cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Першы сшытак
Гісторыя стварэння
Альбом Алесь Камоцкі запісаў у 1986 годзе. Віктар Баброўскі, які здабыў пульт, мікрафоны і магнітафон у Дзяржтэлерадыё БССР на Макаёнка, далёка гэта ўсё вынесці не мог і запіс адбыўся на складзе бара тэлестудыі. Уся апаратура была размешчаная на скрынках з пустымі бутэлькамі, на іх жа селі самі музыканты, праз пару гадзін праца скончылася. Альбом гучыць трохі дзіўнавата, таму што пульт быў з эфэктамі і гукарэжысёру Віктару Баброўскаму вельмі хацелася з ім папрацаваць: у некаторых месцах рэвер проста зашкальвае. У той час Алесь Камоцкі на свае вершы яшчэ песень не пісаў і ў альбом увайшлі песні на словы Янкі Купалы, Максіма Багдановіча, Уладзіміра Жылкі, Ларысы Геніюш, Уладзіміра Караткевіча, Сяргея Дубаўца. Альбом слухачы перапісвалі з касеты на касету, бо купіць яго было немагчыма — на палічках у музычных крамах ён не мог аказацца. Па сведчанні Камоцкага, альбом дзякуючы «сарафаннаму радыё» дайшоў і да Варшавы. Па меркаванні музычнага партала Tuzin.fm — гэты першы альбом беларускай аўтарскай песні ў музычнай гісторыі.
Ніжнія Марозы
Ні́жнія Маро́зы (, Нижние Морозы) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Астроўшчынскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Шпакоўшчынскага сельсавета.
Кадройпа
Насельніцтва складае 15490 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 198 чал./км². Займае плошчу 73 км². Паштовы індэкс — 33033. Тэлефонны код — 0432.
Заступнікам населенага пункта лічыцца Святая Дзева Марыя.
Герб Лынтупаў
Герб Лынтупаў — герб гарадскога пасёлка Лынтупы Пастаўскага раёна. Герб і сцяг зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 28 лютага 2011 г. № 86.
Апісанне
Герб уяўляе сабой іспанскі шчыт, у блакітным полі якога на зялёнай ускраіне, падтрыманай срэбным хвалістым поясам, намалявана залатая вежа.
NGC 880
NGC 880 (іншае абазначэнне — PGC 8805) — галактыка ў сузор’і Кіт.
Казакевіч
Казакевіч — беларускае прозвішча.
Сонечнае зацьменне 15 красавіка 1866 года
Сонечнае зацьменне 15 красавіка 1866 года — частковае сонечнае зацьменне 146 сараса.
Зацьменне мела велічыню 0,6637 і дасягнула свайго максімуму ў 06:51:40 UTC у пункце з каардынатамі 71° пд. ш. 137° у. д..
Адміністрацыйны падзел Аўстрыі
Згодна з канстытуцыяй, Аўстрыя з'яўляецца федэратыўнай рэспублікай і складаецца з 9 зямель (Bundesländer, адз. л. Bundesland).
Органы ўлады федэральных зямель
Федэральныя землі маюць параўнальна невялікія заканадаўчя паўнамоцтвы. Гэта ў асноўным абумоўлена гістарычнымі прычынамі, бо ў перыяд імперыі цэнтральная ўлада была ў асноўным сканцэнтравана ў сталіцы — Вене.
Насельніцтва зямель
Верхняя Аўстрыя, Ніжняя Аўстрыя, Вена і Бургенланд размешчаны ў даліне Дуная, і таму амаль уся іх тэрыторыя прыдатная для земляробства. Астатнія ж пяць зямель займаюць усходнія перадгор'і Альпаў і малапрыдатныя як для сельскай гаспадаркі, так і для цяжкай прамысловасці. Таму насельніцтва на тэрыторыі, займаемай сучаснай Аўстрыяй, з дагістарычных часоў пражывала ў месцах, дзе сёння размешчаны гэтыя чатыры зямлі. Самы густанаселены рэгіён — Вена. Прыгарады Вены размешчаны ў Ніжняй Аўстрыі. Нягледзячы на гэта, шчыльнасць насельніцтва ў гэтай зямлі невысокая, бо вялікія плошчы занятыя пад сельскую гаспадарку. Найменшая шчыльнасць насельніцтва — у высакагорным Ціролі, геаграфічна ізаляванай Карынтыяй і аграрным Бургенландам.
Гістарычнае развіццё
Рэспубліка Аўстрыя была створана пасля Першай сусветнай вайны на руінах шматнацыянальнай Аўстра-Венгерскай імперыі з 9 нямецкамоўных земляў, якія атрымалі сваё тэрытарыяльнае афармленне яшчэ ў Сярэднія стагоддзі, адасобіўшыся ад нямецкіх княстваў.
Зальцбург да 1803 года быў незалежным княствам пад кіраваннем Зальцбургцкага архібіскупа ў складзе Свяшчэннай Рымскай імперыі.
Гістарычны папярэднік Карынтыі — герцагства Карынтыя; Штырыі — герцагства Штырыя, Ціролі — графства Ціроль; частка тэрыторыі гэтых гістарычных правінцый пры правядзенні межаў дзяржавы Аўстрыя была перададзена суседзям — Італіі і Югаславіі.
Кавасакі (горад)
Горад размешчаны на паўднёвым захадзе ад Токіа і на паўночны ўсход ад Іакагамы. Мае моцна развітую эканоміку. Добра развіты цяжкая прамысловасць і высокатэхналагічная вытворчасць. Таксама з'яўляецца важным транспартным вузлом з прычыны таго, што ў гэтым горадзе размешчаны найбуйнейшы глыбакаводны марскі порт Японіі.
З XVII стагоддзя ў горадзе праводзіцца свята-фестываль Канамара-мацуры.
Жанэта Берглінд
Ёхана «Жанэта» Апалонія Берглінд (Johanna «Jeanette» Apollonia Berglind; 21 жніўня 1816 — 14 верасня 1903) — шведская настаўніца мовы жэстаў і дырэктар школы. У 1860 годзе яна заснавала адну з першых школ для глуханямых у сваёй краіне — Ціхую школу (Tysta Skolan) у Стакгольме.
Біяграфія
Ёхана Берглінд рана асірацела і была ўсыноўлена ўдавой: прыкладна з дзесяці гадоў яна знаходзілася пад апекай сваяка сваёй памерлай маці Пера Арана Борга, педагога-наватара ў справе адукацыі глуханямых у Швецыі, а таксама заснавальніка і дырэктара грамадскага інстытута сляпых і глухіх (Allmänna institutet för Blinda och Döfstumma) у Стакгольме.
З 1834 па 1840 год яна была выкладчыцай у Інстытуце глуханямых, якім кіраваў Пер. Пасля смерці Борга ў 1839 годзе Берглінд зарабляла сябе на жыццё, працуючы гувернанткай і кампаньёнкай. У яе быў намер заснаваць адукацыйны пансіён для глухіх, і яна адкладала сваё жалаванне, каб фінансаваць гэтую задуму.
Дзякуючы гэтаму праект стаў вядомы на ўсю краіну і прыцягнуў вялікую ўвагу прыватных дабрачынцаў: быў створаны школьны савет, школа атрымала заступніцтва караля Карла XV, каралевы Луізы і дзяржаўную падтрымку. Гэта дазволіла Берглінд набыць неабходны будынак для школы ў 1866 годзе, і да 1872 годзе яе ўстанова ўжо не мела даўгоў і, па некаторых паведамленнях, было вельмі запатрабавана.
Жанэта мела рэпутацыю сціплай і сардэчнай жанчыны, яе характарызавалі як далікатную маці для сваіх вучняў, так як адной з яе мэтаў у школе была таксама клопат аб эмацыйных патрэбах сваіх вучняў. Школа атрымала высокую ацэнку: тры яе вучаніцы пасля працавалі выкладчыцамі ў публічных школах для глуханямых пажылых людзей.
Узнагароды
Берглінд была ўзнагароджана залатым каралеўскай медалём «За грамадзянскія заслугі» (För medborgerlig förtjänst) і дзяржаўнай пенсіяй. Яна таксама была прызначаная ганаровым старшынёй Стакгольмскага Таварыства глуханямых.
Лашаны (Смаргонскі раён)
У 1954—1958 гадах цэнтр Лашанскага сельсавета. Да 1978 года вёска ўваходзіла ў склад Сінькоўскага сельсавета.
Малыя Навікі
Малы́я Навікі́ (, Малые Новики) — вёска ў Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Рубяжэвіцкага сельсавета. 3 жыхары (2019).
Уладзіслаў Валовіч
Уладзіслаў Пятровіч Валовіч (? — ) — дваранін караля Уладзіслава IV, гетман польны літоўскі, ваявода віцебскі, пісар польны літоўскі, пасол соймавы.
З роду Валовічаў. Удзельнічаў у Смаленскай вайне (1632—1634), трапіў у палон, але рускі ваявода М. Б. Шэін адпусціў яго для перадачы каралю просьбы пра заключэнне міру.
У час вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—1667 узначаліў войска ВКЛ, у 1658 перамог рускае войска каля Глыбокага. У 1659 разбіты войскам князя Хаванскага. Ваяваў таксама супраць шведаў.
Клаўзула
Кла́ўзула (clausula — заключэнне) — заключныя склады вершаванага радка пасля апошняга націскнога склада. Сугучныя клаўзулы ўтвараюць рыфму. Клаўзулы з'яўляюцца адным з асноўных рытмастваральных кампанентаў сілабічнага, сілаба-танічнага і танічнага вершаў. Ад характару клаўзулаў залежыць рытмічны малюнак вершаваных радкоў. Як і іншыя рытмічныя адзінкі (пірыхіі, спандэі, лагічныя націскі і інш.), клаўзулы надаюць рытмічнаму малюнку верша своеасаблівасць, адметнасць.
Брыджуотэр
Брыджуотэр (Bridgwater) — горад і ў графстве Сомерсет, Паўднёва-Заходняя Англія, Вялікабрытанія, адміністрацыйны цэнтр раёна.
Геаграфія
Брыджуотэр знаходзіцца ўздоўж ракі, прыкладна за 10 км ад яе вусця да Брыстальскага заліва, размешчанага ў паўночна-заходнім напрамку.
Горад размешчаны прыкладна за 220 км на захад ад Лондана і прыблізна за 45 км на паўднёвы захад ад Брысталя.
Клімат
Як і ў астатняй частцы графства і рэгіёне Паўднёва-Заходняй Англіі, клімат Брыджуотэра вільготны і мякчэйшы, чым у астатняй частцы Англіі.
Мастацтва
Штогод у горадзе адбываецца вялікі карнавал Гая Фокса, што прыцягвае каля 150 000 чалавек з усёй краіны і за мяжой.
IC 555
IC 555 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) у сузор'і Леў.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Эльвіра Ціханаўна Круцько
Эльвіра Ціханаўна Круцько (нар. , г. п. Бешанковічы, Віцебская вобласць) — беларуская спецыялістка ў галіне хіміі і тэхналогіі палімераў. Доктар тэхнічных навук (2003), кандыдат хімічных навук (1978), прафесар (2004).
Біяграфія
Скончыла Беларускі тэхналагічны інстытут імя С. М. Кірава (спецыяльнасць «Хімічная тэхналогія перапрацоўкі нафты і газу», 1971). Працавала ў Інстытуце фізіка-арганічнай хіміі АН БССР (з 1971), Беларускім рэспубліканскім фондзе фундаментальных даследаванняў (з 1992), БДТУ (з 1996, кафедра палімерных кампазіцыйных матэрыялаў, прафесар).
Навуковыя інтарэсы: хімія і тэхналогія алігамераў і высокамалекулярных злучэнняў; сінтэз арганічных рэчываў; хімічная кінетыка; хімічная мадыфікацыя палімераў і кампазітаў; перапрацоўка палімераў і алігамераў; сінтэз манамераў, алігамераў, палімераў; лакафарбавыя матэрыялы; плёнкаўтваральныя рэчывы; палімерныя кампазіцыйныя матэрыялы, плёнкі, валокны, пакрыцці; полііміды; палімерныя матэрыялы ў тэхналогіі мікраэлектронікі.
Узнагароды
Нагрудны знак «Выдатнік адукацыі» (2006), медаль «За працоўныя заслугі» (2015) і інш.
Астафій Багданавіч Валовіч
Астафій (Яўстафій) Багданавіч Валовіч (каля 1520, Гарадзенскі пав. — кан. 1587/пач. 1588) — вялікалітоўскі дзяржаўны і грамадскі дзеяч, мецэнат-асветнік. Займаў высокія дзяржаўныя пасады — ад вялікага пісара (1552), маршалка дворнага (1552), земскага падскарбія (1561—1566) да падканцлера (1566—1579), канцлера (1579—1587), кашталяна троцкага (1569—1579) і віленскага (1579—1587). Дзяржаўца медніцкі, староста магілёўскі, азярышчанскі, берасцейскі, кобрынскі, рэчыцкі, падстароста берасцейскі.
Паходзіў са шляхецкага роду Валовічаў. Атрымаў хатнюю адукацыю, магчыма, вучыўся ў адным з нямецкіх пратэстанцкіх універсітэтаў, ёсць звесткі, што А. Валовіч скончыў Падуанскі ўніверсітэт. У 1540-я служыў сакратаром віленскага ваяводы Я. Ю. Глябовіча. У 1540-я ажаніўся з Фядорай Паўлаўнай Сапяжанкай, з якою меў дачку Рэгіну. Пасада маршалка дворнага (1552) дала права ўвайсці ў склад паноў-рады.
Некалькі разоў ездзіў у пасольствах да Масквы, у т.л. у 1553 г. разам з полацкім намеснікам С. С. Давойнам і крамянецкім старостам, пісарам П. Сямашкам для заключэння мірнага пагаднення, калі адмовіўся назваць Івана IV «царом усяе Русі». Перамір’е было падпісанае 12.9.1553 г. тэрмінам да 25.3.1556 г., ва ўзнагароду А. Валовіч атрымаў ад Жыгімонта Аўгуста магілёўскае староства.
Побач з Мікалаем Радзівілам Чорным і Рыгорам Хадкевічам, А. Валовіч адзін з лідараў апазіцыі Люблінскай уніі. Разам з віленскім ваяводам і канцлерам Мікалаем Радзівілам Рудым, жамойцкім старостай Янам Хадкевічам, падскарбіем Мікалаем Нарушэвічам, прапанаваў г.зв. «Праект уніі» з 15 артыкулаў, які гарантаваў Княству адносную незалежнасць, аднак праект не быў прыняты. Разам з іншымі магнатамі — праціўнікамі аб'яднання ВКЛ з Каронаю — пакінуў Люблінскі сойм, паслаў на Падляшша і Валынь адозвы з заклікам змагацца супраць уніі.
Прымаў актыўны ўдзел у аграрных рэформах 1550-1560-х гадоў, за гэтыя службы ад Боны Сфорцы А. Валовіч атрымаў Усвяцкае і Езярышчанскае староствы. Разам з юрыстамі Аўгусцінам Ратундусам і Пятром Раізіям А. Валовіч рыхтаваў 2-е выданне Статута ВКЛ, які быў зацверджаны 1.3.1566 на Віленскім сойме. Паводле прапановы А. Валовіча ў Статут быў уключаны артыкул, паводле якога «загранічнікам» забаранялася набываць землі і займаць урады ў ВКЛ. Удзельнік Варшаўскай канфедэрацыі (1573).
Разам з Янам Геранімавічам Хадкевічам выступіў супраць кандыдатуры Стэфана Баторыя на каралеўскі сталец, быў прыхільнікам абрання аўстрыйскага эрцгерцага Эрнста, але пасля абрання С. Баторыя перайшоў на яго бок. Прымаў актыўны ўдзел у Лівонскай вайне, у т.л. у вызваленні Полацка (1579) і ўзяцці Вялікіх Лук (1580).
Паводле веравызнання кальвініст, разам з Мікалаем Радзівілам Чорным, Мікалаем Радзівілам Рудым, Янам Кішкам быў апекуном рэфармацыйнага руху ў ВКЛ. У канцы жыцця прыхільна ставіўся да антытрынітарызму. Падтрымліваў гуманістаў В. Цяпінскага, Якуба з Калінаўкі і С. Буднага. На сродкі А. Валовіча ў 1559 г. быў перакладзены твор швейцарскага тэолага-кальвініста Генрыха Булінгера «Пра праўдзівае прыняцце цела і крыві Ісуса Хрыста», з Г. Булінгерам перапісваўся С. Будны. Сам С. Будны прысвяціў А. Валовічу кнігу «Пра апраўданне грэшнага чалавека перад Богам» (Нясвіж, 1562).
Пахаваны у Сідранах, у мураваным склепе побач з рэфармацкім зборам.
Каларэда-дзі-Мантэ-Альбана
Каларэда-дзі-Мантэ-Альбана (Colloredo di Monte Albano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Фрыўлі-Венецыя-Джулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Удзінэ.
Насельніцтва складае 2162 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 103 чал./км². Займае плошчу 21 км². Паштовы індэкс — 33010. Тэлефонны код — 0432.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Беларускі Незалежны прафсаюз
Беларускі Незалежны прафсаюз (Беларускі Незалежны прафсаюз гарнякоў, хімікаў, нафтаперапрацоўшчыкаў, энергетыкаў, транспартнікаў, будаўнікоў і іншых работнікаў, БНП) — беларускі прафесійны саюз. Дэмакратычны прафсаюз, заснаваны 6 кастрычніка 1991 года, як Незалежны прафсаюз гарнякоў Беларусі (НПГБ). 3 чэрвеня 1993 г. на пазачарговым з’ездзе ў г. Салігорска НПГБ быў перайменаваны ў Беларускі Незалежны прафсаюз. Старшынёй прафсаюза з 20 красавіка 2019, з’яўляецца Пазнякоў Максім Міхайлавіч.
Найбольш буйныя суполкі — на прадпрыемствах нафтахіміі: ААТ «Беларуськалій» (Салігорск), ААТ «Нафтан» (Наваполацк), ААТ «Гродна Азот» (Гродна), ААТ «Белшына» (Бабруйск). Кіруючы орган — З’езд, які збіраецца раз на чатыры гады. Паміж з’ездамі, прафсаюзам кіруе — Рада прадстаўнікоў, выканаўчым органам прафсаюза з’яўляецца — Выканаўчае бюро, якое складаецца з старшыні, віцэ-старшынь і сакратара-скарбніка прафсаюза.
Мэты прафсаюза
Асноўнай мэтай БНП з’яўляецца — выяўленне, выраз, рэалізацыя і абарона правоў і прафесійных інтарэсаў работнікаў. Прадстаўляць і адстойваць інтарэсы работнікаў:
— Членаў БНП у органах дзяржаўнай улады і органах кіравання, таксама ў судах;
— Распрацоўваць і заключаць тарыфныя пагадненні на розных узроўнях па пытаннях паляпшэння ўмоваў працы і жыцця работнікаў, занятасці, заработнай платы, працягласці рабочага часу, аховы здароўя і ў далейшым патрабаваць іх выканання.
Перадгісторыя стварэння НПГБ
Гісторыя незалежнага прафсаюзнага руху Беларусі цесна звязана з рабочым рухам. За кропку адліку можна з упэўненасцю ўзяць 1989 год, калі прайшлі выступы шахцёраў у Салігорску.
Першая хваля рабочага руху ў Салігорску паднялася ў 1989 годзе, тады там быў створаны клуб «Пошук», а пазней ў 1990 г. і незалежнае аб’яднанне «Рабочы саюз». Затым у горадзе сталі актыўна арганізоўвацца рабочыя камітэты і страйкамы. Рабочыя вылучылі палітычныя і эканамічныя патрабаванні: павышэнне заработнай платы, паляпшэнне ўмоў працы, ліквідацыя палітычнай манаполіі КПСС-КПБ.
У канцы 1980-х гадоў працоўны рух фармаваўся ў першую чаргу ў шахцёрскіх рэгіёнах: Данецк ва Украіне; Кузбас, Кемерава, Маскоўская вобласць — у Расіі; Карганда ў Казахстане. У Беларусі такім цэнтрам стаў Салігорск. У гэты час ўтвараецца Незалежны прафсаюз гарнякоў СССР (НПГ СССР), які стаў ля вытокаў працоўнага і незалежнага прафсаюзнага руху ў Беларусі.
У той час на Вытворчым аб’яднанні «Беларуськалій» быў вельмі нізкім ўзровень заработнай платы. Работнікі горнай галіны за катаржная праца атрымлівалі на парадак ніжэй, чым работнікі іншых прадпрыемстваў горада. Сярэдні заробак у гэтай галіне па Салігорску знаходзіўся на 6-м месцы. Пры гэтым працоўны дзень шахцёра часцяком ператвараўся ў 11-гадзінны, паколькі не ўлічваўся час, які затрачваецца на спуск у шахту і дастаўку да месца працы і назад. Да таго ж цалкам адсутнічала ўвага кіраўніцтва прадпрыемства да праблем шахцёраў, у тым ліку да самай галоўнай — забеспячэнню бяспекі працы. Сярэдняя смяротнасць салігорскіх гарнякоў на вытворчасці складала ў сярэднім — 49 гадоў.
Стварэнне НПГБ
Днём нараджэння Незалежнага прафсаюза гарнякоў Беларусі (НПГБ) умоўна можна назваць — 27 сакавіка 1991 года, калі была праведзена Ўстаноўчая канферэнцыя Салігорскай пярвічкі АНПГ СССР. Дэлегатаў на ўстаноўчай канферэнцыі было няшмат, усяго 16 чалавек. Не ўсе структуры прадпрыемства (рудаўпраўлення) былі ўцягнутыя ў працэс стварэння прафсаюзнай арганізацыі. Касцяк яе складалі толькі два рудаўпраўлення (3Ру і 4Ру). Але вельмі хутка ініцыятыву падхапілі рабочыя іншых падраздзяленняў прадпрыемства.
Увосень 6 кастрычніка 1991 года праходзіць Устаноўчы з’езд Незалежнага прафсаюза гарнякоў Беларусі, на якім прымаецца Статут і абіраюцца прафсаюзныя органы кіравання. Першым старшынёй Незалежнага прафсаюза гарнякоў Беларусі абіраецца — Юргевіч Іван Вацлававіч.
Заснавальнікамі Незалежнага прафсаюзнага руху Беларусі трэба лічыць усіх сябраў НПГБ, якія першымі ўступілі ў прафсаюз. Але ідэолагамі і распрацоўшчыкамі першага дэмакратычнага прафсаюзу ў Беларусі сталі тры чалавекі: Іван Юргевіч, Васіль Юркін, Аляксандр Доўнар.
Станаўленне прафсаюза
У лютым 1992 года адбылася першая канферэнцыя Незалежнага прафсаюза гарнякоў ВА «Беларуськалій». Менавіта на канферэнцыі ўпершыню прафсаюз гарнякоў агучыў ініцыятыву ўступлення ў безтэрміновую працоўную спрэчку з наймальнікам і, у канчатковым выніку, прыняў рашэнне пачаць страйк. Патрабаванні, вылучаныя страйкоўцамі, ўключалі павышэнне аплаты працы, сацыяльныя гарантыі, забеспячэнне годных умоваў працы. Забастоўка доўжылася 44 дні. Паралельна шахцёрамі і членамі іх сем’яў была абвешчаная галадоўка шахцёраў, якая працягвалася 18 дзён. Затым прафсаюзам быў арганізаваны пешы паход шахцёраў у Мінск.
Акцыі апынуліся не марнымі. Незалежны прафсаюз атрымаў рэальную перамогу. У краіне ўпершыню было падпісана Тарыфнае пагадненне, у якім было адлюстравана палажэнне аб тым, што мінімальная зарплата павінна адпавядаць мінімальнаму спажывецкаму бюджэту. У красавіку 1992 года часовае пагадненне набыло статус нарматыўнага дакумента. Заработная плата на ВА «Беларуськалій» была павышана ў 3,4 разы.
У 1993 г. была падпісана першая Калектыўная дамова з наймальнікам. На 1 гадзіну быў скарочаны працоўны дзень для шахцёраў. Адпачынак для тых, хто працуе пад зямлёй, быў павялічаны да 66 дзён.
Ад НПГБ да БНП
Пачынаючы з гэтага моманту па ўсёй Беларусі ствараюцца першасныя арганізацыі Незалежнага прафсаюза: Магілёў, Віцебск, Гродна, Мазыр, Бабруйск, Мінск, Руба, Мікашэвічы, Орша, Салігорск. Дзесяткі першасных арганізацый. У Незалежнага прафсаюза гарнякоў Беларусі ўступалі работнікі розных сфераў дзейнасці, ад транспартнікаў ды настаўнікаў і медыкаў. Таму ў 1993 годзе, на III-м пазачарговым З’ездзе НПГБ было прынята рашэнне перайменаваць прафсаюз у Беларускі Незалежны прафсаюз гарнякоў, хімікаў, нафтаперапрацоўшчыкаў, энергетыкаў, транспартнікаў, будаўнікоў і іншых работнікаў (БНП).
Акрамя таго, у гэтым жа годзе ствараецца Асацыяцыя прафсаюзаў Беларускага Кангрэса дэмакратычных прафсаюзаў (АП БКДП). Адным з заснавальнікаў гэтай альтэрнатыўнага прафцэнтра стаў Беларускі незалежны прафсаюз (БНП). У склад БКДП на той момант ўваходзілі Беларускі незалежны прафсаюз (БНП), Свабодны прафсаюз Беларускі (СПБ), Свабодны прафсаюз металістаў (СПМ), Прафсаюз педагогаў і Дэмакратычны прафсаюз транспартнікаў (ДПТ), у які ўваходзіў нацыянальны прафсаюз авіядыспэтчараў.
На працягу 1990-х актывісты БНП вялі бесперапынную барацьбу па адстойванні інтарэсаў не толькі сваіх членаў, але і ўсіх працоўных краіны, арганізуючы масавыя акцыі пратэсту. Гэта адыграла сваю ролю ў лёсе прафсаюза. Асабліва, пасля выбараў першага прэзідэнта Рэспублікі Беларусі ў 1994 годзе. У прафсаюзе было прынята рашэнне падтрымаць на выбарах лідара Беларускага Народнага Фронту «Адраджэньне» Зянона Пазняка. Вялікая колькасць актывістаў увайшлі ў ініцыятыўныя групы З. Пазняка, або С. Шушкевіча. Першыя выбары прэзідэнта Беларусі прайшлі 23 чэрвеня і 10 ліпеня 1994 года. Фаварыт БНП Зянон Пазьняк заняў трэцяе месца і набраў — 13,1 % галасоў. Перамогу ў другім туры атрымаў Аляксандр Лукашэнка.
БНП у «няміласці»
У жніўні 1995 года, пачалася забастоўка гомельскіх кіроўцаў тралейбусаў, якія хутка знайшлі падтрымку ў тралейбусных дэпо сталіцы. 15 жніўня пачалася забастоўка ў тралейбусным дэпо № 1 у Мінску. Асноўным патрабаваннем была выплата заробку, які работнікам затрымлівалі ўжо тры тыдні. 17 жніўня кіроўцаў падтрымалі працаўнікі Мінскага метрапалітэна. На дзвярах Мінскага метрапалітэна з’явіліся таблічкі з паведамленнем, што станцыі зачыненыя па тэхнічных прычынах. У страйке прынялі ўдзел дэмакратычныя прафсаюзы. 19 жніўня ўнутраныя войскі ачапілі штаб-кватэры Свабоднага прафсаюза Беларусі, якія выступалі арганізатарамі страйку. У падтрымку СПБ выступілі ўсе дэмакратычныя прафсаюзы Беларусі. Сябры НПГ ВА «Беларуськалій» з Салігорску абяцалі, што ў выпадку спробаў расправы з страйкоўцаў «выступяць з акцыямі пратэсту, аж да абвяшчэння папераджальнага страйку». Не гледзячы на гэта, былі арыштаваныя тры прафсаюзных лідара і звольнена 58 работнікаў сталічнай падземкі. Аляксандр Лукашэнка крытыкаваў МУС за тое, што з страйкоўцаў метрапалітэну залішне цырымоняцца.
З гэтага моманту ўсе дэмакратычныя прафсаюзы, якія ўваходзілі ў БКДП, сталі разглядаюцца палітычным рэжымам Беларусі, як апазіцыйныя структуры.
У сувязі з пагаршэннем здароўя 18 лютага 1995 года ў адстаўку сыходзіць першы лідар і натхняльнік БНП Іван Вацлававіч Юргевіч. Выконваючым абавязкі старшыні БНП абраны Бабаед Віктар Сяргеевіч, а 29-30 чэрвеня 1995 г. на з’ездзе яго абіраюць старшынёй прафсаюза.
Адносіны прафсаюза з уладамі працягваюць пагаршацца. 17 кастрычніка 1996 г. актывісты БНП вырашылі паўтарыць пешы паход з Салігорску на Мінск, як у 1992 годзе. Асноўныя патрабаванні чыталіся на плакатах, якія трымалі ў руках удзельнікі шэсця: «Пенсіянерам годную і своечасовую пенсію!», «Беспрацоўным — пасобіе на жыццё, а не на выміранне!», «Лекарам і настаўнікам — годны заробак, а не жабрацкае пасобіе!». Аднак кіраўніцтва прафсаюза адразу ж было затрымана пры выхадзе з горада і аштрафавана. Па шляху руху калоны ўдзельнікі затрымліваліся прадстаўнікамі міліцыі розных РАУС. Так затрыманне адбываліся ў Салігорскім, Слуцкім і Ўздзенскім раёнах. У выніку «руплівай» працы прадстаўнікоў міліцыі, да Мінска дайшоў толькі адзін з удзельнікаў калоны.
У Салігорску 4 кастрычніка 1998 г. 600 членаў БНП прайшліся па горадзе, нагадаўшы ўладам аб пачатку 1990-х. Роўна праз месяц, 4 лістапада, на стадыёне «Будаўнік» прафсаюзы сабралі 3000 пратэстуючых. Для 100 тысячнага горада гэта стала самай масавай акцыяй пратэсту.
У гадавіну чарнобыльскай трагедыі 26 красавіка 1997 года, некалькі актывістаў разам з намеснікам старшыні НПГ Аляксандрам Каралёвым арганізуюць велапрабег пад лозунгам: «Не — сацыяльнаму Чарнобылю!».
У лістападзе 1998 г. актывісты НПГ ВА «Беларуськалій» арганізавалі трэці паход на Менск, у гэты раз — «Паход за шахтёрскай пенсіяй». Па аналогіі з 1996 годам, людзей затрымлівалі супрацоўнікі мясцовых РАУС, у аддзяленнях іх прыніжалі, абшуквалі і распраналі. Калі гарнякі дайшлі да Мінска, усю групу шахцёраў атачыў АМАП і затрымаў паўторна. Праз пэўны адрэзак часу, пасля акцыі, пенсія для забойнай групы была павялічана ў 2 разы.
У чэрвені 1999 г. праходзіць V-ы чарговы з’езд БНП. Старшынёй паўторна абіраецца Віктар Бабаед.
Барацьба за выжыванне
Чарговыя выбары прэзідэнта Беларусі, якія прайшлі 9 верасня 2001 года, зноў паўплывалі на становішча справаў у БНП. У гэты раз актывісты і лідары прафсаюза не так заўзята прымалі ўдзел у перадвыбарчай кампаніі. Прычынай таму стала тое, што на чале ўсіх апазыцыйных сілаў у краіне была вылучана адзіная кандыдатура на пасаду прэзідэнта, дзейны лідар Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі — Уладзіміра Ганчарыка. Па сутнасці, галоўны канкурэнт БКДП на прафсаюзным полі Беларусі.
У.Ганчарык прайграў выбары А. Лукашэнкі, набраўшы — 15,65 % галасоў. Улады не забыліся пра падтрымку У.Ганчарыка прафсаюзамі. У бліжэйшы час была абмежаваная магчымасць збору прафсаюзных узносаў безнаяўным шляхам. У Снежні 2001 года, Савет Міністраў РБ сваёй Пастановай № 1804 аб мерах па абароне правоў членаў прафсаюзаў распарадзіўся адмяніць сістэму безнаяўнага ўтрымання прафсаюзных унёскаў з заработнай платы. Прафсаюзам давялося збіраць ўнёскі ўручную. Натуральна гэта скараціла лік сродкаў, што паступалі ў бюджэт БНП, а ў выніку скарацілася і колькасць сябраў прафсаюза.
Да таго ж, з гэтага моманту ў незалежных прафсаюзаў з’явіўся новы вораг — ФПБ, якая падпарадкавалася прэзыдэнту Лукашэнку на пазачарговым IV з’ездзе ФПБ і абралі сабе ў старшыні Леаніда Козіка. Л. Козік быў абраны старшынёй ФПБ летам 2002 года. Да гэтага ён займаў шэраг кіруючых пастоў ў органах беларускай улады і Саюзнай дзяржавы Беларусі і Расіі, працаваў намеснікам кіраўніка Адміністрацыі прэзідэнта, не маючы ніякіх адносін да прафсаюзаў.
Атрымаўшы ў шэраг ворагаў яшчэ і 4-х мільённую Федэрацыю прафсаюзаў Беларусі, справы ў арганізацыі значна пагоршыліся. Да фінансавых праблемаў, падключыліся праблемы ціску на сябраў прафсаюза. На прадпрыемствах з’яўляюцца ідэалагічныя аддзелы. З работнiкамi, што ўваходзяць у «ня афіцыйныя» прафсаюзы пачалі праводзіць «прафілактычныя» гутаркі, караць за ўдзел у прафсаюзных акцыях, угаворваць выходзіць з Незалежнага прафсаюза, падкупляць пасадамі і разрадамі. Сваю ролю ў якасці меры ўздзеяння адыграла «пагалоўная кантрактызацыі» работнікаў. З непажаданымі работнікамі папросту не працягнулі караткачасовыя працоўныя кантракты. У выніку колькасць арганізацыі пачала скарачацца. З 12 000 сябраў прафсаюза ў 1999 годзе, у 2007 яна ўжо складала 7 000 сябраў прафсаюза.
15 кастрычніка 2002 г. у адстаўку падаў старшыня БНП Віктар Бабаед. З яго слоў, ён не бачыў больш да сябе даверу сябраў Рады прадстаўнікоў. Акрамя таго, пагоршылася эканамічная сітуацыя: не было сродкаў на ўтрыманне офісаў. Выконваючым абавязкі старшыні Беларускага Незалежнага прафсаюза абіраецца сакратар-скарбнік Зімін Мікалай Васільевіч. Даходзіла да таго, што Н. В. Зімін з свайго шахцёрскага заробку аплачваў камунальныя плацяжы прафсаюзнага офіса, працягваючы працаваць у забоі на 4 РУ ААТ «Беларуськалій».
VI з’ездам БНП, які адбыўся ў Мінску 15 лютага 2003 года, старшынёй прафсаюза абіраюць намесніка старшыні НПГ ВА «Беларуськалій» — Корабава Васіля Сямёнавіча. Ня гледзячы на тое, што спыніла сваё дзеянне Пастанова Саўміна РБ № 1804, сітуацыя ў прафсаюзе была катастрафічная. БНП у Салігорску адмаўлялі ў арэндзе офіса. У 2004 годзе офіс тройчы пераязджаў. У штаце наёмных супрацоўнікаў офіса засталіся толькі пара чалавек.
З 15 па 24 красавіка 2004 года Беларусь наведала Камісія Міжнароднай арганізацыі працы. Яшчэ ў 2000 годзе ў МАП была пададзена скарга, ініцыяваная АСМ, АПК, РЭП і БКДП ў дачыненні да парушэнняў прафсаюзных правоў у Рэспубліцы Беларусь. Дадзенае расследаванне праходзіла ў рамках справы № 2090 — аб парушэнні Урадам Рэспублікі Беларусь прынцыпаў свабоды аб’яднанняў. Падчас візіту была арганізавана інтэнсіўная праграма гутарак з прафсаюзнымі работнікамі і членамі прафсаюзаў, а таксама з іншымі арганізацыямі працоўных і працадаўцаў ў краіне. Разгледзеўшы скаргу, кіраўніцтва МАП вынесла беларускаму ўраду спіс рэкамендацый.
У 2005 годзе з падпісных каталогаў і з сеткі распаўсюду перыёдыкі «Белсаюздрук» была выдаленая газета «Салідарнасць», што ўдарыла па яе распаўсюджванню, і адпаведна па акупальнасці. Было прынята рашэнне прыпыніць яе выпуск. З гэтага часу быў створаны сайт «Салідарнасць», які працуе да гэтага часу.
14 сакавіка 2007 г. у Салігорску прайшоў VII з’езд БНП. На ім былі адзначаны асноўныя праблемы з якімі сутыкаецца прафсаюз: арэнда памяшканняў для прафсаюзаў, пагалоўная кароткатэрміновая кантрактная сістэма. Старшынёй быў пераабраны Корабаў Васіль Сямёнавіч, які ў сваім выступе адзначыў не сяброўскія дзеянні «братняга», па міжнароднай арганізацыі ICEM, «Белхімпрафсаюза», які разам з уладамі «паводзяць сябе не па-партнёрску».
Асноўнай праблемай прафсаюза заставалася яго малая колькасць, 7000 членаў, на той момант. Акрамя ціску на сяброў ўжо створаных першасных арганізацый, было немагчыма стварыць і новыя арганізацыі.
Таму прыкладам з’яўляецца першасная арганізацыя ТАА «Дэльта-стыль» у Салігорску, калі 101 работнік ўступілі ў БНП і вырашылі стварыць сваю прафсаюзную арганізацыю. Адміністрацыя прадпрыемства адмовілася выдзяляць памяшканне для офіса арганізацыі, без якога іх рэгістрацыя ў мясцовых органах улады была не магчымая. Пярвічка тройчы атрымала адмову ад Салігорскага райвыканкаму ў рэгістрацыі. Наймальнік адмовіў і ў пералічэнні прафсаюзных унёскаў, парушыўшы Закон РБ «Аб Прафесійных саюзах», што пацвердзіў Салігорскі раённы суд. Пасля таго, як справа прыняла агалоску на ўзроўні ўсёй краіны, кіраўніцтвам прадпрыемства быў выдадзены загад аб ліквідацыі ТАА «Дэльта-стыль», а работніцы пераведзены на іншае швейнае прадпрыемства «Купалінка».
Сыход у цень
З 2010 года БНП цалкам сыходзіць з палітычнага поля. Перад прэзідэнцкімі выбарамі 2010 года, кіраўніцтва БНП прыняло пазіцыю няўдзелу ў перадвыбарных кампаніях. «Нам яшчэ трэба расці. А сёння ўдзел у прэзідэнцкай кампаніі для нас проста немагчыма. Незалежныя прафсаюзы і так вінавацяць у палітыканстве … А калі мы сапраўды паўдзельнічаем у палітычнай кампаніі, нам будзе вельмі кепска», — адзначыў тады старшыня БНП Васіль Корабаў.
Нам. старшыні НПГ Аляксандр Каралёў яшчэ больш канкрэтна падкрэсліў пазіцыю прафсаюза па гэтым пытанні: «Прафсаюз павінен займацца жыццём чалавечым, асноўнае — гэта ахова працы і даход работніка. Таму звязваць прафсаюз з палітычнымі кампаніямі — неразумна».
З 2010 года Незалежны прафсаюз фактычна больш не прымае ўдзелу ў вулічных пратэстах у якасці арганізатара. Заяўкі БНП на правядзенне акцый папросту адхіляюцца мясцовымі ўладамі. Апошняя праведзеная акцыя пратэсту арганізаваная БНП адбылася 20 лістапада 2010 г. на Салігорскім стадыёне «Будаўнік». Пікет быў заяўлены ў падтрымку сябраў прафсаюза ТАА «Дэльта-стыль». У ім узялі ўдзел каля 10 чалавек. Гэты дзень, на прадпрыемстве «Дэльта-стыль» быў абвешчаны працоўным, не гледзячы на тое, што гэта была субота, каб работніцы прадпрыемства не прынялі ўдзел у пікеце.
У 2010 годзе «Белхімпрафсаюз» і кіраўніцтва канцэрна «Белнафтахім» ў таямніцы ад БНП падпісваюць Тарыфнае пагадненне. На шэрагу прадпрыемстваў першасным арганізацыям БНП адмаўляюць у працы Камісій па фарміраванню і падпісанню калектыўных дамоваў. Незалежны прафсаюз папросту ігнаруюць.
Змяненне тактыкі
На думку некаторых актывістаў БНП, большай ступені з Салігорску і Мазыра, сітуацыя ў прафсаюзе пагаршалася не толькі з-за вонкавага ціску, але і з-за няправільнага кіравання самім прафсаюзам. Таму 16 красавіка 2011 г. у Салігорску праходзіць чарговы VIII з’езд БНП, на якім старшынёй абіраецца Зімін Мікалай Васільевіч. У гэтым жа годзе ў лістападзе праходзіць ўрачыстае мерапрыемства прысвечанае 20-годдзю прафсаюза.
Усплёск актыўнасці выпаў на 2012 год. 600 работнікаў мікашэвіцкага прадпрыемства РУВП «Граніт» выйшлі з ФПБ «па прычыне нездавальняючай працы прафкама і нізкай заработнай платы». 24 снежня 2011 года па ініцыятыве гранітаздабытчыкаў у Мікашэвічах адбылася сустрэча з прадстаўнікамі БНП, на чале з яго старшынёй М.Зіміным. Каля 200 чалавек выказалі жаданне перайсці ў незалежны прафсаюз. Быў праведзены Ўстаноўчы сход па стварэнню першаснай прафсаюзнай арганізацыі. Аднак працаўнікі сутыкнуліся з той жа праблемай, што і работніцы «Дэльта-стыль» — адмова ў памяшканні наймальнікам і адмова ў рэгістрацыі арганізацыі мясцовымі ўладамі. Барацьба за права мець на прадпрыемстве першасную арганізацыю працягвалася больш за год. За гэты час усе актывісты БНП на «Граніце» былі альбо звольненыя, альбо самі звольніліся з прадпрыемства. Кіроўца «БелАЗа», лідар пярвічкі Алег Стахаевіч быў пазбаўлены пасведчання кіроўцы і звольнены з прадпрыемства, праз некалькі месяцаў пасля таго, як быў абраны старшынёй пяршоўкі.
Нягледзячы на салідарнасць з прафактывістамі ў Беларусі, так і міжнародную падтрымку, арганізацыя БНП на «Граніце» усё ж не змагла існаваць. Кіраўніцтва БНП у асобе яе лідара М. В. Зіміна так пракаментавалі сітуацыю: «З упэўненасцю можна сказаць, што ў нашай краіне дзейнічае дазвольны парадак стварэння арганізацый».
Пасля падзей на «Граніце» і «Дэльта-стыль» у прафсаюзе вырашылі змяніць тактыку і займацца ўмацаваннем ўжо створаных у БНП структур. На працягу апошніх пяці гадоў у прафсаюзе распрацоўваюцца і зацвярджаюцца стратэгіі развіцця БНП. Былі створаны тры напрамкі для больш эфектыўнай працы з членамі прафсаюза: жаночы, моладзевы і ветэранскі напрамкі. Актыўна праводзіцца навучанне і падрыхтоўка прафактыва. Прадстаўнікі БНП прымаюць удзел у міжнародных мерапрыемствах.
Большасць першасных арганізацый, дзякуючы міжнароднаму ціску, вярнуліся ў рамкі працэсу па заключэнню каллектыўных дамоваў. Узаемаадносіны паміж прафсаюзам і органамі ўлады перайшлі ў ранг афіцыйнай перапіскі. БНП пастаянна накіроўвае ў Міністэрства працы і сацыяльнай абароны, Адміністрацыю прэзідэнта ці Саўмін: звароты, лісты і адкрытыя заявы, як гэта было ў перыяд правядзення ў Беларусі пенсійнай рэформы. Актыў першасных арганізацый перыядычна прымае ўдзел у зборы подпісаў.
Не гледзячы на тое, што БНП імкнецца не прымаць актыўнага ўдзелу ў палітычным жыцці Беларусі і імкнецца весці канструктыўны дыялог з органамі ўлады, колькасць прафсаюза працягвае падаць і прафсаюз губляе свой уплыў. На сённяшні дзень БНП аб’ядноўвае пяць першасных арганізацый. Каля 80 % сяброў прафсаюза аб’яднаныя ў першаснай арганізацыі працаўнікоў ААТ «Беларуськалій» БНП. Агульная колькасць прафсаюза на 2018 год — 6062 сябраў прафсаюза.
БНП — адзіны з незалежных прафсаюзаў, які прайшоў праз перыяд прэсінгу з боку ўладаў 2001—2013 гг. не ператварыўшыся ў маргінальную арганізацыю.
Сонечнае зацьменне 16 сакавіка 1866 года
Сонечнае зацьменне 16 сакавіка 1866 года — частковае сонечнае зацьменне 108 сараса.
Беларускі Незалежны прафсаюз
Змяненне тактыкі
Нягледзячы на ўсе цяжкасці і перыпетыі сучаснай гісторыі Беларусі, Беларускі Незалежны прафсаюз па сённяшні дзень застаецца самым шматлікім прафсаюзам у лагеры дэмакратычнага прафсаюзнага руху Рэспублікі Беларусь.
Сонечнае зацьменне 16 сакавіка 1866 года
Зацьменне мела велічыню 0,2114 і дасягнула свайго максімуму ў 21:51:25 UTC у пункце з каардынатамі 72° пн. ш. 129° у. д..
Зацьменне 16 сакавіка 1866 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1866 годзе і 161-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 19 кастрычніка 1865 года, наступнае — 15 красавіка 1866 года.
Беларускі Незалежны прафсаюз
Забарона дзейнасці
19 ліпеня 2022 года Вярхоўны суд Рэспублікі Беларусь спыніў дзейнасць прафсаюза па прычыне таго, што кіраўніцтва і шэраг членаў прафсаюза прымала ўдзел у так званай «дэструктыўнай дзейнасці, масавых мерапрыемствах, якія парушалі грамадскі парадак, распаўсюджвалі інфармацыйную прадукцыю эстрэмісцкага зместу».
Сяброўства
Сябрамі БНП могуць быць усе грамадзяне Рэспублікі Беларусь, замежныя грамадзяне, асобы без грамадзянства, якiя дасягнулi пятнаццацігадовага ўзросту, якія працуюць, або з’яўляюцца навучэнцамі або студэнтамі. Акрамя таго, такая частка грамадства як пенсіянеры, хатнія гаспадыні, інваліды працы і беспрацоўныя, пакінуўшы працу па ўважлівых прычынах, могуць знаходзіцца на ўліку ў сваіх першасных арганізацыях. Яны падаюць заявы ў першасныя арганізацыі па апошнім месцы працы і становяцца на ўлік у БНП.
Станам на снежань 2017 года БНП складаўся з 6068 членаў прафсаюза.
Структура
Існуюць таксама тры напрамкі членаў прафсаюза: жаночы, моладзевы і ветэранскі.
Сродкі масавай інфармацыі
З 1991 года па 2005 год друкаваным органам БНП была газета «Салідарнасць». У 2005 годзе газета спыніла сваё паўнавартаснае выданне. Сення прафсаюз мае свой вэбсайт і суполкі ў сацыяльных сетках.
Эрнст Габсбург
Эрнст Габсбург ( — ) — эрцгерцаг Аўстрыі, сын імператара Максіміліяна ІІ Габсбурга і Марыі Іспанскай.
Разам з братам Рудольфам выхоўваўся пры іспанскім двары. Два разы, у 1573 i 1587, з’яўляўся кандыдатам на трон Рэчы Паспалітай. У 1592 атрымаў ад караля Жыгімонта ІІІ Вазы прапанову ўзяць на сябе паспалітую карону. У 1576, як эрцгерцаг Аўстрыі ўзмацніў у гэтай краіне ўплыў контррэфармацыі.
У 1590 стаў губернатарам аўстрыйскім, у 1594 губернатарам Іспанскіх Нідэрландаў.
Усходняе Касаі (правінцыя)
Усходняе Касаі (Kasaï-Oriental) — кангалезская правінцыя. Адміністрацыйны цэнтр — Мбужы-Маі. Асноўная крыніца даходу правінцыі — здабыча дыяментаў. Некалі шырокая цэнтральная правінцыя, якая мяжуе на паўночным захадзе з Экватарыяльнай, а на паўднёва захадзе з Катангай. У выніку адміністрацыйнай рэформы 2005 года правінцыя была падзелена на тры часткі, назва Усходняе Касаі захавалася толькі за цэнтральнай часткай.
Гісторыя
Пасля міграцыі банту, на тэрыторыі рэгіёна склалася народнасць лубу, які да XVI стагоддзя стварыў уласную дзяржаўнасць. Касаі увайшлі ў склад бельгійскага каралеўскага ўладання ў канцы XIX стагоддзя. Пасля здабыцця краінай незалежнасці, у рэгіёне ўзмацніліся сепаратысцкія настроі пад кіраўніцтвам Альбера Каланджы, узмоцненыя багатай рэсурсавай базай.
Насельніцтва
Насельніцтва правінцыі — 2 702 430 чалавек (2005).
Сілабічнае вершаскладанне
Сілабі́чнае вершасклада́нне — сістэма вершаскладання, у аснове якой — чаргаванне аднолькавай колькасці складоў у вершаваных радках. Ужываецца пераважна ў мовах з пастаянным месцам націску ў словах: французскай, армянскай, мовах цюрцкіх народаў (націск на апошнім складзе), у польскай (на перадапошнім), чэшскай (на першым) і інш.
Асноўнымі рытмастваральнымі кампанентамі сілабічнага верша, апрача аднолькавай колькасці складоў у радках (ад сямі да шаснаццаці), з'яўляюцца міжрадковыя паўзы, клаўзулы, рыфмы, цэзуры.
Гісторыя сілабічнага вершаскладання
Сваёй дасканаласці сілабічнае вершаскладанне дасягнула ў французскай і італьянскай паэзіі XI—XII стст. Адтуль яно ў XV ст. перайшло ў польскую паэзію. З польскай вершатворчасці сілабічнае вершаскладанне на самым пачатку XVI ст. прыйшло ў беларускую літаратуру, стаўшы, як і антычны (метрычны) верш, галоўнай сістэмай вершаскладання пісьмовай паэзіі Беларусі.
Сілабічнае вершаскладанне ў беларускай літаратуры
Найбольш буйным беларускім сілабістам першай паловы XVII ст. быў С. Полацкі (1629—1680). Яшчэ ў XIX ст. сілабічнай сістэмай вершаскладання карысталіся Я. Чачот, В. Дунін-Марцінкевіч, Ф. Багушэвіч і іншыя паэты. Уплыў рускага сілаба-танічнага верша, а таксама сілаба-танічных формаў народнага верша на беларускую літаратурную сілабіку прывёў да яе паступовага адмірання. Гэтаму садзейнічала і тое, што ў выніку ўваходжання Беларусі ў склад Расіі ў канцы XVIII ст. уздзеянне польскай мовы і польскай сілабікі на беларускую паэзію рэзка зменшылася. З канца XIX ст. беларускае сілабічнае вершаскладанне, праслужыўшы паэзіі амаль чатырыста гадоў, перастала існаваць.
Джэйкаб Джозеф Лью
Джэйкаб Джозеф Лью (Jacob Joseph «Jack» Lew; нар. 29 жніўня 1955, Нью-Ёрк, ЗША) — амерыканскі палітык, кіраўнік адміністрацыі прэзідэнта ЗША са студзеня 2012 па студзень 2013, член Дэмакратычнай партыі.
NGC 883
NGC 883 (іншыя абазначэнні — MCG -1-6-90, PGC 8841) — галактыка ў сузор’і Кіт.
Джэйкаб Джозеф Лью
Біяграфія
Нарадзіўся ў артадаксальнай габрэйскай сям’і. Яго бацька, юрыст па прафесіі і заўзяты букініст, дзіцем прыехаў з сям’ёй у ЗША з Польшчы. Лью вучыўся ў сярэдняй школе Forest Hills ў Нью-Ёрку і ў каледжы «Карлтон» у Мінесоце. У 1978 годзе скончыў Гарвардскі каледж, ў 1983 годзе — юрыдычную школу пры Універсітэце Джорджтаўн.
У 2009—2010 гадах Лью працаваў сакратаром дэпартамента кіравання і рэсурсаў, у 1998—2000 і ў 2008—2010 гадах быў кіраўніком адміністрацыйна-бюджэтнага кіравання (пры Клінтан і пры Абаме).
Падынгтан (фільм)
«Падынгтан» (Paddington) — мастацкі фільм 2014 года рэжысёра. Прэм’ера стужкі ў Беларусі адбылася 22 студзеня 2015 года.
Сюжэт
Пазнаёмцеся, гэта мядзведзь Падынгтан з дрымучага Перу. Ён прыехаў у Лондан, каб знайсці сям’ю і стаць сапраўдным англійскім джэнтльменам. На шляху да гэтай мэты яго чакаюць неверагодныя прыгоды, поўныя гумару і небяспек.
Сляпцоў
Вядомыя носьбіты:
838
838 — невысакосны год, пачаўся ў аўторак. 838 год нашай эры, 838 год 1 тысячагоддзя, 38 год IX стагоддзя, 8 год 4-га дзесяцігоддзя IX стагоддзя, 9 год 830-х гадоў.
Ворат
Во́рат (, Ворот) — вёска ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пекалінскага сельсавета.
У 1924—1957 гадах вёска ў складзе Воратаўскага сельсавета, у 1924—1954 гадах яго цэнтр. У 1957—1977 гадах вёска ў складзе Верхменскага сельсавета, у 1977—1987 гадах — у складзе Курганскага сельсавета.
Петэр Адольф Карстэн
Петэр Адольф Карстэн (фін. Petter Adolf Karsten; 1834-1917) — прафесар батанікі ў агранамічнай інстытуце ў Мустыяла, у Фінляндыі, вядомы міколаг-сістэматык, здабыў вялікую славу вывучэннем грыбоў Фінляндыі; «бацька фінскай мікалогіі».
Леанполле (Смаргонскі раён)
Да 31 сакавіка 1958 года хутар уваходзіў у склад Лашанскага сельсавета, да 1978 года — у склад Сінькоўскага сельсавета.
Ціханава Слабада
Ці́ханава Слабада́ (, Тихонова Слобода) — вёска ў Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Рубяжэвіцкага сельсавета. 92 жыхары (2009).
Міхаіл Міхайлавіч Рэвяка
Міхаіл Міхайлавіч Рэвяка (, Менск — ) — беларускі спецыяліст у галіне матэрыялазнаўства і тэхналогіі кампазіцыйных палімерных матэрыялаў. Доктар тэхнічных навук (1988), прафесар (1990).
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут (спецыяльнасць «Машыны і тэхналогія апрацоўкі матэрыялаў ціскам», 1958). Працаваў на заводзе «Радыёдэталь» (Мінск; 1958—1963, начальнік вытворча-тэхнічнага аддзела, галоўны інжынер), у Беларускім дзяржаўным тэхналагічным універсітэце (з 1963, факультэт тэхналогіі арганічных рэчываў, кафедра палімерных кампазіцыйных матэрыялаў, прафесар).
Навуковыя інтарэсы: даследаванне ўплыву структуры і складу палімераў на іх тэхналагічныя і фізіка-механічныя характарыстыкі; распрацоўка метадаў мадыфікацыі палімераў з мэтай рэгулявання эксплуатацыйных характарыстык; распрацоўка навуковых асноў стварэння кампазіцыйных матэрыялаў на базе палімерных матэрыялаў; стварэнне новых палімерных матэрыялаў (напоўненыя паліалефіны, самазатухаючыя палімерныя кампазіцыі, машынабудаўнічыя кампазіцыйныя матэрыялы на аснове тэрмапластаў).
Браніслаў Іосіфавіч Фірага
Браніслаў Іосіфавіч Фірага (нар., вёска Мсціж, Барысаўскі раён, Мінская вобласць) — доктар тэхнічных навук (1985), прафесар Беларускага нацыянальнага тэхнічнага ўніверсітэта, спецыяліст у галіне і.
Біяграфія
Нарадзіўся 9 ліпеня 1935 года ў вёсцы Мсціж Барысаўскага раёна. Беларус. У 1951 годзе з адзнакай скончыў сямігодку, у 1955 годзе — Мінскі політэхнічны тэхнікум па спецыяльнасці «Электраабсталяванне прамысловых прадпрыемстваў» з адзнакай. Паступіў у Ленінградскі політэхнічны інстытут імя М. І. Калініна, які скончыў з адзнакай у 1961 годзе па спецыяльнасці «Электрыфікацыя прамысловых прадпрыемстваў»; у час вучобы атрымліваў Сталінскую стыпендыю.
З 1961 па 1963 гады працаваў у Мінскім філіяле Навукова-даследчага інстытута тэхналогіі аўтамабільнай прамысловасці на пасадах інжынера-канструктара, старшага інжынера (1961), вядучага інжынера (1962), кіраўніка групы канструктарскага аддзела (1962—1963).
У 1963—1966 гадах — аспірант кафедры «Электрычныя машыны і электрапрывад» Беларускага політэхнічнага інстытута, затым працаваў на гэтай кафедры асістэнтам (1966—1967), старшым выкладчыкам (1967—1968), дацэнтам (1967—1973, 1975—1977).
Кандыдацкую дысертацыю па распрацоўцы і даследаванні тырыстарнага пераўтваральніка частаты для кіравання асінхронным электрарухавіком абараніў у 1966 годзе, доктарскую дысертацыю — у 1984 годзе ў па тэорыі і даследаванні сістэмы «тырыстарны цыклаканвертар — асінхронны электрарухавік». Кандыдат тэхнічных навук (1967), дацэнт (1971), доктар тэхнічных навук (1985), прафесар (1986).
У 1973—1975 гадах — старшы навуковы супрацоўнік кафедры электраабсталявання і аўтаматызацыі прамысловых установак БПІ. З 1977 па 1988 год — загадчык кафедры электраабсталявання і аўтаматызацыі прамысловых установак, у 1988—1997 гадах — загадчык кафедры «Электрапрывад і аўтаматызацыя прамысловых установак і тэхналагічных комплексаў» Беларускага політэхнічнага інстытута. З 1997 года — прафесар гэтай кафедры.
Карпаратыўны член (англ. MIEE, 1995), хартыйны інжынер Інжынернай рады Вялікабрытаніі (CEng). Член экспертнага савета Вышэйшай атэстацыйнай камісіі Рэспублікі Беларусь (1998), навукова-тэхнічнага савета Міністэрства прамысловасці Рэспублікі Беларусь, двух саветаў па абароне дысертацый.
Навуковая дзейнасць
Навуковыя зацікаўленні — тэорыя электрапрывада, частотнае кіраванне асінхронных электрарухавікоў, сілавая пераўтваральная тэхніка.
Мае 255 навуковых прац, у тым ліку 3 манаграфіі, 3 вучэбныя кнігі, больш за 120 навуковых артыкулаў і апублікаваных дакладаў, 33 вынаходніцтвы. Падрыхтаваў шэсць кандыдатаў тэхнічных навук.
Сонечнае зацьменне 19 кастрычніка 1865 года
Сонечнае зацьменне 19 кастрычніка 1865 года — кольцападобнае сонечнае зацьменне 141 сараса.
Зацьменне мела велічыню 0,9263 і дасягнула свайго максімуму ў 16:21:14 UTC у пункце з каардынатамі 21° пн. ш. 60° з. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 9 хв. 27 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 326 км.