cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кулік-паручайнік
Апісанне
Паручайнік адрозніваецца тонкаю, доўгаю і прамою дзюбаю, а таксама вельмі доўгімі жаўтаватым лапкамі. Мае два віды апярэння ў залежнасці ад часу года. Больш яркае апярэнне мае карычнева-шэрае адценне і засыпана чорнымі плямамі. З менш яркім апярэннем, паручайнік на верхнім баку шэры, на ніжнім — белы, а галава і шыя — белавата-шэрыя. Даўжыня цела да 23 см, вага 55-85 г.
Бедола
Бедола (Bedollo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Трэнта.
Кулік-паручайнік
Пашырэнне
Паручайнік гняздуецца ў арэале паміж Усходняй Еўропай і Сярэдняй Азіяй, аддаючы перавагу вільготным нізінным лугам і стэпавым і тайговым балотам. Для зімоўкі робіць пералёт у Афрыку або Паўднёвую Азію, асабліва ў Індыю.
Асаблівасці біялогіі
Гэты від харчуецца насякомымі і дробнымі воднымі беспазваночнымі, праводзячы дзюбаю мелкаводдзе і глей.
Бедола
Насельніцтва складае 1420 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 52 чал./км². Займае плошчу 27 км². Паштовы індэкс — 38043. Тэлефонны код — 0461.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Madonna di Caravaggio.
Іван Кірылавіч Васюта
Іван Кірылавіч Васюта (укр. Іван Кирилович Васюта нар.14 студзеня 1924 — 25 снежня 2013)  — выкладчык гісторыі, доктар гістарычных навук, прафесар, рэктар Івана-Франкоўскага педагагічнага інстытута імя Васіля Стэфаніка (1980–1982).
Біяграфія
Нарадзіўся 14 студзеня 1924 года ў вёсцы Спаскае Сосніцкага раёна Чарнігаўскай вобласці ў сялянскай сям'і. З дзесяці гадоў працаваў у мясцовым калгасе “Дарога камунізму”. У 1938 годзе скончыў Спаскую няпоўную сярэднюю школу, а ў 1941 годзе Сасніцкую сярэднюю школу № 1.
З чэрвеня па жнівень 1941 года працаваў інспектарам палітасветы раённага аддзела народнай асветы.
У пачатку Другой сусветнай вайны, калі спрабаваў эвакуіравацца, трапіў у акружэнне і быў вымушаны вярнуцца дадому. З верасня 1941 г. па люты 1943 г. разам з бацькам працаваў на сельскай гаспадарцы ў так званай «абшчыне», хаваўся ад вывазу ў Германію. У лютым 1943 года ўступіў у партызанскі атрад генерал-маёра Аляксея Фёдарава, які дзейнічаў у Карапецкім раёне Чарнігаўскай вобласці.
Удзельнічаў у рэйдзе атрада ім Сталіна Заходняй Украіны і Беларусі. У красавіку 1944 г. пасля расфарміравання партызанскіх атрадаў О. Фёдарава быў накіраваны ў органы НКУС. Да вызвалення Львова знаходзіўся ў групе войскаў НКУС у Львоўскай вобласці, пазней у горадзе Крамянец Цярнопальскай вобласці. З чэрвеня 1944 года працаваў у другім аддзеле міліцыі Львова пашпартыстам і ўчастковым.
Аўтар 16 манаграфій, каля 200 навуковых, навукова-папулярных і метадычных прац. У сферу навуковых інтарэсаў уваходзілі праблемы палітычнай і сацыяльна-эканамічнай гісторыі Украіны, рэвалюцыйнага і нацыянальна-вызваленчага руху на заходнеўкраінскіх землях, украінска-польскіх адносін новай і навейшай эпохі, краязнаўства. Найбольшыя дасягненні ў галіне вывучэння аграрнай гісторыі Заходняй Украіны ў міжваенны перыяд.
Узнагароды
Ордэн Айчыннай вайны; Медаль Савецкага фонду міру
Джордж Гершвін
Біяграфія
Паходзіў з сям'і Гершовічаў, якая эмігрыравала з Расіі. Сістэматычнай музычнай адукацыі не атрымаў. Вучыўся ў Р. Гольдмарка (гармонія) і інш. Стварыў уласны музычны стыль, у якім арганічна спалучаюцца рысы імправізацыйнага джаза, элементы афраамерыканскага фальклору, амерыканскай эстраднай і розных форм еўрапейскай музыкі, у тым ліку фартэпіяннага стылю Ф. Ліста, М. Рахманінава («Рапсодыя ў блюзавых тонах», 1924), французскага імпрэсіянізму, верызму, баладнай оперы.
Творчасць Джорджа Гершвіна ахоплівае розныя музычныя жанры. Яе вяршыня — папулярная ва ўсім свеце опера «Поргі і Бес» (1935), першая нацыянальная опера, адзначаная глыбокім пранікненнем у негрыцянскі духоўны свет і музычны фальклор. Для яе характэрны шырокае выкарыстанне дыялогу, спалучэнне трагічнага і жанрава-камедыйнага пачатку. У мелодыцы оперы выяўляюцца ладава-гарманічныя і рытмічныя своеасаблівасці спірычуэлс, лірычных блюзаў, рэгтаймаў. Сярод іншых твораў: аперэты і мюзіклы «Ла, ла, Люсіль» (1919), «Лэдзі, будзьце добрыя» (1924), «О кей!» (1925), «Разалі» і «Смешны твар» (1927), «Хай грыміць аркестр» (1923), «Вар'ятка» (1930, паст. 1954), «Пра цябе я спяваю» (1932), «Хай яны ядуць кекс» (1933, усе пастаўленыя ў Нью-Ёрку); для аркестра — сімфанічная сюіта «Амерыканец у Парыжы» (1928), «Кубінская уверцюра» (1932); для фартэпіяна з аркестрам — «2-я рапсодыя» (1931), канцэрт (1925); 3 прэлюдыі для фартэпіяна (1926), песні, музыка да кінафільмаў.
Біяцін
Біяцін, таксама кафермент R, часам называюць вітамін Н , вітамін B7 — водарастваральны вітамін групы В. Малекула біяціну складаецца з тэтрагідраімідазольнага і тэтрагідратыяфенавага кольцаў, у тэтрагідратыяфенавым кольцы адзін з атамаў вадароду замешчаны на валерыянавую кіслату. Біяцін з'яўляецца кофактарам у метабалізме тлустых кіслот, лейцыну і ў працэсе глюканеагенезу.
Фізіка-хімічныя ўласцівасці
Біяцін утварае ігольчастыя крышталі з тэмпературай плаўлення 232°. У папярочным перасеку крышталь уяўляе сабой ромб, вострыя куты якога роўныя 55°. Даўжыня восяў: а—5,25 Ǻ, b—10,35 Ǻ, з— 21,00 Ǻ. Шчыльнасць крышталяў 1,41. Малекулярная вага біяціну на аснове хімічнай формулы роўная 244.3106 г/моль. На аснове рэнтгенаскапічнага аналізу 245±6.
Біяцін добра раствараецца ў вадзе і спірце, цяжка раствараецца ў эфіры, вуглевадародах парафінавага шэрагу і некалькі лепш у цыклагексане, бензоле, галагеніраваных вуглевадародах, спіртах і кетонах (ацэтон). Біяцін устойлівы да ўздзеяння ўльтрафіялетавых і рэнтгенавых прамянёў. Ён разбураецца пад уплывам перакісу вадароду, салянай кіслаты, з'едлівых шчолачаў, фармальдэгіду і сярністага газу. Ён не змяняецца пад уздзеяннем малекулярнага кіслароду, сернай кіслаты, гідраксіламину. Ва ўльтрафіялетавых праменях для біяціну не выяўлена спецыфічнага паглынання.
Біяхімічная роля
Уваходзіць у склад ферментаў, якія рэгулююць бялковы і тлушчавы баланс, мае высокую актыўнасць. Удзельнічае ў сінтэзе глюкакіназы — ферменту, які рэгулюе абмен вугляводаў.
З'яўляецца каферментам розных ферментаў, у тым ліку і транскарбаксілаз. Удзельнічае ў сінтэзе пурынавых нуклеатыдаў. З'яўляецца крыніцай серы, якая прымае ўдзел у сінтэзе калагена. З удзелам біяціну працякаюць рэакцыі актывавання і пераносу СА2.
Праявы
Пры недахопе біяціну назіраюцца:
Змяшчэнне ў харчовых прадуктах
У малых колькасцях біяцін змяшчаецца ва ўсіх прадуктах, але больш за ўсё гэты вітамін змяшчаецца ў печані, нырках, дражджах, бабовых (соя, арахіс), квяцістай капусце, арэхах. У меншай ступені — у таматах, шпінаце, яйках (не сырых), грыбах.
З ежай паступае дастатковая для арганізму колькасць біяціну.
Размеркаванне ў арганізме
Біяцін у жывым арганізме канцэнтруецца ў печані, нырках.
Ваўчкі (род раслін)
Ваўчкі́ (Bidens) — род кветкавых раслін сямейства. Налічвае больш за 230 відаў (249 ), пашыраных па ўсім зямным шары.
Батанічнае апісанне
Аднагадовыя травяністыя расліны з прамастойным або ўзыходным сцяблом вышынёй да 90 см. Лісце супраціўнае, верхняе часам чаргаванае. Кветкі дробныя, жоўтага колеру, сабраныя ў кошыкі. Кошыкі адзіночныя або сабраныя ў гронка-шчытападобныя суквецці. Плод — сямянка.
Віды
Паводле базы даных The Plant List (2013), род уключае 249 відаў. Некоторые из них:
Значэнне і выкарыстанне
Лекавыя і тэхнічныя расліны. Некаторыя віды — пустазелле.
Ключ 73
Ключ 73 曰 (піньінь yuē) са значэннем «гаварыць» са Спісу 214 ключоў Кансі, якія выкарыстоўваюцца пры напісанні іерогліфаў. Адзін з 34 ключоў, якія складаюцца з чатырох рыс. У слоўніку Кансі налічваецца 37 іерогліфаў з 49,030 гэтым ключом.
Варыянты формы
Старажытны знак паходзіць са знака 口 "рот".
Прыклады іерогліфаў
У табліцы прыведзены прыкладны спіс іерогліфаў.
Ай (Нарынская сельская акруга)
Ай — сяло ў Аягозскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Нарынскай сельскай акругі. Код КАТА — 633473200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 191 чалавек (108 мужчын і 83 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 99 чалавек (50 мужчын і 49 жанчын).
Маскоўская манарэйка
Маскоўская манарэйка (Московский монорельс) — трынаццатая лінія Маскоўскага метрапалітэна. Размешчана ў Паўночна-Усходняй адміністрацыйнай акрузе Масквы. Цалкам праходзіць па эстакадзе над зямлёй. На картах пазначаецца бэзавым колерам і нумарам. Кошт праезду такі самы, што і ў Маскоўскім метрапалітэне.
Маршрут ляжыць ад станцыі Ціміразеўская да вуліцы Сяргея Эйзенштэйна. Праходзіць па вуліцы Фанвізіна, перасякае лінію Кастрычніцкай чыгункі, ідзе побач з Тэлецэнтрам па вуліцы Акадэміка Каралёва, выходзіць да Галоўнага, а затым да Паўночнага ўваходу ВДНГ. Па выніках 2014 года манарэйкай карыстаюцца 30 тысяч чалавек у дзень.
Станцыі
На лініі знаходзіцца 6 станцый.
NGC 6360
NGC 6360 (іншае абазначэнне — ESO 454-**20) — група зорак у сузор’і Змеяносец.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Бамбамёт
Бамбамёт — тып артылерыйскай граматы: марціра або мінамёт, якая страляе надкалібернымі боепрыпасамі (асколачнымі гранатамі і бомбамі). Калібр 20—152 мм.
Акрамя таго, у Расіі/СССР тэрмін «бамбамёт» часам ужываўся і ў адносінах да мінамётаў (у XVII—XIX стагоддзях разрыўны артылерыйскі снарад для палявых гармат адносна малога калібра — менш за 1 пуду то ёсць 196 мм — называўся гранатай, больш цяжкія снарады называліся бомбамі).
У Першую сусветную вайну бамбамёты былі на ўзбраенні многіх армій. Будовай падобныя да мінамётаў, аднак зараджаліся з казённай часткі. Выкарыстоўваліся як гарматы суправаджэння пяхоты ў баі для знішчэння праціўніка ў траншэях і акопах; саступілі месца мінамётам. На сучасных надводных ваенных караблях бамбамёты — устаноўкі для стральбы глыбіннымі бомбамі па падводных лодках і тарпедах.
Пасёлкі гарадскога тыпу Гомельскай вобласці
У Рэспубліцы Беларусь крытэрыі аднясення населеных пунктаў да катэгорый устаноўлены Законам Рэспублікі Беларусь ад 5 мая 1998 г. № 154—З «Аб адміністрацыйна-тэрытарыяльным дзяленні і парадку вырашэння пытанняў адміністрацыйна-тэрытарыяльнага ўладкавання Рэспублікі Беларусь».
Пасёлкі гарадскога тыпу падзяляюцца на наступныя катэгорыі:
Карта размяшчэння пасёлкаў гарадскога тыпу Гомельскай вобласці
Пасёлкі гарадскога тыпу з насельніцтвам:
Максім Ігаравіч Дубарэнка
Максім Ігаравіч Дубарэнка (нар., Кішынёў, Малдова) — малдаўскі і беларускі тэнісіст.
Найвышэйшую адзіночную пазіцыю сусветнага рэйтынгу — 260 месца дасягнуў 3 жніўня 2015, парную — 401 месца — 26 жніўня 2013 года. Да 2015 года прадстаўляў Малдову, тады змяніў спартыўнае грамадзянства на беларускае. Выступаў за зборную Малдовы ў Кубку Федэрацыі, мае розніцу выйгрышаў і пройгрышаў 7–10.
Пасёлкі гарадскога тыпу Гомельскай вобласці
Колькасць пасёлкаў гарадскога тыпу і іх жыхароў
На 14 кастрычніка 2009 года (перапіс насельніцтва) ў Гомельскай вобласці Беларусі было 17 пасёлкаў гарадскога тыпу, сярод якіх 13 гарадскіх пасёлкаў і 4 рабочыя пасёлкі, у тым ліку:
На 1 студзеня 2017 года заставалася 15 пасёлкаў гарадскога тыпу, у тым ліку 14 гарадскіх пасёлкаў і 1 рабочы пасёлак.
Аль-Джаф
Аль-Джаф (الجوف) — сталіца муніцыпалітэта Эль-Куфра, Лівія. Насельніцтва — 17 788 чал. (на 2010 год).
Клімат
Аль-Джаф практычна не атрымлівае ападкаў, у сярэднім тут выпадае толькі 2,5 мм у год. Сярэдняя тэмпература ўлетку раўнуецца 37,8° С.
Геаграфічнае становішча
Горад знаходзіцца да захаду ад аазіса Куфра. Гэта адзін з найбольш моцна арашаемых аазісаў у пустыні Сахары.
Півоня малочнакветкавая
Півоня малочнакветкавая (Paeonia lactiflora) — від травяністых шматгадовых раслін роду сямейства.
З даўніх часоў разводзіцца ў садах і парках, дзякуючы буйным і прыгожым кветкам і сваёй трываласці.
Батанічнае апісанне
Каранёвыя патаўшчэнні верацёнападобныя, бурыя. Сцеблы голыя, з адной ці некалькімі кветкамі, вышынёй 60-100 і больш см.
Лісце даўжынёй 20-40 см, двойчы-трайчастае, ліставыя долі чарэшчатыя або бакавыя сядзячыя, ланцэтныя або эліптычныя, большай часткай завостраныя; некаторыя прыкветныя лісты лістападобна-паасобныя або суцэльныя.
Кветкі дыяметрам 8-16 см; пялёсткаў 5-10, белых, ружовых, бардовых або рэдка чырвоных; тычынкі залаціста-жоўтыя;
Плодзікаў 3-6, спачатку прамых, затым кручкавата-адхіленых. Насенне авальнае, чорнае.
Цвіценне у маі — чэрвені. Плоданашэнне ў верасні.
Распаўсюджанне і экалогія
У прыродзе арэал віду ахоплівае Манголію, Кітай, Карэю і Японію. У Расіі сустракаецца ў Чыцінскай вобласці, на Далёкім Усходзе — на Амуры, у Прымор'і.
Культывуецца (у Расіі) ад шыраты Архангельска і далей на поўдзень.
Расце па сухіх, адкрытых, камяністых схілах, далінах, берагах рэк, сярод хмызнякоў.
У кветкаводстве
Півоня малочнакветкавая шырока вырошчваецца як дэкаратыўная расліна ў садах, створана некалькі сотняў сартоў, многія сарты маюць падвойныя кветкі з тычынкамі, мадыфікаванымі ў дадатковыя пялёсткі. Упершыню інтрадуцыраваны ў Англіі ў сярэдзіне 1700-х гадоў, і гэты выгляд стаў прабацькам большасці сучасных садовых півонь. Ён быў вядомы як Paeonia albiflora доўгія гады і быў першай белай півоняй, інтрадуцыраванай у Еўропе.
У Кітаі як дэкаратыўная расліна ён шануецца менш, чым і яе гібрыд.
У медыцыне
Дадзеная расліна выкарыстоўваецца ў якасці лекавага у традыцыйнай кітайскай медыцыне і японскай медыцыне. Дзеючае рэчыва піёніфларын. Прэпараты кораня выкарыстоўваецца для зніжэння тэмпературы і болю, для прыпынку крывацёкаў, для прафілактыкі дэменцыі.
Таксанамія
Від Півоня малочнакветкавая уваходзіць у род манатыпнага сямейства  парадку.
Вайна трэцяй кааліцыі
Вайна трэцяй кааліцыі, руска-аўстра-французская вайна (1805): вайна паміж 3-й кааліцыяй еўрапейскіх дзяржаў (Вялікабрытанія, Расія, Аўстрыя, Швецыя, Каралеўства абодвух Сіцылій) з Францыяй у час напалеонаўскіх войнаў (1799—1815).
Напалеон, перакінуўшы на Рэйн свае галоўныя сілы (220 тыс.ч.), разбіў аўстрыйскую армію К. Мака (б.з. 80 тыс.ч.) пад Ульмам, а потым напаў на рас.-аўстр. армію М. Кутузава (50 тыс.ч.). Кутузаў здолеў унікнуць разгрому і пасля Ульмска-Ольмюцкага (Ульмска-Аламоўцкага) марш-манёўру злучыў свае сілы з рас. корпусам Ф. Буксгеўдэна (30 тыс.ч.). Аднак у Аўстэрліцкай бітве рас.-аўстр. войска было разгромлена, пасля чаго Аўстрыя выйшла з вайны і кааліцыя распалася.
Ігар Валер’евіч Каламойскі
Ігар Каламойскі (Ігор Коломойський; ) — украінска-кіпрыёцка-ізраільскі бізнес-алігарх яўрэйскага паходжання, былы губернатар Днепрапятроўскай вобласці.
Паводле матэрыяльнага стану мультымільянер Каламойскі ацэньваецца як другі альбо трэці самы багаты чалавек ва Украіне (пасля Рыната Ахметава і/альбо Віктара Пінчука) з 2006 года і 377-ы самы багаты чалавек у свеце паводле версіі Forbes станам на 2011 год. У сакавіку 2015 года The Economist ацаніла яго стан на $1,36 мільярдаў. Каламойскі з’яўляецца вядучым партнёрам групы Прыват і фактычна старшынёй футбольнага клуба «Дняпро».
Берсонэ
Насельніцтва складае 295 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 33 чал./км². Займае плошчу 9 км². Паштовы індэкс — 38085. Тэлефонны код — 0465.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Себасцьян.
Руска-аўстрыйскі саюзны дагавор (1781)
Наступствам дагавору стала супольнае выступленне саюзнікаў у руска-турэцкай вайне (1787—1791).
Швейцарскі паход Суворава
Швейцарскі паход Суворава (10(21).9 — 27.9(8.10).1799) — пераход расійскага войска пад началам Суворава з Паўночнай Італіі праз Альпы ў Швейцарыю ў час вайны 2-й кааліцыі з Францыяй (1798—1802).
Пераход скончыўся вымушаным адступленнем войска Суворава перад 3-разова большым праціўнікам у Аўстрыю, прычым войска ўдалося вывесці неразбітым. Сувораў паказаў у гэтым паходзе высокае майстэрства дзеянняў у гарах, прыёмы захопу горных вяршынь праз спалучэнне франтальных атак з флангавымі абыходамі.
Пасля ачышчэння Паўночнай Італіі ад французскіх войскаў, войска Суворава (21,5 тыс.ч., у т.л. 4,5 тыс. аўстрыйскага войска) было скіраванае ў Швейцарыю. Там планавалася злучыцца з рас. корпусам А. М. Рымскага-Корсакава (24 тыс.ч.) і з аўстрыйскім войскам, пасля чаго наступаць на Францыю. Аднак аўстрыйскае камандаванне пакінула ў Швейцарыі толькі частку свайго войска (23 тыс.ч.), што стварыла для саюзных сіл у Швейцарыі небяспеку разбіцця па частках франц. арміяй А. Масены (84 тыс.ч.). З гэтай прычыны Сувораў пастанавіў прарывацца ў Швейцарыю найкарацейшым шляхам праз Альпы. Яго армія авалодала перавалам Сен-Готард і перайшла Чортаў мост. Аднак тымчасам корпус Рымскага-Корсакава быў разбіты ў Цурыхскай бітве. Сувораў, падыйшоўшы да Люцэрнскага возера, дзе ўсе сродкі пераправы былі забраныя праціўнікам, і атрымаўшы весткі пра Цурыхскае паражэнне, быў вымушаны павярнуць на ўсход. Ва ўмовах 3-разовай колькаснай перавагі праціўніка, з абмежаванай колькасцю боепрыпасаў і харчавання, армія Суворава з баямі пераадолела некалькі перавалаў і неразбітае выйшла на тэрыторыю Аўстрыі.
Кампанія
Рускія войскі за шэсць сутак прайшлі 150 км ад Алессандрыі да Таверна. Па прыбыцці ў Таверна, выявілася, што аўстрыйцы ў парушэнні дасягнутых дамоўленасцяў даставіць туды 1429 мулаў, неабходных для перавозкі правіянта і артылерыі, не зрабілі гэтага. Паміж тым, сваю артылерыю і абозы рускае войска адправіла іншым шляхам. Мулы былі дастаўлены толькі праз 4 дня і ўсяго 650 штук. Аўстрыйскія афіцэры далі таксама няправільныя звесткі аб колькасці французскага войска (амаль на траціну яе пераменшыўшы) і аб тапаграфіі маршруту (сцвярджаючы, што ўздоўж Люцэрнскага возера ідзе пешаходная сцяжынка, якой насамрэч не было.
31 жніўня (11 верасня) рускія войскі, нарэшце, выступілі. Пачаўся гераічны Швейцарскі паход Суворава 1799 года, які стаў буйным дасягненнем ваеннага мастацтвы. Першым буйным сутыкненнем з французамі стаў штурм перавала Сен-Гатард, які адкрываў шлях у Швейцарыю. Узяўшы вёскі Урзерн і Госпіталь, рускія войскі пачалі штурм раніцай 13 (24) верасня. З вялікай цяжкасцю з трэцяга прыступу перавал быў узяты. 14 (25) верасня рускія войскі, злучыўшыся ў адзін атрад зрушыліся да Швіцу, дзе на шляху ізноў неабходна было штурмаваць французскія ўмацаванні ў выключна цяжкіх умовах: у раёне Чортава моста, які быў перакінуты праз цясніну, па якой цякла рака Рэйс. Да моста выходзіў вузкі тунэль, прабіты ў вялізных практычна стромых уцёсах. Абыйдучы па дне цясніны французаў, рускія войскі здолелі адкінуць іх ад выхаду з тунэлю і бой завязаўся ўжо за сам Чортаў мост. З цяжкасцю яго атрымалася ўзяць, не дапусціўшы разбурэння. З баямі і цяжкай барацьбой з неспрыяльнымі прыроднымі ўмовамі войска рушыла далей. Найболей цяжкім выпрабаваннем на Сен-Гатардскай дарозе быў пераход праз найболей высокую і стромкую заснежаную гару Бінтнерберг, супраць і пасярэдзіне вадаспаду. Пры пераходзе загінула мноства рускіх салдат. Нарэшце, пяройдучы праз гару і ўступіўшы ў Альтдорф Сувораў выявіў адсутнасць дарогі ўздоўж Люцернского азёры, аб якой яму гаварылі аўстрыйцы, што рабіла немагчымым ісці на Швіц.
Паміж тым пачаў канчацца правіянт, у Фірвальштэдскага возера канцэнтраваліся французскія войскі, і Сувораў прыняў рашэнне накіраваць сваю армію праз магутны горны хрыбет Расшток і, пяройдучы праз яго, выйсці ў Мутэнскую даліну, а адтуль ісці на Швіц. Падчас гэтага найцяжкага пераходу Сувораў (якому ўжо было больш за 70 гадоў) цяжка захварэў. Пераход праз Расшток заняў 12 гадзін. Спусціўшыся да вёскі Мутэн, якая была занята французамі, рускія пачалі яе штурм, што стала поўнай нечаканасцю для французаў. Да вечара 19 (30) верасня ўсе сувораўскія войскі засяродзіліся ў Мутэнскай даліне і тут даведаліся аб поўным разгроме корпуса Рымскага-Корсакова, на дапамогу якому яны спяшаліся. Сувораўскія войскі апынуліся блакаванымі французамі.
Рускае войска здолела прадзерціся праз французскія пазіцыі і з баямі рушыла наперад праз заснежаныя горы і перавалы. Ужо практычна не засталося правіянта і патронаў, вопратка і абутак знасілася, шматлікія салдаты і афіцэры былі босы. Пасля таго, як апошняя аўстрыйская брыгада пакінула рускіх (у Гларысе) генералітэт рускага войска прыняў рашэнне прабівацца праз хрыбет Панкіс (Рынгенкопф) у даліну ракі Рэйн на злучэнне з астаткамі корпуса Рымскага-Корсакова. Гэта быў апошні і адзін з найболей цяжкіх пераходаў. Былі скінутыя ў прорву ўсе гарматы, страчана каля 300 мулаў. Французы напалі на ар’егард рускага войска, але, нават маючы запас куль і артылерыю, былі адкінутыя рускімі ў штыкавой атацы. Апошнім выпрабаваннем быў спуск з гары Панкіс (адлюстраваны на карціне Сурыкава «Пераход Суворава праз Альпы»). У пачатку кастрычніка 1799 года прыбыццём да автрийскому гораду Фельдкірху Швейцарскі паход Суворава завяршыўся.
За гэты беспрэцэндэнтны па цяжкасцях і гераічнасці паход Сувораў быў удастоены вышэйшага воінскага звання генералісімуса, стаўшы чацвёртым генералісімусам у Расіі.
Пералеска высакародная
Пералеска высакародная (Hepatica nobilis) — травяністая зімнезялёная расліна; від роду сямейства.
Назва
Пралеска звычайная, падснежнік, пралешка, пржаляшчка.
Біялагічнае апісанне
Пералеска высакародная — шматгадовая травяністая расліна, дасягае ў вышыню 5-15 см.
Карэнішча цёмна-карычневае, нясе на верхавіне даўгавата-яйкападобныя, бураватыя лускавінкі.
Сцёблы ў выглядзе стрэлак, размешчаных у пазухах леташняга лісця або лускавінак, стромкія, часцей за некалькі выгнутыя, апушаныя тонкімі, прылеглымі або большай часткай прамымі адтапыранымі валасінкамі, большай часткай чырванаватыя або карычневыя.
Лісце — прыкаранёвае, шматлікае, скурыстае, зімуе, размешчана на доўгіх хвосціках, у абрысе пупышкападобнае або шырока-трохкутнае, ля аснавання сэрцападобнае, да сярэдзіны трохнадрэзанае, з шырокаяйцападобнымі, тупымі або завостранымі лопасцямі, з верхняга боку цёмна-зялёнае, з ніжняй — мае фіялетавае адценне, у маладым стане апранутае, як і хвосцікі, густымі, мяккімі, шаўкавістымі валасінкамі, на хвосціках адтапыранымі, пазней лісты страчваюць сваё апушэнне, пачынаюць развівацца вясной толькі пасля цвіцення расліны.
Лісткі покрыва ў ліку трох, да 1 см даўжынёй, сядзячыя, яйцападобныя, тупаватыя або тупыя, цэльнакрайнія, рассеяна або даволі густа прыціснута-воласістыя, прысунуты амаль ушчыльную да аснавання кветкі і падобныя на чашалісцікі. Кветкі — адзінкавыя, стромкія, 12-20 мм у дыяметры. Калякветнік складаецца з 6-7 лісточкаў, вузкаяйкападобных, на канцы закругленых, сінявата-ліловых (звонку больш бледна афарбаваных), радзей белых або ружовых, з абодвух бакоў голых, ападаючых. Тычынкі шматлікія, з белымі або ружаватымі тычынкавымі ніткамі і амаль белымі пылавікамі з чырванаватым звязнікам. Завязь верхняя, лычыкі галоўчатыя. Цвіценне — красавік — май.
Формула кветкі:.
Плод — даўгаватая, валасістая сямянка, размешчаная на патоўшчаным выпуклым кветаложы.
Арэал і экалогія
Від апісаны з Заходняй Еўропы. Паўночная Еўропа: Данія, Фінляндыя, Нарвегія, Швецыя; Цэнтральная Еўропа: Аўстрыя, Чэхаславакія, Германія, Польшча, Швейцарыя; Паўднёвая Еўропа: Албанія, Балгарыя, Югаславія, Італія, Румынія, Францыя (у тым ліку Корсіка), Іспанія; тэрыторыя былога СССР: Беларусь, Еўрапейская частка Расіі, Украіна, Прымор'е; Азія: Кітай, Японія (Хансю), Карэя.
Расце па, хмызняках, радзей адкрытых лугавых месцах. Ценелюбівая расліна. Цвіце ў красавіку — маі.
Значэнне і выкарыстанне
Раней расліна лічылася лекавай, ужывалася як звязальны сродак.
Ужывалася таксама ў якасці сурагату чаю.
Разводзіцца ў садках як дэкаратыўная расліна. Зацвітае рана і мае працяглы перыяд цвіцення. Прыдатная для дэкарыравання зацененых месцаў пад дрэвамі.
Медыцынскае прымяненне
У народнай медыцыне выкарыстоўваюць лісце пералескі, якое здаўна рэкамендавалася пры хваробах печані, пры рэўматызме, як кроваачышчальны і мачагонны сродак. Лісце ўтрымлівае глюказід протаанеманін, анемолавы алей, дубільныя і цукрыстыя рэчывы, камфару, сапаніны. Кветкі ўжываюць пры, ад залатухі, кашлю, ліхаманкі, галаўнога болю, вонкава — для прамывання вачэй і пры хваробах скуры. У гамеапатыі выкарыстоўваюць пры хранічных бранхітах. У ветэрынарыі свежыя расліны даюць скаціне ад сібірскай язвы.
Свежая расліна атрутная.
Крыжыкі
Кры́жыкі (, Крыжики) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Велікалуцкага сельсавета. Размешчана за 10 км на поўдзень ад Баранавіч, за 11 км ад чыгуначнай станцыі Русіно на лініі Баранавічы — Лунінец.
Гісторыя
У сярэдзіне XIX стагоддзя ў Навагрудскім павеце Мінскай губерні.
З 12 кастрычніка 1940 года ў Велікалуцкім сельсавеце Навамышскага раёна Баранавіцкай, з 8 студзеня 1954 года Брэсцкай абласцей, з 1957 года ў Баранавіцкім раёне.
У Вялікую Айчынную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года акупіраваны нямецка-фашысцкімі захопнікамі.
Да 22 сакавіка 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Лаўрынавіцкага сельсавета.
Карааул (Аягозскі раён)
Карааул — былое сяло ў Аягозскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Скасавана ў 2017 годзе. Уваходзіла ў склад Нарынскай сельскай акругі. Код КАТА — 633473400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 124 чалавекі (65 мужчын і 59 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 101 чалавек (59 мужчын і 42 жанчыны).
Акадэмія навук (станцыя метро, Мінск)
Акадэмія навук (, «Акаде́мия нау́к») — станцыя Маскоўскай лініі Мінскага метрапалітэна. Размешчана паміж станцыямі «Парк Чалюскінцаў» і «Плошча Якуба Коласа». Узведзена па праекце архітэктараў М. Пірагова, А. Зензіна, мастакоў В. Чурылы, С. Сакалова. Адкрыта 26 чэрвеня 1984 года ў складзе першай чаргi Мінскага метро.
Архітэктура
Асноўная тэма архітэктурна-мастацкага афармлення станцыі дасягненні навукі Савецкай Беларусі. Станцыя выканана са зборных жалезабетонных канструкцый з шагам калон 4,5 м. Тэма раскрываецца праз архітэктурныя формы пероннай залы (строгі рытм калон своеасаблівай формы, пластычных рыгеляў). Адкрытае асвятленне мякка падсвечвае рэбры пліт пакрыцця столі ў перспектыве і надае інтэр’еру станцыі дынамічную кампазіцыю і цэласнасць. У аддзелцы сцен пероннай залы і вестыбюляў выкарыстаны мармур, нержавеючая сталь. Падлога абліцавана паліраваным гранітам у спалучэнні з лабрадарытам.
Выхады
Адзін выхад станцыі вядзе да галоўнага будынка Акадэміі навук Беларусі, кінатэатра «Кастрычнік» і 1-й гарадской клінічнай бальніцы. Другі, які абсталяваны трымя стужкамі эскалатараў, выходзiць на скрыжаванне праспекта Незалежнасці і вуліцы Сурганава.
Верас (значэнні)
Назву Верас маюць:
Беццэка
Беццэка (Bezzecca) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Трэнта.
Насельніцтва складае 592 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 35 чал./км². Займае плошчу 17 км². Паштовы індэкс — 38060. Тэлефонны код — 0464.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santo Stefano.
NGC 6361
NGC 6361 (іншыя абазначэнні — UGC 10815, MCG 10-25-4, ZWG 300.9, ARP 124, IRAS17180+6039, PGC 60045) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Саюз зялёных і сялян
Саюз зялёных і сялян — правацэнтрысцкая палітычная партыя Латвіі, створаная ў 2002 годзе з дзвюх партый — Латвійская партыя зялёных і Латвійскі сялянскі саюз.
Штаўфенберг (Ніжняя Саксонія)
Штаўфенберг (Staufenberg) — камуна ў Германіі, у зямлі Ніжняя Саксонія. Уваходзіць у склад раёна Гётынген. Насельніцтва — 8086 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 77,55 км². Афіцыйны код — 03 1 52 026.
Іван Уладзіміравіч Дуда
Іван Уладзіміравіч Дуда (нар. 1936) — беларускі вучоны ў галіне акушэрства і гінекалогіі. Доктар медыцынскіх навук (1984), прафесар (1986).
Біяграфія
Скончыў Віцебскі медыцынскі інстытут (1961). З 1964 па 1989 гады ў Мінскім медыцынскім інстытуце. З 1990 года ў Беларускай медыцынскай акадэміі паслядыпломнай адукаціі (з 1990 па 2000 г. загадчык 1-й кафедры акушэрства і гінекалогіі).
Навуковая дзейнасць
Напрамкі навуковых даследаванняў: анкагінекалогія; фізіялогія і паталогія скарачальнай дзейнасці маткі; перынаталогія; рэпрадукцыйная функцыя і экалогія; магнітатэрапія ў акушэрстве і гінекалогіі.
Фецан
Фецан, Фезан, Фузан, Фесан (араб. فزان, трансліт. Fezzan, Fuzzan, Fessan, Fesan), Фізан (турэцк. Fizan) — гістарычная вобласць у Паўночнай Афрыцы.
Размяшчалася на поўдзень ад Трыпалітаніі, мяжа пачыналася каля 400-500 км ад узбярэжжа заліваў Малога Сірта (суч. Габес) і Вялікага Сірта (суч. Сідра). Фецан ўяўляў сабой вобласць аазісаў у пустыні прыкладна на працягу 500 км у шырыню і 600 км у даўжыню. У перыяд антычнасці тут знаходзіліся вобласці Фазанія і Гараманціда (часам не дакладна атаясамліваецца). Зараз месцазнаходжанне Фецана адпавядае паўднёваму захаду тэрыторыі сучаснай дзяржавы Лівія. Прыкладная плошча — 550 000 км².
Гісторыя
Перыяд ужывання тапоніма — з VII стагоддзя па нашы дні.
Паводле Герадота, у Фезане жылі старажытныя прямёны гарамантаў, умідыйцаў і інш. Аддаленасць ад мора дазваляла мясцовым плямёнам адбіваць напады рымлян, вандалаў і інш. У VII ст. заваяваны і ісламізаваны арабамі. Фезан уваходзіў у склад розных арабскіх дзяржаў, але фактычна захоўваў аўтаномію. Пасля захопу прыбярэжных раёнаў Лівіі Асманскай імперыяй (1551) плямёны Фезана больш за 30 гадоў супраціўляліся туркам, у 1838—42 адбылося буйное антытурэцкае паўстанне. У час і пасля італа-турэцкай вайны 1911—12 насельніцтва Фезана ўпарта супраціўлялася італьянскім войскам. У 1943 акупіраваны французскімі войскамі (выведзены ў 1956). У 1951—63 адміністрацыйная правінцыя незалежнай Лівіі. У 1963 правінцыя скасавана і падзелена на дзве мухафазы.
Аляксандр Яфімавіч Карпенка
Аляксандр Яфімавіч Карпенка (укр. Олександр Юхимович Карпенко нар.15 красавіка 1921 — 14 красавіка 2013) — украінскі гісторык. Дырэктар Навуковага цэнтру вывучэньня ўкраінскага нацыянальна-вызваленчага руху Прыкарпацкага нацыянальнага ўнівэрсытэту ім. В. Стэфаніка і Інстытут палітычных і этнанацыянальных даследаванняў ім І. Ф. Кураса НАН Украіны. Даследаваў гісторыю Галіцыі пачатку ХХ ст., гісторыю Украіны і Польшчы новага часу, праблемы міжнародных адносін. Унёс вялікі ўклад у вывучэнне Украінскай рэвалюцыі 1917-1923 гг. Доктар гістарычных навук (1968), прафесар (1980).
Біяграфія
Аляксандр Яфімавіч Карпенка нарадзіўся 15 красавіка 1921 года ў вёсцы Слабада Чарнігаўскай вобласці ў сялянскай сям'і казака. У 1938 г. пасля заканчэння школьнай адукацыі быў залічаны ў Чарнігаўскі настаўніцкі інстытут на гістарычны факультэт. Пасля стаў працаваць настаўнікам гісторыі ў сельскай школе, скончыў інстытут экстэрнам у чэрвені 1940 года. У кастрычніку 1940 года быў прызваны на сапраўдную ваенную службу ў рады Чырвонай Арміі, служыў у 7-м зенітна-кулямётным палку. Падчас нямецка-савецкай вайны ўдзельнічаў у абароне заходніх межаў Украінскай ССР у раёне Самбора-Стрыя, у абароне Кіева і Харкава, у Сталінградскай бітве 1942—1943 гадоў.
Падчас Сталінградскай бітвы ў 1942 годзе быў цяжка паранены. Пасля працяглага лячэння скончыў Сталінградскае артылерыйскае вучылішча. Скончыў вайну камандзірам артылерыйскай батарэі гвардзейскага палка, дэмабілізаваўся ў лютым 1946 года. Узнагароджаны баявымі ордэнамі і медалямі.
У 1947 годзе скончыў Кіеўскі педагагічны інстытут. У 1947–1948 гадах — слухач аддзялення міжнародных адносін Рэспубліканскай партыйнай школы. У 1948–1949 гадах — выкладчык Кіеўскага педагагічнага інстытута замежных моў. У 1949–1952 гадах — загадчык аддзела фонду і абслугоўвання чытачоў Львоўскай навуковай бібліятэкі АН УССР. У 1952—1953 гадах — вучоны сакратар, у 1953—1960 гадах — старшы навуковы супрацоўнік Інстытута грамадскіх навук АН УССР (цяпер Інстытут украіназнаўства імя І. Крыпякевіча НАН Украіны).
У 1953 г. у Інстытуце гісторыі АН УССР абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму: «Сялянскія паўстанні ў Львоўскім ваяводстве ў 1932-1933 гг.» (навуковы кіраўнік — Ф. Шаўчэнка).
У 1966 годзе абараніў у Харкаўскім універсітэце доктарскую дысертацыю на тэму: «Іншаземная ваенная інтэрвенцыя ва Украіне ў 1918-1920 гг.».
У 1960–1970 гадах — дацэнт кафедры гісторыі СССР Львоўскага ўніверсітэта. У снежні 1970 года быў звольнены з працы ва ўніверсітэце па абвінавачванні ва «ўкраінскім буржуазным нацыяналізме» і ўладкаваўся на працу старшым навуковым супрацоўнікам Дзяржаўнага музея этнаграфіі і мастацкага промыслу АН УССР, дзе працаваў да 1978г.
14 красавіка 2013 года ў горадзе Івана-Франкоўску пасля працяглай хваробы памёр Аляксандр Яфімавіч Карпенка.
Даніна павагі
1 лістапада 2019 г. у г. Івана-Франкоўску адкрыта мемарыяльная дошка ў гонар прафесара Аляксандра Карпенкі
Казацкая старшына
Казацкая старшына — ваенна-адміністрацыйны апарат Запарожскай Сечы, Войска Запарожскага (рэестравай), Гетманшчыны і Слабадской Украіны, прадстаўнікі якога пасля атрымалі ў Расійскай Імперыі ваенныя і грамадзянскія чыны, дваранскае званне.
NGC 6362
NGC 6362 (іншыя абазначэнні — GCL 66, ESO 102-SC8) — шаравое скопішча ў сузор’і Ахвярнік.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ходараўскі сельсавет (Горацкі раён)
Гісторыя
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Гарадзецкі сельсавет у складзе Горацкага раёна Аршанскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Гарадзец. 21 жніўня 1925 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Ходараўка, сельсавет перайменаваны ў Ходараўскі. У 1927 годзе скасаваны.
7 верасня 2000 года Ходараўскі сельсавет утвораны зноў у складзе Горацкага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі з частак Горскага (3 населеныя пункты: Палішына, Першыно і Ходараўка) і Ленінскага (9 населеных пунктаў: Андзекалава, Блажкі, Гарадзец, Канюхі, Логавіна, Лукі, Сафонава, Стараселле і Сцяфанава) сельсаветаў з цэнтрам у вёсцы Ходараўка. 13 чэрвеня 2002 года ў склад Ленінскага сельсавета вернуты 4 населеныя пункты (Андзекалава, Блажкі, Канюхі і Лукі), а ў склад сельсавета з Горскага сельсавета перададзены 9 населеных пунктаў (Акушкі, Альхавец, Аршані, Высоцкія, Гушчына, Каменка, Малькі, Саракапуды і Шаўнева). 20 лістапада 2013 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Горскага (10 населеных пунктаў: аграгарадок Каменка, вёскі Акушкі, Альхавец, Аршані, Высоцкія, Гушчына, Малькі, Першыно, Саракапуды і Шаўнева) і Ленінскага (7 населеных пунктаў: вёскі Гарадзец, Логавіна, Палішына, Сафонава, Стараселле, Сцяфанава і Ходараўка) сельсаветаў.
Склад
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 17 населеных пунктаў.
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1801 чалавек, з іх 88,3 % — беларусы, 7,2 % — рускія, 1,1 % — украінцы.
Гарлянка пірамідальная
Гарлянка пірамідальная (Ajuga pyramidalis) — від кветкавых раслін роду сямейства.
Батанічнае апісанне
Шматгадовая травяністая расліна з кароткім галоўным і пучком бакавых каранёў, прамым апушаным чатырохгранным сцяблом вышынёй да 35 см. Лісце буйное, адваротнаяйкападобнае або шырокалапчастае, сядзячае, часта фіялетавае. Кветкі невялікія, бледна-блакітныя, сабраны па 6 у несапраўдныя кальчакі, з якіх фармуецца пірамідальнае суквецце. Плод — акруглы, цёмна-карычневы, сеткава маршчакаваты, апушаны арэшак. Дасягае вышыні 5—30 см. Уся расліна пакрыта кароткімі валаскамі. Яна не дае пабегаў. Квітнее з чэрвеня па ліпень.
Арэал
Сярэдняя і Атлантычная Еўропа, поўдзень Скандынавіі, Міжземнамор’е. Расце ў светлых месцах лесу, зараснікаў, на лугах. Аддае перавагу лясным палянам, узлескам, прасекам, высечкам, абочынам лясных дарог.
Ахова
Від уключаны ў Чырвоныя кнігі Беларусі і Польшчы.
Вілы (Камянецкі раён)
Ві́лы (, Вилы) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Камянюцкага сельсавета.
Вёска з трох бакоў акружаная рэчкамі: з поўначы - Правай Лясной, з поўдня - Белай, якія злучаюцца на ўсходняй ускраіне вёскі. Толькі з захаду ад вёскі адыходзіць дарога, па якой можна даехаць ў вёску Белая.
У Вілах маецца аграсядзіба.
У 3 км на поўнач ад вёскі праходзіць Дзяржаўная мяжа Рэспублікі Беларусь.
Гісторыя
Да 1998 г. вёска знаходзілася ў складзе Дзмітровіцкага сельсавета.
Таленды
Таленды — былое сяло ў Аягозскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Скасавана ў 2017 годзе. Уваходзіла ў склад Нарынскай сельскай акругі. Код КАТА — 633473500.
Манасцір (горад)
Манасцір (араб. المنستير al-munastîr, ад грэчаскага μοναστήριον - манастыр), на туніскім дыялекце - / lmisti: r / — горад у 20 км на поўдзень ад Суса і ў 162 км на поўдзень ад горада Туніс, размешчаны на цэнтральным ўзбярэжжа Туніса, рыбалоўны порт, адміністрацыйны цэнтр правінцыі Манасцір, родны горад 1-га прэзідэнта Туніса Хабіба Бургібы, дзе размешчаны яго маўзалей. Заснаваны на руінах рымскага горада Руспіна. У горадзе ёсць буйны міжнародны аэрапорт, звязаны са шматлікімі гарадамі Еўропы.
Таленды
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 92 чалавекі (47 мужчын і 45 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 61 чалавек (33 мужчыны і 28 жанчын).
Адэлебзен
Адэлебзен (Adelebsen) — камуна ў Германіі, у зямлі Ніжняя Саксонія. Уваходзіць у склад раёна Гётынген. Насельніцтва — 6496 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 75,85 км². Афіцыйны код — 03 1 52 001.
Гарошкаўка 1
Гаро́шкаўка 1 (, Горошковка 1) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Камянюцкага сельсавета.
Да 1998 года вёска знаходзілася ў складзе Дзмітровіцкага сельсавета.
Дрансфельд
Дрансфельд (Dransfeld) — горад у Германіі, у зямлі Ніжняя Саксонія. Уваходзіць у склад раёна Гётынген. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Дрансфельд. Насельніцтва — 4057 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 28 км². Афіцыйны код — 03 1 52 006.
Горад падзяляецца на 4 гарадскія раёны.
Лурыя
Лурыя — прозвішча.
Кулінарная кніга
Гісторыя
У Міжрэччы былі знойдзеныя старажытныя гліняныя таблічкі, якія ўтрымлівалі рэцэпты прыгатавання страў — магчыма, гэта першыя кулінарныя кнігі ў гісторыі.
Найстаражытнай кулінарнай кнігай у Еўропе лічыцца De re coquinaria, напісаная ў канцы IV — пачатку V стагоддзя на латыні. Першае друкаванае выданне гэтай кнігі з'явілася ў 1483 годзе. Гэты твор апісвае старажытнагрэчаскую і старажытнарымскую кухні, але пры гэтым змяшчае мінімум дэталяў аб уласна гатаванні ежы. Новыя еўрапейскія кнігі па кулінарыі сталі з'яўляцца ў сярэднявяковай Еўропе толькі ў XIII стагоддзі, праз амаль тысячу гадоў.
Росквіт кулінарнай кнігі ў Еўропе і Паўночнай Амерыцы звязаны з віктарыянскай эпохай (2-я палова XIX стагоддзя), якая надала велізарнае значэнне вонкаваму, абрадаваму боку хатняга жыцця. Для маладых гаспадынь выдавалася мноства дапаможнікаў па правільнаму вядзенню хатняй гаспадаркі, яны, як правіла, ўтрымлівалі і раздзелы з рэцэптамі страў. У гэты час займацца складаннем кулінарных кніг не грэбавалі нават знакамітыя літаратары, як, напрыклад, Аляксандр Дзюма-бацька, які выдаў незадоўга да смерці «Вялікі кулінарны слоўнік», і князь Уладзімір Адоеўскі.
У сучасным свеце вялікім попытам карыстаюцца кулінарныя кнігі, выпушчаныя пад імем вядомага шэф-кухара, асабліва калі ён вядзе кулінарную перадачу на тэлебачанні. За камерцыйным поспехам кнігі, якая прапагандуе тую ці іншую дыету, як правіла, стаіць выданне зборніка рэцэптаў для тых, хто вырашыць гэтай дыеты прытрымлівацца.
У Расіі
Першая кніга на рускай мове з рэцэптамі страў з'явілася ў 1773 годзе пад эгідай Вольнага эканамічнага таварыства. Гэта было «Эканамічнае настаўленне дваранам, сялянам, кухарам і кухарыхам» за аўтарствам члена таварыства С. В. Друкоўцава, які служыў у Галоўнай правіянцкой канцылярыі. Большасць рэцэптаў складальнік запазычыў з замежных часопісаў і кулінарных кніг.
Практычнае значэнне кулінарных выданняў Рускай Асветы абмяжоўвалася лапідарнасцю рэцэптаў і адсутнасцю канкрэтыкі пры пазначэнні колькасці інгрэдыентаў. Прыклад рэцэпту таго часу: «Рябчики или маленькие птички жареные с яичными желтками, с репным соком, рюмка ренского, с красным бульоном». Юшка называлася на французскі лад «кансамэ», а траска — «лабарданам». Для непрафесіяналаў (асабліва простых людзей, не знаёмых з французскай мовай) расшыфроўка такіх рэцэптаў уяўляла непераадольныя цяжкасці.
Згаданы вышэй «пісьменнік па гаспадарчай частцы» Васіль Леўшын на фоне прыліву патрыятызму, выкліканага перамогай над Напалеонам, выпусціў першы дапаможнік па рускай нацыянальнай кухне. У 1816 годзе ў Маскве выйшла яго кніга «Русская поварня, или Наставление о приготовлении всякого рода настоящих русских кушаньев и о заготовлении впрок разных припасов». Аўтар раскрываў публіцы сакрэты дзедаўскіх страў, якія ўзыходзілі ў шэрагу выпадкаў да дапятроўскіх часоў, і наракаў на тое, што перайманне ўсяго замежнага выцесніла са сталоў рускіх людзей любімыя стравы іх продкаў.
У мікалаеўскія валадаранне павараныя кнігі становяцца неабходнай прыналежнасцю любой шляхецкай бібліятэкі. Аўтар «Энциклопедии молодой русской хозяйки» канца 1830-х гг раіў дамам, каб пазбегнуць падману з боку нядбайных кухарак «иметь поваренные книги и по ним готовить время от времени». Нават такі арыстакрат, як князь У. Ф. Адоеўскі, захапіўся складаннем рэцэптаў соусаў і апублікаваў свае «лекцыі аб кухонным мастацтве» у дадатку к «Литературной газете» пад псеўданімам прафесара Пуфа. Найбольш папулярным і аўтарытэтным кулінарным выданнем таго часу была «Ручная книга русской опытной хозяйки» (1842), складзеная Кацярынай Аўдзеевай, сястрой журналіста М. Палявога.
Павараная кніга Алены Малахавец «Подарок молодым хозяйкам», упершыню апублікаваная ў 1861 годзе, стала бэстсэлерам дарэвалюцыйнай Расіі. 28 выданняў кнігі былі распрададзеныя рэкордным накладам у 295 тыс. асобнікаў.
Аляксандр Акуліч
Аляксандр Акуліч:
Машынабудаўнічы факультэт БрДТУ
Машынабудаўнічы факультэт БрДТУ — адзін з факультэтаў Брэсцкага дзяржаўнага тэхнічнага ўніверсітэта. Заснаваны ў 1984 годзе як электронна-механічны. З 2005 года ў выніку рэарганізацыі ўзнік машынабудаўнічы факультэт. Факультэт займаецца даследаваннямі і падрыхтоўкай высокакваліфікаваных кадраў для галін машынабудаўнічага профілю.
Склад факультэта
У складзе факультэта знаходзяцца наступныя кафедры:
Б’ена
Б'ена (Bieno) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Трэнта.
Насельніцтва складае 447 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 40 чал./км². Займае плошчу 11 км². Паштовы індэкс — 38050. Тэлефонны код — 0461.
Дымкаўская цацка
Дымкаўская цацка (вяцкая, кіраўская цацка) — дэкаратыўная скульптура, рускі сувенір, гліняныя ляпныя размаляваныя фігуркі людзей і жывёл (часам у выглядзе свістулек); адзін з рускіх народных мастацкіх промыслаў, існуе ў зарэчнай слабадзе Дымкава каля г. Вятка (цяпер на тэрыторыі г. Кірава). Свістулькі — конь, вершнік, птушка — узыходзяць да старажытных магічным рытуальных малюнкаў і звязаныя з земляробчымі каляндарнымі святамі. Пазней фігуркі, страціўшы магічнае значэнне, сталі дзіцячай цацкай, вытворчасць якой ператварылася ў мастацкі промысел. Да 20 ст. іх вытворчасць была прымеркавана да вясновага кірмашу (у літаратуры ўпершыню згадана ў 1811 годзе). У канцы 19 ст. промысел прыйшоў у заняпад, Дымкаўская цацка была выцесненая фабрычнымі гіпсавымі фармаванымі статуэткамі. У савецкі час промысел адроджаны. У 1933 годзе была арганізавана талака «Вяцкая цацка».
Б’ена
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Biagio Vescovo e Martire.
Беларускі батальён пры польскім генштабе
Вайсковая гісторыя
У канцы ліпеня 1919 года беларускія прапольскія актывісты атрымалі дазвол ад польскіх акупацыйных уладаў на стварэнне Беларускай вайсковай камісіі пры Галоўным камандаванні Войска Польскага.
Беларуская дывізія у складзе польскіх войскаў павінна была змагацца супраць бальшавіцкіх акупантаў усходняй часткі БНР на карысць Польскай Рэспублікі.
22 кастрычніка 1919 года Пілсудскі выдаў загад пра стварэнне беларускіх вайсковых часцей ў Слоніме ў складзе двух батальёнаў пад камандаваннем палкоўніка Гасана Канапацкага.
20 лістапада колькасць беларускіх часцей была абмежавана да аднаго батальёна, але абяцалі стварыць у Слоніме школу падафіцэраў і арганізаваць у Варшаўскай школе падсцяжных беларускі звяз. У канцы лістапада 1919 года БВК апынулася ў Менску, старшынёй быў выбраны П. Аляксюк, намеснікам стаў А. Прушчынскі.
Вярбовачная кампанія ў батальён сустрэла перашкоды з боку польскай акупацыйнай улады і скончылася правалам. Таксама не было вырашана пытанне абмундзіравання і ўзбраення навербаваных -- палякі не давалі зброі.
На люты 1920 года беларускі батальён складаўся з 25 афіцэраў, 19 падафіцэраў і 55 жаўнераў без зброі.
Таксама ў Беларускі батальён у лютым 1920 года быў залічаны партызанскі атрад капітана Сяменіка, які застаўся на польска-савецкім фронце.
9 ліпеня 1920 года падчас наступа бальшавікоў 25 афіцэраў і 50 жаўнераў беларускага батальёна на чале з маёрам Тунгуз-Завісляком пакінулі Менск і апынуліся ў Лодзі.
БВК у новым складзе на чале з Ф. Умястоўскім пачала ў верасні вярбоўку ў беларускі батальён, які значна павялічыўся. Вярнуўся ў Лодзь звяз беларускіх падсцяжных, якія па накіраванні БВК навучаліся ў Варшаве, з іх была створана кадравая адзінка.
На фронт да случакоў у войска БНР ці ў расійскае войска да Балаховіча беларускі батальён не пусцілі. Былых афіцэраў Беларускага батальёна, якія дабраліся да Случчыны самастойна, як дэзертыры з батальёна, было няшмат -- капітан Антон Борык (начальнік штабу брыгады, пазней зняты з гэтай пасады), маёр Андрэй Якубецкі, паручнік Тодар Янушэнка, капітан Лукаш Сяменік (узначаліў Грозаўскі полк).
21 красавіка 1921 года пачалася ліквідацыя беларускіх падраздзяленняў. Шмат беларускіх камбатантаў, якія палічылі сябе ашуканымі польскімі ўладамі, вырашылі не працягваць сваю вайсковую кар’еру ў арміі Польшчы.
Строй
У 1919 годзе быў распрацаваны праэкт вайсковага строя для Беларускага батальена, які быў надрукаваны ў мясцовых газетах. Судячы па шматлікіх фотаздымках таго часу, рэалізаваны ў 1919 годзе ен быў часткова.