cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 4471
NGC 4471 — зорка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Філіп Вішніч
Філіп Вішніч (Филип Вишњић; 1767—1834) — сербскі эпічны паэт і гусляр, народжаны ў паўночнай Босніі. Стаў сведкам найважных падзей сербскай гісторыі, складаў паэмы пра падзеі, якія цяпер складаюць значную частку традыцыйнага сербскага эпасу. Вук Караджыч адклікаецца пра яго як пра лепшага аўтара балад і спевака свайго часу. Часта Вішніча завуць «сербскім Гамерам» за яго слепату і такі ж выдатны паэтычны талент.
Ізенгард
Ізенгард (Isengard) — у свеце Толкіна вежа з замкам, збудаваная Гондарам калісьці да Трэцяй Эпохі ў цэнтры Міжзем’я.
У часы Трэцяй Эпохі — горад, які мог стаць сталіцай новай дзяржавы, створанай Саруманам Белым, але з-за правалу ў бітве за Хельмаву Падзь і нападзення Энтаў, застаўся звычайным горадам. Там збіраліся дзесяці-тысячныя войскі, якія атакавалі Хельмаву Падзь.
Сам Ізенгард уяўляе сабой вежу (Артханк) і замак (акружныя сцены). Да здрадніцтва Сарумана ў сярэдзіне круга быў вялікі парк, які потым быў вырублены. У 2759 годзе Трэцяй Эпохі Саруман заняў вежу, толькі што выбітую ў дунладанцаў, якія там жылі з 2710 года. Пасля, у 3019 годзе, калі адбываліся асноўныя падзеі вядомай кнігі Дж. Р. Р. Толкіна «Уладар Пярсцёнкаў», Ізенгард быў затоплены вадой з Ізена Энтамі, якія прыйшлі з леса Фангорн. Пасля гэтага Саруман стаў вязнем Артханка пад аховай Дрэвабарода. Адпушчаны пасля завяршэння вайны пярсцёнка.
Ганглій
Ганглій (γανγλιον — вузел) — анатамічна адасобленае скопішча нервовых клетак (нейронаў), нервовых валокнаў і якая суправаджальнай іх тканкі ў многіх бесхрыбетных, усіх хрыбетных жывёл і чалавека. У пазваночных ганглій размешчаны па ходзе нервовых ствалоў.
Тапаграфічна адрозніваюць міжпазванковыя, каляпазванковыя і перадпазванковыя гангліі, а таксама ганглій у тоўшчы сценак ўнутраных органаў. У склад міжпазванковых і гамалагічных ім гангліяў уваходзяць адчувальныя псеўдауніпалярныя нейроны. Астатнія гангліі адносяцца да перыферычнага аддзелу вегетатыўнай нервовай сістэмы і прадстаўляюць у асноўным скопішчы эфекторных мультыпалярных вегетатыўных нейронаў, якія ўключаюць таксама адчувальныя і асацыятыўныя нервовыя клеткі. Цела нейронаў у кожным гангліі акружана пластом клетак-сатэлітаў. Паміж групамі нервовых клетак размяшчаюцца больш тоўстыя злучальнатканкавыя праслойкі, якія ўтвараюць злучальнатканкавую аснову, альбо строму. Звонку ганглій пакрыты фібрознай капсулай, з якой па злучальнатканкавай праслойцы ў ганглій пранікаюць крывяносныя сасуды. На целах і атожылках вегетатыўных нейронаў сканчаюцца нервовыя валокны, якія ўтвараюць канцавыя, або тэрмінальныя, кантакты — сінапсы. У беспазваночных жывёл гангліі служаць каардынуючымі цэнтрамі і выконваюць функцыю цэнтральнай нервовай сістэмы. З дапамогай ўзаемных сувязяў гангліі ўтвараюць адзіную сістэму, размяшчэнне якой у бесхрыбтовых адпавядае агульнаму плану будовы іх цела.
Песьні свабоды
«Песьні свабоды» (Песні свабоды) — беларускі кампіліяцыйны студыйны зборнік, выдадзены кампаніяй «VoliaMusic» у 2006 годзе.
Гісторыя
Распаўсюджванне пачалося 22 лютага. Падпісчыкі з рэгіёнаў атрымалі дыскі па пошце, а мінчане маглі атрымаць плытку бясплатна на сядзібе БНФ 23 і 28 лютага.
Ісландыя (востраў)
Ісландыя (Landafræði Íslands) — востраў у паўночнай часткі Атлантычнага акіяна, ля Палярнага круга, паміж Грэнландыяй і Нарвегіяй, належыць аднайменнай дзяржаве. Амаль уся тэрыторыя вострава ўяўляе сабой вулканічнае плато з вяршынямі да 2 км, якое досыць крута абрываецца да акіяна, утвараючы тысячы фіёрдаў. Сярэдняя вышыня над узроўнем мора — 500 м. Шматлікія дзеючыя вулканы (Гекла, Аскья, Лакі і інш.), гейзеры, гарачыя крыніцы, лававыя палі і ледавікі пакрываюць сабой амаль усю тэрыторыю краіны. Найвышэйшая вяршыня вострава — пік Хванадальсхнукюр (2109,6 м). Насельніцтва — 321 857 чал. (2013).
Этымалогія
Сагі сцвярджаюць, што першае імя — Снэланд (снежная зямля) — востраву даў вікінг Надод. Наступны мараплаўца, швед Гарор Сваварсан, ахрысціў Ісландыю «воставам Гарора». Сучаснай назвай востраў абавязаны нарвежцу Флокі Вільгердарсану. Ўяўленне пра тое, што пасяленцы абралі гэтае імя, каб не дапусціць перанасялення іх зялёнага вострава — гэта проста міф.
Геаграфічнае становішча
Ісландыя — краіна ў Паўночнай Еўропе. Знаходзіцца на аднайменным востраве і прылеглых дробных астравах у паўночнай частцы Атлантычнага акіяна. Пасля Вялікабрытаніі другая па плошчы астраўная краіна Еўропы. Востраў Ісландыя — 18-ы па памерах востраў свету. Ісландыя падзяляе Паўночную Атлантыку і Паўночны Ледавіты акіян. Найбліжэйшы сусед — Грэнладндыя, ад якой Ісландыя аддзеленая Дацкім пралівам. Краіна размешчана паміж шыротамі 63 і 68 ° Пн, і даўгот 25 і 13 ° З. Галоўны востраў ляжыць цалкам на поўдзень ад паўночнага палярнага круга, які праходзіць праз невялікі ісландскі востраў Грымсі ля яго паўночнага ўзбярэжжа.
Моцна парэзаная берагавая лінія Ісландыі мае працягласць каля 5 тыс. км. На паўночным захадзе, поўначы і ўсходзе скалістыя берагі раздзеленыя шматлікімі залівамі, фіёрдамі і астравамі. Ва ўнутраныя часткі шматлікіх фіёрдаў заходзяць галечнікавыя косы, якія абараняюць натуральныя гавані ад штормаў, што дзьмуць з боку Атлантычнага акіяна. На такіх косах часта размяшчаюцца прыбярэжныя гарады і пасёлкі. Паўднёва-заходнія і паўднёвыя берагі Ісландыі — пясчаныя, выраўнаваныя; натуральныя гавані там адсутнічаюць.
