cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Конкурс песні Еўрабачанне 2017
Конкурс песні Еўрабачанне 2017 (Eurovision Song Contest 2017; Concours Eurovision de la chanson 2017; Пісенний конкурс Євробачення 2017) — 62-і конкурс песні «Еўрабачанне», які прайшоў у Кіеве (Украіна). Краіна стала пераможцай папярэдняга конкурсу «Еўрабачанне 2016», які прайшоў у Стакгольме (Швецыя) з песняй «1944» у выкананні Джамалы, якая набрала 534 балы.
Месца правядзення
9 верасня 2016 года Міжнародны выставачны цэнтр быў абраны пляцоўкай для правядзення маючага адбыцца «Еўрабачання».
— гэта самы буйны выставачны будынак Украіны. Пастаяннае месца правядзення міжнародных дзелавых і выставачных мерапрыемстваў.
Кіеў мае вопыт арганізацыі і правядзення «Еўрабачання» — у 2005 годзе ў сталічным Палацы спорту адбыўся юбілейны 50-ы конкурс песні «Еўрабачанне». Права праводзіць яго было атрымана пасля таго, як у 2004 годзе спявачка Руслана заняла першае месца ў Турцыі з песняй «».
Норка амерыканская
Норка амерыканская (Neovison vison) — драпежная млекакормячая жывёла сямейства куніцавых.
Казьянскі заказнік
«Казьянскі» — ландшафтны заказнік рэспубліканскага значэння ў Віцебскай вобласці Беларусі.
Норка амерыканская
Апісанне
Даўжыня цела 40—50, хваста 18—25 см, маса да 1500 г. Самцы большыя за самак. Поўсць густая, бліскучая, ад рыжавата-бурай да цёмна-карычневай. Ніжняя губа белая. На горле і грудзях зрэдку невялікая белая пляма.
Казьянскі заказнік
Створаны ў 1960 годзе на тэрыторыі Шумілінскага і Полацкага раёнаў для аднаўлення і падтрымання аптымальнай колькасці паляўніча-прамысловых відаў жывёл. У 1999 годзе створана Дзяржаўная прыродаахоўная установа "Рэспубліканскі ландшафтны заказнік «Казьянскі».
Агульная плошча заказніка 26 060 га. Плошча, пакрытая лесам, складае 78,8 % агульнай плошчы. Тэрыторыя заказніка характарызуецца разнастайнасцю экалагічных сістэм і ўнікальнасцю прыродных комплексаў. Мазаічны комплекс вярховых і пераходных балот, якія чаргуюцца з пясчанымі выдмамі, дзе растуць хваёвыя і бярозавыя лясы, іх змяняюць нізінныя балоты, блакітная роўнядзь вялікіх і малых азёр. Сярод бярозавых і альховых лясоў можна сустрэць фрагменты старых дубраў, якіх некалі тут было шмат. Лясы заказніка не кранутыя чалавекам з-за іх цяжкадаступнасці.
Галоўная рачная артэрыя гэтай тэрыторыі — рака Обаль з двума прытокамі (Ценіца і Глыбачка) нясе свае воды ў Заходнюю Дзвіну. Асноўная роля ў фарміраванні комплексаў верхавых і пераходных балот належыць азёрам, самыя буйныя з якіх Мошня, Расалай і Красамай. Усе яны маюць нізкія забалочаныя берагі і зарастаюць воднай расліннасцю.
Норка амерыканская
Асаблівасці біялогіі
Ліняюць 2 разы за год. Валасяное покрыва выспявае ў канцы кастрычкіка.
Казьянскі заказнік
Сельскагаспадарчыя землі (ралля, сенажаці і выганы) складаюць усяго толькі 3 % ад агульнай плошчы тэрыторыі заказніка. Паколькі ў заказніку пераважаюць забалочаныя лясы, лесакарыстанне тут абмежаванае. Тэрыторыя заказніка з’яўляецца традыцыйным месцам збору грыбоў і ягад мясцовым насельніцтвам.
На гнездаванні ў заказніку адзначана 175 відаў птушак, 44 віды занесены ў Чырвоную кнігу Беларусі.
Асаблівасці фаўны заказніка абумоўлены наяўнасцю разнастайных месцаў пражывання. Занесеныя ў Чырвоную кнігу віды млекакормячых фарміруюць тут даволі ўстойлівыя групоўкі: барсук, рысь, буры мядзведзь.
Група рэдкіх і знікаючых вышэйшых раслін, якія ўключаны ў Чырвоную кнігу Беларусі, даволі шматлікая і прадстаўлены 21 відам. Акрамя іх тут сустракаецца шмат рэдкіх відаў мохападобных.
Барыс Гаганелаў
Барыс Атанасаў Гаганелаў (Борис Атанасов Гаганелов, нар., , Балгарыя) — балгарскі футбаліст, абаронца.
Кар’ера
Гуляў за клубы «Бяласіца» з горада Петрыч і сафійскі ЦСКА. У чэмпіянаце Балгарыі згуляў 350 гульняў, забіў 2 галы.
У складзе зборнай Балгарыі па футболе згуляў 51 гульню. Браў удзелу чэмпіянатах свету па футболе 1966 (3 матчы, 0 галоў) і 1970 (1 матч, 0 галоў).
Па сканчэнні кар’еры працаваў у трэнерскім штабе клубаў «Шумен», «Армеец» (Сафія), ЦСКА (Сафія), а таксама зборнай Балгарыі па футболе (1980—1982).
Дасягненні
Чэмпіён Балгарыі 1961, 1962, 1966, 1969, 1971, 1972, 1973. Уладальнік Кубка Балгарыі 1961, 1965, 1969, 1972, 1973, 1974.
Сан-Ладзара-дэльі-Армені
Сан-Ладзара-дэльі-Армені (у перакладзе армянскі востраў Святога Лазара; San Làzaro dei Armeni, San Lazzaro degli Armeni, Սուրբ Ղազար կղզի, Остров Святого Лазаря) — невялікі востраў у паўднёвай частцы Венецыянскай лагуны паміж астравамі Ліда і Сан-Сервала (Італія), адзін з асноўных сусветных цэнтраў армянскай культуры.
Гісторыя
З XII стагоддзя на востраве знаходзілася карантынная станцыя, а пазней — венецыянскі лепразорый Св. Лазара (апекуна пракажоных), які і даў назву востраву.
З XVI стагоддзя востраў быў пакінуты людзьмі. У 1717 годзе сюды прыбыў армянскі каталіцкі манах Манук дзі П'етра (Мхітар Севастыйскі), які раней збег разам з групай паслядоўнікаў з Марэі, якая стала арэнай ваеннага супрацьстаяння паміж Венецыяй і Асманскай імперыяй, і аддаўся пад заступніцтва Папы рымскага. Абшчына пабудавала на востраве манастыр, царкву, бібліятэку (звыш 150 тыс. тамоў) і ператварыла востраў у цэнтр арыенталісцкіх даследаванняў.
У 1816 годзе на востраве часта спыняўся Байран, які знаёміўся з армянскай культурай і вывучаў армянскую мову. Пакой, дзе жыў Байран, цяпер выкарыстоўваецца як яго музей.
У наш час на востраве манахамі праводзяцца экскурсіі, падчас якіх наведнікі знаёмяцца з вялікай калекцыяй усходніх старажытнасцей, што ўключае цалкам захаваную егіпецкую мумію.
Шарыпа
Шарыпа — прозвішча.
Іаан (рымскі імператар)
Флавій Іаан (Flavius Iohannes) — імператар-узурпатар прастола Заходняй Рымскай імперыі ў 423—425 гадах.
Біяграфія
Па паходжанню Іаан быў готам. У 423 годзе ён быў прызначаны прыміцэрыем натарыяў (primicerius notariorum) імператара Ганорыя. Пасля смерці Ганорыя 15 жніўня 423 года, яго пляменнік Феадосій II марудзіў з выбарам пераемніка. Тым часам у Рыме 15 жніўня 423 года Іаан абвясціў сябе імператарам пры падтрымцы таленавітых палкаводцаў Флавія Аэцыя і Касціна, а таксама правінцый Італіі, Галіі і Іспаніі.
Перад новым імператарам паўсталі сур'ёзныя праблемы. Гарнізон Арля паўстаў, забіўшы прэфекта рэзідэнцыі гальскага прэтара і пачаўшы абмеркаванне па выбары новага Аўгуста. Адначасова коміт Афрыкі Баніфацый не прызнаў Іаана, перашкодзіўшы пастаўцы збожжа ў Рым. Тады Іаан паслаў войскі, каб зняць Баніфацыя, але ў барацьбу ўмяшалася Усходняя Рымская імперыя (Візантыя). Паводле слоў Паўла Дыякана: «Тым часам Іаан, спрабуючы адваяваць Афрыку, якой авалодаў Баніфацый, аказаўся не ў сілах абараніць сам сябе». У той жа час спроба прымірэння з Феадосіем, скончылася няўдала і той прагнаў паслоў Іаана да Прапантыды. Тады ўсходні імператар прызначыў Цэзарам, а затым Аўгустам на Захадзе сына сястры Ганорыя Галы Плацыдзіі Валентыніяна III. Іаан зразумеў, што без вайны ён не ўтрымаецца на прастоле. Ён пасылае Аэцыя да гунаў прасіць дапамогі, а сам закрыўся ў Равене.
А ў той момант экспедыцыйныя войскі Усходняй імперыі пад камандаваннем вельмі таленавітага палкаводца Ардавура і яго сына Аспара адплылі з Фесалонікаў, але ў дарозе іх караблі раскідаў шторм, пасля чаго самога Ардавура, выкінутага на бераг каля Равены, узялі ў палон прыхільнікі Іаана. Але Аспар жа дайшоў да Аквілеі, а Іаан, замест таго, каб неадкладна выступіць супраць яго, вырашыў чакаць падыходу гунаў, якіх, як ён меркаваў, Аэцый прывядзе з Цэнтральнай Еўропы. Тым часам запалонены Ардавур займаўся тым, што схіляў военачальнікаў Іаана да здрады. Акрамя таго, яму ўдалося перадаць Аспару паведамленне з просьбай неадкладна наступаць. Войскі Аспара, праведзеныя праз балоты нейкім пастухом (як сцвярджалі пасля, ён быў самім ангелам Божым), без супраціўлення ўвайшлі ў Равену. Там Іаана арыштавалі і правялі ў Аквілею, дзе Гала Плацыдзія прысудзіла яго да смерці. Яму адсеклі правую кісць, пасадзілі на асла і ў такім відзе выставілі ў цырку. Затым у маі ці чэрвені 425 года ён быў забіты. Усе яго пастановы абвясцілі несапраўднымі.
Кароткае кіраванне Іаана было ахарактарызавана памяркоўнасцю да ўсіх рэлігій. Пракоп Кесарыйскі адклікаўся так пра Іаана: "Гэта быў чалавек рахманага нораву, адораны розумам, але ў той жа час здольны да рашучых дзеянняў.".
У кіраванне Іаана ў Рыме была выпушчана невялікая партыя бронзавых манет з паведамленнем пра ўзыходжанне яго на прастол, а чаканка залатых манет выраблялася ў Равене. На іх прысутнічае не толькі выява Іаана, але і галава Фэадосія II у разліку на прызнанне яго прэтэнзій на прастол з боку ўсходніх улад.
Загацце (Ельскі раён)
Зага́цце (, Загатье) — вёска ў Ельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Качышчанскага сельсавета.
У напрамку на паўднёвы захад ад вёскі вадасховішча Загацце.
Калінавая (Ельскі раён)
Да 30 ліпеня 1964 года вёска мела назву Воўчае.
Еўра Players Tour Championship 2010/2011 – Этап 2 (снукер)
Еўра Players Tour Championship 2010/2011 – Этап 2 (таксама вядомы як Адкрыты чэмпіянат Бруге 2010) — прафесійны нізкарэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 30 верасня па 3 кастрычніка 2010 года на арэне Boudewijn Seapark, у Бругэ, Бельгія. Прызавы фонд турніру склаў €50,000, з якіх €10,000 атрымаў пераможца.
Сірыйскі дзяцел
Сірыйскі дзяцел (Dendrocopos syriacus) — птушка сямейства дзятлавых.
Корсіка і Сардзінія (рымская правінцыя)
Корсіка і Сардзінія (Corsica et Sardinia) — правінцыя Рымскай рэспублікі, а затым і Рымскай імперыі, якая складася з тэрыторыі двух буйных астравоў: Корсікі і Сардзініі.
Першыя паселішчы на Корсіцы і Сардзініі былі заснаваны фінікійцамі. Услед за імі на на астравах з'явіліся грэчаскія калоніі. У сярэдзіне VI ст. да н.э. Корсіка, а за ёй і Сардзінія пераходзяць пад кантроль Карфагена.
У V ст. да н.э. інтарэсы Карфагена і Рыма перасекліся на Сіцыліі, што вылілася ў чараду войнаў, названых Сіцылійскімі, за зацвярджэнне ўплыву на гэтым востраве. Да 264 да н.э. Рым падпарадкаваў сабе ўсю Італію. Адным з далейшых кірункаў экспансіі стала Сіцылія. За права валодання Сіцыліяй разгарэлася Першая Пунічная вайна (264—241 да н.э.), па выніках якой рымляне захапілі Сіцылію, а таксама выгналі карфагенян з Корсікі і Сардзініі. У 238 да н.э. афіцыйна была ўтворана правінцыя Корсіка і Сардзінія. У 456 годзе правінцыя была заваявана вандаламі.
Сірыйскі дзяцел
Пашырэнне
Арэал: Паўднёва-ўсходняя частка Еўропы, Малая Азія, Каўказ і на поўдзень праз Іран да Аманскага заліва. Аселы від.
Насяляе лісцевыя або мяшаныя лясы (асабліва ў рачных далінах перадгор'яў і горных тэрыторый), радзей бары, паркі, сады, абсаджаныя дрэвамі дарогі, таксама жыве ў сельгасландшафце. У Балгарыі даходзіць да 1000 м, у Арменіі — да 1500 м над у.м. На Беларусі ўпершыню адзначаны ў 1970-х гадах; к 1990-м — вельмі рэдкі, распаўсюджаны на гнездаванні толькі па крайнім поўдні краіны.
Асаблівасці біялогіі
Яйкі (4-7, часам 3-8), эліптычныя, белыя, бліскучыя. Памеры: 26,5 х 19,0 мм.
Asterotheca
Asterotheca — выкапнёвы род раслін, вядомы з Пермскага перыяду. Сасудзістыя безнасенныя расліны (папараці), якія размножваюцца спорамі. Насялялі ў вільготных і багністых мясцовасцях.
Лідзія Міхайлаўна Ражанава
Лідзія Міхайлаўна Ра́жанава (,  — 2015 ) — беларуская. Народная артыстка БССР (1955).
Біяграфія
Пасля заканчэння ў 1947 годзе балерына Дзяржаўнага тэатра оперы і балета БССР. У тэатры танцавала да 1968 года.
Творчасць
Для выканаўчай манеры Ражанавай былі характэрныя высакароднасць стылю класічнага танца, чысціня ліній, лірызм.
