cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
IC 3905
IC 3905 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сляпянка (станцыя метро)
«Сляпянка» (, Слепянка) — запланаваная станцыя чацвёртай лініі Мінскага метрапалітэна, якая будзе размешчана на скрыжаванні вуліц Уральскай і Фролікава (ці Даўгабродскай), паміж станцыямі «Батанічны сад» і «Даўгабродская».
Насіла працоўную назву «Уральская». У канцы 2014 года Камісія па найменні і перайменаванні праспектаў, вуліц, плошчаў і іншых складовых частак г. Мінска прапанавала назву «Малая Сляпянка», па назве назве знесенай вёскі Малая Сляпянка. У 2015 годзе Камісія прапанавала назву «Рабочая». У 2016 годзе была зацверджана назва «Сляпянка».
Іван Мікалаевіч Белічонак
Іван Мікалаевіч Белічонак (, в. Асмолаўка, Бярэзінскі раён) — Герой Сацыялістычнай Працы (1966).
З 1951 прыцэпшчык, камбайнер-механік Любанскай МТС, з 1963 звеннявы механізаванага звяна па вырошчванню буракоў. У 1963 г. на кожным гектары звяно I. М. Белічонка атрымала болып 400 ц салодкага кораня.
З 1974 памочнік брыгадзіра паляводчай брыгады калгаса «Чырвоная змена» Любанскага раёна. Званне Героя прысвоена за атрыманне высокіх ураджаяў цукровых буракоў.
Піліп Паўлавіч Гаспадароў
Піліп Паўлавіч Гаспадароў (1865—1938) — беларускі і рускі казачнік.
Баянбай (Акмолінская вобласць)
Баянбай — аул у Бурабайскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Кенесарынскай сельскай акругі. Код КАТА — 117053300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 946 чалавек (476 мужчын і 470 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у ауле пражывалі 600 чалавек (311 мужчын і 289 жанчын).
Піліп Паўлавіч Гаспадароў
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1865 годзе ў Беларусі ў вёсцы Забаб’е Рагачоўскага павета Магілёўскай губерні. Ужо тады ён пераняў шэраг беларускіх казак ад свайго хроснага бацькі К. К. Шаўцова.
Займаўся сялянскай працай, з дзяцінства ведаў кавальскую справу.
У 1903 годзе прыняў удзел у паўстанні сялян супраць уладаў, пасля падаўлення якога быў асуджаны на ссылку ў Аланецкую губерню, у в. Шую .
Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі валодаў невялікай кузняй на беразе ракі, займаўся саматужнай вытворчасцю, падкоўваў коней для РСЧА.
Меў свой дом на вуліцы Малая Слабадская (не захаваўся).
З 1922 года працаваў кавалём і возчыкам у арцелі «Чырвоны транспартнік».
У 1934 годзе выйшаў на пенсію па інваліднасці, працаваў вартаўніком на.
Сярод гараджан быў вядомы фізічнай сілай. Мог падняць тэлеграфны слуп, аднойчы ў час прадстаўлення прафесійнага змагара выйшаў па яго запрашэнні на паядынак і перамог яго. Яго казкі карысталіся папулярнасцю ў працоўных Аляксандраўскага завода.
Першыя запісы казак Гаспадарова ў 1937 годзе былі зроблены ленінградскім даследчыкам фальклору М. У. Новікавым. У 1941 годзе ім быў выдаў буйны зборнік «Казкі Піліпа Паўлавіча Гаспадарова».
Гаспадароў выступаў са сваімі казкамі перад выкладчыкамі і студэнтамі на філалагічным факультэце Ленінградскага дзяржуніверсітэта. Яго творы публікаваліся ў карэльскіх газетах і часопісах.
Магіла Гаспадарова знаходзіцца на  у Петразаводску. Сучасны помнік па праекце мастака М. П. Трышкова ўсталяваны ў 1980-х гадах.
Жыццю і творчасці П. П. Гаспадарова прысвечана кніга пісьменніка  «Пярун-трава» (1985).
Творчасць
Усяго ад яго запісана 106 казак, у асноўным чароўных. У савецкі час Гаспадароў напісаў і некалькі сучасных казак на тэму савецкага побыту і разняволення жанчын «Як Мар’я з Іванам зраўняліся», «Як рабочы і мужык праўду шукалі», «Чырвоныя арляняты».
Казка «Салдацкія сны», пачутая Гаспадаровым у роднай вёсцы ад К. К. Шаўцова, лічыцца шэдэўрам мастацкай народнай творчасці.
Талуанскі бальзам
Талуа́нскі бальзам — густая араматычная вадкасць, вылучаецца з надсечак кары вечназялёнага дрэва міраксілон. Гэтыя дрэвы растуць у Цэнтральнай Амерыцы — Калумбія, Перу, Венесуэла, а таксама ў Паўднёвай Амерыцы — Аргенціна, Бразілія, Парагвай, Балівія.
Склад
Утрымоўвае бензойную і карычную кіслоты ў свабодным стане (12-15 %) і ў выглядзе эфіраў (да 86 %), а таксама нязначныя колькасці эфірных алеяў і ваніліну.
Уласцівасці
Вязкая маса бурага колеру са смалістым пахам. На паветры цвярдзее, утварае чырвона-бурую масу.
Выкарыстоўваецца ў парфумерыі.
Джэніфер Джэйсан Лі
Джэніфер Джэйсан Лі (Jennifer Jason Leigh), народжаная Джэніфер Лі Мораў (Jennifer Leigh Morrow; нар., Галівуд, Лос-Анджэлес, Каліфорнія, ЗША) — амерыканская актрыса, кінарэжысёр, сцэнарыст, прадзюсар і спявачка. Намінант на прэміі «Оскар», BAFTA і «Залаты глобус», за «Лепшую жаночую ролю другога плана» у фільме «Агідная васьмёрка» (2015).
Шацк (Пухавіцкі раён)
Шацк (, Шацк) — аграгарадок у Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці, на рацэ Шаць. Адміністрацыйны цэнтр Шацкага сельсавета.
Месціцца за 32 км на паўднёвы захад ад Мар’інай Горкі, за 68 км ад Мінска, за 28 км ад чыгуначнай станцыі Рудзенск; каля аўтамабільнай дарогі Пухавічы — Узда — Негарэлае.
Назва
Назва Шацк (таксама Шацк Белы ) пайшла ад ракі Шаць (Шача), якая мае балцкае паходжанне.
Значэнне назвы можна перадаць як «Звілістая (рака)». Гідранімічныя аналагі — літоўскія рачныя назвы Šata (Šatė), Šačia, Šat-upis, таксама Šėta, Šatrija. Адпаведнікі на ўсходзе старабалцкай тэрыторыі — балцкія рачныя назвы Шат, Шача (адпаведна, у Тульскай і Разанскай абласцях цяперашняй Расіі, у басейне Волгі).
Паводле іншай версіі, значэнне такіх назваў трэба шукаць у словах кшталту шацунак (украса) і шата (адзенне, плашч).
