cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Беларусы ў Вялікабрытаніі
Гісторыя і дзейнасць
Прафесійны саюз беларусаў у Вялікабрытаніі (PUBB) — лонданскі клуб беларускіх спецыялістаў, у асноўным тых, хто працуе ў лонданскім Сіці. Члены клуба ўключаюць у сябе банкіраў, кіраўнікоў інвестыцый, юрыстаў, бухгалтараў, спецыялістаў нафтавай галіны, навукоўцаў, архітэктараў і іншых спецыялістаў. Клуб быў створаны ў 2009 годзе для наладжвання асабістых, сацыяльных і бізнес сувязяў паміж беларускімі спецыялістамі, якія працуюць у Вялікабрытаніі, і іх сувязяў з Беларуссю і стварэння асяроддзя, якое спрыяе карыстанню беларускай мовы ў прафесійных колах Вялікабрытаніі. Клуб арганізуе штоквартальныя сустрэчы (часта з запрошанымі дакладчыкамі) і розныя імпрэзы.
З пачатку існавання Беларускай каталіцкай місіі ў Лондане ў 1947 годзе беларусы маліліся ў Марыйным доме, бо сваёй асобнай царквы тут не было. У 2016 годзе ўзведзена Царква Святога Кірылы Тураўскага і Усіх Святых Заступнікаў Беларускага Народа — драўляны грэка-каталіцкі храм у раёне Паўночны Фінчлі ў Лондане. Гэта першая беларуская грэка-каталіцкая царква, пабудаваная па-за межамі краіны.
NGC 4318
NGC 4318 (іншыя абазначэнні — UGC 7446, ARAK 359, MCG 2-32-15, VCC 575, ZWG 42.59, ZWG 70.33, PGC 40122) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Мін Аун Хлаін
Мін Аун Хлаін (မင်းအောင်လှိုင်; нар. 3 ліпеня 1956) — бірманскі ваенны дзеяч, генерал, галоўнакамандуючы Узброеных сіл М’янмы з 30 красавіка 2011, арганізатар ваеннага перавароту 1 лютага 2021.
Біяграфія
Нарадзіўся 3 ліпеня 1956 года ў горадзе Тавой, цэнтры м’янманскай правінцыі Тэнасэрым (Танітаі). Яго бацька, Таун Хлаін — грамадзянскі інжынер, працаваў у Міністэрстве будаўніцтва.
Мін Аун Хлаін скончыў сярэднюю школу № 1 раёна Лата горада Рангун, а затым вывучаў юрыспрудэнцыю ў Рангунскім універсітэце мастацтваў і навук з 1972 па 1973 год, перш чым паступіць у 1974 годзе ў Акадэмію абароннай службы. Па заканчэнні акадэміі, ён атрымаў (у 1977 годзе) чын малодшага лейтэнанта м’янманскага войска.
Агульнадзяржаўныя СМІ шырока загаварылі аб Мін Аун Хлаіне ў 2009 годзе, пасля таго як ён ужо ў чыне генерала ўзначальваў паспяховае наступленне ўрадавых войскаў супраць сепаратыстаў з М’янманскай арміі нацыянальна-дэмакратычнага альянсу (MNDAA; не варта блытаць з згаданай вышэй NDAA) у Какане.
У чэрвені 2010 года Мін Аун Хлаін змяніў генерала Швэ Мана на пасадзе начальніка аб’яднанага штаба арміі, флоту і ВПС. 30 сакавіка 2011 года ён стаў новым галоўнакамандуючым узброенымі сіламі М’янмы, змяніўшы Тан Швэ.
На гэтай пасадзе генерал працягнуў паспяхова супрацьстаяць, па-першае, сепаратысцкім групоўкам на поўначы краіны, і па-другое, наплыву нелегальных імігрантаў з суседняга Бангладэша ў памежны рэгіён Ракхайн на крайнім паўднёвым захадзе краіны, што некаторымі заходнімі СМІ прыхільна пазіцыянавалася, як «генацыд мусульман-рахінджа». У ліпені 2019 года ўрад ЗША на падставе гэтых прэтэнзій забараніў яму ўезд у Злучаныя Штаты. У снежні 2020 года супраць Мін Аун Хлаіна, дзеючага галоўнакамандуючага ўзброенымі сіламі М’янмы, урадам ЗША былі ўведзеныя эканамічныя санкцыі.
1 лютага 2021 года пад пачаткам Мін Аун Хлаіна адбыўся ваенны пераварот, падчас чаго зрынуты прэзідэнт Він М’ін. Часовым кіраўніком дзяржавы прызначаны М’ін Швэ.
1 жніўня 2021 года стаў прэм’ер-міністрам краіны — кіраўніком часовага ўрада.
Сям’я
Жанаты і мае некалькі дзяцей.
Рагалі (Львоўская вобласць)
Рагалі (Рогалі) — вёска ў Кам’янка-Бузькім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Хрысціянскае аб’яднанне беларускіх работнікаў у Вялікабрытаніі
Хрысціянскае аб'яднанне беларускіх работнікаў у Вялікабрытаніі (ХАБР, арыгінальн. Хрысьціянскае аб'еднаньне беларускіх работнікаў у Вялікабрытаніі; United Christian Byelorussian Workers in Great Britain, UChBW) — беларуская арганізацыя ў Вялікабрытаніі.
Башышке
Башы́шке (Bašiškė) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Цэйкінейскай сянюніі. Размешчана за 7 км ад Цэйкінея. Насельніцтва 2 чал. (2001 г.).
Хрысціянскае аб’яднанне беларускіх работнікаў у Вялікабрытаніі
I з'езд ХАБР адбыўся 26 снежня 1948 г. ў Лондане. На ім быў прыняты Статут арганізацыі. Галоўнымі задачамі ХАБР сталі дапамога членам у сацыяльнай і прафесійнай адаптацыі, культурна-асветная праца сярод беларускіх эмігрантаў, павышэнне іх нацыянальнай свядомасці, захаванне «дэмакратычна хрысьціянскіх прынцыпаў у беларускім грамадзкім жыцьці на чужыне». Абраны выканаўчы орган ХАБР — Галоўная ўправа (першы старшыня — Барыс Суравы, сакратар — Юры Весялкоўскі). Арганізацыя мела 3 акруговыя цэнтры: Ланкашыр, Ёркшыр, Лондан. У 1952 г. пачаў дзейнічаць Дом ХАБР у Лондане.
Сярод ініцыятыў ХАБР стварэнне касы самапомачы, дабрачынныя акцыі на карысць дзяцей, падтрымка скаўтынгу, арганізацыя ўрачыстасцей і святкаванняў. Адным з апошніх праектаў стала арганізацыя сумесна з ЗБВБ суботняй школы для беларускіх дзяцей у Лондане (1961).
Лускалы
Лу́скалы (, Лускалы) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Войскага сельсавета. У складзе калектыўнага сялянскага аб'яднання «Колас».
Геаграфія
Знаходзіцца за 100 м ад правага берагу ракі Крывуля, за 1,5 км на поўдзень ад аўтадарогі Высокае — Кобрын, за 16 км на захад ад Каменца, за 52 км на поўнач ад Брэста, за 20 км на ўсход ад чыгуначнай станцыі Высока-Літоўск на лініі Брэст — Беласток.
Фрыдрых Зёнэкен
Заснаваў фірму Зёнэкен і прыдумаў мноства канцелярных прыналежнасцяў. У гонар Зёнэкена вуліца ў горадзе Ізерлон.
Самае вядомае вынаходства Зёнэкена — дзіракол.
Раждзяство (Гагарынскі раён)
Раждзяство (Рождество) — сяло ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Нікольскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Аўдрыс Юозас Бачкіс
Яго Высокапраасвяшчэнства кардынал Аўдрыс Юозас Бачкіс (Audrys Juozas Bačkis;, , Літва) — літоўскі кардынал і ватыканскі дыпламат.
Сын літоўскага дыпламата Стасіса Антанаса Бачкіса і Онас Гільвідайце. Неўзабаве пасля другое сусветнай вайны і акупацыі Літвы войскамі СССР сям’я Бачкіса эмігравала з краіны. Навучаўся ў Францыі ў семінарыі Св. Сульпіцыя ў Ісі-дэ-Муліна, пазней — у Рыме: скончыў Папскі Грыгарыянскі ўніверсітэт (вывучаў тэалогію), Папскі Латэранскі ўніверсітэт (абараніў доктарскую дысертацыю па кананічным праве), Папскую Духоўную Акадэмію (вывучаў дыпламатыю). 18 сакавіка 1961 у Рыме прыняў капланскія пасвячэнні, працаваў як душпастыр сярод літоўскіх эмігрантаў у ЗША. Ад 1964 на дыпламатычнай службе ў Ватыкане, быў сакратаром нунцыятуры ў Філіпінах (1964—1965), Коста-Рыцы (1965—1967), Турцыі (1967—1970), Нігерыі (1970—1973).
Ад чэрвеня 1965 Тайны камергер Яго Святасці Папы Рымскага (ад 1968 «Капелан Яго Святасці»). Ад 1973 пры Радзе Публічных спраў пры Дзяржсакратарыяце Ватыкану, м.ін. дэлегат Святога Прастола на канферэнцыі ААН у Вене ў 1975. Ад 1979 намеснік сакратара Савета Публічных спраў.
Тытулярны біскуп Меты, з персанальным тытулам архібіскупа з 5 жніўня 1988. Нунцый у Нідэрландах з 5 жніўня 1988 да 24 снежня 1991. Архібіскуп вільнюскі з 24 снежня 1991. Старшыня канферэнцыі каталіцкіх біскупаў Літвы ў 1993—1999 і з 2003; у 1999—2003 віцэ-старшыня канферэнцыі каталіцкіх біскупаў Літвы. Кардынал-святар з тытулам царквы Nativita di Nostro Signore Gesu Cristo a Via Gallia з 21 лютага 2001. У кастрычніку 1999 браў удзел у правядзенні Свяшчэннага Сінода біскупаў у Ватыкане, прысвечаным Касцёлу ў Еўропе.
Апроч літоўскае, ведае італьянскую, англійскую і французскую мовы.
Эдуард Фрэдэрык Ліндлі Вуд Галіфакс
Эдуард Вуд, з 1944 1-й граф Галіфакс (Edward Frederick Lindley Wood, 1st Earl of Halifax; - ) — англійскі палітык, адзін з лідараў кансерватараў. У 1925 яму быў прысвоены тытул барон Ірвін, у 1934 — віконт Галіфакс, у 1944 — граф Галіфакс.
Біяграфія
Эдуард Вуд быў унукам дзяржсакратара па справах Індыі Чарлза Вуда. У 1925—1930 лорд Ірвін быў генерал-губернатарам і віцэ-каралём Індыі. Імкнуўся замацаваць за ёй статус дамініёна, процідзейнічаў руху за незалежнасць. У 1930 г. пасадзіў у турму Махатму Гандзі, калі той правёў 200-мільны (321,8 км) «саляны паход» у знак пратэсту супраць брытанскай манаполіі на продаж солі. Затым быў прыхільнікам прымірэння — спробаў Невіла Чэмберлена задаволіць патрабаванні дзяржаў восі. Лорд Галіфакс быў міністрам замежных спраў у яго кансерватыўным кабінеце ў 1938—1940 гг., пасля таго як Энтані Ідэн падаў у адстаўку з-за нежадання ісці на перамовы з еўрапейскімі дыктатарамі. Пагадзіўся на далучэнне да нацысцкай Германіі Аўстрыі ў 1938 г. (аншлюс) і на акупацыю Гітлерам часткі Чэхаславакіі паводле Мюнхенскага пагаднення.
Адмовіўся ад запрашэння прыехаць на перамовы ў Маскву, перададзенага савецкім кіраўніцтвам праз пасла І. М. Майскага 12 чэрвеня 1939 г. Падчас Другой сусветнай вайны быў паслом у ЗША.
Казельск
Казельск — горад воінскай славы ў Калужскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Казельскага раёна. Размешчаны на левым беразе ракі Жыздра (прыток Акі), за 72 км на паўднёвы захад ад Калугі.
Жыхароў горада называюць казельцамі або казяльчанамі.
Гісторыя
Першым Казельскі князем быў Мсціслаў Святаславіч, які загінуў у бітве з манголамі на Калцы (1223).
Ражанка (Львоўская вобласць)
Ражанка (Рожа́нка) — вёска ў Кам’янка-Бузькім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Сцяг Нігерыі
Дзяржаўны сцяг Нігерыі — зялёна-бела-зялёны сцяг, прыняты 1 кастрычніка 1960 года. Зялёныя палосы ўвасабляюць лес і раскошу прыродных багаццяў Нігерыі, белая паласа ўвасабляе свет.
Афарміцелем сцягу быў студэнт з Ібадана, Майкл Тайва Акінкунмі. Нацыянальны сцяг — адаптацыя ўзору, які перамог на конкурсе 1959 года. На арыгінальным сцягу прысутнічала сонца, змешчанае на верх белай паласы. Яно было прыбрана рашэннем журы, і сцяг пасля гэтага не змяняўся. Як і ў Ганы, у Нігерыі ёсць адмысловыя грамадзянскія і ваенна-марскія сцягі, таксама раней сцягі меліся і ў штатаў дзяржавы.
Ракэты
Ракэты (Рокети) — вёска ў Кам’янка-Бузькім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Саматы
Саматы (Саматы) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Нікольскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Рай (фільм, 2002)
«Рай» (Heaven) — драма Тома Тыквера.
Сюжэт
Настаўніца-англічанка Філіпа жыве на радзіме мужа ў Турыне. Калі яе муж і некалькі вучняў гінуць ад перадазіроўкі наркотыкаў, яна вырашае пакараць вінаватага ў іх гібелі доктара, падпольнага наркагандляра і праносіць у будынак яго офіса бомбу. У выніку выбуху гінуць чацвёра зусім нявінных чалавек. Філіпу, якая знаходзіцца ў шоку ад зробленага, арыштоўвае паліцыя, але затым у яе ўлюбляецца малады афіцэр паліцыі Філіпа, які прысутнічаў на допытах у якасці перакладчыка, і дапамагае Філіпе бегчы.
Бенгкулу
Бенгкулу (Bengkulu) — горад на паўднёва-ўсходнім узбярэжжы Суматры, адміністрацыйны цэнтр інданезійскай правінцыі Бенгкулу. Насельніцтва (2014 г.) - 328 827 чал.
Горад быў заснаваны ў 1719 г. брытанскімі гандлярамі вакол крэпасці Мальбара. У 1824 г. перададзены пад кіраванне галандцам. У каланіяльны перыяд у Бенгкулу некаторы час жыў Сукарна, тут ён пазнаёміўся са сваёй жонкай Фатмаваці. З 1945 г. горад у складзе незалежнай Інданезіі.
У Бенгкулу дзейнічаюць марскі порт, аэрапорт, універсітэт. Прамысловасць прадстаўлена дробнымі прадпрыемствамі па перапрацоўцы сельскагаспадарчай прадукцыі, вытворчасці бытавой хіміі.
