cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Саміт па Лівіі ў Берліне
Папярэднія мірныя працэсы
На 14—16 красавіка 2019 года ў Гадамесе была запланавана Лівійская нацыянальная канферэнцыя, накіраваная на пераадоленне крызісу ў краіне і стану двоеўладдзя. У ёй павінны былі прыняць удзел дэлегаты усіх супрацьлеглых бакоў, каб скласці «дарожную карту» для аб’яднання разрозненых дзяржаўных інстытутаў і правядзення агульнанацыянальных прэзідэнцкіх і парламенцкіх выбараў, неабходнасць у якіх была зацверджана яшчэ ў маі 2018 года. З-за пачатку наступлення ЛНА на Трыпалi канферэнцыя была перанесена на нявызначаны тэрмін.
Валарыятэ
Валарыятэ (Valloriate) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кунеа.
Саміт па Лівіі ў Берліне
Папярэднія мірныя працэсы
13 студзеня 2020 года ў Маскве павінна была прайсці сустрэча паміж Фаізам Сараджам і Халіфа Хафтарам, а таксама прадстаўнікамі іншых лівійскіх сіл, але Фаіз адмовіўся весці перамовы з апанентам. Нягледзячы на ​​гэта, тут адбылася мірная канферэнцыя з удзелам розных кіраўнікоў дзяржаў, у тым ліку і лідараў варагуючых бакоў. Чакалася, што бакі падпішуць мірны дагавор. Сарадж і прадстаўнік парламента Лівіі на ўсходзе краіны падпісалі двухбаковае пагадненне, аднак Хафтар узяў час на роздум. Замінка звязана з тым, што камандуючы ЛНА падчас перамоваў настойваў на неабходнасці бесперашкоднага ўводу сваіх падраздзяленняў у падкантрольны УНЗ Трыпалі, што не мелася на ўвазе праектам пагаднення. Праект прадугледжваў адмову ад усіх наступальных дзеянняў і стварэнне ваеннай камісіі для вызначэння лініі судакранання і назіранні за перамір’ем. Згодна з распрацаваным з дакументам таксама планавалася стварыць рабочыя групы па ўрэгуляванні сітуацыі ў рэгіёне.
Валарыятэ
Насельніцтва складае 143 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 9 чал./км². Займае плошчу 16 км². Паштовы індэкс — 12010. Тэлефонны код — 0171.
Саміт па Лівіі ў Берліне
Удзельнікі
Варагуючыя бакі : Іншыя краіны : Адмовіліся ўдзельнічаць : Міжнародныя арганізацыі :
Валарыятэ
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Саміт па Лівіі ў Берліне
Канферэнцыя
19 студзеня ў сталіцы Германіі адбылася сустрэча па лівійскім урэгуляванні з удзелам Расіі, ЗША, Турцыі, Егіпта і іншых краін. На саміце прысутнічалі кіраўнік ўрада нацыянальнай згоды Фаіз Сарадж і камандуючы Лівійскай нацыянальнай арміяй Халіфа Хафтар, аднак арганізаваць прамыя перамовы паміж імі не ўдалося. Канцлер ФРГ Ангела Меркель распавяла, што дасягнута дамоўленасць аб усёабдымным плане вырашэння канфлікту. У сваю чаргу, выконваючы абавязкі кіраўніка расійскага МЗС Сяргей Лаўроў паведаміў, што выніковы дакумент змяшчае палажэнні аб устойлівым спыненні агню.
Згодна з прапанаванай рэзалюцыяй, працэс урэгулявання ў паўночнаафрыканскай краіне прапанавалася разбіць на шэсць «кошаў»: спыненне агню, выкананне зброевага эмбарга, палітычны працэс, рэформа сектара бяспекі, эканамічная рэформа і захаванне гуманітарных нормаў і правоў чалавека. Усім удзельнікам канферэнцыі дакумент прапанаваў адмовіцца ад умяшальніцтва ў лівійскі канфлікт. Падкрэсліваецца, што ў выпадку, калі праект выніковага дакумента канферэнцыі будзе прыняты, то за ходам яго выканання будзе сачыць спецыяльна створаная міжнародная структура, якая будзе знаходзіцца пад эгідай ААН.
Перад канферэнцыяй прайшлі перамовы паміж прэзідэнтам Расіі Уладзімірам Пуціным і прэзідэнтам Турцыі Рэджэпам Эрдаганам пра сітуацыю ў Лівіі.
Падчас канферэнцыі пад будынкам Рэйхстага сабраліся два мітынгі — у падтрымку Хафтара і ў падтрымку Сараджа. Удзельнікамі з’яўляліся лівійцы, якія пражывалі ў Германіі. Паміж групамі ледзь не здаралася бойка, аднак своечасова ўмяшалася паліцыя.
Рэалізацыя рэзалюцыі
У лютым бакі канфлікту пачалі абмяркоўваць план чарговага перамір’я. 3 лютага пачала работу Аб’яднаная вайсковая камісія 5+5, стварэнне якой было прапісана ў берлінскім пагадненні. У яе ўвайшлі пяць прадстаўнікоў ад ЛНА і ад Лівійскай арміі Урада нацыянальнай згоды. Мэта работы ваеннага камітэта — весці перамовы аб паўнавартасным спыненні агню ў Лівіі.
21 жніўня Сарадж абвясціў аб спыненні ўсіх ваенных аперацый на тэрыторыі Лівіі. Акрамя таго, ён падтрымаў правядзенне прэзідэнцкіх і парламенцкіх выбараў у сакавіку наступнага года на аснове канстытуцыі, якая будзе ўзгодненая ўсімі лівійцамі. Адначасова з аналагічнай заявай выступіў і спікер Палаты прадстаўнікоў Агіла Салех, які яшчэ вясной прапанаваў кожнаму з трох рэгіёнаў Лівіі выбраць сваіх прадстаўнікоў у Прэзідэнцкі савет і пачаць працэс палітычных рэформаў. Хутка ў Марока і Швейцарыі пачаліся мірныя кансультацыі.
Растучая незадаволенасць насельніцтва пагаршэннем сацыяльна-эканамічнага становішча і бясконцай вайной прывяла да хваляванняў і пратэстаў. Аднак ужо ў жніўні і верасні шэраг палітыкаў як у УНЗ, так і ў ППЛ абвясцілі аб адстаўцы. 16 верасня аб планах пакінуць сваё крэсла да канца кастрычніка заявіў нават Фаіз Сарадж. За пару тыдняў да гэтага ён зняў Фатхі Башага з пасады кіраўніка МУС УНЗ.
23 кастрычніка камісія 5+5 дасягнула «сталага пагаднення аб спыненні агню ва ўсіх раёнах Лівіі». Дамова, якая ўступіла ў сілу неадкладна, патрабавала, каб усе замежныя баевікі пакінулі Лівію на працягу трох месяцаў, у той час як сумесныя паліцэйскія сілы будуць патруляваць спрэчныя раёны. У той жа дзень адбыўся першы камерцыйны рэйс паміж Трыпалі і Бенгазі. Мірныя перамовы пад эгідай ААН не прывялі да стварэння часовага ўрада да 16 лістапада 2020 года, хоць абодва бакі паабяцалі паўтарыць спробу праз тыдзень. Фактычна на гэтым грамадзянская вайна скончылася.
Рэчытатыў
Рэчытаты́ў (recitativo ад recitare) дэкламаваць)  — тып вакальнай, радзей інструментальнай мелодыкі, якая ўвасабляе інтанацыі, рытміку і агульную структуру натуральнай гаворкі, захоўваючы фіксаваны музычны строй; таксама назва раздзела ў оперы ў XVII — XIX стагоддзях, які папярэднічаў арыі (А. Скарлаці, І. С. Бах, В. А. Моцарт, Дж. Вердзі і інш.). Рэчытатыў адрозніваюцца паводле моўнага прататыпу.
У фальклоры розных народаў — гэта абрадавыя песні, плачы-галашэнні і інш.
Кампазітарамі (А. Скарлаці і інш.) распрацаваны два тыпы рэчытатыву:
Рэчытатыў у інструментальнай музыцы паявіўся пад уплывам оперы (, Дж. Тарэлі, І. Кунаў і інш.). Пазней семантычныя магчымасці інструментальнага рэчытатыва ўзбагачаліся за кошт пераўтварэння ім новых інтанацыйных прататыпаў — культавай псалмодыі, фальклорнага рэчытатыва, кантрастнай і медытатыўнай унутранай мовы.
У XIX стагоддзі індывідуалізацыя кампазітараскіх стыляў адбілася і на оперным рэчытатыве (А. Барадзін, Р. Вагнер, Дж. Вердзі, М. Глінка, А. Даргамыжскі, М. Мусаргскі, П. Чайкоўскі і інш.). М. Рымскі-Корсакаў выкарыстоўваў таксама «сказавы» і «былінны» тыпы рэчытатыва.
У XX стагоддзі з’явіліся асаблівыя формы рэчытатыву (,, А. Шонберг і інш.): «музычнае чытанне» (Sprechtstimme) і «гаворкападобныя спевы» (Sprechgesang).
У беларускай музыцы рэчытатыў прадстаўлены ў сольных і ансамблевых нумарах першых беларускіх опер (быў невыразны, часам пераважаў дэкламацыйны пачатак). Багатыя магчымасці рэчытатыва ў операх А. Багатырова, С. Картэса, Ю. Семянякі, Дз. Смольскага, А. Туранкова, Я. Цікоцкага, дзе ён гнутка адлюстроўвае эмацыянальны стан герояў, адценні розных сітуацый у працэсе развіцця дзеяння.
У беларускіх операх XX стагоддзя рэчытатыў нярэдка напісаны ў стылі рускай класікі XIX стагоддзя з захаваннем традыцыйных форм: рэчытатыўныя сцэны, аб’яднання рэчытатыва з наступнай арыяй ці арыёза («Кветка шчасця» А. Туранкова, паст. 1937; «У пушчах Палесся» А. Багатырова, паст. 1939). Выкарыстоўваецца і сучасны паводле стылю і форм рэчытатыў («Джардана Бруна» С. Картэса, паст.1977).
Магчымасці інструментальнага рэчытатыва шырока выкарыстаны ў беларускай сімфанічнай музыцы.
NGC 4837-1
NGC 4837-1 (іншыя абазначэнні — UGC 8068, MCG 8-24-11, ZWG 245.6, 1ZW 46, IRAS12545+4834, PGC 44188) — галактыка ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Парламенцкія выбары ў Германіі (1898)
Федэральныя выбары былі праведзены ў Германскай імперыі 16 чэрвеня 1898 года. Партыя цэнтра захавала сваю большасць у Рэйхстагу, атрымаўшы 102 з 397 месцаў. Яўка выбаршчыкаў склала 68,1%.
Недарэчны трах, або Вар’яцкае порна
«Недарэчны трах, або Вар’яцкае порна» (Babardeală cu bucluc sau porno balamuc) — мастацкі фільм 2021 года рэжысёра Раду Жудэ. Карціна была ўдастоена «Залатога мядзведзя» Берлінскага кінафестывалю.
Сюжэт
Эмі — школьная настаўніца, чыя кар’ера і рэпутацыя аказваюцца пад пагрозай, калі ў інтэрнэт трапляе інтымнае відэа з яе ўдзелам. Абураныя да глыбіні душы бацькі патрабуюць яе неадкладнага звальнення. Але Эмі не збіраецца так лёгка здавацца.
Узнагароды
Паводле інфармацыі сайта «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 3 кінаўзнагародамі і яшчэ 10 намінацыямі. У тым ліку «Залаты мядзведзь» Берлінскага кінафестывалю.
Дом Гамбрынус
Дом Гамбрынус (Gambrinus-ház) — помнік архітэктуры ў горадзе Шопран, Венгрыя. Размешчаны на Цэнтральнай плошчы (Fő tér 3).
Дом у гатычным стылі пабудаваны загадам венгерскага караля Жыгімонта Люксембурга ў 1422 годзе. Да 1496 года будынак быў гарадской ратушай.
Цяпер архітэктура дома спалучае стылі готыкі, барока, ракако і рэнесансу. У браме — гатычныя нішы для сядзення. На фасадзе будынка можна сярэднявечныя кансолі.
У XV стагоддзі ў доме пісар Янаш Гугельвейт напісаў так званыя «Шопранскія кветкі», іх рукапіс цяпер захоўваецца ў гарадскім архіве.
Каркас уваходу 1620 года пабудовы вытанчана дэкарыраваны. Рэшткі арачнай брамы можна ўбачыць і цяпер. У пачатку XVII стагоддзя будынак перабудаваны.
Вільгельм Кемпф
Вільгельм Кемпф (Wilhelm Kempff;, — , ) — сусветна вядомы нямецкі піяніст і кампазітар.
Біяграфія
Нарадзіўся ў наваколлях Берлін а ў сям'і дырэктара каралеўскай музыкі, арганіста царквы Св. Мікалая. Яго дзядуля таксама быў арганістам, а брат Георг стаў дырэктарам духоўнай музыкі ў Эрлангенскім універсітэце.
Усё жыццё канцэртаваў у розных частках свету. Так, з 1936 па 1979 гады ён 10 раз наведаў Японію, за што невялікі японскі востраў назвалі Кемпу-Сан у яго гонар. Свой апошні канцэрт ён даў у Парыжы ў 1981 годзе.
Меў пецярых дзяцей.
Памёр у Пазітана, Італія ва ўзросце 95 гадоў.
Творчасць
Вільгельм Кемпф рупліва запісваўся на працягу шасцідзесяці гадоў. Да гэтага часу не страцілі сваё значэнне яго пласцінкі, дзе гучыць музыка Бетховена, Шумана, Брамса, Шуберта, Моцарта, Баха, Ліста, Шапена. Вільгельм Кемпф упершыню ажыццявіў поўны запіс санат Франца Шуберта, і тым самым спрыяў іх папулярнасці. Санаты Бетховена ён апошні раз перапісаў у 1964—1965 гадах у сувязі з укараненнем тэхнікі стэрэа. Падобнае ж адбылося і з яго запісамі канцэртаў Бетховена: дзеля стэрэа-эфекту ён перазапісаў іх з Фердынандам Ляйтнерам.
Камерная музыка прадстаўлена ў рэпертуары Кемпфа сумесна з Егудзі Мянухіным, П'ерам Фар'е, Вольфгангам Шнайдэрханам, Паўлем Грумерам і інш. Для сваіх калегаў Кемпф быў узорам пачуцця рытму.
Значэнне
РРаспавядаюць, што калі Кемпф быў у Фінляндыі, кампазітар Ян Сібеліус папрасіў яго сыграць Hammerklavier з 29-ай санаты Бетховена. Калі ж Кемпф скончыў, Сібеліус звярнуўся да яго з словамі: «Не, Вы гралі гэта не як піяніст, Вы гралі… як чалавек».
Плаўня (прыток Дзісны)
Пла́ўня — рака ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Дзісна (басейн Заходняй Дзвіны).
Даўжыня ракі 14 км. Плошча вадазбору 51 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,5 м/км. Выток ракі знаходзіцца за 2,8 км у напрамку на поўнач ад вёскі Уліна Падкарчэмнае. Упадае ў Дзісну на захад ад вёскі Прамяны. Вадазбор нізінны. Рака прымае сцёк з ручаёў і меліярацыйных каналаў.
Каля ракі вёска Каралёва, хутары Маргі, Кукаўка.
Усвечча
Усве́чча — возера ў Беларусі, у Расонскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Нішча, за 17 км у напрамку на паўночны ўсход ад гарадскога пасёлка Расоны, за 1,5 км на захад ад вёскі Канашонкі.
Плошча паверхні 4,2 км². Найбольшая глыбіня 3,8 м. Даўжыня 2,98 км, найбольшая шырыня 2,12 км. Даўжыня берагавой лініі 8,2 км. Аб'ём вады 8,08 млн м³. Плошча вадазбору 22,8 км².
Возера эўтрофнае, слабапраточнае. Упадаюць 3 ручаі, выцякае ручай Іспол у возера Шэвіна.
Зарастае ўздоўж берагоў да глыбіні 1,5 м. Надводная расліннасць пашыраецца на адлегласці 10—200 м ад берага.
У возеры водзяцца лешч, шчупак, акунь, плотка, джгір, краснапёрка, карась і іншыя віды рыб.
Паштовы збор
Пашто́вы збор, або Пашто́вы тары́ф — сістэма ставак, па якіх спаганяецца плата за карыстанне сродкамі паштовай сувязі, цана, якая ўстанаўліваецца на паслугі паштовай сувязі і залежыць ад масы, віду і катэгорыі паштовага адпраўлення. Як правіла, адрозніваюць паштовыя тарыфы на перасылку ўнутраных паштовых адпраўленняў і міжнародных паштовых адпраўленняў. Сістэма паштовых тарыфаў ахоплівае ўсе паслугі, які аказваюцца поштай на платнай аснове.
У некаторых краінах у XVIII—XIX стст. паштовы збор (тарыф) называўся «паштовай таксай». Паштовая такса тады мела форму табліц для падліку кошту дастаўкі паштовых адпраўленняў у залежнасці ад адлегласцей.
Кубак Беларусі па футболе 1997/1998
Кубак Беларусі па футболе 1997/1998 — 7-ы розыгрыш Кубка Беларусі. Пераможцам Кубка ўпершыню стаў футбольны клуб «Лакаматыў-96» з Віцебска, які ў фінале ў дадатковы час дзякуючы "залатому голу" перамог мінскае «Дынама» з лікам 2:1.
1/16 фіналу
Усе 32 клубы-ўдзельнікі пачалі са стадыі 1/16 фіналу, сярод іх:
Гульні прайшлі з 2 жніўня па 9 кастрычніка 1997.
Згодна з рэгламентам, на дадзенай стадыі пераможца вызначаецца па выніку аднаго матча.
1/8 фіналу
Гульні прайшлі 16 і 18 кастрычніка 1997.
Згодна з рэгламентам, на дадзенай стадыі пераможца вызначаецца па выніку аднаго матча.
Чвэрцьфіналы
Гульні прайшлі 30 красавіка 1998.
Згодна з рэгламентам, на дадзенай стадыі пераможца вызначаецца па выніку аднаго матча.
Паўфіналы
Гульні прайшлі 14 мая 1998.
Згодна з рэгламентам, на дадзенай стадыі пераможца вызначаецца па выніку аднаго матча.
Даўганожка балотная
Даўганожка балотная,  Даўганожка шкодная (Tipula paludosa) — від насякомых з сямейства. З’яўляецца шкоднікам сельскагаспадарчых культур.
Апісанне
Цела імага шэрага колеру, у даўжыню дасягае 20-24 мм. Лічынка цыліндрычнай формы, даўжынёй 30-35 мм, не мае канечнасцяў. Яйка да 1 мм, авальнае, чорнае, бліскучае.
Спосаб жыцця
Лічынкі кормяцца каранямі і адмерлымі часткамі раслін. Даюць адно пакаленне ў год. Яйкі адкладаюцца ў глебу. Лічынкі вядуць падземны спосаб жыцця і зімуюць у глебе. Увесну ў маладых раслін падгрызаюць карані, сцеблы і бліжэйшае да зямлі лісце, выклікаючы сур’ёзнае прарэжванне пасеваў.
Распаўсюджанне
Від шырока распаўсюджаны ў Еўразіі. Адсутнічае на Крайняй Поўначы Еўропы, Фарэрскіх астравах і ў Японіі. На тэрыторыі былога СССР сустракаецца паўсюдна. Колькасць віду ў заходняй частцы арэала вышэй, чым ва ўсходняй. Завезены ў Паўночную Амерыку.
Шкода
На тэрыторыі былога СССР гэта насякомае шкодзіць у асноўным лёну ў вільготных раёнах еўрапейскай часткі, асабліва на тарфяністых глебах. У меншай ступені пашкоджвае каноплі, гарох, бульбу, кукурузу, ячмень, авёс, грэчку і розную гародніну.
Для барацьбы ўжываюць інсектыцыды, асушэнне забалочаных участкаў, глыбокае зяблевае ўзворванне і атручаныя прынады.
Смарганец шарсцісты
Смарганец шарсцісты (Holcus lanatus) — від кветкавых раслін роду сямейства. Тыпавы від роду.
Батанічнае апісанне
Шматгадовая травяністая расліна вышынёй да 80 см. Утварае дзярніну. Сцяблы прамастойныя, у вузлах і пад імі, а таксама лісце, апушаныя. Лісце простае, суцэльнае, лінейна-ланцэтнае, сядзячае, з завостранай верхавінкай і гладкім краем. Суквецце — мяцёлка даўжынёй каля 10 см. Асцюкі кароткія, кручкападобна сагнутыя. Плод — зярняўка.
Распаўсюджанне і экалогія
Расліна распаўсюджана ў Еўропе, умераных абласцях Азіі і Паўночнай Афрыкі, на Канарскіх астравах і востраве Мадэйра. Натуралізавалася ў розных рэгіёнах свету. Святлолюбівая расліна, мезафіт і мезатроф. Расце на лугах, узлесках і палянах, аблогах, пустках, пашах і агародах, каля дарог.
Гаспадарчае значэнне
Кармавая і газонная расліна. Вырошчваецца ў Чылі, Бутане, Аўстрыі, Аўстраліі, Бразіліі, Чылі.
Ерэванскі дзяржаўны ўніверсітэт
Ерэванскі дзяржаўны універсітэт (Երևանի պետական համալսարան) — вышэйшая навучальная ўстанова ў Ерэване.
Гісторыя
Заснаваны 16 мая 1919 года. Першыя заняткі прайшлі ў лютым 1920 года. Першы рэктар, Юрый Гамбаран, для чытання лекцый запрасіў з розных краін вядомых армянскіх навукоўцаў, у тым ліку Акопа Манандзяна, Манука Абегяна і Сцяпана Малхасянца. У 1920-я гады ўніверсітэт складаўся з 5 факультэтаў. Будынак універсітэта размяшчаўся на вуліцы Астаф'ян ў Ерэване.
У першы навучальны год ва ўніверсітэце дзейнічаў адзін — гісторыка-мовазнаўчы факультэт, навучаліся 262 студэнта і працавалі 32 выкладчыка. Пасля ўсталявання ў Арменіі савецкай улады 17 снежня па загадзе першага Наркамасветы Армянскай ССР Ашота Аганесяна «Аб рэарганізацыі ўніверсітэта Ерэвана» універсітэт Арменіі быў перайменаваны ў Ерэванскі народны ўніверсітэт. Рэктарам зноў адкрытага народнага ўніверсітэта быў абраны арменіст, прафесар Акоп Манандзян.
У 1920-я гады універсітэт дзейнічаў на першым паверсе двухпавярховага туфавага чорнага будынка вучэбнай семінарыі. У народным універсітэце дзейнічалі 2 факультэты: грамадазнаўства і прыродазнаўчых навук. З кастрычніка 1921 года ва ўніверсітэце дзейнічалі 5 факультэтаў: грамадазнаўства, усходазнаўства, тэхнічны, педагагічны і савецкага будаўніцтва. Пасля факультэт грамадазнаўства быў перафармаваны ў сельскагаспадарчы, а ў сакавіку 1922 года быў адкрыты медыцынскі факультэт. Згодна з рашэннем урада ад 20 кастрычнiка 1923 года, народны ўніверсітэт быў перайменаваны ў дзяржаўны ўніверсітэт.
У 1991 годзе ў Ерэванскім дзяржаўным універсітэце было 17 факультэтаў, якія падрыхтоўвалі кадры па 32 спецыяльнасцях.
1960-1990-я гады быў сфармаваны шэраг новых факультэтаў, створаны новыя навуковыя лабараторыі, заснаваны цэнтр арменістыкі, ажыццяўлялася выдавецкая праца: акрамя навучальных дапаможнікаў і падручнікаў былі выдадзеныя навуковыя працы знакамітых выкладчыкаў, навуковыя часопісы, зборнікі.
Да цяперашняга часу ЕДУ даў каля 90 тысяч выпускнікоў. На 21 факультэце навучаюцца спецыяльнасцях 13 тысяч студэнтаў. З больш 1200 выкладчыкаў універсітэта 200 — дактары навук, больш за 500 — кандыдаты навук. Ва ўніверсітэце праводзяць сваю навукова-педагагічную дзейнасць больш за тры дзясяткі акадэмікаў НАН РА. Даследаванні праводзяцца ў больш чым 40 напрамках. Арганізуюцца вучэбна-метадычныя работы на больш чым 100 кафедрах. Пры ЕДУ таксама дзейнічае фізіка-матэматычная школа імя А. Л. Шагіняна.
Ва ўніверсітэце вучыўся армянскі паэт Аванес Шыраз.
Кублічы
Ку́блічы (, Кубличи) — аграгарадок ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Кубліцкага сельсавета. Насельніцтва 412 чал. (2000). Знаходзяцца за 20 км ад Ушачаў.
Гісторыя
Упершыню Кублічы згадваюцца ў XV ст. Мясцовасць уваходзіла ў склад Полацкага ваяводства. У 1511 вялікі князь Жыгімонт Стары падараваў 2 службы «людзей путных у Кублічах» полацкім баярам М. і І. Невяльскім. У 1552 маёнтак і двор Кублічы — уладанне Ф. Кубліцкага: «''3 дымы к тому двору ему конем служат. 14 дымоў вольных людзей дают яму всякого збожжа четвертую долю''». У 1593 Кублічы сталі цэнтрам воласці. У пачатку XVII ст. мясцовасць перайшла ў валоданне Сяляваў. У 1622 архімандрыт Нікан Сялява з братамі прадаў маёнтак ротмістру І. Палозчыку.
20 мая 1642 полацкі стольнік Язэп Кляноўскі фундаваў у Кублічах касцёл Дабравешчання Дзевы Марыі. 3 1667 маёнтак знаходзіўся ва ўладанні полацкага гараднічага І. Кубліцкага, з 1719 — Гушчаў. У 1783 замест спарахнелага драўлянага ўзвялі новы мураваны касцёл.
У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Кублічы апынуліся ў складзе Расійскай імперыі, у Лепельскім павеце Віцебскай губерні. Паводле інвентару, на 1846 у двары Кублічы было 20 двароў, аднайменны маёнтак складаўся з 15 вёсак і належаў П. Сяляву (2241 дзесяціна зямлі). У 1846 у мястэчку адкрылася народнае вучылішча, пры якім збудавалі інтэрнат на 44 вучні. Мелася царкоўна-прыходская школа. Па здушэнні нацыянальна-вызваленчага паўстання (1863—1864) 22 лістапада 1867 г. расійскія ўлады гвалтоўна перабілі касцёл у царкву Маскоўскага патрыярхату. Станам на 1880 у Кублічах існавала валасная ўправа, 2 праваслаўныя царквы, 3 яўрэйскія школы, бровар, 2 гарбарныя заводы, заезны двор, 17 крам, праходзілі 3 кірмашы (2 лютага, 29 чэрвеня, 1 кастрычніка) і штотыднёвы торг у сераду. У пач. XX ст. — 128 двароў.
Падчас польскай акупацыі, з 9 лютага 1920 г. Кублічы з'яўляліся часовым адміністрацыйным цэнтрам Лепельскага павета Мінскай акругі Грамадзянскага ўпраўлення Усходніх зямель.
20 жніўня 1924 г. Кублічы сталі цэнтрам сельсавета Ушацкага раёна. У 1930-я ў мястэчку працавала кузня. У 1938 статус паселішча панізілі да вёскі. Станам на 1941 г. у вёсцы быў 141 двор, на 1969 г. — 123 двары, на 2000 г. — 180 двароў. У 1948 г. знішчаны колішні касцёл (XVIII ст.). У 1954 г. на брацкай магіле савецкіх воінаў і партызан на плошчы паставілі абеліск.
Эканоміка
Лясніцтва, фермерскія гаспадаркі.
Янаш Бояі
Біяграфія
Нарадзіўся ў трансільванскім горадзе Колажвары (цяпер - румынскі Клуж-Напока) ў сям'і Жужаны Бенкі і вядомага матэматыка Форкаша Бояі, які перадаў сыну асновы матэматычных ведаў.
У 13-гадовым узросце Янаш авалодвае матэматычным аналізам і сумежнымі абласцямі тэарэтычнай механікі.
З 1818 па 1822 г. навучаўся у Вайскова-інжынерным каледжы ў Вене, у якім прайшоў за 4 гады семілетні курс. У каледжы захапіўся даследаваннем аксіёмы паралельнасці Еўкліда, па выніках якога паміж 1820 і 1823 гг. напісаў вялікую працу "Апендыкс", дзе выклаў суцэльную сістэму нееўклідавай геаметрыі (незалежна ад Лабачэўскага). Праца была выдадзена ў 1832 г. як дадатак да матэматычнага падручніка, складзенага бацькам.
11 гадоў Янаш Бояі прысвяціў арміі, лічыўся выдатным афіцэрам. Валодаў 9 мовамі, уключаючы кітайскую і тыбецкую. Ніколі не паліў і не спажываў алкаголь.
З 1834 г. па 1852 г. знаходзіўся ў грамадзянскім шлюбе з Разаліей Кібедзі Орбан, меў ад яе двух дзяцей.
У 1848 г. Бояі дазнаўся, што Лабачэўскі яшчэ ў 1829 г. надрукваў падобную працу. Разачараваны, Янаш кідае навуковыя даследаванні.
Пасля смерці матэматыка было знойдзена больш за 2000 аркушоў незавершаных матэматыных рукапісаў.
У гонар Янаша Бояі названы ўніверсітэт у г. Клуж-Напока, а таксама астэроід № 1441 і кратар на Месяцы.
Тога
Тога, Тагалезская Рэспубліка (République togolaise) — дзяржава ў Заходняй Афрыцы, мяжуе з Ганай на захадзе, Бенінам на ўсходзе і Буркіна-Фасо на поўначы. На поўдні краіна валодае невялікай часткай ўзбярэжжа Гвінейскага заліва, на якой размешчана сталіца краіны Ламэ.
Дзяржаўны лад
Тога — рэспубліка. Дзейнічае канстытуцыя 1992 года. Кіраўнік дзяржавы — прэзідэнт, які выбіраецца ўсеагульным і прамым галасаваннем на 5 гадоў. Ён таксама з'яўляецца галоўнакамандуючым узброеннымі сіламі, валодае правам заканадаўчай ініцыятывы і можа распускаць парламент. Выканаўчую ўладу ажыццяўляюць прэзідэнт і ўрад. Кіраўнік урада — прэм'ер-міністр, якога назначае прэзідэнт. Заканадаўчую ўладу ажыццяўляе аднапалатны сход (81 дэпутат, выбіраецца на 4 гады).
Гісторыя
У сярэдзіне XV ст. на ўзбярэжжы Тога з’хявіліся партугальцы. Да сярэдзіне XIX ст. тэрыторыя Тога — адзін з раёнаў найбольш інтэнсіўнага гандлю рабамі. На момант еўрапейскай каланізацыі ў канцы XIX ст. найбольш развітым з народаў Тога былі эве, якія стварылі на поўдні шэраг дзяржаўных утварэнняў. Існавалі і дзяржаўныя ўтварэнні катаколі — у цэнтры краіны і чакосі — на поўначы. У 1884 г. Германская імперыя навязала пратэктарат эве, а да 1902 г. распаўсюдзіла сваю ўладу на ўсю тэрыторыю Тога. У 1-ю сусветную вайну тэрыторыя Тога акупіравана брытанскімі і французскімі войскамі (1914 г.). Версальскі мірны дагавор 1919 г. замацаваў заходняе Тога за Вялікабрытаніяй (у 1957 г. далучана да Рэспублікі Гана), усходняе Тога — за Францыяй у якасці падмандатных тэрыторый Лігі Нацый. Пасля Другой сусветнай вайны Французскае Тога — падапечная тэрыторыя ААН пад кіраваннем Францыі. З 1956 г. Французскае Тога — самакіравальная рэспубліка ў складзе Французскай супольнасці.
27 красавіка 1960 г. абвешчана незалежнасць Тагалезскай Рэспублікі. Партыя адзінства Тога (ПАТ) на чале з С.Алімпіо, якая ўзначаліла ўрад Тога, спрабавала стварыць аднапартыйны рэжым, у 1962 г. забараніла ўсе апазіцыйныя партыі. У выніку ваеннага перавароту ў 1963 г. урад ПАТ скінуты, а Алімпіо забіты. Прэзідэнтам стаў Н.Груніцкі, які спрабаваў ажыццявіць дэмакратычныя рэформы. Новы ваенны пераварот у 1967 г. прывёў да ўлады падпалкоўніка Г.Эядэму (1972 г. — прэзідэнт Тога), які ўсталяваў жорсткі аўтарытарны рэжым; адзінай дазволенай партыяй было Аб’яднанне тагалезскага народа. Выступленні апазіцыі прымусілі Эядэму ў 1991 г. дазволіць шматпартыйнасць, што не перашкодзіла яго абранню прэзідэнтам у 1993 і 1998 г.
Старае Баршына
Старае Баршына — сяло ў Нурынскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Баршынскай сельскай акругі. Код КАТА — 355237106.
Спінкайчэй
Спінка́йчэй (Spinkaičiai) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Ігналінскай сянюніі. Размешчана за 7 км ад Казокіне. Насельніцтва 1 чал. (2001 г.).
Ганна Гайдукевіч
Ганна Гайдукевіч (нар., Мінск, Беларусь) — беларуская спартсменка (гімнастыка мастацкая), майстар спорту Беларусі міжнароднага класа, двухкратная чэмпіёнка і бронзавы прызёр ІІ Еўрапейскіх гульняў (2019, Мінск). Спартсмен-інструктар нацыйнай каманды Рэспублікі Беларусь па мастацкай гімнастыцы установы «Рэспубліканскі цэнтр алімпійскай падрыхтоўкі (РЦАП) па гімнастыцы мастацкай».
Назіранне за птушкамі
Назіра́нне за пту́шкамі, або бёрдво́чынг (ад bird + watch) (birdwatching, сінонім — birding) — адзін з відаў актыўнага адпачынку, які ёсць назіраннем і вывучэннем птушак. Назіранне за птушкамі можа быць хобі, альбо відам грамадзянскай навукі. Назіранне можа адбываецца няўзброеным вокам, альбо з дапамогай бінокля ці іншай аптычнай прылады, а таксама з дапамогай публічных вэб-камер. Акрамя назірання, гэтая дзейнасць уключае і праслухоўванне спеваў птушак.
Бальшыня назіральнікаў за птушкамі займаюцца гэтай дзейнасцю з рэкрэацыйных ці сацыяльных прычын, супроць арнітолагаў, якія займаюцца вывучэннем птушак з выкарыстаннем афіцыйных навуковых метадаў.
Cousinia dshisakensis
Cousinia dshisakensis — від кветкавых раслін сямейства Астравыя. Родам з Узбекістана.
Таксанамія
Cousinia dshisakensis была апісана Міхаілам Васільевічам Кульціясавым і апублікавана ў выданні «Известия Института почвоведения и геоботаники Средне-Азиатского государственного университета» 1: 115. 1925.
Мэрсрагскі край
Насельніцтва на 1 студзеня 2010 года складала 1832 чалавекі. Плошча края — 109 км².
Гвіяна
Гвія́на — гісторыка-геаграфічная вобласць на паўночным усходзе Паўднёвай Амерыкі.
Гвіяна складаецца з наступных тэрыторый:
Ігналінскі раён
Паселішчы
У Ігналінскім раёне знаходзяцца наступныя населеныя пункты:
Сянюніі
Ігналінскі раён складаецца з 12 сянюній:
Вядомыя асобы
Станіслаў Нікадзімавіч Булак-Балаховіч (1883; в. Мейшты — 1940) — вайсковы дзеяч
Вальмала (Італія)
Насельніцтва складае 63 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 6 чал./км². Займае плошчу 10 км². Паштовы індэкс — 12020. Тэлефонны код — 0175.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Іаан Прадцеча.
Глухія цэрквы (Нарвежская лютэранская царква)
Глухія цэрквы ў Нарвежскай лютэранскай царкве арганізаваны ў чатыры акругі са сваімі ўласнымі прыхадскімі парадамі. Яны арганізаваны як пробства (дэканат) ў епархіі Осла.
Пяць цэркваў для глухіх ў Нарвегіі размешчаны ў Бергене, Осла, Ставангеры, Тронхейме і Тромсё. У Тромсё царква глухіх інтэграваная ў сваё ўласнае памяшканне ў Крокенскай царкве. Царкоўны вартаўнік з’яўляецца генеральным дырэктарам аб’яднанага савета і мае офіс у Осла. Існуе таксама арганізаваная царкоўная праца для глухіх ў Вальсдаленскай царкве ў Олесуне. Усе глухія людзі, якія з’яўляюцца сябрамі Нарвежскай лютэранскай царквы, таксама з’яўляюцца сябрамі царквы глухіх, але таксама могуць быць сябрамі царквы, да якой яны геаграфічна належаць. Глухія сем’і могуць выбраць адну і тую ж форму падвойнага сяброўства. У адрозненне ад мясцовых цэркваў, глухія цэрквы не атрымліваюць сталых субсідый або прадугледжаных законам субсідый ад муніцыпалітэтаў. Бізнес заснаваны на дзяржаўных грантах і добраахвотных узносах.
Арго (значэнні)
Арго́:
Штраўбінг
Штраўбінг (Straubing) — горад зямельнага падначалення ў Германіі, у зямлі Баварыя. Насельніцтва - каля 45,5 тысяч чалавек.
Нямецкая аграрная ліга
Няме́цкая агра́рная лі́га (Bund der Landwirte, BDL) — нямецкая лабісцкая група, заснаваная 18 лютага 1893 года фермерамі і сельскагаспадарчымі лабістамі ў адказ на фермерскі крызіс 1890-х гадоў, і, у прыватнасці, у выніку пратэсту супраць аграрнай палітыкі канцлера Леа фон Капрыві, асабліва супраць яго палітыкі свабоднага гандлю.
NGC 4837-2
NGC 4837-2 (іншыя абазначэнні — UGC 8068, MCG 8-24-12, ZWG 245.6, 1ZW 46, PGC 44198) — спіральная галактыка (Sd) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Людымы
Люды́мы (, Людымы) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавета.
Да 3 красавіка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Яхімаўшчынскага сельсавета, да 28 мая 2013 года — у склад Багданаўскага сельсавета.
Марыя Сяргееўна Махарынская
Марыя Сяргееўна Махарынская (нар., Віцебск, Віцебская вобласць, Беларусь) — беларуская спартсменка (гімнастыка, скачкі на батуце), сярэбраны і бронзавы прызёр чэмпіянату свету (2017), двухкратная чэмпіёнка Еўропы (2018), чэмпіёнка ІІ Еўрапейскіх гульняў (2019, Мінск).
Біяграфія
Праходзіць спартовую падрыхтоўку на аддзяленні скокаў на батуце з верасня 2002 года. З 2014 года ўваходзіць у склад Нацыйнай каманды Рэспублікі Беларусь.
Спартсмен-інструктар нацыянальнай каманды Рэспублікі Беларусь па скачках на батуце ўстановы «Рэспубліканскі цэнтр алімпійскай падрыхтоўкі па гімнастычных відах спорту».
Узнагароды
Ганаровае званне «Заслужаны майстар спорту Рэспублікі Беларусь» (17 снежня 2020). Ганаровае званне «Чалавек года Віцебшчыны-2019»
Уладзімір Цімафеевіч Курыленка
Уладзімір Цімафеевіч Курыле́нка (, вёска Бабінічы, —, Смаленская вобласць) —  партызан-падрыўнік партызанскага атрада І. Р. Шлапакова ў Смаленскай вобласці. Герой Савецкага Саюза (01.09.1942, пасмяротна).
Біяграфія
Скончыў сярэднюю школу ў горадзе Веліж. Жыў у вёсцы Парэчча Смаленскага раёна. З ліпеня 1941 У. Ц. Курыленка партызан-падрыўнік партызанскага атрада І. Р. Шлапакова, які дзейнічаў на тэрыторыі Смаленскай вобласці. У. Ц. Курыленка падарваў некалькі аўтамашын, 2 гарматы, пусціў пад адхон 4 эшалоны праціўніка. 13 мая 1942 года, вяртаючыся з чарговага задання, трапіў у засаду і быў цяжка паранены, памёр ад ран.
Срубас
Сру́бас (Sriūbos) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Міелагенайскай сянюніі. Размешчана за 2 км ад Міелагеная.
Ван Ман
Ван Ман (45 да н.э. — 6 кастрычніка 23 н.э.) — старажытнакітайскі дзяржаўны дзеяч, імператар (9—23 н.э.).
Біяграфія
У 8 г. да н.э. стаў вышэйшым саноўнікам («да сы ма») імперыі Хань. Ажыццявіўшы ў снежні 8 г. н.э. палацавы пераварот, абвясціў сябе імператарам новай дынастыі Сінь.
Правёў рэформы: ліквідаваў прыватную ўласнасць на зямлю, забараніў куплю-продаж зямлі і рабоў і інш. Аднак пад націскам багатых землеўладальнікаў вымушаны быў іх адмяніць.
Забіты ў час народнага паўстання, якое пачалося ў краіне ў 15 г. н.э.
Латэранскі палац
Латэранскі палац (Palazzo del Laterano) — палац у Рыме, які служыў з IV да пачатку XIV ст. (да так званага авіньёнскага палону Папаў) рэзідэнцыяй Рымскіх Папаў. Латэранскія саборы — саборы каталіцкай цэрквы, якія збіраліся ў розны час у царкве Латэрана. Некаторыя з гэтых сабораў лічацца сусветнымі. Ад палаца атрымаў назву галоўны каталіцкі храм у свеце — Латэранская базіліка.
Венаска
Венаска (Venasca) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кунеа.
Насельніцтва складае 1578 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 78 чал./км². Займае плошчу 20 км². Паштовы індэкс — 12020. Тэлефонны код — 0175.
Бестамак (Нурынскі раён)
Бестамак — сяло ў Нурынскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Баршынскай сельскай акругі. Код КАТА — 355237200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 124 чалавекі (69 мужчын і 55 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 89 чалавек (51 мужчына і 38 жанчын).
Наўкшэнскі край
Наўкшэнскі край (Naukšēnu novads) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўначы Латвіі ў вобласці Відзэмэ. Край складаецца з двух валасцей, цэнтрам края з'яўляецца пасёлак Наўкшэні.
Насельніцтва на 1 студзеня 2010 года складала 2291 чалавек. Плошча края — 281 км².
Нацыянальна-дэмакратычная партыя Афара
Нацыянальна-дэмакратычная партыя Афара (НДПА) — былая палітычная партыя Эфіопіі. На парламенцкіх выбарах у 2010 годзе партыя атрымала 8 месцаў (усе, што ад рэгіёна Афар). Ва ўрадзе Эфіопіі два чыноўнікі, у тым ліку міністр сацыяльных спраў, з’яўляліся членамі НДПА.
Мікалай Іванавіч Беразоўскі
Мікалай Іванавіч Беразоўскі (нар., в. Старына, Петрыкаўскі раён, Гомельская вобласць) — беларускі спецыяліст у галіне распрацоўкі, здабычы і абагачэння карысных выкапняў. Доктар тэхнічных навук (2004), прафесар (2007).
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут (спецыяльнасць «Тарфяныя машыны і комплексы», кваліфікацыя «Інжынер-механік», 1971). Працаваў у Беларускім нацыянальным тэхнічным універсітэце (з 1971, факультэт горнай справы і інжынернай экалогіі, кафедра «Горныя машыны», загадчык кафедры), адначасова Беларускі інстытут правазнаўства (з 2006, кафедра лагістыкі і інфармацыйна-матэматычных дысцыплін, прафесар).
Храм Боскага Адрыяна
Храм Боскага Адрыяна — храм у гонар імператара Адрыяна Рыме, руіны якога сёння ўбудаваны ў будынак рымскай біржы.
Прыёмны сын Антанін Пій узвёў храм у гонар абагаўлёнага Адрыяна ў 145 годзе. Храм у карынфскім стылі ўпрыгожвалі 13 мармуровых калон па бакавіцах і па 8 калон вузкім бакавіцам. Храм знаходзіўся на чатырохмятровым падэсце, да храма вяла шырокая лесвіца, цэлу ўпрыгожвалі рэльефы.
Ад пабудовы да нашых дзён захаваліся толькі адзінаццаць карынфскіх калон вышынёй 15 метраў і адна са сцен цэлы. У XVII стагоддзі рэшткі паганскага храма былі ўбудаваны ў будынак мытні, выкананы ў барочным стылі. У 1878 годзе будынак быў перабудаваны для рымскай біржы і гандлёва-прамысловай палаты, пры гэтым антычныя фрагменты былі вычышчаны ад надбудовы XVII стагоддзя.
1913 год у гісторыі кіно
1913 год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.
Махноўшчына
Махноўшчына (кастрычнік 1919 - 1921) тэрыторыя пад кантролем свабодных саветаў і лібэртарных камун, дзе меліся спробы стварыць анархічнае грамадства , падчас Украінскай рэвалюцыі. Махноўшчына знаходзілася пад абаронай Рэвалюцыйнай Паўстанцкай Арміі Нестара Махно ды была заселеная прыкладна сям'ю мільёнамі чалавек. Пасля падзення рэжыму гетмана, тэрыторыя была занятая рускімі войскамі Антона Дзянікіна, быў створаны часовы ўрад Поўдня Расіі. Да 1920 году войскі Дзянікіна пакінулі тэрыторыю пасля наступлення часцей Чырвонай Арміі ў супрацоўніцтве з сіламі Махно, часці якога вялі партызанскую вайну ў тыле дзянікінцаў.
Мірашнічэнка
Мірашнічэнка — прозвішча.
Аморфныя целы
Аморфныя рэчывы (целы) (ад ἀ "не-" і «выгляд, форма») - кандэнсаваны стан рэчывы, атамная структура якога мае блізкі парадак і не мае далёкага парадку, характэрнага для крышталічных структур. У адрозненне ад крышталёў стабільна-аморфныя рэчывы не дубянеюць з утварэннем крышталічных граняў, і, (калі не былі пад наймацнейшым анізатропным уздзеяннем - сціскам або электрычным полем, напрыклад) валодаюць ізатрапіяй уласцівасцей, гэта значыць не выяўляюць розных уласцівасцей у розных напрамках. Аморфныя рэчывы не маюць вызначанай кропкі плаўлення: пры павышэнні тэмпературы стабільна-аморфныя рэчывы паступова размякчацца і вышэй тэмпературы шклавання (Tg) пераходзяць у вадкі стан. Рэчывы звычайна маюць (полі-) крышталічную структуру, але моцна пераахалоджаныя пры зацвярдзенні, могуць дубянець у аморфным стане, які пры наступным нагрэве або з цягам часу крышталізуецца (у цвёрдым стане з невялікім вылучэннем цяпла).
Аморфны стан многіх рэчываў атрымліваецца пры высокай хуткасці зацвярдзення (астывання) вадкага расплаву, або пры кандэнсацыі пароў на астуджаную прыкметна ніжэй тэмпературы плаўлення паверхню-падкладку. Суадносіны рэальнай хуткасці ахладжэння (dT/dt) і характарыстычнай хуткасці крышталізацыі вызначае долю полікрышталёў у аморфным аб'ёме. Хуткасць крышталізацыі - параметр рэчывы, слаба залежыць ад ціску і ад тэмпературы (каля кропкі плаўлення — моцна), і моцна залежыць ад складанасці складу. У металаў і сплаваў аморфны стан фарміруецца, як правіла, калі расплаў астуджаецца за час парадку доляй-дзясяткаў мілісекунд; для шклоў досыць нашмат меншай хуткасці ахладжэння - сотні і тысячы гадоў. Кварц (SiO2) таксама мае нізкую хуткасць крышталізацыі, таму адлітыя з яго вырабы атрымліваюцца аморфнымі. Аднак прыродны кварц, які меў сотні і тысячы гадоў для крышталізацыі пры астыванні зямной кары ці глыбінных слаёў вулканаў, мае буйнакрышталічную будову, у адрозненне ад вулканічнага шкла, застылага на паверхні і таму аморфнага.
Да стабільна-аморфным рэчываў належаць шкла (штучныя і вулканічныя), натуральныя і штучныя смалы, клеі, парафін, воск і інш. Аморфныя рэчывы могуць знаходзіцца альбо ў шклопадобнаму стане (пры нізкіх тэмпературах), альбо ў стане расплаву (пры высокіх тэмпературах). Аморфныя рэчывы пераходзяць у шклопадобны стан пры тэмпературах прыкметна ніжэй тэмпературы шклавання Tg. Пры тэмпературах нашмат вышэй Tg аморфныя рэчывы паводзяць сябе як расплавы, гэта значыць знаходзяцца ў расплаўленым стане. Глейкасць аморфных матэрыялаў - бесперапынная функцыя тэмпературы: чым вышэй тэмпература, тым ніжэй глейкасць аморфнага рэчыва.
Структура
Даследаванні паказалі, што структуры вадкасцей і аморфных цел маюць шмат агульнага. У аморфных і вадкіх целах назіраецца блізкі парадак ва ўпакоўцы часціц (атамаў або малекул). Па гэтай прычыне прынята лічыць аморфныя целы вельмі густымі/вязкімі (застылымі) вадкасцямі.
Таксама бываюць прамежкавыя напаловуаморфныя (напаловукрышталёвыя) станы.
Уласцівасці
Усе фізічныя ўласцівасці аморфнага і полікрышталічнага станаў аднаго і таго ж рэчывы прыкметна (часам моцна) адрозніваюцца (акрамя шчыльнасці).
Электрычныя і механічныя ўласцівасці аморфных рэчываў бліжэй да такіх для монакрышталёў, чым для полікрышталёў з-за адсутнасці рэзкіх і моцна забруджаных прымешкамі міжкрышталічных меж з часта абсалютна іншым хімічным складам. Немеханічныя ўласцівасці напаловуаморфных станаў звычайна з'яўляюцца прамежкавымі паміж аморфным і крышталічнымі і ізатропныя.
У залежнасці ад электрычных уласцівасцей, падзяляюць аморфныя металы, аморфныя неметалы і аморфныя паўправаднікі.
NGC 4839
NGC 4839 (іншыя абазначэнні — UGC 8070, MCG 5-31-25, ZWG 160.39, DRCG 27-31, PGC 44298) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Анаксагор
Анаксаго́р:
Нацыянальны ўніверсітэт абароны Украіны
Нацыянальны ўніверсітэт абароны Украіны — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова ваеннага профілю, якая мае статус нацыянальнага ўніверсітэта і знаходзіцца ў Кіеве.
Сезон 2019 ФК Смалявічы
У 2019 годзе футбольны клуб «Смалявічы» прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах:
Склад каманды
Станам на жнівень 2019 года, згодна з афіцыйным сайтам клуба.
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Архідам II
Архідам II — спартанскі басілеўс (469—427 гады да н.э.) і вайскавод другой паловы V стагоддзя да н.э.. Сын Зеўксідама, які кіраваў лакедэманянамі з вялікай славай, пакінуў пасля сябе сына па імі Агід ад сваёй першай жонкі Лампіда, і другога, малодшага — Агесілая ад Эўполіі, дачкі Мелесіпіда.
Кіраваў шэрагам паходаў спартанскай арміі ў перыяд Архідамавай вайны (431—421). Аблажыў Афіны, пасля ўзяцця ў блакаду Пелапанеса флотам Афінскага архэ, зняў аблогу.
Бой на возеры Тартар
Бой на возеры Тартар — рэйд амерыкана-іракскіх камандас на трэніровачны лагер паўстанцаў на возеры Тартар 23 сакавіка 2005 года.
Прадмовы
Трэніровачны лагер, размешчаны ў аддаленым раёне блізу возера Тартар, побач з суніцкімі правінцыямі Анбар і Салахдзін, быў, па словах іракскіх афіцыйных асоб, найбуйнейшым партызанскім навучальным лагерам, выяўленым да таго моманту ў ходзе вайны. Лагер дзялілі прыхільнікі партыі Баас і члены «Аль-Каіды». Паўстанцы планавалі атакаваць горад Самара, размешчаны прыкладна ў 55 кіламетрах на ўсход ад возера, з вялікай колькасцю замініраваных аўтамабіляў. Папярэдняя аперацыя выцесніла паўстанцаў за межы горада і вымусіла іх разбіць лагер у балоцістай мясцовасці побач з возерам. У аддаленым месцы знаходзіліся старыя хаціны і палаткі, некалькі аўтамабіляў і лодкі, на якіх паўстанцы перасякалі возера. Лагер быў добра замаскіраваны і абаронены мінамётамі і кулямётнымі гнёздамі. Падчас рэйду ў лагеры знаходзілася каля 120 партызан.
Рэйд
У рэйдзе ўдзельнічалі батальён іракскіх паліцэйскіх камандас, а таксама 9 амерыканскіх разведчыкаў і 1 медык з 3-га батальёна 69-га бранятанкавага палка, а таксама мясцовы перакладчык. Разведгрупа складалася з адборных салдат батальёна. Большасць з іх знаходзіліся ў сваім другім баявым паходзе і раней удзельнічалі ў баявых дзеяннях падчас уварвання ў Ірак у 2003 годзе. Байцы былі накіраваны для аказання дапамогі іракскім сілам у правядзенні імі аперацый па барацьбе з паўстанцамі. Калі шматнацыянальныя сілы наблізіліся да меркаванага лагера паўстанцаў, іракскі кантынгент падзяліўся на дзве групы: адну на захадзе, бліжэй да берага возера, і адну на ўсходзе. Амерыканцы рушылі ўслед за першай групай на захад. У той час як першы атрад рухаўся ўздоўж берага возера і сустрэў невялікі супраціў, група на ўсходзе трапіла пад інтэнсіўны агонь. Камандас спешыліся са сваіх пікапаў і атакавалі праз адкрытае поле па кірунку да лагера. Яны адразу ж панеслі цяжкія страты ад кулямётных гнёздаў і непрамога агню. Рэагуючы на моцны агонь і маленні аб дапамозе, амерыканцы аддзяліліся ад заходняй групы і далучыліся да байцоў на ўсходзе. Яны ўступілі ў бой з праціўнікам з кулямётным агнём, каб дазволіць выцыгнуць параненых камандас. З больш чым дзясяткам ахвяр, абмежаванай радыёсувяззю, першы лейтэнант Джон Роўалд прыняў рашэнне падзяліць свае сілы, даслаўшы палову, каб усталяваць радыёсувязь і запытаць падтрымку з паветра, у той час як іншая палова падтрымлівала кантакт з праціўнікам. Пакуль ён і жменька іракскіх камандас працягнулі атаку і паспрабавалі адвесці агонь ад параненых, якія ляжалі ў адкрытым полі, спецыяліст-медык Рэй Майкл Фурман, сам знаходзячыся пад пастаянным агнём, аказваў дапамогу параненым, спыняючыся толькі для таго, каб адкрыць агонь у адказ са сваёй зброі або вінтовак забітых і параненых. Пасля 45 хвілін інтэнсіўнага бою амерыканцы былі на зыходзе боепрыпасаў, але ў бой уступілі два верталёта OH-58D, калі праціўнік амаль акружаў налётчыкаў. З дапамогай ракетнага і кулямётнага агню верталёты змаглі разбіць ворага і прымусіць паўстанцаў пакінуць гэты раён на лодцы. Было падлічана, што каля 30 партызан здолелі выратавацца падчас баёў на лодцы праз возера, захапіўшы з сабой усіх забітых або параненых байцоў.
Наступствы
Сем іракскіх камандас былі забіты ў ходзе налёту, яшчэ шэсць паранены. Паводле ацэнак МУС Ірака, было забіта 84 паўстанцы, а спецназаўцы сцвярджалі, што захапілі ў палон аднаго алжырца. Аднак прысутныя амерыканскія войскі не змаглі пацвердзіць ніводнага захопленага праціўніка. Увайшоўшы ў лагер, амерыканскія войскі выявілі там замежныя пашпарты, навучальныя выданні, розныя дакументы, зброю і боепрыпасы. Паводле знойдзеных дакументаў, сярод паўстанцаў былі мараканцы, алжырцы, суданцы, саудаўцы, сірыйцы і егіпцяне. Армейскі баявы медык Рэй Майкл Фурман (забіты ў баі 18 жніўня 2005 года ў Самары) быў узнагароджаны «Срэбнай зоркай» за свае дзеянні падчас бою. Вядучы пілот OH-58D, 1-ы лейтэнант Майкл Хультквіст атрымаў «Лётны крыж».
Пасля прагляду відэазапісу рэйду прадстаўнік кааліцыі заявіў, спасылаючыся на колькасць забітых паўстанцаў, што «дзесьці паміж 11 і 80 ляжыць дакладны лік...паўстанцкія сілы, якія беглі...змаглі аднавіць свае страты і забраць іх з сабой».
Плешчыцы (рака)
Пле́шчыцы (Рудзейка ў верхнім цячэнні ) — рака ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Арціслаўка (прыток Дняпра).
Каля ракі вёскі Бель, Падгайцы, Плешчыцы.
Стагаленай
Стагале́най (Stagalėnai) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Лінкмяніскай сянюніі. Размешчана за 6 км ад Лінкмяніса. Насельніцтва 3 чал. (2001 г.).
Анастасія Сяргееўна Архіпава
Анастасія Сяргееўна Архіпава (нар. ) — беларуская спартсменка (самба), заслужаны майстар спорту Беларусі, майстар спорту міжнароднага класа па дзюдо. Чэмпіёнка (2006, 2007, 2009) і сярэбраны прызёр (2018) чэмпіянатаў свету, чэмпіёнка Еўропы (2011), сярэбраны прызёр ІІ Еўрапейскіх гульняў (2019, Мінск). Лейтэнант міліцыі.
Працуе інспектарам аховы спецыяльнага батальёна міліцыі кіравання Дэпартамента аховы МУС Рэспублікі Беларусь па ахове дыпламатычных прадстаўніцтваў і консульскіх інстытуцый замежных дзяржаў.
Паданг
Паданг (Padang) — горад у Інданезіі на востраве Суматра. Адміністрацыйны цэнтр Заходняй Суматры. Насельніцтва (2010 г.) - 933 584 чал.
Гісторыя
Горад Паданг знаходзіцца ў заходняй частцы вострава Суматра ля ўзбярэжжа Індыйскага акіяна. Прыбярэжная частка горада нізкая, гістарычны цэнтр знаходзіцца на вышыні 3 м над узроўнем мора. Аднак далей пачынаюцца пагоркі, якія ўзвышаюцца да 1853 м.
Клімат экватарыяльны, вельмі вільготны з двума ярка акрэсленымі сезонамі мусонаў. Агульная колькасць ападкаў - каля 4300 мм у год.
Паданг знаходзіцца ў зоне субдукцыі (напаўзання акіянічных пліт, гл. Тэктоніка пліт), таму тут часта здараюцца землятрусы. Горад моцна пацярпеў ад цунамі 2004 г. і землятруса 2009 г.
Паданг узнік на месцы рыбацкага паселішча народа мінангкабау. З мясцовых гаврак назва горада перакладаецца як "поле" або "меч". У XVII ст. паселішча трапіла пад кантроль галандскай Ост-Індскай кампаніі і ператварылася ў буйны гандлёвы цэнтр золатам, спецыямі, пазней - чаям і кавай. 7 жніўня 1669 г. адбылося паўстанне супраць галандцаў. У наш час, гэтая дата лічыцца днём набыцця гарадскога статусу.
У 1781 - 1784 гг, 1795 - 1818 гг. Паданг знаходзіўся пад кантролем Вялікабрытаніі. У 1793 г. быў разрабаваны французскімі піратамі. Прэтэнзіі на тэрыторыю Паданга стала высоўвалі дзяржавы Паўночнай Суматры.
У 1945 г. горад увайшоў у склад Інданезіі.