cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Чад
Геаграфія
Паверхня — плоская раўніна вышынёй 250—400 метраў. На поўначы нагор’е Тыбесты (вышыня да 3415 метраў, вулкан Эмі-Кусі), на паўночным усходзе плато Эрды і Энеды (вышыня да 1450 метраў), на паўднёвым усходзе масіў Вадаі (вышыня да 1666 метраў), на захадзе раўніна Канем. Карысныя выкапні: баксіты (запасы — 14 млн.тон), сода, соль, дыятаміты, вапнякі, каалін, нафта, уран, берыл, волава, медзь, золата. Клімат трапічны пустынны на поўначы, экватарыяльна-мусонны на поўдні. Сярэдняя тэмпература студзеня ад 15 °C на поўначы да 21 °C на поўдні, ліпеня адпаведна 30 °C і 33 °C. Ападкаў ад 100—250 мм на поўначы да 1000 мм на поўдні. Бываюць пясчаныя буры. Асноўныя водныя рэсурсы на поўдні краіны. Галоўныя рэкі Шары з прытокам Лагонэ (басейн возера Чад) і Батха (басейн возера Фітры). Расліннасць на поўначы прадстаўлена пустыннымі відамі (тамарыск, нізкарослая акацыя, вярблюджая калючка), у зоне Сахель — апустыненныя саванны з зараснікамі хмызнякоў на чырвона-бурых глебах, на поўдні — тыповыя саванны з баабабамі і пальмамі на чырвоных глебах. З жывёл ва ўнутраных раёнах пераважна траваедныя млекакормячыя (слон, жырафа, буйвал, насарогі, антылопы) і драпежнікі (леў, леапард, шакал, гіена). У рэках і азёрах — кракадзілы і бегемоты. Шмат птушак, змей, насякомых. Нацыянальныя паркі Закума і Манда, запаведнікі Абу-Тэльфан і Сініянка-Мінія.
Гісторыя
Чалавек насяляе тэрыторыю Чада з найстаражытных часоў. У 8 ст. у басейне возера Чад сфарміравалася Імперыя Канем, якая ў XII — XIII стст. уключала значную частку тэрыторыі сучаснага Чада. З XI ст. тут пашырыўся іслам, які стаў рэлігіяй пануючых вярхоў. У XVI ст. на ўсходзе Чада склалася дзяржава Вадаі, па паўднёвым захадзе — Багірмі; у канцы XIX ст. значная частка іх уладанняў увайшла ў склад дзяржавы Рабаха. У 1890-я гады на тэрыторыі Чада з’явіліся французскія войскі, якія ў 1900 г. знішчылі дзяржаву Рабаха, да 1914 г. падпарадкавалі ўсю тэрыторыю Чада, і як асобную калонію ўключылі яе ў склад Французскай Экватарыяльнай Афрыкі; з 1946 г. — «заморская тэрыторыя» Францыі. У 1947 г. створана Прагрэсіўная партыя Чада (ППЧ), прадстаўнікі якой у 1957 г. узначалілі першы нацыянальны ўрад краіны. З 1958 г. Чад — аўтаномная дзяржава ў складзе Французскага супольніцтва, з 11 жніўня 1960 г. — незалежная дзяржава. Старшынёй урада стаў Ф.Тамбалбай, які ў верасні 1960 г. быў абраны старшынёй ППЧ. 28 лістапада 1960 г. была прынята Канстытуцыя, якая была направлена на развіццё прадпрымальніцтва і прыцягненне замежных інвестыцый. У 1962 г. уведзены аднапартыйны рэжым ППЧ на чале з прэзідэнтам Ф.Тамбалбаем. Супраць яго вялі ўзброеную барацьбу мусульманскія народы Паўночнага Чада. У красавіку 1975 г. Тамбалбай забіты, уладу захапіў Вышэйшы ваенны савет на чале з генералам Ф.Малумам. Пад націскам паўночных паўстанцаў Малум у жніўні 1978 г. стварыў кааліцыйны ўрад на чале з лідарам Узброеных сіл Поўначы (УСП) Х.Хабрэ. У выніку ўзброенай барацьбы паміж рознымі паўночнымі групоўкамі ў лістападзе 1979 г. створаны Пераходны ўрад нацыянальнага адзінства (ПУНА) на чале з лідарам Фронту нацыянальнага вызвалення Чада (ФНВЧ) Г.Уэдэем; Хабрэ стаў міністрам абароны. З сакавіка 1980 г. разгарнулася грамадзянская вайна паміж ФНВЧ, якому дапамагалі Лівія, і УСП, што апіраліся на Францыю. У чэрвені 1982 г. УСП захапілі сталіцу — Нджамену. Хабрэ ў верасні 1982 г. абвешчаны прэзідэнтам Чада. У 1983—1987 гг. яго войскі разграмілі ўзброеныя сілы ФНВЧ і ўсталявалі кантроль над большай часткай тэрыторыі краіны. У верасні 1989 г. падпісана мірнае пагадненне паміж Чадам і Лівіяй. 1 снежня 1990 г. рэжым Хабрэ скінуты сіламі апазіцыі, якія ўварваліся з тэрыторыі Судана; іх лідар генерал І.Дэбі абвешчаны прэзідэнтам Чада. У кастрычніку 1991 г. дазволена шматпартыйнасць.
У сакавіку 1996 г. прынята новая Канстытуцыя Чада. На альтэрнатыўных выбарах 1996 г. і 2001 г. прэзідэнтам краіны зноў выбраны Дэбі.
Умовы наведвання
Мінімальны тэрмін афармлення візы — 3 дні. Колькасць анкет і фатаграфій — па 2 шт. Анкеты запаўняюцца на рускай або французскай мовах і адсылаюцца ў Канцылярыю пасольства Рэспублікі Чад у Маскве. Да візавага запыту прыкладаецца запрашэнне або факс і міжнародны сертыфікат аб прышчэпцы супраць жоўтай ліхаманкі. Тэрмін дзеяння ўязной візы — 90 дзён. Консульскі збор — 100 долараў ЗША. Бязвізавы транзіт не дазваляецца. Дзеці да 16 гадоў запісваюцца ў візу бацькоў (маці). Пералёт да Нджамены магчыма ажыццявіць толькі праз Парыж, Дубаі, Хартум. Рэгулярныя рэйсы Парыж — Нджамена (чатыры разы на тыдзень) здзяйсняюць самалёты авіякампаніі «Эр Франс».
Пры перасячэнні мяжы неабходна прад’явіць пашпарт з уязной візай, запоўніць бланк паліцэйскага кантролю, у якім паказваюцца асноўныя біяграфічныя звесткі, мэта прыезду і г.д. Дазволены бязмытны ўвоз новых рэчаў і прадуктаў харчавання для асабістага спажывання, апроч аўдыя-, відэа- і камп’ютарнай тэхнікі. На ўвоз золата ў злітках патрабуецца дазвол Цэнтральнага банка Рэспублікі Чад. Забаронены ўвоз наркотыкаў, зброі і боепрыпасаў. Пры вывазе абавязковаму мытнаму кантролю падлягаюць зброя, боепрыпасы, рэдкія віды фаўны. Пры ўвозе і вывазе хатніх жывёл неабходна прад’явіць ветэрынарнае пасведчанне аб прышчэпцы супраць шаленства. Увоз і вываз нацыянальнай валюты не абмежаваны.
