cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Марыэта Амараўна Чудакова
Біяграфія
Марыэта Чудакова — чацвёртае дзіця ў сям’і. Бацька — інжынер Амар Курбанавіч Хан-Магамедаў, табасаранец, выпускнік Ціміразеўскай сельскагаспадарчай акадэміі. Маці — Клаўдзія Васілеўна Махава, ураджэнка вёскі Вішанкі Суздальскага павета, педагог дашкольнай адукацыі, напісала кнігу «Проста шчасце», дзе апісваецца гісторыя выхавання сваіх родных дзяцей. Браты Чудаковай — Джан-Булат (1925—1983), Селім; сёстры — Бэла і Іна. Селім Хан-Магамедаў (1928—2011) пасля стаў вядомым архітэктарам і гісторыкам архітэктуры; Іна Мішына — дырэктарам Маскоўскага музея Булгакава ў «Нядобрай кватэры» з 2007 па 2012 год.
Чудакова скончыла маскоўскую школу № 367, затым, у 1959 годзе, — філалагічны факультэт МДУ. Пачала публікавацца ў 1958 годзе. У 1959—1961 гадах у адной з маскоўскіх школ выкладала рускую мову і літаратуру. У 1964 годзе, пасля заканчэння аспірантуры, абараніла дысертацыю на суісканне вучонай ступені кандыдата філалагічных навук па тэме «Творчасць Эфендзі Капіева».
З 1965—1984 гадах працавала ў аддзеле рукапісаў Дзяржаўнай бібліятэкі СССР імя Леніна. Лаўрэат Прэміі маскоўскага камсамола (1969). З 1970 года — член Саюза пісьменнікаў СССР. У 1980 годзе абараніла дысертацыю на суісканне вучонай ступені доктара філалагічных навук па тэме «Друкаваная кніга і рукапіс: узаемадзеянне ў працэсе стварэння і функцыянавання (На матэрыяле мастацкай прозы і навукі аб літаратуры 1920—1930-х гадоў)».
З 1985 г. пачала выкладаць у Літаратурным інстытуце імя М. Горкага, дзе працавала на кафедры найноўшай рускай літаратуры. З 1988 года ў якасці візіт-прафесара выкладала ў некаторых амерыканскіх і еўрапейскіх універсітэтах. З 1991 года — член Еўрапейскай Акадэміі.
Памерла 21 лістапада 2021 года на 85-м годзе жыцця. Прычынай смерці стала каранавірусная інфекцыя. Пахавана ў Маскве на Вастракоўскіх могілках побач с мужам.
Грамадская дзейнасць
У гады рэформаў М. С. Гарбачова пачала актыўна крытыкаваць савецкі лад. У жніўні 1993 года ў ліку групы 36 літаратараў падпісала зварот з патрабаваннем правесці датэрміновыя выбары Вярхоўнага Савета. 15 верасня Б. М. Ельцын запрасіў аўтараў ліста на дачу. Пасля сустрэчы Чудакова пісала: «Патрэбен прарыў!.. Сіла не супярэчыць дэмакратыі — ёй супярэчыць толькі гвалт…».
У кастрычніку 1993 года ў падтрымку разгону Вярхоўнага Савета Чудакова падпісала «Ліст 42-х».
У 1994—2000 гадах працавала ў складзе Прэзідэнцкай рады (кансультатыўнага органа пры прэзідэнце РФ), а таксама была чальцом Камісіі па пытаннях памілавання пры прэзідэнце РФ. У 2006 годзе арганізавала грамадскую арганізацыю «ВІНТ», якая аб’ядноўвае ветэранаў «гарачых кропак» і прадстаўнікоў інтэлігенцыі. У гэты ж час здзейсніла некалькі паездак па Расіі з культурна-асветніцкімі і грамадскімі мэтамі — чытала лекцыі, дастаўляла ў бібліятэкі некаторых гарадоў свежыя кнігі і інш.
У красавіку 2010 года падпісала зварот расійскай апазіцыі «Пуцін павінен сысці».
Падпісала ўсе адкрытыя лісты, якія пісаліся ў Расіі ў падтрымку Украіны. У прыватнасці, у сакавіку 2014 года падпісала ліст «Мы з Вамі!» Кінасаюза ў падтрымку ўкраінскага Еўрамайдана.
Харыс Абдрахманавіч Хасьянаў
Харыс Абдрахманавіч Хасьянаў (нар., в. , Горкаўская вобласць, РСФСР) — расійскі і беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў у 1966 годзе факультэт горадабудаўніцтва Маскоўскага архітэктурнага інстытута (выкладчыкі В. В. Бабураў,, М. І. Бруноў, , Кастрыкін). У 1962—1963 гадах пад кіраўніцтвам выкладчыка скульптара Б. А. Бабічава выконваў скульптурныя партрэты, у т.л. географа і падарожніка па Цэнтральнай Азіі і яго сакратара Б. Аўчыннікава (геаграфічны музей г. Масква).
У 1966—1969 гадах працаваў старэйшым архітэктарам у інстытуце «Куйбышаўграмадзянпраект» у Куйбышаве. 1969—1973 гадах кіраўніком групы, пасля галоўным архітэктарам праектаў у інстытуце «Татарграмадзянпраект» у Казані. Член Саюза архітэктараў з 1969 года.
У 1973—1976 гадах галоўным архітэктарам праектаў у інстытуце «БелНДІПгорадабудаўніцтва» у Мінску; у 1976-80 гадах начальнікам упраўлення планіроўкі і забудовы горада Галоўнага архітэктурна-планіровачнага ўпраўлення Мінгарвыканкама; у 1980—1983 гадах галоўным архітэктарам праектаў у інстытуце «Мінскпраект»; у 1983—1987 гадах галоўным архітэктарам інстытута «Калінінграмадзянпраект» у Калініне; у 1987—1997 гадах начальнік архітэктурна-планіровачнай майстэрні інстытута «БелНДІдзіпрасельбуд» у Мінску.
Творчасць
Асноўныя працы: праекты рэканструкцыі Цэнтральнага раёна ў Чапаеўску, забудова квартала № 147 у г. Куйбышаве (пабудаваны ў 1968; сааўтар А. Ластаўкін); генплан г. Безянчук (40 тыс. жыхароў) у Куйбышаўскай вобласці (1969); планіроўка і забудова мікрараёнаў № 37 і 39 у Ленінскім раёне г. Казані (1971—1972); генплан (40 тыс. жыхароў) і ПДП Паўночнага жылога раёна г. Новы Зай Татарскай Аўтаномнай ССР (1972), Цэнтральнага раёна г. Нурлаты ; карэктоўка генплана г. Пінска з развіццём яго на процілеглым беразе р. Піны (1974; сааўтары Г. Булдаў, Л. Каўчынскі); планіроўку і забудова мікрараёна «Поўнач-1» у г. Пінску (1976; сааўтар Т. Рачкевіч, Л. Каўчынскі; тэхніка-эканамічнае абгрунтаванне генеральнага плана г. Мінска (1980; у складзе аўтарскага калектыва); ПДП цэнтра г. Мінска (1981—1983; сааўтары Г. Белікаў (галоўны архітэктар праектаў), Ю. Грыгор’еў, Я. Ліневіч, Н. Гардзіенка, Я. Дзятлаў, Ю. Пурэцкі, У. Часноў, І. Кароль, Л. Есьман); карэктоўка генплана г. Удомля пры атамнай станцыі ў Калінінскай вобласці (1984; сааўтары Б. Крылоў, Л. Лахціёнава, Бязмацерных), ПДП Цэнтральнага раёна Мінска (1986) ; праектаў планіроўкі і забудовы пасёлкаў для эвакуіраваных з зоны забруджвання Чарнобыльскай АЭС — н.п. Кароўчына, Белая і інш.
