cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гватэмала
Гаспадарка
Грашовая адзінка — кецаль. ВУП на душу насельніцтва — каля 8400 даляраў (2018). Агульны ВУП складае 145 млрд долараў (2017) — найбуйнейшы ў Цэнтральнай Амерыцы. Каля паловы насельніцтва жыве за мяжой беднасці. Адмоўны імідж краіне робяць наркагандль і высокі ўзровень карупцыі. 10 % ВУП фармуіруецца пераводамі гватэмальцаў, якія працуюць за мяжой.
Сельскагаспадарчая спецыялізацыя сфармавалася ў XIX стагоддзі: нямецкія каланісты разбілі плантацыі кавы, амерыканская кампанія «Юнайтэд Фрут» стала вырошчваць бананы. Сёння ў аграрным сектары працуе палова гватэмальцаў і ён забяспечвае 40 % экспартных даходаў. Вырошчваюцца таксама цукровы трыснёг, гародніна, кветкі. Цукровы трыснёг, кукуруза і плады алейнай пальмы экспартуюцца ў многія краіны як сыравіна для біяпаліва, што прыводзіць да росту коштаў на прадукты харчавання (кукуруза разам з фасоляй складае аснову рацыёну).
У невялікіх аб’ёмах здабываюцца золата, срэбра, цынк, кобальт і нікель. Развіта лёгкая прамысловасць, швейнай прадукцыя экспартуецца. Вывозяцца вырабы ручной працы. Пасля сканчэння грамадзянскай вайны развіваецца міжнародны турызм, найбольшай папулярнасцю ў турстаў карыстаецца горад майя Тыкаль.
Залісачэ
Залісачэ (Залі́соче) — вёска ў Ківэрцаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Раз’езд 310 км
Раз’езд 310 км — раз’езд у Карагандзінскай вобласці Казахстана. Знаходзіцца ў падпарадкаванні гарадской адміністрацыі Жэзказгана. Уваходзіць у склад Кенгірскай сельскай акругі. Код КАТА — 351839905.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва раз’езда складала 18 чалавек (13 мужчын і 5 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у раз’ездзе пражывалі 9 чалавек (5 мужчын і 4 жанчыны).
NGC 5075
NGC 5075 (іншыя абазначэнні — ZWG 44.65, NPM1G +08.0322, PGC 46424) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Алонса Беругетэ
Алонса Беругетэ, Алонса Гансалес дэ Беругетэ (Alonso Berruguete; каля 1486, Парэдэс-дэ-Нава, правінцыя Паленсія —, Таледа) — іспанскі скульптар, жывапісец-ман’ерыст і архітэктар іспанскага Адраджэння.
Біяграфія
Алонса Беругетэ нарадзіўся ў сям’і мастака Педра Беругетэ, пасля смерці бацькі вучыўся ў Італіі (Рым, Фларэнцыя), быў знаёмы з Брамантэ і Леанарда да Вінчы, як жывапісец адчуў уплыў Панторма, ведаў творчасць Мікеланджэла. Уплыў апошняга прасочваецца ў працах Беругетэ, аднак ён не можа схаваць індывідуальнасці іспанца.
Пасля вяртання на радзіму ў 1517 годзе Беругетэ шмат працаваў як жывапісец (стаў прыдворным мастаком Карла V), але лепшыя яго работы — скульптурныя. Ён працаваў у такіх гарадах, як Авіла, Бургас, Вальядалід, Мадрыд, Гранада, Таледа. У кастыльскіх традыцыях ён выкарыстоўваў у якасці матэрыялу дрэва, часта карыстаючыся яго паліхромным роспісам.
Парэдэс-дэ-Нава
Парэдэс-дэ-Нава (Paredes de Nava) — населены пункт і муніцыпалітэт у Іспаніі, уваходзіць у правінцыю Паленсія ў складзе аўтаномнай супольнасці Кастылія і Леон. Муніцыпалітэт знаходзіцца ў складзе раёна (камаркі) Цьера-дэ-Кампас. Плошча — 128,98 км². Насельніцтва — 2096 чалавек (на 2010 год). Адлегласць да адміністрацыйнага цэнтра правінцыі — 21 км.
Заступнікамі горада лічацца святы Себасцьян і святая дзева дэ Карэхас (8 верасня).
Дэнгафы
Дэнгафы (Dönhoff, Denhoff, Doenhoff, Donhoff, Dzik, Wieprzowa Głowa) — шляхецкі род уласнага герба «Дзік».
Адбываецца з графства Марк ў Вестфаліі, адкуль рыцар Герман Дэнгаф перасяліўся ў Інфлянты ў 1320 годзе. У пачатку XVII стагоддзя Дэнгафы атрымалі ў падданства Рэчы Паспалітай. Адна галіна іх існавала ў канцы XIX стагоддзя ў Паўночна-Заходнім краі і ўнесена ў I частку радаводнай кнігі Віленскай губерні.
Іншая галіна мела прускае падданства і жыла ва Усходняй Прусіі.
Звірыў
Звірыў (Зві́рів) — вёска ў Ківэрцаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Ліст да Рымлян Святога Апостала Паўла
Ліст да Ры́млянаў Свято́га Апо́стала Па́ўла, Ліст да Ры́млянаў , Пасла́нне да Ры́млян  — адзін з лістоў апостала Паўла, які ўваходзіць у спіс кніг Новага Запавету. Паводле заходняй традыцыі знаходзіцца пасля кнігі Дзеяняў апосталаў, паводле ўсходняй традыцыі пасля ліста Іуды і перад першым лістом Карынфянам.
Адрасат
Ліст адрасаваны да хрысціянаў сталіцы Рымскай імперыі, гораду з больш чым мільённым насельніцтвам. І хаця з пачатку пропаведзі Евангелля прайшло ўсяго некалькі дзесяцігодзяў, у Рыме ўжо склалася даволі моцная хрысціянская суполка.
Але ліст апостала па-свойму ўнікальны. Звычайна Павел пісаў лісты тым суполкам, якія засноўваў ці ён асабіста, ці яго бліжэйшыя супрацоўнікі. У дадзеным выпадку апостал піша ліст суполцы, з якой ён асабіста незнаёмы. Негледзячы на тое, што паданне звязвае ўзнікненне царквы ў Рыме з імёнамі Пятра і Паўла, але на самой справе хрысціяне з’явіліся ў Рыме шмат раней за прыбыццё апосталаў. Магчыма, суполка ўтварылася пасля таго, як яўрэі з Рыма пачулі пропаведзь Пятра ў дзень Пяцідзесятніцы. Калі так было насамрэч, то гісторыя існавання царквы да моманту прыбыцця апосталаў Пятра і Паўла налічвала ўжо больш за 20 год. У любым выпадку, да моманту напісання ліста суполка была шматлюднай, яна часткова складалася з яўрэяў, але большая частка вернікаў былі былыя язычнікі, што можна бачыць з аргументаў, якія прыводзіць у сваім лісце апостал.
