cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Крупцы (могілкі)
Апісанне могілак
Плошча тэрыторыі 1,16 га. Захаваліся некаторыя магілы ХІХ ст. У цяперашні час традыцыйнае пахаванне труны ў магілу на Крупцах не дазваляецца па прычыне абмежаванай плошчы.
Катрын Дэнёў
Катрын Дэнёў (Catherine Deneuve, народжаная Катрын Фаб’ен Дарлеак, Catherine Fabienne Dorléac 22 кастрычніка 1943) — выбітная французская , якую некаторыя называюць «апошняй мегазоркай Францыі».
Катрын Дэнёў набыла статус зоркі пасля канскага трыумфу музычнага фільма «Шэрбурскія парасоны» (1964). У наступным годзе выканала галоўную ролю ў псіхалагічным трылеры Рамана Паланскі «Агіда» — першым англамоўным фільме знакамітага рэжысёра.
Пасля гібелі ў 1967 годзе сястры, кінаактрысы Франсуаз Дарлеак, Катрын Дэнёў зноў прыцягнула да сябе ўвагу публікі і прэсы, у тым ліку і як удзельніца кінадуэта ў фільме «Дзяўчаты з Рашфора» (рэжысёр Жак Дэмі), у якім яны згулялі сясцёр Дэльфін і Саланж Гарн’е.
У наступныя гады ўмацавала рэпутацыю вядучай французскай актрысы, працуючы з такімі рэжысёрамі, як Луісам Буньюэлем («Трыстана», 1970) і Франсуа Труфо («Апошняе метро», 1980). Адной з яе самых смелых работ быў фільм Буньюэля «Дзённая прыгажуня» (1967).
Нягледзячы на неаднаразовыя запрашэнні ў Галівуд, Дэнёў засталася вядомай аўдыторыі ў Штатах пераважна як гераіня ролікаў, якія рэкламуюць парфумерную прадукцыю, і адной з вампіраў з культавага фільма «Голад» (1983).
Поспех спадарожнічаў Дэнёў і ў наступныя гады. Крытыкі асабліва добразычліва ўспрынялі яе ролю ў драме «Індакітай» (1992), які ганараваўся прэміі «Оскар» за лепшы замежны фільм. У 2002 г. вельмі пахвальныя водгукі атрымала карціна Франсуа Азона «Восем жанчын», а за два гады да гэтага «Залатая пальмавая галіна» была прысуджана іншаму фільму з удзелам Дэнёў — «Танцорка ў цемры» Ларса фон Трыера.
Мсціслаўскае благачынне
Мсціслаўскае благачынне, Мсціслаўская благачынная акруга — акруга ў Магілёўскай і Мсціслаўскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае прыходы Мсціслаўскага раёна і Крычаўскага раёна Магілёўскай вобласці.
Благачынныя настаяцелі
Протаіерэй Вячаслаў Івашкевіч
Арабы
Арабы (араб.: العرب — аль-араб) — група народаў семіцкага паходжання, якія размаўляюць на мностве дыялектаў арабскай мовы і насяляюць дзяржавы Заходняй Азіі, Паўночнай Афрыкі, Заходняй Еўропы, Паўночнай Амерыкі і іншых краін свету. Пісьменнасць на аснове арабскага круглага пісьма. Па колькасці насельніцтва арабы другія ў свеце пасля кітайцаў. Сёння ва ўсім свеце жыве каля 430—450 мільёнаў арабаў.
Большасць арабаў пражывае ў Азіі і Афрыцы.
У Афрыцы: маўрытанцы (Маўрытанія, Заходняя Сахара), мараканцы (Марока, Заходняя Сахара), алжырцы (Алжыр), тунісцы (Туніс), лівійцы (Лівія), суданцы (Судан), егіпцяне (Егіпет),
У Азіі: палесцінскія арабы (жывуць у Палесціне, Іарданіі, Ліване, Сірыі і іншых краінах), ліванцы (Ліван), іарданцы (Іарданія), сірыйцы (Сірыя), іракцы (Ірак), іранскія арабы (Іран), кувейтцы (Кувейт), бахрэйнцы (Бахрэйн), арабы Аб’яднаных Арабскіх Эміратаў (ААЭ), еменцы (Емен), катарцы (Катар), аманцы (Аман), саудаўцы (Саудаўская Аравія).
Арабы жывуць таксама ў Турцыі, Узбекістане, Афганістане, Інданезіі і іншых краінах.
Гісторыя
Згодна з казаннямі Бібліі і Карана арабы з’яўляюцца нашчадкамі Сіма. Паводле сярэднявечных гісторыкаў, арабы паходзяць ад плямёнаў Аравійскага паўвострава, якія з цягам часу зліліся ў адну этнічную групу.
Ужо з пачатку II тыс. да н.э. некаторыя арабскія плямёны стварылі развітыя цывілізацыі на паўднёвым-захадзе Аравіі (Ірам, Сабейскае царства). Культурнай пераемнасці ад тых народаў да сучасных арабаў не адбылося, бо гэтыя дзяржавы распаліся ўжо ў пачатку І тыс. да н.э. у сувязі са зменай гандлёвых шляхоў з Рыма ў Індыю. Пасля, на поўначы, часткова пад уплывам развітых месапатамскіх культур, арабскія плямёны ўтварылі шэраг гандлёвых дзяржаў, сярод якіх Набацейскае царства. Пустынныя абшары Аравійскага паўвострава былі заселены бедуінамі, якія жылі без дзяржаўнай арганізацыі, падпарадкоўваючыся родаваму прынцыпу. Рэлігіяй арабаў таго часу быў політэізм.
Пераломам у арабскай культуры стала стварэнне ісламу і з’яднанне Аравійскага паўвострава на чале з Мухамадам. Пасля смерці прарока, арабы, пад кіраўніцтвам халіфаў, здолелі авалодаць суседнімі рэгіёнамі — Паўночнай Афрыкай, Месапатаміяй, Персіяй, часткай Анатоліі, Іспаніі, Сіцыліяй і Сардзініяй, распаўсюдзіўшы сваю культуру, пісьмо і мову на ўсе гэтыя тэрыторыі. Таксама прынялі шмат ад іншых культур, перш за ўсё — візантыйскай, персідскай і індыйскай. Іслам як дзяржаўная рэлігія кантраляваў грамадскае жыццё і права.
Распаўсюджванне ісламу забяспечвала арабам сетку карысных для іх кантактаў — разам з прадстаўнікамі іншых культур яны пабудавалі адну з найвялікшых вядомых свету цывілізацый. У перыяд з VIII па XII стагоддзе была створана вялікая колькасць твораў вялікай арабскай літаратуры ў форме паэзіі і прозы, мастацкія творы, юрыдычныя кодэксы і філасофскія трактаты. У «залаты век ісламу» адбыўся вялікі прагрэс навукі, асабліва, у галіне астраноміі, медыцыны, геаграфіі, гісторыі і матэматыкі.
Дзяржава халіфаў даволі хутка распалася. Пад канец Сярэднявечча арабская культура, якую часткова стрымлівалі мангольскія і турэцкія набегі, а таксама дамінацыя рэлігіі над усімі аспектамі жыцця, прыйшла ў заняпад. Арабы на доўгія стагоддзі апынуліся пад панаваннем туркаў, якое змянілася еўрапейскай каланізацыяй, а менавіта французскай і англійскай.
