cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Акадэмаўскія маньякі
Ануфрыеў
Ануфрыеў нарадзіўся 4 кастрычніка 1992 года ў Іркуцку. Рос без бацькі. Знаёмыя Ануфрыевых на судзе апісвалі Арцёма ў дзяцінстве толькі ў станоўчых танах. І ўсё ж, дзяцінства Ануфрыева было вельмі складаным у псіхалагічным плане. Са слоў папярэдняга дырэктара яго школы № 19, маці Арцёма, Ніна Іванаўна, бухгалтар у страхавой кампаніі, вучыла сына ненавідзець людзей, зневажала прылюдна і пераконвала, што навакол ворагі. Калі Арцёму ставілі дрэнныя ацэнкі ў дзённік, маці тут жа пісала заяву: «Ажыццяўляецца псіхалагічны ціск на сына». Калі дрэнныя ацэнкі ставілі толькі ў журнал, то маці пісала іншую заяву: «Парушана права бацькоў на інфармаванне». Справа дайшла да таго, што калі Арцёму ставілі ацэнку «тры», то маці пісала чарговую заяву з пытаннем «А чаму не чатыры?». У канчатковым выніку, калі Арцём вучыўся ў 9-м класе, кіраўніцтва школы змушана было шукаць новага выкладчыка-фізіка, таму што папярэдняя настаўніца адмовілася займацца з класам, дзе вучыўся Ануфрыеў. Апроч гэтага, маці забараняла Арцёму сябраваць з Мікітам Лыткіным, лічачы, што той, нічым не заняты, аказвае на яе сына дрэнны ўплыў. У цэлым уплыў маці на Арцёма быў каласальным.
У школе Ануфрыеў добра вучыўся — яму добра даваліся літаратура і англійская мова, ён браў удзел у многіх імпрэзах і школьных алімпіядах, спяваў, гуляў на музычных інструментах (у яго быў свой музычны гурт, але ён распаўся пасля таго, як яго арганізатар з'ехаў з горада ). Аднак з першага класа Ануфрыеў быў ізгоем для іншых вучняў, і толькі бліжэй да выпускнога класа, калі яго аднакласнікі паступова пасталелі і сталі больш дружнымі, Арцёму атрымалася зняць з сябе гэта таўро, але адначасова, ужо ў 10-м класе, ён з'ехаў па паспяховасці і скончыў школу з тройкавым атэстатам. Нейкі час Арцём наведваў музычную школу, дзе іграў на кантрабасе. У выпускным класе незадоўга да сканчэння аднакласнікі знялі развітальны аматарскі фільм, у якім быў эпізод, дзе вучні па чарзе расказвалі пра тое, што такое, паводле іх думкі, шчасце. Ануфрыеў сказаў: «''Калі сумленна, я не ведаю, што такое шчасце. Але вельмі хацелася б хутчэй пазнаць, што гэта''». Пасля школы Арцём паступіў у медінстытут і адначасова пайшоў працаваць дапаможным працоўным у мастацкі музей.
На судзе маці Арцёма расказала, што адзін раз ён быў збіты групай армянаў, крымінальная справа была заведзена, але ў выніку нікога не пакаралі. Замест гэтага сям'я Ануфрыевых атрымала кампенсацыю ў памеры 50 тыс. рублёў за маральную шкоду. Са слоў яго маці, Арцём пасля гэтага выпадку стаў вельмі неўраўнаважаным. Праўда, ёсць процілеглая версія гэтага канфлікту — Ануфрыеў абразіў адну армянскую сям'ю ў сацсетцы, і тыя выклікалі яго на «разборкі», а крымінальная справа была спынена за замірэннем бакоў.
Лыткін
Мікіта Вахтангавіч Лыткін нарадзіўся 24 сакавіка 1993 года. Прадзед і прабабуля Мікіты былі гідрабудаўнікамі і бралі ўдзел у будаванні і Іркуцкай ГЭС, маці Марына працавала прадаўніком у абутковай краме. Як і Арцём Ануфрыеў, ён рос без бацькі. Бацька, асецін па нацыянальнасці, пайшоў з сям’і ў раннім дзяцінстве Лыткіна. У Мікіты быў старэйшы брат па бацьку, які застрэліўся пасля смерці яго маці. Неўзабаве пасля гэтага бацька вярнуўся ў сям’ю, аднак яго дэпрэсія, выкліканая смерцю другой жонкі і самагубствам другога сына, не дазволіла яму наладзіць кантакт з Мікітам. Пасля гэтага бацька яшчэ некалькі разоў сыходзіў з сям’і і вяртаўся, але Мікіта ад гэтага толькі больш у ім расчараваўся. Апошні раз ён бачыўся з бацькам у 16 гадоў, але тады ім проста не знайшлося, пра што пагаварыць. Падчас следства менавіта адсутнасць бацькі яго маці Марына назвала галоўнай прычынай замкнёнасці яе сына.
Звонку Лыткін паводзіў сябе ціха і спакойна, але, паводле слоў маці, рос вельмі замкнёным і. Калі да Лыткіных прыходзілі госці, то Мікіта аддаваў перавагу не паказвацца ім на вочы і штораз сыходзіў да сябе ў пакой. У дзяцінстве яго часта лавілі за тым, што ён размалёўваў сцяны ў пад’ездзе іх хаты. Але, і ўсё ж, спачатку ўсё было трохі шчаслівей; у пачатковай школе ў Мікіты быў сябар Артур Лысенка, які дапамог яму адаптавацца сярод аднагодкаў, але калі Лыткін навучыўся казаць «не», то сяброўства з Лысенкам паступова скончылася, але і без яго ў Мікіты былі сябры. Да пятага класа Мікіта добра вучыўся, меў прыкладныя паводзіны, часта браў удзел у творчых конкурсах і атрымваў ухвальныя граматы, яго захапленнем былі камп’ютарныя гульні. Аднак у 2004 годзе на пятым годзе навучання Лыткін, паводле вынікаў тэставання, быў залічаны ў матэматычны клас (хоць да матэматычных навук не імкнуўся), дзе не змог уліцца ў новы калектыў, аднакласнікі не прынялі яго. З Арцёмам Ануфрыевым, які вучыўся на год старэй, Лыткін пазнаёміўся на дне нараджэння Лысенкі. Да таго моманту Мікіта знаходзіўся ў стане вельмі глыбокай дэпрэсіўнай прыгнечанасці і толькі Ануфрыеву ён вырашыўся даручыць усе свае праблемы, з яго боку ў адказ ён атрымаў падтрымку. Паводле адной версіі, паколькі іншыя дзеці недалюблівалі Арцёма, то Мікіта паступова стаў губляць папярэдніх сяброў, таму што незычлівае дачыненне да Ануфрыева стала шырыцца і на яго (сам ён па гэтай нагодзе асабліва не засмучаўся, лічачы папярэдніх сяброў «дзіцячым несапраўдным сяброўствам» ). Тым часам, Артур Лысенка на судзе заявіў, што Лыткін страціў сяброў з прычыны нейкай хуткай метамарфозы, якая выказалася ў тым, што аднойчы Лыткін, прыйдучы ў школу, не стаў ні з кім вітацца, а потым і зусім замкнуўся ў сабе (на думку Лысенкі, гэта было выклікана тым, што Лыткін вельмі зайздросціў аднакласнікам з багацейшых сем’яў). Яго панурасць прывяла да таго, што аднакласнікі сталі задзіраць яго (Лысенка на судзе выказаўся, што задзірання не было б, калі Лыткін навучыўся б даваць адпор, але ён замест гэтага на ўсе шпількі адказваў «Здохні» ), з-за чаго на працягу пяці гадоў школьнай мянушкай Лыткіна была «Джымба» (у гонар ). Разам з Арцёмам Мікіта арганізаваў музычны гурт, у якім складаў музыку. Спачатку гурт зваўся «Злые Гномы» і выконваў музыку ў стылі панк. Неўзабаве Лыткіным і Ануфрыевым быў створаны гурт з назвай «Расчленённая ПугачОва», які выконваў музыку ў стылі і маткор. У тэкстах абодвух гуртоў утрымваліся суцэльны гвалт і нецэнзурная лексіка. Гурт «Расчленённая ПугачОва» выпусціў шэраг альбомаў і сплітаў, а таксама шэраг відэакліпаў, якія пазней Лыткін выкладваў у Інтэрнэт. Праўда, пра яго захапленні, апроч сваякоў, здагадваліся нешматлікія яго знаёмыя, бо сам ён у грамадстве не выяўляў ніякіх прыкмет агрэсіі і садызму. Паводле слоў Ануфрыева, Мікіта не мог за сябе пастаяць і часта даваў сябе ў крыўду. На момант забойстваў Ануфрыеў быў адзіным сябрам Лыткіна, прытым Лыткін быў да яго вельмі прывязаны. У сваю чаргу для Ануфрыева Лыткін таксама быў на той момант адзіным сябрам.
У дзяцінстве Мікіта з маткай цягам двух гадоў наведвалі царкву і абодва хрысціліся, аднак з часам Марына ўсё больш ўвагі надавала працы, і ў царкву яны хадзілі ўсё радзей. Потым Мікіта сам пачаў адпрэчваць царкву. Нейкі час ён займаўся музыкай, маляваннем і кікбоксінгам, але потым усё гэта кінуў, прысвяціўшы ўвесь свабодны час рэгулярным наведванням сацыяльных сетак. У Мікіты з дзяцінства назіралася адставанне ў псіхалагічным развіцці. Псіхолагі параілі Марыне як мага больш даваць яму волі і не абмяжоўваць яго асабістую прастору, аднак з узростам псіхіка Мікіты пачала пагаршацца, і за некалькі гадоў да забойстваў ён пачаў саромецца маці, імкнуўся, каб іх ніколі не бачылі разам. Па меры яго сталення ўсе спробы Марыны хоць неяк паўплываць на выхаванне сына сканчаліся тым, што Мікіта груба адпрэчваў іх.
Матыў
Арцём быў нейкі час удзельнікам (у тым ліку ён браў удзел і ў Рускім маршы ў Іркуцку ў 2010 годзе), і ў некаторых колах у яго была мянушка «Фашык-нацык», але ў выступленнях не браў удзел і асаблівай актыўнасці не выяўляў. Лыткін, па прапанове Ануфрыева, таксама меў зносіны з нацыстамі, але ў скінхэды яго не прынялі з-за імя па бацьку Вахтангавіч. Пасля арышту Арцём казаў, што менавіта камунікаванне з неанацыстамі прывяло да таго, што ён стаў здзяйсняць забойствы, хоць у іх грамадстве яны з Мікітам надоўга не затрымаліся, злічачы іх ідэалогію занадта пасіўнай і мяккай. Тагачасны негалосны лідар іркуцкіх «Бумер», з якім Ануфрыеў у 2009 годзе меў зносіны пары месяцаў, на судзе сказаў, што Арцём скінхэдам, як такім, не з'яўляўся, таму што яго пагляды разыходзіліся з іх ідэалогіяй. Са слоў «Бумера» Ануфрыеў проста меў нянавісць да ўсіх і яму было ўсё адно каго забіваць.
Следчы па асабліва важных справах рэгіянальнага кіравання Следчага камітэта Расіі капітан юстыцыі Яўген Карчэўскі, які праводзіў допыт абодвух злачынцаў, у перыяд выніку расказаў, што ўсё скочванне жыцця Ануфрыева і Лыткіна па нахільнай, пачынаючы ад уступлення ў групоўкі скінхэдаў і сканчаючы забойствамі, была выклікана звычайным жаданнем уславіцца і прыцягнуць да сябе ўвагу. Адмысловую ролю таксама згуляла і тое, што, калі яны ўваходзілі ў неанацысцкую арганізацыю «Белая Сіла», адзін з яе членаў, нейкі Максім «Фрыдрых Обершульц» з Жалезнагорска, параіў ім вызначанага роду літаратуру — кнігу, назва якой у перакладзе на беларускую гучыць як «Народжаныя ненавідзець». Пара зацікавілася гэтай літаратурай, бо выявіла, што апісаны там псіхалагічны стан чалавека вельмі падобны з іх уласным, і ім здавалася, што так яны змогуць вырашыць свае жыццёвыя праблемы. Фактычна, менавіта гэта зарадзіла ў іх чалавеканенавісніцтва. Тым часам, дацэнт кафедры сучаснай айчыннай гісторыі Аляксандр Кастроў на судзе сказаў, што дзеянні «малаточнікаў» выразна ўпісваюцца ў мізантропію, якая ў канчатковым выніку зрабіла з іх «паляўнічых за галовамі».
Напэўна, матывам таксама магло стаць перайманне іншым вядомым маньякам. Вызначаную ролю згуляў прагляд у 2007 годзе тэлеперадачы пра «бітцаўскага маньяка», які здзейсніў серыю забойстваў з-за маніякальнага жадання «зачысткі лесу» (забойства непажаданых, паводле яго думкі, для сучаснага грамадства людзей). Пара зацікавілася ім, і Ануфрыеў стварыў у Сетцы групу «Пичушкин — наш президент». 13 лютага, за дзень да ўгодкаў пакарання смерцю маньяка, ён выклаў у Інтэрнэт яго партрэт з подпісам «Андрей Романыч. Скорбим». Апроч гэтага, вынікае адзначыць цікавасць падазраваных да так званых, а таксама да іркуцкай банды «Магия крови», прысуд па справе якой быў вынесены 1 сакавіка 2010 года. Падазраваныя адкрыта выяўлялі свае сімпатыі да лідара банды Канстанціна Шумкова і ў цэлым да характару дзейнасці банды, у прыватнасці, Мікітам Лыткіным была створана група ў адной з сацыяльных сетак пад назвай «Иркутская антибомж-банда: „Магия крови“». Апроч таго, падазраваныя прысвяцілі бандзе Шумкова адзін з альбомаў свайго нойзкор-гурту«Расчленённая ПугачОва» пад назвай «Магия крови», у інтрадукцыі да якога адкрыта заявілі пра свой намер працягнуць справу Шумкова:.
Увосень 2009 года абвастрэнне Лыткіна дасягнула такой мяжы, што калі ён ішоў гуляць, хаваў у рукаве палку. Ануфрыеў прызнаўся, што асцерагаўся яго, і, з яго слоў, пайшоў на забойствы, таму што «павёўся [на дамаўленні Лыткіна] і налазіўся дзе не трэба».
За тры месяца да арышту суседзі Ануфрыевых пачалі чуць з іх кватэры дзіўныя гукі. Арцём лямантаваў страшным голасам «Я ўсіх ненавіджу!» і «Я вас заб'ю!». Адначасна раздаваліся дзіўныя гукі, нібы хлопец біў кулакамі па сцяне ці кідаўся на яе целам. Ёсць дапушчэнне, што ён збіваў маці, таму што часам суседзі чулі «''Адстань ад мяне! Я табе цяпер ізноў уляплю!''». Падчас выніку Арцём шчыра прызнаўся, што яго адносіны з маці былі гэтак цяжкімі, што ў той перыяд ён асцерагаўся, што не стрымаецца і заб'е яе. У Лыткіна таксама назіралася падобнае абвастрэнне: ён амаль перастаў мець зносіны з сям'ёй, узмацнілася дэпрэсія, пачаў пакутаваць бессанню.
