cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Раздзяляльнасць (камп’ютарная графіка)
Як правіла, раздзяляльнасць у розных напрамках аднолькавая, што дае піксель квадратнай формы. Але гэта не абавязкова — напрыклад, гарызантальная раздзяляльнасць можа адрознівацца ад вертыкальнага, у выніку чаго элемент выявы (піксель) будзе не квадратным, а прамавугольным.
Растравая графіка
Памеры растравых выяў вызначаюць у колькасці пікселяў па гарызанталі і вертыкалі, напрыклад: 1600×1200. У дадзеным выпадку гэта азначае, што шырыня выявы складае 1600, а вышыня — 1200 кропак (такая выява складаецца з 1 920 000 кропак, прыкладна 2 мегапікселя). Колькасць кропак па гарызанталі і вертыкалі можа быць рознай для розных выяў. Выявы, як правіла, захоўваюцца ў выглядзе, максімальна прыдатным для адлюстравання экранамі манітораў — яны захоўваюць колер пікселяў у выглядзе патрабаванай яркасці свячэння выпраменьваючых элементаў экрана (RGB), і разлічаны на тое, што пікселі выявы будуць адлюстроўвацца пікселямі экрана адзін да аднаго. Гэта забяспечвае прастату вываду выявы на экран.
Пры вывадзе выявы на паверхню экрана ці паперы яна займае прамавугольнік пэўнага памеру. Для аптымальнага размяшчэння выявы на экране патрэбна ўзгадніць колькасць кропак у выяве, прапорцыі бакоў выявы з адпаведнымі параметрамі прылады адлюстравання. Калі пікселі выявы выводзяцца пікселямі прылады адзін да аднаго, памер будзе вызначацца толькі раздзяляльнасцю прылады вываду. Адпаведна, чым вышэй раздзяляльнасць экрана, тым больш кропак адлюстроўваецца на той жа плошчы і тым менш зярністай і больш якаснай будзе выява. Пры большай колькасці кропак, размешчаных на маленькай плошчы, вока не заўважае мазаічнасці малюнка. Слушна і адваротнае: малая раздзяляльнасць дазволіць воку заўважыць растр выявы («прыступкі»). Высокая раздзяляльнасць выявы пры малым памеры плоскасці прылады адлюстравання не дазволіць вывесці на яго ўсю выяву, альбо падчас вываду выява будзе «падганяцца», калі на кожны піксель прылады адлюстравання прыходзіцца некалькі пікселяў выявы, выніковы колер пікселя ўсярэдніваецца. Пры неабходнасці буйна адлюстраваць выяву невялікага памеру на выяве з вялікай раздзяляльнасцю даводзіцца вылічаць колеры прамежкавых пікселяў. Змяненне фактычнай колькасці пікселяў выявы завецца перадыскрэтызацыя (resampling), і для яе існуе цэлы шэраг алгарытмаў рознай складанасці.
Падчас вываду на паперу такія выявы перапрацоўваюцца пад фізічныя здольнасці прынтара: ажыццяўляецца колерааддзяленне, маштабаванне і растрэрызацыя дзеля вываду выявы фарбамі фіксаванага колеру і яркасці, даступнымі прыладзе друку. Прынтару для адлюстравання колераў рознай яркасці і адцення даводзіцца групаваць некалькі кропак меншага памеру даступных колераў, напрыклад адзін шэры піксель такой крынічнай выявы падчас друку падаецца некалькімі дробнымі чорнымі кропкамі на белым фоне паперы. У выпадках, якія не датычацца прафесійнай дадруковай падрыхтоўкі, гэты працэс ажыццяўляецца з мінімальным умяшаннем карыстальніка, у адпаведнасці з наладкамі прынтара і жаданым памерам адбітка. Выявы ў фарматах, якія атрымліваюцца ў выніку дадруковай падрыхтоўкі і разлічаныя на непасрэдны вывад прыладай друку, для паўнавартаснага адлюстравання на экране маюць патрэбу ў адваротным пераўтварэнні.
Большасць фарматаў графічных файлаў дазваляюць захоўваць даныя аб пажаданым маштабе для вываду на друк, гэта значыць аб пажаданай раздзяляльнасці ў dpi (dots per inch — гэтая велічыня кажа аб нейкай колькасці кропак на адзінку даўжыні, напрыклад 300 dpi азначае 300 пунктаў на адну цалю). Гэта выключна даведкавая велічыня. Як правіла, для атрымання раздрукоўкі фатаграфіі, якая прызначана для разглядання з адлегласці 20-30 сантыметраў, дастаткова раздзяляльнасці 300 dpi. З гэтага можна меркаваць, якога памеру адбітак можна атрымаць з наяўнай выявы ці якога памеру выяву трэба атрымаць, каб потым зрабіць адбітак патрэбнага памеру.
Напрыклад, трэба надрукаваць з раздзяляльнасцю ў 300 dpi выяву на паперы памерам 10×10 см. Пераклаўшы памер у цалі атрымаем 3,9×3,9 цаляў. Зараз, памножым 3,9 на 300 і атрымаем памер фатаграфіі ў пікселях: 1170×1170. Такім чынам, для друку выявы прымальнай якасці памерам 10×10 см памер крынічнай выявы павінен быць не менш 1170×1170 пікселяў.
Для пазначэння раздзяляльнасці розных працэсаў пераўтварэння выяў (сканаванне, друк, растэрызацыя і г. д.) выкарыстоўваюць наступныя тэрміны:
Па гістарычным прычынам велічыні імкнуцца пераводзіць да dpi, хоць з практычнага пункту гледжання ppi больш адназначна характарызуе для спажыўца працэсы друку ці сканавання. Вымярэнне ў lpi шырока ўжываецца ў паліграфіі. Вымярэнне ў spi ужываецца для апісання ўнутраных працэсаў прылад ці алгарытмаў.
Значэнне разраднасці колеру
Для стварэння рэалістычнай выявы сродкамі камп’ютарнай графікі колер часам з’яўляецца важней (высокай) раздзяляльнасці, бо чалавечае вока ўспрымае выяву з большай колькасцю каляровых адценняў як болей праўдападобную. Выгляд выявы на экране наўпрост залежыць ад абранага відэарэжыму, аснову якога складаюць тры характарыстыкі: акрамя ўласна раздзяляльнасці (колькасці пунктаў па гарызанталі і вертыкалі), адрозніваюцца частата аднаўлення выявы (Гц) і колькасць адлюстравальных колераў (колерарэжым ці разраднасць колеру). Апошні параметр (характарыстыку) часта таксама называюць раздзяляльнасцю колеру, ці частата разроздзяляльнасці (частотнасць ці разраднасць гамы) колеру.
Валерый Міронаў
Валерый Зайцаў:
Раздзяляльнасць (камп’ютарная графіка)
Значэнне разраднасці колеру
Суб’ектыўна розніца паміж 24- і 32-разрадным колерам незаўважная, таму што ў 32-разрадным уяўленні 8 разрадаў проста не ўжываюцца, палягчаючы адрасацыю пікселяў, але павялічваюць займаную выявай памяць, а 16-разрадны колер заўважна «грубейшы». У прафесійных лічбавых фотакамер, у сканераў (напрыклад, 48 ці 51 біт на піксель) больш высокая разраднасць апынаецца карыснай пры наступнай апрацоўцы фатаграфій: карэктаванні колераў, рэтушаванні і г. д.
