cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Алабама
Гісторыя
Гістарычна тэрыторыю штата засялялі чакта, крык (маскогі) і іншыя народы з ліку «пяці цывілізаваных плямёнаў Аклахомы». Эрнанда дэ Сота абследаваў гэтыя землі ў 1540 годзе, а французы на чале з дэ Бьенвілем заснавалі першае сталае еўрапейскае селішча ў раёне сучаснага г. Мабіла ў 1702. Францыя саступіла рэгіён Вялікабрытаніі ў 1763, а тая, у сваю чаргу, змушаная была перадаць яго ЗША ў 1813, але Іспанія ўтрымлівала Мабіл да 1813 года. Паражэнне крыкаў у бітве пад Хорсшу-Бенд прывяло да прытоку белых пасяленцаў, якія зрабілі плантацыйнае рабства асновай эканомікі. Мантгомеры быў першай сталіцай Канфедэрацыі. Штат сур'ёзна папакутаваў за час Грамадзянскай вайны. Развіццё прамысловасці пачалося да канца XIX ст., але монакультура (бавоўна) прывяла да шырокамаштабнай дэпрэсіі ў сельскай гаспадарцы, узмоцненай у 1915 нашэсцем баваўняных шашолак. Змены ў эканоміцы ў 30-я гг. прывялі да развіцця энергетыкі і чорнай металургіі. У 1950—1960-я гг., нягледзячы на сур'ёзныя расавыя праблемы, штат цалкам перайшоў на шлях індустрыялізацыі.
Насельніцтва
(26 % чорнаскурага насельніцтва)
Рэвалюцыйна-дэмакратычны фронт эфіопскіх народаў
Рэвалюцыйна-дэмакратычны фронт эфіопскіх народаў (የኢትዮጵያ ሕዝቦች አብዮታዊ ዲሞክራሲያዊ ግንባር; ye Ityopia hizboch abyotawi dimokrasyawi genbar), РДФЭН — эфіопскі палітычны блок левых нацыяналістычных партый, створаны ў 1989 пад эгідай паўстанцкага руху НФВТ. Атрымаў перамогу ў грамадзянскай вайне над марксісцка-ленінскім рэжымам РПЭ. У 1991—2019 — кіруючая палітычная сіла Эфіопіі. Па ініцыятыве прэм’ер-міністра Абія Ахмеда Алі ператвораны ў кіруючую Партыю росквіту.
Якенай (Ігналінскі раён)
Яке́най (Jakėnai), традыцыйная беларуская назва — Якенцы  — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Казіцішкіскай сянюніі. Размешчана за 17 км ад Казіцішкіса. Насельніцтва 33 чал. (2001 г.).
Пыльтсамаа (воласць)
Пыльтсамаа (Põltsamaa) — воласць у Эстоніі, у складзе павета Йыгевамаа.
Палажэнне
Плошча воласці — 416,9 км², колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2010 года складала 4441 чалавек.
Адміністрацыйны цэнтр воласці — горад Пыльтсамаа.
Зуль
Зуль (Suhl) — горад у цэнтры Германіі, адміністрацыйная адзінка акруговага падпарадкавання ў складзе федэральнай зямлі Цюрынгія. Насельніцтва 39,2 тыс. чалавек (2010).
Геаграфія
Горад размешчаны на поўдні Цюрынгенскага Леса. Праз горад праходзяць федэральныя аўтамагістралі A71 і A73, а таксама чыгунка, якая злучае Берлін з Эрфуртам, Штутгартам і Цюрыхам. Зуль акружаны гарамі вышынёй 600-980 м. У гарах ёсць паклады жалезных і медных руд, малахіту, шпата і інш.
Арахазія
Арахазі́я (Ἀραχωσία) — эліністычная назва тэрыторыі сучаснага паўднёва-ўсходняга Афганістана і паўночнага Пакістана - авестыйская Харахваці. У I стагоддзі да н.э. — асобная дзяржава.
Першапачаткова гэту тэрыторыю насялялі індаіранскія і іранскія плямёны, якія стварылі ў VI стагоддзі да н.э. царства Камбоджа, гісторыя якога невядомая. У тым жа стагоддзі Арахазію заваявалі персы. Пазней Арахазія ўваходзіла ў склад дзяржавы Аляксандра Македонскага, у імперыю Маур'яў і ў Грэка-бактрыйскае царства.
У апошняй чвэрці II стагоддзя да н.э. Арахазію заваявалі плямёны сакаў, якія перасяліліся сюды пад націскам юэчжаў з Сярэдняй Азіі. Апроч Арахазіі прышэльцы рассяліліся ў старажытнай Дрангіяне, якая з гэтага моманту стала называцца Сакастанам (сучасны Сістан). Гэта вобласць каля 115 года да н.э. была захоплена парфянамі і ў далейшым уваходзіла ў іх дзяржаву, хоць і карысталася значным самакіраваннем.
У пачатку I стагоддзя да н.э. Арахазія здолела аб'яднацца пад уладай мясцовай сакскай дынастыі, якая і кіравала там каля стагоддзя. Сталіцай яе верагодна была Александрыя Каўказская. Палітычная гісторыя гэтага царства амаль невядомая, але археолагамі знойдзены манеты, на якіх выбіты імёны чатырох цароў Арахазіі. Заснавальнікам дынастыі быў нейкі Ванон. Спалахор лічыўся яго братам-суправіцелем (але магчыма, ён не быў яго сваяком, а толькі насіў такі тытул). Спалагадам, верагодна, быў сынам Спалахора. Апошнім сакскім царом лічыцца Спалірыс. У канцы I стагоддзя да н.э. Арахазію заваяваў інда-сакскі цар Аз I, які кіраваў у Гандхары. У часы арабаў гэтая тэрыторыя стала называцца Рухаджэм.
Ліза Джэрард
Ліза Джэрард (Lisa Gerrard;, Мельбурн, Аўстралія) — аўстралійскі музыкант, вакалістка і кампазітар, якая атрымала міжнародную вядомасць як удзельніца музычнага калектыву «Dead Can Dance» у супрацоўніцтве з музыкантам ірландскага паходжання Брэнданам Перы. Вакал Джерард цяжка аднесці да які-небудзь класічнага тыпу, але бліжэй за ўсё ён да контральта. Таксама вядомая як кінакампазітар.
Спіс вуліц Петрыкава
У гэтым спісе прыведзены бульвары, вуліцы, завулкі, паркі, плошчы, праезды, праспекты, спускі, тупікі, шасэ г. Петрыкаў
Рурская вобласць
Ру́рская вобласць або Рурскі рэгіён (Ruhrgebiet) — гарадская агламерацыя ў федэральнай зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія (Германія). Займаючы плошчу ў 4435 км² і з насельніцтвам каля 5,3 млн чалавек ён з’яўляецца часткай Рэйнска-Рурскага рэгіёна і адной з найбуйнейшых гарадскіх агламерацый у Еўропе. Знаходзіцца паміж правымі прытокамі Рэйна — рэкамі Рур на поўдні і Ліпэ на поўначы.
У наш час пад Рурскай вобласцю маецца на ўвазе тэрыторыя рэгіянальнага саюза «Рур» (Regionalverband Ruhr), якая ўключае ў сябе гарады зямельнага падначалення Бохум, Ботрап, Гельзенкірхен, Дортмунд, Дуйсбург, Мюльгайм-на-Руры, Обергаўзен, Хаген, Хам, Хернэ і Эсэн, а таксама акругі Везель, Рэклінггаўзен, Уна і Энепэ-Рур.
