cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Красная Юрта
Красная Юрта — сяло ва Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад гарадской адміністрацыі Семея. Уваходзіць у склад Знаменскай сельскай акругі. Код КАТА — 632851300.
Бельгія ў Першай сусветнай вайне
У ходзе вайны Германія стварыла акупацыйную адміністрацыю, а нямецкія войскі здзейснілі шэраг ваенных злачынстваў супраць мірнага насельніцтва. У Першай сусветнай вайне Бельгія страціла загінуўшымі 58 637 вайскоўцаў і каля 10 000 мірных жыхароў.
Тэрэза Гардзялкоўская
«Як багацеюць чэшскія сяляне»
Сярод фундаваных Гардзялкоўскай кніг асабліва вылучаецца (на фоне дзіцячай літаратуры) выдадзеная ў 1912 г. кніжка Максіміліяна Маліноўскага «Як багацеюць чэшскія сяляне», якая была практычным дапаможнікам, дзе падрабязна апісвалася, як з дапамогай добраахвотнага стварэння таварыстваў і кааператываў сяляне і гараджане Чэхіі (якая была складовай часткай Аўстра-Венгрыі) павышаюць свой эканамічны дабрабыт і статус, а таксама развіваюць сваю чэшскую культуру ва ўмовах дамінавання нямецкай культуры і капіталу. Падобныя спосабы прапаноўваліся ў кнізе беларускім бедным сялянам і гараджанам. Гэта быў па сутнасці шлях «арганічнай працы», якой ужо ішлі з 1880-х гг. мясцовыя дваране Польшчы, Літвы і Беларусі: з дапамогай салідарнага паляпшэння матэрыяльнага (эканамічнага) становішча і развіцця ўласнай культуры і сістэмы адукацыі супрацьстаяць этнічнай асіміляцыі і эканамічнай дэградацыі, а таксама рыхтавацца да атрымання дзяржаўнай незалежнасці. У эпіграфе кніжкі Маліноўскага так і значылася: ''«Навукай к свабодзі, дружнай працай к дастаткам ісьці».
Маліноўскі напісаў кніжку па-польску пра досвед чэшскага народа, але кніга звярталася да беларускага народа («Чэхі прынялі хрысьціанскую веру раней за нас, беларусоў»), а Гардзялкоўская яе пераклала на беларускую мову. У кнізе выразна прасочваюцца аналогіі паміж прыгнечаным эканамічным і культурным становішчам чэхаў у Аўстра-Венгерскай імперыі і беларусаў у Расійскай імперыі, а аналагам немцаў і нямецкай культуры былі рускія і руская культура. Рабіўся заклік да вяртання да роднай мовы, якая захавалася толькі ў вясковым асяроддзі: ''«Над тую пару па гарадох і панскіх дварох не чутно было чэскай гутаркі. Усе навучыліся гаварыць паміж сабой па немецку, і толькі вёсковые людзі не забыліся бацькоўскай мовы ды ў песьнях сваіх успаміналі народных багатыроў <…> Толькі старые чэскіе кнігі расказывалі аб іх, толькі старыкі ў казках-легендах прыпаміналі народу аб даўным, мінулым. Прылучалося, аднак, што і на вёсках людзі чураліся свайго ды ахвотне ў немецкую скуру адзеналіся. І здавалося, што імя чэскае зусім згіне, ды пэўне так і было-бы, каб народ не стварыў сваіх прарокаў. Ратунак прыйшоў ад людзей з гарачым сэрцам, што узрасталі ў вёсцы і свой родны язык любілі»''. Указвалася, што пасля 1861 г. Чэхія атрымала шырэйшыя правы самакіравання ў імперыі, але ў сойме Чэхіі ўсё роўна большасць была ў немцаў. Па той прычыне ''«чэхі крапчэй узяліся за ўсялякую працу, каб набрацца сіл, разбагацець і па ўсіх нівах будзіць вольны чэскі дух усімі сваімі сіламі. Ды с такой натугай, так дружна сталі яны працаваць, што цяпер усе народы дзівуюцца таму, што яны здалелі зрабіць, усе павінны браць з чэхоў прыклад».
Бельгія ў Першай сусветнай вайне
Пасля заканчэння вайны Бельгія як саюзніца краін-пераможцаў удзельнічала ў Парыжскай мірнай канферэнцыі, па выніках якой Бельгіі выплачваліся рэпарацыі, а таксама па мандату Лігі Нацый пад кіраванне Бельгіі перадавалася германская калонія ў Афрыцы — Руанда-Урундзі.
Красная Юрта
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 36 чалавек (24 мужчыны і 12 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 57 чалавек (38 мужчын і 19 жанчын).
Тэрэза Гардзялкоўская
«Як багацеюць чэшскія сяляне»
За прыклад браўся чэшскі досвед самаарганізацыі («супольнай працы» і «самапомачы») у гарадскіх і вясковых грамадскіх таварыствах для «агульнай карысці» і грамадскага прагрэсу, аналагі якіх былі пераняты ў Швейцарыі: гаспадарчыя кааператывы (вырабу малака, памолу мукі, гадоўлі жывёлы, продажу прадукцыі і г.д.), крэдытныя таварыствы («пазычкова-зберэгацельныя касы»), страхавыя касы (у тым ліку з функцыямі пенсійных фондаў), грамадскія чытальні (з дадатковымі функцыямі клуба і форума), адукацыйныя і культурныя ўстановы (школкі, музеі, спортзалы і інш.), храмы, дабрачынныя таварыствы і фонды (у тым ліку для друкавання буквароў і розных гаспадарчых дапаможнікаў, пабудовы тэатраў і г.д.), вясковыя станцыі электрычнага асвятлення, прататыпы прафсаюзных арганізацый з юрыдычнай кансультацыяй і інш. Кніжка Маліноўскага падрабязна і ўсебакова распавядала пра эканамічныя і культурныя поспехі адной асобна ўзятай чэшскай вёскі Саны, у тым ліку, аб выкарыстанні перадавой тэхнікі і тэхналогій.
Кніжка Максіміліяна Маліноўскага дэманстравала эвалюцыйны і мірны шлях дасягнення грамадскага прагрэсу і дабрабыту і стварэння падмурку для нацыянальнай незалежнасці без сацыялістычных эксперыментаў скасавання права прыватнай уласнасці, а наадварот — пашырэння кола прыватных уласнікаў і стымуляцыі прадпрымальніцтва. Кніжка ўказвала і на ролю заможных сельскіх і гарадскіх гаспадароў у арганізацыі кааператыўнага руху, якія павінны з усёй сумленнасцю, адказнасцю і нацыянальным патрыятызмам дапамагчы зрабіць пачатак таварыствам і саюзам, каб падтрымаць сваіх менш заможных братоў.
Справа дзяржаўнасці Беларусі
Сын Тэрэзы Канстанцін Гардзялкоўскі 25 сакавіка 1917 г. шчыра вітаў ад імя дваран-католікаў Аршанскага павета пачаты ў Мінску З’езд беларускіх нацыянальных арганізацый, на якім быў створаны мінскі Беларускі нацыянальны камітэт, і выказаўся ў падтрымку палітычнай суб’ектнасці Беларусі.
