cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бярозкавыя
Арэал
Да бярозкавых ставяцца да 40 родаў з 1000 відамі траў аднагадовых і шматгадовых, паўкустоў і кустоў, ва ўсіх паясах зямнога шара, акрамя халоднага; асабліва частыя ў трапічнай Азіі і Амерыцы, Вест-Індыі (цэнтр іх распаўсюджвання); нямала таксама ў Аўстраліі і трапічнай Афрыцы. Выкапняў вядома да 10 відаў з трацічных адкладаў.
У культуры
Вялікая колькасць бярозкавых вядома ў садаводстве, асабліва роды бярозка, Calystegia, іпамея.
У Расіі каля 22 відаў. У некаторых родаў карані нясуць мясістыя пажыўныя шышкі; такі, напрыклад, батат (Ipomoea batatas Lam.), у Японіі, Усходняй Афрыцы і Бразіліі, ужываецца ў ежу ў Бразіліі. Па іншых уласцівасцях выдатныя і, мексіканская расліна, мясісты корань якой дае лёгкі слабільны сродак; корань вядомы пад імем ялапавага (radix Jalappae), паколькі лічылася, што ён паходзіць ад другога віду таго ж роду, , што апынулася няслушным.
Ананім Валезія
Урывак I
Урывак I вядомы таксама пад назвай «Паходжанне імператара Канстанціна» (Origo Constantini Imperatoris) і прысвечаны гісторыі імператара Канстанціна Вялікага. Невядомы аўтар быў язычнікам і пісаў неўзабаве пасля смерці імператара ў 337 годзе. Меркавана ён карыстаўся ў якасці адной з крыніц біяграфіяй Канстанціна, складзенай Праксагорам Афінскім, цяпер страчанай, але вядомай яшчэ Занары. У той жа час у «Паходжанні Канстанціна» шмат агульнага з сачыненнямі іншых познеантычных аўтараў, такіх, як Еўтропій і Аўрэлій Віктар. Хутчэй за ўсё, яны карысталіся аднымі і тымі ж крыніцамі. Пазней у тэкст было зроблена некалькі ўставак хрысціянскага характару, галоўным чынам, верагодна, запазычаных з гісторыі Арозія.
Аўтар быў добра дасведчаны пра дзяржаўную дзейнасць і асабістае жыццё Канстанціна, і многія звесткі, якія ён паведамляе, больш нідзе не сустракаюцца. Асабліва важная інфармацыя пра ранні перыяд жыцця Канстанціна: аўтар пацвярджае, што Канстанцін нарадзіўся ў Наісе, паведамляе звесткі пра кар'еру яго бацькі Канстанцыя, пра ад'езд Канстанціна да бацькі ў Брытанію.
Урывак II
Апісваючы падзеі, звязаныя з падзеннем Заходняй Рымскай імперыі ў 476 годзе, аўтар не прызнае законнасці ўлады Юлія Непата і лічыць, што са сваімі ўцёкамі з Равены ён фактычна перастаў быць імператарам. Некаторыя звесткі, якія паведамляюцца ў гэтым урыўку, унікальныя і не згадваюцца ні ў якіх іншых крыніцах. Сярод іх — згадванне пра далейшы лёс Ромула Аўгустула.
Хоць аўтар усхваляе палітыку яднання паміж рымлянамі і готамі, якую праводзіў Тэадорых, урэшце, ён ацэньвае яго асобу негатыўна, асуджаючы жорсткае пакаранне смерцю Баэцыя па загадзе караля. «Кароль Тэадорых», — паведамляе аўтар, — «быў непісьменным і настолькі тупым, што за дзесяць гадоў не змог вывучыць чатыры літары подпісу пад сваім эдыктам. Таму ён загадаў зрабіць залатую таблічку з прарэзамі і чатырма літарамі: LEGI [прачытаў]; калі ён хацеў падпісацца, то клаў таблічку на пергамент і праводзіў па ёй пяром, так што здавалася што гэта як бы яго подпіс».
Мішэль Маёр
Мішэль Густаў Эдуард Маёр (Michel Mayor; нар., Лазана, Во, Швейцарыя)  — швейцарскі астрафізік і заслужаны прафесар кафедры астраноміі Жэнеўскага ўніверсітэта. Афіцыйна выйшаў на пенсію ў 2007 годзе, але застаецца актыўным навуковым супрацоўнікам Жэнеўскай абсерваторыі. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы 2019 года разам з Джэймсам Піблзам і Дзідзье Кэлё, а таксама лаўрэат Міжнароднай прэміі Віктара Амбарцумяна і Кіёцкай прэміі 2015 года.
Разам з Дзідзье Кэлё ў 1995 годзе адкрыў 51 Пегаса b, першую пазасонечную планету, якая круціцца вакол зоркі, падобнай да Сонца, 51 Пегаса. За гэта дасягненне яны былі ганараваны Нобелеўскай прэміяй па фізіцы 2019 года «за адкрыццё экзапланеты на арбіце сонцападобнай зоркі». У сувязі з адкрыццём Маёр адзначыў, што людзі ніколі не мігруюць на такія экзапланеты, бо яны «вельмі далёка … [і зоймуць] сотні мільёнаў дзён, выкарыстоўваючы сродкі, якія мы сёння маем». Аднак з-за адкрыццяў Маёра пошук пазаземных камунікацый з экзапланет можа стаць больш практычным, чым меркавалася раней.
Даследаванні
Навуковыя інтарэсы ўключаюць пазасонечныя планеты (таксама вядомыя як экзапланеты), прыборы, статыстычныя ўласцівасці падвойных зорак, дынаміку шаравога скопішча, галактычную структуру і кінематыку. Доктарская дысертацыя Маёра ў Жэнеўскім універсітэце была прысвечана спіральнай структуры галактык.
Падчас працы ў якасці навуковага супрацоўніка займаўся распрацоўкай доплераўскіх спектрометраў на аснове фотаэлектрыкаў для атрымання больш дакладных вымярэнняў прамянёвых хуткасцей зорных аб’ектаў у параўнанні з існуючымі фатаграфічнымі метадамі. Пасля папярэдняй працы Роджэра Грыфіна ў 1967 годзе, каб паказаць магчымасць правядзення фотаэлектрычных вымярэнняў радыяльных скарасцей, Маёр працаваў з Андрэ Баранэ ў Марсельскай абсерваторыі над распрацоўкай COREVAL — фотаэлектрычнага спектрометра, здольнага вымяраць зоркі, арбітальныя перыяды падвойных зорак і нават скорасць вярчэння зорак.
Гэта даследаванне прывяло да розных сфер цікавасці, у тым ліку да вывучэння статыстычных характарыстык падвойных зорак сонечнага тыпу. З калегам-даследчыкам Антуанам Дзюкенуа яны вывучалі радыяльныя скорасці некалькіх сістэм, якія лічыліся падвойнымі зоркамі ў 1991 годзе. Іх вынікі паказалі, што іх падмноства на самай справе можа быць адзінкавымі зорнымі сістэмамі з падзоркавымі другаснымі аб’ектамі. Намагаючыся атрымаць больш дакладныя радыяльныя вымярэнні скорасці, Маёр разам з Баранэ ў Марселі, і з аспірантам Дзідзье Кэлё, распрацавалі ELODIE, новы спектрограф на аснове CORAVEL, які, па ацэнках, меў дакладнасць 15 м/с для яркіх зорак, палепшыўшыся на 1 км/с ад CORAVEL. ELODIE быў распрацаваны з асаблівым намерам вызначыць, ці з’яўляюцца падзоркавыя другасныя аб’екты карычневымі карлікавымі зоркамі ці патэнцыйна планетамі-гігантамі.
Да 1994 года ELODIE пачаў дзейнічаць у Жэневе, і Маёр і Кэлё пачалі абследаванне сістэм, падобных да Сонца, з падазраванымі другаснымі аб’ектамі. У ліпені 1995 года абследаванне пары 51 Пегаса пацвердзіла, што на яе арбіце была экзапланета, ідэнтыфікаваная як 51 Пегаса b, якая пазней была аднесена да планет тыпу Гарачага Юпітэра. Гэта была першая экзапланета, якая была знойдзена на арбіце зоркі галоўнай паслядоўнасці, у адрозненне ад планет, якія круціліся вакол рэшткаў зоркі. Адкрыццё экзапланеты Маёрам і Кэлё выклікала вялікую цікавасць. З тых часоў шукаюць іншыя экзапланеты. Станам на 2019 год ёсць па меншай меры 4000 пацверджаных адкрыццяў экзапланет.
Праца Маёра была больш засяроджана на ўдасканаленні прыбораў для вымярэння радыяльнай скорасці, каб палепшыць выяўленне экзапланет і вымярэнне іх уласцівасцей. Маёр узначаліў каманду па далейшым паляпшэнні ELODIE, каб павялічыць дакладнасць вымярэння скорасці да 1 м/с праз спектрограф HARPS, усталяваны на тэлескопе ESO 3,6 м у абсерваторыі Ла Сіла ў Чылі ў 2003 годзе. Маёр узначаліў каманду, якая выкарыстоўвала HARPS для пошуку іншых экзапланет. У 2007 годзе Маёр быў адным з 11 еўрапейскіх навукоўцаў, якія адкрылі з тэлескопа ESO Глізэ 581c, першую пазасонечную планету ў зоне пражывання зоркі. У 2009 годзе Маёр і яго каманда выявілі самую лёгкую экзапланету, якую калі-небудзь выяўлялі, вакол зоркі галоўнай паслядоўнасці: Глізэ 581e. З-за адкрыццяў Маёра пошук пазаземных камунікацый з экзапланетамі можа стаць больш практычным, чым меркавалася раней.
NGC 2181
NGC 2181 (іншае абазначэнне — ESO 86-SC54) — рассеянае скопішча ў сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Крэсы
4 населеныя пункты ў Польшчы:
Смольны
Смольны інстытут — будынак у Пецярбургу, помнік гісторыі і архітэктуры, рэзідэнцыя губернатара Пецярбурга і музей. Будынак узведзены ў 1806 годзе па праекце архітэктара Джакама Кварэнгі. У XIX - пачатку XX стагоддзя ў будынку размяшчаўся Смольны інстытут высакародных дзяўчын. Будынак таксама вядома сваёй роляй у падзеях Кастрычніцкай рэвалюцыі 1917 года, пасля якой у ім знаходзіўся Ленінградскі гарадскі Савет дэпутатаў працоўных і гарадскі камітэт ВКП (б) / КПСС (да 1991 года). Затым будынак быў рэзідэнцыяй мэра і, з 1996 года, губернатара горада. У будынку размяшчаецца шэраг музейных экспазіцый, якія адлюстроўваюць ўсю яго гісторыю. У склад Смольнага ўваходзяць Смольны манастыр і Смольны сабор.
Бацэвэ
Бацэвэ (Ба́цево) — вёска ў Алэўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Алэўскай гарадской абшчыны.
IC 4746
IC 4746 — галактыка тыпу P (особлива галактыка) ў сузор’і Паўлін.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Плаі
Плаі — тапонім.
7-я Навасёлкавая вуліца (Гомель)
7-я Навасёлкавая вуліца — вуліца ў Чыгуначным раёне горада Гомеля. Адносіцца да жылога масіву Прудок. Праходзіць ад вуліцы Праезджая да вуліцы Верхняя. Перасякаецца з вуліцамі Рыднага і Каменшчыкава. Складаецца з індывідуальнай забудовы пераважна сядзібнага тыпу.
Узнікла ў 1960-я гг. на былых саўгасных землях. Як і іншыя прудкоўскія вуліцы з гэтага шэрагу, пачаткова мела форму «Навасялкоўская» («Новоселковская») з адпаведным нумарам (1961 г.). Сярод жыхароў Прудка бытуе яшчэ адна форма — «Навасялковая».
Канстытуцыя Украіны
Структура Канстытуцыі
Дзеючая Канстытуцыя Украіны складаецца з 15 раздзелаў. 161 артыкул сабраны ў 14 раздзелаў, а XV радзел утрымлівае 16 пераходных палажэнняў. Тэксту Канстытуцыі папярэднічае прэамбула.
Складаецца з 15 раздзелаў і 161 артыкула:
2014 год
21 лютага 2014 года адноўлена дзеянне Канстытуцыі Ўкраіны ў рэдакцыі 2004 г. .
Школьная вуліца (Мінск, Сухарава)
Школьная вуліца — вуліца ў Фрунзенскім раёне Мінска, у колішняй вёсцы Сухарава.
Пачынаецца ад вуліцы Мачульскага і канчаецца тупіком каля МКАД. Траса Школьнай вуліцы практычна паралельная вуліцы Шаранговіча, пракладзена на поўдзень ад яе.
Трамвай (значэнні)
Трамва́й — шматзначны тэрмін:
Раскіданае гняздо (п’еса)
«Раскіданае гняздо» — п’еса Янкі Купалы (драма ў 5 актах), завершаная 4 верасня 1913 года ў Акопах. Адна з вяршыняў беларускае нацыянальнае драматургіі і адно з найвышэйшых дасягненняў паэтычнага генію Купалы. Упершыню выдадзена асобным выданнем у Вільні ў 1919 годзе (выдавецтва Мінскага камісарыята асветы, друкарня «Прамень»). Аўтограф п’есы захоўваецца ў Літаратурным музеі Янкі Купалы.
Асноўная праблема п’есы — праблема зямлі, крыніцы існавання селяніна, а тым самым — і яго волі, свабоды.
Вытокі
Па сведчанні Я. Купалы, драма напісаная на аснове жыццёвых фактаў. Князі Вітгенштэйны выгналі з зямлі продкаў паэта. Дзед Я. Купалы доўга судзіўся і, не здолеўшы даказаць свайго права на валоданне зямлёй, быў вымушаны з сям’ёй пакінуць сядзібу і выправіцца ў свет у пошуках заробку. Дарэчы і сам Купала добра зазнаў, як цяжка зарабляць кавалак хлеба на чужым загоне. Падзеі ў драме, аднак, адбываюцца не ў 19 ст., а напярэдадні першай расійскай рэвалюцыі 1905 года. Праз тое аўтар надае твору вострае сацыяльнае гучанне і выразную палітычную афарбоўку.
Сюжэт і мастацкія асаблівасці
Падзеі драмы пачынаюцца ўлетку, перад касьбою, у хаце Лявона Зябліка, пасля працягваюцца на яе руінах, на «раскіданым гняздзе» і завяршаюцца позняй восенню. У цэнтры твору — сям’я Зяблікаў. Гаспадар сям’і Лявон — самы трагічны персанаж у п’есе. Ён нібы ўвабраў у сябе ўвесь горкі лёс беззямельнага селяніна. Не здолеўшы даказаць свайго права на ўладанне зямлёй, знясілены царскім судом, Лявон накладае на сябе рукі.
Цэнтральным у творы з’яўляецца вобраз сына Лявона — Сымона. Дух бунтарства, непакоры ўласцівы Сымону ад нараджэння. Але спачатку яго бунтарства мае стыхійны характар. Чалавек горды, нескароны духам, Сымон, як і бацька, спачатку трымаецца ўласнага, хоць і ўжо разбуранага гнязда, імкнецца давесці судовую справу да канца, даказаць праўду. Нічога не дамогшыся, Сымон пакідае руіны і йдзе ў шырокі свет, на вялікі сход, па Бацькаўшчыну.
Вельмі драматычны лёс сястры Сымона Зоські, вобраз якой таксама пададзены ў псіхалагічна складаным і дыялектычным развіцці. Натура надзвычай уражлівая, у нечым нават экзальтаваная, Зоська як бы ў палоне сваіх чароўных, дзівосных мрояў і мараў. Але светлыя, чыстыя памкненні дзяўчыны ўступаюць у вялікі разлад з суровай, жорсткай рэчаіснасцю, сутыкнуўшыся з якой, Зоська губляе розум. Аднак у фінале твору, калі надышоў час узнімацца на помсту, на Зоську находзіць як бы прасвятленне, і яна йдзе адзінай дарогай з Сымонам.
Непаўторны характар 14-гадовага Данілкі — хлапчука не па гадах разумнага і разважлівага. Яго, як і Зоську, вабіць чароўны свет прыгожага і яго любімы занятак — змайстраваць скрыпку і сваёю музыкай суцешыць і развесяліць людзей, несці светлы прамень у іх змрочнае, бязрадаснае жыццё. Калі Данілка выправіцца ў свет разам з маці, ён будзе ёй добрым памочнікам, будзе аберагаць сваіх малодшых — сястру Аленку і брата Юрку.
Своеасаблівы шлях развіцця праходзіць у п’есе жонка Лявона Марыля. Яна цяжка хворая, прыкаваная да ложку. Але калі памірае Лявон, Марыля ўстае з пасцелі. Гэта сімвалічна: калі гінуць у змаганні бацькі, на іх месца становяцца маці. Калі ў фінале п’есы Марыля разам з малодшымі дзецьмі пакідае родную хату, яе ўчынак не ўспрымаецца як капітуляцыя перад жыццёвымі нягодамі. Ходзячы ад хаты да хаты, Марыля будзе расказваць людзям пра самавольства паноў, пра несправядлівасць на зямлі.
Паказальна, што Марыля выпраўляецца ў вандроўку разам са Старцам, чалавекам блізкага да яе лёсу. Ён таксама раней меў свой кавалак зямлі, але яго адтуль сагналі. Дасведчаны чалавек, Старац нясе людзям векавую народную мудрасць. Ён умее выслухаць чалавека, паспагадаць яго бядзе, даць разумную параду. Старац сее сярод людзей дух непакоры, нязломнасці перад выпрабаваннямі лёсу.
Пасля Старца да Зяблікаў заходзіць Незнаёмы і таксама ў найбольш драматычныя, паваротныя моманты іх жыцця. Як і Старац, Незнаёмы не мае свайго ўласнага імя, прозвішча, не мае сваёй біяграфіі. Яго вобраз абагульнены, рамантызаваны. Гэта як бы сам покліч вякоў да людзей абудзіцца ад здранцвення, узняцца на змаганне. І Сымон, і Зоська ўрэшце адгукваюцца на кліч Незнаёмага і ідуць за ім.
Станоўчым вобразам п’есы проціпастаўлены Паніч, разбешчаны нікчэмны малады чалавек, які сагнаў Зяблікаў з зямлі, загадаў разбурыць іх хату, зняславіў Зоську. Але Зяблікі ў канфлікце не толькі з Панічом, вобраз якога ў творы эпізадычны. Яны ў канфлікце і з падкупленымі і споенымі сведкамі на судзе, якія далі хлуслівыя паказанні, і з самім судом, што абараняе інтарэсы тых, хто мае ўладу.
П’еса мае моцную драматычную спружыну, яна востраканфліктная. Вобразы твору раскрытыя з вялікай мастацкай сілай. Персанажаў нельга адарваць ад побыту, ад тых рэчаў, што іх атачаюць. Разам з тым твор глыбока паэтычны, мае высокае рамантычнае гучанне. У ім ідэяльна дасягнуты сінтэз побыту, паўсядзённасці і вялікай паэзіі, канкрэтнага і агульнага. Звычайныя рэчы (кветкі, вянок, торбы, скрыпка, сякера) набываюць у п’есе сімвалічнае значэнне.
Сцэнічная гісторыя
Разумеючы сацыяльную і палітычную вастрыню п’есы, Я. Купала нават не звяртаўся ў царскую цэнзуру па дазвол на яе публікацыю і пастаноўку. П’еса ўбачыла свет толькі пасля падзення царызму. П’еса адыграла значную ролю ў станаўленні і развіцці беларускага прафесійнага тэатра. Упершыню п’еса была пастаўлена Ф. Ждановічам 10 ліпеня 1917 года ў Мінску Першым беларускім таварыствам драмы і камедыі ў памяшканні гарадскога тэатра.
У Мінску ў 1921 годзе 14 красавіка адбылася прэм’ера «Раскіданага гнязда» ў Беларускім дзяржаўным тэатры. Спектакль быў перанесены Ф. Ждановічам з Першага беларускага таварыства драмы і камедыі ў сваёй пераважна побытавай трактоўцы.
«Раскіданае гняздо» шмат ставілі аматарскія тэатральныя калектывы: сярод іх — гурток Мінскага рабочага клуба, аматарскі гурток у Глуску. Нягледзячы на забарону польскіх уладаў, п’еса ставілася і ў Заходняе Беларусі: у в. Заполле Карэліцкага раёна і ў в. Чапялёва Слонімскага раёна. У 1920-я гады п’есу іграў у Латвіі Дзвінскі беларускі народны тэатр.
Новае сцэнічнае жыццё «Раскіданаму гнязду» даў Беларускі тэатр імя Я. Коласа. Прэм’ера спектакля адбылася ў Віцебску 13 снежня 1951 года.
Пасля пастаноўкі п’есы ў Віцебску да яе звярнуліся шматлікія аматарскія тэатральныя калектывы: Магілёўскі народны тэатр Дома культуры чыгуначнікаў, драматычныя гурткі Віцебскага дыванова-плюшавага камбінату, в. Бокшыцы Слуцкага раёна. Значнай падзеяй стала пастаноўка п’есы Мазырскім народным тэатрам (рэжысёр М. Колас). Яна атрымала высокую ацэнку ў Маскве ў 1967 годзе на Усесаюзным аглядзе народнага тэатра.
У 1972 годзе новае прачытанне п’есы прапанаваў Нацыянальны тэатр імя Я. Купалы. У 1982 годзе да 100-годдзя з дня нараджэння Я. Купалы спектакль быў пастаўлены.
Свой унёсак ва ўвасабленне творчай задумы Я. Купалы ў сваіх спектаклях таксама зрабілі Нацыянальны тэатр імя Максіма Горкага, Брэсцкі акадэмічны тэатр драмы, Гродзенскі абласны драматычны тэатр, Мазырскі драматычны тэатр і інш. У 1981 годзе на студыі «Беларусьфільм» паводле п’есы быў пастаўлены фільм. У 1959 годзе клавір оперы «Раскіданае гняздо» (лібрэта А. Астрэйкі і А. Скібнеўскага) напісаў М. Чуркін.
Водгукі і крытыка
Першы вядомы водгук у друку на «Раскіданае гняздо» з’явіўся ў 1919 годзе ў часопісе «Беларускае жыццё». У тым жа годзе ў газеце «Беларусь» з ацэнкай твору выступіў З. Бядуля. Ён адзначыў яго паэтычную вобразнасць, звязаную з вуснай народнай творчасцю, гарманічнае спалучэнне лірычнага і сімвалічнага пачаткаў, а ў адлюстраванні рэчаіснасці бачыў эмблему жыцця ўсяго беларускага народу. М. Гарэцкі новае ў драме перш-наперш звязаў з вобразам Незнаёмага. Высокія ідэйныя і мастацкія вартасці п’есы адзначаў І. Замоцін. Разам з тым ён пісаў аб праліках у кампазіцыйнай пабудове, аб маладзейнасці «Раскіданага гнязда», лічыў драму «не зусім сцэнічнай»: Гэтую думку аб несцэнічнасці п’есы пазней падхапілі і іншыя даследчыкі і крытыкі «Раскіданага гнязда». Шэраг водгукаў з’явіўся ў сувязі з пастаноўкай п’есы ў Беларускім тэатры імя Я. Коласа. Іх аўтары (П. Глебка, Я. Рамановіч і інш.) зноў рэабілітуюць купалаўскі твор. Даследвалі п’есу М. Ярош, А. Лянсу, А. Семяновіч, І. Навуменка, А. Лойка, У. Няфёд, А. Сабалеўскі, Т. Гаробчанка.
(69230) Гермес
(69230) Гермес  — калязямны астэроід з групы Апалонаў, які характарызуецца вельмі выцягнутай арбітай з эксцэнтрысітэтам амаль 0,62, з-за чаго падчас свайго руху вакол Сонца ён перасякае арбіты адразу трох планет: Венеры, Зямлі і Марса. Пры гэтым ён можа збліжацца з Зямлёй да адлегласці, якая ўсяго ў два разы перавышае дыяметр арбіты Месяца, як гэта ўжо было 30 кастрычніка 1937 года.
2-і Зімні мост
2-і Зімні мост — аўтадарожны арачны мост цераз Зімнюю канаўку, злучае 1-ы і 2-і Адміралцейскім астравы ў Цэнтральным раёне Санкт-Пецярбурга. Размешчаны па правай (няцотнай) набярэжнай ракі Мойкі паміж дамамі № 31 і 35. Вышэй па цячэнні знаходзіцца 1-ы Зімні мост. Бліжэйшая станцыя метрапалітэна — «Адміралцейская». Назва моста вядома з 1940 года. У 1940 годзе для пропуску святочных дэманстрацый з Дварцовай плошчы быў пабудаваны драўляны бэлечны аднапралётны мост. У 1964 годзе мост быў перабудаваны ў аднапралётны арачны з суцэльным жалезабетонным зводам па праекце інжынера В. С. Ксенафонтава і архітэктара Л. А. Наскова.
Тайшэт
Тайшэт (Тайшет) — горад (з 1938) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Тайшэцкага раёна Іркуцкай вобласці. Насельніцтва 37,7 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1897 годзе.
Горад размешчаны на рацэ Біруса, за 680 км ад Іркуцка. Буйны чыгуначны вузел. Ад Тайшэта пачынаецца Байкала-Амурская магістраль.
Металаапрацоўка, лёгкая і харчовая прамысловасць.
Трамвай (фільм, 1966)
«Трамва́й» (Tramwaj) — чорна-белы нямы кінаэцюд, зняты ў 1966 годзе польскім кінарэжысёрам Кшыштафам Кеслёўскім. Рэжысёрскі дэбют Кшыштафа Кеслёўскага.
Сюжэт
Малады чалавек кепска сябе адчувае і пакідае вечарыну. Выйшаўшы на вуліцу, ён даганяе начны трамвай поўны людзей. Праз некаторы час у трамваі застаецца толькі ён і самотная дзяўчына. Маладыя людзі абменьваюцца шэрагам позіркаў, але не знаёмяцца. Хлопец выходзіць на сваім прыпынку, але працягвае глядзець на дзяўчыну праз акно трамвая. Тая спіць. Тым часам трамвай адбывае. Хлопец глядзіць услед трамваю і знянацку кінаецца за ім удагонку.
Лугавэ (Алэўскі раён)
Лугавэ (Лугове) — пасёлак у Алэўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Алэўскай гарадской абшчыны.
Мікалай Янавіч Кезгайла
Мікалай Янавіч Кезгайла (каля 1451—1512) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага, маршалак вялікі літоўскі (1510—1512).
Біяграфія
Прадстаўнік літоўскага шляхецкага роду Кезгайлаў герба «Задора». Другі сын Яна Кезгайлавіча (каля 1415 — 1485), старасты жамойцкага і кашталяна віленскага. Старэйшы брат — староста жамойцкі і гетман вялікі літоўскі Станіслаў Янавіч Кезгайла (каля 1451 — 1527).
З 1509/1510 займаў пасаду маршалка земскага літоўскага.
Пасля смерці свайго бацькі Мікалай Кезгайла атрымаў у спадчыну частку Дзевялтава і Крожаў, Дварэц, Ельню і іншыя маёнткі.
Дзеці:
Немайцянка
Немайця́нка, Неймайцянка, у верхнім цячэнні пад назвай Брус — рака ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Субота (басейн Заходняй Дзвіны).
Каля ракі населеныя пункты Буй, Парэчча, Нямойта, Галавачы, Вёска Розмыслава.
Пранікі
Пранікі — тапонім.
Аляксандр Пятровіч Хапалюк
Аляксандр Пятровіч Хапалюк (, в. Велікарыта, Маларыцкі раён, Брэсцкая вобласць — ) — беларускі фізік-оптык. Доктар фізіка-матэматычных навук (1989), прафесар (1990).
Біяграфія
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (1955).
Працаваў у Беларускім дзяржаўным універсітэце (з 1956, фізічны факультэт, кафедра фізічнай оптыкі, дацэнт, у 1971—2008 — Навукова-даследчы інстытут прыкладных фізічных праблем імя А. Н. Сеўчанкі, заснавальнік лабараторыі нелінейнай оптыкі, у 1971—1998 — загадчык лабараторыі).
Навуковыя інтарэсы: тэарэтычная оптыка і спектраскапія; тэорыя электрамагнітных хваль; лазерная фізіка; матэматычная фізіка.
Леска
Леска (Lesko) — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Лескага павета Падкарпацкага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Леска. Займае плошчу 15,09 км². Насельніцтва — 5700 чалавек (на 2008 год).
Саюз юных фашыстаў — Авангард
Асноўныя мэты, што дэклараваліся Саюзам:
Ідэалогія і тактыка Саюза цалкам вызначаліся ідэалогіяй і тактыкай Усерасійскай фашысцкай партыі. Для ўступу ў Авангард трэба было даручальніцтва аднаго з членаў Авангарда ці УФП.
Саюз падзяляўся на дзве групы: малодшую (10—13гадоў) і старэйшую (13—16гадоў). Кожная група падзялялася на два разрады: 2-і разрад — юныя фашысты і 1-ы разрад — авангардысты. Па дасягненні члены Саюза пераходзілі ў Саюз фашысцкай моладзі.
Мінімальнай структурнай адзінкай Саюза былі ачагі (група ў ); ачагі вызначанага тэрытарыяльнага раёна ўтваралі раён, раёны вызначанага прыгарада ці групы пунктаў утваралі аддзел.
У Саюзе існавалі пасады: старэйшы ачага, старэйшы раёна і старэйшы аддзела. На чале Саюза Юных Фашыстаў стаяў начальнік юных фашыстаў, які прызначаўся кіраўніком УФП, астатнія начальнікі прызначаліся дырэктывай партыі.
Анры Фантэн-Латур
Анры Фантэн-Латур (Henri Fantin-Latour; 14 студзеня 1836, Грэнобль — 25 жніўня 1904 г., Бурэ, Арнэ) — французскі мастак і літограф.
Мастацкую адукацыю атрымаў спачатку ў свайго бацькі Жана-Тэадора Фантэн-Латура, а затым у Орас Лекока дэ Буабадрана. З 1854 г. Фантэн-Латур вучыўся ў школе вытанчаных мастацтваў у Парыжы. У 1859 г. ён пазнаёміўся з Гюставам Курбэ, у атэлье якога ён працаваў наступныя два гады. Да 1863 г. ён належыць да ліку мастакоў, чые працы былі прадстаўлены адначасова на Парыжскім салоне і Салоне адрынутых.
Хаця яго сучаснікамі і былі імпрэсіяністамі, ён прытрымліваўся стылю, блізкага да рэалізму. Фантэн-Латур вядомы сваімі кветкавымі нацюрмортамі і групавымі партрэтамі сучасных яму парыжскіх мастакоў і пісьменнікаў, сябрамі якіх ён быў. Да іх належаць «У гонар Дэлакруа», «Атэлье ў Бацін'ёле» і «Le Coin de table». Зрабіў значны ўплыў на сімвалізм. Акрамя іншага ён таксама вядомы сваімі працамі ў літаграфіі, на якіх адлюстраваны вядомыя класічныя музыканты. У 1876 г. ён ажаніўся з мастачкай Вікторыяй Дзюбурж, пасля чаго праводзіў кожнае лета ў маёнтку сваёй жонкі ў Нармандыі, дзе і памёр у 1904 г. Фантэн-Латур пахаваны на могілках Манпарнас.
Герб Кармы
Герб Кармы — герб гарадскога пасёлка Карма Кармянскага раёна Гомельскай вобласці. Герб зарэгістраваны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь  года № 45.
Апісанне
У блакітным полі іспанскага шчыта два срэбныя шабельныя эфесы, пакладзеныя Андрэеўскім крыжам.
Быў прыняты рашэннем Кармянскага Савета дэпутатаў ад 22 верасня 2000 года № 31. Аўтар герба С. Я. Рассадзін, мастак Л. А. Бісюкоў.
IC 4747
IC 4747 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) ў сузор’і Паўлін.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Хася Прусліна
Хася Мендзелеўна Прусліна (, в. Гарбачова, цяпер Расонскі раён —, Мінск) — дзеячка мінскага падполля, узначальвала атрад супраціву нацыстам у яўрэйскім гета.
Дзейнасць падчас Другой сусветнай вайны
У пачатку вайны Хася Прусліна працавала настаўніцай. Муж знаходзіўся ў Чырвонай Арміі. Неўзабаве з двума дзецьмі апынулася ў Мінскім гета. Маленькага сына Мая фашысты забілі падчас першага пагрому. Дачку Дзіну ўдалося запісаць беларускай і выратаваць, адправіўшы ў дзіцячы прытулак у «рускім» раёне горада.
Па даручэнні аднаго з кіраўнікоў падполля Міхаіла Гебелева Хая Мендзелеўна ўзначаліла так званую «дзясятку» ўдзельнікаў супраціву ў горадзе. Атрымаўшы фальшывы пашпарт на імя Пелагеі Фядзюк, уладкавалася прыбіральшчыцай у нямецкую вайсковую частку і здолела звязаць нелегальныя яўрэйскія групы з Мінскім падполлем. Арганізоўвала збор зброі, медыкаментаў, адзення для партызан, перапраўку вязняў гета ў лес, распаўсюджвала агітацыйныя матэрыялы. Па заданні Гебелева Хася з дапамогай іншых жанчын уладкоўвала габрэйскіх дзяцей у дзіцячыя дамы. Аднак далейшае знаходжанне ў горадзе зрабілася вельмі небяспечным: на вуліцах з’явіліся сотні нямецкіх улётак з яе фотаздымкам, таму Прусліна сышла ў партызанскі атрад. Там яна адразу трапіла пад падазрэнне Асобага аддзела, які абвясціў Прусліну шпіёнкай. Ад растрэлу яе выратаваў адзін з байцоў, які аказаўся яе колішнім студэнтам.
Дзейнасць пасля вайны
Пасля вайны адмовілася ад прапановы пакінуць сабе падпольнае імя і змяніць нацыянальнасць.
Як былая былая падпольшчыца, шмат зрабіла для рэабілітацыі мінскага падполля і габрэйскага супраціву, якія доўгі час падазраваліся ў здразніцтве, бо не кантраляваліся ўладамі. Хася Прусліна складала спісы ўдзельнікаў супраціву і арганізавала кампанію зваротаў да Мікіты Хрушчова, у ЦК КПСС і цэнтральныя выданні. Былі напісаны дзясяткі лістоў з сотнямі подпісаў былых падпольшчыкаў.
Праз тры гады намаганні Пруслінай далі плён: часопіс «Коммунист» надрукаваў першы артыкул, дзе прызнаваўся ўнёсак і гераічная дзейнасць Мінскага падполля.
Таксама Хася Прусліна ўздымала пытанне вяртання дзецей, якія падчас вайны былі вывезеныя ў Германію.
Літаратура
Женщины на краю Европы / Под ред. Е. Гаповой. — Мн.: ЕГУ, 2003, с. 188—207
Снавыдовычы (Алэўскі раён)
Снавыдовычы (Сновидовичі) — пасёлак у Алэўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Алэўскай гарадской абшчыны.
Праспект Пуціна
Праспе́кт Пу́ціна (поўная назва: праспект імя У. У. Пуціна; Проспект имени В. В. Путина) — праспект у горадзе Грозным.
Праспект — галоўная магістраль горада. Да рэвалюцыі гэта была Ме́жавая ву́ліца. Пазней, у гонар перамогі грозненскіх чырвонаармейцаў у баях з белагвардзейцамі ў жніўні 1918 года, яе пераназвалі ў ву́ліцу 11-га жніўня. У 1950-х гадах магістраль стала праспе́ктам Перамо́гі.
5 кастрычніка 2008 года указам прэзідэнта Чачні Рамзана Кадырава яе ізноў пераназвалі. Гэтым разам у гонар другога прэзідэнта Расійскай Федэрацыі Уладзіміра Пуціна. У гэты дзень праспект адкрылі пасля рэканструкцыі. Падчас яе, па словах службоўцаў, праспекту надалі выгляд 1950-х гадоў: першыя паверхі выклалі натуральным каменем, акрамя таго, выкарысталі чыгуннае ліццё і лепку.
Даўжыня праспекта — 1,3 км. На ім знаходзяцца 26 жылых дамоў, 8 адміністрацыйных і 10 камерцыйных будынкаў.
Цікава
Улетку 1993 года пры дудаеўскім рэжыме ненадоўга праспект Перамогі насіў імя аднаго з ідэёлагаў чачэнскай рэвалюцыі Ісы Арсемікава.
NGC 2182
NGC 2182 (іншае абазначэнне — LBN 998) — адбівальная туманнасць у сузор’і Аднарог.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Музей стэл
Лес стэл (碑林; Бэйлінь) — назва музея ў Сіяне, у якім сабраны стэлы, узведзеныя ў Чан’ане (папярэднік Сіяня) у розныя перыяды кітайскай гісторыі. Найбольш значныя з гістарычнага пункта гледжання помнікі адносяцца да эпохі дынастыі Тан. Многія пацярпелі падчас Вялікага кітайскага землетрасення 1556 года. Да ліку найбольш каштоўных экспанатаў адносяцца рэльефы, якія некалі ўпрыгожвалі сцены маўзалея імператара Тайцзуна, і Нестарыянская стэла 781 года, якія паведамляе пра місіянерскія поспехі Асірыйскай царквы Усходу ў танскім Кітаі.
Джозеф Блэк
Джозеф Блэк (Joseph Black;, , Францыя — , ) — шатландскі хімік і фізік, адзін з заснавальнікаў аналітычнай хіміі.
Біяграфія
Адкрыў дыяксід вугляроду (вуглякіслы газ, 1756), існаванне скрытай цеплаты плаўлення і пераўтварэння (1757); увёў паняцце цеплаёмістасці.
Ганаровы член Пецярбургскай АН (1783).
Прафесар універсітэтаў у Глазга (з 1756) і Эдынбургу (1766—1797).
Рудня (Алэўскі раён)
Ру́дня (Ру́дня) — вёска ў Алэўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Алэўскай гарадской абшчыны.
8-я Навасёлкавая вуліца (Гомель)
8-я Навасёлкавая вуліца — вуліца ў Чыгуначным раёне горада Гомеля. Адносіцца да жылога масіву Прудок. Праходзіць ад вуліцы Праезджая да вуліцы Верхняя. Перасякаецца з вуліцамі Рыднага і Каменшчыкава, а таксама з безыменным правулкам, што ідзе ад вуліцы Верхняй да вуліцы Агарэнкі. Складаецца з індывідуальнай забудовы пераважна сядзібнага тыпу.
Узнікла ў 1960-я гг. на былых саўгасных землях. Як і іншыя прудкоўскія вуліцы з гэтага шэрагу, пачаткова мела форму «Навасялкоўская» («Новоселковская») з адпаведным нумарам (1961 г.). Сярод жыхароў Прудка бытуе яшчэ адна форма — «Навасялковая».
Іван Карпавіч Двадненка
Біяграфія
Іван Двадненка нарадзіўся 3 лютага 1903 года ў станіцы Мінутка (цяпер — у межах горада Кіславодска Стаўрапольскага краю) у сям'і селяніна. Атрымаў сярэднюю адукацыю ў сярэдняй школе № 9. У 1924—1926 гадах Двадненка праходзіў службу ў Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі. У 1926 годзе ён скончыў палкавую артылерыйскую школу. У 1931—1941 гадах Двадненка працаваў старшынёй калгаса, станічнага савета. У 1941 годзе Двадненка быў паўторна прызваны ў армію. У 1942 годзе ён скончыў Тамбоўскае артылерыйскае вучылішча. З ліпеня таго ж года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. Да верасня 1943 года гвардыі малодшы лейтэнант Іван Двадненка камандаваў артылерыйскай батарэяй 60-га гвардзейскага кавалерыйскага палка 16-й гвардзейскай кавалерыйскай дывізіі 7-га гвардзейскага кавалерыйскага корпуса 61-й арміі Цэнтральнага фронту. Вызначыўся падчас бітвы за Днепр.
27 верасня 1943 года, нягледзячы на масіраваны агонь артылерыі і мінамётаў праціўніка, Двадненка са сваёй батарэяй паспяхова пераправіўся праз Днепр у раёне вёскі Ніўкі Брагінскага раёна Гомельскай вобласці Беларускай ССР і ўступіў у бой з варожымі войскамі. Падчас адбівання контратакі нямецкіх танкаў Двадненка атрымаў раненне, але поля бою не пакінуў, працягваючы змагацца. Калі выбыў з ладу наводчык аднаго з гармат, Двадненка замяніў яго сабой і, ведучы агонь, асабіста знішчыў два танкі праціўніка. У далейшым у раёне вёскі Галкі таго ж раёна батарэя Двадненка падбіла тры танкі і самаходную гармату.
15 снежня 1943 года Двадненка памёр ад атрыманых у баі ран. Пахаваны ў горадзе Рэчыца Гомельскай вобласці Беларусі.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 9 лютага 1944 года за «ўзорнае выкананне баявога задання камандавання ў барацьбе з нямецкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм» гвардыі малодшы лейтэнант Іван Двадненка пасмяротна быў удастоены высокага звання Героя Савецкага. Таксама быў узнагароджаны ордэнамі Леніна, Чырвонага Сцяга, Айчыннай вайны 1-й ступені і Чырвонай Зоркі.
У гонар Двадненка названая вуліца ў Кіславодску, таксама вуліца і завулак у Рэчыцы (Беларусь).
Юрген Вуленвевер
Юрген Вуленвевер (Jürgen Wullenwever; 1488 ці 1492, Гамбург —, Вольфенбютэль) — бурмістр Любека (1533—1535).
Пасяліўся ў Любеку і займаўся гандлем, удзельнічаў у хваляваннях гараджан, быў абраны ў гарадскі савет, а затым і ўзначаліў яго. Скарыстаў разлад паміж суседнімі дзяржавамі з-за дацкага стальца, паспрабаваў навязаць Даніі пагадненне, якое забяспечвала шырокія правы Ганзы. Падчас далейшай вайны спачатку заняў Капенгаген (1534), аднак затым ганзейскія войскі былі разбіты, а сам Вуленвевер узяты ў палон герцагам Генрыхам Брауншвейгскім, катаваны і пакараны смерцю. Неўзабаве пасля гэтага Ганза канчаткова страціла свае прывілеі і ролю ў еўрапейскім гандлі.
Скугрова
Сугрова — тапонім.
Карабулак (Сайрамскі раён)
Карабулак (Қарабұлақ) — сяло у Сайрамскім раёне Паўднёва-Казахстанскай вобласці.
Насельніцтва — 45 тыс. жыхароў (2012).
Размешчана за 45 км на паўночны ўсход ад цэнтра Шымкента, на рацэ Карасу.
Гісторыя
Да 1598 года Карабулак уваходзіў у склад Бухарскага ханства. У 1598—1784 гадах у складзе Казахскага ханства. Да 1809 года ў складзе Ташкенцкай дзяржавы. У 1809—1876 гадах у складзе Какандскага ханства. У 1876—1917 гадах у складзе Расійскай імперыі. З 1917 па 1924 знаходзіўся ў складзе Туркестанскай АССР. Пасля правядзення бальшавікамі нацыянальна-тэрытарыяльнага размежавання ў Сярэдняй Азіі Карабулак стаў часткай Кіргізскай АССР (1920—1925), пазней пераназваную ў Казакскую ССР (1925—1936). Па выніках адміністрацыйнай рэформы 1936 года Казакская ССР перайменавана ў Казахскую ССР. Пасля роспуску СССР правапераемнікам Казахскай ССР стала Рэспубліка Казахстан.
Станіслаў Грабніцкі (маршалак шляхты)
Біяграфія
З шляхецкага роду Грабніцкіх герба «Астоя». Нарадзіўся ў сям’і Юзафа Грабніцкага, полацкага павятовага маршалка.
Маршалак шляхты Полацкага павета ў 1821—1823 гадах.
Сям’я
Меў сына Станіслава.
Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь
Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь (Мінкульт Беларусі) — ведамства ўрада Беларусі, упаўнаважанае ажыццяўляць парадкаванне мастацтва. Міністр культуры прызначаецца і здымаецца з пасады прэзідэнтам. З 19 лістапада 2020 года пасаду міністра займае Анатоль Маркевіч.
Гісторыя
Пасля здабыцця Беларуссю незалежнасці 25 жніўня 1991 года Міністэрства культуры больш як 14 год працягвала кіравацца Пастановай Савета міністраў БССР ад 12 лютага 1970 г. № 37. 9 жніўня 1996 года ўрад ухваліў Пастанову № 525 аб новай уставе міністэрства, паводле якой прэзідэнт упершыню ўпаўнаважваўся прызначаць і вызваляць ад пасады міністра.
Палітычны крызіс 2020-х гадоў
Выступаючы 21 студзені 2022 года перад канстытуцыйным рэферэндумам на «дыялогавай пляцоўцы» ў Стоўбцах, міністр культуры Анатоль Маркевіч прызнаў, што ў падначаленай яму галіне праводзяцца маштабныя кадравыя чысткі па ідэалагічных матывах :
Пазіцыя па ахове помнікаў гісторыі і культуры
У траўні 2010 года кіраўнік Беларусі Аляксандр Лукашэнка падпісаў указ аб будаўніцтве ў Мінску побач з цыркам шматфункцыянальнага комплексу. Праект прадугледжваў знос будынка першай мінскай электрастанцыі, пабудаванай у 1890 годзе. Электрастанцыя мела статус гісторыка-культурнай каштоўнасьці. Знос станцыі падтрымала Міністэрства культуры Беларусі. Нягледзячы на тое, што паводле 28-га артыкула Закона аб ахове гісторыка-культурнай спадчыны рашэнне аб зносе гісторыка-культурных каштоўнасьцях можа прымаць толькі найвышэйшы орган выканаўчай улады Савет міністраў (і толькі ў выключных выпадках), знос электрастанцыі адбыўся ў 2012 годзе. Па факце зносу распачатая крымінальная справа.
У сувязі з будаўніцтвам забаўляльнага цэнтру «Бульбаш-хол» у ахоўнай зоне мемарыялу Курапаты, праваабаронцы і грамадскія актывісты накіравалі зварот у дзяржорганы аб недапушчальнасці згаданага будаўніцтва. 25 лістапада 2012 года актывісты атрымалі адказ з Міністэрства культуры, дзе сцвярджалася пра выяўленыя парушэнні пры будаўніцтве і далейшае спыненне будаўніцтва. Аднак 1 снежня 2014 года Міністэрства культуры скараціла ахоўную зону Курапатаў са 120 да 50 метраў, і будаўніцтва забаўляльнага цэнтру было ўзаконенае, а знос пабудоваў так і не адбыўся. У чэрвені 2018 года ў будынках «Бульбаш-холу» адкрылася рэстарацыя пад іншай назвай.
Уначы 26 красавіка 2014 году на скрыжаванні вуліц К. Маркса і Маладзёжнай Гродна будаўнікі знеслі гістарычны будынак XIX стагоддзя. Будынак уяўляў сабой гістарычную каштоўнасць, але яго частковы знос ухваліла Міністэрства культуры Беларусі. У верасні 2015 году ў Гародні знеслі будынак пачатку ХХ стагоддзя дзеля новабудоўлі. Зімой 2016 году ў Гародні знеслі гістарычны будынак 1870 году пабудовы.
7 траўня 2018 года адбыўся знос будынку ў Ракаўскім прадмесці Менску па вуліцы Вызвалення, гісторыка-культурнай каштоўнасці XIX стагоддзя. Ад будынка засталося толькі дзьве сцяны. Знос адбыўся з ініцыятывы галавы Беларускага экзархату Маскоўскага патрыярхату Паўла (Панамарова). Галоўнай мэтай зносу адзначаная пабудова комплексу Беларускай праваслаўнай царквы Маскоўскага патрыярхату. Нягледзячы на пратэсты Таварыства аховы помнікаў гісторыі і культуры, праект пабудовы комплексу падтрымаў кіраўнік Беларусі Аляксандр Лукашэнка. Грамадскі актывіст Антон Матолька, які быў сведкам зносу, выклікаў міліцыю і звярнуўся ў Міністэрства культуры, аднак з Мінкульту атрымаў адказ, што знос знаходзіцца пад іх кантролем. Беларускі экзархат Маскоўскага патрыярхату яшчэ ў 2016 годзе прасіў намесніка прэм’ер-міністра Беларусі Наталлю Качанаву выключыць будынкі на вуліцы Вызвалення 6 і 6а са спісу гісторыка-культурных каштоўнасцяў і даць дазвол на іх поўны знос. Аднак тады міністэрства культуры запэўніла, што яно «не дазволіць зруйнаваць будынкі». Начальнік аддзела па ахове гісторыка-культурных каштоўнасцяў Міністэрства культуры Наталля Хвір у каментары БелаПАН адзначала: «Гістарычны цэнтар Менску сам па сабе зьяўляецца каштоўнасьцю. Будынак па вуліцы Вызваленьня можна аднавіць, гэта мы і будзем рэкамендаваць царкве».
Віка Трэнас
Біяграфія
Працуе прэс-сакратаром ГА «Саюз беларускіх пісьменнікаў», рэдактарам аддзела, членам рэдкалегіі часопісаў для дзяцей «Вясёлка» і «Буся», стылістычным рэдактарам у часопісе Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. З 2020 года — рэдактар аддзела рэдакцыйна-выдавецкай і паліграфічнай дзейнасці БДУКМ.
Творчасць
З вершамі, эсэістыкай, літаратурнай крытыкай выступае ў перыёдыцы з 2000 года («Наша ніва»). Піша на беларускай і рускай мовах. Аўтар лірыкі да песні «Pustoje Śviatło» гурта «Glofira» са складанкі «Budzma The Best Rock / Budzma The Best Rock/New». Творы перакладаліся на нямецкую, балгарскую і шведскую мовы.
(9882) Столман
(9882) Столман (Stallman) — невялікі цёмны астэроід галоўнага пояса, які быў адкрыты 28 верасня 1994 года ў рамках праекта ўніверсітэта Арызоны па вывучэнні камет і астэроідаў Spacewatch у абсерваторыі Кіт-Пік і названы ў гонар Рычарда Столмана, заснавальніка Праекта GNU, на выніках працы якога заснавана аперацыйная сістэма GNU/Linux, якая выкарыстоўваецца, у прыватнасці, для некаторых даследаванняў малых планет.
NGC 2183
NGC 2183 (іншае абазначэнне — LBN 996) — адбівальная туманнасць у сузор’і Аднарог.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Фара Вітаўта (Каўнас)
Фара Вітаўта, або Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Vytauto Didžiojo bažnyčia) - каталіцкі храм у Старым горадзе Каўнаса, Літва, адзін з самых старых касцёлаў у горадзе.
Гісторыя
Касцёл быў пабудаваны на паўночным беразе ракі Нёман каля 1400 года для францысканскіх манахаў і замежных купцоў. Будаўніцтва было фундавана Вітаўтам у якасці камендацыі Найсвяцейшай Дзеве Марыі за захаванне яго жыцця пасля галоўнай бітвы ў бітве на Ворскле.
Размяшчаючыся даволі блізка да ракі, касцёл шмат разоў пакутаваў ад вясновых паводак. У 1812 годзе ён быў спалены французскімі войскамі. Францысканскі кляштар быў зачынены расійскімі ўладамі пасля паўстання 1830 года. У 1845 годзе таксама быў зачынены касцёл, адкрыты пазней пасля перабудовы ў праваслаўную царкву. З 1903 года яна выконвала ролю ваенных казармаў. У 1915 годзе немцы арганізавалі тут склад. Будынак быў вернуты Каталіцкай царкве ў 1919 годзе, а ў 1931-1938 гадах і пазней у 1978-1982 былі праведзены рэстаўрацыйныя працы.
Архітэктура
Храм быў узведзены ў гатычным стылі і з'яўляецца прыкладам літоўскай цаглянай гатычнай архітэктуры. Форма царквы ў выглядзе крыжа з'яўляецца ўнікальнай для літоўскай готыкі. На працягу шматлікіх гадоў узровень грунта вакол царквы значна вырас, і фасады сталі ніжэй; каб кампенсаваць гэта, вокны былі паменшаны, а бакавыя парталы былі закладзены. Званіца была дададзена пазней і выкарыстоўвалася для кіравання навігацыяй караблёў па Нёмане.
Літоўскі пісьменнік Юозас Тумас (1869–1933) пахаваны ў крыпце касцёла.
IC 4748
IC 4748 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) ў сузор’і Паўлін.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Стабна
Стабна — тапонім.
Уладзімір Міхайлавіч Хоміч
Уладзімір Міхайлавіч Хоміч (нар., в. Кунахавічы, Камянецкі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі юрыст. Доктар юрыдычных навук (1998), прафесар (2000).
Біяграфія
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Правазнаўства», 1973). Працаваў у Беларускім дзяржаўным універсітэце (з 1976, Інстытут перападрыхтоўкі і павышэння кваліфікацыі суддзяў, работнікаў пракуратуры, судоў і ўстаноў юстыцыі, кафедра судовай дзейнасці, прафесар).
Навуковыя інтарэсы: прававое рэгуляванне дзейнасці крымінальнай юстыцыі.
Узнагароды
Ганаровая грамата Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь (2001).
Глэм-рок
Глэм-рок (Glam rock, ад glamorous — «эфектны») — жанр рок-музыкі, які ўзнік у Вялікабрытаніі ў самым пачатку 1970-х гг. і які стаў адным з дамінантных жанраў першай паловы таго дзесяцігоддзя. Для выканаўцаў глэм-рока былі характэрны яскравы вобраза, выяўлены праз тэатральную эфектнасць экзатычных касцюмаў, багатае выкарыстанне макіяжа, андрагіннае аблічча. У музычным стаўленні глэм-рок быў неаднастайны, сумяшчаючы рок-н-рол, хард-рок, арт-рок і эстраду. Элементы стылю глэм-рока аказалі значны ўплыў на дыска, панк, новую хвалю.
Дональд Туск
Дональд Францішак Туск (Donald Franciszek Tusk; нар., ) — польскі дзяржаўны дзеяч, прэм’ер-міністр Польшчы з 16 лістапада 2007 да 22 верасня 2014.
Нарадзіўся ў Гданьску, скончыў гістарычны факультэт Гданьскага ўніверсітэта. У 1990-я быў удзельнікам партыі Ліберальна-дэмакратычны кангрэс. У 1997 быў абраны ў Сейм. З 2001 Туск займае пасаду лідара партыі «Грамадзянская платформа» як адзін з яе заснавальнікаў. У 2005 удзельнічаў у прэзідэнцкіх выбарах. Перамог у першым туры з 36,3 % галасоў, аднак у другім туры саступіў Леху Качыньскаму, які атрымаў 54,04 % галасоў.
16 лістапада 2007 пасля перамогі яго партыі на парламенцкіх выбарах стаў прэм’ер-міністрам Польшчы. 30 жніўня 2014 Дональд Туск абраны прэзідэнтам Рады ЕС.
Беларуская аўтамабільная федэрацыя
Грамадскае аб’яднанне «Белару́ская аўтамабі́льная федэра́цыя» — беларуская самастойная, незалежная грамадская спартыўная арганізацыя, якая аб’ядноўвае на добраахвотных пачатках спартсменаў, трэнераў, суддзяў і ветэранаў спорту, супрацоўнічае з арганізацыямі, якія садзейнічаюць развіццю аўтаспорту і аўтамабілізацыі ў Рэспубліцы Беларусь.
Ігнац Ачадзі
І́гнац А́чадзі (Acsády Ignác;, , Венгрыя — ) — венгерскі гісторык. Член-карэспандэнт Венгерскай акадэміі навук (1888).
Навуковая дзейнасць
Аўтар прац па сацыяльна-эканамічнай гісторыі феадальнай Венгрыі, у т.л. «Землеўладанне ў Венгрыі 1494—1598» (1894), «Гісторыя венгерскага прыгоннага сялянства» (1906). Працы Ачадзі змяшчаюць вялікі фактычны матэрыял.
Старыны
Старыны — тапонім.
Гнеў (рака)
Даўжыня ракі 6 км. Пачынаецца за 2 км на ўсход ад аграгарадка Неглюбка. Вусце за 0,5 км на поўдзень ад пасёлка Гарадок. Каля вусця на працягу 2 км рэчышча каналізаванае.
Надзея Анатолеўна Мікуліч
Надзе́я Анато́леўна Міку́ліч (нар. 14 студзеня 1953) — беларуская спявачка, кампазітарка. Заслужаная артыстка Рэспублікі Беларусь.
Біяграфія
Навучалася ў Гродзенскім музычна-педагагічным вучылішчы, займалася баскетболам, выступала ў жаночым вакальна-інструментальным ансамблі «Чараўніцы».
У 1972—1980 была вакалісткай ВІА «Верасы». Стала першай выканаўцай песні Эдуарда Ханка «Малиновки заслыша голосок», а таксама «Любишь не любишь», «Чур-чура», «Зарянка», «Я живу в заповедном краю», «Пусть будет мир цветным» («Белым будь снег и чистым»), вельмі папулярных у СССР на пачатку 1980-х гадоў.
З ансамблю Надзея сышла ў дэкрэтны адпачынак, але назад ужо не вярнулася. Голас на пэўны час знік, пасля вярнуўшыся ўжо больш нізкім.
Надзея Мікуліч выконвае песні беларускіх, расійскіх кампазітараў і ўласныя. Сярод апошніх — «Ой, бяда», «Тем, кто любит», «Родимый дом», «Только мама» і іншыя. З песняй «Ксеня» Уладзіміра Будніка, якую шмат хто лічыць народнай, Надзея Мікуліч стала дыпламанткай Усесаюзнага конкурсу артыстаў эстрады.
Выпусціла 4 аўдыёальбомы, 3 кампакт-дыскі.
Член Беларускага саюза музычных дзеячаў з 1991 года.
Сям’я
Муж Надзеі Барыс Белы працаваў адміністратарам калектыву «Верасы». Цяпер выступае на сольных канцэртах, часам разам з Рыгорам Палішчуком.
Мелец
Мелец (Mielec) — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Мялецкага павета Падкарпацкага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляеца сядзібай вясковай гміны Мелец. Займае плошчу 47,36 км². Насельніцтва — (на 2005 год).
Yucca filamentosa
Yucca filamentosa — шматгадовая вечназялёная аднадомная амаль бессцябловая з дравяністым аснаваннем расліна, від роду Yucca сямейства.
Апісанне
Шматгадовы вечназялёны куст.
Лісце лінейна-ланцэтнае, плоскае, прыкаранёвае, расце з разеткі, сіне-зялёнага колеру, даўжынёй ад 30 да 90 см і шырынёй 2-4 см, з рэзка завостранай мяккай або цвёрдай верхавінай. Па краях лісця звісаюць ніткі, якія з часам могуць ападаць.
Суквецце — мяцёлка вышынёй ад 1 да 3(4). м. Кветкі сметанкова-белыя, жаўтлява-белыя ці белыя з зеленаватым адценнем, паніклыя, ад 5 да 8 см даўжынёй, пялёсткаў 6.