cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ваенная аперацыя Расіі ў Сірыі
ЗША
14 лістапада 2016 года, падчас першай тэлефоннай размовы прэзідэнта РФ Уладзіміра Пуціна з абраным прэзідэнтам ЗША Дональдам Трампам, была дасягнута дамоўленасць «аб неабходнасці аб’яднання намаганняў у барацьбе з агульным ворагам нумар адзін — міжнародным тэрарызмам і экстрэмізмам» і абмяркоўваліся пытанні сумеснага ўрэгулявання крызісу ў Сірыі. Трамп, які ўступіў на пасаду ў студзені 2017 года, абвясціў адной са сваіх задач перамогу над «Ісламскай дзяржавай». У сувязі з гэтым ён заявіў пра гатоўнасць узаемадзейнічаць з Расіяй у барацьбе з ІД, аднак узаемадзеянне дзвюх міжнародных антытэрарыстычных кааліцый, узначаленых Расіяй і ЗША, па большай частцы абмяжоўвалася выкарыстаннем тэлефонных каналаў сувязі для прадухілення магчымых інцыдэнтаў.
Ізраіль
Каардынацыю таксама атрымалася наладзіць паміж цэнтрам кіравання ПКС РФ у Сірыі і ВПС Ізраіля. Расія, аднак, неаднаразова была вымушана заяўляць пратэсты ў сувязі з авіяўдарамі ВПС Ізраіля па сірыйскай тэрыторыі, якія ставілі пад пагрозу жыццё расійскіх вайскоўцаў. У ноч на 18 верасня 2018 года ў ходзе ізраільскага авіаналёту на сірыйскія аб’екты ў раёне горада Латакія сірыйскія падраздзяленні СПА, спрабуючы адбіць удары з дапамогай ЗРК С-200, збілі расійскі самалёт радыёэлектроннай разведкі і радыёэлектроннай барацьбы Іл-20М, які заходзіў у гэты час на пасадку на авіябазе Хмеймім. Усе 15 чалавек, якія знаходзіліся на борце, загінулі. Мінабароны РФ усклала адказнасць за гібель расійскага самалёта на ізраільскіх пілотаў, якія ажыццяўлялі заход на мэты на малой вышыні з боку Міжземнага мора, фактычна прыкрываючыся расійскім Іл-20М, і падставілі яго пад агонь сірыйскай СПА.
Турцыя
18 студзеня 2017 года ПКС Расіі ўпершыню ў гісторыі нанеслі ўдары па тэрарыстычных групоўках сумесна з ВПС Турцыі, дзяржавы-члена НАТА.
22 кастрычніка 2020 года прэзідэнты Расіі і Турцыі Уладзімір Пуцін і Рэджэп Таіп Эрдаган правялі ў Сочы перамовы, якія замацавалі новыя зоны ўплыву на паўночным усходзе Сірыі і прыпынілі турэцкую ваенную аперацыю ў рэгіёне. 23 кастрычніка на сірыйскі бок сірыйска-турэцкай мяжы ўводзяцца падраздзяленні расійскай ваеннай паліцыі і сірыйскай памежнай службы. З гэтага моманту пачалося сумеснае расійска-турэцкае патруляванне на глыбіню да 10 км ад мяжы на захад і на ўсход ад раёна аперацыі «Крыніца міру», акрамя горада Эль-Камышлы.
Гуманітарная дапамога
У 2015 годзе Урад РФ выдзеліў на аказанне Сірыі гуманітарнай дапамогі 2 млн долараў. У студзені 2016 года Расія паставіла 22 тоны гуманітарнай дапамогі для некалькіх сірыйскіх гарадоў. З сярэдзіны лютага 2016 года сірыйскія ваенна-транспартныя самалёты пры падтрымцы расійскіх знішчальнікаў Су-30 скідалі гуманітарную дапамогу жыхарам у абложаны баевікамі горад Дэйр-эз-Зор пры дапамозе грузавых парашутаў.
Гуманітарная дапамога пастаўлялася таксама гуманітарнымі канвоямі. Дапамога ішла праз Каардынацыйны цэнтр па прымірэнні варагуючых бакоў на тэрыторыі Сірыйскай Арабскай Рэспублікі, у складзе якога працавала Група аказання гуманітарнай дапамогі насельніцтву Сірыі.
Улетку 2016 года Расія і Сірыя разгарнулі шырокамаштабную гуманітарную аперацыю ў Алепа.
Акрамя дзяржавы, дапамога Сірыі аказвалася расійскімі палітычнымі партыямі (КПРФ, ЛДПР, Справядлівая Расія). Любая арганізацыя мела магчымасць падаць заяўку на аказанне гуманітарнай дапамогі мірнаму насельніцтву харчовымі таварамі, адзеннем і таварамі для дзяцей, даслаўшы заяўку ў Нацыянальны цэнтр кіравання абаронай Расійскай Федэрацыі на афіцыйным сайце Мінабароны Расіі.
Па лініі МНС Расіі гуманітарная дапамога грамадзянам Сірыі аказвалася яшчэ з 2012 года.
Медыкі УС Расіі аказвалі сірыйскім лекарам дапамогу ў лячэнні грамадзянскага насельніцтва. Дзеці, якія пакутавалі цяжкімі захворваннямі, дастаўляліся для лячэння ў Ваенна-медыцынскую акадэмію імя С. М. Кірава. З канца лістапада 2016 года ў Сірыі разгорнуты мабільныя шпіталі Мінабароны Расіі і МНС, накіраваны лекары Центраспаса.
Асабісты склад шпіталя быў разгорнуты з медыцынскага атрада спецыяльнага прызначэння ў колькасці 50 медыкаў-вайскоўцаў, якія прыбылі з Усходняй ваеннай акругі. Ён працаваў у Сірыі з красавіка па чэрвень 2016 года. За гэты час меддапамога была аказана больш чым 200 пацыентам.
У канцы лістапада 2016 года ў Сірыю па даручэнні прэзідэнта Расіі Уладзіміра Пуціна быў перакінуты 697-ы медыцынскі атрад спецыяльнага прызначэння Усходняй ваеннай акругі, дыслакаваны ў Хабараўску. За час работы байцы аказалі медыцынскую дапамогу больш чым 5 тысячам жыхароў Сірыі, 415 чалавек прайшлі лячэнне ў стацыянары, 100 чалавек былі праапераваны. Ваенныя медыкі таксама суправаджалі гуманітарныя калоны і аглядалі хворых у складзе выязных брыгад. 5 снежня 2016 года ўмераная апазіцыя здзейсніла мінамётны абстрэл разгорнутага для аказання медыцынскай дапамогі насельніцтву шпіталя. У выніку прамога траплення міны ў прыёмнае аддзяленне загінулі дзве медсястры і быў паранены ўрач-педыятр.
На снежань 2017 года зводны медыцынскі атрад налічваў 240 ваенных лекараў, якія аказвалі медыцынскую дапамогу мірнаму насельніцтву Сірыі.
