cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
IC 1942
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Вядомыя асобы Маладзечна
Вядомыя ўраджэнцы Маладзечна:
Рык Перы
Джэймс Рычард «Рык» Перы (James Richard «Rick» Perry, нар. 4 сакавіка 1950 г, Пэйнт-Крык (у ста км на поўнач ад Абілін), Тэхас, ЗША) — амерыканскі палітык, з 2000 года 47-ы губернатар штата Тэхас ад Рэспубліканскай партыі.
Кар’ера
Скончыў Тэхаскі A & M універсітэт (бакалаўр, 1972). У 1972—1977 гадах на службе ў ВПС ЗША, якую пакінуў у званні капітана.
У 1989 годзе перайшоў з Дэмакратычнай партыі ў Рэспубліканскую партыю ЗША.
Абраны віцэ-губернатарам штата ў 1998 годзе і змяніў на пасадзе губернатара Джорджа Буша, у 2000 годзе абранага прэзідэнтам ЗША. Перы двойчы абіраўся на поўны тэрмін у 2002 і 2006 гадах.
Перы абвясціў аб жаданні прэтэндаваць на трэці тэрмін губернатарства ў 2010 годзе. 12 жніўня 2011 г Рык Перы заявіў аб жаданні прэтэндаваць на права стаць кандыдатам у прэзідэнты ЗША ад рэспубліканскай партыі на выбарах 2012 года.
З 2 сакавіка 2017 года па 1 снежня 2019 года займаў пасаду Міністра энергетыкі ЗША.
Тэрарыстычныя акты 11 верасня 2001 года
Два з іх разбіліся аб хмарачосы-блізняты Сусветнага гандлёвага цэнтру ў Нью-Ёрку, трэці знішчыў частку Пентагона. Апошні, самалёт United Airlines 93, дзякуючы мужнаму супраціву пасажыраў не дасягнуў мэты і разбіўся на полі ў штаце Пенсільванія прыкладна за 15 хвілін лёту да Вашынгтона. Дапушчаюць, што гэты самалёт павінен быў ударыць па Белым Доме ці Капітоліі. Гэты самалёт не дасягнуў мэты, калі пасажыры, якія даведаліся пра лёс іншых самалётаў, атакавалі выкрадальнікаў. У выніку катастрофа здарылася ў бязлюдным месцы — урыўкі інфармацыі аб апошніх хвілінах той трагедыі паходзяць з тэлефонных гутарак пасажыраў і раскрыцця даных «чорных скрынак» самалёта. На аснове запісаў тэлефонных гутарак і сведчанняў сваякоў і суразмоўцаў падзеі былі рэканструяваныя ў паўдакументальным фільме «Палёт 93».
Напады
У аўторак 11 верасня 2001 года, у 8:14 ранку 5 тэрарыстаў, узброеныя нажамі, захапілі пасажырскі самалёт «Boeing 767» Амерыканскіх авіяліній, які ў 7:59 выляцеў рэйсам № 11 з Бостана (штат Масачусетс) на Лос-Анджэлес (штат Каліфорнія). У 8:46 іншыя 5 тэрарыстаў, таксама ўзброеныя нажамі, захапілі «Boeing 767» Аб’яднаных авіяліній, які ў 8:14 вылецеў рэйсам № 175 з Бостана на Лос-Анджэлес.
У 8:46:40 раніцы (15:46:40 у Беларусі) пасажырскі Боінг 747 пратараніў верхнюю частку паўночнай вежы Сусветнага гандлёвага цэнтру (СГЦ) і яна пачала моцна дыміць, гэта заўважылі многія людзі ў акрузе, але большасць падумала спачатку, што адбыўся проста нейкі няшчасны выпадак, аварыя з удзелам невялікага прыгараднага самалёта, які выпадкова ўрэзаўся ў вежу. У 8:54, праз 8 хвілін пасля разбіцця першага самалёта ў Нью-Ёрку, 5 іншых тэрарыстаў з нажамі захапілі пасажырскі самалёт «Boeing 757» Амерыканскіх авіяліній, які ў 8:20 выляцеў рэйсам № 77 з Вашынгтонскага аэрадрома імя Джона Далеса (Лаўдэнская акруга, штат Вірджынія) на Лос-Анджэлес. Прыкладна праз 17 хвілін ужо ў прамым эфіры сотняў тэлеканалаў у суседнюю паўднёвую вежу на хуткасці каля 870 кіламетраў у гадзіну ўрэзаўся другі самалёт. Тады адразу стала зразумела, што гэта не выпадковасць, а напад. У хмарачосах пачаўся пажар, некаторыя офісныя супрацоўнікі, якія апынуліся ў пастцы вышэй за кропкі ўдару, проста выскоквалі з пылаючага будынка і натуральна разбіваліся. На той момант знаходзілася каля 50 тысяч чалавек, якія там працавалі, дзесьці праз гадзіну хмарачосы паваліліся з-за моцных пашкоджанняў: спачатку ў 09:59 раніцы ўпала паўднёвая вежа, а праз 29 хвілін тое ж самае адбылося і з паўночнай вежай. Усё вакол пакрылася тонамі пылу, дыму і смецця, будынкі, якія знаходзіліся непадалёк, таксама моцна пацярпелі, у людзей пачалася паніка, усе, хто быў у эпіцэнтры, беглі спрабуючы дабрацца да бяспечнага месца. Увесь Манхэтэн быў перакрыты, масты, тунэлі, метро ўсё закрыта і людзі ішлі з Манхэтэна пешшу, некаторыя ішлі некалькі гадзін, не было сувязі, не працавалі тэлефоны. Вельмі хутка ў навінах загаварылі пра серыю тэрарыстычных нападаў, аказалася, што пацярпелі не толькі вежы-двайняты: тэрарысты-смяротнікі захапілі цэлыя 4 пасажырскія самалёты, якія курсіравалі па ўнутраных рэйсах і вылецелі з 3 аэрапортаў усходняга ўзбярэжжа з цалкам поўнымі бакамі гаручага, згоншчыкі селі на борт у якасці звычайных пасажыраў, але адразу пасля ўзлёту вывелі са строю экіпаж. З сабой у іх былі толькі нажы, ніякай агнястрэльнай зброі, гэтымі нажамі магчыма і была зарэзана частка экіпажу. Калі кантроль над палётам апынуўся ў іх руках, то тэрарысты накіравалі іх прама на мэты. Другі самалёт ляцеў з Бостана і атакаваў самі вежы-двайняты. Трэці ляцеў з Даласа і ўрэзаўся ў левае крыло будынка Пентагона ў Вашынгтоне, дзе было размешчана Міністэрства абароны ЗША, а 9:37 раніцы. Чацвёрты самалёт быў захоплены 4 тэрарыстамі з нажамі а 9:28, праз 25 хвілін пасля разбіцця 2-га самалёта ў Нью-Ёрку. Гэта быў «Boeing 757» Аб’яднаных авіяліній, які ў 8:42 вылецеў рэйсам № 93 з Ньюарка (штат Нью-Джэрсі) на Сан-Францыска (штат Каліфорнія) і збіраўся атакаваць Белы дом, але ў 10:03 зваліўся ў полі непадалёк ад Шанксвіла ў Пенсільваніі. Пасажырам і экіпажу гэтага лайнера інфармацыйнае ведамства паведаміла пра гэтыя атакі, і яны разумелі, што іх чакае і куды ляціць самалёт, таму праявілі мужнасць і аказалі супраціў тэрарыстам і толькі дзякуючы гэтаму чацвёрты самалёт не даляцеў да мэты і не ўрэзаўся ў Белы дом.