Канстанцін Гардзялкоўскі таксама ўзначаліў створаную 8-12 (21-25) чэрвеня 1917 г. Польскую раду Магілёўскай зямлі, якая спачатку (у перыяд кіравання Часовага Урада Расіі на чале з Аляксандарам Керанскім) будзе выступаць за дзяржаўную незалежанасць Беларусі ад Расіі і самастойнасць, а толькі пасля падзення Часовага Урада Расіі і ва ўмовах пагрозы захопу Беларусі бальшавікамі ў канцы 1918 г. стане выступаць за раўнапраўны федэрацыйны саюз Беларусі і Польшчы. Гардзялкоўскі разам з усім кіраўніцтвам Польскай рады Магілёўскай зямлі негатыўна аднёсся да рашэння Другой Устаўной граматы БНР (9 сакавіка 1918 г.) скасаваць прыватную ўласнасць на зямлю і падтрымліваў намеры Эдварда Вайніловіча і Рамана Скірмунта знайсці кампраміс з сацыялістамі па аграрным пытанні. У часы польска-савецкай вайны (1919—1920) Канстанцін Гардзялкоўскі на чале Польскай рады Магілёўскай зямлі будзе выступаць катэгарычна супраць інкарапарацыі Беларусі ў склад Польшчы ў статусе звычайных польскіх ваяводстваў, а толькі за польска-беларускую федэрацыю, аб якой аб’яўляў Юзаф Пілсудскі. У 1919—1920 гг. Канстанцін Гардзялкоўскі быў членам «Польска-беларускага таварыства для палітычнага і культурнага супрацоўніцтва на Беларусі».
Другі сын Тэрэзы Альгерд Гардзялкоўскі ў 1919 г. стаў членам Камітэта абароны Крэсаў, які ўзначальваў князь Яўстах Сапега (1881—1963), імкнуўся арганізаваць самаабарону маянткоўцаў літоўска-беларускіх зямель ад бальшавікоў і падтрымаў ідэю ўваходжання літоўска-беларускіх зямель у склад аднаўляемай Юзафам Пілсудскім шматнацыянальнай федэратыўнай Рэчы Паспалітай, дзе б Беларусь мела статус суб’екта федэрацыі.
Калі па выніках Рыжскага мірнага дагавора (1921) дамы і маёнткі Гардзялкоўскіх на Магілёўшчыне і Міншчыне, як і многіх іншых землеўласнікаў, аказаліся на савецкім баку і былі нацыяналізаваны, Тэрэза Гардзялкоўская і яе сыны былі вымушаны пакінуць савецкую Беларусь і прыняць грамадзянства Польшчы.
Смерць
Тэрэза Гардзялкоўская памерла ў 1933 г. у Польшчы, пахавана ў Варшаве.
Вестка аб смерці Тэрэзы Гардзялкоўскай у 1933 г. дайшла і да Янкі Купалы. Выказваюцца меркаванні, што верш Янкі Купалы «Алеся» (1935 г.) з радкамі «Кукавала зязюля У зялёным лесе» прысвечаны менавіта Тэрэзе Гардзялкоўскай.
Морава (Кардымаўскі раён)
Морава (Морево) — вёска ў Кардымаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Шокінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй са жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Дальва (мемарыяльны комплекс)
Мемарыяльны комплекс «Дальва» — мемарыяльны комплекс на месцы вёскі Дальва ў Лагойскім раёне Мінскай вобл. (Беларусь), дзе 19 чэрвеня 1944 года нямецкія акупанты спалілі 44 жыхара. З іх цудам выжыў 13-гадовы Коля Гірыловіч, які, стаўшы дарослым, і арганізаваў будаўніцтва мемарыяльнага комплексу. Комплекс адкрыты 15 ліпеня 1973 г. у 77 км ад шашы Мінск-Віцебск ці 15 км ад г.п. Плешчаніцы.
Гісторыя
Падчас наступлення Савецкай арміі немцы, каб забяспечыць бяспеку сваіх тылоў ад дзеянняў партызан, пачалі карную аперацыю пад назвай «Баклан». У гэтай аперацыі акрамя войскаў СС і ваеннай паліцыі прымалі ўдзел таксама авіяцыя і вайсковыя дывізій.
Падчас правядзення аперацыі 19 чэрвеня 1944 года фашысты сагналі 44 жыхара Дальвы ў дом Васіля Кухаранкі на ўскраіне вёскі і спалілі зажыва. Загінула 29 дзяцей, 13 жанчын і двое мужчын. Самы стары быў Купрыян Гірыловіч (80 год). Самы малады — Косця Кухарэнка — каля двух гадкоў.
Мемарыял
Мемарыял «Дальвы» будаваўся на грамадскіх пачатках, на сродкі, сабраныя ад канцэртнай дзейнасці творчых калектываў Белтэлерадыёкампаніі, ваенных і ахвяраванняў грамадскіх арганізацый. Ініцыятарам гэтай працы быў адзіны, які выжыў, сведка трагедыі вёскі Дальвы Мікалай Пятровіч Гірыловіч, які ўсё жыццё прысвяціў захаванню памяці аб аднавяскоўцах.
Адкрыты 15 ліпеня 1973 комплекс мае планіроўку былой вёскі Дальвы. Кампазіцыя мемарыяла складаецца з асобных элементаў, свабодна размешчаных у прасторы, і займае плошчу 5 га.
У 2009 годзе на тэрыторыі мемарыяла створана новая экспазіцыя «Дальва: гераізм, трагедыя, міласэрнасць», дзе сабраны архіўныя фатаграфіі і дакументы, якія распавядаюць пра гісторыю вёскі пачынаючы з канца XVII стагоддзя.
Мемарыяльны комплекс «Дальва» ўключаны ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь.
Алгебраічны выраз
Алгебраі́чны вы́раз — матэматычны выраз, які складаецца з літар і лікаў, злучаных знакамі алгебраічных дзеянняў: складання, аднімання, множання, дзялення, узвядзення ў ступень, здабывання кораня.
Віды алгебраічных выразаў
x
і
y
NGC 6063
NGC 6063 (іншыя абазначэнні — UGC 10210, MCG 1-41-12, ZWG 51.45, PGC 57205) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Змяя.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ордэн Святога Сільвестра
Ордэн Святога Сільвестра (поўная афіцыйная назва - Папскі Рыцарскі Ордэн св. Сільвестра Папы, Ordine Equestre Pontifice di San Silvestro Papa) — дзяржаўная ўзнагарода Ватыкана (Святога Прастола). Прызначаны для ўзнагароджання свецкіх асоб, якія маюць заслугі перад каталіцкай царквой і Святым Прастолам. Узнагароджанне праводзіцца, у асноўным, за прафесійныя заслугі, перш за ўсё ў галіне навукі, літаратуры, мастацтва. Ордэнам могуць узнагароджвацца як каталікі, так і прадстаўнікі іншых канфесій.
Гісторыя
Ордэн заснаваны Папам Рыгорам XVI 31 кастрычніка 1841 г. булай Cum honinum mentes. Першапачаткова быў далучаны да ордэна Залатой шпоры. 7 лютага 1905 г. Папа Пій X аддзяліў ордэн Св. Сільвестра ад ордэна Залатой шпоры і даў яму свой ​​статус булай Multum ad excitandos.
