cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Антрапалогія беларусаў
Агульная характарыстыка
На тэрыторыі Беларусі антрапалагічныя рысы абарыгенаў (балты) захоўваліся і пераважалі, але з-за больш высокага ўзроўню матэрыяльнай і духоўнай культуры прышэльцаў (славяне) іх этнавызначальныя рысы сталі дамінаваць.
Паводле сукупнасці найбольш інфарматыўных расадыягнастычных рыс сярод груп беларусаў, літоўцаў, украінцаў Палесся, зборных груп рускіх і палякаў, якія жывуць на тэрыторыі Беларусі, найбольш блізкія аказаліся беларусы і літоўцы. Гэты вынік пацвярджаве, што насельніцтва паўднёва-ўсходніх раёнаў Прыбалтыкі і асноўнай тэрыторыі Беларусі ў антрапалагічным плане адгалінавалася ад аднаго радаслоўнага дрэва.
Доктар біялагічных навук, антраполаг і генетык Аляксей Мікуліч, зыходзячы з антрапалагічных прыкмет, а таксама распаўсюджанасці тых ці іншых груп крыві, кажа аб адзіным расавым тыпе беларусаў, аўкшайтаў, латгалаў, жыхароў Чарнігаўшчыны, Смаленшчыны, Браншчыны, так званай Новай Мазовіі і ўзводзіць гэты тып яшчэ да неалітычнага насельніцтва Усходняй Еўропы :
Такім чынам, шматгадовыя антрапагенетычныя і генагеаграфічныя даследванні вясковага насельніцтва на тэрыторыі Беларусі дазваляюць нам з вялікай упэўнінасцю лічыць сучасных беларусаў прамымі нашчадкамі тутэйшага насельніцтва старажытнага насельніцтва. Фактычнае фарміраванне адаптыўнага тыпу хутчэй за ўсё адбывалася разам з эпахальнымі зменамі антрапалагічнага тыпу на працягу 100—150 пакаленняў, што доўжыць наша паходжанне ад палеаеўрапеоіднай расавай сукупнасці з часоў першанасельнікаў неаліту.
Антрапалагічны партрэт
Продкі беларусаў адносяцца да шыракатварага меза-даліхакефальнага антрапалагічнага тыпу. Ён таксама адзначаецца ў некаторых груп славен Прыільмення, у чудзі паўночна-заходніх зямель, у іжоры, у некаторых этнічных груп Прыбалтыкі, у Прусіі, Нідэрландах і Скандынавіі. Гэты тып займае тэрыторыю Прыдняпроўя і Прыбалтыкі, і распаўсюджанне яго па-за межамі плямён даказвае яго фарміраванне ў больш старажытны час.
Антрапалагічнае занаванне
На тэрыторыі Беларусі існуюць 2 антрапалагічных тыпа:
Дзеля большай нагляднасці карціны расавай варыяцыі беларусаў выкарыстоўваецца кананічны аналіз. Паводле дзвюх пераменных можна правесці падзел беларусаў на 2 адносна аднародныя групы (кластары).
Першы кластар (зверху) уключае беларусаў, якія жывуць на поўначы і ў цэнтральнай зоне краіны. Другі (знізу) уключае групы, якія жывуць на поўдні — на Палессі. З-за адсутнасці на тэрыторыі Беларусі натуральных геаграфічных межаў яны не маюць моцных адрозненняў, але ўсё ж паўночныя беларусы адрозніваюцца па сваім антрапалагічным складзе ад жыхароў Палесся. Зоны двух кластараў перакрыжоўваюцца, то бок выдзеленыя адрозненні прадстаўлены ў выглядзе тэндэнцыі. Мяжу можна правесці па гарадах Брэст-Баранавічы-Магілёў-Быхаў-Крычаў.
Паўночныя беларусы адрозніваюцца ад паўднёвых значна меншай брахікефаліяй (галаўны ўказальнік у сярэднім раўняецца 82,0 % супраць 83,1 %), не такім нізкім і шырокім тварам, больш светлай пігментацыяй валос, большым ростам барады і менш часта сустракаемым увогнутым профілем спінкі і ўзнятым кончыкам носа.
У той жа час адрозненні палескіх беларусаў і палескіх украінцаў ідуць у тым жа напрамку, што і адрозненні паўночных і паўднёвых беларусаў. У палескіх беларусаў у параўнанні з палескімі ўкраінцамі трохі менш выяўлена брахікефалія, трохі вышэй і вужэй твар, святлей пігментацыя, слабей рост барады.
Дэрматагліфіка
[[Файл:Дэрматагліфіка беларусаў.png|thumb|350px|Камбінацыйныя палігоны празнакаў дэрматагліфікі у беларусаў. Цэнтр акружнасці адпавядае мінімальнаму значэнню прыкметы паводле еўразійскай шкалы варыяцый, канец радыюсу — максімальнай велічыні.
Dl10 — дэльтавы індэкс
Ic — індэкс Камінса
t — асявы праксімальны трырадыюс далоні
Hy — узорнасць гіпатэнара
ДМТ — частата дадатковых міжпальцавых трырадыюсаў далоні]] Паводле камбінацый дэрматагліфічных прыкмет беларусы належаць да аднаго тыпу, для якога характэрны:
Абласныя групы максімальна набліжаны да сярэдняга тыпу беларусаў, але нязначныя адрозненні ўсё ж можна адзначыць. Так, у мужчын Усходняга Палесся назіраецца невялікае павелічэнне індэкса Камінса, а ў Заходнім Палессі паніжаны дэльтавы індэкс. Жанчыны Мінскай вобласці адрозніваюцца нязначным памяншэннем індэкса Камінса.
Абагульненыя дэрматагліфічныя адлегласці паміж абласнымі групамі малыя: у мужчын сярэдняе АДА раўняецца 5,8, а ў жанчын 7,1. Найбольшае падабенства ў мужчын назіраецца ў Мінскай і Віцебскай, а таксама ў Гомельскай і Магілёўскай абласцях (АДА раўняюцца, суадносна, 3,8 і 4,2). У жанчын максімальнае падабенства назіраецца ў Брэсцкай і Гомельскай абласцях (АДА раўняецца 3,4), а АДА ўсіх абласцей з Мінскай самыя вялікія (у сярэднім 8,2).
У беларусаў зменлівасць усіх прыкмет высокая, але каафіцэнты іх варыяцыі менш, чым у еўрапеоідаў Еўропы і на тэрыторыі Усходняй Еўропы ў цэлым. Найменш варыябельнымі з’яўляюцца індэкс Камінса і дэльтавы індэкс, а самая варыябельная прыкмета — дадатковыя міжпальцавыя трырадыюсы. Таксама адзначаецца высокі індэкс Камінса.
Сярэднія значэнні мангалоіднага і паўночнаеўрапеоіднага комплексаў у беларусаў блізкія да велічынь у рускіх і ўкраінцаў.
Аналіз унутрагрупавой зменлівасці дэрматагліфічных паказальнікаў у беларусаў, рускіх і ўкраінцаў сведчыць пра гамагеннасць усіх трох этнічных груп і пра адсутнасць у іх накіраваных тэрытарыяльных адрозненняў. Аналіз папарных міжэтнічных АДА на ўзроўні тэрытарыяльных груп сведчыць пра блізкасць усходніх славян паводле крытэрыю статыстычнага падабенства.
Паводле АДА ў мужчын беларусы, рускія і ўкраінцы практычна не адрозны і разам з чэхамі і балгарамі ствараюць асноўны кластар, да якога далучаюцца палякі і славакі. У жанчын у асноўны кластар, адрозненні паміж галінамі якога малыя, уваходзяць усходнія славяне, палякі і чэхі.
Аданталогія
Сучасныя беларусы, а таксама рускія і ў меншай ступені ўкраінцы, паказваюць высокія індэксы міжгрупавой зменлівасці паводле большасці прыкмет усходняга паходжання. Супастаўленне метадам кластарнага аналізу аданталагічных дадзеных паказала, што большасць даследваных груп беларусаў укладваецца ў аданталагічныя комплексы паўночна-заходніх рускіх.
Тым не менш, для сучасных беларусаў характэрны шэраг аданталагічных асаблівасцяў:
Сярэднія таксанамічныя адлегласці (СТА) паводле ўсіх 16 прыкмет вар’іруюцца ад 0,27 да 0,81.
Большасць беларусаў знаходзцца ў пераходнай зоне паміж паўднёвым грацыльным і формамі больш масіўнага аданталагічнага тыпу.
На тэрыторыі Беларусі можна вылучыць некалькі буйных аданталагічных тыпаў:
Маркеры Y-храмасомы ДНК
Паводле гэтага даследавання, найбольшая частка даследаваных геномаў беларусаў ўтрымоўвала гаплагрупы (60 %) і  (17 %). Зыходзячы з частот гаплагруп Y-храмасомы (якая перадаецца ад бацькі нашчадкам мужчынскага полу) генафонд беларусаў можна ахарактарызаваць як еўрапейскі (на што паказвае гаплагрупа R1b3), ўсходнееўрапейскі (па перавазе гаплагрупы R1a) і паўночны ўсходнееўрапейскі (па прысутнасці гаплагрупы N3). Наяўнасць у значнай частцы папуляцыі гаплагрупы I1b сведчыць на карысць наяўнасці генетычных сувязяў і з народамі Паўднёвай Еўропы. Такім чынам, параўнанне вынікаў з геномам іншых еўрапейскіх народаў паказвае, што па маркерах Y храмасомы беларусы «выяўляюць высокае падабенства з усходнімі славянамі і большасцю заходніх славян, але генетычна далёкія ад балтаў». Акрамя таго, выяўлена генетычная супольнасць людзей, якая «ўтварае адзіны шчыльны кластар, які ўключае беларусаў, палякаў, рускіх паўднёва-заходніх абласцей (Белгародскай, Варонежскай, Курскай, Арлоўскай абласцей), а таксама рускіх Цвярской вобласці». Пры гэтым, адрозненні паміж паўночнымі і паўднёвымі беларусамі па дадзеным маркеры апынуліся мінімальнымі.
Маркеры мітахандрыяльнай ДНК
Даследаванне мітахандрыяльнай ДНК, якая перадаецца ад маці нашчадкам абодвух палоў, паказалі, што найбольшая частка генафонду беларусаў прадстаўлена гаплагрупай (38 %), а астатнія частыя гаплагрупы,  і  (7-10 %). Назіраюцца «істотныя адрозненні паміж паўднёвымі і паўночнымі беларусамі. Яно дасягаецца за кошт выяўленай своеасаблівасці паўночных беларусаў, якая не звязана з балцкім субстратам ў матчыных лініях успадкоўвання — паўночныя беларусы ў роўнай ступені генетычна аддалены і ад балтаў, і ад заходніх славян (у тым ліку і ад палякаў), і ад фіна-уграў, і ад практычна ўсіх папуляцый ўсходніх славян». Таксама адзначаецца, што па мітахандрыяльнай ДНК «вельмі вялікае падабенства паўднёвых беларусаў з паўднёвымі і заходнімі рускімі папуляцыямі: да іх паўднёвыя беларусы ў 3-5 разоў генетычна бліжэй, чым да паўночных беларусам».
Аўтасомныя маркеры
Аўтасомныя маркеры — маркеры неполавых храмасом. Як правіла, гэтыя гены кадуюць сінтэз пэўных бялкоў, ферментаў і г. д.
Маркеры аўтасомных ДНК
Параўнальны аналіз генафондаў Заходняй Еўразіі паказаў, што "паводле ДНК маркераў ўсе ўсходнія славяне ўваходзяць у адзін кластар Усходняй Еўропы. Аднак рускія і ўкраінскія папуляцыі размешчаны бліжэй адзін да аднаго, чым да беларусаў… Рускія і украінцы аказваюцца бліжэй да папуляцый Заходняй і Паўднёвай Еўропы, чым беларусы. На жаль, па гэтых маркерах не вывучаныя бліжэйшыя заходнія і паўночныя суседзі беларусаў, і ў прыватнасці, балцкія народы. Можна меркаваць, што некаторая своеасаблівасць генафонду беларусаў звязана з укладам балцкага субстрата ".
Мінісатэлітныя і мікрасатэлітныя маркеры
Беларусы, а таксама ўсе рускія групы, украінцы і комі характарызуюцца агульнасцю геннага пула па ўказаных маркерах і адсутнасцю значнай міжпапуляцыйнай дыферэнцыяцыі.
Галоўны комплекс гістасумяшчальнасці
Комплекс генаў HLA (галоўнага комплексу гістасумяшчальнасці) лакалізаваны на кароткім плячы 6-й храмасомы і займае 3500 тысяч пар аснаванняў, змяшчае больш за 220 генаў. Ён выконвае функцыі генетычнага кантролю імуннага адказу і падтрымання імуннага гамеастазу. Гены локуса HLA DP, DQ і DR кадуюць малекулы II класа, выяўленыя на паверхні антыген-прадстаўляючых клетак (хелпераў), у прыватнасці, B-лімфацытаў, T-хелпераў і некаторых іншых.
Сістэма HLA з’яўляецца адной з найбольш паліморфных генетычных сістэм. Паказана, што, нягледзячы на ўплыў накіраванага натуральнага адбору, размеркаванне генаў HLA II класа адэкватна адлюстроўвае генагеаграфію этнічных груп, і асаблівасці полімарфізму генаў HLA могуць быць выкарыстаны ў папуляцыйных даследаваннях [ 90 ] [ 91 ] .Найбольшы палімарфізм праяўляе ген DRB1, яго вывучэнне найбольш інфарматыўна пры папуляцыйных даследаваннях.
Высновы даследавання
Аўтары прыйшлі да высновы, што «адрозненні паміж беларускімі папуляцыямі менш, чым адрозненні паміж украінскімі папуляцыямі і нашмат менш, чым адрозненні паміж рускімі папуляцыямі. Гэта значыць, што розныя папуляцыі беларусаў генетычна вельмі падобныя адзін на аднаго». У той жа час, адносна пытання аб падобнасці генафонду беларусаў на балтаў і славян, аўтары адзначаюць, што «па бацькоўскай лініі адрозненні беларусаў ад балтаў выяўленыя вельмі відавочна — паводле гаплагрупы Y беларусы належаць да кола ўсходніх і заходніх славян. Па матчынай лініі (гаплагрупы мтДНК) беларусы ў роўнай ступені падобныя і на балтаў, і на славян — як заходніх, так і ўсходніх».
Галерэя
Мастацкія творы
Лука Васільевіч Шашкоў
Біяграфія
Улетку 1918 года экстэрнам здаў экзамен на званне настаўніка і затым у Гарадзішчанскай пачатковай школе адпрацаваў год. Наступныя тры гады быў загадчыкам валаснога аддзела народнай адукацыі, пасля — загадчыкам школьнага аддзела народнай адукацыі. З 1 верасня 1922 да 1 верасня 1926 года вучыўся ў Белдзяржуніверсітэце. Па заканчэнні ўніверсітэта на працягу года дырэктарстваваў і выкладаў грамадазнаўства ў Любанскай сямігадовай школе. У 1927 годзе ў сувязі з цяжкай хваробай жонкі прыехаў у Мінск, настаўнікам вопытнай сямігадовай школы Міністэрства асветы БССР працаваў да лістапада 1929 года. Затым да 1930 года ў Міністэрстве асветы з’яўляўся вучоным сакратаром навукова-метадычнага камітэта, пасля паступіў у аспірантуру па педагогіцы.
У 1933 годзе закончыў аспірантуру і быў прызначаны на працу ў навукова-даследчы інстытут камуністычнага выхавання, па сумяшчальніцтву з’яўляўся выкладчыкам у Мінскім педінстытуце. У кастрычніку 1937 года перайшоў у Белдзяржуніверсітэт.
У час вайны знаходзіўся ў Горкаўскай вобласці, дзе пэўны час працаваў дацэнтам настаўніцкага інстытута, а пасля яго рэарганізацыі перайшоў на працу ў сярэднюю школу. У сакавіку 1942 года прызваны ў Савецкую Армію, дзе знаходзіўся да сакавіка 1944 года.
Пасля дэмабілізацыі вярнуўся ў Белдзяржуніверсітэт. З 1946 г. — загадчык кафедры педагогікі і псіхалогіі БДУ. У 1944—1947 гг. — дэкан гістарычнага факультэта, з 1948 па 1951 г. — дэкан філалагічнага факультэта БДУ. У Белдзяржуніверсітэце працягваў працаваць да 1961 года.
Памёр 18 чэрвеня 1968 года. Пахаваны на Усходніх могілках у Мінску.
Елка чырвоная
Елка чырвоная (Picea rubens) — адзін з відаў елкі, класіфікаваны.
Арэал
Арэал віду — раён ад ракі Святога Лаўрэнція да Атлантычнага ўзбярэжжа Новай Шатландыі і Новай Англіі. На поўдні елка чырвоная можа сустракацца на вышынях больш за 1000 м ад да  у Апалачах, ізаляваныя арэалы да Паўночнай Караліны. Найбольш распаўсюджаны від у Новай Англіі і атлантычным узбярэжжы Канады. Елка чырвоная — адзін з сімвалаў Новай Шатландыі.
Батанічнае апісанне
Елка чырвоная прадстаўляе сабой вечназяленае хвойнае дрэва. У залежнасці ад умоў вышыня дрэва дасягае 20-40 м, але ў складаных умовах вышыня можа складаць 4-5 м. Дыяметр ствала ў сярэднім 60 см, але можа дасягаць 1,5 м. Ігліца каля 10-15 мм даўжынёй і каля міліметра шырынёй. Насенне 2-3 мм даўжынёй, з вялікім крылом. Шышкі яйкападобныя, 3-5 см даўжынёй і 1,5—3,5 см шырынёй, у спелым выглядзе — чырванавата-карычневыя. Жыве елка чырвоная 250—400 гадоў.
Іахім Цеханавецкі
Біяграфія
Пра ўніяцкага епіскапа Іахіма Цеханавецкага (ці Цехановіча) вядома не шмат. Пасля складання вечных абетаў, у 1710—1711 гг. ён вывучаў логіку і фізіку ў Віленскім езуіцкім калегіуме. У 1716 г. быў прызначаны Пінска-Тураўскім епіскапам. 15 верасня 1717 г. напісаў ліст літоўскаму канцлеру Каралю Станіславу Радзівілу з прапановай ад звальненні духавенства яго епархіі ад абавязку ваеннай кантрыбуцыі. Епіскапам быў тры з паловай гады гады. Памёр 4 красавіка 1719 г. у Пінску. Згодна з сваёй воляй, як базыльянін, быў пахаваны ў агульнай пахавальні Успенскага сабора ў Жыровіцкім манастыры.
Ацэнкі
Паводле Ігната Сцябельскага, Іахім Цеханавецкі ''«вызначаўся вялікай богабаязню і святасцю жыцця. Епіскапам быў толькі тры з паловай гады, аднак у вачах людзей і Бога стаў святым»''.
Ушанаванне памяці
Парэшткі ўладыкі Іяакіма былі перапахаваны ля галоўнага ўвахода ва Успенскі сабор у Жыровіцах, знутры з правага боку, у каплічцы, пад харамі ў склепе. У манастыры жыве паданне, што гэта зрабілі праваслаўныя ў 1870-я, калі ачышчалі склепы пад царквой ад пахаваных там законнікаў-базыльянаў і свецкіх людзей, а цела ўладыкі Іяакіма было знойдзена ў непарушным стане. Да пачатку 1990-х гг. грэка-каталіцкаму епіскапу праваслаўныя адпраўлялі паніхіду: штогод два разы — 4 красавіка (дзень смерці епіскапа) і 9 верасня (дзень імянін).
Кино
«Кино» (Кіно) — савецкі музычны калектыў, заснаваны Віктарам Цоем у 1982 годзе. Адзін з самых папулярных савецкіх рок-гуртоў 1980-х гадоў.
Гісторыя
6 і 7 мая 1989 года на мінскім стадыёне «Дынама» адбыліся першыя канцэрты гурта ў БССР.
Заліў Цярпення
Заліў Цярпе́ння (Залив Терпения) — заліў Ахоцкага мора каля паўднёва-ўсходняга ўзбярэжжа вострава Сахалін.
Адкрыты і названы ў 1643 годзе галандскім мараплаўцам М. Г. дэ Фрызам.
Пармскі Псалтыр
Пармскі Псалтыр — ілюмінаваны рукапіс, створаны каля 1280 года, хутчэй за ўсё ў вобласці Эмілія-Раманья ў Паўночнай Італіі.
Апісанне
Раскошны рукапіс змяшчае 226 фоліа (452 старонкі), 13.5 см x 10 см, падзеленыя на 23. Адна дзесць на 16 старонак, дабаўленая пазней, змяшчае цырымоніі для заручын, шлюбаў, абразанне і пахавання, гэтак жа як і малітвы на зыход Суботы.
Перакрыцце
Перакры́цце — унутраная гарызантальная агараджальная канструкцыя, якая раздзяляе па вышыні сумежныя памяшканні будынка. Адрозніваюць перакрыцце міжпаверхавае, паддашкавае, падвальнае, над праездамі і інш. Бываюць жалезабетонныя (у выглядзе зборных канструкцый,, зборна-маналітных), на стальных бэльках, драўляныя, камбінаваныя. Найчасцей перакрыцце — комплексная канструкцыя з нясучай часткі (пліты, бэлькі), ізаляцыйных слаёў, падлогі, часам столі (як самастойнага элемента перакрыцця).
Пакрыццё
Пакрыццё — верхняя агараджальная канструкцыя, якая аддзяляе памяшканне будынка (або ўнутраны аб’ём збудавання) ад вонкавага асяроддзя і знешніх уздзеянняў. Асноўны від пакрыцця — (тэрасы), якія выкарыстоўваюцца як спартыўныя пляцоўкі, салярыі і інш. Асноўныя алементы пакрыцця — нясучая аснова (напрыклад, панэлі, абалонка), уцяпляльнік (керамзіт і інш.) і дахавае крыццё.
Спіс аб’ектаў PGC (2269001—2270000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2269001—2270000)
Янушаўка
Яну́шаўка (, Янушевка), Янушоўка   — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Слабадскога сельсавета.
Гісторыя
У 1904 г. засценак Жаснянскай воласці Віленскай губерні, валоданне Казлоўскай, 21 жыхар. У 1921 г. фальварак гміны Жосна Дунілавіцкага (з 1925 года Пастаўскі) павета Віленскага ваяводства, 5 двароў, 32 жыхара. З 12 кастрычніка 1940 г. — у Слабадскім сельсавеце Мядзельскага раёна Вілейскай, з 20 верасня 1944 г. — Маладзечанскай, з 20 студзеня 1960 г. — Мінскай абласцей. У 1940 г. вёска мела 5 двароў, 34 жыхара.
У снежні 1948 г. у вёсцы была адчынена школа для дарослых, вучылася 12 чалавек. У 1949 г. жыхары вёсак Зыкава і Янушаўка аб'ядналіся ў калгас імя Чкалава. 3 сакавіка 1954 г. вёска ў складзе калгаса «1 Мая» (цэнтр — вёска Канстанцінава).
У 1960 годзе мела 26 жыхароў. На 1 студзеня 1997 г. — 9 двароў, 15 жыхароў.
Дадатковыя звесткі
З вёскі Янушаўка паходзіць ветраны млын пачатку XX стагоддзя рэдкага ў Беларусі тыпу — пальтрак, перанесены ў Беларускі дзяржаўны музей народнай архітэктуры і побыту.
Універсіяда
Універсіяда (Universiade) — міжнародныя спартыўныя спаборніцтвы сярод студэнтаў, якія праводзяцца Міжнароднай федэрацыяй універсітэцкага спорту (FISU). Назва «Універсіяда» паходзіць ад слоў «Універсітэт» і «Алімпіяда». Часта ўзгадваецца, як «Сусветныя студэнцкія гульні» і «Сусветныя ўніверсітэцкія гульні». Кожныя два гады праводзяцца летнія і зімовыя ўніверсіяды.
Патрабаванні да ўдзельнікаў
Усе ўдзельнікі спаборніцтваў павінны адпавядаць наступным патрабаванням:
Хвоя Банкса
Хвоя банксава, Хвоя Банкса (Pinus banksiana) — вечназялёная расліна, дрэва роду Хвоя сямейства. У натуральных умовах расце ў паўночна-ўсходніх раёнах Паўночнай Амерыкі.
Батанічнае апісанне
Невялікае дрэва вышынёй 10-15 м, з даўгавата-яйкападобнай кронай. Мае кароткую (2-4 см) скручаную ігліцу па 2 у пучку. Шышкі выгнутыя, касыя, кручкаватыя, 3-5 см даўжынёй і 2-3 см у дыяметры. Шчыток плоскі, слаба развіты; шышкі могуць заставацца на дрэве нераскрытымі на працягу многіх гадоў.
Арэал
У прыродных умовах расце ў паўночна-ўсходнім рэгіёне Паўночнай Амерыкі.
Значэнне і выкарыстанне
Хвою Банкса ва Украіне высаджваюць на знясіленых глебах у сумесі з хвояй звычайнай. Яна хуткарослая, хуткаспелая, засухаўстойлівая, непатрабавальная да глебы.
Nowy Casnik
Nowy Casnik (Новая газета) — штотыднёвая газета, якая выходзіць на ніжнялужыцкай і нямецкай мовах. Лаўрэат прэміі імя Якуба Чышынскага. Друкуецца ў выдавецтве «Домавіна».
Гісторыя
Сучасная газета з'яўляецца пераемніцай першага часопіса на ніжнялужыцкай мове «Bramborski Serbski Casnik», першы нумар якога выйшаў з друку 5 ліпеня 1848 года па ініцыятыве каталіцкага святара Маты Новека (Mata Nowek), які рэдагаваў газету да 1852 года. З 1852 года рэдактарам газеты быў Кіта Панка (Kito Panka). У 1863 годзе галоўным рэдактарам стаў Кіта Швеля (Kito Šwjelа). У 1880 годзе выданне было перайменавана ў «Bramborskе Nowiny». З 1885 г. па 1915 год выданне выходзіла пад назвай «Bramborskе Casnik». Кіта Швеля быў галоўным рэдактарам газеты да 1915 года. З 1880 па 1883 год галоўным рэдактарам газеты быў ніжнялужыцкі паэт Мата Косык (Mato Kosyk). З 1916 года да 1922 года рэдактарам газеты быў Богуміл Швеля (Bogumił Šwjela), пры якім газета з 1921 па 1922 год выходзіла пад назвай «Serbski Casnik».
З 1923 года галоўным рэдактарам газеты была Міна Віткайц (Mina Witkojc). Падчас яе кіраўніцтва тыраж дасягнуў 1200 асобнікаў. З 1931 па 1933 год рэдактарам газеты быў Фрыца Роха (Fryco Rocha). З 1933 года газета перайшла ў валоданне арганізацыі «Bramborskeje Kube», якая стала друкаваць на яе старонках прапагандысцкія нацыяналістычныя тэксты. Летам 1941 года выданне газеты «Bramborskе Nowiny» было забаронена.
Са снежня 1947 года па ініцыятыве Богуміла Швелі было адноўлена выданне газеты пад сучаснай назвай. Выданне друкавалася пад патранажам культурна-нацыянальнага лужыцкага таварыства Домавіна. Выходзіла ў якасці дадатку да газеты на верхнялужыцкай мове «Nowa doba». З 1954 года стала самастойным выданнем.
У 1974 годзе калектыў газеты быў удастоены прэміі імя Якуба Чышынскага.
У 1977 годзе на пенсію выйшаў Вілем Бера (Wylem Bjero), апошні галоўны рэдактар газеты, для якога ніжнялужыцкая мова была роднай. У наш час галоўным рэдактарам з'яўляецца паляк Гжэгаж Вячорэк (Grzegorz Wieczorek), які ў 2005 годзе змяніў журналіста Хорста Адама (Horst Adam).
Алэксандрыўск
Алэксандрыўск (Олекса́ндрівськ) — горад у Луганскай вобласці Украіны на рацэ Лугань, адміністрацыйна падпарадкаваны Артэміўскаму раёну Луганска.
Распараджэннем Кабінета міністраў Украіны ад 7 лістапада 2014 г. горад унесены ў Спіс населеных пунктаў, на тэрыторыі якіх органы дзяржаўнай улады Украіны часова не ажыццяўляюць свае паўнаважанні.
Яраполк Юр’евіч
Сын тураўскага князя Юрыя Яраславіча.
Пад 1190 годам паведамляецца пра шлюб Яраполка, які адбываўся ў Пінску. З гэтага некаторыя даследчыкі робяць выснову, што раней згаданы ў сувязі з Пінскам князь Яраслаў Юр’евіч — брат Яраполка, да 1190 года мог ужо памерці і ён такім чынам заняў пінскі сталец. Аднак не выключаны і іншыя варыянты падзей
Падчас археалагічных даследаванняў у Пінску знойдзены аскепак амфары з надпісам «Яраполча віно».
Абарона Гродна (1941)
Перадгісторыя
Пасля паражэння Польшчы ў абарончай вайне 1939 года змянілася канфігурацыя заходняй часткі дзяржаўнай мяжы СССР. Утварыўся ў тым ліку магутны выступ у бок Германіі ў раёне Беластока. Адпаведна, і германская мяжа мела выступ у савецкую тэрыторыю ў раёне Сувалкаў. Сувалкаўскі выступ меў важнае тактычнае значэнне. Тут у выпадку нападу праціўнік мог выйсці самым кароткім шляхам (8-10 км) да Нёмана, а затым уздоўж яго заходняга берага - да Гродна (20 км), у тыл асноўным сілам войскаў савецкай 3-й арміі.
Сілы бакоў
На Гродна наступалі нямецкая 9-я палявая армія і 3-я танкавая група з групы армій «Цэнтр». Асноўны ўдар на поўнач ад горада наносіў нямецкі 8-ы армейскі корпус 9-й арміі ў складзе 8-й, 28-й і 161-й пяхотных дывізій, умацаваны 14 дывізіёнамі буйнакалібернай артылерыі, штурмавымі сапёрнымі батальёнамі.
22 чэрвеня
Каля 3 гадзін раніцы з штаба савецкага 122-га знішчальнага авіяпалка паступілі сігналы аб тым, што выразна чуваць шум варожых авіяматораў. Аб’явіўшы трывогу, камандзір 11-й змешанай авіядывізіі палкоўнік П. Ганічаў вылецеў у бок Гродна. З 4 да 8 гадзін раніцы на горад было здзейснена 6 налётаў нямецкай авіяціі, у кожным з якіх удзельнічала ад 30 да 60 самалётаў. Бамбардзіроўкі працягваліся ўвесь дзень. Авіяцыйныя удары па савецкіх ваенных аэрадромах прывялі да вялізных страт у баявой тэхніцы з савецкага боку, з першага дня вайны нямецкаму камандаванню ўдалося заваяваць панаванне ў паветры.
122-гі знішчальны авіяполк паспеў падняць у паветра да з’яўлення варожых бамбардзіроўшчыкаў свае асноўныя сілы (15 самалётаў, у асноўным няспраўных, не змаглі ўзляцець і былі знішчаны). П. Ганічаў загадаў 122-му палку перабазіравацца на аэрадром Ліда, дзе знаходзіўся камандны пункт дывізіі, але хутка і па гэтай авіябазе нямецкія бамбардзіроўшчыкі нанеслі ўдар, пры гэтым камдыў П. Ганічаў быў смяротна паранены.
Нямецкая 161-я пяхотная дывізія ўдарыла ў слабаабсталяваны сутык савецкіх 3-й і 11-й армій і, амаль не сустракаючы супраціву, выйшла да Нёмана ў раёне Друскенікаў. Перадавыя атрады са складу дывізіі выйшлі да Нёмана ўжо да 7:30 раніцы.
На поўнач ад Гродна праціўнік навёў пантонныя пераправы цераз Нёман ля вёсак Гожа і Грандзічы і прасунуўся на Азёры. На шляху да Гродна нямецкія войскі наткнуліся на супраціў недабудаваных вузлоў абароны Гродзенскага УРа, але абыйшлі ўмацаванні і занялі Ліпск і Сапоцкіна. Пасля поўдня немцы выступілі ў напрамку Дамбровы, да вечара без бою ўвайшлі ў пакінуты Аўгустаў.
На дальніх подступах да Гродна першымі ўступілі ў бой воіны 86-га Аўгустоўскага пагранатрада, якія мелі толькі стралковую зброю. Падраздзяленні 56-й стралковай дывізіі, адбіваючы неаднаразовыя атакі, трымалі абарону на Аўгустоўскім канале на поўнач ад Сапоцкіна. Побач з імі вялі агонь з дотаў воіны 68-га УРа. Да 10 гадзін праціўнік абышоў іх з левага флангу і тылу абаронцаў рубяжа.
Сезон 2013 ФК Дынама-Брэст
У 2013-м годзе футбольны клуб з Брэста, які ў мінулым сезоне выступаў пад назвай «Брэст», вярнуў больш звыклую назву і стаў называцца «Дынама-Брэст». Клуб прымаў удзел у трох афіцыйных турнірах: Чэмпіянаце Беларусі 2013, Кубку Беларусі 2012/2013 і Кубку Беларусі 2013/2014
Абарона Гродна (1941)
22 чэрвеня
Палкі 29-й танкавай дывізіі ў 11 гадзін атакавалі буйныя сілы праціўніка на рубяжы Лойкі — Галынка ў напрамку на Сапоцкін. У сустрэчным баі яны прыпынілі прасоўванне нямецкіх войск. Лётчыкі 11-й змешанай авіадывізіі падрымлівалі контратаку 29-й танкавай дывізіі, адбівалі налёты праціўніка на Гродна і аэрадромы дывізіі. Лявей 29-й спрабавала прасунуцца на Ліпск 33-я танкавая дывізія, што дыслакавалася ў Сакулцы. У другой палове дня перадавыя нацысцкія часці выйшлі да р. Ласосна на захад ад Гродна, дзе былі спынены палкамі 85-й стралковай дывізіі (дыслакавалася ў раёне Гродна). На поўнач ад города з праціўнікам, які фарсіраваў Нёман, уступілў у бой полк 85-й стралковай дывізіі і акружная школа малодшага начсастава пагранічных войск. Да канца дня правы фланг і цэнтр абароны былі прарваны, контрудар сіламі мехкорпуса захлынуўся, толькі на левом флангу адносна паспяхова стрымлівалі непрыяцеля часці 27-й стралковай дывізіі супраць якой дзейнічалі 256-я і 162-я пяхотныя дывізіі са складу 20-га армейскага корпуса вермахта.
У свяязі з пагрозой акружэня войскі 3-й арміі ў ноч на 23 чэрвеня пакінулі Гродна і адышлі на паўднёвы ўсход ад города — на рубеж рэк Котра і Свіслач.
Сезон 2013 ФК Дынама-Брэст
Ігракі
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Абарона Гродна (1941)
22 чэрвеня
Па выніках першага дня вайны савецкае галоўнае камандаванне зрабіла вывад, што ў асноўным баі вяліся паблізу граніцы, і для ўдару ў адказ сіл дастаткова. Войскам загадвалася магутнымі контрударамі ў фланг і тыл знішчыць сувалкаўскую групоўку праціўніка і да канца дня 24 чэрвеня авалодаць раёнам Сувалкі. На наступны дзень патрабавалася перайсці ў наступленне.
Сезон 2013 ФК Дынама-Брэст
Ігракі
Заўвагі
Абарона Гродна (1941)
23 чэрвеня
На досвітку, пераправіўшыся цераз Нёман з поўначы ад Гродна, 161-я пяхотная дывізія вермахта пачала далейшае прасоўванне па паўночным беразе ракі. Авангард 28-й пяхотнай дывізіі, переадолеўшы ачаговае супраціўленне савецкіх войск, з раніцы ўвайшоў у Гродна. Аўтадарожны мост цераз Нёман быў часткова разбураны, але сапёры за некалькі гадзін яго адрамантавалі. Немцы занялі правабярэжную частку горада, а таксама пачалі прасоўвацца на ўсход у бок Скідаля.
Сезон 2013 ФК Дынама-Брэст
Прыйшлі ў клуб
* У арэнду
Абарона Гродна (1941)
23 чэрвеня
З мэтаю ліквідацыі прарыву з Сувалкскага выступу камануючы войскамі Заходняга фронта Дз. Паўлаў вырашыў нанесці контрудар сіламі механізаваных карпусоў 3-й і 10-й армій. Ён загадаў генерал-лейтэнанту І. Болдзіну стварыць ударную групоўку ў складзе 6-га і 11-га механізаваных карпусоў і 36-й кавалерыйскай дывізіі 6-га кавалерыйскага корпуса і нанесці ўдар у агульным напрамку Беласток — Ліпск з задачай разграміць праціўніка на левым беразе р. Нёман. Удар меў быць нанесены раніцай 23 чэрвеня з раёна паўднёвей Гродна ў паўночным кірунку — у фланг нямецкай групоўцы, што наступала з Сувалкскага выступа. Усе злучэнні, якія прызначаліся для нанясення контрудара, аб'ядноўваліся ў конна-механізаваную групу пад камандаваннем І. Болдзіна.
Сезон 2013 ФК Дынама-Брэст
Пакінулі клуб
* З арэнды
Абарона Гродна (1941)
23 чэрвеня
Злучэнні 6-га кавалерыйскага корпуса знаходзіліся ў розных раёнах, а 6-я кавалерыйская дывізія, акрамя таго, вяла баі на ломжынскім напрамку. Для збору злучэнняў конна-механізаванай групы патрабаваўся значны час. Да таго ж высоўванне войск ва ўказаныя ім раёны было звязана з вялікімі цяжкасцямі, таму што варожая авіяція бесперапынна наносіла сканцэнтраваныя і масіраваныя ўдары па іх колонах на маршы, і яны неслі вялікія страты, асабліва ў танках.
Зранку 23 чэрвеня злучэнні і часці 3-й арміі, пасля таго як уначы пакінулі Гродна, дзейнічалі ў разрозненых групоўках, вялі цяжкія баі з наступаўшымі на ўсіх напрамках групоўкамі нямецкіх войск. 56-я стралковая дывізія, рассеченная на дзве часткі, адыходзіла ўздоўж левага і правага берагоў Нёмана. Галаўныя сілы 85-й стралковой дывізіі ў складзе двух стралковых і аднаго гаўбічнага артылерыйскага палкоў пад бесперапыннымі атакамі авіаціі, да канца дня замацаваліся на р. Свіслач. Яе 59-ы стралковы полк разам з часткай сіл 56-й стралковай дывізіі і атрадам пагранічнікаў пасля адыходу ад Гродна заняў абарону ўздоўж р. Котра, на поўнач і поўдзень ад Скідаля. 27-я стралковая дывізія прыкрывала раён Сакулкі, частка яе падраздзяленняў няўдала спрабавала адбіць Дамброву.
Адыход стралковых войск прыкрывалі 29-я і 33-я танкавыя дывізіі 11-га механізаванага корпуса, якія дзейнічалі без артылерыйскай падтрымкі і авіяцыйнага прыкрыцця. У выніку іх баявыя парадкі бесперапынна траплялі пад удары нямецкай авяацыі, якая метадычна знішчала танкі і іншую баявую тэхніку. Пад ціскам праціўніка корпус вымушаны быў адысці на рубеж Сакулка, Кузніца, Фолюш. Асабліва значным быў адыход левафланговай 33-й танкавай дывізіі. 29-я танкавая дывізія да 17 гадзін адышла ад Гродна ўсяго на некалькі кіламетраў на поўдзень, на рубеж Гібулічы, Альшанка.
У адпаведнасці з атрыманым загадам на контрудар з поўдня ад Гродна штабы 6-га механізаванага і 6-га кавалерыйскага корпусаў пачалі высоўванне сваіх злучэнняў у зыходныя раёны ў Супрасльскай пушчы. Аднак адсутнасць службы рэгулявання на маршрутах 6-га механізіаванага корпуса, неразбярыха на дарогах, прывялі да вялікай колькасці аварый і страты часу. Марш адбываўся ва ўмовах безраздзельнага панавання ў паветры нямецкай авіяцыі, у выніку яе ўдараў толькі 7-я танковая дывізія страціла на працягу дня 63 танкі, да таго ж былі разгромлены ўсе палкавыя тылы.
Сезон 2013 ФК Дынама-Брэст
Бамбардзіры
У дужках - галы з пенальці.
Абарона Гродна (1941)
23 чэрвеня
Практычна не змаглі сканцэнтравацца ў зыходных раёнах для контрудара і злучэнні 6-га кавалерыйскага корпуса. Калі яго 6-я кавалерыйская дывізія ўвогуле не атрымала загаду на контрудар і працягвала пасля цяжкіх баёў пад Ломжай адыходзіць на ўсход, то 36-я кавалерыйская дывізія падчас маршу з раёна Ваўкавыска ў напрамку Гродна падвяргалася бесперапынным ударам авіаціі і на працягу некалькіх гадзін была рассеяна па навакольных лясах.
Сказанне пра Сівілу-прарочыцу
«Сказа́нне пра Сівілу-праро́чыцу» — помнік беларускай перакладной літаратуры XV — пачатку XVI стагоддзяў, твор эсхаталагічнага характару. Перакладзены з чэшскай мовы. Вядомы ў адзіным спісе сярэдзіны XVI ст., які захоўваўся ў рукапісным зборніку і загінуў падчас Другой сусветнай вайны.
Абарона Гродна (1941)
23 чэрвеня
Такім чынам, ні адно са злучэнняў конна-механізаванай групы І. Болдзіна, прызначанае для нанясення 23 чэрвеня контрудара на гродзенскім напрамку, у зыходныя раёны выйсці не змагло.
Бокава-Хрустальнэ
Бокава-Хрустальнэ (Боково-Хрустальне) — горад у Луганскай вобласці Украіны, адміністрацыйна падпарадкаваны гарадскому савету Хрустальнага.
Сказанне пра Сівілу-прарочыцу
Царыца краіны Сава, якая атаясамліваецца з сівілай (адной з Вядзьмарак у Старажытнай Грэцыі), дае прадказанні цару Саламону. У творы змешчаны прадказанні пра нараджэнне і вучэнне Хрыстова, распаўсюджанне хрысціянства і заняпад іўдаізму, а таксама пра канец свету і з'яўленне Антыхрыста.
Сезон 2013 ФК Дынама-Брэст
Кубак Беларусі 2012/13
У пачатку 2013 «Дынама-Брэст» працягвала удзел у Кубку Беларусі 2012/2013. На стадыі чвэрцьфінала брэсцкаму клубу супрацьстаяў мінскі СКВІЧ. Саступіўшы з мінімальным лікам у дадатковы час, «Дынама» спыніла выступленне ў турніры.
Бокава-Хрустальнэ
Распараджэннем Кабінета міністраў Украіны ад 7 лістапада 2014 года горад унесены ў Спіс населеных пунктаў, на тэрыторыі якіх органы дзяржаўнай улады Украіны часова не ажыццяўляюць свае паўнаважанні.
Абарона Гродна (1941)
24 чэрвеня
Зранку 24 чэрвеня да Нёмана ў раёне Гожы прарваўся 213-ы полк 56-й стралковай дывізіі разам з іншымі групамі, што прымкнулі да яго. На кароткі час быў захоплены нямецкі пантонны мост. Пад агнём праціўніка, несучы вялікі страты, байцы перапраўляліся на супрацьлеглы бераг. Уцалелыя групы накіраваліся далей у бок Ліды.
Даведаўшыся аб захопе Гродна, Дз. Паўлаў удакладніў задачы групы Болдзіна і 3-й арміі. Конна-механізаваная група ў складзе 6-га і 11-га механізаваных карпусоў і 36-й кавалерыйскай дывізіі павінна была авалодаць Гроднам і развіць наступленне па абодвух берегах Нёмана. Дапаможныя ўдары планавалася нанесці сіламі 85, 56 і 27-й стралковых дывізій 3-й арміі з задачамі выйсці на поўнач ад Гродна.
Да світання часці 6-га мехкорпуса ў асноўным вышлі на зыходныя пазіцыі. На працягу дня злучэнні контрударнай групоўкі пры падтрымцы франтавой авіяціі 3-га дальнебамбардзіровачнага корпуса здолелі дабіцца некаторага поспеху. Не вытрымаўшы іх удару, 256-я нямецкая пяхотная дывізія была вымушана адыйсці. Да вечара танкі 6-га мехкорпуса выйшлі ў паласу абароны 27-й стралковай дывізіі. Тым часам супраць савецкіх войск камандуючы групай армій «Цэнтр» фельдмаршал Ф. Бок накіраваў асноўныя сілы 2-га паветранага флоту. Нямецкія самалёты бесперапынна наносілі ўдары, пазбаўляючы часці 3-й арміі і групы Болдзіна магчымасці манеўру. З фронту праціўнік арганізаваў жорсткую супрацьтанкавую абарону, так што савецкія танкісты неслі вялікія страты.
85-я стралковая дывізія наступала на Гродна з паўднёвага ўсходу, пад бамбёжкамі і авіяцыйнымі абстрэламі несла вялікія страты ў людзях і тэхніцы. Да вечара наступленне захлынулася. Слабаўзброеная 204-я механізаваная дывізія, якая прыбыла з раёна Ваўкавыска, ўтрымлівала пазіцыі на р. Ласосна, прыкрываючы левы фланг наступаючай танкавай групоўкі.
На працягу дня ішлі баі на рацэ Котра, савецкія войскі абаранялі Скідаль. Да вечара немцам удалося прарваць абарону ў некаторых месцах. Уначы савецкія падраздзяленні пачалі адступленне на Лунна.
25 чэрвеня
Нягледзячы на далейшае пагаршэнне аператыўнай абстаноўкі ў выніку выхаду нямецкіх танкавых груп да Баранавічаў і Маладзечна і пагрозы акружэння ўсёй беластоцкай групоўкі Заходняга фронту, войскам былі пакінуты ранейшыя задачы. Цяжкія баі пад Гроднам працягваліся і 25 чэрвеня, але наступальныя магчымасці савецкіх войск хутка вычарпаліся. Праціўнік тым часам падцягнуў сюды супрацьтанкавую і зенітную артылерыю, а таксама 129-ю пяхотную дывізію.
85-я стралковая дывізія, адбіўшы некалькі атак праціўніка, працягнула наступленне, заняла некалькі вышынь і лінію старых рэдутаў перад Гродна, захапіла свой летні лагер на беразе Нёмана, асобныя падраздзяленні ўварваліся ў Гродна і выйшлі ў раён з паўночнага захаду ад горада.
204-я матарызаваная дывізія ва ўзаемадзеянні з 29-й танкавай дывізіяй дасягнула раёна Каробчыцы, Караліно, ахопліваючы Гродна з паўднёвага захаду, але затым 29-я танкавая дывізія адышла і замацавалася на ўсходнім беразе р. Ласосна.
Група Болдзіна без артпадрыхтоўкі, лабавымі танкавымі атакамі амаль без падрымкі пяхоты спрабавала ўзламаць абарону праціўніка, насычаную сродкамі супрацьтанкавай барацьбы. Невялікія тактычныя ўкліньванні заканчваліся авіяналётамі і адводам уцалелых танкаў. Група траціла сілы, людзей і баявую тэхніку ў бессэнсоўных атаках. Пры гэтым адсутнічала ўзаемадзеянне з суседзямі, заканчваліся боепрыпасы і паліва.
29-я танкавая дывізія сваім правафланговым 128-м палком у раёне Кузніцы ўступіла ў бой з часцямі нямецкай 162-й пяхотной дывізіі, якая падышла сюды. Не вытрымаўшы атакі пры моцнай артылерыйскай падтрымцы, полк адышоў. У тылавом раёне 29-й дывізіі збіраліся і прыводзілі сябе ў парадак падраздзяленні 27-й стралковай дывізіі. Рэшткі 36-й кавалерыйскай дывізіі трымалі пазіцыі ў раёне Крынак і Адэльска.
6-я кавалерыйская дывізія з раніцы 25 чэрвеня ў зыходным раёне для наступлення трапіла пад моцную бамбардзіроўку з паветра. Яе 94-ы полк страціў радёстанцыю і ўсю артылерыю, быў забіты камандзір палка. Кавалерысты 6-й дывізіі былі рассеяны і ў беспарадку пачалі адыходзіць у лясы на паўднёвы захад ад мястэчка Нова Воля і далей у напрамку Ваўкавыска. З-за адсутнасці паліва была знішчана частка машын 35-га танкавага палка.
У раёне Скідаля працягвалі баі асобныя падраздзяленні 59-га палка з 85-й дывізіі і 184-га палка — з 56-й. Перастрэлкі ішлі ўсю ноч на 25-е і ўвесь дзень 25 чэрвеня, пакуль нарэшце немцам не ўдалося поўнасцю авалодаць горадам.
Увечары 25 чэрвеня савецкае галоўнакамандаванне дазволіла генералу Дз. Паўлаву адвесці войскі ў ноч з 25 на 26 чэрвеня.
Адступленне савецкіх войск
11-ы мехкорпус, гэтак жа як і 85-я дывізія, атрымаў загад адступіць на мяжу р. Свіслач, аднак па рашэнні камкора генерал-маёра Д. Маставенка застаўся на рубяжы Пагараны, Гібулічы, Кузніца, Сакулка, які утрымліваў да зыходу 26 чэрвеня. З улікам прарыву нямецкіх частак ад Кузніцы на Індуру паласа абароны 11-га мехкорпуса ад Пагаран да Сакулкі ўжо была разарвана на дзве часткі, і 33-я танкавая дывізія апынулася адрэзана ад асноўных сіл корпуса і адкінутая ў паласу конна-механізаванай групы Болдзіна.
Залатэ
Залатэ (Золоте́) — горад у Папаснянскім раёне Луганскай вобласці Украіны.
Абарона Гродна (1941)
Адступленне савецкіх войск
У ходзе баёў 11-ы мехкорпус панёс вялікія страты. Паводле дадзеных палкавога камісара Андрэева, «у танкавых дывізіях засталося не больш за 300—400 чалавек, а ў мд — па адным няпоўным батальёне ў палку, танкаў — да 30 штук і да 20 бронемашын. Усе невялікія тылы дывізій былі спалены або расстраляныя авіяцыяй праціўніка, якая ганялася літаральна за асобнымі машынамі…»
Залатэ
Размешчаны каля лініі размежавання пазіцый Узброеных сіл Украіны і вайсковых груповак ЛНР. Неаднаразова падвяргаўся абстрэлам з боку сепаратыстаў у ходзе актыўных баявых дзеянняў у 2014-2015 г.
Абарона Гродна (1941)
Адступленне савецкіх войск
Злучэнні 3-й арміі тым часам пачалі адступленне з раёна Гродна на Масты — Навагрудак. 27-я стралковая дывізія, якая з 25 чэрвеня займала рубеж на рацэ Свіслач, прыкрываючы адыходзячыя часці, трапіла ў акружэнне і была знішчана. Прыкрываючыся высунутымі да перапраў ля Лунна і Мастоў часцямі 204-й матарызаванай дывізіі, астаткі злучэнняў 3-й арміі прасоўваліся ў напрамку Навагрудка, а затым Стаўбцоў. Частку баявой тэхнікі даваялося пакінуць на заходнім беразе Шчары ў раёне Слоніма. Злучыцца з асноўнымі савецкімі сіламі ім удалося толькі пад канец ліпеня ў раёне Рагачова.
Вынікі
Групе Болдзіна ўдалося на некалькі сутак прыкаваць да Гродна значныя сілы праціўніка і нанесці яму істоны ўрон. Камандаванне групы армій «Цэнтр» было вымушана перакінуць сюды два армейскіх корпусы і павярнуць некаторыя часці 3-й танкавай групы генерала Гота. Контрудар аблегчыў, хоць і ненадоўга, становішча 3-й арміі. Аднак перахапіць ініцыятыву савецкім войскам не ўдалося, прычым механізаваныя корпусы панеслі вялізныя страты: напрыклад, у 11-м мехкорпусе засталося ўсяго 50 танкаў.
Галоўнымі прычынамі няўдалага зыходу контрудара стала адсутнасць надзейнай авіяцыйнай і артылерыйскай падтрымкі і зенітна-артылерыйскага прыкрыцця. Савецкія войскі панеслі значныя страты ў матэрыяльнай частцы і людзях ад авіяцыі і супрацьтанкавай артылерыі. Акрамя таго, з-за дрэннай арганізацыі забеспячэння яны пачалі цярпець недахоп у боепрыпасах і паліве.
Алмазна
Алмазна (Алмазна) — горад у Луганскай вобласці Украіны, адміністрацыйна падпарадкаваны Кадзііўскаму гарадскому савету.
Распараджэннем Кабінета міністраў Украіны ад 7 лістапада 2014 г. горад унесены ў Спіс населеных пунктаў, на тэрыторыі якіх органы дзяржаўнай улады Украіны часова не ажыццяўляюць свае паўнаважанні.
Даўжанск
Даўжанск (Довжа́нськ) — горад у Луганскай вобласці Украіны каля мяжы з Расіяй, адміністратыўны цэнтр Даўжанскага раёна.
Распараджэннем Кабінета міністраў Украіны ад 7 лістапада 2014 г. горад унесены ў Спіс населеных пунктаў, на тэрыторыі якіх органы дзяржаўнай улады Украіны часова не ажыццяўляюць свае паўнаважанні.
Зымагір’я
Зымагір’я (Зимогі́р’я) — горад у Слаўянасэрбскім раёне Луганскай вобласці Украіны.
Вазнэсэніўка
Вазнэсэніўка (Вознесенівка) — горад у Луганскай вобласці Украіны на мяжы з Расіяй, адміністрацыйна падпарадкаваны гарадскому савету Даўжанска.
У горадзе знаходзіцца чыгуначная станцыя «Красна Магыла» на лініі Дэбальцэвэ — Красна Магыла (граніца Расійскай Федэрацыі) і чыгуначны пункт пропуску праз граніцу з такой самай назвай.
Распараджэннем Кабінета міністраў Украіны ад 7 лістапада 2014 г. горад унесены ў Спіс населеных пунктаў, на тэрыторыі якіх органы дзяржаўнай улады Украіны часова не ажыццяўляюць свае паўнаважанні.
Хвоя веймутава гімалайская
Хвоя веймутава гімалайская (Pinus wallichiana) — від голанасенных раслін роду Хвоя.
Mafia II
«Mafia II» — камп’ютарная гульня, шутэр ад трэцяй асобы з элементамі аўтасімулатару, сіквел гульні «Mafia: The City of Lost Heaven», распрацаваная чэшскай кампаніяй «2K Czech». Распрацоўка гульні была анансаваная 21 жніўня 2007 года на «Leipzig Games Convention», гульня была выдадзеная кампаніяй «2K Games» 24 жніўня 2010 года ў Паўночнай Амерыцы і 27 жніўня 2010 года ва ўсім свеце. Даты выхада аднолькавыя для ўсіх падтрымоўваных платформ: PlayStation 3, PC і Xbox 360.
Сюжэт
Падзеі Mafia II разгортваюцца ў 1943-1951 гадах у выдуманым амерыканскім горадзе Эмпайр-Бэй (Empire Bay) з насельніцтвам у сем мільёнаў [+42]. У горадзе «запраўляюць» тры асноўных мафіёзныя «сям'і»: Вінчы, Клементэ і Фальконе.
Хвоя веймутава гімалайская
Гэты від хвоі распаўсюджаны ў Гімалаях, горных сістэмах Каракарум і Гіндукуш, ад усходняга Афганістана да кітайскай правінцыі Юньнань, на вышынях 1800-4300. м.
Mafia II
Сюжэт
Галоўны герой, Віта Скалета (Vito Scaletta) (поўнае імя — Віторыё Антоніа Скалета), у дзяцінстве пераехаў разам са сваёй сям'ёй з Сіцыліі ў ЗША. Будучы хлапчуком, Віта думаў, што ў Амерыцы ўсе яго мары стануць рэальнасцю, аднак на справе ўсё аказалася інакш. Яго бацька, Антоніа Скалета, сумленны работнік, працаваў у порце, атрымліваючы за сваю працу грошы, якія часта траціліся ў карчме. Праз некалькі гадоў Антоніа, як лічыцца, будучы п'яным, упаў у ваду і патануў. Маці Віта, богабаязны гадовая жанчына, якая хвалявалася за свайго сына, працуе памочніцай прападобнага ў мясцовай царкве.
Хвоя веймутава гімалайская
Назва
Сваю навуковую назву від атрымаў у гонар (1786—1854), дацкага і англійскай хірурга і батаніка, які займаўся ў тым ліку вывучэннем флоры Індыі і Непала.
Mafia II
Сюжэт
У школе Віта пасябраваў з іншым хлапчуком, Джо Барбара (Joe Barbaro) — вядомым у акрузе хуліганам. Абодва яны былі з бедных сем'яў, таму, стаўшы найлепшымі сябрамі, хутка заахвоціліся да асноў бандытызму — працы кішэннымі злодзеямі, рабавання крамаў і г.д.
Аднойчы пасталелі Джо і Віта вырашылі абрабаваць ювелірны магазін. Першая сур'ёзная справа аказалася не зусім удалай: іх заўважыў паліцэйскі. Віта быў злоўлены, а Джо ўдалося схавацца. Ішла Другая сусветная вайна, на фронце былі патрэбныя добраахвотнікі, таму Віта далі выбар. Паміж турмой і вайной ён абраў вайну, у выніку чаго быў адпраўлены на фронт, дэсантнікам ў 504-ы парашутны полк.
Хвоя веймутава гімалайская
Батанічнае апісанне
Хвоя веймутава гімалайская — дрэва вышынёй 30-50 м. Ігліца 12-18 см даўжынёй, добра гнецца. Шышкі доўгія, 16-32 см даўжынёй, жоўтыя пры паспяванні. Насенне 5-6 мм даўжынёй, з 20-30 міліметровым крылцам. Расліна цэніцца за свае дэкаратыўныя якасці, яго культывуюць па ўсім свеце. Гэты від устойлівы да холаду і хваробаў, але дрэнна пераносіць сухі і гарачы клімат.
Сінонімы
У сінаніміку гэтага віду ўваходзяць наступныя назвы :
Джэймі Дорнан
Джэймс «Джэймі» Дорнан (James "Jamie" Dornan, нар. 1 мая 1982) — ірландскі акцёр, мадэль і музыкант. Дорнан быў мадэллю шматлікіх вядомых марак, такіх як Calvin Klein, Dior, Armani і іншых. У 2006 годзе ён зняўся ў фільме Сафіі Копалы «Марыя-Антуанэта». Здымаўся ў ролі Паляўнічага ў першым сезоне тэлесерыяла «Аднойчы ў казцы».
Гірскэ (Луганская вобласць)
Гірскэ (Гірське́) — горад у Папаснянскім раёне Луганскай вобласці Украіны.
Размешчаны каля лініі размежавання пазіцый Узброеных сіл Украіны і вайсковых груповак ЛНР. Неаднаразова падвяргаўся абстрэлам з боку сепаратыстаў у ходзе актыўных баявых дзеянняў у 2014-2015 г.
Якаб Шпорэнберг
Якаб Шпорэнберг (Jakob Sporrenberg;, Дзюсельдорф — , Варшава) — адзін з найвышэйшых афіцэраў СС, групенфюрар СС (1 студзеня 1940) і генерал-лейтэнант паліцыі (7 ліпеня 1943).
Біяграфія
У 1922 годзе далучыўся да нацысцкага руху і ўступіў у НСДАП. Падчас Рурскага крызісу ў 1923 годзе ён быў затрыманы і асуджаны ў сакавіку 1924 года французскім ваенным судом да 2 гадоў зняволення і штрафу ў 1000 залатых марак за процідзеянне акупацыйнай адміністрацыі ў Руры. 25 жніўня 1925 года уступіў у СА і да верасня 1930 года лічыўся ў 39-м штандары СА. 15 снежня 1925 года паўторна ўступіў ў НСДАП (квіток № 25 585). З 1 жніўня 1929 года узначаліў Гітлер’югенд у Дзюсельдорфе.