cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тэатр Антонія Тызенгаўза
Гісторыя
З 1778 года ў пастаноўках актыўна ўдзельнічалі вучні тэатральнай школы Тызенгаўза — прыгонныя танцоўшчыкі, спевакі і інструменталісты.
Балетная трупа ў 1779—1780 гады ўключала больш за 30 чалавек. Балетмайстры:
Пасля адстаўкі А. Тызенгаўза тэатральная школа, балетная трупа і частка капэлы былі пераведзены ў Паставы.
Пасля смерці А. Тызенгаўза ў 1785 годзе паводле яго завяшчання «15 танцорак і 18 танцораў» сталі ўласнасцю караля Станіслава Аўгуста Панятоўскага і ў складзе балетнай трупы пераехалі ў Варшаву. З гэтага часу танцоўшчыкі і танцоўшцыцы А. Тызенгаўза сталі ядром «Таварыства танцоўшчыкаў яго каралеўскай вялікасці».
Будынак тэатра
Будынак тэатра збудаваны ў апошняй чвэрці XVIII стагоддзя архітэктарамі Д. Сака і І. Мёзерам.
Будынак тэатра рамантавалі і перабудоўвалі на працягу XIX стагоддзя. Ён стаў як бы працягам палаца Тызенгаўза — злучалася з яго левым крылом крытым пераходам. У тэатры, акрамя партэра, меліся ложы, бельэтаж і балкон.
Тэатральная зала, сфарміраваная па «італьянскай крывой», уяўляла сабой паўкруглае памяшканне з амфітэатрам і яруснымі галерэямі па перыметры; мела 22 ложы ў 2 ярусах, партэр і сцэну з 5 планамі кулісных машын для перамяшчэння дэкарацый.
У 1851 годзе архітэктар В. Міхаэліс склаў каштарыс на рамонт тэатра, які да таго часу нават і не абаграваўся (печаў не было).
Пасля рэканструкцый у 1859, 1940 і 1975 гадах надбудаваны трэці паверх, расшырана сцэнічная каробка і глядзельная зала. Трохпавярховы будынак складанай канфігурацыі ў плане пастаўлены на высокі руставаны цокаль, накрыты 4-схільным дахам. Галоўны фасад асіметрычны, падзелены карнізам на дзве часткі. Над уваходам у левым крыле — вялікі балкон, які падтрымліваюць 4 калоны, апрацаваныя рустам. Правая частка будынка — прамавугольны ў плане аб’ём сцэнічнай каробкі. Глядзельная зала знаходзіцца на ўзроўні першага і другога паверхаў. На першым паверсе размешчаны невялікае фае і службовыя памяшканні, на другім — рэпетыцыйны пакой, грымёрныя.
Пасля капітальнага рамонту з 1984 года тут размяшчаецца Гродзенскі абласны тэатр лялек.
Акцёрская школа
Для падрыхтоўкі ўласных артыстаў з прыгонных сялян А. Тызенгаўз стварыў тэатральную школу. У 1772 годзе ён паслаў для навучання за мяжу прыдворнага капельмайстра Л. Сітанскага.
Навучэнцамі ў тэатральную школу найчасцей бралі дзяцей прыгонных сялян з яго маёнткаў. Там вучні набывалі акцёрскія навыкі, вучыліся іграць на музычных інструментах. У праграму заняткаў уваходзілі танец, спевы, нотная грамата, тэорыя музыкі і кампазіцыя. Выкладаліся і агульнаадукацыйныя прадметы (пісьмо, арыфметыка, французская і італьянская мовы, маляванне), а таксама рукадзелле, чыталіся лекцыі па агульным выхаванні. Школа давала даволі добрую падрыхтоўку, яе вучні выступалі ў спектаклях тэатра.
Выхаванцы гэтай школы артысты балету Е. Валінскі, Д. Пякарская-Сітанская, М. Рымінскі, спявачка М. Сітанская пазней праславіліся ў польскім тэатры.
У 1774—1780 гады школа працавала ў так званай Крывой афіцыне, вядомай таксама як «Музычны флігель». Яна месцілася насупраць палаца, мела дартуары (спальні) для вучняў (на трэцім паверсе), рэпетыцыйныя залы (на другім) і падсобныя памяшканні (на першым).
Рэпертуар
Тэатр, які пачынаўся з невялікага ансамбля інструментаў і вакалістаў, да 1778 года дасягнуў высокага прафесійнага ўзроўню і стаў шматпрофільны. На яго сцэнах ставіліся оперы А. Грэтры «Маніфік», камедыі П. Бамаршэ «», «Вясковы балет» і «Балет пекараў» Г. Петынеці і іншыя.
Прыдворны аркестр, так званая капэла Тызенгаўза, належаў да найбольшых і найлепшых па прафесійным узроўні калектываў падобнага характару ў Беларусі і славіўся за яе межамі. Так, у 1780 годзе гэтая капэла была ангажавана ў у Варшаве. Рэпертуар капэлы ўключаў араторыі, месы, сімфоніі, розныя жанры побытавай музыкі.
У тэатры доўгі час захоўваліся ноты опер «Уяўнае вар’яцтва дзеля кахання» А.Сакіні, «Верная жонка» П. А. Гульельмі, «Пазнаная Мацільда» П. Анфосі, перапісваліся партытуры і аркестравыя галасы, што сведчыць пра намер іх сцэнічнага ўвасаблення, аднак невядома, ці быў ён рэалізаваны.
Завада
Завада (Зава́да) — вёска ў Мастыскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Вілар-Дора
Вілар-Дора (Villar Dora) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 2999 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 543 чал./км². Займае плошчу 5 км². Паштовы індэкс — 10040. Тэлефонны код — 011.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Вікенцій Сарагоскі (Santi San Vincenzo di Saragozza).
Іван Сцяпанавіч Серакоў
Іван Сцяпанавіч Серакоў (нар., в. Язычкава, Дрыбінскі раён, Магілёўская вобласць) — беларускі вучоны ў галіне заатэхніі. Доктар сельскагаспадарчых навук (1998), прафесар (1999).
Біяграфія
Скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію (1971), з 1973 года працуе ў ёй (у 1993—1998 гадах — загадчык кафедры заагігіены, экалогіі і мікрабіялогіі).
Навуковыя працы па выкарыстанні вітамінаў і іншых біялагічна-актыўных рэчываў у кармавых дабаўках у рацыёнах сельскагаспадарчых жывёл:
Манастыршчына (Сафонаўскі раён)
Манастыршчына (Монастырщина) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 2 жыхары (2007).
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 13 км на ўсход ад горада Сафонава, за 10 км на поўдзень ад аўтадарогі, на беразе ракі Дняпро. За 7 км да на поўнач ад вёскі чыгуначная станцыя 300 км на лініі Масква — Мінск. Уваходзіць у склад Прудкоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў верасні 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Zelda II: The Adventure of Link
The Adventure of Link з’яўляецца прамым працягам гульні The Legend of Zelda 1986, хоць прыкметна адрозніваецца ад яе тэхнічным выкананнем. Нягледзячы на ​​тое, што зараз сярод прыхільнікаў гульня мае рэпутацыю своеасаблівага адступлення ад ідэй і традыцый серыі, у свой час гульня была досыць паспяховай і ўнесла ў серыю элементы, якія прыжыліся і пазней сталі часткай вядомага стылю ўсёй серыі.
Сюжэт
Галоўным героем гульні ізноў з’яўляецца малады чалавек з імём Лінк (Link). Пасля перамогі, здабытай над Гэнонам, Лінк некалькі гадоў дапамагаў аднаўляць парадак у каралеўстве Хайрул. Аднойчы ён заўважыў у сябе на тыльным баку далоні дзіўную метку ў выглядзе трох трохвугольнікаў. Сустрэўшыся са старой жанчынай з імём Імпа, былой карміцелькай Зэльдэн (вызваліўшы якую з бяды, ён апынуўся залучаны ў прыгоды ў мінулы раз), Лінк паказаў ёй знак на руцэ. Імпа суправадзіла яго ў Паўночны Замак (North Castle), вароты якога былі магічным спосабам «запячатаныя на стагоддзі». Ад дотыку пазнакі на руцэ Лінка да дзвярэй магія рассеялася і погляду Лінкі паўстала спячая дзева. Яна апынулася Зэльдэн, прынцэсай Хайрула. Імпа распавяла, што пасля смерці караля Хайлура, бацькі Зэльдэн, яе брат запатрабаваў ад яе раскрыць таемнае месцазнаходжанне старажытнага скарбу ў выглядзе трох залатых трохвугольнікаў, вядомых у сабраным стане як Трыфорс адвагі (Triforce of Courage) і з’яўляюцца часткай іншага старажытнага артэфакту, вядомага як Triforce і здольнага выконваць волю ўладальніка. Зэльдэн адказала адмовай, і сябар прынца, чарадзей, у гневе паспрабаваў яе зачараваць. У выніку закляцця сам чарадзей загінуў, а прынцэса Зэльдэн пагрузілася ў глыбокі бясконцы сон. Прынц, не маючы магчымасці рассеяць вядзьмарства, змясціў яе ў замкавую вежу ў надзеі, што калі-небудзь яна прачнецца. Таксама прынц выдаў указ, ваводле якога з гэтага часу ўсіх дзяўчынак, якія нараджаюцца ў каралеўскай сям’і, у памяць аб трагедыі, якая здарылася будуць называць Зэльдэн.
Знак на руцэ Лінка, па версіі Імпы, азначае, што ён абраны стаць тым героем, які абудзіць прынцэсу Зэльдэн. Для гэтага яму спатрэбіцца знайсці трэці фрагмент Трыфорса, Трыфорс адвагі, схаваны ад сіл зла ў Вялікім Палацы (Great Palace). Імпа ўручае Лінку шэсць каштоўных камянёў і старажытныя пісьмёны, якія паказваюць, у якіх палацах Хайрула павінны быць змешчаны гэтыя камяні. Гэты рытуал адкрые ўваход у Вялікі Палац і абудзіць слуг Гэнона, якія вераць, што здолеюць вярнуць свайго гаспадара, праліўшы кроў яго забойцы. У Вялікім Палацы Лінк знойдзе старажытнага мудраца, які згодны аддаць яму Трыфорс, падвергнуўшы выпрабаванню яго адвагу: Лінк павінен будзе біцца са сваім доппельгангерам (вядомым як Цень Лінка). Пасля перамогі над Ценем Лінк нарэшце атрымлівае Трыфорс адвагі, вяртаецца ў пахавальню Зэльдэн, тры залатых Трыфорсы злучаюцца ў адзін Трыфорс, з дапамогай якога ён і абудзіць прынцэсу Зэльдэн ад чароўнага сну.
Геймплэй
Гульнявы ​​працэс і знешні выгляд Zelda II: The Adventure of Link зведаў шэраг істотных зменаў, не ўсі з якіх былі прынятыя гульцамі добразычліва.
Асноўная навіна заключалася ў выкарыстанні традыцыйнай для JRPG двухузроўневай сістэмы перамяшчэння па гульнявым свеце. Была ўведзена «карта свету», якая выкарыстоўвае, як і папярэдняя гульня, від «зверху-збоку», але з паменшаным маштабам, са схематычным абазначэннем лакацый (вёсак, замкаў, падзямелляў). І асобны рухавічок для перамяшчэння ўнутры лакацый (які выкарыстоўвае выгляд аркаднай платформера з бакавым скролінгам). Істотна павялічыліся памеры гульнявога свету, даступнага для даследавання, таксама шматкроць павялічылася колькасць негульнявых персанажаў, якія насяляюць свет.
The Adventure of Link, застаўшыся аркадай з элементамі квэсту, цяпер ўключала ў сябе і некалькі элементаў RPG. Так, за забойства монстраў Лінк атрымлівае некаторую колькасць балаў, не званых досведам наўпрост, але пры наборы пэўнай колькасці балаў адбываецца пераход на наступны ўзровень, які суправаджаецца павелічэннем некаторых параметраў персанажа (напрыклад, здароўя).
Сярод новаўвядзенняў таксама можна адзначыць магчымасць да абмежаванага выкарыстання магіі (у папярэдняй гульні Лінк мог карыстацца магіяй толькі знайшоўшы чароўны посах), неабходнасць мэтанакіравана падбіраць выбітыя з суперніка бонусы (раней для ўзняцця бонуса з зямлі было дастаткова прайсціся па ім, альбо дацягнуцца да яго пры дапамозе мяча ці бумеранга), спрошчаную форма зносін з NPC (цяпер гулец мог пры кантакце з NPC націснуць кнопку і атрымаць параду, падказку альбо каментар).
Акрамя гэтага, меўся цэлы шэраг змяненняў, якія былі вызначаныя гульцамі як спрэчныя і выклікалі хутчэй негатыўную рэакцыю. У гульні даступны толькі адзін від зброі — меч (у папярэдняй гульні мелася некалькі відаў дапаможнай зброі: два тыпы бумерангаў, якія паралізуюць супернікаў, і два тыпы стрэл, якімі можна было страляць агонь з лука, а таксама бомбы). Колькасць ачкоў жыцця адлюстроўвалася чырвонымі квадрацікамі замест традыцыйных (і лічыцца некаторымі гульцамі больш атмасфернымі) сэрцайкаў. Забітыя ворагі маглі пакінуць толькі адзін від бонуса — гарлачы, якія аднаўляюць запас магіі (блакітныя гарлачы аднаўлялі адно дзяленне, чырвоныя — увесь запас). Аднаўляць ўзровень здароўя Лінка гулец мог зараз толькі выкарыстоўваючы магію, а таксама звяртаючыся па дапамогу да фей (якія сустракаліся нашмат радзей, чым у папярэдняй гульні).
Прызнанне
Усяго было прададзена 4.380.000 копій гульні. Штомесячнае выданне змясціла гульню на 110 месца ў сваім спісе 200 лепшых гульняў.
Часопіс напісаў, што геймплэй гульні з’яўляецца «камбінацыяй унікальных элементаў, якія ствараюць непадобны ні на што эфект экшэн-РПГ», а Nintendo Powerназваў гульню "пацешным і натуральным крокам у эвалюцыі франчайзінгавых брэндаў ", прызнаўшы ў 1988 годзе The Adventure of Link гульнёй году.
Перавыданне
Насуперак сваёй рэпутацыі адгалінавання, гульня тым не менш перажыла тры перавыданні:
Завадзіў (Мастыскі раён)
Завадзіў (Зава́дів) — вёска ў Мастыскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Армін ван Бюрэн
Армін ван Бюрэн (Armin van Buuren; нар. 25 снежня 1976,, Нідэрланды) — нідэрландскі музыкант, дыджэй і музычны прадзюсар, які грае ў стылі транс. Дыджэй № 1 у 2007, 2008, 2009 і 2010 гадах па версіі часопіса DJ Mag. Вядучы ўласнага радыё-шоў A State of Trance (таксама пазначаецца абрэвіятурай ASOT), якое вяшчае па ўсім свеце. Адзін са стваральнікаў найбуйнейшага гуказапісвальнага лэйбла электроннай музыкі Armada Music.
Асабістае жыццё
Пачаў ствараць музыку ў 14-гадовым узросце, натхнёны творамі французскага кампазітара электроннай музыкі Жан-Мішэля Жара. Спачатку працаваў дыджэем у клубе «Next», ствараючы сеты, многія з якіх былі працягласцю да 6 гадзін. 18 верасня 2009 года ажаніўся з Эрыкай ван Тыель, з якой да гэтага сустракаўся 9 гадоў. Мае двух дзяцей — Фена (2011), Рэмі (2013).
Андрэ Датэль
Андрэ Датэ́ль (André Dhôtel;, Аціньі, дэпартамент Ардэны  — ) — французскі раманіст, эсэіст, майстар літаратурных біяграфій, філосаф. Працяглы час быў патрыярхам не толькі ардэнскай, але і ўсё французскай літаратуры.
Творчасць
З юнацтва пісаў вершы, дэбютаваў у друку ў 1927 годзе , публікаваўся ў шматлікіх часопісах-аднадзёнках пачатку XX ст. . У 1928 годзе выпусціў цыкл вершаў «Ясная кніжка» («Le petit livre clair»). Вядомасць прыйшла толькі ў 1940-я гады, калі А. Датэль пачаў рэгулярна публікаваць свае раманы, якія атрымалі нямала літаратурных прэмій. У лірыцы А. Датэль адкрыў і ўмацаваў ардэнскую тэматыку, пазней развітую яго маладымі землякамі.
Аляксандр Ігнатавіч Уласавец
Біяграфія
А. І. Уласавец нарадзіўся ў вёсцы Лапацічы Слуцкага павета (зараз у Слуцкім раёне Мінскай вобласці). Падчас Грамадзянскай вайны ў 1918—1920 гг. у партызанах. Скончыў будаўнічы тэхнікум. У Чырванай Арміі з 1922 года, служыў у 7-м асобным чыгуначным батальёне. У 1928 годзе скончыў Ленінградскую школу ваенных зносін. Служыў у Разані, на Далёкім Усходзе.
Андрэ Датэль
Творчасць
Аўтар дзясяткаў раманаў, аповесцей і навел, у т.л. раманаў «Патэтычная вёска» («Le village pathétique», 1943), «Нідзе» («Nulle part», 1943), «Плато Мазагран» («Le plateau de Mazagran», 1947), «Шляхі-дарогі» («Les chemins du long voyage», 1949), «Краіна, у якую ніколі не патрапіш» («Le pays où l'on n'arrive jamais», 1955), «Неба прадмесцяў» («Le ciel du faubourg», 1956), «Душа мая» («Ma chère âme», 1961), фантастычнай аповесці «Востраў жалезных птушак» («L’île aux oiseaux de fer», 1956), зборніка навел «Ідыліі» («Idylles», 1961).
Аляксандр Ігнатавіч Уласавец
Біяграфія
Падчас Вялікай Айчыннай вайны з 1942 года на Сталінградскім, Стэпавым, 2-м Украінскім франтах. З 14 красавіка па 14 снежня 1943 года камандзір 224-га гвардзейскага стралковага палка (72-я гвардзейская стралковая дывізія, 7-я гвардзейская армія, Стэпавы фронт). Полк пад яго камандаваннем вызначыўся ў верасні 1943 года ў баях на тэрыторыі Днепрапятроўскай вобласці (Украіна) пры фарсіраванні ракі Днепр у раёне сяла Барадаеўка Верхнедняпроўскага раёна. У 1944—1945 гг. А. І. Уласавец начальнік штаба 5-й чыгуначнай брыгады. Удзельнічаў у Люблінска-Брэсцкай наступальнай аперацыі, вызваленні Брэста.
Загінуў на тэрыторыі Польшчы пры аглядзе чыгуначнага моста праз раку Нер (прыток Варты) 23 студзеня 1945 г. Пахаваны ў брацкай магіле ў парку імя 1 Мая ў Брэсце.
Памяць
У 1970 годзе на радзіме Героя ў вёсцы Лапацічы Слуцкага раёна устаноўлена мемарыяльная дошка. Яго імем названа адна з вуліц Слуцка.
Андрэ Датэль
Памяць
Андрэ Датэль міфалагізаваны ў родных мясцінах, якія часта нават называюць Датэляндыяй.
Да 100-годдзя нараджэння літаратара выданы зборнік паэзіі А. Датэля «À tort et à travers» (2000), прэзентаваны на адмыслова прысвечанай юбілею выставе ў Шарлевіль-Мез'еры — цэнтры грамадскага і культурнага жыцця дэпартаменту Ардэны.
Рыгор Барадулін
Рыго́р Іва́навіч Бараду́лін (, хутар Верасоўка,, Віцебская вобласць — , Мінск ), вядомы таксама як Дзя́дзька Рыго́р  — беларускі паэт, эсэіст і перакладчык. На дадзены момант з’яўляецца апошнім чалавекам, які атрымаў званне «Народны паэт Беларусі».
Біяграфія
Рыгор Барадулін быў дзейным чальцом Саюза беларускіх пісьменнікаў, адным са стваральнікаў і актыўных удзельнікаў Беларускага ПЭН-цэнтра (1989—1999, прэзідэнт з 1990, віцэ-прэзідэнт з 1999). Быў членам Партыі БНФ, членам Сойма БНФ (з 1989). У 1995—1997 гадах быў у кіраўніцтве Беларускага Фонду Сораса.
Быў жанаты з Валянцінай Міхайлаўнай Барадулінай. Дачка Ілона — мастачка, ёсць унучка Дамініка. Калекцыяніраваў сланоў і чарапах. Рыгор Барадулін вызнаваў сябе як уніята. Памёр 2 сакавіка 2014 года ў сваёй кватэры ў Мінску пасля многіх гадоў цярпення на хваробу Паркінсона. Смерць была раптоўная і імгненная. Быў адпеты ў Чырвоным Касцёле 4 сакавіка 2014 года ў грэка-каталіцкім (уніяцкім) і рымска-каталіцкім абрадах. Пахавалі Рыгора Барадуліна ва Ушачах у беларускай народнай вышытай кашулі ў той жа дзень побач магілы мамы, як таго і жадаў паэт пры жыцці. Запячатванне Магілы зрабіў апостальскі візітатар для грэка-каталікоў Беларусі архімандрыт Сяргей Гаек.
Палітычныя
У школе Рыгор Барадулін не з’яўляўся ўдзельнікам піянерскага руху: падчас запісу ў арганізацыю Барадулін збег са школы. Потым пра той факт, што ён не далучыўся да піянерскай арганізацыі, настаўнікі забыліся, таму Рыгор Барадулін гэтак і не стаў піянерам. У юнацтве далучыўся да камсамола, апраўдваючы гэта тым, што інакш не змог бы паступіць у ВНУ. Падчас працоўнай дзейнасці неаднаразова адхіляў прапановы далучэння да шэрагаў КПСС.
У канцы 1980-х гадоў, падчас перабудовы і развіцця звязаных з ёю нацыянальна-адраджэнскіх рухаў у рэспубліках СССР, з’яўляўся актыўным удзельнікам грамадскага руху "Беларускі народны фронт «Адраджэньне», потым далучыўся да Партыі БНФ, якая ўтварылася на падмурку гэтага руху . На першых Прэзідэнцкіх выбарах у гісторыі Беларусі (1994) разам з Васілём Быкавым актыўна падтрымліваў Зянона Пазняка . З другой паловы 1990-х гадоў і да смерці актыўнага ўдзелу ў палітыцы не прымаў. Называў палітыку «бруднай справай». У інтэрв’ю выказваў рэзкія антыкамуністычныя (пераважна антыбальшавісцкія) погляды.
У 2000 годзе, сумесна з Генадзем Бураўкіным і Радзімам Гарэцкім, ініцыятар і арганізатар Усебеларускага з’езда за незалежнасць.
Рэлігійныя
У дзяцінстве Рыгор Барадулін быў ахрышчаны рымска-каталіцкім святаром. З канца 1980-х гадоў Барадулін адносіць сябе да вернікаў Беларускай Грэка-Каталіцкай Царквы (уніятаў). Пры гэтым сцвярджае, што пытанне канфесійнай прыналежнасці не з’яўляецца істотным, бо «ўсё-ткі Бог адзін». 28 чэрвеня 2004 года разам з архімандрытам Сяргеем Гаекам меў асабістую аўдыенцыю з Папам Рымскім Янам Паўлам ІІ. Актыўна працаваў у жанры духоўнай лірыкі.
Творчасць
Дэбютаваў вершамі ў 1953 годзе ў газеце «Чырвоная змена». Нізка вершаў «На зямлі цаліннай» склала асноўны змест першай кнігі «Маладзік над стэпам» (1959 г.). У ранняй творчасці — кнігі лірыкі «Рунець, красаваць, налівацца!» (1961 г.), «Нагбом» (1963 г.), «Неруш» (1966 г.), «Адам і Ева» (1968 г.) — паэт данёс да чытача трываласць асноў народнай маралі і этыкі, пераканаў у таленавітасці беларускага народа, у яго багатай духоўнасці. У паэзіі ён асэнсоўвае асноўны змест эпохі: вайну, убачаную дзіцячымі вачыма, клопат пасляваенных гадоў, сённяшні і заўтрашні дзень планеты. У вершах «Жароўня», «Труба», «Стэарынавая свечка», «Хлебнічак», «Цялушка», «Палата мінёраў», «Скрыпачы» і інш. — старонкі біяграфіі пакалення дзяцей вайны, што вырастаюць да маштабнага асэнсавання трагізму жыцця беларускага народа на акупіраванай тэрыторыі.
Творчасць паэта вызначаецца разнастайнасцю жанраў, вобразна-стылявых сродкаў, яркай метафарычнасцю, тонкім псіхалагізмам, багаццем моўнай палітры. Скарбы вуснай народнай творчасці, засвоеныя з дзяцінства, сталі дабратворнай глебай, на якой прарасла, зарунела непаўторная творчая індывідуальнасць Рыгора Барадуліна. У яго творах адкрываецца жывая крыніца хараства мовы і мудрасці народа, яго традыцый і звычаяў, своеасаблівай натурфіласофіі. Разам з тым народна-паэтычнае ў творчасці Рыгора Барадуліна нельга вылучыць з індывідуальнага. Дзякуючы такому сінтэзу паэту ўдаецца ствараць манументальныя вобразы Маці, Радзімы, Бацькаўшчыны.
Многія вобразы ранняй лірыкі нярэдка маюць працяг у пазнейшых творах: зборнікі «Маўчанне перуна» (1986), «Самота паломніцтва» (1990), «Міласэрнасць плахі» (1992), «Евангелле ад Мамы» (1995). У апошніх кнігах узмацняецца гучанне біблейскіх матываў. Паэт нярэдка звяртаецца да жанру малітвы, малітвы за постчарнобыльскае выжыванне і адраджэнне беларускай нацыі. Імкненнем далучыцца да агульначалавечай духоўнай культуры абумоўлены зварот да Бібліі ў «Трыкірыі». У 2005 годзе выйшаў зборнік малітоўнай паэзіі «Ксты». Зборнік «Руны Перуновы» (2006), у які ўвайшла выбраная лірыка, таксама насычаны духоўнымі вершамі.
Аўтар зборнікаў сатырычных і гумарыстычных твораў «Дойны конь» (1965), «Станцыя кальцавання» (1971), «Прынамсі…» (1977), «Амплітуда смеласці» (1983), «Мудрэц са ступаю» (1988) і інш., эпіграм на дзеячаў беларускай літаратуры і мастацтва: альбом «Няўрокам кажучы» (1971), шаржы М. Лісоўскага; «Абразы без абразы» (1985), шаржы К. Куксо. Творы для дзяцей склалі зборнікі «Мех шэрых, мех белых» (1963), «Красавік» (1965), «Экзамен» (1969), «Ай! Не буду! Не хачу!» (1971), «Суровая вымова» (1976), «Што было б тады, калі б?» (1977), «Ці пазяхае бегемот?» (1981), «Азбука не забаўка» (1985), «Індыкала-кудыкала» (1986), «Кобра ў торбе» (1990). Напісаў кнігу літаратурна-крытычных артыкулаў і эсэ «Парастак радка, галінка верша» (1987).
Да 25-годдзя пантыфікату Папы Рымскага Рыгор Барадулін пераклаў на беларускую мову кнігу паэзіі Яна Паўла II «Рымскі трыпціх» і меў магчымасць пабачыцца з пантыфікам на асабістай аўдыенцыі ў Ватыкане 28 чэрвеня 2004 года. Пераклаў на беларускую мову п’есу «Вей, вятрок!» Яна Райніса (1980), зборнікі твораў «Блакітны звон Грэнады» Гарсія-Лоркі (1975), «Мелодыя каліны» Івана Драча (1981), «Ветраліст» Габрыелы Містраль (1984), «Рубаі» Амара Хаяма (1989); «Слова пра паход Ігараў» (1986), кнігу Яна Паўла II, а таксама асобныя творы Уільяма Шэкспіра, Джорджа Байрана, Пабла Неруды, Нікаласа Гільена, Адама Міцкевіча, Вінцэся Каратынскага, Уладзіслава Бранеўскага, Сяргея Ясеніна, Расула Гамзатава, Сэсара Вальеха і інш.
У 2013 годзе выйшаў «Вушацкі словазбор Рыгора Барадуліна», які ўклала Наталля Давыдзенка. Гэта не проста дыялектны слоўнік з радзімы Рыгора Барадуліна — Ушаччыны  — гэта па сутнасці поўнае апісанне жывых традыцый цэлага беларускага раёна з асобнай «вушацкай», як кажа Дзядзька Рыгор, культурай. У кнізе сабрана амаль усё: пачынаючы ад традыцыйных «вушацкіх» імёнаў, скончваючы падрабязным апісаннем страў мясцовай кухні, святкавання народных і рэлігійных свят. Адметнаю рысаю кнігі з’яўляецца таксама і поўная адсутнасць цэнзуры, што робіць мову яшчэ больш жывой. Сам паэт казаў, што гэта самая галоўная кніга ўсяго яго жыцця, пісаць якую ён пачаў яшчэ ў дзяцінстве. «Вушацкі словазбор Рыгора Барадуліна» прызнаны лепшай кнігай 2013 года па версіі газеты «Наша Ніва».
Песні на словы Рыгора Барадуліна напісалі Алесь Камоцкі, І. Барсукоў, Генрых Вагнер, З. Галубіцкая, Яўген Глебаў, У. Журовіч, М. Наско, Дзмітрый Смольскі, М. Хаўхлянцаў і інш.
Мова
Схільнасць да лінгвістыкі праявілася ў Рыгора Барадуліна яшчэ падчас навучання ў беларускамоўнай школе мястэчка Ушачы, якое сам паэт дыялектна называе Вуша́ча (жаночы род). Барадулін быў выдатнікам па нямецкай мове, меў высокія адзнакі па рускай мове і літаратуры. Беларуская мова выклікала ў Барадуліна найбольшую цікаўнасць. У той час Барадулін пачынае цікавіцца творчасцю Максіма Багдановіча. Дакладныя навукі (фізіка, матэматыка) даваліся Барадуліну цяжэй, што ў спалучэнні са здольнасцю да моў і абумовіла яго паступленне на філалагічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Ва ўніверсітэце Рыгор Іванавіч знаёміцца з творчасцю Пімена Панчанкі, Анатоля Вялюгіна, Янкі Купалы, Якуба Коласа (яго паэму «Новая зямля» Барадулін ведаў у маладосці на памяць), Уладзіміра Караткевіча, Міхася Стральцова (ён, як і Рыгор Барадулін, вучыўся на філалагічным факультэце БДУ з 1954 па 1959 гг.) і іншых беларускіх паэтаў, якія аказалі значны ўплыў на фарміраванне паэтычнага стылю Рыгора Барадуліна. З рускіх паэтаў Рыгор Іванавіч знаходзіўся пад уражаннем ад Міхаіла Лермантава, Уладзіміра Маякоўскага, Аляксандра Пушкіна, Аляксандра Грыбаедава, Восіпа Мандэльштама, Андрэя Вазнясенскага і іншых. Аднак найбольшы ўплыў на Барадуліна пакінуў Сяргей Ясенін
Сярод сусветных паэтаў уплыў на Рыгора Барадуліна аказалі Тарас Шаўчэнка, Генрых Гейнэ, Уільям Шэкспір і Амар Хаям («Рубаі» якога Барадулін пераклаў на беларускую мову ў 1989 годзе).
Сам паэт казаў, што галоўную ролю ў станаўленні яго як літаратара адыграла маці — Акуліна Андрэеўна Барадуліна. Вобраз маці часта сустракаецца ў творчасці Рыгора Барадуліна, асабліва ў наступных кнігах: «Трэба дома бываць часцей» (1993), «Евангелле ад Мамы» (1995), «Сама пайду дарогаю, голас пашлю дуброваю: Песні матчыны з Вушаччыны» (2005), «Навошта» (2009):
На працягу ўсяго жыцця Рыгор Барадулін выступаў супраць русіфікацыі беларускага насельніцтва і беларускай мовы ў СССР, негатыўна ўспрымаў спантанны працяг гэтага працэсу ў незалежнай Беларусі, прытрымліваўся ідэі цалкам беларускамоўнай Беларусі:
Творы Рыгора Барадуліна вылучаюцца вялікай колькасцю дыялектызмаў і неалагізмаў.
Прызнанне
Узнагароджаны ордэнамі Дружбы народаў, Знак Пашаны, латвійскім ордэнам Трох Зорак (атрымаў званне Афіцэра Ордэна (4 ступень) 23 красавіка 1997 года), медалем Францыска Скарыны. Ганаровы доктар БДУ і ганаровы грамадзянін Ушацкага раёна. Рыгор Барадулін — апошні беларус, якому надалі званне Народнага паэта (1992). Лаўрэат прэміі Ленінскага камсамола Беларусі (1976) і Дзяржаўнай прэміі імя Янкі Купалы (1976) за зборнік вершаў «Рум» і пераклады Гарсіі Лоркі.
У 2006 годзе кандыдатура Барадуліна была сярод намінантаў на Нобелеўскую прэмію ў галіне літаратуры за зборнік вершаў «Ксты».
Ушанаванне
У 1964 годзе Уладзімір Караткевіч прысвяціў Рыгору Барадуліну напісаную аповесць «Ладдзя Роспачы» і падарыў яе рукапіс.
24 снежня 2017 годзе ў Мінску, урачыста адкрылі памятную дошку (аўтар скульптар Ігар Засімовіч) на доме, дзе жыў паэт.
15 чэрвеня 2021 года ва Ушачах пастаўлены помнік Рыгору Барадуліну, побач пастаўлены помнік Васілю Быкаву. Аўтар помнікаў — беларускі скульптар Ігар Засімовіч. Помнікі «паўсталі цалкам на народныя грошы», ахвяраванымі сотнямі людзей, — паведаміў Глеб Лабадзенка, які займаўся вырашэннем арганізацыйных пытанняў, звязаных з устаноўкай помнікаў.
Дзённікі і запісы
1 сакавіка 2019 года ў Дзяржаўным музеі гісторыі беларускай літаратуры адбылася прэзентацыя пяцітомнага збору «Дзённікаў і запісаў».
У 2022 годзе ў смаленскім выдавецтве «Інбелкульт» выйшлі з друку апошнія, 10 і 11 выпускі гэтага выдання.
Пераклады твораў Рыгора Барадуліна
Спіс моў, на якія былі перакладзеныя творы Рыгора Барадуліна
Творы, перакладзеныя на рускую мову
Творы Рыгора Барадуліна, перакладзеныя на іншыя мовы.
NGC 4386
NGC 4386 (іншыя абазначэнні — UGC 7491, MCG 13-9-27, ZWG 352.33, PGC 40378) — лінзападобная галактыка (SB0) ў сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Высокае (Гагарынскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Завэрхы
Завэрхы (Заве́рхи) — вёска ў Мастыскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Маргарыта Тэрэза Іспанская
Маргарыта Тэрэза Іспанская (Margarita Teresa; 12 ліпеня 1651 — 12 сакавіка 1673) — іспанская інфанта з іспанскай галіны Габсбургаў. Першая жонка імператара Свяшчэннай Рымскай імперыі Леапольда I. Старэйшая сястра Карла II, апошняга прадстаўніка дынастыі Габсбургаў на іспанскім прастоле.
Шлюб
Маргарыта Тэрэза ажанілася па ўстоянай шлюбнай традыцыі габсбургскай дынастыі, пасля доўгіх перамоў да вялікдня 1666 года за свайго дзядзьку па матчынай і кузена бацькі (стрыечнага дзядзьку) па бацькаўскай лініі імператара Свяшчэннай Рымскай імперыі Леапольда I. Але толькі ў снежні 1666 года яна прыбыла разам са сваёй світай у Вену, дзе і адбылася пышная афіцыйная шлюбная цырымонія. Маргарыта звала свайго мужа нават у шлюбе дзядзечка, а ён яе Грэтль.
Яна выйшла за яго ва ўзросце чатырнаццаці гадоў, Леапольду было дваццаць шэсць. Маладая імператрыца была вельмі набожнай і падштурхнула Леапольда да выгнання з Вены яўрэяў, якіх яна лічыла вінаватымі ў сваіх шматлікіх няўдалых родах.
Нягледзячы на розніцу ва ўзросце і непрывабную знешнасць Леапольда, па шматлікіх сведчаннях гэта быў шчаслівы шлюб, яны мелі шматлікія агульныя інтарэсы, асабліва ў мастацтве і музыцы. За шэсць гадоў шлюбу Маргарыта нарадзіла шэсць дзяцей, з якіх выжыла толькі адзіная дачка — Марыя Антонія (1669—1692), якая стала жонкай Максіміліяна II. Маргарыта была вельмі кволай і шматлікія цяжарнасці неўзабаве яе вельмі аслабілі. У дадатак да ўсяго ў яе быў валляк — змена шчытападобнай залозы.
Фанабэрыстасць і ганарыстасць яе іспанскай світы выклікала антыіспанскія настроі сярод аўстрыйскага двара. Прыдворныя адкрыта выражалі надзею, што хворая імператрыца неўзабаве памрэ і тым самым дасць магчымасць Леапольду ажаніцца ў другі раз. Гэта невыносная сітуацыя вельмі гняла Маргарыту Тэрэзу і неўзабаве пасля нараджэння шостага дзіцяці яна памерла ва ўзросце 21-га года.
Яе права на іспанскі прастол перайшло да Леапольда. Паколькі Маргарыта Тэрэза, у адрозненне ад сваёй адзінакроўнай сястры Марыі Тэрэзы, якая была замужам за каралём Францыі Людовікам XIV, не пазбавілася пры замужжы права на прастол, гэта дазволіла Леапольду заявіць свае правы на іспанскі прастол падчас Вайны за іспанскую спадчыну.
Даўбарышкеле
Даўбарышке́ле (Daubariškėlė) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Наўясісдаўгелішкіскай сянюніі. Размешчана за 8 км ад Наўясіс Даўгелішкіса. Насельніцтва 10 чал. (2001 г.).
Тарыкат
Тарыка́т (طريقه) або сулук — метад духоўнага ўзвышэння і містычнага пазнання Праўды. Слова  тарык у значэнні «шлях» ўжываецца ў Каране. Тарыкату следуюць шматлікія суфійскія ордэны, якія моцна ўплываюць на грамадскае жыццё мусульманскага свету. Прыхільнікі мусульманскага аскетызму якія ішлі першапачаткова шляхам духоўнага ўзвышэння і барацьбы са сваімі страсцямі, у XI стагоддзі аб'ядналіся вакол духоўных настаўнікаў у тарыкаты. Цэнтрамі тарыкатаў сталі шматлікія абіцелі рыбаты, ханакі і завіі.
Элеанора Ганзага (1630—1686)
Элеанора Мадалена Ганзага-Неверская (Eleonora Maddalena Gonzaga-Nevers;,  — , ) — імператрыца Свяшчэннай Рымскай імперыі.
Біяграфія
Элеанора была дачкой мантуанскага герцага Карла II Ганзага і Марыі Ганзага. Сярод яе продкаў былі кіраўнікі Савоі, Іспаніі і Францыі.
30 красавіка 1651 года Элеанора ажанілася у Вене з імператарам Фердынандам III, стаўшы яго трэцяй жонкай. У іх было чацвёра дзяцей:
Элеанора была культурнай жанчынай: яна пісала італьянскія паэмы, заснавала літаратурную акадэмію. Нягледзячы на сваю рэлігійнасць і строгую прыхільнасць да каталіцтва, не займалася дыскрымінацыяй пісьменнікаў-пратэстантаў. Перажыла свайго мужа на 29 гадоў. Пасля яго смерці ў 1657 годзе, працягвала адыгрываць актыўную ролю ў жыцці венскага двара, выступаючы як заступнік культуры і арганізуючы балеты і фестывалі.
Пры ёй адбылося пашырэнне палаца Хофбург. У 1668 годзе яна заснавала «Найшляхетны ордэн Зорнага крыжа».
Індывідуалізм
Індывідуалізм (individualisme, ад individuum — непадзельнае) — маральны, палітычны і сацыяльны светапогляд (Філасофія, ідэалогія), якое падкрэслівае індывідуальную свабоду, першараднае значэнне асобы, асабістую незалежнасць і вызнае прынцып «спадзявацца на самога сябе». Індывідуалізм супрацьпастаўляе сябе ідэі і практыцы здушэння асобы, асабліва калі гэта прыгнечанне ажыццяўляецца грамадствам ці дзяржавай. Такім чынам, індывідуалізм — супрацьлегласць камунізму, халізму, сацыялізму, фашызму, этатызму, таталітарызму, калектывізму, камунітарызму, і іншых ідэалогій, якія настойваюць на падначаленні індывіда грамадству.
Палітычны індывідуалізм
У палітычнай філасофіі індывідуалістычная тэорыя ўрада сцвярджае, што дзяржава павінна выконваць выключна ахоўную функцыю, гэта значыць абараняць свабоду кожнага індывіда, дзейнічаць як ён хоча, з адной толькі умовай, каб ён не рабіў замах на свабоду іншага.
Галафіты
Галафі́ты, ці солелю́бы (ад ἅλς — соль і  — расліна) — расліны, здольныя пераносіць высокія ўзроўні засалення глебы (, (, (, (, ( і інш.). Распаўсюджаныя на марскіх узбярэжжах (прыморскія маршы), а таксама ў мясцовасцях з сухім кліматам — пустынях, паўпустынях і нават стэпах на асаблівых тыпах глебы — саланцах і саланчаках. Нярэдка маюць сукулентнае аблічча — з тоўстымі сцебламі і прыпухлым лісцем, што спрыяе захаванню цяжкадаступнай вільгаці. Звычайна характарызуюцца высокім асматычным ціскам клеткавага соку у клетках і тканках, што дазваляе ім паглынаць ваду з канцэнтраваных раствораў.
Паводле ацэнак спецыялістаў, у свеце налічваецца ад 2 да 3 тыс. відаў раслін, якія так ці інакш ставяцца да галафітаў. Большасць з іх травяністыя, але ёсць і дрэвы, якія сваімі зараснікамі ўтвараюць лясы (мангры).
Акадэмія навук і мастацтваў Рэспублікі Сербскай
Акадэмія навук і мастацтваў Рэспублікі Сербскай (Академија наука и умјетности Републике Српске, АНУРС) — вышэйшая навуковая, культурная, працоўная і прадстаўніцкая арганізацыя Рэспублікі Сербскай. Галоўным заданнем гэтага акадэмічнага інстытута з'яўляецца развіццё і заахвочанне навуковай і культурнай дзейнасці. Акадэмія з'яўляецца арганізацыяй, важнай для інтарэсаў Рэспублікі Сербскай.
У 1993 году Народная скупшчына Рэспублікі Сербскай прыняла Закон пра Акадэмію навук і мастацтваў Рэспублікі Сербскай. Аднак створана яна была толькі ў 1996 годзе. Устаноўчая скупшчына была праведзена 11 кастрычніка 1996 года ў гатэлі Бістрыца на гары Яхорына. У скупшчыне ўзялі ўдзел 65 выбітных навукоўцаў, сярод іх былі кіраўнік Сербскай акадэміі навук і мастацтваў Аляксандр Дэспіч, акадэмік Драгуцін Вукоціч, акадэмік Чэдамір Папоў. Першым кіраўніком Акадэміі стаў Петар Мандзіч. Да 1999 года яна размяшчалася ў горадзе Істочна-Сараева.
Адам Пятровіч Басюкевіч
Біяграфія
Скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію (1970) па спецыяльнасці інжынер-гідратэхнік.
Працаваў у Лунінецкім БМУ, пасля арміі — начальнікам участка і выконваючым абавязкі галоўнага інжынера Мікашэвіцкай ПМК-22, з 1973 года галоўны інжынер Клецкага БМУ, з 1979 года галоўны інжынер трэста Салігорсквадбуд, з 1982 года начальнік вытворча-распараджальнага ўпраўлення Галоўпалессеводбуд, упраўляючы трэстам Магілёўвадбуд. З 1991 года міністр воднай гаспадаркі і аднаўлення зямель БССР. З 1992 года прэзідэнт канцэрна «Белвадгас».
Парламенцкія выбары ў Германіі (1890)
Федэральныя выбары былі праведзены ў Германскай імперыі 20 лютага 1890 года. Партыя цэнтра зноў стала буйной партыяй у Рэйхстагу, атрымаўшы 106 з 397 месцаў, пакуль у былой самай буйнай Нацыянал-ліберальная партыя стала толькі 42 месцы. Яўка выбаршчыкаў склала 71,5%.
Вынікі выбараў
З пяці месцаў, якія належылі антысемітам, чацвёра былі занятыя Нямецкай партыяй рэформ Ота Бёкеля і адно Нямецкай Сацыяльнай антысяміцкай партыі.
Стромбалі
Стро́мбалі (Stromboli, Struògnuli) — дзеючы вулкан у Італіі. Размешчаны ў Тырэнскім моры на поўнач ад Сіцыліі, належыць групе Ліпарскіх астравоў. Назва паходзіць ад лацінскай формы strongulē ст.-грэч. слова στρογγύλη («круглы»), дзякуючы яго круглявай выпуклай форме. Вулкан Стромбалі пастаянна актыўны і знакаміты частымі маленькімі вывяржэннямі. Апошняе буйное вывяржэнне адбылося 13 красавіка 2009 года. Вышыня вулкана 926 м над узроўнем мора, над узроўнем марскога дна — звыш 2000 м. Мае 3 актыўных кратара.
Саргацкая археалагічная культура
Сарга́цкая культура — археалагічная культура Заходняй Сібіры ў эпоху ранняга жалеза (VII-VI стст. да н. э. — 4 ст. н. э.).
Археалагічная культура атрымала назву паводле вёскі Саргатка на левым беразе ракі Іртыш не далёка ад Омска, дзе ў 1927 г. праводзіліся раскопкі курганоў. Помнікі саргатской культуры сустракаюцца на берагах рэк Ішым, Табол, Іртыш і Ом. Асноўная частка тэрыторыі саргацкай культуры знаходзіцца ў межах сучаснай дзяржавы Расія, а яе паўднёвая — на поўначы Казахстана. Найбольш старажытныя помнікі (VII-VI стст. да н. э.) месцяцца на рацэ Ом. Найвышэйшы ўзровень развіцця датуецца II ст. да н. э. — II ст. н. э. Прыпыніла сваё існаванне ў канцы IV ст. н. э.
Носьбіты Саргацкай культуры ўзвозілі добра ўмацаваныя паселішчы. Курганы будавалі з пластоў дзёрну. Першапачаткова яны мелі выгляд ўсечанай піраміды. Характэрнай асаблівасцю большасці курганоў з'яўляецца наяўнасць рова вакол магільных пляцовак. У магільнях знаходзяць сляды вогнішчаў, што дае падставу меркаваць пра наяўнасць культу агню. Кераміка выканана спосабам ручной лепкі. Нароўні з ёй выкарыстоўваўся прывазны сярэднеазіяцкі посуд, выраблены на ганчарным коле. Шырока выкарыстоўвалі зброю і прылады працы з жалеза. Навершы стрэл таксама выраблялі з косці і бронзы. Вытворчасць жалеза адрознівалася высокім узроўнем для свайго часу. Кавалі мелі ў сваім распараджэнні сталь, якая пераўзыходзіла традыцыйнае мяккае жалеза.
Гаспадарка мела комплексны характар, аднак галоўную ролю адыгрывала жывёлагадоўля. Носьбіты Саргацкай культуры трымалі кароў і коняў. Земляробства і паляванне мелі дадатковы характар. Мяркуецца, што носьбіты Саргацкай культуры знаходзіліся пад значным уплывам сарматаў, гандлявалі з Сярэдняй Азіяй, развівалі ўзаемаадносіны з прадстаўнікамі суседняй Кулайскай культуры.
Маёмасная і прававая неаднароднасць насельніцтва прасочваецца ў розніцы жытлаў і магільняў. На думку некаторых археолагаў, вылучалася некалькі сацыяльных пластоў, у тым ліку вярхоўныя правадыры, высакародныя людзі, простае і залежнае насельніцтва. Ніжэйшыя пласты не былі ўзброены. Армія складалася з дружыннікаў, на чале якіх стаялі правадыры. Асновай апалчэння былі лёгкаўзброеныя вершнікі з лукам і стрэламі.
Некаторыя даследчыкі атаесамляюць Саргацкую культуру са старажытнымі уграмі, аднак у апошнія дзесяцігоддзі пераважае пункт гледжання, што галоўную ролю ў яе стварэнні і функцыянаванні адыгрывалі сакі. Насельніцтва найхутчэй было поліэтнічным. Знікненне культуры тлумачаць тым, што яе прадстаўнікі прынылі ўдзел у вялікім перасяленні народаў на захад.
Zolki Band
Zolki Band — беларускі інды-рок-гурт з Брэста.
Іх супольны з Landau сынгл Śniežań быў прызнаны найлепшым у сезоне 2013-14 на Тузін Гітоў. У 2014 годзе музыкі выдалі дэбютны альбом «Doŭhi doŭhi dzień» і намінаваліся на «Адкрыццё года» прэміі «Героі года». Удзельнікі калектыву раней гралі ў розных брэстскіх гуртах — у тым ліку Дай Дарогу!, Intra muros і D tails.
12 траўня 2019 быў апублікаваны кліп на песню Drevy i cieni, прысвечаны пратэстам супраць будаўніцтва акумулятарнага завода ў Брэсце. 15 верасня 2019 адбыўся рэліз другога альбома Šort šort night, Pt. 1.
Зав’язанці
Зав’язанці (Зав'я́занці) — вёска ў Мастыскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Марозава (Сафонаўскі раён)
Марозава (Морозово) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 118 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 22 км на ўсход ад горада Сафонава, за 6 км на поўдзень ад аўтадарогі. За 2 км на поўнач ад вёскі чыгуначная станцыя Іздзешкава.
NGC 4387
NGC 4387 (іншыя абазначэнні — UGC 7517, MCG 2-32-39, ZWG 70.65, VCC 828, PGC 40562) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Загарбы
Загарбы (Загорби́) — вёска ў Мастыскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Паліцэйская акадэмія (фільм)
«Паліцэйская акадэмія» (Police Academy) — амерыканская камедыя 1984 года. Рэжысёрам і адным з сцэнарыстаў фільма стаў Х’ю Уілсан, а Стыў Гутэнберг, Кім Кэтрал і Джордж Бэйлі выканалі асноўныя ролі. Касавыя зборы фільма склалі каля 146 мільёнаў даляраў, што ў далейшым стала падставай для з’яўлення яшчэ шасці фільмаў з гэтай серыі.
Цэнтральная беларуская рада Віленшчыны і Гродзеншчыны
Цэнтра́льная белару́ская ра́да Ві́леншчыны і Гро́дзеншчыны — орган палітычнага прадстаўніцтва беларускага нацыянальнага руху ў заходняй частцы Беларусі, якая знаходзілася пад кантролем польскіх уладаў у 1919—1921 гадах.
Утвораная 9—10 чэрвеня 1919 года ў Вільні на Беларускім з’ездзе Віленшчыны і Гродзеншчыны. У першы склад прэзідыума ўвайшлі: Клаўдзій Дуж-Душэўскі (старшыня), Міхаіл Кахановіч (віцэ-старшыня), Ян Станкевіч, Браніслаў Тарашкевіч, Янка Чарапук, святар Кушнеў, ксёндз Міхал Пятроўскі і іншыя.
Выступала ў абарону сацыяльных і нацыянальных правоў беларускага народа, спрыяла развіццю беларускай школы, выдавецкай справы, кааперацыі, займалася дабрачыннасцю на карысць пацярпелых ад вайны і дзяцей-сірот. Знаходзілася пад уплывам Беларускай партыі сацыялістаў-рэвалюцыянераў, якая стаяла ў апазіцыі да польскіх улад. У палітычнай дзейнасці прытрымлівалася актаў Беларускай Народнай Рэспублікі за незалежную і дэмакратычную рэспубліку. У 1919 годзе, калі Рада БНР фактычна не функцыянавала, прэтэндавала на ролю галоўнага палітычнага цэнтра беларускага вызваленчага руху. 2 жніўня 1919 года ініцыявала стварэнне Беларускай ваеннай арганізацыі (пазней пераўтвораная ў Беларускую ваенную камісію), 15 ліпеня 1919 года — выдавецкага таварыства «Веда» (кіраўнік Ян Станкевіч). 22 верасня 1919 года ў Вільні арганізавала настаўніцкія курсы для падрыхтоўкі настаўнікаў беларускіх школ (навучалася больш за 70 настаўнікаў з Віленшчыны і Гродзеншчыны). Спробы стварэння прафесійнага беларускага тэатра ў Вільні не былі здзейсненыя. 3 18 верасня 1919 года выдавала інфармацыйны бюлетэнь Рады лацінкай і кірыліцай на шапірографе (выйшла больш за 10 нумароў). У верасні 1919 года ў склад Рады кааптаваныя прадстаўнікі ад Беларускага настаўніцкага саюза ў Вільні, Беларускага таварыства дапамогі ахвярам вайны, Віленскага Белнацкама, Віленскага саюза кааперацыі і іншых арганізацый: Аляксандр Карабач, Фабіян Ярэміч, Францішак Кушаль, Вацлаў Ластоўскі, Ігнат Канчэўскі і іншыя.
18 верасня 1919 года ў новы склад прэзідыума Рады ўвайшлі Браніслаў Тарашкевіч (старшыня), Міхаіл Кахановіч, Аляксандр Карабач (віцэ-старшыня), Вацлаў Ластоўскі (сакратар), Фабіян Ярэміч (скарбнік). На працягу сваёй дзейнасці Рада неаднаразова выступала з пратэстамі супраць рэпрэсій і рэквізіцый беларускіх жыхароў, арыштаў беларускіх нацыянальных дзеячаў, закрыцця беларускіх школ. Ініцыявала збор подпісаў за аднаўленне закрытай Будслаўскай беларускай гімназіі. У пачатку 1920 года праз адсутнасць Браніслава Тарашкевіча абавязкі старшыні выконваў Аляксандр Карабач. У гэты час у сувязі з моцным палітычным і адміністрацыйным уціскам польскіхх улад Рада фактычна спыніла сваю дзейнасць. Яе функцыі па апекаванні беларускіх школ, па развіцці культурна-асветнай і кааператыўнай справы ў рэгіёне ўзялі на сябе Часовы Беларускі нацыянальны камітэт у Менску, Беларуская цэнтральная школьная рада, Цэнтральны беларускі саюз сельскай гаспадаркі і іншыя. Спробы актывізаваць працу Рады ў канцы 1920 — пач. 1921 года поспеху не мелі.
Загарады
Загарады (За́городи) — вёска ў Мастыскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Лавоша (рака)
Лаво́ша — рака ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Цна (прыток Гайны, басейн Бярэзіны).
Назва
Назва Лавоша балцкага паходжання.
Ад індаеўрапейскага *lou- са значэннем «умываць, мыць, купаць» (> «ліцца», «жолаб, роў»). У старабалцкай лексіцы корань меў прысутнічаць (пра гэта сведчаць гідронімы), але з цягам часу знік пад ціскам іншых сінонімаў. Тое ж адбылося і, напрыклад, з *droṷus «плынь», што захавалася ў стараіндыйскім draváḥ (< dravas) «бег», а таксама ў гідронімах тыпу Адроў, Сухадроўка.
У назве Лавоша корань Lav- пашыраны пашыральнікам -š- (> -oš-), які выкарыстоўваецца ў літоўскім слова- і назваўтварэнні, а таксама прысутны ў гідронімах Nalošas, Gailėšis, Lapišius, Pelyša.
Значэнне назвы Лавоша можа быць перададзенае як «Цякучая (рака)».
Балцкай таксама з’яўляецца назва ракі Цна, у якую Лавоша ўцякае, і назвы іншых цнянскіх прытокаў рэк Ісга (таго ж паходжання, што і бярэзінская Сха), Пядынь, Макоўза. На Бярэзіне (як і на Сажы) Ул. Тапаровым адзначалася адмысловая канцэнтрацыя балцкіх гідронімаў.
Водаапісанне
Даўжыня ракі 10 км. Плошча вадазбору 49 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 4 м/км.
Выток ракі знаходзіцца каля вёскі Лавоша. Упадае ў Цну прыкладна за 3 км у напрамку на паўночны ўсход ад вёскі Кроква. Вадазбор на ўсходніх схілах Мінскага ўзвышша.
Волка
Волка — тапонім:
Данільцава (Смаленская вобласць)
Данільцава (Данильцево) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прачысценскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Давядзінас
Давядзі́нас (Davedynos) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Рымшэўскай сянюніі. Размешчана за 5 км ад Грышкішке. Насельніцтва 1 чал. (2001 г.).
Віларэджа
Виллареджа (Villareggia) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 998 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 91 чал./км². Займае плошчу 11 км². Паштовы індэкс — 10030. Тэлефонны код — 0161.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Martino.
Дуброўка (Прачысценскае сельскае паселішча)
Дуброўка (Дубровка) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прачысценскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Зарычча (Бэрэгіўскі сельсавет)
Зарычча (Заріччя) — вёска ў Мастыскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Макс Шмелінг
Максіміліян Адольф Ота Зігфрыд Шмелінг (Maximillian Adolph Otto Siegfried Schmeling), больш вядомы як Макс Шмелінг (ням. Max Schmeling, 28 верасня 1905, Клайн-Лукаў, Укермарк, Германія - 2 лютага 2005, Венцэндорф) — нямецкі баксёр-прафесіянал, першы (і да 2007 года адзіны) нямецкі чэмпіён свету ў суперцяжкай вазе.
Дыўрэтыкі
Дыўрэтыкі (мачагонныя сродкі) — рэчывы, якія паскорваюць вывядзенне мачы з арганізму. Месцам уздзеяння дыўрэтыкаў з’яўляецца нефрон. Да асноўных працэсаў мочаўтварэння адносяць клубочкавую фільтрацыю, канальцавую рэабсорбцыю і сакрэцыю. Дыўрэтыкі могуць уплываць на ўсе механізмы мочаўтварэння, але так як скорасць клубочкавай фільтрацыі з’яўляецца досыць стабільнай велічынёй, то найбольшы дыўрэтычны эфект атрымліваецца ў выніку змяншэння рэабсорбцыі.
Механізм дзеяння і паказанні да ўжывання дыўрэтыкаў
Барыт
Бары́т (ад βαρύς — цяжкі), цяжкі шпат — мінерал з класа сульфатаў, сульфат барыю BaSO4.