cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Джэймс Брэндан Коналі
Біяграфія
Пасля гульняў, Коналі змяніў шмат прафесій — ён працаваў у марскіх доках, удзельнічаў у Іспана-Амерыканскай вайне, быў журналістам (пісаў артыкулы пра вайну і летнія Алімпійскія гульні 1904 у Сент-Луісе), быў аўтарам некалькіх раманаў пра мора. У 1949 годзе, Гарвардскі ўніверсітэт прысвоіў яму доктарскую ступень за яго творы.
TLE
TLE (скарочана ад анг. two-line element set, двухрадковы набор элемэнтаў) — двухрадковы фармат дадзеных, што ўяўляе сабой набор элементаў арбіты для спадарожніка Зямлі.
Фармат TLE быў вызначаны групоўкай NORAD і, адпаведна, выкарыстоўваецца ў NORAD, NASA і іншых сістэмах, якія ўжываюць дадзеныя групоўкі NORAD Для вызначэння месцазнаходжання пэўных касмічных аб’ектаў. Мадэль SGP4/SDP4/SDP8 можа скарыстаць фармат TLE для вылічэння дакладнага становішча спадарожніка ў пэўны час. Арбітальныя элементы вызначаюцца для многіх тысяч касмічных аб’ектаў з базы дадзеных NORAD і вольна шырацца для далейшага выкарыстання ў Інтэрнэце. TLE заўсёды складаецца з двух радкоў фарматаванага тэксту. Апроч таго, ім можа папярэднічаць радок з назвай аб’екта.
Форма дадзеных
Ніжэй прыведзены прыклад TLE для аднаго з модуляў Міжнароднай касмічнай станцыі і яго расшыфроўка.
ISS (ZARYA) 1 25544U 98067A  08264.51782528 -.00002182  00000-0 -11606-4 0  2927 2 25544 51.6416 247.4627 0006703 130.5360 325.0288 15.72125391563537
Група армій «Верхні Рэйн»
Група армій «Верхні Рэйн» (Oberkommando Oberrhein) — створана 26 лістапада 1944 г., для абароны Паўднёвай Германіі.
Меркавалася стварэнне групы армій «Верхні Рэйн», аднак рэальна камандаванню «Верхні Рэйн» былі падпарадкаваны толькі 19-я армія і 14-ы корпус СС.
19-я армія ў студзені 1945 г. патрапіла ў Кальмарскі кацёл, а 14-ы корпус СС толькі фармаваўся, у баявых дзеяннях не ўдзельнічаў, у канцы студзеня 1945 г. штаб корпуса быў перададзены для фарміравання 10-га корпуса СС.
24 студзеня 1945 г. штаб камандавання «Верхні Рэйн» быў перададзены для фарміравання групы армій «Вісла».
IC 4803-2
IC 4803-2 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Паўлін.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сцяг Парычаў
Сцяг Парычаў — сцяг гарадскога пасёлка Парычы Гомельскай вобласці. Сцяг зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад  года № 73.
Апісанне
Прамавугольнае чырвонае палотнішча з суадносінамі бакоў 1:2, у цэнтры правага боку гербавая эмблема — звернуты да дрэўка леў жоўтага колеру ў кароне, з белымі зубамі і кіпцюрамі, у правай лапе трымае белы меч з рукаяццю жоўтага колеру, над каронай жоўтая васьміпрамянёвая зорка
Сцяг г.п. Парычы зацверджаны рашэннем Светлагорскага раённага Савета дэпутатаў ад 6 чэрвеня 2001 года № 65. Аўтар рэканструкцыі М. М. Елінская, мастак А. У. Леўчык.
Эрнст Аркадзевіч Ляўкоў
Эрнст Аркадзевіч Ляўкоў (, Мінск — ) — беларускі геолаг, краязнавец.
Біяграфічныя звесткі
Нарадзіўся ў Мінску, з залатым медалём скончыў школу (1953) і паступіў на геолага-геаграфічны факультэт БДУ. Атрымаў дыплом з адзнакай па спецыяльнасці «геалогія і разведка радовішчаў карысных выкапняў» (1958). 3 1958 у Беларускім навукова-даследчым геолагаразведачным інстытуце, з 1968 — загадчык сектара геалогіі чацвярцічных адкладаў, з 1974 — загадчык аддзела рэгіянальнай геалогіі. З 1977 у Інстытуце геалагічных навук АН БССР, у 1987 узначаліў лабараторыю геакартаграфавання (пазней — неагеадынамікі).
Доктар геолага-мінералагічных навук (1981), прафесар (1984). Член-карэспандэнт Пятроўскай акадэміі навук і мастацтваў у Санкт-Пецярбургу (1994) і Міжнароднай акадэміі навук Еўразіі (1994).
Пахаваны ў Мінску на Чыжоўскіх могілках.
Навуковая дзейнасць
Даследаваў на Беларусі рэгіянальную геалогію, рэльеф і карысныя выкапні. Звярнуў увагу на важную ролю тапанімікі пры рэканструкцыі гістарычнага мінулага. Даследаваў геалагічную будову і фарміраванне плошчы пашырэння дагістарычных крэменездабыўных шахт і майстэрань па апрацоўцы крэменю ў Ваўкавыскім і Мастоўскім раёнах.
Першыя 20 гадоў навуковай працы былі прысвечаны ў асноўным вывучэнню заканамернасцей фарміравання карысных выкапняў, звязаных з адкладамі кайназою (пяскі, пясчана-жвіровы матэрыял, гліны, карбанатная і фарбавая сыравіна, буры вугаль і інш.), і складанню прагнозаў для іх пошукаў. Матэрыялы для манаграфіі «Пески Белоруссии и их промышленное использование» (Мінск, 1961), напісанай у сааўтарстве, сталі асновай кандыдацкай дысертацыі, якую ён абараніў у 1965 годзе. Пад яго кіраўніцтвам складзены літолага-палеагеаграфічныя і іншыя карты па палеагене, неагене і антрапагене, многія з якіх пазней увайшлі ў Нацыянальны атлас Беларусі (2002). З удзелам Э. Ляўкова былі ўпершыню распрацаваны неатэктанічная карта і карта неатэктанічнага раянавання Беларусі маштабу 1:500000.
Э. Ляўкоў выканаў фундаментальныя даследаванні па літалогіі, стратыграфіі, неагеадынаміцы кайназою, распрацаваў новы фундаментальны напрамак у чацвярцічнай геалогіі — гляцыятэктоніку. У манаграфіі «Гляциотектоника» (Мінск, 1980) на багатым фактычным матэрыяле, сабраным у экспедыцыях па Беларусі, апісаў працэсы, звязаныя з уздзеяннем плейстацэнавых ледавікоў на горныя пароды, на фарміраванне радовішчаў карысных выкапняў, даследаваў механізм узнікнення ледавіковых дыслакацый і іх пашырэння па тэрыторыі і ў тоўшчы кайназойскіх адкладаў, паказаў сувязь такіх форм з геалагічнай будовай розных рэгіёнаў. У 1981 па гэтай манаграфіі Э. Ляўкоў абараніў у Маскве доктарскую дысертацыю.
Краязнаўчая і асветніцкая дзейнасць
Э. Ляўкоў вывучаў культавыя камяні, рэлікты язычніцтва ў сучасных пакланеннях і ахвяраваннях каменю. Па выніках шматгадовага вывучэння культавых валуноў Беларусі напісаў кнігу «Маўклівыя сведкі мінуўшчыны» (Мінск, 1992). Удзельнічаў у стварэнні Парка валуноў каля Інстытута геахіміі і геафізікі НАН Беларусі, распрацаваў лекцыі для экскурсій па гэтым помніку прыроды, сам іх праводзіў для школьнікаў і студэнтаў.