Беларускія грамадзяне, якія заязджаюць на тэрмін ад тыдня да 3 месяцаў па агульнаграмадзянскіх замежных пашпартах, падлягаюць абавязковай рэгістрацыі ў іміграцыйнай службе Міністэрства ўнутраных спраў на працягу 72 гадзін, а звыш 3 месяцаў (прыбыццё да сваякоў, праца па кантракце, адкрыццё свайго прадпрыемства і д.г.п.) павінны не пазней 10 дзён запытаць у цэнтральным камісарыяце паліцыі Нджамены дазвол на атрыманне візы на знаходжанне і віду на жыхарства (у абавязковым парадку патрабуецца даведка аб адсутнасці судзімасці, выдадзеная не раней, чым за тры месяца да прыбыцця ў Чад). Для працы па кантрактах замежнікам неабходна атрымаць дазвол Міністэрства працы.
Усе катэгорыі замежнікаў, якія легальна знаходзяцца ў краіне, могуць перасоўвацца па краіне без якія-небудзь абмежаванняў. Тым не менш, у адпаведнасці з арт. 20 Дэкрэту № 211, «па прычынах дзяржаўнай бяспекі або аховы грамадскага парадку свабода перамяшчэння і знаходжання замежных грамадзян у некаторых раёнах Чаду можа быць абмежаваная або забароненая». Не рэкамендуюцца паездкі ў паўночныя і ўсходнія раёны краіны, а таксама на возера Чад.
Адлегласць ад аэрапорта да цэнтра горада — 1,5 км. Кошт праезду на таксі ад аэрапорта да пасольства, а таксама сярэдні кошт адной паездкі на таксі — 2 тыс. франкаў КФА (каля 4 дал. ЗША). Грамадскі транспарт адсутнічае. Дарожны рух — левабаковы. Кошт 1 хвіліны тэлефоннай размовы з Мінскам — 2700 франкаў КФА (каля 5 дол. ЗША), тэлефонная размова ў межах Нджамены — 200 франкаў КФА (0,4 дол. ЗША). Маецца сотавая сетка GSM-900. Кошт абеду ў рэстаране — 20 тыс. франкаў КФА (40 дал. ЗША), нумары ў гасцініцы сярэдняга класа — 90-100 тыс. франкаў КФА (190—210 дол. ЗША). Медыцынскае абслугоўванне платнае. Колькасць кваліфікаваных лекараў абмежавана, некаторыя спецыялісты наогул адсутнічаюць. Для правядзення фота- і відэаздымак патрабуецца афіцыйны дазвол чадскіх уладаў. Фатаграфаванне ваенных аб’ектаў, адміністрацыйных будынкаў, аэрапортаў, паркаў і рэлігійных аб’ектаў забароненае.
Пунта-Перукеці
Пунта-Перукеці (Punta Perrucchetti) — гара на мяжы Італіі і Швейцарыі.
Вышыня над узроўнем мора — 4020 м — найвышэйшы пункт Ламбардыі і другі па вышыні пункт кантона Граўбюндэн і горнага масіва Берніна.
IC 4126
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Маргарыта Іосіфаўна Алігер
Маргарыта Іосіфаўна Алігер (прозвішча пры нараджэнні — Зейлігер; 24 верасня [7 кастрычніка] 1915,, Херсонская губерня — , ДСК «Мічурынец») — савецкая паэтэса і перакладчыца, журналістка, ваенны карэспандэнт. Лаўрэат Сталінскай прэміі другой ступені (1943).
Біяграфія
Маргарыта Зейлігер нарадзілася ў Адэсе ў сям’і служачых: бацька, Іосіф Паўлавіч (Ёсія Пінхусавіч) Зейлігер, займаўся адвакацкай практыкай, быў членам кансультацыйнага бюро пры Адэскім гарадскім з’ездзе міравых суддзяў. Паступіла ў хімічны тэхнікум, працавала па спецыяльнасці на заводзе. У пачатку 1930-х гадоў, у свае 16 гадоў, Маргарыта пакінула вучобу, Адэсу і адправілася ў Маскву. Праваліўшы іспыты ў інстытут, здымала «кут», паступіла на працу ў бібліятэку інстытута ОГИЗ і ў завадскую шматтыражку. Дэбютавала ў друку ў 1933 годзе — у часопісе «Огонёк» за подпісам «Маргарыта Алігер» былі апублікаваныя вершы «Будні» і «Дождж». У 1934—1937 гадах вучылася ў Літаратурным інстытуце імя А. М. Горкага. У 1938 годзе яе прынялі ў Саюз пісьменнікаў СССР.
У 1955 годзе Маргарыта Алігер ўдзельнічала ў стварэнні «адлігаўскага» альманаха «Літаратурная Масква». Член праўлення Саюза пісьменнікаў РСФСР і Саюза пісьменнікаў СССР. Член рэдкалегіі часопіса «Нядзеля літаратурная» (1992).
Ажыццявіла пераклады каля 40 паэтаў.
Юзаф Корсак (кашталян полацкі)
Юзаф Корсак, таксама сустракаецца Іосіф Корсак (каля 1540 — ) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
Каля 1572 года намінаваны на ўрад полацкага земскага суддзі (упершыню згадваецца з гэтым тытулам у кастрычніку 1574), 27 ліпеня 1586 года стаў першым полацкім войскім, пакінуўшы ўрад земскага суддзі. Але згодна са Статутам 1588 года ўрад земскага суддзі стаў вышэй за ўрад войскага, таму неўзабаве Есіф Корсак зноў становіцца земскім суддзём (згадваецца як земскі суддзя ў 1592).
Валодаў маёнткамі Залессе і Лятоўшчына.
Сям’я
З роду Корсакаў герба «Котвіца змененая», сын полацкага падваяводы Яна Глебавіча Корсака.
Муху
Му́ху (таксама вядомы як Маон, Мухумаа; Muhu) — трэці па велічыні востраў Эстоніі пасля Саарэмаа і Хіюмаа агульнай плошчай 198 (204 ) км². З'яўляецца часткай Маандзундскага архіпелага Балтыйскага мора.
Вышыні да 24 м. Як і суседнія астравы, Муху малаўрадлівы, бо складзены галоўным чынам вапнякамі і марскімі адкладаннямі антрапагена. Глебы друзавыя і пясчаныя. Маюцца хваёвыя лясы, а па берагах зараснікі трыснягу.
Асноўныя гаспадарчыя галіны — рыбалоўства і рыбаперапрацоўка, земляробства, жывёлагадоўля. На ўсходнім беразе вострава знаходзіцца порт Куйвасту.
Насельніцтва вострава — 1918 чалавек (2010). На востраве нарадзіўся эстонскі пісьменнік Ааду Хінт.
Маруда
Маруда (Marudo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лодзі.
Насельніцтва складае 1166 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 292 чал./км². Займае плошчу 4 км². Паштовы індэкс — 26866. Тэлефонны код — 0371.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Міхайлаўскае (Алтайскі край)
Міха́йлаўскае (Миха́йловское) — сяло ў Алтайскім краі, адміністрацыйны цэнтр Міхайлаўскага раёна. Насельніцтва — 8907 чал. (2021). Заснавана ў 1878 годзе. Размешчана за 360 км на паўднёвы захад ад Барнаула, на Кулундзінскай раўніне.
