cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Матырына (возера, Лепельскі раён)
Плошча паверхні 0,39 км². Даўжыня 1,69 км, найбольшая шырыня 0,5 км. Найбольшая глыбіня 5,0 м, сярэдняя — 2,5 м. Даўжыня берагавой лініі 4 км. Аб'ём вады ў возеры 0,98 млн м³. Плошча вадазбору 2,26 км².
Схілы катлавіны вышынёй 5—7 м, разараныя. Берагі пясчаныя, пад хмызняком, часткова зліваюцца са схіламі. Пойма ўчасткамі на паўночным захадзе і паўднёвым захадзе шырынёй 50—100 м, забалочаная, парослая хмызняком. Мелкаводдзе пясчанае, глыбей дно выслана ілам і сапрапелем. Надводная расліннасць пашырана да глыбіні 2 м.
Беларускі дзяржаўны маладзёжны тэатр
Гісторыя
Адкрыты 18 ліпеня 1984 года пастановай Савета Міністраў БССР. 30 красавіка 1986 года ў памяшканні клуба імя Ф.Дзяржынскага адбылася прэм'ера першай пастаноўкі тэатра - «Гэтыя незразумелыя старыя людзі...» паводле дакументальнай аповесці С. Алексіевіч «У вайны не жаночы твар». 19 лістапада 1986 года адбылося ўрачыстае адкрыццё тэатра і пачатак першага тэатральнага сезона.
Восенню 1987 года тэатр атрымаў свой уласны будынак — былы кінатэатр «Спартак». Але рэканструкцыя працягвалася доўга, таму афіцыйнае наваселле адбылося толькі 25 сакавіка 1994 года. .
Сучаснасць
З красавіка 2009 года будынак Беларускага дзяржаўнага маладзёжнага тэатра закрыты на рэканструкцыю. У будынку плануецца пашырыць сцэну і калясцэнічную прастору, замяніць абсталяванне, зрабіць прыбудовы, якія істотна павялічаць карысную плошчу.
Тратылавы эквівалент
Траты́лавы эквівалент — мера энергавыдзялення высокаэнергетычных падзей, выражаная ў колькасці трынітраталуолу (ТНТ), ад выбуху якой выдзялілася б столькі ж энергіі.
Беларускі дзяржаўны маладзёжны тэатр
Сучаснасць
З лістапада 2014 года Маладзёжны тэатр канчаткова пераехаў на новую пляцоўку — у былы Дом культуры Будтрэста № 1 (вуліца Казлова, 17).
Тратылавы эквівалент
Удзельная энергія выбухнога раскладання трынітраталуолу ў залежнасці ад умоў правядзення выбуху вагаецца ў дыяпазоне 980—1100 кал/г. Для параўнання розных відаў выбуховых рэчываў умоўна прыняты значэнні 1000 кал/г і 4184 Дж/г.
Гэтыя адзінкі ўжываюцца для ацэнкі энергіі, выдзеленай пры ядзерных выбухах, падрывах хімічных выбуховых устройстваў, падзеннях астэроідаў і камет, выбухах вулканаў.
Так, энергія выбуху ядзернай бомбы «Малыш» над Хірасімай 6 жніўня 1945 года па розных ацэнках складае ад 13 да 18 кт ТНТ, што адпавядае пераўтварэнню ў энергію прыкладна 0,7 г рэчыва:
[[Эквівалентнасць масы і энергіі|
]] = 0,0007 кг · (3 м/с)2 = 63 Дж ≈ 15 кт ТНТ.
Для параўнання, агульнае сусветнае спажыванне электраэнергіі за 2005 год (5 Дж) роўнае 120 Гт ТНТ, ці ў сярэднім 3,8 кт ТНТ за секунду.
Казакі (Верхнядзвінскі раён)
Казакі́ (, Казаки) — вёска ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Шайтараўскага сельсавета.
Створана ў 2013 годзе.
Танкавыя войскі
Та́нкавыя войскі (сілы) — род войскаў сухапутных сіл (войскаў) узброеных сіл шматлікіх дзяржаў, асноўным узбраеннем якога з'яўляецца танк. Танкавыя войскі валодаюць вялікай агнявой моцай і ўдарнай сілай, высокай рухомасцю і бранявой абаронай. Маюць на шзбраенні розныя танкі, самаходныя артылерыйскія ўстаноўкі, бронетранспарцёры, баявыя машыны пяхоты і іншую бронетэхніку.
Апроч уласна танкавых падраздзяленняў, часцей і злучэнняў, у склад танкавых войскаў могуць уваходзіць органы ваеннага кіравання, навучальныя ўстановы, арганізацыі і матарызаваныя стралковыя (механізаваныя), ракетныя, артылерыйскія, зенітныя падраздзяленні (часці, злучэнні), а таксама інжынерныя, сувязі, аўтамабільныя і іншыя падраздзяленні (часці) спецыяльных войскаў.
Дзейнічаючы масіравана на галоўных кірунках, яны здольныя самастойна і ва ўзаемадзеянні з іншымі родамі войскаў перамагацьабарону праціўніка, весці высока манеўраныя баявыя дзеянні, прасоўвацца на вялікую глыбіню, знішчаць рэзервы праціўніка, захопліваць і ўтрымліваць найважнейшыя межы і забяспечваць імклівае дасягненне мэт бою і аперацыі. Браня танкаў робіць іх адносна ўстойлівымі да ўздзеяння агню артылерыі і паражаючых фактараў ядзернай зброі.
Гісторыя
Афіцыйнай жа датай нараджэння танкаў прынята лічыць 15 верасня 1916 года — у гэты дзень упершыню падчас Першай сусветнай вайны 1914—1918 гг. англічане выкарысталі ў баі «Сухапутныя браняносцы» — танкі (32 машыны Mark I) у бітве ў раёне ракі Сома.
Першым стваральнікам танка ў класічным яго выглядзе, які і дайшоў да нашых дзён, быў Луі Рэно, які стварыў самы масавы танк Першай сусветнай вайны Renault FT-17 у снежні 1916 года.
Новы від тэхнікі быў добра прыняты ў арміях, якія ўдзельнічалі ў вайне, і спарадзіў масу паслядоўнікаў.
Луконіца (возера)
Луко́ніца — возера ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці, за 21 км на паўночны ўсход ад горада Лепель, за 2,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Несіна, у басейне ракі Тураўлянка.
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Дубае)
Свята-Раства-Багародзіцкая царква — помнік архітэктуры класіцызму. Пабудаваная ў 1811 г. па фундацыі памешчыцы Клацільды Куржанецкай у в. Дубае Пінскага раёна.
Луконіца (возера)
Плошча паверхні 0,12 км². Даўжыня 0,53 км, найбольшая шырыня 0,23 км. Даўжыня берагавой лініі км.
Меліярацыйнай канавай злучана з ракой Лукомка.
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Дубае)
Архітэктура
Мае цэнтрычную аб'ёмна-прасторавую кампазіцыю. Мураваны васьмігранны ў плане асноўны аб'ём увянчаны купалам з дэкаратыўнай галоўкай. Прамавугольныя ў плане алтарная апсіда і бабінец з хорамі накрытыя двухсхільнымі дахамі з франтонамі на тарцах. Сцены бакавых фасадаў завершаныя невысокімі атыкамі. Галоўны ўваход аздоблены дэкаратыўным франтонам з сухарыкамі. Сцены прарэзаныя паўцыркульнымі вокнамі з ажурнымі кратамі, завершаныя прафіляваным карнізам з трыгліфным фрызам. Вуглы будынку апрацаваныя рустам. Прафіляваныя цягі, карніз, фрыз, франтон і іншыя элементы дэкору фасадаў пафарбаваныя ў белы колер.
Інтэр'ер
У васьмігранную залу выступаюць падтрыманыя 2 драўлянымі калонамі хоры. Фрэскавая размалёўка 1885 г. выканана ў тэхніцы грызайль Зданевічам. Апсіда вылучана трох'ярусным іканастасам. Алтарная частка і асноўны аб'ём размаляваныя архітэктарскімі кампазіцыямі.
Паўднёвая група войскаў
Паўднёвая група войскаў (ПГВ) — аператыўна-стратэгічнае з'яднанне Узброеных Сіл СССР, часова раскватараванае на тэрыторыі Балгарыі і Румыніі (1945—1947) і Венгрыі (1956—1991).
ПГВ (1-е фармаванне)
Утворана пасля сканчэння Вялікай Айчыннай вайны 15 чэрвеня 1945 года са злучэнняў і частак Савецкай Арміі, што знаходзіліся да гэтага моманту на тэрыторыі Балгарыі і Румыніі. Кіраванне Паўднёвай групы войскаў сфармавана на базе кіравання 3-га Украінскага фронту.
Асноўным заданнем групы войскаў быў кантроль за выкананнем Балгарыяй і Румыніяй умоў перамір'я, заключанага гэтымі краінамі з саюзнымі дзяржавамі.
Расфармавана пасля падпісання 10 лютага 1947 года ў Парыжы мірных дагавораў з Балгарыяй і Румыніяй.
ПГВ (2-е фармаванне)
10 чэрвеня 1945 года была сфармавана Цэнтральная група войскаў.У склад групы ўваходзілі савецкія войскі, якія дыслакаваліся ў Аўстрыі і Венгрыі. У 1955 годзе ЦГВ была расфармавана, злучэнні і часткі былі выведзены з Аўстрыі на тэрыторыю СССР, а з астатніх на тэрыторыі Венгрыі войскаў быў у верасні 1955 года сфармаваны Асаблівы корпус. Кіраванне корпуса знаходзілася ў горадзе Секешфехервары. Пасля падзей у Венгрыі ў кастрычніку-лістападзе 1956 года ў кіраўніцтва СССР паўстала патрэба стварэння новай ваеннай групоўкі на тэрыторыі Венгрыі. Так, 24 лістапада 1956 года на нарадзе ваенных камендантаў у Будапешце маршал І.С. Конеў абвясціў рашэнне савецкага ўрада пра стварэнне ў Венгрыі Паўднёвай групы войскаў.
Надалей свой праўны статус ПГВ атрымала ў выніку пагадненні, заключанага паміж СССР і Венгрыяй 28 мая 1957 года. Дадзенае пагадненне афіцыйна вызначыла праўны статус савецкіх войскаў, змешчаных у Венгрыі.
У пачатковым перыядзе фармавання ў складзе і нумарацыі злучэнняў і частак ПГВ адбываліся змены, але, пачынаючы з 1965 года, у складзе ПГВ на сталым грунце разам з злучэннямі і часткамі групавога падначалення знаходзіліся 13 гвардзейская танкавая дывізія, 19 гвардзейская танкавая дывізія, 93 гвардзейская мотастралковая дывізія і 254 мотастралковая дывізія.
Паўднёвая група войскаў (кіраванне і штаб групы войскаў - Будапешт) падначальвалася Галоўнакамандуючаму войскамі Паўднёва-заходняга кірунку. Авіяцыйную падтрымку ажыццяўлялі ВПС ПГВ, з 1967 года — 36-я паветраная армія.
Палужскі сельсавет
Па́лужскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Краснапольскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Палуж.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Краснапольскага раёна Калінінскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Магілёўскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Краснапольскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Магілёўскай вобласці. 11 красавіка 1960 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Высакаборскага (13 населеных пунктаў: Аляксандраўка I, Аляксандраўка II, Брылёўка, Буглаі, Ветухноўка, Дубяец, Забор’е, Зарэчча, Палуж 1, Палуж 2, Рубежнік, Сасноўскі, Сувораўскі) і Касцягаўскага (7 населеных пунктаў: Горанка, Грыбы, Дубраўка, Загарэнне, Лявонаўка, Новы Свет і Раманоў) сельсаветаў.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 20 населеных пунктаў.
Жавары
Жавары́ (Río Yavarí, Rio Javari) — рака ў цэнтральнай частцы Паўднёвай Амерыкі. Знаходзіцца на паўночным захадзе Бразіліі, правы прыток Амазонкі.
Даўжыня ракі 1056 км. Расход вады 4260 м³/с. Выток знаходзіцца ў Перу. Бярэ свой ​​пачатак у перуанскіх Андах (Ла-Мантанья), пасля чаго на ўсім працягу, акрамя вярхоўя, служыць мяжой паміж Бразіліяй і Перу. Працякае па Амазонскай нізіне. Рэчышча звілістае. Рака суднаходная на працягу 500 км і яшчэ далей у дажджлівы сезон у перыяд са студзеня да мая. Паводка адбываецца ў перыяд са снежня па красавік.
Селена
У рымскай міфалогіі Селене адпавядала Дыяна.
Дом па праспекце Незалежнасці, 12
Дом па праспекце Незалежнасці, 12 — жылы дом у Мінску, размешчаны на рагу праспекта Незалежнасці і вуліцы Валадарскага. Пабудаваны ў 1952 г. з цэглы (архіт. Л. Баталаў). Дом — помнік грамадзянскай архітэктуры з выкарыстаннем класіцыстычнай спадчыны.
У доме выдавалі кватэры навукоўцам, выкладчыкам вышэйшай школы, пісьменнікам. Сярод жыхароў дома — прэзідэнт Акадэміі навук БССР Васіль Купрэвіч, пісьменнікі Міхась Лынькоў, Максім Танк, Аркадзь Куляшоў.
У наш час на першым паверсе размешчана галерэя «Мастацтва».
Архітэктура
Будынак пяціпавярховы. Г-падобны ў плане, 72-кватэрны. Цокаль абліцаваны плітамі паліраванага граніту. 1-ы паверх заняты прадпрыемствамі гандлю. Кампазіцыя галоўнага фасада трох’ярусная. Ніжні ярус — вітрыны магазінаў, 2-і раскрапаваны шырокімі лапаткамі, 3-і на 4-м і 5-м па-верхах дэкарыраваны здвоенымі пілястрамі карынфскага ордара. Будынак завершаны прафіляваным карнізам з вялікім вынасам. Вокны прамавугольпыя. У цэнтральнай частцы на 4-м паверсе некалькі балконаў. У аснову планіроўкі пакладзена двухкватэрная секцыя з пяціпакаёвымі кватэрамі, параднай і чорнай лесвіцамі, распрацаваная спецыяльна для дамоў гэтага тыпу.
Луконец
Назву Луко́нец маюць:
Каталіцкі ўніверсітэт Караля Эстэрхазі
Каталіцкі ўніверсітэт Караля Эстэрхазі (Eszterházy Károly Katolikus Egyetem) — венгерская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, факультэты якой размяшчаюцца ў гарадах Эгер і Ясберэнь.
