cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бялград
Насельніцтва
Паводле дадзеных перапісу 2002 г., у Бялградзе пражывае прыкладна 1 576 124 чалавек. Па этнічным складзе, сярод жыхароў пераважаюць сербы (1 417 187), затым югаславы (22 161), чарнагорцы (21 190), цыганы (19 191), харваты (10 381), македонцы (8 372) і мусульмане (4 617). Акрамя таго, у Бялградзе жыве вялікая колькасць сербаў з усёй былой Югаславіі, якія прыбылі ў горад у пошуках лепшага жыцця, або бежанцы ад вайны і этнічных чыстак. Беручы пад увагу вялікую колькасць сербскіх бежанцаў з Харватыі, Босніі і Герцагавіны і з Косава, а таксама студэнтаў, агульная колькасць жыхароў Бялграда, па неафіцыйных дадзеных, можа перавышаць 2 млн чалавек.
У Бялградзе таксама жывуць і шматлікія іншыя народы былой Югаславіі, што ў значнай ступені з’яўляецца вынікам былога статусу горада — сталіцы шматэтнічнай Югаславіі. Па некаторых звестках, у Бялградзе жыве некалькі тысяч кітайцаў, якія прыехалі сюды ў сярэдзіне 1990-х на будоўлю. . Ёсць і арабская абшчына, якую ўтвараюць былыя студэнты з арабскіх краін, якія пасля вучобы засталіся ў Сербіі. . Большасць арабаў, якія жывуць у Бялградзе, з’яўляюцца выхадцамі з Сірыі, Іарданіі і Ірака.
Сярод разнастайнага склада насельніцтва, вылучаюцца наступныя рэлігійныя абшчыны: праваслаўная — самая вялікая на сённяшні дзень (прыкладна 1 429 170 чал.), мусульманская (20 366 чал.) і каталіцкая(16305). Існавала вялікая яўрэйская абшчына, але пасля нацысцкай акупацыі 1941 г. іх колькасць скарацілася да 415, таксама існуе пратэстанская (3 796).
Транспарт
Бялград мае найважнейшае транспартнае значэнне як важны чыгуначны вузел і месца скрыжавання асноўных аўтамагістралей, міжнародны рачны порт, аэрапорт і тэлекамунікацыйны цэнтр. Тут засяроджаныя важныя эканамічныя і сельскагаспадарчыя магутнасці, асабліва металургічная, машынабудаўнічая і электронная прамысловасць, затым гандаль і банкаўская справа.
Культура
Бялград — сталіца сербскай культуры, адукацыі і навукі. У горадзе сканцэнтраваны найбольшы лік устаноў нацыянальнага значэння з вобласці навукі і мастацтва.
У Бялградзе знаходзяцца Храм Святога Савы (самая вялікая царква на Балканах), Калемегдан (Бялградская крэпасць), помнікі культуры і іншыя нерухомыя культурныя каштоўнасці, шматлікія археалагічныя раскопы з узорамі матэрыяльнай культуры, якія сведчаць аб развітой цывілізацыі і культуры на тэрыторыі Бялграда ад мінулага да сённяшняга дня.
Адукацыя
У Бялградзе дзейнічаюць два дзяржаўныя ўніверсітэты і некалькі прыватных інстытутаў, якія даюць вышэйшую адукацыю: Бялградскі ўніверсітэт мастацтваў. Бялградскі ўніверсітэт бярэ вытокі ад Вялікай школы, заснаванай у 1808. Сёння тут навучаюцца больш за 70 000 студэнтаў.
У горадзе размешчаныя Сербская акадэмія навук і мастацтваў, заснаваная ў 1886 г. як Сербская каралеўская акадэмія, і Нацыянальная бібліятэка Сербіі, якая з’явілася ў 1832 г.
230 000 студэнтаў, якія вучацца ў горадзе, навучаюць 22 000 супрацоўнікаў у больш чым за 500 будынкаў агульнай плошчай 1 100 000 квадратных метраў.
Гарады-пабрацімы
Бялград пабрацім з наступнымі гарадамі :
Іншыя формы супрацоўніцтва і сяброўства паміж гарадамі, аналагічныя пабрацімству:
Бялград у відэагульнях
Бялград прысутнічае ў папулярнай камп’ютарнай відэагульне Battlefield 2142nd, вытворца EA Games. Зямля, на якой адбываюцца дзеянні — гэта карта Бялграда.
У гульні Half-Life 2, будынак Нацыянальнага ўрада Рэспублікі Сербія прыстасаваны для горада Горад 17, у якім адбываюцца дзеянні гульні. Будынак з’яўляецца там пад назвай Overvoc neksus.
Чарнякава (гміна)
Гміна Чарнякава (Gmina Czerniaków) – колішняя вясковая гміна, якая існавала да 1926 года ў Палескім ваяводстве Польскай Рэспублікі (цяпер тэрыторыя Беларусі). Сядзіба размяшчалася ў Чарнякаве.
Rapyd
Rapyd — глабальная аплатная платформа, запушчаная ў 2016 годзе кампанія прадастаўляе лічбавыя плацяжы і выплаты і фінансавыя паслугі для вэб-сайтаў электроннай камерцыі, мабільных распрацоўшчыкаў праграм.
Кампанія мае офісы ў ЗША, Ізраілі, Нідэрланды і Сінгапуры. Па стане на студзень 2021 года, кампанія ацэньваецца ў $ 2,5 млрд і мае каля 270 супрацоўнікаў.
Агляд
Rapyd быў заснаваны ў 2016 годзе, як E-кашалёк пад назвай CashDash, каб паменшыць зборы за міжнародныя вандроўцы здымаючы наяўныя грошы з банкаматаў за мяжой. Першы дадатак E-кашалька была запушчана ў 2017 годзе. Кампанія стала паслугай B2B у 2018 годзе і пачаў развіваць свае API, каб дазволіць іншым прадпрыемствам, каб атрымаць доступ да сваёй глабальнай сеткі ў абмен на зборы здзелкі, падобныя на AWS.
Кампанія пабудавала API, які дазваляе кліентам выкарыстоўваць фінансавыя паслугі, якія ахопліваюць плацяжы, збору сродкаў, фонд выплаты, замежнай валюты, выдачы карты, Ewallets, IBAN і віртуальныя рахункі IBAN выпускае і г.д.
Rapyd забяспечвае доступ да 900+ спосабаў аплаты ў больш за 100 краінах свету.
Кіраўніцтва
Rapyd заснаваны трыма людзьмі — генеральным дырэктарам Арыкам Шцілманам, Аркадзем Карпманам і Омерам Прыелам.
Інвестыцыі
Rapyd мае 16 інвестараў. Кампанія сабрала $ 470 млн у 4 раўндах фінансавання.
Фінансаванне
У лютым 2019 года кампанія падняў 40 мільёнаў долараў ад General Catalyst and Stripe.
У кастрычніку 2019 года Rapyd сабраў 100 мільёнаў долараў з Oak HC / FT з Tiger Global, Coatue, General Catalyst, Stripe і іншымі.
У снежні 2019 года, дадатковыя 20 мільёнаў долараў былі ўкладзеныя партнёрамі Durable Capital.
13 студзеня 2021 года кампанія атрымала 300 мільёнаў долараў ад Coatue.
Партнёрства і паглынанне
У кастрычніку 2019 года Rapyd стаў партнёрам з MasterCard.
У 2020 годзе, кампанія абвясціла аб партнёрстве з Visa.
У красавіку 2020 года 2020 Rapyd купіў пастаўшчык паслуг аплаты KORTA.