Рона
Ро́на (Rhône) — рака ў Швейцарыі і Францыі.
Даўжыня ракі 812 км, плошча басейна 98 тыс. км². Пачынаецца ў Альпах, працякае праз Жэнеўскае возера і па Ронскай нізіне, упадае ў Ліёнскі заліў Міжземнага мора, утвараючы дэльту. Асноўныя прытокі — Сона, Ізер, Дзюранс. Сярэдні расход вады каля вусця 1780 м³/с. Каскад ГЭС. Суднаходства ніжэй вусця ракі Эн. Злучаная каналамі з Рэйнам, Мозелем, Маасам, Сенай, Луарай. У абход дэльты — канал ад Арля да Марселя. На Роне — гарады Жэнева (Швейцарыя), Ліён, Авіньён (Францыя).
У раёне вусця Роны знаходзіцца пячора Каске.
Вордынгбарг (камуна)
Вордынгбарг (Vordingborg Kommune) — дацкая камуна ў складзе вобласці Зеландыя. Плошча — 621,15 км², што складае 1,44 % ад плошчы Даніі без Грэнландыі і Фарэрскіх астравоў. Колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2008 года — 46600 чал. (мужчыны — 23035, жанчыны — 23565; іншаземныя грамадзяне — 1393).
Святаюрскі парк (Львоў)
Святаюрскі парк, таксама Мітрапалічыя сады, Сад сабора Святога Юра - парк у Львове, размешчаны ля палаца грэка-каталіцкіх мітрапалітаў і сабора Святога Юра на схілах аднайменнай гары.
Гісторыя
Яшчэ архітэктар сабора Бернард Мерэтын да дэталяў спланаваў не толькі ўласна сам будынак, але і інтэр'еры, дэкор і навакольную тэрыторыю садоў. Каля 1762-1771 гадоў вакол мітрапалічага палаца быў разбіты дэкаратыўны сад на тэрасах, якія падтрымліваліся магутнымі падпорнымі сценамі. Галоўная вось аб'ядноўвае ансамбль барочных садоў пры мітрапалічных палатах і кафедральнага сабора на Святаюрскай гары. Яна пачынаецца ад тэрасы уваходнага партала сабора, арыентаванай з усходу на захад і праз велічны адкрытую «вестыбюльную» прастору саборнай плошчы працягваецца ва ўсходнім кірунку да галоўнага заходняга ўваходу палаца.
Асаф Хол
Асаф Хол (Asaph Hall; 15 кастрычніка 1829, Гошэн, Канектыкут — 22 лістапада 1907, Анапаліс, Мэрыленд) — амерыканскі астраном.
Святаюрскі парк (Львоў)
Гісторыя
Барочныя сады на Святоюрскай гары, як і многія іншыя рэгулярныя садовыя кампазіцыі XVII-XVIII стагоддзя, ў канцы XVIII - пачатку XIX стагоддзяў пачалі перапланіроўвацца пад уплывам натуралістычных прынцыпаў англійскіх паркавых традыцый. З першаснай структуры засталіся восі, падпорныя сцены, асобныя фрагменты садоў пакінулі сваю дэкаратыўнасць. У цэлым жа найноўшыя распланоўкі былі з крывалінейнымі алеямі і свабоднымі курцінамі кветак. У другой палове XIX - пачатку XX стагоддзяў быў уладкаваны фруктовы сад на ўсходнім схіле гары.
Асаф Хол
Біяграфія
Вучыўся ў Норфалкскай акадэміі (штат Канектыкут), каледжы ў Мак-Гровіле (штат Нью-Ёрк), працаваў у абсерваторыі Мічыганскага ўніверсітэта. У 1857—1862 гадах быў асістэнтам у Гарвардскай абсерваторыі, у 1862 годзе — асістэнт, а з 1863 па 1891 гады — прафесар матэматыкі Ваенна-марской абсерваторыі ў Вашынгтоне. У 1898—1903 гадах выкладаў нябесную механіку ў Гарвардскім універсітэце.
У 1876 годзе ён вызначыў перыяд абарачэнняСатурна. У 1877 выявіў спадарожнікі Марса, названыя пазней Дэймасам і Фобасам. У 1892 годзе паказаў, што дзве часткі зоркі 61 Лебедзя маюць пару. Таксама Асаф Хол вывучаў і назіраў поўныя сонечныя зацьменні.
Святаюрскі парк (Львоў)
Гісторыя
Парк з'яўляецца ўласнасцю Украінскай грэка-каталіцкай царквы. 27 чэрвеня 2015 года парк быў адкрыты для публічных наведванняў.
Сяльцо (Гагарынскі раён)
Сяльцо (Сельцо) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Нікольскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Піфей (архітэктар)
Піфе́й (,, каля 390 г. да н.э. — апошняя чвэрць IV ст. да н.э.) — старажытнагрэчаскі архітэктар і скульптар.
Найбольш знакамітая праца Піфея — Маўзалей у Галікарнасе (адзін ці сумесна з Сатырам Пароскім). Пліній Старэйшы заве Піфея як аўтара фундаментальнай мармуровай квадрыгі, якая вянчае вяршыню маўзалея. Іншы шэдэўр Піфія — храм Афіны ў Прыене (каля 340-330 гг.). Апошні (паводле пасвячальнага надпісу з гэтага храма, якая захоўваецца ў Брытанскім музеі) быў закладзены па загадзе Аляксандра Македонскага.
Уся эліністычная архітэктура іанійскага кірунку зведала плыў Піфея і арыентавалася ў сваіх аддзелах і вучэнні аб прапорцыі на ўзор яго стылю. Піфей — таксама аўтар навуковых прац па тэорыі архітэктуры, у тым ліку трактата пад назвай «Каментары», у якім (па сведчанні Вітрувія) ён даў тэарэтычнае растлумачэнне структуры храма Афіны (трактат да нашых дзён не захаваўся). Паводле Вітрувія, Піфей крытыкаваў дарычны ордар за «недарэчнае» размяшчэнне трыгліфа, супрацьпастаўляючы яму вытанчаны іанічны ордар.
Луара
Луара — самая доўгая рака ў Францыі. Даўжыня 1012 км, плошча басейну 115 тыс. км². Вытокі ў Сэвенах, упадае ў Біскайскі заліў, утвараючы эстуарый. Асноўныя прытокі — Шэр, В'ена. Сярэдні расход вады звыш 800 м³/с. Суднаходная ад горада Раан, злучаная каналамі з рэкамі Сена, Сона. На Луары — гарады Арлеан, Тур, Нант.
Парламенцкія выбары ў Беларусі (1959)
Выбары ў Вярхоўны Савет Беларускай ССР пятага склікання адбыліся 1 сакавіка 1959 года на тэрыторыі БССР. Праходзілі па аднамандатных акругах па мажарытарнай выбарчай сістэме. Усяго былі абраныя 407 дэпутатаў.
Вынікі
У выбарах у Вярхоўны Савет БССР прынялі ўдзел 5 334 105 зарэгістраваных выбаршчыкаў (99,98 %). За кандыдатаў блока камуністаў і беспартыйных галасавала 99,92 % выбаршчыкаў, якія ўдзельнічалі ў выбарах. У склад дэпутатаў Вярхоўнага Савета БССР пятага склікання былі абраныя 407 дэпутатаў, у тым ліку 225 працоўных і сялян (55,3 %), 149 жанчын (36,6 %). 278 дэпутатаў былі членамі або кандыдатамі ў члены КПБ. Сярод дэпутатаў былі 319 беларусаў, 69 рускіх, 13 украінцаў і 6 прадстаўнікоў іншых нацыянальнасцей.
