cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Функцыя (матэматыка)
Функцыяна́льная зале́жнасць між дзвюма велічынямі — такая залежнасць, калі пры змене аднае (незалежнай) велічыні адназначным чынам змяняецца другая (залежная) велічыня. Такім чынам, функцыянальная залежнасць ставіць кожнаму значэнню x незалежнай велічыні не больш аднаго значэння y залежнай велічыні. Тэрмінам «функцыя» пераважна карыстаюцца ў дачыненні да абазначэння лікавых суадносін, у астатніх выпадках — спецыяльнымі тэрмінамі (адлюстраванне, пераўтварэнне, аператар, функцыянал, вектар-функцыя і інш.).
Магілёўскі чыгуначны вакзал
Магілёўскі чыгуначны вакзал — помнік архітэктуры позняга класіцызму, размешчаны на Першамайскай вуліцы горада Магілёва.
Функцыя (матэматыка)
У найпрасцейшым выпадку, калі велічыні — сапраўдныя лікі, функцыя вызначаецца як адпаведнасць ліку y зададзенаму ліку x, што абазначаецца y=f(x), дзе x — незалежная пераменная (аргумент), y — залежная пераменная (функцыя). Паняцці «залежнай» і «незалежнай» велічынь з'яўляюцца ў значнай ступені ўмоўнымі.
Магілёўскі чыгуначны вакзал
Пабудаваны ў 1902 г. з цэглы. Па прынятай у тыя гады 6-ці класнай класіфікацыі станцый магілёўская была другога класа. Па традыцыі аб прыбыцці цягніка паведамлялі адным ударам станцыйнага звона, а калі адыходзіў — два разы. Гук быў густы і працяжны.
Рэканструяваны пасля Вялікай Айчыннай вайны, часткова зменены ўнутраная планіроўка і знешні выгляд.
Функцыя (матэматыка)
Функцыя можа быць вызначана як бінарная адносіна між дзвюма мноствамі, у якой кожнаму элементу x мноства X адпавядае адзін элемент y мноства Y такі, што y=f(x).
Магілёўскі чыгуначны вакзал
Урачыстае адкрыццё цалкам адрамантаванага і адрэстаўрыраванага галоўнага будынка адбылося 16 мая 2003 г. Зараз тут размяшчаюцца дзве залы чакання з крэсламі, кафэ, цырульня, медпункт, аптэчны і газетны кіёскі. Звонку будынку вернуты першапачатковы выгляд. Адразу на пероне ўсталявана скульптура станцыйнага наглядчыка ў поўны чалавечы рост.
Функцыя (матэматыка)
Функцыя можа быць зададзена аналітычна (з дапамогай адной ці больш формул), дзе ўстаноўлены вылічальныя аперацыі над x для атрымання значэння y. Абсягам (вобласцю) вызначэння функцыі лічыцца сукупнасць значэнняў x, для якіх дапушчальнае выкананне аперацый, прыведзеных у формулах. Часам функцыя задаецца на словах, напр., функцыя Дзірыхле роўная 1, калі x — рацыянальны лік, і роўная 0, калі x — ірацыянальны ліх. Пашыраны таксама графічны (гл. графік, графічныя вылічэнні) і таблічны (гл. матэматычныя табліцы) спосабы задання функцый.
Магілёўскі чыгуначны вакзал
Архітэктура
Аднапавярховы прамавугольны ў плане будынак з 2 невялікімі прыбудовамі па тарцах. Цэнтр галоўнага фасада вылучаны рызалітам, дзе знаходзіцца галаўны ўваход, прарэзаны высокімі паўцыркульнымі аконнымі праёмамі. Прасценкі паміж імі дэкарыраваны руставанымі пілястрамі. У бакавых прыбудовах аконныя праёмы прамавугольныя. Сцены завершаны прафіляваным карнізам з сухарыкамі. У асноўным аб’ёме дамінуе вялікі васьмігранны светлавы барабан, завершаны невысокай чатырохграннай вежай. У інтэр'еры ў цэнтры размешчаны двухсветлавы васьмігранны вестыбюль, да абодвух бакоў якога далучаюцца службовыя і адміністрацыйныя памяшканні.
Шуляцінскі сельсавет
Шуля́цінскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Расонскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Шуляціна.
Утвораны 16 ліпеня 1954 года ў складзе Расонскага раёна Віцебскай вобласці БССР шляхам аб’яднання скасаваных Старадворскага і Тродавіцкага сельсаветаў. 4 чэрвеня 1962 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Тродавічы, сельсавет перайменаваны ў Тродавіцкі.
Сцяпан Пятровіч Шупеня
Сцяпан Пятровіч Шупеня (10 лістапада 1896, вёска Нача, Крупскі раён — 10 жніўня 1979) — адзін з кіраўнікоў партыйнага падполля і партызанскага руху ў Баранавіцкай вобласці.
Біяграфія
член КПСС з 1926 года. З 1918 года ў Чырвонай Арміі, удзельнік грамадзянскай вайны. У 1935 годзе скончыў Камуністычны універсітэт нацыянальных меньшасцяў Захаду імя Мархлеўскага. У 1940—41 1-ы сакратар Шчучынскага РК КП(б)Б. З ліпеня 1941 года ў тыле ворага. З 1942 года ўпаўнаважаны ЦК КП(б)Б і ЦШПР па Шчучынскаму раёну; у красавіку — снежні 1943 года кіраўнік Шчучынскага падпольнага міжрайпартцэнтра, у лістападзе 1943 — ліпені 1944 гадоў сакратар Шчучынскага падпольнага РК КП(б)Б, адначасова з красавіка 1943 года — камандзір Шчучынскага партызанскага злучэння; з 19 сакавіка 1943 да ліпеня 1944 — член Баранавіцкага падпольнага абкама КП(б)Б. З 1944 года на партыйнай і савецкай рабоце. Член ЦК КПБ у 1949—56, кандыдат у члены ЦК КПБ у 1956—60 гадах. Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР у 1954—60 гадах, Вярхоўнага Савета БССР у 1947—59 гадах.
Памяць
Яго імя прысвоена сярэдняй школе вёскі Орля Шчучынскага раёна; на будынку школы ўстаноўлена мемарыяльная дошка. Ганаровы грамадзянін горада Шчучын.
Станіслаў Кезгайла
Імя Станіслаў мела некалькі прадстаўнікоў роду Кезгайлаў.
BMW E70
BMW Х5 E70 — другое пакаленне баварскага красовера X5. Аўтамабіль быў прадстаўлены ў жніўні 2006 года на аўтасалоне ў Парыжы. Продаж стартаваў у лістападзе 2006 года ў Паўночнай Амерыцы і на пачатку 2007 года ў Еўропе, якія скончыліся ў канцы 2013. Як і папярэднік E53, другое пакаленне збіралася на заводзе ў ЗША.
Аўтамабіль аснашчаўся разнастайнымі электроннымі сістэмамі. У базавае абсталяванне машыны ўваходзілі:
Бяспека
Аўтамабіль прайшоў тэст NHTSA ў 2013 годзе :
Рэстайлінг
У 2010 годзе мадэль была падвергнутая рэстайлінгу. Змены закранулі пярэднюю і заднюю святлатэхніку, пярэдні бампер і крылы. Атмасферныя маторы — 3 л. (3.0i) і 4,8 л (4.8i) замянілі на турбіраваныя аналагі — 3 л. (3.5i) і 4,4 л. (5.0i). Зменам не падвергнуўся толькі матор ад зараджанай версіі М 4,4 л.
6-ці ступеньчатая каробка перадач была заменена на 8-мі ступеньчатую.
Больш таго, пры змене выхлапной сістэмы на Hamann, змяняецца блок (серыйны нумар f269h31) які знаходзіцца каля педалі. Блок таксама здымае абмежаванні аўтамабіля, г. зн. аўтамабіль зможа разагнацца да адзнакі ў 299 км/г. Гэтак жа заводам вытворцам быў усталяваны чып на блоку выхлапной сістэме які дае аўтамабілю дадатковыя 87 конскіх сіл.
Дызельныя рухавікі памянялі магутнасць — 30d — 245 к. с., 40d — 306 к.с.
Спасылкі
X5 на афіцыйным сайце BMW
Юхнаўка (Мінскі раён)
Ю́хнаўка (, Юхновка) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Калодзішчанскага сельсавета.
Уладзіслаў Сямковіч
Уладзіслаў Аляксандр Сямковіч ( — ) — польскі гісторык-медыявіст, прафесар Ягелонскага ўніверсітэта. Даследчык і выдавец гістарычных дакументаў. Дагэтуль актуальныя яго працы ў дапаможных гістарычных навуках -- генеалогіі, геральдыцы, палеаграфіі. Сын медыявіста Аляксандра Сямковіча.
Анопаль (вёска)
Ано́паль (, Анополь) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крупіцкага сельсавета.
Цэласная рэканструкцыя
Цэласная рэканструкцыя (ад re — прыстаўка, якая азначае паўтарэнне, і constructio — пабудова) — від рэканструкцыі, метад рэнавацыі, які прадугледжвае аднаўленне страчаных архітэктурных помнікаў. Аднаўленне першапачатковага аблічча аб’екта, звязанае са зменамі ў канструктыўным, функцыянальным і мастацкім плане.
Пад аднаўленнем разумеюць збудаванне будынка зноў на падмурках або на іншага роду рэштках загінулага помніка архітэктуры. Пры гэтым выяўленне мастацкіх вартасцяў помніка архітэктуры адбываецца толькі часткова, у ўмоўнай форме своеасаблівага «макета ў натуральную велічыню». Дазвол на такога роду працы даецца толькі ў рэдкіх, выключных выпадках, так як рэстаўрацыйныя працы не павінны парушаць старых субстанцый і павінны абапірацца на сапраўдныя дакументы. Аднаўленне магчыма толькі пры наяўнасці вычарпальных зыходных дадзеных (абмеры, фатаграфіі і т. д.) і праводзіцца ў тым выпадку, калі помнік мае выключна унікальнае значэнне як твор нацыянальнага дойлідства.
Арт. 15 «Венецыянскай Хартыі па пытаннях захавання і рэстаўрацыі помнікаў і славутых месцаў» абвяшчае: «Усякая рэканструкцыя павінна быць выключана першапачаткова, можна дапусціць толькі анасцілоз, гэта значыць вяртанне на свае месцы захаваўшыхся, але разрозненых фрагментаў. Уведзеныя элементы заўсёды павінны быць распазнавальнымі і ўяўляць сабой мінімум, неабходны для забеспячэння ўмоў кансервацыі помніка і аднаўлення адзінства яго формаў».
Цэласная рэканструкцыя павінна быць навуковай і глыбока аргументаванай, стварацца на аснове матэрыялаў, якія даюць уяўленне аб яго абліччы і структуры:
Згодна з «The Burra Charter» (прынятай у 1979 г. у Аўстраліі) аднаўленчым работам павінны папярэднічаць навуковыя даследаванні па змене помнікаў і вывучэнне гісторыка-архіўных матэрыялаў, якія ўключаюць наступныя крокі:
Міжнародныя Хартыі і рэкамендацыі UNESCO у галіне аховы сусветнай культурнай спадчыны грунтуюцца на непрыняцці рэканструкцыі і яе ажыцяўленні толькі ў выключных выпадках. Асноўныя дакументы, якія рэгулююць нормы захавання спадчыны, указваюць на тое, што рэканструкцыя павінна ажыцяўляцца на падставе дакладных дакументальных сведчанняў аб арыгінале, а не гіпотызе, таму яна немагчымая, калі ажыцяўляецца на дапушчэннях ці меркаваннях і можа пагражаць захаваўшымся аўтэнтычным руінам.
Пытанні аўтэнтычнасці і праблемы рэканструкцыі маюць асаблівае значэнне. Для краін Балтыі і Усходняй Еўропы, якія панеслі ў час вайны вялікі ўрон, у пасляваенны час рэканструкцыя і ўзнаўленне страчаных помнікаў і месц стала палітычным і ідэалагічным сімвалам, сродкам аднаўлення страт і фарміравання нацыянальнай ідэнтычнасці.
«§ 6. у выключных выпадках рэканструкцыя з'яўляецца дапушчальнай, калі спадчына была страчана ў выніку стыхійнага або справакаванага чалавекам бедстваў, калі ў гісторыі і культуры рэгіёну помнік вызначаецца выдатнымі мастацкімі, сімвалічнымі якасцямі або мае асаблівае значэнне ў захаванні асяроддзя (гарадскога або сельскага)»
Пры гэтым павінны выконвацца наступныя ўмовы:
Прыкладам аднаўлення можа служыць знішчаны фашыстамі ў гады Другой сусветнай вайны і падняты з руін палацава-паркавы комплекс Петрадварца ў прыгарадзе Ленінграда.
Таксама былі адноўлены царква XII стагоддзя Спас-Нярэдзіцы ў Ноўгарадзе, «Старое Място» у Варшаве. У Маскве, на Кутузаўскім праспекце, дзе засяроджаны шэраг помнікаў, звязаных з Айчыннай вайной 1812, адноўлены ў 1968 г. Трыўмфальныя вароты О. І. Бове.
Эстэтычная каштоўнасць
Існуе праблема разумення і адносінаў да дакладнасці і сапраўднасці адноўленых аб'ектаў, паколькі цэласная рэканструкцыя толькі замяняе страчаны помнік, робіць копію, узнаўленне аб'екта. Пры аднаўленні страчанага архітэктурнага помніка значным момантам з'яўляецца выкарыстанне максімальна набліжаных да ідэнтычных матэрыялаў і арыентацыя на захаваўшыеся сапраўдныя фрагменты, калі такія ёсць. У перыяд станаўлення навуковай рэстаўрацыі ў другой палове ХIХ ст. лічылася дастатковым захаваць месца, на якім знаходзіўся архітэктурны будынак, а адноўлены аб'ект набываў значэнне «помніка старажытнасці», то бок паўтарэнне першапачатковага будынка.
Рэстаўратар К. І. Маслаў зноў адбудаваныя аб'екты, якія прэтэндуюць на імітацыю сапраўднасці, вызначае як «увасобленая занядбанасць гісторыі». Адноўлены храм у сілу «асветленасці», можа быць прызнаны, «але, калі яго ўяўляюць як аб'ект (сапраўдны) культурнай спадчыны, ён становіцца сімулякрам». Такім чынам, як крайняя форма рэканструкцыі ён можа разглядацца толькі як помнік нашай эпохі. Адмаўляючы неабходнасць падобных «аднаўленняў», аўтар заклікае да «дэміталягізацыі, дэмістыфікацыі, выкрыцця» гэтых досведаў.
Люкташ
Лю́кташ — возера ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Выдрыца, за 8 км на ўсход ад гарадскога пасёлка Ушачы.
Плошча паверхні возера 0,31 км², даўжыня 0,98 км, найбольшая шырыня 0,44 км. Даўжыня берагавой лініі 2,35 км. Найбольшая глыбіня 1,9 м, сярэдняя 1,2 м. Об'ём вады ў возеры 0,37 млн. м³. Плошча вадазбору 1,87 км².
Катлавіна возера рэшткавага тыпу, выцягнутая з поўначы на поўдзень. Схілы катлавіны вышынёй ад 3—7 да 10—15 метраў, спадзістыя. Берагі нізкія (да 0,2 м), у паўднёва-заходняй і паўднёва-ўсходняй частках возера сплавінныя. У асобных месцах берагі зліваюцца са схіламі катлавіны. Вакол возера забалочаная і ўкрытая хмызняком пойма шырынёй 50—250 м. Дно плоскае, выслана сапрапелем.
Возера Люкташ эўтрофнае, слабапраточнае. Цалкам зарастае (эладэя, рдзесты, разак, харавыя водарасці і інш.). З возера выцякае ручай у раку Выдрыца.
У возеры водзяцца шчупак, лешч, акунь, гусцяра, лінь, плотка, краснапёрка і іншыя віды рыб.
Непадалёку ад возера праходзіць аўтамабільная дарога (Лепель — Полацк — граніца Расійскай Федэрацыі).
Калодзішчы
Кало́дзішчы (, Колодищи) — аграгарадок у Мінскім раёне Мінскай вобласці. Цэнтр Калодзішчанскага сельсавета.
Геаграфія
Прымыкае да гарадской мяжы Мінска на ўсходзе ад горада. Тэрыторыя пасёлка складаецца з некалькіх частак, ізаляваных адна ад адной лесам, пусткамі, гаражнымі кааператывамі, складамі, прамысловымі зонамі і іншым.
Гісторыя
Заснаваны ў 2-й палове XIX ст. як леснічоўка. Першымі пасяленцамі ў 1867 годзе былі прызначаныя леснікамі жыхары вёскі Бярозаўка — два браты Ілья і Міхаіл Карповічы.
Да 1871 года разам з чыгункай Масква — Брэст пабудавана станцыя Калодзішчы. Неўзабаве пабудаваны невялікі лесапільны завод і праведзена вузкакалейная дарога. У 1910 годзе завод належыў Кляжыну, многія жыхары Калодзішчаў працавалі на ім.
У 1917 годзе пабудаваны ваенны гарадок і размясцілася воінская часць па навучанні сабак для памежнай службы. Пабудавана чыгуначная ветка Калодзішчы — Міханавічы. У былой сядзібе Анісава адкрыта амбулаторыя. Адкрыта пачатковая школа.
Падчас Другой сусветнай вайны Калодзішчы моцна пацярпелі. Цалкам знішчаны Беларускі рэспубліканскі радыёцэнтр, спалена школа, станцыя.
У 1947 годзе Беларускі рэспубліканскі радыёцэнтр адноўлены. Адноўлены калгас «Перамога». Калодзішчы атрымалі статус рабочага пасёлка.
У канцы 1950-х гадоў пабудаваны тыпавая сярэдняя школа з гімнастычнай залай, клуб і дзіцячы сад.
У 1961 годзе ў Калодзішчах размешчана Геафізічнае ўпраўленне па здабычы і пошуках нафты ў Беларусі. У 1967 годзе Упраўленне пераўтворана ў трэст.
У 1970 годзе ў Калодзішчах пабудаваны Беларускі тэлевізійны цэнтр. Адсюль у эфір пачала выходзіць трэцяя праграма Беларускага тэлебачання, магутнасць перадатчыкаў — 5/1,5 квт. У 1971 годзе адсюль жа пачалася трансляцыя таксама 1 і 2 праграм, магутнасцю перадавальных станцый 25/7,5 квт.
У 1977 годзе ў Калодзішчах пабудаваны «Дом быту» і гандлёвы цэнтр.
У 2008 годзе, пасля больш як дзесяцігадовага перапынку, пачата будаўніцтва некалькіх шматкватэрных дамоў.
Рашэннем Мінскага райсавета ад 17 лютага 2011 года № 103 рабочы пасёлак Калодзішчы пераўтвораны ў аграгарадок.
У 2019 годзе адкрыты падземны пераход праз чыгуначныя пуці і новы будынак чыгуначнай станцыі.
У 2021 годзе пачата праектаванне і будаўніцтва чыгуначнага моста.
Адукацыя
Пасля 1917 года адкрыта пачатковая школа. Першая настаўніца — Алена Васілеўна Крыцкая. Арганізаваны гурткі лікбезу. У 1933 годзе пачатковая школа пераўтворана ў сямігадовую, у 1936 годзе — у сярэднюю.
Сярод вучняў школы
У канцы 1950-х гадоў пабудавана тыпавая сярэдняя школа з гімнастычнай залай.
Транспарт
Вулічнае асвятленне, дарожнае пакрыццё, тратуары і пешаходныя дарожкі зроблены на цэнтральных вуліцах вакол чыгуначнай станцыі і шматпавярховых дамоў. Дарогі з цвёрдым пакрыццём да ваенных гарадкоў і Маскоўскай шашы.
Праз аграгарадок праходзіць чыгунка Барысаў — Орша — Масква. У межах аграгарадка на станцыі Калодзішчы і прыпыначным пункце Садовы спыняюцца электрацягнікі рэгіянальных і гарадскіх ліній. На станцыі Калодзішчы абслугоўваюць турыстычныя цягнікі.
Рэгулярна курсіруюць
Свята-Крыжаўзвіжанская царква (Сухопаль)
Свята-Крыжаўзвіжанская царква — праваслаўная царква ў аграгарадку Сухопаль Пружанскага раёна Брэсцкай вобласці, збудаваная ў 1903 годзе. Помнік архітэктуры псеўдарускага стылю, ахоўваецца дзяржавай.
Гісторыя
Знаходзіцца ў цэнтры вёскі. Царква збудаваная з цэглы на месцы старой драўлянай царквы, якая была заснавана меркавана ў канцы XVII стагоддзя. Двойчы драўляны будынак згараў, а сучасны збудаваны з цэглы і асвечаны 26 кастрычніка 1903.
Храм дзейнічаў бесперапынна і за савецкім часам.
Архітэктура
Храм чатырохчасткавай падоўжна-восевай кампазіцыі, створанай двух’яруснай званіцай над папярочным прытворам, прамавугольнай у плане трапезнай, кубападобнай малітоўнай залай, пяціграннай апсідай з бакавымі рызніцамі. У сілуэце дамінуюць цыбулепадобныя галоўкі гранёнага шатра званіцы (2 васьмерыкі над прамавугольным прытворам) і васьміграннага барабана над чатырохсхільным пакатым дахам асноўнага аб’ёму. Галоўны і бакавыя ўваходы ў выглядзе прытвораў пад двухсхільнымі дахамі аформлены вуглавымі лапаткамі, зубчастымі карнізамі, прамавугольнымі панэлямі. Лучковыя аконныя праёмы (у 2 ярусы ў асноўным аб’ёме) дэкарыраваны плоскімі ліштвамі. Аб’ёмы апяразаны прафіляванымі карнізамі, зубчастымі фрызамі, вуглавымі лапаткамі, слаістымі ў прасценках бакавых фасадаў асноўнага аб’ёму.
Інтэр’ер
Прастора трапезнай адкрыта ў малітоўную залу шырокім арачным прасветам. Апсіда вылучана драўляным іканастасам. Абраз 19 ст. «Спас Пантакратар».
BMW X6
Першае пакаленне
BMW X6 першага пакалення (E71) абсталяваны традыцыйнымі бензінавым ці дызельным рухавікамі, а для аматараў экалагічнага ладу жыцця меў версію з гібрыдным (электра-бензінавым) сілавым агрэгатам пад назвай «ActiveHybrid». Паўнапрывадныя версіі маюць серыйную класіфікацыю «xDrive».
Упершыню аўто як канцэпт-кар было прадэманстравана на Франкфурцкім аўтасалоне у 2007 годзе. Канцэпт вельмі спадабаўся спецыялістам і патэнцыяльным спажыўцам. Таму серыйны выпуск і продаж пачаліся ўжо ў наступным 2008 годзе.
У 2009 годзе выйшла версія BMW X6M і ActiveHybrid X6 з V8 (індэкс E72) — гібрыдны аўтамабіль, аснашчаны парай электраматораў і сумарнай аддачай сілавой устаноўкі ў 485 к.с.
Х6 збіраюць на заводах ЗША, Расіі, Егіпта, Індыі, Тайланда, Малайзіі.
X6 M
У красавіку 2009 года грамадскасці была прадстаўлена спартыўная версія X6 M, якая ўяўляе сабой мадэль xDrive50i з фарсіраваным да 555 к.с. рухавіком з падвойным турбанаддзіманнем. Дапрацоўцы таксама падвергнуліся падвеска, рулявое кіраванне, сістэма поўнага прывада і, у нязначнай ступені, элементы інтэр’еру і экстэр’ера. BMW Х6 М і Х5 М сталі першымі ў гісторыі BMW Motorsport аўтамабілямі з поўным прывадам, турбіраваным рухавіком і ў сегменце SUV.
За магутнасць гэтага пазадарожніка адпавядае 4,4-літровы рухавік V8 з падвойным турбанаддзіманнем. Прадукцыйны васьміцыліндравы рухавік генерыруе ўражлівыя 567 конскіх сіл пры 6 000—6 500 абаротах у хвіліну і 76,5 кг/м круцільнага моманту пры 2 000-5 000 абаротах у хвіліну. Да таго ж, рухавік атрымаў спецыяльную масленую сістэму, якая дазваляе яму абсалютна нармальна функцыянаваць нават пры адносна нізкіх і высокіх тэмпературах. Васьміступеньчатая каробка перадач M Steptronic спалучаецца са спецыяльнай версіяй сістэмы поўнага прывада xDrive, якая, у сваю чаргу, раўнамерна размяркоўвае магутнасць на пярэднія або заднія колы ў залежнасці ад тыпу дарожнага пакрыцця. Каробку перадач можна пакінуць у аўтаматычным рэжыме або пераключаць з дапамогай рычага, размешчанага за рулявым колам. Усе гэтыя характарыстыкі дазваляюць аўтамабілю дасягаць адзнакі ў 96,5 км/г за 4,2 секунды, уражлівы паказчык, асабліва з улікам вагі пазадарожніка ў 2 268 кг. Гранічна дапушчальная хуткасць дасягае паказчыка ў 249,5 км/г. Чакаць празмернай эканамічнасці ад такога транспартнага сродку, вядома, не варта, але дзякуючы наяўнасці сістэмы старт/стоп, можна атрымаць такія паказчыкі, як: 16,8 л/100км у горадзе і 12,38 л/100км на трасе.
Другое пакаленне
На аўтасалоне ў Лос-Анджэлесе восенню 2014 года дэбютаваў BMW X6 другога пакалення з індэксам F16, распрацаваны на аснове BMW X5 (F15).
Гама сілавых агрэгатаў спачатку была абмежавана адным бензінавым рухавіком V8 і двума раднымі шасціцыліндравымі дызелямі. Бензінавы бітурбаматор V8 4.4 л у BMW X6 xDrive 50i магутнасцю 450 к.с. і круцільным момантам 650 ньютан-метраў пры 2000 аб/хв, разгон да 100 км/г за 4,8 с. Да вясны 2015 года да яго далучыліся цяперашняя радная «шасцёрка» BMW X6 xDrive 35i (306 к.с., 400 Нм). З ёй BMW X6 xDrive 35i здольны дабрацца да сотні за 6,4 с. Базавы трохлітровы турбадызель на X6 xDrive 30d развівае 258 к.с. і 560 Нм. Захавалася і версія X6 M50d з лінейкі M Performance з трыма турбакампрэсарамі — 381 к.с. і 740 Нм. Да вясны 2015 лінейку папоўніў 313-моцны X6 xDrive 40d. Усе рухавікі — Еўра-6.
BMW X6 2016 атрымалі некалькі абнаўленняў, такія як мадэрнізаваны Bluetooth, а ў мадэлях V8 і 4-зонным клімат-кантролем.
Базавыя мадэлі BMW X6 2016 года камплектуюцца 6-цыліндравым рухавікамі, мадэль sDrive35i аснашчана заднім прывадам, а sDrive50i — поўным прывадам. Іншыя базавыя характарыстыкі ўключаюць у сябе: скураны салон, панарамны люк на даху, парковачныя датчыкі, падзеленыя заднія сядзенні 40/20/40, 10-пазіцыйныя пярэднія сядзенні з падагрэвам і ўніверсальны пульт ад гаражнай дзверы. Нядаўна абноўлены Bluetooth дазваляе вадзіцелям лепш кантраляваць падлучаныя прыстасаванні і інтэграваць іх са стандартнай інфармацыйна-забаўляльнай сістэмай «IDrive», якая ўключае ў сябе навігацыю, 9 дынамікаў, AM / FM / CD-плэер з паточнай перадачай праз Bluetooth, USB порт і жорсткі дыск для захоўвання музыкі.
Сілавыя агрэгаты X6 2017 года ў значнай ступені імітуюць X5. Базавы турбанаддзімны 3.0-літровы рухавік знаходзіцца ў заднепрывадных sDrive35i і паўнапрываднай xDrive35i, абодва выкарыстоўваюць тую ж 8-ступеньчатую аўтаматычную каробку перадач. У xDrive50i таксама даступны 4.4-літровы V-8 з падвойным турбанаддзіманнем і магутнасцю 445 к. с. Ён адказвае за 4.8-секундны разбег да 100 км. Але на гэтым BMW X6 не спыняецца. Павышаны турбанаддзімны V-8 паказвае 567 к. с. і здольны разагнацца ўсяго за 4 секунды ў X6 M. Максімальная хуткасць — 250 км/г. Выдатак паліва ў цяперашняй версіі BMW X6 прадугледжваецца на ўзроўні 11.2 л/100 км у змяшаным цыкле. Такім чынам, высокая прадукцыйнасць X6 сцвярджае, што тэхналогія апраўдвае амбіцыі.
Анопаль (пасёлак)
Ано́паль (, Анополь) — пасёлак у Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крупіцкага сельсавета.
Чытанне маршалкам папскай булы на будаўніцтва манастыроў у Магілёве ў XVIII стагоддзі
Гісторыя
Рэстаўрацыя праведзена брыгадай рэстаўратараў арэнднага прадпрыемства «Мінскрэстаўрацыя» пад кіраўніцтвам А. М. Залатухі і брыгадай рэстаўратараў пад кіраўніцтвам В. А. Лукашэвіча ў 1980—1995.
Апісанне
Намаляваны на фрэсцы маршалак, які чытае папскую булу, апрануты ў заходнееўрапейскі гарадскі касцюм: капялюш з высокай, завужанай уверх тульяй, упрыгожаны стравусавымі пер’ямі; кароткі атласны каптан жоўта-залацістага колеру, з-пад якога выступаюць кароткія, пашытыя са стужак блакітнага колеру нагавіцы, якія надзеты на аблягаючыя ногі трыко. На нагах белыя туфлі без абцасаў, завязаныя на пад’ёме стужкамі, і белыя панчохі, падвязаныя пад каленкамі жоўтымі шаўковымі.
Справа на фрэсцы намалявана фігура шляхціца ў сучасным мастаку «сармацкім» касцюме: блакітным ордаравым кунтушы-чэхмане 1750-ых гадоў з разразнымі рукавамі, якія насілі надзетымі нармальна, а не звісаючымі, і вышытым злева на грудзях ордэнам. 3-пад кунтуша знізу і ў разрэзы рукавоў відаць гранатавага колеру жупан. На шыі з-пад кунтуша выступае стаячы каўнер белай кашулі. Кунтуш падпяразаны залататканым слуцкім або персідскім поясам. 3 левага боку на залацістай тасьме замацавана багата аздобленая шабля-карабеля. На высока падбрытай галаве шляхціца надзеты высокі блакітны капялюш з шэрым футраным аколышам, на нагах — чырвоныя боты. На парадных партрэтах гэтага часу было модным маляваць магнатаў у ваенізаваным касцюме, каб падкрэсліць іх «сармацкае» паходжанне.
На нагах саф’янавыя боты жоўтага колеру з вострым наском і невялікім (на палову пяты) слоеным скураным абцасам. Галава Януша Радзівіла па шляхецкім звычаі высока падбрыта, толькі на макушцы пакінуты традыцыйны чуб. Збрытая і бародка, замест яе — доўгія вусы.
Маскоўская вуліца (Мінск)
Вуліца Маскоўская — вуліца на сутыку Кастрычніцкага і Маскоўскага раёнаў Мінска. Названая так па былым вакзале Маскоўска-Берасцейскай чыгункі. На вуліцу ёсць выхады са станцыі метро «Інстытут Культуры».
На доме № 11 мемарыяльная дошка ў гонар Героя Савецкага Саюза Я. Ф. Філіпскіх.
Лебартова (археалагічны помнік)
Лебартова — археалагічны помнік: курганны могільнік каля в. Лебартова (Віцебскі раён). Знаходзіцца за 0,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі, у вярхоўях р. Віцьба. 6 круглых у плане курганоў вышынёй 2,5—3,5 і дыяметрам 10—12 м.
Шасціпрамянёвыя каралы
Шасціпрамянёвыя каралы {Hexacorallia) — падклас каралавых паліпаў.
Апісанне
У выкапнёвым стане вядомы з сярэдняга ардовіка (магчыма, раней). Валодаюць шасціпрамянёвай сіметрыяй цела (адсюль назва). Паліпы буйныя адзінкавыя або дробныя каланіяльныя. Колькасць шчупальцаў звычайна роўная або кратная 6. Гастральная поласць мае не менш за 12 папарна набліжаных першасных перагародак. У большасці ёсць вонкавы шкілет, часта вельмі масіўны, вапняковы, арганічны або мяшаны. Вядома 4300 відаў з 6 сучасных атрадаў, у т.л. актыніі.
Ветраны млын (Клецк)
Ветраны млын — колішні вятрак у Клецку. Помнік народнага драўлянага дойлідства.
Гісторыя
Згарэў у канцы 1990-х гг. Цяпер на яго месцы размешчана кафэ з сілікатнай цэглы, якое па форме аддалена нагадвае млын.
Архітэктура
Ветраны млын уяўляў сабой вежападобную цыліндрычную пабудову, пакрытую гонтай. Быў завершаны шатровым ярусам з чатырохлопасцевым вінтом. У якасці механізма выкарыстана драўляная сістэма перадаючых колаў і шасцерняў. Аснова стацыянарная, верхні ярус паваротны.
Маскоўскі вакзал (Санкт-Пецярбург)
Маскоўскі вакзал (Московский вокзал, да 1924 — Мікалаеўскі, да 1930 — Кастрычніцкі) — пасажырскі тэрмінал станцыі Санкт-Пецярбург-Галоўны, адзін з 5-ці дзеючых чыгуначных вакзалаў Санкт-Пецярбурга. Размешчаны на плошчы Паўстання, 2.
Будынак узведзены ў 1851 годзе па праекце архітэктара К. А. Тона, з’яўляецца ідэнтычным з пабудаванм ім жа Мікалаеўскага вакзала ў Маскве (цяпер — Ленінградскі вакзал). Першым начальнікам вакзала стаў М. І. Міклуха. У 1950—1952 і 1967 гадах па праекце архітэктара У. І. Кузняцова памяшканні вакзала перабудаваныя, фасад захаваны. У пачатку 2000-х гадоў вакзал быў адрэстаўраваны і абсталяваны аўтаматызаванай сістэмай кантролю аплаты праезду пасажырамі прыгарадных цягнікоў.
Будынак вакзала круглы ў плане, размешчаны па даўжыні ўздоўж усёй плошчы Паўстання. Па перыметры фасада цягнецца невысокая каланада, якая мае некалькі ўваходаў у будынак вакзала, у сярэдзіне будынка зверху маецца вежа з усталяванымі на ёй гадзінамі і сцягам. З боку Лігаўскага праспекта ў будынак вакзала ўбудаваны вестыбюль станцыі метро «Плошча Паўстання». Да 2004 года фасад быў пафарбаваны ў светлы зялёна-бірузовы колер, затым быў перафарбаваны ў жоўта-пясочны колер, што, аднак, не паўплывала на знешняе аблічча вакзала і плошчы.
З Маскоўскага вакзала цягнікі адпраўляюцца ў паўднёвым, усходнім і часткова заходнім накірунках. Па стане на 2020 год з вакзала адпраўляліся скорыя і пасажырскія цягнікі ў Маскву, на поўдзень Расіі, у Крым, Бранск, Баку, Паволжа і інш.
Ванская бітва
Ванская бітва, Ванская самаабарона (красавік — чэрвень 1915) — абарончыя баі армянскага насельніцтва горада Ван і армянскіх сёл Ванскага вілаета Асманскай імперыі супраць турэцкага войска ў перыяд генацыду армян. Баі праходзілі галоўным чынам у горадзе Ван з 19 красавіка па 16 мая, калі аблогу горада знялі рускія войскі і армянскія добраахвотніцкія атрады.
Перадгісторыя
Ван, адна з гістарычных сталіц Арменіі, сталіца Васпураканскага царства, быў захоплены сельджукамі ў XI стагоддзі. У позны перыяд існавання Асманскай імперыі Ван быў важным цэнтрам армянскага культурнага, сацыяльнага і эканамічнага жыцця. Часам Ван звалі армянскім П’емонтам. Хрымян Айрых стварыў у Ване друкарню і пачаў выдаваць першае перыядычнае выданне ў Арменіі — газету «Арцыў Васпуракані» (Арол Васпуракана). У 1885 годзе ў Ване была заснавана партыя Арменакан.
Паводле дадзеных брытанскага консула Роберта Даліэла ў 1862 годзе насельніцтва Ванскай правінцыі Асманскай імперыі складала 418 700 чалавек, з якіх 209 100 хрысціяне і 209 600 — мусульмане. Паводле падлікаў Кюнэ, у 1890 годзе насельніцтва Ванскай правінцыі складала 430 000 чалавек, з якіх 240 500 былі мусульманамі (галоўным чынам туркі), 92 000 — сірыйцамі, і 79 998 — армянамі. Згодна Месробу Крыкарану, пры публікацыі дадзеных гэтых перапісаў дадзеныя пра колькасць армянскага насельніцтва наўмысна заніжаліся, каб схаваць той факт, што ў Эрзурумскай і Ванскай правінцыях армяне перасягалі астатнія этнічныя групы па колькасці насельніцтва. Паводле Крыстоферу Валкеру, армяне складалі абсалютную большасць (52,9 %) насельніцтва Ванскай правінцыі.
Напярэдадні Першай сусветнай вайны ў Ване жылі 41 тыс. чалавек. Рыхтуючыся ажыццявіць жахлівы план знішчэння армянскага насельніцтва Вана, турэцкі ўрад прызначыў намеснікам Ванскага вілаета Джэўдэт-бея, вядомага сваёй жорсткасцю і нянавісцю да армян. Ён арганізаваў забойствы шэрага кіраўнікоў армян: дэпутата турэцкага парламента А. Врамяна (Анік Дэрдзакян), Ішхана (Нікагаяс Мікаелян) і іншых; потым, атрымаўшы падмацаванні з Эрзурума, стаў рыхтавацца да нападу на Ван.
Пачатак разаніны
З пачаткам Першай сусветнай вайны 1914—1918 гадоў у Ванскім вілаеце была арганізавана масавая разаніна армянскага насельніцтва. Пацярпелыя параза на Каўказскім фронце і адыходзілыя турэцкія войскі, да якіх далучыліся ўзброеныя курдскія банды, пад падставай «няслушнасці» армян і іх сімпатый да рускіх бязлітасна выразалі армян, рабавалі іх маёмасць, руйнавалі армянскія населеныя пункты. У шэрагу паветаў Ванскага вілаета (Шатах, Аёц дзор, Аачэш, Тымор, Алджаваз і іншых) армяне звярталіся да самаабароны, вялі зацятыя баі супраць пагромнікаў. Найболей значнай стала Ванская самаабарона, што доўжылася каля месяца.
Падрыхтоўка самаабароны
Армянскае насельніцтва зрабіла захады для адбіцця пагражальнага нападу. Для кіраўніцтва самаабаронай быў утвораны адзіны ваенны орган («Ваенны орган армянскай самаабароны Вана»), у склад якога ўвайшлі Армянак Екаран, Арам Манукян, Кайцак Аракел, Булгарацы Грыгар, Габрыел Семерджан, Грант Галікян і Фанос Терлемезян. Былі створаны службы забеспячэння і размеркаванні прадуктаў, медычнай дапамогі, зброевая майстэрня (у ёй быў наладжаны выраб пораху, зброі, былі адліты дзве гарматы), а таксама «Саюз жанчын», які займаўся галоўным чынам вырабам адзення для ваяроў. Перад тварам пагражальнай небяспекі згуртаваліся разам прадстаўнікі армянскіх палітычных партый: (рамкавары, гнчакісты і дашнакі). Супраць перасяжных сіл праціўніка (12 тыс. салдат рэгулярнага войска, вялікая колькасць бандыцкіх вайсковых фармаванняў, 12 артылерыйскіх гармат, караблі возера Ван) абаронцы Вана мелі не больш 1500 ваяроў, у якіх было ўсяго 505 вінтовак і 750 маўзераў з невялікім запасам патронаў, у сувязі з чым ваенны орган самаабароны аддаў указанне выкарыстоўваць боепрыпасы абачліва, «страляць толькі пэўна». Айгестан быў падзелены на 5 абарончых раёнаў, у якіх былі збудаваны 73 пазіцыі.
Пачатак самаабароны
Самаабарона пачалася 7 красавіка, калі турэцкія салдаты абстралялі армянскіх жанчын, якія рухаліся па дарозе ад с. Шушанц да Айгестана; армяне адкрылі агонь у адказ, пасля чаго пачаўся агульны напад туркаў на Айгестан. Айгестан падпаў пад артылерыйскі абстрэл, які прычыніў значныя разбурэнні. Але армяне не былі заспеты знянацку; ім атрымалася не толькі адбіць першы напад туркаў, але і захапіць некаторыя іх пазіцыі, падарваць турэцкі арсенал, будынак паліцэйскага кіравання і г.д. Паспяхова была арганізавана самаабарона і ў Кахакмасч, хоць тут армяне знаходзіліся ў яшчэ больш неспрыяльных умовах: яны былі адрэзаны ад Айгестана, праціўнік валодаў шматразовай перавагай у колькасці, бракавала зброі і боепрыпасаў. Тут таксама быў створаны Ваенны орган самаабароны, у склад якога ўвайшлі Айказ Касаян, Мігран Тараманян, Лявон Галджаян, Давід Саркісян, Саркіс Шагінян і іншыя. Хоць Ваенны орган Кахакамеча лічыўся аддзяленнем Ваеннага органа Айгестана, але ў сілу акалічнасцей ён дзеяў самастойна. Лінія абароны Кахакамеча была падзелена на 4 пляцоўкі са сваімі апорнымі пунктамі. 7 красавіка, калі туркі перайшлі ў наступ, абаронцы Кахакамеча здолелі адстаяць свае пазіцыі, знішчылі шэраг умацаванняў туркаў, нанеслі ім страты. Першыя дзесяць дзён Ванскай самаабароны прайшлі пад знакам поспехаў для абаранялых. Нягледзячы на тое, што Айгестан падпадаў пад бязлітасныя абстрэлы, праціўніку не атрымоўвалася прарваць лінію абароны армян. Нават начны штурм, арганізаваны прыбылым з Эрзурума германскім афіцэрам, не даў вынікаў: туркі, панясучы страты, былі адкінуты. Абаронцы дзеялі адважна, натхнёныя справядлівымі мэтамі сваёй барацьбы. У шэрагах абаранялых ваявалі не мала жанчын і дзяўчын. 19-летняя Іскуі Амбарцумян за выдатнае выкананне баявога задання была ўзнагароджана ордэнам «Ганаровы крыж», заснаваным ваенным органам. Падлеткі Вана не толькі падносілі ваярам зброю і боепрыпасы, але і самі адважна ваявалі з ворагам. Адрозніліся многія з іх: Бабчын (Ісаджанян), Марцірос (Гюлагян), Аслан (Аглянян), Арам (Таўмагян), будучы пісьменнік Лір Камсар) і іншыя. У другой палове красавіка цяжкія баі працягваліся. Праціўнік, бесперапынна папаўняючы свае войскі, распачынаў спробы прарваць лінію абароны ванцаў. Працягваўся артылерыйскі абстрэл горада. Імкнучыся прыцягнуць да актыўных дзеянняў супраць абаронцаў Вана курдаў, Джэўдэт абяцаў ім багатую здабычу. Але і атака курдаў была адбіта з вялікімі стратамі для іх. Падчас Ванскай самаабароны туркі лютавалі ў акрузе Вана, выразаючы мірнае армянскае насельніцтва і спальваючы армянскія сёлы; ад рук пагромнікаў загінулі каля 24 тыс. армян, былі разрабаваны і спалены звыш 100 сёл. 28 красавіка туркі распачалі новы штурм, але абаронцы Вана адбілі яго. Пасля гэтага туркі адмовіліся ад актыўных дзеянняў, працягваючы абстрэл армянскіх кварталаў Вана. У пачатку мая перадавыя часткі рускага войска і атрады армянскіх добраахвотнікаў наблізіліся да Вана.
Канец самаабароны
Туркі былі змушаны зняць аблогу і адступіць. 6 мая рускія войскі і армянскія самаахвотнікі ўступілі ў Ван, захоплена сустрэтыя абаронцамі і насельніцтвам. Ваенны орган самаабароны звярнуўся з заклікам «Да армянскага народа», у якім вітаў перамогу справядлівай справы над гвалтам і тыраніяй. Ванская самаабарона — гераічная старонка гісторыі армянскага нацыянальна-вызвольнага руху. За месяц баёў турэцкія войскі панеслі сур'ёзныя страты (каля 1 тыс. чалавек забітымі); страты армян склалі каля 350 чалавек, значную частку якіх складалі мірныя жыхары Вана. Ванская самаабарона выратавала ад немінучай згубы дзясяткі тысяч васпураканцаў, якія знайшлі прыстанак у Ване.
Памяць
Самаахвярнасць і гераічнасць абаронцаў Вана служылі натхняльным прыкладам для армян іншых мясцовасцйе У Аштаракскім раёне Арменіі ў памяць пра гераічную Ванскую самаабарону ўзведзены помнік.
Уладзімір Іванавіч Хільмановіч
Уладзімір Хільмановіч (нар. 1967, Каменка Шчучынскага раёна) — беларускі гісторык, журналіст, праваабаронца.
Біяграфія
У 1984 годзе на выдатна скончыў Ракавіцкую сярэднюю школу. У 1984—1991 гадах вучыўся на гістарычным факультэце Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы. Паводле адукацыі — гісторык, выкладчык сацыяльна-палітычных дысцыплін. З чэрвеня 1985 года да чэрвеня 1987 года служыў у савецкай арміі.
У 1991—1998 гадах працаваў настаўнікам у СШ № 20 Гродна, навуковым супрацоўнікам Беларускага дзяржаўнага музея гісторыі рэлігіі і метадыстам Гісторыка-мемарыяльнага цэнтра аддзелу культуры Гродзенскага гарвыканкама. У 1998 г. скончыў аспірантуру пры кафедры тэорыі і гісторыі беларускай культуры Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта (спецыялізацыя — канфесійная гісторыя). У 1997—1998 гг. працаваў на Гродзенскім абласным тэлебачанні.
Аўтар і распрацоўшчык, кіраўнік шэрагу адукацыйных праектаў, сурэдактар серыі брашур для настаўнікаў «Праз адукацыю — да грамадзянскай супольнасці» (выйшла 10 кніг, Шчэцін, 2001—2006), адзін з аўтараў і рэдактараў кнігі «Białoruskie wędrówki», аўтар шматлікіх аналітычных публікацый. Актыўны дзеяч грамадска-палітычнага руху з 1987 года. Адзін з заснавальнікаў першай у Заходняй Беларусі моладзевай грамадскай арганізацыі «Заходне-Беларускае згуртаванне моладзі» (1989). Стаяў ля вытокаў стварэння Гродзенскай асацыяцыі маладых вучоных «Віт» (1995), Гродзенскага рэгіянальнага цэнтра інфармацыйнай падтрымкі грамадскіх ініцыятыў «Трэці сектар» (1996), адзін з ініцыятараў стварэння Беларускага краязнаўчага таварыства імя Тодара Нарбута і іншае.
У 2000—2003 гадах — намеснік старшыні Гродзенскай гарадской арганізацыі БАЖ. Член ГА Беларуская асацыяцыя журналістаў, Міжнароднай асацыяцыі журналістаў і Асацыяцыі спартыўнай прэсы Рэспублікі Беларусь. Друкаваўся ў газетах «Літаратура і мастацтва», «Гродзенская праўда», «Футбол Беларуси», «Прессбол», «Пагоня» (цягам 9 гадоў), «Наша Ніва», «Биржа информации» і іншых. Быў сувыдаўцом інфармацыйна-аналітычнага бюлетэня «Свой Лад» (2002—2004). З 2004 года стала друкуецца ў беластоцкай газеце «Ніва» і на інтэрнэт-сайтах. Аўтар Беларускага календара-даведніка (Вільня, 2007).
З чэрвеня 2008 года вядзе перадачы «Беларускае золата», «Імёны Гародні» і «Краязнаўчыя кропкі» на радыё «Рацыя» (Беласток).
Выдаў футбольны даведнік, дзе апісаныя ўсе галы і пенальці чэмпіянатаў свету (1930—2010) і Еўропы (1960—2012).
Уладзімір Хільмановіч — адзін з пераможцаў конкурсу БАЖ «Абяры жыццё».
З чэрвеня 2015 г. член Саюза беларускіх пісьменнікаў.
Суаўтар «Календара Слонімшчыны»(2018).
З 2002 года — сябра праваабарончага цэнтру «Вясна».
Уладзімір Іванавіч Нічыпаровіч
Уладзімір Іванавіч Нічыпаровіч (2 сакавіка 1900, сяло Багародскае, Загорскі раён, Маскоўская вобласць — 31 студзеня 1945) — адзін з арганізатараў і кіраўнікоў партызанскага руху на Беларусі. Генерал-маёр (1943). Член КПСС з 1928 года.
Біяграфія
Удзельнік Кастрычніцкай рэвалюцыі ў Маскве. З 1917 года ў Чырвонай гвардыі, з 1918 года ў Чырвонай Арміі, удзельнік грамадзянскай вайны. З 1924 года на камандных пасадах у Беларускай ваенай акрузе. У пачатку Вялікай Айчыннай вайны на фронце, камандаваў дывізіяй. Удзельнік Мінскага партыйнага падполля. З канца 1941 года ў партызанах, адзін з ініцыятараў стварэння і камандзір 208-га партызанскага палка. У красавіку — верасні 1942 года — камандзір Клічаўскага аператыўнага цэнтра. У верасні 1942 года быў адазваны ў Маскву і прызначаны намеснікам камандзіра 4-га гвардзейскага кавалерыйскага корпуса. У 1943 годзе быў арыштаваны. Рэабілітаваны ў 1952 годзе.
Памяць
У Пружанах яго імем названа вуліца, устаноўлена мемарыяльная дошка.
Хупер
Хупер — прозвішча.
Вербнікі
Ве́рбнікі (, Вербники) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крупіцкага сельсавета.
Валерый Іванавіч Карэтнікаў
Валерый Іванавіч Карэтнікаў (нар., в. Місяш, Чабаркульскі раён, Чалябінская вобласць, РСФСР) — беларускі кампазітар.
Біяграфія
Член Беларускага саюза кампазітараў з 1979 года.
Творчасць
Працуе пераважна ў камерна-інструментальных жанрах і музыкі для дзяцей. Сярод твораў: вакальна-інструментальная лірычная паэма «Флейтыст» на вершы Э. Агняцвет (для сапрана і інструментальнага квінтэта, 1996); сімфонія (1970); канцэрты для фартэпіяна з аркестрам (1978, 1993); п’есы для фартэпіяна; 4 трыа для скрыпкі, віяланчэлі і фартэпіяна; санаты, у т.л. для альта, для альта і фартэпіяна, для 2 скрыпак і фартэпіяна; струнны (1977, 2-я рэд. 1991) і фартэпіянны (1996, 1997) квартэты; варыяцыі на тэму «З Полацкага сшытка» для скрыпкі, альта і фартэпіяна (1992); рамансы, песні на словы беларускіх паэтаў. Рэдактар і складальнік (разам з В. Дабравольскай) зборніка твораў беларускай харавой музыкі ў 2 т. (т. 1, 1998).
Узнагароды
Лаўрэат прэміі Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі (2003).
Вялікі Крамлёўскі палац
Вялікі Крамлёўскі палац, адзін з палацаў Маскоўскага Крамля. Пабудаваны ў 1838—1849 гадах па загаду імператара Мікалая I групай рускіх архітэктараў пад кіраўніцтвам К. А. Тона.
Даўжыня палаца складае 125 метраў, вышыня — 47 метраў; агульная плошча складае каля 25 000 м². Ансамбль палаца ўключае ў сябе, дзевяць цэркваў (з 14, 16, 17 стагоддзяў), вестыбюль і каля 700 пакояў. Будынак палаца ўтварае прастакутнік з унутраным дваром. Пяць залаў палаца (Георгіеўская, Уладзімірская, Аляксандраўская, і Екацярынінская), названыя па імені  Расійскай імперыі, у цяперашні час выкарыстоўваюцца для дзяржаўных і дыпламатычных прыёмаў і афіцыйных цырымоній, а сам палац з’яўляецца параднай рэзідэнцыяй Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі.
Палац маскоўскіх цароў (кан. XV—XVII стст.)
Першыя каменныя будынкі Вялікага Крамлёўскага палаца былі пабудаваны італьянскім дойлідам 1499—1508 гадах.
Да канца XVII стагоддзя Вялікі Крамлёўскі палац быў шырокім палацавым комплексам, у які ўваходзілі:
Імператарская рэзідэнцыя 1712—1838 гг.
Пасля пераносу сталіцы з Масквы ў Санкт-Пецярбург (1712) крамлёўскія палацы страцілі сваё значэнне, частка памяшканняў стала выкарыстоўвацца маскоўскімі аддзяленнямі, іншая частка паступова прыходзіць у заняпад і пакутавала ад пажараў (1715, 1722 і асабліва гадоў).
Невялікае ажыўленне наступіла ў 1730-я гг., Пры царыцы Ганне Іаанаўне, калі імператарскі двор значную частку часу знаходзіўся ў Маскве.
Аднак працэс разбурэння будынкаў Вялікага Крамлёўскага палаца быў звязаны не столькі з тэхнічным станам будынкаў, колькі з іх маральным старэннем — планіроўка палаца была разлічана на сярэднявечны побыт маскоўскіх князёў і не магла задавальняць змяніліся патрэбам новага часу.
Яшчэ пры Ганне Іаанаўне непадалёк ад былі ўзведзены новыя імператарскія апартаменты «Зімовы Аненгоф» — драўляны палац у стылі барока (архітэктар Ф.-Б. Растрэлі).
Пры Лізавеце Пятроўне двор вярнуўся ў Пецярбург, аднак было вырашана пабудаваць у Крамлі новую імператарскую рэзідэнцыю — «Новы» або «Зімовы палац» (у якасці летняга выкарыстоўваўся палац Ганны Іаанаўны «» у Нямецкай слабадзе). У 1749 былі знесены Сярэдняя Залатая і Набярэжная палаты, а на іх падклетах быў пабудаваны новы палац у стылі барока (скончаны ў 1752, архітэктар Ф.-Б. Растрэлі). Аблічча новага палаца ў спрошчаным выглядзе аддалена нагадвала  — ніжні ярус ўяўляў сабой масіўны падклет, рытмічна прарэзаны глыбокімі аркамі, верхні паверх ўяўляў сабой вытанчаны будынак з цэнтральным рызалітам, у якім змяшчалася аўдыенц-зала, па баках ад якой размяшчаліся жылыя пакоі імператрыцы і пакоі прыбліжаных.
Ладажскі вакзал
Ладажскі вакзал, пасажырскі тэрмінал станцыі Санкт-Пецярбург-Ладажскі, самы сучасны з 5-ці дзеючых чыгуначных вакзалаў Санкт-Пецярбурга, адзіны вакзал горада з транзітным рухам пасажырскіх цягнікоў (Масква-Хельсінкі і Масква-Мурманск). Размешчаны на Занеўскім праспекце, 4.
Вакзальны комплекс складаецца з вакзалу прыгарадных цягнікоў і вакзалу дальніх цягнікоў. Вакзал прыгарадных цягнікоў размешчаны на падземным (ніжнім) ярусе, вакзал далёкіх цягнікоў — у канкорсе над чыгуначнымі пуцямі, займаючы ўвесь верхні ярус. Асноўная прастора верхняга яруса на Ладажскім вакзале — Светлавая зала — менавіта там размешчаныя ўсі неабходныя для пасажыра службы, пачынаючы ад папярэдніх кас і канчаючы дзяжурным па вакзале. Комплекс злучаны з наземным вестыбюлем станцыі метро «Ладажская».
РДВАР (баскетбольны клуб)
РДВАР — беларускі мужчынскі баскетбольны клуб з Мінска. Прадстаўляў Рэспубліканскае дзяржаўнае вучылішча алімпійскага рэзерву.
Гісторыя
Каманда выступае ў чэмпіянаце Беларусі па баскетболе з 1992 года (з перапынкамі), двойчы перамагала ў чэмпіянаце краіны. У 1997 годзе каманда сумесна з «Аўтазаводцам» пад кіраўніцтвам Аляксандра Таніева і Аляксандра Папкова стала першым уладальнікам Кубка Беларусі.
Дасягненні
Чэмпіянат Беларусі па баскетболе
Балтыйскі вакзал (Санкт-Пецярбург)
Балтыйскі вакзал — адзін з 5-ці дзеючых чыгуначных вакзалаў Санкт-Пецярбурга, абслугоўвае толькі прыгарадныя цягнікі і па аб'ёме прыгарадных перавозак уваходзіць у лік найбуйнейшых у Расіі. Размешчаны на набярэжнай Абводнага канала, 120.
Пабудаваны для чыгункі ад Пецярбурга да Пецяргофа (сама чыгунка пабудавана ў 1853 годзе). З 1853 па 1872 год вакзал называўся «Пецяргофскі». Сучасны будынак вакзалу пабудаваны ў 1855—1858 гадах архітэктарам А. І. Кракаў. Па баках будынка размяшчаліся двухпавярховыя флігелі, левы прызначаўся для імператарскай сям'і. Пероны маюць шкляное перакрыцце, у вітражы фасада ўсталяваны дзеючы дагэтуль гадзіннік «Павел Бурэ». Рух цягнікоў з вакзалу пачаўся 21 ліпеня 1857 года. Сучасную назву вакзал атрымаў у 1872 годзе пасля адкрыцця чыгуначных зносін з Рэвелем (цяпер Талін).
Валяр’ян
Батанічнае апісанне
Адна-, двух- і шматгадовыя травяністыя расліны з прамастойным, у верхняй частцы галінастым сцяблом вышынёй 5—100 см і тоўстым карэнішчам з мноствам каранёў, таксама паўкусты, кусты і ліяны. Сцябловае лісце супраціўнае, цэласнае, трайчастае або няпарнаперыстарассечанае. Кветкі дробныя, духмяныя, ружаватыя, бэзаватыя, радзей белыя, у складаных шчыткападобна-мяцёлчатых або галоўчатых суквеццях. Плод — дробная сямянка з лятучкай.
Арэал
Вядома больш за 200 відаў. Пашыраны пераважна ў Паўднёвай Амерыцы, таксама ў Еўропе, Азіі і Паўночнай Амерыцы. На Беларусі пашыраны, у межах якога вылучаюць больш дробныя віды; трапляецца , інтрадукаваны.
Віды
Паводле базы даных The Plant List, род уключае 289 відаў. Некаторыя з іх насяляюць на тэрыторыі Расіі і суседніх краін:
У базе даных The Plant List від мае нявызначаны статус.
Выкарыстанне
Лекавыя, дэкаратыўныя і меданосныя расліны. Маюць эфірны алей, арганічныя кіслоты, алкалоіды (валярын, хацінін), гліказіды, смолы, дубільнікі, цукры і інш.
Лабамба
Лабамба (Lobamba) — горад, гістарычная сталіца Эсваціні.
Вільгельмова
Вільгельмо́ва (, Вильгельмово) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крупіцкага сельсавета.
Рух за незалежнасць Чэхаславакіі
Рух за незалежнасць Чэхаславакіі («Чэшская мафія» ) — падпольная чэшская арганізацыя, апазіцыйна настроеная ў стаўленні да Аўстра-Венгрыі. Створана ў 1915 годзе (па іншых даных, створана раней). Займалася распаўсюджваннем антыдзяржаўных настрояў і зборам разведданых для краін Антанты.
Вішнёўка (Крупіцкі сельсавет)
Вішнёўка (, Вишнёвка) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крупіцкага сельсавета.
Дзедаўка (Мінскі раён)
Дзе́даўка (, Дедовка) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крупіцкага сельсавета.
Кішынёў
Кішынёў (Chişinău ) — сталіца і самы буйны горад Малдовы, на рацэ Бык (прыток Днястра). Цэнтр чыгунак і аўтадарог, міжнародны аэрапорт. Насельніцтва складае 780 000 жыхароў (2008).