У красавіку 2020 Rapyd быў названы ў Fintech 250: Top Fintech кампаніі 2020.
У снежні 2020 года запуск быў названы сярод самых інавацыйных B2B стартапаў у рэйтынгу Retail Tech 100.
У красавіку 2021 года, Rapyd аб’яднаўся з Lano, яка дапамагае прадпрыемствам з кіраванні іх аддаленых каманд.
Плугатар (Талалаіўскі раён)
Плугатар (Плугата́р) — вёска ў Талалаіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Пагарэлка (Любанскі раён)
Пагарэ́лка (, Погорелка) — пасёлак у Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Рачэнскага сельсавета.
Алег Анатолевіч Патоцкі
Алег Патоцкі (нар., ) — беларускі футбаліст, паўабаронца клуба «Іслач».
Клубная кар’ера
З 2008 года гуляў за дубль барысаўскага БАТЭ, потым пачаў праходзіць у асноўны склад. Сезон 2012 правёў у арэндзе ў магілёўскім «Дняпры», дапамог клубу перамагчы ў Першай лізе. У студзені 2013 года перайшоў у «Дняпро» на трывалай аснове, але ўжо не меў месца ў асноўным складзе. Пад канец сезона стаў часцей з’яўляцца ў стартавым складзе, звычайна на пазіцыі цэнтральнага атакуючага паўабароцы.
У сакавіку 2014 года кантракт з «Дняпром» быў разарваны па ўзаемнай згодзе, і неўзабаве Алег стаў іграком «Гарадзеі». Першую палову сезона 2014 прапусціў з-за траўмы, пазней замацаваўся ў аснове «Гарадзеі».
У студзені 2015 года быў на праглядзе ў «Тарпеда-БелАЗ», але беспаспяхова. Пазней на працягу значага перыяду знаходзіўся ў стане бабруйскай «Белшыны», аднак у сакавіку пакінуў Бабруйск. З-за траўмы прапусціў пачатак сезона 2015, а ў маі падпісаў кантракт з першалігавай «Іслаччу». У сезоне 2015 рэдка з’яўляўся на полі, аднаўляючыся ад траўмы. У першай палове сезона 2016 трывала гуляў у стартавым складзе «Іслачы», якая выйшла ў Вышэйшую лігу, але ў жніўні атрымаў чарговую траўму і выбыў да канца сезона.
У студзені 2017 года падоўжыў кантракт з клубам. У пачатку сезона 2017 гуляў за дубль, пазней вярнуў месца ў асноўным складзе і ў выніку быў прызнаны найлепшым іграком каманды ў сезоне. У студзені 2018 года стала вядома, што Патоцкі працягне выступаць за «Іслач». У сезоне 2018 быў трывалым іграком стартавага складу.
У пачатку 2019 года таксама разглядаўся як ігрок асновы, аднак 14 сакавіка ў кубкавым матчы супраць БАТЭ атрымаў цяжкую траўму, з-за якой выбыў на працяглы тэрмін. Вярнуўся на поле толькі ў канцы верасня таго ж года. У лістападзе 2019 года падоўжыў кантракт з «Іслаччу». У сезоне 2020 быў трывалым іграком стартавага складу каманды. У пачатку 2021 года стаў адным з нешматлікіх вопытных ігракоў, якія засталіся ў камандзе пасля таго, як яна ўзяла курс на амаладжэнне. У сезоне 2021 гуляў пераважна ў стартавым складзе, часам адсутнічаў з-за траўм.
Вуліца Ягаўкіна (Гомель)
Вуліца Ягаўкіна — вуліца ў Чыгуначным раёне горада Гомеля. Адносіцца да жылога масіву Прудок. Праходзіць ад вуліцы Каменшчыкава да гарадской мяжы Гомеля з Пакалюбіцкім сельсаветам, збочвае на паўднёвы ўсход і, робячы кола міма Алімпійскай вуліцы, замыкаецца на сваім жа адрэзку ў раёне між дамамі №95 і №97. Таксама мае адгалінаванне, злучанае з Ніжняй вуліцай. Перасякаецца з вуліцай Свірыдава і сама з сабой. На яе выходзяць 1-ы завулак Ягаўкіна, Круты завулак, безыменны правулак ад вуліцы Крупскай, 2-і завулак Крупскай і Алімпійская вуліца. Складаецца з індывідуальнай забудовы пераважна сядзібнага тыпу.
З гісторыі
Сфарміравалася, па ўсім відаць, у пасляваенны час. На нямецкіх авіяфотаздымках 1941 года на месцы будучай вуліцы зафіксаваныя прысядзібныя ўчасткі. Станам на 1961 год адна частка вуліцы называлася 2-й вуліцай Крупскай, а другая — 2-й Кальцавой вуліцай. Пазней дзве часткі былі аб’яднаныя пад цяперашняй назвай, нададзенай у гонар Я. П. Ягаўкіна — савецкага воіна-танкіста, які загінуў падчас Гомельска-Рэчыцкай аперацыі 1943 года.
Мастацкая галерэя Новага Паўднёвага Уэльса
Мастацкая галерэя Новага Паўднёвага Уэльса (Art Gallery of New South Wales (AGNSW)) — карцінная галерэя, размешчаная ў горадзе Сідней (штат Новы Паўднёвы Уэльс, Аўстралія). Найбуйнейшая галерэя Сіднея і чацвёртая па велічыні ў Аўстраліі. Уваход у галерэю свабодны.
Калекцыя
Калекцыя складаецца з наступных раздзелаў:
Азіяцкае мастацтва
Пачатак калекцыі азіяцкага мастацтва быў пакладзены ў 1879 годзе, калі пасля правядзення сусветнай выстаўкі ў Сіднеі (першай сусветнай выстаўкі ў Паўднёвым паўшар'і) урад Японіі падарыў вялікую калекцыю керамікі і бронзы. У наступны перыяд азіяцкая калекцыя значна пашырылася і ўключае ў сябе творы мастацтва з краін Паўднёвай, Паўднёва-Усходняй і Усходняй Азіі.
Аўстралійскае мастацтва
Калекцыя датуецца пачаткам 1800-х гадоў і ўключае ў сябе мноства знакавых карцін і скульптур аўстралійскага мастацтва. 19 стагоддзе прадстаўлена такімі аўстралійскімі мастакамі як Джон Гловер, Артур Стрытан, Юджын фон Герар, Джон Пітэр Расел, Том Робертс, Дэвід Дэвіс, Чарлз Кондэр, Эмануэль Філіпс Фокс, Фрэдэрык Мак-Кабін, Сідні Лонг і Джордж Вашынгтан Ламберт.
ХХ стагоддзе прадстаўлена такімі мастакамі як Артур Бойд, Руперт Бані, Грэйс Косінгтан Сміт, Герберт Хепберн Калверт, Уільям Добел, Расел Драйсдэйл, Джэймс Глісан, Сідні Нолан, Джон Олсен, Маргарэт Прэстан, Х'ю Рамсей, Лойд Рыз, Імант Тылерс, Джон Уільямс Трыстрам, Роланд Вейкелін, Брэт Уайтлі, Фрэд Уільямс і Блемір Янг.
Сорак чатыры працы, якія знаходзяцца ў галерэі, былі ўключаныя ў выданне «100 шэдэўраў аўстралійскай жывапісу» ў 1973 годзе.
