cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Паляндвіца
Найлепш надаецца да вэнджання, а сырая да кароткага (некалькі хвілін) смажання. Традыцыйныя вэнджаныя паляндвіцы адразу пасля восеньскага забою вытрымлівалі некалькі дзён у крыві, адбівалі дзеля мяккасці і да вясны правяльвалі ў асмоленых скрынях у халодным памяшканні, пасыпаўшы соллю, салетрай і сумессю спецый (бабкі, перац, гваздзікі, каляндра і іншыя). У сакавіку даставалі са скрыняў і вэндзілі ў валовых кішках. У татарскай кухні традыцыйна цэніцца паляндвіца з каніны, з якой між іншым гатуюць біфштэкс па-татарску. У сучаснай Беларусі пераважае паляндвіца са свініны, якую соляць, націраюць часнаком, перцам і іншымі духмянымі прыправамі; для завяльвання ўпіхваюць у гладкую кішку або шчыльна абціскаючы абвязваюць палатном і вешаюць у сухім месцы. Часам перад завяльваннем трымаюць у расоле.
Ваенныя спецыялісты Беларусі
У асобных расійскіх СМІ згадваліся як беларускія «партызаны».
Гісторыя
Пасля развалу СССР незалежная Беларусь атрымала кантынгент Беларускай ваеннай акругі. Савецкая спадчына была занадта вялікай для краіны, таму ў 1990-я ўрад правёў скарачэнне узброеных сіл. Многія кадравікі страцілі свае працоўныя месцы, некаторыя сыходзілі самі з-за нізкіх заробкаў. Не ўсе змаглі прыстасавацца да «грамадзянцы», і частка звольненых пайшла ў найміты.
Менавіта адстаўныя вайскоўцы спатрэбіліся для аказання ваенных паслуг, склаўшы аснову замежных кантынгентаў, бо, як казаў на «Еўрарадыё» ваенны аглядальнік Аляксандр Алесін, афіцыйна дзяржава імкнулася не адпраўляць дзеючыя армейскія кадры ў іншыя дзяржавы, асабліва ў «гарачыя кропкі». Сярод запатрабаваных спецыяльнасцяў эксперт называў лётчыкаў, спецыялістаў па абслугоўванні авіяцыі і баявой тэхнікі, штабных афіцэраў і спецыялістаў спецаперацый — напрыклад, снайперы.
Паводле інфармацыі газеты «Комсомольская правда» атрыманай з «дасведчаных крыніц», у Мінску ўзнікла нейкая арганізацыя, якая прадастаўляла працу для адстаўных вайскоўцаў, гатовых прымяніць свой вопыт за мяжой. Фірма засакрэчана і не давала нідзе ніякіх аб’яў, самастойна шукаючы патэнцыйных работнікаў. Дзейнасць канторы, як меркавала інтэрнет-выданне «Свободная Пресса», была пад наглядам спецслужб Беларусі і Расіі. У асобных выпадках мела месца афіцыйная дзяржаўная падтрымка з боку дзеючых кадраў УС РБ і ваенных навукоўцаў, пра што згадваў прэзідэнт Аляксандр Лукашэнка. Ваенная газета «Во славу Родины» пісала аб уцягванні да падобнай дзейнасці нават работнікаў прадпрыемстваў ВПК. У адным з нумароў 2012 года паведамлялася: «падчас гутаркі з выпрабавальнікамі высветлілася, што спецыялісты часта выязджаюць у замежкамандыроўкі з мэтай тэхнічнага абслугоўвання машын і дэманстрацыі магчымасцяў выпускаемых узораў прадукцыі».
Як адзначыў беларускі ваенны эксперт Ягор Лебядок, найважнейшым рэгіёнам для Беларусі ў сферы збыту ўзбраення і аказання паслуг падрыхтоўкі ваенных кадраў стала Афрыка. У канцы 2010-х і пачатку 2020-х усё больш канкурэнцыю ў частцы падрыхтоўкі замежных вайскоўцаў і арганізацыі баявых дзеянняў пачалі аказваць ізраільцяне, французы, расійскія ПВК і прадстаўнікі іншых краін.
Па краінах
Падчас грамадзянскай вайны 2002—2007 гадоў група былых кадравых лётчыкаў і тэхнікаў Узброеных Сіл Беларусь накіравана у Рэспубліцы Кот-д’Івуар для аказання дапамогі ўрадавай арміі Ларана Гбагбо, меркавана пад патранажам французскіх і беларускіх уладаў. Беларусы займаліся перападрыхтоўкай афрыканскіх авіятараў, якія раней эксплуатавалі французскія Dassault/Dornier Alpha Jet, для палётаў на савецкіх штурмавіках Су-25. Івуарыйцы здзейснілі са сваімі замежнымі інструктарамі толькі два баявых вылету. Падчас другога яны выпадкова альбо наўмысна нанеслі ўдар па французскай базе ў Буаке. Інцыдэнт прывёў да захопу французскімі войскамі аэрадрома Ямусукра і выступленняў апалчэння «Маладыя патрыёты» ў Абіджане.
3 лютага 2020 года, паводле звестак Africa intellegence, у краіну прыбылі дзесяць беларускіх вайскоўцаў, чыёй задачай стала правядзенне курсу падрыхтоўкі для жандараў. У маі таго ж года яшчэ чатыры беларускія спецыялісты прадастаўлены для тэхнічнага абслугоўвання машын і навучання івуарыйскіх тэхнікаў.
У чэрвені 2006 года быў падпісаны дагавор аб ваенным супрацоўніцтве, абмене вопытам і дасягненнямі ў ваеннай вобласці. На падставе дакумента, беларускія інструктары далі свае паслугі ў навучанні суданскіх вайскоўцаў, абодва бакі падзяліліся адзін з адным вопытам, а навукоўцы дзвюх краін сумесна распрацавалі праекты ў галіне ваеннай навукі.
Станам на люты 2023 года дзяржаўная кампанія «Белспецзнештэхніка» (БСЗТ) больш за дваццаць гадоў кіравала сумесным прадпрыемствам з суданскай арміяй. Яе тэхнічныя спецыялісты, якія базуюцца ў Хартуме, абслугоўваюць увесь парк суданскіх верталётаў і самалётаў, што гуляе вырашальную ролю ў краіне, дзе адлегласці настолькі вялікія, што сілавыя аперацыі не могуць выконвацца наземным транспартам. Прысутнасць беларускіх спецыялістаў стала жыццёва важнай для суданскага ўрада. Першапачаткова БСЗТ хацела ператварыць сваю базу ў Судане ў панафрыканскі цэнтр тэхнічнага абслугоўвання, аднак санкцыі ЗША у дачыненні да Хартума перашкодзілі гэтаму праекту.
У Венесуэле ў 2008—2013 гадах знаходзілася група ваенных спецыялістаў, ваенных саветнікаў і навукоўцаў Рэспублікі Беларусь. Дзейнасць замежнікаў была накіравана на стварэнне адзінай сістэмы супрацьпаветранай абароны і радыёэлектроннай барацьбы Нацыянальных узброеных сіл Венесуэлы, а таксама падрыхтоўку неабходных для яе вайсковых кадраў. Па выніку іх работы ўдалося дамагчыся паспяховага абнаўлення і сістэматызацыі абароны краіны.
Адначасна ў горадзе Мар’іна Горка вялася падрыхтоўка спецназа DISIP.
16 снежня 2009 года падчас афіцыйнага візіту ў Трыпалі беларускай вайсковай дэлегацыі пад кіраўніцтвам міністра абароны Юрыя Жадобіна быў заключаны пратакол аб супрацоўніцтве ў галіне абароны. Пераймаць вопыт на вучэнні «Захад-2009» у Беларусь прыязджаў малодшы сын лідара краіны Муамара Кадафі, Хаміс, камандзір элітнага падраздзялення спецназа Лівіі. У чэрвені 2010 года лівійскія вайскоўцы прынялі ўдзел у вучэннях з беларускай 11-й асобнай механізаванай брыгадай са Слоніма, якія праходзілі на Абуз-Лясноўскім палігоне пад Баранавічамі.
6 красавіка 2011 года выдавецтва «Комсомольская правда» выпусціла артыкул аб удзеле ў баявых дзеяннях у Лівіі на баку ўрада беларускіх ваенных саветнікаў. Рэдакцыя пісала, што ваенныя займаліся падрыхтоўкай лівійскіх сілавікоў, рамонтам і эксплуатацыяй тэхнікі. Паведамлялася і пра наймітаў з індывідуальнымі кантрактамі, і пра дзейных вайскоўцаў Узброеных Сіл Беларусі, сярод якіх былі былыя байцы 334-га атрада са складу 5-й асобнай брыгады спецпрызначэння. Некаторыя з іх, як мяркуецца, праходзілі падрыхтоўку на расійскіх базах спецназа і ўдзельнічалі ў вайне ў Аўганістане. Вайскоўцы рэспублікі пераканалі лівійцаў аддаць перавагу ўзброеным пікапам замест бронетэхнікі, а таксама ўнесці ў тактыку некаторыя элементы партызанскай вайны, тым самым знізіўшы эфектыўнасць авіяўдараў НАТА і павялічыўшы мабільнасць арміі. Дзякуючы іх садзейнічанню, у канцы сакавіка—пачатку красавіка войскі Кадафі нават змаглі перайсці ў контрнаступленне.
Як заявіў саветнік пасольства Беларусі ў Трыпалі Георгій Грамыка, да грамадзянскай вайны і замежнай інтэрвенцыі ў краіне знаходзіўся кантынгент з 500 беларускіх вайсковых саветнікаў, інструктараў і спецыялістаў, але з пачаткам баявых дзеянняў частка з іх эвакуявалі. Аднак са слоў вайсковага аташэ Ігара Качугіна, афіцыйна ў краіну вайскоўцы не накіроўваліся. Тым не менш, ён не выключыў, што хтосьці мог заключыць індывідуальныя кантракты з лівійскімі сілавымі структурамі. Рэдакцыя «Комсомольской правды» звязалася з Міхаілам, адным з такіх наймітаў. Ён паведаміў, што яго зарплата ў Лівіі складае 3000 долараў. Паводле інфармацыі суразмоўцы, у краіне пры Узброеных сілах знаходзяцца некалькі сотняў беларусаў.
Вядома, што як мінімум двое беларусаў у 2013 годзе накіраваны па дзяржаўнай лініі для падтрымкі еменскіх сілавікоў. Паводле афіцыйнай заявы беларускага боку, яны працавалі пры ахове прэзідэнта, аднак, на думку ваеннага аналітыка Аляксандра Алесіна, галоўнай задачай з’яўлялася дапамога ў тэхнічным абслугоўванні новых танкаў.
У пачатку 2010-х беларуская кампанія «Белспецзнештэхніка» ўзяла на сябе абавязацельствы па абслугоўванні ўдарных верталётаў Мі-24/35 ВПС Нігерыі. Беларусы адказваюць за верталёты 97-й групы спецназа ў Порт-Харкорт. Таксама на навучанне ў Беларусь прыбыла група пілотаў і інжынераў.
У верасні 2014 года Нацыянальная асамблея Нігерыі ўхвала выдзяленне аднаго мільярда долараў на барацьбу з паўстанцамі «Бока Харам» на поўначы краіны. Гэтыя сродкі пайшлі на аплату навучання і матэрыяльных сродкаў Расіі, Чэхіі і Беларусі, чые спецыялісты займаліся падрыхтоўкай нігерыйскіх вайскоўцаў.
Неўзабаве спецпадраздзяленні арміі Нігерыяі прыбылі на тэрыторыю Беларусі. Паводле інфармацыі, апублікаванай на афіцыйным сайце ЦСП БФСТ «Дынама», курсы прызначаліся для падрыхтоўкі афрыканскіх вайскоўцаў да барацьбы з баевікамі ў дэльце Нігера. Навучанне праходзіла на базе 5-й брыгады. Некаторае садзейнічанне аказалі супрацоўнікі МНС Рэспублікі Беларусь.
10 снежня 2020 года ў Абуджы адбылася сустрэча міністра абароны Нігерыі генерал-маёра Башыра Магашы з беларускай дэлегацыяй на чале з палкоўнікам Андрэем Красоўскім. У перамовах удзельнічалі таксама супрацоўнікі «БСЗТ—Новыя тэхналогіі». Абмяркоўвалася магчымасць павышэння кваліфікацыі супрацоўнікаў спецназа. Нігерыйскі бок быў зацікаўлены ў набыцці навыкаў збору разведвальнай інфармацыі і навучанні барацьбе з тэрарызмам. Заключаныя дамоўленасці сталі дапаўненнямі і пашырэннем да ўжо наяўных праграм па контртэрарыстычнай падрыхтоўцы.
Баранавіцкі 558-ы авіяцыйны рамонтны завод мае кантракт у ДР Конга на тэхнічнае абслугоўванне авіяцыі.
У 2015—2019 гадах у краіне знаходзіліся беларускія інструктары, пераважна пілоты, якія навучалі кангалезскіх вайскоўцаў. Вядома, што яны прысутнічалі ў зоне баявых дзеянняў у правінцыі Паўночнае Ківу і грунтаваліся на аэрадроме блізу горада Гома, дзе аказвалі дапамогу ў барацьбе з паўстанцамі. Як паведамілі ў праграме Навіны «24 гадзіны» на СТБ, беларусы дзейнічалі як прыватныя асобы.
IC 3142-2
IC 3142-2 — галактыка тыпу SB? R ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Барышыўскі раён
Барышыўскі раён (Баришівський район) — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Кіеўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Барышыўка (Баришівка).
Гісторыя
Утвораны ў 1965 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 36459 чалавек, плошча — 957,6 км².
Скасаваны 17 ліпеня 2020 года пасля завяршэння адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформы.
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 пасялковага і 25 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 пасёлак гарадскога тыпу і 38 вёсак.
Аляксандраўскі нацыянальны польскі сельсавет (Нараўлянскі раён)
Алякса́ндраўскі нацыянальны польскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Нараўлянскага раёна Мазырскай акругі. Цэнтр — вёска Аляксандраўка.
Утвораны ў 1925 годзе як Аляксандраўскі сельсавет у складзе Нараўлянскага раёна Мазырскай акругі БССР. 24 верасня 1926 года рэарганізаваны ў нацыянальны польскі сельсавет. З 26 ліпеня 1930 года ў складзе Нараўлянскага раёна БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Мазырскай акругі. 23 жніўня 1937 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Махаедаўскага сельсавета.
Санта-Чэзарэа-Тэрмэ
Санта-Чэзарэа-Тэрмэ (Santa Cesarea Terme) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лечэ.
Насельніцтва складае 3110 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 119 чал./км². Займае плошчу 26 км². Паштовы індэкс — 73020. Тэлефонны код — 0836.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santa Cesarea.
Перніла Аўгуст
Перніла Аўгуст (сапраўднае імя: Міа Перніла Херцман-Эрыксан, Pernilla August, Mia Pernilla Hertzman-Ericson; нар. года, ) — шведская актрыса тэатра і кіно.
Біяграфія
З васьмі гадоў вучылася ў школе пры тэатры, грала на школьнай сцэне. Дэбютавала ў кіно ў 1975 пад імем Перніла Вальгрэна. Займалася сацыяльнай працай. У 1979 годзе паступіла ў акцёрскую школу пры Каралеўскай драматычным тэатры Швецыі, скончыла яе ў 1982 годзе. У 1983—1984 гадах грала ў народным тэатры ў Еўле. З 1985 — у Драматэне. Грала ў п’есах Шэкспіра ​​(Гамлет), Шылера (Марыя Сцюарт), Ібсена (Лялечны дом, Прывід), Чэхава (Тры сястры), Стрындберга (Гульня сноў), пастаўленыя Інгмарам Бергманам. Працавала ў кіно і на тэлебачанні.
У 2005 годзе паставіла кароткаметражны фільм «Выбуховы час» (Blindgångare), у 2010 годзе — фільм «Па той бок» (Svinalängorna).
Першы муж — пісьменнік, сцэнарыст, перакладчык Клас Эстэнгрэн (1982—1989 гады), другі — кінарэжысёр Біле Аўгуст (1991—1997).
Самагон
Самаго́н (Самаго́нка) — моцны спіртавы напой самаробнай вытворчасці, выраблены шляхам перагонкі праз самаробныя агрэгаты спіртаўтрымліваючай масы (брагі), атрыманай у выніку закісання зерневых прадуктаў, цукру, бульбы, буракоў, садавіны і іншых прадуктаў, якія змяшчаюць крухмальныя рэчывы. У шматлікіх краінах свету вырабленне самагону забаронена дзяржавай. У якасці сыравіны для вытворчасці самагону могуць быць выкарыстаныя практычна любая садавіна, што змяшчае цукар, або сам цукар у чыстым выглядзе. Асноўным этапам працэсу падрыхтоўкі самагону з'яўляецца выраб брагі шляхам закісання. Ад таго, як адбываецца зброджванне, залежыць якасць гатовага прадукту і яго выхад. Пасля заканчэння зброджвання робяць перагонку атрыманай брагі пры дапамозе перагоннага куба.
Мекенгайм (Рэйнланд)
Мекенгайм (Meckenheim) — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Кёльн. Уваходзіць у склад раёна Рэйн-Зіг. Насельніцтва — чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 34,92 км². Афіцыйны код — 05 3 82 032.
Бабровіцкі вал
Бабро́віцкі вал (ад назвы вёскі Бабровічы ў Калінкавіцкім раёне) — тэктанічная структура ў Петрыкаўскім і Калінкавіцкім раёнах Гомельскай вобласці, у межах Капаткевіцка-Велікаборскай ступені Прыпяцкага прагіну. Вылучаецца па паверхні верхнефаменскай саляноснай тоўшчы. Бабровіцкі вал — адносна невялікі (даўжыня 45 км, шырыня 6 км), уключае Зарэчынскую дыяпіроідную брахіантыкліналь, Камаровіцкае і Бабровіцкае дыяпіроідныя падняцці, ускладненыя ў паўночнай частцы перадданкаўскімі крыптадыяпірамі.
Вал мае складаную форму: пры яго агульнай субшыротнай арыенціроўцы Камаровіцкае і Бабровіцкае падняцці арыентаваны субмерыдыянальна. Амплітуда падняццяў 200—400 м, перавышэнне вала адносна сумежных сінкліналей мяняецца ад 200 да 1000 м і павялічваецца па паверхні галітавай падтоўшчы да 2000 м. Сфарміраваўся ў асноўным у выніку праяўлення саляной тэктонікі ў галітавай падтоўшчы, верхнефаменскай саляноснай тоўшчы ў данкава-лебядзянскі і каменнавугальны час.
Адам Фрэйтаг
Адам Фрэйтаг (1608—1650) — матэматык, ваенны інжынер.
Біяграфія
Справай жыцця Фрэйтага стала кніга ''Architectura militaris nova et aucta oder newe vermehrte Fortification von Regular — Vestungen, von Irregular — Vestungen und Aussenwercken, von Praxi offensiva und devensiva, auff die neweste niederländische Praxin gerichte und beschreben durch Adamum Freitag der Mathematum Liebhaber. Zu Leyden bey Bonaventura und Abraham Elzeviers, a(nn)o 1631.'', дзе ён сістэматызаваў і выклаў свой досвед у т. зв. старагаландскай школе фартыфікацыі. Кніга ў хуткім часе стала бестселерам, што стала прычынай распаўсюджання старагаландскай сістэмы фартыфікацыі ва Усходняй Еўропе, асабліва ў Рэчы Паспалітай.
Кніга прынесла Фрэйтагу славу, аднак не палепшыла яго матэрыяльны стан. У 1633 годзе ён паступае на службу да князя Януша Радзівіла, у якасці ваеннага інжынера, фартыфікатара і лекара. Па яе заканчэнні вярнуўся ў Торунь, дзе ўдзельнічаў у адбудове гарадскіх умацаванняў. У 40-х гадах ізноў вяртаецца на службу да Януша Радзівіла, стаў яго асабістым медыкам, выкладаў матэматыку ў Кейданах, кіраваў будаўніцтвам фартыфікацыйных умацаванняў Біржаў і Кейданаў. Аказаў вялікі ўплыў на развіццё фартыфікацыі ВКЛ.
Памёр у 1650 годзе ў Кейданах, дзе і быў пахаваны.
NGC 1351
NGC 1351 (іншыя абазначэнні — ESO 358-12, MCG -6-8-22, FCC 83, PGC 13028) — галактыка ў сузор’і Печ.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Крэўскі сельсавет
Крэ́ўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Смаргонскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 г. вёска) Крэва.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Смаргонскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці, з 20 студзеня 1960 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1960 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Ардашынскага сельсавета, 11 лютага 1972 года — частка скасаванага Стрыпунскага сельсавета (10 населеных пунктаў: Вайташы, Гамзічы, Гаравыя, Мірклішкі, Монтацішкі, Панарка, Полтараўшчына, Скірдзімы, Франаполь і Яніна). У 1978 годзе ў склад сельсавета з Сінькоўскага сельсавета перададзены 17 населеных пунктаў (вёскі Дахны, Карачоўшчына, Лашаны, Мілідаўшчына, Мысіншчына, Рымцелі, Серадзі, хутары Дзяракі, Жменькі, Касарыха, Касымова, Леанполле, Ленкаўшчына, Садкі, Чаботкі, Шлямкі і Янушка). 25 чэрвеня 2008 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Ардашынскага сельсавета (23 населеныя пункты: вёскі Ардашы, Арляняты, Балобаны, Баярск, Біцяняты, Вішнёўка, Вярэбушкі, Гейлешы, Каранды, Качаны, Копцевічы, Круглянка, Куты, Малявічы, Мілэйкава, Навасёлкі, Пераходы, Равок, Труханава, Чатыркі, хутары Асманоўка, Вішнёўка, Галавацішкі).
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2386 чалавек, з іх 96,5 % — беларусы, 1,6 % — палякі, 1,3 % — рускія.
Разьбяныя абразы
Выдатнымі ўзорамі старажытна-беларускай дробнай пластыкі з'яўляюцца рэльефныя абразкі з дрэва пачатку XVI ст., выкананыя ў Пінску разьбяром Ананіем: «Прамудрасць ствары сабе храм» (для князя Фёдара Яраславіча), «Сабор Багародзіцы», «Святы». Аб працяглым уплыве візантыйска-балканскай іканаграфіі сведчыць абраз «Маці Божая Мінская» з Усходняга Палесся.
3 другой паловы XVIII ст. ў перыяд позняга барока ў Брэсцка-Кобрынскім рэгіёне пашырыліся алтарныя абразы, у якіх тэмперай малявалі толькі адкрытыя часткі цела (твары і рукі), а адзенне, фон і інш. часткі кампазіцыі выконваліся рэльефам па ляўкасе. У такой тэхніцы выкананы абразы «Нараджэнне Багародзіцы», «Святая Варвара», «Маці Божая», «Цалаванне Іаахіма і Ганны» басценавіцкага майстра і інш.
Тэракт у Адэне (2020)
Перадгісторыя
Каб справіцца з канфліктамі і супярэчнасцямі паміж урадам Емена і сепаратысцкім Паўднёвым пераходным саветам, пры падтрымцы суседняй Саудаўскай Аравіі быў сфармаваны новы кабінет міністраў. Урад краіны грунтаваўся ў горадзе Адэн, што стаў часовай сталіцай міжнародна прызнаных уладаў пасля захопу горада Сана ў 2014 годзе паўстанцамі-хусітамі. Пры гэтым у апошні час урад Емена звычайна вёў сваю дзейнасць у выгнанні з Саудаўскай Аравіі.
Пасля таго, як у пачатку снежня было абвешчана аб стварэнні новага кабінета з 24 міністраў, новы ўрад на чале з прэм’ер-міністрам Саідам прыведзены да прысягі прэзідэнтам Хадзі 26 снежня ў сталіцы Саудаўскай Аравіі Эр-Рыядзе. Нядаўна сфармаваны і міжнародна прызнаны ўрад планаваў трансляваць па тэлебачанні сваё вяртанне з Саудаўскай Аравіі ў Емен, каб даць зразумець сваім грамадзянам, што «іх праблемы будуць вырашаны».
Атака
Самалёт з новым урадам, уключаючы прэм’ер-міністра і пасла Саудаўскай Аравіі ў Емене, прызямліўся ў аэрапорце Адэна. Падчас пасадкі самалёта ў зале прылётаў аэрапорта адбыліся два магутныя выбухі. Пасля гэтага група ўзброеных баевікоў адкрыла агонь па аэрапорце.
Наступствы
Міністр інфармацыі Емена першапачаткова абвінаваціў у нападзе хусітаў, але групоўка адмаўляе сваю датычнасць. Падазрэнні таксама ўпалі на баевікоў Аль-Каіды. Пазней яшчэ адзін выбух пачуўся вакол палаца Машык, прэзідэнцкага палаца ў Адэне, куды пасля нападу на аэрапорт быў пераведзены нядаўна сфармаваны кабінет Емена.
56-я зенітна-ракетная брыгада
Гісторыя
У 1968 годзе на падставе Дырэктывы Генеральнага штаба Узброеных Сіл СССР была ўтворана 56-я зенітная ракетная брыгада з месцам дыслакацыі ў Слуцку Мінскай вобласці.
За высокія паказчыкі ў баявой і палітычнай падрыхтоўцы, умацаванні воінскай дысцыпліны і па выніках баявых стрэльбаў злучэнне неаднаразова ўзнагароджваліся пераходным Чырвоным Сцягам Ваеннага Савета ЧБВА, як лепшае сярод зенітна-ракетных злучэнняў і часцей акругі.
У 1981 годзе за дасягнутыя поспехі ў баявой і палітычнай падрыхтоўцы, пільнае нясенне баявога дзяжурства асабісты склад злучэння узнагароджаны Вымпелам Міністра абароны СССР «За мужнасць і воінскую доблесць».
З 1 жніўня па 23 лістапада 1983 года асабісты склад брыгады перавучваўся на новы ЗРК «».
З 1971 года па цяперашні час асабісты склад брыгады 22 разы выконваў баявыя пускі, якія заўсёды ацэньваліся на «добра» і «выдатна».
IC 3143
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Білацэркаўскі раён
Білацэркаўскі раён (Білоцерківський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Кіеўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Біла Цэрква (Біла Церква).
Гісторыя
Утвораны ў 1930 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 48750 чалавек, плошча — 1276,8 км².
17 ліпеня 2020 года ў выніку адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформы раён быў узбуйнены. Да ўзбуйнення тэрыторыя раёна адміністрацыйна складалася з 1 гарадскога, 1 пасялковага і 34 сельскіх саветаў, у якіх было 1 пасёлак гарадскога тыпу і 58 вёсак.
Белая дзірка
Праз няўстойлівасць гэтага рашэння ўраўненняў Эйнштэйна адносна абурэнняў метрыкі прасторы-часу белая дзірка можа быць толькі вечнай, г.зн. павінна існаваць у Сусвеце ад самага пачатку яе пашырэння і не можа нарадзіцца пазней, напрыклад у працэсе гравітацыйнага калапсу. У матэматычным сэнсе адасобленае рашэнне толькі з белай дзіркай не поўнае, бо апісвае не ўсю прастору-час, а толькі яго частку. Таму можа існаваць вечная белая дзірка, толькі тапалагічна злучана з вечнай чорнай дзіркай. Якаў Зяльдовіч і Валер Фралоў даказалі, што белая дзірка схільная да класічнай і квантавай няўстойлівасцей.
Тэарэтычна мяркуецца, што белыя дзіркі могуць утварацца пры выхадзе з-за гарызонту падзей рэчыва чорнай дзіркі, якая знаходзіцца ў іншым часе.
На цяперашні час невядомы фізічныя аб’екты, якія можна пэўна лічыць белымі дзіркамі, таксама няма тэарэтычных перадумоў па метадах іх пошуку (у адрозненне ад чорных дзірак, якія павінны знаходзіцца, напрыклад, у цэнтрах буйных спіральных галактык).
Ізраільскія астраномы Алон Рэтэр і Шлома Хелер сцвярджаюць, што анамальны гама-усплёск GRB 060614, які адбыўся ў 2006 годзе, быў «белай дзіркай».
Мінскае ўзвышша
Мінскае ўзвышша займае найбольш высокую частку Беларускай грады і ўсёй Беларусі. На ўзвышшы размешчана сталіца Беларусі г. Мінск, большыя або меншыя часткі Барысаўскага, Валожынскга, Вілейскага, Дзяржынскага, Крупскага, Лагойскага, Маладзечанскага, Мінскага, Смалявіцкага раёнаў Мінскай вобласці.
Узвышша працягнулася з паўднёвага захаду на паўночны ўсход больш чым на 150 км, з захаду на ўсход, у самым шырокім месцы, амаль на 120 км; плошча 7,3 тыс. км². Узвышша мяжуе на поўдні са Стаўбцоўскай раўнінай, на ўсходзе — з Верхнебярэзінскай нізінай і Цэнтральнабярэзінскай раўнінай, на поўначы — са Свянцянскімі градамі, на захадзе — з Ашмянскім узвышшам і Нарачана-Вілейскай нізінай. Вылучаюцца тры найвышэйшыя пункты Беларусі — Дзяржынская гара (345 м над узроўнем мора), Лысая гара (342 м) і Маяк (335 м). Над суседнімі нізінамі і раўнінамі ўзвышша прыўзнята на 150 м і больш. Рэльеф буйна-ўзгорысты, градава-ўзгорысты і ўзгорысты, перасечаны рачнымі далінамі, лагчынамі, месцамі шматлікімі ярамі. Трапляюцца озавыя грады і камавыя масівы.
