cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Віктар Андрэевіч Скумін
Навуковая дзейнасць
Стварыў навукова-педагагічную школу і напрамак. Адзін з ініцыятараў распрацоўкі канцэпцыі выкладання культуры здароўя ў школах і ВНУ. Аўтар наватарскіх методык у псіхалогіі і кардыялогіі. З'яўляецца аўтарам 15 рацыяналізатарскіх прапаноў.
Аўтар больш за 300 публікацый, падручнікаў. Асноўныя навуковыя працы па кардыялогіі, псіхіятрыі, псіхалогіі, гастраэнтэралогіі.
Уладзімір Цярэнцьевіч Пашута
Уладзі́мір Цярэ́нцьевіч Пашу́та (Влади́мир Тере́нтьевич Пашу́то;, Петраград — ) — савецкі гісторык-медыявіст. Доктар гістарычных навук, прафесар, сябра-карэспандэнт АН СССР (з 1976 года).
Біяграфія
Уладзімір Цярэнцевіч Пашута нарадзіўся ў сям’і вышлага з полацкіх сялян прадпрымальніка і дачкі аднаго са слугаў імператарскай сям’і. Скончыў 41-ю працоўную школу ў Петраградзе, з поспехам паступіў на гістарычны факультэт Ленінградскага дзяржаўнага ўніверсітэта, скончыўшы яго ў 1941 годзе, дзе праслухаў курсы як гістарычнага, так і філалагічнага факультэтаў.
У гады Другой сусветнай вайны знаходзіўся на камсамольскай працы. У 1945—1948 гадах — аспірант акадэміка Б. Д. Грэкава.
У 1948 годзе Уладзімір Цярэнцевіч абараніў кандыдацкую дысертацыю па гісторыі Галіцка-Валынскай Русі, якая затым стала асновай аднайменнай манаграфіі (1950 г.). Тады ж пачаў працаваць у Інстытуце гісторыі (з 1969 г. Інстытут гісторыі СССР) АН СССР.
У 1959 годзе выйшла яго манаграфія «Утварэнне Літоўскага гаспадарства» (Образование Литовского государства), на гэту тэму ў 1960 годзе была абаронена доктарская дысертацыя.
Кансультаваў Андрэя Таркоўскага пад час працы першага над фільмам «Андрэй Рублёў».
Працы па гісторыі старажытных дзяржаў на тэрыторыі СССР зрабілі В. Ц. Пашуту заснавальнікам сектару гісторыі старажытных дзяржаў у Інстытуце гісторыі СССР (1969 г.).
З 1970 года — прафесар Маскоўскага абласнога педагагічнага інстытута імя. Н. К. Крупскай.
З 1977 года адначасова быў загадчыкам аддзела гісторыі дакапіталістычных фармацыяў у Інстытуце гісторыі пры АН СССР.
У 1977 годзе заснаваў серыю навуковых каментаваных выданняў старажытных рукапісных тэкстаў пра землі і народы, якія засялялі раней Усходнюю Еўропу («Древнейшие источники по истории народов СССР», з 1993 года «Древнейшие источники по истории народов Восточной Европы»).
Пахаваны на Ваганькаўскіх могілках у Маскве.
Памяць
З 1988 года, пятай гадавіны з дня смерці Уладзіміра Цярэнцевіча Пашуты праводзяцца навуковыя Чытанні яго памяці. Яны атрымалі агульнае найменне «Усходняя Еўропа ў старажытнасці і сярэднявеччы» (Восточная Европа в древности и средневековье), з 1992 года праводзяцца штогод пад эгідай Расійскага гуманітарнага навуковага фонду, спачатку ў Інстытуце расійскай гісторыі РАН, з 1999 года — у Інстытуце ўсеагульнай гісторыі РАН.
Старшынёй аргкамітэту ў 1988—1995 гадах былі А. П. Навасельцаў і (з 1996 года — А. А. Мельнікава).
Арганізатары канферэнцыі працягнулі навуковую традыцыю Пашуты: даследаванне гісторыі Старажытнай Русі ў шырокім міжнародным кантэксце і ў параўнанні з гісторыяй краін у той жа гістарычны перыяд.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам «Знак Пашаны», медалямі.
Асноўныя працы
Аўтар шматлікіх прац (15 кніг і каля 300 навуковых артыкулаў) па гісторыі СССР эпохі феадалізму (гісторыя Расіі, Беларусі, Украіны, Прыбалтыкі), крыніцазнаўстве і гістарыяграфіі.
Усцім Якімавіч Кармалюк
Усцім Якімавіч Кармaлюк (Кармeлюк; нарадзіўся 10 сакавіка (27 лютага) 1787, Галоўчынцы Літынскі павет Падольская губерня (зараз с. Кармалюкава, Жмерынскі раён, Вінніцкая вобласць) — памёр 22 (10) кастрычніка 1835, Шляховыя Карычынцы, Хмяльніцкая вобласць) — украінскі нацыянальны герой, кіраўнік паўстанцкага руху на Падолле ў 1813—1835 гадах супраць нацыянальнага і сацыяльнага прыгнёту.
Карніенка
Карніенка — прозвішча.
Тырпіц (значэнні)
Тырпіц:
Гарадок (Сафонаўскі раён)
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 11 км на паўднёвы ўсход ад горада Сафонава, за 13 км на поўдзень ад аўтадарогі, за 9 км на ўсход ад аўтадарогі Сафонава — Рослаўль, на правым беразе Дняпра. За 11 км на поўнач ад вёскі чыгуначная станцыя 300 км на лініі Масква — Мінск. Уваходзіць у склад Бараноўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў верасні 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе. .
NGC 4292
NGC 4292 (іншыя абазначэнні — UGC 7404, MCG 1-32-16, ZWG 42.40, VCC 462, NPM1G +04.0344, PGC 39922) — лінзападобная галактыка (SB0) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Шампіньён звычайны
Шампіньён звычайны, печурыца, благушка (Agaricus campester, Agaricus campestris, Psalliota campestris) грыб сямейства Шампіньёнавыя.
Капялюш 8-20 см, у маладых грыбоў напоўшарападобная, у саспелых плоска-выпуклая. Скурка сухая, белая, з дробнымі бураватымі лускавінкамі. Мякаць белая, тоўстая.
Ножка 5 — 8 * 2 — 3 см, цыліндрычная, белая.
Грыб ядомы. У Беларусі расце паўсюдна.
Тавуш
Таву́шская вобласць (Տավուշի մարզ) — вобласць на паўночным усходзе Арменіі. Мяжуе з Ларыйскай вобласцю на захадзе, Катайкскай вобласцю на паўднёвым захадзе, Гехаркунікскай вобласцю на поўдні, з Азербайджанам на ўсходзе і Грузіяй на поўначы. Адміністрацыйны цэнтр — горад Іджэван, іншыя гарады — Дыліжан, Берд, Наемберан.
Геаграфія
Тавушская вобласць знаходзіцца на паўночным усходзе Рэспублікі Арменія. Тут знаходзяцца больш 50 % лясных рэсурсаў Арменіі.