У 10:28 паўночны хмарачос СГЦ абрушыўся пасля пажару, які доўжыўся гадзіну і 42 хвіліны. Частка яго абломкаў упала на 7-ы корпус СГЦ. У 17:21 47-павярховы будынак 7-га корпуса СГЦ абваліўся ў выніку амаль 7-гадзіннага пажару.
Агра
Агра (Agra, आगरा, آ گرہ) — горад на поўначы Індыі, у штаце Утар-Прадэш. З 1528 па 1658 быў сталіцай імперыі Маголаў. Зараз з’яўляецца адным з найбуйнейшых турыстычных цэнтраў Індыі — дзякуючы збудаванням эпохі імперыі Маголаў і, у прыватнасці, Тадж-Махала, Форта Агры і Фатэхпур-Сікры. Агра знаходзіцца на беразе ракі Джамны. З насельніцтвам 1,7 млн чалавек (2010) Агра займае 19-е месца ў краіне па колькасці жыхароў.
Гісторыя
Агра ўпершыню ўпамінаецца ў старажытным эпасе «Махабхарата» пад назвай Агравана. Вядомае апісанне персідскім паэтам 11 стагоддзя Масудам Сад Сальманам асады Агры султанам Махмудам Газневі. Султан Сікандар Лодзі перанёс сваю сталіцу з Дэлі ў Агру ў 1506. У 1526 Агру захапіў Бабур; у яго кіраванне ў Агры з’явіліся першыя ўмацаванні. У другой палове 16 стагоддзя Агра стала сталіцай імперыі Вялікіх Маголаў; пачалася эпоха росквіту Агры; ў горадзе налічвалася больш за 500 тыс. жыхароў, была выбудаваная крэпасць на правым беразе Джамны. Аднак ў 1658 Аўрангзеб перанёс сталіцу ў Аўрангабад, і пачаўся перыяд заняпаду Агры.
Узвышэнне Агры пачалося у перыяд брытанскага панавання, але цяпер не як палітычнага і адміністрацыйнага, а як гандлёвага цэнтра рэгіёна. Пачала развівацца прамысловасць, горад быў звязаны чыгункай з Дэлі, Бенарэсам і Калькутай.
Сучасная Агра — буйны транспартны вузел, цэнтр лёгкай і харчовай прамысловасці, металаапрацоўкі. Развітыя кустарныя промыслы.
Універсітэт.
Кастэльфранка-дзі-Сота
Кастэльфранка-дзі-Сота (Castelfranco di Sotto) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Таскана, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Піза.
Насельніцтва складае 12622 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 261 чал./км². Займае плошчу 48 км². Паштовы індэкс — 56022. Тэлефонны код — 0571.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Severo Martire.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Кай Манэ Бёр’е Сігбан
Кай Манэ Бёр’е Сігбан, таксама Зігбан (Kai Manne Börje Siegbahn,, Лунд, Швецыя — , Ангельхальм, Швецыя) — шведскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы ў 1981 годзе «за ўклад у развіццё электроннай спектраскапіі высокага дазволу» (палова прэмія). Другую палову прэміі атрымалі Нікалас Бломберген і Артур Шаўлаў «за ўклад у развіццё лазернай спектраскапіі».
Біяграфія
Кай Сігбан нарадзіўся ў сям’і будучага Нобелеўскага лаўрэата (1924) Карла Манэ Сігбана. Скончыў гімназію ва Упсале. З 1936 па 1942 год вывучаў ва Упсальскім універсітэце фізіку, матэматыку і хімію. У 1944 годзе абараніў дысертацыю ў Стакгольмскім універсітэце. З 1942 па 1951 год працаваў у Нобелеўскім інстытуце фізікі. У 1951 годзе стаў прафесарам фізікі ў Каралеўскім тэхналагічным інстытуце ў Стакгольме. У 1954 годзе перайшоў на кафедру ва універсітэце Упсалы, якой раней, да 1937 годзе загадваў яго бацька.
Аўтар навуковых прац па спектраскапіі, атамнай і малекулярнай фізіцы, фізічнай хіміі.
Сканструяваў рэнтгенаэлектронны спектрометр і ажыццявіў монахраматызацыю рэнтгенаўскага выпрамянення ў рэнтгенаўскай фотаэлектроннай спектраскапіі.
З’яўляўся членам многіх навуковых супольнасцяў, сярод іншых Каралеўскай швецкай акадэміі навук. Быў прэзідэнтам Міжнароднага саюза чыстай і прыкладной фізікі (ІЮПАП). Ганаровы член Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук.
Аддзяленне хіміі і навук аб Зямлі НАН Беларусі
Аддзяленне хіміі і навук аб Зямлі НАН Беларусі — адно са структурных элементаў Акадэміі. Створана ў 1963 годзе. У 1963—1969 і 1985—1987 гадах — Аддзяленне хімічных навук, у 1970—1985 і 1988—1998 гадах — Аддзяленне хімічных і геалагічных навук, у 1999—2003 гадах — Аддзяленне хімічных навук і навук аб Зямлі. Пад сучаснай назвай — з 2003 года.
Выконвае і каардынуе комплекс даследаванняў па прыярытэтных навуковых напрамках у розных галінах хімічных навук і навук аб Зямлі.
Склад
У склад аддзялення ўваходзяць: дзяржаўнае навукова-вытворчае аб’яднанне, 6 дзяржаўных навуковых устаноў, 2 дзяржаўныя ўстановы, рэспубліканскае вытворчае ўнітарнае прадпрыемства і ўнітарнае прадпрыемства.
Замацаваныя арганізацыі:
Кем
Назву Кем маюць:
Вахрушаў (пасёлак гарадскога тыпу)
Насельніцтва — 1751 чал. (2018). Пасёлак размешчаны на паўднёвым усходзе вострава Сахалін, за 8 км ад узбярэжжа заліва Цярпення Ахоцкага мора, за 230 км на поўнач ад Южна-Сахалінска. Паблізу пасёлка размешчана станцыя Вахрушаў-Вугальны Сахалінскага рэгіёну Далёкаўсходняй чыгункі.
Лявон Гмырак
Лявон Гмырак (сапр. Мечыслаў Бабровіч;, фальв. Пархвенава, Вілейскі павет, цяпер , Віцебская вобласць — ) — беларускі крытык, публіцыст і празаік.
Біяграфічныя звесткі
Вучыўся ў 1-й Віленскай гімназіі, якую скончыў у 1908 годзе. Пасля адвучыўся ў прыватнай тэхнічна-прамысловай школе ў Варшаве (1912). Працаваў у Вільні, фальварках Віленскай губерні. У 1914 прызваны ў армію, загінуў на фронце Першай Сусветнай вайны.
Дыфракцыйная рашотка
Дыфракцыйная рашотка — аптычны прыбор, дзеянне якога заснавана на выкарыстанні з’явы дыфракцыі святла. Уяўляе сабой сукупнасць рэгулярна размешчаных штрыхоў (шчылін, выступаў), нанесеных на некаторую паверхню. Першае апісанне прыбора стварыў Джэймз Грэгары, які выкарыстоўваў птушыныя пер’і ў якасці рашоткі.
Характарыстыкі
Адной з характарыстык дыфракцыйнай рашоткі з’яўляецца вуглавая дысперсія. Няхай максімум якога-небудзь парадку назіраецца пад вуглом φ для даўжыні хвалі λ і пад вуглом φ + Δφ — для даўжыні хвалі λ + Δλ. Вуглавой дысперсіяй рашоткі называюцца адносіны D = Δφ / Δλ. Выраз для D можна атрымаць, калі прадыферэнцыраваць формулу дыфракцыйнай рашоткі:
Лявон Гмырак
Творчасць
Друкавацца пачаў з 1913 ў газеце «Наша ніва», з якой супрацоўнічаў і пазней: друкаваў там апавяданні («Васілёва вяселле»), фельетоны, публіцыстычныя і крытычныя артыкулы.
Аўтар апавядання «Васілёва вяселле» (1913), нарыса па гісторыі нацыянальна-культурнага руху «Беларускае нацыянальнае адраджэнне» (1914), артыкулаў па гісторыі беларускай культуры, актуальных праблемах сацыяльна-палітычнага жыцця, артыкула «Тарас Шаўчэнка» (1914) і інш.
Дыфракцыйная рашотка
Характарыстыкі
Такім чынам, вуглавая дысперсія павялічваецца з памяншэннем перыяду рашоткі d і ўзрастаннем парадку спектру k.
Другая характарыстыка дыфракцыйнай рашоткі — адрознівальная здольнасць. Яна абумоўлена вуглавой шырынёй галоўнага максімуму і вызначае магчымасць паасобнага назірання 2 блізкіх спектральных ліній. Пры павелічэнні парадку спектру m узрастае:
.
Таксама існуе яшчэ адна характарыстыка дыфракцыйнай рашоткі — дысперсійнай вобласць. Яна вызначае для кожнага парадку спектральны дыяпазон ад перакрыцця спектраў. Дадзены параметр адваротна-прапарцыйны парадку спектру m:
Выраб
Добрыя рашоткі патрабуюць вельмі высокай дакладнасці вырабу. Калі хоць адна шчыліна з мноства будзе нанесена з памылкай, то рашотка будзе бракаванай. Машына для вырабу рашотак трывала і глыбока ўбудоўваецца ў спецыяльны падмурак. Перад пачаткам непасрэднага вырабу рашотак, машына працуе 5-20 гадзін на халастым ходу для стабілізацыі ўсіх сваіх вузлоў. Наразанне рашоткі доўжыцца да 7 сутак, хоць час нанясення рыскі складае 2-3 секунды.
Прымяненне
Дыфракцыйную рашотку ўжываюць у спектральных прыборах, таксама ў якасці аптычных датчыкаў лінейных і кутніх перасоўванняў (вымяральныя дыфракцыйныя рашоткі).
Загараддзе
За́гараддзе (, Загородье) — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Талачынскага сельсавета.
Загор’е (Весялоўскі сельсавет)
Заго́р'е (, Загорье) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Весялоўскага сельсавета.
Да 8 лютага 2010 года вёска ўваходзіла ў склад Хаўхоліцкага сельсавета.
Дзмітроўск
Дзмітро́ўск (Дмитровск) — горад (з 1782 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Дзмітроўскага раёна Арлоўскай вобласці. Насельніцтва 6,3 тыс. чалавек (2005). Заснаваны ў 1711 годзе.
Горад размешчаны на правым беразе ракі Абшчарыцы ля яе ўпадзення ў раку Нярусу (прыток Дзясны) на аўтамабільнай дарозе Кромы — Камарычы за 89 км на паўднёвы захад ад Арла.
Нова Руда (гміна)
Но́ва Ру́да (Nowa Ruda) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Клодзкага павета Ніжнесілезскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Нове Рудзе. Плошча гміны складае 139,66 км². Станам на 2014 год у гміне Нова Руда пражывалі 11987 чалавек, шчыльнасць — 85,82 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 17 салецтваў.
Сахалін (значэнні)
Назву Сахалін маюць:
Ліндсі Хойл
Сэр Ліндсі Харві Хойл (Sir Lindsay Harvey Hoyle, нар. ) — брытанскі палітык, спікер палаты абшчын. Заняў пасаду 4 лістапада 2019 года пасля адстаўкі Джона Беркоу. Да абрання на пасаду спікера быў сябрам Лейбарысцкай партыі і сябрам палаты абшчын ад акругі Чорлі.
Мілаш Форман
Мілаш Форман (Miloš Forman; сапраўднае імя: Ян Томаш Форман, Jan Tomáš Forman; 18 лютага 1932, Часлаў, Чэхаславакія — 13 красавіка 2018, Уорэн, Канектыкут, ЗША ) — чэшскі і амерыканскі, , , і.
Біяграфія
Нарадзіўся ў мястэчку Часлаў. Калі пачалася Другая Сусветная вайна, яго бацьку арыштавалі за распаўсюд забароненай літаратуры, ён загінуў у канцэнтрацыйным лагеры Бухенвальд. Маці загінула ў Асвенціме.
Форман вучыўся ў інтэрнаце ў Падэбрадскім замку разам з будучым першым прэзідэнтам Чэхіі Вацлавам Гавелам. У 1963 годзе зняў кароткаметражку «Калі б не было музыкі». Яго наступны фільм «Конкурс» распавядаў пра рок-н-рол, джаз і класічныя творы чэшскіх кампазітараў. Праз год Форман зняў карціну «Чорны Пётр», завяршыўшы яе напярэдадні «Пражскай вясны» — галоўны прыз на кінафестывалі ў Лакарна (Швейцарыя). Наступныя працы Формана, «Любоўныя прыгоды бландынкі» (1965) і «Баль пажарнікаў», былі намінаваны на прэміі «Оскар», «Залаты леў» і «Залаты глобус».
У 1968 годзе рэжысёр адправіўся ў Францыю. У гэты момант у Прагу былі ўведзеныя савецкія танкі і Мілаш прыняў рашэнне эміграваць. Ён з’ехаў у ЗША, але на працягу трох гадоў прынцыпова не зняў ніводнага фільма. У 1971 зняў «Адрыў».
У 1975 годзе зняў фільм «Палёт над гняздом зязюлі» (1975) — 5 статуэтак «Оскар», 6 «Залатых глобусаў» і іншыя прэміі.
Рок-мюзікл «Валасы» выйшаў у 1979 годзе, драма «Рэгтайм» (1981). Фільм-біяграфія «Амадэй» распавядаў пра жыццё вялікага кампазітара і яго суперніцтва з Сальеры. У 1996 годзе выйшаў «Народ супраць Лары Флінта», які заваяваў на Берлінскім кінафестывалі «Залатога мядзведзя». Для многіх сваіх фільмаў («Прывіды Гоі», «Баль пажарнікаў») Форман сам пісаў сцэнарыі.
Ѡ
Ѡ, ѡ (амега) - літара стара-і царкоўнаславянскай кірыліцы, іншыя назвы: от, о. Адпавядае грэчаскай літары амега (Ω, ω), хоць прайгравае толькі малой яе напісанне (загалоўныя сустракаецца вельмі рэдка, толькі ў загалоўках у дэкаратыўных мэтах). ў старажытнай (круглай) глагаліцы мае выгляд. Лікавае значэнне ў кірыліцы — 800, у глаголіцы - 700.
Стараславянская мова
У стараславянскай мове амега па гучанні не адрозніваецца ад звычайнай літары О; ўжыванне той ці іншай з гэтых літар вызначалася эстэтычнымі меркаваннямі і свабодным месцам у радку (натуральна, за выключэннем лікавага выкарыстання літар). Даволі рана выпрацавалася традыцыя пісаць праз Амегу спалучэнне О у пачатку слова, ставячы пры гэтым літары адзін на аднаго; так паўстаў знак, які даволі часта лічаць літарай (з такім разуменнем беспаспяхова змагаюцца ўжо амаль чатыры стагоддзі).
Падзеі ў Польшчы ў верасні 1939 года
''Гэта аглядны артыкул пра гістарычную дыскусію наконт падзей у Польшчы ў верасні 1939 года. Пра дзеянні вермахта на тэрыторыі Польшчы ў той час гл. артыкул Польская кампанія вермахта (1939), пра дзеянні Чырвонай арміі — гл. артыкул Польскі паход РСЧА.''
Падзеі ў Польшчы ў верасні 1939 года — шэраг гістарычных падзей, што адбыліся ў верасні 1939 года на тэрыторыі Польскай рэспублікі і аб'ядноўваюцца значнай часткай гісторыкаў адзінай прычынна-следчай сувяззю.
Да дадзеных падзей адносяцца агрэсія нацысцкай Германіі супраць Польшчы і вольнага горада Данцыга 1 верасня 1939 года, якая паслужыла пачаткам Другой сусветнай вайны, паралельная агрэсія германскага сатэліта Славацкай рэспублікі, разгром імі польскіх войскаў, а таксама ўвядзенне войскаў Савецкага Саюза на тэрыторыю Польскай рэспублікі 17 верасня 1939 года і наступныя падзел і анексія тэрыторыі Польшчы паміж Германіяй, Славакіяй, СССР і Літвой.
Паводле меркавання шэрагу польскіх, заходніх і расійскіх гісторыкаў, гэтыя падзеі неабходна разглядаць у адзіным кантэксце як складовыя часткі аднаго працэсу, а дзеянні Чырвонай Арміі неабходна інтэрпрэтаваць як агрэсію супраць Польскай дзяржавы. Гэтыя падзеі аб'ядноўваюцца пад назвамі Вераснёвая кампанія 1939 года, Абарона Польшчы 1939 года, IV падзел Польшчы.
Паводле меркавання шэрагу іншых (перш за ўсё савецкіх і расійскіх) гісторыкаў, Польскі паход РСЧА не мае прычынна-следчых сувязяў з германскай агрэсіяй, або гэтыя сувязі не носяць прамога характару, а дзеянні Чырвонай арміі не з'яўляюцца агрэсіяй супраць Польшчы і іх неабходна разглядаць асобна ад дзеянняў германскага Вермахта.
У кантэксце дадзеных падзей, як правіла, разглядаюцца таксама маскоўскія савецка-брытана-французскія перамовы ў жніўні 1939 года, савецка-германскі пакт аб ненападзе (разам з сакрэтным пратаколам да яго), заключаны 23 жніўня 1939 года і савецка-германскі дагавор аб граніцы, падпісаны 28 верасня 1939 года.
Агульнапрынятым пунктам гледжання з'яўляецца разгляд дадзеных падзей у сувязі з баявымі дзеяннямі на заходнееўрапейскім тэатры Другой сусветнай вайны, якія атрымалі назву Дзіўнай вайны.
Пётр Дарагастайскі
Пётр Дарагастайскі (? — ) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага. Ваявода мсціслаўскі (1600—1605) і смаленскі (з 1605).
Біяграфія
Паходзіў з роду Дарагастайскіх герба «Ляліва», сын полацкага ваяводы Мікалая і Ганны Войны, брат вялікага літоўскага маршалка Крыштафа Дарагастайскага.
25 кастрычніка 1597 названы кашталянам менскім, ў пачатку 1600 года стаў мсціслаўскім ваяводам, з 15 лютага 1605 — смаленскі ваявода.
Паводле веравызнання быў кальвіністам, у 1599 годзе названы правізарам евангельскім.
Меў сына Войцеха, які памёр бяздзетным у 1613.
Гейрангер-фіёрд
У Гейрангер-фіёрдзе размешчаны пасёлак Гейрангер. У ім размяшчаецца Музей фіёрдаў, які распавядае аб прыродазнаўчых гісторыі гэтага раёна Нарвегіі.
Аднымі са славутасцяў фіёрда з'яўляюцца вадаспады, найбольш вядомыя з якіх — Сем сясцёр, Фата нявесты і Жаніх. Па берагах размяшчаюцца стромкія скалы вышынёй да 1400 метраў і ледавікі. Уздоўж Гейрангер-фіёрда сустракаюцца таксама закінутыя фермы, некаторыя з якіх размешчаны на невялікіх пляцоўках горных уступаў, таму дабрацца да іх магчыма толькі па спецыяльных прыставаннях або лесвіцах з вяроўкі.
Ньюфаўндленд (парода сабак)
Ньюфаўндленд, вадалаз — парода службовых сабак. Апісаны ў канцы 15 стагоддзя на аднайменным востраве і ўзбярэжжы паўвострава Лабрадор (Канада). Сфарміраваны ў Заходняй Еўропе (завезены ў 18 стагоддзі); на Беларусі гадуюць з 1949 года.
Першыя пісьмовыя згадкі пра ньюфаўндлендах датуюцца XVIII стагоддзем, але ў кіналагічным асяроддзі лічыцца, што продкі іх значна старажытнае. Яшчэ ў X стагоддзі вялікія, вынослівыя сабакі жылі побач з карэннымі народамі выспы Ньюфаўндленд, які размешчаны ля берагоў Паўночнай Амерыкі.
Апісанне
Вышыня ў карку 62—75 см, маса 50—68 кг (самцы буйнейшыя). Касцяк і мускулатура магутныя. Тулава шырокае. Галава вялікая, круглая, з кароткай мясай і віслымі вушамі. Хвост прамы або шаблепадобна выгнуты. Шэрсць доўгая (акрамя мысы і вушэй), прамая ці злёгку хвалістая, з вельмі густым падшэрсткам, не намакае ў вадзе. Масць чорная, цёмна-бурая ці карычневая, часам з белымі плямамі; у разнавіднасці ньюфаўндленда ландсір (крыху вышэйшая) — белая з чорнымі ці бурымі галавой, «сядлом» на спіне, крыжам і верхняй часткай хваста.
Добра плаваюць і ныраюць. Ураўнаважаныя, пільныя, адважныя; лёгка дрэсіруюцца. Ньюфаўндлену ўласцівы моцныя цяга да вады і выратавальны інстынкт. Выкарыстоўваюць для ратавання на вадзе, вартаўнічай службе, выцягвання рыбалоўных сетак.
Музыка беларускіх храмаў
«Музыка беларускіх храмаў» — беларускі музычны альбом, укладзены Кірылам Насаевым і выдадзены на кампакт-дыску.
Гісторыя
Паводле музыказнаўцы Тамары Ліхач:
Меір Ланскі
Меір Ланскі (Meyer Lansky; пры нараджэнні — Меір Сухаўлянскі;,  — , Маямі Біч, Фларыда) — амерыканскі гангстэр яўрэйскага паходжання, канкурэнт Аль Капонэ. Значная постаць амерыканска-яўрэйскага крымінальнага свету, які разам з Чарльзам «Лакі» Лучыяна зрабіў значны ўнёсак у развіццё «Нацыянальнага крымінальнага сындыкату», які аб’ядноўваў усіх прадстаўнікоў этнічных банд у Злучаных Штатах Амерыкі.
Памёр ва ўзросце 80 гадоў ад раку лёгкіх.
Амерыканскі перыяд сталення Меіра Ланскі не быў простым — ён прайшоў ва ўмовах пастаяннай канкурэнцыі з прадстаўнікамі іншых нацыянальных груповак нью-ёркскага раёна Лавера Іст сайд. За ўладу і ўплыў у раёне змагаліся ірландская, італьянская і яўрэйская моладзевыя групоўкі — і гэтая працяглая барацьба дала Ланскі магчымасць таксама выявіць і загартаваць свае байцоўскія якасці. У склад яўрэйскай моладзевай групоўкі Брукліна таксама ўваходзілі хлопцы з сем’яў яўрэйскіх перасяленцаў — Якаў (Яша) Гузік з беларусаў і Луіс лепцы з Украіны — у будучыні яны сталі вернымі паплечнікамі Ланскі.
Мануэль Сарацын
Мануэль Фердынанд Тэадор Сарацын (Manuel Ferdinand Theodor Sarrazin, нар., Дортмунд, Паўночны Рэйн-Вестфалія, ФРГ) – нямецкі палітык партыі Саюз 90/Зялёныя, дэпутат Бундэстагу ад зямлі Гамбург 16, 17, 18, 19 скліканняў.
Ранняе жыццё і адукацыя
Сарацын нарадзіўся ў Дортмундзе, а з 1995 года жыве ў Гамбургу. Пасля заканчэння мясцовай гімназіі імя Фрыдрыха-Эберта ў 2001 годзе і грамадзянскай службы ён пачаў вывучаць гісторыю, польскую мову і права ў Брэменскім універсітэце ў 2002 годзе. У 2005 годзе перавёўся ў Гамбургскі ўніверсітэт, дзе ў 2013 годзе скончыў вучобу ў галінах гісторыі, усходнееўрапейскіх даследаванняў і права.
Палітычная кар’ера
З 2004 па 2008 год Сарацын быў дэпутатам.
Сарацын змяніў у Бундэстагу 13 мая 2008 года. У ім ён з’яўляецца членам Камітэта па еўрапейскіх справах і Камітэта па замежных справах. З 2008 па 2013 год ён таксама працаваў у падкамітэце па еўрапейскіх пытаннях Камітэта па бюджэце. У сваёй парламенцкай групе адказвае за ўсходнееўрапейскі палітычны вектар. У дадатак да даручэнняў камітэтаў Сарацын з 2018 года займае пасаду намесніка старшыні Нямецка-польскай парламенцкай групы сяброўства.
24 чэрвеня 2015 года ўзяў шэфства над Мікалаем Дзядком, беларускім актывістам і палітвязнем. 9 ліпеня 2020 года стаў патронам Ігара Лосіка, беларускага блогера і палітычнага зняволенага.
Фёдар Фёдаравіч Архіпенка
{{Ваенны дзеяч {{{!}} style="background: transparent" {{!}} {{Медаль Залатая Зорка}} {{!}}- {{!}} {{Ордэн Леніна}} {{!}}{{!}} {{Ордэн Чырвонага Сцяга}}{{!}}{{!}} {{Ордэн Чырвонага Сцяга}}{{!}}{{!}} {{Ордэн Чырвонага Сцяга}} {{!}}- {{!}} {{Ордэн Чырвонага Сцяга}}{{!}}{{!}} {{Ордэн Айчыннай вайны 1 ступені}}{{!}}{{!}} {{Ордэн Айчыннай вайны 2 ступені}}{{!}}{{!}} {{Ордэн Чырвонай Зоркі}} {{!}}} }}
Фёдар Фёдаравіч Архіпенка (, в. Аўсімавічы, Бабруйскі раён, Магілёўская вобласць) — палкоўнік Савецкай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1945).
Біяграфія
Фёдар Архіпенка нарадзіўся 30 кастрычніка 1921 года ў вёсцы Аўсімавічы Бабруйскага раёна Магілёўскай вобласці ў сялянскай сям'і. У 1938 годзе ён скончыў сярэднюю школу і аэраклуб. У тым жа годзе быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. У 1940 годзе ён скончыў ваенную авіяцыйную школу ў Адэсе.
З чэрвеня 1941 года — на Паўднёва-Заходнем, Заходнем, Бранскім, Сталінградскім, Варонежскім, 2-м і 1-м Украінскім франтах Вялікай Айчыннай вайны. Да чэрвеня 1942 года ваяваў у складзе 17-га знішчальнага авіяцыйнага палка, з ліпеня 1942 года па кастрычнік 1943 года — у складзе 508-га знішчальнага авіяцыйнага палка. З кастрычніка 1943 да канца вайны ваяваў у складзе 129-га гвардзейскага знішчальнага авіяцыйнага палка.
Удзельнічаў у баях за Украіну, Сталінградскай і Курскай бітвах, бітве за Днепр, вызваленні Малдовы, Румыніі, Польшчы, Чэхаславакіі, бітвах у Германіі. У 1944 годзе ўступіў у ВКП(б). За гады вайны Архіпенка здзейсніў агулам 467 баявых вылетаў (205 — на самалётах «И-153», «ЛаГГ-3» і «Як-1», 69 — на самалётах «Як-7б», 163 — на «Bell P-39 Airacobra». Удзельнічаў у больш чым 30 штурмавых нападах і 102 паветраных баях, у якіх асабіста збіў 30 і ў групе — 14 самалётаў суперніка , пры гэтым самалёт Архіпенка збіты ні разу не быў.
Да канца вайны ў 1945 годзе гвардыі маёр Архіпенка быў памочнікам камандзіра 129-га гвардзейскага знішчальнага авіяцыйнага палка 22-й гвардзейскай знішчальнай авіяцыйнай дывізіі 2-й паветранай арміі 1-га Украінскага фронту.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 27 чэрвеня 1945 гвардыі маёр Фёдар Архіпенка быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка» пад нумарам 4820.
Пасля заканчэння вайны Архіпенка скончыў курсы, пасля якіх у 1946 годзе стаў слухачом Монінскай Ваенна-паветранай акадэміі. Разам з ім вучылася больш за 100 Герояў Савецкага Саюза. З пачатку 1950-х гадоў, асвоіўшы рэактыўныя самалёты, лётаў на «МіГ-15», «МіГ-17», «МіГ-21». Падчас аднаго з трэніровачных палётаў атрымаў цяжкую траўму пасля таго, як з самалёта быў сарваны ліхтар, але здолеў пасадзіць пашкоджаную машыну.
У 1959 годзе ў званні палкоўніка Архіпенка быў звольнены ў запас. У 1968 годзе Архіпенка скончыў Маскоўскі інжынерна-эканамічны інстытут. Працаваў намеснікам кіраўніка трэстам «Масаблоргтэхстрой». У цяперашні час на пенсіі, жыве ў Маскве.
Таксама ўзнагароджаны чатырма ордэнамі Чырвонага Сцяга, ордэнамі Айчыннай вайны 1-й і 2-й ступеняў, ордэнам Чырвонай Зоркі, шэрагам медалёў.
23 студзеня 2008 года, прыблізна ў 13 гадзін, дзве махляркі, прадставіўшыся сацработніцамі, якія абменваюць медыцынскія полісы для набыцця па льготных цэнах лекавых сродкаў для ветэранаў, прыйшлі да ветэрана. Пакуль адна з іх адцягвала ўвагу Архіпенка і яго жонкі, другая выкрала з кватэры буйную суму грошай, залаты гадзіннік з дарчым надпісам ад ЦК КПСС і Урада СССР, медаль «Залатая Зорка» і ювелірныя вырабы.
У красавіку таго ж года ў ходзе аператыўна-следчых мерапрыемстваў супрацоўнікам праваахоўных органаў атрымалася знайсці медаль «Залатая Зорка» і вярнуць ветэрану, аднак затрымаць злачынцаў у іх не атрымалася.
Ліўны
Ліўны (Ливны) — горад (з 1586 года) у Расіі, у складзе Арлоўскай вобласці. Насельніцтва 47,2 тыс. чалавек (2018), другі па кольскаці насельніцтва горад у вобласці. Заснаваны ў 1177 годзе. Горад размешчаны на паўднёвым усходзе Арлоўскай вобласці, на рацэ Сасна (прыток Дона), за 140 км ад Арла.
Аддзяленне біялагічных навук НАН Беларусі
Аддзяленне біялагічных навук НАН Беларусі — адзін са структурных элементаў Акадэміі. Створана ў 1956 годзе шляхам падзелу Аддзялення біялагічных, сельскагаспадарчых і медыцынскіх навук АН БССР. Аддзяленне ажыццяўляе шматпланавую навукова-арганізацыйную дзейнасць, накіраваную на каардынацыю і вырашэнне актуальных фундаментальных і прыкладных задач у галіне біялагічных навук.
Урад Беларускай Народнай Рэспублікі
Урад БНР — вышэйшы выканаўча-распарадчы орган Беларускай Народнай Рэспублікі (БНР).
Першым Урадам БНР стаў Народны сакратарыят на чале з Я. Варонкам. Народны сакратарыят быў утвораны 20 лютага 1918 і прыступіў да выканання абавязкаў 21 лютага. У яго складзе было 12 чалавек, у тым ліку: Я. Варонка, П. Бадунова, Г. Белкінд, Я. Бялевіч, К. Езавітаў, Л. Заяц, П. Злобін, А. Карач, П. Крачэўскі, І. Макрэеў, І. Серада, А. Смоліч. 23 лютага ва Урад БНР былі ўведзеныя В. Рэдзька (народны сакратар шляхоў) і Т. Грыб (народны сакратар земляробства). Такім чынам, кабінет налічваў 14 асоб. Аднак у інфармацыйным лістку ад 9 мая 1918, што распаўсюджваўся Урадам БНР, сцвярджаецца, што народных сакратароў было 15 (пятнаццатым быў М. Гутман). Аснову першага Ураду БНР складалі сацыялісты.
Пачынаючы з 25 сакавіка, Урад БНР перажываў перманентны крызіс. Першым Раду і Народны сакратарыят пакінуў земец Павел Злобін. Паводле стану на 19 красавіка 1918 з Народнага сакратарыяту выйшлі яшчэ тры народныя сакратары: фінансаў — Г. Белкінд, унутраных спраў — І. Макрэеў, шляхоў — В. Рэдзька.
12 красавіка ў склад Рады БНР была кааптавана першая група прадстаўнікоў цэнтрысцкіх і правых колаў беларускага грамадства. Гэта было звязана з намерам дзеячаў БНР утварыць у блізкай перспектыве кааліцыйны (правацэнтрысцкі) урад, да якога, паводле іх логікі, кайзераўская Германія, якая ў той час акупавала Беларусь мела б большы давер і што, мажліва, прывяло б да прызнання незалежнасці БНР.
Новыя страты Рада і Народны сакратарыят зазналі пасля таго, як пад ціскам правацэнтрыстаў была накіравана тэлеграма кайзеру Вільгельму II. З Сакратарыяту выйшлі сіяніст-сацыяліст Л. Гутман, Я. Бялевіч (народны сакратар юстыцыі). На паседжанні Рады 1 мая аб выхадзе з Ураду заявілі Палута Бадунова (народны сакратар апекі) і Тамаш Грыб (народны сакратар земляробства).
Першы кабінет БНР існаваў да 14 мая 1918, калі Рада БНР даручыла Р. Скірмунту ўтварэнне другога Ураду. У той самы дзень быў створаны кааліцыйны Прэзідыум Рады БНР на чале з новым старшынёй Рады — Я. Лёсікам.
З 14 мая да 9 ліпеня 1918 першы Народны сакратарыят існаваў як пераходны Урад БНР да ўтварэння новага кабінету. Пасля адставак дзевяці народных сакратароў першы склад Народнага Сакратарыяту сталі называць «Радаю пяцёх». У яе ў маі 1918 уваходзілі: Старшыня Народнага сакратарыяту, народны сакратар міжнародных і ўнутраных спраў Я. Варонка, народны сакратар асветы і нацыянальных спраў А. Смоліч, народны сакратар юстыцыі і кіраўнік спраў Народнага сакратарыяту Л. Заяц, народны сакратар фінансаў і харчавання П. Крачэўскі, народны сакратар народнай гаспадаркі і земляробства І. Серада. Да 9 ліпеня канфігурацыя «Рады пяцёх» змянілася: з яе выйшаў А. Смоліч, а пасаду народнага сакратара асветы заняў К. Езавітаў.
9 ліпеня 1918 быў зацверджаны асабовы склад другога Ураду БНР пад кіраўніцтвам Р. Скірмунта. У склад новага кабінету ўвайшлі: Р. Скірмунт — Старшыня Сакратарыяту і сакратар міжнародных спраў, К. Кандратовіч — сакратар унутраніх спраў, С. Хржантоўскі — сакратар фінансаў, Р. Астроўскі — сакратар асветы і П. Аляксюк — загадчык справамі. Легітымнасць новага Народнага сакратарыяту не прызнаваў, аднак, Я. Варонка і шэраг яго паплечнікаў. 20 ліпеня 1918 Р. Скірмунт пайшоў у адстаўку з пасады старшыні ўрада.
IC 1944
IC 1944 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) у сузор’і Гадзіннік.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Урад Беларускай Народнай Рэспублікі
У лістападзе 1918 быў утвораны чацвёрты Урад БНР — Рада народных міністраў — на чале з А. Луцкевічам. Рада народных міністраў БНР створана Радай Беларускай Народнай Рэспублікі ў адпаведнасці з Часовай Канстытуцыяй БНР (прынята 11 кастрычніка 1918) замест Народнага сакратарыята Беларусі. Называлася таксама Радай Міністраў БНР. У склад 1-й Рады народных міністраў уваходзілі прадстаўнікі Беларускай партыі сацыялістаў-федэралістаў (БПС-Ф) і Беларускай сацыял-дэмакратычнай партыі (БСДП): А. Луцкевіч (старшыня і міністр замежных спраў), Я. Варонка (міністр унутр. спраў), В. Захарка (нам. старшыні да верасня 1919, міністр фінансаў), Л. Заяц (дзяржаўны кантралёр), А. Ладноў (міністр ваенных спраў), А. Смоліч (міністр асветы), А. Цвікевіч (міністр юстыцыі). Пасля таго як Я. Варонка ўзначаліў Міністэрства беларускіх спраў Літоўскай Рэспублікі, на яго месца быў прызначаны К. Цярэшчанка. 13.12.1919 Рада БНР раскалолася на Найвышэйшую Раду БНР і Народную Раду БНР. Найвышэйшая Рада зацвердзіла паўнамоцтвы А. Луцкевіча. У склад кабінета ўваходзілі сацыял-дэмакраты А. Смоліч і К. Цярэшчанка. У сувязі з перашкодамі, якія чынілі дзейнасці ўрада польскія акупацыйныя ўлады, 28 лютага 1920 Луцкевіч пакінуў пасаду старшыні Рады народных міністраў і выехаў у Вільню. Больш свой урад Найвышэйшая Рада не фарміравала.
Восьмы Урад БНР быў створаны ўжо пасля Другой сусветнай вайны.
Кастэліна-Марытыма
Кастэліна-Марытыма (Castellina Marittima) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Таскана, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Піза.
Насельніцтва складае 1973 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 43 чал./км². Займае плошчу 46 км². Паштовы індэкс — 56040. Тэлефонны код — 050.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Giovanni Decollato.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Ганна Кардзялюк
Ганна Кардзялюк (, Маларыта —, Гродна, Беларусь) — беларуская футбалістка. Скончыла Гродзенскі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт. Пасля шлюбу ўзяла прозвішча Пруднікава.
Клубная кар’ера
З 2011 па 2012 год выступала за брэсцкую «Вікторыя-86». Пазней паступіла ў Гродзенскі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт і пераехала ў Гродна. Там пачала гуляць за міні-футбольныя каманды «Рэгіён-ГрДУ» і «Ніва». Брала ўдзел у першых трох чэмпіянатах Беларусі.
У 2013—2015 гадах працавала ў Маларыцкай раённай паліклініцы. Потым з 2015 па 2018 год у ДУЗ «ДАКБ МР» у Гродна. З 2018 года пачала працаваць лекарам-траўматолагам-артапедам у Лідскай ЦРБ, Ліда, а з 2019 года — у ДУ «АДСМ» Ліды.
У жніўні 2018 года ўвайшла ў медычнай штаб жаночай зборнай Беларусі першага склікання. Была ўрачом жаночай зборнай Беларусі па міні-футболе.
28 снежня 2021 года ў яе нарадзілася дачка.
18 лютага 2022 года памерла ад наступстваў перанесенай раней каранавіруснай інфекцыі.
Куікуілька
Куікуілька (Cuicuilco, літар. «месца малітвы» або «месца вясёлкі») — старажытны горад у вобласці цэнтральнага нагор'я Мексікі на паўднёвым узбярэжжы возера Тэскока, паўднёвы ўсход даліны Мехіка. Горад быў населены ў сярэдні і позні фармацыйны перыяд месаамеыиканскай храналогіі (каля 700 да н. э. - па 150 н. э.). Такім чынам, Куікуілька быў, верагодна, найстаражытным горадам у даліне Мехіка, існаваў прыкладна адначасова з альмекскай цывілізацыяй, а яго жыхары - былі папярэднікамі культуры Тэатыўакана.
Лельчыцкае благачынне
Лельчыцкае благачынне, Лельчыцкая благачынная акруга — акруга ў Тураўскай і Мазырскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае прыходы Лельчыцкага раёна Гомельскай вобласці.
Благачынныя настаяцелі
Протаіерэй Алег Несцярэня.
Землетрасенне ў Албаніі (2019)
Землетрасенне ў Албаніі — землетрасенне, якое адбылося 26 лістапада 2019 года ў паўночна-заходняй Албаніі, на захад-паўднёвы захад ад Мамураша. Яно мела эпіцэнтр ў 12 км. Магнітуда складала 6.4. Штуршкі адчуваліся ў сталіцы Албаніі, Тыране, а таксама ў такіх аддаленых месцах, як Бялград (Сербія) і Таранта (Італія). Мінімум 51 чалавек загінуў, 3.000 чалавек пацярпела, дзясяткі зніклі без вестак. Гэта найбуйнейшае землетрасенне ў краіне за 40 гадоў. У Албаніі і часткова прызнанай Рэспубліцы Косава была абвешчаная нацыянальная жалоба. Дзве ахвяры былі з Косава, у якім большасць — албанцы. Надзвычайнае становішча было ўведзена ў Дурэсе і ў Тыране.
Тэктанічная абстаноўка
Албанія ляжыць на мяжы двух літасферных пліт — Еўразійскай пліты і Адрыятычнай мікрапліты, часткі комплекснай зоны сутыкаюцца з Афрыканскай плітой. Заходняя частка Албаніі вельмі сейсмічна актыўная, за апошнія 100 гадоў у ёй адбылося некалькі землетрасенняў з магнітудай вышэй 6.0. У 1979 годзе буйное землетрасенне адбылося ў Чарнагорыі за 70 км на поўнач, ахвярамі сталі 135 чалавек у Албаніі і Чарнагорыі.
Шкода
У буйным партовым горадзе Дурэсе і мястэчку Тумане, якія ляжаць блізка да эпіцэнтра землетрасення, былі маштабныя разбурэнні. Шмат людзей засела ў абломках будынкаў, пасля разбурэння мноства будынкаў і інфраструктуры.
Міністр абароны Албаніі Олта Джачка заплакала, пералічваючы імёны 32 ахвяраў землетрасення, відэа яе выступу апублікавана на асабістай старонцы кіраўніка ведамства ў «Фэйсбуку». Яна заявіла: «Гэта мая самая цяжкая гаворка. Мы можам адбудаваць разбураныя будынкі, але не можам вярнуць жыццё ўсіх гэтых грамадзян, якія загінулі падчас землетрасення 26 лістапада»
Міжнародная дапамога
Некалькі краін прапанавалі сваю дапамогу Албаніі. Харвацкая пошукавая каманда для пошуку і выратавання людзей з завалінаў, якая складаецца з 15 членаў Дырэктарата па грамадзянскай абароне Міністэрства ўнутраных спраў Харватыі і сабак, была перакінутая ў Албанію, як і 2 ваенных верталёта Міністэрства абароны Харватыі. Грэцыя была адной з першых краін, якая адправіла каманды спецыялістаў па землетрасеннях — 27 спецыялістаў, разам з іх міністрам, прыбылі ў Албанію ў першы дзень. За імі рушылі ўслед яшчэ 15 спецыялістаў, трэніраваныя сабакі, грузавікі з інструментамі для разбору завалаў і выратавання людзей, а таксама ежу і самалёт C-130. Яны выратавалі некаторых людзей. Італія хутка адправіла каманду USAR (Urban Search and Rescue, бел. Гарадская пошукава-выратавальная каманда) Нацыянальнага пажарнага корпуса, складзеную з больш чым 20 палявых спецыялістаў для даследаванняў і медыцынскай дапамогі, а таксама інжынераў. Пазней, яшчэ 200 валанцёраў з Грамадзянскай абароны Італіі прыбылі на месца дзеяння. Косава даслала ў Албанію 110 супрацоўнікаў паліцыі і 40 супрацоўнікаў падраздзяленняў па гарадскіх пошукава-выратавальным аперацыях Сіл бяспекі Косава. Два румынскіх самалёта Alenia C-27 Spartan, адзін верталёт, грузавікі і каля 52 пажарнікаў і медыкаў, а таксама сабак. Румынская праваслаўная царква пачала збор сродкаў 26 лістапада. Сербія даслала Албаніі брыгаду пажарных, а таксама першую дапамогу. Турцыя даслала ахвярам землетрасення 3000 коўдраў і 3000 пакетаў з ежай, а таксама самалёт Airbus A400M з 27 супрацоўнікамі пошукава-выратавальнай службы і тры машыны. Паўночная Македонія даслала фінансавую дапамогу, а таксама дрон з цеплавізар для пошуку выжылых пад завалінамі. Балгарскі ўрад даслаў Албаніі фінансавую дапамогу ў 100 000 еўра. Таксама, 1000 намётаў, коўдраў і падушак коштам у 50 000 еўра былі адпраўленыя ў якасці гуманітарнай дапамогі. Былі дасланыя і іншыя матэрыялы. Дырэктарат па грамадзянскай абароне, марсельскі марскі пажарны батальён і пажарныя Паўднёвай Францыі, прадстаўленыя 100 выратавальнікамі, прыбылі ў Албанію. Таксама, у іх былі два самалёты Дырэктарата па грамадзянскай абароне: Beechcraft Super King Air 200 для лёгкіх перавозак, і Bombardier Dash 8 для буйных грузавых перавозак. Ізраіль даслаў Албаніі пошукава-выратавальныя каманды. Чарнагорыя даслала ў Албанію 18 выратавальнікаў. Таксама абшчыны Падгорыца і Бар даслалі гуманітарную дапамогу ў выглядзе 20 000 еўра. Швейцарыя даслала Албаніі 15 ратавальнікаў і гуманітарную дапамогу.
Міжземнаморскі ўніверсітэт (Чарнагорыя)
Міжземнаморскі ўніверсітэт (Univerzitet Mediteran) — чарнагорская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Падгорыца.
Агульная характарыстыка
Міжземнаморскі універсітэт з’яўляецца першым прыватным універсітэтам у Чарнагорыі. Ён быў заснаваны 30 мая 2006 года. Сядзіба ўніверсітэта знаходзіцца ў Падгорыцы. З моманту свайго заснавання Міжземнаморскі ўніверсітэт функцыянуе як адзіная юрыдычная асоба ў адпаведнасці з Балонскай дэкларацыяй. Якасць навучальных праграм на ўсіх факультэтах універсітэта ў 2008 годзе праверана экспертнай камісіяй Савета па вышэйшай адукацыі Чарнагорыі. Універсітэт быў паўторна акрэдытаваны на наступныя пяць гадоў, што з’яўляецца паказчыкам высокай якасці працы.
Нова Сажына (гміна)
Но́ва Сажы́на (Nowa Sarzyna) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Ляжайскага павета Падкарпацкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Нове Сажыне. Плошча гміны складае 144,55 км². Станам на 2004 год у гміне Нова Сажына пражывалі 22 100 чалавек, шчыльнасць — 149,1 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 11 салецтваў.
Афінская дэмакратыя
Афінская дэмакратыя — этап у гісторыі Старажытных Афін, які ахоплівае перыяд з 500 па 321 да н.э., калі ў горадзе-дзяржаве Афіны існавала дэмакратычная форма праўлення.
У час Афінскай дэмакратыі любы грамадзянін меў права (лічылася нават, што ўсе грамадзяне, якія клапоцяцца пра інтарэсы грамадства, абавязаны) прымаць удзел у працы суверэнных сходаў. Распрацоўка парадку дня сходу і паўсядзённае кіраўніцтва горадам ажыццяўляліся саветам. Судовыя і аўдытарскія функцыі — вялікім журы. Сяброўства як у савеце, так і ў журы давалася паводле лёсавання. Любы грамадзянін меў роўныя шанцы быць сёння кіраўніком Афін, а заўтра — вярхоўным суддзёй.
Аперацыя «Тайфун» (1989)
Аперацыя «Тайфун» — перадапошняя планавая вайсковая аперацыя савецкіх войск у Афганскай вайне (1979—1989). Была праведзена з 23 па 26 студзеня 1989 года ў правінцыях Парван, Баглан, Кундуз з мэтай «нанясення магчыма большай шкоды сілам апазіцыі у цэнтральных і паўночных правінцыях краіны».
Міжземнаморскі ўніверсітэт
Міжземнаморскі ўніверсітэт — вышэйшая навучальная ўстанова ўніверсітэцкага тыпу
Аперацыя «Тайфун» (1989)
Перадумова
Па ўспамінах Героя Савецкага Саюза генерала Валерыя Вастраціна ,
Праведзенне
Агульнавайсковая аперацыя частак і падраздзяленняў 108-й і 201-й мотастралковых дывізій і іншых частак АКСВА на шырокім фронце правінцый: Парван, Баглан, Кундуз з мэтай стабілізацыі ваенна-палітычнага становішча ў паўночна-ўсходняй зоне Рэспублікі Афганістан перад пачаткам вываду савецкіх войскаў з ДРА.
Камандаванне аперацыяй ажыццяўляў генерал-лейтэнант Б. У. Громаў.
У мэтах мінімізацыі страт савецкай арміі баявыя дзеянні вяліся пераважна бескантактавым спосабам: былі праведзены масіраваныя авіяцыйныя бамбардзіроўкі і артылерыйскія абстрэлы пазіцый баевікоў Ахмад-Шаха Масуда; выкарыстоўваліся ў тым ліку тактычныя ракеты.
Вынікі
За час аперацыі загінула ўсяго некалькі савецкіх салдат; страты сіл апазіцыі вызначыць немагчыма. Было разбурана некалькі дзясяткаў кішлакоў, загінула больш за 1000 мірных жыхароў.
Згодна з галоўным ваенным саветнікам у Рэспубліцы Афганістан генерал-палкоўнікам Міхаілам Сацковым, падчас баявых дзеянняў афганскія жанчыны выходзілі на дарогу на перавале Саланг і кідалі пад колы і вусені савецкай бронетэхнікі сваіх мёртвых дзяцей.
Пасля аперацыі Ахмад-Шах Масуд даслаў ліст на імя савецкага пасла ў Афганістане Юлія Варанцова, у якім заявіў :
Ларын
Ларэн Зінеб Нора Тальхаўі (Lorine Zineb Nora Talhaoui, араб. لورين زينب نورا طلحاوي ), вядомая таксама як Ларын (Loreen) (нар. 16 кастрычніка 1983 г., Стакгольм) — шведская спявачка мараканска-берберскага паходжання, пераможца конкурсу песні Еўрабачанне 2012 і Еўрабачанне 2023 як прадстаўніца Швецыі.
Біяграфія
Пачала музычную дзейнасць у 2004 годзе, з удзелу на вядомым шведскім музычным конкурсе «Idol 2004», на якім заняла чацвёртае месца.
Зарэчча (Талачынскі сельсавет)
Зарэ́чча (, Заречье) — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Талачынскага сельсавета.
Да сакавіка 1977 года вёска ўваходзіла ў склад Азярэцкага сельсавета.
Ларын
Біяграфія
10 сакавіка 2012 стала пераможцай папулярнага шведскага тэлеконкурсу «Melodifestivalen», што дало ёй права прадставіць сваю краіну на штогадовым конкурсе песні «Еўрабачанне». Конкурсная песня «Euphoria» была выканана Лорын 24 мая ў другім паўфінале і па выніках галасавання спявачка выйшла ў фінал. 26 мая 2012 года Ларын стала пераможцай конкурсу песні Еўрабачанне 2012. Другую перамогу ў фінале конкурсе здабыла 13 мая 2023 года.
Ветрынскі раён
Ве́трынскі раё́н — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Беларускай ССР, якая існавала ў 1924—1931 і 1935—1960 гадах. Цэнтр — мястэчка (з 1958 — гарадскі пасёлак) Ветрына.
Гісторыя
Ветрынскі раён утвораны 17 ліпеня 1924 года ў складзе Полацкай акругі БССР. Цэнтр — вёска Ветрына. 20 жніўня 1924 года падзелены на 12 сельсаветаў: Астроўшчынскі, Бабыніцкі, Варонецкі, Ветрынскі, Гарадоцкі, Гомельскі, Заскарскі, Ліцвінаўскі, Наўліцкі, Нацкі, Руднянскі, Шпакоўшчынскі. Па дадзеных 1926 года меў плошчу 872 км², насельніцтва — 34,9 тысяч чалавек. Пасля скасавання акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 года раён у прамым падпарадкаванні БССР. 8 ліпеня 1931 года раён скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Полацкага раёна.
12 лютага 1935 года Ветрынскі раён утвораны зноў, у яго склад уключана 14 сельсаветаў: Астроўшчынскі, Бабыніцкі, Варонецкі, Ветрынскі, Гарадоцкі, Гомельскі, Заскарскі, Ліцвінаўскі, Наўліцкі, Нацкі, Рудненскі, Семянецкі, Тураўлянскі, Шпакоўшчынскі. З 21 чэрвеня 1935 года раён у складзе адноўленай Полацкай акругі, з 20 лютага 1938 года — у складзе Віцебскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — у складзе Полацкай вобласці. Па дадзеных на 1 студзеня 1947 года раён меў плошчу 1,1 тыс. км². З 8 студзеня 1954 года раён у складзе Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны Гарадоцкі, Наўліцкі, Рудненскі сельсаветы, Семянецкі сельсавет перайменаваны ў Завозерскі. 21 студзеня 1958 года Ветрына атрымала статус гарадскога пасёлка, Ветрынскі сельсавет скасаваны. 20 студзеня 1960 года раён скасаваны, Бабыніцкі і Варонецкі сельсаветы перададзены Ушацкаму раёну, гарадскі пасёлак Ветрына і Астроўшчынскі, Гомельскі, Завозерскі, Заскарскі, Ліцвінаўскі, Нацкі, Тураўлянскі, Шпакоўшчынскі сельсаветы — Полацкаму раёну.
Будаўнік (прыпыначны пункт)
Будаўнік (, Строитель, нарматыўная назва — )  — прыпыначны пункт Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Салігорскім раёне Мінскай вобласці. Размешчаны за 1 км на захад ад вёскі Мяцявічы; на лініі Слуцк — Салігорск, паміж станцыяй Калій І і станцыяй Салігорск.