Структура
На Мінскім узвышшы вылучаюць асобныя часткі, якія маюць сваю геалагічную гісторыю і сваё аблічча: Паводле новых даследаванняў, да Мінскага ўзвышша трэба адносіць і Валожынскае ўзвышша, якое па традыцыі разглядаюць як усходняе крыло Ашмянскага ўзвышша.
Пароды
Мінскае ўзвышша складзена з уласна ледавіковых (марэна) і водна-ледачіковых (пяскі і жвір) адкладаў, якія намножыліся за час не менш як трох зледзяненняў. Паўднёвыя і паўднёва-ўсходнія схілы ўзвышша месцамі ўкрыты лёсападобнымі пародамі, што намножыліся ў час апошняга паазерскага зледзянення, калі ледавік падступаў да Мінскага ўзвышша.
На ўзвышшы выяўлены радовішчы пяску, жвіру, керамічнай сыравіны, падземных, у тым ліку мінеральных вод.
Гідралагічныя асаблівасці
Мінскае ўзвышша з’яўляецца часткай водападзелу паміж басейнамі рэк Балтыйскага і Чорнага мораў. На яго схілах бяруць пачатак рэкі: басейна Нёмана — Вілія і яе левыя прытокі Сэрвач, Дзвінаса, Ілія; Заходняя Бярэзіна з Іслаччу, Сула і Уса. Тут пачынаюцца таксама рэкі басейна Дняпра — дняпроўская Бярэзіна і яе прытокі Поня, Гайна, Пліса, Свіслач, Пціч. Для водазабеспячэння і адпачынку насельніцтва створаны вадасховішчы на Свіслачы (Заслаўскае вадасховішча, Крыніца, Дразды), на р. Вяча (вадасховішча Вяча), на р. Пціч (Воўкавіцкае вадасховішча). Па тэрыторыі ўзвышша праходзіць канал Вілейска-Мінскай воднай сістэмы.
Расліннасць
Найбольшая разаранасць (каля 50 %) назіраецца на поўдні ўзвышша. Лясістасць на поўначы складае да 40-50 % (хваёвыя бары), на поўдні паніжаецца да 10-20 %. Балоты нешматлікія, пераважна асушаныя. Пашыраны яры.
Выдатныя мясціны
Мінскае ўзвышша вылучаецца маляўнічасцю краявідаў. Тут знаходзяцца Купалаўскі мемарыяльны запаведнік «Вязынка», спартыўны комплекс «Раўбічы», курорты, зоны адпачынку.
Леон Нікаля Брылюэн
Леон Нікаля Брылюэн (фр. Léon Nicolas Brillouin,, Сеўр, Францыя — , , ЗША) — французскі і амерыканскі фізік, заснавальнік сучаснай фізікі цвёрдага цела.
Аляксандр Георгіевіч Аніхоўскі
Аляксандр Георгіевіч (Алесь Юр’еў ) Аніхо́ўскі (, в. Старыца, Слуцкі павет — пасля 1956) — педагог, дацэнт.
Леон Нікаля Брылюэн
Біяграфія
Сям’я Брылюэна мела глыбокія навуковыя традыцыі. Яго прадзед па матчынай лініі, Шарль Брыё, займаў пасаду прафесара ў Сарбоне, дзед, Элётэр Маскар, выкладаў эксперыментальную фізіку ў Калеж дэ Франс і быў вядомы працамі ў галіне оптыкі і зямнога магнетызму. Яго бацька, Марсель Брылюэн на працягу 32 гадоў загадваў кафедрай тэарэтычнай фізікі ў Калеж дэ Франс і быў прызнаным фізікам-тэарэтыкам.
Аляксандр Георгіевіч Аніхоўскі
Скончыў Слуцкія настаўніцкія курсы беларусазнаўства (1920). Член беларускага культурна-асветнага гуртка «Зарніца». У 1915—1924 працаваў настаўнікам на Случчыне, затым загадчыкам акруговых аддзелаў палітасветы і народнай асветы ў Клімавічах. У 1927 скончыў педагагічны факультэт БДУ. У 1927—1930 інспектар педагагічных тэхнікумаў Наркамасветы БССР. Арыштаваны ДПУ БССР 13 ліпеня 1930, праходзіў па справе «Саюза вызвалення Беларусі». 10 красавіка 1931 асуджаны на 5 гадоў высылкі. Пакаранне адбываў у Слабадскім Кіраўскай вобласці. З 1934 жыў у Вятцы. Працаваў эканамістам на заводзе безалкагольных напояў. Паўторна арыштаваны ў пачатку жніўні 1935 за адказ ад супрацоўніцтва з НКУС; сасланы на 5 гадоў у Іванава. Зноў арыштаваны 31 ліпеня 1943. Ваенным трыбуналам войск НКУС па Іванаўскай вобласці 14 кастрычніка 1943 асуджаны на 10 гадоў лагераў. З 1956 жыў у Іванава-Вазнясенску, працаваў эканамістам на мэблевым камбінаце. Рэабілітаваны па першай справе (захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі) судовай калегіяй па крымінальных справах Вярхоўнага суда БССР 15 лістапада 1957, па другой справе — 15 кастрычніка 1956, а таксама Пракуратурай Іванаўскай вобласці 27 лютага 2007.
Леон Нікаля Брылюэн
Біяграфія
У 1908 годзе Брылюэн-малодшы паступае ў Вышэйшую нармальную школу ў Парыжы, дзе да гэтага вучыўся і яго бацька. Яму не падабаўся курс фізікі, таму ён наведваў курсы Поля Ланжэвена ў Калеж дэ Франс, на якіх упершыню даведаўся пра тэорыю адноснасці і квантавую механіку. Праслухаў таксама і курсы Жана Перэна па атамнай фізіцы і Мары Кюры па радыеактыўнасці.
Поль Ланжэвен
Поль Ланжэвен (Paul Langevin;,  — , там жа, прах перанесены ў Пантэон) — французскі фізік і грамадскі дзеяч, стваральнік тэорыі дыямагнетызму і парамагнетызму.
Член Французскай Акадэміі навук (1934), член-карэспандэнт Расійскай акадэміі навук (1924) і ганаровы член Акадэміі навук СССР (1929), замежны член Лонданскага каралеўскага таварыства (1928).
Нічыпар Міхайлавіч Бладыка
Нічыпар Міхайлавіч Бладыка ( —?) — беларускі педагог, рэктар Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Рамашкава Аршанскага павета Магілёўскай губерні (цяпер — Талачынскі раён Віцебскай вобласці) у заможнай сялянскай сям’і. У сям’і быў сярэднім. Скончыў пачатковую школу. У 1918 годзе ўступіў у Чырвоную армію, стаў членам ВКП (б). Пэўны час з’яўляўся агентам па рэквізіцыі хлеба і жывёлы ў «кулакоў». З 1922 года Бладыка быў камандзірам узводу частак асобага прызначэння для падаўлення антыбальшавісцкіх паўстанняў.
З кастрычніка 1934 года з’яўляўся аспірантам, а з 1935 года — сакратаром партыйнай арганізацыі Інстытута эканомікі Беларускай акадэміі навук. 2 студзеня 1937 года па рэкамендацыі І. З. Сурты Бладыка быў прызначаны на пасаду выконваючага абавязкі неадменнага сакратара Беларускай акадэміі навук і ўвайшоў у склад прэзідыума Акадэміі навук.
Вясной 1937 года Бладыку прапанавалі стаць рэктарам БДУ. 10 кастрычніка 1937 года на партыйным сходзе Беларускай акадэміі навук атрымаў строгую вымову за «страту бальшавіцкай пільнасці». 19 снежня 1937 года загадам Народнага камісарыята асветы БССР рэктара Бладыку знялі з работы «як не справіўшагася з работай па выкарчоўванні і ліквідацыяй наступстваў шкодніцтва». У лютым 1938 года Бладыка быў накіраваны ў Ніжне-Ноўгарадскі сельскагаспадарчы інстытут.
Арышт
У чэрвені 1938 года Бладыка быў арыштаваны. 5 жніўня 1938 года асуджаны да 8 гадоў папраўча-працоўных лагераў і высланы на Калыму. Быў вызвалены ў кастрычніку 1946 года. Далейшы лёс невядомы.
3 красавіка 1957 года быў рэабілітаваны ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР. Асабовая справа Бладыкі захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.
Мітрафанаў
Мітрафанаў — прозвішча.
Салянка (ежа)
Салянка — суп на крутым мясным, рыбным або грыбным булёне з вострымі заправамі.
Салянкі бываюць трох відаў: мясныя, рыбныя і грыбныя. Аснова салянкі кісла-салёна-вострая з-за дадання такіх кампанентаў, як салёныя агуркі, масліны, каперсы, лімоны, квас, салёныя або марынаваныя грыбы. Салянка злучае ў сабе кампаненты і капуснага супа (капуста, смятана), і расольніка (салёныя агуркі, агурочны расол). У мясныя салянкі ідзе абсмаленае адварное мяса розных відаў, саланіна, вэнджаныя мясныя і каўбасныя вырабы. У рыбныя салянкі ідзе адварная, салёная, вэнджаная чырвоная рыба (асётравыя). Ва ўсіх салянках шмат вострых прыпраў — перцу, пятрушкі і кропа.
Пячкоўскі
Пячкоўскі — прозвішча.
Клімент III
Клімент III (лац.: Clemens PP. III; свецкае імя: Паала Скалары італ. Paolo Scolari;? 1105/1110 — 20 сакавіка 1191) — Папа Рымскі з 19 снежня 1187 па 20 сакавіка 1191 года.
IC 3144
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
NGC 1351A
NGC 1351A (іншыя абазначэнні — ESO 358-9, MCG -6-8-21, FCC 67, PGC 12952) — галактыка ў сузор’і Печ.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога і быў дададзены пазней.
Сонечныя зацьменні XIX стагоддзя
У перыяд з 1801 па 1900 год адбылося 242 сонечныя зацьменні, з якіх 87 былі частковымі, 77 — кольцападобнымі, 63 — поўнымі і 15 — гібрыднымі. Найбольшая колькасць зацьменняў прыпала на 1805 год — на гэты год прыходзіцца 5 сонечных зацьменняў.
Самае доўгае поўнае зацьменне адбылося 7 жніўня 1850 года (6 хв. 50 с.), самае доўгае кольцападобнае зацьменне — 30 кастрычніка 1883 года (10 хв. 17 с.), самае доўгае гібрыднае зацьменне — 9 снежня 1825 года (1 хв. 34 с.). Самае вялікае частковае зацьменне прыпала на 26 чэрвеня 1805 года, яго велічыня склала 0,93573.
Спіс зацьменняў XIX стагоддзя
Ніжэй прыведзена табліца, у якой пералічаны ўсе сонечныя зацьменні XIX стагоддзя ў храналагічным парадку. Табліца змяшчае наступныя слупкі:
Акцыя ў Пінску 18 студзеня 1943 года
Перадгісторыя
Падчас Другой сусветнай вайны Пінск спачатку аказаўся ў савецкай акупацыйнай зоне, а пасля 22 чэрвеня 1941 года быў акупаваны Трэцім рэйхам. Горад і прылеглыя раёны былі раёнам дзеяння Арміі Краёвай. Тры салдаты Арміі Краёвай, капітан Альфрэд Пачкоўскі (псеўданім «Ваня»), паручнік Мечыслаў Экхарт (псеўданім «Бацян») і старшы стралок Пётр Доўнар (псеўданім «Азор»), у лістападзе 1942 года атрымалі заданне падарваць мост праз раку Гарынь. 20 лістапада 1942 года падчас разведкі ля маста і пераправы адной са змёрзлых рэк пад Альфрэдам Пачкоўскім праламаўся лёд, і ён зламаў нагу. Таварышы схавалі яго ў закрытай смалярні, а самі адправіліся па дапамогу да Мар’яна Чарнецкага (псеўданім «Рысь») у Давыд-Гарадок. Вяртанне салдат у Давыд-Гарадок супала з аблавай, і там іх затрымалі. Немцы знайшлі ў іх дыверсійную тэхніку, у тым ліку тол і англійскую радыёстанцыю, пасля чаго адразу ж узялі на жандармерыю. Альфрэд Пачкоўскі таксама быў знойдзены мясцовымі жандарамі і арыштаваны.
Іх адправілі ў турму гестапа ў Пінску, дзе падвергнулі жорсткім допытам. Калі камандаванне Арміі Краёвай атрымала звесткі аб паланенні салдат, было неадкладна вырашана, што трэба паспрабаваць іх вызваліць. Асабліва важным было вызваленне Альфрэда Пачкоўскага «Вані», які быў камандзірам палескага трэцяга раёна «Вахляж» і валодаў стратэгічнай інфармацыяй аб дзейнасці польскага падполля. Разглядалася некалькі варыянтаў вызвалення арыштаваных, у тым ліку лецішча хабару ў памеры 60 000 рэйхсмарак.
У канчатковым выніку было прынятае рашэнне аб правядзенні ўзброенай акцыі. Камандуючы Арміяй Краёвай генерал Стэфан Равецкі абраў дасведчанага салдата і ціхацёмнага — паручніка Яна Піўніка, псеўданім «Донат, Пануры». Ядро групы складалі трое ціхацёмных: паручнік Ян Рагоўскі (псеўданім «Чарка»), паручнік Вацлаў Копіста (псеўданім «Кра»), падпаручнік Міхал Фіялка (псеўданім «Кава») і салдат варшаўскага падполля — Зыгмунт Суліма (псеўданім «Эсэсман»). Старшага стралка адправілі ў Пінск, гэта быў Антоні Канчала (псеўданім «Антоні Малы»), задачай якога была праверка абстаноўкі і ўсталяванне сувязі з удзельнікамі пінскага падполля.
2 студзеня 1943 года група адправілася ў Брэст, а потым 10 студзеня ў Пінск. Менавіта тут пачалося планаванне дэталей аперацыі, а падтрымку аказала мясцовая структура Арміі Краёвай. Была праведзена разведка ў Пінску, дзе дыслакаваўся нямецкі гарнізон. Палякі стварылі тылавую базу, якая складалася з камунікацыйнай і транспартнай сеткі, схованак і палявога шпіталя, каб мець кантроль над дзеяннямі гестапа (існавала імавернасць, што вязняў вышлюць з Пінска). 16 падпольшчыкаў павінны былі прыняць удзел у нападзе на турму, яшчэ каля 10 складалі знешнюю падтрымку. План наступлення быў распрацаваны вельмі падрабязна, у сувязі з вялікай колькаснай перавагай нямецкіх войскаў, якія стаялі ў Пінску. Меркавалася, што поспех акцыі будзе залежаць ад нечаканасці праціўніка і разрыву сувязі Пінска з іншымі гарадамі.
Ход акцыі
Аперацыя была праведзена 18 студзеня 1943 года а 16:55. Для гэтага быў выкарыстаны наступны прыём: чацвёра палякаў, якія выдавалі сябе за немцаў, заехалі ў турму на машыне, падобнай на тую, якую выкарыстоўвала нямецкая паліцыя, нейтралізавалі вартавога і захапілі офіс. Дзве іншыя групы з васьмі салдат прарвалі знешнюю сцяну і пайшлі ў атаку. Быў захоплены адміністрацыйны будынак, дзе былі забітыя начальнік турмы Людвіг Гелінгер і яго намеснік Вальтэр Зельнер. Удалося знайсці ключы да камер і вызваліць салдат Арміі Краёвай: Альфрэда Пачкоўскага, Пятра Доўнара і Мар’яна Чарнецкага (псеўданім «Рысь») і яшчэ каля 40 зняволеных. 15 хвілін пасля пачатку акцыі вызваленых салдат на машынах эвакуіравалі за горад, а праз некалькі дзён яны дабраліся ў Варшаву.
Вынікі
Акцыя прайшла ўзорна, толькі адзін салдат Арміі Краёвай быў лёгка паранены. Нямецкія войскі, якія дыслакаваліся ў Пінску, колькасцю каля 3000 чалавек, даведаліся аб нападзе праз некалькі гадзін пасля яго заканчэння. Ян Піўнік і Ян Рагоўскі атрымалі сярэбраныя крыжы «Віртуці Мілітары» за правядзенне аперацыі. Вацлаў Копіста і Міхал Фіялка былі ўзнагароджаны Крыжамі Адвагі за ўдзел у аперацыі.
Вуглоўскі сельсавет (Нараўлянскі раён)
Вугло́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Нараўлянскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Вуглы.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Нараўлянскага раёна Мазырскай акругі БССР. З 26 ліпеня 1930 года ў складзе Нараўлянскага раёна БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Мазырскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Палескай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Акопскага сельсавета. З 25 снежня 1962 года да 6 студзеня 1965 года сельсавет у складзе Ельскага раёна. Тэрыторыя сельсавета моцна пацярпела ад аварыі на Чарнобыльскай АЭС. 8 студзеня 1987 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Кіраўскага сельсавета.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 11 населеных пунктаў: вёскі Акопы, Баравічы, Вуглы, Дуброва, Ленінскі Пасёлак, Лісава, Міхайлаўка, Радамля, Ціхін, Чапаеўка, Ясянок.
Землятрасенне ў Пятрыне
Землятрасенне ў Пятрыне — землятрасенне магнітудай 6,3 па шкале Рыхтэра, якое адбылося на тэрыторыі харвацкага горада Пятрыне 29 снежня 2020 года каля 12:19 дня па цэнтральнаеўрапейскім часе. Акрамя Пятрыне землятрасенне закранула іншыя раёны Харватыі, Босніі і Герцагавіны, а таксама Славеніі. Напярэдні горад таксама адчуў некалькі штуршкоў, але меншай сілы. Жыхары суседніх краін таксама паведамлялі аб адчуваннях землетрасення. У выніку катастрофы пацярпелі 26 чалавек, 7 загінула. Ачаг залягаў на глыбіні 5 км, раней паведамлялася аб 10-кіламетровай глыбіні. У выніку землятрусу ў большай частцы горада адключылася энергазабеспячэнне, трамваі ўсталі, на вуліцах утварыліся навалы людзей і працяглыя пробкі. У выніку былі пашкоджаныя некалькі будынкаў. Землятрус таксама выклікаў прыпыненне работы атамнай электрастанцыі Krško у Славеніі. Пасля апошняга штуршка ў пацярпелы горад накіраваліся каля 300 вайскоўцаў арміі Харватыі. Мэр горада заявіў, што палова Пятрыне была разбурана.
Паводле ацэнкі геалагічнай службы ЗША, гэта самае моцнае землетрасенне, якое адбылося ў Харватыі з моманту з’яўлення сучасных метадаў вымярэння сейсмічных штуршкоў.
Ян Франкевіч
Ян Франке́віч (1559—1627) — архітэктар ранняга барока ў Вялікім Княстве Літоўскім з Менска. Вучань і пераемнік Бернардоні.
Землятрасенне ў Пятрыне
Харватыя абвясціла 2 студзеня 2021 года Нацыянальным днём жалобы ў гонар ахвяр гэтага землятрусу.
Прэм’ер-міністр Харватыі Андрай Пленкавіч заявіў, што большая частка цэнтра горада знаходзіцца ў «чырвонай зоне». У казарме Пятрыні было разгорнута 500 месцаў для начлегу людзей, якія не маглі вярнуцца да сябе дадому, і яшчэ 100 ў гасцініцы.
Роберт Эдуард Лі
Роберт Эдуард ЛІ (Robert Edward Lee; 19 студзеня 1807, Стратфард, штат Віргінія, ЗША — 12 кастрычніка 1870) — ваенны дзеяч ЗША. Генерал-маёр (1861).
Біяграфія
Скончыў ваенную акадэмію ва Уэст-Пойнце (1829), у 1852—55 узначальваў яе. Удзельнік амерыкана-мексіканскай вайны 1846—48. 3 1855 камандзір коннага палка ў штаце Тэхас. У 1859 кіраваў задушэннем паўстання Дж. Браўна. У час грамадзянскай вайны ў ЗША 1861—65 камандаваў узброенымі сіламі штата Віргінія, потым галоўнакамандуючы арміяй паўднёвых (канфедэратыўных) штатаў. Атрымаў шэраг перамог, паказаў сябе таленавітым арганізатарам і палкаводцам, але ў 1863 страціў ваенную ініцыятыву, капітуляваў у 1865. 3 кастрычніка 1865 прэзідэнт каледжа імя Дж. Вашынггона ў г. Лексінгган.
Маёнтак Роберта Лі ў Арлінгтане (каля г. Вашынгтон) ператвораны ў нацыянальныя брацкія могілкі.
Дзмітрый Уладзіміравіч Ушакоў
Дзмітрый Уладзіміравіч Ушакоў (нар., г. Новалукомль, Чашніцкі раён, Віцебская вобласць) — беларускі фізік, спецыяліст у галіне фізікі паўправаднікоў і дыэлектрыкаў, лазернай фізікі. Доктар фізіка-матэматычных навук (2022), дацэнт (2003).
Біяграфія
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Радыёфізіка і фізічная электроніка», 1996; аспірантура, 2000). Працаваў у Беларускім дзяржаўным універсітэце (з 2000, факультэт радыёфізікі і камп’ютарных тэхналогій, дацэнт кафедры фізікі і аэракасмічных тэхналогій, з 2021 — дэкан факультэта).
Скарана
Скарана (Scorrano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лечэ.
Насельніцтва складае 6864 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 199 чал./км². Займае плошчу 34 км². Паштовы індэкс — 73020. Тэлефонны код — 0836.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santa Domenica.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Гравітацыйны калапс
Гравітацы́йны кала́пс — катастрафічна хуткае сцісканне масіўных цел пад уздзеяннем гравітацыйных сіл. Гравітацыйным калапсам можа завяршацца эвалюцыя зорак з масай звыш трох сонечных мас. Пасля вычарпання ў такіх зорках матэрыялу для тэрмаядзерных рэакцый яны губляюць сваю механічную ўстойлівасць і пачынаюць з павялічанай скорасцю сціскацца да цэнтра. Калі ўнутраны ціск, які расце, спыняе гравітацыйнае сцісканне, то цэнтральная вобласць зоркі становіцца звышшчыльнай нейтроннай зоркай, што можа суправаджацца скідваннем абалонкі і назірацца як успышка звышновай зоркі. Аднак калі маса зоркі перавысіць граніцу Опенгеймера — Волкава, то калапс працягнецца да яе пераўтварэння ў чорную дзірку.
IC 3145
IC 3145 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Грыгорый VIII
Грыгорый VIII (Gregorius PP. VIII, свецкае імя: Альберта Сарторы дзі Мора (Alberto Sartori di Morra), нарадзіўся паміж 1105 і 1110 гадамі ў Беневента, † 17 снежня 1187 ў Пізе) — Папа Рымскі з 21 кастрычніка па 17 снежня 1187 г.
Беларуская газета (1933)
«Беларуская газета» — неафіцыйны орган КПЗБ, які легальна выдаваўся ў Заходняй Беларусі на беларускай мове ў Вільні з 8 чэрвеня 1933 да 30 студзеня 1934, у час т. зв. «жэста ўзаемапавагі» польскіх улад да СССР пасля падпісання ў 1932 годзе пакта аб ненападзе, калі часова на землях Заходняй Беларусі крыху аслаб тэрор. Рэдактар-выдавец А. Карповіч, кіраўнікі — прадстаўнікі ЦК КПЗБ Я. Міско (падп. псеўданім «Лазар», да № 6), В. Таўлай («Васіль»), А. Зубовіч («Юрка»), В. Эпштэйн («Даніла»), С. Бергман.
Прапагандавала сацыялізм, уз'яднанне Заходняй Беларусі з БССР, выступала супраць фашызацыі грамадскага жыцця ў Польшчы, нацыянальнага ўціску, крытыкавала палітыку і дзейнасць беларускай санацыі, Беларускай хрысціянскай дэмакратыі і іншых партый і груповак. Актыўна абараняла інтарэсы працоўных Заходняй Беларусі, пісала пра бяспраўе ў Вільні, забастоўкі беластоцкіх тэкстыльшчыкаў, работу Таварыства беларускай школы і інш.
Вялікую ўвагу аддавала пытанням міжнароднага жыцця, выкрывала нацызм (арт. «У краіне свастыкі», «Гітлер — Еўропа — Мы»), шырока асвятляла судовы працэс над Г. Дзімітровым. У нумарах 8 і 10 мела літаратурныя старонкі. Друкавала творы М. Васілька, П. Граніта, Ф. Грышкевіча, А. Дубровіча, М. Засіма, А. Іверса, В. Канцавога, П. Пестрака, П. Радзюка, М. Танка, В. Таўлая, Я. Чабора, М. Явара і інш. Па ініцыятыве рэдакцыі газета 10 снежня 1932 у Вільні быў скліканы нелегальны з'езд заходнебеларускіх пісьменнікаў, на якім створаны Літаратурны фронт сялянска-рабочых пісьменнікаў Заходняй Беларусі. Разам з тым, у асобных матэрыялах (арт. «Адкрытымі вачыма», 19 студзеня 1934, і інш.), слепа верачы інструкцыям з-за савецкага кардону, апалагетычна ўслаўляючы «шчаслівае» жыццё беларусаў у БССР, «пільную» рэвалюцыйную дзейнасць камуністычнай партыі, «Беларуская газета» скочвалася на артадаксальна-бальшавіцкія пазіцыі, займалася па сутнасці паклёпам на грамадска-палітычных і культурных дзеячаў Заходняй Беларусі I. Дварчаніна, Р. Шырму, С. Рак-Міхайлоўскага, П. Мятлу, А. Гаўрылюка, П. Валошына, М. Бурсевіча, М. Кахановіча і інш., на некаторыя грамадскія арганізацыі, напрыклад, ТБШ, якое быццам бы пэўныя сілы спрабавалі «ўцягнуць... на шлях супрацоўніцтва з паланізатарскімі арганізацыямі».
Асобныя нумары і артыкулы газеты канфіскоўваліся ўладамі Польшчы. На 17-м нумары забаронена. Найбольш актыўныя супрацоўнікі газеты Дубровіч, Карповіч, Міско, Таўлай, Чабор арыштаваны і пасля 2-гадовага следства засуджаны.
Эфталіты
Эфталі́ты, белыя гуны (саманазва: ηβοδαλο)  — старажытны цюркскі або мангольскі народ, стваральнікі магутнай дзяржавы ў Цэнтральнай Азіі ў V — VI стст. н. э. Яе цэнтрам быў Тахарыстан, аднак межы дзяржавы эфталітаў распаўсюджваліся далёка на поўнач і на ўсход. У VI ст. адзіная дзяржава эфталітаў распалася ў выніку войн з Іранам і Цюркскім каганатам, аднак дробныя эфталіцкія дзяржавы працягвалі існаваць да VIII ст.
Нашчадкамі эфталітаў сябе лічаць уйгурскія «цыганы» эйну, а таксама частка туркменаў — халаджы.
Паходжанне
Найменне эфталіты паходзіць ад скажонай саманазвы гэтага народа ηβοδαλο (ēbodāl). Падчас знаходжання ў Тахарыстане яны карысталіся бактрыйскай мовай іранскага паходжання і пісьмом на аснове грэчаскага алфавіта, аднак захоўвалі цюркскі тытул «ябхгу» свайго вярхоўнага правадыра. У XX ст. шэраг даследчыкаў высоўваў думку, быццам бы эфталіты маглі быць прадстаўнікамі іранскіх плямёнаў і сфарміраваліся на тэрыторыі сучаснага Афганістана. Аднак гэта супярэчыць крыніцам таго часу. Так, Пракопій Кесарыйскі пісаў, што эфталіты належаць да гунаў як па назве, так і па факту. Кітайскія аўтары таксама лічылі эфталітаў нашчадкамі гунаў або (у пазнейшы час) протамангольскага племені сяньбі. Большасць сучасных навукоўцаў мяркуе, што эфталіты мігрыравалі ў Тахарыстан з Алтая ў той жа перыяд, калі пачалася міграцыя гунаў на захад.
Гісторыя
Эфталіты перасяліліся на поўдзень Цэнтральнай Азіі ў сярэдзіне IV ст. У 442 г. яны былі ўпершыню ўзгаданы ў сувязі з вайной з Сасанідамі. Да гэтага часу яны ўжо сфарміравалі сваю манархічную дзяржаву з цэнтрам у Тахарыстане. Пасля 479 г. эфталіты авалодалі багатай краінай Согд. У канцы V ст. падначалілі Турфан. Каля 462 г. яны або выціснулі з Тахарыстана племя алхона, або яно само аддзяліліся ад эфталітаў і рушыла ў Паўднёвую Азію, дзе заваявала частку імперыі Гупта. У даследаваннях XX ст. дзяржавы алхона часцяком блыталіся з эфталіцкімі, паколькі выціснутыя на поўдзень качэўнікі падобна эфталітам карысталіся бакрыйскім пісьмом і атаесамляліся з гунамі.
У 458 г. сасанідскі прынц Пероз з дапамогай эфталіцкага валадара Ахшунвара атрымаў перамогу над сваім братам Арміздам III. Аднак саюз Пероза з эфталітамі працягваўся толькі да 474 г. Ён правёў супраць іх 3 ваенныя кампаніі, але ўсе прайграў. У 484 г. ён загінуў у бітве з імі. Кавад, сын Пероза, апынуўся на некаторы час у заложніках, дачка Пероздухт была вымушана выйсці замуж за эфталіцкага валадара. Сасанідскі Іран выплочваў дзяржаве эфталітаў велізарную даніну. У 498 г. Кавад, зрынуты паўстанцамі, быў вымушаны звяртацца за дапамогай да эфталітаў, каб вярнуць сабе трон.