Вялікае Княства Літоўскае
У першай палове XV стагоддзя Шацк быў у валоданні Судзівоя Валімонтавіча, а пазней яго сына Станькі. Вялікі князь Аляксандр 10 лістапада 1492 года перадаў Шацк разам з Нясвіжам троцкаму ваяводзе Пятру «Беламу» Мантыгердавічу. У 1523 годзе Шацк упамінаецца як сяло, цэнтр воласці, уласнасць старосты генеральнага жамойцкага Яна Радзівіла.
Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай 1565—1566 гадоў Шацк увайшоў у склад Менскага павета Менскага ваяводства. У XVI стагоддзі тут збудавалі кальвінскі збор паводле фундацыі віленскага харунжага М. Краштоўскага.
У 1582 годзе Мікалай Крыштаф Радзівіл Сіротка прадаў Шацк. Пасля шэрагу ўладальнікаў у 1732 годзе Шацк куплены Гервацыем Аскеркам. 9 траўня 1750 года нададзены статус мястэчка.
Пад уладай Расійскай імперыі
У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай 1793 года тэрыторыя апынулася ў складзе Расійскай імперыі. Шацк стаў цэнтрам воласці Ігуменскага павета Мінскай губерні.
У 1800 годзе была Ільінская царква, цагляны і чарапічны заводы, карчма, млын, вінакурня, сукнавальня. У 16 лістапада 1863 года адкрыта земская школа. 10 сакавіка 1881 года на базе земскай школы адкрываецца 2-класнае народнае вучылішча. У 1882 годзе закладзены вінакурны завод. У 1886 годзе ёсць народнае вучылішча, царква, валасное праўленне, вадзяны млын, бальніца, 5 крамаў, яўрэйская школа.
Найноўшы час
З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў і ў сярэдзіне кастрычніка 1920 года пад акупацыяй Польшчы (Мінская акруга ГУУЗ).
З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР. У 1921 годзе адкрыта няпоўная сярэдняя школа, у якой у 1922 годзе было 5 настаўнікаў. З 17 ліпеня 1924 года да 4 жніўня 1927 года цэнтр Шацкага раёна Менскай акругі. З 4 жніўня 1927 года да 6 ліпеня 1935 года ў Пухавіцкім раёне Менскай акругі (да 26 ліпеня 1930), у 1935—1938 гадах у Смілавіцкім і Рудзенскім раёнах, з 20 лютага 1938 года ў Менскай вобласці. У 1935 годзе статус паселішча панізілі да вёскі.
У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года вёска пад акупацыяй Германіі. Нямецкія войскі зайшлі ў Шацк 30 чэрвеня 1941 года. Адразу была расстраляная першая група жыхароў. Нямецкая адміністрацыя арганізавала яўрэйскае гета. Самая масавая акцыя па знішчэнні яўрэяў праведзена ў кастрычніку 1941 года. Ахвяры гэтых карных акцый пахаваны ў трох ямах на ўзлеску гаю з правага боку дарогі з Шацка ў бок вёскі Задашчэнне. За час акупацыі ў Шацку было забіта больш за 800 чалавек.
З 20 студзеня 1960 года ва Уздзенскім, з красавіка 1960 года ў Пухавіцкім раёне. 24 лістапада 1966 года вёскі Міхалевічы, Стары Шацк і Сярэдзіна далучаны да Шацка. Міхалевічы ў пачатку XX стагоддзя налічвалі 59 двароў, 405 жыхароў, Стары Шацк у пачатку XX стагоддзя — маёнтак, 4 двары, 28 жыхароў, Сярэдзіна ў пачатку XX стагоддзя — 41 двор, 282 жыхары.
Язэп Рэшаць
Язэп Рэшаць (, в. Рушчаны, Гродзенская губерня — ; Псеўданімы: Язэп Рушчанец, J.Ruščanec; Крыптанімы: І. Р.) — беларускі рэлігійны і культурна-асветны дзеяч, навуковец, педагог, пісьменнік, драматург і публіцыст. Каталіцкі святар заходняга абраду, бенедыкцінец, місіянер, доктар філасофіі і тэалогіі. Адзін з відных тэолагаў і вучоных у гісторыі беларускага хрысціянскага руху XX стагоддзя.
Шацк (Пухавіцкі раён)
Інфраструктура
Дзейнічае Шацкая сярэдняя школа. Ёсць Шацкая ўчастковая бальніца, якая была збудавана ў студзені 1953 года.
Язэп Рэшаць
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям'і беларусаў-каталікоў Яна і Ганны (у дзявоцтве Баброўская) Рэшацяў. Скончыў Беластоцкую гарадскую гімназію (1910). У 1910 г. паступіў у Віленскую духоўную каталіцкую семінарыю. На правах члена ўваходзіў у культурна-асветны гурток беларускіх студэнтаў. У 1913—1915 г. супрацоўнічаў з каталіцкім тыднёвікам «Беларус». Вучыўся ў Грыгарыянскім універсітэце ў Рыме (1913—1919), які скончыў са ступенню доктара філасофіі і тэалогіі, адначасова наведваў заняткі ў папскім Усходнім інстытуце (1919—1921) і ў Collegium Germanicum. Пасвячоны ў святары 2.12.1917 у Рыме.
Шацк (Пухавіцкі раён)
Інфраструктура
У Шацку ёсць прыход праваслаўнай царквы Святога прарока Ільі і дом малітвы Евангельскіх хрысціян.
Язэп Рэшаць
Біяграфія
Пасля вяртання на радзіму ў 1921 г. кароткі час служыў вікарыем-кааператарам у Гродне. Працаваў у Віленскай духоўнай каталіцкай семінарыі на пасадзе прафесара філасофіі і апалагетыкі. Адначасова выкладаў патрыстыку ва Універсітэце Стэфана Баторыя і Закон Божы ў Віленскай беларускай гімназіі.
Прымаў удзел у заходнебеларускім нацыянальна-рэлігійным жыцці. У 1928—1929 г. актыўны дзеяч Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі. У складзе беларускай дэлегацыі ўдзельнічаў у працы 5-га Уніяцкага кангрэса ў Велеградзе (Чэхаславакія, 20-24.7.1927). Супрацоўнічаў каталіцкім перыядычным выданнем «Chryścijanskaja Dumka».
З прыходам на пасаду кіраўніка Віленскай дыяцэзіі біскупа Р. Ялбжыкоўскага пераведзены ў Беластоцкую настаўніцкую семінарыю, а пазней — на душпастырскую дзейнасць у в. Даўнары на Падляшшы (з 1931). У 1938 г. выехаў у ЗША да кс. Яна Тарасевіча ў мясцовасці Лайл (Ліс-Ілінойс) каля Чыкага, дзе ўступіў у ордэн бенедыкцінцаў у абацтве Св. Пракопа. Пасля года навіцыяту атрымаў манаскае імя Апанас.
Аўтар рэлігійных і навуковых кніг «З Хрысьціянскай Аполёгэтыкі», «Сьвятыя», Асновы хрысціянскай веры для беларускага народа (Вільня, 1927, кірыліцай, пад крыптанімам І. Р.), «Кароткі Катэхізм для Беларусаў-Каталікоў» (Вільня, 1927, лацінкай, выдана за кошт архібіскупа Р. Ялбжыкоўскага; Перавыд.: Мінск, кан. 1941 кс. С. Глякоўскім без дазволу нямецкай цэнзуры). Адзін з распарцоўшчыкаў статуту Лігі абароны правоў беларусаў-каталікоў. Пад псеўданімам Язэп Рушчанец выдаў п'есы «Першыя Ластаўкі», «Зорка-ідэя».