Прэміі і ўзнагароды
Дзяржаўная прэмія Беларусі (1986) за распрацоўку і ўкараненне навуковых асноў геалогіі антрапагену і геамарфалогіі ў практыку геолагаразведачных работ.
Спіс аб’ектаў PGC (1806001—1807000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1806001—1807000)
NGC 2249
NGC 2249 (іншае абазначэнне — ESO 57-SC82) — рассеянае скопішча ў сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Мінскі каледж прадпрымальніцтва
Гісторыя
Заснаваны 14 верасня 1992 года. У 1992 годзе па выніках уступных экзаменаў на спецыяльнасці «банкаўская справа» і «страхавая справа» залічана 160 навучэнцаў. Вучэбна-выхаваўчы працэс быў арганізаваны ў арандаваных класах СШ № 33 Мінска.
У 1993 годзе атрымана першая ліцэнзія Міністэрства адукацыі і адкрыта спецыяльнасць «Бухгалтарскі ўлік, аналіз і аўдыт».
У чэрвені 1994 года адбыўся першы выпуск — 75 спецыялістаў, 22 з іх атрымалі дыпломы з адзнакай.
У 1995 годзе тэхнікум прайшоў дзяржаўную акрэдытацыю, пацвердзіў статус сярэдняй спецыяльнай установы адукацыі (сертыфікат № 3).
У 2000 годзе прайшоў дзяржаўную перарэгістрацыю як суб’ект гаспадарання. Тэхнікум атрымаў дазвол на выкарыстанне ў назве слова «Мінскі», адкрыта спецыяльнасць «камерцыйная дзейнасць».
У 2003 годзе адкрываецца спецыяльнасць «праграмнае забеспячэнне інфармацыйных тэхналогій», першы выпуск спецыялістаў адбыўся летам 2007 года.
У 2008 годзе тэхнікум набыў свой будынак па вуліцы Уруцкай, 21в. Адкрываецца спецыяльнасць «Турызм і гасціннасць», першы выпуск спецыялістаў адбыўся летам 2010 года.
У 2011 годзе адкрываецца спецыяльнасць «эканоміка і арганізацыя вытворчасці», першы выпуск спецыялістаў адбыўся летам 2013 года.
У 2012 годзе з нагоды 20-годдзя атрымана ўрадавая тэлеграма, ад імя Урада Рэспублікі Беларусь установу павіншавала начальнік упраўлення сацыяльна-культурнай сферы апарата Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь А. А. Сівалобава. Атрыманы віншаванні ад Міністэрства адукацыі, Міністра спорту і турызму, Камітэта па адукацыі Мінгарвыканкама, Дэпартамента кантролю якасці адукацыі Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь, Савета па развіцці прадпрымальніцтва Мінгарвыканкама, адміністрацый Партызанскага і Першамайскага раёнаў Мінска, банкаў, страхавых арганізацый, прадпрыемстваў, турыстычных фірмаў, IT-кампаній, вышэйшых і сярэдніх устаноў адукацыі.
У 2015 годзе адкрываецца спецыяльнасць «дашкольная адукацыя», першы выпуск спецыялістаў адбыўся летам 2019 года.
З 2016 года пачата падрыхтоўка па спецыяльнасці «аперацыйная дзейнасць у лагістыцы».
Венера Каліпіга
Венера Каліпіга (καλλίπυγη — якая мае прыгожы зад) — назва адной з антычных мармуровых статуй Венеры, якая знойдзена ў Залатым Доме Нерона і перайшла са збору герцагаў Фарнезэ ў Нацыянальны археалагічны музей Неапаля, у якім яна захоўваецца і да цяперашняга часу.
Археолагі бачаць у ёй твор новаатычнай школы. Багіня выяўлена ў ёй апранутай у доўгую туніку, падол якой яна з грацыёзным рухам падабрала ўверх і правай рукой прытрымвае ля сваіх грудзей, а левай падняла ва ўзровень з галавой, такім чынам, што ўся ніжняя частка яе тулава і ногі прадстаўляюцца зусім аголенымі. Паводле сведчання Афінея, гэта статуя — перайманне статуі, які знаходзілася ў Сіракузах і прысвечана Венеры нейкай маладой жанчынай, якая перасягнула на спаборніцтве прыгажосці сваю сястру.
(887) Алінда
(887) Алінда  — калязямны астэроід з групы Амура (III). Адкрыты 3 студзеня 1918 года нямецкім астраномам Максам Вольфам у абсерваторыі Гайдэльберг-Кёнігштуль, Германія. Паводле міфалогіі аўстралійскіх першабытнікаў, Алінда — гэта чалавек у Месяцу. Ён утапіў сваіх двух сыноў, калі тыя вярнуліся з рыбалкі і зманілі, што нічога не злавілі. Пасля гэтага Алінду спалілі дзве яго жонкі. Паводле альтэрнатыўнай версіі імя астэроіда, Алінда — назва старажытнага горада ў Карыі.
Характарыстыкі
Алінда з’яўляецца родапачынальнікам аднайменнага сямейства астэроідаў, якія рухаюцца ў арбітальным рэзанансе з Юпітэрам прыблізна 1 да 3. Акрамя таго, сам астэроід рухаецца таксама ў арбітальным рэзанансе з Зямлёй прыблізна 1:4 На прыкладзе Алінды і іншага астэроіда, (1915) Кетцалькаатль, пацвердзілася існаванне групы астэроідаў, звязаных з люкамі Кірквуда (гэта значыць размешчаных у рэзанансным руху з Юпітэрам) На заснаванні даследавання астэроідаў Алінда і (2062) Атон, афелій якога знаходзіцца зблізку перыгелія Алінды (і зблізку арбіты Зямлі), навукоўцы выказалі здагадку, што арбіты падобных ім аб’ектаў маглі сфарміравацца ў выніку сутыкнення каля 1400 гадоў назад, з магчымым удзелам іншых калязямных дробных аб’ектаў, уключаючы метэарны паток Квадранціды. Астэроід у перыгеліі збліжаецца з арбітай Зямлі, у афеліі праходзіць праз Галоўны пояс астэроідаў, абгортваючыся вакол Сонца за 3,90 года.
Коналі
Коналі — прозвішча.
Зоркі (Рослаўльскі раён)
Зоркі (Зорьки) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Астапкавіцкага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Зоркі абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Геаграфія
Праз вёску праходзіць аўтадарога.
Зубава Паляна
Зубава Паляна (Зубу; Зу́бова Поля́на) — рабочы пасёлак у Рэспубліцы Мардовія. Адміністрацыйны цэнтр Зубава-Палянскага муніцыпальнага раёна і Зубава-Палянскага гарадскога паселішча.
Зубава Паляна — адзін з цэнтраў рассялення макшанскага народа.
Пасёлак размешчаны на паўднёвым захадзе рэспублікі, на рацэ Парца (прыток Вада, басейн Акі) і яе прытоку Крывушы, за 440 км ад Масквы. За 153 км (па прамой) і 202 км (па аўтадарозе) ад Саранска.
Праз Зубава-Палянскае гарадское паселішча праходзяць чыгуначная лінія Масква — Самара (гістарычны напрамак Транссіба), станцыя якой Зубава Паляна знаходзіцца ў пасёлку, і федэральная аўтамабільная траса М5 «Урал».
Сярэдняя тэмпература студзеня −10,6 °C, ліпеня 19,7 °C.
