cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Войшалк
Вяртанне ў манаства і гібель
У красавіку 1267 года Леў Данілавіч, ужо князь галіцкі, запрасіў на сустрэчу князя валынскага Васільку Раманавіча і праз яго — свайго кума Войшалка. Войшалк не давяраў Льву і не хацеў ехаць, але паехаў на заруку Васілька. Прыехаўшы ва Уладзімір, Войшалк спыніўся ў манастыры св. Міхаіла Вялікага. 18 (ці 23) красавіка Васільку, Льва і Войшалка паклікаў на абед немец Маркольт. Затым Васілька паехаў дадому спаць, а Войшалк вернуўся ў манастыр. Аднак Леў прыехаў за нім і ўгаварыў яго працягнуць пір, падчас якога забіў Войшалка. Летапісец адзначае, што Леў зрабіў гэта па д’ябальскаму падбухторванню, з-за зайздрасці ад таго, што Войшалк перадаў княжэнне ў літоўскай дзяржаве не яму, а яго брату Шварну.
Войшалк быў пахаваны ў царкве св. Міхаіла Вялікага.
Галіцка-Валынскі летапіс
Найбольш раннія і шырокія звесткі пра Войшалка дае Галіцка-Валынскі летапіс (ГВЛ), якая была крыніцай для пазнейшых перапрацовак — ужо ў XIV ст. іх агіяграфічныя версіі былі ў Вялікім Ноўгарадзе і Пскове, а ў XVI ст. сюжэт увайшоў у легендарную частку беларуска-літоўскіх летапісаў. Пратографам усіх паўночнарускіх і маскоўскіх аповедаў XV—XVI ст. пра Войшалка быў Наўгародскі першы летапіс (НПЛ). Стрыйкоўскі быў знаёмы са звесткамі ГВЛ праз беларуска-літоўскі летапіс блізкі да Хронікі Быхаўца. Таму вывучэнне менавіта звестак ГВЛ мае найважнейшае значэнне.
Войшалк і «Аповесць пра Варлама і Іасафа»
перакладзена з грэчаскай не пазней сярэдзіны XII ст. і папулярная на Русі, расказвае пра індыйскага царэвіча Іасафа, ахрышчанага сваім настаўнікам, пустэльнікам Варламам, а бацька — цар Авенір, разгневаны і спрабуе рознымі спосабамі адхіліць сына ад хрысціянства, аднак, неўзабаве змірыўся і даў сыну палову царства, а затым і сам ахрысціўся. Цар Авенір памірае неўзабаве па хрышчэнні, пасля смерці бацькі царэвіч Іасаф, нягледзячы на ўгаворы, перадае ўладу вяльможы-хрысціяніну Варахіі, а сам ідзе ў пустыню да свайго настаўніка Варлама, дзе і застаецца да смерці. Сувязь Аповесці і апавядання летапісу пра Войшалка ўпершыню паказала ў даследаванні мініяцюр Лаўрышаўскага Евангелля. Пры параўнанні сюжэтных ліній летапісу і Аповесці заўважна іх значнае падабенства, Войшалк паўтарае ролю Іасафа, Міндоўг — Авеніра, Рыгор Палонінскі — Варлама, а Шварн — Варахіі.
Такім чынам, трэцяя рэдакцыя апавядання пра Войшалка ў ГВЛ мае агіяграфічны характар, яе сюжэт склаўся пад уплывам Аповесці пра Варлама і Іасафа. Незалежна ад трэцяй рэдакцыі ГВЛ, ужо ў XIV ст. у Паўночнай Русі з’явіліся і распаўсюдзіліся агіяграфічныя версіі другой рэдакцыі апавядання ў ГВЛ пра Войшалка. У самой другой рэдакцыі таксама ёсць дапаўненні, паводле яе Войшалк заключыў мір з Данілам і выдаў замуж за яго сына сваю сястру, аднак у першай, пачатковай, рэдакцыі апавядання ГВЛ ініцыятарам гэтых падзей быў Міндоўг, такім чынам, імаверна, ужо ў другая рэдакцыя адлюстроўвае спробу летапісца вывесці Войшалка на пярэдні план.
Ліберальны саюз (Германія)
Ліберальны саюз (Liberale Vereinigung) — праіснаваўшая кароткі час ліберальная палітычная партыя Германскай імперыі. Яна ўзнікла ў 1880 годзе адкалоўшыміся членамі Нацыянал-ліберальнай партыі, таму таксама атрымаўшыя назву сецэсіяністы і пазней уз’яднаўшаяся з леваліберальнай Германская прагрэсісцкай партыяй у Нямецкую вольнадумную партыю (Deutsche Freisinnige Partei, DFP) у 1884 годзе.
Гісторыя
У рэшце рэшт сецэсіяністы планавалі аб’яднаць усіх нямецкіх лібералаў у адзіную цэлую ліберальную партыю (адсюль і назва Ліберальны саюз), якія стаяць на пазіцыях лібералізма і парламенцкіх манархістаў па ўзоры брытанскай ліберальнай партыі і ў ідэале кіраваць пад началам будучага імператара Фрыдрыха III. Аднак нацыянал-лібералы ясна заявілі, што не пакінуць лаяльную Бісмарку большасць, таму прадстаўнік сецэсіяністаў Франц фон Штаўфенберг вёў перамовы з Эйгенам Рыхтэрам, лідарам левай ліберальнай Германскай прагрэсісцкай партыі на пачатку 1884 года. Ужо ў сакавіку 1884 года заканадаўцы абедзвюх партый стварылі сумесную парламенцкую групу, якая ў сукупнасці мела 100 месцаў. Своечасова да федэральных выбараў у кастрычніку была створана Нямецкая вольнадумная партыя. Пасля парламенцкае прадстаўніцтва скарацілася толькі да 64 членаў рэйхстага.
Праект «Цыклоп»
Асноўныя звесткі
У пачатку 70-ых гадоў у Навукова-Даследчыцкі цэнтр НАСА ў Маўцін-В’ю, у рамках праграмы SETI, ажыццяўляў распрацоўку тэхналогій, якія забяспечвалі эфектыўны пошук сігналаў пазаземных цывілізацый. Група вучоных, пад кіраўніцтвам Бернарда Олівера (Bernard M. Oliver) (Стэнфардскі ўніверсітэт), займалася значным праектам, вядомым пад назвай «Цыклоп». Ён меў на ўвазе, для прыёма іншапланетных радыёсігналаў, стварэнне сеткі з 1000—1500 невялікіх радыётэлескопаў, усталяваных на адлегласці 15 км адзін ад аднаго, якія працавалі б сумесна. Гэта значыць, гэтая сетка была б падобнай да аднаго вялізнага парабалічнага радыётэлескопа з плошчай люстэрка каля 20 квадратных кіламетраў. Эфектыўны радыюс дзеяння ацэньваўся памерам да 1000 светлавых гадоў. У такім велізарным аб’ёме касмічнай прасторы знаходзіцца больш за мільён сонцападобных зорак, частка якіх, магчыма, абкружана населенымі планетамі. Адчувальнасць сістэмы «Цыклоп» павінна была дазваляць, напрыклад, улаўліваць радыёперадачы, якія праводзяць адзін для аднаго насельнікі бліжэйшых да нас зорак, пры ўмове такога ж узроўню развіцця радыётэхнікі, як і на Зямлі.
Праект «Цыклоп» меркавалася рэалізаваць за 20 гадоў. Яго кошт тады ацэньваўся каля 10 мільярдаў долараў ЗША.
Публікацыя вынікаў
Пасля заканчэння праекта «Цыклоп» НАСА выпусціла 10000 экзэмпляраў першага выдання яго справаздачы, што было дастатковым для азнаямлення ўсіх зацікаўленых бакоў. У 1995 годзе выйшла другое выданне. У 2000 гадах НАСА алічбавала тэкст справаздачы, зрабіўшы яго агульнадаступным у інтэрнэце.
