cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Выбух у Ерэване (2022)
Крымінальная справа
У сувязі з выбухам узбуджана крымінальная справа па ч. 2 арт. 357 і Крымінальна-працэсуальнага кодэкса РА (парушэнне правілаў або патрабаванняў пажарнай бяспекі, якое пацягнула па неасцярожнасці смерць чалавека ці іншыя цяжкія наступствы) і ч. 2 арт. Артыкул 358.
Міністр па надзвычайных сітуацыях Армэн Памбухчан заявіў, што пра тэракт гаворка не ідзе.
Анатоль Іванавіч Шушко
Бібліяграфія
38.Пінская бусліная балада (дыялог з аднакурніцай праз 60 год пасля вайны) ; Дыялог у Пінску ; Да восені : [вершы] / Анатоль Шушко // Заря. 2005. 25 октября.
39.Грышкавец, В. «У мяне дзве матулі» ; Ліст услед; «…І ад каханкі на світанку на цягнік…»; «Знайсці, прыняць і пакахаць»; «Ў дарозе ці дома, калі я адзін…»; «Ўваб’ю калочак свой ахвотна…» : [вершы] / Валерый Грышкавец; пер. з рускай мовы Анатоль Шушко // ЛіМ. 2005. 23 верасня. С. 11.
40.В родимой белорусской стороне : [стихи] / Анатоль Шушко; пер. с белор. В. Гришковца // Нёман. 2005. № 7. С. 79-80.
41.Ушушканы ўспамінам : [верш] / Анатоль Шушко // Пінскі веснік. 2005. 11 сакавіка.
42.Вясеннія паразуменні з Уладзімірам Караткевічам : трыпціх ; Сват ; На памяць ; З татам : [вершы] / Анатоль Шушко // ЛіМ. 2005. 24 чэрвеня (№ 25). С. 8.
43.Ад сэрца; Прызнанні палешука : [вершы] / Анатоль Шушко // Пінскі веснік. 2005. 21 кастрычніка.
44.Вернасць : [верш] / Анатоль Шушко // Полесская правда, Пинск. 2005. 12 ноября.
45.Вось ён — напісаны верш!; Цішыня : [вершы] / Анатоль Шушко // Пінскі веснік. 2005. 4 студзеня.
Карл Цэлер
Карл Цэлер (Carl Adam Johann Nepomuk Zeller;, Санкт-Петэр-ін-дэр-Ау, Ніжняя Аўстрыя — , Бадэн) — аўстрыйскі. Прадстаўнік венскай класічнай аперэты. Вучань З. Зехтэра. Аўтар папулярных аперэт «Прадавец птушак» (паст. 1891), «Рудакоп» (паст. 1894) і інш. Аперэты Цэлера адрозніваюцца меладычнай музыкай. Шырока выкарыстаў музычны фальклор, у тым ліку цірольскі, працягнуў традыцыі аўстрыйскага зінгшпіля.
Анатоль Іванавіч Шушко
Бібліяграфія
46.Перад настаннем дня; Навальніца; Георгію Андрэеву: [вершы] / Анатоль Шушко // Заря. 2005. 27 мая.
47.Пінская бусліная балада; Дыялог у Пінску; Да восені : [вершы] / Анатоль Шушко // Заря. 2005. 25 октября.
48.Голас кветак : [верш] / Анатоль Шушко // Белорусская нива. 2005. 19 апреля.
49.Весні матыў ; Вясна ; Майскаму ранку дома на ганку ; Дзякую ; Санет яднання : [вершы] / Анатоль Шушко // ЛіМ. 2004. 22 кастрычніка (№ 42). С. 8.
50.Прыпамінальнае; «Ніхто не ўмее плакаць, як паэт»; У блакнот; Хай жывуць студэнты!!!; Жартоўна-гумарыстычнае, сумесна суцяшальнае!; На купалле; Дыфірамб; На сцежцы ў жыце : [вершы] / Анатоль Шушко // Пінскі веснік. 2004. 16 ліпеня.
51.Да юбілею; Наступства сонечных промняў : [вершы] / Анатоль Шушко // Заря. 2004. 14 августа.
52.Да юбілею; Мове; У дзень нараджэння; Наступства сонечных промняў; Навальніца : [вершы] / Анатоль Шушко // Полесская правда, Пинск. 2004. 17 июля.
53.Семья : [верш] / Анатоль Шушко // Полесская правда, Пінск. 2004. 7 февраля.
54.Са святам! : [верш] / Анатоль Шушко // Пінскі веснік. 2004. 5 сакавіка.
Універсітэт Паўднёва-Усходняй Нарвегіі
Універсітэт Паўднёва-Усходняй Нарвегіі (Universitetet i Sørøst-Norge) — нарвежская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта ў рэгіёне Тэлемарк.
Анатоль Іванавіч Шушко
Бібліяграфія
57."Слязу меў, бо жыць хацеў!.." або Нечаканы маналог таты : [верш] / Анатоль Шушко // Пінскі веснік. 2004. 2 ліпеня.
58.Франтавік; Дыялог : [вершы] / Анатоль Шушко // Полесская правда, Пинск. 2004. 2 июля.
59.Спатканне; «Вось ён — напісаны верш!»; Выпускнікам горада Пінска : [вершы] / Анатоль Шушко // Пінскі веснік. 2004. 1 чэрвеня.
60.Сташанам : [верш] / Анатоль Шушко // Полесская правда, Пинск. 2004. 22 марта.
61.Золак на волі ; Дыялог з воляю; «Воно» : [вершы] / Анатоль Шушко // ЛіМ. 2003. 19 снежня. (№ 51-52). С. 8.
62.Услед: Васілю Сахарчуку : [вершы] / Анатоль Шушко // Полесская правда, Пинск. 2003. 1 мая.
63.Дыялог ля роддома; Віншавальнае : [вершы] / Анатоль Шушко // Полесская правда, Пинск. 2003. 7 марта.
64.Каханы : [верш] / Анатоль Шушко // Полесская правда, Пинск. 2003. 12 апреля.
65.Майскаму ранку дома на ганку; Шлях у чалавечнасць: [вершы] / Анатоль Шушко // Полесская правда. Пинск. 2002. 8 мая.
66.Пацеры да мовы : [вершы] / Анатоль Шушко // Белорусская нива. 2002. 12 декабря.
68.Твой самы; Мроя ў пінскім аўтобусе; Непаўторнасць; З парога : [вершы] / Анатоль Шушко // Пінскі веснік. 2002. 20 верасня.
69.Свята Перамогі : [верш] / Анатоль Шушко // Пінскі веснік. 2002. 8 мая.
70.Чацвёрты блок у сэрцы Стрыжака; «Замаўляючы сабой бяседу…»; «Распавёў ты сваё КОЛІСЬ сэрцам»; «Ды пра што я, Божа напрамілы?!» ; Міколу Цялегу ; Мове ; Дыялог сучаснікаў : [вершы] / Анатоль Шушко // Маладосць. 2001. № 5. С. 27-31.
71.Сват : [верш] / Анатоль Шушко // Полесская правда, Пинск. 2001. 3 мая.
72.Апасля сваркі; Настальгічнае; На сцежцы ў жыце; Вясна; З парога: [вершы] / Анатоль Шушко // Провинциалка. 2001. 23 августа.
73.Мяцеліца ; Снег ; Іней : [вершы] / Анатоль Шушко // Раніца. 2001. 22 сакавіка.
