cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mass Effect 2
Класы і развіццё персанажа
Спецыялізацыя ў Mass Effect 2 прадстаўлена шасцю класамі. Гэтак жа як і ў першай частцы класы падзяляюцца на «чыстыя» і «змяшаныя». Першыя маюць на ўвазе спецыялізацыю персанажа толькі ў адной вобласці (баявая, тэхнічная і біятычная), другія — сумяшчэнне дзвюх спецыялізацый.
У параўнанні з першай часткай гульні ўдвая скараціўся лік узроўняў развіцця персанажа (60 > 30), лік даступных для вывучэння ўменняў і лік узроўняў развіцця кожнага ўмення. Кожны клас зараз мае набор, які складаецца з 5 баявых уменняў (з якіх адно з'яўляецца ўнікальным) і аднаго пасіўнага навыку, які паляпшае характарыстыкі персанажа ў цэлым. З дапамогай «інтэнсіўнай падрыхтоўкі» на борце карабля гулец можа атрымаць таксама здольнасць аднаго са сваіх напарнікаў, якія аднак становяцца даступнымі толькі пасля атрымання лаяльнасці адпаведнага персанажа. Любое ўменне мае 4 узроўня развіцця, прычым на апошнім гулец можа абраць паміж двума варыянтамі развіцця. Гулец вольны ў выбары шляхоў развіцця персанажа, хоць ёсць і магчымасць аўтаразмеркавання ачкоў уменняў. Паколькі нават па дасягненні максімальнага ўзроўня нельга набраць дастатковае для поўнага развіцця ўсіх уменняў лік ачкоў, гульцу прыйдзецца выбіраць, якія ўменні развіваць да мяжы, а якія не.
Клас таксама вызначае набор даступнага ўзбраення, цяжкае ўзбраенне даступна любому класу гульца. Падчас праходжання даецца магчымасць абраць дадатковы від узбраення або ўзяць унікальную зброю, калі дадзеным класам персанаж ужо ўмее карыстацца. Ніжэй пералічаныя ўсе шэсць гульнявых класаў.
Салдат — адмысловец па баявых дзеяннях. Гэта адзіны клас, які валодае ўсімі відамі зброі за выключэннем пісталетаў-кулямётаў. Унікальнай класавай здольнасцю салдата з'яўляецца «Прыліў адрэналіну» — уменне, з дапамогай якога можна замарудзіць ход часу.
Інжынер — адмысловец па тэхнічных уменнях. Здольны выклікаць баявога дрона, які адцягвае ворагаў на сябе.
Выведнік — клас, які сумяшчае ў сабе баявыя і тэхнічныя ўменні. Выведнік прызначаны для прыкрыцця членаў атрада, а таксама вядзенні бою на адлегласці. Унікальнае ўменне «Тактычная маскіроўка» дазволіць выведніку зрабіцца нябачным для ворага і, тым самым, выйграць некалькі секунд для нечаканага нападу.
Вартавы — гнуткі клас, які сумяшчае ў сабе біятычныя і тэхнічныя ўменні. Вартавыя могуць выкарыстоўваць «тэхнічную браню», якая не толькі абараняе гаспадара, але і мае ўласцівасць выбухаць, адкідаючы ўсіх супернікаў, пры страце шчыта. «Тэхнічная браня» і ёсць унікальнае ўменне гэтага класа.
Штурмавік — клас, аднолькава добра які валодае як баявымі, так і біятычнымі здольнасцямі. Унікальнае ўменне гэтага класа — «Рывок» — дазваляе імгненна наблізіцца да ворага і навязаць яму блізкі бой.
Сюжэт
Камандар Шэпард — галоўны герой Mass Effect — займаецца знішчэннем рэшткавых агменяў супраціву гетаў — асноўных супернікаў з першай гульні. Падчас аднаго з рэйдаў карабель камандара «Нармандыя SR-1» падвяргаецца нападу невядомага суперніка, і пасля кароткай сутычкі апыняецца знішчаны, а Шэпарда выкідвае ў адкрыты космас. У той час, як камандар афіцыйна лічыцца загінулым, арганізацыя «Цэрбер», якая атрымала цела Шэпарда, займаецца яго аднаўленнем і рэабілітацыяй камандара. З-за сабатажу Шэпард апыняецца змушаны заўчасна пакінуць касмічную станцыю, на якой праходзіла яго аднаўленне. Камандар сустракаецца са Прывідам — лідарам «Цэрбера», які прапануе яму супрацоўніцтва, у рамках якога Шэпарду трэба расследаваць знікненні насельніцтва невялікіх чалавечых асадаў. Падчас расследавання высвятляецца, што за выкраданнямі стаяць калекцыянеры — малавывучаная раса, практычна ні з кім не ўступаючая ў кантакт. Прывід прапануе Шэпарду заняцца фармаваннем і падрыхтоўкай каманды, у той час, як «Цэрберу» мае быць заняцца зборам інфармацыі. Таксама «Цэрбер» падае Шэпарду новы карабель, які атрымаў імя «Нармандыя SR-2» і ў некаторай ступені што з'яўляецца палепшанай версіяй «Нармандыі SR-1» Па праходжанні ключавых місій становіцца вядома размяшчэнне базы калекцыянераў і з'яўляецца магчымасць выканаць заключную місію. Страты ў апошняй місіі шмат у чым залежаць ад ступені падрыхтаванасці каманды і карабля, на падрыхтоўцы якіх пераважна і засяроджана ўвага гульні. Характэрна, што пры недастатковай падрыхтоўцы Шэпард таксама можа загінуць у заключнай місіі.
Сталыя
Гэтыя персанажы будуць суправаджаць вас усю гульню:
Часовыя
Гэтыя персанажы сустракаюцца ў пэўнай місіі і ўзяць іх у каманду нельга:
Дадаткі
Вынікаючы новай тэндэнцыі распрацоўнікі выпусцілі для другой часткі трылогіі не толькі паўнаважкія адоны, але і дробныя кантэнтныя дадаткі, напрыклад, дадатковыя віды зброі ці броні. Адмыслова для гэтых мэт была створана Cerberus Network, доступ да якой могуць атрымаць усе ўладальнікі ліцэнзійных версій гульні не ніжэй DVD-Box (з Jewel версіямі карта доступу не пастаўляецца, бо дэмакратычны кошт на гэты варыянт не мяркуе якіх-небудзь бонусаў), шляхам актывацыі карты доступу, уваходнай у камплект пастаўкі. Пры гэтым ключ для доступу ў Cerberus Network можна набыць асобна.
Гукавое суправаджэнне
Mass Effect 2 агучвалі 90 галасавых акцёраў, яны выканалі ролі 546 персанажаў і запісалі больш 25,000 дыялогаў. Марк Мір, акцёр, які агучваў мужчынскі персанаж камандара Шэпарда, у сваім інтэрв'ю сказаў, што галасавых запісаў для гульні было зроблена ўдвая больш, чым для арыгінала Mass Effect.
Музыка для Mass Effect 2 была напісана Джэкам Уолам у супрацоўніцтве з Сэмам Халікам, Дэвідам Кейтсам, і Джымі Хінсанам, дадатковае рэдагаванне гуку ў гульні выконваў Браян Дзідаменіка. Альбом саўндтрэкаў да гульні быў выпушчаны 19 студзеня 2010 г.
Саўндтрэк
Альбом Mass Effect 2: Original Videogame Score быў запісаны і спрадзюсаваны Wall of Sound inc.
Раду Негру
Раду Негру (Radu Negru), або Негру Водэ (Negru Vodă) — легендарны заснавальнік Валашскага княства, які нібыта кіраваў у горадзе Курця-дэ-Арджэш у канцы XIII стагоддзя. Яго імя перакладаецца з румынскай мовы як «чорны ваявода».
Баравікі (Смаленскі раён)
Баравікі (Боровики) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прыгорскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 2 жыхары (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 16 км на паўднёвы ўсход ад Смаленска, за 11 км на ўсход ад аўтадарогі Арол — Віцебск, на беразе ракі Дняпро. За 5 км на захад ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя на лініі Смаленск — Рослаўль.
Сусветная выстаўка (1851)
Ініцыятыва па правядзенні выстаўкі належыць брытанскаму саюзу рамеснікаў (Society of Arts). Калі праект у 1849 годзе быў прадстаўлены грамадскасці, то рэзананс сярод брытанскіх прамыслоўцаў і бізнесменаў быў станоўчым. Яны бачылі ў выстаўцы ідэальную платформу для падтрымкі сусветнага свабоднага гандлю.
Баравікі (Смаленскі раён)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Сусветная выстаўка (1851)
Пры заступніцтве прынца Альберта арганізацыяй і кіраўніцтвам займаўся Генры Коўл і камітэт з 24 чалавек, званы «каралеўскай камісіяй» (Royal Commission). Яго састаў зацвярджаўся асабіста каралевай, што надавала праекту дзяржаўны аўтарытэт. Але фінансаваннем праекта займаліся арганізатары. Нават паліцэйскія, якія ахоўвалі выстаўкі, аплачваліся імі.
Для правядзення выстаўкі быў збудаваны Крыштальны палац — гіганцкі будынак са шкла і сталі, прадвеснік сучаснай архітэктуры. Унутры палаца гледачам дэманстравалі дзіўныя вынаходствы — такія, як прататып факс-машыны і т.з. прадракальнік бур. Для прыцягнення публікі дэманстраваліся і іншыя дзівоцтвы — напрыклад, знакаміты дыямент Кахінур. Таксама, былі выстаўлены багатыя паляўнічыя трафеі вядомага паляўнічага і даследчыка Паўднёвай Афрыкі Роэліна Гордана-Камінга. Гэта была сапраўдная вітрына Брытанскай імперыі.
Рошчыца
Ро́шчыца (, Рощица) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Кашалеўскага сельсавета.
25 мая
25 мая (25 траўня) — сто сорак пяты (сто сорак шосты ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Старая Буда (Чавускі раён)
Стара́я Бу́да (, Старая Буда) — вёска ў Чавускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Антонаўскага сельсавета.
Паці Пэйдж
Паці Пэйдж (Patti Page; сапраўднае імя - Клара Эн Фаўлер (Clara Ann Fowler);, Клермар - , ) — амерыканская спявачка, зорка эстрады 1950-х гадоў, больш чым за пяць дзесяцігоддзяў творчай дзейнасці прадала ў свеце больш за 100 мільёнаў пласцінак. Пэйдж падпісала кантракт з Mercury Records ў 1947 годзе і стала першай знакамітай спявачкай гэтага лэйбла, пачаўшы сваё ўзыходжанне ў хіт-парадах з песні «Confess» (1948). Першы вялікі поспех прынёс ёй у 1950 годзе сінгл-бэстсэлер «With My Eyes Wide Open, I'm Dreaming». У перыяд з 1950 па 1965 Пэйдж выпусціла 14 хітоў-«мільённікаў». Самым знакамітым з іх застаецца «Tennessee Waltz»: запісаны ў 1950 годзе, песня пратрымалася 13 тыдняў на вяршыні спісаў "Білборда" (тады - Billboard's Best-Sellers List), стала адным з бэстсэлераў XX стагоддзя, і - адным з двух афіцыйных гімнаў штата Тэнэсі. На вяршыню амерыканскага хіт-параду падымаліся і тры іншыя яе сінглы пачатку 1950-х гадоў: «All My Love (Bolero)», «I Went to Your Wedding» і «(How Much Is That) Doggie in the Window». У адрозненне ад многіх папулярных эстрадных выканаўцаў 1950-х гадоў, адцясненне на абочыну зоркамі рок-н-ролу, Паці Пэйдж не здала пазіцый. Узбагаціўшы свой стыль матывамі музыкі кантры, яна працягвала выпускаць хіты і ў 1960-х гадах («Old Cape Cod», «Allegheny Moon», «A Poor Man's Roses (Or a Rich Man's Gold)», «Hush, Hush, Sweet Charlotte »). Сінглы Паці Пэйдж з'яўляліся ў кантры-чартах "Білборда" да 1982 года.
Бродска-Посаўская жупанія
Бродска-Посаўская жупанія (Brodsko-posavska županija) — адміністрацыйная адзінка на паўночным усходзе Харватыі. Тэрыторыя жупаніі выцягнутая ўздоўж мяжы з Босніяй і Герцагавінай па беразе ракі Сава. Бродска-Посаўская жупанія адносіцца да гістарычнага рэгіёна Пасавіна. Сталіца — горад Славанскі-Брод.
Геаграфія
Плошча жупаніі складае 2043 км². На захадзе мяжуе з Сісацка-Маславінскай жупаніяй, на ўсходзе з Вукаварска-Срэмскай жупаніяй, на поўначы з Пожэжска-Славанскай жупаніяй, а на паўночным усходзе з Осіецка-Бараньскай жупаніяй.
У паўднёвай частцы, якая прымыкае да ракі Сава, тэрыторыя нізінная, на поўначы пачынаюцца халмістая града, з самым высокім пунктам — гарой Псунь.
Насельніцтва
Паводле даных перапісу 2011 года на тэрыторыі жупаніі жывуць 172 993 чалавекі.
Нацыянальны склад:
Вуліца Камісара Крылова (Віцебск)
Вуліца Камісара Крылова — вуліца ў гістарычным цэнтры Віцебска, у Кастрычніцкім раёне. Вуліца пачынаецца ад вуліцы Суворава, працягваецца 200 метраў і заканчваецца на Успенскай горцы.
Названая ў гонар рэвалюцыянера, удзельніка ўстанаўлення савецкай улады на Віцебшчыне С. М. Крылова, які жыў на гэтай вуліцы. Гістарычныя назвы — вуліца Багародзіцкая, вуліца Успенская.
Гісторыя
Вуліца Камісара Крылова пачала забудоўвацца ў XVI стагоддзі. Першапачаткова называлася Багародзіцкая, у імя праваслаўнай царквы Прасвятой Багародзіцы, якая знаходзілася на Успенскай (тады Лысай) горцы. У XVII стагоддзі вуліца знаходзілася на тэрыторыі Узгорскага замка. У XIX стагоддзі насіла назву Саборная. Пазней — Успенская. У канцы XIX — пачатку XX стагоддзя на вуліцы знаходзіліся: Успенскі сабор (разбураны ў 1936 г., адноўлены ў 2000-х), Віцебская духоўная семінарыя. Некаторы час вуліца насіла імя байкапісца І. А. Крылова, але ў 1974 годзе была перайменавана ў гонар камісара С. М. Крылова, да рэвалюцыі які жыў на вуліцы ў доме № 10.
У жніўні 2010 года вуліцу забрукавалі пліткай, усталявалі дэкаратыўныя ліхтары. Вуліца зрабілася пешаходнай.
Жан Батыст Шардэн
Жан Батыст Сімеон Шардэн (Jean-Baptiste-Siméon Chardin; – ) — французскі мастак 18 стагоддзя. Лічыцца майстрам нацюрморта, а таксама вядомы сваімі жанравымі карцінамі, на якіх адлюстроўваюцца кухонныя служанкі, дзеці і ўнутраная дзейнасць. Яго мастацкія творы характарызуюцца старанна збалансаванай кампазіцыяй, мяккай дыфузіяй святла і тэхнікай імпаста.
Ажараў
Ажараў (Ożarów) — горад у Польшчы, размешчаны за 180 км на поўдзень ад Варшавы. Уваходзіць у склад Апатоўскага павета Свентакшыскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Ажараў. Займае плошчу 7,79 км². Насельніцтва 4,5 тыс. чалавек.
Пуцінава
Пу́цінава (, Путиново) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Павяцкага сельсавета.
Знаходзіцца паміж вёскамі Латышы і Лявонпаль, прыкладна на аднолькавай адлегласці (3 км) ад іх. За паўкіламетры на поўнач ад Пуцінава працякае рака Заходняя Дзвіна.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Лявонпаль Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 2006 года ўваходзіла ў склад Даўгінаўскага сельсавета.
Сусветная выстаўка (1889)
Сусветная выстаўка 1889 года праходзіла ў Парыжы з 6 мая па 31 кастрычніка і была прымеркавана да стагоддзя ўзяцця Бастыліі. Як уваходная арка на тэрыторыю экспазіцыі ў Тракадэро інжынеру Гюставу Эйфелю была замоўлена знакамітая Эйфелева вежа, якую па заканчэнні выстаўкі меркавалася разабраць.
Архітэктары павільёнаў, імкнучыся зазірнуць у будучыню, спаборнічалі адзін з адным ва ўтапічнасці праектаў. Сапраўдны фурор выклікала 111-мятровая галерэя машын — на той момант самае вялікае крытае памяшканне ў свеце. Яна была збудавана са зварачнага жалеза, а не адліванай сталі, як планавалася спачатку, што выклікала ажыўленую дыскусію аб практычных і мастацкіх уласцівасцях гэтых матэрыялаў.
Каралевай гэтай выстаўкі прэса ахрысціла электрычнасць. Акрамя ўласцівасцяў электрычнасці, дэманстравалася вялікае мноства тэкстыльных станкоў і паравых машын, сярод якіх былі аўтамабіль Даймлера і аўтамабіль Бэнца.
Утылітарныя заняткі суправаджаліся багатай забаўляльнай праграмай: у дні выстаўкі была гэтая прэм’ера оперы Ж. Маснэ «Эсклармонда» і адкрыта кабарэ «Мулен Руж». Балі давалі ў павільёне, стылізаваным пад Бастылію.
Станіслаў Іванавіч Богуш-Сестранцэвіч
Яго Высокапраасвяшчэнства Станісла́ў Іванавіч Бо́гуш-Сестранцэ́віч (, маёнт. Занкі Ваўкавыскага павета, Вялікае Княства Літоўскае,, цяпер  — , Санкт-Пецярбург) — беларускі рэлігійны дзеяч, літаратар, навуковец. Дзядзька В. Дунін-Марцінкевіча.
Біяграфічныя звесткі
Нарадзіўся ў шляхецкай сям’і Богуш-Сестранцэвічаў уласнага герба. Яго бацька — міхнеўскі староста і старадубскі стражнік Ян Богуш-Сестранцэвіч (1678—1771), быў па веравызнанні кальвіністам. Маці — Карнелія Адзінец (1698—1773) — каталічкай. Па патрабаванні маці дзіцё было ахрышчана 5 верасня 1731 паводле рымска-каталіцкага абраду ў Заблудаве. Неўзабаве сям’я пераехала з Занкаў у Рале (30 км ад Кальварыі, цяпер тэрыторыя Літоўскай Рэспублікі). Там і прайшло дзяцінства будучага мітрапаліта.
Калі Станіславу было 7 гадоў, бацька наняў яму вандроўнага настаўніка П. Касарына, які ў суседнім фальварку Бурняны вучыў дзяцей мазырскага стольніка Яна Канарскага. Неўзабаве падраслі сёстры, і Касарын пачаў пераязджаць з аднаго фальварка ў другі разам са сваімі вучнямі. Адну чвэрць яны вучыліся ў Бурнянах, а на астатні час перабіраліся да Богушаў-Сестранцэвічаў. У 12 гадоў хлопчык пакінуў бацькоўскі дом, каб працягваць адукацыю. У 1743—1745 гадах Богуш-Сестранцэвіч вучыўся ў Кейданскім кальвінісцкім калегіуме і Слуцкай гімназіі. У чэрвені 1745 на пахаванні старадубскага харужага Воўка 13-гадовы вучань сказаў прачулую памінальную прамову, яна так уразіла кальвіністаў, што яны вырашылі накіраваць юнака на нямецкія землі для далейшай адукацыі.
У жніўні 1745 года Станіслаў Богуш-Сестранцэвіч выехаў вучыцца ў Берлін. У дарозе быў абакрадзены ў адным з гатэляў Штатгарта Шчэцінскага. Не маючы сродкаў на існаванне, быў вымушаны пайсці на службу ў прускую армію. У Еўропе ў той час ішла вайна за «аўстрыйскую спадчыну». Богуш-Сестранцэвіч служыў афіцэрам у гусарскім палку. 15 снежня 1745 года ў бітве пад Касельдорфам быў цяжка паранены карцеччу ў правую руку. Яго даставілі ў берлінскі шпіталь, а 26 снежня 1745 года, крыху падлячыўшы рану, выпісалі і звольнілі з войска.
У Берліне Станіслаў пазнаёміўся з дамініканінам айцом Армандам, які ўладкаваў яго вучыцца ў гімназію Св. Іахіма. Вучыўся ва ўніверсітэтах Кёнігсберга, Франкфурта, Амстэрдама, Лондана. Служыў афіцэрам у гвардыі ВКЛ. Пасля выхаду ў адстаўку (1761) у чыне капітана, працаваў хатнім настаўнікам у Радзівілаў.
Магчыма, няўдалае каханне павярнула яго да царкоўнай кар’еры. Скончыў Варшаўскую галоўную школу піяраў (1762) і ў 1763 годзе пасвечаны ў духоўнае званне, быў настаяцелем у Гомелі і Бабруйску, канонікам і епіскапам-суфраганам у Вільні.
Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай, 3 снежня 1773 года біскуп Богуш-Сестранцэвіч па ініцыятыве Кацярыны II стаў біскупам у «Беларускай дыяцэзіі», якая існавала з 1773 года, але не была зацверджана Ватыканам. З кастрычніка 1773 года быў тытулярным біскупам Малінскім (Маляціцкім?) (Mallus). Жыў у гэты час у Абольцах, каля Оршы.
У 1780 годзе Кацярына II звярнулася да папы Пія VI па дазвол на стварэнне каталіцкага архібіскупства з цэнтрам у Магілёве. З 1780 года С. Богуш-Сестранцэвіч жыў у Магілёве. З 28 студзеня 1782 года стаў архібіскупам Магілёўскім. Архібіскупства складалася з касцёлаў цэнтральнай частцы Расійскай імперыі, а таксама Магілёўскай, Віцебскай і Кіеўскай губерняў. Кацярына II абапіраючыся на С. Богуш-Сестранцэвіча, для якога дамаглася ад Папы права на знак кардынала, процідзейнічала пашырэнню ўплыву Ватыкана на Усходзе.
Спачуваў паўстанню 1794 года.
З 1798 года і да канца жыцця жыў у Санкт-Пецярбургу. З 1798 года — мітрапаліт усіх рымска-каталіцкіх касцёлаў у Расійскай імперыі, з 1801 — старшыня Рымска-каталіцкай духоўнай калегіі.
Памёр на 96 годзе жыцця. Пахаваны ў Пецярбургу ў пабудаваным ім касцёле Св. Станіслава. Да канца жыцця заставаўся архібіскупам Магілёўскім, мітрапалітам рымска-каталіцкіх цэркваў Расіі, адміністратарам Віленскай вакантнай епархіі, старшынёй рымска-каталіцкай духоўнай калегіі.
Уласную маёмасць завяшчаў сваякам. Бібліятэку (3 тысяч тамоў), грашовыя сродкі (20 тысяч рублёў), навуковыя рэчы і прылады — касцёлу Св. Станіслава ў Пецярбургу. Дом у Магілёве — Магілёўскай рымска-каталіцкай кансісторыі. Слуг архібіскупа спадкаемцы мусілі вызваліць з прыгону.
Дзейнасць і творчасць
Быў прыхільнікам ідэй гуманізму і асветніцтва, спрыяў адкрыццю школ, развіццю кнігавыдавецкай справы.
Заснаваў Магілёўскую друкарню (1774), дзе выдавалася духоўная і свецкая літаратура, урадавыя пастановы. У 1783 годзе ў Магілёве адкрыўся заснаваны архібіскупам тэатр, кіраўніком якога быў А. Жукоўскі, мастаком — А. Главацкі. Паспяховая вёў гаспадарчую дзейнасць, заснаваў бровар і суконную фабрыку, у яго працавалі дывановыя майстры, меў аранжарэю ў Буйнічах.
Аўтар вершаў, казанняў і іншых дыдактычных твораў. Напісаў, паставіў і выдаў у Магілёве вершаваную трагедыю «Гіцыя ў Таўрыдзе» (1783), а таксама трагедыю ў пяці дзеях «Ора» (1788). У рукапісах засталіся паэмы «Выратаваны кароль» і «Аб узяцці Ачакава».
Апекаваў навуцы, сам працаваў у галіне гісторыі, філалогіі, медыцыны і інш. Выбіраўся членам Імператарскай Акадэміі навук, Пецярбургскай медыка-хірургічнай акадэміі. У 1813—1823 гадах старшыня Вольнага эканамічнага таварыства. У 1813 годзе часова быў прэзідэнтам Імператарскай Акадэміі навук.
Трымаўся «заходнерускіх» поглядаў. У 1793 годзе выдаў у Магілёве сваю гістарычна-краязнаўчую працу «O Rosji zachodniej», якая стала першай «ластаўкай», абвясціўшай аб з’яўленні «западно-русизма», ён разгледзеў праблему паходжання беларусаў, украінцаў і рускіх. У гэтай невялікай кніжцы сфармуляваны асноўныя пастулаты ідэалогіі «западно-русизма»: беларускія землі са старажытных часоў былі складанай часткай адзінай рускай зямлі, беларусы — частка адзінага «рускага племені», якая мае толькі некаторыя адметнасці ў сувязі з яе гістарычным лёсам; падзелы Рэчы Паспалітай аднавілі страчанае адзінства рускіх земляў. Абгрунтаванне для свайго гістарычнага міфа С. Богуш-Сестранцэвіч чэрпаў з тагачаснай расійскай гістарычнай думкі, не прэтэндуючы на распрацоўку ўласнай гістарычнай канцэпцыі.
Аўтар «Гісторыі Таўрыды» (т. 1-2. Брауншвейг, 1800, руск. перакл. СПб., 1806), «Гісторыі сарматаў і славян» (т. 1-4. СПб., 1812).
Таксама, магчыма, С. Богуш-Сестранцэвіч быў аўтарам «Граматыкі літоўскай» са слоўнікам. Праца не публікавалася, а рукапіс не знойдзены. А. Мальдзіс, а за ім Г. Каханоўскі, выказвалі думку, што пад «літоўскай мовай», мусіць, мелася на ўвазе беларуская, аднак С. Запрудскі паказаў, што ў раздзеле пра літоўскую мову сваёй «Гісторыі сарматаў і славян» С. Богуш-Сестранцэвіч дае словы ugnis, akis, wodas, bailus, bruwis, то-бок пад «літоўскай мовай» разумее менавіта літоўскую.
Захапляўся помнікамі старажытнасці, збіраў манускрыпты.
Шляхта
Шляхта — знаць, прывілеяванае саслоўе на тэрыторыі сучасных Беларусі, Польшчы, Украіны, Літвы, Чэхіі ў ХІІІ—ХХ стст.
Эканамічная аснова шляхецкага стану — феадальная ўласнасць на зямлю. Узаемаадносіны ўнутры стану грунтаваліся на прынцыпах феадальнай іерархіі.
Статус шляхцянак
У 2-й палове XVIII ст. роля жанчыны ў грамадстве Вялікага Княства Літоўскага пад уплывам Францыі павышаецца. Перадавая частка шляхты пачала трымацца думкі, што для трывалай шляхецкай сям’і і стабільнага грамадства неабходна выхаваная і адукаваная жанчына. Ад яе залежаў сямейны дабрабыт і выхаванне будучага пакалення. Пашыраецца дзейнасць манаскіх ордэнаў, якія займаліся выхаваннем шляхцянак, жаночыя пансіёны, школы. Набывае папулярнасць замежная адукацыя. Але дамінуючай заставалася дамашняя адукацыя.
У заможнай і сярэдняй шляхты
Доўгі час шляхцянак навучалі толькі дамашнія настаўнікі, якіх па сваім жаданні і фінансавых магчымасцях наймалі бацькі. Выбар асоб, на якіх ускладваліся абавязкі выхавацеля і настаўніка, часцей за ўсё падаў на выпускнікоў навучальных устаноў, што ўтрымліваліся каталіцкай, уніяцкай і праваслаўнай цэрквамі, або колішніх студэнтаў, слухачоў буйных універсітэтаў Еўропы. Так, Я. Пашкоўскі (1684—1757), выпускнік Віленскай акадэміі, вучыў дзяцей М.-К. Радзівіла Рыбанькі. Буйнымі філосафамі, педагогамі, пісьменнікамі і дзяржаўнымі дзеячамі былі настаўнікі дзяцей віленскага ваяводы Я. Гільзена, надворнага маршалка літоўскага Сцыпіёна дэ Кампа, падскарбія надворнага літоўскага, гродзенскага старасты А. Тызенгаўза, Соф’і Чартарыйскай і Ганны Сапегі з роду Замойскіх.
Сярэдняя шляхта таксама звярталася да паслуг дамашніх настаўнікаў. Аднак у яе гэта часцей былі выпускнікі калегіумаў або іншых навучальных устаноў не вельмі высокага рангу. У XVIII ст. грамадская думка Вялікага Княства Літоўскага пачала развівацца пад значным уплывам Францыі. Французскі ўплыў адчуваўся і ў адукацыі. Праявай франкаманіі было з’яўленне ў шляхецкіх дамах вялікай колькасці замежных гувернёраў і гувернантак, якія навучалі гаспадарскіх дзяцей розным навукам і суправаджалі іх ад самага дзяцінства і часам нават перадаваліся, нібы ў спадчыну, ад старэйшых дзяцей да малодшых.
У магнатэрыі (на прыкладзе Соф’і Замойскай)
Соф’я Замойская з роду Чартарыйскіх была малодшая ў сям’і, яе выхаваннем займалася гувернантка панна Petit, якая выхоўвала яшчэ яе старэйшую сястру. Панна Petit вучыла Соф’ю французскай мове, геаграфіі, гісторыі і Катэхізісу. Пра сваю адукацыю Соф’я зазначала, што яна была вельмі павярхоўная, за поспехамі і недахопамі яе ніхто з бацькоў не сачыў, а панна-выхавацелька была ўжо ў даволі сталых гадах, каб актыўна займацца навучаннем гаспадарскай дачкі. У Соф’і яшчэ было некалькі настаўнікаў: англійскай мове яе навучала жонка камердынера, быў настаўнік па ігры на фартэпіяна, таксама настаўнік танцаў.
Падарожжа як дадатак да адукацыі
Неабходным дадаткам дамашняй адукацыі шляхецкіх дзяцей сталі падарожжы па Еўропе. Традыцыя ад’язджаць за мяжу з мэтай атрымання адукацыі сфарміравалася яшчэ ў часы Адраджэння. А ў другой палове XVIII ст. яна не толькі захавалася, але і распаўсюдзілася, што было абумоўлена пашырэннем палітычных і гандлёвых сувязяў і большай адкрытасцю грамадства — з’явай, характэрнай для Новага часу. Замежныя падарожжы давалі магчымасць шляхцянкам удасканаліць валоданне мовамі, пашырыць свае веды па геаграфіі і гісторыі, пазнаёміцца з еўрапейскімі славутасцямі і адначасова паказаць свае здольнасці. Заможныя шляхцянкі з Вялікага Княства Літоўскага імкнуліся абавязкова наведаць Парыж, Вену, Берлін, Рым.
Кляштарнае выхаванне і адукацыя
Значнасць арганізацыі ў Вялікім Княстве Літоўскім жаночых кляштараў для развіцця жаночай асветы была велізарнай. Большасць з манаскіх ордэнаў мелі ў статуце палажэнне аб асветніцкай дзейнасці. Менавіта таму практычна заўсёды адкрыццё ў горадзе ці мястэчку кляштара азначала з’яўленне там школы (часцей за ўсё пачатковай). Дзякуючы гэтаму ўжо ў сярэдзіне XVII ст. у Вялікім Княстве Літоўскім сфарміравалася асобная сістэма жаночай адукацыі. А на пачатку XVIIІ ст. дзейнічала некалькі жаночых манаскіх ордэнаў: бернардзінкі, бенедыкцінкі, брыгіткі, дамініканкі, кармеліткі, марыявіткі, візіткі. Але колькасць іх была не вялікай. Жаночых кляштараў на тэрыторыі Вялікага Княства Літоўскага было значна менш, чым мужчынскіх. Адпаведна і магчымасцей аддаць сваіх дачок на выхаванне манашкам у мясцовай шляхты было значна менш. Адначасова існавалі і невялікія школы, разлічаныя на дзяцей збяднелых шляхціцаў, якія ўтрымліваліся за кошт кляштара, а часцей фундатара. Навучанне ў кляштары праводзілі самі манашкі, якія выкладалі шэраг найбольш неабходных прадметаў — чытанне, пісьмо, лічэнне, рукадзелле, а таксама танцы і музыку. Вывучэнне Святога Пісання займала найбольш часу і лічылася самым неабходным у адукацыі. Але агульны ўзровень адукацыі быў даволі нізкім і нярэдка абмяжоўваўся толькі сярэднявечнай схаластыкай. Толькі ў сярэдзіне XVIIІ ст. вучэбныя праграмы большасці кляштараў былі некалькі зменены.
Мода на французскую адукацыю
Значна змянілася сітуацыя ў Вялікім Княстве Літоўскім са з’яўленнем ордэна візітак, якія прынеслі моду на французскую адукацыю. З сярэдзіны XVIII ст. пачынаюць стварацца спецыяльныя пансіёны для шляхцянак, выкладанне ў якіх стала арыентавацца на Францыю і яе культуру, а мовай выкладання была французская. Рэлігійнае навучанне ў пансіёнах захавала свае пазіцыі, але павялічылася ўвага і да прадметаў свецкага характару. Так, для навучання мовам, спевам, танцам, маляванню, якія сталі неабходнымі для кожнай шляхетнай дзяўчыны, спецыяльна наймаліся свецкія выкладчыкі.
З пансіёнаў візітак выходзілі дзяўчаты, якія неслі ў грамадства французскую культуру і своеасаблівы касмапалітычны светапогляд. Мода на французскае пачала ахопліваць усё княства: жанчыны сталі насіць французскую вопратку, карыстацца французскай мовай, літаратурай і, галоўнае, пераймалі стыль паводзін, які прадугледжваў актыўнае свецкае жыццё жанчын вышэйшага саслоўя, валоданне мастацкімі талентамі, больш свабодныя адносіны ў шлюбе. Французская мода ліквідавала і недахоп цікавасці да музыкі і нават пэўную непрыязнасць да яе, што ўсталявалася яшчэ ў XVII ст. На неабходнасць наладжвання адукацыі больш свецкаарыентаванага характару ў сярэдзіне XVIIІ ст. звярнулі ўвагу і іншыя жаночыя манаскія ордэны. Адбыліся змены ў школках бенедыкцінак і ў бернардзінскіх канквіктах. Тут вучыліся чытаць, пісаць, лічыць, спяваць, а таксама размаўляць па-французску. У падобным кірунку працавалі і сёстры-брыгіткі.
Сусветная выстаўка (1867)
Сусветную выстаўку (Exposition Universelle), якая праходзіла з красавіка па лістапад 1867 года ў Парыжы на Марсавым полі, наведала каля 9 мільёнаў чалавек, у тым ліку расійскі самадзержац Аляксандр II.
На выстаўцы было прадстаўлена мноства тэхнічных навінак, якія сведчылі не толькі пра новае ўжыванне электрычнасці — тэлеграфны апарат Х'юга, электрычныя фары, падводны кабель; таксама былі прадэманстраваны гідраўлічны ліфт, шарыкападшыпнікі, механічная цестамешалка і больш дасканалыя земляробчыя прылады.
Пачынаючы з гэтай выстаўкі свае экспазіцыі краіны-ўдзельніцы сталі размяшчаць у адмыслова пабудаваных імі нацыянальных павільёнах: на гэтай выстаўцы наведвальнік змог убачыць цірольскую вёску, рускую хату, егіпецкі караван-адрыну, усходні мінарэт, турэцкія лазні, кітайскі тэатр, англійскі катэдж, амерыканскае ранча, галандскую ферму, японскі кіёск і рэканструкцыю рымскіх катакомбаў.
Скрыдлева (Навагрудскі раён)
Скрыдле́ва (, Скрыдлево) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Кашалеўскага сельсавета.
Сейдж Коцэнбург
Сейдж Коцэнбург (Sage Kotsenburg; нар. года, Кёр-д'Ален, штат Айдаха, ЗША) - амерыканскі сноўбардыст, які выступае ў слоўпстайле і біг-эйры. Алімпійскі чэмпіён 2014 года ў слоўпстайле; Сярэбраны прызёр X-Games ў слоўпстайле (2012); Бронзавы прызёр X-Games у біг-эйры (2011). На Алімпійскіх гульнях у Сочы Коцэнбург стаў першым спартсменам, які выйграў золата - узнагароды ў мужчынскім слоўпстайле былі разыграны раней за ўсіх астатніх.
Брытанская зона акупацыі Германіі
Брытанская зона Германіі (Britische Besatzungszone) - адна з чатырох зон, створаных саюзнікамі ў ліпені 1945 года ў адпаведнасці з рашэннямі Ялцінскай канферэнцыі.
Брытанская зона акупацыі складалася з 4 зямель Ніжняя Саксонія, Паўночны Рэйн-Вестфалія, Шлезвіг-Гальштэйн і Гамбург.
Гімн Папуа — Новай Гвінеі
Гімн Папуа-Новай Гвінеі — кампазіцыя «O Arise, All You Sons» («Устаньце, о сыны!»). Кампазіцыя была зацверджана як нацыянальны гімн пасля здабыцця краінай незалежнасці 16 верасня 1975 года.
Заліў Вернасці
Заліў Вернасці (Sinus Fidei) — заліў на поўначы месяцавага Мора Пароў. Мяжуе з месяцавымі Апенінамі.
Гімн Папуа — Новай Гвінеі
O Arise, All You Sons
Заліў Вернасці
Селенаграфічныя каардынаты 17.99°N, 2.04°W, дыяметр каля 71 км.
Гайлевіч
Гайлевіч — беларускае прозвішча.
Чымішлія
Чымішлія (Cimișlia) — горад у Малдове, цэнтр Чымішлійскага раёна. Горад размешчаны за 12 км ад чыгуначнай станцыі Чымішлія ў сяле Міхайлаўка і за 69 км на поўдзень ад Кішынёва. 11 997 чалавек (2014).
Гнушэ (камуна)
Камуна Гнушэ (Gnosjö kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Ёнчэпінг у паўднёвай Швецыі.
Гнушэ 197-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Гнушэ.
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 7 гарадскіх пасяленняў (tätort) і некалькі сельскіх, найбольшыя з якіх:
Рачнёва 1
Рачнёва 1 (, Рачнёво 1) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Павяцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Лявонпаль Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Скочаў
Скочаў (Skoczów) — горад на поўдні Польшчы, за 290 км на паўднёвы захад ад Варшавы і за 60 км на поўдзень ад Катавіцаў. Уваходзіць у склад Цяшынскага павета Сілезскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Скочаў. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 9,85 км². Насельніцтва 14,5 тыс. чалавек.
Буда (Карукіўскі раён)
Бу́да (Бу́да) — вёска ў Карукіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Карукіўскай гарадской абшчыны.
Тэрмастат
Тэрмастат — прылада для падтрымання пастаяннай тэмпературы ў абмежаваным аб’ёме; металічная, шкляная ці іншая пасудзіна, цеплаізаляваная ад навакольнага асяроддзя. Для забеспячэння пастаяннай тэмпературы выкарыстоўваць стабільнасць тэмператур фазавых пераходаў, напрыклад, тэмпературы плаўлення, тэмпературы кіпення чыстых рэчываў і раўнаважных сумесей, ці спецыяльныя прыстасаванні — тэрмарэгулятары.
Вуліца Кірава (Віцебск)
Вуліца Кірава — адна з асноўных магістраляў Віцебска. Размешчана ў Чыгуначным раёне горада. Праходзіць ад чыгуначнага вакзала на Прывакзальнай плошчы да Кіраўскага моста. Даўжыня вуліцы 650 метраў, шырыня — 64,5 м. На сваім працягу перасякае вуліцы Дзімітрава, Камсамольскую, Ільінскага.
Боршчаўшчына
Боршчаўшчына (Борщевщина) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прыгорскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 7 жыхароў (2007).
Вуліца Кірава (Віцебск)
Архітэктура
Ансамбль створаны ў 1947—58 гг. (архітэктары В. Гусеў (кіраўнік), А. Данілава, В. Данілаў). Вуліца і яе працяг з'яўляюцца важным гарадскім дыяметрам, перпендыкулярным вуліцы Леніна і рацэ Заходняя Дзвіна — галоўным кампазіцыйным восям у структуры горада.
Перад Кіраўскім мостам яе завяршаюць вежавыя аб'ёмы будынкаў гасцініцы «Дзвіна» і інтэрната Віцебскага філіяла Вышэйшага каледжа сувязі. Яны адыгрываюць важную ролю ў сілуэце горада. У забудове пераважаюць 4- і 5-павярховыя жылыя дамы з магазінамі, рэстаранам, і іншымі прадпрыемствамі культурна-бытавога абслугоўвання на першых паверхах. Кампазіцыя вуліцы заснавана на стылявым адзінстве пластычнага вырашэння фасадаў з выкарыстаннем элементаў класічнай спадчыны. Цэласны характар забудове надаюць прыкладна аднолькавыя працягласць і вышыня будынкаў, падабенства гарызантальных і вертыкальных чляненняў (карнізы, цягі, пілястры і інш.), адзіны характар азелянення. Фасадныя плоскасці ўзбагачаюць балконы, эркеры і іншыя архітэктурныя элементы. Пры будаўніцтве жылых дамоў выкарыстаны 2- і 3-кватэрныя секцыі.
Боршчаўшчына
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 8 км на паўднёвы ўсход ад Смаленска, за 5 км на ўсход ад аўтадарогі Арол — Віцебск, на беразе ракі Нагаць. За 2 км на ўсход ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя на лініі Смаленск — Рослаўль.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Берлінскі заапарк
Берлінскі заапарк (Zoologischer Garten Berlin — Заалагічны сад Берліна) займае плошчу ў 35 гектараў у берлінскім раёне Тыргартэн і з'яўляецца адным з самых вялікіх заапаркаў Германіі. Ні ў адным заапарку свету не прадстаўлена такая колькасць відаў жывел (прыблізна, ). Разам з акварыумам, які прымыкае да заапарку, на трох паверхах якога прадстаўлены не толькі рыбы, але і рэптыліі, амфібіі, насякомыя і бесхрыбетныя, Берлінскі заапарк ставіцца да асноўных славутасцей Берліна.
Кожны год заапарк наведваюць каля 2,6 мільенаў чалавек.
Гісторыя
У 1869 г. дырэктарам стаў доктар. Пры ім быў пабудаваны вальер антылоп, які, перш за ўсе з-за свайго экзатычнага стылю, хутка стаў славутасцю. У далейшым былі збудаваныя вальеры для сланоў, страўсаў, фламінга і вядомыя вароты «Элефантэнтар» (Elefantentor). Таксама на тэрыторыі заапарка з'явіліся розныя павільены і рэстараны.
У 1888 г. доктар пераняў кіраўніцтва заапаркам і павялічыў фонд жывел, які неўзабаве зраўняўся з фондам лонданскага заапарка.
У 1913 г. быў пабудаваны акварыум па плане даследчыка паводзін жывел доктара. Пасля Першай сусветнай вайны збудаванні былі дэмантаваныя па прыкладу заапарка «Хагенбек» (Hagenbeck) у Гамбургу.
Падчас Другой сусветнай вайны вялікая частка заапарка была разбурана. З 3715 жывел выжылі ўсяго толькі 91, сярод якіх два льва, дзве гіены, адзін азіяцкі слон-самец, адзін бегемот-самец, дзесяць гамадрыл, адзін шымпанзэ, адзін і адзін.
З 1945 па 1956 гг. заапаркам кіравала доктар, жонка Оскара Хайнрота і ў той час адзіная жанчына-дырэктар заапарка. Яна здолела нанова адбудаваць заапарк, былі адрамантаваны вальеры для антылоп і для сланоў, таксама пабудаваны вальер для бегемотаў.
У 1956 г. кіраўніцтва перайшло да доктара, які праводзіў далейшыя абнаўленчыя работы. Былі пабудаваныя памяшканні для малпаў, птушак, вальер для мядзведзяў, памяшканні для драпежнікаў з асобным будынкам для звяроў, якія вядуць начны лад жыцця; дэмантаваны акварыум. Пачалося развядзенне рэдкіх або выміраючых відаў жывел. Пад кіраўніцтвам Клеса на тэрыторыі заапарка былі выстаўлены скульптуры жывел, заснаваная заашкола. Клёс надаваў увагу рэканструкцыі і ўзвядзенні зноўку многіх старых будынкаў.
Пасля аб'яднання Германіі пачалося аб'яднанне з заапаркам «Tierpark» ва ўсходнім Берліне, лічыцца самым вялікім ландшафтным заапаркам Еўропы.
У літаратуры
Берлінскі заапарк, а таксама раён Тыргартэн, у якім сяліліся рускія эмігранты, апісаны ў рамане Віктара Шклоўскага «Zoo. Лісты не пра каханне, або Трэцяя Элаіза».
Біблія Тындэйла
Бі́блія Тындэ́йла (Tyndale Bible) — пераклад Бібліі на англійскую мову, здзейснены Уільямам Тындэйлам. Лічыцца першым ангелськім перакладам з арыгінальных яўрэйскіх і грэчаскіх тэкстаў. Пераклад названы імем Тындэйла, хоць ён не паспеў выдаць Біблію цалкам. Да свайго смяротнага пакарання Уільям Тындэйл скончыў пераклад Новага Запавету і прыкладна паловы Старога.
Гісторыя
У 1522 годзе Тындэйл нелегальна прыдбаў копію нямецкага перакладу Новага Запавету Марціна Лютэра, з чаго ўсё і пачалося. Захапіўшыся Лютэравай працай, Уільям неадкладна вырашыў паўтарыць гэта па-англійску. Ён паведаміў пра свой намер лонданскаму біскупу Катберту Танстэлу, аднак той не падтрымаў гэта пачынанне. Пасля адмовы Танстэла Тындэйл пераехаў на кантынент і асеў у Гамбургу, дзе ў 1524 скончыў пераклад Новага Запавету. Першае яго выданне пабачыла свет у 1526 годзе. У 1534 і 1536 выйшлі перагледжаныя перакладчыкам выданні, а пасля яго смерці яны перагледжваліся і перавыдаваліся яшчэ некалькі разоў.
Рэакцыя каталіцкай царквы
Пераклады Уільяма Тындэйла былі асуджаны як царквой, так і манархічнай уладай Англіі, дзе супраціўленне рэфармацкаму руху цягнулася даўжэй. Перакладчык быў вымушаны пакінуць краіну і пасяліцца на прарэфармацкай зямлі. Пераклад 1526 года быў забаронены ў Англіі, любая копія павінна была быць спалена.
Усушак
Усу́шак (, Усушек) — вёска ў Чавускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Вайнілаўскага сельсавета.
Гісторыя
Згадваецца не пазней за 1633 год (калі Леў Сапега быў магілёўскім старастам) як сяло ў складзе Гарбавіцкага войтаўства Магілёўскай воласці ў Аршанскім павеце Вялікага Княства Літоўскага.
У 1924—1960 гадах цэнтр Усушкаўскага сельсавета. Да 1964 года вёска ўваходзіла ў склад Гарбавіцкага сельсавета, да 23 снежня 2009 года — у склад Антонаўскага сельсавета.
Аляксандра і Канстанцін
«Алякса́ндра і Канстанці́н» (A&K) — беларускі музычны дуэт, у які ўваходзяць Аляксандра Кірсанава (Аляксандра) і Канстанцін Драпеза (Канстанцін).
Дуэт A&K стаў лаўрэатам многіх міжнародных конкурсаў і фэстаў: «Славянскі базар у Віцебску 2002», «Ethnosfera — 2002» (Польшча), «Астана-2003» (Казахстан), «Palangos Gaida-2005» (Літва), «Discovery 2006» (Балгарыя). Дуэт Аляксандра і Канстанцін прызнаны лепшым фолк-выканаўцам 2004 года па выніках тэлевізійнага фэсту «На скрыжаваннях Еўропы» на Першым нацыянальным тэлеканале.
З песняй «My Galileo» упершыню прадставілі Беларусь на конкурсе «Еўрабачанне-2004» у Турцыі.
1998
Канстанцін Драпеза граў у гурце ў Барысаве. Ён пазнаёміўся з Аляксандрай, калі яна аднойчы прыйшла на рэпетыцыю гэтага гурта. У кастрычніку быў створаны дуэт «Аляксандра і Канстанцін». Пачыналі музыкі з выканання кавераў вядомых сусветных хітоў. Першы канцэрт адбыўся ў лістападзе ў мінскім «Стар-клубе».
1999
20 мая Аляксандра ўдзельнічала ў тэлевізійным конкурсе маладых артыстаў «Зорная Ростань», дзе стала лаўрэатам 3-яй прэміі.
2000
Дуэт стаў лаўрэатам тэлевізійнага конкурсу маладых артыстаў эстрады «Зорная Ростань» і ў якасці ўзнагароды атрымаў 100 гадзінаў запісу ў студыі Белтэлерадыёкампаніі. Песня «Ой, арол, ты арол» была выкарыстана ў гукавай дарожцы да дакументальнага фільма пра гісторыю Беларусі «На фоне стагоддзя» (кінастудыя «Беларусьфільм», рэжысёр — Надзея Гаркунова).
2001
24 лютага выступілі на «Рок-каранацыі». Прынялі ўдзел у канцэрце, прысвечаным 30-годдзю «Песняроў». Выпушчаны альбом «За ліхімі за марозамі».
2002
У падтрымку альбома «За ліхімі за марозамі» праведзены шэраг канцэртаў па гарадах Беларусі. У чэрвені дуэт «Аляксандра і Канстанцін» прымаюць удзел у конкурсе ў межах Еўрапейскага фестывалю этна- і фолкмузыкі «Ethnosfera 2002» у Польшчы, дзе становяцца лаўрэатам трэцяй прэміі. Пасля гэтай падзеі дуэт «Аляксандра і Канстанцін» увайшлі ў склад Дзяржаўнага канцэртнага аркестра Беларусі як самастойная творчая адзінка. У ліпені дуэт «Аляксандра і Канстанцін» стаў лаўрэатам 2-й прэміі міжнароднага фэсту «Славянскі базар у Віцебску — 2002».
2003
30 сакавіка ўдзельнічалі у памятным канцэрце, прысвечаным Уладзіміру Мулявіну ў мінскім Палацы Рэспублікі. Зняты кліп на песню «Пчолка» (2003, рэжысёры Валянцін Свіягін, Валерый Сафонаў).
2004
Дуэт Аляксандра і Канстанцін прызнаны лепшым фолк-выканаўцам 2004 года па выніках тэлевізійнага фэсту «На скрыжаваннях Еўропы» на Першым нацыянальным тэлеканале. З песняй «My Galileo» упершыню прадставілі Беларусь на конкурсе «Еўрабачанне-2004» у Турцыі.
2005
27 сакавіка адбыліся здымкі відэакліпа на песню «Stairs of Separation» (рэжысёр — Сяргей Маеўскі).
2006
9 лютага выйшаў новы дыск дуэта «Аляксандра і Канстанцін» з назвай «Аўтаномная Навігацыя».
2007
У студзені здымаўся кліп на песню «The Money & The Mountains» (рэжысёр — Сяргей Маеўскі). 2 лютага адбыўся вялікі сольны канцэрт з праграмай «Аўтаномная навігацыя» ў канцэртнай залі Мінск. У верасні ўдзельнікі дуэту Аляксандра і Канстанцін ажаніліся.
2008
1 студзеня Аляксандра і Канстанцін выступлілі на святочным канцэрце ў Варне, Балгарыя. 13 лютага ў горадзе Магілёве Аляксандра і Канстанцін выступілі на буйным супольным канцэрце з пераможцам дзіцячага Еўрабачання Аляксеем Жыгалковічам і брэйк-камандай «All stars». 26 лютага выдадзены канцэртны DVD з запісам песень па-англійску «My Galileo», «The Money & The Mountains», «Stairs of Separation».
Малая пагада дзікіх гусей
Малая пагада дзікіх гусей — — найбуйнейшы помнік кітайскай архітэктуры, збудаваны з цэглы ў Чан'ане ў той час, калі ён быў сталіцай дынастыі Тан і самым населеным горадам планеты.
Малая пагада дзікіх гусей была пабудавана для размяшчэння будысцкіх рукапісаў індыйскага паходжання па ініцыятыве манаха-падарожніка Іцзіна, які змог угаварыць імператара Гаа-цзуна ў  707 — 709 гг., значную частку сродкаў на будаўніцтва выдаткавалі наложніцы імператара.
Тое, што пагада не разбурылася на працягу некалькіх землетрасенняў, лічыцца цудам, і пагадзе прыпісваюцца містычныя ўласцівасці. Сучасныя даследаванні глебаў паказалі, што пагада стаіць на круглай каменнай грудзе, якая змешчана ў мяккія пароды. У момант землетрасення груда адхіляецца ўбок, падобна да ванькі-ўстанькі, а потым вяртаецца ў зыходнае становішча.
Вакол малой пагады размешчаны вялікі парк з некалькімі будыйскімі храмамі, а таксама фантанам. У глыбіні парку — Музей Сіяня са шматлікімі экспанатамі па гісторыі горада і дынастыям кітайскай гісторыі.
Аляксей Васілевіч Пысін
Аляксей Васілевіч Пы́сін (, в. Высокі Борак, Краснапольскі раён Магілеўскай вобл. — ) — беларускі паэт, перакладчык, журналіст. Заслужаны работнік культуры БССР (1980).
Біяграфічныя звесткі
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. У 1938 годзе паступіў у Камуністычны інстытут журналістыкі імя Кірава ў Мінску. З другога курса быў накіраваны на працу ў рэдакцыю Бельскай раённай газеты на Беласточчыну. У 1941—1945 гадах у Чырвонай Арміі, удзельнічаў у баях на Заходнім, Калінінскім, Ленінградскім, 1-м і 2-м Прыбалтыйскіх франтах. Быў двойчы паранены. З 1946 года працаваў у раённым друку, у абласной газеце «Магілёўская праўда». Скончыў Вышэйшыя літаратурныя курсы пры СП СССР у Маскве (1958). У 1974—1981 гадах — сакратар Магілёўскага абласнога аддзялення СП БССР. Член Саюза пісьменнікаў СССР з 1950 года. Пахаваны на Польскіх могілках ў Магілёве. У 1982 годзе па магіле пастаўлена стэла з барэльефнай выявай паэта.
Творчасць
Для дзяцей выдаў зборнікі вершаў «Матылёчкі-матылі» (1962), «Вясёлка над плёсам» (1964), «Кавылёк» (1966), паэму «Дзяўчынка Марыям» (1970), кнігі вершаў і паэм «Колькі сонцаў!» (1979), «Аляксей, Дзяніс, Алёнка» (1984).
Напісаў кнігу пра народныя песні і іх выканаўцаў «Бярозка ля кожных варот» (1972). Пераклаў на беларускую мову «Маабіцкі сшытак» М. Джаліля (з С. Гаўрусёвым, 1975), зборнік вершаў М. Ханінава «Жураўлі над стэпам» (1977).
Узнагароды і прэміі
Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР імя Янкі Купалы (1968) за кнігу вершаў «Твае далоні». Узнагароджаны медалямі.
Allium bucharicum
Allium bucharicum — від травяністых раслін сямейства ; распаўсюджаны ў Таджыкістане, Узбекістане, Афганістане.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў Таджыкістане, Узбекістане, Афганістане.
Сяцевіна
Сяце́віна (, Сетевино) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Кашалеўскага сельсавета.
Дэльфіны
Дэльфі́ны — млекакормячыя двух сямействаў: рачных, або прэснаводных дэльфінаў (Platanistoidea) і дэльфінавых (Delphinidae) атрада кітападобных. 24 роды, 53 віды.
Даўжыня цела 1-10 м, маса да 8 т. У большасці ёсць спінны плаўнік, морда выцягнута ў «дзюбу», зубы шматлікія (больш за 70). Хваставы плаўнік гарызантальны, двухлопасцевы. Скура голая, рознага колеру. Дэльфіны добра арыентуюцца ў вадзе з дапамогай эхалахацыі і слыху (успрымаюць ваганні ад некалькіх дзесяткаў Гц да 200 кГц). Маюць складаную галасавую сігналізацыю і гукасігнальны (эхалакацыйны) орган, добра развіта цэнтральная нярвовая сістэма: галаўны мозг вялікі, шараладобны, вялікія паўшар'і са шматлікімі звілінамі.
Рачныя дэльфіны пашыраны ў трапічных рэках Паўднёвай Амерыкі, уздоўж Атлантычнага ўзбярэжжа ад Бразіліі да Цэнтральнай Аргенціны, рэках Індыі і Кітая, дэльфінавыя — амаль ва ўсіх морах. Найбольш вядомыя дэльфіны з родаў афаліны, касаткі, белабочкі, марскія свінні і інш. У Чырвонай кнізе МСАП 3 віды дэльфінаў: азёрны (Lipotes vexillifer), індскі (Platanista minor - P. indi), каліфарнійская марская свіння (Phocoena sinus).
Палавая спеласць у 3-5 гадоў. Нараджаюць 1 дзіцяня.
Кормяцца рыбай, галаваноіімі малюскамі, ракападобнымі.
Здольныя да гукапераймання. Аб'екты спецыяльных даследаванняў. Лёгка дрэсіруюцца, утрымліваюцца ў ахіянарыумах (дэльфінарыях), дзе могуць размнажацца.
Некаторыя віды прамысловыя.
Рачнёва 2
Рачнёва 2 (, Рачнёво 2) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Павяцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Лявонпаль Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Грамада беларускай моладзі ў Горадні
«Грамада беларускай моладзі ў Горадні» — беларуская маладзёжная арганізацыя ў Гродне. Існавала з мая 1919 да 1921 года.