Заходняе мастацтва
Галерэя мае вялікую калекцыю брытанскага мастацтва віктарыянскай эпохі, у тым ліку вялікую колькасць прац Фрэдэрыка Лейтана і Эдварда Джона Пойнтэра. Значна менш работ галандскіх, французскіх і італьянскіх мастакоў 16-га, 17-га і 18-га стагоддзяў, такіх як Пітэр Паўль Рубенс, Каналета, Бранзіна, Даменіка Бекафумі і Нікола дэль Абатэ. Гэтыя працы вісяць побач з творамі Эжэна Дэлакруа, Джона Канстэбла, Форда Медакса Браўна, Вінцэнта ван Гога, Агюста Радэна, Клода Манэ, Поля Сезана і Каміля Пісаро.
Брытанскае мастацтва 20-га стагоддзя займае значнае месца ў калекцыі разам з працамі найбуйнейшых еўрапейскіх мастакоў, такіх, як П’ер Банар, Жорж Брак, Пабла Пікаса, Эрнст Людвіг Кірхнер, Альберта Джакамеці і Джорджыа Марандзі.
Экспедыцыя Шэклтана — Роўэта
Перадгісторыя
Пасля бясслаўнага заканчэння Імперскай трансантарктычнай экспедыцыі, здзейсніўшы кароткае лекцыйнае турнэ па ЗША, Шэклтан 29 мая 1917 года вярнуўся ў Лондан. Па ўзросту — яму было 43 гады — ён не падлягаў прызыву, у дадатак, пакутаваў ад сардэчнага захворвання, але імкнуўся ў войска і неаднаразова накіроўваў хадайніцтвы адправіць яго на. У кастрычніку 1917 года ён быў прызначаны кіраўніком дыпламатычнай місіі, якая павінна была пераканаць ўрады Аргенціны і Чылі ўступіць у вайну на баку Антанты. Спроба скончылася няўдачай, у красавіку 1918 года Шэклтан вярнуўся на радзіму. Цяжкі душэўны стан прывёў яго да алкагалізму. Нягледзячы на няўдачу, Шэклтана накіравалі на Шпіцберген для даследавання магчымасці брытанскай анексіі архіпелага: місія праводзілася пад выглядам геалагічнай экспедыцыі. Па дарозе ў Арктыку Шэклтан злёг у Тромсё, дзе ў яго адбыўся сур'ёзны сардэчны прыступ. Паколькі місія на Шпіцберген не адбылася, Шэклтану далі часовы чын маёра і адправілі ў складзе ваеннай місіі ў Мурманск. Служба на другіх ролях не задавальняла яго, у адным з лістоў ён скардзіўся, што «не можа знайсці сябе, калі не знаходзіцца сярод бур у дзікіх землях». У лютым 1919 года Шэклтан вярнуўся ў Лондан з праектам асваення прыродных рэсурсаў Паўночнай Расіі ў кааперацыі з мясцовым белым урадам. Правал прывёў да крушэння і гэтых планаў. За ўдзел у інтэрвенцыі ён быў узведзены ў афіцэры Ордэна Брытанскай імперыі. Шэклтану прыйшлося выступаць з публічнымі лекцыямі пра свае падарожжы, каб зарабіць на жыццё і разлічыцца з вялізнымі даўгамі па папярэдняй экспедыцыі. Узімку 1919—1920 гадоў ён на працягу пяці месяцаў па шэсць дзён у тыдзень выступаў з лекцыямі, даючы іх двойчы ў дзень: у снежні 1919 года выйшла яго кніга «Поўдзень», якая апісвае ход Імперскай экспедыцыі, але яна не выклікала цікавасці сучаснікаў. Нягледзячы на адчайнае фінансавае становішча, у 1920 годзе Шэклтан пачаў распрацоўваць планы новай палярнай экспедыцыі.
Першапачатковы план
У пачатку 1920 года Шэклтан вырашыў перанесці сваю дзейнасць у Арктыку, а менавіта ў недаследаваны раён Мора Бафорта, на поўнач ад Аляскі і на захад ад Канадскага Арктычнага архіпелага. Шэклтан падзяляў перакананне, што дзесьці ў гэтым раёне маецца неадкрытая суша, якая выклікае як навуковы, так і эканамічны інтарэс. Ён таксама разлічваў дайсці да арктычнага, размешчанага ў гэтым раёне. У сакавіку 1920 года план Шэклтана быў ухвалены Каралеўскім геаграфічным таварыствам і падтрыманы канадскім урадам. Шэклтан разлічыў, што бюджэт экспедыцыі складзе 50 000 фунтаў стэрлінгаў. У канцы 1920 года Шэклтан аднавіў сяброўства са школьным прыяцелем — Джонам Куілерам Роўэтам, які разбагацеў на вытворчасці спірту. Ён вылучыў Шэклтану неабходную суму, на якую ў студзені 1921 года даследчык змог купіць 200-тонны нарвежскі кітабоец Foca I, перайменаваны ў «Квэст», і пачаць набыццё рыштунку і наём экіпажа, нягледзячы на тое, што так і не расплаціўся з абавязкамі па Імперскай экспедыцыі.
У маі 1920 года ў Канадзе змяніўся ўрад, новы прэм'ер-міністр А. Меен адмовіў у фінансавай падтрымцы экспедыцыі. Роўэт пераканаў Шэклтана не адмяняць паход, але змяніць яго мэты — з гэтага часу планы былі пераарыентаваны на Антарктыду. Упершыню пра гэта Шэклтан напісаў доктару Мак-Ліну, які знаходзіўся ў Канадзе для закупкі ездавых сабак: цяпер планавалася шырокая праграма разведкі і картаграфавання ўзбярэжжаў, акіянаграфічныя даследаванні і разведка карысных выкапняў.
Новыя мэты
Да чэрвеня 1921 года Шэклтан прадставіў план комплекснай акіянаграфічнай экспедыцыі ў Паўднёвым акіяне, які прадугледжваў плаванне вакол усяго Антарктычнага мацерыка і картаграфаванне каля 2000 міль (3200 км) узбярэжжаў, да тых часоў не вядомых даследчыкам. Праграма ўключала наведванне і картаграфаванне малавядомых астравоў і праверку існавання «астравоў-прывідаў», такіх як Дауэрці, архіпелаг Німрад і Туанакі, разведку карысных выкапняў. Таксама Шэклтан збіраўся даследаваць дно акіяна вакол вострава Гоф, каб высветліць прыроду «падводных структур, якія злучаюць Афрыку і Паўднёвую Амерыку». На думку біёграфаў Шэклтана, дадзены план быў празмерна амбіцыйным для маленькай экспедыцыі працягласцю ў два гады і з'яўляўся, хутчэй за ўсё, імправізацыяй.
Экспедыцыйнае судна
У сакавіку 1921 года Шэклтан пераназваў сваё судна ў Quest («Пошук»). Гэта было вельмі маленькае судна водазмяшчэннем 214 тон, даўжынёй 111 футаў (33 м), абсталяванае дапаможным паравым рухавіком, які забяспечваў хуткасць у 5 вузлоў. Пабудавана яно было ў 1917 годзе. Судна было дрэнна прыстасавана для далёкіх плаванняў: мела малы запас правіянту і паліва, было складаным у кіраванні і хісткім. Нягледзячы на пэўныя выгоды для экіпажа, судна цалкам не падыходзіла для экспедыцыі з гэткімі складанымі задачамі, і таму кожны заход у порт заўсёды пачынаўся з рамонту.
