cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Паўночна-Заходні край
Пашырэнне геаграфічнай прасторы «беларускіх губерняў»
Паўстанне 1863—1864 гадоў прымусіла перавесці пад уладу аднаго генерал-губернатара ўсе шэсць «паўночна-заходніх» губерняў. Як толькі пагроза новых ваенных выступленняў у Паўночна-Заходнім краі стала лічыцца малаверагоднай, у 1869 г. Віцебская і Магілёўская губерні выйшлі з-пад улады віленскага генерал-губернатара (па ініцыятыве самаго генерал-губернатара Аляксандра Патапава). Гэтым расійская ўлада хацела адасобіць іх адміністрацыйна ад «літоўскіх» губерняў і скасаваць асацыяцыю адміністрацыйных меж генерал-губернатарства з межамі Вялікага Княства Літоўскага. Былы магілёўскі губернатар (1856—1868) Аляксандр Беклямішчаў у 1869 г. у сваім мемарандуме пісаў, што неабходна прадэманстраваць «усяму насельніцтву, што прызнанне Беларусіі чыста рускай вобласцю ёсць факт беспаваротны». Расійская ўлада разумела, што само існаванне абшырнага ўскраіннага генерал-губернатарства з асаблівымі надзвычайнымі ўмовамі кіравання падтрымлівае самаідэнтыфікацыю карэннага дваранства з былой тэрыторыяй Вялікага Княства Літоўскага і Рэчы Паспалітай і можа правакаваць сепаратысцкія настроі, бо яно, паводле думкі Беклямішчава, «прыводзіць у частыя зносіны паў-палякаў магілёўскіх з сапраўднымі палякамі віленскімі і ковенскімі». У 1869 г. таксама была скасавана каталіцкая Мінская дыяцэзія (1798—1869), сяляне-каталікі пачалі прымусова ў 1870-ыя гг. пераводзіцца ў праваслаўе, хоць складалі ў тыя часы невялікую частку насельніцтва Мінскай губерні ў параўнанні з сялянамі-праваслаўнымі (у асноўнай масе былымі ўніятамі, лаяльнасць і шчырасць да праваслаўя якіх доўга ставілася пад сумненне расійскім урадам ). А 22 снежня 1870 г. і сама Мінская губерня расійскімі ўладамі была вылучана са складу самога Віленскага генерал-губенатарства. У афіцыйным заканадаўстве з 1863 г. «літоўскія губерні» пачалі называцца толькі як «паўночна-заходнія губерні».
У 1870-ых гг. да «Беларусі» пачалі прылічаць ужо і Мінскую губерню, а Ковенская, Віленская і Гродзенская губерні неафіцыйна і публіцыстычна называліся «літоўскімі» («Літвой»). З 1890-х гг. назва «Беларусь» пачала стала распаўсюджвацца і на Гродзенскую (акрамя паўднёвых яе паветаў) і большую частку Віленскай губерні (за выключэннем «паўночна-заходняга яе кутка» — Троцкага павета). Гэтаму ў першую чаргу спрыялі лінгвістычныя (і менш — этнаграфічныя) даследаванні (Іван Насовіч, Павел Шэйн, Юльян Крачкоўскі, Мікалай Нікіфароўскі, Яўхім Карскі і інш.), якія праводзіліся навуковымі ўстановамі Расійскай імперыі і прыватнымі даследчыкамі ў папярэдні час. Даследаванні паказвалі падобнасць гаворак мовы сялянскага насельніцтва ў многіх частках пяці губерняў Паўночна-Заходняга края (Гродзенскай, Віленскай, Мінскай, Віцебскай і Магілёўскай), а таксама ў сумежных — Смаленскай і Чарнігаўскай. Канчаткова замацавала назву «Беларусь» за тэрыторыяй упершыню ў гісторыі апісаных і нанесеных на карту гаворак мовы, якая цвёрда атрымала назву «беларускай мовы», публікацыя фундаментальнага шматтомнага даследавання Яўхіма Карскага «Беларусы» (асабліва тамы «Уводзіны да вывучэння мовы і народнай славеснасці» (1903) і «Мова беларускага племені» (1908)). Праўда, пазней Карскі выказваўся, што акрэсліў тэрыторыю не беларускага этнаса, а беларускай мовы. Характэрна, што ў гэтых і іншых даследаваннях «беларусы» разглядаліся (як таго патрабавала афіцыйная расійская імперская ідэалогія і цэнзура) як частка «адзінага рускага народа», аднак выяўленыя рысы мовы і культуры (нават сялянскага насельніцтва) сведчылі аб выразнай своеасаблівасці «Паўночна-Заходняга края» ад іншых частак Расійскай імперыі.
Значная частка мясцовай інтэлігенцыі, якая атрымала адукацыю ў расійскіх навучальных установах (гімназіях і ўніверсітэтах), успрыняла назву «Беларусь» («Беларусія») і пачала падтрымліваць і прапагандаваць гэтую назву для тэрыторыі, дзе большасць насельніцтва размаўляе на мове, названай «беларускай», заяўляючы адначасова пра асобнасць і самастойнасць свайго народа. Пасля скасавання прыгоннага становішча сялян, якое замацоўвала раней сялян у рамках панскіх маёнткаў і царкоўных прыходаў, у ходзе пашырэння пачатковай адукацыі ў вёсцы стала магчымым пашырэнне гістарычных ведаў і назвы «беларусы» сярод шырокіх кол насельніцтва. У 1891 г. малазаможны дваранін, удзельнік паўстання 1863—1864 гадоў і паэт Францішак Багушэвіч у сваёй прадмове да зборніка «Дудка беларуская» стварае паэтычны вобраз і акрэслівае межы беларускай айчыны, адным з галоўных сімвалаў якой выступае менавіта «мужыцкая мова»: ''«Братцы мілыя, дзеці Зямлі-маткі маёй! Вам афяруючы працу сваю, мушу з вамі пагаварыць трохі аб нашай долі-нядолі, аб нашай бацькавай спрадвечнай мове, каторую мы самі, да і не адны мы, а ўсе людзі цёмныя "мужыцкай" завуць, а завецца яна "беларускай". Я сам калісь думаў, што мова наша — "мужыцкая" мова, і толькі таго! Але, паздароў Божа добрых людцоў, як навучылі мяне чытаць-пісаць, з той пары я шмат гдзе быў, шмат чаго відзеў і чытаў: і праканаўся, што мова нашая ёсць такая ж людская і панская, як і французская, альбо нямецкая, альбо і іншая якая. <…> Можа хто спытае: гдзе ж цяпер Беларусь? Там, братцы, Яна, гдзе наша мова жывець: Яна ад Вільна да Мазыра, ад Вітэбска за малым не да Чарнігава, гдзе Гродна, Міньск, Магілёў, Вільня і шмат мястэчкаў і вёсак»''.
Паходжанне назвы руху і ідэалогіі «краёвасці»
Тэрмін «Край», якім карэннае каталіцкае і польскамоўнае сярэднезаможнае і заможнае дваранства шасці літоўска-беларускіх губерняў азначала землі былога Вялікага Княства Літоўскага, даў назву палітычнаму руху «краёўцаў» пачатку XX ст. у Беларусі і Літве. Знешнія межы Паўночна-Заходняга края амаль супадалі са знешнімі межамі былога Вялікага Княства Літоўскага (па стану да першага падзела Рэчы Паспалітай), таму гэты «край» поўнасцю асацыяваўся ў карэннага дваранства з дзяржавай сваіх продкаў. І сама «краёвая ідэя» паходзіла з памяці карэнных дваран і інтэлігенцыі аб былым адзінстве гэтай тэрыторыі (паўночна-заходніх губерняў Расійскай імперыі) у часы Вялікага Княства Літоўскага і імкнення «краёўцаў» захаваць і ўмацаваць тое адзінства «края» (з яго этнічна, моўна, канфесійна і культурна стракатым насельніцтвам) і надалей.