Берасцейская сустрэча
Берасцейская сустрэча 1409 — перамовы ў Берасці ў час Вялікай вайны 1409-1411 паміж каралём Польшчы Ягайлам і вялікім князем ВКЛ Вітаўтам.
Вайна выкліканая агрэсіўнай палітыкай Тэўтонскага ордэна, які на гэты час захапіў тэрыторыю паміж вусцямі рэк Вісла і Нёман, Усходняе Памор'е, Эстляндыю, Жамойцію, востраў Готланд, Новую Марку і пазбавіў рускія княствы, ВКЛ, і Польшчу выхаду да Балтыйскага мора. Паходы і набегі на землі Польшчы і ВКЛ учыняліся крыжакамі па некалькі разоў за год. У снежні 1408 г. на тайнай нарадзе ў Новагародку Ягайла і Вітаўт прынялі рашэнне аб сумеснай вайне Польскага каралеўства і ВКЛ з Тэўтонскім ордэнам. На сустрэчы ў Берасці ў снежні 1409 г. на працягу 9 дзён былі прыняты рашэнні пра план летняй кампаніі 1410 г. і далейшы ход вайны, час і месца збору аб'яднаных ваенных сіл, пабудову пантоннага моста для пераправы праз Віслу. На Берасцейскай сустрэчы прысутнічаў хан Джэлаладдзін (сын Тахтамыша), якому падпарадкоўвалася залатаардынская конніца, што была на службе ВКЛ. Паводле дамоўленасці саюзная армія складалася з 91 харугвы (палка), з іх 51 рыхтавала Польшча, 40 — ВКЛ. У склад войска ВКЛ разам з літоўскімі, рускімі, украінскімі палкамі і татарскай конніцай уваходзілі Берасцейская, Віцебская, Ваўкавыская, Драгічынская, Лідская, Полацкая і інш. харугвы, а таксама валашскія, чэшска-мараўскія, венгерскія атрады.
Руда (Кам’янка-Бузькі раён)
Руда (Руда́) — вёска ў Кам’янка-Бузькім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
МАЗ-4471
МАЗ-4471 — сярэднетанажны седлавы цягач Мінскага аўтамабільнага завода з колавай формулай 4х2. Упершыню прадстаўлены ў 2006 годзе.
Канструкцыя
На аўтамабіле ўсталявана кароткая двухмесная кабіна.
Рухавік — Deutz магутнасцю 190 к.с. Каробка перадач — механічная, шасціступеньчатая. Счапленне — аднадыскавае фрыкцыйнае з гідрапнеўматычным прывадам. Перадаткавы лік вядучага моста — 3,9.
Пярэдняя падвеска — малаліставая рысорная, задняя — пнеўматычная двухбаллонная. Усе колы аснашчаны дыскавымі тормазамі.
Паўпрычэп
Для цягача быў спецыяльна распрацаваны двухвосевы паўпрычэп МАЗ-931020 грузападымальнасцю 12,5 тоны (пазначэнне аўтацягніка — МАЗ-447131+931020). Памеры платформы: даўжыня — 9310 мм, шырыня — 2480 мм, вышыня — 2600 мм. Аб'ём кузава паўпрычэпа складае 60-66 куб. м. Поўная маса аўтацягніка — 21 тона.
Сант’Амброджа-дзі-Тарына
Сант’Амброджа-дзі-Тарына (Sant'Ambrogio di Torino) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 4274 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 534 чал./км². Займае плошчу 9 км². Паштовы індэкс — 10057. Тэлефонны код — 011.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Giovanni Vincenzo.
Карлеонэ
Карлеонэ (Corleone) — горад на Сіцыліі ў правінцыі Палерма. Насельніцтва — 11,3 тыс. жыхароў (2010). Знаходзіцца ў 360 км на поўдзень ад Рыма і 34 км на поўдзень ад Палерма.
Гісторыя
Назва горада, відаць, мае арабскія карані, хоць сам ён паўстаў у візантыйскі перыяд. З іншага боку, лічыцца, што назва «Карлеонэ» не што іншае, як скарачэнне ад Куорэ дэ Леонэ (Cuore di Leone — «Ільвінае сэрца»). У Сярэднія вякі яго ўмацавалі сіцылійскія Гогенштауфены. У XIX стагоддзі жыхары Карлеонэ тройчы паднімаліся на барацьбу з Бурбонамі. У 1943 годзе за поспехі ў заваёве Эфіопіі тытул графа Карлеонэ атрымаў італьянскі генерал Артур Фаіні.
Цікавыя факты
Карлеонэ вядомы як адзін з цэнтраў сіцылійскай мафіі. 11 красавіка 2006 года, калі ў Карлеонэ быў захоплены хаваўшыся сорак гадоў Бернарда Правенцана, быў абвешчаны ўладамі «днём вызвалення»; адна з гарадскіх вуліц нават носіць назву 11 красавіка.
У раманах і фільмах сагі «Хросны бацька» Карлеонэ падаецца як радзіма галоўнага героя — дона Вітэ Карлеонэ (сапраўднае прозвішча — Андаліні). Па супадзенні, продкі акцёра Аль Пачына (які згуляў ролю яго пераемніка, Майкла Карлеонэ), эмігравалі ў ЗША менавіта з гэтых месцаў.
Алекшыцы (Бераставіцкі раён)
Але́кшыцы (, Алекшицы) — аграгарадок у Бераставіцкім раёне Гродзенскай вобласці, на рацэ Бераставічанка. Адміністрацыйны цэнтр Алекшыцкага сельсавета. Знаходзяцца на аўтамабільнай дарозе Гродна — Баранавічы.
Гісторыя
Упершыню Алекшыцы згадваюцца ў XVI стагоддзі Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай (1565—1566) мясцовасць увайшла ў склад Гарадзенскага павета Троцкага ваяводства.
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) Алекшыцы апынуліся ў складзе Расійскай імперыі, у Гродзенскім павеце. У пач. XX ст. тут было 50 будынкаў, школа і царква.
Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) Алекшыцы апынуліся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Ваўкавыскім павеце Беластоцкага ваяводства. У гэты час існавалі аднайменныя вёска (34 жылыя будынкі) і фальварак (4 будынкі).
У 1939 Алекшыцы ўвайшлі ў БССР, дзе ў 1940 сталі цэнтрам сельсавета. У другой палове 2000-х паселішча атрымала афіцыйны статус аграгарадка.
Эканоміка
У Алекшыцах існуе радовішча торфу. Побытавыя паслугі падае пральня.
Біл Бэр
Вільям «Біл» Фрэдэрык Бэр (William «Bill» Frederick Burr; 10 чэрвеня 1968,, , штат Масачусетс, ЗША) — амерыканскі акцёр, сцэнарыст, прадзюсар і комік.
Біяграфія
Біл Бэр нарадзіўся 10 чэрвеня 1968 года ў горадзе Кантон, штат Масачусетс, ЗША.
Асабістае жыццё
У 2013 годзе Біл Бэр ажаніўся з Ніяй Рэні Хіл. Іх вясельная цырымонія праходзіла ў Лос-Анджэлесе, штат Каліфорнія. У пары двое дзяцей.
NGC 4319
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 4319, NGC 4345.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Фахры Каруцюрк
Фахры Сабіт Каруцюрк (Fahri Sabit Korutürk; 3 жніўня 1903 — 12 кастрычніка 1987) — турэцкі палітык, афіцэр ваенна-марскога флоту і дыпламат, шосты прэзідэнт Турцыі (1973—1980).
Старая Слабада (Смаленская вобласць)
Старая Слабада (Старая Слобода) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Нікольскага сельскага паселішча.
Руданці
Руданці (Ру́данці) — вёска ў Кам’янка-Бузькім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Руда-Сілэцка
Руда-Сілэцка (Руда-Сілецька) — вёска ў Кам’янка-Бузькім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Старая Слабада (Смаленская вобласць)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Параскі мармур
Параскі мармур (Μάρμαρο Πάρου) — дробназярністы цвёрды мармур чыстага белага колеру бездакорнай якасці. Здабываўся ў класічную эпоху на грэчаскім востраве Парас у Эгейскім моры.
Высока цаніўся старажытнагрэчаскімі скульптарамі, шматлікія шэдэўры, такія як Венера Медыцэйская і Ніка Самафракійская, выразаны з яго. Асноўныя паклады знаходзяцца ў Марнескіх каменяломнях, пачалі апрацоўвацца з VI стагоддзя да н.э. Яны існуюць і дагэтуль. Галоўным супернікам Параскага мармуру быў пентэліконскі, але яго беласць станавілася трохі залацістай на сонцы. Таксама шырока распаўсюджаны карарскі мармур, яго паверхня мае лёгкае раўнамернае адценне шэрага.
Бажніткайміс (Ігналінскі раён)
Бажні́ткайміс (Bažnytkaimis) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Дукштаскай сянюніі. Размешчана за 1 км ад Сянас Дукштаса.
Марын Чыліч
Марын Чыліч (Marin Čilić;, , СФР Югаславія) — харвацкі прафесійны тэнісіст. Пераможца чацвёртага турніру Вялікага шлема, адкрытага чэмпіянату ЗША, у адзіночным разрадзе. Чыліч выйграў 15 тытулаў ATP у адзіночным разрадзе, а яго вышэйшым месцам у рэйтынгу ATP было восьмае, на якое ён падняўся 13 кастрычніка 2014 года. Упершыню харват атрымаў вядомасць пасля перамогі над другім нумарам сусветнага рэйтынгу Эндзі Марэем у 1/8 фіналу адкрытага чэмпіянату Злучаных Штатаў 2009 года. Пасля гэтага ён упершыню дайшоў да паўфінальнай стадыі на турніры Вялікага шлема — адкрытым чэмпіянаце Аўстраліі 2010 года, а таксама дайшоў да чвэрцьфіналу на Уімблдане 2014.
У 2013 годзе адбываў 9-месяцавую дыскваліфікацыю за ўжыванне допінга.
Афанасій Рыгоравіч Чарняк
Афанасій Рыгоравіч Чарняк ( — ) — Герой Савецкага Саюза (1944). Удзельнік Грамадзянскай вайны.
Біяграфія
Працаваў у лясной прамысловасці. У Вялікую Айчынную вайну на фронце з 1942 года. Вызначыўся пры ліквідацыі Мінскага «катла». Каля в. Узляны 4 ліпеня 1944 года ў складзе артылерыйскай батарэі за 3 гадзіны адбіў 6 контратак праціўніка, знішчыў 150 гітлераўцаў. Апынуўшыся ў акружэнні, змагаўся адзін супраць 80 фашыстаў.
Ерафей Васілевіч Касценіч
Ерафей (Іерафей) Васілевіч Касценіч (, в. Мужычок, Клімавіцкі павет, Магілёўская губерня, Расійская імперыя —, Санкт-Пецярбург, Расійская імперыя) — рускі лекар і вучоны ў галіне афтальмалогіі. Доктар медыцыны (1887), прафесар (1893).
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Мужычок (цяпер у складзе в. Трасціно Хоцімскага раёна Магілёўскай вобласці) у сям’і святарскага кухара. Неўзабаве бацькі пераехалі ў вёску Царкоўны Асавец Быхаўскага павета.
Пасля сканчэння Магілёўскай гімназіі паступіў у Санкт-Пецярбургскі ўніверсітэт на прыродазнаўчае аддзяленне фізіка-матэматычнага факультэта. У 1880 годзе скончыў універсітэт са ступенню кандыдата і залатым медалём і стаў працаваць лабарантам фізіялагічнай лабараторыі. Адначасова паступіў у Пецярбургскую ваенна-медыцынскую акадэмію. У 1884 годзе паспяхова здаў экзамен на званне ўрача, сваёй спецыяльнасцю абраў афтальмалогію.
Свае веды ўдасканальваў пад кіраўніцтвам вядомых айчынных і замежных вучоных. У 1887 годзе абараніў доктарскую дысертацыю на тэму «Развіццё колбачак і палачак, і вонкавага ядзернага слоя ў зародку чалавека», якая была адной з першых расійскіх работ па гэтым пытанні. У 1890 годзе на канферэнцыі Ваенна-медыцынскай акадэміі Ерафея Касценіча выбралі стыпендыятам Я. В. Віліе і накіравалі ў Францыю, Германію і Аўстрыю для далейшага ўдасканалення па афтальмалогіі.
Увосень 1893 года вярнуўся з-за мяжы і здаў экзамен на званне клінічнага прафесара, быў прызначаны загадчыкам вочнага аддзялення Уяздоўскага шпіталя ў Варшаве. Адначасова кіраваў Варшаўскім акруговым упраўленнем Расійскага таварыства Чырвонага Крыжа.
У 1897 годзе саветам Варшаўскага ўніверсітэта быў выбраны экстраардынарным прафесарам кафедры афтальмалогіі. У 1900 годзе пераведзены ў Пецярбург на пасаду клінічнага прафесара Мікалаеўскага ваеннага шпіталя. Адначасова ўзначаліў кафедру афтальмалогіі ў Пецярбургскім клінічным інстытуце. У хуткім часе быў прызначаны таксама дырэктарам Пецярбургскай вочнай лячэбніцы ведамства ўстаноў імператрыцы Марыі, дзе працаваў да апошніх дзён свайго жыцця.
Ерафей Касценіч удасканаліў шэраг афтальмалагічных аперацый. У 1903 годзе ён правёў аперацыю на воку вядомаму расійкаму хіміку Дзмітрыю Мендзялееву, дзякуючы чаму яму вярнуўся зрок.
На працягу 1904 годзе вучоны перанёс некалькі сухіх плеўрытаў, у снежні таго ж года злёг у ложак з прычыны вельмі бурна распачатага запаленчага працэсу ў лёгкіх, які перайшоў затым у гнойны плеўрыт. Пасля ізсячэння некалькіх рэбраў паправіўся настолькі, што змог адправіцца на поўдзень Францыі. Вярнуўшыся ў Пецярбург улетку 1905 года працягнуў лячэбную дзейнасць.
У кастрычніку 1905 года зноў захварэў і неўзабаве памёр у Пецярбургу, пакінуўшы запавет пахаваць яго на Быхаўшчыне.
Дзейнасць у Беларусі
Працуючы лекарам, а потым і прафесарам у Варшаве і Пецярбургу, штогод улетку прыязджаў у вёску Царкоўны Асавец. У час адпачынку аказваў бясплатную медыцынскую дапамогу не толькі землякам, але і хворым сялянам з Чавускага і паловы Магілёўскага паветаў. Людзі дабіраліся да яго з Мінскай і Смаленскай губерняў, часам за 150—170 вёрст.
У нататцы «Медыцынская дапамога, пададзеная хворым на вочы ў Быхаўскім павеце Магілёўскай губерні прафесарам Е. Касценічам з 12 ліпеня да 12 верасня 1894 года» паведамляецца, што ён у 1884—1890 гадах штогод на працягу трох месяцаў лячыў хворых на вочы ў сваёй хаце ў Царкоўным Асаўцы.
За два месяцы 1894 года ён прыняў у амбулаторных пакоях у вёсках Рыжкаўцы і Царкоўным Асаўцы 3092 хворых, аперацыйную дапамогу атрымалі 477 чалавек, з якіх 200 хворым былі зроблены складаныя аперацыі на вачах.
З 1893 года Апякунства сляпых пачало накіроўваць на тэрыторыю Беларусі лятучыя атрады акулістаў. Ерафей Касценіч патрабаваў далучэння да працы ў іх сельскіх урачоў, сам рыхтаваў медыкаў да аказання афтальмалагічнай дапамогі. Адзін з атрадаў дзейнічаў пад яго кіраўніцтвам у Быхаўскім павеце з 20 чэрвеня да 18 жніўня 1895 года. У вёсцы Рыжкавічах ён прымаў хворых на вочы з цяжкімі захворваннямі і пасля аперацый на павеках. Дапамога аказвалася бясплатна, толькі на лячэнне хворых доктар прасіў Апякунства вылучыць 200 рублёў. У выніку, аперацыі былі зроблены больш як 5 тысячам хворым.
За руплівую працу ў вочных атрадах на працягу больш як 12 год Ерафей Касценіч атрымаў спецыяльны ўзнагародны знак Апякунства сляпых.
Вячаслаў Адамавіч Захарынскі
Вячаслаў Адамавіч Захарынскі (, Глуск — ) — беларускі жывапісец.
Калакольня (Гагарынскі раён)
Калакольня (Колоко́льня) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Нікольскага сельскага паселішча.
Вячаслаў Адамавіч Захарынскі
Біяграфія
Скончыў Мінскае мастацкае вучылішча (1971), Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут (1978). Член Беларускага саюза мастакоў (з 1979). З 1974 года ўдзельнічаў у мастацкіх выстаўках. Афіцыйны прадстаўнік Еўрапейскай Акадэміі Мастацтва ў Варшаве (з 1993). Жыў у Мінску. Раннім творам уласцівы лірызм і паэтычнасць («Любімая зямля» (1978), «Успаміны аб дарозе» (1981), «Край майго дзяцінства» (1983), «Жураўліная журба» (1983) і інш.). У 1986—1996 гг. працаваў за мяжой (Польшча, Германія, Італія). Для твораў гэтага перыяду характэрна складанае спалучэнне рэалістычных і фармальна-абстрактных форм, канцэптуальнасць — цыклы «ХХ стагоддзе», «Аварыя» (абодва 1988), «Пацукі» (1988—1989), «Фарысеі» (1989), «Грэшнікі» (1989—1990), «Святыя» (1990). «Мой сябра Феліні» (1992—1993), «Лэдзі», «Ню» (абодва 1990—1995), «Архідэі» (1995).
Калакольня (Гагарынскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Вячаслаў Адамавіч Захарынскі
Біяграфія
З’яўляўся блізкім сябрам беларускага дзеяча моды Сашы Варламава.
Творы мастака знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь, фондзе БСХ, у пасольствах Беларусі ў Францыі, Вялікабрытаніі, мастацкім цэнтры «Жылбел», у дзяржаўных мастацкіх калекцыях «BWA», у гарадах Беласток і Пшэмысль (Польшча), у галерэі «C&M» (Варшава), галерэі «F.LLI Agostinelli» (Рым), а таксама ў прыватных калекцыях у Беларусі, Расіі, Германіі, Італіі, Францыі, Грэцыі, Ізраіля, Турцыі, Галандыі, Бельгіі, Швецыі, Чэхіі, Польшчы і ЗША.
У 2012 годзе ўзнагароджаны медалём Францыска Скарыны.
Памёр 8 лістапада 2016 года.
Касцёл Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Бабруйск)
Касцё́л Беззага́ннага Зача́цця Найсвяце́йшай Дзевы Мары́і — адзіны ў Бабруйску каталіцкі касцёл, цэнтр парафіі.
Гісторыя
Касцёл пабудаваны ў 1906 годзе (паводле некаторых звестак — у 1903) у стылі неаготыкі (інтэр'ер мае таксама барочныя рысы). Будаўніцтва вялося пад кіраўніцтвам ксяндза Яна Красоўскага і інжынера Станіслава Шабунеўскага. Фундацыю зрабілі генерал Яблоньскі, княжна Радзівіл, маркрафіня Веляпольская, Шыман Забела і Эдгар Булгак. 9 верасня 1912 года касцёл быў кансэкраваны мітрапалітам, архібіскупам магілёўскім Вінцэнтам Ключынскім.
У 1902/1906—1912 гадах пробашчам парафіі і дэканам бабруйскім быў ксёндз-канонік Ян Красоўскі (памёр у 1912). У 1906-1920 гадах у парафіі працавалі ксяндзы Вітальд Івіцкі, Вацлаў Пацэвіч, Ян Брэчка, Вінцэнт Латарэвіч, Караль Бялініс, Адам Пучкар-Хмялеўскі.
У 1935—1941 гадах службы ў касцёле забаранілі, а памяшканні выкарыстоўвалі пад гаспадарчыя мэты.
У 1921—1944 гадах пробашчам парафіі быў ксёндз Фелікс Выліжынскі. У 1938 годзе ён быў зняволены ў лагеры ў Казахстане, потым у лагеры каля Пячоры. Пасля выхаду на волю ў ліпені 1941 года ксёндз Выліжынскі вярнуўся на парафію, якую апекаваў да смерці восенню 1944 года.
У 1946 годзе касцёл зноў закрыты. У 1968 годзе фасад храма часткова разбурылі і ўмуравалі ў пяціпавярховы адміністрацыйны будынак, які стаіць да сёння.
У 1955—1970 гадах парафіян апекаваў ксёндз Мечыслаў Малыніч, які жыў у Слуцку.
У кастрычніку 1989 года прынята рашэнне пра вяртанне касцёла вернікам, але здзейснілася толькі ў сакавіку 1990 года. 13 ліпеня 1990 года касцёл кансэкраваў біскуп Тадэвуш Кандрусевіч, памылкова даўшы яму тытул Святых Апосталаў Пятра і Паўла. Пасля рэканструкцыі, якую 9 снежня 1996 года ўчыніў мітрапаліт, кардынал Казімір Свёнтак, у тытул касцёла і парафіі вярнулі гістарычнае імя — Беззаганнага Зачацця Найсвяцейшай Дзевы Марыі.
Касцёл у культуры
Касцёл апісаны ў аповесці Фларыяна Чарнышэвіча «Nadberezyńcy» («Надбярэзынцы»), аўтар паказаў яго важным рэлігійным асяродкам палякаў ва Усходняй Беларусі, месца пілігрымак і арганізацыі свят, якія адначасова былі маніфестацыямі польскасці.
Мікалай Ягоравіч Матукоўскі
Мікалай Ягоравіч Матуко́ўскі (, в. Калюціна,, Віцебская вобласць — ) — беларускі драматург. Заслужаны работнік культуры БССР (1977).
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Скончыў Тродавіцкую сярэднюю школу (1950), працаваў загадчыкам аддзела кадраў і аргработы Расонскага райкама камсамола, літсупрацоўнікам раённай газеты «Сацыялістычная праца». Скончыў завочнае аддзяленне факультэта журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверстітэта (1956). У 1952—1960 гадах — літработнік, потым загадчык аддзела літаратуры і мастацтва газеты «Звязда», у 1960—1964 гадах — галоўны рэдактар літаратурна-драматычнага вяшчання Беларускага радыё, у 1964—1966 гадах — галоўны рэдактар рэпертуарна-рэдакцыйнай калегіі Міністэрства культуры БССР. З 1966 года — уласны карэспандэнт, у 1970—1993 гадах — загадчык Беларускага аддзялення рэдакцыі газеты «Известия». У 1993—1995 гадах — працаваў у газеце «Рэспубліка». У 1995—1998 гадах — кіраўнік літаратурнай часткі Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Янкі Купалы.
Сапіжанка (Кам’янка-Бузькі раён)
Сапіжанка (Сапіжа́нка) — вёска ў Кам’янка-Бузькім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Марна (рака)
На рацэ
Гарады: Шамон, Сен-Дызье, Эпеарнэ, Шалон-ан-Шампань, Шато-Цьеры, Мо, Нёі-сюр-Марн, Нажан-сюр-Марн, Крэцэй, Шарантон-ле-Пон, Шампіньі-сюр-Марн, Сен-Моріс.
Марна злучана каналамі Марна-Сона i Марна-Рэйн.
Падчас Першай Сусветнай вайны На Марне адбыліся I i II Бітвы на Марне.
Віктар Аляксандравіч Вайцахоўскі
Віктар Аляксандравіч Вайцахоўскі (, в. Кругляк, Мінскі раён, Мінская вобласць — ) — беларускі эканаміст, спецыяліст у галіне эканамічнай тэорыі. Доктар эканамічных навук (1983), прафесар (1985).
Біяграфія
Скончыў Мінскую вышэйшую партыйную школу (1962). Працаваў у Беларускім політэхнічным інстытуце (з 1965, загадчык кафедры палітэканоміі), Мінскай вышэйшай партыйнай школе (1969—1991, у 1986—1989 — рэктар), Беларускім дзяржаўным педагагічным універсітэце імя М. Танка (1999—2002, прафесар кафедры эканамічнай тэорыі і эканамічнага выхавання).
Навуковыя інтарэсы: праблемы тэорыі і метадалогіі сістэмнага выкарыстання эканамічных законаў; эканамічная і сацыяльная палітыка.
Спіс аб’ектаў PGC (1855001—1856000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1855001—1856000)
Жырафа Медычы
Жырафа Медычы — жырафа, падораная кіраўніку Фларэнцыі Ларэнца Медычы ў 1486 г. егіпецкім султанам Кайт-беем у знак усталявання дружалюбных адносін паміж Фларэнцыяй і Егіптам.
З'яўленне ў Фларэнцыі жырафы выклікала вялікі ажыятаж: гэта была першая жывая жырафа, якая з'явілася ў Італіі з часоў Старажытнага Рыма. Аднак у Фларэнцыі жырафа пражыла нядоўга, і ў наступныя тры стагоддзі жыраф у Еўропе не было.
Гісторыя
У 46 г да н.э. у гонар перамог Юлія Цэзара ў Егіпце па яго вяртанні ў Рыме быў створаны звярынец, дзе галоўнае месца займала жырафа, якая ўпершыню з'явілася ў Еўропе. Рымляне звалі жывёлу «камелапардам» (camelopardalis), паколькі ў іх вачах жырафа аб'ядноўвала ў сабе рысы вярблюда і леапарда. Цэзар аддаў жырафу на разарванне львам, верагодна для таго, каб прадэманстраваць сваю ўладу. Ларэнца Медычы была вядомая гэта гісторыя з жырафай і, падобна Цэзару, ён жадаў таксама ўмацаваць сваю ўладу ў Фларэнцыі. Каб атрымаць дадатковыя палітычныя дывідэнды, Ларэнца заявіў, што падорыць жывёлу каралеве Францыі Ганне. Аднак жырафа Медычы неўзабаве памерла, скруціўшы сабе шыю ў выніку няшчаснага выпадку.
Найміты ў Радэзіі
Найміты ў Радэзіі — замежныя ўдзельнікі Радэзійскай вайны 1965—1979 гадоў, якія не з’яўляліся жыхарамі Радэзіі (сучаснае Зімбабвэ).
На баку ўрада
У Радэзійскіх сілах бяспекі быў значны працэнт еўрапеоідных наймітаў з Заходняй Еўропы, ПАР і ЗША. Найбольш шанаваліся амерыканскія ветэраны В’етнамскай вайны.
Замежнікі служылі ў сухапутных часцях, сілах спецпрызначэння і ВПС. У Радэзійскай лёгкай пяхоце ваявала асабліва шмат немцаў і датчан. У 1-м батальёне тэрытарыяльнага Радэзійскага палка ў кастрычніку 1977 года пры садзейнічанні вядомага ваеннага авантурыста Боба Дэнара сфарміравана 7-я асобная французская рота пад камандаваннем адстаўнога маёра Ласапсьёна з 11-га ўдарнага парашутнага палка арміі Францыі, які да гэтага служыў у асабістай гвардыі прэзідэнта Габона Амара Бонга. Яго намеснікамі сталі маёр Лавіёла (былы сяржант Замежнага легіёну) і чарнаскуры антылец капітан Тумі — першы чорны афіцэр у радэзійскай арміі. Рота была распушчаная ўжо ў маі 1978 года.
Афрыканераў з суседняй ПАР у войсках было не шмат, што было абумоўлена даўняй варожасцю паміж бурам і англічанамі. Аднак значную вагу мелі амерыканцы і брытанцы. Характэрна, што каля 1500 грамадзян ЗША завербаваліся праз часопіс «Soldier of Fortune».
Замежныя баевікі заключалі з радэзійскім урадам кантракт на тры гады. Штомесячны аклад складаў 40 фунтаў стэрлінгаў, але па меры інтэнсіфікацыі баявых дзеянняў сума павялічылася да 800 долараў, а ў некаторых выпадках да 3 тысяч.
На баку паўстанцаў
Бэнкс атрымаў заданне сфармаваць на працягу месяца тры эскадроны камандас па 110 чалавек у кожным і эскадрон тылавой падтрымкі. На місію брытанцы далі 2 млн фунтаў стэрлінгаў. Кожны найміт павінен быў атрымліваць 150 фунтаў у тыдзень, афіцэр — 500 фунтаў. Страхоўка — 25 тысяч, прадугледжваліся бонусы за раненні, смерць і за адвагу ў баі.
На сумоўі з кандыдатамі ў групу вярбоўшчык заявіў прама: «Тыя, у каго маюцца сумневы з нагоды вайны супраць белых пасяленцаў на баку чорных партызан, калі ласка, пакіньце памяшканне». Сышло ўсяго некалькі чалавек з 120 тых, хто прыйшоў. Кожны прайшоў індывідуальную гутарку, прад’явіў пашпарт, даведкі аб прышчэпках, пасведчанне аб звальненні з арміі. Усе напісалі завяшчанні і склалі страхоўкі. Такім чынам, да сярэдзіны ліпеня было завербавана 200 наймітаў і сфарміраваны першы эскадрон — 15 узводаў па чатыры байца ў кожным.
Аднак з-за аднаго здарэння ні ў адну баявую аперацыю сілы Бэнкса не выйшлі. 25 ліпеня атрад з 14 байцоў, якія першымі прыехалі ў Замбію, сабраўся ў гатэлі Skyline (Хітроў). Ім за кошт наймальніка далі алкаголь і паесці. Замежныя баевікі перабралі са спіртным, перасварыліся і ўчынілі бойку ў нумары. Адміністрацыя гатэля выклікала паліцыя. Хоць Бэнксу ўдалося замяць інцыдэнт, але заказчык даведаўся пра гэта і неадкладна адмяніў місію.
Сілэць (Кам’янка-Бузькі раён)
Сілэць (Сіле́ць) — вёска ў Кам’янка-Бузькім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Клецк
Клецк  — горад у Мінскай вобласці Беларусі, адміністрацыйны цэнтр Клецкага раёна, на р. Лань. За 140 км на паўднёвы захад ад Мінска; чыгуначная станцыя на лініі Асіповічы—Баранавічы. Аўтадарогамі злучаны з Нясвіжам, Баранавічамі, Слуцкам. Насельніцтва 11 348 чалавек (2017).
Этымалогія
На думку беларускага географа В. Жучкевіча, тапонім «Клецк» утварыўся ад асновы клець, або старога дыялектнага слова «клеч» — бярозавы параснік. Ранейшыя назвы горада ў гістарычных крыніцах: Клѣчьск, Клеческ, Клическ.
Гісторыя
Археалагічная гісторыя мясцін пачынаецца ў IV—V стст., калі на беразе Лані існавала неўмацаванае балцкае паселішча культуры штрыхаванай керамікі. У 2-й палове Х ст. на месцы горада было неўмацаванае паселішча дрыгавічоў. Паселішча, паводле археалагічных раскопак, на месцы сучаснага Клецка існавала і ў сярэдзіне XI ст.
Упершыню Клецк згадваецца пад 1127 годам як сталіца ўдзельнага княства, калі князь Вячаслаў Яраславіч «ис Клечьска» браў удзел у паходзе кіеўскіх князёў на Полацкую зямлю.У 1258 годзе Клецк спалены татарскімі войскамі Бурундая падчас паходу на Навагрудскую зямлю.
У XIV ст. Клецкае княства далучана да Вялікага Княства Літоўскага. Пад 1398 годам згадваецца Ямант Тулунтавіч — клецкі намеснік вялікага князя Вітаўта. У 1401 годзе Вітаўт перадаў горад свайму брату Жыгімонту Кейстутавічу, у 1404 — князю Раману Фёдаравічу. У 1433 годзе пад Клецкам войскі Жыгімонта Кейстутавіча разбілі прыхільнікаў Свідрыгайлы Альгердавіча. Пазней вялікі князь Казімір даў горад і княства маскоўскаму ўцекачу князю Івану Васілевічу Яраславічу, які пакінуў іх у спадчыну свайму сыну Фёдару.
У 1503 годзе Клецк спалілі крымскія татары. У 1506 годзе на Вялікае Княства Літоўскае напалі больш за трыццаць тысяч крымскіх татараў на чале з Махмат-Гірэям, Біціс-Гірэям і Бурнаш-салтанам. Сабранае вялікім князем Аляксандрам войска на чале з Міхаілам Глінскім 5 жніўня 1506 года разбіла войска крымскіх царэвічаў на Лані каля Клецка, большасць татараў загінула.
У 1550 Андрэй Маствілоўскі фундаваў у Клецку Фарны касцёл (Траецкі касцёл). Станам на 1552 у месце было сто трыццаць сем двароў, чатыры царквы, манастыр, касцёл. У 1553 тут пачаў дзейнічаць адзін з першых на Беларусі кальвінскіх збораў, дзе ў 1560—1563 служыў прапаведнікам Сымон Будны. У 1559 вялікі князь Жыгімонт Аўгуст выдаў гораду прывілей на два рэгулярныя кірмашы. У 1586 г. утварылася Клецкая ардынацыя Радзівілаў. Станам на 1626 у месце было 448 двароў, пад 1641 годам згадваецца Клецкая бібліятэка Радзівілаў.
27 жніўня 1652 кароль і вялікі князь Ян Казімір надаў Клецку Магдэбургскае права і герб: «у блакітным полі княжацкая карона, пад якой паляўнічы рог». У Трынаццацігадовую вайну ў 1655 маскоўскія захопнікі зруйнавалі Клецк. Насельніцтва горада скарацілася ўдвая. У 1683 г. маршалак вялікі Станіслаў Казімір Радзівіл заснаваў тут дамініканскі кляштар. У гэты час у месце было 217 двароў, дзейнічалі драўляныя ўніяцкія цэрквы Ушэсця і Уваскрэсенская, працавалі тры рамесныя цэхі.
Пад час Вялікай Паўночнай вайны ў 1706 шведскі аддзел разбіў пад Клецкам расійскае войска. Кароль і вялікі князь Аўгуст Моцны паўторна надаў гораду прывілей на два рэгулярныя кірмашы. Станам на 1713 год у месце было сто пяцьдзясят два двары.
У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Клецк апынуўся ў складзе Расійскай імперыі, дзе стаў цэнтрам воласці Случарэцкага павета. Статус паселішча панізілі да мястэчка, якое зрабілася вядомым у рэгіёне цэнтрам гандлю. У 1796 у Клецку збудавалі харальную сінагогу. 20 красавіка (3 мая) 1917 гараджане ўпершыню змаглі ўрачыста адзначыць гадавіну прыняцця Канстытуцыі 3 мая.
Эканоміка
Прадпрыемствы харчовай (малочнай, масласыраробнай, кансервавай, камбікормавай), дрэваапрацоўчай, лёгкай прамысловасці. Гасцініца «Клецк».
Культура
Клецкі гісторыка-этнаграфічны музей.
Адукацыя
У Клецку працуюць 3 сярэднія, музычная, дзіцяча-юнацкая спартыўная школы і селькагаспадарчы прафесійны ліцэй.
Паганскае свяцілішча (Верхаўляны)
Паганскае свяцілішча перыяду Сярэднявечча размяшчаецца ў 150 м на паўднёвы захад ад вёскі Верхаўляны.
Свяцілішча занесена ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь і мае статус гісторыка-культурнай каштоўнасці рэгіянальнага значэння.
Апісанне
Адносіцца да IX—XII стагоддзяў. Паганскае капішча размешчана на марэнным узгорку. Помнік згадваўся яшчэ ў 1895 годзе ў «Археалагічнай карце Гродзенскай губерні» Ф. Пакроўскага. Даследаванні капішча праводзіліся ў 1973, 1986 і 1996 гадах. Пры раскопках былі знойдзеныя абломкі ганчарскай керамікі, крэмені, дзве ножападобныя пласцінкі, сярэднявечны чаранковы нож даўжынёй 13,9 см. Таксама былі выяўленыя абломкі касцей, якія належалі буйной і дробнай рагатай жывёле.
Адшуканне ў храме
Адшуканне ў храме (таксама Хрыстос сярод тлумачальнікаў Закона) — эпізод у пачатку жыцця Ісуса, запісаны ў Евангеллі ад Лукі. Гэта адзіная гісторыя аб познім дзяцінстве Ісуса, якая згадваецца ў Евангеллях.
Гэты сюжэт знайшоў шырокае адлюстраванне ў мастацтве.
Евангельскае апавяданне
Эпізод апісваецца толькі ў Евангеллі ад Лукі 2: 41-52. Ісус ва ўзросце дванаццаці гадоў суправаджае Марыю, Іосіфа і вялікую групу сваіх сваякоў і сяброў у Іерусалім на паломніцтва, па «звычаю свята» — лічыцца, Вялікдня. У дзень вяртання, Ісус «затрымаўся» у Храме, але Марыя і Іосіф думалі, што Ён быў разам са сваёй групай пілігрымаў. Марыя і Іосіф на шляху дадому толькі пасля дня падарожжа зразумелі, што Ісус згубіўся, таму яны вярнуліся ў Іерусалім, дзе і знайшлі Яго праз тры дні. Маленькага Ісуса знайшлі ў Храме падчас абмеркавання са старэйшынамі і тлумачальнікамі Закону, якія былі ўражаны Яго навучаннямі, асабліва ўлічваючы Яго юны ўзрост. Калі Марыя спытала ў Ісуса, чаму Ён пакінуў яе і бацьку, то Ісус адказаў: ''«навошта было вам шукаць Мяне? ці вы не ведалі, што Я павінен быць у тым, што належыць Айцу Майму?»''