cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кубера
Кубера (कुबेर — «які мае нягеглае цела») — бог багацця, уладыка якшаў, кінараў і гух'якаў. Унук вялікага рышы Пуласцьі, сын мудраца Вішраваса (адсюль яго другое імя — Вайшравана) і старэйшы брат Раваны.
Першапачаткова Кубера быў хтанічным бажаством і асацыяваўся з зямлёй і гарамі. З часам у яго з'явілася і вонкавае аблічча, якое нагадвае аблічча бога ўрадлівасці. Куберу малююць з вялікім жыватом, двума рукамі, трыма нагамі, васьмю зубамі і адным вокам.
Варнішке (Даўгелішкіская сянюнія)
Ва́рнішке (Varniškė) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Наўясісдаўгелішкіскай сянюніі. Размешчана за 11 км ад Качаргішке. Насельніцтва 0 чал. (2001 г.).
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Відзы Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
БСС
БСС — абрэвіятура:
Стэнатопныя арганізмы
Стэнато́пныя аргані́змы, стэнатопы (ад  — жыццё і  — месца) — жывыя арганізмы, прыстасаваныя да існавання ў спецыфічных, строга вызначаных умовах навакольнага асяроддзя.
Стэнатопныя арганізмы проціпастаўляюцца эўрытопным арганізмам.
Подзебрады
Гісторыя
Дзякуючы зручнаму размяшчэнню над ракой і мяккаму клімату, першыя паселішчы на тэрыторыі сучасных Подзебрадаў з’явіліся ў раннім палеаліце, археалагічныя раскопкі пацвярджаюць наяўнасць паселішчаў лужыцкай культуры ў бронзавым веку, і латэнскай культуры ў жалезным веку. Акрамя таго, на гарадской плошчы перад замкам былі выяўлены сляды развітага паселішча рымскай эпохі, рымскія манеты.
Першы ўспамін пра Подзебрады як паселішча датуецца 1224 годам. Праз некаторы час па загадзе караля Пржэмысла Отакара II у Подзебрадах быў пабудаваны замак на вадзе, які стаў ключавой крэпасцю на гандлёвым шляху каля броду цераз Эльбу, т.зв. Кладскі шлях. Пісьмовыя ўспаміны пра гэту крэпасць датуюцца 1268 годам. Назва горада паходзіць ад чэшскага pode brody («каля броду»). Непадалёк існавалі і іншыя буйныя паселішчы — крэпасць Олдржыш, Садска і інш.
Найбольшага росквіту подзебрадскі маёнтак дасягнуў у часы роду паноў з Подзебрадаў, якія атрымалі яго ад Карла IV у так званы «шляхетны лен». Шэсць пакаленняў гэтага роду, з 1345 па 1495 год добраўпарадкоўвалі свой маёнтак. Самай яскравай фігурай гэтага роду быў Іржы з Подзебрадаў, які ў 1458 годзе быў выбраны чэшскім каралём. Гэты выдатны дыпламат, якога часам называюць гусіцкім каралём, стаў першым еўрапейскім палітыкам, які паспрабаваў заснаваць паміж­народную унію еўрапейскіх кіраўнікоў. Па яго загадзе ў 1472 годзе Подзебрады атрымалі статус горада, а таксама важныя правы, прывілеі і гарадскі герб. У часы кіравання Фердынанда I горад атрымаў новае развіццё. Пры сваім наведванні горада ў 1539 годзе імператар ацаніў магчымасці палявання ў наваколлях, а маёнткі, якія знаходзіліся на гэтай тэрыторыі, выкупіў і вырашыў уключыць іх у так званыя маёнткі каралеўскай палаты.
У сярэдзіне XVIII стагоддзя цікавасць да замка праявіла імператрыца Марыя Тэрэзія, па яе распараджэнні ў 1754—1756 гадах у стылі барока быў перабудаваны замак, таксама яна неаднаразова наведвала горад. Да пачатку XIX стагоддзя ўвага каралеўскіх асоб да горада павялічылася.
У часы кіравання Іосіфа II у замку, замест першапачаткова задуманых казармаў, пражывалі толькі афіцэры імператарскай арміі, якія выйшлі на пенсію. Пасля пажараў, якія здарыліся ў 1800 і 1832 гадах, былі разбураны рэшткі брамы, а на месцы крапасной сцяны выраслі новыя вуліцы. Рэнесансная плошча, акружаная да таго часу двухпавярховымі мяшчанскімі дамамі з аркадамі, страціла сваё аблічча.
год У 1840 годзе Подзебрадскі маёнтак купіў венскі банкір барон фон Сіна. Праз дзесяцігоддзі праўнучка банкіра Харыклея (народжаная князёўна Іпсіланці; 1863—1912) пераехала сюды жыць разам са сваім мужам князем Філіпам Эрнстам Гогенлоэ-Шылінгсфюрстам (1853—1915), сынам германскага канцлера Хлодвіга Гогенлоэ. У замак вярнулася жыццё, а яго развіццё прыносіла выгоду і гораду. Паводле чутак, сяброўскія сувязі князя з прадпрымальнікамі братамі Герхардамі сталі прычынай узнікнення шкляной прамысловасці ў вобласці без сыравіны і традыцыі шкляной вытворчасці.
Гістарычным у жыцці горада стаў 1905 год, калі горад наведаў нямецкі памешчык фон Бюлаў. Гэты вядомы экстрасэнс з дапамогай дубчыка вызначыў ва ўнутраным двары замка месца моцнай крыніцы, якая сапраўды была выяўлена на глыбіні 96,7 м. Адкрыццё мінеральнай вуглякіслай вады прывяло да адкрыцця ў 1908 годзе першага курортнага сезона. Пасля заканчэння Першай сусветнай вайны горад імкліва ператвараўся ў курорт з лячэбніцамі, якія з 1926 года спецыялізуюцца на сардэчна-сасудзістых захворваннях. Курорт набыў вядомасць не толькі ў краіне, але і за мяжой. Немалую ролю ў гэтым адыграў вядомы пражскі кардыёлаг Вацлаў Лібенскі. Развіццё горада падтрымаў Францішак Янда, які распрацаваў план забудовы горада да чыгункі, заснаваў цэнтральны парк. Да 1960 года Подзебрады былі цэнтрам Подзебрадскага раёна, але ў час адміністрацыйнай рэформы 1960 года і скарачэння колькасці адміністрацыйных адзінак, Подзебрады былі ўключаны ў склад раёна Німбурк, хоць і захавалі шырокую аўтаномію.
Амяліна (Брэсцкі раён)
Амялі́на (, Омелино) — вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Чарнаўчыцкага сельсавета. Размешчана за 21 км на поўнач ад Брэста, за 16 км ад чыгуначнай станцыі Матыкалы.
Цэнтр сельскагаспадарчага рэспубліканскага ўнітарнага даччынага прадпрыемства «Амялінна».
Гісторыя
Паводле пісьмовых крыніц вядома з XIX стагоддзя як вёска, цэнтр аднайменнага маёнтка — дзяржаўная ўласнасць у Брэсцкім павеце Гродзенскай губерні. У 1870 годзе адносілася да Цюхінскай сельскай грамады. У 1862 годзе пазначана ў ліку сёл Чарнаўчыцкага царкоўнага прыхода. У 1882 годзе дзейнічала царкоўна-прыходская школа. У 1897 годзе працаваў хлебазапасны магазін.
У 1905 годзе ў Турноўскай воласці Брэсцкага павета. Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, у Турноўскай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.
Механічная раўнавага
Механічная раўнавага — стан механічнай сістэмы, у якім усе кропкі сістэмы знаходзяцца ў стане пакою o абранай сістэме адліку.
Галіна фізікі, якая займаецца суадносінамі фізічных цел, якія знаходзяцца ў раўнавазе, называецца статыка.
Віды раўнавагі
Прывядзем прыклад для сістэмы з адной ступенню свабоды. У гэтым выпадку дастатковай умовай становішча раўнавагі будзе з’яўляцца наяўнасць лакальнага экстрэмуму ў доследнай кропцы. Як вядома, умовай лакальнага экстрэмуму дыферэнцаванай функцыі з’яўляецца роўнасць нулю яе першай вытворнай. Каб вызначыць, калі гэтая кропка з’яўляецца мінімумам або максімумам, неабходна прааналізаваць яе другую вытворную. Устойлівасць становішча раўнавагі характарызуецца наступнымі варыянтамі:
Няўстойлівая раўнавага
У выпадку, калі другая вытворная <0, патэнцыяльная энергія сістэмы знаходзіцца ў стане лакальнага максімуму. гэта азначае, што становішча раўнавагі няўстойліва. Калі сістэма будзе зрушаная на невялікую адлегласць, то яна працягне свой рух за кошт сіл, якія дзейнічаюць на сістэму.
Устойлівая раўнавага
Другая вытворная >0: патэнцыяльная энергія ў стане лакальнага мінімуму, становішча раўнавагі устойліва. Калі сістэму зрушыць на невялікую адлегласць, яна вернецца назад у стан раўнавагі. Раўнавага ўстойліва, калі цэнтр цяжару цела займае самае нізкае становішча ў параўнанні з усімі магчымымі суседнімі палажэннямі.
Галіна Якаўлеўна Мяшкова
Галіна Якаўлеўна Мяшкова (нар. ) — беларуская мадэльерка і выкладчыца.
Член Беларускага саюза дызайнераў. Кандыдат мастацтвазнаўства, дацэнт кафедры касцюма і тэкстылю Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў.
Біяграфія
У 1965 годзе скончыла Мінскі тэхналагічны тэхнікум. У 1976 годзе — Беларускі дзяржаўны тэтральна-мастацкі інстытут.
Сафія Юльянаўна Альбіноўская-Мінкевіч
Сафія Юльянаўна Альбіноўская-Мінкевіч (Софі́я Юліа́нівна Альбіно́вська-Мінке́вич, Zofia Albinowska-Minkiewiczow; 30 лістапада 1886, Клагенфурт, Аўстра-Венгрыя —  30 чэрвеня 1972, Львоў, УССР) — польская і ўкраінская мастачка: жывапісец і графік; член Саюза мастакоў Украіны з 1939 года. Жонка архітэктара Вітольда Мінкевіча з 1922 года.
Галіна Якаўлеўна Мяшкова
Біяграфія
З 1976 па 1996 год працавала дызайнеркай у Доме мадэлей.
Сафія Юльянаўна Альбіноўская-Мінкевіч
Біяграфія
Нарадзілася 18 [30] лістапада 1886 года ў горадзе Клагенфурце (цяпер Клагенфурт-ам-Вертэрзэ, Аўстрыя) ў сям’я Браніславы з Ліскоўскіх і генерала Войска Польскага Юліюша Альбіноўскага. З 1901 да 1906 года вучылася ў мастацкіх школах у Вене: з 1901 года — у прыватнай школе аўстрыйскага мастака Гайндрыха Штрэблева, з 1902 па 1906 год — у прыватнай школе аўстрыйскіх мастакоў Франца Хоэнберга і Фердынанда Круі. З 1906 да 1909 год пражывала ў Парыжы, дзе спачатку вучылася ў Акадэміі Каларосі, а пазней у Нацыянальнай вышэйшай школе прыгожых мастацтваў. У гэты перыяд падарожнічала па краінам Еўропы, наведала Вялікабрытанію, Бельгіб, Нідэрланды і Італію. З 1909 да 1912 год працягнула навучанне ў Вене, у Школе прыкладнога і дэкаратыўнага мастацтва (настаўнікі па спецыяльнасці — Г. Хоэнбергер, К. Мозэр, Ф. Гумперт). З 1912 года жыла і працавала ў Львове дзе, акрамя жывапісу, займалася і матэматыкай, вучылася ў Цэсарска-каралеўскай політэхнічнай школе і Львоўскім ліцэі. Была актыўнай удзельніцай мастацкага жыцця горада, арганізатарам і ў 1917—1939 гадах старшынёй жаночага мастацкага аб’яднання «Саюз Львоўскіх мастачак». Таксама з 1922 да 1939 год была намеснікам старшыні «Таварыства прыяцеляў выяўленчых мастацтваў у Львове». У 1926 годзе наведала Сіцылію. Пад уражаннем ад паездкі напісала шэраг карцін, якія дэманстравала на мастацкіх выставах у Львове.
Галіна Якаўлеўна Мяшкова
Біяграфія
З 1992 года працуе ў БДАМ на кафедры касцюма і тэкстылю. З гэтага ж году з’яўляецца членам Экспертнага Савета «Белмастпромыслы».
Сафія Юльянаўна Альбіноўская-Мінкевіч
Біяграфія
Жыла ў Львове ў доме на вуліцы Палія, 3, кватэра 5. Памерла ў Львове 30 чэрвеня 1972 года. Пахавана на Лычакоўскіх могілках (поле № 2).
Галіна Якаўлеўна Мяшкова
Біяграфія
Была старшынёй конкурсаў: «Белая амфара», «Млын моды», «New names», «Блакiтная пралеска», «WorldSkills Belarus-2016» і «Belarus Fashion Week».
Сафія Юльянаўна Альбіноўская-Мінкевіч
Творчасць
Працавала ў галіне станковага жывапісу у жанрах нацюрморт, пейзаж, партрэт (алей, пастэль, афорт, літаграфія, малюнак). Сярод работ:
Галіна Якаўлеўна Мяшкова
Узнагароды
2015 — нагрудны знак Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь «За ўклад у развіццё культуры Беларусі».
Сафія Юльянаўна Альбіноўская-Мінкевіч
Творчасць
Удзельнічала ў мастацкіх выставах з 1908 года, усеўкраінскіх з 1945 года, усесаюзных з 1947 года. У прыватнасці 1934 года ў Варшаве і ў 1938 годзе ў Кракаве. У 1940 годзе экспанавалася на выставе выяўленчага мастацтва заходніх абласцей Украіны і народнай творчасці гуцулаў у Маскве, у 1949 годзе на 2-й выставе твораў львоўскіх савецкіх мастакоў у Львове, у 1954 годзе на абласной выставе, прысвечанай 300-годдзю ўз’яднання Украіны з Расіяй у Львове і Кіеве, 1957 года на Юбілейнай мастацкай выставе Украінскай ССР у Кіеве і іншых. Эспаніравалася таксама ў Парыжы і Нью-Ёрку. Персанальныя выставы адбыліся ў Львове ў 1929, 1939, 1956 гадах і ў 1972 годзе пасмяротная.
Галіна Якаўлеўна Мяшкова
Спасылкі
https://www.sb.by/articles/usya-sprava-u-shchyrasts-.html
Сафія Юльянаўна Альбіноўская-Мінкевіч
Творчасць
Творы захоўваюцца ў Львоўскай нацыянальнай галерэі мастацтваў, Нацыянальным музеі ў Львове, Івана-Франкоўскім мастацкім музеі, прыватных калекцыях.
Галіна Якаўлеўна Мяшкова
Спасылкі
https://ctv.by/raskleshyonnye-dzhinsy-stanovyatsya-universalnoy-veshchyu-kakoy-byla-moda-perioda-brezhnevskogo
https://bdam.by/%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%84%D0%B5%D1%81%D1%81%D0%BE%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE-%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D0%B2%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9-%D1%81%D0%BE%D1%81-8/
http://www.gala-fashion.com/ARTICLES/article.html
Пётр Аркадзьевіч Сталыпін
Пё́тр Арка́дзьевіч Сталы́пін (Пётр Аркадьевич Столыпин) (, Дрэздэн, Саксонія, Германскі саюз —, Кіеў, Расійская імперыя) — дзяржаўны дзеяч Расійскай імперыі. У розныя гады займаў пасты павятовага правадыра дваранства ў Коўне, Гродзенскага і Саратаўскага губернатара, міністра ўнутраных спраў, прэм’ер-міністра.
У расійскай гісторыі пачатку XX стагоддзя вядомы перадусім як рэфарматар і дзяржаўны дзеяч, які адыграў значную ролю ў падаўленні рэвалюцыі 1905—1907 гадоў. У красавіку 1906 года імператар Мікалай II прапанаваў Сталыпіну пост міністра ўнутраных спраў Расіі. Неўзабаве пасля гэтага ўрад быў распушчаны разам з, а Сталыпін быў прызначаны новым прэм’ер-міністрам.
На новай пасадзе, якую ён займаў да сваёй гібелі, Сталыпін правёў цэлы шэраг законапраектаў, якія ўвайшлі ў гісторыю як сталыпінская аграрная рэформа, галоўным здабыткам якой было ўвядзенне прыватнай сялянскай зямельнай уласнасці. Прыняты ўрадам закон пра ўзмацняў жорсткасць пакарання за здзяйсненне цяжкіх злачынстваў. Пазней Сталыпіна рэзка крытыкавалі за жорсткасць мер, якія ён праводзіў. Сярод іншых мерапрыемстваў Сталыпіна на пасту прэм’ер-міністра асаблівае значэнне маюць увядзенне, абмежаванне аўтаноміі Вялікага княства Фінляндскага, і роспуск , якія паклалі канец рэвалюцыі 1905—1907 гадоў.
Падчас выступаў перад дэпутатамі Дзяржаўнай думы выявіліся прамоўніцкія здольнасці Сталыпіна. Яго фразы «», «» і «» сталі крылатымі.
З асабістых рыс характару сучаснікамі асабліва вылучалася яго адвага  :150. На Сталыпіна планаваліся і былі здзейсненыя 11 замахаў. Падчас апошняга, здзейсненага ў Кіеве, Сталыпін атрымаў раненне, ад якога праз некалькі дзён памёр.
Паходжанне і раннія гады
Пётр Аркадзьевіч паходзіў з дваранскага роду, які існаваў ужо ў XVI стагоддзі. Родапачынальнікам з’яўляўся Рыгор Сталыпін. Яго сын Апанас і ўнук Сільвестр былі мурамскімі гарадскімі дваранамі. Сільвестр Апанасавіч браў удзел у вайне з Рэччу Паспалітай у другой палове XVII стагоддзя. За заслугі быў узнагароджаны маёнткам у.
У яго ўнука Емяльяна Сямёнавіча было два сыны — Дзмітрый і Аляксей. У Аляксея, прадзеда будучага прэм’ер-міністра, ад шлюбу з Марыяй Апанасаўнай Мешчарынавай нарадзіліся шасцёра сыноў і пяць дачок. Адзін з сыноў, Аляксандр, быў ад'ютантам Суворава, іншы —  — стаў сенатарам, двое, і Дзмітрый, даслужыліся да генералаў. Адна з пяці сясцёр дзеда Пятра Сталыпіна выйшла замуж за Міхаіла Васільевіча Арсеньева. Іх дачка Марыя стала маці вялікага рускага паэта, драматурга і празаіка М. Ю. Лермантава. Такім чынам, Пётр Аркадзьевіч даводзіўся Лермантаву траюрадным братам. Пры гэтым у сям’і Сталыпіных стаўленне да свайго знакамітага сваяка было стрыманым. Так, дачка Пятра Аркадзьевіча Сталыпіна, Марыя, у сваіх успамінах піша: "Лермантаў, бабуля якога была Сталыпіна, пакінуў па сабе шмат успамінаў у нашай сям'і. Родныя яго не любілі за невыносны характар. Асабліва адна цётачка майго бацькі гэтак яго не цярпела, што так да смерці і не пагадзілася з тым, што з-пад пяра гэтага «невыноснага хлапчука» магло выйсці штосьці талковае :51—52."
Бацька будучага рэфарматара, генерал-ад-артылерыі Аркадзь Дзмітрыевіч Сталыпін, адрозніўся ў час руска-турэцкай вайны 1877—1878 гадоў, па сканчэнні якой быў прызначаны губернатарам Усходняй Румеліі і Адрыянопальскага санджака. Ад яго шлюбу з Наталляй Міхайлаўнай, чый род узыходзіць да Рурыка, нарадзіўся ў 1862 годзе сын Пётр.
Радаводнае дрэва Сталыпіных:
Пётр Сталыпін нарадзіўся 2 (14) красавіка 1862 года ў сталіцы Саксоніі Дрэздэне, куды ездзіла да родных яго маці. Праз паўтара месяца — 24 мая — быў хрышчаны ў.
Дзяцінства правёў спачатку ў сядзібе Маскоўскай губерні (да 1869 года), потым у маёнтку  Ковенскай губерні. Сям’я выязджала таксама ў Швейцарыю.
Калі прыйшоў час скіраваць дзяцей у гімназію, Аркадзь Дзмітрыевіч купіў дом у суседняй Вільні. Двухпавярховы дом з вялікім садам быў размешчаны на Стэфанаўскай вуліцы (цяпер вуліца Швянта Сцяпона). У 1874 годзе 12-гадовы Пётр быў залічаны ў другі клас Віленскай гімназіі, дзе правучыўся да шостага класа.
У верасні 1879 года 9-ы ваенны корпус пад камандаваннем бацькі быў вернуты з Балгарыі ў горад Арол. Пётр і яго брат Аляксандр былі пераведзеныя ў Арлоўскую мужчынскую гімназію. Пятра залічылі ў сёмы клас. Паводле слоў Б. Фёдарава, ён «вылучаўся сярод гімназістаў разважлівасцю і характарам».
3 чэрвеня 1881 года 19-гадовы Пётр скончыў і атрымаў атэстат сталасці. Ён з’ехаў у Санкт-Пецярбург, дзе 31 жніўня паступіў на натуральнае аддзяленне (спецыяльнасць — аграномія) фізіка-матэматычнага факультэта Санкт-Пецярбургскага Імператарскага ўніверсітэта. Падчас навучання Сталыпіна адным з выкладчыкаў універсітэта быў знакаміты рускі навуковец Д. І. Мендзялееў. Ён прымаў у яго экзамен па хіміі і паставіў «выдатна» 20—24.
Жаніўся 22-гадовы Пётр у 1884 годзе, з’яўляючыся студэнтам, што для таго часу было вельмі не тыповай з’явай. За нявестай быў значны пасаг: радавы маёнтак сям’і Нейдгарт — 4845 дзесяцін у Чыстопальскім павеце Казанскай губерні (Сам П. А. Сталыпін на 1907 год меў радавыя маёнткі 835 дзесяцін у Ковенскай і 950 — у Пензенскай губернях, а таксама набыты маёнтак у 320 дзесяцін у Ніжагародскай губерні).
Жаніцьба Сталыпіна была звячана з трагічнымі акалічнасцямі. На з князем  загінуў старэйшы брат Міхаіл. Існуе паданне, што пазней сам Сталыпін таксама страляўся з забойцам брата. Падчас дуэлі ён быў паранены ў правую руку, якая пасля гэтага дрэнна функцыянавала, што часта адзначалі сучаснікі. Міхаіл быў заручаны з імператрыцы Марыі Фёдараўны Вольгай Барысаўнай Нейдгарт, якая з’яўлялася прапраўнучкай вялікага рускага палкаводца Аляксандра Суворава. Існуе паданне, што на божай пасцелі брат паклаў руку Пятра на руку сваёй нявесты. Праз некаторы час Сталыпін прасіў яе рукі ў бацькі Вольгі Барысаўны, паказаўшы пры гэтым на свой недахоп — «маладосць». Будучы цесць (правадзейны таемны саветнік, чын II класа), усміхнуўшыся, адказаў, што «маладосць — гэта тая нястача, якая выпраўляецца кожны дзень» 20—24. Шлюб аказаўся вельмі шчаслівым. У пары Сталыпіных нарадзіліся пяць дачок і адзін сын. Сведчанняў пра якія-небудзь скандалы ці здрады ў іх сям’і няма.
Паводле розных крыніц, сваю дзяржаўную службу малады Сталыпін пачаў у. Аднак, згодна з «Фармулярным спісам пра службу Саратаўскага Губернатара» 27 кастрычніка 1884 года, яшчэ будучы студэнтам, ён быў залічаны на службу ў Міністэрства ўнутраных спраў Расійскай імперыі.
Згодна з тым жа дакументам, 7 кастрычніка 1885 года Саветам Імператарскага Санкт-Пецярбургскага ўніверсітэта Сталыпін «сцвярджаецца кандыдатам фізіка-матэматычнага факультэта», што давала яму адразу больш высокі службовы чын, адпавядала атрыманню навуковай ступені і сканчэнню ўніверсітэцкай адукацыі.
На апошнім курсе навучання ім была падрыхтавана выпускная праца эканоміка-статыстычнай тэматыкі — «Тытунь (тытунёвыя культуры ў Паўднёвай Расіі)».
Наступны запіс Фармулярнага спіса пацвярджае, што 5 лютага 1886 года Сталыпін «паводле прашэння пераведзены на службу ў лік урадоўцаў, прылічаных да Дэпартамента земляробства і сельскай прамысловасці» Міністэрства дзяржаўных маёмасцей.
Пры гэтым паводле запісаў у вышэйзгаданым Фармулярным спісе, малады ўрадовец рабіў бліскучую кар’еру. У дзень сканчэння Універсітэта, 7 кастрычніка 1885 года, яму быў дараваны чын калежскага сакратара (што адпавядала X класу табеля аб рангах, хаця звычайна выпускнікі ўніверсітэта вызначаліся на службу з чынам XIV і вельмі рэдка XII класа); 26 студзеня 1887 года ён робіцца памочнікам столаначальніка Дэпартамента земляробства і сельскай прамысловасці.
Менш чым праз год (1 студзеня 1888 года) Сталыпін — з адступам ад кар’ерных адпаведнасцей і правіл — быў «узведзены ў званне камер-юнкера Двара Яго Імператарскай Вялікасці».
7 кастрычніка 1888 года, роўна праз тры гады пасля атрымання першага кар’ернага чыну, П. А. Сталыпін узведзены ў тытулярныя саветнікі (IX клас).
Праз пяць месяцаў у Сталыпіна чарговы кар’ерны ўзлёт: ён перайшоў на службу ў Міністэрства ўнутраных спраў і 18 сакавіка 1889 года быў прызначаны Ковенскім павятовым правадыром дваранства і старшынёй Ковенскага суда сусветных пасярэднікаў (на пасаду V класа дзяржаўнай службы, што на 4 рангі вышэй толькі што прысвоенага яму чына тытулярнага саветніка). Для сучаснага разумення: гэта як калі б 26-гадовага ваеннага капітана прызначылі на пасаду вышэй палкоўніцкай.
Рум (Валожынскі раён)
Рум (, Рум) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Валожынскага сельсавета.
У 1940—1954 гадах вёска з'яўлялася цэнтрам Румскага сельсавета, у 1954—1976 гадах — у складзе Белакорацкага сельсавета.
Пётр Аркадзьевіч Сталыпін
Служба ў Коўне
Па прыездзе ў Коўна малады павятовы правадыр дваранства з галавой акунуўся ў справы краю. Прадметам яго клопату з’яўлялася Сельскагаспадарчае таварыства, якое, па сутнасці, узяло пад кантроль і апеку ўсё мясцовае гаспадарчае жыццё. Галоўнымі заданнямі таварыства былі асвета сялян і павелічэнне прадукцыйнасці іх гаспадарак. Асноўная ўвага надавалася ўкараненню перадавых метадаў гаспадарання і новых сартоў зерневых культур. Падчас службы правадыром дваранства Сталыпін блізка пазнаёміўся з мясцовымі патрэбамі, атрымаў адміністрацыйны досвед.
Стараннасць на службе была адзначана новымі і ўзнагародамі. У 1890 годзе ён быў прызначаны ганаровым міравым суддзёй, у 1891 узведзены ў калежскія асэсары, у 1893 узнагароджаны першым ордэнам Св. Ганны, у 1895 узведзены ў надворныя саветнікі, у 1896 атрымаў прыдворнае званне камергера, у 1899 узведзены ў калежскія, а ў 1901 і ў стацкія саветнікі.
Апроч спраў павета, Сталыпін займаўся сваім маёнткам у Калнабержэ, дзе вывучаў земляробства і праблемы сялянства.
Падчас жыцця ў Коўне ў Сталыпіна нарадзіліся чатыры дачкі — Наталля, Алена, Вольга і Аляксандра.
Гродзенскі губернатар
У сярэдзіне мая 1902 года П. А. Сталыпін вывез сваю сям’ю з найбліжэйшымі дамачадцамі «на воды» ў невялікі нямецкі горад :59. У сваіх успамінах старэйшая дачка Марыя апісвае гэты час як адзін з самых шчаслівых у жыцці сям’і Сталыпіных. Яна адзначыла таксама, што прапісаныя нямецкімі лекарамі гразевыя ванны для хворай правай рукі бацькі сталі даваць — да радасці ўсёй сям’і — станоўчыя вынікі :110—113.
Праз дзесяць дзён сямейная ідылія нечакана завяршылася. Ад міністра ўнутраных спраў В. К. Плевэ, які змяніў забітага рэвалюцыянерамі Д. С. Сіпягіна, прыйшла тэлеграма з вымогай з’явіцца ў Пецярбург. Праз тры дні прычына выкліку стала вядомай — П. А. Сталыпін 30 мая 1902 года быў нечакана прызначаны гродзенскім губернатарам. Ініцыятыва пры гэтым зыходзіла ад Плевэ, які ўзяў курс на замяшчэнне губернатарскіх пасад мясцовымі землеўласнікамі.
21 чэрвеня Сталыпін прыбыў у Гродна і прыступіў да выканання абавязкаў губернатара. У кіраванні губерні былі некаторыя асаблівасці : губернатар быў падкантрольны Віленскаму генерал-губернатару; губернскі цэнтр Гродна быў меншы двух павятовых гарадоў Беластока і Брэст-Літоўска; нацыянальны склад губерні быў неаднастайны (у вялікіх гарадах пераважалі яўрэі; дваранства, галоўным чынам, было польскім, а сялянства — беларускім).
Па ініцыятыве Сталыпіна ў Гродне былі адкрыты яўрэйскае двухкласнае народнае вучылішча, рамеснае вучылішча, а таксама жаночае прыходскае вучылішча асаблівага тыпу, у якім, апроч агульных прадметаў, выкладаліся маляванне, чарчэнне і рукадзелле.
На другі дзень працы ён зачыніў Польскі клуб, дзе панавалі «паўстанцкія настроі».
Такія навінкі выклікалі крытыку буйных землеўласнікаў. На адным з пасяджэнняў князь Святаполк-Чацвярцінскі заявіў, што «''нам патрэбна працоўная сіла чалавека, патрэбная фізічная праца і здольнасць да яе, а не адукацыя. Адукацыя павінна быць даступна забяспечаным класам, але не масе…''». Сталыпін даў рэзкі адказ :
"Баяцца граматы і асветы, баяцца святла нельга. Адукацыя народа, слушна і разумна пастаўленая, ніколі не прывядзе да анархіі…"
Саратаўскі губернатар
Служба ў Гродне цалкам задавальняла Сталыпіна. Аднак неўзабаве міністр унутраных спраў Плевэ зноў зрабіў прапанову Сталыпіну заняць пасаду губернатара Саратаўскай губерні. Сталыпін не хацеў пераязджаць у Саратаў. Плевэ заявіў: «''Мяне Вашы асабістыя і сямейныя акалічнасці не цікавяць, і яны не могуць быць прыняты да ўвагі. Я лічу Вас прыдатным для такой цяжкай губерні і чакаю ад Вас якіх-небудзь дзелавых меркаванняў, але не ўзважвання сямейных інтарэсаў''».
Саратаўшчына не была незнаёмай Сталыпіну: у губерні знаходзіліся радавыя землі Сталыпіных. Стрыечны дзед Пятра Аркадзьевіча, Апанас Аляксеевіч, быў саратаўскім правадыром дваранства, а яго дачка Мар’я была замужам за князем У. А. Шчарбатавым, саратаўскім губернатарам у 1860-х гадах. На рацэ Алаі знаходзіцца сяло, пры якім — «вопытны хутар» А. Д. Сталыпіна з развітай культурнай гаспадаркай.
Прызначэнне Сталыпіна саратаўскім губернатарам з’яўлялася павышэннем па службе і сведчыла пра прызнанне яго заслуг на розных пасадах у Коўне і Гродне. Да часу яго прызначэння губернатарам Саратаўская губерня лічылася заможнай і багатай. У Саратаве жылі 150 тысяч жыхароў, была развітая прамысловасць — у горадзе налічваліся 150 заводаў і фабрык, 11 банкаў, 16 тысяч дамоў, амаль 3 тысячы крам. Апроч гэтага, у склад Саратаўскай губерні ўваходзілі буйныя гарады Царыцын і Камышын, некалькі ліній.
Пачатак руска-японскай вайны Сталыпін успрыняў крытычна. Паводле ўспамінаў дачкі, у коле сям’і ён сказаў: "Як можа мужык ісці радасна ў бой, баронячы нейкую арандаваную зямлю ў невядомых яму краях? Сумная і цяжкая вайна, не прыхарошаная ахвярным парывам 129."
Пасля паразы ў вайне з Японіяй Расійскую імперыю захліснулі рэвалюцыйныя падзеі. Пры навядзенні парадку Сталыпін выяўляў рэдкую мужнасць і адвагу, што адзначаюць сведкі таго часу  150110—113. Ён бяззбройным і без якой-небудзь аховы ўваходзіў у цэнтр бушавалых натоўпаў. Гэта так дзейнічала на народ, што натоўп сам сабой ставаў больш спакойным.
Сучаснік Сталыпіна В. Б. Лапухін так апісвае адзін з эпізодаў рэвалюцыйных падзей таго часу: ''Досыць вядомы эпізод, калі Сталыпін у адносна сціплай ролі саратаўскага губернатара ў тую пару, калі губернатараў расстрэльвалі, як курапатак, уразаецца ў натоўп, які бунтуе. На яго наступае чалавек з выяўна агрэсіўнымі намерамі, з забойствам у поглядзе. Сталыпін кідае яму на рукі знятае з плячэй формавае паліто з загадам, аддадзеным так, як умее загадваць адна толькі ўпэўненая ў сабе адвага: «Трымай». Агаломшаны прэзумптыўны «забойца» машынальна падхапляе губернатарскае паліто. Яго рукі заняты. Ён паралізаваны. І ўжо думкай далёкі ад крывавай расправы. Сталыпін спакойна трымае прамову загіпнатызаванаму яго мужнасцю натоўпу. І Сталыпін, і натоўп мірна разыходзяцца .'' Пасля «разаніны ў Малінаўцы», падчас якой загінулі 42 чалавекі, у Саратаў накіроўваюць генерал-ад’ютанта. Сахараў спыніўся ў доме Сталыпіна. Эсэрка, якая прыйшла пад выглядам наведніцы, застрэліла яго. Эпізод, што адбыўся ў Балашоўскім павеце, калі лекарам-земцам пагражала небяспека з боку чарнасоценцаў, якія абложвалі іх, стаў вельмі вядомы. На выручку да абложаных з’явіўся сам губернатар і вывеў іх пад эскортам казакоў. Пры гэтым натоўп закідаў земцаў камянямі, адным з якіх быў зачэплены і Сталыпін.
Дзякуючы энергічным дзеянням Сталыпіна жыццё ў Саратаўскай губерні паступова супакойвалася. Дзеянні маладога губернатара былі заўважаны Мікалаем II, які двойчы выказаў яму асабістую падзяку за выяўленую стараннасць.
У другой палове красавіка 1906 года Сталыпіна выклікалі ў Царскае Сяло тэлеграмай за подпісам імператара. Сустрэўшы яго, Мікалай II сказаў, што пільна сачыў за дзеяннямі ў Саратаве і, лічачы іх выключна выбітнымі, прызначае яго міністрам унутраных спраў.
Сталыпін, які перажыў рэвалюцыю і чатыры замахі, спрабаваў адмовіцца ад пасады. Характэрна, што двое з яго папярэднікаў на гэтым пасту — Сіпягін і Плевэ — былі забіты рэвалюцыянерамі. Пра страх і нежаданне многіх урадоўцаў займаць адказныя пасты, баючыся замахаў, неаднаразова ў сваіх мемуарах паказваў першы прэм’ер-міністр Расійскай імперыі Вітэ.
Міністр унутраных спраў
Міністр унутраных спраў з’яўляўся першым сярод іншых міністраў Расійскай імперыі па сваёй ролі і маштабе дзейнасці. У яго веданні былі:
Пасля заняцця паста прэм’ер-міністра Сталыпін сумяшчаў абодва пасты, застаючыся міністрам унутраных спраў да канца свайго жыцця.
Пачатак яго працы на новым посце супаў з пачаткам працы I Дзяржаўнай думы, якая была галоўным чынам прадстаўлена левымі, якія ад пачатку сваёй працы ўзялі курс на канфрантацыю з уладай :156. Савецкі гісторык Арон Аўрэх адзначаў, што Сталыпін аказаўся добрым прамоўцам, а некаторыя яго фразы рабіліся крылатымі. Усяго на пасту міністра ўнутраных спраў Сталыпін выступаў перад дэпутатамі I Дзяржаўнай думы тройчы. Пры гэтым усе тры разы яго прамовы суправаджаліся шумам, крыкамі і выкрыкамі з месцаў «Даволі», «Далоў», «Адстаўка».
Сталыпін адразу даў зразумець, што «трэба справядліва і цвёрда ахоўваць парадак у Расіі». Адказваючы на папрокі пра недасканаласць законаў і, адпаведна, немагчымасць іх слушнага ўжывання, ён прамовіў фразу, якая атрымала шырокую слыннасць ''Нельга сказаць вартавому: у цябе старая крамянёвая стрэльба; ужываючы яе, ты можаш параніць сябе і чужых; кінь стрэльбу. На гэта сумленны вартавы адкажа: пакуль я на посце, пакуль мне не далі новай стрэльбы, я буду імкнуцца ўмела дзейнічаць старой .''
Пра рэвалюцыйнасць Думы гаворыць яе адмова прыняць да вымогі агульнай палітычнай амністыі папраўку дэпутата, якая асуджала адначасова і палітычныя крайнасці, у тым ліку тэрор супраць улады. На яго довады пра тое, што на 90 пакараных смерцю за апошнія месяцы даводзіцца 288 забітых і 388 параненых прадстаўнікоў улады, большай часткай простых , — з лаў левых крычалі: «Мала!»… :167.
Такое супрацьстаянне паміж выканаўчай і заканадаўчай уладамі стварала цяжкасці для выхаду з паваеннага крызісу і рэвалюцыі. Абмяркоўвалася магчымасць стварэння ўрада з удзелам апазіцыйнай партыі кадэтаў, якая мела большасць у Думе. Сталыпін, чыя папулярнасць і ўплыў на цара ўзмацняліся, сустракаўся з лідарам кадэтаў. На выказаныя сумневы пра тое, што кадэты не змогуць утрымаць парадак і супрацьстаяць рэвалюцыі, Мілюкоў адказваў: "Гэтага мы не баімся. Калі трэба будзе, мы паставім гільяціны на плошчах і будзем бязлітасна распраўляцца з усімі, хто вядзе барацьбу супраць урада, які абапіраецца на народны давер :58."
Апошнім рашэннем Думы, якое канчаткова схіліла цара да яе роспуску, стаў зварот да насельніцтва з тлумачэннямі па аграрным пытанні і заявай, што яна «ад прымусовага адчужэння прыватнаўласніцкіх зямель не адступіць». Заадно з Думай быў распушчаны ўрад Гарамыкіна. Новым прэм’ер-міністрам стаў Сталыпін.
Прэм’ер-міністр
8 (21) ліпеня 1906 года Першая Дзяржаўная дума была распушчана імператарам. Сталыпін замяніў І. Л. Гарамыкіна на посце старшыні Савета міністраў з захаваннем пасады міністра ўнутраных спраў.
Адразу ж пасля прызначэння Сталыпін пачаў перамовы пра запрашэнне ў новы кабінет папулярных парламенцкіх і грамадскіх дзеячаў, якія належалі да Канстытуцыйна-дэмакратычнай партыі і «Саюза 17 кастрычніка». Міністэрскія пасты спачатку прапанаваліся, кн. Г. Я. Львову, , , А. І. Гучкову; падчас далейшых перамоў таксама разглядаліся кандыдатуры А. Ф. Коні і. Грамадскія дзеячы, упэўненыя, што будучая II Дума зможа прымусіць урад да стварэння адказнага перад Думай кабінета, мелі мала зацікаўленасці ў дзейнасці ў якасці каронных міністраў у змяшаным грамадска-чынавенскім кабінеце; магчымасць уваходжання ва ўрад яны абстаўлялі такімі ўмовамі, якія свядома не маглі быць прыняты Сталыпіным. Да канца ліпеня перамовы цалкам праваліліся. Паколькі гэта была ўжо трэцяя няўдалая спроба прыцягнення грамадскіх дзеячаў ва ўрад (першая спроба была зроблена С. Ю. Вітэ ў кастрычніку 1905 года, адразу пасля выдання Кастрычніцкага маніфеста, другая — самім Сталыпіным у чэрвені 1906 года, перад роспускам I Думы), Сталыпін у выніку цалкам расчараваўся ў ідэі грамадскага кабінета і надалей узначальваў урад чыста бюракратычнага складу.
Пры ўступе на пасаду прэм’ер-міністра Сталыпін настаяў на адстаўцы галоўкіраўніка землеўпарадкаваннем і земляробствам і обер-пракурора Свяцейшага Сінода, пры захаванні ўсяго астатняга складу папярэдняга кабінета І. Л. Гарамыкіна.
На пасту прэм’ер-міністра Сталыпін дзейнічаў вельмі энергічна. Яго запомнілі як бліскучага прамоўцу, многія фразы з прамоў якога сталі крылатымі, чалавека, які саўладаў з рэвалюцыяй, рэфарматара, адважнага чалавека  , на якога былі здзейснены некалькі замахаў. На пасадзе прэм’ер-міністра Сталыпін заставаўся аж да сваёй смерці, якая наступіла з прычыны замаху ў верасні 1911 года.
Роспуск II Думы. Новая выбарчая сістэма. III Дума
Адносіны Сталыпіна з II Дзяржаўнай думай былі вельмі напружанымі. У заканадаўчы орган улады ўваходзілі больш сотні прадстаўнікоў партый, якія непасрэдна выступалі за скіданне існавалага ладу, — РСДРП (якая пазней падзялілася на бальшавікоў і меншавікоў) і эсэры, чые прадстаўнікі неаднаразова ўладкоўвалі замахі і забойствы найвышэйшых службовых асоб Расійскай імперыі. Польскія дэпутаты выступалі за вылучэнне Польшчы з Расійскай імперыі ў асобную дзяржаву. Дзве самыя шматлікія фракцыі кадэтаў і трудавікоў выступалі за прымусовае адчужэнне зямель у памешчыкаў з наступнай перадачай сялянам.
Члены партый, якія выступалі за змену дзяржаўнага ладу, трапіўшы ў Дзяржаўную думу, працягвалі займацца рэвалюцыйнай дзейнасцю, пра што неўзабаве стала вядома паліцыі, кіраўніком якой з’яўляўся Сталыпін. 7 мая 1907 года ён абнародаваў у Думе «Урадавае паведамленне пра змову», выяўленую ў сталіцы, што ставіла сваёй мэтай здзяйсненне тэрарыстычных актаў супраць імператара, вялікага князя Мікалая Мікалаевіча і супраць яго самога : ''У лютым бягучага года аддзяленне па ахоўванні грамадскага парадку і бяспекі ў Пецярбургу атрымала звестку пра тое, што ў сталіцы ўтварылася злачынная супольнасць, што паставіла найбліжэйшай мэтай сваёй дзейнасці здзяйсненне шэрага тэрарыстычных актаў. […] Зараз папярэднім вынікам усталявана, што з ліку затрыманых асоб значны лік выкрываецца ў тым, што яны ўступілі ва ўтвораную ў складзе партыі сацыялістаў-рэвалюцыянераў супольнасць, што паставіла мэтай сваёй дзейнасці замах на святую асобу Гасудара Імператара і здзяйсненне тэрарыстычных актаў, накіраваных супраць Вялікага Князя Мікалая Мікалаевіча і старшыні Савета Міністраў […] У кватэры аказаліся, сапраўды, члены Дзяржаўнай думы.''
Урад падаў Думе ўльтыматум, патрабуючы зняць дэпутацкую недатыкальнасць з меркаваных удзельнікаў змовы, падаўшы Думе кароткі тэрмін для адказу. Пасля таго, як Дума не пагадзілася на ўмовы ўрада неадкладна і перайшла да працэдуры абмеркавання вымогаў, цар, не чакаючы канчатковага адказу, 3 чэрвеня распусціў Думу. Акт 3 чэрвеня фармальна парушаў «маніфест 17 кастрычніка» і, у сувязі з чым праціўнікамі ўрада быў названы «трэццячэрвеньскім пераваротам».
Паколькі звесткі пра ўдзел дэпутатаў у складанні так званага «салдацкага наказу» — рэвалюцыйнага закліку, звернутага ад салдатаў да сацыял-дэмакратычнай фракцыі Думы — былі атрыманы ад інфарматара Дэпартамента паліцыі Шорнікавай, якая сама брала ўдзел у напісанні гэтага дакумента, сутнасць падзей застаецца няяснай. Гісторыкі савецкага перыяду, услед за левай часткай Думы, былі перакананы ў тым, што ўся гісторыя ад пачатку да канца з’яўлялася паліцэйскай правакацыяй, распачатай па ініцыятыве Сталыпіна. У той жа час, актывісты рэвалюцыйных партый не мелі патрэбы ў правакацыях для вядзення супрацьурадавай дзейнасці, так што цалкам імаверны і варыянт, пры якім агент паліцыі выканаў проста функцыі інфарматара. Ва ўсякім разе, ужо пасля смерці Сталыпіна, урад усімі сіламі імкнуўся схаваць сляды ўдзелу інфарматара паліцыі ў інцыдэнце.
Наступным крокам стала змена выбарчай сістэмы. Як пісаў Вітэ , "Я і ў той час не разумеў: чаму ўрад робіць другую пробу з Дзяржаўнай думай, збіраючы яе на падставе існуючага выбарчага закона, […] бо для мяне было ясна, што існасць думскіх гледжанняў другой Дзяржаўнай Думы будзе такая ж, як і першай, і калі б па тым жа законе працягвалі абіраць і наступныя Думы, то сутнасць наступных Дум была б тая ж самая, як і папярэдніх."
, якая выкарыстоўвалася пры выбарах у  і  скліканняў, павялічыла прадстаўніцтва ў Думе землеўласнікаў і заможных гараджан, а таксама рускага насельніцтва ў адносінах да нацыянальных меншасцей, што прывяло да фарміравання ў III і IV Думах праўрадавай большасці. Большасць у новаабранай III Думе склалі «акцябрысты», акія атрымалі 154 мандаты. Змешчаныя ў цэнтры «акцябрысты» забяспечвалі Сталыпіну прыняцце законапраектаў, уступаючы ў кааліцыю па тых ці іншых пытаннях або з правымі, або з левымі членамі парламента. У той жа час, шчыльнымі асабістымі сувязямі са Сталыпіным (на думку многіх сучаснікаў — яго простым заступніцтвам) адрознівалася менш шматлікая партыя, якая лідзіравала ў думскай нацыянальнай фракцыі, што займала прамежкавае становішча паміж акцябрыстамі і правай фракцыяй.
Паводле сведчанняў сучасніка, III Дума з’явілася «стварэннем Сталыпіна». Стасункі Сталыпіна з III Думай уяўлялі сабою складаны ўзаемны кампраміс. Хоць свядома праўрадавыя партыі (акцябрысты і нацыяналісты) складалі большасць, гэтыя партыі не былі марыянеткавымі; супрацоўніцтва з імі патрабавала вызначаных саступак з боку ўрада. У цэлым, Сталыпін быў змушаны памяняць агульную падтрымку ўрадавага курса парламентам на прадастаўленне дружалюбным партыям магчымасці выявіць сябе: зацягваць абмеркаванне важных законапраектаў на доўгія гады, уносіць шматлікія, але малаістотныя змены і г. д. Найболей негатыўны вынік даў тлелы канфлікт Думы і Дзяржаўнага Савета — большасць Думы наўмысна рэдагавала найболей важныя законы такім чынам, што больш кансерватыўны Дзяржсавет іх потым адхіляў. Агульная палітычная сітуацыя ў Думе аказалася такой, што ўрад баяўся ўносіць у Думу ўсе законы, звязаныя з грамадзянскім і рэлігійным раўнапраўем (асабліва з прававым становішчам яўрэяў), бо гарачае абмеркаванне падобных тэм магло вымусіць урад распусціць Думу. Сталыпін не змог дасягнуць паразумення з Думай па прынцыпова важным пытанні пра рэформу мясцовага кіравання, увесь пакет урадавых законапраектаў па дадзенай тэме захрас у парламенце назаўжды. У той жа час, урадавыя праекты бюджэту заўсёды знаходзілі падтрымку Думы.
Сталыпіна крытыкуюць за тое, што, апроч спраў дзяржаўнай важнасці, ён напаўняў Думу «заканадаўчай жуйкай», што пазбаўляла прадстаўнікоў заканадаўчага сходу ініцыятывы. У абгрунтаванні прыводзяцца назвы некаторых пытанняў, якія абмяркоўваліся на пасяджэннях :
Адным з важных крокаў Сталыпіна, накіраваных на падвышэнне якасці заканатворчай працы, было скліканне Савета па справах мясцовай гаспадаркі, створанага яшчэ ў 1904 годзе па ініцыятыве міністра ўнутраных спраў Плевэ. Падчас чатырох сесій (1908—1910) у Савеце, названай пагалоскай «Пераддум’ем», прадстаўнікі грамадскасці, земстваў і гарадоў разам з чыноўнікамі ўрада абмяркоўвалі шырокае кола законапраектаў, якія ўрад рыхтаваўся ўносіць у Думу. На найболей важных абмеркаваннях старшыняваў сам Сталыпін.
Закон пра ваенна-палявыя суды
Закон пра ваенна-палявыя суды быў выдадзены ва ўмовах рэвалюцыйнага тэрору ў Расійскай імперыі. У 1901—1907 гады былі ажыццёўлены дзясяткі тысяч тэрарыстычных актаў, у выніку якіх загінулі больш 9 тысяч чалавек. Сярод іх былі як высокія службовыя асобы дзяржавы, так і простыя гарадавыя. Часта ахвярамі ставаліся выпадковыя людзі.
Падчас рэвалюцыйных падзей 1905—1907 гадоў Сталыпін асабіста сутыкнуўся з актамі рэвалюцыйнага тэрору. У яго стралялі, кідалі бомбу, накіроўвалі ў грудзі рэвальвер. У гэты час рэвалюцыянеры атруілі адзінага сына Сталыпіна, якому было ўсяго два гады.
Сярод загінулых ад рэвалюцыйнага тэрору былі сябры і блізкія знаёмыя Сталыпіна (да апошніх варта аднесці, перадусім, В. Плевэ і В. Сахарава). І ў тым і іншым выпадку забойцам атрымалася пазбегнуць смяротнага пакарання з прычыны судовых затрымак, адвакацкіх хітрыкаў і гуманнасці грамадства.
12 жніўня 1906 года забраў жыцці некалькіх дзясяткаў людзей, якія выпадкова аказаліся ў сядзібе Сталыпіна. Былі параненыя і двое дзяцей Сталыпіна — Наталля і Аркадзь. У момант выбуху яны разам з няняй знаходзіліся на балконе і былі выкінуты выбуховай хваляй на маставую. У Наталлі былі раздроблены косткі ног і некалькі гадоў яна не магла хадзіць, раненні Аркадзя аказаліся няцяжкімі :185—189, няня дзяцей загінула.
19 жніўня 1906 года ў якасці «меры выключнай аховы дзяржаўнага парадку» быў прыняты «Закон пра ваенна-палявыя суды», які ў губернях, пераведзеных на ваеннае становішча ці становішча надзвычайнай аховы, часова ўводзіў асаблівыя суды з афіцэраў, якія ведалі толькі справамі, дзе злачынства было яўным (забойства, разбой, рабаванне, напады на ваенных, паліцэйскіх і службовых асоб). Прысуд суда адбываўся цягам сутак пасля здзяйснення злачынства. Разбор справы мог доўжыцца не больш за двое сутак, прысуд прыводзіўся ў выкананне на працягу 24 гадзін. Увядзенне ваенна-палявых судоў былі выклікана тым, што ваенныя суды (увесь час дзеючыя), якія на той момант разбіралі справы пра рэвалюцыйны тэрор і цяжкія злачынствы ў губернях, абвешчаных на выключным становішчы, выяўлялі, на думку ўрада, празмерную мяккасць і зацягвалі разгляд спраў. Тым часам як у ваенных судах справы разглядаліся пры абвінавачаных, якія маглі карыстацца паслугамі абаронцаў і прадстаўляць сваіх сведак, у ваенна-палявых судах абвінавачаныя былі пазбаўленыя ўсіх правоў.
У сваёй прамове ад 13 сакавіка 1907 года перад дэпутатамі II Думы прэм’ер так абгрунтоўваў патрэбу дзеяння гэтага закона :
"Дзяржава можа, дзяржава абавязана, калі яна знаходзіцца ў небяспецы, прымаць самыя строгія, самыя выключныя законы, каб захаваць сябе ад распаду."
"Бываюць, спадары, фатальныя моманты ў жыцці дзяржавы, калі дзяржаўная патрэба стаіць вышэй права і калі належыць абіраць паміж цэласцю тэорый і цэласцю бацькаўшчыны."
Падаўленне рэвалюцыі суправаджалася пакараннямі смерцю асобных яе ўдзельнікаў па абвінавачаннях у бунце, тэрарызме і падпалах памешчыцкіх сядзіб. За восем месяцаў свайго існавання (закон пра ваенна-палявыя суды не быў унесены ўрадам на зацверджанне ў III Думу і аўтаматычна страціў сілу 20 красавіка 1907 года; надалей разгляд спраў пра цяжкія злачынствы перадаваўся ў ваенна-акруговыя суды, у якіх выконваліся працэсуальныя нормы вытворчасці. Ваенна-палявыя суды вынеслі 1102 смяротныя прысуды, але пакараныя смерцю былі 683 чалавекі . Усяго за 1906—1910 гады ваенна-палявымі і ваенна-акруговымі судамі па, так званых, «палітычных злачынствах» былі вынесены 5735 смяротных прысудаў, з якіх 3741 выкананыя . Да катаржных прац прысуджаны 66 тысяч . Галоўным чынам пакаранні смерцю прыводзіліся ў выкананне праз павешанне.
Маштаб рэпрэсій стаў беспрэцэдэнтным для расійскай гісторыі — за папярэднія 80 гадоў — з 1825 па 1905 гады — дзяржава па палітычных злачынствах вынесла 625 смяротных прысудаў, з якіх 191 быў прыведзены ў выкананне. Пазней Сталыпіна рэзка асуджалі за настолькі жорсткія меры. Смяротнае пакаранне ў многіх выклікала непрыманне, і яго ўжыванне непасрэдна сталі злучаць з палітыкай, што праводзілася Сталыпіным. Ва ўжытак увайшлі тэрміны «хуткастрэльная юстыцыя» і «сталыпінская рэакцыя». У прыватнасці, адзін з вядомых кадэтаў падчас выступу ў запальчывасці дапусціў абразлівы выраз «сталыпінскі гальштук», як аналогію з выразам  «мураўёўскі каўнер» (М. М. Мураўёў-Віленскі, які здушыў паўстанне 1863—1864 гадоў атрымаў у апазіцыйна настроенай часткі грамадства Расійскай імперыі мянушку «Мураўёў-вешальнік»). Прэм’ер-міністр, што знаходзіўся ў той момант на пасяджэнні, запатрабаваў ад Родзічава «задавальнення», гэта значыць выклікаў яго на дуэль. Прыгнечаны крытыкай дэпутатаў Родзічаў публічна прынёс свае выбачэнні, якія былі прыняты. Нягледзячы на гэта, выраз «сталыпінскі гальштук» стаў крылатым. Пад гэтымі словамі мелася на ўвазе пятля шыбеніцы.
Л. М. Талстога падтрымалі многія вядомыя людзі таго часу, у прыватнасці, Леанід Андрэеў, Аляксандр Блок, Ілья Рэпін. Часопіс надрукаваў спачувальны водгук «Леў Талстой і яго „Не магу маўчаць“».
У выніку, з прычыны прынятых мер, рэвалюцыйны тэрор быў падаўлены, перастаў насіць масавы характар, выяўляючыся толькі адзінкавымі спарадычнымі актамі гвалту. Дзяржаўны парадак у краіне быў захаваны.
Фінляндскае пытанне
Падчас прэм’ерства Сталыпіна Вялікае Княства Фінляндскае з’яўлялася асаблівым рэгіёнам Расійскай імперыі.
Да 1906 года яго асаблівы статус пацвярджаўся наяўнасцю «канстытуцый» — шведскіх законаў перыяду кіравання Густава III («Форма кіравання» ад 21 жніўня 1772 года і «Акт злучэння і бяспекі» ад 21 лютага і 3 красавіка 1789 года), якія дзейнічалі ў Фінляндыі да ўваходжання ў склад Расійскай імперыі. Вялікае Княства Фінляндскае валодала ўласным заканадаўчым органам — чатырохсаслоўным соймам, шырокай аўтаноміяй ад цэнтральнай улады.
20 ліпеня года, за дзень да роспуску Першай Дзяржаўнай думы і прызначэння Сталыпіна прэм’ер-міністрам, Мікалай II зацвердзіў прыняты соймам новы соймавы статут (фактычна, канстытуцыю), які меў пад сабою скасаванне састарэлага саслоўнага сойма і ўвядзенне ў Вялікім Княстве аднапалатнага парламента (таксама па традыцыі названага соймам — цяпер Эдускунта), абіранага з дапамогай усеагульнага выбарчага права ўсімі грамадзянамі старэй 24 гадоў.