cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Прэрафаэліты
Лад жыцця
Амерыканскі пісьменнік Генры Джэймс у лісце, датаваным сакавіком 1869 года, распавядаў сястры Алісе пра свой візіт да Морысаў. "«Учорашні дзень, дарагая мая сястра, — піша Джэймс, — быў для мяне свайго роду апафеозам, паколькі я правёў вялікую частку гэтага дня ў доме с-ра У. Морыса, паэта. Морыс жыве ў тым жа самым доме, дзе адкрыў свой магазін, у Блумсберы… Як бачыш, паэзія для Морыса з’яўляецца другарадным заняткам. Першым чынам, ён вытворца вітражоў, фаянсавай пліткі, сярэднявечных габеленаў і царкоўнага швіва, — увогуле, усяго прэрафаэліцкага, старадаўняга, незвычайнага і, павінен дадаць, цудоўнага. Вядома, усё гэта робіцца ў сціплых маштабах і можа ажыцяўляцца ў хатніх умовах. Рэчы, якія ён робіць, незвычайна вытанчаны, каштоўныя і дарагія (яны пераўзыходзяць па кошце прадметы самай вялікай раскошы), а таму што яго фабрыка не можа мець занадта вялікага значэння. Але ўсё, што ён стварыў, чароўна і цудоўна… яму таксама дапамагаюць яго жонка і маленькія дочкі»." Далей Генры Джэймс апісвае жонку Уільяма Морыса, Джэйн Морыс (у дзявоцтве Джэйн Бердэн), якая пазней стала каханай і выступала ў якасці мадэлі Расеці і якую ўвесь час можна сустрэць на карцінах гэтага жывапісца: "«О, мая дарагая, што гэта за жанчына! Яна выдатная ва ўсім. Уяві сабе высокую, хударлявую жанчыну, у доўгай сукенцы з тканіны колеру прыглушанага пурпуру, з натуральнай матэрыі да апошняга шнурка, з капой кучаравых чорных валасоў, які спадаюць буйнымі хвалямі па скронях, маленькі і бледны твар, вялікія цёмныя вочы, глыбокія і зусім суінбернаўскія, з густымі чорнымі выгнутымі бровамі… Высокая адкрытая шыя ў жэмчугах, і ў выніку — сама дасканаласць. На сцяне вісеў яе партрэт амаль у натуральную велічыню пэндзля Расеці, настолькі дзіўны і нерэальны, што калі б вы яго бачылі, то прынялі б за хваравітае бачанне, але незвычайнай падобнасці і вернаці рысам. Пасля абеду… Морыс прачытаў нам адну са сваіх нявыдадзеных паэм… а яго жонка, пакутуючы ад зубнога болю, адпачывала на сафе, з хусткай ля твару. Мне здавалася, што было штосьці фантастычнае і аддаленае ад нашага сапраўднага жыцця ў гэтай сцэне: Морыс, які чытае плаўным антычным памерам легенду пра цуды і жахі (гэта была гісторыя Белерафонта), вакол нас маляўнічая старая мэбля кватэры (кожны прадмет — узор чаго-небудзь), і, у куце, гэта змрочная жанчына, маўклівая і сярэднявечная са сваім сярэднявечным зубным болем»."
Дантэ Габрыэль Расеці жыў у вытанчанай і багемнай атмасферы, і яго эксцэнтрычны вобраз сам па сабе стаў часткай прэрафаэліцкай легенды: у Расеці жылі самыя розныя людзі, уключаючы паэта Алджэрнона Суінберна, пісьменніка Джорджа Мерэдзіта. Мадэлі змянялі адна іншую, некаторыя з іх станавіліся палюбоўніцамі Расеці, асабліва вядомая вульгарная і скупая Фані Корнфарт. Дом Расеці быў поўны антыкварыяту, старадаўняй мэблі, кітайскага фарфору і іншых цацак, якія той скупляў у крамах старызнікаў. У садзе вадзіліся совы, вомбаты, кенгуру, папугаі, паўліны, адзін час там жыў нават бык, чые вочы нагадвалі Расеці вока яго каханай Джэйн Морыс.
Значэнне прэрафаэлітызму
Прэрафаэлітызм як мастацкі кірунак шырока вядомы і папулярны ў Вялікабрытаніі. Яго таксама завуць першай брытанскай плынню, якая дасягнула сусветнай славы, аднак, сярод даследчыкаў значэнне ацэньваецца па-рознаму: ад рэвалюцыі ў мастацтве да чыстага наватарства ў тэхніцы жывапісу. Існуе меркаванне, што рух пачынаўся са спробы абнаўлення жывапісу, а меў ў далейшым вялікі ўплыў на развіццё літаратуры і ўсёй англійскай культуры ў цэлым. Паводле Літаратурнай энцыклапедыі, з прычыны свайго вытанчанага арыстакратызму, рэтраспектызму і сузіральнасці іх творчасць мала ўздзейнічала на шырокія масы.
Нягледзячы на ўяўную накіраванасць у мінулае, прэрафаэліты садзейнічалі ўмацаванню стылю мадэрн у выяўленчым мастацтве, больш таго, іх лічаць папярэднікамі сімвалістаў, парой нават атаясамляючы тых і іншых. Напрыклад, што выстаўка «Сімвалізм у Еўропе», якая перамяшчалася з лістапада 1975 па ліпень 1976 года з Ротэрдама праз Брусель і Бадэн-Бадэн у Парыж, прыняла за зыходную дату 1848 год — год заснавання Брацтва. Паэзія прэрафаэлітаў паўплывала на творчасць французскіх сімвалістаў Верлена і Малармэ, а жывапіс — на такіх мастакоў, як Обры Бердслей, Уотэрхаус, і меней вядомых, як Эдвард Х'юз ці Кальдэрон. Некаторыя нават адзначаюць уплыў прэрафаэліцкага жывапісу на англійскіх хіпі, а Бёрн-Джонса  — на маладога Толкіна. Цікава, што у юнацтве Толкін, які разам з сябрамі арганізаваў паўтаемнае таварыства «Чайны клуб», параўноўваў іх з прэрафаэліцкім брацтвам.
Музеі
Працы прэрафаэлітаў захоўваюцца ў наступных музеях Вялікабрытаніі:
Мантагута
Мантагута (Montaguto) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Кампанія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Авеліна.
Насельніцтва складае 545 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 30 чал./км². Займае плошчу 18 км². Паштовы індэкс — 83030. Тэлефонны код — 0825.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Стубна (гміна)
Сту́бна (Stubno) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Пшэмыскага павета Падкарпацкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Стубне. Плошча гміны складае 89,12 км². Станам на 2004 год у гміне Стубна пражывалі 4055 чалавек, шчыльнасць — 45,5 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 8 салецтваў.
Шашана Сімон Чэтфілд
Шашана Сімон Чэтфілд (нар. 5 кастрычніка 1965) — ВМС ЗША, з 1 жніўня 2019 года займае пасаду. Яна першая жанчына, якая заняла гэтую пасаду.
Маладосць і адукацыя
Шашана Чэтфілд родам з, штат Каліфорнія, скончыла ў 1983 годзе. Затым яна атрымала ступень бакалаўра міжнародных адносін і французскай мовы ў Бостанскім універсітэце ў 1987 годзе. Пасля таго, як яна прайшла ў ваенна-марскі флот, яна наведвала  ў Гарвардзе і атрымала ступень магістра дзяржаўнага кіравання. Адмірал Чэтфілд абараніла ступень доктара адукацыі ва.