Гісторыя
Універсітэт быў заснаваны ў 1774 годзе ў Эгеры. У 1989 годзе ён быў перайменаваны ў гонар свайго заснавальніка — біскупа Караля Эстэрхазі. Будынкі ўстановы раскіданыя па ўсім горадзе, самы вялікі і стары з іх быў пабудаваны ў стылі барока пад патрэбы ліцэя. Папярэднія назвы: ліцэй (1774), настаўніцкі каледж (1828), педагагічны каледж, Эгерскі настаўніцкі каледж (1962), Настаўніцкі каледж імя Ха Шы Міна (1969), Педагагічны каледж Караля Эстэрхазі (1990), Універсітэт Караля Эстэрхазі (2000). З 2021 года — Каталіцкі ўніверсітэт Караля Эстэрхазі.
Карані ўніверсітэта ўзыходзяць да XVIII стагоддзя, калі пачалася падрыхтоўка да стварэння навучальнай установы ў Эгеры, якая б прапанавала адукацыю ў галіне права, філасофіі, тэалогіі і медыцыны. У 1700 годзе быў створаны Багаслоўскі калегіум, ў 1740 годзе там пачалося выкладанне права, а ў 1756 годзе — філасофіі.
Датай стварэння ўніверсітэта лічыцца 1774 год, калі быў уведзены ў эксплуатацыю комплекс ліцэя, пабудаваны па замове каталіцкага біскупа Караля Эстэрхазі, здольны змясціць усе запланаваныя падраздзяленні. Пасля адукацыйных рэформ Марыі Тэрэзіі навучанне праву і філасофіі было прыпынена ў 1784 годзе, а семінарыя пераехала ў Пешт у 1786 годзе. Аднак біскуп Эстэрхазі не адмовіўся ад планаў стварэння ўніверсітэта ў Эгеры і ў 1790 годзе, пасля смерці імператара Іосіфа II, аднавіў яго дзейнасць.
У 1828 годзе біскуп Ласла Янаш Піркер стварыў педагагічны каледж — першую навучальную ўстанову для настаўнікаў з венгерскай мовай навучання. У 1852 годзе ён быў перанесены ў будынак ліцэя, дзе да 1948 года функцыянаваў як Арцыбіскупскі каледж педагагічнай адукацыі. Пасля да яго было далучана педагагічнае вучылішча, створанае ў Дэбрэцэне, і перайменавана ў педагагічны каледж. У 1990 годзе каледж прыняў імя свайго заснавальніка, а таксама пашырыў сваю адукацыйную прапанову, уключыўшы агульныя напрамкі.
У снежні 2015 года рашэннем венгерскага парламента былі аб’яднаны ранейшыя каледж Караля Эстэрхазі, каледж Карла Роберта ў Дзёндзёшы і факультэт прыкладнога мастацтва Універсітэта Святога Стэфана, і такім чынам быў створаны Універсітэт Караля Эстэрхазі, які з 2021 года таксама называецца каталіцкім.
Міністэрства адукацыі ЗША
Міністэрства адукацыі ЗША (United States Department of Education) — адзін з выканаўчых дэпартаментаў ЗША.
Міністэрства было створана ў 1979 годзе шляхам падзелу міністэрствы аховы здароўя, адукацыі і сацыяльнага забеспячэння, якое існавала раней, на міністэрства адукацыі і міністэрства аховы здароўя і сацыяльных службаў ЗША. У адрозненне ад шматлікіх іншых краін, адукацыя ў ЗША вельмі дэцэнтралізавана, асноўную ролю адыгрываюць штаты і мясцовыя школьныя саветы, а роля міністэрства адукацыі параўнальна невялікая. Гэта адно з самых маленькіх міністэрстваў ЗША. Па стане на 2007 год колькасць супрацоўнікаў міністэрства складае 5000 чалавек, бюджэт (2011 фінансавы год) — каля 71 млрд долараў) . У задачы міністэрства ўваходзіць размеркаванне федэральных фінансавых сродкаў на адукацыю, збор інфармацыі пра амерыканскія школы, забеспячэнне роўнага доступу да адукацыі. Міністэрства ўзначальвае міністр адукацыі ЗША, у наш час гэту пасаду займае Арнэ Дункан.
Рымска-Каталіцкая Царква
Рымска-Каталіцкая Царква, таксама вядомая як Касцёл, з’яўляецца найбуйнейшай хрысціянскай царквой і найбуйнейшай рэлігійнай канфесіяй, у 2019 годзе прыкладна 1,3 мільярда хрышчаных каталікоў ва ўсім свеце. Будучы найстарэйшым і найбуйнейшым у свеце бесперапынна дзейным міжнародным інстытутам, ён адыграў прыкметную ролю ў гісторыі і развіцці заходняй цывілізацыі. Царква складаецца з 24 цэркваў і амаль 3500 дыяцэзій і епархій па ўсім свеце. Папа Рымскі, які з’яўляецца біскупам Рыма (і ў тытулы якога ўваходзяць таксама вікарый Ісуса Хрыста і наступнік святога Пятра), з’яўляецца галоўным пастарам царквы, якому даручана паўсюднае пятроўскае служэнне адзінства і выпраўлення. Адміністрацыя касцёла, Святы Прастол, знаходзіцца ў Ватыкане, малюсенькім анклаве Рыма, кіраўніком дзяржавы якога з’яўляецца Папа.
Гісторыя Каталіцкай Царквы
Згодна з традыцыяй часам паўстання Рымска-Каталіцкай Царквы лічыцца I ст. н.э., якое звязана з дзейнасцю Ісуса Хрыста, яўрэйскага прапаведніка, якога ўважалі за Сына Божага. Пасля смерці і ўваскрасення Ісуса на 33 годзе жыцця, яго вучэнне сканцэнтравалася вакол групы апосталаў і вернікаў, таму першапачаткова хрысціянства было адной з яўрэйскіх сект. Акрамя таго, Царква не была адзінай і складался са шматлікіх плыняў. Першым Папам Рымскім згодна з традыцыяй лічыцца Апостал Пётр, які стаў біскупам Рыма.
Дзейнасць Паўла з Тарса
Павел з Тарса быў прылічаны да ліку Святых Апосталаў, хоць спачатку ён прымаў чынны ўдзел у пераследзе хрысціянства рымскімі ўладамі. Падчас сваіх пропаведзяў ён спрыяў прыняццю хрысціянства ў Малой Азіі, Грэцыі, Кіпры, Македоніі. Яму прыпісваецца аўтарства 14 пасланняў, якія ўвайшлі ў звод Новага Запавету Бібліі, у сапраўднасці ж гэтыя пасланні напісаныя рознымі асобамі і ў розны час, але не раней чым у 1-ай пал. 2 ст..
Развіццё ў Рымскай Імперыі
Рымскія ўлады арганізоўвалі пераслед хрысціян, апагей якіх, лічыцца, быў падчас імператара Нерона ў 54—68 і падчас імператара Дыяклетыяна ў 284—305 гг. Але, нягледзячы на пераследы, колькасць хрысціян пастаянна павялічвалася.
Хрысціянства як дамінуючая рэлігія ў Рымскай імперыі
20 мая 325 г. Канстанцін склікаў першы ў гісторыі Сабор хрысціянскіх біскупаў, вядомы як Першы Нікейскі сабор. Галоўнай тэмай Сабору была спрэчка паміж прыхільнікамі Арыуша і артадоксамі. Артадоксы сцвярджалі, што Бог Сын з’яўляецца адзінай істотай разам з Богам Айцом. Арыяне ж сцвярджалі, што Сын Божы ёсць стварэннем яго Айца і таму Сын падпарадкаваны Айцу і не з’яўляецца яму раўназначным. На тым Саборы перамагла думка артадоксаў, але арыяне працягвалі супраціўленне Нікейскаму сімвалу веры. Яны працягвалі свае спрэчкі, і пры Канстанціне II Арыуш быў рэабілітаваны. Галоўным абаронцам Нікейскага Сімвалу Веры (Credo) стаў Святы Афанасій, біскуп Александрыі.
Канец гэтым спрэчкам быў пакладзены пры Канстанцінопальскім саборы 381 года, калі было зацверджана Вызнанне Веры (credo), якое сцвярджала рашэнне Нікейскага сабору і стала асноваю для Сімвала Веры ў каталіцтве, праваслаўі і пратэстанцтве.
Хутка, пасля ўваходу на трон Феадосія I, хрысціянства стала галоўнай і афіцыйнай рэлігіяй імперыі. Тады ж Царква стала і палітычнай арганізацыяй, якая моцна ўплывала на ўнутраныя справы імперыі. Тады яна набыла палітычны і гаспадарчы лад, што было ўважана часткай хрысціян як адыход ад традыцый і запаветаў Ісуса і апостальскай традыцыяй.
Луконец (возера, басейн Сергуча)
Луко́нец — возера ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці, за 13 км на паўночны захад ад горада Лепель, за 2 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Пышна, у басейне ракі Сергуч.
Рымска-Каталіцкая Царква
Хрысціянства як дамінуючая рэлігія ў Рымскай імперыі
Тады ж Феадосій I выдаў эдыкт аб прававернасці, згодна з якім усе падданыя Рымскай імперыі павінны былі прыняць хрысціянства, а астатнія былі вызнаваліся за ератыкоў. Паганцы не маглі адпраўляць публічна свае культы. Той жа эдыкт ад 394 года абавязываў спыніць старажытныя алімпійскія гульні ў Грэцыі. Царква тым жа часам пераследвала адышоўшых ад веры і яўрэяў, часам даходзіла і да сілавога ўціску. Супраць такіх дзеянняў Царквы і Рыма выступаў Ян Хрызатом.
Моцны саюз Царквы са свецкай уладай пратрымаўся яшчэ стагоддзе.
Царква па ўпадку Рымскай імперыі на Захадзе — спрэчка аб прымаце
Царква выйшла пераможцам (і нават узмацнілася) з таго хаосу, які настаў па ўпадку Рымскай імперыі. Готы пад кіраваннем свайго правадыра Аларыха, які ў 406 годзе захапіў Рым, хутка прылучыліся да рымскага стылю жыцця. Падчас войнаў і разбурэнняў, хрысціянства ўзмацнялася і рабілася ўсё больш стабільным, распаўсюджываючыся на поўначы (Напрыклад, у V ст., прыняла Хрышчэнне Ірландыя праз Святога Патрыка).
Пад канец IV ст., хрысціянская грамада ў Рыме зноў пачала ўзмацняць сваё пануючае становішча, якое адыгрывалі біскупы таго горада — (Папы). Падчас сіноду ў Рыме ў 382 годзе Папа Дамасій I агласіў, што біскуп Рыму мае ўладу юрысдыкцыі над цэлай Царквой. У тым самым кірунку пайшлі яго пераемнікі. Папа Сірыцый і Інакенцій І, а таксама Леў I Вялікі, называліся «неафіцыйнымі заходнерымскімі цэзарамі», якія тлумачылі права на дамінацыю на падставе Евангелля (Мт 16, 18 і Лк. 22, 31). Аргументавалі такім чынам, што ўсё, што адносіцца да Апостала Пятра, адносіцца таксама і да Папы як яго пераемніка. Паколькі Пётр быў першым сярод апосталаў, так Папа з’яўляецца першым сярод біскупаў. Леў I Вялікі меў вялікі ўплыў і папулярнасць сярод грамадства, бо ён затрымаў напад Атылы на Рым. Слабасць Заходнерымскай Імперыі спрыяла ўзрастанню значнасці біскупа Рыма, ў той жа час як ва Усходнерымскай Імперыі, патрыярх трапляў у залежнасць ад цэзара.
З прыматам Рыму не згаджаўся шэраг біскупаў Усходу, а таксама цэзар усходнерымскі, які на Другім Труланскім саборы ў 629 годзе назваў Папу «праклятым ератыком». У той час пачалося супрацьстаянне паміж Усходняй і Заходняй Царквой, якое прывяло да некалькіх схізмаў, што ў выніку стварыла перадумовы да схізмы 1054 года, якая была адменена толькі ў XX ст.
Фарміраванне дактрыны
Пра дактрыну глядзіце артыкул Каталіцтва
Дактрына, культ і права Каталіцкай Царквы выкрышталізоўваліся падчас Сусветных сабораў і сінодаў. Апрача Першага Нікейскага сабору і Першага Канстанцінопальскага сабору, да іх адносяцца: Значную ролю ў развіцці тэалогіі адыграў паўночнаафрыканскі біскуп Св. Аўгусцін з Гіппону, аўтар «Вызнання» і «Аб панстве Божым», які спалучаў філасофію Платона з ведамі Бібліі. Яго шануюць як аднаго з Айцоў Царквы.
Час спрэчак і схізм
Стварэнню адзінай Царквы перашкоджвалі ератыкі і расколы (схізмы). Артадаксальныя царкоўныя рухі знаходзіліся ў палеміцы з іншымі рэлігійнымі рухамі:
Некаторыя з гэтых рухаў з часам пераўтварыліся ў асобныя структуры, якія і сёння існуюць як Цэрквы.
Усходняя схізма
У VII i VIII ст. Заходняя і Усходняя Царква мелі паміж сабой кантакты, але яны па розных прычынах (войны, варварскія нашэсці, аслабленне эканамічных узаемасувязяў) парываліся і рабіліся ўсё больш слабымі. Рым і Канстанцінопаль вялі вострую барацьбу з-за іконаклазмаў. Пазней у Візантыйскай імперыі існавала тэндэнцыя толькі да ганаровага прызнання прымату Рыму альбо нават яго ігнаравання. У XI ст. дайшло да парывання кантактаў паміж Цэрквамі ў выніку схізмы Фоція. Анафемы абвясцілі ў 1054 годзе адзін аднаму Папскія легаты і патрыярх Міхаіл, што замацавала канчатковы разлом у хрысціянстве. Гэты разлом яшчэ болей узмацніўся ў выніку пагрому Канстанцінопаля крыжакамі ў 1204 годзе.
Менавіта з таго часу, азначэнне «Каталіцкі Касцёл» адносіцца да Рымскай Царквы Заходняга Абраду, хаця Праваслаўная Царква і іншыя цэрквы таксама ўжываюць яго (напрыклад «Армянская Кафаліцкая Царква» і г.д.).
Толькі ў 1965 годзе, была абвешчана сумесная дэкларацыя Папы Паўла I і Патрыярха Канстанцінопальскага Афінагора I аб адмене анафемаў 1054 года. З таго моманту Праваслаўныя Цэрквы называюцца ані іначай, як «Цэрквы-сёстры», і да правасалаўных вернікаў патрабуецца тое ж стаўленне, што і да астатніх хрысціян.
Структура
Каталіцкая Царква характарызуецца моцнай іерархічнай структурай. Найвышэйшае месца ў іерархіі займае Папа Рымскі (па-лацінску: Pontifex Maximus — Найвышэйшы Каплан), хоць фармальна ён з’яўляецца толькі біскупам Рыму. Члены Царквы вызнаюць яго за пераемніка Апостала Пятра, намесніка Хрыста на зямлі — першага кіраўніка Царквы. Папа абіраецца па смерці папярэдніка. Сядзібай Папы з’яўляецца Ватыкан. Сучасны Папа — Францыск (Францішак).
Галоўнымі адміністрацыйнымі адзінкамі ў структуры Каталіцкай Царквы з’яўляюцца дыяцэзіі i парафіі, a дапаможнымі — мітраполіі (царкоўныя правінцыі) i дэканаты.
Каталіцкая Царква і Рэфармацыя
Рэфармацыя, пачаткі якой сягаюць у XVI стагоддзе, была ва ўяўленні рэфарматараў вяртаннем да ідэалаў старажытнай Царквы і евангелічных прынцыпаў першых хрысціян. Ініцыятар рэфармацыі Марцін Лютэр выступаў за апраўданне верай, супраць гандлю індульгенцыямі, за адмену цэлібату і інш.
Падзеі Рэфармацыі сталі адным з галоўных повадаў склікання Трыдэнцкага сабору.
Каталіцкая Царква і літаратура і філасофія
У старажытнасці хрысціяне мелі крытычныя адносіны да тагачаснай філасофіі і літаратуры (як элементаў паганскіх рэлігій), але, з іншага боку, гэтыя элементы культуры выкарыстоўваліся для аховы і прапаганды хрысціянства. Першыя хрысціянскія філосафы называліся апалагетамі і займаліся галоўным чынам адказам на тыя пытанні, якія ставілі хрысціянству паганскія філосафы, як, напрыклад, Келсос. Па заняпадзе Заходнерымскай Імперыі Каталіцкая Царква стала на тысячу гадоў найважнейшым на Захадзе цэнтрам навукі, а таксама і філасофіі. Звычайна касцёльныя іерархі мелі доступ да адукацыі, тым самым большасць філосафаў той эпохі былі законнікамі, як напрыклад Святы Фама Аквінскі, Святы Бонавентура ці Дунс Скот. Царква тым часам мела кантроль над універсітэтамі, выдаляючы адтуль тыя ідэі, якія былі нязгодныя з яе дактрынай. Часта за найзначнейшую каталіцкую філасофію ўважаюць тамізм, што стала санкцыявана нават у энцыкліцы «Aeterni Patres». У бібліятэках кляштароў працягвалі захоўвацца і перапісвацца большасць прац па філасофіі і літаратуры антычнасці, прычым сярод іх не было трактатаў антыхрысціянскіх (сляды якіх захаваліся толькі ў палемічнай літаратуры апалагетаў), ці літаратуры вызнанай за парнаграфічную.
Каталіцкая Царква ў беларускай літаратуры
Каталіцкая Царква займае значнае месца ў беларускай культуры. Нягледзячы на тое, што першыя выбітныя беларускія пісьменнікі, такія як Кірыла Тураўскі, Францыск Скарына, Васіль Цяпінскі, Сымон Будны, былі праваслаўнымі або пратэстантамі, вялікі ўплыў на мову і літаратуру аказвалі творы рымска-каталіцкіх і грэка-каталіцкіх (уніяцкіх) дзеячаў. Першым друкаваным па-беларуску каталіцкім выданнем стаў Катэхізіс (Вільня, 1585), які падрыхтавалі і выдалі езуіты. Паколькі езуіцкія перакладчыкі не мелі права ўжываць царкоўнаславянскую тэалагічную мову, то для гэтага ім трэба было фактычна ўпершыню распрацаваць беларускую тэалагічную тэрміналогію, што і было імі зроблена. Вялікую ролю адыгрывалі грэка-каталіцкія дзеячы.
Да ўніяцкіх твораў XVIII ст. можна аднесці два рэлігійных вершы, напісаных у барочным стылі, аўтарства якіх належыць, хутчэй за ўсё, Дамініку Рудніцкаму. У адным з іх — «Валедыкцыя» («Вітанне») апавядаецца аб прыездзе ў Вільню каталіцкага саноўніка Крыштопа Шэмбека. Іншы верш прысвечаны прыезу ў Пінск да труны Андрэя Баболі валынскага біскупа Стэфана.
Адам Міцкевіч напісаў шмат вершаў пад уплывам Касцёла ў «IV парыжскім выкладзе». Каталіцкія матывы адыгрывалі істотную ролю ў такіх творах, як «Пан Тадэвуш», «Кнігі народу і пілігрымства польскага». У гэтых творах ён хваліў хрысціянскія і каталіцкія каштоўнасці.
З літаратурных твораў XX ст. можна прывесці творы каталіцкага паэта Каруся Каганца (Казіміра Кастравіцкага), які адзін з першых, крыху раней за Янку Купалу, а затым і разам з ім, імкнуліся данесці да беларусаў вершаванае слова пра Бога на роднай мове. .
Каталіцкая Царква і мастацтва
Ад глыбокіх вякоў хрысціянства з рэлігійнай інспірацыі паўсталі мастацкія творы. Пад рымскім уплывам хрысціянству патрэбна было прадставіць постаць Самаго Ісуса, якога ўяўлялі ў вобразе Добрага Пастыра або немаўляткі разам з Дзевай Марыяй.
У сярэднявеччы сакральнае мастацтва было дамінуючай часткай усяго мастацтва. Усё часцей каля постаці Ісуса і Марыі з’яўляліся постаці святых Каталіцкай Царквы. Характарастычнай рысай быў падыход да фрэскі: мастак ствараў яе «на хвалі Бога» і для Бога ў першую чаргу, а потым ужо для людзей. Можна заўважыць, што на большасці гатычных пабудоў ёсць старанна выкананыя дэталі, якія не магчыма, аднак, разглядзець без таго, каб залезці на дах.
У час Рэнесансу звяртанне да матэрыяльнай культуры даліа крок для новага развіцця мастацтва, на гэты раз ужо не толькі сакральнага. Папы станавіліся мецэнатамі такіх творцаў, як Рафаэль Санці, Франчэска Бараміні, Леанарда да Вінчы. Аднымі з найвялікшых мецэнатаў былі Аляксандр VI і Юлій II. У Лацінскай Амерыцы каталіцкія місіянеры прычыняліся да знішчэння тамашніх культур. Знішчаліся, напрыклад, выявы мясцовых багоў. Але некаторыя элементы мясцовага мастацтва ўвайшлі ў хрысціяскае мастацтва: так з’явіўся шэраг лакальных твораў абедзвюх культур.
Падчас контррэфармацыі Каталіцкая Царква натхніла з’яўленне новага стылю ў архітэктуры і мастацтве — барока. Барочныя Касцёлы мусілі прыцягваць да сябе вернікаў сваім багаццем, што адрознівала іх ад сціплых пратэстанцкіх цэркваў. Адначасова гэта спыніла існаваўшы ў папярэдняй эпохе звычай да паказвання чалавечага цела, і на рэнесансных фрэсках закрываліся пэўныя нагія месцы.
У пазнейшых эпохах Царква далей звяртала вялікую на мастацтва, хоць колькасць фрэскаў, прысвечаных рэлігійнай тэме, мела значна меншы працэнт чым у даўніх стагоддзях. Акрамя традыцыйных формаў, з’яўляліся новыя — напрыклад фільмы, якія паказвалі той або іншы момант з Бібліі ці жыццё асоб, вызнаных за святых.
Крытыкі Царквы звяртаюць увагу на існаванне цэнзуры ў адносінах да твораў мастацтва. Крытыкі таксама заўважаюць, што мастацкія творы Царквы адносяцца ў першую чаргу да рэлігійных матываў і прытрымліваюцца пункту гледжання Царквы.
Каталіцкая Царква і навука
Першыя ўніверсітэты, якія з’явіліся ў Еўропе па заняпадзе Рымскай імперыі, былі каталіцкія. Да каталіцкіх філосафаў належыць П’ер Абеляр, Святы Фама Аквінскі і Альберт Вялікі.
Некаторыя каталікі не былі прыхільнікамі развіцця навуковых тэорый. Гэта вынікала з таго, што некаторыя пазнанні часта датычыліся поглядаў на веру і дагматыку Царквы. Абаронца каперніянскай ідэі, прыхільнік пантэістычнай ідэі (якая па сутнасці абвяргала дагмат аб Святой Тройцы), а, магчыма, што і член сатанінскіх сект Джардана Бруна быў спалены ў Рыме на вогнішчы. Перад судом інквізіцыі таксама быў Галілей, які быў вымушаны адмовіцца ад сваіх поглядаў. Часам назіралася адмоўнае стаўленне і да тэхнічных навук. Так, у 1907 годзе Папа Пій X забараніў ужыванне ў касцёлах электрычнага святла.
Але час прынёс адыход ад спрэчкі тэалогіі з натуральнымі навукамі. Неабходнасць і магчымасць супрацоўніцтва веры і навукі сфармуляваў Папа Ян Павел II у энцыкліцы Fides et Ratio («Вера і Навука»). Праявай таго ёсць развіццё хрысціянскай філасофіі прыроды.
Каталіцкая Царква і тэорыя эвалюцыі
У 1950 годзе Пій XII у энцыкліцы Humani generis акрэсліў эвалюцыянізм як значную гіпотэзу, адзначаючы аднак, што род чалавечы паходзіць ад адной пары мужчыны і жанчыны. Ян Павел II пайшоў далей, сцвярджаючы ў пасланні да Папскай Акадэміі Навук у 1996 годзе, што новыя здабыткі навук кажуць нам, што тэорыя эвалюцыі не з’яўляецца чымсьці іншым, чым гіпотэзай.
Каталіцкая Царква ў свеце
У 2002 годзе Каталіцкая Царква налічвала каля 1,098 млрд вернікаў, што прыблізна складае 18 % папуляцыі свету. Бяручы за крытэрыі колькасць верных, Каталіцкая Царква займае першае месца ў свеце.
У некаторых краінах назіраецца зніжэнне колькасці зарэгістраваных каталікоў, напрыклад у Францыі, Чэхіі, Германіі, дзе Каталіцкая Царква не можа аказаць уплыў на затрыманне вернікаў у сваім улонні. У гэтых выпадках пустуючыя касцёлы праз пакупнікоў пераўтвараюцца ў дыскатэкі, музеі, жылыя дамы, гатэлі, казіно і г.д.
Лічба каталікоў у свеце пастаянна ўзрастае за кошт ЗША, дзе павялічваецца колькасць імгрантаў з Лацінскай Амерыкі, а таксама ў Афрыцы і Азіі, дзе ў хуткім тэмпе павялічваецца лічба вернікаў і іншых хрысціянскіх канфесій.
У Германіі ад пачатку дзевяностых з Каталіцкай Царквы выйшла каля 1,5 мільёнаў вернікаў.
Адраджэнне Каталіцкай Царквы
Хоць Каталіцкая Царква ў Заходняй Еўропе перажывае ўжо як шмат год крызіс нават у краінах, якія лічацца традыцыйна каталіцкімі: Іспанія і Ірландыя, Ян Павел II шматразова казаў аб магчымай «вясне Царквы», гэта значыць аб адраджэнні ў XXI стагоддзі разам з расчараваннем у матэрыяльных каштоўнасцях.
Падобны погляд прэзентуе, напрыклад, рух Новай Эры (New Age), прадстаўлены ім у антрапасофіі, паводле якой у бліжэйшых гадах расчараванне ў матэрыяльных каштоўнасцях будзе спрыяць узрастанню духоўнасці, але не толькі праз Каталіцкую Царкву, але і праз іншыя рэлігійныя формы.
Крытыка
Крытыка Каталіцкай Царквы праводзіцца з рэлігійных, філасофскіх, а таксама палітычных нагод.
Крытыкуюць Царкву за адносіны да іншых рэлігій у сярэдневеччы, Рэнесансы і яго дзейнасць у Афіцыйным Свеце. Прадметам дыскусіі гісторыкаў — крытыкі адных і абароны іншых — ёсць пастанова і пазіцыя Папы Пія XII адносна Халакосту падчас Другой сусветнай вайны.
Паміж Каталіцкай Царквой і іншымі канфесіямі хрысціянства існуюць шмат спрэчлівых момантаў. Праваслаўныя тэолагі крытыкуюць Каталіцкую Царкву за дамінуючую ролю Папы, а таксама за тэалагічныя інавацыі, якія ўзніклі пасля 1054 года. Пратэстанты крытыкуюць Касцёл за адыход ад Бібліі.
Філасофская крытыка датычыцца галоўным чынам спрэчлівых дагматаў, якія адыходзяць ад разыяналізму і паварочваюцца ў бок фідэізму.
Палітычная крытыка датычыцца той ролі, якую адыгрывалі духоўнікі ў розных краінах — у адных краях надта вялікай, часам шкоднай, а ў іншых — надта маленькай.
Яўген Іванавіч Ватуцін
Яўген Іванавіч Ватуцін  — беларускі спартсмен (шашкі) чэмпіён свету ў складзе зборнай Беларусі 1992 года на Каманднай Алімпіядзе, якая праходзіла ў Італіі, чэмпіён Еўропы ў складзе зборнай Беларусі 2010 года. Міжнародны гросмайстар. Скончыў Беларускі інстытут фізічнай культуры ў 1988 годзе. Жыве ў Мінску.
Грамадская дзейнасць
18 жніўня падпісаў адкрыты ліст прадстаўнікоў спартыўнай галіны Рэспублікі Беларусь з патрабаваннем прызнаць несапраўднымі выбары прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, якія прайшлі 9 жніўня 2020 года.
Тан (напой)
Тан (Թան) — кісламалочны напой, які гатуецца з каровінага ці казінага малака з закваскай дражджамі, балгарскай палачкай і тэрмафільным стрэптакокам, а таксама з даданнем падсоленай вады. Шырока распаўсюджаны ў Закаўказзі, дзе традыцыйна гатуецца з мацуна.
Па рэцэптуры падобны з айранам.
Туніс на летніх Алімпійскіх гульнях 2004
Туніс браў удзел у Летніх Алімпійскіх гульнях 2004 года ў Афінах (Грэцыя) у адзінаццаты раз за сваю гісторыю, але не заваяваў ніводнага медаля. Зборную краіны прадстаўлялі 10 жанчын.
30px Плаванне
У наступны раўнд на кожнай дыстанцыі праходзілі лепшыя спартсмены па часе, незалежна ад месца занятага ў сваім заплыве.
Мехмед V
Мехмед V быў фактычна першым канстытуцыйным манархам у гісторыі Асманскай імперыі. За султанам засталося фармальнае права прызначэння вялікага везіра і шэйх-уль-ісламу. Рэальная ўлада пры Мехмедзе V належала цэнтральнаму камітэту партыі «Яднанне і прагрэс» (İttihad ve Tarraki), а з 1913 года — так званаму «трыумвірату» (Энвер-паша, Талаат-паша, Джэмаль-паша).
З 1911 года імперыя ўступіла ў чараду войнаў, якія суправаджаліся тэрытарыяльнымі стратамі. У выніку Трыпалітанскай вайны 1911 года была страчана тэрыторыя сучаснай Лівіі і Дадэканескія астравы.
У выніку першай Балканскай вайны — амаль усе астатнія ўладанні ў Еўропе (Эдзірнэ і Усходнюю Фракію ўдалося вярнуць у 1913 годзе).