Найбуйнейшыя цэнтры Рурскай вобласці з’явіліся яшчэ ў Сярэднявеччы, а цяперашнія памеры і структуру набылі падчас індустрыялізацыі XIX стагоддзя. У канцы ХІХ — пачатку ХХ якія толькі прамысловыя метафары не ўжываліся ў дычыненні да Рура: прамысловае сэрца Германіі, кузня Вермахта і т.п. Тагачасны Рур — гэта шахты, заводы і гарады, якія зліліся ў адзін прамысловы механізм. У шахтах здабывалі каменны і буры вугаль. На металургічных заводах плавіл сталь, а на машынабудаўнічых рабілі пракатныя станы і доменныя печы. Уся гэта прамысловая ідылія суправаджалася жахлівай экалогіяй. Рэйн сталі называць «сцёкавай канавай Еўропы». На яго берагах не стала відаць рыбакоў з вудамі: калі яшчэ ў пачатку ХХ ст. у Рэйне вадзіўся ласось, то праз 50 гадоў знікла ўсякая рыба.
У 1960-х — 1970-х скарачэнне аб’ёмаў вытворчасці галін здабыўной і ніжэйшых паверхаў апрацоўчай прамысловасці прывялі да ўзнікнення эканамічных і сацыяльных праблем у старапрамысловых раѐнах, адным з якіх быў Рур. У 50-я гг. ХХ ст. Рур даваў 60 % выплаўлення сталі і 80 % здабычы каменнага вугалю ў краіне. Але ўжо ў 1960-х гг. арыентацыя на імпарт таннай нафты прывяла да закрыцця вугальных шахт у Руры. Скарацілася і вытворчасць у чорнай металургіі. Рурская вобласць перайшла ў катэгорыю дэпрэсіўных раѐнаў.
Улады краіны распрацавалі комплекс мер па мадэрнізацыі вядучых галін, іх тэхнічным перааснашчэнні. І ў канцы 80-х гг. ХХ ст. 60 % усіх занятых у Руры былі звязаны з невытворчай сферай. Гэты раѐн, які перажыў свайго роду «рэанімацыю», цяпер знаходзіцца ў стадыі «выздараўлення». Перспектывы яго далейшага развіцця звязаны з сучаснай, арыентаванай на выпуск спецыяльных сталей, чорнай металургіяй і навукаѐмістым машынабудаваннем, тонкай хіміяй, у тым ліку фармацэўтычнай прамысловасцю. У ХХІ стагоддзі гарады Рура закранутыя масштабным працэсам дэвелапменізацыі.
Значна палепшыўся і экалагічны стан Рура: паветра стала чысцейшым, акрыяў і абрыбнеў «бацька»-Рэйн.
Баргаманера
Боргаманера (Borgomanero) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Навара.
Насельніцтва складае 21 305 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 658 чал./км². Займае плошчу 32 км². Паштовы індэкс — 28021. Тэлефонны код — 0322.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы апостал Варфаламей.
Шырыня спектральнай лініі
Шырыня спектральнай лініі — мера немонахраматычнасці спектральнай лініі. Вызначаюць як адлегласць паміж пунктамі контура спектральнай лініі, інтэнсіўнасць у якіх роўная палавіне найбольшага яе значэння (часам называюць ). Без уліку эфекту Доплера роўная суме шырынь узроўняў энергій, паміж якімі адбываецца квантавы пераход. Спектральныя лініі з малой шырынёй рэалізуюцца пры ядзерным пераходах у крышталях (гл. эфект Мёсбаўэра), а таксама квантавымі генератарамі (лазерамі, мазерамі).
Фрэйзер (рака)
Фрэйзер (Fraser River) — галоўная рака правінцыі Брытанская Калумбія (Канада). Бярэ пачатак у правінцыйным парку Маўнт-Робсан на заходнім схіле Скалістых гор у цэнтральнай частцы Брытанскай Калумбіі. Цячэ ў паўднёва-заходнім напрамку. Даўжыня ракі 1370 км. Плошча басейна ракі 233.100 км², прычым вялікая частка басейна (232300 км²) размешчана ў Канадзе, а меншая частка (800 км²) — у ЗША.
Жыўленне ў асноўным дажджавое і снегавое, разводдзе — з мая па верасень. Сярэдні расход вады за год складае 112 км³. Рака названа ў гонар яе даследчыка Саймана Фрэйзера.
Тебе (музычны альбом)
«Тебе» (Табе) — дэбютны альбом беларускага гурта «Naka ». У якасці бонуса на дыску з альбомам схаваны ремікс трэка «Go’pnizza».
Карл Леангард Рэйнгольд
Карл Леангард Рэйнгольд (Carl Leonhard Reinhold; 26 кастрычніка 1758, Вена — 10 красавіка 1823, Кіль) — нямецкі філосаф.
Нарадзіўся ў Вене. Ва ўзросце 14 гадоў паступіў у іезуіцкі каледж святой Ганны. У 1783 годзе, пакінуўшы духоўны сан, збег у Веймар. Тут ён пасябраваў з вядомым тады літаратуразнаўцам, філосафам, тэарэтыкам антычнасці К. М. Віландам (потым стаў і яго зяцем). Захапіўшыся Кантам, ён выдаў «Лісты аб кантаўскай філасофіі» (ням.: Briefe über die Kantsche Philosophie, 1786), шмат паспрыяў папулярнасці кантаўскай філасофіі. Кант ухваліў гэтыя «Лісты» і Рэйнгольд стаў прафесарам у Іене (1787—1794) і ў Кілі (1794—1794). Яго месца прафесара ў Іене ў 1794 годзе заняў Фіхтэ.
Саарэ (воласць)
Саарэ (Saare) — воласць у Эстоніі, у складзе павета Йыгевамаа.
Палажэнне
Плошча воласці — 224,7 км², колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2010 года складала 1367 чалавек.
Адміністрацыйны цэнтр воласці — вёска Кяяпа.
Міхаіл Багданавіч Гарабурда
Міхаіл Багданавіч Гарабурда (? — ) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч, дыпламат.
Біяграфія
З 1559 года дзяк Канцылярыі Вялікага Княства Літоўскага, з 1566 — вялікі пісар літоўскі. У 1584 годзе паступіў на ўрад кашталяна менскага, але як вялікі пісар згадваецца яшчэ ў 1579 годзе.
Зрабіў значны ўклад у дыпламатычнае забеспячэнне Інфлянцкай вайны (1558—1582). У 1559 і 1561 гадах у пасольствах да крымскага хана па падтрымку супраць Маскоўскай дзяржавы. У 1563—1564 і 1566 — сакратаром пасольства ў Маскву, у 1571 і 1572—1573 — паслом. Вёў перамовы пра магчымую элекцыю на сталец Рэчы Паспалітай царэвіча Фёдара Іванавіча. За дыпламатычныя заслугі (заключэнне перамір’я) у 1566 годзе прызначаны вялікім пісарам літоўскім і атрымаў Свіслацкую воласць. Пазней, абвінавачаны ў планах перадаць Маскве Лівонію ў абмен на Полацк, некаторы час быў адхілены ад дыпламатычнай службы. У 1579—1581 гадах у войску. У 1582 годзе ўдзельнічаў у заключэнні Ям-Запольскага перамір’я, быў у складзе пасольства ў Маскву. Прыхільнік аб’яднання Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай праз дыпламатыю. У 1585 годзе вёў перамовы з маскоўскім пасольствам да Стэфана Баторыя. Сам быў паслом у Маскву ў 1585—1586 гадах, вёў перамовы пра антыасманскі саюз.
Валодаў маёнткамі Востраў, Клімавічы і Угрын (Слонімскі павет), путнымі слугамі ў Полацкім ваяводстве, у 1566—1568 — дзяржаўца свіслацкі. Паводле Попісу 1567 года, ставіў у войска 17 коней. У 1568 годзе атрымаў у валоданне Свіслацкую воласць з дванаццаццю вёскамі.
Адзін з кіраўнікоў праваслаўнай партыі ў Вялікім Княстве Літоўскім. За пасольствамі ў Маскву купляў рукапісныя кнігі, шмат якія з іх пасля былі выдадзены ў Вялікім Княстве Літоўскім. Куплены ў Маскве Генадзеўскі спіс Бібліі перадаў князю Канстанціну Астрожскаму, спіс быў узяты за аснову выдання г. зв. Астрожскай Бібліі (1581).