Значэнне
Гэтая аперацыя стала першай у гісторыі постсавецкай Расіі, калі расійскія вайскоўцы прынялі ўдзел у баявых дзеяннях за межамі былога СССР. Як паказвае аўтарытэтны амерыканскі часопіс «Military Review», уступленне Расіі ў канфлікт супала з правядзеннем мадэрнізацыі і маштабных рэформаў расійскіх узброеных сіл. Ім прыйшлося прыступіць да баявой работы ва ўмовах недастатковага вопыту экспедыцыйных аперацый, абмежаваных магчымасцяў па далёкім забеспячэнні, забеспячэнні і задзейнічанні інфраструктуры аддаленага ТВД. Спачатку было зусім незразумела, ці акажуць тыя сілы, якія Расія зможа вылучыць для Сірыі, значны ўплыў на падзеі. Акрамя гэтага, самі расійскія вайскоўцы былі невысокага меркавання пра баяздольнасць сірыйскай арміі, а ўзаемадзеянне з Іранам і шыіцкім рухам Хезбала значна ўскладняла каардынацыю намаганняў. Больш за тое, расійскае кіраўніцтва зрабіла ўсё, каб мінімізаваць шансы на ўцягванне краіны ў доўгатэрміновую кампанію. Для гэтага ў ходзе баявых дзеянняў падтрымлівалася магчымасць аператыўнага вываду ў любы момант усіх задзейнічаных сіл. Нават пасля сур’ёзных інвестыцый у сірыйскую інфраструктуру расійскі Генеральны штаб працягваў абмяжоўваць склад уведзенага вайсковага кантынгенту зыходзячы з прынцыпу мінімальнай неабходнасці. Як правіла, такая стратэгія грунтаваліся на няўдалым досведзе заходніх краін у ходзе экспедыцыйных войн на Блізкім Усходзе.
Тым не менш, як лічаць амерыканскія эксперты, уступленне Расіі ў канфлікт дазволіла радыкальным чынам змяніць накіраванасць і характар ​​ваенных дзеянняў. Уступленне Расіі ў вайну дапамагло сірыйскай урадавай арміі спыніць прасоўванне баевікоў ІД, а затым перайсці ў контрнаступленне, адбіўшы ў тэрарыстаў і апазіцыі большую частку краіны.
Эршэг
Э́ршэг (Őrségi Nemzeti Park) — нацыянальны парк у заходняй частцы Венгрыіі, у Заходне-Задунайскім краі на тэрыторыі мед'е Ваш. Парк размяшчаецца ў самым заходнім раёне Венгрыі. Тэрыторыя парку распасціраецца на поўдні ад ракі Раба, непасрэдна прымыкае да межаў Аўстрыі і Славеніі. уйнейшыя гарады побач з паркам — Кёрменд і Сентготхард.
Плошча парку — 44 000 гектараў. Парк Эршэг — самы малады з нацыянальных паркаў Венгрыі, быў заснаваны ў 2002 годзе.
Назву парк атрымаў па імяні гістарычнай вобласці Эршэг, на тэрыторыі якой ён размешчаны. У Эршэге, памежным венгерскім раёне, гістарычна пражывалі ахоўнікі памежных пераходаў (Őrség — гвардыя, варта), сфармаваўшыя самабытную сялянскую культуру.
Апісанне
Больш за 60 % тэрыторыі парку займаюць некранутыя лясы, галоўным чынам, хвойныя. У лясах Эршэга захаваліся значныя папуляцыі дзікіх звяроў. Азёры парку вядомы сваёй крыштальна-чыстай вадой. У Эршэге бяруць пачатак рэкі Зала і Керка, а таксама мноства невялікіх прытокаў Рабы.
Ахове экалогіі некранутай прыроды парку надаецца шмат увагі.
У 18 вёсках, размешчаных на тэрыторыі парку, захоўваюцца і аднаўляюцца традыцыі, характэрныя для ахоўнікаў-пасяленцаў Эршэга. Паколькі мясцовыя жыхары маглі разлічваць толькі на сябе і забяспечвалі сябе самі, тут былі развіты самыя разнастайныя рамёствы — выраб драўлянага посуду, інструментаў, мэблі, пляценне кошыкаў, пчалярства, збор і сушэнне грыбоў, прыгатаванне палінкі. Найбольш было развіта ганчарства, традыцыі якога захавалісь да нашых дзён.
Штогод з 13 па 16 мая ў Эршэге праходзіць фальклорнае свята «Дні Цвіцення», у ходзе якога даюць прадстаўленні фальклорныя калектывы і ўстройваюцца вялікія кветкавыя базары.
У 2007 годзе на штогадовым Еўрапейскім турыстычным форуме Эршэг стаў аднім з пераможцаў конкурсу «Лепшыя месцы падарожжаў».
Банк Венгрыі 22 красавіка 2010 года выпусціў у абарачэнне памятную манету «Эршэг».
Эдыкт Каракалы
Эдыкт Каракалы, або «Антанінаў указ» (лац. Constitutio Antoniniana — «Канстытуцыя Антаніна») — указ рымскага імператара Каракалы 212 г., які падаваў рымскае грамадзянства ўсяму свабоднаму насельніцтву імперыі. Пераследваў у першую чаргу фіскальныя мэты, а менавіта ахапіць усіх падданых падатаковай сістэмай і павялічыць базу для камплектавання арміі, паколькі ў легіёнах мелі права служыць толькі поўныя рымскія грамадзяне.
Да 212 г. поўнае рымскае грамадзянства мелі толькі жыхары Італіі, аднак шэраг гарадоў і паселішчаў у іншых правінцыях мелі правы рымскага грамадзянства. Іншыя разглядаліся як лацінскія грамадзяне ці перэгрыны. Матывы, якія заахвоцілі імператара выдаць гэты ўказ, застаюцца незразумелымі, спробы звязаць іх са змовай Геты непераканаўчыя.
''«Імператар Цэзар Марк Аўрэлій Север Антанін Аўгуст гаворыць: (цяпер жа…) варта адтэрмінаваць усякія скаргі, вусновыя і пісьмовыя, каб я падзякаваў бессмяротных багоў, што яны гэтай перамогай… мяне захавалі цэлым. Я мяркую, што я лепшым і найбольш набожным чынам задаволю веліч багоў, калі я ўсіх чужаземцаў, калі б яны не ўвайшлі ў круг маіх падданых, прылучу да шанавання нашых багоў. Такім чынам, я дарую ўсім чужаземцам ва ўсім сусвеце рымскае права грамадзянства, за выключэннем тых, хто паходзіць ад дэдытыцыяў. Пры гэтым я захоўваю ўсе дзяржаўна-прававыя адрозненні існых абшчын»''. У інтэрпрэтацыі гэтага тэксту цяжкасць выклікае тэрмін «дэдытыцыі» (лац. dediticii — якія здаліся). Меркаванні сучасных гісторыкаў наконт гэтага пытання падзяліліся. Паводле меркавання адных, усе карэнныя жыхары рымскіх правінцый былі ў прававым стаўленні дэдытыцыямі, таму эдыкт Каракалы іх практычна не датычыўся. Іншыя меркавалі, што гэты тэрмін тычыўся толькі да жыхароў тых тэрыторый, дзе рымляне не дазвалялі ствараць гарадскія саветы самакіравання. Гэтыя раёны кіраваліся непасрэдна рымскай адміністрацыяй і не ўяўлялі грамадскага цэлага ў прававым сэнсе. Там, дзе рымляне дазволілі стварэнне гарадскіх саветаў самакіравання, народ называўся не дэдытыцыямі, а «перэгрынамі», гэта значыць чужаземцамі, і ў адпаведнасці з эдыктам Каракалы меў правы на рымскае грамадзянства. Трэція лічылі, што імператарскі эдыкт падаваў рымскае грамадзянства ўсім жыхарам імперыі. Дэдытыцыямі, хутчэй за ўсё, маглі быць варвары, які насялялі памежныя вобласці, замежнікі, якія знаходзяцца ў межах Імперыі часова, а таксама тыя з вольнаадпушчанікаў, чыё вызваленне было не зусім празрыстым з прававога пункта гледжання.
