cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кадый
Кадый (Кады́й) — пасёлак гарадскога тыпу ў Кастрамской вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Кадыйскага раёна. Утварае аднайменнае муніцыпальнае ўтварэнне пасёлак Кадый са статусам гарадскога паселішча як адзіны населены пункт у яго складзе. Пасёлак размешчаны на рацэ Вотгаць (прыток Нёмды), за 139 км на ўсход ад абласнога цэнтра Кастрамы. Праз Кадый праходзіць дарога P-243, якая праходзіць ад Кастрамы да Кацельніча. У 1924 годзе Кадый страціў статус горада. З 1971 года — пасёлак гарадскога тыпу.
Міхаіл Іванавіч Аўсяннікаў
Міхаіл Іванавіч Аўсяннікаў (, Адэса — 1985, Гродна) — отарыналарынголаг, доктар медыцынскіх навук (1972), прафесар (1974). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
Біяграфія
Скончыў Адэскі медыцынскі інстытут (1948). Старэйшы навуковы супрацоўнік ЛОР-клінікі Адэскага НДІ сухотаў (1951—1956). Асістэнт ЛОР-кафедраў інстытутаў удасканалення ўрачоў у Запарожжы і Кіеве (1956—1964). Загадчык кафедры ЛОР-хвароб Гродзенскага медыцынскага інстытута (1964—1985).
Навуковая дзейнасць
Ім упершыню ў СССР распрацавана і ўкаранёна ў практыку методыка мастаідапластыкі злучальна-тканым ласкутом. М. І. Аўсяннікаў абараніў доктарскую дысертацыю на тэму: «Хірургічнае лячэнне хворых хранічным гнойным сярэднім атытам». Ён укараніў пластычныя аперацыі пры заганах развіцця вушной ракавіны, цвёрдага неба, распрацаваў метады касметычных і пластычных аперацый носа і вушной ракавіны, кансерватыўных і аператыўных метадаў лячэння захворванняў ЛОР-органаў, арганізаваў працу абласнога навуковага грамадства оталарынголагаў. Пад яго кіраўніцтвам абаронены 3 кандыдацкія дысертацыі, апублікавана звыш 60 навуковых прац, атрымана 2 аўтарскіх пасведчанні на вынаходствы.
Пэрэшчэпынэ
Перашчэ́піна ці Пэрэшчэ́пынэ (Перещепине) — горад у Днепрапятроўскай вобласці Украіны. Насельніцтва 10 268 чал. (1 студзеня 2012).
Зубовіч
Зубовіч — беларускае прозвішча.
Карповычы
Карповычы (Карпо́вичі) — вёска ў Сэмэніўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Сэмэніўскай гарадской абшчыны.
Нядружна (вёска)
Нядру́жна (, Недружно) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Маласітнянскага сельсавета.
Свята-Духаўскі манастыр базыльянак (Мінск)
Свята-Духаўскі манастыр базыльянак — будынак у Мінску, размешчаны ў Верхнім Горадзе, па вуліцы Энгельса, 1. Помнік архітэктуры Рэнесансу рэспубліканскага значэння. Частка комплексу былога Свята-Духаўскага базыльянскага манастыра. Цяпер у будынку размяшчаецца Дзіцячая музычная школа № 10 імя Я. А. Глебава.
Гісторыя
Заснаваны ў 1641 годзе на Высокім рынку, дзякуючы фундацыі ўніяцкага мітрапаліта Антонія Сялявы. Першая ігумення манастыра Кацярына Сапега ахвяравала манастыру 9 тысяч злотых, а таксама яшчэ 10 тысяч злотых на утрыманне пры манастыры бедных асірацелых дзяўчынак.
Першапачаткова, у другой палове XVI — пачатку XVII стагоддзя, манастыр быў размешчаны ў мураваных жылых дамах, збудаваных на паўночна-ўсходнім баку высокага рынку. Гэтыя дамы былі выкуплены ў гараджан і разам з зямельнымі пляцамі перададзены манастыру. Будаўніцтва новага мураванага жылога манастырскага корпуса скончана каля 1650 года. У час будаўніцтва былі захаваны і выкарыстаны сцены і скляпы папярэдніх будынкаў. Двухпавярховы П-падобны ў плане манастырскі будынак меў высокі вальмавы дах і быў накрыты дахоўкай. Планіроўка інтэр’ераў калідорная. На першым паверсе, які быў перакрыты крыжовымі скляпеннямі, акрамя манастырскіх келляў размяшчаліся трапезная, пакоі для гасцей, кухня і іншыя памяшканні. На другім паверсе, з драўлянай столлю, знаходзіліся толькі жылыя памяшканні. У 1650 годзе да базыльянскай царквы Святога Духа прыбудавана асобная мураваная прамавугольная ў плане капліца манастыра базыльянак. Капліца была перакрыта крыжовымі скляпеннямі. Жылы манастырскі будынак быў злучаны з гэтай капліцай крытай галерэяй, якая праходзіла над высокай мураванай сцяной і мела 3-х пралётны праезд. У капліцы знаходзіўся вялікі разны залачоны драўляны алтар з абразамі Маці Божай, Святога Васіля і Іасафата. Хоры капліцы выходзілі ў інтэр’ер царквы і былі закрыты драўлянымі кратамі. Уся тэрыторыя манастыра, дзе знаходзіліся драўляныя гаспадарчыя пабудовы, была абнесена сценамі.
Наяўнасць побач двух манастыроў — мужчынскага і жаночага — вынікала з практыкі манаскага жыцця ўніяцкай царквы ранняга перыяду, якая прадугледжвала суіснаванне абодвух асяродкаў і іх узаемную падтрымку ў гаспадарчай і літургічнай сферах. Мужчынскі і жаночы манастыры ў Менску былі паяднаны не толькі ідэйна, але і архітэктурна: у цэнтральнай частцы горада, на галоўнай рыначный плошчы побач з ратушай, быў узведзены супольны манастырскі комплекс, дамінантай якога стала царква Святога Духа.
Кош
Кош:
Свята-Духаўскі манастыр базыльянак (Мінск)
Гісторыя
У 1795 годзе манастыр базыльянак быў зачынены адначасова з манастыром базыльян. Усе манастырскія будынкі былі перададзены Мінскаму праваслаўнаму Петрапаўлаўскаму манастыру, які знаходзіўся тут да 1799 года. У 1799 годзе праваслаўны манастыр пераводзіцца ў Пінск, а ў будынках былога мінскага манастыра базыльянак змяшчаецца праваслаўная кансісторыя, якая знаходзілася тут да 1840-х гадоў.
Майкл Сцюарт Браўн
Майкл Сцюарт Браўн (Michael Stuart Brown, нар., Нью-Ёрк, ЗША) — амерыканскі генетык, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне ў 1985 годзе разам з Дж. Л.Голдстайнам за даследаванні спадчыннай гіперхалестэрэніміі і адкрыццё рэцэптара ліпапратэінаў нізкай шчыльнасці.
Свята-Духаўскі манастыр базыльянак (Мінск)
Гісторыя
Пасля пажару 1835 года ў час перабудовы былой царквы Святога Духа пад Мінскі праваслаўны кафедральны сабор Св. Пятра і Паўла была разбурана манастырская капліца XVII стагоддзя, а таксама галерэя, якая злучала капліцу з манастыром. Кансісторыя была пераведзена ў новы будынак на Навамейскай плошчы, а манастырскі корпус перададзены прытчу Мінскага кафедральнага Петрапаўлаўскага сабора. Пасля 1920 года памяшканні былога манастыра базыльянак XVII стагоддзя выкарыстоўваліся пад жылыя кватэры.
Майкл Сцюарт Браўн
Біяграфія
Браўн нарадзіўся ў Брукліне, Нью-Ёрк у сям'і Эвелін Кац і Харві Браўна. Скончыў Пенсільванскі ўніверсітэт у 1962 годзе. З 1968 года ў Нацыянальным інстытуце артрытаў і абменных хвароб, з 1971 года прафесар у Тэхаскім універсітэце, у 1980 годзе дырэктар Цэнтра генетычных хвароб у Паўднёва-Заходняй медыцынскай школе Тэхаскага ўніверсітэта.
Свята-Духаўскі манастыр базыльянак (Мінск)
Гісторыя
У 1995 годзе будынкі карпусоў манастыра базыльянак былі рэстаўраваны, адноўлена іх першапачатковая планіроўка і страчаныя архітэктурныя элементы фасадаў, у т.л. барочны шчыт. Пасля рэстаўрацыі тут была размешчана дзіцячая музычная школа.
Калі ў 2012 годзе на старажытных мурах быў адноўлены будынак мінскай царквы Святога Духа, адначасова была адноўлена і галерэя, якая злучыла былы манастыр базыльянак з царквой.
Майкл Сцюарт Браўн
Біяграфія
Аўтар навуковых прац па механізме транспарту ліпідаў і рэгуляцыі халестэрынавага абмену ў арганізме чалавека і жывёл.
Свята-Духаўскі манастыр базыльянак (Мінск)
Архітэктура
Аб першапачатковым выглядзе манастырскіх будынкаў вядома вельмі мала. На плане манастырскага комплексу 1799 года праглядаюцца выступы пілястр ці лапатак, якімі быў расчленены яго фасад.
Манастырскі корпус уяўляе сабой двухпавярховы П-падобны ў плане будынак сіметрычнай аб’ёмна-прасторавай кампазіцыі. Вуглавая частка будынка акцэнтавана высокім фігурным франтонам. Пад двухсхільным вальмавым дахам праходзіць шматслойны масіўны карніз. Тарцовы фасад крыла па Музычным завулку завершаны трохвугольным франтонам з маленькі акном. Плоскасці сцен пазбаўлены дэкору, члянёны прамавугольнымі вокнамі без ліштваў. Падоўжны фасад будынка падзелены міжпаверхавай цягай. Галоўны ўваход аформлены металічным казырком на фігурных кранштэйнах.
Майкл Сцюарт Браўн
Біяграфія
Доктар медыцыны (1966).
Свята-Духаўскі манастыр базыльянак (Мінск)
Архітэктура
Унутраная прастора вырашана па калідорнай схеме з аднабаковым размяшчэннем памяшканняў. Калідор перакрыты крыжовымі скляпеннямі.
Манастырскі корпус злучаны з царквой Святога Духа крытай галерэяй, што праходзіць па крапасной сцяне ў выглядзе аркады, падзеленай лапаткамі на праёмы. У месцы прымыкання сцяны да манастырскага будынка размяшчаецца трохпралётная брама з цэнтральнай шырокай праязной і дзвюма вузкімі бакавымі аркамі. Галерэя была прарэзана маленькімі вокнамі, якія ў час абароны можна было выкарыстоўваць як байніцы.
Майкл Сцюарт Браўн
Біяграфія
Член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША, Амерыканскай акадэміі навук і мастацтва.
IC 920
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Майкл Сцюарт Браўн
Узнагароды
Большасць прэмій атрымаў разам з Джозефам Голдстайнам.
Гарчуха
Гарчуха (Горчу́ха) — пасёлак у Макар’еўскім раёне Кастрамской вобласці Расіі. Цэнтр Гарчухінскага сельскага паселішча. Пасёлак размешчаны на беразе ракі Унжа. Гарчуха была заснавана ў канцы XIX стагоддзя па рашэнні ляснога дэпартамента. У 1956 годзе пачалося будаўніцтва буйнога пасёлка лесасплаўшчыкаў. У 1960 годзе атрымала статус пасёлка гарадскога тыпу. У 1992 годзе статус сельскага населенага пункта — пасёлак. Асноўная галіна гаспадаркі — нарыхтоўка і першасная апрацоўка драўніны.
Казыліўшчына
Казыліўшчына (Козилі́вщина) — вёска ў Сэмэніўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Сэмэніўскай гарадской абшчыны.
Малдэн
Малдэн (Malden) — каралавы востраў у Цэнтральнай групе астравоў Лайн. Уваходзіць у склад дзяржавы Кірыбаці. Плошча - 39,3 км². Ненаселены.
Гісторыя
У cтаражытнасці Малдэн быў населены палінезійцамі, ад якіх захаваліся рэшткі збудаванняў і стадолаў. Каменныя разваліны знаходзяцца ўздоўж пляжа на паўночным і паўднёвым берагах. Мяркуецца, што насельніцтва вострава магло дасягаць больш за 100 чал. Але да XIX ст. палінезійцы пакінулі востраў.
Ён зноў быў адкрыты 30 ліпеня 1825 г. экіпажам брытанскага судна "Блонд", якім камандаваў стрыечны брат Джорджа Байрана. "Блонд" вёз у Ганалулу цела Караля Гаваяў, які памёр пад час эпідэміі ў Вялікабрытаніі. Аднак судна спынілася каля вострава, і ён быў дэталёва абследаваны. Назва была дадзена ў гонар лейтэнанта Ч. Р. Малдэна, які першы заўважыў сушу.
У 1856 г. ЗША абвясцілі востраў сваёй тэрыторыяй. Планавалася, што амерыканскія грамадзяне пачнуць здабываць на ім гуана. У 1870 г. здабычу пачала аўстралійская кампанія, якая карысталася брытанскай ліцэнзіяй. Здабыча працягвалася да 1927 г. пакуль запасы каштоўнага ўгнаення не былі цалкам вычарпаны. Пры гэтым значна пацярпела мясцовая далікатная прырода. Ірландская пісьменніца Беатрыс Грымшау (1870 - 1953 гг.), якая наведвала Малдэн пад час працы здабытчыкаў, з гневам паведамляла, што ён пераўтвораны ў пустыню. Рабочыя працавалі 12 гадзін у дзень і атрымоўвалі 10 шылінгаў у тыдзень. Сілкаваліся пераважна кансервамі. Здабытчыкі гуана пабудавалі вузкакалейную чыгунку, якая захавалася да нашых дзён.
У 1956 г. брытанскія ваенныя збудавалі на востраве аэрадром. У 1957 г. на паўднёвым узбярэжжы адбыліся выпрабаванні вадароднай бомбы.
У 1972 г. Малдэн быў далучаны да брытанскай калоніі Астравы Гілберта і Эліс. У 1979 г. стаў часткай Кірыбаці. У тым жа годзе ЗША адмовіліся ад прэтэнзій на востраў.
Прырода
Малдэн мае каралавае паходжанне. Уяўляе сабою замкнёны атол у форме трохкутніку з лагунай у цэнтры. Найвышэйшая кропка дасягае 10 м. Уздоўж узбярэжжа цягнецца шэры пясчаны пляж. Паверхневых крыніц пітной вады няма. Маецца гіпсавае радовішча.
Клімат экватарыяльны засушлівы. Сярэднегадавая колькасць ападкаў - 726 мм. Тэмпературны рэжым на працягу году застаецца стабільным і трымаецца каля 27 - 29 °C.
Здабыча гуана, выпрабаванні ядзернай зброі і сталыя засухі прывялі да значнага разбурэння першароднай прыроды. Захавалася невялікая колькасць пальмаў, пасаджаных яшчэ здабытчыкамі гуана, але большую частку паверхні займаюць пясок, вапняковыя агаленні, чэзлая трава, нізкія хмызняк і лаза.
Ахова
З 1975 г. Малдэн з'яўляецца марскім запаведнікам, аднак адкрыты для наведвання турыстамі.
Атык
Атык (ад ἀττικός — што паходзіць з Атыкі ) — сценка пад карнізам, якая завяршае будынак і мае дэкаратыўнае значэнне. Часам адпавядае невысокаму паверху (т.зв.атыкавы паверх). Узнік у архітэктуры Старажытнай Грэцыі, пашыраны ў Старажытным Рыме ў выглядзе высокай сценкі, якая завяршала трыўмфальную арку і афармлялася рэльефамі або надпісамі. Выкарыстоўваўся ў архітэктуры готыкі, найбольш шырока — у архітэктуры Адраджэння, барока, класіцызму. Асноўныя разнавіднасці атыка: суцэльны, балюстрадны, аркадны, грабеньчаты, шчытавы. На Беларусі вядомы з 16 стагоддзя ў рэнесансавых палацах, грамадскіх будынках, храмах. Пашыраны ў 1950-я гады ў архітэктуры жылых і грамадскіх пабудоў.
Меч-рыба
Меч-рыба (Xiphias gladius) — адзіны від сямейства мечарылых атрада акунепадобныя. Пашыраны ва ўсіх акіянах, пераважна ў тропіках. Мігрыруе на вялікія адлегласці. Зрэдку трапляецца ў Азоўскім, Баранцавым, Балтыйскім, Чорным, Японскім морах.
Ф’юмальба
Ф'юмальба (Fiumalbo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Эмілія-Раманья, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Модэна.
Заступнікам населенага пункта лічыцца Святы Барталомей Apostolo.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Зэлэнадольск
Зеленадольск ці Зэлэнадольск (Зеленодольськ) — горад у Днепрапятроўскай вобласці Украіны. Плошча 16,596 км². Насельніцтва 14 022 чал. (1 студзеня 2012).
Альсфельд
Альсфельд (ням. Alsfeld) — горад у Германіі, у зямлі Гесен. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Гісен. Уваходзіць у склад раёна Фогельсберг. Насельніцтва складае 17191 чалавек (на 30 чэрвеня 2007 года). Займае плошчу 129,69 км ². Афіцыйны код 06 5 35 001..
Горад падпадзяляецца на 16 гарадскіх раёнаў.
Доўгая (Дэмбраўскі сельсавет)
До́ўгая (, Долгая) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Дэмбраўскага сельсавета.
У 1976 годзе вёска перададзена з Лядскага сельсавета ў Дэмбраўскі сельсавет.
Малыя Славені
Малы́я Славе́ні (, Малые Словени) — аграгарадок у Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Славенскага сельсавета.
Каменная
Каме́нная (, Каменная)  — прыпыначны пункт Брэсцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчаны за 2,2 км на поўдзень ад аграгарадка Мухавец; на лініі Хаціслаў — Брэст-Цэнтральны, паміж прыпыначным пунктам Жамчужына і прыпыначным пунктам Мухавец.
Громаў
Громаў — рускае прозвішча
Шумілінскае благачынне
Шумілінскае благачынне, Шумілінская благачынная акруга — акруга ў Віцебскай і Аршанскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае прыходы Шумілінскага раёна Віцебскай вобласці.
Благачынныя настаяцелі
Протаіерэй Феадор Пучынскі.
Арлы (Атыраўская вобласць)
Арлы — сяло ў Курмангазінскім раёне Атыраўскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр сельскай акругі Арлы. Знаходзіцца прыкладна за 5 км на заход ад сяла Ганюшкіна. Код КАТА — 234649100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1818 чалавек (913 мужчын і 905 жанчын). Паводле дадзеных перепісу 2009 года, у сяле пражывалі 1838 чалавек (933 мужчыны і 905 жанчын).
Аляксандр Аляксандравіч Смышляеў
Аляксандр Аляксандравіч Смышляеў (нар., Лысьва) — расійскі фрыстайліст, які выступае ў могуле, бронзавы прызёр Алімпійскіх гульняў 2014 года ў Сочы, заслужаны майстар спорту Расіі, шматразовы прызёр этапаў Кубка свету, чэмпіён Расіі. Чатыры разы сканчаў год у дзясятцы лепшых заліку могулу ў Кубку свету па фрыстайле (2008/09, 2009/10, 2010/11 і 2012/13). Трэнер — Сяргей Лазарэнка.
Курманава
Курманава:
Палучча (вёска)
Каля вёскі на беразе возера Палучча знаходзіцца помнік археалогіі — курганны могільнік.
Павел Сямёнавіч Кабзарэўскі
Павел Сямёнавіч Кабзарэ́ўскі (сапраўднае імя Фавій Залманавіч Гардон;, г. Магілёў — ) — рускі пісьменнік-перакладчык.
Біяграфія
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Служыў радавым байцом у Ленінградскай арміі народнага апалчэння, інструктарам дывізіённай газеты. Быў паранены і кантужаны. У 1944 годзе дэмабілізаваны па інваліднасці. Стаў займацца толькі літаратурнай працай.
Член СП СССР.
Пахаваны на могілках Памяці ахвяр 9 студзеня. Аўтар скульптурнага партрэта на магіле паэта — З. І. Азгур.
Творчасць
Друкаваўся з 1928 года ў часопісе «Разец» (вершы). Пазней галоўным чынам займаўся перакладніцкай дзейнасцю. Перакладаў з беларускай мовы паэзію і прозу. За пасляваенныя гады ў яго перакладах выйшла больш за 40 кніг беларускіх пісьменнікаў.
Пераклаў на рускую мову раманы П. Пестрака «Сустрэнемся на барыкадах» (кн. 1—2, 1956), П. Галавача «Праз гады» (1960), А. Чарнышэвіча «Світанне» (1961), А. Асіпенкі «Вогненны азімут» (1967), вершы Я. Купалы і яго драму «Раскіданае гняздо» (з У. Раждзественскім), паасобныя творы Я. Коласа, М. Багдановіча, З. Бядулі, К. Крапівы, М. Лынькова, І. Мележа, П. Панчанкі, М. Танка, І. Шамякіна, А. Звонака, М. Калачынскага, А. Пысіна, Я. Скрыгана, М. Ткачова і інш. Пераклады Кабзарэўскага дакладна перадаюць змест і сэнс арыгінала, захоўваюць мастацкую форму, інтанацыі.
Аўтар успамінаў «Я. Купала ў Пецярбургу» (1957).
Быў аўтарам лібрэта оперы «Вяснянка» па аповесці Т. Хадкевіча (сумесна з У. А. Раждзественскім), нарысу «Герой Савецкага Саюза Рыгор Чумакоў» (1945).
Склаў зборнікі «Белорусские рассказы» (1948, 1952 и 1971), «Белорусская драматургия» (Т. 1-2, 1949), «Белорусские басни» (1959), «Белорусские повести» (1971) і інш. П’еса К. Крапівы «Спяваюць жаўрукі» ў перакладзе Кабзарэўскага была пастаўлена Ленінградскім тэатрам камедыі, Тэатрам імя Вахтангава ў Маскве і інш. У 1971 пасмяротна выдадзены зборнік выбраных перакладаў Кабзарэўскага «Говорят мои друзья» (Гавораць мае сябры).
Памяць
Імем П. С. Кабзарэўскага названа вуліца на яго радзіме — у Магілёве.
Цёбза
Цёбза (Тёбза) — рака ў Кастрамской вобласці Расіі; левы прыток ракі Кастрама (упадае за 102 км ад яе вусця).
Даўжыня — 140 км, плошча вадазборнага басейна — 1160 км², сярэдні расход вады за 34 км ад вусця — 8,54 м³/с. Выцякае з невялікага возера Скамарохаўскае на поўначы Астроўскага раёна Кастрамской вобласці. Цячэ на ўсім працягу на паўночны захад, моцна пятляючы. Шырыня ракі ў вярхоўях не перавышае 10 метраў, затым рака пашыраецца да 20-30 метраў. Хуткасць цячэння невялікая.
У верхнім і сярэднім цячэнні лясныя ўчасткі па берагах чаргуюцца з лугамі і балотамі; у ніжнім за вялікім сялом Барок Цёбза ўваходзіць у зону суцэльнага лесу. На левым беразе Цёбзы ў сяле Барок размешчаны старадаўні Свята-Прадцечанскі Якава-Жалезнабароўскі манастыр.
Паўднявіца (пасёлак)
Паўднявіца (Полдневица) — пасёлак у Паназыраўскім раёне Кастрамской вобласці Расіі. Цэнтр Паўднявіцкага сельскага паселішча.
Пасёлак размешчаны на аднайменнай рацэ. Праз Паўднявіцу праходзіць ведамасная чыгунка. Заснавана ў 1938 годзе як пасёлак лесарубаў. У 1958 годзе атрымала статус пасёлка гарадскога тыпу. З 1997 года — сельскі населены пункт. Асноўнымі прадпрыемствамі з’яўляюцца Шарцюгскі леспрамгас, Шарцюгскае прадпрыемства прамыслова-чыгуначнага транспарту, ПТВ-13.
Рададэндран 'Helsinki University'
Rhododendron 'Helsinki University' — сорт вечназяленых рододендронов гібрыднага паходжання з фінскай серыі сартоў з высокай зімаўстойлівасцю.
Гісторыя стварэння
Сорт атрыманы ў выніку праграмы гадоўлі рададэндранаў Хельсінкскага ўніверсітэта ў супрацоўніцтве з Дэндрарыем Mustila (1973-2000 гады). У праграме выкарыстоўваліся рададэндраны, якія растуць у дэндрарыі Хельсінкі з 1930 года. Да 1973 года з гэтых раслін выжылі найбольш зімаўстойлівыя. Адной з такіх раслін быў Rhododendron brachycarpum subsp. tigerstedtii.
Першапачаткова ў селекцыйнай праграме былі выкарыстаны 53 матчыныя расліны і, у якасці апыляльнікаў, прадстаўнікі 23 відаў і 48 гібрыдаў рададэндранаў. З першых атрыманых 22000 гібрыдных сеянцоў былі адабраны 14000. У выніку суровых зім 1980-х гадоў з 14000 саджанцаў выжыла 9000. Сярод тых, хто выжыў, было шмат раслін, якія зусім не пашкоджваліся падчас зімы. З іх адабралі 80 сеянцоў, якія былі размножены з дапамогай мікракланальнага размнажэння. Дзевяць сартоў былі зарэгістраваныя : У якасці матчынай расліны для атрымання сорту 'Helsinki University' выкарыстоўвалася расліна, якая ставіцца да аднаго з падвідаў Rhododendron brachycarpum subsp. tigerstedtii. Другі бацька ў дакладнасці невядомы, паколькі для атрымання насення, з якога была вырашчана кантрольнай партыі сеянцоў (з якой пазней была адабрана расліна для мікракланальнага размнажэння), выкарыстоўваўся пылок розных рададэндранаў.
Рададэндран 'Helsinki University' выкарыстоўваецца як дэкаратыўная садовая расліна. Названы ў гонар 350-годдзя Хельсінкскага універсітэта, якое адзначалі ў 1990 годзе.
Біялагічнае апісанне
Ва ўзросце 10 гадоў вышыня расліны складае каля 1,5 м, паводле іншай крыніцы 100×100 см. Вышыня дарослай расліны — да 2 м.
Лісце голае, цёмна-зяленае, 110-150×55 мм.
Кветкі дыяметрам 76 мм, ружовыя з чырвонымі плямкамі на ўнутранай частцы, 6-ці пялесткавыя.
Сорт адрозніваецца добрым цвіценнем нават пасля суровых зім.
На поўдні Фінляндыі цвіце ў сярэдзіне чэрвеня, на поўначы пазней.
Кастабобрыў
Кастабобрыў (Костобобрів) — вёска ў Сэмэніўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Сэмэніўскай гарадской абшчыны.
Рададэндран 'Helsinki University'
Біялагічнае апісанне
'Helsinki University' моцна нагадвае сорт 'Haaga'. Прасцей за ўсе адрозніць сарты можна па колеры пупышак: у 'Haaga' яны больш чырванаватыя. Акрамя таго, тычынкавыя ніткі кветак 'Haaga' ружовыя, тады як у 'Helsinki University' яны больш светлыя.
У культуры
Вытрымлівае паніжэнні тэмпературы да -32 ... -39 °С.
Месцазнаходжанне: паўцень або пярэстая цень разрэджанага хваёвага лесу.
Глеба вільгацеёмкая, добра аэруемая, кіслая (рн ад 4,5 да 6,5). Паколькі расліны маюць павярхоўную караневую сістэму, іх патрабуецца паліваць ў засушлівыя перыяды. Для захавання вільготнасці глебы рэкамендуецца выкарыстоўваць мульчаванне. Унясенне угнаенняў рэкамендуецца з мая. З чэрвеня азотазмяшчальныя ўгнаенні выключаюць.
Рэкамендуемая адлегласць паміж раслінамі — 1,5 метра.
Для абароны ад зімовага ўсушэнне лісця рэкамендуецца збудаванне паветрапраніцальных хованак з мешкавіны.
Цвіце адначасова з адрастаннем маладых парасткаў, што некалькі зніжае дэкаратыўнасць.
Сянаж
Сяна́ж — грубы корм з правяленых дзікарослых траў і кармавых культур.
Скошаныя і правяленыя расліны пасля правяльвання да вільготнасці 45—55 % шчыльна закладваюць у герметычныя сянажныя сховішчы (сянажныя вежы або траншэі). З мэтай паскарэння падвяльвання сыравіну здрабняюць, бабовыя расліны дадаткова плюшчаць. Ва ўмовах нізкай вільготнасці затрымліваецца рост бактэрый, а герметызацыя дазваляе пазбегнуць развіцця плесні.
Andrena clarkella
Andrena clarkella — від пчол роду сямейства. Сустракаецца ў Еўропе і Паўночнай Азіі (акрамя Кітая) і Паўночнай Амерыкі.
Пакроўскэ
Пакроўскае ці Пакроўскэ (Покровське) — пасёлак гарадскога тыпу, Пакроўскі пасялковы савет, Пакроўскі раён, Днепрапятроўская вобласць, Украіна. Насельніцтва — 11661 чалавек (2001).
Пакроўскі раённы народны гісторыка-краязнаўчы музей, 2 школы, бальніца.
IC 921
IC 921 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) у сузор'і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Маргаліт Фінкельберг
Маргаліт Фінкельберг (імя пры нараджэнні — Маргарыта Георгіеўна Карпюк, нар., , БССР, СССР)  — савецкі, затым ізраільскі гісторык і лінгвіст. Прафесар Тэль-Авіўскага ўніверсітэта, акадэмік Ізраільскай акадэміі навук. Спецыяліст па гісторыі, пісьменнасці і літаратуры Старажытнай Грэцыі, пазней пашырыла круг сваіх даследаванняў, уключыўшы туды археалогію Міжземнамор’я эпохі позняга бронзавага і ранняга жалезнага веку, а таксама дагрэчаскі субстрат.
Біяграфія
Скончыла МДУ (класічнае аддзяленне) у 1969 г., пазней там жа ў аспірантуры да 1972 г. У 1975 г. эмігравала з мужам у Ізраіль.
Красні Лозы
Красні Лозы (Кра́сні Ло́зи) — вёска ў Сэмэніўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Сэмэніўскай гарадской абшчыны.
Петэрыс Упіціс
Петэрыс Упіціс (Pēteris Upītis, —, Добэлэ, Латвійская ССР) — савецкі і латвійскі селекцыянер, фота-мастак.
Біяграфія
Скончыў Прыкульскую сельскагаспадарчую школу.
Кандыдат сельскагаспадарчых навук. Загадчык селекцыйнай лабараторыяй пладаводства Навукова-даследчага інстытута Земляробства Латвіі.
Селекцыйная дзейнасць
Запатэнтаваныя сарты:
Нежкава
Нежкава:
Бабінец
Бабінец — пярэдняя частка культавага збудавання, прызначаная для жанчын, з’яўляўся часткаю асноўнага аб’ёму пад хорамі. Часам бабінцам называлі прыбудову да храма з боку галоўнага фасаду, над якой узводзілі званіцу — крухту.
На Беларусі вядомы з 11—12 ст. (Сафійскі сабор і Спаса-Праабражэнская царква ў Полацку). Пашыраны ў архітэктуры культавых пабудоў 15—18 ст. як частка аб’ёму над хорамі (цэрквы ў в. Мураванка Шчучынскага, Сынковічы Зэльвенскага раёнаў Гродзенскай вобласці, касцёлы ў в. Дзераўная Стаўбцоўскага раёна Мінскай вобласці, Ішкалдзь Баранавіцкага pаёна) або самастойны аб’ём, злучаны прамавугольным ці арачным праёмам з асноўным (цэрквы ў в. Яглевічы Івацэвіцкага, Здзітава Жабінкаўскага раёнаў Брэсцкай вобласці). У кампазіцыі бабінец часам вылучаюць асобным верхам ці вежай-званіцай (цэрквы ў в. Вяжное Пружанскага, Рубель Столінскага раёнаў Брэсцкай вобласці).
Штучны спадарожнік Зямлі
Штучны спадарожнік Зямлі (ШСЗ) — касмічны лятальны апарат, выведзены на арбіту вакол Зямлі. У адпаведнасцю з міжнароднай дамоўленасцю касмічны апарат называецца спадарожнікам, калі ён зрабіў не менш як адзін абарот вакол Зямлі, інакш ён лічыцца ракетным (балістычным) зондам.
Рух штучных спадарожнікаў па сталай арбіце адбываецца пад уздеяннем толькі сілы прыцягнення.
Хуткасць спадарожніка на колавай арбіце залежыць ад масы планеты, яе радыусу і ад таго, як высока над паверхняй планеты знаходзіцца спадарожнік.
Першы ў свеце ШСЗ быў пушчаны ў СССР 4 кастрычніка 1957, і стаў таксама першым штучным нябесным целам.
Відэахостынг
Спецыялізацыя
Большасць відэахостынгаў тэматычна не абмяжоўваюць напаўненне. Аднак, некаторыя відэахостынгі займаюць спецыялізаваныя сектары, прапануючы тэматычныя парталы. Асаблівае месца займае SciVee — сервіс публікацыі навуковага і навукова-папулярнага відэакантэнту, а таксама тэкставых вынікаў даследванняў у дадатак да яго.
Правовыя аспекты
У той час, як на некаторых сайтах праводзіцца жорсткі кантроль запампаваных файлаў (як, напрыклад, на Вікісховішчы, дзе захоўваецца мноства свабодных ролікаў), многія відэахостынгі адчуваюць праблемы, звязаныя з з тым, што карыстальнікі ўкладаюць відэафайлы, не з’яўляяся іх праваабладальнікамі.
Брэйдс
Брэйдс (Брэйдс-Істэйт) — вёска і часовы адміністрацыйны цэнтр вострава Мантсерат з 1998 года. Размешчана на поўначы вострава. Насельніцтва прыблізна 1000 чалавек.
Часовым адміністрацыйным цэнтрам вёска зрабілася пасля вывяржэння вулкана Суфрыер-Хілз, якое 25 чэрвеня 1995 знішчыла фактычную сталіцу вострава горад Плімут, Мантсерат.
Няропля
Няропля — тапонім:
Підгароднэ
Падгароднае ці Підгароднэ (Підгородне) — горад у Днепрапятроўскай вобласці Украіны. Плошча 35,5 км². Насельніцтва 19 397 чал. (1 студзеня 2012).
Крынычкы (Сэмэніўскі раён)
Крынычкы (Кринички́) — вёска ў Сэмэніўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Сэмэніўскай гарадской абшчыны.
Стадольніца
Стадо́льніца (, Стодольница) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Маласітнянскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Трудаўскога сельсавета.
Паназырава
Паназырава (Пона́зырево) — пасёлак гарадскога тыпу ў Кастрамской вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Паназыраўскага раёна і гарадскога паселішча пасёлак Паназырава. Насельніцтва — 4392 чалавекі (2010). Пасёлак размешчаны на рацэ Неі і яе прытоку Прудаўцы, за 383 км на ўсход ад абласнога цэнтра Кастрамы побач з мяжой Кіраўскай вобласці. Чыгуначная станцыя на лініі Буй — Кацельніч. Аўтамабільныя дарогі вядуць у пасёлак Паўднявіца і горад Шар’я.
Мантэкрэта
Мантэкрэта (Montecreto) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Эмілія-Раманья, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Модэна.
Насельніцтва складае 943 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 30 чал./км². Займае плошчу 31 км². Паштовы індэкс — 41025. Тэлефонны код — 0536.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Каспій (Атыраўская вобласць)
Каспій — сяло ў Курмангазінскім раёне Атыраўскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад сельскай акругі Арлы. Код КАТА — 234649200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 311 чалавек (161 мужчына і 150 жанчын). Паводле дадзеных перепісу 2009 года, у сяле пражывалі 275 чалавек (152 мужчыны і 123 жанчыны).
Байніца
Байніца або стрэльніца — адтуліна ў сцяне абарончага збудавання для вядзення вагню са стралковай зброі (закрытая байніца) або між зубцамі ў завяршэнні замкавых сценаў ці вежаў (адкрытая байніца).
Байніцы прызначаныя для вядзення агню з гарматаў называліся амбразуры, для стральбы ўніз і кідання камянёў — машыкулі (у мураваных збудаваннях) і падсябіцці (у драўляных).
Крывулькы
Крывулькы (Криу́льки) — вёска ў Сэмэніўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Сэмэніўскай гарадской абшчыны.
Гісен (раён)
Гісен (Landkreis Gießen) — раён у Германіі. Цэнтр раёна — горад Гісен. Раён уваходзіць у зямлю Гесэн. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Гісен. Займае плошчу 855 кв. км. Насельніцтва 255,7 тыс. чал. (2010). Шчыльнасць насельніцтва 299 чалавек / кв.км. Афіцыйны код раёна 06 5 31.
Раён падзяляецца на 18 абшчын. Горад падпадзяляецца на 16 гарадскіх раёнаў.
Камень (прыпыначны пункт)
Ка́мень (, Камень)  — прыпыначны пункт Брэсцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Кобрынскім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчаны за 3,3 км на паўднёвы захад ад вёскі Камень; на лініі Лунінец — Жабінка, паміж прыпыначным пунктам Ліпава і станцыяй Кобрын.
IC 922
IC 922 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) у сузор'і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Павіна (сяло, Кастрамская вобласць)
Павіна (Па́вино) — сяло ў Кастрамской вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Павінскага раёна і Павінскага сельскага паселішча. Сяло размешчана на рацэ Воч (прыток Вохмы), за 407 км на паўночны ўсход ад абласнога цэнтра Кастрамы. Да бліжэйшай чыгуначнай станцыі ў горадзе Шар’я — 121 кіламетр. Аўтамабільныя дарогі вядуць у пасёлак Вохма і горад Шар’я. Раней сяло насіла назву Георгіеўскае-на-Вочы.
Каморніцкая культура
Каморніцкая культура (нарвенскі цыкл) — археалагічная культура перыяду ранняга мезаліту на тэрыторыі Польшчы і Заходняй Беларусі (IX — VII стст. да н.э.). Назва ад в. Каморніца (Польшча).
Для культуры характэрны прылады працы з пласцінкападобных адшчэпаў, пры апрацоўцы якіх выкарыстоўвалася мікралітычная тэхналогія (восі прылад звычайна не супадаюць з восямі нарыхтовак). На помніках каморніцкай культуры найчасцей выяўляюцца вастрыі, працаванныя сустрэчнай рэтушшу, і паўвастрыі з дугападобным краем (тыпу Каморніца), «тупаспіннікі» (мікраграветы) з прамым краем (тыпу Ставінога або Кудлаеўка), выгнутыя ланцэтападобныя вастрыі, сегменты і падобныя да іх прылады разнастайнай шырыні з тупым вуглом у аснове, трохвугольнікі, кароткія і акруглыя скрабкі, вуглавыя і папярочныя разцы і інш. Каморніцкая культура вылучана і даследавалася ў 1965—1975 гг. польскімі археолагамі, М. Марчакам, Г. Венцкоўскай,.
Асобныя вырабы і комплексы рэчаў, якія нагадваюць каморніцкія, сустракаюцца ў Панямонні, на паўднёвым усходзе Беларусі (Беласарока), у складзе Рудавостраўскай культуры Паўночнай Украіны.
Адам Іосіфавіч Залескі
Адам Іосіфавіч Залескі (нар., в. Кімейка, Сенненскага раёна, Віцебскай вобласці — ) — беларускі гісторык, этнограф. Доктар гістарычных навук (1963), прафесар (1964). Акадэмік рэгіянальнай (г. Масква) грамадскай арганізацыі «Славянская акадэмія навук, адукацыі, мастацтваў і культуры» (2000). Старшы лейтэнант.
Біяграфія
У 1930—1931 гадах вучыўся ў Мінску на педагагічных курсах. У 1931—1937 гадах працаваў настаўнікам у Лагойскім, Дзяржынскім і Хойніцкім раёнах, завочна вучыўся ў Мінскім педтэхнікуме. У 1937 годзе скончыў гістарычна-геаграфічнае аддзяленне Мінскага настаўніцкага інстытута.
У 1937—1940 гадах — намеснік дырэктара Мінскага педагагічнага вучылішча.
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. У 1944 годзе — начальнік хімічнай службы 203-га армейскага запаснога стралковага палка. За паспяхова арганізаваную пастаўку дымавых заслонаў у перыяд абароны арміі старшы лейтэнант Адам Залескі быў узнагароджаны ордэнам Чырвонай Зоркі.
У 1945—1953 гадах — выкладчык, дэкан Курскага педінстытута.
3 1953 года — загадчык сектара этнаграфіі Інстытута гісторыі, у 1957—1968 гадах — намеснік дырэктара Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору АН БССР.У 1963 годзе абараніў доктарскую дысертацыю «Савецкі патрыятызм сялянства ва ўмовах нямецка-фашысцкай акупацыі Беларусі (1941—1944)».
Дзесяць гадоў працаваў старшынёй Мінскай абласной арганізацыі «Веды». 3 1994 года -старшыня Беларускага рэспубліканскага аб’яднання «Гістарычныя веды».
Навуковая дзейнасць
Аўтар прац па гісторыі Вялікай Айчыннай вайны, нацыянальных адносін. Намеснік галоўнага рэдактара і адзін з аўтараў 4-га тома 5-томнага выдання «Гісторыя Беларускай ССР» (1975), рэдактар і адзін з аўтараў выдання «Нарысы ваеннай гісторыі Беларусі» (1995). Сааўтар 6-томнага выдання «Гісторыя Вялікай Айчыннай вайны Савецкага Саюза» і 12-томнага «Гісторыя Другой сусветнай вайны». Аўтар манаграфій «Быт беларускіх сялян у партызанскім краі» (1960), «В партизанских краях и зонах» (1962), «В тылу врага» (1969).
Апублікаваў 8 манаграфій, 8 брашур, каля 300 навуковых прац, напісаных ў асноўным на рускай мове, у тым ліку:
Шарлота Перэлі
Шарлота Перэлі (поўнае імя Анна Джэні Шарлота Нільсан;, , Швецыя), шведская і. У 1999 прадстаўляла Швецыю на конкурсе песні Еўрабачанне 1999. З песняй «Take Me to Your Heaven» (Вазьмі мяне ў свой рай) заняла першае месца і прынесла перамогу сваёй краіне.
Выйграла Melodienfest-2008 з песняй «Hero» і на Конкурсе песні Еўрабачанне 2008 ізноў прадстаўляла Швецыю.
Пасля перамогі на конкурсе Еўрабачанне 1999 Шарлота (тады яшчэ Нільсан) становіцца знакамітай. Яна выступае па ўсёй Еўропе і выпускае свой першы сольны альбом «Charlotte». У 2001 годзе выходзіць другі альбом, які ўключае ў сябе паспяховы сінгл «You Got Me Going Crazy». У 2003 годзе Шарлота становіцца вядучай першага паўфіналу Швецкага адбору на Еўрабачанне. У красавіку гэтага жа года яна прымае ўдзел у шведскай пастаноўцы «Ісус Хрыстос — Суперзорка». У верасні выходзіць сінгл «'Broken Heart», а ў чэрвені 2004 з’яўляецца альбом «Gone Too Long».
Запісала пяць альбомаў сваіх песень, чатыры з іх увайшлі ў Топ-50 у Швецыі. Альбом «Gone too long» падняўся ў гэтым спісе найбольш высока (11 месца). Стала выступае на шведскім тэлебачанні з аглядам сучаснай шведскай эстраднай музыкі.
Эван Уільямс
Эван Уільямс (Evan Williams) — амерыканскі прадпрымальнік, які заснаваў некалькі інтэрнэт-кампаній, у тым ліку Pyra Labs (распрацоўка Blogger) і Twitter, дзе ён раней быў генеральным дырэктарам.
Пачатак кар’еры
Пасля заканчэння школы Уільямс працаваў на розных пасадах, звязаных з інтэрнэт-тэхналогіямі, у гарадах Кі-Уэст, Далас, Осцін (штат Тэхас), і зноў на яго сямейнай ферме ў штаце Небраска. У 1996 годзе Уільямс пераехаў у Севастопаль (штат Каліфорнія), каб працаваць у высокатэхналагічнай кампаніі O’Reilly Media. Кар’еру ў O’Reilly ён пачаў з маркетынгавых пазіцый, але ў рэшце рэшт стаў нанятым незалежным праграмістам-фрылансерам.
Pyra Labs і Blogger
Эван Уільямс разам з Meg Hourihan сазаснавалі ІТ-кампанію Pyra Labs. Галоўным яе прадуктам стаў Blogger, адно з першых вэб-прыкладанняў для стварэння і кіравання блогамі. Уільямс вынайшаў тэрмін «блогер» і сыграў важную ролю ў папулярызацыі тэрміна «блог». Кампанія Pyra Labs праіснавала яшчэ некаторы час пасля сыходу Meg Hourihan і іншых супрацоўнікаў, пакуль урэшце не была набыта Google 13 люты 2003 года. Часопіс PC Magazine ў 2004 годзе назваў Уільямса «Чалавекам года», нароўні з Hourihan і Paul Bausch за іх працу па стварэнні Blogger.
Odeo
Уільямс пакінуў Google у кастрычніку 2004 года і заснаваў кампанію Odeo. У канцы 2006 года Уільямс стаў сузаснавальнікам Obvious Corp. разам з Бізам Стоўнам і іншымі былымі супрацоўнікамі Odeo, каб набыць усё яе актывы. У красавіку 2007 года Odeo была набыта кампаніяй Sonic Mountain.
Twitter
Сярод праектаў карпарацыі Obvious Corp. быў Twitter, бясплатная служба мікраблогінгу. Twitter стаў самастойнай кампаніяй у красавіку 2007 года, і Уільямс, як сазаснавальнік, стаў членам савета дырэктараў і інвестарам. У кастрычніку 2008 года Эван Уільямс стаў генеральным дырэктарам Twitter, заняўшы месца Джэка Дорсей, які стаў старшынёй савета дырэктараў. 4. кастрычніка 2010 Уільямс сышоў з пасады галоўнага выканаўчага дырэктара (які зойме Дзік Костала).
Маёмасць
У рэйтынгу часопіса Forbes у 2015 годзе яго маёмасць ацэньваецца ў $ 2,9 млрд.
Асабістае жыццё
Уільямс з’яўляецца вегетарыянцам. Жыве ў Сан-Францыска з жонкай Sara Morishige. У іх ёсць двое дзяцей.
Куты Другі
Куты Другі (Кути́ Другі) — вёска ў Сэмэніўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Сэмэніўскай гарадской абшчыны.
Баня (купал)
Баня, банька — купальнае пакрыццё паўкруглай формы або круглы купал у завяршэнні веж ці вярхоў.
Таксама азначанае шмат’ярусныя фігурныя самкнутыя купалы грушападобнай формы з заломамі, пашыраныя ў культавай архітэктуры барока.
У адрозненні ад гладкіх купалоў-цыбулін маскоўскіх праваслаўных храмаў, банькі складаныя ў сілуэце, звычайна гранёныя.
Мікіцінічы
Мікі́цінічы (, Никитиничи) — вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Славенскага сельсавета.
Махамедміян Самро
Біяграфія
25 мая 2000 года Самро стаў губернатарам сваёй роднай правінцыі Сінд. 26 снежня 2002 года пакінуў гэты пост, балатаваўся ў Сенат, быў абраны туды 23 лютага 2003 і 12 сакавіка абраны старшынёй Сената. З 15 лістапада 2007 да 25 сакавіка 2008 года ён быў часовым прэм’ер-міністрам Пакістана. Вярнуўшыся пасля зацвярджэння ўрада Юсуфа Рэзы Гілані да абавязкаў старшыні Сенату, ён з 18 жніўня да 9 верасня 2008 года выконваў абавязкі прэзідэнта Пакістана пасля адстаўкі Первеза Мушарафа да абрання новага прэзідэнта Асіфа Алі Зардары. У 2009 годзе пакінуў пасаду старшыні Сената.
Пазаземнае жыццё
Пазаземнае жыццё (іншапланетнае жыццё) — гіпатэтычная форма жыцця, якое ўзнікла і існуе за межамі Зямлі. З'яўляецца прадметам вывучэння касмічнай біялогіі і ксенабіялогіі, а таксама адным з выдуманых аб'ектаў у навуковай фантастыцы.
Перадумовы
Узнікненне жыцця на Зямлі дае відавочныя перадумовы для здагадкі аб тым, што такія ж умовы маглі скласціся на іншых планетах. Можна колькі-небудзь вызначана казаць толькі аб эвалюцыі жыцця, якая нагадвае зямную.
Савецкі астраном Іосіф Шклоўскі асцярожна меркаваў, што спрыяльныя ўмовы для ўзнікнення жыцця існуюць на планетах, якія круцяцца каля халодных і досыць стабільных адзіночных зорак спектральнага класа G, K, M (блізкіх па ўласцівасцях да Сонца). Колькасць такіх зорак у нашай галактыцы можна ацаніць як 109.
Адкрыццё планет у іншых зорных сістэм таксама ўскосна паказвае на наяўнасць месцаў у сусвеце, спрыяльных для ўзнікнення жыцця ў «заселенай зоне». Магчымасці сучаснай астраноміі не дазваляюць ацаніць умовы жыцця на такіх планетах, але калі ў будучыні тэхнічныя магчымасці дазволяць вызначыць, скажам, наяўнасць кіслароду ў атмасферы, гэта стане важным сведчаннем на карысць доказы наяўнасці жыцця за межамі Зямлі.
Наяўнасць на Зямлі форм жыцця, якія могуць захаваць здольнасць да размнажэння пасля знаходжання ў экстрэмальных умовах (вытрымліваць высокія перапады тэмператур, ціску, неспрыяльнае асяроддзе) дазваляе казаць пра тое, што жыццё можа зарадзіцца і захавацца ва ўмовах далёкіх ад зямных.
Магчымы доказ існавання жыцця па-за Зямлёй мае не толькі чыста тэарэтычнае значэнне. Адной з распаўсюджаных тэорый, якія тлумачаць узнікненне жыцця на Зямлі, з'яўляецца панспермія. Не варта забываць пра тое, што жыццё за межамі Зямлі на дадзены момант не больш чым навуковая гіпотэза. Многія навукоўцы вельмі скептычна ставяцца як да магчымасці выявіць пазаземнае жыццё ў агляднай будучыні, так і магчымасці распазнаць яго, нават калі зямлянам пашанцуе з ім сутыкнуцца.
Калі толькі ў адной нашай Галактыцы налічваюцца мільярды планет і мільёны мільярдаў планет у Сусвеце, то, несумненна, пытанне пра тое, ці могуць існаваць там іншыя цывілізацыі ці не, будзе набываць усё большую актуальнасць.
Пошукі
Пачынаючы з другой паловы XX стагоддзя навукоўцы вядуць мэтанакіраваныя пошукі пазаземнага жыцця ўнутры Сонечнай сістэмы і за яе межамі. Згодна з сучаснымі навуковымі прадстаўленнямі, верагоднасць выяўлення высокаарганізаванага жыцця на ўсіх планетах Сонечнай сістэмы, акрамя Марса, вельмі малая. Астранамічныя даследаванні Марса і даследаванні пры дапамозе спушчальных апаратаў пакуль дазволілі толькі сцвярджаць аб спрыяльных фактарах, якія спрыяюць жыццю. На паверхні планеты былі выяўленыя сляды вады. Наяўнасць метану ў атмасферы і кліматычныя ўмовы планеты кажуць пра тое, што ў прынцыпе на Марсе могуць быць выяўленыя найпростыя мікраарганізмы.
Дадзеныя даследавання метэарытаў, верхніх слаёў атмасферы Зямлі і дадзеныя, сабраныя ў рамках касмічнай праграмы «Вікінг», дазваляюць некаторым навукоўцам сцвярджаць, што найпростыя формы жыцця могуць існаваць на іншых планетах Сонечнай сістэмы. Астрабіёлагі працягваюць весці пошукі хаця б элементарных форм (бактэрыі, найпростыя) на Марсе, Венеры. Лічацца перспектыўнымі для пошуку таксама некаторыя спадарожнікі газавых гігантаў з падпаверхневымі акіянамі, вадзяным лёдам і атмасферай (Еўропа, Каліста, Ганімед, Энцэлад, Тытан).
Пошукі форм жыцця за межамі Сонечнай сістэмы арганізаваны ў напрамку выяўлення магчымых слядоў дзейнасці разумных істот. Так, з 1971 года працуе праект SETI, у рамках якога навукоўцы спрабуюць выявіць актыўнасць пазаземных цывілізацый у радыёдыяпазоне. У праекце SETI ёсць грамадскае распаўсюджванне ў выглядзе праграмы SETI@home.
Пасля з'яўлення блізкага да праграмы SETI інтэрнэт-рэсурсу агляду Сусвету WikiSky, пошукі НЛА і іншых праяў пазаземнага розуму ў космасе сталі даступныя не толькі астраномам і ўдзельнікам праекта SETI і праграмы SETI@home, але і яшчэ больш шырокім масам.
5 чэрвеня 2010 года група навукоўцаў з NASA заявіла на падставе атрыманых з зонда «Касіні» дадзеных пра выяўленне на спадарожніку Сатурна Тытане ўскосных прыкмет жыццядзейнасці прымітыўных арганізмаў (гл.: Жыццё на Тытане).
Пасля 2020 года НАСА плануе запусціць касмічны тэлескоп ATLAST, здольны выявіць ускосныя прыкметы жыццядзейнасці на экзапланетах у заселенай зоне. Наяўнасць жыцця на планеце будзе ўскосна пацверджана ў выпадку выяўлення «біямаркераў» (напрыклад, малекулярнага кіслароду, азону, вады і метану) у спектры атмасферы зямлепадобных экзапланет.
Наяўнасць слядоў жыцця ў метэарытах
Пры даследаванні вугляродазмяшчаючых метэарытаў у іх складзе выяўляюць рэчывы, якія ў зямных умовах з'яўляюцца прадуктамі жыццядзейнасці.
Пры даследаванні каменных метэарытаў часам выяўляюцца т. зв. «Арганізаваныя элементы» — мікраскапічныя (5-50 мкм) «аднаклетачныя» ўтварэнні, якія часта маюць відавочна выяўленыя падвойныя сценкі, поры, шыпы і г. д.
На сённяшні дзень не даказана, што гэтыя закамянеласці належаць рэшткам якіх-небудзь формаў пазаземнага жыцця. Але, з іншага боку, гэтыя ўтварэнні маюць такую ​​высокую ступень арганізацыі, якую прынята звязваць з жыццём.
Асаблівасцю «арганізаваных элементаў» з'яўляецца таксама іх шматлікасць: на 1 г рэчывы вуглыстага метэарыта прыпадае прыкладна 1800 «арганізаваных элементаў».
У жніўні 1996 года ў часопісе Science быў апублікаваны артыкул аб даследаванні метэарыта ALH 84001, знойдзенага ў Антарктыдзе ў 1984 годзе. Ізатопнае датаванне паказала, што метэарыт паўстаў 4-4,5 млрд гадоў таму, а 15 млн гадоў таму быў выкінуты ў міжпланетную прастору; 13 тыс. гадоў таму метэарыт упаў на Зямлю. Вывучаючы метэарыт з дапамогай электроннага мікраскопа, навукоўцы выявілі мікраскапічныя закамянеласці, якія нагадваюць бактэрыяльныя калоніі, якія складаюцца з асобных частак памерам прыкладна 100 нм. Таксама былі знойдзеныя сляды рэчываў, якія ўтвараюцца пры раскладанні мікраарганізмаў. Праца была неадназначна сустрэта навуковай супольнасцю. Крытыкі адзначылі, што памеры знойдзеных утварэнняў у 100-1000 разоў менш тыповых зямных бактэрый і іх аб'ём занадта малы для размяшчэння ў ім малекул ДНК і РНК. У ходзе наступных даследаванняў у ўзорах былі выяўленыя сляды зямных біязабруджанняў. У цэлым аргументы на карысць таго, што ўтварэнні з'яўляюцца закамянеласцямі бактэрый, выглядаюць недастаткова пераканаўчымі.
У навуковай фантастыцы
Пазаземнае жыццё — адзін з важных атрыбутаў і таксама дзеючых асоб у творах многіх аўтараў. Згадкі пра існаванне жыцця за межамі Зямлі адносяцца яшчэ да антычнай (Лукіян) і сярэднявечнай літаратуры (Джардана Бруна). Сучасная навукова-фантастычная традыцыя сутыкнення з іншапланетнай жыццём закладзена творамі Юзэфа фон Роні-старэйшага («Ксіпехузы») і Герберта Уэлса («Вайна светаў»). Праблема пошуку і даследавання пазаземнага жыцця падымаецца такімі вядомымі аўтарамі, як Роберт Шэклі (напрыклад, апавяданне «П'яўка»), Кліфард Саймак («Усё жывое»), Кір Булычоў («Палова жыцця», «Пасёлак»), Іван Яфрэмаў («Сэрца Змеі», «Імглістасць Андрамеды») і шматлікімі іншымі.
Тэмы, звязаныя з пазаземным жыццём, разнастайныя. Гэта спробы распазнаць грань паміж разумным і неразумным жыццём (браты Стругацкія «Поўдзень, XXII стагоддзе», Васіль Галавачоў «Рэлікт»). Сутыкненне з неарганічнай формай жыцця («Краіна барвовых хмараў»). Механізмы, якія выйшлі з-пад кантролю, самі становяцца свайго роду жывымі і пачынаюць эвалюцыянаваць (Станіслаў Лем «Непераможны»).
Уфалогія
Акрамя шырокага раскрыцця ў літаратурных і кінематаграфічных творах навуковай фантастыкі, магчымыя з'яўленні пазаземнага жыцця ў біясферы Зямлі, палеакантакты і сучасныя візіты іншапланецян і асабістыя кантакты з імі фігуруюць таксама ў даследаваннях энтузіястаў уфолагаў, а таксама ў некаторых канспіралагічных тэорыях.
Бітва пад Кірхгольмам
Бітва пад Кірхгольмам (17(27) верасня 1605), бітва паміж шведскім войскам (кам. Карл IX; ~11—14 тыс. ч., 11 гармат; : сілы бакоў) і войскам Рэчы Паспалітай (кам. Ян Хадкевіч; ~3,9 тыс. ч., 7 гармат; : сілы бакоў) каля в. Кірхгольм (сучасны Саласпілс, Латвія) у час вайны Рэчы Паспалітай і Швецыі (1600—1629).