cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Літва
Гісторыя
У сярэдзіне 13 ст. утварылася Вялікае Княства Літоўскае, якое ахапіла тэрыторыі Беларускага Панямоння і ўсходнія раёны сучаснай Літвы. Першым вялікім князем літоўскім быў Міндоўг (1248—1263), які ў 1251 г. прыняў хрышчэнне, а ў 1253 г. быў каранаваны. У 14 ст. тэрыторыя ВКЛ значна павялічылася і дасягнула Чорнага мора. У гэты ж час літоўскія князі вядуць барацьбу з Тэўтонскім ордэнам, які быў разбіты ў 1410 г. аб’яднанымі войскамі Польшчы і Літвы (Грунвальдская бітва). У 1385 г. вялікі князь літоўскі Ягайла падпісаў Крэўскую унію аб дынастычным саюзе паміж Польскім Каралеўствам і Літвой, сам Ягайла стаў польскім каралём.
У 1569 г. заключана унія з Польшчай у Любліне, паводле якой ВКЛ і Польскае Каралеўства аб’ядноўваліся ў адну краіну Рэч Паспалітую, пад уладай аднаго ўладара. У 17—18 стст. у ВКЛ значнымі тэмпамі развіваецца польская культура. У 18 ст. Рэч Паспалітая канчаткова страціла сваю магутнасць і заняпала. У 1772, 1793 і 1795 г. уся тэрыторыя краіны падзелена паміж Расійскай імперыяй, Аўстрыяй і Прусіяй, пры гэтым сучасная Літва адышла да Расійскай імперыі, толькі горад Мемель (Клайпеда) застаўся ў складзе Прусіі.
У Першую сусветную вайну Літва акупіравана германскімі войскамі (1915). 16 лютага 1918 г. у Вільні, прадстаўніцтва літоўскага народа — Літоўская Рада (Lietuvos Taryba) — аб’яўляе аб незалежнасці краіны. У 1920—1939 гг. Вільня знаходзілася ў складзе Польшчы, часовай сталіцай стаў Каўнас. Затое ў 1923 г. да Літвы далучана Клайпеда (Мемельскі край). У кастрычніку 1939 г. Віленскі край адышоў да Літвы. 15 чэрвеня 1940 г. тэрыторыя Літвы далучана да СССР як сацыялістычная рэспубліка. У 1941—1944 гг. акупіравана нацыскай Германіяй. Пасля вызвалення ў 1944 г. засталася ў складзе СССР.
11 сакавіка 1990 г. Вярхоўны Савет Літоўскай Рэспублікі першым з усіх урадаў рэспублік СССР абвясціў акт аб аднаўленні незалежнасці і выхаду са складу саюза. У 1991 г. Літоўская Рэспубліка прызнана СССР, Расіяй і міжнароднай супольнасцю. У 2004 г. увайшла ў НАТА і Еўрапейскі саюз.
Дзяржаўны лад
Літва — парламенцкая рэспубліка, з характэрнымі рысамі прэзідэнцкай рэспублікі. З часоў набыцця незалежнасці Літва няўхільна кіруецца прынцыпамі дэмакратыі. У 1992 былі праведзены два рэферэндумы. Першы ўхваліў сучасную канстытуцыю дзяржавы, другі тычыўся пасады прэзідэнта. Большасць літоўцаў выказаліся супраць моцнай прэзідэнцкай улады і было прынята кампраміснае рашэнне: наяўнасць пасады прэзідэнта пры дамінуючай ролі парламенту.
Прэзідэнт Літвы прадстаўляе краіну ў міжнародных адносінах, прызначае прэм’ер-міністра, з’яўляецца галоўнакамандуючым. Прэзідэнт Літвы абіраецца на пяцігадовы тэрмін з правам пераабрання толькі адзін раз запар. У 2009 на пасаду ўзышла першая жанчына-прэзідэнт — Даля Грыбаўскайтэ. У 2014 яна была абрана зноў.
Парламент Літвы называецца Сеймас. Гэта аднапалатная ўстанова аб’ядноўвае 141 дэпутата, абіраных на чатыры гады напалову прамым галасаваннем, напалову — па партыйных спісах. У краіне няма дамінуючай палітычнай партыі, а ёсць мноства невялікіх, таму ў Сеймасе нярэдкія кааліцыі. Парламенцкія выбары традыцыйна адбываюцца ў другую нядзелю кастрычніка. У 2016 перамогу атрымала партыя Саюз сялян і зялёных Літвы, заняўшы 54 парламенцкія крэслы.
Адміністрацыйны падзел
Адміністрацыйны падзел зацверджаны ў 1994 годзе, апошнія змены якога адносяцца да 2000 года. Гэтыя змены былі звязаныя з уваходжаннем краіны ў Еўрапейскі Саюз. Літва мае трохузроўневую сістэму адміністрацыйнага падначалення: яна падзеленая на 10 паветаў (па-літоўску: адз.лік — apskritis, мн.лік — apskritys), якія ў сваю чаргу падзяляюцца на 60 самакіраванняў (па-літоўску: адз.лік — savivaldybė, мн.лік — savivaldybės), якія складаюцца з 500 старасцействаў (па-літоўску: адз.лік — seniūnija, мн.лік — seniūnijos).
Насельніцтва
86,7 % насельніцтва Літвы належаць да этнічных літоўцаў, якія размаўляюць па-літоўску (літоўская мова — адна з дзвюх жывых балтыйскіх моў), на дзяржаўнай мове краіны. Найбольш значныя нацыянальныя меншасці: палякі (5.6 %), рускія (4.8 %), беларусы (1.3 %). Традыцыйнай рэлігіяй Літвы з’яўляецца каталіцтва. Не менш за 77 % літоўцаў з’яўляюцца каталікамі. Пратэстанцкая супольнасць складае 1,9 % ад агульнага насельніцтва. Пратэстанты кампактна жывуць у паўночнай і заходняй частках Літвы.
Насельніцтва размешчана па тэрыторыі краіны даволі раўнамерна. У 2018 крыху больш за дзве траціны літоўцаў (67,7 %) пражывалі ў гарадах. Асноўны прыток насельніцтва з вёсак у гарады прыйшоўся на савецкія часы, аднак ён працягваўся і пасля, асабліва дзякуючы праграме развіцця рэгіянальных цэнтраў, такіх як Марыямпале, Алітус, Мажэйкей і інш. Самыя буйныя гарады Літвы (па звестках на 2015 г.) : У вялікіх гарадах дэпапуляцыя асабліва прыкметная. Так насельніцтва Каўнаса, Клайпеды, Шаўляя, Паневяжаса у 2010—2015 гг зменшылася на 15-20 тыс. чалавек у кожным горадзе.
Эканоміка
Эканоміка сучаснай Літвы, як і яе балтыйскіх суседзяў, сфармавалася ў выніку перабудовы гаспадаркі з планавага ўзору на рынкавы пасля распаду СССР і інтэграцыі ў Еўрапейскі саюз. Гэтыя працэсы прывялі да фактычнага знікнення галін цяжкай прамысловасці, павелічэння ролі і долі сферы паслуг (да амаль 70 %), імклівага росту агульнага дабрабыту. ВУП на душу насельніцтва па ППЗ у 2018 складае амаль 35000. З 2015 Літва з’яўляецца часткай еўразоны. З ліпеня 2018 з’яўляецца ўдзельнікам АЭСР. У першым квартале 2018 сярэдні заробак літоўцаў склаў 700 еўра за вылікам падаткаў, памер пенсіі — 307 еўра.
Асабліва хуткімі тэмпамі літоўская эканоміка развівалася ў 2000—2007 гг, за што Літва разам з Латвіяй і Эстоніяй былі названыя «Балтыйскімі тыграмі». Сусветны крызіс 2008—2009 негатыўна паўплываў на гаспадаркі «тыграў». У 2015—2017 гг. ВУП Літвы расце даволі хуткімі тэмпамі: 2015 — 1,8 %, 2017 — 3,5 %.
Літва адносіцца да тых дзяржаў, што цалкам згарнулі сваю атамную энергетыку — адзіная Ігналінская АЭС была закрыта ў 2009 годзе. Сёння (2015) 60 % вытворчасці электраэнергіі прыходзіцца на ЦЭС, што працуюць на імпартным газе і мазуце. Усё большая роля ўзнаўляльных крыніц (20 % у 2015). Літва застаецца нета-імпарцёрам электрычнасці (7,5 млрд кВт*гадз у 2015), аднак спажываць прадукцыю будучай БелАЭС Літва катэгарычна адмаўляецца. Сярод іншых галін апрацоўчай прамысловасці развіты нафтаперапрацоўка (горад Мажэйкей) машынабудаванне (электронныя кампаненты), вытворчасць металаканструкцый (напрыклад, сантэхнікі), лясная, лёгкая, і харчовая (мясная, малочная, кандытарская) прамысловасць.
Плошча сельскагаспадарчых угоддзяў складае 3,6 млн га. Вырошчваюцца жыта, ячмень, пшаніца, лён, цукровыя буракі, бульба, кармавыя культуры. Апошнія асабліва важныя таму, што роля жывёлагадоўлі (у першую чаргу, малочнай буйной рагатай жывёлы) у Літве вельмі вялікая. Ўсё больш папулярнай становіцца экалагічная сельская гаспадарка. Статус экалагічных фермераў і вытворцаў у краіне надаецца дзяржаўным органам Ekoagros. У 2016 годзе налічвалася 2539 такіх гаспадарак.
Для краіны характэрны ўстойлівы адмоўны гандлёвы баланс. Экспарт у 2016 склаў 25,6 млн долараў і яго асноўнымі артыкуламі былі: нафтапрадукты, прадукцыя машынабудавання, харчовай прамысловасці, мэбля, лекі і інш. . Найважнейшыя партнёры: дзяржавы Балтыі (Латвія — 9,5 %, Эстонія — 5 %), Расія (13 %), Польшча (9 %). Асноўныя прадукты імпарту (27,9 млрд): нафта і прыродны газ, аўтамабілі, тэлефоны, камп’ютары, прадукты харчавання. Партнёры: Расія (13,5 %), Германія (12 %), Польшча (9,8 %), Латвія (7,7 %). Што тычыцца Беларусі, то доля краіны ў экспарце-імпарце Літвы складае 3,76 і 2,75 % адпаведна.
Беларускі нацыянальны камітэт (Магілёў)
Белару́скі нацыяна́льны камітэ́т (БНК) у Магілёве (таксама вядомы як — Магілёўскі беларускі камітэт, Магілёўскі беларускі арганізацыйны камітэт, Магілёўская беларуская рада) — беларуская грамадска-палітычная, культурна-асветная арганізацыя ў 1917—1918 гг. Створаны 17 красавіка 1917 года.
Мэта і задачы
Меў на мэце стварэнне дзяржаўна-прававых, культурна-асветных і эканамічных умоў для беларускага адраджэння, пашырэнне нацыянальнай свядомасці сярод беларускага насельніцтва. На пачатку дзейнасці выступаў за аўтаномію Беларусі ў складзе Расійскай дэмакратычнай рэспублікі, з 1918 г. за дзяржаўную незалежнасць Беларусі.
Дзейнасць
Заснавальнікі: выкладчыкі навучальных устаноў горада, работнікі суда, архіва, бібліятэк, чыгункі, земскіх і гарадскіх устаноў. Камітэт узначальваў І. І. Рэут, з кастрычніка 1917 г. — М. С. Кахановіч. У яго ўваходзілі Я. і Д. Аляхновічы, Дз. І. Даўгяла (нам. старшыні), В. Я. Какошынскі, ксёндз Д. Лапошка, А. Ф. Пігулеўскі, А. М. Раждзественскі, І. А. Сербаў, М. А. Судзілоўскі, Шчансновіч і інш. Пры камітэце працавалі палітычная, арганізацыйная, фінансавая, школьная, культурна-асветная і этнаграфічная камісіі.
Членамі камітэта праводзіліся сходы і мерапрыемствы, ладзіліся гарадскія святы, прымаліся адозвы, ствараліся структуры БНК, рабіліся захады па заснаванню філіялаў у павятовых гарадах губерні.
Прадстаўнікі камітэту ўдзельнічалі ў рабоце з’ездаў беларускіх арганізацый і партый у Мінску ў ліпені 1917 годзе, Усебеларускім з’ездзе 1917 годзе. Разам з іншымі беларускімі арганізацыямі выставіў кандыдатуры ва Устаноўчы сход па Магілёўскай выбарчай акрузе. Спробы пераўтварыць камітэт у губернскі цэнтр беларускіх нацыянальных арганізацый не мелі поспеху. Спыніў дзейнасць у лістападзе 1918 г. з прыходам у горад Чырвонай Арміі.
Махорка
Махорка, Табак вясковы (Nicotiana rustica) — від травяністых раслін з сямейства паслёнавых. Слова «махорка» паходзіць ад назвы горада Амерсфарт, у XVIII стагоддзі славіўся тытунёвай прамысловасцю.
Лосеўка
Назву Ло́сеўка маюць:
Махорка
Назва
У Лацінскай Амерыцы выкарыстоўваюць назву «мапача» для пазначэння як самога тытуню, так і папярос без фільтра. Прыгатаваны тытунь, скручаны ў ролы, называецца «masatos».
Беларускія назвы: тытунь (табак) вясковы, махорка, тутун, корбач
Мачуліна
Мачу́ліна (, Мочулино) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснасельскага сельсавета.
Гісторыя
Вядома з сярэдзіны XVI ст., належала князю Шчаснаму Яраслававічу Галоўчынскаму, у часы якога тут быў пабудаваны ў 1553 г. касцёл. У 1578 г. перайшла да Алендскіх. Яны перабудавалі касцёл на кальвінскі збор у канцы XVI ст. Захаваўся мясцовы тапонім Кальвінская гара. У 1958—1959 гадах цэнтр Мачулінскага сельсавета.
Плошча Пятра Мсціслаўца
Плошча Пятра Мсціслаўца — цэнтральная плошча г. Мсціслава Магілёўскай вобласці.
Плошча доўгі час не мела афіцыйнай назвай. У верасні 2016 года да абласнога фестывалю-кірмаша «Дажынкі» плошчы нададзена імя Пятра Мсціслаўца.
На плошчы знаходзяцца будынак Мсціслаўскага раённага выканаўчага камітэта, Палац шлюбаў і ўрачыстасцей (перабудаваны будынак кінатэатра «Мір»), помнік Пятру Мсціслаўцу.
NGC 3688
NGC 3688 (іншыя абазначэнні — MCG -1-29-24, NPM1G -08.0344, PGC 35269) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Чаша.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Самсун
Самсу́н (Samsun) — горад у Чарнаморскім рэгіёне Турцыі, адміністрацыйны цэнтр правінцыі Самсун. Істотны порт Турцыі на Чорным моры. Насельніцтва ў 2000 годзе складала каля 350 тыс. чалавек.
Заснаваны як грэчаская калонія Амісас выхадцамі з Мілета ў 7 ст. да н.э. на месцы старажытнага хецкага пасялення Энетэ.
Важны гандлёвы і эканамічны цэнтр краіны, адно з асноўных месцаў тытунёвай вытворчасці.
Універсітэт Самсуна ўваходзіць у сямёрку буйнейшых турэцкіх універсітэтаў.
IPhone
iPhone — лінейка смартфонаў, распрацаваная карпарацыяй Apple. Працуюць пад кіраваннем аперацыйнай сістэмы iOS. Першае пакаленне iPhone было выпушчана 29 чэрвеня 2007 года. Самыя апошнія мадэлі iPhone 6S і iPhone 6s Plus былі прадстаўлены на спецыяльным мерапрыемстве 9 верасня 2015 года.
Петрыкаў
Пе́трыкаў  — горад раённага падпарадкавання ў Гомельскай вобласці Беларусі, адміністрацыйны цэнтр Петрыкаўскага раёна, прыстань на рацэ Прыпяці. За 190 км ад Гомеля, 13 км ад чыгуначнай станцыі Муляроўка на лініі Калінкавічы — Лунінец; аўтадарогі на Мазыр, Калінкавічы, Жыткавічы. Насельніцтва 10 076 чал. (2017).
Wi-Fi
WiFi (вымаўляецца вайфай) — гандлёвая марка Wi-Fi Alliance, якая выкарыстоўваецца на сертыфікаваных прыладах бесправадных лакальных сетак (WLAN) на аснове шэрага стандартаў IEEE 802.11. З-за свайго падабенства пад тэрмінам звычайна маецца на ўвазе тэхналогія IEEE 802.11.
IPhone
Упершыню iPhone быў анансаваны Стывам Джобсам на канферэнцыі MacWorld Expo 9 студзеня 2007 года. У продаж паступіў 29 чэрвеня 2007 года і хутка заваяваў істотную частку рынка смартфонаў у ЗША.
10 чэрвеня 2008 года на канферэнцыі WWDC 2008 была прадстаўлена новая мадэль — iPhone 3G, больш дасканалая і пазбаўленая шматлікіх апаратных і праграмных недахопаў папярэдніка, з новай версіяй iPhone OS 2.0, па ніжэйшым кошце з кантрактам аператара ў ЗША.
8 чэрвеня 2009 года была прадстаўлена наступная, трэцяя па ліку, мадэль тэлефона — iPhone 3GS, якая з’яўляецца ўдасканаленай версіяй iPhone 3G. iPhone 3GS мае ўдвая большы аб’ём аператыўнай памяці, павялічаную хуткасць працы, даступны ў канфігурацыі з 32 ГБ убудаванай памяці і абсталяваны АС iPhone OS 3.0, якая ўхіліла значную частку праграмных недахопаў папярэдніх мадэляў смартфонаў і падала дадатковыя функцыі: капіпаст, магчымасць адпраўкі MMS, Spotlight, Speak Notes, магчымасць спампоўваць тэлешоу, музычныя відэа, фільмы і аўдыёкніжкі прама на iPhone, Find My iPhone, перасыланне/выдаленне SMS і шматлікія іншыя.
7 чэрвеня 2010 года быў прадстаўлены iPhone 4 з абноўленай аперацыйнай сістэмай (iPhone OS у гэты ж дзень атрымала новую назву — «Apple iOS»), які мае шэраг значных пераваг над папярэднікамі, уключаючы больш магутны цэнтральны працэсар Apple A4, ВК-дысплей з IPS матрыцай з распазнаваннем 640 x 960 пікселяў, 5 Мп-камеру, а таксама камеру для відэасувязі (0,3 Мп).
4 кастрычніка 2011 года быў прадстаўлены iPhone 4S з аперацыйнай сістэмай iOS 5, абноўлены тэлефон мае запазычаны працэсар Apple A5 ад iPad 2, 8 Мп-камеру і мае гібрыдную сістэму сувязі GSM/CDMA.
Усяго па стане на сакавік 2010 года было прададзена каля 50 млн iPhone.
У 2008 годзе iPhone заняў другое месца ў рэйтынгу найбольш карысных сучасных тэхналогій па версіі выдання PCWorld.
Перадгісторыя
Карані ўзнікнення iPhone узыходзяць да часу, калі з’явіўся і набраў папулярнасць плэер iPod. У гэты перыяд 2002—2004 д.э. дырэктара Apple Стыва Джобса сталі наведваць першыя думкі зрабіць прыладу, якая бы аб’яднала ў сабе ўсе папулярныя прылады, якія людзям прыходзілася насіць паасобку: мабільны тэлефон, плэер, камунікатар.
Першая спроба стварыць тэлефон насіла кодавае імя «Purple 1» і не выйшла на рынак . Наступным этапам Apple паўдзельнічала ў стварэнні мабільнага тэлефона Motorola ROKR, які выйшаў на рынак у верасні 2005 года. Тэлефон пазіцыянаваўся як плэер, шчыльна інтэграваны з прайгравальнікам iTunes . Інтэрфейс плэера ў тэлефоне быў спраектаваны Apple і быў падобны на інтэрфейс iPod. Аднак з прычыны няўдалага дызайну і слабой функцыянальнасці тэлефон не атрымаў шырокага распаўсюджвання і нават быў названы правалам года .
У гэты час інжынеры Apple працавалі не пакладаючы рук, спадзяючыся выпусціць тэлефон або хоць бы які працоўны прататып да зададзенага тэрміна . iPhone быў з трыумфам прадстаўлены на выставе MacWorld 9 студзеня 2007 года . У продаж ён паступіў 29 чэрвеня 2007 года.
Першы iPhone
Першая версія iPhone не была пазбаўлена недахопаў. Найболей істотным недахопам, што выклікаў найбольшую крытыку, і найболеш верагодным для ўхілення яго ў новай версіі iPhone звалася адсутнасць падтрымкі 3G, якое прыводзіць да неабходнасці выкарыстоўваць для доступу ў Інтэрнэт істотна меней хуткасны фармат EDGE. Важнасць падтрымкі 3G для смартфонаў прыводзіла да таго, што менавіта гэты аспект выклікаў найбольшую колькасць фантазій адносна чаканняў яго з’яўлення ў iPhone. Незадоўга да канферэнцыі WWDC 2008 быў складзены спіс найбольш цікавых меркаваных анонсаў, у якім iPhone 3G заняў першае месца як найбольш верагодны.
iPhone 3G
Як і чакалася, 9 чэрвеня 2008 года на канферэнцыі распрацоўшчыкаў WWDC 2008 была анансавана новая версія iPhone, названая «iPhone 3G».
Мадыфікацыі не вычэрпваліся з’яўленнем падтрымкі мабільных сетак трэцяга пакалення. Сярод найбольш істотных — падтрымка GPS і A-GPS; новая версія аперацыйнай сістэмы iPhone OS X 2.0; невялікія змены ў дызайне (стаў трохі таўсцейшым), уключаючы з’яўленні мадэлі белага колеру; паніжэнне кошту да 199 $ за 8 Gb і 299 $ за 16 Gb базавую мадэль, паступовае пашырэнне сферы распаўсюджвання iPhone да 70-ці краін на працягу некалькіх месяцаў.
У трэцім квартале 2008 года кампанія Apple прадала 6,89 мільёна iPhone 3G. Пры гэтым не паведамляецца, якая колькасць смартфонаў было выпушчана Apple за гэты перыяд.
У цяперашні час iPhone 3G прадаецца больш чым у 50 краінах, Беларусі ў гэтым спісе няма.
Назва
Назва «iPhone» вельмі падыходзіла для мабільнага тэлефона ад Apple, улічваючы поспех плэераў iPod і іншых прадуктаў кампаніі з прыстаўкай «i». Аднак гэтым разам паўстаў шэраг складанасцяў.
Гандлёвая марка «iPhone» была зарэгістраваная 20 сакавіка 1996 года кампаніяй Infogear . 16 сакавіка 2000 года кампанія Cisco Systems набыла Infogear разам з правамі на гандлёвую марку . 18 снежня 2006 года Cisco выпусціла лінейку VoIP тэлефонаў «Linksys iPhone WIP».
Пасля аб’явы 9 студзеня 2007 года аб выпуску Apple мабільнага тэлефона з назвай «iPhone» Cisco падала ў суд на Apple за неправамернае выкарыстанне гандлёвай маркі . 21 лютага 2007 года кампаніі дасягнулі дамовы аб сумесным выкарыстанні гандлёвай маркі «iPhone», дэталі якога не разгалошваюцца .
Wi-Fi
Wi-Fi Alliance — міжнародная некамерцыйная асацыяцыя кампаній, якія прасоўваюць на рынак WLAN-тэхналогіі, і сертыфікуе прадукты вытворчасці, калі яны падыходзяць пад стандарты. Але не кожны прадукт праходзіць сертыфікацыю: звычайна з-за вельмі вялікіх коштаў на яе правядзенне. Таксама, не кожная прылада без лагатыпа Wi-Fi не з'яўляецца 802.11-сумяшчальнай.
IPhone
Тэлефанаванні і галасавая пошта
iPhone дазваляе здзяйсняць званкі, усталёўваць канферэнц-сувязь, у тым ліку аб’ядноўваць званкі падчас гутаркі. Кіраванне голасам падтрымліваецца пры ўсталёўцы дадатковага софту.
Wi-Fi
Сёння IEEE 802.11-сумяшчальныя прылады ўбудоўваюць ў вялікую колькасць персанальных камп’ютараў, гульнявых кансоляў, смартфонаў, прынтараў і іншай перыферыі, а таксама фактычна ва ўсе лэптопы і надалоннікі.
Інтэрнэт-доступ
Праз Wi-Fi кожная прылада з адпаведнай падтрымкай бесправадных сетак можа падключыцца да Інтэрнэту, калі гэта магчыма. Для гэтага прылада павінна знаходзіцца ў зоне пакрыцця сігналу бесправаднай сеткі. Адзін пункт доступу (г. зв. «Хот-спот») можа пакрыць дом ці паверх офіснага будынка, а сетка аб'яднаных паміж сабой пунктаў з перакрыццём сігналаў — шматпавярховы будынак ці нават частку горада, напрыклад, Лондан.
IPhone
Тэлефанаванні і галасавая пошта
Адной з асаблівасцяў iPhone з’яўляецца візуальная галасавая пошта, якая дазваляе кіраваць галасавымі паведамленні наўпрост у інтэрфейсе тэлефона. Такая функцыя стала магчымай дзякуючы таму, што мабільныя аператары, партнёры Apple (AT&T, T-Mobile, O2, Orange, TeliaSonera), адпаведна адаптавалі свой інтэрфейс галасавой пошты. Кампанія Klausner Technologies падала ў суд на Apple за парушэнне двух патэнтаў, звязаных з галасавой поштай.
Wi-Fi
Непасрэдная сувязь паміж камп'ютарамі
Wi-Fi дазваляе абменьвацца звесткамі паміж двума кліентамі і без пунктаў доступу. Гэта завецца рэжымам ad hoc. У падобныя сеткі аб'ядноўваюцца гульнявыя міні-кансолі падчас мультыплэерных гульняў (напрыклад, Nintendo DS), а таксама лічбавыя камеры і іншая бытавая электроніка. Таксама была створаная спецыфікацыя Wi-Fi Direct, якая прасоўвае Wi-Fi Alliance для абмену файламі і большай бяспекі.
IPhone
SMS
SMS у выглядзе дыялогу, але няма маментальнай справаздачы аб дастаўцы. Аднак у некаторых аператараў спрацоўвае функцыя справаздачы аб дастаўцы, калі самым першым паставіць ! (MTS), таксама ў некаторых аператараў трэба ставіць перад паведамленнем «.» (Мегафон).
Wi-Fi
Каналы
У стандарце IEEE 802.11 акрэслены раздзел даступных частотаў на каналы для адначасовага дзеяння некалькіх розных бесправадных сетак (Wi-Fi Wireless LAN). Працоўная група стандарту распрацоўвае дакументацыю па дакладным размяшчэнні каналаў у дыяпазонах 2,4 ГГц, 3,6 ГГц і 4,9/5,0 ГГц. Кожны дыяпазон раздзелены на некалькі каналаў. У кожнай краіне існуюць свае законы наконт выкарыстання пэўных частотаў і магутнасці радыяцыі. У ЗША, напрыклад, ліцэнзаваныя аператары аматарскага радыё могуць выкарыстоўваць нават большую магутнасць, напрыклад, для працы Wi-Fi на вялікія адлегласці.
IPhone
Клавіятуры
Першыя гадоў дзесяць у iPhone не было беларускай клавіятуры. Беларускія карыстальнікі былі вымушаны пісаць па-ўкраінску, капіруючы літару «ў» з Сеціва ў буфер абмену, а затым устаўляючы яе ў свой тэкст, што займала даволі значны час. Кіраўніцтва кампаніі Apple тлумачыла сітуацыю тым, што ў беларускай мове зацікаўлена дужа малая колькасць карыстальнікаў. У другой палове 2010-х гадоў беларускую клавіятуру ўсё ж такі дадалі.
Петрыкаў
Гісторыя
На ўскраіне сучаснага Петрыкава беларускія археолагі выявілі славянскае селішча VI—VII ст. Яго жыхары выплаўлялі жалеза з балотнай руды і ляпілі посуд з гліны.
Петрыкаў вядомы з 1523 года як мястэчка ў Вялікім Княстве Літоўскім. У гэты час ён уваходзіў у склад Слуцкага княства і належаў Алелькавічам.
У першай палове XVI стагоддзя князь Юрый Алелькавіч пабудаваў Петрыкаўскі замак, які быў разбураны ў 1534—1537 гадах падчас вайны Вялікага княства Літоўскага з Маскоўскай дзяржавай. У 1595—1596 гадах Петрыкаў двойчы быў захоплены атрадамі Севярына Налівайкі.
Падчас Казацкай вайны (1648—1654) быў базай паўстанцаў, з якой адпраўлялі боепрыпасы ў суседнія беларускія гарады. З 1600 да 1917 года буйны маёнтак Петрыкаў (Петрыкаў, Брынёў, Смятанічы, Сялюцічы, Ляскавічы, Найда, Боклань, Курыцічы, Белановічы і інш.) належаў графам Хадкевічам.
З 1793 г. у Расійскай імперыі, цэнтр воласці Мазырскага павета. У 1848 годзе местачкоўцы былі вызвалены з прыгоннай залежнасці і пераведзены ў мяшчанскае званне.
З 1924 г. цэнтр раёна, з 1925 г. — горад.
2 ліпеня 1959 года ў склад горада ўключаны вёскі Белка і Чырвоны Агароднік.
Эканоміка
Прадпрыемствы харчовай прамысловасці, суднабудаўнічы-суднарамонтны завод, завод керамзітавага жвіру і інш. Гасцініца «Прыпяць».
Культура
Падлеткавы клуб «Пралескі» Петрыкаўскага РДК, клуб аматараў тэатра «Крэатыў» Петрыкаўскага РДК, клуб аматараў песні «Ад чыстага сэрца» Петрыкаўскага РДК, вакальная студыя Петрыкаўскага РДК.
Wi-Fi
Wi-Fi у Беларусі
У Беларусі з цягам часам з'явілася вялікая колькасць хот-спотаў Wi-Fi. Буйную сетку пакрыцця з платным доступам мае Белтэлекам. Пункты доступу ёсць ва ўніверсітэтах, гатэлях, вакзалах і іншых аб'ектах амаль кожнага горада Беларусі. Іх колькасць за 2009 год павялічылася ў 3 разы, склаўшы 640 хот-спотаў (ва ўладанні Белтэлекама).
Хатняе выкарыстанне Wi-Fi абмяжоўваецца законамі Беларусі, дазваляецца выкарыстанне толькі ў межах памяшканняў. Але створаныя пэўныя паслабленні ў выдзяленні частотаў дыяпазону Wi-Fi.
Востраў Гукера
Востраў Гу́кера — востраў у Паўночным Ледавітым акіяне, на поўдні архіпелага Зямля Франца-Іосіфа. Тэрыторыя Расіі.
Плошча каля каля 508 км². Вышыні да 576 м. Большая частка вострава Гукера пакрыта ледавікамі. На паўночным захадзе вострава — бухта Ціхая. У ёй у 1913—1914 гг. зімавала экспедыцыя Г. Я. Сядова, якая накіроўвалася да Паўночнага полюсу. Названы ад імя англійскага батаніка Дж. Д. Гукера (Joseph Dalton Hooker).
30 жніўня 1929 года была заснавана палярная станцыя «Бухта Ціхая» (закрылася ў 1959 годзе).
IPhone
Bluetooth
Заяўлены Bluetooth v2.0+EDR, але адсутнічае перадача файлаў.
Не ўсе гарнітуры сумяшчальны.
Рынгтоны
Рынгтоны можна купіць толькі ў iTunes Store. Усталёўка звычайных мелодый, як у іншых смартфонах, не прадугледжаная, але магчымая з дапамогай адмысловага ПА. На камп’ютарах Apple Macintosh з дапамогай бясплатнага ПА «Garage Band», уваходнага ў склад камплекта iLife, можна зрабіць рынгтоны даўжынёй да 40 секунд, і бясплатна іх усталяваць у iPhone.
Музыка, фота і відэа
У якасці музычнага плэера выкарыстоўваецца праграма, візуальна падобная з выкарыстанай на плэерах iPod, але якае мае значна большы функцыянал.
Экран вялікага памеру дазваляе глядзець відэа практычна ў зыходнай якасці. Не падтрымліваецца папулярны фармат AVI, таму відэа неабходна канвэртаваць у MP4.
Інтэрнэт
Падтрымка EDGE і WiFi. Убудаваная мабільная версія браўзера Safari забяспечвае найбольш хуткі і зручны сёрфінг, нягледзячы на некаторыя абмежаванні платформы (такія, як адсутнасць падтрымкі тэхналогіі Flash), якія могуць быць знятыя ў будучыні. Маментальнае маштабаванне з выкарыстаннем тэхналогіі MultiTouch. Аўтаматычнае арыентаванне становішча старонкі ў залежнасці ад становішча тэлефона ў прасторы (выкарыстоўваецца акселерометр). Паўнавартасная падтрымка вэб-стандартаў (CSS, XHTML, JavaScript і іншыя). Дадзены браўзер лічыцца самым хуткім браўзерам на дадзены момант (2008) на мабільных прыладах падобнага форм-фактару.
Асаблівасці інтэрфейсу
Выкарыстоўваецца адмысловая версія сістэмы OS X, у якой карыстальніцкі інтэрфейс Cocoa быў заменены на адмысловую, мабільную версію, арыентаваную на працу пальцамі (без выкарыстання стылуса) і на мультысэнсарны экран: Cocoa Touch. Дзякуючы гэтаму распрацоўшчыкам прыйдзецца прыкласці мінімум высілкаў для партавання праграм на iPhone за кошт аналагічнай працы праграм на сістэме Mac OS X, большая частка коду будзе працаваць дзякуючы аналагічнай архітэктуры ядра; патрабуецца толькі перапісаць карыстальніцкі інтэрфейс.
GPS
iPhone 3G, другая версія камунікатара, атрымала паўнавартасную падтрымку A-GPS, прычым з магчымасцю функцыянаваць як GPS у адсутнасці сігналу ад правайдара A-GPS. GPS-модуль iPhone выкарыстае тыя жа 2 антэны, што і для іншых сістэм сувязі — 3G, Wi-fi, — таму ў складаных умовах сігнал, атрымоўваны са спадарожніка, можа быць няўстойлівым. Пры наяўнасці правайдара A-GPS, інфармацыю аб глабальным пазіцыянаванні тэлефон атрымлівае ад яго з выкарыстаннем мабільнай сувязі, у яго адсутнасці звяртаецца наўпрост да спадарожніка. Варта адзначыць, што пры гэтым карты для праграмы Maps трапляюць на iPhone з інтэрнэту па мабільнай сувязі або Wi-fi, што робіць немагчымым выкарыстанне GPS незалежна ад сеткі. Аднак гэтая праблема можа быць вырашаная іншымі распрацоўкамі, такімі як TomTom (якія захоўваюць карты на iPhone ), або заліваннем кэш-файла.
Геаграфія продажаў iPhone
Ніжэй прыведзены спіс краін, у якіх Apple iPhone прадаюцца афіцыйна.
Фінляндская праваслаўная царква
Фінляндская праваслаўная царква (Suomen ortodoksinen kirkko) — аўтаномная праваслаўная царква ў юрысдыкцыі Канстанцінопальскага патрыярхату. Ахоплівае тэрыторыю Фінляндыі.
Гільерма Навара
Гільерма Навара (Guillermo Navarro; нар., ) — мексіканскі кінааператар і рэжысёр. Лаўрэат прэміі «Оскар» за ў фільме «Лабірынт фаўна».
Фінляндская праваслаўная царква
Гісторыя
У 1892 годзе была ўтворана Фінляндска-Выбаргская епархія ў Вялікім княстве Фінляндскім, якое было часткай Рускай праваслаўнай царквы. 11 лютага 1921 года епархіі быў падараваны статус аўтаномнай царквы.
Гільерма Навара
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1955 годзе ў Мехіка. У 13 гадоў захапіўся фотаздымкай і запісаўся на семінары, якія праходзілі ў сярэдняй школе. Пасля школы вучыўся ў Нацыянальным аўтаномным універсітэце Мексікі на факультэце сацыялогіі. Кар’еру пачынаў са здымак дакументальных карцін у Мексіцы, пасля чаго вырашыў пераехаць у Лондан, які ён неўзабаве пакінуў з-за правілаў, якія абмяжоўваюць яго шанцы на працу. Пераехаў у Парыж, дзе яго настаўнікам стаў кінааператар. З 1994 года жыве ў ЗША, у 2000 годзе стаў сябрам.
Фінляндская праваслаўная царква
Гісторыя
Царкоўна-ўрадавая фінская дэлегацыя, знаходзячыся ў Канстанцінопалі з 2 па 13 ліпеня 1923 года, звярнулася да Канстанцінопальскага патрыярхату з просьбай пра аўтакефалію. 6 ліпеня 1923 года быў падпісаны томас аб наданні аўтаноміі фінляндскай праваслаўнай царкве ў юрысдыкцыі Канстанцінопальскага патрыярхату.
Пасля савецка-фінскай вайны 1939—1940 гадоў і далучэння часткі Карэліі да Савецкага Саюза Фінляндская царква страціла каля 90 % сваёй уласнасці.
Лубень
Назву Лубень маюць:
Кавалі (пасёлак)
Кавалі́ (, Ковали) — пасёлак у Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета. Мясцовымі жыхарамі часта называецца «Падсобнае» (у сэнсе «падсобная гаспадарка»).
Пратоній
Прато́ній — звязаная квантавамеханічная сістэма, якая складаецца з пратона і антыпратона.
Кавалі (пасёлак)
Размяшчэнне
У 6 км на поўдзень ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 209 км ад Гомеля, 4 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.
Транспартная сетка
Аўтадарога праз вёску Кавалі злучае пасёлак з гарадскім пасёлкам Акцябрскі.
Інфармацыя
Планіроўка складаецца з крыху крывалінейнай вуліцы, блізкай да мерыдыянальнай арыентацыі, да якой з захаду і паўднёвага ўсходу прымыкаюць дарогі. Забудова драўлянымі сядзібамі. У пасёлку размешчана дзяржаўная сельскагаспадарчая ўстанова «Акцябрская сортавыпрабавальная станцыя». Працуе крама.
Лубянка
Назву Лубя́нка маюць:
Баі за Херсон (2022)
Баі за Херсон — сутыкненні паміж Узброенымі Сіламі Украіны і Узброенымі Сіламі Расійскай Федэрацыі за кантроль над абласным горадам на поўдні Украіны — Херсонам.
Ход падзей
24 лютага, у першы дзень уварвання ва Украіну Міністэрства абароны Расійскай Федэрацыі заявіла, што Узброеныя Сілы РФ выйшлі да горада Херсон.
25 лютага кіраўнік Херсонскай абласной дзяржаўнай адміністрацыі паведаміў, што пасля жорсткіх баёў на подступах да Херсона Узброенымі Сіламі Украіны быў страчаны кантроль над пераправай цераз раку Дняпро — Антоніўскім мостам.
1 сакавіка ў горадзе ішлі вулічныя баі. З 2 сакавіка расійскія войскі ўзялі Херсон пад кантроль. Затым яны прасунуліся на поўнач і захад ад горада, заняўшы амаль цалкам Херсонскую вобласць.
Улетку Узброеныя сілы Украіны распачалі контрнаступальныя дзеянні на херсонскім напрамку, захапілі плацдармы на левым беразе ракі Інгулец. Цягам лета былі выведзены з ладу стацыянарныя масты цераз Дняпро, расійская групоўка на правым беразе ракі цярпела цяжкасці з забеспячэннем.
29 жніўня Узброеныя сілы Украіны актывізавалі наступальныя дзеянні ў Херсонскай вобласці на правабярэжжы Дняпра. 4 верасня 2022 было паведамлена аб вызваленні Высакапілля.
Ад 5 кастрычніка Херсонская вобласць афіцыйна стала суб’ектам ў складзе Расійскай Федэрацыі. 18 кастрычніка цывільнаму насельніцтву прапанавана эвакуіравацца з правага на левы бераг Дняпра.
9 лістапада міністр абароны РФ Сяргей Шайгу загадаў пачаць адвод войскаў за Дняпро. 11 лістапада ўкраінскі спецназ зайшоў у Херсон на хвасце ў расійскай арміі, якая на плаўсродках пакідала правы бераг Дняпра, падрывала за сабою масты, над будынкам Херсонскай адміністрацыі з’явіўся ўкраінскі сцяг.
Вынікі
Херсон адзіны абласны цэнтр Украіны, які трапіў пад кантроль Расіі пасля 24 лютага 2022 года.
Радца Прэзідэнта ЗША Джэйк Саліван назваў вызваленне Херсона «выдатнай перамогай» Украіны. На яго думку гэта мела стратэгічныя вынікі, таму што ў параўнанні з ранейшым станам змяншаецца пагроза для Адэсы і ўзбярэжжа Чорнага мора.
Трохгучча
Трохгучча — акорд, які складаецца з трох гукаў, якія можна размясціць па тэрцыях.
Утварэнне трохгучча
Гэтыя назвы, пакуль гаворка ідзе аб дадзеным акордзе, уласцівыя нотам незалежна ад іх узаемнага размяшчэння (формы трохгучча).
Кожнае трохгучча змяшчае ў сціснутым распалажэнні 2 тэрцыі (ніжнюю і верхнюю) і адну квінту ў выніку. У залежнасці ад якасці гэтых інтэрвалаў трохгуччы дзеляцца па сваёй структуры на чатыры тыпы:
Вялікае і малае трохгучча з’яўляюцца кансанансамі і ў першую чаргу могуць прымяняцца як устойлівыя танічныя акорды. Павелічанае і паменшанае трохгучча з’яўляюцца дысананснымі.
Звароты трохгучча
Зваротам трохгучча называецца такі яго від, у якім ніжнім гукам з’яўляецца тэрцавы або квінтавы тон асноўнага трохгучча. Трохгучча можа быць трох відаў, кожны з якіх адрозніваецца ад папярэдняга тым, што ніжні гук узняты на актаву вышэй. Гэта аперацыя таксама называецца зваротам. Трэці зварот прыводзіць да вяртання да пачатковай формы трохгучча — асноўнага віду, размешчанага на актаву вышэй:
Анатоль Пятровіч Каралькоў
Анатоль Пятровіч Каралькоў (, в. Ціхоўскае, Растоўская вобласць) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў Львоўскі політэхнічны інстытут у 1958 годзе. Працаваў у Дзіпрааргхіме ў г. Рубежнае Варашылаўградскай вобласці, Чувашграмадзянпраекце, з 1963 года — галоўным архітэктарам Белгарада, з 1972 года — загадчык аддзела па справах будаўніцтва і архітэктуры аблвыканкама ў Смаленску, з 1977 года — галоўным архітэктарам Гродна, з 1986 года — загадчыкам аддзела НДІП азотнай прамысловасці ў Гродне.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1962 года. Пражывае ў Гродне.
Творчасць
Асноўныя працы: Палац культуры ў Чэбаксарах (1966); у аўтарскім калектыве: мемарыяльны комплекс у гонар 850-годдзя Гродна (1979), вайсковыя могілкі па вул. Белуша (1980) у Гродне. Аўтар артыкулаў па архітэктуры і горадабудаўніцтве.
Лугавыя
Назву Лугавы́я маюць:
Берэке (Паўладарская вобласць)
Берэке (, да 2017 г. — Парамонаўка ) — сяло ў Паўладарскай вобласці Казахстана. Знаходзіцца ў падпарадкаванні гарадской адміністрацыі Аксу. Уваходзіць у склад Дастыкскай сельскай акругі. Код КАТА — 551643500.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1836 чалавек (903 мужчыны і 933 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1590 чалавек (746 мужчын і 844 жанчыны).
Антоні Забела
Антоні Забела (памёр у 1776) — вялікалітоўскі дзяржаўны і ваенны дзеяч, падчашы ковенскі (1730—1744), маршалак ковенскі з 1744 года, лоўчы вялікі літоўскі (1761—1775), генерал-лейтэнант літоўскіх войскаў.
Біяграфія
Прадстаўнік літоўскага дваранскага роду Забелаў герба «Сякера». Сын пісара земскага ковенскага Міхала Забелы і Ганны з Белазораў. Браты — кашталян менскі Шыман і Юзаф Забела.
У 1733 годзе Антоні Забела быў выбраны паслом (дэпутатам) ад Ковенскага павета на элекцыйны сойм, дзе падтрымаў кандыдатуру Станіслава Ляшчынскага на польскі каралеўскі прастол. У 1750 годзе ён быў другі раз выбраны паслом на сойм. У 1752 годзе — пасол ад Ковенскага павета на чарговы сойм. У 1754 годзе — пасол ад Упіцкага павета на сойм.
У 1764 годзе Антоні Забела быў выбраны маршалкам Ковенскага павета ў. У 1764 годзе ён двойчы выбіраўся паслом (дэпутатам) ад Ковенскага павета на канвакацыйны і элекцыйны соймы (падтрымаў кандыдатуру Станіслава Аўгуста Панятоўскага). Член вайсковай камісіі Вялікага Княства Літоўскага ў 1764 годзе.
У 1767 годзе Антоні Забела стаў членам Радамскай канфедэрацыі. У тым жа 1767 годзе ён быў выбраны паслом ад Лідскага павета на сойм Рэпніна. Антоні Забела ўвайшоў у склад соймавай дэлегацыі, якая была прызначана пад ціскам з боку расійскага пасла князя Мікалая Рэпніна для вызначэння канстытуцыі Рэчы Паспалітай.
Узнагароды
Кавалер ордэнаў Белага арла (1761), Святога Міхаіла і Святога Станіслава.
Сям’я
У 1744/1748 годзе ён ажаніўся з Соф’яй з Шчытоў-Неміровічаў, дачкой кашталяна мсціслаўскага Юзафа Шчыта-Неміровіча (пам. 1745) і Петранелы Схаластыкі Валадковіч. Ад яе меў дзяцей:
Glock 26
Glock 26 — субкампактны пісталет сямейства Глок. Распрацаваны ў 1995 годзе, у першую чаргу прызначаны для асабістага выкарыстання. Адрозніваецца ад базавага Glock 17 карацейшай і вузкай рамай, якая палягчае ўтоенае нашэнне. Выкарыстае боепрыпас калібра 9 мм. У сілу маленькіх памераў не вельмі зручны для стральбы (што не так важна ў выпадку выкарыстання для самаабароны). Мае шырокі дыяпазон магазінаў з падаўжальнікамі дзяржальні, самы вялікі з якіх робіць дзяржальню і боезапас практычна ідэнтычнымі 17-й мадэлі.
Мацейкаўшчына
Маце́йкаўшчына (, Матейковщина) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Вярэйкаўскага сельсавета.
Насельніцтва
Плошча 14,47 га, працягласць межаў — 2 628 метраў.
Еўрапейская кінапрэмія за найлепшы еўрапейскі анімацыйны поўнаметражны фільм
Еўрапе́йская кінапрэ́мія за найле́пшы еўрапе́йскі анімацы́йны поўнаметра́жны фі́льм (European Film Award for Best European Animated Feature Film) — адна з узнагарод Еўрапейскай кінапрэміі, якую штогадова прысуджае Еўрапейская кінаакадэмія. Упершыню ўзнагарода была ўручана на 22-й цырымоніі Еўрапейскай кінапрэміі 12 снежня 2009 года.
Пераможцы і намінанты
Пераможцы і намінанты прыведзены ў храналагічным парадку. У межах аднаго года намінанты ўпарадкаваны па беларускамоўнай назве фільма паводле алфавіта. Пераможца адзначаны блакітным колерам фона    і прыводзіцца першым.
Валянціна Іванаўна Грыгарышына
Валянціна Іванаўна Грыгарышына (нар., п. Лясное, Кіраўская вобласць, РСФСР) — беларуская мастачка ў галіне дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.
Біяграфія
Член Саюза архітэктараў СССР з 1971 года; член Саюза мастакоў Беларусі з 1988, БКПІ (1974—1997), старшыня секцыі дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва Саюза мастакоў у 1988—1997 і 2001—2007 гадах; член Рады Саюза мастакоў з 1988 года. Член міжнароднага клуба «Лэдзі-лідар».
Удзельніца звыш 60 рэспубліканскіх, усесаюзных і міжнародных выставак.
Творчасць
Асноўныя працы: інтэр’еры вестыбюля і керамічныя рэльефы кафэ, дэкаратыўная пластыка, керамічныя пласты гасцініцы «Інтурыст» ў Мінску, габелен «Залаты сад» для Інстытута земляробства ў Жодзіне (змешчаны ў пасольстве Беларусі ў Індыі ), габелен-заслона «Музы над горадам» Дома культуры г. Барысаў (у суаўтарстве з Г. Р. Гаркуновым), керамічныя пано і дэкаратыўная пластыка для радзільні ў Барысаве (1978—1983), аб’ёмна-прасторавая кампазіцыя «Рух» і серыя дэкаратыўных пластоў у холе рэстарана Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі, габелен «Шчодрасць зямлі бацькоў», керамічныя пано ў кафэ «Флора» ў Мірскім замку (у суаўтарстве з І. Грыгарышынай), дэкаратыўная пластыка «Зімовая раніца», «Планета», «Папараць-кветка» і «Лістапад» (уласнасць Нацыянальнага мастацкага музея Беларусі); серыя дэкаратыўных пластоў «Знікаючы свет», трыпціх «…і пала на Зямлю зорка…»; пластыка «Рыбацкае шчасце», «Старое люстэрка». Кампазіцыя «Плады асветы» знаходзіцца ў прыватнай калекцыі былога прэзідэнта Украіны В. Юшчанкі.
Працы захоўваюцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва,, Магілёўскім абласным мастацкім музеі імя П. Масленікава, Пасольстве Беларусі ў Індыі, прыватных калекцыях у Беларусі, Украіне, Польшчы, Германіі, Францыі, Ліване, ЗША.
NGC 3689
NGC 3689 (іншыя абазначэнні — UGC 6467, MCG 4-27-37, ZWG 126.57, PGC 35294) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Раманавы
Раманавы — рускі баярскі род, які насіў такое прозвішча з канца XVI стагоддзя, з 1613 — дынастыя рускіх цароў і з 1721 года — імператараў усерасійскіх, а пасля — цароў Польшчы, вялікіх князёў Літвы і Фінляндыі, герцагаў Альденбурга і Гольштэйн-Готарпа і вялікіх магістраў Мальтыйскага Ордэна. Прамая галіна роду Раманавых на ўсерасійскім троне спынілася пасля смерці імператрыцы Лізаветы Пятроўны, з 5 студзеня 1762 г імператарскі трон перайшоў да дынастыі Гольштэйн-Готарп-Раманаўскай, сыну Ганны Пятроўны і герцага Карла-Фрыдрыха Гольштэйн-Готарпскага, паводле дынастычнага дагавора іх сын Карл Петэр Ульрых Гольштэйн-Готарпскі (будучы імператар усерасійскі Пётр III) прызнаваўся членам імператарскага Дома Раманавых. Такім чынам, па генеалагічных правілах імператарскі род (дынастыя) называецца Гольштэйн-Готарп-Раманаўскай, а імператарскі дом — Раманавых.
Glock 27
Glock
Блізкі Усход
Блізкі Усход (MiddleEast, MittlererOsten, арабск.: الشرق الأوسط, іўрыт: המזרח התיכון, перс.: shargh-e miyane) — назва, якая выкарыстоўваецца для азначэння геаграфічнага абшару на стыку трох кантынентаў — Еўропы, Азіі і Афрыкі. Часам для азначэння прыблізна таго ж рэгіёна вызначаецца назва Сярэдні Усход. Азначэнні Блізкі, Сярэдні і Далёкі Усход — тыповыя прыклады этнацэнтрычных назваў, у гэтым выпадку еўропацэнтрычных, бо адлюстройваюць гледжанне еўрапейцаў на ўсходнія цывілізацыі.
Блізкі Усход уключае краіны паўднёва-заходняй Азіі і паўночна-ўсходняй Афрыкі. Краіны, якія складаюць Блізкі Усход — Саудаўская Аравія, Бахрэйн, Ірак, Іран, Ізраіль, Емен, Іарданія, Катар, Кувейт, Ліван, Аман, Сірыя, Турцыя, Аб’яднаныя Арабскія Эміраты, Егіпет. Плошча складае каля 9,7 млн. км² з насельніцтвам больш за 300 млн. чалавек (1995).
Рэгіён - калыска вялікіх старажытных цывілізацый (Месапатамія, Старажытны Егіпет, Іран), і трох сусветных рэлігій (іўдаізм, хрысціянства, іслам). Доўгі час Блізкі Усход быў цэнтрам старажытнага свету. Большая частка насельніцтва Блізкага Усходу арабскамоўная і вызнае іслам. Апроч арабскага свету да рэгіёна належыць неарабскія Турцыя і Іран. Гэты рэгіён быў і працягвае быць палітычна нестабільным (араба-ізраільскія войны, ірана-іракская вайна, войны ў Персідскім заліве). На Блізкім Усходзе сканцэнтраваная значнай частка сусветнай здабычы нафты, таму гэты рэгіён вельмі важны для сусветнай эканомікі. Таксама тут перакрыжоўваюцца важныя міжнародныя лініі камунікацый — паветраныя і марскія (Суэцкі канал).
Лужок
Назву Лужо́к маюць:
Біскупы смаленскія
Рымска-каталіцкія біскупы Смаленскай дыяцэзіі
Гарачы Ключ
Гарачы Ключ (Горячий Ключ) — горад (з 1965 года) у Расіі, краявога падпарадкавання ў складзе Краснадарскага края. Насельніцтва 27,8 тыс. чалавек (2005). Заснаваны ў 1864 годзе. Бальнеалагічны курорт, завод мінеральных вод, лесакамбінат, мэблевая фабрыка.
Convallaria keiskei
Convallaria keiskei — від аднадольных раслін роду сямейства. Расліна ўпершыню апісана ў 1867 годзе нідэрландскім батанікам Фрыдрыхам Антонам Вільгельмам Мікелем і названа ім у гонар японскага батаніка (1803—1901).
Як правіла (але не заўсёды) лічыцца сінонімам ландыша майскага (Convallaria majalis) — ''Convallaria majalis var. keiskei'' (Miq.) Makino.
Значэнне, меры засцярогі
Надземная частка расліны выкарыстоўваецца ў медыцыне. Вырошчваецца як дэкаратыўная расліна.
Іэн Уілмут
Іэн Уілмут (Ian Wilmut; нар., , Шатландыя) — брытанскі эмбрыёлаг. Доктар навук у галіне біялогіі, медыцыны і генетыкі. У цяперашні час прафесар-эмерыт MRC Цэнтра рэгенератыўнай медыцыны Эдынбургскага ўніверсітэта. Найбольш вядомы як лідар даследчай групы, якая ў 1996 годзе ўпершыню кланавала сысуна з дарослых саматычных клетак.
Член Лонданскага каралеўскага таварыства (2002), Каралеўскага таварыства Эдынбурга, Акадэміі медыцынскіх навук Вялікабрытаніі. Замежны член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (2004).
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1944 годзе ў Шатландыі. Маці — медсястра. Бацька — хірург.
Іэн Уілмут навучаўся ў Нотынгемскім і Кембрыджскім універсітэтах. У 1971 годзе абараніў доктарскую дысертацыю на тэму «Крыякансервацыя спермы кабана» («Deep Freeze Preservation of Boar Semen») пад кіраўніцтвам Крыстафера Полджа.
Іэн Уілмут вядомы такімі эксперыментамі як міжвідавае скрыжаванне, кланаванне цеплакроўных жывёл. У 1996 годзе група, якая працавала пад яго кіраўніцтвам у Раслінскім інстытуце, паведаміла аб паспяховым кланаванні авечкі з выкарыстаннем культываваных in vitro эмбрыянальных клетак. Годам пазней гэтая ж група ўпершыню змагла кланаваць авечку (авечка Долі) пры дапамозе ўнясення ядра клеткі дарослай жывёлы ў пазбаўленую ядра яйцаклетку.
Фрыдрых Антон Вільгельм Мікель
Фрыдрых Антон Вільгельм Мікель (, Ноенхаўс —, Утрэхт) — нямецка-нідэрландскі батанік-сістэматык (1811—1871).
Студэнтам медыцыны ў Гронінгенскім універсітэце, надрукаваў некалькі батанічных артыкулаў, удастоеных прэміі. У 1833 годзе атрымаў званне ўрача, паступіў у шпіталь у Амстэрдаме, але ў 1835 годзе перайшоў у Ратэрдам, дзе выкладаў батаніку ў клінічнай школе. У 1846 годзе прызначаны прафесарам батанікі ў Амстэрдам, затым у Утрэхцкі ўніверсітэт; з 1862 года дырэктар дзяржаўнага гербарыя ў Лейдэне.
Лужы
Назву Лу́жы маюць:
Яўгенаўка (Паўладарская вобласць)
Яўгенаўка — сяло ў Паўладарскай вобласці Казахстана. Знаходзіцца ў падпарадкаванні гарадской адміністрацыі Аксу. Адміністрацыйны цэнтр Яўгенаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 551645100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1838 чалавек (922 мужчыны і 916 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1950 чалавек (971 мужчына і 979 жанчын).
NGC 3690A
NGC 3690A (іншыя абазначэнні — UGC 6472, IRAS11257+5850, MCG 10-17-2, ZWG 291.73, MK 171, VV 118, KCPG 288A, ARP 299, PGC 35326) — галактыка ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Абарона Сумаў (2022)
Абарона Сумаў — баявыя сутыкненні паміж Узброенымі Сіламі Украіны і Узброенымі Сіламі Расійскай Федэрацыі за кантроль над абласным горадам на поўначы Украіны — Сумамі.
Храналогія
24 лютага каля 06:00 (UTC+3) узброеныя сілы Расійскай Федэрацыі перайшлі дзяржаўную мяжу з Украінай і накіраваліся ў бок абласнога цэнтра. Каля 15:00 некаторыя падраздзяленні змаглі ўвайсці ў горад, хоць і не здолелі захапіць адміністрацыйныя цэнтры, паведамлялася пра рабаванні крам і марадзёрства, якія здзяйсняюцца войскамі РФ.
25 лютага галава Сумскай абласной дзяржаўнай адміністрацыі Дзмітрый Жывіцкі паведаміў, што ўзброеныя фарміаванні тэрытарыяльнай абароны трымаюць кантроль над горадам.
У сакавіку горад трымаў асаду. Першую калону бежанцаў (каля 2100 чалавек, сярод якіх 600 студэнтаў з Індыі і некалькі грамадзян Турцыі) з Сумаў сустрэлі 8 сакавіка ў Палтаве. Аднак эвакуацыя была сарвана праз абстрэл танкамі Узброеных Сіл РФ.
Гейр Хордэ
Гейр Хілмар Хордэ (Geir Hilmar Haarde, вымаўляецца Кеір Хілмар Хортэ, нар. ) — прем’ер-міністр Ісландыі з 15 чэрвеня 2006 да 1 лютага 2009, былы лідар Партыі незалежнасці Ісландыі.
Дэпутат Альтынга з 1987 года, міністр фінансаў у 1998—2005 гадах, міністр замежных спраў у 2005—2006 гадах. У 2005 годзе абраны лідарам Партыі незалежнасці замест Давіда Одссана.
Францішак Далмат-Ісайкоўскі
Франці́шак Далма́т-Ісайкоўскі (1599 — ) — рэлігійны і дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага. З шляхецкага роду Далматаў-Ісайкоўскіх, сын Яна Дзмітрыевіча Далмата-Ісайкоўскага.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Далматаў-Ісайкоўскіх герба «Прус I», сын Яна Дзмітрыевіча.
Канонік віленскі з 1625, сакратар караля Уладзіслава Вазы, пісар скарбовы прыходавы ВКЛ у 1627—1640, кусташ віленскі і пробашч трабскі з 1632, пробашч гарадзенскі адз 1633. У 1634 заснаваў у вёсцы Свіслач (цяпер Літвінкі) каля Гародні драўляны касцёл езуітаў. Рэгент вялікай канцылярыі ВКЛ у 1641—1649. Пробашч троцкі, геранёнскі і віленскі з 1643. Біскуп смаленскі з 14 лютага 1650, уцёк са Смаленска перад надыходам расійскіх войскаў.
Дрозд-спявун
Дрозд-спявун, пеўчы дрозд, дрозд-пявун (Turdus philomelos) — невялікая пеўчая птушка з сямейства драздовых, жыве ў Еўропе, Малой Азіі і Сібіры.
Апісанне
Даўжыня яго цела — 210—250 мм, крыла — 113—122 мм, размах крылаў — 340—390 мм, маса — 55-100 г. Верх галавы, спіны і хваста шакаладна-карычневы, шараваты. Жывот белы, крыху вохрысты па баках. Грудзі жаўтлявыя, як і жывот з выразнымі цёмна бурымі стракацінамі. Падкрылле рудаватае. Палавы і сезонны дымарфізм адсутнічае. Маладыя пафарбаваны больш страката і цьмяна.
Песня дразда складаецца з свіставых флейтавых гукаў, якія паўтараюцца.