У гэту ж катэгорыю ўваходзілі жыхары тэрыторый, дзе было мала полісаў (напрыклад, Палесціна ці рымскі Егіпет, дзе полісы страцілі самакіраванне), таму, па сутнасці, у становішчы жыхароў правінцый нічога не змянілася. Гэта ж з'яўляецца прычынай, па якой сучаснікі не надалі ўказу вялікага значэння.
Бен Чылуэл
Бе́нджамін Чы́луэл (Benjamin Chilwell; нар. ) — англійскі футбаліст, левы абаронца лонданскага «Чэлсі» і нацыянальнай зборнай Англіі. Пачынаў кар’еру ў акадэміі «Лестэр Сіці», але першы прафесійны досвед атрымаў у «Хадэрсфілд Таўн», куды накіроўваўся паводле пагаднення арэнды. У 2020 годзе далучыўся да складу лонданскага «Чэлсі». Бацька футбаліста паходзіць з Новай Зеландыі, адкуль пераехаў у Вялікабрытанію ў 1993 годзе.
Дасягненні
«Чэлсі»:
Кастранова-дзі-Січылія
Кастранова-дзі-Січылія (Castronovo di Sicilia) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сіцылія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Палерма.
Насельніцтва складае 3409 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 17 чал./км². Займае плошчу 199 км². Паштовы індэкс — 90030. Тэлефонны код — 091.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Vitale.
Метінвест
Метінвест — міжнародная вертыкальна інтэграваная горна-металургічная кампанія. У структуру групы ўваходзяць здабыўныя і металургічныя прадпрыемствы ва Украіне, ЕС і ЗША.
Кампанія сёння
Метінвест займае 13-е месца ў рэйтынгу найбуйнейшых кампаній Цэнтральнай і Усходняй Еўропы Deloitte TOP-500 па падрахункам 2015 года.
Метінвест — найбуйнейшы ва Украіне і адзін з найбуйнейшых у СНД вытворцаў жалезаруднай сыравіны і сталі. Кампанія заняла ў 2015 годзе 40 месца ў топ-50 металургічных кампаній свету за версіяй Сусветнай асацыяцыі вытворцаў сталі (World Steel Association). Вытворчыя магутнасці групы Метінвест па выплаўцы сталі складаюць 15 млн тон у год.
2006 год
Дата заснавання — 6 чэрвеня 2006 года.
Снежань 2006 года — Метінвест набывае 100 % акцый ТАА «Леман-Украіна», украінскай кампаніі па аптовым гандлі металам, і дадатковыя 27 % акцый ААТ «Янакіеўскі металургічны завод».
2007 год
Кастрычнік 2007 года — Метінвест стае першай украінскай металургічнай кампаніяй, якая ўвайшла ў якасці пастаяннага члена ў склад Worldsteel — Міжнароднай асацыяцыі вытворцаў сталі (раней IISI — Міжнародны інстытут чыгуну і сталі).
Лістапад 2007 года — кампанія набывае 82,5 % ААТ «Інгулецкі ГУК», аднаго з найбуйнейшых горназдабыўных прадпрыемстваў ва Украіне.
2008 год
Студзень 2008 года — завяршыўся працэс набывання 100 % долі ў прадпрыемствах Trametal S.p.A. (Італія) і Spartan UK Ltd (Вялікабрытанія) у італьянскай бізнес-сям'і Малакальца.
Чэрвень 2008 года — SRK Consulting правяла першы аўдыт запасаў кар’ераў групы Метінвест (Паўночны, Цэнтральны і Інгулецкі ГУК) у адпаведнасці з методыкай JORC.
2009 год
Красавік 2009 года — заключана ўгода з набывання 100 % амерыканскай вугальнай кампаніі United Coal Company, аднаго з вядучых вытворцаў каксаўнога вугалю ў ЗША.
Жнівень 2009 года — адбылося ўкараненне Інтэграванай сістэмы кіравання ў вобласці прамысловай бяспекі, аховы здароўя і навакольнага асяроддзя ў адпаведнасці са стандартамі OHSAS 18001 і ISO 14001.
Верасень 2009 года — Метінвест стаў першай украінскай кампаніяй, якая атрымала сертыфікат Climate Action Міжнароднай асацыяцыі вытворцаў сталі.
Снежань 2009 года — набыццё 95,23 % акцый балгарскага пракатнага прадпрыемства Promet Steel AD.
2010 год
Студзень 2010 года — апублікаваная першая сацыяльная справаздача кампаніі ў адпаведнасці з патрабаваннямі міжнароднага стандарту па справаздачнасці ў вобласці ўстойлівага развіцця GRI.
Ліпень 2010 года — Метінвест і Марыупальскі металургічны камбінат імя Ільіча прынялі рашэнне аб аб’яднанні актываў.
Кастрычнік 2010 года — было сканцэнтравана 90,2 % ЗАТ «Макееўскі металургічны завод».
Снежань 2010 года — рэгістрацыя прадукцыі прадпрыемстваў Групы згодна патрабаванням Еўрапейскага Рэгламенту № 1907/2006 (REACH).
2011 год
Май 2011 года — вывядзенне з эксплуатацыі мартэнаўскай вытворчасці на «Азоўсталі».
Ліпень 2011 года — набыванне 50 % у металургічным бізнесе Групы Індустрыял, якая кіруе ПАТ «Запарожсталь».
2012 год
У 2012 годзе падчас I Нацыянальнай канферэнцыі ўдзельнікаў рынку сталёвага будаўніцтва ў Кіеве Метінвест выступіў адной з 12 украінскіх кампаній, якія ініцыявалі стварэнне галіновай асацыяцыі «Украінскі Цэнтр Сталёвага Будаўніцтва », а пазней таксама стаў адным з яе заснавальнікаў.
Кастрычнік 2012 года — Метінвест і Air Liquide пачалі будаванне паветрараздзяляльнай устаноўкі для Янакіеўскага металургічнага завода.
Лістапад 2012 года — кампанія выступіла арганізатарам II міжнароднай канферэнцыі па ахове працы і тэхніцы бяспекі.
Май 2013 года — Метінвест атрымаў кантроль над ПАТ «Запарожвогнеўпор».
2013 год
Снежань 2013 года — Генеральным дырэктарам Групы Метінвест прызначаны Юрый Рыжанкоў.
2014 год
Ліпень 2014 года — СКМ і Смарт-Холдынг абвяшчаюць пра завяршэнне аб’яднання сваіх горна-металургічных актываў у рамках Metinvest B.V..
2015 год
Май 2015 года — ММК імя Ільіча вывеў з эксплуатацыі мартэнаўскую вытворчасць.
2016 год
Сакавік 2016 года — Метінвест падпісвае пагадненне з Фондам развіцця Марыупаля.
Чэрвень 2016 года — Група Метінвест адзначыла сваё дзесяцігоддзе.
Жнівень 2016 года — у Запарожжы пачаў работу Запарожскі ліцейна-механічны завод (ТАА «ЗЛМЗ»).
Верасень 2016 года — у Крывым Розе створаны грамадскі саюз «Зялёны цэнтр Метінвест».
Верасень 2016 года — Група Метінвест выступіла спецыяльным партнёрам 13-й Штогадовай сустрэчы YES.
Лістапад 2016 года — ММК імя Ільіча пачынае будаванне МНЛЗ і аб'ектаў пазапечнай апрацоўкі сталі.
Снежань 2016 года — Метінвест уваходзіць у топ-10 найлепшых работадаўцаў Украіны. Рэйтынг «BusinessHReformation 2016. Найлепшыя работадаўцы Украіны» склаў штотыднёвік «Бізнес» супольна з Асацыяцыяй прафесіяналаў у вобласці кіравання персаналам HRFORUM.