Ваенная кар’ера
Адмірал Чэтфілд атрымала кваліфікацыю пілота ваенна-марскога верталёта ў 1989 годзе ў рамках праграмы Бостанскага ўніверсітэта. Яна пілатавала, і , знаходзячыся ў эскадрыллях верталётаў баявой падтрымкі і марской падтрымкі.
Яна камандавала некалькімі вайсковымі падраздзяленнямі, у тым ліку.
З 2001 па 2004 год яна была асістэнтам прафесара кафедры паліталогіі ў.
З 1 жніўня 2019 года займае пасаду.
Узнагароды
У дадатак да ваенных узнагарод адмірал Чэтфілд атрымала прызнанне ад урада Гуама за яе кіраўніцтва і ўклад у развіццё вострава. У 2009 годзе яна была названая адным з выбітных выпускнікоў Бостанскага ўніверсітэта.
Ігнацій Багдановіч
Ігнацій Багдановіч ( — ?) — дзяржаўны службовец.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Багдановічаў герба «Багорыя». Сын Тадэвуша, старосты самніцкага і лоўчага менскага, і Людвігі з Вышынскіх. Ахрышчаны 11 жніўня 1787 года ў Ільскім касцёле.
Прэзідэнт Мінскага крымінальнага суда (1832), калежскі асэсар (1844).
Сям’я
У шлюбе з Барбарай са Свентаржэцкіх. Сыны :
Дочкі : Хадайнічаў у 1844 годзе аб вольным праездзе дачок да Палангі на лячэнне.
Жалантос батыр
Жалантос батыр — сяло ў Казалінскім раёне Кызылардзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Карашэнгельскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 9 км на паўднёвы ўсход ад раённага цэнтра, пасёлка Айтэке-Бі. Код КАТА — 434441100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1112 чалавек (552 мужчыны і 560 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1050 чалавек (527 мужчын і 523 жанчыны).
Касцянтыніўка (Данецкая вобласць)
Канстанцінаўка ці Касцянтыніўка (Костянтинівка) — горад у Данецкай вобласці Украіны, адміністрацыйны цэнтр Касцянтыніўскага раёна (у склад раёна не ўваходзіць). Насельніцтва 72 888 чал. (2017). Размешчаны ў паўночнай частцы вобласці на рацэ Крывы Тарэц (прыток Казённага Тарца, басейн Северскага Данца). Чыгуначны вузел. За 55 км (па аўтадарозе) ад Данецка, за 750 км (па аўтадарозе) ад Кіева.
Старыя Лаўкі
Да 10 мая 1958 года вёска ўваходзіла ў склад Чарэйскага сельсавета.
Кацярына Сяргееўна Маціеўская
Кацярына Сяргееўна Маціеўская (нар., г. Мінск) — беларуская перакладчыца.
Біяграфія
Нарадзілася у Мінску. Скончыла філалагічны факультэт БДУ і магістратуру пры ім. Магістарскую дысертацыю абараніла па творчасці Жана Както. Перакладае з французскай, англійскай, польскай, партугальскай і іншых моваў.
Адна з заснавальніц, рэдактарак і сталых аўтарак часопіса перакладной літаратуры «ПрайдзіСвет». Пераклады друкаваліся ў зборніку выбраных апавяданняў, вершаў і эсэ Э. А. По «», зборніках «Злачынства, сэр!», «Вусцішны пакой», «», «Нататкі пра Шэрлака Холмса», «Знак чатырох». Перакладала на беларускую мову вершы Гіёма Апалінэра, Джона Кітса, Фернанду Песоа,, Баляслава Лесьмяна і інш. Сумесна з Ганнай Янкутай, Марынай Шодай і Аленай Пятровіч пераклала раман Фларыяна Чарнышэвіча «Надбярэзінцы».
Бачны бок Месяца
Бачная бок Месяца — частка месяцавай паверхні, бачная з Зямлі.
Апісанне
З-за таго, што перыяд вярчэння вакол Зямлі і перыяд вярчэння вакол сваёй восі ў Месяца супадаюць, з Зямлі можна назіраць толькі адно паўшар’е Месяца. Прычынай гэтай сінхранізацыі лічаць прылівы, якія Зямля выклікае ў месяцавай кары. Таксама ўплыў можа аказваць і нераўнамернае размеркаванне масы ў кары Месяца.
Лібрацыі
Кручэнне Месяца вакол восі і вакол Зямлі супадаюць не зусім дакладна: вакол Зямлі Месяц звяртаецца з зменнай кутняй хуткасцю прычыны эксцэнтрысітэту месяцавай арбіты (другі закон Кеплера) — паблізу перигея рухаецца хутчэй, паблізу апагею павольней. Аднак кручэнне Месяца вакол уласнай восі раўнамерна. Гэта дазваляе ўбачыць з Зямлі заходні і ўсходні краю зваротнай боку Месяца. Гэта з’ява называецца аптычнай лібрацыяй па даўгаце. Ёсць і аптычная лібрацыя па шыраце: вось кручэння Месяца не дакладна перпендыкулярная плоскасці яе арбіты, таму раз у месяц з Зямлі відаць паўночны і (праз паўмесяца) паўднёвы край зваротнай боку. Сукупнасць гэтых з’яў дазваляе назіраць каля 59 % месячнай паверхні.
Таксама існуе фізічная лібрацыя, абумоўленая ваганнем спадарожніка вакол становішча раўнавагі ў сувязі са зрушэннем цэнтра цяжару ядра, а таксама ў сувязі з дзеяннем прыліўных сіл з боку Зямлі. Гэтая фізічная лібрацыя мае велічыню 0,02° па даўгаце з перыядам 1 год і 0,04° па шыраце з перыядам 6 гадоў.
Рэльеф і паверхня
Да 1959 года, калі ўпершыню быў сфатаграфаваны зваротны бок, бачны бок з’яўляўся адзіным прадметам вывучэння селенаграфіі. А з-за таго, што многія дэталі паверхні можна разглядзець няўзброеным вокам, складанне карт Месяца пачалося яшчэ ў старажытнасці. У XVII стагоддзі італьянскі астраном Джавані Рычолі прысвоіў узвышшам і ўпадзінам на Месяцы назвы, якія захаваліся да гэтага часу.
З Зямлі на Месяцы можна ўбачыць розныя селеналагічныя утварэнні — моры, кратары, горы і горныя ланцугі, разломы, расколіны.
«Марамі» на Месяцы з’яўляюцца цёмныя вобласці, якія з’яўляюцца адносна роўнымі ўчасткамі паверхні спадарожніка, пакрытымі застылай лавай, у супрацьлегласць светлым абласцях — «мацерыка», якія пакрытыя рэгалітам, пылам, камянямі. Моры падраздзяляюцца на ўласна моры, акіяны, азёры, залівы і балоты. На бачным боку знаходзіцца значна больш мораў, чым на зваротнай (21 мора, адзін акіян і 16 азёр супраць 2 мораў і 3 азёр) і самі моры большага памеру. Магчыма з-за такой розніцы Месяц і звернуты да Зямлі адным бокам.
Месяцавыя кратары — сляды ад удараў метэарытаў аб паверхню спадарожніка Зямлі. Большасць кратараў на звернутай да нас боку названа па імя славутых людзей у гісторыі навукі, такіх як Ціха Бразе, Капернік і Пталемей. У адрозненне ад адваротнага боку, на бачнай частцы кратары значна меншага памеру: кратар Баі — найбуйнейшы кратар бачнага паўшар’я (дыяметрам 287 км), значна меншы за кратары на нябачным з Зямлі боку, яны могуць перавышаць па памерах некаторыя месяцавыя моры, а ўдарны кратар Басейн Паўднёвы полюс — Эйткен, больш кратара Баі ў 25 разоў (ён размешчаны на паўднёвым месячным полюсе, і вялікая частка яго адносіцца да адваротнага боку). Колькасць кратараў на бачным боку Месяца менш, чым на зваротным, але ўсё роўна вельмі вялікая — 300 000 дыяметрам больш за кіламетр.
Мацерыкі Месяца перасякаюць горныя хрыбты. Яны размешчаны пераважна ўздоўж «узбярэжжаў» мораў. Месяцавыя горныя хрыбты называюцца па назвах зямных горных ланцугоў: Апеніны, Каўказ, Альпы, Алтай.
Паводле дадзеных, атрыманых са спадарожнікаў, абодва бакі Месяца маюць гравітацыйныя анамаліі, але калі на адваротным боку хаатычна раскіданыя як станоўчыя, так і адмоўныя анамаліі, то на бачнай частцы маюцца пераважна станоўчыя анамаліі гравітацыйнага поля, яны ствараюцца выхадамі шчыльных парод і выразна лакалізаваны ў прасторы.
Паводле некаторых даследаванняў, паверхня бачнага боку Месяца значна старэйшая за кару на зваротным боку, розніца ва ўзросце можа даходзіць да паўмільярды гадоў.
Становішча на зямным небе
З-за таго, што традыцыйныя тэлескопы паказвалі перавернуты малюнак, месяцавыя карты таксама стваралі перавернутымі. Пры гэтым усходнім называлі край месяцавага дыска, блізкі да кропкі ўзыходу Месяца на небе Зямлі (левы ў Паўночным паўшар’і, але на перавернутай карце — правы), а ў заходнім — край, блізкі да кропкі заходу Месяца (правы ў Паўночным паўшар’і, але на перавернутай карце — левы). У 1961 годзе Міжнародным Астранамічным Саюзам было прынятае пагадненне аб змене бакоў усход—захад з вышэйпаказанай сістэмы на аналагічную геаграфічнай (гл. Селенаграфічныя каардынаты). Такім чынам, у паўночных шыротах Зямлі ўсход бачнага боку (Мора Багацця) бачны справа, яе захад (Акіян Бур) — злева, поўнач — уверсе, поўдзень — унізе.
Дакладная арыентацыя Месяца на небе залежыць ад геаграфічнай шыраты зямнога назіральніка і ад узыходжання Месяца:
Фазы Месяца
Месяцавая паверхня рассейвае сонечнае святло, якое падае на яго. Змены абрысаў асветленай часткі паверхні Месяца на небе атрымалі назву месяцавых фаз. Пры арбітальным руху змяняецца ўзаемнае размяшчэнне Зямлі, Месяца і Сонца, і назіраны з Зямлі тэрмінатар перамяшчаецца па бачным боку Месяца, што і выклікае змену яе выгляду.
Кароткачасовыя месяцавыя з’явы
На бачным боку Месяца са старажытных часоў назіраюць розныя непрацяглыя лакальныя анамаліі, не ўсе з якіх растлумачаны навукай на дадзены момант.
Нейлон
Нейло́н (nylon) — сямейства сінтэтычных, якія выкарыстоўваюцца пераважна ў вытворчасці валокнаў.
Найбольш распаўсюджаныя два віды нейлону:
Вядомыя таксама іншыя віды, напрыклад:
Сінтэз і вытворчасць
Формула валакна з аніду: [- HN (CH2)6NHOC(CH2)4CO—]n. Анід сінтэзуецца адыпінавай кіслаты і гексаметылендыяміну. Для забеспячэння стэхіяметрычных адносінаў рэагентаў 1:1, неабходнага для атрымання палімера з максімальнай малекулярнай масай, выкарыстоўваецца соль адыпінавай кіслаты і гексаметылендыяміну (АГ-соль):
Пластмасавыя вырабы могуць вырабляцца з жорсткага нейлону — экалону, шляхам упырсквання ў форму вадкага нейлону пад вялікім ціскам, чым дасягаецца вялікая шчыльнасць матэрыялу.
Уласцівасці і прымяненне
У крышталічных участках макрамалекулы нейлонаў маюць канфармацыю плоскага зігзагу з утварэннем з суседнімі малекуламі вадародных сувязяў паміж атамамі кіслароду карбону і атамамі вадароду суседніх амідных груп. З прычыны гэтага нейлоны валодаюць больш высокімі, у параўнанні з поліэфірамі і поліалкенамі фізіка-механічнымі ўласцівасцямі, больш высокай ступенню крышталічнасці (40-60 %) і тэмпературамі і плаўлення.
Пры павышэнні ступені крышталічнасці нейлонаў іх трывальныя характарыстыкі паляпшаюцца, такое павышэнне крышталічнасці адбываецца і пры халоднай выцяжцы валакна на 400—600 %, арыентацыя макрамалекул ў напрамку выцяжкі, якая адбываецца пры гэтым, вядзе да павышэння крышталічнасці і ўмацавання валакна ў 4-6 разоў.
У прамысловасці нейлон ужываецца для вырабу утулак, укладышаў, плёнак і тонкіх пакрыццяў. Нейлон, нанесены на паверхні, якія падвяргаюцца трэнню, у выглядзе абліцоўвання або тонкапластовага пакрыцця на тонкія металічныя ўтулкі, ўкладышы і карпусы падшыпнікаў, павышае іх эксплуатацыйныя якасці. У падшыпнікавых вузлах трэння ўдзельныя ціскі, дыяпазон рабочых тэмператур прыкладна такія ж, як у бабіту. Нейлон мае нізкі каэфіцыент трэння і нізкую тэмпературу на паверхнях, якія труцца. Каэфіцыент трэння ў нейлону пры працы па сталі без змазкі або пры недастатковай змазцы роўны 0,17-0,20, з алейнай змазкай — 0,014-0,020, з вадой у якасці змазкі — 0,02-0,05. Добрыя ўласцівасці дазваляюць ужываць нейлон ў парах трэння без змазкі або пры недастатковай змазцы. Лепшым змазвальным матэрыялам для кампазітаў на аснове нейлону з’яўляюцца мінеральныя алівы, эмульсіі і вада. Пры тэмпературах да + 150 °C на нейлон не ўплываюць мінеральныя алівы, кансістэнтныя змазкі. Ён не раствараецца ў большасці арганічных растваральнікаў, не паддаецца ўздзеянню слабых раствораў кіслот, шчолачаў і салёнай вады.
Нейлоны пры награванні на паветры падвяргаюцца тэрмаакісляльнай дэструкцыі, якая вядзе да зніжэння трывальных характарыстык: пры вытрымліванні на паветры пры тэмпературах +100— +120 °C мяжа трываласці на расцяжэнне зніжаецца ў 5-10 разоў. Дэструкцыя паскараецца пад уздзеяннем ультрафіялетавага выпраменьвання.
Выкарыстоўваецца таксама для вырабу некаторых музычных інструментаў як альтэрнатыва традыцыйным струнам жывёльнага паходжання: гітара, калмыцкая домбра, мангольскі  і некаторыя іншыя.
Гісторыя
Сінтэз 66-манапалімеру (нейлон) упершыню быў праведзены 28 лютага 1935 года, галоўным хімікам даследчай лабараторыі амерыканскай кампаніі. Шырокай грамадскасці пра гэта было абвешчана 27 кастрычніка 1938 года.
Існуе версія, што слова «нейлон» паходзіць ад назваў гарадоў Нью-Ёрк і Лондан (NYLON = New York + London).
Таксама сустракаецца меркаванне, што гэтае слова — абрэвіятура ад New York Lab of Organic Nitrocompounds, аднак дакладных звестак пра гэта няма. У слоўніку Вэбстера паведамляецца, што гэта штучна прыдуманае слова. У этымалагічным слоўніку Дугласа Харпера назва створана кампаніяй DuPont з выпадкова абранага радавога склада nyl- і заканчэння -on, часта ўжытнага ў назвах валокнаў (напрыклад, капрон), зыходна ўзятага з англійскага слова «cotton» («бавоўна»).
Спаса-Праабражэнская царква (Дзярэчын)
Гісторыя
Пабудавана ў 1865 годзе на сродкі дзяржавы на месцы двух папярэдніх храмаў, якія існавалі з пачатку XVII стагоддзя. Царкоўны пляц акаймаваны бутавай агароджай з брамай у 3 кілепадобныя аркі, спраектаванай грамадзянскім інжынерам Леанардам Кржыжаноўскім у 1875 годзе.
Архітэктура
Помнік архітэктуры псеўдарускага стылю. Кампазіцыя будынка складаецца з асноўнага квадратнага ў плане аб’ёму, прамавугольнай (звонку, унутры паўкруглай) апсіды і бабінца. Асноўны аб’ём накрыты чатырохсхільным дахам з купалам на драўляным светлавым 8-гранным барабане ў цэнтры і 4 галоўкамі па вуглах. Сцены будынка завершаны развітым карнізам з сухарыкамі. Паўцыркульныя аконныя праёмы размешчаны ў верхняй частцы, дэкарыраваны броўкамі ў выглядзе какошнікаў. У інтэр’еры 4 слупы падтрымліваюць канструкцыю сферычнага купала на ветразях. Над уваходам размешчаны хоры, якія адкрываюцца ў зальнае памяшканне арачным праёмам. Вуглавыя часткі перакрыты крыжовымі скляпеннямі (астатнія падшыты плоскай столлю). Алтарная і падкупальная часткі ўпрыгожаны фрэскавай размалёўкай.
Цвінтарэй звычайны
Цвінтарэ́й звычайны (Centaurium erythraea) — від кветкавых раслін роду сямейства.
Распаўсюджанне і экалогія
Расліна распаўсюджана ва ўмераных і трапічных (Пакістан) абласцях Еўразіі і ў Паўночнай Афрыцы (Лівія, Алжыр, Марока, Туніс). Натуралізавалася на тэрыторыі Паўднёвай і Паўночнай Амерыцы, Аўстраліі, Новай Зеландыі, на Азорскіх і Канарскіх астравах.
Святлолюбівая расліна, мезафіт і мезатроф. Расце на вільготных і забалочаных лугах, узлесках і палянах шыракалістых лясоў, ускрайках нізінных балот, аблогах і берагах азёр.
Ахоўваецца ў Эстоніі, шэрагу рэгіёнаў Расіі і Украіны.
Выкарыстанне
Лекавая расліна.
IC 2297
IC 2297 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Рак.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Аер
Ае́р (Acorus) — род шматгадовых травяністых раслін.
Батанічнае апісанне
Расліны аеру звычайнага вышынёю 30—120 см, маюць характэрны пах. Сцябло прамое, лісце даўжынёй да 1 м. Карэнішча тоўстае, доўгае, з бародаўчатай паверхняй. Кветкі дробныя, зеленавата-жоўтыя, у цыліндрычных зялёных каташках даўжынёю 6—8 см. Плод — маланасенная сухая ягада. Размнажаецца пераважна дзяленнем карэнішча.
Арэал
Адрозніваюцца 2 віды, пашыраныя ва ўмераных і субтрапічных зонах Еўразіі і Паўночнай Амерыкі.
(народныя назвы — ірны корань, шувар, касатар, явар, ярай, яір) расце на балотах, водмелях рэк, азёр, сажалак, старыц, канаў. Радзіма — Усходняя Азія. У ХІІІ ст. як лекавая расліна завезена ў Польшчу, у XVI ст. яго пачалі разводзіць у Заходняй Еўропе.
, асабліва пашыраны ў Японіі, вядомы як акварыумная расліна.
Прымяненне
Лекавыя, араматычныя, дубільныя расліны. Настой з аеру ўжываецца для ўзбуджэння апетыту, як танізіруючы сродак, прэпараты — пры лячэнні язвавай хваробы, гастрыту. Эфірны алей выкарыстоўваецца ў лікёра-гарэлачнай і кандытарскай вытворчасці, парфумерыі.
Адам Каменскі-Длужык
Ада́м Каме́нскі-Длу́жык (? — пасля 1672) — пісьменнік-мемуарыст.
Паходзіў, магчыма, з аршанскай шляхты. У вайну Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—1667 гадоў апынуўся на захопленай тэрыторыі і прысягнуў цару. Пасля далучыўся да войска Рэчы Паспалітай, у бітве на Басі ў 1660 годзе трапіў у палон. Праз Магілёў быў перавезены ў Маскву. У Расіі вядомы пад імем Грышка. У 1661 годзе разам з іншымі «людзьмі літоўскімі, здраднікамі» накіраваны на прымусовую службу ў Сібір. Спачатку служыў «казакам» у Табольску, з 1662 года ў Якуцку, дзе ў 1664—1668 гадах быў наглядчыкам у вязніцы. Пасля заключэння Андросаўскага перамір’я 1667 года выехаў у Маскву, куды прыбыў у 1669 годзе, і ў 1772 годзе разам з пасольствам Рэчы Паспалітай выехаў на радзіму.
Каменскі-Длужык пакінуў кароткі дыярыуш свайго побыту ў Расіі, дзе прыведзены звесткі аб прыродзе і эканоміцы Сібіры, яе народах (комі-зыранах, мансі, хантах, якутах, чукчах, тунгусах (эвенках)), іх побыце і вераваннях. Удзел Каменскі-Длужыка ў экспедыцыі, што быццам выйшла на суднах з Лены, абагнула мыс Дзяжнёва і дасягнула Амура, непраўдападобныя. Відаць, шматлікія звесткі Каменскага-Дужыка узяў з расказаў мясцовых жыхароў. Напісаны па-польску з шматлікімі беларусізмамі дыярыуш Каменскага-Длужыка стаў першай наратыўнай крыніцай, прысвечанай апісанню Сібіры. Захаваўся ў копіі XVIII ст.
Англа-амерыканская вайна (1812—1814)
Прычыны вайны
Асноўнымі прычынамі вайны былі ўзмацненне ў пач. 19 ст. канкурэнцыі брытанскаму марскому гандлю з боку амерыканскага і рэакцыя Вялікабрытаніі (захоп амерыканскіх караблёў, якія вялі гандаль з Францыяй; захоп да 1810 Вялікабрытаніяй каля 4 тыс. натуралізаваных у ЗША маракоў, на думку брытанцаў — дэзерціраў) і палітыка экспансіі ЗША ў тагачасную брытанскую Канаду і рэакцыя Вялікабрытаніі (узбройванне Вялікабрытаніяй індзейцаў, якія нападалі на тагач. заходнюю мяжу ЗША). ЗША спынялі марскі гандаль з Еўропай ў 1807 і 1809. У пач. 1811 ЗША спынілі гандаль з Вялікабрытаніяй, фармальна ў адказ на кантроль брытанскім флотам амерыканскага марскога транспарту і гандлю з Еўропай.
Баявыя дзеянні
Не ведаючы, што брытанская блакада Францыі была знятая за 2 дні да таго, карыстаючыся абурэннем амерыканскага грамадства супраць брытанскай палітыкі на моры, а таксама не без разліку на лёгкую перамогу, Кангрэс ЗША абвясціў вайну Вялікабрытаніі 18.6.1812. Вялікабрытанія ў гэты час вяла вайну на іспанскім ТВД і на моры з Францыяй.
Гаспадарчыя вынікі пачатку вайны з ЗША для Вялікабрытаніі былі вельмі адчувальнымі. Ужо пасля спынення гандлю гадавы брытанскі экспарт у Паўночную Амерыку панізіўся з 11 да 2 млн. фунтаў стэрлінгаў, а тэкстыльная вытворчасць Брытаніі адчула вялікі недабор амерыканскай бавоўны; пасля пачатку вайны ў Манчэстэры працягвалі дзейнічаць толькі 6 тэкстыльных фабрык з 38, а заробкі ткачоў у Глазга панізіліся з 17 шыл. 6 пенсаў за тыдзень да 7 шыл. 6 пенсаў.
Вайна вялася з пераменным поспехам. Брытанскія войскі ўзялі Дэтройт 16 жніўня 1812. На працягу 1812 амерыканцам удалося дамагчыся пэўных поспехаў на моры: «Эсекс» захапіў «Алерта» 13 жніўня 1812, «Канстыт’юшн» патапіў «Гер’ера» 19 жніўня 1812, «Уосп» захапіў «Фроліка» 18 кастрычніка 1812, «Юнайтэд Стэйтс» перамог «Мацыдоніяна» каля Азорскіх астравоў 25 кастрычніка 1812, «Канстыт’юшн» перамог «Джаву» 29 снежня 1812.
Амерыканскі рачны флот перамог на возеры Эры 10 верасня 1813 (: О. Х. Перы). Амерыканскія войскі перамаглі пад Тэмс (Антарыё) 5 кастрычніка 1813, але не змаглі ўвайсці ў Канаду. Гарады Ёрк (Таронта) і Буфала былі спалены. У Верхняй Канадзе амерыканскія войскі перамаглі пад Чып’ювай 5.7.1814.
Пасля перамогі саюзнікаў над Напалеонам (1814) у Еўропе вызваліліся значныя сілы брытанскіх войскаў, якія да таго часу атрымалі вялікі ваенны досвед у іспанскіх кампаніях пад кам. Уэлінгтана, частку з іх з Бардо паслалі ў Амерыку.
У жніўні 1814 брытанскія войскі (ген. Роберт Рос) высадзіліся ў зал. Чэсапік (Мэрыленд), перамаглі амерыканскія войскі 24 жніўня 1814, узялі Вашынгтон, спалілі ўсе публічныя будынкі (найперш, Капітолій і Белы дом). Апаўчэнне Мэрыленду спыніла іх далейшы наступ 12 верасня 1814, была адбіта брытанская атака з мора на Балтымар 13-14 верасня 1814 (: "Зорна-палосны сцяг"). Амерыканскі флот перамог на возеры Шамплэйн 11 верасня 1814.
8 студзеня 1815 брытанскія войскі (каля 5300 чал.), якія не атрымалі звестак пра канец вайны, атакавалі амерыканскія ўмацаванні пад Новым Арлеанам. Брытанцы страцілі больш за 2000 чал., амерыканцы 71.
Цікавыя факты вайны 1812-14 гг
Вядомы англійскі пісьменнік сэр Вальтэр Скот лічыў, што ледзь не патрапіў у амерыканскі палон, калі ў ліпені 1814 года знаходзіўся ў складзе навуковай экспедыцыі на Шэтлендскі і Аркнейскі архіпелаг:
У асеннія і зімовыя месяцы 1812-13 гг. флот ЗША атрымаў шэраг перамог над магутным брытанскім флотам. Амерыканскі флот шырока карыстаўся тактыкай захопу брытанскіх караблёў у Атлантычным акіяне і ў азначаны час захапіў 500 караблёў і ваенных, і гандлёвых.
24 жніўня 1814 года брытанцы ажыццявілі рэйд на сталіцу ЗША Вашынгтон, спаліць прэзідэнтцкі палац, і прымусіць Мэдзісана збегчы ў Вірджынію. Цікава, што назва «Белы дом» была дадзена рэзідэнцыі прэзідэнта Злучаных Штатаў менавіта пасля гэтага выпадка, бо сцены спаленага палаца перафарбавалі ў белы колер падчас рэканструкцыі.
Калі ішлі мірныя перамовы паміж ЗША і Вялікабрытаніяй, некаторыя палітычныя дзеячы штатаў Масачусэтс, Род-Айленд, Канектыкут, Вермонт і Нью-Гэмпшыр сабраліся ў горадзе Гартфард (Канэктыкут) пратэставаць супраць працягу вайны з Брытаніяй. Дэлегацыя прадстаўнікоў Гартфардскага Сходу накіравалася ў Вашынгтон з патрабаваннямі ўнесці пэўныя папраўкі ў Канстытуцыю ЗША дзеля абмежавання ўлады прэзідэнта. Але калі дэлегаты прыехалі, вайна ўжо скончылася і прадстаўнікі Гартфардскага Сходу былі запляманы абвінавачваннем у непаслухмянасці законам краіны.
Падчас усёй вайны штат Новая Англія паспяхова гандляваў з ворагам.
Значэнне вайны
Пасля вайны 1812—1814 (альбо 1815) гг. адносіны Вялікабрытаніі і ЗША паступова пачалі паляпшацца. ЗША адмовілася ад сваіх планаў па заваяванню Канады, а Вялікабрытанія — ад жадання вярнуць паўстаўшыя 13 калоній. Сучасныя саюзныя адносіны паміж гэтымі англамоўнымі дзяржавамі былі б, напэўна, немагчымымі, калі б у снежні 1814 г. мірнае пагадненне не расставіла ўсе кропкі над «і».
Джон Першынг
Джон Джозеф «Блэк Джэк» Першынг (John Joseph Pershing,, каля Лэклейда, штат Місуры — , Вашынгтон) — генерал амерыканскай арміі, удзельнік іспана-амерыканскай і Першай сусветнай войнаў. Адзіны, хто пры жыцці атрымаў вышэйшае персанальнае воінскае званне ў арміі ЗША — Генерал армій Злучаных Штатаў.
Мінскі аўтамабільны завод
ААТ «Мінскі аўтамабільны завод» — беларускі вытворца грузавых аўтамабіляў, аўтобусаў, тралейбусаў, а таксама спецыяльнай тэхнікі і прычэпаў.
1944—1947
Заснаваны 9 жніўня 1944 г. пастановай Дзяржаўнага камітэта абароны аб арганізацыі аўтазборачнага завода ў Мінску.
У красавіку 1946 г. быў асвоены выпуск прычэпаў.
1947—1965
У 1947 годзе на заводзе пачаўся выпуск грузавых аўтамабіляў. Першымі машынамі, якія выйшлі з цэха 7 лістапада 1947 года, сталі 6-тонныя самазвалы МАЗ-205, створаныя яшчэ на Яраслаўскім аўтазаводзе.
Да канца 1950 г. завод знаходзіўся ў стадыі будаўніцтва, таму на прадпрыемстве займаліся толькі зборкай машын і вытворчасцю драўляных кабін. Амаль 75 % камплектуючых агрэгатаў паступала ў Мінск з Яраслаўля. І толькі ў 1951 г. ў эксплуатацыю былі запушчаныя асноўныя вытворчыя магутнасці завода.
У 1950 г. на МАЗе было створана канструктарскае бюро звышцяжкіх грузавых аўтамабіляў, якое ўзначаліў вядомы канструктар Барыс Львовіч Шапашнік. Пад яго кіраўніцтвам 17 верасня 1950 г. быў сабраны першы 25-тонны кар’ерны самазвал МАЗ-525. У 1957 г. пачаўся выраб трохвосевай машыны МАЗ-530 грузападымальнасцю 40 тон. З 1956 г. МАЗ выпускаў таксама спецыяльныя колавыя машыны: будаўнічы МАЗ-528 і аэрадромны цягач МАЗ-541. У праграму таксама ўваходзілі аднавосевыя цягачы МАЗ-529В і МАЗ-531 для буксіроўкі скрэпераў.
1965—1990
Наступным важным этапам стала стварэнне заводам цяжкіх грузавікоў з бескапотнай кампаноўкай. Яшчэ ў 1958 годзе на МАЗе сабралі першыя ўзоры машын новага пакалення МАЗ-500, але толькі ў 1965 г., пасля рэканструкцыі завода, разгарнулася іх серыйная вытворчасць. Базавым варыянтам стаў бартавы 7,5-тонны МАЗ-500 з колавай базай 3850 мм.
У 1970 г. адбылася мадэрнізацыя 500-га сямейства. Колавая база бартавой мадэлі МАЗ-500А ўзрасла на 100 мм, грузападымальнасць павялічылася да 8 т.
Пакаленне МАЗаў 1977-89 гадоў ўяўляла сабой набор розных пераходных камбінацый з шасі 500-й серыі, і адрознівалася толькі абліцоўваннем кабіны і суцэльнаметалічнай грузавой платформай.
У канцы 1970-х распрацована новае — трэцяе пакаленне МАЗ. Першым у серыйнай вытворчасці ў 1978 г. з’явіўся седлавы цягач МАЗ-6422 (6x4). Пераход на новае пакаленне практычна завяршыўся да 1985 г. Базавымі сталі седлавыя цягачы МАЗ-54322 і МАЗ-64227.
У 1988 г. пачалося супрацоўніцтва з нямецкай фірмай MAN, чые 360-моцныя рухавікі былі ўпершыню ўстаноўлены на цягачы МАЗ-54326 і МАЗ-64226.
У 1988 г. на Парыжскім аўтасалоне завод прадставіў вопытны прататып — аўтапоезд МАЗ-2000 «Перабудова» даўжынёй 15 метраў з сілавымі агрэгатамі, размешчанымі ўнутры паваротнай каляскі пад высокай абцякальнай кабінай.
14 красавіка 1989 г. быў сабраны 1000000 грузавік. Ім стаў цягач МАЗ-6422.
1990-я
Пераход да эканамічных рэформ пачатку 90-х гадоў адзначыўся буйнымі эканамічнымі і палітычнымі ўзрушэннямі, якія паставілі МАЗ на грань катастрофы. У далейшым МАЗ змог аднавіць сілы, мадэрнізаваць свае папярэднія грузавікі і стварыць новае чацвёртае пакаленне. На іх з’явіліся больш сучасныя агрэгаты, АБС у прывадзе тармазоў, процібуксовачнай сістэма ASR. Нараўне з расійскімі рухавікамі Яраслаўскага і Тутаеўскага маторных заводаў ўсё шырэй сталі выкарыстоўвацца нямецкія маторы MAN, амерыканскія Cummins, англійскія Perkins.
15 чэрвеня 1992 г. была падпісана дамоўленасць паміж Мінскім Аўтамабільным Заводам і нямецкай аўтобуснай фірмай Неаплан (Neoplan), на падставе якой МАЗу была перададзена ліцэнзія на вытворчасць гарадскога аўтобуса Neoplan 4014 і турыстычнага лайнера Neoplan 316SHD. Былі перададзены таксама зборачныя прыстасаванні і тэхнічная дакументацыя. Першыя шэсць нізкападлогавых аўтобусаў былі сабраныя з нямецкіх машына-камплектаў ў 1993 года на плошчах Мінскага завода колавых цягачоў. Першая пастаўка аўтобусаў МАЗ у прамыслова значных аб’ёмах адбылася ў 1997 г.
11 сакавіка 1997 г. з канвеера сышоў першы двухвосевы седлавы цягач сямейства «5440» чацвёртага пакалення. Пачатак новаму трохвосеваму пакаленню даў седлавы цягач МАЗ-6430 для 46-тонных аўтацягнікоў.
10 снежня 1997 года ў Мінску была падпісана дамова аб стварэнні сумеснага беларуска-нямецкага прадпрыемства ЗАТ «МАЗ-МАН». Першай прадукцыяй новага прадпрыемства сталі двухвосныя седлавыя цягачы МАЗ-MAN-543265 і МАЗ-MAN-543268. Машыны ўяўлялі сабой шасі МАЗ-5432 з рухавіком MAN, каробкай перадач ZF і кабінай ад MAN F2000. На МАЗ-MAN-543265 усталёўваўся рухавік D 2866 LF 21 (370 к.с., Euro-1), на МАЗ-MAN-543268 — D 2866 LF 20 (400 к.с., Euro-2). У красавіку 1998 года быў сабраны першы грузавік. Зборка ажыццяўлялася не на канвееры, а на асобных участках-пастах, дзе стаялі некалькі чалавек, якія адзін за адным паступова ўсталёўвалі на машыну ўсе вузлы і агрэгаты. На 45 адсоткаў першы аўтамабіль складаўся з імпартных камплектуючых. Нямецкімі былі матор, кабіна ў поўнай камплектацыі і стандартнай афарбоўцы, каробка перадач, счапленне, шэраг пнеўмаэлементаў і інш. Раму, масты, пярэднюю вось, сядло вырабілі на МАЗе. У кастрычніку 1998 года на «МАЗ-МАНе» пачаў працу свой зборачны канвеер.
У 1999 г. завод прадставіў сярэднетанажны грузавік МАЗ-4370 з дызелем Д-245.9 (136 к.с.) Мінскага маторнага завода. Яго вытворчасць пачалася ў сакавіку 2000 г.
2010-я
У пачатку 2010-х абмяркоўвалася стварэнне сумеснага прадпрыемства з расійскім вытворцам «КАМАЗ». У 2011 годзе брытанская аўдытарская кампанія Ernst&Young правяла ацэнку рынкавага кошту МАЗа, якая склала $800 млн.
2020-я
Аб’ём вытворчасці за 2020 год склаў 10762 адзінкі. Асноўныя экспартныя рынкі: Расія (рэалізавана 5275 машын, у тым ліку 3991 грузавы аўтамабіль і 805 адзінак пасажырскай тэхнікі) і Украіна (рэалізаваныя 1012 грузавых аўтамабіляў і 354 адзінкі пасажырскай тэхнікі, 110 прычэпаў, доля на ўкраінскім рынку склала 21,7 %).
Міжнародныя санкцыі
24 сакавіка 2023 года Міністэрства фінансаў ЗША ўвяло абмежавальныя меры адносна Мінскага аўтамабільнага завода і яго дырэктара Валерыя Іванковіча. 27 траўня 2023 года Украіна таксама ўвяла санкцыі супраць завода.
Спорт
У 1987—1992 гг МАЗ удзельнічаў у чэмпіянаце Еўропы па кальцавых гонках на грузавіках. Апошнім выступленнем кальцавога МАЗа стаў этап чэмпіянату свету ў Францыі, дзе Генадзь Драпкін заняў другое месца. Але па вяртанні дадому каманда была расфарміравана, праект закрыты, машына разукамплектавана, а пазней распілавана на металалом.
У 1999—2001 гг каманда «МАЗ-Яравіт» удзельнічае ў чэмпіянаце Еўропы па трак-трыяле. У 2000 годзе экіпаж Пётр Орсік / Дзмітрый Кніга стаў пераможцам чэмпіянату. У 2001-м экіпаж паўтарыў сваё дасягненне.
З 2010 года каманда Мінскага аўтамабільнага завода — «МАЗ-СПОРТаўта» — прымае ўдзел у міжнародных ралі-рэйдах «Шаўковы шлях», «Дакар», «Золата кагана» і інш.
Кіраўніцтва завода
Мінскі аўтамабільны завод у розныя гады ўзначальвалі:
Мулк Радж Ананд
Мулк Радж Ананд (, г. Пешавар, Брытанская Індыя — ) — індыйскі пісьменнік.
Скончыў Лонданскі ўніверсітэт (1929). Доктар філасофіі, прафесар Пенджабскага ўніверсітэта (1962). Прэзідэнт Індыйскай акадэміі мастацтваў.
Піша на англійскай мове. Аўтар раманаў сацыяльна-палітычнага кірунку: «Недатыкальны» (1935), «Кулі» (1936), «Два лісткі і бутон» (1937), гістарычнай трылогіі «Вёска» (1939), «За чорнымі водамі» (1940), «Меч і серп» (1942). У раманах «Асабістае жыццё індыйскага раджы» (1953), «Споведзь закаханага» (1976), «Пузыр» (1984) выразныя рысы экзістэнцыялізму і фрэйдызму. Аўтар мастацтвазнаўчых прац, філасофскіх трактатаў.
Мантэвердэ (Італія)
Мантэвердэ (Monteverde) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Кампанія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Авеліна.
Насельніцтва складае 920 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 24 чал./км². Займае плошчу 39 км². Паштовы індэкс — 83049. Тэлефонны код — 0827.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святая Santa Caterina d'Alessandria.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Каршы
Каршы (Qarshi, Қарши) — горад ва Узбекістане, адміністрацыйны цэнтр Кашкадар’інскага вілаета.
Насельніцтва — 254,6 тыс. жыхароў (2014). Каршы размешчаны на заходняй ускраіне Паміра-Алайскі горнай сістэмы, у Каршынскім аазісе, на рацэ рака Кашкадар’я, каля падножжа ўзвышша Кунгуртаў, ва ўсходняй частцы Каршынскага стэпу. Клімат засушлівы, ападкаў — 200—400 мм у год. У пачатку 1970-х быў праведзены ірыгацыйных канал ад Амудар'і.
Горад знаходзіцца за 400 км на паўднёвы захад ад Ташкента (520 км па дарозе). За 10 км на ўсход ад Каршы размешчана ваенна-паветраная база Каршы-Ханабад.
Мікалай Абрамовіч
Мікалай Абрамовіч (Mikołaj Abramowicz; ? — люты 1651) — дзяржаўны і ваенны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
З шляхецкага роду Абрамовічаў, сын Яна.
У 1603 аддадзены на выхаванне на двор біржанскіх Радзівілаў. Каралеўскі палкоўнік, генерал літоўскай артылерыі з 1634, адначасова вялікі чашнік літоўскі ў 1638—1640, кашталян мсціслаўскі ў 1640—1643, ваявода мсціслаўскі ў 1643 — 1647 і троцкі з 1647; стараста старадубскі ў 1636—1647, мядзельскі і курклійскі; неаднаразова выбіраўся паслом на соймы і дэпутатам Літоўскага Трыбунала.
У 1-й палове 1620-х гадоў ваяваў супраць шведаў у Курляндыі і Інфлянтах у войску Крыштафа Радзівіла, дзе выконваў абавязкі старшага над гарматай. У 1626—1627 ваяваў супраць шведаў на Памор'і і ў Прусіі. У вайну Расіі з Рэччу Паспалітай 1632—1634 са студзеня 1633 камандаваў палком пяхоты групоўкі Радзівіла, а з 1634 старшы над гарматай (з 1640 называўся генерал літоўскай артылерыі), камандзір калоны ў маршы на горад Белы. Камісар пры заключэнні Палянаўскага міру 1634.
У 1646 прызначаны камісарам на перагаворах з Масквой і па даручэнні караля перадаў Расіі Трубчэўскую воласць, за што трыбунальскім судом прыгавораны да штрафу 60 тыс. злотых і смяротнага пакарання. У 1648 прызначаны камісарам для перагавораў са Швецыяй.
Адзін з кіраўнікоў кальвіністаў Вялікага Княства Літоўскага. У 1631 падараваў Літоўскаму сіноду двор у Слуцку пад канквіт для вучняў гімназіі. Старшыня правінцыяльнага сінода 1644. Акрамя бацькавых маёнткаў меў Мглін і Дрокаў у Старадубскім павеце, Лебедзева ў Ашмянскім павеце, Холмеч у Рэчыцкім павеце, маёнткі ў Кіеўскім ваяводстве, сярод якіх ад сярэдзіны 1620-х да пачатку 1640-х гадоў — Астраглядавічы і Хвойнікі.
Прэзідэнцкія выбары ў Турцыі (2018)
Прэзідэнцкія выбары ў Турцыі адбыліся 24 чэрвеня 2018 года таксама з парламенцкімі выбарамі ў той жа дзень. Пасля замацавання канстытуцыйных змен на рэферэндуме, які адбыўся ў 2017 годзе, абраны прэзідэнт стаў адначасова главой дзяржавы і главой урада ў Турцыі, узяўшы на сябе функцыі прэм’ер-міністра.
Новагалоўчыцкі сельсавет
Новагало́ўчыцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Петрыкаўскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Новыя Галоўчыцы.
Утвораны 21 жніўня 1925 года як Галоўчыцкі сельсавет у складзе Капаткевіцкага раёна Мазырскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Галоўчыцы. 5 верасня 1929 года перайменаваны ў Новагалоўчыцкі, цэнтр перанечены ў вёску Новыя Галоўчыцы. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Капаткевіцкім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года па 12 лютага 1935 года ў Петрыкаўскім раёне. З 21 чэрвеня 1935 года ў Капаткевіцкім раёне Мазырскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Палескай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Гомельскай вобласці. Пасля скасавання Капаткевіцкага раёна з 25 снежня 1962 года ў складзе Петрыкаўскага раёна. 8 красавіка 1965 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Навасёлкаўскага сельсавета.
Люстр (кераміка)
Люстр (ад lustre — глянец, бляск, lustro — асвятляю) — фарбавальнікі для роспісу керамікі, якія надаюць вырабам металічны або перламутравы бляск розных адценняў. Традыцыйна люстр, які змяшчаў вокіслы срэбра, медзі і іншых металаў, наносілі на папярэдне абпаленую паліву, а затым падвяргалі аднаўленчаму абпалу ў пры невялікай тэмпературы і паліравалі. Каляровае адценне атрыманага бліскучага пласта вызначаецца суадносінамі аксідаў у сумесі і асаблівасцямі абпалу.
Гісторыя
Люстраваныя вырабы з’яўляюцца ў VIII—IX стагоддзях на мусульманскім Усходзе, але тэхналогія дасягнула свайго росквіту ў XIII стагоддзі ў Персіі (Рэй, Сузы), Сірыя (Рака), Егіпет. Іслам забараніў выкарыстанне посуду з каштоўных металаў, які ў даісламскую эпоху лічылі раскошай. Гэтым тлумачыцца высокі попыт на вырабы, якія хоць бы сваім бляскам нагадвалі залатое і сярэбранае начынне. У далейшым люстр з’явіўся на Пірэнейскім паўвостраве і шырока ўжываўся ў XIII—XV стст., а затым у XV—XVI стст. распаўсюдзіўся ў Італіі, у вырабах італьянскай маёлікі, дзе яго вынаходнікам лічылі майстра.
Пасля перапынку ў некалькі стагоддзяў цікавасць да люстравай керамікі аднавілася ў канцы XVIII і ў XIX стагоддзі ў Заходняй Еўропе са з’яўленнем новай тэхналогіі: выкарыстанне рэзінатаў металаў (соляў смаляных кіслот). Падобная тэхніка ўжываецца да гэтага часу. Люстравыя фарбы наносяць пэндзлем на паліваны выраб. Пры наступным абпале пры тэмпературы 700—800 °C арганічныя кампаненты фарбы выгараюць, пакідаючы на паверхні бліскучы металічны пласт таўшчынёй некалькі мікрон.
Касянічы
Касяні́чы (, Косеничи) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.
Гісторыя
Упамінаецца ў пачатку 16 ст., уваходзіла ў Чарэйскі маёнтак, уладанне князя Фёдара Фёдаравіча Сакалінскага-Каноплі. У 1554 г. ўласнасць Фёдара Уладыкі (пасаг жонкі, дачкі Ф. Ф. Сакалінскага-Каноплі — Альжбеты Касініч). Род Уладыкаў валодаў сялом на працягу 16 ст. Згадваецца ў 1669 годзе ў складзе Аршанскага павета ВКЛ.
Да 5 мая 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Заборскага сельсавета, да 28 мая 2013 года — у склад Абчугскага сельсавета.
Ангорскі кот
Гісторыя
Турэцкія ангоры — нашчадкі прыручанага дзікага афрыканскага ката (Felis silvestris lybica).
З Усходняй Анатоліі, якая была на тэрыторыі сучаснай Турцыі, прыручаныя караткашэрсныя каты былі прывезены ў Егіпет, дзе адбылося далейшае адамашненне. У гэтым рэгіёне адбылася мутацыя гена, які адказвае за даўжыню воўны, пасля чаго з’явіліся першыя даўгашэрсныя каты.
Даўгашэрсныя каты былі завезены ў Вялікабрытанію і Францыю з Візантыйскай Анкіры (сучасная Анкара), Сярэдняй Азіі, Персіі і Расіі ў канцы XVI стагоддзя. Ёсць звесткі, што яны з’явіліся ў Еўропе ўжо ў XIV стагоддзі ў перыяд Крыжовых паходаў. Турэцкая ангора была прызнана самастойнай пародай у Еўропе ў пачатку XVII-га стагоддзя.
У 1917 годзе ўрад Турцыі ў супрацоўніцтве з заапаркам Анкары распачаў праграму гадоўлі, каб захаваць нацыянальнае багацце — цалкам белую турэцкую ангору. Гэтая праграма дзейнічае і сёння. У заапарку асабліва цэняцца цалкам белыя ангорскія каты з вачыма рознага колеру, у якіх адно вока блакітнае, а другое — жоўтае.
Турэцкія ангоры былі афіцыйна зарэгістраваныя ў 1973 годзе CFA. Аднак да 1978 года рэгістраваліся толькі цалкам белыя ангоры.
На сённяшні дзень ангорскі кот прызнаны міжнароднымі феліналагічнымі арганізацыямі, уключаючы Міжнародную федэрацыю катоў (FIFe).
Знешні выгляд
Поўсць напаўдоўгая, вакол галавы — даўжэйшая проці поўсці на целе і ўтварае каўнер. На хвасце гэтаксама поўсць доўгая, сам хвост — доўгі і шырокі, павужаецца ад пачатка да канца. Поўсць часцей за ўсё белая (гэткіх прыгажунь разводзяць у Еўропе). Аднак у Амерыцы эксперыментуюць з рознымі колерамі поўсці. Галава кароткая, шырокая, дадолу звужаецца і з-за гэтага нагадвае трохкутнік. Падбародак моцны, мыска сярэдняй даўжыні, дастаткова вузкая, плаўна акрэсленая.
Профіль з вельмі лёгкім пераходам, міндалепадобнымі, злёгку коса пастаўленымі вачыма. Вялікія адкрытыя вушу, якія завостраныя, высокія і даволі блізка адзін да аднаго. Вытанчаная шыя.
Для катоў чорнага колеру характэрна рудаватае адценне і шэры падшэрстак у вобласці жывата.
Нораў
Ангорскія каты моцна любяць сваіх гаспадароў, часта лашчуцца да іх. Нораў у іх крыху флегматычны. Каты гэтай пароды інтэлектуальныя і вельмі дапытлівыя, звычайна вядуць актыўны лад жыцця. Яны заўсёды імкнуцца быць у цэнтры ўвагі, часта ўносяць свой «уклад» у гутарку людзей. Лёгка могуць навучыцца адкрываць дзверы або ўключаць святло.
Турэцкія ангоры звычайна не любяць заставацца надоўга ў адзіноце, затое з чалавекам могуць гуляць гадзінамі. Вельмі прыхілістыя, аддаюць перавагу аднаму гаспадару, любяць прыносіць яму прадметы.
Догляд
Догляд за імі больш просты, чым для персідскага ката.
Сярэдняя працягласць жыцця ангорскіх катоў 12-15 гадоў, пры добрым дагляданні яны могуць дажыць да 20 гадоў.
Оксфард (значэнні)
Оксфард — шматзначны тэрмін.
Дом па вуліцы 17 верасня, 33 (Брэст)
Дом па вуліцы 17 верасня, 33 — будынак у Брэсце, размешчаны ў гістарычным цэнтры горада. Жылы дом пабудаваны ў канцы XIX — першай палове XX ст. з цэглы.
Архітэктура
Дамы № 29, 31, 33, 35, 37 складаюць ансамбль гарадской забудовы, які склаўся ў канцы XIX — першай палове XX ст. Будынкі маюць характэрную для таго часу блакіроўку, аб’яднаны ў самастойныя фрагменты. Галоўныя фасады выходзяць на «чырвоную лінію» забудовы.
Дом № 33 часткай тарцовай сцяны прымыкае да дома № 31, ад дома № 35 аддзелены праездам. Яго двухпавярховы аб’ём развіты ў глыбіню двара і блізкі па форме да квадрата. Галоўны фасад мае плоскаснае вырашэнне, рытмічна падзелены прамавугольнымі вокнамі. Асіметрыю надае бакавы балкон. Элементы архітэктурнага дэкору — сандрыкі і карнізы. Тарцовы фасад, расчлянёны лучковымі і прамавугольнымі вокнамі, выходзіць на дваровы праезд. Унутраныя сцены дзеляць дом на 2 кватэры з лесвічнай клеткай пры дваровым уваходзе.
Оксфард (тканіна)
Оксфард (oxford) — від тканіны, традыцыйна выкарыстоўванай для пашыву мужчынскіх кашуль. Выконваецца ткацкім перапляценнем «». Існуе вялікая колькасць цалкам розных тканін, якія распаўсюджваюцца пад гандлёвай маркай «Оксфард»; іх не варта блытаць з класічнай тканінай дадзенага тыпу.
Тканіна оксфард (Oxford) дзеліцца на некалькі відаў у залежнасці ад таўшчыні ніткі, якая ляжыць у аснове палатна: 210den, 240den, 300den, 420den, 600den. Для вырабу чахлоў-тэнтаў для аўтамабіляў, матацыклаў, скутэраў, квадрацыклаў, снегаходаў, гідрацыклаў, прымяняецца тканіна 240-300den пры стаяначным захоўванні. Для транспарціроўкі тэхнікі (квадрацыклаў, снегаходаў, гідрацыклаў) выкарыстоўваецца больш шчыльны поліэстэр 600den, каб пазбегнуць разрыву чахла пры перавозцы.
Тканіны оксфард выкарыстоўваюцца ў вытворчасці тэнтаў, намётаў, полагаў, заплечнікаў, абутку, сумак, спецадзення і спецназаўскага адзення.