cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сунь Ятсен
Біяграфія
Падчас вучобы ў інстытуце, Сунь Ятсен знаёміцца з Ян Хаалінем (Yeung Hok-ling), Чэнем Шаабо (Chan Siu-bak) і Ю Ле (Yau Lit), і сябры арганізуюць групу «чатыры бандыта» (Four Bandits). Збіраючыся на кватэры пры крамцы бацькоў Ян Хааліня, яны абмяркоўваюць палітычнае становішча Кітая, разважаюць, як можна скінуць ненавісную шматлікім кітайцам кіруючую дынастыю Цын, заснаваную маньчжурамі. Сунь Ятсен апантаны асобай Хун Сюцюаня, лідара тайпінскага паўстання 1850—1864 гадоў, пазнае пра таемным таварыстве «Неба і Зямля» (Tiandihui), мэтай якога было звяржэнне маньчжурскай дынастыі і рэстаўрацыя дынастыі Мін. «Неба і зямля» аб’ядноўвала людзей з самых розных слаёў грамадства і па сваёй сутнасці ўяўляла традыцыйную для Кітая форму таемных таварыстваў, распаўсюджаных сярод народа, — хуэйданаў. «Улады абапіраюцца на закон, а народ — на хуэйданы», абвяшчае кітайская прыказка. Таксама гарачай тэмай для абмеркаванняў становіцца Франка-кітайская вайна 1884—1885 года. Маньчжурскі ўрад аддаў увесь В’етнам пад каланіяльны захоп Францыі і вывеў з яго тэрыторыі свае войскі, што выклікала абурэнне сярод кітайскага насельніцтва.
Спачатку Сунь Ятсен быў больш схільны да той кропкі гледжання, што змены ў краіне можна ажыццявіць з дапамогай ліберальных рэформаў, а не рэвалюцыі. Хэ Ці, заснавальнік медыцынскага інстытута, дзе вучыўся Сунь, Вань Тао (Wang Tao (19th century)), вядомы пісьменнік, журналіст, грамадскі дзеяч, Чжэн Гуальін і іншыя прадстаўнікі інтэлігенцыі, з якімі ён быў знаёмы, актыўна прапагандавалі рэфарматарскія кірунак. Сунь Ятсен піша мемарандум, у якім выкладае сваё бачанне становішча Кітая і жаданых рэформаў. Мемарандум выказвае глыбокую заклапочанасць маладога чалавека бягучых становішчам сваёй радзімы. Жадаючы для краіны адраджэння і актыўнай міжнароднай ролі на роўных з вядучымі дзяржавамі, Сунь Ятсен робіць спробы вызначыць шляхі, якімі гэта можна дасягнуць. Параўноўваючы Кітай з Захадам, заклікаючы скарыстацца яго вопытам, ён адзначае, што сіла Захаду не толькі ў яго тэхнічнай і ваеннай моцы, але і ў больш свабодным становішчы членаў грамадства, якія могуць больш свабодна, чым у Кітаі, праяўляць свае здольнасці, накіроўваючы іх на карысць дзяржавы, і таксама адзначае, што «зямля можа прыносіць найбольшую карысць, рэчы могуць знаходзіць вычарпальнае прымяненне, а тавары — бесперашкодна звяртацца. Гэтыя чатыры ўмовы сутнасць першапрычына багацця і магутнасці, аснова кіравання дзяржавай». Ён прапануе шэраг мер, якія могуць, на яго думку, змяніць сітуацыю да лепшага. Сярод іх: развіццё ў краіне транспарту, паляпшэнне адукацыі, дзяржаўныя датацыі ў сельскую гаспадарку, падтрымка айчыннага прамысловага комплексу і гандлёвай сферы. Параўноўваючы становішча Кітая з тым, як ідуць справы ў блізкага суседа — Японіі, Сунь Ятсен выказвае перакананасць, што рашучыя меры згодна з яго планам могуць змяніць сітуацыю ў краіне менш чым за дваццаць гадоў.
Свой мемарандум Сунь Ятсен прысвячае Лі Хунчжану, намесніку Чжылі. Аднак адрасат быў абраны вельмі няўдала. Адыёзны і карыслівы, Лу Хунчжан належаў, мабыць, як раз да тых прадстаўнікоў дзяржаўнага апарату імперыі, што ўвасаблялі усё тое горшае, супраць чаго выступаў Сунь Ятсен. Спроба сустрэцца з чыноўнікам канчаецца няўдачай, Сунь Ятсен сутыкаецца з прадажнасцю і рэтраграднай бюракратыі, мемарандум застаецца без якога-небудзь адказу. Гэта выцвярэжвае маладога чалавека, ён разумее, што пара пераходзіць да больш радыкальных метадаў. «Абпаліўшыся на мірных сродках, мы сталі пэўнасці ў нашых ідэях і патрабаваннях і паступова прыйшлі да пераканання, што для поспеху справы непазбежна звярнуцца да некаторай долі прымусовых», — пісаў ён у успамінах пазней.
У 1894 годзе пачалася вайна з Японіяй, Кітай трывае паразу, сітуацыя ў краіне напальваецца. У жніўні Сунь Ятсен адпраўляецца да брата на Гаваі. Яго мэта — сабраць сродкі на рэвалюцыйную барацьбу. Пасля Гаваяў яго далейшая мэта — ЗША. У гэты ж час яго сябры і паплечнікі, тыя, што засталіся на радзіме, прыступаюць да падрыхтоўкі ўзброенага паўстання супраць кіруючай дынастыі.
Паразы кітайскай арміі ў вайне з Японіяй прыводзяць да антыўрадавых выступленняў. Сунь Ятсен вымушаны адмяніць ваяж у ЗША, каб тэрмінова вярнуцца на радзіму і ўзяць удзел у рухах мас. У канцы снежня 1894 года ён ужо ў Ганконгу, дзе грунтуецца штаб-кватэра Саюза. Арганізуецца сувязь з іншымі падпольнымі арганізацыямі. Кіраўнікі Саюза распрацоўваюць пільны план паўстання, якое вырашана пачаць у Гуанчжоу 26 кастрычніка 1895 года (дата кітайскага свята — дзявяты дзень дзявятага месяца месяцавага календара). Планаваўся захоп крэпасці манчьжурского намесніка, пераход арміі і народа на бок паўстанцаў і далейшае распаўсюджванне рэвалюцыі па ўсёй краіне. Аднак задумы падпольшчыкаў становяцца вядомыя ўраду. Пачынаюцца карныя аперацыі, у Гуанчжоу ўводзіцца стан аблогі. Улады арыштоўваюць больш за семдзесят членаў Саюза, у ліку якіх і даўні сябар дзяцінства Сунь Ятсена — Лі Хаадун, якога неўзабаве караюць смерцю. Ратуючыся ад пераследу, арганізатары паўстання Сунь Ятсен, Чжэн Шылян і Чэнь Шаабо пакідаюць Кітай і адпраўляюцца ў Японію.
Саюз адраджэння Кітая не быў, па сваёй сутнасці, рэвалюцыйнай арганізацыяй з прыцягненнем шырокіх мас насельніцтва. Нягледзячы на прадуманую арганізацыю дзеянняў па ажыццяўленню паўстання, у кіраўнікоў не было выразных уяўленняў аб тым, як жа павiнна адбыцца рэвалюцыя ў маштабе ўсёй краіны. Рабілася здагадка, што і армія і насельніцтва стыхійна далучацца да паўсталым. Гэтыя здагадкі будаваліся не на пустым месцы: антыманьчжурскія настрою сапраўды былі вельмі моцныя. Аднак большай часткай Саюз складаўся з прадстаўнікоў толькі некалькіх слаёў грамадства. Сярод удзельнікаў былі прадстаўнікі інтэлігенцыі, памешчыкі і буржуазія, незадаволеныя цінскай манархіяй і якія жадалі станаўлення Кітая на шлях капіталізму. Шлях да шырокіх рэвалюцыйным масам яшчэ толькі адкрываўся.
У Японіі Сунь Ятсен адразае сабе касу, як знак канчатковага ўступлення на шлях барацьбы з манчьжурами (у часы дынастыі Цын кітайцы ў абавязковым парадку насілі косы, як было заведзена ў маньчжураў, і гэта з’яўлялася сімвалам пакоры кітайскага насельніцтва кіруючай улады). З Японіі ён адпраўляецца на Гаваі, потым у Сан-Францыска, адтуль праз Нью-Ёрк у Лондан. Усюды ён спрабуе весці прапаганду і збіраць сродкі для будучых паўстаньняў, аднак не дасягае ніякіх поспехаў. Па прыбыцці ў Лондан яго арыштоўваюць прадстаўнікі цінскай місіі ў сталіцы каралеўства. Грамадскасць і прэса Англіі падымаюць шуміху вакол гэтай справы і абвінавачваюць маньчжурскіх дыпламатаў у самавольства. Вялікабрытанія карыстаецца выпадкам прыструніць кітайскія ўлады і ў асобе лорда Солсберы патрабуе вызваліць кітайскага выгнанца, што і адбываецца. Выйшаўшы на волю, Сунь Ятсен здзяйсняе паездку па Еўропе, імкнучыся спасцігнуць дасягнення Захаду, якія ён лічыў неабходна патрэбнымі для Кітая і, адначасова, займаючыся палітычным і эканамічным самаадукацыяй. Ён пазнае, што ў Еўропе таксама не ўсё спакойна, што дэмакратычны рэжым зусім не з’яўляецца тым дасканалым сацыяльным прыладай, як ён выглядае ў тэорыі. Усведамленне недасканаласці дзяржаўнага ладу ў Еўропе прыводзяць Сунь Ятсена да таго, што праз некалькі гадоў адчаканены ў знакамітых «трох народных прынцыпах». Ён ўсведамляе, што сітуацыю ў Кітаі можна змяніць кардынальна, вырашыўшы адразу тры пытанні: нацыянальны, палітычны і эканамічны.
Паколькі вярнуцца ў Кітай было нельга, Сунь Ятсен пасля падарожжа па Еўропе пасяляецца ў Японіі. У гэты час Кітай становіцца аб’ектам пільнай цікавасці многіх краін. Вялікабрытанія, Расія, Германія, Японія і іншыя актыўныя гульцы на сусветнай арэне ўсведамлялі слабасць кітайскай улады і вялі палітычную барацьбу за права скарыстацца магчымасцю і прысвоіць частка багаццяў Кітая. Адным з кірункаў дзейнасці гэтых гульцоў становяцца апазіцыйныя афіцыйнай улады кітайскіга руху і рэвалюцыйныя арганізацыі. Апынуўшыся ў Японіі, Сунь Ятсен зацікаўлівае розных японскіх палітычных дзеячаў. Ён знаёміцца з Міядзакі Торадзо, Окумой, Міядзакі Ядзо, Инукаи Цуёси і іншымі. Японія ў сваім заахвочванні дзейнасці Сунь Ятсена мела на цалкам пэўныя мэты — атрымаць на чале Кітая ўрад, благоволящее да свайго ўсходняга суседа. Сунь жа Ятсен быў апантаны адным — звяржэннем цінскай імперыі і любую дапамогу разглядаў як крок наперад на шляху да сваёй перамогі.
У 1899 годзе Сунь Ятсен стварае газету Саюза адраджэння Кітая — «Чжунго жыбаа» («Кітайская газета»). Рэдакцыя газеты становіцца і месцам, дзе пачынаецца планаванне новага паўстання. Аднак як і папярэдняе яно сканчаецца няўдачай яшчэ на ранняй стадыі, збольшага з-за нечаканага для Сунь Ятсена адмовы Японіі дапамагаць яму. Ён разумее, што замежныя дзяржавы заўсёды будуць пераследваць уласны цікавасць, і спадзявацца на іх нельга. Тады ён спрабуе знайсці апору ў паназіяцкай ідэі, пачынае цікавіцца падзеямі, якія адбываюцца на палітычных франтах суседзяў Кітая. У гэты час ён знаёміцца з Марыяна Понсэ (Mariano Ponce), філіпінскім пісьменнікам, лекарам, актыўным удзельнікам нацыянальнага руху на Філіпінах, што прыводзіць да яго актыўнай дапамогі філіпінскаму народу ў яго вызваленчай барацьбе.
У 1905 годзе ў Токіа ўзначаліў аб’яднанне кітайскіх рэвалюцыйных арганізацый — «Тунмэнхой».
Пасля перамогі Учанскага паўстання ў кастрычніку 1911 года Сунь Ятсен вярнуўся ў Кітай 29 снежня і быў абраны часовым прэзідэнтам Кітайскай рэспублікі, але неўзабаве быў вымушаны пакінуць гэты пост на карысць камандуючага імператарскай арміі Юань Шыкая. У 1912 года стварыў партыю Гаміньдан. У 1913 года Сунь Ятсен абвясціў пачатак другой рэвалюцыі, але пацярпеў фіяска і збег у Японію.
У 1922 года адбываецца сутыкненне паміж ім і Чэнь Цзюнмінам. У 1923 года Сунь Ятсен аб’яўляе аб стварэнні кантонскага ўрада і, каб адлюстраваць японскую агрэсію і аб’яднаць Кітай, ідзе на супрацоўніцтва з камуністамі, з надзеяй на ваенную фінансавую падтрымку Камінтэрна. Лічыць найвышэйшай мэтай стварыць магутную дзяржаву, якая зможа заняць месца сярод звышдзяржаў, якое належыць ёй па праве.
Пасмяротна урадам Кітая ў 1940 годзе яму быў прысвоены тытул «Айца нацыі».
Палітычныя погляды
У гісторыю сусветнай палітычнай думкі Сунь Ятсен увайшоў са сваім вучэннем аб трох народных прынцыпах і канстытуцыі пяці ўладаў. Ідэя аб трох народных прынцыпах заключалася ў нацыяналізме, народаўладдзі і народным дабрабыце. Ідэя жа аб пяці галінах улады заключалася ў неабходнасці ідэальнай дэмакратычнай дзяржавы, якая кіруецца наступнымі галінамі ўлады: заканадаўчай, судовай, выканаўчай, сэлектыўнай і кантрольнай.
Пад уплывам Кастрычніцкай рэвалюцыі ў Расіі Сунь Ятсен, перагледзеўшы свае погляды, развіў далей сваё вучэнне аб трох народных прынцыпах, дапоўніўшы яго трыма палітычнымі ўстаноўкамі: супрацоўніцтва з камуністамі, падтрымка рабочых і сялян у іх барацьбе за шырокую дэмакратызацыю усяго грамадскага жыцця Кітая, саюз з СССР. 11 сакавіка 1925 года, за дзень да смерці, у «Пасланні Савецкаму Саюзу» ён пісаў: «Надыдзе час, калі Савецкі Саюз, як лепшы сябар і саюзнік, будзе вітаць магутны і свабодны Кітай, калі ў вялікай бітве за свабоду прыгнечаных нацый свету абедзве краіны рука аб руку пойдуць наперад і даб’юцца перамогі».
Сунь Ятсена часцяком параўноўваюць з Канфуцыям і Мэн-цзы. Ёсць меркаванне, што яны просто верылі, што іх прызначэнне — выратаваць Кітай ад раз’яднанасці. Але пры гэтым ні Канфуцый, н Менцзы не змаглі здзейсніць свае ідэі на практыцы. Сунь Ятсен жа, насупраць, увайшоў у гісторыю Кітая не як мысляр, а як выдатны палітычны дзеяч. Ён працаваў над тым, каб у Кітаі была праведзена эканамічная рэформа — пераразмеркаванне земляў пад лозунгамі «зямля — сялянам». Яшчэ Сунь Ятсен часцяком казаў, што трэба прыйсці да новай канцэпцыі, якая бы аспрэчвала старую народную прымаўку: «Пазнаць проста, здзейсніць на практыцы складана». Ён ведаў, што толькі новыя адносіны да практыцы могуць рэвалюцыянізаваць Кітай, і ён заўсёды быў на шляху дасягнення практычнага выніку.
Фарнабаз I
Фарнабаз І (V стагоддзе да н.э.) — дзяржаўны дзеяч Персідскай імперыі. З роду Фарнакідаў, адгалінавання каралеўскага роду Ахеменідаў, сын Артабаза I.
Лічыцца сатрапам Фрыгіі ад 455 да н.э. Аднак, магчыма, ніколі не кіраваў, бо пра яго амаль нічога невядома. На думку некаторых даследчыкаў, мог служыць свайму бацьку пакуль той быў сатрапам Фрыгіі і пакуль улада не перайшла да сына Фарнабаза Фарнака II у 430 да н.э.
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (В’язіўка)
Свята-Раства-Багародзіцкая царква — драўляны праваслаўны храм у в. В’язіўка Народыцкага раёна Жытомірскай вобласці.
Гісторыя
Царква, узведзеная ў 1862 годзе, з’яўляецца помнікам архітэкітуры мясцовага значэння.
7 сакавіка 2022 года ў выніку абстрэлу сяла пад час уварвання Расіі ва Украіну была знішчана.
23 кастрычніка
23 кастрычніка — дзвесце дзевяноста шосты (дзвесце дзевяноста сёмы ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Някасецкі сельсавет
Няка́сецкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мядзельскага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — вёска Някасецк.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Мядзельскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Мядзельскага сельсавета.
Чаравік
Чараві́к (, Черевик) — хутар у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Новапагосцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах засценак у складзе гміны Мёры Дзісенскага павета, а з 1926 года ў Браслаўскім павеце Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 11 лютага 1974 года хутар уваходзіў у склад Камянполлеўскага сельсавета.
NGC 7808
NGC 7808 (іншыя абазначэнні — PGC 243, MCG -2-1-13, NPM1G -11.0001, IRAS00009-1101) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Фазавая дыяграма
Фазавая дыяграма — графічная выява ліній суіснавання фаз ў залежнасці ад тэрмадынамічных параметраў.
Фазавыя дыяграмы часцей за ўсе будуюцца ў залежнасці ад тэмпературы і ціску і ад тэмпературы і кампанентнага складу.
Аднакампанентныя рэчывы
Для аднакампанентных рэчываў фазавыя дыяграмы будуюцца ў залежнасці ад тэмпературы і ціску. Па правілу фаз, суіснаванне двух агрэгатных станаў, напрыклад, вадкасці і газу, задаецца на дыяграме лініяй. Суіснаванне трох фаз магчыма ў асобных кропках. Малюнак справа падае прыклад фазавай дыяграмы для вады.
Бінарныя сумесі
Для двухкампанентных рэчываў існуюць тры параметры: тэмпература, ціск і канцэнтрацыя адной з кампанент. Звычайна фазавыя дыяграмы будуюцца, адкладваючы па восі абсцыс кампанентны склад, а па восі ардынат — тэмпературу або ціск. Для Фазова діаграма сумесяў магчыма адначасовае існаванне чатырох фаз. На дыяграмах вылучаюцца вобласці аднастайнай сумесі і вобласці расслаення на фазы.
Нёўда (аграгарадок)
Нёўда (, Нёвда) — аграгарадок у Беларусі, у Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Кашалеўскага сельсавета.
Да 2017 года ўваходзіў у склад Ваўковіцкага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 4 км у напрамку на поўдзень ад горада Навагрудак, за 166 км ад Гродна , за 28 км ад чыгуначнай станцыі Наваельня , на аўтамабільнай дарозе. Каля аграгарадка бярэ пачатак рака Нёўда.
Буда (Хоцімскі раён)
Бу́да (, Буда) — вёска ў Хоцімскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Забялышынскага сельсавета.
Эдвард Пятровіч Рожка
Біяграфія
Пасля заканчэння сярэдняй школы быў прызваны ў армію. Служыў у Ваенна-марскім флоце. Пасля звальнення ў запас працаваў у сельсавеце вёскі Андрэеўцы, затым узначальваў мясцовае аддзяленне сувязі. У 1965 годзе скончыў курсы брыгадзіраў сельскай гаспадаркі і ўзначаліў паляводчую брыгаду, а потым вытворчы ўчастак калгаса «Светлы шлях» у сяле Паляны Смаргонскага раёна. У 1974 годзе атрымаў дыплом Навагрудскага сельскагаспадарчага тэхнікума. Актыўна ўкараняў у вытворчасць новыя гатункі ячменю і жыта, выкарыстоўваў дасягненні навукі.
Узнагароды
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 27 снежня 1976 г. за выдатныя поспехі, дасягнутыя ва Усесаюзным сацыялістычным спаборніцтве, праяўленую працоўную доблесць у выкананні планаў і сацыялістычных абавязацельстваў па павелічэнні вытворчасці і продажу дзяржаве збожжа, бульбы і іншых сельскагаспадарчых прадуктаў у 1976 г. Эдварду Пятровічу Рожку прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы з уручэннем ордэна Леніна і залатога медаля «Серп і Молат».
Узнагароджаны двума ордэнамі Леніна (1973, 1976), Працоўнага Чырвонага Сцяга (1984), «Знак Пашаны» (1971), медалямі.
Сцяг Аландскіх астравоў
Сцяг Аландскіх астравоў з'яўляецца афіцыйным сімвалам аднайменнай аўтаномнай правінцыі Фінляндыі з 1954 года.
Сцяг Аландаў падобны да шведскага, гэта значыць уяўляе сабой прамавугольнае палотнішча сіняга колеру са скандынаўскім крыжам жоўтага колеру. Аднак жоўты крыж на Аландскім сцягу шырэй і ў яго ўстаўлены скандынаўскі крыж чырвонага колеру.
З 1922 да 1954 гады выкарыстоўваўся сіне-жоўта-сіні сцяг. Цяпер ён таксама выкарыстоўваецца на неафіцыйным узроўні.
Ляшчынскі сельсавет
Ляшчы́нскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мядзельскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Ляшчынскія.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Мядзельскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці, з 20 студзеня 1960 года ў складзе Мінскай вобласці. 9 жніўня 1979 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Нарацкага сельсавета.
Серафімова
Серафімо́ва (, Серафимово) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Міханавіцкага сельсавета. Месціцца за 8 км на поўдзень ад Мінска, за 3 км ад чыгуначнай станцыі Міханавічы, на шашы.
Гісторыя
З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў і ў сярэдзіне кастрычніка 1920 года пад акупацыяй Польшчы (Мінская акруга ГУУЗ).
З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР. З 20 жніўня 1924 года ў Кайкаўскім сельсавеце Самахвалавіцкага раёна Менскай акругі (да 26 ліпеня 1930 года). З 18 студзеня 1931 года ў Смілавіцкім раёне. З 26 траўня 1935 года ў Менскім раёне. З 20 лютага 1938 года ў Менскай вобласці.
У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года вёска пад акупацыяй Германіі.
Кікіна (Цёмкінскі раён)
Кікіна (Кикино) — вёска ў Цёмкінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мядзведзеўскага сельскага паселішча.
Allium bilgilii
Allium bilgilii — від травяністых раслін сямейства, эндэмік Турцыі.
NGC 7809
NGC 7809 (іншыя абазначэнні — PGC 158, MCG 0-1-19, ZWG 382.18, 3ZW 126) — галактыка ў сузор’і Рыбы.
Кікіна (Цёмкінскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Allium bilgilii
Апісанне
Сцябло выгнутае. Лісце жалабковае, амаль голае, даўжэй, чым суквецце. Парасонік дыяметрам 1-3. 5 см. Калякветнік даўжынёй (6)6.5 (7) мм.
Распаўсюджанне
Эндэмік Турцыі (Паўднёвая Анатолія).
Кікіна (Цёмкінскі раён)
Гісторыя
У 2004—2017 гадах у складзе Кікінскага сельскага паселішча.
Більшыўцы
Більшыўцы (Більшівці, Bolszowce) — пасёлак гарадскога тыпу ў Галіцкім раёне Івана-Франкоўскай вобласці Украіны.
NGC 7809
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Більшыўцы
Агульная характарыстыка
Раней існавала некалькі варыянтаў назвы паселішча, у прыватнасці, на польскай мове. Сярод найбольш пашыраных першасць займаюць варыянты Бальшаўцы, Бульшыўцы, Багішаўцы, Багушоўцы і інш.
Мястэчка размешчана пры ўпадзенні ракі Нараіўкі ў раку Гнілая ліпа (басейн Днястра), за 3 км на ўсход ад дарогі Львоў —Івана-Франкоўск, за 8 км на поўнач ад чыгуначнай станцыі Галіч.
У пасёлку меліся рыбгас, два скатабойныя пункты, сталярныя цэхі, аддзяленне прыватнай аграфірмы "Боўшыўская"; сярэдняя і пачатковая школы, музычная школа, народны дом (дом культуры), дзве бібліятэкі. Асноўная сельскагаспадарчая спецыялізацыя - паляводства (пшаніца, жыта, кукуруза, цукровыя буракі, гародніна) і мяса-малочная жывёлагадоўля. Лячэбна-сталовую ваду мясцовых мінеральных крыніц у часы Аўстра-Венгрыі вывозілі на экспарт і выкарыстоўвалі для вытворчасці піва. Да 2003 г. тут дзейнічаў Галіцкі завод безалкагольных напояў (пазней збанкрутаваў).
Гісторыя
Першая згадка ў дакументах аб паселішчы — 24 сакавіка 1402 г., калі галіцкі стараста Пётр Харбіновіч засведчыў дарэнне ўдавой галіцкага мяшчаніна Паўла Шэкірця Агнешкай гэтага тады яшчэ сяла рыма-каталіцкаму арцыбіскупу Якубу. У 1617 г. уладальнікам паселішча стаў каронны гетман Марцін Казаноўскі. У пачатку XVIII ст. навакольныя землі належалі князям Ябланоўскім, затым перайшлі ва ўласнасць багатай апалячанай армянскай сям'і Кшэчуновічаў. У канцы XIX ст. паселішча стала тыповым рамесна-гандлёвым мястэчкам. Тут былі млын, вінакурня, бровар, двухкласная школа. У 1860-х гг. мястэчка мела ўласную пячатку з выявай перакрыжаваных грабляў, касы і сярпа. У пачатку ХХ ст. па панядзелках праводзіліся таргі, а штогод 14-15 ліпеня - двухдзённы кірмаш. Гэтая традыцыя захавалася і дагэтуль, кожную трэцюю нядзелю ліпеня ў мястэчку праходзяць Шкап'еры - свята-кірмаш.
Дзітрыкі (Ганчарскі сельсавет)
Дзі́трыкі (, Дитрики) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ганчарскага сельсавета.
Гісторыя
Вопіс парафій Лідскага дэканата 1784 года згадвае вёску Дзітрыкі ў складзе Беліцкай парафіі, як уласнасць князя Караля Радзівіла ў дзяржанні Статкевіча, генерал-маёра літоўскіх войскаў. Належала да Лідскага павета ВКЛ, у складзе Рэчы Паспалітай.
Пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) вёска ў Расійскай імперыі. У 1915 годзе акупавана Германіяй, з 1921 года ў складзе Польшчы, з 1939 года — у БССР. З канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года пад нямецка-фашысцкай акупацыяй.
Насельніцтва
Дынаміка насельніцтва:
Транспарт
Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе і далей па шашы Ліда — Слонім.
Прыпыначны пункт Дзітрыкі размешчаны за 3 км на паўднёвы ўсход ад вёскі, на лініі Баранавічы-Палескія — Ліда.
Катаванне вадой
Катаванне вадой (waterboarding) — тып катавання, пры якім чалавека кладуць на спіну, звязваюць і паліваюць вадой вобласць рота і насавых адтулін. Чалавек адчувае сімптомы ўдушша і яму здаецца, што ён тоне. Пры гэтым вада ў лёгкія трапляць не павінна.
Катаванне ўжывалася іспанскай інквізіцыяй і лічылася сярэдняй па цяжару з трох дапушчальных відаў катаванняў: вяроўкай, вадой і агнём. У XX стагоддзі ўжывалася паліцыяй ЗША ў 1930-1940-я гады, французскімі войскамі ў час вайны ў Алжыры , рэжымам Піначэта , чырвонымі кхмерамі , а таксама пры допытах ў сакрэтных турмах ЦРУ.
Мардук
Паходжанне
Паходжанне постаці Мардука ў шумера-акадскай міфалогіі цалкам не высветлена. Яго імя з’явілася ў пісьмовых помніках у перыяд Амарэйскай дынастыі Вавілона, у прыватнасці ў зводзе законаў Хамурапі. Аднак існуе меркаванне, што Мардук быў вядомы ўжо ў 3 тысячагоддзі да н. э., хаця і ў якасці другараднага бога. У калекцыі Ельскага ўніверсітэта знаходзіцца надпіс YBC 2305 стараакадскага перыяду, у якім некаторыя вучоныя выяўляюць назву Вавілона і імя Мардука, але такая форма прачытання не з’яўляецца агульнапрынятай.
У 1968 г. дацкі гісторык Торкільд Якабсен на аснове лінгвістычнага аналізу прыйшоў да высновы, быццам бы першасна Мардук з'яўляўся богам буры і маланак. Нягледзячы на тое, што яго сцверджанне ніколі не разглядалася сур'ёзна з боку спецыялістаў па акадскай мове, на яго думку часам спасылаюцца аўтары даведнікаў і падручнікаў.
Найчасцей імя Мардука тлумачыцца як вытворнае ад шумерскага амар-Утук (літаральна «цяля Уту» ). Такім чынам постаць Мардука магла ўзнікнуць у Сіпары, дзе здаўна шанаваўся бог сонца Шамаш-Уту. Гэта супярэчыць пазнейшым літаратурным помнікам накшталт Энума Эліш, дзе Мардук называецца сынам бога Эа. Высоўваецца гіпотэза, што ранні вобраз Мардука мог быць звязаны з шумерскім богам Асалухі, паколькі іх сакральныя функцыі былі вельмі падобнымі.
Эпічны герой
Мардук — вызначальны герой акадскай эпічнай паэмы Энума Эліш. Яе галоўная тэма — стварэнне свету. Мардук у ёй вызначаны як прадстаўнік трэцяга пакалення багоў, але ў самым пачатку твора падкрэсліваецца яго сувязь з першым пакаленнем, калі яго дзед Ану даруе яму 4 ураганныя вятры. Багам пагражае прамаці Тыямат. Яна стварае армію з першародных пачвар на чале свайго мужа Кінгу. Багі звяртаюцца за дапамогай да Мардука, які патрабуе наўзамен перадаць яму першынство. Тыя пагаджаюцца, і ён перамагае Тыямат і Кінгу. З частак іх цел ён стварае зямлю, неба, зоры, святло і, нарэшце, чалавека. Важным вынікам касмаганічнай бітвы становіцца тое, што Мардук авалодвае таблеткамі лёсу. У канцы Энума Эліш багі славяць Мардука і даюць яму 50 імён-эпітэтаў.
Мэта Энума Эліш — сцверджанне першынства Мардука. Ён атрымоўвае «карабель» Энліля — дагэтуль вярхоўнага бога Месапатаміі, яму дастаюцца сімвалы ўлады ранейшага валадара — вятры, распараджэнне лёсамі, 50 імёнаў. Але Энліль часам выглядаў як бог-разбуральнік, што наслаў сусветны патоп. У адрозненні ад яго Мардук — стваральнік. Нават пасля забойства Тыямат ён працягвае яе галоўную функцыю фарміравання навакольнага свету. Людзі становяцца абавязаны яму фактам свайго нараджэння.
Сімвалы
Вавілонскія астролагі атаесамлялі Мардука з планетай Юпітэр. Яго сакральнымі жывёламі лічыліся коні і сабакі. Яшчэ адной жывёлай Мардука быў вогнены цмок Мушушу, выявы якога памяшчалі на сцены архітэктурных помнікаў і пячаткі. На ранніх выявах Мардук меў трохкутную рыдлёўку або матыку. Пазней яго малявалі ў ваенным аблачэнні са зброяй, часам — на калясніцы. На вяршыні храмаў Мардука або ў месцах яго шанавання ўсталёўвалі конусападобныя шпілі. Вавілонская сакральная лічба Мардука — 10.
Акунёвец
Назву Акунё́вец маюць:
Ножніцы (возера)
Ножніцы — возера ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Дрыса, за 36 км на ўсход ад гарадскога пасёлка Расоны, каля вёскі Ножніцы.
Катлавіна возера тэрмакарставага тыпу. Схілы катлавіны вышынёй 5—9 м, пясчаныя. Берагавая лінія слабазвілістая. Берагі нізкія (0,3—0,7 м), пясчаныя, пад хмызняком. Літаральная зона вузкая і спадзістая, пашыраецца ў залівах. Дно выслана сапрапелем. Вада вызначаецца высокай празрыстасцю (да 5 метраў ).
Возера эўтрофнае, бяссцёкавае. Упадаюць 3 ручаі. Зарастае падводнай расліннасцю да глыбіні 4 м. Уздоўж берагоў палоса трыснягу шырынёй да 15 метраў і да глыбіні 2 м.
У возеры водзяцца шчупак, лешч, плотка, акунь, карась, лінь і іншыя рыбы.
Юндзялова
Юндзяло́ва (, Юнделово) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Новапагосцкага сельсавета.
Гісторыя
Да 17 снежня 1971 года вёска ўваходзіла ў склад Наўгародскага сельсавета.
Стэпавэ (Носіўскі раён)
Стэпавэ (Степове́) — вёска ў Носіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Макііўскай вясковай абшчыны.
Негаўскае
Негаўскае — возера ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці, за 20 км на паўднёвы ўсход ад гарадскога пасёлка Расоны, за 3,5 км на ўсход ад вёскі Рудня, у басейне ракі Дрыса.
Плошча паверхні 0,005 км². Даўжыня 0,1 км, найбольшая шырыня 0,05 км. Даўжыня берагавой лініі 0,2 км.
Схілы катлавіны вышынёй да 2 м, часткова разараныя. Праз возера цячэ ручай (прыток ракі Зверынка).
Седэргамн (камуна)
Камуна Седэргамн (Söderhamns kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Еўлебарг на ўзбярэжжы Батнічнага заліва.
Седэргамн 100-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Седэргамн.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 25 246 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 11 гарадскіх пасяленняў (tätort) і некалькі сельскіх, найбольшыя з якіх:
Новыя Лагадкі
Но́выя Ла́гадкі (, Новые Лагодки) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Кашалеўскага сельсавета.
Спас-Слабада (Полацк)
Спас-Слабада — мясцовасць у паўночнай частцы Полацка.
Новыя Лагадкі
Да 2017 года ўваходзіла ў склад Ваўковіцкага сельсавета.
Спас-Слабада (Полацк)
Агульная характарыстыка
Першая інфармацыя аб гэтай мясцовасці ўтрымліваецца ўжо ў "Жыціі прападобнай Еўфрасінні Полацкай" (ХІІ стагоддзе). Епіскап полацкі Міна па просьбе Еўфрасінні для будаўніцтва Спаскай царквы вылучыў ей мясцовасць пад назвай "Сяльцо" за межамі горада, каля епіскапскай пахавальні. З часам мясцовасць пачалі называць Спаскай слабадой або Спаскім мясэчкам (гарадком).
З усходу натуральнай мяжой мясцовасці з'яўляецца рака Палата, якая аддзяляе Спас-Слабаду ад мясцовасці Грамы; з поўдня і паўднёвага захаду — чыгунка Полацк-Даўгаўпілс і чыгуначныя тупікі; з поўначы Спас-Слабада мяжуе з яшчэ адной полацкай мясцовасцю — Лазоўкай.
Асноўнымі транспартнымі магістралямі мясцовасці з'яўляюцца вуліца Еўфрасінні Полацкай і вуліца Касманаўтаў, другараднымі — вуліцы Фрунзэ, Камарова і Шмідта. У цэнтральную частку горада можна трапіць толькі праз чыгуначны пераезд на вуліцы Ефрасінні Полацкай.
Забудова мясцовасці змяшаная: у паўднёвай частцы пераважае малапавярховая, пераважна драўляная забудова сядзібнага тыпу; у паўночнай частцы мясцовасці маецца шматкватэрная панэльная і цагляная забудова ў 5-9 паверхаў, большасць з якой адносіцца да 1970-1980-х гадоў.
Новадністроўск
Новадністроўск (Новодністровськ) — горад абласнога значэння ў Чарнавіцкай вобласці Украіны на рацэ Днестр.
23 красавіка
23 красавіка — сто трынаццаты (сто чатырнаццаты ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Новадністроўск
Гісторыя
Рашэннем Чарнавіцкага абласнога савета дэпутатаў ад 25 лютага 1975 г. новастворанаму населенаму пункту будаўнікоў Днястроўскага комплекснага гідравузла ў Сакыранскім раёне дадзена назва Новадністроўскі, ён аднесены да катэгорыі пасёлкаў гарадскога тыпу.
17 лістапада 1993 г. пастановай Вярхоўнай Рады Украіны пасёлку быў прысвоены статус горада раённага падпарадкавання. А 13 ліпеня 2000 г. Вярхоўнай Радай Украіны Новадністроўск быў аднесены да катэгорыі гарадоў абласнога значэння.
Тварожныя пончыкі
Тварожныя пончыкі — страва з тварагу папулярная ў многіх краінах. У Беларусі некаторыя гандлёвыя сеткі папулярызуюць страву пад найменнем Дзьмухаўцы і нават называюць стравай нацыянальнай беларускай кухні.
Склад і гатаванне
Нязменныя складнікі стравы -- тварог, мука, яйкі, цукар. Часта дадаюць арэхі, карыцу і розныя, звычайныя ў пэўных мясцовасцях прыправы, паніруюць.
У яйкі ўзбітыя з цукрам дадаюць муку, тварог, дабаўкі і прыправы. Фармуюць з масы шарыкі, могуць паніраваць у сухарах або муцэ. Таксама ва ўнутр могуць дадаваць начынку, напрыклад шакаладную пасту, ягаднае або фруктовае варэнне або джэм. Смажаць ва фрыцюры.
Падача
Часта прыгатаваныя пончыкі пасыпаюць цукровай пудрай і падаюць з ягаднымі соўсамі, шакаладнай пастай і джэм.
Гамільтан Фіш
Гамільтан Фіш (Hamilton Fish; 3 жніўня 1808 — 7 верасня 1893) — амерыканскі дзяржаўны дзеяч, сенатар, губернатар штата Нью-Ёрк, дзяржаўны сакратар ЗША в ўрадзе Уліса Гранта.
Праявіў сябе як таленавіты дыпламат, спрыяў развіццю міжнароднага арбітражу. Дапамог пазбегнуць пачатку вайны ЗША з Іспаніяй з-за пытання аб незалежнасці Кубы, ініцыяваў працэс інтэграцыі Гаваяў ў склад Злучаных Штатаў.
За волю (раман)
«За во́лю» — эмігранцкі раман Кастуся Акулы, прысвечаны тэме беларускай эміграцыі і пераследу яе савецкімі спецслужбамі. Раман быў выдадзены ў Таронта з фінансавай дапамогай Беларускага Харытатыўнага Таварыства ў Лондане. Кастусь Акула перасылаў гэты твор у Беларусь разам з іншымі сваімі кнігамі.
Раман напісаны тарашкевіцай. У творы сустракаецца асіміляцыя -н- паводле мяккасці («на эканамічным фроньце», «для экспаньсіі»), нехарактэрная літаратурнай беларускай мове.
Цфанія-Гедалія Якаўлевіч Кіпніс
Цфанія-Гедалія Якаўлевіч Кіпніс (1905—1982) — тэатральны мастак, актывіст сіянісцкага руху ў СССР, дысідэнт, палітычны вязень. Большую частку свайго жыцця пражыў у Беларусі.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1905 годзе ў мястэчку Гарошкі (сучасная назва — Харошаў, з 1927 па 2016 — Валадарск-Валынскі) Жытомірскай вобласці. Вучыўся ў яўрэйскай школе. З юнацкіх гадоў быў актывістам сіянісцкага руху, удзельнічаў у стварэнні камітэтаў «Гашамэр Гацаір» і «Гехалуц» у гарадах Украіны. Паколькі ў 1922 годзе сіянісцкая дзейнасць апынулася ў савецкіх рэспубліках пад забаронай, у 1923 годзе Цфанія Кіпніс трапіў на непрацяглы тэрмін у Жытомірскую турму.
Мастацкую адукацыю Ц. Кіпніс атрымаў у Кіеўскай яўрэйскай мастацка-прамысловай школе ў 1920-я гады.
У 1929 годзе пераехаў у Мінск. У 1930-я гады ў Мінску ствараў мастацкае афармленне кніг, працаваў тэатральным мастаком, удзельнічаў у выставах. У 1932 годзе выйшаў альбом «Ха», які складаўся з шаржаў Дэ Вэ Бэкі (псеўданім Ц. Кіпніса) і напісаных Себасцьянам Старобінскім (Міколам Хведаровічам) пародый на творы беларускіх паэтаў. Сярод кніг, аформленых Ц. Кіпнісам: «Оа» Іцыка Кіпніса (Мінск, 1929, на ідыш), «На чужым вяселлі» Ізі Харыка (Мінск, 1936, ідыш), «Хлопчык Мотка» Шолам-Алейхема ў перакладзе Змітрака Бядулі (Мінск, 1936). Працаваў у Дзяржаўным яўрэйскім тэатры БССР (з 1934 па 1941 гады быў яго галоўным мастаком), Тэатры юнага гледача. Сярод іншых, аформіў спектаклі: «Бойтрэ» М. Кульбака (1937, рэжысёр М. Рафальскі), «Два недарэкі» А. Гольдфадэна (1939, рэжысёр В. Галаўчынер), «Маленькі чалавечак» З. Аксенфельда і Э. Кагана паводле М. Мойхер-Сфорыма (1940; рэжысёр М. Сокал). Супрацоўнічаў з часопісамі «Чырвоная Беларусь», «Заклік», «Іскры Ільіча», газетай «Літаратура і мастацтва» ды іншымі перыядычнымі выданнямі. Працаваў таксама ў станкавым жывапісе.
У нямецка-савецкую вайну 1941—1945 гадоў пайшоў добраахвотнікам на фронт (хаця тэатр эвакуяваўся і працягваў дзейнасць у Новасібірску). Вайну скончыў з 14 баявымі ордэнамі і медалямі на пасадзе начальніка штаба пяхотнага батальёна. У 1945—1946 гадах па эскізах Ц. Кіпніса ў Германіі былі ўзведзеныя помнікі воінам, якія загінулі ў баях за Арнсвальд і Штаргард.
У 1946—1948 гг. Цфанія Кіпніс працаваў мастаком-пастаноўшчыкам Украінскага дзяржаўнага яўрэйскага тэатра, а ў 1948—1949 г. — галоўным мастаком Бірабіджанскага дзяржаўнага яўрэйскага тэатра.
У 1949 годзе вярнуўся ў Мінск. Працягваў працаваць у кніжнай графіцы: напрыклад, аформіў «На мяжы магчымага» Вадзіма Ахотнікава ў перакладзе Міколы Лупсякова (1950), «Соль жыцця» Айзіка Платнера (1957, у перакладзе на беларускую) ды інш. Працаваў у Беларускім дзяржаўным тэатры лялек, Беларускім дзяржаўным тэатры імя Янкі Купалы, у Мастацкім фондзе БССР. Пасля выхаду на пенсію цалкам прысвяціў сябе грамадскай дзейнасці, якой займаўся і да таго. Выкладаў іўрыт, памнажаў і распаўсюджваў падручнікі па яўрэйскай гісторыі і культуры, арганізоўваў яўрэйскую мастацкую самадзейнасць, адстойваў права яўрэяў на выезд у Ізраіль, актыўна ўдзельнічаў у мемарыяльных мерапрыемствах у «Яме» (месцы згубы нацыстамі каля 5 тысяч вязняў мінскага гета). Сам падаў дакументы на выезд у Ізраіль і нечакана хутка атрымаў дазвол.
29 лістапада 1972 года Цфанія Кіпніс быў зняты ў Брэсце з цягніка Масква-Вена (разам з жонкай Эстэр) і арыштаваны. Яго ўтрымлівалі ў следчым ізалятары КДБ БССР у Мінску.
1 снежня 1972 года па той самай крымінальнай справе быў арыштаваны палкоўнік у адстаўцы Яфім Давідовіч, у кватэры якога пры вобшуку знайшлі: франтавы пісталет ТТ і 8 патронаў Цфаніі Кіпніса, якія апошні пакінуў Давідовічу пры выездзе; асабістыя запісы Давідовіча пра антысемітызм у СССР; копіі яго лістоў у савецкія і партыйныя органы і прэсу; выразкі з апублікаваных у прэсе СССР антысеміцкіх артыкулаў з пазнакамі Давідовіча і да т. п. Па стане здароўя (перанёс тры інфаркты) Я. Давідовічу абралі мерай стрымання падпіску аб нявыездзе.
Кіпнісу прад'явілі наступнае абвінавачанне: стварэнне і кіраўніцтва падпольнай антысавецкай сіянісцкай арганізацыяй; незаконнае выкладанне мовы іўрыт; выраб і распаўсюд падручнікаў; удзел у антыўрадавых дэманстрацыях; актыўная дзейнасць у нелегальных сіянісцкіх арганізацыях «Гехалуц» і «Гашомэр Гацаір» у 1920-я гады на Украіне; прапаганда ў сваёй творчасці рэакцыйных ідэй яўрэйскага буржуазнага нацыяналізму. Фактычна яго пераследавалі за легальную па законах СССР дзейнасць (напрыклад, як «удзел у нелегальных дэманстрацыях» было трактавана калектыўнае ўскладанне кветак да помніка забітым нацыстамі яўрэям Мінска ў «Яме»).
Пад ціскам пратэстаў міжнароднай грамадскасці Прэзідыум Вярхоўнага Савета БССР Указам ад 22 траўня 1973 года вызваліў Кіпніса і Давідовіча ад крымінальнай адказнасці, улічваючы ўдзел у вайне, заслугі ў працоўнай дзейнасці, узнагароджанне баявымі ордэнамі і медалямі СССР, прымаючы да ўвагі стары ўзрост і слабы стан здароўя, «кіруючыся прынцыпамі сацыялістычнага гуманізма». Па звестках Эрнста Левіна, аб вызваленні Ц. Кіпніса хадайнічаў дзяржсакратар ЗША Генры Кісінджэр на сустрэчы з міністрам замежных спраў СССР Андрэем Грамыкам.
Крысціна Сяргееўна Кіянка
Крысціна Сяргееўна Кіянка (нар., Мінск, Беларусь) — беларуская футбалістка, абаронца. Выступала за зборную Беларусі.
Цфанія-Гедалія Якаўлевіч Кіпніс
Біяграфія
У 1974—1975 Ц. Кіпніс быў мастаком тэатра «Ідытрон» (рэжысёр Леанід Лур'е, тэатр ставіў спектаклі на ідыш).
Памёр 26 красавіка 1982 года ў Бат-Яме (Ізраіль), дзе пражываў апошнія гады.
Крысціна Сяргееўна Кіянка
Клубная кар’ера
З 2010 года гуляла за «Мінск». У 2012 перайшла ў РДВАР (Мінск). У 2023 годзе падпісала кантракт з «Мінскам».
Выступала ў WU-17 (2012—2015), WU-19 (2015—2017). У 2017 годзе дэбютавала за зборную Беларусі.
Будка Жалезнай Дарогі 35 км
Будка Жалезнай Дарогі 35 км (Будка железной дороги 35 км) — вёска ў Цёмкінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мядзведзеўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Кікінскага сельскага паселішча.
Агееў
Агееў — прозвішча.
Сагрыш
Сагрыш (Sagres) — населены пункт і раён у Партугаліі, уваходзіць у акругу Фару. З’яўляецца складовай часткай муніцыпалітэта Віла-ду-Бішпу. Па старым адміністрацыйным дзяленні ўваходзіў у правінцыю Алгарві (рэгіён). Уваходзіць у эканоміка-статыстычны субрэгіён Алгарві, які ўваходзіць у Алгарві. Насельніцтва складае 1939 чалавек на 2001 год. Займае плошчу 34,28 км².
Заступніцай раёна лічыцца Дзева Марыя (парт. Nossa Senhora da Graça).
Гісторыя
Раён заснаваны ў 1519 годзе
Славутасці
Горад вядомы знакамітай навігацыйнай школай, якую заснаваў прынц Генрых Мараплавец у XV стагоддзі.
Таксама ўяўляюць цікавасць: Рядом находятся:
Сенніцы
Се́нніцы (Coenonympha) — род дзённых матылёў падсямейства аксамітніц. Дробныя матылькі. Верх буры або руды, або жаўтлявы.
Каля 200 відаў. Пашыраны на ўзлесках, балотах і лугах. На Беларусі 6 відаў:
Брэднік
Брэднік, вярба казіная, вербалоз, вярба-брэднік , івіна (Salix caprea) — лістападнае дрэва ці высокі куст роду вярба сямейства вярбовых.
Батанічнае апісанне
Двухдомнае дрэва вышынёй 5-10 м, пад уплывам знешніх фактараў іншы раз расце кустом. Кара гладкая, зеленавата-шэрая, на смак салодка-вяжучая. Лісце шчыльнае, авальнае або яйцападобнае з нераўнамерна-зубчастым краем, зверху маршчакаватае, знізу шэралямцавае, распускаецца пазней за кветкі. Кветкавыя пупышкі буйныя, чырванавата-бурыя, голыя, бліскучыя. Каташкі («коцікі») густыя, шматлікія, з лісточкамі каля асновы, тычынкавыя сядзячыя, песцікавыя на кароткіх ножках, распускаюцца раней за лісце. Плод — каробачка.
Пашырэнне
Марозаўстойлівая, мала патрабавальная да ўрадлівасці і вільготнасці глебы расліна. Мае вялікі арэал пашырэння ў Еўропе і Цэнтральнай Азіі — на поўначы да арктычнай Скандынавіі, на ўсходзе — да Сахаліна. Пашыраны на Каўказе, у Заходняй Сібіры. На Беларусі трапляецца ўсюды: у лясах на высечках, узлесках, каля дарог, сярод хмызняку, на берагах рэк. Цвіце ў красавіку-маі, насенне выспявае ў чэрвені. Размнажаецца насеннем і парасткамі.
Таксанамія
Від Брэднік ўваходзіць у род семейства  парадку.
Значэнне і выкарыстанне
Скарыстоўваецца як прышчэпа для вырошчвання ніцых дрэвападобных форм. Прыдатны для замацавання берагоў.
Адаміўка (Носіўскі раён)
Адаміўка (Ада́мівка) — вёска ў Носіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Аблятова
Аблято́ва (, Облятово) — хутар у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Павяцкага сельсавета.
NGC 7810
NGC 7810 (іншыя абазначэнні — PGC 163, UGC 12919, MCG 2-1-15, ZWG 433.18, IRAS23597+1241) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Узленскі сельсавет
У́зленскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мядзельскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Узла.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Брусоўскі сельсавет у складзе Мядзельскага раёна Вілейскай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Брусы. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці, з 20 студзеня 1960 года ў складзе Мінскай вобласці. 1 кастрычніка 1973 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Узла, сельсавет перайменаваны ў Узленскі. 23 сакавіка 1987 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Сваткаўскага сельсавета.
Рутка 1
У 1954—1986 гадах цэнтр Руткаўскага сельсавета. Да 2017 года вёска ўваходзіла ў склад Ваўковіцкага сельсавета.
Архітэктурна-будаўнічы каледж (Магілёў)
Каледж вядзе абучэнне па спецыяльнасцях :
Каледж знаходзіцца ў горадзе Магілёве.
Гісторыя
Архітэктурна-будаўнічы каледж — адна са старэйшых вучэбных устаноў Рэспублікі Беларусь. Гісторыя вучэбнай установы пачынаецца ў 1930 годзе, калі ў Магілёве быў адкрыты Архітэктурна-будаўнічы каледж імя Н. К. Крупскай. У 1933 годзе тэхнікум ажыццявіў першы выпуск спецыялістаў ― тэхнікаў-будаўнікоў для будаўнічай галіны Беларусі. У сувязі з пачаткам Вялікай Айчыннай вайны, тэхнікум спыніў сваю дзейнасць.
Але ўжо ў 1945 годзе, ў адпаведнасці з загадам Усесаюзнага Камітэта па справах вышейшай школы пры Савеце народных камісараў СССР № 594/т ад 26 ліпеня 1945 года, в г. Магілёве адчыніўся тэхнікум грамадзянскага будаўніцтва.
Вялікі ўклад у развіццё тэхнікума ўнёс заслужаны настаўнік БССР, член-кареспандент Беларускай Акадэміі архітэктуры Рабцэвіч Віктар Канстанцінавіч, які ўзначальваў вучэбную ўстанову са жніўня 1972 года па жнівень 2006 года.
У 1975 годзе быў пабудаваны новы вучэбны корпус, а ў 1983 годзе пабудаваны дзевяціпавярховы будынак інтэрната.
У 1991 годзе ў адпаведнасці з Загадам Міністэрства адукацыі БССР № 144 ад 14.06.1991 г., Магілёўскі будаўнічы тэхнікум быў пераўтвораны ў будаўнічы каледж.
У 2001 годзе ў адпаведнасці з Загадам Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь № 465 ад 23.08.2001 г., каледж быў уключаны ў склад Магілёўскага дзяржаўнага тэхнічнага ўніверсітэта".
Выпускніком каледжа з’яўляецца Старавойтаў А. П. ― Герой Сацыялістычнай Працы, заслужаны будаўнік БССР, ганаровы грамадзянін г. Магілёва.
У сакавіку 2010 года Архітэктурна-будаўнічы каледж атрымаў сертыфікат адпаведнасці сістэмы менеджмента якасці ў вобласці сярэдняй спецыяльнай адукацыі ў адпаведнасці з МС ИСО 9001:2008.
Архітэктура
Будынак тэхнікума пабудаваны ў 1972 годзе па праекце архітэктара А. Кучарэнкі. Фарміруе забудову на скрыжаванні вуліц Касманаўтаў і Лазарэнкі. Аб’ёмна-планіровачную кампазіцыю ствараюць 5-павярховы прамавугольны ў плане галоўны корпус і прылеглы да яго тыльнага фасада 2-павярховы прамавугольны ў плане аб’ём з актавай (на 800 месцаў) і спартыўнай заламі. Кампазіцыя галоўнага фасада заснавана на рытме вертыкальных падвойных пілястраў, лапатак паміж імі, прамавугольных вокнаў. Асіметрычны галоўны ўваход вылучаны вынасным казырком. Каларыстычнае рашэнне фасада заснавана на кантрасце колераў дэкаратыўнай тынкоўкі — светлай (пілястры) і цёмна-чырвонай (лапаткі і прасценкі паміж вокнамі). Галоўны корпус мае калідорную планіроўку з двухбаковым размяшчэннем лабараторый, лекцыйных і адміністрацыйных памяшканняў, кабінетаў.
The UNB
The UNB (The Ultrabeer & The New Beerers ) — беларускі музычны гурт з Салігорска. Заснаваны ў 1983 годзе. Аўтар тэкстаў і вакаліст гурта — Зміцер Дольнік.
Забялышын
Забялы́шын (, Забелышин) — аграгарадок у Хоцімскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Забялышынскага сельсавета.
The UNB
Асаблівасцю гурта з'яўляюцца іранічныя тэксты з дадаткам абсурда і сюррэалізма, а таксама выкарыстанне розных музычных стыляў. Гурт мае больш за 100 альбомаў, што з'яўляецца рэкордам для беларускай музычнай сцэны.
Забялышын
Геаграфія
Аграгарадок знаходзіцца за 20 км у напрамку на паўночны захад ад гарадскога пасёлка Хоцімск, за 163 км ад Магілёва. Праз Забялышын пралягае аўтамабільная дарога. У напрамку на ўсход ад ускраіны працякае рака Мужычок.
The UNB
Па выніках 2014 года адзіны кліп гурта на песню «Крот-Фронт» (з аднайменнага альбома) перамог у намінацыі «Кліп» на фестывалі «Даём рады».
Allium birkinshawii
Allium birkinshawii — від травяністых раслін сямейства ; эндэмік Сірыі.
Распаўсюджанне
Эндэмік Сірыі.
Геаграфічнае картаграфаванне Arcview вызначае асяроддзе пражывання як «блізкаўсходні стэп».
Пагрозы
У рэгіёне няма абароненых тэрыторый, дзе быў сабраны тыпавы асобнік.
Старажытнаісландская мова
[[Выява:Old norse, ca 900.PNG|right|290px|thumb|
]]
Да канца эпохі вікінгаў (каля 1050 г.) адрозненні паміж скандынаўскімі дыялектамі былі зусім невялікія, хоць разыходжанні паміж старажытнаўсходнескандынаўскім і старажытназаходнескандынаўскім з'явіліся, верагодна, ужо да VII стагоддзя. У дачыненні да старажытназаходнескандынаўскай (агульнай мове Нарвегіі, Ісландыі, Фарэраў і вікінгскіх паселішчаў у Ірландыі, Брытаніі, Грэнландыі) часам ужываецца назва «старажытнапаўночная» (па-беларуску яна выкарыстоўваецца рэдка, аднак англійскі тэрмін Old Norse выкарыстоўваецца вельмі шырока ). Большая частка пісьмовых крыніц, з якіх нам вядома пра старажытназаходнескандынаўскую мову, як раз старажытнаісландскія, таму ў беларускай традыцыі старажытнаісландская выступае «прадстаўніком» усіх старажытных скандынаўскіх моў (калі няма неабходнасці цытаваць адмыслова, напрыклад, старажытнашведскія формы).
Сучасная ісландская мова менш за іншыя адхілілася ад старажытнаскандынаўскага стану. У нармалізаванай пісьмовай форме старажытнаісландская разумецца сучаснымі носьбітамі ісландскай мовы. Аднак вымаўленне, асабліва галосныя фанемы, змянілася не менш, а то і больш, чым у іншых паўночнагерманскіх мовах. Фарэрская мова мае таксама шмат агульнага з сучаснай ісландскай, але значна змянілася пад уплывам дацкай і нарвежскай моў.