«Краёўцы» у сваёй ідэалогіі, атрымаўшай назву «краёвасць» (альбо «краёвая канцэпцыя», «краёвая ідэя»), сумяшчалі аўтанамісцкія, ліберальныя і інтэрнацыянальныя лозунгі і выступалі супраць падзелу насельніцтва па канфесійнай, моўнай, культурнай і этнічнай прыкмеце, выказваліся за роўнасць праў народаў, моў, культур і рэлігій, а тэрыторыя Паўночна-Заходняга края непасрэдна разглядалася імі як месца рэалізацыі іх ідэй і намаганняў па развіцці роднай зямлі, супраціўлення распальванню міжканфесійнай і міжэтнічнай варожасці, супрацьстаяння русіфікацыі.
Тапанімічная і этнанімічная тэрміналогія «краёўцаў»
Маштабная і ўсеахопная праз сістэму адукацыі, царквы і прэсы расійская ідэалогія і афіцыйная навука, змяняўшыя тапанімічную і этнанімічную тэрміналогію ў краі, аказвалі свой уплыў на мясцовую эліту — карэнных каталіцкіх дваран-маянткоўцаў, хоць і са спазненнем у часе. Так, у сваіх мемуарах адзін з лідараў «краёўцаў» Эдвард Вайніловіч указвае, што нарадзіўся ў 1847 г. у маёнтку Сляпянка пад Мінскам-Літоўскім; апісваючы акруговыя земскія з'езды ў 1881 г., стварэнне сельскагаспадарчых таварыстваў у краі (у 1880-ыя гг.), дзейнасць мясцовых дэпутатаў у Дзяржаўнай думе і Дзяржаўным савеце Расійскай імперыі (з 1906 г.), называе Мінскую, Віцебскую і Магілёўскую губерні «беларускімі», а Ковенскую, Віленскую і Гродзенскую губерні — «літоўскімі губернямі».
У пачатку рэвалюцыі 1905—1907 гадоў у Расіі былі выдадзены законы, якія гарантавалі многія грамадзянскія правы і свабоды (у тым ліку ў рэлігійных, моўных і нацыянальных адносінах). Узніклая сярод мясцовых дваран і інтэлігенцыі «краёвая» дыскусія ў Паўночна-Заходнім краі шырока ўжывала адносна заходніх губерняў (паўночна-заходніх і паўднёва-заходніх губерняў) традыцыйную геаграфічную тэрміналогію часоў Вялікага Княства Літоўскага (ВКЛ) і Рэчы Паспалітай, якой мясцовыя дваране паралельна карысталіся на працягу ўсяго XIX стагоддзя: «Літва і Русь» — у адносінах да ўсяго Заходняга края; «Літва» — у адносінах да ўсіх паўночна-заходніх губерняў (былых зямель ВКЛ); паралельна «Літва» (у вузскім сэнсе) — у адносінах да Віленскай, Гродзенскай і Мінскай губерняў; «Русь» — у адносінах да Віцебскай, Магілёўскай, Кіеўскай, Валынскай і Падольскай губерняў; «Беларусь» — у адносінах да Віцебскай і Магілёўскай губерняў (часам да Мінскай); «Валынь», «Падолія» і «Украіна» (альбо цалкам «Русь» (у вузкім сэнсе)) — у адносінах адпаведна да Валынскай, Падольскай і Кіеўскай губерняў. Так, у 1905 г. у першым нумары газеты «Kurier Litewski», якая стала адной з галоўных трыбун «краёвасці», у артыкуле «Індустрыялізацыя Літвы» адзначалася: ''«Літва (ва ўрадавай тэрміналогіі Паўночна-Заходні край) ахоплівае Віленскае генерал-губернатарства, г.зн. Віленскую, Ковенскую і Гродзенскую губерні, а таксама Мінскую, Магілёўскую і Віцебскую губерні. Вялікі гэта шмат зямлі: на захадзе гранічыць з Каралеўствам Польскім, Курляндскай і Ліфляндскай губернямі; на поўначы з Пскоўскай губерняй, на ўсходзе са Смаленскай, Чарнігаўскай і Кіеўскай губернямі, на поўдні з Валынскай губерняй. Агульна займае прастору каля 260 490 квадратных вёрст, ці палову тэрыторыі Францыі, і трошкі менш за палову Германскай імперыі. Насельніцтва края складае каля 12 000 000. Хоць літоўскія губерні належаць да розных адміністрацыйных адзінак, аднак гэта з эканамічнага пункту гледжання складае адну цэласць. <...> Увогуле ўсе літоўскія губерні ў эканамічным плане вельмі недаразвітыя»''. Аднак адразу ж газета «Kurier Litewski» пачала паралельна ўжываць і афіцыйную ўрадавую геаграфічную і этнанімічную тэрміналогію для паўночна-заходніх губерняў: выдавецтва газеты друкавала ў 1905—1909 гг. кнігу-даведнік Напалеона Роўбы «Przewodnik po Litwie i Białejrusi» («Праваднік па Літве і Беларусі»), якая давала кароткія гістарычныя і геаграфічныя звесткі аб населеных пунктах і дзе «Літвой» называліся Ковенская, Віленская і Гродзенская губерні, «Беларуссю» — Мінская, Віцебская і Магілёўская, і ўказвалася, што Вільня «з'яўляецца несумненна асяродкам, дзе з'ядноўваюцца ўсе ніці жыцця Літвы і Беларусі». У газетных артыкулах «краёўцаў» тэрмін «беларусы» адносіўся да беларускамоўнага, а «літоўцы» — да літоўскамоўнага (балцкага) насельніцтва. Пазней, напрыклад, Эдвард Вайніловіч у сваіх мемуарах, апісваючы падзеі ў Паўночна-Заходнім краі ў 1914—1918 гг., ужо акрэслівае тэрыторыю «Беларусі», зыходзячы з моўнага і светапогляднага крытэрыяў, такім абшарам: частка Віленскай губерні, большая частка Гродзенскай і цалкам Мінская, Віцебская і Магілёўская губерні.
Змаганне «краёўцаў» за адзінства края
У 1915 г., з прыходам у Вільню нямецкіх войск у часе Першай сусветнай вайны, ідэя «краёўцаў» аб непадзельнасці і цэласнасці літоўска-беларускіх губерняў (Паўночна-Заходняга краю — былых зямель Вялікага Княства Літоўскага) увасобілася ў стварэнні Рады Канфедэрацыі Вялікага Княства Літоўскага — блока лідараў мясцовых беларускіх, літоўскіх, яўрэйскіх і польскіх этнапалітычных і этнакультурных рухаў, якія адносіліся да ліберальна-дэмакратычнага кірунку «краёвасці». Ініцыятыва яе стварэння належала беларускім краёўцам-дэмакратам. Праграмныя дакументы Канфедэрацыі ВКЛ, якія распаўсюджваліся на чатырох мовах (беларускай, літоўскай, польскай і ідыш), пастуліравалі неабходнасць вылучэння акупаваных немцамі паўночна-заходніх губерняў з-пад юрысдыкцыі Расійскай імперыі і ўтварэння на гэтай тэрыторыі «незалежнай дзяржаўнай адзінкі» з соймам (парламентам) у Вільні, сфарміраваным шляхам агульных, роўных, прамых выбараў пры тайным галасаванні. Германскія ўлады не праявілі зацікаўленасці ў адраджэнні ВКЛ.
Пасля таго, як у пачатку лістапада 1918 г. нямецкія войскі пакідалі тэрыторыю Магілёўскай губерні паводле рашэнняў Брэсцкага міра (1918), лідары карэннага дваранства Мінскай губерні (галоўным чынам, члены Мінскага таварыства сельскай гаспадаркі — прыхільнікі ліберальна-кансерватыўнага кірунку «краёвасці») былі супраць падзелу Беларусі на часткі, выступілі з ініцыятывай стварэння пад нямецкім куратарствам Вялікага Княства Літоўска-Беларускага (з паўночна-заходніх губерняў) і папрасілі ў Мінску нямецкага генерала Эрыха фон Фалькенгайна (1861—1922) паведаміць аб гэтым імкненні германскаму імператару Вільгельму II. Прыкметна, што мінскія дваране прапаноўвалі даць назву новай дзяржаве не «Вялікае Княства Літоўскае» (альбо «Вялікае Княства Літоўскае, Рускае і Жамойцкае»), а «Вялікае Княства Літоўска-Беларускае», што сведчыла пра прыманне імі новага значэння геаграфічнай і этнанімічнай тэрміналогіі. Генерал фон Фалькенгайн адказаў дэлегацыі мінскіх дваран, якіх узначаліў граф Ежы Чапскі (1861—1930), што павінен строга выконваць рашэнні Брэсцкага міра, але перадасць прапанову ў Галоўную імператарскую стаўку. Аднак немцы ў лютым 1919 г. хутка пакінулі ўсю тэрыторыю Беларусі, а на змену ім прышлі войскі бальшавікоў.
Годфрэй Ньюбалд Хаўнсфілд
Годфрэй Ньюбалд Хаўнсфілд (Godfrey Newbold Hounsfield,, г. Ньюарк, Вялікабрытанія — , Вялікабрытанія) — брытанскі інжынер-фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне ў 1979 годзе разам з А. М. Кормакам «за распрацоўку камп’ютарнай тамаграфіі».
Біяграфія
Годфрэй Ньюбалд Хаўнсфілд нарадзіўся ў Саттон-он-Трэнт (каля Ньюарк-он-Трэнт), Нотынгем, Англія, 28 жніўня 1919 года. Ён быў малодшым з пяці дзяцей (два браты, дзве сястры). У дзяцінстве ён быў ачараваны электрычнымі прыладамі і машынамі на ферме сваіх бацькоў. Ён вучыўся ў Magnus Grammar School у горадзе Ньюарк-он-Трэнт і атрымаў поспех у фізіцы і арыфметыцы.
Скончыў Лонданскі каледж Фарадэя (1951). З 1951 года працаваў у кампаніі EMI.
У 1969 годзе стварыў камп’ютарны рэнтгенаўскі тамограф для сканіравання ўнутраных органаў (EMI-сканер).
Ён ніколі не быў жанаты і памёр у 2004 годзе.
Памяць
Імем навукоўца названа шкала вымярэння шчыльнасці асяроддзя для рэнтгенаўскіх прамянёў, якая выкарыстоўваецца ў тамаграфіі — шкала Хаўнсфілда. Дыяпазон адзінак шкалы, якія адпавядаюць каэфіцыенту паглынання рэнтгенаўскага выпраменьвання нармальнымі анатамічнымі структурамі арганізма, складае ад −1024 да +1024. Сярэдні паказчык у шкале Хаўнсфілда (0 HU) адпавядае шчыльнасці вады, адмоўныя велічыні шкалы адпавядаюць паветру і тлушчавай тканцы, станоўчыя — мяккім тканкам, касцявой тканцы і больш шчыльнаму рэчыву (метал).
Пыратын (Львоўская вобласць)
Пыратын (Пира́тин) — вёска ў Радэхіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Паравы акумулятар
Паравы акумулятар — стальны бак, у якім назапашваецца адпрацаваная ў розных паравых машынах (напрыклад, у ) пара без змены агрэгатнага стану, якая затым расходуецца на тэхналагічныя мэты (напрыклад, у сушыльных і прапарачных камерах) ці ў санітарна-тэхнічных прыстасаваннях (падагравальніках, цеплаабменніках і інш.).
Мельнік
Назву Мельнік маюць:
Іван Капітонавіч Плотнікаў
Іван Капітонавіч Плотнікаў (1862—1918) — расійскі архітэктар, які працаваў на тэрыторыі Беларусі. Гродзенскі губернскі архітэктар (1900—1912), вяцкі губернскі архітэктар (1912—1916).
Біяграфія
Скончыў Імператарскую Акадэмію мастацтваў. У чыне калежскага асэсара ў 1891—1900 гадах працаваў гродзенскім малодшым інжынерам. У 1900—1912 гадах працаваў гродзенскім губернскім архітэктарам. У пачатку XX стагоддзя пражываў у доме № 26 па вуліцы Рэзніцкай.
Творчасць
Яшчэ ў час працы малодшым архітэктарам будаўнічага аддзялення гродзенскага губернскага праўлення ў 1896 годзе даў крытычную ацэнку праекту Свята-Мікалаеўскай царквы ў горадзе Брэсце: «Прадстаўленыя чарцяжы маюць лішак упрыгожванняў, якія не ўвашлі ў каштарыс, асабліва тынкавыя працы, між тым чарцёж, паводле майго меркавання, павінен дакладна паказваць толькі тое, што ўключана ў каштарыс, які падлягае праверцы».
У 1904 годзе прыкамандзіраваны да адмысловай камісіі Свяцейшага сінода па аднаўленні Каложскай царквы ў Гродне.
Підманастырок (Радэхіўскі раён)
Підманастырок (Підмонастиро́к) — вёска ў Радэхіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
На нітцы часу
«На нітцы часу» — кніга паэзіі Валянціны Гіруць-Русакевіч, выдадзеная ў 2018 годзе выдавецтвам «Чатыры чвэрці».
Апісанне
Асноўная тэма вершаў — любоў ва ўсім шматгранні гэтага пачуцця: да Радзімы, яе краявідаў і людзей, сваіх каранёў і парасткаў, матчынай мовы, і каханне. І праз усё гэта — роздум пра пражытае і перажытае.
Ацэнкі
Паэтычны зборнік «На нітцы часу» вылучаны Мінскім абласным аддзяленнем ГА «Саюз пісьменнікаў Беларусі» на рэспубліканскі конкурс «Нацыянальная літаратурная прэмія» па выніках 2018 года ў намінацыі «Лепшы твор (зборнік твораў) паэзіі».
Грэм’яска
Грем'яска (Gremiasco) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Giacomo il Maggiore.
NGC 5049
NGC 5049 (іншыя абазначэнні — MCG -3-34-37, UGCA 343, PGC 46166) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Белорусский иллюстрированный календарь
«Белорусский иллюстрированный календарь», у 1947 г. назва «Иллюстрированный календарь» — друкаванае выданне беларусаў у Аргенціне.
Выходзіў раз на год на рускай і беларускай мовах з 1939 г. Выдаваўся ў Буэнас-Айрэсе ў друкарні беларуса Іосіфа Альсевіча. На старонках выдання размяшчаліся справаздачы пра дзейнасць беларускіх арганізацый, рэлігійны каляндар на наступны год (для каталікоў і праваслаўных асобныя), артыкулы аб СССР, заклікі дапамагаць СССР, вершы, парады, карысная інфармацыя.
Кэтрын Кёрцін
Кэтрын Кёрцін (Catherine Curtin; 14 ліпеня 1970, Нью-Ёрк, ЗША) — амерыканская актрыса тэатра, кіно і тэлебачання, уладальніца прэміі   (2014, 2015).