Выконвала партыі ў нацыянальных і класічных балетах. Сыграла наступныя ролі: Надзейка, Марынка («Князь-возера» і «Палымяныя сэрцы» В. Залатарова), Адэта — Адылія, Аўрора, Нікія, Марыя; Сары («»), Фрыгія, Жызэль («Жызэль» А. Адана), Марыя («Бахчысарайскі фантан» Б. Асаф’ева), Маша («Шчаўкунчык» П. Чайкоўскага), Кітры («Дон Кіхот» Л. Мінкуса) і інш.
Удзельнічала ў гастролях за мяжой.
Некрашоўка
Некрашо́ўка (, Некрашовка) — вёска ў Ельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Качышчанскага сельсавета.
Кавалі (Гарадоцкі раён)
Кавалі́ — вёска ў Даўгапольскім сельсавеце Гарадоцкага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Знаходзіцца за 31 км ад горада Гарадок, за 13 км ад аграгарадка Даўгаполле. Бліжэйшыя населеныя пункты — вёскі Пралетарск, Іванаўка, Завань.
Гісторыя
У канцы XVII стагоддзя Кавалі — вёска ў Казьянскім старостве Гарадоцкага павета Полацкай губерні. У канцы XIX — пачатку XX ст. у Казьянскай воласці Гарадоцкага павета Віцебскай губерні (Іванаўская сельская грамада і Азаркаўскі праваслаўны прыход). У 1920 годзе ў Кавалях працавала школа. З 15 лютага 1923 г. вёска ў Трудавой воласці Полацкага павета, 20 жніўня 1924 г. у Іванаўскім (з 9.10.1929 г. Пралетарскім) сельсавеце Гарадоцкага раёна Віцебскай акругі. У 1930-х гг. у Кавалях быў створаны калгас імя Чарвякова. З 2 верасня 1998 г. (пасля скасавання Пралетарскага сельсавета) Кавалі ў складзе Даўгапольскага сельсавета. У розны час вёска ўваходзіла ў склад калгаса, затым саўгаса «Іванаўка».
Памятныя мясціны
На паўднёвым ускрайку вёскі брацкія могілкі 478 савецкіх воінаў, загінуўшых падчас Вялікай Айчыннай вайны ў 1943—1944 г.
Чэрцень
Чэ́рцень (, Чертень) — вёска ў Ельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Качышчанскага сельсавета.
Чэмпіянат свету па снукеры з шасцю чырвонымі шарамі 2009
Чэмпіянат свету па снукеры з шасцю чырвонымі шарамі 2009 (Six-red World Championship 2009, таксама вядомы як 888sport.com 6-red World Championship 2009) — снукерны турнір з альтэрнатыўным фарматам, які праходзіў з 14 па 18 снежня 2009 у Кіларні, Ірландыя. Турнір праходзіў асобна ад традыцыйнага турніру па гэтым відзе снукера, які праходзіў у Тайландзе з спонсарам SangSom і пераможцам якога ў 2009 годзе стаў Джымі Уайт.
Пераможцам турніру стаў Марк Дэвіс.
Еўра Players Tour Championship 2010/2011 – Этап 3 (снукер)
Еўра Players Tour Championship 2010/2011 – Этап 3 (таксама вядомы як Rhein–Main Masters 2010 і Кубак Русельсгайма 2010) — прафесійны нізкарэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 22 па 24 кастрычніка 2010 года на арэне Walter Kobel Sporthalle, у Русельсгайме, Германія. Прызавы фонд турніру склаў €50,000, з якіх €10,000 атрымаў пераможца.
Бабруйкі
Бабру́йкі (, Бобруйки) — вёска ў Ельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Дабрынскага сельсавета.
Да 27 снежня 2022 года вёска ўваходзіла ў склад Млыноцкага сельсавета.
Міністр замежных спраў Польшчы
Міністр замежных спраў Польшчы (Minister Spraw Zagranicznych) — міністэрская пасада ў Савеце Міністраў Рэспублікі Польшчы, кіраўнік міністэрства замежных спраў Польшчы. Пасада заснавана 26 лістапада 1917, як кіраўнік дэпартамента палітычных спраў. Цяперашні міністр замежных спраў Вітальд Вашчыкоўскі з 16 лістапада 2015.
Міністры замежных спраў III Польскай Рэспублікі (з 1989)
¹ выконваючы абавязкі
Еўра Players Tour Championship 2010/2011 – Этап 4 (снукер)
Еўра Players Tour Championship 2010/2011 – Этап 4 (таксама вядомы як MIUS Cup 2010) — прафесійны нізкарэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 28 па 31 кастрычніка 2010 года ў паўднёва-заходняй акадэміі снукера, у Глостэры, Англія. Прызавы фонд турніру склаў €50,000, з якіх €10,000 атрымаў пераможца.
2009 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва
2009 год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.
Вялікія Негнавічы
Вялі́кія Не́гнавічы (, Великие Негновичи) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці, на правым беразе ракі Мужанка. Уваходзіць у склад Лошніцкага сельсавета.
Размешчаны за 6 км на поўдзень ад Лошніцы, за 18 км ад Барысава і 90 км ад Мінска, за 8 км ад чыгуначнай станцыі Прыяміна на лініі Мінск — Орша.
Гісторыя
З 1524 года ў архіўных дакументах згадваецца вёска Негнавічы ў складзе Барысаўскага староства. У 1670 годзе ў вёсцы Старыя Негнавічы — 12 «дымоў». У пачатку 19 ст. паводле афіцыйных дакументаў — адна вёска — Старыя Негнавічы, але ўжо ў сярэдзіне 19 ст. — Вялікія і Малыя Негнавічы. У 1883 годзе адкрыта царкоўна-прыходская школа, пераўтвораная потым у земскую. У 1885 годзе — 71 двор, 420 жыхароў, школа граматы, царква на могілках, у Лошніцкім ваяводстве.
З 20 жніўня 1924 года да 17 жніўня 1963 года цэнтр Вяліканегнавіцкага сельсавета.
Адукацыя
У 1929 годзе ў вёсцы была адкрыта васьмігадовая школа, якую рабілі з лесу, што рос побач. Дырэктарам школы быў Ніварка Мікалай Раманавіч. З 1938 года — Дзмітрыеў Мікалай Архіпавіч. У 90-я гады школу закрылі.
Магістр афіцый
Апроч гэтага, магістр афіцый загадваў фабрыкамі па вытворчасці зброі (шчытоў, стрэл, панцыраў, кідальных машын і іншага ўзбраення) і дзяржаўнай поштай (cursus publicus).
Дабрынскі
Дабры́нскі (, Добрынский) — пасёлак у Ельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Дабрынскага сельсавета.
Да 30 ліпеня 1970 года пасёлак знаходзіўся ў адміністрацыйным падпарадкаванні Ельскага пассавета, да 26 верасня 2006 года ўваходзіў у склад Млыноцкага сельсавета (у 1970—1977 гадах — Ельскага сельсавета).
Шандар Рац
Шандар Рац (Rácz Sándor;, Хадмезёвашархей — , Будапешт) — венгерскі працоўны і палітык, актыўны ўдзельнік антыкамуністычнага Венгерскага паўстання 1956 года, старшыня Цэнтральнага працоўнага савета. Быў прысуджаны да пажыццёвага зняволення, вызвалены пасля шасці гадоў турмы. Удзельнік дысідэнцкага руху ў ВНР. Пасля дэмантажу камуністычнага рэжыму ў Венгрыі — бачны правы дзеяч.