Ступені
Адпавядае па структуры папскаму рыцарскаму ордэну св. Рыгора Вялікага, гэта значыць мае чатыры класы: Вялікі Рыцарскі крыж, рыцар-камандор вышэйшага класа (з зоркай), рыцар-камандор і рыцар. Пяты па рангу Папскі ордэн.
Анатоль Іванавіч Смірноў
Анатоль Іванавіч Смірноў (, в. Сцяпурына, Лухскі раён, Іванаўская вобласць, Расія — ) — вучоны ў галіне аўтаматызаваных сістэм кіравання. Доктар тэхнічных навук (1972), прафесар (1976).
Біяграфія
Сконыў Ленінградская ваенна-паветраная інжынерная акадэмія (1946). Працаваў у Ленінградскай ваенна-паветранай інжынернай акадэміі (1951—1962); в/ч № 25840 (1962—1974); Маскоўскім інжынерна-будаўнічым інстытуце імя В. У. Куйбышава (1974—1980; з 1975 — загадчык кафедры аўтаматызаваных сістэм кіравання); Мінскім радыётэхнічным інстытуце (1980—1986, загадчык кафедры аўтаматызаваных сістэм кіравання).
Навуковыя інтарэсы: тэорыя эфектыўнасці і надзейнасці складаных сістэм; даследаванне аперацый і сістэмнага аналізу, мадэлявання і метадалогіі аўтаматызаваных сістэм кіравання.
Магілёўскі дзяржаўны політэхнічны каледж
Магілёўскі дзяржаўны політэхнічны каледж (МДПК) — сярэдняя спецыяльная навучальная ўстанова ў Магілёве. Галоўны корпус размешчаны па адрасе вул. Першамайская, 93.
Гісторыя
Навучальная ўстанова ўзнікла ў першыя гады Савецкай улады. Грамадзян­ская вайна і замежная ваенная інтэрвенцыя не дазволілі разгарнуцца навучальнаму працэсу, і функцыянаванне новага навучальнага цэнтра надоўга было адкладзена.
Сваё другое нараджэнне тэхнікум атрымаў пасля Вялікай Айчыннай вайны — Пастановай Савета Міністраў СССР № 178р ад 10 студзеня 1947 года ў быў заснаваны Магілёўскі машынабудаўнічы тэхнікум. 7 лютага гэтага ж года першыя 90 студэнтаў прыступілі да заняткаў. Навучальны працэс у тэхнікуме ажыццяўляўся па чатырох спецыяльнасцях: «Пнеўматычныя і электрычныя машыны і інструменты», «Вытворчасць абсталявання для прамысловасці будаўнічых матэрыялаў», «Апрацоўка металаў рэзаннем», «Мантаж прамысловага абсталявання». Першы выпуск адбыўся ў 1949 годзе.
У пачатку 1950-х гадоў колькасць навучэнцаў дасягнула 1600 чалавек, што зрабіла тэхнікум адным з найбуйнейшых цэнтраў падрыхтоўкі спецыялістаў у СССР. Разнастайнасць спецыяльнасцяў, шырата профілю падрыхтоўкі спецыялістаў паступова ператварылі тэхнікум з машынабудаўнічага ў політэхнічны, і з 1 студзеня 1966 г. ён быў перайменаваны ў Магілёўскі політэхнічны тэхнікум.
Чамярысы
Чамяры́сы  — аграгарадок, цэнтр Чамярыскага сельсавета Брагінскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі.
Паблізу ёсць радовішчы гліны, жалязнякоў і торфу.
Размяшчэнне
У 23 км на паўднёвы ўсход ад Брагіна, 48 км ад чыгуначнай станцыі Хойнікі (на галінцы Васілевічы — Хойнікі ад лініі Калінкавічы — Гомель), 153 км ад Гомеля.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Камарын — Брагін. Планоўка складаецца з дугападобнай вуліцы мерыдыянальнай арыентацыі, да якой з захаду далучаюцца дугападобная і прасталінейная вуліцы. Забудова двухбаковая, пераважна драўляная, сядзібнага тыпу. У 1986—1987 гадах пабудаваны цагляныя хаты на 64 кватэры, у якіх змесцаваліся перасяленцы з забруджаных радыяцыяй месцаў пасля катастрофы на Чарнобыльскай АЭС.
Гісторыя
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XVIII стагоддзя як вёска ў Рэчыцкім павеце Мінскага ваяводства ВКЛ. Пасля 2-га раздзела Рэчы Паспалітай (1793 год) у складзе Расійскай імперыі. У 1850 годзе валоданне Юдзіцкіх. У 1885 годзе ў Дзяражыцкай воласці Рэчыцкага павета Мінскай губерні. Паводле перапісу 1897 года знаходзіліся школа граматы і карчма.
З 8 снежня 1926 года па 30 снежня 1927 года і з 15.8.1974 г. цэнтр Чамярыскага сельсавета Брагінскага раёна Рэчыцкай і з 9 чэрвеня 1927 года Гомельскай (з 26 ліпеня 1930 года) акруг, з 20 лютага 1938 года Палескай, з 8 студзеня 1954 года Гомельскай абласцей.
У 1930 годзе 2 вёскі: Чамярысы-1 і Чамярысы-2. У 1931 годзе арганізаваны калгасы «Ударнік» і «Чырвоная Беларусь», працавалі цагельня (з 1929 года), 2 гамарні, 2 вятракі. У канцы 1930-х гадоў вёскі Чамярысы-1 і Чамярысы-2 аб'яднаны ў адзін населены пункт — вёска Чамярысы.
Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў верасні 1943 года фашысты спалілі 307 двароў і забілі 6 жыхароў. На франтах і ў партызанскай барацьбе загінулі 152 мясцовых жыхара. У памяць пра загінуўшых у цэнтры вёскі ў 1967 годзе ўсталяваны абеліск.
У 1959 годзе цэнтр калгаса «Рассвет». Размяшчаліся механічная і швейная майстэрні, сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, дзіцячы сад, ветэрынарны ўчастак, аддзяленне сувязі, крама.
Дарожка
Дарожка — шматзначны тэрмін
Ранг матрыцы
Рангам сістэмы радкоў (слупкоў) матрыцы A з m радкоў і n слупкоў называецца максімальны лік лінейна незалежных радкоў (слупкоў). Некалькі радкоў (слупкоў) называюцца лінейна незалежнымі, калі ні адзін з іх не выражаецца лінейна праз іншыя. Ранг сістэмы радкоў заўсёды роўны рангу сістэмы слупкоў, і гэты лік называецца рангам матрыцы.
Ранг матрыцы — найвышэйшы з парадкаў мінораў гэтай матрыцы, няроўных нулю.
Ранг матрыцы — размернасць вобраза лінейнага аператара, якому адпавядае матрыца.
Звычайна ранг матрыцы A абазначаецца  або. Абодва абазначэння прыйшлі да нас з замежных моў, таму і ўжывацца могуць абодва. Апошні варыянт уласцівы для англійскай мовы, у той час як першы — для нямецкай, французскай і шэрага іншых моў.
Азначэнне
Хай  — прамавугольная матрыца.
Тады па азначэнні рангам матрыцы A з’яўляецца:
Тэарэма (пра карэктнасць вызначэння рангаў). Хай усе міноры матрыцы парадку k роўныя нулю (M_k=0). Тады, калі яны існуюць.