Геалагічная будова
У геалагічным сэнсе Ісландыя — маладая краіна, якая ўтварылася ў выніку вулканічных вывяржэнняў за апошнія 60 млн гадоў (што адпавядае палеагенаваму, неагенаваму і чацвярцічнаму перыядам у гісторыі Зямлі). Самыя старажытныя часткі краіны размешчаныя на захадзе, поўначы і ўсходзе. Гэта пераважна плато, складзеныя старажытнымі базальтавымі лавамі. Платопадобны характар паверхні лепш за ўсё захаваўся на паўночным захадзе, тады як на ўсходзе і на поўначы цэнтральнай часткі вострава рэльеф набывае альпійскае аблічча. Праз усю краіну з поўначы на паўднёвы захад распасціраецца шырокая зона, у асноўным складзеная туфамі і брэкчыямі, якія ўтварыліся ў выніку падводных вулканічных вывяржэнняў.
Да гэтай зоны, а таксама да раёна Снайфедльснес на захадзе прымеркавана вялікая колькасць вулканаў, з іх 20 вывяргаліся ўжо пасля засялення краіны. У Ісландыі прадстаўленыя амаль усе тыпы вулканаў, што сустраюцца на Зямлі. Найбольш характэрныя ланцужкі кратараў, якія ўзніклі ў выніку вывяржэнняў уздоўж расколін і разломаў. У 1783 падчас вывяржэння вулкана такога тыпу Лакі ўтварыўся лававы паток, які заліў плошчу 570 км². Вулкан Гекла вывяргаўся ў 1947 і 1970. У выніку падводнага вывяржэння ля паўднёва-заходняга ўзбярэжжа Ісландыі ў 1963 ўтварыўся невялікі востраў Сюртсей. У 1973 падчас вывяржэння вулкана на в. Хеймаэй прыйшлося эвакуіраваць насельніцтва горада Вестманаэйяр. З вулканізмам звязаныя частыя землетрасенні.
У Ісландыі шырока выкарыстоўваецца энергія тэрмальных крыніц. 85 % насельніцтвы жыве ў дамах, абаграваных іх водамі. Акрамя таго, цёплая вада падаецца ў шматлікія цяпліцы і плавальныя басейны. Ёсць мінеральныя крыніцы. Карысныя выкапні: торф, лігніт, ісландскі шпат, сера.
Характар паверхні
Большая частка вострава — плато вышынёй 400—800 м над узроўнем мора, месцамі ўкрытае лёдам, са шматлікімі вулканамі (каля 200). Найбольш вядомыя вулканы — Гекла, Лакі, Аск’я.
На паўднёвым усходзе Ісландыі знаходзіцца вышэйшы пункт краіны Хванадальсхнукюр (2119), які ўяўляе сабой падняты бок кальдэры вулкана Эрайвайёкудль. Найвышэйшыя вулканы — Хванадальсхнукюр, Эйяф’ядлаёкюдль, Снайфедль — маюць конусападобную форму. Іншыя вулканы маюць шчытападобную форму, напр. Ск’яўльбрэйд. Некаторыя належаць да трэшчыннага тыпу, трэшчыны звычайна схаваныя пад ланцужкамі кратараў з попелу і лавы; так ланцуг з 100 кратараў працягласцю 25 км вядомы пад назвай Лакі. Дзеючыя вулканы часта пакрываюць ледавіковыя шапкі. Таму вывяржэнні суправаджаюцца бурнымі паводкамі на рэках і ў навакольных раёнах.
Ва ўнутранай частцы Ісландыі пераважаюць плато вышынёй 600—800 м. Месцамі, асабліва на перыферыі, яны разбіты глыбокімі звілістымі далінамі і фіёрдамі. У зоне вулканізму пераважаюць вулканічныя масівы вышынёй 1200—1800 м. Прыкладна 10 % тэрыторыі займаюць лававыя палі, паверхня якіх нагадвае месяцавы ландшафт. Найбольшае лававае поле Аўдаўдахройн, плошча якога дасягае 4 тыс. км², знаходзіцца амаль у цэнтры краіны. На лававым полі можна ўбачыць звстылыя патокі рознага колеру — ад чырвона-бурага да сіне-чорнага. сустракаюцца і тэрыторыі, пакрытыя чорным вулканічным попелам.
На захадзе і поўдні — паласа прыбярэжных нізін.
Ледавікі і снежнікі (пераважна на поўдні) займаюць больш за 13 % тэрыторыі краіны (плошча 11 900 км²). Самая буйная з ледавіковых шапак, Ватнаёкутль, размешчаная на паўднёвым усходзе Ісландыі (плошча каля 8400 км², магутнасць ільду да 1 км). Іншыя буйныя ледавікі: Лаўнгёкудль (1020 км²), Хофсёкудль (1000 км²), Мірдальсёкудль (700 км²). Улетку ніжнія часткі ледавікоў інтэнсіўна таюць. Ад іх канцоў цякуць шматлікія ручаі і рэчкі, якія, зліваючыся, утвараюць вялікія рэкі.
У прыледавіковых абласцях размешчаны вялікія пясчана-шчэбністыя раўніны — зандры. Бурныя рэкі блукаюць па гэтых раўнінах, падзяляюцца на рукавы, рэчышчы змяняюцца бадай што пасля кожнай паводкі.
Клімат і надвор’е
Клімат Ісландыі субарктычны, марскі, больш мяккі ў параўнанні з краінамі, што знаходзяцца на такіх самых шыротах. Змякчальны ўплыў на яго аказваюць цёплыя воды Паўночна-Атлантычнага цячэння (працяг Гальфстрыму), частка якога праходзіць уздоўж паўднёвага і заходняга берагоў вострава.
Сярэдняя гадавая тэмпература на паўднёва-заходнім узбярэжжы ў Рэйк’явіку 5 °C, сярэдняя тэмпература студзеня −0,4 °C, ліпеня 11,2 °C. Адпаведныя паказчыкі на паўночным узбярэжжы ў Акюрэйры 3,9 °C, −2 °C і 11 °C. Сярэдняя тэмпература студзеня ў гарах апускаецца да −10 °C, ліпеня да 0 °C.
Сярэдняя гадавая колькасць ападкаў складае 800 мм у Рэйк’явіку, 350—500 мм — на паўночным узбярэжжы, да 3000 мм на паўднёва-заходніх і паўднёвых схілах гор, звыш 3800 мм на адкрытых да поўдня схілах Ватнаёкудля і Мірдальсйёкудля. Сярод зімы часта ільюць дажджы, здараюцца навальніцы. Снег устойліва трымаецца толькі ва ўнутраных раёнах.
Надвор’е ў Ісландыі хутка мяняецца ў сувязі з праходжаннем цыклонаў. Часцей за ўсё яно сырое і халаднаватае, неба пакрыта хмарамі, далягляд зацягнуты сеткай дажджу, дзьме пранізлівы вецер, сцелецца туман. Затым раптам на некалькі хвілін вецер сціхае, неба праясняецца і набывае чысты, блакітны колер, а паветра становіцца такім празрыстым, што ў далечыні праступаюць контуры гор.
Унутраныя ўзвышаныя раёны адрозніваюцца значна больш суровым кліматам, чым прыбярэжныя. На паўночным і ўсходнім берагах таксама значна халадней, чым на паўднёвым і паўднёва-заходнім. Так праяўляецца ахаладжальны ўплыў Усходне-Грэнландскага цячэння, якое нясе з Арктыкі плывучыя ільды і айсбергі.
Прыбярэжныя воды вольныя ад лёду на працягу ўсяго года. Выключэнне складаюць сітуацыі, звязаныя з вынасам палярных ільдоў на поўначы і ўсходзе. У сувязі са значным пацяпленнем клімату з пачатку 1920-х гадоў вынас палярных ільдоў да берагоў Ісландыі адбыўся толькі ў 1965.
Рэкі і азёры
Вільготны халаднаваты клімат спрыяе развіццю ў Ісландыі балот і азёр, густой рачной сеткі і ледавікоў.
Рэкі на востраве кароткія, з парогамі і вадаспадамі, маюць значныя запасы гідраэнергіі. Многія рэкі пачынаюцца на ўскраінах ледавікоў і жывяцца іх талымі водамі. У ліпені-жніўні на рэках з ледавіковым жыўленнем адбываюцца бурныя паводкі, затое пад час межані сцёк рэзка скарачаецца. Вада ў іх утрымлівае шмат наносаў — гліны, пяску, камянёў. Рэкі, што выцякаюць з азёр і крыніц, наадварот, маюцт вельмі чыстую, празрыстую ваду.
Дзякуючы багаццю ападкаў у Ісландыі шмат даволі буйных рэк (гл. Рэкі Ісландыі), але яны несуднаходныя. На поўдзень ад Ватнаёкудля рэкі разгаліноўваюцца на рукавы, якія часта змяняюць сваё становішча. Гэта сур’ёзная перашкода для транспарту. Падчас падледавіковых вулканічных вывяржэнняў і пры прарыве ледзяных плацін на прыледавіковых азёрах велізарныя масы талых вод выклікаюць бурныя паводкі на рэках.
Для гідраэнергабудаўніцтва ў Ісландыі ў асноўным выкарыстоўваюцца рэкі з грунтавым жыўленнем, з невялікімі сезоннымі ваганнямі сцёку. Самыя значныя ГЭС пабудаваны на рэках Сог і Цьёўрсаў.
Характэрны шматлікія невялікія азёры. Самыя буйныя азёры Ісландыі — Тынгвадлаватн, Міватн і Таўрысватн. Большасць азёр утварылася ў выніку падпруджвання рэк.
Глебы, раслінны і жывёльны свет
Прырода Ісландыі адносіцца да арктычнага барэальнага (паўночнага) рэгіёну.
Глебы Ісландыі пераважна горныя арктычныя, на ўзбярэжных нізінах і невысокіх плато — вулканічныя, тарфяніста-дзярновыя. Глебы часта забалочаныя, узбагачаныя мінеральным матэрыялам, вытворным ад вулканічнага попелу, пылаватыя і пясчаныя. Сустракаюцца працяглыя лававыя палі.
Расліннасць небагатая — горная тундра, тарфяныя балоты, увільготненыя злакавыя лугі. У складзе флоры налічваецца ўсяго 440 відаў вышэйшых раслін, большасць з якіх арктаальпійскага паходжання, прычым палову складаюць рэлікты ледавіковай эпохі. Вегетацыйны перыяд вельмі кароткі. Расліны пачынаюць рост у маі, а часам толькі ў чэрвені, а ў верасні іх развіццё спыняецца.
Меней за чвэрць тэрыторыі краіны пакрыта расліннасцю (супраць 2/3 падчас засялення краіны 1100 гадоў назад). Шырокія ўнутраныя плато амаль цалкам пазбаўленыя расліннага полага. У складзе расліннасці пераважаюць імхі і травы.
Дрэвавыя расліны ў сярэдзіне ХХ ст. займалі ўсяго 1 % плошчы. Гэта ў асноўным паўночныя бярозы, асіна, рабіна, вербы; дрэвы прыземістыя, звычайна маюць скрыўленыя ствалы з-за моцных вятроў. Асобныя гаі захаваліся ў горных далінах, яны падымаюцца да вышыні 300—400 м, у рэдкіх выпадках — да 550—600 м. У апошнія дзесяцігоддзі месцамі створаныя значныя насаджэнні хвойных парод, галоўным чынам дзеля абароны ад ветру.
На нізінах Ісландыі пераважаюць балоты і лугі. Ва ўнутраных узвышаных раёнах і на зандрах вялікія тэрыторыі зусім пазбаўлены раслінасці, і толькі на выхадах базальтаў рассцілаюцца рознакаляровыя дываны імхоў і лішайнікаў.
Відавы склад фаўны Ісландыі бедны. Падчас засялення краіны з наземных сысуноў там былі толькі пясцы і лемінгі. У канцы XVIII ст. інтрадукаваныя паўночныя алені. Найбольш распаўсюджаныя хатнія жывёлы — авечкі, коні (ісландскія поні), каровы, радзей козы. Акрамя таго, на востраў былі выпадкова завезеныя мышы і пацукі. У 1930 з звераводчых гаспадарак уцякла група амерыканскіх норак, якія цяпер жывуць у многіх раёнах вострава. У прыбярэжных водах сустракаюцца два віды цюленяў і некаторыя віды кітоў.
У Ісландыі гняздуецца каля 80 відаў птушак. На горных азёрах і рэках жыве мноства лебедзяў, качак і гусей, а на марскім узбярэжжы звычайныя гарбаткі, крачкі і інш. Адной з найбольш распаўсюджаных птушак з’яўляецца гага, якая ператварылася ў паўсвойскую птушку. З драпежных птушак добра вядомы сокал. З насякомых шмат камароў. У азёрах водзіцца стронга, а ў рэках — ласось.
Абмежаванасць жывёльнага свету сушы кампенсуецца багаццем рыбы ў навакольных водах. Гэтаму спрые тое, што ля берагоў Ісландыі цёплыя марскія воды перамешваюцца з халоднымі. Тут знаходзяцца месцы напасу і нерасту рыб (да 66 відаў). Найбольш важнае значэнне маюць траска, марскі акунь, пікша, палтус, а таксама крэветкі.
Ахова прыроды
Створаны нацыянальныя паркі — Тынгведлір, Міватн-ог-Лахсаў, Скафтафедль, Ёкульсаўргльювур; шматлікія рэзерваты, помнікі прыроды.
Хіднавычы
Хіднавычы (Хі́дновичі) — вёска ў Мастыскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Камісія па расследаванні надзвычайных сітуацый (Тыграй)
Камісія па расследаванні надзвычайных сітуацый у рэгіёне Тыграй — эфіопская ўрадавая арганізацыя, створаная для маніторынгу, расследавання і прадухілення парушэнняў правоў чалавека падчас надзвычайнага становішча ў ходзе вайны ў Тыграі, якая пачалася ў лістападзе 2020 года.
У адпаведнасці з артыкулам 93/6 следчая камісія была абавязана: (а) у месячны тэрмін апублікаваць імёны асоб, арыштаваных у сувязі з надзвычайным становішчам, і прычыны арышту; (b) расследаваць і прадухіляць бесчалавечныя меры; (c) рэкамендаваць карэкціруючыя меры прэм’ер-міністру або Кабінету Міністраў; (d) забяспечыць судовы пераслед асоб, якія падазраюцца ў бесчалавечных дзеяннях; (e) прадстаўляць сваё меркаванне па любым запыце аб падаўжэнні надзвычайнага становішча.
Самуйлава (Гагарынскі раён, вёска)
Самуйлава (Самуйлово) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Такароўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Тулава
Тулава (Truncus — ствол) — цэнтральная ў анатамічных адносінах частка цела ў жывёл, якая не ўключае галаву, шыю, канечнасці і хвост. Торсам завецца частка тулава, размешчаная ніжэй жывата, які адносіцца да часткі цела «тулава», вышэй за пояс.