Сям’я і праца
Нарадзіўся 17 сакавіка 1933 года ў сялянскай сям’і. У дзяцінстве быў пастухом, прыслугоўваў у каталіцкай царкве. У час Другой сусветнай вайны сям’я хавала яўрэя ад нацысцкіх пераследаў. У 10-летнім узросце Шандар пазбавіўся бацькі, з 12 гадоў практычна забяспечваў сям’ю.
Пасля вайны Шандар Рац скончыў сярэднюю школу і працаваў сталяром. У 1953—1955 гадах служыў у арміі ВНР. Дэмабілізаваўшыся, працаваў слесарам-інструментальнікам на будапешцкім заводзе імя Белаяніса.
Актывіст паўстання
Шандар Рац лічыў вельмі цяжкім становішча венгерскіх працоўных і быў праціўнікам камуністычнага рэжыму Мацьяша Ракашы. На заводах была папулярная ідэя працоўнага самакіравання, што супрацьстаіць «як капіталізму, так і бюракратычнаму сацыялізму». З анарха-сіндыкалісцкіх пазіцый Шандар Рац падтрымаў антыкамуністычнае Венгерскае паўстанне, распачатае 23 кастрычніка 1956 года. Па ўсёй краіне і асабліва ў сталіцы ствараліся рэвалюцыйныя камітэты і працоўныя саветы, што бралі на сябе кіраванне прадпрыемствамі.
З 4 па 9 лістапада ўзброены супраціў паўстанцаў быў галоўным чынам падаўлены савецкімі войскамі. Аднак працоўныя саветы працягвалі дзеяць. 16 лістапада 1956 года быў заснаваны Цэнтральны працоўны савет (ЦПС), старшынём якога працоўныя абралі 23-летняга Шандара Раца.
Асцерагаючыся ўсеагульнага страйку, савецкае камандаванне і новае палітычнае кіраўніцтва ВНР змушаны былі ўступіць у перамовы з ЦПС. З боку ЦПС іх вялі Шандар Рац і Шандар Балі, з боку ўлад — Іван Сяроў, Кузьма Грабеннік, Янаш Кадар. Спробы арыштаваць Раца і Балі перарываліся працоўнай аховай, што ўзяла на сябе забеспячэнне бяспекі «Чэпеля» і іншых заводаў Будапешта.
Шандар Рац
Пасля падзей 6 снежня ўлады ўзялі курс на цвёрдае падаўленне руху працоўных саветаў.
11 снежня 1956 года Шандар Рац і Шандар Балі былі арыштаваны ў будынку парламента, куды былі запрошаны на чарговую сустрэчу з Кадарам. Да 19 снежня працоўныя саветы спынілі сваю дзейнасць.
Турма і дысідэнцтва
17 сакавіка 1958 года, у дзень свайго 25-годдзя, Шандар Рац быў прысуджаны да пажыццёвага турэмнага зняволення. Ён утрымваўся ў камеры, з закратаванага акна якой праглядалася выкананне смяротных пакаранняў.
У 1963 годзе Шандар Рац быў вызвалены па амністыі. Працаваў інструментальнікам у вытворчым кааператыве. Браў удзел у венгерскім дысідэнцкім руху, быў арганізатарам пратэстных акцый, выступаў з падпольнымі лекцыямі і антыкамуністычнымі прамовамі ў розных гарадах краіны. 23 кастрычніка 1972 — у 16-я ўгодкі пачатку Венгерскага паўстання — Рац падпаў пад напад невядомых.
Лібералізацыя рэжыму ВІР дазволіла Рацу з 1987 года выязджаць за мяжу і сустракацца з замежнымі палітыкамі, у прыватнасці, са Збігневам Бжазінскім. 15 сакавіка 1988 года Рац у апошні раз быў арыштаваны, але амаль адразу вызвалены.
Легальны палітык
16 чэрвеня 1989 года на перапахаванні Імрэ Надзя Шандар Рац упершыню пасля 1956 года выступіў з легальнай публічнай прамовай. Ён уступіў у адноўленую Незалежную партыю дробных гаспадароў. З’яўляўся ганаровым членам партыі Фідэс. Быў таксама злучаны з Венгерскай партыяй Кастрычніка, якая пазіцыянавалася як арганізацыя, што працягвае традыцыі паўстання 1956 года.
18 кастрычніка 2003 года Шандар Рац быў абраны ганаровым прэзідэнтам Сусветнай федэрацыі венграў. Дамагаўся падавання венгерскага грамадзянствам этнічным венграм, якія жывуць за мяжой.
Смерць і памяць
Шандар Рац памёр у венгерскай сталіцы ў веку 80 гадоў. Праз паўгода, 23 кастрычніка 2013 — у 57-я ўгодкі пачатку Венгерскага паўстання — у Будапешце была адкрыта мемарыяльная дошка Шандару Рацу. На цырымоніі адкрыцця была яго ўдава Жафія Рац, таксама ўдзельніца падзей 1956 года.
Імпрэза памяці Шандара Раца праводзілася Сусветнай федэрацыяй венграў 23 кастрычніка 2016 года — у 60-гадовы юбілей Венгерскага паўстання.
Рэлігія ў Латвіі
Галоўнай рэлігіяй у Латвіі з'яўляецца хрысціянства. Лютэранства — асноўная хрысціянская дэнамінацыя, якая пераважае сярод этнічных латышоў, што абумоўлена моцнымі гістарычнымі сувязямі з краінамі Паўночнай Еўропы і Германіяй, у той час як каталіцызм найбольш пашыраны ва ўсходняй Латвіі (у вобласці Латгалія), у асноўным праз уплыў Рэчы Паспалітай. Латвійская праваслаўная царква - трэцяя па велічыні, яе прыхаджане ў асноўным прадстаўнікі рускамоўнай меншасці.
Гісторыя
Латвія была адным з апошніх рэгіёнаў Еўропы, дзе пачало распаўсюджвацца хрысціянства. Жыхары вобласці, якую цяпер займае Латвія практыкавалі фіна-вугорскае і балтыйскае язычніцтва, якія паступова страчвалі свае пазіцыі ў час ранняга Сярэднявечча. У XII—XIII стагоддзях Латвія ўпершыню папала пад уплыў Рымска-каталіцкай царквы, бо ў той час хрысціянскія каралі Даніі і Швецыі, а таксама паўночнагерманскія Лівонскі і Тэўтонскі ордэны змагаліся за ўплыў у рэгіёне. Пазней гэты перыяд атрымаў назву Паўночныя крыжовыя паходы.
Часткі ўсходняй Латвіі (у прыватнасці Кукенойскае і Герцыкскае княствы) хутка папалі пад уплыў уладароў з дынастыі Рагвалодавічаў, якія прынялі праваслаўе яшчэ ў X стагоддзі. Саступіўшы націску Лівонскага ордэна ў XII стагоддзі, уплыў праваслаўнай царквы знік аж да XVIII стагоддзя.
Нягледзячы на хрысціянізацыю, тутэйшыя сяляне захоўвалі свае язычніцкія вераванні на працягу некалькіх стагоддзяў, а асобныя асяродкі язычніцтва трымаліся ў Латвіі аж да XVII стагоддзя. Разам з іншымі традыцыйнымі святамі, Каляды (Ziemassvētki) і Вялікдзень (Lieldenas) у Латвіі ўсё яшчэ шмат у чым захоўваюць сваё язычніцкае карэнне.
Падчас Рэфармацыіі вучэнні лютэранства ў паўночнай Германіі і Скандынавіі поўнасцю змянілі рэлігійнае становішча ў краіне, і ў выніку толькі Латгалія засталася каталіцкай, што абумоўлена ўплывам Рэчы Паспалітай. З-за прапаганды ідэй атэізму ў савецкі час і агульнаеўрапейскай тэндэнцыі да секулярызацыі, цяпер усё больш латышоў сцвярджаюць, што не спавядаюць ніякай рэлігіі.
Рэлігія ў Латвіі сёння
Евангелічна-лютэранская царква Латвіі налічвае 708 773 вернікаў. Рымска-каталіцкая царква ў Латвіі мае 430 000 паслядоўнікаў.
Гістарычна ў заходняй і цэнтральнай частках краіны жылі пераважна пратэстанты, а на ўсходзе, асабліва ў Латгальскім рэгіёне — пераважна каталікі, хаця сёння многа іх жыве і ў Рызе і іншых гарадах, у выніку міграцыі з Латгаліі. Гістарычна лютэране складалі большасць у краіне, але камуністычны рэжым аслабіў лютэранства значна больш чым каталіцызм, — і лютэран у рэспубліцы жыве толькі трохі болей, чым каталікоў. Латвійская праваслаўная царква з’яўляецца паўаўтаномнай і налічвае 370 000 паслядоўнікаў. Праваслаўе пераважае сярод рускага насельніцтва.
На 2011, іудзеяў у Латвіі было 416 чалавек. Было таксама 146 індуістаў і некалькі сотняў мусульман. Цяпер таксама існуе сучасны неаязычніцкі рух Дыеўтурыба.
Станам на 2011 год, Міністэрствам юстыцыі Латвіі былі зарэгістраваны 1145 кангрэгацый. гэтая лічба ўключае: Лютэране (294), каталікі (250), праваслаўныя (122), баптысты (94), стараабрадцы (69), пяцідзясятнікі (52), адвентысты сёмага дня (51), евангелісты (39), новае пакаленне (18), мусульмане (17), сведкі Яговы (15), іудзеі (13), метадысты (12), новаапостальцы (11), Харэ Крышна (11), дыеўтурыба (10), будысты 94), царква Ісуса Хрыста святых апошніх дзён (мармоны) (4) і 18 іншых кангрэгацый.
1991 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва
1991 год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.
Сырдар’інская ЦЭС
Сырдар'інская ЦЭС — цеплавая электрастанцыя ў горадзе Шырын, Сырдар'інскай вобласці Узбекістана. Найбуйнейшая электрастанцыя ў Цэнтральнай Азіі — устаноўленая магутнасць 3000 МВт. Адна з найбуйнейшых электрастанцый у Цэнтральнай Азіі. Уваходзіць у склад «АТ Узбекэнерга».
Гісторыя
Пачатак будаўніцтва станцыі — 1966 г., сканчэнне — 1981 г. У якасці першаснага паліва выкарыстоўваецца прыродны газ, рэзервовае — мазут.
У снежні 1976 года быў запушчаны 5-ы блок электрастанцыі.
У 2001 годзе Еўрапейскім банкам рэканструкцыі і развіцця (ЕБРР) выдзелены крэдыт у памеры 27,8 млн даляраў ЗША. Рэканструкцыю 2-х энергаблокаў выканала фірма Siemens AG 2003 г.
У 2002 годзе нямецкая Siemens AG ажыццявіла рэканструкцыю электрастанцыі коштам $45,4 млн. Праект прадугледжваў мадэрнізацыю двух энергаблокаў з выхадам на праектныя магутнасці. Фінансаванне ажыццяўлялася за кошт крэдыту Еўрапейскага банка рэканструкцыі і развіцця (ЕБРР) у аб'ёме $27,8 млн і ўласных сродкаў АТ Узбекэнерга.
2006 годзе кампаніяй «Узбекэнерга» быў абвешчаны тэндэр на пастаўку абсталявання і правядзенне капітальна-аднаўленчага рамонту блока № 5 станцыі. У выніку заказ на аднаўленне пятага энергаблока Сырдар'інскай ЦЭС праектнай коштам $41 млн атрымалі «Сілавыя машыны».
У чэрвені 2009 года расійскае ААТ «Сілавыя машыны» ажыццявіла капітальна-аднаўленчы рамонт пятага энергаблока магутнасцю 300 МВт. У ходзе мадэрнізацыі, якая вялася з 2006 года, была цалкам адноўлена маслосистема, адрамантавана і зманціравана дапаможнае абсталяванне, праведзены мантаж трубаправодаў, адноўлены апорна-падвесная сістэма і агрэгат К-300, праведзены электратэхнічныя і пуска-наладачныя працы.
Сілавыя Машыны таксама ажыццяўляюць рэканструкцыю энергаблока № 6 праектнай коштам $29 млн, якая завершыцца ў 2010 годзе. Пасля завяршэння дадзенага праекта чаканая гадавая эканомія прыроднага газу ад энергаблокаў № 5, № 6 складзе 152 млн кубаметраў.
У маі 2012 Сырдар'інская ЦЭС абвясціла тэндэр на рэканструкцыю чарговых 2-х энергаблокаў станцыі. У рамках праекта плануецца поўнамаштабная рэканструкцыя двух энергаблокаў магутнасцю па 300 МВт. У выніку магутнасць станцыі павінна павялічыцца на 50 МВт.
Дасягненні
Дымавая труба Сырдар'інскай электрастанцыі знаходзіцца на 61 месцы ў спісе самых высокіх будынкаў і збудаванняў свету.
Астрограф
Астрограф (ад — свяціла і  — пішу ) — тэлескоп для фатаграфавання нябесных аб'ектаў.
Першапачаткова, з часоў вынаходніцтва Галілея, тэлескопы прызначаліся выключна для візуальных назіранняў. У канцы XIX стагоддзя, з вынаходствам фатаграфіі, у астраномію трывала ўвайшоў фатаграфічны метад назіранняў. У факальную плоскасць тэлескопа ўсоўваецца фотапласцінка або, радзей, фотастужка, на якой адбіваліся патрабаваныя аб'екты. Спецыялізаваныя тэлескопы, якія прызначаліся толькі для фатаграфічных назіранняў, атрымалі назву астрографаў або камер.
У наш час буйныя інструменты прызначаныя ў асноўным для фатаграфічных назіранняў.
Класічныя астрографы, тыповы прадстаўнік якіх — астрограф-рэфрактар Carte du Ciel, мелі фокусную адлегласць каля 3,5 метра, апертуру — 34 сантыметраў; выкарыстоўваліся пласцінкі 13 x 13 сантыметраў з адпаведным полем гледжання 2°10' і маштабам малюнка каля 60" у міліметры. Аб'ектыў — двухлінзавы з мэтай памяншэння храматычнай аберацыі.
У цяперашні час астрографы выкарыстоўваюць для астраметрыі малых планет і камет і для вывучэння лакальных уласных рухаў у зорных скапленнях.
Аспленіевыя
Аспленіевыя (Athyriaceae) — сямейства папарацей парадку Polypodiales. Ва Украіне сустракаецца 8 відаў.
Апісанне
Карэнішчы раслін пакрытыя ліставымі цёмна-чырвонымі лускавінкамі. Хвосцікі з двума сасудзістымі пучкамі. Індузіі даўгаватыя, пупышкападобныя, крукаватыя, падковападобныя або наогул адсутнічаюць. Споры бобападобныя.
Сістэматыка
Сямейства ўключае 5 родаў з 600 відамі:
Везель
Везель (Wesel) — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія.
Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Дзюсельдорф. Уваходзіць у склад раёна Везель.
Сабор Святога Міхаіла (Алба-Юлія)
Кафедральны сабор Святога Міхаіла (Catedrala Sfântul Mihail) у румынскім горадзе Алба-Юлія — сабор рымска-каталіцкай архіепархіі Алба-Юліі. Раманска-гатычная базіліка адносіцца да найбольш значных сярэдневяковых збудаванняў Трансільваніі. Сярод венграў храм таксама лічыцца нацыянальным помнікам і вядомы пад назваю «Сабор Святога Іштвана» (Székesegyház a Szent István király) у гонар яго заснавальніка Іштвана I.
Гісторыя
Архітэктурны комплекс сабора і рэзідэнцыі епіскапа ўзнік пасля заснавання епіскапства ў 1009 годзе. Сабор быў настолькі моцна пашкоджаны пры, што яго прыйшлося будаваць занава. Новы сабор будаваўся ў два заходы 1246—1291 і 1320—1356. У 15 ст. Янаш Хуньядзі прызначыў сабор радавой пахавальняй і загадаў яго адрэстаўрыраваць. У 16 ст. былі дабаўлены фрэскі ўнутры сабора і рэнесансная капліца з паўночнага боку.
З прыходам у Венгрыю ў 16 ст. Рэфармацыі сабор Святога Міхаіла стаў кальвінісцкім і заставаўся такім пры асманах. Пры Габсбургах сабор і епіскапства ў 1700 годзе зноў сталі каталіцкімі.
Пасля ўключэння Трансільваніі ў склад Румынскага каралеўства ў 1921—1923 гадах побач быў пабудаваны румынскі праваслаўны кафедральны.
Архітэктура і аздабленне
Свята-Міхайлаўскі сабор уяўляе сабой трохнефную базіліку з трансептам. У архітэктуры масіўнага заходняга боку пераважаюць раманскія формы. З відавочна двух запланаваных веж зроблена толькі паўднёвая. Сённяшні выгляд сабора — вынік некалькіх стагоддзяў работ. На франтоне партала стаяць чатыры статуі святых 18 ст. Аркі і скляпенні падоўжнага нефа раннегатычныя, хор у стылі высокай готыкі.
З убранства найперш вартыя ўвагі два раманскія рэльефы Архангела Міхаіла, гатычная П’ета, а таксама барочныя кафедра і сядзенні для хора.
Арган з 2209 трубамі быў зроблены ў 1877 годзе Іштванам Коланічам.
Пахаванні
У сабары знаходзяцца шматлікія высокамастацкія надмагільныя помнікі, сярод якіх пахаванні:
Дабрынь (Ельскі раён)
Дабры́нь (, Добрынь) — аграгарадок у Ельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Дабрынскага сельсавета.
Да 26 верасня 2006 года вёска ўваходзіла ў склад Млыноцкага сельсавета.
Барбара О’Ніл
Барбара О'Ніл (Barbara O'Neil, 17 ліпеня 1910 — 3 верасня 1980) — амерыканская актрыса, намінантка на прэмію «Оскар» у 1940 годзе.
Біяграфія
Барбара О'Ніл нарадзілася ў Сэнт-Луісе, штат Місуры. Акцёрскую кар'еру пачала з выступу ў тэатры універсітэта горада Кейп КОБ, пад кіраўніцтвам Джошуа Логана, за якога пасля выйшла замуж. У 1937 годзе адбыўся яе дэбют у кіно ў фільме «Стэла Далас», а ў 1939 год яна сыграла маці Скарлет О'Хара ў «Знесеныя ветрам».
Год праз акторка з'явілася ў фільме «Усё гэта і неба ў прыдачу», дзе згуляла герцагіня Празлинскую, за ролю якой была намінаваная на «Оскар» як лепшая актрыса другога плана. У далейшыя гады акторка з'явілася яшчэ ў васьмі кінакарцінах, сярод якіх нуар «Анёльскія твар» (1952) з Джын Сіманс і драма «Гісторыя манашкі» (1959) з Одры Хепбёрн.
Барбара О'Ніл памерла ад сардэчнага прыступу ў верасні 1980 года ў ўзросце 70 гадоў.
Данілаўка (Ельскі раён)
Дані́лаўка (, Даниловка) — вёска ў Ельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Дабрынскага сельсавета.
Да 26 верасня 2006 года вёска ўваходзіла ў склад Млыноцкага сельсавета.
Прыск
Прыск Панійскі (Πρίσκος, Πανίτης) — візантыйскі дыпламат, гісторык і пісьменнік V стагоддзя.
Меркавана нарадзіўся ў першай чвэрці V стагоддзя ў фракійскім мястэчку Паніян (Panium), ад назвы якога атрымаў па звычаі таго часу мянушку «Панійскага». Паніян — невялікі гарадок на паўночным узбярэжжы Мармуровага мора.
Прыск быў сакратаром пры Максіміне, які займаў высокія пасады пры імператары Усходняй Рымскай імперыі Феадосіі II. Здольнасці Прыска былі заўважаны і ў 448 годзе Максіміну было даручана ўзначаліць візантыйскае пасольства да правадыра гунаў Атыле, у складзе якога знаходзіўся і Прыск. Падчас падарожжа за Дунай і знаходжання ў стаўцы Атылы Прыск меркавана вёў падрабязны дзённік. Запісы з яго ляглі ў аснову сачынення «Візантыйская гісторыя і дзеянні Атылы», з якога да нашага часу дайшлі фрагменты ў пераказе іншых аўтараў. Этнаграфічныя заметкі Прыска з'яўляюцца каштоўным і рэдкім назіраннем сведкі пра ўнутранае жыццё варварскіх народаў эпохі Вялікага перасялення народаў.
Змена імператара на візантыйскім прастоле не перашкодзіла кар'еры Прыска. Ужо напачатку кіравання Маркіяна ў 450 годзе Прыск знаходзіўся ў Рыме, дзе вёў тайныя перамовы з сынам франкскага караля Хільдэрыка I з мэтай перашкодзіць заключэнню сепаратнага пагаднення Рыма з Франкскім каралеўствам, далей прыняў удзел у місіях у Аравію і Егіпет. Пасля смерці Максіміна Прыск перайшоў на службу ў якасці саветніка па юрыдычных пытаннях да Яўфімія, магістра афіцый пры імператары Марцыяне.
Сярод дыпламатычных місій Прыска найбольш важнай можа лічыцца наведванне імперыі Атылам. Апісанне гунаў і іх правадыра прынесла яму вядомасць сярод гісторыкаў. Меркавана тэкстамі Прыска карыстаўся Іардан.
Атэтоз
Атэтоз (ад — няўстойлівы) — гіперкінез (паталагічныя міжвольныя рухі), які выяўляецца павольнай танічнай курчай канечнасцяў, твару, тулава. Ен займае прамежкавае становішча паміж дыстаніяй і харэяй, аб'ядноўваючы рысы гэтых гіперкінезаў.
Адрозніваецца міжвольнымі павольнымі стэрэатыпна, вычварнымі рухамі невялікага размаху ў дыстальных аддзелах канечнасцяў, якія могуць распаўсюджвацца і на праксімальныя аддзелы канечнасцяў, а таксама мышцы галавы, языка, твару (выцягванне вуснаў, перакошванне роту, грымасы).
Ступень курчы зменлівая, і яна пераважае то ў адных, то ў іншых цягліцавых групах, з прычыны чаго гэтыя гвалтоўныя міжвольныя рухі павольныя, червепадобныя, як бы плывуць па цягліцах. Важнымі прыкметамі атэтозу з'яўляюцца зменлівы тонус цягліц, фарміраванне мінучых кантрактур.
Атэтоз узнікае пры паразе базальных гангліяў, паласатага цела ў вобласці хвастатага ядра і шкарлупіны і з'яўляецца адной з формаў праявы коркавага паралічу. Звычайна гэта адбываецца ў раннім дзіцячым узросце (пры радавой траўме, ядзернай жаўтусе, інсультах і т. п.). Эфектыўнага лячэння яго не распрацавана.
Лебяда чырвоная
Лебяда чырвоная (Chenopodium rubrum) — аднагадовая травяністая расліна, від роду сямейства.
Батанічнае апісанне
Аднагадовая травяністая расліна вышынёй ад 10 да 80 см. З тоўстым прамым або ляжачым вуглаватым ў перасеку сцяблом чырванаватага колеру. Лісце тоўстае, глянцавае з зубчастымі бакамі. Кветкі сабраны ў коласападобныя суквецці. На адной расліне спее да 3000 штук насення.
Арэал
Распаўсюджана па ўсім паўночным паўшар'і, у Паўночнай Амерыцы і Еўразіі. Сустракаецца па берагах вадаёмаў, на солонцах, у дарог і вакол паселішчаў.
Гаспадарчае значэнне і прымяненне
Расліна можа выкарыстоўвацца для салат або як кампанент баршчу.
Княжабор’е
Княжабо́р’е (, Княжеборье) — вёска ў Ельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Дабрынскага сельсавета.
Захар Яфімавіч Чарнякоў
Захар Яфімавіч (Захарый Хаімавіч) Чарнякоў (, Прапойск, Магілёўская губерня, Расійская імперыя — , Масква, Расія) — савецкі этнограф, мовазнавец, спецыяліст па саамскіх мовах. Аўтар аднаго з саамскіх буквароў на аснове лацінкі (1933).
Біяграфія
Дзяцінства разам з бацькамі пражыў у Лодзі, пазней у Санкт-Пецярбургу, дзе ў 1908—1917 гадах вучыўся ў Санкт-Пецярбургскай яўрэйскай прыватнай мужчынскай гімназіі І. Г. Эйзенбета і скончыў восем класаў. Летнія месяцы праводзіў у Фінляндыі.
З 1919 года быў добраахвотнікам у Чырвонай Арміі, браў удзел у Грамадзянскай вайне, пасля дэмабілізацыі стварыў першы ў СССР педагагічны рабфак, які выпусціў першых настаўнікаў з рабочых і сялян.
Скончыў Геаграфічны інстытут (1926) і працаваў на кафедры этнаграфіі ЛДУ. Па заданні кафедры першы раз пабываў на Кольскай Поўначы. Вывучыў саамскую мову і выкладаў яе ў Інстытуце народаў Поўначы, ЛДПІ імя А. І. Герцэна, а з 1933 года — у Мурманску.
У 1938 годзе быў арыштаваны разам з іншымі выкладчыкамі Інстытута народаў Поўначы, у т.л. Эндзюкоўскім, па справе так званай «Саамскай змовы»; абвінавачаны ў падрыхтоўцы ўзброенага паўстання. За версіяй следчых, Чарнякоў разам з Эндзюкоўскім і этнографам з Мурманска В. К. Алымавым узначальвалі нейкую «Саамскую нацыяналістычную паўстанцкую дыверсійна-шкодніцкай арганізацыю». Гэтая арганізацыя была, нібыта, звязана, як з Захадам (у тым ліку з тымі коламі Фінляндыі, якія падтрымлівалі ідэю стварэння Вялікай Фінляндыі, у склад якой былі б уключаны Усходняя Карэлія і Кольскі паўвостраў), так і з так званым «Карэльскім цэнтрам», які нібыта узначальвалі Эдвард Гюлінг і Густаў Ровіа, былыя кіраўнікі Карэльскай АССР.
На працягу многіх гадоў выкладаў этнаграфію ў ленінградскіх і маскоўскіх ВНУ, у 1962 годзе выйшаў на пенсію, разам з тым працягваў распрацоўваць праблему нацыянальных моў народаў СССР, у т.л. саамскай, у розных навукова-даследчых інстытутах. Ажыццявіў экспедыцыі на Кольскі паўвостраў ў 1958, 1975 і 1984 гадах. Аўтар працы  «Очерки этнографии саамов», адрэдагаваў і падрыхтаваў да друку пераклад кнігі нямецкага навукоўца XVII ст. .
Ведаў ідыш, іўрыт, беларускую, польскую, рускую і фінскую мовы.
Мазуры (Ельскі раён)
Мазуры́ (, Мазуры) — вёска ў Ельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Дабрынскага сельсавета.
Да 27 снежня 2022 года вёска ўваходзіла ў склад Млыноцкага сельсавета.
Трыстан Тцара
Трыста́н Тцара́; сапраўднае імя і прозвішча Самі (Самуэль) Розеншток, Sami Rosenstock;, Майнешці, Румынія — , Парыж) — румынскі і французскі паэт яўрэйскага паходжання.
Жыццёвы і творчы шлях
Заснавальнік дадаізму («Першая нябесная прыгода спадара Антыпірыну», 1916; «25 вершаў», 1918; «7 маніфестаў дзядзькі», 1916—1924). Пазней дзейны ўдзельнік сюррэалісцкага руху («Эсэ пра становішча паэзіі», 1931). Адзін з заснавальнікаў часопіса «Знак» («Simbolul»).
Вульф Веньямінавіч Гінзбург
Біяграфія
Нарадзіўся ў Курску. У 1926 годзе скончыў Ленінградскі медыцынскі інстытут. Працаваў ваенным урачом у кавалерыйскім палку.
З 1929 года асістэнт на кафедры нармальнай анатоміі 1-га Ленінградскага медыцынскага інстытута, у 1931 годзе аспірант у Інстытуце этнаграфіі АН СССР. У 1932—1933 гадах праводзіў антрапалагічныя даследаванні ў Таджыкістане: абследаваў жыхароў кішлакоў раёнаў Каратэгіна, Цэнтральнага і Усходняга Дарваза. Кандыдат біялагічных навук з 1935 года, манаграфія — «Горныя таджыкі» (1937).
З 1938 года працаваў у антрапалагічным аддзеле Музея антрапалогіі і этнаграфіі АН СССР. Пасля ўтварэння Ленінградскага аддзялення Інстытута этнаграфіі АН СССР перайшоў у сектар антрапалогіі, дзе і працаваў да канца жыцця. З 1938 года, з невялікімі перапынкамі, чытаў курс антрапалогіі ў ЛДУ на кафедры этнаграфіі. У 1937—1959 гадах выкладаў анатомію ў Ваенна-медыцынскай акадэміі. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, ваяваў на Волхаўскім фронце.
Доктар медыцынскіх навук (1945), прафесар. Узнагароджаны ордэнамі Чырвонага Сцяга, Чырвонай Зоркі, медалямі.
Пахаваны на Багаслоўскіх могілках Санкт-Пецярбурга
Значэнне
Вывучыў велізарны антрапалагічны матэрыял Паволжа і Падоння, у тым ліку шкілетныя рэшткі людзей ад эпохі энеаліту да сучаснасці. Разглядаў на гэтай базе этнагенез народаў Сярэдняй Азіі і прыйшоў да высновы, што шырока распаўсюджаны ў наш час антрапалагічны тып сярэднеазіяцкага міжрэчча складаўся на аснове андронаўскага і міжземнаморскага. Абгрунтаваў метыснае паходжанне паўднёвасібірскага антрапалагічнага тыпу. Шэраг прац прысвечаны антрапалагічнай характарыстыцы насельніцтва Казахстана ў бронзавым веку.
Вярхоўны архіепіскап
Вярхоўны архіепіскап (archiepiscopus maior) — мітрапаліт, які ўзначальвае ўсходнюю каталіцкую царкву са статусам вярхоўнага архіепіскапства. Вярхоўны архіепіскап, хоць ён рангам і ніжэй за патрыярха Усходнекаталіцкай царквы, ва ўсіх адносінах роўны з ім у правах. выбраны сваёй Царквой вярхоўны архіепіскап зацвярджаецца Папам Рымскім. Калі Папа Рымскі не зацвярджае кандыдатуру вярхоўнага архіепіскапа, праводзяцца новыя выбары.