Снатворныя сродкі
Снатворныя сродкі — група псіхаактыўных лекавых сродкаў, якія выкарыстоўваюцца для палягчэння засынання і нармалізацыі сну, а таксама пры правядзенні анестэзіі. У цяперашні час класіфікацыя АТС не вылучае такой асобнай фармакалагічнай групы.
Віцэ-каралеўства Рыа-дэ-ла-Плата
Віцэ-каралеўства Рыа-дэ-ла-Плата (ісп. Virreinato del Río de la Plata) — іспанскае віцэ-каралеўства ў Паўднёвай Амерыцы, якое ўключала ў сабе тэрыторыі сучасных Аргенціны, Уругвая, Парагвая і Балівіі. Заснавана ў 1776 годзе ў выніку аддзялення ад віцэ-каралеўства Перу. Праіснавала да мая 1810 года, калі віцэ-кароль, у выніку шэрагу палітычных і грамадскіх падзей, якія адбыліся ў Буэнас-Айрэсе, быў адхілены ад улады. У аргенцінскай гістарыяграфіі падзеі атрымалі назву Майская рэвалюцыя. Сталіца - Буэнас-Айрэс.
Амасіс (ганчар)
Амасіс — старажытнагрэчаскі ганчар, які працаваў паміж 560/50 і 530/20 гадамі да н. э. у Афінах.
У ганчарнай майстэрні Амасіса таксама працаваў адзін з лепшых архаічных вазапісцаў, названы па імені ганчара вазапісец Амасіс. Яго працы ў асноўным чорнафігурныя, пазней чырвонафігурныя. Разам з Эксекіем стварыў першую буйную амфару, у якой абодва бакі мелі змястоўны роспіс.
Коп і Штык. Заўзятыя краты
'''Коп і Штык. Заўзятыя краты''' (Коп та Штик. Завзяті кроти) — украінскі мультфільм 2006 года
Сюжэт
Коп і Штык — два працавітыя краты, якія заўсёды знаходзяць, чым заняцца. Аднойчы ноччу яны заўважылі месяцовыя кратары і падумалі, што іх выкапалі месяцовыя краты. З таго часу яны больш за ўсё хацелі сустрэцца са сваімі таварышамі з гэтага загадкавага спадарожніка Зямлі.
Ядзерны ракетны рухавік
Ядзерны ракетны рухавік (ЯРР), атамны ракетны рухавік — рэактыўны рухавік, які працуе на ядзерным паліве. Сіла цягі ствараецца выкідам рабочага цела, якое награецца за кошт цяпла, што выдзяляецца ў ядзерным рэактары ў выніку рэакцыі дзялення цяжкіх атамаў або радыеактыўнага распаду. Можа працаваць у атмасферы і беспаветранай прасторы, выкарыстоўваецца ў касманаўтыцы і ваеннай тэхніцы.
Кангрэс народа Беларусі
Кангрэ́с наро́да Белару́сі  — сход прадстаўнікоў камуністычных і прарасійскіх арганізацый, які адбыўся 11 верасня 1993 года ў Мінску.
Правядзенне
19 жніўня 1993 года быў створаны аргкамітэт па падрыхтоўцы кангрэса, які ўзначаліў дэпутат Вярхоўнага Савета Васіль Новікаў. Дэвізам быў выбраны «Згода і адзінства, мір і дабрабыт», мэта правядзення — «прадухіленне нацыянальнай катастрофы». Планаваўся ўдзел па 180 кандыдатаў ад кожнай вобласці Беларусі і 300 ад Мінска.
Сход адбываўся ў будынку інфармацыйна-культурнага цэнтра Савета міністраў. Прысутнічалі 1377 дэлегатаў: народныя дэпутаты, прадстаўнікі моладзевых, жаночых, рэлігійных і ветэранскіх арганізацый Беларусі,, ЦК кампартый Украіны і , дыпламатычныя прадстаўнікі Кітая, Паўночнай Карэі, В’етнама, Югаславіі і іншых. Адным з сустаршыняў быў будучы кіраўнік адроджанай Камуністычнай партыі Беларусі Віктар Чыкін.
У сваім выступе тагачасны кіраўнік «Народнага руху Беларусі» Сяргей Гайдукевіч прапанаваў прызнаць падпісанне Белавежскіх пагадненняў 8 снежня 1991 года памылкай. Народны дэпутат Аляксандр Лукашэнка заявіў, што «на каленях гатовы паўзці ў Расію».
Кангрэс зацвердзіў дэкларацыю з намерам забяспечыць удзел Беларусі ў Дагаворы аб калектыўнай бяспецы, а пасля аднавіць СССР. У эканамічнай сферы дэкларацыя патрабавала адміністрацыйнага рэгулявання, згортвання прыватызацыі, дзяржаўнай падтрымкі прадпрыемствам, калгасам і саўгасам. У культуры і навуцы прапаноўвалася ўвядзенне дзвюхмоўя, аднаўлення гістарычнай праўды.
Пасля кастрычніцкіх падзей у Расіі кангрэс звярнуўся да Вярхоўнага Савета з патрабаваннем правесці нечарговую сесію дзеля адстаўкі старшыні Станіслава Шушкевіча, скасаваць Белавежскія пагадненні і прыняў рашэнне ўмацоўваць мясцовую савецкую ўладу.
Цімафей Піліпавіч Крошынскі
Цімафей Піліпавіч Крошынскі (? — каля 1543)  — акольнічы смаленскі.
Біяграфія
У 1514 годзе атрымаў ад вялікага князя Жыгімонта Старога ў пажыццёвае валоданне Раканцішкі ў Жамойці, якія пазней разам з іншымі жамойцкімі маёнткамі сталі асноўнымі ўладаннямі яго нашчадкаў.
Меў сына Івана Цімафеевіча Крошынскага (? — каля 1570), намесніка ўпіцкага, браслаўскага.
Случарэцкі павет
Случарэ́цкі паве́т — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Навагрудскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. Сталіца — горад Слуцк.
Утварыўся на аснове Слуцкага княства згодна з Канстытуцыяй 3 мая (1791). Існаваў да 1793 года, калі ў выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай апынуўся ў складзе Расійскай імперыі.
Назвы павета паходзіла ад ракі Случ — левага прытока Прыпяці і галоўнай воднай артэрыі слуцкага рэгіёна.
У склад павету ўваходзілі тэрыторыі 7 рымска-каталіцкіх парафій: Глуская, Капыльская, Клецкая, Ляхавіцкая, Мядзведзіцкая, Слуцкая і Цімкавіцкая парафіі.
Дадзеныя перапісу насельніцтва Навагрудскага ваяводства (павета), атрыманыя мясцовай цывільна-вайсковай парадкавай камісіяй у 1790—1791 гг., дазваляюць зрабіць выснову, што ў Случарэцкім павеце пражывала каля 196 тысяч чалавек. 6,8 % насельніцтва будучага Случарэцкага павета складала шляхта, 82,0 % — сяляне, 5,2 % — гарадское хрысціянскае насельніцтва, 6,0 % — яўрэі, 0,01 % (213 чалавек) — татары.
Прадстаўнічай формай ураднікаў Случарэцкага павета быў абвешчаны «кармазынавы жупан і гранатавы кунтуш з кармазынавымі манжэтамі». Вартай увагі дэталлю з’яўляецца тое, што колеры цалкам адпавядаюць афіцыйнай форме таварышаў панцырных харугваў, уведзенай універсалам вялікага літоўскага гетмана Міхала Казіміра Радзівіла ў 1746 г.
Геральдыка
Пра герб новага павета і форму прадстаўнічага адзення мясцовых ураднікаў сведчыць апісанне, змешчанае ў соймікавай ухвале. Паводле яе, герб Случарэцкага павета будзе размешчаны ''«на павятовай харугве, якая павінна быць на чырвоным полі, з аднаго боку калос, на версе калоса — польская шапка і пры тым жа калосе шабля, як знак, што сімвалізуе свабоду; з другога боку — літоўская Пагоня і Цялё, як знак таго, што пры панаванні найяснейшага Станіслава Аўгуста прынятай у 1791 г. [Уставай], мая месяца 3 і 5 дня, было забяспечана народу шчасце, разам з фарміраваннем нашага павета»''.
Адным з цэнтральных сюжэтаў пры распрацоўцы геральдыкі павета стала адлюстраванне падзякі за яго манарху, а таксама акцэнтаванне сувязі паміж узнікненнем Случарэцкага павета і прыняццем Канстытуцыі 3 мая 1791 г.. На харугве сама Канстытуцыя сімвалічна адлюстравана ў выглядзе калюмны («калоса»), якая займае на павятовым гербе цэнтральнае месца. .
П’ер Паала Пазаліні
П’ер Па́ала Пазаліні (Pier Paolo Pasolini; 5 сакавіка 1922, Балоння, Італія — 2 лістапада 1975, Осція, Італія) — італьянскі паэт, пісьменнік і кінарэжысёр. Жорстка забіты за свае погляды.
Бенгазі
Бенгазі (بنغازي) — другі па велічыні пасля Трыпалі горад у Лівіі. Насельніцтва вырасла з 500120 жыхароў у 1995 да 660147 у 2004.
Гісторыя
Сучасны Бенгазі знаходзіцца на паўднёвы захад ад старажытнагрэчаскага горада Берэніка, заснаванага ў 446 да н.э. братам цара Кірэна. Новы горад пазней называўся Гесперыды. Стаўшы рымскім горадам, Бенгазі квітнеў на працягу 600 гадоў. Ён стаў асноўным цэнтрам Кірэнаікі пасля III стагоддзя н. э., аднак у выніку арабскіх заваёў у 642—643 горад прыйшоў у заняпад, ператварыўшыся ў нязначны пасёлак сярод велічных руін.
У 1200-х селішча стала адыгрываць важную ролю ў росце гандлю паміж генуэзскімі купцамі і плямёнамі з унутраных раёнаў. У 1578 годзе туркі захапілі Бенгазі і кіравалі горадам з Трыпалі, а з 1835 па 1911 горад трапіў пад прамое кіраванне Асманскай імперыі. У гэты час Бенгазі быў найбольш збяднелай правінцыяй Асманскай імперыі. У горадзе не было брукаваных дарог, тэлеграфа, а бухта так засмецілася марскімі наносамі, што караблі не маглі ў яе ўваходзіць. У прыбярэжных водах працавалі грэчаскія і італьянскія лаўцы марскіх губак. У 1858 і ў 1874 Бенгазі быў спустошаны эпідэміяй бубонай чумы.
У лютым 2011 загінула 173 дэманстрантаў, з іх 50 — толькі 19 лютага ад рук лівійскай арміі.
Сцяг Петрыкава
Сцяг Петрыкава — афіцыйны геральдычны сімвал горада Петрыкаў Гомельскай вобласці. Сцяг зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад  года № 49.
Апісанне
Прамавугольнае палотнішча з суадносінамі бакоў 1:2, якое складаецца з дзвюх роўнавялікіх гарызантальных палос: у верхняй чырвонай — жоўты ключ бародкай дагары, у ніжняй блакітнай — белы ключ бародкай уніз.
Сцяг г. Петрыкава і Петрыкаўскага раёна і палажэнні аб іх былі ўхвалены рашэннямі Петрыкаўскага раённага выканаўчага камітэта ад 25 ліпеня 2000 года № 424 і Сесіі раённага Савета дэпутатаў ад 27 верасня 2000 года № 39. Аўтар герба Р. С. Жаўняркевіч, мастак А. У. Леўчык.
Цеплата згарання
Цеплата́ згара́ння паліва, калары́йнасць, цеплатво́рная здо́льнасць — колькасць цеплаты, якая вылучаецца пры поўным згаранні паліва.
Цеплата згарання залежыць ад хімічнага саставу паліва.
Відніў
Відніў (Ві́днів) — вёска ў Жоўкіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Цеплата згарання
Цеплата згарання, аднесеная да адзінкі масы (для цвёрдага паліва) ці аб'ёму (для газу) паліва, называецца ўдзельнай цеплатой згарання, вымяраецца метадамі каларыметрыі.
Адзінка цеплаты згарання ў СІ — джоўль, удзельнай цеплаты згарання — джоўль на кілаграм ці джоўль на кубічны метр.
NGC 2250
NGC 2250 (іншае абазначэнне — OCL 547) — рассеянае скопішча ў сузор’і Аднарог.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
(2171) Кіеў
(2171) Кіеў (Kiev) — тыповы астэроід галоўнага пояса, які быў адкрыты 28 жніўня 1973 года савецкай жанчынай-астраномам Тамарай Смірновай у Крымскай астрафізічнай абсерваторыі і названы ў гонар горада Кіева, цяперашняй сталіцы Украіны (на той час сталіцы УССР), з нагоды яго 1500-летняга юбілею.
Вад
Вад:
Рагачоўскі гаон
Ёсеф Розэн, больш вядомы як Рагачоўскі гаон (Rogatchover Gaon, «Рагачоўскі геній»; 1858, Рагачоў — 1936, Вена) — равін, адзін з найбуйнейшых у свой час знаўцаў Талмуда. Вучыўся ў Слуцку, дзе яго настаўнікам быў Ёзэф Доў Салавейчык, а пасля ў Шклове. Быў равінам у Дзвінску.
Марыя Пятроўна Жыгалава
Марыя Пятроўна Жыгалава (нар., в. Збураж, Маларыцкі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі літаратуразнавец, педагог, спецыяліст у галіне тэорыі і методыкі навучання і выхавання (руская літаратура). Доктар педагагічных навук (Расія, 2006), дацэнт (спецыяльнасць «Літаратуразнаўства», 1998). Акадэмік Акадэміі педагагічных і сацыяльных навук (Расія, 2008; член-карэспандэнт з 2002).
Біяграфія
Скончыла Брэсцкі дзяржаўны педагагічны інстытут імя А. С. Пушкіна (спецыяльнасць «Руская мова і літаратура», 1973), Універсітэт марксізму-ленінізму Брэсцкага абкама КПБ (спецыяльнасць «Сацыялогія», 1984), Інстытут нацыянальных праблем адукацыі (саіскальніцтва, 1994), Інстытут агульнай і сярэдняй адукацыі РАА (саіскальніцтва, 2005). Працавала ў сярэдняй школе Маларыцкага раёна (1967—1992), Брэсцкім дзяржаўным універсітэце імя А. С. Пушкіна (з 1993, у 1993—2012 — дацэнт, в. а. загадчыка кафедры, прафесар кафедры тэорыі і гісторыі літаратуры, у 2012—2014 — дырэктар Інстытута павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі, з 2014 — дацэнт кафедры педагогікі).
Узнагароды
Званне «Заслужаны настаўнік БССР» (1986), ганаровыя граматы Міністэрства вышэйшай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі БССР (1987), Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (2011), Падзячнае пісьмо Расійскай акадэміі адукацыі (2010), прэмія імя Уладзіміра Калесніка БрДУ (2011), медаль Польшчы «Mickiewicz — Puszkin» (2015) і інш.