Вектарная графіка
Да вектарных выяў, у сілу прынцыпу адлюстравання выявы, паняцце раздзяляльнасці непрыдатнае.
Раздзяляльнасць прылады
Раздзяляльнасць прылады (inherent resolution) апісвае максімальная раздзяляльнасць выявы, якую можна атрымаць з дапамогай прылады уводу ці вываду.
Раздзяляльнасць экрана манітора
Для тыповых раздзяляльнасцяў манітораў, індыкатарных панэляў і экранаў прылад (inherent resolution) існуюць сталыя літарныя пазначэнні:
Птушкі Залатога Сонца
Птушкі Залатога Сонца  — залаты дыск дыяметрам 12,5 см з археалагічных раскопак культуры, выстаўлены ў музеі Цзіньша ў Чэнду (правінцыя Сычуань, Кітай). Знаходка была выяўлена ў 2001 годзе.
Дыск датуюць перыядам позняй дынастыі Шан.
Эмблема
У 2011 годзе дыск «Птушкі Залатога сонца» быў абвешчаны эмблемай горада Чэнду, выяву можна сустрэць на многіх вуліцах горада.
Хайленд-Парк (Ілінойс)
Хайленд-Парк (Highland Park) — горад у ЗША, у акрузе Лэйк штата Ілінойс. Насельніцтва — 29 763 чалавекі (2010 ). Адзін з самых вялікіх гарадоў, размешчаны на паўночным беразе Чыкага. Першая назва горада — Порт-Клінтан.
Сцяг Брытанскай антарктычнай тэрыторыі
Сцяг Брытанскай антарктычнай тэрыторыі прыняты ў 1969 годзе, праз сем гадоў пасля таго, як была ўтворана Брытанская антарктычная тэрыторыя. Да гэтага часу выкарыстоўваўся сцяг Фалклендскіх астравоў, са складу якіх і была вылучана гэта тэрыторыя.
Гісторыя
Сцяг судоў уяўляе сабою Blue Ensign з гербавым шчытом Брытанскай антарктычнай тэрыторыі. У 1985 годзе быў заснаваны белы сцяг са сцягам Вялікабрытаніі ў крыжы і гербам Брытанскай антарктычнай тэрыторыі ў свабоднай частцы, для выкарыстання на брытанскіх даследчых станцыях на гэтай Тэрыторыі, а таксама для штаба і офісаў British Antarctic Survey. Гэта - адзіны прыклад выкарыстання белага палатна з брытанскім сцягам.
Значэнне элементаў герба на сцягу
Паходня - сімвал даследаванняў. Белае поле з хвалістымі сінімі палоскамі - пакрытая лёдам зямля і воды Атлантыкі. Шчыт падтрымліваюць Брытанскі леў і пінгвін, прадстаўнік мясцовай фаўны. У навершы герба - даследчае судна "Дыскаверы".
Хайленд-Парк (Ілінойс)
Дэмаграфія
Паводле перапісу 2010 года, у горадзе пражывала 29 763 чалавек у 11 410 хатніх гаспадаркак у складзе 8516 сем’яў. Шчыльнасць насельніцтва склала 940 чалавек/км². Было 12256 кватэр (387/км2).
Па ўзроставым дыяпазоне насельніцтва размяркоўвалася наступным чынам: 25,9 % — асобы малодшай 18 гадоў, 54,8 % — асобы ва ўзросце 18—64 гадоў, 19,3 % — асобы ва ўзросце 65 гадоў і старэй. Медыяна ўзросту жыхара склала 45,4 гадоў. На 100 чалавек жаночага полу ў горадзе прыходзілася 93,7 мужчыны; на 100 жанчын ва ўзросце ад 18 гадоў і старэй — 90,1 мужчын таксама старэйшыя за 18 гадоў.
Сярэдні даход на адну хатнюю гаспадарку склаў 189 839 долараў ЗША (медыяна — 122 829), а сярэдні даход на адну сям’ю — 221 118 (медыяна — 152 823). Медыяна даходаў склала 118088 долараў для мужчын і 65771 даляр для жанчын. За рысай беднасці знаходзілася 6,5 % чалавек, у тым ліку 10,3 % дзяцей ва ўзросце да 18 гадоў і 4,2 % чалавек ва ўзросце 65 гадоў і старэй.
Грамадзянскае працаўладкаванне насельніцтва складала 13 752 чалавекі. Асноўныя галіны занятасці: адукацыя, ахова здароўя і сацыяльная дапамога — 22,5 %, навукоўцы, спецыялісты, менеджары — 22,1 %, фінансы, страхаванне і нерухомасць — 10,7 %, мастацтва, забавы і адпачынак — 9,4 %.
Аскаспора (род грыбоў)
Аскаспора (Ascospora) — род сумчатых грыбоў, які навукоўцы на 2020 год не аднеслі ні да аднаго сямейства.
Таксанамія
Некаторыя віды, якія раней уключаліся ў род, цяпер уключаны ў іншыя роды:
Народна-Дэмакратычная Рэспубліка Эфіопія
Народна-Дэмакратычная Рэспубліка Эфіопія (የኢትዮጵያ ሕዝባዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ) — афіцыйная назва Эфіопіі з 1987 па 1991 год. НДРЭ была заснавана ўрадам, які ўзначальваў Менгісту Хайле Марыям. У новай дзяржаве ўсталявалася аднапартыйная сістэма на чале з Рабочай партыяй Эфіопіі, якая змяніла дыктатуру Дэрга. Дзяржава афіцыйна была абвешчана 22 лютага 1987 года, трыма тыднямі праз рэферэндуму, зацвердзіўшы новую Канстытуцыю, хоць рэальная ўлада заставалася ў Дэрга да верасня. Сваё існаванне НДРЭ спыніла ў канцы мая 1991 года, калі войскі Рэвалюцыйна-дэмакратычнага фронту ўвайшлі ў Адыс-Абебу, а Менгісту збег з краіны.
Стара Сынява
Стара Сынява (Стара Синява) — пасёлак гарадскога тыпу ў Старасыняўскім раёне Хмяльніцкай вобласці Украіны ў месцы зліцця Іквы і Паўднёвага Бугу. Раённы цэнтр. Заснаваны ў першай палове XVI сагоддзя. Магдэбургскае права з 1543 г. Пасля таго, як Падолле пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай адышло да Расійскай імперыі, мястэчка ў 1797 г. стала валасным цэнтрам Падольскай губерні.
Унутраныя войскі
Унутраныя войскі — у свой час у СССР і ў наш час у большасці краін СНД вайсковае фарміраванне, пабудаванае паводле тыпу арміі, асноўнымі задачамі якога з'яўляецца забеспячэнне грамадскай бяспекі, канстытуцыйнага ладу, правоў і свабод грамадзян.
У Рэспубліцы Беларусь, у адпаведнасці з законам ад 3 чэрвеня 1993 г. № 2341-XІІ «Аб ўнутраных войсках Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь»: Унутраныя войскі Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь (далей — унутраныя войскі) — дзяржаўная ваенная арганізацыя, прызначаная для абароны жыцця, здароўя, правоў, свабод і законных інтарэсаў грамадзян, грамадства і дзяржавы, канстытуцыйнага ладу, бяспекі і суверэнітэту Рэспублікі Беларусь ад злачынных і іншых супрацьпраўных замахаў.
[[belarus|🇧🇾]] Унутраныя войскі МУС Беларусі
Штат — 12 тысяч чалавек.
