cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Роса
Гісторыя
З 1967 пахаванні на Росе, акрамя выключных выпадкаў, спынены. 10 сакавіка 2005 года падчас дзяржаўнага візіту ў Літву прэзідэнта Польшчы на могілкі Роса Аляксандр Квасьнеўскі і Валдас Адамкус усклалі кветкі на магілы Ёнаса Басанавічуса і Юзафа Пілсудскага.
22 лістапада 2019 года ў капліцы на могілках былі перапахаваныя ўдзельнікі паўстання 1863—1864 гадоў, у тым ліку яго кіраўнікі Кастусь Каліноўскі і Зыгмунт Серакоўскі.
Валерый Іванавіч Грамада
Біяграфія
З кастрычніка 2000 па май 2005 г. працаваў галоўным спецыялістам кіравання навучальных устаноў і кадраў Міністэрства культуры Беларусі. З мая 2005 па верасень 2012 г. — галоўны спецыяліст, галоўны саветнік аддзела культуры, інфармацыі, рэлігій і нацыянальнасцей кіравання сацыяльна-культурнай сферы Апарата Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь. Курыраваў пытанні Міністэрства культуры і Міністэрства інфармацыі.
У 2012 годзе скончыў Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «дзяржаўнае кіраванне сацыяльнай сферай». З верасня 2012 г. па 4 верасня 2016 г. працаваў старшынёй Мінскай гарадской арганізацыі Беларускага прафсаюза працаўнікоў культуры, інфармацыі, спорту і турызму. З верасня 2016 па сакавік 2020 г. — галоўны саветнік упраўлення сацыяльнай палітыкі галоўнага ідэалагічнага ўпраўлення Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.
16 сакавіка 2020 года прызначаны на пасаду намесніка міністра культуры.
Рамясцвянка
Рамясцвя́нка — рака ў Мсціслаўскім і Горацкім раёнах Магілёўскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Быстрая (басейн Дняпра).
Валерый Іванавіч Грамада
Біяграфія
17 жніўня 2020 года прызначаны выконваць абавязкі дырэктара Купалаўскага тэатра замест звольненага Паўла Латушкі, які разам з купалаўцамі запатрабаваў спыніць гвалт у дачыненні да мірных грамадзян і выступіў за пералік галасоў з удзелам незалежных назіральнікаў пасля масавых фальсіфікацый на прэзідэнцкіх выбарах 2020 года, жорсткага разгону акцый пратэстаў, збіцця і катаванняў затрыманых пратэстоўцаў.
Рамясцвянка
Даўжыня ракі 49 км, плошча вадазбору 291 км². Пачынаецца за 1,2 км у напрамку на поўнач ад вёскі Рэместава ў Мсціслаўскім раёне, упадае ў Быструю на паўночна-ўсходняй ускраіне вёскі Кледнявічы. Працякае па Горацка-Мсціслаўскай узвышнай раўніне. Даліна ракі трапецападобная, шырынёй ад 0,2 да 1 км. Шырыня ракі да 15 м. У вярхоўі перасыхае. Прымае сцёк з ручаёў і меліярацыйных каналаў. Асноўны прыток — Лядня (справа).
Каля ракі вёскі Чарнавусы, Пацкава, Івоны, Раздзел, Чапляёўка, Асінаўка, Галёнкі, Пнеўшчына, Садок, Студзянец, аграгарадкі Курманава, Копцеўка. Каля аграгарадка Курманава на рацэ вадасховішча Курманава.
Валерый Іванавіч Грамада
Узнагароджаны
За добрасумленную працу ўзнагароджаны Ганаровым знакам Беларускага прафсаюза працаўнікоў культуры, інфармацыі, спорту і турызму, Ганаровымі граматамі Мінскага абласнога і Мінскага гарадскога аб’яднанняў прафсаюзаў, юбілейным медалём «115 гадоў прафсаюзнага руху».
У 2019 годзе за шматгадовую плённую працу па забеспячэнні правядзення дзяржаўнай палітыкі ў сферы культуры і актыўны ўдзел у рашэнні сацыяльна-культурных задач абвешчана Падзяка Главы Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. У 2020 годзе ўзнагароджаны Ганаровай граматай Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.
Пратон-пратонны цыкл
Прадукты пратон-пратоннага цыкла
Канчатковым прадуктам ланцужка ppI, які пераважае пры тэмпературах ад 10 да 14 мільёнаў градусаў, з'яўляецца ядро атама гелію, якое ўзнікла ў выніку зліцця чатырох пратонаў з выдзяленнем энергіі, эквівалентнай 0,7 % масы гэтых пратонаў. Цыкл складаецца з трох стадый. Спачатку два пратоны, якія маюць дастаткова энергіі, каб пераадолець кулонаўскі бар'ер, зліваюцца, утвараючы дэйтрон, пазітрон і электроннае нейтрына; затым дэйтрон зліваецца з пратонам, утвараючы ядро 3He; нарэшце, два ядры атама гелію-3 зліваюцца, утвараючы ядро атама гелію-4. Пры гэтым вызваляюцца два пратоны.
p
+
→ ²H +
e+
+ [[Нейтрына|
νe
]] + 0,42 МэВ
γ
]] + 5,49 МэВ.
+ 12,85 МэВ.
Іншыя два ланцужкі (ppII і ppIII) уносяць уклад у цыкл пры больш высокіх тэмпературах, чым ppI. На Сонцы каля 85 % зліццяў вадароду ў гелій-4 адбываюцца праз ppI.
Час, праз які Сонца вычарпае сваё «паліва» і тэрмаядзерная рэакцыя спыніцца, ацэньваецца ў 6 мільярдаў гадоў.
pp-Рэакцыя
Рэакцыя зліцця двух пратонаў адбываецца ў 2 стадыі. Спачатку два пратоны ўтвараюць дыпратон :
Дыпратон практычна імгненна распадаецца назад на два пратоны (пратонны распад), аднак, у вельмі рэдкім выпадку ён паспявае ператварыцца ў дэйтрон (ядро дэйтэрыя ²H) праз бэта+ распад :
pep-Рэакцыя
У некаторых выпадках (на Сонцы 0,25 %, ці ў адной рэакцыі з 400) зліццё пратонаў у ядро дэйтэрыя адбываецца не з эмісіяй пазітрона, а з паглынаннем электрона. Такое зліццё двух пратонаў і электрона называецца pep-рэакцыяй (па часціцах у пачатковым стане); у ёй выпраменьваецца монаэнергетычнае нейтрына з энергіяй 1,44 МэВ.
hep-Рэакцыя
Звычайна ядро гелію-3, якое ўтварылася ў другой рэакцыі pp-цыклу пасля зліцця дэйтрона і пратона, рэагуе з іншым ядром ³He (галіна ppI, 85 % ва ўмовах Сонца) ці 4He (галіны ppII і ppIII, сумарна каля 15 % на Сонцы). У вельмі рэдкіх выпадках (10−5% на Сонцы) ³He захоплівае пратон з утварэннем ядра гелію-4, пазітрона і электроннага нейтрына. Гэта так званая hep-рэакцыя (назва ад He+p) рэдкая, бо яна адбываецца праз слабае ўзаемадзеянне — адзін з трох пратонаў, якія існуюць у пачатковым стане, павінен ператварыцца ў нейтрон — у той час як канкуруючыя рэакцыі ³He+³He і ³He+4He, нягледзячы на больш высокі кулонаўскі бар'ер, не звязаны са зменай зарада нуклонаў.