IC 4803-3
IC 4803-3 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Паўлін.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Хоўп
Хоўп (Hóp) — возера, якое знаходзіцца на поўначы Ісландыі, недалёка ад гарадка Блёндуос, які знаходзіцца ў заліве Хунафлоўі. Па існасці Хоўп больш адносіцца да лагуны, чым да возера, бо яго плошча залежыць ад прыліваў і адліваў, вагаючыся ад 29 да 44 км². Найбольшая глыбіня 9 м.
Аб’яднанне Балгарыі
Аб'яднанне Балгарыі — акт аб'яднання Княства Балгарыі з Усходняй Румеліяй. Аб'яднанне адбылося пасля мноства бунтаў у розных гарадах Усходняй Румеліі і ўсенароднай падтрымкі балгарскага грамадства года, урачыстым абвяшчэннем балгарскага князя Аляксандра Батэнберга ў старой сталіцы Балгарыі горадзе Вяліка-Тырнава. Аб'яднанне справакавала Балгарскі крызіс 1885—1887 гадоў і выклікала сербска-балгарскую вайну.
Відроджэння (Жоўкіўскі раён)
Відроджэння (Відро́дження) — вёска ў Жоўкіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Фізіка-матэматычны факультэт БрДУ імя А. С. Пушкіна
Фізіка-матэматычны факультэт Брэсцкага дзяржаўнага ўніверсітэта імя А. С. Пушкіна быў створаны ў 1945 годзе пастановай Савета Народных Камісараў БССР ад 6 чэрвеня 1945 года № 801. З 1 лістапада 1950 года — фізіка-матэматычны факультэт Брэсцкага дзяржаўнага педагагічнага інстытута імя А. С. Пушкіна. У 1995 годзе ў сувязі з пераўтварэннем педінстытута ва ўніверсітэт створаны матэматычны і фізічны факультэты (загад рэктара ад 29 верасня 1995 № 798-кс). З 1 лютага 2013 года ў выніку аб’яднання фізічнага і матэматычнага факультэтаў створаны фізіка-матэматычны факультэт.
Павел Іванавіч Папоў
Па́вел Іва́навіч Папоў (,  — ?) — дзяржаўны дзеяч БССР.
Біяграфія
З сялян. Член КПСС (1940). Скончыў ВПШ пры ЦК УКП(б) (1949).
З 1937 года ў Чырвонай Арміі. З 1939 года сакратар Бельскага, першы сакратар Цехановецкага райкамаў камсамола Беластоцкай вобласці. З 1941 года ў войсках НКУС. З сакавіка 1944 года сакратар Беластоцкага падпольнага абкама ЛКСМБ. З 1944 года першы сакратар Гродзенскага абкама камсамола. З 1949 года загадчык аддзела, першы сакратар Гродзенскага гаркама, з 1959 года сакратар Гродзенскага абкама КПБ. З 1963 года начальнік Галоўнага ўпраўлення бытавога абслугоўвання і мясцовай прамысловасці пры СМ БССР (у 1965—1966 Галоўнае ўпраўленне бытавога абслугоўвання насельніцтва). З 1966 да 1978 года міністр бытавога абслугоўвання насельніцтва БССР.
Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР 5, 7—8 скліканняў. На XXII і XXVII з’ездах абіраўся членам Рэвізійнай камісіі КПБ, на XXVI з’ездзе — членам ЦК КПБ. Узнагароджаны ордэнам Кастрычніцкай Рэвалюцыі, 3 іншымі ордэнамі, медалямі.
Насыпаць горы
'''Насыпаць горы. Палескія гісторыі''' (Usypać góry. Historie z Polesia) — дакументальная кніга польскай пісьменніцы. Распавядае пра гісторыі з Палесся, вандруючы па гарадам і вёскам.
Змест
Усяго кніга змяшчае 17 глаў, якія ў перакладзе на беларускую мову гучаць так:
Парца (рака)
Парца — рака ў Мардовіі і Пензенскай вобласці Расіі, правы прыток Вада (басейн Акі).
Бярэ пачатак за 8 км ад вёскі Іванцава Спаскага раёна Пензенскай вобласці. Даўжыня ракі 117 км, з іх 92 км — на тэрыторыі Мардовіі. Шырыня рэчышча ракі да 15 метраў, глыбіня да 3 метраў. Плошча вадазбору — 2700 км², з іх на тэрыторыі Мардовіі — 2200 км². На рацэ размешчаны пасёлак гарадскога тыпу Зубава Паляна.
Вільшанка (Жоўкіўскі раён)
Вільшанка (Вільша́нка) — вёска ў Жоўкіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Бразільскі інтэгралізм
Бразільскі інтэгралізм (Integralismo brasileiro) — палітычны рух з фашысцкай ідэалогіяй, заснаваны ў кастрычніку 1932 яго нязменным лідарам Плініу Салгаду, пісьменнікам, які праславіўся падчас Тыдня сучаснага мастацтва 1922 у Сан-Паўлу. Рух запазычыў асноўныя рысы італьянскага фашызму. Аднак інтэгралісты мелі манарха-фашысцкі палітычны курс, і не прызнавалі расізм, што адлюстравана ў іх слогане «Яднанне для ўсіх рас і народаў» і ў тым што ў партыю прымалі людзей розных рас, у тым ліку неграў. Партыя інтэгралістаў называлася «Бразільскае інтэгралісцкае дзеянне» (Ação Integralista Brasileira, AIB). Слова «інтэгралізм» выкарыстоўвалася таксама традыцыяналісцкім рухам партугальскіх інтэгралістаў (Integralismo Lusitano). Сцяг АІБ уяўляе сабой нябесна-блакітнае палотнішча з белым кругам, унутры якога знаходзіцца вялікая грэчаская літара Σ.
Рух меў напаўваенную арганізацыю і ўласную ўніформу, адметнай рысай якой былі зялёныя кашулі. АІБ праводзіла арганізаваныя дэманстрацыі, яе палітычная праграма ўключала непрыманне марксізму і лібералізму, нацыяналізм у кантэксце разнастайнай і памяркоўнай нацыі пад уплывам «хрысціянскай маралі». Як і еўрапейскія фашысты, інтэгралісты абапіраліся на сярэдні клас. Яны прыцягнулі на свой бок многіх афіцэраў, асабліва ў флоце. Стаўленне да яўрэяў было прадметам дыскусіі паміж лідарамі партыі — Салгаду быў супраць антысемітызму, аднак Густаву Барозу, глава Інтэгралісцкай міліцыі (ваенізаваныя фарміраванні) быў вядомы сваёй непрыязнасцю да яўрэяў. Гэта прывяло прынамсі да двух канфліктаў унутры руху, у 1935 і ў 1936, калі Салгаду ледзь не адмовіўся ад кіраўніцтва. Адзін з найгалоўных прынцыпаў інтэгралісцкай ідэалогіі — так званая «ўнутраная рэвалюцыя» або «асабістая рэвалюцыя», падчас якой чалавека падахвочвалі перастаць думаць толькі пра сябе і пачынаў уваходзіць у гіганцкую сям'ю інтэгралістаў, становячыся адзіным з Айчынай, забываючы пра эгаістычныя і «злыя» каштоўнасці.
Стаўленне з рэжымам Варгаса
У пачатку трыццатых Бразілія перажывала хвалю палітычнага радыкалізму. З-за прыняцці законаў аб працы рабочыя падтрымлівалі ўрад Варгаса, які спаборнічаў з Камуністычнай партыяй Бразіліі за ўплыў на іх. Перад камуністычнай пагрозай, Варгас перайшоў да ўсталявання рэжыму «Новай дзяржавы» (Estado Novo), заснаваным на падтрымцы правых і жорсткім праследаванні левай апазіцыі. Разам з лева-цэнтрыстамі па-за кааліцыяй Варгаса і разбітымі левымі, Варгас пачаў шукаць супрацоўніцтва з папулярным рухам, каб дасягнуць шырокай падтрымкі.
Да 1935 годзе інтэгралісты, чыя папулярнасць хутка расла, асабліва сярод бразільцаў нямецкага і італьянскага паходжання (сумарная колькасць гэтых супольнасцей складала каля мільёна чалавек), пачалі запаўняць ідэалагічную пустэчу. У 1934 яны накіраваліся на бразільскіх камуністаў, якіх узначальваў Луіс Карлус Прэстыс, і ўцягвалі кансерватыўныя масы ў вулічныя канфлікты з імі. Пасля распаду хісткага саюза рабочых і Варгаса, апошні ўвайшоў у альянс з АІБ. Пачаўся адзін з самых бурных перыядаў у палітычнай гісторыі Бразіліі. Падзеі ў буйных бразільскіх гарадах нагадвалі баталіі на вуліцах Берліна ў 1932—1933 гадах.
Заход руху
Калі ў 1937 годзе Варгас атрымаў усе дыктатарскія паўнамоцтвы, ён адвярнуўся ад АІБ і 3 снежня абвясціў пра яе забарону. Да таго часу ў партыі складалася каля 200 тысяч членаў. Хоць Салгаду задавольвала правая арыентацыя прэзідэнта, яго ўласныя непрыкрытыя прэзідэнцкія амбіцыі пагражалі ўладзе Варгаса. У 1938 годзе адбылася апошняя спроба інтэгралістаў прайсці да ўлады. 11 мая 1938 паміж поўначчу і дзвюма гадзінамі ночы група з 80 інтэгралістаў пад кіраўніцтвам Северу Фурнье атакавалі прэзідэнцкі палац Гуанабара, каб зрынуць Варгаса. У апошні момант прыбылі паліцэйскія і армейскія часці, у наступнай перастрэлцы пацярпела каля 20 чалавек. Пасля гэтай няўдачы каля паўтары тысяч інтэгралістаў былі арыштаваны, Салгаду высланы ў Партугалію, а АІБ распалася.
Праз некалькі гадоў Салгаду заснаваў новую арганізацыю — Партыю народнага прадстаўніцтва (Partido de Representação Popular, PRP), паўтаралую ідэі інтэгралізму, але без уніформы, песень, вітанняў і іншай сімволікі. У 1964 годзе многія з былых членаў АІБ удзельнічалі ў ваенным перавароце, які зрынуў Жуана Гуларта.
У наш час у Бразіліі ўсё яшчэ існуюць невялікія групоўкі інтэгралісцкай скіраванасці.
Цікавыя факты
Каталіцкі біскуп, а таксама вядомы ў Бразіліі сацыяліст Элдэр Камара — былы інтэграліст.
Чарабасаўскі канал
Чараба́саўскі канал, Чарабасаўка — меліярацыйны канал у Беларусі, у Лунінецкім раёне Брэсцкай вобласці, левы прыток ракі Прыпяць.
Даўжыня — 32,2 км. Пачынаецца з Агараджальнага канала за 7,5 км на ўсход ад вёскі Красная Воля, вусце за 2 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Намакрава.
Сцяг Рагачова
Сцяг Рагачова — афіцыйны геральдычны сімвал горада Рагачоў Гомельскай вобласці. Сцяг зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад  года № 62.
Апісанне
Палотнішча жоўтага колеру з суадносінамі бакоў 1:2, з правага боку выраз у форме «ластаўчын хвост». Пасярэдзіне палотнішча гербавая эмблема — чорны барановы рог. Палотнішча перасякаюць дзве блакітныя лініі, шырыня якіх складае 1/10 частка шырыні сцяга. Адлегласць паміж лініямі раўна 1,5 шырыні ліній. Поле паміж імі — зялёнае.
Герб паслужыў асновай і для стварэння сучаснага сцяга Рагачова і Рагачоўскага раёна. У ім выкарыстаны жоўты (залаты) колер герба і выява барановага рога. Дзве блакітныя лініі сімвалізуюць дзве ракі, якія праходзяць побач з горадам. Такім чынам, колеры і сімвалы сцяга абгрунтаваны геральдычна і гістарычна.
Рашэнне аб зацвярджэнні сцяга і палажэнняў аб ім прыняты раённым Саветам дэпутатаў ад 4 мая 2001 года № 13-04.
Ахмед Саіф
Ахмед Саіф (Ahmed Saif, нар. ) — катарскі прафесійны гулец у снукер. У 2008 годзе ўпершыню прыняў удзел у рэйтынгавым турніры, атрымаўшы уайлдкард на чэмпіянаце Бахрэйна 2008, дзе саступіў у першым матчы Роберту Мілкінсу. У 2013 годзе выйграў фінальны матч аднаго з этапаў Q School у Джэймі Кларка (4:1) і стаў першым прафесійным снукерыстам з Катара ў гісторыі снукера. Тым не менш, з 14 прафесійных матчаў, згуляных у сезоне 2013/2014 Саіф не змог выйграць ні аднаго, застаўшыся за бортам першай сотні сусветнага рэйтынгу.
NGC 2251
NGC 2251 (іншае абазначэнне — OCL 499) — рассеянае скопішча ў сузор’і Аднарог.
Група армій «H»
Гру́па а́рмій «H» (Heeresgruppe H) — адна з груп армій нацысцкай Германіі падчас Другой сусветнай вайны.
NGC 2251
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Група армій «H»
Гісторыя
Група армій «H» сфарміравана 11 лістапада 1944 года ў Галандыі на базе штаба армейскай групы «Клефель»(Armeeabteilung Kleffel) і часткі армейскай групы «Сербія»(Armeeabteilung Serbien). Група армій вяла абарончыя баі ў Галандыі і Паўночна-Заходняй Германіі. 7 красавіка 1945 года пераназваная ў галоўнакамандаванне Паўночнага Захаду (Oberbefehlshaber Nordwest). Капітулявала перад амерыканскімі войскамі 4 мая 1945 года.
Напад на школу ў Мпондвэ (2023)
16 чэрвеня 2023 года джыхадзісты з групоўкі «Саюзныя дэмакратычныя сілы», якая мае сувязі з Ісламскай дзяржавай, напалі на школу ў Мпондвэ, горадзе ў заходняй Угандзе на мяжы з Дэмакратычнай Рэспублікай Конга. Загінулі 42 чалавекі, з іх 38 вучняў. Некалькі чалавек былі выкрадзены.
Група армій «H»
Баявы склад
Снежань 1944 г.
Студзень 1945 г.
Снежка
Снежка (Śnieżka, Sněžka) — горная вяршыня ў Крконашы, на мяжы Польшчы і Чэхіі. Самая высокая кропка Чэхіі (1603 м) і Ніжнесілезскага ваяводства Польшчы. Адна з вяршынь т. зв. Кароны польскіх гор (пераліку самых высокіх вяршынь польскіх горных сістэм). На схілах лясы, горныя лугі, камяністыя россыпы. Большую частку года пакрыта снегам. На вяршыні канатная дарога, a з польскага боку, знаходзіцца метэастанцыя, рэстаран і капліца. Нацыянальныя паркі Польшчы і Чэхіі. Турызм, зімовы спорт.
Напад на школу ў Мпондвэ (2023)
Школа
Сярэдняя школа Лхубірыха — прыватная школа-інтэрнат, пабудаваная канадскай няўрадавай арганізацыяй. На момант нападу ў чэрвені 2023 года там пражывалі 63 вучні. Права ўласнасці і кантроль над установай былі прадметам спрэчкі.
Ход падзей
Атака паўстанцаў на школу адбылася прыкладна а 23:30. Група з пяці нападнікаў падпаліла інтэрнат і разрабавала харчовую краму. Падчас акцыі баевікоў загінулі 42 чалавекі, у тым ліку 38 навучэнцаў, школьны ахоўнік і трое мясцовых жыхароў. Восем чалавек былі шпіталізаваны ў крытычным стане. Яшчэ шасцёра выкрадзены, у асноўным вучаніцы. З 38 забітых вучняў 20 былі дзяўчынкамі (былі засечаны да смерці), 18 — хлопчыкамі (загінулі падчас падпалу). Некаторыя целы атрымалі шырокія апёкі, што запатрабавала правядзення тэстаў ДНК для апазнання. Нападнікі падпалілі матрацы і, як паведамлялася, узарвалі бомбы.
Адказнасць
Паводле разведданых сілавікоў, баевікі з’явіліся ў раёне Мпондвэ як мінімум за два дні да атакі. Паліцыя ўстанавіла, што адказнасць за напад нясе групоўка «Саюзныя дэмакратычныя сілы». Яе фарміраванні актыўна ўдзельнічалі ў баявых дзеяннях у Ківу супраць урада суседняй ДРК.
Наступствы
Узброеныя сілы Уганды арганізавалі пагоню за нападнікамі. Баевікі беглі ў напрамку нацыянальнага парку Вірунга ў ДРК. Для аказання дапамогі ў выяўленні джыхадзістаў прыцягнута ваенная авіяцыя.
Грэйт-Карас
Грэйт-Карас (Great Karas) — горная сістэма на паўднёвым усходзе Намібіі. Найвышэйшы пункт — 2202 м над узроўнем акіяну.
Горы пачалі фарміравацца ў перыяд мезапратэразою ў выніку складаных тэктанічных працэсаў. Пераважаюць граніты і асадкавыя пароды. Сістэма ўключае шматлікія плоскія плато. Вакол горнай сістэмы месціцца некалькі каньёнаў.
Аграрнае грамадства
Аграрнае грамадства — паняцце, што характарызуе даіндустрыяльную стадыю развіцця грамадства ад узнікнення вытворчай гаспадаркі да прамысловага перавароту, прамысловай рэвалюцыі. Сінонімы аграрнага грамадства — «традыцыйнае грамадства» і «сялянскае грамадства». Тэрмін пачаў актыўна ўжывацца ў 1950—1960-я гады ў выніку пашырэння канцэпцыі індустрыяльнага грамадства. Аграрнае грамадства факусіруе сваю эканоміку перш за ўсё ў галіне сельскай гаспадаркі. Гэта адрознівае яго ад грамадства паляўнічых-збіральнікаў.
Бубі (народ)
Бубі (ісп. Bubi, Bube) — карэннае насельніцтва вострава Біёка. Колькасць у Экватарыяльнай Гвінеі- 66 тыс. чал. Акрамя таго, бубі-бежанцы і эмігранты жывуць у суседніх краінах Афрыкі, ЗША і Іспаніі.
Гісторыя
Мяркуецца, што бубі з'явіліся на востраве Біёка з кантынентальнай Афрыкі ў друг. пал. I - перш. пал. II тыс. да н.э. і адносяцца да моўнай групы банту. Згодна паданням, да перасялення іх прымусіла ўварванне ворагаў. Да прыходу еўрапейцаў яны не мелі адзінства. Падзяляліся на 7 (з якіх захавалася толькі 5) тэрытарыяльна-племянных груп. Прычым, розныя групы могуць быць нашчадкамі розных хваль міграцыі з Афрыкі. Паміж рознымі групамі ўспыхвалі частыя ўзаемныя канфлікты, што адлюстравана ў фальклоры бубі.
Назва бубі мае еўрапейскае паходжанне, з'яўляецца ў каланіяльны перыяд. Згодна адной версіі, на жаргоне маракоў яна значыла "няспраўны". Згодна іншай, назва паходзіць ад вітальных слоў саміх бубі або назвы іх лепшых воінаў. Аднак бубі называюць сябе bechoboche, besoboiso, bachosboricho, bandiobaboncho (літаральна "жывыя людзі" або "людзі зямлі").
У 1471 г. востраў Біёка быў адкрыты партугальскімі мараплаўцамі і абвешчаны калоніяй Партугаліі. Хаця партугальцы амаль не кантралявалі востраў, бубі пастаянна мелі сутычкі з іншаземцамі, у час якіх многія з іх загінулі. Значная частка тубыльцаў памерла ад эпідэмічных хвароб, прывезеных еўрапейцамі. Гэта вымусіла бубі адысці з узбярэжжа ў горы, дзе ў XVII - XVIII стст. склаліся іх дзяржаўныя фарміраванні на чале вярхоўных правадыроў батоку.
У кан. XVIII ст. партугальцы адмовіліся ад Біёка на карысць Іспаніі. У перш. пал. XIX ст. на востраве знаходзіліся брытанскія ваенныя. Брытанская і іспанская адміністрацыі імкнуліся захаваць аўтаномію абарыгенаў, але сярод іх актыўна працавалі хрысціянскія місіянеры, далучаліся вызваленыя рабы. Хаця бубі прытрымліваліся традыцыйнага права, у кан. XIX - пач. XX ст. з-за злоўжывання з боку правадыроў абшчыннікі пачалі звяртацца ў іспанскія суды. Гэта садзейнічала аслабленню ўлады племянной арыстакратыі.
Канчатковае зруйнаванне традыцыйнага грамадства бубі адбылося пасля абвяшчэння незалежнасці Экватарыяльнай Гвінеі ў 1968 г. Улады новай дзяржавы разгарнулі жорсткія рэпрэсіі супраць правадыроў і ўладальнікаў зямлі, што прывяло да шырокай эміграцыі бубі ў іншыя краіны. У 1970-ыя гг. там склаўся адзіны нацыяналістычны рух, накіраваны супраць дыктатуры. Пасля яе звяржэння некаторыя нацыяналісты вярнуліся ў Экватарыяльную Гвінею і пачалі актыўна займацца палітыкай і адраджэннем культуры свайго народа.
Асаблівасці традыцыйнай культуры
Галоўныя заняткі - сельская гаспадарка (вырошчванне клубняплодаў, кукурузы, алейнай пальмы, гародніны), паляванне на дзікіх жывёл, лоў рыбы, збіральніцтва. Жывёлагадоўля мела дапаможны характар, але свойскія козы з'яўляліся галоўным сродкам абмену.
Паселішчы бесэ будавалі на схілах гор, абаранялі іх шматлікімі абярэгамі. У цэнтры паселішча была плошча для сумесных збораў. Жылі ў драўляных хацінах на шмат пакояў з чатырма кутамі каркаснага тыпу. Жытло правадыроў адасабляліся ад астатніх абшчыннікаў.
Сем'і малыя нуклеарныя і пашыраныя. Галавой сям'і заўсёды быў старэйшы мужчына. Адрозніваліся шлюбы, якія заключалі з маладымі цнатлівымі дзяўчатамі, калі жаніх плаціў за нявесту выкуп, і нявеста магла разлічваць на права асабістай маёмасці на пасаг, і шлюбы з удовамі і не цнатлівым дзяўчатамі. У апошнім выпадку, выкуп не выплочваўся, а маёмасць нявесты пераходзіла да жаніха. Сямейныя здрады з боку жанчын жорстка караліся. Мужчыны таксама выплочвалі штраф свойскай жывёлай.