У лістападзе 1914 года Асманская імперыя ўступіла ў Першую сусветную вайну на боку Цэнтральных дзяржаў, у сувязі з чым Мехмед V як халіф прававерных фармальна абвясціў газават краінам Антанты. 27 студзеня 1916 атрымала жазло прускага генерал-фельдмаршала. Да 1918 года ваеннае становішча імперыі было практычна безнадзейным.
Фаіл Усманавіч Хайрулін
Біяграфія
Скончыў у 1954 годзе Новасібірскі інжынерна-будаўнічы інстытут. Працаваў у праектных арганізацыях Новакузнецка, Алма-Аты, з 1968 года — галоўны архітэктар праектаў у Гомельграмадзянпраекце.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1961 года. Пражываў у Гомелі.
Творчасць
Асноўныя працы: клуб на Ніжне-Астроўскай плошчы ў Новакузнецку (1959), квартал завода станочных вузлоў (1973—1981), комплексы інтэрнатаў па вуліцы Савецкай (1976—1986) і БелНДІЛГа (1983—1986), будынак ДАІ (1982—1984) у Гомелі.
Еўна Фішалевіч Азеф
Е́ўна Фі́шалевіч Азе́ф (1869, Лыскава, Гродзенская губерня, Расійская імперыя —, , Германская імперыя) — расійскі сацыялістычны рэвалюцыянер-правакатар, адзін з кіраўнікоў партыі эсэраў і адначасна сакрэтны супрацоўнік Дэпартаменту паліцыі.
Як кіраўнік баявой арганізацыі эсэраў, зладзіў і паспяхова правёў шэраг тэрактаў, сярод якіх — забойства вялікага князя Сяргея Аляксандравіча. У той самы час, як агент Ахоўнага аддзялення, выкрыў і здаў паліцыі мноства рэвалюцыянераў.
Дзяцінства і юнацтва
Еўна Азеф нарадзіўся ў кастрычніку 1869 года ў мястэчку Лыскава Гродзенскай губерні ў сям'і беднага жыда-краўца. Быў другім дзіцем з сямі. У 1874 годзе сям'я пераехала ў Растоў-на-Доне, дзе ў 1890 годзе Азеф скончыў гімназію. Пасля працаваў журналістам і гандляром.
Удзельнічаў у гуртках рэвалюцыйнай яўрэйскай моладзі. У 1892, ратуючыся ад паліцыі, скраў 800 рублёў (паводле іншай версыі, прадаў скрадзеную партыю масла) і збег у Германію, дзе ўладкаваўся вучыцца на інжынера-электратэхніка ў Карлсруэ. У лік сакрэтных супрацоўнікаў паліцыі Азеф быў прыняты ў 1892 годзе. 4 лістапада 1893 прапанаваў Дэпартаменту паліцыі быць абвеснікам датычна расійскіх рэвалюцыянераў — студэнтаў політэхнічнага інстытута ў Карлсруэ, і яго прапанова была прынята. Першапачатковы аклад Азефа склаў 50 рублёў. У 1899 ажаніўся з Любоўю Рыгораўнай Менкінай, з якой мелі двох дзяцей.
У партыі эсэраў і Ахоўным аддзяленні
Створаную Гершуні баявую арганізацыю Азеф рэарганізаваў, зрабіўшы яе кампактнай, цэнтралізаванай, строга дысцыплінаванай і лёгка кіраванай. Сам Азеф з падтрымкай Міхаіла Гоца актыўна прасоўваў тэрор, пры гэтым папярэджваючы некаторыя тэракты (замах на міністра ўнутраных спраў Пятра Дурнаво, на цара Мікалая II). У той час яго заробак ад Ахоўнага аддзялення дасягаў 1000 рублёў/месяц.
Еўна выдаў паліцыі ўвесь першы склад ЦК ПСР і некаторых эсэраў-баевікоў (Сцяпана Слётава, Георгія Апокава, Міхаілі Ведзяняпіна, Ганну Якімаву, Зінаіду Канапланікаву і інш.), а таксама некаторыя планы і камунікацыі рэвалюцыянераў. Адначасна рэалізаваў больш за 30 тэрарыстычных актаў, здзяйсняў забойствы выбітных прадстаўнікоў царскага дзяржаўнага апарату, у тым ліку сваіх начальнікаў: міністра ўнутраных спраў і шэфа корпусу жандараў Вячаслава Плеве (якога лічылі галоўным арганізатарам яўрэйскага пагрому ў Кішынёве ў 1903 р.), генерал-губернатара Масквы вялікага князя Сяргея Аляксандравіча, пецярбургскага граданачальніка Уладзіміра фон дэр Ляўніца, галоўнага ваеннага пракурора Уладзіміра Паўлава. Для таго, каб унікнуць выкрыцця, частку тэрактаў ён рыхтаваў таемна ад Дэпартаменту паліцыі, прыкладаючы ўсе намаганні для іх здзяйснення. Пра іншыя планаваныя тэракты паведамляў, і яны правальваліся. Дзякуючы гэтаму Азефа лічылі «сваім» і сябры партыі, і паліцыя.
Вынікам апошняе здрады Азефа стаў арышт і пакаранне смерцю членаў лятучага баявога атраду партыі сацыялістаў-рэвалюцыянераў у лютым 1908 года. Гэтая кара стала сюжэтам для Леаніда Андрэева пры стварэнні «Аповеду пра сямёх павешаных».
Выкрыццё
Пасля пачатку рэакцыі Азеф рыхтаваў замах на Мікалая II, для чаго разглядаліся даволі авантурныя схемы. У прыватнасці, з падачы Азефа ЦК ПСР даваў сродкі на праектаванне і будаўніцтва адмысловай падводнай лодкі і самалёту для здзяйснення тэракту. Аднак у 1908 годзе Азеф быў выкрыты як правакатар публіцыстам Уладзімірам Бурцавым (які спраўдзіў свае падазрэнні ад былога дырэктара Дэпартаменту паліцыі Аляксея Лапухіна). На ўнутрыпартыйным разбіральніцтве ЦК ПСР прысудзіў Азефа да смерці, аднак той здолеў уцячы за мяжу.
Жыў у Берліне пад імем ранцье Аляксандра Ноймайра (Alexander Neumayr) па дакументах, выдадзеных міністэрствам замежных спраў Расіі. Пільна пазбягаў кантактаў з прадстаўнікамі царскіх улад і расійскімі рэвалюцыянерамі. яго жонка Любоў Менкіна, якая не ведала пра яго падвойнае жыццё, развялася з мужам і з'ехала ў Злучаныя Штаты Амерыкі.
Апошнія гады жыцця
Пасля пачатку Першай сусветнай вайны Азеф збанкрутаваў, бо ўсе сродкі трымаў у расійскіх каштоўных паперах. Каб хоць неяк выжываць, адчыніў у Берліне гарсэтную майстэрню. У чэрвені 1915 арыштаваны нямецкай паліцыяй як былы расійскі сакрэтны агент. Увязнены ў турме Маабіт, вызваліўся ў снежні 1917 года.
У турме захварэў і 24 красавіка 1918 сканаў ад ныркавай недастатковасці ў берлінскай лякарні «Krankenhaus Westend». Пахаваны ў Берліне ў безыменнай магіле пад № 446. Магіла не захавалася.
У культуры
Пэўны час асабовае імя Азеф нават стала назоўным для абазначэння правакатара і даказчыка. Яно сустракаецца ў аповесці «Рэспубліка Шкід» Рыгора Бялых і Л. Панцялеева і ў паэме Уладзіміра Маякоўскага «Воблака ў штанах».
У Тлумачальным слоўніку рускай мовы пад рэдакцыяй Дзмітрыя Ушакова зафіксавана слова «азефаўшчына» ў наступным значэнні :
Грыгорэ Прэатаса
Грыгорэ Прэатаса (Grigore Preoteasa,, — ), ) — румынскі дзяржаўны дзеяч, міністр замежных спраў Сацыялістычнай Рэспублікі Румынія (1955—1957).
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і чыгуначніка. У 1930-х гг. скончыў філалагічны факультэт Бухарэсцкага ўніверсітэта. Як член Камуністычнага Саюза моладзі браў удзел у лютаўскім (1933) страйку майстэрняў Грывіцы. У наступным годзе быў арыштаваны і асуджаны.
У 1936 годзе ўвайшоў у кіраўніцтва Дэмакратычнага студэнцкага фронту, створанага па ініцыятыве Румынскай камуністычнай партыі. За ўдзел у працы забароненай камуністычнай газеты România Liberă быў арыштаваны і інтэрнаваны ў канцлагер Тыргу-Жыу, у якім прабыў амаль да сканчэння Другой сусветнай вайны. Улетку 1944 г. здзейснілі ўцёкі разам са сваім сябрам Нікалае Чаўшэску. Ва ўнутрыпартыйным змаганні падтрымаў Георгэ Геаргіу-Дэжа, які працаваў з яго бацькам.
У 1944—1946 гг. — галоўны рэдактар România Liberă, з 1945 года — прэс-аташэ Міністэрства прапаганды, неаднаразова выступаў з крытыкай прэм’ер-міністра Петру Гроза і ўзначаленай ім Нацыянальнай ліберальнай партыі Румыніі,
З ліпеня 1957 г. — член Палітбюро, сакратар ЦК Румынскай працоўнай партыі.
Трагічна загінуў у выніку Катастрофы Іл-14 ва Унукаве, на борце якога знаходзіліся члены румынскай урадавай дэлегацыі.
Cephalaria
Cephalaria — род раслін падсямейства сямейства, які ўключае каля 65 відаў кветкавых раслін.
Арэал
Віды роду сустракаюцца ў Паўднёвай Еўропе, Заходняй і Цэнтральнай Азіі, а таксама ў Паўночнай і Паўднёвай Афрыцы.
Батанічнае апісанне
У род уключаны адна- і шматгадовыя расліны вышынёй ад 0,8 да 2 метраў. Віды Cephalaria выкарыстоўваюцца як харчовыя расліны лічынкамі некаторых відаў лускакрылых, у тым ліку, якія сілкуюцца выключна на.
Ужыванне і выкарыстанне
Некаторыя віды выкарыстоўваюцца ў якасці дэкаратыўных раслін, найбольш папулярны від —, шматгадовы від родам з Каўказа, які шануецца за высокія, да 2 метраў, сцеблы з цёмна-зялёным лісцем і жоўтыя кветкі
Мінчанка (валейбольны клуб)
Мінчанка — беларускі жаночы валейбольны клуб з горада Мінск. Уваходзіць у склад валейбольнага клуба «Будаўнік».
Гісторыя
Каманда была створана ў 1994 годзе на базе Рэспубліканскай вучылішча алімпійскага рэзерву пад назвай «Марыта», у 1996 годзе заваявала права выступаць у найвысокай лізе чэмпіянату Беларусі. З 1999 годзе змяніла назву на «Белбізнесбанк—БДЭУ». У 2006 годзе клуб быў пераназваны ў «Мінчанку» і ўвайшоў у структуру валейбольнага клуба «Мінск».
Дасягненні
Чэмпіянат Беларусі па валейболе сярод жанчын
Кубак Беларусі па валейболе сярод жанчын
Ватметр
Ватметр — прылада для вымярэння актыўнай магутнасці электрычнага току. Бывае электрадынамічны, ферадынамічны, індукцыйны. электрастатычны, тэрмаэлектрычны і тэрмарэзістыўны. Мае 2 электрычныя ланцугі: току (уключаецца паслядоўна з нагрузкай) і напружання (паралельна нагрузцы). Пашырэнне межаў вымярэння дасягаецца з дапамогай дадатковых рэзістараў, шунтоў і вымяральных трансфарматараў току і напружання.
Loxops
Loxops - род вераб'іных птушак падсямейства Drepanidinae.
Данкан Холдэйн
Фрэдэрык Данкан (Duncan Haldane), вядомы як '''Ф. Данкан Холдэйн''' (F. Duncan Haldane; нар., ) — брытанска-амерыканскі фізік, які з’яўляецца прафесарам фізікі на фізічным факультэце Прынстанскага ўніверсітэта, а таксама выдатным запрошаным даследчыкам кафедры ў Інстытуце тэарэтычнай фізікі Перыметр. У 2016 годзе стаў лаўрэатам Нобелеўскай прэміі разам з Джонам Майклам Костэрліцам і Дэвідам Таўлесам за тэарэтычныя адкрыцці тапалагічных фазавых пераходаў і тапалагічных фаз рэчыва.
Джон Майкл Костэрліц
Джон Майкл Ко́стэрліц (John Michael Kosterlitz; нар. 1943, ) — брытанска-амерыканскі фізік, які з’яўляецца прафесарам фізікі ў Браўнаўскім універсітэце і сынам вядомага біяхіміка Ганса Костэрліца. У 2016 годзе стаў лаўрэатам Нобелеўскай прэміі разам з Данканам Холдэйнам і Дэвідам Таўлесам за тэарэтычныя адкрыцці тапалагічных фазавых пераходаў і тапалагічных фаз рэчыва.
Лахазва (вёска)
Гісторыя
У другой палове XIX — пачатку XX ст. маёнтак у Навамышскай воласці Навагрудскага павета Мінскай губерні, уласнасць Слізняў. У 1896 годзе Ціт Слізень адкрыў тут шоўкапрадзільную фабрыку, якая працавала да Першай сусветнай вайны. Паводле перапісу 1897 годзе ў маёнтку дзейнічалі шоўкапрадзільная фабрыка, шкіпінарны завод, вадзяны млын, каталіцкая капліца.
З 1921 года ў складзе Польшчы.
З 1939 года ў БССР. З 15 студзеня 1940 года ў Навамышскім раёне Баранавіцкай, з 8 студзеня 1954 года Брэсцкай абласцей.
У Вялікую Айчынную вайну з канца чэрвеня 1941 года да 8 ліпеня 1944 года акупіравана гітлераўцамі.
У 1950-х гадах на месцы буйных лясоў каля невялікай рэчкі Лахазва был створаны вялікі ваенны Абуз-Лясноўскі палігон. У 1954 годзе вёска Лахазва была адселена, яе жыхары пераехалі ў іншыя месцы.
Абвер
Абвер (Abwehr) — орган ваеннай разведкі і контрразведкі Германіі ў 1919—1944 гадах.
У 1935—1944 гадах Абвер узначальваў адмірал Ф. В. Канарыс. У 1944 годзе ў складзе Галоўнага ўпраўлення імперскай бяспекі, падпарадкаванага Г. Гімлеру.
У Вялікую Айчынную вайну на акупіраванай тэрыторыі Беларусі дзейнічалі 4 разведвальныя, 3 дыверсійна-тэрарыстычныя і 9 контраразвведвальных груп Абвера, спецыяльная аператыўная група «Мінск», а таксама асобныя падраздзяленні разведвальных і контрразведвальных органаў Абвера «Зондэрштаб-Р», «Інгвар», «Цэпелін».