Вальтэры Ботас
Вальтэры Ботас (Valtteri Bottas; нар., Настола, Фінляндыя) — фінскі аўтагоншчык Формулы-1. Чэмпіён серыі GP3 (2011). 2-разовы пераможца F3 Masters (2009—10).
Спартыўная кар'ера
Фін пачаў сваю гоначную кар'еру напачатку 2000-х гадоў з картынгавых гонак. Вальтэры паступова прайшоў усе ступені такіх спаборніцтваў, некалькі разоў выйграў чэмпіянат Фінляндыі ў класе Формула-А і Intercontinental A; браў удзел у чэмпіянатах Еўропы і свету на падобнай тэхніцы.
У 2009 годзе фін перабіраецца ў гонкі машын класа Формула-3, падпісаўшы кантракт з камандай ART Grand Prix. Базавым чэмпіянатам становіцца Еўра-серыя, але таксама каманда заяўляецца на шэраг прэстыжных стартаў брытанскай серыі, F3 Masters і Гран-пры Макаа. У асноўным чэмпіянаце Ботас хутка становіцца майстрам першых гонак, шэсць разоў у дзесяці спробах рэалізаваўшы стартавыя пазіцыі ў фінішны подыум, але іншыя гонкі аказваюцца не такімі уражваючымі: толькі чатырохразова ён трапляе ў ачковую зону. І ўсё ж агульнай стабільнасці хапае на нядрэннае для дэбютанта трэцяе месца ў агульным заліку (наперадзе апынаюцца толькі Жуль Б'янкі і Крысціян Фітарыс, якія значна апераджалі па выніках увесь пелатон на працягу спаборніцкага перыяду). У чэрвені Вальтэры змог выйграць прэстыжную гонку ў Зандворце: розныя промахі канкурэнтаў дазволілі яму заняць поўл, а потым у дамінантным стылі выйграць гонку.
Лотар I
Лотар I (ням. Lothar, фр. Lothaire,  —, Прум) — імператар Захаду ў 817—855, кароль Баварыі ў 814—817, кароль Італіі ў 818—843, кароль сярэдняга каралеўства ў 843—855 гадах, з дынастыі Каралінгаў, старэйшы сын Людовіка Набожнага і Ірменгарды з Хеспенгаў. З 817 г. быў суправіцелем бацькі, але на граматах імя яго сустракаецца побач з бацькаўскім толькі з 825 г. 5 красавіка 823 г. Папа Пасхалій I ўсклаў на яго, у царкве Святога Пятра ў Рыме, імператарскую карону.
Вальтэры Ботас
Спартыўная кар'ера
Праз год Ботас быў адным з фаварытаў сезону еўрасерыі, але зноў застаўся толькі трэцім у асабістым заліку. Яго апярэдзілі два пілоты Signature Team: вярнуўшыся ў чэмпіянат шматвопытны Эдаарда Мартара і аднагодак Вальтэры Марка Вітман. Адным са складнікаў паразы фіна і ART Grand Prix стала выкарыстанне іншай сілавой устаноўкі: Mercedes Ботаса трохі саступаў Volkswagen канкурэнтаў. Невялікі рэванш быў узяты ў чэрвені, калі Ботас у другі раз выйграў зандворцкі Masters.
У гэтыя ж тэрміны мэнэджмент Вальтэры ладзіць яму першыя тэсты ў Формуле-1: Тота Вольф, выкупіўшы частку акцый Williams F1, паступова ўсё актыўней прыцягвае фіна да тэстаў каманды, пакуль у 2013 годзе не знаходзіць магчымасці пасадзіць яго ў какпіт баявой машыны. Пакуль супрацоўніцтва з брытанскай камандай яшчэ не гэтак шчыльна, Ботас у 2011 годзе працягвае ўдзельнічаць у гонках Формулы-3 і ў яе аналагу — серыі GP3. У апошняй, выступаючы за ART Grand Prix, ён у 2011 годзе становіцца чэмпіёнам, сур'ёзна апярэдзіўшы амаль усіх супернікаў па ўзроўню стабільнасці вынікаў.
2012 год Боттас праводзіць у якасці тэст-пілота Williams F1, рэгулярна ўдзельнічаючы ў трэніроўках Гран-пры, а праз год падвышаецца кіраўніцтвам да статусу аднаго з баявых пілотаў брытанскага калектыва. Падрыхтаваная да таго сезону тэхніка апынулася мала канкурэнтаздольнай і Вальтэры і яго партнёр Пастар Мальданада вельмі рэдка атрымлівалі магчымасць змагацца за ачкі, часта апярэджваючы толькі пару каманд-аўтсайдараў чэмпіянату. Фін, зрэшты, перыядычна атрымліваў шанцы выявіць сябе: так падчас дажджавой кваліфікацыі на Гран-пры Канады ён змог узлезці аж на трэці радок выніковага пратаколу, а ў гонках і яму і венесуэльцу атрымалася рэалізаваць толькі адзін шанец на фініш у ачковай зоне: Пастар фінішаваў дзясятым на Гран-пры Венгрыі, а Вальтэры заваяваў восьмае месца на Гран-пры ЗША. У міжсезонне Мальданада, расчараваны магчымасцямі Williams, пакінуў брытанскую каманду, а Ботас знайшоў магчымасць падоўжыць кантракт з арганізацыяй яшчэ на сезон.
Выбар Вальтэры стаўся больш паспяховы — пры рэзкай змене тэхнічнага рэгламенту Williams стварыла больш канкурэнтаздольнае шасі, а паралельны пераход на рухавікі Mercedes толькі дадаў ім хуткасці. У гонках, да пары, фін і яго новы партнёр — бразілец Феліпі Маса — не маглі канвертаваць сваю хуткасць у ачкі, але Ботас, часцей напарніка пазбягаючы розных тэхнічных праблем, камандных пралікаў і няўдалых дзеянняў супернікаў, змог куды стабільней набіраць ачкі, а на Гран-пры Аўстрыі прынесці арганізацыі першы ў сезоне фініш на подыумнай пазіцыі. У далейшым удалая тэндэнцыя захавалася і да канца сезону Вальтэры змог замацавацца на чацвёртым месцы ў асабістым заліку, паралельна зрабіўшы свой унёсак ва ўздым Williams на трэцяе месца ў кубку канструктараў. Апроч шпільбергскай гонкі Ботас яшчэ пяць разоў паднімаўся на подыум, прычым на Хакенхаймрынгу ён фінішаваў на другой пазіцыі, адбіўшы напад будучага чэмпіёна свету Льюіса Хэмілтана.
У 2017—2021 гады выступаў за Мерседэс.
У верасні 2021 года падпісаў шматгадовы кантракт з Alfa Romeo Racing, за якую будзе выступаць пачынаючы з сезона 2022 года.
Прыазёрск
Прыазёрск — горад у Карагандзінскай вобласці Казахстана, адміністрацыйны цэнтр палігона Сары-Шаган. Знаходзіцца ў пустыні Бетпак-Дала (у Галодным Стэпе) на паўвостраве Каржынтубек возера Балхаш у 10 км паўднёва-ўсходней чыгуначнай станцыі Сары-Шаган чыгункі Маінты — Шу, пабудаванай у 1956 годзе. У 15 км заходней горада знаходзіцца вайсковы аэрадром «Камбала».
Адлегласць ад горада Прыазёрск да абласнога цэнтра Караганда — 546 кіламетраў, до сталіцы Казахстана Астаны — 736 кіламетраў.
У наваколлі Прыазёрска ёсць яшчэ адзін закрыты горад — Балхаш-9.
Каралеўская брама
Каралеўская брама (Königstor) — адна з сямі гарадскіх брам Калінінграда, якія захаваліся да нашых часоў. Размешчана на скрыжаванні вуліцы Фрунзэ і Літоўскага вала. У 2005 годзе Каралеўская брама была сімвалам святкавання 750-годдзя Калінінграда. З таго ж года ў варотах размяшчаецца Гісторыка-культурны цэнтр «Вялікае пасольства», які з’яўляецца філіялам Музея Сусветнага акіяна. У браме размешчаны экспазіцыі, прысвечаныя ўзнікненню і развіццю горада-крэпасці Кёнігсберг, наведванню Кёнігсберга выбітнымі людзьмі і дыпламатычнай гісторыі Кёнігсберга-Калінінграда (у прыватнасці, наведванню Кёнігсберга Вялікім пасольствам Пятра I.
Брама выбудавана ў псеўдагатычным стылі і вонкава нагадваюць маленькі замак.
Васіл Апрылаў
Васіл Еўстаціеў Апрылаў (Васил Евстатиев Априлов;,  — ) — балгарскі грамадска-палітычны дзеяч, асветнік, педагог, пісьменнік.
Адукацыю атрымаў у Венскім універсітэце. У 1835 годзе заснаваў у Габраве першую свецкую кухню. Аўтар прац «Балгарскія кніжкі, ці Якому славянскаму племю належыць кірылаўская азбука» (1841), «Думкі пра цяперашняе балгарскае навучанне» (1847). Творчасць Апрылава спрыяла адраджэнню нацыянальнай свядрмасці балгараў, іх самабытнай культуры і традыцый.
NGC 2836
NGC 2836 (іншыя абазначэнні — ESO 61-3, IRAS09131-6907, PGC 26017) — галактыка ў сузор’і Кіль.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сарыядыр (Акмолінская вобласць)
Сарыядыр — сяло ў Цалінаградскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад сельскай акругі Кабанбай. Код КАТА — 116665600.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 136 чалавек (67 мужчын і 69 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 75 чалавек (37 мужчын і 38 жанчын).
Сарань
Сарань — горад абласнога значэння ў Карагандзінскай вобласці Рэспублікі Казахстан, адміністрацыйна падначалены абласному цэнтру. Знаходзіцца ў 25 кіламетрах на паўднёвы захад ад Караганды.
Сусветная прэмія саўндтрэкаў 2021
21-я цырымо́нія прысуджэ́ння Сусве́тнай прэ́міі саўндтрэ́каў адбылася 23 кастрычніка 2021 года ў Генце, Бельгія. Цырымонія стала завяршаючай падзеяй 48-га Генцкага кінафестывалю.
Пераможцы і намінанты
Ніжэй прыведзены спісы пераможцаў і намінантаў. У межах адной катэгорыі намінанты ўпарадкаваны паводле беларускага алфавіта. Пераможца адзначаны жоўтым колерам фона    і прыводзіцца першым.
Нацыянальная кінапрэмія Беларусі
Нацыянальная кінапрэмія Беларусі — першая беларуская прэмія ў галіне кінематографа. Конкурс праводзіцца ў мэтах захавання і развіцця лепшых традыцый і дасягненняў беларускага кінамастацтва, іх папулярызацыі ў Беларусі і за яе межамі; стымулявання вытворчасці фільмаў і фарміравання нацыянальнага кінарынку; выяўлення і падтрымкі таленавітых творчых работнікаў у галіне кінематаграфіі, павышэння іх прафесійнага майстэрства.
Гісторыя
Упершыню конкурс быў аб’яўлены 2 красавіка 2018 года ў Мінску Міністэрствам культуры. Узнагароджанне пераможцаў конкурсу адбываецца ў снежні ў ходзе святкавання Дня беларускага кіно. Арганізатарамі конкурсу з’яўляюцца Міністэрства культуры Беларусі, Мінскі гарадскі выканаўчы камітэт, Нацыянальная кінастудыя «Беларусьфільм», грамадскае аб’яднанне «Беларускі саюз кінематаграфістаў», «Беларуская гільдыя акцёраў кіно».
Заяўкі на арганізацыю і правядзенне Нацыянальнай кінапрэміі Беларусі прымаліся Міністэрствам культуры да 17 ліпеня 2018 года. Удзельнікі конкурсу павінны мець вопыт работы па арганізацыі і правядзенні кінематаграфічных мерапрыемстваў, кваліфікаваны персанал. 24 ліпеня Мінкультуры аб’явіла паўторна адкрыты конкурс на закупку паслугі «Арганізацыя і правядзенне рэспубліканскага конкурсу „Нацыянальная кінапрэмія Беларусі“» у 2018 годзе. Для пацвярджэння адпаведнасці кваліфікацыйным патрабаванням удзельнік павінен прадставіць дакументы, якія засведчваюць права ажыццяўляць адпаведны від дзейнасці па аказанні паслуг, інфармацыю, што пацвярджае наяўнасць вопыту работы і кваліфікаванага персаналу.
Правілы
Да ўдзелу дапускаюцца фільмы, прадзюсарамі якіх з’яўляюцца рэзідэнты Рэспублікі Беларусь, вытворчасці двух апошніх гадоў да 1 кастрычніка года, у якім прысуджаецца прэмія, а таксама іх аўтары, іншыя ўдзельнікі здымачных груп і выканаўцаў роляў у такіх фільмах. Заяўкі падаюцца з 1 кастрычніка па 1 лістапада 2018 года праваўладальнікамі фільмаў або іх прадстаўнікамі ў электронным выглядзе і на матэрыяльным носьбіце ў адрас Міністэрства культуры. Конкурс праводзіцца ў два этапы. На першым, адборачным этапе, з 1 па 15 лістапада па выніках разгляду заявак фарміруецца спіс удзельнікаў конкурсу, з якога журы выдзеліць намінантаў для ўдзелу ў другім этапе конкурсу. Другі этап пройдзе з 15 лістапада па 10 снежня, у гэты час падводзяцца вынікі конкурсу і вызначаюцца пераможцы. Журы складаецца з вядомых і аўтарытэтных работнікаў кінематаграфіі, выкладчыкаў ўстаноў адукацыі ў сферы культуры, кіназнаўцаў, кінакрытыкаў. Пераможцы конкурсу ў кожнай намінацыі атрымліваюць статуэтку, дыплом пераможцы і грашовую прэмію. Да ўдзелу ў намінацыях «За выдатны ўклад у беларускі кінематограф» і «За выдатны ўклад беларускіх кінематаграфістаў у замежны кінематограф» дапускаюцца грамадзяне Беларусі, якія ўнеслі значны ўклад суадносна ў беларускі і ў замежны кінематограф.
Крытыка
На думку журналістаў, паміж арганізатарамі і намінантамі кінапрэміі назіраецца недапушчальная колькасць супадзенняў, увага замест нацыянальнага кіно сканцэнтравана на «Беларусьфільме», прысутнічае паняцце «канфлікт інтарэсаў», а спіс намінантаў можна абазначыць як прадказальныя прыярытэты. Існуе меркаванне, што «Беларусьфільм», Беларускі саюз кінематаграфістаў і Беларуская гільдыя акцёраў кіно не могуць удзельнічаць у арганізацыі прэміі, калі іх прадукт і члены фігуруюць у ліку намінантаў. Спіс намінантаў не стварае поўнага вобраза сучаснага беларускага кіно з-за таго, што некаторыя незалежныя аўтары не ведалі пра новую магчымасць і прапусцілі тэрміны падачы заяўкі (прыклад — рэжысёрка фільма «Хрусталь» Дар’я Жук), некаторыя фільммэйкеры праігнаравалі новую прэмію. Тым не менш, адным з лідараў па намінацыях з’яўляецца псіхалагічны трылер «Унутры сябе» — незалежны праект рэжысёра Сяргея Талыбава.
Уладзімір Віктаравіч Шкатэлаў
Уладзімір Віктаравіч Шкатэ́лаў (Владимир Викторович Шкателов;  — ) — вучоны ў галіне лесахіміі і хімічнай тэхналогіі, доктар хімічных навук (1889), прафесар (1883), акадэмік Акадэміі навук БССР (1929), Заслужаны дзеяч навукі БССР (1938).
Біяграфія
Памёр У. В. Шкатэлаў 7 кастрычніка 1940 года. Пахаваны на Вайсковых могілках у Мінску.
Навуковая дзейнасць
Аўтар навуковых прац па даследаванні хімічнага складу і будовы натуральных смаляных кіслот і шкіпінараў. Праводзіў першыя даследаванні па падсочцы хвоі ў розных рэгіёнах Расіі. Распрацаваў тэхналагічныя працэсы на першых у Беларусі каніфольна-шкіпінарных заводах (у Бабруйску і Барысаве ).
Сярод апублікаваных прац:
Дом Фогеля — Залкінда
Дом Фогеля — Залкінда — будынак у Мінску, размешчаны ў квартале, які прымыкае да Верхняга Горада, па адрасе вуліца Рэвалюцыйная, 24. Пабудаваны ў XIX ст. з цэглы.
Гісторыя
На гэтым пляцы мураваны будынак у стылі класіцызму быў узведзены ў першай палове XIX стагоддзя (па некаторых дадзеных у 1810 годзе), які сваім галоўным фасадам выходзіў на вуліцу Койданаўскую. Адначасова ў двары сфарміраваўся комплекс драўляных гаспадарчых пабудоў.
У час пажару 1881 года гэты будынак моцна пацярпеў, а драўляная забудова была цалкам знішчана. Пасля пажару ўладальнік будынка мінскі дваранін Аляксандр Фогель звярнуўся ў Мінскую гарадскую ўправу з праектам на аднаўленне мураванага жылога дома.
Пасля 1920 года былы дом Фогеля нацыяналізаваны. Большасць памяшканняў у ім была перароблена пад камунальныя кватэры. У гады Другой сусветнай вайны будынак не пацярпеў. Пасля вайны ў выніку шматлікіх рамонтах быў часткова страчаны дэкор галоўнага фасада і зменена планіроўка будынка.
Архітэктура
Трохпавярховы будынак складанай аб’ёмна-прасторавай кампазіцыі, П-падобны ў плане. Галоўны фасад мае сіметрычную кампазіцыю. У яго цэнтры знаходзіцца арачны лучковы праезд са скляпеністымі перакрыццямі і дэкаратыўным афармленнем праёма. Над ім на 2-м паверсе размешчаны тры вялікія акны, дэкарыраваныя сандрыкамі з сухарыкамі і канеліраванымі пілястрамі. Па цэнтры — балкон на кансолях з агароджай (чыгуннае ліццё). Аконныя праёмы 1-га і 2-га паверхаў прамавугольныя, трэцяга — лучковыя. На 3-м паверсе сіметрычна размешчаны два маленькія балконы. Пад двухсхільным дахам праходзіць шматслойны карніз.
Савецкі раён (Гомель)
Савецкі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (гарадскі раён) у складзе горада Гомеля. Размешчаны ў заходняй частцы Гомеля. Заснаваны ў 1973 годзе.
Плошча больш за 5100 гектараў. Насельніцтва больш за 177000 чалавек (1999 год), што складае 37 % усяго насельніцтва.
Асноўныя вуліцы раёна — Рэчыцкая шаша, вуліца Барыкіна, праспект Кастрычніка і працяглая ўздоўж усяго раёна вуліца Багдана Хмяльніцкага.
У раёне маецца 196 вуліц. Працягласць дарог — 172 км. Плошча зялёнай зоны — 671,1 гектара; 3 паркі і 22 скверы. Буйнейшы вадаём (акрамя ракі Сож) — Любенскае возера. Буйнейшыя прамысловыя прадпрыемствы раёна: ААА «Гомельскі хімічны завод», ААА «Гомельскі ліцейны заод «Цэнтраліт», ЗАА «Гомельскі вагонабудаўнічы завод», ААА «Гомельскі завод пускавых рухавікоў імя П. К. Панамарэнка».
Анабарскае плато
Анаба́рскае плато — плато на паўночным усходзе Сярэднесібірскага пласкагор’я, у Расіі, у Краснаярскім краі і Рэспубліцы Саха (Якуція).
Вышыня да 905 м. Складзена пераважна са сланцаў, гнейсаў і гранітаў. Да вышыні 450 метраў рэдкастойныя лістоўнічныя лясы, вышэй — горная тундра.
Боркен
Боркен (Borken) — горад у Германіі, раённы цэнтр, размешчаны ў зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія.
Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Мюнстэр. Уваходзіць у склад раёна Боркен. Насельніцтва складае 41 245 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 152,6 км². Афіцыйны код — 05 5 54 012.
Горад падраздзяляецца на 12 гарадскіх раёнаў.
Царква Святога Пятра (Мюнхен)
Царква Святога Пятра (St. Peter), у народзе «Альтэр Петэр» (Стары Пятро) — самы стары сабор у Мюнхене. Будаўніцтва пачалося ў XI стагоддзі на месцы старой драўлянай царквы на ўзгорку Петэрсбергль у цэнтры Мюнхена.
Царква працягвала мяняцца, у тым ліку і стылі яе афармлення: у XVIII стагоддзі царква Святога Пятра была перапраектавана ў стылі ракако, напрыклад, архітэктарам Іаганам Баптыстам Цымерманам. Царква была сур'ёзна разбураная падчас Другой сусветнай вайны. Работы па аднаўленні працягваліся да 2000 года.
Аляксандр Парфір’евіч Архіпенка
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і прафесара Кіеўскага універсітэта Парфірыя Антонавіча Архіпенкі і Праскоўі Васілеўны Мохавай-Архіпенка. Старэйшы брат — Яўген Архіпенка, дзяржаўны дзеяч, адзін з лідараў Украінскай народна-рэспубліканскай партыі, міністр земляробства УНР.
У 1921 годзе засноўвае ўласную Школу мастацтваў у Берліне. З 1923 года пасяліўся ў ЗША, дзе адкрыў школу пластыкі (Нью-Ёрк, 1924), выкладаў у Чыкагскай школе індустрыяльных мастацтваў і ва ўніверсітэце ў Канзас-Сіці.
У 1920-1930-х гадах удзельнічаў у мастацкіх выстаўках ва Украіне, працаваў над помнікамі Тарасу Шаўчэнку, Івану Франку, кіеўскаму князю Уладзіміру Святаславічу для парку ў Чыкага. У 1933 годзе браў удзел у афармленні ўкраінскага павільёна на Сусветнай выстаўцы «Стагоддзі прагрэсу» ў Чыкага, дзе выстаўляў свае творы, якія займалі асобны пакой і былі ацэненыя ў 25000 долараў.
Памёр 25 лютага 1964 года ў Нью-Ёрку, пахаваны на могілках Woodlawn ў Бронксе, Нью-Ёрк.
Пры жыцці Архіпенкі адбылося 130 яго персанальных выставак.
Бібліятэкі Сапегаў
Бібліятэкі Сапегаў існавалі ў XVI—XVIII стагоддзях у Слоніме, Ружанах, Дзярэчыне, Кодані. Другі па велічыне прыватны кнігазбор на Беларусі (пасля бібліятэкі Радзівілаў).