Жанчыны звычайна выконвалі значную частку працы ў сям'і - клапаціліся аб хатняй гаспадарцы, пераносілі грузы, дапамагалі мужчынам у працы на палетках. Пасля нараджэння дзіцяці маладая маці звычайна атрымоўвала падарункі ад суседзяў і сваякоў і на некаторы час вызвалялася ад хатняй працы. Асабліва віталі нараджэнне двайнят. Дзеці лічыліся маёмасцю бацькі. Таму ў выпадку яго смерці, яны пераходзілі ў сям'ю бацькавых сваякоў, у той час як жанчына павінна была вярнуцца да сваіх суродзічаў. Уступленне падлеткаў у дарослае жыццё суправаджалася святам і зменай імя.
Сярод бубі не было сацыяльнай роўнасці. Вылучаўся пласт правадыроў, становішча якіх перадавалася ў спадчыну ад бацькі да сына або радзей з дазволу абшчыны куплялася. На ніжэйшай ступені стаялі правадыры вёсак, вышэй іх - пэўных раёнаў. У XVII - XVIII стст. вылучыўся клас вярхоўных правадыроў батоку, якіх еўрапейцы называлі каралямі. Батоку жылі ва ўмацаваных каменных палацах, мелі світу з высакародных правадыроў і бліжэйшых сваякоў. Іх улада была абмежавана саветам правадыроў. Але часцяком батоку прымалі важныя рашэнні самастойна.
Простыя абшчыннікі таксама падзяляліся на некалькі рангаў паводле заняткаў - уласнікаў зямлі, рыбакоў, лекараў, паляўнічых і г. д. Забаранялася ўжываць ежу разам з прадстаўнікамі ніжэйшых рангаў, нават калі яны былі блізкімі сваякамі.
Бубі практыкавалі патрыярхальнае рабства батакі. Прычым, рабамі маглі быць іх супляменнікі. Звычайна рабамі станавіліся дзеці (дзяўчаты часцей, чым хлопчыкі), якіх куплялі ў бацькоў. Аднак бубі адрознівалі становішча сваіх рабоў ад жорсткай формы рабства бапіпі на плантацыях.
Важную частку жыцця бубі складала вайна. Ваенныя сутычкі паміж рознымі тэрытарыяльна-племяннымі групамі не суціхалі нават у перыяд каланізацыі Біёка еўрапейцамі. Бубі нападалі на маракоў і плантатараў. Звычайная зброя - вострыя дроцікі бечыка, якія кідалі ў ворага з засады. Адбываліся і сапраўдныя бітвы паміж апалчэнццамі з розных плямён, якія арганізоўвалі на адкрытай мясцовасці. На вайне дазваляліся хітрасць і падман. Для маладых воінаў важнае значэнне мела набыццё звання героя боабі.
У мінулым шырока распаўсюджаны татуіроўкі і шнараванне цела.
Мова
Родная мова бубі адносіцца да моўнай групы банту, падзяляецца на некалькі дыялектаў.
Рэлігія
У нашы дні больш за 98% вернікаў-бубі спавядаюць хрысціянства, аднак захаваліся рэшткі традыцыйных анімістычных вераванняў. У мінулым важную ролю ў грамадстве адыгрывалі святары і лекары маджыама. Бубі верылі ў існаванне бога-стваральніка свету і чалавечых душ, аднак не лічылі, што ён стала ўмешваецца ў паўсядзённае жыццё. Большасць абрадаў былі прысвечаны духам продкаў і прыроды.
Сістэма футбольных ліг Англіі
Складаецца з больш чым 140 ліг, якія ўключаюць больш за 480 дывізіёнаў. Дакладная колькасць клубаў вар'іруецца год ад года, але прыкладная іх колькасць складае, зыходзячы з прыблізна пятнаццаці клубаў на дывізіён, 7000 каманд.
Сістэма футбольных ліг Англіі
У табліцы прыведзена сучасная сістэма футбольных ліг Англіі.
Віхці
Віхці (Віхті́) — вёска ў Жоўкіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
IC 4804
IC 4804 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральная галактыка) ў сузор’і Паўлін.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Яйва
Яйва:
Волыця (Жоўкіўскі раён)
Волыця (Во́лиця) — вёска ў Жоўкіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
М’ёй
М'ёй, М'ей — горад у паўднёвай частцы М'янмы, на тэрыторыі адміністратыўнай вобласці Танінтаі. Адміністрацыйны цэнтр аднайменнага раёна. Горад знаходзіцца ў заходняй частцы правінцыі, на беразе Андаманскага мора, у вусці ракі Тэнасерым, за 850 км на паўднёвы ўсход ад сталіцы краіны Найп’іда.
Гісторыя
У XI—XIII стагоддзях горад з'яўляўся часткай імперыі Паган. Затым уваходзіў у склад тайскага царства Сукхатаі, а пасля яго падзення, у склад дзяржавы Аютыя. Пачынаючы з XVI стагоддзя М'ей становіцца цэнтрам гандлю з краінамі Еўропы. У 1767 годзе горад перайшоў пад кантроль бірманцаў, а ў 1826 годзе — пад кантроль англічан. З 1942 па 1945 М'ёй быў акупаваны японскай арміяй. У 1948 годзе ён увайшоў у склад незалежнай дзяржавы Бірма.
Мурагі (возера)
Плошча паверхні возера 0,59 км². Даўжыня 2,6 км, найбольшая шырыня 0,47 км, даўжыня берагавой лініі 5,8 км. Найбольшая глыбіня 19,4 м. Плошча вадазбору 102 км².
Катлавіна возера моцна выцягнутая. Схілы катлавіны вышынёй да 36 м, прарэзаныя ярамі. Берагі нізкія, пясчаныя. Дно возера каля берагоў пясчанае, глыбей выслана ілам.
(879) Рыхарда
(879) Рыхарда (879 Ricarda) — астэроід Галоўнага астэроіднага пояса. Адкрыты 22 ліпеня 1917 года нямецкім астраномам Максіміліянам Вольфам у абсерваторыі Гайдэльберг-Кёнігштуль, Германія. Астэроід названы ў гонар нямецкай паэтэсы Рыхарды Хух (Ricarda Huch). Астэроід не перасякае арбіту Зямлі і абарачаецца вакол Сонца за 4,03 юліянскіх гадоў.
Індустрыяльнае грамадства
Індустрыяльнае грамадства — грамадства, якое сфармавалася ў працэсе і ў выніку індустрыялізацыі, развіцця машыннай вытворчасці, стварэння адэкватных фармальных умоў працы, прымянення дасягненняў навукова-тэхналагічнага прагрэсу. Характарызуецца струменевай вытворчасцю, механізацыяй і аўтаматызацыяй працы, развіццём рынку тавараў і паслуг, гуманізацыяй эканамічных адносін, узрастаннем ролі кіравання, фармаваннем грамадзянскай супольнасці.
Вад (рака)
Вад (Вялікі Вад, ад мард. «вадзь» — вада) — сярэдняя рака ў Мардовіі, Пензенскай і Разанскай абласцях, левы прыток Мокшы (басейн Акі).
Даўжыня ракі — 222 км, плошча басейна — 6500 км². Звілістая, пераважна лясная рака (хоць ёсць і лугавыя ўчасткі). Сярэднегадавы расход вады ля Аўдалава (84 км ад вусця) — 7,66 м³/с. Бярэ пачатак з крыніц у Чаркаскім лесе ў Пачалмскім раёне Пензенскай вобласці. Цячэ ў асноўным на поўнач. Паблізу Вадзінска на рацэ збудавана 700-метровая плаціна. Аб’ём вадасховішча, утворанага гэтай плацінай, — 21 млн м³.