Юльян Мікалаевіч Дрэйзін
Юльян Мікалаевіч Дрэйзін (,  —, Нямчынаўка, Маскоўская вобласць; Крыптанімы і псеўданімы: Ю. Д., Д., Е. Ж.-а, О., Е. Ж., Ю-н, Альфа, Гамма, Строгі, Нэўма, Слухач, Зат-ка, Фа, А. К-оў, Арыон, Орфей, Бэта) — музыказнавец, публіцыст, перакладчык, педагог.
Біяграфія
Выкладаў грэцкую і лацінскую мовы, а таксама тэарэтычныя курсы ў навучальных установах Магілёва. У 1919 годзе заснаваў тут першы грамадскі сімфанічны аркестр у БССР, які складаўся з дваццаці чалавек, дзе Юльян Дрэйзін выконваў партыю першай скрыпкі. З 1925—1935 года ў Мінску, выкладаў гісторыю і тэорыю музыкі ў Беларускім педагагічным, Беларускім музычным тэхнікумах і Беларускай дзяржаўнай кансерваторыі, антычныя мовы — у Камвнусе і БДУ, працаваў у Інбелкульце, Акадэміі навук, Беларускім радыёкамітэце. З яго ініцыятывы па беларускім радыё трансліраваліся канцэрты беларускіх спевакоў.
У 2-й палове 1920-х гадоў быў сябрам Беларускага таварыства драматычных пісьменнікаў і кампазітараў. З верасня 1926 года — адзін з самых актыўных супрацоўнікаў таварыства. У 1929 годзе накіраваны на Першую Усерасійскую музычную канферэнцыю ў Ленінград. У 1930 годзе на сродкі таварыства выдадзены яго пераклады. У 1930-х гады з пачаткам рэпрэсій беларускай інтэлігенцыі быў неаднаразова крытыкаваны за памылкі «контрарэвалюцыйнага характару». Неўзабаве быў выключаны з Беларускага таварыства драматычных пісьменнікаў і кампазітараў і з секцыі савецкіх кампазітараў БССР.
У 1931 (або 1932) годзе праўленне таварыства паведаміла, што «камісія па праверцы складу членаў Т-ва выключыла са складу Т-ва… Дрэйзіна Юлія, як ідэолёгічна чужога і да гэтага часу не парваўшага з мінулым і ня прызнаўшага сваіх памылак, што асабліва яскрава выявілася ў яго выступленьні на пленуме ЦС пра мастацтва (тэорыя „беспартыйнай“ творчасьці) ».
Апошнім артыкулам Ю. Дрэйзіна стала публікацыя «Музыкальная жизнь Белоруссии», пасля якой у газетах «ЛіМ» і «Звязда» з’явіліся артыкулы — «абвінаваўчыя прыгаворы» Х. Дунца і Я. Шарахоўскага. Напісаўшы «пакаяльны» ліст, навуковец з сям’ёй у 1935 годзе з’ехаў з Менску і пасяліўся ў пасёлку Нямчынаўка пад Масквой. Пазней выкладаў грэчаскую мову ў маскоўскіх вышэйшых навучальных установах. У 1938—1942 гадах выкладчык, затым дацэнт філалагічнага факультэта Маскоўскага ўніверсітэта і педагагічнага інстытута.
Памёр у 1942 годзе ў Нямчынаўцы.
Меў дачку — Веру Юльянаўну Дрэйзін.
Творчасць
Пераклаў на беларускую мову ўрыўкі з «Іліяды» Гамера, «Антыгону» Сафокла (1926; 2-е выд. у новай рэдакцыі Л. Баршчэўскага, 1993), «Вакханак» Еўрыпіда і іншыя творы антычнай літаратуры, якія пры жыцці Ю. Дрэйзіна не былі апублікаваны і ў большасці лічацца згубленымі. Вядома больш за 820 яго перакладаў, звязаных з музыкай. Аўтар лібрэта оперы «Тарас на Парнасе». Склаў апублікаваны ў серыі «Беларуская навуковая тэрміналогія» слоўнік «Музычныя тэрміны». Аўтар працы «Музыка і рэвалюцыя» (1926; 2-е выд. 2011) — першага даследавання ў галіне музыказнаўства на Беларусі.
Цугару (праліў)
Праліў Цуга́ру, таксама Сангарскі праліў (津 軽 海峡) — праліў паміж японскімі астравамі Хонсю і Хакайда, злучае Японскае мора з Ціхім акіянам.
Шырыня праліва 18-110 км, даўжыня — 96 км. Глыбіня суднаходнай часткі змяняецца ад 110 да 491 м. У праліве ёсць шмат добрых якарных стаянак, але няма месцаў, цалкам закрытых ад ветру. Хуткасць цячэння ў сярэдзіне праліва - каля 3 вузлоў. Цячэнне часта падзяляецца на некалькі асобных плыняў, якія перыядычна мяняюць свой кірунак. Прылівы да 2 м. Абодва берагі гарыстыя і пакрытыя лесам.
алоўныя парты: Хакадатэ (на востраве Хакайда) і Аомары (на востраве Хонсю).
Пад пралівам Цугару пабудаваны самы доўгі ў свеце транспартны тунэль (каля 54 км) — Сэйкан.
Рурык
Ру́рык (памёр у 879 годзе) — летапісны заснавальнік дзяржаўнасці Русі, вараг, наўгародскі князь і родапачынальнік княжацкай, якая стала пасля царскай, дынастыі Рурыкавічаў. Згодна з нарманскай тэорыяй, Рурык з’яўляўся шведам (Rörik (Hrörekr)). Існуе і дацкая версія, згодна з якой Рурыка атаясамляюць з конунгам Рорыкам (Hrørek) з ютландскага Хедэбю, што месціцца ў Даніі. Паводле іншай версіі, Рурык — прадстаўнік каралеўскага роду абадрытаў, а яго імя — славянская радавая мянушка, звязаная з сокалам, які на славянскіх мовах называўся таксама «рарогам». Таксама існуюць спробы даказаць легендарнасць Рурыка.
Рурык у летапісах
Згодна са старажытнарускім летапісным зводам XII стагоддзя «Аповесць мінулых часоў», у 862 годзе вараг Рурык з братамі па запрашэнні такіх плямёнаў як: чудзь, ільменскія славене, крывічы і весь быў прызваны княжыць у Ноўгарад. Гэта падзея, з якой традыцыйна адлічваецца пачатак дзяржаўнасці ўсходніх славянаў, у гістарыяграфіі атрымала ўмоўную назву «пакліканне варагаў». Летапісец назваў прычынай запрашэння міжусобіцу, якая ахапіла на наўгародскіх землях славянскія і фіна-угорскія плямёны. Рурык прыйшоў з усім сваім родам, званым русь, этнічная прыналежнасць якога працягвае заставацца тэмай для дыскусій.
Паходжанне
Вакол родапачынальніка першай княжацкай дынастыі Русі існуе шмат версій, аж да спробаў даказаць яго легендарнасць. Легендарнасць Рурыка спараджаецца адсутнасцю зьвестак пра яго паходжанне: адкуль ён прыйшоў на княжанне і да якога народу-племені ён належыў. Тэма радзімы Рурыка шчыльна звязана з этымалогіяй словаў Русь і русы. Існуюць некалькі версій паходжання Рурыка, з якіх асноўнымі з’яўляюцца нарманская і заходнеславянская.
