cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Міхаіл Андрэевіч Белуш
Біяграфія
З мая 1943 радавы партызанскага атрада «Кастрычнік» партызанскай брыгады Першамайская Баранавіцкай вобласці. Атрад базаваўся ў Ліпічанскай пушчы. На рахунку Міхаіла Белуша 8 падарваных варожых эшалонаў.
Гібель
16 чэрвеня 1944 года партызаны атрада «Кастрычнік» ўступілі ў бой з мясцовым гарнізонам у вёсцы Купіск.
Паводле савецкай афіцыйнай версіі, становішча партызан ускладнялася тым, што на іх шляху быў варожы дзот, з двух амбразур якога білі кулямёты. Міхаіл Белуш са звязкай гранат прарваўся на перадавую і змог абясшкодзіць адну амбразуру, аднак другая працягвала страляць. Тады Міхаіл паўтарыў подзвіг Аляксандра Матросава і накрыў сваім целам амбразуру, дазволіўшы свайму атраду прарвацца на пазіцыі ворага.
Паводле сведчанняў мясцовага старажыла Віктара Карабача, якія пераказаў Зміцер Бартосік, Міхаіла Белуша і яго таварыша забіў з аўтамата паліцай. Існуе таксама версія, што закрыў грудзьмі амбразуру Мікалай Кадура, пахаваны затым на мясцовых могілках, а Белуша прызначылі героем таму, што быў камсамольцам.
Ушанаванне памяці
Пасля заканчэння вайны яго астанкі перанеслі ў брацкую магілу ў Карэліцкім раёне. На месцы яго гібелі ў вёсцы Купіск, а таксама на радзіме ў вёсцы Руда Ліпічанская, пастаўлены помнікі.
Падрубеж
Падрубе́ж (, Подрубеж) — вёска ў Чэрвеньскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Лядскага сельсавета.
Міхаіл Андрэевіч Белуш
Ушанаванне памяці
Міхаіл Андрэевіч Белуш быў пасмяротна ўзнагароджаны ордэнам Айчыннай вайны першай ступені.
Падрубеж
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Хутарскага сельсавета.
Міхаіл Андрэевіч Белуш
Ушанаванне памяці
Імем Міхаіла Белуша названы вуліцы ў Дзятлаве, Гродна, Навагрудку, Карэлічах, Мастах, вёсцы Руда Ліпічанская. Яго імя было прысвоена швейнай фабрыцы ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. У савецкі час імя М. А. Белуша традыцыйна прысвойвалася піянерскім арганізацыям і школам Беларусі.
Эўтэрпа
Эўтэрпа ( «вяселяючая») — у грэчаскай міфалогіі адна з дзевяці муз, дачок Зеўса і тытаніды Мнемасіны, муза лірычнай паэзіі і музыкі. Адлюстроўвалася з аўлосам або сірынгай ў руках.
Муза (маці Рэса) выступае як дзеючая асоба трагедыі Псеўда-Еўрыпіда «Рэс». У гонар Эўтэрпы названы астэроід (27) Эўтэрпа, адкрыты ў 1853 годзе.
Зборная Францыі па футболе
Зборная Францыі па футболе прадстаўляе Францыю на міжнародных матчах і турнірах па футболе з 1904 года. Кіруецца і кантралюецца Федэрацыяй футбола Францыі, якая з’яўляецца адным з 55 членаў УЕФА (Саюз еўрапейскіх футбольных асацыяцый) і ўваходзіць у ФІФА.
Чэмпіён свету 1998 і 2018, чэмпіён Еўропы ў 1984 і 2000. Мянушка: «Les Bleus» — сінія, таксама трохкаляровыя.
Давід Георгіевіч Арахамія
Даві́д Гео́ргіевіч Араха́мія (დავით გიორგის-შვილი არახამია, Давид Георгійович Арахамія; нар., Сочы, Краснадарскі край, РСФСР, СССР), таксама вядомы пад псеўданімам Давід Браўн (David Braun) — украінскі дзяржаўны дзеяч, палітык, прадпрымальнік, грамадскі дзеяч і валанцёр грузінскага паходжання. Кіраўнік фракцыі «Слуга народу» ў Вярхоўнай Радзе Украіны з 29 жніўня 2019 года.
Заснавальнік валанцёрскай арганізацыі «», якая дапамагае ўкраінскім ваенным у зоне АТА.
Цеменіца
Назву Це́меніца маюць:
IC 4425
IC 4425 — галактыка тыпу Sb    R  ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
NGC 1767
NGC 1767 (іншае абазначэнне — ESO 56-SC31) — рассеянае скопішча з эмісійнай туманнасцю ў сузор’і Залатая Рыба.
Armavia
29 сакавіка 2013 года Armavia абвясціла аб рашэнні пачаць працэдуру банкруцтва і прыпыніць дзейнасць 1 красавіка 2013 года. Усе рэйсы былі адменены з вечара 29 сакавіка 2013 года.
Гісторыя
Кампанія Armavia была створана ў 1996 годзе, але камерцыйныя рэйсы ў Расію і Турцыю пачаліся толькі ў 2001 годзе. У 2002 годзе быў створаны стратэгічны саюз з расійскай авіякампаніяй S7 Airlines, якая набыла 50 % акцый Armavia ў кампаніі «Чарнаморавія» пад назвай кампаніі «Aviafin», зарэгістраванай у Арменіі, але якая належыць кіраўніцтву авіякампаніі фізічным асобам S7. Пазней яны выкупілі дадатковыя 18 % акцый кампаніі Mika Armenia Trading, якая належыла вядомаму армянскаму бізнесмену Міхаілу Багдасараву. Інвестыцыйны кантракт паміж S7 Airlines і Armavia быў падпісаны 14 сакавіка 2003 года, тады 68 % акцый Армавіі належала S7 Airlines, а астатнія 32 % — Mika Armenia Trading.
У 2003 годзе Armavia пераняла частку рэйсаў «Армянскіх авіяліній», якія збанкрутавалі. У 2005 годзе кампанія Mika Armenia Trading Міхаіла Багдасарава выкупіла 68 % акцый у S7 і стала галоўным акцыянерам Armavia са 100 % акцый кампаніі. У 2005 годзе авіякампанія перавезла 513 800 пасажыраў. Таваразварот за 2005 год склаў каля 90 мільёнаў долараў. У 2007 годзе авіякампанія перавезла 572 300 пасажыраў рэгулярнымі і чартарнымі рэйсамі, што на 21 % больш, чым у 2006 годзе.
У 2010 годзе авіякампанія перавезла больш за 800 000 пасажыраў.
21 красавіка 2011 года Armavia стала першай авіякампаніяй, якая ажыццявіла рэйс Sukhoi Superjet 100 з Ерэвана ў Маскву.
29 сакавіка 2013 года Armavia спыніла палёты і падала заяву аб банкруцтве пасля двух гадоў фінансавай дэпрэсіі.
Ракытнэ (Кіеўская вобласць)
Ракытнэ (Рокитне) — пасёлак гарадскога тыпу ў Кіеўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Ракытнянскага раёна.
Armavia
Пагаднення аб сумесным карыстанні
Armavia заключыла дамовы аб сумесным карыстанні кодамі з наступнымі авіякампаніямі:
Развіццё флоту
7 жніўня 2012 года паведамлялася, што Armavia вырашыла вярнуць вытворцу пакінуты Sukhoi Superjet 100, спасылаючыся на праблемы надзейнасці. 2 кастрычніка 2012 года авіякампанія пагадзілася вярнуць першы SSJ.
Лі Цзе (архітэктар)
Лі Цзе (, 1065—1110) — архітэктар часоў дынастыі Паўночная Сун, аўтар класічнага трактата па архітэктуры «» (营造法式, «Будаўнічыя стандарты», 1103 год), першага ў сваім родзе, які захаваўся цалкам. У ім утрымліваліся палажэнні, якія на некалькі стагоддзяў вызначылі развіццё традыцыйных кітайскіх архітэктурных канонаў.
Лі Цзе апрацаваў шматлікія творы папярэднікаў і напісаў уласны трактат, які прадставіў імператару.
У 2006 годзе пахаванне Лі Цзе на яго радзіме ў (Хэнань) прызнана аб’ектам з дзяржаўнай аховай.
Pliopithecus
Pliopithecus — вымерлы род чалавекападобных малпаў. Знойдзены толькі іх зубы і фрагменты сківіцаў. Час існавання роду — міяцэн і ніжні пліяцэн Заходняй Еўропы (першая знаходка зробленая ў 1937 годзе ў міяцэне Францыі), Азіі, Афрыкі. Мяркуецца, што прадстаўнікі роду з’яўляюцца нашчадкамі прадстаўнікоў роду Propliopithecus і прамымі продкамі цяпер існуючых гібонаў.
Швакшты
Назву Шва́кшты маюць:
Новыя Ляды
Новыя Ляды — былая вёска ў Новаялчанскім сельсавеце Брагінскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі.
Размяшчэнне
У 41 км на паўднёвы ўсход ад Брагіна, 4 км ад чыгуначнай станцыі Ёлча (на лініі Оўруч — Палтава), 160 км ад Гомеля. На поўдні чыгунка.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Камарын — Брагін.
Забудова драўлянымі хатамі сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Заснаваны напачатку 1920-х гадоў у выніку раздзелу вёскі Высечкі на Старыя Ляды і Новыя Ляды. У 1929 годзе арганізаваны калгас. У 1959 годзе ўваходзіла ў склад саўгаса «Краснае» (цэнтр — вёска Краснае).
Данііл Эдуардавіч Пруднік
Данііл Пруднік (нар., ) — беларускі футбаліст, абаронца мазырскай «Славіі».
Клубная кар’ера
З 2020 года пачаў выступаць за дубль мазырскай «Славіі», у верасні 2020 года падпісаў першы прафесійны кантракт з клубам. У канцы 2022 года пачаў прыцягвацца да асноўнай каманды мазыран. Дэбютаваў у Вышэйшай лізе 12 лістапада 2022 года ў матчы апошняга тура супраць магілёўскага «Дняпра» (5:0), калі выйшаў на замену ў другім тайме.
Вольга Уладзіміраўна Петрашова
Вольга Уладзіміраўна Петрашова (нар., Кізел, Пермская вобласць, РСФСР) — беларускі педагог, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI і VII скліканняў.
Біяграфія
Нарадзілася 27 снежня 1968 года ў г. Кізел Пермскай вобласці РСФСР.
Скончыла Магілёўскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя А. А. Куляшова па спецыяльнасці «Руская мова і літаратура», Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Дзяржаўнае і мясцовае кіраванне».
Працавала настаўнікам пачатковых класаў Батаеўскай пачатковай школы Хоцімскага раёна, настаўнікам рускай мовы і літаратуры сярэдняй школы № 2 г. Хоцімска, інспектарам школ аддзела адукацыі Хоцімскага райвыканкама, загадчыцай дзіцячага садзіка № 3 г. Хоцімска, выконваючым абавязкі намесніка старшыні, намеснікам старшыні Хоцімскага райвыканкама па сацыяльных пытаннях і інфармаванні, намеснікам начальніка ўпраўлення адукацыі Магілёўскага аблвыканкама, намеснікам старшыні Магілёўскага абласнога аб’яднання прафсаюзаў.
З'яўлялася дэпутатам Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў 26-га і 27-га скліканняў.
З’яўлялася дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь шостага склікання, была членам Пастаяннай камісіі па міжнародных справах, уваходзіла ў склад рабочай групы Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па супрацоўніцтве з Парламентам Каралеўства Бельгія.
У Палаце прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь сёмага склікання з’яўляецца намеснікам старшыні Пастаяннай камісіі па міжнародных справах.
Старшыня пярвічнай прафсаюзнай арганізацыі Сакратарыята Палаты прадстаўнікоў і пярвічнай арганізацыі Беларускага саюза жанчын Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.
17 студзеня 2023 года прызначана першым намеснікам адказнага сакратара Парламенцкага сходу Саюза Беларусі і Расіі.
Асабістае жыццё
Замужам, мае сына і дачку.
Шыбанаў
Шыбанаў — прозвішча.
Мікіта Паўлавіч Гадованец
Мікіта Паўлавіч Гадόванец (14 (26) верасня 1893, Окніна, Цярноўская воласць, Кастрамская губерня, цяпер Гайваронскі раён, Кіраваградская вобласць —, Камянец-Падольскі) — украінскі -байкапісец, ахвяра сталінскіх рэпрэсій.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. 1906 скончыў Сцяпашанскую настаўніцкую школу. Вучыўся на двухгадовых курсах падрыхтоўкі да ўніверсітэта. Настаўнічаў у царкоўна школах вёсак Арлоўка і Бубноўка на Падоле. У 1914—1918 гадах знаходзіўся на ваеннай службе.
Месяц (з 28 кастрычніка 1920 года) быў вольным слухачом гісторыка-філалагічнага факультэта Камянец-Падольскага дзяржаўнага ўкраінскага універсітэта.
Настаўнічаў (у 1919—1920 гадах — у Галоскаўскай пачатковай школе), працаваў у рэдакцыях газет «Чырвоны край» (Вінніца), «Савецкая Валынь» (Жытомір).
31 студзеня 1937 г. незаконна арыштаваны ў Кіеве. Пастановай Асобай нарады пры НКВД ад 13 чэрвеня 1937 года высланы на Сярэднюю Калыму, дзе прабыў да 1947 года. Толькі 1954 афіцыйна дазволена пасяліцца ў Камянцы-Падольскім.
Узнагароды: ордэн Знак Пашаны (1973).
Альшаныця
Альшаныця (Ольшани́ця) — вёска ў Ракытнянскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Рыгор Іванавіч Шыбанаў
Рыгор Іванавіч Шыбанаў (нар., в. Нецвятаеўка, Шанкурскі раён, Архангельская вобласць — , Круглянскі раён) — Герой Савецкага Саюза (1945).
Біяграфія
Званне Героя Савецкага Саюза прысвоена 24 сакавіка 1945 года. Яго імем названы Вельскі сельскагаспадарчы тэхнікум. Пахаваны на Брацкай магіле ў в. Комсенічы.
Стрэлішчанскі сельсавет
Стрэ́лішчанскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бешанковіцкага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Чарнагосце.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Бешанковіцкага раёна Віцебскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Стрэлішча. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Бешанковіцкім раёне БССР. У 1931 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Чарнагосце. З 20 лютага 1938 года ў складзе Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Соржыцкага сельсавета.
IC 4426
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Шомін
Шомін — прозвішча.
Уладзімір Сцяпанавіч Амельянюк
Уладзімір Сцяпанавіч Амельяню́к (Владимир Степанович Омельянюк;, Дно, Пскоўская губерня — , Мінск) — адзін з кіраўнікоў антыфашысцкага падполля ў Мінску ў час Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1965).
Біяграфія
Нарадзіўся 20 мая 1917 года ў пасёлку Дно Порхаўскага павета Пскоўскай губерні. У 1922 годзе сям’я пераехала ў Мінск.
Ва ўзросце 18 гадоў быў прызначаны адказным сакратаром Дзяржынскай раённай газеты. Паступіў у Камуністычны інстытут журналістыкі ў Мінску.
На пачатку Вялікай Айчыннай вайны быў на практыцы ў Беластоку. Пешшу вярнуўся ў Мінск. Жонка і сын эвакуяваліся, іх далейшы лёс невядомы. Са жніўня 1941 года пачаў дзейнасць у складзе Камароўскай падпольнай партыйнай групы, у лік арганізатараў якой уваходзіў яго бацька. Займаўся напісаннем і распаўсюджаннем лістовак, падтрымліваў сувязь з партызанамі Мінскай вобласці і Дзяржынскім камуністычным падполлем, дапамагаў уцёкшым з палону чырвонаармейцам выйсці з горада.
З мая 1942 года У. Амельянюк — член Мінскага падпольнага гаркама КП(б)Б і прызначаны рэдактарам падпольнай газеты «Звязда». Пасля выхаду першага нумара газеты акупанты кінулі вялікія сілы агентаў і правакатараў на пошук рэдакцыі і тыпаграфіі.
26 мая 1942 года (на восьмы дзень пасля выхаду газеты) У. С. Амельянюк быў забіты ў Міхайлаўскім завулку ў Мінску. У той дзень падпольшчык пайшоў у аптэку, каб набыць лекі для партызанаў. Калі ён выйшаў, то адчуў, што за ім сочаць. Забіты ў выніку перастрэлкі. .
Узнагароды
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 8 мая 1965 года У. С. Амельянюку пасмяротна прысвоена званне Героя Савецкага Саюза і ён узнагароджаны Ордэнам Леніна.
Памяць
Імем Героя названы вуліцы ў Мінску, Дзяржынску, Дно. У Мінску, непадалёк ад месца, дзе загінуў У. С. Амельянюк, устаноўлены памятны знак, а на доме, дзе ён жыў, — мемарыяльная дошка. 9 мая 1974 года ў пасёлку Самахвалавічы Мінскай вобласці ўстаноўлены бюст.
Матэрыялы пра сям’ю падпольшчыкаў Амельянюкоў прадстаўлены ў экспазіцыі Беларускага дзяржаўнага музея гісторыі Вялікай Айчыннай вайны і школьным музеі Самахвалавіцкай школы.
Бакуміўка (Ракытнянскі раён)
Бакуміўка (Баку́мівка) — вёска ў Ракытнянскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Шчадроўшчына
Назву Шчадроўшчына маюць:
Падсосна (Чэрвеньскі раён)
Падсо́сна (, Подсосна) — вёска ў Чэрвеньскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Калодзежскага сельсавета.
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Хутарскага сельсавета.
NGC 1768
NGC 1768 (іншае абазначэнне — ESO 56-SC32) — рассеянае скопішча ў сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сербскае мастацтва
Сербскае мастацтва — мастацтва сербаў, якія пражываюць на тэрыторыі дзяржавы Сербія. На працягу доўгага часу сербскае мастацтва было выключна рэлігійным. Выяўленчае мастацтва Сербіі было звязана з архітэктурай, бо храмы распісваліся фрэскамі, царкоўныя пабудовы ўпрыгожвала скульптура.
Выяўленчае мастацтва Сярэдніх вякоў уключае ў сябе захаваныя ў сербскіх праваслаўных манастырах візантыйскія фрэскі і іконы. У пачатку сучаснага перыяду сербскае мастацтва знаходзілася пад уплывам мастацтва Габсбургскай манархіі. Сучаснае сербскае мастацтва бярэ пачатак з XIX стагоддзя.
Сербскае мастацтва сярэднявечча
У 2-й палове IX стагоддзя ў Сербіі было прынята хрысціянства ў форме праваслаўя. У краіне пачалі будавацца каменныя цэрквы. У царкоўнай архітэктуры адбылося злучэнне візантыйскага мастацтва з ўплывамі, якія ідуць з узбярэжжа Далмацыі. Гэты ўплыў адчуваецца ў царкве Святога Пятра ў Расе каля Нові-Пазара (VIII—X стст.). Цэнтральную частку царквы, увянчаную купалам, акружае кольцападобны скляпеністы неф. У X—XI стагоддзі ў сербскіх храмах з'яўляюцца трохнефныя базілікі (царква Багародзіцы Левішскай ў Прызране).
Шчарбіны
Назву Шчарбі́ны маюць:
Сербскае мастацтва
Сербскае мастацтва сярэднявечча
Будаўніцтва храмаў у сярэдневяковай Сербіі падтрымлівалася сербскай дзяржавай. Узорам сярэдневяковага сербскага дойлідства з'яўляецца манастыр Студзеніца, заснаваны Стэфанам Неманем. У гэтым манастыры сабраныя творы мастацтва візантыйскага стылю, якія ўключаюць у сябе фрэскі, унутранае ўбранне, скульптуры святых. У 1986 годзе ЮНЕСКА ўнесла манастыр у спіс Сусветнай культурнай спадчыны. Узорам візантыйскага дойлідства з'яўляюцца манастыры, Сопачані і. Уплыў візантыйскага мастацтва ў краіне ўзмацніўся пасля захопу ў 1204 годзе Канстанцінопаля ў час чацвёртага крыжовага паходу, калі многія грэчаскія мастакі беглі ў Сербію. Візантыйскі стыль прадстаўлены ў храме Ушэсця манастыра Мілешава, у насценным жывапісе і абразах храма Святых апосталаў у горадзе і ў манастыры Сопачані. Уплыў Візантыйскай архітэктуры дасягнуў піка пасля 1300 года пры аднаўленні (каля 1306—1307) і храма Георгія Перамоганосца ў Стара Нагорыяне. У 1-й палове XIV стагоддзя ў дойлідстве фарміруецца новы кірунак — косава-метохійская школа. У храмавай архітэктуры школы найбольшае распаўсюджванне атрымаў візантыйскі крыжова-купальны тып храма з заходнім бабінцам. Прыкладам з'яўляецца царква Багародзіцы Левішскай ў Прызрэне (1306—1307), царква Святога Дзімітрыя (1321—1324) у комплексе Патрыярхіі ў Печэ.
У 1330—1350 гадах у Сербіі (Метохія) быў пабудаваны манастыр Высокія Дзечані. У адрозненне ад іншых сербскіх манастыроў гэтага перыяду, ён быў пабудаваны ў стылі Раманскай архітэктуры. У 2004 годзе ЮНЕСКА таксама ўнесла Дзечанскі манастыр у спіс Сусветнай спадчыны.
Прадметамі сербскага сярэдневяковага мастацтва былі рукапісы. Рукапіс Міраслаўскага Евангелля змяшчае цікавыя мініяцюры, выдатную каліграфію. Прыгожа аформлена Хлудаўскі псалтыр, які датуецца XIV стагоддзем. Сербскія князі XIV стагоддзя прыцягвалі да работ над рукапісамі лепшых пісцоў і мастакоў.
Ранняе Адраджэнне
У перыяд турэцкага нашэсця ў краіне будаваліся абарончыя збудаванні. На гандлёвых шляхах у XIII—XV стагоддзях былі збудаваныя крэпасці з вялікімі каменнымі зубчастымі сценамі, высокімі квадратнымі або круглымі вежамі. У гарах цытадэльныя сцены трымаліся рэльефа мясцовасці (Звечан і Магліч ў даліне ракі Ібар; Голубац на рацэ Дунай).
Заваяванне туркамі Сербіі ў XV стагоддзі аказала негатыўны ўплыў на ўсё сербскае мастацтва, надоўга затрымала культурнае і эканамічнае развіццё сербскіх зямель. Сербаў, аб'яднаных у хрысціянскія абшчыны, туркі лічылі прадстаўнікамі ніжэйшага класа (падданыя ў мусульманскіх краінах — ). Сербскае дваранства не было інтэгравана ў Асмансую дзяржаву. Асманскі ўрад скасаваў сербскую хрысціянскую царкву. Але паколькі менавіта прадстаўнікі дваранства і царквы былі галоўнымі заказчыкамі і заступнікамі архітэктараў і мастакоў, то пайшло на спад і сербскае мастацтва. Нягледзячы на гэтыя цяжкасці ў гэтыя гады ў краіне ствараліся помнікі мастацтваў.
Ажыўленне ў мастацтве пачалося пасля аднаўлення ў 1557 годзе Сербскай Патрыярхіі. У XVII—XVIII стагоддзях будаўніцтва храмаў вялося больш у Ваяводзіне, якая ў 1690 ўвайшла ў склад Аўстрыйскай імперыі. У пачатку 17-га стагоддзя тут працаваў мастак Георгій Мітрафанавіч, які стварыў цікавыя працы ў. У канцы 18-га стагоддзя ў сербскім мастацтве (мастакі Нікола Нескові, Тэадор Крачун, Якаў Орфелін) адчуўся ўплыў мастацкага напрамку барока.
Барока
Ранняе барока прыйшло ў жывапіс Сербіі пад уплывам рускіх мастакоў. У гэтым стылі працавалі мастакі і Васіль Рамановіч, Дзмітрый Васілеві, Ёакім Маркавіч, Ёван Попавіч і інш.
Узнікненне і развіццё жывапісу позняга барока вызначалася культурнымі і палітычнымі традыцыямі часоў Іосіфа II. У стылі позняга барока працавалі мастакі Якаў Орфелін і Тэадор Іліч, разьбяры па дрэве Аксенцій Маркавіч і Марка Вуятові. Неакласіцызм, як мастацкі стыль новага часу, выявіўся ў працах мастакоў наступнага стагоддзя: Стэфана Гаўрыловіча, Ёвана Ісайловіа, Георгія Мішковіча і Міхайла Жыўкавіча.
Графіка
У першыя дзесяцігоддзі XIX стагоддзя сербскія мастакі шмат працавалі ў тэхніцы літаграфіі. Да іх адносяцца. У літаграфіі, якая стала часткай графічнай прадукцыі, пераважалі нацыянальна-гістарычныя тэмы. У гэтай галіне працавалі сербскія мастакі: Ёван Попавіч, Ураш Княжэвіч, Сіміч Паўле, Стеве Тадаровіч, Джорджу Крсціч і інш. У канцы 19-га стагоддзя ў Сербіі карысталіся папулярнасцю працы на бытавыя матывы з народнага жыцця, выявы гістарычных падзей і дзяржаўных дзеячаў.
Неакласіцызм
У канцы XVII — пачатку XIX стагоддзя сербскае мастацтва знаходзілася пад уплывам ідэй эпохі Асветніцтва і філасофіі рацыяналізму. У дадатак да рэлігійнай жывапісу, які па-ранейшаму дамінаваў, мастакі звярнуліся да жанру партрэта. У галерэю партрэтнага жывапісу ўваходзілі партрэты сербскіх святароў, афіцэраў, грамадзянскіх асоб — юрыстаў, прафесараў, пісьменнікаў, багатых купцоў і іх жонак, і інш.
Рамантызм
У сярэдзіне XIX стагоддзя сербскія мастакі звярнуліся да рамантызму. Рамантычныя ідэі прыйшлі ў краіну з Аўстрыі, Германіі, Італіі. Сацыяльныя і палітычныя ўмовы жыцця ў Сербіі спрыялі росквіту гэтага напрамку мастацтва ў канцы 1860-х і пачатку 1870-х гадоў. Ствараемыя мастакамі ў цёплых танах кампазіцыі дапаўняліся гульнёй святла і ценю. У гэтым кірунку працавалі мастакі Катарына Іванавіч (1811—1882), Джура Якшыч (1832—1878), Павел Сіміч (1818—1876), Новак Радоні (1826—1890) і Стеве Тодаровіч (1832—1925).
Сучаснае выяўленчае мастацтва
У 1895 годзе Кірыла Кутлік стварыў у Сербіі першую школу мастацтваў. Многія з яго вучняў працягнулі адукацыю ў Францыі і Германіі, пераняўшы там новыя авангардныя напрамкі ў жывапісу. Да іх ліку адносіцца, якая знаходзілася пад уплывам фавізма, Сава Сумалові, які працаваў у стылі Кубізму.
Пасля Другой Сусветнай вайны, асноўным напрамкам у сербскім жывапісе быў Сацыялістычны рэалізм. У 1970-я гады частка мастакоў звярнулася да Сюррэалізму.
У ХХІ стагоддзі маладыя мастакі Ёванка Саниенаві і Сіманіда Райцэвіч, адпаведна філасофскім тэорыям (у жыцці ўсё рэальна і няма нічога рэальнага), спрабавалі аб'яднаць жывапіс рэалізму з сюррэалізмам.
Да сучасных сербскіх мастакоў адносяцца: Уладзімір Маніч, Драган Бартулы, Ісідара Іванавіч, Дзеяна Мандзелца, Більяна Вукавіч, Сладжана Марынкавіч, Івана Настескі і Мая Джуравіч. Іх творы адлюстроўваюць як агульнасць культурных традыцый славянскіх народаў, так новыя павевы ў сучасным мастацтве.
Царква ў імя святога Сімяона Стоўпніка (Барок)
Царква ў імя прападобнага Сімяона Стоўпніка — праваслаўны храм у в. Барок (Слуцкі раён). Размешчана ў цэнтры вёскі.
Гісторыя
У 1912 годзе на змену драўлянай царкве, прывезенай са Слуцка, пачалося будаўніцтва мураванага храма, якое ў сувязі з пачаткам Першай сусветнай вайны, а потым рэвалюцыйнымі падзеямі, не было завершана.
У пачатку 1930-х гадоў прыход у Баславічах быў скасаваны. Недабудаваны мураваны храм стаў выкарыстоўвацца як складское памяшканне, а старая драўляная царква, у якой да гэтага часу працягваліся набажэнствы, была разабрана.
Архітэктура
Помнік архітэктуры неарускага стылю.
Складаны сілуэт храма фарміруюць разнастойныя па форме і велічыні дахі: двухсхільныя над прытворам, прыдзеламі і трапезнай, чатырохсхільны — над малітоўнай залай, вальмавы — над апсідай. Вертыкальнай дамінантай з’яўляецца васьмігранны ярус званіцы з арачнымі прасветамі. Рызаліты галоўнага фасада і прыдзелаў вылучаны парталамі лучковых уваходных праёмаў.
Архітэктура храма насычана цаглянай узорыстасцю — шматлікія крапоўкі, ліштвы арачных аконных праёмаў, аркатурныя фрызы. Унутры малітоўная зала перакрыта крыжовымі скляпеннямі, прыдзелы — цыліндрычнымі, апсіда — конхай; памяшканні злучаны паміж сабой шырокімі арачнымі прасветамі. Над уваходам кансольна навісае галерэя хораў.
Жаночая зборная Беларусі па футболе
Жаночая зборная Беларусі па футболе прадстаўляе Беларусь на міжнародных турнірах па футболе для жанчын.
Зборная ў рэйтынгах ФІФА
Крыніца: FIFA World Ranking History
Галіпальскі паўвостраў
Галі́пальскі паўвостраў, Галі́палійскі паўвостраў, або Галі́палі (Gelibolu, Καλλίπολις), у старажытнасці Херсанес Фракійскі — паўвостраў у еўрапейскай частцы Турцыі. Размешчаны паміж Сараскім залівам Эгейскага мора і пралівам Дарданэлы. Даўжыня каля 90 км (з паўднёвага захаду на паўночны ўсход), шырыня да 20 км. Вышыня да 420 м.
Адміністрацыйна паўвостраў уваходзіць у склад іла Чанакале, гістарычна і геаграфічна ў рэгіён Усходняя Фракія. На ўзбярэжжы праліва Дарданэлы размешчаны горад Гелібалу (старая назва Галіпалі, 40 тыс. жыхароў у 1990 годзе).
Антычнасць
У старажытныя часы Галіпальскі паўвостраў быў вядомы грэкам, а потым і рымлянам, як Херсанес Фракійскі (ад Χερσόνησος — «паўвостраў»). Пасяленцы са Старажытнай Грэцыі, заснавалі на паўвостраве каля 12 гарадоў, у тым ліку горад, які даў новую назву ўсяму паўвостраву ў далейшым — Kallípolis (Καλλίπολις; пазней Gallipolis).
У 493 годзе да н.э. — паўвостраў быў захоплены персамі пасля пачатку грэка-персідскіх войнаў.
Пасля выгнання персаў паўвостравам у розныя часы кіравалі Афіны, Спарта, Македонія.
У 196 годзе да н.э. паўвостраў захапіў цар Селеўкідаў Антыёх III Вялікі.
З 188 года да н.э. паўвостравам уладарыў цар Пергамскага царства Эўмен II.
У 133 г. да н.э. паўвостраў перайшоў да рымлян, потым стаў часткай Усходняй Рымскай імперыі з моманту яе заснавання ў 330 годзе нашай эры.
Сярэдневякоўе
У 1190 годзе тут перапраўлялася ў Малую Азію армія крыжакоў на чале з Фрыдрыхам Барбароса.
У 1204 годзе горад заваяваны венецыянцамі і да 1235 года тэрыторыя знаходзілася пад кантролем Лацінскай імперыі, потым вернута Візантыйскай імперыі, якая трымала яе да 1376 года (апроч перыядаў 1204—1235 і 1354—1366). У гэты час паўвостраў меў важнае значэнне для гандлёвых шляхоў у рэгіёне — венецыянскія і генуэзскія купцы складзіравалі тут свае тавары.
У 1306 годзе абложаны, спустошаны і разбураны каталонцамі. У 1354 годзе крапасныя ўмацаванні Галі́палі сур’ёзна пацярпелі ад землетрасення і горад быў лёгка захоплены асманамі. У 1366 годзе Рымскі Папа абвясціў крыжовы паход, крыжакі пад кіраўніцтвам Амадэя VI адваявалі горад і перадалі яго назад Візантыі. Але Візантыя была занадта слабая, каб трымаць Галіпалі і ў 1376 годзе Андронік IV сам перадаў паўвостраў асманам, што спрыяла ўзбагачэнню асманскай дзяржавы ад мыта і транзітнага гандлю.
29 мая 1416 года паміж Лампсакам і Галіпалі венецыянскі флот атрымаў марскую перамогу над асманамі. Ваенным значэннем Галіпалі была магчымасць закрыць шлях суднам па моры, а таксама сухапутны шлях па паўвостраве.
Новы час
Падчас Крымскай вайны Галі́палі стаў галоўным лагерам для брытанскіх і французскіх войскаў у 1854 годзе. У сакавіку 1854 года брытанскія і французскія інжынеры пабудавалі лінію абароны даўжынёй 11,5 км (7,1 мілі), каб абараніць паўвостраў ад магчымага нападу Расіі і такім чынам забяспечыць кантроль над шляхам да Міжземнага мора, у 1864 годзе таксама французскімі інжынерамі пабудаваны шэраг умацаванняў, у 1877 годзе абноўленых і ўзмоцненых.
Падчас Першай Балканскай вайны асманская армія знішчыла, разрабавала і спаліла ўсе грэчаскія вёскі каля Галі́палі.
Падчас Першай сусветнай вайны ў 1915—1916 гадах на паўвостраве праходзілі цяжкія баі паміж войскамі Антанты і асманскімі войскамі падчас Дарданэльскай аперацыі.
У 1920—1921 гадах на Галіпальскім паўвостраве размясціліся часці Рускай арміі генерала П. М. Урангеля, эвакуіраваныя з Крыма. Рускі ваенны лагер у Галі́палі ператварыўся ў ваенны цэнтр Белай эміграцыі. 22 лістапада 1921 года ў Галі́палі было створана «Таварыства Галіпалійцаў» — адна з актыўных вайсковых антыкамуністычных арганізацый «Рускага белага замежжа».
NGC 1769
NGC 1769 (іншае абазначэнне — ESO 85-EN23) — эмісійная туманнасць у сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Гімн Босніі і Герцагавіны
Intermezzo (Intermeco) — нацыянальны гімн Босніі і Герцагавіны. Гімн быў прыняты 10 лютага 1998 года разам з іншымі дзяржаўнымі сімваламі.
Душан Дэшстыч напісаў музыку да гімну, словаў гімн не мае.
Сцяг Босніі і Герцагавіны
Сцяг Босніі і Герцагавіны зацверджаны 4 лютага 1998 года.
Гэты сцяг Босніі і Герцагавіны быў адзін з трох, прадстаўленых парламенту, прызначанай адмысловым прадстаўніком ААН. Усе сцягі выкарыстоўвалі адныя і тыя ж колеры: блакітны — колер Арганізацыі Аб’яднаных нацый, але ён быў заменены на больш цёмны. Зоркі ўяўляюць Еўропу. Трохкутнік сімвалізуе тры асноўныя групы насельніцтва краіны (мусульманаў, харватаў і сербаў) і абрысы краіны на карце.
Праекты сцяга
Пасля Дэйтанскага пагаднення ўзнікла пытанне выбару новага сцяга краіны. Гэта было выклікана незадаволенасцю выкарыстаннем сімволікі Рэспублікі Боснія і Герцагавіна з боку сербаў і харватаў, якая, як яны лічылі прадстаўляе толькі мусульман. У ліку іншых былі прадстаўлены наступныя варыянты:
IC 4427
IC 4427 — галактыка тыпу Sab (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Валапас.
Падзенне дынастыі Раманавых
«Падзенне дынастыі Раманавых» (Падение династии Романовых) ― савецкі дакументальны фільм, створаны рэжысёрам у 1927 годзе.
Змест
Мантаж гістарычных кінадакументаў пра найвялікшыя і адначасова трагічныя падзеі ш гісторыі Расіі пачатку XX стагоддзя: падзенне дынастыі Раманавых і Лютаўскую рэвалюцыю 1917 года. Цалкам змантаваны з дарэвалюцыйнай кінахронікі, якую Эстэр Шуб сабрала ў розных кінаархівах, і матэрыялаў палацавага кінаархіва Мікалая II.
Фартыфікацыя Барысава
Фартыфікацыя Барысава і Барысаўшчыны — комплекс збудаванняў вайсковага абарончага прызначэння ў межах сучаснага горада і ў Барысаўскім раёне.
Часы Полацкага княства
Па версіі археолага Штыхава на гарадзішчы ў весцы Барысаў Стары быў заснаваны Барысаў. Гарадзішча моцна пашкоджана забудовай (на гары рэшткі амбулаторыі з гаспадаркі князеў Раманавых, жылыя хаты). Калісці гару амывалі воды бязыменнай рэчкі (Пралля, Цына-?), якая цячэ побач.
Часы Вялікага Княства Літоўскага
Барысаўскі замак
У складзе Расійскай імперыі
Расійскія ўмацаванні на новай мяжы пасля першага падзела Рэчы Паспалітай. Складаюцца з рова і вала з рэданамі.
Барысаўская крэпасць (батарэі, прадмоставыя ўмацаванні, тэт дэ пон, акопы).
У часы польскай акупацыі (1919—1920 гг)
Па праваму берагу Бярэзіны прайшла лінія польскіх акопаў. Акопамі перарыты гарадзішчы і расійская крэпасць ад Весялова да Беразіно.
Савецкая фартыфікацыя 1941 года
Сталіністы акапалі правабярэжны Барысаў паўколам акопаў і рвоў. Другі рубеж абароны цягнецца па леваму берагу Бярэзіны ад Весялова. Трэці рубеж цягнецца за межамі горада ад Жыцькава па Схе праз Неманіцу далей ў бок Беразіно. Кожны з рубяжэй абароны глыбокаэшаланаваны, складаецца кожны з двух-трох ліній акопаў.
Нямецкая фартыфікацыя 1941—1944 гадоў
Цягнецца па правым беразе Бярэзіны. Складаецца з акопаў, бятонных агнявых кропак, бятонных бомбасховішч і назіральных пунктаў частка якіх добра захавалася. Таксама паўколам акопаў і рвоў быў умацаваны левабярэжны Барысаў.
Савецкая пасляваенная фартыфікацыя
Рэшткі вучэбных умацаванняў агульнавайсковага палігона, школы ў Пячах.
Фартыфікацыя часоў незалежнай Беларусі
Агнявая кропка каля брамы вайсковай камендатуры на вуліцы Розы Люксембург.
IC 4428
IC 4428 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Свята-Іаана-Прадцечанская царква (Бараўцы)
Свята-Іаана-Прадцечанская царква — праваслаўны храм у в. Бараўцы Вілейскага раёна, прыпісны да прыходу Святога прарока Ільі (у Нарачы). Месціцца на могілках. Лічыцца адным са старэйшых храмаў Вілейскага благачыння. Помнік народнага дойлідства.
Гісторыя
Храм пабудаваны ў 1789 г. з дрэва, меркавана, як уніяцкая царква. Быў зачынены ў 1960-х гадах. Зноў храм адкрылі ў пачатку 1990-х гадоў.
Архітэктура
Вырашана прамавугольным зрубам, які пераходзіць у трохсценную апсіду. Вальмавы дах над алтарнай часткай завершаны шатровай вежачкай. Да фасада далучаны прамавугольны прытвор пад двухсхільным дахам. Вертыкальна ашаляваныя фасады прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў разных ліштвах. Перад храмам пастаўлена двухслуповая званіца з падвешаным звонам.
Палянка (Чэрвеньскі раён)
Паля́нка (, Полянка) — вёска ў Чэрвеньскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Лядскага сельсавета.
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Хутарскага сельсавета.
Пётр Іванавіч Кальнін
Пётр Іванавіч Кальнін (, г., цяпер Украіна — пасля 1917) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў у 1896 годзе Пецярбургскі інстытут грамадзянскіх інжынераў. Працаваў у Магілёўскім губернскім праўленні, з 1906 года гарадскі, у 1907—1917 гадах Магілёўскі губернскі архітэктар.
Творчасць
Паводле яго праектаў у Магілёве ўзведзены будынкі дваранскага банка, крэдытнага таварыства, царква Трох Свяціцеляў; у Шклове — гарадская бойня і будынак папярова-кардоннага завода. Выкананыя ім 2 эскізныя праекты будынка Магілёўскага пазямельна-сялянскага банка выкарыстаны архітэктарам А. Друкерам; паводле яго эскізаў выкананы інтэр'еры асобных памяшканняў. Распрацаваў у 1913 годзе праекты будынкаў земства і рамеснай школы для Быхава, гандлёвых крам для Оршы, астрога для Рагачова, яўрэйскай гімназіі для Магілёва, рамеснай школы для Клімавіч.
Lo-Fi
Lo-Fi (Лоў Фай) (ад англійскага Low Fidelity — нізкая якасць) — у гуказапісе тэхналогія, пры якой запісаны гук намерана змяшчае шматлікія скажэнні і шумы. Таксама ўжываецца ў адносінах да запісаў з заніжаным частотным дыяпазонам. Супрацьлеглае Hi-Fi (Хай Фай, High Fidelity) — высокая якасць).
Найбуйнейшыя прадстаўнікі гэтага жанру — Амон Тобін, Bonobo і Portishead.
Леапольд Гадоўскі
Леапольд Гадоўскі (, Жослі, Віленская губерня (цяпер Жаслей, Літва) —, , ЗША) — амерыканскі ,  (фартэпіяна) і.
Біяграфія
Нарадзіўся ў яўрэйскай сям’і. Вучыўся ў В. Баргіля і Э. Рударфа ў Вышэйшай школе музыкі ў Берліне (1884) і ў К. Сен-Санса ў Парыжы. З дзяцінства шмат канцэртаваў (упершыню — ў 1879 у Вільні). Выкладаў у Чыкагскай і Філадэльфійскай кансерваторыях (1894—1900), кіраваў Школай майстэрства ў Акадэміі музыкі ў Вене (1909-14). З 1914 жыў у Нью-Ёрку.
Творчасць
Як піяніст праславіўся выключным тэхнічным майстэрствам, тонкасцю і яснасцю ў перадачы найскладаных па фактуры твораў. Вядомы як аўтар транскрыпцыі галоўным чынам твораў французскіх клавесіністаў (Ж. Б. Люлі, Ж. Ф. Рамо і інш), сюіт І. С. Баха, эцюдаў Ф. Шапена, вальсаў І. Штрауса і многіх іншых. Быў складальнікам і рэдактарам зборніка п’ес педагагічнага рэпертуару для фартэпіяна. Гадоўскі — аўтар твораў для фартэпіяна, у тым ліку п’ес для левай рукі; напісаў артыкул аб фартэпіяннай музыцы для левай рукі.
Леанід Мікалаевіч Асядоўскі
Леанід Мікалаевіч Асядо́ўскі (нар., в. Лошыца, цяпер у межах Мінска — ) — беларускі жывапісец. Скончыў у 1961 годзе Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут. Выкладаў у Мінскім мастацкім вучылішчы, з 1983 года у Беларускім тэатральна-мастацкім інстытуце.
Творчасць
Працаваў у станковым жывапісе ў жанрах фігуратыўнай карціны, партрэта, пейзажа. У творчасці пераважалі гісторыка-рэвалюцыйная тэматыка і тэмы сучаснасці. Сярод твораў: «Хай заўжды будзе сонца» (1964), «Нафта беларуская ёсць!» (1972), «Дажынкі» (1980), «Балада пра маці» (1986), трыпціхі «М. В. Фрунзэ ў Мінску» (1967), «25-га. Першы дзень» (1969), партрэты «Партрэт маладога вучонага» (1968), «Пачынальнікі беларускай музыкі» (1983), пейзажы «Сакавік» (1961), «Зімовы матыў» (1965), «Пасля дажджу» (1967) і інш. Аўтар дыярам «Мінскі „кацёл“» для Беларускага дзяржаўнага музея Вялікай Айчыннай вайны (1969—1971; у сааўтарстве), «Бой пад Мсціслававічамі» для Клімавіцкага краязнаўчага музея (1981).
Ловаць
Назва
Корань Lov- звязаны з літоўскім lovys «рэчышча ракі; пратока, роў», далей да індаеўрапейскага *leu-.
Навокал верхняга цячэння Ловаці такія балцкія гідронімы, як Мядзесна, Сенніца (: Сянно), Негра, Сервайка (: Сэрвач).
Поўны адпаведнік — назва ракі Ловаць на Верхнім Павоччы, пры тамтэйшым густым балцкім гідранімічным фоне. Таго ж кораня назва літоўскай ракі Loviai.
Гідранімічны фармант -at- таксама ў такіх балцкіх гідронімах, як літ. Kamatė, Žlagatas. Ён шырока прысутны ў літоўскім назва-, імя- і словаўтварэнні (gyvas «жывы» : gyvatas «жыццё»).
Назве Ловаць тыпалагічна адпавядае дзесенскі гідронім Вага (на ўсходзе ад Добруша), ад літоўскага vaga «рэчышча; раўчук на засеяным полі для сцёку залішняй вадкасці».
Водаапісанне
Даўжыня 536 км, у межах Беларусі — 47 км. Вадазбор 21,9 тыс. км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці каля 150 м³/с (169 м³/с), на мяжы Беларусі і Расіі каля 2,5 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,16 ‰, на Беларусі 0,6 ‰. Асноўныя прытокі: Сярвайка, Пясчанка, Кунья (справа), Склянка, Насва, Локня, Рэдзья, Палісць (злева). Усяго налічваецца 56 прытокаў.
На рацэ: горад Вялікія Лукі (Расія), горад Холм (Расія), вёска Рудня (Беларусь).
Выцякае з возера Ловацец (Пскоўская вобласць), упадае ў возера Ільмень з поўдня. Паводле іншых крыніц пачынаецца з возера Завесна за 3,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Марчанкі Гарадоцкага раёна. Цячэ ў Беларусі па Гарадоцкім узвышшы, праз азёры Задрач, Мяжа, Сосна, Чарняста і Сясіта, па Валдайскім узвышшы і ў ніжнім цячэнні па Ільменскай нізіне.
Рака Ловаць пры сваім руху ад вытоку на поўдзень у бок ракі Аўсянкі была перахоплена і павернута на поўнач у бок Балтыкі, утварыўшы характэрны каленападобны выгін. Даліна ад вытоку да возера Мяжа невыразная (пойма забалочаная), паміж азёрамі Сосна, Чарняста і Сясіта трапецападобная (пойма роўная, лугавая). Рэчышча да возера Мяжа звілістае, да возера Задрач яго шырыня 3—5 м, ніжэй 5—10 м.
На Ловаці налічваюцца 84 парогі і 79 перакатаў даўжынёй ад 50 да 2000 метраў. Самы вялікі парог — Сяміводскія астравы. Найбольш значныя парогі знаходзяцца паміж горадам Холм і вёскай Старая Пярэса.
На тэрыторыі Беларусі да басейна Ловаці таксама належаць азёры Дзедава, Немцава, Ленавец, Турэц, Белае, Карасёва і Падсосна.
Паўночны праспект (Ерэван)
Паўночны праспект (Հյուսիսային պողոտա) — пешаходная вуліца ў Ерэване, што злучае плошчу оперы з плошчай Рэспублікі. На праспекце размешчана мноства элітных жылых дамоў, офісаў, крам, рэстаранаў. Працягласць больш 1,5 км.
Будаўніцтва
На месцы сучаснага Паўночнага праспекта раней стаялі прыватныя хаты, якія былі скуплены ўрадам. Астатнія выдаткі, то бок само будаўніцтва, узялі на сябе прыватныя фундатары. Паводле слоў мэра, аб’ём інвестыцый у будаванне элітнага праспекта склаў 101 млрд драмаў (310 млн долараў). Забудоўшчыкамі праспекта былі кампаніі «Нор Айланд», «Бізнес Цэнтр», «Прагрэс Арменія», «Локал Дэвелаперс», «Гарні Груп», Маскоўская інвестыцыйная будаўнічая кампанія, «Хаз Профіт», «З года. Арменія».
Варта адзначыць, што будаванне Паўночнага праспекта суправаджалася шматлікімі акцыямі пратэсту з боку жыхароў цэнтральнага раёна сталіцы, якіх сілком высялялі са сваіх кватэр. Многія з іх былі незадаволены памерам кампенсацыі, выдадзенай на куплю новага жылля. Да прыкладу, за 55,7 кв. м. жыхару цэнтра Ерэвана Урад Арменіі прапанаваў 33 тыс. долараў, што не адпавядала цэнам — 800 долараў за адзін кв. м. Эксперты адзначалі, што прыбытковасць ад праекта складала больш за 200 %.
Адкрыццё
Паўночны праспект падзелены на тры часткі. Першая яго частка адкрылася 29 мая 2006 года. Другая і трэцяя былі адкрыты 16 лістапада 2007 года.
Адам Глобус
Ада́м Глобус, сапр.: Уладзімі́р Вячасла́вавіч Ада́мчык  — беларускі пісьменнік, мастак, выдавец.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і пісьменніка В. Адамчыка. З 1959 жыве Мінску. Скончыў педагагічнае аддзяленне Мінскага мастацкага вучылішча (1977), Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі ўніверсітэт (1983). Вучыўся ў мастака Альгерда Малішэўскага. Працаваў чарцёжнікам, мастаком-рэстаўратарам, мастаком-афарміцелем, рэдактарам у часопісе «Родник» (з 1987). Цяпер займаецца выдавецкай дзейнасцю (выдавецтва «Сучасны літаратар»). Член Саюза пісьменнікаў СССР (з 1988), СП БССР (з 1989).
Творчасць
У друку пачаў выступаць з вершамі ў 1981 (газета «Літаратура і мастацтва», часопіс «Маладосць»). Аўтар кніг «Парк» (паэзія, 1988), «Адзінота на стадыёне» (зборнік апавяданняў, 1989), «Смерць — мужчына» (1992), «Скрыжаванне» (1993), «Дамавікамерон» (1994), «Толькі не гавары маёй маме» (1995), «Койданава» (1997), «Новы дамавікамерон» (1998), «Post scriptum» (1999), «Тэксты» (зборнік усіх папярэдніх кніг, 2000), «Браслаўская стыгмата» (2001), «Сшыткі» (2003), «Дом» (2005), «сУчаснікі» (2006), «Літары» (2006), «Play.by» (2009). Публікаваўся ў складзе зборнікаў, «Круглы год» (зборнік хоку беларускіх аўтараў, 1996), «Сучасная беларуская проза» (зборнік, 2003).
Гісторыя Расіі
Пераемнасць расійскай дзяржаўнасці
23 кастрычніка 1998 года Дзяржаўная Дума Федэральнага Сходу Расійскай Федэрацыі зацвердзіла, што «Расійская дзяржава, Расійская рэспубліка, РСФСР, СССР і Расійская Федэрацыя — адзін і той жа ўдзельнік міждзяржаўных адносін, адзін і той жа суб'ект міжнароднага права, які не спыняе свайго існавання».
Расійская Федэрацыя з'яўляецца правапераемнікам і дзяржавай-прадаўжальнікам СССР, а СССР — дзяржавай-папярэднікам Расійскай Федэрацыі. У сваю чаргу СССР з'яўляецца правапераемніцай Расійскай Рэспублікі, якая была абвешчана Актам Часовага ўрада 1 верасня 1917 і якая праіснавала да 25 кастрычніка 1917 года. І, нарэшце, Расійская Рэспубліка з'явілася правапераемніцай Расійскай імперыі. Расійская Федэрацыя з'яўляецца прадаўжальнікам СССР і правапераемніцай тых міжнародных абавязацельстваў Расійскай імперыі і Расійскай рэспублікі, якія былі прызнаныя СССР, а таксама ў межах тых абавязацельстваў Расійскай імперыі, якія Расія пагадзілася прыняць на сябе ў добраахвотным парадку.
Расія была абвешчана рэспублікай 1 верасня 1917, хоць фактычна стала ёю 3 сакавіка 1917 у выніку Лютаўскай рэвалюцыі. З 10 студзеня 1918 — РСФСР. 30 снежня 1922 г. РСФСР ўвайшла ў склад СССР, які ўтварыўся ў гэты дзень і пераняў шэраг функцый сваёй найбуйнейшай рэспублікі (так, у РСФСР да 1990 года, у адрозненне ад астатніх саюзных рэспублік, не было сваёй кампартыі, некаторых міністэрстваў, Акадэміі навук і інш.).
12 чэрвеня 1990 года I з'ездам народных дэпутатаў РСФСР прынята дэкларацыя аб дзяржаўным суверэнітэце Расійскай Федэрацыі. 7-8 снежня 1991 года ў Белавежскай пушчы прайшла сустрэча кіраўнікоў Расіі, Украіны і Беларусі, дзе было абвешчана аб спыненні існавання СССР і ўтварэння СНД. Пасля гэтага 25 снежня 1991 РСФСР была афіцыйна пераназваная ў Расійскую Федэрацыю. Цалкам гэта найменне замацавалася 25 снежня 1993 г​​, калі ўступіла ў сілу новая Канстытуцыя Расійскай Федэрацыі.
Першыя людзі. Каменны век. Бронзавы век
Першабытны чалавек пранік на еўрапейскую тэрыторыю Расіі з Закаўказзя ў раннім палеаліце. Археалагічныя культуры Расіі паказваюць на гісторыю асваення яе зямель не менш за 1 млн., магчыма 1,5 млн гадоў назад (Таманскі паўвостраў). Сляды ніжнепалеалітычнага чалавека, знойдзеныя на Паўночным Каўказе і ў Прыкубанні, датуюцца часамі каля 700 тыс. гадоў назад. Да сярэдняга палеаліту адносяцца паселішчы неандэртальцаў у нізоўях Дона, Ніжнім і Сярэднім Паволжы, на Сярэднім Урале. З верхняга палеаліту чалавек пачаў сяліцца не толькі ў натуральных пячорах, але і рабіць зямлянкі і паўзямлянкі. Самымі старажытнымі стаянкамі «homo sapiens» (людзей сучаснага выгляду) на тэрыторыі Расіі лічацца Касцёнкі, Зарайск стаянка (45-35 тыс. да н. э.) і Сунгір (25 тыс. да н. э.). Гэтыя паселішчы складаліся з пабудоў, нярэдка з костак маманта, абцягнутых шкурамі. Насельніцтва апраналіся ў футравае адзенне; целы памерлых хавалі, суправаджаючы багатым наборам рэчаў, і пасыпалі вохрай, што сведчыць аб развітым светапоглядзе. Большая частка тэрыторыі Еўрапейскай Расіі была занятая альбо ледавіком, альбо прылядніковай тундрай c мамантавай фаўнай.
У постледавіковую мезалітычную эпоху (10—6 тыс. гадоў назад) еўрапейскую частку Расіі засялілі краманьёнцы свідэрскай культуры, нашчадкамі якіх з'яўляліся народы Бутаўскай (VIII-VI тыс. да н. э.) і Верхняволжскай культуры (VI-III тыс. да н. э.). Яны ўжо выкарыстоўвалі лук і стрэлы ў якасці зброі. На позніх стадыях намячаецца пераход да субнеаліту, паколькі яны пачынаюць асвойваць кераміку.
З III тыс. да н. э. пачалося фарміраванне племянных саюзаў. На поўдні тэрыторыі паступова адбываўся пераход да вытворчай гаспадаркі — земляробства і жывёлагадоўлі; на поўначы пераважала паляўнічая і рыбалоўная гаспадарка.
Да III тыс. да н. э. адносіцца пачатак вытворчасці на Паўночным Каўказе металічных (бронзавых) вырабаў, якія да II тыс. да н. э. распаўсюдзіліся па ўсёй тэрыторыі, за выключэннем палярных раёнаў. Цэнтры вытворчасці ўзніклі ў Паволжы, на Урале, у Заходняй Сібіры.
Скіфія
У VII-III ст. да н.э. на Паўночным Каўказе ўтварылася аб'яднанне іранамоўных скіфскіх плямён, якія засялілі затым тэрыторыю Прычарнамор'я, Прыазоўя і Прыкаспія. Дзякуючы Герадоту ў антычнасці шырокія тэрыторыі Усходняй Еўропы (у тым ліку Еўрапейскай Расіі) былі вядомыя пад імем Скіфіі.
У гістарычны перыяд тэрыторыі лясной (паўночнай) Скіфіі засялялі пераважна фіна-вугорскія народы, якія пасяліліся тут у эпоху неаліту. Археолагі фіксуюць, як на змену мезалітычным краманьёнцам прыходзяць мангалоідная паляўнічая льялаўская і ямачна-грабеністая культуры (V-III тыс. да н. э.), якіх змяняе Валосаўская культура (кан. III — сяр. II тыс. да н. э.). «Азіяцкі» характар ​​старажытных фінаў фіксуецца генетычна па гаплагрупы N. Разам з тым, лапландцы — нашчадкі старажытнага насельніцтва Паўночнай Расіі — захоўваюць гены палеаеўрапейцаў.
У лясной Скіфіі неаліце ​​пад уздзеяннем культуры народаў Вялікага Стэпу змяняецца жалезным векам (I тыс. да н. э.): з'яўляецца сельская гаспадарка, тэкстыль і умацаваныя паселішчы. Герадотовых фісагетаў збліжаюць з носьбітамі Гарадзецкай культуры (мяшчэра, мурама, мардва), а ііркаў — з носьбітамі дзьякоўскай культуры (мера, весь). На паўночны ўсход ад іх Прыўралля насялялі пермяне (продкі ўдмуртаў і комі) — носьбіты ананьінскай культуры, якія адрозніваліся больш выяўленым мангалоідным абліччам. Герадоту яны былі вядомыя як аргіпеі.