Гісторыя
Сучасная Тавушская вобласць была ўтворана законам пра адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел Рэспублікі Арменія ад 7 лістапада 1995 года, у выніку аб'яднання Іджэванскага, Наемберанскага і Тавушскага раёнаў Арменіі.
Этымалогія
Вялікая частка Тавушскай вобласці ўваходзіла ў Гугаркскі і Утыкскі ашхары Вялікай Арменіі. Ва Утык уваходзіла паўднёва-ўсходняя частка вобласці, якая супадала з Тавушскім (Туз Кстак) гаварам Утыка, адкуль і пайшла цяперашняя назва.
Сальца-дзі-Пінерола
Сальца-дзі-Пінерола (Salza di Pinerolo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 78 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 5 чал./км². Займае плошчу 15 км². Паштовы індэкс — 10060. Тэлефонны код — 0121.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Астравішкей
Астраві́шкей (Astraviškiai) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Цвярачускай сянюніі. Размешчана за 3 км на ўсход ад Дзіеткаўшчызны, за 1 км ад граніцы з Беларуссю, на аўтамабільнай дарозе. На поўнач ад вёскі знаходзіцца Астравішкейскае возера.
Валерый Сяргеевіч Дайнэка
Біяграфія
Нарадзіўся ў музычнай сям’і (бацька — харавік-дырыжор, былы дырэктар музычнай школы, маці — спявачка, брат — піяніст). У 1959 годзе паступіў у музычную школу пры кансерваторыі па класе скрыпкі, але скончыў яе як альтыст. У часы вучобы ў школе захапляўся джазавай музыкай і ў старшых класах удзельнічаў у групе «Менестрэлі», творчасць якой кіравалася на творы стылю рок-н-рол і рытм-энд-блюз.
У 1970 годзе Дайнэка не змог паступіць у кансерваторыю і быў прыняты на трэці курс менскага Музычнага вучылішча. У гэты час, паралельна з працай у групе «Менестрэлі», Валерый працаваў у эстрадна-джазавым вакальным квартэце на радыё і аркестры Райскага.
З 1972 да 1976 года Валерый Дайнэка працаваў у ансамблях «Равеснікі» і групе Бадзьярава. У 1976 годзе працаваў ва Украіне ў Чарнаўцах у групе «Чырвона Рута» разам з Сафіяй Ратару.
З 1977 да 1992 года Дайнэка працаваў у ансамблі «Песняры». У 1980-я гады скончыў Інстытут культуры па спецыяльнасці дырыжор-харавік.
З 1993 да 1997 года працаваў у Дзяржаўным аркестры Беларусі пад кіраўніцтвам Міхаіла Фінберга.
Нацыянальны ўніверсітэт Асунсьёна
Нацыянальны ўніверсітэт Асунсьёна (Universidad Nacional de Asunción) — найстарэйшы дзяржаўны ўніверсітэт Парагвая, заснаваны ў 1889 годзе. Галоўны кампус і найстарэйшыя факультэты размешчаны ў Сан-Ларэнса, горадзе-спадарожніку Асунсьёна.
Структура
На сённяшні дзень у складзе ўніверсітэта дзейнічаюць наступныя факультэты:
У склад універсітэта ўваходзяць чатыры інстытуты, два цэнтры, каледж і г.д.
Таццяна Алегаўна Бембель
Таццяна Бембель  — беларуская мастацтвазнаўца, арт-крытык, гісторык мастацтва, галерыст, выкладчыца, аўтарка тэлеперадач і культурных праектаў.
Куратарка галерэі TUT.BY. Дачка філосафа і публіцыста Алега Бембеля, унучка скульптара і народнага мастака БССР Андрэя Бембеля. З’яўляецца членам Беларускага саюза мастакоў, Беларускага саюза дызайнераў, Беларускага саюза кінематаграфістаў. Старшыня Беларускага камітэта Міжнароднага савета музеяў «ICOM».
Біяграфія
Нарадзілася ў 1964 у Мінску.
У 1988 годзе скончыла дзённае аддзяленне факультэта тэорыі і гісторыі мастацтваў Інстытута Імя Рэпіна ў Ленінградзе.
З 1999 па 2004 год была куратаркай галерэі Еўрапейскага гуманітарнага універсітэта.
З 2009 года пачала працаваць у галіне дакументальнага кіно, пісаць сцэнары, на аснове якіх створаны шэраг дакументальных фільмаў пра мастакоў, архітэктараў, аб праблемах культуры і мастацтва. У 2011‐2012 гадах працавала на беларускім тэлебачанні, вяла на тэлеканале «Лад» тэлепраграму «Страсці па культуры».
Вадзім Фёдаравіч Шаршоў
Вадзім Фёдаравіч Шаршоў (Вадим Фёдорович Шершов; 20 жніўня 1942, Кіеў — 12 верасня 2018, Мінск) — журналіст, паэт, аўтар песень.
Біяграфія
Вадзім Фёдаравіч Шаршоў нарадзіўся 20 жніўня 1942 года ў горадзе Кіеў. Бацька Вадзіма Шаршова — Фёдар Пятровіч Шаршоў (1919—1990), паходзіў з вёскі Сухі Фантан, што знаходзіцца ў Арменіі побач з Ерэванам (у вёсцы кампактна пражывала руская супольнасць малаканаў). Працаваў доктарам-стаматолагам (у свой час завяршыў Кіеўскі медыцынскі інстытут), пазней — хірургам-стаматолагам.
Маці — Зінаіда Парфір’еўна Шаршова (у дзявоцтве Ягорава, 1924—2019), беларуска, паходзіла са Шклоўшчыны, была хатняй гаспадыняй. Да 1959 годзе Вадзім Шаршоў разам з бацькамі і малодшымі сёстрамі — Жаннай (нар. 29.10.1945) і Таццянай (нар. 21.06.1952) — жылі ў Магілёве-Падольскім Вінніцкай вобласці Украіны. Мінуць дзесяцігоддзі і тыя светлыя часіны ўкраінскага дзяцінства адгукнуцца ў Вадзіма шчымлівымі вершамі, поўнымі цеплыні песнямі і артыкуламі.
У 1959 годзе Вадзім завяршыў сярэднюю школу ў Магілёве-Падольскім і сям’я пераехала ў беларускі Віцебск, у якім жылі сваякі. З часам Вадзімаў бацька — Фёдар Пятровіч Шаршоў — стаў у Беларусі вядомым і паважаным хірургам-стаматолагам. Менавіта бацькоўскі аўтарытэт паўплываў на першы прафесійны выбар Вадзіма — у студзені 1960 года ён паступае ў Полацкае медыцынскае вучылішча на зубаўрачэбнае аддзяленне, якое і завяршае ў чэрвені 1963 года. У гэты ж час Вадзім стварае сям’ю, у 1962 годзе ў яго нараджаецца дачка Інга.
У кастрычніку 1963 года, пасля дзесяці месяцаў працы ў Віцебскай стаматалагічнай паліклініцы прызываецца на армейскую службу ў г. Брэст. Парадаксальна, але менавіта армейская служба паспрыяла раскрыццю творчага таленту Вадзіма. Да гэтага часу адносяцца першыя публікацыі вершаў ў перыядычным друку Беларусі. У 1965 годзе ў інтэрнацыянальным зборніку «Сердцем приказано» Вадзім Шаршоў прадстаўляе Беларусь з трыма вершамі: «Точка — тире…», «Цветы и автомат», «Тем, которые ждут». Таму не дзіўна, што ў 1967 годзе, папрацаваўшы пасля арміі яшчэ паўтары гады ў стаматалогіі, Вадзім Шаршоў паступае на факультэт журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Вучоба на факультэце журналістыкі раскрыла новыя далягляды, прынесла новыя знаёмствы. Аднакурснікамі Вадзіма былі такія асобы, як: будучы гросмайстар па шахматах, шматразовы пераможца ў міжнародных спаборніцтвах Віктар Купрэйчык; журналіст, празаік і публіцыст Аляксандр Хазянін.
Пасля завяршэнння ўніверсітэта ў лістападзе 1972 года Вадзім Шаршоў паступае на працу старшым рэдактарам у Віцебскую тэлестудыю. А ў красавіку 1973 года пераязджае ў Латвію і да студзеня 1984 года працуе спецыяльным карэспандэнтам Рыжскай рэспубліканскай газеты «Советская молодёжь» (цяпер яе пераемніцай з’яўляецца газета «Сегодня»). Гэты час становіцца перыядам імклівага росту прафесійнага майстэрства Вадзіма Шаршова, завязвання сяброўства з цэлай пляядай журналістаў, а далейшае супрацоўніцтва з прыбалтыйскімі выданнямі працягнецца на дзесяцігоддзі. Са студзеня 1984 года па ліпень 1985 года працуе старшым рэдактарам Беларускага тэлеграфнага агенцтва. Пасля — па верасень 1986 года — у Беларускім агенцтве тэлерэкламы. Але, не парываючы з журналістыкай, і працягваючы пісаць, у сакавіку 1986 года Вадзім пад уплывам асабістых абставінаў зноў мяняе прафесію і становіцца механікам рэфрыжэратарнага цягніка вагоннага дэпо станцыі Маладзечна. Больш за тры гады адпаведнай працы (па верасень 1989 года) далі надзвычайны вопыт: Вадзім Шаршоў аб’ехаў амаль усе савецкія рэспублікі, пабачыўшы СССР ва ўсёй разнастайнасці.
У 1989—1995 гадах Вадзім Шаршоў працуе ў інфармацыйных агенцтвах у Рызе. Пазней амаль дзесяцігоддзе (па жнівень 2004 года) працуе па кантрактах у розных сродках масавай інфармацыі краінаў Балтыі і Беларусі. У тым ліку: рэдактарам аддзела банкаў газеты «EXPRESS»; кіраўніком Балтыйскага прадстаўніцтва міжнароднага штотыднёвіка «The Russian Weekly»; карэспандэнтам часопісаў «Коммерсант Baltic» і «Балтийские берега», іншых бізнес-выданняў, уключна з «Белорусской деловой газетой».
З’яўляючыся папулярным журналістам і куратарам Міжнароднай Асацыяцыі пісьменнікаў і публіцыстаў (МАПП) па Літве, Вадзім па службовых справах сустракаецца з вядомымі палітыкамі. Архіў журналіста захоўвае ягоныя сумесныя фотаздымкі з тагачасным Прэм’ер-міністрам, экс-Прэзідэнтам Літвы Альгірдасам Бразаўскасам (2002 год), амбудсменам Украіны Нінай Карпачовай (2008 год), кнігі з асабіста адрасаванымі аўтографамі першага прэм’ер-міністра Літоўскай Рэспублікі Казіміры Прунскене, а таксама шэрагу былых прэзідэнтаў гэтай краіны (Альгірдаса Бразаўскаса, Раландаса Паксаса).
Валенсбек (камуна)
Валенсбек (Vallensbæk Kommune) — дацкая камуна ў складзе вобласці Ховедстадэн. Плошча — 9,15 км², што складае 0,02 % ад плошчы Даніі без Грэнландыі і Фарэрскіх астравоў. Колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2008 года — 12399 чал. (мужчыны — 6188, жанчыны — 6211; іншаземныя грамадзяне — 791).
Пётр Ціханавіч Панамароў
Пётр Ціханавіч Панамароў (, в. Курдзюм, Саратаўская губерня —, в. Рабавічы, Слаўгарадскі раён, Магілёўская вобласць) — Герой Савецкага Саюза (1944).
Вадзім Фёдаравіч Шаршоў
Біяграфія
Таксама, не забываючы пра свае карані па бацьку, піша артыкулы пра рускую супольнасць малаканаў у Арменіі. Аддаючы належнае беларускаму паходжанню мамы, супрацоўнічае з беларускай дыяспарай Латвіі, друкуючы ў сакавіку 2005 года ў папулярным рускамоўным выданні фактычна рэкламны артыкул «Родной язык… Родная белорусская школа».
Пётр Ціханавіч Панамароў
Біяграфія
Працаваў слесарам на Саратаўскім заводзе зубастрагальных станкоў. У Чырвонай Арміі з 1942 года. Наводчык гарматы радавы П. Ц. Панамароў вызначыўся пры вызваленні Прапойскага раёна. 26 кастрычніка 1943 года на працягу дня адбіў 6 контратак праціўніка, знішчыў 2 танкі і 35 салдат праціўніка. Акружаны варожымі аўтаматчыкамі, загінуў у гэтым баі. Пахаваны ў в. Рабавічы.
Вадзім Фёдаравіч Шаршоў
Біяграфія
Але праз усё жыццё душа Вадзіма Шаршова цягнулася да паэзіі і песні. У больш чым сотні напісаных вершаў Вадзім пакінуў свае перажыванні і адчуванні. А вершы, прысвечаныя гадам дзяцінства, дзякуючы супрацоўніцтву з Фёдарам Жыляком (музыкантам, аранжыроўшчыкам і былым салістам ансамбля «Сябры») «выліліся» ў песенны цыкл «Песни Киевского Подола».
Расследаванне тэмы масавых расстрэлаў ва ўрочышчы Курапаты пад Мінскам
У 1988 годзе па рэдакцыйным заданні латвійскага часопіса «Даўгава» Вадзім Шаршоў праводзіць журналісцкае расследаванне на тэму выяўленых пад Мінскам ва ўрочышчы Курапаты ахвяраў масавых расстрэлаў даваеннага часу. Вадзім збірае фотаматэрыялы, запісвае сведкаў, сустракаецца з афіцыйнымі асобамі, у тым ліку Першым намеснікам Міністра ўнутраных спраў БССР Віктарам Кавалёвым. У выніку ў латвійскіх часопісах і газетах выходзяць адзін за адным артыкулы: «Место смерти — Куропаты», «Боль людская — Куропаты…», «Эхо трагедии» і іншыя. У гэты час Вадзім збірае таксама архіў іншых публікацыяў пра трагедыю Курапатаў, а таксама пра падобнае месца ва Украіне — Быкоўню, дзе, між іншым, загінуў старэйшы брат знакамітага пісьменніка Янкі Брыля. Архіў журналіста сведчыць, што ён усім сэрцам успрыняў народную трагедыю. Яшчэ ў тыя далёкія часы ён запісвае і цяпер актуальныя словы: «Людзі добрыя, спыніцеся! Гэтая зямля захлынулася ад крыві. Шануйце яе спакой».
Пётр Ціханавіч Панамароў
Памяць
Яго імем названа вуліца ў Першамайскім раёне Мінска (1965).
Вадзім Фёдаравіч Шаршоў
Творчыя псеўданімы
Абсалютная большасць падрыхтаваных журналісцкіх матэрыялаў надрукаваная Вадзімам Шаршовым пад уласным прозвішчам.
Шэраг матэрыялаў надрукаваны пад наступнымі псеўданімамі: Домиенко, Лысковец, О.Егорова, Янис Куплайс, Владлен Снитко.
NGC 4292A
NGC 4292A (іншае абазначэнне — PGC 213977) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гетачу Рэда
Гетачу Рэда (ጌታቸው ረዳ; нар. чэрвень 1974) — тыграйска-эфіопскі палітык і дзяржаўны дзеяч, член урада Хайлемарыяма Десаленя. Высокапастаўлены член Народнага фронту вызвалення Тыграй, прэс-сакратар і член Выканаўчага камітэта партыі, саветнік Дэбрэцыана Гебрэмікаэля.
Біяграфія
У 2008 годзе Гетачу Рэда стаў саветнікам Міністэрства замежных спраў Эфіопіі, затым быў прызначаны на пасаду дырэктара Галоўнага ўпраўлення грамадскіх сувязяў і камунікацый МЗС Эфіопіі. У 2012 годзе стаў міністрам сувязі ўрада Эфіопіі. У 2016 годзе пакінуў міністэрскую пасаду і атрымаў пасаду кіраўніка навукова-даследчага інстытута юстыцыі і прававой сістэмы Эфіопіі. У 2018 годзе стаў прэс-сакратаром НФВТ і саветнікам прэзідэнта рэгіёну Тыграй.
З пачаткам Тыграйскага канфлікту ў 2020 годзе застаўся ў шэрагах НФВТ і падтрымаў Дэбрэцыана Гебрэмікаэля.
У 2022 годзе ўзначаліў тыграйскую дэлегацыю на перамовах у горадзе Прэторыя, дзе ад НФВТ падпісаў з уладамі Эфіопіі мірнае пагадненне.
Такійская тэлевежа
Тэлевізійная вежа Токіа — тэле- і радыёкамунікацыйная вежа, размешчаная ў такійскім парку Сібал.
Вышыня вежы — 332,6 м, што на момант пабудовы зрабіла яе найвышэйшым сталёвым будынкам у свеце і да гэтага часу самым высокім архітэктурным будынкам Японіі. Мае рашэцістую структуру і ў адпаведнасці з нормамі авіяцыйнай бяспекі пафарбаваная ў інтэрнацыянальны аранжавы і белы колеры. Вежа уваходзіць у спіс 29 самых высокіх аб'ектаў Сусветнай федэрацыі вышынных вежаў і займае сярод іх 13-е месца (аднак, займае толькі 22-е месца сярод найвысокіх телевежаў свету).
Пабудаваная ў 1958 годзе.
Латвійская сацыял-дэмакратычная рабочая партыя
Латвійская сацыял-дэмакратычная рабочая партыя (ЛСДРП) — назва двух палітычных партый у Латвіі:
Німскі ўніверсітэт
Агульная характарыстыка
Універсітэт створаны ў 2007 годзе. Кампаненты ўніверсітэта размешчаны на чатырох пляцоўках у агламерацыі Нім. Яго асноўны кампус знаходзіцца ў форце Вабан на поўнач ад цэнтра горада, у яго ёсць дадатковы кампус у Ле-Карм у цэнтры горада, а таксама пляцоўка ў навуковым парку Жоржа Беса на поўдні горада.
Бірабіджанскі раён
Бірабіджанскі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у цэнтральнай частцы Яўрэйскай аўтаномнай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Бірабіджан, які не ўваходзіць у склад раёна (самастойнае муніцыпальнае ўтварэнне «горад Бірабіджан» са статусам гарадской акругі).
Геаграфія
Раён мяжуе са Смідовіцкім, Ленінскім, Аблучанскім раёнамі ЯАВ, а таксама з Хабараўскім краем і Кітаем. Плошча тэрыторыі — 4500 км².
Раён акружаны перадгор’ямі Малога Хінгана, вяршынямі Пактой, Шчука, Вялікі Ушумун, Чуркінскім хрыбтом. Размешчаны ў басейне ніжняй плыні ракі Біры, па тэрыторыі раёна таксама працякаюць яе прытокі: Малая Біра, Вялікі і Малы Ушумун, Папярэчная, Бірушка і інш.
Радовішчы гаручых карысных выкапняў (Ушумунскае радовішча бурага вугалю і дванаццаць радовішчаў торфу) і будаўнічых матэрыялаў.
Власьева (Смаленская вобласць)
Власьева (Власьево) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Карманаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Хеміграмусы
Хеміграмусы (Hemigrammus) — род прэснаводных рыб сямейства родам з Паўднёвай Амерыкі (уключаючы Трынідад) і часта сустракаецца ў акварыумным развядзенні. Самыя буйныя віды дасягаюць да 11 см.
Віды
У цяперашні час у гэтым родзе 59 прызнаных відаў:
Гарайнава (Сафонаўскі раён)
Гарайнава (Горяйново) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва – 5 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 16 км на паўночны ўсход ад горада Сафонава, за 1,5 км на поўнач ад аўтадарогі, на беразе ракі Утка. За 5,5 км на паўднёвы захад ад вёскі чыгуначная станцыя 300 км на лініі Масква — Мінск. Уваходзіць у склад Прудкоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў верасні 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Аляксей Мікалаевіч Загідулін
Аляксей Мікалаевіч Загідулін (нар., Гродна) — беларускі гісторык, кандыдат гістарычных навук (2005), дацэнт.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Гродне ў 1978 г. У 2001 г. скончыў факультэт гісторыі і культуры Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы. Стажыраваўся ў Люблінскім універсітэце (Польшча). У 2005 г. абараніў у Інстытуце гісторыі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі кандыдацкую дысертацыю па тэме «Нацыянальная і канфесіянальная палітыка польскіх улад у адносінах да беларусаў у Заходняй Беларусі (1921—1939 гг.)», навуковы кіраўнік — прафесар Іван Крэнь. Працуе дацэнтам кафедры гісторыі Беларусі, археалогіі і спецыяльных гістарычных дысцыплін факультэта гісторыі, камунікацыі і турызму ГрДУ імя Янкі Купалы, у 2009—2014 гг. намеснік дэкана факультэта па навуковай рабоце. Выкладае наступныя курсы: «Гісторыя Беларусі», «Гісторыя Беларусі ў кантэксце сусветных цывілізацый», «Гісторыя культуры Беларусі», спецкурсы «Этнаканфесійная палітыка польскіх улад у Заходняй Беларусі (1921—1939 гг.)», «Гісторыя Заходняга рэгіёна Беларусі». Навуковыя інтарэсы: нацыянальныя і канфесіянальныя адносіны ў Беларусі ў першай палове XX ст., гісторыя беларускай культуры, заходнебеларускай архітэктуры.
Нігмаціла Тулкінавіч Юлдашаў
Нігмаціла Тулкінавіч Юлдашаў (Nig'matilla To'lqinovich Yo'ldoshev;, Ташкент) — узбекскі дзяржаўны дзеяч, выконваючы абавязкі Прэзідэнта Узбекістана з 2 па 8 верасня 2016 года.
Сенатар (2015), старшыня Сената Олій Мажліса Рэспублікі Узбекістан.
Біяграфія
Нігмаціла Юлдашаў нарадзіўся 5 лістапада 1962 года ў Ташкенце. Скончыў юрыдычны факультэт Ташкенцкага дзяржаўнага ўніверсітэта. У розны час працаваў старшым следчым пракуратуры Алмалык (1987—1991); следчым пракуратуры Юнусабадскага раёна Ташкента (1991—1993); старшым следчым пракуратуры Ташкента (1993—1994); пракурорам ўпраўлення Генеральнай пракуратуры Узбекістана (1994—1999); начальнікам аддзела Галоўнага следчага ўпраўлення Генеральнай пракуратуры (1999—2000); начальнікам Інспекцыі забеспячэння ўнутранай бяспекі Генеральнай пракуратуры (2000—2003); вядучым інспектарам службы Дзяржаўнага саветніка Прэзідэнта па каардынацыі дзейнасці праваахоўных і кантралюючых органаў (2003—2006); начальнікам Дэпартамента па барацьбе з падатковымі, валютнымі злачынствамі і легалізацыяй злачынных даходаў пры Генеральнай пракуратуры (2006—2008); намеснікам Генеральнага пракурора (2008—2011).
21 чэрвеня 2011 года Нігмаціла Юлдашаў заступіў на пасаду Міністра юстыцыі Узбекістана, якую займаў да 26 студзеня 2015 года.
20 студзеня 2015 года ўказам Прэзідэнта Узбекістана Нігмаціла Юлдашаў быў прызначаны сенатарам. 22 студзеня 2015 года тайным галасаваннем абраны на пасаду старшыні Сената.
Пасля смерці Іслама Карымава 2 верасня 2016 года ў адпаведнасці з артыкулам 96 Канстытуцыі стаў выконваючым абавязкі Прэзідэнта Узбекістана, але 8 верасня таго ж года заявіў пра самаадвод.
Яшунай (значэнні)
Яшунай — тапонім.
Маральны кодэкс будаўніка камунізму
Біблія і Маральны кодэкс
Сярод былых грамадзян Савецкага саюза распаўсюджана думка, што Маральны кодэкс заснаваны на вучэннях Бібліі, у прыватнасці 10 запаведзях. Таму мае сэнс прывесці іх у супастаўленні.
=== Тэкст 10 запаведзяў === 1-я
Я Гасподзь, Бог твой, Які вывеў цябе з зямлі Егіпецкай, з дому рабства; хай не будзе ў цябе іншых багоў перад абліччам Маім.
2-я
Не рабі сабе куміра і ніякай выявы таго, што на небе ўгары, і што на зямлі ўнізе, і што ў вадзе ніжэй зямлі; не пакланяйся ім і не служы ім, бо Гасподзь, Бог твой, Бог руплівец, Які карае дзяцей за віну бацькоў да трэцяга і чацвёртага роду, што ненавідзяць мяне, і Які чыніць мілату тысячам родаў, што любяць Мяне і шануюць запаведзі Мае.
3-я
Не вымаўляй імя Госпада, Бога твайго, марна, бо Гасподзь не пакіне без пакарання таго, хто вымаўляе імя Яго марна.
4-я
5-я
6-я
Не забівай.
7-я
Не чыні пералюбу.
8-я
Не крадзь.
9-я
Не кажы ілжывага сведчання на блізкага твайго.
Не прагні дому блізкага твайго; не прагні жонкі блізкага твайго, ні раба ягонага, ні рабыні ягонай, ні вала ягонага, ні асла ягонага, нічога, што ў блізкага твайго.
Тэкст Маральнага кодэкса
1-ы пастулат
2-і пастулат
Добрасумленная праца на карысць грамадства: хто не працуе, той не есць.
3-і пастулат
Клопат кожнага аб захаванні і памнажэнні грамадскага набытку.
Высокае ўсведамленне грамадскага абавязку, нецярпімасць да парушэння грамадскіх інтарэсаў.
5-ы пастулат
Калектывізм і таварыская ўзаемадапамога: кожны за ўсіх, усе за аднаго.
6-ы пастулат
Гуманныя адносіны і ўзаемнае шанаванне паміж людзьмі: чалавек чалавеку сябар, таварыш і брат.
7-ы пастулат
Сумленнасць і праўдзівасць, маральная чысціня, прастата і сціпласць у грамадскім і асабістым жыцці.
8-ы пастулат
Узаемнае шанаванне ў сям'і, клопат аб выхаванні дзяцей.
9-ы пастулат
Непрымірымасць да несправядлівасці, дармаедства, несумленнасці, кар'ерызму, сцяжацельству.
10-ы пастулат
Сяброўства і брацтва ўсіх народаў СССР, нецярпімасць да нацыянальнай і расавай непрыязі.
11-ы пастулат
Нецярпімасць да ворагаў камунізму, справы міру і свабоды народаў.
12-ы пастулат
Брацкая салідарнасць з працоўнымі ўсіх краін, з усімі народамі.
Калі параўнаць змест 10 запаведзяў і Маральнага кодэкса, то агульнага паміж гэтымі вучэннямі можна знайсці няшмат.
Таксама існуюць думкі аб тым, што ідэі Маральнага кодэкса ўзяты з іншых частак Бібліі, у прыватнасці з Нагорнай пропаведзі Ісуса Хрыста. Аб гэтым пісаў лідар КПРФ Генадзь Зюганаў. Але правільней было б казаць, што некаторыя ідэі Кодэкса былі ўзяты з розных частак Бібліі і што ў аснову Маральнага кодэкса леглі многія агульначалавечыя каштоўнасці.
Прылівы і адлівы
Прылівы і адлівы — перыядычныя ваганні ўзроўню акіяна (мора), абумоўленыя сіламі прыцяжэння Месяца і Сонца ў спалучэнні з цэнтрабежнымі сіламі.
Пад дзеяннем сіл, што ўзнікаюць пры абарачэнні Месяца вакол Зямлі і Зямлі вакол Сонца адбываецца дэфармацыя цвёрдага цела Зямлі і ваганні атмасфернага ціску. Зямля пад дзеяннем прыліваўтваральных сіл Месяца і Сонца набывае форму эліпсоіда вярчэння. Водная абалонка Зямлі расцягваецца ўздоўж лініі, накіраванай да Месяца. Прыліваўтваральная сіла Сонца амаль у 2,2 раза меншая, чым Месяца, таму прылівы і адлівы ў большай ступені залежаць ад Месяца.
Высачаны (Шумілінскі раён)
Высача́ны (, Высочаны) (да 30 ліпеня 1964 года Пенцюхі́ ) — былая вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Дабейскага сельсавета. Ліквідавана ў 2007 годзе.
Прылівы і адлівы
Пры сутачным абарачэнні Зямлі прылівы і адлівы паслядоўна абыходзяць зямны шар; за месячныя суткі (24 гадз. 50 мін.) назіраюцца 2 прылівы і 2 адлівы. Іх велічыня і характар залежаць ад узаемнага размяшчэння Зямлі, Месяца і Сонца, ад геаграфічнай шыраты, глыбіні мора, формы берагавой лініі і іншых умоў. Прыліў найбольшы, калі Зямля, Месяц і Сонца размяшчаюцца на адной прамой (сізігія), найменшы, калі Месяц, Зямля і Сонца ўтвараюць вугал 90° (квадратура).
Найвышэйшы ўзровень у час прыліву называюць поўнай вадой, ніжэйшы ў час адліву — малой вадой. У залежнасці ад перыяду адрозніваюць прылівы і адлівы паўсутачныя, сутачныя і мяшаныя (няправільныя). Пры паўсутачных прылівах назіраюцца 2 поўныя вады і 2 малыя, пры сутачных — 1 поўная і 1 малая вада. Пры мяшаных найбольш пашыраны няправільныя паўсутачныя і няправільныя сутачныя прылівы.
Велічыня прыліваў у адкрытым акіяне да 1 м, у залівах і бухтах, берагі якіх паступова звужаюцца, пад'ём вады дасягае 18 м (заліў Фандзі ў Атлантычным акіяне каля берагоў Канады). Звычайныя вышыні прыліваў каля берагоў акіянаў 2—4 м, ва ўнутраных морах (Чорнае, Балтыйскае) некалькі сантыметраў.
Энергія прыліваў можа выкарыстоўвацца на прыліўных электрастанцыях.
У выніку зямных прыліваў адбываюцца вертыкальныя плаўныя зрушэнні паверхні да 50 см, змены сілы цяжару да 0,25x10-5 м/с² на экватары і іншыя з'явы, вывучэнне якіх дазваляе даследаваць унутраную будову Зямлі і асаблівасці будовы зямной кары.
Атмасферныя прылівы выклікаюць паўсутачныя змены атмасфернага ціску і адыгрываюць вялікую ролю ў дынаміцы верхняй атмасферы.
Марак Грахута
Ма́рак Мі́хал Граху́та (Marek Michał Grechuta;,  — , Кракаў) — польскі спявак, паэт і кампазітар.
Творчасць Грахуты звычайна адносяць да лёгкай формы прагрэсіўнага року з моцным уплывам джаз-року ці аўтарскай песні.
Падчас навучання ў Кракаве ён пазнаёміўся з кампазітарам Янам Канты Паўлюськевічам, разам з якім у 1967 заснаваў студэнцкае кабарэ Anawa. У тым самым годзе Марак узяў другое месца на VI Нацыянальным студэнцкім конкурсе музыкантаў (VI Ogólnopolski Konkurs Piosenkarzy Studenckich), а таксама атрымаў узнагароду за песню Tango Anawa (Танга Анава), на свае словы і музыку Яна Паўлюськевіча. Ад 1968 ён выйграў яшчэ некалькі ўзнагародаў на Фестывалі польскай музыкі ў Аполі. У 1969 выканаў ролю другога плану ў фільме Анджэя Вайды Паляванне на мух (Polowanie na muchy). У 1971 пакінуў калектыў Anawa і заснаваў гурт «ВЕМ» (WIEM)
Грахута не аднойчы запісваў песні, якія пазней рабіліся хітамі, папулярнымі ва ўсёй Польшчы. Супрацоўнічаў з кракаўскім тэатрам «СТУ Тэатр» (STU Theater). У 2003 плёнам супольнай працы Марака і папулярнага польскага гурта «Мыславіц» (Myslovitz) стаў новы запіс іх даўняй песні Kraków (Кракаў). Футбольны клуб «Карона» (Кельцы) выкарыстоўвае песню Марака Dni których nie znamy (Дні, якіх не ведаем) у якасці змагарнага гімну спартсменаў.
Марак Грахута вучыўся на архітэктара ў Кракаўскім тэхналагічным універсітэце. Цікавіўся скульптурай і філасофіяй. Жонка Данута (у шлюбе з 1967), сын Лукаш.
Быў пахаваны на Раковіцкіх могілках у Кракаве.
Выкапань
Выкапань (Выкопань) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Карманаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Афагата
Афагата (Affogato) — дэсерт на аснове кавы. Дэсерт звычайна гатуецца з ванільнага марожанага, якое заліваецца порцыяй гарачага эспрэса. Існуюць разнавіднасці дэсерту з даданнем амарэта або іншага лікёру. Афагата ядуць лыжкай. Ёсць таксама рэцэпты з арэхавым марожаным, какава-парашком, вяршкамі або топленым шакаладам.
Аўгуцішке
Аўгу́цішке (Augutiškė) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Цэйкінейскай сянюніі. Размешчана за 10 км ад Цэйкінея.
Універсітэт Рэспублікі (Уругвай)
Універсітэт Рэспублікі (Universidad de la República) — найстарэйшы дзяржаўны ўніверсітэт Уругвая, заснаваны ў 1849 годзе.
Гісторыя
Упершыню спроба заснаваць універсітэт у Уругваі была зроблена 11 чэрвеня 1833 года, калі па ініцыятыве вучонага і сенатара Дамаса Антоніа Ларан'яга быў прыняты закон аб заснаванні ўніверсітэта. Прадугледжвалася стварэнне дзевяці факультэтаў. Да 1836 года былі сфарміраваны факультэты латыні, філасофіі, матэматыкі, багаслоўя і права.
27 мая 1838 года прэзідэнт Уругвая Мануэль Арыбэ падпісаў указ аб утварэнні Вялікага Рэспубліканскага ўніверсітэта. Указ не меў прыкметных наступстваў з-за агульнай палітычнай нестабільнасці ў Уругваі на той час.
Грыдзіна (Сафонаўскі раён)
Грыдзіна (Гридино) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва – 6 жыхароў (2007 год).
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 3,5 км на поўдзень ад Сафонава, за 5 км на захад ад аўтадарогі Сафонава — Рослаўль. Уваходзіць у склад Пушкінскага сельскага паселішча.
Смідовіцкі раён
Смідовіцкі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Яўрэйскай аўтаномнай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак гарадскога тыпу Смідовіч.
Геаграфія
Раён займае ўсходні ўчастак тэрыторыі Яўрэйскай аўтаномнай вобласці, прымыкае да ракі Амур. На паўночным усходзе раён мяжуе з Хабараўскім краем, на паўднёвым усходзе — з Кітайскай Народнай Рэспублікай, на захадзе — з Бірабіджанскім муніцыпальным раёнам ЯАВ.
Плошча тэрыторыі — 5,9 тыс. км².
Лейб Найдус
Лейб На́йдус ( або 6 кастрычніка 1890,  —, ) — яўрэйскі паэт, перакладчык.
Жыццё i творчасць
Нарадзіўся ў сям’і прадпрымальніка Ісака і Рахілі Найдусаў. Ведаў некалькі моў, пісаў на ідышы, беларускай, польскай і рускай. Дзяцінства правёў у (за 23 км ад Гродна, цяпер у Польшчы). Скончыў у Гродне пачатковую школу, з 1901 года вучыўся ў камерцыйным вучылішчы ў Радаме, адтуль перавёўся ў Беластоцкае рэальнае вучылішча, але ў 1905 годзе выключаны за ўдзел у рэвалюцыйным руху і за сацыялістычныя погляды. Пасля навучаўся ў Ковенскім вучылішчы, адкуль яго выключылі ў 1907 годзе праз тую ж прычыну. У 1908—1911 гадах вучыўся ў Віленскай сярэдняй рэальнай школе.
Крытык Якаў Глатштэйн пісаў, што паэтычная дыкцыя вершаў на ідышы да Найдуса «была ў пялюшках». Паводле даследчыкаў І. Піваварчыка і С. Тарасавай, эстэтычныя густы пісьменніка «фарміравала не гарадское яўрэйскае асяроддзе, тыповае для „рысы аседласці“, а прырода гродзенскага краю, у якой паэта вабіла яе незвычайнасць і загадкавасць».
Памяць
У 1920-я гады ў Варшаве створаны Камітэт і Фонд паэта. Іх намаганнямі ў Гродна да 10-годдзя смерці паэта яго імем названа вуліца Пясчаная ў цяперашнім цэнтры горада, якая захавалася дагэтуль, а ў 1927—1928 гадах у Варшаве выдадзены пяць тамоў яго паэтычных твораў: «Кніга вершаў», «Лірыка», «Літоўскія арабескі», «Свет Парнаса», «Расійская паэзія».
У 1938 годзе ў зборніку «Lider» апублікаваны вершы для дзяцей, у 1958 годзе ў Буэнас-Айрэсе выйшлі выбраныя творы; паводле гродзенскай літаратуразнаўцы Алы Петрушкевіч, яны былі перавыдадзены ў 1972 годзе. На беларускую мову вершы паэта перакладалі Максім Танк, Анатоль Брусевіч, Ала Петрушкевіч, Павел Салаўёў.
У 1931 годзе ў гонар паэта названая маленькая вуліца ў цэнтры горада Гродна.
У 2021 годзе ў Гродне выдадзена кніга:''«Я сердцем солнца пью нектар». Лейб Найдус: к 130-летию со дня рождения гродненского поэта''. Аснову кнігі склалі ўпершыню апублікаваныя ўспаміны пляменніцы паэта, Алены Найдус, у якіх яна распавядае пра свайго дзядзьку і пра жыццё невялікай правінцыі недалёка ад Гродна, дзе нарадзіўся і вырас паэт. У кнігу ўключаны пераклады вершаў Лейба Найдуса, аўтарскія артыкулы. Кніга трохмоўная: на рускай, беларускай, польскай мовах.
Усход (значэнні)
Назву Усхо́д маюць:
Папірня (Золачыўскі раён)
Папірня (Папі́рня) — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
NGC 4293
NGC 4293 (іншыя абазначэнні — UGC 7405, MCG 3-32-6, ZWG 99.23, VCC 460, IRAS12186+1839, PGC 39907) — галактыка ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Самонэ (правінцыя Турын)
Самонэ (Samone) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 1611 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 589 чал./км². Займае плошчу 3 км². Паштовы індэкс — 10010. Тэлефонны код — 0125.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Рох.
Аляксандр Дзмітрыевіч Ракаў
Аляксандр Дзмітрыевіч Ракаў ( — ?) — украінскі і беларускі архітэктар часоў Расійскай імперыі.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1840 годзе. Выхоўваўся ў Пецярбургскім будаўнічым вучылішчы з 1855 па 1861 год.
Выпушчаны з правам на чын калежскага сакратара і прызначаны архітэктарскім памочнікам у харкаўскую будаўнічую і дарожную камісію, а потым — памочнікам начальніка штучнага стала. У 1865 годзе, па пераўтварэнні будаўнічай камісіі, застаўся па-за штатам, але ў наступным жа годзе зноў паступіў на службу малодшым інжынерам Харкаўскай губерні. У 1868 годзе ўзведзены ў званне архітэктара і ў хуткім часе (1869) заняў месца харкаўскага гарадскога архітэктара.
Потым, у 1872 годзе, Аляксандр Дзмітрыевіч прылічаны да і 2 студзеня 1873 года быў прызначаны  у Віцебск.
Творчасць
Быў першым архітэктарам Жырардаўскай мануфактуры ў Харкаве, якая змяшчаецца па вул. , 10, але пасля двух перабудоў — каля 1889 г. па праекце і ў 1912 годзе па праекце, першапачатковы выгляд радыкальна змяніўся.
Вібарг (камуна)
Ві́барг (Viborg Kommune) — дацкая камуна ў складзе вобласці Цэнтральная Ютландыя. Плошча — 1418,61 км², што складае 3,29 % ад плошчы Даніі без Грэнландыі і Фарэрскіх астравоў. Колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2008 года — 92084 чал. (мужчыны — 46203, жанчыны — 45881; іншаземныя грамадзяне — 3006).
Słowo Ojczyste
«Сло́во Ойчы́стэ», Słowo Ojczyste (Роднае слова) — часопіс, які выдаецца ў Гродне на польскай мове грамадскім аб'яднаннем «Польская Маці Школьная на Беларусі» («Polska Macierz Szkolna na Białorusi»).
Часопіс асвятляе жыццё грамадскага аб'яднання, дзейнасць педагогаў і пляцовак, якія займаюцца навучаннем польскай мове. Значнае месца аддаецца прапановам і матэрыялам па методыцы навучання, парадам педагогам. Выданне таксама змяшчае артыкулы па гісторыі, краязнаўстве, літаратурныя творы польскіх аўтараў, легенды і паданні.
На пачатак 2008 г. выдадзена больш за 90 нумароў часопіса. Галоўны рэдактар — Ірына Чарняк.
Пэрэгноіў
Пэрэгноіў (Перегноїв) — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Гушчына (Сафонаўскі раён)
Гушчына (Гущино) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 6 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 10 км на паўднёвы ўсход ад горада Сафонава, за 8 км на поўдзень ад аўтадарогі, на беразе ракі Пярэмча. За 6,5 км на поўнач ад вёскі чыгуначная станцыя Вышагор.
Цяцеркаўскі сельсавет
Цяце́ркаўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Браслаўскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Цяцеркі.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Браслаўскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Маладзечанскай вобласці. 27 сакавіка 1959 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Іказненскага сельсавета, які 3 ліпеня 1970 года перайменаваны ў Цяцеркаўскі. У 1971 годзе скасаваны вёскі Анопаль (злілася з вёскай Дзірнічы), Золвіца, Ражон, Рангелішкі, Укля I і Укля II, хутары Александрынава, Вашкелеўшчына, Відокі, Зайнава, Тарылава і Уклечка, 26 сакавіка 1973 года — вёска Паўлінова, хутары Буралі і Спакойнасць , у 1987 годзе — хутар Аўсяначка , 26 кастрычніка 2011 года — хутар Табакераўшчына. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 71 населены пункт.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1256 чалавек, з іх 74,6 % — беларусы, 16,9 % — рускія, 6,7 % — палякі.
Арэометр
Арэометр — прылада для вымярэння шчыльнасці вадкасцяў і цвёрдых целаў. Прынцып работы арэометра заснаваны на законе Архімеда. Бываюць шкляныя (найбольш пашыраныя) і металічныя (для вымярэння шчыльнасці вадкасці пры высокіх тэмпературах). Паводле прызначэння адрозніваюць дэнсіметры і арэометры для вымярэння канцэнтрацыі раствораў (лактадэнсіметры, спіртамеры, цукрамеры). Шчыльнасць цвёрдых целаў вымяраюць арэометрамі пастаяннага аб'ёму.
Пэчэнія
Пэчэнія (Печені́я) — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Фондавая біржа Каракаса
Фондавая біржа Каракаса — фондавая біржа, знаходзіцца ў Каракасе, Венесуэла. Была заснавана ў 1947 годзе і ў 1974 годзе злілася з біржай-канкурэнтам, утварыўшы адзіную пляцоўку па гандлі каштоўнымі паперамі ў краіне.
Уга Чавес
У́га-Рафаэ́ль Ча́вес-Фры́яс (Hugo Rafael Chávez Frías) (, горад Сабанета, штат Барынас, Венесуэла —, Каракас ) — венесуэльскі вайсковец і палітык, прэзідэнт Рэспублікі Венесуэла.
Раннія гады
Уга Рафаэль Чавес Фрыяс нарадзіўся 28 ліпеня 1954 года ў горадзе Сабанета на захадзе краіны ў штаце Барынас. Яго бацька, Уга дэ лос Рэес Чавес. Маці, Алена Фрыяс дэ Чавес, крэолка. Родны брат — Археніс Чавес.
Странцыяніт
Странцыяні́т — мінерал класа карбанатаў, карбанат стронцыю SrCO3. Утрымлівае да 70,2 % аксіду стронцыю, прымешкі аксідаў кальцыю, барыю, свінцу. Мінерал, а пасля і стронцый, атрымаў сваю назву ў гонар вёскі Странтыян (Лахабер, Шатландыя), дзе і быў упершыню выяўлены ў свінцовых рудніках ў 1790 (1787 ) годзе.
Бясколерныя снежна-белыя (радзей з зеленаватым, жаўтаватым, шараватым адценнем) празрыстыя ігольчастыя крышталі, прамяністыя агрэгаты. Цвёрдасць 3,5—4. Шчыльнасць 3600—3800 кг/м³.
Уга Чавес
Раннія гады
Продак Чавеса па матчынай лініі быў актыўным удзельнікам Грамадзянскай вайны 1859-1863 гадоў. Выступаў на баку лібералаў, змагаўся пад кіраўніцтвам народнага правадыра Эсекіеля Самора. Прадзед праславіўся тым, што ў 1914 годзе падняў антыдыктатарскае паўстанне. Яно было жорстка задушана. У яго нарадзіліся дзве дачкі, адна з іх Роза, бабуля Уга Чавеса.
Служыў у паветрана-дэсантных частках, чырвоны бярэт дэсантніка стаў неад'емнай часткай яго іміджу. У 1982 годзе (па іншых дадзеных - падчас вучобы ў акадэміі) Чавес заснаваў з калегамі падпольную арганізацыю CАMACATЭ (абрэвіятура, складзеная з першых і другіх літар у назвах сярэдніх і малодшых афіцэрскіх чыноў). Пазней CАMACATЭ была ператворана ў Рэвалюцыйны баліварыянскі рух (ісп.: Movimiento Bolivariano Revolucionario), названы ў гонар героя лацінаамерыканскай вайны за незалежнасць Сімона Балівара.
Уга Чавес узначаліў паўстанне вайскоўцаў у Маракаі 4.2.1992. Капітуляваў з умовай, што яму дазволяць выступіць па тэлевізіі. Узяў на сябе адказнасьць за паўстанне. Праседзеў два гады ў вязніцы, пакуль ня быў памілаваны прэзідэнтам Рафаэлем Кальдэрам.
На чале краіны
Уга Чавес кіраваў Венесуэлай ад 1999 года, у 2002 быў зрынуты, але вярнуўся да ўлады. 3 снежня 2006 на прэзідэнцкіх выбарах пераабраны на трэці тэрмін. У студзені 2011 У. Чавэс абвясціў, што ў яго рак. Перанёс чатыры аперацыі, а таксама курсы хімія- і радыётэрапіі. У кастрычніку 2012 У. Чавэс выйграў чацвёртыя прэзідэнцкія выбары. Наступныя месяцы яго стан здароўя значна пагоршыўся.
Адносіны з Беларуссю
Уга Чавес лічыў Аляксандра Лукашэнку сваім саюзнікам і неаднаразова наведваў Беларусь, у Венесуэле з афіцыйнымі візітамі быў і беларускі прэзідэнт. Беларусі дазволена здабыча нафты (вядзецца ў радовішчы Гуара-Эстэ), газу (у праекце), ствараюцца аграгарадкі і сельгаскааператывы па беларускім узоры. Урад Чавеса выдаваў крэдыты Беларусі. З 2010 года на тэрыторыі Венесуэлы дзейнічаюць два заводы (у тым ліку па зборцы МАЗаў). Венесуэла закупляла буйныя партыі беларускай тэхнікі. Аб чарговай падобнай закупцы - 1 тыс. адзінак - Чавес абвясціў 8 мая 2010 г. падчас выступу ў муніцыпальным тэатры Каракаса. З'явіліся напрацоўкі ў асобных навукова-тэхнічных абласцях. У кастрычніку 2010 г. прэзідэнт Венесуэлы зноў наведаў Беларусь. Падпісаны пагадненні аб супрацоўніцтве ў прамысловасці, будаўніцтве, горнай справе і сельскай гаспадарцы. Стасункі краін у час прэзідэнцтва У. Чавеса былі стабільна дружалюбныя.
У сувязі са смерцю Уга Чавеса Аляксандр Лукашэнка заявіў: «У асобе Уга Чавеса мы страцілі блізкага чалавека і лепшага сябра, які горача любіў Беларусь і заўсёды працягваў нам руку дапамогі ў цяжкую хвіліну».