cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сібірская язва
Этымалогія
Сібірская язва, вядомая са старажытнасці пад назвамі «свяшчэнны агонь», «персідскі агонь» і інш., неаднаразова ўзгадвалася ў творах антычных і ўсходніх пісьменнікаў і вучоных. Падрабязнае апісанне клінікі гэтай хваробы было зроблена французскім урачом Маранам у 1766 г. У беларускую мову назва хваробы трапіла з часоў Расійскай імперыі - рускі ўрач Андрэеўскі (1788 г.) апісаў у сачыненні «Аб сібірскай язве» буйную эпідэмію гэтай інфекцыі ў Заходняй Сібіры, а ў вопыце самазаражэння выявіў ідэнтычнасць сібірскай язвы жывёл і чалавека і даказаў магчымасць перадачы яе ад жывёл чалавеку.
Біфштэкс
Біфштэкс (ад beef (ялавічына) + steaks (кавалкі)), стэйк-філе — страва са смажанай ялавічыны, першапачаткова адзін з відаў стэйка, стэйк з галаўной часткі выразкі. Часта сустракаецца такі падвід біфштэксу як сечаны (часцяком прапушчаны праз мясарубку) біфштэкс, які з'яўляецца прататыпам катлеты. Біфштэксы таксама класіфікуюць на прапечаныя і «з крывёй». У Брытаніі традыцыйна часта падаецца з ёркшырскім пудынгам, а ў ЗША як частка гамбургера, ці іншага бутэрброда.
У ЗША біфштэкс часта падрыхтоўваецца на грылі і нярэдка з суцэльнага кавалка ялавічыны (гл. барбекю), а біфштэкс з сечанага мяса, якое было прыгатавана на грылі, завецца салісбурскім ці гамбургскім, а смажанае ў кляры — стэйк, смажаны «па-курынаму» ці стэйк, смажаны вяскова.
Аляксей Іванавіч Шуба
Аляксей Іванавіч Шу́ба (—) — дзеяч медыцыны, адзін з арганізатараў лячэбна-прафілактычнай дапамогі ў БССР. Герой Сацыялістычнай працы (1969). Заслужаны ўрач БССР (1948). Удзельнік савецка-фінляндскай і Вялікай Айчыннай войнаў.
Біяграфія
А. І. Шуба нарадзіўся ў вёсцы Падарэссе (зараз у Мінскай вобласці Беларусі). Быў батраком, працаваў у калгасе. У 1930 годзе быў абраны старшынёй калгаса, у 1934 годзе скончыў рабфак у Бабруйску. У 1939 годзе скончыў Мінскі медыцынскі інстытут і працаваў галоўным урачом раённай бальніцы ў Старых Дарогах. З восені 1939 года на службе ў Чырвонай Арміі — начальнік санітарнай службы стралковага палка. Удзельнік Удзельнік савецка-фінляндскай вайны. У пачатку Вялікай Айчыннай вайны, у верасні 1941 г. трапіў у палон, адкуль збег і застаўся ў тыле ворага на радзіме. Са снежня 1941 года арганізатар і кіраўнік Старадарожскай падпольнай партыйна-камсамольскай арганізацыі і першай партызанскай групы ў раёне. З 1942 года — камандзір партызанскага атрада «Народныя мсціўцы», у сакавіку 1943 — ліпені 1944 — камандзір 100-й партызанскай брыгады «Смерць фашызму» імя С. М. Кірава. Пасля вызвалення Старадарожскага раёна ад захопнікаў А. І. Шуба займаўся аднаўленнем медыцынскіх устаноў, у т.л. паліклінікі і бальніцы ў Старых Дарогах. З 1944 г. на пасадзе загадчыка аддзела аховы здароўя Выканкама Мінскага гарадскога Савета дэпутатаў. З 1950 года ў Мінскім медыцынскім інстытуце. З лютага 1952 г. А. І. Шуба на пасадзе галоўнага ўрача 1-й гарадской клінічнай бальніцы Мінска.
Памяць
Імя А. І. Шубы занесена ў Кнігу Народнай Славы Старадарожскага раёна. Яго імем названыя школа ў вёсцы Падарэссе Старадарожскага раёна і вуліца ў аграгарадку Асавец Любанскага раёна Мінскай вобласці. 8 ліпеня 2010 г. на будынку галоўнага корпуса 1-й клінічнай бальніцы Мінска адкрыта мемарыяльная дошка.
Мангышлакскі заліў
Мангышлакскі заліў — заліў у паўночна-ўсходняй частцы Каспійскага мора, размешчаны паміж паўвостравамі Мангышлак і Бузачы. У глыбіні заліва вылучаюць невялікія залівы Сарыташ і Кочак. У заходняй частцы заліва размешчана група Цюленьіх астравоў.
Памеры заліва: даўжыня - каля 100 км, шырыня каля ўваходу - каля 70 км. Глыбіня 10-12 м. Бераг паўднёвай часткі заліва высокі і абрывісты, у той час як усходні - нізінны. У зімовы час заліў звычайна замярзае.
Мікалаеўшчына (Стаўбцоўскі раён)
Мікала́еўшчына (, Миколаевщина) — вёска ў Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці, на рацэ Нёман. Уваходзіць у склад Мікалаеўшчынскага сельсавета. 652 жыхары (2009 г.). Знаходзіцца за 12 км на паўднёвы ўсход ад Стоўбцаў.
Гісторыя
Упершыню Мікалаеўшчына згадваецца ў сярэдзіне XVI стагоддзя як уладанне Осцікавічаў. Сваю назву паселішча атрымала, відаць, ад імя Мікалая Осцікавіча. У 1555 годзе Мікалаеўшчыну набыў Л. Свірскі. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай (1565—1566) мясцовасць увайшла ў склад Менскага павета Менскага ваяводства.
У 1596 годзк Мікалаеўшчына перайшла ў валоданне М. К. Радзівіла «Сіроткі», які далучыў яе да Нясвіжскай ардынацыі. У гэты час вёска мела 17 двароў, карчму, бровар, прыстань. На мяжы XVI—XVII стагоддзяў паселішча атрымала статус мястэчка. У 1617 годзе сядзібу Яна Радзівіла ў Мікалаеўшчыне наведаў каралевіч і вялікі княжыч Уладзіслаў. Станам на 1628 год у мястэчку было 5 вуліц (Сверынаўская або Уздзенская, Дворная, Мастовая, Мінская, Тыльная), 114 двароў, касцёл, ратуша, гасціны двор, рынак, млын, верф (сточня), 13 складоў для тавараў. У 1652 годзе маршалак вялікі Аляксандр Людвік Радзівіл заснаваў тут касцёл Яна Хрысціцеля. У часы Трынаццацігадовай вайны ў 1664 Мікалаеўшчыну знішчылі маскоўскія захопнікі. Станам на 1669 год у мястэчку было толькі 20 двароў, на 1700 год — 63, на 1777од г — 62. У гэты час праз Нёман узвялі драўляны Калінавы мост даўжынёй у адну вярсту з чвэрцю.
У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Мікалаеўшчына апынулася ў складзе Расійскай імперыі, у Мінскім павеце Мінскай губерні. У XIX стагоддзі статус паселішча панізілі да сяла. Па здушэнні нацыянальна-вызваленчага паўстання ў 1867 годзе расійскія ўлады гвалтоўна перарабілі тутэйшы касцёл на праваслаўную царкву. У 1882 годзе каля Мікалаеўшчыны ў засценку Акінчыцы нарадзіўся Канстанцін Міцкевіч (Якуб Колас). Паводле вынікаў перапісу (1897) у мястэчку быў 141 двор, царква, карчма, крама, у пачатку XX стагоддзя — 168 двароў. 9 ліпеня 1906 года ў Мікалаеўшчыне адбыўся нелегальны з’езд настаўнікаў Мінскай губерні. З’езд быў разагнаны паліцыяй, за ўдзел у ім звольнілі 13 настаўнікаў, сярод іх К. Міцкевіча (Якуба Коласа), А. Сянкевіча, І. Фёдарава (Янку Маўра) і інш.
Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) Мікалаеўшчына апынулася ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Стаўбцоўскім павеце Навагрудскага ваяводства. Станам на 1921 год у мястэчку было 164 двары.
У 1939 годзе Мікалаеўшчына ўвайшла ў БССР, дзе 12 кастрычніка 1940 года зрабілася цэнтрам сельсавета Стаўбцоўскага раёна. Статус паселішча панізілі да вёскі. 3 1970 года тут працуе турыстычная база «Высокі Бераг», з 1972 года — Коласаўскі дзяржаўны заказнік. Станам на 1997 год у вёсцы было 360 двароў, на 1 студзеня 2004 года — 309 двароў.
Інфраструктура
У Мікалаеўшчыне працуюць сярэдняя школа, дашкольная ўстанова, бібліятэка, пошта.
Авіяўдар па Агбе
20 кастрычніка 2021 года Ваенна-паветраныя сілы Эфіопіі падчас Тыграйскага канфлікту нанеслі авіяўдар па невялікім мястэчку Агбе (раён Танкуа Мілаш, рэгіён Тыграй). Паводле звестак урада Эфіопіі, налёт быў здзейснены на склад цяжкай артылерыі САТ. Гэтая бамбардзіроўка адбылася ў той час, калі ўрадавая армі знаходзілася пад ціскам паўстанцаў у раёне Дэсэ.
Зарад
Зарад:
Тахіны
Тахіны, вожыка-мухі, мухі-скаралёткі (Tachinidae) — шматлікае паўсюдна распаўсюджанае сямейства караткавусых двухкрылых насякомых, якое ўключае ў сябе больш за 8200 вядомых відаў. Лічынкі большасці відаў — унутраныя паразітоіды насякомых.
Апісанне
Даўжыня цела прадстаўнікоў сямейства 3-20 мм. Цела пакрыта шчацінкамі (адсюль другая назва). Форма брушка яйкападобная або конусападобная. Брушка складаецца з 4 кольцаў. Апошні члянок вусікаў сціснуты з бакоў. Імага актыўныя ў сонечнае цёплае надвор'е і часта сустракаюцца на кветках раслін, дзе сілкуюцца нектарам. Для некаторых відаў уласцівы змрочны перыяд актыўнасці.
Мануэль Вісентэ Маса
Мануэль Вісентэ Маса (Manuel Vicente Maza;, Буэнас-Айрэс — , Буэнас-Айрэс) — аргенцінскі адвакат і палітык-федэраліст, губернатар Буэнас-Айрэса, быў забіты пасля няўдалага замаху на Хуана Мануэля дэ Росаса.
Біяграфія
Калі Росас вярнуўся да ўлады, Маса граў важную ролю ва ўрадзе апошняга. На сустрэчы з Хасэ Марыяй Пасам у Кордаве Маса суправаджаў Росаса, калі на таго быў здзейснены замах. У 1832 годзе, калі Росас выйшаў у адстаўку, Маса стаў галоўным міністрам Хуана Рамона Балькарсэ, але за год ён прыняў удзел у руху, які патрабаваў адстаўкі Балькарсэ. Пасля гэтага ён таксама займаў пасады ва ўрадзе Хуана Хасэ В’ямонтэ.
Вожычнік
Вожычнік — шматзначны тэрмін
Блужа (аграгарадок)
Блу́жа (, Блужа) — аграгарадок у Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Блужскага сельсавета. Месціцца за 12 км на паўднёвы ўсход ад Мар’інай Горкі, за 66 км ад Мінска, чыгуначны прыпынак Майскі, на рацэ Сіняўка.
Ранняя гісторыя
У канцы XIV стагоддзя палову Блужы атрымаў як выслугу князь Андрэй Васілевіч, які загінуў у бітве на Ворскле (1399), а пасля трымалі яго беспатомныя нашчадкі, другую палову Блужы трымаў пан Румбольд Валімунтавіч. Палова нашчадкаў князя Андрэя, як вымарачная адышла да вялікага князя Вітаўта, які 19 красавіка 1411 года перадаў яе Віленскаму капітулу ў абмен на іншыя маёнткі. У 1567 годзе сяло ў Менскім павеце Менскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага.
У 1714 годзе блужскія землі належалі Лявону Замайскаму, а ў 1725 годзе ўладальнікамі былі Адам і Аўгусціна Троські.
У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай 1793 года тэрыторыя апынулася ў складзе Расійскай імперыі. Цэнтр праваслаўнага прыходу, у Пухавіцкай воласці Ігуменскага павета Мінскай губерні.
У 1795 годзе землі Ігуменскага графства «былі наданы генерал-маёру Папову (які пасля быў дзейсным стацкім саветнікам) з колькасцю 1175 душ з усімі належалымі таму маёнтку землямі і ўгоддзямі 28 356 дзесяцін 1599 сажняў, у тым ліку вёска Блужа».
У 1832 годзе ў Блужы ўжо новыя ўладальнікі — Пётр і Тэафілія Завадскія. Пры Тэафіліі ў 1844 годзе на землях Беларусі праводзілі інвентарную рэформу, тады ж быў складзены інвентар маёнтка Блужа. Маёнтку Блужа належалі вёскі: Падосава — 22 двары, Берлеж — 32, Бабы — 12, Арэшкавічы — 16, Слабодка — 8, Суцін — 15, агулам 105 цяглых двароў. У маёнтку жылі дваровыя людзі — 10 сямей: Баешкі, Галавінчыкі, Кульбіцкія, Прановічы, Палазнікі, Міклушы, Кавалевічы, Шаўцовы.
У другой палове XIX стагоддзя маёнтак выкупіў Юльян Булгак. У 1869 годзе адкрыта народнае вучылішча. У 1879 г. праваслаўнай царкве належала 100 дзесяцін зямлі, прыход налічваў каля 1600 чалавек. Распаўсюджаны бандарныя, цяслярскія і перавозныя промыслы. У 1886 годзе ў народным вучылішчы займаліся 36 хлопчыкаў і 9 дзяўчынак, настаўніцай працавала Ганна Дарафеева. У 1900 годзе — 45 вучняў (сярод іх 2 дзяўчынкі), іх вучыў настаўнік Васіль Макарэня.
У 1890 годзе пабудавана Успенская царква, будынак для школы. У 1897 годзе ў сяле (яно ж Падвосаў) было народнае вучылішча, хлебазапасны магазін, піцейны дом, царква, побач маёнтак (ён жа Гародна).
У 1917 годзе адбыліся хваляванні, сяляне захапілі сенажаці. Апошні ўладальнік маёнтка — Б. Булгак.
Найноўшы час
З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы (Мінская акруга ГУУЗ).
З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР. Маёмасць маёнтка нацыяналізаваная. На базе народнага вучылішча створана школа 1-й ступені, у якой 1922 годзе займаліся 54 вучні.
З 20 жніўня 1924 года цэнтр сельсавета Пухавіцкага раёна Менскай акругі (да 26 ліпеня 1930), з 20 лютага 1938 года ў Менскай вобласці.
У пачатку 1930-х праведзена прымусовая калектывізацыя, створаны калгас «Чырвоны кастрычнік», працавала кузня.
У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да 3 ліпеня 1944 года вёска пад акупацыяй Германіі. У ваколіцах вёскі дзейнічала савецкае падполле.
У 1966 годзе да Блужы была далучана вёска Бабы. У 1970 годзе цэнтр калгаса «1 Мая». 29 студзеня 2010 года вёска ператворана ў аграгарадок.
Котлін
Котлін — расійскі востраў у Балтыйскім моры, на якім размешчаны Кранштат. Плошча каля. Востраў злучаны з мацерыковай часткай дамбай.
Трэк (ядзерная фізіка)
Трэк — вобласць іанізацыі, якую пакідае за сабой хутка зараджаная часціца ў рэчыве.
Трэкі выкарыстоўваюцца для дэтэктавання ядзерных часціц. Звычайна для ідэнтыфікацыі часціц трэкі даследуюцца ў магнітным полі, у якім зараджаныя часціцы рухаюцца па спіралі. Радыус спіралі залежыць ад адносін зараду часціцы да яе масы (удзельнага электрычнага зараду).
Трэкі фіксуюцца ў фотапласцінках з тоўстым эмульсійным слоем, камерах Вільсана, пузырковых камерах.
Фунт Вострава Мэн
Фунт Вострава Мэн (Punt Manninagh, Manx pound) — грашовая адзінка Вялікабрытаніі і вострава Мэн. Выпускаюцца урадам вострава Мэн. 1 Мэнскі фунт = 100 пенсаў. Сімвал: £ (Libra — Мэнскі фунт), банкаўскі код: IMP (Isle of Men Pound). У звароце знаходзяцца банкноты ў 1, 5, 10, 20, 50 фунтаў; манеты ў 1, 2, 5, 10, 20, 50 пенсаў, 1, 2, 5 фунтаў.
Гісторыя
Першыя манеты вострава Мэн былі выпушчаныя у 1668 годзе купцом з Дугласа Джонам Мюрэем, яны былі роўныя брытанскім аналагам. Пенсы Мюрэя сталі Законным плацежным сродкам ў 1679 г. па рашэнні Тынвальда разам з манетамі Брытаніі. На пенсах Мюрэя ўпершыню з’явіўся трыскеліён і нацыянальны дэвіз: Quocunque Gesseris Stabit, які ў пачатку XVIII стагоддзя быў зменены на Quocunque Jeceris Stabit (Як ні кінеш, будзе стаяць).
NGC 2934
NGC 2934 (іншыя абазначэнні — NPM1G +17.0268, PGC 1523531) — галактыка ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Авіяўдары па Мэкэле (2021)
У перыяд з 18 па 28 кастрычніка 2021 года Ваенна-паветраныя сілы Эфіопіі, падчас «апошняга наступлення» ў Тыграйскім канфлікце, здзейснілі серыю авіяўдараў па горадзе Мэкэле. Падчас бамбардзіровак 14 чалавек загінулі (1 супрацоўнік Mesfin Industrial Engineerin і 3 непаўналетнія жыхары горада, 10 невядомых), яшчэ 29 чалавек атрымалі раненні.
Бамбардзіроўкі
18 кастрычніка ўрадавая авіяцыя нанесла два ўдары па горадзе. Першая бамбардзіроўка адбылося на ўскраіне горада каля цэментнага завода, дзе загінулі трое непаўналетніх. Другі ўдар быў нанесены па цэнтральных раёнах каля гасцініцы «Планета». Гатэль і бліжэйшыя будынкі, у тым ліку прадпрыемства Mesfin Industrial Engineering, атрымалі пашкоджанні. Адзін інжынер загінуў. Яшчэ дзевяць чалавек атрымалі раненні.
Таксама бамбардзіроўкам падвергнуўся мясцовы рынак.
Самалёты наносілі ўдары з вялікай вышыні, бо ў горадзе дзейнічала супрацьпаветраная абарона паўстанцаў.
20 кастрычніка Mesfin Industrial Engineering зноў падвергнулася авіяўдару.
21 і 22 кастрычніка бамбардзіроўкі працягваліся. Гэтым разам пад удар трапіў галоўны кампус універсітэта Мэкэле і аэрапорт. Падчас бамбёжкі на ўзлётна-пасадачную паласу сядаў самалёт гуманітарнай місіі ААН. Дыспетчарская вышка аэрапорта змагла своечасова праінфармаваць пілотаў, каб рэйс вярнуўся ў Адыс-Абебу без пашкоджанняў. Пасля гэтага ААН адмяніла далейшыя гуманітарныя рэйсы ў Мэкэле.
28 кастрычніка ўлады аднаўляюць авіяналёты. Паводле заявы ўрадавай інфармацыйнай службы, ударам падвергнулася прадпрыемства Mesfin Industrial Engineering, якое абслугоўвала вайсковую тэхніку САТ. Між тым тэлебачанне Тыграя перадало, што бамбардзіроўка прыйшлася па жылым раёне паблізу каледжа. Тэлеканал Tigrai TV прадэманстраваў кадры авіяўдару, на які наносіць беспілотны лятальны апарат. Паведамлялася пра 10 загінулых, яшчэ 20 паранены.
Ідэнтыфікаваныя ахвяры
Ідэнтыфікаваны трое забітых 18-га чысла дзяцей, гэта два браты і іх стрыечны брат: Місгана Лілай Нігусе (12 гадоў), Абель Лілай Нігусэ (14 гадоў), Медхані Хадгу (9 гадоў). Інжынэр Зэмарыям Кідане (32 года), які працаваў на кампанію Mesfin Industrial Engineering, быў цяжка паранены і памёр ад ран 22-га.
Казарожка
Казарожка — шматзначны тэрмін
Камзол
Камзол (фр. camisole — кофта) — мужчынскае адзенне (воінскае або прыдворнае), пашытае ў талію, даўжынёй да каленяў, часам без рукавоў, са стаячым або адкладным каўняром, апраналі пад. З’явіўся ў Францыі ў 1-й палове XVII стагоддзя; ў XVIII стагоддзі атрымаў распаўсюджванне ў іншых краінах Заходняй Еўропы, а таксама ў Расійскай імперыі (з увядзеннем заходнееўрапейскага касцюма сярод ). Камзол рабіўся з сукна, шоўку, аксаміту, упрыгожваўся вышыўкай, галунамі, гузікамі. У XVII стагоддзі насілі пад камзол даспехі, пазней сталі насіць ужо без іх, пакінуўшы толькі жалезны каўнер, які пераходзіў у. Камзолам у нацыянальным касцюме башкіраў, татар (камзул), казахаў (қамзол) называецца жаночае адзенне без рукавоў, складовая частка нацыянальнага касцюма. Камзол шыюць з аднатоннай, часам каляровай шчыльнай тканіны (аксаміту, шоўку, атласу і г д.), падол і бакавіны арнаментуюць аплікацыяй, вышыўкай. Зашпільваецца спераду на таліі, часам падпяразваецца рамянём. Колеру і спосабу арнаментацыі надаецца пэўнае значэнне. Вылучаюць камзол незамужніх дзяўчат, нявестак, шматдзетных маці і г. д. ). У кіргізаў камзолам (кемсел) называлася мужчынская і жаночая безрукаўная вопратка, кроенная ў талію.
Камзол з’яўляўся таксама прадметам ваеннай формы, якая насілася пад (у рускай мове звычайна называецца кафтан); у Расіі ўведзены пры Пятры I, выкарыстоўваўся ў гэтай якасці да канца XVIII стагоддзя.
Avito
Avito — інтэрнэт-сэрвіс для размяшчэння аб’яў аб таварах, нерухомасці, вакансіях і рэзюмэ на рынку працы, а таксама паслугах ад прыватных асоб і кампаній, які займае другое месца ў свеце і першае у Расіі сярод онлайн-класіфайдаў. Тавары, прапанаваныя да продажу на Avito, могуць быць новымі і былымі ў выкарыстанні. У верасні 2021 года на Avito было змешчана амаль 80 млн актыўных аб’яў.
Avito з’яўляецца часткай OLX Group, якая належыць нідэрландскай кампаніі Prosus (еўрапейскае падраздзяленне Naspers), якая аб’ядноўвае сайты аб’яў у розных краінах свету. У Расіі кампанія дзейнічае праз ТАА «КЕХ еКоммерц», галаўны офіс якога размешчаны ў Маскве. Колькасць персаналу на верасень 2021 года складае больш за 2500 чалавек.
Лукомская ГЭС
Лукомская ГЭС — малая гідраэлектрастанцыя ў в. Рудніца Чашніцкага раёна Віцебскай вобласці, размешчаная на рацэ Лукомка. Пабудаваная ў 1951. Вызначаная магутнасць 300 кВт. Адноўленая і рэканструяваная, 1-я чарга (аднаўленне) — 150 кВт (1999), 2-я чарга (будаўніцтва) — 150 кВт (2000). Работы выконвалі ТАА «Лукомльэнергамантаж» і ТАА «Малая энергетыка».
На Лукомльской ГЭС ужо некалькі гадоў (2009) вядуць барацьбу з малюскам дрэйсенай, які з’явіўся адносна нядаўна і засмечвае трубы, па якіх сцякае вада.
Мангышлак
Паўвостраў Мангышла́к (Маңғыстау түбегі) — паўвостраў на ўсходнім узбярэжжы Каспійскага мора ў Казахстане. Такую ж назву носіць плато на паўвостраве, якое на ўсход пераходзіць ў плато Усцюрт. У паўночнай частцы Мангышлака вылучаецца паўвостраў Бузачы, абмываемы водамі Мангышлакскага заліва, а таксама заліваў Мёртвы Култук і Кайдак. На тэрыторыі паўвострава размяшчаецца Мангістауская вобласць Казахстана. Тэрыторыя - 165 642 км². Насельніцтва (2013 г.) - 575,9 тыс. чал.
Геаграфія
Паўвостраў Мангышлак месціцца на захадзе Казахстана, амываецца водамі Каспійскага мора. Даўжыня з поўначы на поўдзень болей за 288 км. Належыць да Туранскай пліты, фундамент якой ляжыць на глыбіні 7 - 12 км. Сучасная паверхня ў значнай ступені складзена асадкавымі пародамі, што фарміраваліся ў эпоху, калі тэрыторыя паўвострава ўяўляла дно старажытнага мора. Яе падняцце пачалося 67 - 65 млн гадоў таму. Канчаткова паўвостраў вызваліўся з-пад вады болей за 3 млн гадоў таму.
Геалагічная будова адрозніваецца вялікай кантраснасцю тэктанічных рухаў, наяўнасцю разломаў, прагінаў і ўзняццяў, што абумовіла разнастайнасць рэльефа паверхні. Узбярэжжа знаходзіцца ніжэй за ўзровень акіяна, спярэшчана шматлікімі марскімі залівамі. Нізінная раўніна Бузачы аддзелена ад асноўнай часткі раўніннага Магышлака гарамі Каратау і Актау. Найвышэйшы пункт — гара Бесшокы (556 м). У раўніннай частцы сустракаюцца глыбокія западзіны. Самая глыбокая з іх — Карагіе (-132 м).
Значныя тэрыторыі заняты палынова-саланчаковымі пустынямі з лапінамі хмызняковай расліннасці на бурых глебах. Адкрытых прэсных вадаёмаў няма.
Карысныя выкапні:
Клімат
Клімат умераны кантынентальны. Сярэдняя тэмпература студзеня — ад -3 °C да -4 °C, ліпеня — ад 26 °C да 27 °C. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — 100 - 160 мм. На поўначы ападкаў выпадае больш, чым на поўдні.
Прырода
Нягледзячы на пустынныя ландшафты і засушлівы клімат, флора і фаўна Мангышлака даволі разнастайныя. Налічваецца каля 300 відаў раслін. Жывёльны свет прадстаўлены 100 відамі птушак, у тым ліку фламінга, сапсанам, стэпавым арлом, крачуном, беркутам і інш. Сярод сысуноў вылучаюцца муфлон, джэйран, каракал, чаротавы кот, медаед, гепард і г. д. Шмат паўзуноў. На ўзбярэжжы ўлетку з'яўляюцца каспійскія цюлені.
Гісторыя
Росквіт эканомікі і культуры Мангышлака адбыўся ў сярэднявечча, што было абумоўлена развіццём міжнародных гандлёвых сувязяў, дзе Мангышлак з'яўляўся прамежкавым пунктам на доўгіх шляхах сухапутных і марскіх караванаў. У гэты перыяд на паўвостраў перасяляюцца прадстаўнікі розных цюркскіх народаў — какцюркаў, агузаў, куманаў, пазней — туркменаў, нагайцаў, казахаў, узбекаў. У XVII ст. Мангышлакам кароткі час валодалі калмыкі. Кліматычныя змены, што спрыялі пахаладанню і далейшаму апустыньванню, а таксама ўсталяванне марскіх шляхоў паміж Еўропай і Паўднёвай Азіяй прывялі да заняпаду караваннага гандлю.
Віктар Сяргеевіч Смародзін
Віктар Сяргеевіч Смародзін (нар., Крупкі, Мінская вобласць) — беларускі спецыяліст у галіне матэматычнага мадэлявання, лікавых метадаў і комплексаў праграм. Доктар тэхнічных навук (2010), кандыдат фізіка-матэматычных навук (1989), прафесар.
Біяграфія
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Матэматыка», 1976; дактарантура, 2008). Працуе ў Гомельскім дзяржаўным універсітэце імя Ф. Скарыны (факультэт матэматыкі і тэхналогій праграмавання, кафедра матэматычных праблем кіравання і інфарматыкі, з 2010 — загадчык кафедры).
Навуковыя інтарэсы: аналіз функцыянавання і сінтэз аптымальнай структуры складаных сістэм са зменлівай тапалогіяй.
Помнік вязням шталага № 324
Помнік вязням шталага № 324 — помнік у мікрараёне Фолюш горада Гродна.
Гісторыя
У раёне помніка ў часы Вялікай Айчыннай вайны існаваў нацысцкі канцэнтрацыйны лагер (Stalag 324). Тут пахавана болей за савецкіх грамадзян, якія былі расстраляныя або закатаваныя ў лагеры ў перыяд з 1941 па 1942 гады.
HMS C25
HMS C25 — брытанская падводная лодка тыпу С. Пабудавана ў 1908-1909 гадах кампніяй Vickers, на верфі Бараў-ін-Фёрнас, дзе судна было спушчана 10 сакавіка 1909 года. Яна пачала службу ў Каралеўскім флоце 28 мая 1909 года.
Падчас Першай сусветнай вайны была размешчана ў, дзе была ўключана ў Сёмую падводную флатылію.
Помнік вязням шталага № 324
Помнік
У савецкі час на тэрыторыі былога лагера, дзе быў ўтвораны вайсковы гарадок і размешчана 6-я гвардзейская асобная механізаваная брыгада, пастаўлены помнік, які мае форму стэлы і выкладзены бетоннымі плітамі. Таксама, некаторыя надмагільныя помнікі на месцы пахаванняў былі пастаўлены і ў постсавецкі час.
HMS C25
6 ліпеня 1918 года, прыкладна ў 24 км ад, падраздзяленне падпала пад нападу групы нямецкіх гідрасамалётаў. Лодка была падвергнута бамбаванню, у выніку чаго загінулі яе капітан і пяць маракоў. HMS C25 была сур'ёзна пашкоджана і адбуксіравана ў порт з дапамогай эсмінца HMS Lurcher.
У 1921 годзе лодка была прададзена на металалом.
Сцяг Каларада
Сцяг штата Каларада ўяўляе сабой прамавугольнае палотнішча, падзеленае на тры роўнавялікія гарызантальныя паласы. Верхняя і ніжняя палосы сіняга колеру, сярэдняя - белага колеру. На сярэдзіне сцяга, бліжэй да дрэўка, намаляваная круглая літара «С» чырвонага колеру, запоўненая залатым дыскам.
Сіні колер сімвалізуе нябёсы, золата - сонечнае святло, белы - снежныя горы, чырвоны - зямлю.
Сцяг быў прапанаваны Эндру Карлайлам Карсанам ў 1911 годзе і афіцыйна зацверджаны ў якасці сцяга штата 5 чэрвеня гэтага ж года.
Аднак, закон не вызначаў памер літары «С» і адценні сіняга і чырвонага колераў. Такім чынам, некаторыя сцягі адрозніваліся колерамі і памерам літары «С». 28 лютага 1929 года, Генеральная Асамблея штата дадала да апісання сцяга, што сіні і чырвоны колеры будуць такога ж адцення як на сцягу Злучаных Штатаў. 31 сакавіка 1964 года, было ўказана, што дыяметр залатога дыска павінен быць роўным 1/3 шырыні сцяга.
Пампера
Пампе́ра (pampero, мн. л. пампе́рас — «вецер з пампы») — халодны штармавы паўднёвы ці паўднёва-заходні вецер ва ўсходняй частцы Аргенціны, Уругвая і Парагвая, часам з дажджом. Звязаны з уварваннем антарктычных паветраных масаў. Часам дасягае Гран-Чака і выклікае моцныя пахаладанні. Раз'ятраны пампера нясе ў пампу хмары пылу. У Патагоніі пампера можа суправаджацца снегам.
Апісанне
Пампера ўзнікае падчас праходжання з поўдня на поўнач актыўнага нізкага халоднага фронту. Вецер прымае форму лініі шквалаў, і з яго ўварваннем адбываецца прыкметнае зніжэнне тэмпературы. Класічны пампера дзеліцца на два этапы. Першая стадыя ветру называецца Pampero Húmedo («вільготны пампера») і нясе залевы і снегапады, а другая — Pampero Seco («сухі пампера»), якая пераходзіць у пылавыя буры Pampero Sucio. На адкрытай прасторы хуткасць ветру дасягае 25 м/с. На беразе пампера нярэдка змяняецца таксама халодным і моцным, але вільготным, паўднёва-ўсходнім ветрам (Судэстад).
Пампера прыходзяць раптоўна па завяршэнні сезона цёплых паўночных вятроў Сонда, як правіла гэта адбываецца ў траўні, калі ў паўднёвым паўшар’і позняя восень. На шыраце Буэнас-Айрэса гэтыя вятры як бы перакрэсліваюць працяглы спякотны сезон. Сканчваюцца памперас у ліпені-жніўні.
Сухія халодныя памперас нясуць велізарную колькасць пылу і дробную гальку. З-за шторму, які выклікаецца ветрам, ля берагоў Патагоніі ускладнена суднаходства. Пампера выдзімае глебавы пласт, утвараючы ўчасткі выдмаў.
Ніпмук
Ніпмук (саманазва: Nipamaug, літаральна «людзі прэснай вады») — індзейскі народ, карэнныя насельнікі ўсходу ЗША. Агульная колькасць — каля 1400 чалавек.
У пачатку XVII ст. ніпмук насялялі цэнтральнае плато Масачусетса, суседніх раёнаў Род-Айленда і Канектыкута. Агульная колькасць невядома, паколькі яны былі падпарадкаваны пеквот і да 1637 г. не ўзгадваліся як самастойнае племя. Жылі ўздоўж рэк і азёр, займаліся земляробствам.
Пасля абвяшчэння незалежнасці ЗША індзейскае насельніцтва былых маленьных вёсак трапіла пад апеку Садружнасці Масачусетс. Нашчадкі ніпмук апынуліся ў 2 рэзервацыях Чаўбунагунгамаўг (каля 1 га) і Хасанамесіт (1,82 га). З 1930-х гг. сярод іх развіваецца рух за вяртанне нацыянальных традыцый. У 1980 г. ніпмук Хасанамесіт узялі назву нацыі Ніпмук і распачалі працэс федэральнага прызнання. У 2004 г. ён быў фактычна перарваны. У нашы дні аўтаноміі абедзьвюх рэзервацый ніпмук прызнаюцца толькі Садружнасцю Масачусетс.
Дэнілсан ды Алівейра
Дэні́лсан ды Аліве́йра Арау́жу (Denílson de Oliveira Araújo; ), больш вядомы як проста Дэні́лсан (Denílson) — бразільскі футбаліст, паўабаронца. Чэмпіён свету 2002 у складзе нацыянальнай зборнай Бразіліі.
Хуста Хасэ дэ Уркіса
Хуста Хасэ дэ Уркіса-і-Гарсія (Justo José de Urquiza y García,  — ) — аргенцінскі генерал і палітык, прэзідэнт Аргенцінскай канфедэрацыі з 1854 да 1860 год.
Біяграфія
Займаў пасаду губернатара правінцыі Энтрэ-Рыас падчас кіравання Хуана Мануэля дэ Росаса, які быў губернатарам Буэнас-Айрэса з паўнамоцтвамі, дэлегаванымі яму іншымі правінцыямі. Росас неаднаразова прасіў адстаўкі ў іншых губернатараў, але гэта было толькі палітычнай хітрасцю, ён разумеў, што гэта прашэнне будзе адхілена. Тым не менш у 1851 Уркіса, занепакоены палітычным і эканамічным ціскам з боку Буэнас-Айрэса, адклікаў паўнамоцтвы Росаса адносна правінцыі Энтрэ-Рыас. Пасля гэтага Уркіса аднавіў гандлёвыя адносіны абыходзячы порт Буэнас-Айрэса. Потым ён звярнуўся да Росаса з прапановай распрацаваць канстытуцыю, ідэю якой апошні неаднаразова адпрэчваў, гэтак жа ён паступіў і ў гэты раз. Пры падтрымцы бразільскіх і уругвайскіх лібералаў Уркіса стварыў «Вялікую армію», з дапамогай якой вымусіў Мануэля Арыбэ зняць аблогу з Мантэвідэа ў кастрычніку 1851.
У траўні 1852 Уркіса стаў часовым кіраўніком Аргенцінскай канфедэрацыі. У 1853 годзе Канстытуцыйная асамблея прыняла канстытуцыю, якая базавалася ў асноўным на ідэях Хуана Баўтыста Альбердзі. У адпаведнасці з новай канстытуцыяй Уркіса ўступіў на пасаду прэзідэнта ў сакавіку 1854 года.
За перыяд яго праўлення былі стабілізаваць міжнародныя адносіны, прапанавана сістэма агульнай адукацыі, пачата будаўніцтва чыгункі. Аднак яго праца па нацыянальнай кансалідацыі сустрэла супраціў з боку некаторых правінцый, у прыватнасці, Буэнас-Айрэса, якая выйшла са складу канфедэрацыі. Адкрытае супрацьстаянне ўспыхнула ў 1859 годзе. Уркіса разграміў сілы правінцыі пад камандаваннем Барталамэ Мітрэ ў кастрычніку 1859 у бітве пад Сепедай, пасля чаго Буэнас-Айрэс пагадзіўся вярнуцца ў склад канфедэрацыі.
Гірт Годвінсан
Біяграфія
Гірт быў чацвёртым сынам Годвіна, усемагутнага эрла Уэсэкса. Калі ў 1051 г. англійскі кароль Эдуард Спаведнік дамогся падзення Годвіна і яго эміграцыі, разам з бацькам і старэйшым братам Свенам Гірт адправіўся ў Фландрыю. У наступным годзе Годвін сабраў невялікі флот і разам са сваімі дзецьмі атакаваў паўднёвае ўзбярэжжа Англіі. Кароль быў вымушаны падпарадкавацца і вярнуць Годвіну яго ўладання і месца пры двары.
