cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Покацкі сельсавет
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Свяцілавіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Чачэрскага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаванага Падасоўскага сельсавета. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Чачэрскім раёне БССР. У 1930 годзе з часткі сельсавета адноўлены Падасоўскі сельсавет, які 29 кастрычніка 1934 года скасаваны і далучаны да Покацкага сельсавета. З 12 лютага 1935 года ў складзе адноўленага Свяцілавіцкага раёна, з 20 лютага 1938 года — Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Бабіцкага сельсавета. З 17 снежня 1956 года ў складзе Чачэрскага раёна. 23 лістапада 1961 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Залескага (5 населеных пунктаў: вёскі Гарадоўка, Падасоўе, Покаць, пасёлкі Дубок і Свабода) і Нісімкавіцкага (8 населеных пунктаў: вёска Бабічы, пасёлкі Іванаўка, Карма, Макаўе, Мікольск, Новазалессе, Новы Мікольск і Пустынькі) сельсаветаў.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 13 населеных пунктаў.
Лянтварыс
Этымалогія назвы
Тапонім «Ляндварова» мае нямецкае паходжанне і ўтварыўся ад словаў Land (зямля) і Warte (варта).
Варыянты назвы горада ў беларускіх тэкстах: Ляндварава, Ляндвараў.
Дамініканскі сабор (Львоў)
Дамініканскі сабор, таксама Царква Найсвяцейшай Еўхарыстыі, раней - Касцёл Божага Цела і кляштар дамініканаў — помнік архітэктуры XVIII стагоддзя ў цэнтральнай частцы Львова, у зоне Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА, помнік архітэктуры нацыянальнага значэння.
Лянтварыс
Гісторыя
Першы пісьмовы ўспамін пра Ляндварова датуецца 1596 годам, але археалагічныя даследаванні высветлілі, што першыя пасяленні існавалі тут яшчэ ў XI—XII стагоддзях.
Дамініканскі сабор (Львоў)
Гісторыя
Манахі-дамініканцы упершыню прыбылі у Львоў у ХІІІ стагоддзі, і першы драўляны касцёл дамініканцаў, як кажуць легенды, быў пабудаваны ў 1234 годзе на Нізкім замку па фундацыі жонкі князя Льва Данілавіча Канстанцыяй Венгерскай. Гэты касцёл згарэў ў час вайны ў 1340 годзе. Новы гатычны храм, які нагадваў сёняшні парафіяльны касцёл у Казімежы Дольным, быў пабудаваны на гэтым месцы ў 1378 годзе і пазней перабудаваны пасля пажару ў 1407 годзе разам з манастырскімі пабудовамі. На працягу XVI стагоддзя комплекс быў спустошаны некалькімі пажарамі, тым не менш ён працягваў паступова развівацці. У XVIII стагоддзі столь храма пачала трэскацца, і ў 1745 годзе было вырашана разабраць храм і замяніць яго новым.
Лянтварыс
Гісторыя
У розныя часы Ляндварова знаходзілася ва ўладанні Кунцэвічаў, Сапегаў, Нарушэвічаў, манахаў-бенедэктынаў, Хадкевічаў, Французевічаў, Грыневічаў, Дамброўскіх. У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) мясцовасць апынуліся ў складзе Расійскай імперыі, у Троцкім павеце Віленскай губерні.
Дамініканскі сабор (Львоў)
Гісторыя
У 1749 годзе Юзаф Патоцкі заклаў сучаснага барочнага храму, аўтарства акога звычайна прыпісваецца Яну дэ Вітэ. Паміж 1756 і 1761 гадамі Мікалай Базыль Патоцкі ахвяраваў 236 тысяч злотых храму і дамініканскаму кляштару ў Львове, дзе была пахавана яго маці. Гэтыя ахвяраванні пайшлі на капліцу Патоцкіх у храме. Сам храм быў асвечаны ў 1764 годзе львоўскім рымска-каталіцкім арцыбіскупам Вацлавам Геранімам Серакоўскім.
Лянтварыс
Гісторыя
У 1850 Ляндварова разам з чатырма фальваркамі (Карпаўка, Пятухова, Рачкуны і Устрань) набыў Юзаф Тышкевіч. У 1862 праз паселішча прайшла чыгунка. Станам на 1881 у Ляндварове было 29 двароў, на 1896 — 39.
Дамініканскі сабор (Львоў)
Гісторыя
Дамініканцам атрымалася ўдала перажыць панаванне аўстрыйскага імператара Іосіфа II, які вызначыўся тым, што зачыніў многія іншыя манастыры. У 1865 годзе да комплексу была прыбудавана званіца ў стылі неабарока. У 1885-1914 гадах была праведзена супярэчлівая рэканструкцыя фасада і інтэр'еру.
Лянтварыс
Гісторыя
У 1920 Ляндварова апынулася ў Сярэдняй Літве, у 1922 — у складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Віленскім павеце Віленскага ваяводства. 10 кастрычніка 1939, згодна з літоўска-савецкім дагаворам, бальшавікі перадалі мястэчка ў склад Літвы.
Дамініканскі сабор (Львоў)
Гісторыя
Пасля Другой сусветнай вайны і прыходу савецкай улады комплекс выкарыстоўваўся як склад, а ў 1970-я гады ператварыўся ў музей рэлігіі і атэізму. З распадам СССР храм быў перададзены Украінскай грэка-каталіцкай царкве і цяпер з'яўляецца парафіяльнай царквой. Кляштар, аднак, да гэтага часу па-ранейшаму з'яўляецца музеем, аднак перайменаваным у Львоўскі музей гісторыі рэлігіі.
Лянтварыс
Гісторыя
3 жніўня 1946 Лянтварыс атрымаў статус горада. У 2001 адбылося афіцыйнае зацверджанне гарадскага герба.
Дамініканскі сабор (Львоў)
Гісторыя
Сучасны львоўскі храм аддалена нагадвае царкву Карлскірхэ ў Вене. Ён пабудаваны па плане грэцкага крыжа, упісанага ў эліпсоід і увянчанага манументальным купалам.
Лянтварыс
Адукацыя
У Ляндварова працуе гімназія, 2 сярэднія і пачатковая школы.
Вядомыя асобы
У Ляндварове памёр і пахаваны ўдзельнік беларускага хрысціянскага руху XX ст., рэлігійны і культурна-асветны дзеяч Казімір Кулак (1890—1989).
Лясное (Усходне-Казахстанская вобласць)
Лясное — сяло ў Бескарагайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Жэтыжарскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 73 км на захад ад раённага цэнтра, сяла Бескарагай. Код КАТА — 633649300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 647 чалавек (324 мужчыны і 323 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 303 чалавекі (165 мужчын і 138 жанчын).
Макасар
Макаса́р (Makassar) — адміністрацыйны цэнтр інданезійскай правінцыі Паўднёвы Сулавесі, найбуйнейшы горад і порт на востраве Сулавесі. З 1971 г. да 1999 г. называўся Уджу́нг-Панда́нг (Ujung Pandang) або Уджунгпанда́нг (Ujungpandang), ад імя дакаланіяльнай гарадской крэпасці. Гэтая назва шырока ўжываецца і ў нашы дні, у тым ліку ў афіцыйных дакументах. Насельніцтва (2014 г.) — 1 398 804 чал.
Гісторыя
Макасар вядомы з XVI ст. як сталіца самастойнага султаната. Пасля адкрыцця Сулавесі партугальцамі ў 1511 г. ператварыўся ў буйны порт, цэнтр гандлю спецыямі, якія прывозіліся макасарцамі з суседніх Малукскіх астравоў і перапрадаваліся еўрапейцам, кітайцам і арабам.