Пачатак кнігазбору дала Ружанская бібліятэка канцлера вялікага літоўскага Л. І. Сапегі, якую павялічыў яго сын Казімір Леў. У XVIII стагоддзя ружанскі збор пераведзены ў Дзярэчын і значна папоўнены Аляксандрам, Міхалам, Францыскам Сапегамі. Бібліятэка ў Кодані вырасла дзякуючы бібліяфільству канцлера вялікага літоўскага Яна Фрыдэрыка і Аляксандра Сапегаў. У ёй найбольш поўна прадстаўлена літаратура па юрыспрудэнцыі, гісторыі, паэзіі, мовазнаўстве, геаграфіі, тэалогіі. Акрамя кнігазбору ў ёй былі архіў старажытных актаў, калекцыя гравюр. У 1644—1645 гадах вялікую колькасць кніг К. Л. Сапега ахвяраваў бібліятэцы Віленскай езуіцкай акадэміі. У 1810 годзе А. Сапега перадаў коданскую бібліятэку варшаўскаму Таварыству аматараў навук, у 1834 годзе дзярэчынская бібліятэка і архіў вывезены ў Санкт-Пецярбург. Захаваліся вопісы на некаторыя часткі бібліятэк, экслібрысы некаторых уладальнікаў кнігазбору.
Большая частка кніг Сапегаўскіх бібліятэк у наш час зберагаецца ў Расійскай нацыянальнай бібліятэцы, бібліятэцы Вільнюскага ўніверсітэта, рэшта — у бібліятэцы Расійскай АН, бібліятэцы Варшаўскага ўніверсітэта і іншых сховішчах.
Idalus
Idalus — род молей сямейства. Род быў заснаваны Фрэнсісам Уокерам у 1855 годзе.
Карл III Тоўсты
Карл III Тоўсты (ням. Karl der Dicke, фр. Charles le Gros, 13 чэрвеня 839 — 13 студзеня 888) — кароль Усходне-Франкскага каралеўства ў 876—887 (да 882 года кароль алеманаў і Рэцыі), кароль Заходне-Франкскага каралеўства ў 884—887, кароль Італіі ў 879—887, кароль Латарынгіі (Карл II) у 882—887, франкскі імператар у 881—887 гадах. Малодшы з трох сыноў Людовіка Нямецкага, караля Усходне-Франкскага каралеўства, і Эмы Баварскай з роду Вельфаў. З 862 года быў жанаты на Рыхардзе, дачцэ графа Эрхангера, прадстаўніка дома Алахолфінгераў.
NGC 2837
NGC 2837 — падвойная зорка ў сузор’і Гідра.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Адміністрацыйная акруга Мюнстэр
Адміністрацыйная акруга Мюнстэр — адна з пяці адміністрацыйных акруг Паўночны Рэйн — Вестфаліі. Яна знаходзіцца на поўначы зямлі і была ўтворана ў 1815 годзе.
Адміністрацыйны падзел
Раёны:
Гарады, прыраўнаваныя да раёнаў:
Тарасенка
Тарасенка — прозвішча.
Маргарэт Мід
Біяграфія
Маргарэт Мід нарадзілася 16 снежня 1901 г. у Філадэльфіі (штат Пенсільванія) у сям’і Эдварда Шэрвуда Міда, прафесара Уортанскай школы Пенсільванскага ўніверсітэта, і Эмілі Фог-Мід, сацыёлага і даследчыцы італьянскай іміграцыі. Была іх старэйшай дачкой.
Вывучала псіхалогію і антрапалогію ў Калумбійскім універсітэце, дзе пазнаёмілася з Францам Боасам, які быў яе першым навуковым кіраўніком. У 1924 г. атрымала ступень магістра (M.A.), а ў 1929 г. абараніла доктарскую дысертацыю (Ph.D.).
Тройчы мела шлюб. Ад трэцяга мужа нарадзіла дачку Мэры Кэтрын Бейтсан (1939 г.).
Памерла ад рака 15 лістапада 1978 г.
Навуковыя погляды
Маргарэт Мід развівала ідэю Франца Боаса аб першасным уплыве выхавання і культурнага асяроддзя на станаўленне асобы. У 1924 г. адправілася на Самоа, каб практычна давесці тэзу Боаса аб неабавязковай прыродзе юнацкіх канфліктаў у сям’і. На прыкладзе традыцыйнай самоанскай культуры паказала, што юнацкія канфлікты не прадвызначаюцца фізіялагічнымі зменамі, а набываюцца ў выніку сацыялізацыі. У адрозненні ад заходняга грамадства, на Самоа юнакі не маюць шырокіх магчымасцяў выбару культурнай і сацыяльнай арыентацыі, не трапляюць у траўматычныя сітуацыі, таму канфлікты паміж юнакамі і дарослымі тут амаль не вядомы. Маргарэт Мід стала першай жанчынай-антраполагам, якая апісала этнічную сексуальную культуру. Яе кніга «Набыццё сталасці на Самоа» (Coming of Age in Samoa) (1928 г.) стала адным з першых навуковых бестселераў.
У Новай Гвінеі і на Балі Маргарэт Мід вывучала асаблівасці полавай культурнай сацыялізацыі ў традыцыйным грамадстве. Адвяргала думку, што ваяўнічасць, падначаленне і іншыя сацыяльна-культурныя ўласцівасці дыктуюцца культурай. На Балі багата выкарыстоўвала фотаздымкі. Звяртала ўвагу на моўныя асаблівасці культурнага асяроддзя.
Аул Рахымжана Кашкарбаева
Аул Рахымжана Кашкарбаева — аул у Цалінаградскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр аульнай акругі Рахымжана Кашкарбаева. Код КАТА — 116667100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 1564 чалавекі (744 мужчыны і 820 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у ауле пражывалі 1680 чалавек (846 мужчын і 834 жанчыны).
Сатпаеў (горад)
Сатпаеў (Сәтбаев) — горад абласнога падначалення ва Улытаўскай вобласці Рэспублікі Казахстан. Названы ў гонар акадэміка К. І. Сатпаева.
Анабарскі заліў
Анабарскі заліў — заліў у заходняй частцы мора Лапцевых, паміж берагам мацерыка Еўразія і паўвостравам Нордвік. Тэрыторыя Расіі, адміністрацыйна ўваходзіць у склад Рэспублікі Саха (Якуція).
Даўжыня 67 кіламетраў, шырыня каля ўваходу 76 кіламетраў, ва ўнутранай частцы 7—9 кіламетраў. Глыбіня 3—12 метраў. На поўдні пераходзіць у Анабарскую губу, у якую упадае рака Анабар. Большую частку года заліў укрыты лёдам.
Аляксандр Ружанцоў
Аляксандр Ружанцоў (Ружанцаў;, Вязьма, Смаленская губерня, Расійская імперыя — , Дэнвіл, штат Ілінойс, ЗША) — беларускі вайсковы дзеяч, пісьменнік, бібліёграф.
Ранні перыяд
Нарадзіўся у шляхецкай сям’і (смаленскай шляхты часоў ВКЛ ад літоўскага шляхціча Ружанца). У 1911 г. Ружанцоў скончыў гарадскую гімназію Вязьмы. Пасля заканчэння гімназіі Аляксандр Ружанцоў паступіў на гістарычна-філалагічны факультэт Маскоўскага ўніверсітэта, дзе вучыўся на працягу 6 семестраў 1911—1914 г. У студэнцкія гады Аляксандр Ружанцоў пачаў цікавіцца бібліяграфіяй, якая пазней стала яго прафесіяй і захапленнем.
Першая Сусветная вайна
Пасля пачатку Першай сусветнай вайны Ружанцоў быў прызваны ў войска. У 1914 г. скончыў Аляксееўскую вайсковую школу. На расійска-нямецкім фронце быў паранены. У 1918 г. быў мабілізаваны ў РСЧА, "дзе яму быў даручаны полк. У 1919 г. перайшоў на літоўскі бок і ўзначаліў беларускі батальён. Аляксандр Ружанцоў трапляе ў Вільню пад канец 1918 г. разам з бальшавіцкімі войскамі ў рангу намесніка камандзіра 7-га пяхотнага палка Літоўскай дывізіі. 4 лютага 1919 г., пасля ўрачыстага мітынгу на Лукішскім пляцы 7-ы пяхотны полк выступіў з горада і па маршруце Вільня — Лендварова — Новыя Трокі — Высокі Двор — Стаклішкі — Езна мусіў дайсці да Коўна, дзе спадзяваўся атрымаць падмацаванне з боку спартакаўцаў Ковенскага гарнізона і малазямельных сялян Сувалкіі. Паводле планаў камандавання Чырвонай Арміі Коўна мусіла быць узятае 15 лютага 1919 г. Полк, складзены з беларускіх сялян, расійскіх казакоў і літоўскіх камуністаў, прасоўваўся на захад. Непадалёк ад мястэчка Езна завязаліся жорсткія баі з рэгулярнымі часткамі літоўскага войска, у выніку якіх бальшавікі панеслі вялікія страты. Пасля бітвы пад Езна (мястэчка ў 50 км на поўдзень ад Коўна), якая адбылася 9-13 лютага, Аляксандр Ружанцоў перайшоў на бок Літоўскай Рэспублікі. Аляксандр Ружанцоў ад вясны 1919 г. выконваў абавязкі афіцэра і нават разам з беларускай асобнай ротай удзельнічаў у баях супраць палякаў. Загадам па войску ад 11 сакавіка 1919 г. было дазволена ад 27 лютага пачаць фармаваць пры «беларускім стале рэгістрацыі» ў Коўне роты ахвотнікаў.
Браслаў пад уладай Літвы (1920)
У 1919—1921 г. Аляксандр Ружанцоў служыў у рэгулярнай літоўскай арміі і быў камандзірам Асобнага Беларускага Батальёна. У 1919 г. быў узнагароджаны ордэнам Пагоні. У гэты час пачынаецца яго выдавецкая дзейнасць. Ён быў рэдактарам выданняў беларускага батальёна. Спачатку «Браславской стенной газеты», якая была рэгулярнай насценгазетай мястэчка Браслаў, дзе ў пачатку 1919—1920 г. несла службу беларуская частка. Той факт, што літоўскае войска на працягу прыкметнага адрэзку часу кантралявала Браслаў, амаль не згадваецца ў гісторыі Беларусі. У «Літоўскай энцыклапедыі» ёсць некалькі радкоў, прысвечаных літоўскаму перыяду Браслава: ''«Пасля таго як 19.03.1920 г. прайшла конніца Гая, якая пераследавала польскія часткі, Браслаў занялі беларускія часткі. Была заснавана беларуская вайсковая камендатура, высілкамі афіцэраў абуджана ў народзе беларуская нацыянальная свядомасць, арганізавана некалькі беларускіх спектакляў і вечарын. Дзейнасць скончылася пасля 07.10.»''
Траццякоўскі раён
Траццякоўскі раён (Третьяко́вский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне (сельскі раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Алтайскім краі Расіі. Утвораны 15 студзеня 1944 года. 1 лютага 1963 года скасаваны, 30 снежня 1966 года адноўлены. Цэнтр — сяло Стараалейскае.
Аляксандр Ружанцоў
Увязненне
У лістападзе 1920 г. ён быў арыштаваны паводле пастановы армейскага суда. З загаду па Асобным Беларускім Батальёне ад 20.11.1920 г.: ''«З’яўляючыся камандзірам беларускай роты, выдаваў асабіста газету „Варта Баўкова“ і „Стенная Белорусская газета“, вёў агітацыю супраць Камандуючага Літоўскім войскам, і наогул супраць Літоўскай Рэспублікі. Не прымаў мераў супраць жаўнераў у даверанай яму частцы, ведаючы, што жаўнеры перапраўляюць за мяжу літаратуру і прадукты. Дазваляў прыязджаць у Браслаў бальшавіцкім камісарам і прывозіць бальшавіцкую літаратуру»''.
Траццякоўскі раён
Геаграфія
Раён размешчаны на поўдні края на граніцы з Казахстанам. Клімат рэзка кантынентальны. Сярэдняя тэмпература студзеня −17,9 °C, ліпеня 20,5 °C, колькасць атмасферных ападкаў 360 мм. Рэльеф — раўніна, якая пераходзіць у перадгор’е. Плошча раёна — 1998 км².
Аляксандр Ружанцоў
Дзейнасць пасля вызвалення
Пасля 7-тыднёвага зняволення Ружанцоў працягваў працаваць над выданнямі Асобнага Беларускага Батальёна. На старонках перыядычных выдынняў Ружанцоў падпісваецца псеўданімам Алесь Смаленец. У літоўскіх архівах захаваліся сведчанні, што Аляксандр Ружанцоў рупіўся лёсам аднапалчан. У большасці выпадкаў гэта рэкамендацыі і лісты да калег з просьбаю дапамагчы з працаўладакаваннем дэмабілізаваных жаўнераў-беларусаў і літоўцаў.
Стасункі з урадам БНР
Стаўленне Ружанцова да дзейнасці ўрада БНР у выгнанні не было адназначна станоўчым (напісаў байку «Дыплёматы»). У 1923 Аляксандр Ружанцоў у рэцэнзіі на кніжку перакладаў твораў Ганса Хрысціяна Андэрсэна таксама выразіў адмоўнае стаўленне да ўрада БНР.
Другая Сусветная вайна
Пасля кастрычніка 1939 г. Аляксандр Ружанцоў разам з сям’ёю пераехаў у Вільню. Пасля таго як у 1940 г. Літва была акупаваная Савецкім Саюзам, літоўскае войска было перафармавана ў 29-ы тэрытарыяльны корпус. Адбыліся і адпаведныя арганізацыйныя змены ў штабе войска, у выніку якіх Аляксандр Ружанцоў быў звольнены ў запас. У гэты час арганізоўвацца Цэнтральная бібліятэка Акадэміі навук Літоўскай ССР, куды Ружанцова прынялі на працу і прызначылі загадчыкам бібліяграфічнага аддзела. У часы Другой сусветнай вайны, падчас нямецкай акупацыі, Ружанцоў быў звольнены са сваёй пасады. Аляксандр Ружанцоў зарабляў на жыццё пажарным інспектарам. У вольны час збіраў і сістэматызаваў бібліяграфічны матэрыял для часопіса «Bibliografijos Žinios», друкаваў на старонках літоўскіх выданняў зацемкі з жыцця віленскіх беларусаў, а таксама займаўся сваімі прыватнымі праектамі. Напрыклад, на правах рукапісу выдаваў бібліятэчку «Успамінаў беларускіх афіцэраў Літоўскага войска». У аддзеле рукапісаў Літоўскай нацыянальнай бібліятэкі захоўваецца першы сшытак гэтай серыі, датаваны 1944 г.: «Успаміны з жыцця 1 Беларускага поўка ў Горадні (Gardinas) палкоўніка Літоўскага войска Лаўрэнцьева». Гэтыя мемуары былі апублікаваны ў 1923 г. у часопісе «Musų Žinynas». 30 мая 1943 г. маёр Ружанцоў прачытаў рэферат «Беларускія вайсковыя аддзелы ў XVIII—XIX ст.». Згодна з заметкай, апублікаванай у «Беларускім Голасе» ад 30 верасня 1943 г., Аляксандр Ружанцоў на паседжаннях Беларускага навуковага таварыства прачытаў наступныя паведамленні: «Беларускія вайсковыя аддзелы Літоўскага войска», «Вайсковыя часопісы ў беларускіх вайсковых аддзелах», «Беларуская справа ва ўспамінах беларусаў і чужынцаў». «Беларускі Голас» не паведаміў, ці адбыліся запланаваныя чытанні. Як вынікае з ліставання Аляксандра Ружанцова, чытанні дакладаў праходзілі да сярэдзіны лютага 1944 года: ''«Беларускае Навуковае Таварыства працуе добра, кожную нядзелю чытаюцца даклады, цікава чытаў праф. Ад. Станкевіч пра літуанізмы ў беларускай мове».'' У невялічкай рэцэнзіі на мемуары былога камандзіра Асобнага Беларускага Батальёна палкоўніка А. Успенскага, што друкавала летам 1943 г. літоўская газета «Ateitis», Ружанцоў пералічыў усіх арыштаваных колішніх саслужыўцаў. Ва успамінах Стасіса Раштыкіса падаецца кар’ера Ружанцова ў час Другой сусветнай вайны: ''«У часы нямецкай акупацыі ён служыў у нямецкай пажарнай ахвове (Major der Fruerschutzpolicei, Ostland, Litauen). У 1945 г. ён быў пераведзены ў Берлін, у штаб Беларускай краёвай абароны, і 10 студзеня быў павышаны да звання падпалкоўнік (Oberstleutnant). Пра гэта ён мне сам пісаў».''
Пасляваенны перыяд у Германіі
Пасля заканчэння вайны сям’я Ружанцовых жыла у лагеры для перамешчаных асобаў (displaced persons, DP) у баварскім мястэчку Мемінген, якое знаходзілася ў амерыканскай зоне акупацыі. У гэтым лагеры Аляксандр Ружанцоў заняў пасаду начальніка супрацьпажарнай бяспекі, якая давала сродкі на працяг бібліяграфічнай працы. Ён здолеў пачаць ажыцяўляць праект, рэалізацыя якога ў часы існавання Літоўскай Рэспублікі з-за браку фінансавання не магла адбыцца. Ён арганізаваў «Літоўскую бібліяграфічную службу», арганізацыю, у задачы якой уваходзілі збор, апрацоўка і распаўсюджванне інфармацыі пра літоўскую выдавецкую дзейнасць у замежжы. Ён пачаў выдаваць бібліяграфічны часопіс «Knygų Lentyna» («Кніжная Паліца»).
Амерыканскі перыяд
У Злучаныя Штаты Амерыкі Ружанцоў пераехаў у 1949 г. Апошнія гады свайго жыцця правёў у мястэчку Дэнвіл (штат Ілінойс). Ён працаваў падсобным рабочым у супермаркеце. Працягваў выдаваць часопіс «Knygų Lentyna» і рупіцца справамі Літоўскай бібліяграфічнай службы, якую ўзначальваў. Удзельнічаў у падрыхтоўцы да выдання бостанскай Літоўскай Энцыклапедыі, якая рыхтавалася сіламі літоўскай эміграцыі. У працы рэдакцыі ён удзельнічаў як кансультант. Аляксандр Ружанцоў працягваў быць «культурным пасярэднікам» паміж беларускім і літоўскім народамі. У палітычнай дзейнасці (як літоўскай, так і беларускай) не прымаў удзелу.
Апрача «Knygų Lentyna» («кніжная паліца»), Ружанцоў склаў аналітычныя пазакальнікі да шэрагу літоўскіх эміграцыйных перыядычных выданняў, апрацаваў шэраг зборнікаў тэматычнай бібліяграфіі («Maironiana», «Lituanica Canadiana», 1949—1959; «Lituanica Australiana», 1950—1959). Як бібліёграф ён супрацоўнічаў з беларускімі выдавецтвамі. Ім быў падрыхтаваны аналітычны паказнік беларускіх выданняў мюнхенскага Інстытута вывучэння СССР. Ён апублікаваў паказнікі да часопіса «Веда», рэдагаванага Янкам Станкевічам, а таксама да выданняў Беларускага інстытута навукі і мастацтва («Запісы», «Конадні»).
У 1958 г. пасля 10 гадоў працы падсобным рабочым у адным з супермаркетаў Аляксандр Ружанцоў у чарговы раз выйшаў на пенсію і працягнуў займацца бібліяграфіяй. Бібліяграфія літоўскай эміграцыі зрабілася для Аляксандра Ружанцова ці не асноўным клопатам. Але Ружанцоў не перастаў цікавіцца беларускімі справамі і ўдзельнічаць у іх. Гэта датычыцца рэдагавання беларускіх артыкулаў першых тамоў выдання «Lietuvių enciklopedija». Ружанцоў на свае сродкі рыхтаваў і рассылаў інфармацыйны бюлетэнь «Iš gudų (baltarusių) kultūrinio gyvenymo. Trumpos žinutės laisvojo pasaulio lietuvių spaudai» («З культурнага жыцця беларусаў. Кароткія паведамленні для літоўскага друку ў Вольным Свеце»).
Памёр Аляксандр Ружанцоў 23 ліпеня 1966 г. у бальніцы г. Дэнвіл.
Публіцыстычная дзейнасць
З 1920 г. Аляксандр Ружанцоў пачаў актыўна публікавацца на старонках ковенскага перыядычнага друку, як у расійскім («Вольная Литва»), так і ў літоўскім, у афіцыйным выданні літоўскай арміі тыднёвіку «Karys» («Вайсковы»). На старонках гэтага выдання на працягу 1921—1923 г. ён актыўна выступаў з артыкуламі па беларускай праблематыцы, рэцэнзіямі на выданні Міністэрства беларускіх спраў. Публіцыстычная дзейнасць на старонках тыднёвіка «Karys» значна дапаўняе карціну паўсядзённага жыцця беларусаў у Коўне. У 1920-я г. Ружанцоў спрабаваў супрацоўнічаць з віленскімі выдаўцамі, у першую чаргу з Максімам Гарэцкім. На старонках «Беларускіх ведамасцяў» (1921—1922) упершыню можна было пазнаёміцца з паэтычнай творчасцю Ружанцова. Шэраг перакладных матэрыялаў з літоўскага друку (найперш з тыднёвіка «Karys») быў зроблены Аляксандрам Ружанцовым. Пасля таго як Максім Гарэцкі ў 1923 г. выехаў у БССР, кантакты Ружанцова з Вільняй, хутчэй за ўсё, абарваліся. Аляксандр Ружанцоў падтрымліваў кантакты з латгальскімі беларусамі. У сваёй рэцэнзіі на зборнік вершаў гуртка маладых беларускіх паэтаў у Латвіі «Першы крок» ён згадвае пра сустрэчу з Канстанцінам Езавітавым. Езавітаў актыўна супрацоўнічаў з шэрагам літоўскіх выданняў і публікаваўся толькі на старонках тых перыёдыкаў, аўтарам ці супрацоўнікам якіх быў Ружанцоў. 3 артыкуламі на гістарычную тэматыку А. Ружанцоў выступаў у выдаванай Язэпам Варонкам на рускай мове газеце «Вольная Литва» (1921—1922). Як ваенны гісторык Ружанцоў актыўна ўдзельнічаў у выданні спецыялізаванага перыёдыка «Musų Žininas» (1921—1939). Ён апублікаваў цэлы шэраг прац па ваеннай гісторыі Літвы і Беларусі, а таксама рэгулярна рэцэнзаваў новыя кнігі, што выходзілі як у Коўне, так і ў Мінску. У Літве Аляксандр Ружанцоў асацыюецца з бібліятэчнай і бібліяграфічнай дзейнасцю.
Першай яго працай на кнігазнаўчую тэматыку была бібліяграфія беларускіх кніг, выдадзеных у Літве ў 1919—1922 г. Апублікавалі яе ў часопісе «Knygos» у 1924 г. (пасля таго, як Аляксандр Ружанцоў замацаваў за сабою званне «бацькі літоўскай бібліяграфіі», падрыхтаваўшы і выдаўшы першы спецыялізаваны бібліяграфічны даведнік на літоўскай мове «Lietuvos Karo bibliografija» («Літоўская вайсковая бібліяграфія»), які атрымаў станоўчыя водгукі ў друку).
Бібліятэчная дзейнасць
У гісторыю бібліятэкарскай справы А. Ружанцоў увайшоў як арганізатар і кіраўнік першай спецыялізаванай бібліятэкі ў Літве. У 1921 г. ён узначаліў Цэнтральную вайсковую бібліятэку ў Коўне. Быў наладжаны абмен кнігамі і часопісамі з вайсковымі бібліятэкамі Еўропы. Яго высілкамі фонд бібліятэкі вырас да 40 000 тамоў спецыяльнай вайсковай літаратуры. Яго асноўная праца была падрыхтоўка даведачнага апарату. Цэнтральная вайсковая бібліятэка лічылася найлепшай у Коўне, мела адзін з найбагацейшых кнігазбораў і па колькасці чытачоў саступала толькі бібліятэцы Ковенскага ўніверсітэта. У 1928 г. фондамі гэтай установы карысталася 314 чытачоў, а ў загадчыка бібліятэкі быў адзін падначалены. На пасадзе загадчыка Ружанцоў працаваў да 1940 г., спалучаючы сваю працу з пасадай брандмайстра. Ад 1923 г. можна пабачыць яго сярод супрацоўнікаў часопіса «Gaisrininkas» («Пажарнік»), які рэдагаваў вядомы беларускі дзеяч Дамінік Сямашка. Ён выкладаў курс прыкладной бібліяграфіі на бібліяграфічных курсах пры Ковенскім універсітэце. У Літоўскім нацыянальным вайсковым музеі (Karo Muziejus) ён дапамог арганізаваць аддзел беларускіх вайсковых частак і працаваў у гэтым аддзеле. У Коўне Аляксандр Ружанцоў актыўна далучыўся да адраджэння кніжных знакаў (экслібрысаў). Ружанцоў быў азартны калекцыянер, уладальнік вялікага збору экслібрысаў вайсковых бібліятэк Еўропы, ён не толькі стаў ініцыятарам стварэння экслібрысаў для бібліятэкі Галоўнага штаба Літоўскай арміі, якія пазней увайшлі ў залаты фонд кніжнага знака Літвы, але і апублікаваў у перыядычным друку шэраг нарысаў па гісторыі кніжнага знака ў Літве.
Таксама ўдзельнічаў у працы грамадкай арганізацыі — таварыства «XXVII аматараў кнігі», якая сваёй мэтай ставіла «культываваць мастацкую кнігу і выхоўваць любоў да яе ў Літве». Назва гэтай арганізацыі звязана з колькасцю яе сяброў-заснавальнікаў — 27. Ружанцоў не ўваходзіў у склад 27 бібліяфілаў, ён актыўна публікаваўся на старонках неперыядычнага альманаха гэтага таварыства.
Ад 1928 г. пачаў рэдагаваць выдаваны Вацлавасам Біржышкам часопіс «Bibliografijos žinios» («Бібліяграфічныя весткі») і гэтую працу працягваў да 1943 г. За 15 гадоў ён склаў і апрацаваў бібліяграфію 13 300 назваў кніг і іншых выданняў. Ён лічыўся адным з вядучых экспертаў у галіне бібліяграфічных апісанняў і класіфікацыі ў Літве. Ружанцоў быў укладальнікам бібліяграфічных паказальнікаў зместу для многіх перыядычных выданняў, якія выходзілі ў Коўне.
Супрацоўніцтва з літоўскімі газетамі
Адначасова А. Ружанцоў як аўтар супрацоўнічаў з перыядычнымі выданнямі «Karo Archivas», «Kardas», «Policija», «Savivaldybė», «Skautų Aidas», «Trimitas», «Lietuva», «Lietuvos Žinios».
Працы па гісторыі Коўна
У творчай спадчыне Аляксандра Ружанцова міжваеннага перыяду заўважнае месца займаюць працы па гісторыі Коўна XIX ст. Вывучэнне гэтай тэмы пачалося ў 1927 г., пасля таго як ковенскі бурмістр Ё. Вілейшыс дазволіў даследчыкам карыстацца фондамі гарадскога архіва і змяшчаць у друку гістарычныя матэрыялы. Ружанцоў апублікаваў больш за 30 артыкулаў у перыядычным друку і 2 кнігі («Коўна у паўстаннях 1831 і 1863—1864 гадоў» і «Пажары ў Коўна 1812 г.»), прысвечаныя гісторыі Коўна. Падрабязней бібліяграфію Ружанцова на тэму гісторыі Коўна XIX ст. раскрывае Рута Павілёнітэ ў працы «Коўна XIX ст. у працах Аляксандра Ружанцова». Даследуючы архівы Ковенскай мэрыі, Ружанцоў не выкарыстоўваў адмысловых метадаў. Частка яго артыкулаў — гэта публікацыя гістарычных крыніц на мове арыгіналу. Ружанцоў не ставіў сабе за мэту выканаць грунтоўную манаграфію пра жыццё Коўна XIX ст. Аб’ектамі яго архіўных пошукаў былі наступныя тэмы: «Коўнаўчасы вайны 1812 г.», «Антырасійскія паўстанні 1831 і 1863—1864 г.», «Гісторыя пажарнай справы» і жыццё ковенскай яўрэйскай грамады.
Прозвішча Ружанцова
Характэрныя для пасляваенных літоўскіх біяграфій сцвярджэнні, што Ружанцоў «змяніў сваё прозвішча, каб яно набыло больш „беларускае“ гучанне — Ружанец», не адпавядаюць рэальнасці. Ва ўсіх літоўскіх афіцыйных дакументах 1920-30-х г. ён фігуруе як Ružancovas, што адпавядала тагачаснай практыцы літоўскіх уладаў дадаваць да нелітоўскіх імёнаў і прозвішчаў канчаткі -ас / -іс / -ус, каб носьбітам літоўскай мовы было лягчэй змяняць іх па склонах. Гэта не сведчыць пра нейкае татальнае жаданне ціхім прымусам літуанізаваць насельніцтва, бо ў 20-я г. XX ст. у Літве існавала і адваротная практыка пры перакладзе на славянскія адкідаць канчаткі назоўнага склону адзіночнага ліку мужчынскага роду ў літоўскіх імёнах уласных. Напрыклад, прозвішча дзеяча літоўскага адраджэння Basanavičius станавілася Басановіч. Інфармацыю пра прозвішча Ружанцова можна прачытаць у мемуарах Стасіса Раштыкіса «Падзеі і людзі»: «Былы загадчык вайсковай бібліятэкі маёр Аляксандр Ружанцоў ужо ў эміграцыі змяніў сваё прозвішча на Ружанец». У прыватным ліставанні маёр літоўскага войска ў подпісе даволі часта выкарыстоўваў апрача свайго прозвішча прыдомак Ружанец, што магло збіць з толку яго біёграфаў. Тэму гіпатэтычнай замены прозвішча закрывае дакумент з назвай «Звесткі пра грамадзян, атрымаўшых грамадзянства Літвы ад 25 мая 1928 г. да 23 верасня 1931 г.», які захоўваецца ў Цэнтральным дзяржаўным архіве Літвы. У гэтым дакуменце зафіксавана, што маёр літоўскага войска, бібліятэкар Аляксандр Ружанцоў (Aleksandras Ružancovas) 1893 года нараджэння, беларус па нацыянальнасці, прыняў разам з жонкай Наталляй і дачкой Верай 28 мая 1929 г. літоўскае грамадзянства.