Сям’я
Бацька — Багдан, у хрышчэнні Фёдар (Тэадат) Рыгоравіч Гарабурда, пісар каралевы Боны; маці — Міласлава з Сачкевічаў на Ліпах. Фёдар з Мілаславай мелі 5 сыноў — Сямёна, Лукаша, Міхаіла, Аніцэтыя і Пятра. Трое з іх, Лукаш, Міхаіл і Пётр, былі на дыпламатычнай службе, ездзілі ў пасольствах у Маскву. Аніцэты (Анцута) з 1562 года быў полацкім епіскапам. Падчас узяцця Полацка маскоўскімі войскамі ў 1563 годзе чацвёра з іх—Сямён, Лукаш, Анцута і Пётр, трапілі ў палон, з яго вярнуўся толькі Лукаш. Лукаш меў дачку, жонку кашталяна полацкага Іосіфа Корсака. У Сямёна быў сын Аляксандр, які таксама быў у маскоўскім палоне і вярнуўся. У Анцуты былі сыны Пётр і Васіль, друкар, якія таксама былі ў палоне і вярнуліся.
Міхаіл Гарабурда быў жанаты з Дамінітрай, дачкой Гетаўта Каленікавіча. Меў сыноў Яна і Крыштафа, дачку Алену, жонку суддзі земскага гарадзенскага Льва Сапегі, траюраднага брата канцлера Льва Іванавіча Сапегі.
Канстанцін Канстанцінавіч (малодшы)
Канстанцін Канстанцінавіч (20 снежня 1890 (1 студзеня 1891),  —, каля Алапаеўска) — расійскі князь імператарскай крыві, сын вялікага князя Канстанціна Канстанцінавіча і вялікай княгіні Лізаветы Маўрыкіеўны, праўнук імператара Мікалая I.
Мост цераз Дняпро (Аршанскі раён)
Мост цераз Дняпро — мост цераз раку Дняпро ў Аршанскім раёне. Размешчаны на паўночным пад’ездзе да Оршы ад трасы.
Праект моста з неразразной сталежалезабетоннай пралётнай канструкцыяй распрацаваны Белдзіпрадарам. Узведзены ў 1957 годзе. Даўжыня складае 193,97 м.
Галалёдзіца
Галалёдзіца — пласт грудкаватага лёду (ледзяная скарынка) або абледзянелага снегу, які ўтвараецца на паверхні зямлі з прычыны замярзання адталай вады, калі пасля адлігі адбываецца паніжэнне тэмпературы паветра і глебы (пераход да адмоўных значэнняў тэмпературы).
У адрозненне ад галалёду, галалёдзіца назіраецца толькі на зямной паверхні, часцей за ўсё на дарогах, тратуарах і сцежках. Захаванне галалёдзіцы, якая ўтварылася, можа працягвацца шмат дзён запар, пакуль яна не будзе пакрыта зверху снежным полагам або не растане цалкам у выніку інтэнсіўнага павышэння тэмпературы паветра і глебы.
Краіны СНД
У краінах СНД у якасці супрацьгалалёдных рэагентаў часцяком выкарыстоўваюць тэхнічную соль (NaCl). Гэты рэагент негатыўна ўплывае на стан навакольнага асяроддзя, разбурае гарадскую расліннасць, паскарае карозію аўтамабіляў, скарачае тэрмін службы абутку. У Еўропе, Амерыцы, а з 2002 года і ў Расіі (у Маскве) ужываюць іншыя віды рэагентаў. На працягу 2000-х гадоў улады Масквы пераспрабавалі вялікаю колькасць розных СГР, і працягваюць эксперыментаваць. У той жа час, у гарадах з больш нізкімі тэмпературамі ў халодны час года супрацьгалалёдныя рэагенты губляюць сваю эфектыўнасць, таму дарогі пасыпаюцца пяском альбо пясчана-салянай сумессю. У цэлым жа ў краінах СНД вельмі развіты рынак супрацьгалалёдных рэагентаў.
Еўропа
Мясцовыя ўлады, зыходзячы з бюджэту на гэтыя мэты, выгоды прымянення і экалагічных меркаванняў, вырашаюць якім чынам апрацоўваць дарогі зімой.
Арыябхата (штучны спадарожнік)
«Арыябхата» — першы індыйскі штучны спадарожнік Зямлі. Названы ў гонар індыйскага астранома і матэматыка Арыябхата. Спадарожнік выведзены на арбіту 19 красавіка 1975 г. савецкай ракетай-носьбітам «Космас-3М». Маса спадарожніка 358 кг. Апагей арбіты 619 км, перыгей 563 км, перыяд абарачэння 96,3 мін.
Спадарожнік запушчаны ў мэтах даследаванняў у галіне рэнтгенаўскай астраноміі, рэгістрацыі нейтроннага і гама-выпраменьвання Сонца, вымярэння патокаў часціц і радыяцыі іанасферы.
Артур Конан Дойл
Сэр А́ртур Ігна́цыус Ко́нан Дойл (,, Шатландыя, Вялікабрытанія — , , Англія, Вялікабрытанія) — брытанскі пісьменнік, атрымаў найбольшую вядомасць дзякуючы сваім дэтэктыўным гісторыям пра Шэрлака Шолмса і Доктара Уатсана, якія сталі прарывам у галіне дэтэктыўнага жанру. Акрамя гэтага пісаў навуковую фантастыку, гістарычныя навелы, п’есы і г. д.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Эдынбургу ў сям’і ірландскіх католікаў, людзей мастацтва. Бацька будучага пісьменніка, Чарлз Алтамонт Дойл, ва ўзросце 22 гадоў ажаніўся з 17 гадовай Мэры Фоўлі, якая вельмі любіла кнігі. Пісьменнік згадваў у аўтабіяграфіі, што літаратуру палюбіў дзякуючы маці, а яго самыя яскравыя ўспаміны з дзяцінства — пра гісторыі, што яна расказвала. Пасля смерці дзядзькі пісьменнік вырашыў узяць яго прозвішча ў якасці другога імя, і пасля ўсе свае творы падпісваў як Артур Конан Дойл.
Сям’я жыла бедна, бацька піў і меў запальчывы характар, з 9 гадоў хлопчык жыў і вучыўся ў закрытым езуіцкім каледжы Стоніхерст. Па звароце з каледжа ў 1876 Артур быў вымушаны перапісаць на сябе бацькавы паперы, бо той амаль што звар'яцеў. Малады Дойл паступае на медыцынскі факультэт у Эдынбургскі ўніверсітэт, дзе ў яго з’яўляецца шмат сяброў, і сярод іх — Джэймс Бары і Роберт Льюіс Стывенсан.
У часе навучання на трэцім курсе Артур Дойл пад уплывам Эдгара По і Фрэнсіса Брэт Гарта напісаў першае апавяданне «Таямніца Сэсаскай даліны» (The Mystery of Sasassa Valley), якое надрукавалі ва ўніверсітэцкім часопісе. У тым самым годзе з’явілася ў друку і другое апавяданне — «Амерыканская гісторыя» (The American Tale).
У 1885 Дойл здабывае ступень бакалаўра і пачынае медыцынскую практыку, але праз колькі год вырашае прысвяціць сябе літаратуры. У жніўні 1885 пісьменнік жэніцца з Луізай Хокінс. Доўгія гады яна пакутавала ад сухотаў і ў 1906 памерла, а ў 1907 пісьменнік ажаніўся другі раз, з Джын Лекі. У гэтых шлюбах у яго нарадзілася пяцёра дзяцей.
