cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ALF TV Game
Убудаваныя
Пры наяўнасці на самой прыстаўцы ПЗП аб'ёмам 128 КБ, у яго змяшчалася тры гульні:
Атрубак (Бярэзінскі сельсавет)
Вёска знаходзіцца каля правага берага ракі Чарніца (прыток Бярэзіны).
Дзянісава (Дзятлаўскі раён)
Дзяні́сава (, Денисово) — вёска ў Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Казлоўшчынскага сельсавета.
З 28 сакавіка 1977 года да 30 снежня 2003 года вёска з’яўлялася цэнтрам Дзянісаўскага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 25 км у напрамку на паўднёвы захад ад горада Дзятлава, за 135 км ад Гродна, за 30 км ад чыгуначнай станцыі Слонім.
Бедзіна
Бе́дзіна (, Бедино) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярэзінскага сельсавета.
Да 20 студзеня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Домжарыцкага сельсавета Бягомльскага раёна, да 1 красавіка 1960 года ў падпарадкаванні Докшыцкага раёна, пасля — уключана ў склад Бярэзінскага сельсавета.
Доўбневічы
До́ўбневічы (, Долбневичи) — вёска ў Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Казлоўшчынскага сельсавета.
Да 30 снежня 2003 года вёска ўваходзіла ў склад Дзянісаўскага сельсавета.
Беразіно (Докшыцкі раён)
Беразіно́ (, Березино) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярэзінскага сельсавета.
Тэатр Пампея
Тэатр Пампея (Teatrum Pompei) — руіны старажытнарымскага тэатра ў Рыме.
Гней Пампей Вялікі загадаў закласці тэатр пасля свайго трыумфу ў 61 годзе да н.э., будынак быў асвечаны ў 55 годзе да н.э. Тэатр, размешчаны на Марсавым полі, умяшчаў у сябе 40 тысяч гледачоў. Тэатр стаў першым каменным тэатрам у Рыме, месцы для гледачоў і інтэр'ер тэатра былі ўпрыгожаны мармурам. Да тэатра прылягаў порцік Пампея, дзе 15 сакавіка 44 года да н.э. быў забіты Гай Юлій Цэзар, недалёка таксама размяшчалася курыя Пампея, дзе часам праходзілі паседжанні сената.
Драбавічы
Драбаві́чы (, Драбовичи) — вёска ў Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Казлоўшчынскага сельсавета.
Да 30 снежня 2003 года вёска ўваходзіла ў склад Дзянісаўскага сельсавета.
Буйнічы (сельскі населены пункт)
Бу́йнічы (, Буйничи) — былы сельскі населены пункт у Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіў у склад Буйніцкага сельсавета.
Населены пункт ліквідаваны 28 снежня 2010 года, а яго тэрыторыя ўвайшла ў склад вёскі Буйнічы.
Геленіум
Геленіум (Helenium) — род адно-або шматгадовых травяністых раслін сямейства складанакветных.
Арэал
Каля 40 відаў у Паўночнай і Цэнтральнай Амерыцы, пераважна на захадзе ЗША.
Значэнне
Многія віды дэкаратыўныя. У садоўніцтве шырока выкарыстоўваецца  — мнагалетнік з буйнымі кветкавымі кошыкамі ў шчыткападобных суквеццях. Садовыя формы і гатункі гібрыднага паходжання аб’ядноўваюць пад назвай ; яны розныя па вышыні і адрозніваюцца афарбоўкай кветкавых кошыкаў — камбінацыямі жоўтых, карычневых і чырвона-пурпуровых адценняў. Квітнеюць ў другой палове лета і ўвосень.
Дубароўшчына
Дубаро́ўшчына (, Дуборовщина) — вёска ў Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Казлоўшчынскага сельсавета.
Да 30 снежня 2003 года вёска ўваходзіла ў склад Дзянісаўскага сельсавета.
Бераспонне
Бераспо́нне (, Береспонье) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярэзінскага сельсавета.
Гелікон (значэнні)
Гелікон:
Бітва за Дэрну (2018)
Бітва за Дэрну — баі за авалоданне горадам Дэрна з лютага 2018 па люты 2019 года.
Ход бітвы
5 лютага вайскоўцы Лівійскай нацыянальнай арміі пачалі аперацыю супраць баевікоў у партовым городзе Дэрна на ўсходзе Лівіі. Пасля 5 тыдняў баёў, 19 сакавіка, ЛНА пацярпела паражэнне ў сутыкненнях з джыхадзістамі. Вайскоўцы адступілі з пазіцый, пакінуўшы ворагу некаторую колькасць тэхнікі.
4 красавіка ўспыхнуў бой у паўднёвай Дэрне пасля нападу з боку тэрарыстычнай групоўкі «Савет Шуры» на пазіцыі сіл хафтараўцаў у Дахарэ Аль-Хамар. Рэгулярная армія адбіла атаку.
8 мая сілы ЛНА пачалі штурм Дэрны, з мэтай поўнага вызвалення горада. 15 мая байцам Хафтара атрымалася заблакаваць усходнія падыходы да Дэрны. Войскі таксама здолелі захапіць трафеі, уключаючы некалькі лёгкіх ракет і адзін танк. 16 мая Лівійская нацыянальная армія зноў пацярпела паражэнне ў баях з джыхадзістамі і адступіла. Праз два дні пачаўся новы штурм. ЛНА здолела зламаць знешнюю лінію абароны ісламістаў.
28 чэрвеня лівійскім нацыянальная армія абвясціла аб поўным вызваленні ад баевікоў горада Дэрна, аднак баі працягваліся. Атрады баевікоў змагаліся да 11 лютага 2019 года, хаваючыся ў старажытнай частцы горада.
Гелікон (музычны інструмент)
Гелікон — нізкі па гучанні медны духавы інструмент, ужываецца толькі ў ваенных аркестрах. У сімфанічных аркестрах Гелікон не выкарыстоўваецца, бо яго замяняе туба (гучанне гэтых інструментаў аднолькавае). Гелікон зручны для выкарыстання ў арміі тым, што музыкант можа граць на ім, напрыклад, седзячы верхам на кані - выгнутая трубка гелікона вешаецца на левае плячо, і рукі для грання застаюцца свабоднымі. Гелікон быў вынайдзены ў Расіі ў першай палове XIX ст. Карыстаецца папулярнасцю ў цэнтральнай і ўсходняй Еўропе.
Бяседа
Бясе́да (, Беседа) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярэзінскага сельсавета.
Векер
Ве́кер (, Векер) — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Буйніцкага сельсавета.
Куцкі
Куцкі́ (, Куцки) — вёска ў Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Казлоўшчынскага сельсавета.
Да 30 снежня 2003 года вёска ўваходзіла ў склад Дзянісаўскага сельсавета.
Брускі
Брускі́ (, Бруски) — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Буйніцкага сельсавета. Размешчана за 4 км на паўднёвы захад ад Магілёва, за 6 км ад чыгуначнай станцыі Буйнічы на лініі Магілёў — Жлобін. Рэльеф раўнінны, на ўсход праходзіць чыгунка. Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе і далей па шашы Магілёў — Бабруйск.
Гісторыя
У Вялікую Айчынную вайну з ліпеня 1941 года да 27 чэрвеня 1944 года акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. З 16 ліпеня 1954 года ў Цішоўскім сельсавеце. У 1990 годзе ў складзе калгаса «Маяк камунізму» (цэнтр — в. Цішоўка). Размяшчаліся вытворчая брыгада, ферма буйной рагатай жывёлы, магазін. У 2007 годзе працаваў магазін.
Планіроўка
Планіровачна складаецца з 2 прамалінейных паралельных вуліц, арыентаваных з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, уздоўж чыгункі. Забудавана двухбакова, шчыльна традыцыйнымі драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу. Гаспадарчы сектар — на поўначы.
Варлань
Ва́рлань (, Варлань) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярэзінскага сельсавета.
Назва
Назва вёскі ад назвы рэчкі Варлынка (Варлынь), ад з літоўскага varlė "жаба". На ранейшых картах тапонім пазначаецца як "Варлынь".
Галынец (пасёлак)
Галыне́ц (, Голынец) — пасёлак (да 2016 г. станцыя ) у Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Буйніцкага сельсавета.
Малая Воля
Мала́я Во́ля (, Малая Воля) — вёска ў Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Казлоўшчынскага сельсавета.
Да 30 снежня 2003 года вёска ўваходзіла ў склад Дзянісаўскага сельсавета.
Гельветы
Гельветы — кельцкае племя на тэрыторыі Галіі, якія засялялі паўночна-заходнюю частку сучаснай Швейцарыі. Рымляне называлі яе Гельвецыя (лац. Helvetia).
Першыя пісьмовыя крыніцы аб гельветах адносяцца да II ст. да н. э. У 58 да н. э. гельветы былі разбітыя Цэзарам і спачатку сталі залежнымі ад Рыма федэратамі, а пазней былі цалкам падпарадкаваныя Рыму. Гэта прывяло да значнай раманізацыі гельветаў.
Назва гельветаў захавалася ў лацінскім варыянце назвы Швейцарскай канфедэрацыі (лац. Confoederatio Helvetica), таксама гэта назва сустракаецца ў абрэвіятуры швейцарскай валюты, у аўтамабільным кодзе Швейцарыі і ў назве швейцарскага інтэрнэт-дамена (CH). На паштовых марках Швейцарыі таксама выкарыстоўваецца назва Helvetia.
Колкі (Дзятлаўскі раён)
Ко́лкі (, Колки) — вёска ў Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Казлоўшчынскага сельсавета.
Да 30 снежня 2003 года вёска ўваходзіла ў склад Дзянісаўскага сельсавета.
Гелер (грашовая адзінка)
Ге́лер — разменная манета германскіх дзяржаў у Сярэднявеччы і Новым часе; у ХХ стагоддзі — разменная манета Чэхіі (чэшск. haléř) і Славакіі (славацк. halier).
Спачатку гелер — назва пфеніга, упершыню выпушчанага каля 1200 года ў швабскім горадзе Швебіш-Хале (Schwäbisch Hall), адкуль ён і атрымаў сваю назву. Першыя манеты важылі каля 0,55 г і ўтрымлівалі 0,371 г срэбра. Пазней вартасць і якасць гелера пастаянна змяняліся. У XVI стагоддзі гелер быў прыроўнены да 1/2 пфеніга.
Гелер лічаць адной з самых ранніх медных манет Германіі (медныя вестфальскія гелеры былі выпушчаныя яшчэ ў XVI стагоддзі). Медныя гелеры чаканілі ў Баварыі да 1856 года і ў Франкфурце-на-Майне да 1866 года (яны прыраўноўваліся да 1/8 крэйцара). Апошні гелер на тэрыторыі Германіі быў выпушчаны ў 1866 годзе для княства Гесэн-Касель.
У 1892 годзе ў Аўстра-Венгрыі была ўведзена новая грашовая адзінка 1 крона = 100 гелераў (у Венгрыі разменная манета атрымала назву філераў). Выпускалі манеты 10 і 20 гелераў з нікеля і 1 і 2 гелера з бронзы. Новы гелер прыраўноўваўся да 1/2 крэйцара.
У 1904—1916 гадах у Германскай Усходняй Афрыцы (цяпер Танзанія, Руанда і Бурундзі) чаканіліся манеты вартасцю 1/2, 1, 5, 10 і 20 гелераў з бронзы, медзі, латуні і медна-нікелевага сплаву. 100 гелераў складалі 1 рупію.
Пасля распаду Аўстра-Венгерскай імперыі (1918) грашовую адзінку 1 крона = 100 гелераў атрымалі ў спадчыну Аўстрыя (да 1924 года) і Чэхаславакія (у 1921—1939 і 1945—1992 гадах).
Пасля распаду Чэхаславакіі гелер стаў разменнай манетай Чэхіі і Славакіі = 1/100 кроны.
Вугольцы
Вуго́льцы (, Угольцы) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярэзінскага сельсавета.
Маськаўцы
Ма́ськаўцы (, Маськовцы) — вёска ў Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Казлоўшчынскага сельсавета.
Да 30 снежня 2003 года вёска ўваходзіла ў склад Дзянісаўскага сельсавета.
Нянадавічы
Няна́давічы (, Ненадовичи) — вёска ў Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Казлоўшчынскага сельсавета.
Да 30 снежня 2003 года вёска ўваходзіла ў склад Дзянісаўскага сельсавета.
Палацца дэла Канчэлерыя
Палацца дэла Канчэлерыя (з італьянскага перакладаецца як «Палац Канцылярыі», маючы на ўвазе Апостальскую канцылярыю) — палац у Рыме, Італія, у стылі рэнесансу, размешчаны паміж сучаснымі вуліцай Корса Віторыа Эмануіл II і плошчай Кампа дэі Фіёры, у раёне Парыёнэ. Палацца быў пабудаваны паміж 1489 і 1513 гадамі невядомым архітэктарам для кардынала Рафаэля Рыярыа, камерленга Рымска-каталіцкай царквы, і лічыцца адным з самых ранніх палацаў у Рыме ў стылі архітэктуры Рэнесансу. У палацы дзейнічае Папская канцылярыя, а таму ён з’яўляецца анклавам Ватыкана і не належыць Італіі. Палац мае статус аб’екта Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА, уваходзячы ў групу будынкаў, вядомых як «Гістарычны цэнтр Рыма і ўладанні Ватыкана, якія карыстаюцца правамі экстэрытарыйнасці».
Гісторыя
Палацца дэла Канчэлерыя быў пабудаваны для кардынала Рафаэля Рыярыа, які займаў пасаду камерленга Рымска-каталіцкай царквы пры яго магутным дзядзьку, Папе Сіксце IV. Хадзілі чуткі, што сродкі на пабудову палаца былі здабыты ў гульні і за адну ноч. Узвядзенне палацца традыцыйна прыпісваецца Доната Брамантэ і Андрэа Брэнья. Цяпер меркаванні аб архітэктары палаца разыходзяцца, лічыцца што Франчэска дзі Джорджа і Бачыа Пантэлі меркавана ўдзельнічалі ў ранніх стадыях праектавання.
У 1517 годзе палац быў канфіскаваны першым Папам з роду Медычы, Львом X, які не забыўся пра ролю Папы Сікста IV і яго пляменніка Рафаэля Рыярыа ў змове Пацы, у свой час накіраванага на звяржэнне ўлады Медычы ў Фларэнцыі і заменай яе на сям’ю Дэла Роверэ. Тут ён і размясціў сваю канцылярыю. З 1753 года віцэ-канцлерам стаў якабіцкі прэтэндэнт на трон Брытаніі, Генрых Бенедыкт Сцюарт, якабіцкі «Генрых IX».
Падчас рэвалюцыі 1848—1849 гадоў у Папскай вобласці створаны Рымскі Устаноўчы сход засядаў тут на працягу вельмі кароткага свайго існавання.
Архітэктура
Палацца дэла Канчэлерыя стаў першым палацам у Рыме пабудаваным з нуля ў новым стылі архітэктуры Рэнесансу. Часткай яго доўгага фасад з’яўляецца маленькая базіліка Сан-Ларэнца дзі Дамаза — царква V стагоддзя (чый інтэр’ер быў перароблены) размешчана, як і базіліка Святога Клімента сярод іншых, на месцы старажытнарымскага мітрэума (язычніцкага храма); раскопкі ў 1988—1991 гадоў паказалі, што царква была закладзена Рымскім Папам Дамасіем I, і з’яўлялася адной з найважнейшых раннехрысціянскіх цэркваў у Рыме. Таксама былі выяўлены могілкі, якія выкарыстоўваліся з VIII стагоддзя і амаль да пачаткі ўзвядзення палаца.
Фасад палаца з яго чаргаваннем плоскіх падвойных пілястраў паміж арачнымі вокнамі выкананы ў фларэнційскай канцэпцыі, параўнальнай з Палацца Ручэлаі дойліда Альберці. Агульны прынцып мура з выразаннем гладкіх паверхняў і пазам па краях мае старажытнарымскае паходжанне. Партал быў перабудаваны ў XVI стагоддзі Даменіка Фантана па загадзе кардынала Алесандра Фарнезэ.
Будаўнічы траверцін, колеру косці, быў здабыты з бліжэйшых рымскіх развалін Тэатра Пампея. 44 егіпецкіх гранітных калоны са старой Базілікі Сан-Ларэнца былі ўсталяваны ва ўнутраным дворыку палаца, яны ж у сваю чаргу былі ўзяты для царквы з Тэатра Пампея.
Гарадок (Буйніцкі сельсавет)
Гарадо́к (, Городок) — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Буйніцкага сельсавета.
Кунімунд
Кунімунд (Cunimundus; загінуў у 567 годзе) — кароль гепідаў (каля 560—567).
Біяграфія
Кунімунд кіраваў у другой палове VI стагоддзя, атрымаўшы ў спадчыну прастол Каралеўства гепідаў пасля свайго бацькі Тарысвінта.
Кунімунд загінуў у вайне з лангабардамі і аварамі ад рукі караля Альбаіна.
Нібыта Альбаін з чэрапа Кунімунда зрабіў кубак, з якога на банкеце ў Вероне прымусіў піць Разамунду, дачку Кунімунда. У помсту яна ў 572 ці 573 годзе падгаварыла сваіх набліжаных і  забіць Альбаіна і разам з забойцамі бегла да візантыйцаў у Равену. Тут да яе пасватаўся равенскі экзарх Лонгін. Жадаючы пазбавіцца ад Хельмегіса, Разамунда паднесла яму яд. Адчуўшы сябе атручаным, ён прымусіў дачку Кунімунда выпіць яд, які яшчэ заставаўся ў кубку.
Гарадшчына
Гарадшчы́на (, Городщина) — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Буйніцкага сельсавета.
Урад нацыянальнай згоды (Лівія)
Урад нацыянальнага адзінства (згоды) — часовы ўрад Лівіі, утвораны па згодзе з Лівійскім палітычным дагаворам, падпісаным 17 снежня 2015 года. Сфармаваны пры падтрымцы Савета бяспекі ААН, разам з Прэзідэнцкім саветам, які выконвае пасаду кіраўніка дзяржавы. Урад нацыянальнага адзінства з’яўляўся міжнародна прызнаным, легітымным урадам Лівіі. 31 снежня 2015 года старшыня Палаты прадстаўнікоў Агіла Салах Іса заявіў, што палата падтрымлівае новы ўрад.
Урадам нацыянальнага адзінства кіраваў прэм’ер-міністр Фаіз Сарадж. Першае пасяджэнне кабінета адбылося 2 студзеня 2016 года ў Тунісе. Сарадж, члены Прэзідэнцкага савета і міністры прыехалі ў Трыпалі, сталіцу Лівіі, 30 мая 2016 года.
У сакавіку 2019 года орган уступіў у канфлікт з камандуючым лівійскай арміяй Халіфам Хафтарам, які паставіў мэтай зрынуць урад.
УНЗ знік пасля таго, як у 2021 годзе супрацьстаялыя сілы зацвердзілі часовы аб’яднаны ўрад, якое павінна было дзейнічаць да правядзенне ўсеагульных выбараў.
Гліннае (Докшыцкі раён)
Глі́ннае (, Глинное) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярэзінскага сельсавета.
У 1924—1960 гадах цэнтр Глінскага сельсавета.
Бутрымаўка
Бутры́маўка (, Бутримовка) — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Буйніцкага сельсавета. Размешчана за 5 км на захад ад Магілёва і чыгуначнай станцыі Галынец на лініі Магілёў — Асіповічы. Рэльеф раўнінны. На захадзе цячэ р. Лахва (прыток р. Дняпро). Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе і далей па шашы Магілёў — Мінск.
Гісторыя
Вёска заснавана ў пачатку 1920-х гадоў перасяленцамі з суседніх вёсак. У сакавіку 1924 года ў выніку першага ўзбуйнення БССР увайшла ў склад Беларусі, з 17 ліпеня 1924 года ў Магілёўскім раёне Магілёўскай акругі (да 26 ліпеня 1930), з 20 лютага 1938 года ў Магілёўскай вобласці. У 1930-я гады вяскоўцы ўступілі ў калгас.
У Вялікую Айчынную вайну з ліпеня 1941 года да 27 чэрвеня 1944 года акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі.
У 1990 годзе у складзе калгаса «Маяк камунізму» (цэнтр — в. Цішоўка).
Планіроўка
Традыцыйныя драўляныя сялянскія сядзібы з гаспадарчымі пабудовамі пастаўлены ўздоўж кароткай прамалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход.
Вольберавічы
Во́льберавічы Вольбаравічы, Ольбаравічы, Вярбілава (, Вольберовичи) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярэзінскага сельсавета. За 14 кіламетраў на ўсход ад г. Докшыцы, 226 кіламетраў ад Віцебска, 26 кіламетраў ад станцыі Параф'янава.
Гісторыя
Узніклі не пазней як у XVI стагоддзі на тэрыторыі ўладанняў Манівідаў. У XVII—XVIII стагоддзях узгадваюцца як уласнасць кармелітаў. Уваходзілі ў Ашмянскі павет Віленскага ваяводства. З 1793 года ў Расійскай імперыі, у складзе Докшыцкага, з 1797 года — Барысаўскага павета. З 1924 года вёска ў Бярэзінскім сельсавеце Бягомльскага, у 1962—1965 гадах Глыбоцкага, у 1960—1962 гадах і з 1965 Докшыцкага раёна.
Інфраструктура
Базавая школа, клуб, аддзяленне сувязі.
Пархуты
Парху́ты (, Пархуты) — вёска ў Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Казлоўшчынскага сельсавета.
Да 30 снежня 2003 года вёска ўваходзіла ў склад Дзянісаўскага сельсавета.
Зальхаўе
За́льхаўе (, Зальховье) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярэзінскага сельсавета.
Пацавічы (Дзятлаўскі раён)
Пацаві́чы (, Пацевичи) — вёска ў Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Казлоўшчынскага сельсавета.
Да 30 снежня 2003 года вёска ўваходзіла ў склад Дзянісаўскага сельсавета.
Падвялікае
Падвялі́кае (, Подвеликое) — вёска ў Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Казлоўшчынскага сельсавета.
У 1940—1977 гадах цэнтр Падвялікаўскага сельсавета. Да 30 снежня 2003 года вёска ўваходзіла ў склад Дзянісаўскага сельсавета.
Замасточча (Бярэзінскі сельсавет)
Замасто́чча (, Замосточье) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярэзінскага сельсавета.
Зацішша (Буйніцкі сельсавет)
Заці́шша (, Затишье) — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Буйніцкага сельсавета.
Ракузаўка
Раку́заўка (, Ракузовка) — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Буйніцкага сельсавета.
Рандзілаўшчына
Рандзі́лаўшчына (, Рандиловщина) — вёска ў Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Казлоўшчынскага сельсавета.
Да 30 снежня 2003 года вёска ўваходзіла ў склад Дзянісаўскага сельсавета.
Замошша (Бярэзінскі сельсавет)
Замо́шша (, Замошье) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярэзінскага сельсавета.
Дабрасневічы
Дабрасне́вічы (, Добросневичи) — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Буйніцкага сельсавета.
Гісторыя
Згадваюцца ў 1654 годзе як вёска Дубрасневічы ў складзе маёнтка Княжыцы ў Аршанскім павеце Вялікага Княства Літоўскага пры ейнай перадачы лідскім харунжым Янам Курчом з жонкай Барбарай (з Друцкіх-Сакалінскіх; атрымала Княжыцы ў спадчыну ад першага мужа, князя Юрыя Галоўчынскага) у заставу магілёўскаму бурмістру Раману Рабровічу з жонкай Арынай Аўхімаўнай.
У 1924—1954 гадах цэнтр Дабрасневіцкага сельсавета.
Русакі (Казлоўшчынскі сельсавет)
Русакі́ (, Русаки) — вёска ў Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Казлоўшчынскага сельсавета.
Да 30 снежня 2003 года вёска ўваходзіла ў склад Дзянісаўскага сельсавета.
1940-я
1940-я гады — дзесяцігоддзе, якое ахоплівае гады з 1940 па 1949. Пачатак-сярэдзіна 1940-х гадоў адзначылася падзеямі Другой сусветнай вайной, якая аказала каласальны ўплыў на большасць краін і народаў Еўропы, Азіі і іншых частак свету. Вайна паказала няздольнасць заходнееўрапейскага краін ўтрымліваць велізарныя каланіяльныя імперыі, і частка краін змагла дамагчыся незалежнасці: Эфіопія, Ісландыя, Сірыя, Ліван, В'етнам, Інданезія. Адным з галоўных вынікаў Другой сусветнай вайны стала стварэнне Арганізацыі Аб'яднаных Нацый на аснове Антыфашысцкай кааліцыі для прадухілення сусветных войнаў у будучыні. У 1946 годзе пачынаецца Халодная вайна.
Кадлубішча
Ка́длубішча (, Кадлубище) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярэзінскага сельсавета.
Капцюгі
Капцюгі́ (, Коптюги) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярэзінскага сельсавета.
Дубрава
Назву Дубрава маюць:
Савасцянавічы
Савасця́навічы (, Севостьяновичи) — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Буйніцкага сельсавета.
Галынец 1
Галыне́ц 1 (, Голынец 1) — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Буйніцкага сельсавета.
Галынец 2
Галыне́ц 2 (, Голынец 2) — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Буйніцкага сельсавета.
Гісторыя
Згадваецца ў 1675 годзе як вёска ў складзе Княжыцкай воласці ў Аршанскім павеце Вялікага Княства Літоўскага.
Галынец 1
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала яе разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У сакавіку 1924 года вёску вярнулі БССР, з 17 ліпеня 1924 года ў складзе Бялыніцкага раёна Магілёўскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года), з 20 лютага 1938 года ў Магілёўскай вобласці.
Галынец 2
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала яе разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У сакавіку 1924 года вёску вярнулі БССР, з 17 ліпеня 1924 года ў складзе Бялыніцкага раёна Магілёўскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года), з 20 лютага 1938 года ў Магілёўскай вобласці.
У Вялікую Айчынную вайну з ліпеня 1941 года да 27 чэрвеня 1944 года акупіравана нямецкімі войскамі. У вёсцы была расквартыравана частка 60-й рэзервовай мотамеханізаванай дывізіі вермахта. Падчас Ямніцкага бою 1944 года 113-ы партызанскі полк зрабіў няўдалую спробу блакаваць нямецкія войскі.
Удмурты
Удмурты — фіна-угорскі народ, які пражывае ва Удмурцкай Рэспубліцы, а таксама ў суседніх рэгіёнах. Родная мова — удмурцкая, фіна-угорскай групы уральскай сям'і. Унутры сваёй моўнай групы удмурцкая мова разам з комі-пярмяцкай і комі-зыранскай складае пермскую падгрупу. Паводле перапісу 2010 года ў Расіі пражывала 552 тысяч Удмуртыі, у тым ліку ў самой Удмуртыі - 410 тысяч. Акрамя таго, удмурты жывуць у Казахстане, Украіне, Беларусі, Узбекістане. Асноўная рэлігія - праваслаўе, у сельскай мясцовасці — рэшткі дахрысціянскіх вераванняў.
Салавічы (Дзятлаўскі раён)
Салаві́чы (, Саловичи) — вёска ў Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Казлоўшчынскага сельсавета.
Да 30 снежня 2003 года вёска ўваходзіла ў склад Дзянісаўскага сельсавета.
Зарачыцк
Зарачы́цк (, Заречицк) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярэзінскага сельсавета.
Самойлаўшчына
Само́йлаўшчына (, Самойловщина) — вёска ў Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Казлоўшчынскага сельсавета.
Да 30 снежня 2003 года вёска ўваходзіла ў склад Дзянісаўскага сельсавета.
Каўлі
Каўлі́ (, Ковли) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярэзінскага сельсавета.
Ліпнікі (Докшыцкі раён)
Ліпнікі́ (, Липники) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярэзінскага сельсавета.
Спіс аб’ектаў PGC (2186001—2187000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2186001—2187000)
Цішоўка (Магілёўскі раён)
Цішо́ўка (, Тишовка) — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Буйніцкага сельсавета.
Знаходзіцца за 5 км на паўднёвы захад ад Магілёва.
У 1924—2006 гадах цэнтр Цішоўскага сельсавета.
Скрундзі
Скрундзі́ (, Скрунди) — вёска ў Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Казлоўшчынскага сельсавета.
Скрэндзевічы
Да 30 снежня 2003 года вёска ўваходзіла ў склад Дзянісаўскага сельсавета.
Ліпск (Докшыцкі раён)
Ліпск (, Липск) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярэзінскага сельсавета.
Гельвін
Гельвін (helvite, helvin) — мінерал падкласа каркасных сілікатаў з хімічнай формулай Mn4(Be3Si3O12)S. Апісаны нямецкім геолагам А. Г. Вернерам (A. G. Werner) ў 1817 годзе і названы ім за жоўты колер.
Гельвін — адзін з шасці самых распаўсюджаных берыліевых мінералаў, утрыманне аксіду берылію ў мінералах гэтай групы складае ад 8 да 15,5 %. Крышталічная структура падобная да структуры садаліту, крышталізуецца ў кубічнай сінгоніі. Утварае крышталі жоўтага колеру розных адценняў, можа быць зялёным, чырвоным, шаравата-жоўтым, жаўтавата-зялёным. Цвёрдасць 6—6,5 (5—5,5 ) па шкале Моаса. Шчыльнасць 3,2—3,44 г/см³.
Каштоўная руда на берылій. Вядомы месцанараджэнні і праяўленні гельміну ў Германііі, Расіі, Нарвегіі, Казахстане, ЗША, Фінляндыі, Швецыі, Японіі.
Нававольберавічы
Нававо́льберавічы (, Нововольберовичи) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярэзінскага сельсавета.
Смаляная Печ
Смаляна́я Печ (, Смоляная Печь) — вёска ў Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Казлоўшчынскага сельсавета.
Да 30 снежня 2003 года вёска ўваходзіла ў склад Дзянісаўскага сельсавета.
Пустаселле (Докшыцкі раён)
Пустасе́лле (, Пустоселье) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярэзінскага сельсавета.
Дубрава (Брэсцкі раён)
Дубра́ва (, Дубрава) — вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Знаменскага сельсавета. Размешчана за 42 км на поўдзень ад Брэста, 20 км ад чыгуначнай станцыі Дубіца.
У складзе адкрытага акцыянернага таварыства «Птушкафабрыка Медна» (цэнтр — в. Медна).
Гісторыя
Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польшчы, у Камянец-Жыровіцкай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.
З 1939 года ў складзе БССР. У Вялікую Айчынную вайну нямецка-фашысцкія акупанты ў красавіку 1943 года спалілі 15 двароў, загубілі 2 жыхароў.
7 лютага 1967 года да вёскі далучаны пасёлак рыбгаса «Страдзеч».
Булыгін
Булыгін — рускае прозвішча.
Хамічы (Дзятлаўскі раён)
Хамі́чы (, Хомичи) — вёска ў Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Казлоўшчынскага сельсавета.
Да 30 снежня 2003 года вёска ўваходзіла ў склад Дзянісаўскага сельсавета.
Слабада (Бярэзінскі сельсавет)
Слабада́ (, Слобода) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярэзінскага сельсавета.
Да 20 студзеня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Домжарыцкага сельсавета Бягомльскага раёна, да 1 красавіка 1960 года ў падпарадкаванні Докшыцкага раёна, пасля — уключана ў склад Бярэзінскага сельсавета.
Слабада 1
Слабада́ 1 (, Слобода 1) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярэзінскага сельсавета.
Чарлёнка (Дзятлаўскі раён)
Чарлёнка (, Черлёнка) — вёска ў Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Казлоўшчынскага сельсавета.
Да 30 снежня 2003 года вёска ўваходзіла ў склад Дзянісаўскага сельсавета.
Трахімавічы
Трахі́мавічы (, Трохимовичи) — вёска ў Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Казлоўшчынскага сельсавета.
Да 30 снежня 2003 года вёска ўваходзіла ў склад Дзянісаўскага сельсавета.
Туроўшчына
Туро́ўшчына (, Туровщина) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярэзінскага сельсавета.
Фрыдрых Роберт Гельмерт
Фрыдрых Роберт Гельмерт (Friedrich Robert Helmert;, Фрайберг (Саксонія) — , Патсдам) — германскі навуковец-геадэзіст, замежны член-карэспандэнт Расійскай акадэміі навук (1907), член Прускай акадэміі навук, член Шведскай каралеўскай акадэміі навук (1905); за свае працы быў узнагароджаны некалькімі дзесяткамі нямецкіх і замежных ордэнаў.
Біяграфія
Фрыдрых Роберт Гельмерт нарадзіўся 31 ліпеня 1843 года ў Саксоніі ў горадзе Фрайберг.
Атрымаў адукацыю ў Дрэздэне і па заканчэнні курса політэхнікума ў 1863 годзе паступіў асістэнтам на саксонскую трыянгуляцыю. За сачыненне «Studien über rationelle Vermessungen» атрымаў ў 1868 годзе ступень доктара філасофіі і прызначаны назіральнікам у Гамбургскую абсерваторыю. Падчас працы ў абсерваторыі адкрыў месяцавы кратар, які ў цяперашні час носіць яго імя «Helmert».
У 1870 годзе быў прызначаны прафесарам геадэзіі ў Аахенскі політэхнічны інстытут.
З 1886 года займаў пасаду дырэктара прускага геадэзічнага інстытута ў горадзе Патсдаме і адначасова (з 1887) з’яўляўся прафесарам геадэзіі Берлінскага ўніверсітэта.
Валоўнікі (Дзятлаўскі раён)
Вало́ўнікі (, Воловники) — вёска ў Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Вензавецкага сельсавета.
Апаліна-Басіна
Апалі́на-Ба́сіна (, Апалино-Басино) — вёска ў Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Дзятлаўскага сельсавета. За 3 км на захад ад Дзятлава, 168 км ад Гродна, 16 км ад чыгуначнай станцыі Наваельня. 240 жыхароў, 82 двары (1995). Аддзяленне сувязі.
Да 13 ліпеня 2007 года вёска ўваходзіла ў склад Вензавецкага сельсавета.
Улессе (Докшыцкі раён)
Уле́ссе (, Улесье) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярэзінскага сельсавета.
Хмялёўшчына
Хмялёўшчына (, Хмелёвщина) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярэзінскага сельсавета.
Вянскі
Вянскі́ (, Венски) — вёска ў Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Дзятлаўскага сельсавета.
Да 13 ліпеня 2007 года вёска ўваходзіла ў склад Вензавецкага сельсавета.
Гернікі
Ге́рнікі (, Герники) — вёска ў Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Вензавецкага сельсавета.
У 1624 годзе згадваюцца як Гірнікі ў складзе Маркаўскага войтаўства Дзятлаўскай (Здзянцёльскай) воласці ва ўласнасці Сапегаў.
Гірычы
Гі́рычы (, Гиричи) — вёска ў Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Вензавецкага сельсавета.
Федаркі
Федаркі́ (, Федорки) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярэзінскага сельсавета.
Гірычы
У 1624 годзе згадваюцца ў складзе Вензавецкай воласці ва ўласнасці Сапегаў.
Андрэй Аляксандравіч Булінскі
Андрэ́й Алякса́ндравіч Булі́нскі (, г. Варонеж —, г. Мінск) — беларускі савецкі. Заслужаны дзеяч мастацтваў БССР (1964). Лаўрэат Сталінскай прэміі другой ступені (1949).
Біяграфія
Патомны дваранін. Пасля заканчэння сярэдняй школы ў 1926 годзе паступае ў Сярэднеазіяцкі дзяржаўны ўніверсітэт. Гады вучобы ва ўніверсітэце, дзе А. Булінскі быў старшынёй фотакіно секцыі Таварыства сяброў савецкага кіно і яе адзіным аператарам-хранікёрам, вызначылі яго далейшы лёс.
У 1931 годзе А. Булінскі быў запрошаны на кінафабрыку «Шарко Юлдус» (цяперашні ), і першы яго фільм «Аазіс ў пясках», зняты ў незвычайна цяжкіх умовах ракі Амудар'і, атрымаў самую высокую ацэнку і абышоў шматлікія экраны краіны, пабываў за мяжой. Гэта першы узбекскі гукавы фільм.
За стварэнне музычнай камедыі «Далёкая нявеста» — першай пасляваеннай мастацкай карціны, якая з'явілася несумненным поспехам туркменскай кінематаграфіі — А. Булінскаму была прысуджана Дзяржаўная прэмія СССР.
Творчасць
У якасці аператара пастаноўшчыка А. Булінскі ўдзельнічаў у стварэнні многіх мастацкіх фільмаў кінастудыі «Беларусьфільм» (1935-38 і з 1950) : «Дзеці партызана» (1954), «» (1961), «Масква-Генуя» (1964). «Тысяча вокнаў» (1968), «» (1975) і інш
Як таленавіты рэжысёр-пастаноўшчык ён выступіў у тэлевізійнай мастацкай стужцы «Збянтэжанасць (Хатка на Волзе)» (1970).
Для выяўленчай манеры Булінскага характэрны мажорная танальнасць у перадачы атмасферы дзеяння, выразнасць партрэту, паэтычнасць пейзажаў.
Мастак бездакорнага густу, тонкага адчування кінематаграфічнай прыгажосці і выразнасці А. Булінскі ўнёс вялікі ўклад у развіццё савецкага кінамастацтва. Ён удастоены высокіх званняў заслужанага дзеяча мастацтваў БССР, лаўрэата дзяржаўных прэмій СССР і БССР, шматлікіх урадавых узнагарод.
А. Булінскі быў жанаты на, ёсць дачка Булінская Надзея Андрэеўна, унук Госцеў, Філіп Юр’евіч.
А. А. Булінскі памёр 25 студзеня 1984 года.
Аператарскія працы
Зняў дакументальныя і навукова-папулярныя фільмы: «Савецкая Беларусь», «Белавежская пушча» (абодва — 1951), «Белая Вежа» (1952, саўмесна З ), «Выяўленчае мастацтва БССР» (1956), «Спартыўная гімнастыка» (1964) і інш.
Дзеці партызана
«Дзеці партызана» — прыгодніцкі фільм рэжысёраў Льва Голуба і Мікалая Фігуроўскага зняты на кінастудыі Беларусьфільм у 1954 годзе.
Сюжэт
У Нароўлю на летнія канікулы прыехаў піянер Міхась Грэчны. Разам з ім на цеплаходзе плыў шпіён, які сказаў, што ён фотамастак.
Шпіён прыёхаў у геалагічную партыю, якая займалася пошукам радовішчаў нафты. Там ён прадставіўся фотакарэспандэнтам геалагічнага часопіса і прымусіў пагрозамі работніка геалагічнай партыі Глушку, які ў час вайны супрацоўнічаў з гестапа, зрабіць фотаздымкі сакрэтных карт і пакласці касету з плёнкай ва ўмоўленым месцы. У гэтым месцы яе выпадкова знайшлі брат і сястра Грэчныя, дзеці камандзіра партызанскага атрада, які гераічна загінуў у жніўні 1942 года падчас Вялікай Айчыннай вайны. Яны паспяшаліся аднесці знаходку геолагам, але нікога з начальства не аказалася на месцы. Глушка, пераканаўшыся, што гэта менавіта схаваная ім плёнка, падахвоціўся праводзіць дзяцей з тайнай мэтай прывабіць іх у багну і загубіць.
У час акупацыі Глушка стаў здраднікам і служыў у нацыстаў. Ён выдаў ім размяшчэнне партызанскага атрада, якім камандаваў геолаг Мікола Грэчны. Цяпер, баючыся пакарання, ён рашыўся на новае злачынства.
Глушка і шпіён апынуліся ў супрацоўнікаў дзяржбяспекі, а дзецям выказалі падзяку за праяўленыя мужнасць, розум і адвагу.
У ролях
У эпізодах:
Гнаінскія
У 1624 годзе згадваюцца як Гнаінскае ў складзе Маркаўскага войтаўства Дзятлаўскай (Здзянцёльскай) воласці ва ўласнасці Сапегаў.
Халіфа Хафтар
Халіф Белкасім Хафтар (خليفة بالقاسم حفتر; нар. 1943, Адждабія, Лівія) — лівійскі ваенны дзеяч.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1943 годзе ў горадзе Адждабія ў берберскай сям’і з племя фарджані. Скончыў Акадэмію Ваеннага ўніверсітэта ў Бенгазі. У 1969 годзе, будучы 26-гадовым кадэтам, Халіфа Хафтар удзельнічаў у арганізаваным Муамарам Кадафі перавароце, які зрынуў манархію, і ў рэшце рэшт стаў адным з вышэйшых афіцэраў і галоўных набліжаных лідара Лівіі. У 1977—1978 гадах ён скончыў вышэйшыя афіцэрскія курсы «Выстрал» у СССР, а ў 1983 годзе быў слухачом курсаў у Акадэміі імя М. В. Фрунзе і, як і многія арабскія вышэйшыя афіцэры таго часу, вывучаў рускую мову.
У 80-я Хафтар прыняў удзел у лівійска-чадскай вайне, падчас якой Кадафі прызначыў яго галоўнакамандуючым. У 1987 годзе ён дапусціў шэраг памылак, што прывяло да разгрому лівійскай арміі і палону Хафтара. Лівійскі лідар публічна адмовіўся ад вызвалення свайго генерала. Пасля гэтага ўзлаваны Хафтар пачаў будаваць змову супраць Кадафі, плануючы разам з іншымі праціўнікамі ўлады ўварвацца ў Лівію з Чада. Аднак з-за дзяржперавароту ў апошнім ён вымушаны быў бегчы ў Кенію, а пасля ў ЗША.
У 1996 годзе Хафтар пры падтрымцы ЦРУ паспрабаваў узначаліць паўстанне ў гарах паўднёвай Лівіі, але яно пацярпела няўдачу. Частка людзей былі схоплены і пакараны. Пасля ўварвання ЗША ў Ірак у 2003 годзе Кадафі, да таго адзін з самых лютых ворагаў Амерыкі, пагадзіўся адмовіцца ад праграмы па распрацоўцы ядзернай зброі і зрабіў крокі да збліжэння з Вашынгтонам. У ЦРУ страцілі цікавасць да Хафтару.
У сакавіку 2011 года, пасля пачатку грамадзянскай вайны ў Лівіі, Хафтар адправіўся ў Бенгазі. Ваенны прадстаўнік мяцежнікаў паведаміў, што Хафтар далучыўся да апазіцыі і прызначаны камандуючым, але ў Пераходным нацыянальным савеце гэта абверглі. У красавіку 2011 года камандуючым узброеных сіл рэвалюцыянераў быў Абдул Фатах Юніс, яго памочнікам быў Амар Эль-Харэры, які з’яўляецца камандуючым штаба, а Хафтар стаў трэцім сярод старэйшага каманднага складу, камандуючым сухапутнымі сіламі ў званні генерал-лейтэнанта. А не знайшоўшы падтрымкі, Хафтар вярнуўся назад у ЗША.
У ліпені 2012 года ў Лівіі прайшлі першыя дэмакратычныя выбары ва Усеагульны нацыянальны кангрэс, дзе перамогу атрымала шырокая кааліцыя лібералаў і цэнтрыстаў. Хоць ісламісты прайгралі выбары, яны знайшлі іншы шлях ва ўладу. У маі 2013 года яны заклікалі парламент прыняць закон, які забараняе былым членам урада Кадафі займаць дзяржаўныя пасады, у выніку чаго ім удалося нейтралізаваць некалькі ключавых супернікаў.
14 лютага 2014 года Хафтар выступіў па тэлебачанні, абвясціўшы аб роспуску парламента і стварэнні «прэзідэнцкага камітэта» і кабінета, якія будуць кіраваць краінай да новых выбараў, хоць было незразумела, як яму ўдасца рэалізаваць свае намеры. Хафтар ездзіў па краіне, сустракаючыся з людзьмі і арганізуючы сваю армію з дапамогай ранейшых таварышаў па службе.
16 мая 2014 года Хафтар абвясціў аб пачатак наступлення на групоўкі радыкальных ісламістаў у Бенгазі пад кодавай назвай «Годнасць Лівіі». Аперацыю Хафтара віталі шматлікія лівійцы, незадаволеныя хаосам, пануючым у краіне. Парламент пагадзіўся склікаць новы заканадаўчы орган, Палату прадстаўнікоў. На чэрвеньскіх выбарах ісламісты зноў пацярпелі паразу, але, перш чым новы парламент здолеў сабрацца, баевікі пры падтрымцы атрада з горада Місурата атакавалі міжнародны аэрапорт Трыпалі, спрабуючы адбіць яго ў сіл Хафтара. Будынак аэрапорта быў разбураны, самалёты знішчаны, загінулі каля 100 чалавек.
3 сакавіка 2015 года прызначаны вярхоўным галоўнакамандуючым ЛНА.
15 верасня 2016 году атрымаў чын фельдмаршала ад Палаты прадстаўнікоў Лівіі.
Атнянка
Атня́нка (, Атнянка) — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Вендаражскага сельсавета. Размешчана за 25 км на захад ад Магілёва, за 5 км ад чыгуначнай станцыі Вендрыж палініі Магілёў — Асіповічы. Рэльеф раўнінны, на поўнач мяжуе з лесам. На захадзе цячэ р. Жыварэзка (прыток р. Лахва). Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе праз в. Вендараж і далей па шашы Магілёў — Бабруйск.
Халіфа Хафтар
Біяграфія
У студзені 2017 года, прасоўваючыся на поўдзень Лівіі, сілы Хафтара сутыкнуліся з сіламі, лаяльнымі Ураду нацыянальнай згоды, які Хафтар не прызнаваў. Гэта выклікала непакой у ААН і на Захадзе.
Атнянка
Гісторыя
Згадваецца ў 1654 годзе як вёска ў складзе маёнтка Княжыцы ў Аршанскім павеце Вялікага Княства Літоўскага пры ейнай перадачы лідскім харунжым Янам Курчом з жонкай Барбарай (з Друцкіх-Сакалінскіх; атрымала Княжыцы ў спадчыну ад першага мужа, князя Юрыя Галоўчынскага) у заставу Гераніму Бучацкаму-Твароўскаму.
Пад уладай Расійскай імперыі
У 1785 годзе вёска ў складзе маёнтка Журавец Магілёўскага павета, уласнасць памешчыка. Паводле перапісу 1897 года ў Вендаражскай воласці Магілёўскага павета Магілёўскай губерні, сядзіба Атнянка (яна ж Бялеўшчына). Побач знаходзілася аколіца Атнянка.
Халіфа Хафтар
Біяграфія
У перыяд з 2014 па 2018 пад кіраўніцтвам Хафтара ад ісламістаў былі вызвалены такія гарады, як Дэрна, Бенгазі, Рас-Лануф, Эс-Сідр і іншыя.
Атнянка
Найноўшы час
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала яе разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У сакавіку 1924 года вёску вярнулі БССР, з 17 ліпеня 1924 года ў Магілёўскім раёне Магілёўскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года), з 20 лютага 1938 года ў Магілёўскай вобласці.
Халіфа Хафтар
Біяграфія
4 красавіка 2019 года камандуючы Лівійскай нацыянальным войскам маршал Халіф Хафтар загадаў войскам пачаць наступленне на сталіцу краіны Трыпалі.
Атнянка
Найноўшы час
У 1929 годзе арганізаваны калгас «Савецкая Беларусь».
Халіфа Хафтар
Біяграфія
13 студзеня 2020 года ў Маскве павiнна была прайсцi сустрэча паміж Фаiзам Сараджам і Халіфам Хафтарам, а таксама прадстаўнікамі іншых лівійскіх сіл, Фаiз адмовіўся весці перамовы з апанентам.
Атнянка
Найноўшы час
У Вялікую Айчынную вайну з ліпеня 1941 года да 27 чэрвеня 1944 года акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. У 1990 годзе ў складзе саўгаса «Вендараж» (цэнтр — в. Вендараж).
Халіфа Хафтар
Біяграфія
27 красавіка на фоне двоеўладдзя і грамадзянскай вайны фельдмаршал абвясціў аб пераходзе ўлады ў Лівіі ад Палаты прадстаўнікоў да арміі.
Атнянка
Планіроўка
Планіровачна складаецца з прамалінейнай вуліцы шыротнай арыентацыі, забудаванай двухбакова драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.
Халіфа Хафтар
Біяграфія
У верасні 2021 года сышоў з пасады кіраўніка ЛНА для ўдзелу ў прэзідэнцкіх выбарах. На час перадвыбарчай гонкі ён перадаў свае паўнамоцтвы генерал-палкоўніку Абдэль Разаку ан-Надуры.
У лістападзе 2021 года Халіфа Хафтар абвясціў сваю кандыдатуру на прэзідэнцкіх выбарах у снежні 2021 года. 30 лістапада за перашкоду выбарчаму працэсу яго кандыдатура знята.
Здароўе
11 красавіка 2018 гады французская газета «Le Monde» паведаміла, што ў Бенгазі Хафтар перанёс інсульт і знаходзіцца ў коме. Фельдмаршал быў дастаўлены ў бальніцу Амана, а пазней у клініку Парыжа. Выданне «Middle east eye» са спасылкай на еўрапейскага дыпламата паведаміла, што ў Хафтара рак лёгкіх. Ананімныя лекары пацвердзілі інфармацыю аб інсульце. Ужо 13 красавіка ў СМІ з’явілася інфармацыя пра смерць камандуючага арміяй Лівіі. Аднак інфармацыя пра смерць не пацвердзілася і 26 красавіка Халіфа Хафтар вярнуўся ў Бенгазі.
Чарніца 2
Чарні́ца 2 (, Черница 2) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярэзінскага сельсавета.
Жадзейкі (Дзятлаўскі раён)
Жадзе́йкі (, Жадейки) — вёска ў Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Вензавецкага сельсавета.
Шніткі (Докшыцкі раён)
Шніткі́ (, Шнитки) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярэзінскага сельсавета.
Шалагіры
Шалагі́ры (, Шалогиры) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярэзінскага сельсавета.
Кашкалы
Кашкалы́ (, Кошкалы) — вёска ў Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Вензавецкага сельсавета.
ZX Spectrum
ZX Spectrum — 8-разрадны хатні камп’ютар, створаны англійскай кампаніяй Sinclair Research на аснове мікрапрацэсара Z80 фірмы «Zilog». У працэсе распрацоўкі камп’ютар называўся «ZX81 Colour» і «ZX82», назва «ZX Spectrum» мусіла падкрэсліць адно з галоўных адрозненняў ад яго папярэдніка ZX81 — каляровую выяву. Прыхільнікі гэтага камп’ютара часта называюць яго «Спэкі» (Speccy).
На пачатку 1980-х «ZX Spectrum» быў адным з найпапулярнейшых камп’ютараў у Еўропе (яго шматлікія клоны на пачатку 1990-х займелі шырокае распаўсюджанне на тэрыторыі былога СССР/СНД). Дзякуючы невысокаму кошту за першыя 17 месяцаў было прададзена больш за мільён гэтых машын. Нізкі кошт быў абумоўлены шэрагам фактараў: выкарыстаннем тэхналогіі ULA (Uncommitted Logic Array), з дапамогай якой большая частка схемы змяшчалася ў адным чыпе; нізкімі тэхнічнымі і карыстальніцкімі характарыстыкамі ў параўнанні з даражэйшымі камп’ютарамі; выкарыстаннем бытавога тэлевізара як манітора і касетнага магнітафона як знешняга накапляльніка.
У 1980-х асноўным канкурэнтам ZX Spectrum на еўрапейскім рынку быў Commodore 64. Іншымі значнымі супернікамі былі 8-бітныя Atari, BBC Micro, Amstrad CPC і ў некаторых краінах MSX.
Тэхнічныя характарыстыкі
«Sinclair ZX Spectrum» быў прэзентаваны ў красавіку 1982 у двух варыянтах — з 16 і 48 КБ аператыўнай памяці.
«ZX Spectrum 48» меў 16 КБ ПЗП, куды быў прашыты дыялект мовы праграмавання BASIC, гэтак званы Sinclair BASIC. Гэтая ж праграма ПЗП забяспечвала базавы ўвод-вывад і карыстальніцкі інтэрфейс. Сістэмнымі працэдурамі (напрыклад, друкам на экран) можна было скарыстацца з машыннага кода, выклікаўшы іх па абсалютных адрасах. Архітэктары камп’ютара прынялі палітыку не змяняць праграму ПЗП, нягледзячы на наяўнасць у ёй памылак. Размяшчэнне такой «аперацыйнай сістэмы» і мовы праграмавання ў пастаяннай памяці забяспечвала перазагрузку камп’ютара за некалькі секунд, уключна з тэсціраваннем ПАД і, што істотна, змяншала памер праграм (праграміст мог выкарыстоўваць «стандартныя» працэдуры ПЗП, не выдаткоўваючы даступную аператыўную памяць і не губляючы пры гэтым сумяшчальнасць).
Першая мадэль «ZX Spectrum» мела недарагую ў вырабе клавіятуру на 40 гумовых клавіш. Яе характэрнай адметнасцю была шматфункцыянальнасць: алфавітна-лічбавыя клавішы мелі да сямі значэнняў у розных рэжымах. Пры гэтым рэжым уводу адлюстроўваўся з дапамогай курсора. Такімі рэжымамі былі: L — для ўводу малых літар, C — для ўводу вялікіх; K — для ўводу асноўных ключавых словаў BASIC, E — для ўводу дадатковых ключавых слоў і аператараў; G — для ўводу псеўдаграфічных, кіруючых сімвалаў і сімвалаў, вызначаных карыстальнікам. Рэжым пераключаўся як аўтаматычна, так і з дапамогай кіраўнічых клавіш і. Напрыклад, у пачатку набору BASIC чакае нумар радка або каманду, таму курсар знаходзіцца ў рэжыме K. Аднаразовае націсканне клавішы у гэтым рэжыме пацягне аўтаматычны ўвод аператара. Пасля гэтага курсар пераходзіць у рэжым L і дазваляе набіраць лік, імя пераменнай альбо матэматычны выраз (у тым ліку з дапамогай рэжыму Е). Пазнейшыя мадэлі (пачынаючы ад ZX Spectrum 128) дазвалялі ў якасці альтэрнатывы набіраць каманды мовы па літарах.
Не менш характэрным быў адзіны графічны рэжым камп’ютара пры адсутнасці тэкставага. Колеры (8 колераў і два ўзроўні яркасці плюс атрыбут мігцення) і ўласна графіка захоўваліся ў розных месцах памяці. Пры гэтым, хоць графічнае разрозненне складала 256×192 пунктаў, колерныя атрыбуты задаваліся па знакамесцах. Кожнае знакамесца памерам 8×8 пікселяў магло мець толькі два прыпісаныя яму колеры (гэтак званыя колеры «чарніла» (ink) і «паперы» (paper) у Sinclair BASIC) і па адным атрыбуце яркасці і мігцення. Такім чынам, вобласць 8×8 пікселяў кадавалася 9 байтамі ПАД (8 байтаў — пабітавы малюнак, 1 байт — атрыбуты колеру: 3 біты — колер знаку, 3 біты — колер фону, 1 біт яркасці і 1 біт мігцення знакамесца). Такая арганізацыя выклікала пэўныя праблемы пры стварэнні камп’ютарнае графікі. З іншага боку, малы аб’ём экраннай памяці (каля 7 КБ) дазваляў хутчэй перамалёўваць экран і павялічыць долю ПАД для выкарыстання «ўласна праграмай», што было важным для камп’ютарных гульняў. Акрамя таго, асаблівая арганізацыя графічнага рэжыму дазваляла значна аптымізаваць вывад тэксту пры адсутнасці тэкставага рэжыму.
Першыя мадэлі ZX Spectrum мелі аднабітны выхад гуку праз убудаваны дынамік. Прайграванне музыкі, асабліва шматгалоснай, патрабавала выкарыстання амаль усяго рэсурсу працэсара, бо ўвесь гук генераваўся праграмна. У мадэлі ZX Spectrum 128 была дададзена мікрасхема гукагенератара AY-3-8912, што дазваляла прайграваць трохканальны гук без вялікіх выдаткаў працэсарнага часу. Падключэнне гэтай мікрасхемы было магчымым і для мадэляў з аб’ёмам памяці 48 КБ.