74.Навагодняя застольная; Прызнанне; На прысвятак Ганны ў бацькоўскай хаце; Дзеўне з Беларусі; Да восені; Крынічка; Радасць : [вершы] / Анатоль Шушко // Полесская правда, Пинск. 2001. 29 декабря.
75.Мова ; Замест «бывай!» ; Вецер; «Як зазірну ў сховішча душы…»; «Гудуць чмялі, спагадны бас ля хаты»; «Кім стаць хацеў у працы, у жыцці?»; «Добры дзень! Родны ранак душы» : [вершы] / Анатоль Шушко // Беларуская думка. 2000. № 10. С. 165—167.
77.Малады; Бацьку : [вершы] / Анатоль Шушко // Пінскі веснік. 2000. 5 мая.
78.Маналог былога кінолага-пагранічніка Івана Бандарчука : [верш] / Анатоль Шушко // Пінскі веснік. 2000. 26 мая. 79.Вясновы верлібр : [верш] / Анатоль Шушко // Пінскі веснік. 2000. 28 красавіка.
80.Беларусі ; На сцежцы ў жыце ; Сум ; Чараўніца : [вершы] / Анатоль Шушко // ЛіМ. 1999. 8 кастрычніка. С. 8.
83."Зляпіў мяне мой Бог з памылак"; «А думка прагне адкрыцця…» : [вершы] / Анатоль Шушко // ЛіМ. 1998. 24 красавіка (№ 17). С. 9.
84.Вас не клікалі зоры?; Вясна; Чаму; Кім стаць хацеў?; Купалаўскае : [вершы] / Анатоль Шушко // Пинская неделя. 1998. 27 февраля.
85."Светятся леса — в лучах осин…" ; Метаморфоза : [стихи] / Анатоль Шушко; пер. В. Гришковца // Москва. 1997. № 10. С. 6.
Пра Анатоля Шушко пісалі
1. Анатоль Шушко // Літаратурная карта Берасцейшчыны / укл. А. Крэйдзіч. Брэст, 2008. С. 479—481.
2. Гардзей, В. Шаны вам, Сташаны / Віктар Гардзей : рэц. на кнігу «Шаны». — Мінск: Мінкапрынт, 2012.
3. Ляшук, М. Ляціць ягоны верш да небакраю / Марыя Ляшук // ЛіМ. 2014. 12 снежня (№ 49). С. 12.
4. Алея гарадоў-сталіц, «Баркулабаўскі летапіс» і …: [дыплом ІІ ступені Рэспубліканскага конкурсу «Лепшы твор 2012 года ў галіне паэзіі» атрымаў у Быхаве А. Шушко] // Народная трыбуна. 2013. 6 верасня. С.
5. Бензярук, Р. Ушукшаны Сташанамі / Расціслаў Бензярук // ЛіМ. 2012. 21 снежня. С. 10.
6. Локун, В. Цэнтрам быційнай прасторы : [агляд твораў, у т. л. кнігі А. Шушко «Шаны»] / Валянціна Локун // Маладосць. 2013. № 10. С. 56-58.
7. Яцук, А. Шаны Сташанам. І не толькі… / Алег Яцук // Полымя. 2013. № 3. С. 180—183.
8. Гришковец, В. «Сто шан, паэт!» : [о книге стихов А. Шушко «Шаны»] / Валерий Гришковец // Полесская правда, Пинск. 2013. 9 января. С. 3; Заря. 2013. 24 января. С. 19.
9. Гришковец, В. Мера жита — мера слова: жизнь! : [о книге стихов А. Шушко «Шаны»] / Валерий Гришковец // Нёман. 2013. № 1. С. 208- 211.
10.Яцук, А. Шаны Сташанам. І не толькі… / Алег Яцук // Полымя. 2013. № 3. С. 180—183.
11.Гарадніцкі, Я. Паэзія — 2011: зямное і ўзвышанае : [аб падборцы вершаў А. Шушко ў часопісе «Полымя»] / Яўген Гарадніцкі // Полымя. 2012. № 10. С. 179—180.
12.Бензярук, Р. Ушушканы. Бензярук, Р. Ушукшаны Сташанамі / Расціслаў Бензярук // ЛіМ. 2012. 21 снежня. С. 10.ў часопісе «Полымя»] / Яўген Гарадніцкі // Полымя. 2012. № 10. С. 179—180.
13.Бензярук, Р. Сто шан вам, Сташаны! : Доўга, вельмі доўга Анатоль Шушко, таленавіты паэт з Пінска, чакаў сваёй другой кнігі / Расціслаў Бензярук // Народная трыбуна. 2012. 14 снежня.
14.Макарэвіч, С. Гучыць слова земляка над роднаю старонкаю : [сустрэча паэта А. Шушко са студэнтамі Палескага дзяржаўнага ўніверсітэта] / Святлана Макарэвіч // ЛіМ. 2012. 27 ліпеня (№ 30). С. 22.
15.Кузьміч, П. Вылучаны на рэспубліканскую прэмію : [Шушко Анатоль Іванавіч] / П. Кузьміч // ЛіМ. 2008. 25 студзеня. С. 22.
16.Галубовіч, Л. Сто шан! : [Анатолю Шушко — 50] / Леанід Галубовіч // ЛіМ. 2004. 23 ліпеня. С. 5.
17.Приступа, Н. Пятьдесят его дорог : члену Союза белорусских писателей Анатолию Шушко — 50 лет / Наталья Приступа // Пінскі веснік. 2004. 16 ліпеня. С. 3.
18.Лаврович, Н. Ни дня без поиска / Николай Лаврович // Пінскі веснік. 2004. 16 ліпеня. С. 3.
19.Гришковец, В. Анатолю Шушко — 50 / Валерий Гришковец // Полесская правда, Пинск. 2004. 17 июля.
20.Кантор, Д. От народных криниц : [о заседании клуба «Натхненне» при районной библиотеке им. Е. Янищиц, посвященное поэту А. Шушко]
Дмитрий Кантор // Полесская правда, Пинск. 2002. 8 мая.
21.Маринчик, И. Как ждут того, кто не обманет : встреча с поэтом А. Шушко / И. Маринчик // Полесская правда (Пинск). 1998. 11 марта.
22.Самуйлик, М. Анатолия Шушко читают в Москве / М. Самуйлик // Полесская правда, Пинск. 1998. 14 марта.
25.Путь в большую поэзию начался в Стошанах // Полесская правда, Пинск. 1997. 15 февраля.
26.Гардзей, В. Паэты з вёскі Сташаны / Віктар Гардзей // Чырвоная змена. 1997. 27 мая.
28.Патаранскі, С. Паэт — ён нечаканасць… (Роздум над кнігай Анатоля Шушко «Выток і прычасце» і пра сучасную паэзію наогул) / Сяргей Патаранскі // Першацвет. 1995. № 5. С. 129—131.
29.Стрыгалёў, М. Агмень паэзіі сапраўднай. «І маразы, і лета пах…» («Выток і прычасце» Анатоля Шушко) / Міхась Стрыгалёў // Маладосць. 1995. № 4. С. 251—253.
30.Патаранскі, С. Паэт — ён нечаканасць… / Сяргей Патаранскі // Першацвет, 1995. № 5. С. 129—131.
32.Грышкавец, В. Выток і прычасце / Валерый Грышкавец // Полесская правда, Пинск. 1994. 1 октября // Пінскі веснік. 1994. 28 верасня.
33.Папічыц, В. Свята паэзіі і песні : [у в. Сташаны віталі сваіх землякоўпаэтаў М. Антаноўскага і А. Шушко] / В. Папічыц // Пінскі веснік. 1994. 22 чэрвеня.