Часці
Тулава падзяляецца на чатыры часткі:
Асобныя часткі падзяляюцца далей на рэгіёны (Regiones pectoris, Regiones abdominis, Regiones dorsi і Regiones pelvis).
Найбольш вузкай часткай тулава з'яўляецца талія.
Хлыплі
Хлыплі (Хли́плі) — вёска ў Мастыскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Эдмунд I
Эдмунд I (Ēadmund, 921 — 26 мая 946) — кароль Англіі з Уэсекскай дынастыі, які ўладарыў у 939—946 гадах. Таксама знакаміты пад імем Эдмунд Цудоўны. Старэйшы сын караля Эдуарда Старэйшага і яго трэцяй жонкі Эгвіны.
У 937 годзе разам са сваім зводным братам Этэльстанам змагаўся з нарвежцамі ў бойцы каля Брунанбургу. Пасля смерці Этэльстана 27 кастрычніка 939 года стаў каралём, бо брат не меў дзяцей.
Адразу пасля каранавання з’явілася небяспека з боку Олафа III, сына Гутфрыда, які ўладарыў у Дубліне. Олаф варваўся ў Нартумбрыю і пры падтрымцы епіскапа Ёрка Вульфстана, акупаваў тэрыторыю пяці гарадоў — Дэрбі, Лінкальна, Нотынгема, Стэмфарда і Лестэра, некалькі складаўшых важную частку Данелага. Эдмунду атрымалася вярнуць землі толькі праз тры гады.
У 945 годзе Эдмунд падпарадкаваў Камберлэнд, але саступіў яго каралю Шатландыі Малькаму I ў абмен на сяброўскае пагадненне аб вайсковай узаемападтрымцы на вадзе і на зямлі.
На працягу ўсяго перыяду ўладарання моцны уплыў на Эдмунда аказваў абат Данстан, якога кароль зрабіў абатам Гластанберы. Абат меў пры двары амаль што неабмежаваную ўладу і практычна цалкам вызначаў палітыку манарха.
26 мая 946 года Эдмунд быў забіты падчас святкавання дня святога Аўгусціна. Быў пахаваны ў абацтве Гластанберы. Трон атрымаў у спадчыну яго малодшы брат Эдрэд.
Ледавік Ганготры
Ледавік Ганготры — ледавік у акрузе Утаркашы індыйскага штата Утаракханд, размешчаны ля мяжы з Кітаем. Гэты ледавік з'яўляецца вытокам ракі Ганг і адным з найбуйнейшых у Гімалаях, яго аб'ём складае каля 27 км ³. Ледавік мае даўжыню каля 30 км і 2-4 км у шырыню. Ледавік атачаюць вяршыні групы Ганготры, некалькі з іх вядомыя вельмі складанымі маршрутамі ўзыходжання, у прыватнасці Шыўлінг, Тхалай-Сагар, Меру і Бхагіратхі III. Ён заканчваецца ў напрамку на паўночны захад, пачынаючыся ў найвышэйшай вяршыні групы, Чаукхамбы.
Падольскае ўзвышша
Падольскае ўзвышша — узвышша на паўднёвым захадзе Украіны. Распрасціраецца з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Вышыні ад 380—320 м на паўночным захадзе да 220—130 м на паўднёвым усходзе. Вышэйшы пункт — гара Камула (471 м). Разам з Валынскім узвышшам часта аб'ядноўваецца ў Валынска-Падольскае ўзвышша.
Падольскае ўзвышша размешчана на левым беразе Днястра, у межах Львоўскай, Цярнопальскай, Хмяльніцкай, Івана-Франкоўскай, Вінніцкай і часткова Адэскай абласцей, а таксама паўночна-ўсходніх раёнаў Малдовы.
На паўночным захадзе Падольскае ўзвышша абрываецца ў бок раўнін Малога Палесся стромкім уступам вышынёй да 200 м. На паўночным усходзе Падольскае ўзвышша мяжуе з Прыдняпроўскім узвышшам. Гэтая мяжа ўмоўна праходзіць па даліне Паўднёвага Буга. На паўднёвым захадзе ўзвышша мяжуе з Перадкарпаццем, у асноўным па даліне Днястра. На паўднёвым усходзе Падольскае ўзвышша плаўна зніжаецца і мяжуе з Прычарнаморскай нізінай.
Пертэнга
Насельніцтва складае 338 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 42 чал./км². Займае плошчу 8 км². Паштовы індэкс — 13030. Тэлефонны код — 0161.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Germano.
Гавейкішке
Гаве́йкішке (Gaveikiškė) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Наўясісдаўгелішкіскай сянюніі. Размешчана за 8 км ад Наўясіс Даўгелішкіса.
Чэрап чалавека
Чэрап чалавека (cranium) — касцяны каркас галавы, сукупнасць касцей.
Стадыі фарміравання чэрапа
У працэсе свайго фарміравання частка костак чэрапа праходзіць дзве стадыі — перапончатую (у нованароджаных дзяцей можна бачыць рэшткі ў выглядзе крынічак) і касцяную; частка, акрамя іх, праходзяць і храстковую стадыю (як і большасць костак шкілета).
Аддзелы чэрапа
Чэрап складаецца з двух аддзелаў: тваравага і мазгавога (чэрапная каробка), мазгавы аддзел значна пераважае над тваравым. Усе косткі чэрапа, акрамя ніжняй сківіцы, злучаныя нерухомымі злучэннямі.
Тваравы аддзел
Косткі тваравага аддзела: верхняя сківіца, нёбная костка, ніжняя насавая ракавіна, сошнік, насавая костка, слёзная костка, скулавая костка, ніжняя сківіца (рухомае злучэнне), пад’язычная костка.
Мазгавы аддзел
Косткі мазгавога аддзела (чэрапная каробка): лобная костка, клінаватая костка, патылічная костка, цемянная костка, рашэцістая костка, скроневая костка.
Лідзія Койдула
Лі́дзія Ко́йдула (Lydia Koidula), сапраўднае імя Лідзія Эміліе Фларэнцінэ Я́нсен (Lydia Emilie Florentine Jannsen; 12 (24) снежня 1843, Вяндра, Пярнускі павет, Ліфляндская губерня — 30 ліпеня (11 жніўня) 1886, Кранштат, Расійская імперыя) — эстонская паэтэса, празаік, заснавальніца эстонскай драматургіі. Мянушку «Койдула» («Золкавая») Лідзіі даў пісьменнік Карл Роберт Якабсан. Часта пісьменніцу называюць таксама «Койдулаўлік» — «Спявачка світання».
Біяграфія
Дачка журналіста і асветніка Іагана Вальдэмара Янсена, Лідзія са школьнай пары дапамагала бацьку ў выданні газеты «Пярнускі паштальён» («Perno postimees») — рабіла пераклады, адаптавала мастацкія творы і да т. п. У той самы час напісаныя і ейныя першыя вершы, спярша нямецкай мовай.
Менавіта ў газетнай працы Койдула сустракалася са шматлікімі грамадскімі дзеячамі абуджанага ў сярэдзіне XIX стагоддзя нацыянальнага руху, пад іхнім уплывам зарадзіліся ейныя погляды і перакананні. У другой палове 1860-х Койдула стала папулярнай паэткай, аўтарам грамадскіх і патрыятычных твораў.
Узяўшы ў 1873 годзе шлюб з урачом Э. Міхельсонам, Койдула была вымушана жыць у Кранштаце, дзе яе муж служыў ваенным лекарам. І хоці Койдула часта наведвала Эстонію, усё ж балюча ўспрымала развітанне з радзімай. Яна заўчасна памерла ў Кранштаце праз хваробу малочнай залозы. На 60-я ўгодкі смерці яе прах быў перавезены ў Эстонію і перапахаваны на талінскіх могілках Мецакальмісту.
Творчасць
У гісторыі эстонскай літаратуры Койдула пакінула заўважны след найперш у паэзіі. Ейная патрыятычная лірыка апынулася ў найвышэйшай ступені актуальнай для абуджэння эстонскага народа, і Койдулу як выказніцу народных пачуццяў сталі называць «Салавей з берагоў Эмайыгі» (Emajõe ööbik) (так зваўся зборнік яе вершаў 1867 года). Большасць яе твораў носіць рамантычны характар: палкае спачуванне бедам і крыўдам эстонскага народа, любоў да радзімы і хаты, памкненне неяк дапамагчы сваім суайчыннікам і палегчыць іх лёс.
У кранштацкі перыяд у паэзіі Койдулы пераважаюць элегічныя вершы, прыродная і любоўная лірыка. Рупліва працуючы над тэхнікай вершу, яна пракладала дарогу паэтам наступных пакаленняў. Да асноўных пераваг паэзіі Койдулы адносяцца яскравасць і эмацыйнасць.
Койдула працавала і ў прозе, збольшага для газет — прыстасоўвала творы іншых аўтараў для эстонскага чытача, рабіла адвольныя пераклады.
Новае слова Койдула прамовіла і ў эстонскай драматургіі: першая камедыя «Пляменнік з Саарэмаа» (Saaremaa onupoeg, 1870) была напісаная па сюжэце нямецкага драматурга Т. Кернера, аднак ужо наступныя камедыі Койдулы былі цалкам аўтэнтычныя — «Сватушкі» (Kosjakased або Maret ja Miina, 1870) і «Гэткі мульк, або Сто вак солі» (Säärane mulk, 1872). З камедый Койдулы пачаў сваё існаванне эстонскі тэатр.
Памяць
Кароткае, пладавітае і поўнае драматызму жыццё Койдулы, яе папулярнасць сярод чытачоў свайго часу, яе месца ў эстонскім грамадстве, нязвыклае для жанчыны ў XIX стагоддзі, актыўны ўдзел ва ўсіх культурных пачынаннях паступова ператварылі імя Койдулы ў легенду. Ёй і яе сям'і прысвечаныя некалькі літаратурных твораў — «Гадзіна на крэсле, якое круціцца» Яана Кроса, «Гадзіна духаў на вуліцы Янсена» М. Унта, «Вірускі спявак і Койдула» А. Ундла-Пылдмяэ, «Той вясною ў Тарту» Т. Тувікесе і інш.; ёй прысвечаныя дзясяткі вершаў вядомых эстонскіх паэтаў; на словы яе вершаў складзена мноства песень.
У Пярну дзейнічае мемарыяльны музей і адкрыты помнік Койдуле. На сцяне хаты, дзе Лідзія Койдула жыла ў Кранштаце, усталяваная мемарыяльная дошка.
Цікавосткі
Silla otsad ühendatud,
Kandes ühte isamaad,
Nägu — millal tõeks saad?!
Пагадненне паміж Украінай і ЕС аб спрашчэнні афармлення віз
Пагадненне паміж Украінай і Еўрапейскай Садружнасцю аб спрашчэнні афармлення віз - заключана 18 чэрвеня 2007 і ўступіла ў сілу з 1 студзеня 2008.
Некаторыя палажэнні пагаднення
Палажэннямі пагаднення ўстаноўленя прэферэнцыі для ўсіх катэгорый грамадзян Украіны ў частцы, што датычыцца:
Права на бясплатнае атрыманне шэнгенскіх віз атрымалі 14 катэгорый ўкраінскіх грамадзян.
Для маніторынгу выканання палажэнняў пагаднення створаны Сумесны камітэт экспертаў па рэалізацыі Пагаднення паміж Украінай і ЕС аб ​​спрашчэнні афармлення віз (СВК), пасяджэнні якога праходзяць два разы на год па чарзе ў г. Кіеў і г. Брусэль.
Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2006
Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2006 (16-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па футболе ў Другой лізе) — трэці па рангу дывізіён (пасля Вышэйшай і Першай ліг) па футболе сярод беларускіх каманд 2006-га года. У турніры прымалі ўдзел 17 каманд, якія змагаліся за дзве пуцёўкі ў Першую лігу. Перамогу ў турніры атрымаў клуб «Дынама-Белкард» з Гродна, які разам з магілёўскім «Савітам» прайшоў у Першую лігу.
Пагадненне паміж Украінай і ЕС аб спрашчэнні афармлення віз
Удасканаленае пагадненне
23 ліпені 2012 г. ў Брусэлі было падпісана пагадненне аб унясенні змяненняў у Пагадненне паміж Украінай і ЕС аб ​​спрашчэнні афармлення віз. Удасканаленае Пагадненне прадугледжвае пашырэнне катэгорый грамадзян Украіны, якія могуць атрымліваць бясплатныя і шматразовыя шэнгенскія візы да таго часу, пакуль Украіна не атрымае бязвізавы рэжым з ЕС.
Гаворка ідзе таксама аб пашырэнні катэгорый грамадзян, якія маюць права на спрошчанае афармленне бясплатных, шматразовых віз (для прадстаўнікоў няўрадавых арганізацый, рэлігійных суполак, прафесійных аб'яднанняў, студэнтаў і аспірантаў, удзельнікаў афіцыйных праграм трансгранічнага супрацоўніцтва Еўрапейскага Саюза), удасканаленне парадку афармлення віз для міжнародных перавозчыкаў і прадстаўнікоў сродкаў масавай інфармацыі.
У тэксце Пагаднення вызначаны тэрміны дзеяння шматразовых віз (1 год, 5 гадоў), што дазволіць пазбегнуць двухсэнсоўнага тлумачэння адпаведных палажэнняў гэтага Пагаднення (да 1, да 5 гадоў).
Дакумент прадугледжвае магчымасць бязвізавых паездак у ЕС для ўладальнікаў службовых біяметрычных пашпартоў.
11 чэрвеня 2017 паміж Украінай і Еўрапейскім Саюзам пачаў дзейнічаць агульнаграмадзянскі бязвізавы рэжым. Ён прадугледжвае магчымасць наведвання ЕС на тэрмін не даўжэй 90 дзён на працягу 180 дзён без права на працаўладкаванне. Выключэннем з'яўляецца толькі Польшча, якая дазволіла ўкраінцам выконываць кароткатерміновыя працы без візы.
Антвозера
Антво́зера — возера ў Беларусі, у Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці, за 23 км на паўночны ўсход ад горада Гродна, на поўдзень ад вёскі Новая Руда, у басейне ракі Пыранка.
Плошча паверхні возера 0,55 км². Даўжыня 1,65 км, найбольшая шырыня 0,46 км. Найбольшая глыбіня 2,5 м, сярэдняя — 1,42 м. Даўжыня берагавой лініі 3,52 км. Аб’ём вады ў возеры 0,78 млн м³.
Катлавіна возера лагчыннага тыпу, выцягнутая ў напрамку з поўначы на поўдзень. Схілы катлавіны вышынёй 5—12 м, парослыя лесам. Берагавая лінія звілістая. Берагі зліваюцца са схіламі катлавіны. Праз возера цячэ рака Сламянка, якая злучае яго з возерам Зацкава.
Сяргееўскае (Гагарынскі раён)
Сяргееўскае (Сергеевское) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Такароўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Сесар Луіс Меноці
Сесар Луіс Меноці (César Luis Menotti; нар. ) — аргенцінскі футбольны трэнер, які прывёў зборную Аргенціны да перамогі ў чэмпіянаце свету 1978.
Ксенатрансплантацыя
Ксенатрансплантацыя, ці міжвідавая трансплантацыя — трансплантацыя органаў і/або тканак ад жывёлы іншага біялагічнага віду.
Звычайна ідзе гаворка пра ксенатрансплантацыю ад найбольш таннай у атрыманні і блізкай па памеры да чалавека імуналагічна мадыфікаванай свінні або ад вышэйшых прыматаў, блізкіх генетычна, але складаных ва ўтрыманні і развядзенні.
Беларускія медыкі першыя ў свеце ажыццявілі міжвідавую перасадку тканкі шчытападобнай залозы, перанесшы яе ад труса ў глыбокую артэрыю сцягна на назе жанчыны.
NGC 4473
NGC 4473 (іншыя абазначэнні — UGC 7631, MCG 2-32-93, ZWG 70.125, VCC 1231, PGC 41228) — эліптычная галактыка (E5) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Цыкіў (Мастыскі раён)
Цыкіў (Ци́ків) — вёска ў Мастыскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Вінніца
Ві́нніца (Вінниця) — горад абласнога значэння, адміністрацыйны цэнтр Вінніцкай вобласці Украіны. Плошча 79,94 км². Насельніцтва 369 160 чал. (2009). Знаходзіцца за 199 км на паўднёвы захад ад Кіева. Чыгуначны вузел.
Гісторыя
Заснавана ў 2-й палове XIV ст. літоўскімі князямі Карыятавічамі. У 1395 годзе ўключана ў Вялікае Княства Літоўскае, пасля Люблінскай уніі (1569) у складзе Кароны. У XV—XVI ст. неаднаразова спусташалася татарамі. У 1640 годзе атрымала магдэбургскае права.
З 1793 года ў Расійскай імперыі, цэнтр павета Брацлаўскага намесніцтва, з 1798 — Падольскай губерні. Была значным гандлёвым цэнтрам Падоліі.
З 1917 года ў складзе Украіны. У 1918—1920 гадах акупіравана нямецка-аўстрыйскімі войскамі, белагвардзейцамі. З 1932 года цэнтр вобласці. Вінніцкая трагедыя.
У Вялікую Айчынную вайну ў 1941—1944 гадах акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі.
Узброеныя сілы Расіі 14 ліпеня 2022 года нанеслі ўдар ракетамі марскога базіравання «Калібр» па будынку гарнізоннага дома афіцэраў у Вінніцы.
Эфіопская камісія па правах чалавека
Эфіопская камісія па правах чалавека або ЭКПЧ (የኢትዮጵያ ሰብዓዊ መብቶች ኮሚሽን) — установа ўрада Эфіопіі, што займаецца заахвочваннем правоў чалавека і расследаваннеи іх парушэнняў. Была заснавана 4 ліпеня 2000 года ў якасці аўтаномнага органа, падсправаздачнага Палаце народных Прадстаўнікоў, ніжняй палаце федэральнага парламента краіны. У 2004 годзе парламент прызначыў першага галоўнага камісара ЭСПЧ.
Чэрнэвэ (Мастыскі раён)
Чэрнэвэ (Черне́ве) — вёска ў Мастыскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Міжнародныя санкцыі супраць Беларусі
Міжнародныя санкцыі супраць Беларусі — абмежавальныя палітычныя і эканамічныя меры, уведзеныя ў дачыненні да юрыдычных і грамадска-палітычных асоб Рэспублікі Беларусь, якія, на думку міжнародных арганізацый і асобных дзяржаў, маюць дачыненне да фальсіфікацый вынікаў прэзідэнцкі выбараў 2020 года, і адказных за гвалт і рэпрэсіі супраць грамадзянскай супольнасці Беларусі.
Ініцыятарам увядзення санкцый з мэтай міжнароднай ізаляцыі юрыдычных і грамадска-палітычных асоб Беларусі стала кіраўніцтва Еўрапейскага саюза, якое падтрымалі іншыя краіны: Вялікабрытанія, ЗША, Канада, Украіна, Швейцарыя.
4-ы пакет санкцый
У лютым 2021 года вярхоўны прадстаўнік Еўрапейскага саюза па замежных справах і палітыцы бяспекі Жазэп Барэль аб'явіў аб падрыхтоўцы чацвёртага пакета санкцый, аднак Савет Еўрасаюза зацвердзіў яго толькі на сваім паседжанні ў Люксембургу толькі 21 чэрвеня 2021 года.
У новы санкцыйны спіс патрапілі 78 фізічных асоб, а таксама 8 прадпрыемстваў і кампаній, сярод якіх МАЗ, БелАЗ і нафтатрэйдэр «Новая нафтавая кампанія». «Гэтае рашэнне было прынята з прычыны эскалацыі сур'ёзных парушэнняў правоў чалавека ў Беларусі і гвалтоўных рэпрэсій супраць грамадзянскай супольнасці, дэмакратычнай апазіцыі і журналістаў».
Патрапіў пад санкцыі і шэраг прадпрымальнікаў. Сярод іх расіянін Міхаіл Гуцэрыеў, які вядзе ў Беларусі бізнес у калійным і нафтавым сектарах; а таксама Аляксандр Шатроў, кіраўнік ІТ-кампаніі «Сінезіс», якая дае ўладам Беларусі платформу для відэаназірання, якая выкарыстоўвае тэхналогію распазнання асоб. Як і раней, усе кампаніі і фізічныя асобы, якія трапілі ў пакет, не змогуць атрымліваць фінансавыя сродкі з ЕС, іх актывы ў Еўрасаюзе замарожаныя. Акрамя таго, фізічным асобам забаронены ўезд у краіны аб'яднання.
5-ы пакет санкцый
5-ы пакет санкцый — гэта адказ на міграцыйны крызіс паміж Беларуссю і краінамі Еўрапейскага саюза. Ініцыятарам 5-га пакета санкцый упершыню выступіла Данія.
Санкцыі ЗША
21 чэрвеня 2021 года ЗША увялі санкцыі супраць 16 фізічных асоб і 5 арганізацый.
Санкцыі Канады
21 чэрвеня 2021 года Канада увяла санкцыі супраць 17 фізічных асоб і 5 арганізацый.
Санкцыі Вялікабрытаніі
21 чэрвеня 2021 года Вялікабрытанія увяла санкцыі супраць 7 фізічных асоб і 1 арганізацыю.
Для краін Еўрапейскага саюза
На думку дырэктара даследчай кампаніі InComeIn Ірыны Юзвак ЕС даў зразумець — ён гатовы ўзяць частку стратаў на сябе: «Паколькі пацерпіць, у тым ліку, і еўрапейскі бізнес, які цесна супрацоўнічае з кампаніямі і асобамі, якія трапілі ў санкцыйны спіс».
Супрацьдзеянне санкцыям
🇦🇹: У сярэдзіне чэрвеня 2021 года прадстаўнікі Аўстрыі заявілі, што яны супраць фінансавага сектара санкцый, бо крыніцай больш за 90% усіх грошай, якія Беларусь займае ў ЕС, з'яўляецца Аўстрыя.
Нацыянальны музей Кабула
Нацыянальны музей Кабула — музей у Кабуле (Афганістан). Музей знаходзіцца ў 2-павярховым будынку, пабудаваным у 1919 годзе ў часы праўлення Аманулы-хана, у гістарычнай частцы горада. Калекцыя налічвала больш 100000 экспанатаў, 70 % якой было разграблена падчас грамадзянскай вайны. У сакавіку 1994 года моцна разбураны з-за пападання ракеты. У верасні 1996 года супрацоўнікі завершылі каталагізацыю ацалелых экспанатаў. У 2003—2006 гг. будынак музея быў адноўлены, у 2004 годзе найбольш каштоўныя экспанаты былі запячатаны для бяспекі ў металічныя скрыні і інвентарызаваны. . З 2007 года міжнародныя арганізцыі адшукалі больш 8000 экспантаў, у 2012 годзе 843 экспанаты, уключаючы Баграмскія біўні (1 ст.) вярнула Вялікабрытанія. Музей мае нумізматычную (11500 адзінак) і археалагічную калекцыю.
Гяджунай (Ігналінскі раён)
Гяджу́най (Gedžiūnai), традыцыйная беларуская назва — Гадзюны  — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Казіцішкіскай сянюніі. Размешчана за 3 км ад Грыбеная. Насельніцтва 3 чал. (2001 г.).
Людміла Аляксандраўна Шагалава
Людміла Аляксандраўна Шагалава (,, Гомельская губерня — , ) — савецкая актрыса. Народная артыстка РСФСР (1977). Лаўрэат Сталінскай прэміі першай ступені (1949).
Біяграфія
Нарадзілася 6 красавіка 1923 года ў Рагачове Гомельскай губерні (цяпер — Гомельская вобласць) ў сям’і ваеннага. У 2,5 гады засталася без маці. У 1928 годзе бацька пераведзены з Рагачова ў Маскву. У 1941 годзе эвакуіравана ў Чалябінск, працавала на трактарным заводзе. У 1943 годзе вярнулася ў Маскву, паступіла ва УДIК (майстэрня С. А. Герасімава). У 1948—1994 гадах — актрыса Тэатра-студыі кінаакцёра. Памерла ў Маскве пасля працяглай хваробы, пахавана на Перапечынскіх могілках.
Творчасць
Дэбютавала ў кіно ў 14-гадовым узросце ў фільме Я. А. Пратазанава «Сямікласніца». У 1948 годзе знялася ў ролі Валі Борц у фільме «Маладая гвардыя».
Аўтамат Фёдарава
Аўтамат Фёдарава (2,5-лінейны аўтамат сістэмы Фёдарава) — аўтамат, распрацаваны У. Р. Фёдаравым у 1916 годзе. Першая ўдалая спроба стварыць скарастрэльную вінтоўку пад прамежкавы патрон, па сутнасці з'яўляецца першым аўтаматам у гісторыі.
Чыжэвычы
Чыжэвычы (Чиже́вичі) — вёска ў Мастыскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Цёплае (Смаленская вобласць)
Цёплае (Теплое) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Такароўскага сельскага паселішча.
Спіс вуліц Васілевічаў
У гэтым спісе прыведзены бульвары, вуліцы, завулкі, паркі, плошчы, праезды, праспекты, спускі, тупікі, шасэ г. Васілевічы
Трычунай
Трычу́най (Tryčiūnai), традыцыйная беларуская назва — Трычуны  — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Рымшэўскай сянюніі. Размешчана за 4 км на поўдзень ад Мейкштая. Насельніцтва 37 чал. (2001 г.). Дзейнічае капліца. На ўсход ад вёскі праходзіць граніца з Беларуссю.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Відзы Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Пецана
Пеццана (Pezzana) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Верчэлі.
Насельніцтва складае 1127 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 66 чал./км². Займае плошчу 17 км². Паштовы індэкс — 13010. Тэлефонны код — 0161.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Sant'Eusebio.
Яблоко (альбом)
«Яблоко» (Яблык) — дэбютны студыйны альбом расійскага кантры-гурта «Яблоко», які выйшаў у 1980 годзе.
Шарль Жэнціль
Шарль Жэнціль (таксама Караль Жэнціль, Karol Gentil, Carolus Gentil; 20 ліпеня 1777, Францыя – 10 кастрычніка 1835, Ліён) – дзеяч каталіцкага касцёла і Ордэна езуітаў, педагог.
Біяграфія
Напачатку ХІХ ст. пераязджае на Беларусь і 21 чэрвеня 1805 г. уступае ў Таварыства Ісуса. Пасля Дынабургскага навіцыята (1805-1807) вывучае маральную тэалогію ў Полацкім езуіцкім калегіуме (1807-1809). З 1808 г. выкладае французскую мову ў езуіцкай школе, а пасля атрымання ступені магістра прызначаны прэфектам канвікта. У 1810-1812 – прэфект езуіцкага канвікта ў Санкт-Пецярбургу
У 1813 г. ненадоўга вяртаецца ў Полацк як прафесар французскай мовы Полацкай езуіцкай акадэміі і прэфект канвікта (1813-1814). З 1814 г. накіраваны ў мястэчка Раманаў (Валынская губернія), дзе быў рэгентам канвікта, прэфектам школы і выкладчыкам французскай мовы (1814-1818). 15 жніўня 1815 г. склаў апошнія зарокі. У 1818-1819 гг. знаходзіўся ў езуіцкай місіі ў Адэсе, дзе працаваў у касцёле для мясцовай франкамоўнай паствы.
Пасля выгнання езуітаў з Расійскай імперыі (1820) вяртаецца на Радзіму. Займаецца выкладаннем, у тым ліку як прафесар маральнай тэалогіі ў езуіцкіх калегіумах Ам’ен (1820-1824) і Бардо (1824-1827), і прапаведніцкай дзейнасцю.
Памёр 10 кастрычніка 1835 г. у Ліёне.
C-3PO
C-3PO, скарочана 3PO — робат-персанаж сусвету «Зорных войнаў», адзін з чатырох персанажаў разам з Энакінам Скайуокерам/Дартам Вейдэрам, Обі-Ванам Кенобі і R2-D2, якія фігуруюць ва ўсіх шасці частках серыі «Зорных войнаў». Акрамя таго, ва ўсіх серыях «Зорных войнаў» C-3PO іграў адзін акцёр — Энтані Дэніелс; гэты персанаж і R2-D2 (сыграны Кені Бэйкерам) — адзіныя, якіх ва ўсіх фільмах іграў адзін акцёр. Дроід C-3PO таксама папулярным персанажам «пашыранага сусвету» з кніг, коміксаў і відэагульняў.
Аўтызм
Прычыны аўтызму цесна звязаныя з генамі, якія ўплываюць на паспяванне сінаптычных сувязяў у галаўным мозгу, аднак генетыка захворвання складаная, і на дадзены момант невядома дакладна, што больш уплывае на ўзнікненне разладаў аўтыстычнага спектру: узаемадзеянне мноства генаў, альбо рэдка ўзнікаючыя мутацыі. У рэдкіх выпадках выяўляецца ўстойлівая асацыяцыя хваробы з уздзеяннем рэчываў, якія выклікаюць прыроджаныя дэфекты. Іншыя мяркуемыя прычыны спрэчныя, у прыватнасці, не атрымана якіх-небудзь навуковых доказаў гіпотэзы, якая злучае аўтызм з вакцынацыяй дзяцей. Паводле прыблізнай ацэнкі, распаўсюджанасць разладаў аўтыстычнага спектру складае 6 на 1000 чалавек, прычым у хлопчыкаў падобныя станы адзначаюцца прыкладна ў 4 разы часцей, чым у дзяўчынак.