Андрэева
Андрэева — жаночая форма прозвішча Андрэеў, а таксама тапонім.
NGC 1468
NGC 1468 (іншыя абазначэнні — MCG -1-10-45, NPM1G -06.0151, PGC 14004) — галактыка ў сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Дэбрэцэнскі ўніверсітэт
Дэбрэцэнскі ўніверсітэт (Debreceni Egyetem) — найбуйнейшая навучальная ўстанова ў Дэбрэцэне і адзін з вядучых універсітэтаў у Венгрыі.
Гісторыя
Сучасны ўніверсітэт заснаваны ў 2000 годзе ў выніку зліцця трох універсітэтаў Дэбрэцэна — сельскагаспадарчага, медыцынскага і прыродазнаўчанавуковага Універсітэта імя Кошута. Станам на 2010-я гады ўніверсітэт прымае каля 32 тыс. студэнтаў, з іх больш за 2 тыс. — з замежжа, прафесарска-выкладчыцкі склад налічвае 1,7 тыс. супрацоўнікаў.
Ладыга (Уздзенскі раён)
Лады́га (, Ладыга) — вёска ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дзешчанскага сельсавета.
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Цепленскага сельсавета.
IC 4127
IC 4127 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) ў сузор’і Гончыя Псы.
Кытманава
Кытманава (Кы́тманово) — сяло ў Алтайскім краі, адміністрацыйны цэнтр Кытманаўскага раёна і Кытманаўскага сельсавета. Размешчана за 110 км на ўсход ад Барнаула, на рацэ Чумыш. Звязана з гарадамі і раёнамі края аўтамабільнымі трасамі. Да найбліжэйшай чыгуначнай станцыі Зарынская 55 км. Дабрацца можна альбо па Зарынскай трасе (дарога 170 км ад Барнаула), альбо па Чуйскім тракце цераз Касіху (дарога 120 км ад Барнаула).
Монца-э-Брыянца
Монца-э-Брыянца (Provincia di Monza e della Brianza, Pruvincia de Munscia e Brianza) — правінцыя ў адміністрацыйнай вобласці Італіі Ламбардыя. Адміністрацыйны цэнтр — горад Монца. Насельніцтва — (2011). Правінцыя размешчана ў паўночнай частцы Італіі, плошча тэрыторыі — 405,49 км².
Афіцыйна рашэнне аб вылучэнні правінцыі з правінцыі Мілан было прынята 12 мая 2004 года, канчаткова працэс размежавання і адміністрацыйна-тэрытарыяльнага падзелу правінцый завяршыўся да 2009 года.
Юрыдычны факультэт ПДУ
Юрыдычны факультэт ПДУ — адзін з факультэтаў Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Гісторыя
Падрыхтоўка юрыстаў у Полацкім дзяржаўным універсітэце вядзецца з 1994 года, а ў 1997 годзе быў утвораны асобы юрыдычны факультэт. Факультэт рыхтуе спецыялістаў у галіне права. Юрыдычны факультэт удзельнічае ў рэалізацыі адукацыйных праграм I і II ступені; перападрыхтоўкі і павышэння кваліфікацыі кадраў.
Гарліб Меркель
Гар́ліб Хе́львіг Ме́ркель (Garlieb Helwig Merkel, Garlībs Helvigs Merķelis;, , Ліфляндская губерня, Расійская імперыя — , , Ліфляндская губерня, Расійская імперыя) — ліфляндскі публіцыст нямецкага паходжання.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і святара ў Ліфляндыі. З 17 гадоў працаваў дарэктарам у сем'ях памешчыкаў і пастараў. У 1790-я гг. далучыўся да гуртка рыжскіх гуманістаў і асветнікаў, ля вытокаў якога стаяў некалі Гердэр. Пад уплывам сваіх старэйшых сяброў у 1794 годзе прыступіў да сачынення сваёй кнігі «Латышы» (Die Letten, vorzüglich in Livland am Ende des philosophischen Jahrhunderts; 1797 годзе), у якой у самых чорных тонах апісвалася жыццё ліфляндскага сялянства, выкрываліся зверствы памешчыкаў-немцаў, утрымліваўся заклік да ўрада Расіі ўмяшацца ў ліфляндскія справы і палегчыць жыццё народа.
Кніга Меркеля выклікала абурэнне сярод памешчыкаў Ліфляндыі, і Меркель вымушаны быў на 10 гадоў пакінуць сваю радзіму. Ён адправіўся ў Веймар, дзе зблізіўся з Гердэрам, у 1800 годзе перабраўся ў Берлін, дзе быў сурэдактарам штотыднёвіка «Ernst und Scherz» (1803—1806, разам з Аўгустам фон Кацэбу). У 1816 годзе Меркель вярнуўся ў Ліфляндыю і з тых часоў жыў там амаль бязвыезна. У далейшым у Рызе былі выдадзены яго кнігі «Пра Германію, дзе я правёў дзесяць гадоў» (Über Deutschland, wie ich es nach einer zehnjährigen Entfernung wiederfand; 1818) і «Карціны і характарыстыкі з майго жыцця» (Darstellungen und Charakteristiken aus meinem Leben; 1839—1840, 2 тамы), тады як памфлет «Свабодныя латышы і эстонцы» (Die freien Letten und Esthen; 1820) быў надрукаваны ў Лейпцыгу.
Церахова (Рослаўльскі раён)
Церахова (Терехово) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Якімавіцкага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Церахова абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
З 2004 па 2019 год у складзе Іванаўскага сельскага паселішча.
Кур’я (Кур’інскі раён)
Кур’я (Курья́) — сяло ў Алтайскім краі, адміністрацыйны цэнтр Кур’інскага раёна. Размешчана за 279 км на поўдзень ад Барнаула. Звязана з гарадамі і раёнамі края аўтамабільнымі трасамі. Да найбліжэйшай чыгуначнай станцыі Паспеліха 60 км. Насельніцтва — 3426 чалавек (2021).
Часовы ўрад Эстоніі
Часовы ўрад Эстоніі (Eesti Ajutine Valitsus) быў сфарміраваны 24 лютага 1918 Камітэтам выратавання, абраным Маапяевам — сходам Эстляндскай губерні. У склад Часовага ўрада ўвайшлі Канстанцін Пятс (старшыня), Юры Вільмс (міністр юстыцыі), Яан Поска (міністр замежных спраў), Юхан Кук (міністр фінансаў), Яан Рамат (міністр харчавання і сельскай гаспадаркі), Андрэс Ларка (ваенны міністр), Вілем Масік (міністр працы і сацыяльнага забеспячэння), Фердынанд Петэрсэн (міністр дарог) і Петэр Пыльд (міністр адукацыі).
Асноўнымі задачамі Часовага ўрада былі лабісцкая дзейнасць дзеля дыпламатычнага прызнання незалежнасці Эстоніі, супрацьстаянне нямецкай акупацыі і падрыхтоўка выбараў у Эстонскі ўстаноўчы сход.
Неўзабаве Эстонія была акупавана нямецкімі войскамі, і краіна трапіла пад адміністрацыйны кантроль Обер Оста. У выніку нямецкай рэвалюцыі і яе капітуляцыі ў I сусветнай вайне 11 лістапада акупанты 19 лістапада фармальна перадалі ўладу ў Эстоніі ў рукі Эстонскага часовага ўрада.