34.Бечык, В. Будзем знаёмы : Анатоль Шушко / Варлен Бечык, Гіль // ЛіМ. 1971. 6 жніўня.
Бешанковіцкі кірмаш
Бешанко́віцкі кірма́ш — штогадовы кірмаш у мястэчку Бешанковічы ў XVII—XIX стагоддзях.
Пачынаўся 29 чэрвеня ў дзень Святых Пятра і Паўла (адсюль называўся таксама Петрапаўлаўскі) і працягваўся 4 тыдні. Адбываўся вакол вялікай плошчы ў цэнтры мястэчка, дзе ў 2-й палове XVIII стагоддзя быў пабудаваны гасціны двор на 60 крам (пазней іх колькасць павялічылася ўдвая). На кірмаш з’езджаліся 4—5 тысяч чалавек: гандляры, сяляне, шляхта з Надзвіння, Падняпроўя, Менска, Берасця, Слуцка, Слоніма, Вільні, купцы з Расіі і іншых дзяржаў.
Асабліва вялікае значэнне кірмаш займеў з канца XVIII стагоддзя, у сярэдзіне XIX стагоддзя ўваходзіў у лік 124 найбуйнейшых кірмашоў Расійскай імперыі, меў гандлёвы абарот 50—100 тыс. рублёў. З Масквы, Уладзіміра і іншых гарадоў Расіі на Бешанковіцкі кірмаш прывозілі шарсцяныя, баваўняныя, шаўковыя і льняныя тканіны, адзенне і абутак. Тут прадаваўся парцалянавы, фаянсавы, хрустальны посуд, мыла, папера, металічныя вырабы (самавары, чайнікі, прасы, нажы, нажніцы, замкі, падсвечнікі), цукар, агародніна.
Шпіт
Шпіт — прозвішча.
Бешанковіцкі кірмаш
У 1830-я гады на кірмаш штогод дастаўлялі тавару ў сярэднім на 190 тыс. рублёў, рэалізоўвалі на 53 тыс. (28%), у 1840-я гады адпаведна на 478 і 166 тыс. (35%), у 1850-я гады — на 552 і 208 тыс. (38%).
Васіль Фёдаравіч Шышкоў
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1900 годзе ў вёсцы Новае Сяло. Член КПСС з 1925 года.
З 1914 года на гаспадарчай, грамадскай і палітычнай працы. У 1914—1960 гг. — пастух, парабак, удзельнік Грамадзянскай вайны, сакратар Навасельскага сельсавета, сакратар партячэйкі, арганізатар калгаса, старшыня Талачынскага райвыканкама, загадчык ОРГА Асіповіцкага райкама УКП(б), палітработнік Чырвонай Арміі, народны камісар земляробства Беларускай ССР, на партыйнай працы ў Беларускай ССР, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, намеснік інтэнданта 47-й арміі па палітычнай частцы, пасля вайны жыў у Сімферопалі.
Абіраўся дэпутатам Вярхоўнага Савета СССР 1-га склікання.
Памёр у Севастопалі пасля 1985 года.
Валерый Георгіевіч Прышчапёнак
Валерый Георгіевіч Прышчапёнак (, г., Расія — ) — беларускі спявак (барытон). Заслужаны артыст Беларусі (1971).
Гісторыя
Нарадзіўся ў 1921 годзе ў Омску. Скончыў у 1955 годзе Беларускую кансерваторыю. З 1955 года саліст ансамбля песні і танца БВА, у 1956—1958 і ў 1968—1981 гадах саліст хору Беларускага тэлебачання і радыё, у 1958—1968 — Дзяржтэлерадыё Беларусі.
Творчасць
Рэпертуар складаўся з песень і рамансаў беларускіх кампазітараў, беларускіх народных песень. Выканаў партыі Паўла, Андрэя, Шата ў радыёмантажах опер «Павел Карчагін» П. Падкавырава, «Андрэй Касценя» М. Аладава, аперэты «Алазанская даліна» Ю. Бяльзацкага.
Рускі касмізм
Рускі касмізм — комплекснае філасофскае вучэнне аб узаемадзеянні чалавека і света, пабудаванае плеядай рускіх вучоных ХІХ-ХХ стагоддзяў.
Агульныя звесткі
Інтуіцыя прычаснасці чалавека да адзінага сусветнага быцця, арганічный прыналежнасці яго да ўсіх пластоў прыроднай рэальнасці, гістарычнай уключанасці грамадства ў глабальныя — планетныя і касмічныя — працэсы са старажытных часоў прыводзіла да шукання «сусветнай касмічнай сувязі», «касмічных зносін». Гэтыя шуканні, пранікнутыя «пачуццём сусветнасці жыцця», стагоддзямі выліваліся ў формы сацыяльна арыентаванах касмічных памкненняў чалавецтва, якія адлістроўваліся ў навуковай творчасці філософаў, якія імкнуліся высветліць ролю чалавецтва ў космасе і бліжэйшыя перспектывы яго далейшай эвалюцыі. У другой палове ХІХ — пачатку ХХ стагоддзя гэтыя шуканні абумовілі яскравую духоўную з’яву — рускі касмізм.
Рускі касмізм не ёсць школай у яе навуковым разуменні ці нейкай цэласнай філасофскай сістэмай, а хутчэй адмысловы настрой думак у кругах рускай інтэлігенцыі. Цэнтральнай ідэяй рускага касмізма з’яўлялася ўяўленне аб тым, што Чалавек — складнік Прыроды, што іх не варта супрацьпастаўляць, а неабходна разглядаць у адзінстве, што Чалавек і ўсё, што яго атачае, гэта часцінкі адзінага, Сусвету. Супярэчнасць паміж Розумам і Прыродай непазбежная, але Розум адказны за адшуканне шляхоў яго дазволу. Рускі касмізм абгрунтаваў неабходнасць новай маральнай асновы ўзаемадзеяння Чалавека з Прыродай, змены прынцыпаў развіцця цывілізацыі.
Філасофія рускага касмізма абапіраецца на глабальнае планетарнае мышленне і адносіцца не столькі да асобных гнасеалагічных або іншых праблем філасофіі, колькі да цэласнага разумення чалавека, усталяванню яго місіі і сусветнай прыналежнасці. Аднаўленне натуральнай сувязі чалавека з прыродай і гісторыяй, адраджэнне духоўнага ладу жыцця, пашырэнне светаразумення чалавека да планетарнага, сусветнага ўзроўня — такія пазіцыі характарызуюць філасофію рускага касмізма. Яна абапіраецца на фундаментальны прынцып: мікрасвет падобны макрасвету, гэта значыць чалавек падобны Сусвету. Адгэтуль бачна, што глабальныя працэсы ў вызначанай ступені тоесныя лакальным, перамены ў чалавеку адпавядаюць і вызначаюць перамены ў грамадстве, змены на ўсіх узроўнях арганізацыі грамадства (і прыроды) падобныя і спалучаныя з сусветнымі зменамі.
У паняцце «рускі касмізм» укладваецца мноства часцяком разнастайных філасофскіх і мастацкіх плыняў. З вядомымі абмоўкамі ўсе гэтыя плыні можна ўмоўна аб’яднаць у тры кірункі:
Рускі касмізм супрацьстаіць заходняму сацыяцэнтрызму, які размяжоўвае і супрацьпастаўляе чалавека і прыроду, соцыум і космас. Ён таксама альтэрнатыўны ўсходнім светапоглядным пабудовам, у якіх роля чалавека не перавышае ролі пясчынкі светабудовы, дзе ён пасіўны; рускі касмізм сцвярджае чалавека ў якасці актыўнага паўнавартаснага супрацоўніка прыроды. Разам з тым касмізм выступае своеасаблівым сінтэзам тэхнагеннай (заходняй) і касмагеннай (усходняй) культур у сваім вяртанні да цэласнага бачання свету як непарыўнага адзінства космасу і чалавека.
М. Ф. Фёдараў
Зараджэнне і пачатковае развіццё рускага касмізма звязваюць з жыццём і творчасцю М. Ф. Фёдарава, якое насіла містыка-футуралагічны характар. Аднак менавіта Фёдаравым у выдадзенай яго вучнямі пасля яго смерці працы «Філасофія агульнай справы» былі закладзеныя тыя ідэі, якія акрэслілі круг праблем, якія стаяць перад цывілізацыяй і на якія абапіраліся прадстаўнікі натуральнанавуковага кірунку ў распрацоўцы канцэпцый адзінства чалавека і космасу.
Угледжваючы асноўнае зло для чалавека ў смерці, заняволянні яго сляпой сілай прыроды, Фёдараў прапанаваў ідэю рэгуляцыі прыроды сродкамі навукі і тэхнікі. Гэтую ідэю мысляр развівае ў шэрагу сваіх прац, дзе прапаноўвае сістэму дасягнення неўміручасці чалавека праз рэгуляцыю прыроды, развіццё спазнання і самаўдасканаленне чалавека. Цэласная сукупнасць гэтых бакоў дасць новую якасць — неўміручасць чалавека. «Агульная справа», па Фёдараву, — гэта ўзнаўленне былога стану свету, да грэхападзення (Адама і Евы). Пад неўміручасцю Фёдараў разумее некаторую прынцыповую сутнасць будучыні чалавецтва, канчатковае зацвярджэнне справядлівасці, маральнасці, прыгажосці, ісціны, якое суправаджаецца вечным духоўна-матэрыяльным жыццём кожнага чалавека, захаваннем яго Я. Асабістая неўміручасць выступае толькі адным з праяў гэтай сутнасці.
Калі чалавецтва навучыцца кіраваць сіламі прыроды і такім чынам пакончыць з голадам, яно тым самым пакончыць і з крыніцамі чалавечай варожасці. Чалавецтва засяродзіць усе свае сукупныя сілы на агульнай задачы па кіраванні прыродай на зямным шары і нават у межах усёй Сусвету. Свядомае кіраванне эвалюцыяй, вышэйшы ідэал адухаўлення свету расчыняецца ў Фёдарава ў паслядоўным ланцужку задач:
Адным з паслядоўнікаў Фёдарава быў Васіль Феафілавіч Купрэвіч.
М. А. Умаў
Філасофскія і светапоглядныя паданні М. А. Умaва шмат у чым не ўзгодняцца з традыцыяй рускага касмізма. Космас М. А. Умaва — космас фізіка, які вольны ад антрапамарфізму. Ён паказвае, што нягледзячы на прагрэс натуральных навук, антрапаморфны пункт погляду знаходзім і ў сучасных мысляроў, якая адрозніваецца ад старажытней тым, што яны пераносяць на прыроду ўласцівасці сваёй больш культурнай асобы. Гэтая акалічнасць, несумнеўна, паказвае, да якой ступені цяжка пазбегнуць яе чалавеку, які імкнецца вызначыць сваё дачыненне да таго «Усё», якое душыць яго сваёй веліччу і моцай. У агульным уяўленні аб космасе ў М. А. Умaва не ўтрымліваецца ні найменшага намёку на нейкія гарантыі росту жыцця, яе нястрымнай экспансіі, і пагатоў чалавекаразмернасці космасу. Аднесці М. А. Умaва да прадстаўнікоў рускага касмізма дазваляе яго гледжання на эвалюцыйны працэс. Па меркаванні Умaва, у самой стрыжню эвалюцыйнага працэсу — узрастанне этыкі. Узнікненне маральнага пачуцця, па меркаванні вучонага, з’явілася следствам спарадкаванасці жывога рэчыва, удасканаленні фізічнай абалонкі Homo sapiens. Сумленне, гэты «голас Божы ў чалавеку», нараджаецца ў нас як нейкі вышэйшы ўзровень зграбнасці і становіцца магутнай прыладай эвалюцыі: арганізуе псіхіку, парадкуе хаатычныя душэўныя віхуры, адсякае грэх і зло, бо апошнія — своеасаблівыя ўхіленні ад імклівага промня эвалюцыі, яе збоі і тупікі. Эвалюцыя немагчымая без адбору патрабаванняў натуры, і чалавечае сумленне ў вобласці свядомага — воля — з’яўляецца прыладай гэтага адбору, якія перашкаджаюць жывому вярнуцца ў тыя ўмовы, якія не адпавядаюць яго месцу ў прыродзе.
У. І. Вярнадскі
Навукова-філасофскія тэорыі Вярнадскага можна ў вызначаным сэнсе прыпадобніць трываламу падмурку, без якога ідэі і праекты рускіх касмістаў маглі бы стаць толькі фантастычнымі марамі. Ідэі Вярнадскага аб касмічнасті жыцця, аб біясферы (сферы жыцця) і наасферы (сферы розуму) сваімі далёкімі творчымі каранямі сыходзяць у новую, распачалую актыўна стварацца з канца XIX-начала XX стагоддзі філасофскую традыцыю асэнсавання жыцця і задач чалавека як вяршыннага яе спараджэння. Ідэя эвалюцыі, сфармуляваная Дарвінам і яго паслядоўнікамі, давала чалавецтву шанц для далейшага развіцця. Прычым навуковая думка, зыходзячы з тэорыі эвалюцыі, працавала ў двух кірунках. З аднаго боку, эвалюцыя якая прымітыўна разумеецца, абяцала толькі даведзены да лагічнага канцанатуральны адбор, пры якім выжывае наймоцны і найразумнейшы за рахунак слабога. Але была і іншы пункт погляду на праблему эвалюцыі, якой і прытрымваўся Вярнадскі, абумоўліваўшы самадастатковую і вышэйшую каштоўнасць чалавечай асобы. Вярнадскі з’яўляецца адным з заснавальнікаў тэорыі наасферы, якая стала найважным укладаннем у вучэнне касмізма. Наасфера — гэта сфера розуму. Яна стала фарміравацца адначасова з з’яўленнем мышлення ў чалавека, з пачаткам назапашвання інфармацыі ў грамадстве і практычнага яе выкарыстання. Чалавек, істота, нададзенае розумам і воляй, дзейнічае ў свеце з самога яго з’яўлення як творца і ператваральнік, як вольны або неадвольны дойлід «сферы розуму». Яна таму так і завецца, што вядучую ролю ў ёй гуляюць рэаліі розуму: творчыя адкрыцці, духоўныя, мастацкія, навуковыя ідэі, якія матэрыяльна здзяйсняюцца ў ператворанай прыродзе, пабудовах, прыладах і машынах, навуковых і творчых комплексах, творах мастацтва і т.д. Такім чынам, на Зямлі створаная новая штучная абалонка: біясфера, радыкальна ператвораная працай і творчасцю чалавека. Чалавек у сваіх антрапалагічных, сацыяльных гістарычных гранях істота яшчэ далёка не дасканалая, у вызначаным сэнсе «крызісная». Разам з тым існуе ідэал і мэта вышэйшага, духоўнага Чалавека, той ідэал, які і рухае ім у імкненні перасіліць уласную прыроду. Так і чалавечае стварэнне — наасфера — ёсць і яшчэ досыць дысгарманічная, змешчаная ў стане станаўлення рэальнасць, і разам з тым вышэйшы ідэал гэтага станаўлення.
К. Э. Цыялкоўскі
Касмічная філасофія Цыялкоўскага з’яўляецца адным з слупоў рускага касмізма. Яна адчувальна паўплывала на сучасную цывілізацыю пасродкам касманаўтыкі, якая стала адным з асноўных кірункаў НТР. Немалаважна і тое, што яна адносіцца да ліку нешматлікіх у рускім касмізме ўзораў цэласнай філасофска-светапогляднай сістэмы. У яго касмічнай філасофіі абмяркоўваліся ў асноўным традыцыйныя філасофскія праблемы, разгляданыя з «касмічнага пункта погляду».
Цыялкоўскі распрацоўваў так званы «актыўна-эвалюцыйны» прынцып касмізма. Яго сэнс складаецца ў тым, што лёс Сусвету залежыць ад касмічнага розуму, т.е. ад чалавецтва і іншых касмічных цывілізацый, іх преобразовательной дзейнасці. «Актыўна-эвалюцыйны» сэнс прынцыпу касмізма суіснуе ў Цыялкоўскага з больш традыцыйным сэнсам гэтага прынцыпу: «Лёс істоты залежыць ад лёсу Сусвету». Усё гэта стварае складанасці пры разуменні касмічнай філасофіі на завяршальным этапе яе станаўлення. Найважнымі прынцыпамі касмічнай філасофіі, якія ляжаць у аснове метафізікі і навуковай карціны свету Цыялкоўскага з’яўляюцца прынцыпы атамістычнага панпсіхізму, манізму, бясконцасці, самаарганізацыі і эвалюцыі.
А. Л. Чыжэўскі
Вялікі ўклад у развіццё рускага касмізму ўнес А. Л. Чыжэўскі, выбітны навуковец, заснавальнік геліа- і космабіялогіі. Неацэнны ўплыў на фарміраванне навуковага светапогляду і метадаў навуковай працы А. Л. Чыжэўскага аказаў К. Э. Цыялкоўскі. Ідэя адзінства жывога і нежывога, чалавека і Космасу, псіхічнага і фізічнага з’яўляецца асноўнай для Чыжэўскага і вызначае кірункі яго навуковых даследаванняў. Вылучэнне адважных гіпотэз з наступнай іх эмпірычнай праверкай становіцца для Чыжэўскага асноўным метадам навуковага спазнання прыроды.
Дацкая Вікіпедыя
Дацкая Вікіпедыя (па-дацку danske Wikipedia) — раздзел Вікіпедыі на дацкай мове. Гэта 24-ы па велічыні раздзел Вікіпедыі ў свеце (на 30.10.2009, заснаваны ў 2002 годзе. Змяшчаў больш за 56 753 артыкулаў (на 6 лютага 2007 года), на 30 кастрычніка 2009 - 117 654 артыкулы.
Межна (возера)
Ме́жна — возера ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці. Знаходзіцца ў басейне ракі Дрыса, за 18 км па паўднёвы ўсход ад гарадскога пасёлка Расоны, на поўнач ад вёскі Межна.
Плошча паверхні 1,34 км³. Даўжыня 3,55 км. Найбольшая шырыня 0,55 км. Даўжыня берагавой лініі 11,05 км. Найбольшая глыбіня 7,1 м, сярэдняя 3,4 м. Аб’ём вады 4,59 млн. м³. Плошча вадазбору 15 км².
Схілы катлавіны вышынёй 7—8 м, участкамі на паўночным усходзе і захадзе да 3 м, пясчаныя, параслі лесам. Берагі пясчаны, пад хмызняком, на ўсходзе зліваюцца са схіламі. Мелкаводдзе пясчанае, месцамі ілістае, глыбей дно выслана сапрапелем. Зарастае слаба. Упадаюць 4 ручаі (у тым ліку, з возера Сямёненкі), сцёк па пратоцы ў Дрысу зарэгуляваны шлюзам.
Ірына Пятроўна Шпіт
Ірына Пятроўна Шпіт (, в. Васьковычы, Жытомірская вобласць — ) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыла Ленінградскую лесатэхнічную акадэмію ў 1954 годзе. З 1954 года — архітэктар, старшы архітэктар, кіраўнік групы архітэктараў, галоўны архітэктар праектаў, кіраўнік брыгады ў Белдзяржпраекце, БелНДІПгорадабудаўніцтва.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1965 года. Пражывала ў Мінску.
Творчасць
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): рэканструкцыя Батанічнага саду (1962), азеляненне плошчы Леніна ў Мінску (1963), (1963, дыплом ВДНГ СССР), праекты планіроўкі і азелянення ўчастку БССР на ВДНГ у Маскве (1969), планіроўкі ўчастку БССР у  ва Ульянаўску (1970), праекты планіроўкі і азелянення парку культуры і адпачынку ў Гродне, азелянення тэрыторыі Брэсцкай крэпасці, праекты планіроўкі прыгарадных зон Баранавічаў, Брэста, Оршы, Пінска, Светлагорска (1971), ПДП водна-зялёнага дыяметра Брэста (1978, дыплом 1 ступені ВДНГ БССР), паркавая зона ў Наваполацку (1979, бронзавы медаль ВДНГ СССР).
Гарбачы (Бабровыцкі раён)
Гарбачы (Горбачі́) — вёска ў Бабровыцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Бабровыцкай гарадской абшчыны.
UTC+00:20
UTC+0:20 — часавы пояс, які выкарыстоўваўся ў Нідэрландах з 1909 па 1940 гады. Ён вядомы як амстэрдамскі або галандскі час.
Да 17 сакавіка 1937 года часавы пояс на самай справе быў UTC + 19 хвіл 32,13 сек. Потым ён быў спрошчаны да UTC+0:20. Калі Германія захапіла Галандыю падчас Другой сусветнай вайны, стаў выкарыстоўвацца Берлінскі час (UTC+1).
Неліярвэ (прыпыначны пункт)
Неліярвэ (Nelijärve) — прыпыначны пункт у Эстоніі. Знаходзіцца ў пасёлку Аэгвійду на лініі Талін — Нарва.
На прыпынку спыняюцца цягнікі Elron.
NGC 7626
NGC 7626 (іншыя абазначэнні — PGC 71140, UGC 12531, MCG 1-59-57, ZWG 406.76) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Місурата (муніцыпалітэт)
Місурата (مصراته) — муніцыпалітэт у Лівіі. Сталіца — горад Місурата. Насельніцтва 550 938 чалавек (2006 год).
Геаграфічнае становішча
На паўночным усходзе Місурата абмываецца водамі Міжземнага мора. Унутры краіны мяжуе з наступнымі муніцыпалітэтамі: Сурт (усход), Эль-Джабал-эль-Гарбі (поўдзень, паўднёвы захад), Эль-Маргаб (захад, паўночны захад).
Падбараны
Падбара́ны (, Подбораны) — вёска ў Мастоўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Лунненскага сельсавета.
Новае Сяло (Мёрскі сельсавет)
Но́вае Сяло́ (, Новое Село) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мёрскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Чарасы, пазней у складзе гміны Мёры Дзісенскага (з 1926 года Браслаўскага) павета Віленскага ваяводства.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Чэраскага сельсавета.
Pravda vítězí
Выраз з'яўляецца скарачэннем фразы "Праўда перамагае над усім" (Super omnia vincit veritas) з ліста прапаведніка Яна Гуса да пісьменніка Яна з Рабштэйна, напісанага ў 1413 г., альбо фразы з яго ж ліста 1415 г. "Трымайцеся праўды, якая перамагае ўсё і моц якой вечна". Рашэнне аб выкарыстоўванні дэвіза на штандары было прынята першым чэхаславацкім прэзідэнта Томашам Гарыгам Масарыкам у 1918 г.
17 жніўня
17 жніўня — дзвесце дваццаць дзевяты (дзвесце трыццаты ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Паўночны ўніверсітэт (Нарвегія)
Паўночны ўніверсітэт (Nord universitet) — нарвежская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Будзё.
Белае (возера, басейн Лучайкі)
Бе́лае — возера ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Лучайка за 3 км на поўнач ад Пастаў каля вёскі Сівіцы.
Плошча паверхні 0,31 км², даўжыня 1,02 км, максімальная шырыня 0,93 км, найбольшая глыбіня дасягае 5 м, Плошча вадазбору 1,2 км². Катлавіна акруглая. Схілы катлавіны спадзістыя вышынёй да 5 м, пакрытыя лесам. Берагавая лінія звілістая. Берагі пясчаныя.
Хільтэ (камуна)
Камуна Хільтэ (Hylte kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Халанд на паўднёвым захадзе Швецыі.
Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Хільтэбрук. Хільтэ 113-я паводле плошчы камуна Швецыі.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 10 053 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 6 гарадскіх паселішчаў (tätort) і 6 сельскіх (småort), найбольшыя з якіх:
Затышша (Бабровыцкі раён)
Затышша (Зати́шшя) — вёска ў Бабровыцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Бабровыцкай гарадской абшчыны.
Казлоўка (Мсціслаўскі раён)
Казло́ўка (, Козловка) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Капачоўскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Лютненскага сельсавета.
Барышына (Віцебскі раён)
Барышына — вёска ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці, у складзе Акцябрскага сельсавета.
Гісторыя
У XIX ст. у складзе маёнтка Сялюты. У 1834 тут 96 рэвізскіх сялянскіх душ. У 1846 прыватная ўласнасць палкоўніка памешчыка М. П. Храпавіцкага. У 1847 у вёсцы 10 двароў, 138 жыхароў. У 1878 уласнасць памешчыка І. В. Бертансана.
Цэнтральная Еўропа
Цэнтральная Еўропа з геаграфічнага пункту гледжання ўключае наступныя еўрапейскія краіны:
Мовы
(Індаеўрапейская сям'я, славянская галіна, заходнеславянская група, ляхіцкая падгрупа)
Барышына (Віцебскі раён)
Гісторыя
На пачатку XX ст. вёска ў Сялюцкай воласці Віцебскага павета і губерні.
Цэнтральная Еўропа
Тып узнаўлення
Тып узнаўлення - першы. Ва ўсіх краінах на дадзены момант дэмаграфічны крызіс.
Барышына (Віцебскі раён)
Гісторыя
З 20 жніўня 1924 вёска ў Сялюцкім сельсавеце Віцебскага раёна і акругі, з 20 лютага 1938 — Віцебскага раёна і вобласці. У 1924 сялянскія дзеці наведвалі школу ў вёсцы Сялюты. У 1926 у вёсцы 34 двары, 174 жыхары. У 1936 сюды пераселены жыхары населенага пункта Шырокава.
Цэнтральная Еўропа
Цэнтры міграцыі
У сярэднім 2 000 000 чалавек У сярэднім 300 000 чалавек
Барышына (Віцебскі раён)
Гісторыя
У 1941 у вёсцы 50 двароў, 157 жыхароў. З ліпеня 1941 па чэрвень 1944 вёска акупіравана германскімі войскамі, якія ў кастрычніку 1943 знішчылі тут усе 50 двароў і 18 мірных жыхароў. На фронце загінула 6 чал., у партызанах 2.
З 16 ліпеня 1954 вёска ў Акцябрскім сельсавеце. У 1969 тут 23 двары, 58 жыхароў.
На 1 студзеня 2003 5 двароў, 6 жыхароў. Вёска ў складзе камунальнага унітарнага сельгаспрадпрыемтсва «Сялюты».
Сігэёсі Моцідзукі
(望月 重良; нар. ) — былы японскі футбаліст. У 1997—2001 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Зэлэнэ (Бабровыцкі раён)
Зялёнае ці Зэлэнэ (Зелене) — вёска ў Бабровыцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Бабровыцкай гарадской абшчыны.
Філіп Джозеф П’ер
Філіп Джозеф П’ер (Philip Joseph Pierre) (нар. 1954/1955 годзе,, Сент-Люсія) — дзяржаўны і палітычны дзеяч Сент-Люсіі. У выніку парламенцкіх выбараў 2021 года заняў пасаду прэм'ер-міністра Сент-Люсіі 28 ліпеня.
Віктар Кліменцьевіч Кухта
Віктар Кліменцьевіч Кухта (нар., вёска Порса, Вілейскі раён, Мінская вобласць) — беларускі біяхімік. Доктар медыцынскіх навук. Прафесар. Заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь.
Біяграфія
Скончыў у 1960 годзе лячэбны факультэт Мінскага дзяржаўнага медыцынскага інстытута. У 1964 годзе абараніў дысертацыю на суісканне вучонай ступені кандыдата медыцынскіх навук на тэму: «Вывучэнне біяхімічных змяненняў у сістэме высокамалекулярных вугляводна-бялковых злучэнняў пры раку страўнікава-кішачнага тракту».
У 1974 годзе абараніў дысертацыю на суісканне вучонай ступені доктара медыцынскіх навук на тэму: «Некаторыя метабалічныя механізмы кампенсацыі кровазвароту пры хірургічным лячэнні мітральнага стэнозу».
У 1979 годзе прысвоена вучонае званне прафесара. З 1974 па 2002 года загадваў кафедрай біялагічнай хіміі МДМІ (БДМУ), а з верасня 2002 гады працуе прафесарам кафедры.
З'яўляецца аўтарам і сааўтарам 3 манаграфій і 2 падручнікаў для студэнтаў-медыкаў, 215 навуковых прац. У якасці навуковага кіраўніка і кансультанта падрыхтаваў 3 дактароў і 18 кандыдатаў навук. У 1999 годзе прысвоена званне «Заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь».
За шматгадовую навукова-метадычную і арганізатарскую працу па падрыхтоўцы медыцынскіх кадраў узнагароджаны Ганаровай граматай Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь.
Мірча I Стары
Мірча I Стары (Mircea cel Bătrân;  — ) — валашскі ваявода, а затым — гаспадар Валахіі (1386—1395, 1396—1418).
Біяграфія
Праводзіў актыўную палітычную і эканамічную дзейнасць, накіраваную на ўмацаванне пазіцый яго дзяржавы. У гады кіравання Мірчы Старога Валахія дасягнула свайго найбольшага пашырэння; яе межы праходзілі па рацэ Олт на поўначы, па Дунаі на поўдні, і ад дунайскага клама (Жалезных варотаў) на захадзе — да Чорнага мора на ўсходзе. Ён здолеў значна павялічыць даходы краіны і пачаў чаканку валашскай сярэбранай манеты, якая ўвайшла ў абарот не толькі на радзіме, але і ў суседніх краінах. Мірча пацвердзіў прывілеі, падараваныя яго папярэднікамі гораду Брашоў, а таксама стварыў спрыяльныя ўмовы для дзейнасці ў Валахіі купцоў з Польшчы і Вялікага Княства Літоўскага. Дзякуючы ўсяму гэтаму Мірча Стары здолеў павялічыць і лепш аснасціць сваё войска, умацаваць дунайскі крэпасці. Падтрымліваў дзейнасць праваслаўнай царквы.
У сваёй знешняй палітыцы Мірча Стары кіраваўся ў першую чаргу папярэджаннем турэцкай небяспекі і ў сувязі з гэтым заключыў палітычныя саюзы з хрысціянскімі царамі Еўропы. Так, пры пасродніцтве цара Малдавіі Пятра Мушата, Мірча Стары заключае ў 1389 годзе дагавор аб узаемадапамозе з польскім каралём Уладзіславам II Ягайлам. Гэты пакт быў падоўжаны ў 1404 і 1410 гадах. Ён знаходзіўся таксама ў саюзных і сяброўскіх адносінах з імператарам Свяшчэннай Рымскай імперыі і венгерскім каралём Жыгімонтам Люксембургам.
З-за таго, што Мірча Стары падтрымліваў супраціўленне балгараў і грэкаў на поўдзень ад Дуная асманскаму нашэсцю, у 1394 годзе асманская армія колькасцю ў 40 тысяч воінаў пад правадырствам султана Баязіда I, якую суправаджалі васальныя атрады з Сербіі, перайшла Дунай і ўварвалася ў Валахію. Мірча Стары на чале свайго 10-тысячнай войска не мог супрацьстаяць значна большым сілам праціўніка, і развязаў у сваёй краіне партызанскую вайну супраць захопнікаў, дзейнічаючы з засад, знішчаючы тылы і фуражыраў праціўніка, імкнучыся выклікаць голад у турэцкай арміі. 10 кастрычніка 1394 года (паводле іншых звестак — 17 мая 1395 года) адбылася вырашальная бітва пры Равінэ, пасля якой туркам прыйшлося пакінуць Валахію. Пасля гэтага Мірча Стары, пры дапамозе караля Жыгімонта, здолеў ліквідаваць пагрозу з боку турэцкага стаўленіка на прастол Валахіі Улада.
У 1396 годзе Мірча Стары ўдзельнічае на баку венграў у крыжовым паходзе супраць туркаў, які скончыўся паражэннем крыжакоў 25 верасня пад балгарскім горадам Нікопал. У 1397 і 1400 гадах Мірча паспяхова адбіваў набегі туркаў на сваю краіну. Пасля разгрому туркаў войскамі Тамерлана ў 1402 годзе ў бітве пры Ангоры ў Асманскай дзяржаве пачынаецца перыяд міжусобіц і барацьбы за ўладу. Мірча сумесна з венграмі выкарыстоўваюць яго для арганізацыі новага крыжовага паходу супраць асманаў. У 1404 годзе ён вяртае ў склад Валахіі Дабруджу. Мірча таксама ўмешваецца ў барацьбу прэтэндэнтаў на султанскі прастол і падтрымлівае ў ёй Мусу, на некаторы час які здолеў стаць султанам. Мірча Стары быў вядомым заступнікам мастацтваў, займаўся будаўніцтвам (у прыватнасці, па яго загадзе быў узведзены манументальны будынак манастыра Козія, створанага па ўзоры Крушавацкага сабора ў Сербіі). У канцы свайго кіравання Мірча Стары быў вымушаны падпісаць з туркамі дагавор, паводле якога тыя прызнавалі незалежнасць Валахіі за выплату ім штогод 3 тысяч залатых.
Вобраз у мастацтве
У 1989 г. у Румыніі быў зняты гістарычны фільм «Мірча», дзе апавядаецца пра жыццё Мірчы I Старога. Акрамя таго ў фільме паказаны яго ўнук Улад у дзяцінстве, будучы гаспадар Валахіі Улад III Цэпеш. У СССР гэты фільм выйшаў пад назвай «Высакародная спадчына».
Ушанаванне памяці
Імем Мірчы Старога (Mircea) названы навучальны парусны карабель сучасных румынскіх ВМС.
NGC 7627
NGC 7627 (іншыя абазначэнні — NGC 7641, PGC 71241, UGC 12556, MCG 2-59-29, ZWG 431.47) — спіральная галактыка (Sa) ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 7627, NGC 7641.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Эль-Маргаб (муніцыпалітэт)
Эль-Маргаб (المرقب) — муніцыпалітэт у Лівіі. Сталіца — горад Аль-Хумс. Насельніцтва 432 202 чалавек (2006 год).
Геаграфічнае становішча
На поўначы Эль-Маргаб абмываецца водамі Міжземнага мора. Унутры краіны мяжуе з наступнымі муніцыпалітэтамі: Місурата (усход), Эль-Джабал-эль-Гарбі (захад), Тарабулус (паўночны захад).
Катэрыніўка (Бабровыцкі раён)
Катэрыніўка (Катери́нівка) — вёска ў Бабровыцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Бабровыцкай гарадской абшчыны.
Эдуард Готлаб Цэлер
Эдуард Готлаб Цэлер(Eduard Gottlob Zeller;, Клейнботвар — , Штутгарт) — нямецкі тэолаг, філосаф і гісторык філасофіі XIX стагоддзя.
Эдуард Цэлер нарадзіўся ў сям'і чыноўніка. З 1831 ён вывучаў тэалогію і філасофію ў Цюбінгенскай багаслоўскай семінарыі. За працу пра «Законы» Платона ён атрымлівае навуковую ступень у 1836 годзе. У 1840 годзе становіцца дацэнтам. З 1862 — прафесар філасофіі ў Гайдэльбергу; ў 1872—1894 гадах — у Берліне.
Будучы прадстаўніком Цюбінгенскай школы, выкарыстоўваў метад гістарычна-крытычнага антыказнаўства. Аўтар класічнай працы «Філасофія грэкаў у яе гістарычным развіцці» («Die Philosophie der Griechen in ihrer geschichtlichen Entwicklung», Tl. 1-3, Tübingen, 1844—1852).
Кабыжча
Кабыжча (Коби́жча) — вёска ў Бабровыцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Бабровыцкай гарадской абшчыны.
У ХІХ стагоддзі сяло Кабыжча было ў складзе Кабыжцкай воласці Казэлэцкага павета Чарнігаўскай губерні.
Ставангерскі ўніверсітэт
Ставангерскі ўніверсітэт (Universitetet i Stavanger) — нарвежская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Ставангер.
Замчышча (засценак)
За́мчышча — колішні засценак на правым беразе Свіслачы, цяпер у межах горада Мінска.
На поўначы ад Замчышча месціцца Архірэйская Слабада, па паўночным захадзе — Архірэйская Пустыня, на захадзе — Чыжоўка, на ўсходзе — Падлоссе.
Гісторыя
У канцы XIX стагоддзя засценак у Сеніцкай воласці Мінскага павета, уласнасць Варатніцкіх. У 1917 годзе фальварак Замчышча, двор, 18 жыхароў (10 беларусаў, 8 палякаў).
У 1930 годзе арыштаваны і сасланы Шаблоўскі Франц Язэпавіч (нар. 1869), уласнік аднаасобнай гаспадаркі на хутары Замшчышча, тады Самахвалавіцкага раёна Менскай акругі. Уласнасць нацыяналізаваная, тут размясціўся Дом адпачынку «Замчышча». Пасля Другой сусветнай вайны размешчанае педагагічнае вучылішча. У 1975 годзе тут утворанае Мінскае авіяцыйнае вучылішча.
Тарабулус
Тарабулус (شعبية طرابلس) — муніцыпалітэт у Лівіі. Сталіца — горад Трыпалі. Насельніцтва 1 065 405 чалавек (2006 г.).
Казімір I Аднавіцель
Казімір І Аднавіцель ( —, Познань) — польскі князь (1034—1058, з перапынкамі) дынастыі Пястаў. Сын Мешкі І і Рыхэзы Латарынгскай.
У 1026 г. быў аддадзены на выхаванне ў адзін з польскіх кляштараў. Пасля смерці бацькі супраць заняўшага яго месца Казіміра І выступілі прадстаўнікі заможных радоў і духавенства, а падуладную яму дзяржаву ахапіў сялянскі бунт, заснаваны на ідэі звароту да паганства, што з'яўлялася следствам незавершанай канфесіяналізацыі і эканамічнага прыгнёта.
Казімір І пакінуў краіну і напачатку жыў пры двары венгерскага караля Іштвана І, а пасля ў сваёй маці ў Саксоніі. Выкарыстаўшы складанае становішча Польшчы, у 1038 г. чэшскі князь Бржэціслаў захапіў Гнезна, адкуль вывез рэліквіі святога Войцеха і далучыў да Чэхіі Сілезію.
Заклапочаны праблемаю вяртання Польшчы да паганства, імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі Генрых III аказаў Казіміру І дапамогу фінансавымі і ваеннымі сродкамі (500 рыцараў) для вяртання ўлады, якую той выкарыстаў і ў 1039 г. аднавіў сваю ўладу ў Польшчы і падавіў паганскае паўстанне. Аднак за дапамогу Казімір І прызнаў сюзерэнітэт імперыі.
У 1042 г. ажаніўся з сястрой вялікага кіеўскага князя Яраслава, Дабранегай (пры крышчэнні атрымала імя Марыя).
З мэтай поўнага ўзнаўлення дзяржаўнай арганізацыі Казімір І імкнуўся да аднаўлення польскай царквы. Таму ён выдзяляў на гэтыя мэты вялікія сродкі і нават заснаваў у Тынцы кляштар бенедыкцінцаў. Аднак «гэта было нялёгкай задачай», паколькі рымскія папы Бенедзікт І і Леў ІХ знаходзіліся пад уражаннем хуткага разбурэння польскай дзяржавы і новай царкоўнай правінцыі. Усё ж у 1046 г. Казімір І аднавіў кракаўскае біскупства, якое ўзначаліў Арон, асабісты герб якога пазней прыняў кракаўскі капітул. Але польскае архібіскупства так і не было адноўлена.
У 1047 г. пры дапамозе русінскіх войск, прадастаўленых у дапамогу кіеўскім князем Яраславам, Казімір І вярнуў Мазовію і Усходняе Памор'е (Заходняе Памор'е ў гэты час увайшло ў склад імперыі). У 1050 г. ён здзейсніў паспяховы паход на Сілезію, якую ўключыў у склад адноўленага ім княства. У гэту польска-чэшскую спрэчку ўмяшаўся імператар і на праведзеным у Кведлінбургу з'ездзе было прынята рашэнне аб тым, што Сілезія застаецца ў складзе Польшчы, аднак Казімір І павінен быў выплаціць чэхам 500 грывен срэбра і 30 золата. Памёр 28 лістапада 1058 г.
Дзеці ад шлюба з Дабранегай:
Пагром у Брэсце
Пагром у Брэсце  — антысеміцкае выступленне, якое адбылося 13 мая 1937 года ў горадзе Брэст, які на той час належаў Польскай Рэспубліцы. Асноўнымі жыхарамі горада ў той час былі яўрэі і палякі. У выніку пагрому 54 чалавекі (50 яўрэяў і 4 палякі) атрымалі раненні.
Прычына пагрому — канфлікт паміж супрацоўнікам паліцыі Стафанам Кендсзіёрам і васямнаццацігадовым гандляром мяса Вэвэлем Шчарбоўскім на Малым рынку. Гэты канфлікт павінны разглядацца на фоне таго, што шхіта часта выкарыстоўвалася ў якасці падставы для дзеянняў супраць яўрэяў. Шчарбоўскі напаў на паліцэйскага, які зрабіў заўвагу, што гандаль такім таварам з’яўляецца незаконным. Кендзіёра памёр ад атрыманых траўмаў у гэты ж дзень.
З-за бяздзейнасці ўлады падчас пагрому пры Міністэрстве ўнутраных спраў была створана камісія па расследванні. Судовы працэс па справе адбыўся 15 чэрвеня 1937 гады. Вэвэль Шчарбоўскі быў прысуджаны да смяротнага пакарання, удзельнікі пагрому былі прысуджаны да некалькіх месяцаў пазбаўлення волі.
Букавель
Букавель (Буковель) — найбуйнейшы гарналыжны курорт Украіны. Размешчаны паблізу сяла Паляніца Ярэмчанскага гарадскога савета Івана-Франкоўскай вобласці, каля падножжа гары Букавель, на вышыні 920 метраў над узроўнем мора. Найвышэйшы пункт курорта — гара Доўга — 1372 м. Сезон доўжыцца з канца лістапада да сярэдзіны/канца красавіка. У 2012 годзе Букавель прызнаны самым хутка развіваным гарналыжным курортам свету.
17 кастрычніка
17 кастрычніка — дзвесце дзевяносты (дзвесце дзевяноста першы ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Букавель
Горнае возера
Улетку 2014 года Букавель адкрыў самае вялікае штучнае возера ва Украіне:
Возера стала самым маштабным праектам курорта коштам амаль у 150 млн грн.
Берагі возера абсталявалі шэзлонгамі, зонамі адпачынку і пляжнымі кафэ. Менавіта на возеры разгарнулі ўвесь спектр водных забаў:
NGC 7628
NGC 7628 (іншыя абазначэнні — PGC 71153, UGC 12534, MCG 4-55-5, ZWG 476.14) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Букавель
Горнае возера
Для бяспекі адпачывальнікаў на ўсіх атракцыёнах працуюць вопытныя інструктары, на пляжы акрэдытаваныя ратавальнікі, а зоны для купання і водных забаў — размежаваныя. Вада ў возеры крышталёва чыстая і награваецца да 20-22 градусаў. Сярод адпачывальнікаў возера ўжо атрымала назву «Карпацкае мора».
Трасы і пад’ёмнікі
Букавель размешчаны на пяці гарах: Доўга (1372 м), Букавель (1127 м), Бульчынеха (1455 м), Бабін Пагар (1180 м), Чорная Клева (1241 м), прапанавана агулам каля 60 км трас (сінія, чырвоныя і чорныя). На ўсіх трасах ёсць снежныя гарматы, некалькі трас абсталяваны стацыянарным асвятленнем.
Трасы праходзяць на спецыяльна падрыхтаваных схілах, абсталяваны снегавымі гарматамі, падрыхтаваны для катання спецыяльнай снеганапыляльнай і снегатрамбавальнай тэхнікай. У сезон на курорце функцыянуе 16 сучасных пад’ёмнікаў з агульнай прапускной здольнасцю 34700 чал./гадзіну.
16 пад’ёмнікаў: