cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Эрнст Сабіла
«Адраджэнне»
З 1988 года прасвітар Евангельскай Царквы ў Мінску, рукапакладзены пастарам Васілём Чаропкам. З гэтага перыяду звяртаецца да актыўнай грамадскае дзейнасці, выступае ў сродках масавай інфармацыі і на мітынгах, становіцца сустаршанём Беларускай Хрысціянска-Дэмакратычнай Злучнасці. У 1989 годзе як пастар асвяціў першы з’езд Беларускага народнага фронту: на першым з’ездзе БНФ Эрнст Сабіла зачытваў Біблію, асвячаючы палітычнае мерапрыемства. У 1999 годзе ўзначальваў адзіную цалкам беларускамоўную баптысцкую грамаду, зарэгістраваную як Беларуская Евангельская Царква. З сярэдзіны 1990-х найбольшыя намаганні аддаваў жыццю сваёй царквы. Выйшаў на пенсію і пачаў будаваць евангельскі храм у Асіповічах.
2000-я годы
З другой паловы 2000-х належыць да Беларускай хрысціянскай дэмакратыі, сябар яе Нацыянальнага савета. У жніўні 2005 года суд зліквідаваў пратэстанцкую суполку «Беларуская Эвангельская царква» і патрабаваў, каб Эрнст Сабіла заплаціў 127 500 рублёў. 30 мая 2006 года ўлады Беларусі пазбавілі Беларускую Евангельскую Царкву рэгістрацыі.
2010-я годы
У 2015 годзе пасля прэзідэнцкіх выбараў у Беларусі ў інтэрв’ю «Белсату» заклікаў беларускіх патрыётаў аб’яднацца.
Памёр 5 лютага 2022 года.
Валерый Анатольевіч Брылёў
Валерый Анатольевіч Брылёў  — беларускі архітэктар і дыпламат.
Біяграфія
Нарадзіўся 24 ліпеня 1959 года ў Гомелі.
Скончыў архітэктурны факультэт Беларускага політэхнічнага інстытута і факультэт замежных моў (для спецыялістаў, якія ад’язджаюць за мяжу) Мінскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута замежных моў.
Дзесяць гадоў працаваў вядучым архітэктарам у інстытуце «Белдзяржпраект». Аўтар шэрагу праектаў будынкаў, пабудаваных у Беларусі і за мяжой. Член саюза архітэктараў СССР, Беларусі.
У пачатку 1990-х працаваў лектарам Дома Савецкай культуры ў СФРЮ. З 1992 года працуе ў сістэме МЗС Беларусі. Працаваў на дыпламатычных пасадах у Літве, Балгарыі і Югаславіі.
З 1996 па 2001 год — Часовы Павераны ў справах Рэспублікі Беларусь у СРЮ, Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол у Саюзнай Рэспубліцы Югаславія.
З 2001 па 2006 год — Начальнік упраўлення двухбаковых адносін з краінамі СНД МЗС Беларусі.
З жніўня 2006 года па студзень 2010 года — Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Рэспублікі Беларусь у Кыргызскай Рэспубліцы.
Са студзеня 2010 года па 28 лютага 2013 года працаваў Надзвычайным і Паўнамоцным Паслом Рэспублікі Беларусь у Рэспубліцы Казахстан.
28 лютага 2013 года прызначаны памочнікам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.
27 красавіка 2017 года прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Паслом Беларусі ў Сербіі, а таксама ў Чарнагорыі і Македоніі па сумяшчальніцтве.
Валодае сербахарвацкай, балгарскай і англійскай мовамі.
NGC 3589
NGC 3589 (іншыя абазначэнні — UGC 6275, MCG 10-16-96, ZWG 291.46, PGC 34308) — галактыка ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Дзесятковая сістэма злічэння
Дзесятко́вая сістэ́ма злічэ́ння — пазіцыйная сістэма злічэння, якая мае аснову 10 і ўжывае для запісу лікаў арабскія лічбы. Дзесятковая сістэма на сёння найбольш пашыраная ва ўсім свеце.
Паходжанне
Як і сучасныя арабскія лічбы, дзесятковая сістэма мае вытокі ў Індыі. Пазіцыйная сістэма ўзнікла там не пазней VII ст., хаця першыя сведчанні ўжывання пазіцыйнага прынцыпу адносяцца да значна ранейшых часоў. Арабскі матэматык Аль-Харэзмі (IX ст.) увёў гэтую сістэму ў ісламскіх краінах.
У Еўропе першым, хто звярнуў увагу на арабскую сістэму злічэння, быў італьянскі матэматык Фібаначы (пачатак XIII ст.) Паступова гэтая сістэма выцесніла рымскую сістэму, якая дамінавала ў сярэднявечнай Еўропе.
Лічбы
У дзесятковай сістэме ўжываюцца наступныя лічбы:
Разрады
Вага разрада ў дзесятковай сістэме вызначаецца як ступень дзесяці, тым большая, чым старэйшы разрад.
Запіс лікаў
Як і ў іншых пазіцыйных сістэмах, лік у дзесятковай сістэме запісваецца пачынаючы са старэйшых разрадаў. Так, тысячы ідуць перад сотнямі, сотні перад дзясяткамі, а дзясяткі перад адзінкамі. У такім жа парадку яны і чытаюцца. Напрыклад, лік 4729 чытаецца «чатыры тысячы семсот дваццаць дзевяць».
Пры запісе вялікіх лікаў (большых за тысячу) разрады групуюцца па класах, па тры разрады ў кожным класе. На пісьме, каб было больш зручна чытаць, класы часта раздзяляюць прабеламі, напрыклад
Нуль пры чытанні лікаў не называецца, напрыклад
Браціслава II (раён)
Браціслава II — раён Славакіі. Знаходзіцца на тэрыторыі Браціславы. У раён уваходзіць гарадскія часткі Вракуня, Падунайске-Біскупіцэ, Ружынаў.
Статыстычныя звесткі
Нацыянальны склад:
Канфесійны склад:
Балонскі ўніверсітэт
Балонскі ўніверсітэт — найстарэйшы бесперапынна існуючы ўніверсітэт Еўропы. Знаходзіцца ў італьянскім горадзе Балоння. У арабскім свеце канкурэнтам Балонскага з'яўляецца ўніверсітэт Аль-Карауін, найстарэйшы бесперапынна існуючы універсітэт у свеце, аднак у адрозненне ад еўрапейскіх, арабскія «ўніверсітэты» не выдавалі дыпломаў ад імя самой навучальнай установы. Уваходзіць у еўрапейскую універсітэцкую асацыяцыю Утрэхцкая сетка.
Узнікненне прававой школы
Дакладная дата заснавання ўніверсітэта невядомая, але несумненна, што ў Балонні існавала школа "свабодных мастацтваў", якая карысталася асаблівай вядомасцю ў X і XI стагоддзях, дзе вучні ў выглядзе дадатковых заняткаў да курсу рыторыкі вывучалі рымскае права. Пачатак глыбокага вывучэння правы паклаў Ірнерый у канцы XI стагоддзя. Гэты Ірнерый (часам званы Вернерам, Варнерыем, Гарнерыем) быў выкладчыкам у школе свабодных мастацтваў; вывучыўшы сам, без дапамогі настаўніка, Юстыныянава права, ён набыў рэпутацыю легіста. Па сведчанні Адфруа, балонскага юрыста XIII стагоддзя, творы якога ўтрымліваюць гістарычныя звесткі адносна прафесараў-папярэднікаў, Ірнерый адкрыў адмысловую юрыдычную школу па просьбе графіні Мацільды, былой уладальніцыцы Тасканы і часткі Ламбардыі. Цалкам праўдападобна, што гэтая прынцэса, прыхільніца папы рымскага, была супраць запрашэння ў свае суды равенскіх легістаў, якія адрозніваліся традыцыйнай варожасцю да папскага стальца.