Паміж XIX i XX стст. наступіла адраджэнне арабскай культуры. Пачалося яно ў Егіпце і Ліване, пазней перайшло да Ірака і Сірыі, у той час, калі большасць краін Магрыба і Аравійскага паўвострава заставаліся адсталымі. Арабы знаёміліся з дасягненнямі еўрапейскай культуры і тэхнікі, адкрываючы для сябе новы свет, што прывяло да развіцця наватарскай мыслі, зніжэнню ролі рэлігіі ў жыцці і ў будучым стварэнню свецкіх дзяржаў, на заходні манер.
У першай палове ХХ ст. паўстала значная частка сёння вядомых арабскіх краін. У большасці з іх ва ўладзе былі нацыяналісты і сацыялісты. Стварэнне Ізраіля ў 1948 г. арабы ўспрынялі як паражэнне, што спрыяла росту панарабскіх пачуццяў і заахвоціла ўрады некаторых краін да саюзу з СССР, які разглядаўся як процівага амерыканскай падтрымкі яўрэеў. У другой палове ХХ ст. у шматлікіх арабскіх краінах пачалі здабычу нафты, што спрыяла эканамічнаму развіццю і росту прэстыжу гэтых краін у свеце.
Варануха (заказнік)
Заказнік «Варануха» — заказнік мясцовага значэння. Заснаваны рашэннем Шумілінскага райвыканкама ад 24 лютага 2009 года № 123.
Апісанне
У паўднёвай частцы Шумілінскага раёна, на ўсход ад в. Заручэўе і на захад ад в. Алыпанікі, размяшчаецца водна-балотны заказнік мясцовага значэння — тарфяное радовішча «Варануха». Плошча заказніка 806 га, мэтавае прызначэнне — захаваць балотна-азёрна-лясныя ландшафты. Заказнік амаль цалкам пакрыты лесам (у асноўным сасна і бяроза). На нізінных балотах расце бяроза, вольха чорная, елка, на мінеральных балотах — бяроза, сасна, асіна, вольха шэрая. У цэнтральнай частцы заказніка да 30 % усёй плошчы занята журавіннікам, у заходняй і ўсходняй частках да 15-20 % — бруснічнікам. Сустракаюцца лось, дзік, ліса, янот, цецярук. Чырвоная кніга заказніка багатая на птушак: скапа, арол-вужаед, белая курапатка, шэры журавель, балотная сава, чорны бусел, трохпальцы дзяцел, шэры саракуш і інш. .
NGC 689
NGC 689 (іншыя абазначэнні — ESO 414-5, MCG -5-5-19, AM 0147-274, IRAS01475-2742, PGC 6724) — галактыка ў сузор’і Печ.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Грудок
Грудо́к (, Грудок) — вёска ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Азярыцкаслабадскага сельсавета.
Да 10 лютага 1977 года вёска ўваходзіла ў склад Прылепскага сельсавета.
Ізвекава (Навадугінскі раён)
Ізвекава (Извеково) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Ізвекаўскага сельскага паселішча.
Вядомыя асобы Ульянаўска
Вядомыя ўраджэнцы Ульянаўска:
Стральба ў Парыжы (2022)
23 снежня 2022 года трое валанцёраў курдскага культурнага цэнтра былі забіты і яшчэ чацвёра паранены падчас масавай стральбы ў 10-й акрузе Парыжа, Францыя. Следчыя палічылі інцыдэнт актам. Падазраваны прызнаўся, што кіраваўся расізмам, бо яму «не падабаюцца курды».
Кантэкст
У канцы XX і пачатку XXI стагоддзяў у Парыжы адзначаліся напады тэрарыстаў ісламісцкай, хрысціянскай, сепаратысцкай, вельмі левай і вельмі правай ідэалогій, а таксама палесцінскага, армянскага і турэцкага паходжання. Напад 23 снежня адбыўся на фоне росту гвалту з боку правых у Францыі.
Стральба
Масавая стральба адбылася на вуліцы Ангіен у 10-й акрузе Парыжа, недалёка ад курдскага культурнага цэнтра Ахмет-Кая. Нападнік, узброены Colt M1911, вырабіў тры стрэлы ў бок культурнага цэнтра, забіўшы двух чалавек. Затым ён зрабіў тры стрэлы ў напрамку курдскага рэстарана насупраць культурнага цэнтра, забіўшы яшчэ аднаго чалавека, а потым яшчэ тры стрэлы ў курдскаую цырульню, параніўшы трох чалавек.
Падазраваны
Нападнік, 69-гадовы мужчына, ідэнтыфікаваны як Уільям Малет, быў арыштаваны ў цырульні супрацоўнікамі паліцыі з CSI 75. Яго хутка распазналі па пасведчанні асобы, знойдзенаму ў яго кашальку. Пры ім быў партфель з двума ці трыма падрыхтаванымі магазінамі і скрынка з патронамі 45 калібра, у якой было не менш за 25 боепрыпасаў.
Падазраваны — былы машыніст цягніка SNCF, жыхар 10-й акругі.
У 2016 годзе ён зарэзаў рабаўніка кухонным нажом і ў чэрвені 2021 года быў прысуджаны да дванаццаці месяцаў турэмнага зняволення. У 2017 годзе быў прысуджаны да шасці месяцаў пазбаўлення волі за нелегальнае захоўванне зброі. У 2021 годзе ён з мячом напаў на лагер мігрантаў у Берсі. Знаходзіўся пад следствам за «расісцкі гвалт з ужываннем зброі». Падчас слуханняў у следчага суддзі Малет рабіў абразлівыя выказванні расісцкага толку. Быў вызвалены 12 снежня 2022 года і змешчаны пад судовы нагляд.
Наступствы
Расследаванне наўмыснага забойства, гвалту пры абцяжваючых абставінах і парушэнні правілаў абыходжання са зброяй было пачата і даручана крымінальнай брыгадзе DRPJ. 24 снежня Уільям Малет быў вызвалены з-пад варты і перададзены на псіхіятрычную экспертызу.
Ралаўцы
Ра́лаўцы (, Раловцы) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Юнькаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска i фальварак у складзе гміны Мядзел Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.
Шастакі (Смаргонскі раён)
Шастакі́ (, Шестаки) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавета.
Гісторыя
Да 15 мая 1978 года вёска ўваходзіла ў склад Міцкевіцкага сельсавета, да 31 мая 2016 года — у склад Войстамскага сельсавета.
Эдуард Віктаравіч Бабарыка
Эдуард Віктаравіч Бабарыка (нар. ) — беларускі менеджар, кіраўнік краўдфандынгавых платформ Ulej і MolaMola. Кіраўнік выбарчага штабу Віктара Бабарыкі на выбарах прэзідэнта 2020, палітычны зняволены, абвінавачаны падчас пратэстаў у Беларусі ў 2020 годзе.
Біяграфія
Сын Віктара Бабырыкі, беларускага палітыка, культурнага і грамадскага дзеяча, старшыні праўлення ААТ «Белгазпрамбанк» у 2000—2020 гадах. Маці Эдуарда, Марына, загінула на Мадэйры падчас дайвінгу 15 жніўня 2017 года. Сястра Марыя. Эдуард шмат гадоў у адносінах з Аляксандрай Зверавай, адной з арганізатарак праекту «Voices from Belarus» і каардынатаркай дабрачыннага фонду салідарнасці BYSOL.
Вучыўся ў мінскай гімназіі № 1, займаўся ў музычнай школе па класе гітары. Пасля скончыў БДЭУ па спецыяльнасці «Эканоміка і кіраванне прадпрыемствамі», развіваў платформы для краўдфандынгу Ulej і MolaMola, дзе працаваў кіраўніком. Эдуард захапляецца верхавым спортам і дайвінгам.