Узнагароды
На Рэспубліканскім конкурсе за распрацоўку жылога раёна г. Брэста атрымаў ў складзе аўтарскага калектыва (А. Акенцьеў, Л. Гітлін, А. Горб, Д. Паташнікаў, X. Хасьянаў, І. Барысік) трэцюю прэмію (1976).
Carex pachystylis
Carex pachystylis — шматгадовая травяністая расліна, від роду сямейства.
Батанічнае апісанне
Carex pachystylis — вечназялёная расліна з прамым сцяблом даўжынёй ад 4 да 30 см і карэнішчам даўжынёй да 6 м.
Лісце плоскае, карацей сцеблаў.
Каласкі (4-6 штук) скучаныя ў шчыльную ромбічную галоўку.
Распаўсюджанне
Расліна сустракаецца ў Паўночнай Афрыцы (Егіпет), у Пярэдняй Азіі (Афганістан, Іран, Ірак, Ізраіль, Іарданія, Ліван, Сірыя, Турцыя), на Каўказе (Арменія) і ў Сярэдняй Азіі (Казахстан, Кыргызстан, Таджыкістан, Туркменістан, Узбекістан).
Практычнае выкарыстанне
Carex pachystylis — каштоўная кармавая расліна; яна не саступае самым лепшым травам (16,2 % пратэіна, 2,18 % тлушчаў, 59,94 % безазоцістых экстрактыўных рэчываў). У Сярэдняй Азіі служыць асноўным зімова-вясновым кормам для авечак, а таксама выкарыстоўваецца як дэкаратыўная расліна.
Сезон 2022/2023 ЖБК «Мінск»
У сезоне 2022/2023 жаночага баскетбольнага клуба Мінск прымаў удзел:
Дуравічы (Буда-Кашалёўскі раён)
Дура́вічы (, Дуравичи) — аграгарадок у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.
Размяшчэнне
У 12 км на ўсход ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 40 км ад Гомеля.
Гідраграфія
Вакол меліярацыйныя каналы. У напрамку на поўнач ад аграгарадка працякае рака Ліпа.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай дарозе, затым па шашы Доўск — Гомель.
Планіроўка складаецца з трох прамалінейных вуліц (адна доўгая, дзве кароткія), арыентаваных з паўднёвага ўсходу на паўночны захад і злучаных завулкамі. Забудова двухбаковая, пераважна драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу. У 1986 годзе пабудаваны цагляныя дамы на 100 сямей, у якіх размясціліся перасяленцы з забруджаных радыяцыяй месцаў пасля Чарнобыльскай катастрофы.
Гісторыя
Выяўленыя археолагамі тры курганных магільніка (65 насыпаў, у 2 км на паўночны ўсход ад вёскі, 1,8 км на паўночны захад і ў 3 км на паўднёвы захад ад вёскі) сведчаць пра засяленне гэтых месцаў з даўніх часоў. Па пісьмовых крыніцах вядомая з XV стагоддзя як вёска ў Менскам ваяводстве Вялікага княства Літоўскага, шляхецкая ўласнасць. У 1483 годзе даравана князю Мажайскаму. З 1492 года ў валоданні А. Багданавай. У 1640-я гады пазначана ў інвентары Гомельскага стараства. Паводле прывілею караля Аўгуста III ад 5 лістапада 1762 года ў валоданні Фашчаў.
Пасля першага падзела Рэчы Паспалітай (1772 год) у складзе Расійскай імперыі. Праз вёску праходзіла паштовая дарога з Гомеля ў Жлобін. З 1826 года дзейнічаў бровар памешчыка Дрыбінцава. Па рэвізіі 1858 года ў валоданні Фашча, які меў тут і ў наваколлях у 1862 годзе 4153 дзесяціны зямлі, вадзяны млын і вятрак. З 1884 года працаваў хлебазапасны магазін. Па перапісу 1897 года знаходзіліся: царкоўна-прыхадская школа, хлебазапасны магазін, 2 вятракі, магазін, карчма. У аднайменным фальварку, што быў побач — капліца. У 1909 годзе 802 дзесяціны зямлі, млын, бровар, у Кашалёўскай воласці Рагачоўскага павета Магілёўскай губерні. У фальварку 4700 дзесяцін зямлі. У 1911 годзе збудаваны будынак і пачаліся заняткі ў народным вучылішчы (у 1907 годзе 55 вучняў).
З 20 жніўня 1924 года цэнтр Дуравіцкага сельсавета Буда-Кашалёўскага раёна Бабруйскага, з 27 кастрычніка 1927 года Гомельскай (да 26 ліпеня 1930 года) акругі, з 20 лютага 1938 года Гомельскай вобласці.
У 1929 годзе арганізаваны калгасы «Чырвоны Кастрычнік» і «Чырвоны прамень», працавалі 3 ветракі, гамарня.
У Вялікую Айчынную вайну ў час падрыхтоўкі і правядзення аперацыі «Баграціён» у сувязі з вялікай працягласцю лініі фронту былі створаны два дапаможныя пункты кіравання войскамі Першага Беларускага фронта. Адзін з іх знаходзіўся ў вёсцы. 5 чэрвеня 1944 года ў вёсцы камандаванне абмяркоўвала становішча на правым флангу фронта і мерапрыемствы, звязаныя з падрыхтоўкай наступлення. На франтах і ў партызанскай барацьбе загінулі 188 жыхароў вёскі. У памяць пра загінуўшых у скверы 1957 годзе ўсталявана скульптура салдата.
У 1959 годзе цэнтр саўгаса «Дуравіцкі». Сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, дзіцячы сад, аддзяленне сувязі, швейная майстэрня, 2 крамы.
Нясвіжскі павет (1920—1940)
Нясвіжскі павет (Powiat nieświeski) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў міжваеннай Польшчы і БССР у 1920—1940 гадах. Цэнтр — горад Нясвіж.
Гісторыя
Утвораны 7 лістапада 1920 года Упраўленнем прыфрантавых і этапных тэрыторый з гмін Баранавіцкага (Лань, Сіняўка, Клецк, Сноў, Гавязна, Гарадзея, Мір, Жухавічы) і Слуцкага (Цялядавічы і Грыцэвічы) паветаў. З 19 лютага 1921 года павет увайшоў у склад новаўтворанага Навагрудскага ваяводства.
У верасні 1939 года тэрыторыя павета далучана да СССР і перададзена ў склад БССР. З 4 снежня 1939 года павет у Баранавіцкай вобласці. 15 студзеня 1940 года павет скасаваны, утвораны Нясвіжскі раён, часткі тэрыторыі павета адышлі ў Ганцавіцкі, Навагрудскі, Стаўбцоўскі і Уздзенскі раёны.
Жумыскер (Паўладарская вобласць)
Жумыскер — сяло ў Майскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Казанскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна ў 42 км на паўднёвы ўсход ад сяла Кактабэ. Код КАТА — 555643100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 919 чалавек (453 мужчыны і 466 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 623 чалавекі (308 мужчын і 315 жанчын).
Кітовы вус
Кітовы вус — рагавыя пласціны ў кітоў, якія звісаюць з паднябення, служаць для прасявання планктону, асноўнай ежы.
На месцы адсутных зубоў у верхняй сківіцы бяззубых кітоў развіваюцца ад 360 да 800 доўгіх (ад 20 да 450 см.), гнуткіх і пругкіх рагавых пласцінак, называных «кітовым вусам» (адсюль назва «вусатыя»), якія размешчаны папярок дзяснаў з інтэрваламі 0,3-1,2 см адна за другой, абмяжоўваючы з бакоў ротавую поласць. Унутраны край і вяршыня кожнай пласціны расшчэпленыя на тонкія і доўгія шчацінкі, якія ўтвараюць падабенства густой таркі, або фільтра, які адсейвае з вады планктонных малюскаў, ракападобных і дробных рыб.
