cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бангладэшская така
Така — грашовая адзінка Бангладэш. Адна така роўная 100 пайс. Міжнароднае абазначэнне - BDT. Сімвал - Tk.
У грашовым звароце знаходзяцца банкноты наміналам у 1 000, 500, 100, 50, 20, 10, 5, 2 так, а таксама манеты ў 5 так, 2 такы, 1 така, 50 пайс, 25 пайс.
Жана Каратон
Жана Каратон — пасёлак у Жылыойскім раёне Атыраўскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Жана Каратонскай пасялковай адміністрацыі. Знаходзіцца прыкладна за 10 км к западу ад цэнтра горада Кульсары. Код КАТА — 233639100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва пасёлка складала 6350 чалавек (3178 мужчын і 3172 жанчыны). Паводле дадзеных перепісу 2009 года, у пасёлку пражывалі 6038 чалавек (2913 мужчын і 3125 жанчын).
Стэфан Лазаравіч
Стэ́фан Лазаравіч (Стефан Лазаревић;  — ) — кіраўнік сярэдневяковай Сербіі з 1389 года ў якасці васала Асманскай імперыі, з 1402 года адносна самастойна (пад эгідай венгерскай кароны). Другі і апошні манарх з роду Лазара. У 1403 г. перанёс сталіцу Сербіі ў горад Бялград.
Біяграфія
Сын Лазара Хрэбелянавіча, які загінуў у бітве на Косавым полі з асманамі ў 1389 годзе, і Міліцы.
Стэфан браў удзел у якасці асманскага васала ва ўсіх бітвах султана Баязіда I, які ўзяў да сябе ў гарэм малодшую сястру Стэфана. Сярод іншых ён удзельнічаў у бітве пры Нікопале з балгарамі ў 1396 годзе, якая прывяла да падзення Другога Балгарскага царства, і ў бітве пры Равінэ.
Пасля аглушальнага разгрому Асманскай імперыі Тамерланам у 1402 годзе Стэфан Лазаравіч, які прымаў удзел у гэтай бітве на баку Баязіда, абвясціў сябе дэспатам Сербіі. Права на гэты тытул яму падаў імператар Канстанцінопаля, з якім Стэфан сустрэўся на шляху назад у Сербію.
Па вяртанні на радзіму Стэфан атрымаў перамогу ў барацьбе са сваім пляменнікам Георгіем Бранкавічам за вяршэнства ў Сербіі. Для гэтага ён уступіў у саюз з венгерскім каралём Жыгімонтам, прызнаўшы яго сюзерэнітэт. Яго праціўнік Бранкавіч зрабіў стаўку на маладога султана Сулеймана і аблічыўся.
У вырашальнай бітве сваю армію на дапамогу швагру прывёў Георгій II Балшыч, кіраўнік княства Зэта. Ва ўзнагароду за вернасць Жыгімонт надзяліў Стэфана землямі ў Ваяводзіне, якія ўключалі гарады Земун, Мітравіцу і Апацін. Таксама пад яго кантроль патрапілі ключавыя дунайскія крэпасці — Бялградская і Голубацкая.
Стэфан надаваў вялікую ўвагу ўпрыгожванню заснаванага ім манастыра Манасія, увёў у Сербіі рыцарскія турніры на заходні ўзор і адным з першых на Балканах стаў выкарыстоўваць агнястрэльную зброю. Месца пахавання — Копарынскі манастыр у пасёлку Вяліка-Плана.
Паколькі ад шлюбу з дачкой лесбаскага дэспата Гатылузіа дзяцей у Стэфана не было, правы на яго ўладанні атрымаў у спадчыну пляменнік — Георгій Бранкавіч.
У літаратуры
Пяру Стэфана Лазаравіча прыпісваюць шэраг літаратурных твораў — паэтычнае пасланне брату Вуку і плач на смерць князя Лазара.
У жыцяпісе Стэфана Лазаравіча ёсць апавяданне пра тое, як гэты кіраўнік, перапрануўшыся, пад выглядам простага чалавека хадзіў раздаваць міласціну жабракам. Адзін з жабракоў тройчы падыходзіў да кіраўніка за міласцінай, і той папракнуў яго ў прагнасці. Тады жабрак у адказ папракнуў Стэфана, што той «і на зямлі кіруе, і Нябеснае Царства атрымаць жадае». Гэты сюжэт быў выкарыстаны ў жыціі князя Івана Каліты з Валакаламскага патэрыка.
IC 774
IC 774 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) у сузор'і Дзева.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сяргей Іванавіч Вавілаў
Сяргей Іванавіч Вавілаў (Серге́й Ива́нович Вави́лов; 12 (24) сакавіка 1891, Масква — 25 студзеня 1951, Масква) — савецкі фізік, заснавальнік навуковай школы фізічнай оптыкі ў СССР, акадэмік (1932) і прэзідэнт Акадэміі навук СССР (з 1945), лаўрэат Сталінскай прэміі. Ганаровы акадэмік АН БССР (1950), Пражскай, Балгарскай, Харвацкай, Індыйскай і іншых акадэмій навук. Малодшы брат М. І. Вавілава, рускага вучонага-генетыка.
Дзяцінства і адукацыя
Сяргей Вавілаў нарадзіўся ў сям'і багатага фабрыканта абутку, галоснага Маскоўскай гарадской думы (1863—1928).
Вучыўся ў камерцыйным вучылішчы на, затым, з 1909 года, на , які скончыў у 1914 годзе.
Першая сусветная вайна і міжваенны час
Падчас Першай сусветнай вайны С. І. Вавілаў служыў у розных інжынерных частках. У 1914 годзе ён паступіў у склад 25-й сапёрнага батальёна Маскоўскай ваеннай акругі. На фронце Сяргей Вавілаў скончыў эксперыментальна-тэарэтычную працу пад назвай «Частоты ваганняў нагружанай антэны».
З 1918 па 1932 выкладаў фізіку ў МДУ. Паралельна ў гэты ж час загадваў аддзяленнем фізічнай оптыкі ў інстытуце фізікі і біяфізікі Наркамздрава. У 1929 годзе стаў прафесарам. Таксама выкладаў у МВТУ імя Баўмана.
У 20-х гадах па ініцыятыве С. І. Вавілава пачаліся даследаванні, накіраваныя на стварэнне новых для таго часу крыніц святла — люмінесцэнтных лямпаў. Затым пад яго кіраўніцтвам працы працягнуліся адначасова ў трох навуковых арганізацыях — у Фізічным інстытуце АН СССР, Дзяржаўным аптычным інстытуце і ва. Незадоўга да пачатку вайны, 30 мая 1941 года, на агульным сходзе АН СССР С. І. Вавілаў зрабіў даклад «Люмінесцэнтныя крыніцы святла», суправадзіўшы яго дэманстрацыяй першых узораў люмінесцэнтных лямпаў. У далейшым, у пасляваенныя гады, пры самым актыўным удзеле С. І. Вавілава пачалася іх шырокая прамысловая вытворчасць.
У 1932 годзе Вавілаў ўзначаліў, тады ж стаў навуковым кіраўніком.
У 1940 годзе С. І. Вавілаў даведаўся пра арышт свайго брата — М. І. Вавілава. У сувязі з гэтым ён дамогся прыёму ў Молатава і Берыі з мэтай вызваліць брата з-пад арышту. Аднак, М. І. Вавілаў не быў вызвалены і неўзабаве памёр у Саратаўскай турме. С. І. Вавілаў яшчэ доўга не ведаў аб долі роднага брата. Пра смерць Мікалая ён даведаўся толькі з ліста пляменніка Алега Мікалаевіча Вавілава ў 1943 годзе.
Вялікая Айчынная вайна
У час Вялікай Айчыннай вайны Сяргей Вавілаў быў у эвакуацыі ў г. Іашкар-Але, дзе скончыў біяграфію Ісаака Ньютана, якая была ўпершыню апублікаваная ў 1943 годзе. Ён стаў ўпаўнаважаным Дзяржаўнага камітэта абароны СССР і кіраваў працамі па распрацоўцы новых прыбораў для ўзбраення арміі.
У 1945 годзе С. І. Вавілаў быў абраны прэзідэнтам АН СССР, змяніўшы на гэтай пасадзе У. Л. Камарова. 6 сакавіка 1947 года увайшоў у першы склад вучонага савета фізіка-тэхнічнага факультэта МДУ (у далейшым — МФТІ).
Вавілаў памёр 25 студзеня 1951 года ад інфаркту міякарда. Пахаваны ў Маскве на Новадзявочых могілках (участак № 1).
Навуковая дзейнасць
Асноўным напрамкам у навуцы для Сяргея Вавілава было даследаванне оптыкі, у прыватнасці з'явы люмінесцэнцыі. У 1925 годзе Сяргей Вавілаў сумесна з правёў шэраг досведаў, падчас якіх было выяўлена памяншэнне  ўранавага шкла пры вялікіх інтэнсіўнасцях святла. Назіраны эфект лёг у аснову нелінейнай оптыкі.
Вырашыў шэраг прынцыповых пытанняў квантавай тэорыі інтэрферэнцыі. Стварыў школу савецкіх фізікаў. Распрацоўваў пытанні філасофіі прыродазнаўства, гісторыі навукі.
Грамадская дзейнасць
С. І. Вавілаў быў папулярызатарам навукі, ініцыятарам стварэння і першым старшынёй яго праўлення; шмат у чым менавіта яго намаганнямі імя М. В. Ламаносава зацвердзілася як сімвал расійскай навукі, па яго прапанове ў структуры АН СССР быў арганізаваны Музей М. В. Ламаносава.
Жаналык
Жаналык — тапонім:
Міхальскі
Міхальскі - прозвішча
Аляксандр Прохаравіч Круталевіч
Аляксандр Прохаравіч Круталевіч (2 (14) красавіка 1894, Варшава — 24 лістапада 1937, НКУС, Менск) — савецкі беларускі, матэматык, настаўнік, выкладчык вышэйшай школы.
Біяграфія
Ахрышчаны 5 (17) красавіка 1894 года ў Свята-Марыінскай царкве на Празе ў Варшаве. У 1911—1914 гадах навучаўся ў прыватнай гімназіі Зубакіна і Фальковіча ў Мінску, па сканчэнні паступіў на фізіка-матэматычны факультэт Маскоўскага універсітэта.
Падчас 1-й сусветнай вайны, у чарговы прызыў студэнтаў накіраваны Маскоўскім павятовым вайсковым начальнікам ў Чугуеўскае ваеннае вучылішча, куды прыняты 1.5.1916 года юнкерам без іспытаў. Паспяхова скончыў курс 1.10.1916 года з чынам прапаршчыка. Да красавіка 1917 года служыў малодшым афіцэрам 197-га пяхотнага запаснога палка ў Аляксандраве, дзе 23.1-7.3.1917 года камандаваў ротай. Затым да чэрвеня 1917 года ў 300-м пяхотным запасным палку ў Бендэрах. З чэрвеня 1917 да студзеня 1918 года на Румынскім фронце ў складзе 496-га Вількамірскага пяхотнага палка. Узнагароджаны ордэнам Св. Станіслава 3 ступені з мячамі і бантам (26.10.1917).
Звольнены з арміі праз хваробу. Вярнуўся ў Маскву і ў ліпені 1918 года аднавіўся ва ўніверсітэце, аднак ужо ў верасні забраў дакументы. Пасведчання пра сканчэнне ўніверсітэцкага курса ў асабістай універсітэцкай справе Круталевіча няма.
З 1918 года выкладаў у сярэдніх навучальных установах Мінска. З 1921 года ў складзе навукова-тэрміналагічнай камісіі Інбелкульта займаўся распрацоўкай навуковай тэрміналогіі ў галіне алгебры, геаметрыі, батанікі, фізікі і хіміі. З 1922 года выкладаў у педагагічным тэхнікуме, з 1925 — у БДУ.
У 1925—1928 гадах асістэнт, потым дацэнт, кафедры методыкі матэматыкі педагагічнага факультэта БДУ, у 1928 годзе выкладаў тры курсы — «Методыка матэматыкі», «Тэорыя дэтэрмінантаў і вышэйшая алгебра» і «Тэорыя лікаў». Працаваў у БДУ і пасля 1928 года, вёў розныя курсы, уваходзіў у камісіі па распрацоўцы вучэбных праграм і па арганізацыі педагагічнага і метадычнага практыкуму. У сакавіку 1931 года ўвайшоў у склад камісіі па іспытах па матэматыцы для паступаючых у БДУ студэнтаў (у тыя гады быў дадатковы веснавы набор). У канцы ліпеня 1931 года педагагічны факультэт БДУ стаў Беларускім дзяржаўным вышэйшым педагагічным інстытутам (цяпер БДПУ імя Максіма Танка), але Круталевіч там не працаваў, працягваў выкладаць у БДУ яшчэ ў жніўні 1931 года. Вядомы памер заробку дацэнта Круталевіча за жнівень 1931 года — 331,25 рубель брута, яшчэ 45,00 рублёў за выкладанне на завочным педагагічным факультэце і 58,50 рублёў за заняткі са студэнтамі веснавога набору.
Да пачатку 1932 года працаваў ужо не ў БДУ, а ў Беларускім дзяржаўным энергетычным інстытуце (заснаваны ў 1930, з 1933 — факультэт створанага БПІ). У сакавіку 1932 года працаваў ужо ў Беларускім дзяржаўным аўтадарожным вучэбным камбінаце.
Лучна (Гаранскі сельсавет)
Лу́чна (, Лучно) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Гаранскага сельсавета.
Аляксандр Прохаравіч Круталевіч
Біяграфія
Апроч гэтага, быў вядомы як шашыст, удзельнік спаборніцтваў па рускіх шашках, у прыватнасці I-га і II-га чэмпіянатаў СССР па рускіх шашках. Быў знаёмы з, захаваў частку архіва шашачнага гісторыка, запісаў успаміны.
Арыштаваны па даносе 14 снежня 1936 года, месца арышту не вядома. Асуджаны да вышэйшай меры пакарання. Расстраляны 24.11.1937 года ў Мінску.
Сям’я
Бацька — Прохар Рыгоравіч Круталевіч (нар. 28.7.1867), з праваслаўных сялян Ігуменскага павета. Скончыў 4-класную Мар’іна-Горскую сельскагаспадарчую школу. У 21-гадовым узросце прызваны ў армію, прайшоў належную паводле цэнзу 3-гадовую тэрміновую службу. Па звальненні ў запас, імаверна, працаваў па спецыяльнасці, потым пераехаў у Польшчу. 6.11.1893 годам залічаны акалодачным наглядчыкам Варшаўскай гарадской паліцыі. Падчас наведвання Варшавы імператарам Мікалаем II у жніўні 1897 года Прохар Круталевіч быў у ахове, за што загадам імператара ўзнагароджаны сярэбраным кішэнным гадзіннікам з дзяржаўным гербам і ланцужком. З 1.8.1908 года па вольным найме памочнік прыстава Лодзінскай паліцыі, створанай на сродкі фабрыкантаў і абывацеляў. З 1.7.1909 на пасадзе памочніка прыстава 4-га Петракаўскага ўчастка Лодзінскай гарадской паліцыі, з 5.7.1911 служыў наглядчыкам Калішскага вышуковага аддзялення. Калежскі рэгістратар (21.9.1900, старшынство з 6.11.1899), губернскі сакратар (22.3.1903, старш. 6.11.1902). Жанаты з Аленай Якаўлеўнай Марозаўскай (нар. 22.8.1871), меў двух сыноў — Аляксандра і Барыса.
Брат — Барыс (нар. 9.4.1900), майстар спорту па шашках, удзельнік чэмпіянатаў СССР па рускіх шашках
Дзядзька — Аркадзь Ракітніцкі, майстар спорту па шашках. Пасля гібелі Аляксандра Круталевіча, паводле яго жадання ўдава перадала бібліятэку і архіў Ракітніцкаму.
У 1915 годзе ажаніўся з Нінай Фаўстаўнай Пракаповіч, дачкой падпалкоўніка ў адстаўцы, ураджэнца Мінскай губерні.
Талачкі
Талачкі́ (, Толочки) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Жалудоцкага сельсавета.
Серціслаў
Серцісла́ў (, Сертислав) — вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарадзішчанскага сельсавета.
Гісторыя
Згадваецца ў 1643 як вёска Шчарсціслаўе ў Басейскім войтаўстве Шклоўскай воласці ў Аршанскім павеце ВКЛ.
Мічыганскі ўніверсітэт
Мічыганскі ўніверсітэт (University of Michigan; часта скарачаецца да U of M) — публічны (дзяржаўны) універсітэт, размешчаны ў горадзе Эн-Арбар у штаце Мічыган, ЗША. Заснаваны ў 1817 годзе ў Дэтройце, але праз дваццаць гадоў (у 1837 годзе) пераехаў у Эн-Арбар.
Загорбашша (прыпыначны пункт)
Заго́рбашша (, Загорбашье)  — прыпыначны пункт Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Загорбашша; на лініі Калінкавічы — Лунінец, паміж прыпыначным пунктам Людзяневічы і прыпыначным пунктам Дзедаўка.
Мікалай Іванавіч Вавілаў
Мікалай Іванавіч Вавілаў (, Масква, Расійская імперыя —, , СССР) — расійскі і савецкі вучоны-генетык, батанік, селекцыянер, географ, акадэмік АН СССР, АН УССР, УАСГНДЛ. Прэзідэнт (1929—1935), віцэ-прэзідэнт (1935—1940) УАСГНДЛ, прэзідэнт Усесаюзнага геаграфічнага таварыства (1931—1940), заснавальнік (1920) і нязменны да моманту арышту дырэктар Усесаюзнага інстытута раслінаводства (1930—1940), дырэктар Інстытута генетыкі АН СССР (1930—1940), член экспедыцыйнай камісіі АН СССР, член калегіі Наркамзема СССР, член прэзідыума Усесаюзнай асацыяцыі ўсходазнаўства. У 1926—1935 гадах член Цэнтральнага выканаўчага камітэта СССР, у 1927—1929 гг. — член Усерасійскага Цэнтральнага Выканаўчага Камітэта. Старэйшы брат С. І. Вавілава.
Арганізатар і ўдзельнік батаніка-агранамічных экспедыцый, якія ахапілі большасць кантынентаў (акрамя Аўстраліі і Антарктыды), у ходзе якіх выявіў старажытныя крыніцы формаўтварэння культурных раслін. Стварыў вучэнне аб сусветных цэнтрах паходжання культурных раслін. Абгрунтаваў вучэнне аб імунітэце раслін, адкрыў закон гамалагічных шэрагаў у спадчыннай зменлівасці арганізмаў. Унёс істотны ўклад у распрацоўку вучэння аб біялагічным відзе. Пад кіраўніцтвам Вавілава была створана найбуйнейшая ў свеце калекцыя насення культурных раслін. Ён заклаў асновы сістэмы дзяржаўных выпрабаванняў сартоў палявых культур. Сфармуляваў прынцыпы дзейнасці галоўнага навуковага цэнтра краіны па аграрных навуках, стварыў сетку навуковых устаноў у гэтай галіне.
Загінуў у гады сталінскіх рэпрэсій. На падставе сфабрыкаваных абвінавачванняў быў арыштаваны ў 1940 годзе, у 1941 годзе — асуджаны і прысуджаны да расстрэлу, які пасля быў заменены 20-гадовым тэрмінам зняволення. У 1943 годзе памёр у турме. У 1955 годзе пасмяротна рэабілітаваны.
Баціньёль (могілкі)
Могілкі Баціньёль (Cimetière des Batignolles) — могілкі ў Парыжы, размешчаны на паўночным усходзе XVII акругі ў квартале Эпінет. Адкрытыя з 22 жніўня 1833 года. Гэта чацвёртыя па велічыні могілкі Парыжа, іх плошча складае каля 11 гектар. Могілкі налічваюць 15 000 магіл. Гэта было месцам пахавання рускіх эмігрантаў да стварэння могілак Сен-Жэнеўеў-дэ-Буа.
Сан-Ларэнца-ізанціна
Сан-Ларэнца-ізанціна (San Lorenzo Isontino) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Фрыўлі-Венецыя-Джулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Гарыцыя.
Насельніцтва складае 1547 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 353 чал./км². Займае плошчу 4 км². Паштовы індэкс — 34070. Тэлефонны код — 0481.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Lorenzo.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
NGC 6240
NGC 6240 — галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Змеяносца. Бачная зорная велічыня: 12,8. Бачны размер: 2,1' × 1,0'. Прамое ўзыходжанне: 16 гадз. 52 мін. 58,8 сек. Схіленне: +02°24'11".
Гіперінфляцыя
Гіперінфляцыя — інфляцыя з высокімі альбо надзвычай высокімі тэмпамі. У розных крыніцах паказваюцца розныя крытэры. Гэта можа быць рост коштаў звыш 10 разоў (900%) у год; больш за 50% у месяц (гэта значыць у 129,7 раз год); звыш 100% за 3 гады (гэта значыць звыш 2% у месяц на працягу 3 гадоў).
Мікалай Іванавіч Ягоранкаў
Біяграфія
Скончыў Беларускі інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту (механічны факультэт, 1962), Інстытут механікі металапалімерных сістэм АН БССР (аспірантура, 1969), Акадэмію кіравання пры Савеце Міністраў Рэспублікі Беларусь (спецыяльнасць «Эканоміка і кіраванне на прадпрыемстве», 1994).
Працаваў у Інстытуце механікі металапалімерных сістэм АН БССР (1972—1983, загадчык лабараторыі фізіка-хімічных паверхневых з’яў), Гомельскім дзяржаўным універсітэце (1983—1987, загадчык праблемнай лабараторыі фізіка-хімічных працэсаў), ВА «Гомсельмаш» (1987—2002, загадчык аддзела, начальнік упраўлення, намеснік генеральнага дырэктара), Гомельскім дзяржаўным тэхнічным універсітэце імя П. В. Сухога (2002—2013, кафедра «Эканоміка», прафесар), Гомельскім дзяржаўным медыцынскім універсітэце (з 2013, медыка-дыягнастычны факультэт, кафедра агульнай, біяарганічнай і біялагічнай хіміі, прафесар).
Навуковыя інтарэсы: механіка; фізіка і хімія рэчыва; агульныя законы развіцця прыроды, грамадства, мыслення.
Узнагароды
Прэмія Ленінскага камсамола (1973).
Ізатома зялёная
Ізатома зялёная (Isotoma viridis) — від нагахвостак з сямейства. Навуковая назва віду ўпершыню была апублікавана ў 1839 годзе.
Казахстан (значэнні)
Казахстан — дзяржава ў Сярэдняй Азіі.
Colgate-Palmolive
Гісторыя
У 1806 годзе Уільям Колгейт заснаваў кампанію William Colgate & Company. З тых часоў кампанія некалькі разоў мяняла сваю назву. З 1953 года носіць назва Colgate-Palmolive Company.
У 1920-1930-я гады стала родапачынальніцай вытворчасці радыёнавэл, у 1940-я стала прадзюсаваць вытворчасць «мыльных опер», а з 1950-х — вытворчасць тэленавэл.
Дэфолт
Дэфолт (default — невыкананне абавязацельстваў) — невыкананне дагавора пазыкі, гэта значыць нявыплата своечасова працэнтаў або асноўнага доўгу па даўгавых абавязацельствах або па ўмовах дагавора аб выпуску аблігацыйнай пазыкі.
Беламорск
Беламорск (Беломорск, Šuomua) — горад (з 1938 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Беламорскага раёна Карэліі. Насельніцтва 9,5 тыс. чалавек (2019). Заснаваны ў 12 стагоддзі.
Горад размешчаны на беразе Белага мора, ля вусця ракі Выг, за 376 км ад Петразаводска, недалёка ад Салавецкіх астравоў. З 1941 па 1945 Беламорск з'яўляўся часовай сталіцай Карэла-Фінскай ССР. Вузел чыгунак, марскі порт, Беламорска-Балтыйскі канал.
Гіперкапнія
Гіперкапнія (ὑπερ- — празмерна;  — дым) — стан, выкліканы празмернай колькасцю CO2 ў крыві; атручэнне вуглякіслым газам. З'яўляецца прыватным выпадкам гіпаксіі.
Пры канцэнтрацыі СО2 у паветры больш за 5 % яго ўдыханне выклікае сімптомы, якія паказваюць на атручванне арганізма: галаўны боль, млоснасць, частае павярхоўнае дыханне, узмоцненая патлівасць і страта свядомасці. Гіперкапнія можа ўзнікнуць у наступных выпадках:
Лячэнне робіцца чыстым кіслародам.
Лазарава (Пачынкаўскі раён)
Лазарава (Лазарево) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мурыгінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Лазарава абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці ў 16 км на паўночны захад ад Пачынка, у 2,5 км на ўсход ад аўтадарогі Арол — Віцебск, на беразе ракі Расажа. У 6 км на паўночны ўсход ад вёскі размешчаны прыпыначны пункт.
Прыватызацыя
Прыватызацыя — форма пераўтварэння уласнасці, якая ўяўляе сабой працэс перадачы дзяржаўнай (камунальнай) уласнасці ў прыватныя рукі.
Дэнтыкул
Дэнты́кулы (ад denticulus — зубец), ці «ордарныя сухарыкі» — шэраг невялікіх прамавугольных выступаў, якія размешчаны ў выглядзе арнаменту на карнізе будынка і выконваюць роля дэкору. Сустракаюцца ў іанічным, карынфскім ордары, а таксама ў рымскім варыянце дарычнага ордара. Правобразам дэнтыкулаў паслужылі тарцы часта размешчаных папярочных драўляных бэлек плоскага глінабітнага перакрыцця ў архітэктуры Іоніі.
Прыватызацыя
Раздзяржаўленне і прыватызацыя - не адназначныя, хоць і цесна звязаныя паміж сабой паняцці.
Дэнтыкул
Дэнтыкулы сустракаюцца як у архітэктуры Старажытнай Грэцыі, так і ў яе пазнейшых інтэрпрэтацыях часоў класіцызму і неакласіцызму.
Прыватызацыя
Пад раздзяржаўленнем варта разумець працэс скасавання дзяржаўнага манапалізму, фарміраванне шматукладнай змешанай эканомікі, яе дэцэнтралізацыі, вызвалення дзяржавы ад функцый прамога гаспадарчага кіравання.
Дэнтыкул
Гл. таксама
Мутул
Касчагіл
Касчагіл — сяло ў Жылыойскім раёне Атыраўскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Касчагілскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 19 км на паўднёвы ўсход ад цэнтра горада Кульсары. Код КАТА — 233643100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 3790 чалавек (1866 мужчын і 1924 жанчыны). Паводле дадзеных перепісу 2009 года, у сяле пражывалі 3935 чалавек (1925 мужчын і 2010 жанчын).
NGC 625
NGC 625 — галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Фенікса. Бачная зорная велічыня: 11,1. Бачны размер: 5,8' × 1,9'. Прамое ўзыходжанне: 1 гадз. 35 мін. 4,4 сек. Схіленне: −41°26'11".
Сліжы (Шклоўскі раён)
Сліжы́ (, Слижи) — вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарадзішчанскага сельсавета.
Лысае
Лы́сае (, Лысое) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Гаранскага сельсавета.
Гісторыя
У час польска-савецкай вайны жыхары вёскі адмаўляліся выплочваць гужавую павіннасць савецкай уладзе.
IC 775
IC 775 — галактыка тыпу SB0 (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор'і Дзева.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Ківу Стойка
Ківу Сто́йка (Chivu Stoica; 8 жніўня 1908 — 18 лютага 1975) — румынскі палітык, адзін з найбольш уплывовых дзеячаў у гады кіравання Г. Георгіу-Дэжа, з якім ён раней пазнаёміўся ў турме.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і сялян, быў шостым дзіцем у сям'і. У 1929 годзе ўступіў у Саюз камуністычнай моладзі Румыніі. У 1931 годзе быў прыняты ў кампартыю Румыніі.
Член ЦК РКП у 1945—1975 гадах, прэм'ер-міністр Румыніі ў 1955—1961 гадах, Старшыня Дзяржсавета ў 1965—1967. У перыяд барацьбы за права стаць пераемнікам Георгіу-Дэжу Стойка падтрымаў Нікалае Чаўшэску ў абмен на пасаду старшыні Дзяржсавета, напачатку 70-х страціў усе дзяржаўныя пасады, а ў 1975 годзе загінуў ад стрэльбавага выстралу — па афіцыйнай версіі, гэта было самагубства.
Фарны Канец
Фа́рны Кане́ц (, Фарный Конец) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Жалудоцкага сельсавета.
Малычына Грэбля
Малычына Грэбля (Маличина Гре́бля) — вёска ў Барзнянскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Высокэўскай вясковай грамады.
Мандалай
Мандалай — другі па велічыні горад у М’янме з насельніцтвам 800 тыс. чалавек (2000), у мінулым сталіца бірманскай імперыі, а зараз цэнтр Мандалайскай адміністрацыйнай акругі. Горад размешчаны на беразе ракі Іравадзі, за 716 км на поўнач ад Янгона.
Загорскія могілкі (Магілёў)
Загорскія могілкі — дзеючыя могілкі ў Магілёве, размешчаныя ў раёне абласной бальніцы, на захад ад гаражоў і Загорскага пасёлка. Адкрыты для пахаванняў у 1978 годзе. Плошча складае 6,7 га (2019), у 1990 годзе — 2 га.
Суспензія
Суспензія (suspensio, літаральна — падвешванне, ад suspendo — падвешваю) — сумесь рэчываў, дзе цвёрдае рэчыва размеркавана ў выглядзе найдрабнейшых часціц у вадкім рэчыве ў суспензаваным (неасеўшым) стане.
Суспензія — гэта грубадысперсная сістэма з цвёрдай дысперснай фазай і вадкім дысперсійным асяроддзем. Звычайна часціцы дысперснай фазы настолькі вялікія (больш за 10 мкм), што асядаюць пад дзеяннем сілы цяжару (седыментуюць). Суспензіі, у якіх седыментацыя ідзе вельмі павольна з-за малой розніцы ў шчыльнасці дысперснай фазы і дысперсійнага асяроддзя, часам завуць завісямі. У канцэнтраваных суспензіях лёгка ўзнікаюць дысперсныя структуры. Тыповыя суспензіі — пульпы, свідравыя прамывачныя вадкасці, цэментныя растворы, эмалевыя фарбы. Шырока выкарыстоўваюцца ў вытворчасці керамікі.
Глядавіцкі сельсавет
Гля́давіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мастоўскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 г. вёска) Глядавічы.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 943 чалавекі, з іх 62,8 % — беларусы, 30,9 % — палякі, 5,1 % — рускія.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 13 населеных пунктаў: Багатырэвічы, Глядавічы, Грушаўка, Дубраўляны, Жылічы, Кухары, Машталеры, Мінявічы, Мяшэтнікі, Паніжаны, Стральцы, Хамічы, Шчарбавічы.
Малая Пушча
Мала́я Пу́шча (, Малая Пуща) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Гаранскага сельсавета.
Вайсковыя могілкі (Мінск)
Вайско́выя мо́гілкі — могілкі ў Мінску, з’яўляюцца, нароўні з Кальварыйскімі могілкамі, адным з самых старых некропаляў у межах горада. На могілках пахаваная вялікая колькасць вядомых асоб. Размешчаныя ў Савецкім раёне горада, вуліца Казлова, 11.
Гісторыя
Гісторыя вайсковых могілак у Мінску пачынаецца ў 1840-х гадах — першы аб’ект такога тыпу месціўся на вуліцы Шпітальнай на Доўгім Бродзе. У канцы стагоддзя некропаль быў перапоўнены, і ў 1895 годзе было прынята рашэнне аб закрыцці. Новыя вайсковыя могілкі былі заснаваныя побач. Алеі падзялілі іх тэрыторыю на чатыры часткі — у дзвюх частках хавалі пяхотнікаў, у дзвюх іншых — артылерыстаў і прадстаўнікоў іншых родаў войск. Урачыстае асвячэнне могілак адбылося 2 чэрвеня 1895 года, цырымонію праводзіў духоўнік 30-й пяхотнай дывізіі айцец Павел Багдановіч. Была распачата праца па будаўніцтве каменнай капліцы, аднак канчатковым рашэннем было ўзвядзенне каменнага праваслаўнага храма, прысвечанага ахвярам расійска-турэцкай вайны. Цагляная царква Аляксандра Неўскага была збудаваная ў 1898 годзе. Усярэдзіне бажніцы — пліты з выбітымі на іх імёнамі 118 беларусаў-ваяроў Каломенскага палка і артылерыйскай брыгады, якія загінулі на вайне.
У 1917 годзе могілкі перайшлі ў кіраванне дзяржавы і сёння з’яўляюцца ўласнасцю горада. Цяпер яны не з’яўляюцца выключна праваслаўнымі могілкамі, стаўшы даступнымі для ўсіх веравызнанняў.
У 2005 годзе праведзена рэканструкцыя вайсковых пахаванняў на могілках (арх. Ганна Аксёнава). У 2018 годзе пачалося добраўпарадкаванне могілак. Спецкамбінат КБА дэмантаваў частку агародж і помнікаў, многія з якіх замянілі на стандартныя падгалоўнікі. У «Мінскпраекце» распрацоўваецца праект рэканструкцыі могілак (арх. Ганна Аксёнава), які, верагодна, будзе прадугледжвацца аднаўленне гістарычнай брамы, замену агароджы, новыя дарожкі, асвятленне, дэмантаж труб цеплатрасы.
Сярод пахаваных на могілках
Тут былі пахаваныя ахвяры выбуху ў Менскім тэатры 22 ліпеня 1943 года, у цяперашні час абазначаная толькі магіла Леаніда Слаўніна. На могілках месцяцца таксама брацкія магілы салдат Чырвонай Арміі, якія загінулі ў баях за Мінск у ліпені 1944 года.
Данмарксхаўн
Данмарксхаўн - метэастанцыя на беразе Грэнландскага мора на тэрыторыі Паўночна-Усходняга Грэнландскага нацыянальнага парка. Гэта самы паўночны пункт на беразе Грэнландскага мора, недасягальны без дапамогі ледаколаў. Штогод у жніўні сюды заходзіць судна забеспячэння, і насельніцтва (пастаянна - 8 чалавек) ненадоўга павялічваецца. Станцыя абслугоўваецца TELE-POST Greenland, грэнладскай тэлекамунікацыйнай кампаніяй.
NGC 6398
NGC 6398 — галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Паўліна. Бачная зорная велічыня: 12,5. Размер: 2,0' × 1,7'. Прамое ўзыходжанне: 17 гадз. 42 мін. 43,9 сек. Схіленне: −61°41'38".
Карагай (Атыраўская вобласць)
Карагай — сяло ў Жылыойскім раёне Атыраўскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Касчагілскай сельскай акругі. Код КАТА — 233643300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 112 чалавек (59 мужчын і 53 жанчыны). Паводле дадзеных перепісу 2009 года, у сяле пражывалі 226 чалавек (127 мужчын і 99 жанчын).
Крэдытор
Крэдытор (ад  — верыцель, ад лац. Credo — веру) — фізічная, юрыдычная асоба або наогул суб’ект, адзін з удзельнікаў грамадзянскіх праваадносін (абавязацельстваў), які ў гэтым абавязацельстве мае права патрабаваць ад іншага ўдзельніка такіх праваадносін — даўжнiка (пазычальніка) пэўных паводзінаў. У абавязацельстве можа быць некалькі крэдытораў (т.зв. множнасць крэдытораў). Пры гэтым кожны з іх можа патрабаваць ад даўжнiка выканання ў пэўнай долі альбо, у выпадках, прадугледжаных у дагаворы або ў законе, — у поўным аб’ёме (напрыклад, пры непадзельнасці прадмета абавязацельства, пры сумеснай выдачы паручыцельства, сумесным прычыненні шкоды).
Віктар Вікенцьевіч Мірош
Віктар Вікенцьевіч Мірош (нар., в. Мнюта 2 Глыбоцкага раёна Віцебскай вобласці) — беларускі палітык.
Біяграфія
Скончыў Наваполацкі політэхнічны інстытут, Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.
Працаваў рабочым, электрыкам калгаса «Кастрычнік» Глыбоцкага раёна, інжынерам-сантэхнікам Гарадоцкай птушкафабрыкі Віцебскай вобласці, галоўным інжынерам упраўлення капітальнага будаўніцтва, начальнікам упраўлення капітальнага будаўніцтва, намеснікам старшыні па будаўніцтве Гарадоцкага райвыканкама, дырэктарам адкрытага акцыянернага таварыства «Птушкафабрыка Гарадок», старшынёй Гарадоцкага раённага Савета дэпутатаў, першым намеснікам генеральнага дырэктара адкрытага акцыянернага таварыства «Віцебская бройлерная птушкафабрыка».
Жамэвю
Жамэвю (Jamais vu — ніколі не бачанае) — стан, супрацьлеглы дэжавю, раптам надыходзячае адчуванне таго, што добра знаёмае месца або чалавек зусім табе не вядомыя. Усе веды пра іх імгненна і цалкам сціраюцца з памяці. Даследванні паказваюць, што адчуванне дэжавю хоць бы раз у жыцці зведвае да 97 % чалавек. Жамэвю сустракаецца значна радзей. Але паўтаральныя крыптамнезіі (так называюць усе скажэнні памяці) урачы лічаць адным з сімптомаў псіхічнага засмучэння. Часцей за ўсё гэта шызафрэнія, эпілепсія, арганічны або старэчы псіхоз.
Сутнасць феномену
Па-першае, стан жамэвю «накрывае» чалавека зусім раптоўна і без аніякіх прычынаў, тады як у страты памяці (нават кароткачасовай) заўсёды ёсць фізіялагічныя прычыны (траўма, шок). Прыклад тыповага жамэвю: падчас гутаркі з блізкім сябрам нейкім невытлумачальным чынам уся інфармацыя пра яго на некалькі хвілін нібыта сціраецца з памяці. І добра знаёмы чалавек ўспрымаецца як першы сустрэчны. Праз некаторы час усё ўстае на свае месцы. У гэтай з’яве, уласна, няма відавочных перадумоў і няма ніякіх наступстваў. Другое ключавое адрозненне: пры страце памяці чалавек забывае што заўгодна і каго заўгодна, любы эпізод з мінулага або сапраўднага жыцця. Феномен жамэвю, насупраць, тычыцца толькі таго, што «тут, цяпер і менавіта гэта». Напрыклад, чалавек назірае даўно знаёмы яму пейзаж і, раптам, менавіта яго на непрацяглы час «забывае». Вочы працягваюць перадаваць інфармацыю аб тым, што бачаць, у мозг, а той на некаторы час «адключаецца» ад прыняцця гэтай інфармацыі. Часам нешта падобнае здараецца з кампутарнымі сістэмамі, калі яны пачынаюць «падвісаць».
Феномен жамэвю, як і процілеглы яму феномен дэжавю, да сённяшняга дня застаецца загадкай для навукоўцаў. У першую чаргу цяжкасць даследавання гэтых феноменаў заключаецца ў тым, што іх немагчыма стварыць штучна ці змадэляваць у лабараторных умовах. Аднак некаторыя сучасныя спецыялісты схільныя тлумачыць гэтыя з’явы нестасоўкамі ва ўзаемадзеянні двух аддзелаў галаўнога мозгу, якія адказваюць за памяць і ўспрыманне інфармацыі. У адрозненне ад дэжавю феномен жамэвю сустракаецца ў людзей у дзесяткі разоў радзей.
Нові Млыны (Барзнянскі раён)
Нові Млыны (Но́ві Млини́) — вёска ў Барзнянскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Высокэўскай вясковай грамады.
У ХІХ стагоддзі Нові Млыны было ў складзе Шабалыніўскай воласці Сосныцкага павета Чарнігаўскай губерні.
Сінеж
Сінеж  — тапонім:
Юрый Аляксандравіч Пуплікаў
Ю́рый Алякса́ндравіч Пу́плікаў (, г. Арзамас Горкаўскай вобласці (цяпер Ніжагародская вобласць) — ) — беларускі дзяржаўны дзеяч, былы старшыня Дзяржаўных камітэтаў Беларускай ССР і Рэспублікі Беларусь по справах будаўніцтва (1986-1993 ), заслужаны будаўнік БССР.
Біяграфія
У 1960 годзе скончыў Беларускі політэхнічны інстытут.
У розныя гады ўзначальваў мінскі будаўнічы трэст № 5, які адбудоўваў мінскія трактарны завод, аўтамабільны завод, маторны, шарыкападшыпнікавы, вытворчых аб'яднанняў «Інтэграл» і «Гарызонт», будаўнічы трэст № 37, які пачаў будаўніцтва горада Лангепаса. Працаваў намеснікам старшыні Мінскага гарадскога выканкама, намеснікам міністра прамысловага будаўніцтва БССР — начальнікам камбіната «Мінскбуд».
У 1983 годзе ўзначаліў будаўніцтва мінскага метрапалітэна, пад яго кіраўніцтвам будаўніцтва 1-й чаргі Мінскага метро было скончана на 10 месяцаў раней за намечаны тэрмін.
З 1986 па 1990 гады быў рэдактарам часопіса «Будаўніцтва і архітэктура Беларусі».
З 1998 года быў старшынёй Саюзу будаўнікоў Рэспублікі Беларусь.
Майстар спорту па веласіпедным спорце, уваходзіў у зборную БССР.
IC 776
IC 776 — галактыка тыпу SBd у сузор'і Дзева.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Даяна Юр’еўна Кірылава
Даяна Юр'еўна Кiрылава (н. 16 красавіка 2002 г., Казань, Расія) — расійская спявачка.
30 лістапада 2013 года Даяна прадстаўляе Расію на «Дзіцячым Еўрабачанні» з песняю «Мечтай».
У ліпені гэтага ж года ў дзіцячым конкурсе ў рамках фестывалю «Славянскі базар» у Віцебску Даяна стала лаўрэатам 3 ступені.
2-е Віцебскае раённае благачынне
2-е Віцебскае раённае благачынне, 2-я Віцебская раённая благачынная акруга — акруга ў Віцебскай і Аршанскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае заходнія прыходы Віцебскага раёна Віцебскай вобласці.
Благачынныя настаяцелі
Протаіерэй Уладзімір Пашкевіч.
Ліндэман
Лі́ндэман (Lindemann) — нямецкае прозвішча.
Жыліцкі сельсавет
Назву Жы́ліцкі сельсавет маюць:
Square, Inc
Square, Inc - кампанія якая разрабляе паслугу для мабільнай аплаты розных паслуг, заснавая Джэкам Дорсі і Джымам МакКелві у Сан-Францыска, Каліфорнія.
Гісторыя
Арыгінальнае натхненне для Square адбылося з Джэкам Дорсі ў 2008 годзе, калі Джым МакКелві не змог зрабіць продаж яго шкляных кранаў і фітынгаў, таму што ён не мог прымаць крэдытныя карты. Назва "Square" ставіцца да счытвальнікаў карт карэ, якія ў форме квадрата. Назва таксама ставіцца як ідыёматычны тэрмін для ўрэгулявання даўгоў: "squaring up." Некалькі іншыя назвы для кампаніі былі разгледжаны, у тым ліку Squirrel, Stash, і Wallet.
Андрусііў
Андрусііў (Андру́сіїв) — вёска ў Гошчанскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Інара Мурніецэ
Інара Мурніецэ (Ināra Mūrniece; нар., ) — латвійская журналістка, палітык. Журналіст газеты «Latvijas Avīze» (да 2011 года).
У 2007 годзе скончыла Вышэйшую школу эканомікі і культуры па спецыяльнасці «Перакладчык». У 2011 годзе абраная дэпутатам 11-га Сейма ад Нацыянальнага аб’яднання «Усё для Латвіі!» — «Айчыне і свабодзе / ДННЛ», стала старшынёй камісіі па правах чалавека і грамадскіх справах. 4 кастрычніка 2014 года была абрана ў 12-ы Сейм Латвіі. 4 лістапада 2014 года абрана старшынёй Сейма Латвіі.
Барэйшышкі
Барэ́йшышкі (, Борейшишки) — хутар у Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Васілішкаўскага сельсавета.
Да 2013 года хутар уваходзіў у склад Бакштаўскага сельсавета.
Сан-П’ер-д’Ізонца
Сан-П'ер-д'ізонца (San Pier d'Isonzo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Фрыўлі-Венецыя-Джулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Гарыцыя.
Насельніцтва складае 1929 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 210 чал./км². Займае плошчу 9 км². Паштовы індэкс — 34070. Тэлефонны код — 0481.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Заступнікам населенага пункта лічыцца святы SS. Pietro apostolo.
Der Spiegel
Der Spiegel, Шпігель (Der Spiegel — люстра) — адзін з самых вядомых штотыднёвых часопісаў Германіі. Сам часопіс апісвае сябе як «самы значны інфармацыйна-палітычны часопіс Германіі і Еўропы з самым вялікім накладам». У сярэднім у тыдзень прадаецца каля 1,1 мільёнаў асобнікаў. У 2004 годзе часопіс прачыталі 5690000 чалавек.
Лютня (значэнні)
Лютня — старадаўні шчыпковы, струнны інструмент, таксама тапонім:
Фізічная асоба
Фізі́чная асо́ба — чалавек як суб’ект права (носьбіт правоў і абавязкаў), у адрозненне ад юрыдычных асоб, службовых асоб і публічна-прававых утварэнняў. Фізічная асоба можа валодаць рознымі прававымі статусамі, часам некалькімі адразу. Напрыклад: асоба без грамадзянства, грамадзянін, іншаземец, уцякач, прадпрымальнік, індывідуальны прадпрымальнік, заснавальнік юрыдычнай асобы.
Галоўнай характарыстыкай фізічнай асобы з'яўляецца правасуб’ектнасць (г.зн. здольнасць стаць удзельнікам грамадзянскіх праваадносін).
Гіперкінез
Гіперкінез — паталагічныя празмерныя міжвольныя рухі, якія з'яўляюцца пры арганічных і функцыянальных паразах нервовай сістэмы. Гіперкінез узнікае звычайна пры паразах кары галаўнога мозга, падкоркавых рухальных цэнтраў або ствалавой часткі мозгу. Да гіперкінезу адносяць атэтоз, харэю, міякланію (кароткае ўздрыгванне цягліцы або цягліцавага пучка з маланкавым тэмпам скарачэння) і інш.
NGC 6438
NGC 6438 — галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Актанта. Бачная зорная велічыня: 11,7. Размер: 1,6' × 1,4'. Прамое ўзыходжанне: 18 гадз. 22 мін. 15,9 сек. Схіленне: −85°24'06".
Матусава
Мату́сава (, Матусово) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Гаранскага сельсавета.
Бабын (Гошчанскі раён)
Бабын (Ба́бин) — вёска ў Гошчанскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Бабынскай вясковай абшчыны.
Руперт Эверэт
Руперт Джэймс Гектар Эверэт (Rupert James Hector Everett; нар., графства Норфалк, Вялікабрытанія) — брытанскі кінаакцёр, двойчы намінаваўся на «Залаты глобус», адкрыты гей.
Царковішча (Гарадзішчанскі сельсавет)
Царко́вішча (, Церковище) — вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарадзішчанскага сельсавета.
Гісторыя
Згадваецца ў 1643 як вёска ў Басейскім войтаўстве Шклоўскай воласці ў Аршанскім павеце ВКЛ.
IC 777
IC 777 — галактыка тыпу SBab у сузор'і Валасы Веранікі.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Лядоўнік звычайны
Лядоўнік звычайны (Boreus westwoodi) — дробнае насякомае з сямейства Boreidae атраду скарпіёнавых мух.
Апісанне
Дробныя насякомыя, даўжыня цела складае 2-7 мм, самкі буйней самцоў. Галава клювападобна выцягнутая, паверхня патыліцы ў абодвух палоў маршчыністая. Афарбоўка чорна-зялёная, бліскучая, ногі, «дзюба» і яйцаклад самак жоўта-бурыя. Не лятаюць, паколькі крылы у асобін абодвух палоў рэдукаваны, у самцоў маюцца выцягнутыя тонкія загнутыя зародкі недаразвітых крылаў, самкі зусім бяскрылыя. На другім брушным тэргіце самцоў маецца папярочны грэбень, на трэцім таксама развіты грэбень, які не мае латэральных лопасцяў. Вяршыня створак яйцаклада самак на адным узроўні з вяршыняй дзясятага тэргіта.
Тургызба (Касчагілская сельская акруга)
Тургызба — сяло ў Жылыойскім раёне Атыраўскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Касчагілскай сельскай акругі. Код КАТА — 233643400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 198 чалавек (109 мужчын і 89 жанчын). Паводле дадзеных перепісу 2009 года, у сяле пражывалі 126 чалавек (71 мужчына і 55 жанчын).
Лядоўнік звычайны
Асаблівасці біялогіі
Дарослыя насякомыя актыўныя з позняй восені да ранняй вясны. У маразы хаваюцца ў мох, падчас адліг ўтвараюць скапленні на снезе. Летам надыходзіць дыяпауза. Дарослыя насякомыя харчуюцца маладым лісцем імхоў, лічынкі — іх рызоідамі і парэшткамі дробных беспазваночных. Гіграфілы. Размнажаюцца ў пачатку зімы, адкладаючы яйкі на паверхні глебы пад пластом моху (па адным—два ў адно месца). Лічынкі развіваюцца каля 9 месяцаў са снежня па жнівень, у верасні акукляюцца. Праз 4-8 тыдняў з кукалак выходзяць дарослыя насякомыя.
Ахова
Лядоўнік звычайны занесены ў Чырвоную кнігу Украіны. Прыродаахоўны статус віду нявызначаны, яго колькасць і прычыны яе змены невядомыя. Для захавання віду неабходна даследаванне стану яго папуляцый і абарона месцаў яго пражывання шляхам стварэння заказнікаў. Як патэнцыяльна ўразлівы від звычайны ледничник занесены ў Чырвоную кнігу прыроды Ленінградскай вобласці.
Цары Каляды
Цары Каляды — традыцыйны навагодні абрад у вёсцы Семежава Капыльскага раёна Мінскай вобласці ў Беларусі. Святкуюць напярэдадні Новага года па юліянскім календары, у Шчодры вечар — з 13 на 14 студзеня. У 2009 годзе ўключаны ў спіс нематэрыальных культурных каштоўнасцей ЮНЕСКА, як аб'ект, якому неабходная тэрміновая абарона.
Гісторыя
Лічыцца, што абрад «Цары Каляды» з'явіўся ў XVIII стагоддзі, калі недалёка ад вёскі стаялі раскватараваныя часці царскай расійскай арміі. Паводле мясцовага падання, у дні святкавання Новага года па старым стылі (Юліянскім календары) салдаты і афіцэры хадзілі па дварах, здзяйсняючы вясёлы паказ, за што гаспадары адорвалі іх пачастункам. Пасля перадыслякацыі салдатаў у іншае месца традыцыю працягнулі мясцовыя маладыя людзі, якія апранаюцца ў касцюмы, што нагадваюць ваенную форму. Дадзеная папулярная версія была выказаная мясцовым былым настаўнікам Мікалаем Аляшкевічам (1924 года нараджэння), але спробы даследчыкаў па яе пацверджанні не далі станоўчых вынікаў. Шэраг тэатразнаўцаў выказвае думку, што семежаўскі абрад зарадзіўся задоўга да атраду расійскай арміі.
Абрад праводзіўся да 1960-х гадоў. Пасля 40-гадовага перапынку быў адроджаны ў 1996 годзе па ініцыятыве мясцовых жыхароў. У 2000-х гадах абрад выконваўся некалькімі групамі «цароў» адначасова.
У кастрычніку 2009 г. абрад «Калядныя цары» рашэннем Міжурадавага камітэта ЮНЕСКА па ахове нематэрыяльнай культурнай спадчыны  быў  уключаны ў Спіс нематэрыяльнай  культурнай спадчыны, якой патрабуецца тэрміновая ахова. ЮНЕСКА прызнала неабходнасць у абароне свята з-за перасялення актыўнага насельніцтва ў гарады і страце цікавасці з боку моладзі.
Апісанне абраду
У абрадзе ўдзельнічаюць маладыя мужчыны і юнакі, так званыя «цары», апранутыя ў спецыяльныя касцюмы. Касцюмы прадстаўляюць сабой белыя штаны і кашулі. На грудзях кожнага цара крыж-накрыж павязаныя чырвоныя семежаўскія паясы з геаметрычным арнаментам. На галаве — высокія шапкі з рознакаляровымі папяровымі стужкамі. Цароў на свяце суправаджаюць камічныя персанажы Дзед (выконвае дзяўчына ў абарванай мужчынскай вопратцы) і Баба (выконвае хлапец).
Працэсія цароў наведвае дамы вяскоўцаў і разыграе драму «Цар Максіміліян». Пасля прадстаўлення адбываецца традыцыйнае віншаванне гаспадароў дома, якія шчодра адорваюць удзельнікаў абраду.
З надыходам цемры «цары» запальваюць факелы, што надае дзеі незвычайную відовішчнасць.
Дмытрыўка (Гошчанскі раён)
Дмытрыўка (Дми́трівка) — вёска ў Гошчанскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Бабынскай вясковай абшчыны.
Любіна Гайдук-Велькавіч
Пасля заканчэння сербскай гімназіі ў Баутцене паступіла ў Лейпцыгскі універсітэт, у якім вывучала сарабістыку і гісторыю.
Літаратурная творчасць
Піша кнігі для дзяцей, вершы, тэатральныя творы, аповесці і апавяданні на верхнялужыцкай мове. У 2006 годзе выдала дэтэктыў «Pawčina złósće».
Пераклала на верхнялужыцкую мову творы Федэрыка Гарсія Лоркі, Чарльза Дзікенса, Торнтана Ўайлдара, Карла Гальдоні і Міра Гаўрана.
У 2017 годзе ўдастоена спецыяльнай узнагароды прэміі імя Якуба Чышынскага «за выдатны ўклад у развіццё сучаснай сербалужыцкай літаратуры і распрацоўку лінгвістычных вучэбна-выхаваўчых дапаможнікаў».
Дачка сербалужыцкага літаратурнага гісторыка і бібліёграфа Франца Шэна.
Насэліўка
Насэліўка (Носе́лівка) — вёска ў Барзнянскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Высокэўскай вясковай грамады.
У ХІХ стагоддзі сяло Насэліўка было ў складзе Шапаваліўскай воласці Барзнаўскага павета Чарнігаўскай губерні.
Таха
Та́ха, Тэжу (Tagus; Tajo; Tejo) — рака ў Іспаніі і Партугаліі, найдаўжэйшая на Пірэнейскім паўвостраве (1038 км).
Бярэ пачатак у гарах Універсалес. Працякае па пласкагор'і Месета і Партугальскай нізіне. Упадае ў Атлантычны акіян, утвараючы эстуарый даўжынёй каля 45 км. На рацэ ГЭС і вадасховішчы. На берагах Таха гарады: Таледа (Іспанія); Сантарэм і Лісабон (Партугалія).
Заграддзе (прыпыначны пункт)
Загра́ддзе (, Загродье, нарматыўная назва — )  — прыпыначны пункт Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Слуцкім раёне Мінскай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Заграддзе; на лініі Асіповічы I — Русіно, паміж прыпыначным пунктам Паўстынь і станцыяй Некрашы.
Stern
У 1983 годзе часопіс апынуўся ў цэнтры міжнароднага скандалу ў сувязі з публікацыяй нібыта выяўленых дзённікаў Гітлера.
У цяперашні час асноўным канкурэнтам часопіса на нямецкім рынку з’яўляецца штотыднёвік Der Spiegel.
Гідра зялёная
Апісанне
Характэрны зялёны колер ім надаюць клеткі аднаклетачнай водарасці хларэлы ў клетках гастрадэрмісу (гастрадэрміс — гэта ўнутраны пласт клетак, які з'яўляецца мембранай гастраваскулярнай поласці прадстаўнікоў тыпу ; гэты тэрмін таксама выкарыстоўваецца для аналагічнага ўнутранага эпітэліяльнай пласта грабневікоў). Праз гэта гідра зялёная, як правіла, менш драпежная, чым апасімбіятычныя віды гідраў.
Пашырэнне
Распаўсюджаная ў паўночным умераным поясе. Гэта звычайны арганізм для стаячых вод, дзе яго можна знайсці з ранняй вясны да позняй восені. Часцей за ўсё сустракаецца прымацаванай да сцеблаў водных раслін і на ніжнім баку лісця, напрыклад раскі.
Асаблівасці біялогіі
Калі гідру падражніць, яна сцягваецца ў невялікую зялёную кроплю, якую лёгка выпусціць з-пад увагі. Калі акуратна сабраную з сажалкі ваду пакінуць стаяць у слоіку, то часта H. viridissima паказваецца праз некалькі хвілін. У няволі гідра зялёная мае тэндэнцыю рухацца да святла.
NGC 672
NGC 672 (іншыя абазначэнні — UGC 1256, IRAS01450+2710, MCG 4-5-11, VV 338, ZWG 482.16, KCPG 40B, PGC 6595) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) у сузор’і Трыкутнік.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Бігаўшчына
Бігаўшчы́на (, Биговщина) — хутар у Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Васілішкаўскага сельсавета.
Да 2013 года хутар уваходзіў у склад Бакштаўскага сельсавета.