Непамук
Гісторыя
Першая згадка пра вёску Памук датаваная 1144 годам у сувязі з пабудовай непадалёк новага цыстэрцыянскага кляштара. У 1384 годзе Памук зліўся з суседнімі Пржэсаніцамі (Přesanice) і быў перайменаваны ў Непамук. Гэта дазволіла вёсцы ў 1413 годзе атрымаць статус горада. Аднак, у 1420-м годзе кляштар быў спалены, а яго ўладанні перайшлі ў рукі Швамберкаў, тагачасных уладальнікаў зеленагорскай сядзібы. Дзякуючы мудраму кіраванню, Непамук атрымаў шырокія правы варыць піва і праводзіць штогадовы кірмаш. У 1730-м годзе імператар Карл VI павялічыў статус Непамука да горада. З сярэдзіны XIX стагоддзя на працягу ста гадоў Непамук быў раённым судовым цэнтрам.
Вядомыя выхадцы
У Непамуку нарадзіўся каталіцкі святы Ян Непамуцкі.
Амга (значэнні)
Назву Амга маюць:
Баскетбольны саюз Рэспублікі Сербскай
Баскетбольны саюз Рэспублікі Сербскай (Кошаркашки савез Републике Српске) — баскетбольная федэрацыя, якая займаецца арганізацыяй клубных турніраў па баскетболе, кіраванні баскетбольнымі клубамі і развіццём баскетбола на тэрыторыі Рэспублікі Сербскай. Супрацоўнічае з Міністэрствам па справах сям'і, моладзі і спорту Рэспублікі Сербскай. Паўнапраўны член Спартыўнага саюза Рэспублікі Сербскай, супрацоўнічае з баскетбольным саюзам Сербіі. Адрас галоўнага офісу: Баня-Лука, вуліца Драгаміра «драг» Маліч, дом 1.
Турніры
Баскетбольны саюз Рэспублікі Сербскай кіруе баскетбольнымі клубамі Рэспублікі Сербскай і арганізуе правядзенне спаборніцтваў па баскетболе ў краіне.
Арганізацыя
На чале саюза стаіць прэзыдэнт Барыс Спасоевіч. Вышэйшыя органы — Скупшчына і Прэзідыум. У самім баскетбольным саюзе дзейнічае Аб’яднанне баскетбольных трэнераў Рэспублікі Сербскай. Кіраўніцтву саюза падпарадкоўваюцца чатыры баскетбольныя камітэты (па рэгіёнах):
Спіс аб’ектаў PGC (2073001—2074000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2073001—2074000)
Пірэвічы (Пірэвіцкі сельсавет)
Пірэ́вічы (, Пиревичи) — аграгарадок у Жлобінскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Пірэвіцкага сельсавета.
Юрый Ільіч Скуратаў
Юрый Ільіч Скуратаў (нар., Улан-Удэ, Бурацкая АССР) — савецкі і расійскі вучоны-правазнавец, юрыст і палітык. Доктар юрыдычных навук (1987), прафесар. У 1995—1999 гадах — Генеральны пракурор Расійскай Федэрацыі. З 2011 года — старшыня Нацыянальнага савета самарэгулявальная арганізацый трацейскіх арбітраў і суддзяў.
Рудзенка (Жлобінскі раён)
Ру́дзенка (, Руденка) — вёска ў Жлобінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Пірэвіцкага сельсавета.
Да 11 лютага 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Стараруднянскага сельсавета.
Салтанаўка (Жлобінскі раён)
Салта́наўка (, Салтановка) — вёска ў Беларусі, у Жлобінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Пірэвіцкага сельсавета.
Скуратаў
Скуратаў — прозвішча.
Балка
Балка — форма рэльефу, характэрная для прыроднай зоны лесастэпаў і стэпаў. Доўгае і шырокае паніжэнне, сухая або з часовым вадасцёкам лагчына з ўдзірваненымі схіламі, выпрацаваная расталымі снегавымі і дажджавымі водамі. Найчасцей балка з’яўляецца канцавой стадыяй развіцця яра.
У плане марфалогіі балкі маюць спадзіста-ўвагнутае дно. Схілы паступова пераходзяць у міжрэччы, выражаная вяршыня адсутнічае. Даўжыня балак складае ад сотняў метраў да 20-30 кіламетраў, глыбіня — ад некалькіх метраў да дзясяткаў метраў, шырыня — да сотняў метраў.
Балкі часта пакрытыя хмызнякамі і нават лесам, што для стэпаў увогуле не характэрна і звязана з блізкім заляганнем грунтавых водаў. Пры звядзенні лясоў і хмызоў эрозія пачынаецца з новай сілай. Выкарыстоўваюцца балкі як сенажаці, пад агароды, сады і нават сельскія паселішчы.
Ва Украіне балкі завуцца байракамі, у Сібіры — падзямі.
Раман Падаляка
Раман Падаля́ка (нар., Мінск) — беларускі акцёр.
Біяграфія
У 2002 годзе скончыў тэатральны факультэт Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў па спецыяльнасці «Акцёрскае мастацтва драматычнага тэатра і кіно» (курс народнага артыста Беларусі В. М. Раеўскага). З 2002 года працаваў у Нацыянальным акадэмічным тэатры імя Янкі Купалы.
Пасля масавых фальсіфікацый на прэзідэнцкіх выбарах 2020 года, жорсткага разгону акцый пратэстаў, збіцця і катаванняў затрыманых пратэстоўцаў, калектыў Купалаўскага тэатра 13 жніўня запатрабаваў спыніць гвалт у дачыненні да мірных грамадзян і выступіў за пералік галасоў з удзелам незалежных назіральнікаў. 17 жніўня ўладамі быў звольнены дырэктар тэатра Павел Латушка. 26 жніўня Раман Падаляка разам з большасцю трупы і іншымі супрацоўнікамі тэатра звольніўся ў знак пратэсту.
Творчасць
Сярод найлепшых роляў: Андрэй («Страсці па Аўдзею» У. Бутрамеева), Эмануэль («Барух-Эмануэль» Д. Плакса), Ратнік («Князь Вітаўт» А. Дударава), Уцякін, Недзім («Саламея» С. Кавалёва), Гайдук («Ідылія» В. Дуніна-Марцінкевіча), Муж, Гаспадар купэ («Мы і ЯНО» А. Аверчанкі), Карл («» А. Стрындберга), Студэнт («С. В.» паводле А. Чэхава «Вішнёвы сад»), Іван Цярэшка («Балада пра каханне» В. Быкава), Якаб Рундзіс («Вольга» ), Тоні («» К. Чапека).
У бягучым рэпертуары (2020) выконваў ролі: Васіль («Людзі на балоце» паводле І. Мележа), Граф («Пан Тадэвуш» А. Міцкевіча), Барыс Аляксеевіч Трыгорын («» А. Чэхава), Ігнат («Дзве душы» М. Гарэцкага), Лука Лукіч Хлопаў («Рэвізор» М. Гогаля), Пан Альберт («Шляхціц Завальня, або Беларусь у фантастычных апавяданнях» паводле Я. Баршчэўскага).
Канкурэ
Канкурэ́ (Konkouré) — рака ў Афрыцы, у заходняй частцы Гвінеі.
Даўжыня ракі каля 300 км (303 км ). Плошча вадазбору каля 15 000 км². Сярэдні расход вады каля 1000 м³/с. Выток ракі знаходзіцца на плато Фута-Джалон. Упадае ў Атлантычны акіян, утвараючы эстуарый. На рацэ шмат парогаў і вадаспадаў, у тым ліку вадаспад Канкурэ вышынёй 411  м.
Вольны каралеўскі шахцёрскі горад
Вольны каралеўскі шахцёрскі горад — у Сярэднявеччы шахцёрскі горад, які атрымаў ад караля прывілеі, што давалі лепшыя магчымасці для развіцця. У цэнтральнай Славакіі існавалі восем такіх месцаў:
Галоўным шахцёрскім горадам была Крэмніца, пазней гэтая функцыя перайшла да самакіравання Баньска-Шцьяўніцы.