Часовы ўрад склаў свае паўнамоцтвы 8 мая 1919 года ў сувязі з скліканнем 23 красавіка Эстонскага ўстаноўчага сходу.
Маўклівая большасць
Першыя згадванні гэтай фразы адносяцца да XIX стагоддзя, але папулярнасць у сучасным значэнні яна атрымала пасля прамовы амерыканскага прэзідэнта Рычарда Ніксана 3 лістапада 1969 на фоне пратэстаў супраць В’етнамскай вайны, у якой ён заклікаў электарат падтрымаць яго стратэгію «в’етнамізацыі» — паступовай перадачы кантролю над ходам баявых дзеянняў ад амерыканскіх войскаў да паўднёвав’етнамскіх і заключэнні «ганаровага міру».
На працягу амаль 200 гадоў, палітыка нашай дзяржавы, паводле нашай Канстытуцыі, вырашалася лідарамі Кангрэса і Белага дома, якія былі абраны ўсім народам. Калі шумная меншасць, якой бы страснай яна не лічыла сваю пазіцыю, атрымае перамогу над розумам і воляй большасці, у свабоднага грамадства не будзе будучыні ў гэтай краіне. /…/ І таму сёння вечарам я прашу вас — вялікую маўклівую большасць маіх суайчыннікаў-амерыканцаў — я прашу вас падтрымаць мяне.
У сваёй прамове Ніксан супрацьпаставіў сваю стратэгію палітычнага рэалізму ідэалізму пратэстуючых, падкрэсліўшы, што хуткі вывад войск з В’етнама, якога яны патрабуюць, прывядзе да паразы ў вайне і стане пагрозай міру ў свеце. Запрасіўшы падтрымцы ў тых людзей, што падзялялі яго пазіцыю, але не выказвалі гэту падтрымку публічна, Ніксан супрацьпаставіў прыхільнікаў хуткага міру ў В'етнаме астатняй краіне.
Прэзідэнт працягваў выкарыстоўваць падобную рыторыку і ў далейшым, атрымаўшы перамогу на выбарах 1972 г. у 49 з 50 штатаў. Да «маўклівай большасці» таксама звярталіся і кампаніі Рональда Рэйгана у 1970-80-ых гадах, рэспубліканцы падчас пераможных для іх выбараў 1994 года і Дональд Трамп падчас сваёй выбарчай кампаніі 2016 г.
Саарэмаа (павет)
Саарэмаа (Saaremaa або Saare maakond) — павет у Эстоніі, тэрыторыя якога складаецца з астравоў Саарэмаа, Муху, Абрука, Вілсандзі, Рухну і іншых больш дробных астравоў. Цэнтр — горад Курэссаарэ.
NGC 1469
NGC 1469 (іншыя абазначэнні — UGC 2909, MCG 11-5-4, ZWG 305.3, PGC 14261) — галактыка ў сузор’і Жырафа.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Пераростаўскі сельсавет
Пераро́стаўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Добрушскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 г. вёска) Перарост.
Загуззе
Назву Загу́ззе маюць:
Альфрэд Джон Кін
Альфрэд Джон Кін (Alfred John Keene, 1864—1930) — брытанскі мастак-акварэліст, які працаваў у Дэрбі.
Альфрэд быў чацвёртым сынам фатографа Рычарда Кіна (Richard Keene), якіў выдаваў Derby Telegraph, братам акварэліста Уільяма Какстона Кіна (William Caxton Keene) і фатографа Чарльза Бароў Кіна (Charles Barrow Keene). З 1878 па 1895 гады ён вучыўся ў Мастацкай школе Дэрбі.
Разам з Чарльзам Альфрэд вёў сямейны бізнес пасля смерці бацькі. У 1887 годзе ён стаў заснавальнікам «Клуба замалёвак» (Derby Sketching Club).
Малюнкі Кіна калекцыянаваў Альфрэд Гудзі (Alfred E. Goodey), які купіў іх 77 штук. У 1936 годзе Гудзі перадаў сваю калекцыю Музею і мастацкай галерэі Дэрбі.
Лапландыя (правінцыя)
Лапландыя — самая паўночная, самая вялікая і самая маланаселеная правінцыя Фінляндыі. Яна адпавядае былой правінцыі Лапландыя па сваёй тэрыторыі, а цяперашняя правінцыя Лапландыя больш за гістарычную правінцыю Лапландыя, таму што яе паўднёвая частка, таксама вядомая як Перапах’ёла, з’яўляецца часткай гістарычнай правінцыі Астработнія.
Саамы — карэнныя жыхары Лапландыі, але яны ў цяперашні час складаюць меншасць у правінцыі.
Забжэ
Забжэ (Zabrze) — горад на правах павета ў Польшчы, у Сілезскім ваяводстве. Прамысловасць прадстаўленая чорнай металургіяй, машынабудаваннем, хімічнай, шкляной, харчовай і інш.
Адлегласць па прамой паміж гарадамі Забжэ — Мінск 699 км, да Варшавы — 261 км.
Насельніцтва — 178 030 жыхароў (2014).
Вялікія Лукі (значэнні)
Назву Вялікія Лукі маюць:
Вітаміны
Вітамі́ны (ад vita — «жыццё») — група нізкамалекулярных арганічных злучэнняў адносна простай будовы і разнастайнай хімічнай прыроды. Гэта зборная па хімічнай прыродзе група арганічных рэчываў, аб’яднаная па прыкмеце абсалютнай неабходнасці іх для гетэратрофнага арганізму ў якасці складовай часткі ежы. таксама маюць патрэбу ў вітамінах, атрымліваючы іх альбо шляхам сінтэзу, альбо з навакольнага асяроддзя. Так, вітаміны ўваходзяць у склад пажыўных асяроддзяў для вырошчвання арганізмаў фітапланктону. Большасць вітамінаў з’яўляюцца або іх папярэднікамі.
Вітаміны ўтрымліваюцца ў ежы (або ў навакольным асяроддзі) у вельмі малых колькасцях, і таму ставяцца да. Да вітамінаў не адносяць мікраэлементы і незаменныя амінакіслоты.
Навука на стыку біяхіміі, гігіены харчавання, фармакалогіі і некаторых іншых медыка-біялагічных навук, якая вывучае структуру і механізмы дзеяння вітамінаў, а таксама іх прымяненне ў лячэбных і прафілактычных мэтах, называецца вітаміналогіяй.
Агульныя звесткі
Вітаміны ўдзельнічаюць ў мностве біяхімічных рэакцый, выконваючы каталітычную функцыю ў складзе актыўных цэнтраў вялікай колькасці разнастайных ферментаў альбо выступаючы інфармацыйнымі рэгулятарнымі пасярэднікамі, выконваючы сігнальныя функцыі экзагенных прогармонаў і гармонаў.
Канцэнтрацыя вітамінаў у тканках і сутачная патрэба ў іх невялікія, але пры недастатковым паступленні вітамінаў у арганізм наступаюць характэрныя і небяспечныя паталагічныя змены.
З парушэннем паступлення вітамінаў у арганізм звязаныя 3 прынцыповыя паталагічныя станы: недахоп вітаміну — гіпавітаміноз, адсутнасць вітаміну — авітаміноз, і лішак вітаміну — гіпервітаміноз.
Гісторыя
Паняцце «вітамін» было ўведзена ў 1912 годзе Казімірам Функам.