Палітычны пераслед
Эдуард Бабарыка быў затрыманы 18 чэрвеня 2020 года разам з бацькам, Віктарам Бабарыкам, калі ішоў у ЦВК здаваць подпісы, сабраныя за вылучэнне бацькі кандыдатам у прэзідэнты. Затрыманне ажыццяўляў Дэпартамент фінансавых расследаванняў Камітэта дзяржкантролю. У паведамленні АТН (Белтэлерадыякампанія) адзначалася, што Віктар і Эдуард «акуратна даюць сведчанні», што з’яўлялася парушэннем парадку следчых дзеянняў праз адсутнасць пры гэтым адвакатаў Віктара і Эдуарда. Адвакатам увесь дзень не дазвалялася наведваць затрыманых: нібыта ў будынку ДФР праводзіліся «вучэнні». У той жа дзень Эдуарда Бабарыку змясцілі ў СІЗА КДБ.
19 чэрвеня 2020 году супольнай заяваю 12 беларускіх праваабарончых арганізацый, сярод якіх Праваабарончы цэнтр «Вясна», Беларускі Хельсінскі камітэт і Беларуская асацыяцыя журналістаў, Віктар і Эдуард Бабарыкі, а таксама сябры ініцыятыўнай групы Віктара Бабарыкі Святлана Купрэева і Уладзімір Дудараў былі прызнаны палітычнымі зняволенымі. У заяве было адзначана, што «''улічваючы акалічнасці, мы прыходзім да высновы, што рэальнымі падставамі крымінальнага пераследу Віктара Бабарыкі і членаў ягонай ініцыятыўнай групы з’яўляюцца палітычныя матывы, скіраваныя на спыненне яго публічнай дзейнасці па вылучэнні яго ў якасці кандыдата ў Прэзідэнты Рэспублікі Беларусь і далейшым удзеле ў выбарах. …Прадэманстраваныя падыходы следчых органаў да раследавання крымінальнай справы ў дачыненні патэнцыйнага кандыдата ў Прэзідэнты В. Бабарыкі і сябраў яго ініцыятыўнай групы — парушэнне прэзумпцыі невінаватасці, грубае парушэнне права на абарону ды іншыя — падкрэсліваюць неправавы характар дадзеных дзеянняў''».
21 чэрвеня Эдуарду Бабрыку было прад’яўленае абвінавачванне па ч. 2 арт. 243 Крымінальнага кодэксу («Ухіленне ад выплаты падаткаў і збораў, што пацягнула прычыненне шкоды ў асабліва буйным памеры»). Па стане на снежань 2021 Эдуард таксама з’яўляецца падазраваным паводле арт. 130 ч. 3 («Распальванне расавай, нацыянальнай, рэлігійнай або іншай сацыяльнай варожасці») і арт. 293 ч. 1 («Арганізацыя масавых беспарадкаў»). Статус Эдуарда па крымінальнай справе, звязанай з меркаваным ухіленнем ад выплаты падаткаў, застаецца невядомым.
26 чэрвеня ліст ад беларускіх культурніцкіх арганізацый і ініцыятыў з патрабаваннем вызваліць патэнцыйнага кандыдата ў прэзідэнты Віктара Бабарыку і ягонага сына Эдуарда апублікаваў Беларускі ПЭН-цэнтр. У лісце адзначалася, што «Віктар і Эдуард Бабарыкі стварылі сапраўдную экасістэму для існавання беларускай культуры». Сярод падпісантаў: Беларускі ПЭН-цэнтр, ЗБС «Бацькаўшчына», ГКК «Будзьма Беларусамі», Цэнтр візуальных і выканальніцкіх мастацтваў «АРТ Карпарэйшн», Міжнародны форум «ТЭАРТ», Арт Сядзіба, «Саюз беларускіх пісьменнікаў», «Таварыства беларускай мовы імя Францыска Скарыны», Лятучы ўніверсітэт, Беларускі Калегіюм, Еўрапейскі каледж Liberal Arts у Беларусі, шэраг выдавецтваў ды іншыя культурніцкія арганізацыі. Заяву таксама падтрымаў ПЭН Амерыка і Саюз пісьменнікаў Нарвегіі.
1 ліпеня 2020 года ў падтрымку Віктара і Эдуарда Бабарыкаў быў апублікаваны адкрыты ліст ад прадстаўнікоў творчай інтэлігенцыі Беларусі. Сярод падпісантаў былі Дзмітрый Сурскі, Уладзімір Цеслер, Таццяна Бембель, Мікалай Пінігін, Аляксей Дудараў, Уладзімір Гілеп, Галіна Палянская, Яніна Ганчарова, Алесь Трусаў, Сяргей Міхаленка, Сцяпан Стурэйка, Рыгор Сітніца, Канстанцін Селіханаў, Сяргей Грыневіч, Канстанцін Вашчанка, Аляксандр Карпаў, Юры Мамлін, Леў Агібалаў, Ірына Процка, Уладзімір Трафіменка. Датычна справы Эдуарда Бабарыкі падпісанты заклікалі аднавіць працу краўдфандынгавых пляцовак Mola Mola і Ulej.by, кіраўніком якіх быў Эдуард, а яго самога, як і яго бацьку вызваліць з-пад арышту праз тое, што «заслугі перад грамадствам і дзяржавай, станоўчая рэпутацыя Бабабрыкаў вартыя таго, каб не абмяжоўваць іх волю».
10 кастрычніка 2020 Эдуард Бабарыка быў удзельнікам сустрэчы ў СІЗА КДБ з Аляксандрам Лукашэнкам (разам з Віктарам Бабарыка, Сяргеям Ціханоўскім, Ліліяй Уласавай, Юрыем Васкрасенскім, Віталём Шкляравым, Кірылам Бадзеем, Дзмітрыем Рабцевічам, Максімам Знакам, Аляксандрам Васілевічам, Ільём Салеям).
2 лістапада 2021 года адвакат Эдуарда, Ірына Варанкова, як раней і адвакаты Віктара Бабарыкі, была пазбаўлена права на адвакацкую дзейнасць праз «недастатковую кваліфікацыю».
У канцы лістапада 2021 з’явілася інфармацыя аб пераводзе Эдуарда з СІЗА КДБ у СІЗА № 1 у Мінску.
У сярэдзіне лютага 2022 Эдуарду чарговы раз падоўжылі тэрмін утрымання пад вартай, ён застаўся ў мінскім СІЗА.
5 ліпеня 2023 года Мінскі абласны суд асудзіў Эдуарда Бабарыку да 8 гадоў калоніі.
Міжнародная рэакцыя на пераслед
29 чэрвеня 2020 міжнародная праваабарончая арганізацыя Amnesty International прызнала Віктара і Эдуарда Бабарыкаў, ды іншых затрыманых апанентаў Лукашэнкі вязнямі сумлення.
У ліпені 2020 амерыканскі актор Элайджа Вуд, найбольш вядомы сваёй роляй хобіта Фрода ў кінасусвеце «Уладара пярсцёнкаў», запісаў відэа падтрымкі патэнцыйнага кандыдата ў прэзідэнты Беларусі Віктара Бабарыкі і яго сына Эдуарда. Вядома, што Бабарыкі з’яўляюцца фанатамі «Уладара пярсцёнкаў».
7 верасня 2020 сімвалічным хросным Эдуарда Бабарыкі стаў Карл-Хайнц Брунэр, дэпутат Бундэстагу, які з гэтай нагоды адзначыў: «''Я сімвалічна стаў „хросным“ Эдуарда Бабарыкі, які з 18 чэрвеня знаходзіцца ў СІЗА КДБ за падтрымку выбарчай кампаніі свайго бацькі Віктара Бабарыкі. Ягоны арышт ганебны. Агітацыя за дэмакратычныя выбары не з’яўляецца злачынствам. Сваім рашэннем стаць „хросным бацькам“ я хачу паслаць сігнал: такія парушэнні немагчыма ігнараваць''».
Барыс Сцяпанаў
Барыс Сцяпанаў:
IC 409
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Трэцяе месца
Трэцяе месца альбо трэцяя прастора (third place, third space) — тэрмін, якім акрэсліваюць месца ў публічнай прасторы, асобнае ад жылля і працы (першага і другога месцаў адпаведна). Асноўныя рысы трэцяга месца сфармуляваныя ў кнізе Рэя Ольдэнбурга The Great Good Place (1989). Да гэтых рысаў адносяцца:
Прыкладамі трэцяга месца могуць служыць:
Барыс Міхайлавіч Сцяпанаў
Барыс Міхайлавіч Сцяпанаў (, Петрапаўлаўск, Казахстан — ) — беларускі кінарэжысёр. Заслужаны дзеяч мастацтваў БССР (1974).
Біяграфія
Скончыў Усесаюзны дзяржаўны інстытут кінематаграфіі (1956). З 1956 г. працаваў на кінастудыі «Беларусьфільм».
Сезон 1992/1993 МФК Алімп Мар’іна Горка
У сезоне 1992/1993 міні-футбольны клуб «Алімп» з Мар’інай Горкі прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
Абраміха (Навадугінскі раён)
Абраміха (Абрамиха) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ізвекаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Рывамонтэ-Агардзіна
Рывамантэ-Агардзіна (Rivamonte Agordino) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Венета, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Белуна.
Насельніцтва складае 675 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 29 чал./км². Займае плошчу 23 км². Паштовы індэкс — 32020. Тэлефонны код — 0437.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Floriano.
Вішнёвае
Назву Вішнёвае маюць:
Міраслаў Андрэевіч Хлебасолаў
Бацька Міраслава Андрэй Хлебасолаў і старэйшы брат Дзмітрый Хлебасолаў таксама з’яўляюцца футбалістамі.
Клубная кар’ера
Выхаванец «Баранавічаў», дэбютаваў за клуб 12 ліпеня 2015 года ў матчы супраць «Смаргоні» (1:1). Хутка пасля гэтага далучыўся да акадэміі іспанскага «Левантэ», дамоўленасць аб гэтым была дасягнута яшчэ ў сакавіку 2015 года. У сакавіку 2017 года падпісаў двухгадовы кантракт з «Левантэ», аднак гуляў толькі за моладзевы склад і не прыцягваўся да асновы.
У сакавіку 2018 года вярнуўся ў «Баранавічы», дзе замацаваўся ў стартавым складзе. У ліпені 2018 года пакінуў каманду, але праз некалькі месяцаў вярнуўся ў клуб. Са студзеня 2019 года стаў трэніравацца са «Смалявічамі» і пачаў сезон у складзе каманды, аднак пераважна толькі выхадзіў на замену ў ліпені пакінуў клуб.
У сакавіку 2020 года стаў іграком пінскай «Хвалі», у жніўні 2020 года па пагадненні бакоў пакінуў клуб і неўзабаве перайшоў у «Ліду» , дзе замацаваўся ў стартавым складзе. У пачатку 2021 года праходзіў прагляд у брэсцкім «Дынама», аднак у лютым папоўніў склад петрыкаўскага «Шахцёра». Пакінуў клуб у снежні 2021 года.
У сакавіку 2022 года трэніраваўся з «Крумкачамі», а неўзабаве адправіўся на прагляд у «Энергетык-БДУ» і падпісаў кантракт з клубам. Дэбютаваў у Вышэйшй лізе 17 красавіка 2022 года ў матчы супраць брэсцкага «Дынама» (2:1), вышаўшы на замену ў канцы сустрэчы. У маі 2022 года пакінуў каманду.
У жніўні 2022 года далучыўся да крымскага клуба «Акіян» з Керчы.
Міжнародная кар’ера
У верасні і кастрычніку 2015 года ў складзе юнацкай зборнай Беларусі (да 17 гадоў) прымаў удзел у адборачным раўндзе чэмпіянату Еўропы.
У кастрычніку 2017 года ў складзе юніёрскай зборнай Беларусі (да 19 гадоў) прымаў удзел у адборачным раўндзе чэмпіянату Еўропы.
Адуеўшчына
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Дзяржава Ільдэгізідаў
Дзяржава Ільдэгізідаў    — гістарычная дзяржава, якая існавала з 1136 па 1225 гады ў вобласці Азербайджан на паўночным захадзе Ірана і ахоплівала таксама частку Арана.
З паслабленнем Сельджукскай дзяржавы, у яе межах сталі ўзнікаць самастойныя дзяржавы, адной з якіх з'яўлялася дзяржава на чале з дынастыяй атабекаў кыпчакскага паходжання Ільдэгізідаў, якія насілі тытул «вялікіх атабекаў ». Гэтая дзяржава існавала каля 90 гадоў, і была разгромлена цюркскім харэзмшахам Джэлал ад-Дзінам, які крыху пазней сам стаў ахвярай мангольскіх заваёўнікаў. Сталіцай Дзяржавы Ільдэгізідаў у розны час былі Нахічэвань, Тэбрыз, Ардэбіль і Хамадан (у 1175).
Гісторыя
З 1092 года, пасля смерці Нізам аль-Мулька і Мелік-шаха, сельджукская дзяржава стала распадацца. З захаду наступалі крыжакі; у Аламуце, на берагах Каспійскага мора (1090), у Сірыі і ў Ліване (1102, 1126 і 1140) замацавалася ісмаіліцкая секта асасінаў, якая больш як паўтары сотні гадоў трымала ў страху ўсю Пярэднюю Азію.
Сярод членаў султанскай сям'і, іх атабекаў (апекуноў) і намеснікаў асобных абласцей адбываліся крывавыя міжусобіцы. З-за гэтага з пад улады сельджукскай дынастыі пачалі выходзіць яе ўладанні, перш за ўсё — неперсідскія, Сірыя і Месапатамія. Малая Азія ўтварыла асобны сельджукскі Канійскі султанат; нават багдадскі халіф стаў больш самастойным і выказваў прэтэнзіі на Мідыю. Лёс заходніх і ўсходніх персідскіх зямель склаўся па-рознаму.
На захадзе Ірана толькі ў Кермане нашчадкі Кавурда, брата Алп-Арслана, карысталіся самастойнасцю (да 1198 г.); члены галоўнай сельджукскай лініі падпалі пад уладу атабекаў, і нават такія энергічныя султаны, як трэці сын Мелік-шаха, Махамед (1105—1118), і Масуд (1134—1152) не маглі ўтаймаваць сваіх магутных эміраў.
Пры апошнім султане пяці атабекам удалося зрабіць сваю атабекскую ўладу спадчыннай. У Масуле зацвердзілася дынастыя Зенгідаў (з 1127 г.), якая адыгрывала вялікую ролю ў Сірыі падчас крыжовых паходаў, пакуль Салах ад-Дзін у 1186 г. не пазбавіў яе значэнні; у Фарсе туркаман Санкор заснаваў дынастыю Салгарыдаў (1148—1162), яго военачальнік, курд Абу-Тахір Махамед — дынастыю атабекаў Лурыстана (звычайна налічваюць нават дзве лурыстанскія дынастыі), якая пратрымалася да XIV ст. Апякунства над султанамі прысвоіла сабе заснаваная ў Гянджы кіпчакам Ільдэгізам (1140—1172) і яго сынам Махамедам Джахан Пехлеванам (1172—1186 — з яго прыходам да ўлады кіруючая дынастыя стала называцца дынастыяй Ільдэгізаў-Пехлеванідаў) дынастыя: яна кіравала на поўначы, акрамя Азербайджана і Арана, Арменіяй, а на ўсходзе Персіі — Аджэмскім Іракам з Ісфаханам і Рэем, дзе знаходзіліся іракскія сельджукіды.
Пераемнік Пехлевана Кызыл-Арслан, не здаволены званнем атабека, адабраў усю ўладу ў апошняга іракскага султана-сельджука Тагрула III (1177—1194) і сам прыняў ад халіфа тытул султана (1191)), стаўшы такім чынам кіраўніком усяго Іракскага Сельджукскага султаната . Праз некаторы час ён быў забіты, верагодна — асасінамі. У 1194 г. Тагрул III загінуў у барацьбе з харэзмскім шахам Тэкешам, і з ім загасла дынастыя сельджукаў у Іраку. Праз 30 гадоў унук Тэкеша Джэлал ад-Дзін, выцеснены манголамі са сваіх уладанняў, паклаў канец самой Ільдэгізаў, якая працягвала кіраваць Азербайджанам і Аранам, яе апошнія прадстаўнікі зрабіліся такімі ж нікчэмнымі марыянеткамі ў руках сваіх рабоў-мамлюкаў, як некалі сельджукіды — у руках Ільдэгіза.
Распад атабекаў Азербайджана пачаўся ўжо з 1220 года. Народ перажыў вялікае ўзрушэнне. Разбурыўшы дзяржаву Харэзмшахаў, манголы перайшлі праз Іран і ўварваліся ў дзяржаву Ільдэгізідаў. На чале 30-тысячнага мангольскага войска стаялі праслаўленыя палкаводцы Чынгісхана Джэбэ Наён і Субутай Багадур. Іх войска прайшло праз вобласці Рэй і Хамадан, выйшла да граніц Ірака і накіраваліся на поўнач. Ібн аль-Джыбал пісаў «''Потым прыйшлі ў вобласці Азербайджан і Аран і на працягу года падвяргаў іх нябачаным разбурэнням, знішчыўшы большасць насельніцтва. Скончыўшы з Азербайджанам і Аранам, накіраваліся ў Дэрбент і разбурылі ўсё акрамя крэпасці, у якой жыў мясцовы Уладар''». Пасля захопу ўзімку 1220 года Ардэбіля манголы спрабавалі ўварвацца ў Тэбрыз. Атабек Узбек не стаў выступаць супраць іх, ухіліўшыся ад сутыкнення. Вечна бестурботны Узбек адправіў ганца да манголаў, склаў з імі мір, адарыў грашыма, коньмі, адзеннем і скатом. Адсюль манголы адправіліся зімаваць на Мугань, «дзе холаду мала, а пашаў шмат».
Вядомыя дзеячы мастацтва ў дзяржаве
У перыяд Ільдэгізідаў у рэгіёне квітнела персідская культура і літаратура, асноўнай мовай была персідская.
NGC 690
NGC 690 (іншыя абазначэнні — MCG -3-5-21, A 0145-16, PGC 6587) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) у сузор’і Кіт.
Шчані
Да 2016 года вёска ўваходзіла ў склад Войстамскага сельсавета.
Брэст-Цэнтральны
Брэ́ст-Цэнтральны (, Брест-Центральный)  — станцыя Брэсцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчана ў горадзе Брэсце.
Сёгунат Такугава
Сёгунат Такугава — феадальны ваенны ўрад Японіі, заснаваны ў 1603 годзе Такугава Іэясу.
Урад ўзначальвалі сёгуны з роду Такугава. Праіснаваў больш за два з паловай стагоддзяў да 1868 г. Гэты перыяд у гісторыі Японіі вядомы пад імем перыяду Эда, па назве сталіцы Японіі горада Эда (цяпер Токіа). Стаўка сёгуната знаходзілася ў замку Эда.
Балчык
Балчык (Балчик) — горад на паўночным усходзе Балгарыі, адміністрацыйны цэнтр абшчыны Балчык Дабрыцкай вобласці. Размешчаны на ўзбярэжжы Чорнага мора, недалёка ад курорта Албена і за 47 км (па Е87) ад Варны. Балчык падпарадкоўваецца непасрэдна суполцы і мае свайго кмета. Насельніцтва — 11,6 тыс. чалавек (2012).
Балчык — трэці па значнасці пасля Варны і Бургаса порт у Балгарыі.
Дамашаны
Дамаша́ны (, Домашаны) — вёска ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Азярыцкаслабадскага сельсавета.
Вядомыя асобы
У вёсцы пахаваны беларускі скульптар Барыс Іванавіч Маркаў (1935—2020).
IC 411
IC 411 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) у сузор’і Заяц.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Дыялекталогія
Дыялекталогія (ад dialektos гаворка, logos вучэнне) — раздзел мовазнаўства, які вывучае словы, якія ўжываюцца ў гаворках (дыялектах) мовы.
Германская імперская армія
Герма́нская А́рмія (Deutsches Heer) — назва ўзброеных сіл (наземных і паветранных) Германскай імперыі. Германская Армія была створана пасля ўтварэння Германскай імперыі на чале з Прусіяй у 1871 годзе і была распушчана пасля паражэння Германскай імперыі у Першай сусветнай вайне ў 1919 годзе.
Гісторыя стварэння
У 1871 годзе чатыры каралеўства, васямнаццаць герцагств і княстваў, тры вольных горада аб’ядналіся ў адзіную дзяржаву, якая атрымала назву Германская імперыя, таксама вядомая як Другі Рэйх. Кіраўніком Германскай дзяржавы, згодна Канстытуцыі, з’яўляўся кароль Прусіі, які атрымаў тытул Германскага імператара (Deutscher Kaiser).
У адрозненні ад імператара Расіі, правы кайзеры былі абмежаваныя. У прыватнасці, армія не была адзінай ваеннай арганізацыяй. Яна была хутчэй ваенным саюзам армій саюзных германскіх дзяржаў. Абвяшчаць вайну кайзер меў права толькі са згоды Федэральнага Савета (Bundesrat), у які ўваходзілі кіраўнікі ўсіх дзяржаў, уваходзячых у федэрацыю.
Працэс аб’яднання армій германскіх дзяржаў таксама не быў аднамаментным, былі заключаны пэўныя пагадненні. Гэты працэс скончыўся толькі Імперскім ваенным законам (Reichsmilitargesetz) 1874 года.
Кожная з германскіх саюзных дзяржаваў мелі свае ўзброенныя фарміраванні, якія ўваходзілі у склад агульнагерманскай арміі. Зразумела, колькасць ваенных залежыла ад памераў і колькасці насельніцтва. Так, калі Прусія мела 18 (з 25-ці) карпусоў, Баварыя — тры карпусы, Саксонія — два, Бадэн і Вюртэмберг па аднаму, то Мекленбург-Стрэліц меў толькі адзін батальён.
