cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мікалай Васілевіч Лагодзіч
Біяграфія
У 1948 быў прызваны на ваенную службу, служыў у Кіраўскай вобласці. Як адзначаў Лагодзіч, існавала практыка дыскрымінацыі прызыўнікоў з заходніх абласцей Беларусі, якія жылі да 1939 у складзе польскай дзяржавы і ў 1940-х гадах не былі яшчэ да канца саветызаваныя. Тых, хто нарадзіўся ў Заходняй Беларусі, пасылалі служыць як мага далей ад Беларусі, давалі самую цяжкую і брудную працу, часта накіроўвалі на працу ў шахты і на лесапавал. Лагодзіч даслаў скаргу міністру абароны СССР Аляксандру Васілеўскаму з выкладаннем сітуацыі і папрасіў перавесці яго для службы на тэрыторыю Беларусі. Ужо тады М. Лагодзіч адчуў на сабе ціск з-за сваіх поглядаў.
Пасля заканчэння ваеннай службы вярнуўся на радзіму, у 1956 годзе пасяліўся ў Пінску. Працаваў на Пінскім фанерна-запалкавым камбінаце, адначасова завочна вучыўся ў тэхнікуме. Роздумы над рэчаіснасцю ў БССР прыводзілі М. Лагодзіча да нязгоды з многімі яе праявамі. Тады Лагодзіч яшчэ верыў у магчымасць зменаў у СССР праз адкрытую дыскусію, праз публікацыі ў савецкай прэсе. «…Практычная дзейнасць камуністычнага рэжыму, інфармацыйная хлусня партыйнай прэсы, уся дыктатарская атмасфера, парушэнні Усеагульнай Дэкларацыі Правоў Чалавека падштурхнулі мяне нагадаць рэжыму пра гэта сваімі артыкуламі. Я пачаў пісаць». На пачатку 1960-х гадоў Лагодзіч накіроўваў свае артыкулы ў маскоўскія газеты «Известия» і «Правда» (натуральна, артыкулы не публікавалі). Тады Лагодзіч выслаў яшчэ адзін рукапіс у мінскі карпункт газеты «Правда». Гэты артыкул быў падпісаны псеўданімам Пінчук Палескі.
Калі Мікалая Лагодзіча арыштавалі, яго жонка Марыя была ў радзільні. Свайго другога сына Вячаслава ён упершыню ўбачыў толькі праз тры гады. Пасля вызвалення Лагодзіч цярпеў ад дыскрымінацыі, пастаянна сутыкаўся з праблемамі ў працаўладкаванні. Яго ліставанне доўгі час было пад наглядам карных органаў. Рэабілітаваны Вярхоўным судом Рэспублікі Беларусь 29 траўня 1992. У канцы 1980-х і ў 1990-я гады публікаваўся ў незалежнай прэсе, браў актыўны ўдзел у дэмакратычным руху — быў адным са стваральнікаў Беларускага дэмакратычнага аб’яднання «Ветэран» і кіраўніком яго пінскага аддзялення, сябрам Беларускай сацыял-дэмакратычнай партыі («Грамада»).
Копія ўліковай карткі палітычнага зняволенага Дубраўлага М. Лагодзіча захоўваецца ў фондзе 167 архіву навукова-даследчага і праваабарончага цэнтру «Мемарыял» (Масква).
Рэпішча
Назву Рэ́пішча маюць:
Дзяніс Віталевіч Кавалеўскі
Дзяніс Кавалеўскі (нар., ) — беларускі футбаліст, абаронца.
Клубная кар’ера
Пачынаў займацца футболам у роднай Оршы, пазней паступіў у мінскае Рэспубліканскае вучылішча алімпійскага рэзерву (РВАР), адкуль перайшоў у сістэму мінскага «Дынама», гуляў за дубль і фарм-клуб «Дынама-2». У сезоне 2012 быў аддадзены ў арэнду ў мазырскую «Славію», дзе стаў іграком асновы.
У лютым 2013 года перайшоў у мазырскі клуб. У сезоне 2013 таксама стала гуляў у асноўным складзе, але не здолеў выратаваць каманду ад вылету ў Першую лігу.
У лютым 2014 года перайшоў у брэсцкае «Дынама». У брэсцкім клубе стаў звычайна выступаць на пазіцыі апорнага паўабаронцы. Па заканчэнні сезона 2015 пакінуў клуб.
У лютым 2022 года стаў іграком клуба «Сцяг Працы» з трэцяга дывізіёна Расіі. У ліпені 2022 года вярнуўся ў Беларусь, папоўніўшы склад рагачоўскага «Макслайна». У снежні 2022 года пакінуў рагачоўскую каманду.
Міжнародная кар’ера
Выступаў за моладзевую зборную Беларусі.
Спіс аб’ектаў PGC (873001—874000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (873001—874000)
Акайын (Паўладарская вобласць)
Акайын — сяло ў Жалезінскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Жалезінскай сельскай акругі. Код КАТА — 554230300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 314 чалавек (156 мужчын і 158 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 164 чалавекі (79 мужчын і 85 жанчын).
NGC 4127
NGC 4127 (іншыя абазначэнні — UGC 7122, MCG 13-9-12, ZWG 352.19, IRAS12060+7705, PGC 38550) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Жырафа.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сесіна
Сесіна (Сесино) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прачысценскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Камерцбанк-Таўэр
Камерцбанк-Таўэр (англ.: Commerzbank Tower) — знакаміты небаскроб ў цэнтры Франкфурта-на-Майне. Пабудаваны ў 1997 годзе небаскроб вышынёй 259 м, а разам з антэнай - амаль 300 м, абагнаў 257-метровы небаскроб «Мэсэтурм», стаўшы самым высокім будынкам Еўропы. Але ў 2003 годзе ён аддаў свой тытул будынкам "Трыумф-Палас", а затым Вежы на набярэжнай у Маскве.
Небаскроб знаходзіцца на плошчы Кайзерплац, у непасрэднай блізкасці ад яго размешчаны Eurotower - будынак Еўрапейскага цэнтральнага банка, Майнтаўэр, небаскроб Dresdner Bank, Japan Center і небаскроб Gallileo. Побач размешчаны пяцізоркавы гатэль "Франкфуртэр Хоф" (ням.: Frankfurter Hof)
Будаўніцтва
Згодна з праектам, прынятым у чэрвені 1991 года, будынак стаіць на 111 палях, якія ўвайшлі на глыбіню 48,5 м, мае 65 паверхаў (45 з якіх - офісы) агульнай плошчай 120 тысяч м ² і агульным аб'ёмам памяшканняў 538 м ³. Будынак важыць 200000 тон, з іх вага сталёвых канструкцый - 18800 тон, што ўдвая перавышае вага Эйфелевай вежы ў Парыжы. Праект небаскроба створаны англійскім архітэктарам Норманам Фостэрам.
Чэске-Будзеёвіцы
Чэске-Будзеёвіцы (České Budějovice, Böhmisch Budweis; у літаратуры сустракаецца таксама Чэшскія Будзеёвіцы) — горад на поўдні Чэхіі, адміністрацыйны цэнтр Паўднёвачэшскага края Jihočeský kraj).
Размешчаны ў зліцця рэк Влтава і Малшэ. Насельніцтва — 95245 (2004).
Гісторыя горада
Горад Будзеёвіцы заснаваны ў 1265 годзе чэшскім каралём Пржэмысл Отакара II (Přemysl Otakar II). Горад хутка будаваўся і эканамічна развіваўся дзякуючы свайму статусу каралеўскага горада і размяшчэнню на скрыжаванні гандлёвых шляхоў. Каб умацаваць вернасць жыхароў горада Каралеўскай улады, Будзеёвіцы надзяляліся каралём рознымі прывілеямі.
У канцы XIII — пачатку XIV стагоддзя ў горадзе Былі ўзведзены 2 каталіцкіх храма, а сам горад акружаны прыгоннай сцяной. На працягу наступнага XV стагоддзя Будзеёвіцы, у якіх былі моцныя пазіцыі каталіцкай царквы, з'яўляўся апорай барацьбы супраць гусітаў. У горадзе налічвалася 4000 жыхароў, і ён быў адным з найбольш буйных і значных гарадоў чэшскага каралеўства.
У XVI стагоддзі горад перажывае моцны эканамічны пад'ём, звязаны, перш за ўсё, з здабычай срэбра, а таксама з развіццём рыбалоўства і гандлю соллю. Будаўніцтва будынкаў у Будзеёвіцах у гэты перыяд падпарадкавана канонах архітэктуры Рэнесансу. У 1569 ў Будзеёвіцах заснаваны манетны двор, дзе чаканіліся манеты з срэбра, які здабываецца ў ваколіцах горада.
Трыццацігадовая вайна не прыкрыла вялікай шкоды горадзе, аднак у ліпені 1641 адбыўся буйны пажар, які знішчыў больш за палову дамоў. Аднаўленне горада працягвалася некалькі дзесяцігоддзяў. Эпоха барока значна змяніў выгляд горада, у цей перыяд быў пабудаваны шэраг рэлігійных аб'ектаў, а таксама фантан Самсона на цэнтральнай плошчы, які з'яўляецца адным з сімвалаў горада.
У XVIII стагоддзі росту культурнага значэння горада спрыяла падставу тут лацінскай гімназіі, гарадскога тэатра і філасофскага інстытута. Пры імператары Іосіфe II у 1785 годзе было заснавана Будвайзерское біскупства.
У XIX стагоддзі тэхнічны прагрэс закрануў многія бакі жыцця горада. Чыгунка, якая была пабудавана ў перыяд паміж 1825 і 1832 гадамі і звязала Чэске-Будзеёвіцы з Лінцам, і была першым такім будынкам у Еўропе. У цей ж перыяд на рацэ Влтава развівалася гандлёвае суднаходства. Развіццё транспарту цесна было звязана з ростам прамысловасці і гандлю. У 1847 годзе кампанія «Хардтмут» (вытворца канцылярскіх тавараў маркі «Кох-і-Hoop») з Вены перанесла ў Будзеёвіцы вытворчасць алоўкаў і керамічных вырабаў, у сувязі з чым у горадзе з'явілася першая вялікая фабрыка. У 1895 была заснавана Чэшская акцыянерная бровар, вядомая цяпер бровар «Budweiser Budvar» («Будвайзер Будвар»).
Да канца XIX стагоддзя насельніцтва горада і навакольных сёлаў у асноўным, складалі немцы, аднак паступова чэшскае насельніцтва стала преоблада. Тым не менш, у 1918 бургамістрамі горада былі немцы. У 1945 годзе, пасля заканчэння Другой сусветнай вайны, будвайзерские немцы былі дэпартаваныя ў Заходнюю Германію і Аўстрыю.
У ХХ стагоддзі Чэске-Будзеёвіцы сталі эканамічнай і культурнай сталіцай Паўднёвай Чэхіі. З 1991 года ў Чэске-Будзеёвіцах дзейнічае Паўднёвачэшскі ўніверсітэт, а з 2000 ў горадзе размяшчаецца Адміністрацыя Паўднёвачэшскага края Чэхіі.
Транспарт
Горад Чэске-Будзеёвіцы размешчаны на скрыжаванні транспартных восяў Прага — Лінц і Вена — Чэске-Будзеёвіцы — Плзень. З поўначы на поўдзень праз горад праходзіць хуткасная траса R 3/E 55, злучае сталіцу Чэхіі Прагу з горадам Лінц у паўднёвай Аўстрыі. Іншая значная транспартная магістраль праходзіць з захаду на ўсход і злучае Вену з горадам Пльзень (хуткасная траса R 20/E 49). Акрамя аўтамабільных дарог абодва гэтых напрамкі звязваюць таксама чыгуначныя магістралі. У пачатку 2006 года гораду перададзены для грамадзянскага выкарыстання былы ваенны аэрадром Плана (Planá) на паўднёва-заходняй ускраіне Чэске-Будзеёвіцаў. Паводле існуючага праекта развіцця да 2011 года на базе гэтага аэрадрома будзе створаны міжнародны аэрапорт Чэске-Будзеёвіцаў, здольны прымаць самалёты тыпу «Боінг 737» і «аэробуса 318» і штогод абслугоўваць прыкладна 600 000 пасажыраў.
Спорт
У горадзе існуе прафесійны Хакейны клуб «Маўнтфілд Чэске Будзеёвіцы». Стадыён клуба — Budvar Arena.
Таксама маецца футбольны клуб «Дынама Чэске-Будзеёвіцы». Стадыён клуба — Střelecký ostrov.
Інфармацыя для турыстаў
У Чэске-Будзеёвіцах размешчаны Паўднёвачэшскі тэатр оперы і балета, сучасная канцэртная зала, музей Паўднёвай Чэхіі, музей матацыклаў, музей энергетыкі. Недалёка ад горада размешчаны папулярны сярод турыстаў замак у неагатычным стылі Глубока-над-Влтавай.
Горад згадваецца ў рамане Яраслава Гашака прыгоды бравага салдата Швейка падчас сусветнай вайны, як месца лакалізацыі маршавага батальёна, у які герой рамана ішоў не самай кароткай дарогай.
Сярод ганаровых грамадзян горада — Іосіф Сталін.
Рыбніца
Ры́бніца (Rîbniţa, Рыбница, Ры́бница, Ри́бниця) — горад (з 1938 года) у Прыднястроўскай Малдаўскай Рэспубліцы, адміністрацыйны цэнтр Рыбніцкага раёна. Насельніцтва 59,6 тысяч чалавек (2005). Заснаваны ў 1657 годзе.
Знаходзіцца на левым беразе ракі Днестр. Буйны прамысловы цэнтр Прыднястроўя.
NASAMS
NASAMS, Нарвежскі ўдасканалены зенітна-ракетны комплекс, таксама вядомая як Нацыянальная ўдасканаленая зенітна-ракетная сістэма (Norwegian (or National) Advanced Surface-to-Air Missile System) — мабільны нарвежскі зенітны ракетны комплекс, прызначаны для барацьбы з манеўруючымі аэрадынамічнымі цэлямі на малых і сярэдніх вышынях. Сістэма абараняе ад беспілотных лятальных апаратаў (БПЛА), верталётаў, крылатых ракет, беспілотных баявых лятальных апаратаў (БПЛА) і пілатуемых самалётаў з нерухомым крылом.
Комплекс распрацаваны нарвежскай фірмай Kongsberg Defence & Aerospace сумесна з амерыканскай фірмай Raytheon і прызначаны для замены комплексаў Improved Hawk узброеных сіл Нарвегіі.
NASAMS стала першым ужываннем ракеты AIM-120 AMRAAM (удасканаленая ракета класа паветра-паветра сярэдняй далёкасці) наземнага базавання. NASAMS 2 — гэта абноўленая версія сістэмы, здольная выкарыстоўваць Link 16, якая выкарыстоўваецца з 2007 года. Па стане на 2022 год, NASAMS 3 з'яўляецца апошняй мадыфікацыяй, прынятай на ўзбраенне ў 2019 годзе. Яна дадае магчымасць запускаць ракеты малой далёкасці AIM-9 Sidewinder і IRIS-T SLS і ракеты павялічанай далёкасці AIM-120 AMRAAM-ER, а таксама прадстаўляе мабільныя пераносныя пускавыя ўстаноўкі. NASAMS даказала сумяшчальнасць з сістэмамі большай далёкасці, такімі як Patriot.
Скрыцея
Скрыцея (Скрытея) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прачысценскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Эльблёнг
Э́льблёнг (Elbląg; Elbing) — горад на правах павета ў паўночнай Польшчы з насельніцтвам 122 717 чалавек на 2014 год і адміністрацыйны цэнтр Эльблёнгскага павета. З 1999 горад быў далучаны да Вармінска-Мазурскага ваяводства. Да гэтага горад быў адміністрацыйным цэнтрам Эльблёнгскага ваяводства (1975—1998) і галоўным горадам у Гданьскім ваяводстве (1945—1975). Горад з’яўляецца портам на рацэ Эльблёнг, якая ўпадае ў Віслінскі заліў прыкладна за 10 км на поўнач, тым самым даючы гораду доступ да Балтыйскага мора праз падуладны Расіі Балтыйскі праліў.
Эльблёнг упершыню згадваецца як «Ilfing» у «Падарожжах Ахтэрэ і Вульфстана», напісаных на англа-саксонскай мове ў перыяд кіравання караля Альфрэда паводле звестак, атрыманых ад вікінгаў, якія наведалі гэтае месца.
Гісторыя
Заснаваны крыжакамі ў 1237 годзе на месцы болей старажытнага цэнтра, які прынята атаясамліваць з вараскім Трусо. Насельніцтва — 126 419 тыс. жыхароў (2009).
Гістарычна прускі горад, цэнтр старажытнапрускай вобласці Памезанія, Эльблёнг стаў часткай Польшчы толькі пасля Другой сусветнай вайны. Новае польскае насельніцтва ў значнай ступені складалася з палякаў, пераселеных з Савецкага Саюза.
Эканоміка
У горадзе развіты цяжкае і транспартнае машынабудаванне (вытворчасць турбін, кавальска-прэсавага, суднавага абсталявання, станкоў), дрэваапрацоўчая, швейная, харчовая прамысловасць.
Гарады-пабрацімы
Эльблёнг з’яўляецца пасябраным з:
Сундуткалі Іскаліеў
Сундуткалі Іскаліеў (, в. Канстанцінаўка, Заходне-Казахстанская вобласць, Казахстан —, в. Лудчыцы, Быхаўскі раён, Магілёўская вобласць) — Герой Савецкага Саюза (1945).
Біяграфія
На фронце з ліпеня 1942 года. Аўтаматчык стралковай роты радавы Іскаліеў вызначыўся пры вызваленні Быхаўскага раёна Магілёўскай вобласці. У ноч на 24 чэрвеня 1944 года ў баі каля в. Лудчыцы адзін з першых уварваўся ў траншэі праціўніка. У крытычны момант бою сваім целам закрыў амбразуру варожага дзота.
Памяць
Увекавечаны ў Мемарыяле воінскай славы на Лудчыцкай вышыні. У Заводскім раёне Мінска ў 1976 годзе яго імем названа вуліца.
Тэлебачанне ў КНДР
Тэлебачанне ў КНДР падпарадкоўваецца Цэнтральнаму камітэту радыёвяшчання і тэлебачання Карэі (조선 중앙 방송 위원회). Па статыстыцы Reuters, на 2017 год ступень ахопу насельніцтва КНДР тэлебачаннем складала 98 %.
Карэйскае цэнтральнае тэлебачанне
Найстарэйшы тэлеканал КНДР, які пачаў рэгулярнае вяшчанне ў 1963 годзе. Па стане на 2015 год з’яўляецца адзіным паўночнакарэйскім тэлеканалам, які мае выхад у Інтэрнэт і на спадарожнікавае вяшчанне; KCTV мае свой канал на YouTube і старонку ў сацыяльнай сетцы Facebook. З 2017 года пачаты анлайн-стрым эфіру на YouTube. Спадарожнікавае вяшчанне ажыццяўляецца ў HD-якасці ў фармаце 16:9. З 4 снежня пачалося тэставае эфірнае вяшчанне ў фармаце 16:9 HDTV.
Ронамсан
Ронасам (룡남산 텔레비죤) — адукацыйны тэлеканал для паўночнакарэйскіх студэнтаў, які вяшчае як на карэйскай, так і на некаторых замежных мовах. Другі па ўзросце тэлеканал КНДР пасля Карэйскага цэнтральнага тэлебачання. Аснову сеткі вяшчання тэлеканала складаюць навукова-папулярныя фільмы на англійскай мове, тэлевізійныя лекцыі і пазнавальныя праграмы для вывучэння замежных моў. . Тэлеканал даступны для прагляду студэнтам усіх ВНУ Пхеньяна. Вяшчанне ажыццяўляецца на 9 ТВК з Пхеньянскі тэлевежы, а таксама ў аналагавым трансмітара планшэта «Самчжыён»
Спартыўнае тэлебачанне
Спартыўнае тэлебачанне (кор. 체육 텔레비죤) — спартыўны тэлеканал у КНДР, які вяшчае на карэйскай мове. Канал пачаў сваё вяшчанне 15 жніўня 2015 года. Аснову вяшчання складаюць трансляцыі спартыўных спаборніцтваў з удзелам спартсменаў з КНДР, дакументальныя фільмы і перадачы пра гісторыю спорту ў КНДР і свеце і аб развіцці масавага спорту.
Дадзеных аб частаце пакуль што няма. Канал вяшчае па суботах і нядзелях з 19:00 да 22:00. У 20:00 PYT на канале транслюецца выпуск навін Карэйскага цэнтральнага тэлебачання. На канале выкарыстоўваецца тая ж наладкавыя табліца, што і на Карэйскім цэнтральным тэлебачанні (да 4 снежня 2017 гады) і Рённамсане, аднак замест каня Чхоллима (сімвала УЭІТ КЦТВ) выкарыстоўваецца спартыўны кубак, а замест слова «Пхеньян» — слова «Спорт» (체육).
Размеркаванне асноўных частот вяшчання
Аналагавы план даецца па Пхеньяну па стане на 2015 год, кнопка ў сістэме IPTV «Манбан» — па стане на момант прэзентацыі ў жніўні 2016 года Па дадзеных, прыведзеных у North Korea Tech, у ТБ-дадатку планшэта «Самчжыён» для Пхеньяна таксама ўказваліся свабодныя частоты на 25 і 31 ТВК. Па дадзеных, прыведзеных японскімі аглядальнікамі ў незалежным блогу blogofmobile.com, быў паказаны іншы план тэлевізійных частот у Пхеньяне, які ўключае вяшчанне на 9, 17, 25 і 33 ТВК.
Вяшчанне замежных тэлеканалаў
У сувязі з асаблівасцямі палітычнага рэжыму КНДР простым грамадзянам забаронены прагляд замежных тэлеканалаў і перадач. Для замежных гасцей у гасцініцах прадугледжаны спецыяльны пакет тэлеканалаў, транслюецца праз асаблівыя сеткі. Па дадзеных карэязнаўцы Канстанціна Асмолава, для кожнага гасцінічнага нумара прадугледжаны розныя пакеты тэлеканалаў. Па стане на лістапад 2016 года замежныя госці могуць глядзець наступныя тэлеканалы:
Рэпкі
Назву Рэпкі маюць:
Рыбніца (значэнні)
Рыбніца:
Сабалі
Назву Сабалі́ маюць:
Эдмунд Цюдар (1-ы граф Рычманд)
Э́дмунд Цю́дар, 1-ы граф Ры́чманд (Edmund Tudor, 1st Earl of Richmond; таксама вядомы як Э́дмунд з Хэ́дэма, Edmund of Hadham; каля 1430 — ) — незаконнанароджаны сын валійскага землеўладальніка Оўэна Цюдара і французскай прынцэсы Кацярыны Валуа; брат караля Англіі Генрыха VI ад адной маці, старэйшы брат валійскага военачальніка Джаспера Цюдара, бацька караля Англіі Генрыха VII.
Біяграфія
Нарадзіўся ва палацы Мач Хэдэм у графстве Хартфардшыр або ў горадзе Хэдэм у графстве Бедфардшыр. У 1436 годзе маці Эдмунда сышла ў Бермандсейскае абацтва, дзе памерла праз год. Да сакавіка 1442 года Эдмунд і яго брат Джаспер выхоўваліся абатысай Баркінгскага абацтва Кацярынай дэ ла Поль (сястрой Уільяма дэ ла Поля, 1-га герцага Сафалка — фаварыта Генрыха VI), затым паступілі ў світу Генрыха. 15 снежня 1449 года Эдмунд быў узведзены ў рыцары. У 1452 годзе браты былі прызнаны Генрыхам членамі каралеўскай сям'і. 5 студзеня 1453 года Эдмунд і Джаспер, якія атрымалі тытулы графа Рычманда і графа Пембрука адпаведна, прынеслі ў Таўэры каралю інвестытуру за свае ўладанні. 20 студзеня абедзве былі прадстаўлены парламенту, дзякуючы чаму ўвайшлі ў склад англійскай знаці.
У 1452 годзе лэдзі Маргарэт (Маргарыта) Бофарт, дзевяцігадовая дачка Джона Бофарта, 1-га герцага Сомерсета, была заклікана да двара Генрыха VI, які даводзіўся ёй траюрадным братам. 1 лістапада 1455 года дванаццацігадовая Маргарыта была выдадзена замуж за Эдмунда. На наступны год яна зацяжарыла будучым каралём Англіі Генрыхам VII.
Улетку 1456 года Эдмунд Цюдар, які ўдзельнічаў у вайне Пунсовай і Белай ружы на баку Ланкастэраў, быў захоплены ў палон прыхільнікам Ёркаў Уільямам Гербертам, 1-м графам Пембрукам, і пасаджаны ў замак Кармартэн у Паўднёвым Уэльсе. 3 лістапада 1456 года Эдмунд памёр ад бубоннай чумы і быў пахаваны пры францысканскім кляштары Кармартэна. Валійскі паэт Льюіс Глін Коты склаў элегію на яго смерць.
Адзіны сын Эдмунда, Генры — будучы Генрых VII, заснавальнік англійскай каралеўскай дынастыі Цюдараў, — нарадзіўся ў Пембрукскім замку амаль праз тры месяца пасля смерці бацькі. У 1539 годзе рэшткі Эдмунда былі перапахаваны ў саборы Святога Давіда ў Сент-Дэйвідсе.
Ордэн Брытанскай імперыі
Найправасходны ордэн Брытанскай імперыі (The Most Excellent Order of the British Empire) — рыцарскі ордэн, створаны брытанскім каралём Георгам V 4 чэрвеня 1917. Ордэн складаецца з пяці класаў грамадзянскага і ваеннага падраздзяленняў (у парадку змяншэння старшынства):
Майнтаўэр
Майнтаўэр (ням. Maintower) — небаскроб у горадзе Франкфурт-на-Майне, Германія.
Вышыня небаскроба - 200 м, на даху размешчана назіральная пляцоўка. Вышыня разам з мачтай - 240 м. Майнтаўэр - чацвёрты па вышыні небаскроб ў Франкфурце. Будынак мае чатыры падземныя паверхі і 56 наземныя, ліфт падымаецца на верхні паверх са хуткасцю 7м/сек.
Будаўніцтва прыпадае на 1996-1999 гады па праекце гамбургскага архітэктурнага бюро «Швегер & Партнёр».
Сочнева (Смаленская вобласць)
Сочнева (Сочнево) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прачысценскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Оскар Вістынг
Оскар Адольф Вістынг (Oscar Adolf Wisting; 6 чэрвеня 1871, Ларвік, Нарвегія — 5 снежня 1936, Осла, Нарвегія) — нарвежскі палярны даследчык, спадарожнік Амундсена ў экспедыцыях да Паўднёвага полюса, па Паўночна-Усходнім праходзе. Першы чалавек (сумесна з Амундсенам), які пабываў на абодвух геаграфічных полюсах планеты.
Біяграфія
Оскар Вістынг нарадзіўся ў 1871 годзе. Ва ўзросце 16 гадоў пайшоў у мора і затым стаў служыць у. Ён працаваў марскім стралком на галоўнай ваенна-марской базе Нарвегіі ў побач з  (цяпер раён ) у 1909 годзе, калі папрасіў Руаля Амундсена узяць яго ў экспедыцыю да Паўночнага полюса. Аднак Амундсен сакрэтна змяніў свой план, адправіўшыся да Паўднёвага. Оскар Вістынг даведаўся, што экспедыцыя рушыць на паўднёвы полюс, толькі на судне.
Паўднёвы полюс
Ва Вістынг у асноўным займаўся намётамі, рыштункам і рознымі швейнымі справамі.
«Не было такой рэчы ў кравецкім рамястве, з якой не справіўся б Вістынг», — піша Амундсен. Акрамя таго, Вістынг займаўся афарбоўкай намётаў, а падчас паходу да полюса разам з Амундсенам,, і  выконваў абавязкі ветэрынара і нярэдка. Перад тым як пакінуць бар’ер, Вістынг ўваткнуў у снег сваю зламаную лыжу. Пасля вяртання да бар’еру, калі экспедыцыя не магла зарыентавацца і знайсці склад, Хансен заўважыў лыжу Вістынга, што дазволіла ўдзельнікам шчасна перабрацца на бар’ер.
Мод
У 1918—1925 гадах Вістынг прымаў удзел у плаванні Паўночна-Усходнім праходам на судне «», дзе выконваў функцыі лекара і аказаў Амундсену дапамогу пры пераломе рукі.
Далейшае жыццё
Вістынг быў адным з лепшых сяброў Руаля Амундсена і выпрабаваным таварышам. Ён не адвярнуўся ад яго нават у цяжкія для апошняга часы ў 1924 годзе, калі, здавалася, усё абярнулася супраць Амундсена. У падзяку Амундсен узяў Хансена ў трансатлантычны палёт з, каб той падзяліў славу першага чалавека, які пабыў на абодвух полюсах. Амундсен так апісвае гэта:"«Пятнаццаццю гадамі пазней, калі шчодрасць Элсварта дала мне магчымасць ажыццявіць і іншую мару майго жыцця, а менавіта пераляцець праз Паўночны Ледавіты акіян над Паўночным полюсам з Еўропы ў Амерыку, мне даставіла найвялікшае шчасце магчымасць спытаць у аднаго з тых чатырох смелых нарвежцаў, якія суправаджалі мяне на Паўднёвы полюс, не згодны ён і цяпер мне спадарожнічаць. Гэты чалавек быў Оскар Вістынг. Калі б я зайздросціў іншым у аказаных ім пашанах, калі б я быў эгаістам, то сёння меў бы бясспрэчны гонар быць адзіным у свеце чалавекам, які пабываў на абодвух полюсах. Але для мяне такое адрозненне ўяўляла значна меншую каштоўнасць, чым магчымасць зрабіць так, каб мой адважны таварыш і верны сябар Вістынг падзяліў са мною гонар пабываць першым на абодвух полюсах»."На дырыжаблі «» Вістынг стаяў ля.
Пазней, у 1930 годзе, Вістынг выдаў кнігу «16 гадоў з Руалем Амундсенам» (16 aar med Roald Amundsen).
Маркграф
Маркграф (Markgraf, margrave) — граф маркі (зямлі), кіраўнік пагранічнай зямельнай акругі (маркі) ў Франкскай дзяржаве ў VIII — IX ст.. Пазней прадстаўнік вышэйшага тытулаванага дваранства (князі ў Германіі; маркізы ў Францыі, Іспаніі і Італіі). Службовая асоба ў падначаленні караля, надзелена шырокімі адміністрацыйнымі, ваеннымі і судовымі паўнамоцтвамі ў марцы (зямлі).
У сярэдневяковай Германіі маркграфы сталі ўладарамі княства (маркграфства). На сваіх тэрыторыях маркграфы валодалі ўладай узроўню герцага за адзіным выключэннем: падчас ваенных паходаў маркграфа ішлі за герцагскім сцягам. Інстытут маркграфства паўстаў і быў уведзены ў праўленне Карла Вялікага ў пачатку IX ст.. На межах сваёй дзяржавы Карл Вялікі стварыў: Аварскаю, Фрыульскую, Саксонскаю, Сорбскую і Іспанскую маркі (зямлі). На ўсходняй мяжы Баварыі была ўтворана Усходняя марка (пазней вядомая як Аўстрыйская марка). Для абароны Цюрынгіі і Саксоніі ад нападаў славян імператары Саксонскай дынастыі заснавалі Паўночную марку (Nordmark), пазней ператвораную ў Брандэнбургскую, таксама Мейсенскую і Дацкую маркі. Пасля імператара Генрыха III на мяжы Карынтыі была створана Штырыйская марка, а на захадзе маркграфства Намюр. Маркграф Брандэнбурга ў 1356 г. атрымаў непасрэдныя паўнамоцтвы імперскіх князёў - курфюрстаў, а маркграф Аўстрыйскій атрымаў тытул герцага (пазней эрцгерцага). Пасля распаду герцагстваў усе маркграфы атрымалі статус імперскіх князёў, а «маркграф» застаўся тытулам, які напрыклад, ад Брандэнбургскай дынастыі Гогенцалернаў перайшоў да Франконскай. У Італіі, дзе імператары таксама ўвялі тытул маркграфа, a таксама ў Францыі, ад яго адбыўся дваранскі тытул Маркіз (ад слова "марка" - зямля).
Оскар Вістынг
Далейшае жыццё
Як паэтычна апавядае пісьменнік :"«І калі карабель, назаўсёды развітаўшыся з салёнай хваляй, устаў на жалезабетонныя апоры, сэрца старога палярніка не вытрымала… Оскар Вістынг памёр ад разрыву сэрца на палубе ўлюбёнага карабля…»"
Савецкая
Назву Саве́цкая маюць:
NGC 4128
NGC 4128 (іншыя абазначэнні — UGC 7120, MCG 12-12-2A, ZWG 335.3, PGC 38555) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Драўскі павет
Драўскі павет (Powiat drawski) — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Заходнепаморскага ваяводства. Цэнтр павета — горад Драўска Паморске. Павет утвораны ў выніку адміністрацыйнай рэформы ў 1999 годзе. Займае плошчу 1764,25 км². Насельніцтва павета складае 58 тыс. чалавек.
Старыя Верашковічы
Старыя Верашковічы (Старые Верешковичи) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прачысценскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Яшунай (чыгуначная станцыя)
Яшунай (Jašiūnai) — станцыя Літоўскай чыгункі ў Яшунайскай сянюніі Шальчынінкайскага раёна Вільнюскага павета. Размешчана за 3 км на паўночны захад ад мястэчка Яшунай, на лініі Вільнюс — Шальчынінкай.
Гісторыя
Чыгуначная станцыя Яшунай была заснавана ў канцы XIX стагоддзя.
У 2016 годзе паселішча, якое існавала каля станцыі, увайшло ў склад мястэчка Яшунай.
Садкі
Назву Садкі́ маюць:
Скаляр
Скаля́р, скалярная велічыня — велічыня, кожнае значэнне якой можа быць выражана адным (рэчаісным) лікам.
У лінейнай алгебры рэчаісныя лікі называюцца скалярамі і суадносяцца з вектарамі пры дапамозе аперацыі множання вектара на лік, вынікам якой з’яўляецца яшчэ адзін вектар.
Увогуле скаляры, якія адносяцца да нейкай вектарнай прасторы, могуць быць камплекснымі лікамі альбо элементамі любых алгебраічных палёў.
Аперацыя скалярнага здабытку, якая вызначаная на нейкай вектарнай прасторы, дазваляе памножыць два вектары і атрымаць скаляр.
У фізіцы скалярам з’яўляецца фізічная велічыня, якая не залежыць ад напрамку, а, значыць, і ад абранай каардынатнай сістэмы.
У праграмаванні скалярам называецца пераменная ці поле, якія здольныя ўтрымліваць толькі адно значэнне ў нейкі момант часу (у адрозненне ад пераменных такіх тыпаў, як спісы, запісы і пад.). У некаторых выпадках значэнне скаляра можа атаясамляцца з лікам. Скалярным тыпам даных называецца тып скалярнай пераменнай. Прыкладамі скалярных тыпаў з мовы праграмавання Pascal з’яўляюцца,  ,   і іншыя.
Прыкладамі скалярных велічынь з’яўляюцца даўжыня, плошча, час, шчыльнасць, работа.
Пенсільванска-нямецкі дыялект
Пенсільва́нска-няме́цкі дыяле́кт (Pennsylvania Dutch, Pennsylvania German) — традыцыйная мова пенсільванскіх немцаў, адзін з нямецкіх дыялектаў у дыяспары, распаўсюджаны ў невялікіх абшчынах у Паўночнай Амерыцы. Агульная колькасць носьбітаў ацэньваецца ў 250—300 тысяч чалавек.
Пенсільванска-нямецкі дыялект узыходзіць да (рэйнска-)пфальцкага дыялекту, які ўваходзіць у рэйнскафранкскую гаворку заходнесярэдненямецкай групы сярэдненямецкіх дыялектаў верхненямецкага кластара («мовы»).
На пенсільванска-нямецкім дыялекце размаўляюць нашчадкі перасяленцаў XVII—XVIII стагоддзяў з Заходняй і Паўднёвай Германіі. У наш час ён захоўваецца ў жывых зносінах толькі ў сельскіх абшчынах амішаў і менанітаў.
Маісееўка (Паўладарская вобласць)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 370 чалавек (181 мужчына і 189 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 337 чалавек (163 мужчыны і 174 жанчыны).
Навінкаўскі сельсавет
Наві́нкаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэчыцкага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Навінкі.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Васілевіцкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Рэчыцкага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Васілевіцкага сельсавета.
Сямён Ціханавіч Абрамаў
Сямён Ціханавіч Абра́маў (нар. 25 чэрвеня 1936, в. Слабада, Гжацкі раён, Смаленская вобласць, РСФСР) — беларускі мастак. Член Саюза мастакоў СССР з 1970 года. Працуе ў галіне станковага жывапісу, графікі і манументальнага мастацтва.
Біяграфія
Нарадзіўся 25 чэрвеня 1936 года ў вёсцы Слабада Смаленскай вобласці. У 1957 годзе скончыў Горкаўскае мастацкае вучылішча, дзе праходзіў навучанне пад кіраўніцтвам М. Вядзенскага. Дыпломная праца — графічная кампазіцыя «На рэпетыцыі». З 1957 па 1958 год выкладаў маляванне і чарчэнне ў сярэдняй школе горадзе Кызыл, Тувінскай АССР.
Жыве ў горадзе Бабруйск.
Творчасць
З 1961 года бярэ ўдзел у мастацкіх выставах рознага ўзроўню. Працуе ў станковым жывапісе ў жанрах карціны, пейзажа, нацюрморта, партрэта, акварэлі, манументальна-дэкаратыўным мастацтве.
Сярод яго твораў — «Восеньскі матыў» (1964), «Тут стаялі да смерці» (1965), «Горны паток. Саяны» (1966), «Заўсёды на варце» (1967), «На Бабруйскім суднарамзаводзе», «Судак. Генуэзская крэпасць» (1969), «Беларускі шынны» (1970).
Цыклы жывапісных карцін «Сталіцы» і акварэляў «Рэха вайны», «Новы Бабруйск», «На варце мірнага неба»; серыя, прысвечаная 200-годдзю А. С. Пушкіна; палотны «Раніца на Капры», «Свята працы на Енісеі», «Восень у гарах», вітражы для прафілакторыя завода «Фермаш» і шыннага завода ў Бабруйску, габелен «Сказ аб Бабруйску».
Работы знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, Магілёўскім абласным мастацкім музеі імя П. Масленікава, Чалябінскай карціннай галерэі, фондах Беларускага Саюза мастакоў, аб’яднанні «Цэнтральны Дом мастака» ў Маскве, Нацыянальным цэнтры сучасных мастацтваў Рэспублікі Беларусь у Мінску.
Імрэ Кертэс
І́мрэ Ке́ртэс (Kertész Imre, 9 лістапада 1929, Будапешт — 31 сакавіка 2016, Будапешт) — венгерскі, ,. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры (2002).
Творчасць
Аўтабіяграфічныя кнігі «Страчаны лёс» (1975, бел. пер., 2012) пра жыццё хлопчыка ў канцлагерах Асвенцім і Бухенвальд, пра яго сталенне і веру ў перамогу дабра. Аўтар аповесцей «Па слядах» (1975—1998), «Англійскі сцяг», «Пратакол» (абедзве 1991), навэл, эсэ.
Суміна (Смаленская вобласць)
Суміна (Сумино) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прачысценскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
NGC 4128A
NGC 4128A (іншыя абазначэнні — NPM1G +69.0097, PGC 38558) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Грыва
Гры́ва — доўгія валасы, якія пакрываюць шыю і спіну некаторых млекакормячых. Часта з'яўляецца адной з адметных прыкмет самцоў пры наяўнасці палавога дымарфізма. Можа мець разнастайную форму, ад пышнай на ўсю галаву да акуратнай палоскі ўздоўж пазваночніка.
Дубэсар
Дубэса́р (Dubăsari, Дубэсарь), таксама Дубаса́ры (Дубоссары; Дубоссари) — горад (з 1795 года) у Малдове на левым беразе ракі Днестр, уваходзіць у склад адміністрацыйна-тэрытарыяльных адзінак левабярэжжа Днястра. У наш час фактычна кантралюецца непрызнанай Прыднястроўскай Малдаўскай Рэспублікі, дзе з’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам Дубасарскага раёна. Насельніцтва 28,6 тысяч чалавек (2005). Заснаваны ў пачатку 18 стагоддзя. Плошча 15,52 км².
Садовая
Назву Садо́вая маюць:
БелАЗ-75710
БелАЗ-75710 — кар’ерны самазвал БелАЗ грузападымальнасцю 450 тон. Унесены ў кнігу рэкордаў Гінэса як самы вялікі ў свеце дзвюхвосевы самазвал. Таксама асобна ў кнігу ўнесены яго кузаў, як самы вялікі кузаў кар’ернага самазвала.
Цюхавіцы
Цюхавіцы (Тюховицы) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прачысценскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
БелАЗ-75710
Гісторыя
Прадстаўлены 25 верасня 2013 года на выпрабавальным палігоне Беларускага аўтамабільнага завода.
Першы пабудаваны асобнік пачаў работу ў жніўні 2014 года на вугальным разрэзе «Чарнігавец» у Кемераўскай вобласці (Расія).
У 2021 годзе выраблена новая мадыфікацыя — БелАЗ-75711.
Кабіна і кузаў
Кабіна — двухмесцавая. Рама ўяўляе зварную канструкцыю — падоўжныя бакавыя бэлькі каробкавага пастаяннага перасеку, злучаныя папярочкамі. Выраблена з высокатрывалай нізкалегіраванай сталі.
Кузаў — каўшовага тыпу зварной канструкцыі з сістэмай бяспекі FOPS, і ахоўным купалам над кабінай. Абсталяваны прыладай для механічнага блакавання ў паднятым становішчы. Падаграваецца ад выхлапных газаў рухавіка. Геаметрычны аб’ём складае 160 кубаметраў.
Рухавік
Два дызельныя чатырохтактныя V-падобныя рухавікі DD 16V4000 з электроннай сістэмай кіравання DDEC, непасрэдным упырскам паліва Common Rail, турбанаддзіманнем і прамежкавым астуджэннем надзіманага паветра. Развіваюць агульную магутнасць у 4600 конскіх сілаў. Старцёр — пнеўматычны.
Ачыстка паветра ажыццяўляецца пры дапамозе трохступеньчатых фільтраў з элементамі сухога тыпу. Сістэма змазкі цыркуляцыйная.
Сістэма астуджэння двухконтурная вадкасная, з прымусовай цыркуляцыяй. Астуджэнне алею — праз вода-алейны цеплаабменнік. Вадкасная сістэма перадпускавога падагрэву. Астуджэнне дыска працоўнага кола сістэмы праз гідраўлічную муфту з аўтаматычным кіраваннем. Уключэнне і выключэнне ажыццяўляецца з дапамогай тэрмастата.
Трансмісія
Трансмісія электрамеханічная — Siemens MMT500. Складаецца з двух цягавых генератараў пераменнага току, чатырох цягавых электрарухавікоў і матор-колаў рэдуктараў, дапаможных электрычных машын, прыладаў кіравання.
На мадыфікацыі БелАЗ-75711 замест трансмісіі Siemens ММТ500 усталяваны цягавы электрапрывад пераменнага току КТЭ-450 расійскай вытворчасці.
Падвеска
Цыліндры пнеўмагідраўлічныя (алей і азот). Па два цыліндры на пярэдняй і задняй восях. На кожнай восі ўсталяваныя стабілізатары папярочнай устойлівасці.
Шыны — Michelin, пнеўматычныя, бяскамерныя, радыяльныя, з кар'ерным малюнкам пратэктара. Памер — 59/80R63.
Гідраўлічная сістэма
Камбінаваная гідраўлічная сістэма выкарыстоўваецца для ўздыму кузава, рулявога кіравання і тармазной сістэмы.
Алейная помпа — аксіяльна-поршневая, пераменнага патоку, з рэгулятарам ціску. Механічны прывад — праз карданны вал ад фланца выхаднога вала цягавага генератара.
Тормазы
Тармазная сістэма ўключае ў сябе працоўны, стаяначны, дапаможны тормазы і рэтардар.
Стаяначны тормаз — сістэма з двума тармазнымі механізмамі, пастаянна замкнёная на знешні дыскавы тормаз цягавага электрарухавіка.
Запаволенне сістэмы ажыццяўляецца з дапамогай электрадынамічнага тармажэння цягавых рухавікоў у рэжыме з электрычным генератарам, з прымусовым паветраным астуджэннем тармазных рэзістараў.
Тармазныя рэзістары — MMT500 Gridbox.
Суроўцава (Духаўшчынскі раён)
Суроўцава (Суровцево) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прачысценскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Паўднёва-Алічурскі хрыбет
Паўднёва-Алічурскі хрыбет — горны хрыбет на поўдні Паміра, паміж ракамі Алічур і Памір. Адміністрацыйна размешчаны на тэрыторыі Горна-Бадахшанскай аўтаномнай вобласці Таджыкістана.
Працягласць хрыбта складае каля 150 км, сярэдняя вышыня — 5100 м. Вышэйшы пункт — гара Кызылдангі (5706 м). Хрыбет складзены галоўным чынам гранітамі, гнейсамі і крышталічнымі сланцамі. Пераважае высакагорны рэльеф і пустэльная расліннасць. У прыгрэбневай зоне размешчана 256 ледавікоў, агульная плошча якіх складае 72 кв. км.
Фунт
Фунт:
Бітва за Насірыю
Бітва за Насірыю — бітва, якая вялася паміж марской пяхотай ЗША і іракскімі войскамі падчас амерыканскага ўварвання ў Ірак. Горад Насірыя ляжыць на беразе ракі Еўфрат у 362 км да паўднёва-ўсход ад Багдаду. Яго насельніцтва складаецца амаль цалкам з мусульман-шыітаў. У ноч на 25 сакавіка асноўная частка марпехаў прайшлі праз горад па мастах і пачалі наступленне на поўнач у бок Багдаду. Аднак баявыя дзеянні працягваліся ў горадзе да 1 красавіка, калі іракскі супраціў тут быў зламаны.
Абстаноўка
2-я экспедыцыйная брыгада марской пяхоты ЗША (Мэтавая група Тарава) пасля высадкі на тэрыторыі Ірака атрымала наступную задачу: заняць два масты ў межах Насірыі, стварыўшы калідор для 1-га палка марскіх пяхотнікаў і 6-га інжынернага батальёна, каб яны прайшлі на поўнач праз горад па шашы 7. У горадзе знаходзілася штаб-кватэра 3-га корпуса іракскай арміі. 51-я механізаваная брыгада была накіравана на поўдзень на абарону нафтавых радовішчаў, 6-я механізаваная брыгада канцэнтравалася каля Эль-Амары, а тры брыгады былі пакінуты для абароны Насірыі.
Засада на канвой Кінга
Каля 6 гадзін раніцы 23 сакавіка рамонтная брыгада 507-й рамонтнай роты СВ ЗША (18 адзінак тэхнікі і 31 салдат) прапусціла паварот з шашы 8 і працягнула рух па шашы 7, да Насірыі, на варожую тэрыторыю. Канвоем камандаваў капітан Трой Кінг, які не меў вопыту і адпаведнай падрыхтоўкі. Група была заўважана іракскімі войскамі, як толькі яна прайшла КПП каля ракі Еўфрат. Пасля праходжання казармаў Аль-Кудс на паўночнай ускраіне горада Кінг зразумеў, што заблукаў, і канвой пачаў шукаць шляхі пакінуць горад. Каля 7 раніцы канвой трапіў у засаду: іракскія войскі ўдарылі па ім з РПГ, мінамётаў і танкаў. 11 салдат былі забіты, некалькі, у тым ліку Уільям Джонсан і Джэсіка Лінч, трапілі ў палон. Прынамсі 15 з 18 амерыканскіх транспартных сродкаў былі знішчаны. Некаторыя з іх згарнулі з дарогі і разбіліся пры спробе пазбегнуць агню. Адзін грузавік быў раздушаны іракскім танкам Тып 69-QM. Тым не менш, некалькі салдат стрымлівалі наступленне праціўніка на працягу амаль гадзіны. Да гэтага часу рота 2-й марской экспедыцыйнай брыгады (Мэтавая група Тарава) пад камандаваннем маёра Уільяма Піплза прыбыла на дапамогу і эвакуявала пакінутых у жывых.
Асобныя сутычкі
У той жа дзень 18 амерыканскіх салдат 1-га батальёна 2-га палка марскіх пяхотнікаў былі забіты, а 8 дэсантных транспартаў выведзены з ладу ў цяжкіх баях з іракскімі войскамі вакол канала Садама.
Тым часам штурмавік Fairchild Republic A-10 Thunderbolt II ВПС ЗША памылкова абстраляў дэсантны транспарт, забіўшы па меншай меры аднаго марскога пяхотніка. Пасля было высветлена, што экіпаж штурмавіка не быў апавешчаны аб тым, што марскія пяхотнікі зайшлі так далёка на поўнач, і таму прыняў іх за войскі праціўніка.
Яшчэ два марскія пяхотнікі, капрал Джэймс Эванс і сяржант Брэдлі Кортхаус, патанулі пры спробе перасекчы канал Садама пад агнём на наступны дзень.
Прарыў амерыканцаў на поўнач
Увечары 24 сакавіка 2-і разведвальны батальён арміі ЗША прабіўся на поўнач ад канала Садама, перарэзаў шашы 7 і стаў умацоўваць плацдарм. Пасля прыбыцця эскадрыллі верталётаў Cobra і танкаў Абрамс іракскі супраціў паў. У той жа вечар марпехі заняліся ліквідацыяй снайперскіх кропак, якія перашкаджалі прасоўванню салдат кааліцыі на поўнач, на Багдад. У прыцемках амерыканскія войскі стварылі перыметр за 15 км на поўнач ад Насірыі. Іракскія танкі і пяхота распачалі атаку, аднак яна была адбіта сіламі танкаў і мінамётнага ўзвода. Апошняя атака іракцаў была адбіта на досвітку. Каля 300 іракскіх байцоў былі забіты.
Да 27 сакавіка іракскі супраціў у горадзе быў практычна зламаны, і эпіцэнтр бітвы зрушыўся ў бок зачыстак мясцовасці і пошукавых аперацый. Невялікія групы фідаінаў Садама хаваліся па ўсім горадзе і перыядычна абстрэльвалі кааліцыйныя патрулі са стралковай зброі і РПГ. Раніцай два разведчыкі знайшлі патанулы танк М1А1 Abrams на дне ракі. Танк лічыўся зніклым без вестак з ночы 24—25 сакавіка. Унутры былі знойдзены целы чатырох марскіх пяхотнікаў з 1-га танкавага батальёна.
Оўэн Цюдар
Біяграфія
Оўэн паступіў на службу да Кацярыны Валуа пасля смерці яе мужа Генрыха V у 1422 годзе. Праз некалькі месяцаў яны сталі палюбоўнікамі і, магчыма, тайна абвянчаліся. Розныя крыніцы праведамляюць пра ад чатырох да шасці дзяцей у іх: Кацярына сканала 3 студзеня 1437 года пры родах.
У старасці Оўэн прыняў удзел у вайне Пунсовай і Белай ружы. 2 лютага 1461 ён камандаваў войскамі Ланкастэраў у бітве пад Мортымер-Крос супраць прыхільнікаў Ёркаў і будучага караля Эдуарда IV. Пацярпеўшы паражэнне быў узяты ў палон і абезгалоўлены. Да апошняга моманту ён не верыў, што яго пакараюць смерцю; паводле легенды, ён сказаў: «Галаве гэтай належыць быць схіленай перад каралевай». Гэта пакаранне стала часткай помсты Эдуарда Ёркскага за яго бацьку, які загінуў за месяц да Мортымер-Кроса пры Уэйкфілдзе.
Каменка (Малдова)
Знаходзіцца на левым беразе ракі Днестр.
Адысеяс Элітыс
Адысеяс Элітыс (Οδυσσέας Ελύτης, 2 лістапада 1911, Іракліян, Грэцыя — 18 сакавіка 1996, Афіны, Грэцыя) — грэчаскі паэт. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры (1979), «які з бясстрашнай празарлівасцю паказаў неабароненасць чалавека ў свеце, які раздзіраюць канфлікты».
Біяграфія
Вучыўся ў Афінах. Першая публікацыя — у часопісе «Новыя навукі» (Νέα Γράμματα, 1935), пры падтрымцы Сеферыса.
Працаваў на радыё (1945—1946, 1953—1954). У 1948—1952 і 1969—1972 гадах жыў у Парыжы, быў блізкі з Брэтонам. Рэвердзі, Пікаса, Унгарэці, Джакамеці, Шагал, і Маціс ілюстравалі кнігі Элітыса.
Памёр 18 сакавіка 1996 года ў Афінах (Грэцыя).
Сутокі (Духаўшчынскі раён)
Сутокі (Сутоки) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прачысценскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Сілезскае ўзвышша
Узвышша ўтварае плато вышынёй 200—300 м, якое расчлянёна рачнымі далінамі на асобныя грады. Складзена галоўным чынам вугляноснымі тоўшчамі карбону, перакрытымі мезазойскімі вапнякамі і іншымі асадкавымі пародамі. На тэрыторыі ўзвышша размешчана значная частка Верхнесілезкага каменнавугальнага басейна. Таксама маюцца радовішчы жалезных і свінцова-цынкавых руд.
Пяцірыжск
Пяцірыжск — сяло ў Жалезінскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Жалезінскай сельскай акругі. Код КАТА — 554230500.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 273 чалавекі (146 мужчын і 127 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 205 чалавек (108 мужчын і 97 жанчын).
Андрэй Сяргеевіч Страчко
Андрэй Сяргеевіч Страчко (нар. г., ) — беларускі дыпламат. Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Рэспублікі Беларусь у Кыргызскай Рэспубліцы.
Біяграфія
У 1994 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт інфарматыкі і радыёэлектронікі, у 1999 годзе — Беларускі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт. Спецыяльнасць па адукацыі: радыётэхніка; міжнародныя эканамічныя адносіны. У 1994—1996 гадах працаваў інжынерам-канструктарам НДІ лічбавага тэлебачання МВА «Гарызонт». У 1996—1999 гадах — спецыяліст першай катэгорыі, вядучы спецыяліст, галоўны спецыяліст аддзела па працы з краінамі СНД і Расійскай Федэрацыяй упраўлення міжнародных эканамічных адносін Міністэрства знешніх эканамічных сувязяў Рэспублікі Беларусь. У 1999—2001 гадах — саветнік упраўлення двухбаковага супрацоўніцтва з дзяржавамі — удзельнікамі СНД Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь. У 2001—2004 гадах — першы сакратар, саветнік (гандлёва-эканамічныя пытанні) Пасольства Рэспублікі Беларусь у Рэспубліцы Казахстан
2004—2006 — саветнік, начальнік аддзела Цэнтральнай Азіі і Закаўказзя упраўлення двухбаковых адносінаў з краінамі СНД Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь. У 2006—2007 гадах — намеснік начальніка ўпраўлення двухбаковых адносінаў з краінамі СНД Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь. У 2007—2010 гадах — саветнік (гандлёва-эканамічныя пытанні) Пасольства Рэспублікі Беларусь у Чэшскай Рэспубліцы. У 2010—2011 гадах — начальнік аддзела Цэнтральнай Азіі ўпраўлення двухбаковых адносінаў з краінамі СНД Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь. У 2011—2015 гадах — намеснік начальніка ўпраўлення двухбаковых адносінаў з краінамі СНД Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь. У 2015—2017 гадах — начальнік упраўлення двухбаковых адносінаў з краінамі СНД Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь.
з красавіка 2017 года — Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Рэспублікі Беларусь у Кыргызскай Рэспубліцы.
Валодае англійскай, чэшскай мовамі. Жанаты. Мае дваіх дзяцей.
Павел Віктаравіч Чалядка
Павел Чалядка (нар., ) — беларускі футбаліст, абаронца польскага клуба «Арлента» з Радзыня Падляскага.
Клубная кар’ера
У 2011 годзе вярнуўся з арэнды ў «Славію». Першую палову сезона 2011 прапусціў з-за траўмы, пасля стаў з’яўляцца ў складзе мазыран, пераважна выходзячы на замену. У 2012 стаў трывалым іграком асновы (правёў усе 30 матчаў свайго клуба ў лізе), звычайна выкарыстоўваўся ў якасці левага абаронцы. У сезоне 2013 стаў радзей з’яўляцца на полі, а пазней страціў месца ў аснове.
У лютым 2014 года перайшоў у магілёўскі «Дняпро». У магілёўскім клубе стаў выкарыстоўвацца на пазіцыі правага абаронцы. Па выніках сезона «Дняпро» страціў месца ў Вышэйшай лізе.
У лютым 2015 года кантракт з магілёўскім клубам быў разарваны, і неўзабаве Павел перайшоў у склад брэсцкага «Дынама». У складзе дынамаўцаў замацаваўся на пазіцыі правага абаронцы. Па заканчэнні сезона 2015 пакінуў Брэст.