Ірнерый адкрыў свае публічныя лекцыі ў 1088, які лічыцца годам заснавання яго інстытута, і займаў у ім кафедру да самай сваёй смерці (паміж 1125 і 1137 гадамі).
Сяргей Васілевіч Харэўскі
Сярге́й Васілевіч Харэ́ўскі (нар., ) — беларускі мастак, літаратар, гісторык мастацтва, культуролаг, мастацтвазнаўца.
Адукацыя
Вучыўся ў школе з мастацкім ухілам № 26, у Мінскім мастацкім вучылішчы імя А. Глебава (1982—1987), дзе разам з ім вучыліся яго сябры Ігар Варашкевіч, Міхал Анемпадыстаў, Тодар Кашкурэвіч, Лявон Вольскі і інш.
Удзельнічаў у маладзёжных грамадскіх аб’яднаннях «Талака» і «Беларуская Майстроўня» (1979—1984). Прывёў Сяргея Харэўскага і яго стрыечнага брата Андрэя Лапцёнка ў суполку «Беларуская Майстроўня» Міхал Анемпадыстаў.
Вучыўся ў Інстытуце жывапісу, скульптуры і архітэктуры імя Ільі Рэпіна Акадэміі мастацтваў СССР (1988—1992), аспірантуры Беларускай акадэміі мастацтваў (1994—1997), у 1996 г. — у летняй школе Варшаўскага ўніверсітэта.
Працоўная дзейнасць
Выкладаў у Вільнюскім педагагічным універсітэце ў Літве, Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў (Мінск). Цяпер выкладае ў Еўрапейскім гуманітарным універсітэце ў Вільнюсе (Літва).
Творчасць
Падчас вучобы яго называлі «дыск-жакей Сяргей». Ён правёў першую ў нашай гісторыі беларускамоўную дыскатэку. Вёў канцэрты «Мроі» і іншых беларускіх гуртоў. Аформіў, як мастак, некалькі кніг выдавецтваў «Юнацтва», «Універсітэцкае», «Наша Ніва», «АСТ». Сярод іншага кнігі Алеся Краўцэвіча, Уладзіміра Арлова, Валянціны Аксак. Быў мастацкім рэдактарам часопіса «Бярозка», газеты «Свабода», «Нашай Нівы». Аўтар і мастак газеты «Нашай Нівы» з моманту яе аднаўлення, выконваў абавязкі намесніка галоўнага рэдактара, вёў аўтарскую праграму «Галерэя Свабоды» на радыё «Свабода». Харэўскі аб’ездзіў шостую частку свету, усе тэрыторыі былога СССР, падарожнічаў ад Паміра да Іспаніі. Яго падарожныя нататкі друкаваліся ў газеце «Нашай Нівы», у шэрагу іншых выданнях. Адзін з заснавальнікаў і аўтараў альманаха «pARTisan».
Тэксты Харэўскага друкаваліся па-венгерску, па-літоўску, па-нямецку, па-польску, па-руску, па-ўкраінску, па-чэшску. Супрацоўнічаў са СМІ Беларусі, Венгрыі, Літвы, Германіі, Польшчы, Расіі, Люксембурга, Чэхіі.
«Новазеландскае паходжанне»
Неафіцыйная версія кажа, што Харэўскі нарадзіўся ў Новай Зеландыі, каля гарадка Кінгстан у паўднёвых адгор’ях навазеландскіх Альпаў. Яго прадзед — беларускі паўстанец 1863 года ступіў на бераг Новай Зеландыі ў 1867 годзе, роўна за сто гадоў да нараджэння Сяргея.
Пра гэта Уладзімір Арлоў іранічна згадвае : ''Некалькі гадоў таму мастацтвазнаўца Сяргей Харэўскі напісаў кніжку «Звяры-суайчыннікі» …і папрасіў мяне зрабіць прадмову. Паколькі ў кнізе часта згадваліся істоты, радзіма якіх — Новая Зеландыя, я… у прадмове напісаў, што Сяргей Харэўскі нарадзіўся ў Новай Зеландыі ў сям’і перасяленцаў з Беларусі, а потым, начытаўшыся старых падшывак «Нашай Нівы», вярнуўся на радзіму, дзе яго чакалі цяжкія выпрабаванні. Ён стаў піянерам, але быў выключаны з піянерскай арганізацыі за сувязь з важатай. І розныя іншыя сюжэты такога плану я таксама напрыдумляў. Самае цікавае, шмат хто з чытачоў, і сярод іх былі сур’ёзныя журналісты, паверыў, што Харэўскі сапраўды з Новай Зеландыі. Толькі ў рэдакцыі газеты «Навінкі», якая тады выходзіла, усё зразумелі і перадрукавалі прадмову, як узор той літаратуры, якая адпавядае іх выданню.''
Ураўненне
Ураўненне, раўнанне — матэматычны запіс задачы аб адшуканні значэнняў аргументаў, пры якіх значэнні дзвюх зададзеных функцый роўныя.
Уяўляе сабой роўнасць выгляду або f(x, ...)=0, дзе f і g — функцыі (у агульным выпадку — вектарныя) аднаго ці некалькі аргументаў, а таксама задача па знаходжанні такіх значэнняў аргументаў, пры якіх дасягаецца гэтая роўнасць. На магчымыя значэнні аргументаў могуць быць накладзеныя дадатковыя ўмовы.
«Аргументы» (часам называюцца «зменнымі») у выпадку ўраўнення называюць «невядомымі».
Значэнні невядомых, пры якіх гэтая роўнасць дасягаецца, называюцца развязкамі або каранямі дадзенага ўраўнення. Пра карані гавораць, што яны задавальняюць дадзенаму ўраўненню.
Развязаць ураўненне азначае знайсці мноства ўсіх яго рашэнняў (каранёў).
Сколія чатырохкропкавая
Апісанне
Цела (даўжынёй 9—10 мм) чорнае, пакрыта валаскамі. Маюцца чатыры, радзей дзве (у ), жаўтаватыя кропкі на другім і трэцім брушных сегментах. Крылы колеру іржы, гэта на вяршыні карычневае. Лічынкі з’яўляюцца паразітамі лічынак.
Рупейкі
Рупе́йкі (, Рупейки) — аграгарадок у Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ваўкавыскага сельсавета.
Гісторыя
Вядома з пачатку XVIIст. У 1796 г. належала плябаніі Ваўкавыскага касцёла і Юрыю Грабоўскаму, генералу войскаў ВКЛ. У 1836 г. духоўная вёска, 29 двароў, 134 жыхары. У 1914 г. 57 двароў, 337 жыхароў.
Насельніцтва
На 01.01.2004 г. 136 двароў, 353 жыхары.
Інфраструктура
Ёсць крама, комплексны прыёмны пункт, аддзяленне сувязі, Дом культуры, бібліятэка.
Зямцы
Назву Зямцы́ маюць:
Нямецкая літаратура
Нямецкая літаратура, Нямецкамоўная літаратура (Deutschsprachige Literatur) — літаратура на нямецкай мове, напісанае як у Германіі, так і ў нямецкамоўнай Швейцарыі, Аўстрыі, Ліхтэнштэйне, Люксембургу і ў меншай ступені літаратуру нямецкай дыяспары.
Парк імя Суворава (Кобрын)
'''Парк імя А. В. Суворава''' — парк культуры і адпачынку ў Кобрыне, помнік прыроды рэспубліканскага значэння. Плошча каля 60 гектараў (2007). Названы ў гонар расійскага палкаводца А. В. Суворава, якому належыў маёнтак «Кобрынскі ключ». Утвораны ў 1768 годзе па распараджэнні падскарбія Вялікага Княства Літоўскага А. Тызенгаўза. У 1795 годзе кобрынскі маёнтак разам з паркам быў падораны Кацярынай II Сувораву. У 1808 годзе маёнтак прададзены маёру Гельвічу, з сярэдзіны XIX стагоддзі цэнтральная сядзіба прыналежыла Аляксандру Міцкевічу — брату польскага паэта Адама Міцкевіча. З 1948 з'яўляецца паркам культуры і адпачынку імя Суворава.
Расце больш 70 відаў дрэў і хмызнякоў, у тым ліку экзоты — кіпарысавік гарохаплодны, спірэя Біліардзі, дзявоцкі вінаград пяцілісточкавы і іншыя. У парку знаходзіцца летні тэатр, атракцыёны, танцавальная пляцоўка, водныя веласіпеды, бюст Суворава (скульптар І. М. Рукавішнікаў). Кампазіцыйнай воссю парку з'яўляецца цэнтральная алея (працяг вуліцы Суворава), якая канчаецца вадаёмам. На беразе вадаёма раней стаяла хата Суворава, зараз перанесена. Сам парк у плане прамавугольны, у аснове планіроўкі дамінаваў рэгулярны стыль, пасля дадалося некалькі ўчасткаў, выкананых у свабодным англійскім стылі.
Пшанаі
Пшанаі́ (, Пшенаи) — вёска ў Жабінкаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Жабінкаўскага сельсавета. Пшанаі знаходзяцца за тры кіламетры ад Жабінкі і за 2,5 км ад аўтатрассы.
Яўген Аляксеевіч Сялюнін
Яўген Аляксеевіч Сялюнін (? — 2017) — беларускі біятланіст і трэнер па біятлоне. Заслужаны трэнер БССР па біятлоне. Кандыдат педагагічных навук.
Біяграфія
Яўген Аляксеевіч Сялюнін быў адным з першых вучняў легендарнага трэнера, уваходзіў у склад зборнай каманды БССР па біятлоне і меў званне майстра спорту. Пасля заканчэння спартыўнай кар’еры з’яўляўся трэнерам зборнай БССР. За асаблівыя заслугі яму было прысвоена званне Заслужанага трэнера БССР па біятлоне. Сярод яго выхаванцаў былі чэмпіён Спартакіяды народаў СССР і чэмпіён свету сярод юніёраў Мікалай Правалоцкі.
Навуковая дзейнасць
Працаваў на кафедры лыжнага і стралковага спорту Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта фізічнай культуры, меў вучоную ступень кандыдата педагагічных навук.
NGC 3590
NGC 3590 (іншыя абазначэнні — OCL 852, ESO 129-SC14) — рассеянае скопішча ў сузор’і Кіль.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Страдзецкі сельсавет
Стра́дзецкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска Страдзеч.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Страдзеч. 16 ліпеня 1954 года ў склад Гершонскага сельсавета перададзены вёскі Заказанка і Прылукі, а сам сельсавет перададзены ў склад Дамачаўскага раёна, у склад сельсавета ўключаны вёскі Збунін Ляплёўскага сельсавета і Дурычы Меднаўскага сельсавета, цэнтр сельсавета перанесены ў Дурычы, а сельсавет перайменаваны ў Дурыцкі'''.
8 верасня 1959 года, пасля скасавання Дурыцкага сельсавета, вёска Страдзеч была перададзена ў склад Гершонскага сельсавета.
21 снежня 2007 года рашэннем Брэсцкага аблсавета са складу Гершонскага сельсавета былі выключаныя вёскі Аркадыя, Бярнады, Гершоны, Кацельня-Баярская, Міцькі, якія былі ўключаны ў гарадскую рысу Брэста, а сельсавет быў перайменаваны ў Страдзецкі, адміністрацыйным цэнтрам якога стала вёска Страдзеч.
У склад сельсавета ўваходзілі 3 вёскі — Заказанка, Прылукі і Страдзеч.
17 верасня 2013 года Страдзецкі сельсавет быў скасаваны, а вёскі былі далучаны да Знаменскага сельсавета.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2192 чалавекі, з іх 88,7 % — беларусы, 7,1 % — рускія, 3,5 % — украінцы.
Распаўсюджванне COVID-19 у Польшчы
4 сакавіка 2020 года першым у краіне зарэгістраваным выпадкам COVID-19 стаў 66-гадовы мужчына, які прыехаў на аўтобусе з ФРГ. З 14 сакавіка згодна з распараджэннем міністра аховы здароўя краіны Лукаша Шумоўскага у Польшчы абвешчана становішча эпідэмічнай пагрозы, а з 15 сакавіка ўводзілася частковае абмежаванне перамяшчэння праз мяжу.
Урад заявіў аб адмене пасажырскага паветранага і міжнароднага чыгуначнага рухаў. Паколькі на тэрыторыі Польшчы ўсё яшчэ знаходзілася нямала украінцаў, якія жадалі вярнуцца дадому, то па ўзгадненні з Польшчай 20 сакавіка 2020 гады тры цягнікі PKP Intercity Пшэмысль — Кіеў эвакуіравалі з Польшчы звыш 1150 грамадзян Украіны і трох замежнікаў.
Па стане на 19 красавіка агульная лічба заражаных у Польшчы — 9082. Памерлі 350 пацыентаў. Па прычыне Covid-19 шпіталізаваныя 2482 асобы, у каранціне знаходзіліся 124 311 чалавек, а пад эпідэміялагічным наглядам — 17436. Выздаравелі 1040 чалавек.
29 красавіка міністр аховы здароўя Лукаш Шумоўскі заявіў, што ў Польшчы больш людзей выздараўлівае, чым заражаецца вірусам. На гэтым фоне пачалі здымацца некаторыя абмежаванні, уведзеныя некалькі тыдняў таму ў сувязі з эпідэміяй каранавіруса.
Дыферэнцыяльнае ўраўненне
Дыферэнцыяльнае ўраўненне, ці дыферэнцыяльнае раўнанне  — ураўненне, якое звязвае значэнне некаторай невядомай функцыі ў некаторым пункце і значэнне яе вытворных розных парадкаў у тым жа пункце. Дыферэнцыяльнае ўраўненне змяшчае ў сваім запісе невядомую функцыю, яе вытворныя і незалежныя пераменныя. Аднак не кожнае ўраўненне, якое змяшчае вытворныя невядомай функцыі, з’яўляецца дыферэнцыяльным ураўненнем. Напрыклад, не з’яўляецца дыферэнцыяльным ураўненнем. Варта таксама адзначыць, што дыферэнцыяльнае ўраўненне можа наогул не змяшчаць невядомую функцыю, некаторыя яе вытворныя і свабодныя зменныя, але абавязкова змяшчаць хоць адну з вытворных.
Распаўсюджванне COVID-19 у Польшчы
З 18 мая ў Польшчы нанава адкрываюцца бары, рэстараны, цырульні, салоны прыгажосці. Станам на раніцу гэтага дня ў Польшчы налічвалася 18746 пацверджаных выпадкаў COVID-19, у тым ліку 929 памерлых асоб.
30 мая ў Польшчы адмяняецца нашэнне масак на вуліцы, у парках і іншых адкрытых месцах. 6 чэрвеня ў Польшчы адкрываюцца кінатэатры, тэатры, спартыўныя аб’екты, салярыі і масажныя салоны, хоць надалей застанюцца закрытымі дыскатэкі і музычныя клубы.
Дыферэнцыяльнае ўраўненне
У прыкладаннях матэматыкі часта ўзнікаюць задачы, у якіх невядомая залежнасць аднаго параметра ад іншага, але магчыма запісаць выраз дзеля хуткасці змены аднаго параметра адносна іншага (вытворнай). У гэтым выпадку задача зводзіцца да знаходжання функцыі па яе вытворнай, звязанай з некаторымі іншымі выразамі.
Распаўсюджванне COVID-19 у Польшчы
Выбары прэзідэнта Польшчы першапачаткова планаваліся на 10 мая, але галасаваньне перанеслі праз пандэмію каранавірусу COVD-19. Рашэнне пра перанос выбараў прымалася на фоне вострай палітычнай палемікі. Выбарчыя ўчасткі адкрыліся 28 чэрвеня. Паводле новаваўвядзенняў у польскае заканадаўства, выкліканыя эпідэміяй кранавіруса, прэзідэнцкія выбары ў Польшчы праходзілі па змяшанай сістэме — па пошце і традыцыйнае галасаванне на ўчастку.
Дыферэнцыяльнае ўраўненне
Гісторыя даследавання
Першапачаткова дыферэнцыяльныя ўраўненні ўзніклі з задач механікі, у якіх патрабавалася вызначыць каардынаты цел, іх хуткасці і паскарэнні, якія разглядаюцца як функцыі часу пры розных уздзеяннях. Да дыферэнцыяльных раўнанняў прыводзілі таксама некаторыя разгледжаныя ў той час геаметрычныя задачы.
Асноваю тэорыі дыферэнцыяльных раўнанняў стала дыферэнцыяльнае злічэнне, створанае Лейбніцам і Ньютанам (1642—1727). Сам тэрмін «дыферэнцыяльнае раўнанне» быў прапанаваны ў 1676 годзе Лейбніцам.
З вялікай колькасці работ XVIII стагоддзя па дыферэнцыяльных ураўненнях вылучаюцца працы Эйлера (1707—1783) і Лагранжа (1736—1813). У гэтых працах была развіта тэорыя малых ваганняў і тэорыя лінейных сістэм дыферэнцыяльных ураўненняў; адначасова ўзніклі асноўныя паняцці лінейнай алгебры (уласныя лікі і вектары ў
n
-мерным выпадку). Услед за Ньютанам Лаплас і Лагранж, а пазней Гаус (1777—1855) развіваюць таксама метады тэорыі ўзбурэнняў.
Калі была даказана невырашальнасць алгебраічных ураўненняў у радыкалах, Жазеф Ліувіль (1809—1882) пабудаваў аналагічную тэорыю для дыферэнцыяльных ураўненняў, устанавіўшы немагчымасць рашэння рада раўнанняў (у тым ліку, такіх класічных, як лінейныя ўраўненні другога парадку) у элементарных функцыях і квадратуры. Пазней Софус Лі (1842—1899), аналізуючы пытанне аб інтэграванні раўнанняў у квадратурах, прыйшоў да неабходнасці падрабязна даследаваць групы дыфеамарфізмаў (якія пасля атрымалі назву груп Лі) — так з тэорыі дыферэнцыяльных ураўненняў узнікла адна з самых плённых абласцей сучаснай матэматыкі, далейшае развіццё якой было цесна звязана зусім з іншымі пытаннямі (алгебры Лі яшчэ раней разглядалі Сімеон Дэні Пуасон (1781—1840) і, асабліва, Карл Густаў Якаб Якобі (1804—1851)). Новы этап развіцця тэорыі дыферэнцыяльных ураўненняў пачынаецца з работ Анры Пуанкарэ (1854—1912), створаная ім «якасная тэорыя дыферэнцыяльных раўнанняў» разам з тэорыяй функцый камплексных зменных прывяла да стварэння сучаснай тапалогіі. Якасная тэорыя дыферэнцыяльных ураўненняў, ці, як цяпер яе часцей называюць, тэорыя дынамічных сістэм, цяпер актыўна развіваецца і мае шмат прыкладанняў у прыродазнаўстве.
Звычайныя ДУ
Звычайныя дыферэнцыяльныя ўраўненні (ЗДУ) — гэта ўраўненні, у якіх невядомая функцыя залежыць ад аднае зменнай. Яны маюць выгляд
дзе y=y(x) — невядомая функцыя (магчыма, вектар-функцыя; у такім выпадку часта гавораць аб сістэме дыферэнцыяльных ураўненняў), якая залежыць ад незалежнай зменнай
x
. Лік
n
, роўны найвышэйшаму парадку вытворных, прысутных ва ўраўненні, называецца парадкам дыферэнцыяльнага ўраўнення. Найбольш практычна важнымі з’яўляюцца дыферэнцыяльныя ўраўненні першага і другога парадку.
ДУ ў частковых вытворных
Дыферэнцыяльныя ўраўненні ў частковых вытворных (ДУЧВ) — ураўненні, якія змяшчаюць невядомыя функцыі ад некалькіх зменных і іх частковыя вытворныя. Такія ўраўненні можна запісаць у выглядзе:
дзе  — незалежныя пераменныя, а  — функцыя гэтых пераменных. Парадак ураўненняў у частковых вытворных можа вызначацца гэтак жа, як для звычайных ДУ.
Ураўненні ў ЧВ другога парадку таксама падзяляюцца на ўраўненні эліптычнага, парабалічнага і гіпербалічнага тыпу.
Міхаіл Фёдаравіч Ларыёнаў
Міхал Фёдаравіч Ларыёнаў (Михаи́л Фёдорович Ларио́нов; 22 мая [3 чэрвеня] 1881,, Херсонская губерня, Расійская імперыя — , Фантэнэ-о-Роз) — рускі мастак, жывапісец, графік, сцэнограф, тэарэтык мастацтва, адзін з заснавальнікаў рускага авангарда. Муж Наталлі Ганчаровай.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Херсонскай губерні, у павятовым горадзе Ціраспалі. Сын ваеннага фельчара, дзяцінства правёў на поўдні Расіі ў Ціраспалі, куды затым часта вяртаўся на летнія эцюды. У 1891 годзе Ларыёнавы прыехалі ў Маскву, і Міхаіл паступіў у рэальнае вучылішча Васкрасенскага.
У 1898—1910 — вучыўся ў Маскоўскім вучылішчы жывапісу, разьбярства і дойлідства ў Валянціна Сярова, Ісака Левітана і Каровіна Канстанціна. Там жа пазнаёміўся з Наталляй Ганчаровай, якая стала не толькі яго спадарожніцай жыцця (афіцыйна шлюб быў зарэгістраваны толькі ў 1955 годзе), але і аднадумкай у творчасці.
З пачатку 1900-х гадоў Ларыёнаў актыўна ўдзельнічаў у мастацкім жыцці, выстаўляючыся не толькі ў Расіі, але і ў Еўропе. Вялікі ўплыў на Ларыёнава аказалі французскія жывапісцы, з творчасцю якіх упершыню ён пазнаёміўся ў маскоўскім зборы Сяргея Шчукіна. У 1902—1906 гадах працаваў у стылі позняга імпрэсіянізму («Куст бэзу ў квецені»). У 1906 годзе па запрашэнні Сяргея Дзягілева ўдзельнічаў у рускай секцыі парыжскага Восеньскага салона.
У 1907 годзе, выпрабоўваючы ўплыў фавізму і наіўнага мастацтва, звярнуўся да прымітывісцкай манеры, ствараючы запамінальныя палотны, якія адрозніваюцца сакавітым колерам, рэзкімі лініямі і вострымі сцэнамі («Адпачываючы салдат», «Вясна»). Адзін з заснавальнікаў мастацкай групы «Вянок-Стэфанас» (1907), на выставах якой перыядычна ўдзельнічаў да восені 1910 года, і актыўны ўдзельнік групы «Залатое руно» (1908—1910). У 1909—1911 гадах прымаў удзел у міжнародных «Салонах» Іздзебскага.
Да 1912 г. стварыў новую мастацкую канцэпцыю — прамянізм, адзін з першых прыкладаў абстрактнага мастацтва ў разрадзе так званай «беспрадметнай творчасці», дзе формы ўтвараліся ў выніку перасячэння прамянёў, адлюстраваных ад розных прадметаў.
У 1914 годзе, пасля пачатку Першай сусветнай вайны, быў прызваны на ваенную службу. Камісаваўшыся па раненні, Ларыёнаў пасяліўся ў Парыжы, дзе ў 1915—1929 гадах разам з Ганчаровай працаваў для Дзягілева, ствараючы касцюмы і дэкарацыі да пастаноў яго «Рускіх балетаў». У жывапісе ён вярнуўся да ранняй, фігуратыўнай, манеры, камернага жанру і нацюрморта. З-за Кастрычніцкай рэвалюцыі ў Расію больш не вярнуўся.
У 1955 годзе афіцыйна зарэгістраваў свой шлюб з Наталляй Ганчаровай. Пасля яе смерці ў 1962 годзе, ажаніўся з А. К. Тамілінай, якая стала афіцыйнай спадкаемніцай абодвух мастакоў. Памёр у парыжскім прыгарадзе Фантэнэ-о-Роз у 1964 годзе.
Чэмпіянат Беларусі па хакеі з шайбай 1994/1995
Чэмпіянат Беларусі па хакеі з шайбай 1994/1995 — 3-і сезон мацнейшага дывізіёна чэмпіянату Беларусі па хакеі з шайбай. Сезон пачаўся 29 кастрычніка 1994 і скончыўся 29 красавіка 1995 года. У турніры прынялі ўдзел 6 клубаў з Беларусі.
Чэмпіянат Беларусі сярод КФК
Пераможца і фіналіст Чэмпіянат Беларусі сярод калектываў фізічнай культуры (КФК), атрымлівалі права ўдзельнічаць у Вышэйшай лізе Беларусі. У фінале спаборніцтва жлобінская «Белсталь» перамагла мінскае «Тарпеда».
Вышэйшая ліга
«Цівалі» (Мінск) сталі чэмпіёнамі Беларусі трэці раз запар.
Браціслава III (раён)
Браціслава III (Okres Bratislava III) — раён Славакіі. Знаходзіцца на тэрыторыі Браціславы. У раён уваходзіць гарадскія часткі Вайнары, Новэ Места, Рача.
Статыстычныя звесткі
Нацыянальны склад:
Канфэсійны склад:
Зарэчнае (Зерэндзінскі раён)
Зарэчнае — сяло ў Зерэндзінскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Садовай сельскай акругі. Код КАТА — 115671300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 378 чалавек (189 мужчын і 189 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 331 чалавек (165 мужчын і 166 жанчын).
Пізанскі ўніверсітэт
Пізанскі ўніверсітэт (Università di Pisa) — навучальная ўстанова ў Таскане, Італія, адзін з найстарэйшых універсітэтаў Еўропы, чыя гісторыя прасочваецца з XI стагоддзя. Статус універсітэта атрымаў 3 верасня 1343. Агульная колькасць студэнтаў: каля 57000, колькасць факультэтаў: 11.
Пізанскі ўніверсітэт уваходзіць у Пізанскую універсітэцкую сістэму (італ. Sistema Universitario Pisano), якая ў сапраўдны момант ўключае 3 навучальныя установы, у тым ліку самую прэстыжную ў Італіі Вышэйшую Нармальную школу.
Фундаментальная плоскасць
Фундаментальная плоскасць — плоскасць, выбарам якой (як, зрэшты, і пачаткам каардынат у зададзенай кропцы гэтай плоскасці) вызначаюцца розныя сістэмы сферычных, геаграфічных, геадэзічных і астранамічных каардынат (уключаючы нябесныя каардынаты).
Тыпы
Фундаментальная плоскасць геаграфічных і геадэзічных каардынат змяшчае экватар.
Калі ж фундаментальная плоскасць змяшчае лінію гарызонту вакол назіральніка на паверхні зямлі, то яна называецца фундаментальнай плоскасцю гарызантальнай сістэмы нябесных каардынат.
Фундаментальная плоскасць экліптычнай сістэмы каардынат змяшчае плоскасць экліптыкі.
Фундаментальная плоскасць галактыкі (ФПГ) аб’ядноўвае глабальныя фотаметрычныя і кінематычныя характарыстыкі галактык:
re - гэта радыус круга, усярэдзіне якога выпраменьваецца палова поўнай (асімптатычнай (або інтэгральнай) бачнай зорнай велічыні) свяцільнасці,
σ0 - спраецыявалася на прамень гледжання дысперсія хуткасцей зорак (як правіла, у цэнтры галактыкі) і
Ie - гэта сярэдняя павярхоўная яркасць. Яркасць аб'екта ў гэтым напрамку вызначаецца як энергія, выпрамененая ў адзінку часу ўнутры адзінкавага цялеснага вугла элементам паверхні, праекцыя якога на перпендыкулярную выбраным напрамку плоскасць мае адзінкавую плошчу. Для працяглых аб'ектаў яна часта называецца павярхоўнай яркасцю.
Існаванне ФПГ азначае, што характарыстыкі E/S0 галактык іх не запаўняюць раўнамерна трохмернае прастору re, σ0, Ie, а размяшчаюцца ў межах адносна тонкай плоскасці (з роскідам ~ 0.1 dex).
Парафіі Беларускай Грэка-Каталіцкай Царквы
Парафіі Беларускай грэка-каталіцкай царквы — структура парафій і абшчын БГКЦ.
Атрыхум
Атрыхум (Atrichum) — род брыевых імхоў сямейства палітрыхавых.
Парафіі Беларускай Грэка-Каталіцкай Царквы
Парафія Праведнага Язэпа (Мінск)
Утворана 21 верасня 1990. Абшчына была прынята мітрапалітам Стэрнюком (УГКЦ). Старшыня абшчыны: Сяргей Абламейка (21 верасня 1990 — 1995) Анатоль Сёмуха. Парахі і душпастыры: Служаць:
Атрыхум
Апісанне
Адна- або двухдомныя лістасцябловыя расліны. Сцяблы прамастойныя, простыя, радзей разгалінаваныя. Лісце шматраднае, знізу сцябла лускападобнае, уверсе — вузкаланцэтнае або вузкаязыкападобнае, па краі ўздута-аблямаванае і зубчастае, з простай жылкай; у сухім стане кучаравае. Каробачка на доўгай ножцы, падоўжана-цыліндрычная.
Парафіі Беларускай Грэка-Каталіцкай Царквы
Парафія Маці Божай Нястомнай Дапамогі (Мінск)
Парах парафіі: протаіерэй Казімір Ляховіч (- 28 лютага 2009) (вярнуўся ў лацінскі абрад) Іерам. Пахом (Кавалёў) (люты 2009 — 6 сакавіка 2010) (адміністратар) а. Яўген Усошын (06 сакавіка 2010 -) Вікарый: Іерам. Пахом (Кавалёў) (6 сакавіка 2010-) З верасня 2012 года ў парафіі служыў іераманах-рэдэмптарыстаў а. Антон Нікалаеў. 25 снежня 2012 года была адкрыта редэмптарыстская абшчына, у якую ўваходзяць рэдэмптарысты а. Антон Нікалаеў і а. Зміцер Чарнель. У 1996—1997, 1998—2001 служыў дыякан Вадзім Заркоў (у 2001 перайшоў у Беларускі Экзархат РПЦ).
Парафія Мікалая Цудатворца (Мінск)
Утворана ў снежні 2007 года. Парах: а. Яўген Усошын (снежань 2007 —) а. Аляксандр Шыбека
Парафія Бялыніцкай іконы Божай Маці (Магілёў)
Капліца на вул. Лазарэнкі (на тэрыторыі каталіцкіх могілак) была асвечана 15 жніўня 1996 года. На 2015 года — 15 вернікаў. Адміністратар а. Васіль Ягораў (2008 — (з 28 жніўня 2007 па 2008 — дыякан) Служылі: а. Пётр-Анры Мартэн (нарад. у 1949 у Тбілісі). а. Раман Хуртаў (вясной 2008)
Парафія святых братоў-апосталаў Пятра і Андрэя (Брэст)
Кола прыхільнікаў адраджэння Уніі пачало складацца ў Брэсце падчас рэлігійнага ўздыму ў краіне на мяжы 1989-90 гг. сярод берасцейцаў, якія цікавіліся гісторыяй хрысціянства і свайго роднага гораду, у якім была абвешчана Берасцейская царкоўная Унія 1596 года. Першую грэка-каталіцкую літургію (непублічную) для вернікаў у Брэсце адслужыў грэка-каталіцкі святар з Украіны, з Івана-Франкоўску. 5 студзеня 1993 года адбыўся сход вернікаў, на якім было прынята рашэнне ўтварыць у Брэсце грэка-каталіцкую рэлігійную суполку, ухвалены яе статут і падрыхтаваныя дакументы для яе афіцыйнай рэгістрацыі ў органах улады. Рашэннем ад 22 сакавіка 1993 года Брэсцкі аблвыканкам зацвердзіў статут і зарэгістраваў кіруючыя органы грэка-каталіцкай суполкі ў Брэсце, а 25 сакавіка 1993 года было выдадзена пасведчанне аб рэгістрацыі. З верасня 1996 г. у Брэсце пачаў сталае служэнне грэка-каталіцкі святар а. Ігар Кандрацьеў. Парах: а. Ігар Кандрацьеў.
Парафія Маці Божай Фацімскай (Гродна)
Створана ў кастрычніку 1992 года, спачатку было 15 чалавек, да 1998 года — каля 80 вернікаў. Капліца ў Гродна працуе ў простым доме, які пераабсталяваны пад царкву, можа змясціць не больш за 35 чалавек. Парах: а. Віктар Данілаў (кастрычнік 1992 — канец 2005) (высвячаны ў 1976, у чэрвені 2000 протапрасвітар, у канцы 2005 скончыў служэнне і выйшаў на пенсію, выехаў у Расію, дзе памёр). а. Андрэй Крот (2006-.
Парафія Хрыста-Збаўцы (Віцебск)
Парафія ўтвораны ў 1992 годзе. У 1997 годзе быў набыты дом (вул. Войкава, 6А), у якім зараз знаходзіцца капліца і які паступова перарабляецца ў храм (Уваскрасення Хрыстова). Да 2001 года, калі быў прызначаны уласны парах, раз у тыдзень прыязджалі служыць Літургію манахі-студыты з Полацку. Да моманту прызначэння свайго параха на службы прыходзіла каля 10 чалавек, на 2012 год — каля 50 пастаянных парафіянаў. Парах — протапрасвітар Дзмітрый Грышан (кастрычнік 2001 года - Служыць а. Аляксей Варанко, дыякан (9 сакавіка 2013 -.
Парафія Уваскрасення Хрыстовага (Віцебск)
Утворана ў лістападзе 1990. Парафія зарэгістравана па тым жа адрасе, што і парафія Хрыста-Збавўцы. Настаяцель — святар Дзмітрый Грышан.
Парафія Трох свяціцеляў (Гомель)
Утворана ў кастрычніку 1990. Адміністратар — а. Васіль Ягораў. Абшчына збіраецца ў касцёле Нараджэння Божай Маці (богаслужэнні праводзяцца ў катэхізацыйным зале). Некаторы час рэгулярныя набажэнствы не здзяйсняліся, і былі адноўленыя ў кастрычніку 2013 года (праходзяць два разы на месяц), душпастырствам вернікаў пачаў займацца святар з Магілёва а. Васіль Ягораў. Абшчына налічвае каля 10 актыўных вернікаў.
Парафія святамучаніка Язафата (Полацк)
Утвораны ў лістападзе 1990. Набажэнства праходзіць у храме святой Параскевы, пабудаваным Барысаглебскім манастыром. Стараста парафіі — Мікола Шарах. Парахі і душпастыры: а. Пётр Кузьмічаў (1990—1991) а. Вячаслаў Масанс (1991—1993) з 1994 па 2008 — манахі Полацкага манастыра а. Аляксандр Шаўцоў (ліпень 2008 —).
Парафія святога Язафата (Ліда)
У пачатку 1990-х гадоў уніяты Ліды збіраліся ў Слабодском касцёле. Першая часовая капліца была абсталявана ў 1993 годзе. Прыход быў адноўлены вясной 1994 года (10 чалавек, частка — беларускія каталікі лацінскага абраду, частка выхадцы з Заходняй Украіны, пераважна інтэлігенцыя). У 1996 годзе быў набыты дом па вуліцы Каліноўскага 16 і пераўтвораны ў капліцу. Служыць у 1994—2006 прыязджаў святар з Мінска (спачатку а. Казімір Ляховіч, з 1997 па 2006 — а. Андрэй Абламейка). Настаяцель а. Андрэй Крот (2006 — канец 2007), а. Аляксандр Шаўцоў (канец 2007 — ліпень 2008), а. Андрэй Буйніч (восень 2008 -. Налічвае каля 30 чалавек.
Парафія Хрыста Чалавекалюбца (Маладзечна)
Парафія утворана ў канцы 1991 года. Першы малебен каля капліцы на месцы могілак па вул. Гарадокскай прайшоў 25 снежня 1991 года (служыў тады яшчэ дыякан Андрэй Абламейка, прысутнічалі 10 чалавек). З лютага 1992 года і да сваёй смерці 1998 годзе прыход ачольваў а. Ян Матусевіч (які правёў першае набажэнства ў канферэнц-зале Цэнтральнай гарадской бібліятэкі). Доўгі час набажэнствы праходзілі ў бібліятэцы, канцэртнай зале музычнага вучылішча, пакуль у канцы 90-х парафія не набыла будынак па вуліцы Віленскай, які быў перароблены ў капліцу. Таксама парафія ачольвалася а. А.Абламейкам (снежань 1998 года -?) (Адміністратар парафіі), затым а. Я.Усошыным. У сярэдзіне 2000-х гадоў у капліцу быў прывезена абраз Хрыста Чалавекалюбца (Езуса Міласэрнага). У 2011 годзе ў парафіі быў прызначаны першы пастаянны пробашч (да гэтага святары прыязджалі з Мінска). Пробашч кс. Алесь (Аляксандр) Шыбека (30 кастрычніка 2011 -
Парафія святых Кірылы і Мяфодзія (Баранавічы)
Адміністратар — а. Яўген Маліноўскі (2008 —).
Парафія Маці Божай Жыровіцкай (Івацэвічы)
а. Віталь Быстроў (9 сакавіка 2013 —). а. Вячаслаў Гарчакоў, дыякан (9 сакавіка 2013 —).
Парафія св. Кірыла Тураўскага (Пінск)
Адміністратар а. Андрэй Крот.
Парафія Покрыва Прасвятой Багародзіцы (Ворша)
Ачольвае а. Андрэй Сідаровіч, MIC. Служыць а. Алесь Шыбека (28 жніўня 2007 — 30 кастрычніка 2011). На службу збіраюцца ад 3 да 15 чалавек, служаць у рымска-каталіцкім касцёле.
Абшчыны ў Літве
Ачольваліся святаром Янам Даўкшысам (1 чэрвеня 1995 / перайшоў з РПЦ / — 7 снежня 2009 / памёр /) У Вільні набажэнствы праходзілі ў храме УКГЦ Святой Тройцы. У Каўнасе раз на месяц праходзілі ў касцёле Св. Міхаіла Архангела (раней — праваслаўны сабор св. Мікалая). Каля 5 вернікаў.
Барыса-Глебскі манастыр (Полацк)
Студыцкі манастыр, падворак Уніўскай Лаўры, заснаваны ў сакавіку 1994 года. Колькасць насельнікаў вагалася ад 2 да 5. У 1995 годзе збудаваны невялікі драўляны храм прападобнай Параскевы Полацкай (вул. Навасёлаў, 70), які таксама служыць для патрэб парафіі Св. Язафата. У ліпені 2008 года было вырашана часова прыпыніць дзейнасць манастыра, а. Лявонцій быў адкліканы. Настаяцелі: На 2007 год у манастыры працавалі:
Свята-Увядзенскі жаночы манастыр (Полацк)
Заснаваны ў 1996 як падворак Львоўскага Свята-Пакроўскага жаночага манастыра. Насельнікаў ў розныя часы было 1-3, усе ўкраінкі. Апошняя ігумення Надзея (Заблоцкая). Зачынены ў 2004.
Іванова
Івано́ва — жаночая форма прозвішча Іваноў, таксама тапонім.
NGC 3591
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Івашкаўцы
Назву Іва́шкаўцы маюць:
Рунгі
Ру́нгі (, Рунги) — хутар у Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ізабелінскага сельсавета.
Гісторыя
У 1915 г. знаходзіўся завод па вырабу дахоўкі, уладальнік Генрых Рунге.
Браціслава IV (раён)
Браціслава IV (Bratislava IV) — раён Славакіі. Знаходзіцца на тэрыторыі Браціславы. У раён уваходзяць гарадскія часткі Дзевін, Дзевінска Нова Вес, Дубраўка, Загарска Бістрыца, Карлава Вес, Ламач.
Статыстычныя звесткі
Нацыянальны склад:
Канфесійны склад:
Сінагога Зальцмана
Сінагога Зальцмана — былая яўрэйская бажніца, якая размяшчаецца ў Мінску на вуліцы Ракаўскай, 24 (у часы СССР — Астроўскага, 24).
Гісторыя
Сінагога была пабудавана ў 1864 годзе на грошы купца Зальцмана для бедных яўрэяў з Мінска ў Ракаўскім прадмесці. Падчас Другой сусветнай вайны была закінутая. Пасля заканчэння вайны была перабудаваная для размяшчэння там спартыўнага клуба. Зараз там размяшчаецца шахматны цэнтр — спецыялізаваная дзіцяча-юнацкая школа алімпійскага рэзерву (СДЮШАР-11).
Нядаўна ў будынку быў праведзены чарговы рамонт, пераважна верхняга паверха.
Балградскі раён
Насельніцтва раёна на года складае 68 982 чалавек, плошча — 1364 км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 гарадскога і 18 сельскіх саветаў.
Івонцавічы
Назву Іво́нцавічы маюць:
(11) Парфенопа
(11) Парфенопа (Παρθενόπη) — буйны астэроід галоўнага пояса, які належыць да светлага спектравага класу S. Ён быў адкрыты 11 мая 1850 года італьянскім астраномам Анібале дэ Гаспарысам у абсерваторыі Кападымонтэ і названы ў гонар сірэны, якая паводле легенды заснавала горад Парфенопа (у наш час — Неапаль). Імя астэроіда прапанаваў англійскі астраном сэр Джон Гершэль у 1849 годзе.
Люцэрн
Люцэрн (ням. Luzern, фр./англ. Lucerne, іт./рэт. Lucerna, дыялект Lozärn) — швейцарскі горад, сталіца аднайменнага кантона, эканамічны і культурны цэнтр Цэнтральнай Швейцарыі.
Джавані Альфонса Барэлі
Джавані Альфонса Барэлі (Giovanni Alfonso Borelli;, Неапаль — , Рым) — італьянскі навуковец-універсал эпохі Адраджэння. Працы па фізіцы, медыцыне, астраноміі, геалогіі, матэматыцы, механіцы. Быў вучнем Галілея і працягнуў яго астранамічныя даследаванні. Заснавальнік біямеханікі. Адным з першых сфармуляваў закон сусветнага прыцягнення.
Люцэрн
Адукацыя і культура
Люцэрнскі ўніверсітэт, Люцэрнскі ўніверсітэт прыкладных навук і мастацтваў.
Рачкі (Жабінкаўскі раён)
Ра́чкі (, Рачки) — вёска ў Жабінкаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Жабінкаўскага сельсавета.
Да 1999 года ўваходзіла ў склад Хмелеўскага сельсавета.
Барунскі сельсавет (Ашмянскі раён)
Бару́нскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ашмянскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр сельсавета — аграгарадок (да 2009 г. вёска) Баруны.
Гісторыя
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Каецяняцкі сельсавет у складзе Ашмянскага раёна Вілейскай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Каецяняты. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Баруны, сельсавет перайменаваны ў Барунскі сельсавет. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 2 снежня 1961 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Гальшанскага сельсавета.
17 студзеня 1969 года Барунскі сельсавет утвораны зноў у Ашмянскім раёне Гродзенскай вобласці БССР з цэнтрам у вёсцы Баруны ў складзе 34 населеных пунктаў (вёскі Аляны, Антанова, Баруны, Біюцішкі, Бразгалішкі, Вайцехава, Вашчынікі, Гейстуны, Гінеўцы, Гіргіляны, Дайнаполе, Загарняты, Зубаўшчына, Зялёны Бор, Каецяняты, Кастына, Курган, Кураўшчына, Кутараўшчына, Макаўшчына, Пятровічы, Смаленка, Трасечаняты, Федзевічы, Чараны, Чаркасы, Чэрнушка, Шанцілаўшчына, Шапавалы, хутары Зара, Карпуцішкі, Кузьмішкі, Рудэнішкі і Свілаўка), якія ўваходзілі ў склад Куцавіцкага сельсавета. 30 мая 1988 года ў склад сельсавета з Семярніцкага сельсавета перададзены 13 населеных пунктаў (вёскі Бянюны, Гарэцкаўшчына, Гудаўшчына, Палуды, Равы, Сідляроўшчына, Шальціны, хутары Барадоўшчына, Засценне, Лігі, Мар’янова, Місюнішкі і Студзянец). 22 лістапада 2012 года скасаваны хутар Чараны.
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1497 чалавек, з іх 94,5 % — беларусы, 3,8 % — палякі, 1,5 % — рускія.
Пятроў Вал
Пятроў Вал (Петров Вал) — горад (з 1988 года) у Расіі, у складзе Камышынскага раёна Валгаградскай вобласці. Насельніцтва 14,1 тыс. чалавек (2005).
Горад размешчаны на левым беразе ракі Ілаўля (прыток Дона), за 185 км ад Валгаграда, за 14 км на паўночны захад ад раённага цэнтра Камышын. Вузлавая станцыя Прыволжскай чыгункі на скрыжаванні лініі Саратаў — Валгаград і лініі Тамбоў — Камышын. Паблізу ад горада знаходзіцца вайсковы аэрадром «Лябяжжа».
Населены пункт з’явіўся ў гады Вялікай Айчыннай вайны падчас будаўніцтва Волжскай ракады (лінія Ілаўля — Саратаў — Сызрань — Ульянаўск — Свіяжск), прызначанай для забеспячэння войскаў, якія прымалі ўдзел у Сталінградскай бітве. Першапачаткова ўсе жылыя, адміністрацыйныя і гаспадарчыя памяшканні пасёлка размяшчаліся ў зямлянках. Першыя цагляныя хаты пачалі з’яўляцца ў канцы саракавых — пачатку пяцідзесятых гадоў 20 ст.
Ігнатава
Ігна́тава — жаночая форма прозвішча Ігнатаў, тапонім.
Карыбут Альгердавіч
Карыбу́т Альгердавіч, у хрышчэнні Дзмітрый (? — пасля 1404) — князь з дынастыі Гедзімінавічаў.
Імя
Імя Карыбут — з шэрагу старабалцкіх (старалітоўскіх) двухасноўных імёнаў, што дайшлі з індаеўрапейскай старажытнасці.
Першая аснова імені — Kar-, ад літ. karas «вайна» (яе таксама бачым у імёнах Карыят, Карыгайла і інш.). Аснова бытавала і ў прусаў (імя Karioth), так жа сама вытлумачвалася (пруск. *karias «войска»). Далей ідзе напрамую да індаеўрапейскага *koro-s «вайна».
Аснова But- у літоўскім іменніку ўтварае больш за сто антрапонімаў, яна таксама была адна з самых прадуктыўных у старапрускім іменніку. Яе звязваюць з літ. būti, пруск. būton «быць; жыць», літ. butas, пруск. buttan «дом», далей з індаеўрапейскім *bhŏu-, *bhū- «быць, жыць».
Укладзеныя ў імя, гэтыя дзве асновы адлюстроўвалі каштоўнасці раннелітоўскага княска-ваярскага асяроддзя: «вайна» і «дом» як сям’я, найменшая сацыяльная адзінка (затым ішлі Vaiš- вёска і Taut- народ-племя).
Праз аснову Kar- імя Карыбута перагукалася з іменем іншага Альгердавага сына Карыгайлы. У сваю чаргу імя Карыгайлы праз аснову Gail- перагукалася з імёнамі яго братоў Ягайлы, Скіргайлы, Швітрыгайлы (Свідрыгайлы). Гэта магло б сведчыць на карысць таго, што ў вялікакняскім асяроддзі пры імянаданні свядома практыкавалі вар’іраванне асноў з мэтай падтрымання цэльнасці і стабільнасці роду.
Біяграфія
Трэці сын вялікага князя літоўскага Альгерда і яго другой жонкі, цвярской княжны Ульяны Аляксандраўны.
Упершыню ўпамінаецца ў 1382 годзе, калі разам з братамі Ягайлам, Скіргайлам і іншымі падпісаў на рацэ Дубісе дагавор з крыжакамі. У 1386 годзе ў Луцку прысягнуў польскаму каралю Ягайлу, пры гэтым назваў сябе гаспадаром і спадкаемцам Новагародка. Ахвяраваў Лаўрышаўскаму манастыру вёску і возера Морына, у прыпісцы на 1-м аркушы Лаўрышаўскага евангелля названы вялікім князем. У 1390 годзе дапамог Ягайлу пры аблозе Гродна, за гэта атрымаў у дзяржанне Ліду. Адмовіўся прысягаць Вітаўту як вялікаму князю літоўскаму, у 1392 годзе разбіты яго войскам каля Дакудава (Лідскі павет), зачыніўся ў Новагародку, пасля штурму горада ўзяты ў палон з жонкай і дзецьмі. Адпушчаны дзякуючы заступніцтву цесця, разанскага князя Алега Іванавіча, але страціў Новагародскае княства. У хуткім часе памірыўся з Вітаўтам, удзельнічаў у яго паходах. Апошні раз упамінаецца ў 1404 годзе як удзельнік паходу на Смаленск. Быў жанаты з Настассяй, дачкой разанскага князя Алега Іванавіча, ад гэтага шлюбу меў сыноў Івана, Жыгімонта, Фёдара і дачок Настассю, Алену і Марыю.
У гістарыяграфіі часта блытаюць Карыбута і яго брата Дзмітрыя Альгердавіча. Некаторыя даследчыкі лічаць Карыбута князем Ноўгарада-Северскага (сучасная Украіна).
Навука перамагаць
«Навука перамагаць» («Наука побеждать»), помнік рускай ваеннай думкі, твор, напісаны рускім палкаводцам А. В. Суворавым, у якім ён выказаў свае погляды на навучанне салдат, тактыку боя і іншыя пытанні функцыянавання войска.
Складаецца з двух частак:
Напісана ў 1795 годзе, пасля задушэння паўстання 1794 года, калі Сувораў быў галоўнакамандуючы арміі на поўдні Расійскай імперыі.
NGC 3592
NGC 3592 (іншыя абазначэнні — UGC 6267, MCG 3-29-11, ZWG 96.11, PGC 34248) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Акцябрскі сельсавет (Крупскі раён)
Акця́брскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Крупскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Прошыка.