Вулдрыдж (Місуры)
Вулдрыдж (Wooldridge) — вёска ў акрузе, штат Місуры, ЗША.
Клімат
У Вулдрыдже вільготны кантынентальны клімат (Дфа) з гарачым, дажджлівым летам і халоднай зімой. Навальніцы распаўсюджаны як вясной, так і летам. Зімой звычайна бывае невялікі снег, хоць каля паловы зімовых ападкаў выпадае ў выглядзе дажджу.
Гісторыя
Вулдрыдж быў заснаваны ў 1901 года. Вёска была названа ў гонар доктара Вулдрыджа, першапачатковага ўладальніка гарадскога ўчастка. Пошта пад назвай Вулдрыдж працуе з 1902 года.
Дэмаграфія
Паводле перапісу 2010 года, у вёсцы жыў 61 чалавек у 32 хатніх гаспадарках з 15 сем’ямі. Шчыльнасць насельніцтва складала 387 чал./км². Было 39 кватэр (247/км²). Доля іспанамоўных складала 11,5 % ад усіх жыхароў.
На 100 жанчын у вёсцы прыпадала 90,6 мужчыны; на 100 жанчын ва ўзросце 18 гадоў і старэй — 85,2 мужчыны таксама старэйшыя за 18 гадоў. 14,3 % людзей апынуліся за рысай беднасці, у тым ліку 0,0 % дзяцей ва ўзросце да 18 гадоў і 100,0 % людзей ва ўзросце 65 гадоў і старэй.
Грамадзянскае занятае насельніцтва складала 31 чалавек.
Расавы склад насельніцтва
Марлен Мартынавіч Хуцыеў
Марлен Мартынавіч Хуцыеў (, Тыфліс — ) — савецкі і расійскі кінарэжысёр, сцэнарыст, акцёр, педагог. Народны артыст СССР (1986), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Расійскай Федэрацыі (1993).
Біяграфія
У 1968—1971 гг. — мастацкі кіраўнік ТА «Экран» Цэнтральнага тэлебачання. З 1978 года кіраваў майстэрняй рэжысуры мастацкага кіно ва УДІК. З 1987 года — загадчык кафедры рэжысуры мастацкага фільма УДІКа, прафесар. У жніўні 2009 года пад моцным ціскам рэжысёр быў вымушаны падпісаць заяву з просьбай аб вызваленні ад гэтых абавязкаў.
Скепня
Ске́пня (, Скепня) — вёска ў Жлобінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Пірэвіцкага сельсавета.
Марлен Мартынавіч Хуцыеў
Біяграфія
У 1965—1986 гг. — сакратар праўлення СК СССР. З 1998 года — старшыня Камітэта па гульнявым кіно Саюза Расіі кінематаграфістаў. З 1989 года — Прэзідэнт Гільдыі кінарэжысёраў Расіі. У 1994—1995 гг. — прэзідэнт кінафестывалю «Акно ў Еўропу».
Скепня
У 1924—1966 гадах цэнтр Скяпнянскага сельсавета.
Сухі Востраў (Жлобінскі раён)
Сухі́ Во́страў (, Сухий Остров) — пасёлак у Жлобінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Пірэвіцкага сельсавета.
Да 1 снежня 1966 года пасёлак уваходзіў у склад Скяпнянскага сельсавета.
Джулі Фішэр
'''Джулі Д. Фішэр''' (Julie D. Fisher) — амерыканскі дыпламат, пасол ЗША ў Беларусі.
Дыпламатычная кар’ера
З 2011 па 2013 гады працавала намеснікам дырэктара канцылярыі генеральнага сакратара НАТА, дзе займалася пытаннямі Паўночнай Амерыкі, краін Балтыі, аператыўнай палітыкай, а таксама абаронай і стрымліваннем.
Працавала ў амбасадах ЗША ў Тбілісі, Кіеве і Маскве. Была кіраўніком апарату намесніка сакратара Дзяржаўнага дэпартамента па пытаннях кіравання і рэсурсаў; дырэктарам аператыўнага цэнтра Дзярждэпартамента. Да гэтага працавала дарадцам па палітычных і эканамічных пытаннях у амбасадзе ЗША ў Грузіі.
З 1 верасня 2018 года па 22 ліпеня 2020 года займала пасаду намесніка памочніка дзяржсакратара па Заходняй Еўропе і Еўрапейскім саюзе ў офісе Дзярждэпа па Еўропе і Еўразіі.
Карлік Нос
Казка распавядае пра хлопчыка Якаба, якога ведзьма ператварыла ў пачварнага карліка за яго кпіны, але той працуе і знаходзіць траву, якая вяртае яго да папярэдняга выгляду.
Беларускія пераклады
Пераклад на беларускую мову казкі «Карлік Hoc» выйшаў асобным выданнем у 1938 годзе. Але гэтая казка перакладалася не з арыгіналу, а з рускамоўнага перакладу. У 2014 годзе выдадзены пераклад з нямецкай Уладзіміра Папковіча.
Полак
Полак — прозвішча.
Рэгіёны Венгрыі
Сем рэгіёнаў Венгрыі былі вылучаны ў 1999 паводле Закона 1999/XCII, які з'яўляецца перапрацоўкай Закона 1996/XXI. Венгрыя падзелена на 7 рэгіёнаў, якія ў сваю чаргу падзеленына драбнейшыя адміністрацыйныя адзінкі — медзье.
Гл. таксама
Адміністрацыйны падзел Венгрыі
Гарадзішчанскі сельсавет (Баранавіцкі раён)
Гарадзі́шчанскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Баранавіцкага раёна Брэсцкай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр — гарадскі пасёлак Гарадзішча.
Гісторыя
Гарадзішчанскі сельсавет упершыню быў утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Гарадзішчанскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. Цэнтр — гарадскі пасёлак Гарадзішча, які не ўваходзіў у склад сельсавета (меў уласны пассавет). З 8 студзеня 1954 года ў складзе Брэсцкай вобласці. 16 ліпеня 1954 года Гарадзішчанскі сельсавет быў перайменаваны ў Велікасельскі сельсавет з цэнтрам у вёсцы Вялікае Сяло. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Баранавіцкага раёна. Скасаваны 19 студзеня 1965 года, населеныя пункты перададзены ў падпарадкаванне Гарадзішчанскага пассавета.
26 чэрвеня 2013 года Гарадзішчанскі пасялковы савет (21 населены пункт: гарадскі пасёлак Гарадзішча, аграгарадок Арабаўшчына, вёскі Амнявічы, Боўцічы, Брыксічы, Вялікае Сяло, Гаранавічы, Грыбаўшчына, Душкаўцы, Зялёная, Калдычэва, Канюшоўшчына, Кісялі, Мастытычы, Мікулічы, Навасёлкі, Насейкі, Паручын, Пруды, Станкевічы і Ясянец) быў ператвораны ў сельсавет; у склад сельсавета таксама перададзеныя ўсе населеныя пункты — Агароднікі, Багушы, Гірмантаўцы, Жабінцы, Жалезніца, Каўшы, Крапачы, Красявічы, Лозы, Навінкі, Нагорнае, Несцяры, Сакаловічы, Слабажаны, Сялявічы — скасаванага Гірмантаўскага і ўсе населеныя пункты — вёскі Алізараўшчына, Быткоўшчына, Вызарак, Высадавічы, Грачыхі, Карчова, Кутаўшчына, Мітрапольшчына, Пянчын, Пярэвалака, Рудашы, Скробава, Трацэвічы і пасёлак Савецкі — скасаванага Карчоўскага сельсаветаў.
Склад
Да 2013 года ў склад Гарадзішчанскага пасялковага савета ўваходзілі 19 вёсак і 1 аграгарадок.