Нарманская версія
Зыходзячы з таго, што ў рускіх летапісах Рурык названы варагам, а варагі-русь паводле розных крыніцаў атаясамляюцца з нарманамі альбо шведамі, прыхільнікі нарманскай канцэпцыі лічаць Рурыка, як і ўсю яго дружыну, варагамі-вікінгамі, што прыйшлі са Скандынавіі, дакладней, з мясцовасці Русьлаген (Roslagen), непасрэдна на поўнач ад сучаснага Стакгольму.
Заходнеславянская версія
Альтэрнатывай нарманскай версіі з’яўляецца версія пра паходжанне Рурыка з асяроддзя заходнеславянскіх плямёнаў абадрытаў, руян і памаран. «Аповесць мінулых гадоў» прама кажа пра тое, што Рурык, будучы варагам, не з’яўляўся пры гэтым ні нарманам, ні шведам, ні англам, ні гатландцам.
Паздымыр
Паздымыр (Позди́мир) — вёска ў Радэхіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Возэра (Ківэрцаўскі раён)
Возэра (О́зеро) — вёска ў Ківэрцаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Трасцянэцкай вясковай абшчыны.
Зелянское
Зелянско́е, Бабінавіцкае — возера ў Беларусі, у Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Лучоса каля аграгарадка Бабінавічы.
Плошча паверхні возера складае 1,2 км², даўжыня 2,4 км, найбольшая шырыня 800 метраў. Найбольшая глыбіня 4 м. Плошча вадазбору 346 км² у межах Лучоскай нізіны.
Катлавіна Зелянскога возера выцягнутая з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход і складаецца з двух плёсаў, злучаных адносна вузкім пралівам. Схілы катлавіны вышынёй 10—15 метраў. Берагі высокія.
У возера ўпадаюць дзве ракі з аднолькавай назвай Узменка, рака Вярхіта (праз яе і ручай Зелянское звязана з возерам Сітнянскае (Сітна, Сітняцкае). Выцякае рака Лучоса.
Беларускі хіп-хоп
Беларускі хіп-хоп — музыка ў жанры хіп-хоп, запісаная ў Беларусі альбо за мяжой на беларускай мове.
Гісторыя
Адным з першых беларускіх рэп-рэлізаў быў самвыдатаўскі рускамоўны альбом гурта «Удар Банды» 1995 года пад назвай «Кровный запах», які быў запісаны адным дублем на двухкасетным магнітафоне. Мінская рэп-тусоўка 1990-х адзначана перыядычнымі канцэртамі ў клубах, актавых залах ДК, дыскатэках з удзелам такіх выканаўцаў як Хлоп-Ч, «L.A. KoSSta» і чальцоў групіроўкі «Minsk Zoo». У 1999 годзе рэп на беларускай мове амаль поўнасцю адсутнічаў, таму запісаны далёкім ад хіп-хоп культуры Аляксандрам Памідоравым трэк «Цуд на Каляды» стаў хітом і круціўся на беларускіх радыёстанцыях.
Знакавым для развіцця беларускамоўнага рэпу стаў выхад на лэйбле «БМАgroup» зборніка «Пасадзіў DEAD RAPку» ў 2004 годзе. Выбітнымі прадстаўнікамі беларускай хіп-хоп сцэны ў 2000-я былі Vinsent, «Чырвоным па Белым», «Нестандартный Вариант», «PANaNieba», «Lunclan», Серёга. У 2009 годзе Vinsent выдаў дэбютны альбом «Пачатак», які можна лічыць адным з першых беларускамоўных рэп-альбомаў.
Прадстаўнікамі сучаснай беларускай хіп-хоп сцэны з’яўляюцца Gleboki Smak, «Belaroots», Zeman, Angst, Aikko,  Lastend, Вожык, Какора, Бакей, Murovei.
Кайтас (Карагандзінская вобласць)
Кайтас — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Тагылінскай сельскай акругі. Код КАТА — 356483200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 121 чалавек (64 мужчыны і 57 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 89 чалавек (46 мужчын і 43 жанчыны).
Сяргей Аляксандравіч Самаль
Сяргей Аляксандравіч Самаль (нар., Маладзечна, Мінская вобласць) — беларускі вучоны-эканаміст, педагог, выдатнік адукацыі Беларусі. Доктар эканамічных навук, прафесар.
Біяграфія
У 1974 годзе скончыў сярэднюю школу № 19 горада Мінска.
1974—1979 — студэнт матэматычнага факультэта БДУ.
1979—1981 — інжынер-матэматык-праграміст Інстытута матэматыкі АН БССР.
1981—1988 — старшы інжынер, старшы навуковы супрацоўнік Навукова-даследчага эканамічнага інстытута Дзяржплана БССР.
1988—2004 — старшы выкладчык, кіраўнік кафедрай вышэйшай матэматыкі, прарэктар па навучальнай працы БДЭУ.
2004—2012 — рэктар прыватнай установы ўтварэння «Беларуская інстытуцыя правазнаўства».
2012—2014 — дырэктар НДІ тэорыі і практыкі дзяржаўнага кіравання Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.
2014—2019 — прафесар кафедры агульнай матэматыкі і інфарматыкі механіка-матэматычнага факультэта БДУ.
Пнеўматычны акумулятар
Пнеўматы́чны акумуля́тар — рэзервуар са (ці іншым газам), падключаны да  і абсталяваны засцерагальным клапанам, які рэгулюецца на зададзены гранічны ціск. Выкарыстоўваецца ў пнеўматычных сетках для выраўноўвання рабочага ціску і інш.
Млынкі
Млынкі́ (, Млынки) — хутар у Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Івянецкага сельсавета.
Баран (рака)
Бара́н — рака ў Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Домса (басейн Дняпра).
Даўжыня ракі 5,6 км. Пачынаецца на захадзе ад былой вёскі Кастрычнік, вусце на захадзе ад вёскі Вялікі Трылесін. Каналізавана 2,3 км рэчышча паміж вёскамі Чырвоны Араты і Вялікі Трылесін.
Каля ракі населеныя пункты Красны Пахар, Малы Трылесін, Вялікі Трылесін.
Аперацыя «Харматан»
Аперацыя «Харматан» (Opération Harmattan) — кодавая назва французскай ваеннай аперацыі, якая праходзіла ў рамках у ваеннай інтэрвенцыі ў Лівіі ў 2011 годзе. Названа ў гонар Харматана, сухога гарачага ветру, які дзьме над Сахарай у перыяд з лістапада па сакавік. Аперацыя з’яўляецца аналагам амерыканскай аперацыі ««Odyssey Dawn»», канадскай «Мабайл» і брытанскай «Эламі».
Задзейнічаныя сілы
ВПС : ВМФ :
Храналогія
У 16:00 па GMT 19 самалётаў ВПС Францыі вылецелі ў зону Бенгазі з заяўленай мэтай «абароны насельніцтва горада ад сіл Кадафі». У 16:45 і 16:59 самалёты знішчылі некалькі адзінак бранятэхнікі. Французы здзейснілі адзінаццаць баявых вылетаў у зоне лівійскага канфлікту. Французскі авіяносец прыбыў у зону баявых дзеянняў, палубныя самалёты пачалі здзяйсняць баявыя вылеты. Францыя пашырыла свой кантынгент, накіраваўшы дадатковыя 2 Mirage 2000-5 і 2 Mirage 2000D на ваенную базу ў Італіі. Самалёты авіяносца «Шарль дэ Голь» далучыліся да аперацыі над Лівіяй, праводзячы разведку і патрулі. «Форбін» і «Жан Барт», якія ўжо знаходзіліся на тэрыторыі Лівіі, далучыліся да групы 473. Колькасць баявых самалётаў, разгорнутых на авіябазе 126 Solenzara, павялічылася да 20 з прыходам яшчэ двух Mirage 2000-5 і двух Mirage 2000D. Сіламі 6 знішчальнікаў (2х Rafale і 4х Mirage 2000D) ВПС і ВМС Францыі, узброенымі ракетамі SCALP GP, праведзены налёт на лівійскую авіябазу ў 250 кіламетрах на поўдзень ад узбярэжжа Міжземнага мора. Каля 14:30 CET самалётамі Rafale і Mirage 2000 у ходзе патрулявання паветранай прасторы Лівіі быў знойдзены самалёта лівійскіх ВПС Г-2 «Галеб». Адразу пасля яго прызямлення на авіябазе блізу горада Місурата ён быў знішчаны ракетай «паветра-зямля». Два Tornado ВПС Вялікабрытаніі і знішчальнікі ВПС Францыі сумесна знішчылі 7 танкаў Т-72 кадафістаў блізу горада Адждабія. Катарскія Mirage 2000, якія далучыліся да аперацыі «Світанак адысеі», і самалёты французскіх ВПС здзейснілі сумесныя разведвальныя палёты ў раёне гарадоў Місурата, Эль-Зінтан, Сірт і Адждабія. Чатыры Mirage 2000Ds ВПС Францыі знішчылі артылерыйскую батарэю ўрадавай арміі ў раёне горада Адждабія. ВПС Францыі нанеслі некалькі паветраных удараў па мэтам у раёне гарадоў Эль-Зінтан і Місурата, знішчыўшы на стаянках па меншай меры 5 лёгкіх штурмавікоў Г-2 «Галеб» і два ўдарныя верталёты Мі-35. ВПС Францыі і Катара правялі сумесныя патрулі і авіяцыйна-забаўляльныя місіі з авіябазы «Суда». Колькасць французскіх "Міраж-2000" на базе «Суда» павялічылася да чатырох. Французы разбамбавалі арсенал боепрыпасаў у Гар’яне, за 100 кіламетраў (62 мілі) на поўдзень ад Трыпалі. Упершыню падчас аперацыі Mirage F1CR праводзілі разведвальныя місіі. Два патрулі ВПС напалі на зенітныя ракетныя падраздяленні ў 100 кіламетрах на паўднёвы захад ад Трыпалі. Mirage 2000D і Super Etendards бамбілі ваенны склад у 30 кіламетрах на поўдзень ад сталіцы. ВПС Францыі разбамбілі сілы СПА Лівіі ў раёне Сірта. Францыя абвясціла аб завяршэнні сваёй ваеннай аперацыі ў Лівіі і поўным пераходзе да аперацыі «Саюзны Абаронца».
Рыжскі езуіцкі калегіум
Рыжскі езуіцкі калегіум — колішняя каталіцкая навучальная ўстанова ў Рызе, якая існавала ў 1582—1621 гадах. Фундацыйны акт выдаў 25 чэрвеня 1582 года кароль Стафан Баторый. Калегіум быў уладкаваны ў былым кляштары цыстэрцыянак пры. 4-класная школа адчынена ў 1584 годзе. У 1587 годзе гарадскія ўлады выгналі езуітаў з Рыгі. Вернуты ў 1591 годзе. З 1598 года пры калегіуме існавала бурса, працавалі тэатр, бібліятэка. Дзейнасць калегіума спынілася пасля заняцця Рыгі шведамі ў 1621 годзе. Акрамя навучання езуіты займаліся пашырэннем каталіцтва, казалі пропаведзі на польскай, нямецкай, латышскай і літоўскай мовах.
Вострыў (Ківэрцаўскі раён)
Вострыў (О́стрів) — вёска ў Ківэрцаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Трасцянэцкай вясковай абшчыны.
Павел Мікалаевіч Бойка
Павел Мікалаевіч Бойка ( —, Масква) — дзеяч беларускай дыяспары. З’яўляўся членам кіраўніцтва клуба імя М. Горкага, рэдактарам беларускай «Нашай газеты» ў Буэнас-Айрэсе.
Адзін з кіраўнікоў прасавецкага ўкраінска-беларускага моладзевага аб’яднання ў Аргенціне. Двойчы арыштоўваўся аргенцінскай паліцыяй. З 1953 г. у СССР. Пяць гадоў жыў сям’ёй у Навагрудку, потым у Маскве. Скончыў Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт, Вышэйшую партыйную школу. Доктар эканамічных навук (1989 г.)
Дзяржаўны сакратар Апостальскай Сталіцы і Ватыкана
Дзяржаўны сакратар Апостальскай Сталіцы і Ватыкана — вышэйшая службовая асоба пры Апостальскай Сталіцы і ў Ватыкане. Пасаду займаюць толькі кардыналы. Той, хто не мае тытула кардынала, можа выконваць толькі абавязкі дзяржаўнага сакратара Святога Пасаду і Ватыкана (пра-дзяржаўны сакратар). Адказвае за палітычную і дыпламатычную працу Апостальскай Сталіцы. Неафіцыйна яго таксама называюць кіраўніком урада Ватыкана. Паўнамоцтвы дзяржаўнага сакратара заканчваюцца альбо пасля адклікання папы, альбо пасля sede vacante (Sede Vacante), гэта значыць вакантны трон.
Спасылкі
Афіцыйны сайт Ватыкана
Архітэктурная акустыка
Архітэктурная акустыка — навука, якая вывучае законы распаўсюджвання гукавых хваль у закрытых (прыадкрытых, адкрытых) памяшканнях, адлюстраванне і паглынанне гуку паверхнямі, уплыў адлюстраваных хваль на чутнасць прамовы і музыкі, метады кіравання структурай гукавога поля, шумавымі характарыстыкамі інтэр'ераў і т. п.
Мэта гэтай навукі - стварэнне прыёмаў праектавання залаў з загадзя прадугледжанымі добрымі ўмовамі чутнасці.
Першапачаткова архітэктурная акустыка займалася праектаваннем оперных тэатраў і канцэртных залаў. У далейшым, па меры развіцця тэхнікі і росту гарадоў (асабліва ў XIX стагоддзі), першачарговымі яе задачамі сталі падаўленне шуму ў шматкватэрных дамах, гукаізаляцыя вытворчых памяшканняў і пытанні захавання здароўя працоўных, а таксама арганізацыя памяшканняў забаўляльных устаноў, якія ствараюць істотны ўзровень шуму.
Развіццё транспарту і павелічэнне яго хуткасцей у XX стагоддзі ўцягнулі ў сферу архітэктурнай акустыкі ландшафтнае праектаванне, пытанні архітэктурнага дызайну жылых масіваў у цэлым, іх транспартных артэрый, вакзалаў і праектаванне буйных гандлёвых плошчаў. Развіццё авіяцыі таксама прыўнесла свае задачы.
У цяперашні час архітэктурная акустыка ў масавым ужыванні ўключае ў сябе акустыку студыйных памяшканняў для гуказапісу, акустыку жылых пакояў, хатніх кінатэатраў і акустыку забаўляльных устаноў.
Праблемы ізаляцыі памяшканняў ад пранікальных звонку гукаў выдзелены ў цяперашні час у самастойную вобласць - будаўнічую акустыку.
Будаўнічая акустыка
Асноўны артыкул: Будаўнічая акустыка
Гукаперадача ў вонкавай абалонцы будынка
Аналіз перадачы шуму ад вонкавай абалонкі будынка да інтэр'еру і наадварот. Галоўныя шляхі пранікнення шуму ў будынак - дахі, карніз, сцены, вокны, дзверы.
Гукаперадача ў сценах
У найбольшай ступені вызначае ўласцівасці прыватнасці памяшкання, камфорт спальных пакояў.
