cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пуцявыя работы
Змена асобных элементаў пуці
Змена асобных элементаў верхняй будовы пуці на эксплуатуемых участках, напрыклад змена драўляных або жалезабетонных шпал, рэек, стыкавых накладак, металічных падшэвак, вырабляецца немеханізаваным спосабам. На будуючыхся чыгунках работы па адзіночнай змене элементаў верхняй будовы пуці выконваюцца ў мінімальных аб'ёмах, так як на падрыхтаваную баластную прызму ўкладваецца новая пуцявая рашотка, вырабленая на вытворчых базах індустрыяльнымі метадамі. Асабліва працаёмкія змена жалезабетонных шпал і адзінкавая змена рэек. Прызначаны да кладкі рэек размяшчаюць ўнутры каляіны на адлегласці 500 мм ад бакавой грані галоўкі рэйкі, якая падлягае замене. Рэек прымацоўваюць мыліцамі не менш чым у двух месцах, і, акрамя таго, па канцах. Тарцы падрыхтаванай рэйкі замацоўваюць чаравікамі. Пры кладцы на жалезабетонных шпалах подвезенную рэйку размяшчаюць у іх паніжанай сярэдняй часткі і замацоўваюць на драўляных каратышах, заведзеных у шпальныя скрыні. Да пачатку змены рэйкі на драўляных шпалах апрабуюць стыкавыя балты і ставяць на іх дадатковыя шайбы, выдзіраюць адзін з двух асноўных мыліц з унутранага боку рэйкі; здымаюць другі і пяты балты ў стыках і протываўгоны.
Змену рэйкі праводзяць у такой паслядоўнасці: Пры паасобным змацаванні рэек: Далей выконваюць асноўныя працы: Па заканчэнні асноўных работ правяраюць памер каляіны і плануюць баластную прызму.
Лапатынці (Шаргарадскі раён)
Лапатынці (Лопати́нці) — вёска ў Шаргарадскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Марыя Міхайлаўна Вінакурава
Біяграфія
Скончыла Калінінскі політэхнічны інстытут, інжынер-будаўнік.
Працоўную дзейнасць пачала сушыльшчыцай на Бабруйскім цагельным заводзе. Працавала майстрам Бабруйскага гарпрамкамбіната, інжынерам, начальнікам вытворчага аддзела Бабруйскага завода зборнага жалезабетону, старшым інжынерам Савецкага агульнабудаўнічага трэста ў Ангольскай Народнай Рэспубліцы, начальнікам вытворчага аддзела Бабруйскага завода буйнапанельнага домабудавання, дырэктарам арэнднага прадпрыемства «Бабруйскі завод буйнапанельнага домабудавання».
Выбіралася дэпутатам Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь трынаццатага склікання, дэпутатам Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га і 2-га скліканняў.
Узнагароды
Узнагароджана ордэнам Пашаны, двума медалямі, Граматай Вярхоўнага Савета БССР, Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Алімпійскім ордэнам Нацыянальнага алімпійскага камітэта Рэспублікі Беларусь.
Растоўцаў
Растоўцаў — прозвішча.
П’етрабандантэ
П'етрабандантэ (Pietrabbondante) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Малізэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Ізернія.
Насельніцтва складае 947 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 35 чал./км². Займае плошчу 27 км². Паштовы індэкс — 86085. Тэлефонны код — 0865.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Vincenzo Ferreri.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Аляксандр Іванавіч Лабанаў-Растоўскі
Аляксандр Іванавіч Лабанаў-Растоўскі:
Сяргей Львовіч Аганаў
Біяграфія
Сын скульптара Льва Аганава. Скончыў у 1994 годзе аддзяленне скульптуры Мінскага мастацкага вучылішча імя А. К. Глебава, у 2000 годзе Беларускую акадэмію мастацтваў па спецыяльнасці «скульптура» (выкладчыкамі Аляксандр Міхайлавіч Фінскі, Уладзімір Іванавіч Слабодчыкаў). З 1996 года ўдзельнік мастацкіх выставак.
да 2005 года стажыраваўся ў Творчых майстэрнях жывапісу, графікі і скульптуры пры Міністэрстве культуры Рэспублікі Беларусь пад кіраўніцтвам М. А. Савіцкага і Л. М. Гумілеўскага.
Член Беларускага саюза мастакоў з 2005 года. У 2019 годзе быў выбраны старшынёй секцыі скульптуры БСМ.
Творчасць
Працуе ў манументальная і станковай скульптуры. Матэрыял — бронза, метал, камень.
Сярод твораў: помнік па-геройску загінуламу курсанту Дзмітрыю Гвішыяні (2004), скульптуры «Збіванне немаўлят», «Няміга», кампазіцыі «Азіяцкі вецер», «Стары экспрэс», брама ў храме-помніку Усіх Святых (2013—2017, сумесна з Андрэем Хацяноўскім) — усе Мінску, мемарыяльная дошка Янку Купалу ў Вільнюсе (2013, сумесна з В. Нячай), скульптурная кампазіцыя «Войт», прысвечаная атрыманню Мінскам Магдэбурскага права (2014), помнік княжне Анастасіі Слуцкай у Слуцку (2016), помнік Давыду Гарадзенскаму ў Гродне (2017), помнік Гедыміну ў Лідзе (2018, сумесна з В. Нячай), мемарыяльны знак у Курапатах (сумесна з В. Нячай, архітэктарамі Марыяй Маркаўцовай і Вольгай Ярмолінай).
Творы знаходзяцца ў галерэях і прыватных калекцыях.
Ірпа (Клімаўскі раён)
Ірпа (Ирпа) — пасёлак у Клімаўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Наваропскага сельскага паселішча.
Ёган Кёрбеке
Ёган Кёрбеке (Johann Koerbecke; каля 1415, Мюнстэр альбо Косфельд — ) — нямецкі жывапісец, прадстаўнік позняй готыкі.
Ірпа (Клімаўскі раён)
Гісторыя
Вядомы з сярэдзіны XIX ст. як хутар у складзе Навазыбкаўскага павета Чарнігаўскай губерні. 20 лістапада 1917 года пасёлак абвяшчаўся часткай Севершчыны Украінскай Народнай Рэспублікі. 25 снежня 1917 года пасёлак уключаны ў склад Украінскай рэспублікі Саветаў.
Ёган Кёрбеке
Творчасць мастака, які, хутчэй за ўсё, быў вучнем Майстрам Шопінгскага алтара, сведчыць пра ўплыў Конрада фон Зоста і Штэфана Лохнера і адзначана тонкім паэтычным чуццём прыроды. Асноўны твор — Марыенфельдскі алтар, 16 частак якога знаходзяцца ў розных музеях.
Ірпа (Клімаўскі раён)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай пасёлак абвяшчаўся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Аднак да мая 1919 года ў складзе Чарнігаўскай губерні Украінскай ССР, пасля чаго быў перададзены ў Гомельскую губерню РСФСР, а пасля ліквідацыі губерні ў 1926 годзе ў Бранскую губерню.
З 1929 года ў складзе Клінцоўскай акругі, а з 1932 года ў Заходняй вобласці, у 1937 годзе перададзены ў склад Арлоўскай вобласці. У 1944 годзе ўвайшоў у склад Бранскай вобласці.
Джо Харт
Чарлз Джозеф Джон Харт, ці проста Джо Харт (Charles Joseph John (Joe) Hart; нар., , Англія) — англійскі футбаліст, брамнік шатландскага клуба «Сэлтык» і былы ігрок нацыянальнай зборнай Англіі.
Артур Амрэ
Артур Амрэ (, Брунланес (цяпер камуна Ларвік) —, Порсгрун) — нарвежскі пісьменнік, аўтар раманаў і апавяданняў.