Паводле сведчанняў Вільяма Мальмсберыйскага, у сярэдзіне 1066 г. Гірт выступіў супраць асабістага ўдзелу караля Гаральда ў вайне з Вільгельмам, герцагам Нармандыі, у сувязі з тым, што Гаральд да ўзыходжання на прастол даў клятву вернасці Вільгельму і абяцаў падтрымаць яго кандыдатуру на англійскую карону. Гірт быў гатовы сам узначаліць англасаксонскую армію, каб не дапусціць парушэння Гаральдам сваёй клятвы. Аднак кароль праігнараваў прапанову Гірта. У бітве пры Гастынгсе 14 кастрычніка 1066 г. Гірт на чале сваёй дружыны ваяваў з нармандскімі войскамі і загінуў разам са сваімі братамі Гаральдам і Леафвінам.
Rhyacionia pinivorana
Rhyacionia pinivorana — від молей сямейства. Насяляе ў Паўночнай і Цэнтральнай Еўропы да ўсходняй Расіі, Кітая, Карэі і Японіі.
Размах крылаў 15-19 мм. Лёт імага ў маі — пачатку чэрвеня.
Цёця (багіня)
Цёця, або Цюця, Грамаўніца — персанаж беларускай міфалогіі. Вядома была не ва ўсіх беларускіх губернях.
Паводле рэканструкцый Паўла Шпілеўскага і Адама Кіркора, Цёця лічылася жонкай Перуна ў язычніцкай міфалогіі ўсходніх славян. У каляндарным цыкле яе ўладаранне пачыналася з пачатку жніва і доўжылася да заканчэння збору ўраджаю ў палях, садах і агародах. Шпілеўскі прапаноўваў лічыць яе багіняй урадлівасці і дабрабыту.
Уяўлялі Цёцю мажной, поўнай пажылой жанчынай з жытнім вянком на галаве. У руках яна трымала каравай, садавіну, гародніну, якія дарыла кожнаму сустрэчнаму. З’яўляецца сімвалам дабраты і шчодрасці.
Падчас галоднай зімы сяляне гаварылі: «Голад — не Цёця, падапрэ — лыка з’еш». Ёсць меркаванне, што адсюль пайшла прымаўка Голад не цётка.
Праблема верыфікацыі
Гэтая багіня згадваецца толькі ў запісах даследчыка П. Шпілеўскага, вядомага аматарскім падыходам да славянскай міфалогіі. Ніякія крыніцы, ніякія фальклорныя тэксты не дазваляюць сцвярджаць, што багіня Цёця сапраўды існавала ў славян.
Факультэт фізікі і інфармацыйных тэхналогій ГДУ імя Ф. Скарыны
Гісторыя
У 1929 годзе створана фізіка-матэматычнае аддзяленне ў Гомельскім аграпедагагічным інстытуце. З 1933 года — фізіка-матэматычны факультэт Гомельскага педагагічнага інстытута. У 1969 годзе на базе фізіка-матэматычнага факультэта створаны фізічны і механіка-матэматычны факультэты. У красавіку 2017 года фізічны факультэт перайменаваны ў факультэт фізікі і інфармацыйных тэхналогій.
Australopithecus garhi
Australopithecus garhi  — вымерлы від аўстралапітэка, сямейства гамінід, які жыў каля 2,5 мільёнаў гадоў таму. Прадстаўнікі гэтага віду з'яўляюцца магчымым «пераходным звяном» ад роду аўстралапітэкаў да роду людзей (Homo). Належаць да групы грацыльных аўстралапітэкаў, то ёсць валодаюць далікатным, не масіўным целаскладам.
Чароўная флейта (опера)
Чароўная флейта (Die Zauberflöte) (K.620) — опера-зінгшпіль Моцарта ў дзвюх дзеях; лібрэта Э. Шыканедэра. Першая пастаноўка: горад Вена, тэатр «Аўф дэр Відэн», 30 верасня 1791 года.
Сюжэт і крыніцы лібрэта
Дачку Царыцы ночы выкраў чараўнік Зарастра. Царыца Ночы пасылае прынца Таміна выратаваць дзяўчыну і дае яму чароўны атрыбут — флейту і памочнікаў. Прынц пераходзіць на бок чараўніка, праходзіць выпрабаванні і атрымлівае каханне. Сюжэт, апрацаваны ў духу папулярных у той час народных феерый, поўных экзатычных цудаў, Шыканедэр запазычыў у казцы К. Віланда (1733—1813) «Лулу» са зборніка фантастычных паэм «Джыністан, або Выбраныя казкі пра фей і духаў» (1786—1789), з дадаткам з яго ж казак «Лабірынт» і «Разумныя хлапчукі». У ліку дадатковых крыніц таксама называюць эпічную паэму «Аберон, цар чараўнікоў», з дапаўненнямі па лібрэта К. В. Хенслера з оперы «Свята сонца ў брамінаў» Венцэля Мюлера; драму «Тамос, цар егіпецкі» Т. Ф. фон Геблера; раман «Сетас» Ж. Тэрасона (1731). Называюць і працу Ігнаца фон Борна, магістра масонскай ложы «Zur Wahrheit» («Да праўды»), «Аб містэрыях егіпцян» («Über die Mysterien der Ägypter»). Менавіта фон Борну, які сканаў незадоўга да напісання оперы, лібрэта і было прысвечана. Пасля смерці Эмануэля Шыканедэра на аўтарства лібрэта пачаў прэтэндаваць адзін з акцёраў тэатра «Аўф дэр Відэн» масон Карл Людвіг Гізекэ.
Australopithecus garhi
Гісторыя адкрыцця
20 лістапада 1997 года на аснове гэтых знаходак быў вылучаны новы від гамінідаў — Australopithecus garhi. «Garhi» па-афарску азначае «дзіўны» або «сюрпрыз». Пацвердзіў і назваў новы від эфіёпскі палеаантраполаг Яханэс Хайле-Селасіе.
Дзіўнасць гэтага віду заключаецца ў тым, што разам з парэшткамі былі знойдзеныя прымітыўныя прылады, якія нагадваюць алдувайскую тэхналогію, і датаваныя узростам 2,5—2,6 млн гадоў. Гэта мае на ўвазе, што гэты від аўстралапітэкаў пачаў выкарыстоўваць каменныя прылады раней чалавека ўмелага (якога, у сваю чаргу, назвалі так, прымаючы за вынаходніка алдувайскай тэхналогіі апрацоўкі каменя).
Марфалогія і інтэрпрэтацыі
Рэшткі A. garhi (такія як BOU-VP-12/130) адрозніваюцца ў некаторых рысах ад тыповых прадстаўнікоў відаў Australopithecus afarensis і Australopithecus africanus. Аб'ём мозгу A. garhi, роўны 450 см³, параўнальны з памерам іншых аўстралапітэкавых. Але прэмаляры і маляры маюць шмат падобных рыс з Paranthropus boisei, так як яны буйней, чым у любых іншых прадстаўнікоў грацыльных аўстралапітэкаў. Пасля адкрыцця прагрэсіўнага віду Homo gautengensis, які жыў адначасова з Australopithecus sediba ў Паўднёвай Афрыцы, A. garhi стаў галоўным прэтэндэнтам, на думку Дарэна Курно, на ролю прамога продка ранніх Homo.
Акт аб дэмакратыі ў Беларусі (2004)
Закон Акт аб дэмакратыі ў Беларусі — федэральны закон Злучаных Штатаў Амерыкі, які дазваляе дапамогу палітычным партыям, няўрадавым арганізацыям і незалежным сродкам масавай інфармацыі (СМІ), якія працуюць у сферы развіцця дэмакратыі і правоў чалавека ў Беларусі.
Закон, які быў прадстаўлены дэпутатам ад штата Нью-Джэрсі Крысам Смітам, быў прыняты Палатай прадстаўнікоў ЗША 4 кастрычніка 2004 года, Сенатам — 6 кастрычніка. Прэзідэнт ЗША Дж. Буш падпісаў закон 20 кастрычніка 2004 года. Ён заявіў, што ЗША «будуць супрацоўнічаць з нашымі саюзнікамі і партнёрамі, каб дапамагчы тым, хто імкнецца вярнуць Беларусь на належнае месца сярод еўраатлантычнай супольнасці дэмакратычных краін».
Наступствы
Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка назваў «Акт» найлепшым падарункам для беларускіх уладаў. Выступаючы 6 кастрычніка на нарадзе па сацыяльных пытаннях, ён заявіў, што прыняцце Кангрэсам ЗША гэтага дакумента дадасць уладзе на рэферэндуме 17 кастрычніка «мінімум 10 працэнтаў у якасці плюсу».
Дэтэктар элементарных часціц
Дэтэктар элементарных часціц, дэтэктар іанізуючага выпраменьвання ў эксперыментальнай фізіцы элементарных часціц — прылада, прызначаная для выяўлення і вымярэння параметраў элементарных часціц высокай энергіі, такіх як касмічныя прамяні або часціц, якія нараджаюцца пры ядзерных распадах ці ў паскаральніках.
Асноўныя тыпы
Састарэлыя
Дэтэктары для радыяцыйнай абароны
Дэтэктары для ядзернай фізікі і фізікі элементарных часціц
NGC 2936
NGC 2936 (іншыя абазначэнні — UGC 5130, MCG 1-25-5, ZWG 35.15, ARP 142, VV 316, PGC 27422) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Гідра.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Фімоз
Фімоз — немагчымасць агалення галоўкі палавога члена. Толькі ў 4 % нованароджаных хлопчыкаў крайняя плоць настолькі рухомая, каб цалкам можна было адкрыць галоўку пеніса. Ва ўзросце 6 месяцаў галоўка палавога члена адкрываецца ў 20 % хлопчыкаў, а ва ўзросце 3 гадоў крайняя плоць добра ссоўваецца і дазваляе агаліць галоўку пеніса ў 90 % хлопчыкаў. Таму дзецям да 3-х гадоў не рэкамендуецца выконваць абразанне ў сувязі з немагчымасцю агалення галоўкі палавога члена (фімоз). Выключэнне складаюць выпадкі выяўленага запалення галоўкі пеніса (баланіт), а таксама абцяжаранага мачавыпускання, калі аперацыя рэкамендуецца ў любым узросце.
Мікенскія шахтавыя грабніцы
Мікенскія шахтавыя грабніцы — тып грабніц, якія пачынаюць з'яўляцца ў Грэцыі ў канцы сярэднеэладскага перыяду, каля 17 ст. да н. э. Змесціва шахтавых грабніц характарызуецца выключным багаццем пахавальных дароў, што асабліва кантрастуе з ранейшымі вельмі сціплымі пахаваннямі.
Мяркуецца, што шахтавыя грабніцы звязаныя з хваляй ахейскіх прышэльцаў на Балканы і Пелапанес. Альтэрнатыўны пункт гледжання выказаў Л. С. Клейн: на яго думку, шахтавыя грабніцы звязаныя з міграцыяй з поўначы іншага індаеўрапейскага народа, які апынуўся меншасцю сярод грэкаў і неўзабаве растварыўся сярод іх.
На змену шахтовым грабніцам у 15 ст. да н. э. прыйшлі толасы.
Чачэна-горская нацыянал-сацыялістычная падпольная арганізацыя
Чачэна-горская нацыянал-сацыялістычная падпольная арганізацыя — нацыянал-сацыялістычная арганізацыя, створаная ў лістападзе 1941 года Майрбекам Шэрыпавым. Шэрыпаў неаднаразова мяняў назву сваёй арганізацыі: «Таварыства выратавання горцаў», «Саюз вызваленых горцаў», «Чачэна-інгушскі саюз горскіх нацыяналістаў».
У 1942 годзе Шэрыпаў напісаў сваю ідэалагічную платформу, мэты і задачы. Майрбек Шэрыпаў гэтак жа, як і Хасан Тэрлоеў, адмоўна ставіўся да савецкай улады, ён таксама абвяшчаў сябе ідэйным змагаром супраць бальшавіцкай улады і рускага дэспатызму.
Гісторыя
Найбольшага поспеху ў горных раёнах дамаглася група Рыкерта. Каб падняць масавае ўзброенае паўстанне ў горных раёнах Чачні, обер-лейтэнант Хайнц Ланге ўсталяваў сувязь з Хасанам Тэрлоевым. Але Ланге пацярпеў няўдачу, не выканаўшы вызначанага, ён з дапамогай чачэнцаў на чале з Хамчыевым і Бельтоевым перайшоў праз лінію фронту назад да немцаў.
Тым не менш, прабіраючыся да лініі фронту, Ланге працягваў стварэнне абвергруп на тэрыторыі Чачні і Інгушэціі.
Большасць лідэраў былі альбо забітыя, альбо арыштаваныя падчас дэпартацыи. Даўжэй за іншых хаваўся лідар Нацыянал-сацыялістычнай партыі паўночнакаўказскіх братоў Хасан Тэрлоеў.
Сонда
Сонда (viento zonda) — сухі цёплы мясцовы вецер тыпу фёну, што перыядычна дзьме на ўсходніх схілах Андаў у Аргенціне
Апісанне
У адрозненні ад большасці фёнаў, якія з’яўляюцца «пажыральнікамі снягоў», сонда стварае адваротны эфект. Высока ў гарах (болей за 5 км), часам дасягаючы хуткасці больш за 200 км/г, вядомая пад назваю viento blanco, сонда спрыяе снегавой акумуляцыі і ўтварэнню ледавікоў, што паляпшае вадазабеспячэнне засушлівай заходняй часкі Пампы.
Па дадзеных даследаванняў, праведзеных у перыяд 1967—1976, сонда звычайна пачынаецца ў другой палове дня (ад 12 да 6 гадзін вечара), і як правіла, доўжыцца ад 1 да 12 гадзін, хоць можа з перапынкамі дзьмуць 2 ці 3 дні. Перыяд вятроў сонда доўжыцца з мая па лістапад.
Ламаносаў (горад)
Ламаносаў (Ломоносов) — горад (з 1780) у Расіі, у складзе Петрадварцовага раёна Санкт-Пецярбурга. Таксама з’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам Ламаносаўскага раёна Ленінградскай вобласці, хаця ў склад гэтага раёна не ўваходзіць. Насельніцтва 37,8 тыс. чалавек (2003). Заснаваны ў 1710 годзе.
Ламаносаў размешчаны на паўднёвым беразе Фінскага заліва. Марскі порт. Чыгуначная станцыя (Араніенбаум) знаходзіцца на Балтыйскім кірунку Кастрычніцкай чыгункі Санкт-Пецярбурга.
CorelDRAW
CorelDRAW — графічны рэдактар вектарнай графікі, распрацаваны канадскай карпарацыяй Corel.
У пакет CorelDRAW таксама ўваходзіць рэдактар растравай графікі Corel Photo-Paint® і іншыя праграмы — напрыклад, для захопу відарысаў з экрана — Corel CAPTURE™. Праграма вектарызацыі растравай графікі Corel TRACE™ да 12 версіі ўваходзіла ў пакет як самастойная праграма.
CorelDRAW Graphics Suite
CorelDRAW Graphics Suite (англ. «інтэграваны камплект праграм CorelDRAW») — пачынаючы з 12-й версіі пакета CorelDRAW — маркетынгавае афіцыйнае найменне пакета праграмнага забеспячэння для работы з графічнай інфармацыяй вытворчасці кампаніі Corel. Да гэтай версіі камплект называўся проста «CorelDRAW», хоць словы «Suite» і «Graphics Suite» ўпершыню з'яўляюцца на скрынках і ў дакументацыі пачынаючы з версіі 9. Камплектацыя пакета ніяк не была звязана з перайменаваннем.
Асноўны пакет праграм CorelDRAW Graphics Suite 2017:
Дапаможныя праграмы, якія ўваходзяць у склад CorelDRAW Graphics Suite 2017:
CorelDRAW Graphics Suite 2017: Абнаўлення
Новае ў версіі 2017 (19.1.0.419):
Фарматы файлаў, якія падтрымліваюцца
CorelDRAW Graphics Suite дазваляе імпартаваць файлы з наступных фарматаў (для некаторых фарматаў неабходная ўсталёўка дадатковых кампанентаў) :
Гранада
Гранада (Granada ) — горад і муніцыпалітэт у Іспаніі, сталіца правінцыі Гранада ў складзе аўтаномнага супольнасці Андалусіі. Муніцыпалітэт знаходзіцца ў складзе раёна (камаркі) Вега-дэ-Гранада. Займае плошчу 88,02 км ². Насельніцтва Гранады складае 234.325 чалавек (на 2009 год). Горад размешчаны ля падножжа гор Сьера-Невада, у месцы зліцця трох рэк, як Бейра, Дара і Хеніль. Гранада добра вядома былой маўрытанскай крэпасцю і палацам Альгамбра. Ён з'яўляецца самым вядомым будынкам андалускай ісламскай гістарычнай спадчыны. Шматлікімі культурныя славутасці робяць Гранаду папулярным месцам сярод турыстаў. У горадзе маецца прэстыжны Гранадскі ўніверсітэт, які налічвае каля 80 тысяч студэнтаў, размешчаных у пяці розных кампусах у горадзе.
На гербе горада намаляваны гранат.
Гісторыя
Гранада вядомая як іберскае і фінікійскае паселішча Ілібера яшчэ з 500 года да н.э. Дзякуючы абароненаму размяшчэнню сярод навакольных гор і вельмі ўрадлівай зямлі мяркуецца існаванне тут паселішчаў яшчэ ў больш глыбокай старажытнасці. Пасля горад трапіў пад рымскі кантроль. З распадам Рымскай імперыі рэгіён трапіў пад уплыў паўночнаафрыканскай дзяржавы вандалаў, пасля яе распаду ў 534 годзе на некалькі дзесяцігоддзяў ва ўладу Візантыі. З пачатку VII стагоддзя горад належыў іберыйскай дзяржаве вестготаў. У 711 годзе горад быў захоплены маўрамі, і яго пачалі называць на арабскі лад — Ільбіра. Пасля падзення Кордаўскага халіфата ў 1012 годзе ўлада над горадам перайшла да берберскага кіраўніка Заві ібн-Зіры, які зрабіў Гранаду рэзідэнцыяй дынастыі Зірыдаў, якія кіравалі ёй на працягу 80 гадоў, ператварыўшы яе ў адно з найбольш заможных дзяржаў паўднёвай Андалусіі. Пасля іх скідання валодаць горадам пачала дынастыя Альмаравідаў, а пасля іх — султанат Насрыдаў, гэта значыць з 1238 па 1492 гады. Пры двары апошніх бачную ролю гулялі высакародныя Абенсерагі.
2 студзеня 1492 года насрыдскі кіраўнік Баабдзіль капітуляваў перад іспанцамі і перадаў горад, які быў апошняй апорай ісламу на паўвостраве, каралеве Ізабеле Кастыльскай і каралю Фердынанду II Арагонскаму. Гэтая падзея адзначыла канец доўгага працэсу Рэканкісты паўвострава хрысціянскім светам. Згодна з дамовай, складзенай пры капітуляцыі, каталіцкае войска праводзіла маўрскае насельніцтва да ўзбярэжжа, адкуль яно адправілася ў Паўночную Афрыку, у межы сённяшняга Марока. Хоць першапачаткова дамова аб капітуляцыі гарантавала лаяльнае стаўленне да пераможаных, неўзабаве іспанцы сталі прыгнятаць насельніцтва, абмяжоўваючы яго свабоду, павялічваючы падаткі і гвалтоўна звяртаючы ў хрысціянства.
Славутасці
Гранада знакамітая шматлікімі гістарычнымі помнікамі архітэктуры, перанятымі ад маўрскай эпохі, а таксама гатычнага перыяду і рэнесансу. Да таго ж, горад знакаміты сваімі майстэрнямі і цэхамі гітарабудаўнікоў.
Да найбольш яркіх помнікаў маўрскага перыяду, не толькі ў Гранадзе, але і ва ўсёй Іспаніі, адносіцца архітэктурны ансамбль Альгамбра. Ён быў пабудаваны ў XIV стагоддзі як рэзідэнцыя маўрскіх кіраўнікоў. У XVI стагоддзі па наказе караля Карла V на тэрыторыі Альгамбры быў выбудаваны палац, дзеля якога былі разбураны часткі першапачатковай забудовы. З павагі да Карла V улады Іспаніі дагэтуль адмаўляюцца ад раскопак.
Апроч Альгамбры, да славутасцей Гранады адносяцца сады Хенераліфэ, былая летняя рэзідэнцыя каліфаў.
Альгамбра і Альбайсін, старажытны жылы квартал маўраў, з'яўляюцца сёння часткай сусветнай культурнай спадчыны ЮНЕСКА. У суседнім Сакрамонтэ можна наведаць так званыя «куэ́вос» (пячоры), у якіх жылі цыгане. Часам у іх і дагэтуль жывуць людзі, а некаторыя з іх з'яўляюцца абсталяванымі на здзіўленне сучаснымі выгодамі. У цэнтры горада размешчаны сабор эпохі рэнесансу. Па суседстве з ім знаходзіцца пабудаваная ў 1521 Капілья Рэаль, у якой пахаваны каталіцкія манархі.
Акрамя гэтага ў Гранадзе маецца археалагічны музей, абсерваторыя і навуковы парк.
Тэракты ў Гранадзе
Басксая тэрарыстычная арганізацыя ЭТА здзейсніла на тэрыторыі Гранады шэраг тэрарыстычных акцый. 10 лютага 1997 года быў падарваны ў сваёй машыне лідар працоўнага руху Гранады Дамінга Пуэнтэ Марын. У 2000 году быў забіты адзін з членаў Вярхоўнага Суда Андалусіі Луіс Партэра Гарсія.
Pompilus cinereus
Pompilus cinereus — від дарожных вос (Pompilidae).
Распаўсюджанне
Стары Свет: ад Палеарктыкі да Афратропікі і Аўстраліі.
Апісанне
Даўжыня: 4-14 мм (самкі), 3-8 мм (самцы). Цела, уключаючы ногі, звычайна ў густым налёце з шэрых прыціснутых валасінак. Адкладаюць яйкі на павукоў.
Сістэматыка
Від быў апісаны першапачаткова ў складзе роду пад імем.
Графічны рэдактар
Графічны рэдактар — праграма (або пакет праграм), якая дазваляе ствараць, праглядаць, апрацоўваць і рэдагаваць лічбавыя выявы (малюнкі, малюнкі, фатаграфіі) на кампутары.
Тыпы графічных рэдактараў:
Тачыльшчыкі
Тачыльшчыкі (Anobiidae) — сямейства насякомых з атрада цвердакрылых.