NGC 4474
NGC 4474 (іншыя абазначэнні — UGC 7634, MCG 2-32-94, ZWG 70.127, VCC 1242, PGC 41241) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сяржант
Сяржа́нт — воінскае званне ва Узброеных Сілах Рэспублікі Беларусь і шэрагу іншых краін, па рангу вышэй за малодшага сяржанта і ніжэй за старшага сяржанта. Звычайна сяржанты займаюць пасады камандзіраў аддзяленняў, танка, гарматы.
Тэрмін выслугі ў званні сяржант складае дзевяць месяцаў.
Перад воінскім званнем ваеннаслужачага, які праходзіць ваенную службу ў гвардзейскай вайсковай частцы, на гвардзейскім караблі, дадаецца слова "гвардыі". Да воінскага звання вайскоўца або грамадзяніна, які знаходзіцца ў запасе, які мае ваенна-ўліковую спецыяльнасць юрыдычнага або медыцынскага профілю, дадаюцца адпаведна словы «юстыцыі» або «медыцынскай службы».
Вільгельм Маркс
Вільгельм Маркс (ням.: Wilhelm Marx; 15 студзеня 1863, Кёльн — 5 жніўня 1946, Бон) — нямецкі юрыст і палітык (Германская партыя Цэнтра). У 1923-24 і 1926—1928 гадах займаў пасаду рэйхсканцлера Веймарскай рэспублікі.
У 1925 годзе Вільгельм Маркс быў вылучаны кандыдатам у рейхспрэзідэнты ад Веймарскай кааліцыі (СДПГ, НДП і Германская партыя Цэнтра), але прайграў Паўлю фон Гіндэнбургу. Вільгельм Маркс заўсёды знаходзіўся ў цені іншых палітыкаў: Густава Штрэземана або Фрыдрыха Эберта. Тым не менш у гісторыі Веймарскай рэспублікі ён застаўся адной з цэнтральных палітычных фігур, змагаўся за адзінства дэмакратычнага лагера.
Вераўскае
Ве́раўскае возера — возера ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі, за 33 км на паўночны ўсход ад горада Гродна, каля вёскі Глушнева, у басейне ракі Пыранка.
Плошча паверхні 1,23 км². Даўжыня 7,5 км, найбольшая шырыня 0,4 км. Даўжыня берагавой лініі 15,75 км.
Катлавіна вузкая, стужкападобная. Схілы катлавіны стромкія, вышынёй да 10 м, пад лесам. Праз возера цячэ Сламянка і злучае яго з азёрамі Чыжоўка і Кальніца. Дно высцілае слой сапрапелю магутнасцю да 5,3 м.
Норвілішкес
Но́рвілішкес (Norviliškės), традыцыйная беларуская назва Нарвілішкі — невялікая вёска ў Шальчынінкайскім раёне Вільнюскага павета Літвы. Размешчана за 12 км на паўночны ўсход ад Дзіевянішкеса амаль на мяжы з Беларуссю. У 1986 годзе ў Норвілішкесе налічвалася 58 жыхароў, у 2001 годзе — 24.
Гісторыя
Сядзіба ў Нарвілішках упершыню згадваецца ў 1586 годзе. У 1617 годзе ўладальнікі сядзібы перадалі частку зямлі ордэну францысканцаў. Каля 1745 года яны пабудавалі кляштар і касцёл у стылі рэнесанс. Кляштар быў рэканструяваны ў канцы XVIII стагоддзя Казімірам Камінскім. Пасля Лістападаўскага паўстання расійскія ўлады зачынілі кляштар і касцёл і ператварылі яго ў баракі, а пазней у школу. Новая драўляная царква была пабудавана ў 1929 годзе. 24—26 жніўня 2007 года ў Норвілішкесе ўпершыню прайшоў буйны музычнага фестываль be2gether з удзелам гуртоў з Літвы (IR, Skamp, Mountainside), Польшчы (Myslovitz), Эстоніі (Tanel Padar & the Sun), Вялікабрытаніі (Joana & the Wolf), Беларусі (Drum Ecstasy, Ляпіс Трубяцкой, IQ48) і іншых краін.
Неўрастэнія
Неўрастэнія — псіхічны разлад з групы неўрозаў, які выяўляецца ў павышанай раздражняльнасці, стамляльнасці, страце здольнасці да доўгай разумовай і фізічнай напругі. Упершыню апісаная амерыканскім урачом Георгам Бірдам ў 1869 г. Неўрастэнія ўзнікае звычайна пры спалучэнні псіхічнай траўмы з празмерна напружанай працай і фізіялагічнымі пазбаўленнямі (хранічнае недасыпанне, адсутнасць адпачынку і г. д.). Узнікненню неўрастэніі спрыяюць інфекцыі і інтаксікацыі (алкаголь, курэнне), эндакрынныя разлады, недастатковае харчаванне і інш. фактары, якія аслабляюць арганізм.
Такарова (Гагарынскі раён, вёска)
Такарова (Токарево) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Такароўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Артэ дэлла Лана
Артэ дэлла Лана (Arte della Lana — у даслоўным перакладзе «Рамяство воўны», у іншым значэнні — «Ваўняны цэх») — цэх, гільдыя апрацоўкі воўны, адна з сямі найбуйнейшых Фларэнцыі ў познім Сярэднявеччы і ў час Адраджэння.
У разгар вытворчасці ў Артэ дэлла Лана непасрэдна працавала 300 рабочых і ўскосна каля траціны насельніцтва Фларэнцыі, штогод выраблялася каля 100 тысяч мерак тканіны. Гільдыя кантралявала ўсе стадыі ваўняной апрацоўкі ад сырой воўны да гатовай тканіны.
Азбука Морзэ
Азбука Морзэ або код Морзэ — спосаб перадачы тэксту паслядоўнасцю сігналаў, як то выбліскамі святла, сумессю кропак і працяжнікаў, пстрычак і г. д., якія могуць быць лёгка распазнаныя навучаным прымальнікам інфармацыі, якую яму перадаюць. Азбука Морзэ была названа ў гонар Самуюэла Морзэ, аднаго з стваральнікаў тэлеграфа і гэтага коду.
Міжнародны код Морзэ ўзгадняе коды літар, арабскіх лічбаў і невялікага набору знакаў пунктуацыі і працэдурных словаў, якія перадаюцца праз паслядоўнасць «кропак» і «працяжнікаў». Паколькі іншыя мовы могуць адрознівацца алфавітамі ад лацінскага, які складаецца з 26 літар, у гэтых мовах прынятыя пашырэнні стандартнага коду Морзэ.
Кожны сімвал (літара, лік, знак пунктуацыі) адпавядае ўнікальнаму шэрагу кропак і працяжнікаў. Пры перадачы інфармацыі працягласць працяжніка прынятая як тры працягласці кропкі. Пасля кожнай кропкі ці працяжніка ідзе паўза, па даўжыні роўная кропцы. Кожны сімвал аддзяляецца ад другога цішынёй, роўнай тром кропкам (аднаму працяжніку), а два словы аддзяляюцца «прагалам», роўным сямі кропкам. Даўжыня кропкі з'яўляецца базавай адзінкай часу пры перадачы звестак.
Азбука Морзэ застаецца вельмі папулярнай сярод радыёаматараў. Хоць у большасці краін дазволу на радыёперадачы для аматараў не патрэбна, у Беларусі аматарскае радыё падлягае ліцэнзаванню.