Мэта напісання ліста
Паколькі Рым быў самым вялікім горадам імперыі, то апостал шмат разоў меў намер навітаць сталіцу, але кожны раз акалічнасці былі супраць яго. Але пасля таго, як ён піша ў сваім лісце, Павел «узвясціў Вестку ад Ерусаліма да самой Ілірыі», перад ім зноў паўстала мэта наведвання Рыма. Згодна лісту, апостал вырашыў рушыць у місіянерскую вандроўку ў Іспанію, а на сваім шляху наведаць і Рым. Для гэтага Паўлу было патрэбна заручыцца падтрымкай Рымскай царквы, каб ён мог атрымаць дапамогу ў тым, што яму будзе неабходна ў сваім падарожжы.
З-за таго, што праца Паўла неадназначна ўспрымалася ў хрысціянскіх суполках, асабліва ў яўрэйскіх вернікаў, ухвала ад рымскай суполкі была асабліва неабходнай. Акрама таго, сталічная суполка была даволі ўплывовай.
І нягледзячы на тое, што апостал не быў асабіста знаёмы з многімі яе сябрамі, ён ад іх ведаў пра праблемы, якія існавалі ў суполцы. Таму ў сваім лісце ён вельмі далікатна дае парады па праву апостала язычнікаў.
Змест ліста
З ліста да хрысціян Рыма пачынаецца спіс лістоў Паўла. Ён самы вялікі і, без сумневу, самы важны. Ліст да Рымлянаў аказаў найбольшы ўплыў на развіццё хрысціянскай думкі і багаслоўя больш, чым любая іншая кніга ў Новым Запавеце. Мабыць, гэта адзіны ліст Паўла, які б мог называцца не лістом, а пасланнем, таму што твор больш мае рысы багаслоўскага трактата, чым прыватнага ці афіцыйнага ліста. З лістоў Паўла найбольш надобны на ягоны ліст Галатам, але апошні напісаны ў эмацыйным і хуткім тоне, тады як тон ліста Рымлянам спакойны і павольны. Аўтар паслядоўна крок за крокам выкладае свае думкі пра вернасць Бога, Які даў нашчадкам Аўраама выратаванне праз пакутніцкую смерць на крыжы Свайго Адзінага Сына. У лісце як нідзе выразна апісваюцца галоўныя тэмы багаслоўя Паўла: апраўданне праз веру ў Ісуса Хрыста, а не праз справы Закона Майсея; выратаванне даецца чалавецтву як падарунак, які нічым не заслужаны і нічым не выкліканы, акрамя бязмежнай ласкі Божай; Радасная Вестка пра выратаванне ад пагібелі цяпер больш не адносіцца толькі да яўрэйскага народа, але перад светам Крыжа становяцца ўсе роўнымі: як яўрэі, так і язычнікі.
У лісце апостал звяртаецца да тэмы выключнасці Божага народа, які меў перавагу перад язычнікамі, але адверг волю Бога і не прыняў Яго Сына. Аднак Павел, прылічаючы сабе да Ізраіля, упэўнены, што Бог застаўся верным Сваім абяцанням і што Ізраіль адышоў ад Пана толькі часова, што ў гэтым крыецца план Божага выратавання, а ў канцы света ўвесь Ізраіль звернецца да Пана і будзе выратаваны.
Не абмінае ўвагай апостал тэму ўзаемаадносін хрысціян у грамадскім жыцці. Павел апавядае пра абавязкі хрысціян перад свецкай уладай, пра адносіны вернікаў у суполцы дый навогуле пра неабходнасць весці хрысціянскае жыццё. Гэтай важнай тэме аўтар выдзялае некалькі радзелаў у канцы ліста.
Час і месца напісання ліста
Лічыцца, што гэта апошні ліст, які быў напісаны апосталам, калі ён быў яшчэ на волі. Магчыма, ён быў напісаны ў самым канцы яго служэння, недзе паміж 56 і 57 гадамі. Дакладнае месца напісання таксама невядома, але ліцыцца, што гэта быў Карынф.
Структура ліста
Ліст падзены на 16 раздзелаў і мае строгую прадуманую структуру. Коратка ліст можа быць падзелены на дзве часткі: тэарытычную (раздзелы 1-11) і практычную (раздзелы 12-16), у якіх Павел паслядоўна разглядае пастаўленныя пытанні.
Рогава (возера)
Ро́гава — возера ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Лужаснянка, прыкладна за 28 км у напрамку на ўсход ад горада Гарадок, за 1,5 км ад вёскі Загуззе.
Плошча паверхні возера 0,13 км². Даўжыня 0,56 км, найбольшая шырыня 0,35 км. Даўжыня берагавой лініі 1,43 км. Плошча вадазбору каля 3 км.
Возера бяссцёкавае, размешчана сярод лесу. Катлавіна возера выцягнутая ў напрамку з поўначы на поўдзень.
Мантакута
Мантакута (Montacuto) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 340 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 14 чал./км². Займае плошчу 24 км². Паштовы індэкс — 15050. Тэлефонны код — 0131.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Fermo.
Раднікі (Валожынскі раён)
Геаграфія
Знаходзіцца за 35 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад горада Валожын, за 65 км ад Мінска, за 52 км ад чыгуначнай станцыі Валожын.
Гісторыя
У 1940—1954 гадах цэнтр Казарэзскага сельсавета, да 27 сакавіка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Станюшкаўскага сельсавета.
Да 1969 года вёска насіла назву Казарэзы.
Калоны Ашокі
Калоны Ашокі — каменныя слупы, пастаўленыя ў сярэдзіне III стагоддзя да н.э. па загадзе індыйскага цара Ашокі ў ключавых цэнтрах дзяржавы Маур'яў.
Надпісы на калонах, выкананыя на брахмі і расшыфраваныя Дж. Прынсепам у 1837 годзе, з'яўляюцца найстаражытнымі прыкладамі індыйскага пісьма. На вяршынях калон першапачаткова былі размешчаны скульптурныя групы з выявамі свяшчэнных жывёл. Таксама іх упрыгожвалі выявы кола дхармы і свастыкі.
Калоны падзяляюцца на малыя і вялікія; апошнія маюць 12-15 метраў у вышыню і важаць каля 50 тон. Калоны ўзводзліся ў людных месцах, часам аддаленых на сотні міль ад таго месца, дзе іх вырабілі. Побач з кожным манументам стаяў служка, які растлумачваў сэнс надпісу непісьменнаму насельніцтву. Устаноўка такіх калон была эфектыўным сродкам дзяржаўнай прапаганды.
Калоны Ашокі сталі прадметам пераймання для наступных індыйскіх кіраўнікоў (гл. калона Геліядора, жалезная калона). Па-за межамі Індыі іх капіраваў у XIII стагоддзі сіямскі цар Менграй.
Паколькі мусульманскія кіраўнікі Індыі сістэматычна знішчалі статуі жывёл, да нашага часу дайшлі фрагменты толькі 19 калон і толькі шэсць скульптурных груп. Відавочна, у старажытнасці іх было значна больш. Паваленыя калоны былі адрэстаўраваны ў XIX стагоддзі брытанскімі каланіяльнымі ўладамі. Лепш іншых навершаў захавалася т.зв. у Сарнатху, чыя стылізаваная выява была абвешчана ў 1950 годзе нацыянальнай эмблемай Індыі. Гэту капітэль выявіў у 1851 годзе брытанскі археолаг А. Канінгем, якому належыць таксама гонар адкрыцця калоны ў Санчы.
Сіваі (Хіславіцкі раён)
Сіваі (Сиваи) — вёска ў Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Гарадзішчанскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска Сіваі абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Сіваі не вярнулі БССР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Зарэчны (Свярдлоўская вобласць)
Зарэчны (Заречный)  — горад (з 1992) у Свярдлоўскай вобласці Расіі. Насельніцтва 27,6 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1957 годзе.
Горад размешчаны на рацэ Пышма, за 50 км ад Екацярынбурга. Белаярская АЭС, інстытут рэактарных матэрыялаў.
NGC 5076
NGC 5076 (іншыя абазначэнні — MCG -2-34-26, PGC 46453) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Карпыліўка (Ківэрцаўскі раён)
Карпыліўка (Карпи́лівка) — вёска ў Ківэрцаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
NGC 1331
NGC 1331 (іншыя абазначэнні — IC 324, ESO 548-19, MCG -4-9-12, PGC 12846) — эліптычная галактыка (E2) у сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Білі Гілмэн
Білі Гілмэн (поўнае імя Уільям Уэндэл Гілмэн ІІІ, William Wendell Gilman III) — амерыканскі, выканаўца музыкі кантры. Зрабіўся папулярным ва ўзросце 11 год дзякуючы вялікаму поспеху свайго дэбютнага альбома «One Voice». Альбом зрабіўся двойчы плацінавым, а сам Білі быў намінаваны на прэмію Грэмі ў катэгорыі Лепшае Мужчынскае Вакальнае Выкананне ў стылі кантры. Білі і дагэтуль трымае рэкорд самага юнага намінанта Грэмі. На момант намінацыі яму было 12 гадоў і 273 дні. Білі Гілмэн з'яўляецца ўладальнікам яшчэ аднаго рэкорду: у 12 гадоў Білі зрабіўся самым маладым выканаўцам за ўсю гісторыю музычнай індустрыі ва ўсіх музыкальных жанрах сярод тых, хто атрымаў сертыфікацыю Platinum. Выпусціў агулам 6 студыйных альбомаў.
Аднымі з асноўных напрамкаў дзейнасці Білі, апроч музыкі, з'яўляюцца дабрачыннасць і ўвага да сацыяльных праблем.
Біяграфія
Білі Гілмэн нарадзіўся 24 траўня 1988 года ў Вэстэрлі, Род-Айлэнд у сям'і тэхніка нафтавай кампаніі і былой сакратаркі, гадаваўся ў Хоўп Вэлі, дзе пачаў даваць свае першыя выступленні, звычайна на рознага кшталту кірмашах, калі яму было 7 год. Білі з маленства вылучаўся добрымі ведамі музыкі кантры і рэпертуараў занкамітых кантры-спевакоў. Хлопчыкам зацікавіліся мясцовы педагог па вакалу Анджэла Бакары, а потым і вядомы кантры-выканаўца Рэй Бэнсан з бэнда «Asleep At The Wheel». Менавіта Бэнсан дапамог Білі запісаць яго першыя дэма-запісы, а таксама запрасіў Білі ўдзельнічаць у шэрагу сваіх музычных шоу у Нэшвіле. Бэнсан у сваю чаргу пазнаёміў Білі з менеджарам Скотам Сайманам, які працаваў на Sony Music Nashville. Так пачалася музычная кар'ера Білі Гілмэна.
Музычная кар'ера
Віцэ-прэзідэнт Sony Music Nashville, уплывовы прадзюсар Блэк Чэнсі наведаў адзін з выступаў Білі Гілмэна і вырашыў падтрымаць юнага спевака. Прадзюсарамі для будучага альбома Білі былі выбраныя Дон Кук і Дэвід Мэлой. Паспяховы прадзюсарскі дуэт працаваў з Білі да моманту скасавання кантракта з Sony Music Nashville, але за гэты час было створана шмат папулярных песень і выдадзены шэраг альбомаў, якія атрымалі сертыфікацыі Gold і Platinum.
Перыяд 2000—2002 з'яўляецца самым паспяховым у музычнай кар'еры Білі Гілмэна. Першыя тры альбомы разышліся шматмільённым накладам і атрымалі станоўчыя рэцэнзіі ад крытыкаў. Білі таксама запісаў дуэт з валійскай спявачкай Шарлотай Чэрч, а таксама ўзяў удзел у запісе альбома дзіцячых песень Country Goes Raffi. У верасні 2001 года Білі запрасілі на святкаванне 30-годдзя творчай дзейнасці Майкла Джэксана ў Нью-Ёрку. Білі выканаў кампазіцыю Ben — сінгл Джэксана 1972 года. У 2002 Білі дэбютаваў у Брадвейскім мюзікле 'Гісторыя двух гарадоў’.
У другой палове 2002 года голас Білі Гілмэна пачаў змяняцца, што прымусіла спевака адмяніць усе запланаваныя канцэрты і зрабіць вымушаны вакальны адпачынак. Лекары забаранілі Білі спяваць і нават размаўляць, бо гэта магло прывесці да сур'ёзных дэфармацый галасавых звязак.
У 2003 годзе Білі вярнуўся да музычнай дзейнасці і выпусціў новы альбом «Music Through Heartsongs». Адметнай рысай гэтага альбома быў той факт, што ўсе кампазіцыі былі запісаны на вершы 13-гадовага хлопчыка Мэці Стэпанека хворага на мускульную дыстрафію, з якім Білі пазнаёміўся яшчэ ў 2000 годзе на шоу Лары Кінга. У жніўні 2003 года па рэкамендацыі Стэпанека Білі быў аб'яўлены Амбасадарам амерыканскай Асацыяцыі хворых на мускульную дыстрафію (MDA). Альбом быў апошнім сярод ўсіх альбомаў Білі, які трапіў у U.S. Billboard 200 і апошнім у супрацоўніцтве Білі Гілмэна і Sony Music Nashville.
У 2005 годзе Білі Гілмэн падпісаў кантракт з лэйблам Image Entertainment, пасля чаго выпусціў два новых альбомы: Everything and More (2005) і аднайменны Billy Gilman (2006). Гэта былі апошнія студыйныя альбомы Гілмэна. У перыяд з 2007 па 2009 Білі запісаў шэраг сінглаў, такіх як «When You Come Home», «I Know», «I've Changed», але афіцыйнага выдання новага альбома так і не атрымалася.
16 красавіка 2012 года Білі Гілмэн вярнуўся да музычнай дзейнасці з сінглам «The Choice». Песня была адмыслова напісана для падтрымкі дабрачыннага праекта Soles4Souls, які збірае абутак для людзей, якія жывуць у жудаснай галечы і не могуць дазволіць сабе пакупку новага абутку. Да запісу сінгла далучыліся яшчэ 18 спевакоў кантры, сярод якіх Алан Джэксан, Рэба Макінтайр, Кейт Урбан, Рычы МакДональд і іншыя. Таксама быў зняты адпаведнае відэа для песні, дзе афіцыйна гучыць заклік падтрымаць дабрачынныя дзеянні Soles4Souls.
На сённяшні дзень Білі Гілмэн працуе над сваім новым музычным праектам разам з Дэнам Мэрфам і Філіпам Дугласам.
Асабістае жыццё
Білі Гілмэн жыве ў Хоўп Вэлі, штат Род Айлэнд разам са сваімі бацькамі Білам-старэйшым і Фрэн Гілмэн, а таксама з малодшым братам Колінам. Гілмэн захапляецца творчасцю Пэм Ціліс, Аўрыл Лавін, а таксама Джона Бон Джові і Марка Энтані. Адной з любімых кніг Білі з'яўляецца «Хобіт» Джона Толкіна.
Алена Віктараўна Атрашкевіч
Алена Віктараўна Атрашкевіч (нар., Нова-Барысаў, цяпер у межах Барысава, Беларусь) — беларускі кампазітар.
Біяграфія
Скончыла Ленінградскую кансерваторыю па класу кампазіцыі Б. А. Арапа (1989). З 1989 года выкладчык музычна-тэарэтычных дысцыплін Маладзечанскага музычнага вучылішча. З 2004 года адначасова выкладчык Мінскага дзяржаўнага каледжа мастацтваў (з 2006 года — старшыня прадметна цыклавай камісіі «Мастацтва эстрады (спевы)». Кіраўнік студыі эстраднай песні «Спяваем разам». Аўтар ідэі і мастацкі кіраўнік Адкрытага конкурсу юных выканаўцаў эстраднай песні «Маладзічок» г. Маладзечна. Неаднаразова прымала ўдзел ў рабоце журы рэгіянальнага конкурсу эстраднай песні «Адна зямля», аўтар (сумесна з паэткай Таісай Трафімавай) яго гімна.
Лаўрэат нацыянальнай музычнай прэміі «Ліра» 2016 года ў намінацыі «Найлепшы аўтар музыкі».
Член савету спецыяльнага фонду Прэзідента Рэспублікі Беларусь па падтрымцы таленавітай моладзі. Кіруе конкурсам юных выканаўцаў эстраднай песні «Маладзічок», які на працягу шэрагу гадоў адкрывае новыя таленты Беларусі.
Выбрана ў Савет Рэспублікі Нацыянальнага сходу Беларусі чацвёртага (2008—2012) склікання ад Мінскай вобласці. Член Пастаяннай камісіі Савета Рэспублікі па адукацыі, навуцы, культуры і сацыяльнаму развіццю. Член дэлегацыі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь у Міжпарламенцкай асамблеі праваслаўя.
2 сакавіка 2019 года абрана старшынёй Саюза кампазітараў Беларусі, стала першай жанчынай на гэтай пасадзе.
Творчасць
Аўтар вакальна-сімфанічных твораў, больш за дзесяць музычных спектакляў для дзяцей, а таксама камерных, харавых твораў, вакальных цыклаў, апрацовак аўтарскіх і беларускіх, рускіх, нямецкіх, грузінскіх народных песняў. Супрацоўнічае з беларускімі паэтамі Таццянай Мушынскай, Васілём Жуковічам і інш.
Аўтар нотнага зборніка ўласных песень для дзяцей «Лодка дзяцінства» на вершы беларускіх паэтаў, зборніка п’ес для маладых выканаўцаў на духавых інструментах «Натхненне» і інш. Напісала музыку да песні «Мiншчына», якая ў 2006 годзе была афіцыйна зацверджана гімнам Мінскай вобласці.
В. Палікарпаў
'''В. Палікарпаў''' — беларускі архітэктар, творчае жыццё якога шчыльна звязана з Брэстам.
Творчасць
У 1846 годзе склаў праект касцёла ў горадзе Брэсце, які апынуўся «Вельмі нездавальняючым. Найвысока загадаць зрабіў ласку [імператар Аляксандр]: замяніць гэтае, таму, які склаў, Архітэктару. І даць іншы праект, без капрызу, але ў прыгожым стылі, дзе б прастата злучалася з вытанчанасцю каталіцкіх касцёлаў». Гэты водгук імператара з чарцяжамі быў перададзены выконваючаму пасаду брэсцкага гарадскога архітэктара В. Палікарпаву з тым, каб ён склаў новы праект «ва ўсім згодна прадпісанняў Васпана імператара».
Архітэктурны памочнік В. Палікарпаў у 1854 годзе спраектаваў драўляны храм у маёнтку Пашукі Брэсцкага павета.
У 1861—1864 гадах узвёў у Брэсце па «Найвысока зацвержаным у 1846 годзе праекце» Свята-Сімяонаўскі сабор.
Адначасова з’яўляўся членам камісіі па расследаванні растраты камендантам Брэсцкай крэпасці генералам-лейтэнантам Барталамеем выдзеленых яму сродкаў на гэта мерапрыемства.
Купал Ланцуга
Купал Ланцуга (قبة السلسلة, Qubbat al-Silsila) — купал у Старым горадзе Іерусаліма. Адна з найстарэйшых пабудоў на Храмавай гары, не з'яўляецца мячэццю ці храмам, але выкарыстоўваецца ў якасці малельнага дому. Купал мае дыяметр 14 метраў, што робіць яго трэцім па велічыні будынкам на Храмавай гары, пасля мячэці аль-Акса і Купала Скалы.
Гісторыя стварэння
Некаторыя структуры ўнутры купала датуюцца даісламскімі часамі, але як сярод арабскіх, так і сярод заходніх вучоных шырока распаўсюджанна гіпотэза, што Купал Ланцуга быў пабудаваны ў эпоху ўваходжання тэрыторыі Палесціны ў Амеядскі халіфат, падчас кіравання Абдул-Малік ібн Мервана. Пасля ўварвання крыжакоў у Левант у 1099 годзе купал стаў капліцай, прысвечанай Якаву Зевядзееву. Але ў 1187 годзе будынак быў вернуты мусульманам пасля таго, як Саладзін адбіў Іерусаліма ў крыжакоў. Апошні капітальны рамонт быў праведзены ў 1975-76 гадах.
Апостал (Скарына)
Апостал («Книга деания и послания апостольская, зовемая Апостал») — віленскае выданне Скарыны, якое выйшла ў свет у сакавіку 1525 года. Апостал — апошняе вядомае друкаванае выданне Скарыны.
Змест кнігі
Выданне пачынаецца тытульным лістом, пасля ідзе прадмова («Деания светых апостолъ книгъ предмова», пасля якой змешчаны кнігі Дзеянняў Апосталаў, лісты апосталаў і лісты апостала Паўла, да іх таксама напісаны прадмовы. У канцы лістоў даецца агульнае пасляслоўе, а таксама тэкст пра ўжыванне ў выданні чырвонага колеру. Пасля ідуць службовыя раздзелы: «Соборнікъ двунадесять месяц», «Пятдесятница», «Четырдесятница».
Друкарскія асаблівасці выдання
Кніга выдадзена на царкоўна-славянскай мове са шматлікімі ліксічнымі і граматычнымі асаблівасцямі старабеларускай мовы. Адной з крыніц перакладу лічыцца Чэшская Біблія 1506 года. Некаторыя цяжкія для разумення словы вытлумачаны на палях. Кожная частка выдання мае прадмову, напісаная кніжным стылем старабеларускай мовы. У 22 прадмовах Скарына раскрывае маральна-этычную праблематыку і духоўную дасканаласць чалавека. Прадмовы, у параўнанні з прадмовамі да іншых кніг Бібліі, маюць больш царкоўна-рэлігійны характар. Фармат выдання — у адну восьмую аркуша, такі фармат быў зручным для шырокага карыстання. Аб'ём выдання — 351 аркушаў, якія сабраныя ў 45 сшыткаў. Сігнатура адсутнічае. Фаліяцыя на верхнім баку аркуша ўверсе справа. Выданне мае 2 тытульных ліста. Асноўныя раздзелы лістоў і Саборніка пачынаюцца спускавой паласой, рубрыкацыя выяўлена арнаментальнымі сродкамі. У Дзеяннях віньеткі папярэднічаюць раздзелам, перад якімі змешчаны анатацыі. Набор выкананы ў 10 радкоў вышынёй 53 мм, на паласе — 20 радоў. Апостал надрукаваны 2 фарбамі: дргая фарба (кінавар) выкарыстоўваецца для выяўлення рубрыкацыі і аблягчэння карыстання кнігаю. Чырвонай фарбаю надрукаваныя: Агульны загаловак кнігі на тытульным лісце і назва першага раздзела, указанні на бакавых палях дзён тыдня, ініцыялы на тытульным лісце, віньеткі-канцоўкі. Выданне не мае ілюстрацыю, аднак у ёй вялікая колькасць заставак, канцовак, гравіраваных буквіц.
Захавалася 10 экзэмпляраў Апостала.
Добраахвотнае таварыства садзейнічання арміі, авіяцыі і флоту
Добраахвотнае таварыства садзейнічання арміі, авіяцыі і флоту (ДТСААФ) (ад Добровольное общество содействия армии, авиации и флоту (ДОСААФ)), Добраахвотнае таварыства садзейнічанню арміі, авіяцыі і флоту — добраахвотнае таварыства, якое ставіць сваёй мэтай дзейнасць па падрыхтоўцы грамадзян да вайсковай службы, падрыхтоўцы спецыялістаў для Узброеных Сіл, іншых войскаў і ваенных фарміраванняў Рэспублікі Беларусь, кадраў масавых тэхнічных прафесій.
На базе аэраклубаў ДТСААФ падрыхтоўваюцца курсанты авіяцыйнага факультэта Ваеннай акадэміі Рэспублікі Беларусь.
Гісторыя
Пасля стварэння ДАБРАХІМа (Добраахвотнае таварыства сяброў хімічнай прамысловасці, старшыня Адамовіч І.А.) у 1924, у наступным годзе адбылося аб'яднанне ТДПФ і ДАБРАХІМа ў адно таварыства АВІЯХІМ БССР (Таварыства сяброў авіяцыйнай і хімічнай прамысловасці), якое ўзначаліў той жа І. А. Адамовіч. У 1926 ЦК КП(б)Б зацвердзіла Савет ТСА БССР (Таварыства садзейнічання абароне).
28 лютага 1927 аб'яднаны Пленум Цэнтральнага Савета Авіяхіма БССР і Таварыства садзейнічання абароне (ТСА) прыняў Пастанову аб стварэнні ТСААВІЯХІМА БССР (Саюз таварыстваў сяброў абароны і авіяцыйна-хімічнага будаўніцтва). Гэта дата лічыцца днём утварэння абароннага таварыства Беларусі.
У маі 1948 ТСААВІЯХІМ быў падзелены на тры абаронныя таварыствы: Добраахвотнае таварыства садзейнічання арміі (ДТСАРМ), Добраахвотнае таварыства садзейнічанню авіяцыі (ДТСАВ), Добраахвотнае таварыства садзейнічанню флоту (ДТСФЛОТ); аднак у верасні 1951 ДТСАРМ, ДТСАВ, ДТСФЛОТ былі аб'яднаны ў адзіную арганізацыю – Добраахвотнае таварыства садзейнічання арміі, авіяцыі і флоту (ДТСААФ) БССР.
Дзейнасць
У наш час ДТСААФ культывуе каля 20 відаў спорту, пачынаючы ад падводнага, аўтамотаспорту і канчаючы ўсімі відамі авіяцыйнага і ваенна-прыкладнага спорту:
Абароннае таварыства штогод праводзіць больш за 80 чэмпіянатаў, першынстваў і рэспубліканскіх спаборніцтваў. За апошнія пяць гадоў спартсмены ДТСААФ удзельнічалі больш за ў 100 чэмпіянатах свету і Еўропы.
Цэнтральны батанічны сад Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі
Цэнтра́льны батані́чны сад Нацыяна́льнай акадэ́міі наву́к Белару́сі — адзін з буйнейшых батанічных садоў Еўропы (па сваёй плошчы — 153 га, а таксама па складу сваёй калекцыі — каля 10 тыс. назваў) і адзін са старэйшых у Беларусі. Батанічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння.
Размешчаны ў паўночна-ўсходняй частцы Мінска, непадалёку ад праспекта Незалежнасці. Абмежаваны плошчай імя Калініна, вуліцамі Сурганава і Акадэмічнай, 1-м Парніковым завулкам (паштовы адрас: вул. Сурганава, 2a). Мяжуе са спартыўным комплексам Інстытута фізкультуры, паркам імя Чалюскінцаў і Сляпянскай воднай сістэмай. Галоўны ўваход з плошчы імя Калініна архітэктурна аформлены ў выглядзе каланады з антаблементам (1958 г., архітэктары С. Мусінскі, Г. Сысоеў).
Будаўніцтва саду пачалося ў 1931 годзе. З часоў заснавання і да нашых дзён установа захоўвае за сабой вядучую ролю ў краіне ў галіне і акліматызацыі,, біяхіміі, ,. У батанічных калекцыях і экспазіцыях — дрэвы, кусты і ліяны, кветкавыя мнагалетнікі і адналетнікі: і лекавыя, дубільныя і кармова-сіласныя расліны; на спецыяльных участках растуць ружы, бэз, рададэндраны і альпійскія дэкаратыўныя расліны, у аранжарэях — прадстаўнікі субтрапічнай і трапічнай флоры. Больш за 9 тысяч відаў, форм і сартоў прыроднай і культурнай флоры зямнога шара сабраны ў калекцыях, якія з’яўляюцца базай для навуковых даследаванняў па ўзбагачэнні флоры Беларусі новымі гаспадарчакарыснымі раслінамі.
Буйны твор садова-паркавага мастацтва. Спалучае рысы пейзажнай і рэгулярнай планіроўкі. З’яўляецца не толькі цэнтрам навуковых даследаванняў, але і традыцыйным месцам адпачынку жыхароў і гасцей сталіцы.
Гісторыя
Будаўніцтва саду пачалося ў 1931 годзе пад кіраўніцтвам члена-карэспандэнта АН БССР, прафесара С. П. Мельніка, 17 красавіка 1932 года Саветам Народных Камісараў БССР прынята пастанова аб арганізацыі саду ў сістэме Акадэміі навук. Для будаўніцтва была адведзена тэрыторыя ў 106 га, якая раней належала Усебеларускай сельскагаспадарчай і прамысловай выстаўцы (1930 г.). Асваенне гэтай тэрыторыі пачалося па генеральнай схеме, прынятай у 1932 г. Да пачатку Вялікай Айчыннай вайны пасадкі дрэвавых раслін занялі 55 % плошчы саду, былі аформлены амаль усе алейныя пасадкі і жывыя агароджы, у геаграфічных сектарах дэндрарыя, дэкаратыўнай і лесапаркавых частках высаджана каля 50 тысяч дрэў і кустоў 1300 відаў, разнавіднасцей і форм.
Пасляваеннае аднаўленне
Аднаўленне батанічнага саду і праводзімай яго супрацоўнікамі навуковай дзейнасці пачалося ў пачатку 1950-х гг. Аднавіліся навуковыя даследаванні па раслін, вывучэнні флоры і расліннасці Беларусі,, па дэкаратыўным садоўніцтве і іншых актуальных праблемах. У 1949—1951 гадах пасаду дырэктара займаў А. В. Міраненка, у 1951—1955 гадах — І. Н. Рахцеенка. З 1957 г. самастойная навукова-даследчая ўстанова ў сістэме АН БССР. Мела аспірантуру для падрыхтоўкі навуковых кадраў.
У 1952—1953 гг. распрацаваны праект фонда-вытворчай аранжарэі за аўтарствам архітэктара І. Рудэнкі. Аранжарэя размясцілася ў заходняй частцы саду на адной з алей, якая адыходзіць ад цэнтра. Аранжарэя складалася з пальмарыя, аддзялення трапічных і субтрапічных раслін. Пад чатырма тамбурамі тарцовых секцый запраектаваны падвалы для ўтрымання карэнішчаў, клубняў, цыбулін. Цэнтральны аб’ём аранжарэі займаў пальмарый, з трох бакоў да яго прымыкалі падсобныя памяшканні і ніжэйшыя аранжарэі. Фасады будынка распрацаваны з улікам заўваг А. П. Воінава. Галоўны ўваход вылучаны чатырохкалонным порцікам дарычнага ордара. Галоўны і бакавы фасады рэкамендавана абліцаваць рваным каменем: пальмарый да адзнакі +4,00, а секцыю субтрапічных раслін да адзнакі +2,28. Астатнюю плоскасць галоўнага фасада і бакавых вестыбюлей прадугледжвалася атынкаваць цэментным растворам з рустоўкай пад «набрызг», дваровы фасад і часткі бакавых — звычайнай тынкоўкай. Цокаль па перыметры ўсяго будынка быў запраектаваны з абліцоўкай рваным каменем. Тарцы ўсіх аб’ёмаў архітэктурна апрацаваны калонамі. Дахі над памяшканнямі, у якіх вырошчваліся расліны, запраектаваны шкляныя, над службовымі — жалезныя.
Затым у 1953—1956 гг. быў распрацаваны праект цэнтральнага ўвахода ў батанічны сад з боку праспекта. Аўтары праекта Мусінскі, Сысоеў, Каджар. Уваход у сад займае адказнае месца ў забудове праспекта і фарміраванні плошчы перад садам, таму аўтары імкнуліся вырашыць яго парадна з улікам арганізацыі прасторы плошчы. Уваход быў распрацаваны ў двух варыянтах: у адным з варыянтаў уваход у батанічны сад і на стадыён былі аб’днаны, у другім — праектаваліся асобна. Архітэктура ўвахода была вырашана ў трох варыянтах. У першым асноўным варыянце ўваход уяўляў прамую іанічнага ордара каланаду, прыпаднятую над узроўнем плошчы на 3 прыступкі. За каланадай знаходзілася паўкруглая пляцоўка, абрамлёная металічнай рашоткай. У пілонах каланады былі размешчаны касы. У другім варыянце пры тым жа кампазіцыйным прыёме замест каланады ўваход рашаўся іанічнай аркадай. У трэцім варыянце уваход прадстаўляў глухую сцяну з аркамі. Сцены каланады і карнізы рэкамендавалася патынкаваць высокаякасным тынкам з мармуровай крошкай. Прыступкі і пляцоўку на ўваходзе зрабіць мазаічныя. За аснову быў прыняты першы варыянт, рабочы праект увахода выкананы ў 1956—1957 гг.
У 1963 г. Прэзідыум АН БССР зацвердзіў новы генеральны план рэканструкцыі саду, які быў распрацаваны ў інстытуце «Белдзяржпраект» (архітэктары В. Анікін, К. Басаў, М. Трыгубовіч). Праектам прадугледжана ўключэнне ў дэндрарый лесапаркавай часткі і значнае расшырэнне некаторых батаніка-геаграфічных сектараў, павелічэнне плошчы ландшафтнага парку, вылучэнне экспазіцый кветкава-дэкаратыўных раслін. Плошча пладовага саду трансфармавалася ў эксперыментальныя ўчасткі, былі прадугледжаны таксама значныя работы па добраўпарадкаванню тэрыторыі саду, у т. л. стварэнне штучнага вадаёма, будаўніцтва лабараторнага корпуса, аранжарэй, гаспадарчых пабудоў. У 1973 годзе па праекце архітэктара Віктара Марцьянава створана агароджа па вуліцы Акадэмічнай.
Сучаснасць
25 лістапада 1999 г. Пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь № 1842 калекцыйнаму фонду жывых раслін і гербарыю інтрадукаваных раслін сусветнай флоры ЦБС нададзены статус нацыянальнага здабытку Рэспублікі Беларусь, з 29 верасня таго ж года ландшафтна-экспазіцыйная тэрыторыя і аранжарэі Саду абвешчаны помнікам прыроды рэспубліканскага значэння, а з 16 кастрычніка 2000 г. яго тэрыторыя ўключана ў спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь.
З 1 красавіка 2006 года рашэннем адміністрацыі Першамайскага раёна Цэнтральны батанічны сад абвешчаны тэрыторыяй, свабоднай ад курэння. У 2007 годзе ў батанічным садзе адкрылася экспазіцыйная аранжарэя, будаўніцтва якой было пачата ў 2004 годзе. У аранжарэі прадстаўлены экзатычныя расліны, якія насяляюць розныя кліматычныя зоны планеты. Дзякуючы адкрыццю новага будынка батанічны сад не будзе зачыняцца на зіму з лістапада па красавік, а застанецца адкрытым для наведвання аранжарэі.
Цяпер сад (плошча 92,8 га) — буйная навукова-даследчая ўстанова, якая распрацоўвае важнейшыя пытанні інтрадукцыі і акліматызацыі раслін, навуковых асноў зялёнага будаўніцтва, аховы навакольнага асяроддзя. Мае наступную структуру: лабараторыі мабілізацыі раслінных рэсурсаў, інтрадукцыі і селекцыі арнаментальных раслін, інтрадукцыі дрэвавых раслін, хіміі раслін і тэхналогіі расліннай сыравіны, экалагічнай фізіялогіі раслін; інтрадукцыі -ягадных раслін, фітапатагенных арганізмаў. Есць навукова-дашаможныя падраздзяленні: група садаўпарадкавання, патэнтна-інфармацыйны аддзел, бібліятэка, гербарый інтрадукаваных раслін, фоталабараторыя, экскурсійнае бюро. Мае таксама доследна-эксперыментальную базу па вырошчванні буйнаплодных паўночна-амерыканскіх журавін і буякоў у Ганцавіцкім раёне. Сад падтрымлівае навуковыя сувязі і абменьваецца насеннем з 279 батанічнымі садамі і арбарэтумамі (дэндрарыямі) 45 замежных краін усіх кантынентаў зямнога шара, а таксама з 134 батанічнымі і раслінаводчымі ўстановамі СССР. Выдае зборнікі навуковых прац. У садзе працавалі акадэмікі АН БССР М. П. Тамін, Ц. М. Годнеў, М. А. Дарожкін, М. Дз. Несцяровіч, М. У. Смольскі, член-карэспандэнт М. М. Ганчарык.
У 33 самастойных батанічных калекцыях ЦБС сабрана звыш 12 тысяч таксонаў вышэйшых раслін, якія належаць да 4560 відаў з 1330 родаў і 253 сямействаў. За час існавання ў Садзе прайшлі інтрадукцыйныя выпрабаванні больш за 270 тысяч узораў раслін рознага паходжання.
Найбольш поўна ў дэндралагічнай калекцыі прадстаўлены віды сямействаў (475 відаў ці 32 %),  (99 відаў, 7 %),  (85 відаў, 6 %) і  (72 віды, 5 %). Трохі меншую колькасць відаў налічваюць сямействы:, , , і  (67, 60, 59, 58 і 56 відаў ці 4 %), ,  і  і (47, 42 і 39 відаў ці 3 %), , ,  і  (30, 26, 23 і 23 віды ці 2 %). Па 1 % (22 віды) займаюць у складзе дэндралагічнай калекцыі і. Сумарны ўдзел астатніх сямействаў, якія ахопліваюць 195 арыгінальных відаў, складае 8 %. Гэтыя сямействы прадстаўляцю, як правіла, менш за 13 відаў, а 17 сямействаў у дэндралагічнай калекцыі Саду прадстаўлены толькі адным відам.
Распрацавана і функцыянуе інфармацыйна-пошукавая сістэма гербарыя ЦБС НАН Беларусі — HBC-Info, якая ўключае да 45 % агульнай колькасці дрэвавай калекцыі, у тым ліку 385 выяў таксонаў.
ЦБС рэгулярна абменьваецца насенным матэрыялам з 240 батанічнымі садамі замежных краін, найбольш інтэнсіўна — з Расіяй, Украінай, Францыяй, Італіяй і Германіяй.
Цэнтральны партэр
Цэнтрам кампазіцыі саду, яго найбольш параднай экспазіцыяй з’яўляецца цэнтральны партэр. Да яго вядзе шырокая алея з і. Аснова партэра — роўны, вельмі прыгожы газон, абкружаны шчыльнай жывой агароджай з, якой пададзены дэкаратыўныя геаметрычныя формы. Цэнтральная клумба афармляецца дэкаратыўнымі кветкавымі раслінамі (,, , , , і інш.). Аксамітная паверхня газона, рабаткі, складаныя вянкі кветкавых арнаментаў ствараюць уражанне жывога калейдаскопа. Веерам разбягаюцца ў радыяльным напрамку алеі: арэхавая, кляновая, бярозавая, туевая, ліпавая, яловая, чаромхавая, ясянёвая, яблыневая, дубовая. З цэнтральнага партэра добра праглядваюцца ландшафтны парк, розныя дрэвава-кустовыя пасадкі, невялікія палянкі, курціны, зараснікі. Каля ўваходнай алеі ружоўнік, які разам з партэрам складае агульнае кампазіцыйнае цэлае. Аформлены ў выглядзе вялікага газона з украпваннем квітучых кустоў, дарожкамі, малымі архітэктурнымі формамі.
Ландшафтны парк
Пабудаваны на аснове спалучэння асобных груп дрэў і квітучых садоў з газонамі і кветкавым афармленнем. Кампазіцыя парку створана з мясцовых і інтрадукаваных парод дрэў (,, , , , , , , , , , , , , , і інш.). Тут цудоўныя алеі, групы і курціны з розных мясцовых і іншаземных дрэвавых парод, роўныя газоны, прыгожыя квітучыя рабаткі, лужкі, звілістыя дарожкі, круглаватыя пергалы з разнастайнымі павойнымі раслінамі. Усе кампазіцыі ў парку будуюцца на «падбіўцы» дрэў нізкарослымі кустамі і адасобленасці на зялёным фоне палянак. На асноўнай з іх — Сонечнай — пасаджаны дуб у гонар першаадкрывальніка космасу Ю. А. Гагарына.
Палянка — лугавы газон, акаймаваны, ,. На ёй створана курціна, побач з якой група разгалістых. Завершана палянка жывой агароджай з, за ёй вялікі масіў, дзе растуць , , , , , , ,.
Дэндрарый
Дэндрарый плошчай каля 46 га размешчаны за партэрам саду. З поўначы яго абмяжоўвае алея з клёна серабрыстага, з усходу — алея з яблынь крэба: паўднёвыя межы дэндрарыя і саду супадаюць. Налічвае больш за 1500 відаў і форм дрэвава-кустовых раслін. Прамянёвымі алеямі з абарыгенных і інтрадукаваных дрэвавых парод, якія разыходзяцца ад цэнтральнага партэра, дэндрарый падзелены на батаніка-геаграфічныя сектары: Далёкаўсходні край і Усходняя Азія, Паўночная Амерыка, Еўропа і Сібір, Крым і Каўказ, Сярэдняя Азія, Беларусь. Кожная з алей абсаджана пэўнай шародай дрэў:, , , , , , ,. У Дзень Перамогі 9 мая 1945 года тут створана мемарыяльная яловая алея.
Экспазіцыя Далёкаўсходні край і Усходняя Азія
Экспазіцыя Далёкаўсходні край і Усходняя Азія абмежавана алеямі з яблынь крэба і. Адзін з найбуйнейшых геаграфічных сектараў, якія экспануюць іншаземную флору, яго плошча складае 4,6 га (30 % плошчы сектараў іншаземных флор). У калекцыі 494 віды і формы. Сярод іх такія лесаўтваральныя віды, як, , , ,. 3 культывуюцца, , бэз ніцы, розныя віды , ,. З Японіі, пераважна з горных раёнаў Хакайда, інтрадукавана 60 таксонаў дрэвавых раслін (, і інш.).
Экспазіцыя Паўночная Амерыка
Экспазіцыя Паўночная Амерыка абмежавана алеямі з і. Найбуйнейшы геаграфічны сектар, які экспануе іншаземную флору, яго плошча складае 7,2 га (47 % плошчы сектараў іншаземных флор). У калекцыі 424 таксоны. З субарктычнай правінцыі Паўночнай Амерыкі, якая ўключае значную частку Канады, інтрадукаваны такія каштоўныя віды дрэвавых раслін, як, , , , ,. З заходніх паўночнаамерыканскіх штатаў інтрадукаваны 80 відаў:, , , , , і іншыя віды дрэў і кустоў. Большасць з іх выкарыстоўваюцца ў садова-паркавым будаўніцтве рэспублікі.
Раз’езд 323 км
Раз’езд 323 км — раз’езд у Карагандзінскай вобласці Казахстана. Знаходзіцца ў падпарадкаванні гарадской адміністрацыі Жэзказгана. Уваходзіць у склад Кенгірскай сельскай акругі. Код КАТА — 351839906.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва раз’езда складала 35 чалавек (21 мужчына і 14 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у раз’ездзе пражывалі 18 чалавек (10 мужчын і 8 жанчын).
Цэнтральны батанічны сад Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі
Экспазіцыя Еўропа і Сібір
Экспазіцыя Еўропа і Сібір абмежавана алеямі з і. Налічвае 249 таксонаў. Многія віды даволі частыя ў лесаводчай і азеляняльнай практыцы рэспублікі (,, і інш.). З Балкан на Беларусь інтрадукаваны, , , і іншыя каштоўныя для зялёнага будаўніцтва віды. 71 від дрэвавых раслін інтрадукаваны з Сібіры:, , , віды , , , , , , і інш.
Экспазіцыя Крым і Каўказ
Экспазіцыя Крым і Каўказ абмежавана алеямі з клёну серабрыстага і бярозы павіслай. Найменшы геаграфічны сектар, які экспануе іншаземную флору, яго плошча складае ўсяго 0,5 га (3 % плошчы сектараў іншаземных флор). Прадстаўлена 82 таксонамі, сярод якіх такія цікавыя эндэмічныя віды, як елка ўсходняя, дуб Гартвіса, дуб буйнапыльнікавы, ляшчына дрэвападобная, або мядзведжы арэшнік. Амаль цалкам акліматызаваліся ліпа каўказская, рабіна каўказская, бяроза Літвінава і інш. Асобныя віды, такія як елка Нордмана і лапіна ясенялістая, або арэх каўказскі, культывуюцца ў паўднёвай частцы рэспублікі з XIX ст.
Экспазіцыя Сярэдняя Азія
Экспазіцыя Сярэдняя Азія абмежавана алеямі з бярозы павіслай, дуба звычайнага пірамідальнага, туі заходняй і экспазіцыяй сістэматыкі травяністых раслін. Параўнальна бедная, налічвае 89 таксонаў. Сярод іх елка Прэнка, бяроза туркестанская, бяроза кіргізская, а таксама розныя віды барбарысу, вішні, ружы, глогу.
Экспазіцыя Беларусь
Экспазіцыя Беларусь размешчана абапал алеі з ліпы драбналістай. Плошча экспазіцыі складае 30,4 га (66 % ад агульнай плошчы геаграфічных сектараў), што робіць яе найбуйнейшым сектарам ЦБС НАНБ. Прадстаўлена асноўнымі расліннымі згуртаваннямі лясоў рэспублікі (48 відаў дрэвавых раслін, у тым ліку 21 віду дрэў, 21 віду кустоў і 7 відаў паўкустоў і кусцікаў)  — хвойнікамі, ельнікамі, дубровамі, бярэзнікамі з падлескам з ядлоўцу, курцінай граба звычайнага, групы рабін, зараснікамі вербаў, вольхі чорнай і шэрай і інш. Берагавая лінія і востраў возера дэкарыраваны вербамі, аерам, рагозам, трыснягом.
Экспазіцыя кветкава-дэкаратыўных раслін
У экспазіцыі кветкава-дэкаратыўных раслін некаторыя кветкавыя культуры прадстаўлены ў выглядзе самастойных экспазіцый (ружоўнік, рададэндрарый, сірынгарый, цюльпінарый і інш.). У калекцыі каля 5000 відаў, форм і сартоў.
Экспазіцыя сістэматыкі травяністых
Экспазіцыя сістэматыкі травяністых заснавана на размяшчэнні вялікай колькасці травяністых раслін (каля 1500 відаў) па філагенетычнай сістэме А. Л. Тахтаджана.
Экспазіцыя экалогіі і раслін
Экспазіцыя экалогіі і раслін відавочна паказвае ва ўмовах максімальнага набліжэння да прыродных уплыў знешніх фактараў на травяніста-кустовыя расліны і іх згуртаванні, узаемаадносіны раслін з асяроддзем.
Экспазіцыя біялогіі і раслін
Экспазіцыя біялогіі і раслін дэманструе найбольш важныя этапы біялогіі развіцця, іх марфолага-біялагічныя асаблівасці, прыстасаванасць раслін да розных умоў асяроддзя, з’явы полавага дымарфізму, біялогіі цвіцення і апылення, марфолага-анатамічную будову пладоў, спосабы рассялення насення для падтрымання жыцця і шэраг іншых з’яў з жыцця раслін.
3кспазіцыя ахоўных раслін
3кспазіцыя ахоўных раслін прызначана для паказу рэдкіх і знікаючых відаў раслін беларускай флоры, якія знаходзяцца пад аховай дзяржавы.
Мантальдэа
Мантальдэа (Montaldeo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 306 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 59 чал./км². Займае плошчу 5 км². Паштовы індэкс — 15060. Тэлефонны код — 0143.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Клубачын
Клубачын (Клубочи́н) — вёска ў Ківэрцаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Коціў (Ківэрцаўскі раён)
Коціў (Ко́тів) — вёска ў Ківэрцаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
NGC 1330
NGC 1330 — група зорак у сузор’і Персей.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Музей прыроды і экалогіі Рэспублікі Беларусь
Музей прыроды і экалогіі Рэспублікі Беларусь. Заснаваны ў 1991 г. у Мінску на базе аддзела прыроды Нацыянальнага музея гісторыі і культуры Беларусі. Налічвае больш за 40 тыс. экспанатаў (1999 г.). Плошча экспазіцыі 350 м². У 6 тэматычных залах (мінералагічны, феналагічны, аховы прыроды, рэкі, азёры, лес) экспанаты расказваюць аб прыродных багаццях, эвалюцыі жывёльнага і расліннага свету ад старажытнасці да нашых дзён. Праводзіць навукова-даследчую работу па ацэнцы сучаснага стану прыроды, стварае па ім банк дадзеных (калекцыі расліннага, жывёльнага свету, мінералагічная, палеанталагічная), прапагандуе экалагічныя веды.
Калекцыі
Фонды музея налічваюць больш за 235 тысяч экспанатаў.
Франсуа Энглер
Франсуа Энглер (François Englert, нар. ) — бельгійскі фізік-тэарэтык, які спецыялізуецца ў галіне статыстычнай фізікі, квантавай тэорыі поля, касмалогіі, тэорыі струн і супергравітацыі, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы за 2013 сумесна з Пітэрам Хігсам за адкрыццё базона Хігса.
Біяграфія
Франсуа Энглер нарадзіўся ў 1932 годзе ў Этэрбеке (адзін з раёнаў Бруселя) у яўрэйскай сям’і. Падчас нацысцкай акупацыі Бельгіі Энглер, хаваючы сваё яўрэйскае паходжанне, жыў у розных сірочых прытулках і дзіцячых дамах бельгійскіх гарадоў Дзіна, Люстэн, Стумон і, Анвуа-Руён, дзе быў вызвалены амерыканскімі войскамі.
У 1955 годзе Энглер скончыў франкамоўны Брусельскі свабодны ўніверсітэт па спецыяльнасці інжынера-электрамеханіка. Там жа ў 1959 годзе атрымаў ступень PhD ў галіне фізікі. З 1959 па 1961 гады працаваў у Карнельскім універсітэце, быўшы спачатку асістэнтам Роберта Браута, а потым у якасці ад’юнкт-прафесара. Пасля Энглер вярнуўся ў Брусельскі ўніверсітэт, дзе атрымаў прафесарскую пасаду. У 1980 годзе ён сумесна з Робертам Браутам сфармаваў даследчую групу. У 1998 годзе Энглер атрымаў пасаду ганаровага прафесара.
Андскі кот
Андскі кот (Leopardus jacobitus альбо Oreailurus jacobita) — паўднёваамерыканскі від сямейства каціных (Felidae). З-за пражывання ў адносна цяжкадасяжных рэгіёнах Анд навуковыя звесткі пра яго даволі сціслыя, першыя відэакадры андскага ката з’явіліся толькі пасля 2000 года.