cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Нарачанская аперацыя
18(5) сакавіка
Першыя атакі на ўчастках 2А і 1А.
Фактычны ўдар у 2А наносілі флангавыя групы, група ген. Плешкова — на поўнач ад чыгункі Паставы — Свянцяны, група ген. Балуева — між азёрамі Нарач і Вішнеўскае.
1СібК прарваў было пазіцыі герм. 21АК, але не быў падтрыманы, панёс вялікія страты (1 Сіб. дыв. — 7612 чал.) і адступіў. Іншыя часткі 2А таксама панеслі цяжкія страты (напр., 22 пд 1АК — 8900 чал.).
У 1А 14 корпус разам са сваім узмацненнем дзейнічаў у кірунку Відзаў, дасягнуў мясцовага поспеху коштам вялікіх страт (да 12 тыс. чал.).
Часткі 10А вялі баі мясцовага значэння ў кірунку Крэва — Ашмяны.
21(8) сакавіка
Паўторныя безвыніковыя атакі 2А. Мясцовы поспех у групе ген. Балуева, 5АК выбіў германцаў з Паставаў, узята 1,8 тыс. палонных.
Першыя атакі на ўчастку Паўночнага фронту. Часткі 5А безвынікова наступалі 21(8)—25(12).3.1916 ад Якабштата. Дзеянні 12А абмежаваліся атакай 6СібК (ген. Куртэнгоф).
25(12) сакавіка
Спынены атакі частак 5А.
28(15) сакавіка
З-за поўнай немагчымасці працягваць наступ у наяўных метэаралагічных умовах, Стаўка загадала спыніць наступ, не выкарыстаўшы ўсіх наяўных рэзерваў.
Пасля наступу
10.5(27.4) германцы атакавалі 14 корпус, але безвынікова.
Фактычны ўдзел у аперацыі бралі ~4 корпусаў Паўночнага і ~8 корпусаў Заходняга фронту. Фактычныя сілы германскага боку вядомыя слаба, ацэнкі колькасці герм. войск на рускім фронце вагаюцца ў межах 500—600 тыс. чал.
Наступ быў дрэнна падрыхтаваны, пачаты дачасна, з незавершанай канцэнтрацыяй войскаў, падрыхтоўка войскаў не была скончана. Не мелася належнага забеспячэння — не была сваечасова падцягнута дастатковая колькасць артылерыі, не быў створаны дастатковы запас снарадаў, размяшчэнне артылерыі аказалася няўдалым.
Рускія войскі дзейнічалі ў адп. з састарэлай тактыкай прарыву, густымі масамі супраць бетонных умацаванняў, калючага дроту, пад моцным кулямётна-артылерыйскім агнём. Наступ вёўся ў азёрна-балоцістым раёне, у час веснавой адлігі. Кіраванне войскамі было слабым і неэфектыўным, корпусы атакавалі паасобку, у розны час, без агульнай сувязі між сабою. Такім чынам, гераізм рускіх войскаў, прызнаваны і герм. бокам, не даў ніякіх вынікаў, і былі панесены вельмі цяжкія страты ў людзях.
Расійскія войскі
Розныя крыніцы называюць наступныя лічбы:
Германскія войскі
Розныя крыніцы называюць наступныя лічбы:
Вынікі
Аперацыя паказала, што чаканае зніжэнне баяздольнасці рускіх войскаў не адбылося, пытанне аб паніжэнні колькасці германскіх войскаў на рускім фронце было знята, і, наадварот, пасля аперацыі на поўначы ад Палесся былі перакінуты некаторыя германскія часткі, якія ўзмацнялі аўстра-венгерскі фронт.
На Заходнім фронце пад крэп. Вердэн германскія атакі спыніліся на працягу 22 — 30.3.1916, што супадае з часам рускага наступу. Падчас аперацыі германскія войскі атрымлівалі падмацаванні, аднак, планаванага адцягвання германскіх войскаў з Заходняга фронту не адбылося. Наадварот, на працягу сакавіка — красавіка 1916 у Францыю з Расіі былі адпраўлены германскія Альпійскі корпус, 3 гв. пд, 103 пд. Такім чынам, аперацыя стала поўнай няўдачай для рускага боку, хоць і дапамагла, верагодна, французскаму боку.
Дух і ўпэўненасць рускага камандавання пасля гэтай няўдачы ўпалі надзвычай нізка, што адбілася і на кіраванні летнім наступам Заходняга фронту. На паседжанні камандуючых франтамі 14(1).4.1916, прысвечаным перспектывам кампаніі 1916 г., ген. Курапаткін і ген. Эверт выказаліся за поўную пасіўнасць, што цалкам падтрымаў і запрошаны на паседжанне ген. Іваноў.
Маршал Петэн у сваёй працы «Вердэн» (1929) не згадаў гэтай аперацыі рускіх войскаў. У нарысе Вердэнскай бітвы (1929) ён ізноў праігнараваў гэту аперацыю, і падкрэсліў, што першую дапамогу французскія войскі атрымалі ад італьянскага наступу на р. Ісонза.
LITWA: hłos monarchisty
«LITWA: hłos monarchisty» (Літва: голас манархіста) — беларуская газета, друкарскі орган Манархічнай лігі Вялікага Княства Літоўскага. Выдаецца нерэгулярна, кірыліцай і лацінкай (з № 21 за травень 2007-га внрсіі не супадаюць паводле аб’ёму і зместу). Выданне прапагандуе ідэі ліцвінства і аднаўлення Вялікага Княства Літоўскага ды Рэчы Паспалітай.
Гісторыя
Лічыцца спадкаемніцай газеты «Litwa», якая выходзіла ў 1908—1911 гг. па-польску. Адноўленая (заснаваная) 28 лютага 1995 года. Да 1998-га ў склад рэдакцыі ўваходзілі Уладзімір Міхневіч, Аляксандр Ян Стральцоў-Карвацкі і Уладзімір Пятровіч. З 1998-га рэдактарам газеты з’яўляўся Аляксандр Ян Стральцоў-Карвацкі.
Зварот рэдакцыі з першага нумара ад 28 лютага 1995 года:''А адзінай ідэяй, здольнай аб’яднаці значную частку нашага шматканфэсійнага ды раздробленага па палітычных перакананьнях народу, можа стаць, на наш погляд, толькі Дзяржаўная ідэя. Дзеля распрацоўкі аднаго з поглядаў на яе рэалізацыю было задуманае выданьне «Літва». Чаму менавіта «Літва»? Таму што мы перакананыя: пакуль нашы спрадвечныя назовы ня зоймуць сваё месца, пакуль жыхары сёньняшняе Рэспублікі Беларусь не ўсьвядомяць, што ў іх жылах цячэ кроў продкаў — ліцьвінаў — да таго часу не магчыма весьці сур’ёзную размову пра адбудову Дзяржавы. Карыстаньне назовамі, якія навязаныя нам захопнікамі ёсьць працягам духоўнага рабства і маўкліваю згодаю на далейшую акупацыю.''
Тэмы
Газета публікавала матэрыялы гістарычнага, сацыяльна-палітычнага і рэлігійнага (традыцыяналісцка-каталіцкага) зместу. Агалошвае ідэі аднаўлення Вялікага Княства Літоўскага, асвятляе праблемы беларуска-польска-летувіскіх стасункаў, лёсы манархіяў сусвету.
Лагатып
Сімвалам газеты з’яўляецца выява гербм з Калюмнамі Гедыміна, над якім размешчаная выява Маці Божай Вострабрамскай. Ад яе ў розныя бакі скачуць вершнікі Пагоні. Над Маці Божай — надпіс «Mater Lithvaniane, ora pro nobis!»: («Маці Літвы, маліся за нас!»).
Дзень памяці воінаў-інтэрнацыяналістаў
Дзень памяці пра расіян, якія выконвалі службовы абавязак за межамі Айчыны — памятная дата, закліканая ўшанаваць памяць воінаў-інтэрнацыяналістаў. Адзначаецца штогод 15 лютага. У гэты дзень ў 1989 годзе апошняя калона савецкіх войск пакінула тэрыторыю Афганістан. Гэта падзея адзначыла для Савецкага Саюза заканчэнне Афганскай вайны.
Афіцыйная назва — «Дня памяці пра расіян, якія выконвалі службовы абавязак за межамі Айчыны» (Дня памяти о россиянах, исполнявших служебный долг за пределами Отечества).
У 2010 годзе «Дзень памяці воінаў-інтэрнацыяналістаў» набыў афіцыйны статус. Федэральным законам ад 29 лістапада 2010 г. № 320-ФЗ у артыкул 1.1 Федэральнага закона № 32-ФЗ ад 13.03.1995 года «Аб днях вайсковай славы і памятных датах Расіі» ўнесены змены, якія ўступілі ў сілу з 1 студзеня 2011 г.
У адпаведнасці з дапаўненнем Федэральнага закона ад 12.01.1995 № 5-ФЗ «Аб ветэранах» савецкія і расійскія вайскоўцы ў перыяд з 1936 па 2008 гады ўдзельнічалі ў 47 замежных канфліктах на тэрыторыі 22 краін (не лічачы Вялікай Айчыннай вайны, а таксама баявых дзеянняў, якія вяліся выключна або пераважна на тэрыторыі РСФСР, СССР, Расіі).
Памятная дата зацверджаны прэзідэнцкім указам № 157 ад 1998 года'.
Згодна з Указам Прэзідэнта Украіны Леаніда Кучмы ад 11 лютага 2004, ва Украіне штогод 15 лютага адзначаецца «Дзень ушанавання ўдзельнікаў баявых дзеянняў на тэрыторыі іншых дзяржаў» (День вшанування учасників бойових дій на території інших держав).
Патапавічы
Назву Пата́павічы маюць:
Жак Шырак
Жак Рэнэ Шырак (Jacques René Chirac,, , V акруга — ) — французскі палітык, 22-і прэзідэнт Францыі (з 1995 па 2007).
Адукацыя і пачатак кар’еры
Яго бацькі, Абель Франсуа Шырак (1893—1968) і Мары-Луіза Валет (1902—1973), родам з дэпартамента Карэз на поўдні Францыі, абодва яго дзеда былі настаўнікамі, наступныя продкі — правансальскія сяляне. Прозвішча паходзіць з аксітанскай мовы. Адзінае дзіця ў сям’і (сястра памерла ў маленстве).
Вучыўся ў ліцэі Карно і Людовіка Вялікага, тры месяца прапрацаваў на транспартным судне, вышэйшую адукацую атрымаў у найпрэстыжных вучэбных установах Францыі — Інстытуце палітычных даследаванняў і Нацыянальнай школе кіравання (1957). Пасля канчатка вучобы пачаў кар’еру дзяржаўнага службоўца (аўдытар Злічальнай палаты, 1959) і неўзабаве заняўся палітычнай дзейнасцю. У 1962 абраны муніцыпальным дараднікам у Сент-Ферэёль, адкуль родам яго сям’я.
Лідар правых, прэм’ер і мэр
Шырак стаў актывістам, а затым адным з лідараў правых галісцкіх партый. Згуляў вялікую ролю ў выбарчых кампаніях Шарля дэ Голя ў 1965 і Жоржа Пампіду. Ад апошняга атрымаў за агрэсіўнасць і эфектыўнасць мянушку «Бульдозер».
Пры Пампіду ва ўрадзе П’ера Месмера заняў пост міністра сельскай гаспадаркі (1972). Пасля скону Пампіду ў 1974 годзе стаў лідарам (генеральным сакратаром) галісцкага Звяза дэмакратаў у абарону рэспублікі. Падтрымаў на выбарах прэзідэнта Жыскар д’Эстэна і ў абмен на падтрымку прызначаны прэм’ер-міністрам Францыі (1974—1976). Затым зрушаны Жыскарам і заменены на Раймона Бара, пасля чаго сышоў у апазіцыю і ўзначаліў партыю «Аб’яднанне ў падтрымку рэспублікі» (1976). З 1977 аж да абрання прэзідэнтам у 1995 — мэр Парыжа (першы мэр горада больш за векавы перыяд; пасада адноўленая пасля вылучэння французскай сталіцы ў асобны дэпартамент, увесь гэты час меліся пасады мэраў толькі ў акругах). Перамога галістаў на парламенцкіх выбарах 1986 года прывяла да таго, што Шырак ізноў узначаліў урад у рамках «суіснавання» (cohabitation) з левым прэзідэнтам Франсуа Мітэранам. Шырак — адзіны палітык у гісторыі Пятай рэспублікі, які двойчы станавіўся прэм’ер-міністрам. Падчас другога прэм’ерства Шырака (які па сумяшчальніцтве заставаўся мэрам Парыжа) яго стаўленні з Мітэранам заставаліся вельмі напружанымі. На прэзідэнцкіх выбарах 1988 года дзейны прэм’ер Шырак выставіў сваю кандыдатуру супраць Мітэрана (які падчас тэледэбатаў дэманстратыўна яго называў «спадар прэм’ер-міністр») і прайграў, пасля чаго быў змушаны сысці ў адстаўку з прэм’ерскай пасады і ізноў стаў лідарам апазіцыі.
Першы тэрмін (1995—2002)
У 1995 годзе мэр Парыжа ізноў выставіў кандыдатуру на прэзідэнцкіх выбарах. На гэты раз яму процістаяў сацыяліст Ліянель Жаспен, якога Шырак, ненашмат саступіўшы яму ў першым туры, абыйшоў у другім. Пры Шыраку тэрмін прэзідэнцкіх паўнамоцтваў у Францыі быў скарочаны з 7 да 5 гадоў. Усяго Шырак правёў у Елісейскім палацы 12 гадоў, тым самым яго прэзідэнцтва стала другім па працягласці ў французскай гісторыі пасля 14-летняга кіравання Мітэрана. Пры Шыраку Францыя вярнулася да палітыкі галізма, відавочна дыстанцавалася ад ЗША і правяла дэманстратыўныя ядзерныя выпрабаванні ў Ціхім акіяне на атоле Муруроа. Ва ўнутранай палітыцы традыцыйны правы лібералізм (нізкая падатковая стаўка, адсутнасць кантролю коштаў) спалучаўся пры ім з вызначаным улікам досведу дырыжызма (дзяржаўнага ўмяшання) і сацыяльнай палітыкі; ён неаднаразова крытыкаваў «англасаксонскі ўльтралібералізм». Крытыкі вінавацілі Шырака ў непаслядоўнасці эканамічнай палітыкі і невыкананні перадвыбарных абяцанняў. Пяцігоддзе 1997—2002 гадах адзначана новым палітычным «суіснаваннем» Шырака, ужо як прэзідэнта, з Жаспенам, які ўзначаліў урад.
Другі тэрмін (2002—2007)
У 2002 годзе Шырак быў пераабраны на другі прэзідэнцкі тэрмін. Гэта адбылося дзякуючы нечаканаму выхаду ў другі тур лідара Нацыянальнага фронту Жан-Мары Ле Пена, у выніку чаго Шырак, які меў даволі нізкі рэйтынг і набраў у першым туры толькі 20 %, атрымаў 82 % галасоў у другім. Перад другім турам усе левыя партыі (акрамя Працоўнага дужання Арлет Лагіе) заклікалі сваіх прыхільнікаў прагаласаваць за Шырака пад лозунгамі: «за злодзея, але не за фашыста» і «галасуй з прашчэпкай на носе». У наступным рэйтынг Шырака заставаўся нізкім і не перавышаў 35 % падтрымкі.
Сітуацыя з Ле Пенам мела і то важнае наступства, што прэм’ер Жаспен, які не выйшаў у другі тур, падаў у адстаўку, сацыялісты апынуліся ў стане крызысу, і сфарміравалася шырокая правая кааліцыя — Саюз за прэзідэнцкую большасць, прадстаўнікі якога Жан П’ер Рафарэн і Дамінік дэ Вільпен узначальвалі ўрад на працягу другога тэрміна Шырака. Шэраг правых і цэнтрыстаў, аднак, не ўвайшлі ў кіравальную большасць і ўтварылі розныя партыі еўраскептыкаў. У 2003 годзе Францыя не падтрымала ваенную аперацыю НАТА ў Іраку. У 2005 годзе канстытуцыя Еўрасаюза, за якую актыўна агітаваў Шырак, была адхіленая на рэферэндуме, пасля чаго Рафарэн падаў у адстаўку. У еўрапейскім маштабе вынік французскага рэферэндума прывёў да адмовы ад дадзенага праекту.
Пасля прэзідэнцтва
Пасля абрання Сарказі прэзідэнтам Шырак 16 мая 2007 года пакінуў Елісейскі палац, склаўшы паўнамоцтвы прэзідэнта. З гэтага моманту Шырак стаў па праве і пажыццёва членам Канстытуцыйнай рады Францыі, а пачынальна з 15 лістапада ўдзельнічае ў яго пасяджэннях.
Гуманітарная дзейнасць
Ініцыятар стварэння Парыжскага музея прымітыўнага мастацтва. У 2008 годзе стаў лаўрэатам Дзяржаўнай прэміі Расіі ў вобласці гуманітарнай дзейнасці.
Прыватнае жыццё
Жанаты на Бернадэт Шадрон дэ Курсель, дзве дачкі — Лоранс (1958) і Клод (1962). Пара Шырак валодае замкам Біці ў дэпартаменце Карэз і парыжскай кватэрай плошчай 114 м².
Suomen virallinen lista
Suomen virallinen lista — нацыянальны фінскі хіт-парад музычных сінглаў, які выдаецца кампаніяй ÄKT (IFPI Finland).
У цяперашні час Suomen virallinen lista уключае ў сябе:
Іван Леанідавіч Максімаў
Іва́н Леані́давіч Максі́маў (Иван Леонидович Максимов, нар. ) — савецкі, потым рускі мастак, рэжысёр-мультыплікатар і аўтар сцэнарыяў мультфільмаў, відэакліпаў і рэкламных ролікаў, педагог.
Біяграфія
Нарадзіўся 19 лістапада 1958 года ў сям’і фізікаў. Бацька (1931—2018) — савецкі і расійскі вучоны-фізік, член-карэспандэнт РАН, прафесар МФТІ. Маці (нар. 1931) — савецкі і расійскі фізік-эксперыментатар, доктар фізіка-матэматычных навук, двухразовы лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР; спецыяліст у вобласці ядзернай фізікі.
У 1976—1982 гадах Іван Максімаў вучыўся ў МФТІ.
У 1975—1976 гадах працаваў фатографам у Інстытуце Біяфізікі АМН, летам 1978 і 1979 гадоў — лабарантам Памірскай экспедыцыі, у 1982—1985 гадах — інжынерам у , у 2000—2001 гадах — карыкатурыстам у газеце «Время новостей».
З 1986 па 1988 год вучыўся на Вышэйшых курсах сцэнарыстаў і рэжысёраў (майстэрня, ). За сваю першую курсавую працу атрымаў «Залатога мядзведзя» на Берлінскім кінафестывалі і прэмію «Ніка», за дыплом — прыз «ФІПРЭСІ» ў Обергаўзене.
Акіка
Акіка — шматзначны тэрмін, часцей за ўсё японскага паходжання.
Кузьма Гаўрылавіч Усцюгаў
Кузьма Гаўрылавіч Усцюгаў (нар., с. Глядзянскае, Прытабольны раён, Курганская вобласць, РСФСР — ) — расійскі і беларускі архітэктар.
Біяграфія
У 1948—1954 гадах вучыўся ў Новасібірскім інжынерна-будаўнічым інстытуце імя В. У. Куйбышава па спецыяльнасці «Архітэктура». У 1954—1956 гадах працаваў архітэктарам, старэйшым архітэктарам у праектным інстытуце «Крайпраект» у Барнауле ; у 1956 годзе інжынерам-архітэктарам інстытута «УНДІгідравугаль» у Новакузнецку; у 1956—1958 гадах старэйшым архітэктарам, кіраўніком брыгады ; у 1958—1962 гадах кіраўніком групы, галоўным архітэктарам праектаў, начальнікам архітэктурна-будаўнічага аддзела, галоўным інжынерам «Кузбасгарпраект».
Член Саюза архітэктараў СССР з 1961 года. Член КПСС з 1962 года. Пражываў у г. Гомель.
Памёр у 1996 годзе.
Узнагароды
Узнагароджваўся граматамі інстытута, ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга (1966 /1970 ), медалём «За доблесную працу. У адзначэнне 100-годдзя з дня нараджэння У. І. Леніна» (1970), бронзавымі медалямі ВДНГ СССР за забудову і добраўпарадкаванне пасёлкаў Камунар Буда-Кашалёўскага (1976) і Крынічны (1987) Мазырскага раёнаў.
Творчасць
Асноўныя працы: жылыя дамы па ; вытворчы корпус «Кузбасгарпраекта» ў Кемераве. Удзельнічаў у распрацоўцы генпланаў Гомеля (1964), Мазыра, Рэчыцы, Рагачова, Чачэрска, Парычаў, Лельчыцаў, Нароўлі, Акцябрскага (1966—1984), аўтар праектаў забудовы пасёлкаў Уза і Дуравічы; прыбудовы да Хойніцкага райкама партыі; клуба са спартзалай у п. Акцябр Буда-Кашалёўскага раёна.
Асвея
Асвея  — гарадскі пасёлак у Верхнядзвінскім раёнё Віцебскай вобласці, на паўднёвым беразе Асвейскага возера. Цэнтр Асвейскага сельсавета. За 40 км ад Верхнядзвінска, 37 км ад чыгуначнай станцыі Верхнядзвінск на лініі Полацк—Даўгаўпілс. Насельніцтва 987 чал. (2022).
Назва
Назва ад назвы Асвейскага возера (возера Асвея), якая мае балцка-літоўскае паходжанне і звязаная са старалітоўскім ašva, прускім *asva «кабыла». Далей да індаеўрапейскага кораня *ek'ṷo-s «конь».
Гісторыя
Паводле археалагічных звестак славянскае пасяленне на месцы Асвеі вядома не пазней за X стагоддзе. Вядомая ў ВКЛ з 1503 г. З 1695 г. — горад Полацкага ваяводства. Належала полацкаму ваяводзе С. Глябовічу, магнатам Кішкам, Сапегам. З 1772 г. — у складзе Расійскай імперыі. У 1897 г. — мястэчка, цэнтр воласці Дрысенскага павета. У 1924—1959 гг. з’яўлялася цэнтрам раёна, з 1938 г. — гарадскі пасёлак. З 1959 г. Асвея ўваходзіць у склад Верхнядзвінскага раёна. У 2007 годзе пасёлак атрымаў статус аграгарадка.
Эканоміка
Прадпрыемствы будаўнічых матэрыялаў, лёгкай, харчовай, паліўнай прамысловасці. Зона адпачынку рэспубліканскага значэння Асвея.
Шаўляй (жаночы баскетбольны клуб)
Шаўляй — літоўскі жаночы баскетбольны клуб з Шаўляя,, частка аднайменнага баскетбольнага клуба.
Сан-Барталамеа-Валь-Каварнья
Сан-Барталамеа-Валь-Каварн'я (San Bartolomeo Val Cavargna) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кома.
Насельніцтва складае 1120 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 102 чал./км². Займае плошчу 11 км². Паштовы індэкс — 22010. Тэлефонны код — 0344.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Мацяўшук
Мацяўшу́к — прозвішча.
NGC 5683
NGC 5683 (іншыя абазначэнні — MCG 8-27-3, MK 474, ZWG 248.9, KUG 1433+488, NPM1G +48.0275, PGC 52114) — галактыка ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Мб’я (гуарані)
Мб’я (саманазва mby’as) — індзейскі народ у Паўднёвай Амерыцы. Жывуць у Парагваі, Аргенціне, Уругваі і Бразіліі. Агульная колькасць (2021 г.) — 34 300 чалавек.
Мб’я лічацца часткай гуарані, якая ў XVII—XVIII стст. не далучылася да жыцця ў езуіцкіх місіях або пакінула іх, каб працягваць традыцыйны лад жыцця. Назва паходзіць ад узвышша Мбаэвера на левым беразе ракі Параны. На ўсходзе насялялі раён вакол вадаспадаў Ігуасу. У XIX ст. тэрыторыі мб’я аказаліся падзеленымі паміж Парагваем, Бразіліяй і Аргенцінай.
Асноўныя заняткі мб’я — сельская гаспадарка, дробнае рамяство і наёмная праца на буйных плантацыях і прамысловых прадпрыемствах. Мб’я цярпяць на недахоп зямлі. У Бразіліі і Парагваі актыўна ўдзельнічаюць у руху індзейцаў за свае правы.
Нягледзячы на тое, што цяпер мб’я насяляюць тэрыторыі, якія падвяргаюцца актыўнай еўрапеізацыі, і многія з іх прынялі хрысціянства, яны захоўваюць многія дахрысціянскія традыцыі — інстытуты спадчынных правадыроў і шаманаў, шматлікія міфы і рытуалы. Рытуалы дапамагаюць падтрымліваць асобную самасвядомасць і не змешвацца з навакольным еўрапейскім і крэольскім насельніцтвам.
Родная мова мб’я блізкая да парагвайскай гуарані. Падзяляецца на 2 дыялекты. Шаманы карыстаюцца таемнай гаворкай.
Акіка (апавяданне)
«Акіка» («Акико») — апавяданне рускага пісьменніка Віктара Пялевіна, апублікаванае ў 2003 годзе ў зборніку «ДПП (NN)».
Змест
У апавяданні апісваецца камунікацыя карыстальніка з платным вэб-сайтам, які спецыялізуецца на кіберсексе, прычым толькі тую частку дыялогаў, якая зыходзіць з самога сайта.
Асоба галоўнага героя невядомая. З паведамленняў, якія прыходзілі яму з вэб-сайта, становіцца вядома, што гэта мужчына, ён жыве ў Маскве на вуліцы Машы Парываевай. Спачатку ён падпісаўся на простае гадавое членства на сайце за 24,99 долараў ЗША, потым за 14,99 долараў ЗША павысіў яго да залатога і за 59,99 долараў ЗША набыў ільготную падпіску на сайт «Прынц Гэндзі і гарэзніцы».
На спробы скардзіцца, пагрозы судзіцца карыстачу з сайта прыходзяць паведамленні, што неабходна было ўважліва чытаць раздзел «Умовы», асабліва напісанае дробным шрыфтам. Карыстальніку даводзіцца, што перапіска з ім вядзецца ад імя «пятага галоўнага ўпраўлення», яму паступаюць пагрозы, што адміністратарам вэб-сайта вядома, што ён наведваў порнасайты, а таксама сайт чачэнскіх сепаратыстаў «Каўказ-цэнтр» (прызнаны ў Расіі экстрэмісцкім). Адміністратары вэб-сайта абвінавачваюць яго ў педафіліі, называюць яго IP адрас, нумар банкаўскай карткі і вуліцу, на якой той жыве, і прымушаюць падпісацца на плацінавае членства.
Крытыка
Амерыканскі літаратуразнаўца расійскага паходжання Марк Ліпавецкі адзначае, што аповесць «Акіка» выдатная тым, як яна парадыруе, адначасова даводзячы да дасканаласці, «фірмовую» стратэгію аўтара.
Russian Airplay Chart
«Russian Airplay Chart» (Российский вещательный хит-парад) — адзіны афіцыйны хіт-парад сінглаў у Расіі. Хіт-парад фарміруецца дзякуючы дыстрыб'ютарскай кампаніі «Tophit.ru», якая размяркоўвае новыя песні па 400-м радыёстанцыям Расіі, СНД і Прыбалтыкі. «Tophit.ru» таксама фарміруе «Moscow Airplay Chart», «Kiev Airplay Chart», «St. Petersburg Airplay Chart» і некаторыя спецыяльныя хіт-парады.
Таму
Та́му (саманазва: तमु), вядомыя таксама як гурунг (गुरुङ) — гімалайскі народ. Жывуць пераважна ў раёне Анапурны ў Непале. Значныя абшчыны таму таксама існуюць у Сікіме, Бутане і Бангладэш. Агульная колькасць (2022 г.) — 720 900 чалавек.
Культура
Таму — горны народ, які насяляе вышыні ад 1050 м да 2150 м з мяккім цёплым кліматам. Асноўнымі заняткамі здаўна з'яўляюцца земляробства і жывёлагадоўля. Таму ладзяць тэрасы для вырошчвання рысу, пшаніцы, ячменя, грэчкі, гародніны. Жывёлагадоўля мае пераважна адгонны характар. Таму трымаюць узімку авечак, радзей кароў і коз на палетках каля вёсак, а ўлетку пераганяюць іх на альпійскія лугі. Жывёлагадоўля адыгрывае асабліва важную ролю для субэтнічнай групы горцаў лехалі. Амаль у кожнай сям'і ёсць сваякі, якія наймаюцца на ваенную службу, у тым ліку за межы Непала. Грошы, што яны перасылаюць на радзіму, часцяком інвестуюцца для адкрыцця крам і невялікіх прадпрыемстваў.
Паўседзённая ежа: цеста са збожжавых, прыпраўленае варанай сачавіцай, ферментаваная вадкая каша, гародніна. Мяса ўжываюць падчас святаў. Па невядомых прычынах не ядуць свініну. Некаторыя высакародныя сем'і выконваюць абавязкі, характэрныя для індуістаў, а таму абмяжоўваюць мясны рацыён рэдкім ужываннем бараніны. Таму п'юць чай, самаробнае піва чанг і збожжавае віно раксі.
Вёскі таму звычайна месцяцца ў маладаступных мясцінах, прыстасаваных для абароны. Яны складаюцца з 150 — 200 гаспадарак. Сцяжыны ў вёску звычайна абсаджваюцца кветкамі. На адных ускраінах узводзяць храмы, у іншых — прыбіральні, хаця ў многіх сучасных жытлах ёсць свае вадаправод і прыбіральні. Хаціны будуюць з каменю, замацаванага гліняным растворам. Звычайна яны маюць 2 паверхі. Ніжэйшы выкарыстоўваецца для жылля, вышэйшы — для гаспадарчых патрэб. Да уваходнай сцяны прыбудоўваюць веранду. У мінулым дахі крылі саломай, у нашы дні карыстаюцца шыферам і дахоўкай. Унутранае начынне вельмі сціплае. Рэчы захоўваюць на паліцах. Спяць у драўляных ложках або на цыноўках на падлозе.
Народная мужчынская вопратка ўключае кашулю бхота, апаясанага саронга джама і капелюша топі. Узімку на плечы накідваюць ваўняную коўдру. Жанчыны апранаюць кашулю з завязкамі чола паверх доўгай плісаванай спадніцы пхарыя, сцёгны падпаясваюць. На галаве носяць капялюшык. Папулярныя жаночыя ўпрыгожванні — масіўныя срэбраныя завушніцы, шклляныя або металічныя амулеты і пацеркі.
Таму падзяляюцца на 2 буйныя фратрыі джаці Месяца і Сонца. Шлюбы паміж іх чальцамі не практыкуюцца. Фратрыі складаюцца з экзагамных родаў. Нявесту найчасцей выбіраюць з ліку стрыечных сясцёр па лініі маці. Шлюбу папярэднічае дамова паміж бацькамі маладых, пры гэтым абавязковы ўзаемныя запрашэнні ў госці, піры для сваякоў і сяброў. Тэрмін вяселля вызначае астролаг. Нават пасля вясельнага рытуалу нявеста можа вяртацца ў дом бацькоў. Яна канчаткова пераязджае ў сям'ю мужа пасля нараджэння дзіцяці. Час паміж вяселлем і пераездам яе бацькі трацяць на назапашванне пасагу. Маладыя сем'і жывуць з бацькамі мужа і карыстаюцца іх падтрымкай, але да пачатку сталення дзяцей будуюць сваю хаціну. Спадчына размяркоўваецца паміж сынамі. Таму станоўча адносяцца да распаўсюджанасці разводаў і паўторнага шлюбу ўдоў. Здаўна існуе традыцыя дзіцячай адукацыі, і значная частка дарослых пісьменная. Не прынята называць людзей па імені. Замест імён у звароце адзін да аднаго выкарыстоўваюць словы «брат», «сястра», «муж», «жонка», «дзядуля» і г. д.
Народная культура адметна танцамі і спевамі падчас святаў. Двойчы на год арганізуецца танцавальная пантаміма гханту. Яна апавядае пра міфічныя падзеі часоў дзяржавы Горкха, прысвячаецца багіне-маці Чанды, і ў ёй прымаюць удзел толькі нявінныя дзяўчыны. Яшчэ адзін добра вядомы танец — сараці, які суправаджае вершаваны пераказ гістарычных падзей. У вёсках перыядычна ладзяцца зборы маладых людзей джатры. Дзеці часцяком працуюць і бавяць час пад наглядам дарослага ў асаблівым будынку роды. Наяўнасць такіх «дзіцячых садкоў» дазваляе іх бацькам болей прысвячаць сябе працы і святам.
Рэлігія
Вернікі таму — прыхільнікі рэлігійнай традыцыі бон, якая ў іх выпадку спалучае анімізм, шаманізм, магію, будызм і індуізм. Яны вераць у мноства мясцовых багоў і духаў, што могуць падавацца заступнікамі або пачварамі, будуюць для іх храмы і капліцы, робяць ахвярапрынашэнні. Рэлігійнае жыццё патрабуе захавання шматлікіх рытуалаў. Разам з гэтым, таму адзначаюць будысцкія і індуісцкія святы, звяртаюцца да лам падчас пахавання нябожчыкаў, да бахун — для бласлаўлення. Таму вераць у звышнатуральную сілу ведзьмаў. У мінулым жанчын, западозраных у вядзьмарстве выганялі з вёсак. У нашы дні прамое абвінавачванне ў шкоднай магіі лічыцца незаконным. Шырока практыкуюцца абарончыя, любоўныя, лекавыя магічныя абрады. Высокай пашанай карыстаюцца святары, якія займаюцца астралогіяй, могуць абараніць вернікаў ад злых духаў і ведзьмаў.
Раён
Раё́н (ад rayon — прамень, радыус) — адзін з двух відаў адміністрацыйна-тэрытарыяльнага падзелу ў некаторых краінах: адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка або пэўная частка горада.
Кашына (Холм-Жыркоўскі раён)
Кашына (Кашино) — вёска ў Холм-Жыркоўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Лехмінскага сельскага паселішча.
Раён
Апісанне
Раён у якасці адміністрацыйна-тэрытарыяльнай адзінкі існуе ў Азербайджане, Беларусі, Грузіі, Латвіі, Малдове, Расіі і Украіне. Паняцце раён было ўтворана ад слова французскага паходжання і ў якасці адміністрацыйна-тэрытарыяльнай адзінкі ўведзены савецкай адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай 1923–1929 гадоў, якая замяніла былыя воласці і паветы Расійскай імперыі на раёны.
Кашына (Холм-Жыркоўскі раён)
Гісторыя
Да 1917 года тэрыторыя ў складзе Бельскага павета Смаленскай губерні Расійскай імперыі. У 1918 годзе Смаленшчына абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі, а ў студзені 1919 года — Беларускай ССР, аднак у хуткім часе ўвайшла ў склад РСФСР.
Раён
Апісанне
Звычайна раён — адзінка, на два крокі ніжэйшая за нацыянальны ўзровень. Ён можа быць падпарадкаванай часткай наступных адзінак:
Кашына (Холм-Жыркоўскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Раён
Апісанне
Звычайна раёны маюць пэўную ступень самакіравання ў форме публічнага абрання адміністрацыі раёна (райсавета) і мясцовага кіраўніка адміністрацыі, які часам выбіраецца, а часам прызначаецца.
Адміністрацыйна-тэрытарыяльны раён
Падзел на раёны ў Беларусі застаўся ад распаду СССР. Раён з’яўляецца адміністрацыйна-тэрытарыяльнай адзінкай вобласці.
На 1 студзеня 2000 года ў Беларусі налічвалася 118 раёнаў.
Гарадскі раён
У буйных гарадах уводзіцца адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел на раёны. Кожны раён мае сваё раённае самакіраванне. На раёны падзяляюцца ўсе абласныя цэнтры краіны і горад Бабруйск.
На 1 студзеня 2004 года ў Беларусі налічвалася 24 гарадскія раёны.
Улафстрэм (камуна)
Камуна Улафстрэм (Olofströms kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, што знаходзіцца ў лене Блекінгэ, у паўднёвай Швецыі. Тэрыторыя камуны мае агульную плошчу 415,43 кв. км.
Адміністрацыйным цэнтрам камуны Улафстрэм з'яўляецца аднаймённы горад.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 13 081 чалавек (па стане на чэрвень 2012 года).
Населеныя пункты
У склад камуны ўваходзяць населеныя пункты:
Святлана Георгіеўна Мацяўшук
Святлана Георгіеўна Мацяўшук (нар., Патсдам, ГДР) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1970 годзе. Працавала ў Белбыттэхпраекце, з 1976 года — старшы архітэктар, кіраўнік групы архітэктараў у Белдзяржпраекце.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1977 года. Пражывае ў Мінску.
Творчасць
Серыя інтэр’ераў прадпрыемстваў бытавога абслугоўвання (1976), будынкі праектных арганізацый Дзяржбуда БССР (1976, у аўтарскім калектыве), галоўны дыспетчарскі пункт «Белгалоўэнерга» па вул. К. Маркса (1978, у аўтарскім калектыве), карэктоўка і распрацоўка структурнай пабудовы кампазіцыі фасадаў 5- і 9-павярховых блок-секцый базавай серыі 90 для будаўнічых рэгіёнаў БССР (1986).
Сям’я
У шлюбе з архітэктарам Мікалаем Мацеўшуком.
Велімір Сомбалац
Велімір Сомбалац (Beлимиp Coмбoлaц;, Баня-Лука — , Градзішка) — югаслаўскі футбаліст, абаронца. Алімпійскі чэмпіён 1960 года. Чатырохразовы чэмпіён Югаславіі у складзе клуба «Партызан». Па завяршэнні кар’еры іграка — футбольны трэнер і функцыянер.
Клубная кар’ера
Пачаў гуляць у клубе роднага горада «Борац» (Баня-Лука), дзе ён, разам са сваёй камандай, нечакана заняў трэцяе месца ў югаслаўскім чэмпіянаце моладзевай першасці. Пасля гэтага поспеху галоўны трэнер моладзевай каманды Аца Мастала атрымаў прапанову ўзначаліць асноўную каманду «Борац», пасля пераходу ў якую ён падцягнуў у асноўны склад і некалькіх сваіх былых падапечных, сярод якіх быў і Велімір. Паспяховы выступ у невялікім, па югаслаўскіх мерках, клубе на фоне выкліку ў юнацкую зборную Югаславіі, прыцягнулі ўвагу да маладога футбаліста з боку шматразовага чэмпіёна Югаславіі клуба «Партызан» у які Велімір перайшоў у 1959 годзе.
У «Партызане» малады футбаліст выходзіў на поле разам з такімі прызнанымі майстрамі як Мілуцін Шошкіч, Фахрудзін Юсуфі, Мілан Галіч і іншымі, у выніку правядучы за бялградцаў 6 сезонаў і адыграўшы ў агульнай складанасці 260 матчаў, ён чатыры разы ставаў чэмпіёнам Югаславіі.
У 1965 годзе ва ўзросце 26 гадоў ён перайшоў у клуб «Алімпія» (Любляна) дзе правёў наступныя 5 сезонаў, выходзячы на поле разам з такім майстрам як Міша Смайлавіч. Клуб са Славеніі стабільна займаў месцы ў сярэдзіне турнірнай табліцы чэмпіянату Югаславіі, найвышэйшым дасягненнем за гэтыя пяць сезонаў стала восьмае месца сезона 1965/66.
У 1970 годзе, пойдучы з «Алімпіі» ў 31-гадовым узросце, ён правёў адзін сезон у складзе клуба другой па значнасці югаслаўскай лігі «Орыент», пасля чаго вярнуўся ў свой першы клуб «Борац», у якім у 1973 годзе і завяршыў гульнявую кар’еру.
Міжнародная кар’ера
Падчас выступу за клуб «Борац» у канцы 1950-х прыцягваўся да матчаў моладзевай зборнай Югаславіі, у складзе якой у выніку адыграў 10 матчаў, пасля гэтага згуляў 5 матчаў за нацыянальную зборную «Б» (якая з’яўлялася другой нацыянальнай зборнай краіны). У 1960 годзе быў улучаны ў склад алімпійскай нацыянальнай зборнай на гульні 1960 года ў Рыме, на Алімпіядзе ўзяў удзел у двух матчах і заваяваў званне алімпійскага чэмпіёна. Пазней згуляў яшчэ 3 матчы ў складзе нацыянальнай зборнай.
Трэнерская кар’ера
У 1973 годзе, адразу пасля завяршэння кар’еры іграка, заняўся трэнерскай дзейнасцю ўзначаліўшы клуб рэгіянальнай югаслаўскай лігі «FK Sloga Gornji Podgradc». У 1974 годзе ўвайшоў у склад трэнерскага штаба клуба «Борац», у якім прапрацаваў 3 гады. У 1976 годзе прымае запрашэнне ўзначаліць клуб «Казара» з горада Градзішка ў Рэспубліцы Сербскай, праз тры гады сыходзіць з пасады галоўнага трэнера і засяроджваецца на працы з моладзевым складам клуба.
Пасля распаду Югаславіі ён пераходзіць на працу ў Федэрацыю футбола Рэспублікі Сербскай, дзе выбудоўвае сістэму юнацкіх і моладзевых зборных рэспублікі.
Кацярына Ліцвінава
Кацярына Ліцвінава (нар. 30 лістапада 1984, Магілёў) — пераможца конкурсу прыгажосці Міс Беларусь-2006. Удзельніца 56-га конкурсу прыгажосці «Міс Свету — 2006», які прайшоў у Варшаве.
Раней Кацярына ўжо ўдзельнічала ў конкурсе Міс Беларусь-2004 і выйшла ў фінал, аднак тады яна не ўвайшла ў пяцёрку прызёраў. Была студэнткай эканамічнага факультэта Беларуска-Расійскага ўніверсітэта. Мае брата-блізнюка Максіма.
Сан-Федэле-Інтэльві
Сан-Федэле-інтэльві (San Fedele Intelvi) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кома.
Насельніцтва складае 1712 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 149 чал./км². Займае плошчу 10 км². Паштовы індэкс — 22028. Тэлефонны код — 031.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Раёны Мінска
Мінск падзяляецца на дзевяць адміністрацыйных раёнаў:
У склад горада ўваходзіць некалькі буйных жыллёвых масіваў — жылых раёнаў, сярод іх:
Кожны жылы раён складаецца з некалькіх мікрараёнаў.
Друя
Друя — аграгарадок у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, на р. Заходняя Дзвіна пры ўпадзенні ў яе р. Друйкі. За 30 км на паўночны ўсход ад Браслава.
Назва
Існуе шэраг меркаванняў аб паходжанні назвы паселішча. Большасць з іх зыходзяць з таго, што яна ўтварылася ад назвы ракі. Паводле фіна-ўгорскай версіі чаргаванне гукаў «д» і «р» можа азначаць у перакладзе «вада». Паходжанне тапоніма звязваюць таксама з балцкім druіaз — вялікі, шырокі. У літаратуры пачатку XX ст. сустракаюцца паралелі паміж назвай Друя і словам драць (нібыта дзякуючы стромкаму цячэнню ракі і падводным камяням у гэтым месцы абдзіраліся лодкі, плыты). Цікавым з'яўляецца меркаванне, выказанае ў часопісе «Крывіч» (1923), што слова друя ў беларускай мове азначае другая. Так маглі назваць паселішча, перанесенае ў іншае, другое месца.
Гісторыя
Першы пісьмовы ўспамін пра Друю змяшчаецца ў «Хроніцы польскай, літоўскай, жамойцкай і ўсёй Русі» М. Стрыйкоўскага і датуецца 1386 г. . Верагодна, што паселішча існавала ўжо ў перыяд Полацкага княства. У карысць гэтага меркавання тое, што ў вусці Друйкі знаходзіцца камень з надпісам XII ст. Некаторыя даследчыкі звязваюць з Друяй Новы замак Полацкай зямлі, які паводле «Хронікі Германа Вартберга» знаходзіўся ў 11 мілях ад Дынабурга. У скарзе на дзеянні крыжаносцаў, складзенай у 1413 г., згадваецца «de Drucha villa».
Перыяд Вялікага Княства Літоўскага і Рэчы Паспалітай
У XIV—XV ст. Друя — умацаваны пункт Полацкай зямлі. «Мещане друйские» прыцягваліся да будаўніцтва замкавых умацаванняў у Полацку. У 1490 Друя знаходзілася ва ўладанні князя Ц. Масальскага, які атрымаў ад вялікага князя Аляксандра прывілей на месца, замак і Друйскія воласці. 22 сакавіка 1506 г. Аляксандр надае прывілей на Друйскае «имение…, лежащее в Полоцкой земле», а таксама вёскі Залессе, Чурылавічы Г. Масальскай. Масальскія атрымалі права на вольны гандаль па Зах. Дзвіне. У вайну Маскоўскай дзяржавы з Вялікім Княствам Літоўскім (1512—1522) у 1515 г. маскавіты спалілі Друю. Паводле Полацкай рэвізіі 1552 г. Друя знаходзілася ва ўладанні братоў Юрыя і Івана Масальскіх. Івану належала 56 дымоў мяшчан і слуг, 7 корчмаў, 26 дымоў «к замку людей отчизных» і 6 дымоў «людей вольных». Ю. Масальскі валодаў 48 дымамі мяшчан. Замак знаходзіўся ў агульным карыстанні.
Пасля адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформы 1565—1566 Друя ўвайшла ў склад Браслаўскага павета. 17 верасня 1579 г. у Друі пабываў С. Баторый, які з войскам вяртаўся з-пад Пскова. У 1600 г. канцлер літоўскі Л. І. Сапега набыў маёнткі Друя, Чурылавічы, Дзедзін, Залессе, а ў 1611 г. — частку горада. Асноўная ж частка Друі заставалася за Масальскімі. 8 жніўня 1618 г. Я. С. Сапега падпісвае прывілей на заснаванне побач з Друяй новага горада пад назвай Сапежын, разлічваючы ператварыць яго ў значны рамесны, гандлёвы і абарончы пункт. Сапежын атрымаў магдэбургскае права. Мясцовае кіраванне ажыццяўляў магістрат на чале з войтам, пасаду якога зацвярджалі аднак самі Сапегі. Герб Сапежына змяшчаў адлюстраванне віціны з ветразем на хвалях. Паводле прывілея справаводства ў магістраце павінна было весціся на лацінскай або польскай мовах. Прывілей Я. С. Сапегі неаднойчы пацвярджаўся вялікімі князямі літоўскімі ў XVII—XVIII стст.
3 пераходам пад юрысдыкцыю Сапегаў усёй Друі магдэбургскае права пашырылася на іншыя часткі горада. Паводле інвентара 1643 г. у Друі выразна вылучалася некалькі частак. Найбольш старажытныя, у вусці Друйкі, налічвала 103 дымы. У Сапежыне мелася 108 дымоў, тут знаходзіліся рынак, ратуша і большасць з культавых збудаванняў Друі. Побач размяшчалася прадмесце з замкам. Існавала таксама задзвінская частка Друі — Прыдруйск (сучасны пасёлак Піедруя ў Латвіі). Усяго ў Друі налічвалася 306 дымоў, каля 100 корчмаў, каля 2 тыс. жыхароў. Сярод рамеснікаў былі рыбакі, ганчары, алейнікі, шаўцы, рымары, сядляр, каваль, кравец, цясляр і інш. Паводле магістрацкіх актаў 18 ст. вядомы таксама шапнікі, сніцары, ткачы, катляры, бляхары, мечнік, ліцейшчык і інш.
У XVII—XVIII стст. Друя адносілася да сярэдніх гарадоў Беларусі, з'яўлялася значным рамесным і гандлёвым цэнтрам, дзе існавала цэхавая арганізацыя рамеснікаў. Гандлёвае значэнне Друі было абумоўлена Заходняй Дзвіной — важнейшай гандлёвай артэрыяй у сярэднявеччы. У XVIII ст. праз Друю праходзіў таксама сухапутны гандлёвы шлях з Тарапца ў Кёнігсберг. У гэты перыяд Друя вядомая вытворчасцю і гандлем юфці. У XVI—XVIII стст. у горадзе існавала мытная служба. Да ліку асноўных заняткаў жыхароў Друі адносілася таксама сельская гаспадарка. У XVII—XVIII стст. Друя цэнтр латыфундыі — буйнога землеўладання Сапегаў (у XVIII ст. называлася Друйскім графствам). Адметная роля Друі як культурнага асяродка. Адсюль паходзіць Друйскае Евангелле XVI ст. — адзін з шэдэўраў беларускай рукапіснай кнігі. Сярод рамеснікаў былі музыкі, скамарохі, муляры і багамазы. Тут нават навучалі іканапісу. За ўсю гісторыю Друі ў горадзе было пабудавана каля 20 храмаў. Многія з іх з'яўляліся выдатнымі помнікамі дойлідства. У горадзе дзейнічала некалькі манастыроў, у тым ліку бернардзінскі, дамініканскі, праваслаўны. Пры дамініканскім кляштары існаваў шпіталь, у якім у 1677 г. знаходзіўся кароткі час на вылячэнні вядомы харвацкі асветнік і энцыклапедыст Ю. Крыжаніч.
Значныя разбурэнні нанеслі Друі войны XVI—XVII стст., у вайну Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай (1632—1634) у 1632 г. Друю зруйнаваналі войскі цара маскоўскага Міхаіла Фёдаравіча. У 1700 Аляксандр Сапега перадаў друйскія ўладанні ў дзяржанне барону, у 1705 імі кароткі час валодалі Агінскія. У 1701 праездам з Біржаў у Друі пабываў Пётр I, ён жа ў 1720 зрабіў грашовы ўклад у праваслаўны манастыр. Пацярпеў горад і ў час Паўночнай вайны (1700—1721). У 1725 г. у Друі налічвалася ўсяго 116 дамоў. У выніку 1-га падзелу Рэчы Паспалітай да Расіі адышоў Прыдруйск. У Друі размяшчаліся пагранічныя часці Рэчы Паспалітай. 16 мая 1776 у горадзе адбыўся вялікі пажар, падчас якога згарэла 125 дамоў. У 1790 г. налічвалася 488 драўляных дамоў, 13 камяніц, 6 заезжых дамоў, 3,4 тыс. жыхароў. 3 канца XVIII ст. ёсць звесткі аб парафіяльнай школе (1774 г. — 9 вучняў, 1781 г. — 19, 1782 — 16).
У складзе Расійскай імперыі
Пасля 2-га падзелу Рэчы Паспалітай Друя ўвайшла ў склад Расійскай імперыі, была мястэчкам, пазней заштатным горадам Дзісенскага павета Мінскай, з 1842 г. — Віленскай губерні.
У канцы XVIII ст. праз Друю праходзіў паштовы тракт Санкт-Пецярбург—Вена. 27 лютага 1800 г. указам Сената Друі было пацверджана права на самакіраванне. Праект герба ад 1860 г. змяшчаў адлюстраванне яліны, трох шасціканцовых крыжоў і Пагоні. У XIX ст. уладальнікамі Друі былі Ігельстромы, Мілашы. У час вайны 1812 г. ў наваколлі Друі адбылося некалькі сутычак часцей корпуса П. Вітгенштэйна пад камандаваннем Я. Кульнёва з французскай кавалерыяй. У 1825 г. у Друі налічваліся 2447 жыхароў, 426 драўляных дамоў, 15 камяніц, 54 лаўкі, 31 піцейны дом, дзейнічалі 3 манастыры. У 1864 г. 16 малюнкаў з выглядам архітэктурных помнікаў і прадметаў даўніны Друі зрабіў мастак Дз. Струкаў. У 1875 г. замалёўку бернардзінскага касцёла зрабіў Н. Орда. У 1904 г. насельніцтва Друі складала 5472 чалавекі. Меліся 359 дамоў, 52 лаўкі, 13 культавых пабудоў, 3 гарбарныя заводы (10 рабочых), 275 рамеснікаў. Штогод праводзілася 8 кірмашоў. У пачатку XX ст. ствараюцца першыя рабочыя арганізацыі.
Першая сусветная і грамадзянская войны
У час 1-й сусветнай вайны Друя — прыфрантавы горад з 5-тысячным гарнізонам расійскіх войск, вялізнай колькасцю тылавых устаноў. Для патрэб фронту была пабудавана вузкакалейка Бальбінава—Друя—Браслаў—Опса. 10 сакавіка 1917 г. арганізаваны Савет афіцэрскіх і салдацкіх дэпутатаў, пазней Савет рабочых дэпутатаў. Савецкая ўлада ўстаноўлена ў лістападзе 1917 г. У лютым—снежні 1917 г. Друя акупіравана германскімі войскамі. Пасля вызвалення ў складзе Браслаўскага павета. 3 сакавіка 1919 г. цэнтр павета. 22 жніўня 1919 г. у Друі адбыўся з'езд батракоў Браслаўшчыны. 30 жніўня 1919 г. горад заняты польскімі часцямі. 5 ліпеня 1920 г. — войскамі Чырвонай Арміі.
У складзе Польскай Рэспублікі
Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года Друя з 1921—1939 г. у складзе Польшчы, мястэчка ў Браслаўскім павеце Віленскага ваяводства, цэнтр гміны, 514 дамоў, 3375 жыхароў (1931). У гэты перыяд пракладзена чыгуначная ветка Друя — Варапаева, вузкакалейка Друя — Дукшты. У Друі размяшчаліся польскія пагранічныя часці (у тым ліку эскадрон Корпуса аховы памежжа), мытня. У 1923—1939 г. дзейнічаў Друйскі кляштар айцоў марыянаў, пры якім працавала гімназія.
Перыяд Беларускай ССР
3 верасня 1939 у складзе БССР, з 15 кастрычніка 1940 г. гарадскі пасёлак Мёрскага (з 1963 г. — Браслаўскага) раёнаў.
Другая сусветная вайна
У гады вайны нямецкімі акупантамі было створана яўрэйскае гета, жыхары якога (1318 чал.) расстраляны ў чэрвені 1942 г. Вызвалена 6 ліпеня 1944 г. часцямі 29-й стралковай дывізіі.
Пасляваенны перыяд
У 1971 г. — 2,5 тыс. жыхароў.
Рэспубліка Беларусь
У 1995 г. — 702 двары, 1614 жыхароў.
Культура
Маюцца прафтэхвучылішча меліярацыйных работ, сярэдняя школа, дзіцячы сад, Дом культуры, бібліятэка, бальніца, магазіны, прадпрыемствы бытавога абслугоўвання, чыгуначная станцыя.
Шэраг паданняў звязаны з былым бернардзінскім кляштарам, з востравам на р. Заходняя Дзвіна.
Міхель (каталог марак)
Міхель (MICHEL-Briefmarken-Katalog) — найбуйнейшы і самы вядомы каталог паштовых марак у нямецкамоўным свеце і Еўропе. Упершыню выдадзены ў 1910 годзе, ён стаў важным даведнікам па філатэліі, даючы звесткі, якія адсутнічаюць у англамоўным каталогу «Скот».
Беларуская федэрацыя плавання
Белару́ская федэра́цыя пла́вання — спартыўная арганізацыя, якая займаецца культываваннем плавання ў Беларусі.
Нябышына (Вілейскі раён)
Нябы́шына (, Небышино) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Даўгінаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Даўгінава Вілейскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 17 сакавіка 1977 года вёска ўваходзіла ў склад Мільчанскага сельсавета.
Сяргей Вераціла
Сяргей Вераціла (нар., Ваўкавыск) — беларускі паэт, перакладчык.
Біяграфія
Жыў і працаваў у Эквадоры. Член Саюза беларускіх пісьменнікаў. Жыве ў вёсцы Краснае Сяло Ваўкавыскага раёна Гродзенскай вобласці.
Між іншага, перакладаў на беларускую мову некаторыя творы Хорхе Луіса Борхеса, Хасэ Артэга-і-Гасета.
Клемяціна (Холм-Жыркоўскі раён)
Клемяціна (Клемятино) — вёска ў Холм-Жыркоўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Лехмінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Да 1917 года тэрыторыя ў складзе Бельскага павета Смаленскай губерні Расійскай імперыі. У 1918 годзе Смаленшчына абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі, а ў студзені 1919 года — Беларускай ССР, аднак у хуткім часе ўвайшла ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Кінбурнскі паўвостраў
Кінбурнскі паўвостраў (Кінбурнський півострів) — нізінны паўвостраў паміж Дняпроўска-Бугскім ліманам і Ягарліцкім залівам Чорнага мора, у межах Херсонскай і Мікалаеўскай абласцей Украіны.
Геаграфія
Даўжыня да 40 км, шырыня 8-10 км. Паўвостраў звужаны ў аснове і мае шырокую галоўную частку, што заканчваецца косамі (у т.л. Кінбурнская каса на паўночным захадзе). Складаецца з пяскоў, на якіх развіваюцца дзярновыя глебы. Шматлікія азёры (каля 400), усходняя частка паўвострава забалочаная. Шмат саланчакоў. Пераважаюць стэпавыя ландшафты, у паніжэннях — участкі лясоў (дуб, бяроза, вярба). Месца гнездавання і адпачынку пералётных птушак. Частка Кінбурнскага паўвострава знаходзіцца ў складзе.
Французская акупацыя Масквы
Акупацыя Масквы французскай арміяй пад камандаваннем імператара Напалеона працягвалася трохі больш за месяц, з 2 (14) верасня па 8 (20) кастрычніка 1812 года, і стала пераломным момантам вайны 1812 года. За час акупацыі горад быў разрабаваны і спустошаны пажарам, прычыны якога выклікаюць спрэчкі ў гісторыкаў. У апошні раз перад гэтым Масква была занята польска-літоўскімі войскамі роўна за 200 гадоў да гэтага.
Перадгісторыя
Пасля Барадзінскай бітвы, у якой расійскае войска панесла цяжкія страты, галоўнакамандуючы Міхаіл Кутузаў загадаў адступіць па Маскоўскім напрамку да Мажайска з цвёрдым намерам захаваць войска.
Удзень года ў падмаскоўнай вёсцы Філі адбылася вайсковая рада аб планах далейшых дзеянняў. Нягледзячы на тое, што большасць генералаў, і ў першую чаргу генерал Лявонцій Бенігсен, выказалася за тое, каб даць Напалеону новую генеральную бітву ля сцен Масквы, Кутузаў, зыходзячы з галоўнага задання — захавання войска — абарваў паседжанне вайсковай рады і загадаў адступаць, здаўшы Маскву французам.
Ацаніўшы цяжкі і небяспечны стан расійскага войску, якое расцягнулася па Маскве, было абцяжарана вялікім лікам параненых і шматлікімі абозамі, а таксама не мела магчымасці доўга ўтрымваць непрыяцеля на яе подступах, камандуючы расійскім ар’ергардам генерал ад інфантэрыі М. А. Міларадавіч вырашыў уступіць у перамовы з камандуючым французскім авангардам маршалам Мёратам. З гэтай мэтай Міларадавіч паслаў да Мюрата штабс-ротмістра лейб-гвардыі Гусарскага палка Ф. В. Акінфава з запіскай за подпісам дзяжурнага генерала Галоўнага штаба рускага войска палкоўніка П. С. Кайсарава, у якой гаварылася: «Пакінутыя ў Маскве параненыя аддадзены гуманнасці французскіх войскаў». На словах жа Міларадавіч загадваў ад яго імя перадаць Мюрату, што
У заданне Акінфава таксама ўваходзіла як мага даўжэй заставацца ў лагеры непрыяцеля, каб выйграць час.