cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мэцью Шэпард
Спадчына
Пра трагедыю зняты фільмы «Гісторыя Мэцью Шэпарда», «Анатомія злачынства на глебе нянавісці» і «Праект Ларамі». Апошні заснаваны на аднайменнай тэатральнай пастаноўцы, якая пазней атрымала працяг у спектаклі «Праект Ларамі. Праз 10 гадоў». Мэцью пры жыцці можна ўбачыць у кароткім інтэрв’ю ў дакументальнай стужцы пра сенатара-гамафоба Джэсі Хелмса «Дарагі Джэсі».
Памяці Мэта прысвечана мноства песень, сярод якіх «Scarecrow» Мелісы Этэрыдж, «American Triangle» Элтана Джона, «M. Shepard» хард-рок гурта «Thursday», «What Matters» Рэндзі Дрыскала, «Fear and Loathing in Laramie» гурта «Protest the Hero», «Above the Clouds» Сіндзі Лопер, «The Ballad of Matthew Shepard» Браяна Хаўстана, «God Loves Everyone» Рона Сексміта, «And Sadness Will Sear» гурта «Trivium», «Cheyenne» гурта «Good Riddance», «Trouble the Waters» гурта «Big Country», «Merman» Торы Эймас і іншыя.
Касцёл Божай Міласэрнасці (Доцішкі)
Касцёл Божай Міласэрнасці — рымска-каталіцкі храм у в. Доцішкі Воранаўскага раёна.
Гісторыя
Звестак аб існаванні тут каталіцкіх святынь у ранейшыя часы не знойдзена. Каталіцкая супольнасць сабралася тут у 1992 г., у прыватнай хаце была зроблена капліца, якой апекаваліся ксяндзы з Эйшышак (Літва). У 1995 г. інстытут «Гроднаграмадзянпраект» стварыў праект новага касцёла менавіта для Доцішкаў (галоўны архітэктар праекта — А. Б. Тараненка). Будаўніцтва, асноўныя сродкі на якое ахвяраваў мясцовы калгас «За Радзіму», завяршылася ў 1998 г. Асаблівыя намаганні для ўзвядзення святыні прыклала сям’я Казлоўскіх, яны таксама ахвяравалі звон для касцёла, які адлілі ў Польшчы. Перад іх домам у 2000-х гг. была пастаўлена прыдарожная каплічка-слупок з сілікатнай цэглы з фігуркай Маці Божай. Касцёл 17 лістапада 2002 г. кансэкраваў пад тытулам Божай Міласэрнасці гродзенскі біскуп Аляксандр Кашкевіч.
Архітэктура
Святыня пабудавана ў цэнтры вёскі ў сучасных архітэктурных формах, мае складаны план, набліжаны да ромба. Галоўны ўваход пазначаны вежай званіцай у выглядзе двух вертыкальных пласцін, паміж якімі падвешаны звон пад крыжам. Накрыты касцёл двухсхільным дахам з металачарапіцы, над алтаром змешчана прыгожая сігнатурка. Арыентавана святыня алтаром на ўсход, з паўднёвага боку далучана адзіная сакрыстыя.
У інтэр’еры, перакрытым жалезабетоннымі скляпеннямі на бэльках, тры алтары: галоўны — тытульны драўляны алтар Езуса Міласэрнага, левы — Маці Божай Вастрабрамскай, а правы св. Юзафа з Дзіцяткам Езус.
Сцяг Малайзіі
Сцяг Малайзіі, вядомы пад малайскай назвай Jalur Gemilang  («Славуты паласаты») з'яўляецца сімвалам дзяржаўнасці і суверэнітэту Малайзіі і складаецца з 14 гарызантальных чырвоных і белых палос роўнай шырыні, якія ўяўляюць 13 дзяржаў (штатаў) і федэральны ўрад, якія складаюць Малайзію.
Цёмна-сіні крыж у верхнім вуглу ля дрэўка даходзіць уніз да верха пятай чырвонай паласы зверху, сімвалізуе адзінства людзей Малайзіі і ўтрымлівае выяву паўмесяца, які сімвалізуе іслам, афіцыйную рэлігію Малайзіі. 14 прамянёў зоркі азначаюць адзінства 13 дзяржаў (штатаў) з федэральным урадам. Жоўты колер з'яўляецца колерам кіраўнікоў. Спалучэнне трох асноўных колераў — чырвонага, белага і сіняга сімвалізуе сяброўства Малайзіі з Вялікабрытаніяй і адзінства Малайзіі з краінамі Садружнасці (брыт.)
Свята-Пакроўская царква (Пачапава)
Аднапрастольная Свята-Пакроўская царква — праваслаўны храм у в. Пачапава, помнік псеўдарускага стылю XIX стагоддзя.
Ры Мастэнбрук
Ры Мастэнбрук (Hendrika «Rie» Wilhelmina Mastenbroek;,  — , ) — нідэрландская плыўчыха, 3-разовая алімпійская чэмпіёнка, 3-разовая чэмпіёнка Еўропы, шматразовая чэмпіёнка Галандыі, на працягу кар’еры 9 разоў ўсталёўвала рэкорды свету (6 разоў на спіне, 3 разы вольным стылем).
Біяграфія
Пачала займацца плаваннем ў юным узросце. У 1934 годзе выйграла 3 залатыя ўзнагароды на чэмпіянаце Еўропы. У 1936 годзе на Алімпійскіх гульнях у Берліне, ва ўзросце 17 гадоў, стала трохразовай алімпійскай чэмпіёнкай, выйграўшы заплывы на 100 і 400 метраў вольным стылем, а таксама эстафетны заплыў 4 па 100 метраў вольным стылем. Акрамя трох залатых, ёй удалося заваяваць сярэбраную ўзнагароду ў заплыве на 100 метраў на спіне.
У 1937 годзе, стаўшы інструктарам плавання, яна страціла аматарскі статус спартсмена, што не дазволіла ёй выступаць на міжнародных буйных спаборніцтвах.
У 1968 годзе была ўключана ў Міжнародную залу славы плавання. У 1997 годзе была ўдастоена вышэйшай узнагароды Міжнароднага алімпійскага камітэта — Алімпійскага ордэна. У 1962 годзе з мэтай дабрачыннасці яна прадала адназін з залатых алімпійскіх медалёў.
Памерла ў 2003 годзе ў Ротэрдаме ва ўзросце 84 гадоў.
Свята-Пакроўская царква (Пачапава)
Гісторыя
Узведзена з мясцовага бутавага каменю ў 1867 г. на ўрадавыя сродкі (10 700 рублёў) і намаганнямі мясцовага святара. Царква была ўзведзена замест драўлянай царквы, пабудаванай у 1770 годзе землеўладальнікам Корсакам. Пры храме мелася царкоўна-прыходская школа і прыпісная могілкавая Свята-Мікалаеўская царква. Сярод бутавай агароджы двух’ярусная брама і вуглавая цыліндрычная вежачка.
Царква была спалена партызанамі ў 1943 годзе. З 1943 года прыходскай царквою была могілкавая Свята-Мікалаеўская ў в. Пачапава. Адноўлена ў пачатку XXI стагоддзя, дзякуючы нястомнай працы святара Пачапаўскага прыхода Георгія Сапуна і фундатараў.
Архітэктура
Помнік рэтраспектыўна-рускага стылю. Царква ў плане ўяўляе падоўжаны крыж, завершана цыбулепадобнымі галоўкамі над асноўным аб’ёмам і званіцай у франтоннай частцы. Кубападобны аб’ём малітоўнай залы завершаны 5-купаллем, расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі на 2 ярусы. Праз кароткую трапезную далучаны папярочны двух’ярусны прытвор, над якім узведзена чатырохгранная шатровая званіца з макаўкай. Да алтарнага фасада далучана прамавугольная апсіда з акруглай экседрай, накрытая двухсхільным дахам з макаўкай. Цэнтральны ўваход вырашаны 4-калонным ганкам пад двухсхільным пакрыццём, бакавыя — накладнымі пілястравымі парталамі з трохвугольнымі франтонамі. На фоне паліхромнай бутавай муроўкі сцен вылучаны атынкаваныя элементы дэкору: ліштвы аконных праёмаў, вуглавыя лапаткі, між’ярусныя паясы. Бакавыя фасады падзелены дзвюма ярусамі вокнаў і ўваходнымі парталамі.
IC 2369
IC 2369 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Рак.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Шумова (гміна)
Шумо́ва (Szumowo) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Замброўскага павета Падляскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Шумове. Плошча гміны складае 141,15 км². Станам на 2004 год у гміне Шумова пражывалі 4876 чалавек, шчыльнасць — 34,5 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 21 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 20 населеных пунктаў.
Карлета-Манфортэ
Карлета-Манфортэ (Corleto Monforte) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Кампанія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Салерна.
Насельніцтва складае 680 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 13 чал./км². Займае плошчу 58 км². Паштовы індэкс — 84020. Тэлефонны код — 0828.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святая Santa Barbara.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Глен Морыс
Глен Эдвард Морыс (Glenn Edward Morris,,  — , Пала-Альта, Каліфорнія) — амерыканскі лёгкаатлет (дзесяцібор’е), чэмпіён летніх Алімпійскіх гульняў 1936 года ў Берліне, рэкардсмен свету. Таксама вядомы як акцёр, які сыграў ролю Тарзана ў фільме «Помста Тарзана».
Біяграфія
У 1934 годзе скончыў Універсітэт Каларада, пасля чаго Глен Морыс працаваў у Форт-Колінз на паўстаўкі памочнікам футбольнага трэнера. У красавіку 1936 года ён пабіў рэкорд ЗША ў дзесяцібор’і ў спаборніцтвах у Канзасе. Праз два месяцы ён выйграў алімпійскія адборачныя спаборніцтвы з новым сусветным рэкордам (7875).
На летніх Алімпійскіх гульнях 1936 года ў Берліне Морыс стаў алімпійскім чэмпіёнам, адначасна усталяваўшы сусветны рэкорд (7900 ачкоў) і апярэдзіўшы двух сваіх суайчыннікаў — Боба Кларка (7601) і Джэка Паркера (7275). Гэта былі апошнія спаборніцтвы па дзесяцібор’і, у якіх ён прыняў удзел. У тым жа годзе Морыс быў удастоены прыза Джэймса Салівана.
Карл Дзім
Карл Дзім (ням. Carl Diem,,  — , ) — нямецкі палітык, публіцыст, навуковец, тэарэтык і гісторык спартыўнага руху, упершыню рэалізаваў ідэю эстафеты з факелам з Алімпіі да месца правядзення Алімпійскіх гульняў. Пасля міжнароднага поспеху Алімпійскіх гульняў 1936 года ў Берліне быў утвораны Алімпійскі навучальны інстытут на чале з Карлам Дзімам, які стварыў трохтомны твор «Алімпійскі агонь» (ням. Olympische Flamme). Гэты трохтомнік па яго прапагандысцкім значэнні прыраўноўваўся да фільма Лені Рыфеншталь «Алімпія».
45-я асобная гвардзейская брыгада спецыяльнага прызначэння
45-я асобная гвардзейская ордэнаў Кутузава і Аляксандра Неўскага брыгада спецыяльнага прызначэння — вайсковая часць Паветрана-дэсантных войскаў РФ. Да 2015 года — полк. Падраздзяленне сфарміравана ў лютым 1994 года на базе 218-га і 901-га асобных батальёнаў спецыяльнага прызначэння. Байцы брыгада ўдзельнічалі ў баявых дзеяннях у Чачні, Паўднёвай Асеціі і Сірыі, былі задзейнічаныя ў аперацыі ў Казахстане. На 2020 год за час удзелу ў баявых дзеяннях полк страціў забітымі 44 чалавекі, больш за 80 вайскоўцаў было паранена. За мужнасць і гераізм пры выкананні тых ці іншых баявых задач многія вайскоўцы ўзнагароджаны ўрадавымі ўзнагародамі.
Шараі (Чашніцкі раён)
Шараі́ (, Шараи) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Празямлянскага сельсавета.
Шабанказган
Шабанказган — сяло ў Кармакшынскім раёне Кызылардзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Камекбаеўскай сельскай акругі. Код КАТА — 434655700.
Насельніцтва
Паводле дадзеных 1999 года, у сяле не было пастаяннага насельніцтва. Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 483 чалавекі (244 мужчыны і 239 жанчын).
Выдрыца (Крупскі раён)
Вы́дрыца (, Выдрица) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Ухвальскага сельсавета.
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Выдрыцкага сельсавета.
Вёска знаходзіцца за 21 км у напрамку на паўднёвы захад ад горада Крупкі, за 122 км ад Мінска.
Сістэма форм выражэння часу ў англійскай мове
Сістэма форм выражэння часу ў англійскай мове - спалучэнне чатырох форм часу: простай, працяглай, завершанай (перфектнай) і завершана-працяглай з цяперашнім, прошлым ці будучым часам. Усе магчымыя камбінацыі можна адлюстраваць у табліцах.
Простая форма
Простая форма (Simple ці Indefinite) выражае дзеянні, якія адбываюцца адзін раз альбо з пэўнай частотнасцю. У цяперашнім часе (Present Simple) можа таксама выкарыстоўвацца для выражэня як уласна цяперашняга часу, так і падзей, меўшых месца ў мінулым (напрыклад, John shoots at his enemy and runs away (Джон страляе ў ворага і ўцякае)), альбо будучага дзеяння ў наступных выпадках: даданы сказ часу і ўмовы (If you come I'll be glad (Калі ты прыйдзешь, мне будзе прыемна)), расклад руху цягнікоў, самалетаў і г.д. (The train leaves at 5.30 (Цягнік адпраўляецца ў 5.30)). У прошлым (Past Simple) i будучым часе (Future Simple) простая форма выкарыстоўваецца для выражэння дзеяння, якое адбылася ў дакладны момант прошлага часу, альбо абавязкова адбудзецца ў будучым адпаведна. Звычайна простая форма суправаджаецца прыслоўямі частотнасці : always (заўседы), usually (звычайна), often (часта), seldom (rarely) (рэдка), never (ніколі).
