cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Жан-Лу Крэцьен
Жан-Лу Жак Мары Крецьен (фр. Jean-Loup Jacques Marie Chrétien) (нар. 20 жніўня 1938 г., Ла-Рашэль) — французскі касманаўт, брыгадны генерал, Герой Савецкага Саюза (1982).
Першы грамадзянін Францыі, які здзейсніў палёт у космас. Палёты на савецкім касмічным караблі «Саюз Т-6» і арбітальнай станцыі «Салют-7» (чэрвень — ліпень 1982 г.), а таксама на «Саюз ТМ-7» (ўзлёт) і «Саюз ТМ-6» (пасадка) і арбітальным комплексе «Мір» (лістапад — снежань 1988 г.).
Ва ўзброеных сілах Францыі з 1959 года. У 1961 годзе скончыў Французскую паветраную акадэмію.
Ізубрыца
Ізу́брыца — возера ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Ізубрыца, за 40 км на паўночны ўсход ад горада Верхнядзвінск, каля вёскі Ізубрыца, сярод лесу; на тэрыторыі ландшафтнага заказніка Чырвоны Бор.
Плошча паверхні 1,21 км². Даўжыня 2,23 км. Найбольшая шырыня 1,04 км. Даўжыня берагавой лініі 6,16 км. Найбольшая глыбіня 2,2 м, сярэдняя 1,5 м. Аб'ём вады 1,8 млн м³. Плошча вадазбору 9,6 км². Акружана забалочанай, парослай хмызняком поймай. Схілы катлавіны вышынёй да 25 м, на поўначы і паўночным захадзе 5—10 м. Берагі вышынёй 0,1—0,2 м, пясчаныя, забалочаныя, на поўначы і паўднёвым захадзе сплавінныя. Дно да глыбіні 1 м пясчанае, ніжэй выслана сапрапелем. Вада мае шчолачную рэакцыю, павышаную колернасць. Празрыстасць вады да 1,2 м. Зарастае поўнасцю. Надводная расліннасць пашырана да глыбіні 1 м. На паўночным захадзе выцякае рака Ізубрыца, якая ўпадае ў суседняе возера Бузянка.
У возеры водзяцца лешч, шчупак, плотка, лінь, акунь, карась і іншыя віды рыб.
Верхнеангарскі хрыбет
Верхнеанга́рскі хрыбет (Верхнеангарский хребет) — горны хрыбет у Расіі, у Бураціі і Іркуцкай вобласці, у сістэме Станавога нагор’я.
На схілах Верхнеангарскага хрыбта бяруць пачатак рэкі Чая, Мама і інш.
Гарохавая вуліца
Гарохавая вуліца (Горо́ховая улица) — сярэдняя з трох цэнтральных магістралей Санкт-Пецярбурга, што разыходзяцца веерам ад Адміралцейства. Праходзіць ад Адміралцейскага праспекта да Піянерскай плошчы (былога Сямёнаўскага пляца). У савецкі час называлася вуліца Дзяржынскага.
Канцэпцыя трох прамянёў, што разыходзяцца веерам ад цэнтральнай вежы Адміралцейства (так званы «адміралцейскі трызубец»), як асновы планіровачнай схемы, была распрацавана архітэктарам П. М. Яропкіным для плана новай забудовы Пецярбурга пасля пажараў 1736—1737 гадоў. У гэтай планіметрыі Гарохавая вуліца ўяўляе сярэдні прамень, размешчаны на бісектрысе паміж Вазнясенскім і Неўскім праспектамі.
Ягелонскі ўніверсітэт
Ягело́нскі ўніверсітэ́т (Uniwersytet Jagielloński) — вышэйшая навучальня ўстанова ў Кракаве, найстарэйшая і адна з самых буйных у Польшчы, адна з найстарэйшых у Еўропе.
Гісторыя
Ягелонскі ўніверсітэт заснаваны ў 1364 годзе ініцыятывай польскага караля Казіміра III Вялікага, а пазней адноўлены і пашыраны каралевай Ядвігай і каралём Ягайлам.
Першапачаткова ўніверсітэт меў назву Studium Generale, пасля — Кракаўская акадэмія (Akademia Krakowska), пазней — Галоўная каронная школа (Szkoła Główna Koronna). У XIX стагоддзі ўніверсітэт атрымаў цяперашнюю назву Ягелонскі, якая падкрэслівае сувязь з родам Ягелонаў.
Расстралянае адраджэнне
Расстраля́нае адраджэ́нне (Розстріляне відродження), таксама Чырвоны рэнесанс (Червоний ренесанс)  — духоўна-культурнае і літаратурна-мастацкае пакаленне 1920-х гадоў ва Украіне, якое дало высокамастацкія творы ў галіне літаратуры, філасофіі, жывапісу, музыкі, тэатра, і якое было знішчана ў час сталінскіх рэпрэсій.
Тэрмін «расстралянае Адраджэнне» ўпершыню прапанаваў літаратуразнавец Юрый Лаўрыненка, выкарыстаўшы яго як назву для лепшых тэкстаў украінскай паэзіі і прозы 1920—1930-х гадоў. Пад гэтай назвай у 1959 годзе ў Парыжы пад рэдакцыяй Лаўрыненкі (з удзелам Юрыя Шавялёва-Шэраха і іншых) выйшла анталогія ўкраінскай паэзіі і прозы 1917—1933 гадоў. У яе ўвайшлі творы не толькі расстраляных у літаральным сэнсе слова, але і тых, хто перайшоў да афіцыёзнай літаратуры і апявання палітыкі СССР (Павел Тычына, Мікола Бажан), знаходзіліся ў зняволенні (Барыс Антаненка-Давыдавіч, Астап Вішня, Максім Рыльскі); многія з яшчэ жылі ў час складання анталогіі.
Юрый Лаўрыненка стаў ужываць тэрмін з 1944—1945-х гадоў, але ў пастаянным абароце ён пачаў выкарыстоўвацца пасля выдання ў 1959 годзе аднайменнай анталогіі.
Літаратурныя аб’яднанні
Менавіта ВАПЛІТЕ ў асобе Міколы Хвылявага пачало знакамітую літаратурную дыскусію 1925—1928-х гадоў і перамагло ў ёй, даказаўшы наяўнасць і неабходнасць нацыянальнай, спецыфічнай украінскай літаратуры, арыентаванай на Еўропу, а не на СССР.
Проза і паэзія
Галоўнымі апорамі новай эліты былі бунт, незалежнасць мыслення і шчырая вера ва ўласныя ідэалы. У большасці сваёй гэта былі інтэлектуалы, які мелі свой асаблівы паход, які рабіў стаўку на асобу, а не на масу. За сваёй «савецкасцю» яны хавалі пошукі і пытанні.
Прозу гэтых пісьменнікаў можна падзяліць на дзве часткі: сюжэтная і бессюжэтная. У бессюжэтных галоўным было не фраза ці слова, а падтэкст, «пах слова», як сказаў Хвылявы. Стыль моцных пачуццяў і пранікненне ў сутнасць з’яў называецца неарамантызмам ці экспрэсіянізмам. У гэтым кірунку працавалі Мікола Хвылявы, Юрый Яноўскі, Андрэй Галаўко, Юліян Шпол, Алекса Улызько, Лесь Курбас, Мікола Куліш і многія іншыя.
Галоўная ідэя навелы «Я (Рамантыка)» Хвылявога — расчараванне ў рэвалюцыі, супярэчнасці і падваенне чалавека таго часу. Галоўны персанаж — чалавек без імя, а значыць, без індывідуальнасці, без душы. Дзеля ідэі рэвалюцыі ён забівае сваю маці і мучыцца думкай: ці вартая рэвалюцыя такой ахвяры.
У рамане Валяр’яна Підмагільнага «Горад» упершыню ва ўкраінскай літаратуры выявіліся элементы філасофіі экзістэнцыялізму. Галоўны герой у жаданні асалоды ідзе ад задавальнення фізічнага да найвышэйшых рэлігійных патрэбнасцей. Аднак нават у такой складанай тэматыцы пісьменнік не ператварае раман у просты выклад «агульначалавечай» філасофіі, а творча асэнсоўвае яе ў прымяненні да ўкраінскага нацыянальнага светаадчування.
У паэзіі самымі цікавымі з’яўляюцца пошукі сімвалістаў Аляксандра Алеся і Паўла Тычыны. У сваім зборніку «Сонечныя кларнеты» Тычына адлюстраваў усю шырату любові да ўкраінскай прыроды, духу незалежнасці. Канфлікт з савецкай ідэалогіяй паставіў перад паэтамі выбар: самагубства (Хвылявы), рэпрэсіі і канцлагеры (Б. Антаненка-Давыдовіч, Астап Вішня), замоўчванне (І. Баграны, В. Дамантовіч), эміграцыя (У. Віннічэнка, Яўген Маланюк) ці напісанне праграмных твораў для праслаўлення партыі (Павел Тычына, Мікола Бажан). Большасць дзеячаў мастацтва была рэпрэсаваная і расстраляная.
Вялікая Ірба
Вялікая Ірба (Большая Ирба) — пасёлак гарадскога тыпу ў Курагінскім раёне Краснаярскага края Расіі. Уваходзіць у муніцыпальнае ўтварэнне са статусам гарадскога паселішча пасёлак Вялікая Ірба як яго адміністрацыйны цэнтр.
NGC 7779
NGC 7779 (іншыя абазначэнні — PGC 72770, UGC 12831, MCG 1-60-45, ZWG 407.70, ARAK 586) — галактыка ў сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ягор Аляксандравіч Клімянчук
Ягор Клімянчук (нар., , Украіна) — украінскі футбаліст, паўабаронца харкаўскага «Металіста».
Клубная кар’ера
Выхаванец ДЮСШ запарожскага «Металурга», першы трэнер — Андрэй Юр’евіч Максіменка. Пасля завяршэння навучання папоўніў шэрагі клубнай каманды «Металурга» да 19 гадоў.
7 лістапада 2014 года ў выязным матчы супраць луганскай «Зары» дэбютаваў у моладзевай камандзе «металургаў». 30 мая 2015 года, у апошнім туры чэмпіянату Украіны 2014/15, дэбютаваў у асноўнай камандзе ў матчы Прэм’ер-лігі супраць кіеўскага «Дынама», замяніўшы ў другім тайме яшчэ аднаго дэбютанта Рамана Папова.
У снежні 2015 года Ягор разам з іншымі ігракамі пакінуў «Металург» у сувязі з пачаткам працэсу ліквідацыі клуба. У студзені 2016 года разам з таварышам па «Металургу» Сяргеем Кулінічам прыбыў на прагляд у беларускі клуб «Мінск», з якім у лютым падпісаў двухгадовы кантракт. Правёў за асноўны склад «Мінска» 4 матчы ў чэмпіянаце і 1 у Кубку Беларусі, з чэрвеня стаў у асноўным гуляць за дубль. 7 ліпеня 2016 года кантракт з беларускім клубам па пагадненні бакоў быў разарваны, і неўзабаве Ягор далучыўся да наваполацкага «Нафтана», дзе таксама не здолеў замацавацца ў аснове і стаў выступаць за дубль. Па заканчэнні сезона 2016 пакінуў «Нафтан».
У лютым 2017 года стаў іграком клуба «Колас» (Каваліўка) з Першай лігі Украіны. У сезоне 2017/18 не з’яўляўся на полі за «Колас», і ў лютым 2018 года перайшоў у «Авангард» з Краматорска. Па заканчэнні сезона 2017/18 пакінуў краматорскі клуб.
Шахматы ў Беларусі
Шахматы ў Беларусі.
Сярэднявечча
Як сведчаць археалагічныя раскопкі, шахматы прыйшлі на Беларусь ужо ў XI стагоддзі. Датаваныя гэтым часам шахматныя фігуры былі знойдзены на тэрыторыі Мінскага Замчышча, а таксама ў Брэсце, Віцебску і Полацку. Цяпер яны захоўваюцца ў музеі старажытнай беларускай культуры Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору НАН Беларусі. У XI — XIII стагоддзях беларускія землі паводле распаўсюджанасці дадзенай гульні займалі пераважнае месца ва Усходняй Еўропе. З дваццаці ўсходнеславянскіх гарадоў часоў Полацкага і Тураўскага княстваў, у якіх знойдзена хаця б адна шахматная фігурка, пятнаццаць (Брэст, Ваўкавыск, Віцебск, Гродна, Друцк, Копысь, Лукомль, Мінск, Мсціслаў, Наваградак, Полацк, Рагачоў, Слонім, Тураў і горад на рацэ Менка) знаходзяцца ў межах сучаснай Беларусі.
Першыя шахматы на Беларусі мелі абстрактную форму, вобразна не звязаную з лексічным значэннем назвы. Прыкладна ў ХІ—XII назіраецца адыход ад усходняга канона. Фігурка ставіцца на точаную, амаль як у сучасных шахматах, круглую аснову з кароткай шыйкай, падзеленай кругавым борцікам на два ярусы. Шахматныя фігуры страчваюць падабенства са сваімі ўсходнімі папярэднікамі і набываюць ускладненую форму.
Параўнанне знойдзеных на Беларусі абстрактных шахмат з іх аналагамі з Кіева, Вялікага Ноўгарада і Сандаміра (Польшча) паказвае, што ўсе яны выкананыя ў адным традыцыйным стылі. Дакладнае тэхнічнае-кампазіцыйнае падабенства дазволіла польскім навукоўцам Е. і Г. Гансоўскім зрабіць выснову, што ў Польшчу шахматы трапілі з «суседняй Русі», г. зн. з Беларусі.
Цікава, што ў Кормчай кнізе (1262), якая з’яўлялася зборам рэлігійных кананічных правіл і норм, шахматы параўноўваліся з п’янствам, гуляць у іх забаранялася пад страхам адлучэння ад царквы. Аднак гэта не перашкодзіла павелічэнню попыту на шахматы, пра што сведчыць узнікненне новай рамесніцкай спецыяльнасці — «шахматнікаў».
Найноўшы час
Найвялікшага свайго развіцця шахматная гульня на Беларусі дасягнула ў часы БССР. У гэты час шахматы робяцца па-сапраўднаму масавай гульнёй. Шахматамі захапляліся класікі беларускай літаратуры Янка Купала, Якуб Колас, Кандрат Крапіва, акадэмікі І. Вятохін, Б. Сцяпанаў, Ф. Фёдараў, прафесар, доктар медыцынскіх навук М. Місюк, а народны паэт БССР Аркадзь Куляшоў і народны артыст рэспублікі кампазітар Д. Смольскі выступалі ў афіцыйных спаборніцтвах і мелі першы спартыўны разрад. Першым чэмпіёнам БССР стаў доктар Саламон Розенталь у 1924 г., першай чэмпіёнкай БССР — работніца мінскага завода «Метал» Дунер у 1928 г. У міжваенны перыяд віцяблянін Уладзіслаў Сіліч, мінчане Ісак Мазель, Гаўрыла Верасаў і гамяльчанін Абрам Маневіч здабылі званне майстра. Усе яны выступалі ў чэмпіянатах СССР і паказвалі някепскія вынікі. Так, у 1940 годзе Верасаў падзяліў у чэмпіянаце СССР сёмае месца, атрымаўшы перамогі над гросмайстрамі Керасам, Котавым, Левенфішам і Пятровым. На пачатку 1950-х гадоў у БССР былі запрошаны выдатны гросмайстар і тэарэтык Ісак Баляслаўскі, майстры Аляксей Суэцін, Аляксей Сакольскі, Барыс Гальдзенаў, чэмпіёнка СССР Кіра Зварыкіна. Першым поспехам зборнай каманды БССР былі бронзавыя медалі на III Спартакіядзе Народаў СССР. Выдатныя вынікі былі дасягнуты на міжнароднай арэне — гэта перамогі над камандай Польшчы, адной з наймацнейшых на той час камандай Венгрыі, зборнай ГДР і Заходняга Берліна. Найбуйнейшымі шахматнымі спаборніцтвамі, праведзенымі ў гэты час на Беларусі, былі чэмпіянаты СССР 1979 і 1987 гадоў. У канцы 1950-х — пачатку 1960-х гадоў з’явілася вялікая група маладых таленавітых шахматыстаў — Альберт Капенгут, Віктар Купрэйчык, Тамара Галавей, Галіна Арчакова, Вячаслаў Дыдышка і іншыя. У 1980 годзе Віктар Купрэйчык, першы з выхаванцаў беларускіх трэнераў, здабыў званне міжнароднага гросмайстра. У далейшым званне гросмайстра атрымалі Барыс Гельфанд, Ілья Смірын, Андрэй Кавалёў, Вячаслаў Дыдышка, і іншыя. Увогуле, Беларусь мае звыш 15 гросмайстраў.
Наш час
У цяперашні час папулярнасць шахмат у Беларусі некалькі знізілася: спыніла існаванне тэлевізійная перадача «Пра шахматы і шахматыстаў» на БТ, закрыліся спецыялізаваны бюлетэнь «Шахматы, шашки в БССР» і часопіс «Шахматы», эмігрыравалі з Беларусі заслужаныя трэнеры Міхаіл Шарашэўскі, Аба Шагаловіч, Альберт Капенгут і Тамара Галавей, а таксама гросмайстры Барыс Гельфанд, Ілья Смірын, Яўген Агрэст. У рамках «аптымізацыі» структур міністэрства спорту і турызму на пачатку 2010-х гадоў закрыта частка аддзяленняў шахмат у беларускіх ДЮСШ (напрыклад, у Бабруйску, Клімавічах).
Беларусь, па стане на 2015 год, займала 22-е месца ў рэйтынгу Міжнароднай федэрацыі шахмат. У краіне налічвалася 17 гросмайстраў і каля 30 майстроў. У беларускіх ДЮСШ працуе шэраг аддзяленняў шахмат, спецыялізаваная шахматна-шашачная школа (СДЮШАР-11 у Мінску). Каардынуе шахматнае жыццё ў краіне ГА «Беларуская федэрацыя шахмат». Сярод яе дасягненняў — удзел у арганізацыі штогадовых чэмпіянатаў краіны, а таксама буйных міжнародных турніраў, напрыклад, Мемарыяла Бранштэйна (Мінск, люты 2014), чэмпіянатаў Еўропы па бліцы і хуткіх шахматах (Мінск, снежань 2015).
Моцеўкі
Мо́цеўкі (, Мотевки) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Новапагосцкага сельсавета.
Кашурнікава
Кашурнікава (Кошурниково) — пасёлак гарадскога тыпу ў Курагінскім раёне Краснаярскага края Расіі.
Утварае муніцыпальнае ўтварэнне са статусам гарадскога паселішча пасёлак Кашурнікава як адзіны населены пункт у яго складзе. У рамках адміністрацыйна-тэрытарыяльнага ладу адпавядае адміністрацыйна-тэрытарыяльнай адзінцы пасёлак гарадскога тыпу Кашурнікава.
NGC 7780
NGC 7780 (іншыя абазначэнні — PGC 72775, UGC 12833, MCG 1-60-46, ZWG 407.71, IRAS23509+0750) — галактыка ў сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ідрэ (камуна)
Камуна Ідрэ (Ydre kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Эстэргётланд у цэнтральнай Швецыі.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 3 643 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 3 гарадскія пасяленні (tätort) і некалькі сельскіх, найбольшыя з якіх:
Рахавец
Рахаве́ц (, Раховец) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Уселюбскага сельсавета.
Да 25 чэрвеня 2008 года вёска ўваходзіла ў склад Бенінскага сельсавета.
Раздолінск
Раздолінск (Раздолинск) — пасёлак гарадскога тыпу ў Матыгінскім раёне Краснаярскага края Расіі.
22 верасня
22 верасня — дзвесце шэсцьдзесят пяты (дзвесце шэсцьдзесят шосты ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Раздолінск
Утварае муніцыпальнае ўтварэнне са статусам гарадскога паселішча пасёлак Раздолінск як адзіны населены пункт у яго складзе.
Сезар Мільштэйн
Сезар Мільштэйн, FRS (César Milstein,, Баія-Бланка, Аргенціна — , Кембрыдж, Вялікабрытанія) — аргенцінскі біяхімік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне ў 1984 годзе разам з Н. К. Ернэ і Г.Кёлерам «за тэорыі адносна спецыфічнасці ў развіцці і кантролі імуннай сістэмы і адкрыццё прынцыпу прадукцыі монакланальных антыцел».
Біяграфія
Сезар Мільштэйн нарадзіўся 8 кастрычніка 1927 года ў Аргенціне, у мястэчку Баія-Бланка, недалёка ад Буэнас-Айрэса, у сям’і выхадцаў з мястэчка Шышкаўцы Падольскай губерні Лазара Мільштэйна і Максімы Вапнярскай.
Скончыў Універсітэт Буэнас-Айрэса ў 1952 годзе і атрымаў ступень кандыдата навук пад кіраўніцтвам прафесара Стапані(Stoppani) (прафесар біяхіміі) у Медыцынскай школе. У 1958—1961 гадах і з 1963 года ў Кембрыджскім універсітэце.
Аўтар навуковых прац па імунахіміі. Распрацаваў методыку вырабу монакланальных антыцел разам з Г. Кёлерам.
Член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША, Амерыканскай акадэміі навук і мастацтва.
Мільштэйн памёр 24 сакавіка 2002 года ў Кембрыджы, Англія ва ўзросце 74 гадоў у выніку захворвання сэрца, на якое ён пакутаваў на працягу многіх гадоў.
Баханы (Хоцімскі раён)
Баханы́ (, Боханы) — аграгарадок у Хоцімскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Бярозкаўскага сельсавета.
Да 2013 года Баханы былі цэнтрам Баханскага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 12 км у напрамку на паўднёвы захад ад Хоцімска, за 195 км ад Магілёва , за 28 км ад чыгуначнай станцыі Камунары , на рацэ Чачавец, каля правага берага ракі Беседзь і аўтамабільнай дарогі.
Бёрдмэн
«Бёрдмэн» (Birdman) — амерыканская камедыйная драма рэжысёра Алехандра Гансалеса Іньярыту з Майклам Кітанам у галоўнай ролі. 27 жніўня 2014 года была прадстаўлена ў асноўнай конкурснай праграме 71-га Венецыянскага кінафестывалю. Выхад у пракат ЗША адбыўся 17 кастрычніка 2014 года. Пераважнай большасцю прадстаўнікоў кінапрэсы прызнаны адной з 10 найлепшых карцін 2014 года, ганаравана мноствам узнагарод, уключаючы прэмію «Оскар» за найлепшы фільм.
Здымкі
Здымкі фільма пачаліся ў сакавіку 2013 года і праходзілі ў Нью-Ёрку.
Успрыманне, узнагароды
Фільм быў ганараваны вельмі высокіх адзнак сусветнай кінапрэсы і шырока прызнаны адным з наймацнейшых кінапраектаў 2014 года.
Здановіч
Здановіч — беларускае прозвішча.
Насельніцтва Маўрытаніі
Звыш 80 % насельніцтвы складаюць маўры — народ змяшанага араба-берберскага паходжання, якія жывуць у паўночных і цэнтральных раёнах краіны, шматлікія з іх — качэўнікі; астатнія — аселыя негроідныя народы: тукулер, фульбэ, пель, валоф і інш. Афіцыйная мова — арабская (хоць насельніцтва галоўным чынам гаворыць на мясцовым бедуінскім дыялекце, званым хасанія), шырока распаўсюджана французская мова. Дзяржаўная рэлігія — іслам суніцкага толку. Шчыльнасць насельніцтва 2,8 чал./км². Звыш 80 % насельніцтва размешчана ў зоне Сахеля і ў даліне ракі Сенегал на поўдні краіны. Гарадское насельніцтва 54 %. Гарады: Аюн-эль-Атрус, Цішыт, Атар, Нуадзібу, Нуакшот, Каэдзі, Расо.
Сегіет-эль-Хамра
Сегіет-эль-Хамра (бел. Чырвоны ручай, араб.: الساقية الحمراء, al-Saqiyah al-Hamra’a) — гісторыка-геаграфічная вобласць на поўначы Заходняй Сахары. Займаючы 82 000 км², складае прыкладна трэць яе плошчы. Названа па аднайменнай рацэ.
Гісторыя
У адпаведнасці з пагадненнямі 1904 і 1912 гг. з Францыяй Іспанія далучыла тэрыторыю Сегіет-эль-Хамра да створанай у 1904 годзе калоніі Рыа-дэ-Ора. У 1924 годзе ў яе складзе была аб'яднана з калоніямі Агуэра і Мыс Хубі пад назвай Іспанская Сахара са сталіцай у форце Кап-Джубі (Вілья-Бенс). З тых часоў само паняцце Рыа-дэ-Ора не ўключала рэгіён Сегіет-эль-Хамра. У 1969 годзе Сегіет-эль-Хамра стала адной з тэрыторый у складзе заморскай правінцыі Іспаніі Заходняя Сахара.
У наш час тэрмін Сегіет-эль-Хамра выкарыстоўваецца ў назве арганізацыі Палісарыё, якая вядзе барацьбу за поўную незалежнасць Сахарскай АДР. Таксама яе назва згадваецца ў назве мараканскай правінцыі Эль-Аюн-Буждур-Сегіет-эль-Хамра.
Олаф I (кароль Даніі)
Олаф I Голад (Oluf 1. Hunger; 1050? — 18 жніўня 1095) — кароль Даніі. Адзін з сыноў караля Свена II Эстрыдсена, пасля смерці свайго брата Кнуда быў абраны каралём нягледзячы на тое, што ў той момант знаходзіўся ў закладніках у графа Фландрыі Роберта I. Аднак Олафа неўзабаве абмянялі на яго малодшага брата Нільса, і ён вярнуўся ў Данію. Ажаніўся за Інгігерд Харальдсдацір, дачцы караля Нарвегіі Харальда Хардродэ і Лізаветы Яраслаўны.
Мянушку «Голад» Олаф атрымаў з-за неўраджая на працягу некалькіх гадоў, які быў успрыняты як Божая кара за забойства папярэдняга караля, тым больш Олаф разам з братамі Эрыкам і Нільсам першапачаткова належалі да партыі, апазіцыйнай каралю Кнуду. Олаф памёр 18 жніўня 1095 пры дзіўных акалічнасцях; з апісання Саксона Граматыка можна выказаць здагадку, што ён прынёс сябе ў ахвяру для адкуплення грахоў Даніі.
Дом Сінодзі-Папова
Гісторыя
У сярэдзіне XVIII стагоддзя продкі Сінодзі-Паповых гандлявалі вблиз рэкі Цемернік і на мысе Таган-Роге. Родапачынальнікам таганрогскіх Сінодзі-Паповых лічыцца бердзянскі купец Георгій Сямёнавіч Сінодзі-Папоў, які нарадзіўся ў 1755 годзе.
У 1840-х гадах па вуліцы Грэчаскай, 84, сямействам Сінодзі-Паповых быў пабудаваны новы дом. Няма верагоднай і дакладнай інфармацыі пра паходжанне падвойнага прозвішча гэтых людзей. У матрычнай кнізе 1853 года ёсць інфармацыя пра сына Дзмітрыя і яго бацьку Міну Ягоравіча Папова, але ў іншых дакументах першай палове XIX стагоддзя ў гэтага сямейства ўжо сустракаецца падвойнае прозвішча, тым часам як згадванні пра асобнае прозвішча «Сінодзі» даследчыкам выявіць не атрымалася.
Вядома, што ў Таганрогу жылі два браты Сямён Ягоравіч Папоў і Мінай Ягоравіч Папоў. Абодва былі патомнымі ганаровымі грамадзянамі. У розных дакументах сустракаецца дзве версіі імя па бацьку братоў — «Ягоравічы» і «Георгіевічы».
Жонкай Міная Ягоравіча была Марыя Дыянісьеўна. У іх было некалькі дзяцей: Кацярына, Алена, Георгі, Ягор, Дзмітрый. Жонку Сямёна Ягоравіча клікалі Алімпіяда Васільеўна Палама, у шлюбе ў іх нарадзілася дзве дочкі: Ганна і Анфія. Сямён Папоў быў прадстаўніком Нідэрландскага консульства ў Таганрогу, а з 1872 года — прадстаўляў яшчэ і Партугальскае консульства. Займаўся дабрачыннасцю, браў удзел у жыцці Таварыства для аказання дапамогі ўсім патрабуючым, нароўні з іншымі вядомымі жыхарамі Таганрога — Лакіерам, Скараманга, Варвацы, Алферакі, Ліцынай, Бернадакі. Сямён Папоў быў міравым суддзём і значыўся ў першым спісе Акруговага суда, які адкрыўся 30 красавіка 1869 года. Таксама ён выконваў абавязкі бібліятэкара ва ўстанове пры Камерцыйным сходзе, гэту працу ён выконваў задарма. Ён аказваў дапамогу аўтару Паўлу Пятровічу Філеўскаму ў напісанні кнігі «Гісторыя горада Таганрога», расказваючы некаторыя факты.
Адзін з вядомых нашчадкаў сямейства — мастак Дзмітрый Мінаевіч Сінодзі-Папоў, на цокальным паверсе гэтага дома знаходзілася яго майстэрня з 1870-х гадоў. З 1873 па 1880 гады дом прыналежала патомнаму ганароваму грамадзяніну Сінодзі Папову, з 1890 па 1898 год яго ўладальнікам быў патомны ганаровы грамадзянін Сямён Сінодзі-Папоў. у 1906 годзе перайшоў ва ўласнасць патомнага ганаровага грамадзяніна Міная Ягоравіча і Анфіі Сямёнаўны Сінодзі-Паповых, а таксама жонцы патомнага ганаровага грамадзяніна Алене Сямёнаўне Аўерына.
У 1910-х гадах дачка Сямёна Ягоравіча Папова — Алена Сямёнаўна Аўерына, утрымвала ў доме школу хлопчыкаў і дзяўчынак. У гэтыя гады тут арандавала жытло Любоў Мікалаеўна Псалці — выкладнік нямецкай мовы ў мужчынскай гімназіі. Таксама яна працавала і ў прыватнай вучылішчы I разраду А. А. Граноўскага. У 1918 годзе на падворак быў размешчаны склад швейных машын фірмы «Зінгер і КО». Дом быў уласнасцю нашчадкаў братоў Сінодзі-Паповых аж да Кастрычніцкай рэвалюцыі. Потым стаў уласнасцю немца Ф. Е. Дрэйлінга, які валодаў домам да 1925 года. Па іншых дадзеных у доме ў 1920-х гадах знаходзіўся літаратурны пралетарскі клуб, пасля спынення яго дзейнасці гэты будынак стаў жылымм. З 1992 года прызнаны помнікам архітэктуры і ахоўваецца законам.
Гравітацыйная хваля
Гравітацыйная хваля — адхіленне гравітацыйнага поля, «рабізна» тканіны прасторы-часу, якая распаўсюджваецца з скорасцю святла. Гравітацыйныя хвалі прадказваюцца агульнай тэорыяй адноснасці (АТА) і многімі іншымі тэорыямі гравітацыі, але з прычыны іх надзвычайнай слабасці не былі зарэгістраваныя напрамую да 14 верасня 2015 года. Тым не менш ускосныя сведчанні іх існавання досыць важкія — АТА прадказвае тэмпы збліжэння цесных сістэм падвойных зорак, якія супадаюць з назіраннямі, за кошт страты энергіі на выпраменьванне гравітацыйных хваль.
У рамках АТА гравітацыйныя хвалі апісваюцца рашэннямі ўраўненняў Эйнштэйна хвалевага тыпу, якія прадстаўляюць сабой узбурэнне метрыкі прасторы-часу, якое рухаецца са скорасцю святла. Праявай гэтага ўзбурэння павінна быць, у прыватнасці, перыядычная змена адлегласці паміж двума свабодна падаючымі (гэта значыць тымі, што не адчуваюць ўплыву ніякіх сіл) пробнымі масамі. Амплітудай
h
гравітацыйнай хвалі з’яўляецца безразмерная велічыня — адноснае змяненне адлегласці. Прадказваць максімальныя амплітуды гравітацыйных хваль ад астрафізічных аб’ектаў (напрыклад, кампактных падвойных сістэм) і з’яў (выбухаў звышновых, зліццяў нейтронных зорак, захопаў зорак чорнымі дзіркамі і т. п.) пры вымярэннях ў Сонечнай сістэме вельмі малыя (
=10−18—10−23). Слабая (лінейная) гравітацыйная хваля згодна з агульнай тэорыяй адноснасці з’яўляецца папярочнай, квадрупольнай і апісваецца двума незалежнымі кампанентамі, размешчанымі пад вуглом 45° адзін да аднаго (мае два напрамкі палярызацыі).
За эксперыментальнае выяўленне гравітацыйных хваль была прысуджана Нобелеўская прэмія па фізіцы 2017 года.
Генерацыя гравітацыйных хваль
Гравітацыйную хвалю выпраменьвае любая матэрыя, якая рухаецца паскорана. Для ўзнікнення хвалі істотнай амплітуды неабходныя надзвычайна вялікая маса выпраменьвальніка ці/і велізарныя паскарэнні, амплітуда гравітацыйнай хвалі прама прапарцыянальная паскарэнню і масе генератара, гэта значыць ~
ma
. Аднак калі некаторы аб’ект рухаецца паскорана, то гэта азначае, што на яго дзейнічае некаторая сіла з боку іншага аб’екта. У сваю чаргу, гэты іншы аб’ект адчувае адваротнае дзеянне (па 3-му закону Ньютана), пры гэтым аказваецца, што
m
a
1 = −
2. Атрымліваецца, што два аб’екты выпраменьваюць гравітацыйныя хвалі толькі ў пары, прычым у выніку інтэрферэнцыі яны істотна ўзаемна гасяцца. Таму гравітацыйнае выпраменьванне ў агульнай тэорыі адноснасці заўсёды носіць па мультыпольнасці характар ​​як мінімум квадрупольнага выпраменьвання. Акрамя таго для нерэлятывісцкіх выпраменьвальнікаў ў выразе для інтэнсіўнасці выпраменьвання маецца малы параметр (
r
— характэрны памер выпраменьвальніка,
T
— характэрны перыяд руху выпраменьвальніка,
c
— скорасць святла ў вакууме).
Для Сонечнай сістэмы, напрыклад, найбольшае гравітацыйнае выпраменьванне вырабляе падсістэма Сонца і Юпітэра. Магутнасць гэтага выпраменьвання прыкладна 5 кілават, такім чынам, энергія, якую губляе Сонечная сістэма на гравітацыйнае выпраменьванне за год, зусім мізэрная ў параўнанні з характэрнай кінетычнай энергіяй цел.
Найбольш моцнымі крыніцамі гравітацыйных хваль з’яўляюцца:
Гравітацыйны калапс падвойнай сістэмы
Любая падвойная зорка пры кручэнні яе кампанент вакол агульнага цэнтра мас губляе энергію за кошт выпраменьвання гравітацыйных хваль, і ў рэшце рэшт зліваецца разам. Але для звычайных, некампактных падвойных зорак гэты працэс займае вельмі доўгі час, шмат большы сапраўднага ўзросту Сусвету. Калі ж падвойная кампактная сістэма складаецца з пары нейтронных зорак, чорных дзірак або іх камбінацыі, то зліццё можа адбыцца за некалькі мільёнаў гадоў. Спачатку аб’екты збліжаюцца, а іх перыяд абароту памяншаецца. Аднак на заключным этапе адбываецца сутыкненне і несіметрычны гравітацыйны калапс. Гэты працэс доўжыцца долі секунды, і за гэты час у гравітацыйнае выпраменьванне сыходзіць энергія, якая складае па некаторых ацэнках больш за 50 % ад масы сістэмы.
Благавешчанскі мост
Благавешчанскі мост (Благове́щенский мост; з 1855 па 1918 гады — Мікалаеўскі мост, з 1918 па 2007 гады — мост Лейтэнанта Шміта) — развадны мост цераз Няву ў Санкт-Пецярбургу. Злучае паміж сабой Васільеўскі і 2-і Адміралцейскі востраў. Першы сталы мост цераз Няву. На сённяшні дзень гэта адзіны мост на Няве, падмурак якога выкананы з драўляных паляў. У 1990 годзе агароджа, ліхтары і павільёны моста ўключаны ў спіс аб’ектаў культурнай спадчыны Расіі рэгіянальнага значэння, знаходзяцца пад аховай дзяржавы.
Першы арачны мост пабудаваны ў 1843—1850 гадах па праекце С. В. Кербедза. У 1936—1939 гадах па праекце інжынера Р. П. Перэдэрыя мост перабудаваны ў бэлечны, развадны пралёт быў размешчаны над сярэдзінай рэчышча ракі. У 2005—2007 гадах праведзена рэканструкцыя, у ходзе якой масту вярнулі гістарычнае аблічча.
Стрэлка (Лесасібірск)
Стрэлка (Стрелка) — пасёлак гарадскога тыпу ў Краснаярскім краі Расіі. Уваходзіць у гарадскую акругу горад Лесасібірск.
Наступленне на паўночным захадзе Сірыі
Наступленне на паўночным захадзе Сірыі — ваенная аперацыя, распачатая сірыйскай урадавай арміяй і яе саюзнікамі (Расія і Іран) супраць паўстанцкіх сіл у Ідлібе і навакольных правінцыях падчас вайны ў Сірыі. Актыўнае наступленне пачалося 19 снежня 2019 года. Сірыйскія вайскоўцы захапілі больш за 30 вёсак і населеных пунктаў ужо да канца снежня 2019 года. На першым этапе наступлення каля 92 000 мірных жыхароў былі вымушаны перасяліцца.
Снежань 2019 — студзень 2020
З 24 лістапада па 26 снежня працягваліся пастаянныя баі, у тым ліку з актыўнам выкарыстаннем ракетных установак і самалётаў. Расійска-сірыйскія сілы нязначна прасунуліся на тэрыторыю пратурскіх баевікоў.
26 снежня наступленне ў значнай ступені спынілася, і бакі пачалі весці агонь па пазіцыях адзін аднаго каля Маарата аль-Нуамана. Праўрадныя сілы абстрэльвалі гарады Бернан, Фарван, Барыса і Хальбан. У наступныя дні бакі паведамілі, што прыпынілі сваю дзейнасць у Ідлібе з-за дрэннага надвор’я.
Па словах расійскага кіраўніцтва, з турэцкім бокам было дамоўлена аб спыненні агню, якое было ўведзена ў зоне дээскалацыі Ідліба з 9 студзеня 2020 года. Турцыя накіравала дэлегацыю ў Маскву для ўстанаўлення новага рэжыму спынення агню ў рэгіёне. Міністэрства абароны Турцыі абвясціла, што яно ўступіць у сілу 12 студзеня. Як паведамляла Анкара, наземныя і паветраныя напады спыняцца апоўначы. Гэта таксама спыніла паток бежанцаў з Ідліба і дазволіла даставіць гуманітарную дапамогу ў рэгіён.
15 студзеня сірыйская армія і яе саюзнікі аднавілі наступленне на поўдні Ідліба ў адказ на нядаўнюю серыю парушэння рэжыму спынення агню з боку Хаят Тахрыр аш-Шам і іншых груповак.
16 студзеня сірыйская армія ўзяла тры гарады на паўднёвым усходзе правінцыі — Талхатра, Абу-Юрайф і Хірбат-Дад. У выніку шматгадзінных баёў забіты 22 камбатанты, у тым ліку 16 джыхадзістаў.
22 студзеня Міністэрства абароны Расіі заявіла, што ўвечары адбылася буйная сутычка паміж Ісламскай партыяй Туркестана (20 машын, танкаў і 2 бронемашыны) і сірыйскімі ўрадавымі сіламі.
24 студзеня, пасля кароткага зацішша, Сірыйская арабская армія разгарнула актыўную наземную атаку на Маарат аль-Нуман пры падтрымцы маштабных расійскіх авіяўдараў.
26 студзеня сірыйская армія пры падтрымцы Расіі і Ірана перайшла ў наступленне ў трох кірунках: з усходу і паўночнага ўсходу ад Ідліба ў кірунку Маарат аль-Нуман і на захад ад Алепа. Найбольшы прагрэс войскі дасягнулі на ўсходзе мухафазы, дзе пасля масавых нападаў яны дасягнулі мяжы за 2 км ад Маарата аль-Нумана, захапіўшы некалькі вёсак на ўсход ад горада. У рэшце рэшт ім удалося перарэзаць трасу М5 па маршруце Маарат аль-Нуман—Саракіб.
29 студзеня сірыйская армія ўсталявала кантроль над горадам Маарат аль-Нуман. Каля паўдня ўрадавыя войскі адначасова ўвайшлі ў яго з поўдня, усходу і паўночнага ўсходу. Напярэдадні хадзілі чуткі, што большасць баевікоў ужо пакінула горад. Астатнія атрады аказалі ўпарты супраціў у цэнтральных, заходніх і паўднёва-заходніх ускраінах.
30 студзеня актывісты апазіцыі паведамілі пра 10 мірных жыхароў, якія загінулі ў выніку расійскіх авіяўдараў у горадзе Арыч. Сірыйская армія працягнула прасоўванне па маршруце М5 і знаходзілася за 2 км ад Саракібу.
Люты 2020 года
2 лютага Турцыя пачала сцягваць ваенную тэхніку на мяжу з Сірыяй. Тэлеканал Al Arabiya паведаміў, што ў той дзень дзяржграніцу перасеклі 195 адзінак турэцкай баявой тэхнікі, у тым ліку бронемашыны і танкі, а таксама грузавікі з боепрыпасамі. На наступны дзень у правінцыю Ідліб прайшла яшчэ адна вайсковая калона. Міністр замежных спраў Турцыі Меўлют Чавушоглу патлумачыў адпраўку ваеннай дапамогі ў рэгіён неабходнасцю ўмацавання турэцкіх наглядальных пунктаў.
3 лютага пазіцыі турэцкіх войскаў у раёне Саракіба на паўднёвым усходзе правінцыі трапілі пад абстрэл сірыйскай арміі, у выніку чаго загінулі пяць вайскоўцаў і тры чалавекі з ліку грамадзянскага персаналу. Па сцвярджэнні Турцыі, сірыйцам было загадзя паведамлена аб размяшчэнні турэцкіх сіл. У той жа дзень прэзідэнт Турцыі Рэджэп Таіп Эрдаган заявіў, што турэцкая авіяцыя і артылерыя нанеслі ўдары па сарака мэтам у Ідлібе. Расійскі цэнтр па прымірэнні варагуючых бакоў у Сірыі адзначыў, што турэцкія вайскоўцы трапілі пад абстрэл урадавых сіл, паколькі турэцкі бок не папярэдзіў расійскіх вайскоўцаў аб сваіх рухах, а сірыйскія войскі вялі агонь па баевіках, якія адыходзілі да горада.
4 лютага «Белыя каскі» разам з ісламістамі завяршылі ў Ідлібе здымкі пастановачнага відэа аб ужыванні сірыйскімі войскамі «атрутных рэчываў». Пра гэта заявіў расійскі Цэнтр прымірэння варагуючых бакоў (ЦПВС). У цэнтры адзначылі, што атрымалі з незалежных крыніц некалькі паведамленняў пра здымкі ў населеным пункце Зерба. У відэароліку інсцэніраваны «наступствы» бомбавага ўдару невядомым «хімічным боепрыпасаў», нібыта нанесенай сірыйскімі ВПС.
10 лютага падраздзяленні сірыйскай арміі ў ваколіцах горада Серакіб адбілі контратакі баевікоў, якія пры агнявой падтрымцы турэцкіх войскаў паспрабавалі вярнуць пад свой кантроль пазіцыі, страчаныя падчас папярэдняга наступлення ўрадавых сіл. Адказным ударам сірыйскія вайскоўцы адкінулі праціўніка і захапілі пасёлак Тальхія, за 3 км ад былога ваеннага аэрадрома Тафтаназ. Сірыйская артылерыя абстраляла сам аэрадром, дзе знаходзіўся камандны пункт апазіцыянераў і турэцкі назіральны пункт. Мінабароны Турцыі паведаміла пра гібель пяці сваіх вайскоўцаў у выніку абстрэлу. УС Турцыі адкрылі агонь у адказ па сірыйскім пазіцыям.
18 лютага сірыйская армія ўзяла пад поўны кантроль стратэгічную трасу Дамаск—Алепа; таксама былі вызвалены заходнія прыгарады Алепа — горад упершыню цалкам ачышчаны ад баевікоў.
27 лютага сірыйская апазіцыя паспрабавала зноў захапіць Саракіб; сірыйскія ўрадавыя войскі паспяхова адбілі атакі на горад. У Ідлібе стварылася напружаная сітуацыя на фоне абвастрэння супрацьстаяння Турцыі і Сірыі ў рэгіёне. Аднак хутка паўстанцы адбілі горад, захапіўшы чатыры танкі Т-72.
29 лютага, па даных міністэрства абароны Турцыі, у Сірыі загінуў адзін турэцкі вайсковец і яшчэ двое атрымалі раненні.
Сакавік 2020 года
1 сакавіка скончыўся ўльтыматум Рэджэпа Эрдагана аб адступленні сірыйскіх войскаў да мяжы, устаноўленай Сочынскім пагадненнем. Турцыя афіцыйна абвясціла аперацыю «Вясновы шчыт» і запусціла баявую авіяцыю. Міністр абароны Турцыі заявіў, што з пачатку аперацыі былі знішчаны беспілотны лятальны апарат, 8 верталётаў, 103 танкі, 72 артылерыйскія ўстаноўкі, 3 сістэмы супрацьпаветранай абароны і нейтралізаваны 2 212 сірыйскіх вайскоўцаў.
2 сакавіка горад Саракіб зноў трапіў пад кантроль урадавых сіл Сірыі. У горад была ўведзена расійская вайсковая паліцыя. Аднак на працягу дня бакі заяўлялі пра поўны або частковы кантроль над горадам, што стварыла супярэчную і невысветлянную сітуацыю.
Абарона Рыжскага заліва
Абаро́на Ры́жскага залі́ва (8 — 19 жніўня 1915 года) — ваенна-марская аперацыя Флоту адкрытага мора супраць Балтыйскага флоту Расіі ў Рыжскім заліве Балтыйскага мора ў жніўні 1915 года, у ходзе Першай сусветнай вайны.
Мэта аперацыі была знішчыць расійскія ваенна-марскія сілы ў Рыжскім заліве і палегчыць падзенне Рыгі. Германскі флот, аднак, не дамогся сваёй мэты і быў вымушаны вярнуцца на свае базы.
Серафіны (Лідскі раён)
Серафі́ны (, Серафины) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ваверскага сельсавета.
Навалака
На́валака (, Наволока) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Новапагосцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах маёнтак у складзе гміны Пераброддзе Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Саюз камуністычных партый — Камуністычная партыя Савецкага Саюза
Саюз камуністычных партый — Камуністычная партыя Савецкага Саюза (СКП-КПСС) (Союз коммунистических партий — Коммунистическая партия Советского Союза) — міжнароднае аб’яднанне камуністычных партый на постсавецкай прасторы. СКП-КПСС была заснавана ў 1993 годзе і лічыць сябе прамой пераемніцай КПСС.
Склад СКП—КПСС
У склад СКП-КПСС уваходзяць 18 партый з дзяржаў постсавецкай прасторы, у тым ліку і з часткова прызнаных дзяржаў :
Таксама прысутнічаюць тры партыі-назіральнікі
Шалінскае
Шалінскае (Шалинское) — сяло ў Краснаярскім краі, адміністрацыйны цэнтр Манскага раёна і Шалінскага сельсавета. Заснавана ў сярэдзіне XVIII стагоддзя.
NGC 7781
NGC 7781 (іншыя абазначэнні — PGC 72785, MCG 1-60-47, ZWG 407.72) — галактыка ў сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Пераход Судана да дэмакратыі
Пераход Судана да дэмакратыі (انتقال السودان إلى الديمقراطية) — сучасны этап гісторыі Судана, які пачаўся пасля звяржэння прэзідэнта Амара аль-Башыра. Адзначыўся фарміраваннем пераходнага ўрада, грамадскім і ваенным супрацьстаяннем. Гэты перыяд, паводле плану часовых уладаў, павінен скончыцца правядзеннем дэмакратычных выбараў.
Падзенне ўрада Башыра
Раніцай 11 красавіка 2019 года Узброеныя сілы Судана арганізавалі ваенны пераварот: вайскоўцыраспусцілі кабінет міністраў і Нацыянальны сход, а таксама абвясцілі трохмесячнае надзвычайнае становішча, за якім рушыць услед двухгадовы пераходны перыяд. Ахмед Авад ібн Ауф, які адначасова з’яўляўся міністрам абароны і віцэ-прэзідэнтам краіны, абвясціў сябе дэ-факта кіраўніком дзяржавы і заявіў аб прыпыненні дзеяння канстытуцыі.
Усе палітычныя зняволеныя, уключаючы лідараў пратэсту супраць аль-Башыра, былі вызваленыя з турмы. Партыя экс-прэзідэнта «Нацыянальны кангрэс Судана» заявіла, што яны правядуць мітынг у падтрымку зрынутага кіраўніка дзяржавы. У сваю чаргу, салдаты здзейснілі налёт на офісы Ісламскага руху, асноўнага ідэалагічнага крыла «Нацыянальнага кангрэса» ў Хартуме.
Пераходны ўрад
Першапачаткова ўся ўлада была толькі ў арміі. Судан знаходзіўся пад кіраваннем Пераходнага ваеннага савета (ваеннай хунты). Летам 2019 года генерал Абдэль Фатах аль-Бурхан, пераемнік Ауфа, заключыў з рухам «Сілы за свабоду і перамены» на падзеле ўлады з вайскоўцамі, стварыўшы Суверэнны савет. У яго склад увайшлі як грамадзянскія асобы, так і вайскоўцы.
За першыя два гады існавання дадзены орган так і не змог прымірыць бакі з глыбокімі палітычнымі рознагалоссямі, што існавалі яшчэ ў часы аль-Башыра. Больш за тое, Савет пачаў праводзіць жорсткія эканамічныя рэформы, каб прэтэндаваць на пазыкі Міжнароднага валютнага фонду, аднак такое рашэнне выклікала супраціў сярод насельніцтва.
Цюхцет
Цюхцет (Тюхтет) — сяло ў Цюхцецкім раёне Краснаярскага края, адміністрацыйны цэнтр Цюхцецкага сельсавета.
Пераход Судана да дэмакратыі
Ваенна-палітычная барацьба
У верасні 2021 года на ўсходзе краіны пачаліся беспарадкі. У гэтых умовах прыхільнікі Башыра пачалі рыхтаваць путч, аднак ён правіліўся. Пасля інцыдэнту былі арыштаваны 60 ваенных.
Падзеі выклікалі рост напружанасці ў адносінах паміж вайскоўцамі і грамадзянскімі асобамі, паколькі ваенныя лідары пачалі патрабаваць рэформаў з боку «Сілы за свабоду і перамены» і заклікалі да адстаўкі асоб з кабінета міністраў. Канфлікт выліўся ў новы ваенны пераварот, падчас якога прынамсі 5 высокапастаўленых асоб былі затрыманы, у тым ліку прэм’ер-міністр Абдала Хамдок. Было абвешчана аб увядзенні рэжыму надзвычайнага становішча і роспуску ўрада. Усю ўладу ў краіну захапіў генерал Бархан.
Грамадзяне, якія выступалі супраць ваеннага перавароту, выйшлі на вуліцы сталічнага Хартума. Арыштаваны Абдала Хамдок падчас перавароту заклікаў выходзіць на дэманстрацыі.
Аднак пагроза застацца без фінансавай падтрымкі звонку заахвоціла суданскіх вайскоўцаў аднавіць на пасадзе Абдалу Хамдока. 21 лістапада Бурхан падпісаў у Хартуме пагадненне з Хамдокам аб вяртанні апошняга на пасаду прэм’ер-міністра. Прадстаўнікі грамадзянскай супольнасці, якія ўвесь месяц гэтага дамагаліся, вырашылі не спыняць пратэсты. Замест Суверэннага савета ўтвораны Пераходны суверэнны савет.
У красавіку 2023 года краіну ахапіла новая хваля гвалту, калі пачаліся сутыкнення паміж арміяй і ваенізванай арганізацыяй «Сілы аператыўнай падтрымкі». Прычынай канфлікту стала незадаволенасць генерала Махамедам Дагала манапалізацыяй улады з боку аль-Бурхана.
Белае (возера, Верхнядзвінскі раён, басейн Свольны)
Бе́лае (Белае Катляро́ўскае, Катляроўскае) — возера ў Беларусі, у Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці на мяжы з Расіяй ў басейне ракі Свольна, за 38 км на паўночны ўсход ад горада Верхнядзвінск, на захад ад возера Лісна. З 2000 г. возера ўваходзіць у склад Асвейскага ландшафтнага заказніка.
Плошча паверхні возера 5,52 км². Найбольшая глыбіня 6 м, сярэдняя 2,9 м. Даўжыня 3 км, найбольшая шырыня 2,73 км. Даўжыня берагавой лініі 9 км. Аб’ём вады 15,75 млн м³. Плошча вадазбору 21,1 (41,2 ) км².
Катлавіна возера рэшткавага тыпу, круглаватая. Схілы катлавіны пад лесам, берагі нізкія, тарфяністыя. Дно плоскае, мелкаводдзе ўздоўж берагоў пясчанае. Дно выслана сапрапелем. Возера эўтрофнага тыпу. Зарастае да глыбіні 3—4 м.
Праз возера працякае рэчка без назвы (Білевіца ) і выцякае Поплаўская канава, злучаючая Белае з возерам Лісна. Белае таксама злучана ручаямі з азёрамі Брылінец і Узбор’е.
У возеры водзяцца шчупак, лешч, язь, плотка, карась залаты і серабрысты, акунь, лінь і іншыя віды рыб.
На беразе возера не маецца аніякіх паселішч. Вакол возера зроблена зона адпачынку Асвея. На паўночным беразе знаходзіцца археалагічны помнік — курганны могільнік.
Гл. таксама
Не трэба блытаць Белае Катляроўское возера з аднайменнымі азёрамі гэтага рэгіёна:
Стаўраструм
Стаўраструм (Staurastrum) — род аднаклетачных харавых водарасцей сямейства.
Апісанне
Клеткі адзіночныя, рознай формы, шматвугольна-акругленых контураў, перацягнутыя пасярэдзіне, з шырока адкрытым, з вострай верхавінкай сінусам (зрэдку бывае выемчаты, з акругленай верхавінкай). Паўклеткі часцей адваротнатрапецападобныя, трохвугольныя, кліна- або чашападобныя, радзей эліпсоідныя, верацёнападобныя, паўкруглыя або прамавугольныя з выцягнутымі пустымі, мяккімі адросткамі. Абалонка гладкая, грануляваная або шыпаватая. Хларапласты восевыя, па 1 у паўклетцы, з цэнтральным пірэноідам, зрэдку пасценныя. Размнажэнне пераважна вегетатыўнае (папярочным дзяленнем клеткі ў вобласці перашыйка) і полавае — кан'югацыяй.
Арэал і экалогія
Вядома больш за 600 відаў. Пашыраны паўсюдна ў прэсных водах, аддаюць перавагу балотным. На Беларусі больш за 40 відаў. Трапляюцца сярод планктону і абрастанняў вышэйшых раслін у сажалках, азёрах, рэках. Найбольш пашыраны, , і інш.
Пухаеды
Пухаеды (Mallophaga) — атрад (падатрад) насякомых.
Апісанне
Даўжыня да 11 мм. Цела пляскатае, бяскрылае, укрытае шчацінкамі, жоўта-карычневае. Вочы рэдукаваныя. Вусікі кароткія, 3—5-членікавыя. Ротавыя органы грызучыя. Кормяцца пер’ем, валасамі, арагавелымі часцінкамі і эпідэрмальнымі лускавінкамі скуры, крывёю.
Арэал
Адрозніваецца 2 падатрады: пухаеды сапраўдныя (Amblycera) і пёра- і валасаеды (Ischnocera). Існуе каля 3 тысяч відаў. Пашыраны ўсюды.
Значэнне
Паразіты млекакормячых (валасаеды) і птушак (пер’яеды). Жывуць на пёрах, валасах, скуры, унутры стрыжня пяра, у роце гаспадароў. Большасць прыстасавана да пэўных гаспадароў; пры масавым заражэнні зніжаюць іх жыццяздольнасць. На Беларусі каля 20 відаў, найбольш трапляюцца пер’яед галубіны, пер’яед качыны, пер’яед курыны, валасаед кашэчы, валасаед сабачы.
Раздзельнаполыя. Развіццё з няпоўным ператварэннем.
Адкрыты чэмпіянат Хайніна па снукеры
Адкрыты чэмпіянат Хайніна (Haining Open) — прафесійны нізкарэйтынгавы турнір па снукеры. Ён быў заснаваны ў 2014 годзе ў рамках азіяцкага туру нізкарэйтынгавай серыі Players Tour Championship і праходзіць у спартыўным цэнтры Хайніна ў Хайніне, Кітай. Адкрыты чэмпіянат Хайніна з'яўляецца адзіным нізкарэйтынгавым турнірам у азіяцкім туры серыі PTC сезона 2015/2016. У сезоне 2015/2016 прызавы фонд турніру склаў £70,000, што болей, чым у тры разы менш, чым самы малы прызавы фонд рэйтынгавага турніру у сезоне 2015/2016.
Пераможцам першага розыгрышу турніру ў 2014 годзе стаў Сцюарт Бінэм, а валіец Раян Дэй выканаў максімальную серыю. У 2015 годзе пераможцам спаборніцтва стаў Дзін Цзюньхуэй.
Уладзімір Рэмек
Уладзімір Рэмек (Vladimír Remek; нар. 26 верасня 1948 г., Чэске-Будзеёвіцы) — першы лётчык-касманаўт Чэхаславакіі, першы чалавек у космасе, які не з'яўляецца грамадзянінам СССР або ЗША; маёр Чэхаславацкай народнай арміі (ЧНА). Член Камуністычнай партыі Чэхаславакіі (КПЧ) з 1968 года, адзіны Герой Савецкага Саюза-дэпутат Еўрапарламента (ад Камуністычнай партыі Чэхіі і Маравіі з 2004 года).