cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Еўрапейская кінапрэмія 2018
Храналогія падзей
Намінанты ў асноўных катэгорыях — «Найлепшы еўрапейскі фільм», «Найлепшы еўрапейскі рэжысёр», «Найлепшая еўрапейская актрыса», «Найлепшы еўрапейскі акцёр» і «Найлепшы еўрапейскі сцэнарыст» — традыцыйна былі названы на Фестывалі еўрапейскага кіно ў Севільі. Абвяшчэнне адбылося 10 лістапада, а лідарам па колькасці намінацый стаў польскі драматычны фільм «Халодная вайна», адзначаны ў пяці катэгорыях. Яшчэ тры фільмы былі адзначаны чатырма намінацыямі: «Догмэн», «Мяжа» і «Шчаслівы Лазар».
31-я цырымонія прысуджэння Еўрапейскай кінапрэміі прайшла 15 снежня 2018 года. Пераможцам у намінацыі «Найлепшы еўрапейскі фільм» і абсалютным лідарам па колькасці атрыманых узнагарод стаў польскі драматычны фільм «Халодная вайна», пастаўлены рэжысёрам Паўлам Паўлікоўскім.
Адбор
21 жніўня 2018 года Еўрапейская кінаакадэмія апублікавала спіс поўнаметражных мастацкіх фільмаў, рэкамендаваных для намініравання на Еўрапейскую кінапрэмію 2018 года. У спіс увайшлі 49 фільмаў вытворчасці 35 еўрапейскіх краін.
Цырымонія
31-я цырымонія ўручэння Еўрапейскай кінапрэміі адбывалася 15 снежня 2018 года ў ў Севільі. Дэкарацыі на сцэне ўяўлялі сабой вобраз гасціннага вулічнага жыцця і прымаючага горада. Цырымонія распачалася з фламенка, выкананага вядомым севільскім харэографам і танцорам. Затым старшыня Еўрапейскай кінаакадэміі Агнешка Холанд прадставіла вядучых вечара, якімі сталі Росі дэ Пальма (Іспанія), (Ізраіль),  (Францыя), Анамарыя Марынка (Румынія),  (Расія) і  (Германія).
На сцэну выйшла пераможца мінулага года ў намінацыя «Найлепшая еўрапейская актрыса» і ўручыла ўзнагароду ў катэгорыі «Найлепшы еўрапейскі акцёр» італьянцу  за яго ігру ў фільме «Догмэн». Прыкметна расчулены, акцёр рабіў кампліменты іншым намінантам за іх ігру і дзякаваў, гаварыў па-італьянску.
Старшыня Еўрапейскай кінаакадэміі Агнешка Холанд і намеснік старшыні закранулі цяжкую палітычную сітуацыю, у якой апынуліся артысты, што падвяргаюцца цэнзуры і зняволенню. Асаблівая ўвага была прысвечана ўкраінскаму рэжысёру Алегу Сянцову, які быў асуджаны на 20 гадоў зняволення і абвясціў галадоўку, і расійскаму рэжысёру, які знаходзіўся пад хатнім арыштам. Заява кіраўнікоў Еўрапейскай кінаакадэміі завяршылася авацыямі ў абарону правоў чалавека.
Нямецкі акцёр, найбольш вядомы па ролях у фільме «Бясслаўныя вырадкі» і серыяле «», прадставіў намінантаў на прэмію , якая прысуджаецца маладому шматабяцальнаму рэжысёру за першы поўнаметражны фільм. У гэтым годзе ўзнагароду атрымала стужка «» з Бельгіі. Заявіўшы, што «найвялікшая сіла любога артыста — гэта суперажыванне», рэжысёр прысвяціў узнагароду выканаўцу галоўнай ролі і, маладой транс-дзяўчыне, чыя гісторыя лягла ў аснову фільма.
Шведская актрыса, вядомая на міжнародным узроўні сваёй роляй кронпрынцэсы Швецыі Цільды ў фільме «Kingsman: Сакрэтная служба», прадставіла катэгорыю «Еўрапейскі анімацыйны фільм». Узнагароду атрымалі Рауль Дэ Ла Фуэнтэ і за фільм «» пра легендарнага польскага ваеннага карэспандэнта Рышарда Капусцінскага.
Вядомая па фільме «» люксембургская актрыса прадставіла намінантаў у катэгорыі «Найлепшы еўрапейскі сцэнарыст». Узнагарода дасталася карціне «Халодная вайна». Рэжысёр і сцэнарыст Павел Паўлікоўскі падзякаваў сваім бацькам, чыё жыццё лягло ў аснову фільма, «за тое, што яны пражылі такое катастрафічнае і ў рэшце рэшт прыгожае жыццё».
Прэзідэнт Еўрапейскай кінаакадэміі Вім Вендэрс выйшаў на сцэну, каб уручыць Ганаровую прэмію прэзідэнта і рады Еўрапейскай кінаакадэміі, легендарнаму рэжысёру грэчаскага паходжання, які стаў сусветна вядомым у 1969 годзе сваім палітычным трылерам «». У эмацыйнай прамове рэжысёр падзякаваў Віму Вендэрсу і Еўрапейскай кінаакадэміі за тое, што падаюць «прыклад таго, якой павінна быць Еўропа».
Прэмію за Найлепшую еўрапейскую камедыю атрымала стужка «» рэжысёра, які сказаў: «Як першы чалавек з Вялікабрытаніі на гэтай сцэне, ці магу я сказаць: я люблю Еўропу!», і працягнуў «калі розныя краіны аб’ядноўваюцца ў супольнасць, саюз, гэта вельмі добрая ідэя, і я збіраюся вярнуцца з гэтай ідэяй у Вялікабрытанію пасля гэтага вечара!»
З самай вясёлай хвалебнай прамовай вечара выступілі Росі дэ Пальма і, выканаўшы рэпертуар класічных танцавальных песень. Кульмінацыяй сцэны стала ўручэнне прэзідэнтам Еўрапейскай кінаакадэміі Вімам Вендэрсам Прэміі за прыжыццёвыя дасягненні іспанскай актрысе Кармен Маўры. У слязах, змешваючы англійскую, іспанскую і французскую мовы, Маўра сказала, што вельмі ўсцешана такім прызнаннем і вельмі ганарыцца: «I am very happy with this, encantida, en tous cas, je suis très fier, I am very proud!»
Французская актрыса, былая фотамадэль і спявачка Эманюэль Сенье аб’явіла лаўрэата прэміі «Найлепшы еўрапейскі рэжысёр». Узнагарода дасталася карціне «Халодная вайна». На сцэну зноў падняўся Павел Паўлікоўскі, і, выкарыстоўваючы магчымасць, прызнаўся: «Відовішча таго, як Кармен Маўра ўвасабляе гэты цудоўны еўрапейскі хаос, што ўнутры нас, кранула мяне да слёз!»
Намінацыю «'» прадставіла чэшская актрыса, найбольш вядомая ў свеце па фільмах «'» (1999), «'» (2003) і «'» (2005). Узнагароду атрымала шведская рэжысёрка за фільм «». У сваёй прамове яна падзякавала Інгмару Бергману за тое натхненне, якое ён даў многім рэжысёрам ва ўсім свеце.
Апошнюю ўзнагароду вечара, «Найлепшы еўрапейскі фільм», уручыў брытанскі акцёр, вядомы па фільмах «» (2002) і «12 гадоў рабства» (2013). Не стала здзіўленнем, што гэтую ўзнагароду таксама атрымала стужка «Халодная вайна», якая ў канчатковым выніку атрымала пяць узнагарод.
Пераможцы і намінанты
Ніжэй прыведзены спісы пераможцаў і намінантаў. У межах адной катэгорыі намінанты ўпарадкаваны паводле беларускага алфавіта. Пераможца адзначаны блакітным колерам фона    і прыводзіцца першым.
Тэхнічныя ўзнагароды
15 лістапада 2018 года Еўрапейская кінаакадэмія абвясціла пераможцаў у васьмі тэхнічных намінацыях. Пераможцы абіраліся адмысловым журы з васьмі спецыялістаў, асноўваючыся на «доўгім спісе» мастацкіх фільмаў, рэкамендаваным Еўрапейскай кінаакадэміяй. Пераможцы вызначаліся ў васьмі намінацыях: Найлепшы еўрапейскі аператар, Найлепшы еўрапейскі мантажор, Найлепшы еўрапейскі мастак-пастаноўшчык, Найлепшы еўрапейскі мастак па касцюмах, Найлепшы еўрапейскі мастак па візажу і грыму, Найлепшы еўрапейскі кампазітар, Найлепшы еўрапейскі гукарэжысёр, Найлепшы еўрапейскі спецыяліст па візуальных эфектах.
Сябры журы, якое вызначыла пераможцаў у васьмі тэхнічных катэгорыях:
IC 3613
IC 3613 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Жаночая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2017
Жаночая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2017 (26-ы жаночы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па футболе) — чэмпіянат Беларусі па футболе сярод беларускіх жаночых каманд 2017 года.
M92 (аб’ект Месье)
M92 (каталог Месье) — шаравое скопішча ў сузор'і Геркулеса.
Юшкіў Рыг
Юшкіў Рыг (Юшків Ріг) — вёска ў Тарашчанскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Смалыгіў
Смалыгіў (Смоли́гів) — вёска ў Луцкім раёне Валынскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Смалыгіўскай вясковай абшчыны.
Беата
Беа́та (Beata) — востраў ля паўднёвага ўзбярэжжа Дамініканскай Рэспублікі. Плошча — 27 км². Сталага насельніцтва няма.
Востраў Беата сфарміраваны на водмелі, што з'яўляецца падводным працягам суседняга вострава Гаіці. Аддзелены ад яго пралівам (5,15 км). Паверхня нізкая, складзеная пераважна з вапнякоў. На паўднёвым узбярэжжы мангравыя балоты. Даўжыня — 8,52 км. Найбольшая шырыня — 6,14 км.
Востраў пакрыты лясной расліннасцю. Яго насяляюць некалькі відаў наземных і марскіх птушак, ігуаны, крабы і чарапахі. Уваходзіць у склад запаведніка.
Мяркуецца, што ў старажытнасці востраў Беата быў заселены індзейцамі, якія здабывалі тут малюскаў. Захаваліся звалкі ракавін. Аднак у 1494 г., калі ён быў адкрыты Х. Калумбам, сталага насельніцтва ўжо не было. Іспанскія каланісты выкарыстоўвалі яго для часовага ўтрымання статкаў свойскай жывёлы і здабычы солі. У нашы дні ненаселены, аднак наведваецца рыбакамі і турыстамі.
Вэлыкалэпэтышскі раён
Вэлыкалэпэтышскі раён (Великолепетиський район) — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Херсонскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Вэлыка Лэпэтыха (Велика Лепетиха).
Утвораны ў 1923 годзе. Ліквідаваны 17 ліпеня 2020 года.
Насельніцтва раёна на года складае 17095 чалавек, плошча — 1140 км².
Іван Якаўлевіч Спрогіс
Біяграфія
Нарадзіўся 2 ліпеня 1833 года на хутары Штокмансгоф Ліфляндскай губерні Расійская імперыі. Скончыў царкоўна-прыходскую школу, Рыжскае духоўнае вучылішча і ў 1859 годзе Рыжскую духоўную семінарыю. У 1859 годзе ён быў прыняты Санкт-Пецярбургскую духоўную акадэмію, дзе навучаўся за казённы рахунак. У кастрычніку 1861 года Спрогіс быў адлічаны з акадэміі па абвінавачванні ў арганізацыі студэнцкіх хваляванняў. Вярнуўшыся ў Рыгу, Спрогіс хацеў атрымаць месца святара, але яму было адмоўлена ў гэтым. У студзені 1862 года І. Я. Спрогіс быў прыняты на працу ў якасці дзяжурнага ў чытальнай зале Імператарскай Публічнай бібліятэкі ў Санкт-Пецярбургу. Па хадайніцтве дырэктара бібліятэкі І. Д. Дзялянава Спрогіс быў выключаны з духоўнага саслоўя і 15 студзеня 1863 года прызначаны памочнікам загадчыка чытальнай залы і прадстаўлены да прысваення першага класнага чыну. У бібліятэцы працаваў да 21 снежня 1864 года. З працы быў звольнены па просьбе папячыцеля Віленскай навучальнай акругі І. П. Карнілава і ў 1865 годзе адпраўлены ва ўпраўленне акругі звышштатным настаўнікам. У сярэдзіне 1865 года І. Я. Спрогіс заняў пасаду загадчыка створанай Публічнай бібліятэкай у Вільні. У гэтым жа годзе быў прызначаны памочнікам архіварыуса Віленскага цэнтральнага архіва старажытных актавых кніг, а ў 1879 годзе заняў пасаду архіварыуса. На гэтай пасадзе І. Я. Спрогіс працаваў да канца жыцця.
Навуковая дзейнасць
І. Я. Спрогіс з’яўляецца аўтарам і рэдактара серыі прац па гісторыі і геаграфіі Паўночна-Заходняга краю, па латышскай і літоўскай этнаграфіі, юрыдычнай антрапалогіі, фалькларыстыцы. У 1868 годзе выдаў на рускай мове «Помнікі латышскай народнай творчасці», у 1866 годзе «Латышско-русский месяцеслов». У 1877—1915 гадах быў членам Віленскай археаграфічнай камісіі. Разам з М. І. Гарбачэўскім, П. А. Гільтэбрантам і іншымі падрыхтаваў шэраг тамоў «Актаў Віленскай археаграфічнай камісіі», склаў паказальнікі для многіх з іх, а таксама паказальнікі для 1—13 тамоў «Археаграфічнага зборніка дакументаў». Аўтар дзясяткаў артыкулаў і бібліяграфічных нататак, апублікаваных у розных перыядычных выданнях («Известия Академии наук», «Живая старина», «Чтения в Историческом обществе Нестора Летописца», «Записки Северо-Западного отделения Русского географического общества», «Виленский вестник», «Западный вестник», «Витебские губернские ведомости», «Литовские епархиальные ведомости» і інш.).
Вэлыкалэпэтышскі раён
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 пасялковага і 6 сельскіх саветаў.
Іван Якаўлевіч Спрогіс
Навуковая дзейнасць
Уваходзіў у склад камітэта па падрыхтоўцы IX археалагічнага з’езда ў Вільні. Ганаровы член Пецярбургскага археалагічнага інстытута, член-карэспандэнт Маскоўскага археалагічнага таварыства, член-супрацоўнік Рускага геаграфічнага таварыства.
Узнагароды
Іван Якаўлевіч Спрогіс быў узнагароджаны ордэнам Святога Уладзіміра 4-й ступені, ордэнамі Святой Ганны 2-й і 3-й ступені, ордэнамі Святога Станіслава 2-й і 3-й ступені.
Вэлыкалэпэтышскі раён
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 пасёлак гарадскога тыпу і 12 сяла.
Алесь Пашкевіч
Алесь Пашкевіч (Аляксандр Аляксандравіч Пашкевіч; нар., в. Набушава, Слуцкі раён, Мінская вобласць) — беларускі паэт, празаік, літаратуразнаўца, публіцыст. Аўтар шэрагу літаратуразнаўчых манаграфій і публікацый у друку. Вершы і проза перакладаліся на рускую, украінскую, польскую, літоўскую, балгарскую, англійскую і шведскую мовы.
Біяграфія
Нарадзіўся 11 верасня 1972, в. Набушава, Слуцкі раён, Мінская вобласць. Пасля Вясейскай СШ закончыў філалагічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта (1994) і аспірантуру пры ім (1997). Кандыдат філалагічных навук (1998), доктар навук (2002). Працаваў выкладчыкам у БДУ, у рэдакцыі газеты «Чырвоная змена», адказным сакратаром і намеснікам галоўнага рэдактара часопіса «Першацвет», загадчыкам аддзелу паэзіі часопіса «Нёман». 24 верасня 2002 года на пазачарговым ХIV з’ездзе Саюза беларускіх пісьменнікаў быў абраны старшынёй СБП (замест Вольгі Іпатавай). Вясной 2006 года звольнены з пасады дацэнта на філалагічным факультэце БДУ. Пагроза звальнення над Пашкевічам вісела даўно, яшчэ з таго часу, як ён актыўна ўвайшоў у палітычную кампанію Аляксандра Казуліна. 22 кастрычніка 2006 года пераабраны старшынёй Саюза беларускіх пісьменнікаў (ГА «СБП») на другі тэрмін. З 2010 працуе на пасадзе першага намесніка старшыні ГА «СБП», адначасова з’яўляецца кіраўніком культурна-асветніцкага праекта «Літаратурная Беларусь» пры штотыднёвіку «Новы час».
Творчасць
Па словах самога Алеся Пашкевіча, публікавацца ён пачаў, як ці не ўсе літаратары-гуманітарыі, у часы студэнцтва — у газеце «Чырвоная змена» (пры якой дзейнічала літаб’яднанне «Крыніцы» і якое некалькі гадоў узначальваў). У часы Шушкевіча і Кебіча «крынічанцы» заснавалі і выдавалі штомесячны чапопіс маладых літаратараў «Першацвет», атрымліваючы ад дзяржавы ганарары і заробкі. Як навуковец вывучаў беларускую паэзію 1920-х гадоў. Тэма кандыдацкай дысэртацыі — «Фэномэн узвышэнства ў беларускай паэзіі 20 стагоддзя». Літаратура беларускага замежжа была тэмай доктарскай дысэртацыі — «Канцэпцыя нацыянальнага быцця ў прозе беларускага замежжа 20 ст.» (2002)
Інстытут хіміі АН БССР
Інстытут хіміі АН БССР — першая ў Беларусі акадэмічная ўстанова ў галіне хімічных навук, дала пачатак Аддзяленню хіміі і навук аб Зямлі. Інстытут быў утвораны 2 снежня 1929 года ў складзе Беларускай акадэміі навук. 3 1936 года — у складзе Аддзялення матэматычных і прыродазнаўчых навук АН БССР, з 1940 — у Аддзяленні тэхнічных навук, з 1947 па 1958 уключна — у Аддзяленні фізіка-матэматычных і тэхнічных навук.
Рэарганізацыя
21 лістапада 1958 Прэзідыўм АН БССР пастанавіў стварыць на базе Інстытута хіміі АН БССР з 1 студзеня 1959 два самастойныя інстытуты — Інстытут фізіка-арганічнай хіміі і Інстытут агульнай і неарганічнай хіміі. Рашэнне Прэзідыўма набыло моц 1 студзеня 1959 г., а ў сярэдзіне 1959 г. названыя інстытуты ў выніку падзелу Аддзялення фізіка-матэматычных і тэхнічных навук на Аддзяленне фізіка-матэматычных, хімічных і геалагічных навук і Аддзяленне тэхнічных навук увайшлі ў склад Аддзялення фізіка-матэматычных, хімічных і геалагічных навук АН БССР.
Сапрана (значэнні)
Камуны Італіі:
Бляшаная кафедра
Бляшаная Кафедра  — першая незалежная ўкраінская царква ў Паўночнай Амерыцы. Заснавана ў Вініпегу, яна не належала ні да адной з еўрапейскіх рэлігійных канфесій і была сэрцам Серафімскай царквы — былога шырокага рэлігійнага саюза цэркваў усходняга абраду ў Паўночнай Амерыцы.
Украінскія імігранты пачалі прыбываць у Канаду ў 1891 годзе ў асноўным з заходніх рэгіёнаў Украіны: Букавіны і Галічыны. Свежае папаўненне з Букавіны было праваслаўным, а тыя, хто прыбыў з Галіччыны — грэка-каталікамі. Аднак і тыя і іншыя прытрымліваліся візантыйскага абраду. Да 1903 таварыства ўкраінскіх імігрантаў у Заходняй Канадзе вырасла і прыцягнула ўвагу рэлігійных лідараў, палітыкаў і педагогаў.
Прынцыпы
Цэнтральнай фігурай украінскай абшчыны ў Вініпегу ў той час быў Кірыл Генік (1857—1925). Ён прыбыў з Галіччыны, скончыў Украінскую Акадэмічную гімназію ў Львове і на працягу кароткага часу вывучаў права ў Чарнавіцкім універсітэце. Генік быў сябрам украінскага пісьменніка Івана Франко, аўтара казкі «Ліс Мікіта», намінаванай на Нобелеўскую прэмію па літаратуры. Вядома, што Генік быў сведкам на вяселлі Франко і, верагодна, падзяляў сацыялістычныя погляды Франко і ўхваляў яго з’едлівую сатыру на тагачаснае духавенства. Лічыў пазбаўленне насельніцтва ад духавенства і зямельную рэформу спосабам вызвалення сялян ад прыгнёту памешчыкаў, якія трымалі зямлю ў сваіх руках у змове з іерархіяй царквы. Пасля прыбыцця ў Канаду Генік стаў першым украінцам, што атрымаў пасаду ва Урадзе Канады. Ён працаваў іміграцыйным агентам і адказваў за рассяленне пасяленцаў у іх гомстедах. Стрыечны брат Геніка, Іван Бодруг (1874—1952), і сябар Бодруга Іван Негрыч (1875—1946) таксама прыбылі з вёскі Бярозава з-пад Каламыі, дзе былі настаўнікамі пачатковай школы. Гэтая тройца складала ядро інтэлігенцыі ва ўкраінскай суполцы і была вядомая як Бярозаўская Тройца. Толькі Генік, старэйшы з іх траіх, быў жанатым. Яго жонка Паліна (народжаная Цюркоўська) была дачкой святара, адукаванай жанчынай. Муж і жонка мелі трох сыноў і тры дачкі.
Другой ключавой асобай быў епіскап Серафім (сапраўднае імя было Стэфан Устволські). Справа скончылася тым, што Устволськага пазбавіў сану Свяшчэнны Сінод Рускай Праваслаўнай Царквы ў Санкт-Пецярбургу. Гэта гісторыя пачынаецца з моманту, калі па ўласнай ініцыятыве ён адправіўся на Афон, дзе быў пасвячоны ў епіскапскі сан «Свяцейшым Анфімам», які свярджаў, што з’яўляецца епіскапам. Існуе падазрэнне, што Анфім пасвяціў Устволського на злосць цару, паколькі ў тыя часы паміж царом і Свяшчэнным Сінодам адбывалася барацьба за кантроль над Рускай Праваслаўнай Царквой. Пасля пасвячэння ў епіскапы Серафім адправіўся ў Паўночную Амерыку, дзе ненадоўга спыніўся ва ўкраінскіх святароў у Філадэльфіі. Падчас прыбыцця ў Вініпег ён не належаў ні да Рускай Праваслаўнай Царквы, ні да якой-небудзь іншай. Украінцы ў прэрыях прынялі яго як вандроўнага святога па традыцыі, што мае пачатак яшчэ з вытокаў хрысціянства.
Яшчэ адным чалавекам, які прымаў удзел у падзеях, што прывялі да стварэння «Бляшанай Кафедры», быў памочнік Серафіма Макарый Марчанка. Марчанка выконваў функцыі дыякана і кантара, дапамагаючы Серафіму ў набажэнствах, якія ён добра ведаў. Ён прыбыў з Серафімам са Злучаных Штатаў. Архіепіскап Ланжавен з Сен-Баніфаса узначальваў рымска-каталіцкую епархію ў Заходняй Канадзе, працуючы ў непасрэдным кантакце з Папам у Рыме. Ён лічыў, што яго святары былі дастаткова кампетэнтнымі для задавальнення патрэбаў украінскага насельніцтва. Сваю ролю адыгралі таксама доктар Уільям Патрык, кіраўнік прэсвітэрыянскага Манітобскага каледжа ў Вініпегу, Ліберальная партыя Манітобы і рускія праваслаўныя місіянеры.
Падзеі
Калі які выпадак і меў значныя наступствы ў развіцці падзей, то гэта, магчыма, унясенне членам заканадаўчага органа Манітобы Жазефам Бернье ў 1902 годзе законапраекта перадачы маёмасці русінскіх (украінцы былі таксама вядомыя як русіны) грэка-каталіцкіх цэркваў ў кіраванне органаў, падначаленых (падкантрольных) рымскай царкве. Архіепіскап Ланжавен заявіў, што русіны павінны даказаць, што яны каталікі, а не пратэстанты, аддаўшы маёмасць царквы пэўным асобам або камітэту міран, не залежных ад святароў або епіскапаў. Колькасць украінскага насельніцтва ў прэрыях таксама выклікала цікавасць у рускіх праваслаўных місіянераў. На той час Руская Праваслаўная Царква выдаткоўвала 100 тысяч долараў у год на місіянерскую працу ў Паўночнай Амерыцы. Акрамя таго, ва ўкраінцах была зацікаўлена прэсвітэрыянская царква. Прэсвітэрыянцы запрашалі маладых людзей украінскага паходжання вучыцца ў Манітобскім каледжы (цяпер гэта Універсітэт Вініпега), дзе былі створаны спецыяльныя класы для маладых украінцаў, якія хацелі б стаць школьнымі настаўнікамі (а затым і святарамі незалежнай Грэчаскай царквы). Дырэктар каледжа, Доктар Кінг, які свабодна валодаў нямецкай мовай, правёў субяседванне з кандыдатамі Бодругам і Негрычам на нямецкай мове, Генік пераклаў іх схаластычныя дакументы ў з польскай наанглійскую мову, і яны сталі першымі ўкраінскімі студэнтамі ўніверсітэта ў Паўночнай Амерыцы — Манітобскага каледжа, які на той час быў часткай Універсітэта Манітобы.
Генік, Бодруг і Негрыч дзейнічалі хутка, імкнучыся забяспечыць інтарэсы суполкі. Яны далучылі да справы Серафіма. Ён прыбыў у Вініпег у красавіку 1903 і арганізаваў царкву, якая не залежала ад еўрапейскіх цэркваў і не дэманстравала лаяльнасці да розных рэлігійных груп, што змагаліся за душы новых украінскіх імігрантаў у прэрыях. Сваю царкву Серафім назваў Праваслаўнай Рускай (а не Рускай Праваслаўнай). Ён абвясціў сябе яе кіраўніком, а, каб заручыцца падтрымкай украінцаў, царква атрымала альтэрнатыўную назву — Серафімская. Набажэнствы вяліся па ўсходнім абрадзе, з якім імігранты былі знаёмыя. Серафім пачаў пасвячаць у кантары і дыяканы, а 13 снежні 1903 ён афіцыйна блаславіў і адкрыў для набажэнстваў невялікі будынак на ўсходнім баку вуліцы Макгрэгара, паміж Манітоб-авеню і Прытчард- авеню, які, магчыма, раней называўся царквой Святога Духа. У лістападзе 1904 гады ён пачаў будаваць свой вядомы Бляшаны Сабор на рагу Кінг-стрыт і Стэла-авеню. Харызматычны Серафім пасвяціў каля 50 святароў і дыяканаў (многія з іх былі малапісьменныя), якія сталі выконваць абавязкі святароў у паселішчах, прапаведуючы незалежнае праваслаўе і кіраванне царкоўнай маёмасцю праз незалежных давераных асоб. На працягу двух гадоў гэтая царква атрымала амаль 60 тыс. паслядоўнікаў.
Праз розныя правіны і праблемы з алкаголем Серафім страціў давер інтэлігенцыі, якая запрасіла яго ў Вініпег, і неўзабаве адбыўся пераварот з мэтай пазбавіцца ад яго, пры гэтым не страціўшы паствы. Серафім адправіўся ў Санкт-Пецярбург, каб паспрабаваць атрымаць прызнанне і далейшае фінансаванне ад расійскага Свяшчэннага Сінода для сваёй квітнеючай царквы. Пры яго адсутнасці Іван Бодруг і Іван Негрыч, на той час ужо студэнты багаслоўя ў Манітобскім каледжы, а таксама святары Серафімскай царквы, змаглі атрымаць гарантыі прэсвітэрыянскага фінансавання для царквы Серафімскай на той падставе, што яна паступова пяройдзе на прэсвітэрыянскую мадэль. У канцы восені 1904 гады, Серафім вярнуўся з Расіі, але не прывёз з сабой ніякай грашовай дапамогі. Вярнуўшыся, ён выявіў здраду і хутка адлучыў ад царквы ўсіх святароў, якія прымалі ў гэтай здрадзе ўдзел. Ён апублікаваў у мясцовых газетах іх фатаграфіі з імёнамі на грудзях так, быццам яны былі злачынцамі. Яго помста была недоўгачасовай, неўзабаве ён атрымаў вестку, што Святым Сінодам сам адлучаны ад царквы. Пасля адлучэння свайго і ўсіх святароў Серафім у 1908 годзе знік і ніколі больш не вяртаўся.
Наступствы
Вынікам гэтых сацыяльных і духоўных падзей стала фарміраванне ўкраінскай абшчыны ў Канадзе.
Іван Бодруг, адзін з бунтароў сярод серафімістаў, узначаліў новую незалежную царкву. Ён і сам быў досыць харызматычным святаром і пад уплывам прэсвітэрыянства прапаведаваў евангельскае хрысціянства. Ён дажыў да 1950-х. Будынкі незалежнай царквы (Святога Духа) знаходзіліся на рагу Прытчард-авеню і МакГрэгар-стрыт. Той будынак, які выкарыстоўваў для набажэнстваў Серафім, знеслі. Другі будынак пабудавалі з дапамогай прэсвітэрыянскага фінансавання. Ён да гэтага часу існуе, размешчаны праз дарогу ад Храма працы ў паўночнай частцы Вініпега.
Архіепіскап Ланжавен скіраваў намаганні на далучэнне ўкраінскай суполкі да рымска-каталіцкай паствы. Бельгійскія святары і ўсе іншыя, хто адпраўляў месы ў стараславянскім стылі, былі апрануты паводле грэчаскага абраду і чыталі пропаведзі на польскай мове. Гэтая царква была праз дарогу ад незалежнага Украінскага каталіцкага сабора Святых Уладзіміра і Вольгі на МакГрэгар-стрыт у паўночнай частцы Вініпега. Такая канкурэнцыя забяспечвала большую магчымасць для ўкраінскіх дзяцей у Канадзе вучыцца на ўкраінскай мове.
Ліберальная партыя, зразумеўшы, што ўкраінцы больш не знаходзяцца ў саюзе з архіепіскапам Ланжавенам і паслядоўнікамі Рымска-каталіцкай царквы, якія падтрымлівалі кансерватыўную партыю, узяла ініцыятыву ў свае рукі і пачала фінансаваць першую ўкраінскую газету ў Канадзе, «Канадскі фермер», рэдактарам якой стаў не хто іншы, як Іван Негрыч.
Серафім знік у 1908 годзе, але «Украінскі Голас» (газета да гэтага часу публікуецца ў Вініпегу) паведамляў у канцы 1913, што, па чутках, ён прадаваў Бібліі работнікам чыгункі ў Брытанскай Калумбіі.
Кірыл Генік пераехаў са сваёй старэйшай дачкой і адным з сыноў на некаторы час у ЗША, у Паўночную Дакоту, але потым вярнуўся і памёр у 1925 годзе.
Макарый Марчанка пасля знікнення Серафіма, абвясціў сябе не толькі новым епіскапам Серафімскай царквы, але і Архіпатрыярхам, Архіпапай, Архігетманам і Архікнязем. Каб не быць абвінавачаным у фаварытызме, ён адлучыў ад царквы Папу Рымскага і ўвесь расійскі Свяшчэнны Сінод. Захаваліся звесткі, што ён да канца 1930-х гадоў працягваў падарожнічаць па вёсках і адпраўляў набажэнствы для ўкраінцаў, якія праглі ўсходняга абраду.
Sonic Prime
Першы сезон, які складаецца з васьмі серый, з’явіўся на Netflix 15 снежня 2022 года. Паводле WildBrain Studios, у серыяле павінна быць не менш за 24 эпізоды. SEGA пацвердзіла, што ў 2023 годзе з’явіцца больш серый.
Сюжэт
Падчас бітвы з доктарам Эгманам Сонік неабдумана разбівае «Прызма парадоксу» (Paradox Prism) — крышталічны артэфакт са здольнасцю змяняць рэальнасць. Гэта змяняе галоўны сусвет Соніка і стварае «Shatterverse» — мульцісусвет, дзе кожны асколак прызмы ўтварыў альтэрнатыўнае вымярэнне, якое называецца «Shatterspace». Кожнае такое вымярэнне населена альтэрнатыўнымі версіямі сяброў Соніка (Тэйлз, Наклз, Эмі Роўз, Руж і Біг), але ў кожным такім вымярэнні адсутнічае ўласная версія Соніка.
Сонік спачатку трапляе ў Нью-Ёрк Сіці — футурыстычную антыўтапічную версію Green Hill, якой кіруе суполка варыянтаў доктара Эгмана. Яны называюць сябе «Саветам хаосу» і выкарысталі асколак прызмы свайго вымярэння, каб з лёгкасцю яго заваяваць. Пасля таго, як ад Соніка яны даведваюцца пра існаванне іншых вымярэнняў, яны вырашаюць заваяваць увесь «Shatterverse». Але ім супрацьстаяць Сонік разам з камандай, сфарміраванай мясцовымі версіямі сяброў Соніка. Імкнучыся сабраць прызму і аднавіць свой сусвет, які быў разбураны і ператварыўся ў сумны і знежывелы Ghost Hill (Пагорак прывідаў), Сонік адпраўляецца ў іншыя вымярэнні, такія як лабірынт Боскадж і Нямесца (the No Place), сусветы, пакрытыя джунглямі і вадой, населеныя дзікімі і пірацкімі версіямі яго сяброў адпаведна.
Вытворчасць
Sonic Prime быў афіцыйна анансаваны ў лютым 2021 года, хоць першапачаткова распрацоўка серыяла была раскрыта ў выдаленым твітэры ў снежні 2020 года. Усяго ў серыяле будзе 24 серыі. Колін О’Шонэсі, вядомая тым, што з 2014 года выконвала ролю Майлза «Тэйлза» Паўэра, адказала на твіт у Твітэры, што яна не будзе выконваць гэтую ролю ў серыяле Netflix. Прычынай для гэтага паслужыла тое, што вытворчасць серыяла будзе адбывацца ў Канадзе і згодна з законам аб прафсаюзах, большая частка акцёраў агучкі ў канадскіх тэлевізійных праграмах павінны быць канадцамі. У маі 2022 года было абвешчана, што Дэвен Мак агучыць галоўнага персанажа серыяла.
Серыял зроблены Man of Action і WildBrain Studios разам з Netflix Animation і анімацыйнай студыяй Sega Marza Animation Planet. Для Man of Action і WildBrain Studios серыял стаў іх другім супрацоўніцтвам у стварэнні серыялаў, заснаваных на відэагульнях пасля Mega Man: Fully Charged. Адзін са сцэнарыстаў, Дункан Руло, заявіў, што серыял будзе разгортвацца ў «сусвеце відэагульняў, створаных камандай Sonic Team», і што «не выключаны магчымыя красоверы з іншымі персанажамі Sega». Па словах выканаўчага прадзюсара Логана Макферсана, серыял з’яўляецца канонам для гульнявога сусвету. У чэрвені 2021 года канцэпт-арт серыяла быў знойдзены ў партфоліа цяпер выдаленага мастака.
Пазней Дункан Руло пацвердзіў, што Ян Флін, які пісаў для серыялаў Archie, Boom, IDW і нядаўна выпушчанага Sonic Frontiers, будзе кансультантам. Акрамя таго, Крыс Пір, рэжысёр The Willoughbys, працаваў над серыялам у якасці крэатыўнага кансультанта разам з Ішы Рудэ, рэжысёрам My Little Pony: Girls Equestria, у якасці эпізадычнага рэжысёра.
Рэліз
Першы сезон Sonic Prime, які складаецца з васьмі серый, выйшаў 15 снежня 2022 года. Прэм’ера першага эпізоду адбылася 10 снежня 2022 г. у гульні Sonic Speed Simulator ад кампаніі Gamefam у Roblox. Тэрміны выхаду наступных сезонаў афіцыйна не пацверджаны, але, па словах выканаўчага прадзюсера Логана Макферсана, выхад адбудзецца ў «недалёкай будучыні» пасля першага сезона.
Глядацкая аўдыторыя
20 снежня 2022 года Netflix абвясціў, што Sonic Prime займае пятае месца ў топ-10 англійскага тэлебачання з 27,7 мільёнаў гадзін прагляду ў перыяд з 12 па 18 снежня.
Рэакцыя крытыкаў
Sonic Prime атрымаў у цэлым станоўчыя водгукі з боку крытыкаў з пахвалой за агучку, гісторыю і анімацыю; але некаторыя крытыкавалі яго напісанне. На Rotten Tomatoes серыял атрымаў адзнаку 60 працентаў на падставе водгукаў ад 5 крытыкаў.
Полі Конвэй з Common Sense Media сказала, што гэта вясёлы, шалёны мультсерыял, які рэкламуе камандную працу і з’яўляецца відовішчным. Кенэт С’юард-малодшы з IGN паставіў фільму 8 балаў з 10, назваўшы яго «вясёлым і сямейным» шоу для новых і старых фанатаў. Ён кажа: «Сонік Прайм — гэта вясёлае, а таксама забаўляльнае шоу для сям’і. Размясціўшыся паміж фільмамі „Прыгоды вожыка Соніка“ 1992 года і „Вожык Сонік“ 1993 года, у якіх падобная атмасфера „змагароў за свабоду, якія імкнуцца зрынуць жорсткага лідара“, ён прапануе захапляльны погляд на мінулае, адначасова прадстаўляючы новыя ідэі. У яго ёсць некаторыя праблемы з тэмпам, бо раптоўнае завяршэнне першага сезона не зробіць яму ніякай карысці. Тым не менш, Sonic Prime павінен быць добра прыняты новымі і даўнімі фанатамі франшызы».
Джосуа Крысціян Макой з Game Rant паставіў Prime 3,5 балы з 5, назваўшы яго «вельмі добрым» і таксама вельмі вясёлым: «Sonic Prime — гэта яшчэ адзін аргумент на карысць Соніка, перш за ўсё, як тэлезоркі, а пасля — як гульнявога персанажа. Фанатам Соніка спадабаецца дэманстрацыя іх улюбёных герояў і імклівае дзеянне. Нягледзячы на слабы тэкст і занадта шмат паўтораў, Sonic Prime — гэта вельмі весела. Атрымлівайце асалоду ад падарожжа Blue Blur у мульцісусвет».
Точанка
То́чанка, Тучанка, Каранскі канал — рака ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Сіняя (басейн Свіслачы).
Палац культуры і навукі
Палац культуры і навукі (Pałac Kultury i Nauki, часта скарачаюць як PKiN) — хмарачос у Варшаве.
Вышыня 42-павярховага хмарачоса складае 167,68 м, разам са шпілем — 230,68 метраў. Будынак мае 3288 пакояў. Плошча — 123.084 м ², унутраны аб’ём — 817 000 м ³. Для пабудовы было выкарыстана 40 млн штук цэглы.
Да лютага 2021 года з'яўляўся самым высокім будынкам у Польшчы. У нашы дні палац уваходзіць у дзесятку самых высокіх будынакаў Еўрапейскага Саюза, а з 1955 па 1957 год ён быў найвышэйшым будынкам Еўропы.
Будынак уяўляе сабой сумесь стыляў ар-дэко, сацрэалізму і польскага гістарызму. Аўтар праекта — савецкі архітэктар Леў Уладзіміравіч Руднеў.
Гісторыя
Пабудаваны па ўзоры так званых «сталінскіх гмахаў» у якасці падарунку Савецкага Саюза польскаму народу (узведзены на савецкія грошы савецкімі будаўнікамі).
Узводзіўся з 2 мая 1952 па 22 ліпеня 1955 г. сіламі 3500 савецкіх працоўных, якіх жылі ў спецыяльна для іх пабудаваным раёне з кінатэатрам, сталовай, клубам і басейнам. Падчас будаўніцтва ў выніку няшчасных выпадкаў загінула 16 чалавек.
Будынак першапачаткова называўся «Палацам культуры і навукі імя І. В. Сталіна».
Архітэктар Л. У. Руднеў хацеў, каб будынак быў у польскім стылі, таму пабываў у такіх вядомых гарадах, як Кракаў, Холм, Замасць, каб сабраць неабходную інфармацыю і пазнаёміцца ​​з польскай архітэктурай. Разам са сваімі супрацоўнікамі ён стварыў пяць праектаў.
Галацкі ніжне-дунайскі ўніверсітэт
Галацкі ніжне-дунайскі ўніверсітэт (Universitatea „Dunărea de Jos” din Galaţi) — румынская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Галац.
Яўген Савойскі
Яўген Савойскі (ням.: Prinz Eugen von Savoyen, 18 кастрычніка 1663 — 21 красавіка 1736) — палкаводзец Свяшчэннай Рымскай імперыі французскага паходжання, генералісімус.
Пачатак кар’еры. Кампаніі 1690-х
Яўген нарадзіўся ў Парыжы. Ён быў малодшым сынам графа дэ Суасона і яго жонкі Алімпіі Манчыні, пляменніцы кардынала Мазарыні. З боку бацькі Яўген належыў да старажытнага роду герцагаў Савойскіх, быўшы праўнукам савойскага герцага Карла Эмануіла I.
Пасля выгнання маці з Францыі ў сувязі са справай аб ядах, 20-летні Яўген адправіўся абараняць абложаную туркамі Вену, дзе пад яго камндваннем ваяваў полк драгунаў. Пасля гэтага Яўген Савойскі браў удзел у вызваленні Венгрыі ад турэцкіх войскаў у 1684—1688 гадах.
У 1690 годзе ён быў прызначаны камандуючым аўстрыйскімі войскамі ў Італіі і злучыўся з герцагам савойскім Віктарам-Амадэем. Апошні насуперак парадам Яўгена ўступіў з французамі ў бой пры Стафардзе, быў разбіты, і толькі адвага і распарадлівасць Яўгена выратавалі саюзныя войскі ад канчатковай гібелі.
Карсакаўскі раён (Арлоўская вобласць)
Карса́каўскі раён (Корсаковский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўночным усходзе Арлоўскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — сяло Карсакава.
Яўген Савойскі
Пачатак кар’еры. Кампаніі 1690-х
У 1691 годзе Яўгеній прымусіў маршала Каціна зняць аблогу крэпасці Кані; у тым жа 1691 годзе з авангардам арміі герцага Савойскага ўварваўся ў Дафінэ і авалодаў некалькімі крэпасцямі.
Карсакаўскі раён (Арлоўская вобласць)
Геаграфія
Карсакаўскі раён мяжуе з Новадзеравенькаўскім, Навасільскім і Мцэнскім раёнамі, а таксама з Тульскай вобласцю. Плошча раёна складае 690,87 км².
Гісторыя
Да 1245 года землі цяперашняга раёна ўваходзілі ў склад Чарнігаўскага княства, пасля яго распаду адышлі да Глухава-Навасільскага княства. З сярэдзіны і да канца XV стагоддзя яно было пад уладай Рэчы Паспалітай, а пасля ўвайшло ў склад Расійскай імперыі.
Мітахандрыяльная ДНК
Мітахандрыяльная ДНК (мтДНК) — ДНК, якая знаходзіцца (у адрозненне ад ядзернай ДНК) у мітахондрыях, арганоідах эукарыятычных клетак.
Карсакаўскі раён (Арлоўская вобласць)
Гісторыя
Карсакаўскі раён быў утвораны 30 ліпеня 1928 года ў адпаведнасці з пастановай УЦВК і СНК РСФСР.
Яўген Савойскі
Вайна за іспанскую спадчыну
Прызначаны прэзідэнтам гофкрыгсрата, Яўген прыняў шэраг мер, якія выратавалі Аўстрыю ад найвялікшай небяспекі, у якую паставілі яе паўстанне венграў і поспехі французаў у Баварыі.
Карсакаўскі раён (Арлоўская вобласць)
Эканоміка
Эканоміка рэгіёна амаль не мае прамысловасці, а асноўным складнім з’яўляецца сельская гаспадарка.
Мітахандрыяльная ДНК
Гены, закадаваныя ў мітахандрыяльнай ДНК, ставяцца да групе плазмагенаў, размешчаных па-за ядром (па-за храмасомай). Сукупнасць гэтых фактараў спадчыннасці, засяроджаных у цытаплазме клеткі, складае плазмон дадзенага віду арганізмаў (у адрозненне ад геному).
Гісторыя адкрыцця
Мітахандрыяльная ДНК была адкрыта Маргіт Нас і Сільвен Нас ў 1963 годзе ў Стакгольмскім універсітэце пры дапамозе электроннай мікраскапіі і, незалежна, навукоўцамі Элен Харлсбрунер, Гансам Тупі і Готфрыдам Шацэм пры біяхімічным аналізе фракцый мітахондрый дрожджаў ў Венскім універсітэце ў 1964 годзе.
Яўген Савойскі
Вайна за іспанскую спадчыну
У 1704 годзе разам з герцагам Мальбара Яўген атрымаў перамогу пры Гохштэце, якая прывяла да адпадзення Баварыі ад саюза з Людовікам XIV.
Мітахандрыяльная ДНК
Тэорыі ўзнікнення мітахандрыяльнай ДНК
Згодна з эндасімбіятычнай тэорыяй, мітахандрыяльная ДНК паходзіць ад колцавых малекул ДНК бактэрый і таму мае іншае паходжанне, чым ядзерны геном. Цяпер пераважае пункт гледжання, згодна з якой мітахондрыі маюць монафілетычнае паходжанне, гэта значыць былі набыты продкамі эукарыёт толькі аднойчы.
Яўген Савойскі
Вайна за іспанскую спадчыну
У 1705 годзе Яўгеній быў пасланы ў Іспанію, дзе спыніў поспехі Вандома, а ў 1706 годзе атрымаў перамогу пад Турынам, якая прымусіла французаў выйсці з Італіі.
У 1707 годзе ён уварваўся ў Праванс і трымаў у аблозе Тулон, але беспаспяхова; у 1708 годзе разам з Мальбара разбіў Вандома пры Аўдэнардэ і ўзяў Ліль, а ў 1709 годзе нанёс Вілару паразу пры Мальплаке.
Мітахандрыяльная ДНК
Тэорыі ўзнікнення мітахандрыяльнай ДНК
На падставе падабенства ў паслядоўнасцях нуклеатыдаў ДНК бліжэйшымі сваякамі мітахондрый сярод пракарыётаў, якія жывуць цяпер лічаць альфа-пратэабактэрый (у прыватнасці, была прапанавана гіпотэза, што да мітахондрыяў блізкія рыкетсіі). Параўнальны аналіз геномаў мітахондрый паказвае, што ў ходзе эвалюцыі адбывалася паступовае перамяшчэнне генаў продкаў сучасных мітахондрый ў ядро клеткі. Невытлумачальнымі з эвалюцыйнай кропкі гледжання застаюцца некаторыя асаблівасці мітахандрыяльнай ДНК (напрыклад, даволі вялікая колькасць інтронаў, нетрадыцыйнае выкарыстанне трыплетаў і іншыя). З прычыны абмежаванага памеру мітахандрыяльнага геному вялікая частка мітахандрыяльнай бялкоў кадуецца ў ядры. Пры гэтым вялікая частка мітахандрыяльнай тРНК кадуюцца мітахандрыяльным геномам.
Яўген Савойскі
Вайна за іспанскую спадчыну
У 1712 годзе Яўген быў разбіты пры Дэнене і ў 1714 годзе падпісаў Раштацкі мір.
Мітахандрыяльная ДНК
Формы і колькасць малекул мітахандрыяльнай ДНК
У большасці вывучаных арганізмаў мітахондрыі ўтрымліваюць толькі кальцавыя малекулы ДНК, у некаторых раслін адначасова прысутнічаюць і кальцавыя і лінейныя малекулы, а ў шэрагу пратыстаў (напрыклад, інфузорый) маюцца толькі лінейныя малекулы.
Мітахондрыі млекакормячых звычайна ўтрымліваюць ад двух да дзесяці ідэнтычных копій кальцавых малекул ДНК.
Яўген Савойскі
Вайна за іспанскую спадчыну
5 жніўня 1716 года Яўгеній Савойскі выйграў Петраварадзінскую бітву (ням. Schlacht von Peterwardein) з арміяй Асманскай імперыі пад кіраўніцтвам вялікага візіра Дамад Алі пашы, што дазволіла спыніць серыю вайсковых поспехаў турак на Балканах..
Мітахандрыяльная ДНК
Формы і колькасць малекул мітахандрыяльнай ДНК
У раслін кожная мітахондрый змяшчае некалькі малекул ДНК рознага памеру, якія здольныя да рэкамбінацыі.
У пратыстаў з атрада кінетапластыдаў (напрыклад, у трыпанасомаў) у адмысловым участку мітахондрыі (кінетапласце) змяшчаецца два тыпы малекул ДНК — ідэнтычныя максі-кольцы (20-50 штук) даўжынёй каля 21 т. п. а. і міні-кольцы (20 000-55 000 штук, каля 300 разнавіднасцяў, сярэдняя даўжыня каля 1000 п. а.). Усе кольцы злучаныя ў адзіную сетку (катенаны), якая руйнуецца і аднаўляецца пры кожным цыкле рэплікацыі. Максі-кольцы гамалагічных мітахандрыяльнай ДНК іншых арганізмаў. Кожнае міні-кальцо змяшчае чатыры падобных кансерватыўных ўчастка і чатыры унікальных гіперварыябельных ўчастка. У міні-кольцах закадаваныя кароткія малекулы накіроўваючых РНК (guideRNA), якія ажыццяўляюць рэдагаванне РНК, транскрыбіруемых з генаў максі-кольцаў.
Устойлівасць мітахандрыяльнай ДНК
Мітахандрыяльная ДНК асабліва адчувальная да актыўных формаў кіслароду, якія генеруюцца дыхальнай ланцугом, у сувязі з іх непасрэднай блізкасцю. Хоць мітахандрыяльная ДНК звязана з бялкамі, іх ахоўная роля менш выказана, чым у выпадку ядзернай ДНК. Мутацыі ў ДНК мітахондрый могуць выклікаць спадчынныя захворванні якіяя перадаюць па мацярынскай лініі. Таксама маюцца дадзеныя, якія паказваюць на магчымы ўклад мутацыі мітахандрыяльнай ДНК у працэс старэння і развіццё узроставых паталогій. У чалавека мітахандрыяльная ДНК звычайна прысутнічае ў колькасці 100-10000 копій на клетку (сперматазоіды і яйцаклеткі з'яўляюцца выключэннем). З множнасцю мітахандрыяльнай геномаў звязаны асаблівасці праявы мітахандрыяльных хвароб — звычайна позні іх пачатак і вельмі зменлівыя сімптомы.
Атрыманне ў спадчыну па мацярынскай лініі
У большасці мнагаклетачных арганізмаў мітахандрыяльная ДНК перадаецца па мацярынскай лініі. Яйкаклетка змяшчае на некалькі парадкаў больш копій мітахандрыяльнай ДНК, чым сперматазоід. У сперматазоідзе звычайна не больш за дзесятак мітахондрый (у чалавека — адна спіральна закручаная мітахондрыя), у невялікіх яйцаклетках марскога яжа — некалькі сотняў тысяч, а ў буйных аацытах жабы — дзесяткі мільёнаў. Акрамя таго, звычайна адбываецца дэградацыя мітахондрый сперматазоіда пасля апладнення.
Пры палавым размнажэнні мітахондрыі, як правіла, перадаюцца выключна па мацярынскай лініі, мітахондрыі сперматазоіда звычайна руйнуюцца пасля апладнення. Акрамя таго, большая частка мітахондрый сперматазоіда знаходзяцца ў аснове жгуціка, які пры апладненні часам губляецца. У 1999 годзе было выяўлена, што мітахондрыі сперматазоідаў пазначаныя убіквіцінам (бялком-меткай, якая прыводзіць да разбурэння бацькоўскіх мітахондрый ў зігоце).
Паколькі мітахандрыяльная ДНК не з'яўляецца высокакансерватыўнай і мае высокую хуткасць муціравання, яна з'яўляецца добрым аб'ектам для вывучэння філагеніі (эвалюцыйнага сваяцтва) жывых арганізмаў. Для гэтага вызначаюць паслядоўнасці мітахандрыяльнай ДНК у розных відаў і параўноўваюць іх пры дапамозе спецыяльных камп'ютэрных праграмаў і атрымліваюць эвалюцыйнае дрэва для вывучаных відаў. Даследаванне мітахандрыяльнай ДНК сабакаў дазволіла прасачыць паходжанне сабакаў ад дзікіх ваўкоў. Даследаванне мітахандрыяльнай ДНК у папуляцыях чалавека дазволіла вылічыць «мітахандрыяльную Еву», гіпатэтычную прамаці ўсіх людзей, якія жывуць у наш час.
Атрыманне ў спадчыну па бацькоўскай лініі
Для некаторых відаў паказаная перадача мітахандрыяльнай ДНК па мужчынскай лініі, напрыклад, у мідый. Атрыманне ў спадчыну мітахондрый па бацькоўскай лініі таксама апісана для некаторых насякомых, напрыклад, для дразафілы, медоносных пчолаў і цыкадаў.
Існуюць таксама дадзеныя аб мітахандрыялнай перадачы па мужчынскай лініі ў млекакормячых. Апісаны выпадкі такой перадачы ў спадчыну для мышэй, пры гэтым мітахондрыі, атрыманыя ад самца, пасля адрываюцца. Такая з'ява паказана для авечак і кланаванай буйной рагатай жывёлы. Таксама апісаны адзіны выпадак, звязаны з бясплоддзем у мужчыны. .
Геном мітахондрый
У млекакормячых кожная малекула мтДНК змяшчае 15000-17000 пар аснаванняў (у чалавека 16565 пар нуклеатыдаў — даследаванне скончана ў 1981 годзе, паводле іншай крыніцы 16569 пар ) і змяшчае 37 генаў — 13 кадуюць бялкі, 22 — гены тРНК, 2 — рРНК (па адным гену для 12S і 16S рРНК). Іншыя шматклеткавыя жывёлы маюць падобны набор мітахандрыяльных генаў, хоць некаторыя гены могуць часам адсутнічаць. Генны склад мтДНК розных відаў раслін, грыбоў і асабліва пратыстаў адрозніваецца больш значна. Так, у жгутыканосца-якабіды Reclinomonas americana знойдзены найбольш поўны з вядомых мітахандрыяльных геномаў: ён змяшчае 97 генаў, у тым ліку 62 гена, кадавальныя бялкі (27 рыбасамальных бялкоў, 23 бялкі, якія ўдзельнічаюць у працы электрон-транспартнага ланцуга і ў акісляльнам фасфарыліраванні, а таксама субадзінак РНК-палімеразы).
Адзін з найбольш маленькіх мітахандрыяльнай геномаў мае малярыйны плазмодый (каля 6.000 п.а., змяшчае два гены рРНК і тры гены, якія кадуюць бялкі).
Нядаўна адкрытыя рудыментарныя мітахондрыі (мітасомы) некаторых пратыстаў (дызентэрыйнай амёбы, мікраспарыдый і лямблій) не ўтрымліваюць ДНК.
Сёдэрхамн
Сёдэрхамн (швед. Söderhamn) — горад у Швецыі, на беразе Батнічнага заліва. Адміністрацыйны цэнтр Сёдэрхамнскай камуны лена Еўле. Турыстычны цэнтр.
Мітахандрыяльная ДНК
Геном мітахондрый
Мітахандрыяльныя геномы розных відаў грыбоў утрымліваюць ад 19 431 (дрожджы Schizosaccharomyces pombe) да 100 314 (сардарыёміцэт Podospora anserina) пар нуклеатыдаў.
Некаторыя расліны маюць велізарныя малекулы мітахандрыяльнай ДНК (да 25 мільёнаў пар аснаванняў), якія пры гэтым змяшчаюць прыкладна тыя ж гены і ў той жа колькасці, што і меншыя мтДНК. Даўжыня мітахандрыяльнай ДНК можа шырока вар'іравацца нават у раслін аднаго сямейства. У мітахандрыяльнай ДНК раслін маюцца некадуючыя паслядоўнасці якія паўтараюцца.
Геном чалавека змяшчае толькі па адным праматору на кожную камплементарны ланцуг ДНК.
Геном мітахондрый чалавека кадуе наступныя бялкі і РНК:
Асаблівасці мітахандрыяльнай ДНК
Кадавальныя паслядоўнасці (каданом) мітахандрыяльнага геному маюць некаторыя адрозненні ад кадавальных паслядоўнасцяў універсальнай ядзернай ДНК.
Так, кодон AUA кадуе у мітахандрыяльным геноме метыянін (замест ізалейцына ў ядзернай ДНК), кадонам AGA і AGG — тэрмінатарные кадоны (у ядзернай ДНК кадуюць аргінін), кадон UGA у мітахандрыяльным геноме кадуе трыптафан.
Калі казаць дакладней, то гаворка ідзе не аб мітахандрыяльнай ДНК, а пра мРНК, якая спісваецца (транскрыбуецца) з гэтай ДНК перад пачаткам сінтэзу бялку. Літара U у пазначэнні кадона пазначае урыдзін, які пры транскрыпцыі РНК гена ў замяняе тымін.
Колькасць генаў тРНК (22 гена) менш, чым у ядзерным геноме з яго 32 генамі тРНК.
У чалавечым мітахандрыяльным геноме інфармацыя настолькі сканцэнтраваная, што ў паслядоўнасцях кадавальных мРНК, як правіла, часткова выдаленыя нуклеатыды, якія адпавядаюць 3'-канцавым тэрмінатарным кадонам.
Прымяненне
Акрамя выкарыстання пры пабудове розных філагенетычных тэорый, вывучэнне мітахандрыяльнага геному — асноўны інструмент пры правядзенні ідэнтыфікацыі. Магчымасць ідэнтыфікацыі звязана з існуючымі ў мітахандрыяльным геноме чалавека групавымі і нават індывідуальнымі адрозненнямі.
Паслядоўнасць ўчастка гена субадзінке I цытахром с-аксідазы, кадаваных ў мітахандрыяльнай ДНК, шырока выкарыстоўваецца ў праектах, звязаных з ДНК-баркадаваннем жывёл - вызначэннем прыналежнасці арганізма да таму ці іншаму таксону на аснове кароткіх маркераў ў яго ДНК. Для баркадавання раслін выкарыстоўваецца пераважна камбінацыя двух маркераў ў пласціднай ДНК.
Група Шухрата Міталіпава з цэнтра эмбрыянальных клетак і геннай тэрапіі Арэгонскага ўніверсітэта распрацавала метад замены мітахандрыяльнай ДНК для лячэння спадчынных мітахандрыяльных захворванняў. Цяпер у Вялікабрытаніі пачатыя клінічныя выпрабаванні гэтага метаду, які атрымаў неафіцыйную назву «3-parent baby technique» - «дзіця ад трох бацькоў». Вядома таксама аб нараджэнні ў выніку гэтай працэдуры дзіцяці ў Мексіцы.
Джордж Уокер Буш
Джордж Уокер Буш (George Walker Bush ; нар., Нью-Хэйвен) — 43-ці прэзідэнт ЗША, член Рэспубліканскай партыі.
Біяграфія
Джордж У. Буш нарадзіўся ў Нью-Хэйвене (штат Канектыкут), сын Дж.-Г. Буша.
Пасля вучобы ў акадэміі Філіпса і заканчэння Ельскага ўніверсітэта (1968) служыў у ваенна-паветраных сілах, у 1973 быў звольнены ў запас. У 1975 скончыў Гарвардскую школу бізнесу, пасля чаго стаў спрабаваць свае сілы ў палітыцы (у 1978 беспаспяхова балатаваўся ў кангрэсмены) і бізнесе. У 1977 арганізаваў нафтагазавую кампанію «Арбуста», у фінансаванні якой прымаў удзел таксама саудаўскі капітал. Пасля энергетычнага крызісу і фінансавых цяжкасцей кампанія была ў 1979 ператвораная ў фірму «Буш экспларэйшн», якая, у сваю чаргу, у 1984 была прададзена фірме «Спектрум-7», якая ўлілася ў 1986 у энергетычную карпарацыю «Харкен»; яе дырэктарам стаў Дж.-У. Буш. У 1988 і 1992 Буш-малодшы ўдзельнічаў у выбарчых кампаніях свайго бацькі, а ў 1994 быў абраны на пост губернатара Тэхаса (пераабраны ў 1998). На гэтай пасадзе ён прыступіў да правядзення падатковай рэформы (скарачэнне падаткаў на маёмасць, падвышэнне падаткаў з продажаў і на прафесійныя паслугі) і рэформы сацыяльнага забеспячэння.