Падчас выніку Марына Лыткіна цалкам прызнала сябе вінаватай у прычынах чалавеканенавісніцтва яе сына, сказаўшы: «''Я заўсёды казала яму, што ў свеце шмат дабра і добрых людзей больш, чым дрэнных, што трэба навучыцца дараваць. Я спрабавала засцерагаць яго ад непрыемнасцей, пакуль магла, і тым самым зламала яму жыццё. Я перастала быць для яго аўтарытэтам, таму што сама ўсяго толькі слабая кабета, якая нічога не дамаглася ў жыцці, якая толькі працавала адранку да ночы, каб неяк выжыць''».
Злачынствы
У пошуках ахвяры Лыткін і Ануфрыеў хадзілі па адным шляху — ад прыпынку «Дзяржуніверсітэт» да «Акадэмгарадка» кожны дзень з 18 да 22 гадзін вечара. Яны маглі прапусціць пяць, дзесяць ці дваццаць чалавек у пошуках менавіта той ахвяры, якая, як яны лічылі, ім падыходзіла. Здаралася, што яны маглі тыдзень хадзіць па гэтым шляху і ні на каго не нападаць. Як заявіў на судзе Яўген Карчэўскі «гэта быў пазыў, [у якім] яны прыслухоўваліся да ўнутранага голасу ». Час забойстваў «Малаточнікі» абіралі на цёмны час сутак: позным вечарам, ноччу ці ранняй раніцай, карыстаючыся тым, што іх маці часта працавалі па начах. Хібна лічылася, што адным са сродкаў забойства быў малаток, але пасля арышту высветлілася, што карысталіся яны не малатком, а кіянкай. На допытах Ануфрыеў прызнаўся, што першыя ўдары галоўным чынам наносіў ён, тым часам як Лыткін першым пачаў здзекавацца з трупаў. Дабівалі ахвяр яны ўдвух, наносячы недзе ад 15 да 20 удараў. Паколькі Лыткін і Ануфрыеў заўсёды нападалі ззаду са спіны, то ўсе выжылыя ахвяры «Малаточнікаў» не змаглі паведаміць выніку нейкіх пэўных падрабязнасцей, якія маглі б адразу выкрыць пару, таму што ўсё яны ў лепшым разе бачылі іх толькі мімаходам і нават не запомнілі іх галасы. І хоць на судзе яны ўсе звалі аднолькавыя азнакі нападнікаў і прызнавалі, што Ануфрыеў і Лыткін вельмі падобныя на іх, але са стаадсоткавай гарантыяй пазнаць іх ніхто не змог.
Скланенне да забойстваў
Паводле слоў Ануфрыева, ідэя забіваць прыналежала Лыткіну, які пазней прызнаўся «Іркуцкаму Рэпарцёру», што яму падабалася забіваць, бо ён пачуваўся ад гэтага мацней. Тым не менш сам Ануфрыеў прызнаўся, што ён, у адрозненне ад Лыткіна, не выпрабоўваў ад забойстваў задавальнення ці аблягчэння, на якое разлічваў. Серыю забойстваў яны планавалі расцягнуць да верасня 2011 года, пасля чаго Ануфрыеў хацеў пераехаць у Санкт-Пецярбург і працягнуць пачатае (у Інтэрнэце ён выявіў там «аднадумцаў»). Адносна Лыткіна цяжка што-небудзь сказаць, таму што, са слоў следчага Яўгена Карчэўскага, Мікіта падчас выніку сказаў: «''Я б адзін не стаў гэтым займацца, аднаму не цікава. Мы з Арцёмам гэта рабілі — мне спадабалася», аднак сам Лыткін у інтэрв'ю «СМ Нумар адзін» сказаў зусім іншае — «Я б гэтак жа і працягваў [забіваць]. З аднаго боку, у турму я не хацеў. Але з іншага боку, хацеў, каб пазналі мяне''». 6 сакавіка 2013 года Лыткін на судзе заявіў, што Ануфрыеў ніяк не схіляў яго да здзяйснення злачынстваў, у адказ на што сам Ануфрыеў толькі сказаў: «Я з глузду з'еду з гэтым чалавекам». Пасля абвяшчэння прысуду адна з выжылых ахвяр, Ніна Кузьміна, сказала:.
Труп № 20
Раніцай 1 студзеня 2011 года недзе ў пяць гадзін раніцы «Малаточнікі» напалі на мясцовага бамжа, які знаходзіўся адзін каля смеццевых кантэйнераў каля хаты № 319 па вуліцы Лермантава. Паводле афіцыйнай версіі, «Малаточнікі» падышлі да яго, сталі біць па галаве цяжкім прадметам, павалілі на зямлю і пачалі штурхаць. Пазней ён сканаў у лякарні ў выніку чэрапна-мазгавой траўмы (яго асобу ўсталяваць так і не змаглі і ў справе ён значыўся, як «труп № 20» ).. Як і ў выпадку з іншымі забойствамі, следчыя органы не звязалі гэта забойства з іншымі і вырашылі, што гэта было побытавае забойства на глебе злоўжывання алкаголем.
На судзе Арцём Ануфрыеў цвёрда адмаўляў дачыненне да гэтага забойства. 15 студзеня 2011 года быў затрыманы па падозранні ў забойстве 19-гадовы бомж Уладзімір Базілеўскі, у якога на адзенні былі сляды крыві. Ноч на 1 студзеня Базілеўскі, паводле яго слоў, правёў у каналізацыйнай студні, але аператыўнік, які яго дапытваў, стаў выклікаць яму зваротнае, скарыстаючы збіццё. Са слоў Базілеўскага, следчы даслоўна выбіў з яго прызнанне забойства, прымусіўшы пад дыктоўку напісаць чыстасардэчнае прызнанне. Імя забітага — Андрэй «Тайга», — Базілеўскі, пад ціскам следчага, выдаў наўздагад: так звалі аднаго яго знаёмага. Супраць Базілеўскага была ўзбуджана справа па частцы 4 артыкула 111 КК РФ. Следчы эксперымент прайшоў пачварна: Базілеўскаму спачатку сказалі, дзе стаяць бакі, у якіх адбылося забойства, і як ляжаў труп, а потым ужо знялі яго сведчанні на камеру. Фактычна засноўваючыся на выніках біялагічнай экспертызы, якая паказала, што кроў забітага і кроў на адзенні Базілеўскага маюць адну групу, суддзя Андрэй Абыскалаў у красавіку 2011 года вынес Базілеўскаму абвінаваўчы прысуд, прысудзіўшы яго да 4 гадоў.
Следчы Яўген Карчэўскі, правяраючы сведчанні «Малаточнікаў» (бо іх забойствы аж да іх арышту не злучаліся разам, справы па кожным вяліся асобна), знайшоў справу Базілеўскага і выявіў, што следчы па Свярдлоўскім раёне СУ СК РФ па Іркуцкай вобласці, які яе вёў, Юрый Фёдараў прызначыў генетычную экспертызу, але, не чакаючы яе вынікаў, перадаў справу Базілеўскага ў суд, тым часам як экспертыза ўсталявала, што ДНК крыві з адзення Базілеўскага не супадае з ДНК забітага. Апроч таго, што забіты са справы Базілеўскага супадаў па апісанні з забітым са справы «Малаточнікаў», Карчэўскі выявіў, што Андрэй «Тайга» насамрэч жывы. Ён папрасіў пракуратуру перагледзець справу, але яму адмовілі, аднак, пра гэта неўзабаве пазналі адвакаты праваабарончай арганізацыі «Грамадскі вердыкт», з-за чаго другое заступніцтва Карчэўскага было здаволена. У маі 2012 года Базілеўскі, пасля паўтары гадоў адседкі, быў выпушчаны з калоніі, і ўсе вінавачанні з яго былі зняты. Аператыўнік, які на яго ціснуў, так і не быў знойдзены. Юрыя Фёдарава пад канец ліпеня таго ж года звінавацілі ў фальсіфікацыі довадаў (ч.3. ст. 303 КК РФ) і адхілілі ад працы. За незаконны прысуд адвакат Базілеўскага запатрабаваў ад дзяржавы выплату кампенсацыі ў памеры 3 000 000 рублёў, але ў выніку 19 лістапада 2013 года Свярдлоўскі раённы суд Іркуцка абавязаў дзяржаву выплаціць кампенсацыю толькі ў памеры 300 000 рублёў. 9 кастрычніка 2014 года Юрый Фёдараў быў асуджаны за фальсіфікацыю доказаў на тры гады ўмоўна з забаронай на два гады займаць пасады ў дзяржаўных і муніцыпальных службах.
Адвакаты Ануфрыева спачатку паспрабавалі скарыстаць арышт Базілеўскага для довадаў яго невінаватасці (Ануфрыеў да таго моманту ўжо пачаў гаварыць, што большасць сведчанняў даваў пад ціскам органаў выніку) і заступнічалі пра выклік Базілеўскага (які ў той перыяд знаходзіўся ў СІЗА па вінавачанні ў іншым злачынстве) у суд, але суд адхіліў іх заступніцтва.
Магчымыя саўдзельнікі
У кастрычніку 2012 года на судзе выступіў 27-гадовы Уладзімір з Краснаярскага краю, які прызнаўся, што быў другім «сябрам» Ануфрыева, з якім ён сышоўся на глебе агульных экстрэмісцкіх паглядаў. Уладзімір прызнаўся, што ў свой час Арцём прызнаўся яму ў трох забойствах і нават браў два разу на «паляванне» (якая, праўда, абодва разы скончылася нічым). Першым разам Уладзімір пагадзіўся пайсці, бо не верыў, што за забойствамі стаяць яны, а калі ж ён зразумеў, што яны не хлусяць, то, паводел яго слоў, не стаў паведамляць у паліцыю, бо асцерагаўся, што яны заб'юць яго ці прычыняць шкоду яго дзяўчыне, якая жыла па суседстве з Ануфрыевым. Уладзімір таксама расказаў, што за некалькі дзён да апошняга забойства Лыткін, бо яму незадоўга да гэтага выканалася 18 гадоў, атрымаў позву ў армію, на што Ануфрыеў мімаходзь сказаў Уладзіміру, што «Лыткіна давядзецца забіць, каб той не спаліўся».
6 сакавіка 2013 года Лыткін на судзе нечакана заявіў, што Ануфрыеў не браў удзелу ў чатырох злачынствах. У прыватнасці, з яго слоў, Ануфрыеў не забіваў Вольгу Пірог, замест яго з Лыткіным знаходзіўся іншы чалавек, разам з якім ён здзейсніў яшчэ два злачынствы, а ў чацвёртым да іх далучыўся яшчэ адзін саўдзельнік (Лыткін назваў іх імёны, але прэса іх не абнародавала, аднак паведаміла, што саўдзельнік чацвёртага злачынства да гэтага праходзіў сведкам ).. Расследаванне было на мяжы аднаўлення, калі 13 сакавіка Лыткін, ізноў жа нечакана, сказаў, што ніякіх саўдзельнікаў у яго не было. Ён адмовіўся паведаміць, чаму ён абгаварыў невінаватых, хоць ёсць версія, што тамсама на судзе прызнаўся, што хацеў зацягнуць следства. Яго маці сказала, што ён зрабіў гэта, каб выгарадзіць Ануфрыева — на спатканнях у СІЗА Лыткін адзін раз сказаў маці, што «з Арцёма зрабілі д'ябла», а ён, Лыткін, «такі белы і пухнаты». Ануфрыеў жа заявіў, што на Мікіту ціснуў следчы, пагражаючы яму пераводам з адзінкавай камеры. Маці Лыткіна аспрэчыла заяву Ануфрыева, сказаўшы, што на тых ранніх допытах, дзе яна была, следчыя на яе сына ніколі не ціснулі, і што яна не бачыць сэнсу ў тым, каб яны ціснулі на яго зараз.
Інтэрнэт
Тым часам у сацыяльнай сетцы Ануфрыеў і Лыткін, зусім не ўтойваючыся, апісвалі свае прыгоды і нават бравіравалі цяжарам учыненых злачынстваў. На сваіх асабістых старонках у сацыяльных сетках Ануфрыеў пісаў: «Мы багі, вырашаем, каму жыць, а каму памерці.». Пазней, калі падчас следства ўсё іх інтэрнэт-суразмоўцы былі дапытаны, высветлілася, што большасць з іх проста не паверыла ім, лічачы, што яны бяруць на сябе чужыя забойствы, каб прыцягнуць да сябе ўвагу. Калі ўсё ліставанне Ануфрыева было вынята падчас выніку, то яно склала 8 тамоў у выглядзе 4600 старонак друкаванага тэксту, якія заставаліся засакрэчанымі да сканчэння судовага працэсу.
Дыялог Арцёма з нейкім «Юрай» У Кантакце (арыгінальны тэкст, пунктуацыя захавана):
Юра:
- и чего я этим добьюсь, убив дворника?
Арцём Ануфрыеў:
- Ну ты же пока что даже дворника убить не можешь, так?
- убить всегда есть возможность... только зачем мне сидеть за дворника и портить свою жизнь? ведь я знаю, что от того, что я убью дворника, ничего не изменится.
- Во-первых, это какая-никакая тренировка. Подготовка психики. Во-вторых, можно убить и не отсидеть.}}
Адначасна Ануфрыеў меў зносіны з нейкім «Сашай Х», які таксама жыў у Акадэмгарадку. Ануфрыеў зацікавіўся ім, калі ўбачыў на старонцы «Сашы Х» у сацыяльнай сетцы надпіс «''Грабь. Насилуй. Убивай. Вот моя религия на сегодняшний день''».
«Юра» і «Саша Х» былі не адзінымі карыстальнікамі Інтэрнэту, з кім Ануфрыеў амаль у адкрытую вёў вербавальныя гутаркі. І ўсё ж, на судзе ён заявіў, што пароль ад яго старонкі ў сацыяльнай сетцы ведаў адзін з яго знаёмых, які, паводле слоў Ануфрыева, і вёў гэтак заганнае ліставанне.
Расследаванне
11 сакавіка, пасля таго, як быў знойдзены труп Файзуліна, на плошчы Акадэмгарадка быў мітынг, прысвечаны таму, якія меры трэба распачынаць адносна падзей. Да таго моманту ў справе ўжо фігуравала, што ўзрост забойцаў ад 16 да 18 гадоў. Арцём і Мікіта таксама былі на сходзе і нават прапанавалі ідэі. У Акадэмгарадку вялося сталае патруляванне. Былі створаны адмысловыя дружыны, ровень злачыннасці заўважна зменшыўся, але прыкладзеныя высілкі да злову забойцаў не прывялі. Тым часам у Акадэмгарадку назіралася паніка, выкліканая дэзынфармацыяй адносна забойстваў, з-за чаго сярод гараджанаў хадзіла пашыраная версія, што маньяк адзін і яму прыкладна 30 гадоў. Вольга Ліпчынская з «Камсамольскай праўды» за месяц да арышту «малаточнікаў», калі, адпаведна, ніхто не мог ведаць іх асоб, дала такую характарыстыку «акадэмаўскаму маньяку»:
Ануфрыеў і Лыткін так аніразу і не трапілі пад падозранні, таму што, са слоў следчага Максіма Хамяка, «''усё шукалі чужых. А гэтыя хлопцы былі ў Акадэмгарадку сваімі''».
Арышт
За некалькі дзён да арышту маці Лыткіна знайшла ў пярэднім пакоі пакаванне ад нажа (паводле іншай версіі, знайшла ў яго ў кішэні курткі сам нож ). На пытанне «навошта яму нож», Мікіта адказаў, што носіць нож для самаабароны. Крыху пазней ён сказаў сваёй бабулі: «Я скора знікну». Арыштавалі «малаточнікаў» 5 красавіка 2011 года, пасля таго як у Інстытуце Арганічнай Хіміі, дзе тады працавала бабуля Лыткіна, раздалі арыентоўныя фотаробаты. Хоць паводле гэтых фотаробатаў адшуквалася пара славянскага выгляду, бабуля Лыткіна і яе сын Уладзіслаў, вывучыўшы іх, западозрылі нядобрае, і Уладзіслаў пайшоў да Лыткіных дамоў. Мікіты тады не было дома, але ў яго якраз у той момант была відэакамера Уладзіслава, у якой ён па неасцярожнасці пакінуў флэш-карту з запісам забойства Аляўціны Куйдзінай. Убачыўшы запіс, Уладзіслаў аднёс камеру ў паліцыю і праз паўтары гадзіны «малаточнікі» былі затрыманы супрацоўнікамі ОСО ОМ-2. Лыткін на арышт зрэагаваў спакойна, бо яго мама, бабуля і дзядзька ўгаварылі яго здацца. Да поўначы «малаточнікі» далі сведчанні пад пратакол, у якіх прызналіся ў пяці забойствах і шасці нападах. Калі Ануфрыеў падпісаў пратакол, ён, пераймаючы Пічушкіна, заявіў следчаму Яўгену Карчэўскаму, які яго дапытваў: «Як казаў адзін герой, дайце мне шклянку віскі і цыгару — і вы пазнаяце гэтулькі новага пра гэта жыццё, што ў вас валасы заварушацца на галаве». Пазней колькасць злачынстваў павялічылася да шасці забойстваў і дзесяці нападаў. Таксама Ануфрыеў і Лыткін дадалі, што вечарам таго дня яны планавалі чарговае забойства.
У перыяд следства ў кватэры «Фрыдрыха Обершульца» (на падставе таго, што ён блізка меў зносіны з Ануфрыевым у Інтэрнэце) быў праведзены ператрус, які нічога не даў, але Людміла Бегагоіна з «Іркуцкага Рэпарцёра» заявіла, што ператрус быў праведзены занадта позна і ў таго быў час схаваць кампрамат. Пры ператрусе ў кватэрах Ануфрыева і Лыткіна былі знойдзены 60-мм кіянка, чатыры зубы «перламутрава-жаўтлявага колеру», чорная шапка з прарэзамі, пнеўматычны пісталет (Ануфрыеў хаваў яго ў электрычнай пліце ), складаныя нажы, відэакасеты, флэш-карты, нататнікі і сшыткі з матэрыяламі экстрэмісцкага характару (падчас суда пракурор насілу зачытаў іх услых, таму што ўсе запісы ўтрымвалі запар ненарматыўную лексіку, накшталт «Дочь мажора…***… Ха-ха-ха…***…Эй, слышите, ублюдки…***…Читать — говно…***» ). Маці Ануфрыева падчас ператрусаў у іх кватэры, пры следчым і аператыўніках знішчыла адну з папер, якая выяўна магла скампраметаваць Арцёма (пазней гэты факт быў паказаны дзяржабвінаваўцам падчас абвяшчэння пратакола ператрусу).
На следчым эксперыменце забойцаў суправаджалі па дваццаць аператыўнікаў з-за боязі, што мясцовыя жыхары ўладкуюць над імі расправу. Бацька Данііла Сямёнава хацеў быць на эксперыменце, але яго не пусцілі, каб пазбегнуць спробы самасуду. Ануфрыеў быў толькі на моўнай праверцы эксперыменту, тэхнічную праверку праводзілі толькі з адным Лыткіным.
У СІЗА Ануфрыеў сядзеў у агульнай камеры, Лыткін — у двухмеснай. Хоць экспертыза прызнала абодвух нармальнымі, у СІЗА Ануфрыеў быў пастаўлены на ўлік, як схільны да целашкодніцтва і суіцыда, псіхолагі праводзілі з ім асобную працу.
Сярод следчых была думка, што ў пары «Ануфрыеў-Лыткін» Ануфрыеў быў «мазгавым цэнтрам» і «ідэйным натхніцелем», а Лыткін — «выканаўцам», бо было ўсталявана, што ўсе нажавыя раненні на ахвярах былі здзейснены Лыткіным. Але падчас арышту Ануфрыеў у інтэрв’ю «СМ Нумар адзін» назваў Лыткіна лідарам і падбухторнікам. «Бумер», памянёны вышэй, на судзе сказаў, што Ануфрыеў быў «занадта заганным», каб быць лідарам. З яго слоў, адзін раз іх групоўка напала на групу каўказцаў, але Ануфрыеў ніяк сябе не выявіў і пазней збег. І ўсё ж, пазней было ўсталявана, што большасць першых удараў наносіў менавіта Лыткін. Следчы Максім Хамяк пасля вынясення прысуду і зусім сказаў: «''Гэтыя падлеткі замкнуліся адзін на адным, таму што падыходзілі адзін аднаму ідэальна. Ануфрыеў — лідар, які хацеў, каб яго разумелі з паўпозірку. Лыткін — выканавец, які марыў пра ўхвалу і прызнанне''».
Суд
Праз два дні пасля арышту 7 красавіка стала вядома пра першае судовае пасяджэнне, дзе Ануфрыеву і Лыткіну абіралі меру стрымання і ў выніку вырашылі пакінуць у СІЗА да 6 чэрвеня. На гэтым пасяджэнні Ануфрыеў і Лыткін прызналі сябе вінаватымі, але сказалі, што ў турму ісці не хочуць. Ануфрыеў нават збіраўся ўнесці заклад, хоць патрэбнай сумы ў яго не было.
Судовы працэс праходзіў вельмі цяжка ў псіхалагічным плане. З-за шырокай агалоскі крымінальнай справы некаторыя сведкі і пацярпелыя адмаўляліся даваць сведчанні, іншыя не хацелі зноў вяртацца да трагедыі. Падчас суда некалькі разоў даводзілася аб’яўляць перапынак з-за таго, што нехта са сведак траціў прытомнасць. Ануфрыеў на судзе спачатку паводзіў сябе вельмі цынічна і старанна канспектаваў апытанні сведак, чым выклікаў іх незадаволенасць, але ў нейкі момант страціў бадзёрасць і два разы расплакаўся проста ў зале і, нарэшце, пачаў даваць блытаныя сведчанні, спрабуючы павесіць усе забойствы на Лыткіна і сцвярджаючы, што толькі прысутнічаў у момант забойства, але нічога не рабіў. Сведчанні Уладзіміра (пра тое, што ён ведаў пра злачынствы, але маўчаў з-за боязі, што Ануфрыеў заб’е яго) выклікалі ў Ануфрыева абурэнне і ён аспрэчыў іх усе, памянуўшы, што Уладзімір у свой час нібы забіў каўказца, а заадно прапанаваў Арцёму нанесці калецтвы яго дзяўчыне, калі быў з ёй у сварцы. Уладзімір у адказ прызнаўся, што насамрэч зманіў пра забойства, каб не ўпасці ў вачах нацыяналістаў (з яго слоў, на момант суда ён ужо адышоў ад іх ) і зрокся ад усіх вінавачанняў у адрас Ануфрыева, які пад канец суда стаў цвёрда настойваць, што датычны толькі да забойства Пірог і Куйдзінай. Лыткін жа на працягу ўсяго суда выглядаў адхіленым, паводзіў сябе невыразна, адзін раз пасля 4-х гадзіннай дачы сведчанняў у яго пачала балець галава (з-за чаго допыт быў перанесены на іншы дзень), і пад канец ён пачаў выдаваць кароткія адказы са мноствам паўзаў.
16 кастрычніка 2012 года Ануфрыеў проста ў судзе нанёс сабе рэжучыя раны ў бакавую частку шыі і раздрапаў жывот брытвай, якую пранёс у шкарпэтцы, калі яго з СІЗА везлі ў суд. Ён не змог вытлумачыць, навошта гэта зрабіў. Яго адвакат Святлана Кукарава палічыла гэта вынікам моцнага эмацыйнага воплеска, які быў выкліканы тым, што яго маці ў той дзень упершыню з’явілася ў судзе. «АіФ ва Усходняй Сібіры» згадваў выпадак, калі Ануфрыеў перад адным з пасяджэнняў парэзаў сабе шыю шрубай, адкручанай ад ракавіны ў канвойным памяшканні.
NGC 2567
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Акадэмаўскія маньякі
Суд
Тэрміны ўтрымання «малаточнікаў» пад вартай увесь час падаўжаліся. 6 чэрвеня 2011 года іх тэрміны былі падоўжаны да 6 кастрычніка з-за патрэбы правядзення судова-псіхіятрычнай экспертызы, але 5 кастрычніка стала вядома, што іх тэрмін зняволення быў падоўжаны яшчэ на два з паловай месяцы. 13 лютага 2013 года мінуў іх чарговы тэрмін утрымання пад вартавых і, паколькі прысуд у той момант дагэтуль яшчэ не быў вынесены, адвакаты Ануфрыева выступілі з заступніцтвам, у якім папрасілі суд змяніць яму меру стрымання на падпіску пра невыязд, а сам Ануфрыеў заявіў, што небяспекі для грамадства ў дадзены момант больш не ўяўляе. Лыткін ніякіх заступніцтваў падаваць не стаў. Суд не пагадзіўся з довадамі абароны і падоўжыў абодвум тэрмін зняволення пад вартай да 13 мая.
Скаргі Ануфрыева
6 лістапада 2012 года Ануфрыяў падаў скаргу на аператыўных супрацоўнікаў і следчых ОП-2 Акадэмгарадка, звінаваціўшы іх у жорсткім псіхалагічным і фізічным звароце падчас арышту (з яго слоў, прызнанні ў забойствах ён зрабіў пад іх ціскам) і не менш жорсткім звароце падчас знаходжання ў камеры (ізноў жа з яго слоў, пасля здарэння 16 кастрычніка ў камеры часовага ўтрымання, у якой ён знаходзіўся ў перыяд перапынкаў у судзе, канвойнікі прышпілілі яго кайданкамі да рашоткі акна). Ануфрыеў таксама падаў скаргу на тое, што не атрымвае на рукі матэрыялы па яго справе, і што 3 кастрычніка ён (як ён лічыць) па віне канвойнікаў апынуўся ў адным адсеку спецаўтамабіля з парай скінхэдаў (якія, быўшы таксама арыштаванымі, праходзілі сведкамі па яго справе), на якіх не было кайданкаў. Праведзеная праверка па факце целашкодніцтва не выявіла ніякіх парушэнняў у дзеяннях паліцыі: было ўсталявана, што кайданкі ўжываліся да Ануфрыева ў адпаведнасці з новым заканадаўствам Закона «Пра паліцыю», і што ў яго асабістай справе не было ніякіх адзнак пра патрэбу асобнага ўтрымання ад іншых зняволеных. І ўсё ж, яго адвакаты адзначалі, што праз некалькі дзён пасля арышту экспертыза зафіксавала ў Ануфрыева рану ў вобласці цемя, нанесеную датычным ударам цвёрдага тупога прадмета.
У пачатку снежня Ануфрыеву на судзе далі паглядзець відэазапіс яго сведчанняў на следчым эксперыменце, пасля чаго суддзя спытаў яго, ці пацвярджае ён іх, але Ануфрыеў аспрэчыў свае словы адносна забойства Рамана Файзуліна (з яго слоў, ён бы не змог трапіць у забітага з пнеўматыкі нават з двух крокаў), а потым аспрэчыў усе сведчанні, што зусім калі-небудзь выкарыстоўваў нож. Ануфрыеў заявіў, што ён расказваў усё гэта на следчым эксперыменце, таму што так яму загадаў следчы. Калі суддзя спытаў Ануфрыева, чаму ён пра гэта маўчаў, Ануфрыеў адказаў, што ў яго няма права голасу, а яго адвакат «як мэбля ў кабінеце сядзеў». Тады ж ён абвясціў, што пераносіў у камеры СІЗА збіццё і зневажэнні з боку сукамернікаў, а калі вырашыў памяняць адваката, яму сказалі, што рабіць гэта не варта, бо «адвакаты выцягваюць грошы» і ўсё адно яму пагражае пажыццёвае зняволенне. Таксама ён заявіў, што ў пратаколе праверкі сведчанняў на месцы, мінулай 11 красавіка (паводле іншай версіі — 4 красавіка ) 2011 года, стаіць подпіс, зроблены ад яго імя іншай асобай. Па заступніцтве дзяржаўнага вінаваўцы была прызначана почырказнаўская экспертыза, правядзенне якой даручылі Іркуцкай лабараторыі судовай экспертызы. Гэта стала адной з прычын зацяжкі судовага следства. Экспертыза прызнала, што подпіс Ануфрыева з’яўляецца сапраўдным, што выклікала мноства пярэчанняў з боку апошняга, які працягваў настойваць, што подпісы ў пратаколах пастаўлены не ім.
З пачатку суда Ануфрыеў цвёрда настойваў на сваёй недатычнасці да забойстваў (прызнаўшы віну толькі ў забойстве Пірог і Куйдзінай), спасылаючыся на тое, што матэрыяламі справы яго віна так і не была даказана. Адвакаты папрасілі суд вынесці яму апраўдальны прысуд, пры гэтым тыя два эпізоды забойстваў, у якіх ён прызнаў віну, яны ў разлік не бралі, спасылаючыся на тое, што падчас здымкі забойства Куйдзінай Ануфрыеў увесь час трымаў камеру, а ў аўдыёзапісу забойства Пірог немагчыма было ўсталяваць, што ён таксама браў там удзел. Калі Лыткін заявіў пра недатычнасць Ануфрыева да чатырох забойстваў, апошні пачаў заступнічаць пра праверку наведвання Лыткіна следчым і допыце дзяжурнага канвою. Суд адмовіў яму ў гэтым, затое задаволіў заступніцтва вінавачання — з гэтага часу «малаточнікаў» з залы суда этапавалі паасобна, выключыўшы пры гэтым іх камунікаванне адзін з адным. У сваю чаргу адвакат Лыткіна ў процівагу настойваў на скарачэнні тэрміну апошняга: замест 24 гадоў — 20.
Апошняе слова і прысуд
Недзе да кастрычніка 2013 года «малаточнікі» працягвалі заставацца ў іркуцкім СІЗА. За гэты час іх адвакаты аспрэчылі рашэнне абласнога суда ў Вярхоўным судзе РФ, дзе 3 кастрычніка адбылося слуханне апеляцыйных скаргаў, на якім рашэннем Вярхоўнага Суда тэрмін Лыткіна быў скарочаны з 24 гадоў да 20, бо быў улічаны яго непаўналетні ўзрост на момант большасці забойстваў, а прызначэнне тэрміну ў выглядзе пяці гадоў у турме было прызнана неабгрунтаваным
Пазовы
У лістападзе 2012 года выжылая Кацярына Карпава падала «Малаточнікам» пазоў на 1 мільён рублёў. Потым пазоў падалі яшчэ двое — таксама адна з выжылых ахвяр, якая ацаніла шкоду ў 800 тысяч рублёў, і сын Аляўціны Куйдзінай, які таксама ацаніў шкоду ў 1 мільён рублёў. Падчас абвяшчэння прысуду Іркуцкі абласны суд пастанавіў, што агульная сума кампенсацыі, якую павінны выплаціць «Малаточнікі», роўная 2 750 000 рублям (з іх 500 000 рублёў яны павінны выплаціць Ніне Кузьміной ). Дзяржабвінаваўца Аляксандр Шкінёў заявіў, што выплачваць кампенсацыі «малаточнікам» давядзецца са сродкаў, якія яны заробяць у турме, таму яны наўрад ці змогуць некалі разлічыцца з усімі пацярпелымі.
У турме
27 студзеня 2014 года, пасля адхілення Вярхоўным судом чарговай просьбы пра памілаванне, Ануфрыеў прыбыў у калонію «», дзе, быўшы 21-гадовым, ён быў наймалодшым зняволеным на той момант. У красавіку ў яго ўзяло інтэрв’ю валагоцкае выданне «Камсамольскай праўды», у якім Ануфрыеў даў зразумець, што зусім не раскайваецца, вінаватым сябе не лічыць і з прысудам не згодзен. Ён неахвотна пайшоў на кантакт, заявіўшы журналістам «''Вашы калегі мне дапамаглі сюды залезці. Я гляджу, вам увесь час штосьці ад мяне трэба''» і паведаміў, што будзе гаварыць з прэсай, толькі калі яму будуць плаціць за гэта. Заадно, ён дадаў, што яго сям’я распачынае розныя меры (ён адмовіўся тлумачыць, якія менавіта), дзякуючы якім ён можа атрымаць (хоць сам ён на гэта не разлічвае ), і што ў дадзены момант ён піша кнігу (не растлумачыўшы, пра што менавіта). Апроч гэтага, Ануфрыеў шырыў пра сябе тамтэйшым нагляднікам ілжывую інфармацыю, якая паказвала яго як пай-хлопчыка. У адпаведнасці з КК РФ, Ануфрыеў мае права заступнічаць пра УДВ толькі пасля адбыцця 25 гадоў пазбаўлення волі.
Лыткін, меркавана, адбывае свой тэрмін у адной з калоній Іркуцкай вобласці.
Субашы (будыйскі храм)
Храм Субашы — разбураны будысцкі храм каля ў пустыні Такла-Макан, на старажытным Шаўковым шляху, у Сіньцзяне, Заходні Кітай. Горад быў часткова раскапаны японскім археолагам графам Атані.
Іншыя вядомыя месцы паблізу — гэта, пячоры Кізілгаха, , і. Гэтыя і іншыя месцы ўздоўж Шаўковага шляху былі ўнесены ў 2014 годзе ў Спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА як аб’ект Сусветнай спадчыны «».
, скрынка з будысцкімі рэліквіямі VI—VII стагоддзяў, выяўленая ў Субашы, паказвае цэнтральнаазіяцкіх мужчын у доўгіх туніках, якія нагадваюць фрызы, зробленыя тахарамі.
«Ведзьма Субашы» — яшчэ адзін знакаміты археалагічны артэфакт, мумія жанчыны з вялізным завостраным капелюшом, якая лічыцца прадстаўніцай ранняга каўказскага насельніцтва, якое жыло ў рэгіёне прыкладна ў пачатку нашай эры.
Югі (народ)
Югі́ (саманазва югын, юган) — енісейскі народ, карэнныя насельнікі Сібіры.
Да 1960-х гг. югі разглядаліся этнографамі як паўднёвая галіна кетаў, якая насяляла рэчышчы Сым і Вялікі Дубчэс. У савецкіх перапісах насельніцтва фіксаваліся як кеты. Аднак падрабязнае вывучэнне мовы югаў дазволіла вылучыць іх у асобны этнас. Мяркуецца, што мовы кетаў і югаў адасобіліся каля 600 — 700 гадоў таму.
У перапісе насельніцтва Расіі ў 2002 г. упершыню было зафіксавана 19 югаў. У 2010 г. — толькі 1 чалавек.
Традыцыйнымі заняткамі югаў з'яўляліся рыбалоўства і паляванне. Ужывалі мяса, рыбу, дзікія расліны, пазней — вырабы з мукі. Жылі ў канічных чумах з берасцянымі ціскамі або паўзямлянках з бярвеністым каркасам, пакрытых зямлёй.
Чэмпіянат Беларусі па баскетболе сярод жанчын 2019/2020
Чэмпіянат Беларусі па баскетболе сярод жанчын 2019/2020 — 28-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па баскетболе сярод жанчын.
Мадэйра
Мадэ́йра (Madeira) — архіпелаг, размешчаны ў паўночнай частцы Атлантычнага акіяна. З’яўляецца аўтаномным рэгіёнам Партугаліі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Фуншал. Плошча — 801 км². Насельніцтва (2011 г.) — 267 938 чал.
Гісторыя
Востраў быў адкрыты яшчэ фінікійцамі, але не быў заселены. Засяленне пачалося пасля партугальскіх экспедыцый у 1418 і 1420 гадах. У гэтыя гады тут з’явіліся плантацыі цукровага трыснёгу.
З 1580 года да 1640 года Мадэйра разам з усёй Партугаліяй уваходзіла ў склад Іспаніі. У 1801 годзе і з 1807 года да 1814 года знаходзілася пад брытанскай уладай.
У 1922 годзе на Мадэйры правёў апошнія месяцы свайго жыцця Карл I Габсбург, апошні імператар Аўстра-Венгрыі.
У 1976 годзе Мадэйра атрымала статус аўтаномнага рэгіёна.
Геаграфія
Архіпелаг мае вулканічнае паходжанне, знаходзіцца недалёка ад паўночнага ўзбярэжжа Афрыкі, на поўнач ад Канарскіх астравоў. Архіпелаг утрымлівае астравы Мадэйра (741 км²), Порту-Санту (42,5 км²) і некалькі астравоў Дэзерташ. Агульная плошча складае 801 км².
Паверхня астравоў гарыстая. Самая высокі пункт — гэта Піку Руйву на востраве Мадэйра (1861 м).
На астравах вырошчваюцца вінаград, цукровы трыснёг, садавіна і гародніна. Развіццё атрымала і рыбалоўства. Сусветную вядомасць атрымалі віны Мадэйры. Астравы з’яўляюцца вельмі прыцягальнымі для турыстаў.
Клімат міжземнаморскі мяккі. Сярэдняя тэмпература вагаецца ад 16 °C да 22 °C. Частка паверхні астравоў пакрытая субтрапічнымі лясамі (лясы Мадэйры ўнесены ў Спіс Сусветнай Спадчыны ЮНЕСКА).
NGC 2568
NGC 2568 (іншыя абазначэнні — OCL 727, ESO 370-SC5) — рассеянае скопішча ў сузор’і Карма.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
IC 5176
IC 5176 — галактыка тыпу SBbc (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Тукан.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Пячоры Кізілгаха
Пячоры Кізілгаха  — будыйскія храмы ў пячорным комплексе, 112 штучных пячорах, высечаных у скалах, паблізу горада, Сіньцзян, Кітай. Роспісы ў пячорах адносяцца да V стагоддзя нашай эры.
Іншымі вядомымі славутасцямі паблізу з’яўляюцца, , , храм Субашы і.
Генадзь Уладзіміравіч Пятровіч
Генадзь Уладзіміравіч Пятровіч (нар., в. Дусаеўшчына, Капыльскі раён, Мінская вобласць) — беларускі спявак (бас). Заслужаны артыст Беларусі (1971).
Біяграфія
Скончыў у 1967 годзе Мінскае музычнае вучылішча імя М. І. Глінкі. З 1952 года ў Дзяржаўным народным хоры Беларусі. У 1954—1995 гадах артыст хору Нацыянальнага акадэмічнага тэатра оперы Беларусі.
Восаўскі сельсавет (Бабруйскі раён)
Во́саўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бабруйскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Восава.
Гісторыя
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Бабруйскага 1-га раёна Бабруйскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Бабруйскага раёна Бабруйскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Бабруйскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Бабруйскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Магілёўскай вобласці. 11 красавіка 1960 года да сельсавета далучана частка скасаванага Рымавецкага сельсавета (10 населеных пунктаў: Баяршчына, Глуша, Дойнічава, Забудзькі, Ляды, Пакроўка, Рубяжы, пасёлак спіртазавода Дойнічы, Слабада і Сцефанполь). У склад Восаўскага сельсавета ўваходзілі да 1967 года вёскі Аляксандраўка, Заніўе, Старое Сяло, Палоскі, Баранавічы 1, Баранавічы 2, хутар Ляды, да 1977 года — пасёлак Рубяжы, да 1980 года — вёскі Канстанцінаўка, Юзафін, пасёлкі Восава, Навасёлкі, Падверб’е. 23 снежня 2011 года скасаваны вёскі Віктараўка і Яленаўка. 20 лістапада 2013 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Глушанскага (7 населеных пунктаў: вёскі Баркі, Глуша, Дойнічава, Забудзькі, Навасёлкі, Пакроўка, Слабада) і Гарбацэвіцкага (10 населеных пунктаў: вёскі Бабоўе, Банёўка, Баранавічы 1, Баранавічы 3, Восава, Зарэчча, Міхайлаўшчына, Прагрэс, Старынкі і Ясень-Каменка) сельсаветаў.
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1037 чалавек, з іх 89,1 % — беларусы, 7,7 % — рускія, 1,1 % — украінцы.
Склад
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 17 населеных пунктаў.
Сцяг Баранавічаў
Сцяг Бара́навічаў — адзін з сімвалаў Баранавічаў разам з гербам.
Праект герба і сцяга Баранавічаў ухвалены пастановаю Баранавіцкага гарадскога савета дэпутатаў ад 30 лістапада 2012 года № 144 і мае станоўчую выснову геральдычнай экспертызы.
Афіцыйнае апісанне
Сцяг горада Баранавічы ўяўляе сабой прамавугольнае палотнішча ў суадносінах 1:2, якое складаецца з дзвюх гарызантальных роўнавялікіх палосак: верхняй — зялёнага і ніжняй — чырвонага колеру, па цэнтру пярэдняга боку якога знахоціцца выява герба горада Баранавічы. .
Легенда
На афіцыйных геральдычных сімвалах — гербе і сцягу Баранавічаў знаходзіцца залаты паравоз, які з'яўляецца сімвалам узнікнення і развіцця горада. Заснаванне гораду Баранавічы звязана з будаўніцтвам Маскоўска-Брэсцкай чыгункі (Аляксандраўскай чыгункі), якая пачала працаваць у 1871 годзе. Каля станцыі і дэпо ўзнікла паселішча, якое налічвала ў 1880 годзе каля 1.5 тыс. жыхароў. Будаўніцтва і далейшае развіццё чыгунікі стала штуршком да нараджэння і развіцця горада. Шэсцерня на зялёным фоне сімвалізуе сучаснае развіццё прамысловасці ў горадзе ў сучасным часе.
Абай (Егіндыкольскі раён)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 506 чалавекі (255 мужчын і 251 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 170 чалавекі (94 мужчыны і 76 жанчын).
Ханка (возера)
Ха́нка — возера на Далёкім Усходзе на мяжы Прыморскага края Расіі і Кітая.
У возера ўпадаюць 16 рэк, выцякае рака Сунгача, прыток Усуры.
Возера багата рыбай.
Дом афіцэраў (Санкт-Пецярбург)
Дом афіцэраў Заходняй ваеннай акругі ў Санкт-Пецярбургу — помік архітэктуры, пабудаваны ў 1895—1898 гадах В. К. Гаўгерам і А. Д. Данчанкам.
Першапачатковы праект быў выкананы архітэктарамі А. І. фон Гогенам і М. А. Івановым. Адрас: Ліцейны праспект, 20 / Кірачная вул., 1.
Да 1828 года на рагу вуліцы Кірачнай і Ліцейнага праспекта знаходзілася прыёмная графа А. А. Аракчэева. Фактычна гэты будынак займала Уласная Яго Імператарскай Вялікасці канцылярыя. Сучасны будынак узведзены ў рускім стылі спецыяльна для Афіцэрскага сходу, заснаванага указам Мікалая II вясной 1898 года.
Свята-Дабравешчанская царква (Забрэззе)
Свята-Дабравешчанская царква — праваслаўны храм у в. Забрэззе Валожынскага раёна Мінскай вобласці.
Гісторыя
У цэнтры вёскі. Пабудавана ў 1866 г. з бутавага каменю. Царкоўны пагост акаймаваны бутавай агароджай з брамай на восі царквы.
Архітэктура
Помнік архітэктуры сінадальнага накірунку рэтраспектыўна-рускага стылю. Храм сіметрычна-восевай аб'ёмна-прасторавай кампазіцыі. Складаецца з 4 частак: двух'яруснай вежы-званіцы (васьмярык на чацверыку), нізкага бабінца, асноўнага кубападобнага аб'ёму і пяціграннай апсіды. Квадратны ў плане асноўны аб'ём накрыты чатырохсхільным дахам з макаўкай у завяршэнні, над гранёным шатром званіцы — таксама макаўка. На фоне бутавай муроўкі сцен (таўшчыня 1,3 м) вылучаюцца атынкаваныя вуглавыя лапаткі, просты карніз, ліштвы здвоеных лучковых аконных праёмаў. Кілепадобнымі ліштвамі аздоблены арачныя праёмы 2-га атынкаванага яруса званіцы. Галоўны ўваход вырашаны прамавугольным парталам з двухсхільным дашкам на фігурных кранштэйнах над ганкам. Унутраная прастора перакрыта плоскай столлю.
Тарнобжаг
Тарнобжаг (Tarnobrzeg) — горад на правах павета ў Польшчы, на рацэ Вісла. Уваходзіць у склад Падкарпацкага ваяводства, адміністрацыйны цэнтр Тарнабжэгскага павета (не ўваходзіць у яго склад). Цэнтр здабычы і перапрацоўкі серы.
Адлегласць па прамой паміж гарадамі Тарнобжаг — Мінск 535 км, да Варшавы — 190 км.
Насельніцтва — 48 104 жыхароў (2014 год).
3 (лік)
3 (тры) – трэці па парадку натуральны лік.
Аляксей Мікалаевіч Касыгін
Аляксе́й Мікала́евіч Касы́гін (Алексей Николаевич Косыгин,  — ) — савецкі дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
Аляксей Касыгін нарадзіўся ў горадзе Санкт-Пецярбургу ў 1904 годзе ў сям’і рабочых. Быў прызваны ў Чырвоную Армію падчас Грамадзянскай вайны, а пасля дэмабілізацыі ў 1921 годзе Касыгін працаваў у Сібіры ў якасці інструктара спажывецкай кааперацыі. Вярнуўся ў Ленінград і ў пачатку 1930-х гадоў. У час Вялікай Айчыннай вайны быў членам Дзяржаўнага камітэта абароны, дзе адказваў за перамяшчэння савецкай прамысловасці з тэрыторый, якія былі пад пагрозай захопа нямецкімі войскамі. З 1948 года займаў пасаду міністра фінансаў на працягу года, а пазней, з 1949 па 1953, пасаду міністра лёгкай і харчовай прамысловасці. Быў выдалены І. Сталіным з Палітбюро ў 1952 годзе.