Лінейнае пераўтварэнне і ранг матрыцы
Няхай A — матрыца памеру m \times n над полем \Complex (або \R). Няхай T — лінейнае пераўтварэнне, якое адпавядае A ў стандартным базісе; гэта значыць, што T(x)=Ax. Ранг матрыцы A — гэта размернасць вобласці значэнняў пераўтварэння T.
Метады
Існуе некалькі метадаў знаходжання рангу матрыцы:
Мініна (Кардымаўскі раён)
Мініна (Минино) — вёска ў Кардымаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Шокінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй са жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Сусветны дзень міру
Сусветны дзень міру (World Day of Peace) ці Дзень сусветных малітваў аб міры - міжнароднае свята, падчас якога вернікі заклікаюць Бога спыніць ўсе войны і дараваць людзям мір на Зямлі. Адзначаецца кожны год, 1 студзеня.
Гісторыя сусветнага дня міру
«Дзень сусветных малітваў аб міры» - адносна новае (перш за ўсё для каталікоў) свята, было ўсталявана кіраўніком каталіцкай царквы Рымскім Папай Паўлам VI 8 снежня 1967 года.
«Прасі, і ты атрымаеш мір» - галоўны лозунг, пад якім праходзіць «сусветны дзень міру». У першы дзень кожнага новага году пантыфік звяртаецца ў сваёй перадсвяточнай прамове да вернікаў, звяртаючы іх увагу на неабходнасць кожнаму ўнесці свой унёсак у справу міру.
Арабская мова
Арабская мова (اللغة العربية, al-luġa al-ʿarabiyya) — мова семіцкай галіны афразійскай моўнай сям'і.
Колькасць носьбітаў арабскай мовы і яе варыянтаў — звыш 400 млн чал.
Гісторыя
Літаратурная арабская мова пачала складвацца ў 4—6 ст. у даісламскай паэзіі і ў 7 ст. ў мове Карана. Росквіту дасягнула ў эпоху арабскага халіфата (9—11 ст.). З 6 ст. арабская мова карыстаецца арабскім пісьмом.
Да найстаражытнейшых пісьмовых помнікаў арабскай мовы адносяцца самудскія, ліх'янскія і сафскія надпісы, выкананыя сабейским пісьмом (5 ст. да н. э. — 4 ст. н. э.), немарскі, выкананы набацейскім пісьмом (4 ст.), зебедскі і харранскі надпісы, выкананыя арамейскім пісьмом, блізкім раннекуфічнаму арабскаму (6 ст.). Першы пісьмовы помнік класічнай арабскай мовы ў арабскай графіцы — Каран (сярэдзіна 7 ст.).
Дыялекты
Са старажытных часоў арабская мова адрознівалася дыялектнай разгалінаванасцю; племянныя дыялекты вядомыя з 6—7 стст., прычым у іх на аснове фанетычных асаблівасцей вылучаюцца заходнія і ўсходнія групы. Пазней на змену племянному чляненню прыходзіць сацыяльна-тэрытарыяльнае: дыялектам качэўнікаў проціпастаўляюцца дыялекты аселага насельніцтва (гарадскія і сельскія).
Сучасная размоўная арабская мова распадаецца на пяць груп дыялектаў, якія фактычна з'яўляюцца асобнымі мовамі:
Таксама існуюць разнавіднасці арабскай мовы (дыялект маранітаў Кіпра, сярэднеазіяцкія дыялекты і інш.), якія не ўключаюцца ў гэтыя групы з-за іх ізаляванасці ад арабамоўнага свету.
Літаратурная мова — адзіная.
Фанетычны і марфалагічны строй сучасных арабскіх дыялектаў тыпалагічна адпавядае навейшай стадыі развіцця семіцкіх моў.
Пашыранасць
Арабская мова мае афіцыйны статус у Алжыры, Бахрэйне, Джыбуці, Егіпце, Емене, Заходняй Сахары, Ізраілі, Іарданіі, Іраку, Іране, Катары, Каморскіх астравах, Кувейце, Ліване, Лівіі, Марока, Маўрытаніі, Аб'яднаных Арабскіх Эміратах, Амане, Палесціне, Саудаўскай Аравіі, Сірыі, Судане, Тунісе, Чадзе, Эрытрэі, Арганізацыі Аб'яднаных Нацый, Арганізацыі Ісламская канферэнцыя, Лізе арабскіх дзяржаў; статус нацыянальнай мовы ў Малі, Сенегале і Самалі.
Пісьменнасць
Арабская мова запісваецца арабскім алфавітам. На арабскай пішуць справа налева. Прычым у арабскай, у адрозненне ад моў з лацінскай ці кірылічнай графікай, няма вялікіх літар, таму імёны ўласныя пішуцца як любое іншае слова, таксама як і першае слова ў сказе.
Знакі прыпынку пішуцца ў перавернутым выглядзе, гэта значыць злева направа.
Замест падкрэслівання, курсіву ці разрадкі арабы звычайна карыстаюцца надкрэсліваннем. Дробны перанос слова на іншы радок не дапускаецца; пустой прасторы ў радку пазбягаюць расцяжэннем літары. У скорапісе слова, якое не ўпісалася ў радок, заканчваецца паваротам уверх.
Фанетыка і граматыка
Фанетыка арабскай мовы багатая сістэмай зычных (28 фанем). Носьбітамі лексічнага значэння ў слове з'яўляюцца 3 зычныя, з якіх складаецца корань. 3 галосныя ў розных камбінацыях афармляюць граматычную характарыстыку слова: час, лад, трыванне і інш.
Аліва-Джэсі
Аліва-Джэсі (Oliva Gessi) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Павія.
Арабская мова
Фанетыка і граматыка
Назоўнік і прыметнік адрозніваюцца ў залежнасці ад іх пазіцыі ў сказе. Дзеяслоў багаты формамі. У ролі службовых слоў — назоўнікі.
Аліва-Джэсі
Насельніцтва складае 200 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 67 чал./км². Займае плошчу 4 км². Паштовы індэкс — 27050. Тэлефонны код — 0383.
NGC 3896
NGC 3896 (іншыя абазначэнні — UGC 6781, MCG 8-22-8, ZWG 243.9, KCPG 302B, PGC 36897) — галактыка ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Аліва-Джэсі
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Алёна Іванаўна Шкрум
Алёна Іванаўна Шкрум (Альона Іванівна Шкрум;, Кіеў, УССР ) — украінскі палітык, юрыст, праваабаронца, грамадскі дзеяч, Народны дэпутат Украіны VIII і IX скліканняў ад партыі «Бацькаўшчына», член камітэта па пытаннях фінансаў, падатковай і мытнай палітыкі.
Адукацыя
З 2004 па 2010 год вучылася ў Інстытуце міжнародных адносін КНУ імя Шаўчэнкі, Факультэт міжнароднага прыватнага права. Мае дыплом юрыста-міжнародніка, перакладчыка-рэферэнта французскай мовы (з адзнакай).
2010—2011 — Універсітэт Пантэон-Сарбона Парыж 1. Магістр міжнароднага эканамічнага права, спецыяліст па праве СГА, камерцыйнага і канкурэнтнага права (абараніла дысертацыю на французскай мове). Была казначэйскім Асацыяцыі студэнтаў міжнароднага права універсітэта Сарбоны.