IC 4128-1
IC 4128-1 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Мелеці
Мелеці (Meleti) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лодзі.
Насельніцтва складае 450 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 64 чал./км². Займае плошчу 7 км². Паштовы індэкс — 26843. Тэлефонны код — 0377.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Краснашчокава (Алтайскі край)
Краснашчокава (Краснощёково) — сяло ў Алтайскім краі, адміністрацыйны цэнтр Краснашчокаўскага раёна. Размешчана за 278 км на поўдзень ад Барнаула. Звязана з гарадамі і раёнамі края аўтамабільнымі трасамі. Да найбліжэйшай чыгуначнай станцыі Паспеліха — 105 км. Клімат кантынентальны. Сярэдняя тэмпература студзеня — −14,5, ліпеня — +17,9. Гадавая колькасць атмасферных ападкаў — 430 мм. Заснавана ў 1725 годзе.
Туманаўка (Рослаўльскі раён)
Туманаўка (Тумановка) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Якімавіцкага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Туманаўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
З 2004 па 2019 год у складзе Іванаўскага сельскага паселішча.
Подзелень
По́дзелень (, Подзелень) — вёска ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дзешчанскага сельсавета.
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Цепленскага сельсавета.
Ваенна-марскія сілы Румыніі
Ваенна-марскія сілы Румыніі (Forţele Navale Române) — адзін з відаў узброеных сіл Румыніі. У асноўным уключаюць у сябе ваенна-марскі флот, марскую пяхоту, часткі і падраздзяленні спецыяльнага прызначэння.
Арганізацыя
Галоўны штаб ваенна-марскіх сіл (Statul Major al Forţelor Navale)
Рубаны
Рубаны — тапонім.
Караль Канстанцінавіч Незабытоўскі
Караль Канстанцінавіч Незабытоўскі (Karol Niezabytowski;  — ) — палітычны і дзяржаўны дзеяч Расійскай імперыі і Польшчы, буйны землеўласнік і арганізатар сельскагаспадарчай дзейнасці ў Беларусі. Адзін з лідараў Мінскага таварыства сельскай гаспадаркі. Ганаровы міравы суддзя Бабруйскага павета (1897—1917). Дэпутат (1911—1912) Дзяржаўнага Савета Расійскай імперыі ад Мінскай губерні. Уваходзіў у палітычную групоўку «краёўцаў», а пазней «віленскіх кансерватараў». Міністр сельскай гаспадаркі і дзяржаўных маёмасцей Польшчы (1926—1929), сенатар Польшчы ад Палескага ваяводства (1928—1930). Належаў да кальвінісцка-каталіцкага шляхецкага роду Незабытоўскіх гербу «Любіч». Род належаў да той галіны роду Незабітоўскіх, якая валодала маёнткамі ў Новагародскім ваяводстве і Менскім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага і пісала сваё прозвішча як «Незабытоўскія».
Паходжанне і сям’я
Нарадзіўся 4 лістапада 1865 г. у родавым маёнтку Аляшэвічы ў Гродзенскім павеце Гродзенскай губерні (Расійская імперыя). Паводле іншых дадзеных нарадзіўся ў Гродне. Поўнае імя, якое атрымаў пры хросце ў каталіцтва, было «Караль-Станіслаў». Бацькам быў дваранін-каталік і заможны маянтковец Канстанцін Крыштафавіч Незабытоўскі, а маці — дваранка-каталічка Сафія Каменская. Караль таксама меў яшчэ двух братоў — Стэфана (Станіслава) і Людвіка.
Праз год пасля сканчэння ўніверсітэта, у 1890 г. у Вільні Караль Незабытоўскі ажаніўся з дваранкай-каталічкай Сафіяй Ленскай, род якой адносіўся да сярэднезаможнага карэннага дваранства Мінскага павета Мінскай губерні, а раней — Менскага ваяводства ВКЛ. Ад жонкі Сафіі меў пяць дзяцей:
Адукацыя і выхаванне
У 1879 г. разам са сваім старэйшым братам Стэфанам Незабытоўскім паступіў у 4-ы клас класічнай гімназіі ў Вільні, дзе вучыўся з Браніславам Пілсудскім і яго братам Юзафам Пілсудскім. Пасля сканчэння гімназіі ў 1884 г. паступіў на фізіка-матэматычны факультэт Санкт-Пецярбургскага ўніверсітэта, які скончыў з адзнакай у 1889 г. Пасля ўніверсітэта заняўся кіраваннем гаспадаркай у сямейных маёнтках у Мінскай і Гродзенскай губернях, галоўным цэнтрам якіх былі Бацэвічы ў Бабруйскім павеце Мінскай губерні.
Маёнткі
Пасля смерці бацькі да Караля перайшлі па спадчыне родавы маёнтак Бацэвічы ў Бабруйскім павеце Мінскай губерні, а таксама родавы маёнтак Аляшэвічы ў Гродзенскім павеце Гродзенскай губерні Расійскай імперыі. Пасля шлюбу з атрымаў за жонкай маёнтак Хотаў у Мінскім павеце Мінскай губерні. У пачатку XX ст. набыў у графаў Забелаў маёнтак Ольса (палац, сад і 900 дзесяцін зямлі) у Бабруйскім павеце Мінскай губерні, што было рэдкасцю ў краі, бо з 1864 г. існаваў закон паводле якога каталікі не мелі права купляць зямлю ў заходніх губернях Расійскай імперыі.
Пасля Рыжскага мірнага дагавора (1921), які падзяляў Беларусь на часткі, на польскім баку засталіся толькі маёнткі Аляшэвічы і Хотаў. У міжваеннай Польшчы Незабытоўскі дадаткова ў Аркушаве (пад Гнезнам) купіў зямлю ў памеры 84 моргаў, якая да часу аднаўлення польскай дзяржавы была тэрыторыяй Германскай імперыі і належала да нацыяналізацыі нямецкім уласнікам.
Гаспадарчая і службовая дзейнасць
Стаў членам Мінскага таварыства сельскай гаспадаркі (МТСГ), а пасля і адным з уплывовых яго кіраўнікоў. Сваякі жонкі — Ленскія — таксама былі важнымі членамі МТСГ. З 1901 г. быў і актыўным членам Таварыства ўзаемнага страхавання (ад агню) — арганізацыі пры МТСГ. Паспяхова займаючыся гаспадаркай у маёнтках, стаў значным прадпрымальнікам у Мінскай і Гродзенскай губернях: у пачатку XX ст. у Бацэвічах былі млын, маслабойня, цагельны завод, фабрыка мэблі, пры якой была арганізавана бальніца для работнікаў. У 1909 г. замест драўлянага палаца пабудаваў у Бацэвічах новы, каменны палац, дзе меў шмат антыкварнай мэблі і каштоўных прадметаў мастацтва (асабліва ганарыўся сваім старажытным аўстрыйскім фарфорам). Маючы вялікія капіталы, падтрымліваў фінансава безпрацэнтнымі крэдытамі тых каталіцкіх маянткоўцаў, якім патрабаваліся грошы, каб яны не страцілі маёнткі праз банкруцтва. Гэта было распаўсюджанай традыцыяй у Паўночна-Заходнім краі: банкруцтва каталіцкіх уласнікаў ва ўмовах немагчымасці каталікам набываць зямлю зніжала працэнт каталіцкіх землеўласнікаў у губерні, а значыць — узмацняла б уплыў расійскай улады і рускіх землеўласнікаў.
Па прызначэнні расійскіх улад у 1897—1917 гг. займаў пасаду ганаровага міравога суддзі Бабруйскага павета, што звычайна было максімальным для каталікоў, бо існавала шмат абмежаванняў для каталікоў рабіць службовую кар’еру ў заходніх губернях імперыі. Аднак пасаду суддзі цаніў, бо мог бы і адмовіцца ў любы момант.
У 1897 г. у Бабруйску пабудаваў прыватны гатэль «Бярэзіна і Еўрапейская» (тады на вуглу вуліц Альхоўскай і 2-й Слуцкай, зараз на вуглу вуліц Чангарскай і Карла Маркса), які ў народзе яе называлі «Парыж».
Актывіст «краёўцаў»
Рэвалюцыя 1905—1907 гг. у Расійскай імперыі адкрыла магчымасці для каталікоў займацца адкрытай палітычнай дзейнасцю ў Дзяржаўнай Думе і Дзяржаўным Савеце Расйскай імперыі. Лідары Мінскага таварыства сельскай гаспадаркі сталі галоўнымі распрацоўшчыкамі пастулатаў ліберальна-кансерватыўнай плыні «краёўцаў» і галоўнымі арганізатарамі стварэння Краёвай партыі Літвы і Беларусі (1907—1908). Караль Незабытоўскі стаў адным з членаў-заснавальнікаў партыі.
У 1911 г., калі Раман Скірмунт, віцэ-старшыня МТСГ, быў вымушаны скласці мандат дэпутата ад Мінскай губерні ў Дзяржаўны Савет Расійскай імперыі, Караль Неазабытоўскі, які на выбарах дэпутатаў у 1911 г. заняў другое месца, як намеснік заняў замест Скірмунта месца дэпутата (1911—1912) ад Мінскай губерні ў Дзяржаўны Савет і даслужваў яго кадэнцыю да 1912 г. У часы Першай сусветнай вайны, верагодна, стала знаходзіўся ў Мінскай губерні.
Пасля падзення расійскага самадзяржаўя (1917—1918)
Пасля таго, як у снежні 1917 г. Польская рада Мінскай зямлі (на чале якой было шмат лідараў МТСГ) устанавіла свой кантроль над I Польскім корпусам генерала Юзафа Доўбар-Мусніцкага, штаб-кватэрай якога быў Бабруйск, Караль Незабытоўскі быў прызначаны 30 красавіка 1918 г. членам Ліквідацыйнай маёмаснай камісіі корпуса, а таксама ўваходзіў у склад грамадзянскага кіраўніцтва горада Бабруйска і арганізаваў у Бабруйску польскамоўную гімназію. На тэрыторыях, занятых I Польскім корпусам, працэс захопу сялянамі зямлі былых прыватных маёнткаў быў хутка спынены, а маёнткі вярталіся да былых уласнікаў.
Разумеючы часовасць поспехаў Доўбар-Мусніцкага над бальшавікамі, лідары МТСГ і «польскіх рад» пачалі шукаць збліжэнне з паўнезалежнай пранямецкай польскай Рэгенцкай Радай Каралеўства Польскага (1916—1918) у Варшаве і немцамі, кіруючыся прынцыпам «толькі, каб не Расія». Лідары МТСГ, кіруючыся таксама прынцыпам захавання палітычнай суб’ектнасці Беларусі, праз сваіх дэлегатаў ад Польскай рады Мінскай зямлі заявілі польскай Рэгенцкай Радзе аб жаданні выхаду Беларусі з-пад уплываў бальшавіцкай Расіі, але «без намеру непасрэднага ўключэння Беларусі ў склад Польшчы», што азначала стварэнне польска-беларускай федэрацыі.
Вынікам дамоўленасці з нямецкім камандаваннем стаў наступ у лютым 1918 г. нямецкіх войск на Мінск. Адначасова лідары МТСГ імкнуліся паўплываць на генерала Юзафа Доўбар-Мусніцкага, каб не перашкаджаў руху нямецкіх войск да Дняпра. З гэтай місіяй у другой дэкадзе лютага 1918 г. у Бабруйск, галоўную стаўку I Польскага корпуса, паехала дэлегацыя ад Польскай рады Мінскай зямлі (Геранім Кеневіч (1867—1925), Караль Незабытоўскі (1865—1952), Чэслаў Крупскі), Польскай рады Віленскай зямлі (Вітальд Копец), Польскай рады Магілёўскай зямлі (Канстанцін Гардзялкоўскі) і інш., да якой хутка далучыліся Ежы Асмалоўскі і Козел-Паклеўскі, якія неўзабаве вярнуліся з місіі ў Варшаву да Рэгенцкай Рады. Дэлегацыя паставіла на мэту пераканаць Доўбар-Мусніцкага ў непазбежнаці ліквідацыі Начпола (Naczelny Polski Komitet Wojskowy, Naczpol) і схіліць польскага генерала да супрацоўніцтва з немцамі. Кіраўніцтва Польскай рады Мінскай зямлі пайшло яшчэ далей і паслала з Мінска ў Бабруйск да сваёй дэлегацыі тэлеграму, дзе гаварылася, што, калі Доўбар-Мусніцкі не згодзіцца з прапановамі дэлегацыі «польскіх рад», то трэба прызначыць на месца начальніка I Польскага корпуса іншага афіцэра. Тэлеграма была перахоплена, дастаўлена генералу Доўбар-Мусніцкаму і выклікала заканамернае абурэнне, але ў канечным выніку Доўбар-Мусніцкі згадзіўся выканаць прапановы дэлегацыі не перашкаджаць немцам.
У часы нямецкай улады ў Мінскай губерні (1918)
18-19 чэрвеня 1918 г. у Мінску, занятым нямецкімі войскамі, прысутнічаў на другім Польскім сходзе, арганізаваным лідарамі Мінскага таварыства сельскай гаспадаркі, што былі кіраўнікамі Польскай рады Мінскай зямлі. Другі Польскі сход быў арганізаваны з мэтай канчатковага выцяснення са складу выканаўчага камітэта Польскай рады Мінскай зямлі прыхільнікаў Польскай нацыянальна-дэмакратычнай партыі «эндэкаў» (з іх ідэяй інкарпарацыі Беларусі ў склад Польшчы) і поўнага насаджэння ў шэрагах «польскай рады» ідэі палітычный суб’ектнасці Беларусі, дапускаючы толькі роўнапраўны дзяржаўны саюз Беларусі з Польшчай. Караль Незабытоўскі, з’яўляючыся ўплывовым членам МТСГ, быў выбраны 18 чэрвеня ў склад выканчаўчага камітэта Польскай рады Мінскай зямлі.
Удзельнічаў у аднаўленні карпарацыйнай арганізацыі дваранства Мінскай губерні ў 1918—1920 гг. і выбары графа Ежы Чапскага на пасаду мінскага губернскага маршалка (1918—1920).
Каршакевіч
Каршакевіч — беларускае прозвішча.
Караль Канстанцінавіч Незабытоўскі
Спроба стварэння Вялікага Княства Літоўска-Беларускага (1918)
У пачатку лістапада 1918 г. у Мінску Караль Незабытоўскі ўваходзіў у склад дэлегацыі 30 дваран Мінскай губерні (галоўным чынам з ліку членаў МТСГ) да нямецкага генерала Эрыха фон Фалькенгайна (1861—1922), камандзіра 10-й нямецкай арміі. Дэлегаты звярнуліся з просьбай паведаміць германскаму імператару Вільгельму II аб сваім жаданні стварэння пад нямецкім куратарствам канстытуцыйна-манархічнага Вялікага Княства Літоўска-Беларускага. На сходах МТСГ даўно выказваліся ідэі аб неабходнасці манархічнага ладу дзяржавы: менавіта Караль Незабытоўскі афарыстычна заявіў там аднойчы, што рэспубліка прывядзе да «рэж публіку». Аднак праект стварэння Вялікага Княства Літоўска-Беларускага не ўдалося рэалізаваць і ў канцы лістапада 1918 г. Незабытоўскі пераехаў у трыманую польскімі войскамі Юзафа Пілсудскага Варшаву, бо ў Мінскую губерню прыходзілі войскі бальшавікоў.
Падтрымка федэрацыйных планаў Юзафа Пілсудскага (1919—1921)
У Варшаве Караль Незабытоўскі згрупаваўся з такімі ж маянткоўцамі-эмігрантамі з Мінскай губерні, якія 6 снежня 1918 г. заснавалі сваю арганізацыю «Саюз палякаў беларускіх ускраін» (каля 200 чалавек), на паседжаннях якога звычайна старшынстваваў Эдвард Вайніловіч, старшыня МТСГ. Падтрымаў ідэю ўваходжання літоўска-беларускіх зямель як суб’екта федэрацыі ў склад аднаўляемай у 1919—1920 гг. Юзафам Пілсудскім шматнацыянальнай федэрацыйнай Рэчы Паспалітай і прыняў удзел у фінансаванні Літоўска-беларускіх дывізій.
Ужо 18 студзеня 1919 г. як прадстаўнік Саюза Караль Незабытоўскі разам з Эдвардам Вайніловічам выказваў Р. Фостэру (R.C. Foster), прадстаўніку амерыканскай ваенна-палітычнай місіі, якая рабіла зандаж у Польшчы, пастулаты пазіцый мінскіх дваран аб неабходнасці прызнання за федэрацыйнай дзяржавай, за якую змагаецца Пілсудскі, граніц 1772 г. (г.зн. граніц Рэчы Паспалітай па стану да яе першага падзелу ў 1772 г.). У канцы студзеня 1919 г. у Варшаве разам з Міхалам Ястржэбскім (членам МТСГ і найбліжэйшым сябрам Эдварда Вайніловіча) Незабытоўскі быў прадстаўніком «Саюза палякаў беларускіх ускраін» і Мінскага таварыства сельскай гаспадаркі на сустрэчы з прадстаўнікамі польскага Цэнтральнага таварыства сельскай гаспадаркі (у тым ліку з яго старшынёй Марыянам Кініорскім) і выказваўся супраць любой аграрнай рэформы па пераходу часткі зямлі ад маянткоўцаў да беззямельных грамадзян без належнага выкупу перадаванай зямлі за грошы. Вясной 1919 г. стаў паўнамоцным прадстаўніком Польскага Чырвонага крыжа на беларускім фронце польска-савецкай вайны.
Пасля заняцця Літоўска-беларускімі дывізіямі Мінска ў жніўні 1919 г. заняў пасаду кіраўніка аднаго з галоўных аддзелаў МТСГ — гандлёвага аддзела (г.зв. «сельскагаспадарчага сіндыката») і замаў пасаду да ліпеня 1920 г., калі ў Мінск набліжаліся войскі бальшавікоў — Чырвоная армія.
Рэалізаваць ідэю польска-беларускай федэрацыі не ўдалося. У выніку Рыжскага мірнага дагавора (1921) усе маёнткі і іншая нерухомасць Незабытоўскага, якія аказаліся на савецкім баку (Бацэвічы і ольса), былі нацыяналізаваны савецкай уладай. На польскім баку засталіся маёнткі Хотаў (2300 моргаў) каля Стоўпцаў, Глубокае і Аляшэвічы (разам 2360 моргаў).
У міжваеннай Польшчы (1921—1939)
1 мая 1921 г. Незабытоўскі прысутнічаў на агульным сходзе 54 членаў МТСГ у Варшаве ў зале Цэнтральнага таварыства сельскай гаспадаркі (у доме № 30 на вуліцы Каперніка), дзе Эдвард Вайніловіч зачытаў пратакол аб скасаванні МТСГ, што было ўхвалена ўсімі прысутнымі членамі таварыства, гэтак жа як і палітычная частка таго пратакола, якая рэзка асуджала Рыжскі мірны дагавор (1921) і падзел Беларусі на часткі. Палітычная частка была апублікавана ў газетах. Адным з першых далучыўся да палітычнай групоўкі «віленскіх кансерватараў», якая да «Майскага пераварота» (1926) Юзафа Пілсудскага мела слабыя палітычныя ўплывы ў Польшчы. 31 мая 1926 г. Незабытоўскі сустрэўся з Пілсудскім, з якім меў сяброўскую прыватную бяседу: у час размовы заўпэўніваў Пілсудскага аб вялікай ролі масонства, а таксама выказаў крытычыныя заўвагі адносна ранейшай аграрнай палітыкі Уладзіслава Грабскага, якая прывяла да паніжэння цэн на сельскагаспадарчыя вырабы.
4 ліпеня 1926 г. у Вільні на сходзе 100 асоб была створана Кансерватыўная арганізацыя дзяржаўнай працы (Organizacja Zachowawcza Pracy Państwowej), якая аб’яўлялася як грамадскае аб’яднанне «віленскімі кансерватарамі», у склад якой увайшоў і Незабытоўскі. Падтрымка «віленскімі кансерватарамі» пераварота і новай палітыкі Пілсудскага, асабістая знаёмасць Пілсудскага і Незабытоўскага (яшчэ з гімназіі), а таксама веды і вопыт Незабытоўскага ў аграрных пытаннях, прывялі да таго, што Пілсудскі 2 кастрычніка 1926 г. увёў двух «віленскіх кансерватараў» (Караля Незабытоўскага і Аляксандра Мяйштовіча) у склад новага ўрада : Незабытоўскі стаў міністрам сельскай гаспадаркі і дзяржаўных маёмасцей (1926—27), а пасля (па прычыне перайменавання пасады) міністрам сельскай гаспадаркі (1927—1929). Менавіта Незабытоўскі прапанаваў Мяйштовіча на пасаду міністра юстыцыі (1926—1928), на што Пілсудскі згадзіўся. Прысяга на пасаду адбылася 10 кастрычніка 1926 г. Менавіта з Незабытоўскім і Мяйштовічам Юзаф Пілсудскі прыехаў 25 кастрычніка 1926 г. у Нясвіж да князёў Радзівілаў на сустрэчу з лідарамі «віленскіх кансерватараў» — мясцовымі кансерватыўнымі арыстакратамі і заможнымі маянткоўцамі (з паўночна-усходніх ваяводстваў Польшчы — былых Віленскай, Гродзенскай і Мінскай губерняў Расійскай імперыі), маючы намер атрымаць саюзнікаў супраць польскіх «эндэкаў». Візіт у Нясвіж меў вялікае значэнне для неабходнага росту падтрымкі Пілсудскага з боку землеўладальнікаў усёй Польшчы.