2017 год
Сакавік 2017 года — Група Метінвест абвяшчае пра страту кантролю над дзейнасцю сваіх прадпрыемстваў на часова некантралюемай тэрыторыі Украіны.
Красавік 2017 года — «Метінвест-Шыпінг» перамог у дзвюх намінацыях Нацыянальнага марскога рэйтынгу Украіны.
Май 2017 года — Метінвест прыняў удзел у выстаўцы Made in Steel 2017.
Лістапад 2017 года — грамадскасцi Марыупаля прадстаўлены праект экалагічнай рэканструкцыі доменнай печы на «Азоўсталі». Чаканае зніжэнне выкідаў пылу складзе 80 %. Дадаткова да 2021 года кампанія направіць на рэалізацыю прыродаахоўных праграм на прадпрыемстве яшчэ больш 2,2 млрд грн.
Снежань 2017 года — кампанія першай ва Украіне атрымала сертыфікат Цэнтра экспертызы SAP узроўню Advanced.
2018 год
Красавік 2018 года — паспяхова здзейснена рэфінансаванне даўгавых абавязацельстваў — найбуйнейшае ў гісторыі ўкраінскага карпаратыўнага сектара. У выніку, Метінвест выпусціў новыя еўрааблігацыі на суму 1 592 млн долараў ЗША, а агульны аб’ём лініі перадэкспартнага фінансавання склаў 765 млн долараў ЗША. Дзве гэтыя здзелкі супольна прынеслі Метінвесту дадаткова каля 205 млн долараў ЗША новых сродкаў.
Ліпень 2018 года — кампанія атрымала «золата» за інавацыі на конкурсе SAP Quality Awards 2018.
Акцыянеры і кіраўніцтва
ТАА «МЕТІНВЕСТ ХОЛДЫНГ» (кіруючая кампанія Групы Метінвест) была заснаваная у 2006 годзе. ТАА «МЕТІНВЕСТ ХОЛДЫНГ» ажыццяўляе адзінае кіраванне прадпрыемствамі вугальнай, гарнаруднай, коксахімічнай, металургічнай і трубнай галін.
Асноўнай холдынгавай кампаніяй Групы Метінвест з’яўляецца кампанія Metinvest B.V. (Нідэрланды, рэгістрацыйны нумар 24321697).
З 2006 па 2013 год кампанію ўзначальваў Ігар Сыры. З 2013 года кампанію ўзначальвае Юрый Рыжанкоў.
Структура
У структуру Групы ўваходзяць здабыўныя і металургічныя прадпрыемствы.
Горная здабыча:
Металургія:
Продажы:
Дзейнасць
Кампанія ажыццяўляе адзінае кіраванне прадпрыемствамі вугальнай, гарнаруднай, коксахімічнай, металургічнай і трубных галін, якія знаходзяцца пад кантролем кампаніі СКМ. Група «Метінвест» лідзіруе ў горна-металургічным комплексе Украіны і з’яўляецца адной з вядучых кампаній у сусветнай металургічнай галіне. Акрамя таго, Метінвест — гэта першая ўкраінская металургічная кампанія, якая ўвайшла да складу Міжнароднага інстытута чыгуну і сталі (IISI), стаўшы пастаянным сябрам гэтай арганізацыі ў кастрычніку 2007 года.
Сацыяльная адказнасць
Кампанія актыўна падтрымлівае глабальныя ініцыятывы ў вобласці ўстойлівага развіцця і прымае ўдзел у міжнародных экалагічных праектах.
Першая сацыяльная справаздача за 2008 год выйшла ў адпаведнасці з «Кіраўніцтвам па справаздачнасці ў вобласці ўстойлівага развіцця» Глабальнай ініцыятывы справаздачнасці (Global Reporting Initiative, GRI).
На пачатку 2010 года Метінвест далучыўся да «Глабальнага дагавору ААН». Першае паведамленне аб дасягнутым прагрэсе ў рэалізацыі дзесяці прынцыпаў Глабальнага дагавору павінна было выйсці ў 2011 годзе ў рамках другай сацыяльнай справаздачы Групы Метінвест.
Метінвест уваходзіць у Сусветную асацыяцыю вытворцаў сталі. Выкананне прынцыпаў устойлівага развіцця, уключаючы актыўную прыродаахоўную дзейнасць, з’яўляецца адной з умоў членства ў асацыяцыі. У 2008 году Метінвест далучыўся да ініцыятывы асацыяцыі па глабальнам сектаральным падыходзе (Global Sectoral Approach). Праект прадугледжвае разлік індэкса вугляроднай інтэнсіўнасці (Carbon Intensity Index) — аб’ёму выкідаў парніковых газаў (СО2-эквівалент) на вытворчасць тоны сталі. Дадзены разлік дазволіць спрагназаваць дынаміку выкідаў парніковых газаў ад сталеліцейнай прамысловасці да 2050 года, а таксама — акрэсліць прыярытэтныя мерапрыемства і тэхналогіі, якія дазволяць знізіць гэтыя выкіды. Метінвест штогод падае дадзеныя пра сукупныя выкіды парніковых газаў па ўсім падкантрольным прадпрыемствам.
За перыяд 2009—2010 гадоў кампанія атрымала два сертыфікаты «Climate Action Member» за актыўны ўдзел у праграме Global Sectoral Approach і планамернае зніжэнне выкідаў парніковых газаў.
У 2011 годзе Метінвест даў старт новай карпаратыўнай праграме «Горад — нашымі рукамі». Ключавая мэта сацыяльнага праекта — прыцягнуць жыхароў да паляпшэння жыцця ў сваім населеным пункце.
У 2013 годзе стартаваў новы экалагічны праект «Зялёны цэнтр Метінвест». Ён накіраваны на падтрымку ініцыятыў жыхароў, а таксама грамадскіх арганізацый па добраўпарадкаванню і азеляненню гарадскіх тэрыторый.
У 2014 годзе кампанія прыняла «Палітыку ў вобласці ўстойлівага развіцця».
Кінематограф Беларусі
Кінематограф Беларусі адлічвае сваю гісторыю ад 17 снежня 1924 года, калі Саўнаркам БССР выдаў пастанову «Пра ўрэгуляванне кінасправы ў БССР». 17 снежня лічыцца прафесійным святам — Днём беларускага кіно.
Гісторыя
Дэманстрацыя кінафільмаў на Беларусі пачалася ў канцы 19 стагоддзя, а ў пачатку 20 стагоддзя дзейнічала ўжо 58 кінатэатраў.
Трэст «Белдзяржкіно» быў створаны ў 1924 годзе, а першыя ігравыя фільмы выйшлі на экран у 1926-м. Яны спачатку здымаліся ў Маскве, а ў 1928 годзе «Белдзяржкіно» атрымала памяшканне ў Ленінградзе, дзе была арганізавана кінастудыя «Савецкая Беларусь» (з 1939 — у Мінску). Першыя фільмы здымалі запрошаныя рэжысэры-небеларусы. У выніку з 21-й кінастужкі, створанай з 1926-га па 1930-ы, толькі 10 былі прысвечаныя беларускаму жыццю і гісторыі. Гэта тлумачылася тым, што для ўсесаюзнага «касавага пракату» патрэбны «агульнацыянальныя», зразумелыя ва ўсіх куточках Савецкага Саюзу фільмы. Першым менавіта нацыянальным стаў фільм «Лясная быль», створаны рэжысёрам Юрыем Тарычам паводле аповесці беларускага пісьменніка Міхася Чарота «Свінапас». Стужка «Лясная быль» здымалася згодна з праграмай беларусізацыі, таму куратарамі стужкі былі асабіста члены кіраўніцтва БССР Я. Адамовіч, А. Чарвякоў, якія сумесна В. Кнорыным выканалі ролі кіраўнікоў рэўкома.
Дзень прэм'еры «Лясной былі» (26 снежня 1926) у мінскім кінатэатры «Культура» лічыцца пачаткам нацыянальнальнага беларускага кіно.
Ствараць ігравое кіно ў Мінску пачалі толькі пасля вайны, калі запрацавала кінастудыя «Беларусьфільм» (1946). Плённа беларускае кіно развівалася ў пасляваенны перыяд, асабліва на працягу 1960-х—1980-х гадоў. Тады працягвалі працаваць майстры старэйшага пакалення (Уладзімір Корш-Саблін, Мікалай Фігуроўскі, Аляксандр Файнцымер і іншыя), з’явіліся маладыя таленавітыя кінарэжысёры (Віктар Тураў, Міхаіл Пташук, Вячаслаў Нікіфараў, Барыс Сцяпанаў, Валерый Рыбараў, Валерый Рубінчык і іншыя). У іх атрымалася стварыць мноства арыгінальных, змястоўных кінастужак, прысвечаных Вялікай Айчыннай вайне, гістарычнага мінулага і сучаснага стану грамадства, маральна-этычным праблемам («Я родам з дзяцінства» Віктара Турава, 1967; «Я, Францыск Скарына» Барыса Сцяпанава, 1970; «Вянок санетаў» Валерыя Рубінчыка, 1977; «Белыя росы» Ігара Дабралюбава, 1984; «Мяне завуць Арлекіна» Валерыя Рыбарава, 1988 і іншыя).
Важным напрамкам развіцця кінамастацтва Беларусі стала экранізацыя вядомых твораў беларускай літаратуры:
Пры кінастудыі «Беларусьфільм» створаны творчыя аб’яднанні «Тэлефільм» і «Летапіс», майстэрня мультыплікацыйных фільмаў, а таксама Тэатр-студыя кінаакцёра. Каардынуе творчую і арганізацыйную дзейнасць у галіне айчыннага кінамастацтва створаны ў 1962 годзе Саюз беларускіх кінематаграфістаў. З пачатку 1990-х гадоў на Беларусі праводзіцца Міжнародны фестываль постсавецкага кіно «Лістапад» і Міжнародны фестываль жаночага кіно.
У 2004 годзе выйшаў 4-томнік «Гісторыя кінамастацтва Беларусі», прысвечаны развіццю беларускага кіно за 75 год яго існавання.
Сучаснасць
17 снежня 2018 года адбылася першая цырымонія ўзнагароджання Нацыянальнай кінапрэміяй Беларусі.
Характэрным фактам з'яўляецца тое, што амаль ўсе ігравыя фільмы беларускага кінематографа, як дзяржаўнага, так і незалежнага, знятыя на рускай мове. З некалькіх соцен стужак знятых за усю гісторыю беларускага кіно па-беларуску агучаны менш за дваццаць. Прычым, усе гэтыя карціны выпушчанаы да 1994 года. На беларускай мове зараз выпускаюцца некаторыя анімацыйныя працы і дакументальныя фільмы, якія не маюць шырокага пракату. Адзіным выключэннем з ігравога кіно за апошнія 25 год стаў фільм рэжысёра Аляксандра Меліхаўца «Народныя мсціўцы», зняты паводле аднайменнага твора Васіля Быкава на беларускай мове.
Сярод незалежных кінастудый найбольш паспяховай з'яўляецца «Без буслоў Артс», фільмы каторай часта становяцца паспяховымі і прыбытковымі, і адзначаны прэміямі. Напрыклад, трагікамедыя «ГараШ» стала самым прыбытковым беларускім фільмам у нацыянальным кінапракаце і адначасова лідарам пракату сярод беларускіх карцін.
Абрус
Абрус, настольнік, скацерка , настольніца, стальніца, сурвэта — тканы, вязаны або плецены ў самыя розныя віды і ўзоры выраб, якім засцілаюць стол.
Функцыі
Абрус выконвае некалькі функцый:
Андокід (ганчар)
Андокід (Ἀνδοκίδης) — старажытнагрэчаскі ганчар 2-й пал. 6 ст. да н. э.
Працаваў у Афінах. Вядома 8 яго работ. Самая вядомая — амфара з выявай Дыяніса і двума менадамі.
Створаныя ім вазы распісвалі розныя вазапісцы, у тым ліку ананімны «жывапісец Андокід», з якім звязваюць пераход ад чорнафігурнай да чырвонафігурнай тэхнікі.
Кырджалі
Кырджалі  (Кърджали) — горад у Балгарыі, адміністрацыйны цэнтр Кырджалійскай вобласці і абшчыны Кырджалі. Насельніцтва горада на 15 снежня 2008 года — 51 тыс. жыхароў. Важны цэнтр каляровай металургіі (вытворчасць цынку, волава і свінцу).
Уладзімір Іванавіч Свінарэнка
Біяграфія
Скончыў у 1981 годзе архітэктурны факультэт Палтаўскага інжынерна-будаўнічага інстытута. У 1981—1987 гадах працаваў архітэктарам, вядучым архітэктарам інстытута «Магілёўграмадзянпраект». У 1987 годзе прызначаны кіраўніком Архітэктурна-канструктарскай майстэрні інстытута «Магілёўграмадзянпраект». У 1990 выбраны намеснікам старшыні, начальнікам Упраўлення архітэктуры і горадабудаўніцтва Магілёўскага гарвыканкама. З 1996 года генеральны дырэктар ЗАТ «Будпраектінвест».
Член Беларускага саюза архітэктараў з 1985 года.
Пражывае ў Магілёве па вул. Арлоўскага, 17в.
Творчасць
Аўтар праектаў аб’ектаў: квартал жылой забудовы па вул. Грышына; квартал жылой забудовы МЖК па вул. Арлоўскага; Дом дзіцяці — усе у Магілёве.
Сям'я
У шлюбе з архітэктарам Валянцінай Свінарэнка.
Чэнчу
Чэнчу (тэлугу చెంచులు, літаральна «лясныя людзі») — племянная супольнасць у Паўднёвай Індыі. Насяляе галоўным чынам штат Андхра-Прадэш. Агульная колькасць - 63 тыс. чал. .
Паходжанне
Чэнчу размаўляюць на мове дравідыйскага паходжання, блізкай да тэлугу. Аднак ад сваіх суседзяў-тэлугу, ад якіх яны атрымалі сваё імя, гэты народ адрозніваецца месцам жыхарства (горныя шыракалістыя лясы), заняткамі (збіральніцтва і паляванне) і знешнім выглядам. Антрапалагічна чэнчу бліжэй да ведаў Шры-Ланкі. У іх малы рост, цёмная скура, хвалістыя або кучаравыя валасы і шырокія насы. Мяркуецца, што чэнчу з'яўляюцца прамымі нашчадкамі насельніцтва Паўднёвай Індыі каменнага веку.
Традыцыйная культура
Галоўныя заняткі чэнчу - паляванне і збіральніцтва ў лясах. Ужываюць у ежу мёд, карэнні і сцябло дзікіх раслін, мяса забітых імі жывёлін. Палююць з дапамогай лука і стрэл, радзей з агнястрэльнай зброяй. Характэрна, што і паляваннем, і збіральніцтвам яны займаюцца паасобку, а не гуртам. Мужчыны могуць пакідаць жытло на некалькі дзён, таму здабываюць больш, чым жанчыны. Апошнія клапоцяцца пра хатнюю гаспадарку і гатуюць ежу. Тое, што здабылі, ужываецца адразу ў ежу. Запасы не нарыхтоўваюць. Мёд, мяса і кветкі таксама збываюць гарадскім гандлярам і дзяржаўным кааператывам.
Месца жыхарства чэнчу абвешчана тыгровым запаведнікам, таму ўлады імкнуцца прыцягнуць традыцыйных паляўнічых да земляробства, але пакуль без асаблівага поспеху. У паселішчах часам маюць некалькі кароў для атрымання малака. Ялавічыну чэнчу не ядуць. Распаўсюджаныя рамёствы - пляценне, выраб паляўнічай зброі.
Вёскі чэнчу пента складаюцца з некалькіх трысняговых хацін, якія групіруюцца паводле сваяцтва іх уладальнікаў. На чале пента стаіць стараста педаманішы.
Чэнчу падзяляюцца на 26 родаў-готра, шлюбы паміж чальцамі якіх забаронены. Роды аб'ядноўваюцца ў 4 лакальныя групы. Агульнаплемянной арганізацыі не існуе.
Мова
Чэнчу размаўляюць на непісьменнай мове, блізкай да тэлугу. Часам яна нават разглядаецца толькі як гаворка тэлугу. Адукацыя на мове тэлугу.
Рэлігія
Традыцыйная рэлігія — політэізм. Яна ўвабрала ў сябе многія рысы індуізму, у прыватнасці культ лінгамаў. Галоўны бог Малікарджуна часта атаясамляецца з Шывай. Вылучаецца пласт святароў-кулараджу.
Мікалаеўскі раён
Мікалаеўскі раён (Миколаївський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Мікалаеўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Мікалаеў (Миколаїв).
Утвораны 7 сакавіка 1923 года. Насельніцтва раёна на года складае 30399 чалавек, плошча — 1429 км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 пасялковага і 17 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 пасёлак гарадскога тыпу, 10 пасёлкаў сельскага тыпу і 41 сяло.
Дзіцячая літаратура
Дзіцячая літаратура — творы мастацкай літаратуры для дзяцей і юнацтва. У шырокім сэнсе ўключае і многія «дарослыя» творы сучаснай сусветнай класікі, якія ўвайшлі ў кола дзіцячага чытання («Рабінзон Круза» Д. Дэфо, «Падарожжа Гулівера» Дж. Свіфта, «Спартак» Р. Джаваньёлі, «Хаціна дзядзькі Тома» Г. Бічэр-Стоу, раманы Ж. Верна, «Авадзень» Э. Л. Войніч і інш.), а таксама казкі (Ш. Перо, братоў Я. і В. Грым, Х. К. Андэрсена, А. Пушкіна і інш.), творы народнага эпасу («Слова пра паход Ігаравы», «Давід Сасунцы» і інш.). Папулярнасцю сярод дзяцей карыстаюцца раманы Дж. Ф. Купера, творы К. Чукоўскага, «Курган», «Бандароўна» Я. Купалы, «Новая зямля» і «Сымон-музыка» Я. Коласа і інш.
Першымі кнігамі для дзіцячага чытання былі азбукі, буквары, што паявіліся ў Еўропе ў 15-16 ст. Першай спецыяльнай дзіцячай кнігаю лічацца «Свет пачуццёвых рэчаў у малюнках» чэшскага педагога Яна Амоса Каменскага (1658). У Расіі дзіцячая літаратура ўзнікла ў 18 стагоддзі. Найбольш значныя творы 19 — пачатка 20 стагоддзя — байкі І. Крылова, «Канёк-Гарбунок» П. Яршова, многія творы М. Лермантава, М. Някрасава, М. Гогаля, У. Караленкі, А. Чэхава, Л. Талстога і інш. Папулярныя творы для дзяцей італьянскага пісьменніка Дж. Радары, польскага педагога Я. Корчака і інш.
Гл. таксама
Беларуская дзіцячая літаратура
IC 3311
IC 3311 — галактыка тыпу Sd ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Перэгрыны
Перэгрыны (ад peregrinus — замежнік, чужак) — катэгорыя насельніцтва Рымскай дзяржавы.
Перэгрынамі называліся асабіста свабодныя асобы, якія, аднак, не мелі рымскага грамадзянства, галоўным чынам — жыхары заваяваных Рымам абласцей. Пасля Лацінскай вайны 340—338 гг. да н.э. з ліку перэгрынаў былі выключаны таксама асобы, якія маюць лацінскае грамадзянства. Спачатку гэта былі жыхары саюзных Рыму, а пазней і падпарадкаваных рымлянамі гарадоў Міжземнамор'я, гэта значыць італікі да Саюзніцкай вайны 90-88 гадоў да н.э. і правінцыялы. Пасля эдыкта Каракалы ў 212 годзе колькасць перэгрынаў значна скарацілася. Пры Юстыніяне ж на становішчы перэгрынаў засталіся толькі жыхары аддаленых памежных раёнаў Рымскай імперыі.
Перэгрыны былі пазбаўлены права карыстацца ius civile (грамадзянскім правам Рыма), але маглі мець юрыдычныя адносіны з рымскімі грамадзянамі, гэта значыць маглі карыстацца ius gentium. Адпаведна, перэгрыны атрымлівалі юрыдычнае прызнанне, якога не мелі чужаземцы (непадданыя). Акрамя таго, у сваіх унутраных прыватных адносінах яны працягвалі карыстацца сваім нацыянальным правапарадкам.
Суды, якія разглядаюць спрэчкі паміж рымскімі грамадзянамі і перэгрынамі, у сваёй дзейнасці зыходзілі з меркаванняў не нормаў права, а справядлівасці і разумнага сэнсу (Ex aequo et bono).
Свята-Міхайлаўская царква (Сынкавічы)
Царква Святога Архангела Міхаіла (Міхайлаўская царква) — царква ў вёсцы Сынкавічы, адзін з самых ранніх гатычных праваслаўных храмаў Беларусі.
Размяшчэнне
Царква знаходзіцца на паўночнай ускраіне вёскі Сынкавічы Зэльвенскага раёна Рэспублікі Беларусь, у 15 км на захад ад Слоніма.
Гісторыя
На фасадзе выяўлены літары, выкладзеныя перапаленай цэглай, якой славяне раней пазначалі лічбы. Гэтыя надпісы можна трактаваць як 320, хутчэй за ўсё гаворка ідзе пра 1320 год.
Існуе легенда, што Сынкавіцкую царкву заснаваў вялікі князь Вітаўт у падзяку за тое, што ў мясцовых лясах ён уратаваўся ад пагоні Ягайлы. Аднак сучасныя мастацтвазнаўцы і гісторыкі архітэктуры сыходзяцца ў меркаванні, што храм быў пабудаваны ў пачатку XVI стагоддзя магчыма на сродкі вялікага гетмана Літоўскага Канстанціна Астрожскага, фундатараў падобных Траецкай і Прачысценскай цэркваў у Вільні.
У 1880—1881 гадах па праекце інжынера Івана Трубнікава храм быў рэканструяваны: заменены дах, пабудаваны прытвор і купал над апсідай, разабраны купал над цэнтральнай часткай храма.
У 1891 годзе перад храмам ўзведзена бутава-цагляная двух’ярусная чатырохгранная званіца, адноўленая ў 2007 годзе. У 1926 годзе царква стала філіялам навіцыяту езуіцкай місіі ў Альбярціне (Слонім) і цэнтрам грэкакаталіцкай парафіі. Зноў адкрыта як праваслаўная ў 1988—1990 гадах.
У 2011 годзе на паўднёвай сцяне храма пад слаямі фарбы і тынкоўкі былі знойдзены старажытныя графіці, якія ўтрымліваюць цытату з Евангелля на старажытнагрэчаскай мове.
Архітэктура
У плане ўяўляе сабой крыху перакошаны чатырохвугольнік памерам 17,5х13 м з трохнефавым чляненнем. Усе нефы маюць амаль аднолькавую шырыню — 4 м. Таўшчыня сцен дасягае 1,5 м. Высокі двухсхільны дах надае будынку стройнасць і лёгкасць. Чатыры вежы, размешчаныя па вуглах, адрозніваюцца памерамі і архітэктурнымі формамі. Дзве заходнія вежы стаяць на квадратных фундаментах, з трох бакоў іх падтрымліваюць контрфорсы. Верхняя частка вежаў — васьміграннік з трыма ярусамі байніц. Дзве ўсходнія вежы маюць цыліндрычную форму, тут таксама ёсць байніцы. У вежах знаходзяцца лесвіцы, якія некалі вялі да байніц, размешчаных у франтоне. Верхняя частка сцен, акрамя ўсходняй, ахоплена магутнай аркатурай, якая трымаецца на ступеньчатых убудаваных кранштэйнах. У прамежках паміж аркамі знаходзяцца акруглыя байніцы, над імі зроблены назіральныя адтуліны. Гэта дазваляла абаронцам храма сачыць за дзеяннямі праціўніка і весці агонь на большыя адлегласці. Байніцы былі зроблены ў першую чаргу для абароны. Акрамя таго, яны з'яўляюцца важным элементам і сродкам упрыгожвання храма. Асабліва ўмацавана заходняя сцяна царквы. У шчыце франтона зроблены байніцы. У верхняй частцы выкарыстаны «ліхтарык» — своеасаблівы і рэдкі архітэктурны элемент, які выконваў ролю назіральнага пункта.
У архітэктуры выяўляюцца рысы раманскага і гатычнага стыляў. У шчыце франтона неглыбокія, розныя па форме і памерах атынкаваныя і пабеленыя нішы. Яны здымаюць уражанне цяжкаватасці і масіўнасці, надаюць будынку яркасць і лёгкасць. На усходніх вежах і алтарных апсідах прыблізна на вышыні 3 м знаходзіцца дэкаратыўны паясок у выглядзе плоскай рэльефнай аркатуры з паўцыркульных арак раманскага тыпу, якія абапіраюцца на маленькія кранштэйны. Гэта ўпрыгажэнне арганічна спалучаецца з арачным поясам байніц. Высокі конусападобны дах над алтарнымі апсідамі адпавядае форме ўсходняга франтона. Выразнымі элементамі готыкі з'яўляюцца стрэльчатыя аркі аконных праёмаў з жалезнай агароджай, зорчатыя скляпенні правай апсіды храма і высокі двухсхільны дах.
Невялікая перакошанасць плана будынка, некаторая скрыўленасць восі апсід у адносінах да нефаў даюць падставы меркаваць, што храм узводзілі мясцовыя майстры, якія выкарыстоўвалі для разбіўкі плана простыя, не вельмі дакладныя вымяральныя інструменты.
У дакуменце 1760 года паведамлялася, што царква была закладзена ў перыяд кіравання каралевы Боны, паміж 1518 і 1556 гг. У "Акце візітацыі сынкавіцкага храма за 1760 г. " адзначана, што пасярэдзіне даху царквы знаходзіўся вежападобны купал з жалезным крыжам. Купал існаваў да канца XVIII ст. і знік, верагодна, пад час аднаго з рамонтаў. Маюцца звесткі пра тое, што ў кожнай вуглавой вежы быў склеп. У 1760 годзе ужо існаваў мураваны бабінец.
Інтэр'ер
У інтэр'еры чатыры васьмігранныя слупы падзяляюць прастору храма на нефы, перакрытыя крыжовымі скляпеннямі з нервюрамі. Цэнтральная і паўночная апсіды перакрыты крыжовымі, паўднёвая — зорчатымі скляпеннямі. Сцены атынкаваны і расчлянёны прамавугольнымі лапаткамі, аб'яднанымі з слупамі падпружнымі аркамі. Унутры вежаў вітыя ўсходы, што злучаюць залу з паддашкам, на якім размяшчаўся абарончы ярус царквы. Абраз 1-й чвэрці 19 ст. «Святыя Касма і Даміян». Пастаўлены ў 1-ярусны іканастас.
Перад храмам бутава-цагляная двух'ярусная чатырохгранная званіца, завершаная шатровым дахам.
Гіпнум
Гіпнум (Hypnum) — род імхоў сямейства гіпнавых.
Апісанне
Адна- і двухдомныя, звычайна буйныя, радзей дробныя, меза- і ксерафільныя лістасцябловыя імхі. Дзярнінкі зялёныя ці жаўтавата-зялёныя, больш або менш шаўкавіста-бліскучыя. Сцябло ляжачае ці ўзнятае, 2—10 см даўжынёй, перыста-разгалінаванае, радзей простае, парасткі з кручкаватымі канцамі. Лісце серпападобнае, яйцападобна- або падоўжана-ланцэтнае. Спарагоны на бакавых галінках. Каробачка са спорамі на доўгай ножцы, падоўжана-эліпсападобная ці цыліндрычная. Перыстом двайны. Вечка з бародаўкай або дзюбкай.
Пашырэнне
Вядома звыш 60 відаў. Пашыраны пераважна ва ўмераных шыротах Паўночнага паўшар’я. На Беларусі найбольш часта ў лясах пры аснове дрэў, на гнілой драўніне, глебе, камянях расце ; радзей трапляюцца, ,.
Ігнацы Масціцкі
Ігнацы Масціцкі (Ignacy Mościcki;, Межанова каля г. Плоцк, Польшча — ) — польскі палітычны і дзяржаўны дзеяч, вучоны-хімік. Акадэмік Акадэміі навук Польшы ў Кракаве (1928 г.).
Біяграфія
Скончыў Рыжскі палітэхнікум (1892 г.). У час вучобы удзельнічаў ў польскіх сацыялістычных арганізацыях. У 1892—1897 гг. у эміграцыі ў Вялікабрытаніі і Швейцарыі, дзе пазнаёміўся з Ю.Пілсудскім. У 1912—1922 г. прафесар Львоўскага політэхнічнага інстытута. Пасля ваеннага перавароту ў маі 1926 г. па рэкамендацыі Юзафа Пілсудскага 4 чэрвеня 1926 г. абраны Прэзідэнтам Польскай Рэспублікі, рэалізоўваў яго палітычную лінію, якую падтрымліваў і шэраг дзеячаў нацыянальна-вызваленчага руху ў Заходняй Беларусі. Быў прыхільнікам памяркоўнага ўмяшання дзяржавы ў эканоміку. У пачатку Другой сусветнай вайны інтэрніраваны ў Румынію (верасень 1939 г.), дзе 30 верасня аб’явіў пра сваю адстаўку. Са снежня 1939 г. у эміграцыі ў Швейцарыі.
Аўтар больш як 60 навуковых прац і патэнтаў у галіне хімічных тэхналогій, арганізатар хімічнай прамысловасці ў Польшчы. Распрацаваў прамысловы метад атрымання азотнай кіслаты з паветра.
Світанак
Світанак — сінонім Світанне, тапонім.
Памяшканне
Памяшканне, замкнутая прастора ўнутры пабудовы (будынка, збудавання), якая мае пэўнае функцыянальнае прызначэнне, абмежаваная будаўнічымі канструкцыямі і архітэктурна-мастацкім афармленнем.