2011—2012 — Кембрыджскі ўніверсітэт, факультэт права. Каледж Трыніті-Хол, спецыяліст па міжнароднаму праву, праву інтэлектуальнай уласнасці, прававой філасофіі. Была членам студэнцкага савета каледжа.
Стыпендыянт ганаровага Таварыства Inner Temple, стажыравалася як памочнік барыстараў. Працавала ў судовай сістэме Брытаніі, удзельнічала ў падрыхтоўцы ў Лонданскім судзе спраў Барыса Беразоўскага супраць Рамана Абрамовіча і Алега Дзерыпаскі супраць Міхаіла Чорнага.
Прафесійны вопыт
Па спецыяльнасці — юрыст-міжнароднік, мае тры дыпломы аб вышэйшай адукацыі, грамадскі дзеяч, у тым ліку ў сферы абароны і забеспячэння правоў унутрана перамешчаных асоб.
2008—2009 — малодшы юрыст у адвакацкім аб’яднанні «Волкаў, Козьяков і партнёры», (Кіеў).
2010—2011 — юрыст у асацыяцыі адвакатаў «Chevalier Pericard Connesson», (Парыж).
2013 — стажор у офісе дэпутата Палаты абшчын канадскага парламента Пітэра Джуліяна (Peter Julian) па канадска-ўкраінскай парламенцкай праграме (CUPP).
2014 — адвакацыйны эксперт у БФ «Права на абарону» (Кіеў). Гэтая арганізацыя з’яўляецца выканаўчым партнёрам Упраўленне Вярхоўнага камісара ААН па справах бежанцаў.
Народны дэпутат VIII склікання
На парламенцкіх выбарах 2014 года была кандыдатам у народныя дэпутаты ад партыі «Бацькаўшчына» (№ 5 у спісе), трапіла ў прахадны спіс партыі па адкрытым конкурсе, як удзельнік ініцыятывы «Прафесійны ўрад».
Дзейнасць падчас склікання:
Народны дэпутат IX склікання
На парламенцкіх выбарах 2019 года была кандыдатам у народныя дэпутаты Украіны па спісе партыі «Бацькаўшчына» (№ 22 у спісе).
Дзейнасць падчас склікання:
З пачатку поўнамаштабнага ўварвання Расіі ва Украіну:
Спіс вуліц Шчучына
У гэтым спісе прыведзены бульвары, вуліцы, завулкі, паркі, плошчы, праезды, праспекты, спускі, тупікі, шасэ г. Шчучын
Аляксей Антонаў
Аляксей Антонаў:
Мінор (лінейная алгебра)
Мінор матрыцы A ― вызначнік такой квадратнай матрыцы B парадку k (які завецца таксама парадкам гэтага мінора), элементы якой стаяць у матрыцы A на скрыжаванні радкоў з нумарамі  і слупкоў з нумарамі
Калі нумары адзначаных радкоў супадаюць з нумарамі адзначаных слупкоў, то мінор называецца галоўным, а калі адзначаны першыя k радкоў і першыя k слупкоў — вуглавым або вядучым галоўным.
Дадатковы мінор элемента матрыцы n-га парадку ёсць вызначнік парадку (n-1), які адпавядае той матрыцы, якая атрымліваецца з матрыцы шляхам выкрэслiвання i-га радка і j-га слупка.
Базісным мінорам матрыцы называецца любы яе ненулявы мінор максімальнага парадку. Для таго каб мінор быў базісным, неабходна і дастаткова, каб усе аблямоўваючыя яго мінор (гэта значыць тыя, якія змяшчаюць яго мінор на адзінку большага парадку) былі роўныя нулю. Сістэма радкоў (слупкоў) матрыцы, звязаных з базісным мінорам, з'яўляецца максімальнай лінейна незалежнай падсістэмай сістэмы ўсіх радкоў (слупкоў) матрыцы.
Прыклад
Напрыклад, ёсць матрыца:
Выкажам здагадку, трэба знайсці дадатковы мінор ~M_{23}. Гэты мінор які атрымліваецца шляхам выкрэслiвання радка 2 і слупка 3:
Атрымліваем
Сынтас (Усходне-Казахстанская вобласць)
Сынтас — былое сяло ва Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана ў складзе гарадской адміністрацыі Семея. Уваходзіла ў склад Знаменскай сельскай акругі. Код КАТА — 632851400. Скасавана 12 ліпеня 2017 года.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 41 чалавек (21 мужчына і 20 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 40 чалавек (23 мужчыны і 17 жанчын).
Дадатковы мінор
Дадатковы мінор квадратнай матрыцы \ A парадку \ k  — вызначнік матрыцы, атрыманай з крынічнай выкрэсліванне  радкоў і  слупкоў.
Часам дадатковым мінорам называюць не вызначнік, а саму матрыцу, атрыманую з крынічнай вышэйпаказаным спосабам.
Машкіна (Кардымаўскі раён)
Машкіна (Машкино) — вёска ў Кардымаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Шокінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй са жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Дадатковы мінор
Дадатковы мінор адвольнага элемента \ a_{ij} квадратнай матрыцы \ A — дадатковы мінор \bar M_j^i. Кожны элемент квадратнай матрыцы мае свой ​​дадатковы мінор.
Мае месца раскладанне па радку:
Брацкі (Брагінскі раён)
Бра́цкі (да 1935 года Макранскі) — былы пасёлак у Чамярыскім сельсавеце Брагінскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі.
Пасля катастрофы на Чарнобыльскай АЭС і радыяцыйнага забруджвання жыхары (13 сем'яў) пераселены ў чыстыя месцы. У 2005 годзе пасёлак быў выключаны са звестак па ўліку населеных пунктаў.
Размяшчэнне
У 14 км на паўднёвы ўсход ад Брагіна, 42 км ад чыгуначнай станцыі Хойнікі (на галінцы Васілевічы — Хойнікі ад лініі Калінкавічы — Гомель), 133 км ад Гомеля.
Транспартная сістэма
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтадарозе Камарын — Брагін.
Планоўка складаецца з кароткай дугападобнай, мерыдыянальнай арыентацыі вуліцы, да якой з усходу далучаецца кароткая прасталінейная вуліца. Хаты драўляныя сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Заснаваны напачатку XX стагоддзя перасяленцамі з суседніх вёсак. У 1930 годзе 184 га землі. У 1931 годзе сяляне ўступілі ў калгас. Пазней у складзе калгаса «Рассвет» (цэнтр — вёска Чамярысы).
Нацыянальныя музей і галерэя Кападымонтэ
Нацыянальныя музей і галерэя Кападымонтэ (Museo e Gallerie Nazionali di Capodimonte) — галоўны гарадскі музей і карцінная галерэя Неапаля. Былы палац і летняя рэзідэнцыя Бурбонаў у Каралеўстве Абедзвюх Сіцылій. У зборы знаходзяцца экспанаты італьянскай і неапалітанскай культурнай спадчыны і шырокая калекцыя жывапісу, у тым ліку творы Тыцыяна, Бацічэлі, Мазача, Беліні, Караваджа і інш.
Палац Кападымонтэ
Даручэнне караля атрымалі архітэктары Анджэла Карасале, Джавані Антоніа Медрана і Антоніа Каневары. Працы пачаліся ў верасні 1738 года. Але будаўніцтва расцягнулася надоўга, бо былі праблемы з буд. матэрыяламі, якія везлі з кар’ера ў Піянура. Толькі ў 1758 годзе першая чарга палаца была пабудавана. Працы працягнуў сын Фердынанд I і архітэктар Ф.Фуга. У часы акупацыі Неапаля французскім войскам Напалеона тут жылі Жазеф Банапарт, а затым маршал Іаахім Мюрат. Калекцыю перавезлі ў Неапалітанскі Нацыянальны археалагічны музей. У XIX стагоддзі палац належаў сем’ям князёў Савойскіх і Аоста. Толькі ў 1920 годзе яго набылі ва ўласнасць дзяржавы. З 1950 года тут размешчаны Нацыянальны музей Кападымонтэ, куды вярнулі значную частку экспанатаў.
Агульная характарыстыка збору
Калекцыя мае ўсе прыкметы каралеўскага збору з партрэтамі, міфалагічнымі і алегарычных карцінамі. Каб дапоўніць збор, тут створана калекцыя работ амаль усіх мастакоў неапалітанскай школы жывапісу (ад Хасэ дэ Рыбера да мала вядомых Паола Парпора, сям’і Рэка, Руапола і інш.)
Іншыя мастацкія школы і майстры прадстаўлены няпоўна, але ёсць карціны прадстаўнікоў Венецыянскай, Фларэнційскай, Рымскай школ. Цікавымі ўзорамі прадстаўлены і некаторыя майстры іншых краін — Пітэр Брэйгель Старэйшы, Эль Грэка, Клод Ларэн.
NGC 3895
NGC 3895 (іншыя абазначэнні — UGC 6785, MCG 10-17-80, ZWG 292.35, KCPG 303B, PGC 36907) — спіральная галактыка з перамычкай (SBa) у сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Маёр
Маёр — з XVIII ст. воінскае званне ў арміях многіх краін свету.
У арміі Вялікага княства Літоўскага існавала ў пяхоце, драгуніі і кавалерыі.
У літоўскай арміі 1812 г. знакам адрознення маёра былі дзве стужкі на эпалеце з махрой.
Да сённяшняга дня існуе ва Узброеных Сілах Рэспублікі Беларусь.
Аляксей Інакенцьевіч Антонаў
Аляксей Інакенцьевіч Антонаў (,  —, ) — савецкі военачальнік, генерал арміі, член Стаўкі ВГК, начальнік Генеральнага штаба ў 1945—1946 гадах. Праславіўся як таленавіты штабны афіцэр. Удзельнічаў у распрацоўцы практычна ўсіх значных аперацый савецкіх войскаў у Вялікай Айчыннай вайне з снежня 1942. Удзельнік Ялцінскай і Патсдамскай канферэнцый саюзнікаў.
Біяграфія
Скончыў ваенныя акадэміі імя Фрунзэ (1931, 1933), Генштаба (1937). У войску з 1916 года, у Чырвонай Арміі з 1919 года. Удзельнік 1-й Сусветнай і Грамадзянскіх войнаў. З 1938 г. на выкладчыцкай працы.
У перыяд Вялікай Айчыннай вайны са жніўня 1941 г. начальнік штаба Паўднёвага, Паўночна-Каўказскага франтоў, Чарнаморскай групы войскаў і Закаўказскага фронту. Са снежня 1942 года 1-й намеснік начальніка Генштаба і начальнік аператыўнага кіравання, удзельнік распрацоўкі плана Беларускай аперацыі 1944 года. З лютага 1945 г. начальнік Генштаба, з мая 1955 адначасова начальнік штаба Аб'яднаных Узброеных Сіл дзяржаў — удзельніц Варшаўскага Дагавора. Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР з 1946 года.
Пахаваны на Чырвонай плошчы ў Маскве. Імем Антонава названая вуліца ў Гродне, на доме, дзе ён жыў, мемарыяльная дошка. У Гродзенскім гісторыка-археалагічным музеі экспануюцца прысвечаныя яму матэрыялы.
Узнагароды
Тройчы кавалер Ордэна Леніна, чатыры разы — Чырвонага сцяга. Кавалер ордэна «Перамога», адзіны з усіх узнагароджаных савецкіх военачальнікаў ў званні Генерала арміі.
Атаб’яна
Атаб'яна (Ottobiano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Павія.
Насельніцтва складае 1166 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 48 чал./км². Займае плошчу 24 км². Паштовы індэкс — 27030. Тэлефонны код — 0384.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы S. Michele.
Мамонава (Кардымаўскі раён)
Мамонава (Мамо́ново) — вёска ў Кардымаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Шокінскага сельскага паселішча.
В’етконг
Нацыянальны фронт вызвалення Паўднёвага В’етнама (Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam), вядомы таксама як В’етконг (скарочана ад в’етнам конг шан — в’етнамскі камуніст) — ваенна-палітычная арганізацыя, якая дзейнічала ў Паўднёвым В’етнаме ў 1960—1977 гадах. З’яўлялася адной з бакоў у В’етнамскай вайне. В’етконг — тэрмін, які ўжываецца для абазначэння палітычных і грамадскіх дзеячаў ДРВ і паўднёвав’етнамскіх партызан. З канца 1960-х гадоў гэты тэрмін выкарыстоўваецца ў дачыненні да ўсіх в’етнамскіх камуністаў.
Ліна Васілеўна Кастэнка
Лі́на Кастэ́нка (Лі́на Косте́нко; нар. ) — украінская пісьменніца-шасцідзясятніца. Лаўрэат Шаўчэнкаўскай прэміі (1987), Прэміі Антонавічаў (1989), прэміі Петраркі (1994).
Сярод перакладчыкаў твораў на беларускую мову — Эдуард Акулін, Алесь Бадак, Міхась Скобла, Валянціна Аколава, Данута Бічэль, Васіль Вітка, Валянціна Коўтун, Ніна Мацяш, Рыгор Семашкевіч, Янка Сіпакоў, Яўгенія Янішчыц.
Біяграфія
Нарадзілася ў сям’і настаўнікаў. У 1936 годзе сям’я пераехала ў Кіеў, дзе Ліна Кастэнка скончыла сярэднюю школу № 123. Вучылася ў Кіеўскім педагагічным інстытуце, Літаратурным інстытуце імя А. М. Горкага, які скончыла ў 1956 годзе.
У савецкія часы актыўна ўдзельнічала ў дысідэнцкім руху, за што была надоўга выключаная з літаратурнага працэсу. Аўтар паэтычных зборнікаў «Над берегами вічної ріки» (1977), «Неповторність» (1980), «Сад нетанучих скульптур» (1987), рамана ў вершах «Маруся Чурай» (1979, Шаўчэнкаўская прэмія 1987, пераклад на беларускую мову Ніны Мацяш), паэмы «Берестечко» (1999, 2010). У 2010 годзе апублікавала першы празаічны раман «Запіскі ўкраінскага вар’ята» («Записки українського самашедшого»), які стаў адным з лідараў продажаў сярод украінскіх кніг у 2011 годзе.
Ганаровы прафесар Кіева-магілянскай акадэміі, ганаровы доктар Львоўскага і Чарнавіцкага ўніверсітэтаў. Адмовілася ад звання Героя Украіны.
NGC 6064-1
NGC 6064-1 (іншыя абазначэнні — NGC 6052-1, IRAS16030+2040, UGC 10182, KUG 1603+206, MCG 4-38-22, ZWG 137.32, MK 297, VV 86, ARP 209, PGC 57039) — галактыка ў сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Александрова (Дзяржынскі раён)
Александро́ва (, Александрово) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дабрынёўскага сельсавета.
Гісторыя
Да 4 лютага 1939 года вёска ўваходзіла ў склад Зенькавіцкага сельсавета Уздзенскага раёна.
Патрапіўшы ў падазрэнне нямецкіх акупацыйных улад за дапамогу савецкім партызанам, 22 чэрвеня 1942 года была спалена, а яе мужчыны (20 чал.) расстраляны.
У 1957 годзе на магіле ахвяр фашызму ўстаноўлены абеліск, у 1972 годзе на магіле 9 партызан ва ўрочышчы Доўгі Востраў, якія загінулі падчас бою, усталявана стэла і адноўлены партызанскі лагер.
Таццяна Міхайлаўна Ледаўская
Таццяна Міхайлаўна Ледаўская (нар., Шчокіна, Тульская вобласць, РСФСР, СССР) — савецкая і беларуская лёгкаатлетка, спецыялізавалася ў спрынце і бар’ерным бегу. Рэкардсменка свету (у камандзе), чэмпіёнка свету і алімпійская чэмпіёнка. Заслужаны майстар спорту СССР (1988).
Біяграфія
Нарадзілася 21 мая 1966 года ў г. Шчокіна Тульскай вобласці РСФСР. Там пачала трэніравацца пад кіраўніцтвам Анатоля Іванавіча Бадуева.
У 1988 годзе спартсменка, выйграўшы чэмпіянат СССР, адабралася ў зборную СССР на Алімпійскія гульні ў Сеуле. У фінале Гульняў на дыстанцыі 400 метраў з бар’ерамі Таццяна Лядоўская лідзіравала аж да апошняга метра і толькі ў фінішных клетках саступіла адну сотую секунды Дэбі Флінтаф-Кінг. Лядоўскай удалося заваяваць золата і ўсталяваць сусветны рэкорд у эстафеце 4×400 метраў, дзе яна стартавала на першым этапе.
На чэмпіянаце свету ў Токіа ў 1991 годзе Таццяна заваявала дубль у эстафеце 4×400 і 400 метраў з бар’ерамі.
Таццяна Лядоўская ўдзельнічала ў Алімпійскіх гульнях 1992 (Аб’яднаная каманда) і Алімпійскіх гульнях 1996 (за Беларусь).
У 1991 годзе скончыла Беларускі дзяржаўны інстытут фізічнай культуры.
Займала пасаду генеральнага сакратара Беларускай федэрацыі лёгкай атлетыкі і старэйшага трэнера нацыянальнай каманды.
Пасейк
Геаграфія
Пасейк размешчаны ў паўночнай частцы штата Нью-Джэрсі на беразе ракі, у заходнім прыгарадзе Нью-Ёрка. Пасейк знаходзіцца за 16 км ад Нью-Ёрка і за 19 км ад.
Па дадзеных Бюро перапісу насельніцтва ЗША 2010 года, горад маў плошчу 8,40 км², з якіх 8,15 км² — суша і 0,25 км² — вадаёмы. .
Клімат
У горадзе умераны кантынентальны клімат. Лета звычайна гарачае і вільготнае, а зіма параўнальна халодная. У сярэднім, у годзе, 120 дзён з ападкамі. Зімой звычайна бывае невялікі снег, хоць каля паловы зімовых ападкаў выпадае ў выглядзе дажджу.
Гісторыя
Пасейк быў заснаваны ў 1678 годзе суполкай купцоў з Нідэрландаў.
Першапачатковая назва — Акваканонак. І назва горада, і назва ракі, якая перасякае яго, паходзяць ад ленапскага слова «pahsayèk», што азначае даліна.
Прамысловы рост горада пачаўся ў XIX стагоддзі з заснаваннем прамысловасці ў тэкстыльнай і металургічнай галінах.
Дэмаграфія
Насельніцтва, па стане на 2010 год, складае 69 781 чалавек, што на 1920 жыхароў (2,8%) больш, чым у 2000 годзе.
Па ўзроставай дыяпазоне насельніцтва размяркоўвалася наступным чынам: 31,5% — асобы маладзей 18 гадоў, 60,8% — асобы ва ўзросце 18-64 гадоў, 7,7% — асобы ва ўзросце 65 гадоў і старэй. Медыяна ўзросту жыхара складала 29,2 года.
На 100 асоб жаночага полу ў горадзе прыходзілася 100,9 мужчын; на 100 жанчын ва ўзросце ад 18 гадоў і старэй — 99,2 мужчын таксама старэйшыя за 18 гадоў.
Мінскае вышэйшае ваеннае інжынернае вучылішча
Мінскае вышэйшае ваеннае інжынернае вучылішча (МВВІВ) — былая вайсковая вышэйшая навучальная ўстанова Беларусі.
Гісторыя
Заснавана ў 1953 у Гомелі на базе Гомельскага пяхотнага вучылішча як Гомельскае вышэйшае інжынернае радыётэхнічнае вучылішча проціпаветранай абароны (ГВІРТВ ПВА).
Падрыхтавала больш за 14 тыс. ваенных інжынераў, у т.л. каля З тыс. спецыялістаў для краін Еўропы, Азіі, Блізкага Усходу, Афрыкі і Лацінскай Амерыкі.
Выпускнікі Мінскага вышэйшага інжынернага зенітнага ракетнага вучылішча
Сярод выпускнікоў МВІЗРВ СПА
Сусветны дзень мужчын
Сусветны дзень мужчын — свята, адзначаецца ў першую суботу лістапада. Заснаваны па прапанове М. С. Гарбачова і падтрыманы магістратам Вены, аддзяленнем ААН у Вене і шэрагам міжнародных арганізацый.
Існуе таксама Міжнародны мужчынскі дзень (гл. International Men’s Day, у адрозненне ад Men’s World Day), адзначаецца 19 лістапада ў Трынідад і Табага, Ямайка, Аўстралія, Індыя, Сінгапур, ЗША, Вялікабрытанія, Мальта, а таксама рознымі арганізацыямі, уключаючы ААН.
Крысціна Саксонская
Крысціна Саксонская (Christina von Sachsen; 25 снежня 1461, Торгау — 8 снежня 1521, Одэнсэ) — каралева-кансорт Даніі, Нарвегіі і Швецыі; жонка Ханса I Дацкага.
Ранні перыяд жыцця
Крысціна была заручаная з Хансам у 1477 годзе. Пышнае вяселле адбылося праз год, 6 верасня 1478 года. У 1481 годзе яна стала каралевай Даніі, аднак не была каранаваная да 1483 года, калі Ханс стаў таксама каралём Нарвегіі. 18 мая 1483 года яна і Ханс былі каранаваны каралём і каралевай Даніі і Нарвегіі.
На працягу першых дваццаці гадоў шлюбу інфармацыі пра Крысціну захавалася мала, верагодна яна прысвяціла жыццё сям’і і дзецям. Каралеўская пара мала жыла ў Капенгагене, але аддавала перавагу пераязджаць паміж каралеўскімі замкамі ў Фунене. Нішто не сведчыць пра тое, што яна займалася палітыкай падчас жыцця ў Даніі.
