cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Падбярэзь
Знаходзіцца за 25 км у напрамку на паўночны захад ад Валожына, за 95 км ад Мінска.
Дом па вуліцы Карла Маркса, 42 (Мінск)
Дом па вуліцы Карла Маркса, 42 — 120-кватэрны жылы дом у Мінску, так званы для савецкай наменклатуры. Пабудаваны ў 1967 годзе па праекце архітэктара Ю. Шпіта. У народзе яго неадкладна ахрысцілі «Прыступкамі», таму што ён і сам, як лесвіца побач, скокамі спускаўся з вяршыні ўзгорка да ракі. Выразная архітэктура, сувязь з рэльефам мясцовасці ставяць будынак у рад лепшых у тагачасным жыллёвым будаўніцтве горада.
Архітэктура
Размешчаны на ўчастку са складаным рэльефам, што вызначыла яго ступеньчатую аб’ёмна-прасторавую кампазіцыю. Будынак дзевяціпавярховы, складаецца з прамавугольных у плане 7 секцый, зблакіраваных уступамі на ½ вышыні паверха. Гэта дазволіла пазбегнуць манатоннасці плоскаснага фасада, надаць будынку рытмічнасць, выразнае і арыгінальнае аблічча. На фоне светлай тынкоўкі фасадаў вылучаны гарызантальныя лініі зашклення, вертыкалі пілонаў і праёмаў лесвічных клетак, абліцаваныя чорнай керамічнай пліткай нішы ўваходаў і невысокі цокаль. Кватэры групуюцца вакол лесвічных пляцовак з ліфтам. На першых паверхах прасторныя вестыбюлі з тамбурамі. Участак, што прылягае да дваровага фасада з дзіцячымі пляцоўкамі і месцамі для адпачынку вырашаны ў выглядзе тэрас.
Мемарыяльныя дошкі
Мемарыяльныя дошкі сведчаць аб тым, што ў ім у 1967—2001 гадах жыў вядомы беларускі пісьменнік, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Беларусі, заслужаны дзеяч культуры Беларусі Іван Рыгоравіч Новікаў, а таксама Іларыён Мяфодзьевіч Ігнаценка, які ўзначальваў Інстытут гісторыі Акадэміі навук БССР.
Кірыл і Мяфодзій
Кірыл (у міру Канстанцін, па мянушцы Філосаф, 827-869, Рым) і Мяфодзій (у міру Міхаіл; 815-885, Велеград, Маравія), браты з горада Салунь (Салонікі) — стваральнікі славянскай азбукі і царкоўнаславянскай мовы, прапаведнікі хрысціянства.
Кананізаваныя і шануюцца як святыя і на Усходзе, і на Захадзе. У славянскім праваслаўі шануюцца як святыя роўнаапостальныя «настаўнікі славенскія»; прынятая чарговасць - «Мяфодзій і Кірыл».
Біяграфія
Каля 850 года Канстанцін быў накіраваны імператарам Міхаілам III і патрыярхам Фоціем у Балгарыю, дзе звярнуў у хрысціянства шматлікіх балгараў.
У 863 годзе Канстанцін з дапамогай брата Мяфодзія і вучняў стварыў стараславянскую азбуку і пераклаў з грэчаскай мовы на балгарскую асноўныя літургічныя кнігі.
Далей на просьбу мараўскага князя Расціслава яны пайшлі ў Маравію, дзе працягнулі свае пераклады з грэчаскай мовы, а таксама навучалі славян чытанню, пісьму і вядзенню набажэнстваў на роднай мове.
Праз тры гады браты накіраваліся ў Рым, дзе Канстанцін цяжка захварэў і ў лютым 869 года сканаў. Ён пахаваны ў саборы Святога Клімента. Мяфодзій з вучнямі вярнуўся ў Панонію, а пазней у Маравію, дзе і памёр у 885 годзе.
Дзейнасць
Кірыл і Мяфодзій распрацавалі для запісу тэкстаў на славянскай мове адмысловую азбуку — глаголіцу — і пераклалі з грэчаскай мовы Святое Пісанне і шэраг літургічных кніг.
Сусветны гандлёвы цэнтр
Будынкі новага комплексу
Таксама на месцы абвальвання будынкаў СГЦ плануецца пабудаваць мячэць і ісламскі цэнтр.
Тамаш Падзява
Тамаш Падзява (, в. Пярхулева, Дзісенскі павет, Віленская губерня, цяпер Мёрскі раён —, ) — беларускі рэлігійны і культурна-асветны дзеяч, каталіцкі святар усходняга абраду, марыянін, тэолаг, місіянер, доктар філасофіі, член Марыянскага капітула ў Рыме, вучоны, сацыёлаг, педагог і публіцыст.
Біяграфія
Паходзіў з сям’і беларусаў-католікаў. Меў брата Антона, які таксама стаў святаром. У 1926 ўступіў у навіцыят айцоў марыянаў у Друі. Там жа скончыў гімназію (1929). Прадоўжыў вучобу ў папскім Грыгарыянскім універсітэце ў Рыме. Пасвячоны ў святары 23.12.1934. З 1935 займаўся місіянерскай дзейнасцю ў Харбіне (Маньчжурыя). Працаваў выхавацелем, прэфектам і духоўнікам у місіі Св. Мікалая. Супрацоўнічаў з харбінскім місіянерскім перыядычным выданнем «Католический вестник». Пад канец снежня 1948 арыштаваны кітайскімі ваеннымі ўладамі. Перададзены органам савецкай бяспекі. Да 1955 знаходзіўся ў адным з канцэнтрацыйных лагераў у Тайшэце (Усходняя Сібір). Пасля вызвалення вярнуўся ў Польшчу, дзе займаўся навуковай і педагагічнай дзейнасцю. У 1969 выехаў у Рым, а пазней у Лондан. Прымаў удзел у рэлігійным і культурным жыцці беларускага замежжа. Выступаў на старонках эмігранцкіх рэлігійных выданняў («Божым шляхам» і інш.), удзельнічаў у працы Беларускай секцыі Ватыканскага радыё. Пахаваны на могілках Святога Панкрата ў Лондане.
Усевалад Макаравіч Ігнатоўскі
Усевалад Макаравіч Ігнатоўскі (, в. Такары, Брэсцкі павет, цяпер  —, Менск) — беларускі грамадскі і палітычны дзеяч, гісторык. Першы прэзідэнт Беларускай акадэміі навук (1928—1931). Акадэмік Беларускай акадэміі навук (1928), Усеўкраінскай акадэміі навук (1929).
Біяграфія
Член партыі эсэраў (1901—1917), ЦК БСГ (чэрвень 1917—1918), ЦК БПС-Р (1918-снежань 1919), ЦК БКА (студзень-жнівень 1920, старшыня з лютага 1920), РКП(б) (30.7.1920), член ЦК КП(б)Б (з 1924 да 22.1.1931, адноўлены ў 1990) і Бюро ЦК КП(б)Б (з лістапада 1924 да кастрычніка 1930 ), загадчык аддзела агітацыі і прапаганды ЦК (да 1926). Дэлегат ад КП(б)Б на V кангрэс Камінтэрна, член Бюро дапамогі Кампартыі Заходняй Беларусі.
Наркам земляробства (па II Усебеларускім з’ездзе саветаў, снежань 1920—1921), наркам асветы (у перыяд паміж снежнем 1920 і восенню 1921—1926). Дэлегат на Усебеларускіх (V—IX) і Усесаюзных (I—V) з’ездах саветаў, у складзе Прэзідыума ЦВК БССР (1924—1930) і ЦВК БССР (1920—1930).
Духоўная адукацыя: Віленскае духоўнае вучылішча, пяць класаў Літоўскай духоўнай семінарыі (выключаны за ўдзел у рэвалюцыйных выступленнях моладзі ), скончыў Магілёўскую семінарыю (1902, «па першаму разраду»).
Вышэйшая адукацыя: Санкт-Пецярбургскі гісторыка-філалагічны інстытут (нясконч., да верасня 1905), скончыў Юр’еўскі ўніверсітэт (да восені 1907, жнівень 1909—1911, «на выдатна»).
Настаўнік у г. Ладзейнае Поле Аланецкай губ. (восень 1907-студзень 1909), у прыватнай гімназіі Вінаградава (Вільня, 1912—1914), выкладчык гісторыі, потым прафесар у Мінскім настаўніцкім інстытуце (з ліпеня 1914 да 1919, у т.л. у час эвакуацыі Ін-та ў Яраслаўль, жнівень 1915-верасень 1918).
Старшыня Інбелкульта (з 1926), першы прэзідэнт Акадэміі навук (з 1929 да 26.12.1930), першы дырэктар Інстытута гісторыі АН (з 15.10.1929). Прафесар БДУ (1921—1930), старшыня таварыства гісторыкаў-марксістаў (1927—1928), член камісіі па перакладзе твораў Леніна на беларускую мову (1924—1930).
Падчас кампаніі супраць нацыянал-дэмакратызму 26 снежня 1930 зняты з пасады прэзідэнта БелАН. 16 студзеня 1931 ЦК КП(б)Б выключыла У. Ігнатоўскага з партыі як «лідара нацыянал-дэмакратычнай контррэвалюцыі». Выклікаўся на допыты ў ДПУ. Пасля аднаго з іх скончыў жыццё самагубствам. Паводле другой версіі быў застрэлены супрацоўнікамі ДПУ ў сваім доме.
Пахаваны на Вайсковых могілках Мінска.
У палітыцы
Член моладзевага гуртка партыі эсэраў (каля 1902—1905), удзельнічаў у рэвалюцыйных падзеях, у тым ліку 1905—1907. Неаднаразова выключаўся з навучальных устаноў (з Літоўскай семінарыі, з Пецярбургскага інстытута двойчы, другі раз трапіў у адміністрацыйную высылку ў Аланецкую губерню з пазнейшай забаронай жыць у пяці найбольшых гарадах Расіі ). Арганізатар аўтаномнай культурна-асветніцкай арганізацыі эсэраўскага кірунку «Наш край» (Яраслаўль, 1915), ператворанай у маі 1917 у арганізацыю «Маладая Беларусь» з арыентацыяй на праграму Беларускай Сацыялістычнай Грамады.
Пасля Лютаўскай рэвалюцыі арганізоўваў, з платформы левых эсэраў, Савет у Яраслаўлі. Выбраны ў ЦК БСГ (на канферэнцыі ў чэрвені 1917).
Пасля расколу БСГ увайшоў у ЦК Беларускай партыі эсэраў як прадстаўнік аўтаномнай арганізацыі «Маладая Беларусь» (1918).
Не падтрымаў Раду БНР, бо выступаў супраць апоры на нямецкі манархічны, не-народны дзяржаўны лад. Лічыў нерэальнымі спадзяванні на дапамогу заходніх дзяржаў або аслабленай Польшчы ў справе стварэння беларускай дзяржаўнасці. Адкідаў як прапольскую арыентацыю часткі беларускіх дзеячаў, так і эсэраўскую тактыку барацьбы на два фронты, супраць польскіх акупантаў і супраць савецкай улады.
У снежні 1919 з ініцыятывы Ігнатоўскага «Маладая Беларусь» парывае з БПС-Р, а 1 студзеня 1920 ён удзельнічае ў стварэнні арганізацыйнага цэнтра Беларускай камуністычнай арганізацыі (БКА), з канца лютага 1920 — старшыня ЦК БКА, у тым ліку кіруе партызанскай барацьбой (: Беларускі паўстанцкі камітэт). Карыстаўся падпольнай мянушкай «Воўк» (у час удзелу ў БКА).
Паслядоўна выступаў за аднаўленне беларускай савецкай дзяржаўнасці ў час камуністычнай партыйнай дыскусіі 1920 года над гэтым пытаннем; падпісаў ад ЦК БКА Дэкларацыю аб абвяшчэнні ССРБ (31 ліпеня 1920). Член Часовага ваенна-рэвалюцыйнага камітэта ССРБ (16 ліпеня 1920). Разам з БКА ўвайшоў у склад РКП(б) у ліпені-жніўні 1920.
Незразумелым застаецца эпізод з выездам Ігнатоўскага па сям’ю ў Саратаўскую губернію вясной 1921. Там ён, у невысветленых акалічнасцях, быццам трапляў у палон да паўстанцаў Антонава, але ў час рэпрэсій гэты эпізод, які даваў магчымасць абвінавачання Ігнатоўскага ў сувязі з Антонавым, не быў развіты.
Адмовіўся ўдзельнічаць у савецкай дэлегацыі на падпісанні Рыжскага дагавора. .
Актыўны распрацоўшчык і арганізатар ажыццяўлення палітыкі беларусізацыі. Належаў да той часткі партыйна-савецкага кіраўніцтва, якая настойліва дамагалася (з 1920) узбуйнення БССР.
Разам з тым, адмоўна паставіўся да ініцыятывы Рады БНР (1921) па развязанні беларускага пытання праз стварэнне аб’яднанай беларускай буфернай некамуністычнай дзяржавы.
У навуцы
Стваральнік Навукова-тэрміналагічнай камісіі, пазнейшага Інбелкульту, пры Наркамаце асветы (1921).
Курс гісторыі Ігнатоўскага ацэньваўся як «першы марксісцкі курс беларускай гісторыі» (С. Вальфсон, пач. 1929). Зараз многія аспекты гэтага курса расцэньваюцца як спрошчана-сацыялагічныя.
Увёў перыядызацыю гісторыі Беларусі, заснаваную на яе дзяржаўнай прыналежнасці  — перыяды Полацкі, Літоўска-Беларускі, Польскі, Расійскі, Беларусь пасля звяржэння царызму.
Першым у беларускай гістарыяграфіі пачаў ужываць быццам не-польскую форму імя Каліноўскага — Канстанцін-Кастусь замест Вікенці (Вікенці Канстанцін).
Бібліяграфія
Больш за 30 навуковых прац, сярод іх:
Нацыянальнае адраджэнне
Ігнатоўскі адносіў («Кароткі нарыс…») пачатак нацыянальнага адраджэння да канца XVIII — пачатку XIX стагоддзяў, і прывязваў яго, сацыяльна, да працэсаў разлажэння феадальнага і фарміравання капіталістычнага ладу. Лічыў, што доўгае знаходжанне ў складзе Рэчы Паспалітай прывяло да запаволення фарміравання беларускай нацыі на пачатковай стадыі. Беларуская мова была забыта, інтэлігенцыя ў асноўным злілася з інтэлігенцыяй Польшчы. Аднак, абуджэнне цікавасці да беларусаў прывяло да ўтварэння і плённай працы «беларускай школы» у польскай літаратуры (Ян Чачот, Аляксандр Рыпінскі, Ян Баршчэўскі і інш.), да прац Шыдлоўскага, Лукашэвіча, Ярашэвіча, да адраджэння беларускай літаратуры Дуніным-Марцінкевічам, да навуковых прац Калайдовіча, Шпілеўскага, Кіркора, Мікуцкага, Юркевіча і інш., потым Бяссонава, Шэйна, Раманава, Нікіфароўскага і інш. Меркаваў, што станоўчы ўплыў на фарміраванне беларускай нацыянальнай свядомасці зрабіла паўстанне 1863—1864 гадоў. Адзначаў вялікую ролю Багушэвіча, Яна Неслухоўскага, прац Карскага.
Новы этап нацыянальнага адраджэння, як меркаваў Ігнатоўскі, быў адкрыты на пач. 20 ст. са з’яўленнем інтэлігенцыі родам з народных нізоў, сярод якой: Я. Колас, Я. Купала, Ц. Гартны, М. Багдановіч і інш. Далей, як меркаваў Ігнатоўскі, з утварэннем БССР у беларусаў з’явілася і навуковая магчымасць культурна-нацыянальнага будаўніцтва.
Паўстанне 1863—1864 гадоў
У сваёй манаграфіі Ігнатоўскі ацаніў паўстанне як прагрэсіўны, бо скіраваны на вызваленне народаў Расійскай імперыі, рух буржуазна-дэмакратычнага характару. У магчымым вызваленні народаў Ігнатоўскі бачыў і значэнне паўстання.
Засяроджваўся, найперш, на сацыяльнай характарыстыцы дзейных сіл паўстання. Звярнуў увагу на падзел сялянства на тры часткі, нейтральную бальшыню, тых, хто падтрымаў паўстанне, і тых, хто выступіў «супраць панства».
Падкрэсліваў звяртанне «чырвоных» да беларускага сялянства, іх абяцанні зямлі і волі ў памерах, большых за царскія, лічыў што праграма «чырвоных» проціпаставіла не толькі сацыяльныя, але і нацыянальныя інтарэсы беларускага сялянства нацыянальным інтарэсам польскіх паноў і рускага самадзяржаўя. Лічыў рознагалоссі «чырвоных» і «белых» глыбейшымі ў Беларусі, чым у Польшчы, менавіта з прычыны гэтага проціпастаўлення. Праводзіў неабгрунтаваную думку пра сялянскі характар паўстання на беларускіх землях.
Ацэнкі
Пачатак палітычнай крытыкі быў змяшаны з крытыкай навуковых поглядаў Ігнатоўскага (дыскусія вакол характару паўстання 1863 з С. Агурскім, даклад камісіі ЦК ВКП(б) па абследаванні практыкі вырашэння нацыянальнага пытання пад кір. У. Затонскага, 1929). Пазней у віну Ігнатоўскаму было пастаўлена стварэнне ў Беларусі «асобнай камуністычнай арганізацыі» (БКА). Мяркуецца, аднак, што тагачаснае партыйна-савецкае кіраўніцтва БССР дапамагло Ігнатоўскаму, у адрозненне ад іншых дзеячаў, выйсці з-пад першай хвалі «анты-нацдэмаўскіх» рэпрэсій (1929). : Мікалай Галадзед, Аляксандр Чарвякоў, Зміцер Жылуновіч.
Аднак, у кастрычніку 1930 Ігнатоўскі быў уцягнуты ў новую хвалю палітычнага пераследавання, гэтым разам у сувязі з яго нібыта прыналежнасцю да «Саюзу вызвалення Беларусі». Было пачатае партыйнае расследаванне яго дзейнасці, Ігнатоўскі быў зняты з паста Прэзідэнта АН. : Янка Купала.
У студзені 1931 усе абвінавачанні супраць яго былі не толькі пацверджаныя, але і пашыраныя, Ігнатоўскі быў выключаны з КП(б)Б (22.1.1931). Пачаліся допыты ў АДПУ, і назаўтра пасля аднаго з іх (3.2.1931) Ігнатоўскі застрэліўся.
Сям’я
Ігнатоўскі паходзіў з сям’і вясковага настаўніка, родам з сялян. Быў жанаты (з 1908) з Марыяй Севасцянаўнай Арэф’евай. Сыны: Міхаіл, Юрый, Валянцін. Уся сям’я трапіла пад рэпрэсіі. У кастрычніку 1936 года арыштавалі сярэдняга і малодшага сыноў У. М. Ігнатоўскага — Юрася і Валянціна. Яны абвінавачваліся ў тым, што быццам бы арганізавалі тэрарыстычную групу, бо «затаілі злобу супраць Савецкай улады і паставілі сваёй задачай помсціць за смерць бацькі». Юрый і Валянцін былі расстраляныя ў 1937 г.
Жонку У. М. Ігнатоўскага Марыю Севасцьянаўну арыштавалі ў жніўні 1937 года і як жонку «ворага народа» асудзілі на восем гадоў турмы. Пакаранне адбывала ў вядомым КарЛагу. Пасля вызвалення ў 1943 годзе паехала да адзінага жывога сына Міхася ў Кемераўскую вобласць, дзе і памерла ў 1951 годзе.
Узнагароды
Ордэн Св. Станіслава 3-й ст. і чын калежскага асэсара (1915).
Памяць
Імя Усевалада Ігнатоўскага носіць Камянецкая цэнтральная раённая бібліятэка, на будынку якой устаноўлена мемарыяльная дошка. У 2017 годзе ў Беларусі выпушчана паштовая марка.
У 2019 годзе Нацыянальнай акадэміяй навук Беларусі заснавана прэмія для маладых навукоўцаў імя акадэміка В. М. Ігнатоўскага ў галіне гуманітарных і сацыяльных навук.
Фізічная кінетыка
Фізічная кінетыка (κίνησις — рух) — мікраскапічная тэорыя працэсаў у нераўнаважных асяроддзях. У кінетыцы метадамі квантавай або класічнай статыстычнай фізікі вывучаюць працэсы пераносу энергіі, імпульсу, зараду і рэчыва ў розных фізічных сістэмах (газах, плазме, вадкасцях, цвёрдых целах) і ўплыў на іх знешніх палёў. У адрозненне ад тэрмадынамікі нераўнаважных працэсаў і электрадынамікі суцэльных асяроддзяў, кінетыка зыходзіць з ўяўлення аб малекулярнай будове разгляданых асяроддзяў, што дазваляе вылічыць з першых прынцыпаў кінетычныя каэфіцыенты, дыэлектрычныя і магнітныя пранікальнасці і іншыя характарыстыкі суцэльных асяроддзяў. Фізічная кінетыка ўключае ў сябе кінетычную тэорыю газаў з нейтральных атамаў або малекул, статыстычную тэорыю нераўнаважных працэсаў у плазме, тэорыю з’яў пераносу ў цвёрдых целах (дыэлектрыках, металах і паўправадніках) і вадкасцях, кінетыку магнітных працэсаў і тэорыю кінетычных з’яў, звязаных з праходжаннем хуткіх часціц праз рэчыва. Да яе ж адносяцца тэорыя працэсаў пераносу ў квантавых вадкасцях і звышправадніках і кінетыка фазавых пераходаў.
Калі вядома функцыя размеркавання ўсіх часціц сістэмы па іх каардынатах і імпульсах у залежнасці ад часу (у квантавым выпадку — матрыца шчыльнасці), то можна вылічыць усе характарыстыкі нераўнаважнай сістэмы. Вылічэнне поўнай функцыі размеркавання з’яўляецца практычна невырашальнай задачай, але для вызначэння многіх уласцівасцей фізічных сістэм, напрыклад, патоку энергіі або імпульсу, дастаткова ведаць функцыю размеркавання невялікага ліку часціц, а для газаў малой шчыльнасці — адной часціцы.
У кінетыцы выкарыстоўваецца істотнае адрозненне часоў рэлаксацыі ў нераўнаважных працэсах; напрыклад, для газу з часціц або квазічасціц, час свабоднага прабегу значна большы за час сутыкнення паміж часціцамі. Гэта дазваляе перайсці ад поўнага апісання нераўнаважнага стану функцыяй размеркавання па ўсіх каардынатах і імпульсах да скарочанага апісання пры дапамозе функцыі размеркавання адной часціцы па яе каардынатах і імпульсах.
Кінетычнае ўраўненне
Асноўны метад фізічнай кінетыкі — рашэнне кінетычнага ўраўнення Больцмана для адначасцічнай функцыі размеркавання малекул у фазавой прасторы іх каардынат x і імпульсаў p. Функцыя размеркавання задавальняе кінетычнаму ўраўненню: дзе \mathrm{St} — інтэграл сутыкненняў, які вызначае рознасць ліку часціц, што прыходзяць у элемент аб’ёму ў выніку прамых сутыкненняў, і тых, якія пакідаюць яго ў выніку зваротных сутыкненняў. Для аднаатамных малекул або для шмаатамных, але без уліку іх ўнутраных ступеней свабоды дзе \omega — імавернасць сутыкнення, звязаная з дыферэнцыяльным эфектыўным сячэннем рассеяння. дзе p, p_1 — імпульсы малекул да сутыкнення, v, v_1 — адпаведна скорасці, p', p'_1 — іх імпульсы пасля сутыкнення, f, f_1 — функцыі размеркавання малекул да сутыкнення, f', f'_1 — іх функцыі размеркавання пасля сутыкнення.
Для газу са складаных малекул, якія валодаюць ўнутранымі ступенямі свабоды, іх трэба ўлічваць у функцыі размеркавання. Напрыклад, для двухатамных малекул з уласным момантам кручэння M функцыі размеркавання будуць залежаць таксама ад M.
З кінетычнага ўраўнення вынікае тэарэма Больцмана — змяншэнне з часам [[Н-тэарэма|
H
-функцыі Больцмана]] (сярэдняга лагарыфма функцыі размеркавання) або ўзрастанне энтрапіі, паколькі яна роўная
-функцыі Больцмана з адваротным знакам.
Ураўненні пераносу
Калі стан газу мала адрозніваецца ад раўнаважнага, то ў малых элементах аб’ёму усталёўваецца размеркаванне, блізкае да лакальна раўнаважнага размеркавання Максвелла, з [[тэмпературай, шчыльнасцю і гідрадынамічнай скорасцю, адпаведнымі разгляданай кропцы газу. У гэтым выпадку нераўнаважная функцыя размеркавання мала адрозніваецца ад лакальна раўнаважнай, і рашэнне кінетычнага ўраўнення дае малую папраўку да апошняй, прапарцыянальную градыенту тэмпературы \nabla T і гідрадынамічнай скорасці \nabla V, бо.
З дапамогай нераўнаважнай функцыі размеркавання можна знайсці паток энергіі (у нерухомай вадкасці) дзе \lambda — каэфіцыент цеплаправоднасці, і тэнзар шчыльнасці патоку імпульсу дзе  — тэнзар вязкіх напружанняў, \eta — каэфіцыент зрухавай вязкасці, P — ціск. Гэта пара суадносін вядома ў механіцы суцэльных асяроддзяў як закон цеплаправоднасці Фур’е і закон вязкасці Ньютана. Для газаў з ўнутранымі ступенямі свабоды змяшчае таксама член, дзе \zeta — каэфіцыент «другой», аб’ёмнай вязкасці, якая праяўляецца толькі пры рухах, у якіх. Для кінетычных каэфіцыентаў \lambda, \eta, \zeta атрымліваюцца выразы праз эфектыўныя сячэнні сутыкненняў і, такім чынам, праз канстанты малекулярных узаемадзеянняў.
У бінарнай сумесі паток рэчыва складаецца з дыфузійнага патоку, прапарцыянальнага градыенту канцэнтрацыі рэчыва ў сумесі з каэфіцыентам дыфузіі, і тэрмадыфузійнага патоку, прапарцыянальнага градыенту тэмпературы з каэфіцыентам термадыфузіі, а паток цяпла, акрамя звычайнага члена цеплаправоднасці, прапарцыянальнага градыенту тэмпературы, утрымлівае дадатковы, член, які прапарцыянальны градыенту канцэнтрацыі і апісвае эфект Дзюфура. Кінетыка дае выразы для гэтых кінэтычных каэфіцыентаў праз эфектыўныя сячэнні сутыкненняў, кінетычныя каэфіцыенты для крыжаваных з’яў, напрыклад, тэрмадыфузіі і эфекту Дзюфура, з прычыны тэарэмы Онсагера аказваюцца роўнымі. Гэтыя суадносіны з’яўляюцца следствам мікраскапічнай абарачальнасці ўраўненняў руху часціц сістэмы, гэта значыць інварыянтнасці іх адносна павароту часу.
Газы і плазма
Фізічная кінетыка дазваляе даследаваць з'явы пераносу ў разрэджаных газах, калі адносіны даўжыні свабоднага прабегу \lambda да характэрных памераў задачы L ўжо не вельмі малыя, і мае сэнс разглядаць папраўкі парадку 1/L (слаба разрэджаныя газы). У гэтым выпадку кінетыка тлумачыць з’явы тэмпературнага скачка і цячэння газаў паблізу цвёрдых паверхняў.
Для моцна разрэджаных газаў, калі \lambda/L>1, гідрадынамічныя ўраўненні і звычайнае ўраўненне цеплаправоднасці ўжо не прымянімыя, і для даследавання працэсаў пераносу неабходна рашаць кінетычнае ўраўненне з пэўнымі межавымі ўмовамі на паверхнях, якія абмяжоўваюць газ. Гэтыя ўмовы выражаюцца праз функцыю размеркавання малекул, рассеяных ад узаемадзеяння са сценкай. Рассеяны паток часціц можа прыходзіць у цеплавую раўнавагу са сценкай, але ў рэальных выпадках гэта не дасягаецца. Для моцна разрэджаных газаў ролю каэфіцыента цеплаправоднасці іграюць каэфіцыенты цеплаперадачы. Напрыклад, колькасць цяпла Q, аднесеная да адзінкі плошчы паралельных пласцінак, паміж якімі знаходзіцца разрэджаны газ, роўная, дзе T_1 і T_2 — тэмпературы пласцінак, L — адлегласць паміж імі, \varkappa — каэфіцыент цеплаперадачы.
Тэорыя з’яў пераносу ў шчыльных газах і вадкасцях значна складаней, так як для апісання нераўнаважных стану ўжо недастаткова адначасцічнай функцыі размеркавання, а трэба ўлічваць функцыі размеркавання больш высокага парадку. Часцічныя функцыі размеркавання задавальняюць ланцужку зачэпліваюць ўраўненняў (так званых ўраўненняў Багалюбава або ланцужку ББГКІ, то ёсць раўнанняў Багалюбава — Борна — Грына — Кірквуда — Івона). З дапамогай гэтых ўраўненняў можна ўдакладніць кінетычнае ўраўненне для газаў сярэдняй шчыльнасці і даследаваць для іх з’явы пераносу.
Фізічная кінетыка двухкампанентны плазмы апісваецца двума функцыямі размеркавання (для электронаў f_e, для іёнаў f_i), якія задавольваюць сістэме двух кінетычных ўраўненняў (ўраўненняў Уласава). На часціцы плазмы дзейнічаюць сілы дзе Z_e — зарад іёна, E — напружанасць электрычнага поля, B — магнітная індукцыя, якія задавальняюць ураўненням Максвела. Ўраўненні Максвела ўтрымліваюць сярэднія шчыльнасці току j і зарада \rho, якія вызначаюцца з дапамогай функцый размеркавання:
Такім чынам, кінетычныя ўраўненні і ўраўненні Максвела ўтвараюць звязаную сістэму раўнанняў Уласава — Максвела, якая вызначае ўсе нераўнаважныя з’явы ў плазме. Такі падыход называецца набліжэннем самаўзгаднённага поля. Пры гэтым сутыкненні паміж электронамі ўлічваюцца не адкрыта, а толькі праз самаўзгаднённае поле, якое ствараецца імі. Пры ўліку сутыкненняў электронаў ўзнікае кінетычнае ўраўненне, у якім эфектыўнае сячэнне сутыкненняў вельмі павольна меншае з ростам прыцэльнага адлегласці, а таксама становяцца істотнымі сутыкнення з малой перадачай імпульсу, у інтэграле сутыкненняў з’яўляецца лагарыфмічная разхадзімасць. Ўлік эфектаў экранавання дазваляе пазбегнуць гэтай праблемы.
Кандэнсаваныя асяроддзі
Фізічная кінетыка нераўнаважных працэсаў у дыэлектрыках заснаваная на рашэнні кінетычнага ўраўненні Больцмана для фананаў рашоткі. Узаемадзеянне паміж фанонамі выклікана ангарманічнымі членамі гамільтаніяна рашоткі адносна зрушэння атамаў са становішча раўнавагі. Пры найпростых сутыкненнях адзін фанон распадаецца на два ці адбываецца зліццё двух фанонаў ў адзін, прычым сума іх квазіімпульсаў альбо захоўваецца (нармальныя працэсы сутыкненняў), альбо змяняецца на вектар зваротнай рашоткі (працэсы перакідкі). Канчатковая цеплаправоднасць ўзнікае пры ўліку працэсаў переброса. Пры нізкіх тэмпературах, калі даўжыня вольнага прабегу больш памераў ўзору L, ролю даўжыні вольнага прабегу гуляе L. Кінетычнае ўраўненне для фанонаў дазваляе даследаваць цеплаправоднасць і паглынанне гуку ў дыэлектрыках. Калі даўжыня вольнага прабегу для нармальных працэсаў значна менш даўжыні вольнага прабегу для працэсаў переброса, то сістэма фанонаў ў крышталі пры нізкіх тэмпературах падобная звычайнаму газу. Нармальныя сутыкнення усталёўваюць ўнутраную раўнавагу ў кожным элеменце аб’ёму газу, які можа рухацца з хуткасцю V, мала змяняецца на даўжыні вольнага прабегу для нармальных сутыкненняў. Таму можна пабудаваць ўраўненні гідрадынамікі фаноннага газу ў дыэлектрыку.
Фізічная кінетыка металаў заснаваная на рашэнні кінетычнага ўраўненні для электронаў, якія ўзаемадзейнічаюць з ваганнямі крышталічнай рашоткі. Электроны рассейваюцца на ваганнях атамаў рашоткі, прымешак і дэфектах, якія парушаюць яе перыядычнасць, прычым магчымыя як нармальныя сутыкнення, так і працэсы переброса. Электрычны супраціў ўзнікае ў выніку гэтых сутыкненняў. фізічная кінетыка тлумачыць тэрмаэлектрычныя, гальванамагнітныя і тэрмамагнітныя з’явы, скін-эфект, цыклатронны рэзананс у высокачастотных палях і іншыя кінетычныя эфекты ў металах. Для звышправаднікоў яна тлумачыць асаблівасці іх высокачашчыннага паводзін.
Фізічная кінетыка магнітных з’яў заснаваная на рашэнні кінэтычнага ўраўнення для магнанаў. Яна дазваляе вылічыць дынамічныя успрымальнасці магнітных сістэм у зменных палях, вывучыць кінэтыку працэсаў намагнічвання.
Фізічная кінетыка з’яў пры праходжанні хуткіх часціц праз рэчыва заснаваная на рашэнні сістэмы кінетычных ўраўненняў для хуткіх часціц і другасных часціц, якія ўзнікаюць пры сутыкненнях, напрыклад для \gamma-прамянёў (фатонаў) з улікам розных працэсаў у асяроддзі (фотаэфекту, комптанаўскаго рассейвання, утварэння пар). У гэтым выпадку кінетыка дазваляе вылічыць каэфіцыенты паглынання і рассейвання хуткіх часціц.
Фазавыя пераходы
Фізічная кінетыка фазавых пераходаў першага роду, гэта значыць, са скокам энтрапіі, звязана з утварэннем і ростам зародкаў новай фазы. Функцыя размеркавання зародкаў па іх памерах (калі зародкі лічыць макраскапічнымі ўтварэннямі, а працэс росту — павольным) задавальняе ўраўненню Фокер — Планка: дзе \alpha — радыус зародка, D — «каэфіцыент дыфузіі зародкаў па памерах», A — прапарцыйна мінімальнай работы, якую трэба выдаткаваць на стварэнне зародка дадзенага памеру. Кінетыка фазавых пераходаў другога роду ў найбольш простым набліжэнні заснавана на ўраўненні рэлаксацыі параметру парадку \eta, характарызуе ступень спарадкаванасці, якая ўзнікае пры фазавым пераходзе (ўраўненне Ландау — Халатнікава):
дзе \gamma — пастаянны каэфіцыент, \Omega — тэрмадынамічны патэнцыял ў зменных T і \eta, паблізу пункту фазавага пераходу, які залежыць ад \eta. Для гэтай залежнасці выкарыстоўваецца раскладанне па ступенях \eta і T-T_c, дзе T_c — тэмпература фазавага пераходу.
Дзмітрый Сяргеевіч Асанаў
Дзмітрый Сяргеевіч Асанаў (нар. года, Маладзечна) — беларускі баксёр, бронзавы прызёр чэмпіянату свету 2015 года, сярэбраны прызёр Еўрапейскіх гульняў 2015 года, чэмпіён Беларусі, Майстар спорту міжнароднага класа.
Біяграфія
У дзяцінстве акрамя бокса займаўся яшчэ і футболам, але з часам ён прыняў рашэнне цалкам засяродзіць намаганні на боксе. Першым трэнерам Дзмітрыя стаў яго бацька Сяргей Леанідавіч, які працаваў трэнерам у мясцовай спартыўнай школе. У 2012 годзе Асанаў дамогся першых сур’ёзных поспехаў на моладзевым узроўні. Спачатку ён стаў чэмпіёнам Беларусі сярод юніёраў, а затым выйграў еўрапейскае першынство ў сваёй узроставай групе.
У 2015 годзе Асанаў упершыню стаў чэмпіёнам Беларусі сярод дарослых. Улетку 2015 года Дзмітрый прыняў удзел у першых Еўрапейскіх гульнях у Баку. Дзякуючы дыскваліфікацыі з-за допінгу яго першага суперніка Асанаў пачаў спаборніцтвы адразу з чвэрцьфіналу. Атрымаўшы дзве ўпэўненыя перамогі беларускі баксёр прабіўся ў фінал, дзе яго супернікам стаў расіянін Бахтавар Назіраў. Бой атрымаўся вельмі упартым, але ў выніку перамогу з лікам 2:1 атрымаў Назіраў. На чэмпіянаце свету ў Досе Асанаў здолеў дабрацца да паўфіналу, дзе саступіў толькі бронзаваму прызёру летніх Алімпійскіх гульняў 2012 года ірландцу Майклу Конлану. Акрамя медаля сусветнага першынства беларускі баксёр атрымаў магчымасць правесці дадатковы бой з яшчэ адным бронзавым прызёрам гэтага чэмпіянату індыйцам Шывай Тапа за імянную алімпійскую ліцэнзію. Бой прайшоў з перавагай Асанава і завяршыўся з лікам 3:0 на яго карысць. Тым самым Дзмітрый заваяваў пуцёўку на летнія Алімпійскія гульні 2016 года ў Рыа-дэ-Жанейра.
Навучаецца ў Беларускім дзяржаўным універсітэце фізічнай культуры на факультэце спартовых гульняў і адзінаборстваў.
Грамадская дзейнасць
18 жніўня падпісаў адкрыты ліст прадстаўнікоў спартыўнай галіны Рэспублікі Беларусь з патрабаваннем прызнаць несапраўднымі выбары прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, якія прайшлі 9 жніўня 2020 года.
Беларускі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт
Установа адукацыі «Беларускі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт» (УА БДЭУ) — адзін з найбуйнейшых універсітэтаў Беларусі і галоўная вышэйшая навучальная ўстанова эканамічнага профілю. За час свайго існавання ўніверсітэт падрыхтаваў каля 110 тысяч спецыялістаў, якія працуюць ва ўсіх галінах эканомікі, гандлю, дзяржаўнага кіравання, фінансава-банкаўскай сістэмы, навуковых падраздзяленнях і вучэбных установах.
Знаходзіцца ў Мінску, пр. Партызанскі, 26
Гісторыя
У БДУ 1930 быў створаны самастойны факультэт народнай гаспадаркі з пяццю аддзяленнямі: прамысловым, сельска-гаспадарчым, планава-статыстычным, фінансавым і кааператыўным. У гэты час на факультэце навучалася 300 студэнтаў, а ў 1931 іх было больш за 700.
На базе факультэту грамадскіх навук БДУ ў адпаведнасці з рэзалюцыяй пастановы СНК БССР № 215 ад 7 ліпеня 1931 былі створаны 3 самастойныя інстытуты: Планава-эканамічны, Фінансава-эканамічны і Інстытут спажывецкае кааперацыі (Кааператыўны) рознага адміністрацыйнага падначалення. Праіснавалі яны каля двух гадоў. Выпускі склалі 335 чалавек.
20 мая 1933 СНК БССР прыняў пастанову № 721 аб арганізацыі на базе трох вышэйзгаданых ВНУ новае навучальнай установы, якая спачатку была названа Інстытутам народнай гаспадаркі з месцазнаходжаннем у Мінску.
Да восені 1933 Дзяржплан БССР зацвердзіў статут Беларускага дзяржаўнага інстытута народнай гаспадаркі (БДІНГ) і працоўны факультэт пры ім.
Падчас ВАВ былі разбураны вучэбныя карпусы, знішчанае абсталяванне кабінетаў, лабараторый, кафедраў, спаленая і часткова вывезеная за мяжу бібліятэка.
28 кастрычніка 1944 універсітэт аднавіў сваю дзейнасць. Рэгулярныя заняткі пачаліся 1 сакавіка 1945 у вячэрнюю змену ў будынку сярэдняй школы № 12 (зараз вул. Мяснікова і корпус філфаку БДУ). У 1945 было толькі 12 выкладчыкаў і 54 студэнты; у 1945/1946 навучальным годзе — 38 выкладчыкаў і 252 студэнты; бібліятэка налічвала 6 000 кніг. У 1945 на рашэнне навуковага савета 11 студэнтаў (выпуск 1941) атрымалі дыпломы. 2 сакавіка 1946 адбыўся першы пасляваенны выпуск студэнтаў. Яго склад — 71 чалавек, сярод якіх 22 — удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны. Пачыналі яны вучобу яшчэ ў даваенны час.
Усяго за 1946—1950 было падрыхтавана 455 спецыялістаў. 3 студзеня 1950 была здадзена ў эксплуатацыю першая частка вучэбнага корпуса па вул. Свярдлова, 7. Другая — у 1952, апошняя — у 1954.
За заслугі ў падрыхтоўцы кваліфікаваных спецыялістаў народнай гаспадаркі і развіццё навуковых даследаванняў 28 красавіка БДЭУ быў узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга. 20 студзеня 1992 Беларускі дзяржаўны інстытут народнай гаспадаркі пастановай Рады Міністраў Рэспублікі Беларусь № 21 быў ператвораны ў Беларускі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт. У 1997 яму афіцыйна быў прысвоены статут кіруючай навучальнай установы ў галіне падрыхтоўкі эканамічных кадраў.
Сэйсіро Сіматані
(嶋谷 征四郎; нар. — ) — былы японскі футбаліст. У 1959 годзе выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Беларускі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт
Структура
На 2009 у БДЭУ існуюць наступныя факультэты:
Навуковая дзейнасць
Універсітэт з’яўляецца галоўнай навучальнай установай у галіне падрыхтоўкі кадраў эканамічнай кваліфікацыі ў Беларусі і адным з найбуйнейшых эканамічных навукова-даследчых цэнтраў.
У цяперашні час ва ўніверсітэце дзейнічае пяць цэнтраў: Цэнтр навуковых даследаванняў (ЦНД), Цэнтр макраэканамічных даследаванняў (ЦМЭД), Цэнтр праблем кіравання і кансультацыйных паслуг (ЦПКІКП), Цэнтр таваразнаўчых даследаванняў (ЦТД), Цэнтр развіцця інфармацыйных даследаванняў (ЦРІД).
Андрэй Млоцкі
Андрэй Млоцкі (каля 1570 — пасля 1636) — вялікалітоўскі дзяржаўны і ваенны дзеяч.
Біяграфія
З шляхецкага роду Млоцкіх герба «Праўдзіц», сын Мацея, дзядзька Яна Караля Млоцкага. У 1580-х гг. удзельнічаў у Інфлянцкай вайне 1558—1583 гадоў. Пасля ваяваў у Інфлянтах у час вайны Рэчы Паспалітай са Швецыяй 1600—1629 гадоў, удзельнічаў у 1605 годзе ў пераможнай Кірхгольмскай бітве як паручнік гусарскай роты. У 1606 годзе далучыўся да вайсковай канфедэрацыі, якая патрабавала ад караля выплаты жолду.
Беларускі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт
Міжнародныя кантакты
Універсітэт актыўна развівае міжнароднае супрацоўніцтва, асноўнымі кірункамі якога ёсць:
Ува ўніверсітэце ў рамках Міжурадавых дагавораў аб акадэмічным супрацоўніцтве навучаюцца прадстаўнікі з 16 краін СНД, Балтыі, Азіі, Афрыкі, Еўропы.
Андрэй Млоцкі
Біяграфія
З 1607 года атрымліваў штогод 8 тыс. злотых з Хельмецкага стараства ў Інфлянтах, пасля яго заняцця шведамі атрымаў Аршанскае стараства, дзе актыўна займаўся гаспадаркай. Абраны паслом ад Аршанскага павета на сойм 1629. У 1636 годзе заснаваў Аршанскі кляштар бернардзінцаў.
Беларускі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт
Міжнародныя кантакты
БДЭУ актыўна прыцягвае для чытання лекцыяў замежных прафесараў і спецыялістаў у рамках Фулбрайт, «Грамадзянская адукацыя», «Лідар», «REAP» і інш.
Універсітэт праводзіць сталую працу ў якасці члена Асацыяцыі Еўрапейскіх Універсітэтаў, шукае новыя шляхі і магчымасці пашырэння замежных кантактаў і праграм, падтрымлівае цесныя кантакты з замежнымі пасольствамі і арганізацыямі ў Мінску, такімі як: Інфармацыйная служба Амбасады ЗША (РАО), Амерыканская Рада па супрацоўніцтве ў галіне адукацыі (ACCELS), Рада па міжнародных даследаваннях і абменах (IREX), Брытанская Рада, Нямецкая служба акадэмічных абменаў (DAAD).
NGC 5133
NGC 5133 (іншыя абазначэнні — MCG -1-34-15, IRAS13222-0346, PGC 46909) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Юхнаўка (Докшыцкі раён)
Ю́хнаўка (, Юхновка) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бягомльскага сельсавета.
У 1960—1964 гадах цэнтр Юхнаўскага сельсавета.
Бацьяні
Бацьяні ці Бацяні (Batthyány) — адна з найбагацейшых магнацкіх сем'яў Венгрыі, якая прэтэндавала на паходжанне ад аднаго з правадыроў Арпада пры ўварванні мадзьяраў у Панонію ў IX стагоддзі. Упершыню згадваецца ў дакументах, датаваных 1398 годам. З 1524 года старэйшая галіна асталяваліся ў Неметуйвары, у 1603 г. узведзена ў ранг імперскіх графаў.
З пачатку XVI стагоддзя, які наогул у гісторыі Бацьяні стаў залатой старонкай, гэты род даў Венгерскаму каралеўству нямала харвацкіх банаў. У 1570 годзе Балтазар Бацьяні ператварыў радавое гняздо, Неметуйвар, у цэнтр пратэстанцтва на захадзе Венгрыі. Адзін з яго нашчадкаў, Адам Бацьяні (1610-59), быўшы каталіком, заснаваў у Неметуйвары францысканскі кляштар. Ад яго старэйшага сына Крыстафа бярэ пачатак старэйшая лінія роду, Бацьяні-Штратман (Batthyány-Strattmann), ад малодшага Пала — значна больш шматлікая лінія, якая працягвала валодаць Неметуйварам.
У 1764 г. адзін з паплечнікаў Яўгенія Савойскага, імперскі фельдмаршал Карл Іозеф Бацьяні, які за 20 гадоў да таго атрымаў гістарычную перамогу пры Пфафенхофене, быў ганараваны імператрыцай Марыяй Тэрэзіяй княжацкім тытулам. Паколькі ўсе дзевяць дзяцей, народжаных ім у трох шлюбах, памерлі ў маленстве, пасля смерці фельдмаршала княжацкі тытул перайшоў да яго пляменніка, а затым — да яго дзяцей і ўнукаў. Галоўнай рэзідэнцыяй княжацкай (старэйшай) лініі быў барочны палац у Кёрмендзе, пабудаваны ў 1730-45 гг. Апошні яе прадстаўнік памёр у Кёрмендскім палацы ў 1914 годзе, пасля чаго княжацкі тытул атрымаў у спадчыну вельмі далёкі кузен з ліку нашчадкаў Пала.
Калі іх супернікі за ўплыў у Бургенландзе, магнаты Эстэрхазі, спрыялі жывапісу і музыцы, то князі і графы Бацьяні праславіліся збіраннем кніг. У 1838 г. князь Густаў Бацьяні паднёс у дар Венгерскай акадэміі навук свой кніжны збор, у які ўваходзіў такі ўнікум, як дагэтуль не расшыфраваны кодэкс Роханці, названы так па замку Бацьяні ў Рэхніцы, дзе ён захоўваўся. Іншы вельмі каштоўны манускрыпт, Залаты кодэкс з Лорша, захоўваецца ў бібліятэцы Бацьяні ў румынскім горадзе Алба-Юлія.
Лаяш Бацьяні падчас рэвалюцыі ў 1848 стаў першым прэм'ер-міністрам Венгрыі; ён быў пакараны смерцю ў Пешце і шануецца як нацыянальны герой. Пасля Другой сусветнай вайны ўласнасць сям'і Бацьяні была большай часткай канфіскавана ў тагачасных сацыялістычных краінах, хоць у іх засталася буйная нерухомасць у Бургенландзе, уключаючы Неметуйварскую крэпасць, набытую яшчэ ў 1524 годзе.
Касцёл Маці Божай Анёльскай і кляштар францысканцаў
Касцёл Маці Божай Анёльскай і кляштар францысканцаў — помнік архітэктуры віленскага барока 17 стагоддзя. Знаходзіцца па адрасе: г. Гродна, вуліца Чырвонапартызанская, 2-1. Комплекс пабудаваны ў 1635—1700 гадах на сродкі Сузанны і Яўстафія Курч на левым беразе ракі Нёман. Складаны рэльеф мясцовасці вызначыў асіметрычную кампазіцыю комплекса.
Волжск
Волжск (Волжск, Юлсер-Ола) — горад (з 1940) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Волжскага раёна Марый Эл. Насельніцтва 58,0 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў XVI стагоддзі.
Касцёл Маці Божай Анёльскай і кляштар францысканцаў
Комплекс уключае касцёл, вежу-званіцу, кляштар і браму з агароджай. Таксама да комплексу францысканцаў адносіцца капліца, якая размешчана на могілках па завулку Перамогі. Касцёл і кляштар утвараюць замкнёны ўнутраны дворык у выглядзе няправільнага чатырохвугольніка.
Волжск
Горад размешчаны на левым беразе Волгі (Куйбышаўскае вадасховішча), за на поўдзень ад Іашкар-Алы. Ёсць прыстань, чыгуначная станцыя.
Цэлюлозна-папяровы камбінат — найбуйнейшае прадпрыемства Марый Эл, машынабудаванне, два дрэваапрацоўчых камбіната, халадзільны завод, птушкагадоўля
Касцёл Маці Божай Анёльскай і кляштар францысканцаў
Гісторыя
У 1635 годзе ў Гродна па запрашэнню Упіцкага старасты Яўстафа Курча і яго жонкі Сузанны з рода Тышкевічаў прыбылі францысканцы. Для будаўніцтва касцёла ім быў вылучаны вучастак у Занёманскім прадмесце, а на час будаўніцтва ім быў ахвяраваны вялікі абсталяваны мураваны дом, размешчаны па вуліцы Маставой, які яны прадалі ў 1651 годзе пасля пабудовы касцёла. У гэты ж час быў збудаваны невялікі драўляны касцёлік Анельскай Божай Маці, які быў знішчаны ў 1659 годзе падчас вайны з Маскоўскай дзяржавай. У 1660 годзе было пачата будаўніцтва трохнефнай базілікі з дабудаванай з левага боку (ад нартэкса) званіцы з гадзіннікам і мураванага кляштарнага будынка. У 1697 годзе будаўніцтва было скончана і новая святыня стала парафіяльным касцёлам.
Сінхроннае плаванне на летніх Алімпійскіх гульнях 2016
Спаборніцтвы па сінхронным плаванні на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года праводзіліся ў водным цэнтры імя Марыі Лэнк у Рыа-дэ-Жанейра з 15 па 20 жніўня 2016 года.
Касцёл Маці Божай Анёльскай і кляштар францысканцаў
Гісторыя
Касцёл асвечаны ў гонар Дзевы Марыі ад Анёлаў 22 лістапада 1744. У 1759 годзе была праведзена частковая перабудова касцёла. Быў зняты вялікі купал з-над галоўнага нефа, паднята вежа на 4 метры і накрыта малым шлемам у стылі ракако. Сродкі на выраб алтара, аргана і на перабудову касцёла, гэтак жа як і на арган у езуіцкім касцёле, ахвяравала мсціслаўская кашталянша Канстанцыя Лазавая з Юндзілаў. Пад пліткавай падлогай касцёла знаходзіліся тры грабніцы: Юндзілаў, аа. францысканцаў і князя Агінскага, які быў прывезены са Свіслачы.
Ля касцёла функцыянаваў драўляны прытулак для бяздомных. Падчас пажару 22 красавіка 1832 года прытулак згарэў і не быў адбудаваны. Пасля паўстання 1863—1864 годоў касцёл выконваў ролю расійскай турмы для польскіх ксяндзоў і манахаў. Кляштар як турма функцыянаваў да самага 1919 года. У 1920 годзе быў расстраляны бальшэвікамі пробашч касцёла Блажэй Юстван. У 1922—1927 гадах працаваў пры парафіі Св. Максімільян Марыя Кольбэ. У пасляваенныя гады касцёл дзейнічаў.
З касцёлам звязана імёны вядомага рэлігійнага дзеяча Максіміліяна Кольбе, які ў 1920 гадах быў манахам кляштара і загінуў у фашысцкім канцлагеры (кананізаваны ў 1983 годзе), а таксама айца Мельхіёра Фардона.
Экстэр'ер
Касцёл уяўляе сабой трохнефную базіліку з вялікай паўцыркулярнай апсідай. Цэнтральны неф і апсіда вырашаны як адзіны аб'ём і накрыты агульным двускатным дахам, а больш нізкія бакавыя нефы — аднаскатным дахам. Галоўны фасад, які інтэрпрэтуе рымскі езуіцкі касцёл Іль Джэзу, уяўляе сабой трох'ярусную плоскасць з 3-хвугольным франтонам у завяршэнні і плаўнымі схіламі прамежкавага яруса, інтэнсіўнай крапоўкай пілястрамі і гарызантальнай штрыхоўкай карнізных прафіліровак. На ім выразна адзначана вось сіметрыі — размешчаныя па ярусах арачныя галоўны ўваход, ніша, вялікае акно хораў. У пластычнай распрацоўцы фасада адчуваецца дысананс — вязкі магутных і шырокіх пілястраў ніжняга яруса 17 ст. і вытанчаныя падоўжаныя плоскасці верхніх ярусаў шчыльна запоўнены дэкаратыўным аздабленнем 18 ст. Такім чынам, галоўны фасад падзелены на 3 яруса: першы ярус (захавалася афармленне 17 стагоддзя) з невялікім паўцыркулярным уваходным праёмам члянёны шырокімі пілястрамі і завершаны карнізным поясам, другі і трэці ярус (перабудаваны ў 18 ст.) падзелены тонкімі лапаткамі завершаны трохвугольным франтонам.
Інтэр'ер
Інтэр’ер касцёла вылучаецца багаццем архітэктурнай пластыкі, мастацка-дэкаратыўным строем (разьба па дрэву, лепка, скульптура) і мае суцэльную дынамічную прасторавую кампазіцыю.
Цэнтральны неф касцёла аддзелены ад бакавых 6 слупамі і перакрыты крыжовымі зводамі. Бакавыя нефы раскрываюцца ў цэнтральны невялікімі арочнымі праёмамі і перакрыты цыліндрычнымі зводамі. Зводы прэсбітэрыя і цэнтральнага нефа размаляваны. У пресбітэрыі змешчаны 4 кампазіцыі сідзячых на воблаках евангелістаў. Зводы ўпрыгожвае кампазіцыя «Пастыр са статкам авечак» на фоне зялёнага пейзажа. Мадэліроўка кампазіцыі светаценевая, каларыт яркі, шмат халодных зялёных і сініх колераў. Роспіс выкананы ў стылі рамантызму. Пры ўваходзе размешчаны хоры. У цэнтральны неф выходзіць разны драўляны амвон у стыле ракако (1-ая палова 18 ст.), які ўпрыгожаны гарэльефнымі выявамі чатырох евангелістаў, акантам і валютамі. Амвон захаваў барочную мастацкую трактоўку, кафедра-бутон амвона традыцыйна ўпрыгожана гарэльефнымі выявамі 4 евангелістаў, акантавымі і валютнымі выгінамі. Балхадзін амбона выкананы ў выглядзе царскай кароны са скульптурай архістратыга Міхаіла, якія нясуць над кафедрай 2 анёлы.
Эпічны тэатр
«Эпічны тэатр» (episches Theater) — тэатральная тэорыя драматурга і рэжысёра Бертольта Брэхта, якая аказала значны ўплыў на развіццё сусветнага драматычнага тэатра.
Касцёл Маці Божай Анёльскай і кляштар францысканцаў
Вежа-званіца
К паўночнаму боку галоўнага фасада касцёла прыбудавана квадратная трохярусная вежа-званіца. Званіца таксама набыла познебарочную пластыку, яе формы разбаўлены прамых вуглоў і геаметрычнай прамалінейнасці — усе склуглена, плаўна абмалявана, расчлёнена пілястрамі, густа штрыхаванымі карнізамі, арачнымі аконнымі праёмамі і круглымі люкарнямі. Першы ярус мае агульную з першым ярусам касцёла пластыку 17 ст., вокны маленькія паўцыркулярныя, расчлянены шірокімі пілястрамі і карнізнымі паясамі. Другі і трэці ярусы перабудаваны ў насычанай рэльефнай пластыцы позняга барока, што праяўляецца ў выразных крупных чляненнях, у маляўнічым сілуэце. У сценах размешчаны вялікія паўцыркулярныя і круглыя вокны, самі сцены расчленены рэльефнымі лапаткамі і развітым карнізам. Званіцу вянчае высокі фігурны шлем.
Кляштар
З паўднёвага боку да касцёла далучаны двухпавярховы кляштар — двухпавярховы П-падобны няправільны ў плане аб'ём, што ўтварае замкнёны ўнутраны дворык, у які выходзіць абхадная па келлях скляпеністая галерэя, злучаная з паўднёвай санкрыстыяй храма. Пластыка фасада стрыманая, сцены маюць невялікія прамавугольныя вокны, расчленены пілястрамі (якія ствараюць манатонны рытм) і завершаны карнізамі. Планіроўка будынка галерэйная, калідор праходзіць на працягу щсяго перыметра будынка. У паўдзенна-заходнім баку будынка знаходзіцца вялікі ў форме рызаліта аб'ём, у якім знаходзіліся бібліятэка і трапезная (якая выступае знадворку самастойным аб'ёмам). Першы паверх будынка мае зводчатыя перакрыцці, другі — плоскія.
Эпічны тэатр
Сваю тэорыю, якая абапіраецца на традыцыі заходнееўрапейскага «тэатра прадстаўлення», Брэхт супрацьпастаўляў «псіхалагічнаму» тэатру («тэатру перажывання»), які звязваюць звычайна з імем К. С. Станіслаўскага, які менавіта для гэтага тэатра распрацаваў сістэму працы акцёра над роляй. Пры гэтым сам Брэхт, як рэжысёр, падчас працы ахвотна карыстаўся і метадамі Станіслаўскага і карэннае адрозненне бачыў у прынцыпах узаемаадносін паміж сцэнай і глядзельнай залай, у той «звышзадачы», дзеля якой ставіцца спектакль.
Касцёл Маці Божай Анёльскай і кляштар францысканцаў
Брама і агароджа комплекса
У паўночна-заходнім баку комплекса часткова захавалася кірпічная сцяна агароджы вышынёй 2-3 метра. Сцяна, агароджваючая перад галоўным фасадам касцёла, мае з унутранага боку паўцыркулярныя нішы, са знешняга боку сцяна плоская. Брама перад галоўным фасадам аформлена ў стылі барока, мае два ярусы. Першы ярус з арачным праходам раскрапаваны спаранымі пілястрамі, другі ярус вырашаны ў выглядзе разорванага франтона, сярэдняя частка якога ўвенчана трохвугольным франтонам, аттык якога мае прамавугольныя нішы для скульптуры.