cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вікенцій Іванавіч Ральцэвіч
Творчасць
Асноўныя творы: кампазіцыі «Стары Віцебск» (1970), «Лучоса» (1982), «Віцебск» (1988), «Раніца ва Ушачах» (1999), «Шторм» (1999), «Рэчка» (2000), «Бабіна лета» (2002), «Восень» (2003), «Халодны вечар» (2006); трыпціх «Заваёўнікі» (1967-68); серыі «Камчатка» (1967—1970), «Дрэвы» (1973-74), «Сярэдняя Азія» (1979), «Краявіды Віцебшчыны» (2001); эзатэрычныя серыі «Абліччы», «Віцебск» (1997—2000); партрэты «Лепшыя людзі Віцебска» (1970), «Партрэты сучаснікаў» (1970-1980-я); серыя ілюстрацый да твораў К. Крапівы (1963) і інш.
Бачнае выпраменьванне
Бачнае выпраменьванне або святло  — электрамагнітныя хвалі, якія ўспрымае вока чалавека, дадзеныя займаюць ўчастак спектра з даўжынёй хвалі прыблізна ад 380 (фіялетавы) да 750 нм (чырвоны) (індывідуальныя межы ўспрымання некалькі адрозніваюцца для кожнага чалавека). Такія хвалі займаюць частотны дыяпазон ад 400 да 790 тэрагерц.
Найбольшую адчувальнасць да святла чалавечае вока мае ў вобласці 555 нм (540 ТГц), у зялёнай частцы спектра. У спектры ўтрымліваюцца не ўсе колеры, якія адрознівае чалавечы мозг. Такіх адценняў, як ружовы або маджэнт, няма ў спектры бачнага выпраменьвання, яны ўтвараюцца ад змешвання іншых колераў.
Бачнае выпраменьванне таксама трапляе ў «аптычнае акно» — вобласць спектра электрамагнітнага выпраменьвання, што практычна не паглынаецца зямной атмасферай. Што тычыцца рассейвання, блакітнае святло рассейваецца на неаднароднасцях атмасферы мацней, чым святло з большымі даўжынямі хваль (у чырвоны бок спектра), і таму дзённае неба выглядае блакітным.
IC 1702
IC 1702 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральна галактыка) у сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Струтынка (Лыпавэцкі раён)
Струтынка (Струти́нка) — вёска ў Лыпавэцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Васіль Іванавіч Закурдаеў
Васі́ль Іва́навіч Закурда́еў (, г., Расійская імперыя — , г. ) — савецкі дзяржаўны дзеяч, сакратар ЦК КП(б)Б (1949 — 1950), 1-ы сакратар Баранавіцкага абласнога камітэта КП(б)Б (1946—1949), член Цэнтральнай Рэвізійнай Камісіі КПСС (1952—1956), Мардоўскага абласнога камітэта ВКП(б)/КПСС (1951—1958).
Біяграфія
У 1920—1922 гадах — у Чырвонай Арміі, удзельнік грамадзянскай вайны, у 1926 годзе скончыў Пляханаўскі інстытут, у 1926—1928 гадах — інструктар аддзела Усерасійскага ляснога саюза. З 1927 года — у УКП(б), з 1934 года — начальнік палітаддзела МТС у Маскоўскай вобласці.
З сакавіка па лістапад 1940 года — начальнік арганізацыйна-інструктарскага аддзела абласнога камітэта Камуністычнай Партыі (бальшавікоў) Беларусі ў Пінску, у 1940—1941 гадах — намеснік начальніка арганізацыйна-инструкторского аддзела ЦК КП(б)Б, у 1942—1943 гадах — намеснік начальніка Беларускага штаба партызанскага руху Пятра Калініна, пазней начальнік арганізацыйна-інструктарскага аддзела ЦК КП(б)Б.
З ліпеня 1946 па студзень 1949 года — 1-ы сакратар абласнога камітэта КП(б)Б у Баранавічах, з 19 лютага 1949 па 3 чэрвеня 1950 года — сакратар і член бюро ЦК КП(б), у 1950—1951 гадах — слухач курсаў пры ЦК УКП(б).
У 1951 годзе — 2-гі сакратар, а з верасня 1951 па студзень 1958 года — 1-ы сакратар Мардвінскага абласнога камітэта УКП(б)/КПСС.
З 14 кастрычніка 1952 па 14 лютага 1956 года — член Цэнтральнай Рэвізійнай Камісіі КПСС.
З 25 лютага 1956 па 17 кастрычніка 1961 — кандыдат у члены ЦК КПСС, у 1958 — 1959 гадах — намеснік старшыні, а з 17 верасня 1959 па 31 мая 1961 года — старшыня Камітэта Кантролю Савета Міністраў Расійскай РСФСР, затым у адстаўцы.
Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР 2, 3 і 4-га скліканняў.
Вылева
Вылева (, Вылево) — былая вёска ў Добрушскім раёне Гомельскай вобласці, на рацэ Іпуць. Уваходзіла ў склад Дзям’янкаўскага сельсавета.
Знаходзілася за 20 км на паўночны ўсход ад Добруша і аднайменнай чыгуначнай станцыі (лінія Гомель — Унеча), на аўтамабільнай дарозе Дзям’янкі — Добруш. У выніку аварыі на Чарнобыльскай АЭС жыхары былі пераселены, сама вёска ліквідавана ў 2005 годзе.
Раннія часы
Навакольная тэрыторыя вёскі была заселена ў старажытныя часы, пра што сведчыць гарадзішча мілаградскай (VII—III ст. да н.э.) і зарубінецкай (II ст. да н.э. — II ст. н.э.) культур, выяўленае археолагамі ва ўрочышчы Часнакова Балота.
Паводле пісьмовых крыніц вядома з XVI стагоддзя як вёска ў Рэчыцкім павеце Менскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. Мяркуецца, што вёску заснавалі стараверы. У 1640-х гадах згадваецца ў інвентары Гомельскага староства. Да 1734 года была ўладаннем гомельскай Свята-Раства-Багародзіцкай праваслаўнай царквы, потым была перададзена гомельскім уніяцкім святарам.
Пад уладай Расійскай імперыі
У выніку першага падзелу Рэчы Паспалітай у 1772 годзе вёска апынулася ў складзе Беліцкага павета Магілёўскай губерні Расійскай імперыі. Паводле звестак 1776 года, знаходзілася ў валоданні графа Пятра Румянцава-Задунайскага, былі карчма і царква.
Рэвізская сказка за 1788 год паведамляла, што ў Вылеве 28 двароў былі цяглавымі, 3 — бабыльскімі. 7 сем’яў не мелі хат. Старэйшымі жыхарамі вёскі былі 90-гадовыя Лаўрэн Кузьмін і Яфрэм Фёдараў.
У 1816 годзе — сяло ў Добрушскай эканоміі Гомельскага маёнтка, з 1834 года — уласнасць графа Івана Паскевіча. Праз Вылева праходзіла паштовая дарога з Навазыбкава ў Беліцу, былі мост і гаць. Інвентар 1847 года згадвае ў Вылеве 40 цяглавых і 10 бабыльскіх двароў, з 272 жыхароў толькі 120 чалавек былі «здольныя да працы», утрымліваліся 131 галава дробнай жывёлы, 30 кароў і 43 коней. На той час вёска лічылася беднай.
У 2-й палове XIX стагоддзя Вылева — адно з найбуйнейшых паселішчаў наваколля. Гэта адбылося пасля таго, як вёска стала валасным цэнтрам Беліцкага, з 1852 года — Гомельскага павета ў складзе Магілёўскай, у 1919—1923 гадах — Гомельскай губерняў. У склад воласці ў 1890 годзе ўваходзілі 29 паселішчаў з агульнай колькасцю 1794 двароў.