Біяграфія
Нарадзіўся ў фюльке Вестфал. Пачаў працоўную жыццё ў 15 гадоў, папрацаваў мараком і журналістам, жыў у ЗША, працаваў канструктарам, затым вярнуўся ў Нарвегію і працаваў інжынерам у Осла; пазней адкрыў уласны бізнэс па праектаванню дамоў і імпарту машын у нарвежскай сталіцы, але збанкрутаваўся ў 1922 годзе. З гэтага часу ён не захацеў больш вяртацца да сумленнай працы і пачаў жыць жыццём злачынцы, займаючыся кантрабандай, крадзяжамі і махлярствам, неаднаразова арыштоўваўся і ў выніку быў асуджаны на некалькі гадоў зьняволення.
Выйшаўшы з турмы ў 1935 годзе, Амрэ вырашыў стаць пісьменнікам; яго літаратурным дэбютам стаў раман пра жыццё кантрабандыстаў, які шмат у чым адлюстроўвае яго ўласны жыццёвы досвед. У другой палове 1930-х гадоў напісаў яшчэ некалькі раманаў, у 1938 годзе быў узнагароджаны прэміяй Гульдэндаля.
Джон Фрэдэрык Кенсет
Джон Фрэдэрык Кенсет (John Frederick Kensett; —) — амерыканскі мастак і гравёр. Удзельнік школы ракі Гудзон.
Біяграфія
Нарадзіўся 22 сакавіка 1816 года ў горадзе Чэшыр штата Канектыкут у сям’і эмігрантаў. Скончыў школу ў Чэшырскай акадэміі. Затым вывучаў мастацтва гравіравання са сваім бацькам Томасам Кенсетам, а пазней — са сваім дзядзькам Альфрэдам Дэгетам. Працаваў гравёрам у Нью-Хэйвене да 1838 года, пасля чаго пераехаў у Нью-Ёрк на працу ў якасці гравіроўшчыка для банкнот.
У 1840 годзе, разам з Эшэрам Дзьюрандам і Джонам Касілерам, Кенсет наведаў Еўропу, каб вучыцца жывапісу. Там ён сустрэўся і падарожнічаў па еўрапейскіх краінах разам з Бенджамінам Чэмпні. На працягу знаходжання ў Еўропе Кенсет вывучаў і развіваў сваё разуменне галандскага пейзажнага жывапісу XVII стагоддзя. У 1847 годзе разам з Чэмпні яны вярнуліся ў ЗША.
У Нью-Ёрку ён стварыў уласную студыю і пераехаў жыць у гэты горад. Шмат падарожнічаў па Амерыцы і здзейсніў некалькі паездак у Еўропу. У 1872 годзе Кенсет захварэў на пнеўманіі і памёр ад сардэчнай недастатковасці ў сваёй Нью-Ёркскай студыі 14 снежня.
Кенсэт быў вядомым і паспяховым у фінансавым плане мастаком. Ён быў шчодры ў падтрымцы мастацтва і іншых мастакоў. З’яўляўся правадзейным членам Нацыянальнай акадэміі дызайну, заснавальнікам і прэзідэнтам Фонду падтрымкі мастакоў, а таксама заснавальнікам і папячыцелем Метрапалітэн-музея.
Першая поўная біяграфія і даследаванне творчасці мастака былі напісаны амерыканкай Элен Джонсан (1910—1982) у 1957 годзе.
Косфельд
Косфельд — горад у Германіі, раённы цэнтр, размешчаны ў зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Мюнстэр. Уваходзіць у склад раёна Косфельд. Насельніцтва — чалавек (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 141,05 км². Афіцыйны код — 05 5 58 012.
Горад падзяляецца на 2 гарадскія раёны.
Марцін Шафнер
Марцін Шафнер (ням.: Martin Schaffner; каля 1477/1478,  — 1546/1549, ) — нямецкі мастак, адзін з найважнейшых майстроў ульмскай школы, росквіт якога прыпаў на перыяд з 1508 па 1535 гады.
Вучань Штокера. У першую пару сваёй дзейнасці Шафнер прытрымліваўся рэалістычнага напрамку, пісаў вельмі характэрныя партрэты і нават у рэлігійных карцінах даваў фігурам фізіяноміі і касцюмы сваіх сучаснікаў, як, напрыклад, у «Пакланенні вешчуноў».
Пасля паездкі ў Італію ён пад уплывам тамтэйшых жывапісцаў змяніў сваю ранейшую манеру на больш ідэалістычную і пачаў імкнуцца да прыгажосці і высакароднасці формаў і да выказвання душэўных настрояў, як, напрыклад, у чатырох карцінах Мюнхенскай пінакатэкі («Дабравешчанне», «Стрэчанне Гасподняе», «Сашэсце Святога Духа на апосталаў» і «Успенне Багародзіцы»).
Пад кіраўніцтвам Шафнера быў выкананы самы вялікі па плошчы фрэскавы ансамбль Германіі XVI стагоддзя — вонкавая роспіс Ульмскай ратушы, якая збольшага захавалася.
Морыц фон Швінд
Морыц Людвіг фон Швінд (ням.: Moritz Ludwig von Schwind,,  — , ) — аўстрыйскі жывапісец і графік.
Біяграфія
Морыц нарадзіўся ў сям’і надворнага сакратара Тайнай надворнай канцылярыі Франца Эдлера фон Швінда і яго жонкі Францыскі фон Хольцмайстэр, дачкі надворнага саветніка. Усяго ў сям’і фон Швіндаў было шасцёра дзяцей. Морыц вучыўся ў шатландскай гімназіі ў Вене разам з будучымі пісьменнікам Нікалаусам Ленау і паэтам Эдуардам фон Баўэрнфельдам, а затым працягнуў навучанне ва ўніверсітэце. Спачатку ён па прыкладзе бацькі хацеў стаць чыноўнікам, але ў 1821 годзе захапіўся жывапісам і пачаў навучацца ў венскай Акадэміі выяўленчых мастацтваў у Іагана Петэра Крафта і Людвіга Фердынанда Шнора фон Каральсфельда. Морыц фон Швінд сябраваў у гэты час з Францам Шубертам, Францам фон Шоберам, Леапольдам Купельвізерам і Францам Грыльпарцэрам. У 1828 годзе па парадзе Петэра фон Карнеліуса Морыц фон Швінд перабраўся ў Мюнхен, дзе дзякуючы пасрэдніцтву таго ж Карнеліуса атрымаў заказ на роспіс бібліятэкі баварскай каралевы па матывах паэзіі Людвіга Ціка. Пасля паездкі ў Італію ў 1835 годзе Морыц фон Швінд стварыў праект роспісу ўнутраных памяшканняў каралеўскай рэзідэнцыі — замка Хоэншвангау, якая апавядае пра апошнія эпізоды жыцця Карла Вялікага. Затым былі заказы з Саксоніі і Бадэна, якія прынеслі яму вядомасць.
У 1840—1844 гадах Морыц фон Швінд працаваў і жыў у Карлсруэ. Тут ён пазнаёміўся са сваёй будучай жонкай — Луізай Закс, дачкой маёра, выява якой ён захаваў у сваёй вядомай працы «Вясельнае падарожжа». У Карлсруэ фон Швінд стварыў восем медальёнаў для залы пасяджэнняў Дома саслоўяў Карлсруэ і дэкарыраваў фрэскамі лесвіцы і залы першага паверха дзяржаўнай выставачнай залы Карлсруэ — Кунстхале. У 1847 годзе ён стаў прафесарам Мюнхенскай акадэміі выяўленчых мастацтваў (сярод яго вучняў, у прыватнасці, Эдуард Іле).
Андзірыс (Астраханскі раён)
Андзірыс — сяло ў Астраханскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Новачаркаскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 22 км на паўднёвы ўсход ад цэнтра пасёлка Астраханка. Код КАТА — 113650400.
Уладзімір Мікалаевіч Растоўцаў
Уладзімір Мікалаевіч Растоўцаў (нар., Карабаш, Чалябінская вобласць, РСФСР) — беларускі вучоны ў галіне медыцынскай генетыкі. Доктар медыцынскіх навук (1990), прафесар (1994).
Біяграфія
Скончыў у 1969 годзе Мінскі медыцынскі інстытут, у 1972 годзе — аспірантуру Інстытута эксперыментальнай медыцыны АМН СССР у г. Ленінградзе.
Працаваў малодшым, старшым навуковым супрацоўнікам ЦНДЛ Беларускага інстытута ўдасканалення ўрачоў з 1972 года, працаваў загадчыкам лабараторыі медыцынскай інфарматыкі БелНДІ санітарыі і гігіены ў 1988—1989 гадах, з 1992 года па 2005 год загадчык аддзела медыцынскіх сістэм Беларускага цэнтра медыцынскіх тэхналогій. З 2005 года па сённяшні дзень працуе галоўным навуковым супрацоўнікам РНПЦ медыцынскіх тэхналогій. У 2000 годзе арганізаваў і ўзначаліў курс прафілактычнай медыцыны і статыстычнага ўліку пры кафедры гігіены і медыцынскай экалогіі БелМАПА.
Навуковая дзейнасць
Абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Вывучэнне дыгідрафалатрэдуктазы ў нармальным эмбрыягенезе і пры індукаваным тэратагенезе» у 1973 годзе. У 1990 годзе прысуджана вучоная ступень доктара медыцынскіх навук за дысертацыйнае даследаванне на тэму «Асновы аўтаматызацыі індывідуальнага генетычнага прагнозу», абароненае ў 1989 годзе. У 1994 годзе прысвоена вучонае званне прафесара па спецыяльнасці «кіраванне ў медыцынскіх і біялагічных сістэмах, уключаючы прымяненне вылічальнай тэхнікі». У 1997 годзе абраны членам-карэспандэнтам Беларускай акадэміі медыцынскіх навук.
Асноўны напрамак навуковай дзейнасці — распрацоўка тэарэтычных асноў, а таксама навуковых і практычных тэхналогій для прафілактычнай медыцыны. За час працы з’яўляўся навуковым кіраўніком 25 навукова-даследчых распрацовак. Апублікаваў больш за 300 навуковых прац, у т. л. манаграфіі «Генетыка і дыягназ» (1986), «Асновы здароўя» (2002), «Асновы культуры здароўя» (2008). Кіраваў падрыхтоўкай 17 кандыдацкіх і 6 доктарскіх дысертацый.
Генадзь Паўлавіч Аляксеенка
Генадзь Паўлавіч Аляксеенка (нар., г. Чавусы, Магілёўская вобласць) — беларускі дзяржаўны і грамадскі дзеяч, педагог.
Біяграфія
Вучыўся ў сярэдняй школе № 2 Чавус. Пасля заканчэння школы паступіў у Магілёўскі педінстытут на фізіка-матэматычны факультэт, але па шэрагу абставін пакінуў вучобу. Праз некаторы час паступіў у Гомельскі ўніверсітэт на факультэт фізічнай культуры, які скончыў у 1978 годзе. У 1993 годзе атрымаў другую вышэйшую адукацыю на гістарычным факультэце Магілёўскага педагагічнага інстытута. Член Партыі камуністаў Беларускай.
Прпцаваў настаўнікам, а потым і дырэктарам сярэдняй школы № 1 г. Чавусы, першым намеснікам міністра спорту і турызму Рэспублікі Беларусь, дырэктарам культурна-спартыўнага рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства «Палац спорту», быў памочнікам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь па пытаннях фізічнай культуры, спорту і развіцця турызму і першым віцэ-прэзідэнтам НАК Беларусі кіраваў Рэспубліканскім цэнтрам алімпійскай падрыхтоўкі па лёгкай атлетыцы. Працуе ў Мінскім аб’яднаным спартыўным клубе Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі.
У 1995 годзе стаў дэпутатам Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь трынаццатага склікання ад Чавускай выбарчай акругі № 175 Магілёўскай вобласці.
Уолпал
Назву Уолпал маюць:
П’ер дэ Ферма
П'ер дэ Ферма (Pierre de Fermat, 17 жніўня 1601 - 12 студзеня 1665) — французскі матэматык, адзін са стваральнікаў аналітычнай геаметрыі, матэматычнага аналізу, тэорыі імавернасцей і тэорыі лікаў. Па прафесіі юрыст, з 1631 - радца парламента ў Тулузе. Бліскучы паліглот. Найбольш вядомы фармулёўкай Вялікай тэарэмы Ферма.
Біяграфія
П'ер Ферма нарадзіўся 17 жніўня 1601 года ў гасконскім гарадку Бамон-дэ-Ламань (Beaumont-de-Lomagne, Францыя). Яго бацька, Дамінік Ферма, быў заможным гандляром, другім гарадскім консулам; маці, Клер дэ Лонг — выкладчыца матэматыкі. У сям'і, акрамя П'ера, былі яшчэ адзін сын і дзве дачкі. Ферма атрымаў юрыдычную адукацыю — спачатку ў Тулузе, а затым у Бардо і Арлеане.
У 1631 годзе, паспяхова скончыўшы навучанне, Ферма выкупіў пасаду каралеўскага саветніка парламента (іншымі словамі, члена вышэйшага суда) у Тулузе. У гэтым жа годзе ён ажаніўся з далёкаю сваячкай маці, Луізай дэ Лонг. У іх было пяцёра дзяцей.
Хуткі службовы рост дазволіў Ферма стаць членам Палаты эдыктаў у горадзе Кастр (1648). Менавіта гэтай пасадзе ён абавязан прыстаўкаю да свайго імені адзнакі знатнасці — часціцы de; з гэтага часу ён становіцца П'ерам дэ Ферма.
Каля 1652 года Ферма прыйшлося аспрэчваць паведамленне аб сваім скананні падчас эпідэміі чумы; ён сапраўды заразіўся, але выжыў.
У 1660 годзе планавалася яго сустрэча з Паскалем, але з-за дрэннага здароўя абодвух вучоных сустрэча не адбылася.
П'ер дэ Ферма памёр 12 студзеня 1665 года ў горадзе Кастр, падчас выязной сесіі суда. Першапачаткова яго пахавалі там жа, у Кастры, але неўзабаве (у 1675 годзе) прах перанеслі ў сямейны магільны склеп Ферма, у царкве аўгусцінцаў (Тулуза). Старэйшы сын, Клеман-Самуэль, выдаў пасмяротны збор яго прац, з якога сучаснікі і даведаліся пра выдатныя адкрыцці П'ера Ферма.
Шарль Агюстэн дэ Кулон
Шарль Агюстэн дэ Кулон (Charles-Augustin de Coulomb; - ) — французскі ваенны інжынер і вучоны-фізік, даследчык электрамагнітных і механічных з'яў; член Парыжскай Акадэміі навук. Яго імем названа адзінка электрычнага зарада і закон узаемадзеяння электрычных зарадаў.
Душка Маркавіч
Душка Маркавіч (нар. 6 ліпеня 1958, Мойкавац, Народная Рэспубліка Чарнагорыя, Сацыялістычная Федэратыўная Рэспубліка Югаславія) — чарнагорскі юрыст і палітык, прэм’ер-міністр Чарнагорыі з 28 лістапада 2016 па 4 снежня 2020 г.
Біяграфія
Скончыў юрыдычны факультэт Крагуевацкага ўніверсітэта, пасля чаго працаваў у юрыдычным аддзеле шахты «Брсково» (Мойковац).
9 лістапада 2016 г., Маркавіч быў прызначаны прэзідэнтам Чарнагорыі Ф. Вуянавічам на пасаду прэм’ер-міністра. 28 лістапада, пры падтрымцы партый меншасцящ албанцаў, харватаў і баснійцаў, ён быў зацверджаны парламентам (41 «за» з 81 членаў).
Сям’я
Жанаты. Мае 3 дзяцей.
Мыхайліўка (Шаргарадскі раён)
Мыхайліўка (Миха́йлівка) — вёска ў Шаргарадскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Юхан Борген
Юхан Борген (Johan Borgen;, Хрысціянія — ) — нарвежскі пісьменнік, журналіст і драматург. У сваёй творчасці даследаваў экзістэнцыялісцкія праблемы сучаснага грамадства. Адзін з найбуйнейшых еўрапейскіх пісьменнікаў сярэдзіны ХХ ст.
Падчас Другой сусветнай вайне Борген дапамагаў перапраўцы ўцекачоў у Швецыю, за свае творы трапіў у канцэнтрацыйны лагер Грыні, але неўзабаве быў вызвалены.
У цэнтры творчасці Боргена трылогія «Маленькі лорд», «Цёмныя крыніцы» і «Цяпер ён не ўцячэ». Аўтар мемуараў «Дні ў Грыні».
Беларускія пераклады
На беларускую мову перакладзены апавяданне «Нумерманы» — Васілём Сёмухам для газеты «Літаратура і мастацтва» (28.10.1969) і Лявонам Баршчэўскім для часопіса «Annus Albaruthenicus» (№ 3, 2002), і навела «Звер» Валерам Буйвалам, надрукавана ў часопісе «Annus Albaruthenicus» (№ 7, 2006).
IC 3803
IC 3803 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Зялёныя азёры
Зялёныя азёры — шэсць азёр, размешчаных у паўночна-ўсходняй частцы Вільнюса, у Вяркейскім рэгіянальным парку.
Азёры маюць ледавіковае паходжанне, вельмі глыбокія. Азёры адрозніваюцца непаўторным ярка-зялёным колерам з-за высокага зместу карбанатаў у вадзе. Азёры атачаюць крутыя лясістыя ўзгоркі вышынёй да 40 метраў над вадой, амаль такую ж глыбіню маюць самі азёры. Азёры ўтварыліся ад раставання ледавікоў каля 18 тысяч гадоў таму.
Самае вялікае возера, аточанае густымі лясамі, завецца Бальсіс (плошча 55 га). Назвы астатніх пяці: Гульбінас (36,8 га), Мажасіс Гульбінас (10 , 4 га) , Акіс, Райстэліс (1 га) , Бараукас Акіс.
Прыішымка (Астраханскі раён)
Прыішымка — сяло ў Астраханскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Новачаркаскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна ў 22 км на паўднёвы ўсход ад цэнтра пасёлка Астраханка. Код КАТА — 113650600.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 302 чалавекі (155 мужчын і 147 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 209 чалавек (105 мужчын і 104 жанчыны).
Наві Хамэнкы
Наві Хамэнкы (Нові́ Хоме́нки) — вёска ў Шаргарадскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Міклаш Месёй
Мі́клаш Ме́сёй (Miklós Mészöly;  — ) — венгерскі паэт, празаік, драматург.
Біяграфія
Скончыў юрыдычны факультэт Будапешцкага ўніверсітэта ў 1942 годзе. У 1943—1944 гадах быў на фронце, дэзэрціраваў. Пасля вайны працаваў у газеце роднага горада, служыў рэдактарам у Будапешцкім тэатры лялек. Дэбютаваў як празаік у 1948.
Творчасць
Паўплываў на творчасць Петэра Надаша, Петэра Эстэрхазі.
Іозеф Шарль
Іозеф Шарль (Josef Scharl;, — , ) — нямецка-амерыканскі мастак-экспрэсіяніст і графік.
Творчасць Шарля вызначаецца не столькі стылёвай, колькі матывацыйнай разнастайнасцю. Акрамя шматлікіх сацыяльна-крытычных тэм, ён неаднаразова звяртаўся да пейзажнага жывапісу, нацюрмортаў і партрэтаў. Пасля росту вядомасці ў 1920-1930-х гадах ён быў амаль забыты ў Германіі з-за эміграцыі ў ЗША. Пасля вайны ў Германію Шарль не вярнуўся.
Эрлінг Кітэльсен
Эрлінг Кітэльсен (Erling Kittelsen, іншае вымаўленне: Хітэльсен, нар. ) — нарвежскі пісьменнік, аўтар шэрагу паэтычных зборнікаў (сярод іншага «Дзікія птахі», 1970, «Дзень і ноч у Ле», 1981, «Атрымальнік», 2005, «Верш плыве як горад», 2010), раманаў («Паварот на прасёлку», 1977, «Утрап (крытычны паказ, або Цудоўныя пярэдыхі падчас 46 позаў кахання)», 1998, «Я, Яку», 2013), п’ес («Леў Абірыеля», 1988, «Дом сямі лялек», 1993, «У нябёсах», 2000, «Гэтага не кажы», 2009) і кніг для дзяцей («Хай жыве тулава, узніклае з металалому», 1979). Лаўрэат шэрагу літаратурных прэсій (прэмія выдавецтва «Аскехаўг», 1990, прэмія Паўночнай Моўнай рады, 1998, прэмія «Доблаўг», 2002, культурніцкая прэмія «Экбус Легатэрс», 2007, і інш.). У 2015 годзе Кітэльсен прыязджаў у Мінск на паэтычны фестываль імя Міхася Стральцова «Вершы на асфальце», дзе выступаў разам са сваім беларускім перакладчыкам Лявонам Баршчэўскім.
Насыкіўка
Насыкіўка (Носи́ківка) — вёска ў Шаргарадскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Бен Шан
Бен Шан (Ben (Benjamin) Shahn;,  — , ) — амерыканскі мастак і фатограф, выхадзец з Літвы, спалучаў у сваёй творчасці дэкаратыўную манеру выявы і вострасацыяльную тэматыку. Б. Шан належыць да ліку найбуйнейшых мастакоў ЗША — прадстаўнікоў крытычнага рэалізму.
Піццонэ
Піццонэ (Pizzone) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Малізэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Ізернія.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santa Liberata.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
IC 3805
IC 3805 — галактыка тыпу *2 (падвойная зорка) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Інгвар Амб’ёрнсен
Інгвар Амб’ёрнсен (Ingvar Ambjørnsen, нар. ) — нарвежскі пісьменнік.
Дэбютаваў раманам «23-я палата» (1981), у якім раскрытыкаваў нарвежскую сістэму па доглядзе людзей з псіхічнымі захворваннямі (перакладзены на беларускую мову Лідыяй Ёхансен, 2011). Сярод іншых твораў Амб’ёрнсена, што прынеслі яму вядомасць, — тэтралогія «Элінг», паводле аднаго з раманаў якой быў зняты аднайменны фільм, серыя кніг для дзяцей «Пеле і Профен» пра падлеткаў, што ўдзельнічаюць у раскрыцці злачынстваў, раман «Забойства ў Барквіке» (2005), герой якой, таксама падлетак, спрабуе расследаваць забойства ў нарвежскай вёсцы. Апроч рамана «23‑я палата» па-беларуску можна пачытаць шэраг апавяданняў Амб’ёрнсена са зборнікаў «Чорная маці» («Чайка», «Кава з Холгерам», «Дождж», 1994) і «Часовая прысутнасць» («Новыя пакоі», 2003), перакладзеных Лідыяй Ёхансен і надрукаваных у часопісе «Дзеяслоў» (№ 1(74), 2015).
Вёргль
Вёргль (Wörgl) — горад у Аўстрыі, у федэральнай зямлі Ціроль. Уваходзіць у склад акругі Куфштайн. Плошча горада — 19,74 км², насельніцтва — (1 студзеня 2021 г.), шчыльнасць насельніцтва — 712 чал./км².
Пасынкы
Пасынкы (Па́синки) — вёска ў Шаргарадскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Серж Шаршун
Серж Шаршун (фр. Serge Charchoune; 16 жніўня 1888,  —, Вільнёў-Сен-Жорж, Валь-дэ-Марн) — французскі мастак рускага паходжання.
Біяграфія і творчасць
Серж Шаршун нядоўга вывучаў мастацтва ў Маскве, перш чым яго прызвалі ў войска ў 1910 годзе. У 1912 годзе адправіўся ў Парыж, дзе хутка зацікавіўся кубісцкім рухам, навучаючыся ў Анры Ле Факанье. Пасля заканчэння вучобы застаўся ў Еўропе, большую частку жыцця правёў у Францыі. У 1916—1917 гадах жыў у Іспаніі, у 1922—1923 — у Берліне. Прыхільнік антрапасофіі, называў сябе «магічным рэалістам».
У 1920 пазнаёміўся з Ф. Пікабіа, затым з Т. Тцара і А. Брэтонам. Удзельнічаў у групавых акцыях дадаістаў. Вядомы яго партрэт працы Мана Рэя (паміж 1922 і 1925). Публікаваўся ў часопісе «Лікі»; І. М. Каспэ называе яго «адным з самых яркіх аўтараў» часопіса.
У 1960-1970-х гадах некалькі разоў наведаў СССР. Аўтар фрагментарна-дзённікавай прозы, якая ўспадкоўвае В. Розанаву. Аўтар раманаў.
Кайл Уокер
Кайл Эндру Уокер (Kyle Andrew Walker; нар., , Англія) — англійскі футбаліст, абаронца клуба «Манчэстэр Сіці» і нацыянальнай зборнай Англіі.
Барэцкія
Барэ́цкія — наўгародская баярская сям'я.
У 15 ст. ім належала 714 вёсак з 1458 сялянскімі дварамі.
Новы Калутон
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 896 чалавек (454 мужчины и 442 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 709 чалавек (348 мужчын і 361 жанчына).
Пэнькіўка (Шаргарадскі раён)
Пэнькіўка (Пе́ньківка) — вёска ў Шаргарадскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Пэрэпільчынці
Пэрэпільчынці (Перепі́льчинці) — вёска ў Шаргарадскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
IC 3806
IC 3806 — галактыка тыпу Sa (спіральная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Шандар Чоры
Ша́ндар Чо́ры (Sándor Csoóri;, Замай - 12 верасня 2016, Будапешт) — венгерскі паэт, эсэіст, палітычны дзеяч.
Біяграфія
У 1950 годзе Чоры атрымлівае вышэйшую адукацыю ў Рэфарматарскім Епіскапскім калегіуме ў горадзе Папа і пачынае навучанне ў Будапешцкім універсітэце, аднак кідае вучобу з-за хваробы. Ён працуе ў шматлікіх выданнях: 1953—1954 — журнал «Літаратурная газета», 1955—1956 — «Новы гук». З 1956 года Чоры не можа знайсці працу, пакуль у 1960 не становіцца членам рэдкалегіі газеты пры Будапешцкім універсітэце тэхналогіі і эканомікі. У 1960-х — адзін з лідараў інтэлектуальнай і палітычнай апазіцыі афіцыйнаму курсу.
Творчасць
Яго першая паэма пабачыла свет у 1953 годзе і адразу ўсхвалявала паэтычную супольнасць Венгрыі. У ёй адназначна падымалася крытыка эпохі Мацьяша Ракашы, зрынутага СССР старшыні Рады Міністраў Венгерскай Народнай Рэспублікі. Неўзабаве ўлада заявіла, што Чоры не з'яўляецца адным з іх прыхільнікаў. Аднак Чоры не саступіўся і напісаў шэраг крытычных нарысаў аб ціску дыктатарскага рэжыму на жыццё чалавека і фарміраванне лёсу простага народа ў рэчышча сацыялістычных пераўтварэнняў. Ён быў пад наглядам спецслужбаў на працягу некалькіх год і не ганараваны ні воднай прэміяй.
На беларускую мову перакладаў Рыгор Барадулін.
Скрыдлева (возера)
Скры́длева — возера ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. У басейне ракі Чарнічанка (цячэ праз возера), за 18 км на поўдзень ад горада Віцебск, каля вёскі Скрыдлева.
Плошча паверхні возера 0,76 км². Найбольшая глыбіня 5,5 м. Даўжыня 2,52 км, найбольшая шырыня 0,41 км. Даўжыня берагавой лініі 5,98 км. Аб’ём вады 2,43 млн. м³. Плошча вадазбору 110 км². Катлавіна Скрыдлева выцягнутая ў напрамку з поўначы на поўдзень. Схілы катлавіны вышынёй 3—6 м, на паўднёвым захадзе да 9 м. Берагі нізкія, на поўначы і поўдні забалочаныя, на паўднёвым захадзе зліваюцца са схіламі катлавіны. Дно ў прыбярэжнай частцы пясчанае, глыбей гліністае. Шырыня паласы прыбярэжнай расліннасці 8—50 м, падводная расліннасць расаўсюджана да глыбіні 3 м. Возера праточнае. Праз Скрыдлева працякае рака Чарнічанка (прыток Лучосы), упадаюць ручаі і каналы.
Каля возера вёскі Скрыдлева і Лядзішча.
Поджа-Саніта
Поджа-Саніта (Poggio Sannita) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Малізэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Ізернія.
Насельніцтва складае 845 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 39 чал./км². Займае плошчу 22 км². Паштовы індэкс — 86086. Тэлефонны код — 0865.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Prospero.
Нацыянальныя паркі Шапада-дус-Веадэйрус і Эмас
Нацыянальныя паркі Шапада-дус-Веадэйрус і Эмас (Chapada dos Veadeiros, Parque Nacional das Emas) — аб’ект са спіса Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Бразіліі.
Нацыянальныя паркі Эмас і Шапада-дус-Веадэйрус былі створаны ў 1961 г. для аховы і падтрымання біялагічнай разнастайнасці бразільскай хмызняковай саванны campos cerrados — адной з багацейшых і найстаражытнейшых трапічных экасістэм на планеце Зямля.
Гэты рэгіён насяляюць мноства відаў дзіўных раслін, жывёл і птушак, большасць з якіх з’яўляюцца рэдкімі ці эндэмічнымі. Абодва запаведнікі размешчаны ў Цэнтральнай частцы Бразільскага нагор’я на плато Мату-Гросу. Прыродныя ландшафты Эмас з яго раўнінамі, каньёнамі, рэкамі і вадаспадамі незвычайна маляўнічыя. Яго славутасцямі з’яўляюцца навалы вялізных тэрмітнікаў і буйная папуляцыя гіганцкіх мурашкаедаў.
Шапада-дус-Веадэйрус — адно з нямногіх месцаў на планеце, дзе захаваліся ўчасткі некранутай хмызняковай саванны. Тут зарэгістраваны 1476 відаў раслін, 170 відаў сысуноў, болей за 300 відаў птушак і амаль 50 відаў рыб.
Пецыца ярка-чырвоная
Пецыца ярка-чырвоная, Саркасціфа ярка-чырвоная, Бабулькіны вушы, Блюдцавік чырвоны, Чырвоны капялюшык (Sarcoscypha coccinea) — від сумчатых грыбоў рода сямейства. З’яўляецца тыпавым відам рода Саркасціфа і быў вядомы пад шматлікімі назвамі задоўга да з’яўлення навуковага апісання ў 1772 годзе. Філагенетычны аналіз паказаў, што Саркасціфа ярка-чырвоная найбольш блізкая да відаў Саркасціфа, якія маюць у сваіх спорах алейныя везікулы, такія як астраўная. Саркасціфа ярка-чырвоная мае падабенства з некаторымі іншымі відамі гэтага роду:, і. Від з’яўляецца недасканалым грыбам віду, у якога ў біялагічным цыкле адсутнічае стадыя палавога размнажэння.
Арэал
Грыб сустракаецца па ўсім свеце: у Афрыцы, Азіі, Еўропе, Паўночнай і Паўднёвай Амерыцы і ў Аўстраліі. Для Беларусі саркасціфа — звычайны від.
Апісанне
Гэта сапрафітны грыб, які расце гніючых ствалах і галінах дрэў, як правіла, пакрытых пластом лістоты або глебы, адзіночна і невялікімі групамі. Саркасціфа сустракаецца ў шыракалістых і змешаных лясах.
Чашападобны аскакарп (пладовае цела аскаміцэтаў) з’яўляецца ў прахалодныя месяцы: зімой або ранняй вясной. Яркі чырвоны колер унутранай паверхні пладовага цела даў назву віду і знаходзіцца ў кантрасце з больш светлай знешняй часткай грыба. Чырвоны колер грыба прываблівае першых вясенніх мошак, мух і павукоў, каб яны разнеслі яго споры па наваколлі. Птушкі таксама не супраць напіцца вадзіцы з маленькіх сподачкаў.
Скрыгалаў
Скрыга́лаў (, Скрыгалов) — аграгарадок (да 2018 г. вёска ) у Мазырскім раёне Гомельскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Скрыгалаўскага сельсавета.
Насельніцтва 747 чал. (2004). Знаходзіцца за 33 на захад ад Мазыра, за 10 км ад чыгуначнай станцыі Пціч (лінія Гомель — Лунінец); на аўтамабільнай дарозе Мазыр — Петрыкаў.
Гісторыя
Выяўленыя археолагамі два курганныя могільнікі X—XIII стст. (11 насыпаў, за 2 км на поўдзень ад Скрыгалава і 13 насыпаў, за 2 км ад вёскі, ва ўрочышчы Забуклявечча) сведчаць пра засяленне гэтай мясцовасці ў глыбокай старажытнасці. Упершыню Скрыгалаў згадваецца ў XIII ст. 7 мая 1497 крымскія татары забілі тут мітрапаліта кіеўскага і Усяе Русі Макарыя (у 1897 у яго гонар збудавалі капліцу, ва ўрочышчы Падселішча — абеліск). Станам на 1590 у Скрыгалаве было 14 дымоў. З XVII ст. мясцовасць знаходзілася ва ўладанні Аскеркаў. Знойдзены тут у 1925 манетны скарб (каля 200 манет Рэчы Паспалітай) датуецца 3-й чвэрцю XVII ст. і сведчыць пра значныя гандлёвыя сувязі. З 1702 года побач з Скрыгалавам працавала рудня К. Аскеркі. 28 мая 1782 кароль і вялікі князь Станіслаў Аўгуст Панятоўскі надаў мястэчку прывілей на 2 рэгулярныя кірмашы і штотыднёвыя таргі.
У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Скрыгалаў апынуўся ў складзе Расійскай імперыі, у Мазырскім павеце Мінскай губерні. Станам на 1795 у мястэчку было 70 двароў, з 1799 дзейнічала царква (згарэла ў 1872). Праз Скрыгалаў праходзіў гасцінец з Мазыра ў Давыд-Гарадок. Мелася паштовая станцыя. У XIX ст. непадалёк існавала сяло Скрыгалаўская Слабада (65 двароў на 1816), якое пазней злучылася з мястэчкам. На 1847 Скрыгалаў знаходзіўся ва ўладанні Тышкевічаў, тут было 109 двароў, дзейнічалі прыстань і пераправа на рацэ Прыпяці. У 1858 адкрылася школа. На 1859 — 115 двароў. У часы нацыянальна-вызваленчага паўстання ў 1863 каля мястэчка дзейнічалі паўстанцкія аддзелы. Паводле вынікаў перапісу (1897) — 137 двароў, царква, малітоўны дом, народнае вучылішча, 8 крам, карчма, сельская бальніца. Працавала паштова-тэлеграфная кантора. На 1908 — 204 двары. З 1910 працавала пільня.
1 студзеня 1919 згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі Скрыгалаў увайшоў у склад Беларускай ССР, дзе ў 1924 стаў цэнтрам сельсавета. Паселішча атрымала статус вёскі. Станам на 1925 тут было 359 двароў, на 2004 — 313 гаспадарак.
Забудова
Планіроўка складаецца з 2 падзеленых каналам частак: паўночнай (простая вуліца, арыентаваная з паўднёвага ўсходу на паўночны захад) і паўднёвай (дугападобная вуліца шыротнай арыентацыі). Забудова двухбаковая, сядзібнага тыпу. У 1987—1995 узводзіліся цагляныя дамы на 110 сямей, у якіх размясціліся перасяленцы з забруджаных радыяцыяй месцаў па катастрофе на Чарнобыльскай АЭС (1986). Новым вуліцам перасяленцы далі назвы сваіх былых вёсак Белы Бераг і Белабярэжская Рудня.
Інфраструктура
У аграгарадку працуюць сярэдняя школа, дашкольная ўстанова, бальніца, дом культуры, 2 бібліятэкі, пошта.
На тэрыторыі школы дзейнічае Скрыгалаўскі этнаграфічны музей.
Грубка
Гру́бка — невялікая пакаёвая печ, звычайна для абагрэву. Вядома здаўна, на Беларусі пашырана з 2-й паловы 16 ст.
Рабілі грубку з цэглы, абліцаванай дэкаратыўнай пліткай, гаршковай паліванай і непаліванай кафляй.
Выкарыстоўвалі ў жыллі, грамадскіх будынках (корчмах, аўстэрыях, ратушах, аптэках і інш.).
У сядзібных і палацавых будынках 16 — пачатку 20 ст. існавалі па-мастацку аздобленыя грубкі (сядзібныя дамы ў вёсках Агарэвічы Ганцавіцкага, Дзераўная Стаўбцоўскага раёнаў, у Карэлічах, Шклове, палац у Нясвіжы і інш.).
У дэкоры выкарыстоўвалі паліхромную ўзорыстую кафлю (вёскі Асташын і Дзяляцічы Навагрудскага раёна), з рэльефнымі геральдычнымі выявамі (Заслаўе, Лагойск, Нясвіж, Дзяржынск) з раслінным і іншым арнаментам.
Крысціян Шад
Крысціян Шад (ням.: Christian Schad,,  — , ) — нямецкі мастак, мастак-графік, фатограф, прадстаўнік новай рэчыўнасці.
Біяграфія і творчасць
Сын вядомага адваката і ўнучаты пляменнік нямецкага мастака Карла Фора, Шад вучыўся жывапісу і графіцы ў мастацкай акадэміі ў Мюнхене з 1913 па 1914 год. У 1915 г., каб пазбегнуць мабілізацыі на фронт у Першую сусветную вайну, пераехаў у Цюрых, дзе працаваў графікам і мастаком. У Швейцарыі зблізіўся з дадаістамі Вальтэрам Зернерам, Хансам Арпам, Хуга Балем і Трыстанам Тцара, стаў адным з арганізатараў мастацка-палітычнага клуба, галерэі, тэатра Кабарэ Вальтэр (Шпігельгасэ, 1). Эксперыментуючы з фатаграфічнай паперай ён адкрыў мастацкую бяскамерную фатаграфію. Фатаграфіі, зробленыя ў 1919 годзе, былі першымі мастацкімі фотаграмамі, якія папярэднічалі працам Мана Рэя і Ласла Мохай-Надзя. З 1936 года іх пачалі называць «шадаграфіямі» — назва, прыдуманая Трыстанам Тцара. Да 1960 года Шад больш не ўжываў гэтую тэхніку.
У 1920—1925 гадах працаваў у Рыме і Неапалі, затым пераехаў у Вену. Зблізіўся са школай новай рэчыўнасці. У 1927 годзе вярнуўся ў Берлін. З 1935 года ў Крысціяна не атрымлівалася зарабляць на сваё жыццё толькі з дапамогай жывапісу, яму давялося перакаштаваць мноства прафесій. У адрозненне ад іншых прадстаўнікоў новай рэчыўнасці (Ота Дзікс, Георг Грос, Макс Бекман), не падвергся пераследам з боку нацыстаў. Пераехаў у Ашафенбург, пасля разбурэння яго студыі пры бамбёжцы ў 1943 годзе, а пазней пасяліўся ў Кайльбергу.
Іван Захаравіч Сурта
Іван Захаравіч Сурта (, в. Бяседавічы,, Магілёўская вобласць — ) — дзяржаўны дзеяч БССР. Прэзідэнт Акадэміі навук Беларускай ССР (люты 1936 — снежань 1937; віцэ — прэзідэнт 1932 – 1936). Акадэмік АН БССР (1936).
Біяграфія
Скончыў медыцынскі факультэт 2-га Маскоўскага ўніверсітэта (1918). Член РКП(б) з 1918. У сакавіку 1918 прызначаны старшынёй Клімавіцкага павятовага выканкама. У 1919 — старшыня Гомельскага губвыканкама, член Савета абароны Гомельскага ўмацаванага раёна.
З 1920 — штатны супрацоўнік ВЧК і ДПУ.
Скончыў Інстытут чырвонай прафесуры (1932). У 1933—1936 наркам аховы здароўя БССР, у 1936—1937 прэзідэнт АН БССР. У 1935—1937 член ЦВК БССР, у 1936—1937 кандыдат у члены, член Прэзідыума ЦВК БССР. Арыштаваны 27.8.1937 ў Мінску як «член антысавецкай арганізацыі пpавых». 19.12.1937 Ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР прыгавораны за «шкодніцтва ў галіне аховы здароўя» да вышэйшай меры пакарання з канфіскацыяй маёмасці. Расстраляны ў адну ноч з Якавам Афанасьевым, Васілём Дружчыцам, Аркадзіем Ляшчынскім, Маркам Матусевічам, Фёдарам Сулкоўскім, Іосіфам Валадзько, Дорай Турбовіч і іншымі (усяго больш за 200 чалавек)
Рэабілітаваны ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР у 1956.
Кадыраў
Кады́раў — мужчынскае прозвішча, распаўсюджанае ў народаў, якія традыцыйна вызнаюць іслам.
Пысарыўка (Жмэрынскі раён)
Пысарыўка (Пи́сарівка) — вёска ў Жмэрынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Фаіна Георгіеўна Ранеўская
Фаіна Георгіеўна (Рыгораўна) Ранеўская (пры нараджанні Фаіна Гіршаўна Фельдман; 15 (27) жніўня 1896, Таганрог —, ) — савецкая тэатра і кіно, народная артыстка СССР (1961), тройчы лаўрэат Сталінскай прэміі (1949, 1951, 1951).
Біяграфія
У «Кнізе для запісу спалучэння шлюбаў паміж яўрэямі на 1889» Таганрогскі рабін Зэльцэр зарэгістраваў шлюб мешчаніна мястэчка Смілавічы Ігуменскага павета Мінскай губерні Гірша Хаімавіча Фельдмана і дзяўчыны — лепельскай мяшчанкі Віцебскай губерні Мількі Рафаілаўны Загавайлавай. Гэта здарылася 26 снежня 1889 года. Гіршу было 26 гадоў, Мільцы — 17.
Праз шэсць з паловай гадоў, 27 жніўня 1896 г., у сям’і Фельдманаў нарадзілася дзяўчынка Фані (Фаіна). Акрамя яе ў сям’і ўжо было двое старэйшых сыноў і дачка Ізабэла. У юнацтве Фаіна вельмі зайздросціла прыгажосці сваёй сястры, і ў будучыні ўсіх прыгожых дзяўчат яна называла «фіфамі».
Скончыла Таганрогскую Марыінскую жаночую гімназію. Захаплялася тэатрам з 14 гадоў.
Караколь (Астраханскі раён)
Караколь — аул в Астраханскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Астрагорскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 41 км на паўночны захад ад цэнтра пасёлка Астраханка. Код КАТА — 113651200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 240 чалавек (131 мужчына і 109 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, в ауле пражываў 231 чалавек (119 мужчын і 112 жанчын).
IC 3807
IC 3807 — галактыка тыпу NF (у працэсе падцверджання) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Міхал Гворэцкі
Міхал Гворэцкі (Michal Hvorecký; нар., ) — славацкі пісьменнік і публіцыст. Лаўрэат шэрагу славацкіх літаратурных прэмій. Творы перакладзеныя на польскую, чэшскую і нямецкую мовы.
Плэбаніўка (Жмэрынскі раён)
Плэбаніўка (Плебані́вка) — вёска ў Жмэрынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Лазар Веніямінавіч Шарашэўскі
Біяграфія
Бацька Лазара Веніямін Аронавіч нарадзіўся ў Навагрудку. Пад канец XIX стагоддзя сям’я дзеда Веніяміна пераехала пад Кіеў. Дзед з боку маці паходзіў з Мазыра, бабуля — з Пінску. У 1938 бацька Лазара быў арыштаваны, а пасля расстраляны.
Лазар навучаўся ў сярэдняй школе № 44 Кіева. У 1930-я належаў да кола маладых кіеўскіх паэтаў, у які ўваходзілі Якаў Хялемскі, Іван Ялагін, Рыталій Заслаўскі, Навум Каржавін.
У пачатку Вялікай Айчыннай вайны эвакуіраваны ў Горкаўскую вобласць, адкуль у 1943, пасля скончыўшы дзевяць класаў сярэдняй школы, пайшоў у Чырвоную армію, удзельнічаў у баявых дзеянняў на Паўночна-Заходнім фронце. У 1944 па даносе быў арыштаваны і па абвінавачанні ў антысавецкай агітацыі прыгавораны да 5 гадоў лагераў з паражэннем у правах. Зняволенне адбываў у Бяскуднікаўскім лагеры (Комі АССР), дзе працаваў на будаўніцтве 501-й Запалярнай дарогі.
Пасля вызвалення жыў у Салехардзе, дзе пазнаёміўся з будучай жонкай. Каб ажаніцца, Геля мусіла выйсці з партыі.
Працаваў у рэдакцыях, пасля на творчай працы. З 1971 — у Маскве.
Пахаваны ў Маскве на Ваганькаўскіх могілках.
Творчасць
Друкавацца пачаў з 1955 года. Перакладаў на рускую мову вершы Эдуардаса Межалайціса, Юстынаса Марцінкявічуса, Кайсына Куліева, Геворга Эміна, Дэборы Хайкінай.
Пакутынэ
Пакутынэ (Поку́тине) — вёска ў Шаргарадскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Рэдкліфскі каледж
Рэдкліфскі каледж або каледж Радкліф з'яўляўся жаночым каледжам свабодных мастацтваў у Кембрыджы і функцыянаваў як жаночая каардынацыйная ўстанова для  Гарвардскага каледжа. Ён таксама ўваходзіў у асацыяцыю Сем сясцёр, сярод якіх ён разам з Брын-Мар-каледжам падзяляў рэпутацыю асабліва разумных і вальнадумных студэнтаў. Рэдкліф прысвойваў дыпломы Каледжа Рэдкліф каля 70 першых гадоў свайго існавання, а затым камбінаваныя дыпломы Гарвард-Рэдкліф для выпускнікоў, пачынаючы з 1963 года. У 1977 годзе было падпісана фармальнае пагадненне «зліццё без зліцця». Поўная інтэграцыя з Гарвардскім універсітэтам скончылася ў 1999 годзе.
Былы адміністрацыйны кампус Рэдкліфа (Рэдкліф Ярд), дзе размешчаны Рэдкліфскі інстытут перспектыўных даследаванняў, і жылы кампус Рэдкліфскі чатырохкутнік (Pforzheimer House, Cabot House, і Currier House) былі ўключаны ў сістэму Гарвардскага ўніверсітэта.
Згодна з умовамі аб'яднання 1999 Рэдкліф Ярд і Рэдкліфскі чатырохкутнік захоўваюць пазначэнне «Рэдкліф» на неабмежаваны тэрмін.
Валерый Уладзіміравіч Драко
Валерый Уладзіміравіч Драко (нар., в. Саўкова Капыльскага раёна) — беларускі педагог і палітык. Выдатнік народнай адукацыі.
Біяграфія
Вучыўся ў Ленінскай сярэдняй школе, з 1960 па 1966 год — у Ляхавіцкім саўгасе-тэхнікуме. З 1969 года пасля заканчэння Мінскага дзяржаўнага педінстытута працаваў настаўнікам беларускай мовы і літаратуры, затым дырэктарам школы Мінскага раёна.
Працаваў інспектарам школ Міністэрства адукацыі і ў апараце Урада Беларусі. Больш за 30 гадоў працаваў у сістэме дзяржаўнага кіравання, добра ведае праблемы адукацыі, навукі, культуры і г.д.
Працаваў старшым рэферэнтам, галоўным спецыялістам Кіраўніцтва справамі Савета Міністраў, галоўным спецыялістам групы саветнікаў прэм’ер-міністра Рэспублікі Беларусь (1995—1996).
У 2006 годзе стаў першым сакратаром Мінскага гаркама Камуністычнай партыі Беларусі.
Іштван Чок
Іштван Чок (венг. Csók István;, с. Шарэгрэш, Аўстра-Венгрыя (цяпер — у венгерскім медзье Феер) — , ) — венгерскі мастак-імпрэсіяніст.
Біяграфія
Нарадзіўся ў багатай сям’і. Пачатковае мастацкае навучанне ў 1882 годзе атрымаў у вучылішчы дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва Будапешта пад кіраўніцтвам Берталана Секея і Карая Лоца. Працягнуў вучобу ў прыватнай школе «Simon Hollósy» у Мюнхене. Затым, з 1888 па 1889 — у Парыжы, у «Акадэміі Жуліяна».
Валерый Уладзіміравіч Драко
Біяграфія
Выбіраўся дэпутатам Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь трынаццатага склікання, прызначаўся дэпутатам Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 1-га склікання.
Іштван Чок
Біяграфія
У канцы XIX стагоддзя ўрад замовіў Іштвану Чоку вялікае гістарычнае палатно (24 м²) з выявай знакамітай венгерскай графіні Эржэбет Баторы з Эчэда. Карціна напісаная мастаком з глыбокім унутраным драматызмам і натуралізмам, атрымала міжнароднае прызнанне, аднак афіцыйнымі коламі Венгрыі была сустрэта халаднавата, бо ў ёй знаходзілі прыкметы алегорыі мясцовай арыстакратыі.
З 1903 г. пераехаў у Парыж, дзе пражываў і плённа працаваў да 1910 года. У яго працах «Парыжскага перыяду» адчувальна заўважны ўплыў французскіх імпрэсіяністаў.
Пасля 1910 года вярнуўся ў Венгрыю, у яго карцінах з’явілася больш сцэн са штодзённага жыцця людзей сярэдняга класа. Яго партрэты, пейзажы і нацюрморты сталі нагадваць палотны Рэнуара.
У канцы 1910-х гадоў ён пазнаёміўся з возерам Балатон, якое было яго шматгадовай любоўю і асновай натхнення мастака на працягу дзесяцігоддзяў.
З 1920 года прафесар Іштван Чок — прэзідэнт «Szinyei таварыства», выкладчык Акадэміі выяўленчых мастацтваў.
Іштван Чок з поспехам удзельнічаў у выставах і паказах. У 1890 г. на Сусветным кірмашы ў Парыжы за дзве напісаныя ім карціны Іштван Чок быў удастоены залатога медаля, затым атрымаў Гран-пры і залаты медаль на Парыжскім салоне 1891 года і ў 1894 годзе — залаты медаль на выставе ў Мюнхене. Абедзве карціны адразу былі набыты музеямі. Першая — Будапешцкім музеем выяўленчых мастацтваў, а другая — Венгерскім Нацыянальным музеем. Удзельнік міжнародных выставак у Рыме, Сан-Францыска, Пітсбургу і Лондане.
Работы Чока афарбаваны нацыянальным венгерскім каларытам. Шырока вядомы мастак Венгрыі, які праславіўся, у першую чаргу, сваімі партрэтамі, нацюрмортамі, карцінамі ў жанры ню, пейзажамі возера Балатон.
Палітанкы
Палітанкы (Політа́нки) — вёска ў Шаргарадскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Весткі з СССР
«Весткі з СССР» — газета, орган ЦК КПЗБ. Выдавалася ў студзені 1933 — студзені 1936 гг. у Мінску на беларускай мове раз у 2 месяцы. Першы нумар выйшаў у Заходняй Беларусі. Ставіла сабе галоўнай мэтай прапаганду «ўсіх старонак жыцця людзей у СССР і БССР». Большасць матэрыялаў газеты прысвечаны калектывізацыі, жыццю калгаснікаў і рабочых саўгасаў. Пісала пра будаўніцтва прамысловых прадпрыемстваў, культурных устаноў, дзейнасць вышэйшай і сярэдняй школы, культурна-асветніцкіх устаноў у БССР. Крытыкавала заходнебеларускія перыядычныя выданні, якія, на думку рэдакцыі, неаб’ектыўна асвятлялі падзеі ў Савецкай Беларусі. На старонках газеты апублікаваны артыкулы, якія паклепнічалі на дзеячаў беларускай навукі і культуры, т.зв. «нацдэмаў» (арт. «Вораг выкрыт і разгромлены», 1934, № 7, і інш.). Перадрукоўвала матэрыялы з перыядычных выданняў БССР і СССР. Выйшла 17 нумароў.
Першамайка (Акмолінская вобласць)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1385 чалавек (674 мужчины и 711 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1388 чалавек (670 мужчын і 718 жанчын).