У наступныя гады Дойл выдае шэраг раманаў. «Таямніца Клумбера» (The Mystery of Cloomber, 1889) — загадкавы раман пра жыццё трох помслівых будыйскіх манахаў. «Гандлёвы дом Гэрдлстан» (The Firm of Girdlestone, 1890) напісаны пад уплывам Ч. Дыкенса. У 1888 Конан Дойл скончыў гістарычны раман «Міхей Кларк» (Micah Clarke), дзе расказваецца пра паўстанне Манмута (1685). Сярод гістарычных раманаў «Белы атрад» (The White Company, 1891), «Родні Стоўн» (Rodney Stone, 1896), «Выгнаннікі» (The Refugees, 1892—93).
У 1900 Дойл як вайсковы хірург адпраўляецца на англа-бурскую вайну. У 1902 ён выпусціў кнігу «Вайна ў Паўднёвай Афрыцы», якая была ўхвалена ўрадам. Праз пэўны час пісьменнік атрымлівае дваранскае і рыцарскае званне, а таксама мянушку Патрыёт, якою вельмі ганарыўся.
У 1912 Дойл выдаў навукова-фантастычную аповесць «Закінуты свет» (The Lost World), што адкрывае цыкл твораў пра прафесара Чэленджэра. Пасля яе пабачыў свет «Атручаны пас» (The Poison Belt, 1913), «Краіна туманоў» (The Land of Mists, 1926), «Дэзінтэграцыйная машына» (The Disintegration Machine, 1929) і «Калі Зямля ўскрыкнула» (When the World Screamed, 1928).
Аўтар некалькіх зборнікаў паэзіі: «Песні дзеяння» (Songs of Action, 1898), «Песні дарогі» (Songs of the Road, 1911).
Падчас Першай сусветнай вайны Дойл, якому не дазволілі пайсці добраахвотнікам на фронт, прысвяціў сябе публіцыстычнай дзейнасці, шмат пісаў на ваенную тэму. У 1916 ён надрукаваў кнігу «На трох франтах», а ў 1920 скончыў 6-томную працу «Гісторыя дзеяння англійскіх войскаў у Францыі і Фландрыі». На вайне загінулі яго брат, сын і два пляменнікі.
Пасля вайны Дойл пачынае актыўна цікавіцца спірытуалізмам і выдае шэраг прац на гэту тэму: «Новае Адкрыццё» (1918), «Гісторыя спірытуалізму» (The History of Spiritualism, 1926). У 1924 выйшла аўтабіяграфічная кніга «Успаміны і прыгоды». Апошнім значным творам стала навукова-фантастычная аповесць «Маракотава бездань» (The Maracot Deep, 1929).
Апошнія гады жыцця Дойл правёў у падарожжах і толькі захварэўшы вярнуўся ў Лондан. Памёр сваім доме ў Кроўбара (Сасэкс) ад сардэчнага прыступу. На надмагільным помніку пісьменніка выбілі, апроч імя і даты нараджэння, наступныя словы: «Верны, як сталь, прамы, як клінок» (Steel True, Blade Straight).
Ацэнкі
Прадаўжаючы традыцыі Э. По і У. Колінза, развіў дэтэктыўны жанр, у якім спалучаў драматызм і дынаміку апавядання з псіхалагічнай пераканаўчасцю вобразаў.
Ушанаванне памяці
У Лондане створаны мемарыяльны Музей Шэрлака Холмса.
Вялікадушнасць Сцыпіёна
Вялікадушнасць Сцыпіёна (Устрыманасць Сцыпіёна) — сюжэт са старажытнарымскай гісторыі, які часта сустракаецца ў заходнееўрапейскім мастацтве і апавядае пра добры ўчынак Сцыпіёна Афрыканскага, праяўлены да пераможанага ворага падчас Другой Пунічнай вайны ў 209 г. да н.э. пасля ўзяцця Новага Карфагена (Іспанія).
Пасля захопу горада сярод палонных карфагенян знайшлася адна прыгожая дзяўчына. Салдаты прывялі яе вайскавода, аднак Сцыпіён, даведаўшыся, што яна кахае іспанскага правадыра Алуцыя, вярнуў яе жаніху. Калі ж бацькі дзяўчыны прынеслі за яе ў выкуп золата, ён аддаў яго Алуцыю як пасаг. У падзяку Алуцый на чале 1400 воінаў свайго племя далучыўся да арміі Сцыпіёна.
Крыніцы
Найбольш папулярны пераказ сюжэту дае Ціт Лівій у сваёй «Гісторыі Рыма ад заснавання горада» (XXVI, 50).
Жывапіс
Сюжэт сустракаўся ў выяўленчым мастацтве Рэнесансу, маньерызму і класіцызму — у прыватнасці, Бернардзіна Фунгаі, Беліні, Рэйнальдса, Нікаля Пусэна, ван Дэйка і інш.
Музыка
Паміж 1664 і 1815 гг. было створана прынамсі 19 опер, прысвечаных дзеянням Сцыпіёна ў Іспаніі, у тым ліку такімі кампазітарамі як Франчэска Кавалі (Scipione affricano), Алесандра Скарлаці, Томаса Альбіноні (Scipione nelle Spagne), Гендэлем (Scipione), Джузэпэ Фарынелі (Scipione in Cartagena) і інш.
Бургундская дынастыя
Бургундскі дом ці Бургундская дынастыя (Maison de Bourgogne) — некалькі дваранскіх родаў і дынастый.
Старэйшы Бургундскі дом
Галіна французскага каралеўскага роду Капетынгаў, якая кіравала ў герцагстве Бургундыя ў 1032—1361 гадах. Родапачынальнікам яе быў сын караля Францыі Роберта II Набожнага — Роберт I (нар. 1076). Род згас у 1361 годзе пасля смерці Філіпа I Руўрскага.
Малодшы Бургундскі дом
Галіна французскага каралеўскага роду Валуа, якая кіравала ў герцагстве Бургундыя і шэрагу іншых уладанняў у 1363—1477 гадах. Родапачынальнікам яе быў сын караля Францыі Іаана II Добрага — Філіп II Адважны (нар. 1404). Па мужчынскай лініі род згас у 1477 годзе пасля смерці Карла Адважнага.
Графскі Бургундскі дом
Дваранскі род, больш вядомы як Іўрэйскі дом, які кіраваў у графстве Бургундыя, Франш-Кантэ. Яго родапачынальнікам быў Ота-Гільём (каля 958—21 верасня 1026), 1-ы граф Бургундыі з 982. Яго нашчадкі з перапынкамі кіравалі ў графстве да 1330 года.
Бургундская дынастыя ў Кастыліі і Леоне
Дынастыя, галіна Іўрэйскага дому, якая кіравала ў іспанскіх каралеўствах Кастылія і Леон у 1127—1369 гадах. Заснавальнікам яе быў Раймонд Бургундскі (каля 1059—24 мая 1107), які ажаніўся ў 1090 з Уракай Кастыльскай (24 чэрвеня 1081—8 сакавіка 1126), якая стала ў 1109 годзе каралевай Кастыліі і Леона. Іх сын Альфонса VII (1105—1157) атрымаў у спадчыну Кастылію і Леон пасля смерці маці. Апошнім прадстаўніком дынастыі быў Педра I Жорсткі, забіты ў 1369 годзе сваім пабочным братам Энрыке Трастамарскім, які стаў родапачынальнікам Трастамарскай дынастыі.
Бургундская дынастыя ў Партугаліі
Дынастыя, галіна Старэйшага Бургундскага дому, якая кіравала ў Партугаліі ў 1093—1383 гадах. Яе родапачынальнікам быў Генрых Бургундскі (нар.1112), першы граф Партугаліі. Пасля смерці ў 1383 годзе Фернанду I трон перайшоў да пабочнай лініі — Авіскай дынастыі.
Плоскае (Пушкінскае сельскае паселішча)
Плоскае (Плоское) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 12 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 11 км на паўднёвы ўсход ад горада Сафонава, за 4 км на поўдзень ад аўтадарогі, на беразе ракі Пярэмча. За 3 км на поўнач ад вёскі чыгуначная станцыя Вышагор.