З сярэдзіны XVII ст. галандцы імкнуліся ўсталяваць кантроль над гандлем спецыямі, а таму звярнулі сваю ўвагу на іншаземныя факторыі ў Макасары. У 1660 г. яны захапілі і разрабавалі некалькі партугальскіх караблёў у бухце каля горада. У 1667 г. яны зруйнавалі крэпасць Уджунг-Панданг, спалілі гандлёвую частку Макасара і прымусілі султана Хасанудзіна заключыць дагавор, згодна якому атрымалі манаполію ў гандлі. На месцы Уджунг-Панданга імі была ўзведзена крэпасць Ротэрдам, якая стала галоўным каланіяльным уладаннем Нідэрландаў на поўдні Сулавесі. Паміж жыхарамі Макасара і галандцамі ўсталяваліся даволі складаныя адносіны. Яны суправаджаліся частымі паўстаннямі супраць іншаземцаў, аднак макасарцы прымалі ўдзел у гандлі рабамі і падпарадкаванні суседніх дзяржаў бугаў. У XVIII—XIX стст. Макасар часцяком атаесамляўся з пірацтвам. Канчаткова горад ператварыўся ў каланіяльнае валоданне толькі ў сярэдзіне XIX ст. У 1830—1855 гг. у крэпасці Ротэрдам у зняволенні знаходзіўся яванскі прынц Дыпанегора.
У 1942—1945 гг. Макасар быў акупаваны японскімі войскамі. З верасня 1945 да канца 1947 г. — аўстралійскімі ваеннымі часткамі. У 1946 г. галандскія каланіяльныя ўлады ўзнавілі сваю дзейнасць і стварылі ў Макасары марыянетачны ўсходнеінданезійскі ўрад. У красавіку 1950 г. супраць галандцаў і іх памагатых успыхнула паўстанне мясцовых ваенных. 17 жніўня 1950 г. горад быў далучаны да незалежнай Інданезіі.
Незадаволенасць макасарцаў дзейнасцю цэнтральных улад у Джакарце выявілася ва ўдзеле абвяшчэння 2 сакавіка 1957 г. усеагульнай хартыі барацьбы, якая стала асновай для ўзброенага руху ў Паўночным Сулавесі. У 1960 г. Макасар стаў адміністрацыйным цэнтрам правінцыі Сулавесі (у наш час — Паўднёвага Сулавесі).
Ваўчынае логава
Ваўчынае логава — сакрэтны вайсковы аб’ект у часы Другой сусветнай вайны, дзе знаходзілася штаб-кватэра Адольфа Гітлера, зараз музейная ўстанова каля в. Герлаж, Вармінска-Мазурскае ваяводства.
Гісторыя
На пачатку восені 1940 года прадстаўнікі камандавання вермахта і нямецкі інжынер Фрыц Тот прыбылі ў лес непадалёка мясцовасці Герлаж.
Будаўнічыя работы пачаліся ў лістападзе 1940 гада. Паводле афіцыйнай інфармацыі, немцы будавалі хімічны завод «Асканія». На паверхні 250 гектараў узнікла каля 200 аб’ектаў. Гэта былі бамбасховішчы, больш лёгкія канструкцыі з бетону і цэглы, а таксама драўляныя баракі. Комплекс меў таксама 2 аэрадромы і чыгуначны вакзал. Галоўны аэрадром размяшчаўся за 6 км ад штаб-кватэры ў вёсцы Вілямова. Другі, запасны аэрадром — недалёк ад вёскі Парч. У аб’ект можна было ўехаць з трох бакоў: з усходу, захаду і поўдня.
Каля кожнай брамы былі вартаўнічыя пасты. Уся тэрыторыя комплексу была замаскіраваная і падзеленая на тры зоны бяспекі. За асабістай бяспекай фюрэра назірала некалькі батальёнаў СС і паліцыі. Апрача таго, ахове жыхароў і гасцей комплексу служылі пункты супрацьпаветранай абароны, мінныя палі, калючы дрот, а таксама пастаянныя і мабільныя пасты ахоўнікаў.
Сучаснае тэхнічнае абсталяванне, водазабесьпячэнне, каналізацыя, ачышчальні, ідэальная сувязь, асфальтавыя і бетонныя дарогі, асвятленне, цырульня, саўна, кінатэата рабіла гарадком самадастатковым.
Найважнейшыя бункеры ня мелі вокнаў, нагадвалі прамавугольныя бетонныя блокі, якія звужаліся ўгары. Яны мелі па некалькі дзвярэй. Здымкі, зробленыя ўнутры іх, паказваюць, што бункеры мелі таксама па некалькі падземных паверхаў. У іх былі ліфты і іншыя адмысловыя забеспячэнні.
20 лістапада 1944 года Адольф Гітлер канчаткова пакінуў «Ваўчынае логава». Два дні пазней фельдмаршал Вільгельм Кейтэль загадаў разбурыць штаб-кватэру. У ноч з 24 на 25 студзеня 1945 года пачалося ўзрыванне бункераў і баракаў. Праз два дні, 27 студзеня Чырвоная армія захапіла комплекс без адзінага стрэлу.
Аперацыя «Валькірыя»
Нягледзячы на ўсе гэтыя меры бяспекі, менавіта ў гэтай штаб-кватэры 20 ліпеня 1944 года адбыўся няўдалы замах на жыццё Адольфа Гітлера. Яго арганізаваў і правёў палкоўнік Клаўс фон Штаўфенберг.
Міхась Машара
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. У 1915—1918 гадах вучыўся ў працоўнай школе ў Глыбокім. Быў арыштаваны польскімі ўладамі, але адпушчаны як непаўналетні. З вясны 1920 года ўступіў добраахвотна ў Чырвоную Армію; удзельнічаў у баях у Польшчы. Часць, у якой знаходзіўся М. Машара, была інтэрнавана ў Германіі. 11 месяцаў М. Машара знаходзіўся ў лагеры Зальцведаль у Саксоніі. Пасля падпісання Рыжскага дагавора перададзены Польшчы; 8 месяцаў правёў у прафілактычным лагеры «Шчыпёрна». Жывучы ў Заходняй Беларусі пры буржуазнай Польшчы, працаваў на гаспадарцы, у 1923—1925 гадах служыў у польскай арміі. Пасля дэмабілізацыі арганізоўваў гурткі БСРГ у родных мясцінах. У 1927 годзе рэдагаваў у Вільні газету «Наша воля», друкаваўся ў дзіцячым часопісе «Заранка». Арыштаваны ў 1928 годзе; зняволены ў віленскай турме Лукішкі, дзе прасядзеў звыш чатырох гадоў. Пасля ўз’яднання Заходняй Беларусі (1939) абраны дэпутатам Народнага сходу Заходняй Беларусі. З канца 1939 года кіраваў аддзелам народнай асветы Шаркаўшчынскага р-на. Член СП Беларусі з 1940 года. Падчас вайны працаваў у газетах «Звязда», «Савецкая Беларусь», «Партызанскае слова», на радыё. Пасля вайны жыў у Мінску, працаваў у часопісе «Полымя» (1945—1947), «Настаўніцкай газеце» (1947—1949). Член Саюза пісьменнікаў СССР (з 1940).
Творчасць
Дэбютаваў у друку ў 1927 годзе (часопіс «Заранка»). Вершы, напісаныя падчас зняволення ў Лукішках, З. Верас тайна вынесла і ў 1928 годзе выдала асобным зборнікам «Малюнкі», які стаў першай кнігай паэта. Таксама ў Вільні выйшлі зборнікі вершаў «Малюнкі» (1928), «На сонечны бераг!» (1934), «Напрадвесні» (1935), «З-пад страх саламяных» (1937), паэмы «Вяселле» (1933), «Смерць Кастуся Каліноўскага» (1934), «Мамчына горка» (1936), п’есы «Вось тут і зразумей» (1933), «Лёгкі хлеб» (1936), «З-пад стрэх саламяных» (1937, канфіскаваны польскай адміністрацыяй), «Чорт з падпечча» (1938). У савецкі час выйшлі кнігі паэзіі «Беларусі» (1944), «Выбраная лірыка» (1945), «Праз навальніцы» (вершы і паэмы, 1948), «Урачыстасць» (вершы і паэмы, 1952). Выбраныя творы (1958), «Ад родных аселіц» (выбранае, 1959), «Мая азёрная краіна» (выбранае, 1962), «Вершы» (1971), казкі ў вершах «Зязюльчыны слёзы» (1961), «Зелянушка і ракатушка» (1964). Рукапіс зборніка «З ваколіц Сініх Балот» не быў надрукаваны.
У 1960—1970-я выступаў пераважна як празаік. Аўтар раманаў «Крэсы змагаюцца» (1966), «Сонца за кратамі» (1968) і «Лукішкі» (1970), якія склалі трылогію, «Ішоў дваццаты год» (1973), «І прыйдзе час…» (1975), кнігі ўспамінаў «Старонкі летапісу» (1975).
Пераклаў на беларускую мову «Мёртвыя душы» М. Гогаля (1950), «Апавяданні» Г. Сянкевіча (1955), «Уральскія сказы» П. Бажова (1956), «Калевалу» (1956) і інш.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнамі Чырвонай Зоркі, «Знак Пашаны» і медалём.
Віфельштэдэ
Віфельштэдэ (Wiefelstede) — камуна ў Германіі, у зямлі Ніжняя Саксонія. Уваходзіць у склад раёна Амерланд. Насельніцтва — (на 31 снежня 2017 года). Плошча — 106 км². Афіцыйны код — 03 4 51 008.
Эгідзіюс Банёніс
Эгідзіюс Банёніс (Egidijus Banionis;, г. Панявежыс, Літва — , Вільнюс, Літва) — літоўскі гісторык. Кандыдат гістарычных навук (1982).
Біяграфія
Скончыў у 1972 годзе. З 1972 года ў, з 1974 года яго дырэктар. З 1985 загадчык аддзела археаграфіі. Выкладаў у Вільнюскім і Каўнаскім універсітэтах.
Навуковая дзейнасць
Вывучаў дыпламатыю Вялікага Княства Літоўскага XV—XVI стст., гісторыю Метрыкі Вялікага Княства Літоўскага, генеалогію. Падрыхтаваў да друку археаграфічнае выданне «Літоўская Метрыка. Кн. 5 (1427—1506)» (Вільнюс, 1993).
NGC 6438A
NGC 6438A (іншыя абазначэнні — ESO 10-2, AM 1806-852, IRAS18061-8525, PGC 61793) — галактыка ў сузор’і Актант.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Кіргізская Вікіпедыя
Кыргызская Вікіпедыя (Кыргыз Уикипедиясы) — раздзел Вікіпедыі на кіргізскай мове.
Моўны раздзел адкрыўся 3 чэрвеня 2002 года. Найбольшы ўплыў на кіргізскі раздзел аказваюць руская, казахская і англійская Вікіпедыі.
Банёніс
Банёніс (Баніёніс) (Banionis) — літоўскае прозвішча.
Растэдэ
Растэдэ (Rastede) — камуна ў Германіі, размешчаны ў зямлі Ніжняя Саксонія.
Уваходзіць у склад раёна Амерланд. Насельніцтва — (у 2018 годзе). Плошча — 123 км². Афіцыйны код — 03 4 51005.
Узбекская Вікіпедыя
Узбе́кская Вікіпе́дыя (Oʻzbekcha Vikipediya / Ўзбекча Википедия) — раздзел Вікіпедыі на ўзбекскай мове, свабодна рэдагуемая энцыклапедыя. Была заснавана ў студзені 2004 года. Тады ж з’явілася і стартавая старонка раздзела.
Статыстычныя паказчыкі
Па дадзеных статыстыкі alexa.com, Вікіпедыя займае дзесятае месца па наведвальнасці сярод сайтаў ва Узбекістане пасля Mail.ru, Google.com, Яndex.ru, Google.co.uz, Одноклассники.ru, Facebook, Google.ru, і YouTube.
Па стане на сёння раздзел змяшчае NaN артыкулs. Агульная колькасць правак складае. Ва ўзбекскім раздзеле Вікіпедыі ёсць 12 абраных артыкулаў (Tanlangan maqolalar) і 24  добрых артыкулаў (Yaxshi maqolalar).
Ва ўзбекскай Вікіпедыі зарэгістравана удзельнікаў. З іх, 8 удзельнікаў маюць маюць статус адміністратара. Узбекская Вікіпедыя змяшчае сістэму пераўтварэння тэксту і таму любыя артыкул і тэксты можна праглядзець у розных варыянтах — на лацінцы або кірыліцы. Па змаўчанні сайт выкарыстоўвае лацінскі алфавіт.
Кавун
Каву́н (Citrullus) — род адна- і шматгадовых травяністых раслін сямейства гарбузовых.
Арэал
Адрозніваецца 3—5 відаў. Пашыраны на поўдні Еўропы, у Паўночнай і Паўднёвай Афрыцы, Азіі і Аўстраліі. Вырошчваюць.
Арвен
А́рвен Ундаміэль (Arwen Undómiel) — персанаж эпасу «Уладар Пярсцёнкаў» Джона Р. Р. Толкіна, дачка Элранда.
Эдэвехт
Уваходзіць у склад раёна Амерланд. Насельніцтва — (на 31 снежня 2017 года). Плошча — 113,46 км². Афіцыйны код — 03 4 51004.
Арвен
Арвен з’яўляецца дачкой Элранда і Келебрыян, сястрой Элладана і Элрахіра. Па бацькоўскай лініі Арвен — унучка мораплавацеля Эарэндзіла, сына Туора з аднаго са старажытных дамоў людзей — дома Хадора, і Эльвінг — дачкі Дыёра, сына Берэна і Люціэн, дачкі Цінгала і Меліян. Па лініі маці з’яўляецца ўнучкай Келеборна і Галадрыэлі, дачкі Фінарфіна, гэта значыць адносіцца да нашчадкаў дома Фінвэ. Яна таксама даводзіцца далёкай сваячкай Арагорну — 39-га нашчадка Ісілдура, сына Элендзіла, нашчадка Элраса, першага караля Нумянора і брата Элранда, гэта значыць дзядзькі Арвен.
Такім чынам, Арвен на 1/32 маяр, на 3/16 належыць да роду эдайн і на 25/32 — да Эльдар.
Вырасла ў Лорыэне. У 2951 г. Трэцяй Эпохі вярнулася ў Рывендэл і сустрэлася з Арагорном, які першапачаткова прыняў яе за Люціэн. Даведаўшыся аб яго пачуццях Элранд раіў дунадану не звязваць лёс з Арвен, таму што гэта абракло б Уладыку Імладрыса на сумнае расстанне з дачкой, бо ёй прыйшлося б адмовіцца ад неўміручасці, дадзенай Эльдар, і ад магчымасці адплыць у Валінар да свайго народа.
Праз 29 гадоў Арвен і Арагорн зноў сустрэліся ў Лорыэне, куды яе запрасіла Галадрыэль. Тады ж Арвен і Арагорн пакляліся адно аднаму ў вернасці: "Увечары напярэдадні летняга сонцастаяння Арагорн, сын Арахорна, і Арвен, дачка Элранда, падняліся на зялёны пагорак Керин-Амрот … Яны глядзелі з вяршыні на ўсход, уцягнуць ценем, і на закатный захад. Яны пакляліся адзін аднаму любіць — і былі шчаслівыя. Толкин Дж. Р. Р.Уладар Пярсцёнкаў. Дадаткі. — М., 2002. — С.356."
Пасля Войны Пярсцёнка Арвен выйшла замуж за Арагорна і шчасліва пражыла з ім 120 гадоў, радзіўшы каралю Гондара сына Эльдарыёна і некалькіх дачок. Пасля смерці мужа яна сыйшла ў апусцелы (пасля адплыцця за Мора эльфаў) Лорыэн і жыла там сярод вяучых мэлорнаў, пакуль не спачыла на Керын-Амраце, пагорку, на якім яны з Арагорнам пакляліся любіць адно аднаго.
Шлюб Арвен і Арагорна стаў трэцім і апошнім з вядомых сямейных саюзаў паміж Эльдар і эдайн ў гісторыі Міжзем’я.
Валянціна Антонаўна Гардзеева
Валянціна Антонаўна Гардзеева (, г. ) — Герой Сацыялістычнай Працы (1966). Заслужаны сувязіст БССР (1970).
Удзельніца Вялікай Айчыннай вайны. У 1937-41 гадах тэлеграфіст, з 1946 брыгадзір брыгады тэлеграфістаў Бабруйскага гарадскога вузла сувязі.
Званне Героя прысвоена за развіццё сродкаў сувязі ў 7-й пяцігодцы.
Даонэ
Даонэ (Daone) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Трэнта.
Насельніцтва складае 588 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 4 чал./км². Займае плошчу 158 км². Паштовы індэкс — 38080. Тэлефонны код — 0465.
Заступнікам населенага пункта лічыцца апостал Варфаламей.
Саюз змагання за незалежнасць Беларусі
Саюз змагання за незалежнасць Беларусі (СЗНБ) — падпольная арганізацыя ў Заходняй Беларусі, якая дзейнічала ў 1946—1949 гадах.
Гісторыя
Арганізацыя была створана студэнцкай моладдзю па ініцыятыве камандзіра партызанскага атрада Івана Раманчука. Устаноўчы сход прайшоў улетку 1946 года на хутары Царская Ліпа (у іншых крыніцах — Саска Ліпка) у Нясвіжскім раёне. На сходзе прысутнічала 6 чалавек, сярод якіх былі студэнты Гродзенскага педінстытута.
Структурна СЗНБ складаўся з суполак, не больш пяці чалавек у кожнай. Усіх членаў ведаў толькі кіраўнік. Задача кожнага была стварыць сваю суполку, і стаць яе кіраўніком. Прысутныя на першым пасяджэнні ўвайшлі ў суполку Міхася Кожыча, а Іван Раманчук сышоў зноў у лясы. Неўзабаве структуры арганізацыі былі створаныя ў Клецкім і Нясвіжскім, Стаўбцоўскім раёнах, а таксама ў Гродна.
Праграма
На членаў арганізацыі ўплыў аказала Фултанская прамова Чэрчыля. Арганізацыя мела разбудоўваць структуры, і ў выпадку вайны выступіць у абарону беларускага народа і незалежнасці Беларусі. Адзін з пунктаў праграмы прадугледжваў роспуск калгасаў і перадачу зямлі ва ўласнасць сялянам. Праграма СЗНБ забараняла членам арганізацыі, якія знаходзіліся на легальным становішчы, прымяняць гвалт у дачыненні да савецкай адміністрацыі (за выключэннем яго прымянення ў мэтах самааховы).
Раскрыццё і ліквідацыя
Няўдачай сталася спроба стварыць аддзел СЗНБ у Мінску. Савецкія спецслужбы ўвялі ў склад аддзела свайго агента па прозвішчы Касіль, які выдаў мінчукоў.
У 1947 годзе Міхась Кожыч адчуў за сабой зацікаўленасць спецслужбаў і перайшоў на нелегальнае становішча. Ён з’ехаў з Гродна і далучыўся да атраду Раманчука. Аднак праз некаторы час Кожыч выйшаў з лесу і быў арыштаваны. Кожыч быў катаваны ў Баранавіцкай турме, спрабаваў скончыць жыццё самагубствам, але не вытрымаў і расказаў пра членаў арганізацыі, пра якіх ведаў. У пачатку 1949 года савецкія органы правялі арышты членаў гродзенскай групы.
Арыштаваныя былі змешчаныя ў сумнавядомай унутранай турме МДБ БССР («Амерыканцы»), дзе следчыя допытамі і катаваннямі дабіваліся ад іх паказанняў супраць іншых членаў арганізацыі. Працэс над арганізацыяй адбыўся 15—17 чэрвеня ў Мінску. Падсудныя трымаліся годна, імкнучыся скарыстаць суд для выказвання сваіх патрыятычных поглядаў, хоць у залі суду, акрамя падсудных, прысутнічалі толькі трое суддзяў і канвой. Пасля тых выказванняў канваіры змякчылі абыходжанне з падсуднымі.
Ваенным трыбуналам войскаў МУС Беларускай Вайсковай Акругі за «здраду Радзіме, ускосны тэрор і антысавецкую прапаганду» 18 сяброў СЗНБ былі прагавораны да розных тэрмінаў зняволення.
Ліквідацыя атрада Раманчука («Ястраба»)
У маі або ўлетку 1949 года на хутары ў Нясвіжскім раёне савецкія атрады акружылі атрад кіраўніка СЗНБ Раманчука з сям’ю партызанамі. Пасля зацятага бою чатыры хлопцы застрэліліся. Трое, у тым ліку Раманчук, былі паранены і схоплены.
На допытах Раманчук вёў сябе вельмі мужна. Размаўляў са следчымі па-беларуску і толькі ў прысутнасці перакладчыка. Суд прысудзіў Раманчуку 25 гадоў, якія ён поўнасцю адседзеў у лагерах Варкуты і Мардовіі.
Валерый Пятровіч Прыстаўка
Валерый Пятровіч Пры́стаўка ( — ) — вучоны-энтамолаг, доктар біялагічных навук (1974).
Навуковая дзейнасць
Аўтар навуковых прац па мікрабіялагічных метадах барацьбы са шкоднікамі сельскагаспадарчых культур, выкарыстанню радыеізатопаў і іаніавальнага выпраменьвання, метадах уліку колькасці насякомых.
Сярод апублікаванага:
NGC 6439
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Варней
Варней (Varniai, традыцыйная беларуская назва — Варні, або Ворні  ) — горад у Цяльшэйскім раёне Літвы, на рацэ Варняле. Адміністрацыйны цэнтр Варнейскай сянюніі. Насельніцтва 1218 чал. (2010).
Знаходзіцца за 30 км на поўдзень ад чыгуначнай станцыі Цяльшэй (на лініі Шаўляй — Клайпеда). Згодна з сучаснай афіцыйнай літоўскай класіфікацыяй горад належыць да этнаграфічнага рэгіёна Жамойць.
Гісторыя
У XIV стагоддзі на правым беразе Варняле існавала мястэчка Меднікі. У 1320 і 1389 годзе жамойты разбілі пад Меднікамі войска крыжакоў.
Заснаванне паселішча пад назвай Варні датуецца XV стагоддзем (узніклі на супрацьлеглым ад Меднікаў беразе ракі). У 1416 годзе тут збудавалі касцёл, пры якім у 1469 годзе адкрылася школа.
У 1417 годзе Меднікі атрымалі гарадскія правы, у паселішчы збудавалі кафедральны касцёл Жамойцкай дыяцэзіі.
Славутасці
У горадзе стаіць помнік Мацею Валанчэўскаму.
Пагранічная
Паграні́чная (, Пограничная) — аграгарадок у Беларусі, у Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Раснянскага сельсавета.
Вёска Пагранічная ўтворана 30 ліпеня 1964 года шляхам зліцця вёсак Старая Голя і Новая Голя. У 1940—1945 гадах вёска Голя з’яўлялася цэнтрам Гольскага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 38 км у напрамку на захад ад горада Каменец, за 62 км ад Брэста, за 7 км ад чыгуначнай станцыі Высока-Літоўск.
Сапармурат Авезбердыеў
Сапармурат Авезбердыеў (Saparmyrat Ovezberdi) (, Бахардэн — ) — туркменскі, і.
Біяграфія
Нарадзіўся 21 лютага 1939 ў Бахардэне.
У ліпені 2004 эміграваў у Вашынгтон з-за пераследу з боку тагачаснай туркменскай улады.
Памёр 19 чэрвеня 2009 пасля доўгай і цяжкай хваробы.
Творчасць
Аўтар сямі зборнікаў вершаў на туркменскай мове, кнігі паэзіі «Светлоликая» (на рускай мове). У 1981 годзе таксама выйшаў зборнік вершаў і паэм Авезбердыева «Viltis» (на літоўскай мове, пераклад ). Авезбердыеў перакладаў на туркменскую мову творы літоўскіх паэтаў (Эдуардаса Межэлайціса, Саламеі Нерыс і інш.), асобныя вершы Расула Гамзатава, Тараса Шаўчэнкі, Лесі Украінкі і іншых літаратараў. Творы самога Авезбердыева перакладаліся таксама на нямецкую, украінскую, эстонскую, турэцкую, балгарскую, азербайджанскую, іспанскую, рускую, якуцкую і іншыя мовы.
Таксама вядомы сваёй журналісцкай дзейнасцю, працаваў карэспандэнтам туркменскай службы радыё «Свабодная Еўропа».
Узнагароды
Узнагароджаны памятным медалём і дзвюма ганаровымі граматамі Літоўскай рэспублікі.
8 верасня 2004 Авезбердыеў атрымаў прэмію «David Burke Distinguished Journalism Award».
Аляксандр Мікалаевіч Алпееў
Аляксандр Мікалаевіч Алпееў (, в. Рудня,, Гомельская вобласць — , ) — беларускі , , навуковец, праваслаўны актывіст, генеральны дырэктар МГЭІ , адзін з кіраўнікоў ЗАТ «Веды».
Біяграфія
У 1957—1960 гг. — вучоба ў Грэбенскай сельскай школе Жыткавіцкага раёна Гомельскай вобласці. У 1964 г. скончыў сярэднюю школу ў г. Жыткавічы Гомельскай вобласці і пачаў працаваць настаўнікам фізкультуры ў Грэбенскай васьмігадовай школе.
У 1965—1968 гг. — служба ў Савецкай арміі (група савецкіх войскаў у Германіі) у якасці аператара-вылічальніка 3-га дывізіёна 181-й гвардзейскай ракетнай брыгады (г. Ютэборг). У 1968—1973 гг. — вучоба на гістарычным факультэце БДУ.
У 1975—1976 гг. — служба ў Камітэце дзяржаўнай бяспекі Беларускай ССР.
З 1979 г. — вучоба ў аспірантуры БДУ, абарона дысертацыі
У 1973—1980 гг. — выкладчык, у 1980—1993 гг. — дацэнт кафедры гісторыі КПСС гуманітарных факультэтаў БДУ.
11 красавіка 1992 г. быў адным са стваральнікаў і кіраўнікоў Партыі народнай згоды.
У 1994 г. арганізаваў і ўзначаліў Міжнародны гуманітарна-эканамічны інстытут (МГЭІ).
У 1995 г. стварыў грамадскія арганізацыі: Беларускую акадэмію грамадскіх навук (БАГН), Беларускі рух у абарону народа (БРАН) і Беларускі цэнтр падтрымкі хрысціянскай культуры (БЦПХК).
У 1996 г. узначаліў рэдакцыйную раду часопіса «Гуманітарна-эканамічны веснік» і быў абраны акадэмікам Міжнароднай кадравай Акадэміі (г. Кіеў).
11 кастрычніка 2017 г. памёр у Мінску.
Творы
А. М. Алпееў выдаў шэраг паэтычных і публіцыстычных твораў на рускай і беларускай мовах, якія былі часткова перакладзены на англійскую і іншыя замежныя мовы. На вершы А. Алпеева напісана некалькі песень.
Скандал з Уладзімірам Кумцом
Падчас выбарчай кампаніі 2010 года з МГЭІ быў адлічаны студэнт 5 курса, які быў супрацоўнікам штаба Уладзіміра Някляева. Паводле, яго адзнаку па англійскай мове пераправілі з «9» (выдатна) на «3» (незадавальняюча) і першыя спробы разабрацца з сітуацыяй, якія ўключалі размову Кумца з Алпеевым, скончыліся тым, што Кумца адмовіліся аднавіць у ВНУ. Актывіст дабіўся ўнясення рэктара МГЭІ Тамары Алпеевай у спіс беларускіх чыноўнікаў, якім забаронены ўезд на тэрыторыю ЕС, і распачаў судовае разбіральніцтва з ВНУ. Журналіст «БелГазеты» Максім Івашчанка спрабаваў атрымаць каментарый Алпеева наконт канфлікту, але сустрэцца з ім не атрымалася, нават з боку адміністрацыі МГЭІ былі спробы псіхалагічнага ціску на карэспандэнта, па словах Івашчанка. Пасля візіту Някляева да Алпеева апошні паабяцаў разабрацца з сітуацыяй, і ў выніку быў адноўлены на 5 курсе МГЭІ, а настаўнікі, якія, паводле Алпеева, адмыслова змянілі запіс адзнакі, былі звольнены з МГЭІ.
Сілезская Вікіпедыя
Сілезская Вікіпедыя (па-сілеску: Ślōnskŏ Wikipedyjŏ) — раздзел Вікіпедыі на сілескім этналекце.
Раздзел заснаваны 26 мая 2008 году. Па стане на 1 2023 года змяшчае  NaN артыкулs.
Эдуардас Бальсіс
Эдуа́рдас Ко́ста Бальсі́с (Eduardas Balsys; 20 снежня 1919, Мікалаеў, Украіна — 3 лістапада 1984, Друскінінкай) — савецкі літоўскі, , , грамадскі дзеяч. Народны артыст СССР (1980). Лаўрэат пяці Дзяржаўных прэмій Літвы (1958, 1960, 1967, 1969, 1974).
Біяграфія
Нарадзіўся ва Украіне, яго маці была паволжскай немкай. Калі Эдуардасу было два гады, сям'я пераехала ў Скуодас (Літва), дзе ён пачаў вучыцца музыцы і гуляць у футбол. У 1928 годзе сям'я пераехала ў Клайпеду, а ў 1939 годзе, пасля анексіі Клайпедскага края Германіяй, — у Крацінгу, затым у Палангу.
У 1937 годзе гуляў за футбольны клуб «KSS Klaipėda», выйграўшы з ім чэмпіянат краіны, а ў 1938 годзе стаў членам зборнай Літвы па футболе.
Да 1939 года вучыўся ў Клайпедскай гімназіі, дзе спяваў у тхару і вывучаў мастацтва ігры на альце і тубе, таксама быў вядомы як таленавіты баскетбаліст. У 1940 годзе скончыў ў званні лейтэнанта, пачаўшы падчас навучання пісаць песні і маршы. У 1941—1945 гадах быў настаўнікам у сярэдняй школе ў Крацінзе.
У 1954—1962 гадах — выканаўчы сакратар, у 1962—1971 гадах — старшыня Саюза кампазітараў Літоўскай ССР. У 1962—1974 і з 1979 года — сакратар кіравання Саюза кампазітараў СССР. Член Саюза кінематаграфістаў Літоўскай ССР.
У 1963—1974 Дэпутат Вярхоўнага Савета Літоўскай ССР 6-7-га скліканняў.
Напісаў вялікую колькасць музычных твораў, у тым ліку оперу, балет, музыку да кінастужак.
Памёр 3 лістапада 1984 года ў г. Друскінінкай (паводле іншых крыніцах — у Вільнюсе ). Пахаваны ў Вільнюсе на Антакальніскіх могілках.
Творчасць
Асноўныя творы: опера «Падарожжа ў Тыльзіт» (паст. 1980), балет «Эгле, каралева вужоў» (паст. 1960; экранізаваны ў 1965), араторыя «Не чапайце сіні глобус» (1969); кантаты; 2 канцэрты для скрыпкі з аркестрам; канцэрт для скрыпкі сола; «Драматычныя фрэскі» для скрыпкі, фартэпіяна і аркестра; Сімфонія-канцэрт для аргана, духавых і ударных інструментаў; песні, музыка да кінафільмаў і драматычных спектакляў; эстрадная музыка.
Элвіс Прэслі
Э́лвіс Ааро́н Прэ́слі (Elvis Aaron Presley;  — ) — амерыканскі спявак і акцёр. Нягледзячы на тры дзесяцігоддзі, якія мінулі са дня яго смерці, Элвіс Прэслі працягвае заставацца самым паспяховым выканаўцам, побач з Майклам Джэксанам, папулярнай музыкі XX стагоддзя, і яму па сёння належыць мноства непераўзыдзеных рэкордаў у галіне гуказапісу. Яго вядомасць настолькі шырокая, што большасць людзей кліча яго проста — «Элвіс». З Элвісам Прэслі таксама асацыюецца ўстойлівае словазлучэнне «Кароль рок-н-рола» (у Амерыцы часта проста «Кароль» — The King). Знаходзіцца на трэцім месцы сярод найвялікшых выканаўцаў усіх часоў і найвялікшых вакалістаў па версіі часопіса Rolling Stone.
Маленства
Элвіс Прэслі нарадзіўся 8 студзеня 1935 года ў Тьюпело, штат Місісіпі, у сям'і Вернана і Глэдзіс Прэслі (блізнюк Элвіса — Джэс Гарон — памёр падчас родаў). Сям'я Прэслі была даволі бедная; становішча пагоршылася, калі бацька будучага спевака патрапіў у турму па абвінавачванні ў падробцы чэкаў у 1938 годзе (ён быў вызвалены толькі праз два гады). Элвіс з дзяцінства рос у асяроддзі музыкі і рэлігіі: абавязковым было наведванне царквы і ўдзел у царкоўным хоры. Маці Прэслі асабліва сачыла за манерамі сына, прывіўшы таму на ўсё жыццё выключную ветлівасць і павагу да старэйшых. На свай адзіннаццаты дзень нараджэння Элвіс атрымаў у падарунак гітару — наўзамен веласіпеда, які сям'я не магла сабе дазволіць. Верагодна, на такі выбар паўплываў першы музычны поспех Элвіса — за некалькі месяцаў да таго ён атрымаў прыз на кірмашы за выкананне народнай песні «Old Shep».
У Мемфісе
У верасні 1948 года сям'я Прэслі была вымушана пераехаць у Мемфіс (шт. Тэнесі), дзе было больш магчымасцей для бацькі Прэслі знайсці працу. Менавіта ў Мемфісе Элвіс пачаў больш усвядомлена цікавіцца сучаснай музыкай, па радыё ён слухаў кантры, традыцыйную эстраду, а таксама перадачы з негрыцянскай музыкай (блюз, бугі-вугі, рытм-н-блюз). Ён таксама часта наведваў кварталы Біль-стрыт у Мемфісе, дзе на свае вочы назіраў гульню чорных блюзменов (так, напрыклад, Бі Бі Кінг ведаў Прэслі, калі той яшчэ быў падлеткам) і блукаў па негрыцянскі крамах, пад уплывам якіх у Элвіса выпрацаваўся свой, ярка вылучаюцца яго стыль адзення. Скончыўшы школу летам 1953 года, 18-гадовы Прэслі ўладкаваўся працаваць кіроўцам грузавіка. Менавіта тады ён вырашыў зайсці ў гуказапісвальную студыю, якая належыла Сэму Філіпсу, і за восем долараў запісаць пад гітару пару песень. Аддрукаваная ў адным асобніку двухбаковая пласцінка з песнямі «My Happiness» і «That's When My Heartache Begins» была фармальна запозненым падарункам маці Прэслі, хоць сапраўднай прычынай такога кроку было жаданне Прэслі пачуць свой голас у запісу. Да таго часу ён ужо вызначана хацеў стаць музыкай, але не ведаў у якім жанры — выконваць ці госпел і царкоўныя гімны або граць кантры. Ён таксама паспеў некалькімі месяцамі раней выступіць у клубе і на некалькіх аматарскіх канцэртах. Сакратар студыі Філіпс запісала дадзеныя Прэслі, які паказаўся ёй цікаўным (на пытанне, да якога выканаўцу найбольш блізка яго спевы, Прэслі адказаў, што «такога няма»). Прэслі папрасіў яе патэлефанаваць яму, як толькі фірме Філіпс, у якога быў свой лэйбл Sun Records, спатрэбіцца спявак. Пасля гэтага ён неаднаразова спыняўся ў канторы студыі ў надзеі атрымаць працу (для сябе Прэслі запісаў яшчэ адну пласцінку ў пачатку 1954).
Першыя сінглы і выступленні
Сінгл «That's All Right» (з «Blue Moon Of Kentucky» на адваротным баку) выйшаў 19 ліпеня 1954 і разыйшоўся ў колькасці дваццаці тысяч асобнікаў, дзякуючы амаль бесперапыннаму пройгрышу песні на радыёстанцыях Мемфіса. Па формуле першай пласцінкі (запіс аднаго боку на аснове блюзу, запіс другога — на аснове кантры) на працягу года былі выпушчаныя сінглы «Good Rockin 'Tonight» (верасень 1954 г.), «Milkcow Blues Boogie» (студзень 1955 г.), «Baby, Let's Play House» (красавік 1955 г.), «I Forgot To Remember To Forget» (жнівень 1955 г.). Усе гэтыя песні сталі не толькі бясспрэчным артыстычным дасягненнем для самога спявака, але і класікай рок-н-ролу, якая абавязана сваім развіццём у немалой ступені менавіта работам Элвіса Прэслі для Sun Records. Варта адзначыць, што яго раннія пласцінкі не называліся тады рок-н-ролам (тэрмін гэты ўсё яшчэ быў выкарыстоўваем рэдка), а лічыліся новай разнавіднасцю кантры, таму мянушку Элвіса Прэслі ў тыя гады было «Хілбілі кэт» («Hillbilly Cat», " хілбілі "- адна з састарэлых назваў кантры). Ранняя музыка Прэслі выклікала супярэчнасці, так як радыёслухачам таго часу было незразумела, спявае ці белы выканаўца або негрыцянскі (расавая сегрэгацыя была тады нормай жыцця амерыканскага Поўдня), незразумелы быў жанр (папулярная музыка яшчэ з пачатку стагоддзя таксама выразна катэгарызавалася), — менавіта гэта змешванне ўсіх элементаў амерыканскай культуры і ставіцца ў заслугу Элвісу Прэслі. Улетку 1954 таксама пачаліся першыя выступленні Прэслі, Мура і Блэка (на афішах яны ўсе разам называліся «Blue Moon Boys»). Нягледзячы на ​​правал у папулярным радыёканцэрце кантры-музыкі «Grand Ole Opry» у Нэшвіле ў верасні таго года, выступленні «Blue Moon Boys» праходзілі з вялікім поспехам. Яны шмат гастралявалі па Поўдню, асабліва па Тэхасе, часам з імі ездзілі Джоні Кэш і Карл Перкінс, узыходзячыя зоркі Sun Records. З кастрычніка 1954 года музыкі сталі пастаяннымі ўдзельнікамі суботніх радыёканцэртаў «Louisiana Hayride», якія праходзілі ў Луізіяне. Менавіта тады нарадзілася характэрная харэаграфія рухаў Прэслі на сцэне, — складалася ў апантаным разгойдванні сцёгнаў у спалучэнні з эмацыйнымі рухамі рук і цела, — выклікала беспрэцэдэнтнае ўзбуджэнне публікі. Гэтыя выступленні, а таксама новыя сінглы спрыялі росту вядомасці спявака на Поўдні ЗША, а да канца 1955 і ў нацыянальным маштабе (сінгл «I Forgot To Remember To Forget» заняў 1-е месца ў хіт-парадзе катэгорыі кантры часопіса «Білборд»). Гэта прыцягнула ўвагу палкоўніка Тома Паркера, дзелавога паўднёўца, які апякаў у той час зорку кантры Хэнка Сноў. Паркер на працягу года прыглядаўся да Прэслі, перш чым заключыў кантракт з спяваком у жніўні 1955 года на кіраванне яго справамі (хоць фармальна ранейшы імпрэсарыё Прэслі — Боб Ніл — яшчэ год заставаўся яго менеджарам). Паркер разумеў абмежаваныя магчымасці Sun Records і шукаў выхад на буйныя лэйблы. Нарэшце, зацікаўленасць праявілі RCA Records, 20 лістапада 1955 года падпісалі кантракт з Прэслі. RCA таксама прадбачліва выкупілі ўвесь каталог запісаў Прэслі на Sun Records за 40 000 долараў, з якіх 5000 прызначаліся асабіста Прэслі.
Тэлевыступленні і новыя запісы
1956 стаў паваротным у лёсе Элвіса Прэслі, прынёсшы яму не толькі нацыянальную, але і сусветную славу. Першым сінглам Прэслі на RCA стала пачуццёвая блюзавай кампазіцыя «Heartbreak Hotel». Песня не мела нічога агульнага з ранейшымі запісамі на Sun Records, і гэта насцярожыла RCA, аднак іх асцярогі апынуліся марнымі: сінгл заняў 1-е месца і разыйшоўся ў колькасці больш за мільён асобнікаў. Следам былі выпушчаныя сінгл «I Want You, I Need You, I Love You», а таксама першы працяглы альбом («Elvis Presley»), упершыню ў гісторыі гуказапісу таксама пераваліла мільённую адзнаку. Тады ж рушылі ўслед першыя тэлевыступленні, якія выклікалі шок у Амерыкі і пакланенне тысяч амерыканскіх падлеткаў. Музыка, адзенне, рухі, манеры і маладосць Элвіса — усё было непадобна на звычайных выканаўцаў кантры і ўжо тым больш — на эстрадных спявакоў накшталт Сінатры. У той жа час паднялася хваля абурэння з боку старэйшага пакалення, хто бачыў у Прэслі вульгарнасць і бясталентнасць (асабліва негатыўную рэакцыю выклікала тэлешоў Мілтан Берліо, на якім у чэрвені 1956 Элвіс упершыню выканаў «Hound Dog»), што стварыла Элвісу Прэслі імідж «бунтара», хоць сам спявак ніколі такім сябе не адчуваў. Прыкладам адносін да спеваку можа служыць тэлевядучы Эд Саліван, які першапачаткова заявіў, што Прэслі няма месца ў яго шоў, аднак затым не толькі запрасіў спявака на некалькі перадач, але і які заявіў у прамым эфіры, што Элвіс Прэслі «сапраўды прыстойны малады чалавек». Улетку 1956 выходзяць сінгл «Hound Dog / Don't Be Cruel», а ўвосень другі альбом «Elvis» — і той і іншы занялі 1-е месца; да гэтага часу Прэслі дасягнуў міжнароднай папулярнасці дзякуючы выпуску пласцінак за мяжой (асаблівы — і дастаткова стабільны — поспех у Прэслі быў і застаецца ў Вялікабрытаніі і Германіі). У кастрычніку амерыканскі часопіс «Вар'етэ» даў Прэслі «каралём рок-н-ролу». Тады ж палкоўнік Том Паркер стаў адзіным імпрэсарыё Элвіса Прэслі.
Атака тытанаў
Атака тытанаў (яп 進 撃 の 巨人 Сінгэкі но Кёдзін) — постапакаліптычная манга Хадзімэ Ісаямы. Выпускаецца ў штомесячным часопісе Bessatsu Shonen Magazine японскага выдавецтва «Коданся» з кастрычніка 2009 года. Дзеянне мангі адбываецца ў выдуманым свеце, які нагадвае Еўропу XIX стагоддзя. За сто гадоў да падзей мангі чалавецтва было практычна вынішчана ў выніку нашэсця гігантаў — велізарных неразумных людаедаў. Галоўныя героі мангі — падлеткі Эрэн, Мікаса і Армін — выраслі пад абаронай каласальных фартыфікацыйных сцен, што аддзяляюць апошнія землі людзей ад захопленага гігантамі знешняга свету. Пасля падзення першай вонкавай сцяны і гібелі іх роднага горада, разбуранага гігантамі, асірацелыя героі ўступаюць у шэрагі арміі, якая ахоўвае рэшткі чалавецтва.
З 2011 года «Коданся» выдае заснаваную на манзе серыю лайт-навэл за аўтарствам Р’ё Судзукадзэ, а таксама некалькі манга-адгалінаванняў ад асноўнай серыі. Кампанія Nitroplus выпусціла чатыры візуальныя раманы па матывах мангі. У 2013 годзе манга была экранізавана ў выглядзе анімэ-серыяла рэжысёра Тэцуро Аракі. 14 ліпеня 2015 года быў выпушчаны мастацкі фільм. Таксама было заяўлена, што да выхаду рыхтуецца другі сезон анімэ-экранізацыі мангі. Станам на жнівень 2014 года ён знаходзіцца ў стадыі прэ-прадакшн, пра гэта заявіў прэзідэнт Wit Studio Джордж Вада на прэс-канферэнцыі ў Боне. Пазней было абвешчана, што другі сезон анімэ выйдзе ў 2016 годзе, анонс быў зроблены ў канцы першага паўнаметражнага фільма-кампіляцыі (Attack on Titan Частка 1: Guren no Yumiya). Таксама былі анансаваныя даты выхаду дзвюх новых OVA — 9 снежня 2014 і 9 красавіка 2015, яны стануць экранізацыяй мангі-прыквелу Атака тытанаў: без шкадаванняў.
Лічыцца, што збольшага дзякуючы «Нападу тытанаў» «Коданся» ў 2013 годзе змагла павялічыць аб’ём продажаў упершыню за 18 гадоў і чысты прыбытак — упершыню за 19 гадоў.
Свет
За 100 гадоў да пачатку падзей мангі чалавецтва было практычна цалкам знішчана невядомай гуманоідной расай велізарных істот, названых гігантамі. Гіганты не валодалі розумам і атакавалі інстынктыўна, пажыраючы людзей, але з-за высокай хуткасці рэгенерацыі былі практычна незнішчальнымі. Людзі былі вымушаны схавацца за трыма высокімі сценамі, якім далі назвы Сіна (яп シ ー ナ Сі: На, Унутраная сцяна), Ружа(. Яп ロ ー ゼ Ро: Дзэ, Сярэдняя сцяна) — Ружа і Марыя (яп マ リ ア Марыа, Знешняя сцяна). Так людзі жылі шмат гадоў, мяркуючы, што знаходзяцца ў поўнай бяспецы. За кожнай сцяной з вонкавага боку былі пабудаваныя «раёны» — мястэчкі, якія служаць знешняй мяжой абароны і таксама акружаны сценамі. Салдатаў навучаюць змагацца і забіваць гігантаў з дапамогай «прылады прасторавага манеўравання» (яп 立体 機動 装置 рыттай кідо: со:ці, літ. «прыбор для мабільнага манеўравання ў трохмернай прасторы»). Яна дазваляе перамяшчацца ў трохмернай прасторы, чапляючыся за аб’екты і выступы, і дае магчымасць дасягнуць слабога месца гігантаў (аснова шыі). Салдаты ахоўваюць сцены, але адзіныя людзі, якія выходзяць за іх межы, — байцы выведвальнага атрада.
Сюжэт
Галоўны герой мангі, Эрэн Егер, жыве разам з бацькамі ў мястэчку Сігансіна, з вонкавага боку сцяны Марыя. Раптам звонку з’яўляецца небывалы гігант велізарных памераў (пасля названы «Калосам»), які бурыць знешнюю сцяну, а таксама браніраваны гігант, які знішчае ўмацаваныя вароты Марыі. Абедзве істоты відавочна валодаюць інтэлектам. Гіганты пранікаюць за Марыю, пажыраючы ўсіх на сваім шляху. Чалавецтва вымушана бегчы да Ружы, многія гінуць, а маці Эрэна з’ядаюць на яго вачах. «Калос» і браніраваны гігант знікаюць гэтак жа раптоўна, як і з’явіліся. Эрэн бяжыць з Сігансіны на пароме, з ім едуць яго сябры — Мікаса Акерман, якую прытуліла сям’я Эрэна за год да падзення сцяны, і Армін Арлерт. Марачы аб помсце, Эрэн запісваецца ў войска, а сябры ідуць за ім. Праходзіць пяць гадоў. Эрэн, Мікаса і Армін Арлерт прызначаныя ахоўваць раён Трост каля сцяны Ружа, як зноў з’яўляецца «Калос». Разгортваецца бойка паміж салдатамі і гігантамі. Эрэн выпадкова адкрывае ў сабе здольнасць ператварацца ў гіганта і ратуе безнадзейнае становішча: дапамагае ў бітве, а потым затыкае прабоіну ў сцяне. Нягледзячы на патэнцыйную рызыку, многія бачаць у ім надзею чалавецтва. Эрэн становіцца часткай разведвальнага атрада.
Музыка
Кампазіцыі застаўкі — «Guren no Yumiya» і «Jiyuu no Tsubasa» — выканала група Linked Horizon (сінгл з абедзвюма песнямі выйшаў 5 ліпеня 2013 года). Кампазіцыі канцоўкі: «Utsukushiki Zankoku na Sekai» — Ёко Хікаса (выйшла 8 мая 2013 года), «great escape» — гурт «cinema staff» (выйшла 21 аўгуста 2013). Стварэннем фонавай музыкі займаўся Хіроюкі Сава. У запісе фонавай музыкі прынялі ўдзел такія выканаўцы, як Міка Кобаясі, Cyua, Aimee Blackschleger. Адну з галоўных тэм серыяла «Call your name» праспявалі MPI і CASG (Caramel Apple Sound Gadget). Фонавая музыка выйшла на двух дысках. Першы выйшаў 28 чэрвеня і змяшчаў усе асноўныя кампазіцыі. Другі быў выпушчаны 16 кастрычніка як бонусны дыск чацвёртага тома DVD і складаўся з трэкаў, якія не ўвайшлі ў першы зборнік, а таксама мелодый, напісаных дадаткова пасля выхаду першага зборніка.
Крытыка
Манга атрымала прэмію «Коданся» у катэгорыі «сёнэн» у 2011 годзе. Па стане на чэрвень 2013 года, у Японіі было прададзена больш за 20 мільёнаў копій. Карл Кімлінгер з сеткі AnimeNews адзначыў, што ў нашы дні гіганты выглядюць больш бесталкова, чым страшна, што здзіўляе пры выглядзе жаху на тварах персанажаў .. З іншага боку, крытыкі з сеткі Anime News Network пахвалілі асноўную частку серыі. Рэбека Сільверман сказала, што гэтае анімэ «з’яўляецца адначасова пышным і жахлівым у сваім візуальным афармленні». Карла Сантас адзначыў, што рэдкае анімэ атрымліваецца гэтак блізкім да дасканаласці. Таксама Сантас апісаў яго як «шэдэўр смерці і разбурэння», хоць на той момант ён паглядзеў толькі першую серыю .. Тэрон Марцін ацаніў музыку і «інтэнсіўную, уражальную першую серыю», хоць палічыў, што ў ёй «абмежаваная анімацыя». Марцін таксама параўнаў атмасферу і візуальныя эстэтычныя эфекты твора з мангай Клеймор.
Гульні
Чатыры гульні ў жанры «візуальнага рамана» былі распрацаваны супрацоўнікамі Nitroplus разам з Production IG Nitroplus падкрэсліла, што сама кампанія не прымала ўдзелу ў распрацоўцы гульняў, працавалі асобныя супрацоўнікі. Гульні дадаваліся да Blu-Ray-дыскаў з анімэ. У аснову сюжэту былі пакладзены пабочныя гісторыі «Напады тытанаў».
Гульня «Атака на Тытане: Апошнія Крылы чалавецтва» была распрацавана і выпушчана кампаніяй Спайк Chunsoft для партатыўнай кансолі Nintendo 3DS ў 2013 годзе. Гульня ў жанры экшан прапануе гульцу ў ролі аднаго з герояў анімэ змагацца з гігантамі на шырокіх трохмерных арэнах. Гульня мае кааператыўны рэжым, які дазваляе ўдзельнічаць у адным баі некалькім гульцам, і ўключае ў сябе асобныя кадры і фрагменты анімэ-серыяла ў якасці сюжэтных уставак між місіямі ..
Цікавыя факты
Варта адзначыць, што англійскі пераклад назвы 進撃の巨人 як Attack on Titans з’яўляецца памылковым і цалкам пераварочвае сэнс дзеяння.
Партызанскі праспект
Партызанскі праспект:
NGC 6440
NGC 6440 (іншыя абазначэнні — GCL 77, ESO 589-SC8) — шаравое скопішча ў сузор’і Стралец.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ерназар (Усходне-Казахстанская вобласць)
Ерназар (, да 2011 г. — Сасноўка ) — сяло ў Бескарагайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Ерназараўскай сельскай акругі. Код КАТА — 633651100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1337 чалавек (644 мужчыны і 693 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1248 чалавек (613 мужчын і 635 жанчын).
Ундзіна (фільм, 2020)
«Ундзіна» (Undine) — мастацкі фільм 2020 года рэжысёра. Галоўныя ролі ў фільме выканалі Паўла Бер і Франц Рагоўскі.
Сюжэт
Прыгажуня Ундзіна ведае ўсё пра архітэктуру Усходняга і Заходняга Берліна. Яе аповеды зачароўваюць летуценніка Крыстафа. Знаёмства маладых людзей містычным чынам збліжае іх. Але ў Ундзіны ёсць таямніца — яе мінулае — фатальны раман з Іаганесам, чалавекам, які ёй здрадзіў.
Ордэн Рэспублікі (Малдова)
Ордэн Рэспублікі (Ordinul Republicii) — найвышэйшая дзяржаўная ўзнагарода Малдовы за асаблівыя заслугі ва ўсіх галінах дзейнасці на выгоду Радзімы і чалавецтва. Па значнасці і выплаце ільгот ордэн прыкладна адпавядае былому званню Героя СССР.
Апісанне
Вырабляецца са срэбра і ўяўляе сабою васьміканцовую пазалочаную зорку. У цэнтры ордэна — кола з пазалочаным абадком з выявай герба Малдовы. Фон шчыта герба — з эмалі чырвонага і сіняга колераў. Дыяметр ордэна — 45 мм. Мацуецца з дапамогай кольца ордэнскага ланцуга, які складаецца з шасці гербаў, васьмі зорак і шаснаццаці лаўровых галін. Яны чаргуюцца і мацуюцца паміж сабой кольцамі. Ланцуг зашпіляецца на зашпільку-карабін.
Уруп (значэнні)
Назву Уруп маюць: