cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Музычны завулак (Мінск)
Гісторыя
Сучасны Музычны завулак з’яўляецца адным з самых старажытных у Мінску. Трасіроўка яго пачала фарміравацца яшчэ ў ХІІ-ХІІІ стагоддзях і канчаткова аформілася ў другой палове XVI—XVII стагоддзя. У XVIII — пачатку ХІХ стагоддзя ён меў назву Бернардзінскі завулак, а ў першай палове ХІХ стагоддзя ў гістарычных дакументах акрамя старой назвы сустракаюцца і іншыя — спачатку Семінарыйскі, а пазней — Петрапаўлаўскі завулак, ад Петрапаўлаўскага сабора, які з 1836 г. размяшчаўся на Саборнай плошчы. У 1882 годзе завулак атрымаў назву Музыканскі.
Да канца XVIII стагоддзя ўся забудова Бернардзінскага завулка была драўлянай. Першым мураваным будынкам тут стала афіцына доктара Ліаншона, пабудаваная ў канцы XVIII — пачатку ХІХ стагоддзя паводле праекта менскага губернскага архітэктара Фёдара (Тэадора) Крамера. У пачатку ХІХ стагоддзя на супрацьлеглым баку завулка знаходзіўся зямельны пляц, які належаў двараніну Траяну Ключынскаму, які пабудаваў новы мураваны дом (цяпер вядомы як Дом масонаў). Дом Ключынскага, узведзены на ўзгорку, вылучаўся сярод невысокай жылой забудовы гэтага раёна і добра праглядаўся з розных кропак горада, адыгрываючы своеасаблівую ролю ў сілуэце гістарычнага цэнтра Мінска.
Апісанне
Музычны завулак ідзе з паўднёвага захаду на паўночны ўсход ад вуліцы Герцэна да Зыбіцкай, размешчаны паміж вуліцамі Герцэна і Інтэрнацыянальнай, да якой паралельны. Працягласць завулка складае 190 метраў. Завулак завершаны лесвіцай, якая спускаецца да вуліцы Зыбіцкай.
Цотны бок
Забудова цотнага боку завулка адносіцца да вуліцы Інтэрнацыянальнай.
На прадстаўленых у Міністэрства культуры чарцяжах-разгортках вуліцы сілуэт будынка быў наўмысна прыніжаны ў параўнанні з суседнімі. Паводле тагачаснага начальніка Упраўлення па ахове гісторыка-культурнай спадчыны і рэстаўрацыі Міністэрства культуры Ігара Чарняўскага інвестар пайшоў на хітрасць, калі матываваў неабходнасць тэхнічнага паверху, але ў выніку размясціў там гасцініцу, таксама быў значна павялічана вышыня першага паверху.
У 2012 годзе вакол аб’екта разгарэўся скандал, калі стала бачная дыспрапорцыя будынка ў дачыненні да гістарычнай часткі горада. У працэсе будаўніцтва інвестар перавысіў паверхавасць удвая. Быў парушаны гістарычны сілуэт забудовы і значна павялічылася яе шчыльнасць, што ў сваю чаргу павялічыла нагрузку на гістарычны цэнтр. Мінкульты даў прадпісанне на дэмантаж лішніх паверхаў, а калі заказчык яго не выканаў, выдаў прадпісанне на прыпыненне будаўніцтва да прыняцця рашэнняў па яго адаптацыі ў сістэму традыцыйнай забудовы гістарычнага цэнтра Мінска.
Супраць праекта забудовы выступіла Грамадская наглядальная камісія пры Міністэрстве культуры па пытаннях аховы гісторыка-культурнай спадчыны, якая запрашала на сваё пасяджэнне і прадстаўнікоў заказчыка, але ён праігнараваў запрашэнне. Старшыня Беларускага добраахвотнага таварыства аховы помнікаў гісторыі і культуры Антон Астаповіч патрабаваў ануляваць дазвол на будаўніцтва. Навуковы кіраўнік аб’екта «Гістарычны цэнтр Мінска» архітэктар Сяргей Багласаў назваў сітуацыю «архітэктурным бандытызмам».
Комплекс быў уведзены ў эксплуатацыю ў пачатку 2018 года пасля двухгадовага прастою пры садзейнічанні Прэзідэнта Беларусі Аляксандра Лукашэнкі і Мінгарвыканкама.
NGC 6306
NGC 6306 (іншыя абазначэнні — UGC 10724, IRAS17069+6047, MCG 10-24-98, KAZ 5, ZWG 299.53, KCPG 504A, PGC 59654) — галактыка ў сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Губернатары Мінскай губерні
Гэта поўны спіс губернатараў Мінскай губерні.
Пры імператрыцы Кацярыне II Мінск і ўся Беларусь былі далучаны да Расіі. Менскае ваяводства ўказам імператрыцы Кацярыны II ад 23 красавіка 1793 года пераўтворана ў Мінскую губерню. Указам ад 3 мая 1795 года губерня стала называцца намесніцтва. У 1796 годзе, пры імператары Паўле I Мінскае намесніцтва зноў перайменавана ў губерню. Першым Мінскім намеснікам быў прызначаны генерал-паручнік Ц. І. Туталмін. З канца XVIII стагоддзя, у часы Расійскай імперыі, рэзідэнцыя губернатара размяшчалася ў доме, па сённяшняму адрасе пл. Свабоды, 7. Раней гэты будынак быў езуіцкай школы. У 1918 годзе ў былым доме губернатара размяшчаліся ўрадавыя ўстановы БНР — Беларускай Народнай Рэспублікі, а ў 1919 годзе працаваў першы савецкі ўрад Беларусі на чале з Д. Ф. Жылуновічам. Тут было абвешчана стварэнне Беларускай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі. Дом губернатара быў цалкам перабудаваны ў пасляваенны час, як і ўся былая губернатарскіх вуліца (сёння вул. Леніна).
Ключ 68
Ключ 68 斗 (піньінь dǒu) са значэннем «карэц» са Спісу 214 ключоў Кансі, якія выкарыстоўваюцца пры напісанні іерогліфаў. Адзін з 34 ключоў, якія складаюцца з чатырох рыс. У слоўніку Кансі налічваецца 32 іерогліфа з 49,030 гэтым ключом.
Старажытны знак адлюстроўваў карэц для вымярэння 10 літраў вадкасці. У сучаснай мове выкарыстоўваецца ў значэнні «мера», «кубак», «чарпак».
Прыклады іерогліфаў
У табліцы прыведзены прыкладны спіс іерогліфаў.
Адміністрацыйны падзел Туніса
У адміністрацыйна-тэрытарыяльных адносінах Туніс падзяляецца на 24 вілаета. У французскіх і англійскіх крыніцах замест слова «вілает» (ولاية) выкарыстоўваецца тэрмін «гувернарат» (gouvernorat).
Вілаеты падзяляюцца на 262 мутамадыята (акругі) і далей падзяляюцца на шайхаты.
Бялёва
Бялёва (, Белёво) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Дзмітровіцкага сельсавета.
Да 20 мая 1957 года вёска ўваходзіла ў склад Агародніцкага сельсавета, да 17 лістапада 1959 года — у склад Ратайчыцкага сельсавета.
Інстытут Нільса Бора
Інстытут Нільса Бора (анг. Niels Bohr Institute) з'яўляецца падраздзяленнем Інстытута астраноміі, фізікі і геафізікі імя Нільса Бора, у сваю чаргу з'яўляецца падраздзяленнем Універсітэта Капенгагена.
Наўгародская школа дойлідства
Гісторыя
З сярэдзіны 12 ст. будавалі пераважна невялікія чатырохстаўповыя храмы, якія служылі прыходскай царквой вуліцы або дамавой заможнага баярына. На іх хорах звычайна размяшчалі маленькія прыдзелы, прысвечаныя патрону заказчыка. У якасці будаўнічых матэрыялаў выкарыстоўвалі вапняковыя пліты з цаглянымі праслойкамі, якія звонку заставаліся незацертымі. Гэта абмяжоўвала разнастайнасць дэкаратыўнага аздаблення пабудоў. Да помнікаў гэтага перыяду належаць цэрквы і  ў Старой Ладазе (2-я пал. 12 ст.), Спаса на Нярэдзіцы ў Ноўгарадзе (1198) і інш.
Інстытут Нільса Бора
Інстытут быў заснаваны ў 1920 г. пры фінансавай падтрымцы броварнай кампаніі Карлсберг знакамітым дацкім фізікам-тэарэтыкам Нільсам Борам, загадваў кафедрай з 1916 г. У васьмідзесятых гадавіну з дня яго нараджэння (7 кастрычніка 1965 г.) Інстытут тэарэтычнай фізікі Універсітэта Капенгагена атрымаў імя свайго заснавальніка.
Наўгародская школа дойлідства
Гісторыя
З канца 13 ст. дойліды імкнуліся ўзмацніць выразнасць архітэктурнай кампазіцыі (цэрквы, 1292; , 1352).
У 14—15 стст. склаўся класічны тып багата дэкарыраванага наўгародскага храма. У ліку дэкаратыўных элементаў пераважалі лапаткі, шматлопасцевыя абрысы асноўных аб'ёмаў, разнастайныя нішы, броўкі, паўвалікі, дэкаратыўныя крыжы і іншае. (цэрквы, 1360—1361; ў Ноўгарадзе, 1374; , 1406).
З 2-й палавіны 15 ст. ў архітэктуры Наўгародскай школы дойлідства праявіліся кансерватыўныя тэндэнцыі, звязаныя з адмаўленнем наўгародскіх баяр уключэння Ноўгарада ў Рускую цэнтралізаваную дзяржаву. З канца 15 ст. школа страціла сваю адметнасць і развівалася ў агульным рэчышчы рускай культуры.
Яўген Аркадзевіч Продан
Яўген Аркадзевіч Про́дан ( — ) — вучоны ў галіне неарганічнай хіміі, доктар хімічных навук (1974), прафесар (1985), член-карэспандэнт Акадэміі навук БССР (1986)
Біяграфія
Нарадзіўся ў горадзе Таронта (Канада). У 1955 годзе скончыў Чарнавіцкі дзяржаўны ўніверсітэт. З 1958 года працаваў у Беларускім дзяржаўным універсітэце, займаў пасады малодшага навуковага супрацоўніка, асістэнта, старшага навуковага супрацоўніка. З 1965 года ў Інстытуце агульнай і неарганічнай хіміі Акадэміі навук БССР на пасадзе старшага навуковага супрацоўніка, з 1976 года — загадчык лабараторыі.
Навуковая дзейнасць
Навуковыя працы ў галіне неарганічнай і фізічнай хіміі, тапахіміі і хіміі поліфосфарных злучэнняў. Распрацаваў тэарэтычныя асновы неарганічнага сінтэзу новых поліфосфарных злучэнняў. Прапанаваў кінетычную мадэль ізатропнага і анізатропнага распаўсюджвання фронту рэакцый у крышталях, абгрунтаваў магчымасць хімічнага пераўтварэння монакрышталёў паводле механізма аўтавагальных рэакцый.
Аўтар больш за 350 навуковых прац, у тым ліку 5 манаграфій, 25 вынаходстваў.
Сярод апублікаванага:
Фрыдэбург (Усходняя Фрызія)
Фрыдэбург (Friedeburg) — камуна ў Германіі, у зямлі Ніжняя Саксонія.
Уваходзіць у склад раёна Вітмунд. Насельніцтва — (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 164 км². Афіцыйны код — 03 4 62 005.
Камуна падзяляецца на 12 сельскіх акруг.
Цясноўскі сельсавет (Лоеўскі раён)
Цясно́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лоеўскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Цясны.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Лоеўскага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Дзяражыцкага сельсавета.
Пасталь
Пасталь (Postal) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бальцана.
Насельніцтва складае 1436 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 239 чал./км². Займае плошчу 6 км². Паштовы індэкс — 39014. Тэлефонны код — 0473.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Цясноўскі сельсавет
Назву Цясно́ўскі сельсавет маюць:
Старманія
Старманія (Starmania) — мюзікл у жанры рок-опера на французскай мове, 1979 года. Словы: Люк Пламандон. Музыка: Мішэль Бержэ. У першай пастаноўцы брала ўдзел Франс Галь. Упершыню пастаўлены 10 красавіка 1979, тады ж выйшлі пласцінкі з поўным запісам аўдыё (1979), а папярэдне выйшаў зборнік галоўных песень (1978). Потым былі спектаклі ў Квебеку і Францыі ў розных варыянтах гэтай версіі.
Старманія 88 — другая, абноўленая версія з аранжыроўкай у стылі нью-вэіў (1988). Для яе таксама быў выпушчаны спачатку зборнік з асноўнымі песнямі, потым поўны аўдыёзапіс. Толькі для гэтай версіі запісалі разам аўдыё і відэа, выпусціўшы на DVD-дыску (1989).
Вакальныя партыі:
Аляксандра Платонаўна Усава
Біяграфія
Нарадзілася 30 кастрычніка 1898 года ў прыіску Надзеждзінскім Іркуцкай губерні.
З 1921 года пачала педагагічную дзейнасць — настаўнікам у Іркуцкай пачатковай школе.
У 1926 годзе пасля заканчэння Ленінградскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута імя А. І. Герцэна была пакінута працаваць у інстытуце ў якасці выкладчыка. З 1932 па 1941 гады — загадчык кафедры дашкольнай педагогікі ЛДПІ. У перыяд Вялікай Айчыннай вайны падчас блакады Ленінграда удзельнічала ў эвакуацыі дзяцей.
З 1942 па 1945 гады загадвала Цэнтральным навукова-метадычным кабінетам па дашкольным выхаванні Міністэрства асветы РСФСР. З 1945 года працавала ў НДІ тэорыі і гісторыі педагогікі АПН РСФСР, з 1960 года — НДІ дашкольнага выхавання АПН СССР.
У 1940 абараніла кандыдацкую дысертацыю на тэму «Да пытання аб ролі творчай гульні ў выхаванні дзіцяці дашкольніка», У 1959 годзе — доктарскую дысертацыю. У 1960 годзе А. П. Усавай прысвоена званне прафесара. У 1950 годзе а. П. Усава была абраная членам-карэспандэнтам АПН СССР.
А. П. Усава распрацоўвала тэарэтычныя асновы навучання дзяцей дашкольнага ўзросту ва ўмовах дзіцячага сада і сям’і, даследавала шляхі аптымізацыі падрыхтоўкі дзяцей да паступлення ў школу. А. П. Усавай закладзены асновы псіхолага-педагагічнай канцэпцыі гатоўнасці да школьнага навучання, яна ўнесла значны ўклад у даследаванне праблемы дзіцячай гульні, зместу, формаў і метадаў навучання ў дзіцячым садзе. Вынікі гэтых даследаванняў знайшлі ўвасабленне ў праграмах выхавання ў дашкольных установах СССР. Шэраг работ А. П. Усавай прысвечаны распрацоўцы прынцыпаў сэнсарнага выхавання ў дзіцячым садзе, выкарыстанні народнай творчасці ў выхаванні дашкольнікаў.
А. П. Усава была старшынёй аб’яднанай камісіі АПН СССР па распрацоўцы комплекснай праграмы выхаваўчай работы з дзецьмі ад ранняга ўзросту да паступлення ў школу. Вынікам працы гэтай камісіі з’явілася «Праграма выхавання ў дзіцячым садзе» якая была выдадзена ў 1963 годзе.
Памерла 16 ліпеня 1965 года ў Маскве.
Барлы (Аягозскі раён)
Барлы — былое сяло ў Аягозскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Скасавана 29 мая 2013 года. Уваходзіла ў склад Айгызскай сельскай акругі. Код КАТА — 633439200.
Насельніцтва
Паводле дадзеных 1999 года, у сяле не было пастаяннага насельніцтва. Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 11 чалавек (7 мужчын і 4 жанчыны).
Капенгагенская ратуша
Капенгагенская ратуша (дацк. Københavns Rådhus) — адміністрацыйны будынак, месца пасяджэнняў Муніцыпальнага савета і мэрыі Капенгагена.
NGC 6307
NGC 6307 (іншыя абазначэнні — UGC 10727, MCG 10-24-99, ZWG 299.54, KCPG 504B, PGC 59655) — галактыка ў сузор’і Дракон.
Капенгагенская ратуша
Першая (1479) і другая (1728) ратушы Капенгагена пацярпелі ад гарадскіх пажараў 1728 і 1795 гг. адпаведна. З 1815 года ў Нюторве быў пабудаваны будынак, дзе акрамя гарадскога савета размяшчаўся (і да гэтага часу размяшчаецца) суд.
NGC 6307
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Капенгагенская ратуша
Сучасны будынак ратушы пабудавана ў 1893-1905 гг у цэнтры Капенгагена ў стылі «паўночны мадэрн» па праекце архітэктара Марціна Нюрапа, які ўзяў за аснову палац Палаца-Публіка ў Сіене. Вышыня гадзіннікавай вежы дасягае 105,6 м.
Вітмунд
Вітмунд (Wittmund) — горад у Германіі, у зямлі Ніжняя Саксонія. Уваходзіць у склад раёна Вітмунд. Насельніцтва — (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 210 км². Афіцыйны код — 03 4 62 019.
Баравікі (Дзяржынскі раён)
Баравікі́ (, Боровики) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дабрынёўскага сельсавета.
Прата-ала-Стэльвіа
Прата-ала-Стэльвіа (Prato allo Stelvio) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бальцана.
Насельніцтва складае 3375 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 62 чал./км². Займае плошчу 51 км². Паштовы індэкс — 39026. Тэлефонны код — 0473.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Калінінградскі трамвай
Калінінградскі трамвай — трамвайная сістэма ў Калінінградзе, самая заходняя ў Расіі, адзіная дзеючая трамвайная сістэма Калінінградскай вобласці.
З'яўляецца самай старой трамвайнай сістэмай на тэрыторыі сучаснай Расіі (дзейнічае з 1895 года). Калінінградскі трамвай - адна з двух захаваных трамвайных сістэм Расіі з метровай коляёй (іншая - у Пяцігорску).
На працягу доўгага часу трамвай з'яўляўся важнай часткай гарадскога транспарту Калінінграда, аднак у апошнія гады яго значэнне падае, так як адміністрацыя Калінінграда праводзіць палітыку ліквідацыі трамвайных маршрутаў у сувязі з тым, што лабіруецца інтарэсы маршрутных таксі і дэпутатаў-ўладальнікаў аўтобусных фірмаў, а ліквідаваныя лініі ў перспектыве плануецца замяніць тралейбусамі. Але на практыцы была замена толькі на вуліцы Горкага. Ва ўсіх астатніх выпадках (вуліца Суворава, Неўскага) планы замены так і засталіся толькі планамі.
Спіс музеяў Мінскай вобласці
Тут знаходзіцца спіс музеяў Мінскай вобласці Беларусі. Музеі горада Мінска размешчаны ў асобным спісе: Спіс музеяў Мінска.
Вялічкі (Камянецкі раён)
Вялі́чкі (, Велички) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Дзмітровіцкага сельсавета.
Мінская брама (Бабруйская крэпасць)
Мінскія брама — колішняя галоўная брама Бабруйскай крэпасці, спраектаваная пецярбургскім архітэктарам А. Я. Штаўбертам (1780—1843 гг.). Праект брамы «найвышэйша ўхвалены» ў пачатку 1824 г. Брама злучала крэпасць з дарогай на Мінск і адкрывалі галоўную вуліцу ў крэпасці, у кірунку да Рагачоўскай брамы.
Архітэктура
З унутранага боку мела тры роўнапралётныя аркі, заключаныя паміж лесвіцамі, якія вялі на верх крапасных валаў. Аркі, апраўленыя клінчатымі архівольтамі, абапіраюцца на невысокія руставаныя апоры. Сярэдняя арка служыла для праезду, у крайніх меліся дзверы да кардэгардый; аб'ядноўваў аркі просты карніз. Атык упрыгожваў амаль двухмятровы чыгунны двухгаловы арол, які трымаў у лапах лаўровы вянок і паходню, падпаленую з двух бакоў. У цэлым брама была імпазантным, масіўным збудаваннем, параднасць якому надаваў звычайны для класіцызму набор дэталяў.
Дэкларацыя аб незалежнасці Рэспублікі Малдова
Змест
Парламент Рэспублікі Малдова абвяшчаў у гэтай дэкларацыі незалежнасць Рэспублікі Малдова, прымаючы да ўвагі тысячагадовае мінулае малдоўскага народа і яго бесперапынную дзяржаўнасць (пачынаючы з часоў Малдаўскага княства), а таксама падкрэсліваючы поўнае права на падобны крок. Дэкларацыя аб'яўляла несапраўднымі рашэнні Кючук-Кайнарджыйскага (1775) і Бухарэсцкага мірных дагавораў (1812) паміж Расіяй і Турцыяй, вінавацячы абодва бакі ў рассячэнні нацыянальнай тэрыторыі; несапраўднымі таксама былі абвешчаны закон Вярхоўнага Савета СССР ад 2 жніўня 1940 «Пра ўтварэнне саюзнай Малдаўскай ССР» і Пакт Молатава-Рыбентропа ад 23 жніўня 1939 года, бо яны былі прыняты без уліку думкі насельніцтва Бесарабіі, Букавіны і вобласці Герца.
Дэкларацыя незалежнасці спасылалася на дэкларацыю пра суверэнітэт Рэспублікі Малдова ад 23 чэрвеня 1990 года і шэраг апошніх дакументаў Вялікіх Нацыянальных Сходаў у Кішынёве, прынятых у 1989—1991 гадах, а таксама прызнавала поўнае права насельніцтва рэспублікі на байкот рэферэндуму пра захаванне СССР ад 17 сакавіка 1991 года. Гэтыя дакументы складалі глебу для прызнання суверэнітэту і дзяржаўнасці Малдавіі. На глебе Хартыі ААН, у якой гаварылася пра раўнапраўе народаў і іх права на самавызначэнне, а таксама Хельсінкскага апошняга акта Парламент Малдовы афіцыйна абвясціў Рэспубліку Малдову як суверэнную, незалежную і дэмакратычную дзяржаву. Афіцыйнай мовай, паводле Дэкларацыі, аб'яўлялася румынская мова на лацінскай графіцы, прынятая як афіцыйная яшчэ 31 жніўня 1989 года Парламентам Малдовы.
Афіцыйныя наступствы
278 дэпутатаў падпісалі гэты дакумент у 1991 годзе, і 27 жніўня стала дзяржаўным святам краіны пад назвай Дзень незалежнасці Рэспублікі Малдова. Прызнанне незалежнасці Малдавіі афіцыйна было адзначана 2 сакавіка 1992 года, калі краіна стала членам ААН.
Арыгінальны дакумент згарэў у 2009 годзе падчас хваляванняў у Малдове, аднак у 2010 годзе тэкст Дэкларацыі атрымалася аднавіць.
Бірулі (археалагічны помнік)
Бірулі — археалагічны помнік каля вёскі Бірулі Докшыцкага раёна Віцебскай вобласці.
Гарадзішчы
Знаходзіцца за 2 км на поўдзень ад вёскі, на ўзгорку «Шведская гара». Вышыня 10 м. Пляцоўка памерам 56×48 м. З паўночнага боку ўмацавана трыма валамі і ровам. На вяршыні ўзгорка валы канцамі заходзяць адзін за другі і ўтвараюць уваход на гарадзішча. 3 усходняга і паўднёвага бакоў забалочаная пойма возера Медзазол. Выявіў у 1880-я годзе Ф. Вярэнька. У 1938 годзе абследавалі польскія археолагі А. Цэгак-Галубовіч і У. Галубовіч. У 1981 годзе А. Р. Мітрафанаў зрабіў шурф. Культурны пласт 0,3-1,3 м. Знойдзены фрагменты глінянага штрыхаванага посуду, абпаленыя камяні, кавалкі шлаку. Матэрыялы паказваюць, што жыццё тут існавала ў III—II ст. да н.э. — IV—V ст. н.э. У 2000-х гг. праводзіліся раскопкі В. У. Чараўко.
Курганны могільнік
Курганны могільнік знаходзіцца на заходнім беразе возера Медзазол, каля былога маёнтка Парэчча. 130 курганоў вышынёй 0,5-3 м і дыяметрам 4-12 м. У 1938 годзе раскопкі праводзіла археалагічная экспедыцыя Віленскага ўніверсітэта. Вывучана 16 курганоў. Выяўлены пахаванні па абраду трупаспалення і трупапалажэння (у грунце і ямах). Знойдзены бранзалеты, зашпількі, пярсцёнкі, гузікі, пацеркі з бронзы і шкла, жалезныя сякеры, наканечнікі стрэл і коп’яў, 2 арабскія манеты сярэдзіны Х ст. Адносіцца да Х-ХI ст.
Рэйнскі саюз
Рэйнскі саюз, таксама Рэйнскі саюз (Rheinbund, Confederation du Rhin) — складзены пад ціскам Напалеона I у 1806 годзе ў Парыжы саюз нямецкіх манархій, якія выйшлі са складу Свяшчэннай Рымскай імперыі.
Узнікненне і развіццё
Напачатку XIX стагоддзя Германія ўсё яшчэ заставалася Свяшчэннай Рымскай імперыяй германскай нацыі. У яе ўваходзіла больш 350 дзяржаў рознай ступені незалежнасці.
Аднак сярод германскіх княстваў вылучаліся Прусія, Саксонія, Баварыя, Вюртэмберг і асабліва Аўстрыя, якая з'яўлялася найбуйнейшым дзяржаўным утварэннем у Свяшчэннай Рымскай імперыі.
Гэтыя дзяржавы фармальна знаходзіліся ў падначаленні імператара і імперскага сойма, але фактычна валодалі поўнай незалежнасцю. Дваранства было неаднароднае па складзе і знаходзілася ў залежнасці ад князёў ці ад імператара; гарадское насельніцтва складалася з патрыцыянскіх сем'яў, гарадскіх бюргераў, чаляднікаў і вучняў, залежных ад майстроў. Сяляне былі галоўным чынам прыгоннымі. У параўнанні з іншымі краінамі, такімі як Англія і Францыя, Германію можна было назваць эканамічна, сацыяльна і палітычна адсталай.
Напалеонаўскія войны перакроілі карту Германіі: з 51 вольнага горада Напалеон пакінуў усяго пяць, астатнія ж былі перададзены дзясятку найбуйнейшых дзяржаў. Той жа лёс спасціг сотні дробных княстваў, царкоўныя валадарствы і землі імперскіх рыцараў.
Пры падпісанні дамовы аб стварэнні Рэйнскага саюза 12 ліпеня 1806 года 16 паўднёва- і заходнегерманскіх княстваў афіцыйна абвясцілі пра свой выхад з рэйху і аб'яднанне ў канфедэрацыі пад патранажам Напалеона. Перад падпісаннем Напалеон паставіў перад удзельнікамі 24-гадзінны ультыматум, пры якім у выпадку адмовы ад падпісання французскія войскі мусілі быць уведзены ў паўднёва- і заходнегерманскія землі. Праз некалькі дзён пасля складання дамовы аб Рэйнскім звязе Франц II, які стаў у 1804 годзе імператарам Аўстрыйскай імперыі, зрокся ад пасаду Свяшчэннай Рымскай імперыі германскай нацыі і абвясціў пра яе скасаванне. Гэта было таксама выкананнем ультыматуму Напалеона.
Да 1808 года да Рэйнскага саюза далучыліся яшчэ 23 нямецкіх дзяржавы. Ужо з прычыны паразы Прусіі супраць Францыі ў бітве пры Ене ў яго склад увайшлі шматлікія цэнтральна- і паўночнагерманскія дробныя дзяржавы.
У 1808 годзе Рэйнскі саюз дасягнуў сваіх найвялікшых памераў. Ён ахопліваў чатыры каралеўствы, пяць вялікіх герцагстваў, трынаццаць герцагстваў, сямнаццаць княстваў, а таксама незалежныя ганзейскія гарады Гамбург, Любек і Брэмен. Апошнім да Рэйнскага саюза далучыўся князь Ангальт-Дэсау і атрымаў у адказ тытул герцага. Убаку засталіся толькі Прусія, Аўстрыя, залежнае ад Даніі герцагства Гольштэйн і Швецкая Памеранія. У 1810 годзе вялікія часткі паўночнай Германіі, якія ўключаюць вусці Эмса, Везера і Эльбы, былі анексаваныя непасрэдна напалеонаўскай Францыяй, каб лепш кантраляваць кантынентальную блакаду Англіі.
Паводле дамовы Рэйнскі саюз мусіў мець агульныя канстытуцыйныя органы, што аднак неўзабаве было адкінута з прычыны імкнення буйнейшых членаў саюза да самастойнасці. Бундэстаг, арганізаваны галоўным князем Карлам Тэадорам фон Дальбергом, так і не сабраўся, паколькі ў ім адмаўляліся ўдзельнічаць першым чынам Вюртэмберг і Баварыя.
У 1813 годзе, пасля паразы Напалеона ў Бітве народаў пад Лейпцыгам, Рэйнскі саюз распаўся. На сённяшні момант адзіным яго членам, які захаваў незалежнасць, з'яўляецца княства Ліхтэнштэйн.
Аўстрыя і Прусія ў складзе Шостай кааліцыі прынялі ўдзел у перамозе над Напалеонам, якая давала Германіі новы шанец да аб'яднання.
Члены саюза
У наступных табліцах пералічаныя члены Рэйнскага саюза з датамі ўступа і выстаўлянымі ваеннымі кантынгентамі (у дужках):
Каксала
Каксала — сяло ў Аягозскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Айгызскай сельскай акругі. Код КАТА — 633439300.
Насельніцтва
Паводле дадзеных 1999 года, у сяле не было пастаяннага насельніцтва. Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 310 чалавек (158 мужчын і 152 жанчыны).
NGC 6308
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ніўкі (Брагінскі раён)
Ні́ўкі  — былы пасёлак у Новаялчанскім сельсавеце Брагінскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі.
У 2005 годзе пасёлак быў выключаны са звестак па ўліку населеных пунктаў.
Размяшчэнне
У 37 км на паўднёвы ўсход ад Брагіна, 5 км ад чыгуначнай станцыі Ёлча (на лініі Оўруч — Палтава), 156 км ад Гомеля.
Транспартная сетка
Праз вёску праходзіць дарога мясцовага значэння «Андрэеўка—Мікалаеўка—Ніўкі».
За 2,5 км знаходзіцца пуцявы пост Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі.
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Камарын — Брагін.
Будынкі драўляныя.
Гісторыя
Заснаваны напачатку 1920-х гадоў перасяленцамі з суседніх вёсак на былых памешчыцкіх землях. У 1931 годзе арганізаваны калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны у баях за вызваленне пасёлка 28 верасня 1943 года адмеціўшымся начальніку штаба кавалерыйскага палка капітану А. В. Красікаву, санінструктару І. М. Пятлюку, радавому Р. Ф. Нагорнаму прысвоена званне Героя Савецкага Саюза. У складзе саўгаса «Краснае» (цэнтр — вёска Краснае).
Прэдой
Прэдой (Predoi) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бальцана.
Насельніцтва складае 609 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 7 чал./км². Займае плошчу 86 км². Паштовы індэкс — 39030. Тэлефонны код — 0474.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Valentino.
Крупейкаўскі сельсавет
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года Крупейкаўскі (Крупейскі) сельсавет у складзе Лоеўскага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаванага Каўпенскага сельсавета. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Лоеўскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Казярожскага сельсавета.
Грабавец
Грабаве́ц (, Грабовец) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Велікалуцкага сельсавета. Размешчаны за 5 км ад чыгуначнай станцыі Баранавічы.
Гісторыя
Вядомы з 1577 года як сяло. У 1897 годзе ў Ястрамбельскай воласці Навагрудскага павета, карчма.
З 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, у Ястрамбельскай гміне Баранавіцкага павета Навагрудскага ваяводства.
З 1939 года ў БССР. З 1940 года ў Навамышскім раёне Баранавіцкай, з 8 студзеня 1954 года Брэсцкай абласцей, з 1957 года ў Баранавіцкім раёне.
У Вялікую Айчынную вайну з канца чэрвеня 1941 года да 7 ліпеня 1944 года акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. Вёска вызвалена воінамі 193-й стралковай дывізіі.
Да 22 сакавіка 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Лаўрынавіцкага сельсавета.
Сабор Хрыста
Сабор Хрыста (The Cathedral of the Holy Trinity (Christ Church Cathedral)) — галоўны кафедральны сабор Дубліна. З'яўляецца кафедрай двух архібіскупаў Дубліна каталіцкай і Англіканскай царквы Ірландыі, фактычна каталіцкі архібіскуп выкарыстоўвае іншую царкву - Царкву Святой Марыі на вуліцы Мальбара ў Дубліне. Сабор Хрыста размешчаны ў цэнтры гістарычнай часткі Дубліна і адзін з трох найстаражытнейшых сабораў, які можна назіраць з ракі Ліфі.
Гісторыя
Сабор заснаваў у 1031 годзе кароль вікінгаў Сітрыг Сілкенберд для першага архібіскупа Дубліна Данаты.
У 1171 каляднае богаслужэнне наведаў кароль Генрых II. Пасля гэтага пачалася актыўная перабудова сабора, шматлікія англа-нармандскія магнаты ахвяравалі на рэканструкцыю. Былі пабудаваныя хор, трансепты, а таксама капліцы Дзевы Марыі, святога Ло і святога Эдмунда.
Паводка ў Еўропе (2002)
У жніўні 2002 года ў Еўропе адбылася найбуйнейшая за апошнія 100 гадоў паводка, выкліканая ліўнямі, якія доўжыліся тыдзень. Прынесеная шкода была ацэнены ў мільярды еўра. Мацней усяго папакутавалі Чэхія, Аўстрыя, Германія, Славакія, Польшча, Венгрыя, Румынія і Харватыя.
Чэхія
У Празе ацэнка паводкі змянялася з яе ростам. Моцныя ліўні выклікалі рэзкі ўздым узроўня Влтавы. Спачатку лічылі за 50 гадоў, 100 гадоў, 200 гадоў і нарэшце найбуйнейшая паводка за апошнія 500 гадоў (2002—1502), месцамі дамы затапіла па другія паверхі, рака паднялася на 6-7 метраў. Затапіла частку Пражскага метро, станцыі якія знаходзіліся побач ці ў нізінных месцах па берагах Влтавы. Асцерагаліся разбурэнні старажытнага Карлава моста. Водны вал пакаціўся ўніз па цячэнню ракі па Чэхіі і выхаду ў Лабу (Эльбу) і далей на нямецкую мяжу.
Германія
Водны вал выйшаў у Эльбу і панёсся да Дрэздэна, вадамерныя пасты на мяжы, у горадзе паведамлялі пра бесперапынны рост узроўня ракі, дасягнуўшы ўзроўня набярэжных пачалося затапленне горада, у музеях горада рыхтаваліся да эвакуацыі калекцый са скляпоў і першых паверхаў будынкаў, паднімаючы ўсё на верхнія паверхі. Максімальна Эльба паднялася на 10-11 метраў. Цэнтр горада Цвінгер, Опера стаялі ў вадзе, затапіла парк у Цвінгеры, іншыя паркі горада. Паводка распаўсюджвалася ўніз па плыні, у Магдэбурга прарвала ахоўныя дамбы і затапіла сенажаці і палі. Чым далей па Эльбе тым менш паднімаўся ўзровень у рацэ, і ўжо не вельмі высокі ўзровень ракі быў у вусці ля Гамбурга. Усходнія землі Германіі (б. ГДР) вынеслі асноўны ўдар стыхіі. Канцлер Германіі Шродэр на верталёце аблятаў пацярпелыя раёны. Такой паводкі не было апошніх 200 гадоў.
Паводка ў басейне Дуная, яго прытокаў
Дажджы ў Еўропе ахапілі вялікую плошчу. З вярхоўяў Дуная і яго прытокаў аб'ёмы вады абрынуліся ў Дунай і сфарміравалі паводкавую хвалю якая пайшла ўніз па Дунаі, выклікаючы моцны ўздым узроўня ракі, пагражаючы прыбярэжным гарадам і паселішчам, затапляючы нізіны і набярэжныя гарадоў Лінц, Вена, Будапешт, Бялград, Браціслава. Паводка ў Венгрыі па Цісе, разбурэнне дамбаў і затапленне вёсак у Румыніі і Балгарыі.
Райнальд Тызенгаўз
Райнальд Тызенгаўз (Rajnold Tyzenhauz; 7 верасня 1830, Паставы — 29 ліпеня 1880, Гайдэльберг) — беларуска-літоўскі арыстакрат, прадпрымальнік, мецэнат.
Біяграфія
Райнальд Тызенгаўз нарадзіўся 7 верасня 1830 года ў Паставах. Сын вядомага навукоўца-арнітолага Канстанціна Тызенгаўза і Валерыі Ваньковіч. З дзяцінства граў у сямейным тэатры. Атрымоўваў хатнюю адукацыю, таксама наведваў заняткі ў Гайдэльбергскім універсітэце.
Пасля смерці бацькі ў 1853 годзе разам з сястрой Аленай пасяліўся ў пастаўскім палацы Тызенгаўзаў, дзе вёў досыць мізантрапічны лад жыцця. Меў слабое здароўе. У Паставах Райнальд Тызенгаўз стварыў добрую бібліятэку і ўпарадкаваў багаты сямейны архіў. Быў блізкім сябрам мастака і грамадскага дзеяча Эдварда Яна Ромера. У 1868 годзе з графам Бенедыктам Генрыкам Тышкевічам (якому быў апекуном) наведаў Англію, у 1870 годзе падарожнічаў у Рым.
Канец свайго жыцця правёў у Ракішках. Сваю вялізную маёмасць перапісаў у 1872 годзе свайму ўнучатаму пляменніку Юзафу Пшаздзецкаму, пры ўмове стварэння маярату і змены прозвішча на «Тызенгаўз». Аднак расійскія царскія ўлады не дазволілі таму змяніць прозвішча.
Памёр 29 ліпеня 1880 годзе ў Гайдэльбергу, куды выехаў на лячэнне. У снежні 1880 года быў пахаваны ў крыпце касцёла ў Ракішках. На надмагіллі ўсталяваная скульптура працы аўстрыйскага скульптара Ота Кёніга. Яго землі ў спадчыну перашлі да сястры Марыі, жонкі Аляксандра Пшаздзецкага, і іх сыноў: Канстанціна і Густава.
Прадпрымальніцкая дзейнасць
Асаблівую ўвагу надаваў развіццю Ракішскага графства, дзе валодаў буйным маёнткам, у якім налічвалася 18 843 дзесяцін прыдатнай зямлі і 7607 прыгонных сялян. У 1853 перавёў усіх сялян на аброк, пакінуўшы толькі невялікую долю натуральных павіннасцей, пры гэтым былі дараваныя ўсе запазычнасці. «Мерапрыемства апынулася настолькі эфектыўным, што ўжо з наступнага года сяляне выплочвалі аброк цалкам і своечасова. З пераводам на аброк сяляне сталі „заўважна больш стараннымі“, у іх павялічылася колькасць жывёлы, лепш сталі апрацоўвацца палі, пачалі знікаць курныя хаты, з’явілася школа, колькасць корчмаў скарацілася з 70 да 3 (у перыяд з 1839 па 1859 г.)».
Таксама спрабаваў распачаць параходны гандаль па Нёмане і Віліі, але гэта ініцыятыва не была дужа паспяховай, што апісаў Канстанцін Тышкевіч:"міні|Аўтапартрэт Марыі Пшаздзецкай з братам Райнальдам і дзецьміУ 1855 Райнгольд гр. Тызенгаўз, жадаючы аказаць краіне паслугу грамадзяніна, скіраваў позірк на гандаль па рацэ Віліі і Нёмане. Гр. Тызенгаўзу здавалася, што праз увядзенне паравога судаходства на згаданых рэках можна працягнуць моцную руку літоўскаму гандлю. З гэтай мэтай, будучы багатым чалавекам, ён на ўласны кошт даставіў з-за мяжы два паравыя судны: большае, названае «Кейстутам», было прызначана для Нёмана, меншае — «Нерыс» — мелася хадзіць па Віліі. Улетку 1856 года «Нерыс» пачаў функцыянаваць на гэтай рацэ. Даплыў ён на самай справе адзін раз уверх па Віліі аж да Сосенкі — адной з першых прыстаняў, што знаходзіцца на пачатку ракі. Выканаў ён гэтае падарожжа, як мне паведамілі ў дырэкцыі паравога суднаходства, з вялікаю цяжкасцю, выключна дзеля спробы, з мэтаю азнаямлення з рэчышчам Віліі, дзе меркавалася разгарнуць гандаль. На бяду, рэчышча Віліі, амаль паўсюдна мелкае і камяністае, не адпавядала ні шляхетным памкненням першага фундатара гэтага прадпрыемства, ні вялікім спадзяванням, якія дагэтуль абяцаў край. Паравое судна «Нерыс» аказалася непрактычным для Віліі; у першы ж год свайго існавання яно паслужыла для перавозкі пасажыраў паміж Вільняй і Коўнам ці катання на святочныя дні віленскай публікі на прагулку з Вільні да Верак і наадварот. На такой адзінай паслузе, прадэманстраванай літоўскай публіцы, гэтым разам карысная ідэя і сканала. «Нерыс» больш ужо не вярнуўся на Вілію, у той час калі таварыш яго «Кейстут», які быў заняты перавозкаю пасажыраў з Коўна ў Тыльзіт, дагэтуль сумленна выконвае свой абавязак."У Ракішках пабудаваў вялізны мураваны «галандскі» млын з каменю.
Разам з Аляксандрам Пшаздзецкім быў саўласнікам гатэля «Еўрапейскі» ў Варшаве. Для служачых гатэля напісаў інструкцыю па выкананні сваіх абавязкаў.
Мецэнацтва
У 1855 годзе закупіў за мяжою для бібліятэкі Віленскага лекарскага таварыства рукапіс успамінаў Юзафа Франка. У 1856 годзе ахвараваў Віленскай археалагічнай камісіі арніталагічную калекцыю свайго бацькі, Канстанціна Тызенгаўза (перададзена ў 1858), а таксама фундаваў шафы для экспанавання. Надрукаваў вялікім накладам працу Канстанціна Тызенгаўза «Аалогія польскіх птушак».
Быў мецэнатам музычных школ у Паставах і Ракішках. Па стане на 1876 год пастаўская школа, якой кіраваў Пётр Шчука, мела два аддзелы: аркестравы і харавы. У 1877годзе ў яе рэпертуары было каля 30 твораў. Вучні выступалі не толькі ў рэзідэнцыі, але і ў касцёле.
Фундаваў перабудову касцёла святога Мацвея ў Ракішках (1866—1877).
Заснаваў стыпендыі для бедных студэнтаў, якія вучыліся ва ўніверсітэтах.
Сацыяльна-палітычная дзейнасць
Прымаў актыўны ўдзел у распрацоўцы рэформы па ліквідацыі прыгону. Быў сябрам цэнтральнай камісіі ў Вільні, якая пачала працу 17 снежня 1858 года і мусіла распрацоўваць правілы вызвалення прыгонных сялян. Падтрымліваў там праект, які распрацавала ковенская шляхта, дзе прапаноўвалася праграма пераходу на агульны чынш з рэвізіяй кожныя 12 гадоў, разам з захаваннем права на зямлю ў дваранства. У студзені 1860 быў дэпутаваны ад цэнтральнай віленскай камісіі ў Рэдакцыйную камісію ў Санкт-Пецярбургу, якая аналізавала прапанаваныя праекты рэформаў.
30 красавіка 1860 распрацаваны праект мясцовага палажэння для чатырох губерняў (Віленскай, Гарадзенскай, Ковенскай і Мінскай) абмяркоўваўся на паседжанні агульнай прысутнасці Рэдакцыйнай камісіі з удзелам прадстаўнікоў Віленскай агульнай камісіі А. Дамейкі і Р. Тызенгаўза і дэпутата Мінскага губернскага камітэта А. Аскеркі. Найбольш напружаная спрэчка паміж членамі Рэдакцыйных камісій і мясцовымі дэпутатамі ўзнікла па пытанню, ці пакідаць у пастаяннымі карыстанні сялян частку зямлі. Дэпутаты патрабавалі вызвалення сялян без зямлі, пагаджаючыся пакінуць сялянам у карыстанне іх надзелы толькі на часоваабавязаны перыяд, г.зн. на першыя 9 гадоў. Акрамя таго, Р. Тызенгаўз настойваў на праве памешчыкаў выдаляць сялян з аднаселляў. Усе гэтыя патрабаванні дэпутатаў былі адхіленыя, але па адным пытанні яны дабіліся перавагі, было вырашана пераглядаць павіннасці праз кожныя 20 гадоў.
Да восені 1860 года быў распрацаваны агульны праект камісіі, і 10 кастрычніка 1860 года яна прыпыніла сваю дзейнасць. 1 лістапада 1860 члены рэдакцыйнай камісіі былі прынятыя ў Зімнім палацы імператарам Аляксандрам ІІ
У гэтым час літоўская шляхта пачынае распрацоўваць ідэю Земляробчага таварыства або хаця б Земскага крэдытнага таварыства на ўзор тых, якія існавалі ў Каралеўстве Польскім. З’езды адбываліся ў Вільні, дзе імі зацікавіўся Райнальд Тызенгаўз і пачаў запрашаць прыязджаць землеўласнікаў у свой віленскі палац на нарады. Як успамінае Якуб Гейштар, "«У Вільні не раз бываў у яго на абедзе і рашуча сцвярджаю, што ў паўсядзённым жыцці ён так жыў, як павінен быў жыць, — прыстойна і без раскошы (…) У часе з’ездаў, як меў вялікі дом, збіраліся мы ў яго, — праўда, не даваў вячэры, але тады не гэта было важна. Ужо ў 1857 г. у Коўне, хоць быў наймалодшы з усіх нас, здзіўляў яснымі поглядамі, моцнай лагічнай мовай, з перакананнямі кансерватара (…) ва ўсіх пасяджэннях заўсёды браў актыўны ўдзел, як розум пераважна крытычны, не падаваў праектаў, але ўсе прапанаваныя моцна крытыкаваў. У грамадстве, прагным развіцця, пры нешматлікасці ініцыятыўных людзей, пры недахопе вядучых ідэй такі чалавек мог быць шкодны. Але менавіта логіка ў крытыцы, халодны розум пры дасканалай, добрай веры і любові грамадства, рабілі для мяне Тызенгаўза вельмі каштоўным дзеячам». «…Ha з’ездах непараўнальна вылучаўся Р. Тызенгаўз. Тыя, хто чуў вядомых аратараў за мяжой, паўтаралі, што ён бы атрымаў папулярнасць усюды. Ён адзін мог выдатна праводзіць сваім моцным басам дыскусіі з Ураткоўскім. У Літве мы не мелі, акрамя яго, нікога больш здольнага з аратараў…»"У паўстання 1863—1864 гадоў Якуб Гейштар прапаноўваў Райнальду Тызенгаўзу ўзначаліць паўстанцкі камітэт на ўмовах ананімнасці, але той адмовіўся.
Публіцыстыка
Быў аўтарам шмталікіх трактатаў, якія не пускаў у продаж, а раздаваў сярод сяброў і знаёмых. Быў прыхільнікам пазітывісцкай філасофіі. Таксама шмат увагі надаваў педагогіцы. Меў маралізатарскія схільнасці, прытрымліваўся кансерватызму і традыцыяналізму.
Дом па вуліцы Суворава, 38 (Віцебск)
4-ы камунальны дом — жылы дом у Віцебску, размешчаны на Узгорскай слабадзе па вул. Суворава, 38.
Архітэктура
Чатырохпавярховы секцыйны будынак мае складаную канфігурацыю плана, скампанаваны з 4 чатырохкватэрных і 1 двухкватэрнай секцый (у цэнтры). Пластыку сіметрычна вырашанага фасада ўзбагачаюць вертыкальныя вокны лесвічных клетак, глухія агароджы балконаў з вялікім вынасам на 3-м і 4-м паверхах, просты карніз і абрамленні амаль квадратных акон. На 1-м паверсе — магазін.
Будынак адносіцца да тыпу буйных жылых дамоў 1-й палавіны 1930-х гадоў, калі былі характэрны маляўнічыя аб’ёмы, пераходы ад выцягнутых вузкіх карпусоў да больш складаных кампазіцый.
Шашачніца Аталія
Шашачніца Аталія (Melitaea athalia) — від дзённых матылькоў роду сямейства.
Марфалогія
Размах крылаў 39-47 мм.
Распаўсюджанне
Від распаўсюджаны па ўсім палеарктычным рэгіёне, за выключэннем самых паўночных тэрыторый і Паўночнай Афрыкі. У Цэнтральнай Еўропе, асабліва ў Вялікабрытаніі і Германіі, пад уздзеяннем антрапагенных фактараў, папуляцыя гэтага віду пастаянна скарачаецца, але ў глабальным маштабе яна ў цэлым стабільная.
Яйцо
Самкі адкладаюць яйкі партыямі на кармавыя расліны ў сярэднім па 15 штук у групе, у агульнай складанасці адна жаночая асобіна можа адкласці да 150 яек. Яйкі маюць сферычную, трохі авальную форму з плоскім аснаваннем, дыяметр каля 0,5 мм. У першыя дні пасля адкладкі афарбоўка яек можа вар'іравацца ад цёмных да бледных тонаў жоўтага, а за некалькі дзён да вылуплення вусеняў колер яек набывае цёмна-шэрую афарбоўку. Працягласць паспявання яек складае 2-3 тыдні.
Вусень
Вусені з'яўляюцца ў пачатку вясны. Даўжыня дарослага вусеня 22-25 мм. Афарбоўка цела ў асноўным чорная з дробнымі бледна-шэрымі плямамі, і шыпападобнымі нарастамі бледна-жоўта-аранжавага колеру. Вусені аддаюць перавагу адзіночнаму спосабу жыцця, і толькі зрэдку канцэнтруюцца невялікімі групамі па 15-20 асобін на адной расліне.
Аляксандраўка 2
Алякса́ндраўка 2 (, Александровка 2) — вёска ў Слаўгарадскім раёне Магілёўскай вобласці.
Геаграфія
Знаходзіцца за 14 кіламетраў на паўночны ўсход ад Слаўгарада. Уваходзіць у склад Гіжэнскага сельсавета.
Гісторыя
Аб засяленні гэтых месцаў у глыбокай старажытнасці сведчыць той факт, што за 1,5 кіламетра на паўднёвы захад ад вёскі, на правым беразе р. Сожа захавалася стаянка каменнага веку і паселішча эпохі Кіеўскай Русі. У пісьмовых крыніцах вёска Таўкачоўка ўпершыню ўзгадваецца каля 1870 года, калі ў маёнтку побач Шая Яхнін заснаваў кафляны завод, дзе выраблялі талеркі, сподкі, чайнікі, абліцавальную плітку і іншае. Існуюць меркаванні, што гэтую плітку скарыстоўвалі для абліцоўкі Крамля ў Маскве. Магчыма так і было, бо Яхнін вёў гандаль нават з іншымі краінамі свету, а ягоны тавар быў са штампам «Ш. Яхнін», што сведчыць аб грунтоўнасці прадпрыемства.
Па дадзеных гістарычных дакументаў ў 1897 годзе вёска і фальварак пана Рамідаўскага належалі Доўжанскай воласці Чэрыкаўскага павета Магілёўскай губерніі. Годам пазней здарыўся пажар, у якім згарэла ўся вёска разам з дзецьмі, якія былі вінаватымі ў ім. Пан Рамідаўскі злітаваўся над пагарэльцамі, дазволіўшы будавацца на новым месцы. Частка людзей засталася жыць на ранейшых тэрыторыях, а новым месцам для пагарэльцаў стала сённяшняя Аляксандраўка 1.
У 1909 годзе ў Таўкачоўцы налічвалася 18 двароў, 113 жыхароў, у аднайменным фальварку, які належаў памешчыцы Рамідаўскай, быў адзін двор з 9 жыхарамі. Пасля ўстанаўлення савецкай улады непадалёку ад вёскі, на беразе Сожа, пачаў дзейнічаць смалакурны завод. Пабудаваў яго Масей Катляр у 1922 годзе. У той час на прадпрыемстве дзейнічалі два катлы ёмістасцю 8 метраў кубічных. Першымі рабочымі-качагарамі былі Ціхан Свірыдаў і Малет Клімянкоў. Працаваў завод на мясцовай сыравіне — асмоле або абгніўшых сасновых пнях. Нарыхтоўку і падвозку смалы рабілі навакольныя жыхары. Завод выпускаў вугаль, дзёгаць і шкіпінар. Вугаль і дзёгаць Масей Катляр прадаваў навакольным жыхарам, а шкіпінар адвозіў на баржах у Гомель. Крыху пазней на базе завода была створана прамарцель. У яе аб’ядналіся жыхары Новай Слабады. Гэта былі ўжо штатныя рабочыя савецкага прадпрыемства.
У час Вялікай Айчыннай вайны завод быў моцна пашкоджаны, але пасля выгнання фашысцкіх акупантаў яго аднавілі, і ён пачаў даваць прадукцыю. Пры заводзе быў адкрыты новы цэх, які выпускаў воцатна-кальцыевы парашок. Магутнасць завода была невялікая, але прадукцыя яго была важная: выпускалася ў месяц 2100 кг шкіпінару, удвая больш дзёгцю, 9 тон вугалю, 1,1 тоны воцатна-кальцыевага парашку. Вугаль скарыстоўваўся для мясцовых патрэб, а шкіпінар, дзёгаць, воцатна-кальцыевы парашок адпраўляліся па прызначэнні.
У 1941 годзе каля вёскі пры пераправе цераз Сож у час выхаду з акружэння загінуў савецкі ваенны дзеяч, камандзір генерал-маёр.
На шашы, недалёка ад вёскі, стаіць помнік, якім адзначана брацкая магіла, дзе пахаваны байцы 771-га стралковага палка. Тут жа пахаваны салдаты 497-га гарматнага артылерыйскага палка, што загінулі 24 ліпеня 1941 года. 470 артылерыстаў былі пахаваны ў гэтым месцы ў 60-я гады мінулага стагоддзя. У 2018 годзе астанкі яшчэ васьмі чырвонаармейцаў, якія былі знойдзеныя падчас пошукавай экспедыцыі, знайшлі свой пакой ля гэтай магілы.
Са жніўня 1941 года да 3 кастрычніка 1943 года вёска была акупаваная намецка-фашысцкімі захопнікамі. А пры адступленні немцы ў жніўні 1943 года спалілі 20 двароў з 21 існуючага на той час, 6 мясцовых жыхароў загінулі ад рук нямецка-фашысцкіх захопнікаў. Падчас наступлення Чырвонай Арміі пераправа каля Аляксандраўкі-II стала месцам баявых дзеянняў — партызанскія фарміраванні ўтрымлівалі яе да падыходу савецкіх войскаў.
Пасля вайны вёска была адбудавана і некаторы час адносілася да Краснапольскага раёна.
У 1990 годзе Аляксандраўка была ў складзе калгаса «40 гадоў Кастрычніка», тут налічвалася 21 гаспадарка, пражывалі 34 жыхары, была вытворчая брыгада, крама. Але ў 1986 годзе вёска пацярпела ад катастрофы на Чарнобыльскай АЭС. Засталося толькі некалькі двароў.
Інфраструктура
У вёсцы функцыянуе Дом сацыяльных паслуг і некалькі аграсядзіб.
Шашачніца Аталія
Асяроддзе пражывання
У асноўным аддаюць перавагу мясцовасцям з багатай і разнастайнай травяністай расліннасцю, напрыклад, лугам, пашам, але таксама сустракаюцца ў месцах з наяўнасцю хмызняку і маладога парасніку лесу.
Кармавыя расліны
Рацыён вусеняў гэтага віду шмат у чым залежыць ад геаграфічнага размяшчэння ўчастка арэала. У краінах Еўропы гэта:
План Барбароса
Меркаваная працягласць асноўных баявых дзеянняў — 2-3 месяцы — так званая стратэгія «бліцкрыгу» (Blitzkrieg). План ваенных дзеянняў прадугледжваў і ажыццяўленне буйных эканамічных мерапрыемстваў (план «Ольдэнбург») па эксплуатацыі захопленай савецкай тэрыторыі. Быў створаны эканамічны штаб, цалкам асобны ад генеральнага штаба ўзброеных сіл.
Германія і саюзнікі
План прадугледжваў удзел у вайне на баку Германіі Італіі, Венгрыі, Фінляндыі, Румыніі і Славакіі.
СССР
У СССР на базе ваенных акруг, якія знаходзіліся на заходняй мяжы, былі створаныя 4 фронта:
Вынікі аперацыі «Барбароса»
Канчатковая мэта плана недасягнутая. Нягледзячы на тактычныя поспехі вермахта, спроба разграміць СССР працягам адной кампаніі правалілася. Стратэгічны вынік — правал бліцкрыга.
Яніна Міхайлаўна Сакалова
Яніна Міхайлаўна Сакалова (Соколова Яніна Михайлівна;, Запарожжа, Украінская ССР, СССР) — украінская журналістка, грамадскі дзеяч, блогер. Аўтар і вядучая праграмы «Рандэву» на 5 канале, праектаў на YouTube: «Вечар з Янінай Сакаловай» і «Сорамна!». Заснавальніца праекта «Я, Ніна» у дапамогу анкахворым, медыяамбасадорка HeforShe ва Украіне, валанцёр ААС.
У 2019 заняла першае месца ў рэйтынгу самых папулярных блогераў Украіны па версіі чытачоў сайта ICTV. У тым жа годзе ўвайшла ў рэйтынг 100 самых уплывовых жанчын Украіны па версіі часопіса Фокус. Сакалова ўваходзіць у тройку самых уплывовых людзей на ўкраінскую моладзь у сацыяльных сетках па версіі International Research & Exchange Board.