Якшцішке
Я́кшцішке (Jakštiškė) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Казіцішкіскай сянюніі. Размешчана за 1 км ад Губавы. Насельніцтва 9 чал. (2001 г.).
Леон
Леон (León, Leon) можа азначаць:
Гарады
Спіс няпоўны.
Борга-Тычына
Борга-Тычына (Borgo Ticino) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Навара.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Рох.
Янчэўскі
Янчэўскі — беларускае прозвішча.
NGC 4509
NGC 4509 (іншыя абазначэнні — UGC 7704, IRAS12306+3222, MCG 5-30-18, ZWG 159.15, MK 773, KUG 1230+323, PGC 41660) — галактыка ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Шэрлак Холмс
Шэрлак Холмс  — літаратурны персанаж, выдуманы англійскі дэтэктыў, створаны шатландскім пісьменнікам і лекарам Артурам Конанам Дойлам.
Агулам Шэрлак Холмс з’яўляецца ў 56 апавяданнях і 4 аповесцях Конан Дойла. У большасці выпадкаў аповед вядзецца ад імя спадарожніка Холмса — доктара Уотсана. Першая кніга пра вядомага дэтэктыва — аповесць «Эцюд у барвовых тонах», напісаная ў 1887 годзе. Апошні зборнік — «Архіў Шэрлака Холмса», апублікаваны ў 1927 годзе. Сам Конан Дойл лічыў апавяданні пра Холмса «лёгкім чытвом». Аўтара раздражняла, што чытачы аддавалі перавагу творам пра Холмса, а Конан Дойл лічыў сябе, найперш, майстрам гістарычнага рамана. Урэшце Конан Дойл паклаў канец гісторыі дэтэктыва, ліквідаваўшы папулярны літаратурны персанаж у бойцы з прафесарам Марыярці, кіраўніком англійскай мафіі, на Рэйхенбахскім вадаспадзе. Аднак, паток лістоў абураных чытачоў, сярод іх і членаў каралеўскай сям’і, вымусілі пісьменніка ажывіць вядомага дэтэктыва. Выданні пра Шэрлака Холмса, аўтарства Конан Дойла, у храналагічным парадку: асобныя творы пра Шэралака Холмса:
Усходне-Сараеўскі ўніверсітэт
Усходне-Сараеўскі ўніверсітэт (Универзитет у Источном Сарајеву) — універсітэт у прадмесці Сараева Усходнім Сараеве (Рэспубліка Сербская, Боснія і Герцагавіна).
Гісторыя
Універсітэт быў заснаваны 14 верасня 1992 года рашэннем Народнай скупшчыны Рэспублікі Сербскай як наступнік Сараеўскага ўніверсітэта.
Джон Мак-Дональд
Сэр Джон Аляксандр Мак-Дональд (, Глазга, Шатландыя, Вялікабрытанія —, Атава, правінцыя Антарыа, Канада) — першы прэм'ер-міністр Канады.
Біяграфія
У 1820 годзе яго бацькі эмігравалі ў Канаду, пасяліўшыся ў Кінгстане (правінцыя Антарыа). Ва ўзросце 15 гадоў Мак-Дональд уладкаваўся на працу ў адвакацкую кантору, а ў 1836 годзе атрымаў адвакацкую ліцэнзію ў Верхняй Канадзе, пасля чаго практыкаваў у Кінгстане. У 1844 годзе быў абраны прадстаўніком Кінгстана ў канадскай заканадаўчай асамблеі. У 1847 годзе ўвайшоў у склад кабінета ў якасці генеральнага рэсівера (кіраўніка спрэчнай маёмасцю), неўзабаве стаў лідарам кансерватыўнай партыі. У кааліцыйным кабінеце міністраў Мак-Дональд атрымаў пасаду генеральнага пракурора. У 60-х гадах XIX стагоддзя Мак-Дональд прымаў актыўны ўдзел у перамовах, якія папярэднічалі стварэнню дамініёна Канада ў 1867 годзе, пасля чаго стаў першым прэм'ер-міністрам новай дзяржавы і ў далейшым граў ключавую ролю на канадскай палітычнай сцэне.
478 км (прыпыначны пункт)
478 км (478 км) — чыгуначная платформа Маскоўскай чыгункі на лініі Масква — Брэст, паміж прыпыначнымі пунктамі 481 км і 471 км. Размешчана паміж вёскамі Хлыстоўка і Бялеі Краснінскага раёна.
Платформа скарочана і прагодна для першых двух вагонаў цягніка.
На прыпыначным пункце, станам на красавік 2020 года, робяць прыпынак прыгарадныя цягнікі паведамленнем Смаленск — Красное і Красное — Смаленск тры разы на дзень.
Гісторыя
Прыпыначны пункт знаходзіўся на 478 км, а дакладней на 477,7 км ля вёскі Выжымакі. Прыкладна ў 2006 годзе прыпыначны пункт перанесены на цяперашняе месца, на ўсход, бліжэй да пераезду паміж вёскамі Хлыстоўка і Бялеі.
Табіверэ (воласць)
Табіверэ (Tabivere) — воласць у Эстоніі, у складзе павета Йыгевамаа.
Палажэнне
Плошча воласці — 201 км², колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2010 года складала 2454 чалавек.
Адміністрацыйны цэнтр воласці — пасёлак Табіверэ.
Аварцы
Аварцы або авары (аварал, магӀарулал) — самы шматлікі народ сучаснага Дагестана. Авары (аварцы) з'яўляюцца нашчадкамі авараў (абраў) па сведчанні аўтарытэтных гісторыкаў Р. Штрайзера, П'ера Кафруа, С. Лазовіча і генетыкаў, якія праводзілі даследаванні генаў сучасных авараў.
Шэвалежэры
Шэвалежэ́ры (chevau-légers, ад — конь і  — лёгкі, жвавы) — від лёгкай кавалерыі ў арміях еўрапейскіх краін у канцы XV—XIX стст. для разведкі, пошукаў, рэйдаў у тыл праціўніка і інш. Першыя падраздзяленні з'явіліся ў Францыі ў 1498 годзе, потым у Аўстрыі і германскіх дзяржавах. Ў XVI—XVII стст. ствараліся палкі шэвалежэраў, якія захаваліся ў Баварыі і Італіі да канца XIX ст.
Лёгкую нерэгулярную кавалерыю на ўзор шэвалежэраў арганізаваў у пачатку XVII ст. адзін з военачальнікаў Вялікага Княства Літоўскага А. Ю. Лісоўскі.
Спіс аб’ектаў PGC (1860001—1861000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1860001—1861000)
Фронт вызвалення Арома
Фронт вызвалення Арома (Adda Bilisummaa Oromoo) — паўстанцкая групоўка, якая дзейнічала ў 1973—2018 гадах на тэрыторыі Эфіопіі. Сваёй галоўнай мэтай арганізацыя дэкларавала барацьбу за самавызначэнне народа арома і яго свабоду ад «абісінскага каланіяльнага праўлення».
Фронт быў створаны аромскімі нацыяналістамі ў 1973 годзе. Падчас грамадзянскай вайны ў Эфіопіі арганізацыя вяла актыўныя баявыя дзеянні супраць Дэрга. Пасля падзення гэтага ваенна-сацыялістычнага ўрада фронт працягнуў сваю барацьбу супраць эфіопскіх уладаў.
У 2018 годзе парламент Эфіопіі выключыў арганізацыю са спісу тэрарыстычных, у які яна была ўнесена ў 2011 годзе. У жніўні 2018 года прэзідэнт рэгіёну Аромія Лема Мергеса і лідар фронту вызвалення Арам Давуд Ібса падпісалі пагадненне аб спыненні ваенных дзеянняў.
Сэмюэл Рычардсан
Сэмюэл Рычардсан (Samuel Richardson; 19 жніўня 1689, Дэрбішыр — 4 ліпеня 1761, Парсанс-Грын) — англійскі пісьменнік, пачынальнік «чуллівай» літаратуры XVIII і пачатку XIX ст.
Творчасць
Вядомасць Сэмюэлу Рычардсану прынеслі яго тры эпісталярныя раманы: «Памэла, або узнагароджаная дабрачыннасць» (1740), «Кларыса, або гісторыя юнай паненкі» (1748) і «Гісторыя сэра Чарльза Грандысана» (1753). Яго дэбютны твор — гісторыя кахання, заручын і шлюбу пакаёўкі Памэлы і ейнага пана містэра Б. Гэта быў праўдзівы прарыў для свайго часу: упершыню ў англійскай літаратуры раман пра закаханых, падзеленых сацыяльнымі перашкодамі, атрымлівае шчаслівы канец.
Інавацыйны цэнтр «Сколкава»
Інавацыйны цэнтр «Сколкава» (у 2010—2011 гады часта апісваўся як «Расійская Крамянёвая даліна») — дзеючы ў Маскве сучасны навукова-тэхналагічны інавацыйны комплекс па распрацоўцы і камерцыялізацыі новых тэхналогій, першы ў Расійскай Федэрацыі пабудаваны з нуля навукаград, а таксама тэрыторыя (асобная пляцоўка), якая ўяўляе сабой пратуберанец за МКАД і гарадскі мікрараён Масквы.
У комплексе забяспечваюцца асаблівыя эканамічныя ўмовы для кампаній, якія працуюць на тэрыторыі Расіі і займаюцца даследчай дзейнасцю, якая адказвае стратэгіі навукова-тэхналагічнага развіцця краіны.
Праект стварэння інавацыйнага цэнтра рэалізуецца Фондам развіцця цэнтра распрацоўкі і камерцыялізацыі новых тэхналогій (Фондам «Сколкава»). Вынікам дзейнасці Фонду «Сколкава» павінна стаць самакіравальная і самаразвіваючаяся экасістэма, спрыяльная для развіцця прадпрымальніцтва і даследаванняў, якая спрыяе стварэнню кампаній, паспяховых на глабальным рынку. У 2020 годзе Фонд «Сколкава» уключаны Урадам РФ у перыметр інстытутаў развіцця групы ВЭБ.РФ.
У жніўні 2022 года некалькі структур — Фонд «Сколкава», Інстытут навукі і тэхналогіі і Тэхнапарк «Сколкава» ўключылі ў санкцыйны спіс Міністэрства фінансаў ЗША. У 2023 годзе тэхнапарк «Сколкава» і звязаныя з ім кампаніі ўнесены ў санкцыйны спіс ЗША.
Апісанне
Інавацыйны цэнтр «Сколкава» размешчаны ў Мажайскім раёне Заходняй адміністрацыйнай акругі Масквы на тэрыторыі плошчай каля 400 гектараў (4 км²).
Інаград абмежаваны Маскоўскай кальцавой аўтадарогай, Мінскай і Сколкаўскай шашой.
Дыстанцыйнае навучанне
Дыстанцыйнае навучанне — узаемадзеянне настаўніка і вучняў паміж сабой на адлегласці, якое адлюстроўвае ўсе уласцівыя вучэбнаму працэсу кампаненты (мэты, змест, метады, арганізацыйныя формы, сродкі навучання) і рэалізуецца спецыфічнымі сродкамі інтэрнэт-тэхналогій або іншымі сродкамі, якія прадугледжваюць інтэрактыўнасць.
Прымяненне
Дыстанцыйныя адукацыйныя тэхналогіі з выкарыстаннем Інтэрнэту прымяняюцца як для асваення асобных курсаў павышэння кваліфікацыі карыстальнікаў, так і для атрымання вышэйшай адукацыі. Можна вылучыць наступныя асноўныя формы дыстанцыйнага навучання: У рэжыме онлайн і ў рэжыме афлайн. Навучанне праз Інтэрнэт валодае пералiкам істотных пераваг:
Гнуткасць-студэнты могуць атрымліваць адукацыю ў зручны ім час і ў зручным месцы;
Дальнадзейнасць-навучэнцы не абмежаваны адлегласцю і могуць вучыцца па-за залежнасці ад месца пражывання;
Эканамічнасць-значна скарачаюцца выдаткі на далёкія паездкі да месца навучання.
Трэпаў
Трэпаў — рускае прозвішча.
Мікалай Кавалёў
Мікалай Кавалёў:
Торма (воласць)
Торма (Torma vald, Torma) — воласць і горад у Эстоніі.
Торма ўпершыню згадваецца ў рускім летапісе за 1212 год.
У мінулым значную частку насельніцтва воласці складалі прыбалтыйскія немцы.
Мост цераз Дняпро (Рэчыцкі раён)
Мост цераз Дняпро — мост цераз раку Дняпро ў Рэчыцкім раёне. Размешчаны на паўднёвым пад’ездзе да Рэчыцы ад трасы.
Даваенны мост, які меў чатыры фермы пралётамі па 91 м і спалучальныя пралёты, быў падарваны так, што абрынуліся ўсе пралётныя канструкцыі, а цела апор пашкодзілася ніжэй за ўзровень вады.
Мост быў адноўлены ў 1958 годзе. Пры аднаўленні моста схема яго была зменена: зроблена трохпралётная неразразная сталежалезабетонная пралётная канструкцыя з яздой паверсе з выкарыстаннем толькі трох кесонаў. Скразная ферма пралётнай канструкцыі галоўным чынам паўтарала папярэднія рашэнні.
Уладзімір Нахімавіч Казакоў
Біяграфія
У 1969—1974 гадах вучыўся ў Брэсцкім інжынерна-будаўнічым інстытуце. Пасля яго заканчэння ў 1974 годзе прыняты на працу намеснікам галоўнага архітэктара г. Пермі. У 1982 годзе прызначаны на пасаду галоўнага мастака г. Баранавічы. З 1987 года ў інстытуце «Брэстграмадзянпраект». У 1989 годзе прыняты ў інстытут «Белспецпраектрэстаўрацыя» галоўным архітэктарам Брэсцкай абласной майстэрні, ператворанай ў 1991 у ГМП «Брэстрэстаўрацыяпраект». З 2006 па 2012 яго дырэктар. У 2012 годзе стварыў сваё прадпрыемства «РэстаўрацыяІнвест».
Творчасць
Па яго праектах у Брэсце пабудаваны: гандлёвы цэнтр «Аціс-Хол» па вул. Савецкай, 68 (2014); жылы комплекс «Гармонія» з аб’ектамі абслугоўвання па вул. К. Маркса, 33 (2016); будынак Тэхнабанка па пр. Машэрава, 52 (2014); рэстаўрацыя будынка з кафэ «Візіт» і банк па вул. Савецкай, 50 (2001); прыхадскі дом пры Гарнізоннай царкве Брэсцкай крэпасці (2014).
У іншых гарадах: рэстаўрацыя Камянецкай вежы з прыстасаваннем яе пад музей (2005); рэстаўрацыя і прыстасаванне тэатра «Казіно» ў г. Пінску (2006); рэстаўрацыя Ружанскага палацавага ансамбля (1-ая чарга-2012); рэстаўрацыя Косаўскага палацава-паркавага ансамбля (2 чарга-2020); праект рэстаўрацыі сядзібы Наркевіча-Ёдкі ў в. Наднёман Мінскай вобласці (2020).
Фёдар Фёдаравіч Трэпаў (1812)
Фёдар Фёдаравіч Трэпаў (Фёдор Фёдорович Трепов) (1812—1889) — дзяржаўны дзеяч Расійскай імперыі. Бацька Дзмітрыя Фёдаравіча Трэпава
Удзельнічаў у падаўленні паўстанняў 1831 і 1863—1864 гадоў. Камандаваў конным жандармскім палком у Кіеве. У 1866 годзе прызначаны обер-паліцмайстрам Санкт-Пецярбурга, у 1867 прызначаны ў генерал-ад’ютанты. У 1873—1878 гг. губернатар Пецярбурга. У 1878 годзе перажыў пакушэнне тэрарысткі Веры Засуліч. Выйшаў у адстаўку ў чыне генерала ад кавалерыі.