Каманда
Хоць у газеце Times і пісалі, што «Шэклтан плануе ўзяць з сабой 12 чалавек, у асноўным тых, хто ўжо суправаджаў яго», але ў рэчаіснасці з 20 чалавек каманды палярны досвед мелі ўсяго 8. Аднак гэта былі палярныя ветэраны: так, боцман Дэл плаваў яшчэ на «Дыскаверы» у 1901—1904 гадах. З некаторымі з ветэранаў Імперскай экспедыцыі Шэклтан яшчэ не расплаціўся да 1921 года, але яны ўсё роўна гатовыя былі яго суправаджаць.
Для Фрэнка Уайлда, старэйшага памочніка камандзіра, гэта была ўжо пятая антарктычная экспедыцыя і трэцяя разам з Шэклтанам. Капітанам «Квэста» стаў былы капітан «Эндзьюранса» Фрэнк Уорслі. Ветэранамі былі: абодва суднавыя лекары Аляксандр Мак-Лін і Джэймс Мак-Ілрай, метэаролаг Леанард Хасэ, машыніст Альфрэд Кэр, матрос Том Мак-Леод і кок Чарлз Грын. Шэклтан хацеў займець і Томаса Крына, але той сышоў у адстаўку з флоту і адмовіўся ад запрашэння.
Пілот Радэрык Кар, які кіраваў самалётам Avro Baby, быў прадстаўніком Каралеўскіх ваенна-паветраных сіл Новай Зеландыі. З Шэклтанам яны пазнаёміліся ў Мурманску, потым Кар служыў у ВПС Літвы. Паколькі самалёт не выкарыстоўваўся, Кар, у асноўным, асіставаў судовым навукоўцам. Шэфам навуковага атрада быў аўстраліец Х'юберт Уілкінс, у атрад уваходзіў таксама канадскі геолаг Уайберт Дуглас, які першапачаткова разлічваў на дрэйф у мора Бафорта.
Двое членаў каманды былі бойскаўтамі: газета зладзіла конкурс, у якім удзельнічалі 1700 скаўтаў. Пераможцы Норман Муні і Джэймс Мэр былі залічаны ў склад каманды, прычым Муні сышоў на бераг на Мадэйры, не вытрымаўшы марской хваробы, а 18-гадовы Мэр прапрацаваў да канца экспедыцыі і заслужыў пахвальныя водгукі Шэклтана і Уайлда.
Плаванне на поўдзень
17 верасня 1921 года «Квэст», які стаяў у лонданскім доку Сэнт-Кэтрын, наведаў кароль Георг V, пасля чаго судна пайшло ўніз па Тэмзе, збіраючы натоўпы на кожнай набярэжнай і мосце. Шэклтан першапачаткова збіраўся ісці ў Кейптаўн, наведаўшы па шляху найважнейшыя астравы Паўднёвай Атлантыкі. З Кейптаўна «Квэст» павінен быў рушыць да Зямлі Эндэрбі на ўзбярэжжы Антарктыды і даследаваць узбярэжжа Зямлі Котса ў моры Уэдэла. Выканаўшы праграму, экспедыцыя павінна была наведаць Паўднёвую Георгію і вярнуцца ў Кейптаўн на зімоўку для рамонту і даўкамплектавання на другі сезон працы. Планы сарваліся: сур'ёзныя заганы ў канструкцыі рухавіка прымусілі зайсці на тыдзень у Лісабон, а затым зрабіць прыпынкі на Мадэйры і астравах Зялёнага мыса. Шэклтан быў вымушаны адмовіцца ад графіка паходу і павярнуў у Рыа-дэ-Жанейра для капітальнага рамонту. У Рыа «Квэст» увайшоў 22 лістапада 1921 года
Стаянка доўжылася чатыры тыдні: акрамя рамонту паравой машыны, прыйшлося змяняць пашкоджаную сценьгу. Затрымка азначала, што першы сезон экспедыцыі сарваны: не было часу ісці ў Кейптаўн, дзе знаходзіліся запасы і абсталяванне, неабходнае для плавання ў ільдах. Шэклтан адважыўся на нестандартны крок і даў загад ісці прама на Паўднёвую Георгію. Доктар Мак-Лін у сваім дзённіку звярнуў увагу на тое, што начальнік відаць, не ведаў, што ж яму рабіць далей.
17 снежня, за дзень да выхаду з Рыа, Шэклтан, мабыць, перанёс сардэчны прыступ, але не дазволіў Мак-Ліну агледзець сябе і на наступны дзень заявіў, што адчувае сябе цудоўна. Пасля выхаду ў мора члены каманды заўважылі, што паводзіны начальніка рэзка змяніліся, ён кожную раніцу пачынаў з бутэлькі шампанскага, чаго ніколі не рабіў раней. Моцны шторм, які бушаваў да Новага года, не дазволіў адсвяткаваць Каляды і ўзмацніў прыгнечанасць Шэклтана. 4 студзеня 1922 года «Квэст» прыйшоў у Грутвікен. Шэклтан наведаў начальства кітабойнай базы і заявіў Уайлду, што назаўтра каманда будзе святкаваць адкладзеныя Каляды. Аднак ранняй раніцай 5 студзеня 1922 года з Шэклтанам здарыўся чарговы прыступ, і ён памёр ва ўзросце 47 гадоў. У заключэнні аб смерці Мак-Лін паставіў дыягназ «закаркаванне каранарных артэрый на фоне сардэчнай недастатковасці», у сучаснай тэрміналогіі — каранарны трамбоз. Уайлд выступіў перад камандай і заявіў, што экспедыцыя будзе працягнутая. Метэаролаг Л. Хасі 19 студзеня адправіўся разам з целам Шэклтана ў Мантэвідэа, дзе атрымаў тэлеграму лэдзі Шэклтан з просьбай пахаваць сэра Эрнэста ў Грутвікене. Паніхіда па Шэклтану была адслужана з усімі пакладзенымі воінскімі ўшанаваннямі ў царкве Св. Тройцы ў Мантэвідэа, перад тым як яго цела было вернута ў Грутвікен. 2 сакавіка 1922 года быў адслужаны малебен і ў Лондане, у Саборы св. Паўла, на якім прысутнічалі кароль і члены каралеўскай сям'і. Толькі 5 сакавіка астанкі даследчыка пасля лютэранскай службы спачылі на Нарвежскіх могілках. Акрамя Хасі, нікога з падначаленых Шэклтана не было на пахаванні: «Квэст» яшчэ знаходзіўся ў дарозе. На магіле паставілі просты драўляны крыж, а цяпер існуючы гранітны помнік быў усталяваны ў 1928 годзе.
Плаванне ў ільдах
Паколькі склады Паўднёвай Георгіі былі ў стане забяспечыць экспедыцыю неабходнымі харчамі, Уайлд вырашыў дзейнічаць у адпаведнасці з планамі Шэклтана. Ён збіраўся адправіцца на ўсход у напрамку вострава Бувэ, за якім павінен быў павярнуць да антарктычнага ўзбярэжжа, адначасна даследаваўшы некалькі астравоў-прывідаў, пра якія паведамляў Джэймс Рос у 1841 годзе. Аднак поспех гэтага плавання цалкам залежаў ад лядовай абстаноўкі, ветру і хвалявання.
18 студзеня «Квэст» адправіўся да Паўднёвых Сандвічавых астравоў. Пераабцяжаранае судна не спраўлялася з хваляваннем і чэрпала ваду, неапраўдана вялікім апынуўся выдатак паліва. Прыйшлося адмовіцца ад наведвання вострава Бувэ і павярнуць на поўдзень. 4 лютага «Квэст» апынуўся перад абзой пакавых ільдоў. Уайлд рызыкнуў увайсці ва льды, нягледзячы на ​​падзенне тэмпературы, і змог дасягнуць 12 лютага самага паўднёвага пункту ў гэтай экспедыцыі: 69° 17' пд. ш. на 17° 09' з. д. Пасля гэтага, каб не рызыкаваць суднам, прыйшлося паспешліва адступаць. 18 лютага была здзейснена яшчэ адна беспаспяховая спроба прабіцца на поўдзень, пасля чаго «Квэст» накіраваўся да вострава Элефант. З 15 па 21 сакавіка судна было блакаванае льдамі, але 25 сакавіка ўсё ж такі дабралася да. Уайлд хацеў наведаць месца зімоўкі ў папярэдняй экспедыцыі, а таксама здабыць дастаткова марскіх сланоў, каб тапіць іх тлушчам паравы кацёл (у сумесі з вуглём). Тлушч быў падрыхтаваны, але месцы зімоўкі не ўдалося дасягнуць з-за дрэннага надвор'я. Дзякуючы спадарожнаму ветру 6 красавіка «Квэст» вярнуўся на Паўднёвую Георгію.
Вяртанне
Каманда правяла ў Грутвікене месяц, адплыўшы ў Кейптаўн 8 мая. 20 мая «Квэст» зайшоў на Трыстан-да-Кунью, дзе Мэр павінен быў уручыць сцяг мясцовай скаўцкай арганізацыі. Пасля пяцідзённай стаянкі каманда наведала астравы Непрыступны і, дзе былі сабраныя заабатанічныя і геалагічныя ўзоры. 18 чэрвеня экспедыцыя прыбыла ў Кейптаўн, дзе яе членаў сустракалі як трыумфатараў. Каманду прыняў прэм'ер-міністр Паўднёва-Афрыканскага саюза, мноства запрашэнняў даслалі мясцовыя таварыствы і арганізацыі. Уайлд збіраўся з надыходам вясны працягнуць спробы прабіцца на поўдзень, але ў Кейптаўн прыбыў даручэнец Роўэта з загадам перапыніць экспедыцыю і вяртацца. Наведаўшы па шляху астравы Св. Алены, Ушэсця і Сан-Вісенці, «Квэст» увайшоў у гавань Плімута 16 верасня 1922 года, роўна праз год пасля пачатку паходу.
Пасля экспедыцыі
Уайлд пісаў у справаздачы аб экспедыцыі, што вяртанне прайшло ціха і непрыкметна, хоць яго біёграф Мілс сцвярджаў, што ў гавані экспедыцыю сустракаў натоўп. Навуковыя вынікі, дастаўленыя экспедыцыяй, былі нязначныя і былі апублікаваныя ў выглядзе дадаткаў да справаздачы Уайлда. Паводле слоў Мілса, «гэтага відавочна недастаткова, каб паказаць вынікі года працы». Галоўнай прычынай было тое, што ўсё антарктычнае абсталяванне засталося ў Кейптаўне. Уайлд хацеў было памяняць мэту паходу і пачаць даследаванне, але на Паўднёвай Георгіі не было нарт і ездавых сабак. Самалёт так і застаўся разабраным у Кейптаўне, асноўная радыёстанцыя наогул не працавала, запасная мела далёкасць перадачы 250 міль (400 км) і не магла быць выкарыстана.
Біёлаг экспедыцыі Х. Уілкінс стаў вядомы як палярны лётчык, у 1928 годзе ён пераляцеў над праз Арктыку ад мыса Бараў да Шпіцбергена. У тым жа годзе ён выканаў першыя палёты над Зямлёй Грэяма ў Антарктыдзе. У 1930-я гады ён няўдала паспрабаваў даляцець да Паўднёвага полюса. Джэймс Мэр, байскаўт экспедыцыі, удзельнічаў у некалькіх аўстралійскіх антарктычных экспедыцыях. Пілот Кар, які не лётаў у экспедыцыі, даслужыўся да звання паветранага маршала.
Падгай (Любанскі раён)
За 15 км да паўднёвага захаду ад Любані, за 26 км ад чыгуначнай станцыі Урэчча на лініі Асіповічы — Баранавічы, за 173 км ад Мінска.
У 1960 годзе пасёлак у калгасе імя Суворава. У 2009 годзе ў складзе СВК «Рачэнь».
Дзяржава Сельджукідаў
Дзяржава Сельджукідаў, Сельджукская дзяржава, Канійскі султанат — феадальная дзяржава на тэрыторыі Блізкага і Сярэдняга Усходу. Існавала ў 11—12 ст.
Узнікла ў сяр. 11 ст. у выніку заваёваў цюркаў-агузаў (сельджукаў) пад началам дынастыі Сельджукідаў. Пачаткова ў склад дзяржавы ўвайшлі Харасан, Харэзм, Заходні Іран, Азербайджан і Ірак. Да канца 11 ст. былі заваяваныя Арменія, Малая Азія, Сірыя, Палесціна, былі падпарадкаваны Грузія, Шырван і Маверанахр. У дзяржаве склалася сістэма феадальнага землеўладання на аснове ікта — умоўнага падаравання султанам зямельных надзелаў за вайсковую службу. З канца 11 ст. слаба эканамічна і этнаграфічна звязаныя тэрыторыі дзяржавы сталі паступова адасабняцца. Сепаратысцкія імкненні буйных землеўдаладальнікаў і феадальныя міжусобіцы канчаткова падарвалі моц дзяржавы. У 1118 яна была падзелена паміж султанамі Махмудам і Санджарам, пасля смерці Санджара (1157) Сельджукская дзяржава канчткова распалася на шэраг дробных дзяржаў.
Сельсін
Сельсі́н (selsyn ад англ. self сам + sýnchronos адначасовы): самасінхранізавальная сістэма электрычных машын для плаўнай перадачы на адлегласць вугла павароту вала.
Выкарыстоўваюцца для кантролю і кіравання ў сістэмах сачэння і для перадачы паказчыкаў вымяральных прылад. Паводле канструкцыі адрозніваюць кантактавыя і бескантактавыя, паводле мадыфікацыі — лінейныя і ёмістасныя. Пашыраныя сельсіны-рухавікі, якія сумяшчаюць сельсін з выканаўчым органам.
Фердынанд Савойскі (герцаг Генуэзскі)
У красавіку 1850 года ў Дрэздэне Фердынанд ажаніўся з прынцэсай Елізаветай Саксонскай (1830—1912), дачкой караля Іагана. Дзеці:
Сельсін
Сельсін — электрычная машына, якая мае аднафазную абмотку ўзбуджэння і трохфазную абмотку сінхранізацыі. Адна з абмотак размешчана на ротары, другая — на статары. Простая сельсінная перадача мае сельсін-датчык і сельсін-прыёмнік. Пры павароце сельсіна-датчыка на вугал αд ротар сельсіна-прыёмніка таксама паварочваецца на вугал αп ≈ αд (у сельсінах высокай дакладнасці розніца вуглоў не перавышае 0,75° ). Сельсіны падзяляюць на:
Аднафазныя сельсіны могуць працаваць у 2-х асноўных рэжымах:
Фердынанд Савойскі (герцаг Генуэзскі)
З рэвалюцыяй у Сіцыліі стаў кандыдатам на трон (прапанова кароны была яму дастаўлена пасля Рэвалюцыі 1848—1849 гадоў у Неапалітанскім каралеўстве, членам часовага ўрада Франчэска Ферарам. Пасля паражэння ў Аўстра-італьянскай вайне адмовіўся ад гэтай прапановы.
