cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Магнус I Ладулас
Біяграфія
Магнус трымаў свой двор то на востраве Вісінгсё, то на востраве Альснё, на возеры Меларэн, дзе быў пабудаваны у гатычным стылі. Менавіта ў гэтай рэзідэнцыі быў створаны так званы (1280), які замацаваў падзел насельніцтва каралеўства на свабодных (frälse) і несвабодных (ofrälse). Да першых, тых, хто сфарміраваў рыцарства, адносіліся служылыя людзі караля і частка радавой знаці. Яны былі абавязаны несці конную вайсковую службу, з'яўляючыся на ваенныя агляды ў поўным узбраенні і са сваёй вайсковай адзінкай, за што вызваляліся ад нясення рэгулярнага цягла на карысць кароны. Да ofrälse, якія неслі цяглавыя павіннасці, адносіліся бонды, бюргеры і вольныя рудакопы. Мянушка Магнуса (Ladulås — «свірнавы замок»), верагодна, паходзіць ад закона, які вызваляў сялянства ад абавязку забяспечваць харчом знаць і вышэйшае духавенства ў іх вандроўках (павіннасць пастою — гестынг). Гэты закон прывёў да канфлікту Магнуса з мясцовым біскупам Брынальфам Альгатсанам, які быў вымушаны пакінуць сваю біскупскую кафедру і выехаць са Швецыі. Іншая тэорыя паходжання мянушкі звязана з магчымым скажэннем яго другога імя, Ладзіслаус (Уладзіслаў).
Магнус памёр у замку Вісінгсё і пахаваны ў адбудаваным ім францысканскім кляштары (цяпер — царква Рыдархольмена, Стакгольм). Урачыстае пахаванне адбылося ўлетку 1293 года. Раскопкі пачатку XX стагоддзі паказалі, што кароль быў пахаваны ў старой алтарнай частцы. Пры распячатванні грабніцы была выяўлена паталагічная дэфармацыя канечнасцей, выкліканая моцным лёгачным ці сардэчным захворваннем.
Капэлюх (вёска)
Капэлюх (Капелю́х) — вёска ў Жоўкіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
ТГМ6
ТГМ6 — чатырохвосны цеплавоз з гідраўлічнай перадачай, сканструяваны на Людзінаўскім цеплавозабудаўнічым заводзе. У цэлым падобны на ТГМ3, 4, 5. У 1964 годзе быў распрацаваны праект гэтага цеплавоза, а 1966 быў пабудаваны першы. Серыйна дадзены цеплавоз выпускаецца з 1967 года. Першая партыя цеплавозаў (62 машыны) была пабудавана ў перыяд з 1966 па 1970 гг.
Канструкцыя
ТГМ6 — рамны двухвазковы цеплавоз з карданнай перадачай ад гідраперадачы да колавых параў. Восевыя рэдуктары двухступеністыя — першая ступень канічная, другая ступень цыліндрычная. Дызель 3А-6Д49 — V-вобразны, 8-цыліндравы, з уніфікаванага шэрагу ЧН26/26 (чатырохтактны з наддзіманнем, дыяметр цыліндру і ход поршня — 260 мм) Каломенскага заводу, іншыя мадыфікацыі якога ўстанаўліваюцца на цеплавозы ТЭМ7, 2ТЭ25А, мадэрнізаваныя М62 (12-цыліндравыя), 2ТЭ116, ТЭП70, ТЭП150 і мадэрнізаваныя 2ТЭ10 (16-цыліндравыя), рачныя судны і караблі (20-цыліндравыя).
На ТГМ6, як і на іншых савецкіх цеплавозах з гідраперадачай (ТГМ4, ТГ16), усіаноўлена уніфікаваная гідраперадача ў мадыфікацыі УГП-1200. У перадачу ўваходзяць два гідратрансфарматара для рушання і разгону, гідрамуфта для руху на вялікіх хуткасцях і рэверс-рэжымны рэдуктар для выбару рэжыму (манеўровы або цягніковы) і напрамку руху. На цягніковым рэжыме цеплавоз мае максімальную сілу цягі 14 тс пры хуткасці 14 км/ч і максімальную хуткасць 80 км/ч, на маневровом — 25,1 тс пры хуткасці 8,6 км/г і 40 км/ч адпаведна. Кіраванне УГП — электрычнае. Ад рэверс-рэжымнага рэдуктара да восевых рэдуктараў унутраных (2-й і 3-й) колавых пар ідуць карданныя валы, ад унутраных рэдуктараў — валы да знешніх (1-му і 4-му). У кожным восевым редуктары ўстаноўлены масляная помпа з клапаннай каробкай, якая дазваляе ствараць ціск помпы незалежна ад напрамку руху цеплавоза. Заліваецца ў рэдуктары трансмісійнае масла ТСп.
Кіраванне дызелем — электрычнае дыстанцыйнае з васьмю пазіцыямі магутнасці: мінімальныя абароты (0-я і 1-я пазіцыі) — 420 мін-1, максімальныя (8-я пазіцыя) — 1000 мін-1. Прывад вентылятара халадзільніка і кампрэсара — праз гідрамуфты рэгуляванага напаўнення, што дазваляе забяспечваць 2/3 прадукцыйнасці кампрэсара на першай пазіцыі, поўную прадукцыйнасць — з 3-й пазіцыі, пры далейшым росце абаротаў дызеля адкрываюцца клапаны на гідрамуфты, і абароты кампрэсара падтрымліваюцца на ўзроўні 1450 мін-1. Кампрэсар — 6-цыліндравы V-вобразны тыпу ПК-5,25. Запуск дызеля — электрычны ад электрастартэра ЭС-2, напружанне бортсеткі — 75 В, выдаецца акумулятарнай батарэяй 32ТН-450, а пры рабоце дызельнага рухавіка — дапаможным генератарам КГ-12, устаноўленым на гідраперадачы.
ТГМ6А
Мадыфікаваны варыянт. У ходзе выпуску вырабляліся змены, у прыватнасці, была павялічаная вага цеплавоза. Усяго з 1970 па 1989 год пабудавана 2435 секцый. Адметная асаблівасць — адсутнасць малога капота.
ТГМ8
Экспартная мадыфікацыя з дызелем 3АЭ-6Д49 і гідраперадачай УГП-1200. Мелі розныя індэксы - ТГМ8Э, ТГМ8ЭК, ТГМ8ПМ, ТГМ8П, ТГМ8К.
ТГМ6Б
ТГМ6А-0394 у якасці эксперыменту быў укамплектаваны бяссківічнымі каляскамі і атрымаў новую серыю ТГМ6Б.
ТГМ6В
Мадэрнізаваны цеплавоз з удасканаленнямі, пазней перакачаваўшымі на ТГМ6Д. Мае асобную нумарацыю і быў выпушчаны ў колькасці 236 штук у перыяд з 1988 па 1990 гады. На гэтым цеплавозе выкарыстоўваецца дызель 7-6Д49 з працоўнымі абарачэннямі 350-950 мін-1 і гідраперадача толькі з двума гідратрансфарматарамі.
ТГМ6Д
Выпускаецца з 1991 года (за ўсё ўжо выпушчана 411 машын). У цеплавозе шмат напрацовак ад ТГМ4Б. Адно з адрозненняў ад ранейшых мадэляў — наяўнасць малога (задняга) капота. З 250-х нумароў выпускаецца на бяссківічных калясках. Як і яго папярэднік, цеплавоз абсталяваны дызелем 7-6Д49 (але на цеплавозе таксама могуць выкарыстоўвацца і іншыя рухавікі).
39
Пасля распаду СССР у пачатку 1990-х гг. было пабудавана 8 цеплавозаў ў мадыфікацыі ТГМ6Д для экспарту на Кубу. Яны мелі вагу 78 т (замест 90 т у базавай мадэлі) і дызель прыстасаваны для працы з субтрапічным клімаце. Але цеплавозы так і не былі адпраўленыя на Кубу. Яны былі пераробленыя для працы ў кліматычных умовах Расіі і прададзеныя прамысловым прадпрыемствам, але па невядомай прычыне захавалі кубінскую серыю 39 (на бартах серыя пазначаная, як ТГМ6Д-39ХХХ).
Спасылкі
http://tgm4.org - Сайт, на якім можна праглядзець інфармацыю пра цеплавозах ТГМ6, апісанне іх мадыфікацый, а таксама шмат іншай інфармацыі аб лакаматывах.
Антанас Саліс
Антанас Саліс (Antanas Salys,, Рэкетэ, Літва — , Філадэльфія, ЗША) — літоўскі мовазнаўца, заснальнік эксперыментальнай фанетыкі ў Літве. Стварыў падрабязную класіфікацыю і падрыхтаваў першую карту распаўсюджвання гаворак літоўскай мовы. Адзін з заснавальнікаў і рэдактараў каўнаскага часопіса «Gimtoji kalba». У 1944 г. пакінуў Літву, з’ехаўшы спачатку ў Германію, а потым у ЗША.
Эцьен Луі Малюс
Эцьен Луі Малюс (Étienne Louis Malus;  — ) — французскі інжынер, фізік і матэматык.
Навуковая праца
Затым быў прызваны ў Парыж, дзе заняў пасаду экзаменатара пры Політэхнічным вучылішчы. Працы яго адносяцца амаль выключна да оптыкі; першыя даследаванні (1800—1807) па аналітычнай оптыцы не ўяўляюць цікавасці, бо выкладзены з пункту гледжання ньютанавай тэорыі святла. У 1808 годзе Малюс адкрыў з'яву палярызацыі святла адлюстраваннем. Адначасова з Ж.-Б. Біё адкрыў палярызацыю святла пры праламленні. У 1810 годзе стварыў тэорыю падвойнага праменепраламлення святла ў крышталях. Адкрыў закон Малюса аб інтэнсіўнасці святла, які прайшоў праз палярызатар. Прыдумаў спосаб высвятлення напрамку аптычнай восі крышталя.
Рота (востраў)
Гісторыя
Востраў Рота быў населены каля 3000 гадоў таму продкамі чамора. Ад іх засталіся апрацаваныя камяні тага або латэ, якія ў нашы дні ўяўляюць археалагічную каштоўнасць.
У 1521 г. востраў быў адкрыты Фернанам Магеланам і далучаны да Іспаніі. У кан. XVII ст. іспанцы перасялілі карэннае насельніцтва на суседні Гуам. У XIX ст. Роту зноў насялілі рэфалуваш з Каралінскіх астравоў.
У 1899—1914 гг. належыў Германіі.
У 1914—1944 гг. кантраляваўся ўрадам Японіі. Для развіцця сельскай гаспадаркі (вырошванне цукровага трыснёга, бавоўны і какосаў) і прамысловасці японцы спрыялі іміграцыі рабочых з Карэі і Японіі. У гады II Сусветнай вайны была створана ваенная база, якая здалася амерыканцам толькі 2 верасня 1945 г. На той момант на востраве знаходзілася 2665 японскіх салдат, 6581 перасяленец з Японіі, 181 карэец і 790 тубыльцаў. Мірнае насельніцтва хавалася ў пячорах ад бамбардзіровак.
Пасля заканчэння вайны востраў кантраляваўся ЗША. У 1978 г. увайшоў у склад Садружнасці Паўночныя Марыянскія Астравы.
Прырода
Востраў Рота мае часткова вулканічнае, часткова каралавае паходжанне. Горны масіў складзены вапнякамі. Найвышэйшая кропка — гара Сабана (495 м). З-за сталых вадацёкаў у карсце ўтварыліся шматлікія малыя пячоры. Берагавая лінія цягнецца на 62 км.
Рота значна меней асвоена чалавекам, чым суседнія астравы, таму тут захаваліся лясы, шмат птушак, у тым ліку эндэмічных.
Інфраструктура
Большасць насельніцтва (2527 чал. у 2010 г.) жыве ў паселішчах Сансонг і Сінапалу. Аснова мясцовай эканомікі — турызм. Рота прыцягвае да сябе дайвераў і прыхільнікаў экалагічнага адпачынку. Сельская гаспадарка і лоў рыбы маюць дадатковае значэнне і не задавальняюць патрэб нават саміх аставіцян. На востраве маецца аэрапорт. Працуюць 2 дзяржаўныя і 2 прыватныя школы.
Качмары (Жоўкіўскі раён)
Качмары (Качмарі́) — вёска ў Жоўкіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Сачхерэ
Сачхерэ (საჩხერე) — горад (да 1964 — пасёлак), цэнтр Сачхерскага раёна Грузіі. Насельніцтва — 6140 жыхароў (2014). Размешчаны на рацэ Квірыла (прыток Рыёні). Канцавая чыгуначная станцыя лініі (48 км) ад Зестафоні (на лініі Самтрэдыя — Тбілісі Грузінскай чыгункі).
Дуэ
Дуэ:
Дуэ (Францыя)
Дуэ — камуна на поўначы Францыі, рэгіён О-дэ-Франс, дэпартамент Нор, цэнтр аднайменнай акругі і кантона. Размешчана за 32 км на поўдзень ад Ліля і за 13 км на захад ад бельгійскай мяжы ў гістарычнай вобласці Французская Фландрыя, за 4 км ад аўтамагістралі А21, на рацэ Скарп.
Аснова прамысловасці — старадаўнія вугальныя шахты і буйны завод кампаніі Renault. Насельніцтва (2017 год) — чалавек.
Грунвальд (бюлетэнь)
«Грунвальд» — інфармацыйны бюлетэнь Беларускага Культурнага Таварыства «Грунвальд» у Эстоніі, запачаткаваны як газета ў 1990 годзе.
Белы
Назву Бе́лы маюць:
Бярозаўскі сельсавет (Бярозаўскі раён)
Бяро́заўскі сельсавет (Берёзовский сельсовет) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бярозаўскага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Цэнтр — горад Бяроза (не ўваходзіць у склад).
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1818 чалавек, з іх 94,9 % — беларусы, 2,2 % — рускія, 1,7 % — палякі.
Сутыкненні ў Паўднёвым Дарфуры
Сутыкненні ў Паўднёвым Дарфуры — серыя з двух узброеных інцыдэнтаў у раёне горада Балбала суданскай правінцыі Паўднёвы Дарфур. Сутычкі адбыліся незадоўга да абвяшчэння вынікаў усеагульных выбараў у Судане, па выніку якога прэзідэнт краіны Амар аль-Башыр застаўся на новы тэрмін, а Народна-вызваленчы рух захаваў кантроль над паўаўтаномным поўднем краіны.
Сутыкненні
Першы напад адбыўся ў Балбала, Паўднёвы Дарфур, і, па словах лідара племя рызейгат, прывёў да гібелі па меншай меры 58 членаў племя і ранення яшчэ 85 чалавек. Рызейгаты раней былі ўцягнуты ў канфлікт з іншымі качавымі плямёнамі ў 2009 годзе, сутыкненні з якімі панеслі жыцці 900 чалавек. Групоўка НАВС, якой яны супрацьстаялі, звязана з Народна-вызваленчым рухам Судана, якое кіравала паўаўтаномным рэгіёнам Паўднёвы Судан, і ёй было дазволена захаваць войска пасля мірнага пагаднення, што завяршыла другую грамадзянскую вайну ў Судане ў 2005 годзе.
НАВС заявіла, што 25 красавіка быў здзейснены другі напад на яе сілы ў гэтым раёне. Гэтае здарэнне адбылося ў раёне Раджа і прымусіла войскі сепаратыстаў адступіць. З прыблізна 100 чалавек у гэтым раёне толькі 47 удалося сысці ад праціўніка.
Зважай (часопіс, 1974)
«Зважай» — беларускі штоквартальны часопіс, заснаваны ў 1974 годзе ў Таронта Аб’яднаннем Беларускіх Ветэранаў, існаваў да 1998 года.
Анджэла Паліцыяна
Анджэла Амбраджыні, больш вядомы пад празваннем Паліцыяна (Poliziano, Politianus,  — ) — італьянскі класічны філолаг і паэт эпохі Адраджэння.
Нарадзіўся ў Мантэпульчана ў Таскане. Ад лацінскай формы назвы Мантэпульчана, Mons Politianus, і ўтворанае празванне Паліцыяна. Яшчэ падлеткам выявіў моцныя здольнасці да класічных моў, а ва ўзросце 18 год падрыхтаваў новую рэдакцыю вершаў Катула.
Ларэнца Медычы узяў Паліцыяна ў настаўнікі да сваіх дзяцей і дапамог яму атрымаць месца у Фларэнтыйскім універсітэце.
Концерт в театре
«Концерт в театре (Сеанс с разоблачением к 10-летию)» (Канцэрт у тэатры) — канцэртны альбом беларускага гурта «J:морс». Запіс адбыўся ў «Нацыянальным акадэмічным тэатры імя Янкі Купалы» на канцэрце 8 снежня 2009 года а 19 гадзіне. Песні «Глядзі» і «Маё сонца» у арыгінальным варыянце былі на рускай мове (у перакладзе ўдзельнічалі Б. Арлоў, Р. Арлоў). Кампакт-дыск з альбомам змяшчае мультымедыа-дадатак у выглядзе канцэртнага відэа песні «Web-дизайн». Таксама выйшаў DVD варыянт зборніка, які меў дадатковыя трэкі «Оставь позади» (з Арцёмам Лядоўскім), «Остаюсь» (з Вячаславам Бандарэнка), «Такога няма нідзе» (з Лявонам Вольскім), «Босиком по мостовой» (біс).
Зважай
Зважай можа значыць:
Генрыета Акаба
Генрыета Акаба (нар., Яўндэ, Камерун) — камерунская футбалістка, нападаючы. Выступала за зборную Камеруна.
Клубная кар’ера
Пачала футбольную кар’еру ў «Амазоне» у яе родным горадзе ў Камеруне. У лістападзе 2011 года далучыўся да «Лувес Мінпраф». Вясной 2012 года пераехала ў Расію, каб гуляць за ЖФК «Энергія Варонеж». Праз усяго паўгода яна вярнулася ў сваю краіну ў чэрвені 2012 года і далучылася да «Ларэма».
У кастрычніку 2017 года падпісала двухгадовы кантракт са стамбульскім клубам «Аташэхір Беледыеспор». Брала ўдзел у адборачным раўндзе Лігі чэмпіёнаў УЕФА сярод жанчын. У сезоне лігі 2018—2019 перайшла ў «Бешыкташ».
Паравані
Паравані (ფარავნის ტბა) — возера ў Грузіі. Плошча 37,5 км². Сярэдняя глыбіня 2,4 м, найбольшая 3,3 м. Размешчана паміж Джавахецкім і Самсарскім хрыбтамі, на вышыні 2074 м. Жыўленне пераважна падземнае. Вышэйшыя ўзроўні ў траўні; размах ваганняў каля 0,7 м. Замярзае ў лістападзе — снежні, адкрываецца ў красавіку. З Паравані выцякае р. Паравані — правы прыток р. Куры.
NGC 2906
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Клэбаны
Клэбаны (Клеба́ни) — вёска ў Жоўкіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Келі Сільдару
Келі Сільдару (Kelly Sildaru; нар., ) — эстонская фрыстайлістка, спецыялізуецца ў дысцыплінах хафпайп, слоўпстайл, біг-эйр і суперпайп. Чэмпіёнка зімовых юнацкіх Алімпійскіх гульняў 2020 года ў слоўпстайле. Бронзавыя прызёр зімовых Алімпійскіх гульняў 2022 года ў слоўпстайле.
Кар’ера
У студзені 2017 года заваявала сваё другое юніёрскае золата на зімовых Сусветных экстрэмальных гульнях у дысцыпліне слоўпстайл. На Зімовых алімпійскіх гульнях 2018 года мусіла прадстаўляць Эстонію, але з-за траўмы калена вымушана была прапусціць спаборніцтва.
У 2019 годзе на чэмпіянаце свету па лыжным фрыстайле і снаўбордзе Келі Сільдару ў хафпайпе заваявала свой першы залаты медаль. На радзіме была прызнана найлепшай спартсменкай Эстоніі 2019 года.
18 студзеня 2020 года выйграла залаты медаль у слоўпстайле на зімовых юнацкіх Алімпійскіх гульнях у Лазане, набраўшы 93,75 бала. У гэтым жа годзе на зімовых Сусветных экстрэмальных гульнях у дысцыплінах суперпайп і слоўпстайл заваявала два залатыя медалі.
Сцяг Заходняй Віргініі
Сцяг Заходняй Віргініі (Flag of West Virginia) - адзін з сімвалаў амерыканскага штата Заходняя Віргінія.
Сцяг штата Заходняя Віргінія ўяўляе сабой прамавугольнае палотнішча белага колеру з цёмна-сіняй паласой па перыметры сцяга. У цэнтры сцяга намаляваны герб з пячаткай штата. Герб сімвалізуе асноўныя заняткі і прыродныя рэсурсы штата. Пад гербам намаляваная стужка з дэвізам штата Montani Semper Liberi (з ). Злева ад вялікай каменнай глыбы, абвітай плюшчом, стаіць фермер, справа - шахцёр. На камені дата ў тры радкі June 20 1863 - дата ўваходжання штата ў ЗША. Перад каменем ляжаць дзве вінтоўкі, на якіх ляжыць чырвоны фрыгійскі каўпак. Герб абвівае рададэндрон - адзін з сімвалаў штата.
Белы колер палотнішча сімвалізуе чысціню намераў, сіняя аблямоўка сцяга сімвалізуе ЗША.
Бітва за Агадэн
Бітва за Агадэн — бітва, якая адбылася ў 1936 годзе на паўднёвым фронце Другой італа-абісінскай вайны. Баі пачаліся з нападу італьянскіх войскаў генерала Радольфа Грацыяні, галоўнакамандуючага сіламі на «Паўднёвым фронце», на эфіопскія абарончыя пазіцыі пад камандаваннем Насібу Эмануэля. Тут у Эмануэля размяшчаліся магутныя абарончыя пазіцыі, распрацаваныя Вехіпам-пашой і вядомыя як «Гіндэнбургская сцяна». Баявыя дзеянні вяліся ў асноўным на поўдзень ад гарадоў Харэр і Джыджыга.
Брынальф Альгатсан
Брынальф Альгатсан  (Brynolfus, Brynolf Algotsson;,  — , ) — святы Рымска-Каталіцкай Царквы, біскуп.
Біяграфія
Пасля заканчэння навучанні ў Парыжы Брынальф вярнуўся ў Швецыю, дзе стаў служыць канонікам у кафедральным саборы горада Скара. У 1278 годзе Брынальф быў пасвечаны ў біскупа дыяцэзіі Скара. Быўшы біскупам, Брынальф ступіў у спрэчку са шведскім каралём Магнусам I, што стала прычынай таго, што ён быў вымушаны пакінуць сваю біскупскую кафедру з 1288—1289 гг. Святы Брынальф памёр 6 лютага 1317 года.
Услаўленне
Працэс кананізацыі Святога Брынальфа ініцыяваў у 1416 годзе шведскі кароль Эрык Памеранскі. У 1417 годзе Рымскі Папа Марцін V прылічыў Брынальфа да ліку святых.
Дзень памяці ў Каталіцкай Царкве — 6 лютага.
Канюхоўскі сельсавет
Канюхо́ўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бераставіцкага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 г. вёска) Канюхі.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Глебавіцкі сельсавет у складзе Крынкаўскага раёна Беластоцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Глебавічы. З 20 верасня 1944 года ў Бераставіцкім раёне Гродзенскай вобласці. З 25 снежня 1962 года па 30 ліпеня 1966 года ў Свіслацкім раёне. 12 лістапада 1973 года сельсавет перайменаваны ў Канюхоўскі, цэнтр перанесены ў вёску Канюхі. 18 кастрычніка 2013 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Макаравецкага сельсавета (19 населеных пунктаў: аграгарадок Макараўцы, вёскі Астапкаўшчына, Белакозы, Вішнеўка, Генюшы, Ігнатавічы, Кудрычы, Курчоўцы, Лапенеўцы, Лішкі, Парэчча, Пачобуты, Пяцельчыцы, Русакі, Рэпавічы, Сямёнаўка, Трахімы, хутары Дольны Уснар і Служкі).
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (10 населеных пунктаў) — 724 чалавекі, з іх 72,7 % — беларусы, 19,1 % — палякі, 5,9 % — рускія.
Братышкі
Братышкі (Братышки) — вёска ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Клярынаўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 112 жыхароў (2007). Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 25 км на паўночны ўсход ад Рудні, за 10 км паўночна-на захад ад аўтадарогі Дзямідаў — Рудня, на беразе ракі Цітаўка. За 29 км на поўдзень ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя 450 км на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года.
DZ Bank
DZ BANK (вымаўляецца дэ-цэт банк) — банкаўскі канцэрн Германіі, галоўная кампанія якога выконвае функцыі цэнтральнага інстытута для больш чым 900 кааператыўных банкаў (Genossenschaftsbanken) у Германіі. Чацвёрты паводле велічыні актываў банк Германіі. Штаб-кватэра банка размяшчаецца ў Франкфурце-на-Майне ў Westend Tower, будынку вышынёй 208 метраў з канструкцыяй у форме арэола ці кароны на даху.
Аляксандр Канстанцінавіч Краўцэвіч
Аляксандр Канстанцінавіч Краўцэвіч (нар., в. Лупачы, Мастоўскі раён, Гродзенская вобласць) — беларускі археолаг, гісторык-медыевіст. Доктар гістарычных навук (1999), прафесар.
Біяграфічныя звесткі
Скончыў у 1981 годзе гістарычны факультэт БДУ, у 1984 годзе — аспірантуру Інстытута археалогіі АН СССР у Маскве.
У 1999 годзе скончыў дактарантуру БДУ. У 1998 годзе абараніў доктарскую дысертацыю па тэме «Вялікае княства Літоўскае ў другой палове XIII — пачатку XIV ст.: генезіс дзяржавы па пісьмовых і археалагічных крыніцах».
У 1985—1987 гадах малодшы навуковы супрацоўнік аддзела сярэднявечнай археалогіі Інстытута гісторыі АН БССР. У 1987 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю па тэме «Гарады і замкі Беларускага Панямоння XIV—XVII стст. (планіроўка, культурны слой)».
З 1987 года працаваў у сістэме рэстаўрацыі. У 1987—1990 гадах начальнік аддзела архітэктурна-археалагічных даследаванняў Беларускага рэстаўрацыйна-праектнага інстытута. У 1990—1993 гадах вядучы археолаг архітэктурна-рэстаўрацыйнага кааператыва «Арк» пры Міністэрстве культуры БССР.
У 1993 годзе намеснік старшыні Дзяржаўнай інспекцыі аховы гісторыка-культурнай спадчыны Міністэрства культуры Беларусі.
У 1994—1995 гадах першы прарэктар ГрДУ імя Я. Купалы, да 2004 года прафесар кафедры гісторыі Беларусі. У 1996—1997 гадах праходзіў навуковую стажыроўку ў Ягелонскім універсітэце (Кракаў).
З 1999 года выкладаў ва ўніверсітэтах Польшчы і Літвы: прафесар Жэшаўскага філіяла Люблінскага ўніверсітэта імя М. Кюры-Складоўскай, Вышэйшай школы публічнай адміністрацыі імя С. Сташыца ў Беластоку, Вышэйшай эканамічнай школы ў Беластоку, Варшаўскага ўніверсітэта, Еўрапейскага гуманітарнага ўніверсітэта.
Навуковы супрацоўнік Цэнтра беларускіх студый пры Студыі Усходняй Еўропы Варшаўскага ўніверсітэта.
Старшыня выканкама Рады Беларускага гістарычнага таварыства з 2001 года. Сябра Саюза беларускіх пісьменнікаў з 2005 года.
Галоўны рэдактар навуковага гістарычнага і краязнаўчага часопіса «Гістарычны альманах».
25 кастрычніка 2020 года падчас разгону мірнай акцыі пратэсту ў Гродне сілавікі затрымалі Аляксандра Краўцэвіча, і да 28 кастрычніка ён знаходзіўся ў ізалятары часовага ўтрымання (ІЧУ) РАУС. 28 кастрычніка суд Кастрычніцкага раёна г. Гродна прысудзіў яму штраф у 10 базавых велічынь (270 беларускіх рублёў).
Навуковая і даследчыцкая дзейнасць
Даследуе матэрыяльную культуру гарадоў, мястэчак і замкаў Беларускага Панямоння XIV—XVII стагоддзяў (Ашмяны, Гродна, Ліда, Любча, Мір, Навагрудак і інш.).
Аўтар прац па сярэднявечнай гісторыі Беларусі. Распрацаваў канцэпцыю ўтварэння Вялікага Княства Літоўскага як балта-славянскай дзяржавы. Прыйшоў да наступных галоўных высноў (2000):
Аўтар навуковых і навукова-папулярных кніг. Папулярызатар найважнейшых падзей, з’яў, постацей беларускай гісторыі праз цыкл відэафільмаў «Гісторыя пад знакам Пагоні» (2009—2015) і цыкл перадач «Загадкі Беларускай гісторыі» (з 2015).
Узнагароды
Узнагароджаны медалём 100 гадоў БНР Рады Беларускай Народнай Рэспублікі.
Марыя Бадэнская (1782—1808)
Біяграфія
Марыя нарадзілася 7 верасня 1782 года ў Карлсруэ і была пятым дзіцем і пятай дачкой спадчыннага прынца Карла Людвіга Бадэнскага і яго жонкі Амаліі Гесэн-Дармштацкай. Яе бацькі былі кузенамі: маці Карла Людвіга, Караліна Луіза Гесэн-Дармштацкая, была роднай сястрой Людвіга IX, бацькі Амаліі Гесэн-Дармштацкай. Бабуляй Марыі па маці была Генрыэта Караліна Пфальц-Біркенфельдская, а дзедам па бацьку — вялікі герцаг Карл Фрыдрых Бадэнскі. Марыя выхоўвалася разам з сёстрамі ў цёплым сямейным атачэнні і атрымала добрую адукацыю: дзяўчынка вывучала еўрапейскія мовы (у прыватнасці, французскую), геаграфію, гісторыю, асновы філасофіі, нямецкую і сусветную літаратуру. 1 лістапада 1802 года ў Карлсруэ прынцэса Марыя Бадэнская выйшла замуж за герцага Фрыдрыха Вільгельма Браўншвайг-Вольфенбютэльскага, чацвёртага сына герцага Карла Вільгельма Фердынанда Браўншвайг-Вольфенбютэльскага і прынцэсы Аўгусты Гановерскай. Марыі на момант вяселля было дзевятнаццаць, Фрыдрыху — трыццаць адзін. У шлюбе нарадзілася трое дзяцей:
У 1806 годзе свёкар Марыі бег ад войскаў Напалеона ў Альтану, дзе сканаў ад ран 10 лістапада, атрыманых у бітве пры Аўэрштэце месяцам раней. Марыя, якая ў той час знаходзілася ў Прэнцлау, разам са свякрухай наведала Карла Вільгельма Фрыдрыха на божай пасцелі, але калі французская армія рушыла ў бок Гамбурга, брытанскі пасол параіў ім абедзвюм бегчы; Марыя і Аўгуста вымушаны былі кінуць герцага пры смерці. Жанчыны атрымалі запрашэнне прыехаць у Швецыю ад караля Густава IV Адольфа, зяця Марыі. Аўгуста вырашыла застацца з пляменніцай Луізай Аўгустай Дацкай у Аўгустэнбаргу; Марыя ж прыняла прапанову і разам з дзецьмі далучылася да караля і каралевы Швецыі ў Мальмё, дзе каралеўская сям’я спынілася без каралеўскага двара, паколькі краіна ў той момант знаходзілася награні войны. Муж Марыі атрымаў дазвол імператара застацца ў Альтане.
Брат Марыі, спадчынны прынц Бадэнскі, быў жанаты з Стэфаніяй Багарнэ і з’яўляўся прыхільнікам Напалеона; падчас уцёкаў сястры ў Швецыю ён сустрэўся з імператарам у Берліне. Напалеон адмовіўся ад сустрэчы з мужам Марыі, але паведаміў, што будзе рады бачыць яе саму; Карл напісаў сястры і папрасіў прыбыць у Берлін на сустрэчу з імператарам, дзе яна магла б выступіць ад імя мужа ў якасці пасла Браўншвайга. Марыя прыняла запрашэнне і ў адзіночку адправілася ў Берлін, аднак была спынена ў Штральзундзе па загадзе мужа, які лічыў, што Напалеон збіраецца выдаць Марыю замуж за свайго брата Жэрома. Фрыдрых Вільгельм, як лічылі сучаснікі, шчыра кахаў жонку і наведваў яе інкогніта ў Швецыі двойчы, нягледзячы на тое, што Швецыя лічылася Напалеонам варожай тэрыторыяй. Марыя вярнулася да сястры ў Мальмё.
Пражыванне ў Мальмё ўдалечыні ад двара, які размяшчаўся ў Стакгольме, накладвала пэўны адбітак на каралеўскую сям’ю. Марыя адкрыта сумавала і пачувала сябе абмежаванай, знаходзячыся ў ізаляцыі ад грамадства; свайго зяця-караля яна знаходзіла настолькі строгім і тэмпераментным, што ледзь ужывалася з ім. У маі 1807 года цяжарная каралева Фрыдэрыка пакінула Мальмё, каб нарадзіць у прысутнасці двара. Марыя збіралася з’ехаць разам з сястрой, але Фрыдрых Вільгельм запатрабаваў вяртання жонкі ў Германію. У тым жа годзе герцагства Браўншвайг-Вольфенбютэль, якое належала Фрыдрыху Вільгельму, было ўключана ў склад каралеўства Вестфалія, якім стаў кіраваць Жэром Банапарт.
Неўзабаве пасля вяртання да мужа Марыя зацяжарыла. Роды праходзілі цяжка і дзіця (дзяўчынка) нарадзілася мёртвым. Праз чатыры дні, 20 красавіка 1808 года, Марыя памерла ад радзільнай гарачкі ў Брухзалі.
Васконы
Васко́ны (Vascŏnes, Ου̉άσκονες) — старажытны іберыйскі народ у заходняй частцы Пірэнеяў. Ад наймення васконаў узніклі назвы народа баскаў і французскага рэгіёна Гасконь.
Паходжанне
Дакладнае паходжанне васконаў не вядома. Лічыцца, што іх назва паходзіць ад кельцкага слова Barscunes (літаральна "тыя, хто жывуць высока ў гарах"). Большасць даследчыкаў лічаць васконаў аўтахтонным насельніцтвам Пірэнейскага паўвострава, якое толькі незадоўга да прыходу рымлян пачало перасяляцца ў Аквітанію, дзе часткова змяшалася з аквітанамі. Страбон паведамляў, што васконы насяляюць ўзгор'і з двух бакоў Пірэнеяў і вядуць вобраз жыцця, характэрны для іншых горцаў. Але высоўваюцца таксама меней папулярныя гіпотэзы пра паходжанне васконаў з Аквітаніі або нават ад берберскага насельніцтва Паўночнай Афрыкі, якое быццам бы ратавалася ад войск Ганібала. Археолагамі выяўлена, што да пачатку рымскіх заваяванняў сярод ібераў на захадзе Пірэнеяў таксама жылі кельты. Такім чынам, васконы маглі быць змешаным народам або знаходзіцца пад значным уплывам кельцкай культуры.
Гісторыя
У 1 тысячагоддзі да н. э. васконы займалі значную тэрыторыю ад паўночных узгор'яў Пірэнеяў да даліны ракі Эбра на поўдні. Яны займаліся сельскай гаспадаркай, вырошчвалі збожжавыя культуры, займаліся жывёлагадоўляй, здабывалі жалеза, выплаўлялі бронзу. Калі на Пірэнейскі паўвостраў прыйшлі рымляне, то васконы заключылі з імі саюзнае пагадненне. Пампей заснаваў на іх землях горад, будучую Памплону, што спрыяла працэсу раманізацыі мясцовых жыхароў. Але распаўсюджанне лацінскай мовы і культуры мала паўплывала на горцаў.
У 407 г. васконы як саюзнікі рымлян удзельнічалі ў вайне супраць вандалаў. У 416 г. рымляне перадалі Пірэнейскі паўвостраў пад кантроль вестготаў, дзе тыя заснавалі сваё каралеўства. Войны паміж вестготамі і васконамі мелі працяглы характар. Пра амаль кожнага з вестгоцкіх каралёў у гістарычных дакументах пісалася, быццам бы ён заваяваў васконаў. На поўначы васконы рабілі напады ў Аквітаніі.
У 602 г. на паўднёвым захадзе сучаснай Францыі ўзнікла герцагства Васконія, будучая Гасконь, якое знаходзілася ў васальнай залежнасці ад Меравінгаў. У IX ст. яно фактычна ператварылася ў незалежную дзяржаву, якая супрацьстаяла пірэнейскім мусульманам з поўдня і франкам з поўначы. У 1058 г. Васконія была далучана да Аквітаніі.
У VIII ст. васконскія землі вакол Памплоны былі аб'яднаны Наварай.
Эберг
Эберг — прозвішча.
Кавалі (Жоўкіўскі раён)
Кавалі (Ковалі́) — вёска ў Жоўкіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Навакіеўскі Увал
Навакіеўскі Увал (Новоки́евский Ува́л) — сяло ў Амурскай вобласці Расіі, раённы цэнтр Мазанаўскага раёна і адміністрацыйны цэнтр Навакіеўскага сельсавета. Заснавана ў 1928 годзе, калі Зея, якая разлілася, затапіла райцэнтр, сяло Мазанава, і было прынята рашэнне перанесці райцэнтр.
Геаграфія
Найбліжэйшыя станцыі Забайкальскай чыгункі за 80 км на паўночны захад — Свабодны і Арга.
Ігар Аляксандравіч Логвінаў
Ігар Логвінаў (нар., ) — беларускі футбаліст (брамнік) і трэнер. У цяперашні час з’яўляецца трэнерам брамнікаў расійскага клуба «Машук-КМВ».
Клубная кар’ера
Выхаванец футбольных школ «Змена» і «Працоўныя рэзервы», пачаў кар’еру ў мінскім «Тарпеда-МАЗ», пасля гуляў за розныя клубы. У 2005 годзе быў асноўным брамнікам салігорскага «Шахцёра», які стаў чэмпіёнам Беларусі. У гэтым сезоне быў прызнаны найлепшым брамнікам чэмпіянату.
Сезон 2011 правёў у Арменіі у складзе «Шырака». У студзені 2012 года перайшоў у «Мінск», а ў снежні 2012 года стаў іграком «Гомеля». У матчы першага тура супраць «Дняпра» атрымаў траўму і пазней перастаў трапляць у асноўны склад, у выніку ў ліпені 2013 года скасаваў кантракт з гомельскім клубам.
У жніўні 2013 года перайшоў у «Іслач» і хутка замацаваўся ў аснове. Быў асноўным брамнікам да верасня 2014 года, калі перайшоў на трэнерскую працу, пасля чаго ў асноўным заставаўся на лаўцы запасных.
Па заканчэнні сезона 2014 канчаткова завяршыў выступленні. Рыхтаваў брамнікаў «Іслачы» да сезона 2015, але яшчэ да пачатку чэмпіянату пакінуў «Іслач». У выніку, далучыўся да складу дэбютанта Другой лігі «Вікторыі» з Мар’інай Горкі.
Міжнародная кар’ера
Гуляў за моладзевую зборную да 21 года, у тым ліку на чэмпіянаце Еўропы ў Германіі ўлетку 2004.
Спакойная вуліца (Брэст)
Вуліца Спакойная  — вуліца ва ўсходняй частцы г.Брэста. Працягласць 120 м — ад вуліцы Маскоўскай да вуліцы Шаўчэнкі. Першыя пабудовы на вуліцы з'явіліся ў 1930-я гады. Сфарміравалася ў 1950-х гадах. Правы бок займаюць прамысловыя будынкі. Да левага боку прымыкаюць Трышынскія могілкі.
Буэнас-Айрэс (значэнні)
Буэ́нас-А́йрэс:
Закон Малюса
Закон Малюса — фізічны закон, які паказвае залежнасць інтэнсіўнасці лінейна-палярызаванага святла пасля яго праходжання праз палярызатар ад вугла \varphi паміж плоскасцямі палярызацыі падаючага святла і палярызатара.
дзе I_{0} — інтэнсіўнасць падаючага на палярызатар святла, I — інтэнсіўнасць святла, якое выходзіць з палярызатара, k_{a} — каэфіцыент празрыстасці палярызатара. Устаноўлены Э. Л. Малюсам ў 1810 годзе.
У рэлятывісцкай форме дзе \omega і \omega' — цыклічныя частоты лінейна палярызаваных хваль, падаючых на палярызатар і выходзячых з яго.
Святло з іншай (не лінейнай) палярызацыяй можа быць прадстаўлена ў выглядзе сумы двух лінейна-палярызаваных складнікаў, кожны з якіх падпарадкоўваецца закону Малюса. Па закону Малюса разлічваюцца інтэнсіўнасці праходзячага святла ва ўсіх палярызацыйных прыборах, напрыклад у палярызацыйных фатометрах і спектрафатометрах. Страты на адбіццё, якія залежаць ад \varphi і не ўлічваюцца законам Малюса, вызначаюцца дадаткова.
Гоні
Гоні (Goni) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сардзінія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кальяры.
Насельніцтва складае 556 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 30 чал./км². Займае плошчу 19 км². Паштовы індэкс — 9040. Тэлефонны код — 070.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Парламенцкія выбары ў Германіі (1881)
Федэральныя выбары былі праведзены ў Германскай імперыі 27 кастрычніка 1881 года. Партыя цэнтра стала самай буйной партыяй у Рэйхстагу, атрымаўшы 100 з 397 месцаў. Яўка выбаршчыкаў склала 56,3%.
Міхаіл VIII Палеалог
Міхаіл VIII Палеало́г (Μιχαήλ Η΄ Παλαιολόγος) (1224/1225 — 11 снежня 1282) — візантыйскі імператар з 1261 года (як нікейскі імператар — з 1259), заснавальнік дынастыі Палеалогаў.
У той жа час, Міхаіл заклаў аснову для далейшага аслаблення сваёй краіны. Знайшоўшы апору ў арыстакратыі, ён адвярнуўся ад простага народа, што ў далейшым вылілася ў дзве грамадзянскія вайны. Акрамя гэтага, імператар перастаў падтрымліваць мясцовы гандаль і рамяство, што дазволіла італьянскім гандлёвым рэспублікам умацаваць свае пазіцыі ў краіне.
Протапанк
Пратапанк — тэрмін, якім абазначаецца цэлы шэраг выканаўцаў з 1950-х па 1970-я гады, якія так ці інакш апярэдзілі ў сваіх творах панк-рок, які з’явіўся ў 1974 годзе. Фактычна протапанк не з’яўляецца жанрам рок-музыкі ў поўным сэнсе гэтага слова, бо розныя яго прадстаўнікі могуць значна адрознівацца ў музычным плане.
На працягу ўсіх трох дзесяцігоддзяў значная частка протапанку была прадстаўлена рок-н-рольнымі выканаўцамі. Велізарную ролю ў развіцці протапанку ў 1960-я гады сыграў. У 1970-я значная частка прота-панкавых артыстаў належала да такіх жанраў, як глэм-рок,, краўт-рок.
Казулька
Казулька (Козу́лька) — вёска ў Жоўкіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Таджура (Джыбуці)
Таджура (Tadjoura; Tagórri; تجورة) — горад у Джыбуці.
Адзін з найбуйнейшых гарадоў Джыбуці. Адміністрацыйны цэнтр рэгіёна Таджурах.
Гісторыя
Горад Таджура з'яўляецца найстарэйшым горадам у Джыбуці і адным з найстарэйшых на ўсходнім узбярэжжы Афрыкі. Назва горада (на афарскай — Tagórri) этымалагічна паходзіць ад слова tágar (tágor, tógor), што на мове афар — «бурдзюк для вады з казлінай шкуры», у асобным значэнні: «перапоўнены вадой».
Горад узнік прыкладна ў XII стагоддзі. З'яўляўся рэзідэнцыяй афарскіх султанаў. Працяглы перыяд горад з'яўляўся цэнтрам рабагандлю ў рэгіёне. У другой палове XIX стагоддзя патрапіў пад французскі кантроль. 21 верасня 1884 года султанат Таджура быў абвешчаны пратэктаратам Францыі з падпарадкаваннем французскаму губернатару Абока.
Зручнае размяшчэнне горада на беразе заліва зрабіла яго важным гандлёвым портам на шляху ў Эфіопію. Доўгі час асноўнымі таварамі, якія праходзілі праз порт, былі рабыні і слановая косць. Таксама гандлявалі пшаніцай, мёдам, золатам, сенечны і іншымі таварамі.
Таджура з'яўляецца папулярным турыстычным месцам. Для яго характэрны беласценныя хаты (заслужыў эпітэт «Белы горад» — La ville blanche) і пясчаныя пляжы з маляўнічымі наваколлямі. Злучаны з Джыбуці паромнай пераправай, маецца аэрапорт.
Золак (часопіс)
«Зо́лак» (1933—1936, Вільня) — заходнебеларускі сацыялістычны часопіс; орган Маладой Беларускай сацыялістычнай думкі.
Убачылі свет 7 нумароў. Рэдактарамі і выдаўцамі былі: Яўген Аніська (выпускнік Віленскага ўніверсітэта) і Мікола Чарнецкі (выпускнік універсітэта ў Празе).
Аляксандр Анатольевіч Матоўнікаў
Аляксандр Анатольевіч Матоўнікаў (нар., , РСФСР, СССР) — расійскі дзяржаўны і ваенны дзеяч. Паўнамоцны прадстаўнік прэзідэнта Расіі ў Паўночна-Каўказскай федэральнай акрузе з 26 чэрвеня 2018 года, член Савета Бяспекі Расіі з 3 ліпеня 2018 года. Намеснік камандуючага Сіламі спецыяльных аперацый Галоўнага (разведвальнага) ўпраўлення Генеральнага штаба Узброеных сіл Расійскай Федэрацыі (2013—2015), камандуючы ССА і намеснік начальніка ГУ ГШ ВС РФ (2015—2018). Герой Расійскай Федэрацыі (2017). Генерал-лейтэнант (2018).
Малярыйныя камары
Малярыйнай камары, Анофелесы (anopheles, ад ’ανωφελής — нікчэмны, шкодны) — падсямейства Anophelinae, якое ўключае адзіны род Anopheles, многія віды якога з’яўляюцца пераносчыкамі паразітаў чалавека — малярыйных плазмодыяў (каля 10 відаў, з якіх найбольш распаўсюджаныя Plasmodium malariae, Plasmodium falciparum, Plasmodium ovale і Plasmodium vivax).
Касцёл Маці Божай Нястомнай Дапамогі (Карэлічы)
Касцёл Маці Божай Няспынай Дапамогі — рымска-каталіцкі храм у г. Карэлічы Гродзенскай вобласці.
Гісторыя
Пасля Другой сусветнай вайны касцёл быў зачынены і ў савецкія часы выкарыстоўваўся як віна-гарэлачная крама.
Вярнулі святыню парафіянам у 1991 годзе, адразу ж пачалася рэстаўрацыя. Асвяцілі касцёл 26 верасня 1992 года пад тытулам Маці Божай Нястомнай Дапамогі. Кансэкрацыю праводзіў архібіскуп Гданьскі Тадэвуш Гацлоўскі.
Архітэктура
Касцёл уяўляе сабой падоўжана-восевую кампазіцыю, цэнтрам якой з’яўляецца кубападобны аб’ём малітоўнай залы пад чатырохсхільным дахам, завершаны васьмігранай глаўкай з паўсферычным купалам. Апсіда паніжана, прамавугольная ў плане, з дзвюма сакрысціямі. Галоўны ўваход пазначаны аб’ёмам нартэкса-хораў з чатырохкалонным порцікам дарычнага ордара. Пры гэтым порцік выглядае так, быццам гэта сапраўдная частка ранейшай святыні XIX ст., а да яе ўжо ў стылі канструктывізму далучылі новазбудаваны касцёл.
Інтэр’ер, перакрыты плоскай бетоннай столлю, упрыгожваюць галоўны тытульны алтар Маці Божай Нястомнай Дапамогі і дзве алтарныя кампазіцыі: злева — Найсвяцейшага Сэрца Пана Езуса, справа — св. Казіміра.
Ціхая вуліца (Брэст)
Вуліца Ціхая — вуліца ў паўночна-усходняй частцы г.Брэста. Працягласць 530 м — ад сутыку вуліц Валадарскага і Піваварнай да вуліцы Прыдарожнай. Сфарміравалася ў канцы 1920-х гадоў. Правы бок забудаваны дамамі сядзібнага тыпу. Левы бок вуліцы займае стадыён «Лакаматыў» і станцыя юных натуралістаў. У 1986 годзе добраўпарадкаваная.
Капанка (Жоўкіўскі раён)
Капанка (Копа́нка) — вёска ў Жоўкіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Англійска-беларускі слоўнік (2006)
Апісанне
Прызначаны для шырокага кола карыстальнікаў, якія вымушаны былі рабіць пераклад з англійскай мовы на рускую, а потым на беларускую. Слоўнік арыентаваны ў першую чаргу на носьбітаў беларускай мовы. Універсальны характар дазваляе выкарыстоўваць яго для розных мэт у пісьмовай і вуснай камунікацыі — у міжнародных кантактах, у працэсе навучання англійскай мове, пры перакладах.
У адрозненні ад звыклай для беларускага перакладчыка рускай слоўнікавай традыцыі, у англійскай частцы ўжыты амерыканскі варыянт англійскай мовы, як найбольш распаўсюджаны ў свеце. У беларускай частцы ўжываецца г. зв. тарашкевіца, што ў пэўнай ступені абмяжоўвае кола карыстальнікаў слоўніка; акрамя таго, слоўнік мае такую асаблівасць, як пераклад англійскіх ўласных імёнаў іх прыблізнымі беларускімі адпаведнікамі.
Сябры рэдкалегіі
Антон Адамовіч, Міхась Бахар, Томас Бэрд (рэдактар англійскай часткі), Вера Запруднік, Вітаўт Кіпель, Ала Рамана, Васіль Русак, Юры Рапецкі, Зміцер Саўка, Аляксандр Сільвановіч, Юры Станкевіч, Джон Стэнлі, Антон Шукелойць, Сяргей Шупа, Алёна Юрэвіч.
Таўрт
Таўрт — у старажытнаегіпецкай міфалогіі багіня-заступніца нараджэння, цяжарных жанчын і нованароджаных. Таўрт уяўлялася ў выглядзе самкі бегемота або кракадзіла з ільвінымі нагамі. Першапачаткова выконвала ролю багіні ўрадлівасці. Акрамя таго, Таўрт заступалася нябожчыкам у Дуаце (замагільным свеце), адганяла злых духаў ад жытла, таму яе выявы часта сустракаюцца на амулетах і разнастайных прадметах хатняга ўжытку. Часам пра яе згадваюць як пра жонку бога Сета.
NGC 2907
NGC 2907 (іншыя абазначэнні — MCG -3-25-2, IRAS09292-1630, PGC 27048) — спіральная галактыка (Sa) ў сузор’і Гідра.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Электрахімія паўправаднікоў
Электрахімія паўправаднікоў раздзел электрахіміі, які вывучае фізіка-хімічныя працэсы на міжфазавай мяжы метал-паўправаднік а таксама паўправаднік-электраліт.
Асаблівасці электрахімічных уласцівасцяў паўправаднікоў абумоўлены нізкай канцэнтрацыяй рухомых зарадаў — носьбітаў току і наяўнасцю двух відаў носьбітаў току — электронаў (у зоне праводнасці) і г.зв. дзірак (у валентнай зоне).
Шыманоўскі раён
Шыманоўскі раён (Шимановский райо́н) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Амурскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Шыманоўск (у склад раёна не ўваходзіць). 16 мая 1939 года Указам Прэзідыўма Вярхоўнага Савета РСФСР у выніку разбуйнення Вольненскага раёна быў утвораны Шыманоўскі раён.
Геаграфія
Шыманаўскі раён размешчаны ў паўднёва-заходняй частцы Амурскай вобласці і мяжуе з Зейскім, Магдагачынскім, Свабодненскім, і Мазанаўскім раёнамі вобласці. Па рацэ Амур Шыманоўскі раён мяжуе з КНР. Плошча тэрыторыі — 14 554 км².
Па тэрыторыі раёна працякаюць дзве буйныя рэкі — Амур (210 км) і Зея (270 км). Раён багаты на карысныя выкапні.
Бернар Пікар
Бернар Пікар (,  —, Амстэрдам) — мастак, гравёр, ілюстратар.
Біяграфія
Бернар Пікар — французскі гравёр, нарадзіўся ў Парыжы, сям’і мастака і гравёра Эцьена Пікара. У 1696 годзе Пікар пераязджае ў Антверпен, затым праводзіць год у Амстэрдаме. У канцы 1698 года вяртаецца ў Францыю. Але пасля смерці ў 1708 годзе жонкі, у 1711 годзе ён канчаткова пераязджае ў Амстэрдам. Неўзабаве да яго далучыўся і яго бацька Эцьен Пікар.
Большасць работ Бернар Пікара з’яўляецца гравюрамі на медзі — кніжнымі ілюстрацыямі. У тым ліку ён ілюстраваў Біблію і Авідзія. Але самая вядомая яго праца, якая выдавалася з 1723 па 1743 год — Cérémonies et coutumes (рэлігійныя абрады). «Cérémonies et coutumes» маштабная спроба апісаць рэлігійныя рытуалы і вераванні народаў свету, ва ўсёй іх разнастайнасці аб’ектыўна і максімальна дакладна, наколькі гэта было здзяйсняльна, бо Пікар ніколі не пакідаў межы Еўропы. Арыгінальнае французскае выданне «Cérémonies et coutumes» складаецца з дзесяці тамоў, якія ўключаюць тэкст і гравюры афортам.
Mazda
Mazda Motor Corporation (マツダ株式会社) — японская аўтамабілебудаўнічая кампанія, якая выпускае аўтамабілі «Mazda». Штаб-кватэра — у Хірасіме.
Гісторыя
Сваю гісторыю фірма вядзе з 1960 года, калі быў выпушчаны першы серыйны легкавы аўтамабіль Mazda R360 Coupe (2-дзверны пасажырскі аўтамабіль). Раней фірма, заснаваная ў 1920 годзе, займалася вытворчасцю станкоў. Сваю назву «Мазда» (Mazda) фірма атрымала ў гонар зараастрыйскага бога Жыцця з імем Ахура-Мазда (ён жа Армазд).
Хірасіма
Да 1982 года быў адзінай вытворчай пляцоўкай маркі.
Хофу
Другі завод маркі быў пабудаваны ў 1981 годзе ў Хофу ў прэфектуры Ямагуты. Вытворчасць складаецца з двух асноўных карпусоў: дзвюх аўтазборачных ліній («H1» і «H2») у раёне Нішынаўра і завода ў суседнім раёне Наканасекі, які вырабляе рухавікі і трансмісіі.
Бор (Руднянскі раён)
Бор (Бор) — вёска ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Клярынаўскага сельскага паселішча. Станам на 2007 год пастаяннага насельніцтва не мае. Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 30 км на паўночны ўсход ад Рудні, за 14 км на паўночны захад ад аўтадарогі Дзямідаў - Рудня, на беразе ракі Рутавеч. За 33 км на поўдзень ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя Плоская на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года.
Беларуская граматыка Тарашкевіча (1918)
«Беларуская граматыка для школ» (1918) — школьная граматыка беларускай мовы, апрацаваная Б. Тарашкевічам (1917—1918) і выдадзеная ў Вільні (1918), у паралельных кірыліцкім і лацінскім варыянтах.
Граматыка некалькі разоў перавыдавалася ў Заходняй Беларусі (: Беларуская граматыка Тарашкевіча, выданне 1929 г.), ляжала ў аснове праграм выкладання беларускай мовы ў БССР. Першая жыццяздольная граматыка сучаснай беларускай мовы, аснова ўсіх далейшых ліній развіцця беларускай граматыкі.
Асновы
У аснове граматыкі ляжалі фанетыка-граматычныя асаблівасці тагачаснага сярэднебеларускага дыялекту, найперш «цвёрдае р» і «моцнае аканне». У правілах граматыкі выкарыстоўваліся як марфалагічны (пераважна), так і фанетычны прынцыпы.
Словы іншамоўнага паходжання выдзяляліся ў асобную групу. Тарашкевічам было прапанавана пісаць галосныя і зычныя ў іншамоўнай лексіцы так, як яны вымаўляліся ў мове, з якой былі запазычаны, фактычна было прынятае пераважнае іх напісанне як у польскай мове. Так, на гэтыя словы не былі распаўсюджаны правілы акання, дзекання і цекання, часта не змякчаліся зычныя перад галоснымі, перад ётаванымі галоснымі перадаваўся мяккі [л'].
Шмат якія правілы ў граматыцы адсутнічалі або былі недапрацаванымі, напрыклад, нарматывы напісання складаных словаў, некаторых канчаткаў, прозвішчаў, імёнаў, геаграфічных назваў, і дапрацоўваліся іншымі аўтарамі ў практычна выкладаных граматыках (гл. Беларускія граматыкі Лёсіка).
Зважаючы на недахопы граматыкі Тарашкевіча, браты Лёсікі распрацавалі праект яе рэформы, які быў прадметам разгляду Акадэмічнай канферэнцыі па рэформе беларускага правапісу і азбукі (1926).
Ацэнкі
Вучэбны дапаможнік Тарашкевіча ўлічваў тагачасныя дасягненні ў галіне беларускай філалогіі (Я. Карскі, А. Шахматаў і інш.), і быў станоўча прыняты грамадскасцю.
Аднак, у практычнай працы і ва ўмовах масавай беларусізацыі граматыка выклікала пэўныя цяжкасці з-за сваёй агульнай складанасці і пэўных унутраных недахопаў; некаторыя фанетычныя і марфалагічныя асаблівасці не атрымалі ў кнізе належнага асвятлення; напісанне іншамоўнай лексікі працягвала складаць цяжкасці; некаторыя правілы былі штучнымі і надуманымі, у граматыку быў уведзены шэраг архаічных граматычных формаў у якасці літаратурных.
«Рускі і польскі ўплывы» (адпаведна, у марфалогіі і арфаграфіі) адзначалі ў сваіх тагачасных публікацыях, напр., Я. Лёсік і Я. Станкевіч.
Аннэ Вескі
Аннэ Вескі (эст. Anne Veski; народжаная Ваарман эст. Vaarmann; нар., ) — эстонская спявачка; заслужаная артыстка Эстонскай ССР (1984).