Арганізацыйная структура
У мірны час арганізацыйная структура падпарадкавання ў Германскай арміі была наступная: — Армейская інспекцыя (Armee-Inspektion)
Падчас Першай сусветнай вайны армейскія інспекцыі былі пераўтвораны ў арміі, і для пераследу пэўных мэтаў праводзілася фармаванне групаў армій (Heeresgruppe), якія складаліся з некалькіх палявых армій. Уся Германія была падзелена на карпусныя раёны (Armeekorpsbezirke), якія мелі нумары, аднолькавыя с нумарамі карпусоў, якія месціліся ў іх. Межы раёнаў супадалі з межамі часткаў Германскай імперыі. Пры гэтым Прусія была падзелена на 18 карпусных раёнаў, Баварыя на тры, Саксонія на два і Бадэн с Вюртэмбергам былі адным раёнам. Невялікія дзяржавы былі ўключаны ў адпаведныя карпусныя раёны Прусіі. Кожны карпусны раён змяшчаў упраўленне адпаведным корпусам і тагачасныя ваенкаматы (Bezirk-Kommаndos), якія займаліся папаўненнем сваіх карпусоў. Акрамя таго карпусныя раёны дзяліліся на т.зв.ландверныя раёны (Landwehr-Bezirk), колькасць якіх вызначалася мясцовым адміністрацыйным падзелам. Кіраўніком ландвернага раёна з’яўляўся кіраўнік гэтай адміністрацыйнай адзінкі (вёскі, пасёлка, горада ці гарадской акругі). У ваенным сэнсе ён быў абавязан сачыць за ўлікам асоб, якія лічыліся за Ландверам.
Армейскія карпусы
Кожны корпус складаўся з упраўлення, дзвюх дывізіяў і асобных часцей карпусного падпарадкавання:
У галоўнае камандаванне корпуса (General-Kommandos des Korps) уваходзілі камандзір корпуса, які ў нямецкай тэрміналогіі называўся «камандуючы генерал» (kommandierenden General) і галоўны штаб корпуса (General-Stabs des Korps), які ў сваю чаргу уключаў у сябе шэфа галоўнага штаба (Chef des Stabes), двух афіцэраў Генеральнага штаба (Generalstabsoffiziere), некалькіх ад’ютантаў, некалькіх афіцэраў для даручэнняў і дапаможнага персаналу (пісары, чарцёжнікі і г. д.).
Камандзір корпуса быў практычна незалежным у сваёй дзейнасці, наўпрост падпарадкаваўся кайзеру ці баварскаму каралю, быў адказны за навучанне войскаў, фінансавы і адміністрацыйныя аспекты функцыявання корпуса.
Корпус меў 41 тысячу салдат і афіцэраў, 14 тыс.коней.
Дывізіі
Дывізія была асноўный аператыўна-тактычнай адзінкай, таму складалася адначасова з войск усіх трох асноўных родаў — пяхота, кавалерыя і артылерыя. Тыповая дывізія ў 1914 годзе складалася з:
Дывізіяй кіраваў камандзір дывізіі (Divisions-Kommandeur), які меў свой кіраўнічы орган, які не насіў, аднак, назвы «штаб». У ўпраўленне дывізіі, акрамя камандзіра дывізіі ўваходзіў афіцэр Генеральнага штаба, ад’ютант і дапаможны персанал (пісары, чарцёжнікі і г. д.). Акрамя таго, да ўпраўлення дывізіі прылічаліся інтэндантура (служба тылу), галоўны дывізійны лекар, некалькі чыноўнікаў ваеннай юстыцыі, два святара (каталіцкі і лютэранскі).
У дывізіі было каля 15 тысяч салдат і афіцэраў.
Брыгады
У мэтах спрашчэння кіравання дывізіяй і звядзення ўсіх часцей аднаго роду войскаў пад адзінае камандаванне, дывізіі дзяліліся на дзве-тры пяхотныя брыгады, кавалерыйскую брыгаду і артылерыйскую брыгаду. Кожная брыгада ўключала ў сябе два-тры палкі адпаведнага роду войскаў.
Камандзір брыгады свайго штаба, як аператыўнага органа, не меў. Пры ім меўся толькі ад’ютант і некалькі пісараў.
Палкі
Асноўнай і пастаянна існуючай адміністрацыйнай і баявой адзінкай у германскай арміі быў полк. Буйнейшыя фарміраванні (дывізіі, карпусы) ва ўсіх выпадках з’яўляліся камбінацыяй пэўнай колькасці палкоў трох асноўных родаў войскаў (пяхота, кавалерыя і артылерыя) з даданнем палкоў, батальёнаў і іншых частак баявога і тылавога забеспячэння.
Да 1914 года налічвалася 217 пяхотных палкоў.
Полк складаўся з 3 батальёнаў па 4 роты ў батальёне. У палку налічвалася 5 штаб-афіцэраў, 12 обер-афіцэраў камандзіраў рот, 52 обер-афіцэра памочнікаў камандзіраў рот, па 12 фельдфебелей, віцэфельдфебелей і фенрыхаў (кандыдаты ў афіцэры), 61 сяржант, 115 унтэрафіцэраў, 12 санітарных унтэр-афіцэраў або гефрайтараў, 45 музыкаў, 24 звыштэрміновікаў, 144 гефрайтара і 1524 салдата. Агульным лікам 69 афіцэраў, 1977 ніжніх чыноў, 6 ваенных лекараў і 6 ваенных чыноўнікаў.
Палком камандаваў афіцэр у чыне оберста або оберстлойтнанта. Ён меў невялікі кіраўнічы апарат, які складаўся з ад’ютанта, некалькіх афіцэраў штаба (маёраў) і дапаможнага персаналу (пісары, чарцёжнікі і г. д.).
Медыцынскім забеспячэннем займаўся даволі значны медперсанал на чале з оберштабсартцам (медыцынскае званне, роўнае маёру). Пытаннямі рэчавага, харчовай і іншых відаў матэрыяльнага забеспячэння займаліся палкавыя ваенныя чыноўнікі.
Русіны (Пастаўскі раён)
Ру́сіны (, Русины) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Юнькаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Груздава, з 1927 года ў складзе гміны Паставы Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.
Да 17 мая 1985 года вёска ўваходзіла ў склад Савіцкага сельсавета.
Сонечнае зацьменне 25 сакавіка 1876 года
Сонечнае зацьменне 25 сакавіка 1876 года — кольцападобнае сонечнае зацьменне 137 сараса.
Зацьменне 25 сакавіка 1876 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1876 годзе і 184-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 29 верасня 1875 года, наступнае — 17 верасня 1876 года.
Цімафей Юр’евіч Юрасаў
Цімафей Юрасаў (нар., ) — беларускі футбаліст, брамнік жодзінскага «Тарпеда-БелАЗ» і моладзевай зборнай Беларусі.
Клубная кар’ера
Выхаванец мінскай СДЮШАР «Дынама», гуляў за юнацкія каманды мінскага «Дынама», а з 2019 года пачаў прыцягвацца да дубля.
У студзені 2022 года быў аддадзены ў арэнду ў «Іслач». 10 красавіка 2022 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў першым тайме матча з салігорскім «Шахцёрам» (1:1). У далейшым заставаўся другім брамнікам каманды, зрэдку з’яўляўся на полі. Па заканчэнні сезона 2022 пакінуў «Іслач».
У студзені 2023 года падпісаў кантракт з жодзінскім «Тарпеда-БелАЗ».
Міжнародная кар’ера
29 сакавіка 2022 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, адгуляўшы другі тайм таварыскага матча супраць Азербайджана (3:1).
Аляксандраўскае (Навадугінскі раён)
Аляксандраўскае (Алекса́ндровское) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ізвекаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
NGC 692
NGC 692 (іншыя абазначэнні — ESO 197-3, FAIR 712, IRAS01467-4853, PGC 6642) — спіральная галактыка з перамычкай (SBbc) у сузор’і Фенікс.
Рока-П’еторэ
Рока-П'еторэ (Rocca Pietore) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Венета, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Белуна.
Насельніцтва складае 1451 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 19 чал./км². Займае плошчу 75 км². Паштовы індэкс — 32020. Тэлефонны код — 0437.
Авечы грыб
Авечы грыб — шматзначны тэрмін.
Літасфера
Літасфе́ра (ад λίθος — камень і  — шар, сфера) — цвёрдая абалонка Зямлі. Складаецца з зямной кары і верхняй часткі мантыі, да астэнасферы, дзе хуткасці сейсмічных хваль паніжаюцца, сведчачы аб змене пластычнасці парод. У будове літасферы вылучаюць рухомыя вобласці (складчатыя паясы) і адносна стабільныя платформы.
Блокі літасферы — літасферныя пліты — рухаюцца па адносна пластычнай астэнасферы. Вывучэнню і апісанню гэтых рухаў прысвечаны раздзел геалогіі аб тэктоніцы пліт.
Літасфера пад акіянамі і кантынентамі значна адрозніваецца. Літасфера пад кантынентамі складаецца з асадкавага, гранітнага і базальтавага слаёў агульнай магутнасцю да 80 км. Літасфера пад акіянамі зведала мноства этапаў частковага плаўлення ў выніку ўтварэння акіянічнай кары, яна моцна збяднела лёгкаплаўкімі рэдкімі элементамі, у асноўным складаецца з дунітаў і гарцбургітаў, яе тоўшча складае 5-10 км, а гранітны пласт цалкам адсутнічае.
Для абазначэння знешняй абалонкі літасферы ўжываўся цяпер састарэлы тэрмін сіаль, паходзіць ад назвы асноўных элементаў горных парод Si (Silicium — крэмній) і Al (Aluminium — алюміній).
Ягаднава
Я́гаднава (, Ягодново) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавета.
Да 15 мая 1978 года вёска ўваходзіла ў склад Міцкевіцкага сельсавета, да 31 мая 2016 года — у склад Войстамскага сельсавета.
Allium pustulosum
Allium pustulosum — від травяністых раслін сямейства, які насяляе ўсходнюю Турцыю, паўночны Ірак і заходні Іран.
Распаўсюдванне
Распаўсюджанне: усходняя Турцыя, паўночны Ірак і паўночна-заходні Іран.
Расце ў скалістых месцах (асыпкі, камяністыя горныя схілы і да таго падобнае) і адкрытых дубовых лясах. Мае адносна шырокі вышынны дыяпазон (800—2100 м н.у.м.).
Выкарыстанне
Від ядомы і верагодна збіраецца мясцовымі жыхарамі.
Пагрозы і ахова
Пагрозамі з’яўляюцца перавыпас, урбанізацыя, турызм і адпачынак на прыродных тэрыторыях.
Няма актыўных ахоўных дзеянняў.
Бабінка (Навадугінскі раён)
Бабінка (Бабинка) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ізвекаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Генрых Рыгоравіч Ягода
Генрых Рыгоравіч Ягода (сапр. імя — Энон Гершонавіч (або Энох Гершэнавіч) Іегуда; г., Рыбінск —, Масква) — савецкі дзяржаўны і палітычны дзеяч, адзін з галоўных кіраўнікоў савецкіх органаў дзяржбяспекі (ВЧК, ГПУ, АГПУ, НКУС), наркам унутраных спраў СССР (1934—1936).
Аляксандр Кісцень
Аляксандр Кісцень (, г. Мінск —, г. Мінск, Беларусь) — беларускі футболіст, паўабаронца, трэнер.
Кар’ера
Прафесійную кар’еру ў футболе пачаў у 1979 годзе, калі з рэзерву мінскага «Дынама» прыйшоў у «Дынама» (Брэст).
Этымалогія
Этымалогія (ад etymon — сапраўдны, logos — вучэнне) — раздзел мовазнаўства, які вывучае паходжанне слоў, улічваючы, што з гістарычнага пункту гледжання лексіка мовы ўяўляе сабой сукупнасць слоў рознага паходжання, якія з'яўляюцца ў мове ў выніку непасрэдных і апасродкаваных кантактаў народаў.
Глеб Янушавіч Сапега
Глеб Янушавіч Сапега (да 1510 — паміж 30 сакавіка 1574 і 21 студзеня 1579) — вялікалітоўскі арыстакрат, дваранін гаспадарскі (зг. 1568).
Біяграфія
З чарэйска-ружанскай лініі Сапегаў, старэйшы сын Януша Багданавіча Сапегі і Ганны Крошынскай, у сям’і было яшчэ тры сыны — маладзейшыя Дзмітр, Сцяпан, Міхаіл, і дзве дачкі — Таццяна і Настасся.
Пасля смерці Януша Сапегі каля 1530 года, сыны пэўны час дзейнічалі супольна. У 1532 годзе разам атрымалі судовы ліст па скарзе на закладанне каралевай Бонай мястэчка каля іх дзедзічнага маёнтка Лунна. А 15 кастрычніка 1533 года разглядалася скарга нейкага конюха Алешкі і яго сына Андрэя на крыўды ад ўсіх разам братоў Сапегаў. Аднак потым згоды паміж братамі не было. Урэшце, 25 мая 1541 года Глеб Янушавіч з прычыны варожых адносін паміж братамі ініцыяваў палюбоўны і роўны падзел бацькоўскай і матчынай спадчыны. У выніку Глеб, Дзмітр, Сцяпан і Міхаіл, разам з сёстрамі, падзялілі на шэсць роўных частак маёнткі Лунна[-Чарлёна], Свіслач і Вайкелішкі з фальваркамі. На часткі, якая каму дастанецца, яны кідалі жэрабя.
Падзел не задаволіў і не супакоіў братоў, пагатоў быў не поўны і не канчатковы, судовыя спрэчкі і наезды цягнуліся амаль 20 гадоў — не падзеленым яшчэ і ў 1555 годзе застаўся маёнтак Лунна-Чарлёна і яго браты трымалі сумесна, а таксама «людзі», на думку Сапегаў, прысвоеныя каралевай Бонай. На пачатку 1554 года памёр малодшы з братоў — Міхаіл, спадчынныя маёнткі ён запісаў у вена жонцы Марыне Яцкаўне Быстрыцкай, тая памянялася часткай непадзеленага Лунна[-Чарлёны] на іншы маёнтак са сваім братам Мацвеем Яцкавічам Быстрыцкім, каморнікам вялікага князя. З менай не пагадзіліся Сапегі, асабліва Дзмітр і Сцяпан, як праз непадзеленасць маёнтка, так, напэўна, і таму, што лічылі сябе першачарговымі нашчадкамі Лунна-Чарлёны і не хацелі каб маёнтак «аддаляўся» ад роду. Дзеянні іх былі агрэсіўнымі, удзел Глеба не згадваецца, але ён мог быць натхняльнікам малодшых. Урэшце ў лістападзе 1557 года Быстрыцкі за 12 коп грошаў ад імя сястры і «людзей Лунненскіх» адмовіўся ад прэтэнзій на чарлёнскую долю па Міхаіле Сапегу. Адначасова ў 1555—1561 гадах паміж Дзмітром і Сцяпанам, нягледзячы на супольныя дзеянні супраць Быстрыцкага, адбываўся востры канфлікт, які скончыўся жорсткім забойствам Дзмітра. Неўзабаве, у 1561 годзе, памёр і Сцяпан.
Ужо ў 1561 годзе Глеб судзіўся са стрыечным братам Паўлам Сапегам за частку Лунна-Чарлёны па родным браце Дзмітры, якую Павел на думку Глеба самавольна захапіў. Глеб лічыў сябе паўнапраўным нашчадкам, але на суд не стаў, а выслаў сына Яна з паведамленнем пра сваю хваробу. Тым часам, Павел Сапега сцвярджаў, што ў 1558 годзе пазычыў нябожчыку Дзмітру 500 коп грошаў, а той аддаў сваю частку Лунна-Чарлёны ў арэнду да вяртання пазыкі. Гэта пацвярджаюць крыніцыі, у 1558 годзе службовец Паўла Сапегі не пусціў гарадзенскага яўрэя Мошку Дактаровіча спагнаць з Чарлёны пазыку ў суме 70 коп грошаў літоўскіх, паведаміў яму, што Дзмітр ужо нічога ў маёнтку не мае, а замяніўся ім на ўладанні «на Русі». Напэўна, Глеб прайграў справу за Дзмітраву частку Лунна-Чарлёны, бо пазней Павел з братам Міхаілам актыўна займаліся справамі гэтых уладанняў.
На Попіс пад Радашковічамі, восенню 1567 года, з глебавай часткі маёнтка Лунна-Чарлёна, двух «коней» па-казацку і аднаго драба ставілі яго швагер Іван Словік і пляменнік Міхал Тышковіч. У 1568 годзе гаспадарскі дваранін Глеб Сапега перадае ўчасткі зямлі са сваіх уласных маёнткаў Лунна-Чарлёна гаспадарскім зямянам Радзівановічам.
Апошні раз Глеб Янушавіч згадваецца ў дакументах 30 сакавіка 1574 года.
Сям’я
У 1538 годзе Глеб падпісаў умовы ўзяць шлюб з дачкой цівуна і гараднічага віленскага Шымкі Мацкавіча, з пасагам за ёй у 200 коп літоўскіх грошаў рухомасці і 100 коп літоўскіх грошаў на частцы маёнтка яе маці Соф’і ў Жамойці, пад зарукай 1000 коп Шымку і 1000 коп вялікаму князю.
Свае ўладанні тастаментам запісаў пляменнікам — Мікалаю і Льву Міхайлавічам Сапегам.
Сосна (заказнік)
Гідралагічны заказнік «Сосна» — заказнік рэспубліканска значэння. Возера стала заказнікам у 1979 годзе, пераўтвораны пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 27 снежня 2007 года № 1833. Тут захоўваюцца рэдкія і знікаючыя віды раслін, чыстая вада і непашкоджаныя чалавекам навакольныя ландшафты прыроды.
Апісанне
Гідралагічны заказнік рэспубліканскага значэння возера Сосна размешчаны на паўднёвым усходзе Шумілінскага раёна, за 14 км ад г. п. Шуміліна, паміж вёскамі Рускія на поўначы і Гародна на поўдні, у басейне ракі Заходняя Дзвіна.
Плошча возера 71 га. Найбольшая глыбіня 22,9 м. Даўжыня 1,29 км, максімальная шырыня 0,96 км. Даўжыня берагавой лініі складае 4,83 км. Аб’ём вады 4,72 млн м3. Плошча вадазбору 3,79 км2. Схілы катлавіны вышынёй да 12 м (на поўнач і ўсход 3-5 м) параслі хмызняком. Ёсць некалькі невялікіх заліваў і мысаў, тры выспы агульнай плошчай 0,012 км2. Берагі нізкія, на захад і паўночны ўсход зліваюцца са схіламі. Вада возера адрозніваецца павышанай празрыстасцю. Дно на глыбіні 2-5 м пясчанае, ніжэй выслана глеем. Шырыня расліннай паласы вагаецца ад 3 да 30 метраў і складаецца ў асноўным з трыснягу, чароту, аеру і мячэўніку вузкалістага. Гарлачык белы і гарлачык жоўты сустракаюцца толькі ў залівах. У возеры выяўлены гідрыла кальчаковая і наяда марская — рэдкія віды раслін. Па берагах возера можна сустрэць бабра, выдру, у возеры добра ловяцца шчупак, акунь, плотка і інш.
Дэн Сяапін
Дэн Сяапін (22 жніўня 1904 — 19 лютага 1997) — дзяржаўны, палітычны і ваенны дзеяч Кітая. Палітык-рэфарматар, дзеяч Камуністычнай партыі Кітая; хоць ніколі не займаў пост кіраўніка краіны, але быў фактычным кіраўніком Кітая з канца 1970-х да пачатку 1990-х гг.
Біяграфія
Нарадзіўся ў правінцыі Сычуань. На пач. 1920-х гадоў вучыўся і працаваў у Францыі. 3 1924 член Кампартыі Кітая. У 1925—27 вучыўся ў СССР. Удзельнік Вялікага паходу Кітайскай Чырвонай арміі (1934—36). У час антыяпонскага супраціўлення (1937—45) кіраваў баявымі аперацыямі.
3 1952 неаднаразова займаў пост намесніка прэм'ера Дзяржаўнага савета КНР. У 1977—80 начальнік Генштаба Народна-вызваленчай арміі. У 1983—90 Старшыня Цэнтральнага ваеннага савета КНР (фактычна галоўнакамандуючы арміяй). 3 1945 член ЦК КПК, у 1956—66 генеральны сакратар ЦК партыі. Рэпрэсіраваны ў перыяд «культурнай рэвалюцыі».
Пасля 1978 фактычна вызначаў палітыку краіны, быў ініцыятарам курсу на правядзенне эканамічных рэформ, будашніцтва сацыялізму з кітайскай спецыфікай. Вывеў Кітай з руін «культурнай рэвалюцыі», добраахвотнай самаізаляцыі, садзейнічаў прытоку заходніх інвестыцый, нармалізацыі адносін Кітая з СССР і ЗША, паставіў краіну на рэйкі рыначных рэформ ва ўмовах захавання сацыялістычнай ідэалогіі і дзяржаўнага кантролю, што прывяло краіну да эканамічнага буму.
У 1990 пакінуў дзяржаўныя пасады, але захаваў ролю духоўнага лідара КНР.
Нагасакі
1 красавіка 1997 года Нагасакі быў прылічаны да цэнтральных гарадоў Японіі.
IC 412
IC 412 — галактыка тыпу Sab (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор’і Арыён.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Дынараўка
Дына́раўка (, Динаровка) — вёска ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Азярыцкаслабадскага сельсавета.
Брэст (Францыя)
Брэст — горад на захадзе Францыі, супрэфектура дэпартамента Фіністэр.
Геаграфія
Размешчаны на ўзбярэжжы Атлантычнага акіяна, на крайнім захадзе паўвострава Брэтань. Горад ляжыць на схілах узгоркаў, на паўночным беразе Брэсцкай бухты.