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета (разам са скасаванымі пасля Гірмантаўскім і Карчоўскім) паводле перапісу 2009 года — 3105 чалавек, з іх 94,7 % — беларусы.
Паўночная Венгрыя
Паўночная Венгрыя (Észak-Magyarország) — статыстычны (NUTS 2) рэгіён Венгрыі, які ўключае медзье Боршад-Абаўй-Земплен, Хевеш, Ноград. На поўначы мяжуе са Славакіяй.
Цяжкая прамысловасць — найбольш развітая галіна эканомікі Паўночнай Венгрыі. Перспектыўнай галіной лічыцца турызм.
На тэрыторыі рэгіёна знаходзіцца самы высокі пункт Венгрыі — гара Кекеш. Размешчаная на мяжы са Славакіяй пячора Барадла уключана ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Паўночная паютэ (мова)
Паўночная паютэ (саманазва: Numu) — адна з паўночных нумійскіх моў, родная мова паўночных паютэ і банак. У 2007 г. на ёй размаўлялі каля 700 чалавек у ЗША.
У наш час вывучаецца ў шэрагу школ у штатах Арэгон і Невада.
Беднасць
Бе́днасць — дэфіцыт або адсутнасць пэўнай сумы матэрыяльнай маёмасці або грошай. Беднасць уяўляе сабой шматгранны панятак, які можа ўключаць у сябе сацыяльныя, эканамічныя і палітычныя элементы. Абсалютная беднасць, ускрайняя беднасць або галеча ставяцца да поўнай адсутнасці сродкаў, неабходных для задавальнення асноўных асабістых патрэбаў, як то прадукты харчавання, адзенне і жыллё.
Парог, пры якім вызначаецца абсалютная беднасць лічыцца прыкладна так жа, незалежна ад месца пражывання або часу існавання чалавека. З іншага боку, адносная беднасць мае месца ў той ці іншай краіне, калі чалавек не здольны дасягнуць мінімальнага ўзроўня жыцця, у параўнанні з астатняй часткай насельніцтва гэтай краіны. Такім чынам, парог, пры якім вызначаецца адносная беднасць вар’іруецца ад адной краіны да іншай або ад аднаго грамадства да іншага.
Забеспячэнне асноўных патрэбаў можа быць абмежавана няздольнасцю ўрада прадастаўляць паслугі праз карупцыю, ухіленне ад выплаты падаткаў, запазычанасці і крэдытных умоў, і ад уцечкі мазгоў у сферы аховы здароўя і спецыялістаў у галіне адукацыі. Стратэгіі павелічэння даходаў, каб зрабіць асноўныя патрэбы больш даступнымі, як правіла, уключаюць у сябе сацыяльнае забеспячэнне, прадастаўленне эканамічнай свабоды і фінансавых паслуг.
Скарачэнне беднасці па-ранейшаму з’яўляецца сур’ёзнай праблемай і мэтай для шматлікіх міжнародных арганізацый, як то Арганізацыя Аб’яднаных Нацый і Сусветны банк.
Расна (возера)
Ра́сна — возера ў Полацкім (на мяжы з Ушацкім) раёне Віцебскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Ушача, за 12 км у напрамку на поўнач ад гарадскога пасёлка Ушачы, прыкладна за 700 м на ўсход ад вёскі Шэндзялы.
Плошча паверхні возера 0,4 км². Даўжыня 0,88 км, найбольшая шырыня 0,66 км, даўжыня берагавой лініі 2,4 км. Найбольшая глыбіня возера дасягае 2,1 м. Плошча вадазбору 5,7 км².
Катлавіна возера рэшткавага тыпу, выцягнутая з захаду на ўсход. Схілы катлавіны вышынёй 3—5 м, усходнія і паўднёва-ўсходнія да 6—9 м. Берагі нізкія, забалочаныя. Заходнія і паўночныя берагі сплавінныя. Вакол возера пойма шырынёй да 250 м. Мелкаводдзе пясчанае, на большых глыбінях дно выслана сапрапелем. Возера зарастаючае.
У Расна ўпадае ручай з возера Астроўна, у паўднёвай частцы выцякае ручай у возера Салонец.
Том Стопард
Сэр Том Стопард (нар. 3 ліпеня 1937, Злін) — брытанскі драматург.
Біяграфія
Стопард (сапраўднае імя Томаш Штраўслер) нарадзіўся ў чэшскім Зліне. Каб пазбегнуць пераследу нацыстаў, 15 мая 1939 года сям’я з'яджае ў Сінгапур. А ў 1941 годзе, ратуючыся ад уварвання Японіі ў Сінгапур, сям’я пераяжджае ў Індыю. Бацька Тома затрымаўся ў Сінгапуры і быў забіты японцамі.
У Індыі Стопард атрымлівае адукацыю. Яго маці бярэ шлюб з маёрам брытанскай арміі Кенетам Стопардам, з-за чаго Том атрымлівае прозвішча Стопард. У 1946 годзе сям’я пераяжджае ў Вялікабрытанію.
У 17 год Стопард кідае школу і пачынае працаваць журналістам. У 1960 годзе ён сканчае сваю першую п’есу «Шпацыр па вадзе» (A Walk on the Water), якая пазней выдавалася пад назвай «Уваходзіць вольны чалавек» (Enter a Free Man).
У 1977 годзе Стопард зацікавіўся праблемамі парушэнняў правоў чалавека ў краінах Цэнтральнай і Усходняй Еўропы і СССР. У лютым 1977 года ён наведвае СССР у складзе дэлегацыі «Міжнароднай амністыі». У чэрвені таго ж года Стопард сустракаецца ў Чэхаславакіі з Вацлавам Гаўлам. У жніўні 2005 года Стопард наведвае Мінск, дзе праводзіць семінар па драматургіі, ды даследуе праблемы парушэнняў правоў чалавека і палітычную сітуацыю ў Беларусі.
У 1997 годзе атрымаў рыцарскае званне.
У 1998 годзе атрымлаў «Оскар» ад Амерыканскай кінаакадэміі за сцэнарый да фільма «Закаханы Шэкспір» (Shakespeare In Love).
Спасылкі
Біяграфія на imdb.com
Крэмніца
Крэ́мніца (Kremnica, Kremnitz, Körmöcbánya, Cremnicium) — горад у Банскабістрыцкім краі Славакіі. Мае багатую горназдабыўчую і чаканную мінуўшчыну. Падчас Венгерскага каралеўства мела статус вольнага каралеўскага шахцёрскага горада.
Гісторыя
У Сярэднявеччы і Новым часе Крэмніца была адным з галоўных шахцёрскіх гарадоў свету дзякуючы сваім вялізным пакладам залатой руды ў Крэмніцкіх гарах. Першыя звесткі пра падземную здабычу з'яўляюцца ў IX стагоддзі.
Упершыню ўпамінаецца ў пісьмовых крыніцах 17 лістапада 1328 года, калі венгерскі кароль Карл I Роберт надаў Крэмніцбані прывілей вольнага каралеўскага шахцёрскага і чаканнага горада, а таксама заснаваў тут манетны двор, які на працягу свайго існавання чаканіў залатыя і сярэбраныя манеты для розных еўрапейскіх каралеўскіх двароў. Флорыны, а пазней і знакамітыя крэмніцкія дукаты служылі плацёжнымі сродкамі ў міжнародных разлікаў праз сваю надзвычайную чысціню золата, з'яўляючыся таксама ўзорам для ўсіх еўрапейскіх манетных двароў. Крэмніцкі манетны двор стаў адным з найстарэйшых падобных у свеце і адным з нешматлікіх, што не спынілі сваю дзейнасць. У цяперашні час тут выпускаюцца славацкія еўра.