Эміль Лубэ
Эміль Лубэ (Émile Loubet; 30 снежня 1838, Марсан, дэпартамент Дром — 20 снежня 1929, Мантэлімар, дэпартамент Дром) — французскі палітычны дзеяч, прэзідэнт Францыі (Трэцяя рэспубліка; 1899—1906).
Марады
Марады (Maradi) — горад у паўднёвай частцы Нігера. Размешчаны паблізу дзяржаўнай мяжы з Нігерыяй, за 540 км на ўсход ад сталіцы краіны, горада Ніямей. Адміністрацыйны цэнтр правінцыі Марады. Абслугоўваецца аэрапортам «Марады». Насельніцтва — 191 367 чалавек (2013). Старадаўні гандлёвы горад, уваходзіў у склад аднаго з гарадоў-дзяржаў хаўса. У пачатку XIX стагоддзя падпаў пад уладу ісламскага халіфата Сакота. У 1899 годзе быў падпарадкаваны французам. З 1807 года ў Марады кіруе (пасля 1899 года — намінальна) дынастыя султанаў Дурбава (фульбэ).
NGC 5782
NGC 5782 (іншыя абазначэнні — UGC 9602, MCG 2-38-22, ZWG 76.99, KCPG 445A, PGC 53379) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Кадаанскія мовы
Кадаанскія мовы — сям'я індзейскіх моў, распаўсюджаных у Паўночнай Амерыцы.
Кадаанскія мовы сфарміраваліся ў месцы існавання Кадаанскай археалагічнай культуры. Каля 3 тысяч гадоў таму протакадаанская мова распалася на паўночную і паўднёвую галіны. У нашы дні паўднёвая галіна прадстаўлена мовай індзейцаў кадо, паўночная — мовамі паўні, арыкара і вічыта.
Існуе гіпотэза аб генетычнай сувязі кадаанскіх моў з сіўанскімі і іракезскімі.
Савецкая Беларусь (газета)
«Савецкая Беларусь» — штодзённая грамадска-палітычная газета, заснаваная ЦК Камуністычнай партыі (бальшавікоў) Літвы і Беларусі. У розны час орган Рэўкома, ЦВК, СНК БССР. Выходзіла на беларускай мове, у Смаленску (1.2.1920 — 15.8.1920), у Менску (15.8.1920 — 21.3.1933). Адказныя рэдактары ў розныя гады: Сцяпан Булат, Зміцер Жылуновіч, Усевалад Ігнатоўскі (1921), Ігнат Шыпіла (1924), Міхась Чарот (1925—1928), Павел Шастакоў (1929—1931) і інш. Выдавала літаратурныя дадаткі-часопісы «Радавая рунь» (1924), «Чырвоная краіна (1927)» і інш.
Арцага-д’Ада
Арцага-д'Ада (Arzago d'Adda) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бергама.
Насельніцтва складае 2779 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 300 чал./км². Займае плошчу 9 км². Паштовы індэкс — 24040. Тэлефонны код — 0363.
Заступнікам населенага пункта лічыцца Святы Лаўрэнцій.
Гедэон Святаполк-Чацвярцінскі
Гедэон Святаполк-Чацвярцінскі (свецкае Рыгор; ? — ) — дзеяч праваслаўнай царквы Рэчы Паспалітай.
Біяграфія
Паходзіў з княжацкага роду Чацвярцінскіх, сын старасты раціборскага Захара Чацвярцінскага.
3 1660 года епіскап луцкі і астрожскі. Вёў барацьбу з уніятамі за права карыстацца тытулам і царкоўнымі маёнткамі, але ў 1683 годзе пазбаўлены іх каралеўскай уладай. У 1684 годзе пераехаў на Левабярэжную Украіну, што знаходзілася пад уладай Расіі, і асталяваўся ў Крупіцкім манастыры пад Батурынам.
Царкоўны сабор у Кіеве ў 1685 годзе па патрабаванні гетмана І. Самайловіча абраў Гедэона кіеўскім мітрапалітам. Насуперак традыцыі быў накіраваны для зацвярджэння патрыярхам у Маскву. Там пасвячоны 8(18).11.1685, пасля чаго праваслаўная царква Рэчы Паспалітай фармальна пачала падпарадкоўвацца не Канстанцінопальскай, а Маскоўскай патрыярхіі. Шмат увагі аддаваў уладкаванню Кіева-Магілянскай акадэміі.
Сад сціплага чыноўніка
Сад сціплага чыноўніка  — кітайскі сад у Сучжоў, аб’ект Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА і адзін з самых вядомых садоў Сучжоў. Сад размешчаны па адрасе 178 Northeast Street 东北街178号), раён Гусу. Гэта самы вялікі сад у Сучжоў, і некаторыя лічаць яго лепшым садам ва ўсім Паўднёвым Кітаі.
Гісторыя
Упершыню быў разбіты сад у перыяд Шаасін (1131—1162) дынастыі Паўднёвая Сун. Пасля ён змяніў ўладальніка і пастаянна знішчаўся або мяняўся. Гэта была рэзідэнцыя і сад Лу Гуймена, навуковец дынастыі Тан. Пазней у часы дынастыі Юань ён стаў садам храма Дахон.
У 1513 Ван Сяньчэн, Імперскі пасланнік і паэт дынастыі Мін, стварыў сад на месцы паўразбуранага храма Дахун, які быў спалены падчас заваявання Мін. У 1510 годзе ён вярнуўся ў свой родны дом з нагоды смерці свайго бацькі. Ён перажыў бурнае службовую жыццё, якое перамяжоўвалася рознымі паніжэннямі на пасадзе і павышэннем па службе, пакінуў сваю апошнюю афіцыйную пасаду магістрата акругі Юнцзя правінцыі Чжэцзян і пачаў працаваць над садам. Назва мае дачыненне да твора вядомага вучонага чыноўніка дынастыі Цзінь, Пань Юэ, у яго прозе «Гультаяватае жыццё»: «Я атрымліваю асалоду ад бесклапотнага жыцця, саджаю дрэвы і будую ўласны дом. . . Я абрашаю свой сад і вырошчваю гародніну, каб есці яе… такое жыццё добра падыходзіць такому адстаўному чыноўніку, як я». Гэты верш сімвалізаваў жаданне Вана адысці ад палітыкі і прыняць жыццё пустэльніка на манер Таа Юаньміна.На яго завяршэнне сышло 16 гадоў да 1526 года. Вэнь Чжэнмін напісаў эсэ «Нататкі пра Сад сціплага адміністратара Вана» і намаляваў «Краявіды саду сціплага адміністратара» ў 1533 годзе, уключаючы 31 карціну і вершы ў памяць аб садзе. У 1551 годзе Вэнь выпусціў другі альбом з васьмі лістоў, якія паказваюць месцы ў садзе. Сын Ван страціў сад, каб выплаціць даўгі, і з тых часоў ён шмат разоў пераходзіў з рук у рукі. У 1631 годзе Усходні сад быў аддзелены ад іншых і набыты Ван Сіньі, віцэ-міністрам савета юстыцыі. Ён унёс шмат змен на працягу наступных чатырох гадоў, скончыўшы працу ў 1635 годзе. Пасля завяршэння ён быў перайменаваны ў "Жыллё пасля вяртання ў сельскую мясцовасць" (歸田園居). Цэнтральны сад быў набыты Цзян Ці, губернатарам Цзянсу ў 1738 годзе. Пасля маштабнай рэканструкцыі ён пераназваў яго ў перабудаваны Сад. у 1860 годзе ён стаў рэзідэнцыяй прынца Тайпін,, і быў рэканструяваны. Лічыцца, што цяперашні выгляд саду атрымаў у спадчыну ад гэтага перыяду. Таксама ў 1738 годзе Заходні сад быў набыты галоўным гістарыграфам Е Шыкуанам і перайменаваны ў Кніжны Сад. Кніжны Сад быў набыты купцом з Сучжоу Чжан Люцянам у 1877 годзе і перайменаваны ў Дапаможны сад. У 1949 годзе ўсе тры часткі саду былі паўторна злучаныя кітайскім урадам і пасля адкрыты для публікі, а затым адноўлены ў 1952 годзе. У 1997 годзе сад атрымаў статус аб’екта Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Мяркуецца, што Цаа Сюэцын, аўтар «Сну ў Чырвоным цераме», жыў у садзе ў падлеткавым узросце — прыкладна ў 1735 годзе. Сярод кітайскіх навукоўцаў лічыцца, што большая частка саду ў яго рамане «Сон у Чырвоным цераме» была спісаная з гэтага саду.