Пасля заняцця пасады міністра Незабытоўскі пачаў кампанію па павышэнні цэн на прадукцыю сельскай гаспадаркі і скасавання бар’ераў для экспарта прадуктаў за мяжу, каб забяспечыць Польшчу наплывам валюты. Аднак віцэ-прэм’ер Казімеж Бартэль быў прыхільнікам нізкіх цэн на прадукты, таму Незабытоўскаму прышлося гэта ўлічваць насуперак сваім поглядам.
Прысутнічаў 18 чэрвеня 1928 г. на пахаванні Эдварда Вайніловіча (1847—1928) у Быдгашчы, а пасля апублікаваў у мясцовай газеце «Dziennik Bydgoski» (5 ліпеня 1928 г.) пахвальны артыкул яго памяці «Pamięci wielkiego obywatela i prawdziwego chrześcijanina», параўноўваючы Вайніловіча з апосталам («бо толькі сапраўдны хрысціянін у стане з пакорнасцю і падпарадкаваннем волі Боскай можа свае няшчасці так мужна пераносіць і мець яшчэ слова суцяшэння для іншых»).
Займаючы пасаду міністра, Незабытоўскі стаў сенатарам (1928—1930) ад Палескага ваяводства.
7 снежня 1929 г. падаў у адстаўку, як і іншыя члены кабінета Казімежа Світальскага, і не ўвайшоў у склад новага кабінета Казімежа Бартэля. Пасля заканчэння кадэнцыі сенатара ад Палескага ваяводства 30 жніўня 1930 г., пакінуў палітыку і пачаў займацца толькі кіраваннем свайго маёнтка Хотаў. У 1930 г. таксама быў адзначаны Камандорскім крыжам з зоркай ордэна Адраджэння Польшчы (1930).
Прыватнае жыццё ў Польшчы (1930—1939)
Пасля адходу ад палітыкі жыў маёнтку Хотаў, гаспадарку якога трымаў на высокім узроўні і дзе заснаваў новы каталіцкі касцёл. Пісаў артыкулы ў газеты кансерватыўнай накіраванасці, у тым ліку і ў газету «віленскіх кансерватараў» «Słowo». Напрыклад, апублікаваў у 1933 г. у польскім кансерватыўным часопісе «Nasza Przyszłość» (t. 27 1933 г.) свой артыкул «Czy polacy są słowianami» («Ці з’яўляюцца палякі славянамі?»), дзе выказаўся, што палякі славянамі не з’яўляюцца.
Смерць і пахаванне
Памёр 26 лістапада 1952 г. у горадзе Бэкенхэм (графства Кент, Велікабрытанія). Быў пахаваны на мясцовых могілках Элмерс Энд (Elmers End Cemetery) горада Бэкенхэм (Beckenham), што зараз ужо з’яўляецца часткай Вялікага Лондана.
У некралогу, размешчаным у брытанскай польскамоўнай газеце «Wiadomości», аб Каралю Незабытоўскім было напісана: «Караль Незабытоўзскі быў неардынарнай і вельмі прадпрымальнай асобай. Будаваў на тэрыторыі Бабруйшчыны дарогі і масты. Арганізоўваў дабрачынную дзейнасць. Дапамагаў моладзі <…> Зараз цяжка сустрэць людзей з такой сілай духа».
У 1990-х гг. дачка Караля Незабытоўскага Ірэна О’Рурык (1907-97) з унукам Іванам наведала Бацэвічы і Бабруйск. Паглядзела на месца зруйнаванай сядзібы ў Бацэвічах, дзе яна дзяўчынкай правяла дзяцінства.
Калюды
Калюды — тапонім.
NGC 1470
NGC 1470 (іншыя абазначэнні — MCG -2-10-16, IRAS03497-0908, PGC 14002) — галактыка ў сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Мератэ
Мератэ (Merate, Meraa) — горад у Італіі, у рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лека. Насельніцтва — (на 2004 г.), шчыльнасць насельніцтва — 1279 чал./км². Плошча — 11 км². Паштовы індэкс — 23807. Тэлефонны код — 039.
Заступнікам населенага пункта лічыцца Амуросій Медыяланскі. Свята штогод адзначаецца 7 снежня.
У 1923 годзе ў Мераце была заснавана найбуйнейшая на той момант абсерваторыя ў Італіі — Астранамічная абсерваторыя Мератэ.
IC 4128-2
IC 4128-2 — галактыка тыпу C+C ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Якуб Мустафавіч Александровіч
Якуб Мустафавіч Александровіч (нар., ) — савецкі і беларускі вучоны-эканаміст. Доктар эканамічных навук (1990), прафесар (1991).
Навуковая дзейнасць
Спецыялізуецца ў галіне рэгіянальнай эканомікі і прагназавання сацыяльна-эканамічнага развіцця на доўгатэрміновую і сярэднетэрміновую перспектыву.
Аўтар звыш 130 навуковых прац, у тым ліку 4 манаграфій. Браў удзел у распрацоўцы найважнейшых тэм рэспубліканскага значэння — генеральных схем развіцця і размяшчэння прадукцыйных сіл Беларусі на перыяд да 1990, 2000 і 2005 гадоў, Асноўных напрамкаў сацыяльна-эканамічнага развіцця Рэспублікі Беларусь на перыяд да 2010 года, Праграмы сацыяльна-эканамічнага развіцця Рэспублікі Беларусь на 2001—2005 гады, Канцэпцыі і праекта Нацыянальнай стратэгіі ўстойлівага сацыяльна-эканамічнай развіцця Рэспублікі Беларусь на перыяд да 2020 года, Праграмы структурнай перабудовы і павышэння канкурэнтаздольнасці эканомікі Рэспублікі Беларусь.
Якуб Мустафавіч прымае ўдзел у арганізацыі і правядзенні розных канферэнцый, семінараў, сімпозіумаў, у тым ліку міжнародных, і выступае з дакладамі. Актыўна ўдзельнічае ў працы рэдакцыйных калегій «Беларускага эканамічнага часопіса» і эканамічнага бюлетэня НДЭІ «Беларуская эканоміка: аналіз, прагноз, рэгуляванне».
Вялікую працу Я. М. Александровіч ажыццяўляе ў галіне падрыхтоўкі навуковых кадраў. Ён з’яўляецца старшынёй Савета па абароне дысертацый пры НДЭІ Мінэканомікі Рэспублікі Беларусь. За высокія дасягненні ў галіне эканамічнай навукі і распрацоўку праграм сацыяльна-эканамічнага развіцця Рэспублікі Беларусь узнагароджаны Ганаровымі граматамі Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь і Міністэрства эканомікі Рэспублікі Беларусь.
Харошаўскі сельсавет
Назву Харо́шаўскі сельсавет маюць:
Харошаўскі сельсавет (Добрушскі раён)
Харо́шаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Добрушскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Харошаўка.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Добрушскага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Церахоўскага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет рэарганізаваны ў Харошаўскі нацыянальны рускі сельсавет. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Церахоўскім раёне БССР. У 1935 годзе рэарганізаваны ў беларускі сельсавет. З 12 лютага 1935 года ў складзе адноўленага Добрушскага раёна, з 20 лютага 1938 года — Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Агародня-Гомельскага сельсавета.
Аляксандраўка-2 (Рослаўльскі раён)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Аляксандраўка-2 абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.