Здабыча руды і чаканка манет прынеслі гораду багацце і славу. За найвялікшую вытворчасць золата ў Венгрыі ў XIV стагоддзі горад атрымаў прыстаўка «залатая» Крэмніца.
У 1331 годзе Крэмніца стала рэзідэнцыяй камерграфа, які курыраваў усе шахты і манетныя двары ў дванаццаці камітатах Венгрыі. Пад канец XIV стагоддзя Крэмніца стала сталіцай шахцёрскіх гарадоў у цэнтральнай Верхняй Венгрыі, у XV стагоддзі стала другім па значнасці венгерскім горадам, пастаянна атрымліваючы новыя прывілеі.
Здабыча золата і вытворчасць манет у Крэмніцы дасягнулі кульмінацыі ў XIV—XV стагоддзях. Як адзін з найістотнейшых цэнтраў пратэстанцкай Рэфармацыі ў краіне, горад уваходзіў у пратэстанцкую «Лігу сямі шахцёрскіх гарадоў» разам з Банска-Белай, Банска-Быстрыцай, Банска-Шцьяўніцай, Любетавай, Нова-Баняй і Пуканцам.
У 1765—1772 гадах у месце быў пастаўлены адзін з апошніх маравых слупоў у габсбургскіх уладаннях.
Пазней золатаздабыча становіцца ўсё даражэйшай з-за таго, што даводзілася капаць усё глыбейшыя і глыбейшыя шахты. Апошняе золата было здабытае ў 1970 годзе, і з таго часу ўсе шахты зачыненыя.
Спіс захворванняў бярозы
Гэты артыкул прадстаўляе сабой спіс захворванняў.
Вуліца Масюкоўшчына
Вуліца Масюкоўшчына  — вуліца ў Фрунзенскім раёне Мінска. Да 2004 г. была Цэнтральнай вуліцай вёскі Масюкоўшчына. З 2004 г. у складзе г. Мінска. Пачынаецца ад Люцынскай вул. і пераходзіць у вул. М. Лынькова ў раёне канцавога аўтобуснага прыпынку «Масюкоўшчына» і чыгуначнага палатна лініі Мінск-Пасажырскі — Маладзечна, паміж прыпыначнымі пунктамі Лебядзіны і Масюкоўшчына. На вуліцы адзначана 148 дамоў пераважна прыватнай аднапавярховай забудовы.
Раманаў
Раманаў — рускае прозвішча, утворанае ад імя Раман.
Казёл (Жлобінскі раён)
Казёл (, Козёл) — былая вёска ў Жлобінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Салонскага сельсавета.
Да 11 лютага 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Мормальскага сельсавета, да 8 снежня 1966 года — у склад Акцябрскага сельсавета. Ліквідавана 1 жніўня 2008 года.
Гайко
Гайко — прозвшча.
Старая (рака)
Старая — рака ў Расіі і Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Бярэ пачатак з возера Ярыца на тэрыторыі Себежскага раёна Пскоўскай вобласці, цячэ ў паўднёва-ўсходнім напрамку, упадае ў возера Лісна на тэрыторыі Беларусі. У ніжнім цячэнні па рацэ праходзіць мяжа паміж Расіяй і Беларуссю. Даўжыня каля 10 км. Асноўны прыток — рака Прастырыца (левы). У басейне ракі знаходзяцца азёры Прыпішы і Прастырыца.
Лясань
Ляса́нь (, Лесань) — вёска ў Жлобінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Салонскага сельсавета.
Да 8 снежня 1966 года вёска ўваходзіла ў склад Акцябрскага сельсавета.
Вялікія Рагі
Вялі́кія Рагі́ (, Великие Роги) — вёска ў Жлобінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Салонскага сельсавета. Насельніцтва 697 чал. (2010). Знаходзіцца за 2 км на поўдзень ад горада і чыгуначнай станцыі Жлобін (лінія Бабруйск — Гомель), за 92 км ад Гомеля.
На ўсходзе абалона ракі Дняпро.
Гісторыя
Паводле пісьмовых крыніц вядомая з пачатку XIX стагоддзя як вёска ў Рагачоўскім павеце Магілёўскай губерні. Паводле рэвізійных матэрыялаў 1858 года валоданне князя Л. М. Галіцына. Паводле перапісу 1897 года знаходзіліся школа граматы, хлебазапасны магазін, цагельня. У 1909 годзе 920 дзесяцін зямлі, у Стрэшынскай воласці. Дзейнічала царкоўна-прыхадская школа.
Істобкі
Істо́бкі (, Истобки) — вёска ў Жлобінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Салонскага сельсавета. Насельніцтва 127 чал. (2004). Знаходзіцца за 12 км на поўдзень ад горада Жлобін, за 4 км ад чыгуначнай станцыі Мормаль (лінія Жлобін — Калінкавічы), за 82 км ад Гомеля.
Усі Класік 2013 (снукер)
Усі Класік 2013 — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 17 па 23 чэрвеня 2013 года ў Wuxi City Sports Park Stadium, у горадзе Усі, Кітай. Турнір стаў шостым розыгрышам Усі Класік, які быў заснаваны ў 2008 годзе пад назвай Цзянсу Класік і да 2012 года праходзіў як запрашальны нярэйтынгавы турнір. Прызавы фонд турніру склаў £470,000 (на £65,000 больш, чым у мінулым годзе), з якіх £80,000 атрымаў пераможца.
Істобкі
Гісторыя
Паводле пісьмовых крыніц вядомая з XIX стагоддзя як вёска ў Магілёўскай губерні. З 1880 года дзейнічаў хлебазапасны магазін. Паводле перапісу 1897 года знаходзіліся 2 ветракі. У 1909 годзе 1200 дзесяцін зямлі, школа, млын, у Стрэшынскай воласці Рагачоўскага павета.
Вялікія Рагі
Гісторыя
У 1930 годзе арганізаваны калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны акупанты спалілі 16 двароў, забілі 37 жыхароў. 45 жыхароў загінулі на франтах. Паводле перапісу 1959 года ў складзе Жлобінскай птушкафабрыкі (цэнтр — вёска Саланое). Працуе пачатковая школа. Да 8 снежня 1966 года вёска ўваходзіла ў склад Акцябрскага сельсавета.
Усі Класік 2013 (снукер)
Пераможцам турніру стаў Ніл Робертсан.
Істобкі
Гісторыя
У 1930 годзе арганізаваны калгас «Серп і молат», працавалі 2 ветракі. Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў чэрвені 1943 года акупанты спалілі 128 двароў і забілі 3 жыхароў. 16 жыхароў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 года ў складзе саўгаса «Ніва» (цэнтр — вёска Нівы). Працуе фельчарска-акушэрскі пункт. Да 11 лютага 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Мормальскага сельсавета, да 8 снежня 1966 года — у склад Акцябрскага сельсавета.
Усі Класік 2013 (снукер)
Рэйтынгавыя ачкі
Усі Класік 2013 меў такое ж размеркаванне рэйтынгавых ачкоў, як і на астатніх турнірах, якія праходзілі ў Кітаі акрамя International Championship (Шанхай Мастэрс, World Open і Адкрыты чэмпіянат Кітая). Пераможца турніру атрымаў 7000 рэйтынгавых ачкоў. Больш каштоўнымі турнірамі (у плане рэйтынгу) былі толькі International Championship, чэмпіянат Вялікабрытаніі (на абодвух пераможцы атрымлівалі па 8000 ачкоў) і чэмпіянат свету (пераможца атрымаў 10000 балаў).
Уайлдкард раўнд
Чатыры кітайскія аматары атрымалі ўалдкард ад арганізатараў турніру: Чжоў Юйлон, Чжу Інхуй, Джаа Сіньтун і Лю Нінг. Яны гулялі ў папярэднім раўндзе за права выступаць у першым крузе асноўнага турніру супраць чацвярых выпадковых гульцоў з 32 ніжэйшых сеяных, якія прайшлі кваліфікацыйны раўнд: Джымі Робертсана, Рыан Эванс, Віні Калабрэзэ і Адама Дафі.
Малыя Рагі
Малы́я Рагі́ (, Малые Роги) — вёска ў Жлобінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Салонскага сельсавета.
Да 8 снежня 1966 года вёска ўваходзіла ў склад Акцябрскага сельсавета.
Ян Лебенштэйн
Біяграфія
Скончыў Акадэмію выяўленчага мастацтва ў Варшаве (1948—1954). У 1955 годзе браў удзел у калектыўнай антываеннай выставе. З 1956 года быў звязаны з незалежным Тэатрам на Тарчынскай, створаным паэтам, драматургам і акцёрам Міронам Бялашэўскім, тут адбылася яго першая персанальная выстава.
У 1959 годзе атрымаў Галоўную прэмію на Першым маладзёжным біенале ў Парыжы. Перасяліўся ў Францыю. Браў удзел у Дакуменце-II у Каселі (1959). Мастаком зацікавіліся музеі і галерысты. У 1964 годзе выстава Лебенштэйна адкрылася ў Музеі Пікаса (Анціб) і інш. Быў звязаны з парыжскім часопісам «Культура» і колам Ежы Гедройца. У 1971 годзе атрымаў французскае грамадзянства. У 1977 годзе адбылася экспазіцыя яго работ на радзіме. У 1992 годзе, пасля працяглага перапынку, арганізавана вялікая рэтраспектыўная выстава мастака ў Варшаве.
Творчасць
Мастак гратэскавай візіянерскай манеры, якая перапрацоўвала спадчыну маньерызму і збольшага блізкая да сюррэалізму. Ілюстраваў кнігі М. Семп-Шажынскага, Юзафа Бакі, Джорджа Оруэла, Г. Херлінга-Грудзінскага, Аляксандра Вата, С. Баранчака, Кнігу Іова, Евангелле ад Марка і Апакаліпсіс у перакладах Чэслава Мілаша.
Малатарня
Малата́рня — машына або асобная яе частка для выдалення зерня ці насення з сельскагаспадарчых культур. Першай малатарняй, ужытай у сельскагаспадарчых мэтах, было прыспасабленне шатландскага машынабудаўніка Эндру Майкле, якое аддзяляла зерне ад сцябла і каласкоў.
На працягу стагоддзяў зерне звычайна аддзялялася ўручную пры дапамозе цэпаў, што з'яўлялася дастаткова працаёмкім працэсам. Механізацыя гэтага працэса паступова паклала канец ручной апрацоўцы зерневых культур.
Часткова вынікам з'яўлення машын для абмалачэння зерня стаў Бунт Свінга ў Вялікабрытаніі. Зацяжныя войны, вялікія падаткі і нізкі зарабатак прымусілі сялян у рэшце рэшт узняцца на барацьбу ў 1830 годзе. Гэтыя сяляне сталі беспрацоўнымі на некалькі год у выніку шырокага ўжывання і распаўсюджання малатарных машын.
Існуюць малатарні для малацьбы збожжа, лёну, канапель, кукурузы і іншых. Паводле канструкцыі малатарні бываюць простыя (толькі абмалочваюць) і складаныя (абмалочваюць, ачышчаюць і сартуюць зерне). У льно-, каноплеўборачных і збожжавых камбайнах малатарні — асобныя апараты, якія працуюць зладжана з іншымі механізмамі.
Крэмніцкі манетны двор
Дзяржа́ўнае прадпрые́мства «Крэ́мніцкі мане́тны двор» (Mincovňa Kremnica, Körmöcbányai pénzverde) — дзяржаўны манетны двор Славакіі, знаходзіцца ў Крэмніцы. З'яўляецца адным з найстарэйшых дзейных прадпрыемстваў і найстарэйшым манетным дваром у свеце.
З 2008 года тут выпускаюцца славацкія еўра.
Гісторыя
Разам са статусам вольнага каралеўскага шахцёрскага горада ад венгерскага караля Карла I Роберта 17 лістапада 1328 Крэмніца атрымала прывілей на працу манетнага двара. Першыя манеты чаканіліся паводле ўзору манетнага двара ў Фларэнцыі і называліся флорыны. У 1499 у Крэмніцы аднымі з першых пачалі чаканіць срэбныя талеры. Прыкладна гэты часам датаваныя першыя вядомыя крэмніцкія медалі.
Пазней пачалася чаканка дукатаў. Яны былі вельмі вядомыя ў Еўропе праз сваю высокую якасць, дакладную масу (3,49 г) і чысціню (986‰) золата. Паводле ацэнак, за час сваёй дзейнасці манетны двор адчаканіў 21,5 млн дукатаў.
Да пачатку XX стагоддзя абсталяванне манетнага двара значна састарэла, з'явіліся нават прапановы па пераносе яго ў Будапешт. Аднак да заканчэння Першай сусветнай вайны гэтага не адбылося. Пасля таго, як чэшскія войскі ўвайшлі ў Паўночную Венгрыю, урад Караі загадаў перавезьці абсталяванне і запас высакародных металаў у сталіцу. Венгерскі ўрад пачаў чаканіць першыя манеты на зношаных станках і штампах у Чэпелі (цяпер раён Будапешта).
Чэхаславацкаму ўраду давялося ствараць манетны двор з нуля, паколькі ў Крэмніцы засталіся адны пустыя будынкі. Абсталявання новага двара пачалося ў 1921. З таго часу Крэмніцкі манетны двор чаканіў манеты для патрэбаў чэхаславацкай дзяржавы і 25 іншых краін. Пад канец Другой сусветнай вайны нацысты ўзарвалі ўсё абсталяванне, аднаўленне адбывалася да лета 1946 года.
У 1955 годзе манетны двор занесены ў спіс нацыянальных культурных славутасцей. У 1986 годзе вытворчасць перанесена ў новы будынак па-за межамі горада, а ў старым будынку ў гістарычным цэнтры засталася вытворчасць медалёў.
Сучаснасць
Паколькі манетны двор быў адзіным на тэрыторыі Чэхаславакіі, пасля падзелу Чэхаславакіі незалежная Чэшская рэспубліка заснавала ў 1990-х гадах уласны манетны двор. З 23 студзеня 1993 на Крэмніцкім манетным двары пачалася чаканка славацкіх манет.
У цяперашні час манетны двор працягвае чаканіць манеты для некалькіх краін свету, славацкія еўра, памятныя манеты. Выпускае таксама медалі, значыкі і інш.
Станіслаў Урсын Нямцэвіч
Станіслаў Урсын Нямцэвіч (, в. Клейнікі каля Берасця — ) — дзяржаўны дзеяч, прадстаўнік шляхецкага роду Нямцэвічаў гербу «Равіч». Бацькі — Францішак і Ганна з Карытынскіх.
Біяграфія
У 1768—1773 гадах вучыўся ў Рыцарскай школе ў Варшаве. Уваходзіў у склад камісіі па дэмаркацыі мяжы з Расіяй пасля першага падзелу Рэчы Паспалітай. З 1776 года рэгент па справах ВКЛ у вайсковым дэпартаменце Пастаяннай Рады.
Пасол на сойм 1782 года, дэпутат Трыбунала ВКЛ у 1781—1782 гадах, стараста равяціцкі. У 1786 годзе абраны членам Пастаяннай Рады, да 1788 годзе ў дэпартаменце паліцыі. З 1790 года пасол на Чатырохгадовы сойм 1788—1792, выступаў супраць Канстытуцыі 3 мая 1791 года.
На чале харугвы кавалерыі ўдзельнічаў у вайне з Расіяй 1792 года, у бітве пад Мірам 11 чэрвеня 1792 года. Далучыўся да паўстання 1794 года, праводзіў мабілізацыю ў Берасцейскім ваяводстве.
Пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай заняў лаяльную пазіцыю да расійскіх улад. Падтрымліваў планы А. Е. Чартарыйскага адбудовы Польскай дзяржавы пад сюзерэнітэтам Расіі.
Выдаў «Зборнік законаў і ўказаў, як у дзённіках, так і асобна агалошаных: аб прэрагатывах шляхты …» (т. 1 — 3, 1805).
Павел Аляксандравіч Харланчук
Па́вел Алякса́ндравіч Харланчу́к-Южакоў ( 27 чэрвеня 1978, Гомель, БССР) — беларускі тэатральны і кінаакцёр, тэатральны рэжысёр.
Біяграфія
Скончыў акцёрскае (2000) і рэжысёрскае (2003) аддзяленні Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў.
Працаваў акцёрам Нацыянальнага акадэмічнага драматычнага тэатра імя Максіма Горкага (2003—2006). Звольнены за ўдзел у акцыях пратэсту пасля выбараў 19 сакавіка 2006 года.
З 2010 года — акцёр Нацыянальнага тэатра імя Янкі Купалы.
Герань лугавая
Назва
Герань лугавая, чэрвяточнік, грабелькі, змяёўка, кураслеп галубячы.
Натуральныя разнавіднасці
Паводле Tropicos.org. Missouri Botanical Garden.
Павел Аляксандравіч Харланчук
Біяграфія
Пасля масавых фальсіфікацый на прэзідэнцкіх выбарах 2020 года, жорсткага разгону акцый пратэстаў, збіцця і катаванняў затрыманых пратэстоўцаў, калектыў Купалаўскага тэатра 13 жніўня запатрабаваў спыніць гвалт у дачыненні да мірных грамадзян і выступіў за пералік галасоў з удзелам незалежных назіральнікаў. 17 жніўня ўладамі быў звольнены дырэктар тэатра Павел Латушка. 26 жніўня Павел Харланчук разам з большасцю трупы і іншымі супрацоўнікамі тэатра звольніўся ў знак пратэсту.
Герань лугавая
Распаўсюджанне і экалогія
У прыродзе арэал віду ахоплівае умераныя раёны Еўразіі, ад Іспаніі на захадзе да Кітая на ўсходзе і ад Скандынавіі на поўначы да Індыі на поўдні. Еўропа: усе краіны Заходняй Еўропы, адсутнічае на Крыце і Балеарскіх астравах, усе горы Еўропы; Азія: Турцыя, Іран (паўночная частка), Непал, Індыя (Гімалаі), Кітай (горы), Карэйскі паўвостраў, Бірма (хрыбет Лайп'е), Японія (востраў Хакайда); Паўночная Амерыка: Аляска (заходняя частка), Алеуцкія астравы, Канада (галоўным чынам поўдзень), ЗША (усходнія штаты да Вірджыніі і Місуры на поўдзень, рэдка на паўночным захадзе, Кардыльеры); Паўднёвая Амерыка: Эквадор, Калумбія, Перу (Анды); Цэнтральная Амерыка: Ямайка. На тэрыторыі былога СССР сустракаецца ва ўсёй еўрапейскай частцы (акрамя паўпустынь), на Каўказе (горныя раёны). Сярэдняя Азія: Джунгарскі Алатау, Цянь-Шань; Сібір: на ўсход ад паўднёвага ўзбярэжжа возера Байкал, самыя паўночныя месцазнаходжанні: Обская губа (кадя Палярнага круга), Верашчагіна, на Енісеі (64° паўночнай шыраты); Далёкі Усход: Прыморскі край, Сіхатэ-Алінь, Сахалін, Курыльскія астравы, Ахоцкае ўзбярэжжа, Камандорскія астравы.
Пераважна лясная і лугавая расліна. Сустракаецца на выганах, па дарогах, галечнікам, на вільготных і багністых лугах, у негустых лясах, у горных лясных і лесастэпавых раёнах, на травяністых схілах, зрэдку ў стэпах. Падымаецца да вышыні 1500—4500 метраў над узроўнем мора.
Павел Аляксандравіч Харланчук
Біяграфія
З лета 2021 года працуе ў Маскоўскім губернскім тэатры (мастацкі кіраўнік С. Безрукаў), 29 жніўня выканаў ролю Глумава ў спектаклі «Найшла каса на камень» па п’есе А. Астроўскага.
Сям’я
Жанаты з актрысай Ганнай Харланчук (Южаковай), мае пяцярых дзяцей.
Герань лугавая
Распаўсюджанне і экалогія
Культывуецца і натуралізавана паўсюдна.
Таксанамія
Від Герань лугавая ўваходзіць у род сямейства  парадку.
Мяцеліца (танец)
Мяцеліца — старажытны народны беларускі, рускі і ўкраінскі гульнявы танец з хуткай зменай фігур і шматстайнымі кружэннямі, якія нагадваюць мяцеліцу.
Мяцеліца — танец зімовых гулянняў моладзі, які звычайна уладкоўваўся на свята на сельскай плошчы або на змёрзлы сажалцы.
Харэаграфія
Танцоры кружацца ў імклівым карагодзе, малюючы завіруху. Мяцеліцу выконваюць разам са спевамі ці толькі пад музыку.
Карагод «Мяцеліцы» пабудаваны на адным-двух нескладаных рухах. Вядучая пара захапляе за сабой усю чараду танцуючых то па крузе, то васьмёркай, то «слімаком», а часам закручвае ўсіх у «гурбу», цеснаты ў цэнтры.
Кампазіцыя беларускай «Мяцеліцы» будуецца на прыгожых, хуткіх перастраеннях у выглядзе «зорачак», якія нагадваюць сняжынкі з выкарыстанняў вяртушак, сольных і парных кружэнняў. Могуць выкарыстоўвацца невялікія ручнікі ці хустачкі, каб яшчэ больш наблізіць выгляд танцу да імітацыі снежнай завірухі.
П. Шпілеўскі адзначае некаторыя асаблівасці беларускай «Мяцеліцы»:
А. Кіркор апісваў «Мяцеліцу» інакш:
Вывучэнне
Паводле сведчання Е. Р. Раманава «Мяцеліца» згадана сярод найбольш папулярных танцаў Гомельскага павета. П. М. Шпілеўскі таксама згадваў «Мяцеліцу» ў сваіх тэкстах. «Мяцеліцу» ў шэрагу найбольш распаўсюджаных на ігрышчах танцаў адзначаў у сваёй кнізе Е. Э. Сно.
У культуры
Мяцеліца згадана ў ліку беларускіх танцаў у паэме «Тарас на Парнасе».
Народны танец «Мяцеліца» ў 1852 годзе быў уведзены ў першую беларускую камічную оперу «Сялянка» (лібрэта і пастаноўка В. Дуніна-Марцінкевіча, музыка С. Манюшкі), у фінал першага акта. Гэта першы прыклад выкарыстання беларускага народнага танца ў тэатры.
У сучаснай сцэнаграфіі
«Мяцеліца» шырока выкарыстоўваецца сучаснымі харэографамі ў класічных і новых пастаноўках.
Джэніфер Лоўрэнс
Джэніфер Шрэйдэр Лоўрэнс (Jennifer Shrader Lawrence; нар., Луісвіл, Кентукі, ЗША) — амерыканская.
Лоўрэнс пачала акцёрскую кар'еру ў 2006 годзе, сыграўшы ў тэлепраекце «Гарадская кампанія». Сваю першую галоўную ролю яна выканала ў драме. Джэніфер найбольш вядомая па ролях Ціфані ў камедыі «Мой хлопец — псіх», Кітніс Эвердзін у экранізацыі аднайменнага рамана «Галодныя гульні» і Містык у навукова-фантастычным фільме «Людзі Ікс: Першы Клас».
У 2011 годзе Джэніфер у 20-летнім узросце была намінавана на «Оскар» і «Залаты глобус» у катэгорыях «Лепшая жаночая роля» і «Лепшая жаночая роля ў драматычным фільме» за выкананне Ры Долі ў драме «Зімовая косць», але абедзве статуэткі тады выйграла Наталі Портман. У перыядзе паміж 2012 і 2013 гадамі Джэніфер атрымала мноства ўзнагарод за ролю ў карціне «Мой хлопец — псіх», уключаючы «Оскар», «Залаты глобус» і Прэмію Гільдыі кінаакцёраў ЗША ў намінацыях «Лепшая жаночая роля». Акцёрская праца Лоўрэнс у крымінальнай трагікамедыі «Афёра па-амерыканску» прынесла ёй першую статуэтку BAFTA, другі «Залаты глобус» запар, і намінацыі на прэмію Гільдыі кінаакцёраў ЗША і «Оскар».
Паўночныя паютэ
Паўночныя паютэ (саманазва: Numa) — група індзейскіх плямён, якія размаўляюць на аднайменнай нумійскай мове. Карэнныя жыхары рэгіёна Вялікі Басейн. Агульная колькасць (2018 г.) - 7 100 чал.
Паходжанне
Продкі паютэ з'явіліся ў рэгіёне Вялікі Басейн каля 1000 - 1500 гадоў таму. Магчымай іх прарадзімай была паўднёвая Каліфорнія. Паютэ ніколі не былі аб'яднаны ў адзін народ, падзяляліся на розныя плямёны і групы. Паўночныя паютэ адрозніваюцца ад паўднёвых выключна па лінгвістычнаму прынцыпу.
Да кантактаў з еўрапейцамі ў першай палове XIX ст. паўночныя паютэ насялялі ўсход Каліфорніі, захад Невады і паўднёвы ўсход Арэгона. Усяго налічвалася 26 буйных тэрытарыяльных груп, кожная з якіх мела саманазву. Да паўночных паютэ таксама адносяць банак, якія размаўлялі на мове паўночных паютэ, але жылі сярод шашонаў.
Традыцыйная культура
Да прыходу еўрапейцаў асноўнымі заняткамі паўночных паютэ былі паляванне, збіральніцтва і рыбалоўства. Палявалі пераважна ўзімку. Збіральніцтва вялося на працягу года. Збіралі ядомыя расліны і казурак. Для доўгага захавання — хваёвыя арэхі. Рыбалоўства адыгрывала выключна важную ролю ўлетку, калі пачынаўся сухі сезон.
Асаблівасці гаспадаркі вымушалі паўночных паютэ весці вандроўны лад жыцця. У раёнах азёр і балот меліся сталыя паселішчы, дзе праводзілі зімовы сезон. У астатні час галоўным тыпам паселішча быў часовы лагер. Іх памер і насельніцтва вагаліся ў залежнасці ад сезона. У мясцовасцях, багатых рэсурсамі, лагеры ўключалі 50 — 200 жыхароў. Асноўны від жытла — часовы вікіяп.
Фундаментам сацыяльнай арганізацыі былі тэрытарыяльныя групы, якія часцяком фарміраваліся па сваяцкаму прынцыпу. Яны разам эксплуатавалі землі, па якіх вандравалі, абаранялі іх, аб'ядноўваліся падчас святаў і супольных паляванняў. На чале тэрытарыяльнай групы стаяў выбраны правадыр. Ён узначальваў паляванні і ваенныя дзеянні. Знутры буйных груп вылучаліся малыя вандроўныя групы з некалькіх сем'яў. Сацыяльны статус вызначаўся ўзростам. Эканамічная няроўнасць рэгулявалася абавязковай узаемнай дапамогай і шчодрасцю ў дачыненні да іншых чальцоў групы.
Дамінавалі малыя нуклеарныя сем'і. Бацькі самі выбіралі нявесту жаніха, абменьваліся з яе сваякамі падарункамі. У раннія часы пасля шлюбу жаніх пераходзіў на тэрыторыю сям'і жонкі. Аднак сваяцтва вызначалася па мужчынскай лініі. Існавалі звычаі разводаў, палігініі і паліандрыі. У выхаванні дзяцей прымалі ўдзел бабулі і дзядулі.
Мова
Родная мова паўночных паютэ адносіцца да нумійскай групы моў. У нашы дні захавалася каля 700 носьбітаў. Вывучаецца ў школах Арэгона і Невады.
Рэлігія
Традыцыйныя рэлігійныя вераванні паўночных паютэ былі заснаваны на веры ў духоўную сілу puha, якая прасякае ўсе натуральныя аб'екты, у тым ліку людзей. Яны таксама верылі ў звышнатуральныя істоты: воўка-стваральніка сусвета Isa, яго брата-трыкстэра каёта, карлікаў-людаедаў німерыгар і г. д. У якасці арганізатара рэлігійных рытуалаў мог выступаць кожны мужчына, аднак лічылася, што эфектыўна займаюцца лекаваннем толькі шаманы.
У выніку кантактаў з еўрапейцамі сярод паўночных паютэ пачало распаўсюджвацца хрысціянства. Пасля сонечнага зацьмення 1889 г. шаман Вавока стварыў на аснове традыцыйных і хрысціянскіх вераванняў рэлігійны культ Танец духу, які меў уплыў і на іншыя індзейскія народы ЗША.
Салонская Карма
Сало́нская Карма́ (, Солонская Корма) — вёска ў Жлобінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Салонскага сельсавета.
Да 8 снежня 1966 года вёска ўваходзіла ў склад Акцябрскага сельсавета.
Бычок (танец)
Бычок — традыцыйны беларускі танец. Музычны памер 2/4. Тэмп умераны або хуткі. Вядомы ў некалькіх харэаграфічных варыянтах: найбольш старажытны блізкі да карагодаў, у якіх танцоры імітавалі баданні бычкоў; пазнейшыя набліжаюцца да кадрылі; сустракаюцца сольныя імправізаваныя варыянты. Бычок мог быць складовай часткай «Жаніцьбы Цярэшкі», дзе выконваўся пад прыпеўкі; напрыклад на Віцебшчыне спявалі:
Ах, матулечка, бычка, бычка, бычка, Разгулялася дачка, дачка, дачка, Ах, матулечка, цялушачка, Разгулялася дачушачка.
Танец распаўсюджаны па ўсёй Беларусі.
Індрык Юр’евіч Гайліт
Індрык Юр’евіч Гайліт ( (паводле іншых звестак, 11.5.1899 ), г.  — ?) — удзельнік Грамадзянскай вайны ў Беларусі.
Біяграфія
З мая 1919 года ў, камандзір карабля. Адрозніўся ў час Лоеўскага прарыву 1920 года, узнагароджаны ордэнам Чырвонага Сцяга. Пасля Грамадзянскай вайны ў сістэме рачнога і марскога транспарту.
Апока
Апока — лёгкая, цвёрдая, мікрапорыстая асадкавая парода, складзеная з аморфнага крэмнязёму (апалу да 98 %) з дамешкам гліністага рэчыва, шкілетных рэшткаў дыятамей, радыялярый і інш.. Паходжанне апокі дагэтуль дакладна не вызначана. Некаторыя вучоныя сцвярджаюць, што гэтая парода ўтварылася ў марскіх умовах, паводле іншых, апокі з'яўляюцца прадуктам змянення трэпелаў, дыятамітаў і іншых парод. Радовішчы пераважна сярод мелавых і ніжнепалеагенавых адкладаў. На Беларусі радовішчы маюцца ў Гомельскай і Магілёўскай абласцях.