У простай форме цяперашняга часу ва ўсіх ліках і асобах дзейніка выкарыстоўваецца інфінітыўная форма дзеяслова-выказніка: I work, we work, they work, you work (Я працую, мы працуем, яны працуюць, вы працуеце). Але ў 3-й асобе адзіночнага ліку да дзеяслова-выказніка дадаецца суфікс s(es): I work - he works, I wish - she wishes (Я працую - ен працуе, я жадаю - яна жадае). У простай форме прошлага часу ва ўсіх ліках і асобах дзейніка да інфінітыўнай формы правільнага дзеяслова-выказніка (regular verb) дадаецца суфікс ed: I work - I worked (Я працую - я працаваў). Калі дзеяслоў-выказнік няправільны (па-англійску irregular), выкарыстоўваецца яго форма прошлага часу: I go - I went (Я іду - я ішоў). У будучым часе дзеяслоў-выказнік складаецца з камбінацыі дапаможнага дзеяслова будучага часу will і інфінітыўнай формы асноўнага дзеяслова, нязменнай для ўсіх лікаў і асоб дзейніка: I will work, he will work, we will work, they will work (Я буду працаваць, ен будзе працаваць, мы будзем працаваць, яны будуць працаваць).
У пасіўным (залежным) стане дзеяслоў-выказнік складаецца з камбінацыі дапаможнага дзеяслова be і асноўнага дзеяслова. Калі асноўны дзеяслоў няправільны, ен ставіцца ў 3-ю форму (форму прошлага дзеепрыметніка) (do - done), калі ен правільны, да яго дадаецца суфікс ed (wish - wished). Дзеяслоў be мяняе формы у залежнасці ад часу, а таксама асобы і ліку дзейніка (у цяперашнім часе 1 асоба, адзіночны лік - am (I am), 3 асоба, адзіночны лік - is (it is), множны лік усіх асоб - are (we are); у прошлым часе адзіночны лік - was (I was), множны лік - were (you were); у будучым часе для усіх лікаў і асоб - will be).
Працяглая форма
Працяглая форма (Continuous альбо Progressive) абазначае дзеянне ў працэсе адносна цяперашняга, прошлага ці будучага часу. Можа выражаць як падзеі, якія адбываюцца ў пэўны момант часу (Last Sunday evening I was reading a book at home (У мінулую нядзелю вечарам я быў дома і чытаў кнігу)), так і дзеянні, якія цягнуцца пэўны час да вызначанага моманту часу (I'm working for a new project this week (На гэтым тыдні я працую над новым праектам)), а таксама планы на будучыню (Are you doing anything special tonight? (Вы будзеце заняты чымсьці важным сення вечарам?)). Звычайна працяглая форма суправаджаецца выкарыстаннем прыслоўяў now, right now, якія адпавядаюць беларускім "зараз", "цяпер", выразаў at the moment (у дадзены момант), at this time (у гэты час), указаннем дакладнага часу (At 6 o'clock yesterday he was drinking tea (Учора ў 6 гадзін ен піў чай)), прывязка да дакладнага часу праз іншае дзеянне (When I was having dinner the telephone rang (Калі я вячэраў зазваніў тэлефон)). Трэба адзначыць выключэнне з правілаў: калі працяглая форма цяперашняга часу суправаджаецца прыслоўямі always (заўседы) і never (ніколі) сказ перадае думку аб дзіўных паводзінах ці адметных звычках суб'екта дзеяння, якія могуць выклікаць здзіўленне альбо раздражненне - He is always coming late! (Ен пастаянна спазняецца!).
Завершаная і працягла-завершаная формы
Завершаная (Perfect, Perfect Simple) і працягла-завершаная (Perfect Contiuous, Perfect Progressive) формы абазначаюць дзеянні, якія альбо скончыліся/павінны скончыцца ў пэўны момант прошлага, цяперашняга ці будучага часу, альбо цягнуцца ўжо нейкі перыяд часу да азначанага моманту і ня сканчаюцца. Звычайна завершаную форму выкарыстоўваюць для апісання завершанага дзеяння (Before I went out I had switched off the light (Перад тым як выйсці я выключыў святло)), а працягла-завершаную - для апісання дзеяння, якое яшчэ ня скончылася ў азначаны момант часу (I have been working for this company for 5 years (Я працую на гэту кампанію ўжо 5 гадоў)). Бывае і наадварот, калі завершаная форма, звычайна ў цяперашнім часе, можа перадаваць думку аб незавершаным дзеянні: I've lived in Minsk for 2 months already (Я жыву ў Мінску вось ўжо 2 месяцы). Таксама правілы літаратурнай англійскай мовы патрабуюць выкарыстання завершанай, а не працягла-завершанай формы з дзеясловамі, якія немагчыма ставіць ў працяглую форму (know (ведаць), like (любіць) і г.д.) нават калі яны перадаюць незавершанае дзеянне. Працягла-завершаная форма можа перадаваць завершанае дзеянне, калі кантэкст паказвае яго наступствы: The ground is wet. It has been raining. Разам з завершанай і працягла-завершанай формамі дзеяслова-выказніка нярэдка ў сказе выкарыстоўваюцца прыслоўі yet (яшчэ) i already (ужо), прыназоўнікі by ( у значэнні "да" (пэўнага часу)), since (у значэнні "з" (пэўнага моманту)), for (у значэнні "на працягу" (пэўнага перыяду)).
Трэба зазначыць прынцыповую розніцу паміж простай формай прошлага часу (Past Simple) і завершанай цяперашняга часу (Present Perfect), якія звычайна перадаюцца прошлым часам на беларускую мову. У англійскай мове простая форма прошлага часу перадае дзеянні, якія прывязаны да мінулага кантэкстам ці непасрэдным абазначэннем пэўнага моманту прошлага часу, напрыклад словамі і фразамі: this morning (сення раніцай), yesterday (учора), last week (на мінулым тыдні) і г.д. А завершанай формай цяперашняга часу перадаюцца дзеянні, якія прывязаны да сучаснасці сваімі наступствамі альбо фактам нядаўняга завяршэння.
Завершаная форма дзеяслова-выказніка складаецца з дапаможнага дзеяслова have, які мяняе форму ў залежнасці ад часу (have у цяперашнім, had у прошлым і will have у будучым) і мае форму has для трэцяй асобы адзіночнага ліку, і асноўнага дзеяслова, які альбо ідзе ў інфінітыўнай форме з суфіксам ed (для правільных дзеясловаў), альбо ставіцца ў 3-ю форму (пры выкарыстанні няправільных дзеясловаў). У пасіўным (залежным) стане пасля дапаможнага дзеяслова have ставіцца 3-я форма дапаможнага дзеяслова be - been. Завершана-працяглая форма складаецца з трох кампанентаў: спалучэння дапаможных дзеясловаў have (скланяецца як і ў завершанай форме) і формы been дзеяслова be з асноўным дзеясловам у інфінітыўнай форме з даданнем суфікса ing.
217-ы гвардзейскі парашутна-дэсантны полк
217-ы гвардзейскі парашутна-дэсантны Іваноўскі ордэна Кутузава полк — тактычнае фарміраванне Паветрана-дэсантных войскаў Расійскай Федэрацыі. Знаходзіцца ў складзе 98-й гвардзейскай паветрана-дэсантнай дывізіі.
Умоўнае Найменне-вайсковая частка № 62295 (в/ч 62295). Скарочанае найменне — ''217 гв. пдп''.
Полк дыслакуецца ў г. Іванава Іванаўскай вобласці.
Рованіемі
Рованіемі (Rovaniemi) — горад і муніцыпалітэт у Фінляндыі, адміністрацыйны цэнтр правінцыі Лапі.
Пасля аб'яднання ў 2006 годзе з Рованіемінскім сельскім муніцыпалітэтам Рованіемі стаў дванаццатым па велічыні горадам Фінляндыі і найбуйнейшым па плошчы горадам Еўропы.
Геаграфія
Горад Рованіемі размешчаны за 8 км на поўдзень ад палярнага круга, у месцы зліцця дзвюх буйных паўночных рэк — Оўнас'ёкі і Кеміёкі. Адлегласць да Хельсінкі — 800 км, да Санкт-Пецярбурга — 1025 км. Рованіемі — самы вялікі горад у Еўропе па плошчы, 8016 квадратных кіламетраў, з-за ўключэння ў горад навакольных тэрыторый.
Клімат умераны. Снежнае покрыва ляжыць у сярэднім 180 сутак у год (лістапад-красавік). Сярэдняя тэмпература студзеня — -11,8 °C (абсалютны мінімум — -45,3 °C), ліпеня — +15,2 °C (абсалютны максімум — + 30,6 °C). Сярэднегадавая тэмпература — +0,6 °C.
З верасня па сакавік у наваколлях горада можна назіраць палярнае ззянне.
Гісторыя
З моманту заснавання Рованіемі хутка развіваўся і стаў гандлёвым і адукацыйным цэнтрам рэгіёна. У пачатку XIX стагоддзя горад атрымаў дадатковы імпульс да развіцця ў сувязі з павелічэннем цікавасці да лапландскіх прыродных багаццяў. Новых перасяленцаў прыцягвалі буйныя лесараспрацоўкі і лесасплавы. «Залатая ліхаманка» стала прычынай яшчэ большай цікавасці да горада. У выніку Рованіемі стаў буйным эканамічным цэнтрам губерні.
У 1944 годзе падчас Лапландскай вайны горад быў амаль дашчэнту разбураны нямецкімі войскамі пад камандаваннем Л. Рэндуліча, аднак пасля заканчэння вайны быў адноўлены. У 1960 годзе Рованіемі атрымаў статус горада. У 1970 годзе горад стаў месцам правядзення VI Зімовай Універсіяды.
Марцін Турскі
Марцін Турскі, Святы Марцін (Martinus; каля 316—317 — ) — хрысціянскі святар, біскуп Тура (цяпер у Францыі).
Дзень Святога Марціна, які каталіцкі касцёл адзначае 11 лістапада, быў калісьці адным з найпрыкметных у каталіцкім календары (урачыстасці доўжыліся тры дні — 10—12 лістапада), а сам Святы Марцін — адным з найулюбёных святых з агульнаеўрапейскім культам. Калі тэрыторыя сучаснай Беларусі была інтэграванай часткай Заходняга Свету, культ Святога Марціна быў пашыраны і тут.
У праваслаўнай традыцыі святога называюць Марцінам Міласэрным і адзначаюць яго памяць 13 лютага.
IC 2370
IC 2370 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Рак.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Валянцін Іванавіч Муратаў
Валянцін Іванавіч Муратаў (, Маскоўская вобласць, РСФСР, СССР —, , Расія) — савецкі гімнаст, чатырохразовы алімпійскі чэмпіён, наймацнейшы гімнаст 1950-х гадоў. Заслужаны майстар спорту СССР (1952). Абсалютны чэмпіён свету (1954). Чэмпіён свету ў камандным першынстве (1954, 1958), у вольных практыкаваннях (1954) і ў практыкаваннях на перакладзіне (1954). Абсалютны чэмпіён СССР (1953, 1956). Пасля завяршэння спартыўнай кар’еры старшы трэнер зборнай СССР (1950-я — 1960-я гады).
Дзяржаўны музей выяўленчага мастацтва і скульптуры
Дзяржаўны музей мастацтва і скульптуры (Resim ve Heykel Müzesi) — музей выяўленчага мастацтва і скульптуры ў Анкары, Турцыя.
Музей размешчаны паблізу ад. У ім захоўваецца калекцыя турэцкага мастацтва з канца 19 стагоддзя да нашых дзён. У музеі таксама ёсць мастацкая галерэя для правядзення выстаў.
Гісторыя
Будынак музея было спраектавана ў 1927 годзе архітэктарам Арыфа Хікмета Кануглу (Arif Hikmet Koyunoğlu) і будаваўся з 1927 па 1930 год па ўказанні Мустафы Кемаля Атацюрка, заснавальніка і першага Прэзідэнта Турцыі.
Будынак музея прызначаўся для Народнага дома Анкары. Будынак аформлены ў адпаведнасці з турэцкімі нацыянальнымі матывамі, інтэр’еры зроблены з ружовага дрэва. У зале на 500 месцаў новага будынка, у 1934 годзе адбылася пастаноўка першай турэцкай оперы, а ў далейшым тут праводзіліся Першы з’езд мовы і гісторыі Турцыі і іншыя буйныя мерапрыемствы. Будынак быў перададзены Міністэрству культуры ў 1975 годзе.
Першапачаткова музей працаваў як прыватны музей, але паступова яго ўзяло пад сваю апеку ўрад Турцыі.
Першымі творамі калекцыі музея былі «Асман Хамдзі Бей» Васіля Верашчагіна, «Магіла Тамерлана» Занака (Zonaro), «Партрэт маладой дзяўчыны» Эмеля Карутурка (Emel Korutürk) і інш. У далейшым калекцыя папаўнялася творамі турэцкіх мастакоў.
У цяперашні час музей адкрыты пасля рэстаўрацыі будынка ў 1980 годзе.
Экспазіцыя
Музей з'яўляецца цэнтрам турэцкага мастацтва. У ім сабраныя творы вядомых турэцкіх мастакоў, скульптараў і інш. У дадатак да калекцый мастацкіх твораў, якія адлюстроўваюць станаўленне і перыяды развіцця турэцкага вытанчанага мастацтва і яго класіфікацыі, у музеі працуе бібліятэка вытанчаных мастацтваў. У бібліятэцы сабраныя архівы турэцкіх мастакоў. У музеі чытаюцца лекцыі, праводзяцца спецыяльныя семінары па пытаннях турэцкага дэкаратыўнага мастацтва, керамікі, скульптуры.
У трох выставачных залах музея ў рамках міжнародных культурных пагадненняў праводзяцца выставы замежнай жывапісу, скульптуры, керамікі, паліграфіі і фатаграфіі. Выставы знаёмяць турак з замежным мастацтвам. Выставы турэцкіх твораў мастацтва таксама праводзяцца ў іншых краінах.
У гістарычнай зале музея праводзяцца канцэрты, тэатральныя паказы і дэманстрацыі фільмаў.
98-я гвардзейская паветрана-дэсантная дывізія
98-я гвардзейская паветрана-дэсантная Свірская Чырвонасцяжная, ордэна Кутузава дывізія імя 70-годдзя Вялікага Кастрычніка — тактычнае злучэнне Паветрана-дэсантных войскаў Расійскай Федэрацыі у Заходняй ваеннай акрузе. Умоўнае найменне — часць № 65451 (в/ч 65451). Пункт пастаяннай дыслакацыі —г. Іванава і г. Кастрама. Скарочанае найменне — '''98 гв. вдд'''.
Фелікс Мендэльсон
Біяграфія
Нарадзіўся 3 лютага 1809 г. у Гамбургу ў сям'і банкіра Абрагама Мендэльсона, які разам з жонкай Ліей прынялі хрысціянства, і іх дзеці былі ахрышчаны пад прозвішчам Мендэльсон-Бартольдзі. Дзед Фелікса Мендэльсона — Мазес Мендэльсон быў прызнаным у Германіі філосафам.
У 1812 Мендэльсон пераязджае з сям'ёй у Берлін, дзе з 1817 пачынае займацца музыкай з К. Цэльтэрам, а ў 1821 знаёміцца з Гётэ. На фарміраванне эстэтычных поглядаў Мендэльсона значна паўплывалі зносіны з выбітнымі прадстаўнікамі навуковай і мастацкай думкі (В. Гумбальт, Г. Гейнэ, Э. Т. А. Гофман, К. М. Вебэр, Н. Паганіні); вялікую ролю адыграў шматгадовы кантакт з І. В. Гётэ, які прывіў Мендэльсону сімпатыі да класічнага мастацтва, а таксама курс лекцый Г. Гегеля па эстэтыцы, які быў праслуханага Мендэльсонам у Берлінскім універсітэце.
Стварэнне ўверцюры да камедыі У. Шэкспіра «Сон у летнюю ноч» (1826) — сведчанне ранняй творчай сталасці Мендэльсона. Значнай падзеяй у музычным жыцці таго часу было выкананне пад кіраўніцтвам Мендэльсона пасля шматгадовага забыцця «Страсці па Матфею» Баха (1829). Адначасова Мендэльсон атрымаў славу кампазітара, піяніста, скрыпача. У 1829-32 Мендэльсон падарожнічаў па Еўропе, дарожныя ўражанні адбіліся ў «Італьянскай», «Шатландскай» сімфоніі і іншых творах.
Творчасць
Мендэльсон — выдатны прадстаўнік нямецкага рамантызму, цесна звязаны з класічнымі традыцыямі (эстэтычная пазіцыя Мендэльсона — заснавальніка Лейпцыгскай школы — адрознівалася арыентацыяй на класічныя ўзоры), аднак Мендэльсон шукаў новыя тыпы выразнасці. Музыка Мендэльсона адрозніваецца імкненнем да яснасці і ураўнаважана, ёй уласцівыя элегічнасць тону, апора на бытавыя формы музіцыравання і інтанацыі нямецкай народнай песні («Песні без слоў» для фартэпіяна і інш). Спецыфічная для Мендэльсона вобразная сфера — элегантная фантастычная скерцознасць (уверцюра з музыкі да п'есы «Сон у летнюю ноч» і інш.) Выканальніцкі стыль Мендэльсона-піяніста, праціўніка павярхоўнай віртуознасці, паўплываў на яго інструментальную музыку (канцэрты, ансамблі і інш). Адзін са стваральнікаў рамантычнага сімфанізма, Мендэльсон узбагаціў яго жанрам праграмнай канцэртнай уверцюры («Марская цішыня і шчаслівае плаванне», 1832, і інш).
Савецка-польскі дагавор (1945)
Дагавор аб савецка-польскай дзяржаўнай граніцы паміж СССР і Польшчай, Савецка-польскі дагавор 1945 г. падпісаны 16 жніўня 1945 у Маскве намеснікам Старшыні СНК СССР В. М. Молатавым і Старшынёй Савета Міністраў Польскай Рэспублікі Э. Асубка-Мараўскім замест савецка-польскага пагаднення ад 27 ліпеня 1944 г. паміж СНК СССР і Польскім камітэтам нацыянальнага вызвалення, якое мела падрыхтоўчы характар.
Змест
У адпаведнасці з Дагаворам аб сяброўстве, узаемнай дапамозе і пасляваенным супрацоўніцтве ад 21 красавіка 1945 г. прадугледжвалася ўрэгуляванне пытання аб савецка-польскай граніцы ў духу сяброўства і згоды. Дзяржаўная граніца паміж СССР і Польшчай была ўстаноўлена ў адпаведнасці з рашэннямі Крымскай (Ялцінскай) канферэнцыі 1945 г. уздоўж «лініі Керзана» з адхіленнямі ад яе на карысць Польшчы ў некаторых раёнах на 5—8 км. Пры гэтым дадаткова Польшчы саступаліся: тэрыторыя на ўсходзе ад «лініі Керзана» да рэк Заходні Буг і Салокія, на поўдзень ад з водступам на карысць Польшчы максімальна на 30 км (тэрыторыя Украіны); частка тэрыторыі Белавежскай пушчы на ўчастку Няміраў—Ялаўка на ўсход ад «лініі Керзана», уключаючы Няміраў, Гайнаўку, Белавежу і Ялаўку, з водступам на карысць Польшчы максімальна на 17 км (тэрыторыя Беларусі).
Юрыдычная характарыстыка дагавора
Падрыхтоўка, падпісанне і ратыфікацыя дагавора былі ажыццёўлены без удзелу ўпаўнаважаных прадстаўнікоў БССР. Ён не абмяркоўваўся ў вышэйшых органах дзяржаўнай улады Беларусі, чые нацыянальна-дзяржаўныя інтарэсы непасрэдна закранаў. Дагавор парушаў палажэнні Канстытуцыі СССР 1936 г. і Канстытуцыі БССР 1937 г., якія патрабавалі згоды саюзнай рэспублікі на змяненне яе граніц. 3 пункту гледжання міжнароднага права дагавор уяўляў сабой чарговы падзел тэрыторыі Беларусі, якая паводле рашэнняў Сан-Францыскай канферэнцыі 1945 г. была ўключана ў склад першапачатковых членаў ААН. Паводле дагавора аб добрасуседстве і супрацоўніцтве паміж Рэспублікай Беларусь і Рэспублікай Польшча ад 23 чэрвеня 1992 г. бакі пацвердзілі існуючыя паміж імі граніцы, вызначаныя дагаворам ад 16 жніўня 1945 г.
Уладзімір Пятровіч Куц
Уладзімір Пятровіч Куц (Влади́мир Петро́вич Куц;, сяло Алэксынэ, Трасцянецкі раён, Харкаўская акруга, УССР, СССР — , , СССР) — савецкі лёгкаатлет, стаер. Заслужаны майстар спорту СССР (1954). Двухразовы Алімпійскі чэмпіён, шматразовы рэкардсмен свету, найлепшы сусветны стаер з 1953 па 1956 гады.
Куц
Куц — прозвішча.
Уладзімір Шатон
Уладзімір Шатон (, Рэчыца —, Мінск) — беларускі мовазнавец, педагог і перакладчык, лацініст.
Творчасць
Вядомы перакладамі «Пахвалы дурасці» Эразма Ратэрдамскага, «Песні пра зубра» Мікалая Гусоўскага (адзіны на сённяшні дзень беларускі пераклад гэтага твора, які захоўвае вершаваны памер арыгінала — элегічны двуверш), трактатаў «Аб грамадзянскай, або палітычнай свабодзе» і «Пра шчаслівае жыццё, або найвышэйшыя чалавечыя вартасці» Андрэя Волана. Таксама пераклаў чатыры апавяданні Руноскэ Акутагавы. У перакладзе У. Шатона на лацінскую мову выйшла паэма «Новая зямля» Якуба Коласа.
Янава (Чашніцкі раён)
Я́нава (, Яново) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Празямлянскага сельсавета.
Аляксандр Мітрафанавіч Бабко
Аляксандр Мітрафанавіч Бабко (, в. Дуброўна, Баранавіцкі раён) — Герой Сацыялістычнай Працы (1972).
З 1956 года брыгадзір паляводчай брыгады калгаса «Перамога» Баранавіцкага раёна. Званне Героя прысвоена за вялікія поспехі, дасягнутыя ў павелічэнні вытворчасці і продажу дзяржаве прадуктаў земляробства, і праяўленую працоўную доблесць на ўборцы ўраджаю.
Шыдловец (гміна)
Шыдло́вец (Szydłowiec) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Шыдлавецкага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Шыдлоўцы. Плошча гміны складае 138,15 км². Станам на 2004 год у гміне Шыдловец пражывалі 19 390 чалавек, шчыльнасць — 140,4 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 24 салецтвы.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 27 населеных пунктаў.
Дашава
Дашава (Дашава) — пасёлак гарадскога тыпу ў Львоўскай вобласці Украіны ў складзе Стрыйскага раёна на рацэ Беражніца (прыток Днястра).
Геаграфія і гісторыя
Мястэчка размешчана ля падножжа Карпат на адлегласці каля 12 км ад раённага цэнтра у 6 км ад чыгуначнай станцыі Ходавічы (лінія Стрый — Цярнопаль). Праз мястэчка праходзіць аўтатраса Стрый — Галіч.
Згадваецца ўпершыню 25 студзеня 1445 г. ў кнігах Галіцкага суда, у 1448 г. мястэчка належала магнату З. Тарлу. Падчас Другой Польскай Рэспублікі 1 жніўня 1934 г. ў Стрыйскім павеце Станіславаўскага ваяводства была створана гміна Дашава з цэнтрам у мястэчку.
Прыродны газ
У пачатку ХХ ст. тут знайшлі радовішчы прыроднага газу. 18 красавіка 1921 г. у Дашаве адкрываюць першую газавую свідравіну. У 1922 г. будуюць газаправод Дашава — Стрый (14 км). У 1924 г. у Дашаве было адкрыта адно з найбуйнейшых газавых радовішчаў Прыкарпацця. У 1929 г. пракладваецца газаправод даўжынёй 68 км да Львова.
У 1946—1948 гг. пабудаваны магістральны газаправод Дашава — Кіеў, пасля чаго газ увайшоў у гарадскія сеткі і кватэры кіяўлян. Газаправод Дашава — Кіеў на той час быў самым магутным газаправодам у Еўропе, прапускная здольнасць якога складала каля 2 млрд м3 за год. Ён налічваў 230 пераходаў праз натуральныя і штучныя перашкоды (24 ракі, 36 чыгунак, 46 шашэйных дарог, 139 балот). Трасу абслугоўвалі 573 км паветранай лініі сувязі з 57 селектарнымі пунктамі. Было пабудавана 49 дамоў лінейных абходчыкаў і створаны аварыйна-рамонтныя пунткі у Цярнопалі, Красілаве і Бярдзічаве.
У 1951 г. газаправод быў падоўжаны з Кіева праз Бранск да Масквы (і названы Дашава — Кіеў — Бранск — Масква). У 1950-1970-х гг. быў таксама пабудаваны газаправод Дашава — Мінск — Вільнюс — Рыга.
Максімальная прапускная здольнасць — 5 млн кубаметраў газу ў суткі — была дасягнута ў 1959 г. з пускам КС у Цярнопалі, Красілаве, Бярдзічаве і Боярцы.
25-я брыгада спецыяльнага прызначэння «Скарпіён»
25-я брыгада спецыяльнага прызначэння «Скарпіён» — адборное фарміраванне (брыгада спецпрызначэння) Узброеных Сіл Кіргізскай Рэспублікі.
Гісторыя
Гісторыя брыгады пачынаецца 31 сакавіка 1994 года, калі па загадзе міністра абароны Кіргізскай Рэспублікі была сфарміравана 525-я рота спецыяльнага прызначэння, першым камандзірам якой стаў вядомы ў краіне афіцэр майстар рукапашнага бою палкоўнік Станіслаў Халадкоў.
У жніўні 1995 года рота прымала ўдзел у спаборніцтвах падраздзяленняў спецпрызначэння, пасля чаго была перафармавана ў 525-ы асобны атрад спецыяльнага прызначэння.
У 1995 годзе атрад прайшоў паспяховыя месячныя зборы на базе рэйнджараў ў Форт-Полк, штат Луізіяна, ЗША.
Затым атрад быў перайменаваны ў 525-ы асобны батальён спецыяльнага прызначэння, падпарадкаваны Галоўнаму разведвальнаму ўпраўленню Галоўнага Штаба Узброеных Сіл Рэспублікі Кіргізія. Многія афіцэры батальёна атрымалі баявой вопыт у Таджыкістане і Афганістане.
У 1999 і 2000 гадах зводны атрад батальёна прымаў удзел у Баткенскіх падзеях. У жніўні 2000 года вайскоўцы «Скарпіёна» нечакана з’явіўшыся ў тыле ворага, перакрылі ім шлях да адступлення, пераламаўшы тым самым ход бою з баевікамі. У выніку кампаніі 33 вайскоўца брыгады «Скарпіён» атрымалі ўзнагароды.
У 2001 годзе 525-я брыгада перафармавана ў 25-ю асобную брыгаду спецыяльнага прызначэння «Скарпіён».
З 10 чэрвеня па 2 ліпеня 2010 года асабісты склад «Скарпіёна» выконваў баявыя задачы па прадухіленні масавых беспарадкаў у горадзе Ош. Тады пры выкананні задачы загінуў старшы разведчык, кулямётчык атрада сяржант Азамат Сурантаеў, які пасля быў узнагароджаны медалём «Эрдзік» пасмяротна.
У студзені 2022 года 150 вайскоўцаў злучэнні і 19 адзінак тэхнікі адправіліся для ўдзелу ў міратворчай місіі АДКБ у Казахстане.
Падрыхтоўка
У брыгадзе «Скарпіён» надаецца асаблівая ўвага фізічнай і тактычнай падрыхтоўцы. Акрамя ўсяго іншага, кожны вайсковец павінен быць псіхалагічна і маральна падрыхтаваны, мець добрую памяць, логіку і ў любы момант павінен прадэманстраваць свае навыкі. З кожным днём вайскоўцы ўдасканальваюць свае веды і вопыт. У праграму навучання ўваходзіць паветрана-дэсантная, вадалазная, разведвальная і дыверсійная падрыхтоўка. Вайскоўцаў навучаюць ваджэнню ўсіх відаў колавай і гусенічнай тэхнікі, кіравання верталётаў і самалётаў, стральбе з любога віду стралковай зброі, валодання халоднай зброяй.
Усе афіцэры, якія прыходзяць на службу ў гэтую брыгаду, праходзяць навучанне ў Разанскім вышэйшым паветрана-дэсантным камандным вучылішчы. Таксама, часта ў брыгаду запрашаюць інструктараў з Расіі і ЗША.
Сучасны стан
Брыгада дыслакуецца ў горадзе Такмак. Структура і колькасць з’яўляецца канфідэнцыйнай інфармацыяй.
Тэхніка, узбраенне і экіпіроўка
На ўзбраенні брыгады складаюцца лепшыя ўзоры расійскай і заходняй зброі і рыштунку. Вайскоўцы выкарыстоўваюць аўтаматы 9А-91, АН-94, АКМ, АК-74М, АС Вал, снайперскія вінтоўкі ОСВ-96, СВД і Вінтарэз, антыснайперскія прылады, кулямёты Печанег, ПКМ, пісталеты «Гюрза», АПС, ПМ, пісталеты-кулямёты «Каштан», натаўскія парашуты, «Міраж-1200» — прылада для кругласутачнага назірання і выяўлення аптычных і оптаэлектрычных сістэм, таксама ў вайскоўцаў на аснашчэнні маюцца горныя лыжы, сноўборды, квадрацыклы, снегаходы, парапланы.
З ваеннай тэхнікі ёсць БТР-80, УАЗ Хантэр, УАЗ Патрыёт, Ford Ranger ваеннай мадыфікацыі, а таксама штабныя, медыцынскія і шматмэтавыя Land Rover Defender.
Мінулыя комплексныя кваліфікацыйныя выпрабаванні вайскоўцы «Скарпіёна» (да гэтага часу адслужылі не менш за адзін год) носяць зялёны берэт і нарукаўную нашыўку з выявай скарпіёна.
IC 2371
IC 2371 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Рак.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Абыла
Абыла — сяло ў Кармакшынскім раёне Кызылардзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Кармакшынскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 17 км на паўднёвы ўсход ад раённага цэнтра пасёлка Жасалы. Код КАТА — 434657100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1207 чалавек (643 мужчыны і 564 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1107 чалавек (580 мужчын і 527 жанчын).
Кукара-Ветэрэ
Кукара-Ветэрэ (Cuccaro Vetere) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Кампанія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Салерна.
Насельніцтва складае 622 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 37 чал./км². Займае плошчу 17 км². Паштовы індэкс — 84050. Тэлефонны код — 0974.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Пётр.
Аляксандр Васільевіч Іваноў
Аляксандр Васільевіч Івано́ў (Александр Васильевич Иванов;  — ) — вучоны-матэматык, доктар тэхнічных навук (1958), прафесар (1962).
Біяграфія
Нарадзіўся ў Маскве. У 1941 годзе скончыў Маскоўскі педагагічны інстытут. З 1957 года працаваў у Інстытуце энергетыкі, з 1959 года ў Інстытуце матэматыкі і вылічальнай тэхнікі Акадэміі навук БССР. Адначасова выкладаў у Беларускім дзяржаўным універсітэце. Абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Аналитическое исследование теплопроводности в твердых телах методами операционного исчисления нескольких переменных».
Навуковая дзейнасць
Сярод апублікаванага:
Помнік Вітольду Каэтанавічу Бялыніцкаму-Бірулі (Бялынічы)
Помнік Вітольду Каэтанавічу Бялыніцкаму-Бірулі — помнік у г. Бялынічы Магілёўскай вобласці, размешчаны па вул. Леніна, каля будынка мастацкага музея імя В. К. Бялыніцкага-Бірулі. Бюст беларускага і рускага савецкага жывапісца, народнага мастака БССР і РСФСР В. К. Бялыніцкага-Бірулі ўстаноўлены ў 1984 г. (скульпт. А. Арцімовіч; бронза, граніт).
Тамара Андрэеўна Тышкевіч
Тамара Андрэеўна Тышкевіч (, в. Іконкі, Віцебская вобласць, БССР — ) — савецкая лёгкаатлетка, якая выступала ў штурханні ядра. Алімпійская чэмпіёнка 1956 у штурханні ядра, заслужаны майстар спорту СССР.
Нарадзілася ў вёсцы Іконкі Чашніцкага раёна Віцебскай вобласці. Удзельніца Алімпійскіх гульняў у Хельсінкі (1952) — 4 месца, чэмпіянатаў Еўропы па лёгкай атлетыцы, чэмпіёнка СССР (1956—1957), узнагароджана ордэнам Працоўнага Чырвонага сцяга. У 1962 годзе скончыла інстытут фізічнай культуры.
Званочак
Званочак (Campánula) — род выключна травяністых раслін з сямейства званочкавыя (Campanulaceae).
Апісанне
Навуковая назва роду — Campanula — у аснове мае campana, звон, характарызуючы форму кветкі.
Адна-, двух- і шматгадовыя травяністыя расліны з прамастойным простым ці галінастым сцяблом вышынёй да 120 см. Лісце амаль сядзячае або на каротхіх чаранках, чаргаванае, суцэльнае, іншы раз у прыкаранёвай разетцы. Кветкі званочкавыя, лейкападобныя, адкрытыя да колападобных, рознага колеру (найчасцей сінія, блакітныя, фіялетавыя, белыя), адзіночныя або ў галінастых суквеццях. Чашачка 5-зубчастая, часта з прыдаткамі паміж зубцамі. Плод — каробачка.
Распаўсюджанне
Род уключае больш за 300 відаў, якія растуць у краінах з умераным кліматам. У натуральных умовах сустракаецца на Каўказе, у Сібіры, Сярэдняй і Пярэдняй Азіі, у Еўропе, мае некаторы распаўсюджванне ў Паўночнай Амерыцы.
На тэрыторыі Беларусі — 12 дзікарослых відаў:, , , , , , , , , ,.
Расце на лугах, у лясах, стэпах, сустракаецца таксама на пустэльных і скальных участках. Шматлікія і разнастайныя віды засяляюць субальпійскія і альпійскія паясы гор.
Выкарыстанне
Лекавыя, меданосныя і дэкаратыўныя расліны. Карані і лісце некаторых відаў (напр., званочка рэпчатага) ядомыя.
Шыдлова (гміна, Мазавецкае ваяводства)
Шыдло́ва (Szydłowo) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Млаўскага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Шыдлове. Плошча гміны складае 122,21 км². Станам на 2004 год у гміне Шыдлова пражывалі 4538 чалавек, шчыльнасць — 37,1 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 24 салецтвы.
Зебу
Зебу (Bos taurus indicus) — падвід дзікага быка, распаўсюджаны на тэрыторыі Індыйскага субкантынента. У адрозненне ад еўрапейскай каровы зебу не паходзіць ад тура, а складае асобную галіну, якая адкалолася каля 300 тысяч гадоў таму. Сфера найлепшага прыжывання зебу — рэгіёны з трапічным і субтрапічным кліматам. Зебу больш прыстасаваны да такога клімату, але ў дачыненні да важных для сельскай гаспадаркі якасцяў менш удасканалены планамерны развядзеннем, чым еўрапейскія каровы.
У Афрыцы ёсць многа парод, выведзеных скрыжаваннем зебу і еўрапейскіх кароў. З XX стагоддзя зебу часткова спароўваюць з еўрапейскімі каровамі і ў іншых трапічных рэгіёнах, каб павысіць яго цягавітасць пры высокіх тэмпературх і зрабіць менш адчувальным да трапічных хвароб. Чыстакроўныя пароды зебу даюць, як правіла, менш малака і растуць павольней, чым еўрапейскія каровы.
Васіль Аляксандравіч Дзямідаў
Васіль Аляксандравіч Дзямідаў (, вёска Чарэя, Чашніцкі раён, Віцебская вобласць —, ) — ваенны лётчык 1-га класа, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Герой Савецкага Саюза (1945).
Біяграфія
В. А. Дзямідаў нарадзіўся у вёсцы Чарэя. У 1939 годзе паступіў у Віцебскі аэраклуб, які скончыў у 1940 годзе. У Чырвонай Арміі з 1940 года. У 1942 годзе скончыў Омскую ваенную авіяцыйную школу пілотаў. Праходзіў службу ў 1-й вучэбна-трэніровачнай авіяцыйнай брыгадзе ў Маскоўскай ваеннай акрузе. З сакавіка 1943 г. ваяваў на Заходнім, 1-м Прыбалтыйскім і 3-м Беларускім франтах. Старшы лейтэнант В. Дзямідаў, камандзір звяна асобнага разведвальнага авіяпалка, да 1 сакавіка 1945 г. зрабіў 226 баявых вылетаў. Удзельнік Арлоўскай, Смаленскай, Віцебскай зімовай, Беларускай, Прыбалтыйскай, Усходне-Прускай наступальных аперацый.
Званне Героя Савецкага Саюза прысвоена ў 1945 годзе.
Пасля вайны В. А. Дзямідаў працягваў службу ў Ваенна-паветраных сілах СССР. У 1955 годзе скончыў Ваенна-паветраную акадэмію, у 1956 годзе — Разанскую афіцэрскую школу баявога прымянення. Служыў на пасадах камандзіра авіяцыйнай эскадрыллі, намесніка камандзіра і камандзіра авіяцыйнага палка. З 1960 г. у Ракетных войсках стратэгічнага прызначэння — камандзір ракетнага палка ў горадзе Умань.
З 1961 г. падпалкоўнік В. А. Дзямідаў у запасе. Жыў у Віцебску. Працаваў выкладчыкам пачатковай ваеннай падрыхтоўкі у сярэдняй школе № 21, дыспетчарам Віцебскага аэрапорта. З 1980 года В. А. Дзямідаў на пенсіі. Памёр і пахаваны ў Віцебску.
Памяць
Мемарыяльная дошка ў Віцебску на доме, дзе жыў В. А. Дзямідаў.
Рамантызм
Рамантызм (romantisme) — мастацкая, літаратурная і інтэлектуальная плынь у еўрапейскай культуры, якая ўзнікла ў другой палове XVIII ст. у Заходняй Еўропе і ўяўляе сабой рэакцыю на арыстакратычныя сацыяльныя і палітычныя нормы эпохі Асветніцтва і на яе навуковую рацыяналізацыю прыроды.
Агульная характарыстыка
Склаўся спачатку ў Германіі і Францыі, а потым распаўсюдзіўся на іншыя еўрапейскія краіны. Упершыню тэрмін «рамантызм» пачаў выкарыстоўваць нямецкі пісьменнік Э. Гофман. Асветніцкаму рацыяналізму і культу ведаў рамантызм супрацьпаставіў вышэйшую каштоўнасць духоўнага жыцця свабоднай асобы, якая жыве не розумам, а найперш моцнымі пачуццямі, страсцямі, фантазіяй і інтуіцыяй. Рамантыкі былі незадаволены рэальным светам, імкнуліся адмежавацца ад яго, таму шукалі выйсце ў вяртанні да старажытных вытокаў, міфалогіі, экзатычнага і загадкавага Усходу. У творчасці прадстаўнікоў рамантызму знайшлі адлюстраванне духоўная сіла і прыгажосць чалавека, індывідуалістычны бунт супраць мяшчанства, цікавасць да фантастычных сюжэтаў, імкненне да мастацкага асэнсавання і ідэалізацыі папярэдніх эпох. У галіне эстэтыкі рамантызм супрацьпаставіў ідэі «пераймання прыроды», якая культывавалася класіцызмам, прынцып пераўтварэння свету. Творы рамантычнага стылю звычайна мелі арыгінальную, наватарскую форму, нярэдка былі напоўнены шчымлівай настальгіяй па лепшых часах, а таксама пачуццём «сусветнага смутку».
У сваёй большасці рамантызм выявіўся ў выяўленчым мастацтве, музыцы і літаратуры, моцна ўплываючы на гістарыяграфію, адукацыю і прыродазнаўства.
Рамантызм у літаратуры
У галіне літаратуры найбольш яркімі фігурамі рамантызму з’яўляліся Дж. Байран, В. Гюго, Э. Гофман і інш.
Рамантызм пашырыўся на многія еўрапейскія краіны, напрыклад, на Францыю (Шатабрыян, Ж. Сталь, Ламартын, Віктор Гюго, Альфрэд дэ Віньі, Праспер Мерымэ, Жорж Санд), Італію (Н. У. Фаскало, А. Мандзоні, Леапарды), Польшчу (Адам Міцкевіч, Юльюш Славацкі, Зыгмунт Красінскі, Цыпрыян Норвід), ЗША (Вашынгтон Ірвінг, Фенімор Купер, У. К. Браянт, Эдгар По, Натаніэль Готарн, Генры Лангфела, Герман Мелвіл), Швецыю (Арвід-Аўгуст Афцэліус) і інш.
Рамантызм у літаратуры быў прадстаўлены — драмай, навелай, лірыка-філасофскай і фантастычнай казкай, баладай, паэмай, раманам у вершах, у якім знікае мяжа паміж эпасам і лірыкай.
Рамантызм у Беларусі
У беларускай літаратуры рамантызм зарадзіўся пераважна пад уплывам польскіх рамантыкаў, якія паходзілі з Беларусі — А. Міцкевіч, Ю. Крашэўскі, Юльян Нямцэвіч. У сваёй творчасці яны выкарыстоўвалі беларускі фальклор, вобразы беларускай прыроды. Іх літаратурныя сябры і паслядоўнікі Я. Чачот, Я. Баршчэўскі, А. Рыпінскі, У. Сыракомля, В. Каратынскі, В. Дунін-Марцінкевіч. Яны напісалі шмат твораў на беларускай мове, але друкавацца былі вымушаныя пераважна па-польску, таму што беларускамоўная публікацыя ў Расійскай Імперыі была пад фактычнай забаронай. Рамантычныя вобразы і матывы адбіліся на творчасці пісьменнікаў і паэтаў ХХ ст. — Максіма Багдановіча, Янкі Купалы, Уладзіміра Караткевіча, Аляксея Дударава і іншых.
Спіс заслужаных дзеячаў культуры Беларусі
''Да 1971 года існавала званне «Заслужаны дзеяч культуры Беларускай ССР». З 1995 года прысвойваецца званне «Заслужаны дзеяч культуры Рэспублікі Беларусь». У 1971—1991 гадах таксама прысвойвалася званне «Заслужаны работнік культуры Беларускай ССР» (у 1991—1995 гадах прысвойвалася званне «Заслужаны работнік культуры Рэспублікі Беларусь») — гл. адпаведны спіс.''
Галіна Іванаўна Зыбіна
Галіна Іванаўна Зыбіна (нар., ) — савецкая лёгкаатлетка.
Заслужаны майстар спорту СССР (1952). Выступала за Ленінград — спартыўныя таварыствы «Зеніт» (па 1959) і «Труд» (1960—1968).
Алімпійская чэмпіёнка 1952, сярэбраны прызёр Алімпійскіх гульняў 1956 года, бронзавы прызёр Алімпійскіх гульняў 1964, чэмпіёнка Еўропы 1954 года, бронзавы прызёр чэмпіянату Еўропы 1962 у штурханні ядра. Усталявала 8 сусветных рэкордаў і 4 рэкорды СССР, па фармальных прычынах не зарэгістраваныя як сусветныя (1952—1956); першай у свеце штурхнула ядро ​​далей 16 м (1953). Бронзавы прызёр чэмпіянатаў Еўропы 1950 у кіданні дзіды, 1954 у кіданні дыска — адзіная ў гісторыі спартсменка, якая стала прызёрам чэмпіянатаў Еўропы ў абодвух відах кідання і штурханні ядра. 6-разовая чэмпіёнка СССР у штурханні ядра (1952—1955) і кіданні дзіды (1952, 1957).
Svet Boogie Band
Гісторыя
Першапачатковая назва калектыва — «Svet & Al Boogie Band» (да чэрвеня 2004 года).