cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Рэйхлінава чытанне
Сістэма перадавала з'явы тагачаснай жывой грэчаскай мовы, якія траціліся ў Эразмавай сістэме. Рэйхлінава чытанне з'яўляецца асновай сістэма для чытання багаслоўскіх тэкстаў.
Аляксандр Віктаравіч Янчанка
Клубная кар’ера
Кар’еру пачаў у складзе «Гомеля», з 2012 года выступаў за дубль. У сезоне 2013 стаў выступаць і за асноўную каманду, звычайна выходячы на замену. 18 жніўня 2013 года забіў першы гол за «Гомель», які прынёс перамогу (3:2) над БАТЭ.
У снежні 2014 года падоўжыў кантракт з «Гомелем» на два гады. Сезон 2015 распачаў адным з асноўных нападнікаў каманды, звычайна Янчанка з Аляксеем Цяслюком па чарзе выходілі ў аснове і замянялі таварыша падчас матча. У жніўні Аляксандр атрымаў траўму, з-за якой выбыў да канца сезона. У сезоне 2016 гуляў за «Гомель» у Першай лізе, але ў верасні атрымаў траўму ў матчы за моладзевую зборную і выбыў да канца сезона.
Аднавіўся ад траўмы і вярнуўся на поле ў маі 2017 года, аднак выступаў толькі за дубль. У ліпені 2017 года падоўжыў кантракт з «Гомелем» і адправіўся ў арэнду ў мікашэвіцкі «Граніт», аднак так і не згуляў за яго. Пасля аднаўлення ад траўмы з ліпеня 2018 года зноў стаў з’яўляцца на полі ў складзе гомельскай каманды. У студзені 2019 года стала вядома, што нападнік пакінуў «Гомель» па заканчэнні кантракта.
Неўзабаве пасля зыходу з «Гомеля» накіраваўся на прагляд у наваполацкі «Нафтан» і ў выніку пачаў у клубе сезон 2019. Гуляў пераважна ў стартавым складзе каманды.
У пачатку 2021 года далучыўся да гомельскага «Лакаматыва». Прапусціў пачатак сезона 2021 з-за службы ў арміі, а з чэрвеня замацаваўся ў стартавым складзе каманды. У лютым 2022 года падоўжыў кантракт з клубам. У сезоне 2022 з’яўляўся на полі нерэгулярна, толькі з кастрычніка замацаваўся ў стартавым складзе. У студзені 2023 года зноў падоўжыў пагадненне з «Лакаматывам».
Міжнародная кар’ера
Выступаў за юнацкія зборныя Беларусі. 25 студзеня 2014 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі ў матчы супраць Казахстана на Кубку Садружнасці ў Санкт-Пецярбургу. Пазней замацаваўся ў асноўным складзе зборнай, выступаў на розных пазіцыях, у асноўным у паўабароне. Усяго за моладзевую зборную правёў 23 матчы і забіў 3 гола.
Тыгравы пітон
Тыгравы пітон (Python molurus) — буйная неядавітая змяя з роду сапраўдных пітонаў. Адзін з самых вядомых відаў роду.
Знешні выгляд
Вельмі буйная і масіўная змяя. Даўжыня цела можа дасягаць ад 0,5 да 8 м і больш (у залежнасці ад полу (самкі звычайна буйнейшыя за самцоў) і ладу жыцця).
Афарбоўка зменлівая. На целе па светламу жаўтлява-карычневаму або жаўтлява-аліўкаваму фону раскіданыя буйныя цёмна-карычневыя плямы рознай формы, якія ўтвараюць складаны ўзор. Праз вочы праходзіць цёмная паласа, якая пачынаецца ад ноздраў і пераходзіць ў плямы на шыі. Іншая паласа ідзе ад вачэй уніз і праходзіць па верхнегубным шчытку. На верхняй частцы галавы — цёмная стралападобная пляма.
Дэпартамент па авіяцыі Міністэрства транспарту і камунікацый Рэспублікі Беларусь
Дэпартамент па авіяцыі Міністэрства транспарту і камунікацый Рэспублікі Беларусь  — урадавы орган Беларусі. Размяшчаецца ў Мінску на вуліцы Чычэрына, 21.
Агляд
Дэпартамент утвораны ў 2006 годзе на базе Дзяржаўнага камітэта па авіяцыі Рэспублікі Беларусь. Дзейнічае на падставе Палажэння аб Дэпартаменце па авіяцыі Міністэрства транспарту і камунікацый Рэспублікі Беларусь, зацверджанага пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 31 ліпеня 2006 г. № 985.
Пад юрысдыкцыю дэпартамента падпадаюць уся грамадзянская авіяцыя, усе грамадзянскія аэрапорты, некалькі рамонтных баз, усе дыспетчарскія службы і лётныя навучальныя ўстановы.
З 1993 года Беларусь з’яўляецца членам ІКАО.
Міжнародныя санкцыі
Дэрэктар Дэпартамента Арцём Сікорскі 21 чэрвеня 2021 года за саўдзел у прымусовай пасадцы рэйса Ryanair 4978 і наступнае затрыманне Рамана Пратасевіча і Соф’і Сапегі быў унесены ў Чорны спіс Еўрасаюза. З той жа фармулёўкай 7 ліпеня 2021 года трапіў у санкцыйны спіс Швейцарыі. 9 жніўня 2021 года ЗША дадалі Сікорскага ў спіс спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб.
Рыма Фёдараўна Маленчанка
Рыма Фёдараўна Маленчанка (, г. Орша, Аршанскі раён, Віцебская вобласць) — беларуская актрыса, педагог. Заслужаная артыстка Беларускай ССР (1968), дацэнт, прафесар.
Біяграфія
У 1957 годзе скончыла БДУ. 3 1955 года працуе ў Беларускім тэатры юнага гледача. Адначасова (з 1965) выкладчык Беларускага тэатральна-мастацкага інстытута, Мінскага інстытута культуры.
Пілатус
Пілатус (Pilatus; Pilatus) — горны масіў у швейцарскіх Альпах, на мяжы кантонаў Обвальдэн, Нідвальдэн і Люцэрн, і яго галоўная вяршыня (2128,5 м, называецца таксама Тамлісхорн).
Рыма Фёдараўна Маленчанка
Творчасць
Займаецца канцэртнай дзейнасцю. Выступае з мастацкім чытаннем вершаў беларускіх паэтаў, як пастаноўшчык і выканаўца літаратурна-драматычных кампазіцый.
Пілатус
У аснове назвы ляжыць лацінскае слова pilleatus («у лямцавым капелюшы»).
Да вяршыні Пілатуса вядзе канатная дарога з Крынса. Першым ўздым на гару апісаў у 1555 г. Конрад Геснер.
Рыма Фёдараўна Маленчанка
Творчасць
Яе творчасці ўласцівы тонкі псіхалагічны аналіз вобраза, мяккая, стрыманая манера выканання, мастацкі густ, імкненне высветліць ступені маральнай чысціні сваіх гераінь, іх духоўнасць.
Туры (Столінскі раён)
Туры́ (, Туры) — вёска ў Столінскім раёне Брэсцкай вобласці, на левым беразе ракі Гарынь. Уваходзіць у склад Харомскага сельсавета. Размешчаны на захад ад Давыд-Гарадка і шашы, на поўдзень ад Хорска.
Гісторыя
У летапісных крыніцах Туры вядомы з XVI стагоддзя. 8 чэрвеня 2010 года споўніўся 491 год ад заснавання вёскі Туры. Засяленне гэтай мясцовасці пачалося з узвышша каля рэчкі Туранка, якая пачыналася з ракі Гарынь і ўпадала ў яе ж з паўночнага боку ад Давыд-Гарадка. Забудоўвалася вёска з абодвух бакоў вуліцы працягласцю каля 0,5 км. Гэтая вуліца ў наш час мае назву «17 верасня». Продкі жыхароў Туроў паходзілі з Літвы і паўночнай Русі. У XVI—XVIII стагоддзях вёска ў складзе Вялікага Княства Літоўскага. З 1793 года — у складзе Расійскай імперыі.
З 1921 года ў складзе Польшчы. З 1939 года ў складзе Беларускай ССР.
Опліса (возера)
О́пліса, Оплеса — возера ў Браслаўскім раёне ў басейне ракі Друйка, за 16 км на паўночны ўсход ад горада Браслаў, каля вёсак Опліса 1 і Опліса 2.
Плошча возера складае 0,31 км². Найбольшая глыбіня 4,9 м. Даўжыня 1 км. Найбольшая шырыня 0,56 км. Даўжыня берагавой лініі 3 км. Аб’ём вады 0,54 млн м³. Плошча вадазбору 2,1 (5,5 ) км².
Чацвёртая ступень
У арыфметыцы і алгебры чацвёртая ступень — вынік перамнажэння чатырох аднолькавых множнікаў:
n4 = n × n × n × n
.
Чацвёртую ступень ліку таксама можна выразіць, як здабытак ліку і яго куба, або як здабытак квадратаў ліку:
n4 = n × n3 = n2 × n2
Паслядоўнасць чацвёртых ступеняў неадмоўных цэлых лікаў пачынаецца лікамі:
Даманхур
Даманхур — горад на поўначы Егіпта, адміністрацыйны цэнтр мухафазы Бухейра. Размешчаны за 160 км на паўночны захад ад Каіра і за 70 км на паўднёвы ўсход ад Александрыі, у заходняй частцы дэльты Ніла.
Крамарэнка
Крамарэнка — беларускае і ўкраінскае прозвішча.
NGC 6719
NGC 6719 (іншыя абазначэнні — PGC 62710, ESO 72-8, IRAS18578-6839) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Паўлін.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Чаросава (возера)
Чаро́сава — возера ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Дзіва, за 20 км на паўночны ўсход ад горада Лепель, каля вёскі Чаросава.
Назва
Назва балцкага паходжання.
З шэрагу азёрных назваў Чэрас (каля Мёраў), Чэраскія (група азёраў у вярхах ракі Таропы), Чарэя, сюды ж і назвы прыпяцкай ракі Чарэса, дзесенскай ракі Чарэска.
Ад літоўскага keroti «расці, разрастацца» (прыставачнае už-keroti «зарастаць, абрастаць»).
Найбліжэйшы гідранімічны аналаг — літоўская рачная назва *Kerėsa (> Kerės-upis), структура якой таксама складаецца з кораня Ker- і пашыральніка -s-. Далей літоўскія гідронімы Kerotis, Kerūlė.
Так жа сама матываваная рачныя назвы Карма (рака на Пасожжы і іншая рака на Верхнім Павоччы), Karmė, Kermėžys, звязаныя з літ. kermėti «нарастаць; абрастаць», už-kermėti «зарастаць».
Далей да індаеўрапейскага *ker- з ідэяй росту ўшыркі, а не ўвышкі (> keras «пень; куст»).
Пашыральнікі -as-, -es- выкарыстоўваюцца ў літоўскім назва- і словаўтварэнні: narnėti «бурчэць» — narnasas «хто бурчыць», rudas «руды» — Rudesa «Рудая (рака)».
Водаапісанне
Плошча возера складае 0,52 км². Даўжыня 1,6 км. Найбольшая шырыня 0,5 км. Даўжыня берагавой лініі 3,74 км. Найбольшая глыбіня 12,2 м, сярэдняя 6,4 м. Аб’ём вады 3,34 млн м³. Плошча вадазбору 13,3 км².
Возера эўтрофнае, праточнае. Шырыня паласы прыбярэжнай расліннасці 10—120 м. Расліннасць пашыраецца да глыбіні 2,2 м. У возера ўпадаюць ручаі са Школьнага (з Каменскага ) і Дзявочага азёр, выцякае ручай у возера Астроўна.
У возеры водзяцца акунь, шчупак, лешч, плотка і іншыя рыбы. Зарыблялася вугром, таўсталобікам, белым амурам.
Каля возера населеныя пункты Двор Парэчча, Чаросава, праходзіць аўтамабільная дарога (Гарадок — Ула — Камень).
Фіялка багнавая
Фіялка багнавая (Viola uliginosa) — кветкавая расліна сямейства фіялкавых.
Апісанне
Шматгадовая травяністая расліна з доўгім тонкім карэнішчам і прамастойным кветаносам вышынёй 10-20 см. Лісце яйкападобна-трохвугольнае, з крылатым чаранком, па даўжыні амаль роўным ліставой пласцінцы, сабранае ў прыкаранёвую разетку. Прыліснікі да паловы зрасліся з чаранком, залозістаапушаныя. Кветаносы з 2 прыкветнікамі, якія рана ападаюць. Кветкі буйныя (даўжынёй да 3 см), ліловыя, без паху. Шпорац тупы, кароткі, злёгку загнуты ўверх. Плод — тупая прадаўгавата-яйкападобная каробачка.
Пашырэнне
Пашырэнне: Скандынавія, Сярэдняя і Усходняя Еўропа. У Беларусі пашырана пераважна ва ўсходняй частцы Палесся — Буда-Кашалёўскі, Гомельскі, Добрушскі, Жыткавіцкі, Жлобінскі, Кармянскі, Лельчыцкі, Мазырскі і Петрыкаўскі раёны, крайні паўночны пункт — наваколле в. Гарэлец Пухавіцкага раёна. Раней адзначалася ў наваколлі Мазыра, Лоева, у Івацэвіцкім, Лунінецкім і Пінскім раёнах, Белавежскай пушчы.
Месцы росту: забалочаныя чорнаальховыя лясы і хмызнякі, поймавыя дубравы, парослыя хмызняком лугі і балоты, сырыя яловыя лясы з дамешкам дубу і ўскрайкі мяшаных лясоў. Расце невялікімі або даволі буйнымі групамі.
Выкарыстанне
Дэкаратыўная расліна.
Анатоль Аляксеевіч Азольскі
Анатоль Аляксеевіч Азольскі (Анатолий Алексеевич Азольский;, Вязьма — , Масква) — рускі пісьменнік.
Біяграфія
Нарадзіўся 27 ліпеня 1930 года ў Вязьме у сям’і вайскоўца.
Скончыў Вышэйшае ваенна-марское вучылішча імя М. В. Фрунзе (цяпер Санкт-Пецярбургскі ваенна-марскі інстытут). У 1952—1954 гадах служыў марскім афіцэрам — карабельным артылерыстам, затым працаваў у Кунцаўскім марскім клубе ДТСААФ, быў камандзірам тральшчыка пры выратавальнай станцыі на Маскве-рацэ, пазней да 1965 года працаваў інжынерам на прадпрыемствах Масквы.
Творчасць
Першае апавяданне было надрукавана ў 1965 годзе. У 1968 годзе часопіс «Новый мир» анансаваў яго раман «Сцяпан Сяргеевіч». Але, двойчы адхілены цэнзурай, ён з’явіўся ў часопісе толькі ў 1987 годзе. Тады ж часопіс «Знамя» надрукаваў іншы яго раман — «Зацяжны стрэл» («Мора Манцавых»). З тых часоў А. Азольскі быў сталым аўтарам часопісаў «Новый мир», «Дружба народов», «Знамя», «Континент». У 1997 годзе за аповесць «Клетка» А. Азольскаму была прысуджана Букераўская прэмія. Акрамя таго, публікацыі А.Азольскага адзначаны прэміямі часопісаў «Дружба народов» (1999) і «Новый мир» (2000).
Легітымнасць
Легітымнасць — палітыка-прававое паняцце, якое азначае станоўчыя адносіны насельніцтва краіны, яго вялікіх груп, грамадскай думкі да дзеючых інстытутаў дзяржаўнай улады. У правазнаўстве супрацьпастаўляецца легальнасці (уласна законнасці) як валодаючая не юрыдычнай, але маральнай функцыяй апраўдання першым чынам улады па крытэрах аўтарытэту і мэт. Існуюць наступныя віды легітымнасці (паводле М. Вебера):
Швейцарскае плато
Швейцарскае плато (plateau suisse, Schweizer Mittelland) — пласкагор’е, якое распасціраецца ад Жэнеўскага возера на паўднёвым захадзе Швейцарыі да Бодэнскага возера на паўночным усходзе краіны.
Перадальаійскі краявы прагін запоўнены неаге­навай малас­ай і аддзяляе Аль­пій­скі араген ад Юр­скіх гор на паўночным за­ха­дзе. Назіраецца насоўванне Альпійскіх склад­каых зон з поўдня. Юрскія горы стромка абрываюцца ўступам вышынёй да 1000 м, які аддзяляе іх ад Швейцарскага пласкагор’я.
Тэрыторыя характарызуецца ўзгорыстым рэльефам з абсалютнымі вышынямі 400—2000 м. Паверхню пакрываюць магутныя тоўшчы ледавіковых адкладаў, пакінутыя альпійскімі ледавікамі: канцова-марэнныя валы, палі друмлінаў, нагрувашчванні доннай марэны і масы зандраў. Плато расчляецца далінамі шматлікіх рэк і буйнымі азёрнымі катлавінамі. Тут размешчаны вялікія азёры (Жэнеўскае, Неўшатэльскае, Цюрыхскае, Бодэнскае), такія рэкі як Аарэ і Рэйн у верхнім цячэнні, часткова тут знаходзіцца і басейн Роны.
Сярэдняя тэмпература студзеня на Швей­цар­скім пласкагор’і ад -0,5 °C (Цюрых) да 0,5 °C (Жэнева); сярэдняя тэмпература ліпеня 17-19 °C. Атмасферных ападкаў каля 1000 мм у год.
У натуральным глебава-раслінным покрыве тут некалі пераважалі дубова-букавыя лясы на буразёмах. Але прыродныя ландшафты амаль не захаваліся, тэрыторыя густа заселена. Плато займае прыкладна 30 % плошчы Швейцарыі, і на ім пражывае больш за дзве траціны насельніцтва краіны. Пераважная частка тэрыторыі занята пасевамі збожжавых, сеяных лугамі і пладовымі садамі. Найбольш цеплалюбівыя культуры, напрыклад вінаград, саджаюць па берагах азёр. Чвэрць пласкагор’я пакрыта лясамі.
Hemimycena
Hemimycena  — род грыбоў сямейства. Назва ўпершыню была апублікаваная ў 1938 годзе.
Мікалай Ільіч Гушчын
Мікалай Ільіч Гушчын (каля  — ) — інжынер-архітэктар.
Дзяцінства і адукацыя
Нарадзіўся каля 1848 года. У 1872 годзе скончыў Маскоўскае вучылішча жывапісу, скульптуры і дойлідства са званнем некласнага мастака.
Прафесійная дзейнасць
Прафесійную кар’еру пачаў у Маскве, дзе плённа працаваў на працягу больш за дваццаці гадоў. З 1874 па 1876 год прымаў удзел у працах па пашырэнні, пасля чаго, 3 лістапада 1876, атрымаў званне ганаровага члена маскоўскага савета дзіцячых прытулкаў. Пазней выконваў перабудовы Андрэеўскай багадзельні і займаўся планіроўкай.
Служыў пры Міністэрстве ўнутраных спраў. Вядома, што 31 кастрычніка 1880 года яго вырабілі ў калежскія рэгістратары, а ў 1883 годзе ў калежскія сакратары. У маі 1896 года сям’я Гушчыных пераехала ў Віцебск, дзе Мікалай Ільіч уступіў на пасаду малодшага інжынера віцебскага губернскага будаўнічага аддзялення.
У 1898 годзе заняў пасаду малодшага архітэктара будаўнічага аддзялення Краснаярскага абласнога праўлення.
Праз два гады загадам Міністэрства ўнутраных спраў ад 7 лютага 1898 года пераведзены ва Уладзівасток, дзе прызначаны малодшым архітэктарам будаўнічага аддзялення Прыморскага абласнога праўлення. М. Гушчын займаўся даследаваннямі і складаннем праектаў і каштарысаў пад’язных грунтавых дарог да станцый і. У 1899 годзе ў час камандзіроўкі ў Нікалаеўск-на-Амуры праводзіў тэхнічны агляд і прыём прац па будаўніцтве Нікалаеўскай турмы і займаўся складаннем каштарысу для праекта па пабудове Нікалаеўскай грамадзянскай бальніцы. 17 ліпеня 1900 года загадам па грамадзянскай ведамству за № 58 за выслугу гадоў Мікалай Ільіч быў выраблены ў калежскія асесары.
Сям’я
У Маскве Гушчын ажаніўся з Лізаветай Паўлаўнай Чурылінай, якая нарадзіла яму траіх сыноў: Уладзіміра — 13 студзеня 1875, Мікалая — 22 снежня 1875 і Паўла — 14 мая 1886 года.
Місія падтрымкі ААН у Лівіі
Місія падтрымкі ААН у Лівіі (United Nations Support Mission in Libya, UNSMIL) — рэгіянальная місія Арганізацыі Аб’яднаных Нацый у Лівіі, створаная падчас грамадзянскай вайны ў краіне. Асноўныя мэтамі з’яўляюцца падтрымка лівійскіх пераходных уладаў у «постканфліктных намаганнях», забеспячэнне пасярэдніцтва ў рэалізацыі лівійскіх палітычных пагадненняў, падтрымка ключавых лівійскіх інстытутаў, а таксама маніторынг і справаздачнасць па правах чалавека. UNSMIL падпарадкоўваецца Дэпартаменту па палітычных пытаннях ААН.
Напалеон I Банапарт
Напалеон I Банапарт (італ. Napoleone Buonaparte, фр. Napoleon Bonaparte;, , Корсіка — , Лонгвуд, на востраве Святой Алены) — генерал французскай рэвалюцыйнай арміі, першы консул Першай Французскай Рэспублікі з 11 лістапада 1799 да 18 мая 1804 года, імператар Французаў (Empereur des Français) пад імем Напалеон I (Napoléon 1er) з 18 мая 1804 да 6 красавіка 1814 года. У перыяд з 20 красавіка да 22 чэрвеня 1815 года Напалеон Банапарт на нядоўгі час, вядомы як «Сто дзён», аднавіў сябе ў якасці імператара. Ён таксама быў каралём Італіі, замірыцелем Швейцарскай Канфедэрацыі і пратэктарам Рэйнскай Канфедэрацыі.
Яго прававая рэформа, Кодэкс Напалеона, істотна паўплывала на многія сістэмы грамадзянскага права ва ўсім свеце, але перш за ўсё яго ведаюць дзякуючы яго ролі ў войнах Францыі супраць шэрагу кааліцый, так званых напалеонаўскіх войнаў. Ён усталяваў панаванне над большай часткай кантынентальнай Еўропы і імкнуўся распаўсюдзіць ідэалы Французскай рэвалюцыі, у той час як у самой Францыі адбывалася ўмацаванне імператарскай манархіі, гэта значыць аднавіліся некаторыя парадкі зрынутага ранейшага рэжыму. Дзякуючы свайму поспеху ў войнах, часцяком супраць колькасна перавышаючага ворага, ён лічыцца аднім з найвялікшых палкаводцаў усіх часоў і яго кампаніі вывучаюцца ў ваенных акадэміях у большасці краін свету.
Напалеон нарадзіўся ў Аяча на Корсіцы, у сям’і дробнай шляхты генуэзскага паходжання, і прайшоў падрыхтоўку ў якасці афіцэра-артылерыста ў мацерыковай Францыі. Ён стаў вядомым у часы першай Французскай рэспублікі і правёў паспяховыя кампаніі супраць першай і другой антыфранцузскіх кааліцый. У 1799 годзе ён арганізаваў дзяржаўны пераварот і паставіў сябе першым консулам дзяржавы, праз пяць гадоў французскі сенат абвясціў яго імператарам. У першым дзесяцігоддзі XIX стагоддзя Французская імперыя Напалеона ўдзельнічала ў шэрагу канфліктаў (т.зв. напалеонаўскіх войн) з удзелам усіх буйных еўрапейскіх дзяржаў.
Цягам крыху больш за дзесяцігоддзе французскія войскі пад кіраўніцтвам Напалеона здабылі кантроль над большай часткай кантынентальнай Еўропы шляхам заваёвы ці стварэння саюзаў. Паваротным момантам Напалеонаўскіх войнаў стала катастрафічная Расійская кампанія 1812 года. Пасля паражэння Напалеона ў бітве пад Лейпцыгам у кастрычніку 1813 года Шостая антыфранцузская кааліцыя ўступіла ў Францыю і прымусіла Напалеона адмовіцца ад трона ў красавіку 1814 года. Ён быў адпраўлен у ссылку на востраў Эльба, але праз год здолеў вярнуць сабе ўладу. Пацярпеўшы паражэнне ў бітве пад Ватэрлоа 18 чэрвеня 1815 года, Напалеон быў выслан на востраў Святой Алены ў Атлантычным акіяне, дзе правёў апошнія шэсць гадоў свайго жыцця пад брытанскім наглядам.
Дзяцінства і вучоба
Напалеон быў другім сынам карсіканскага шляхціча Карла-Марыя Буанапартэ, ад яго шлюбу з Летыцыяй Рамаліна. Напалеон нарадзіўся хутка пасля таго як Корсіка перайшла ў валоданне французаў. Бацька Напалеона спачатку быў на баку Паолі, які адстойваў незалежнасць айчыны, але пасля яго паражэння выявіў жаданне прызнаць лаяльнасць французскаму ўраду і нават стаў фаварытам французскага намесніка, атрымаў добрую пасаду і вандраваў у якасці дэпутата ад карсіканскай шляхты ў Версаль(1778). Вынікам гэтага пераходу Карла на бок Францыі было тое, што яго другі сын быў прынят (1779) за каралеўскі кошт, у брыенскую ваенную школу.
Маладосць
Дзякуючы супрацоўніцтву з французамі Карла Буанапартэ атрымалася дамагчыся каралеўскіх стыпэндый для двух старэйшых сыноў, Жазэфа і Напалеона. У той час як Жазэф рыхтаваўся стаць святаром, Напалеону была прызначана ваенная кар’ера. У снежні 1778 года абодва хлопчыка пакінулі востраў і былі ўзяты ў каледж у Атэне, галоўным чынам з мэтай навучання французскай мове, хоць Напалеон усё сваё жыццё гаварыў з моцным акцэнтам. На наступны год Напалеон паступіў у кадэцкую школу ў Брыен-ле-Шато. Сяброў у каледжы ў Напалеона не было, бо ён паходзіў з не дужа багатай сям’і, ды і да таго ж быў карсіканцам, прычым з ярка выяўленым патрыятызмам да роднага вострава і непрыязнасцю да французаў як прыгнятальнікаў Корсікі. Менавіта ў Брыене імя Напалеона Буанапартэ стала вымаўляцца на французскі манер — «Напалеон Банапарт».
Асаблівых поспехаў Напалеон дабіўся ў матэматыцы; гуманітарныя навукі, наадварот, даваліся яму з цяжкасцю. Напрыклад, у лаціне ён быў настолькі слабы, што настаўнікі нават не дапускалі яго да экзаменаў. Акрамя таго, ён рабіў даволі шмат памылак пры напісанні, затое стыль яго стаў нашмат лепшы дзякуючы яго любові да чытання. Больш за ўсё Напалеона цікавілі такія персанажы, як Аляксандр Македонскі і Юлій Цэзар. Ужо з таго ранняга часу Напалеон надзвычай шмат працаваў і чытаў кнігі ў розных галінах ведаў, па геаграфіі, гісторыі, стратэгіі, тактыцы, артылерыйскай справе, філасофіі, любіў ён кнігі пра розныя падарожжы.
Дзякуючы перамозе ў конкурсе «Кара́лі каралевы» ён быў прынят у Каралеўскую кадэцкую школу (École royale militaire) ў Парыжы. Там ён вывучаў наступныя прадметы: гідрастатыка, дыферэнцыяльнае і інтэгральнае злічэнне, а таксама дзяржаўнае права. Па-ранейшаму ён шакаваў настаўнікаў сваім захапленнем Корсікай і непрыязнасцю да Францыі. Ён нямала біўся ў той час, быў вельмі самотны, сяброў у Напалеона амаль не было. Вучыўся ён у гэты перыяд выдатна, вельмі шмат чытаў, складаючы шырокія канспекты. Аднак, нямецкую мову ён так і не здолеў засвоіць. Пазней ён выказваў вельмі негатыўнае стаўленне да гэтай мовы і дзівіўся, як наогул можна вывучыць хоць адно яе слова. Падобная непрыязнасць да нямецкай мовы шмат у чым спрыяла яго прахалодным адносінам да Расійскай манархіі, значную ролю ў якой выконвалі немцы.
Ваенная кар’ера
Ён прымае ўдзел у падаўленні правансальскага паўстання з цэнтрам у Авіньёне супраць Канвенту і яго імя становіцца вядомым ураду.
Тулон і званне брыгаднага генерала
У канцы жніўня 1793 паўстаў Тулон, які перайшоў на бок Англіі. Кіраўнік французскай артылерыі быў паранен і камісары (сярод іх быў Рабесп’ер), аддалі камандаванне Напалеону. Сваё заданне ён выканаў выдатна: Тулон у снежні быў узяты, за што пераможца быў узведзен у брыгадныя генералы ўжо ў 24-гадовым узросце.
Пасля тэрмідарыянскага перавароту Банапарт з-за сваіх сувязей з Агюстэнам Рабесп’ерам спачатку быў арыштаваны, але пасля вызвалення з-за канфлікту з камандаваннем ён выйшаў у адстаўку, а праз год, у жніўні 1795 года, атрымаў пасаду ў тапаграфічным аддзяленні Камітэта грамадскага выратавання. У крытычны для тэрмідарыянцаў момант ён быў прызначан Полем Барасам яго памочнікам і вызначыўся пры разгоне раялісцкага бунту ў Парыжы ў 1795 годзе, за што быў пераведзены ў чын дывізіённага генерала і прызначан камандуючым войскамі тылу. Менш чым праз год, 9 сакавіка 1796 года, Банапарт ажаніўся з удавой пакаранага пры якабінскім тэроры генерала, графа Багарнэ, Жазэфіне, былой палюбоўніцай аднаго з тагачасных кіраўнікоў Францыі — Бараса. Вясельным падарункам Бараса маладому генералу, як некаторыя лічаць, была пасада камандуючага Італьянскай арміяй (прызначэнне адбылося 23 лютага 1796 года), але прапанаваў Банапарта на гэту пасаду Лазар Карно. Ужо камандуючы Італьянскай арміяй, Напалеон нанёс поўнае паражэнне войскам Сардзінскага каралеўства і Аўстрыі, што праславіла яго як аднаго з лепшых палкаводцаў Рэспублікі (гл. Італьянскі паход Банапарта, 1796-1797).
Вайна ў Егіпце і Італіі і здабыццё ўлады
Пасля двух месяцаў планавання, Банапарт зрабіў выснову, што ваенна-марская моц Францыі яшчэ не была досыць моцнай, каб супрацьстаяць ваенным сілам Англіі ў Ла-Маншы і прапанаваў здзейсніць ваенную экспедыцыю, каб захапіць Егіпет і тым самым падарваць доступ Вялікабрытаніі ў Індыю, дзе яна мела асаблівыя гандлёвыя інтарэсы. Банапарт жадаў стварэння французскай прысутнасці на Блізкім Усходзе, каб мець больш цесныя сувязі з мусульманскімі ворагамі англічанін у Індыі, Тыпу Султанам.
У маі 1798 года Банапарт быў абраны членам Французскай акадэміі навук. У яго егіпецкую экспедыцыю ўвайшла група з 167 вучоных, якая складалася з матэматыкаў, прыродазнаўцаў, хімікаў і геадэзістаў. Навукоўцы зрабілі шэраг важных адкрыццяў, як знаходжанне разецкага каменя. Іхняя праца была апублікавана ў выданні Description de l'Égypte ў 1809 годзе.
Па дарозе ў Егіпет, Банапарт дасягнуў Мальты 9 чэрвеня 1798 года, якая кіравалася рыцарамі ордэна гаспітальераў. Дзвесце рыцараў французскага паходжання не падтрымалі Вялікага магістра Фердынанда фон Гомпешпа цу Бальгайма, і далі зразумець, што яны не будуць ваяваць супраць сваіх суайчыннікаў. Гомпешп здаўся пасля сімвалічнага супраціўлення, і Банапарт захапіў важную ваенна-марскую базу са стратай усяго толькі трох чалавек.
Генерал Банапарт і яго экспедыцыя здолела выслізгнуць ад праследавання каралеўскага флоту і 1 ліпеня высадзілася ў Александрыі, дзе ўступіла ў бой з мамлюкамі, кіруючай ваеннай кастай Егіпту, у бітве Шубра Хіт. 21 ліпеня французы зноў ўступілі ў бойку ў бітву ля пірамід, каля 24 км ад пірамід. Войскі генерала Банапарта, якія налічвалі каля 25 тысяч салдат, колькасна былі амаль роўнымі, але французы атрымалі рашучую перамогу, страціўшы толькі 29 чалавек, тады як каля 2 тысяч егіпцян былі забіты. Перамога падняла дух французскага войска.
1 жніўня брытанскі флот пад камандаваннем Гарацыя Нэльсана захапіў або знішчыў усе акрамя двух французскіх судоў у бітве пры Ніле, і мэта Банапарта на ўмацаванне пазіцый Францыі ў Міжземным моры была сарвана. Ягонай арміі ўдалося атрымаць часовую ўладу ў Егіпце, не зважаючы на тое, што Банапарт сутыкнуўся з колькімі паўстаннямі. У пачатку 1799 года ён здзейсніў паход арміі на Дамаск, гэта значыць у рэгіёны Сірыя і Галілея. Банапарт разам з 13 тысячамі салдат захапіў такія прыбярэжныя гарады, як Эль-Арыш, Газа, Яфа і Хайфа. Напад на Яфу быў асабліва жорсткім. Банапарт, даведаўшыся, многія з абаронцаў былі ваеннапалоннымі, нібыта на ўмоўна-датэрміновым вызваленні, загадаў закалоць штыкамі ці скінуць у воду абарончы гарнізон і 1400 зняволеных, каб захаваць кулі. Мужчыны, жанчыны і дзеці, рабаваліся і забіваліся ў горадзе на працягу трох дзён.
Французскае войска, саслабленае хваробамі, у асноўным бубонай чумой, і збяднелае на прыпасы, было не ў стане абараніць крэпасць Акры і Банапарт вярнуўся з ім у Егіпет ужо ў траўні. Каб паскорыць адступленне, ён загадаў зачумленых салдат атруціць, аднак не ўсе салдаты былі атручаны, а тых, хто застаўся, катавалі туркі. Вярнуўшыся ў Егіпет 25 ліпеня Банапарт перамог асманскае войска, якое дэсантавалася незадоўга да таго ў Абукіры.
На чале імперыі
Крызіс улады ў Парыжы дасягнуў свайго апагею да 1799 годзе, калі Банапарт знаходзіўся з войскамі ў Егіпце. Карумпаваная Дырэкторыя была няздольна захаваць заваяванні рэвалюцыі. У Італіі руска-аўстрыйскія войскі пад камандаваннем генерал-фельдмаршала А. В. Суворава ліквідавалі ўсе набыткі Напалеона, і нават узнікла пагроза іх уварвання ў Францыю. У гэтых умовах папулярны генерал, які вярнуўся з Егіпта, з дапамогай Жазефа Фушэ і абапіраючыся на верную яму армію, разагнаў прадстаўнічыя органы і Дырэкторыю і абвясціў рэжым консульства (9 лістапада 1799).
У 1802 абвешчан пажыццёвым консулам, у 1804 — імператарам. 3 мэтай умацавання новай буржуазнай манархіі Напалеон I Банапарт стварыў імперскае дваранства і пышны імператарскі двор. Ва ўнутранай палітыцы кіраваўся інтарэсамі буржуазіі і заможнага сялянства. У 1804, 1808 і 1810 пры ўдзеле Напалеона распрацован і выдадзен Грамадзянскі, Камерцыйны і Крымінальны кодэксы — т.зв. «Кодэксы Напалеона», што рэгулявалі грамадскія адносіны, ахоўвалі непарушнасць прыватнай маёмасці, стваралі ўмовы для развіцця свабоднай канкурэнцыі і прамысловасці. У ходзе напалеонаўскіх войнаў значна пашырыў сваю імперыю. Але не здолеў перамагчы свайго галоўнага праціўніка — Вялікабрытанію, з якой Францыя знаходзілася ў стане вайны з 1793 (за выключэннем 1802-03). Спробы Напалеона ізаляваць Вялікабрытанію шляхам кантынентальнай блакады не мелі поспеху.
Чаркаскі дзяржаўны тэхналагічны ўніверсітэт
Чаркаскі дзяржаўны тэхналагічны ўніверсітэт — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам ўніверсітэта, якая знаходзіцца ў Чаркасах.
Напалеон I Банапарт
На чале імперыі
24 чэрвеня 1812 г. Напалеон пачаў вайну супраць Расійскай імперыі (гл. Вайна 1812). У шэрагу аперацый (напр., Бярэзінская аперацыя 1812) асабіста кіраваў войскамі і ўдзельнічаў у баявых дзеяннях. Каб заручыцца падгрымкай магнатаў і шляхты ВКЛ і для кіравання акупіраванымі тэрыторыямі, зацвердзіў Часовы ўрад Вялікага Княства Літоўскага. Ухіліўся ад пацвярджэння акта Генеральнай канфедэрацыі 1812 аб аднаўленні Польскага каралеўства як унітарнай дзяржавы, хоць не пагадзіўся і на стварэнне асобнай Літоўскай канфедэрацыі. У выніку вайны 1812 яго «Вялікая армія» была разгромлена, што выклікала ўздым антыфранцузскага руху ў залежных ад Напалеона краінах.
Пасля паражэнняў у кампаніі 1813-14 і заняцця ў сакавіку 1814 войскамі антыфранцузскай кааліцыі Парыжа адрокся ад трона (6 красавіка 1814).
Страта ўлады
Саюзнікі-пераможцы захавалі за Напалеонам тытул імператара і аддалі яму ва ўладанне востраў Эльбу. Выкарыстаўшы незадаволенасць французаў рэстаўрацыяй улады Бурбонаў, Напалеон Банапарт высадзіўся 1 сакавіка 1815 г. на поўдні Францыі і да 20 сакавіка 1815 аднавіў сваю ўладу (т.зв. «Сто дзён»). Пасля паражэння пры Ватэрлоа 18.6.1815 зноў адрокся ад трона (22.6.1815). Арыштаваны англічанамі, сасланы на востраў Святой Алены, дзе і памёр.
Жонкі і дзеці
Напалеон II Банапарт (1811—1832)
Прыёмныя дзеці
(дзеці Жазэфіны дэ Багарнэ ад 1-га шлюбу) (стрыечная пляменніца першага мужа Жазэфіны дэ Багарнэ)
Матэматыка
За заслугі ў матэматыцы Напалеон быў абраны акадэмікам Французскай акадэміі навук. Сярод іншага можна адзначыць:
Правабаковы рух
Напалеон ва ўсіх дзяржавах, якія заваяваў і кіраваў, змяніў рух з левабаковага (які дагэтуль лічыўся натуральным) на правабаковы. Гэта захавалася дасюль (таксама ў Беларусі) ва ўсіх тых дзяржавах.
Капэльбруке
Капэльбруке (Kapellbrücke — «Каплічны мост») — старадаўні мост у швейцарскім горадзе Люцэрне на рацэ Ройс. Самы старажытны драўляны крыты мост у Еўропе, адна з галоўных славутасцяў Швейцарыі і сімвал горада Люцэрн.
Напалеон I Банапарт
Батаніка
У 1804 годзе ў гонар Напалеону быў названы від дрэваў Napoleonaea P.Beauv., які ўваходзіць у сямейства Леціцісавыя. Асаблівасць гэтых афрыканскіх дрэў у тым, што іх кветкі не маюць пялёсткаў, але маюць тры колы тычачак, ствараючы вяночкавую структуру.
Капэльбруке
Даўжыня моста складае 204,70 м. Капэльбруке быў пабудаваны ў 1365 годзе. Першапачаткова мост будаваўся ў якасці абарончага калідора ў складзе гарадскіх умацаванняў і злучаў падзеленыя ракой Ройс старую і новую часткі горада. Пад каньком даху ўздоўж усяго крытага моста размяшчаюцца 111 трохвугольных карцін, якія распавядаюць пра найбольш важныя моманты гісторыі Швейцарыі. Капельбруке моцна пацярпеў у выніку пажару 18 жнiўня 1993 года. Большая частка моста была разбурана, загінула 78 з 111 карцін. Вежа Васэртурм пры пажары не пацярпела. Мост і частка карцін былі адноўлены па інвентарным вопісе. Капэльбруке адкрыўся 14 красавіка 1994 года.
Белы чай
Белы чай — гатунак чаю, які апрацоўваецца няпоўнай ферментацыяй (акісленнем).
Пралятарка (Барадуліхінскі раён)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 362 чалавекі (169 мужчын і 193 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 219 чалавек (108 мужчын і 111 жанчын).
Белы чай
Праходзіць мінімальную колькасць стадый апрацоўкі падчас вытворчасці. Звычайна гэта — вяленне і сушка. Нягледзячы на назву, белая гарбата мае больш высокую ступень ферментацыі (акіслення) — да 12 %, чым большасць зялёных чаёў, таму і настой яна дае больш цёмны, насуперак распаўсюджаным уяўленням. Белы чай утрымлівае больш гелату эпігалокатэхіну, чым зялёны, і таму, магчыма, аказвае яшчэ больш дабрадзейны эфект на здароўе, у прыватнасці, як сцвярджаюць некаторыя навукоўцы, мае больш выяўленыя супрацьракавыя ўласцівасці, хоць даследаванні праводзяцца ў асноўным з зялёнай гарбатай.
Прыклады: Бай Хао Інь Чжэнь, Бай Мудань.
Закарпацкі венгерскі інстытут імя Фэрэнца Ракацы II
Закарпацкі венгерскі інстытут імя Фэрэнца Ракацы II (Закарпатський угорський інститут імені Ференца Ракоці II, II. Rákóczi Ferenc Kárpátaljai Magyar Főiskola) — вышэйшая навучальная ўстанова, размешчаная ў горадзе Бэрэгавэ Закарпацкай вобласці, адзіная ва Украіне венгерская вышэйшая навучальная ўстанова.
Агульная характарыстыка
Закарпацкі венгерскі інстытут імя Ферэнца Ракацы II — гэта вышэйшая навучальная ўстанова ва Украіне недзяржаўнай формы ўласнасці, III узроўню акрэдытацыі, якая заснавана адпаведным дабрачынным фондам. Інстытут дзейнічае з 1996 года на падставе ліцэнзій Міністэрства асветы і навукі Украіны. Спачатку ВНУ называлася Закарпацкім венгерскім педагагічным інстытутам, а навучанне адбывалася пераважна на педагагічных спецыяльнасцях. З 2003 года пасля змены структуры і пашырэння пераліку спецыяльнасцяў ВНУ атрымала актуальную назву ў гонар Фэрэнца Ракацы. Зараз у інстытуце адбываецца падрыхтоўка спецыялістаў з вышэйшай адукацыяй на дзённай і завочнай форме навучання на ўзроўні малодшага спецыяліста, бакалаўра і магістра, а таксама на падрыхтоўчых і навучальных курсах. Мовы навучання ў інстытуце ў адпаведнасці са статутам — венгерская, украінская і англійская.
Паўночны рух супраціву
Паўночны рух супраціву (, фін. Pohjoismainen vastarintaliike; PVL, нарв. Nordiske motstandsbevegelsen; NMB) — паўночнаеўрапейская нацыянал-сацыялістычная арганізацыя і шведская партыя якая ставіць мэтай з дапамогай рэвалюцыі стварыць паўночнаеўрапейскую нацыянал-сацыялістычную рэспубліку, якая складаецца з Швецыі, Фінляндыі, Нарвегіі, Даніі, Ісландыі, і магчыма таксама краін Прыбалтыкі.
На гэты момант Паўночны рух супраціву ўключае ў сябе Шведскі рух супраціву (Svenska motståndsrörelsen ), Фінскі рух супраціву (Suomen vastarintaliike ), нарвежскі рух супраціву (Den norske motstandsbevegelsen ) і дацкі рух супраціву (Den Danske Modstandsbevægelse ).
У кастрычніку 2014 года было аб'яўлена што Шведскае аддзяленне арганізацыі створыць палітычную партыю. Партыя з'яўляецца «парламенцкім крылом» арганізацыі, а яе лідар Пэр Эберг. Партыю прадставілі 5 верасня 2015.
Гісторыя
У сярэдзіне 90-х з турмы выйшлі былыя сябры белага арыйскага супраціву, што і паслужыла штуршком для стварэння руху супраціву. У снежні 1997 былымі сябрамі National Ungdom (нацыянальная моладзь), супрацоўнікамі газеты Folktribunen (Народная трыбуна) і былымі сябрамі белага арыйскага супраціву быў створаны шведскі рух супраціву.
Мэты і метады
Паўночны рух супраціву вызначае сябе да нацыянал-сацыялістычнаму светапогляду. .
Згодна шведскай службе дзяржаўнай бяспекі, мэта арганізацыі — усталяваць таталітарнае кіраванне з дапамогай рэвалюцыі. Арганізацыя ж сама апісвае гэта крыху інакш:
Нягледзячы на тое, што рух супраціву імкнецца стварыць дзяржаву з аўтарытарным урадам, у нашых планах таксама развіццё свабод і дэмакратыі. Паўночнаеўрапейскія нацыянал-сацыялістычная рэспубліка, безумоўна, будзе дзяржавай з моцным лідарам, але адначасова і дэмакратыяй.
Арганізацыя адкрыта заяўляе, што для дасягнення мэты спатрэбіцца кровапралітная барацьба :
Ні адзін чалавек не можа стаць сябрам руху супраціву, калі той не гатовы сілай абараняць сябе, арганізацыю, альбо сваіх сяброў ... баязліўцам і цярпілам ў нас няма месца. Ніхто не ўнікне свайго мужчынскага доўгу.
Міжнародныя адносіны
Паўночны рух супраціву падтрымлівае прыязныя адносіны з шэрагам нацыяналістычных партый Еўропы. Так, напрыклад, у лютым 2012-га года, сябра тады яшчэ Шведскага руху супраціву, Ніклас Фрост, узяў удзел у маршы нацыянальнага фронту Венгрыі. У жніўні 2013 сябры ШРС прынялі ўдзел у трэніроўках якія праводзіліся нацыянальным фронтам Венгрыі. У лютым 2015 года сябры ПРС прынялі ўдзел у маршы ў памяць аб Хрысто Лукаве ў Балгарыі, які праводзіўся балгарскім нацыянальным рухам. У сакавіку 2015 года два сябры ПРС былі запрошаны ў Пецярбург на «міжнародны кансерватыўны форум», куды паехалі замест раней заяўленай «партыі шведаў», з-за чаго ўдзел ПРС у форуме застаўся незаўважаным. У верасні таго ж года на праводзімыя ПРС «дні Паўночнай Еўропы» (швед. Nordendagarna), былі запрошаны сябры Рускага імперскага руху (РІД), пасля чаго шэраг праўрадавых СМІ звінавацілі ПРС у супрацоўніцтве з Расіяй.
Арганізацыя
Структура руху супраціву носіць строга іерархічны характар. Лідарам арганізацыі з'яўляецца Сімон Ліндберг, пад ім савет кіравання які складаецца з высокапастаўленых сяброў арганізацыі.
Краіна падзелена на сем зон, арганізацыя называе іх «Näste» (Швед. Гняздо). У кожнага гнязда-вобласці ёсць свой кіраўнік. Унутры гнёздаў-абласцей, ёсць таксама лакальныя групы (Kampgrupp) у якіх у сваю чаргу ёсць свае кіраўнікі. Часта кіраўнік, адной з кампгруп у вобласці, з'яўляецца кіраўніком і ўсёй вобласці. Калі колькасць людзей у кампгрупе перавальвае за 10 чалавек, група падзяляецца на дзве, для вобласці гэта колькасць складае 40 чалавек, ці ж калі ў вобласці ўтварылася 4 кампгрупы.
Гуказапісвальная кампанія Nordland у свой час была цесна звязана з супрацівам, і ў пачатку 2000-х нават стала яе часткай.
Актывізм
Супраціў займаецца як унутрыарганізацыйнай, так і грамадскай дзейнасцю. Унутрыарганізацыйнай дзейнасці ставіцца сярод іншага: абавязковая трэніроўка баявымі мастацтвамі, дзейнасць рознага роду на прыродзе, ідэалагічная адукацыя. Грамадскі актывізм ж, уключае ў сябе рэгулярныя выхады на плошчы, дэманстрацыі, раздачы ўлётак, расклейкі афішай, налепак, устаноўка транспарантаў, плакатаў і сцягоў.
Рух супраціву вядзе сваю дзейнасць адкрыта, выступае супраць ананімнасці ў шэрагах актывістаў, і заклікае адкрыта заяўляць пра свае погляды.
Варта таксама адзначыць што ў арганізацыі ёсць розная градацыя сяброўства, можна быць «stödmedlem» нешта падобна спачуваючым беспартыйным пад час камуністычнай рэвалюцыі ў Расеі, «medlem» паўнапраўны сябра арганізацыі і «aktivist». Зразумела ў розных сябраў арганізацыі розныя правы і абавязкі. Напрыклад актывісты абавязаны займацца баявымі мастацтвамі і выконваць пэўную колькасць працы, а сябры ж вызваляюцца ад актыўнай працы, але тым часам ім не даступныя зніжкі на прадукцыю выпусканую арганізацыяй, такую як напрыклад літаратура, адзенне з сімволікай арганізацыі і т. п.
Раз у год актывісты праходзяць тэст на фізічную сілу і цягавітасць, куды сярод іншага ўваходзіць і бой супраць дваіх супернікаў, у якім трэба выстаяць хвіліну і паказаць асновы валодання баявымі мастацтвамі. Калі актывіст не праходзіць тэст, ён аўтаматычна становіцца сябрам арганізацыі.
Выдавецтва нацыянальны супраціў і анлайн-крама
Пры Паўночным супраціве ёсць кніжнае выдавецтва «нацыянальны супраціў» (Швед. Nationellt Motstånd), якое выдае літаратуру звязаную ў першую чаргу з дзейнасцю арганізацыі.
Асноўны прадавец прадукцыі і літаратуры ў арганізацыі, з'яўляецца анлайн-крама nordfront förlag, якая акрамя прадукцыі звязанай з арганізацыяй, прадае таксама прадукцыю і іншых выдавецтваў, гуказапісваючых кампаній і фірмаў так ці інакш звязаных з тэматыкай нацыяналізму.
Меркаванне шведскай службы дзяржбяспекі аб руху супраціву
На думку шведскай службы дзяржаўнай бяспекі, рух супраціву — гэта арганізацыя, якая прадстаўляе найбольшую пагрозу ўнутранай бяспецы Швецыі. Па іх ацэнках, паўночны рух супраціву, з’яўляецца галоўнай арганізацыяй у асяроддзі белых нацыяналістаў у Швецыі. Арганізацыя пабудавана на выразнай іерархіі, з відавочнай мілітарысцкай тэматыкай. Служба дзяржаўнай бяспекі, таксама гаворыць аб тым, што да сяброў арганізацыі не раз выкарыстоўваліся дысцыплінарныя меры ў сувязі з учыненых імі злачынствамі.
Асам (чай)
Асам або асамскі чай (Assam) — гатунак чорнай буйналіснай гарбаты, якая гадуецца ў рэгіёне Асам у Індыі, размешчанага ў перадгор'ях Усходніх Гімалаяў. Назва паходзіць ад англійскай назвы гэтай вобласці.
Асам і гарбата, змяшаная з асама часта прадаюцца ў Вялікабрытаніі як «чай на сняданне» (breakfast tea). Адзін з гатункаў Асама, Асам Суперб (Assam Superb), рэгулярна п'е Каралева Вялікабрытаніі Лізавета II.
Бішафіт
Бішафі́т — мінерал класа галагенідаў, 6-водны хларыд магнію MgCl2•6H2O. Часам змяшчае да 1 % брому, дамешкі кальцыю і серы. Упершыню апісаны ў 1877 годзе. Названы ў гонар нямецкага геолага і хіміка К. Г. Бішафа (Karl Gustav Bischof).
Крышталізуецца ў манакліннай сінгоніі. Крышталі прызматычныя, ігольчатыя. Колер ад празрыстага да белага. Цвёрдасць 1—2 па шкале Моаса. Крохкі. Шчыльнасць 1,591—1,604 г/см³. Раствараецца ў вадзе, спірце, мае горкі смак.
Другарадны мінерал пакладаў карналіту і галіту. Радовішчы ў Расіі, Германіі, Казахстане.
Выкарыстанне
Бішафіт з'яўляецца сыравінай на магній і яго злучэнні. Таксама выкарыстоўваецца ў медыцыне, вытворчасці магнезільнага цэменту і інш. Насычэнне драўніны бішафітам надае ёй дадатковую трываласць.
Серафім (Шахмуць)
Серафім, свецкае імя Раман Раманавіч Шахмуць (15 ліпеня 1901, в. Падлессе, цяпер Ляхавіцкі раён, Брэсцкая вобласць — меркавана 5 сакавіка 1946, НКУС, Горкаўская вобласць) — архімандрыт Рускай праваслаўнай царквы.
Кананізаваны Рускай праваслаўнай царквой як свяшчэннамучанік у 2000 годзе. Памяць 24 жніўня (дзень арышту), а таксама ў Саборы навамучанікаў і спаведнікаў расійскіх і Саборы беларускіх святых.
Раннія гады
Нарадзіўся ў беднай шматдзетнай сялянскай сям’і Рамана і Алены Шахмуцяў, беларус паводле паходжання. З дзяцінства наведваў Свята-Духаву царкву ў родным Падлессі (настаяцель быў Іосіф Кезевіч). Меў імкненне да царкоўнага жыцця, калі іншыя дзеці бавіліся звычайнымі гульнямі, ён часта з палачак рабіў крыжыкі, апранаў як епітрахіль фартух і «правіў службу».
Нягледзячы на крайнюю беднасць, у 1915 годзе скончыў двухкласнае народнае вучылішча ў Ляхавічах. У тым жа 1915 годзе памёр бацька, і маці засталася з дзецьмі адна. З 1916 года стаў паслушнікам мінскага Свята-Духава манастыра, але ў 1917 годзе праз падзеі Першай сусветнай вайны вярнуўся ў Падлессе, на акупаваную нямецкімі войскамі тэрыторыю.
Заходняя Беларусь
У 1921 годзе здаў экзамен на псаломшчыка, служыў у Спаса-Праабражэнскай царкве ў Вяляцічах Барысаўскага павета. Потым перабраўся ў Заходнюю Беларусь, якая апынулася ў складзе Польшчы, з чэрвеня 1922 года паслушнік жыровіцкага Успенскага манастыра ў Слонімскім павеце Навагрудскага ваяводства, дзе 1 красавіка 1923 года прыняў манаскі пострыг з імем Серафім. Праз добрыя пеўчыя здольнасці, яму даручылі клірасны послух, стаў добрым рэгентам і ўстаўшчыкам. Рукапаложаны архіепіскапам Панцелеймонам (Ражноўскім) у іерадыякана ў 1926 годзе, а ў 1935 годзе ў іераманаха. У 1926 годзе накіраваны ў прыход вёскі Курашова Бельскага павета Беластоцкага ваяводства. Актыўна займаўся місіянерскай дзейнасцю сярод мясцовых жыхароў, якія ў 1920-я — пачатку 1930-х гадоў перайшлі да уніі. У канцы 1939 года архіепіскапам Панцелеймонам (Ражноўскім) узведзены ў сан ігумена, потым архімандрыта.
Другая сусветная вайна
У часе Другой сусветнай вайны, са жніўня 1941 года архімандрыту Серафіму і айцу Рыгору Кударэнку мітрапалітам Панцелеймонам (Ражноўскім) даверана аднаўленне царкоўнага прыходскага жыцця на акупаванай нацыстамі тэрыторыі Беларусі. Дарогай у Мінск місіянеры наведвалі вёскі і мястэчкі Капыльскага, Слуцкага, Уздзенскага раёнаў, дзе збіралі на імя мітрапаліта прашэнні вернікаў з просьбай адкрыцця царкоўных прыходаў. З лістапада 1941 да пачатку 1942 года служыў у Мінску ў царкве былога Спаса-Праабражэнскага жаночага манастыра. У студзені 1942 года з айцом Рыгорам Кударэнкам выехаў на Віцебшчыну, дзе зноў збіраў прашэнні пра адкрыццё бажніц, правіў богаслужэнні, хрысціў дзяцей. Пазней місіянеры наведалі Быхаў, Жлобін, Магілёў, Гомель. У Чонках Гомельскай вобласці адкрылі жаночы манастыр. Увосень 1943 года вярнуліся ў Мінск. Служылі ў Свята-Духавай царкве. У час адступлення нямецкіх войскаў, у чэрвені 1944 года місіянеры пераехалі ў Гродна.
6 верасня 1944 года разам з Рыгорам Кударэнкам арыштаваныя органамі НКУС у Гродне, праз 5 дзён перавезены ў Мінскую турму. Абвінавачваліся ў актыўным супрацоўніцтве з СД (Служба бяспекі рэйхсфюрара СС). Архімандрыт Серафім катэгарычна адмаўляў гэтае абвінавачванне. Архімандрыт Серафім, айцец Рыгор Кударэнка і айцец Іван Шышла асуджаны Асобай нарадай пры НКУС СССР 7 ліпеня 1945 года да 5 гадоў папраўча-працоўных лагераў. Этапаваны, напэўна, ва Унжанскі лагер МДБ Горкаўскай вобласці (ст. ). Архімандрыт Серафім загінуў у зняволенні, паводле афіцыйнай версіі памёр ад сардэчнай недастатковасці.
Пасля смерці
Рэабілітаваны Пракуратурай Беларусі 22 красавіка 1994 года. Групавая справа архімандрыта і іншых № 35844-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.
У 1999 годзе Сінодам Беларускай праваслаўнай царквы далучаны да ліку святых навамучанікаў. У 2000 годзе кананізаваны Архірэйскім Саборам РПЦ.
Рыгор Маркавіч Трухноў
Рыгор Маркавіч Трухно́ў ( — ) — гісторык, доктар гістарычных навук (1966), прафесар (1967), Заслужаны работнік вышэйшай школы Беларускай ССР (1982).
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Шамкі Барысаўскага павета Мінскай губерні (зараз у Мінскай вобласці Беларусі). У 1929 годзе скончыў савецкую партыйную школу і да 1931 года выкладаў гісторыю на рабфаку ў горадзе Дуброўна. У 1934 годзе скончыў Мінскі педагагічны інстытут (сацяльна-эканамічны факультэт ) і ў 1934—1938 гадах выкладаў гісторыю і геаграфію ў Барысаве. У 1941 годзе скончыў аспірантуру пры кафедры новай гісторыі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. У ліпені—кастрычніку 1941 года працаваў выкладчыкам новай гісторыі Узбекскага дзяржаўнага ўніверсітэта. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны з кастрычніка 1941 года. Ваяваў на Паўднёва-Заходнім, Стэпавым, Данскім, 1-м Беларускім франтах. Удзельнік Сталінградскай бітвы. Дэмабілізаваны ў 1946 годзе ў званні гвардыі капітана. З 1946 года Р. М. Трухноў у Беларускім дзяржаўным універсітэце, прафесар кафедры новай і навейшай гісторыі гістарычнага факультэта. У 1948 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Германская імперыялістычная палітыка на Балканах у перыяд першай Балканскай вайны 1912—1913 гг.», у 1964 годзе — доктарскую на тэму «Рэвалюцыйны ўздым у Германіі (з 1918 года да пачатку Рурскай акупацыі 1923 году)».
Памёр 26 лістапада 1986 года.