Вярхоўныя архіепіскапы з'яўляюцца членамі Кангрэгацыі па справах усходніх цэркваў.
Станам на 2012 год існавалі чатыры ўсходнекаталіцкія цэрквы са статусам вярхоўнага архіепіскапства, якія ўзначальвалі наступныя іерархі:
ФК Мёры
«Мёры» — беларускі футбольны клуб з горада Мёры. У цяперашні час выступае ў Другой лізе чэмпіянату Беларусі.
Гісторыя
У 2011 годзе пры падтрымцы прадпрымальніка Андрэя Чарняўскага клуб выйграў чэмпіянат Віцебскай вобласці, а на наступны год каманда «Мёры» заявілася ў Другую лігу, у другой палове сезона за яе ў якасці аматара гуляў вядомы беларускі нападнік Валерый Стрыпейкіс. Па заканчэнні сезона, з-за адсутнасці падтрымкі мясцовых улад, клуб спыніў сваё існаванне. На наступны год у чэмпіянат Віцебскай вобласці была заяўлена каманда «Прыазёр’е», якая стала пераемніцай былых «Мёраў», захавала ігракоў і трэнерскі штаб. Гэты клуб стаў выступаць у Верхнядзвінску, у 2014—2015 гадах гуляў у Другой лізе.
У 2015 годзе была адроджана каманда ў Мёрах і зноў стала гуляць у чэмпіянаце Віцебскай вобласці, дзе звычайна была серадняком. У 2021 годзе ў выніку аб’яднання Другой лігі з чэмпіянатамі абласцей «Мёры» далучыліся да Другой лігі.
Дэманаўская пячора свабоды
Дэ́манаўская пячо́ра свабо́ды (Demänovská jaskyňa slobody) — карставая пячора ў Нізкіх Татрах у Дэманаўскай даліне, адна з Дэманаўскіх пячор. Была адкрыта ў 1921 годзе, з’яўляецца найбольш наведвальнай пячорай у Славакіі.
Пячора найбольш багата карставымі фарміраваннямі сярод усіх Дэманаўскіх пячор. Штучна зроблены ўваход знаходзіцца на заходнім схіле Дэманаўскай Полудніцы на вышыні 870 метры над морам, г. зн. 50 м над паверхняй ракі Дэманаўкі. Адкрыта для наведванняў у 1924 годзе. З м пячоры турысты маюць магчымасць наведаць  м.
Пячора складаецца з пакояў, залаў і калідораў, якія ўтварыліся на 6 пячорных узроўнях і ўзніклі і перыяд плейстацэну. Найніжэйшы ўзровень пячоры складае падземная частка ракі Дэманаўкі. Памяшканні пячоры выкананыя сталактытавымі ўтварэннямі, якія афарбоўваюцца злучэннямі жалеза і марганцу ад жоўтага да чырвонага колеру. Таксама ў пячоры прысутнічаюць шклопадобныя пёры і тоўстыя сталактыты, якія, зліваючыся, утвараюць калоны і насценныя вадаспады. Вада на дне пячоры ўтварае Каралавае, Залатое, Вінаграднае і Лекнавае возеры. Унікальнасць пячоры таксама ў тым, што ў ёй знаходзяцца пячорныя жамчужыны — круглыя ўтварэнні, якія сапраўды нагадваюць формаю гарох ці жэмчуг — на дне возера ў Вялікім пакоі. Сталактыты ў пячоры свабоды растуць вельмі павольна: напрыклад, шклопадобнае пяро ў Вялікім пакоі за 10 гадоў (1958—1968) нарасло толькі на 2 мм, што склала прыкладна 13,5 мм3 CaCO3.
Тэмпература паветра за год знаходзіцца ў дыяпазоне ад 6,1 °C да 7,0 °C, адносная вільготнасць — ад 94 % да 99 %. Тры адтуліны на паверхні зямлі на вышыні 812, 870 і 889 м над узроўнем мора забяспечваюць цыркуляцыю паветра ў пячоры, аднак пры гэтым захоўваецца стабільнасць яе мікраклімату.
Сярод прадстаўнікоў фаўны плейстацэну ў Мядзведжым калідоры былі знойдзены косткі пячорнага мядзведзя (Ursus speleus). У сажалках на беразе падземнай часткі Дэманаўкі былі знойдзены пячорныя ракападобныя (Niphargus tatrensis), з пячорных кажаноў быў знойдзены кажан звычайны (Myotis myotis). Каля электрычных ліхтароў вегетуюць розныя віды багавіння і імхоў (напрыклад, каля вадаспаду Ніцай вярбы, у Снежным пакоі).
Лебяда гарадская
Лебяда гарадская (Chenopodium urbicum) — аднагадовая травяністая расліна, від роду сямейства.
Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання
Шырока распаўсюджана ў раёне натуральнага паходжання — Еўропе і Азіі. Разнесена чалавекам у іншыя часткі свету, трапіла ў Амерыку і Новую Зеландыю. У Расіі шырока распаўсюджанае пустазелле, якое рассялілася ад еўрапейскіх раёнаў праз Сярэднюю Азію і Сібір аж да далёкаўсходніх рубяжоў. Расце па пустазельных месцах, на пустках і вакол паселішчаў, пранікае ў пасевы, можа ўтвараць зараснікі.
Батанічнае апісанне
Травяністая расліна, дасягае ў вышыню 1 метр. Сцябло зялёнага колеру рабрыстае, прамое, простае або галінастае.
Абодваполыя кветкі, сабраныя большай часткай у шчыльныя пірамідальна-мяцёлкавыя суквецці, цвітуць у ліпені — верасні.
Насенне ад 0,6 да 1 мм у дыяметры, чорнае, глянцавае са слабым сеткаватым малюнкам.
Лік храмасом 2n=18.
Значэнне і прымяненне
Лісце і плады прыдатныя ў ежу. Зеляніна можа служыць заменай шпінату. Насенне выкарыстоўваецца як заменнік проса.
Гальская хроніка 452 года
Гальская хроніка 452 года (Chronica gallica a. CCCCLII) — познеантычная хроніка, якая апісвае падзеі ў Рымскай імперыі ў 379—452 гадах.
Хроніка і яе аўтар
«Гальская хроніка 452 года» захавалася ў чатырох рукапісах, найстарэйшы з якіх (так званы Лонданскі рукапіс № 16974, які захоўваецца ў Брытанскім музеі) датаваны IX стагоддзем. Напісаная невядомым аўтарам у форме аналаў, гэта гістарычная крыніца з'яўляецца працягам «Хронікі» Ераніма. Доўгі час аўтарам лічыўся Праспер Аквітанскі, але ў наш час гэта меркаванне гісторыкамі адпрэчана. Мяркуецца, што хроніка складзена гальскім хрысціянінам, які жыў у Марселі або даліне ракі Роны. Пачынаючы выклад падзей з узыходжання на прастол імператара Феадосія I Вялікага (379 год), хроніка заканчваецца паведамленнем пра паход цара гунаў Атылы ў Італію (452 год). Верагодна год складання хронікі супадае з датай яе апошняга паведамлення.
Нягледзячы на памылкі ў храналогіі, асабліва шматлікія за перыяд з 424 да канца 440-х гадоў, «Гальская хроніка 452 года» з'яўляецца каштоўнай першаснай крыніцай па гісторыі Галіі і сумежных тэрыторый Рымскай імперыі 1-й паловы V стагоддзя. Гістарычная дакладнасць хронікі падмацоўваецца тым фактам, што яе аўтар блізкі геаграфічна і па часе да выкладзеных падзей.