткасцю вышэйшай за сярэднюю на пэўных чыгунках. Хуткаснымі прынята лічыць цягнікі з хуткасцю вышэй за 140 км/г. Цягнікі з хуткасцю 200 км/г і вышэй называюць высакахуткаснымі.
Японія
Рэгулярны рух высакахуткасных цягнікоў ўпершыню пачаўся ў 1964 годзе ў Японіі.
Францыя
Рэгулярнае рух высакахуткасных цягнікоў пачаўся ў Францыі з 1981 года (і Еўропе, заходнюю частку якой цяпер аб'ядноўвае адзіная высакахуткасная чыгуначная сетка Eurostar і Thalys).
Кітай
У пачатку XXI стагоддзя сусветным лідарам сярод сетак высакахуткасных ліній, а таксама эксплуатантам першага рэгулярнага высакахуткаснага маглева стаў Кітай.
Паўднёвая Карэя
Хуткасная чыгунка пачала развівацца ў Паўднёвай Карэі з канструкцыі лініі Сеўл-Пусан у 1992 годзе. Паўднёвакарэйскія канструктары былі натхнёны японскім Сінкансэнам, які быў вельмі паспяховым у сваёй краіне. Першая камерцыйная паслуга высакахуткасных чыгунак была адкрыта 1 красавіка 2004 года. У цяперашні час у Карэі працуюць 2 аператары хуткасных чыгунак: Карэйскі хуткасны экспрэс і Вельмі Хуткая Чыгунка.
Украіна
У 2012 годзе было заснавана дзяржаўнае прадпрыемства па эксплуатацыі і абслугоўванні хуткасных цягнікоў «Украінская чыгуначная хуткасная кампанія». Рух высакахуткасных цягнікоў HRCS2 на Украіне было пачата 27 мая 2012 года, да пачатку Еўра-2012. Да верасня цягнікамі было перавезена больш за 240 тысяч пасажыраў. Сярэдняя хуткасць цягнікоў - 140 км/г, максімальная - да 160 км/г. З 2014 года на хуткасных лініях таксама курсіруюць цягнікі ўкраінскай вытворчасці ЭКр1 «Тарпан».
NGC 1832
NGC 1832 (іншыя абазначэнні — MCG -3-14-10, IRAS05098-1544, PGC 16906) — галактыка ў сузор’і Заяц.
Хуткасны цягнік
Расія
У пачатку 1960-х гадоў на Кастрычніцкай чыгунцы скончылі падрыхтоўчую працу па арганізацыі руху дзённых лакаматыўных хуткасных цягнікоў-экспрэсаў на лініі Масква — Ленінград: былі выкладзеныя больш цяжкія рэйкі, стрэлачныя пераводы былі замененыя на ўзмоцненыя, прыменена новая аўтаблакіроўка. У 1962 годзе ў СССР сталі паступаць хуткасныя электравозы ЧС2 з гадзіннай магутнасцю на валах ТЭД у 4200 кВт. У снежні таго ж года магістраль Масква — Ленінград была электрыфікавана на ўсім сваім працягу, а 15 снежня з Ленінграда ў Маскву прыйшоў першы цягнік, які прайшоў увесь пуць на электрычнай цязе.
NGC 1832
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Хуткасны цягнік
Расія
25 чэрвеня 1963 года пачаліся рэгулярныя рэйсы хуткаснага цягніка № 5/6 «Аўрора» з максімальнай хуткасцю 160 км/ч. Агульны час у пуці з Масквы ў Ленінград складала 5 гадзін 55 хвілін, назад — 5 гадзін 27 хвілін. Цягу цягнікоў забяспечвалі электравозы ЧС2 розных мадыфікацый, у канцы 1970-х іх змянілі электравозы ЧС-200. Цягнік «Аўрора» хадзіў да 2010 года. З 2001 года на гэтым жа маршруце дзейнічае аналагічны хуткасны лакаматыўны цягнік «Неўскі экспрэс».
У канцы 1973 года на Рыжскім вагонабудаўнічым заводзе быў выраблены першы савецкі хуткасны маторвагонны электрацягнік — ЭР200. З 1976 года на магістралі праводзіліся вопытныя паездкі новага электрацягніка, а 16 лістапада 1979 года адбыўся яго першы рэйс з пасажырамі. Рэгулярная эксплуатацыя электрацягніка ЭР200 пачалася толькі 1 сакавіка 1984 года, калі цягнік ужо маральна састарэў і моцна адставаў ад замежных аналагаў. Распачатая планаваннем яшчэ з канца 1960-х гадоў, сетка хуткасных і высакахуткасных ліній у СССР рэалізаваная не была.
Рух высакахуткасных цягнікоў «Сапсан» (Siemens Velaro RUS) пачалося з Масквы ў Санкт-Пецярбург з канца 2009 года, а ў Ніжні Ноўгарад — з канца 2010 года. Таксама з канца 2010 года хуткасны цягнік «Allegro» пайшоў па маршруце Санкт-Пецярбург — Хельсінкі.
У сакавіку 2010 года ўрад Расіі удзяліў асаблівую ўвагу стварэнню нацыянальнай высакахуткасны чыгуначнай сеткі па падабенству маштабна рэалізаваных сетак Японіі, Еўропы, Кітая. Выйшаў указ прэзідэнта «Аб мерах па арганізацыі руху высакахуткаснага чыгуначнага транспарту», у якім ураду даручана распрацоўка дадзенага праекта і вызначэнне крыніц фінансавання.
У сакавіку 2011 года Дырэкцыя вакзалаў РЧ прыйшла да высновы, што хуткасныя чыгуначныя зносіны ў Расіі з'яўляецца перспектыўным напрамкам. З пачатку працы хуткасныя цягнікі перавезлі два з паловай мільёна чалавек, што паказвае на стабільнасць попыту. Расійскія жалезныя дарогі плануюць купіць хуткасныя саставы ў іспанскай фірмы Patentes Talgo ў колькасці сямі цягнікоў.
У красавіку 2011 года кіраўнік РЧ Уладзімір Якунін паведаміў, што хуткасныя цягніка «Сапсан» вырабляцца ў Расіі не будуць. Іх змяніў праект расійскай лакалізацыі вытворчасці цягнікоў Desiro кампаніі Siemens, якія ў Расіі атрымалі назву «Ластаўка».
У 2013 годзе Расійскія жалезныя дарогі плануюць увесці ў працу хуткасны цягнік Масква — Берлін. У праекце будуць задзейнічаныя іспанскія цягніка Talgo з сістэмай аўтаматычнага змены шырыні колавых пар. Па прагнозах старэйшага віцэ-прэзідэнта РЧ Валянціна Гапановіча, час у шляху складзе 16,5 гадзін.
Згодна з планамі РЧ ў 2018 годзе паміж Масквой і Санкт-Пецярбургам будзе дзейнічаць новая высакахуткасная чыгуначная лінія ВСЖМ-1, якая дазваляе дасягаць хуткасць цягніка да 400 кіламетраў у гадзіну. Зыходзячы з разлікаў, ужо зроблены высновы аб часе шляху паміж двума сталіцамі — 2,5 гадзіны
IC 4484
IC 4484 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральная галактыка) ў сузор’і Райскі Птах.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Хышэвычы
Хышэвычы (Хише́вичі) — вёска ў Гарадоцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Санджак
Санджак (سنجاق, sancak, літаральна «сцяг»; «санджак») — адміністрацыйная адзінка ў Асманскай імперыі, сярэдняя паміж вілаетам і кадылыкам. На чале санджака стаяў санджак-бей (губернатар). Санджак падзяляўся на некалькі паветаў, або кадылыкаў, у сваю чаргу некалькі санждакаў утваралі правінцыю, або вілает.
Селіта Ібэнкс
Селіта Ібэнкс (Selita Ebanks;, Джорджтаўн, Кайманавы астравы) — амерыканская супермадэль. Найболей вядомая ў складзе анёлаў Victoria’s Secret.
Біяграфія
У Селіты ірландскія, афра-амерыканскія і індзейскія карані. У сям’і, якая жыла вельмі небагата, акрамя Селіты яшчэ сем братоў. Пасля заканчэння школы пераехала ў Нью-Ёрк, Стэйтэн Айлэнд, плануючы паступіць у Нью-Ёрскі ўніверсітэт вывучаць права. У 17 гадоў была заўважаная агентам з Elite Model Management і пачала кар’еру мадэлі.
Удзельнічала ў кампаніях Ralph Lauren, Sweetface, Abercrombie & Fitch, Levi’s і Tommy Hilfiger. У 2007 годзе з’явілася на вокладцы Sports Illustrated’s 2007 Swimsuit Issue. Тайра Бэнкс назвала Селіту сваёй пераемніцай. Селіту можна ўбачыць у відэа Лені Кравіца «Again».
Свабодны (горад)
Свабодны (Свободный) — горад (з 1912) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Свабодненскага раёна Амурскай вобласці. Насельніцтва 62,4 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1912 годзе.
Горад размешчаны на правым беразе ракі Зея (прыток Амура), за 148 км ад Благавешчанска.
У горадзе размешчаны чыгуначная станцыя, рачны порт. Адно з найстарэйшых прадпрыемстваў горада — Свабодненскі вагонарамонтны завод.
Недалёка ад горада знаходзяцца касмадромы Свабодны (Свабодны-17), Васточны і база далёкай авіяцыі Украінка.
Павел Макаравіч Гуткоўскі
Павел Макаравіч Гуткоўскі (, в. Забелы, Слуцкі павет, Мінская губерня, цяпер  — ) — беларускі графік, брат Мікалая Гуткоўскага.
Біяграфія
Падчас Другой сусветнай вайны заставаўся на акупаванай тэрыторыі. У гэты час ён працаваў гравёрам у рэдакцыі нямецкіх газет, што друкаваліся ў Мінску. Арыштаваны 5 жніўня 1944 года ў Мінску па адрасе: вул. Беламорская, д. 26/1. Асуджаны 3 сакавіка 1945 года за «супрацоўніцтва з нямецкімі ўладамі ў перыяд акупацыі» да 10 гадоў выпраўленча-працоўных работ з канфіскацыяй маёмасці. Этапаваны ў адзін з далёкаўсходніх лагераў ГУЛАГ. Вызвалены 20 чэрвеня 1954 года. Рэабілітаваны судовай калегіяй па крымінальных справах Вярхоўнага суда БССР 3 снежня 1956 года. Высветлілася, што прыгавор быў не правамерным, бо Гуткоўскі пайшоў на супрацоўніцтва з мэтай выратавання свайго сына Мікалая, арыштаванага за дапамогу яўрэям (займаўся падробкай пашпарта і дакументаў). Сын быў расстраляны ў 1942 г., але Гуткоўскі аб гэтым не ведаў і спадзяваўся неяк аблягчыць яго лёс.
Навуковая дзейнасць
У 1921 годзе працавала этнаграфічная экспедыцыя па Беларусі, арганізаваная Беларускім Дзяржаўным музеем, у складзе якой былі мінскія мастакі Д. Полазаў (кіраўнік), П. Гуткоўскі, Я. Кругер, К. Елісееў, фалькларыст і кампазітар Уладзімір Тэраўскі і інш. Напрыклад, толькі ў Слуцку і навакольных вёсках за шэсць тыдняў было сабрана і часткова сфатаграфавана мноства помнікаў старажытнасці, знойдзена значная колькасць цудоўных узораў слуцкіх паясоў і тканін. Пра вынікі працы Д. Полазаў зрабіў даклад на пасяджэнні мінскага таварыства гісторыі і старажытнасці.
Творчасць
Стварыў партрэты У. І. Леніна (1924), Я. Купалы (1925), А. Сержпутоўскага (1929), ілюстрацыі да кніг «Першыя крокі» Я. Коласа (1925), «Працавітая дзяўчынка» А. Якімовіча (1929), «Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песнях і казках» З. Бядулі. Сярод іншых твораў «Натюрморт» (1925), «Беларускія сяляне» (1925), «Сыты галоднага не разумее» (1929) і іншыя.
Займаўся экслібрысам. Вядомы толькі адзін кніжны знак П. Гуткоўскага, зроблены для Цэнтральнага Бюро краязнаўства і Інстытута беларускай культуры
Мікалай Слушка
Мікалай Слу́шка (? — каля 1583) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Слушкаў, сын Івана. Староста крычаўскі з 1577 года.
Дабаснянская цукровая мануфактура
Дабасня́нская цукро́вая мануфакту́ра — колішняя мануфактура, якая дзейнічала ў 1839—1862 гадах у маёнтку Добасна Бабруйскага павета (цяпер аграгарадок у Кіраўскім раёне Магілёўскай вобласці). Мела агнявы рухавік і гідраўлічныя прэсы (у 1860—1862 гадах — тры). У 1839 годзе працавала 176, у 1859 годзе — 63 рабочых. У 1861—1862 гадах за суткі перапрацоўвала да 900 пудоў буракоў, з якіх атрымлівалі па 36 пудоў цукровага пяску. Прадукцыя вывозілася ў Маскву, Крамянчуг, Херсон.
Брацкая магіла (Халопенічы)
Брацкая магіла — воінскія пахаванні (дзве брацкія магілы) у гарадскім пасёлку Халопенічы Крупскага раёна Мінскай вобласці. Знаходзіцца за 1 км на паўночны захад ад гарадскога пасёлка.
Апісанне
У адной брацкай магіле (17 ліпеня 1941 года — 3 чэрвеня 1944 года) пахаваны 60 воінаў, якія загінулі ў баях супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў у 1941 годзе і ў 1944 годзе.
У 1962 годзе адбылося перазахаванне з адзіночных магіл і была ўстаноўлена стэла з мармуру, вышыней 1,7 м і шырынёй 0,5 м. На пярэдняй плоскасці помніка нанесены 53 прозвішчы воінаў, з якіх толькі 3 пахаваны ў дадзенай магіле, астатнія 50 прозвішчаў мірных жыхароў і савецкіх воінаў, ураджэнцаў Халопенічаў, якія загінулі ў гады Вялікай Айчыннай вайны, але пахаваных за межамі Крупскага раёна.
У другой брацкай магіле пахавана 66 воінаў, якія загінулі ў баях супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў. Сярод пахаваных — воіны 9-й гвардзейскай механізіраванай брыгады 5-й арміі 3-га Беларускага фронту, якія загінулі пры вызваленні пасёлка ўлетку 1944 года.
У 1959 годзе на магіле пастаўлены помнік — стэла вышыней 1,7 м і шырынёй 6 м і скульптура воіна.
На пярэдняй плоскасці помніка нанесены 125 прозвішчаў воінаў і мірных жыхароў, ураджэнцаў Халопенічаў, якія загінулі ў гады Вялікай Айчыннай вайны, але пахаваных за межамі Крупскага раёна.
Угры (Львоўская вобласць)
Угры (У́гри) — вёска ў Гарадоцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Парк Перамогі (Мінск)
Адкрыты пасля рэканструкцыі ў 2010 г.
На невялікім пагорку ў пачатку парку Перамогі, на перакрыжаванні праспектаў Пераможцаў і Машэрава размяшчаецца комплекс Мінск — горад-герой. У красавіку 2010 года за комплексам пачалося будаўніцтва новага будынка Музея гісторыі Вялікай Айчыннай вайны, які быў адкрыты 2 ліпеня 2014 года..
20 верасня 2013 парку была прысвоена назва Музейна-паркавы комплекс «Перамога» .
Жыбуль
Жыбуль — беларускае прозвішча.
Зыбкі пясок
Зыбкія пяскі — пяскі, перанасычаныя паветрам (газам ці гарачымі парамі, у пустыні), вільгаццю ўзыходных крыніц і здольныя з прычыны гэтага засмоктваць углыб прадметы, якія патрапяць у іх; разнастайныя па сваёй прыродзе, але заўсёды пазбаўленыя драбназёмістага дамешку. Дзякуючы выпарэнню ці тонкай плёнцы вады, ахінальнай пясчынкі, счапленне паміж імі малое.
Уласцівасці
Зыбкі пясок — няньютанаўская вадкасць. Калі ён знаходзіцца ў стане супакою, ён здаецца цвёрдым, але невялікія (менш чым 1 %) змены ў механічнай напрузе на яго паверхні прыводзяць да істотнага змяншэння яго глейкасці. Каб выбрацца з зыбкага пяску, трэба прыкласці велізарныя высілкі. Сіла, патрэбная для таго, каб выцягнуць нагу з зыбкага пяску з хуткасцю 1 см/з, эквівалентная сіле, якая запатрабуецца для таго, каб падняць легкавую машыну сярэдніх памераў.
У сувязі з высокай шчыльнасцю зыбкага пяску, чалавек ці жывёла не можа цалкам патануць у ім. Зыбкі пясок бяспечны сам сабою, аднак у сувязі з тым, што ён істотна абмяжоўвае магчымасць перасоўвання, той, хто ўграз у ім, робіцца безабаронным ад іншых небяспек: прыліву, сонечнага апрамянення, драпежнікаў, абязводжвання і іншых. Пры трапленні ў зыбкі пясок, гэтак жа як і ў балоце, трэба паспрабаваць легчы на спіну, шырока раскінуўшы рукі. Выбірацца трэба павольна і плыўна, не робячы рэзкіх рухаў. Па словах бельгійскага вучонага Райманда Бергмана, аўтамабілі, што перасоўваюцца на досыць высокай хуткасці, цалкам могуць у адзін момант увайсці ў такі пясок.
Даная з'ява была створана і ў лабараторных умовах: група вывучэння фізікі вадкасцей пры нідэрландскім Універсітэце Твэнце на чале з Дэтлафам Лазе стварыла дзейную мадэль «сухога балота» ў празрыстым плексігласавым кантэйнеры вышынёй 60 см з падмуркам 20х20 см, запоўненым дробным пяском (дыяметр часціц — 40 мкм). Праз адтуліны ў падмурку кантэйнера ў пясок удзімалі паветра. Калі паветраная бруя была перакрыта, пясчынкі апусціліся ўніз і сфармавалі структуру з больш свабодным пакаваннем: 41%-я шчыльнасць у параўнанні з 55—66%-і ў інтактавым пяску. У атрыманай сумесі лёгка танулі розныя шарыкі дыяметрам 4 см рознай масы.
Шыранне
Зыбкія пяскі звычайна месцяцца па берагах мораў, азёр і рэк (дзе звычайна пашыраны ўзыходныя крыніцы), але могуць сустракацца і ўдалечыні ад берагоў, як на раўнінах, так і ў горах, у пустынях.
Муранаў
Муранаў (Muranów) — раён ў дзяльніцы Сьрудмесце Варшавы.
Гісторыя
На месцы раёну да засялення працякала некалькі ручаёў, такія як Бельчанца (Налеўка), якая дала назву вул. Налеўкі, было шмат азёр і сажалак — вул. Стаўкі.
Кудравец
Кудравец — беларускае прозвішча.
Муранаў
Гісторыя
У 1559 г. быў створаны першы юрыдык. Яны развіваліся на вузкіх палосах зямлі, уздоўж сельскагаспадарчых участкаў, выкладзеных перпендыкулярна да Віслы.
У складзе Варшавы
У 1686 годзе Юзэф Шымон Белоці пабудаваў для сябе палац Мурана — назву ён узяў ад назвы вострава Мурана каля Венецыі, дзе ён нарадзіўся. Назва маёнтка Муранава пайшла ад назвы палаца. Архітэктар надаў будынку формы, адсылаючы да традыцыйнай польскай сядзібы.
Зыгмунтоўскія валы зніклі пасля шведскага патопу і былі засаджаны, а вольная плошча выкарыстоўвалася ў тым ліку для для будаўніцтва новых вуліц. У 1761 годзе на базе існаваўшага дагэтуль палаца Мурана, перанятага архітэктарам Якубам Фантана, была закладзена Муранаўская плошча, якая ў наступныя гады стала адным з галоўных месцаў Муранава.
Эпідэмія чумы, якая пачалася ў 1770 г., падштурхнула магістрат на чале са Станіславам Любамірскім пабудаваць новыя набярэжныя вакол Варшавы, на гэты раз ахопліваючы значна большую тэрыторыю. Любамірскія акопы ахоплівалі таксама Муранаў аж да вуліцы Акопавай, якая атрымала назву ад гэтых акопаў. Усталяванне гэтай мяжы, нязменнай да 1916 г., прывяло да паступовых працэсаў урбанізацыі, больш шчыльнай забудовы, разметкі і частковага брукавання новых вуліц.
У ХIХ стагоддзі пачало забудоўвацца ўсё больш будынкаў, раён стаў гусцець. Большую частку новых жыхароў складалі яўрэі, якім, паводле тагачаснага заканадаўства, не дазвалялася жыць на рэпрэзентатыўных вуліцах горада. Гэты працэс працягваўся да ХХ стагоддзя і спрыяў стыхійнаму стварэнню яўрэйскага раёна, цэнтрам якога з часам стала вуліца Налеўкі. Увесь раён на пачатку ХХ стагоддзя быў горадам у горадзе, поўным надзвычайных кантрастаў. У другой палове ХIХ стагоддзя разбураны палац Мурана быў знесены, а побач было пабудавана трамвайнае дэпо і шматлікія камяніцы. Раён быў таксама вельмі разнастайны - гандлёвыя вуліцы прылягалі да вуліц якія нават не мелі каналізацыі і бруку і былі домам для яўрэйскай беднаты.
У 1916 годзе раён быў ужо вельмі шчыльна забудаваны, прамысловыя аб'екты чаргаваліся з жылой забудовай. Тут было некалькі галоўных будынкаў з важнымі функцыямі, напрыклад, палац Мастоўскіх, турма на Павіі, трамвайнае дэпо, чыгуначныя адводы, некалькі карпусоў школы. У міжваенны перыяд амаль 90% насельніцтва Муранава складалі яўрэі, усяго каля 300 тысяч чалавек.