Світанне
Світа́нне, світанак — час перад узыходам Сонца, калі пачынае развідняцца. Звычайна лічыцца, што світанне супадае з пачаткам навігацыйнага змроку і наступае пры знаходжанні Сонца на 12° ніжэй гарызонта. Світанне суправаджаецца з’явамі зары. Пры ясным небе ў сярэдніх шыротах, у прыватнасці на Беларусі, світанне пачынаецца за 1—2 гадзіны да ўзыходу Сонца, пры воблачнасці — пазней. У час світання з-за начнога выхалоджвання адзначаецца самая нізкая тэмпература паветра, магчымы замаразкі.
Вясной і летам у час світання пачынаюць праяўляць актыўнасць дзённыя птушкі і звяры, корміцца рыба, хаваюцца начныя жывёлы.
Каранёўскі сельсавет
Каранё́ўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Смаргонскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 г. вёска) Асінаўшчына 2.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Смаргонскага раёна Вілейскай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Карані. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці, з 20 студзеня 1960 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 17 лістапада 1986 года ў склад сельсавета з Сольскага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (вёскі Беразнякі, Васюкі, Гавуці і Лубянка). 20 чэрвеня 1988 года ў склад горада Смаргонь уключаны вёскі Карналінка і Мінкі. 29 ліпеня 1997 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Асінаўшчына-2. 25 чэрвеня 2008 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Бялкоўшчынскага сельсавета (22 населеныя пункты: Асінаўка, Аславяняты, Бялкоўшчына, Васілевічы, Галяшонкі, Глінна, Караваі, Краснае, Кулакова, Ляўкі, Навінка, Панара, Сазоны, Слабсны, Студзянец, Стымоні, Талмуцішкі, Татаршчына, Хадакі, Харукова, Хацені, Хвецавічы).
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2623 чалавекі, з іх 92,1 % — беларусы, 4,0 % — рускія, 1,8 % — палякі, 1,1 % — украінцы.
Ядро каметы
Ядро — цвёрдая частка каметы, якая мае параўнальна невялікі памер. Вакол ядра актыўнай каметы (пры яго набліжэнні да Сонца) утвараецца кома.
Ядры камет складаюцца з лёду з даданнем касмічнага пылу і замарожаных лятучых злучэнняў: монааксіду і дыяксіду вугляроду, метанк, аміякк. Ядро мае даволі нізкае альбеда, каля 4 %.
Літарна-гукавое пісьмо
Літарна-гукавое пісьмо, або фанаграфічнае пісьмо — разнавіднасць пісьма, у якой знак (літара) прадстаўляе асобны гук. Ідэальна збудаванае фанаграфічнае пісьмо ўлучае столькі літар, колькі гукаў у мове, і дакладна перадае ў напісаным гукавы склад кожнага слова. Трыма асноўнымі бакамі літарна-гукавога пісьма з’яўляюцца графіка, арфаграфія і алфавіт.
Літарна-гукавое пісьмо мае вялікія перавагі над усімі іншымі адменамі з прычыны ўласнай прастаты, меншай колькасці знакаў і лёгкасці перадачы граматычных форм словаў. Пры выкарыстанні такога пісьма спрашчаецца працэс авалодання чытаннем і пісаннем.
Найстарэйшае вядомае літарна-гукавое пісьмо ўзнікла на ўзбярэжжы Міжземнага мора ў Фінікіі каля 1600 г. да н.э. У сучасным свеце найбольш распаўсюджаныя сістэмы пісьма, заснаваныя на лацінскім, арабскім і кірылаўскім алфавітах.
Бацька (фільм, 2019)
«Ба́цька» (Bashtata) — балгарска-грэчаскі мастацкі фільм рэжысёраў Крысціны Грозевай і Петара Вылчанава, які выйшаў на экраны ў 2019 годзе.
Фільм быў прадстаўлены ў асноўнай конкурснай праграме ігравога кіно 26-га Мінскага міжнароднага кінафестывалю «Лістапад».
Сюжэт
Пасля скону Валянціны яе засмучаны муж Васіль і сын Павел даведваюцца, што яна настойліва спрабуе датэлефанавацца суседцы. Забабонны Васіль збіраецца на сустрэчу з вядомым медыумам. Сын Павел, які даўно не стасуецца з бацькам, едзе з ім, каб прыглядаць за сваім неразважлівым старым. Гэтае шалёнае падарожжа дапаможа бацьку і сыну прызнаць сваю віну перад той, каго яны страцілі, і пераасэнсаваць свае адносіны.
Адрыен Мары Лежандр
Адрыен Мары Лежандр (Adrien-Marie Legendre;, — , ) — французскі матэматык.
Біяграфія
Лежандр скончыў Калеж Мазарыні, з 1775 — выкладчык Ваеннай школы ў Парыжы.
Член Парыжскай Акадэміі навук (з 1783 года).
У гады Французскай рэвалюцыі Лежандр, разам з Лагранжам і Лапласам, актыўна ўдзельнічаў у Камісіі па ўвядзенні метрычнай сістэмы, у прыватнасці, у вымярэнні даўжыні аднаго градуса паміж Дзюнкеркам і Барселонай для ўстанаўлення эталона метра.
1795: прафесар Нармальнай школы.
1799: замяніў на пасадзе экзаменатара Політэхнічнай школы Лапласа, з якім ён разам выкладаў раней у Ваеннай школе.
1816: прафесар Політэхнічнай школы.
Памёр Лежандр у Парыжы 10 студзеня 1833 года.
Яго імя ўнесена ў спіс найвялікшых вучоных Францыі, які змешчаны на першым паверсе Эйфелевай вежы. У гонар Лежандра таксама названыя:
кратар на Месяцы; мноства матэматычных тэарэм і паняццяў.
Васіль Андрэевіч Трапінін
Васіль Андрэевіч Трапінін (Васи́лий Андре́евич Тропи́нин,, Карпава, Наўгародская губерня — , Масква) — рускі жывапісец, майстра рамантычнага партрэта.
Франкіўскі раён (Львоў)
Франкіўскі раён (Франківський район) — раён горада Львова, які ахоплівае паўднёва-заходнюю частку горада: мясцовасці Вулька, Кастэліўка, Кульпаркіў, Новы Світ і часткова Багданіўку.
Васіль Андрэевіч Трапінін
Біяграфія
Каля 1798 года пачаў вучыцца ў Пецярбургскай АМ у Сцяпана Сямёнавіча Шчукіна, але ў 1804 годзе быў адкліканы сваім памешчыкам. Да 1821 года жыў ва Украіне і ў Маскве, затым толькі ў Маскве. Трапінін імкнуўся стварыць жывы і натуральны вобраз чалавека, характарыстыку якога часта ўзбагачаюць дэталі бытавой абстаноўкі.
Франкіўскі раён (Львоў)
Назва
Франкіўскі раён Львова з'яўляецца адным з самых маладых у горадзе — як асобная адміністрацыйная адзінка ён быў утвораны 15 красавіка 1973 г., атрымаўшы назву Савецкага раёна. Аднак сваю сучасную назву ён атрымаў 3 лютыага 1993 г., калі Вярхоўная Рада Украіны сваёй пастановай зацвердзіла яго новую назву - Франкіўскі раён - у гонар Івана Франка.
Васіль Андрэевіч Трапінін
Значэнне творчасці
Творчасць Трапініна адыграла важную ролю ў развіцці рускага мастацтва 19 стагоддзя і, у прыватнасці, у фарміраванні мастацкіх традыцый Масквы. У Маскве ў 1969 годзе заснаваны Музей В. А. Трапініна і маскоўскіх мастакоў яго часу.