Сястра Язэпа Рэшаця — Марыя, жонка Браніслава Туронка і маці Юрыя Туронка.
Пахаваны на могілках бенедыкцінскага кляштара Св. Пракопа ў Лайле, штат Ілінойс.
Шыраеўка (Гардзееўскі раён)
Шыраеўка (Ширя́евка) — сяло ў Гардзееўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Рудневараб’ёўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Заснавана ў сярэдзіне XVIII стагоддзя тутэйшымі землеўладальнікамі Шыраямі як слабада (таксама называлася Лемяшоўка); у іх жа валоданні заставалася і далей, казацкага насельніцтва тут не было. У 1770 годзе на сродкі Шыраяў быў пабудаваны драўляны храм Покрыва Багародзіцы (закрыты ў 1928 годзе, не захаваўся).
Свярдлы (Шумілінскі раён)
Свярдлы́ (, Свердлы) — вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Каўлякоўскага сельсавета.
Шыраеўка (Гардзееўскі раён)
Гісторыя
Да Лютаўскай рэвалюцыі сяло ў складзе Суражскага павета Чарнігаўскай губерні. 20 лістапада 1917 года сяло абвяшчалася часткай Севершчыны Украінскай Народнай Рэспублікі. 25 снежня 1917 года сяло ўключана ў склад Украінскай рэспублікі Саветаў.
Свярдлы (Шумілінскі раён)
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Навікоўскага сельсавета.
Шыраеўка (Гардзееўскі раён)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай сяло абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Аднак да мая 1919 года ў складзе Чарнігаўскай губерні Украінскай ССР, пасля чаго было перададзена ў Гомельскую губерню РСФСР, а пасля ліквідацыі губерні ў 1926 годзе ў Бранскую губерню.
Талуідзіны
Талуідзіны (амінаталуолы, метыланіліны, таліламіны) — араматычныя арганічныя злучэнні, амінавытворныя талуолу. Вадкасці або цвёрдыя рэчывы, добра раствараюцца ў этаноле, дыэтылавым эфіры, ацэтоне, хлараформе, дрэнна - у вадзе.
Ян Колар
Навучаўся ў гімназіі ў Крэмінцы, Банскай Быстрыцы. У 1812—1815 у лютэранскім ліцэі ў Браціславе. У 1817—1819 вывучае тэалогію ў Іенскім універсітэце. У 1819—1849 быў святаром у Пэшці, падчас рэвалюцыі 1848—1849 гг. у Венгрыі служыў сакратаром пры двары аўстрыйскага імператара. У 1849 годзе, у якасці падзякі славакам, якія бралі ўдзел у рэвалюцыі на баку аўстрыйцаў, прызначаны прафесарам Відзенскага ўніверсітэта. Колар быў адным з ідэолагаў славацкага нацыянальнага адраджэння, які, аднак, прытрымліваўся поглядаў неабходнасці выкарыстання славакамі чэшскай мовы, што пазней выклікала канфлікт з Людавітам Штурам, які прапагандаваў славацкую мову.
Астатнія гады жыцця, пачынаючы з 1849 г., Колар правёў у Вене, дзе ўзначальваў ва ўніверсітэце кафедру славянскай археалогіі. Памёр Колар 24 студзеня 1852 у Вене.
Констфак
Констфак (Konstfack) — найбуйнейшы ў Швецыі мастацкі каледж у галіне мастацтва, дызайну і дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва, размешчаны ў Стакгольме.
Гісторыя
Констфак меў некалькі розных імёнаў з моманту свайго заснавання ў 1844 годзе этнолагам і мастаком Нільсам Монсанам Мандэльгрэнам у якасці мастацкай школы для рамеснікаў па сумяшчальніцтве пад назвай «Нядзельная школа малявання для рамеснікаў» (Söndags-Rit-skola för Handtverkare). Школа была прынята ў Svenska Slöjdföreningen (сёння вядомая як Svensk form) у наступным годзе і перайменавана ў «Школу шведскай асацыяцыі рамёстваў» (Svenska Slöjdföreningens skola).
У 1857 годзе былі прыняты першыя дзве студэнткі (Софі Гранберг і Мацільда Андэрсан), а ў наступным годзе студэнткам было афіцыйна прапанавана падаць заяўку.
Школа стала дзяржаўнай і была перайменавана ў «Рамесная школа ў Стакгольме» (Slöjdskolan i Stockholm) у 1859 годзе; і ў кантэксце дбайнай рэарганізацыі, дзе школа была падзелена на чатыры аддзелы ў 1879 годзе, была перайменавана ў «Тэхнічную школу» (Tekniska skolan). З 1945 года была вядома як «Школа мастацкіх аддзяленняў» (Konstfackskolan), калі ўстанова была падзелена на аддзелы, прысвечаныя асобным дысцыплінам, якія застаюцца ў асноўным сёння: тэкстыль, дэкаратыўнае мастацтва, скульптура, кераміка, дызайн мэблі і інтэр’ера, метал і рэклама і друк. Школа таксама атрымала афіцыйны статус і мела двухгадовую дзённую школу і трохгадовую вячэрнюю школу дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва. Да гэтага дадаліся двухгадовая вышэйшая школа дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва і трохгадовы інстытут мастацкіх выкладчыкаў. Яна атрымала статус «універсітэцкага каледжа» (högskola) у 1978 годзе. З 1993 года называецца проста Констфак, кароткая форма назвы, якая раней выкарыстоўвалася ў размове.
Школа, якая доўгі час знаходзілася ў Нормальме, паміж царквой святой Клары і Хётаргетам, была перанесена ў 1959 годзе ў новы будынак на Валхалавогене з добра абсталяванымі майстэрнямі, спраектаванымі архітэктарамі Гестай Эбергам і Таге Херцэлем. У 2004 годзе школа зноў пераехала ў былую штаб-кватэру LM Ericsson на Тэлефонплан у муніцыпалітэце Стакгольма. Інтэр’ер старога будынка завода плошчай 20 300 квадратных метраў быў перароблены, у прыватнасці, архітэктарам Гертам Уінгардам.
Бена (Італія)
Бена (Benna) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Б'ела.
Насельніцтва складае 1164 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 129 чал./км². Займае плошчу 9 км². Паштовы індэкс — 13871. Тэлефонны код — 015.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Пётр.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Андрэй Іосіфавіч Бялко
Андрэй Іосіфавіч Бялко (нар., в. Прудцы, Шчучынскі раён) — Герой Сацыялістычнай Працы (1976).
NGC 1715
NGC 1715 (іншае абазначэнне — ESO 85-EN9) — эмісійная туманнасць у сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Даўгабродская (станцыя метро)
«Даўгабро́дская»  — запланаваная станцыя чацвёртай лініі Мінскага метрапалітэна, якая будзе размешчана на скрыжаванні вуліц Даўгабродскай, Алега Кашавога і бульвара Трактарабудаўнікоў, паміж станцыямі «Сляпянка» і «Серабранка». Стане перасадачнай станцыяй на «Трактарны завод» Аўтазаводскай лініі.
Насіла працоўную назву «Даўгабродская», якая была зацверджана ў 2016 годзе. Назва паходзіць ад гістарычнага прадмесця Доўгі Брод.
Кіраўнікі Балгарыі
Ханы, князі, цары Балгарыі
Спіс уключае кіраўнікоў Балгарыі ад пачатку балгарскай гісторыі (уключна легендарных) і да спынення манархічнай сістэмы кіравання ў 1946 г.
Патрыярхат
Патрыярхат — грамадства, у якім мужчыны з’яўляюцца «дамінантным элементам» у сямейным, гаспадарчым і грамадскім жыцці. Гэта з’ява таксама вядомая пад імем андрархіі або андракратыі.
Патрыярхат характарызуецца, у прыватнасці, такімі прыкметамі як патрылінейные (паходжанне дзяцей, сваяцтва і атрыманне ў спадчыну па лініі бацькі), патрылакальныя (пражыванне жонкі ў сям’і або доме мужа, выбар месца пражывання сям’і мужам), манагамія (двубацькоўская сям’я) або палігінія (шматжонства), але не сям’я з некалькімі мужамі, упарадкаваныя палавыя сувязі мужа з адной жанчынай (жонкай) пры адзінашлюбстве або спарадкаваныя палавыя сувязі мужа з некалькімі жонкамі пры шматжонстве, засяроджанасць правоў па распараджэнню маёмасцю і эканамічным жыццём сям’і ў руках мужчыны (гаспадара дома). Патрыярхат характэрны практычна для ўсіх традыцыйных грамадстваў.
Арэхаўка (Уздзенскі раён)
Арэ́хаўка (, Ореховка) — вёска ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Азерскага сельсавета.
Гейжанава
Гейжанава — мясцовасць у паўночна-ўсходняй частцы Верхнядзвінска, другі па колькасці жыхароў жылы масіў горада са шматкватэрнай забудовай.
Гісторыя
Першапачаткова такую назву мела сяло, якое ўзнікла ў XVIII стагоддзі на правым беразе ракі Дрыса насупраць горада Дрыса. У 1904 годзе сяло належала прычту дрысенскага сабора Святога Мікалая. У пачатку ХХ стагоддзя сяло налічвала 17 двароў і амаль 100 жыхароў. Пасля Другой сусветнай вайны сяло было ўключана ў склад горада.
У 1981 годзе быў прыняты новы генеральны план горада Верхнядзвінска, у адпаведнасці з якім гэты раён стаў актыўна забудоўвацца шматкватэрнай панэльнай і цаглянай забудовай у 3-5 паверхаў па сучаснай вул. Першамайскай.
Лакалізацыя
З захаду натуральнай мяжой мясцовасці з'яўляецца рака Дрыса, праз якую пракладзены пешаходны мост, які спалучае раён з цэнтрам горада (для праезда ў цэнтр горада аўтатранспартам трэба ехаць праз Яніна); з усходу - аўтадарога Р-20 Наваполацк - граніца Латвіі (Грыгораўшчына); з поўдня і поўначы - вёскі Мыкава і Яніна адпаведна.
Асноўныя вуліцы мясцовасці - Першамайская і Маскоўскага, другарадныя - Грыгаровіча, Себежская, Кірпічная і інш.
Удзел (Гардзееўскі раён)
Удзел (Удел) — вёска ў Гардзееўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Рудневараб’ёўскага сельскага паселішча.
Лідзія Лукінічна Ермаловіч
Лідзія Лукінічна Ермаловіч (нар. , в. Сужэнка, Валадарскі раён, Данецкая вобласць, Украіна) — беларускі эканаміст, спецыяліст у галіне бухгалтарскага ўліку і аналізу гаспадарчай дзейнасці. Доктар эканамічных навук (1983), прафесар (1984).
Удзел (Гардзееўскі раён)
Гісторыя
Згадваецца з XIX ст. у складзе Суражскага павета Чарнігаўскай губерні. 20 лістапада 1917 года вёска абвяшчалася часткай Севершчыны Украінскай Народнай Рэспублікі. 25 снежня 1917 года вёска ўключана ў склад Украінскай рэспублікі Саветаў.
Лідзія Лукінічна Ермаловіч
Біяграфія
Скончыла Ленінградскі фінансава-эканамічны інстытут (спецыяльнаць «Фінансы і крэдыт», 1962).
Удзел (Гардзееўскі раён)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад Гомельскай губерні РСФСР, а пасля ліквідацыі губерні ў 1926 годзе ў Бранскую губерню.
З 1929 года ў складзе Клінцоўскай акругі, а з 1932 года ў Заходняй вобласці, у 1937 годзе перададзена ў склад Арлоўскай вобласці. У 1944 годзе ўвайшла ў склад Бранскай вобласці.
Лідзія Лукінічна Ермаловіч
Біяграфія
Працавала ў Варкуцінскім горным тэхнікуме (з 1962), Беларускім тэхналагічным інстытуце (1968—1973), Беларускім дзяржаўным эканамічным універсітэце (з 1973, улікова-эканамічны факультэт, кафедра бухгалтарскага ўліку, аналізу і аўдыту ў прамысловасці, прафесар), Мінскі філіял Беларускага гандлёва-эканамічнага ўніверсітэта спажывецкай кааперацыі (кафедра гуманітарных, агульпрафесійных і спецыяльных дысцыплін, загадчык кафедры).
IC 3906
IC 3906 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Гончыя Псы.
Лідзія Лукінічна Ермаловіч
Навуковая дзейнасць
Навуковыя інтарэсы: праблемы ўліку і аналізу эфектыўнасці прамысловай вытворчасці.
Узнагароды
Званне «Заслужаны эканаміст Беларускай ССР» (1990).
IC 3906
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Леанард Эдуардавіч Гадлеўскі
Леанард Эдуардавіч Гадлеўскі (, г. Менск — ) — беларускі мастак.
Біяграфія
Скончыў у 1965 годзе Мінскае мастацкае вучылішча. Вучыўся ў А. Луцэвіча, А. Малішэўскага. Удзельнік мастацкіх выставак з 1966 года.
Член Беларускага саюза мастакоў з 1970 года, член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1972 года.
Творчасць
Працаваў у галіне тэатральна-дэкарацыйнага мастацтва, пераважна на тэлебачанні. Асноўныя творы: афармленне тэлеспектакляў «Цягнік далёкага накірунку», «Жыта», «Перад сном», «Сляды на снезе», «Прыгоды Бураціна», «Гаворыць сёмы паверх», «Навагодняя казка», «Званочкі»; кінаканцэртная праграма «Піянерская турысцкая», а таксама графічныя лісты «Стары Тбілісі», «Батумскі порт», «Стары Мінск».
Долж
Долж (Judeţul Dolj) — румынскі жудзец у рэгіёне Валахія. Плошча — 7414 км². Мяжуе з жудзецамі Олт — на ўсходзе, Мехедынцы — на захадзе, Горж і Вылча — на поўначы і з Відынскай, Мантанскай і Врацкай абласцямі Балгарыі — на поўдні.
Сэмюэл Лерой Джэксан
Сэмюэл Лерой Джэксан (Samuel Leroy Jackson; нар., Вашынгтон) — амерыканскі акцёр кіно і тэлебачання, прадзюсар. У 1991 годзе атрымаў прызнанне крытыкаў за сваю ролю ў фільме «Трапічная ліхаманка», а пасля з’явіўся ў такіх фільмах, як «Слаўныя хлопцы», «Гульні патрыётаў» і «Парк Юрскага перыяду». У 1994 годзе зняўся ў фільме «Крымінальнае чытво», што вывела яго на ўзровень суперзорак і прынесла некалькі ўзнагарод. З тых часоў Джэксан зняўся больш чым у 100 фільмах і заваяваў мноства ўзнагарод на працягу ўсёй сваёй кар’еры.
Вядомы па шматгадоваму супрацоўніцтву з рэжысёрам Квенцінам Таранціна, у якога Джэксан зняўся ў цэлым шэрагу фільмаў — «Крымінальнае чытво», «Джэкі Браўн», «Джанга вызвалены», «Агідная васьмёрка», «Забіць Біла 2». Таксама сыграў персанажа коміксаў Ніка Ф’юры ў мностве фільмаў кінематаграфічнай сусвету Marvel.
Сінякова
Сіняко́ва (, Синяково) — вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Каўлякоўскага сельсавета.
Культура тыповай грабеньчата-ямкавай керамікі
Культура тыповай грабеньчата-ямкавай керамікі, Культура грабеньчата-ямкавай керамікі — археалагічная культура неалітычных плямён, якія ў 2-й палове IV-га — 1-й палове III-га тыс. да н.э. жылі на тэрыторыі паўднёва-ўсходняй Прыбалтыкі і паўночнай Беларусі.
З’яўленне і ўплыў
Тэрытарыяльна культура грабеньчата-ямкавай керамікі ахапляла абшары ад шведска-нарвежскага памежжа да Валагодскай вобласці ў Расіі.
Носьбіты гэтай культуры, як мяркуецца, размаўлялі на мовах фіна-ўгорскай моўнай сям’і, менавіта ад іх на ўсходнім узбярэжжы Балтыйскага мора засталіся эстонская і ліўская мовы. Яны апанавалі тэрыторыі, якія да таго часу займалі нарвенская і нёманская археалагічныя культуры, якія звязваюцца з прота-балтамі. Менавіта часамі перад прыходам прадстаўнікоў грабеньчата-ямкавай культуры датуюцца моўныя і тапанімічныя балтызмы на тэрыторыі, што сягала ў тым ліку Фінскага заліва на поўначы.
Падзвіння прадстаўнікі гэтай культуры дасягнулі ў 4400—4200 гг. да н.э., у пачатку сярэдняга неаліту. На поўначы ад Дзвіны гэтая культура пераважыла прота-балцкую нарвенскую культуру, а на поўдзень ад Дзвіны фіксуюцца толькі асобныя астраўкі грабеньчата-ямкавай культуры ў акружэнні нарвенскай культуры. На поўдні ад Дзвіны добра даследаваныя сляды гэтага прышлага фінскамоўнага насельніцтва на літоўскім Аўкштайцкім Паазер’і і побач з ім — ля Пастаў і на Нарачы.
Археолаг, даследчык неалітычных старажытнасцей А. Гірынінкас абагульняе: «Ва Усходняй Прыбалтыцы [на ўсходнім узбярэжжы Балтыйскага мора] у сярэднім-познім неаліце ішлі два розныя працэсы.
У сярэднім неаліце людзі культуры грабеньчата-ямкавай керамікі, пашыраючы свой уплыў на поўначы ад ракі Дзвіны і да Фінскага заліва, перанялі шмат рысаў з нарвенскай культуры. Сярэдні неаліт можна лічыць раннім перыядам дачыненняў нарвенскай і фіна-ўгорскай культур, калі фіна-угры прысвоілі шмат элементаў матэрыяльнай і духоўнай культуры. Гэты працэс можам называць перыядам прыстасавання фіна-уграў ва Усходняй Прыбалтыцы.
Тым часам на поўдзень ад ракі Дзвіны ў гэты ж самы час ішоў іншы працэс.
Тут у перыяд сярэдняга-позняга неаліту на тэрыторыі нарвенскай культуры насельніцтва культуры грабеньчата-ямкавай керамікі, якое найверагодней можам назваць фіна-уграмі, жыло толькі ў асобных астраўках у акружэнні нарвенскай культуры, у якіх і да нашых дзён захаваліся рэшткі фіна-ўгорскіх гідронімаў і матэрыяльнай культуры.
У паўднёвай частцы Усходняй Прыбалтыкі, у Літве, у Калінінградскай вобласці і ў Паўночнай Беларусі вядомыя толькі паасобныя паселішчы культуры грабеньчата-ямкавай керамікі».
Сляды ў гідраніміі
На тэрыторыі Беларусі фінскіх слядоў у гідраніміцы засталося зусім вобмаль, а тыя гідронімы, што выглядаюць неаспрэчнымі фінізмамі, зусім імаверна перакладзеныя з першапачатковых балцкіх.
Найбольш вядомы гідранімічны след фіна-ўгорскай прысутнасці ў Беларусі — назва ракі Сож. Яе звязваюць з ліўскім suž, эстонскім suzi, фінскім susi «воўк». На Пасожжы і на сумежных тэрыторыях назіраецца асаблівая канцэнтрацыя балцкіх «ваўчыных» гідронімаў, тыпу Воўчаса. Мяркуецца, што сам Сож у верхнім цячэнні або адзін з яго прытокаў там жа першапачаткова меў балцкую «ваўчыную» (Vilk-) назву, якая была перакладзеная прышлымі фінамоўнымі прадстаўнікамі культуры грабеньчата-ямкавай керамікі і пазней пашырылася на ўсё цячэнне Сажа.
Назва возера Ільмёнак, што на ўсходнім ускрайку Браслаўскага Паазер’я, перагукаецца з назвамі азёраў Ilma i Ilmėdas на літоўскім Аўкштайцкім Паазер’і. Гэтыя назвы звязаныя з фінскім ilma «неба; паветра; свет», у якога пераноснае значэнне — «надзвычай шмат» (як у беларускім выразе «людзей — свет», г.зн. вельмі многа). Так жа сама, толькі па-балцку, названая ў літоўцаў і латышоў рака Дзвіна — Dauguva, Daugava, ад daug «шмат (вады)». Назвы з коранем, як у назве возера Ільмёнак, могуць быць фінскімі калькамі з балцкай першакрыніцы тыпу назвы Даўгавы-Дзвіны.
Назва возера Суя каля Полацка перагукаецца з назвай возера Suoja на тым жа Аўкштайцкім Паазер’і. Яе звязваюць з фінскім suo «балота» і Suo-järvi (возера ў Карэліі), што значыць «забалочанае возера». Недалёка ад возера Суя знаходзіцца возера Палазер’е — яго назва з балцкага таксама значыць «забалочанае возера» або «возера, што разлілося» (*Pal-ežeras, першая аснова роднасная назве ракі Палата), яна таксама магла быць крыніцай для пазнейшай фінскай назвы Суя.
Культура
Насельніцтва займалася паляваннем, рыбалоўствам, збіральніцтвам. Будавала наземныя жытлы па берагах азёр і невялікіх рэчак.
Сярод крамянёвых вырабаў найбольш характэрны кароткія наканечнікі стрэл вербалістай або рамбічнай формы, дзіды з двухбаковай рэтушшу, а таксама нажы, скрабкі, разцы. Вядомы касцяныя і рагавыя прылады.
Для культуры характэрны вялікія з круглаватым донцам гаршкі, арнаментаваныя гарызантальнымі паясамі з глыбокіх круглых ямак і адбіткаў шыроказубага грэбеня, якія часам утваралі рамбічныя ўзоры; тоўстыя, добра абпаленыя сценкі керамікі з дамешкамі жарствы.
У сярэднім неаліце плямёны культуры тыповай грабеньчата-ямкавай керамікі змяшаліся з носьбітамі нарвенскай культуры і ўдзельнічалі ў фарміраванні ўсвяцкай культуры. На тэрыторыі Беларусі найбольш значныя помнікі Скема, паселішчы на р. Свольна, воз. Бярэшча.
Венсан Кампані
Венса́н Жан Мпуа́ Кампані́ (Vincent Jean Mpoy Kompany; нар., Укел, Брусельскі сталічны рэгіён, Бельгія) — бельгійскі футбаліст (абаронца) і трэнер. Ігрок нацыянальнай зборнай Бельгіі (2004—2019). Адзін з самых маладых футбалістаў у гісторыі нацыянальнай зборнай, бо дэбютаваў у камандзе ў лютым 2004 года ва ўзросце 17 гадоў. На клубным узроўні вядомы па выступах за англійскі «Манчэстэр Сіці», дзе доўгі час быў капітанам.
У цяперашні час працуе галоўным трэнерам англійскага клуба «Бернлі».
Дасягненні
«Андэрлехт»:
«Манчэстэр Сіці»:
Раз’езд 17
Раз’езд 17 — раз’езд у Бурабайскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Кенесарынскай сельскай акругі. Код КАТА — 117053400.
Вілейскі павет (1920—1940)
Вілейскі павет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў Віленскім ваяводстве Польскай Рэспублікі і ў БССР у 1920—1940 гадах. Створаны па выніках Польска-савецкай вайны 7 лістапада 1920 года, першапачаткова ўваходзіў у склад Навагрудскага ваяводства.
13 красавіка 1922 г. быў далучаны да Віленскай зямлі, якая з 20 студзеня 1926 г. перайменаваная ў Віленскае ваяводства. Павет складаўся з 13 гмін, 10 мястэчкаў і 1 горада.
1 красавіка 1927 года ў сувязі са стварэннем Маладзечанскага павета, апошняму былі перададзеныя Гарадоцкая гміна, Красненская, Лебедзеўская, Маладзечанская і Радашковіцкая.
З лістапада 1939 года далучаны да БССР, са снежня 1939 года ў складзе Вілейскай вобласці, 15 студзеня 1940 года скасаваны.
Адміністрацыйны падзел
Гміны
Мястэчкі
Горад
Фелічэ Чыньяні
Фелічэ Чыньяні (Felice Cignani,  — ) — італьянскі мастак эпохі барока. Сын Карла Чыньяні. Працаваў у супрацоўніцтве з бацькам, адрозніваўся ад яго больш светлым каларытам і амаль маньерысцкімі кампазіцыямі. Сярод яго лепшых твораў — «Сан Філіпа Неры з Дзевай Марыяй» (Гарадская пінакатэка, Форлі).
Святая Ірына
Ірына (Αγία Ειρήνη) — імя шэрагу святых, мучаніц хрысціянскай царквы:
Біёльё
Біёльё (Bioglio) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Б'ела.
Насельніцтва складае 1092 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 64 чал./км². Займае плошчу 17 км². Паштовы індэкс — 13841. Тэлефонны код — 015.
Заступнікам населенага пункта лічыцца Святая Дзева Марыя.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Венгерская мова
Венгерская мова (magyar nyelv), мова фіна-ўгорскай сям'і моў, у якой разам з мансійскай і хантыйскай мовамі яна складае ўгорскую групу. У Еўропе аддалена роднаснымі мовамі з'яўляюцца фінская і эстонская. Венгерская мова характарызуецца ўнікальнай фанетыкай галосных.
Акрамя Венгрыі венгерская мова распаўсюджана ў Закарпацкай вобласці Украіны, у месцах кампактнага пражывання венгерскай меншасці ў Сербіі (Ваяводзіна), Румыніі (Трансільванія), Славакіі, Харватыі, Славеніі. Агульная колькасць носьбітаў — каля 14 млн. чалавек.
Хамраева
Хамраева — прозвішча.
IC 3907
IC 3907 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
NGC 1725
NGC 1725 (іншыя абазначэнні — MCG -2-13-28, VV 699, PGC 16488) — галактыка ў сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Беларуская Экстраліга 2017/2018
Эксталіга 2017/2018 — 26-і сезон мацнейшага дывізіёна чэмпіянату Беларусі па хакеі з шайбай. У турніры прынялі ўдзел 12 клубаў з Беларусі.
Басманоўка
Басмано́ўка (, Басмановка) — вёска ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Азерскага сельсавета.
Міхась Кожыч (СЗНБ)
Міхась Кожыч (1915) — дзеяч беларускага нацыянальнага супраціву, сябар падпольнай арганізацыі Саюз змагання за незалежнасць Беларусі (1946—1949).
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1915 г. у в. Апеча Стаўбцоўскага павета. Падчас нямецкай акупацыі ў Другую сусветную вайну працаваў выкладчыкам Нясвіжскай настаўніцкай семінарыі. Пасля вайны жыў у Гродне, быў спяваком у хоры Рыгора Шырмы.
Улетку 1946 года Міхась Кожыч прысутнічаў на ўстаноўчым сходзе арганізацыі Саюз змагання за незалежнасць Беларусі. Арганізацыя мела ў выпадку вайны выступіць у абарону беларускага народа і незалежнасці Беларусі, праграма прадугледжвала ў тым ліку роспуск калгасаў, перадачу зямлі ва ўласнасць сялянам, але забараняла прымяняць гвалт у дачыненні да савецкай адміністрацыі (за выключэннем яго прымянення ў мэтах самааховы) тым, хто знаходзіўся на легальным становішчы. Кожны кіраўнік павінен быў стварыць сваю суполку з 5 чалавек. Прысутныя на першым сходзе ўвайшлі ў суполку Міхася Кожыча, а кіраўнік арганізацыі Іван Раманчук зноў сышоў у лясы.
У 1947 г. Міхась Кожыч адчуў за сабой зацікаўленасць саветскіх спецслужбаў, перайшоў на нелегальнае становішча, з’ехаў з Гродна і далучыўся да атраду Івана Раманчука. Праз некаторы час выйшаў з лесу і быў арыштаваны. Пасля жудасных катаванняў у Баранавіцкай турме спрабаваў скончыць жыццё самагубствам, але не вытрымаў і расказаў пра вядомых яму сяброў арганізацыі. Суд над арганізацыяй адбыўся 15—17 чэрвеня ў Мінску. Ваенным трыбуналам войскаў МУС Беларускай Ваеннай Акругі за «здраду Радзіме, ускосны тэрор і антысавецкую прапаганду» 18 сяброў СЗНБ былі прагавораны да розных тэрмінаў зняволення. Міхась Кожыч атрымаў 25 гадоў лагераў.
На момант 1999 г. жыў у г. Савецк Калінінградскай вобласці Расійскай Федэрацыі.
Ірызацыя
Ірызацыя (ад iris — «радужная абалонка вока», па падабенству каляровага спектру) — аптычны эфект, які выяўляецца ў некаторых мінералаў у выглядзе вясёлкавага каляровага ззяння пры яркім асвятленні на роўным сколе камянёў і асабліва пасля іх паліроўкі.
Стывен Лэнгтан
Стывен Лэнгтан (Steven Langton, нар., Мелроўз, штат Масачусетс) — амерыканскі бабслеіст(разганяючы), выступае за зборную ЗША з 2007 года. Удзельнік зімовых Алімпійскіх гульняў у Ванкуверы, бронзавы прызёр Алімпійскіх гульняў 2014 у Сочы, неаднаразовы пераможца нацыянальнага першынства і розных этапаў Кубка свету, двухразовы чэмпіён свету.
Спартыўная кар’ера
З юных гадоў захапляўся спортам, у школе займаўся лёгкай атлетыкай, пазней, паступіўшы ў Паўночна-Усходні ўніверсітэт у Бостане, выступаў за студэнцкую каманду, у прыватнасці, спецыялізаваўся на бегу 100 м і трайных скачках. Тым не менш, якіх бы там ні было выдатных вынікаў у гэтых дысцыплінах не дабіўся, таму ў 2007 годзе пасля Алімпійскіх гульняў вырашыў паспрабаваць сябе ў бабслеі, прыехаў у летні лагер нацыянальнай каманды, прайшоў адбор і далучыўся да мужчынскай зборнай ЗША ў якасці разганяючага.
У 2008 годзе па выніках удалых выступаў быў прызнаны пачаткоўцам года ў бабслеі, а ў 2009 атрымаў перамогу на чэмпіянаце Злучаных Штатаў па разгоне і ўзяў бронзу ў чацвёрках на сусветным першынстве ў нямецкім Кенігсзее. Дзякуючы чарадзе паспяховых заездаў атрымаў права абараняць гонар краіны на Алімпійскіх гульнях у Ванкуверы, дзе разам з маладым пілотам Джонам Нейпірам заняў дзесятае месца ў праграме двухмесных экіпажаў, тады як у чацвёрках падчас другога спуску перавярнуўся і вымушаны быў адмовіцца ад далейшага ўдзелу ў спаборніцтвах.
У сезоне 2010/11 Лэнгтан выйграў першы чэмпіянат свету сярод разганяючых, які прайшоў у італьянскай Чэзане, і ў сувязі з заканчэннем кар’еры Стыва Меслера трапіў у каманду вядучага амерыканскага рулявога Стывена Холкамба.
У 2012 годзе на сусветным першынстве ў Лэйк-Плэсідзе яны заваявалі золата адразу ў дзвюх дысцыплінах, як у двойках, так і чацвёрках — і гэта першы ў гісторыі чэмпіянату раз, калі абодва першыя месцы дасталіся амерыканцам. Восем разоў атрымліваў подыум на розных этапах Кубка свету, у тым ліку двойчы быў першым, чатыры разы другім і два разы трэцім.
Зубнік двухгадовы
Батанічнае апісанне
Двухгадовая, зрэдку аднагадовая травяністая расліна вышынёй 60—100 см. Сцябло прамастойнае, галінастае ў верхняй частцы. Лісце простае, апушанае знізу. Сцябловае лісце чаргаванае, сцяблоабдымнае, з зубчастымі вушкамі, ніжняе — у прыкаранёвай разетцы, шурпатае, струга-перыста-раздзельнае. Кветкі жоўтага колеру ў кошыках дыяметрам 2—5 см, сабраных у агульныя шчытападобныя суквецці. Плод — сямянка (даўжынёй 4—6 мм) з чубком.
Гулі Разакаўна Хамраева
Гулі Разакаўна Хамраева (2 снежня 1946, Ташкент — 16 красавіка 2023) — артыстка балета і педагог, чыя творчая кар’ера звязана з (Ташкент). (1983).
Біяграфія
Дачка акцёра Разака Хамраева. У 1966 годзе скончыла Ташкенцкае харэаграфічнае вучылішча па спецыяльнасці «артыст балета», пасля чаго была прынята ў балетную трупу.
Выконвала галоўныя партыі ў спектаклях «» (Зарэма), «Дон Кіхот» (Кітры), «» (Эсмеральда), «» (Эгіна), «Любоўны талісман» (Чундары), «» (Мірта), " (іспанскі танец, Адэта-Адылія), «» (Мачаха), «Іспанскія мініяцюры» (іспанка), «» (Кармэн), «» (Гульнара), «Прыгоды Насрэддзіна» (жонка Насрэддзіна), «» (Клеапатра), «Ажыўшыя мініяцюры» (Канізак). Яе танцу былі ўласцівыя лірызм, псіхалагічная глыбіня, рэдкая гармонія рухаў і харэаграфічных жэстаў.
Здымалася ў фільмах «Дыларам» (Дыларам), «Семург» (Парызод). Жыццю і творчасці балерыны прысвечаны фільм «Балеро» (1995).
Купішкіс
Купішкіс (Kupiškis) — горад у паўночнай Літве, з’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам Купішкіскага раёна Панявежыскага павета.
Гулі Разакаўна Хамраева
Біяграфія
У 2001 годзе скончыла Ташкенцкую дзяржаўную вышэйшую школу харэаграфіі і народнага танца па спецыяльнасці «Рэжысёр-балетмайстар». Рэжысёр балета ў 2000—2002 гадах, з 2002 года — педагог-рэпетытар тэатра. З 2002 года рэктар Ташкенцкай дзяржаўнай вышэйшай школы нацыянальнага танца і харэаграфіі (цяпер — Дзяржаўная акадэмія харэаграфіі Узбекістана).
Памерла 16 красавіка 2023 года на 77-м годзе жыцця.
Купішкіс
Праз горад цякуць ракі Купа і Левуо. Насельніцтва складае каля 8,2 тыс. чалавек. Купішкіс адносіцца да этнаграфічнага рэгіёна Аўкштота.
Слабада (Каўлякоўскі сельсавет)
Слабада́ (, Слобода) — вёска ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Каўлякоўскага сельсавета.
Купішкіс
Дата заснавання горада невядомая, але археалагічныя даследаванні пацвердзілі, што людзі тут сяліліся з 3000-х — 2000-х г.г. да н. э. У летапісах Купішкіс узгадваецца з 1529 года. Валадарамі горада з’яўляліся такія вядомыя сем’і, як Тызенгаўзы, Чартарыйскія, Тышкевічы і інш.
З 8,2 тыс. насельніцтва 97,3 % з’яўляюцца літоўцамі, 1,7 % — рускімі, 0,3 % — палякамі, 0,2 % беларусамі, 0,2 % — украінцамі, 0,33 % — іншыя нацыянальнасці. Да Другой Сусветнай вайны тут жыло 1 444 яўрэяў.
Старанавіцкая
Старанавіцкая (Староновицкая) — вёска ў Гардзееўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Рудневараб’ёўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Згадваецца на пачатку XVIII стагоддзя як слабада.
Да Лютаўскай рэвалюцыі вёска ў складзе Суражскага павета Чарнігаўскай губерні. 20 лістапада 1917 года вёска абвяшчалася часткай Севершчыны Украінскай Народнай Рэспублікі. 25 снежня 1917 года вёска ўключана ў склад Украінскай рэспублікі Саветаў.
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад Гомельскай губерні РСФСР, а пасля ліквідацыі губерні ў 1926 годзе ў Бранскую губерню.
З 1929 года ў складзе Клінцоўскай акругі, а з 1932 года ў Заходняй вобласці, у 1937 годзе перададзена ў склад Арлоўскай вобласці. У 1944 годзе ўвайшла ў склад Бранскай вобласці.
Пасля аварыі на ЧАЭС вёска аднесена да зоны радыеактыўнага забруджвання і мае статус зоны пражывання з правам на адсяленне.
Спіс найбуйнейшых тэрактаў Іракскай вайны
У дадзеным спісе пералічаны найбуйнейшыя па колькасці ахвяр тэрарыстычныя акты, якія адбыліся падчас Іракскай вайны 2003—2011 гадоў. Сюды уключаны тэракты, у выніку якіх загінула не менш за 40—50 чалавек.
Распаўсюджанай тактыкай іракскіх тэрарыстычных арганізацый было выкарыстанне смяротнікаў. Многія тэракты праводзяцца суніцкімі і шыіцкімі экстрэмісцкімі арганізацыямі супраць мірнага насельніцтва ці рэлігійных святынь «варожай» галіны ісламу. Як паказваюць інфармацыйныя паведамленні, ахвярамі буйных тэрактаў амаль ніколі не станавіліся вайскоўцы кааліцыйных войск. Але пры гэтым, іракскія паўстанцы падвяргалі падобным нападам мясцовыя сілавыя структуры.
Даныя аб ахвярах звычайна носяць прыблізны характар, што звязана са спецыфікай іх падліку і апублікавання ў сродках масавай інфармацыі. Часцяком электронныя СМІ паведамлялі папярэднія і пастаянна змянялі ацэнкі колькасці загінулых і параненых, што можа прыводзіць да блытаніны. Выніковыя даныя аб ліку ахвяраў не заўсёды даступны.
Раз’езд 19 (Акмолінская вобласць)
Раз’езд 19 — раз’езд у Бурабайскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Кенесарынскай сельскай акругі. Код КАТА — 117053500.
IC 3908
IC 3908 — галактыка тыпу Scd ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Яфім Сямёнавіч Лондан
Яфім Сямёнавіч Лондан (Яфраім Абель Шмуілавіч Лондан, 28 снежня 1868 (9 студзеня 1869), Кальварыя, Кальварыйскі павет, Сувалкская губерня, Царства Польскае, Расійская імперыя —, , РСФСР, СССР) — расійскі патафізіёлаг, біяхімік і радыёбіёлаг, прафесар (1924), заслужаны дзеяч навукі РСФСР (1935).
Аўтар першай у свеце манаграфіі па радыебіялогіі («Радый у біялогіі і медыцыне», 1911). Распрацаваў методыку ангіястаміі — накладання фістул на сасуды (1919), што паклала пачатак прыжыццёваму вывучэнню абмену рэчываў у органах жывёлы.
Барыяна
Барыяна (Borriana) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Б'ела.
Насельніцтва складае 849 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 170 чал./км². Займае плошчу 5 км². Паштовы індэкс — 13872. Тэлефонны код — 015.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Sulpizio.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Таль (Любанскі раён)
Та́ль (, Таль) — аграгарадок у Любанскім раёне Мінскай вобласці, каля Любанскага вадасховішча і ракі Таліца. Уваходзіць у склад Тальскага сельсавета.
Размешчана на аўтадарозе Любань—Урэчча. Цэнтр сельсавета. За 8 кіламетраў на паўночны захад ад горада Любань, 144 кіламетраў ад Мінска.
У 2010 г. вёсцы быў нададзены статус аграгарадка
Міхаіл Нікіфаравіч Вяргеенка
Клубная кар’ера
Выступаў за ФК «Дынама-Мінск» з 17 верасня 1968 года па верасень 1983 год. Правёў 281 матч у рамках чэмпіянату СССР (забіў 1 гол: 17 чэрвеня 1982, бакінскаму «Нефтчы», з пенальці) і 28 гульняў у Кубку СССР. На працягу многіх гадоў быў капітанам каманды!
У 1972 годзе ў складзе маладзёжнай зборнай СССР ён стаў срэбным прызёрам першага ў гісторыі маладзёжнага чэмпіянату Еўропы!
З верасня 1983 па май 1991 года Міхаіл Нікіфаравіч працуе трэнерам і начальнікам каманды ў мінскім «Дынама». З чэрвеня 1991 па май 1994 года быў галоўным трэнерам ФК «Дынама-Мінск». Пад яго кіраўніцтвам клуб выйграў свае першыя трафеі ў суверэнных чэмпіянатах Беларусі: чэмпіянат і Кубак Беларусі 1992! Галоўны трэнер нацыянальнай зборнай Беларусі (чэрвень 1992 — май 1994, лістапад 1996 — верасень 1999). З 1998 па 2000 год быў генеральным дырэктарам ФК «Дынама-Мінск».
Ян Тарасевіч
Ян Тарасевіч (Jan Tarasiewicz;, Саколка, цяпер Падляскае ваяв., Польшча — ) — польскі і беларускі кампазітар, піяніст, педагог.
Біяграфія
Нарадзіўся ў павятовым горадзе Саколка Гродзенскай губерні (цяпер г. Саколка, Падляскае ваяводства, Польшча).
Бацька будучага кампазітара быў падпалкоўнікам, героем руска-турэцкай вайны. Бацькі Яна памерлі, калі яму было сем гадоў, і ён быў узяты на апеку траюраднай сястрой маці. У маёнтку сваёй цёткі ў хлопчыка была гувернантка, якая дала яму першапачатковыя веды ў галіне музычнай граматы і навучыла іграць на фартэпіяна.
Яну вельмі падабалася займацца музыкай, але, як і большасці дзяцей арыстакратычных сем’яў, яму рыхтавалі іншы лёс. хлопчыка пасылаюць вучыцца ў Санкт-Пецярбург у кадэцкі корпус. Аднак любоў да музыкі перадужала. Адразу па заканчэнні корпуса ён паступае ў Санкт-Пецярбургскую кансерваторыю. У кансерваторыі праяўляюцца музычныя таленты Яна. Яго талент быў заўважаны выбітным кампазітарам А. Глазуновым, дзякуючы дапамозе якога былі выдадзеныя першыя сачыненні маладога кампазітара. Ян Тарасевіч карыстаўся вялікай папулярнасцю і як бліскучы выканаўца. Яго здольнасці былі адзначаны знакамітымі буйнымі знаўцамі музыкі таго часу — Сяргеем Рахманінава і Янам Сібеліусам.
Баханы (Уздзенскі раён)
Баханы́ (, Боханы) — вёска ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Азерскага сельсавета.