Крысціну называлі набожнай, яна плакала кожны раз, калі не магла наведаць імшу. У 1497 годзе яна разам з мужам заснавала кларысінскі манастыр у Капенгагене.
Данія
У 1497 годзе Ханс быў абраны каралём Швецыі. Праз два гады Крысціна таксама адправілася ў Швецыю, а 4 лютага 1499 года яны каранаваліся каралём і каралевай Швецыі ва Упсале. Яна суправаджала Ханса падчас яго другога і трэцяга візітаў у Швецыю ў 1500 годзе і ў студзені 1501 года, адпаведна. Падчас візіту ў 1501 годзе Ханс завёў раман з адной з яе фрэйлін, што прывяло да скандалу і фактычнага разрыву шлюбу.
Калі разгарэліся вайна за зрушэнне караля Ханса і дацка-шведская вайна (1501—1512), Ханс пакінуў Швецыю і адправіўся ў Данію ў жніўні 1501 года ў кампаніі палюбоўніцы. Ён пакінуў Крысціну, якая ў той час была занадта хворая для падарожжа, камандаваць гарнізонам замка Трэ-Крунур у Стакгольме ў якасці свайго рэгента і маральнай падтрымкі паслядоўнікаў. З верасня 1501 года па 6 мая 1502 года каралева Крысціна была абложаная шведскімі паўстанцамі. Гэта была адна з самых цяжкіх асад ў часы Кальмарскай уніі — з-за чумы і голаду ад гарнізона ў тысячу чалавек засталося толькі семдзесят. 9 мая 1502 года Крысціна здалася шведскаму рэгенту Стэну Стурэ Старэйшаму. Згодна мірнай дамове яна павінна была знаходзіцца ў манастыры ў Стакгольме, пакуль не зможа вярнуцца ў Данію. Лэдзі Інгеборг Тот суправадзіла яе ў манастыр. Стэн Стурэ старэйшы парушыў дамову і не аддаў Каралеву, калі за ёй быў дасланы карабель з Даніі. У кастрычніку 1503 года яна была нарэшце вызваленая і адпраўленая праз дацкую мяжу, дзе ў Хальмстадзе Каралеву сустрэў яе сын Крысціян.
Далейшае жыццё
У 1504 годзе яна здзейсніла паломніцтва ў Вільснак і Штэрнберг ў Брандэнбург, дзе таксама пабачылася са сваёй дачкой Лізаветай. Па вяртанні ў Данію яна заснавала кларысінскія манастыры ў Капенгагене і Одэнсэ.
Пасля яе вяртання ў Данію Крысціна пражыла рэшту жыцця асобна ад караля Ханса. У яе быў свой уласны асобны двор, куды часта прыязджалі госці, аднак сам кароль наведваўся рэдка. Яна таксама жыла са сваім сынам Францішкам у Одэнсэ.
Крысціна цікавілася мастацтвам і музыкай і была дабрачынцай шматлікіх музыкаў, пісьменнікаў і мастакоў. Яна была дбайнай каталічкай, не жадаючай рэфармавання каталіцкай царквы. Яна таксама была вядомая сваёй дабрачыннасцю.
У 1513 годзе яна аўдавела. Крысціна Саксонія памерла 8 снежня 1521 года ва ўзросце 59 гадоў.
Дзеці
6 верасня 1478 года Крысціна Саксонская выйшла замуж за Ханса I Дацкага (1455—1513). Іх дзецьмі былі:
Патэт Лаа
Патэт Лаа (ປະເທດລາວ, у перакладзе «Лаоская дзяржава») — агульная назва ваенна-палітычных сіл сацыялістычнай арыентацыі ў Лаосе ў 1950—1970-я гады.
Першай арганізацыяй, званай Патэт Лаа, быў Адзіны нацыянальны фронт Лаоса, сфармаваны ў 1950 годзе для барацьбы супраць французскіх каланізатараў за незалежнасць краіны. У 1956 годзе на яго базе быў створаны Патрыятычны фронт Лаоса (ПФЛ), які ўключаў Саюз моладзі Лао Хаксат, Асацыяцыю лаоскіх жанчын, Федэрацыю патрыятычных прафсаюзаў, Асацыяцыю лаоскіх студэнтаў і іншыя арганізацыі.
Сілы Патэт Лаа былі адной з бакоў грамадзянскай вайны ў Лаосе (1960—1973), ведучы ўзброеную барацьбу супраць арміі Каралеўскага Лаоса. Вельмі моцны ўплыў на арганізацыю мела Дэмакратычная Рэспубліка В’етнам (ДРВ). З 1968 года армія ДРВ у значнай ступені замяніла войскі Патэт Лаа на фронце. Згодна з пагадненнем 1973 года, якія завяршылі вайну, ПФЛ уваходзіў у склад кааліцыйнага ўрада.
У 1975 годзе сілы Патэт Лаа здзейснілі ўзброены пераварот, узяўшы ўладу ў свае рукі і ліквідаваўшы манархію.
NGC 3894
NGC 3894 (іншыя абазначэнні — UGC 6779, MCG 10-17-78, ZWG 292.33, KCPG 303A, PGC 36889) — эліптычная галактыка (E4) у сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Новабажэнава
Новабажэнава — сяло ва Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад гарадской адміністрацыі Семея. Адміністрацыйны цэнтр Новабажэнаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 632853100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 2040 чалавек (1046 мужчын і 994 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1914 чалавек (960 мужчын і 954 жанчыны).
Лютэранская царква (Неапаль)
Лютэранская царква Неапаля (італ. La chiesa Luterana di Napoli) — царкоўны будынак, які належыць лютэранскай абшчыне, якая ўваходзіць у Евангелісцка-Лютэранскую Царкву Італіі. Знаходзіцца па адрасе горад Неапаль, вуліца Карла Паэрыа (Carlo Poerio), дом 5.
Гісторыя
Лютэранская абшчына пачала фарміравацца ў Неапалі ў XVIII стагоддзі з немцаў і швейцарцаў, які пастаянна жылі ў горадзе. Сярод іх найбольшую актыўнасць у арганізацыі кангрэгацыі праявіў швейцарскі банкір Мерыкофр. Аднак дазвол на будаўніцтва будынка быў атрыманы толькі пасля аб'яднання Італіі дзякуючы дапамозе Джузэпэ Гарыбальдзі. Новая царква была пабудавана ў стылі неаготыкі па праекце швейцарскага архітэктара Маукэ. Будаўніцтва вялося з 1862 па 1865 г.
Інтэр'ер
Унутры будынка знаходзіцца купель, падораная графам Бернсторфам ў 1854 годзе.
NGC 6064-2
NGC 6064-2 (іншыя абазначэнні — NGC 6052-2, IRAS16030+2040, UGC 10182, KUG 1603+206, MCG 4-38-22, ZWG 137.32, MK 297, VV 86, ARP 209, PGC 57039) — галактыка ў сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Маляўчына
Маляўчына (Малявчино) — вёска ў Кардымаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Шокінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй са жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Віталіюс Каваляўскас
Віталіюс Каваляўскас (Vitalijus Kavaliauskas; нар. ) — былы літоўскі футбаліст, нападнік. Ігрок нацыянальнай зборнай Літвы (2002—2011).
Доўгі час выступаў у «Экранасе» з Панявежыса, таксама гуляў у замежных клубах — латвійскім «Металургу» і беларускім «Граніце».