cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Францыск Скарына
Ушанаванне памяці
Найбуйнейшыя мерапрыемствы па ўшанаванні Францыска Скарыны адбываліся ў Беларусі і іншых краінах у 1917, 1925, 1967, 1972, 1986—1991, 2017 гадах. Асаблівую значнасць мела святкаванне ў 2017 годзе 500-годдзя беларускага кнігадрукавання, яно дало імпульс даследаванню і папулярызацыі спадчыны Францыска Скарыны. На працягу 2012—2017 гадоў намаганнямі Алеся Сушы і Рамана Матульскага арганізаваны міжнародныя выставы выданняў Скарыны (у тым ліку з замежных збораў) у Мінску, Полацку, Маскве, Празе, Лондане і інш.; адбыліся навуковыя канферэнцыі, мастацкія конкурсы, пленэры, масавыя мерапрыемствы для дзяцей; з друку выйшлі дзясяткі навуковых і папулярных публікацый на розных мовах. Пад кіраўніцтвам Алеся Сушы таксама праведзена навуковая работа па выяўленні, апісанні і атрыманні лічбавых копій выданняў Скарыны з Вялікабрытаніі, Германіі, Польшчы, Расіі, Украіны, Чэхіі і іншых краін, у выніку сфарміравана электронная калекцыя з больш за 200 паўнатэкставых. копій (у фондах Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі). У 2013—2017 гадах рэалізаваны фундаментальнай значнасці навуковы і выдавецкі праект па факсімільным узнаўленні кніжнай спадчыны Францыска Скарыны (выдадзена 20 тамоў). У 2015—2017 гадах адбылося вяртанне «Малой падарожнай кніжкі» Францыска Скарыны ў Беларусь.
Жыццё і дзейнасць Францыска Скарыны вывучае комплексная навуковая дысцыпліна — скарыназнаўства.
Аляксандр Абрамавіч Паперна
Аляксандр Абрамавіч Паперна (? — 1921) — беларускі медык-акушэр.
Біяграфія
Выпускнік медыцынскага факультэта Пецярбургскага ўніверсітэта.
Лічыцца першым урачом-акушэрам у Бабруйску, дзе пачаў працаваць у 1895 годзе.
Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі А. Паперна ўзначальваў лячэбны пададдзел павятовага аддзела аховы здароўя, быў ініцыятарам адкрыцця ў горадзе акушэрскай школы.
Грамадская дзейнасць
Пасля смерці Ісідара Феертага ў 1912 годзе ўзначаліў медыцынскае таварыства ўрачоў.
З 1921 па 1924 гады ў горадзе выдаваўся адзін з першых у Беларусі навукова-медыцынскі часопіс «Бабруйскія медыцынскія весткі». Галоўным рэдактарам часопіса спачатку быў А. А. Паперна.
Нічыпар Лукіч Аксючыц
Біяграфія
З сялянскай сям’і.
Скончыў народнае вучылішча. З 1914 да 1917 года служыў у царскай арміі ў званні унтэр-афіцэра, удзельнічаў у Першай сусветнай вайне.
Пасля Лютаўскай рэвалюцыі 1917 года абраны членам палкавога салдацкага камітэта.
Са снежня 1918 года — старшыня Менскага валаснога камітэта.
З кастрычніка 1923 года на працы ў Менску — старшыня праўлення Беларускага саюза сельскагаспадарчай і крэдытнай кааперацыі, дырэктар Белсельгасбанка ў Менску.
У 1928—1929 гадах наркам гандлю БССР, потым старшыня Менскага акруговага выканкама.
У снежні 1929 года прызначаны членам эканамічнай нарады пры СНК БССР, з лютага 1931 года — начальнік Галоўнага ўпраўлення камунальнай гаспадаркі пры СНК БССР, з ліпеня 1931 да ліпеня 1932 года — наркам камунальнай гаспадаркі БССР.
Член ЦК КП(б)Б у 1929—1932 гадах.
Паводле некаторых звестак, арыштаваны НКУС у другой палове 1930-х гадоў і асуджаны да вышэйшай меры пакарання (расстрэл).
Мюнхеберг
Мюнхеберг (Müncheberg) — горад у Германіі, у зямлі Брандэнбург. Уваходзіць у склад раёна Меркіш-Одэрланд. Насельніцтва — 7150 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 151,93 км². Афіцыйны код — 12 0 64 317.
Горад падпадзяляецца на 7 гарадскіх раёнаў.
У горадзе нарадзіўся міністр замежных спраў ГДР Маркус Мекель.
NGC 1428
NGC 1428 (іншыя абазначэнні — ESO 358-53, MCG -6-9-22, FCC 277, PGC 13611) — эліптычная галактыка ў сузор’і Печ.
Буландынскі раён
Буландынскі раён (Быұланды ауданы; да 1997 года — Макінскі раён) — адміністрацыйная адзінка Акмалінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр — горад Макінск.
NGC 1428
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Галактыка ўваходзіць у Скопішча Печы.
Зарубежжа (Смаленская вобласць)
Зарубежжа (Зарубежье) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сямлёўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
15 чэрвеня 1634 г. заключаны Палянаўскі мір, па якім за Масквой засталася адна Вязьма: у 40 км ад Вязьмы сяло Зарубежжа было вызначана мяжой рускіх і польскіх уладанняў.
Капанскі сельсавет
Капа́нскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэчыцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Капань.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Дзятлавіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Рэчыцкага раёна Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаванага Гранаўскага сельсавета. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Рэчыцкім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. 2 красавіка 1959 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Баршчоўскага (6 населеных пунктаў: Аляксандраўка, Гранаўка, Дунай, Капань, Чырвоная Слабада і чыгуначная станцыя Сеназавод) і Чарнянскага (вёска Белае Балота (саўгас «Рэчыца»)) сельсаветаў.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 7 населеных пунктаў.
Варанасі
Варана́сі, ці Бенарэс — горад на Поўначы Індыі, на рацэ Ганг, паміж яго прытокамі Варан і Асі (адсюль назва), у штаце Утар-Прадэш. Узнік каля 7 ст. да н.э. На 1991 г. налічвалася 932,4 тысяч жыхароў.
Важны транспартны вузел (чыгункі, аўтадарогі, водныя шляхі). Развіта баваўняная, шаўкаткацкая, шкляная, харчовая, хімічная прамысловасць. Працуе завод цеплавозаў. Пашырана саматужная вытворчасць мастацкіх вырабаў (парча, дываны, ювелірныя вырабы і інш.).
Варанасі — цэнтр кнігадрукавання на мове хіндзі. У горадзе некалькі вышэйшых навучальных устаноў (сярод якіх ), а таксама найбуйнейшая бібліятэка кніг на хіндзі.
Горад з'яўляецца гістарычным, культурным і рэлігійным цэнтрам краіны, а таксама месцам паломніцтва індусаў і будыстаў (каля 1 млн чалавек штогод). Тут знаходзяцца шматлікія палацы і індуісцкія храмы (пераважна 16—18 ст.). (каля 1750), комплекс палацаў 16—19 ст., іншыя архітэктурныя помнікі.
Мікалай Леанідавіч Страха
Мікалай Леанідавіч Страха (нар., в. Малыя Вікаравічы, Столінскі раён) — беларускі географ, педагог, грамадскі дзеяч.
Біяграфія
Скончыў з адзнакай Брэсцкі дзяржаўны педагагічны інстытут (1985), потым працаваў у гэтым універсітэце. У 1997 годзе скончыў юрыдычны факультэт Белдзяржуніверсітэта — таксама з адзнакай. З 1998 года працаваў у БДПУ імя М. Танка, выкладаў геаграфію сусветнай гаспадаркі і насельніцтва, палітычную геаграфію, займаў пасаду намесніка дэкана па вучэбнай працы факультэта прыродазнаўства. Удзельнічаў у пратэстах пасля прэзідэнцкіх выбараў 2020 года, звольнены з БДПУ 20 кастрычніка 2020 года.
Аўтар больш за 190 навуковых, навукова-метадычных прац, суаўтар вучэбных дапаможнікаў з грыфам Міністэрства адукацыі для ўстаноў агульнай сярэдняй і вышэйшай адукацыі.
Кавенага-д’Ада
Кавенага-д'Ада (Cavenago d'Adda) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лодзі.
Насельніцтва складае 2036 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 127 чал./км². Займае плошчу 16 км². Паштовы індэкс — 26824. Тэлефонны код — 0371.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Вільяндзі (горад)
Вільяндзі, Фелін (Viljandi), да 1919 года — Фелін (Fellin) — ганзейскі горад у Эстоніі, з'яўляецца адміністрацыйным цэнтрам павета Вільяндзі ў паўднёва-ўсходняй Эстоніі.
Адлегласць ад Таліна 161 км, ад Тарту 81 км, ад Пярну 97 км.
Гісторыя
За сваю гісторыю неаднаразова разбураўся моцнымі суседзямі Швецыяй і Расіяй.
Выбітныя мясціны
У горадзе знаходзяцца руіны замка Вільяндзі, пабудаванага крыжакамі ў пачатку XVI стагоддзя. Функцыянальна ён быў падзелены на паўночную, паўднёвую і ўсходнюю часткі. У замку былі зала для сходаў (капітула), двухнефавая вежа, памяшканне архіва, спальня і жылыя памяшканні камандора, трапезная, кухня, галерэя, стайні, жыллё для служак, складскія памяшканні. Калодзеж глыбінёй 26 метраў. Да нашага часу замак захаваўся часткова.
Падрэчка
Падрэ́чка (, Подречка) — пасёлак ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Хатлянскага сельсавета.
Да 1 красавіка 1960 года пасёлак уваходзіў у склад Шацкага сельсавета.
Пітэрс
Пітэрс — прозвішча.
Сяргей Анатолевіч Яцкевіч
Сяргей Анатолевіч Яцкевіч (нар. 12.11.1949, г., Брэсцкая вобласць) — беларускі філосаф. Доктор філасофскіх навук (1991), прафесар (1992).
Навуковая дзейнасць
Навуковыя інтарэсы: метадалогія сацыяльнага пазнання і кіравання сацыяльнымі працэсамі; метадалогія адукацыі; культура нацыянальных меншасцей Беларусі і беларускага пагранічча; моўная палітыка і беларуская мова ў Польшчы.
IC 4106
IC 4106 — галактыка тыпу SB0-a (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Кязераўка
Кязераўка (Кезеровка) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сямлёўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Наталля Алегаўна Дуліна
Наталля Алегаўна Ду́ліна (нар. 15 лістапада 1964, г. Мінск) — беларуская лінгвістка, спецыялістка ў галіне вывучэння італьянскай мовы.
Біяграфія
Скончыла сярэднюю школу № 4 г. Мінска, Мінскі тэхналагічны тэхнікум, Мінскі дзяржаўны лінгвістычны ўніверсітэт.
Дацэнт кафедры італьянскай мовы Мінскага дзяржаўнага лінгвістычнага ўніверсітэта. Выкладчыца ў Доме італьянскай мовы і культуры «Дантэ» і перакладчыца Пасольства Італіі ў Рэспубліцы Беларусь.
Пасля масавых фальсіфікацый на прэзідэнцкіх выбарах 2020 года, гвалтоўнага разгону акцый пратэстаў, збіцця і катаванняў затрыманых пратэстоўцаў, а таксама жорсткіх затрыманняў салідарных з пратэстоўцамі студэнтаў універсітэта, 9 верасня разам з іншымі выкладчыкамі выступіла ў відэазвароце, у якім падтрымала студэнтаў, асудзіла дзеянні міліцыі і пазіцыю адміністрацыі ўніверсітэта, заклікаўшы прыцягнуць усіх вінаватых да адказнасці.
26 кастрычніка 2020 года на заклік Святланы Ціханоўскай далучылася да агульнанацыянальнай забастоўкі разам з некалькімі дзясяткамі выкладчыкаў і супрацоўнікаў універсітэта. 27 кастрычніка Аляксандр Лукашэнка запатрабаваў адлічваць усіх студэнтаў і звальняць выкладчыкаў, якія прымаюць удзел у несанкцыянаваных акцыях. 29 кастрычніка была звольнена з універсітэта.
З 2020 года Наталлю Дуліну неаднаразова змяшчалі на Акрэсціна па адміністрацыйных справах. У кастрычніку 2022 года пасля шостага затрымання яна на волю не выйшла — завялі крымінальную справу. Яе абвінавацілі ў садзейнічанні экстрэмісцкай дзейнасці (ч. 1 арт. 361-4 КК), а таксама ў арганізацыі і падрыхтоўцы дзеянняў, якія груба парушаюць грамадскі парадак, альбо актыўным удзеле ў іх (ч. 1 арт. 342). 10 сакавіка былую выкладчыцу Мінскі абласны суд асудзіў да 3,5 гадоў зняволення.
5 кастрычніка 2022 года праваабарончыя арганізацыі Беларусі прызналі Дуліну палітычнай зняволенай.
NGC 1430
NGC 1430 — зорка ў сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Марган Шнедэрлен
Марган Шнедэрлен (Morgan Schneiderlin; нар., Зельвілер, Эльзас) — французскі футбаліст, паўабаронца аўстралійскага клуба «Вестэрн Сідней Уондэрэрс» (у арэндзе з «Ніцы») і былы ігрок нацыянальнай зборнай Францыі.
Клубная кар’ера
Марган пачаў кар’еру ў акадэміі французскага «Страсбура», за які выступаў да 2008 года. Пасля гуляў за англійскі клуб «Саўтгемптан», у якім правёў 7 сезонаў. У ліпені 2015 года перайшоў у «Манчэстэр Юнайтэд» за 25 млн фунтаў, а праз 18 месяцаў, у студзені 2017 года, за 20 млн фунтаў быў прададзены ў «Эвертан».
У чэрвені 2020 года перайшоў у «Ніцу». У студзені 2023 года на правах арэнды далучыўся да аўстралійскага клуба «Вестэрн Сідней Уондэрэрс».
Міжнародная кар’ера
Выступаў за зборныя Францыі ўсіх узростаў, пачынаючы са зборнай да 16 гадоў. У 2014 годзе дэбютаваў за першую зборную Францыі і згуляў на чэмпіянаце свету.
Груган (Сыракомля)
«Груга́н» (Kruk) — верш (балада) Уладзіслава Сыракомлі на фальклорны матыў.
Твор быў напісаны ў 1854 г. і пазначаны аўтарам як «літоўская песенка» (Piosnka litewska).
Рукапіс верша «Груган» разам з «Гутаркай старога дзеда» ўвайшоў у падборку агітацыйнай літаратуры, якая назапашвалася ў мінскай кватэры Л. Шышкі, удавы надворнага саветніка.
Паходжанне
Уладзімір Вільчынскі ўзводзіць верш да летувіскай песні «Варнас» (Varnas), на ягоную думку, Сыракомля азнаёміўся з гэтым творам у перакладзе свайго прыяцеля Язэпа Крашэўскага, бо сам летувіскай не ведаў. Але, як адзначае Уладзімір Мархель, асобныя варыянты гэтай песні бытавалі і ў Беларусі як паказчык шырокай міграцыі фальклорных вобразаў. Да таго ж беларускі даследчык заўважае, што Сыракомля пакінуў вельмі мала твораў, тэматычна звязаных з этнаграфічнай Летувай.
Мушынскі сельсавет
Мушынскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мсціслаўскага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок Мушына. 10 населеных пунктаў, 1166 жыхароў.
Груган (Сыракомля)
Паходжанне
Падобныя матывы былі таксама зафіксаваныя ў сібірскіх губернях Расіі і напрыкарпацкіх землях Украіны.
Мушынскі сельсавет
На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета было 11 населеных пунктаў.
Груган (Сыракомля)
Пераклады
На беларускую мову гэты верш перакладаў Янка Купала (1908—1909). Пазней гэта рабіў Гальяш Леўчык, але пры жыцці не апублікаваў (упершыню «Доля і хлеб», 1980). На рускую мову верш пераклаў Марк Жываў.
У культуры
У 1865 годзе Аўгуст Радван паклаў верш на музыку.
Святлана Іосіфаўна Алілуева
Святлана Іосіфаўна Алілуева (пра нараджэнні: Сталіна (Джугашвілі), у эміграцыі — Лана Пітэрс (Lana Peters) (,  —, Рычленд, Вісконсін) — савецкая перакладчыца, філолаг, кандыдат філалагічных навук; мемуарыстка.
Фехтаўскі ўніверсітэт
Фехтаўскі ўніверсітэт (Universität Vechta) — нямецкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Фехта.
Агульная характарыстыка
Гэта ўніверсітэт, размешчаны ў горадзе Фехта ў Ніжняй Саксоніі. У цяперашні час колькасць студэнтаў складае каля 5 000 чалавек. Акцэнт у навучанні робіцца традыцыйна на вышэйшую адукацыю ў галіне падрыхтоўкі настаўнікаў і каталіцкай тэалогіі, бо гэты раён утварае каталіцкі эксклаў у паўночнай традыцыйна пратэстанцкай частцы Германіі.
Каледзіна (Смаленская вобласць)
Каледзіна (Коледино) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сямлёўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Мікалай Уладзіміравіч Сенькін
Мікалай Уладзіміравіч Сенькін (22 снежня 1917, вёска Шчыпань, Рагнедзінскі раён, Бранская вобласць — 25 кастрычніка 1976) — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху ў Брэсцкай вобласці.
Біяграфія
З 1938 года служыў у Чырвонай Арміі. Удзельнік савецка-фінляндскай вайны 1939—1940 гадоў. Член КПСС з 1941 года. У партызанах з верасня 1942 года: камандзір узвода, начальнік штаба атрада, у ліпені 1943 — ліпені 1944 гадоў камандзір партызанскай брыгады імя П. К. Панамарэнкі. З 1944 года працаваў старшынёй Высокаўскага райвыканкама, у Брэсцкім аблвыканкаме.
Таццяна Аляксееўна Ткаліч
Таццяна Аляксееўна Ткаліч (нар., Мінск) — беларуская спецыяліст у галіне інфарматыкі, вылічальнай тэхнікі і кіравання, эканаміст. Доктар эканамічных навук (2015), кандыдат фізіка-матэматычных навук (1994), прафесар (2017).
Біяграфія
Скончыла Мінскі радыётэхнічны інстытут (спецыяльнасць «Аўтаматызаваныя сістэмы кіравання», кваліфікацыя «Інжынер-сістэматэхнік», 1978), Санкт-Пецярбургскі дзяржаўны ўніверсітэт (аспірантура, 1992), Беларускі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт (дактарантура, 2000).
Працавала ў Беларускім дзяржаўным эканамічным універсітэце (з 1993, факультэт фінансаў і банкаўскай справы, кафедра інфармацыйных тэхналогій, прафесар).
Навуковыя інтарэсы: лічбавая эканоміка; эканамічная эфектыўнасць інфармацыйных сістэм; ІТ-менеджмент; матэматычнае мадэляванне ў галіне эканомікі і інавацый.
Вярыгіна
Вярыгіна — тапонім.
Плітніца (Уздзенскі раён)
Плі́тніца (, Плитница) — пасёлак ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Хатлянскага сельсавета.
Палажэвіцкі сельсавет
Палажэ́віцкі сельсаве́т — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Старадарожскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 г. вёска) Палажэвічы.
Гісторыя
Палажэвіцкі сельсавет утвораны 16 ліпеня 1954 года ў складзе Старадарожскага раёна Мінскай вобласці БССР шляхам аб’яднання скасаваных Кармазоўскага і Крываноскага сельсаветаў. З 25 снежня 1962 года па 30 ліпеня 1966 года ў складзе Слуцкага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета было 13 населеных пунктаў.
Населеныя пункты
У склад сельсавета ўваходзяць 13 населеных пунктаў:
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 1402 чалавекі, з іх 95,9 % — беларусы, 2,4 % — рускія, 0,7 % — украінцы.
Эстонскае нацыянальнае абуджэнне
Эсто́нскае нацыяна́льнае абуджэ́нне (Ärkamisaeg) — тэрмін, якім пазначаюць працэс усведамлення эстонцамі сябе як нацыі, што мае права на самавызначэнне. Гэты працэс распачаўся прыблізна ў 1850-х, калі просты люд атрымаў большыя правы, і цягнуўся да абвяшчэння незалежнасці Эстоніі ў 1918 годзе. Нацыянальным абуджэннем часам называюць таксама падзеі 1987—1988 гадоў у Савецкай Эстоніі.
Хоць нацыянальная свядомасць эстонцаў набыла моц у XIX ст. , пэўныя адзнакі ўсведамлення сваёй этнічнай асаблівасці назіраліся і раней. Пад канец XVIII ст. саманазва eestlane пашырылася ў Эстоніі нароўні са старою назвай maarahvas. На той час Эстонія належала Расійскай імперыі. Эстонскі пераклад Бібліі пабачыў свет у 1739 годзе, а колькасць брашур па-эстонску вырасла ад 18 у 1750-х да 54 у 1790-х. Да канца стагоддзя большая палова дарослых эстонскіх сялян умела чытаць. Сярод першых людзей з універсітэцкай асветай, што ідэнтыфікавалі сябе эстонцамі, былі Фрыдрых Роберт Фельман (1798—1850), Крысціян Яак Петэрсан (1801—1822) і Фрыдрых Рэйнхальд Кройцвальд (1803—1882). Уладная эліта заставалася збольшага нямецкай па мове і культуры. Балтыйскі нямецкі пісьменнік Гарліб Меркель (1769—1850) быў адным з першых эстафілаў і ставіўся да эстонцаў як да народа, роўнага з іншымі. Ён стаў натхняльнікам эстонскага нацыянальнага руху, які да сярэдзіны XIX ст. ставіў сабе за ўзор культурны свет балтыйскіх немцаў. Аднак з сярэдзіны стагоддзя такія эстонскія лідары, як Карл Роберт Якабсан (1841—1882), Якаб Гурт і Ёхан Вальдэмар Янсен (1819—1890), сталі амбітнейшымі і пацягнуліся ў напрамку фінаў, нацыянальны рух якіх на той час быў надта паспяховым, а таксама да пэўнай меры да суседзяў латышоў і іх руху младалатышоў.
Значнымі культурнымі дасягненнямі сталі публікацыя 1862 года «Калевіпаэга» і арганізацыя ў 1869 першага спеўнага фестываля. Да канца 1860-х эстонцы ўжо не жадалі мірыцца з нямецкай культурнай і палітычнай гегемоніяй. Да спробы русіфікацыі ў 1880-х і 1890-х іх стаўленне да Расійскай імперыі было пазітыўным.
У 1881 годзе сямнаццаць эстонскіх таварыстваў звярнуліся з мемарандумам да расійскага цара Аляксандра III, заклікаючы яго да ўвядзення ў Эстоніі інстытута земстваў, якія ўжо існавалі ў іншых частках імперыі, да роўнага прадстаўніцтва ў земствах эстонцаў і балтыйскіх немцаў і да адміністрацыйнай уніфікацыі этнічных эстонскіх абласцей. Натхняльнікам мемарандуму быў Карл Роберт Якабсан. У 1891 пачала выходзіць першая эстонская штотыднёвая газета «Postimees». Паводле перапісу 1897 года эстонцы мелі другі пасля фінаў узровень пісьменнасці ў Расійскай імперыі (96,1 % эстонамоўнага насельніцтва Балтыйскіх губерняў, старэйшыя за 10 гадоў). Месты хутка эстанізаваліся, і да 1897 эстонцы складалі дзве траціны гарадскага насельніцтва.
У адказ на перыяд русіфікацыі, якую расійскі ўрад распачаў у 1880-х, эстонскі нацыяналізм набраў большае палітычнае гучанне, інтэлектуалы сталі заклікаць да пашырэння аўтаноміі. Расійская рэвалюцыя 1905—1907 гадоў азнаменавалася ў Эстоніі заклікамі да свабоды прэсы, сходаў, голасу і за нацыянальную аўтаномію. Эстонцы мала чаго дабіліся, аднак хісткая стабільнасць у перыяд між 1907 і 1917 годамі спрыяла змацненню спадзеваў эстонцаў на нацыянальную дзяржаву. Пасля Лютаўскай рэвалюцыі 1917 года эстонскія землі ўпершыню былі аб'яднаныя ў адну адміністрацыйную адзінку — Аўтаномную губерню Эстляндыя. Пасля таго, як у кастрычніку 1917 года ўладу захапілі бальшавікі, а нямецкія войскі здабылі перамогу над расійскімі, 24 лютага 1918 Эстонія абвясціла сябе незалежнай рэспублікай.
ФК Дынама Кіеў
«Дынама» (Футбо́льний Клуб Динамо Київ) — украінскі футбольны клуб з горада Кіеў.
Гісторыя
Клуб заснаваны ў 1927 годзе.
Йыгева
Йыгева (Jõgeva) — горад на ўсходзе Эстоніі, адміністрацыйны цэнтр павета Йыгева. Насельніцтва больш за 6 тысяч чалавек. Упершыню згаданы ў польскіх крыніцах ў 1599 годзе пад назвай Ягіва. Нямецкая назва Лайсхольм.
Да 1876 г., калі праз Йыгеву прайшла чыгунка Талін-Тарту, ён заставаўся маленькім пасёлкам, затым пачаў развівацца і ў 1938 годзе атрымаў статус горада.
Клімат
У горадзе быў адзначаны рэкорд холаду для Эстоніі −43.5 ° C.
Макінск
Ма́кінск — горад, адміністрацыйны цэнтр Буландынскага раёна Акмолінскай вобласці Казахстана. Код КАТА — 114020100.
IC 4107
IC 4107 — галактыка тыпу dE ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
NGC 1431
NGC 1431 (іншыя абазначэнні — UGC 2845, MCG 0-10-17, ZWG 391.33, NPM1G +02.0129, PGC 13732) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Цялец.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Радон-221
Радон-221, 221Rn — нестабільны радыеактыўны ізатоп радону, інертны газ. Гэты ізатоп не сустракаецца на Зямлі ў прыродзе.
Радон-221 можа ўтварацца ў выніку радыеактыўнага распаду астата-221.
Радыеактыўны распад
Перыяд паўраспаду радону-221 складае 25 хвілін. Ён распадаецца па большай частцы (78 %) β-распадам на радыеізатоп францый-221:
Энергія распаду складае 1,19419 МэВ. Астатнія 22 % выпадаюць пры перадачы альфа-выпраменьвання на радыеізатоп палоній-217:
Энергія распаду гэтага складае 614668 МэВ.
Перыяд паўраспаду складае 45 мікрасекунд.
Каладзезнае (Смаленская вобласць)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Вялічкава
Вялічкава — тапонім.
Чэрвін’яна-д’Ада
Чэрвін'яна-д'Ада (Cervignano d'Adda) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лодзі.
Насельніцтва складае 1560 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 380 чал./км². Займае плошчу 4 км². Паштовы індэкс — 26832. Тэлефонны код — 02.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Sant'Alessandro.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Грушаўка
Назву Гру́шаўка маюць:
Рыгор Уладзіміравіч Бабчанок
Рыгор Уладзіміравіч Бабчанок (нар. 24 сакавіка 1957 года ў вёсцы Ленін Жыткавіцкага раёна) — беларускі паэт, дырэктар саўгаса, сябра Саюза пісьменнікаў Беларусі (2015), сябра Беларускага аграпрамысловага Саюза.
Біяграфія
Пасля заканчэння школы паступіў у Смілавіцкі зааветэрынарны тэхнікум, адкуль быў прызваны ў армію. Служыў на Балтыйскім флоце. Пасля службы паступіў на зааінжынерны факультэт Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі, які скончыў у 1974 годзе. Працаваў галоўным заатэхнікам, а праз 14 год узначаліў камунальнае сельскагаспадарчае ўнітарнае прадпрыемства «Камуніст» Ельскага раёна Гомельскай вобласці. Пад яго кіраўніцтвам гаспадарка стала высакорэнтабельной, вырасла ўраджайнасць збожжавых і зернебабовых, высокія надоі і прыбаўленне жывёлы. У гаспадарке больш за дзесяць пераможцаў рэспубліканскага фестывалю-кірмашу «Дажынкі». Цэнтральная сядзіба — аграгарадок Зашыр’е некалькі разоў прызнаваўся лепшым у рэспубліцы. Его імя уключага ў 2012 годзе ў "Большую Международную энциклопедию «Лучшие люди».Пісьменнік Ліпскі Уладзімір прысвяціў яму кнігу:"Рыгор Бабчанок: жыццё і служэнне зямлі"(Мн.: 2017).
Літаратурная творчасць
Першыя вершы былі надрукаваны ў студэнцкай газете «Советский студент» Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі. У 2012 годзе з’явіўся першы вершаваны зборнік пад назвай «Асалода» ў які ўвайшлі самыя адмысловыя вершы пра зямлю і тых людзей, што на ёй шчыруе, пра хараство роднага краю і мілых сэрцу палескіх лясоў і палёў. У 2014 годзе з’явіўся новы вершаваны зборнік «Вяртанне». Яго вершы друкаваліся ў «Сельской газете», зборніках вершаў народнага літаратурнага аб’яднання «Парнас» Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі "Акадэмічны вянок (вып. 5 і 6). Піша на беларускай і рускай мовах.
Алё, алё! (тэлесерыял)
Алё, алё! ('Allo 'Allo!) — брытанскі гумарыстычны серыял, які выходзіў на экраны ў сябе на радзіме на канале BBC з 30 снежня 1982 года па 14 верасня 1992 года. Серыял быў станоўча прыняты крытыкамі і набыў мноства прыхільнікаў па ўсім свеце. Серыял стаў найбольш прадаванай брытанскай камедыяй па ўсім свеце ў свой час (быў прададзены ў 56 краін). Да канца сваёй вытворчасці ў 1992 г. ён быў набыты нават каналам у Германіі. У 1986 г. была прадстаўлена сцэнічная версія ў тэатры "London Palladium" з акцёрамі тэлесерыяла.
Сюжэт
Асноўная сюжэтная лінія сканцэнтраваная на жыцці Рэнэ Артуа, уладальніка невялікага кафэ ў Францыі, падчас Другой сусветнай вайны. Ён спрабуе падтрымліваць нармальнае жыццё, але аказваецца ўцягнуты ў справы французскага супраціву, нямецкіх афіцэраў і гестапа. Серыял парадыраваў шматлікія ваенныя фільмы і тэлесерыялы, якія драматызавалі барацьбу Руху Супраціўлення.
Рэнэ Артуа — гаспадар кафэ ў камуне Нуўён на поўначы Францыі. Нямецкі палкоўнік Фон Штром — ваенны камендант горада, знаходзіцца ў добрых адносінах з Рэнэ і выкарыстоўвае яго кафэ для ўтойвання выкрадзенай карціны «Мадонна з вялікім бюстам», якую збіраецца прадаць пасля вайны. За карцінай таксама палюе начальнік мясцовага аддзялення гестапа гер Ота Фліка. Кафэ выкарыстоўваецца французскім супрацівам для розных мэтаў (утойвання брытанскіх лётчыкаў, сувязі з Вялікабрытаніяй і г.д.). У гэты ж час Рэнэ спрабуе хаваць свае любоўныя сувязі з афіцыянткамі кафэ ад жонкі.
Асаблівасці
Розныя мовы ў серыяле перадаюцца рознымі акцэнтамі англійскай мовы. Французы гавораць на англійскай мове з моцным французскім акцэнтам, англічане гавораць з падкрэслена класічнай англійскай вымовай. Ламаная французская англічан перадаецца як мноства памылак у мове, напрыклад, афіцэр Крабтры стандартна вітае ўсіх пажаданнем «Good Moaning» («Добрага аплаквання!») замест «Good morning» («Добрай раніцы!») — прычым незалежна ад часу дня. У серыяле паказана мноства нацыянальных стэрэатыпаў. У пачатку кожнага эпізоду Рэнэ звяртаецца да гледача, распавядаючы, што адбывалася раней. Гэты ход не толькі дазваляе нагадаць аб папярэдніх серыях, але і паказвае, што Рэнэ з'яўляецца адзіным персанажам, які ўсведамляе недарэчнасць таго, што адбываецца.
Пятроўск (Хатлянскі сельсавет)
Пятро́ўск (, Петровск) — пасёлак ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Хатлянскага сельсавета.
NGC 1437A
NGC 1437A (іншыя абазначэнні — ESO 358-54, MCG -6-9-24, FCC 285, PGC 13655) — спіральная галактыка з перамычкай (SBd) ў сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Новыя Ніўкі
Новыя Ніўкі (Новые Нивки) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сямлёўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
IC 4108
IC 4108 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Эльякім Мангала
Эльякім Мангала (Eliaquim Mangala; нар., Каломб, Францыя) — французскі футбаліст кангалезскага паходжання, цэнтральны абаронца партугальскага клуба «Эштарыл-Прая». Ігрок нацыянальнай зборнай Францыі (2013—2016).
Радзіма мая дарагая
Пачатковы матыў песні шырока выкарыстоўваецца падчас урачыстых цырымоній з удзелам вышэйшага кіраўніцтва Беларусі. Мелодыя стала пазыўным «Слухайце ўсе» Беларускага радыё.
Гісторыя
У першыя пасляваенныя годы, калі Мінск яшчэ ляжаў у руінах, Алесь Бачыла літаральна за адзін вечар напісаў верш «Радзіма, мая дарагая». На наступны дзень ён аднёс верш кампазітару Уладзіміру Алоўнікаву, які вельмі хутка напісаў музыку да песні.
Над рэчкай уранні туман… .
У фанатэцы Беларускага радыёкамітэта захоўваўся запіс песні менавіта з такім пачаткам у цудоўным выкананні тэнаровай партыі Ісадарам Балоціным. Аднак некаму такі пачатак не спадабаўся — і кампазітару давялося апусціць першую страфу верша.
Песня двойчы намінавалася на Дзяржаўны гімн Беларусі.
Словы
Радзіма мая дарагая, Ты ў шчасці жаданым жыві! Я сэрцам табе прысягаю Ў шчырай сыноўняй любві! На рэках шырокіх і нівах, Заводах, будоўлях — наўсцяж Народ наш працуе руплівы І край ўзвышаецца наш.
Чужое зямлі нам не трэба, Пачуцці ў нас сёння адны: Мы хочам, каб мірнае неба Не знала пажару вайны.
27-ы Мінскі міжнародны кінафестываль «Лістапад»
XXVII Мінскі міжнародны кінафестываль «Лістапад» меў адбыцца з 6 па 13 лістапада 2020 года ў Мінску пад слоганам «Магія вобраза». У ім збіраліся прымаць удзел каля 120 карцін, геаграфія праграмы — 50 краін. Пляцоўкамі планаваліся кінатэатры «Цэнтральны», «Falcon Club Буцік Кіно», «Silver Screen», «Піянер» і «Беларусь», а фільмам адкрыцця была абраная стужка «Урокі фарсі» Вадзіма Перэльмана.
Як паведаміла Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь кінафестываль быў адменены «ў сувязі з неспрыяльнай эпідэміялагічнай сітуацыяй».
АКСМ-743
АКСМ-743 — беларускі трамвай павышанай змяшчальнасці, трохсекцыйны, з пераменным узроўнем падлогі, дзвюма і адной хадавой цялежкамі, шасцідзверны, з тырыстарна-імпульснай сістэмай кіравання цягавымі электрарухавікамі пастаяннага току і з шарнірным злучэннем між секцыямі. Прызначаны для эксплуатацыі на трамвайных лініях з шырынёй каляіны 1524 мм.
Брачыслаў Ізяславіч
Брачыслаў Ізяславіч (ст.-рус. Брѧчиславъ сн҃ъ Изѧславль; 990-я — ) — князь полацкі (1003—1044).
Першы полацкі князь, які пэўна атрымаў уладу як спадчыну бацькі, што замацоўвала Полацк за яго нашчадкамі — полацкім княжацкім родам. Пашырыў тэрыторыю княства, далучыў землі паміж Заходняй Дзвіной і Дзіснай, паміж Заходняй Дзвіной і Дняпром (з Віцебскам), і вакол возера Усвят (з Усвятам), заснаваў шэраг «гарадоў».
Паходжанне і імя
Сын полацкага князя Ізяслава Уладзіміравіча. Названы паводле схемы створанай дзедам — Уладзімірам Святаславічам, для называння ўласных сыноў — двухасноўным імем, дзе другая аснова -слаў, напэўна, адсылала да імя кіеўскага князя Святаслава Ігаравіча. Магчыма, ад брачы- (ст.-рус. бряцати — бразгаць) і -слаў- (параўн.: слава)  і мае сэнс «той, хто бразгае (гучыць) славай». Такога імя не было сярод сыноў Уладзіміра і пазней яно ўжывалася ў асноўным сярод Ізяславічаў Полацкіх. Хроснае імя невядома.
Пачатак княжання
Заняў полацкі сталец малалетнім, магчыма, па смерці свайго брата Усяслава Ізяславіча (990-я — 1003), але парадак іх старшынства цяпер невядомы і дыскусійны. Атрыманне княжання адбылося пры жыцці дзеда — Уладзіміра Святаславіча. Пачаў самастойнае княжанне з дасягненнем дарослага ўзросту.
Да 1020 года пра дзейнасць Брачыслава нічога не вядома, магчыма, яна не выходзіла за межы Полацкай зямлі. Напэўна, да 1015 года, калі памёр вялікі князь кіеўскі Уладзімір, якому было падпарадкавана Полацкая княства, асноўная дзейнасць тым часам падлетка князя Брачыслава была скіравана на ўнутраныя задачы.
Пасля смерці Уладзіміра стабільнасць Кіеўскай дзяржавы была парушана, разгарнулася барацьба за ўладу, у 1015—1019 гадах сыны Уладзіміра аспрэчвалі паміж сабою бацькаў сталец. Напэўна тады маглі скласціся умовы для рашэння Брачыславам пра захоп поўнага кантролю над заходнядзвінскімі адгалінаванні шляху «з варагаў у грэкі».
Паход на Ноўгарад
У 1020 годзе, паводле ісландскай «Сагі аб Эймундзе», Яраслаў замацаваўся ўжо на кіеўскім стальцы і запатрабаваў ад Брачыслава перадачы памежных воласцей. Брачыслаў, па радзе Эймунда Хрынгсана, кіраўніка варажскай дружыны на службе ў Полацку, не чакаючы нападу Яраслава, пайшоў на Ноўгарад, разрабаваў горад і вывеў у Полацк шмат палонных.
Адносна таго, што адбылося далей, у крыніцах даюцца розныя звесткі. Паводле «Аповесці мінулых часоў» (XII ст.), Брачыслаў разрабаваў Ноўгарад і з палоннымі вярнуўся ў Полацк, а ўжо потым Яраслаў сустрэў Брачыслава на шляху з Ноўгарада на рацэ Судаміры (прытым трапіў туды з Кіева за 7 дзён), разбіў у бітве, адабраў здабычу:
Рабінаўка (Хатлянскі сельсавет)
Рабі́наўка (, Рябиновка) — пасёлак ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Хатлянскага сельсавета.
Брачыслаў Ізяславіч
Паход на Ноўгарад
В лѣт̑. ҂s҃. ф҃. к҃ѳ. [6529 (1021)] Приде Брѧчиславъ сн҃ъ Изѧславль. внукъ Володимърь на Новъгородъ. и заӕ Новъгородъ. и поимъ Новгородцѣ и имѣньє ихъ. поиде Полотьску ѡпѧть. и пришедшю єму к Судомири рѣцѣ. и Ӕрославъ ис Къıєва въ. з҃. днь. Постиже и ту. и побѣди Ӕрославъ Брѧчислава. и Новгородцѣ вороти Новугороду. а Брѧчиславъ бѣжа Полотьску ❙ (Ст.-рус.)
Пасля гэтага, паводле Наўгародскага IV летапісу, Яраслаў аддаў Брачыславу два гарады, якія ў сувязі з гэтым упершыню згадваюцца ў летапісы — Віцебск (ст.-рус. Видбеск) і Усвят (ст.-рус. Въсвячь, зараз у Пскоўскай вобл., Расія).
Паводле «Сагі аб Эймундзе» (XIII ст.), бітвы не было — праз некаторы час па нападзе Брачыслава на Ноўгарад полацкія і кіеўскія войскі сышліся на нейкай рацэ і прастаялі адно супраць другога 7 дзён. Брачыслаў хацеў пачаць бітву, але Эймунд раіў не спяшацца, бо задумаў хітрасць. З воінам сваёй дружыны Рагнарам ён ноччу зрабіў засаду ў лесе на сцежцы, дзе, на яго думку, звычайна ездзіла жонка Яраслава — вялікая княгіня кіеўская Інгегерда. Эймунду пашанцавала, і ён захапіў Інгегерду ў палон.
Пры пасярэдніцтве Інгегерд паміж Брачыславам і Яраславам быў заключаны мір, паводле якога Яраслаў атрымліваў Наўгародскую зямлю, а Брачыслаў атрымліваў у дадатак да Полацкай зямлі столькі — Віцебск, Усвят і, магчыма, Менск , — каб яго ўладанні павялічыліся ўдвая. Астатняй часткай Русі з цэнтрам у Кіеве яны дамовіліся валодаць разам, а сваім намеснікам прызначалі Эймунда. Магчыма, роля Інгегерд у падзеях перабольшана аўтарам сагі.
Княжанне пасля 1020 года
Супольнае ўладанне Руссю, магчыма, пацвярджаецца тым, што Яраслаў з 1020 года жыў не ў Кіеве, а ў Ноўгарадзе. А ў Кіеве тым часам быў «Брачыславаў двор» і «двор мужоў Яраслававых». Аднак, гэты двуумвірат, калі існаваў, трываў нядоўга, не далей за 1024/1025 гады, калі князь Мсціслаў Уладзіміравіч (брат Яраслава) атрымаў землі на левым беразе Дняпра. З таго часу Яраслаў пачаў жыць у Кіеве, але Брачыслаў, магчыма, атрымаў нейкую кампенсацыю, бо яны захоўвалі саюз.
За часам Брачыслава пашырыўся Полацк, дасягнуўшы 40 гектараў агульнай плошчы; каля 1030-х гадоў быў пабудаваны вялікі вакольны горад, сцяна якога была знойдзена падчас археалагічных раскопак. Таксама пашырылася межы Полацкай зямлі, не толькі дарамі Яраслава, але і за кошт зямель балтаў — латгалаў і літоўцаў. Імаверна, з Брачыславам звязана будаўніцтва памежных умацаванняў — гарадзішчаў у Браславе (цяпер Віцебскай вобласці), на азёрах Дрысвяты і Мядзел, каля в. Браслаў на возеры Сівір (20 км на паўночны ўсход ад Краслаўкі, цяпер Латвія), каля в. Браслава (цяпер Абрэнскі раён, Латвія), каля в. Браслаўль (15—20 км на поўнач ад Оршы, Віцебская вобл.).
Такім чынам у перыяд княжання Брачыслава Полацкае княства значна пашырылася, узмацніла свае пазіцыі на гандлёвых шляхах праз кантроль над волакамі каля Віцебска і Усвята, а таксама ў ніжнім цячэннем Заходняй Дзвіны.
Спрэчныя пытанні
Час Брачыслава Ізяславіча — 1021—1044 гады — адзін з самых недаследаваных у беларускай гісторыі. Брак крыніц дае магчымасць толькі для гістарычных рэканструкцый і гіпотэз. Адным з падобных дапушчэнняў лічыцца тое, што менавіта Брачыслаў заснаваў горад Браслаў. Аднак археалагічныя даныя толькі ўказваюць на XI ст. як на час заснавання горада і не даюць дакладнага часу пабудовы Браслава ў межах стагоддзя, але паходжанне назвы горада ад імя заснавальніка — князя Брачыслава выглядае пераканаўчым, хоць застаецца магчымасць сувязі з латышскім brasla «брод».
Няма звесткі пра ўдзел Брачыслава ў гэты час у кіеўскіх справах. Задаволіўшы свае памкненні на ўсходзе княства, Брачыслаў развівае заходні напрамак дзейнасці — падтрымку крывіцкай каланізацыі і пашырэнне сваёй улады на балцкія плямёны.
Пра маштабы гэтай дзейнасці Брачыслава таксама казаць цяжка, але, заснаваннем Браслава як крэпасці на балта-славянскім памежжы мог быць пакладзены пачатак умацавання Полацкім княствам сваёй заходняй мяжы. Пра неабходнасць гэтых мерапрыемстваў могуць сведчыць сляды пажарышча першай паловы XI ст. на гарадзішчы Браслава і перапыненне жыццядзейнасці на ўмацаваным паселішчы Гарадзец на Мнюце, датаванае тым жа часам, што можа сведчыць пра ваенныя сутыкненні з балцкімі плямёнамі на захадзе. Далейшыя мерапрыемствы ў гэтым кірунку звязваюць з абарончай лініяй на мяжы з балцкімі плямёнамі — заснаваннем умацаваных пунктаў Маскавічы, Рацюнкі, Дрысвяты.
Адным са спрэчных ёсць пытанне пра далучэнне Менскай воласці да Полацкага княства. Адны навукоўцы выказвалі думку, што Полацк распаўсюдзіў даніну на паўночных дрыгавічоў (асноўнае насельніцтва Менскай воласці) ужо ў канцы X ст. , іншыя, наадварот, лічылі, гэтыя зямлі былі спрэчнымі паміж Тураўскім і Полацкім княствамі, і да часу княжання Усяслава Брачыславіча тураўскія князі не збіралі тут даніну, таму канчаткова далучыў да Полацкага княства землі на поўнач ад Менска толькі Усяслаў да 1063 года.
Сям’я
Іпацьеўскі летапіс ускосна згадвае жонку Брачыслава ў 1044 годзе, якая нарадзіла сына Усяслава «ад чарадзейства». Магчыма, Брачыслаў назваў свайго сына ў імя брата — Усяслава Ізяславіча.
Княжацкі знак
Княжацкі знак Брачыслава Ізяславіча не вядома. На думку Сяргея Бялецкага, Брачыслаў ужываў знак трызуба з крыжападобнай вяршыняй цэнтральнага зубца і ножкай, якая абапіраецца на крыж. То-бок мадыфікаваным княжацкім знакам, які прыпісваюць яго бацьку Ізяславу Уладзіміравічу, праз дапоўнене ножні крыжом. Падобны знак захаваўся на сцяне Кіеўскага Сафійскага сабора (графіці XI ст.) і на рукаятцы з археалагічных раскопак Ізмерскага паселішча X—XI ст. (Спаскі раён, Татарстан, Расія).
Кунцэвіч
Кунцэвіч — беларускае прозвішча.
Пасецкі сельсавет
Па́сецкі сельсаве́т — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Старадарожскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 г. вёска) Пасека.
Геаграфія
Пасецкі сельсавет мяжуе з Палажэвіцкім, Старадарожскім і Языльскім сельсаветамі Старадарожскага раёна, землямі Любанскага раёна Мінскай вобласці.
Населеныя пункты
У склад сельсавета ўваходзяць 6 населеных пунктаў:
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 983 чалавекі, з іх 97,6 % — беларусы, 1,8 % — рускія.
NGC 1437B
NGC 1437B (іншыя абазначэнні — ESO 358-61, MCG -6-9-29, IRAS03440-3630, FCC 308, PGC 13794) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Асацыяцыя футбольных федэрацый Азербайджана
Асацыяцыя футбольных федэрацый Азербайджана — АФФА (Azərbaycan Futbol Federasiyaları Assosiasiyası, AFFA) — асацыяцыя, якая ажыццяўляе кантроль і кіраванне футболам у Азербайджане. Штаб-кватэра знаходзіцца ў Баку. Заснаваная ў 1992 годзе, член ФІФА і УЕФА з 1994 года. Асацыяцыя арганізуе дзейнасць і ажыццяўляе кіраванне нацыянальнымі зборнымі па футболе, уключаючы галоўную нацыянальную зборную.
Пад эгідай федэрацыі праводзяцца спаборніцтвы ў Азербайджанскай Прэм’ер-лізе.
Вешкі
Вешкі — тапонім.
Фехта
Фехта (Vechta) — горад у Германіі, размешчаны на тэрыторыі федэральнай зямлі Ніжняя Саксонія. Найбуйнейшы горад аднайменнай акругі, а таксама самастойная гарадская абшчына.
Ён вядомы традыцыйным кірмашом, які праходзіць штолета з 1298 года. З наведвальнасцю 800 000 чалавек гэта адзін з буйнейшых штогадовых кірмашоў на паўночным захадзе Германіі. У мінулым горад быў вядомы як цэнтр каталіцызму на традыцыйна пратэстанцкай поўначы Германіі.
Любамль
Лю́бамль ці Любо́мль (Любомль) — горад раённага значэння ў Валынскай вобласці Украіны, раённы цэнтр Любамльскага раёна.
Геаграфія
Шлях ад абласнога цэнтра праходзіць па аўтатрасе М19, якая супадае з еўрашляхам E85, і пасля пераходзіць у аўтадарогу М07. Праз паўднёвую ўскраіну горада праходзіць міжнародная аўтамагістраль E373 (супадае з М07) Варшава — Люблін — Ковель — Сарны — Карасцень — Кіеў, а праз цэнтр горада (па вуліцы Брэсцкай і Уладзімірскай) — аўтадарога Уладзімір-Валынскі — Брэст.
Горад размешчаны ў цэнтры Любамльскага раёна, які размешчаны ў паўночна-заходняй частцы Валынскай вобласці на паўночным захадзе Украіны. Горад знаходзіцца на адлегласці каля 17 км ад мяжы з Польшчай і прыкладна ў 52 км ад мяжы з Беларуссю.
Гісторыя
У сувязі з паглыбленнем працэсу феадальнага драбнення і цяжкімі наступствамі татара-мангольскага нашэсця, Галіцка-Валынскае княства ў канцы XIII — пачатку XIV ст. прыходзіць у заняпад. Яно становіцца прадметам працяглай і жорсткай барацьбы паміж Польшчай і Літвой, у выніку чаго Галіцкую зямлю захопліваюць польскія феадалы, а Валынь з Любамлем у 1340 годзе — літоўскія.
У 1392 годзе ў Любамле знаходзіўся кароль Ягайла. Горад яму так спадабаўся, што на памяць у 1412 годзе ён пабудаваў касцёл Святой Тройцы, які захаваўся да нашых дзён. У 1510 годзе ў горадзе была пабудавана велічная сінагога. Яўрэйская абшчына ў Любамлі была шматлікай і лічылася адной з найстарэйшых ва Украіне.
У 1541 годзе горад атрымаў магдэбургскае права, аднак яно было тут абмежавана, магнаты, гаспадарылі ў горадзе, мала звярталі ўвагу на яго жыхароў. У 1569 годзе Любамль, які быў уласнасцю караля Жыгімонта II Аўгуста, адданы, як частка пасагу яго дачкі. Пасля Люблінскай уніі 1569 года горад, як і ўсё Любамльскае староства, не быў уключаны ў новаўтворанае Валынскае ваяводства, а ўвайшоў у склад Холмскай зямлі Каралеўства Польскага. У 1659 годзе горад разам са староствам атрымаў у валоданне гетман Украіны Іван Выгоўскі, нашчадкі якога потым прадалі яго Любамірскім.
У 1671 годзе па рашэнні сейма Любамльскае староства было перададзена Міхаілу Карыбуту Вішнявецкаму, тады яшчэ вялікаму кароннаму гетману, як кампенсацыя за страты, якія ён панёс у вайне з Хмяльніцкім.
Пасля падзелаў Рэчы Распалітай Любамль стаў валасным цэнтрам Уладзімір-Валынскага павета Валынскай губерні Расійскай імперыі. У 1849 г. царскі ўрад канфіскаваў уладанні Браніцкіх.
Пасля адмены прыгоннага права — ў канцы XIX ст. — пачатку XX ст. у Любамлі адбываецца паскоранае развіццё прамысловасці і гандлю. У 1874 годзе тут была пракладзена чыгунка Ковель — Любамль і пабудавана станцыя. У гэты ж час акрамя піваварнага завода, чатырох скураных прадпрыемстваў і млыноў пачалі працу тры магутныя млыны, лесапільны і вінакураны заводы. З развіццём капіталізму Любамль стаў значным гандлёвым цэнтрам Заходняй Валыні. Развіццё прамысловасці і гандлю абумовіў хуткі рост насельніцтва горада: у 1860 годзе пражывала 2784 чалавек, у 1896 годзе — ужо 6969.
Пасля Рыжскага мірнага дагавора 1921 г. Любамль апынуўся ў складзе Польшчы. 20 верасня 1939 г. горад занялі немцы, але ўжо 24 верасня ўвайшлі савецкія войскі, і Любамль адышоў да УССР у складзе СССР.
Радашковіцкі раён
Радашко́віцкі раё́н – адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР у 1940 — 1960 гадах.
Гісторыя
Утвораны 15 студзеня 1940 года ў складзе Вілейскай вобласці БССР. Цэнтр — г.п. Радашковічы. 12 кастрычніка 1940 года падзелены на 16 сельсаветаў: Бароцкі, Белеўскі, Валодзькаўскі, Выганіцкі, Гарадоцкі, Гіравіцкі, Граніцкі, Дубраўскі, Есьманавецкі, Залескі, Пранчэйкаўскі, Пятроўшчынскі, Сычавіцкі, Уланаўшчынскі, Ушаўскі, Яршэвіцкі. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны Бароцкі, Белеўскі, Граніцкі, Есьманавецкі, Залескі, Пранчэйкаўскі сельсаветы, Выганіцкі сельсавет перайменаваны ў Ракаўскі, Уланаўшчынскі сельсавет — у Красненскі, гарадскія пасёлкі Ракаў і Краснае скасаваны.
20 студзеня 1960 года раён скасаваны, гарадскі пасёлак Радашковічы з падпарадкаванымі пассавету населенымі пунктамі, Валодзькаўскі, Гарадоцкі, Дубраўскі, Красненскі, Сычавіцкі, Ушаўскі сельсаветы перададзены ў склад Маладзечанскага раёна, Гіравіцкі, Пятроўшчынскі, Ракаўскі, Яршэвіцкі сельсаветы — у склад Валожынскага раёна.
Спіс аб’ектаў PGC (1793001—1794000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1793001—1794000)
Свіслацкі сельсавет
Назву Сві́слацкі сельсавет маюць:
Металаапрацоўка
Металаапрацоўка — працэс фарміравання і змены формы металаў для стварэння карысных прадметаў, дэталяў, вузлоў і буйнамаштабных структур. Як тэрмін ён ахоплівае шырокі і разнастайны спектр працэсаў, навыкаў і інструментаў для вырабу аб’ектаў у любым маштабе: ад велізарных караблёў, будынкаў і мастоў да дакладных дэталяў рухавіка і далікатных упрыгожванняў.
Гістарычныя карані металаапрацоўкі папярэднічаюць запісанай гісторыі. Металаапрацоўка выкарысталася у культуры рознымі цывілізацыямі на працягу тысячагоддзяў. Яна відазмянялася ад фармавання мяккіх самародных металаў, напр. золата, простымі ручнымі інструментамі, да выплаўкі руд і гарачай коўкі цвёрдых металаў, напр. жалеза, да сучасных высокатэхнічных працэсаў, такіх як такарная апрацоўка і зварка. Металаапрацоўка з’яўляецца прамысловасцю, рухавіком гандлю, індывідуальным захапленнем і выяўленчаым мастацтвам; яе можна разглядаць як навуку і рамяство.
Сучасныя разнастайныя і спецыялізаваныя металаапрацоўчыя працэсы можна аднесці да адной з трох шырокіх абласцей, вядомых як працэсы фармавання, рэзкі альбо злучэння. Сучасныя металаапрацоўчыя майстэрні і вытворчасці маюць мноства спецыялізаваных або агульнаўжывальных станкоў, здольных ствараць высокадакладныя і карысныя вырабы. Шмат больш простых метадаў апрацоўкі металаў, такіх як кавальскае майстэрства, ужо не з’яўляюцца эканамічна канкурэнтаздольнымі; і існуюць як індывідуальныя захапленні альбо гістарычныя рэканструкцыі.