Уладзімір Нахімавіч Казакоў
Узнагароды
4-х разовы лаўрэат прэмій конкурсаў РБ на лепшы архітэктурны твор года. Лаўрэат міжнароднага конкурсу Польскага нацыянальнага камітэта ICOMOS імя прафесара Яна Захватовіча (2002).
Плохаўская
Плохаўская (Плоховская) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва – 2 жыхары (2007).
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 28 км на паўночны ўсход ад горада Сафонава, за 7 км на поўнач ад аўтадарогі. За 11 км на поўдзень ад вёскі чыгуначная станцыя Іздзешкава на лініі Масква — Мінск. Уваходзіць у склад Прудкоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў верасні 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе. .
Брыга-Наварэзэ
Брыга-Наварэзэ (Briga Novarese) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Навара.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Rosa komarovii
Rosa komarovii — від раслін роду сямейства.
Батанічнае апісанне
Лістападны куст 0,6-0,8 м вышыёй. Парасткі прамыя, пакрыты шыпамі.
Арэал
У прыродзе сустракаецца ў Азербайджане і Дагестане. Асяроддзе пражывання — скалістыя горныя схілы ў сярэднім і верхнім горных паясах з камянямі, лясы, лугі, распаўсюджаны ў засушлівых раёнах.
Значэнне
Выкарыстоўваецца як дэкаратыўная расліна.
Пабеда (Сафонаўскі раён)
Пабеда (Победа) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 0 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 21 км на паўночны ўсход ад горада Сафонава, за 18 км на поўнач ад аўтадарогі. За 22 км на поўнач ад вёскі чыгуначная станцыя Дурава.
Старына Новак
Старына Новак (Старинa Новак, Baba Novac) — сербскі гайдук, які праславіўся ў вайне з Асманскай імперыяй. Лічыцца нацыянальным героем у Сербіі і Румыніі.
NGC 4510
NGC 4510 (іншыя абазначэнні — UGC 7679, MCG 11-15-58, ZWG 315.41, PGC 41489) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Дракон.
Якуцішкіс (Ігналінскі раён)
Якуці́шкіс (Jakutiškis), традыцыйная беларуская назва — Лабаз  — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Лінкмяніскай сянюніі. Размешчана за 4 км ад Лінкмяніса, на рацэ Кяўне.
Джон Дыфенбейкер
Джон Джордж Дыфенбейкер (John George Diefenbaker;, Ньюстат, правінцыя Антарыа — , Атава, Антарыа) — канадскі палітычны і дзяржаўны дзеяч, адвакат, у 1929 годзе прызначаны каралеўскім дарадцам. Лідар Кансерватыўнай партыі Саскачэвана (1936—1940). У 1940 годзе абраны дэпутатам Кансерватыўнай партыі канадскага парламента, а з 1956 года стаў яе лідарам. 13-ы прэм’ер-міністр Канады ў 1957—1963 гадах, з 1969 года канцлер Саскачэванскага ўніверсітэта.
Аквамарын
Аквамарын (лац. aqua marina — марская вада) — мінерал групы берыла, берыласілікат алюмінія. Назву ўпершыню ўвёў Беотыус дэ Баот (Beotius de Boot) ў 1609 годзе, звязаўшы колер мінерала з колерам марской вады.
Мінерал можна зблытаць з блакітным тапазам, кіянітам, старлітам, турмалінам, эўклазам.
Кіеўскі сквер (Мінск)
Кіеўскі сквер — сквер, размешчаны ў Цэнтральным раёне Мінска ў межах вуліц Арлоўская, Азізава, Кахоўская. Парк адкрыты ў 1970-я гады і названы ў гонар горада Кіева.
У 2019 годзе быў пляцоўкай правядзення Дня Волі ў Мінску (24 сакавіка). У 2020 годзе стаў вядомы праз правядзенне афіцыйнага «Дня адкрытых дзвярэй устаноў дадатковай адукацыі» (6 жніўня), на які нечакана для арганізатараў сабраліся тысячы людзей, незадаволеных адменай перадвыбарнага мітынгу Святланы Ціханоўскай. Двое гукааператараў з Мінскага палаца дзяцей і моладзі, якія ўключылі перад аўдыторыяй запіс песні Віктара Цоя «Хочу перемен!», былі асуджаны на 10 сутак арышту.
На тэрыторыі парку размешчаны кінатэатр «Кіеў», які замыкае бульвар Шаўчэнкі. Ёсць лаўкі і дарожкі; на галоўнай алеі ўжо шмат гадоў няма шыльдаў, якія сведчылі пра дэлегацыю кіяўлян, што брала ўдзел у адкрыцці сквера.
Фантан, пабудаваны ў 1980-х гадах побач кінатэатра, працяглы час быў у непрацоўным стане, адноўлены ў маі 2022 года.
Вольга Віктараўна Падабед
Вольга Віктараўна Падабед (нар., Мінск) — беларуская баскетбалістка і трэнер. Выступала на пазіцыі разыгрываючай абаронцы. Бронзавы прызёр чэмпіянату Еўропы-2007.
Біяграфія
Выхаванка мінскай СДзЮШАР №10. Першы трэнер — Валянціна Рыгораўна Ізмер.
Гульнявая кар’ера: РВАР (Мінск, 1993—1996), «Гарызонт» (Мінск, 1996—1999), «Дынама» (Масква, Расія, 1999—2001), «Спартак» (Масква, Расія, 2001/02), ВБМ-СГАУ (Самара, Расія, 2002/03), «Волагда-Чеваката» (Волагда, Расія, 2003/04), УГМК (Екацярынбург, Расія, 2004/05), «Дынама» (Масква, Расія, 2005), «Дынама-Энэргія» (Новасібірск, Расія, 2005/06), «Дынама» (Маскоўская вобласць, Расія, 2006/07), «Цэсіс» (Цэсіс, Латвія, 2007) , «Бярэзіна-РЦАР» (Барысаў, 2007/08), USVO (Валансьен, Францыя, 2008) , «Бярэзіна-РЦАР» (Барысаў, 2008/09), «Мінск-2006» (Мінск, 2009—2011). Выступала за жаночую зборную Беларусі ў 1998—2009 гадах.
Трэнерская кар’ера: «Гарызонт-2-РЦАР» / «Гарызонт-2-РЦАП» (Мінск, 2014—2016), Жаночая зборная Беларусі па баскетболе U-20 (2016—2018) , Жаночая зборная Беларусі па баскетболе U-16 (2018—2020)  , РДВАР (Мінск, 2018—2020), БДУ-Цмокі / «Мінск»-моладзевая (Мінск, з 2020).
Абай (Абайскі раён)
Абай (да 1961 — пасёлак Чурубай-Нура (Шерубай-Нұра)) — горад у Карагандзінскай вобласці Казахстана. Узнік як працоўны пасёлак у 1949 годзе ў сувязі з распрацоўкай заходніх пляцовак Карагандзінскага вугальнага басейна. З 2002 года — цэнтр Абайскага раёна Карагандзінскай вобласці. Горад размяшчаецца за 8 км ад чыгуначнай станцыі Карабас, за 30 км на паўднёвы захад ад Караганды. Праз горад праходзіць аўтамабільная траса Караганда — Жэзказган — Кызыларда, злучаны ўпарадкаванымі дарогамі з гг. Шахцінскам, Саранью. Ля пасёлка Карабас блізу Абая праходзіць Жартаскі вадавод. Названы ў гонар Абая Кунанбаева.