Дызайн
У садзе ёсць шматлікія павільёны і масты, размешчаныя сярод лабірынта злучаных басейнаў і астравоў. Ён складаецца з трох асноўных частак, размешчаных ля вялікага возера: цэнтральнай часткі (Чжуачжэн Юань), усходняй частцы (калісьці звалася Гуіцяньюань, «Жыллё пасля вяртання ў сельскую мясцовасць») і заходняй часткі (Дадатковы сад). Дом размешчаны на поўдні саду. Усяго ў садзе 48 розных будынкаў. Лю Дуньчжэнь выказаў здагадку, што размяшчэнне камянёў і вады ў сажалках Цэнтральнай траціны можа браць пачатак у ранняй Цын. Заходняя траціна захавала план канца дзевятнаццатага стагоддзя, а ўсходняя траціна з тых часоў зведала некалькі рэканструкцый.
Сюэ Чжыцзянь, куратар саду і музея сада Сучжоў, патлумачыў вытанчаны дызайн і эстэтычную каштоўнасць Саду сціплага адміністратара, найбуйнейшага з садоў Сучжоў. «У гэтым старым стылі сада Сучжоў шмат слаёў», — кажа Сюэ. «Ёсць чатыры спецыяльныя кампаненты: камень, расліна, архітэктура і вада». І яны сплятаюцца разам у бясконцых камбінацыях. У адным куце ў Садзе сціплага адміністратара скалы прасякаюць сцяну, прымушаючы гледачоў адчуваць, што яны даследуюць гару, нягледзячы на тое, што знаходзяцца ў цэнтры горада. Расліны тут сімвалізуюць розны час года, півоні вясной, лотас для лета, асмантус зімой і цвіценне слівы зімой.
Усходні сад: складаецца з некалькіх будынкаў вакол вялікага цэнтральнага газона і сажалкі. Газон акружаны гаем.
Цэнтральны сад: гэтая частка складаецца з мноства месцаў, размешчаных вакол сажалкі «Нарастальная хваля». Унутры сажалкі тры вострава аднаўляюць пейзажы казачных астравоў Усходняга мора.
Заходні сад: гэтая частка толькі ўдвая менш цэнтральнай часткі, і ў ёй пераважае вада. З поўначы на поўдзень цягнецца сажалка, а ў цэнтральнай частцы узвышаецца астравок. Хоць ён невялікі, ён спланаваны з пільнай дбайнасцю і дакладнасцю. Будынкі хоць і шматлікія, але не загрувашчваюцца; невялікія горы і сажалкі не вырабляюць цеснага ўражання.
Заўвагі
<references group="заўв"/>
Cribraria cancellata
Cribraria cancellata — від невялікіх слізевікоў сямейства, які расце на моцна гнілой драўніне як мяккіх, так і цвёрдых парод дрэў.
Апісанне
Калоніі спарангіяў віду памерам 0,4-0,7 мм маюць форму шароў, сплюшчаных на палюсах. На паверхні яны маюць мерыдыянападобныя сухажыллі, злучаныя тонкімі папярочнымі, што робіць калоніі спарангіяў падобнымі на старамодную птушыную клетку. Споравыя калоніі падымаюцца на ножцы вышынёй 1-3,5 мм, звычайна шчыльнымі групамі, з чырванавата-карычневым гіпаталалусам, які прадстаўляе сабой перапонкавыя выхады цёмна-пурпурна-карычневай слізі.
Споравы пылок чырвона-карычневы, а споры дыяметрам 5-7 мкм бледна-чырванаватыя і злёгку калючыя на паверхні. На паверхні спор могуць быць зёрны перыдыя, фіялетава-карычневыя і дыяметрам 1-1,5 мкм.
Заснавана на рэальных падзеях (фільм, 2017)
«Заснавана на рэальных падзеях» (D'après une histoire vraie) — псіхалагічны трылер 2017 года рэжысёра Рамана Паланскага, дваццаць першы поўнаметражны мастацкі фільм рэжысёра. Фільм з’яўляецца экранізацыяй французскай пісьменніцы, адаптацыяй кнігі займаліся  і Раман Паланскі. Галоўныя ролі выканалі і Эманюэль Сенье.
Прэм’ера фільма адбылася 27 мая 2017 года ў межах пазаконкурснай праграмы 70-га Канскага кінафестывалю.
Сюжэт
Пісьменніца Дэльфін дэ Віган (Эманюэль Сенье) выдала раман пра сваю маці, які стаў бестселерам. Аднак папулярнасць гняце яе — залішняя ўвага фанатаў, лісты нядобразычліўцаў, якія сцвярджаюць, што яна здрадзіла памяць маці, і творчы крызіс заганяюць жанчыну ў дэпрэсію. І раптам у яе жыцці з’яўляецца загадкавая Эль, моцная, прыгожая, таямнічая жанчына, якая мяняе жыццё Дэльфін. Эль, здаецца, разумее Дэльфін, як ніхто, клапоціцца пра яе і прыносіць ажыўленне ў шэрыя будні. Але паступова пісьменніца пачынае падазраваць, што Эль з’явілася нездарма і, магчыма, уяўляе небяспеку для яе жыцця ці розуму.
Юзаф Завадскі
Юзаф Завадскі (Józef Zawadzki;, Козьмін-Велькапольскі — , Вільня) — віленскі друкар і.
Біяграфія
Вучыўся выдавецкай справе ва Уроцлаве і Лейпцыгу. У 1803 годзе пераехаў у Вільню і адкрыў друкарню. У 1805 годзе да Ю. Завадскага перайшла друкарня Віленскага ўніверсітэта, ён злучыў дзве друкарні і заснаваў выдавецтва (гл. ). Да 1826 года меў тытул універсітэцкага друкара. Быў сябрам масонскай ложы «Гарлівы Літвін».
Меў сыноў Адама і Фелікса, таксама выдаўцоў. Пахаваны ў Вільні на Антокальскіх могілках. На магіле пастаўлены класічны абеліск ружовага граніту, завершаны малым акратэрыям белага мармуру.
Доса
Доса (Dosso) — горад у паўднёва-заходняй частцы Нігера, цэнтр аднайменнага рэгіёна краіны. Размешчаны за 130—140 км на паўднёвы ўсход ад сталіцы краіны, горада Ніямей, на дарозе, што вядзе з Зіндэра ў Бенін. З’яўляецца цэнтрам гарадской акругі Доса. У горадзе працуе аэрапорт «Доса». У дакаланіяльны перыяд горад быў сталіцай каралеўства Доса, улада якога распаўсюджвалася на ўсю тэрыторыю пражывання мясцовага народа джэрма. У 2006 годзе Палац Джэрмакоя і музей былі прызнаныя ЮНЕСКА кандыдатамі ў аб’екты сусветнай спадчыны.
Тэрэна
Тэрэна (саманазва Terena) — індзейскі народ у Паўднёвай Амерыцы. Насяляюць пераважна бразільскі штат Мату-Гросу. Агульная колькасць (2021 г.) — 27 000 чалавек.
Гісторыя
Індзейцы тэрэна — нашчадкі аравкамоўных чанэ, што насялялі землі на захад ад ракі Парана. Да сярэдзіны XVI ст. яны трапілі ў залежнасць ад качэўнікаў мбая. У 1760-х гг. пад ціскам іспанцаў мбая і тэрэна пераправіліся на ўсходні бераг. У 1791 г. мбая былі вымушаны заключыць дагавор з партугальцамі. Тэрэна выкарысталі гэта для таго, каб перайсці ў падданства партугальцам і такім чынам вызваліцца ад мбая. У 1797 г. губернатар Мату-Гросу афіцыйна падцвердзіў васалітэт правадыра тэрэна ў адносінах да партугальскай кароны.
У XIX ст. тэрэна насялялі землі на памежжы Бразіліі і Парагвая. У 1866 г. парагвайцы ўварваліся ў Мату-Гросу і знішчылі большасць вёсак тэрэна. Пасля заканчэння вайны пацярпелыя не атрымалі кампенсацыі ад урада Бразіліі. Болей за тое, іх землі былі захоплены каланістамі з іншых рэгіёнаў краіны. Новыя ўладальнікі зямлі патрабавалі працаваць на іх плантацыях у абмен на дазвол сяліцца на месцы сваіх вёсак. З 1913 г. урад пачаў вылучаць землі для стварэння аўтаномных індзейскіх абшчын. У нашы дні ў Мату-Гросу існуе 9 абшчын тэрэна, у якіх жыве большасць прадстаўнікоў гэтага народа. Абшчыны не мяжуюць адна з іншай, аднак маюць сталыя кантакты паміж сабою. У абшчыне Кашуэйрынья знаходзіцца рэзідэнцыя вярхоўнага правадыра.
Культура
Тэрэна здаўна займаюцца земляробствам. Вырошчваюць такія культуры, як маніёк, цукровы трыснёг, кукурузу, рыс, бульбу і інш. Пад уплывам мбая, а потым партугальцаў пачалі трымаць коней і кароў. У нашы дні таксама трымаюць курэй, у тым ліку з камерцыйнымі мэтамі. Большая частка працы на палетках выконваецца жанчынамі. Мужчыны дапамагаюць збіраць ураджай, займаюцца прысядзібнай гаспадаркай, збіральніцтвам і рамяством.
Важным заняткам застаецца збор прадуктаў дзікіх пальм. Многія маладыя людзі працуюць па-за межамі абшчын у дзяржаўных установах, гарадскіх прамысловых прадпрыемствах, наймаюцца ў якасці часовых рабочых да бразільскіх сялян. Тэрэна славяцца як выдатныя ганчары, вытворцы гамакоў, капелюшоў і веераў.
Тэрэна традыцыйна жывуць у сталых паселішчах. У далёкім мінулым яны будавалі вялікія круглявыя хаціны для пашыраных сем'яў, што месціліся вакол цэнтральнага пляца. Пасля стварэння аўтаномных абшчын асноўным відам паселішча стала вёска, або «сектар». Буйныя пашыраныя сем'і распаліся на малыя нуклеарныя, таму кожная сям'я мае ўласны сучасны дом з прысядзібнай гаспадаркай.
У старажытнасці грамадства тэрэна падзялялася на 3 пласты. На вышэйшай прыступцы сацыяльнай лесвіцы стаялі правадыры naati. Ніжэй за іх — свабодныя абшчыннікі waherê-txané. Меўся ваенны клас xuna-xati. З ліку яго прадстаўнікоў вылучаліся ваенныя правадыры, улада якіх ніколі не распаўсюджвалася далей за камандванне ваеннымі атрадамі. На ніжэйшай прыступцы знаходзіліся kauti — ваеннапалонныя або проста прадстаўнікі іншых індзейскіх плямён, што далучаліся да тэрэна. Акрамя таго, тэрэна мелі 2 экзагамныя фратрыі Sukirikionó і Xumonó. Шлюбы знутры фратрый забараняліся. Іх чальцы разам арганізоўвалі рэлігійныя абрады. У нашы дні падзел на сацыяльныя пласты і экзагамныя фратрыі не з'яўляецца істотным. Многія тэрэна блытаюцца або ня ведаюць, да якіх традыцыйных груп належаць.
Шлюбы заключаюцца па дамове паміж жаніхом і бацькамі нявесты. Напярэдадні вяселля жаніх некаторы час аказвае дапамогу сваякам нявесты. Сем'і нявесты і жаніха разам займаюцца збіральніцтвам. Тэрэна лічацца лагоднымі бацькамі, якія не ўжываюць фізічныя пакаранні ў дачыненні да малых дзяцей. Амаль да 6 гадоў працягваецца перыяд кармлення матчыным малаком. У нашы дні дзеці тэрэна атрымоўваюць абавязковую школьную адукацыю.
Найбольш важнае традыцыйнае свята Oheokoti арганізуецца напярэдадні збору ўраджая. Яно суправаджаецца танцамі «біцця дрэва» kohixotikipahé і жаночым putu-putu пад барабанную музыку.
Мова
Родная мова тэрэна адносіцца да аравакскай сям'і. Выкладаецца ў школах аўтаномных абшчын нароўні з партугальскай. У 2006 г. ёю карысталіся 15 800 чалавек. Пісьмовасць на аснове лацінкі.
Рэлігія
У нашы дні большасць вернікаў спавядае хрысціянства, аднак захоўваюцца традыцыйныя ўяўленні пра наяўнасць душы hoipihapati, якой валодаюць усе жывыя істоты. Згодна міфам, людзі атрымалі асноўныя здабыткі ад блізнят Yurikoyuvakai. Арганізацыяй традыцыйных рытуалаў, лекаваннем абшчыннікаў і прадказаннем будучага займаюцца шаманы koixomuneti.
III Усебеларускі з’езд Саветаў
Трэ́ці Усебелару́скі з’езд Саве́таў рабо́чых, салда́цкіх і чырво́наарме́йскіх дэпута́таў. Адбыўся 10 — 16 снежня 1921 года ў Мінску.
Прадстаўніцтва на з’ездзе
Прысутнічалі 183 дэлегаты з рашаючым і 33 з дарадчым голасам ад шасці паветаў Мінскай губерні (Бабруйскі, Барысаўскі, Ігуменскі, Мазырскі, Мінскі і Слуцкі).
Рашэнні з’езда
З’езд падвёў вынікі дзейнасці ЦВК і СНК БССР і ацаніў іх як станоўчыя. Адзначалася, што палітыка суцэльнай нацыяналізацыі прамысловасці і харчразвёрстка скончыліся крахам, з 2-й паловы 1921 года пачаўся перавод прамысловасці Беларусі на рэйкі новай эканамічнай палітыкі (нэпа). Гэты працэс суправаджаўся цяжкасцямі, бо эканоміка краю ў выніку войнаў і акупацый прыйшла ў заняпад. 3 увядзеннем нэпа ўзнікла пытанне пра адраджэнне гаспадарчых сувязей паміж рабочымі і сялянамі, пераход ад харчразвёрсткі да харчпадатку, ад прадуктаабмену да таварна-грашовых рыначных адносін.
З’езд канстатаваў, што рэквізіцыя збожжа ў сялян па хачразвёрстцы выклікала шматлікія ўзброеныя выступленні, якія савецкая ўлада называла бандытызмам, а паўстанцаў — бандытамі. Вясной—летам 1921 года сялянскія паўстанні ўспыхнулі ў многіх паветах і для барацьбы з імі быў створаны Рэўваенсавет Мінскага раёна. Ухвалена дзейнасць Надзвычайнай камісіі (ЧК) па падаўленні сялянскіх выступленняў. З’езд вызначыў мерапрыемствы па ўздыме і развіцці сельскай гаспадаркі. Замена харчразвёрсткі харчпадаткам выклікала зацікаўленасць у селяніна да паляпшэння сваёй гаспадаркі, давала магчымасць прадаваць лішкі на рынку. Падкрэслівалася неабходнасць размеркавання памешчыцкіх зямель, прапаганды лепшых спосабаў гаспадарання, арганізацыі кааператываў на вёсцы, ператварэння маёнткаў у савецкія гаспадаркі (саўгасы), свабоднага выбару форм землекарыстання. Паведамлялася, што харчпадатак у БССР выкананы на 60%. З’езд заклікаў да канца года закончыць яго збор, а ў адносінах да тых, хто ўтойваў колькасць пасеваў, дазволіў ужываць «самыя рашучыя кары».
У рэзалюцыі па народнай асвеце звярталася ўвага на пашырэнне беларускай школы на вёсцы, правядзенне культурна-асветніцкай работы на мясцовых мовах, ліквідацыю непісьменнасці, актывізацыю выдання кніг, размяшчэнне школ у нацыяналізаваных маёнтках.
Шмат увагі з’езд аддаў абмеркаванню пытання дапамогі галадаючым Паволжа. Фонд дапамогі фарміраваўся з адлічэнняў з зарплаты рабочых і служачых, шляхам самаабкладання сялян. Акрамя адпраўкі збожжа і грошай Беларусь павінна была прыняць 1 300 дзяцей з Чувашыі (яшчэ да з’езда ў рэспубліку прыехалі ўжо «самацёкам» 1,5 тысячы чалавек).
З’езд выбраў ЦВК БССР з 60 членаў і 12 кандыдатаў, дэлегатаў на IX Усерасійскі з’езд Саветаў.
Гедзевічы
Ге́дзевічы (, Гедевичи) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Людвіноўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Касцяневічы.
Да 4 красавіка 1973 года вёска ўваходзіла ў склад Жарскага сельсавета.
Дзяржава дэрвішаў
Дзяржава дэрвішаў (Daraawiish, دولة الدراويش) — дзяржаўнае ўтварэнне, якое існавала на поўначы Самалі ў пачатку XX стагоддзя. Было створана ў пачатку XX стагоддзя Махамедам Хасанам, рэлігійным лідарам, які аб’яднаў мясцовыя кланы пад лозунгамі барацьбы з засіллем еўрапейцаў. Дзяржава дэрвішаў набыла вядомасць у ісламскіх і заходніх краінах дзякуючы яе супраціву еўрапейскім імперыям — Англіі і Італіі. Сілы дэрвішаў паспяхова адбівалі націск брытанцаў і прымусілі іх адступіць да прыбярэжнай зоны. Дзяржава дэрвішаў была прызнана ў якасці саюзніка Асманскай імперыяй і Германіяй. Яна заставалася адзінай незалежнай мусульманскай дзяржавай на кантыненце ў перыяд Першай сусветнай вайны. Пасля чвэрці стагоддзя супрацьстаяння брытанцам дэрвішы былі канчаткова разгромленыя ў 1920 годзе.
Утварэнне
У канцы XIX стагоддзя брытанцы, італьянцы і эфіопы падзялілі Самалі на сферы ўплыву, парушыўшы традыцыйныя сістэмы качавых плямёнаў і выпасу жывёлаў, а таксама завалодаўшы партамі паўвострава. Самалійская экспедыцыя эфіопскага імператара Менеліка, якая складалася з 11 000 салдат, пракралася ўглыб тэрыторыі Самалі ў раёне Лука. Аднак эфіопскія войскі панеслі поўнае паражэнне ад арміі клана Гобрун, у жывых засталося толькі 200 салдат. Пасля гэтага эфіопы ўстрымліваліся ад далейшых экспедыцый углыб Самалі, але працягвалі красці скаціну ў клана Агадэн пры маўклівай згодзе брытанцаў.
Са стварэннем буйных мусульманскіх брацтваў на чале з такімі самалійскімі багасловамі, як шэйх Абд аль-Рахман бін Ахмад аль-Зайлаі і Увейсам аль-Бараві, у гэты перыяд адбываецца адраджэнне ісламу ва Усходняй Афрыцы. Супраціў каланізацыі мусульманскіх земляў афганцамі і махдыстамі натхніў рост руху супраціву іншаверцам і ў Самалі. Саід Махамед Абдыле Хасан, качэўнік з клана Агадэн па нараджэнні, які здзейсніў паломніцтва ў Мекку, адкуль вярнуўся ў Самалі і ў 1895 годзе асеў у Берберы, дзе заняўся місіянерскай дзейнасцю і агітацыяй супраць еўрапейцаў. У сваіх прамовах Хасан заяўляў, што панаванне еўрапейцаў у Самалі раўнасільна знішчэнню веры і культуры яго народа.
У 1899 годзе салдаты Брытанскіх узброеных сіл сустрэліся з Хасанам і прадалі яму табельны пісталет. Адказваючы на пытанне аб страце пісталета, яны сказалі начальству, што Хасан скраў у іх пісталет. Брытанскі віцэ-консул у жорсткіх фармулёўках напісаў яму ліст, патрабуючы неадкладна вярнуць пісталет. Гэта прывяло Хасана ў лютасць і стала падставай да пачатку адкрытага супрацьстаяння. Хасан заклікаў народ да ўзброенай барацьбы з іншаземнымі захопнікамі.
Сталіца
Саід Хасан падчас сваіх паходаў супраць еўрапейскіх і мясцовых уладаў пабудаваў некалькі фартоў па ўсяму Афрыканскаму рогу, каб мець магчымасць бяспечна перамяшчаць свае войскі па паўвостраве. У 1913 годзе, пасля адступлення брытанцаў на ўзбярэжжа, пастаяннай сталіцай і штаб-кватэрай дэрвішаў стаў Талех, вялікі горад, абнесены сцяной з чатырнаццаццю фартамі. Галоўны форт, Сілсілат, уключаў у сябе абнесены сцяной сад і каравульнае памяшканне. Ён стаў рэзідэнцыяй Хасана, яго жонкі, сям’і, бачных самалійскіх ваенных лідараў, а таксама домам для некалькіх турэцкіх, еменскіх і нямецкіх саноўнікаў, архітэктараў, каменячосаў і вытворцаў зброі. Вялікая тэрыторыя на паўночным усходзе Талеха была выкарыстана для вырошчвання збожжа, а вежа Дар-Ілала выкарыстоўвалася ў якасці збожжасховішча. На плошчы Хед-Калдзік адбываліся пакаранні злачынцаў і здраднікаў.
Эканоміка
Дзяржава дэрвішаў кантралявала гандлёвыя шляхі, якія вялі з унутраных жывёлагадоўчых раёнаў у партовыя гарады на ўзбярэжжы — Лас-Харэй, Эйл і Іліг. За кошт атрыманых даходаў дзяржава дэрвішаў закупляла за мяжой агнястрэльную зброю, коней і будаўнічыя матэрыялы.
Ваенная арганізацыя
Рэгулярная армія (Maara-weyn) дзяржавы дэрвішаў складалася з сямі палкоў: «Shiikh-yaale», «Gola-weyne», «Taar-gooye», «Indha-badan», «Miinanle», «Dharbash» і «Rag-xun». Кожны полк меў свайго камандзіра («muqaddim») і ўключаў ад 1000 да 4000 салдат. З мясцовага насельніцтва таксама фармавалася апалчэнне. Целаахоўнікі Хасана («gaarhaye») і іншыя старшыя чыноўнікі дзяржавы былі ў асноўным вызваленымі рабамі. Кавалерыя ўключала ад 5000 да 10000 коннікаў. Армія Гасана была экіпіравана сучаснай зброяй, такой як вінтоўкі і кулямёты Максіма. Байцы-дэрвішы выкарыстоўвалі традыцыйны танец-песню «dhaanto», каб падняць свой баявы дух, і часта спявалі яе ў конных пераходах.
Войны супраць Італіі, Вялікабрытаніі і Эфіопіі
У 1898 годзе дэрвішы занялі горад Бур’о, важны цэнтр Брытанскага Самаліленда. Хасану таксама ўдалося заключыць мір паміж мясцовымі кланамі і ініцыяваць вялікі сход, дзе прагучаў заклік да насельніцтва ўступіць у вайну супраць захопнікаў.
У 1900 годзе эфіопская экспедыцыя, адпраўленая арыштаваць або забіць Хасана, выкрала вялікую колькасць вярблюдаў у клана Агадэн. У адказ Хасан напаў на эфіопскі гарнізон у Джыджызе і скраў адтуль 2000 вярблюдаў, набыўшы пасля гэтага вялікую папулярнасць у народзе. Вызваленчы рух набіраў абароты.
Да канца 1900 года эфіопскі імператар Менелік II прапанаваў брытанцам правесці сумесную акцыю супраць дэрвішаў. Брытанскі падпалкоўнік Э. Дж. Свейн сабраў пад сваёй камандай 1500 самалійскіх салдат на чале з 21 еўрапейскімі афіцэрамі і 15000 эфіопскіх салдат, з якімі ўзяў Бур’о і Харар. Тым не менш, з 1901 па 1904 год дэрвішы наносілі замежным войскам адно паражэнне за іншым, але 9 студзеня 1904 года былі разбітыя войскамі генерала Чарльза Эгертана і вымушаныя былі адступіць на паўночны ўсход і на поўдзень Самалі.
Па заканчэнні Першай сусветнай вайны брытанцы вырашылі пакончыць з дэрвішамі. Начальнік імперскага Генеральнага штаба сэр Генры Вільсан паведаміў дзяржаўнаму сакратару па справах калоній Альфрэду Мілнеру, што для гэтага спатрэбіцца як мінімум дзве дывізіі, аднак галоўнакамандуючы ВПС Х’ю Трэнчард прапанаваў выкарыстоўваць для знішчэння ўмацаванняў дэрвішаў авіяцыю, заявіўшы, што ў гэтым выпадку для завяршэння аперацыі хопіць наяўных на месцах каланіяльных войскаў. У кампаніі 1920 года брытанцы выкарыстоўвалі 12 бамбардзіроўшчыкаў. Ужо 9 лютага брытанскія каляніяльныя войскі ўвайшлі ў разбомбленную сталіцу дэрвішаў Талех. Упершыню сутыкнуўшыся з самалётамі, войскі дэрвішаў разбегліся; сам Хасан збег у Агадэн усяго з чатырма прыхільнікамі, дзе памёр у снежні ад грыпу.
Кітчэнер
Кітчэнер (анг.Kitchener) — горад у Канадзе, у правінцыі Антарыа. Назва горада часта ўжываецца разам з назвай суседняга ўніверсітэцкага горада Уотэрлу, яго горада-спадарожніка.
Насельніцтва Кітчэнера складае 219853 жыхара (па стане на 1 ліпеня 2008).
Заснаваны нямецкімі перасяленцамі-менанітамі ў канцы XVIII стагоддзя.
У горадзе знаходзіцца муніцыпалітэт раёна Ватэрлоа.
Да 1916 горад называўся Берлін, у ім жыло шмат перасяленцаў з Германіі. Уплыў нямецкай культуры адчуваецца ў жыцці горада да гэтага часу. У 1916 годзе Берлін быў перайменаваны ў гонар фельдмаршала Герберта Кітчэнера.
Кызыленбек
Кызыленбек — сяло ў Майскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Казанскай сельскай акругі. Код КАТА — 555643300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 412 чалавек (208 мужчын і 204 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 332 чалавекі (158 мужчын і 174 жанчыны).
Палярны круг
Паля́рны круг — паралель у кожным паўшар’і планеты, пачынаючы ад якой і да полюса ляжаць палярныя паясы, дзе бываюць палярны дзень (летам) і палярная ноч (зімой). Строга кажучы, з прычыны атмасфернай рэфракцыі (на планетах, якія маюць атмасферу) і таго, што Сонца назіраецца не як кропкавы аб’ект, а як дыск, палярны дзень можна назіраць у шыротах, якія ляжаць крыху далей ад полюсу, а палярных ноч — толькі ў шыротах, якія ляжаць крыху бліжэй да полюсу.
Валерый Іванавіч Гушча
Валерый Іванавіч Гушча (,, Гродзенская вобласць) — беларускі хірург і палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.
Палярны круг
Паколькі палярны круг вызначаецца ў кожным паўшар’і, у планеты можа быць толькі два палярных кругі — паўночны і паўднёвы. Шырата палярных кругоў вызначаецца вуглом нахілу восі кручэння планеты да плоскасці экліптыкі.
Валерый Іванавіч Гушча
Біяграфія
Нарадзіўся 16 кастрычніка 1956 года ў г.п. Іўе Гродзенскай вобласці.
Палярны круг
На Зямлі
Зямныя палярныя кругі размешчаны на шыротах 66° 33′ 39″ (паўночнай і паўднёвай). Палярны круг, размешчаны ў Паўночным паўшар’і Зямлі, называецца Паўночным палярным кругам, у Паўднёвым паўшар’і — Паўднёвым палярным кругам. Вобласць ад палярнага круга да полюсу ў абодвух паўшар’я называецца Запаляр'е.
У дзень зімовага сонцастаяння (21-22 снежня) на поўнач ад паўночнага палярнага круга Сонца не ўзыходзіць (на поўдзень ад паўднёвага — не заходзіць), а ў дзень летняга сонцастаяння (21-22 чэрвеня) не заходзіць (на поўдзень ад паўднёвага — не ўзыходзіць). Далей за палярным кругам гэтыя з’явы расцягваюцца на большы час.
З-за нераўнамернасці руху Зямлі ў касмічнай прасторы палярны круг пастаянна перамяшчаецца, яго геаграфічнае становішча нестабільнае, фактычна ён рухаецца прыкладна на 2 м на працягу дня і амаль на 100 м на працягу года. Пры дапамозе сучасных тэхналогій становішча палярнага круга можна вызначыць у любы момант часу.
Валерый Іванавіч Гушча
Біяграфія
Працаваў урачом-хірургам, загадчыкам хірургічнага аддзялення ўстановы аховы здароўя «Лідская цэнтральная раённая бальніца» Гродзенскай вобласці.
Палярны круг
На Марсе
Марс круціцца вакол сваёй восі амаль так жа, як і Зямля: вось кручэння нахіленая да плоскасці арбіты на вугал 25,19°, амаль роўны вуглу нахілу зямной восі (23,45°). Гэта значыць, што змена дня і ночы, а таксама змена часоў года на Марсе працякаюць амаль так жа, як на Зямлі. Размяшчэнне палярных кругоў таксама блізкае да зямнога. Шырата палярных колаў +/- 65°.
Валерый Іванавіч Гушча
Біяграфія
У 2012—2016 гадах дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.
Асабістае жыццё
Жанаты, мае двух сыноў.
Більма
Більма  (Bilma) — горад у Нігеры, знаходзіцца на поўначы краіны, у пустыні Сахара. Цэнтр аднайменнага дэпартамента, які ўваходзіць у рэгіён Агадэс. Адміністрацыйна з'яўляецца гарадской камунай. Важны прыпыначны пункт у транссахарскім гандлі дзякуючы аазісу, які знаходзіцца ў горадзе. У горадзе знаходзяцца саляныя капальні.
Ганна Рыўкін-Брык
Біяграфія
Брат і сястра Ганны, Яўгенія і, супрацоўнічалі з авангардным шведскім часопісам Spektrum, асвятлялі шырокае кола тэм ад літаратуры і музыкі да архітэктуры і псіхааналіза. У 1932—1935 гадах Ёсеф Рыўкін таксама ўзначальваў аднайменнае выдавецтва. Ганна, у сваю чаргу, была блізкая да колаў, якія сфармаваліся вакол часопіса, і рабіла партрэты аўтараў, якія пісалі для яго, здымкамі затым карысталіся як кніжнымі ілюстрацыямі. У 1933 годзе наведала Парыж, дзе фатаграфавала вулічныя сцэны і архітэктуру. Апроч гэтага, зрабіла партрэты шэрагу пісьменнікаў і мастакоў-сюррэалістаў, у тым ліку Андрэ Брэтона, Жана Арпа, Сальвадора Далі, Макса Эрнста і Мана Рэя.
З 1940 года Ганна Рыўкін-Брык займалася дакументальнай фатаграфіяй. У 1942 годзе суправаджала журналістку Элі Янес у Лапландыю, і яны выпусцілі сумесную кнігу «Renarna visar vägen». У 1955 годзе выйшла яе сумесная з Іварам Ло-Юхансанам кніга «Zigenarväg» пра жыццё цыган у Швецыі. Аднак найбольшы поспех ёй прынеслі дзіцячыя кнігі з фотаілюстрацыямі (для дзевяці з іх тэксты напісала Астрыд Ліндгрэн). Многія з іх апавядалі гісторыі дзяцей з розных краін, уключаючы Эфіопію, Фінляндыю, Нідэрланды, Японію, Югаславію, Нарвегію і Тайланд.
Як яўрэйка, Ганна Рыўкін-Брык цікавілася дзяржавай Ізраіль ад самага яе ўзнікнення. У 1948 годзе апублікавала кнігу «Палестына», тэкст для якой напісаў Даніэль Брык, а ў 1955 годзе выйшла іх сумесная кніга «Ізраіль». У Ізраілі таксама была зроблена адна з самых вядомых фатаграфій Ганны Рыўкін, на якой выяўлена старая жанчына з паднятай уверх рукой, гэты здымак у ліку 500 іншых з розных краін адабраў Эдвард Стайхен для сваёй выставы «Род чалавечы» ў Нью-Ёркскім музеі сучаснага мастацтва. Пад уражаннем ад гэтай выставы Ганна апублікавала ў 1962 годзе кнігу «Medmänniskor», якая ўключыла выбраныя партрэты за ўсе гады яе фатаграфічнай кар’еры.
Памерла ў Ізраілі ў 1970 годзе. Свой фотаархіў завяшчала шведскаму Музею сучаснага мастацтва.
Церахоўка (гарадскі пасёлак)
Гісторыя
Вядомая як вёска ў Рэчыцкім павеце Вялікага Княства Літоўскага. З 1772 г. у складзе Расійскай імперыі. У 1776года ў складзе Гомельскага маёнтка падораная ўрадам генерал-фельдмаршалу П. А. Румянцаву. Уваходзіла ў Клімаўскі фальварак Беліцкага павета. З 1834 года ва ўладанні князя І. Ф. Паскевіча. З 1852 г. у Чырванабудскай воласці Гомельскага павета. З пабудовай чыгункі Гомель—Ромны (1874) Церахоўка — чыгуначная станцыя. З 1926 г. у Чырванабудскім раёне. З жніўня 1927 г. — цэнтр Церахоўскага раёна. З 1938 года гарадскі пасёлак. У час Вялікай Айчыннай вайны была пад нямецкай акупацыяй з 23 жніўня 1941 г. да 27 верасня 1943 г. З 1962 г. у Добрушскім раёне. У 2011 годзе да пасёлка далучана суседняя вёска Церахоўка.
Эканоміка
Прадпрыемствы лёгкай, будаўнічых матэрыялаў, харчовай прамысловасці.
NGC 5783
NGC 5783 (іншыя абазначэнні — NGC 5785, UGC 9586, MCG 9-24-50, ZWG 273.33, IRAS14519+5216, PGC 53217) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 5783, NGC 5785.
Галактыка входит в число перечисленных в арыгінальной редакции «Нового общего каталога».
Валянцін Аркадзевіч Астаповіч
Валянцін Аркадзевіч Астаповіч (, Менск — ) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і беларускага графіка Аркадзя Антонавіча Астаповіча (1896—1941).
Скончыў у 1958 годзе Беларускі політэхнічны інстытут. Працаваў у Белдзіпрасельбудзе, галоўным архітэктарам доследна-канструктарскага бюро Мінгандальмантажу БССР, у 1963—1977 гадах — кіраўніком групы архітэктараў, галоўным архітэктарам праектаў у Белдзяржпраекце.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1963 года. Пражываў у г. Жодзіна Мінскай вобласці.
Творчасць
Аўтар праектаў (у аўтарскім калектыве) гасцініцы «Магілёў», Дом спорту, забудова праспекта Пушкіна, Шміта (1963—1975), палаца культуры і тэхнікі вытворчага аб’яднання «Хімвалакно» (1977; сааўтары Я. Смальгоўскі, В. Ладыгіна) у Магілёве; гасцініцы «Інтурыст» у Брэсце (1965—1975) ; серыі 88 тыпавых праектаў 5- і 9-павярховых жылых дамоў , блок-секцый і інтэрнатаў (1975-79) , эксперыментальных дамоў серыі 88 Гродзенскай лініі.
Кацярына Карпук
Кацярына Карпук (нар., Брэст, Беларусь) — прафесійная беларуская баскетбалістка. Выступала за зборную Беларусі.
Біяграфія
З 8 класа ездзіла на трэнераванні ў Бярозу, праз паўтара годаи яе запрасілі ў Гродна. 10-11 клас вучылася ў вучылішчы алімпійскага рэзервуб выступала за каманду «Беразоўскія лісы», пазнея за «Вікторыю». Праз два гады яе запрасілі ў «Алімпію», дзе правяла чатыры гады.
У ліпені 2021 года падпісала кантракт з казанскай «Казаначкай».
Выступала за зборную U-18 (2017) і U-20 (2018—2019).
Аверара
Аверара (Averara) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бергама.
Насельніцтва складае 197 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 19 чал./км². Займае плошчу 11 км². Паштовы індэкс — 24010. Тэлефонны код — 0345.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Велікамучанік Панцеляймон.
Паўднёвае паўшар’е
Паўднёвае паўшар’е — частка Зямлі, размешчаная да поўдзень ад экватара. Лета у Паўднёвым паўшар’і доўжыцца са снежня па люты, а зіма — з чэрвеня па жнівень.