cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Чашнікі (Горацкі раён)
Ча́шнікі (, Чашники) — вёска ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Паршынскага сельсавета.
Гісторыя
Згадваецца ў 1671 годзе як вёска ў Аршанскім павеце Вялікага Княства Літоўскага.
У 1924—1925 гадах цэнтр Чашніцкага сельсавета. Да 26 верасня 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Макараўскага сельсавета, да 13 чэрвеня 2002 года — у склад Горацкага сельсавета , да 20 лістапада 2013 года — у склад Ленінскага сельсавета.
Кутараўшчына
Да 17 студзеня 1969 года вёска ўваходзіла ў склад Куцавіцкага сельсавета.
Альхоўка (Горацкі раён)
Альхо́ўка (, Ольховка) — вёска ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Маслакоўскага сельсавета.
Спіс аб’ектаў PGC (2151001—2152000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2151001—2152000)
Акліматызацыя
Акліматыза́цыя (ад ac (ad) — да, для і κλίμα — клімат) — працэс прыстасавання арганізмаў да новых умоў існавання.
Акліматызацыя жывёл і раслін ажыццяўляецца праз няспадчынную змену абмену рэчываў у межах нормы рэакцыі арганізма (натуралізацыя) або пад уплывам натуральнага адбору праз змену генетычнай структуры віду (адаптацыя).
Акліматызаванымі лічацца віды, здольныя даваць у прыродных умовах паўнацэннае патомства і самастойна падтрымліваць сваю колькасць. Акліматызацыю выкарыстоўваюць як метад эксперыментальных даследаванняў або разглядаюць як комплекс мерапрыемстваў па мэтанакіраваным усяленні віду ў новыя месцы жыхарства для ўзбагачэння мясцовай флоры і фауны, увядзення ў культуру і развядзення (інтрадукцыя) ці аднаўлення ў раёнах былога пашырэння (рэакліматызацыя).
На Беларусі акліматызаваны некаторыя віды раслін (конскі каштан, клён амерыканскі, псеўдаакацыя, лубін шматлісты і інш.) і жывёл (андатра, янотападобны сабака, амерыканская норка, фазан, сярэбраны карась, амерыканскі сомік, чудскі сіг, сырок і інш.).
Акліматызацыя чалавека — складаны сацыяльна-біялагічны працэс, у якім вялікую ролю адыгрывае актыўны працэс стварэння сацыяльна арганізаванага асяроддзя працы і побыту, прыстасавання да кліматычных умоў.
Лігі
Лі́гі (, Лиги) — хутар у Ашмянскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Барунскага сельсавета.
Шалаханаўка
Шалаха́наўка (, Шелохановка) — вёска ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Паршынскага сельсавета.
Лігі
Да 30 мая 1988 года хутар уваходзіў у склад Семярніцкага сельсавета.
Анікавічы
Ані́кавічы (, Аниковичи) — вёска ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Маслакоўскага сельсавета.
Барсукі (Горацкі раён)
Барсукі́ (, Барсуки) — вёска ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Маслакоўскага сельсавета.
Місюнішкі
Місю́нішкі (, Мисюнишки) — хутар у Ашмянскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Барунскага сельсавета.
Да 30 мая 1988 года хутар уваходзіў у склад Семярніцкага сельсавета.
Варкава
Ва́ркава (, Варково) — вёска ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Маслакоўскага сельсавета.
Каспляны
Каспля́ны (, Каспляны) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Суражскага сельсавета.
Дзятлы (Віцебскі раён)
Дзя́тлы (, Дятлы) — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Суражскага сельсавета. Побач з граніцай Расійскай Федэрацыі, за 39 км на паўночны ўсход ад Віцебска, за 45 км ад чыгуначнай станцыі Віцебск. На поўнач узлесак Касплянская Лясная Дача.
Палуды
Палу́ды (, Полуды) — вёска ў Ашмянскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Барунскага сельсавета.
Да 30 мая 1988 года вёска ўваходзіла ў склад Семярніцкага сельсавета.
Інтэрніраванне японцаў у ЗША
Інтэрніраванне японцаў у ЗША — гэта тэрмін, якім апісваюць прымусовае перасяленне японскіх, карэйскіх і тайваньскіх імігрантаў, грамадзян ЗША японскага, карэйскага і кітайскага паходжання, а таксама асоб экстрадыраваных з краін Лацінскай Амерыкі ў месцах масавага зняволення грамадзян на тэрыторыі Злучаных Штатаў падчас Другой сусветнай вайны. Усяго было інтэрніравана больш за 100 тыс. японцаў на падставе іх патэнцыяльнай магчымасці супрацоўнічаць з Японіяй у форме шпіянажу, тэрарыстычнай дзейнасці ці сабатажу. Інтэрніраваныя японцы былі поўнасцю рэабілітаваны ў 1980-х гг.
Японскае насельніцтва ЗША
На канец 1941 г. ў ЗША жылі 127 тыс. японцаў, з іх 112 тыс. — на заходнім узбярэжжы Прыкладна 80 тыс. японцаў у ЗША былі амерыканскімі грамадзянамі.
Адносіны да японцаў пасля налёту на Перл Харбар
7 снежня 1941 г. японская авіяцыя нанесла раптоўны налёт на амерыканскую ваенную базу ў Перл Харбар. Паколькі японская армія паспяхова дзейнічала ў Азіі ў папярэднія гады, сярод амерыканцаў узніклі апаскі, што японцы могуць напасці на кантынентальную тэрыторыю ЗША. Напярэдадні вайны з Японіяй адносіны да японскіх імігрантаў сярод грамадзян ЗША былі рознымі і многія амерыканцы не бачылі ў іх патэнцыяльнага ворага. , але пасля налёту на Перл Харбар у грамадстве Злучаных Штатаў узрасла нянавісць да японцаў, як і ўвогуле да асоб мангалоіднай расы. Праблема ўзмацнілася пасля інцыдэнту на востраве Нііхаў неўзабаве пасля налёту на Перл Харбар: тры мясцовых японца вызвалілі з палону японскага ваеннага лётчыка з прымяненнем сілы супраць жыхароў вострава, якія трымалі палоннага.
Вялікія Анікавічы
Вялі́кія Ані́кавічы (, Великие Аниковичи) — вёска ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Маслакоўскага сельсавета.
Інтэрніраванне японцаў у ЗША
Заканадаўчая база інтэрніравання японцаў і іншых "патэнцыяльна небяспечных чужынцаў"
Пасля нападу на Перл Харбар прэзідэнт ЗША Франклін Дэлана Рузвельт падпісаў тры пракламацыі: 2525, 2526 і 2527, якія аб'яўлялі эмігрантаў з Японіі, Германіі і Італіі «патэнцыяльна небяспечнымі чужынцамі» (літ.: alien enemies — «імігранты ворагі»), правы якіх на тэрыторыі ЗША значна абмяжоўваліся. Так Пракламацыя 2525, якая распаўсюджвала сваё дзеянне на японцаў ва ўзросце ад 14 год, змяшчала наступныя абмежаванні:
(1) Ніхто з патэнцыяльна небяспечных чужынцаў не можа знаходзіцца на тэрыторыі Зоны Канала і ніхто з іх не можа ні прыехаць на Гавайскія ці Філіпінскія а-вы ні пакінуць іх без адпаведнай пастановы міністра юстыцыі. Пры парушэнні гэтага абмежавання патэнцыяльна небяспечным чужынцам ці пры знаходжанні такога чужынца ў забароненай мясцовым ваенным камандаваннем для наведвання зоне ў Зоне Канала, на Гаваях і Філіпінах, патэнцыяльна небяспечны чужынец падлягае затрыманню уладай мясцовага ваеннага губернатара ці непасрэдна ваеннага міністра, і такі чужынец будзе ўтрымлівацца пакуль распараджэннем ваеннага міністра не будзе вызначана, ці ўтрымліваць яго ў зняволенні далей, ці вызваліць, ці вызваліць пад заклад, згодна з абставінамі.
(2) Улада вызначаць тэрыторыі, абмежаваныя для наведвання, і затрымліваць патэнцыяльна небяспечных чужынцаў на тэрыторыі Зоны Канала, Гавайскіх астравоў ці Філіпінскіх астравоў знаходзіцца ў юрысдыкцыі мясцовага ваеннага кіраўніцтва, якое мусіць дзейнічаць ў згодзе з вышэйазначанымі пастановамі пад кіраўніцтвам ваеннага міністра.
(3) Ніхто з патэнцыяльна небяспечных чужынцаў не можа прыехаць на Аляску, у Пуэрта Рыка ці на Віргінскія астравы альбо пакінуць іх без адпаведнай пастановы міністра юстыцыі. Пры парушэнні гэтага абмежавання патэнцыяльна небяспечным чужынцам ці пры знаходжанні такога чужынца ў забароненай мясцовым камандаваннем арміі і флоту для наведвання зоне ў Алясцы, Пуэрта Рыка і на Філіпінах, патэнцыяльна небяспечны чужынец падлягае затрыманню уладай міністра юстыцыі, які будзе ажыццяўляць сваю ўладу ў супрацоўніцтве з федэральным атарнэям, і такі чужынец будзе ўтрымлівацца пакуль распараджэннем ваеннага міністра не будзе вызначана, ці ўтрымліваць яго ў зняволенні далей, ці вызваліць, ці вызваліць пад заклад, згодна з абставінамі.
(4) Ваеннае камандаванне Аляскі і Пуэрта Рыка, а таксама камандаванне флоту Віргінскіх астравоў маюць права вызначаць тэрыторыі, абмежаваныя для наведвання.
(5) Ніхто з патэнцыяльна небяспечных чужынцаў не можа ніколі і нідзе валодаць ці карыстацца наступнымі рэчамі:
а.  Агнястрэльнай зброяй.
б.  Іншымі відамі ваеннай зброі, ці дэталямі да пэўнага віду ваеннай зброі.
Баяры (Мядзельскі сельсавет)
Бая́ры — аграгарадок у Мядзельскім сельсавеце Мядзельскага раёна Мінскай вобласці.
Гісторыя
У 1868 г. вёска Мядзельскай воласці Вілейскага павета Віленскай губерні, 11 двароў, 105 жыхароў. У 1904 г. вёска (241 жыхар) і 2 засценка Баяры і Верачаты (39 і 6 жыхароў), валоданні Асановіча і Махніста. У 1921 г. вёска Мядзельскай гміны Дунілавіцкага (з 1925 г. Пастаўскі) павета Віленскага ваяводства, 55 двароў, 255 жыхароў. У 1936 дзейнічала ячэйка КПЗБ (5 чалавек, сакратар Д. Ф. Багавец). З 12.10.1940 г. да 16.07.1954 г. — цэнтр Баярскага сельсавета Мядзельскага раёна Вілейскай, з 20.09.1944 г. Маладзечанскай абласцей, з 16.07.1954 г. у Мядзельскім сельсавеце (з 17.11.1959 г. гарпассавет), з 20.01.1960 Мінскай вобласці.
Інтэрніраванне японцаў у ЗША
Заканадаўчая база інтэрніравання японцаў і іншых "патэнцыяльна небяспечных чужынцаў"
г.  Бомбамі.
Баяры (Мядзельскі сельсавет)
Гісторыя
На франтах Вялікай Айчыннай вайны і ў партызанскай барацьбе з нямецкімі захопнікамі загінулі 76 жыхароў вёсак калгаса «Ленінскі шлях» (18 вёсак). На ўшанаванне іх памяці ў 1972 г. ля Дома культуры ўстаноўлена стэла. У 1948 г. у вёсцы арганізаваны калгас імя Варашылава, у 1949 г. пабудаваны дом-чытальня, у 1952 г. — радыёвузел на 100 радыёкропак. З 11.02.1960 г. вёска — цэнтр калгаса «Ленінскі шлях» (да 20.11.1961 г. калгас «Сталінскі шлях»).
Інтэрніраванне японцаў у ЗША
Заканадаўчая база інтэрніравання японцаў і іншых "патэнцыяльна небяспечных чужынцаў"
д.  Выбуховымі рэчывамі ці матэрыяламі, з якіх магчыма рабіць выбуховыя рэчывы.
Баяры (Мядзельскі сельсавет)
Інфраструктура
Працуюць Дом культуры, бібліятэка, аддзяленне сувязі, фельчарска-акушэрскі пункт, пачатковая школа, крама, лазня, 2 жывёлагадоўчыя фермы, майстэрня па рамонце сельскагаспадарчага інвентара, зернесушылка.
Інтэрніраванне японцаў у ЗША
Заканадаўчая база інтэрніравання японцаў і іншых "патэнцыяльна небяспечных чужынцаў"
е.  Караткахвалевымі радыёпрыёмнікамі.
Ваверка
Ва́верка (, Ваверка) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. З'яўляецца цэнтрам Ваверскага сельсавета.
Інтэрніраванне японцаў у ЗША
Заканадаўчая база інтэрніравання японцаў і іншых "патэнцыяльна небяспечных чужынцаў"
з.  Сігнальнымі прыборамі.
Ваверка
Непадалёк ад вёскі знаходзіцца сажалка (пл. 0,33 км²).
Інтэрніраванне японцаў у ЗША
Заканадаўчая база інтэрніравання японцаў і іншых "патэнцыяльна небяспечных чужынцаў"
і.  Кодамі альбо шыфрамі.
Ваверка
Гісторыя
Існуе версія, што на месцы сучаснай вёскі існаваў летапісны горад Вевярэск, які ўпамінаецца ў «Спісе рускіх гарадоў далекіх і блізкіх» у канцы XIV стагоддзя сярод гарадоў ВКЛ.
Інтэрніраванне японцаў у ЗША
Заканадаўчая база інтэрніравання японцаў і іншых "патэнцыяльна небяспечных чужынцаў"
к.  Фотаапаратамі.
л.  Дакументамі, матэрыяламі ці кнігамі, у якіх могуць знаходзіцца нябачныя надпісы; фатаграфіі, эскізы, замалёўкі, карты, ці графічныя выявы пэўнага ваенных ці ваенна-марскіх прыбораў, абсталявання, зброі, боепрыпасаў і іншых рэчаў, якімі карыстаюцца армія і флот ЗША падчас правядзення баявых дзеянняў, на баявых пастах і ў вайсковым размяшчэнні. Калі нешта з вышэйазначаных рэчаў будзе знойдзена ў патэнцыяльна небяспечных чужынцаў, яно павінна быць канфіскавана.
Ваверка
Гісторыя
Пісьмова Ваверка вядома з 1413 г., калі Міхаіл Галігінавіч заснаваў касцёл Святога Францішка. Праз 50 гадоў удава Софія Галігінавіч і сын Жыгімонт Галігінавіч пацвердзілі правы касцёла Святой Троіцы, з чаго можна здагадвацца, ці то ў Ваверцы быў пабудаваны другі касцёл, ці перайменаваны ранейшы. У 1496 г. Старая Ваверка або Вялікая (паблізу з’явілася Новая Ваверка, пазней Дылева) перайшла ў спадчыну да Мікалая Жыгімонтавіча Галігінавіча.
Інтэрніраванне японцаў у ЗША
Заканадаўчая база інтэрніравання японцаў і іншых "патэнцыяльна небяспечных чужынцаў"
(6) Ніхто з патэнцыяльна небяспечных чужынцаў не можа карыстацца самалётам ці паветраным шарам, знаходзячымся ва ўласнасці дзяржавы, камерцыйнай структуры альбо прыватнай асобы без спецыяльнага дазволу ...
Ваверка
Гісторыя
У 1570 г. Ваверка атрымала статус мястэчка, тут праходзіў гасцінец з Вільні на Кракаў, меліся корчмы, праводзіўся гандаль і кірмашы. Мястэчка абазначана на карце Т. Макоўскага (1613). У 1617 г. Ваверка належала А. Галеўскаму. Верагодна, ніколі пазней Ваверка не мела месцячковага статусу. Падчас вайны 1654—1667 гг. мястэчка і касцёл разбураны расійскім войскам І. Хаванскага.
Інтэрніраванне японцаў у ЗША
Заканадаўчая база інтэрніравання японцаў і іншых "патэнцыяльна небяспечных чужынцаў"
14 студзеня 1942 г. Ф. Д. Рузвельт падпісаў Пракламацыю 2537, якая накладала на патэнцыяльна небяспечных чужынцаў абавязак паведамляць пра змену імя, прозвішча, месца жыхарства ці працы ў Федэральнае бюро расследаванняў.
Ваверка
Гісторыя
У 1792 г. уладальнікам Ваверкі быў Караль Ласковіч. Падчас трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай, вёска ўвайшла ў склад Мытлянскай воласці Лідскага павета Расійскай імперыі. У канцы XVIII ст. Ваверка ў Кастравіцкіх. У 1840 г. Самуэль Кастравіцкі (1788—1859) пабудаваў тут каменны касцёл на месцы старога. У 1881 г. у Ваверцы былі касцёл і карчма. У пачатку XX ст. становішча прыкметна не змянілася: 71 жыхар на 107 дзесяцін, вёска называлася Вавёркай, побач размяшчаліся хутар Жараўскай (19 жыхароў) і засценак Круповіча (6 чал. на 24 дзесяцінах).
Інтэрніраванне японцаў у ЗША
Заканадаўчая база інтэрніравання японцаў і іншых "патэнцыяльна небяспечных чужынцаў"
Наступным крокам стала прыняцце 19 лютага 1942 г. прэзідэнтам ЗША спецыяльнага распараджэння аб дазволу ваенным вызначыць спецыяльныя зоны, якія былі б забароненымі для наведвання «патэнцыяльна небяспечным чужынцам». У гісторыю гэта распараджэнне ўвайшло як Загад 9066. З гэтага пачалося масавае адсяленне «патэнцыяльна небяспечных чужынцаў», ў тым ліку і грамадзян ЗША, ў спецыяльна размеркаваныя для іх месцы. Таксама гэта датычылася асоб, якія толькі напалову былі японцамі альбо мелі японцаў сярод далёкіх продкаў.
Ваверка
Гісторыя
У час Першай сусветнай вайны з 1915 г. вёска была акупіравана германскімі войскамі. 3 1921 г. у складзе Лідскага павета Навагрудскага ваяводства Польскай Рэспублікі. Да 1927 г. ў гміне, пасля ў гміне.
Інтэрніраванне японцаў у ЗША
Грамадская падтрымка ўрадавых акцый супраць японцаў
Нягледзячы на тое, што многія амерыканскія грамадзяне, якія не падпадалі пад абмежаванні вышэйзгаданых загадаў і пракламацый прэзідэнта, не падтрымлівалі ідэю ізаляцыі японцаў, гісторыя захавала прыклады падтрымкі і апраўдання такіх рэпрэсій. Вось якая думка была распаўсюджана сярод фермераў:
Ваверка
Гісторыя
3 1939 г. у складзе БССР, з 12 кастрычніка 1940 г. цэнтр сельсавета Лідскага раёна. У час Вялікай Айчыннай вайны ў чэрвені 1941 — ліпені 1944 гг. акупіравана нямецкімі войскамі.
Інтэрніраванне японцаў у ЗША
Грамадская падтрымка ўрадавых акцый супраць японцаў
"«Нас абвінавачваюць што мы жадаем пазбавіцца ад япошак з-за эгаістычных прычын. Так і ёсць. Стаіць пытанне ці будзе белы чалавек жыць на ціхаакіянскім узбярэжжы або жоўты. Жоўтыя прыйшлі ў гэтую даліну працаваць і засталіся каб забраць усё сабе... Калі б усіх япошак заўтра вывезлі адсюль, праз пару тыдняў мы б перасталі пра іх сумаваць, бо белыя фермеры занялі б іх месца і расцілі б ўсё тое ж, што і япошкі. Таксама не будуць патрэбны яны нам і калі вайна скончыцца»."
А вось словы журналіста Генры Маклемора:
"«Я за неадкладную дэпартацыю ўсіх японцаў з заходняга ўзбярэжжа куды-небудзь углыб. Пры гэтым я не маю на ўвазе нейкае добрае месца. Загнаць іх у гурт пагнаць іх прэч і прыгнаць на бясплодныя землі. Асабіста я ненавіджу японцаў. І ўсё, што з імі звязана»."
Ваверка
Гісторыя
У 1970 г. было 93 двары. У 1973—1980 гг. праект планіроўкі і забудовы Ваверкі распрацоўваўся архітэктарам Р. І. Белагорцавым.
Інтэрніраванне японцаў у ЗША
Грамадская падтрымка ўрадавых акцый супраць японцаў
Газета Лос Аджэліс Таймс таксама пісала падобнае:
"«Гадзюка застанецца гадзюкай, дзе б ні вылупілася яе яйка.... Такім жа чынам, амерыканскі японец, які нарадзіўся ад бацькоў-японцаў, выхаваны ў японскіх традыцыях перанесеных у Амерыку, жыве ў японскім асяроддзі... хоць і можа фармальна быць амерыканскім грамадзянінам, але за рэдкімі выключэннямі вырастае японцам, а не амерыканцам.... Таму, нават калі гэта можа быць несправядлівым да кагосьці з іх, мы павінны адносіцца да ўсіх іх як да патэнцыяльных ворагаў — я не магу зрабіць іншай высновы — пакуль не скончыцца вайна з іх народам»."
Месцы размяшчэння інтэрніраваных японцаў
Акрамя 7 тыс. японцаў ЗША, накіраваных непасрэдна ў лагеры інтэрніраваных, яшчэ 2264 японскіх эмігранта былі экстрадыраваны ў ЗША з краін Лацінскай Амерыкі, пераважна з Перу, і таксама накіраваны ў тыя ж лагеры. Пазней, у верасні 1943 г. больш за тысячу інтэрніраваных японцаў з ЗША, Канады і Лацінскай Амерыкі абмянялі на неваенных амерыканцаў, якіх у сваю чаргу інтэрніравалі японскія ўлады. Афіцыйна ў Японскую імперыю вярнуліся дабравольцы, але цяпер дакладна вызначыць гэта праблематычна. Некаторыя японцы сапраўды жадалі вярнуцца на сваю Бацькаўшчыну, але маглі быць і тыя, хто згадзіўся на вяртанне ў Японію, як на меншае ліха (бо ў іх быў выбар жыць у лагеры ў адносна дэмакратычнай краіне ці на свабодзе ў аўтарытарнай, якой была тагачасная Японія)
Умовы жыцця інтэрніраваных
Якасць жыцця ў розных цэнтрах і лагерах была рознай. Асноўнай праблемай была слабая папярэдняя падрыхтоўка да перасялення больш за 100 тыс. чалавек у зборныя і эвакуацыйныя цэнтры. Многія будынкі, у сувязі з іх катастрафічным дэфіцытам, будаваліся паводле тыпавых праектаў вайсковых баракаў. У эвакуацыйных цэнтрах, згодна справаздачы Ваенна-эвакуацыйнай службы за 1943 г. інтэрніраваныя асобы знаходзіліся ў «бараках простай рамкавай канструкцыі без водаправоду, каналізацыі ці кухні». І трэба зазначыць, што ў такіх бараках жылі не ваеннапалонныя салдаты, а сем'і.
Харчаванне інтэрніраваных японцаў у розных лагерах і цэнтрах таксама не было аднолькавым. Так у эвакуацыйным цэнтры «Харт Маўнцін» (паўночы захад штата  Вайёмінг) на душу насельніцтва штодзень спажывалі каля 45 цэнтаў. Некаторыя інтэрніраваныя не былі добра падрыхтаваны да пражывання ў зімовых умовах на паўночным захадзе ЗША. Былі выпадкі калі ахова страляла ў інтэрніраваных, якія спрабавалі пакінуць лагер ці цэнтр без дазволу. Але пры гэтым дзецям і падлеткам дазвалялася хадзіць у школу ці каледж за межамі цэнтра ці лагера, многім дарослым таксама дазвалялі працаваць за межамі цэнтраў. У некаторых выпадках японцаў, якія добра трымаліся абмежаванняў у месцах зняволення і даказалі сваю лаяльнасць уладам ЗША, дазвалялі вярнуцца дадому.
Некаторыя з інтэрніраваных японцаў, як ужо было зазначана раней, выказалі пажаданне вярнуцца ў Японію. Такіх японцаў, частка з якіх адмовілася ад амерыканскага грамадзянства, звычайна перасялялі ў лагер «Ц'юлей Лейк», адкуль 1327 з іх дэпартавалі ў Японію. Адзін з японцаў, адмовіўшыхся ад амерыканскага грамадзянства, Мінору Кіёта, пазней успамінаў:
"«Мая адмова была выражэннем кароткачасовага эмацыянальнага пратэсту, рэакцыяй на гады цкавання, ад якога пацярпеў як я сам, так і іншыя амерыканскія японцы, у асаблівасці ад зняважлівага допыту з боку агента ФБР ў «Тапазе» і здзекаў ад бандытаў і аховы ў «Ц'юлей Лейк»."
Аляксандр Васільевіч Калчак
Алякса́ндр Васі́льевіч Калча́к (Александр Васильевич Колчак; 16 лістапада, сяло Аляксандраўскае, Санкт-Пецярбург — 7 лютага 1920, Іркуцк) — расійскі ваенны і палітычны дзеяч, флатаводзец, навуковец-акіянограф, палярны даследчык.
Інтэрніраванне японцаў у ЗША
Умовы жыцця інтэрніраваных
Былі і добраахвотнікі даказаць сваю лаяльнасць ЗША. З некаторых інтэрніраваных амерыканскіх японцаў армія ЗША сфарміравала 442-ую палкавую баявую групу, якая ваявала пераважна ў Італіі. Таксама частку японцаў выкарыстоўвалі ў якасці ваенных перакладчыкаў на японскім фронце. Усяго прыкладна 20000 амерыканскіх японцаў — мужчын і жанчын — служылі ў арміі ЗША падчас Другой сусветнай вайны. Пры гэтым нярэдка сем'і гэтых салдат па-ранейшаму знаходзіліся у эвакуацыйных і зборных цэнтрах. Аналагічныя выпадкі былі і ў арміі Канады.
Даволі нязначны працэнт японскага насельніцтва Гаваяў было заключана ў мясцовыя лагеры інтэрніравання. Часткова гэта было звязана з значнай колькасцю японцаў, якіх было праблематычна выселіць з Гавайскіх астравоў бо гэта выклікала б недахоп рабочай сілы і стварыла б транспартныя праблемы, а часткова з прынцыповай пазіцыяй мясцовай ваеннай і цывільнай адміністрацыі, якія не жадалі масавых рэпрэсій на астравах без падставы і пры наяўнасці ваеннага палажэння.
Аляксандр Васільевіч Калчак
Належаў да дваранскага роду. З'яўляўся адным з найбуйнейшых палярных даследчыкаў канца XIX — пачатку XX стагоддзяў, пасля знікнення групы барона Толя ў час экспедыцыі 1900—1902 гадоў арганізаваў уласную экспедыцыю для яго выратавання. Удзельнік Руска-японскай вайны. У час Першай сусветнай вайны камандаваў міннай дывізіяй Балтыйскага флоту (1915—1916), Чарнаморскім флотам (1916—1917). Георгіеўскі кавалер, адмірал (1918).
Правадыр Белага руху ў час Грамадзянскай вайны. Вярхоўны кіраўнік Расіі (1918—1920). Вярхоўны галоўнакамандуючы Рускай арміяй.
Інтэрніраванне японцаў у ЗША
Вызваленне інтэрніраваных японцаў
З 2 студзеня 1945 г. пачалося паступовае вызваленне затрыманых японцаў, якім давалі 25 долараў і білет дадому. Частка інтэрніраваных проста не мела фінансавых магчымасцяў пакінуць лагер ці цэнтр і працягвала жыць там добраахвотна. Яшчэ некаторых трымалі ў «Ц'юлей Лейк» да 1946 г. перад рэпатрыяцыяй ў Японію. З вызваленнем праблемы амерыканскіх японцаў не скончыліся, бо многія з іх згубілі значную частку сваёй рухомай і нерухомай маёмасці ці вымушаны былі яе хутка прадаць пасля вызвалення. Сярод іншых праблем былі дыскрымінацыя з боку белых амерыканцаў і мясцовых адміністрацый. Таксама ў многіх, перажыўшых дрэнныя стасунакі у лагерах і цэнтрах, развілася дэпрэсія.
Аляксандр Васільевіч Калчак
Паходжанне
Род Калчакоў адносіўся да служылага дваранства Расійскай імперыі, быў даволі шырокім, у розных пакаленнях яго прадстаўнікі вельмі часта аказваліся звязанымі з ваеннай справай. Само прозвішча «Калчак» — цюркскага паходжання і азначае «меч», «шабля».
Згодна з адной легендай, продкам А. В. Калчака быў турэцкі ваенны, камендант крэпасці Хатын на Днястры, нашчадкі якога, нібы, атрымалі пазней расійскае падданства. Аднак ніякіх довадаў, што сведчаць пра родныя сувязі «новых» Калчакоў, пачынаючы з Лук'яна, з хатынскім камендантам і яго сынам, не існуе. Сучасныя расійскія гісторыкі паказваюць, што, хутчэй за ўсё, Калчакі аказаліся ў Расіі не раней другога падзелу Рэчы Паспалітай у 1793 годзе — значна пазней падзей, звязаных з руска-турэцкай вайной і паланеннем хатынскага каменданта рускімі войскамі.
Інтэрніраванне японцаў у ЗША
Рэабілітацыя амерыканскіх грамадзян японскага паходжання
Акрамя некаторай кампенсацыі частцы былых інтэрніраваных асоб ў 1940–50-я гг., большасць амерыканскіх японцаў нічога не атрымалі за страчаную маёмасць, і іх зняволенне не разглядалася як несправядлівае.
Аляксандр Васільевіч Калчак
Паходжанне
Іван Лук'янавіч быў бацькам шматдзетнага сямейства: ён выхаваў траіх сыноў і некалькіх дачок. Сыноў клікалі Васілём, Пятром і Аляксандрам. Усе яны выбралі для сябе ваенную кар'еру, сталі марскімі артылерыстамі. Малодшы сын, Пётр, даслужыўся да капітана 1-га рангу; Аляксандр, ад якога ўзяла пачатак сярэдняя лінія Калчакоў — памешчыкаў Тамбоўскай губерні, скончыў службу ў чыне генерал-маёра.
Старэйшы сын, Васіль, нарадзіўся 1 студзеня 1837 года. Выхоўваўся ў адэскай, добра ведаў французскую мову і быў прыхільнікам французскай культуры. Васіль рыхтаваўся бацькамі да грамадзянскай службы, але ў 1853 годзе пачалася Крымская вайна і Васіль паступіў на службу ў марскую артылерыю Чарнаморскага флоту ў малодшым афіцэрскім чыне. Падчас абароны адрозніўся і быў узнагароджаны. Чын прапаршчыка В. І. Калчак атрымаў, быўшы параненым пры. Пасля вайны ён скончыў Горны інстытут у Пецярбургу і быў камандзіраваны для праходжання практыкі на Урал, у Златавуст. Далейшы лёс Васіля Іванавіча быў звязаны з, пачынаючы з яго пуску ў 1863 годзе. Аж да адстаўкі ён служыў тут прыёмшчыкам, меў рэпутацыю чалавека простага і вельмі педантычнага. Быў спецыялістам у вобласці артылерыі, апублікаваў шэраг навуковых прац пра сталеліцейную вытворчасць, у 1903 годзе выйшла яго кніга па гісторыі Абухаўскага завода. Пасля выхаду ў адстаўку ў 1889 годзе (з прысваеннем генеральскага звання) яшчэ 15 гадоў працягваў працаваць на заводзе, будучы кіраўніком -пракатнай майстэрні.
Сям'я маці А. В. Калчака — Посахавых — паходзіла з данскіх казакоў. Вольга Ільінічна (1855—1894) паходзіла з купецкай сям'і. Яе бацька Ілья Міхайлавіч быў патомным ганаровым грамадзянінам, шматгадовым Адэскай гарадской думы. У 1920 годзе ён быў расстраляны савецкімі карнымі органамі. Вольга Ільінічна мела спакойны і ціхі характар, адрознівалася набожнасцю і імкнулася ўсімі сіламі перадаць яе і сваім дзецям.
Інтэрніраванне японцаў у ЗША
Рэабілітацыя амерыканскіх грамадзян японскага паходжання
У 1960-х гг. ЗША ахапіла хваля пратэстаў, да якой далучыліся маладыя амерыканскія японцы. Яны распачалі «Рух за аднаўленне», мэтай якога была не столькі дзяржаўная кампенсацыя страчанай маёмасці іх бацькоў, колькі прызнанне несправядлівасці самога інтэрніравання амерыканскіх японцаў у 1942–46 гг. Часткова гэта мэта была дасягнута, калі ў 1976 г. прэзідэнт ЗША Джэральд Форд аб'явіў інтэрніраванне амерыканскіх японцаў нацыянальнай памылкай, якую нельга паўтараць. У 1980 г. пад ціскам Лігі амерыканскіх грамадзян японскага паходжання Кангрэс ЗША стварыў Камісію па эвакуацыі і інтэрніраванню цывільнага насельніцтва падчас вайны. 24 лютага 1983 г. Камісія прадставіла справаздачу, якая асудзіла такое інтэрніраванне як несправядлівае і прапанавала выплаціць па 20 тыс. дол. кампенсацыі кожнаму жывому амерыканскаму японцу, які перажыў інтэрніраванне.
Аляксандр Васільевіч Калчак
Паходжанне
Пажаніўшыся ў пачатку 1870-х гадоў, бацькі А. В. Калчака пасяліліся каля Абухаўскага завода, у сяле Аляксандраўскім, практычна за тагачаснай гарадской мяжой. Жонка была на 18 гадоў маладзейшай за мужа. 4 лістапада 1874 года ў іх нарадзіўся сын Аляксандр.
Дакумент пра нараджэнне сведчыць: …у метрычнай 1874 года кнізе Траецкай царквы с. Аляксандраўскага Санкт-Пецярбургскага павета пад № 50 паказана: <dd>Марской артылерыі ў штабс-капітана Васіля Іванавіча Калчака і законнай жонкі яго Вольгі Ільінічны Калчак, абодвух праваслаўных і першашлюбных, сын Аляксандр нарадзіўся 4 лістапада, ахрышчаны 15 снежня 1874 года. Хроснымі бацькамі яго былі: штабс-капітан марскі Аляксандр Іванавіч Калчак і ўдава калежскага сакратара Дар'я Піліпаўна Іванова.</dd>
Інтэрніраванне японцаў у ЗША
Рэабілітацыя амерыканскіх грамадзян японскага паходжання
У 1988 г. Прэзідэнт ЗША Рональд Рэйган падпісаў Акт грамадзянскіх свабод, які гарантаваў кампенсацыю ў 20 тыс. дол. кожнаму амерыканскаму японцу, які перажыў інтэрніраванне і быў жывы на момант прыняцця Акта. Таксама прэзідэнт афіцыйна папрасіў прабачэння ў амерыканскіх грамадзян японскага паходжання за несправядлівыя адносіны у 1940-я гг.
Аляксандр Васільевіч Калчак
Паходжанне
Хрысцілі хлопчыка ў мясцовай Траецкай царкве. Хросным бацькам нованароджанага быў яго дзядзька, малодшы брат бацькі.
Хурсік
Хурсік — прозвішча.
Інтэрніраванне японцаў у ЗША
Рэабілітацыя амерыканскіх грамадзян японскага паходжання
7 снежня 1991 г. прэзідэнт ЗША Джордж Буш таксама афіцыйна папрасіў прабачэння ў амерыканскіх японцаў за несправядлівае пазбаўленне свабоды ў 1940-х гг. А ў 1992 г. ў фонд кампенсацыі ахвярам палітыкі інтэрніравання амерыканскіх японцаў дадалі 400 млн дол., каб кожны яшчэ жывы амерыканец японскага паходжання, які перажыў інтэрніраванне, мог атрымаць свае 20 тыс. дол.
Ацэнка амерыканскай палітыкі інтэрніравання ў гісторыі
Трэба прызнаць, што ў 1930–40-х гг. інтэрніраванне выхадцаў з варожай краіны было звычайнай практыкай. У СССР перасяляліся шматлікія народы, у Польшчы пасля пачатку Другой сусветнай вайны таксама інтэрніравалі мясцовых немцаў, нярэдка ў тыя ж лагеры, дзе знаходзіліся крымінальныя злачынцы, камуністы і ўкраінскія нацыяналісты. Меры, аналагічныя дзеянням ЗША супраць японскіх, нямецкіх і італьянскіх эмігрантаў, праводзіла Канада. У ЗША экстрадыравалі многіх японцаў і немцаў з краін Лацінскай Амерыкі. Шырокія колы амерыканскага грамадства як і многія палітычныя дзеячы падтрымлівалі гэта як ваенную неабходнасць. Некаторыя з апалагетаў інтэрніравання японцаў прыводзілі антыамерыканскую пазіцыю многіх японцаў, зняволеных у «Ц'юлей Лейк», як апраўданне рэпрэсіям.
Аляксандр Васільевіч Калчак
Марскі корпус
У 1888 годзе «па ўласным жаданні і па жаданні бацькі» Аляксандр паступіў у.
З пераходам з гімназіі ў Марское вучылішча стаўленне да навукі ў юнага Аляксандра змянілася: вучоба ўлюбёнай справе для яго стала асэнсаваным заняткам, з'явілася і пачуццё адказнасці. У сценах Марскога кадэцкага корпуса, як з 1891 года стала звацца вучылішча, выявіліся здольнасці і таленты Калчака. Ён шмат і зацята працаваў, старанна вывучаў навукі, ваенна-марскую справу. З'явіліся вынікі. Аляксандр вылучаўся поспехамі: ён ішоў у сваім выпуску то першым, то другім, перыядычна мяняючыся месцамі са сваім сябрам Філіпавым.
Інтэрніраванне японцаў у ЗША
Ацэнка амерыканскай палітыкі інтэрніравання ў гісторыі
Цікава, што сучасны расійскі пісьменнік публіцыст А. Бушкоў у сваіх кнігах пра І. Сталіна (у прыватнасці «Ледзяны трон») таксама разглядаў інтэрніраванне японцаў, як практычную і мэтазгодную акцыю ўрада Рузвельта.
Аляксандр Васільевіч Калчак
Марскі корпус
Аўтар апублікаванага ў 1944 годзе артыкула «Выпуск Калчака» контр-адмірал і пісьменнік-марыніст Д. В. Нікіцін, які навучаўся ў Марскім корпусе адначасова з Калчаком, пісаў:
У 1890 годзе Калчак упершыню выйшаў у мора. 12 мая па прыбыцці ў Кранштат Аляксандр разам з іншымі малодшымі кадэтамі быў прызначаны на. На гэтым караблі быў падняты і сцяг камандуючага навучальнай эскадрай контр-адмірала Ф. А. Геркена. Эскадра пад яго камандаваннем падчас навучальнага плавання заходзіла ў Б'ёрке, Гельсінгфорс, Рэвель і 6 жніўня вярнулася ў Кранштат. Падчас плавання Калчак разам з іншымі малодшымі выхаванцамі займаўся на шлюпках. Да канца вучобы адбыліся агульныя вяслярныя і парусныя гонкі, а потым прайшло і вучэнне.
, згодна з навучальнай праграмай Марскога корпуса, павінны былі браць удзел у навучальнай экскурсіі на Абухаўскім сталеліцейным заводзе для атрымання агульнага ўяўлення пра «паслядоўныя працэсы поўнай фабрыкацыі гармат… а таксама і пра прыгатаванне сталі». Аляксандр шмат разоў бываў у бацькі на заводзе і імкнуўся дасканала вывучыць вытворчасць. Аднак заняткі ў Марскім корпусе прымусілі адкласці астатнія справы і захапленні. Тым часам вядома, што англійскі вынаходнік і гарматны кароль, які прыязджаў на Абухаўскі завод, прапанаваў Аляксандру адправіцца ў Англію, вывучыць справу на яго заводах і стаць інжынерам. Аднак жаданне «плаваць і служыць у моры» ў жаданнях і марах маладога Калчака ўзяло верх.
У 1892 годзе Аляксандр быў узведзены ў малодшыя унтэр-афіцэры. Калі ён перайшоў у гардэмарынскі клас, то быў узведзены ў фельдфебелі — як найлепшы па навуках і паводзінах, у ліку нешматлікіх на курсе — і прызначаны настаўнікам у малодшую роту. Кадэт той роты, пазней на працягу доўгіх гадоў сябар і памочнік Калчака, яго першы біёграф, М. І. Смірноў успамінаў пра той час :
У 1894 годзе, выпускным для маладога афіцэра, у яго жыцці адбыліся яшчэ дзве важныя падзеі. На саракавым годзе жыцця пасля доўгай хваробы памерла маці. У гэтым жа годзе на прастол уступіў імператар Мікалай II, з якім Аляксандр Васільевіч цягам свайго жыцця некалькі разоў сустракаўся і чый сыход ад улады пазней вызначыў і сканчэнне ваенна-марской кар'еры Калчака.
Па сканчэнні выпускнога навучальнага года гардэмарыны прайшлі месячнае складанае плаванне на карвеце «Скобелеў» і прыступілі да здачы выпускных экзаменаў. На экзамене па марской справе Калчак адзіны з выпуску адказаў на ўсе пятнаццаць зададзеных пытанняў. Што да астатніх экзаменаў, то Калчак усе з іх таксама вытрымаў на «выдатна», апроч міннай справы, якая стала пазней на практыцы прадметам яго гонару, па якім задавальняльна адказаў на чатыры з шасці пытанняў. У спісе, складзеным пасля экзаменаў у парадку змяншэння паспяховасці, Калчак значыўся ў выпуску на першым месцы. Яго сябар Філіпаў ішоў другім, аднак саступаў Калчаку толькі ў ацэнцы за паводзіны. Калчак абурыўся, што кандуітны журнал вызначае першае месца ў выпуску, і адмовіўся ад першасці на карысць Філіпава, якога лічыў больш здольным за сябе. Камісія была змушана палічыцца з яго думкай, і ў выніку Аляксандр Васільевіч стаў другім і атрымаў як суцяшэнне прэмію адмірала з уручэннем 300 рублёў, якая належала «найвыдатнейшаму ва ўсіх адносінах выхаванцу».
Інтэрніраванне японцаў у ЗША
Ацэнка амерыканскай палітыкі інтэрніравання ў гісторыі
Афіцыйная амерыканская гістарыяграфія звычайна прысвячае гэтай праблеме некалькі радкоў: інтэрніраванне было несправядлівым, былі пацярпелыя сярод японцаў, яны атрымалі кампенсацыю і ў іх папрасілі прабачэння. У савецкай і пост-савецкай гістарыяграфіі гэта тэма малараспрацавана, магчыма, па прычыне большай цікаўнасці вучоных і грамадства да рэпрэсій ў СССР.
Мар’янова (Ашмянскі раён)
Мар’яно́ва (, Марьяново) — хутар у Ашмянскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Барунскага сельсавета.
Якімавічы
Назву Які́мавічы маюць:
Мар’янова (Ашмянскі раён)
Да 30 мая 1988 года хутар уваходзіў у склад Семярніцкага сельсавета.
Інтэрніраванне японцаў у ЗША
Ацэнка амерыканскай палітыкі інтэрніравання ў гісторыі
Тым не менш, у мемуарнай літаратуры былых інтэрніраваных японцаў і ў кнігах амерыканскіх даследчыкаў праблемы тэма інтэрніравання амерыканскіх японцаў распрацавана даволі грунтоўна. Тэма інтэрніравання японцаў закранута ў музычнай творчасці Амерыкі (песня «Манзанар» Тома Расела і інш). Таксама ў Акказасе працуе музей інтэрніравання амерыканскіх грамадзян японскага паходжання.
Аляксандр Васільевіч Калчак
Марскі корпус
Загадам ад 15 верасня 1894 года А. В. Калчак у ліку ўсіх выпушчаных гардэмарынаў быў узведзены ў мічманы.
Пачатак навуковай працы
Перайшоўшы з Марскога корпуса ў 7-ы флоцкі экіпаж, у сакавіку 1895 года Калчак быў прызначаны для заняткаў штурманскай справай у Кранштацкую марскую абсерваторыю, а праз месяц яго прызначылі вахтавым афіцэрам на толькі што спушчаны на ваду браняносны крэйсер 1-га рангу «». 5 мая «Рурык» выйшаў з Кранштата ў замежнае плаванне праз паўднёвыя моры да Уладзівастока. У паходзе Калчак займаўся самаадукацыяй, спрабаваў вывучыць кітайскую мову. Тут ён захапіўся акіянаграфіяй і гідралогіяй Ціхага акіяна; асабліва яго цікавіла паўночная яго частка — Берынгава і Ахоцкае моры. У перспектыве ён спадзяваўся даследаваць і паўднёвыя палярныя моры, задумваўся пра рывок да Паўднёвага полюса і працяг рускай даследчыцкай працы ў тых шыротах, прыпыненай пасля экспедыцыі Ф. Ф. Белінсгаўзена і М. П. Лазарава. Самастойнай навуковай працы і даследаванням марскіх плыней, якія пачаў рабіць малады афіцэр, не адпавядала, аднак, становішча флагманскага ваеннага карабля, на якім знаходзіўся і камандуючы эскадрай адмірал.
У 1897 годзе Калчак падаў рапарт з просьбай перавесці яго на кананерскую лодку «», якая накіроўвалася ў той час да Камандорскіх астравоў, дзе Калчак планаваў заняцца даследчыцкай працай, аднак замест гэтага быў накіраваны ў якасці вахтавага настаўніка на парусны крэйсер «Крэйсер», які выкарыстоўваўся для падрыхтоўкі і унтэр-афіцэраў. Камандзір «Крэйсера» Г. Ф. Цывінскі пакінуў такі водгук пра маладога афіцэра:
Адным з вахтавых настаўнікаў быў мічман А. В. Калчак. Гэта быў незвычайна здольны і таленавіты афіцэр, валодаў рэдкай памяццю, выдатна валодаў трыма еўрапейскімі мовамі, ведаў добра ўсіх мораў, ведаў гісторыю амаль усіх еўрапейскіх флотаў і марскіх бітваў. Месцам якарнай стаянкі «Крэйсера» быў абраны карэйскі порт Генсан, дзе Калчак працягнуў свае гідралагічныя даследаванні. Зіму 1897/1898 гадоў карабель правёў у Нагасакі.
5 снежня 1898 года «Крэйсер» адправіўся з ў размяшчэнне Балтыйскага флоту, 6 снежня Калчак быў узведзены ў лейтэнанты. У гэтым званні з-за сыходу ў Імператарскую акадэмію навук Калчак прабудзе каля 8 гадоў (у той час званне лейтэнанта лічылася высокім — лейтэнанты камандавалі буйнымі суднамі).
Падчас плавання па Ціхім акіяне Калчак даведаўся, што да паходу на Шпіцберген у складзе руска-шведскай экспедыцыі рыхтуецца судна «Бакан», а новы магутны рыхтуецца адплысці ў вандраванне ў глыбіні Арктыкі пад кіраўніцтвам віцэ-адмірала С. В. Макарава. Маладому афіцэру была вядома знакамітая лекцыя Макарава «Да Паўночнага полюса напралом», прачытаная адміралам у 1897 годзе ў Рускім геаграфічным таварыстве. Калчак імкнуўся трапіць у адну з гэтых экспедыцый.
Па прыбыцці ў Кранштат Калчак наведаў адмірала Макарава:
У 1899 годзе, па вяртанні з плавання, Калчак звёў разам і апрацаваў вынікі ўласных назіранняў над плынямі Японскага і Жоўтага мораў і апублікаваў у «Запісках па гідраграфіі, якія выдаюцца Галоўным Гідраграфічным Упраўленнем», свой першы навуковы артыкул «Назіранні над павярхоўнымі тэмпературамі і ўдзельнымі вагамі марской вады, зробленыя на крэйсерах „Рурык“ і „Крэйсер“ з мая 1897 года па сакавік 1899 года».
Калчак ведаў, што ў Акадэміі навук рыхтуецца праект Рускай палярнай экспедыцыі, якой ставілася заданне прайсці Паўночным марскім шляхам ад Кранштата да Уладзівастока. Кіраваць экспедыцыяй быў прызначаны вядомы палярны даследчык Э. В. Толь, з якім Калчак сустракаўся ў верасні 1899 года. Пэўнага адказу Толь не даў, і Калчак, які не любіў нявызначанасці, перавёўся на і адправіўся на ім на Далёкі Усход.
Служба на новым браняносцы захапіла маладога афіцэра, аднак неўзабаве ён убачыў, што і тут «ёсць служба, але няма практыкі, няма магчымасці плаваць і жыць». Калчак вырашыў узяць удзел у распачатай увосень 1899 года. Да гэтага яго штурхала не толькі рамантычнае жаданне дапамагчы бурам, але і імкненне атрымаць досвед сучаснай вайны, удасканаліцца ў сваёй прафесіі. Але неўзабаве, калі карабель стаяў у грэчаскім порце Пірэй, Калчаку даставілі тэлеграму з Акадэміі навук ад Э. В. Толя з прапановай узяць удзел у Рускай палярнай экспедыцыі на  — той самай экспедыцыі, у якую ён так імкнуўся трапіць яшчэ ў Пецярбургу. Толя, які меў патрэбу ў траіх марскіх афіцэрах, зацікавілі навуковыя працы маладога лейтэнанта ў часопісе «Марскі зборнік». Аляксандр Васільевіч паведаміў пра сваю згоду. Калчак быў часова пераведзены з ваеннай службы ў дырэктыву Акадэміі навук дзякуючы заступніцтву вялікага князя Канстанціна Канстанцінавіча, прэзідэнта Імператарскай Акадэміі навук. Неўзабаве на караблі была атрымана тэлеграма, што прадпісвала лейтэнанту Калчаку неадкладна выехаць у сталіцу.
Руская палярная экспедыцыя
[[Файл:Zarya crew.JPG|міні|справа|250px|Удзельнікі экспедыцыі Толя на борце шхуны «Зара». У верхнім шэрагу: трэці злева над Толем — Калчак.
Другі шэраг: Н. Н. Каламейцаў, Ф. А. Мацісан, Э. В. Толь, Г. Э. Вальтар, Ф. Г. Зееберг, А. А. Бялыніцкі-Біруля.]]
У пачатку студзеня 1900 года Калчак прыбыў у Пецярбург. Начальнік экспедыцыі прапанаваў яму кіраваць гідралагічнымі працамі, а таксама выконваць абавязкі другога магнітолага. Усю зіму і вясну Калчак рыхтаваўся да экспедыцыі: пачаў працы ў Паўлаўскай магнітнай абсерваторыі, здзейсніў камандзіроўку ў Нарвегію для кансультацыі з Ф. Нансенам, некаторы час праходзіў у яго стажаванне.
8 чэрвеня 1900 года вандроўнікі вырушылі ад прыстані на Няве і ўзялі курс на Кранштат, дзе экспедыцыю гасцінна сустрэў галоўны камандзір порта і ваенны губернатар горада адмірал С. В. Макараў.
18 ліпеня, пасля гружэння вугалю ў Кацярынінскай гавані (Кольскі заліў), вандроўнікі пакінулі Кацярынінскую гавань, а на наступны дзень гідрограф Калчак і заолаг Біруля правялі першую гідролага-заалагічную станцыю.
5 жніўня мараплаўцы ўжо трымалі курс у кірунку Таймырскага паўвострава. З набліжэннем да Таймыра плыць у адкрытым моры стала немагчыма. Змаганне з ільдамі прыняло знясільваючы характар. Рухацца атрымоўвалася толькі па шхерах, некалькі разоў «Зара» сядала на мелізну ці апыналася замкнёнай у бухце ці фіёрдзе. Быў момант, калі падарожнікі думалі ўжо спыняцца на зімоўку, прастаяўшы 19 дзён запар. 22 верасня 1900 года экспедыцыя спынілася на зімоўку каля бухты Коліна Арчэра.
У Толя не атрымалася выканаць свой план: даплысці ў першую навігацыю да маладаследаванай усходняй часткі паўвострава Таймыр. Зараз ён хацеў, каб не губляць часу, дайсці туды праз тундру, для чаго трэба было перасекчы паўвостраў Чалюскіна. Кіраўнік экспедыцыі прызначыў гэты паход на вясну 1901 года. Заданне ўскладнялася тым, што, не маючы размешчанага на гэтым шляху склада, дабрацца да ўсходняга берага на сабаках было немагчыма. Такі склад вырашана было закласці, не чакаючы наступлення палярнай ночы. У падарожжа пайшлі чацвёра, на 2 цяжка нагружаных нартах: Толь з каюрам Растаргуевым і Калчак з качагарам Носавым.
Стартаваўшы 10 кастрычніка, 15 кастрычніка падарожнікі дайшлі да заліва Гафнера. Маразы стаялі моцныя, звыш 30 градусаў. У намёце было мінус 20, спалі ў мяшках. Ля высокай скалы заклалі склад з правізіяй для запланаванага вясновага паходу адсюль углыб паўвострава. 19 кастрычніка вандроўнікі вярнуліся на базу. Калчаку, які рабіў па дарозе астранамічныя ўдакладненні шэрага пунктаў, атрымалася ўнесці істотныя ўдакладненні і выпраўленні ў старую карту, зробленую паводле вынікаў экспедыцыі Нансена 1893—1896 гадоў.
У наступнае падарожжа, 6 красавіка на паўвостраў Чалюскіна, паехалі на санках Толь і Калчак. Каюрам у Толя быў Носаў, у Калчака — Жалезнікаў. З-за нястачы сабак усе чацвёра даследчыкаў часта самі запрагаліся ў сабачыя запрэжкі. Толь і Калчак ледзь пазналі тое месца блізу заліва Гафнера, дзе імі ўвосень быў закладзены склад. Проста над гэтым месцам, шэрагам са скалой, была намеценая гурба вышынёй 8 метраў. Калчак і Толь выдаткавалі на раскопы склада цэлы тыдзень, аднак снег зляжаўся і стаў унізе цвёрдым, таму раскопы давялося кінуць і паспрабаваць зрабіць хоць нейкія даследаванні. Жаданні вандроўнікаў разышліся: Калчак як географ хацеў рушыць па ўзбярэжжы і паздымаць, Толь жа быў геолагам, і хацеў ісці ўглыб паўвострава. Выхаваны на ваеннай дысцыпліне, Калчак не аспрэчваў рашэнне начальніка экспедыцыі, і наступныя 4 дні даследчыкі рухаліся па паўвостраву. 1 мая Толь зрабіў 11-гадзінны марш-кідок на лыжах. Толю з Калчаком даводзілася цягнуць шлейку нароўні з астатнімі. Хоць стомлены Толь гатовы быў начаваць дзе прыйдзецца, Калчаку заўсёды атрымоўвалася настаяць на тым, каб знайсці прыдатнае месца для начлегу, хоць для гэтага даводзілася яшчэ ісці і ісці. Па дарозе назад Толь і Калчак прымудрыліся не заўважыць і праскочыць свой склад. На працягу ўсяго 500-вёрстнага шляху Калчак вёў маршрутную здымку. 18 мая ў 7 гадзін раніцы падарожнікі дасягнулі базы. Падарожжа доўжылася 41 дзень.
Толь 20 дзён ачуньваў пасля выматвальнага паходу. А Калчак ужо 29 мая з доктарам Вальтэрам і Стрыжавым адправіўся ў падарожжа да склада, які яны з Толем праскочылі па дарозе назад. Па вяртанні са склада Калчак зрабіў падрабязную здымку рэйду «Зары», а Біруля — іншай часткі берагавой паласы.
На працягу ўсёй экспедыцыі А. В. Калчак, як і астатнія вандроўнікі, рупліва працаваў, праводзіў гідраграфічныя, акіянаграфічныя працы, мераў глыбіні, вывучаў стан ільдоў, плаваў на катэры, рабіў назіранні па зямному магнетызму. Неаднаразова Калчак здзяйсняў і паходы па сушы, займаючыся вывучэннем і даследаваннем малавывучаных тэрыторый розных астравоў і мацерыка. Як сведчылі яго калегі, Калчак не з аднолькавай стараннасцю браўся за розныя віды прац. Тое, што яму здавалася важным і выклікала ў яго цікавасць, лейтэнант рабіў з вялікім захапленнем. Суправаджалы экспедыцыю заолаг Біруля гаварыў пра Калчака як пра вельмі начытанага чалавека, строгім з падначаленымі. Уласную працу Калчак заўсёды рабіў найлепшым чынам. Пра асабістую ролю Калчака ў экспедыцыі найлепей кажа атэстацыя, дадзеная яму баронам Толем у данясенні прэзідэнту Акадэміі навук вялікаму князю Канстанціну Канстанцінавічу. Кіраўнік экспедыцыі, будучы вельмі задаволеным Калчаком, адзначыў яго энергію і адданасць справе навукі і называў маладога лейтэнанта «лепшым афіцэрам» экспедыцыі і ў сваім паведамленні прэзідэнту Акадэміі навук у студзені 1901 года піша:
У 1901 годзе ён ушанаваў імя А. В. Калчака, назваўшы яго імем адзін з адкрытых экспедыцыяй востраў у Таймырскім заліве і мыс у тым жа раёне. Пры гэтым сам Калчак падчас сваіх палярных паходаў назваў іншы востраў і мыс імем сваёй нявесты — Соф'і Фёдараўны Аміравай — якая чакала яго ў сталіцы. Мыс Соф'і захаваў сваю назву і пераназваны ў савецкі час не быў.
19 жніўня «Зара» перасекла даўгату мыса Чалюскін. Лейтэнант Калчак, узяўшы з сабой прыладу для вызначэння шыраты і даўгаты, скокнуў у байдарку. За ім рушыў услед і Толь, лодку з якім ледзь не перавярнуў морж, які нечакана вынырнуў. На беразе Калчак зрабіў вымярэнні, была зроблена групавая фатаграфія на фоне збудаванага гурыя. Да паўдня дэсант вярнуўся на судна і, даўшы салют у гонар, вандроўнікі адправіліся ў плаванне. Калчак і Зееберг, зрабіўшы разлікі, вызначылі шырату і даўгату мыса, ён апынуўся крыху ўсходней сапраўднага мыса Чалюскін. Новы мыс назвалі імем «Зары». У свой час таксама прамахнуўся і Нордэншэльд: так з'явіўся на картах мыс «Вегі» заходней мыса Чалюскін. А «Зара» зараз стала 4-м суднам пасля «Вегі» з яе дапаможным караблём «Лена» і «Фрама» Нансена, якія абмінулі паўночны пункт Еўразіі.
C выхадам у мора ўсе вахты выпадалі толькі на двух чалавек, Мацісана і Калчака — абодвум цяпер даводзілася нялёгка. Калчак нават быў змушаны кардынальна скараціць навуковую працу «да самых патрэбных і вельмі вузкіх памераў». У ноч на 29 жніўня здарыўся рэдкай сілы шторм, судна клалася на борт, хваля накрывала шканцы, сабакі боўталіся ў ледзяной салёнай вадзе. У кают-кампаніі з грукатам перавярнуўся велізарны дубовы стол. Стаяў на вахце і кіраваў «Зарой» у гэты час лейтэнант Калчак; вярнуўшыся з вахты, ён не змог нават напіцца чаю.