NGC 4901
NGC 4901 (іншыя абазначэнні — UGC 8112, MCG 8-24-19, ZWG 245.9, NPM1G +47.0239, PGC 44684) — галактыка ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Хары Эдмунд Марцінсан
Хары Эдмунд Марцінсан (Harry Edmund Martinson,  — ) — шведскі пісьменнік і паэт, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры (1974) разам з Эйвіндам Юнсанам.
Яго жонкай была знакамітая шведская пісьменніца Муа Марцінсан. Вялікую вядомасць атрымаў пры публікацыі сімволіка-фантастычнай паэмы «Аніяра» (1956). У 1974 годзе атрымаў Нобелеўскую прэмію ў літаратуры. На той час ён быў сябрам Шведскай акадэміі, якая вызначае лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі. Гэты факт стаў падставай для падазрэнняў у недабрасумленнасці Марцінсана. З часам напады ў яго адрас рабіліся толькі часцейшымі. Марцінсан скончыў жыццё самагубствам, зрабіўшы сабе харакіры нажніцамі ў Каралінскім шпіталі ў Стакгольме.
Магунай (Ігналінскі раён)
Магу́най (Magūnai), традыцыйная беларуская назва — Мягуны  — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Рымшэўскай сянюніі. Размешчана за 5 км ад Рымшэ. Насельніцтва 20 чал. (2001 г.). На старых могілках знаходзіцца капліца.
Сланечнікавы алей
Сланечнікавы алей — тлусты раслінны алей, які атрымліваецца з насення сланечніка.
Уяўляе сабой вадкасць залаціста-жоўтага колеру. Паўвысыхальны алей. Шчыльнасць 924 кг/м³ (пры тэмпературы 15 °C), тэмпература застывання ад -16 да -19 °C.
Алей сланечнікавы сыры нерафінаваны бывае наступных тыпаў:
Склад
Складанне тлустых кіслот у сланечнікавым алеі (у %): сцеарынавая 1,6—4,6, пальміцінавая 3,5—6,4, мірысцінавая да 0,1, арахінавая 0,7—0,9, алеінавая 24—40, лінолевая 46—62, ліналенавая да 1. Сярэдняя малекулярная маса тлустых кіслот 275—286. Складанне фосфаразмяшчаючых рэчываў, такаферолу, воскаў, вільгаці, лятучых рэчываў, не тлушчавых прымешак, велічыня каляровага ліку, празрыстасці, перакіснага ліку, тэмпературы ўспышкі, а таксама гатунак — залежаць ад спосабу адціску, экстракцыі і наступнай апрацоўкі масла, змяняючыся ў шырокіх межах.
Сланечнікавы алей не можа ўтрымліваць халестэрын, так як ён мае расліннае паходжанне. Тым не менш, многія вытворцы ў рэкламных мэтах спецыяльна падкрэсліваюць яго адсутнасць.
Ужыванне
Сланечнікавы алей — адзін з найважнейшых раслінных алеяў, які мае вялікае народна-гаспадарчае значэнне. У кулінарыі ўжываецца для смажання і для запраўкі салаты. З яго вырабляюць маргарын і кулінарныя тлушчы (шляхам гідрыравання). Сланечнікавы алей ужываецца пры вырабе кансерваў, а таксама ў мылаварнай і лакафарбавай прамысловасці. Сланечнікавы алей уваходзіць у склад розных мазяў.
Шырокэ (Васылькіўскі раён)
Шырокэ (Широке) — вёска ў Васылькіўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
Агародчыкі
Агаро́дчыкі (, Огородчики) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавета.
Куркапа
Куркапа — сяло ў Асакараўскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Маржанкольскай сельскай акругі. Код КАТА — 355653200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 151 чалавек (73 мужчыны і 78 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 73 чалавекі (37 мужчын і 36 жанчын).
Сітнік
Сі́тнік, Сітнёг, Сітняк, Сіт (Júncus) — буйны род кветкавых раслін сямейства. Тыпавы род сямейства.
Міхаіл Ільіч Цэйцін
Міхаіл Ільіч Цэйцін (, Горкі, Магілёўская вобласць — ) — беларускі майстар спорту па акрабатыцы, заслужаны трэнер СССР (1961) і Рэспублікі Беларусь, суддзя міжнароднай катэгорыі, дацэнт кафедры гімнастыкі Беларускага ўніверсітэта фізічнай культуры. Старшыня Федэрацыі акрабатыкі Беларусі (1949—1974, цяпер віцэ-прэзідэнт Федэрацыі). Прызёр першынства СССР па акрабатыцы (1949—1952). 5-кратны чэмпіён БССР па акрабатыцы ў 1949—1953 гадах, майстар спорту СССР (1951) Удзельнік савецка-фінлядскай і Вялікай Айчыннай вайнаў.
Сітнік
Віды
Усяго — 344 віды.
Міхаіл Ільіч Цэйцін
Біяграфія
У 6-гадовым узросце ён быў прыняты ў вандроўную трупу цыркачоў. У 1930 годзе пасля атрыманай траўмы вярнуўся ў Горкі. Удзельнічаў у гімнастычных святах піянераў і школьнікаў Беларусі і СССР, якія тады праводзіліся. Каманда горацкіх гімнастаў у адных з такіх святаў заняла 3-е месца (1934).
У 1937 годзе паступіў у Мінскі інстытут фізкультуры. За гады вучобы ў інстытуце прайшоў вайну ў якасці стралка-радыста і начальніка парашутна-дэсантнай дывізіі і стаў адным з першых яго выпускнікоў (1947). З 1947 года працуе выкладчыкам Мінскага інстытута фізкультуры (цяпер Беларуская Акадэмія спорту).
Сітнік
Віды
На тэрыторыі Беларусі растуць 17 відаў :
Міхаіл Ільіч Цэйцін
Біяграфія
Аўтар каля 60 навуковых распрацовак па методыцы падрыхтоўкі акрабатаў і прыкладному выкарыстанню акрабатыкі ў футболе. Аўтар методыкі ўмацавання вестыбулярнага апарата для касманаўтаў.
Узнагароды
Узнагароджаны 17 ордэнамі і медалямі ў т.л. ордэнам Айчыннай вайны 1-й ступені, медалём «За працоўныя заслугі» (21 кастрычніка 1997), Ганаровымі граматамі Вярхоўнага Савета БССР.
Шэв’якынэ (Васылькіўскі раён)
Шэв’якынэ (Шев'якине) — вёска ў Васылькіўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
Каірская геніза
Каірская геніза — найбуйнейшы архіў сярэдневяковага яўрэйства, захаваны ў генізе сінагогі горада Фустат (цяпер у межах Каіра). Дакументы, якія ахопліваюць больш за тысячагоддзе (з канца IX па канец XIX ст.), складзены яўрэйскім пісьмом на арабскай, яўрэйскай, арамейскай, ідыш і некаторых іншых мовах.
Сярод скарбаў каірскай генізы — кембрыджскі дакумент, кіеўскае пісьмо, фрагменты Карана і малітоўных тэкстаў іўдаізму, а таксама Кніга прамудрасці Ісуса, сына Сірахава. Большую ж частку дакументаў складаюць паўсядзённыя дзелавыя паперы купцоў і ліхвяроў. Агульная колькасць архіва складае каля 250 000 лістоў; у іх згадваюцца каля 35 000 асоб з Егіпта, Палесціны, Лівана, Сірыі, Туніса, Сіцыліі, Францыі, Іспаніі, Марока, Харэзма, Індыі і многіх іншых краін.
Рукапісы каірскай генізы, у адрозненне ад геніз у іншых цэнтрах дыяспары, ацалелі дзякуючы паўпустыннаму клімату Фустата. Першым гэтымі дакументамі зацікавіўся вандроўны рабін Якаў Сапір (1822—1888), аднак увагу шырокай навуковай грамадскасці да каірскага архіва прыцягнуў Саламон Шэхтэр, які вывез з Егіпта ў Кембрыджскі ўніверсітэт да 140 000 дакументаў. Яшчэ 40 000 каірскіх рукапісаў аселі ў у Нью-Ёрку. Вывучэнне архіва каірскай генізы стала справай жыцця ўсходазнаўца Шлома Гайтэйна.
Бібліятэка Манчэстэрскага ўніверсітэта, у распараджэнні якога знаходзяцца 11 000 дакументаў каірскай генізы, у наш час рэалізуе праект іх пераводу ў электронную форму і стварэння інтэрнэт-бібліятэкі каірскай генізы. Група ізраільскіх навукоўцаў выкарыстоўвае камп'ютарную тэхналогію для супастаўлення фрагментаў, многія з якіх уяўляюць сабой абрыўкі не больш як з цалю дыяметрам.
Фрынка
Фрынка (Frinco) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Асці.
Насельніцтва складае 762 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 105 чал./км². Займае плошчу 7 км². Паштовы індэкс — 14030. Тэлефонны код — 0141.
Заступнікам населенага пункта лічыцца Святая Дзева Марыя.
Вулька (Брэсцкі раён)
У складзе камунальнага ўнітарнага сельскагаспадарчага прадпрыемства «Садрассвет» (цэнтр — в. Вістычы).
Гісторыя
У XVIII стагоддзі вёска — дзяржаўная ўласнасць у складзе Берасцейскай эканоміі. Акрамя феадальнага чыншу, сяляне плацілі падымны падатак. Яго памер у 1767 годзе складаў 71 злоты і 12 грошаў. Другой грашовай павіннасцю на карысць дзяржавы была гіберна — падатак на ўтрыманне войска зімой. У 1767 годзе гіберна вёскі складала 31 злоты і 20 грошаў.
Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, у Матыкальскай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.
З 1939 года ў складзе БССР. У 1940—1954 гадах вёска ўваходзіла ў склад Казловіцкага сельсавета, да 8 верасня 1959 года — у склад Цюхініцкага сельсавета.
Вянджанішке
Вянджані́шке (Vendžioniškė) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Рымшэўскай сянюніі. Размешчана за 5 км ад Рымшэ. Насельніцтва 2 чал. (2001 г.).
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Аляксандр I (кароль Грэцыі)
Аляксандр I (Αλέξανδρος Α της Ελλάδας; 1 жніўня 1893, Афіны — 25 кастрычніка 1920, Афіны) — кароль Грэцыі з 1917 па 1920 год. Сын Канстанціна I і Сафіі Гогенцолерн.
Аляксандр стаў каралём, калі яго бацька быў вымушаны пад ціскам саюзнікаў пакінуць трон у чэрвені 1917 года. Канстанцін I, зяць кайзера Вільгельма II, займаў германафільскую пазіцыю, ён выехаў з Грэцыі разам са старэйшым сынам Георгам, пакінуўшы на троне другога сына — Аляксандра. Новы кароль не меў рэальнай улады, бо палітыкай займаўся прэм’ер-міністр Элефтэрыёс Венізелас. Аляксандр большай часткай падарожнічаў па месцах ваенных дзеянняў, падтрымліваючы баявы дух салдат.
У лістапада 1919 года кароль таемна абвянчаўся з Аспасіяй Манас (1896—1972), дачкой палкоўніка Петраса Манаса. Выхадка караля выклікала вялікі скандал, у рэшце рэшт Аспасія прыбыла ў Афіны, дзе іх шлюб быў афіцыйна прызнаны, але каралевай яна не стала, атрымаўшы толькі тытул прынцэсы. У 1921 годзе, ужо пасля смерці Аляксандра, Аспасія нарадзіла дачку Аляксандру (1921—1993), будучую жонку сербскага караля Пятра II.
Пасля падпісання ў 1920 годзе Сеўрскага мірнага дагавора Грэцыя атрымала значную частку тэрыторыі Турцыі. Аляксандр стаў каралём павялічанай Грэцыі.
2 кастрычніка 1920 года, падчас прагулкі ў каралеўскім садзе Татой, Аляксандр быў укушаны малпай. Праз тры тыдні, 25 кастрычніка ён памёр ад сепсісу.
Машэнскі
Машэнскі — прозвішча.
NGC 4902
NGC 4902 (іншыя абазначэнні — MCG -2-33-92, UGCA 315, IRAS12583-1414, PGC 44847) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Шэўчэнкавэ (Васылькіўскі раён)
Шэўчэнкавэ (Шевченкове) — вёска ў Васылькіўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
Валерый Міхайлавіч Міронаў
Біяграфія
Скончыў Беларускі дзяржаўны інстытут фізічнай культуры (спецыяльнасць «Фізічная культура», 1962), Дзяржаўны цэнтральны інстытут фізічнай культуры (Масква; аспирантура, 1967).
Працаваў у Беларускім дзяржаўным універсітэце фізічнай культуры (з 1962, спартыўна-педагагічны факультэт масавых відаў спорту, кафедра гімнастыкі, прафесар, у 1976—1985 і 1992—1999 — загадчык кафедры, 1985—1991 — сакратар партыйнага камітэта).
Узнагароды
Званні «Заслужаны трэнер Беларускай ССР» (1990), «Майстар спорту СССР» (1964), медаль «Ветэран працы» (1989).
Разня ў Май Кадра
Разня ў Май Кадра — масавая разня, здзейсненая ў перыяд з 9 па 10 лістапада 2020 года ў Май Кадра (Эфіопія) супраць мясцовага насельніцтва. Большасць ахвяр былі працоўнымі мігрантамі з розных рэгіёнаў. Паводле даных эфіопскай камісіі па правах чалавека, было забіта не менш за 600 чалавек. Праваабарончыя арганізацыі і ўлады рэгіёна Амхары абвінавацілі спецыяльную паліцыю Тыграя і НФВТ у забойстве. Ахвяры пераважна былі з народнасці амхара. Злачынства здзейснены пры дапамозе сякер і мачэтэ. Эфіопская камісія мяркуе, што магло загінуць яшчэ больш мірных жыхароў: некаторыя людзі прапалі без вестак, хтосьці схаваўся за межамі горада. Камісія правяла падлікі пасля наведвання горада Май-Кадра ў рэгіёне Тыграй і шэрагу іншых эфіопскіх гарадоў. Па словах праваабаронцаў, разню зладзіла не сама НФВТ, а саюзная групоўка «Самры». Разам з паўстанцамі і паліцыяй НФВТ яна нібыта праводзілі рэйды, у выніку якіх забілі сотні людзей за іх паходжанне. Выжылыя таксама распавялі, што некаторыя людзі, якіх не кранула расправа, дапамагалі пацярпелым хавацца ў сваіх дамах, цэрквах і на палях.
Бароўскі сельсавет
Баро́ўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лепельскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Цэнтр і адзіны населены пункт — вёска Бароўка.
Утвораны 31 ліпеня 1995 года ў складзе Лепельскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі з часткі Каменскага сельсавета.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2902 чалавекі, з іх 67,8 % — беларусы, 23,5 % — рускія, 5,7 % — украінцы, 0,7 % — палякі, 0,5 % — татары, 0,4 % — армяне.
Канстанцін Антонавіч Лявіцкі
Канстанцін Антонавіч Лявіцкі (18 лістапада 1859 — 12 лістапада 1941) — украінскі палітычны дзеяч Галічыны канца 19 стагоддзя — першай паловы 20 стагоддзя. Сузаснавальнік УНДП. З лістапада 1918 г. — старшыня Дзяржаўнага сакратарыята ЗУНР, затым — старшыня камісіі па выбарчай рэформе пры ўрадзе. У ліпені 1941 г. быў заснавальнікам і старшынёй.
Біяграфія
Нарадзіўся 18 лістапада 1859 года ў мястэчку Тысменіца (цяпер раённы цэнтр Івана-Франкоўскай вобласці) у сям’і святара шляхціца. Па заканчэнні Станіславаўскай гімназіі вучыўся на юрыдычных факультэтах Львоўскага і Венскага універсітэтаў. У 1884 годзе склаў дактарат, а ў 1890 адкрыў адвакацкую канцылярыю ў Львове. Праявіў сябе ў галіне навукі: перакладаў законы, апрацоўваў украінскую юрыдычную тэрміналогію, склаў нямецка-ўкраінскі заканадаўчы слоўнік, ганаровы член Навуковага таварыства імя Т. Шаўчэнкі, аўтар папулярных юрыдычных прац.
Выбітны палітык: сузаснавальнік і сакратар «Народнага Савета», член прэзідыума і прэзідэнт Народнага камітэта Украінскай нацыянальна-дэмакратычнай партыі, дэпутат ніжняй палаты аўстрыйскага парламента (1907—1918) і Галіцкага сейма (1908—1914), прэзідэнт «Рускага клуба» ў Галіцкім сейме (1910—1914), прэзідэнт украінскага клуба ў аўстрыйскім парламенце (1910—1916). Узначальваючы барацьбу ўкраінскіх парламентарыяў за ўкраінскі універсітэт і рэформу выбарчай ардынацыі у Галіцкі сойм, К. Лявіцкі стаў адным з самых аўтарытэтных украінскіх палітыкаў. Не дзіўна, што калі ў пачатку Першай сусветнай вайны ўкраінскія партыі стварылі свой каардынацыйны орган — Галоўная Украінская Рада, пасля Агульную Украінскую Раду — іх узначаліў К. Лявіцкі.
Абвяшчэнне ўкраінскай дзяржавы
Калі 30 чэрвеня 1941 аунаўцы абвясцілі ўкраінскую дзяржаву, К. Лявіцкі ўзначаліў Савет сеньёраў. Неаднаразова праводзіў нялёгкія перамовы з нацыстамі, спрабаваў адыграць ролю прадстаўніка адзінай легітымнай улады ў Галічыне. У пачатку 1942-га нацысты паставілі перад пагрозай ультыматум аб самароспуску. Аднак К. Лявіцкі не дажыў да гэтага моманту.
Памёр 12 лістапада 1941 года. Пахваны на Яноўскіх мемаряльных могілках.
Памяць
У 1992 годзе вуліцу. У. Маякоўскага ў Львове, на якой пад нумарам 34 знаходзіўся дом. К. Лявіцкага, перайменавалі ў яго гонар.
Элвін Тофлер
Элвін (Алвін) Тофлер (Alvin Toffler;, , ЗША — , , ЗША ) -- амерыканскі сацыёлаг і футуролаг, адзін з аўтараў канцэпцыі постіндустрыяльнага грамадства.
У яго асноўных працах праведзены тэзіс пра тое, што чалавецтва пераходзіць да новай тэхналагічнай рэвалюцыі, гэта значыць на змену першай хвалі (аграрнае грамадства) і другой (індустрыяльнае грамадства) прыходзіць новая, вядучая да стварэння (звышіндустрыяльнага) інфармацыйнага, або постіндустрыяльнага грамадства. Элвін Тофлер папярэджваў пра новыя цяжкасці, сацыяльныя канфлікты і глабальныя праблемы, з якімі сутыкнецца чалавецтва на зломе XX і XXI стагоддзяў. Быў рэдактарам папулярнага часопіса Fortune і яго першая кніга была прысвечана развіццю тэхналогій і іх уплыву на грамадства. Затым ён падрабязна даследаваў зваротную рэакцыю грамадства на гэты феномен і змены ў грамадстве. Змест апошняй працы Элвіна Тофлер — моц ваенных тэхналогій, зброі, тактыка-стратэгічнага планавання і капіталізму ў XXI стагоддзі.
Быў жанаты з Хайдзі Тофлер, якая таксама футуролагам і сааўтарам шматлікіх кніг Элвіна.
Элвін Тофлер памёр у сне года ў сваім доме ў Лос-Анджэлесе на 88-м годзе жыцця.
Барсукоўскі сельсавет
Назву Барсуко́ўскі сельсавет маюць:
Юджын Гладстан О’Ніл
Юджын Гладстан О'Ніл (Eugene Gladstone O'Neill,  — ) — амерыканскі драматург, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры (1936), лаўрэат Пулітцэраўскай прэміі (1920, 1922, 1928). П’есу «Любоў пад вязамі» на беларускую мову пераклаў Васіль Сёмуха (1986).
Біяграфія
Нарадзіўся ў Нью-Ёрку ў сям'і Элы (Квінлан) О'Ніл і вядомага амерыканскага акцёра Джэймса О'Ніла. Вучыўся ў каталіцкай школе-інтэрнаце ў Нью-Ёрку, затым у школе ў Нью-Лондана. У 1902 г. паступіў у інтэрнат для пратэстантаў і каталікоў у Канектыкуце. У 1906 г. паступіў у Прынстанскі ўніверсітэт, але праз год кінуў вучобу. У 1909 г. ажаніўся супраць волі бацькі і адправіўся золаташукальнікам ў Гандурас, затым у Англію і Аргенціну, дзе бадзяўся і знаходзяцца ў галечы. ў 1911 г. вярнуўся ў Нью-Ёрк. У 1912 г. пачаў пісаць п'есы. З 1914 г. стаў наведваць семінар па Дж. П. Бекера па драматургіі ў Гарвардскім універсітэце. У 1916 г. адбылася першая пастаноўка п'есы О'Ніла («На ўсход, на Кардыф»). З 1920 г. яго п'есы пачынаюць ставіць на Брадвеі. З 1920 па 1923 гг. драматург страціў бацьку, маці і брата, у 1928 г. развёўся з другой жонкай. У 1929 г. ажаніўся ў трэці раз з актрысай Карлотай Монтрэ. У 1920—1943 гг. стварыў больш за 20 п'ес. У 1936 г. драматург быў удастоены Нобелеўскай прэміі па літаратуры. У 1943 г. цалкам страціў працаздольнасць з-за паразы нервовай сістэмы.
Ключагорскае вадасховішча
Ключаго́рскае — вадасховішча на рацэ Обаль у Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Размешчана паміж вёскамі Пляханава і Жалудова. Створана ў 1953 годзе пры будаўніцтве Ключагорскай ГЭС.
Плошча паверхні вадасховішча 0,4 км², даўжыня 2,6 (3,1 ) км, найбольшая шырыня 300 м (500 м). Глыбіня Ключагорскага вадасховішча дасягае 4,5 м (7,1 м ). Берагі абрывістыя вышынёй да 10 метраў. Дно вадасховішча пакрыта пяском, торфам, глеем.
Новыя Навасёлкі
Назву Но́выя Навасё́лкі маюць:
Гл. таксама
Навасёлкі
Сусветная выстаўка (1855)
Сусветная выстаўка прац прамысловасці, сельскай гаспадаркі і вытанчаных мастацтваў (фр. Exposition Universelle des produits de l’Agriculture, de l’Industrie et des Beaux-Arts) — другая па ліку сусветная выстаўка і першая, праведзеная ў Парыжы.
Парыжская выстаўка праходзіла на Елісейскіх палях з 15 мая па 15 лістапада 1855 года пад патранажам прынца Напалеона і была прызвана перасягнуць па размаху сваю лонданскую папярэдніцу.
Павільёны 34 краін займалі тэрыторыю ў 16 га. У якасці адказу на лонданскі Крыштальны палац у Парыжы быў узведзены Палац індустрыі, на месцы якога ў 1900 годзе збудавалі Гран-пале. Нароўні са спаборніцтвамі на прамысловую і аграрную тэматыку праводзіўся конкурс сярод мастакоў-акадэмістаў, які судзілі такія майстры, як Дэлакруа і Энгр.
Падлічана, што выстаўку наведала звыш 5 мільёнаў чалавек і тым не менш яна не прынесла прыбытак арганізатарам. Адным з яе вынікаў стала ўвядзенне сістэмы класіфікацыі бардоскіх вінаў.
Шэўчэнка (Васылькіўскі раён)
Шэўчэнка (Шевченко) — вёска ў Васылькіўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
Грана (Італія)
Грана (Grana) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Асці.
Насельніцтва складае 610 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 101 чал./км². Займае плошчу 6 км². Паштовы індэкс — 14031. Тэлефонны код — 0141.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Assunzione della Vergine Maria.
Барташы
Назву Барташы маюць:
Вігадка (Цэйкінейская сянюнія)
Вігадка́ (Vigadka) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Цэйкінейскай сянюніі. Размешчана за 8 км ад Цэйкінея.
Шэўчэнкіўскэ (Васылькіўскі раён)
Шэўчэнкіўскэ (Шевченківське) — вёска ў Васылькіўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
NGC 4903
NGC 4903 (іншыя абазначэнні — ESO 443-30, MCG -5-31-13, AM 1258-303, IRAS12586-3039, PGC 44894) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) ў сузор’і Цэнтаўр.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Бартуль
Прозвішча Бартуль маюць:
Алагір
Алагір (Алагир) — горад (з 1938 г.) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Алагірскага раёна Паўночнай Асеціі. Насельніцтва 19,8 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1850 годзе як пасёлак пры срэбна-свінцовым заводзе.
Горад размешчаны на рацэ Ардон (левы прыток Церака), пры выхадзе яе з Алагірскай цясніны гор Вялікага Каўказа на Асецінскую нахільную раўніну, за 54 км на захад ад Уладзікаўказа.
На ўскраіне Алагіра — бальнеялагічны курорт Таміск з крыніцамі сульфідна-сульфатна-магніева-кальцыевых вод.
Антон Уладзіміравіч Кавалёў
Антон Кавалёў (нар., ) — беларускі футбаліст, паўабаронца жодзінскага «Тарпеда-БелАЗ».
З’яўляецца малодшым братам футбаліста нацыянальнай зборнай Беларусі Юрыя Кавалёва.
Клубная кар’ера
З 2017 года пачаў выступаць за дубль салігорскага «Шахцёра», гуляў у Юнацкай лізе УЕФА. У 2019 годзе пачаў прыцягвацца да асноўнага складу. Дэбютаваў у Вышэйшай лізе 24 лістапада 2019 года ў матчы супраць «Мінска» (0:1), калі выйшаў на замену ў канцы сустрэчы.
У сакавіку 2020 года разам з таварышам па камандзе Яўгенам Козелам быў аддадзены ў арэнду латвійскаму клубу «Тукумс 2000». Аднак у сувязі з пандэміяй COVID-19 старт чэмпіянату Латвіі быў адкладзены. У ліпені 2020 года быў адкліканы з арэнды ў «Шахцёр», так і не згуляўшы ў Латвіі ніводнага матча. У другой палове 2020 года выступаў за дубль «Шахцёра».
У студзені 2021 года пачаў трэніравацца з «Іслаччу» і ў выніку быў арандаваны клубам. Здолеў замацавацца ў аснове, чаргаваў выхады ў стартавым складзе і на замену. У снежні 2021 года па заканчэнні арэнды вярнуўся ў «Шахцёр».
У студзені 2022 года пачаў рыхтавацца да новага сезона з «Шахцёрам», аднак хутка пакінуў клуб і стаў іграком жодзінскага «Тарпеда-БелАЗ».
Міжнародная кар’ера
2 верасня 2021 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, выйшаўшы на замену ў другім тайме адборачнага матча чэмпіянату Еўропы супраць Ісландыі (1:2).
Марыямпаліс (Ігналінскі раён)
Марыя́мпаліс (Marijampolis) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Дзіджасаліскай сянюніі. Размешчана за 9 км ад Дзісны.
Савойска-Манбланскі ўніверсітэт
Савойска-Манбланскі ўніверсітэт (Université Savoie-Mont-Blanc) — французская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з кампусамі ў гарадах Ансі і Шамберы.
Агульная характарыстыка
Установа раней была вядома таксама як Савойскі ўніверсітэт ці Універсітэт Шамберы. Універсітэт размешчаны ў дэпартаментах Савоя і Верхняя Савоя.
Шматпрофільная ВНУ, яна штогод рыхтуе больш за 15 000 студэнтаў у галіне навукі і тэхнікі, мастацтва, моў і літаратуры, права, эканомікі, менеджменту, гуманітарных і сацыяльных навук. Даследаванні праводзяцца ў 19 навукова-даследчых лабараторыях.
На нацыянальным узроўні ён займае 12-е месца сярод найлепшых універсітэтаў Францыі і 1-е месца па колькасці студэнтаў, якія ўдзельнічаюць у агульнаеўрапейскай праграме Erasmus. Акрамя таго, універсітэт шэсць разоў згадваецца ў сусветным Шанхайскім рэйтынгу, дзе знаходзіцца паміж 800-м і 900-м месцамі.
Ён быў створаны ў 1979 годзе з універсітэцкіх каледжаў, створаных у 1960 годзе. 27 мая 2014 года савет дырэктароў установы прагаласаваў за змену назвы ўстановы. У 2015 годзе Савойскі ўніверсітэт стаў Савойска-Манбланскім ўніверсітэтам.
Чэрвона Далына (Васылькіўскі раён)
Чэрвона Далына (Червона Долина) — вёска ў Васылькіўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
Палошкава
Назву Пало́шкава маюць:
Вялікія Сухарэвічы
Вялі́кія Сухарэ́вічы (, Великие Сухаревичи) — вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Чарнаўчыцкага сельсавета. Размешчаны за 16 км на поўнач ад Брэста.
У складзе камунальнага ўнітарнага сельскагаспадарчага прадпрыемства «Садрассвет» (цэнтр — в. Вістычы).
Гісторыя
Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, у Матыкальскай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.
З 1939 года ў складзе БССР. У Вялікую Айчынную вайну загінулі 17 жыхароў. У 1940—1954 гадах вёска ўваходзіла ў склад Казловіцкага сельсавета, да 8 верасня 1959 года — у склад Цюхініцкага сельсавета.
Магнітагідрадынаміка
Магнітная гідрадынаміка — фізічная дысцыпліна, якая ўзнікла на скрыжаванні гідрадынамікі і электрадынамікі суцэльных асяроддзяў. Прадметам яе вывучэння з'яўляецца дынаміка вадкасці (газу), якія праводзіць ток, ў магнітным полі. Прыкладамі такіх асяроддзяў з'яўляюцца: рознага роду плазма, вадкія металы, салёная вада.
Піянерам даследаванняў у галіне тэорыі магнитагідрадынамікі прызнаны Ханес Альфвен, быў уганараваны за гэтыя працы Нобелеўскай прэміі ў 1970 годзе. Першай эксперыментальнай працай у гэтай галіне стала даследаванне Гартманам у 1937 супраціву плыні ртуці ў трубцы пры ўздзеянні папярочнага магнітнага поля.
Ураўненні магнітнай гідрадынамікі
Поўная сістэма ўраўненняў нерэлятывісцкай магнітнай гідрадынамікі вадкасці мае выгляд:
Тут \ p - ціск у серадзе, \ \rho - шчыльнасць, \sigma - праводнасць вадкасці, \eta - зрухавая вязкасць, \zeta - аб'ёмная вязкасць, \vec v - поле хуткасцей яе элементаў, \vec H - напружанасць магнітнага поля.
Гэтая сістэма змяшчае 8 ўраўненняў і дазваляе вызначыць 8 невядомых пры наяўнасці зададзеных пачатковых і межавых умоў.
Калі скарыстацца наступнымі набліжанай (бездысыпатыўная мяжа): то сістэма ўраўненняў МГД запішацца ў больш простым выглядзе:
Прыкладанні
Прынцыпы магнітнай гідрадынамікі выкарыстоўваюцца для дыстанцыйнага кантролю і кіравання паводзінамі вадкіх металаў у прамысловасці, у прыватнасці:
Растоў-на-Доне
Растоў-на-Доне (Ростов-на-Дону) — горад у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Растоўскай вобласці, цэнтр Паўднёвай федэральнай акругі, Горад воінскай славы. У горадзе знаходзіцца штаб 4-й арміі ВПС і СПА Расіі. Насельніцтва 1 115 000 чалавек (2015). Заснаваны ў 1749 годзе.
Цэнтр горада Растова-на-Доне знаходзіцца за 1076 км (па дарогах на 2006 год) на паўднёва-паўднёва-усход ад Масквы. Размешчаны на паўднёвым усходзе Усходне-Еўрапейскай раўніны, у асноўным на правым беразе ракі Дон, за 46 км ад яе ўпадзення ў Азоўскае мора. Паўднёва-заходнія ўскраіны горада прымыкаюць да дэльты ракі Дон.
Мірнае (Карагандзінская вобласць)
Мірнае — сяло ў Асакараўскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Мірнай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 50 км на ўсход ад раённага цэнтра, пасёлка Асакараўка. Код КАТА — 355655100.
Граццана-Бадальё
Насельніцтва складае 629 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 60 чал./км². Займае плошчу 10 км². Паштовы індэкс — 14035. Тэлефонны код — 0141.
Растоў-на-Доне
Клімат умерана кантынентальны. Зіма мяккая; сярэдняя тэмпература студзеня −4.6 °C. Лета спякотнае, працяглае, з перавагай сонечнага надвор'я; сярэдняя тэмпература ліпеня 23 °C. Ападкаў каля 500 мм у год.
Мірнае (Карагандзінская вобласць)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 952 чалавекі (491 мужчына і 461 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 634 чалавекі (319 мужчын і 315 жанчын).
Растоў-на-Доне
Гісторыя
На месцы сучаснага горада ў 1749 годзе былі заснаваны Цемярніцкая мытня і порт; у 1761 годзе заснавана крэпасць, названая Растоўскай у гонар мітрапаліта Дзмітрыя Растоўскага. Населены пункт пры гэтай крэпасці ператвораны ў горад у 1796 годзе; атрымаў назву Растоў-на-Доне. З 1797 годзе павятовы горад Наварасійскай, з 1802 — Екацярынаслаўскай губерні. З сярэдзіны 19 стагоддзя пачаўся рост прамысловасці. У 1853 годзе была адкрыта тытунёвая фабрыка, у 1857 годзе — буйны чугунаплавільны завод, у 1870 годзе — папяровая фабрыка. У 1870-я гады злучаны чыгункай з Харкавам, Варонежам і Уладзікаўказам. У 1888 годзе ўключаны ў склад Вобласць Войска Данскога. З 1924 года — цэнтр Паўночна-Каўказскага і з 1934 года Азова-Чарнаморскага краёў, з 1937 года — Растоўскай вобласці. У перыяд Вялікай Айчыннай вайны Растоў-на-Доне быў двойчы захоплены нямецкімі войскамі (21-29 лістапада 1941, 27 ліпеня 1942 — 14 лютага 1943).
Эканоміка
Буйнейшыя прамысловыя прадпрыемствы: Ростсельмаш — буйнейшы вытворца самаходных збожжапрыбіральных і кормаўборачных камбайнаў Расіі, Эмпілс — адзін з буйнейшых у Расіі вытворцаў ЛКМ, Раствертал — вырабляе верталёты Мі-24, Мі-26, Мі-28, Мі-35, Данскі тытунь — адзін з буйнейшых у Расіі вытворцаў цыгарэт, Гарызонт — галоўны вытворца навігацыйных радыёлакацыённых станцый для грамадзянскага і вайсковага флатоў, ГПЗ-10 — вытворчасць падшыпнікаў, Залаты Колас — вытворца кандытарскіх вырабаў, Легмаш — вытворца абсталявання для лёгкай прамысловасці, Ростпрадмаш — вытворца абсталявання для харчасмакавай прамысловасці, Атланціс Пак — вытворчасць штучнай каўбаснай абалонкі і інш.
Барчэва (значэнні)
Назву Барчэва маюць:
Азербайджанскі дзяржаўны музей музычнай культуры
Азербайджанская дзяржаўны музей музычнай культуры (Azərbacan Musiqi Mədəniyyət Dövlət Muzeyi) — створаны ў Баку ў 1967 годзе. Асноўныя мэты і задачы музея: збіранне, захоўванне, вывучэнне і папулярызацыя матэрыялаў, звязаных з музычнай гісторыяй Азербайджана.
Экспанаты
У фондзе музея сабрана звыш 20.000 экспанатаў. Сярод іх такія нацыянальныя музычныя інструменты як тар, кяманча, саз, гаван, гошанагара, зурна, ёй, а таксама незвычайныя інструменты накшталт аса — тар, аса-саз, а таксама грамафоны, патэфоны і грампласцінкі. Тут захоўваюцца архівы оперных спевакоў — Г. Сарабскага, Ф. Мухтаравай, М. Багірава і інш. У музеі захоўваюцца аўтарскія нотныя рукапісы, асабістыя рэчы, запісы, афішы, праграмы, фотаздымкі, творы выяўленчага мастацтва, ноты, кнігі і іншыя экспанаты.
Патоп на Дубравенцы
Патоп на Дубравенцы або Магілёўскае цунамі — паводка 10 красавіка 1942 года ў Магілёве, што адбылася ў выніку прабіцця аселага насыпа праз раку Дубравенка. Найбуйнейшае прыродна-чалавекатворнае бедства ў Беларусі, што пацягнула смерць 2 тысяч чалавек.
Перадумовы
Чыгуначная лінія, якая перасекла раку Дубравенку ў раёне Карабанаўкі, была пракладзена яшчэ ў пачатку XX ст. Спачатку яна ішла праз мост, а пазней быў створаны земляны насып. Плыню ракі было вырашана прапусціць праз бетонную трубу.
Пры адступленні з Магілёва ў ліпені 1941 года чырвонаармейцы падарвалі чыгуначны насып. Ад прасядання насып перакрыў рэчышча, а труба, праз якую працякала рака, была пашкоджана. Да зімы ў нізіне па рэчышчы ад Пашкава да насыпу разлілося возера з узроўнем вады да самых рэек.
Прыйшоўшы ў горад, нямецкае камандаванне прыступіла да рамонту шляхоў на насыпу, каб пусціць эшалоны на ўсход. Падчас прац, труба была забіта: у варонку ў насыпу скідвалася зямля і шпалы, што яшчэ больш засорыла трубу. Рух цягнікоў быў адноўлены, а каб насып не апоўз, трубу яшчэ закрылі дрэвам. Тады Гарадское ўпраўленне звярнулася да начальніка Чыгуначнай станцыі Магілёва спадара Лапо з просьбай аднавіць пропуск водаў праз трубу. Лапо адказаў, што вышэйшае камандаванне ўведзена ў курс спраў і хутка павінны прыбыць нямецкія будаўнічыя часці каб вырашыць праблему.
Нямецкі обер-лейтэнант Вольфсбергер вырашыў зрабіць штольню (прабіццё насыпу) сячэннем 1.2 м², але яе было недастаткова для паўнавартаснага спуску вады, бо старая труба мела плошчу ў 16 м². Працы пачаліся 6 кастрычніка, але праз некаторы час працы сталі немагчымымі з-за грунтавых вод. У ноч з 19 на 20 снежня са старой трубы, якая лічылася разбуранай, вырвалася вялікая колькасць вады, а ў насыпу пад чыгункай узнікла варонка. У той жа час, з боку возера насып ацалеў. Тады Гарадское ўпраўленне вырашыла да пачатку вясенняга павадку прабурыць пясчаны засор у цэнтры старой трубы і аднавіць яе.
Працы па ачышчэнні трубы ішлі па плане, але 20 лютага камендант чыгуначнага вузлу забараніў працы, спаслаўшыся на тое, што асадка палатна ў выніку рамонту трубы пагражае руху паяздоў па насыпу. Пры працягванні прац, камендант абяцаў паскардзіцца ў фельдкамендатуру (вайсковае начальства). 1 красавіка ў мяне будзе гатовы мост, а тады што будзе з дамбай, мяне не тычыцца… Тады, гарадскі інжынер Забелін напісаў дакладную запіску гарадскому галаве горада, дзе адзначаў катастрафічнасць сітуацыі. Галава горада прыказаў працягваць працы, нягледзячы на заўвагі каменданта Лапо. У канцы лютага
У пачатку красавіка 1942 г., калі ўзровень вады стаў крытычным, нямецкія акупацыйныя ўлады скіравалі брыгаду на прабіццё насыпу некалькімі трубамі. Было выдана папярэджанне ў камісію па барацьбе з навадненнем і быў выданы прыказ накшталт эвакуацыі.
Бедства
10 красавіка 1942 года рамонтнікі дайшлі да рэштак трубы, дзе савецкія вайскоўцы заклалі ўзрыўчатку. Пры прарыве насыпу ў другой палове дня хваля імгненна змыла ўсіх рамонтнікаў. За 20 хвілін большасць людзей, 129 дамоў, сінагогу і Быхаўскі рынак з берагоў знесла ў Дняпро. Пашкоджанні будынкам таксама наносілі падарваныя ільдзіны, якія несла з сабой вада. Быў знесены ўвесь Быхаўскі рынак з прылаўкамі, ларкамі, гандлярамі і пакупнікамі, горад аказаўся без электраэнэргіі і вады… — ст. інжынер Уладзімір Чашэй Сабраныя па берагах непрытомныя целы склалі ў адну яму. Большасць загінуўшых не пахавалі праз багністы нанос глею і гліны, што замінаў падысці да ракі яшчэ некалькі тыдняў. Трупы ў падсохлым глеі знаходзілі яшчэ цягам года.
Прычыны трагедыі
Па словах дырэктара Музея гісторыі Магілёва Аляксея Бацюкова, само закладанне ўзрыўчаткі прывяло да таго, што спынілася хада ракі. Таксама адзначаецца, што недастатковымі былі намаганні гарадской улады, нямецкага камандавання, а таксама прынцыповая пазіцыя камендатуры чыгуначнага вакзала, якая лічыла, што насып разбураць нельга, пакуль не будзе адноўлены мост для сувязі з войскамі па чыгунцы.
У выніку сумы гэтых фактараў, вада ў вадазборы не была своечасова спушчана і спроба кропкавага ачышчэння засору невялікім выбухам прывяла да трагедыі.
Памяць
Па меркаваннях некаторых гісторыкаў, у савецкія часы трагедыя замоўчвалася з-за неадназначнасцяў у трактоўцы прычын трагедыі, якія маглі выстаўляць савецкіх партызан аднымі з яе віноўнікаў.
Праз пашырэнне звестак аб патопе на навуковай нарадзе «Магілёў: гісторыя і сучаснасць» у 2006 годзе студэнты Беларуска-расійскага ўніверсітэта зладзілі збор подпісаў з просьбай да Магілёўскага гарадскога выканаўчага камітэта аб усталяванні помніка ахвярам бедства.
Станам чэрвень 2017 года памятнага знака аб трагедыі ўсталявана не было.
Буда (Валожынскі раён)
Буда́ (, Буда) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавета.
Хутара-Чаплынэ
Хутара-Чаплынэ (Хуторо-Чаплине) — вёска ў Васылькіўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
Касталом
Кастало́м (Cynoglóssum) — род кветкавых раслін сямейства.
Навуковая лацінская назва Cynoglossum паходзіць ад грэч. κύων (сабака) і γλῶσσα (язык) ад шурпатага навобмацак і прадаўгаватага лісця расліны.
Батанічнае апісанне
Аднагадовыя, двухгадовыя і шматгадовыя травяністыя расліны вышынёй 35—100 см. Корань тоўсты, верацёнападобнай формы. Маюцца 2—3 баразнаватыя сцяблы, густа аблісцелыя. Лісце чаргаванае, суцэльнае, апушанае. Кветкі з пяццю пялёсткамі, бура-чырвонага колеру з сінім, блакітным, фіялетавым адценнем, паніклыя, у мяцёльчатых суквеццях. Плод — чатырохарэшак.
Расліны ядавітыя.
Распаўсюджанне і экалогія
Расліны распаўсюджаны ва ўмераных, трапічных і горных раёнах Паўночнага паўшар’я. Растуць па берагах рэк, у ярах, на засмечаных месцах.
Віды
Род налічвае каля 60 відаў (83 віды). Некаторыя з іх:
Мост Нармандыі
Мост Нармандыі — вантавы дарожны мост, адзін з самых доўгіх падвесных мастоў у свеце. Спраектаваны французскім інжынерам Мішэлем Вірлажо.