Акустыка інтэр'еру
Слухач, які знаходзіцца ў закрытым памяшканні, ўспрымае, акрамя таго, што непасрэдна даходзіць да яго прамога гуку ад крыніцы, яшчэ і шэраг яго паўтораў, якія ўзнікаюць у выніку адлюстравання ад сцен, столяў і іншых паверхняў, і наступных адзін за адным з малымі інтэрваламі.
Так як пры адлюстраваннях частка гукавой энергіі паглынаецца, пазнейшыя паўторы аказваюцца слабымі. Пасля выключэння крыніцы гуку колькасць адлюстраванай энергіі ў памяшканні меншае да таго часу, пакуль яна не будзе паглынутая. Працэс паступовага згасання гуку называецца рэверберацыяй.
Працягласць рэверберацыі - найважнейшы параметр, які вызначае акустычную якасць памяшкання. Залішне працяглае згасанне памяншае выразнасць гучання і пераборлівасць прамовы, а гучанне музыкі становіцца рытмічна невызначаным. Пры кароткай рэверберацыі гаворка гучыць глуха, а музычнае выкананне (асабліва кампазіцыі са значным лікам інструментаў) губляе злітнасць і выразнасць.
Нават пры аптымальным значэнні часу рэверберацыі акустычныя ўласцівасці залы могуць вельмі адрознівацца на розных напрамках з-за адрозненні ў шляхах, якія праходзяць адлюстравання ад крыніцы гуку да слухача.
Аптымальныя параметры рэверберацыі істотна адрозніваюцца не толькі для мовы і музыкі, але прынцыпова залежаць ад характару і жанру музычных твораў. Для камернай, сімфанічнай і эстраднай музыкі, наогул кажучы, патрэбныя розныя аптымальныя ўмовы.
Зыходзячы з гэтага, акустычнае праектаванне канцэртных залаў (якое ўключае ў сябе выбар плошчы і формы залы, размяшчэнне слухачоў, прымяненне матэрыялаў для сцен, рассейвалых і паглынальных канструкцый, ўстаноўка асобных элементаў і т. п.) патрабуе ў большасці выпадкаў кампрамісных рашэнняў.
У залах вялікай умяшчальнасці ўмовы чутнасці паляпшаюць прымяненнем сістэм гукаўзмацнення з электроннымі спосабамі атрымання штучнай рэверберацыі. Гэта дазваляе кантраляваць уласцівасці залы ў больш шырокіх межах.
Прыклад электраакустычна абсталяванай залы ўніверсальнага прызначэння (кангрэсы, канцэрты, опера, гукавы кінапаказ) - вялікая зала Палаца з'ездаў у Маскоўскім Крамлі (6000 месцаў).
Гісторыя
У адкрытых тэатрах і іншых пабудовах Старажытнай Грэцыі і Рыма ўжо можна заўважыць вынікі ўжывання прымітыўных акустычных ведаў. Ужо тады будаўнікі свядома дасягалі вельмі добрай чутнасці ў памяшканнях з вялікай колькасцю слухачоў.
Лічыцца, што сучасная архітэктурная акустыка пачынаецца з работ вучонага XIX стагоддзя У. Сэбіна, які паказаў, што ў замкнёным памяшканні адлюстраванні гуку зліваюцца ў гул і суправаджаюць кожны гук. Ён і ўсталяваў, што хуткасць згасання гэтага гулу з'яўляецца найбольш істотным паказчыкам чутнасці.
NGC 5050
NGC 5050 (іншыя абазначэнні — UGC 8329, MCG 1-34-12, ZWG 44.43, PGC 46138) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Уладзімір Георгіевіч Колас
Уладзімір Георгіевіч Колас (нар., Мінск) — беларускі кінарэжысёр, педагог, заснавальнік і кіраўнік (з 1990) Беларускага гуманітарнага ліцэя. Сын беларускага літаратуразнаўца і крытыка Георгія Коласа.
Багдан Сямёнавіч Сапега
Багдан Сямёнавіч Сапега (да 1450 — пасля 1512) — пісар гаспадарскі (1471—1488), акольнічы смаленскі (?), намеснік і дзяржаўца мцэнскі і любуцкі (1494—1500), намеснік высокадворскі (1503—1512), выконваў дыпламатычную службу.
Уладзімір Георгіевіч Колас
Біяграфія
Скончыў МДЛУ і Вышэйшыя рэжысёрскія курсы ў Маскве. Зняў мастацкія і дакументальныя фільмы «Малады дубок», «Дрэвы на асфальце», «Хочаце — кахайце, хочаце — не», «Сны аб Беларусі», «Францыск Скарына», «Максім Гарэцкі», «Дамова з Гітлерам», «Галерэя Ады», «Белы ветразь над Прыпяццю» і інш.
Узнагароды
Лаўрэат узнагарод шэрагу фестываляў. Узнагароджаны медалём 100 гадоў БНР Рады Беларускай Народнай Рэспублікі.
Багдан Сямёнавіч Сапега
Біяграфія
Старэйшы сын Сямёна Сапегі, заснавальнік чарэйска-ружанскай лініі Сапегаў.
Праз шлюб у 1475 годзе з княжной Фядорай з Бабіч-Друцкіх-Сакалінскіх атрымаў маёнткі Чарэю, Белую, Тухачова, Лемніцу, Сар’ю, Грэзань, а таксама права апекі над Чарэйскім манастыром з вёскай Клубынічы. Шлюб станоўча паўплываў на кар’еру, жонка па маці была ў сваяцтве з Альгердавічамі, таксама цешча — княгіня Марыя Друцкая-Сакалінская з Чарэйскіх, пляменніца уплывовага смаленскага епіскапа Місаіла. Добра ўплывала на кар’еру Багдана дзейнасць роднага брата Івашкі (заснавальніка кодэньскай лініі Сапегаў), канцлера вялікай княгіні Алены Іванаўны, маршалка гаспадарскага, ваяводы віцебскага і падляшскага.
Таксама Багдан Сямёнавіч купіў шмат маёнткаў за ўласныя грошы, па абмене з братам Івашкам атрымаў Ельню — склаўшы гэтымі набыткамі ядро сапегаўскіх латыфундый. На дыпламатычнай службе быў у складзе пасольстваў у Маскву (1504, 1507), дзе ў 1507 годзе яго затрымалі і зняволілі (1507—1508) як закладніка за сям’ю Міхаіла Глінскага.
Сям’я
У шлюбе з княжной Фядорай Друцкай-Сакалінскай меў трох сыноў — Івана, Януша і Фёдара; і двух дачок — Багдану і Ганну.
Амэльнэ (Ківэрцаўскі раён)
Амэльнэ (Оме́льне) — вёска ў Ківэрцаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Трасцянэцкай вясковай абшчыны.
Пільнікі (Хіславіцкі раён)
Пільнікі (Пильники) — вёска ў Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Пячэрскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 10 жыхароў (2007 год).
Граньярда
Гран’ярда (Grognardo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы апостал Андрэй Першазваны.
Кызылту (Шэцкі раён)
Кызылту — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Тагылінскай сельскай акругі. Код КАТА — 356483300.
Баранава (рака)
Баранава — рака ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі, левы прыток Лашанкі (басейн Нёмана). Даўжыня 4,4 км.
Пачынаецца за 1,5 км на захад ад в. Хліставічы, упадае ў Лашанку на паўднёвым захадзе ад в. Лікоўка. Рэчышча на ўсім працягу каналізаванае.
Цеплавы акумулятар
Цеплавы акумулятар — акумулятар, які назапашвае цеплату ў цепласілавых устаноўках. Служаць для выраўноўвання цеплавых і сілавых нагрузак і недапушчэння перабояў у забеспячэнні парай прамысл. установак. Бываюць пастаяннага і пераменнага ціску, пераважна паравадзяныя.
Гаёвэ (Ківэрцаўскі раён)
Гаёвэ (Гайове́) — вёска ў Ківэрцаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Трасцянэцкай вясковай абшчыны.
Палавэ
Палавэ (Полове́) — вёска ў Радэхіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Мяйшты
Мяйшты́ (, Мейшты) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Івянецкага сельсавета.
Аляксандр Міхайлавіч Болдзін
Аляксандр Міхайлавіч Болдзін (, Сімбірск — ) — савецкі хірург, доктар медыцынскіх навук, прафесар
Біяграфія
Пасля заканчэння школы вучыўся на медыцынскім факультэце Казанскага ўніверсітэта (1912—1916). Затым працаваў у Самарскай вобласці. З 1918 па 1922 гг. — урач Чырвонай Арміі. 1922—1924 гг. клінічны ардынатар Казанскага інстытута ўдасканалення ўрачоў. З 1925 па 1938 гг. — загадчык хірургічнымі аддзяленнямі бальніц Горкаўскай вобласці. У 1940 г. абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Піэлалітатамія і урэтэтралітатамія са швом і без шва».
У 1947 г. абараніў доктарскую дысертацыю «Паўторныя аперацыі на страўніку» пад кіраўніцтвам прафесара Т. Я. Гніларыбава. Аўтар больш за 30 навуковых прац. З 1939 па 1945 гг. — Дацэнт кафедры хірургіі Горкаўскага медінстытута; 1945—1949 гг. — Дацэнт кафедры хірургіі Кішынёўскага медінстытута; 1949—1950 гг. працаваў у Мангольскім медінстытуце. З 1950 па 1954 гг. загадваў кафедрай хірургіі Паўночна-Асяцінскага медінстытута. Загадчык кафедры БелДІУУ з 1954 па 1963 гг. Намеснік дырэктара па вучэбнай і навуковай рабоце БегДІУУ, 1950—1951 гг.
Інтэрніраванне італьянцаў у ЗША
Тэрмін Інтэрніраванне італьянцаў у ЗША прымяняецца да практыкі інтэрніравання неграмадзян італьянскага паходжання, якія пражывалі на тэрыторыі ЗША падчас Другой сусветнай вайны. У адрозненні ад японцаў ЗША, якія таксама прайшлі праз інтэрніраванне, італьянцы не атрымалі кампенсацыі ад дзяржавы. Але ўлады ЗША інтэрніравалі толькі тых італьянцаў, якія не паспелі атрымаць амерыканскае грамадзянства. У 2010 г. штат Каліфорнія афіцыйна папрасіў прабачэння за парушэнні правоў італьянскіх эмігрантаў.
Пасля таго як пачалася Другая сусветная вайна ФБР ЗША пачало складаць спіс патэнцыяльна небяспечных чужынцаў, якіх было трэба арыштаваць у небяспечны для краіны момант. Згодна Пракламацыі 2527 прэзідэнта ЗША Ф. Д. Рузвельта кожны імігрант за Італіі ва ўзросце ад 14 год, які не паспеў прайсці працэдуру натуралізацыі, аб'яўляўся «патэнцыяльна небяспечным чужынцам» (alien enemy — літаральна «імігрант з варожай краіны»). Ніякіх выключэнняў для палітычных бежанцаў ці ідэйных антыфашыстаў не было зроблена. Адпаведна загаду 9066 патэнцыяльна небяспечныя чужынцы мелі быць ізаляваны і выключаны з зон, дзе яны патэнцыяльна маглі ажыццяўляць сабатаж, шпіянаж ці тэрарызм. Да чэрвеня 1942 г. ФБР арыштавала 1521 італьянцаў, якія не паспелі атрымаць грамадзянства ЗША, але інтерніраванны былі толькі прыкладна 250 чалавек. У кастрычніку 1942 г. адносіны ўрада ЗША да італьянскіх імігрантаў палепшылася і многія абмежаванні па пракламацыям 2525 і 2527 былі зняты. 8 верасня 1943 г. Італія капітулявала, і гэта стала прычынай вызвалення інтерніраванных італьянскіх імігрантаў у ЗША.
7 лістапада 2000 г. Кангрэс ЗША прыняў «Акт аб парушэнні грамадзянскіх правоў амерыканскіх італьянцаў падчас вайны». У гэты ж дзень генеральны пракурор ЗША перадаў справаздачу з падрабязным апісаннем дзеянняў улады Злучаных Штатаў супраць італьянскіх імігрантаў Кангрэсу. Были прыняты некаторыя іншыя меры па рэабілітацыі італьянцаў, якія прайшлі інтэрніраванне падчас Другой сусветнай вайны.
Уладзіслаў Іосіфавіч Гайлевіч
Уладзіслаў Іосіфавіч Гайлевіч (? — пасля 1985, Буэнас-Айрэс) — адзін з ініцыятараў утварэння і першы старшыня Федэрацыі беларускіх арганізацый у Аргенціне (1939 г.). Сябра кіраўніцтва Бібліятэкі імя І. Луцкевіча (Буэнас-Айрэс). Адзін з тых, хто складаў унутраную апазіцыю ў беларускай прасавецкай дыяспары, бо крытычна ставіўся да супрацоўніцтва з Камуністычнай партыі Аргенціны
Майк Сміт
Майк Сміт (Mike Smith; нар., ЗША) — амерыканскі баскетбаліст, гульнёвы абаронца.
Кар’ера
Баскетбольную кар’еру пачаў у Калумбійскім універсітэце, дзе правёў чатыры сезоны.
У жніўне 2022 года падпісаў кантракт з быдгашчскай «Асторыяй».
Будаўнічая акустыка
Будаўнічая акустыка — навуковая дысцыпліна, якая займаецца пытаннямі абароны жылых і іншых памяшканняў, тэрыторый і будынкаў ад шуму і вырашальная гэтыя пытанні архітэктурна-планіровачнымі і будаўнічымі (канструктыўнымі) метадамі.
Будаўнічая акустыка можа разглядацца як галіна прыкладной акустыкі, або як раздзел будаўнічай фізікі.
Будаўнічая акустыка ў сучасным будаўніцтве мае вялікае значэнне: меры па барацьбе з шумам, прынятыя на яе аснове, паляпшаюць санітарна-гігіенічныя ўмовы жыцця і працы насельніцтва, спрыяюць павышэнню прадукцыйнасці працы, спрыяюць камфорту і росту эксплуатацыйных якасцей будынкаў, тэрыторый і збудаванняў.
Будаўнічая акустыка дзейнічае ў тэарэтычных рамках агульнай акустыкі. Эксперыменты ставяцца ў лабараторных і натурных умовах. Прымяняецца, у прыватнасці, метад мадэлявання пры даследаванні гукаізалюючай здольнасці канструкцый, якія агароджваюць, і вывучэнні распаўсюджвання шуму ў памяшканнях, інжынерных камунікацыях, а таксама на тэрыторыях гарадской забудовы.
Асноўныя напрамкі даследаванняў:
Распрацоўка акустычных матэрыялаў
Менавіта ў рамках будаўнічай акустыкі вядуцца распрацоўкі акустычных матэрыялаў, даследуюцца ўласцівасці будаўнічых матэрыялаў з пункту гледжання шумапаглынання.
Гісторыя
Будаўнічая акустыка была выдзелена з архітэктурнай акустыкі ў самастойную дысцыпліну ў пачатку 30-х гг. XX стагоддзя і стала асабліва бурна развівацца з 50-х гг. у сувязі з тым, што: