cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гаусавы цэлыя лікі
Функцыя Эйлера для гаусавых лікаў
Цяпер можна абагульніць прыведзеную ў папярэднім раздзеле малую тэарэму Ферма на выпадак адвольнага (не абавязкова простага) модуля параўнання, г. зн. прывесці аналаг тэарэмы Эйлера :
Калі гаусаў лік z узаемна просты з модулем w, то:
Геаметрычнае прадстаўленне параўнання па модулю
Разгледзім для прыкладу параўнанне па модулю w=1+2i. Як сказана ў раздзеле аб геаметрычным прадстаўленні дзялімасці, можна разбіць камплексную плоскасць на квадраты так, што вузлы гэтай рашоткі (вяршыні квадратаў) прадстаўляюць усе магчымыя камплексныя кратныя ~1+2i. Тады, па азначэнню, лікі параўнальныя па модулю w, калі іх рознасць супадае з адным з вузлоў рашоткі кратных.
Кожны квадрат рашоткі атрымліваецца з любога іншага квадрата зрушэннем (пераносам) на велічыню, кратную w, таму рознасць любой кропкі квадрата і выніку яе зрушэння таксама кратная w. Адсюль вынікае канчатковы вывад :
Гаусавы лікі параўнальныя па модулю w тады і толькі тады, калі яны займаюць аднолькавае адноснае становішча ў сваіх квадратах рашоткі кратных.
Напрыклад, параўнальныя ўсе цэнтры квадратаў, ці ўсе сярэдзіны іх адпаведных старон і пад.
Азначэнне
У колцы можна вызначыць дзяленне з астачаю (на любы ненулявы гаусаў лік), увёўшы патрабаванне, каб норма астачы была меншая за норму дзельніка:
Нескладана паказаць, што ў якасці дзелі ад дзялення з астачаю можна ўзяць гаусаў лік, найбліжэйшы да дзелі звычайнага дзялення камплексных лікаў.
Неабходна адзначыць, што ўмова «норма астачы меншая за норму дзельніка» недастатковая, каб гарантаваць адназначнасць астачы ад дзялення цалкам. У у адрозненне ад \mathbb{Z}, астача неадназначная. Напрыклад, ~7+2i можна раздзяліць на ~3-i двума спосабамі: Можна гарантаваць толькі тое, што ўсе астачы пападаюць у адзін клас вылікаў па модулю дзельніка.
Прыклад. Раздзелім з астачаю 11+10i на 4+i. Спачатку знойдзем дзель ад звычайнага камплекснага дзялення: Найбліжэйшы да выніку гаусаў лік ровен 3+2i, тады астача роўная У выніку атрымліваем:
Найбольшы агульны дзельнік
Колца гаусавых лікаў з’яўляецца еўклідавым, і ў ім заўсёды можна вызначыць найбольшы агульны дзельнік, прычым адназначна з дакладнасцю да дзельнікаў адзінкі.
Найбольшым агульным дзельнікам НАД(u, v) для гаусавых лікаў u і v, хаця б адзін з якіх ненулявы, называецца іх агульны дзельнік d, які дзеліцца на любы іншы агульны дзельнік u і v.
Эквівалентнае азначэнне: НАД(u, v) ёсць той агульны дзельнік u, v, у якога норма найбольшая.
Няхай u, v — гаусавы лікі, і хоць адзін з іх не нуль. Тады існуюць такія гаусавы лікі x, y, што спраўджваюцца суадносіны:
адносна x, y мае рашэнне ў Замест 1 ў прыведзеным ураўненні можа стаяць любы іншы дзельнік адзінкі, тэарэма пры гэтым застанецца вернаю.
Алгарытм Еўкліда і практычнае вылічэнне НАД
Для вызначэння НАД ў зручна карыстацца алгарытмам Еўкліда, цалкам аналагічным таму, які прымяняецца для цэлых лікаў. НАД атрымліваецца ў гэтай схеме як апошняя ненулявая астатача. Алгарытм Еўкліда можна таксама выкарыстоўваць для знаходжання каэфіцыентаў x, y у суадносінах Безу.
Прыклад 1. Знойдзем НАД для 32+9i і 4+11i. Адзначым, што на кожным кроку норма астачы манатонна памяншаецца. Апошняя ненулявая астача роўная -i, гэта дзельнік адзінкі, таму робім вывад, што зыходныя лікі ўзаемна простыя.
Прыклад 2. Знойдзем НАД для 11+3i і 1+8i. Апошняя ненулявая астача роўная -1+2i, гэта і ёсць шукаемы НАД. Паслядоўна падстаўляючы замест левых частак роўнасцей правыя (пачынаючы з прадапошняе роўнасці, знізу ўверх), атрымаем суадносіны Безу для НАД:
Некаторыя прыкладанні
Гаус выкарыстаў адкрытую ім алгебраічную структуру для глыбокага даследавання біквадратычных вылікаў. Можна назваць і іншыя вобласці паспяховага прымянення гаусавых лікаў. Паказальна, што значная іх частка адносіцца да тэорыі не камплексных, а натуральных лікаў.
Раскладанне натуральных лікаў на сумы квадратаў
З крытэрыя Гауса выцякае, што просты натуральны лік віду 4n+1 можна прадставіць у выглядзе сумы квадратаў натуральных лікаў, прычым толькі адным спосабам. Прыклад:
Раскладанне натуральных лікаў іншага віду не заўсёды магчымае — напрыклад, і іншыя лікі віду 4n+3 нельга прадставіць у выглядзе сумы квадратаў натуральных лікаў. Састаўныя лікі могуць таксама мець больш чым адзін спосаб раскладання, напрыклад :
Агульная тэарэма :
Прыклад: 35=5\cdot 7 нельга прадставіць як суму квадратаў, бо лік мае няцотную ступень. Але прадставіць можна:
Падлік колькасці прадстаўленняў у выглядзе сумы квадратаў
Лік прадстаўленняў \rho(m) натуральнага ліку m у выглядзе сумы квадратаў можна вызначыць наступным чынам. Раскладзём m на простыя натуральныя множнікі: тут p_i — множнікі віду 4n+1, а q_j — множнікі віду 4n+3. Тады магчымыя 3 выпадкі.
Тэорыя піфагоравых троек
Піфагорава тройка — гэта адно з цэлалікавых рашэнняў ураўнення: Агульнае рашэнне ўраўнення залежыць ад двух цэлых параметраў m,n: Для генерацыі піфагоравых троек можна скарыстаць такі прыём. Няхай a+bi — адвольны гаусаў лік, у якога абедзве кампаненты a,b ненулявыя. Узводзячы гэты лік у квадрат, атрымаем некаторы гаусаў лік ~c+di. Тады тройка будзе піфагоравай.
Прыклад: для зыходнага ліку ~17+12i атрымліваем піфагораву тройку:
Рашэнне дыяфантавых ураўненняў
Рашэнне многіх дыяфантавых ураўненняў удаецца знайсці, калі скарыстаць апарат гаусавых лікаў. Напрыклад, для ўраўнення нескладаныя пераўтварэнні даюць два тыпы цэлых узаемна простых рашэнняў, залежных ад цэлых параметраў a,b:
У 1850 годзе Віктор Лебег, выкарыстоўваючы гаусавы лікі, даследаваў ураўненне ~x^2+1=y^n і даказаў яго невырашальнасць у натуральных ліках. Іншымі словамі, сярод натуральных лікаў віду ~n^2+1 няма ні аднаго поўнага куба ці іншае ступені, вышэйшай за другую.
Нярэшаныя праблемы
. У раўназначнай фармулёўцы гэта задача вядома як «Гаусава праблема круга» ў геаметрыі лікаў. Гл. .
Відазмяненні і абагульненні
Яшчэ адным гістарычна важным еўклідавым колцам, падобным па ўласцівасцях на цэлыя лікі, сталі «цэлыя лікі Эйзенштэйна».
Гаусавы рацыянальныя лікі, якія абазначаюцца  — гэта камплексныя лікі віду a+bi, дзе a, b — рацыянальныя лікі. Гэта мноства замкнута адносна ўсіх 4 арыфметычных аперацый, уключаючы дзяленне, і таму з’яўляецца полем, якое пашырае колца гаусавых лікаў.
Гісторыя
У 1820-х гадах Карл Фрыдрых Гаус даследаваў біквадратычны закон узаемнасці, вынікам стала манаграфія «Тэорыя біквадратычных вылікаў» (1828—1832). Іменна ў гэтай працы праявілася карысць цэлых камплексных лікаў для рашэння задач тэорыі лікаў, хоць фармулёўка гэтых задач ніяк не звязана з камплекснымі лікамі. Гаус пісаў, што «натуральную крыніцу агульнай тэорыі трэба шукаць у пашырэнні вобласці арыфметыкі».
У кнізе Гауса было паказана, што новыя лікі па сваіх уласцівасцях шмат у чым напамінаюць звычайныя цэлыя лікі. Аўтар апісаў чатыры дзельнікі адзінкі, вызначыў дачыненне асацыіраванасці, паняцце простага ліку, даў крытэрый прастаты і даказаў аналагі асноўнай тэарэмы арыфметыкі, малой тэарэмы Ферма. Далей Гаус падрабязна разгледзеў рэшты па камплекснаму модулю, індэксы і першаісныя карані. Галоўным дасягненнем пабудаванай тэорыі стаў біквадратычны закон узаемнасці, які Гаус абяцаў даказаць у наступным томе; гэты том так і не быў апублікаваны, але ў Гаусавых рукапісах была знойдзена падрабязная схема строгага доказу.
Колца гаусавых цэлых лікаў было адным з першых прыкладаў алгебраічнай структуры з непрывычнымі ўласцівасцямі. З часам была адкрыта вялікая колькасць структур такога тыпу, а ў канцы XIX стагоддзя зарадзілася абстрактная алгебра, якая вывучае алгебраічныя ўласцівасці асобна ад аб’ектаў-носьбітаў гэтых уласцівасцей.
Авадні
Апісанне
Цела даўжынёй 9—22 мм, укрыта валаскамі, радзей голае. Ротавыя органы рудыментарныя.
Асаблівасці біялогіі
Дарослыя не жывяцца, жывуць 3—25 сутак за кошт рэчываў, назапашаных у лічынкавай стадыі. У развіцці праходзяць стадыі яйца, лічынкі (9—10 месяцаў), кукалкі, дарослай асобіны.
Жывародныя, самка ў палёце ўпырсквае лічынак у ноздры авечак, коз, коней, вярблюдаў, аленяў, антылоп. Лічынкі паразітуюць на павеку, слізістай абалонцы вока і носа, унутры вочнага яблыка. Пры пранікненні ўнутр галавы спелыя лічынкі акукліваюцца ў глебе, гнаі, паразітуюць у скуры, лобных пазухах, насаглотцы, страўніку, галаве, вачах жывёл.
Выклікаюць поласцевыя міязы.
Класіфікацыя
Да сямейства ставяцца 35 відаў у 9 родах :
Віктар Ніканавіч Вінаградаў
Віктар Ніканавіч Вінаградаў (, в. Замасточча, ) — беларускі матэматык. Кандыдат педагагічных навук (1968), прафесар (1977). Заслужаны работнік вышэйшай школы БССР (1976).
Біяграфія
Скончыў Віцебскае мастацка-графічнае педвучылішча (1953) і Полацкі педагагічны інстытут (1957). З 1957 года ў Віцебскім педагагічным інстытуце: старшы выкладчык, загадчык кафедры, прарэктар, з 1978 па 1997 год рэктар інстытута.
Навуковая дзейнасць
Навуковыя працы па методыцы выкладання начартальнай геаметрыі і чарчэння ў ВНУ і сярэдняй школе. Адзін з аўтараў і рэдактараў падручніка «Чарчэнне ў сярэдняй школе» (1969, неаднаразова перавыдаваўся, перакладзены на 20 моў), аўтар курса для педінстытутаў «Начартальная геаметрыя» (1997), адзін з аўтараў «Методыкі навучання чарчэнню» (1990), «Слоўніка-даведніка па чарчэнні» (1993), і іншых.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнамі Кастрычніцкай Рэвалюцыі і «Знак Пашаны», медалямі.
Міжнародны навукова-тэхнічны ўніверсітэт імя акадэміка Юрыя Бугая
Міжнародны навукова-тэхнічны ўніверсітэт імя акадэміка Юрыя Бугая — украінская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова.
Агульная характарыстыка
Навучальная ўстанова заснавана ў 1993 годзе ў Кіеве, сярод заснавальнікаў — Нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт Украіны «Кіеўскі політэхнічны інстытут», Інстытут кібернетыкі імя В. М. Глушкова НАН Украіны, карпарацыя IBM і інш.
Універсітэт сярод іншага спецыялізуецца на падрыхтоўцы інжынераў для нафтагазавай сферы, эканамістаў, менеджараў, філолагаў-перакладчыкаў, сацыяльных работнікаў, спецыялістаў па фізічнай рэабілітацыі і інш. З’яўляецца членам Міжнароднай асацыяцыі ўніверсітэтаў.
Універсітэт мае IV (вышэйшы) узровень акрэдытацыі. Студэнты навучаюцца па дзённай, завочнай і дыстанцыйнай формах навучання. Па выніках навучання выпускнікі атрымліваюць кваліфікацыйныя ўзроўні малодшага спецыяліста, бакалаўра, спецыяліста ці магістра, функцыянуе аспірантура і дактарантура, ваенная кафедра, маецца ўласны інтэрнат, ёсць падрыхтоўчыя курсы.
Іаган Георг Мёзер
Іаган Георг Мёзер (паводле іншых звестак I. М. і Ю. М.) — нямецкі архітэктар і будаўнік другой паловы 18 ст.
Біяграфія
Пра Мёзера няма амаль ніякіх звестак, нават імя Іаган ставіцца пад сумнененне. 3 1738 года жыў і працаваў у. Гродне, у 1765—1774 на службе ў гродзенскага старосты А. Тызенгаўза.
Вядома, што ўзвёў у Гродне палац Тызенгаўза (1760—1770-я гады) і тэатра Тызенгаўза (1780-я гады) разам з італьянцам Джузэпэ Сака, Гродзенскія корчмы (1770-я гады). Асабіста распрацаваў плошчу перад палацам і прыняў удзел у стварэнні генеральнага плана Гарадніцы. Аўтар тыпавых праектаў жылых дамоў для замежных майстроў, якія працавалі на мануфактуры Тызенгаўза, і вайсковай варты Гродзенскай каралеўскай эканоміі (пабудаваны ў 1768—1773, гл. Гродзенскі «домік майстра»). Выкладаў у школе будаўнікоў на Гарадніцы ў Гродне.
Некаторыя спецыялісты атаясамляюць Мёзера з архітэктарам, які стварыў планы Гродна пасля пажараў 1753 года. Вядома толькі, што ў 1775 годзе, пакрыўджаны нявыплатай грошай і грубасцю А. Тызенгаўза, пакінуў Гродна.
Кодэкс кананічнага права
Кодэкс кананічнага права (Codex iuris canonici) — корпус юрыдычных нормаў агульнага і ўніверсальнага характару, які кіруе Каталіцкай Царквой лацінскага абраду. Сучасны ККП (CIC) прыняты ў 1983 годзе.
Кананічнае права грунтуецца на дысцыплінарных нормах Старажытнай Царквы. Нягледзячы на гэта, на працягу шматлікіх стагоддзяў яно заставалася не кадыфікаваным. Першая спроба сумаваць царкоўныя юрыдычныя нормы была прадпрынята ў XII стагоддзі, калі ў Цэркве з'явіўся т.з. «Дэкрэт Грацыяна» (Concordia discordantium canonum, літаральна «Узгадненне кананічных разыходжанняў»). Гэты дэкрэт сістэматызаваў кананічнае права і стаў, фактычна, яго першым сумавальным кодэксам, хоць і не быў афіцыйна ўхвалены Святым Прастолам. Зборнікі папскіх дэкрэталій, якія выходзілі пазней, дапаўнялі гэты дэкрэт.
Да 1500 годзе быў падрыхтаваны Корпус кананічнага права (Corpus iuris canonici), які ўключаў Дэкрэт Грацыяна і папскія дэкрэталіі сумарна названыя «Extravagantes», гэта значыць «Што выходзяць за межы» (Дэкрэту Грацыяна), якія дапаўнялі яго. У 1580 годзе Корпус быў ухвалены Папам Рыгорам XIII і заставаўся ў сіле да 1918 года.
У 1918 годзе набыў моц ухвалены Папам Бенедыктам XV Кодэкс кананічнага права, які ў адрозненне ад сярэднявечнага Корпуса ўяўляў сабой не механічны збор законаў, а ўніверсальны і сістэматызаваны прававы зборнік. Кодэкс складаўся з 2414 канонаў, падзеленых на пяць кніг: агульныя прынцыпы, катэгорыі асоб у кананічным праве, сродкі Цэрквы ў выкананні сваёй місіі, працэдуры, звязаныя з царкоўнымі судамі, правапарушэнні і пакаранні.
У 1983 годзе Кодэкс кананічнага права быў перапрацаваны і абвешчаны ў апостальскай канстытуцыі Яна Паўла II «Sacrae disciplinae leges». Цяпер дзеючы Кодэкс складаецца з 1752 канонаў, падзеленых на сем кніг:
Адольф Андэрсан
Карл Эрнст Адольф Андэрсан (Karl Ernst Adolf Anderssen; 6 ліпеня 1818, Брэслаў (цяпер Уроцлаў) — 13 сакавіка 1879, там жа) — нямецкі шахматыст, вядучы шахматыст Еўропы 1850 -х і 1860 -х гадоў, майстар камбінацыйных гульняў, настаўнік, прафесар матэматыкі, доктар навук.
Андэрсан не быў папулярны ў шахматных колах да 1851 года, калі ён нечакана заняў першае месца ў Лондане на Першым міжнародным турніры, які паклаў пачатак сучаснай шахматнай эры. Дзякуючы поспеху ён быў прызнаны наймацнейшым шахматыстам свайго часу, але ў 1858 годзе ён прайграў ключавы матч з Полам Морфі ў Парыжы, што значна пахіснула яго шахматны аўтарытэт. Але пасля таго, як Морфі сышоў са сцэны, Андэрсен вярнуў сабе рэпутацыю наймацнейшага шахматыста свету, выйграўшы турнір у Лондане (1862). У 1866 годзе ён прайграў няпросты матч Стэйніцу з лікам 6: 8 (без уліку нічыёй), фактычна перадаўшы яму неафіцыйны тытул чэмпіёна свету.
Партыі Андэрсена з Кізерыцкім (Лондан, 1851) і Дзюфрэнем (Берлін, 1852) увайшлі ў гісторыю пад эпітэтамі «бесмяротны» і «вечназялёны» — столькі сучаснікаў былі ашаломлены камбінацыйнымі здольнасцямі Андэрсана.
Насуперак неаднаразовым выказванням у падручніках па шахматах і нават у «Курсе лекцый па шахматах» пятага чэмпіёна свету Макса Эйве аб адсутнасці ў Андэрсена пазіцыйнай гульні, шахматны гісторык Якаў Нойштадт адзначыў, што "пазіцыйныя грахі Андэрсена моцна перабольшаныя і прыпадаюць на ранні перыяд яго працы ". Прыкладам пазіцыйнага разумення можа служыць партыя з Луі Паўлсэнам у Вене (1873).
Біяграфія
Адольф Андэрсан нарадзіўся ў беднай сям’і. Калі яму было 9 гадоў, бацька навучыў яго гуляць у шахматы. Андэрсэн згадаў, што лепш за ўсё вывучаў гульню па кнізе Ўільяма Льюіса «50 гульняў паміж Лабурдонам і Макдонэлам» (1835). Ён чытаў кнігі Філідора, Альгаера і. Падчас вучобы ў гімназіі Святой Лізаветы ў сваім родным горадзе Брэславе, Андэрсен маляваў у падручніках шахматныя дыяграмы і на ўроках гуляў па перапісцы са сваімі сябрамі, што не перашкаджала яму паспяхова скончыць сярэднюю школу. Потым ён вучыўся ў Уроцлаўскім універсітэце, дзе здаваў дзяржаўныя экзамены. Ступень атрымаў у Берліне, дзе сустрэўся з моцнымі шахматамі.
Андэрсан стаў настаўнікам нямецкай мовы і матэматыкі ў Фрыдрых-гімназіі ў родным горадзе, а пазней пераехаў у горад Слупск (Памеранія), дзе ён быў хатнім настаўнікам у сям’і. Часам ён ездзіў у сталіцу Прусіі, гуляў у шахматы ў кафэ Гойзлера з шахматыстамі. Ужо тады прадстаўнік сузор’я прадказаў, што Андэрсан пераможа ўсіх вядомых майстроў.
За перыяд да 1848 г. захавалася больш звестак пра партыі, у якіх Андэрсан прайграў, чым пра партыі, у якіх ён перамог. Яго супернікі звычайна захоўвалі сваю перамогу, сам жа Андэрсан партыі не запісваў.
Стыль і тэорыя
Андерсан увайшоў у гісторыю шахмат як галоўны прадстаўнік камбінацыйнай школы. Яго называлі і называюць шахматным рамантыкам.
Віктар Іванавіч Ткачоў
Віктар Іванавіч Ткачоў (, в. Рудня, Гомельскі раён, Гомельская вобласць) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1968 годзе. З 1968 года — старшы архітэктар, галоўны архітэктар аддзела ў Белдзіпрахарчпраме.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1975 года. Пражывае ў г. Мінск.
Творчасць
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): будынак Белдзіпрахарчпрама (1970), гармалзаводы ў Брэсце, Магілёве, хлебакамбінаты ў Шаўляі (1974), Вільяндзі, камбінаты безалкагольных напояў у Іркуцку, Рызе, Ульянаўску, Саранску, комплекс інтэрнатаў санаторыя «Баравое» на возеры Нарач, рэстаўрацыя сядзібна-паркавага комплексу «Уселюб» у Гродзенскай вобласці.
Луннік ажываючы
Рэлікт трацічнага перыяду, арэал скарачаецца, рэдкі від.
Распаўсюджанне і экалогія
Арэал віду ахоплівае амаль усю тэрыторыю Еўропы (Данія, поўдзень Швецыі, Аўстрыя, Бельгія, Германія, Венгрыя, Польшча, Албанія, Балгарыя, Югаславія, Італія, уключаючы Сардзінію, Румынія, Францыя, Партугалія, Іспанія), у тым ліку Еўрапейскую частку Расіі (паўночны ўсход), Беларусь, Украіну. Занесена ў Паўночную Амерыку.
Расце ў цяністых лісцяных лясах на свежых, слабакіслых, багатых пажыўнымі рэчывамі, гумусных, друзлых, шчабністых або гліністых глебах.
Батанічнае апісанне
Сцябло вышынёй 30-100 см, прамы, наверсе разгалінаваны, шурпаты, пакрыты бялёсымі адлеглымі валасінкамі.
Лісце на хвосціках, сэрцападобныя, зубчастыя, каротка-валасістыя. Ніжняе лісце супратыўнае, верхняе чарговае. Зверху цёмна-зялёнае, коратка апушанае, знізу сіне-зялёнае, апушана валасінкамі ў асноўным па жылках.
Кветкі буйныя, духмяныя, сабраны ў мяцёлкавае суквецце. Пялёсткі ліловыя, зрэдку белыя, даўжынёй каля 14 мм. Цвіце ў красавіку — чэрвені.
Стручкі павіслыя, буйныя, даўжынёй 4-5 см, даўгавата-эліптычныя, з абодвух канцоў вострыя. Насенне пупышкападобнае, шырыня іх удвая больш даўжыні. Насенне спее ў жніўні.
Від апісаны з Еўропы.
Практычнае выкарыстанне
Насенне лунніку ажываючага валодае мачагонным і заспакаяльным дзеяннем. У старадаўніх рускіх лячэбніках можна знайсці шматлікія згадкі пра гэту расліну. Водны настой насення лунніку ўжывалі пры курчах ў дзяцей, так званым «радзімчыку», пры эпілепсіі, а таксама як мачагонны сродак.
Хімічны склад расліны пакуль не вывучаны. Цяпер як лекавую яе амаль не выкарыстоўваюць.
Аддае перавагу друзлай, добра ўвільготненай глебе. Размнажаецца вегетатыўна і насеннем. У спрыяльных умовах дае багаты самасеў. Частых перасадак не любіць.
Таксономия
Вид Лунник оживающий входит в род сямейства  парадку.
Ахова
Расліна ставіцца да рэдкіх і знікаючых відаў. Занесена Ў Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь.
Сяргей Сцяпанавіч Мацапура
Сяргей Сцяпанавіч Мацапу́ра ( — ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Герой Савецкага Саюза (1945).
Біяграфія
С. С. Мацапура нарадзіўся ў вёсцы Гдзень (зараз у Брагінскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі). Скончыў 7 класаў школы, працаваў трактарыстам у калгасе. З 1939 года на службе ў Чырвонай Арміі. З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны ўдзельнік баявых дзеянняў на Паўночна-Заходнім, Цэнтральным, Калінінскім, 1-м украінскім, 2-м Украінскім, 1-м Беларускім франтах — наводчык і камандзір гарматнага разліку, разведчык, камандзір разліку станковага кулямёта, механік-вадзілель танка Т-34. Удзельнік прыгранічных баёў на тэрыторыі Літвы, абароны Полацка, Невеля, Новасакольнікаў, Корсунь-Шаўчэнкаўскай, Тарапецка-Холмскай, Уманьска-Баташанскай, Люблінска-Брэсцкай, Вісла-Одэрскай аперацый. Быў тройчы паранены.
Механік-вадзіцель танка (49-я гвардзейская Вапнярская танкавая брыгада, 12-ы гвардзейскі Уманьскі танкавы корпус, 2-я танкавая армія, 1-ы Беларускі фронт) гвардыі старшына С. С. Мацапура вызначыўся ў студзені 1945 г. у баях за вызваленне гарадоў Сахачаў і Інаўроцлаў на тэрыторыі Польшчы.
Пасля вайны служыў у Групе савецкіх войскаў у Германіі. Пасля дэмабілізацыі ў 1947 годзе служыў у органах Міністэрства ўнутраных спраў СССР. У 1951 годзе скончыў курсы пры Уладзімірскай афіцэрскай школе МУС СССР. З 1965 г. капітан С. С. Мацапура ў запасе. Працаваў у навукова-даследчым аб'яднанні ў Маскве.
Памёр С. С. Мацапура 17 сакавіка 1998 г. Пахаваны на Шчэрбінскіх Паўднёвых могілках у Маскве.
Новая Аквітанія
Аквітанія — Лімузен — Пуату — Шаранта (Aquitaine-Limousin-Poitou-Charentes) — рэгіён Францыі, утвораны ў адпаведнасці з тэрытарыяльнай рэформай французскіх рэгіёнаў 2014 года шляхам аб'яднання былых рэгіёнаў Аквітанія, Лімузен і Пуату — Шаранта. Датай утварэння новага рэгіёна лічыцца 1 студзеня 2016 г. . Адміністрацыйны цэнтр і найбуйнейшы горад — Бардо. Насельніцтва 5 844 177 чалавек (2013). Плошча 84 061 км² — першае месца сярод рэгіёнаў Францыі, гэта больш за плошчу, напрыклад, Аўстрыі. Рэгіён уключае 12 дэпартаментаў, 258 кантонаў і 4 505 камун.
Мімікрыя Вавілава
Мімікрыя Вавілава — форма мімікрыі раслін, пры якой дзікарослыя расліны набываюць адну ці некалькі характарыстык сельскагаспадарчых культур праз пакаленні штучнага адбору. З'ява названа ў гонар Мікалая Іванавіча Вавілава, выбітнага расійскага і савецкага вучонага-генетыка, батаніка, селекцыянера, які вызначыў цэнтры паходжання культурных раслін.
Мімікрыя Вавілава з'яўляецца прыкладам несвядомага штучнага адбору — чалавек несвядома адбірае (уручную або пры дапамозе сартавальных машын) формы пустазельных раслін, больш блізкія да культурных па памеры і форме насення, часу паспявання і распаўсюджвае іх. Дадзеная мімікрыя ўзнікае насуперак мэтам сельскай гаспадаркі. Падобным чынам развіваецца ўстойлівасць да антыбіётыкаў і гербіцыдаў. Існуе верагоднасць, што, пераняўшы некаторую колькасць карысных якасцяў культурных раслін, пустазельная расліна можа ў выніку стаць культурнай. Такія віды будуць другаснымі сельскагаспадарчымі культурамі. Верагодна, менавіта дзякуючы такому адборы ўвайшлі ў культуру жыта і авёс — пустазелле, якое засмечвала пасевы пшаніцы.
Ткачук
Ткачу́к — прозвішча.
Чэмпіянат Беларусі па валейболе 2020/2021
Чэмпіянат Беларусі па валейболе 2020/2021 — 30-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па валейболе.
Periphanes delphinii
Periphanes delphinii — від насякомых з сямейства Соўкі.
Апісанне
Размах крылаў — 24-36 мм. Асноўны фон пярэдніх крылаў уяўляе сумесь светлага і цёмна-фіялкава-ружовага адценняў, папярочныя палосы фіялетава-чырвоныя. Заднія крылы бялёсыя з цёмнымі жылкамі і буравата-шэрай папярочнай паласой ля вонкавага краю, махры светлыя.
Распаўсюджанне
Міжземнаморскі від, распаўсюджаны ў Еўропе, акрамя поўначы, на Каўказе і поўдні Урала і Прыўралья, у Малой, Пярэдняй і Цэнтральнай Азіі, Паўночнай Афрыцы.
Ва Украіне сустракаецца амаль паўсюль.
Пагрозы і ахова
Пагрозы: узворванне стэпаў, лугоў, прымяненне пестыцыдаў у садах і парках, празмерны выпас жывёлы на лугах.
Ахова не ажыццяўляецца. Трэба захаваць стэпавыя і лугавыя ўчасткі, абмежаваць выпас жывёлы, выкошванне травы, забараніць прымяненне пестыцыдаў у месцах пражывання віду.
Валерый Цімафеевіч Даўгала
Валерый Цімафеевіч Даўга́ла  — беларускі мастак-манументаліст.
Біяграфія
Па заканчэнні 8 класаў паступіў у Мінскае мастацкае вучылішча на аддзяленне мастацкага роспісу да Іосіфа Эйдэльмана і Леаніда Шчамялёва. У якасці дыплома стварыў на «выдатна» пано з чаканкі да інтэр’еру Мінскага тэхналагічнага інстытута.
Летам 1968 года зрабіў беспаспяховую спробу паступіць у Ленінградскае вышэйшае мастацка-прамысловае вучылішча імя Мухінай. Потым спрабаваў паступіць у Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут на аддзяленне манументальнага роспісу, але не хапіла балаў, і па радзе Гаўрылы Вашчанкі будучы мастак пайшоў вучыцца на факультэт інтэр’еру і абсталявання. Але ўсе пяць гадоў навучання меў цесныя зносіны са студэнтамі і выкладчыкамі кафедры манументальнага мастацтва. Сваім галоўным настаўнікам лічыць Аляксандра Кішчанку, які прыцягваў яго да сваіх праектаў.
Атрымаў дыплом у 1972 годзе, пасля чаго год адслужыў у авіяцыйным палку супрацьпаветранай абароны ў Рызе. Потым 2 гады вывучаў колеразнаўства ў аспірантуры Беларускага тэатральна-мастацкага інстытута на кафедры дызайна, у Леніны Мікалаеўны Міронавай. Тэмай кандыдацкай дысертацыі быў «Колер у аб’ёмна-прасторавых кампазіцыях», але ж аспірантуру ён не скончыў.
У 1974—1993 і з 1996 года мастак творчай кваліфікацыі ў штаце Мінскага мастацкага вытворчага камбіната. У 1993—96 гадах намеснік старшыні СМ Беларусі. У 1973 у майстэрні мінскага мастацкага камбіната стварыў кардон да мазаікі Аляксандра Кішчанкі «Кастрычнік» (фасад праектнага інстытута «Белдзіпрахарчпрам» на Юбілейнай плошчы ў Мінску). У 1975 сумесна з Генадзем Жарыным стварыў вітраж «Пакарэнне энергіі» для Палаца культуры ў Новалукомлі і роспіс «Асвета» ў тэхніцы сграфіта для сярэдняй школы № 52 у Мінску.
Творчасць
Працуе ў тэхніцы вітража («Свята зямлі беларускай», Дом быту ў Мінску, 1980—1981, і інш.), энкаўстыкі («Спадчына», Дом культуры ў в. Лошніца Барысаўскага раёна, 1984—1985; «Свята», Дом культуры аб’яднання «Даламіт» у Рубе, 1986; з А. Яскіным, і інш.), акварэлі (серыі: «Запаляр’е», 1985—1986, «Лепельскі край», 1987—88, «Успаміны аб Сан-Сусі», 1989—1990; «Святло ў лесе», 1995, і інш.). Аўтар мастацкага афармлення з У. Стальмашонкам грамадскіх аб’ектаў, адметнага пошукам новых формаў і выкарыстаннем нетрадыцыйных матэрыялаў (мораны дуб з крышталём у рэстаране «Мінск» у г. Патсдам, Германія, 1976—1977) і тэхнік (фларэнційская мазаіка на станцыі метро «Маскоўская», 1979—1982; станцыі метро «Плошча Перамогі», 1984 і «Купалаўская», 1987—1988, і інш.). Браў удзел у распрацоўцы мастацка-эстэтычнага афармлення інтэр’ераў адноўленай Мінскай ратушы, Палаца Рэспублікі, гасцініцы «Еўропа», канцэртнай залы «Верхні горад» у абноўленай царкве Святога Духа.
Уільям Нан Ліпскамб
Уільям Нан Ліпскамб (William Nunn Lipscomb, Jr.;, , штат Агая — , ) — амерыканскі хімік.
Біяграфія
Вучыўся ва ўніверсітэце Кентукі і Каліфарнійскі тэхналагічным інстытуце. Прафесар Мінесоцкага ўніверсітэта (1950-1959), Гарвардскага ўніверсітэта (1959-1971). Прэзідэнт Амерыканскага таварыства крышталяграфіі (1955), член нацыянальнай АН ЗША і Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук.
Асноўныя працы
Асноўныя працы ў галіне хіміі гідрыдаў бору. Распрацаваў тэорыю трохцэнтравых сувязяў ва ўжыванні да гідрыдаў і тапалагічнай тэорыі, якая дазваляе прадказваць будову яшчэ не адкрытых гідрыдаў бору.
Нобелеўская прэмія
Нобелеўская прэмія па хіміі (1976).
Рафлезія
Рафлезія (Rafflesia) — род кветкавых паразітычных раслін сямейства. Арэал роду — паўвостраў Малака, астравы Суматра, Ява, Калімантан, а таксама Філіпіны.
Усе прадстаўнікі роду (каля трыццаці відаў) — расліны-паразіты, якія большую частку свайго жыцця праводзяць у тканінах расліны-гаспадара; у якасці гаспадароў звычайна выступаюць ліяны з сямейства, якія адносяцца да родаў і.
Віды роду адметныя сваімі велізарнымі незвычайнымі кветкамі, некаторыя з якіх дасягаюць дыяметра больш аднаго метра і масы больш за дзесяць кілаграмаў.
Златка Мацеша
Златка Мацеша (Zlatko Mateša; 17 чэрвеня 1949, Заграб) — харвацкі палітык, прэм’ер-міністр Харвацкай рэспублікі (1995—2000).
Біяграфія
Мацеша нарадзіўся і вырас у Заграбе, атрымаў юрыдычную адукацыю ў Заграбскім універсітэце. У 1970—1980 ён працаваў у INA (Нацыянальнай нафтавай кампаніі ў Харватыі), дзе падняўся па службовай лесвіцы да пасады памочніка дырэктара. Сябраваў з Нікіцам Валенцічам, Младэнам Ведрышам і Франья Грэгурычам.
У 1990 годзе ён заняўся палітыкай і стаў высокапастаўленым членам ХДС, нароўні з вышэйзгаданай групай. У 1995 годзе Мацеша кароткі час працаваў міністрам эканомікі, працы і прадпрымальніцтва Харватыі. Прэзідэнт Франья Туджман прызначыў яго шостым главой урада 4 лістапада 1995 года. Урад Мацешы, мабыць, лепш за ўсё памятаюць за ўвядзенне падатку на дададзены кошт (Porez nа dodanu vrijednost, PDV), які рыхтаваўся пры папярэднім урадзе і быў ўведзены ў 1996 годзе ўрадам пад кіраўніцтвам Мацешы. У 1998 годзе стаўка падатку была ўсталявана для ўсіх прадуктаў на ўзроўні 22 %. Міністрам фінансаў у Кабінеце Златкі Мацешы быў Барыслаў Скегра.
На харвацкіх парламенцкіх выбарах 2000 года ён быў абраны ў Сабар, і там ён працаваў да канца 2003 года.
З 2002 года Мацеша з’яўляецца прэзідэнтам Харвацкага алімпійскага камітэта.
S/2011 J 1
S/2011 J 1 — нерэгулярны знешні спадарожнік Юпітэра.
Гісторыя адкрыцця
S/2011 J 1 быў адкрыты 27 верасня 2011 года Скотам Шэпардам пры дапамозе 6,5-метровага тэлескопа Магелана-Баадэ ў абсерваторыі Лас-Кампанас. Паведамленне пра адкрыццё зроблена 29 студзеня 2012.
Арбіта
S/2011 J 1 здзяйсняе поўны абарот вакол Юпітэра на адлегласці ў сярэднім 20.101.000 км за 580,7 дня. Арбіта мае эксцэнтрысітэт 0,296. Нахіл арбіты да лакальнай плоскасці Лапласа 162,8 °, гэта значыць з'яўляецца рэтраграднай. Арбітальныя параметры не дазваляюць аднесці S/2011 J 1 ні да якой з вядомых груп спадарожнікаў Юпітэра: ён мае нахіл, уласцівы групе Кармэ, а вялікую паўвось - тыповую для групы Ананке.
Пальчатакарэннік плямісты
Пальчатакарэннік плямісты, Ятрышнік плямісты (Dactylorhiza maculata) — від шматгадовых травяністых раслін роду сямейства.
Назва
Ятрышнік плямісты, зязюлін падарак, зязюлька, зязюльчыны слёзы, сярдзечнік , зязюліны слёзы, каманішнік, чортава ручка  , канвалія, кукулька , кукушка.
Батанічнае апісанне
Пальчатакарэннік плямісты — шматгадовая расліна вышынёй ад 15 (25 ) да 50  см.
Клубень пальчаты, пляскаты.
Сцябло прамое, адзіночнае, шчыльнае, каля 8 мм таўшчынёй у аснове.
Арэал
Арэал віду цягнецца ад Атлантычнага ўзбярэжжа Еўропы да Цэнтральнай Сібіры, расліна сустракаецца таксама ў Паўночна-Заходняй Афрыцы. Рассеяна распаўсюджаны амаль на ўсёй тэрыторыі еўрапейскай часткі Расіі, але пераважна ў паўночных і цэнтральных раёнах Нечарназем’я, даходзячы на ўсход да Заволжжа.
У Беларусі сустракаецца па ўсёй тэрыторыі.
Расце ў сырых замшэлых лясах, на вільготных лугах, прагалах, часта па сфагнавых мхах.
Вырошчванне ў культуры
У ГБС вегетуе з сярэдзіны кастрычніка па верасень. Цвіце ў чэрвені. Не плоданасіць. Вышыня 20—25 см.
Значэнне і выкарыстанне
Выкарыстоўваецца ў народнай медыцыне; добры меданос.
Лекавае прымяненне
Валодае ахінальным, супрацьзапаленчым, змягчальным, агульнаўмацавальным дзеяннем. Салеп, расцёрты у парашок і змяшаны з вадой, віном або малаком, выкарыстоўваецца пры нястраўнасцях, гастрытах і калітах, пры атручванні некаторымі ядамі, хваробах мачавога пузыра.
Ахова
Занесены ў Чырвоную кнігу Беларусі (1996).
Весніцкі сельсавет
Ве́сніцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лепельскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Капцы.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Ушацкага раёна Полацкай акругі БССР. Цэнтр — вёска Весніцк. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ва Ушацкім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Лепельскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Маладолецкага сельсавета. 14 красавіка 1962 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Капцы. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Лепельскага раёна. 18 сакавіка 1963 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Пышнянскага сельсавета (10 населеных пунктаў: Антунова, Ветча, Казімірова, Лагі, Малыя Дольцы, Мацюшы, Мірны, Новая Жызнь, Пуцілкавічы і Храмёнкі) і Вялікадолецкага (17 населеных пунктаў: Адворыца, Афераўшчына, Бабовішча, Башоўка, Весніцк, Глінішча, Дубінец, Заляддзе, Зарубаўшчына, Капцы, Касары, Лясіны, Мазуліна, Рагазіна, Садкі, Стараселле і Чырвоная Горка) сельсаветаў.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 27 населеных пунктаў.
Віно на свяце Святога Марціна
«Віно на свяце Святога Марціна» (De Wijn van het Sint-Maartensfeest) — самая вялікая з вядомых на гэты момант карціна Пітэра Брэйгеля Старэйшага. Карціна была напісана ў 1565 годзе, у наш час захоўваецца ў зборы музея Прада, дзе ў 2010 годзе пацвердзілі прыналежнасць карціны пэндзлю Брэйгеля.
На карціне намалявана сцэна з сялянскага жыцця — святкаванне дня Святога Марціна, які адзначаецца 11 лістапада, на ім па традыцыі людзі каштуюць першае віно ўраджая гэтага сезона.
«Віно на свяце Святога Марціна» — адна з нешматлікіх ацалелых прац, выкананых на лёне. Да моманту рэстаўрацыі ў пачатку 2000-х гадоў стан карціны вымушаў жадаць лепшага, у тым ліку, гэта звязана з далікатнасцю тэхнікі і крохкасцю матэрыялу, праблемнага для доўгага захоўвання.
У 2010 годзе спецыялісты музея Прада пацвердзілі аўтэнтычнасць і аўтарства карціны, даследаванне рэнтгенам дазволіла выявіць фрагменты подпісу Брэйгеля; раней музей набыў карціну за меншую суму, чым яна магла б быць пры наяўнасці пацверджанага аўтарства. Сюжэт карціны адпавядае задакументаванаму апісанню працы, якая захоўвалася ў асабняку роду Ганзага ў пачатку XVII стагоддзя, тым не менш, пацвердзіць гэта напэўна нельга; так, у Музеі гісторыі мастацтваў у Вене знаходзіцца падобная карціна, якая адлюстроўвае святкаванне дня Святога Марціна. Існуе дакументальнае пацверджанне таго, што карціна знаходзілася ў калекцыі IX Герцага Медзінаселі Луіса Франсіска дэ ла Серда і Арагона.
Каралева (фільм, 2006)
«Каралева» (The Queen) — мастацкі фільм 2006 года рэжысёра Стывена Фрырза. Галоўныя ролі ў фільме выканалі Хелен Мірэн, Майкл Шын, Джэймс Кромвэл, Сілвія Сімз.
Узнагароды
Паводле інфармацыі сайта «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 96 кінаўзнагародамі і яшчэ 97 намінацыямі.
Гардзіслава Святаслаўна
Гардзіслава Святаслаўна (у манастве Еўдакія; пасля 1110 — канец XII ст.) — сярэдневечная асветніца, дачка віцебскага князя Святаслава-Георгія Усяславіча; малодшая сястра Прадславы (Ефрасінні Полацкай), адна з яе бліжэйшых памочніц і прадаўжальніца спраў.
Біяграфія
Пра ранняе жыццё Гардзіславы нічога не вядома. Выбіраючы яе сабе ў паплечнікі, Ефрасіння Полацкая, мусіць, кіравалася тым, што Гардзіслава была дастаткова ўспрымальная, паслухмяная і мела здольнасці да навук, а паводзіны старэйшай сястры заўсёды былі для яе ўзорам высокай духоўнасці і самаахвярнага служэння Богу. Заснаваўшы паблізу Полацка Спасаўскі манастыр (не пазней 1128), Ефрасіння папрасіла бацьку прыслаць да яе сястру Гардзіславу для навучання грамаце. Як паведамляецца ў «Жыціі Ефрасінні Полацкай», ігумення «рупліва вучыла яе ратаванню душы, а тая рупліва ўспрымала, нібы ўрадлівая ніва, памякчыўшы сэрца сваё і кажучы гэтак: „Госпад Бог хай наставіць мяне на ратунак душы тваімі святымі малітвамі, панна“». Неўзабаве адбылося тайнае пастрыжэнне Гардзіславы ў манашкі і яна атрымала імя Еўдакія. Праз пэўны час ёй было даверана вядзенне ўсіх гаспадарчых спраў манастыра, і шмат гадоў гэта было асноўным яе абавязкам. Калі пад канец свайго жыцця Ефрасіння Полацкая вырашыла накіравацца ў паломніцтва ў Ерусалім, то яна, паводле «Жыція…», даручыла «ўладарыць і ладзіць сястры сваёй Еўдакіі абодва манастыры». Гэта было сведчаннем, што Гардзіслава ўзяла на свае плечы кіраўніцтва не толькі жаночым, але і мужчынскім манастыром, таксама заснаваным Ефрасінняй. Пасля смерці Ефрасінні, верагодна, Гардзіслава вяла яшчэ і летапісы. Гардзіслава-Еўдакія не толькі захоўвала ўсё, што было зроблена намаганнямі Ефрасінні, але і развівала, узбагачала яе пачынанні. Мяркуюць, што дарадчыкам новай ігуменні ў многіх пытаннях быў Кірыла Тураўскі, які стаў епіскапам у Тураве крыху раней, чым Еўдакія настаяцельніцай у Полацку. І калі існавала пастаяннае ліставанне паміж такімі буйнымі цэнтрамі культуры, якімі былі ў той час Тураўская епархія і полацкія манастыры, то, найбольш верагодна, яно вялося не паміж Кірылам Тураўскім і Ефрасінняй, як прынята лічыць, а паміж «тураўскім златавустам» і Еўдакіяй. Ёсць падставы сцвярджаць, што Гардзіслава была адной з першых, хто пачаў дамагацца кананізацыі Ефрасінні Полацкай.
Тэарэма Эйлера (тэорыя лікаў)
Тэарэма Эйлера ў тэорыі лікаў абвяшчае:
Калі a і m узаемна простыя, то, дзе \varphi(m) — функцыя Эйлера.
Частковым выпадкам тэарэмы Эйлера з'яўляецца малая тэарэма Ферма (пры простым m). У сваю чаргу, тэарэма Эйлера з'яўляецца следствам тэарэмы Лагранжа.
З дапамогай тэорыі лікаў
Хай — усе розныя натуральныя лікі, меншыя m і ўзаемна простыя з ім.
Разгледзім усе магчымыя здабыткі x_i a для ўсіх i ад 1 да \varphi(m)
Адзначым, што ўсе астачы x_i a пры дзяленні на m розныя. Сапраўды, хай гэта не так, то існуюць такія, што
або
Так як a ўзаемна просты з m, то апошняе роўнасць раўнасільная таму, што
Гэта супярэчыць таму, што лікі парамі розныя па модулю m.
Перамножым ўсе параўнанні выгляду. Атрымаем:
Паколькі лік ўзаемна просты з m, то апошняе параўнанне раўнасільнае таму, што
или
З дапамогай тэорыі груп
Разгледзім мультыплікатыўную групу абаротных элементаў колцы вылікаў \mathbb Z_n. Яе парадак роўны \varphi(n) паводле вызначэння функцыі Эйлера. Паколькі лік a ўзаемна просты з n, элемент \overline a у \mathbb Z_n, які адпавядае яму, з'яўляецца абаротным і належыць. Элемент спараджае цыклічную падгрупу, парадак якой, згодна з тэарэме Лагранжа, дзеліць \varphi(n), адсюль. ■
Легіён Абухава
Легіён Абухава — беларускі валейбольны клуб з аграгарадка Абухава. Клуб створаны ў 2012 годзе.
Аляксей Аляксеевіч Волкаў
Аляксей Аляксеевіч Волкаў (, с. Дзмітрыева,, Разанская губерня, Расійская імперыя — , г. Масква) — савецкі дзяржаўны і партыйны работнік.
Біяграфія
Нарадзіўся ў рускай сялянскай сям’і, скончыў пачатковую школу ў роднай вёсцы. Працаваў у саматужных майстэрнях. З 1912 працаваў у Пецярбургу: на, суднабудаўнічай верфі, ваенных судоў. У 1915—1917 гадах працаваў такелажнікам у Гельсінгфорсе і Свеаборгу.
У 1915 г. уступіў у РСДРП. У 1917 г. — член завадскога камітэта Пуцілаўскага завода, старшыня кантрольнай камісіі. У 1917—1918 гг. — у Чырвонай гвардыі ў Петраградзе. З чэрвеня 1918 года па жнівень 1920 года загадваў аддзелам аховы здароўя, быў членам Выканаўчага камітэта аднаго з раёнаў Петраграда.
У 1919—1920 гадах служыў у Чырвонай Арміі, ваенкам санітарнай часткі 19-й стралковай дывізіі ; удзельнічаў у Грамадзянскай вайне.
У 1920 годзе непрацяглы час быў адказным арганізатарам раённага камітэта РКП(б) у Петраградзе. У тым жа годзе накіраваны на партыйную працу ў Сярэднюю Азію: старшыня Выканаўчага камітэта Ташкенцкага Савета (1920 — лістапада 1921), намеснік старшыні Камітэту дапамогі галадаючым Туркестана (лістапад 1921 г. — красавік 1922), начальнік Галоўнага ўпраўлення камунальнай гаспадаркі Народнага камісарыята ўнутраных спраў Туркестанскай АССР (май — ліпень 1922 года).
У 1925—1927 гадах вучыўся на Курсах марксізму-ленінізму пры ЦК ВКП(б). З 1927 г. — на партыйнай працы ва Украіне: старшыня Луганскай акруговай кантрольнай камісіі КП(б) Украіны (1927—1929), член Цэнтральнай кантрольнай камісіі КП(б) Украіны (29 лістапад 1927 года — 5 чэрвеня 1930). З 1929 года — на кіруючых пасадах у Паволж’і: старшыня Камісіі па раскулачванню Выканаўчага камітэта Пугачэўскага акруговага Савета (1929—1930), загадчык Ніжне-Волжскім краявым аддзелам працы (па 1932 г.).
З 1932 г. — на партыйнай працы ў Маскве: інструктар Маскоўскага гарадскога камітэта ВКП(б) (1932—1933), 1-ы сакратар Кіраўскага раённага камітэта ВКП(б) (1933—1937). З 29 мая па жнівень 1937 г. — 2-гі сакратар Маскоўскага гарадскога камітэта ВКП(б), член тройкі Маскоўскай вобласці замест М. С. Хрушчова.
З 11 жніўня 1937 года па 18 чэрвеня 1938 выконваў абавязкі першага сакратара ЦК КП(б) Беларусі.
Дзіўная апынулася асоба… Ніхто ў рэспубліцы раней яго не ведаў. А калі сеў на месца першага, адразу пацягнуў за сабой шлейф расстрэльных спраў. Чорная пляма ад яго і засталася.
На працягу паўгода было арыштавана і расстраляна 34 з 64 членаў ЦК, 8 з 21 кандыдата ў члены ЦК.
Цэнтральны камітэт ВКП(б) лічыць, што Волкаў не спраўляецца са сваімі абавязкамі. Таварыш Волкаў чалавек сумленны, яму не прад’яўляецца ніякіх абвінавачванняў, але ЦК лічыць неабходным яго замяніць. ЦК ВКП (б) рэкамендуе вам ўвесці ў склад ЦК партыі Беларусі таварыша Панамарэнку П. К., маладога работніка, які добра зарэкамендаваў сябе на працы ў аддзеле кіруючых органаў ЦК ВКП(б). Калі ёсць да яго пытанні, ён на іх адкажа.
З чэрвеня 1938 г. — у распараджэнні ЦК ВКП(б). У 1938—1940 гадах — на адказнай працы ў Чувашыі: старшыня Савета Народных Камісараў Чувашскай АССР (31 ліпеня — 20 кастрычніка 1938), Першы сакратар Чувашскага абласнога камітэта ВКП(б) (1 кастрычніка 1938 г. — 4 сакавіка 1940 г; раней, з 17 па 24 верасня 1938 г. — выконваючы абавязкі). З 21 сакавіка 1939 года па 20 лютага 1941 быў членам Цэнтральнай Рэвізійнай Камісіі ВКП(б). З 1940 г. працаваў намеснікам старшыні Прэзідыума Усесаюзнага Савета лесапрамысловай кааперацыі, дырэктарам фабрыкі ў Маскве.
Абіраўся дэпутатам Вярхоўнага Савета СССР 1-га склікання (з 1937 г., член Савета Саюза ад Беларускай ССР ), членам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР.
Міхаіл Уладзіміравіч Агейка
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1928 г. в. Весялова (Навагрудскае ваяводства, Польская Рэспубліка, цяпер Навагрудскі раён Гродзенскай вобласці). Вучыўся ў Навагрудскай настаўніцкай семінарыі. У 1945 г. скончыў Навагрудскае педвучылішча, а ў 1947 г. — Баранавіцкі настаўніцкі інстытут. З 1946 г. — удзельнік беларускага патрыятычнага падполля пры Баранавіцкім настаўніцкім інстытуце, што ўваходзіла ў склад канспірацыйнай арганізацыі «Чайка», быў дарадцам Центру Беларускага Вызваленчага Руху. Арганізацыя планавала змаганне за нацыянальныя правы і годнасць беларусаў, культуру, мову, гісторыю, свабоду і незалежнасць Беларусі. У 1947 г. арганізацыя была выкрытая ў выніку арыштаў сябраў іншай арганізацыі — Саюза вызвалення Беларусі, з якім памылкова ўтрымлівалася сувязь некаторымі ўдзельнікамі «Чайкі» і які быў выдадзены правакатарам Алесем Бажко.
Міхаіл Агейка быў арыштаваны органамі МДБ БССР у пачатку чэрвеня 1947 г. і 16-18 кастрычніка 1947 г. засуджаны ў Баранавічах ваенным трыбуналам паводле артыкулаў 63-I і 76 КК БССР (цывільная здрада СССР і антысавецкая агітацыя) да 10 гадоў зняволення і 5 гадоў пазбаўлення правоў. Пакаранне адбываў у баранавіцкай турме і канцлагерах Комі АССР, працуючы ў вугальных шахтах Інты. Вызвалены па заліках умоўна-датэрмінова 18 лістапада 1954 г., але без права выезду. Толькі 20 красавіка 1956 г. высылка была адмененая. Пасля вызвалення працягваў працаваць на шахтах Інты. У 1963 г. завочна закончыў Варкуцінскі горны тэхнікум. Рэабілітаваны ў снежні 1975 г. Асабовая справа А. № 6816-с з фотаздымкам захоўваецца ў архіве УКДБ Брэсцкай вобласці.
З 1978 г. на пенсіі і ў тым жа годзе вярнуўся ў Беларусь. Жыве ў Салігорску.
Дэрсу Узала (фільм, 1975)
Дэрсу Узала (デルス・ウザーラ; Дерсу Узала) — савецка-японскі мастацкі фільм Акіры Курасавы, створаны ў 1975 годзе па матывах твораў У. К. Арсеньева «Па Усурыйск краі» і «Дэрсу Узала». Першы фільм рэжысёра ня на японскай мове і ў той жа час адзіны, зняты ім на шырокафарматнага кінаплёнку 70-мм.
Апостальская адміністратура Кыргызстана
Гісторыя
18 сакавіка 2006 года Рымскі Папа Бенедыкт XVI выпусціў булу In Kyrgyzstania spiritali, якой заснаваў Апостальскую адміністратуру Кыргызстана.
Каталікі-традыцыяналісты
Каталікі-традыцыяналісты — асобныя кансерватыўныя прадстаўнікі Рымска-каталіцкай царквы, а таксама рэлігійныя групы, якія стаяць на пазіцыях фундаментальнага каталіцтва, не прызнаюць літургічныя рэформы і шматлікія іншыя новаўвядзенні Другога Ватыканскага сабору.
Падзяляюцца на некалькі груп:
Міхаіл Фёдаравіч Ткачук
Міхаіл Фёдаравіч Ткачук (, Ленінград) — беларускі архітэктар.
Каталікі-традыцыяналісты
Сярод кардыналаў прыхільнікам і спачуваючым каталікам-традыцыяналістам з'яўляўся нябожчык аўстрыйскі кардынал Альфонс Штыклер.
Міхаіл Фёдаравіч Ткачук
Біяграфія
Скончыў Інстытут жывапісу, скульптуры і архітэктуры ў Ленінградзе ў 1961 г. Працаваў у Ленінградскім аддзяленні Гідрапраекта, Малддзіпрабудзе, з 1965 года — галоўны архітэктар праектаў у Мінскпраекце, Белдзіпрагандлі, з 1975 года — у Мінскім мастацка-вытворчым камбінаце.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1968 года. Пражывае ў Мінску.
Товрчасць
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): генплан Дзіўнагорска (1963), гасцініца «Турыст» у Кішынёве (1968), 9-павярховыя жылыя дамы з прыбудаванымі блокамі абслугоўвання па Ракаўскай шашы (1965), Дом мадэляў па праспекце Машэрава (1969), Камароўскі калгасны рынак (1981) у Мінску, універмаг у Нясвіжы (1969), брацкая магіла савецкіх воінаў і партызан у Белаазёрску (1976, скульптар У. І. Ананька) , мемарыяльны комплекс «Рыленкі» ў Дуброўне (1978).
Вольга Сямёнаўна Галубцова
Вольга Сямёнаўна Галубцова (, в. Свіслачаны, (цяпер, Падляскае ваяводства, Польшча) — ) — Герой Сацыялістычнай Працы (1958).
У 1926-61 даярка племзавода «Рэканструктар» Талачынскага раёна.
Званне Героя прысвоена за поспехі ў вытворчасці сельскагаспадарчых прадуктаў.