У 1876 годзе маёнтак Вылева набыў член Дзяржаўнага савета Мікалай Герард. Паводле вынікаў перапісу 1897 года, працавалі вадзяны млын, валасное праўленне, вятрак, крама, народнае вучылішча, дзе станам на 1889 год навучаліся 35 хлопчыкаў і 4 дзяўчынкі, царква, хлебазапасны магазін і цагельня, у 1908 годзе было 1307 дзесяцін зямлі. Паводле звестак 1910 года, у вёсцы дзейнічалі вучылішча Міністэрства народнай асветы, царкоўна-прыходская школа, праваслаўная царква, капліца, вінная крама, млын і завод.
Найноўшы час
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Гомельскага павета БССР. 16 студзеня вёска разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі апынулася ў складзе Гомельскай губерні РСФСР, але ў выніку другога ўзбуйнення БССР 1926 года Вылева вярнулі Беларусі.
У час праведзенай у 1929 годзе экспедыцыі біёлагаў Беларускай акадэміі навук у Вылеве была арганізавана адна са стацыянарных баз, якая зафіксавала найменне целягуз у дачыненні да прадстаўніка віду Tringa ochropus. Гэта найменне прапанавалася як таксанімічнае.
У часе Вялікай Айчыннай вайны на франтах загінулі 65 вяскоўцаў. Паводле дадзеных 1959 года, вёска адносілася да калгаса «Молат» з цэнтрам у Дзям’янках, планіровачна складалася з крыху выгнутай вуліцы, да якой далучаліся 2 завулкі. Забудова была драўлянай, сядзібнага тыпу. На 160 двароў даводзілася ўсяго 7 калодзежаў.
На 1986 год у вёсцы працавалі бібліятэка, клуб, крама і царква. У выніку аварыі на Чарнобыльскай АЭС тэрыторыя апынулася радыеактыўна забруджанай. Жыхары вёскі ў 1990—1992 гадах былі пераселены ў чыстыя месцы.
Рашэннем Гомельскага аблвыканкама ад 20 студзеня 2005 года паселішча было ліквідавана.
Окскі крызіс
Крызіс Ока (Oka Crisis) — сутыкненні індзейцаў-магаўкаў з насельніцтвам квебекскага пасёлка Ока ў 1990 г. Падчас крызісу, які доўжыўся 78 дзён, быў забіты 1 квебекскі паліцэйскі. Крызіс стаў кульмінацыяй сутыкненняў індзейскіх плямёнаў з уладамі Канады наконт правоў на зямлю ў другой палове XX стагоддзя.
Гісторыя
Крызіс узнік у сувязі з планамі жыхароў пасёлка Ока пашырыць поле для гольфа за кошт зямлі, на якую прэтэндавалі магаўкі. У знак пратэсту магаўкі сталі рабіць барыкады. Праз 3 месяцы, 11 ліпеня 1990 г., квебекская паліцыя пачала атакаваць барыкады, якія ўвесь час ахоўваліся індзейцамі. У выніку перастрэлкі адзін з паліцэйскіх быў забіты.
Пасля гэтага магаўкі перайшлі ад абароны сваёй тэрыторыі да патрабавання прызнаць іх незалежнасць. Да індзейцаў далучыліся праваабаронцы. У гэтай сітуацыі прэм'ер-міністр Квебека звярнуўся па дапамогу да ўзброеных сіл Канады, якія разабралі частку барыкад. Толькі пасля працяглых перамоў 26 верасня 1990 г. былі разабраны апошнія барыкады і індзейцы спынілі супраціўленне. У 1997 г. канадскі ўрад набыў спрэчную зямлю і перадаў яе магаўкам.
Расстрэлы ў Сане (2013)
Расстрэлы ў Сане — два ўзброеныя напады невядомых баевікоў ля гасцініцы «Амстэрдам» і на вуліцы Хаўлян у Сане, сталіцы Емена, якія адбыліся 26 лістапада 2013 года. Ахвярамі атак сталі двое беларускіх ваенных спецыялістаў і еменскі паліцэйскі.
Абстаноўка ў Емене
У пачатку 2010-х гадоў урад Емена на чале з нацыяналістычнай партыяй Усеагульны народны кангрэс, дзе пераважна былі суніты, вёў узброеную барацьбу з шыіцкім рухам «Ансар Алах», больш вядомым як «хусіты». Трэцяй сілай канфлікту выступалі паўднёваеменскія сепаратысты і ісламарадыкальныя групоўкі.
Беларускія спецыялісты
Вядома, што як мінімум двое беларусаў у 2013 годзе накіраваны па дзяржаўнай лініі для падтрымкі еменскіх сілавікоў. Паводле афіцыйнай заявы беларускага боку, яны дзейнічалі пры ахове прэзідэнта, аднак, на думку ваеннага аналітыка Аляксандра Алесіна, галоўнай задачай з’яўлялася дапамога ў тэхнічным абслугоўванні танкаў Т-80БВ, закупленых Еменам у Беларусі ў 2010 годзе. Гэтыя машыны неаднаразова выкарыстоўваліся ў баявых дзеяннях.
Адным з спецыялістаў быў барысаўчанін Анатоль Мазынскі, малодшы брат вядомага беларускага тэатральнага рэжысёра Валерыя Мазынскага. Анатоль працаваў на 140-м рамонтным заводзе. У публікацыі 2012 года ваенная газета «Во славу Родины» назвала яго самым дасведчаным выпрабавальнікам адрамантаваных танкаў, які працаваў на заводзе з 1974 года. Як пісала выданне, «падчас гутаркі з выпрабавальнікамі высветлілася, што спецыялісты часта выязджаюць у замежныя камандзіроўкі з мэтай тэхнічнага абслугоўвання машын і дэманстрацыі магчымасцяў выпускаемых узораў прадукцыі».
Расстрэлы
Першапачаткова ў СМІ паведамлялася, што ахвярамі атакі ля гатэля сталі расіяне. Аднак прэс-аташэ расійскага пасольства ў Емене Мікалай Лягушын назваў пацярпелымі беларусамі, аспрэчыўшы інфармацыю аб грамадзянах Расіі. З яго слоў, яны дзейнічалі ў краіне па прыватным кантракце, а дыпмісія аказала ўсю неабходную дапамогу пацярпелым. Прадстаўнік МЗС Емена палкоўнік Махамед аль-Маўры заявіў, што замежнікі з’яўляюцца ваеннымі спецыялістамі. У сваю чаргу, як паведаміла намеснік начальніка ўпраўлення інфармацыі МЗС Беларусі Марыя Ваньшына, беларускі бок пачаў праверку дадзенай інфармацыі. Неўзабаве афіцыйны прадстаўнік МЗС Андрэй Савіных і кіраўнік Дзяржкамваенпрама Сяргей Пятровіч Гурулёў пацвердзілі, што ахвярамі атакі сталі беларусы, накіраваныя па дзяржаўнай лініі для падтрымкі еменскіх сілавікоў. Консульскія службы звязваліся з еменскімі ўладамі і расійскім пасольствам у гэтай краіне для ўдакладнення абставінаў здарэння і аказання неабходнай дапамогі.
Адказнасць
Ніводная тэрарыстычная групоўка не ўзяла на сябе адказнасць за атаку. Еменскія СМІ меркавалі, што напад стаў адказам «Аль-Каіды», бо двума днямі раней урадавая авіяцыя знішчыла 12 членаў тэрарыстычнай сеткі.
Айзек Хейз
Айзек Лі Хейз-малодшы (Isaac Lee Hayes Jr.,, Ковінгтан — , Мемфіс) — амерыканскі рытм-н-блюз-музыкант, кампазітар, прадзюсар, аранжыроўшчык і акцёр. Найбольш вядомымі музычнымі працамі Хейза з’яўляюцца запісы на Stax Records — Айзек быў адной з рухаючых сіл лэйбла.
Біяграфія
Найбольш вядомым альбомам Хейза з’яўляецца класічны соўл-альбом «Hot Buttered Soul». На гэтай кружэлцы Хейз адышоў ад традыцыйнай структуры альбома з троххвілінных песень; на дыску ўсяго 4 трэкі — дзве кавер-версіі традыцыйных поп-песень і два арыгінальныя трэкі. Песні на альбоме працягваюцца ад 5 да 18 хвілін. Іншым буйным поспехам Хейза стала музыка да фільма «Шафт», за якую ён атрымаў «Оскара» і «Грэмі». Акрамя таго, альбом дасягнуў першага месца ў трох пунктах рэйтынгу «Billboard».
Таксама Хейз агучыў Шэфа ў анімацыйным серыяле «South Park». Ён удзельнічаў у праекце з самага пачатку — з пілотнай серыі «Картман і анальны зонд» (1997), аднак сышоў з серыяла пасля серыі «Захраснуў у каморы» (2005), у якой высмейвалася саенталогія — Хейз з’яўляўся саентолагам і пракаментаваў свой сыход словамі аб тым, што стваральнікі серыяла перасталі быць талерантнымі.
У 2002 годзе Хейз быў уключаны ў Залу славы рок-н-ролу.
У Айзека Хейза засталося 12 дзяцей, 14 унукаў і трое праўнукаў. Са сваёй чацвёртай жонкай Ад’ёвай ён ажаніўся 10 красавіка 2006 года. Адзін з сыноў Айзека носіць яго імя — гэта Айзек Хейз-трэці, музычны прадзюсар.
Кірыл Васілевіч Леановіч
Кірыл Леановіч (нар., ) — беларускі футбаліст, паўабаронца бабруйскай «Белшыны».
Клубная кар’ера
Выхаванец жодзінскага футбола, пачынаў выступаць за дубль мясцовага «Тарпеда-БелАЗ», аднак неўзабаве апынуўся ў структуры мінскага «Дынама». У другой палове 2016 года гуляў у арэндзе за «Ашмяны-БДУФК», аднак не выратаваў клуб ад вылету ў Другую лігу. У пачатку 2017 года праходзіў прагляд у салігорскім «Шахцёры», але беспаспяхова і ў сакавіку 2017 года быў аддадзены ў арэнду ў «Смалявічы-СТІ». У складзе «Смалявічаў-СТІ» звычайна выхадзіў на замену, дапамог клубу выйсці ў Вышэйшую лігу.
У сакавіку 2018 года быў аддадзены ў арэнду «Лідзе». У лістападзе 2018 года вярнуўся з арэнды ў «Дынама», аднак у пачатку 2019 года далучыўся да «Ліды» на трывалай аснове. Замацаваўся ў складзе каманды, чаргуючы выхады ў стартавым складзе і на замену.
Са студзеня 2020 года знаходзіўся на праглядзе ў жодзінскім «Тарпеда-БелАЗ» і ў сакавіку падпісаў кантракт. У жодзінскім клубе звычайна зрэдку выхадзіў на замену, выступаў за дубль, шмат прапусціў з-за траўм. У ліпені 2021 года быў аддадзены ў арэнду ў «Смаргонь». З чатырма галамі стаў другім бамбардзірам смаргонскай каманды ў сезоне, але не выратаваў яе ад вылету ў Першую лігу. У лістападзе 2021 года па заканчэнні арэнды пакінуў «Смаргонь», а ў лютым 2022 года па заканчэнні кантракта развітаўся і з жодзінскім клубам.
У сакавіку 2022 года папоўніў склад гродзенскага «Нёмана». Прапусціў пачатак сезона 2022 з-за траўмы, а пазней не здолеў замацавацца ў складзе. У ліпені 2022 года па пагадненні бакоў пакінуў клуб і неўзабаве далучыўся да «Іслачы». Пакінуў «Іслач» па заканчэнні кантракта ў снежні 2022 года.
Са студзеня 2023 года трэніраваўся з бабруйскай «Белшынай» і ў красавіку афіцыйна папоўніў склад каманды.
Грамадзянская пазіцыя
Пасля жорсткага разгону акцый пратэстаў, выкліканых масавымі фальсіфікацыямі на прэзідэнцкіх выбарах 2020 года, збіцця і катаванняў затрыманых пратэстоўцаў, разам з 92 іншымі беларускімі футбалістамі выступіў з асуджэннем гвалту ў Беларусі.
Трошча (Лыпавэцкі раён)
Трашчыла (Тро́ща) — вёска ў Лыпавэцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
IC 1704
IC 1704 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральна галактыка) у сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сальнікі (Талачынскі раён)
Сальнікі́ (, Сальники) — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Коханаўскага сельсавета.
Гісторыя
Згадваецца ў 1643 як вёска Саленікі ў складзе Шклоўскай воласці ў Аршанскім павеце ВКЛ.
У 1954—1965 гадах цэнтр Сальніцкага сельсавета.
Серпенцін
Серпенці́н (ад Serpens — змяя) — група мінералаў, магніева-жалезістыя гідрасілікаты (не блытаць з горнай пародай серпенцініт).
Мінералы сустракаюцца ў шчыльным выглядзе, але ніколі ў ясна крышталізаваным. Часам маюць ліставаты або кудзелісты склад. Афарбоўка ад зелянява-жоўтага да цёмна-зялёнага з плямамі розных колераў, якія надаюць ім падабенства са скурай змяі, адсюль і назва. Агульная хімічная формула мінералаў — X2-3Si2O5(OH)4, где X = Mg, Fe2+, Fe3+, Ni, Al, Zn, Mn.
Уляніўка (Лыпавэцкі раён)
Уляніўка (Уля́нівка) — вёска ў Лыпавэцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Міхась Ігнатавіч Кукабака
Міха́сь Ігна́тавіч Кукаба́ка (у заходняй прэсе вядомы як Mikhail Kukobaka; нар., Бабруйск) — беларускі і савецкі дысідэнт, аўтар публіцыстычных матэрыялаў, якія ў 1970-1980-я распаўсюджваліся праз самвыдат і замежныя радыёстанцыі; шматразовы палітычны вязень.
Ранняя біяграфія
Бацька загінуў падчас савецка-фінскай вайны ў 1939 годзе, маці памерла ў 1947 годзе. З-за беднасці і голаду бабуля вымушана была аддаць Міхася ў дзіцячы прытулак. У 1953 годзе скончыў рамесніцкае вучылішча, быў накіраваны на працу ў Сібір, будаваў нафтавы завод у Ангарску. У 1954—1957 служыў у войску. Пасля дэмабілізацыі працаваў на будаўніцтве аўтадарогі Ангрэн — Каканд (Узбекістан). У 1958—1965 гадах жыў і працаваў у горадзе Гур’еве (Казахстан), у 1965—1969 гадах — у Кіеве (Украіна).
Дысідэнцтва
У жніўні 1968 годзе быў выкліканы ў Дарніцкі ваенкамат Кіева, дзе заявіў, што «калі накіруеце ў Чэхаславакію, павярну аўтамат супраць вас: саўдзельнікам злачынства савецкага ўраду не буду, выступлю на баку чэхаславацкага народу». Таксама здолеў перадаць намесніку Генеральнага консула Чэхаславакіі свой артыкул з асуджэннем уводу савецкіх войскаў і папрасіў перадаць гэты тэкст на Захад. Быў змушаны з’ехаць з Кіева ў Аляксандраў Уладзімірскай вобласці РСФСР. Працаваў электрыкам на радыёзаводзе. Калі КДБ вызначыў, што Кукабака настойліва шукаў кантактаў з заходнімі карэспандэнтамі, быў арыштаваны 14 красавіка 1970 года. Падчас ператрусу быў знойдзены напісаны ім «Адкрыты ліст англійскаму пісьменніку Айвару Мантэгю» ў абарону Анатоля Кузняцова, аўтара «Бабінага яру». Гэты артыкул быў адказам на паклёпніцкую публікацыю ангельскага літаратара ў газеце «Комсомольская правда».
За адмову дапамагчы КДБ ў фальсіфікацыі кампрамату на заходненямецкага дыпламата Мюлера камітэт параіў Інстытуту імя Сербскага абвясціць Кукабаку шызафрэнікам, што і было зроблена. 4 лістапада 1970 Судовая калегія па крымінальных справах Уладзімірскага абласнога суда пастанавіла, што яго дзеянні «ўяўляюць асаблівую грамадскую небяспеку» і накіравала яго на прымусовае псіхіятрычнае «лячэнне».
З пастановы суду: «На вечарынцы пад Новы год у жаночым інтэрнаце… усхваляў жыццё народу за мяжою і паклёпнічаў на становішча рабочага класу ў СССР»; «У лютым 1970 году пад час прыборкі тэрыторыі радыёзаводу… варожа адгукаўся пра лозунг: „Жыць і працаваць па-ленінску“… У 1971 Кукабака быў накіраваны ў спецпсіхлякарню ў горад Сычоўка Смаленскай вобласці, а праз 3 гады быў пераведзены ўва Уладзімірскую псіхлякарню.
Вызвалены ў 1976. Псіхіятр Аляксандр Валашановіч, кансультант Рабочай камісіі па расследаванні выкарыстання псіхіятрыі ў палітычных мэтах, засведчыў Кукабаку як здаровага, але сам адкрыў сваё імя толькі пасля ад’езду на Захад. Некаторы час Кукабака жыў у Маскве, але потым вярнуўся ў Бабруйск, дзе напісаў нарыс „Скрадзеная Бацькаўшчына“ (25 сакавіка 1978), прысвечаны новай для яго тэме планавай русіфікацыі Беларусі: ''»…Калі спускаўся па чыгуначным пераездзе… пабачыў надпіс: «Берегись поезда!» і адразу ўзгадаў: тут жа 25 год таму было напісана «Сцеражыся цягніка!», і толькі ўнізе расійскі пераклад. Цяпер беларускі выраз знік. І дзіўна, мяне гэта непрыемна закранула. Нечакана я ўсвядоміў сябе беларусам"''. 3 красавіка 1978 напісаў артыкул «Абарона правоў чалавека і разрадка — непадзельныя», прысвечаны тэме пашырэння праблематыкі правоў чалавека па-за межы ўнутраных справаў кожнага ўраду, інтэрнацыялізацыі гэтай праблемы. Абодва артыкулы запісаў на магнітную стужку, якая трапіла на Захад. Тэкст нарысу «Скрадзеная Бацькаўшчына» зачытваўся радыёстанцыяй «Нямецкая хваля» 9 і 10 ліпеня 1978, друкаваўся ў розных эміграцыйных выданнях (напрыклад, «Время и Мы» (Мюнхен), 1986, № 3). Савецкія ўлады за гэты нарыс абвінавацілі Кукабаку ў скажэнні «ленінскай нацыянальнай палітыкі». Артыкул «Абарона правоў чалавека і разрадка — непадзельныя» ў лістападзе 1978 зачытваўся радыёстанцыяй «Свабода». Яшчэ адзін нарыс — «Спатканне з дзяцінствам», быў прысвечаны антымілітарысцкай тэме, за што Кукабаку абвінавацілі ў абгаворванні савецкай арміі. Пашыраў таксама «Адкрыты ліст міністру аховы здароўя СССР», скіраваны супраць выкарыстання псіхіятрыі ў палітычна-рэпрэсіўных мэтах, распаўсюджваў таксама Ўсеагульную дэкларацыю правоў чалавека. У красавіку 1977 звяртаўся з заяваю пра выезд з СССР.
Канстанцін Мікалаевіч Угляніца
Канстанцін Мікалаевіч Угляніца (нар., в. Дзятлавічы, Драгічынскі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі ўрач-анколаг. Доктар медыцынскіх навук (2002), прафесар (2004). Правадзейны член, ганаровы акадэмік Рымскай акадэміі навук «Gugliemo Marconi» (1996), правадзейны член Нью-Ёркскай акадэміі навук (1998).
Міхась Ігнатавіч Кукабака
Дысідэнцтва
У лістападзе 1976 і ў кастрычніку 1977 яго прымусова змяшчалі ў Магілёўскую псіхіятрычную лякарню з дыягназам «шызафрэнія і паранаідальны сіндром». Віктар Некіпелаў і ўдзельнік Працоўнай камісіі па расследаванню выкарыстання псіхіятрыі ў палітычных мэтах Аляксандр Падрабінек вызначылі гэта як «новы факт псіхіятрычнай сваволі ў Савецкім Саюзе» і звярнуліся з лістамі-пратэстамі ў Міністэрства аховы здароўя СССР і непасрэдна ў лякарню. 19 кастрычніка 1978 Кукабака быў арыштаваны, а 20-21 чэрвеня 1979 ў Бабруйску над ім адбыўся суд. На судзе заявіў, што камунізм савецкага ўзору ёсць сістэма поўнага задушэння і разбурэння асобы, а СССР — ні што іншае, як бязмежны канцэнтрацыйны лагер. Прыйшоў да поўнага разрыву з сістэмай і афіцыйна адмовіўся ад савецкага грамадзянства, патрабаваў выпусціць яго з СССР. Быў асуджаны на тры гады калоніі агульнага рэжыму паводле артыкулу 186-1 КК БССР, зняволены ў Наваполацкай калоніі.
Канстанцін Мікалаевіч Угляніца
Біяграфія
Скончыў Гродзенскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (спецыяльнасць «Лячэбная справа», 1976). Працаваў у Гродзенскім дзяржаўным медыцынскім універсітэце (з 1979, лячэбны факультэт, кафедра анкалогіі, прафесар, у 1993—2016 — загадчык кафедры).
Міхась Ігнатавіч Кукабака
Дысідэнцтва
У зняволенні абараняў правы арыштантаў, пісаў скаргі ў пракуратуру пра беззаконнасці, якія там адбываліся, праводзіў дэманстрацыйныя галадоўкі пратэсту. Рэакцыя карных органаў была адпаведнай. У 1982 паводле артыкулу 186-1 КК БССР быў асуджаны да 3-х гадоў калоніі. 7 студзеня 1985 атрымаў чарговы пакаральны прысуд. Паседжанне Віцебскага абласнога суду, фармальна адкрытае, адбывалася ў службовым памяшканні аршанскай «установы УЖ-15/6» (калоніі), куды доступ мелі толькі службоўцы калоніі ды зняволеныя. Гэты суд «за сістэматычны распаўсюд заведама хлуслівых прыдумак, якія ганьбяць савецкі дзяржаўны і грамадскі лад» асудзіў яго паводле артыкулу 67-1 КК БССР да 6 гадоў пазбаўлення волі з высылкай на 4 гады з адбываннем пакарання ў папраўча-працоўнай калоніі ўзмоцненага рэжыму. У зняволенні супраць яго выкарыстоўваўся тэрор крымінальнікаў. Апошні тэрмін адбываў у пермскіх і мардоўскіх лагерах разам з іншымі палітзняволенымі з розных частак Савецкага Саюза. Сярод іншых, завязаў сяброўства з каталіцкім святаром з Літвы Сігітасам Тамкявічусам.
Канстанцін Мікалаевіч Угляніца
Біяграфія
Навуковыя інтарэсы: клінічная і эксперыментальная анкалогія.
Узнагароды
Медалі «За воинскую доблесть» (1970), А. Швейцэра (1996), знак «Отличник здравоохранения Республики Беларусь» (2008).
Міхась Ігнатавіч Кукабака
Дысідэнцтва
Вядомасць Міхася Кукабакі ў эміграцыі дасягнула такіх памераў, што яго больш не маглі ігнараваць ідэалагічныя службы БССР. У прыватнасці, 22 кастрычніка 1981 года ў арыентаванай на беларусаў замежжа газеце «Голас Радзімы» з’явіўся артыкул «Выпакутаваны ідал», у якім Кукабаку бэсцілі як «невука», «напаўпісьменнага адшчапенца», «чалавека з хваравітым уяўленнем», на яго ўзводзіліся абсалютна беспадстаўныя абвінавачанні ў захапленні «новым парадкам» Гітлера і ўдзеле ў чорным гандлі антыкварыятам.
Адмаўляўся пісаць просьбу аб памілаванні, бо лічыў гэта прызнаннем сваёй віны, патрабаваў рэабілітацыі. Памілаваны на загад Прэзідыуму Вярхоўнага Савету СССР ад 30 лістапада 1988, вызвалены 2 снежня 1988. У 1989 незалежная псіхіятрычная экспертыза ў Маскве засведчыла псіхічнае здароўе Кукабакі.
У сукупнасці Міхась Кукабака быў асуджаны паводле палітычных матываў 4 разы і правёў у турмах, лагерах і вар’ятнях каля 17 гадоў. Неаднаразова пасля вызвалення звяртаўся з патрабаваннямі сваёй юрыдычнай рэабілітацыі. Пасля звароту да першага намесніка старшыні Вярхоўнага Савету БССР Станіслава Шушкевіча ў жніўні 1990 Прэзідыум Вярхоўнага суда БССР 10 снежня 1990 адмяніў вердыкт Судовай калегіі па крымінальных справах Магілёўскага абласнога суду ад 21 чэрвеня 1979 і пастанову судовай калегіі па крымінальных справах Вярхоўнага суда БССР ад 24 ліпеня 1979; справа была спыненая «паводле матываў адсутнасці… складу злачынства». А да таго моманту загадам Прэзідыуму Вярхоўнага Савету БССР ад 21 красавіка 1989 быў адменены артыкул 186-1 КК БССР.
Пазнейшае жыццё
З таго часу жыве ў Маскве. Быў сябрам Дэмакратычнага саюза, Радыкальнай партыі, працаваў у Маскоўскай Хельсінкскай групе. У жніўні 1991 года быў у шэрагах абаронцаў законнай расійскай улады ад путчыстаў, прыйшоў да Крамля з нацыянальным беларускім бел-чырвона-белым сцягам. Пасля абвяшчэння Беларуссю незалежнасці рабіў спробы пераехаць у Мінск, дзеля гэтага нават звяртаўся ў беларускі парламент, але гэтая ідэя не была рэалізаваная. Пра Міхася Кукабаку зняты дакументальны фільм «Дысідэнт», выпушчана кніга.
Алексіна (Дарагабужскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Прыяміна (Барысаўскі раён)
Да 2016 года мела статус пасёлка.
Мадрэ-дэ-Д’ёс
Ма́дрэ-дэ-Д’ё́с (Madre de Dios, на кечуа: Mayutata suyu) — адзін з 24-х рэгіёнаў Перу. Адміністрацыйны цэнтр — горад Пуэрта-Мальданада.
Галісія
Эканоміка
З галін прамысловасці ў Галісіі найбольш развітыя харчовая (асабліва рыбакансервавая), суднабудаванне і хімічная (нафтаперапрацоўка). Галоўныя прамысловыя цэнтры Галісіі — Віга і Ла-Карунья.
У эканоміцы Галісіі вядучае значэнне мае аграрны сектар. У сельскай гаспадарцы і рыбалоўства занята больш за 50 % насельніцтва раёна. Галоўная галіна сельскай гаспадаркі — мяса-малочная, жывёлагадоўля, вінаробства, плантацыі з садавінай.
Казіно Канстанцы
44.17056°N, 28.66361°W
Казіно Канстанцы (Cazinoul din Constanța) — казіно, якое размяшчаецца ў румынскім горадзе Канстанца ў будынку па бульвары Лізаветы, дом 2. Пабудавана ў стылі арт-нуво. На бягучы момант - гістарычны манумент (уключаны ў спіс манументаў Міністэрствам па справах культуры і рэлігій Румыніі).
Гісторыя
Будаўніцтва ішло вельмі павольна: зімой 1891 года пасля снежнай буры абвалілася частка даху і фасада. 28 студзеня 1892 года гарадскі савет атрымаў прапанову знесці будоўлю, але прымар Ал. Белік вырашыў ня зносіць нічога і працягнуць рэканструкцыю. У першапачатковым праекце, акрамя бальнай залы, павінны былі таксама прысутнічаць тэатр са сцэнай і невялікія прыбудовы з абодвух бакоў. Грандыёзнасць праекта значна паменшылася, а тэрміны здачы былі значна ссунуты. 21 снежня 1909 года інжынер Элі Раду, архітэктары Іён Мінку і. Д. Маймаролу былі выкліканыя ў Канстанцу па просьбе камітэта для вывучэння праекта казіно. У выніку быў сфармаваны дакумент з рэкамендацыямі аб будаўніцтве. Было прапанавана пашырыць прастору шляхам адкрыцця вялікай залы для рэстарана і кухні (рэстаран прапаноўвалася размясціць на тэрасе за шклянымі дзвярыма). Для большай свабоды прапаноўвалася дадаць некалькі праходаў.
Адкрыццё афіцыйна адбылося ў жніўні 1910 года. У 1914 годзе ў будынку казіно пабываў імператар Мікалай II Аляксандравіч са сваёй сям'ёй. У 1934 годзе будынак быў адрэстаўраваны па праекту таго ж Рэнара. Падчас Другой сусветнай вайны ў будынку казіно размяшчалася бальніца, а ў пасляваенныя гады яно было пераабсталявана ў рэстаран. Аднак у сувязі з высокімі выдаткамі на абслугоўванне, якія павысіліся пасля рамонту ў 1986—1988 годзе (пры ўдзеле мастакоў Шум Думітру, Георге Тырца, Іаан Мітурца, Нае Міра, Мікалая Маладвяну), казіно зачынілі ў 1990 годзе. У цяперашні час яно з'яўляецца помнікам культуры Румыніі (па рашэнні Міністэрства па справах культуры і рэлігій Румыніі), але знаходзіцца ў аварыйным стане, таму доступ ўнутр забаронены.
Пажар у Гомелі (1654)
Пажар 1654 года ў Гомелі — пажар, які здарыўся не пазней за 13 жніўня 1654 года ў Гомелі, эпізод часоў вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1654-1667 гг. Маляўніча апісаны ў гісторыка-палітычным тракатаце «Гісторыя Русаў» (канец XVIII або пачатак XIX ст.), дзе памылкова датаваны лістападам 1656 года.
Прычыны, кантэкст і меркаваны маштаб пажару
Пажар стаў вынікам мэтанакіраванага гарматнага абстрэлу гомельскага замка войскамі наказнога гетмана Запарожскага войска Івана Залатарэнкі.
Верныя маскоўскаму цару Аляксею Міхайлавічу казацкія загоны «сталі табарам» пад Гомелем і ўзялі яго ў аблогу не пазней за 9 ліпеня 1654 г. Гомель лічыўся важным фарпостам («всем местам граничным литовским головою») Рэчы Паспалітай у супрацьстаянні націску з Чарнігаўшчыны і Старадубшчыны. Надзеі Залатарэнкі хутка здабыць Гомель, «принудив его голодом и безводием, приступом», спраўдзіліся часткова — казакі пераадолелі гарадскія ўмацаванні, завалодаўшы «местам», але «велми оборонный» замак узяць наскокам не змаглі. Гомельскі гарнізон, што знаходзіўся ў замку, адхіліў прапановы падацца «пад царскую руку» і нават ажыццяўляў вылазкі за межы замка.
І. Залатарэнка, пярэчачы волі цара зняць аблогу і рушыць на дапамогу маскоўскім войскам на іншых участках вайны, працягваў намаганні па ўзяццю гомельскага замка, які безвынікова «даставаўся» артылерыйскаму агню. Лабавы штурм уяўляўся немагчымым ці занадта згубным для казакаў. Таму наказны гетман «повелел втянуть на Спаскую церьковь и колокольню мортиры и пушки, и палить из них внутрь замка, бросая при том и бомбы». Гэтым абстрэлам і быў справакаваны пажар — «во многих местах» агнём занялася замкавая забудова і неўзабаве «весь замок наполнился пламенем».
Гасіць пажар гомельскі гарнізон не меў магчымасці, у тым ліку і з прычыны працягу абстрэлу замка, што змусіла абаронцаў пакінуць яго і здацца 13 жніўня 1654 г. «Шчасцем вашай царскай вялікасці гамяляне, палкоўнік, ротмістры з усімі сваімі людзьмі вашай царскай вялікасці скарыў бог», — пісаў Аляксею Міхайлавічу з гэтай нагоды І. Залатарэнка. Паказальна, што «Гісторыя Русаў» падае іншую версію развязкі: ваяры гомельскага гарнізона ўчынілі вылазку, каб падпаліць званіцу Спаскай царквы ці «при неудаче, спасаться бегством», але былі ўшчэнт разбіты казакамі.
Прыбар (станцыя)
Пры́бар (, Прибор)  — станцыя Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Размешчана на аднакалейнай лініі Гомель–Лунінец-Брэст побач з вёскамі Прыбар і Новая Буда паміж станцыямі Рандоўскі і Якімаўка. У межах станцыі знаходзяцца прыпыначныя пункты Сады і Шчэрбаўка. Станцыя адкрыта ў 1886 годзе падчас будаўніцтва лініі Лунінец-Гомель, у 1887 годзе прадоўжанай да Бранска.
Станцыя абслугоўвае выключна прыгарадныя паязды, якія звязваюць Прыбар з гарадамі Гомель, Рэчыца, Хойнікі, Калінкавічы, Мазыр і Ельск.
Ліскаў (гміна)
Лі́скаў (Lisków) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Калішскага павета Велікапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Ліскаве. Вацлава Блізіньскега. Плошча гміны складае 75,5 км². Станам на 2014 год у гміне Ліскаў пражывалі 5318 чалавек, шчыльнасць — 70,4 чал./км².
Хароша (вёска)
Хароша (Хоро́ша) — вёска ў Лыпавэцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Сонечнае зацьменне 9 лістапада 1855 года
Сонечнае зацьменне 9 лістапада 1855 года — частковае сонечнае зацьменне 150 сараса.
Зацьменне мела велічыню 0,4892 і дасягнула свайго максімуму ў 19:17:51 UTC у пункце з каардынатамі 62° пд. ш. 121° у. д..
Зацьменне 9 лістапада 1855 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1855 годзе і 136-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 16 мая 1855 года, наступнае — 5 красавіка 1856 года.
Літоўскі правінцыйны камітэт
Літоўскі правінцыйны камітэт (ЛПК) быў створаны ў Вільні ўлетку 1862 года з мэтай падрыхтоўкі паўстання супраць царызму. Фармальна ЛПК быў падпарадкаваны Цэнтральнаму Нацыянальнаму камітэту (ЦНК). У ЛПК уваходзілі прадстаўнікі як «чырвоных», так і «белых». Па ініцыятыве ЛПК збіраліся сродкі на правядзенне паўстання, набывалася зброя і былі створаныя мясцовыя рэвалюцыйныя арганізацыі: Гродзенская (Кастусь Каліноўскі), Мінская (А. Трусаў), Наваградская (У. Борзабагаты) і іншыя. Найбольш масавай і актыўнай сярод мясцовых арганізацый была Гродзенская. Кастусь Каліноўскі, яе кіраўнік, стаў адным з уплывовых кіраўнікоў ЛПК, а ў кастрычніку 1862 года ўзначаліў яго. Сярод членаў камітэту былі Зыгмунт Чаховіч і Ян Козел-Паклеўскі.
У студзені 1863 года на тэрыторыі Польшчы пачалося паўстанне, што стала нечаканасцю для беларускіх рэвалюцыянераў, але было неадкладна падтрымана імі. 1 лютага ЛПК абвясціў сябе Часовым Правінцыйным урадам Літвы і Беларусі і выдаў праграмныя дакументы, якія дублявалі праграму польскіх аднадумцаў. Насельніцтва края заклікалася да паўстання, усе жыхары незалежна ад веры, стану і паходжання аб'яўляліся свабоднымі і раўнапраўнымі. У сялянскую ўласнасць пераходзілі зямельныя надзелы, з памешчыкамі за зямлю павінна была разлічыцца дзяржава. Рэкруцкая павіннасць замянялася 3-гадовай усеагульнай ваеннай павіннасцю. Аднаўлялася ўніяцкая царква.
Сярод кіраўнікоў паўстання адсутнічала адзінства, разгарнулася барацьба за ўладу. «Белыя» ўсталявалі кантроль над кіруючымі органамі спачатку ў Варшаве, а потым і на месцах. У сакавіку 1863 года ЛПК быў распушчаны і створаны «Аддзел кіраўніцтва правінцыямі Літвы». Каліноўскі і яго паплечнікі падпарадкаваліся, каб пазбегнуць расколу.
IC 1705
IC 1705 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) у сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Трасцянка (прыток Свіслачы)
Трасця́нка — рака ў Беларусі, Мінскім раёне Мінскай вобласці, левы прыток ракі Свіслач.
Даўжыня ракі 13 км (8 км ). Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,3 м/км. Плошча вадазбору 86 км². Рака пачынаецца прыкладна за 2,5 км (за 1 км ) у напрамку на паўночны ўсход ад ускраіны вёскі Вялікі Трасцянец, упадае ў Свіслач прыкладна за 0,7 км на поўдзень ад спартыўнага комплекса «Стайкі». На рацэ вадасховішча Стайкі.
Пціч
Назву Пціч маюць:
Курган Бессмяротнасці (Полацк)
Гісторыя
У чэрвені-ліпені 1966 года жыхарамі горада Полацка ў памяць аб загінуўшых у гады Вялікай Айчыннай вайны на беразе ракі Заходняя Дзвіна, на месцы былых бітваў, быў узведзены манумент, помнік доблесці і славы — Курган Бессмяротнасці. Аўтар праекта — галоўны архітэктар горада Полацка Мікалай Пятровіч Глазуноў.
За 14 дзён, да 22-й гадавіны вызвалення Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў, дзясяткі тысяч палачан узвялі гэты помнік, які стаў сімвалам непахіснасці і мужнасці больш за 200 тысяч абаронцаў і жыхароў Полацка, якія загінулі ў час вайны, сімвалам славы і ўдзячнай памяці нашчадкаў. У Кургане знаходзіцца зямля з брацкіх магіл Полацкага, Аршанскага, Глыбоцкага, Лепельскага, Верхнядзвінскага, Расонскага і іншых раёнаў, Брэста, Мінска, Віцебска, з гарадоў Расійскай Федэрацыі і магіл савецкіх воінаў у Празе.
3 ліпеня 1966 года адбылося ўрачыстае адкрыццё Кургана Бессмяротнасці, каля якога пад рэквіем «Вечная слава героям» Героі Савецкага Саюза Зінаіда Міхайлаўна Тусналобава-Марчанка, Віктар Іванавіч Яронька і Барыс Уладзіміравіч Гетц запалілі Вечны агонь.
Апісанне
Курган Бессмяротнасці ўяўляе сабой 10-метровы пагорак, у які закладзена 2500 м3 зямлі. На яго вяршыні размешчана пляцоўка з факелам. На святы гэты факел запальваюць у памяць пра герояў вайны, а 9 мая, у Дзень Перамогі, каля кургана праводзяцца патрыятычныя акцыі.
Побач разбіты парк, прысвечаны 50-годдзю Савецкай улады, у самым цэнтры гарыць Вечны агонь памяці. Таксама тут знаходзіцца мармуровая пліта, пад якой ляжыць капсула з пасланнем падрастаючаму пакаленню, якую замуравалі пад пліту 8 чэрвеня 1966 года, а ў 2017 годзе да 100-гадовага юбілею Кастрычніцкай сацыялістычнай рэвалюцыі адбылося яе ўрачыстае адкрыццё.
Павел Сапега (кашталян кіеўскі)
Павел Іванавіч Сапега (да 1546—1580) — вялікалітоўскі дзяржаўны і вайсковы дзеяч. Кашталян кіеўскі (з 1566).
Біяграфія
З чарэйска-ружанскай лініі магнацкага роду Сапегаў герба «Ліс», сын Івана і Ганны з Сангушкаў. Меў брата Івана.
З 1560 года валодаў памежнай крэпасцю Любеч, якая мусіла стрымліваць набегі татараў. Пасля адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформы 1565—1566 гадоў атрымаў урад кашталяна кіеўскага.
Удзельнічаў у планаванні вайны з маскоўскім царом Іванам IV у красавіку 1580 годзе. Памёр у пачатку снежня 1580 года.
Меў звязкі з кальвінізмам, аднак наказаў пахаваць сябе ў царкве ў Ляйпунах.
Да 1562 года ажаніўся з Ганнай Хадкевіч (дачка Рыгора Хадкевіча), з якой меў сыноў Яна Пятра і Паўла, а таксама дачок Соф’ю, Альжбету і Ганну.
Шчаслыва
Шчаслыва (Щасли́ва) — вёска ў Лыпавэцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Дзяржынская (гара)
Дзяржынская гара (да 1958 — Святая гара ) — найвышэйшы пункт Мінскага ўзвышша і Беларусі, знаходзіцца каля вёскі Скірмантава Дзяржынскага раёна, за 20 км на поўнач ад Дзяржынска, за 30 км на паўднёвы захад ад Мінска.
Прыбарава (прыпыначны пункт)
Пры́барава (, Приборово)  — прыпыначны пункт Брэсцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчаны за 1,3 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Прыбарава; на лініі Брэст-Паўднёвы — Уладава, паміж прыпыначным пунктам Харсы і прыпыначным пунктам Селяхі.
Дзяржынская (гара)
Вышыня над узроўнем мора складае 345 м. Над узроўнем бліжэйшых рэк пагорак узвышаецца на 40—50 м.
Гара складзена з марэны сожскага зледзянення, укрыта лёсападобнымі пародамі (суглінкамі і супескамі), сфарміраванымі ў час апошняга, паазерскага зледзянення. Мае выгляд буйнога пакатага ўзвышэння. Паўднёва-заходнія схілы больш выразныя, стромкасцю да 5°, пад лесам; паўночныя і ўсходнія спадзістыя, да 2—1,5°, разараныя. Адносныя перавышэнні 30—35 м/км².
Каля падэшвы гары пачынаюцца вытокі такіх рэк, як (Пціч, Іслач, Сула, Уса).
Рака Іслач даўжынёй 102 км бярэ свой выток на адлегласці 1,4 км на паўночны ўсход ад гары Дзяржынскай.
PSLV
PSLV — індыйская ракета-носьбіт. Назва з'яўляецца распаўсюджанай абрэвіятурай ад Polar Satellite Launch Vehicle, што ў перакладзе азначае «ракета-носьбіт для вывада спадарожнікаў на палярную арбіту». Ракета распрацавана Індыйскай арганізацыяй касмічных даследаванняў (ISRO), для запуску індыйскіх спадарожнікаў дыстанцыйнага зандзіравання (IRS) на сонечна-сінхронныя арбіты.
Першы запуск ракеты-носьбіта PSLV адбыўся 20 верасня 1993 года. У красавіку 2008 года з дапамогай PSLV быў здзейснены паспяховы запуск адразу 10 спадарожнікаў, што пабіла папярэдні сусветны рэкорд, пастаўлены Расіяй. Пазней Расія вярнула рэкорд — 37 спадарожнікаў ў 2014 годзе, які пратрымаўся да 15 лютага 2017 года, калі ракетай PSLV-XL былі выведзеныя на арбіту 104 спадарожніка.
22 кастрычніка 2008 года ракета-носьбіт PSLV-XL была выкарыстаная для запуску першага індыйскага месяцавага зонда Чандраян-1, а 5 лістапада 2013 года — для запуска першага індыйскага міжпланетнага зонда Мангальян (Mars Orbiter Mission) да Марса. Таксама PSLV-XL выкарыстоўваецца для запуску спадарожнікаў індыйскай рэгіянальнай навігацыйнай сістэмы IRNSS.
Распрацоўка
Распрацоўка ракеты-носьбіта PSLV ішла з пачатку 1990-х гадоў у Касмічным цэнтры імені Вікрама Сарабхаі ў горадзе Трывандрум, штат Керала. Інэрцыяльная сістэмы былі распрацаваны спецыяльным аддзяленнем ISRO. Вадкасныя другая і чацвёртыя ступені, а таксама рэактыўная сістэма кіравання распрацоўваліся ў Цэнтры вадкаснапаліўных сілавых установак (Трывандрум). Цвёрдапаліўныя рухавікі дапрацоўваюцца ў касмічным цэнтры імя Саціша Дхавана, які таксама выконвае аперацыі запуска ракеты-носьбіта.
PSLV
Першы і асноўны варыянт PSLV. Чатырохступеньчатая ракета-носьбіт, якая выкарыстоўвае 6 стандартных бакавых цвёрдапаліўных паскаральнікаў PSOM. Вышыня ракеты складае 44 метра, стартавая маса — 295 т.
PSLV-CA
У дадзенай мадыфікацыі ракета-носьбіт ўпершыню запушчана ў 2007 годзе, выкарыстоўваецца пры неабходнасці запуска адносна невялікі карыснай нагрузкі. CA у назве пазначае Core Alone. Выкарыстоўваюцца асноўныя ступені, без бакавых паскаральнікаў. На першай ступені застаюцца замацаванымі бакі з палівам для сістэмы кіравання вектарам цягі і рухавікі для кантролю кручэння. Чацвёртая ступень выкарыстоўвае на 400 кг менш паліва. Стартавая маса — 229 т.
PSLV-XL
Палепшаная стандартная мадыфікацыя PSLV. Стартавая маса складае 320 т, выкарыстоўваюцца павялічаныя бакавыя цвёрдапаліўныя паскаральнікі PSOM-XL. 29 снежня 2005 года ISRO правяла паспяховыя выпрабаванні палепшанай версіі стартавага паскаральніка. Першы запуск версіі PSLV-XL адбыўся ў 2008 годзе, быў запушчаны першы індыйскі месяцавы зонд Чандраян-1. Таксама на гэтай мадыфікацыі ракеты-носьбіта адбыўся запуск рэкорднай на люты 2017 года колькасці спадарожнікаў.
Табліца мадыфікацый
(*) Сонечна-сінхронная арбіта вышынёй 622 км.
Царква Святога Мікалая (Курця-дэ-Арджэш)
Княжацкая царква Святога Мікалая у Курця-дэ-Арджэш — адна з найстарэйшых праваслаўных цэркваў у Румыніі (XIV стагоддзе). Знаходзіцца ў горадзе Курця-дэ-Арджэш на паўночны-захад ад Бухарэста. Асвечана ў імя Святога Мікалая.
Гісторыя
У 1330 годзе стаў першай сталіцай княства Валахія. У 1352 годзе князь Басараб I заклаў у гэтым горадзе храм. Ён быў збудаваны на месцы больш старой царквы Святога Мікалая XIII стагоддзя. У 1364-1384 гадах пры валашском ваяводзе і яго пераемніку былі выкананы роспісы храма. Царква была злучаная галерэяй з гаспадаравым палацам.
Доўгі час царква служыла магільным склепам для валадароў Мунтэніі. У ёй размешчаны магілы Уладзіслава I і Басараба I. У 1827 і 1911 гадах царква падвяргалася рэканструкцыі.
У 1991 год царква ў складзе архітэктурнага ансамбля была ўключана ў папярэдні спіс аб'ектаў сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Румыніі.
Архітэктура і афармленне
Царква адносіцца да архітэктурнага ансамбля Манастыра Курця-дэ-Арджеш. Стаіць у цэнтры акружанага сцяной двара. Яна пабудавана ў візантыйскім стылі, мае ў плане форму грэчаскага крыжа з трыма апсідамі на ўсходзе і ўвянчаная эліптычных купалам. Памеры храма складаюць 14,55×23,50 м, вышыня 23,00. м. Квадратны ў плане (11,80×12,40 м) цэнтральны неф перакрыты купалам. Каменная муроўка сцен храма чаргуецца з цаглянай.
У інтэр'еры храма добра захавалася фрэскі 1364—1384 гадоў, выкананыя пад уплывам візантыйскага мастацтва, а таксама больш познія роспісы XVIII і XIX стагоддзяў. Усяго ў царкве амаль 130 фрэсак.
У храме пад шклом можна ўбачыць магілу Басараба I.
Саснякі
Саснякі́ (, Сосняки) — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Коханаўскага сельсавета.
Джозеф Брант
Таенданегеа (Thayendanegea), у хрышчэнні Джозеф Брант (Joseph Brant; каля 1743, цяпер штат  — ) — правадыр племя магаўкаў, афіцэр англійскай арміі, які праславіўся падчас Вайны за незалежнасць ЗША. Сустракаўся з найвядомымі людзьмі свайго часу, уключаючы караля Георга III і Джорджа Вашынгтона. Атрымаў сумную вядомасць у сувязі з бязлітасным знішчэннем амерыканскіх пасяленцаў падчас Вайны за незалежнасць ЗША, у прыватнасці падчас разні ў Чэры-Вэлі.
Корд (тканіна)
Корд — шарсцяная тканіна асаблівага перапляцення, якое стварае на яе правай паверхні падоўжныя рубчыкі шырынёй каля 3-8 мм. У залежнасці ад шчыльнасці і таўшчыні корд ужываюць для пашыву сукенак, касцюмаў або паліто. Найбольш цяжкімі і шчыльнымі кордамі абіваюць сядзенні легкавых аўтамабіляў.
Вельвет — разнавіднасць корда з больш вузкімі рубчыкамі.
Свята-Успенская царква (Рослаўль)
Свята-Успенская царква — праваслаўны храм у г. Рослаўль Смаленскай вобласці.
Гісторыя
Храм узведзены на месцы аднайменнай драўлянай царквы ў канцы XVIII ст. на сродкі ганаровага грамадзяніна горада Кузьмы Мухіна. 3 лістапада 1839 года ліцейны майстар з Почапа адліў звон у 104 пуды.
Будаўніцтва Маскоўска-Варшаўскага шашы ў 1843 годзе спрыялі ўзбагачэнню гараджан, якія ахвяравалі грошы храму на ўпрыгожванне. Мноства абразоў былі ўпрыгожаны сярэбранымі акладамі.
У 1891 годзе пры храме было заснавана таварыства цвярозасці, а ў 1893 годзе — адкрыта парафіяльная бібліятэка, у кніжны фонд якой айцец Клаўдзій ахвяраваў значную колькасць духоўна-маральных кніг, набытых за свой кошт. 10 верасня 1896 года была адкрыта царкоўна-прыходская школа.
Пасля перавароту 1917 года Успенская царква ўвайшла ў лік трох гарадскіх храмаў, якія трэба было закрыць у першую чаргу. Галоўная прычына закрыцця Успенскай царквы заключалася ў тым, што яна выходзіла на вуліцу і рабіла яе вузкай. Будынак храма меркавалася перадаць на патрэбы інтэрната ці культурнай установы. Дакладная дата закрыцця невядомая, але магчыма, што гэта першая палова 1930-х гг., калі ў Рослаўлі былі зачыненыя ўсе храмы. Будынак царквы рашэннем аблвыканкама быў перададзены на патрэбы хлебазавода.
Архітэктура
У падмурку — двухсветны бясстолпны чацверык, на якім размяшчаецца светлавы васьмігранны барабан, які нёс галаву. Вузкія дыяганальныя грані абапіраюцца на ступеністыя тромпы. Арачнымі праёмамі храм быў звязаны з алтарнай часткай і трапезнай. Шырокія аркі вялі ў прыбудовы. На фасадзе меліся пілястры, шырокі прафіляваны карніз, рамачная ліштва прастакутных вокнаў другога яруса, над вокнамі — накладныя дошкі, якія стульваюцца з карнізам. Фасады прарэзаны вялікімі прамавугольнымі вокнамі. Да храма прымыкала званіца.
Сёння разабраны верхнія ярусы званіцы і кіраўнік храма, расцесаны праёмы, страчаны фасадны дэкор.
Лішкі (гміна)
Лі́шкі (Liszki) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Кракаўскага павета Малапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Лішках. Плошча гміны складае 72,03 км². Станам на 2009 год у гміне Лішкі пражывалі 16 058 чалавек, шчыльнасць — 222,9 чал./км².
Шыліна (Барысаўскі раён)
Шы́ліна (, Шилино) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Лошніцкага сельсавета.
Сула
Сула:
Марына Аляксандраўна Лянчэўская
Марына Аляксандраўна Лянчэўская (, Еўдакімавічы, Шклоўскі раён, Магілёўская вобласць, БССР) — беларускі юрыст, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7 склікання, член Пастаяннай камісіі па нацыянальнай бяспецы.