Пасля крызісу 90-х горад апынуўся ў складаным сацыяльна-эканамічным становішчы, абумоўленым зачыненнем буйных прадпрыемстваў і эміграцыяй рускамоўнага насельніцтва. У дадзены момант г. Абай вярнуўся ў рэчышча развіцця і перажывае ўздым.
Фёдар Фёдаравіч Трэпаў (1854)
Фёдар Фёдаравіч Трэпаў (Фёдор Фёдорович Трепов;  — ) — дзяржаўны дзеяч Расійскай імперыі, кіеўскі генерал-губернатар (1908—1914). З верасня па снежань 1914 памочнік вярхоўнага начальніка санітарнай і эвакуацыйнай часткі; у 1916—1917 вайсковы губернатар абласцей Аўстра-Венгрыі, занятых падчас вайны. Генерал-ад’ютант; сенатар; член Дзяржаўнага савета.
Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі эміграваў у Францыю. Памёр у Ніцы.
Мікалай Андрэевіч Кавалёў
Мікалай Андрэевіч Кавалёў (нар. г., вёска Стары Дзедзін,, Магілёўская вобласць) — беларускі вучоны ў галіне ветэрынарыі. Акадэмік Акадэміі аграрных навук Беларусі (1994; член-карэспандэнт з 1992), акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Белаурсі (2003), доктар ветэрынарных навук (1977), прафесар (1979).
Навуковыя працы
М. А. Кавалёў з’яўляецца аўтарам больш за 360 навуковых прац, у т.л. 8 манаграфій і 19 вынаходніцтваў і патэнтаў.
Сярод апублікаванага:
Узнагароды
М. А. Кавалёў узнагароджаны ордэнам «Знак Пашаны», медалямі.
Кадрына (воласць)
Кадрына (Kadrina) — воласць у Эстоніі, у складзе павета Ляэне-Вірумаа.
Палажэнне
Плошча воласці — 329,26 км², колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2007 года складала 5500 чалавек.
Адміністрацыйны цэнтр воласці — пасёлак Кадрына.
Уладзімір Казакоў
Уладзімір Казакоў:
Сяргей Паўловіч
Сяргей Паўловіч:
Геаграфія Бурундзі
Рэльеф
Становішча Бурундзі ва ўсходняй, найбольш прыўзнятай, частцы Афрыкі абумоўлівае пласкагорны характар рэльефу з сярэднімі вышынямі 1000-2000 метраў і значнымі іх перападамі. На паўднёвым захадзе плато спускаецца да возера Танганьіка, урэз вады якога (773 м) — самы нізкі пункт краіны; найвышэйшы ж (2684 м.) знаходзім усяго за 20 кіламетраў на ўсход аж возера — гэта гара Хеха ў хрыбце Бурундзі. Перапады вышынь, а разам і высокая сейсмічнасць, абавязаны праходжанню праз тэрыторыю краіны заходняй галіны Усходне-Афрыканскагіх разломаў.
Клімат
Клімат Бурундзі пераходны ад экватарыяльнага (на паўночным захадзе) да субэкватарыяльнага, з двума сезонамі дажджоў: у верасні-лістападзе і лютым-маі — гэтак званыя зенітальныя дажджы, і двума сухімі сезонамі між імі. Сярэдняя колькасць ападкаў складае ад 1300 да 1600 мм. Тэмпературы не празмерна высокія дзякуючы значнай вышыні над узроўнем мора.
Гідраграфія
Нягледзячы на гідраграфічную дамінанту возера Танганьіка, што разлеглася ў рыфтавай даліне на паўднёва-ўсходняй мяжы, большая частка тэрыторыі Бурундзі адносіцца да басейна возера Вікторыя. Галоўная рака краіны — Рувубу, што пачынаецца на поўдні, цячэ на паўночны ўсход і ў рэшце рэшт далучаецца да Кагеры — прызнанага вытоку Ніла. Такім чынам, Бурундзі можа з гонарам назваць сябе калыскай вялікай афрыканскай ракі. Прынамсі, многія географы лічаць даўжыню Ніла ад вытока Руверонзы — прытока Рувубы.
Іншыя вялікія рэкі — Малагарасі і Рувуву, вада якіх выкарыстоўваецца для арашэння ва ўсходняй і заходняй частках краіны.
Ландшафты. Ахова прыроды
Большая частка тэрыторыі Бурундзі занята саванамі з тыпова афрыканскімі флорай і фаўнай. У вобласці экватарыяльна клімату на паўночным захадзе захаваліся вільготныя лясы. Аднак завысокі антрапагенны ціск пакідае мала шанцаў слаўным насельнікам саван і гілей, як і самім гілеям. Каб захаваць хоць нейкія некранутыя ўчасткі прыроды, ў 1982 былі створаны нацыянальныя паркі Кібіра (ахоўваюцца экватарыяльныя лясы) і Рувубу (саванавая і прырэчная фаўна: нільскія кракадзілы, бегемоты, буйвалы, вадзяныя казлы.
Народы мора
«Народы мора» — умоўная назва плямён ці народаў, якія першапачаткова жылі, верагодна, на Балканскім паўвостраве ці ў Малой Азіі.
«Народы мора» упамінаюцца ў егіпецкіх крыніцах ХІІІ-ХІІ ст. да н.э. сярод тых народаў, што нападалі на Старажытны Егіпет з мора (часам у саюзе з лівійцамі), а пазней праз Сірыю, Фінікію, Палесціну. Ім прыпісвалася знішчэнне Хецкага царства і іншых дзяржаў. 3 асобных народаў, што захаваліся толькі ў запісах егіпецкім пісьмом (з адных зычных), атаясамлены толькі некаторыя (лікійцы, філістымляне, магчыма, данайцы — ахейцы). Лічаць, што Траянская вайна была часткова звязана з перамяшчэннямі «Народаў мора».
Сяргей Канстанцінавіч Паўловіч
Сяргей Канстанцінавіч Паўло́віч (, в. Восаўцы, Кобрынскі павет, Гродзенская губерня, цяпер, Брэсцкая вобласць — , ; Псеўданім: Паляшук) — беларускі педагог, публіцыст, грамадскі і культурны дзеяч.
Біяграфія
З духоўнага саслоўя. Скончыў праваслаўную Віленскую духоўную семінарыю, Кіеўскую духоўную акадэмію (1899). Працаваў у царкоўных установах, у 1909—1913 выкладчыкам мужчынскай 4-класнай настаўніцкай семінарыі, рэальнага вучылішча імя Іопшынай, прыватнай жаночай гімназіі імя Анісімавай у Рагачове Магілёўскай губерні (1909—1912), у 1913—1918 гадах інспектарам народных школ Ваўкавыскага павета Гродзенскай губерні З пачатку 1920-х гадах жыў у Вільні. Член Беларускага навуковага таварыства; адзін з кіраўнікоў Таварыства беларускай школы. У 1925—1928 гадах настаўнік і дырэктар Віленскай беларускай гімназіі. Прапагандаваў ідэі працоўнай школы. Актыўна выступаў супраць паланізацыі. Крытыкаваў прымусовае ўвядзенне ў беларускіх школах лацінкі (брашура «Некалькі ўваг аб беларускім „Лемантары“ Ст. Любіч-Маеўскага», 1929), але сам таксама карыстаўся лацінкай (буквар «Zasieúki», 1937). Аўтар школьных падручнікаў і вучэбных дапаможнікаў. У публіцыстыцы (найперш на старонках час. «Беларускі летапіс») шмат увагі надаваў пытанням самаадукацыі і хатняга выхавання, культурна-асветнай рабоце, рэлігійнай адукацыі. Арыштоўваўся польскімі ўладамі ў 1930 і 1933 гадах. У 1937 годзе выдаваў (рэдактар) часопіс для дзяцей «Снапок».
Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Гайна)
Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі — рымска-каталіцкі храм у вёсцы Гайна Лагойскага раёна. Знаходзіўся на ўзвышаным беразе ракі Гайна. Разбураны ў сярэдзіне XX стагоддзя.