Філагенез
Філагенез (або філагенія; ад φῦλον і γένεσις) — гістарычнае развіццё арганізмаў. У біялогіі філагенез разглядае развіццё біялагічнага віду ў часе. Біялагічная класіфікацыя засноўваецца на філагенезе, але метадалагічна можа адрознівацца ад філагенетычнага прадстаўлення арганізмаў.
Апісанне
Філагенез разглядае эвалюцыю як працэс, у якім генетычная лінія — арганізмы ад продка да нашчадкаў — разгаліноўваецца ў часе, і яе асобныя галіны могуць набываць тыя ці іншыя змены або знікаць у выніку вымірання.
Наяўныя на сённяшні дзень веды аб галінаванні філагенетычнага дрэва атрыманыя шляхам пабудовы класіфікацыі жывых арганізмаў, першапачаткова задуманай Карлам Лінеем як адлюстраванне «натуральнай сістэмы» ўсёй прыроды (у тым ліку і нежывой). Пазней было ўстаноўлена, што такой «натуральнай сістэмы» не існуе, а тое, што К. Ліней уважаў за праяву гэтай сістэмы ў жывёл і раслін, з’яўляецца філагеніяй, г. зн. вынікам біялагічнай эвалюцыі.
Для больш эфектыўнага аналізу філагеніі ў цяперашні час распрацоўваюцца прынцыпы, у якіх метад запісу класіфікацыі ўдасканалены ў параўнанні з лінееўскім, што дазваляе больш адэкватна запісаць філагенію ў форме класіфікацыі і працягнуць яе аналіз.
Аналіз філагеніі далёкі ад завяршэння, паколькі ўяўляе сабой выяўленне аднаразовых непаўторных эвалюцыйных падзей, якія адбыліся ў мінулым, і таму можа ажыццяўляцца толькі ўскоснымі метадамі. Для рэканструкцыі і філагеніі патрабуецца максімальна поўнае веданне аб разнастайнасці відаў; аднак у цяперашні час навуцы ўсё яшчэ вядомая толькі малая частка відаў жывых арганізмаў, якія жывуць на Зямлі, і мізэрна малая частка відаў, якія жылі на Зямлі ў мінулым.
Песняры (значэнні)
Назву Песняры маюць:
Малеч (гміна)
Гміна Малеч (Gmina Malecz) — колішняя вясковая гміна, якая існавала да 1939 года ў Палескім ваяводстве Польскай Рэспублікі (цяпер тэрыторыя Беларусі). Сядзіба размяшчалася ў Малечы.
У міжваенны перыяд гміна ўваходзіла ў склад Пружанскага павета Палескага ваяводства. 22 студзеня 1926 года ў склад гміны Малеч уключаны часткі тэрыторый скасаваных гмін Байкі і Мікіцічы, a 1 красавіка 1932 года часткі тэрыторый скасаваных гмін Равяцічы, Бяроза-Картузская і Лінава, а таксама часткі (нескасаваных) гмін Сялец і Пружаны.
У лістападзе 1939 года павет уключаны ў склад БССР, скасаваны 15 студзеня 1940 года разам з гмінамі.
Спіс аб’ектаў PGC (2010001—2011000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2010001—2011000)
Археалагічны музей (Гданьск)
Археалагічны музей (Muzeum Archeologiczne w Gdańsku) — музей у горадзе Гданьску (Польшча).
Гісторыя
Музей збірае археалагічныя артэфакты дагістарычнай паўночнай Польшчы, ўзоры матэрыяльнай культуры жыхароў Гданьска і Гданьскага Памор'я ад ранняга Сярэднявечча да сучаснасці, бурштын і вырабы з бурштыну ад самых старажытных часоў да нашых дзён, узоры матэрыяльнай культуры жыхароў Судана ад старажытнасці да сучаснасці.
Арганізатар музея і яго дырэктар на працягу многіх гадоў да 1983 — Леан Ян Люка. Пасля яго смерці дырэктарам музея ў 1983—1991 гадах быў Марыян Квапінскі, у 1991—2014 — Генрык Панер, а ад студзеня 2015 — Ева Травіцкая.
У склад калекцыі музея ўвайшла частка археалагічнай калекцыі і невялікая частка калекцыі бурштыну Заходне-Прускага правінцыйнага музея ў Гданьску, якія перажылі разбурэнні вайны.
Амаль з самага пачатку музей вядзе археалагічныя працы ў Гданьскім Памор'і. Пасля 1987 года яго даследаванні таксама ахопліваюць гістарычны цэнтр горада Гданьск (раней гэта была археалагічная зона працы Інстытута гісторыі матэрыяльнай культуры Польскай акадэміі навук і музей толькі зрэдку праводзіў даследаванні ў Гданьску). З 1993 года экспедыцыі музея таксама вядуць археалагічныя даследаванні ў Судане, у раёне чацвёртага парога Ніла.
Галоўны будынак музея месціцца ў былым будынку натуральна-гістарычнага таварыства па адрасе: вуліца Марыяцкая 25/26. Музей таксама займае тры суседнія будынкі (у тым ліку і будынак Марыяцкай Брамы ). У чэрвені 2008 года адкрылася новая выстаўка пра жыццё ў сярэдневяковым Гданьску, размешчаны ў адрэстаўрыраваным гістарычным свіране «Віслаусця» (раней «Блакітнае Ягня), якая была пабудавана ў шаснаццатым — васемнаццатым стагоддзях (вул . Хмельна 53).
Запіскі пра Гальскую вайну
Запіскі пра Гальскую вайну (Commentarii de Bello Gallico) — сачыненне Гая Юлія Цэзара, у васьмі кнігах якога ён ва ўласцівай яму дакладнай, сціснутай і энергічнай манеры апісаў сваё заваяванне Галіі ў 58-50 гг. да н.э., а таксама дзве пераправы праз Рэйн і высадку ў Брытаніі.
Дакладная дата напісання невядомая. Апошнюю кнігу дапісаў пасля смерці вайскавода Аўл Гірцый, напісаўшы перад ёй сваё пасланне Бальбу. Цэзар вядзе апавяданне ў трэцяй асобе, між іншым згадваючы неацэнныя падрабязнасці геаграфічнай і этнаграфічнай уласцівасці (напрыклад, найбольш падрабязнае апісанне друідаў).
У Старажытным Рыме сачыненне Цэзара лічылася ўзорам лаканічнай, сухаватай атычнай прозы, аказаўшы вырашальны ўплыў на станаўленне стылю Тацыта і шэрагу іншых гісторыкаў. Традыцыйна з'яўляецца першым творам класічнай латыні, які чытаюць на ўроках гэтай мовы (у элементарным курсе старажытнагрэчаскай падобнае месца займае «Анабасіс» Ксенафонта).
Аўгуры
Аўгу́ры (augures) — члены ганаровай рымскай жрэцкай калегіі, якія выконвалі афіцыйныя дзяржаўныя варожбы (галоўным чынам аўспіцыі) для прадказання зыходу тых ці іншых мерапрыемстваў па шэрагу прыродных прыкмет і паводзінам жывёл. Паняцце augurium пазначала мерапрыемства варажбы. Адметным адзеннем аўгураў была трабея, а інсігніямі — жазло (lituus) і адмысловая пасудзіна (capis) пры ахвярапрынашэннях. Сукупнасць ведаў і паўнамоцтваў аўгураў звалася ius augur(i)um і дакументавалася ў адпаведных кнігах (libri augurales). Выявы літууса і капіса можна ўбачыць на дэнарыі Кв. Цэцылія Метэла Пія, адчаканеным у 81 годзе да н.э.
Аўгуры з'явіліся ўжо пры Ромуле. Лівій сцвярджае, што пры Нуме Пампіліі была заснавана дзяржаўная пасада аўгура, ганаровая і пажыццёвая. Па законе Агульнія 300 да н.э. іх колькасць была павялічана да 9 даданнем 5 плебеяў. Сула павялічыў іх да 15, Цэзар дадаў шаснаццатага члена. Члены калегіі аўгураў выбіраліся самімі ж аўгурамі (cooptati), з 154 г. да н.э., па прапанове народнага трыбуна Гнея Даміцыя Агенабарба, выбар з ліку вызначаных калегіяй на гэту пасаду трох кандыдатаў быў прадстаўлены рымскаму народу; у 103 да н.э. гэты закон быў адменены Сулам, але зноў адноўлены ў 63 да н.э., а першапачаткова прызначаліся царом. У 44 да н.э. Марк Антоній ізноў адмяніў закон, але Аўл Гірцый і Гай Вібій Панса зноў надалі яму сілу, але пасля гэтага аўгуры сталі прызначацца імператарам. Пасада аўгура была пажыццёвай, кандыдатуру высоўвалі 2 старэйшыя члены калегіі. Самы старэйшы член калегіі зваўся магістрам (magister collegii). З нагоды абранні ладзіўся баль.
Для назірання прыкмет аўгуры павінны былі акрэсліць templum (tescum), гэта значыць вузкую прастору, з якой павінны былі здзяйсняцца назіранні, і іншую, больш шырокую, на якога трэба было назіраць прыкметы. Адзін з аўгураў сваім жазлом уяўна праводзіў дзве лініі (адну ў кірунку з поўначы на поўдзень — cardo, — і іншую, якая перасякала першую з усходу на захад — decumanus) праз усё поле назірання і затым злучаў іх канцы чатырма прамымі ў выглядзе прамавугольніка. На гэтым месцы, але абавязкова ў межах Рыма (звычайна на Капітоліі, дзе было адпаведнае месца, auguraculum, а падчас збору цэнтурыятных каміцый — на Марсавым поле), разбівалася палатка (templum minus).
Аўгуры вырашалі і іншыя праблемы, звязаныя з выбарамі службовых асоб. Так, калі ў 426 да н.э. паўстала пытанне, ці можа без шкоды для рэлігіі ваенны трыбун з консульскай уладай прызначыць дыктатара, звярнуліся ў прыватнасці да аўгураў, якія развеялі сумневы. У 175 да н.э. аўгуры адказалі на пытанне, ці была дапушчана памылка пры лёсаванні консуламі тэатраў ваенных дзеянняў. Рашэнне аўгураў магло нават перашкодзіць адпраўленню рымскага войска ў паход (у 168 да н.э. консул быў вымушаны ісці ў Галію толькі з лацінскімі саюзнікамі, пакінуўшы легіёны ў горадзе, паколькі, паводле меркаванняў аўгураў, ён па памылкова [vitio] прызначыў дзень для збору).
Сем вольных мастацтваў
«Сем вольных мастацтваў» (Septem artes liberales, ingenuae, bonae): навучальныя прадметы («навукі») у сярэднявечнай школе і на падрыхтоўчых («артыстычных») факультэтах універсітэтаў.
У лік сямі вольных мастацтваў уваходзілі: граматыка, рыторыка, дыялектыка (1-ы цыкл, трывіум) і арыфметыка, геаметрыя, астраномія, музыка (2-і цыкл, квадрывіум).
Мнеманічны лацінскі вершык пералічвае і апісвае вольныя мастацтвы:
Gramm, loquitur, Dial. vera docet, Rhet. verba colorat. Mus. canit, numerat Arith., Geom. ponderat, Ast. colit astra.
Ала Лявонаўна Ламакіна
Ала Лявонаўна Ламакіна (у дзявоцтве — Сцешыц;, Горкі, Магілёўская вобласць) — беларуская дзяржаўная дзеячка. Намеснік Міністра сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь (з 2017).
Біяграфія
Нарадзілася 17 красавіка 1965 года ў Горках Магілёўскай вобласці. Бацька — Лявон Іосіфавіч Сцешыц (1937—2009), беларускі вучоны ў галіне эканомікі, дэкан факультэта бухгалтарскага ўліку Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі (1972—1993). Мама — Марыя Іванаўна Сцешыц, выкладала ў сельгасакадэміі бухгалтарскі ўлік.
Скончыла з медалём горацкую сярэднюю школу № 4 і, пасля здачы на выдатна ўступнага экзамена, была залічана ў студэнты Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі. Пасля першага курса перавялася ў Беларускі дзяржаўны інстытут народнай гаспадаркі, які скончыла ў 1987 годзе.
У 1987—1991 гадах працавала малодшым навуковым супрацоўнікам лабараторыі эканомікі меліярацыі зямель Беларускага навукова-даследчага інстытута меліярацыі і воднай гаспадаркі.
У 1991—1997 гадах — вядучы эканаміст аддзела цэнаўтварэння і парытэту цэн у прамысловасці, абслугоўваючых і забеспячэнскіх арганізацыях галоўнага ўпраўлення эканомікі Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь. У 1997—2002 гадах — галоўны эканаміст аддзела цэнаўтварэння і парытэту цэн і сабекошту ў прамысловасці і сферы абслугоўвання галоўнага ўпраўлення эканомікі Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь.
У 2002—2004 гадах — галоўны эканаміст аддзела цэнаўтварэння і сабекошту прадукцыі Дэпартамента эканомікі Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь. У 2004—2005 гадах — галоўны эканаміст упраўлення цэнаўтварэння і сабекошту галоўнага ўпраўлення эканомікі Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь.
У 2005—2012 гадах працавала намеснікам начальніка, у 2012—2017 гадах — начальнікам галоўнага ўпраўлення эканомікі Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь.
27 студзеня 2017 года прызначана намеснікам Міністра сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь.
Сям’я
Муж — Алег Ламакін, сын — Дзмітрый Ламакін.
Спецыяльныя гістарычныя дысцыпліны
Спецыяльныя гістарычныя дысцыпліны (іншая назва — дапаможныя гістарычныя дысцыпліны) — адносна самастойныя галіны гістарычнай навукі, якія сваімі спецыфічнымі метадамі вывучаюць пэўныя віды або асобныя бакі формы і зместу гістарычных крыніц.
Часам да ліку спецыяльных гістарычных дысцыплін адносяць асаблівыя раздзелы гістарычнай навукі (гістарыяграфію, метадалогію гісторыі) або нават больш самастойныя гістарычныя навукі (археалогію або, радзей, — этнаграфію).
Дыпламатыка
Дыпламатыка — спецыяльная гістарычная дысцыпліна, якая займаецца вывучэннем актавых крыніц. Актавыя крыніцы — гэта дакументы пераважна дамоўнага характару (міжнародныя дагаворы, дарчыя граматы, дамовы арэнды, куплі- продажу і г.д.). Асноўным метадам дыпламатыкі з’яўляецца метад фармулярнага аналізу. Ён складаецца з падзелу акта на ўстойлівыя формулы і пабудовы схемы ўнутранай структуры акта, г.зн. паслядоўнасці гэтых формул. Веданне схемы ўстойлівых формул дазваляе датаваць і лакалізаваць акт, вывучаць яго эвалюцыю, вылучаць дакладную інфармацыю крыніцы сярод «канцылярскіх штампаў», якія сфармаваліся за дзесяцігоддзі і нават стагоддзі да часу стварэння акта.
Сфрагістыка
Сфрагістыка — спецыяльная гістарычная дысцыпліна, якая займаецца вывучэннем пячатак. Па пячатках можна датаваць і лакалізаваць дакумент, высветліць ад чыйго імя ён выдаваўся. Напрыклад, адзін з дагавораў Полацка з Рыгай і Лівонскім ордэнам датуецца 1330-мі — пачаткам 1440-х гг. па віслых свінцовых пячатках полацкага князя Глеба (Нарымунта), сына Гедыміна, і полацкага біскупа Рыгора, якія ў гэты перыяд часу згадваюцца ў летапісах. І самі пячаткі — гэта гістарычныя крыніцы, якія дазваляюць рэканструяваць мінулае. Напрыклад, знойдзеная ў Ноўгарадзе пячатка полацкага князя Ізяслава Уладзіміравіча (кан. 980-х гг. — 1001) дапускае магчымасць выдання гэтым князем дакументаў і існавання дыпламатычных і гандлёвых дачыненняў паміж Полацкім і Ноўгарадам у канцы Х ст.
Гістарычная метралогія
Для датыроўкі і лакалізацыі (вызначэння месца стварэння) крыніц часта выкарыстоўваюцца дасягненні гістарычнай метралогіі, якая займаецца вывучэннем сістэм вымярэння (часу, адлегласцяў, плошчаў, вагі і г.д.) Згадванне ў крыніцы сістэмы адзінак вымярэння, якія існавалі ў пэўны перыяд часу і ў пэўнай мясцовасці дазваляе па гэтых ускосных прыкметах высветліць час і месца стварэння крыніц. Напрыклад, такія адзінкі вымярэння плошчы як валокі, моргі і пруты пачалі актыўна выкарыстоўвацца на землях Беларусі з 1550-х гг. у сувязі з правядзеннем «валочнай памеры» — аграрнай рэформы, якая прадугледжвала падзел усёй зямлі маёнтка на асобныя падатныя адзінкі «валокі». Такім чынам, дакумент, у якім напісана пра тое, што зямля была падзелена на валокі, моргі і пруты, мог быць складзены не раней 1550-х гг. Адна з задач гістарычнай метралогіі — перавод адзінак вымярэння з гістарычных крыніц у сучасную адзіную сістэму вымярэння СІ. Гэта дазваляе рабіць матэматычныя вылічэнні і параўноўваць колькасныя паказчыкі крыніц паміж сабой.
Палеаграфія
Вывучэннем знешніх прыкмет рукапісных крыніц (вонкавы выгляд, матэрыял, прылады пісьма, графіка крыніцы) займаецца такая спецыяльная гістарычная дысцыпліна як палеаграфія. З дапамогай палеаграфіі даследчык можа правільна прачытаць рукапісную крыніцу і, такім чынам, правільна яе інтэрпрэтаваць. Вывучэнне візуальным і метрычным метадамі палеаграфіі почырку (устаў, паўустаў, скорапіс), якім напісана крыніца, дазваляе яе датаваць. Некаторыя віды почыркаў (напрыклад, паўустаў або скорапіс) мелі лакальныя асаблівасці, што дазваляе лакалізаваць (вызначыць месца стварэння) крыніцы, напісанай тым ці іншым відам почырка. Удакладніць датыроўку і лакалізацыю рукапісных крыніц дапамагае таксама вывучэнне чарніла, вокладкі, прылады пісьма. Вызначыць час стварэння крыніц, напісаных на паперы, дазваляюць таксама філіграні («вадзяныя знакі»). Напрыклад, царкоўны ўстаў смаленскага князя Расціслава Мсціславіча 30 верасня 1150 года дайшоў да нас у выглядзе копіі ў сшытку, папера якога датуецца па вадзяным знаку «Тыяру» 1534 г. Тэкст копіі ўстава напісаны старабеларускім паўставам XVI ст., які пераходзіць у скорапіс.
Эпіграфіка
Эпіграфіка — спецыяльная гістарычная дысцыпліна, якая вывучае змест і формы надпісаў на цвёрдых матэрыялах (камень, кераміка, метал і інш.) і класіфікуе іх у паводле іх часовага і культурнага кантэксту. Вывучэннем старажытнага пісьма, зробленага пераважна чарнілам, займаецца асобная дысцыпліна палеаграфія. Эпіграфічныя тэксты — адна з асноўных крыніц палітычнай, сацыяльнай і эканамічнай гісторыі. Як правіла, час стварэння надпісаў адпавядае змешчаным ў іх звесткам.
Кадыкалогія
Кадыкалогія — спецыяльная гістарычная дысцыпліна, якая вывучае старажытную і сярэдневяковую рукапісную кнігу; таксама раздзел кнігазнаўства. Даследуе сучасны стан старажытнай кнігі, пераплёт, запісы і бібліятэкарскія паметы, нумарацыю сшыткаў і аркушаў і іншыя надпісы, што не адносяцца да тэксту кнігі; разглядае кнігу як аб’ект, які змяшчае даныя пра яе геаграфію і гісторыю.
Баністыка
Баністыка — спецыяльная гістарычная дысцыпліна, якая вывучае ўстарэлыя грашовыя знакі і боны як гістарычныя дакументы, якія адлюстроўваюць эканамічнае і палітычнае становішча грамадства ў той час. Узнікла ў пачатку XX стагоддзя і цесна звязана з нумізматыкай. Калекцыяніраванне папяровых грашовых знакаў таксама называюць баністыкай.
Фалерыстыка
Вывучэннем такіх гістарычных крыніц, як ордэны, медалі, узнагародныя і памятныя знакі, займаецца спецыяльная гістарычная дысцыпліна фалерыстыка. Выкарыстанне яе метадаў дазваляе дакладней датаваць і лакалізаваць выяўленчыя крыніцы, напрыклад, можна ўстанавіць асобу гістарычнага дзеяча, намаляванага на партрэце, карціне або фатаграфіі, калі ён быў узнагароджаны ордэнам, медалём або памятным знакам.
Геральдыка
Даследаванню гістарычных крыніц спрыяе выкарыстанне звестак геральдыкі — спецыяльнай гістарычнай дысцыпліны, якая займаецца вывучэннем гербаў. Малюнак гербаў на рэчавых, пісьмовых і выяўленчых крыніцах, пячатках дазваляе іх датаваць і лакалізаваць, а таксама ўстанаўляць, каму належала, ад чыйго імя была створана крыніца або хто быў яе аўтарам. Напрыклад, наяўнасць герба Льва Сапегі ў выданні Статута Вялікага княства Літоўскага 1588 г. кажа аб яго асаблівых правах у стварэнні і распаўсюджванні гэтай крыніцы.
Генеалогія
Пры высвятленні аўтара гістарычнай крыніцы, а таксама пры персаніфікацыі асоб, якія бралі ўдзел у падзеях мінулага, эфектыўна прымяняюцца даныя генеалогіі — спецыяльнай гістарычнай дысцыпліны, якая займаецца гісторыяй асобных родаў. Напрыклад, вядома што аўтарам «Перэгрынацыі ў Святую Зямлю», выдадзенай у 1601 г., быў Радзівіл. Даныя генеалогіі дазваляюць высветліць, што гэта быў Мікалай Крыштаф Радзівіл Сіротка (1549—1616), сын лідара Рэфармацыі ў ВКЛ князя Мікалая Радзівіла Чорнага (1512—1565).
Гістарычная храналогія
Гістарычная храналогія — спецыяльная гістарычная дысцыпліна, якая вывучае сістэмы летазлічэння і календары розных народаў і дзяржаў, дапамагае высвятляць даты гістарычных падзей і час стварэння гістарычных крыніц.