cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дональд Дональдавіч Мак-Лэйн
Біяграфія
У 1939 годзе падчас працы ў Парыжы пазнаёміўся з амерыканкай Меліндай Марлінг, з якой жаніўся 10 чэрвеня 1940 года.
У 1940 годзе пасля эвакуацыі пасольства Мак-Лэйн быў пераведзены з Парыжа на пасаду сакратара пасольства ў Вашынгтон. Ён таксама кіраваў супольным камітэтам па ядзерных даследаваннях і атрымаў доступ да дакументаў амерыканскай атамнай праграмы. У 1941 годзе Вальтэр Крывіцкі, савецкі перабежчык, паведаміў англійскай разведцы пра існаванне «крата», у яго сведчаннях тэарэтычна можна было апазнаць Мак-Лэйна. У 1944 годзе Мак-Лэйн быў прызначаны першым сакратаром англійскага пасольства ў Вашынгтоне. З 1948 года Мак-Лэйн працаваў саветнікам пасольства ў Каіры. У 1950 годзе атрымаў падвышэнне да кіраўніка Амерыканскага дэпартамента Форын Офіс. Меў доступ да сакрэтнай інфармацыі па ядзернай праграме.
У 1951 годзе Кім Філбі папярэдзіў Мак-Лэйна, што яго і Бёрджэса раскрылі. Мак-Лэйн і Бёрджэс былі нелегальна перапраўлены ў СССР. Па дырэктыве кіраўніка МДБ С. Д. Ігнацьева «з мэтай бяспекі» яны былі адпраўлены ў закрыты для наведання замежнікаў горад Куйбышаў пад імёнамі Марка Пятровіча Фрэйзера (Мак-Лэйна) і Джыма Андрэевіча Эліята (Бёрджэс). Мак-Лэйн пачаў працаваць выкладчыкам англійскай мовы ў мясцовым педінстытуце.
28 ліпеня 1952 года Марк Пятровіч напісаў заяву з просьбай залічыць яго ў штат ВНУ выкладчыкам англійскай мовы. Ён лічыў, што «рускія людзі павінны ведаць англійскую мову, бо хуткая сусветная рэвалюцыя павінна была завяршыцца па-англійску».
C 1955 года Мак-Лэйн жыў у Маскве. З таго ж гады працаваў у часопісе «Міжнароднае жыццё», пісаў пад псеўданімам С. Мадзаеўскі.
Па сведчанні Людмілы Чорнай, першыя гады жыцця ў СССР Мак-Лэйн злоўжываў алкаголем, аднак праз некалькі гадоў здолеў цалкам пераадолець гэтую загану.
З 1961 года да свайго скону Мак-Лэйн працаваў у Інстытуце сусветнай эканомікі і міжнародных адносін АН СССР. Ім было падрыхтавана некалькі буйных прац па розных праблемах міжнародных адносін. За манаграфію «Знешняя палітыка Англіі пасля Суэца», апублікаваную ў СССР, а таксама ў Англіі і ЗША, яму была прысвоена навуковая ступень доктара гістарычных навук. У 1969 годзе Мак-Лэйн абараніў дысертацыю на тэму «Праблемы знешняй палітыкі Англіі на сучасным этапе».
Апошнія гады жыцця хварэў ракам.
У 1983 годзе Дональд Дональдавіч Мак-Лэйн памёр ад сардэчнага прыступу. Пазней урна з яго парэшткамі была адпраўлена на радзіму, дзе захоўвалася ў сямейным склепе да 1985 года, калі сын Мак-Лэйна Дональд перавёз яе ў ЗША па месцы жыцця сям'і.
Ацэнка ўнёску
За гады супрацы з савецкай знешняй разведкай Мак-Лэйн перадаў ёй вялікую колькасць зусім сакрэтных дакументальных матэрыялаў, у тым ліку шыфраванае ліставанне МЗС Англіі са сваімі пасольствамі за мяжой, пратаколы пасяджэнняў кабінета міністраў, планы ЗША і Вялікабрытаніі па пытаннях выкарыстаннем атамнай энергіі ў вайсковых мэтах. Яго інфармацыя па гэтай праблематыцы была атрымана ў верасні 1941 года і згуляла важную ролю ў разгортванні аналагічных прац па стварэнні атамнай зброі ў СССР.
Круты (князь бодрычаў)
Круты́, ці Крут (Krut; ? — ) — князь Вендскай дзяржавы (1066—93).
Паходзіў, верагодна, з княжацкай дынастыі, якая ў 10—12 ст. правіла на востраве Руяна (цяпер востраў Руген, Германія).
Узначальваў супраціўленне прыбалтыйскіх і палабскіх славян іх прымусовай хрысціянізацыі з боку нямецкіх герцагаў. У час аслаблення «Свяшчэннай Рымскай імперыі» пры Генрыху IV пашырыў межы Вендскай дзяржавы да Паўночнага мора, падпарадкаваў Нордальбінгію.
Загінуў у барацьбе з Генрыхам, сынам Готшалка, які дзейнічаў у саюзе з саксонцамі.
Аляксандр Міхайлавіч Налівайка
Аляксандр Міхайлавіч Налівайка (Нарадзіўся, вёска Вязычын, Асіповіцкі раён) — беларускі літаратуразнавец, крытык. Кандыдат філалагічных навук (1954).
Біяграфія
Скончыў Магілёўскі педагагічны інстытут (1951). У 1954—1999 гг. працаваў у Беларускім дзяржаўным педагагічным універсітэце імя М. Танка. Аўтар манаграфіі "Аповесць Якуба Коласа «Дрыгва» (1959), вучэбнага дапаможніка «Беларуская савецкая літаратура» (1979), адзін з аўтараў падручніка па «Беларуская літаратура» (1971, з Т. Бурэйка). Складальнік «Хрэстаматыі па беларускай дзіцячай літаратуры» (1966, у сааўт.), «Хрэстаматыі па беларускай савецкай літаратуры» (ч.1-2, 1984).
Шэратвары хабатковы сабачка
Шэратвары хабатковы сабачка (Rhynchocyon udzungwensis) — афрыканскае млекакормячае з сямейства скакунчыкі.
Знешні выгляд
Вага каля 700 грам (658—750), даўжыня 21 см.
Распаўсюджанне
Танзанія, Усходняя Афрыка. Выяўленыя ў гарах Udzungwa Mountains (Kilombero District, Morogoro Region and Kilolo District, Iringa Region) на вышынях каля 1000 м, дзе жывуць у двух лясных масівах: у Ndundulu-Luhomero forest (на паўночным захадзе Udzungwa) і ў Mwanihana forest (на паўночным усходзе Udzungwa).
Лад жыцця
Выяўленыя ў розных тыпах лясоў, але заўсёды ў межах волкіх і падгорыстых (з дрэвамі вышынёй 10-25 м) і горных вечназялёных участкаў (25-50 м), уключаючы бамбукавыя гушчары (Rovero et al. 2008).
Паводзіны шэратварай хабатковай сабачкі падобна да паводзінаў іншых прадстаўнікоў свайго роду (Rathbun 1979). Напрыклад, даследаваныя першаадкрывальнікамі (Rovero et al. 2008) пяць гнёздаў новага віду размяшчаліся ў глебе, былі пакрытыя лісцем і 4 з іх знаходзіліся ў аснове ствала дрэва.
Статус папуляцыі
У 2008 г. шэратвары хабатковы сабачка быў занесены ў спіс Міжнароднай Чырвонай кнігі са статусам «ўразлівы выгляд» (Vulnerable). Аўтары (Rovero et al. 2008) ацэньваюць колькасць папуляцыі віду на ўзроўні 15,000-24,000 асобін з шчыльнасцю каля 50-80 экз / км ² ў месцах выяўлення.
Сан-Марціна-Канавезэ
Сан-Марціна-Канавезэ (San Martino Canavese) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 772 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 86 чал./км². Займае плошчу 9 км². Паштовы індэкс — 10010. Тэлефонны код — 0125.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Martino di Tours.
Сходка нячысцікаў
Сходка нячысцікаў — беларуская паэма XVI стагоддзя, знойдзеная Нілам Гілевічам у польскім архіве. Меркаваны аўтар паэмы Юстын з Літвінаў. Апублікавана ў часопісе «Дзеяслоў» № 79 (2015).
Юлій III
Юлій ІІІ (лац.: Iulius PP. III; па нараджэнні Джавані Марыя Чокі дэль Монтэ, італ.: Giovanni Maria Ciocchi del Monte; 10 верасня 1487 — 23 сакавіка 1555) — Папа Рымскі з 7 лютага 1550 да 23 сакавіка 1555.
Джавані дэль Монтэ нарадзіўся ў Рыме ў сям'і юрыста. Назначаны архібіскупам Сіпонта ў 1513 і біскупам Павіі па сумяшчэнні ў 1520. У 1536 Папа Рымскі Павел ІІІ назначыў дэль Монтэ кардыналам-біскупам Палестрыны. У 1545 кардынал дэль Монтэ стаў першым прэзідэнтам Трыдэнцкага сабору. Пасля смерці Папы Паўла ІІІ канклаў кардыналаў, які працягваўся дзесяць тыдняў, абраў дэль Монтэ новым папам.
Папа Юлій ІІІ быў прыхільнікам езуітаў. Ён спансіраваў кампазітара Джавані П'ерлуіджы да Палестрыну, архітэктара Джорджу Вазары і мастака Мікеланджэлу. Паводле тагачасных крытыкаў Юлія ІІІ, Папа не асабліва цікавіўся царкоўнымі і палітычнымі справамі.
Зубатыя кіты
Зуба́тыя кіты́ (Odontoceti) — адзін з двух падартадаў кітападобных. У адрозненні ад вусатых кітоў на іх сківіцах прысутнічаюць зубы.
Апісанне
Даўжыня цела ад 1,2 да 21 м, маса да 100 т. Самцы буйнейшыя за самак. У адрозненні ад бяззубых кітоў маюць ад 2 да 240 аднавяршынных зубоў. Галава вялікая, насавая адтуліна (дыхала) адна, адкрываецца на цемені.
Пашырэнне
Падатрад уключае 4 сямействы: кашалотавыя, дзюбарылыя і 2 сямействы дэльфінаў; 75 відаў.
Зубатыя кіты пашыраны ва ўсіх морах і акіянах. Найбольш вядомыя: нарвал, афаліна, бялуха, касатка, кашалот і інш. 4 віды ў Чырвогнай кнізе МСАП.
Одэр (камуна)
Одэр (Odder Kommune) — дацкая камуна ў складзе вобласці Цэнтральная Ютландыя. Плошча — 225,13 км², што складае 0,52 % ад плошчы Даніі без Грэнландыі і Фарэрскіх астравоў. Колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2008 года — 21562 чал. (мужчыны — 10665, жанчыны — 10897; іншаземныя грамадзяне — 698).
Зубатыя кіты
Асаблівасці біялогіі
Зубатыя кіты з'яўляюцца плотажэрнымі жывёламі і кормяцца пераважна рыбай, галаваногімі і ў некаторых выпадках марскімі млекакормячымі.
Крапасная стрэльба
Крапасная стрэльба — цяжкая ручная агнястрэльная зброя перыяду XV—XVIII ст., якая звычайна выкарыстоўвалася з пазіцый у абарончых збудаваннях (крэпасцяў). Цяжэйшая за палявыя ўзоры, з даўжэйшым ствалом, часта большага калібру; адпаведна, з большай дальнабойнасцю; часта з крукам-гакам (гакаўніца) /
Зубатыя кіты
Асаблівасці біялогіі
Нараджаюць адно вялікае дзіцяная і 4-6 месяцаў кормяць яго малаком.
Крапасная стрэльба
Крапасныя стрэльбы з'явіліся як тып у апошняй чвэрці XV ст., калі скончыўся працэс дыферэнцыяцыі ручной агнястрэльнай зброі на лёгкія (ручніцы) і цяжкія стрэльбы. Да іх ліку адносіліся «гакаўніцы» або «зацінныя пішчалі», крапасныя мушкеты (з XVII ст., даўжыня і маса ў 1,5—2 разы большыя за пяхотныя ўзоры), дубельгакі, раскатныя фузеі і інш.
Туркатын
Туркатын (Туркоти́н) — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Вялічкава (Смаленская вобласць)
Вялічкава (Величково) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мальцаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Міжнародная федэрацыя лыжнага спорту
Міжнародная федэрацыя лыжнага спорту (ФІС) (Fédération internationale de ski, FIS)) — міжнародная арганізацыя, якая курыруе ўсе віды лыжнага спорту. Заснавана 14 нацыянальнымі федэрацыямі ў 1924 годзе ў французскім горадзе Шамані. Сёння членамі ФІС з’яўляюцца 123 нацыянальныя аб’яднанні лыжнага спорту. Штаб-кватэра федэрацыі знаходзіцца ў швейцарскім горадзе Аберхофен-ам-Тунерзеі.
Штогод складаецца каляндар спаборніцтваў ФІС, якія праводзяцца па правілах ФІС.
Лыжныя дысцыпліны
Федэрацыя аб’яднае наступныя лыжныя віды спорту, па якіх яна курыруе спаборніцтвы Кубка свету і чэмпіянаты свету:
PARTY-zan фільм
«PARTY-zan фільм» («Партызан-фільм») — беларуская маладзёжная эксцэнтрычная камедыя паводле сцэнарыя Андрэя Курэйчыка. Год стварэння — 2016.
Сюжэт
Фільм — іранічны погляд на беларускі фільммейкінг як на фабрыку па вытворчасці кіно пра вайну. Героі фільму — праграміст, бізнесмэн і дзяўчына. Праграміст Дзяніс, спакойны ды разумны, нешта ўзламаў і прадаў танк, за што быў выгнаны з «Фангеймінга» і застаўся без працы. Прадпрымальнік Аляксей, імпульсіўны прыгажунчык, не самы ўдалы бізнесмэн — рознымі спосабамі спрабуе зарабіць грошай, але ўсюды прагарае. Тым не менш ён спрабуе зноў і зноў, бо жадае быць запатрабаваным, паспяховым і забяспечаным.
Аляксей і Дзяніс дзеля лёгкіх грошай сабраліся ўчыніць авантуру і зарабіць адразу шмат грошай. Каб ажыццявіць сваю задуму, яны прадстаўляюцца маскоўскай кінагрупе як беларускія кінапрадзюсары і бяруцца зняць для іх некалькі ваенных сцэн. Нечакана ў іх жыццё ўрываецца прыгожая і прадуманая Марта, дзяўчынка з Брэста. І ўсё пачынае ісці «не так». У цягніку Мінск – Брэст адзін з герояў забывае торбу з буйной сумай грошай. Модны маскоўскі рэжысёр і знакаміты аператар ужо прыехалі ў Беларусь, на пад'ездзе расійскія кіназоркі… І пачынаючым прадзюсарам цяпер свеціць сутыкненне з бандытамі і турма за махлярства.
Гісторыя стварэння
Анансаванне поўнаметражнай стужкі пад працоўнай назвай «Партызан-фільм» прагучала ад рэжысёра Андрэя Курэйчыка 31 мая 2016 года падчас прэс-канферэнцыі. Па словах рэжысёра, фільм — спроба разабрацца, як у Беларусі можна зарабіць грошы ў галіне кінэматографу, пра тое, як у Беларусі здымаюць фільмы пра вайну. Бо Беларусь нярэдка ўспрымаюць як «фабрыку ваеннага кінематографу», што не зусім адпавядае рэчаіснасці. Пры гэтым сам рэжысёр не прымяншае значнасці падзей 1941 года.
Кастынг праводзіўся ў чэрвені. Галоўныя ролі выканалі ўзыходзячыя зоркі беларускага тэатра і кіно: Аляксандр Тарасаў, Аляксандр Душачкін і Аліса Аўчыннік. Для акцёра Рэспубліканскага тэатра юнага гледача Аляксандра Тарасава гэта стала першай галоўнай роляй у кіно. Ролю праграміста Дзяніса сыграў студэнт Акадэміі мастацтваў Аляксандр Душачкін. Таксама ў стужцы зняўся і шэраг зорак беларускага кіно. Як, напрыклад,, якая грае ролю заможнай гаспадыні кватэры , акцёры Аляксандр Ефрэмаў (мал.), Іван Шчатко, а таксама ўдзельнікі гурта «Neuro Dubel», пісьменнік Алег Грушэцкі, вядомыя акцёры мінскіх тэатраў.
Асноўныя здымкі праходзілі з 4 па 22 жніўня ў Мінску, Брэсце, і паміж Мінскам і Брэстам. Праходзілі на мінскіх і брэсцкіх вуліцах, у кафэ, бальніцы, на трасе і іншых пляцоўках. Увайшлі і кадры здымак фільма пра Брэсцкую крэпасць, рэканструкцыя абароны 22 чэрвеня 1941 года. Найбольш складанымі былі здымкі на лініі Сталіна, па прычыне  велізарнай колькасці рэканструктараў, масовак, баталій, набору піратэхнікі і іншага. Некалькі сцэн было дазнята ў верасні, апошняя — 8 верасня. Усяго 16 змен. 23 кастрычніка рэжысёр Андрэй Курэйчык і прадзюсар Дзмітрый Фрыга прэзентавалі карціну на Міжнародным кінарынку KinoPoisk Film Market у Маскве.
25 кастрычніка ў мінскім кінатэатры Silver Screen удзельнікі незалежнага творчага аб'яднання «Без Буслоў Артс» прадставілі прадстаўнікам кінапракатных арганізацый да фільма (кароткі відэатрэйлер, прызначаны для рэкламавання будучага фільма﻿﻿).
6 лістапада стваральнікі карціны прэзентавалі фільм на мінскім міжнародным кінафестывалю «Лістапад-2016» у рамках Індустрыяльнай платформы «Дзень беларускіх ініцыятыў». Публіцы быў паказаны тызер-трэйлер да стужкі і пятнаццаціхвілінная вытрымка з фільма, якая раскрывае сюжэт.
У шырокі пракат фільма выйшаў 29 снежня.
Свята-Пакроўская царква (Жалезніца)
Свята-Пакроўская царква — праваслаўны храм (не захаваўся) ў вёсцы Жалезніца Баранавіцкага раёна.
Гісторыя
Была размешчана за 1,5 вярсты ад вёскі, дзе пабудавана ў 1839 годзе. Царква з’яўлялася творам народнага драўлянага дойлідства, была вырашана чатырохсценным зрубам з цыбулепадобнай галоўкай над гонтавым дахам. Драўляны іканастас меў 7 размешчаных у адзін рад абразоў маскоўскага пісьма. Адасоблена стаяла драўляная званіца з трыма званамі.
Першае апісанне драўлянай Свята-Пакроўскай царквы вёскі Жалезніца маецца ў дакументах Візітаў уніяцкіх цэркваў Мінскага і Навагрудскага сабораў 1680—1682 гг., што захоўваюцца ў Нацыянальным гістарычным архіве Беларусі.
Царква была спалена 28 жніўня 1943 года. З 1937 года набажэнствы ў царкве спраўляў протаіерэй Дзмітрый Герасімовіч.
У сувязі з пажарам 28 жніўня 1943 года ў Свята-Пакроўскай царкве айцец Дзмітрый разам з аднавяскоўцамі выратаваў і перанёс царкоўнае начынне ў плябанію, у якой наступныя 17 гадоў адбываліся набажэнствы. На месцы, дзе стаяла плябанія Свята-Пакроўскай царквы, у якой жыў са сваёй сям’ёй з 1937 да 1960 года святар Дзмітрый Герасімовіч і дзе знаходзіўся алтар часовай царквы ўсталявана памятная каплічка.
Капліца
У 2004 годзе па праекце архітэктара Леаніда Макарэвіча пачалося будаўніцтва капліцы на месцы спаленай царквы. Пачатак будаўніцтва асвяціў 18 красавіка 2004 года благачынны Баранавіцкай акругі протаіерэй Аляксандр Дзічкоўскі. 30 красавіка 2006 года ўзведзеную Свята-Пакроўскую капліцу-званіцу асвяціў архіепіскап Пінскі і Лунінецкі Стэфан.
Капліца-званіца ў гонар Пакрова Прасвятой Багародзіцы вырашана цэнтрычным чатырохгранным аб’ёмам, завершаным цыбулепадобным купалам на цыліндрычным барабане. Грані капліцы вырашаны арачнымі прасламі, прарэзанымі вузкімі арачнымі аконнымі праёмамі.
Побач пабудавана мураваная мемарыяльная капліца на месцы дома святара, у якім пасля пажару Пакроўскай царквы была ўчынена хатняя часовая царква. Вырашана цэнтрычным чатырохгранным будынкам, узнятым на арачную платформу і завершаную шатром з цыбулепадобнай галоўкай. Руставаныя па вуглах грані ў выглядзе кілепадобных закамар крапаваны арачнымі нішамі, запоўненымі іканаграфічнымі выявамі.
Ярошына (Сафонаўскі раён)
Ярошына (Ерошино) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 8 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 39 км на паўночны ўсход ад горада Сафонава, за 23 км на поўнач ад аўтадарогі. За 28 км на поўдзень ад вёскі чыгуначная станцыя 286 км.
Помнік Максіму Горкаму (Мінск)
Помнік Максіму Горкаму — помнік у Мінску, прысвечаны рускаму пісьменніку Максіму Горкаму. Устаноўлены ў цэнтральнай частцы парку імя М. Горкага ў 1981 г. (скульпт. А. Заспіцкі, М. Рыжанкоў, І. Міско, архіт. А. Трафімчук).
Апісанне
Агульная вышыня помніка скаладае 6 м. На невысокім гранітным ступеньчатым пастаменце бронзавая скульптура пісьменніка, які сядзіць на лаўцы, паклаўшы нагу на нагу, побач — скінутае паліто. М. Горкі паказаны маладым, у кашулі-касаваротцы. Ва ўсёй яго фігуры, у выразе твару рамантычная ўзнёсласць, высакароднасць, глыбокі роздум.
NGC 4307
NGC 4307 (іншыя абазначэнні — UGC 7431, MCG 2-32-12A, ZWG 70.29, VCC 524, IRAS12195+0919, PGC 40033) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Касцёл Найсвяцейшай Тройцы і кляштар дамініканцаў (Дунілавічы)
Першы парафіяльны касцёл
Першы драўляны касцёл Нараджэння Божай Маці быў закладзены ў Дунілавічах каля 1500 г. У 1624 г. ён быў забяспечаны падкаморыем Янам Далмат-Ісайкоўскім, які тады набыў Дунілавічы. Калі драўляны касцёл згарэў у 1890 г., то ўлады не дазволілі аднавіць яго на старым месцы, насупраць праваслаўнай царквы (былога дамініканскага касцёла). У 1894 г. ксёндз Аляксандр Дулька з дапамогай парафіян пабудаваў новы драўляны касцёл, па-за мястэчкам.
У 1933 г. была створана каталіцкая парафія ў Варапаеве. У сувязі з гэтым дамініканскі касцёл Святой Троіцы ў Дунілавічаў стаў парафіяльным, а парафіяльны драўляны касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі і Святога Міхала Арханёла быў у цэласці перанесены ў Варапаева. На пачатку 1960-х гадоў гэты касцёл па загаду мясцовых уладаў быў разабраны, а драўніна была зноў адвезена ў Дунілавічы для будаўніцтва сельскага Дома культуры.
Дамініканскі касцёл
У 1683 г. Эльжбета Белазор з Ісайкоўскіх і яе муж Крыштаф Белазор (упіцкі староста і харунжы ВКЛ) заснавалі на другім баку рынка драўляны касцёл, прысвечаны Святой Троіцы і перадалі яго дамініканцам. У 1685 г. адбылося асвячэнне драўлянага храма.
Пры кляштары працавала дзіцячая школа.
Бібліятэка кляштара налічвала 163 тамы (1830).
З фундушавага абавязку шпіталь утрымліваўся пры кляштары ў Дунілавічах, дзе быў пабудаваны будынак для 7-мі бедных. На іх утрыманне Дунілавіцкі двор выдзяляў па 7 кашуляў, бочцы жыта і палове бочкі ячменю, а з маёнтка Лучай — па 15 рулонаў сукна штогод. Акт візітацыі 1818 г. зазначае, што, нягледзячы на пажар 1812 г., пасля якога шпіталь згарэў, будынак быў адноўлены і нагляд за хворымі быў належны.
Пасля здушэння паўстання 1830—1831 гадоў, у 1850 годзе расійскія ўлады скасавалі кляштар, па чым касцёл дзейнічаў як парафільны. Па здушэнні паўстання 1863—1864 гадоў, у 1866 годзе касцёл гвалтоўна перарабілі ў царкву Маскоўскага патрыярхату.
У 1919 годзе польскія ўлады вярнулі святыню каталікам.
Абраз Маці Божай Ларэтанскай
У цэнтры алтара знаходзіцца цудадзейны абраз Маці Божай Ларэтанскай з XVII ст., які карыстаецца вялікай пашанай. Яго прывёз віленскі біскуп Мікалай Пац з Фларэнцыі і ахвяраваў заснавальніцы дамініканскага касцёла Эльжбеце Белазор, якая перадала абраз дамініканцам. Увесь паслеваенны час вернікі захоўвалі абраз у хаце, а потым вярнулі ў касцёл.
Архітэктура
Касцёл — помнік архітэктуры барока. 3-нефная 2-вежавая базіліка з трансэптам і прамавугольнай апсідай. 2-схільныя дахі крылаў трансэпта і цэнтральнага нефа закрываюцца ў тарцах фігурнымі франтонамі. Над развітым антаблементам галоўнага фасада — 2 чацверыковыя з скошанымі кутамі 2-ярусныя вежы з паўсферычнымі купаламі і дэкаратыўнымі ліхтарамі.
Адзіны касцёл у Беларусі з двухпавярховым алтаром.
Вакол касцёл агароджа з каванай брамай, помнік архітэктуры неарэнесансу.
Яўген Піліпавіч Іваноўскі
Яўге́н Пілі́павіч Івано́ўскі (, вёска Чарэя, Чашніцкі раён, Віцебская вобласць — ) — Герой Савецкага Саюза.
Біяграфія
У 1941 годзе скончыў Ваенную акадэмію механізацыі і матарызацыі. У Чырвонай Арміі з 1936 г. Удзельнічаў у вызваленні Заходняй Беларусі ў 1939 г. У гады Вялікай Айчыннай вайны ўдзельнічаў у баях пад Масквой, Сталінградам, Курскам, вызваленні Украіны, Польшчы. Званне Герой Савецкага Саюза атрымаў у 1985 годзе.
Гайдукевіч
Гайдукевіч — беларускае прозвішча.
Ветцы
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Ажутаўніс
Ажу́таўніс (Ažutaunis) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Дукштаскай сянюніі. Размешчана за 4 км ад Сянас Дукштаса. Насельніцтва 6 чал. (2001 г.).
Віктар Францавіч Гайдукевіч
Віктар Францавіч Гайдукевіч (12 (25). 11.1904, Пецярбург —, Керч) — савецкі археолаг, спецыяліст па антычнай археалогіі Паўночнага Прычарнамор’я, доктар гістарычных навук (1950). Прафесар (1953) Ленінградскага ўніверсітэта.
Удзельнічаў у раскопках Фанагорыі, Тырытакі, Мірмекія, Ілурата, Кіта, Херсанеса, з 1934 узначальваў Баспорскую экспедыцыю. Асноўныя працы прысвечаны эканамічнай гісторыі Баспорскай дзяржавы.
Біяграфія
Нарадзіўся 12 (25) лістапада 1904 года ў Пецярбургу ў сям’і Франца Іосіфавіча Гайдукевіча, які паходзіў з Віленскай губерні, і Марыі Іванаўны Гайдукевіч (Сапароўскай), якая паходзіла з Ковенскай губерні. У Санкт-Пецярбург бацька пераехаў у канцы XIX ст.
Памёр 9 кастрычніка 1966 года ў Керчы.
Крэп
Крэп (crêpe; ад crispus — шурпаты, хвалісты) — група тканін, галоўным чынам шаўковых, а таксама з воўны або сінтэтычных валокнаў, выпрацоўваемых з нітак з вельмі вялікай (крэпавай) круткай, а таксама ў некаторых выпадках адмысловымі (крэпавымі) перапляценнямі. Адметная рыса крэпу — шурпатасць, няроўнасць правага боку тканіны.
Назва
Назва тканіны паходзіць ад французскага crèpe — «заслона», «покрыва», якое ў сваю чаргу паходзіць ад лацінскага cripus «кучаравы», «хвалісты».
Гісторыя
Крэп, званы англійскім, які рабіўся з шаўковых валокнаў, чорнага колеру, ужываўся для жалобных павязак, вэлюмаў, аздаблення дэталяў касцюма, якія выкарыстоўваліся ў перыяд глыбокай жалобы. Само слова «крэп» стала асацыявацца з жалобай. У цяперашні час (з XX стагоддзя) практычна выйшаў з ужытку па прычыне спрашчэння жалобнага рытуалу.
Віды
Найбольш распаўсюджаныя:
Апісанне
Пры выпрацоўцы крэпа звычайна ўжываюць адначасова ніткі, скручаныя направа і налева, у пэўным чаргаванні. Такая крутка нітак, якая надае ім павышаную пругкасць, выклікае вялікае ўсаджванне тканіны, што ў спалучэнні з розным напрамкам круткі стварае на тканіне дробна-шурпаты, ценявы эфект.
Акрамя чыста шаўковых, ткуцца паўшаўковыя крэпы, баваўняныя, ваўняныя і паўваўняныя, а таксама са штучных і сінтэтычных нітак. У гэтых тканінах крэпавы эфект дасягаецца галоўным чынам за кошт прымянення крэпавых і іншых дробнаўзорыстых перапляценняў, часам без крепавай круткі. Перавагі крэпу — добрая драпіравальнасць і малая смінальнасць. Крэп ужываецца для шыцця жаночых сукенак і касцюмаў.
Дарон Малакян
Дарон Малакян (Daron Malakian; 18 ліпеня 1975, Глендэйл, штат Каліфорнія) — гітарыст і прадзюсар амерыканскага рок-гурта System of a Down, гітарыст і лідар гурта Scars on Broadway.
Біяграфія
Дарон рос у сям’і мастакоў армянскага паходжання ў маленькай кватэрцы ў Галівудзе. Абодва яго бацькі мелі прамое стаўленне да выяўленчага мастацтва. Яго бацька, Вартан Малакян, маляваў вокладкі для альбомаў, а маці, Зепур Малакян, была скульптарам. Дарон захапіўся музыкай у раннім узросце і ўжо ва ўзросце чатырох гадоў збіраў музычныя запісы. Ва ўзросце 12 гадоў Дарон купілі яго першую гітару, у 20 ў яго з’явілася ўдарная ўстаноўка.
Дарон не вучыўся ў музычнай школе, ён — самавук. За інструментам Дарон праводзіў вельмі шмат часу. Заняткі часам доўжыліся да 10 гадзін у суткі. Дарон ў 16 год першы раз выйшаў на сцэну з групай Hard Rock Band. Як Шаво і Серж ён наведваў «Rose and Alex Pilibos Armenian School».
Дарон пра самога сябе: «Я амаль ніколі не хаджу на вечарынкі, выключэнне — хакейныя гульні „Лос-Анджэлес Кінгз“. Звычайна я застаюся дома і слухаю музыку. Я не сустракаюся ні з якімі мадэлямі і не хаджу ў стрып-бар. Я жыву ў сваіх бацькоў і маю зносіны са старымі сябрамі. Калі бачу, што нехта сыходзіць з рэпетыцыі засмучаным, дрэнна працуе, то гэта перадаецца і мне. Чортава праца! Але група для мяне — важней за ўсё». «Я сапраўды меланхолік. Збольшага таму, што я не здаровы: у мяне пастаянны стрэс з-за таго, што ў нас ужо мільёны прыхільнікаў. Раней я пісаў для сябе аднаго і мая мама была маёй публікай».
Разам з Рыкам Рубінам Малакян прадзюсаваў альбомы System of a Down, як і альбомы груп The Ambulance і Bad Acid Trip. У 2003 годзе Дарон арганізаваў уласны гуказапісвальны лэйбл EatUrMusic, і першым рэлізам студыі стаў альбом гурта Amen. На дадзены момант лэйбл зачынены.
Дваранская радаводная кніга
Дваранская радаводная кніга (Дворянская родословная книга) — дакумент на аснове Збору Законаў Расійскай імперыі (Свод законов Российской империи), што афармляўся прывілеямі дваранскай часткі насельніцтва кожнай губерні Расійскай імперыі. Складае і вядзе такую ​​кнігу, дзе былі ўпісаны ўсе дваранскія роды дадзенай губерні, было загадана ў імператарскай «дараванай Грамаце» Кацярыны II расійскаму дваранству 21 красавіка 1785 г.. Гэта з’ява ўласціва ў асноўным (пасля 1772 г.) перыяду беларускай, украінскай, польскай, літоўскай і іншым культурам жыцця ў Расійскай імперыі. Тая як у перыяд Вялікага Княства Літоўскага правінцыі Рэчы Паспалітай (да 1772 г.) характэрнымі для шляхты быў Гербоўнік.
Радаводная кніга складалася спецыяльнай камісіяй Дваранскага Дэпутацкага Сходу «ДДС» (Дворянское Депутатское Собрание), якая складаецца з павятовых (уездных) дэпутатаў на чале з губернскім «правадыром дваранства» (предводитель дворянства). Камісія працавала на аснове алфавітных спісаў патомных дваран (потомственные дворяне), прадстаўленых павятовым правадыром дваранства, і разглядала па кожнаму роду прадстаўленыя доказы, на падставе якіх прымалася рашэнне аб унясенні дадзенага роду ў пэўнаю частку радаслоўнай кнігі. У радаводную кнігу ўносіліся толькі спадчынныя дваране. Асабістыя дваране (личные дворяне) ў радаводную кнігу не ўносіліся.
Радаводная кніга падзялялася на шэсць частак. У кожную частку ўпісваліся дваранскія роды пэўнай катэгорыі:
Свята-Георгіеўская царква (Лядзец)
Свята-Георгіеўская царква — царква ў імя святога велікамучаніка Георгія Перамоганосца, якая знаходзіцца ў в. Лядзец Столінскага раёна Брэсцкай вобласці. Пабудавана ў 1869 годзе з дрэва. Размешчана ў цэнтры вёскі.
Архітэктура
Помнік архітэктуры сінадальнага кірунку рэтраспектыўна-рускага стылю. Падоўжана-восевая кампазіцыя храма складаецца з прытвора, 2-яруснай чацверыковай шатровай званіцы, бабінца, кубападобнай малітоўнай залы, 5-граннай апсіды. Шатры званіцы і асноўнага аб'ёму завершаны цыбулепадобнымі галоўкамі на 8-гранных барабанах. Фасады прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі са скошанымі верхнімі вугламі, крыжападобнымі і ромбападобнымі люкарнамі. Драўляны разны іканастас 19 ст.
Жашкава (Сафонаўскі раён)
Жашкава (Жашково) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 3 жыхары (2007).
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 27 км на паўднёвы ўсход ад горада Сафонава, за 0,5 км на поўнач ад аўтадарогі, на беразе ракі Костра. За 17 км на поўнач ад вёскі чыгуначная станцыя Іздзешкава.
Арно Аруцюнавіч Бабаджанян
Арно Аруцюнавіч Бабаджанян (Առնո Հարությունի Բաբաջանյան;, Ерэван — ) — армянскі кампазітар, піяніст. Народны артыст Арменіі (1962), Народны артыст СССР (1971).
Скончыў Ерэванскую кансерваторыю ў 1947 годзе, Маскоўскую кансерваторыю ў 1948 годзе. Аўтар «Гераічнай балады» для фартэпіяна з аркестрам (1950), фартэпіянага трыа (1952), санаты для скрыпкі і фартэпіяна (1959), канцэрта для віяланчэлі (1962), 2 струнных квартэтаў, твораў для фартэпіяна, у тым ліку «6 карцін» (1965), эстрадных песень (найбольш папулярныя «Песня першага кахання», «Не спяшайся», «Загадай жаданне», «Лепшы горад зямлі»), музыкі для спектакляў і кінафільмаў. Сталінская прэмія (1951). Дзяржаўнай прэміі Арменіі (1967, 1983).
Нептуналіі
Нептуна́ліі (Neptunalia) — свята ў гонар бога Нептуна ў Старажытным Рыме.
Свята праводзілася ў сярэдзіне лета, 23 ліпеня, каб урачыста папрасіць бога вады збавіць ад засухі. Пра цырымоніі амаль нічога не вядома, толькі тое, што будаваліся хаціны з галін, у якіх рымляне, магчыма, святкавалі. Нептуналіі былі народным святам, якое таксама было і ў сялянскім календары. У імперскі перыяд свята праводзілася разам з гульнямі таксама ў гонар Нептуна (ludi Neptunales ці Neptunalici).
Дзіцяціна (Смаленская вобласць)
Дзіцяціна (Дитятино) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мальцаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Маўсес Баграмян
Маўсес Баграмян (Մովսէս Բաղրամյան) — дзеяч армянскага вызваленчага руху. Нарадзіўся ў Карабаху, жыў у Расіі. У 1763 годзе прыняў удзел у спробе Іосіфа Эміна арганізаваць паўстанне Арменіі супраць ірана-турэцкай няволі. З 1768 года жыў у Індыі. Аўтар «Новай кнігі, названай павучаннем» (1773), у якой заклікаў армян змагацца за вызваленне Радзімы. Удзельнічаў у складанні праекта канстытуцыі незалежнай Арменіі з рэспубліканскім ладам.
Слюды
Слюды або лушчак — група мінералаў-алюмасілікатаў, якія валодаюць слаістай структурай і якія маюць агульную формулу R1(R2)3 [AlSi3O10](OH, F)2, дзе R1 = К, Na; R2 = Al, Mg, Fe, Li. Слюда - адзін з найбольш распаўсюджаных пародаўтваральных мінералаў інтрузіўных, метамарфічных і асадкавых горных парод, а таксама важны карысны выкапень.
Ласіцкі павет
Ласіцкі павет (Powiat łosicki) — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Мазавецкага ваяводства. Цэнтр павета — горад Ласіцы. Займае плошчу 771,77 км². Насельніцтва павета складае 31,6 тыс. чалавек (на 2018 год).
Баграмян
Баграмя́н (Բաղրամյան) — армянскае прозвішча.
Сан-Маўрыцыа-Канавезэ
Сан-Маўрыцыа-Канавезэ (San Maurizio Canavese) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Даліна Смерці
Даліна Смерці (Death Valley) — міжгорная ўпадзіна ў раёне пустыні Махавэ і Вялікага Басейна на захадзе ЗША ў штаце Каліфорнія, на паўднёвы ўсход ад горнага хрыбта Сіера-Невада. У даліне размешчана самы нізкі пункт Паўночнай Амерыкі (вышыня ніжэй узроўня мора — 86 метраў). Даліна таксама ўключае ў сябе вялікую частку Нацыянальнага парку Даліна Смерці. У даліне ў 1913 годзе зафіксавана самая высокая тэмпература ў заходнім паўшар'і + 56,7 °C, што толькі трохі саступае сусветнаму рэкорду тэмператур + 58 °C, зафіксаванага ў Лівійскай пустыні 13 верасня 1922.
Сан-Маўрыцыа-Канавезэ
Насельніцтва складае 7613 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 427 чал./км². Займае плошчу 17 км². Паштовы індэкс — 10077. Тэлефонны код — 011.
Даліна Смерці
Геаграфія
Даліна Смерці з'яўляецца часткай геалагічнай Правінцыі Далін і хрыбта (анг.: Basin and Range Province).
Сан-Маўрыцыа-Канавезэ
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Maurizio martire.
Даліна Смерці
Геаграфія
Вышыня самай высокай гары побач з Далінай Смерці — Тэлескоўп-пік — 3367 метраў. Глыбіня западзіны Бэдуотэр — 86 метраў ніжэй узроўня мора, што з'яўляецца самай нізкай кропкай зямной паверхні ў Паўночнай Амерыцы.
Сярэдняя тэмпература ў ліпені дасягае 46 °C, ноччу апускаецца да 31 °C. Самы прахалодны час — з канца лістапада па люты (5-20 °C), калі часта бываюць працяглыя моцныя ліўні. Штогадовы сярэдні ўзровень выпадзення ападкаў вагаецца ад 48 мм у месцах ніжэй узроўня мора да 380 мм у гарах, якія атачаюць даліну.
NGC 4308
NGC 4308 (іншыя абазначэнні — UGC 7426, MCG 5-29-69, ZWG 158.88, PGC 40011) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Хорхэ Эльесер Гайтан
Хорхе Эльесер Гайтан (Jorge Eliécer Gaitán;, Багата — , там жа) — калумбійскі палітычны дзеяч.
Біяграфія
З 1924 доктар права Нацыянальнага ўніверсітэта ў Багаце. У 1929 выступіў у кангрэсе парламента з асуджэннем масавых расстрэлаў рабочых на плантацыях «Юнайтэд Фрут компані» у дэпартаменце Магдалена. У 1940 і 1943 міністр асветы і міністр працы, аховы здароўя і сацыяльнага забеспячэння. З 1946 кіраўнік Ліберальнай партыі, з 1947 старшыня сената. Быў аўтарам законапраекта аб нацыяналізацыі нафтавых радовішчаў. Быў забіты. Забойства Гайтана паслужыла штуршком да народнага паўстання ў Багаце.
Алесь Дзятлаў
Алесь Дзятлаў (Аляксандр Мікалаевіч Дзятлаў, нар., в. Туркі,, Магілёўская вобласць) — беларускі пісьменнік.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і настаўніка. Жыў у Пятровічах, а з лета 1944 г. — на радзіме маці, у Плёсах, дзе бацьку прызначылі дырэктарам мясцовай школы. У 1959 г. скончыў аддзяленне журналістыкі БДУ. Працаваў у Глыбоцкай раённай газеце «Сцяг камунізму»(1959—1961), у «Чырвонай змене» (1961—1973). У 1973—1975 гг. член сцэнарна-рэдакцыйнай калегіі кінастудыі «Беларусьфільм». У 1975—1980 гг. карэспандэнт газеты «Звязда», з 1980 г. рэдактар аддзела навукі часопіса «Родная прырода».
Творчасць
Друкуецца з 1956 г. У 1970-м годзе было надрукавана апавяданне ў газеце «Літаратура і мастацтва». Аўтар зборнікаў, аповесцяў і апавяданняў, нарысаў, фельетонаў, твораў для дзяцей.
Крытык
Крытык (κριτικός, ад κριτική — мастацтва разбіраць, судзіць) — чалавек (спецыяліст), сферай дзейнасці якога з’яўляецца крытыка, гэта значыць аналіз, ацэнка і меркаванне аб з’явах якой-небудзь з абласцей чалавечай дзейнасці, звычайна ў сферы культуры.
Дзіваць
Дзі́ваць — ручай у Полацкім раёне Віцебскай вобласці, правы прыток ракі Обаль.
Байкялей
Байкя́лей (Baikeliai) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Наўясісдаўгелішкіскай сянюніі. Размешчана за 8 км ад Грышкішке. Насельніцтва 27 чал. (2001 г.).
Ранерс (камуна)
Ра́нерс (Randers Kommune) — дацкая камуна ў складзе вобласці Цэнтральная Ютландыя. Плошча — 746,35 км², што складае 1,73 % ад плошчы Даніі без Грэнландыі і Фарэрскіх астравоў. Колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2008 года — 93644 чал. (мужчыны — 46463, жанчыны — 47181; іншаземныя грамадзяне — 3194).
Ушня (Золачыўскі раён)
Ушня (У́шня) — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Жэўлакі (Сафонаўскі раён)
Жэўлакі (Жевлаки) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 2 жыхары (2007).
Вусатыя кіты
Вусатыя кіты, або бяззубыя кіты (Mysticeti) — падатрад кітападобных.
Даўжыня да 33 м, маса да 160 т. Самкі большыя за самцоў. Зубы закладваюцца, але рассыпаюцца ў зародку; замест іх на верхняй сківіцы развіваюцца ад 360 да 800 даўгіх (ад 20 да 450 см) рагавых пласцінак, так званых «кітовых вусоў», што знаходзяцца ўпоперак дзяснаў з інтэрваламі 0,3—1,2 см адна за другой.
Выдзяляюцца 3 сямействы: гладкія кіты, шэрыя кіты, паласацікавыя; 10-11 відаў. Найбольш вядомыя блакітны кіт, сейвал, фінвал, грэнландскі кіт, паўднёвы, шэры, малы паласацік, гарбач.
Пашыраны ў Сусветным акіяне. Мігруюць.
Нешматлікія. Колькасць скарачаецца.
Рыгор Прохаравіч Жулега
Рыгор Прохаравіч Жулега (1 студзеня 1921, Гомельская вобласць — 22 чэрвеня 1973, Калінінградская вобласць) — памочнік камандзіра узвода пешай разведкі 35-га гвардзейскага стралковага палка, гвардыі старшы сяржант. Поўны кавалер ордэна Славы.
Біяграфія
Нарадзіўся 1 студзеня 1921 года ў вёсцы Старая Дуброва Акцябрскага раёна Гомельскай вобласці. Беларус. Працаваў слесарам на заводзе. У арміі з 1940 года.
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны са жніўня 1941 года. Удзельнічаў у абароне Мурманска і.
Памочнік камандзіра узвода пешай разведкі 35-га гвардзейскага стралковага палка гвардыі старшы сяржант Г. П. Жулега 11 чэрвеня 1944 года ў раёне возера Чапр на чале групы захопу, прайшоўшы складаную сістэму абароны праціўніка, пракраўся ў траншэю, забіў 4 праціўнікаў і аднаго ўзяў у якасці «языка», які даў каштоўныя звесткі. 18 чэрвеня 1944 года загадам № 022 па 10-й гвардзейскай стралковай дывізіі узнагароджаны ордэнам Славы 3-й ступені.
8 кастрычніка 1944 года каля населенага пункта Луостары Р. П. Жулега з байцамі адбіў контратаку варожай групы, якая спрабавала захапіць штаб палка, дзе знаходзіўся Баявы Сцяг часткі, збярог мост ад выбуху. 14 кастрычніка 1944 гады Р. П. Жулега з групай разведчыкаў пракраўся ў тыл праціўніка ў 4 кіламетрах паўднёва-захад ад горада Петсама, падарваў аўтамашыну з гітлераўцамі, траіх паланіў. 24 лістапада 1944 года загадам № 0306 па 14-й арміі узнагароджаны ордэнам Славы 2-й ступені.
Са студзеня 1945 года ваяваў на 2-м Беларускім фронце. Удзельнічаў ва і Берлінскай аперацыях. 6 сакавіка 1945 года каля населенага пункта Бесвітц на чале 15 разведчыкаў пранік у размяшчэнне ворага, знішчыў кулямёт і 6 праціўнікаў, захапіў чатырох «языкоў». 7 сакавіка 1945 года з групай з 9 чалавек уварваўся на чыгуначную станцыю Пільн і гранатамі падбіў 2 бронемашыны ворага, а таксама зьнішчыў 22 фашыста і захапіў двух «языкоў».
З 1946 года ў запасе. У 1955 годзе скончыў Магілёўскую сярэднюю сельскагаспадарчую школу па падрыхтоўцы старшыняў калгасаў. Быў аграномам, затым загадчыкам жывёлагадоўчай фермы калгаса Праўдзінскга раёна Калінінградскай вобласці. Жыў у пасёлку Крылова Праўдзінская раёна Калінінградскай вобласці. Памёр 22 чэрвеня 1973 года.
Калеснікі (Мальцаўскае сельскае паселішча)
Калеснікі (Колесники) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мальцаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Жадунь (возера)
Жа́дунь (Жадоўна, Жадаўе) — возера ў Беларусі, у Полацкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Альзініца, за 32 км у напрамку на паўднёвы захад ад Полацка.
Назва
Назва Жадунь балцкага паходжання. У ёй вылучаецца балцкі гідранімічны корань žod- / žad-.
Той жа корань у рачных і азёрных назвах *Жодзінка, Жадунь, Жодуч, Жодзень, Няжодка, Пражода, а таксама ў двухасноўных гідронімах Валажода і Лебяжода (Лібажода).
Балцкія гідранімічныя аналагі — літоўскія рачныя назвы Žadalis, Žadikė, Žad-upys. Корань Žad- звязаны з моўным гняздом, у якім літоўскае žadas «мова, маўленне; прытомнасць», žodis «слова», žasti «прамаўляць; разгаворваць».
Значэнне мусіла прасунуцца ад «мовіць» да «цекці», так жа сама як стараіндыйскае nadī «рака, водная плынь» пайшло ад *nad- «гучаць, шумець, раўсці, цурчэць».
"Праточныя" азёры таксама маглі быць названыя з выкарыстаннем балцкага гідранімічнага кораня ab- (як Аболі ці Абстэрна).
Водаапісанне
Плошча паверхні возера 0,43 км². Даўжыня 1,24 км, найбольшая шырыня 0,43 км, даўжыня берагавой лініі 3,1 км. Найбольшая глыбіня 8,4 м, сярэдняя каля 5 м. Аб’ём вады ў возеры 2,14 млн м³. Плошча вадазбору 20,9 км².
Вадазбор складзены з суглінкаў і пяскоў. Катлавіна возера выцягнутая ў напрамку з захаду на ўсход. Схілы катлавіны вышынёй 5—15 м, спадзістыя. Берагавая лінія слабазвілістая. Берагі вышынёй да 0,2 м, у асобных месцах забалочаныя. Дно возера ўздоўж берагоў пясчанае, астатняя частка дна выслана сапрапелем.
Возера эўтрофнае, праточнае. Упадаюць ручаі і пратока з возера Братаўна, на ўсходзе пратокай злучана з возерам Ухвішча. Прыбярэжная расліннасць распаўсюджваецца на адлегласці 10—100 м ад берага возера.
У возеры водзяцца шчупак звычайны, акунь, лешч, краснапёрка, плотка, гусцяра, лінь, язь і іншыя віды рыб.
Хрыбет Гакеля
Хрыбет складаецца з амаль паралельных хрыбтоў, шматлікіх конусападобных гор, складзеных вулканічнымі пародамі (пераважна базальтамі). Па восі хрыбта размешчаны глыбокія цясніны шырынёй 20—30 км, якія ўтвараюць рыфтавую даліну.
Працягласць хрыбта складае больш за 1000 км. Вяршыні хрыбта ўзвышаюцца над дном да 4 км, найменшая вядомая глыбіня над хрыбтом складае 400 м (гара Ленінскага Камсамола).
Хрыбет атрымаў назву ад імя яго першаадкрывальніка, савецкага вучонага Якава Гакеля.
Plasmopara
Plasmopara — род ааміцэтаў. Віды роду Plasmopara з’яўляюцца расліннымі патагенамі, якія выклікаюць перанаспароз на моркве, пятрушцы, пастарнаку, кервелі і бальзаміне.
Помнік Канстанціну Цыялкоўскаму (Мінск)
Помнік Канстанціну Цыялкоўскаму — помнік у Мінску, прысвечаны рускаму вучонаму і даследчыку, заснавальніку сучаснай касманаўтыкі Канстанціну Цыялкоўскаму
Устаноўлены ў 1965 г. у парку імя М. Горкага (скульпт. А. Заспіцкі, Л. Гумілеўскі).
Палабскія славяне
У канцы 1 — пачатку 2-га тыс. насялялі землі паміж рэкамі Лаба (Эльба) і Одра (Одэр) ад Балтыйскага мора на поўначы да Рудных гор на поўдні (цяпер тэрыторыя Усходняй Германіі і часткова Заходняй Польшчы).
У 6—8 ст. у палабскіх славян адбываўся распад першабытнаабшчыннага ладу, складваліся феадальныя адносіны.
Займаліся пераважна земляробствам, у 9—10 ст. значнае развіццё атрымалі рамёствы.
Гандлявалі з Саксоніяй, Даніяй, Швецыяй, Кіеўскай Руссю.
У 10 ст. пачалося заваяванне палабскіх славян германскімі феадаламі. 11—12 ст. — перыяд найбольшага росквіту палабскіх славян, паспяховага супраціўлення германскай агрэсіі, узнікнення раннефеадальных дзяржаўных утварэнняў, т.зв. Вендскай дзяржавы бодрычаў і люцічаў. Палабскія славяне на чале з князем бодрычаў Ніклатам разграмілі крыжовы паход супраць славян 1147. У 2-й палавіне 12 ст., скарыстаўшы тэрытарыяльную раздробленасць палабскіх славян, германскія феадалы захапілі іх землі. Нямецкая каланізацыя прывяла да частковага знішчэння і асіміляцыі палабскіх славян.
Выдрыца (заказнік)
Выдрыца — ландшафтны заказнік рэспубліканскага значэння ў Беларусі. Размешчаны да паўночным захадзе ад горада Светлагорск у межах Светлагорскага і Жлобінскага раёнаў. Агульная плошча 21087 гектараў. Створаны 14 кастрычніка 1999 года ў мэтах захавання ў натуральным стане ўнікальнага прыроднага комплексу з папуляцыямі рэдкіх і знікаючых відаў раслін і жывёл, занесеных у Чырвоную кнігу Беларусі.
Заказнік занесены ў пералік тэрыторый, важных для птушак, крытэрыі А1: ; В2:, ,.
Гідралогія
Асноўнымі вадатокамі ўгоддзя з’яўляюцца рэкі Бярэзіна і яе левыя прытокі — Ала і Выдрыца. На тэрыторыі заказніка знаходзяцца 26 азёр і размешчаны 23 балотныя масівы агульнай плошчай 6500 га.
Флора
Флора Выдрыцы налічвае 670 відаў раслін. Амаль 80 % тэрыторыі заказніка складаюць лясы: хвойнікі і дубровы з прымешкай, , і.
Фаўна
Фаўну заказніка прадстаўляюць 200 наземных хрыбетных відаў жывёл, 146 птушак, 10 відаў земнаводных і 6 відаў паўзуноў, у тым ліку , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,.
Багратыды
Багратыды, Багратуні — царская дынастыя ў Арменіі ў 885—1045 гадах. Паходзілі з аднайменнага княжацкага роду (вядомы з 1 ст. да н.э.), уладаннем якога з 4 ст. н.э. стала вобласць Кагавіт. У 8-9 стагоддзях Багратыды ўзначальвалі барацьбу за незалежнасць краіны, аднавілі яе ў 861 годзе і дамагліся прызнання ад Арабскага халіфавата і Візантыі (Анійскае цартсва). Буйнымі прадстаўнікамі дынастыі былі Ашот I, Ашот II Жалезны, Ашот III Літасцівы, Гагік I. Дынастыя спыніла існавання пасля заваявання краіны Візантыяй у 1045 годзе.
Лівійская пустыня
Лівійская пустыня (الصحراء الليبية) — пустыня ў Афрыцы, паўночна-ўсходняя частка Сахары. Знаходзіцца на захад ад р. Ніл, у межах Лівіі, Егіпта і Судана. Плошча каля 2 млн. км².
Этымалогія назвы
Назва пустыні паходзіць ад імя племя старажытных лівійцаў - [Rbw] «Леву / лібу», якія прабывалі тут, назву ім далі егіпцяне каля 2700-2200 гг. да н.э.
Прырода
Паўночная частка нізінная, укрыта пяскамі, якія ўтвараюць дзюны вышынёй да 300 м; на паўночным усходзе — глыбокія тэктанічныя ўпадзіны (Катара, 133 м ніжэй узроўню мора, Сіва, Бахарыя, Фаюм і інш.). Паўднёвая частка — камяністае або пясчанікавае плато вышынёй 400-500 м з асобнымі астанцовымі масівамі да 1934 м (г. Эль-Увейнат).
Клімат трапічны, пустынны, на поўначы — субтрапічны міжземнаморскі, паўпустынны. Ападкаў месцамі менш за 25 мм за год (выпадаюць не штогод), на поўначы — 50-100 мм.
Расліннасць вельмі бедная — пустынная акацыя, тамарыск, палыны. Каля калодзежаў і выхадаў грунтавых вод рэдкія аазісы: Сіва, Фаюм, Джалу, Дахла, Куфра, Фарафра. Аазісы Фаюм і Харга звязаны чыгункай з далінай Ніла.
Насельніцтва і гаспадарчая дзейнасць
Насельніцтва ў пустыні - у большасці лівійцы і берберскія народнасці (мазабіты, туарэгі) — засяроджаныя ў асноўным у аазісах. Гаспадаранне - развядзенне фінікавай пальмы, персікавых і абрыкосавых дрэваў, вырошчванне збожжавых. Таксама сярод насельніцтва развіта жывёлагадоўля, разводзяць коз, авечак, вярблюдаў-драмадэраў. Пагалоўе жывёлы ў засухі можа моцна скарачацца. Аазісы Эль-Файюм і Харге звязаныя чыгункай з далінай Ніла. Маюцца буйныя запасы нафты. У аазісе Бахар - радовішча жалезнай руды. З глыбокай старажытнасці праз пустыню ішоў транзіт тавараў па караванных шляхах ад узбярэжжа Міжземнага мора да цэнтральных абласцей Афрыкі.
Мануальнае тэставанне
Мануальнае тэсціраванне (англ. — manual testing), ручное тэсціраванне, (часам тэставанне) — частка працэсу тэсціравання на этапе кантролю якасці ў працэсе распрацоўкі праграмнага забеспячэння. Яно ажыццяўляецца тэсціроўшчыкам без выкарыстання праграмных сродкаў, для праверкі праграмы або сайта шляхам мадэлявання дзеянняў карыстальніка з дапамогай тэст кейсаў (тэставых выпадкаў). У ролі тэсціроўшчыка могуць выступаць і звычайныя карыстальнікі, паведамляючы распрацоўшчыкам аб знойдзеных памылках.
Чэрвеньскі рынак
Чэрвеньскі рынак — рынак, размешчаны ў Ленінскім раёне Мінска. Назва рынка паходзіць ад назвы горада Чэрвень.
Знаходзіцца на скрыжаванні завулка Маякоўскага і Навасельскай вуліцы па адрасе: г. Мінск, вул. Маякоўскага, 184. Плошча рынку складае 1,7 га, колькасць гандлёвых павільёнаў каля 700.
На тэрыторыі Чэрвеньскага рынку размешчана лабараторыя ветэрынарна-санітарнай экспертызы.