cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Акупацыя Ірака (2003—2011)
Вывад амерыканскага кантынгенту
13 верасня 2007 года прэзідэнт Буш абвясціў, што 168 000 амерыканскіх вайскоўцаў, якія знаходзіліся ў той час у Іраку, будуць скарочаны на 5700 чалавек да Каляд і што дадатковыя войскі будуць выведзены, у выніку чаго агульная колькасць амерыканскіх войскаў скароціцца з 20 да 15 баявых брыгад да ліпеня 2008 года. Але да канца года колькасць амерыканскіх войскаў у Іраку скарацілася толькі да 146 000 чалавек.
Да кастрычніка пад кантролем міжнародных сіл у Іраку заставаліся 5 з 18 правінцый (мухафаз), у астатніх жа забеспячэннем бяспекі займаліся іракскія армія і паліцыя.
19 жніўня 2010 года 4-я брыгада «Страйкер» 2-й пяхотнай дывізіі стала апошняй амерыканскай баявой брыгадай, выведзенай з Ірака. У той жа час у сваёй прамове 31 жніўня 2010 года Абама заявіў, што ''«амерыканская ваенная місія ў Іраку скончылася. Аперацыя «Іракская свабода» таксама скончылася, і цяпер іракскі народ нясе галоўную адказнасць за бяспеку сваёй краіны»''.
На той момант каля 50 000 амерыканскіх вайскоўцаў заставаліся ў краіне ў якасці кансультантаў у рамках аперацыі «Новы світанак», якая працягвалася да канца 2011 года. Амерыканскія вайскоўцы працягвалі навучаць і кансультаваць іракскія войскі. Хутка, з крахам дыскусій аб падаўжэнні знаходжання амерыканскіх сіл, Абама абвясціў аб поўным вывадзе воінскіх часцей з Ірака, як і планавалася раней. 15 снежня 2011 года ў Багдадзе адбылася ўрачыстая цырымонія, якая паклала фармальны канец амерыканскай місіі. Апошнія 500 салдат пакінулі Ірак раніцай 18 снежня. На той момант на тэрыторыі Ірака заставаліся супрацоўнікі прыватных ваенных і ахоўных кампаній, а таксама невядомы лік амерыканскіх і іншых замежных інструктараў. Па стане на сакавік 2013 году, агульная колькасць прыватнікаў, без уліку спецыялістаў ўзброеных сіл краін кааліцыі, складала 5500 чалавек.
Стаўленне і ацэнкі
Дзеянні ЗША і іх саюзнікаў у Іраку з’яўляюцца прадметам спрэчак і супярэчнасцяў.
З аднаго боку, звяржэнне дзеючага ўрада і наступная акупацыя паспрыялі рэальнаму ажыццяўленню палітычных правоў насельніцтва, дэмакратызацыі і лібералізацыі краіны, паляпшэнню адносінах з дзяржавамі Захаду, іх блізкаўсходнімі саюзнікамі і Іранам, з якімі раней у Ірака меліся складаныя і часам варожыя адносіны. Акупантамі замест 25-гадовага аўтарытарнаму рэжыму быў сфармаваны новы дэмакратычны, што абраны пры шчырай палітычнай канкурэнцыі на выбарах з альтэрнатыўнай асновай. У гэты час шыіты і курды перасталі падвяргацца дыскрымінацыі, якая мела месца пры суніцкім урадзе Садама Хусейна. Прадстаўнікі гэтых суполак пры і пасля акупацыі змаглі павялічыць свой уплыў на палітыку краіны, заняўшы большую частку месц у дзяржаўным апараце, у тым ліку і прэзідэнцкую пасаду. З іншага боку, пасля пачатку падзей рэгіён стаў значна больш нестабільным, асабліва абвастрылася праблема тэрарызму. Пагоршылася сацыяльна-эканамічнае становішча грамадзян, бо ваенныя дзеянні негатыўна паўплывалі на ўсе дасягненні былога рэжыму ў гэтай галіне. У той жа час карупцыя, якая была значнай праблемай яшчэ пры звергнутай уладзе, толькі больш разраслася. Таксама амерыканскае ўварванне крытыкуюць за сфальсіфікаваныя абвінавачванні ўрада Садама Хусейна ў наяўнасці хімзброі і супрацоўніцтве з Аль-Каідай. У дадатак, сама аперацыя, на момант уварвання, не была ўхвалена ў ААН і выклікала незадаволенасць у міжнароднай супольнасці.
Вайну ў Іраку шырока падтрымалі неакансерватыўныя колы. На іх думку, стварэнне сапраўдна дэмакратычнай іракскай дзяржавы здольна было выклікаць «ланцуговую рэакцыю» і мадэрнізаваць увесь блізкаўсходні рэгіён, якім жорстка і неэфектыўна кіравалі дыктатары, племянныя правадыры ці рэлігійныя лідары. Вынікам гэтага магла стаць ліквідацыя ачагоў міжнароднага тэрарызму і шэрагу прычын, што яго выклікалі. Збольшага гэта адбілася ў падзеях Арабскай вясны.
У 2003 годзе ў рэдакцыйным артыкуле нямецкай газеты Financial Times Deutschland казалася, што амерыканская акупацыя, а дакладней падзенне ўрада Садама, была станоўча ўспрынята іракскім грамадствам, лічачы гэтыя падзеі як вызваленне ад шматгадовай дыктатуры. Непасрэдна выданне пісала пра «радасныя масы людзей на вуліцах Багдаду», якія сведчаць аб тым, што ''«іракцы вітаюць вызваленне і, такім чынам, абвяргаюць пярэчанні праціўнікаў вайны. Тым самым, ваенная аперацыя супраць Ірака, якую рэзка крытыкавалі па ўсім свеце, набывае заднім лікам некаторую долю легітымнасці»''. У 2010 годзе ў артыкуле газеты Al Khaleej (ААЭ) было паказана на некампетэнтнасць новага ўрада Ірака, сфармаванага кааліцыяй, і ўзрост міжканфесійнай варожасці. Выданне пісала, што сілы, якія прыйшлі на змену Садаму, усе таксама шчыльна трымалісь за ўладу, прыкрываючыся дэмакратычнымі лозунгамі. Газета, згадваючы кровапраліцце ў краіне, абвастрала ўвагу на «галасы, якія казалі, што неабходна адкласці вывад акупацыйных войск на нявызначаны тэрмін», дадаўшы, што «гэта і ёсць тлумачэнне таго, што адбываецца».
У 2018 годзе старшы навуковы супрацоўнік Цэнтра партнёрства цывілізацый МДІМА, доктар гістарычных навук, прафесар Аляксандр Вавілаў адзначыў у інтэрв’ю RT, што менавіта ваеннае ўварванне пацягнула за сабой рост магутнасці міжнародных тэрарыстычных арганізацый, у тым ліку ўзнікненне групоўкі «Ісламская дзяржава Ірака і Леванта» (ІДІЛ), што ўяўляла сабой глабальную пагрозу ў 2014—2017 гадах, захапіўшы значную частку Сірыі, Ірака і асобныя раёны іншых краін. Ён заявіў :
Паводле праведзенага ў лютым—сакавіку 2007 года апытання насельніцтва Ірака, арганізаванага ABC News, 51% насельніцтва краіны (супраць 17% у пачатку 2004 г.) падтрымлівалі атакі паўстанцаў на войскі ЗША. У маі таго ж года 55% амерыканцаў, паводле апытання Quinnipiac University Poll, лічылі вайну ў Іраку памылкай, а 51% зарэгістраваных выбаршчыкаў выказаліся за вывад ваеннага кантынгенту. Аднак у лютым 2008 года 48% рэспандэнтаў лічылі, што ваенная аперацыя ў Іраку праходзіць добра/вельмі добра, і столькі ж лічылі, што яна ідзе дрэнна.
Мсціслаў (унук Ігара Яраславіча)
Мсціслаў (1070-я — ) — князь з роду Рурыкавічаў.
Імя бацькі крыніцы не называюць. У летапісах князь Мсціслаў выступае толькі як «унук Ігараў» або разам са сваім дзядзькам князем Давыдам Ігаравічам. На думку Фёдара Успенскага, немагчыма вызначыць, чаму ён атрымаў імя Мсціслаў, бо пра родавую лінію вядома дужа мала.
Валянцін Янін выказаў думку, што «Мсціслаў, унук Ігараў» як князь Мсціслаў-Андрэй Усеваладавіч названы сярод рускіх князёў адной з рэдакцый «Хаджэння ігумена Данілы» і, зыходзячы з разлікаў агульнага старшынства, з 1102—1103 года займаў смаленскі сталец. У адказ Леанід Аляксееў адзначыў, што прынамсі з канца XI ст. смаленскі сталец трымалі сыны князя Уладзіміра Усеваладавіча. Такая заўвага не бянтэжыла Яніна, ён лічыў, што княжанне ўладзіміравых сыноў магло пачацца ў канцы жыцця князя Мсціслава, калі ён «цяжка хварэў, прыняў схіму і г.д.» і толькі пасля яго смерці Смаленская воласць «як вымарачная» канчаткова трапіла да князя Уладзіміра Усеваладавіча.
Таксама Янін лічыць, што напэўна менавіта «Мсціславу, унуку Ігараву» належала пячатка з грэчаскім надпісам «Мсціслаў, вялікі архонт Росіі» і выявай, магчыма, св. Андрэя Першазваннага, знойдзеная ў кіеўскім Белгарадзе.
На думку Алега Рапава, князь Мсціслаў трымаў, у т.л. на пачатку XII ст., невялікі ўдзел на Валыні, побач уладанняў (або ва ўладаннях) свайго дзядзькі князя Давыда. Рапаў лічыць, што князь Мсціслаў браў удзел у паходзе на полаўцаў у 1103 годзе як прадстаўнік князя Давыда, а таксама магчыма і ў папярэднім з’езде на Далобскім возеры, бо летапісец наракае за няўдзел у паходзе князю Алегу Святаславічу і не наракае князю Давыду Ігаравічу.
Інканель
Інканель (Inconel) — сямейства аўстэнітных нікель-хромавых гарачатрывалых сплаваў. Зарэгістраваная гандлёвая марка кампаніі Special Metals Corporation. Інканель звычайна ўжываецца пры высокіх тэмпературах. Часта назву скарачаюць да «Inco» (часам «Iconel»). Сямейства ўключае: Inconel 625, Chronin 625, Altemp 625, Haynes 625, Nickelvac 625 і Nicrofer 6020.
Уласцівасці
Сплавы Інканель стойкія да акіслення і карозіі. Пры нагрэве Інканель фарміруе тонкую стабільную аксідную плёнку, якая засцерагае паверхню ад далейшага разбурэння. Інканель захоўвае трываласць у шырокім прамежку тэмператур, таму падыходзіць для тэхнічных галін, дзе алюміній або сталь не працуюць.
Беларусь на конкурсе песні Еўрабачанне 2017
Беларусь прыняла ўдзел у 62-м конкурсе песні Еўрабачанне, які прайшоў у 2017 годзе ў Кіеве, Украіна. Прадстаўнік выбраны на нацыянальным адборачным конкурсе, арганізаваным тэлеканалам Нацыянальнай дзяржаўнай тэлерадыёкампаніяй Рэспублікі Беларусь. Перамог гурт NAVI з песняй «Гісторыя майго жыцця».
Гурт прадставіў сваю песню ў другім паўфінале.
Інкарвілея
Інкарвілея (Incarvillea) — род кветкавых раслін сямейства бігноніевыя. 14 відаў. Пашыраны ў Паўднёва-Усходняй і Цэнтральнай Азіі. У цэнтральным батанічным садзе Нацыянальнай Акадэміі Навук Беларусі інтрадукаваны 2 віды і 1 форма:,.
Апісанне
Адна- і шматгадовыя травяністыя або паўкустовыя расліны з прамастойнымі простымі або галінастымі сцёбламі. Лісце перыста-рассечанае ў прыкаранёвай разетцы. Кветкі буйныя трубчастыя з 5-лопасцевым адгінам у канцавых гронках або мяцёлках. Квітнее ў чэрвені. Плод — каробачка.
Птушкафабрыка «Дружба»
Гісторыя
Будаўніцтва птушкафабрыкі пачалося ў красавіку 1979 года паводле кантракту з Венгрыяй і завяршылася да канца 1980 года. 5 лістапада 1980 года быў пасаджаны першы бройлер. Сярэдні ўзрост супрацоўнікаў складаў 28 гадоў. За першы год было выраблена 9949 тон мяса птушкі. 20 мая 1981 года Міністэрства сельскай гаспадаркі БССР зацвердзіла загад № 108 аб стварэнні бройлернай птушкафабрыкі «Дружба».
У 1993 годзе ў Баранавічах адкрылася першая ўласная крама прадпрыемства. У маі 1996 года да прадпрыемства далучылі птушкафабрыку «Палонка» (Баранавіцкі раён) з 17 птушнікамі на 300 тысяч куранятаў. У снежні 1999 года быў далучаны саўгас «Прыазёрны», у жніўні 2000 года — калгас «Цяплівады». У выніку агульны збор зерня перавысіў 12 тысяч тон пры ўраджайнасці звыш 50 цэнтнераў/га. Вытворчасць малака перасягнула 4 тысяч тон пры сярэднім гадавым надоі на фуражную карову 7 тыс. кг (літраў).
У 2005 годзе даччыныя падраздзяленні «Прыазёрны» і «Цяплівады» стваралі 8 % вырабаў прадпрыемства. Далучэнне земляробчых гаспадарак прывяло да самастойнага забеспячэння звыш паловы патрэбаў у зерні (пшаніца, трыцікале, ячмень). Для вытворчасці камбінаванага корму за мяжой закупаліся соевы шрот (Аргенціна), рыбная мука (Маўрытанія) і большасць кукурузы (Украіна).
У пачатку лістапада 2005 года ў Жамчужным увялі ў дзеянне новы забойны цэх на 6000 птушанятаў за гадзіну. Цэх стаў першым у Беларусі з паветрана-кропельным спосабам ахалоджвання птушкі, што ажыццяўлялася да тэмпературы тушкі +4 °C цягам 82 хвілін патокам вільготнага паветра (без дотыку вады) тэмпературай ад 0°C да +2 °C. Таксама ў забойным цэху паставілі 2 пакоі хуткай замарозкі з тэмпературай −35 °C. Будаўніцтва цэха ажыццявілі за кошт €4,293 млн пазыкі пад 10,5 % гадавой ліхвы ад Нямецкага цэнтральнага кааператыўнага банка (Франкфурт-на-Майне, зямля Гесэн). Савет міністраў Рэспублікі Беларусь узяў на сябе вяртанне 7 % гадавой ліхвы.
На 2005 год птушкафабрыка мела закончаны цыкл вытворчасці мяса куранятаў. Прадпрыемства ўключала цэх бацькоўскага статка і рамонтнага маладняку, інкубатар, бройлерны цэх, цэх забою і паглыбленай перапрацоўкі мяса птушкі, сетку ўласных крамаў. Налічвалася 137 птушнікаў для адначаснага ўтрымання 2,2 млн куранятаў. На прадпрыемстве працавалі амаль 2000 чалавек. Штодзённы выраб мяса куранятаў перавышаў 55 тон у забойнай вазе. Таксама ў 2005 годзе сумесна з кампаніямі «Яравіт» (Мінск) і «Белптушкапрам» (Мінск) адчыніла гандлёвы дом «Белая вежа» ў Маскве (Расія).
У 2006 годзе да птушкафабрыкі «Дружба» быў далучаны Гарадзішчанскі племянны птушкаводчы рэпрадукар. У 2008 годзе ўвялі ў дзеянне цэх перапрацоўкі боенскіх адкідаў, што дазволіла вырабляць мяса-косную муку і зрабіць забой безадкідным. У 2009 годзе далучылі сельскагаспадарчае прадпрыемства «Пачапаўскі». У снежні 2009 года ў забойным цэху пусцілі лінію забою магутнасцю перапрацоўкі 3000 асобінаў матачнага пагалоўя за гадзіну. У 2010 годзе далучылі прадпрыемства «Агра-Стайкі» і адчынілі першую чаргу новага племяннога рэпрадуктара «Дзераўная». У снежні 2010 года было далучана ААТ «Застарынскае».
За 2010 год з племянных яек было вырашчана 18 млн куранятаў, выраблена 15,2 тысяч тон малака і 840 тон ялавічыны. У чэрвені 2011 года была далучана гаспадарка «Зара» прадпрыемства «АграЭлітПрадукт» (вёска Падгорная, Баранавіцкі раён), у выніку чаго землі птушкафабрыкі «Дружба» сталі размяшчацца ў 7 з 21 сельсавету Баранавіцкага раёна.
На 2011 год птушкафабрыка «Дружба» з’яўлялася закрытым прадпрыемствам з закончаным цыклам вытворчасці мяса куранятаў і ўключала цэх рамонтнага маладняку, цэх інкубацыі (магутнасць 27 млн яек за год), племянны рэпрадуктар, бройлерны цэх, цэх забою (9 тысяч куранятаў за гадзіну) і паглыбленай перапрацоўкі мяса (30 тон за змену), цэх перапрацоўкі боенскіх адкідаў, вытворчыя падраздзяленні і сетку з 48 крамаў. Прадпрыемства з’яўлялася найбольшым у Беларусі вытворцам мяса птушкі (30 тон за змену): галёнка, грудка, крыло, сцягно, філе, шынка. Таксама выраблялася каўбаса (30 тон за змену). Звыш 85 % вытворчасці складалі вырабы птушкаводства. Для вырошчвання выкарыстоўваўся рамонтны маладняк амерыканскага «Рос-308» (прадпрыемства «Авіяген»; Хантсвіл, акруга, штат Алабама), які быў найбольш распаўсюджаным у свеце гібрыдам куранятаў з найбольшым паказчыкам прыросту вагі на адзінку корму.
У 2011 годзе прадпрыемства стала найбольшым падаткаплатнікам Баранавіцкага раёна. Збыт сутачных куранятаў для дарошчвання перавысіў 250 тысяч асобінаў. Асноўную пляцоўку ў п. Жамчужны пераабсталявалі для адкорму куранятаў. Птушнікі для ўтрымання і бацькоўскага статка перамясцілі за межы галаўнога прадпрыемства. Камбікармы (звыш 92 тыс. тон за год) склалі звыш 40 % усіх выдаткаў прадпрыемства. Звыш паловы кармоў выраблялася самастойна. Збор збожжа перавысіў 40 тыс. тон пры ўраджайнасці звыш 50 цэнтнераў/га. Ураджай зерневых і зернебабовых склаў 25 тыс. тон. Збор кукурузы — каля 18 тыс. тон пры ўраджайнасці 90 ц/га, зерня рапсу — 2253 тоны пры ўраджайнасці 19 ц/га. З адведзеных пад пасевы кукурузы 3200 га 63 % (2000 га) пайшлі на зерне. Рэшта пайшла на сілас.
У лістападзе 2011 года налічвалася 176 птушнікаў для ўтрымання 2,9 млн куранятаў, 170 тыс. нясушак племяннога статка, 89 тыс. асобінаў рамонтнага маладняку. Агульная плошча зямельных угоддзяў складала 226 км², у тым ліку 193 км² (85 %) сельскагаспадарчых. 125 км² (55 %) адводзілася пад раллю для вырошчвання сакавітых кармоў для буйной рагатай жывёлы. Будынкі для вырошчвання і забою птушкі займалі 224 га. Налічвалася каля 7000 асобінаў буйной рагатай жывёлы (БРЖ), у тым ліку 3084 — дойнага статка. Ва ўласнасці знаходзіліся каля 500 аўтамабіляў і сельскагаспадарчых самаходаў. У межах Баранавіцкага раёна працавалі 8 даччыных падраздзяленняў: «Гарадзішча», «Заастрынскае», «Зара», «Палонка», «Пачапаўскі», «Прыазёрны», «Стайкі» і «Цяплівады». Уласная гандлёвая сетка з 48 крамаў, што мела звыш 500 супрацоўнікаў, ахоплівала 11 гарадоў Брэсцкай (Баранавічы, Брэст, Бяроза, Івацэвічы, Ляхавічы, Пінск), Гродзенскай (Ліда, Навагрудак, Слонім) і Мінскай абласцей (Клецк, Мінск).
За 2011 год праз уласныя крамы збылі каля 30 % вырабаў прадпрыемства. У Расію экспартавалі звыш 30 % вырабаў. Гадавая вытворчасць склала 50 тыс. тон мяса птушкі. У 2012 годзе плошчу раллі павялічылі да 136 км². Ва ўласнасці птушкафабрыкі таксама знаходзіліся 12 жывёлагадоўчых фермаў з агульным пагалоўем у 7175 асобінаў БРЖ, з іх 2965 (41 %) кароваў. У 2014—2015 гадах ураджай збожжа перавышаў 40 тысяч тон, што рабіла прадпрыемства найбольшай гаспадаркай паводле яго збору ў Баранавіцкім раёне.
На 2013 год мела 158 птушнікаў агульнай змяшчальнасцю на 3 млн куранятаў. Цэх забою і перапрацоўкі меў магутнасць 9000 птушанятаў за гадзіну. Выраб кармоў ажыццяўляўся на даччыных Баранавіцкім і Наваельнянскім камбінатах хлебапрадуктаў. Увесну і ўлетку збываліся сутачныя кураняты. Збытавая сетка налічвала 32 уласныя крамы, у тым ліку 21 у Брэсцкай вобласці (Баранавічы, Белаазёрск, Брэст, Бяроза, Драгічын, Івацэвічы, Кобрын), 7 у Мінску і 4 у Гродзенскай вобласці (Ліда, Навагрудак і Слонім). Таксама вырабляліся газіраваныя напоі.
Прадукцыя
На 2013 год асноўнымі вырабамі птушкафабрыкі былі ахалоджаны і замарожаныя тушкі куранятаў, курыныя субпрадукты (галава, нага, страўнік, печань, сэрца, шыя) і паўфабрыкаты (галёнка, грудка, крыло, спіна, філе, сцягно, чвэрцінка, шынка), курыныя вэнджаніна, вяндліна, кілбаса і фарш.
Юстын Мурашка
Юстын Мурашка (?, в. Маркаўцы, Вішнеўская воласць, Вілейскі павет — ) — беларускі грамадска-палітычны дзеяч.
Біяграфія
Да беларускага руху далучыўся ў 1909 годзе. Да 1917 году працаваў у беларускіх арганізацыя Петраграда. Сябар Цэнтральнай беларускай вайсковай рады. У 1918 годзе ў якасці прадстаўніка ўваходзіў у склад Рады БНР. Удзельнік Першага усебеларускага сходу.
У чэрвені 1919 — абраны сакратаром Прэзідыума Беларускай Рады Віленшчыны і Гарадзеншчыны. Сябра Беларускай вайсковай камісіі. Пасля 1920 году жыў у Заходняй Беларусі.
У 1928 годзе балатаваўся ў польскі сойм па выбарчым спісе «Беларускія сяляне і работнікі» начале з Янкам Станкевічам.
У лістападзе 1941 году быў бурмістам Ашмян, дзе арганізаваў беларускае школьніцтва і адміністрацыю. Пасля далучэння Ашмян да Літвы, быў бурмістрам у Валожыне. На нейкі час быў арыштаваны паліцыяй па даносу польскага падполля. Пасля 1944 — з'ехаў на Захад.
У 1949 годзе браў удзел у Першым сусветным з'ездзе беларускай эміграцыі.
Карай Янза
Карай Янза (Károly Janza, Будапешт, Аўстра-Венгрыя — 21 чэрвеня 2001, Будапешт, Венгрыя) — венгерскі военачальнік, Міністр абароны Венгерскай Народнай Рэспублікі (1956).
Лукаўска-Ратнаўскі горст
Лукаўска-Ратнаўскі горст, Ратнаўскі выступ — вялікая тэктанічная структура, размешчаная на тэрыторыі Беларусі, Украіны і Польшчы.
Карай Янза
Біяграфія
Пасля заканчэння пачатковай школы працаваў токарам на суднабудаўнічай верфі Ганц. У 1945 становіцца прэзідэнтам аперацыйнага камітэта верфі, аднак у 1949, вызваліўшыся, сыходзіць добраахвотнікам у войска. Становіцца намеснікам, затым — начальнікам службы харчовага забеспячэння Венгерскай народнай арміі. У 1952 яму быў прысвоены чын генерал-лейтэнанта.
Лукаўска-Ратнаўскі горст
Абмяжоўвае з поўдня Падляска-Брэсцкую ўпадзіну і Палескую седлавіну. Распасціраецца з захаду на ўсход больш чым на 350 км, шырыня ад 10 да 40 км. З поўначы і поўдня горст абмежаваны субшыротнымі разломамі. Разбіты на асобныя блокі. Паверхня фундамента ў межах блокаў манаклінальна апускаецца або ўтварае брахіантыклінальныя структуры і залягае на розных гіпсаметрычных узроўнях — ад 0,1 да −1,6 км. Платформавы чахол складзены з верхнепратэразойскіх, мезазойска-кайназойскіх адкладаў.
Карай Янза
Біяграфія
У студзені-кастрычніку 1956 — намеснік міністра, у канцы кастрычніка-пачатку лістапада 1956 — Міністр абароны Венгерскай Народнай Рэспублікі. Падчас Венгерскага паўстання (1956) беспаспяхова спрабаваў пераканаць паўстанцаў скласці зброю.
21 лютага 1958 быў пазбаўлены вайсковага звання. У 1990 быў рэабілітаваны.
Дамініканская вуліца (Орша)
Дамініка́нская вуліца (Доминиканская улица) — вуліца ў цэнтральнай частцы горада Оршы. Праходзіць ад Касцёла Святога Юзафа Абручніка і колішняга кляштара дамініканцаў, ад якога паходзіць назва, да чыгуначнай станцыі Орша-Усходняя.
Гістарычную назву вуліцы вярнулі ў 1990-я.
Аляксей Цімафеевіч Цітоў
Аляксей Цімафеевіч Цітоў (1912, Гнязділаўка, Смаленская губерня — 28 верасня 1943 г., Брагінскі раён) — палкавы інжынер 221-га гвардзейскага стралковага палка 77-й гвардзейскай стралковай дывізіі 61-й арміі Цэнтральнага фронту, гвардыі старшы лейтэнант, Герой Савецкага Саюза.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1912 годзе ў вёсцы Гняздзілаўка (цяпер — Спас-Дземенскага раёна Калужскай вобласці). З 1927 года жыў у горадзе Енакіева Данецкай вобласці Украіны. Адукацыя сярэдняя. Працаваў горным майстрам на шахце «Чырвоны Кастрычнік» камбіната «Арджанікідзэвугаль».
У Чырвонай Арміі з 1941 года. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны са жніўня 1941 года. Ваяваў на Паўднёвым, Бранскім і Цэнтральным франтах. Прымаў удзел у абароне Кіева, Сталінградскай бітве. Член ВКП(б) з 1943 года.
Палкавы інжынер 221-га гвардзейскага стралковага палка гвардыі старшы лейтэнант Аляксей Цітоў пры фарсіраванні палком Дняпра 28 верасня 1943 года ў раёне вёскі Вялле Брагінскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі кіраваў пабудовай плытоў з лодак і падручнага матэрыялу. Затым пад агнём праціўніка перапраўляў байцоў, якія захапілі плацдарм на правым беразе ракі. Гвардыі старшы лейтэнант Аляксей Цітоў загінуў у гэтым баі.
Пахаваны ў брацкай магіле у вёсцы Неданчычы Рыпкынскага раёна Чарнігаўскай вобласці.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 15 студзеня 1944 года за ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм гвардыі старшаму лейтэнанту Цітову Аляксею Цімафеевічу прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнамі Леніна, Айчыннай вайны 2-й ступені, Чырвонай Зоркі, медалямі «За адвагу», «За абарону Сталінграда».
Шашоны
Шашоны (саманазва: sosoni) — індзейскі народ, карэнныя жыхары ЗША. Падзяляюцца на 3 галіны: усходнія шашоны (Ваёмінг), паўночныя шашоны (Айдаха), заходнія шашоны (Невада, Юта). Агульная колькасць (2010 г.) - 13 002 чал.
Паходжанне
Шашоны — народ, які належыць да нумійскай групы моў. Лічыцца, што іх продкі паходзяць з паўднёва-заходняй часткі Вялікага Басейна. Да 1500 г. шашоны перабраліся праз Скалістыя горы і пачалі рассяляцца па Вялікіх раўнінах. У выніку рассялення склаліся 3 асноўныя галіны шашонаў:
Агульная назва шашоны значыць "тыя, хто належыць вялікай траве". У пісьмовых крыніцах яна з'явілася ў 1805 г. Аднак былі вядомы і іншыя назвы розных груп шашонаў, якія паходзілі ад месца рассялення або заняткаў.
Адносіны з ЗША
Кантакты паўночных шашонаў з амерыканцамі пачаліся ў 1805 г. Паўночная шашонка Сакаджавея адыграла значную ролю ў экспедыцыі Льюіса і Кларка. Да сярэдзіны XIX ст. найбольш актыўныя кантакты з амерыканскімі гандлярамі і перасяленцамі мелі ўсходнія шашоны. Амерыканскія ваенныя прыцягвалі іх для перагавораў з іншымі групамі індзейцаў. Пасля 1847 г. заходнія шашоны таксама былі вымушаны кантактаваць з амерыканскімі перасяленцамі, асабліва мармонамі. Паколькі асноўнымі заняткамі шашонаў былі збіральніцтва і паляванне, з'яўленне на іх землях вандроўных перасяленцаў, што на шляху на Захад забівалі жывёлу і вынішчалі траву, успрымалася імі адмоўна.
Усходнія шашоны на чале правадыра Вашакі, наадварот, паспяхова займаліся гандлем футрам і выступалі саюзнікамі ў барацьбе амерыканцаў супраць сіў. У 1863 г. і 1868 г. Вашакі падпісаў дагавор з урадам ЗША аб вылучэнні аўтаноміі для ўсходніх шашонаў. Ён з'яўляўся адзіным шашонскім правадыром, прызнаным амерыканскімі ўладамі.
З другой паловы XX ст. шашоны ўдзельнічаюць у руху амерыканскіх індзейцаў за свае правы.
Традыцыйная культура
Вывучэнне культуры продкаў шашонаў, што насялялі горную мясцовасць Ваёмінга, паказвае, што іх асноўнымі заняткамі былі вандроўнае збіральніцтва і паляванне. Асноўнай здабычай горцаў былі снежныя бараны і алені. Яны таксама ўжывалі дзікія расліны, рыбу і казурак. Горныя шашоны збіралі і сушылі цвыркуноў, цыкад і конікаў. Для палявання і транспартыроўкі выкарыстоўвалі сабак. Прылады працы выраблялі з рогу, талькахларыту, кварцыту, крэмнію і абсідыяну. Лукі з рогу, нажы і вопратка были важными таварамі для абмену з раўніннымі індзейцамі.
Усходнія шашоны ўжо ў XVII ст. асвоілі конегадоўлю і перасяліліся на Вялікія раўніны. Важную, але сезонную здабычу для іх складалі бізоны. Для рыбалоўства адкачоўвалі ў горную мясцовасць. Жанчыны займаліся збіральніцтвам. Толькі ў XIX ст. у ўсходніх шашонаў з'явіліся каровы.
Злачыннасць у Расіі
Злачыннасць у Расіі — гэта сістэма злачынстваў, якія здзяйсняліся і здзяйсняюцца на тэрыторыі Расіі і характарызуюцца паказчыкамі ўзроўню (колькасці злачынстваў), іх структуры і дынамікі.
Шашоны
Традыцыйная культура
Вандроўны лад жыцця вымушаў шашонаў карыстацца часовымі разборнымі жытламі. Чальцы экспедыцыі Люіса і Кларка ўбачылі ў паўночных шашонаў травяныя хаціны без дахаў. Горныя індзейцы ладзілі канічныя вікіяпы з сухіх драўляных бэлек, пакрытых травой. Усходнія шашоны жылі ў скураных тыпі.
У XIX ст., калі пачаліся кантакты амерыканцаў з шашонамі, іх грамадства значна трансфармавалася. Гэтаму садзейнічалі перасяленні, эпідэмія воспы, што папярэднічала кантактам, войны з іншымі індзейцамі. У шашонаў Вялікага Басейна аснову сацыяльнай арганізацыі складала нуклеарная сям'я, якая вяла самастойную гаспадарку і кантралявала пэўную тэрыторыю. Аднак для супольных паляванняў, святкаванняў і войн яны фарміравалі большыя па колькасці аб'яднанні на чале правадыра. Часцяком ён меў рэлігійныя функцыі. У паўночных шашонаў аб'яднанне мог узначальваць банак. Колькасць чальцоў залежыла ад канкрэтнай мясцовасці. У некаторых груп да перасялення ў рэзервацыі роля правадыра набыла сталую функцыю. Прыкладам таму з'яўляюцца заходнія шашоны, падначаленыя Вашакі. Пасля перасялення ў рэзервацыі амерыканскія ўлады імкнуліся навязваць афіцыйных адміністатараў, а потым — выбраныя органы кіравання.
Злачыннасць у Расіі
Злачыннасць у Расійскай імперыі
Асноўныя характарыстыкі злачыннасці ў гэты перыяд вызначаліся развіццём эканамічных адносін, у прыватнасці, адменай прыгоннага права і станаўленнем капіталізму.
Шашоны
Традыцыйная культура
Статус шашона ў грамадстве вызначаўся яго полам, узростам і асабістымі дасягненнямі. На чале сям'і стаяў мужчына. Існавалі палігінія, абмен жонкамі паміж братамі, шлюбы з кроўнымі сваякамі. Шашоны не білі дзяцей, аднак запугвалі злымі духамі. Выразнага ўзросту для ініцыяцый не было.
Шашоны знакаміты сваімі танцамі, якія мелі рэлігійную функцыю і суправаджаліся песнямі. Захаваліся багатая міфалагічная і казачная традыцыі.
Злачыннасць у Расіі
Злачыннасць у Расійскай імперыі
Асобныя паказчыкі злачыннасці ў Расійскай імперыі пачалі сістэматычна фіксавацца ў першай палове XIX стагоддзя, аднак спарадкаваны і агульны характар ​​яны набылі толькі ў другой палове XIX ст. Улічвалася колькасць, ,.
Шашоны
Мова
Шашонская мова належыць да нумійскай групы юта-ацтэкскай моўнай сям'і. Вылучаюцца 4 асноўныя дыялекты. У нашы дні колькасць тых, хто стала падтрымлівае гутарковую мову не перавышае 1000 чалавек. У 1970-я гг. лінгвістамі распрацаваны алфавіт на аснове лацінкі.
Злачыннасць у Расіі
Злачыннасць у Расійскай імперыі
У сярэдзіне XIX ст. адзначаўся рост колькасці падсудных і асуджаных. С. С. Астраумаў піша: «… з 1857 па 1865 г. лік падсудных павялічыўся на 1/3, а лік асуджаных больш чым у 1,5 раза. Вядома, у пэўнай ступені на гэта павелічэнне аказала уплыў увядзенне ў 1860 г. у судах судовых следчых, што прывяло да больш стараннага расследавання, а адсюль да росту колькасці распачатых крымінальных спраў. Але, несумненна, асноўнай прычынай росту злачыннасці з’явілася не працэсуальнае новаўвядзенне, а рэзкае змяненне ўсей эканамічнай абстаноўкі ў выніку зробленага ў краіне эканамічнага перавароту».
Шашоны
Рэлігія
Традыцыйная рэлігія шашонаў заснавана на веры ў шматлікіх духаў і асабістыя звышнатуральныя здольнасці. Стваральнікам свету лічыўся воўк Іса. Яго малодшы брат Каёт увасабляў хаатычныя сілы. Шашоны верылі ў чароўную моц мрояў. Кожны мужчына мог быць арганізатарам цырымоній. Вылучаліся тыя, хто спецыялізаваўся на лекаванні супляменнікаў.
Злачыннасць у Расіі
Злачыннасць у Расійскай імперыі
На мяжы стагоддзяў дынаміка колькасці асуджаных была досыць неадназначнай, хоць і мела агульную тэндэнцыю да росту. Лік асуджаных агульнымі судовымі устанаўленнямі павялічылася на дзве траціны, а павятовымі членамі гарадскіх судоў — у 2,5 разы. Пры гэтым неабходна ўлічваць, што падзеі палітычнага жыцця краіны (Рэвалюцыя 1905 г.) у гэты перыяд вызначалі няпоўны характар статыстычных дадзеных.
Шашоны
Рэлігія
З другой паловы XIX ст. распаўсюджана хрысціянства.
Злачыннасць у Расіі
Злачыннасць у Расійскай імперыі
У 1911—1917 гг. найбольш хуткімі тэмпамі прырасталі маёмасныя злачынствы, асабліва эканамічныя — парушэнне статутаў гандлёвых і крэдытных, падлогі ў актах, абавязацельствах і г. д. Гэта звязана з развіццём капіталізму ў Расіі, якое суправаджалася прыростам тых відаў злачыннасці, якія характэрныя для рынкавых адносінаў.
Злачыннасць у РСФСР
Лютаўская і Кастрычніцкая рэвалюцыі значна змянілі як паняцце аб злачыннасці і саму, так і сістэму ўліку дадзеных аб ёй.
Неабходна адзначыць, што вывучэнне паказчыкаў злачыннасці ў РСФСР сутыкаецца з шэрагам цяжкасцей, асноўнымі з якіх з’яўляюцца наступныя:
Пры аналізе стану і дынамікі злачыннасці можна вылучыць перыяды аднаўлення народнай гаспадаркі і, , так званы перыяд «сталінскіх рэпрэсій», а таксама (1961—1991 гады).
Перыяд аднаўлення народнай гаспадаркі і НЭПа (1922—1925) гады
За перыяд з 1917 па 1922 год маюцца толькі адрывістыя дадзеныя аб стане злачыннасці. Крыніцамі дадзеных аб злачыннасці за першае дзесяцігоддзе існавання савецкай улады з’яўляюцца статыстычныя агляды, дадзеныя аб працы судовых органаў, іншыя працы ЦСУ СССР, зборнікі СССР і РСФСР, у тым ліку якія носяць закрыты характар, працы Е. Н. Тарноўскага, М. Н. Гернета, і шэрага іншых аўтараў.
У перыяд з 1922 па 1925 год не назіраецца якой-небудзь выяўленай тэндэнцыі змены ліку асуджаных. Дадзеныя аб колькасці зарэгістраваных злачынстваў кажуць аб зніжэнні злачыннасці ў 1922 годзе, якое змянілася яе ростам у 1924—1925 гг. Адзначаецца тэндэнцыя да ўрбанізацыі злачыннасці, перамяшчэнню яе ў буйныя гарады, росту колькасці службовых злачынстваў і зніжэння колькасці гаспадарчых (частка з якіх у перыяд НЭПа была легалізаваная); ў цэлым карціна злачыннасці падобная з перыядамі перад першай сусветнай вайной і эканамічных рэформаў 1980—1990-х гадоў. Разгляданы перыяд ацэньваецца крыміналогамі як адносна шчасны, які характарызуецца зніжэннем злачыннасці.
Перыяд індустрыялізацыі (1926—1929 годы)
У гэты перыяд павялічваецца колькасць зарэгістраваных злачынстваў, аднак з прычыны прыросту колькасці насельніцтва каэфіцыент злачыннасці зніжаецца.
1930—1959 гады
Перыяд з 1930 па 1959 год — гэта перыяд так званых «сталінскіх рэпрэсій». Аднак статыстычныя дадзеныя аб колькасці асуджаных за названы перыяд кажуць пра даволі істотным зніжэнні колькасці асоб, якія знаходзяцца ў месцах.
Крымінолагі мяркуюць, што ў гэты перыяд шырока ўжывалася пазасудовая рэпрэсія, у выніку чаго гэтага перыяду недакладная і няпоўна адлюстроўвае карціну злачыннасці і карную палітыку ўладаў, і адзначаюць, што «парушэнні законнасці ў 30-50-х гг. ацэньваюцца як нацыянальная трагедыя, якая не павінна паўтарыцца».
Агульнакрымінальная злачыннасць у гады Вялікай Айчыннай вайны то зніжалася, то павялічвалася, дасягаючы зыходнага ўзроўню. У 1941—1942 гадах ўзрастае колькасць асуджаных паводле ўказаў ваеннага часу і асуджаных ваеннымі трыбуналамі, з 1943 года колькасць дадзеных катэгорый памяншаецца.
У пасляваенныя гады назіраўся рост злачыннасці, прычынамі якога сталіся пасляваенная разруха, бездамоўе,, сацыяльная дэзадаптацыя дэмабілізаваных асоб у сукупнасці з ссядання ў насельніцтва трафейнага агнястрэльнай зброі. Павялічылася колькасць карысліва-гвалтоўных злачынстваў, у тым ліку звязаных з фарміраваннем. Сваю ролю адыгралі таксама праводзіліся ў другой палове 1950-х гадоў непрадуманыя амністыі, якія вызвалілі значную частку і прафесійных злачынцаў. Паказваецца таксама, што вайна моцна аслабіла асабісты склад, а аднаўленне колькасці супрацоўнікаў ажыццяўлялася за кошт грамадзян, якія пазбегнуі прызыву і не адрозніваліся маральнасцю і прафесіяналізмам, у выніку чаго моцна паменшылася эфектыўнасць работы праваахоўных органаў і павялічылася колькасць выпадкаў, калі да адказнасці прыцягваліся заведама невінаватыя.
1960—1991 гады
У канцы 1950-х гадоў прымаюцца новыя агульнасаюзныя Асновы крымінальнага заканадаўства, у 1960—1962 гг. — новыя крымінальныя кодэксы саюзных рэспублік (КК РСФСР прымаецца ў 1960 годзе). Дадзеныя заканадаўчыя акты з’яўляліся больш ліберальнымі. У прыватнасці, імі прадугледжвалася магчымасць ў сувязі з ужываннем мер грамадскага ўздзеяння: перадачай на парукі, напрамкам матэрыялаў у таварыскі суд,. Следствам ўвядзення дадзеных мер з’явілася зніжэнне колькасці асуджаных і долі апраўданых:
Змяняецца таксама парадак уліку злачынстваў. Акрамя колькасці асуджаных, з 1961 года фіксуецца колькасць зарэгістраваных злачынстваў. У цэлым па дадзеным перыяду можна адзначыць наступныя тэндэнцыі:
Да 1990—1991 года працэсы крыміналізацыі грамадства сталі выходзіць з-пад кантролю дзяржавы.
Злачыннасць у Расійскай Федэрацыі ў 1990-х — 2000-х гадах
Ваганні злачыннасці ў 1990-х гадах адбываліся ў межах значна больш высокага яе ўзроўню, чым да 1991 года.
Пачатковы перыяд эканамічных рэформаў у Расіі (1991—1993 гады) суправаджаўся вельмі значным узрастаннем паказчыкаў зарэгістраванай злачыннасці. У злачынную дзейнасць залучаецца ўсё большая доля насельніцтва. Колькасныя змены злачыннасці суправаджаліся якаснымі, павялічвалася грамадская небяспека і арганізаванасць злачыннасці.
У 1994—1997 гадах атрымалася некалькі знізіць паказчыкі зарэгістраванай злачыннасці (у асноўным за кошт вулічнай і бытавой яе часткі), аднак досыць вялікая колькасць злачынстваў заставаліся схаванымі ад уліку. Узрастала колькасць праяў такіх асабліва небяспечных злачынных праяваў, як арганізаваная злачыннасць, карупцыя, тэрарызм. Паказваецца, што крымінальная актыўнасць насельніцтва за 5 гадоў рэформаў узрасла ўдвая.
З прыняццем новага КК РФ зарэгістраваная злачыннасць некалькі скарацілася, аднак гэта было выклікана хутчэй за дэкрыміналізацыю асобных дзеянняў і неабходнасцю адаптаваць правапрымяняльную практыку да новых нормаў закона. У выніку крывая злачыннасці у хуткім часе зноў пайшла ўверх.
Капіталістычным формам гаспадарання, рынкавым адносінам і ў іншых краінах свету адпавядаюць больш высокія паказчыкі злачыннасці, чым у краінах з планавай эканомікай і перавагай дзяржаўнай уласнасці, аднак у Расіі негатыўныя змены крымінальнай сітуацыі насілі залішняя характар нават для грамадства рынкавай эканомікі.
Узрастанне абсалютных паказнікаў суправаджалася ўзрастаннем каэфіцыентаў злачыннасці, што азначае, што ў злачынную дзейнасць улучалася ўсё большая частка насельніцтва. Узрост каэфіцыентаў пачаўся яшчэ ў 1960-х гадах і насіў сістэмны характар (гл. табліцу):
Павялічвалася латэнтнасць нават такіх цяжкіх злачынстваў, як забойствы. Пра гэта кажуць рэзка ўзрослы лік трупаў з нявызначанай прычынай смерці. У Маскве ў 1990—1994 гг. ён узрос з 776 да 2966 і перавысіў у 1994 г. лік трупаў з прыкметамі забойства (апошніх было 2863).
Вялікі таксама лік асоб, якія зніклі без вестакі і знаходзіцца у вышуку. Вынікі даследаванняў сведчаць, што ахвярамі злачынстваў робяцца 20—25 % з іх. У 2005 годзе адшуквалася 74 943 чалавекі, якія зніклі без весткі (у 2004 годзе — 77 680); адпаведна, ахвярамі злачынстваў маглі стаць прыкладна 20 000 чалавек.
Іншай прычынай латэнтнасці злачыннасці з’яўляецца ўтойванне дадзеных пра яе праваахоўнымі органамі. Прыкладам, у Маскоўскай і Растоўскай абласцях у 1985 г. 3—4 % апытаных адказвалі, што былі пацярпелымі ад злачынстваў, звярталіся ў праваахоўныя органы і іх заяве не быў зусім дадзены ход, у 1991 г. такіх стала 6 %. Вынікам гэтага стала паданне даверу грамадзян да праваахоўных органаў.
Паколькі афіцыйныя праваахоўныя органы не забяспечвалі эфектыўнай абароны інтарэсаў грамадзянаў, развіццё атрымалі формы пазапраўнага рэагавання на злачыннасць: спантанная расправа са злачынцамі і сістэма ценевой (у тым ліку крымінальнай) юстыцыі з уласцівымі ёй не заснаванымі на законе спосабамі рэагавання на злачынства. 24 % маскоўскіх прадпрымальнікаў, ад 9 да 34 % апытаных у чатырох гарадах Расіі ў 1998—1999 годзе пры апытаннях паказвалі, што асабіста ажыццявілі фізічную расправу са злачынцам.
Назіраецца зрастанне злачыннасці з насельніцтвам, прывыканне грамадзянаў да высокага роўня пранікнення злачыннасці. Узрастаў лік грамадзянаў, якія тым ці іншым чынам уступалі ў кантакт са злачынцамі (члены сям’і, суседзі, знаёмыя і г.д.). Асобы, якія здзяйснялі злачынствы, уваходзілі ў кола знаёмых 59 % апытаных у Маскве прадпрымальнікаў і 32 % іншых масквічоў.
Грамадская небяспека злачыннасці
1990-я гады ў Расіі характарызуюцца ўзростам грамадскай небяспекі злачыннасці.
На долю цяжкіх і асабліва цяжкіх злачынстваў (максімальны тэрмін кары за якія, агаданы КК РФ, перавышае 5 гадоў пазбаўленні волі ) даводзілася 2/3 усіх зарэгістраваных у 1997—1999 гг. злачынстваў; сярод выяўленых злачынцаў больш паловы складалі тыя, што здзяйснілі цяжкае ці асабліва цяжкае злачынства.
Хоць абсалютны лік зарэгістраваных цяжкіх і асабліва цяжкіх злачынстваў у канцы 1990-х гадоў рос, удзельная вага іх у агульным ліку злачынстваў заставалася прыкладна на адным узроўні (гл. табліцу):
У 2000-х гадах дзель цяжкіх і адменна асабліва злачынстваў паслядоўна змяншалася: калі ў 2002 годзе яна складала 53,3 %, тое ў 2003 ужо 39,2 %, у 2004 — 32,4 %, у 2005 — 30,3 %, у 2006 — 27,9 %, у 2007 — 26,8 %. Сярэдні тэрмін пазбаўленні волі у 2000—2004 гг. складаў 4,5 года; умоўнае асуджэнне ўжывалася прыкладна ў палове вынесеных абвінаваўчых прысудаў.
У той жа час адзначаецца, што істотнае змяншэнне ўдзельнай вагі дадзеных катэгорый злачынстваў у 2003 годзе не адлюстроўвае рэальных тэндэнцый змен грамадскай небяспекі злачыннасці: такая карціна складалася за кошт змен у заканадаўстве, у выніку якіх многія дзеі, якія раней лічыліся цяжкімі злачынствамі, перайшлі ў катэгорыю злачынстваў сярэдняй цяжкасці, тым часам як лік зарэгістраваных фактаў такіх злачынстваў фактычна не змяніўся.
У 1997—1999 гг. у разы павялічыўся лік злачынстваў з загадзя абдуманым намерам: супраць асноў канстытуцыйнага ладу і бяспекі дзяржавы — у 2,2 разу, у сферы эканамічнай дзейнасці — на 91 %. На 27 % узрос лік забойстваў дзвюх і больш асоб, на 31 % — забойстваў, спалучаных з выкраданнем чалавека і захопам закладнікаў, на 31 % — забойстваў, здзейсненых па папярэдняй змове групай асоб. Колькасць забойстваў на побытавай глебе практычна не змянілася.
Анкетаванне, што праводзілася ў 1998—1999 гг., паказала, што насельніцтва занепакоена высокім роўнем злачыннасці. Толькі 12 % апытаных не баяліся стаць ахвярай злачынства. Максімальную заклапочанасць у грамадзянаў, якія не з’яўляюцца прадпрымальнікамі, выклікае імавернасць стаць ахвярай крадзяжа — 59 % апытаных, хуліганствы — 47 % і махлярствы — 38 %, тэрарыстычнага акта — 13 %. Прадпрымальнікі асцерагаюцца стаць ахвярай забойстваў, выкраданні людзей, знішчэнні маёмасці, вымагальніцтва.
Фіксуюцца такія злачынствы, што маюць вялікі грамадскі рэзананс, як выкраданне людзей, захоп закладнікаў, тэрарыстычныя акты і г.д. Калі ў 1993 г. у статыстыцы было адлюстравана здзяйсненне 51 злачынства тэрарыстычнай скіраванасці, то ў 1996 г. іх лік складаў 1253, а ў канцы 1990-х яно перавысіла 2000, тое ў 2005 годзе ў Расіі былі зарэгістраваны 5438 злачынстваў тэрарыстычнага характару (з іх 203 — тэрарыстычныя акты).
Асноўнай крыніцай паступлення зброі да злачынцаў з’яўляюцца аб’екты Міністэрствы абароны РФ. Больш за ў 70 % выпадкаў злачынцамі выкарыстоўваецца ўзбраенне ваенных узораў. Значная колькасць выкрадзенай і згубленай агнястрэльнай зброі даводзіцца на асабістую зброю, уладальнікі якой не забяспечылі належную яе захаванасць.
Матывацыйная характарыстыка злачыннасці
Асноўнай тэндэнцыяй, датычнай матывацыі злачынстваў, з’явіўся ўзрост ліку карыслівых злачынстваў, удзельная вага якіх павялічылася з паловы (1986 год) да 2/3 усіх зарэгістраваных злачынстваў (1991—1999 гг.). Павялічыўся таксама лік карыслівых злачынстваў, што здзяйсняюцца з ужываннем гвалту (гл. табліцу):
Ветрына (значэнні)
Назву Ве́трына маюць:
Злачыннасць у Расіі
Матывацыйная характарыстыка злачыннасці
Асноўны прырост ліку карыслівых злачынстваў адбываўся за кошт злачынстваў супраць уласнасці і злачынстваў у сферы эканамічнай дзейнасці, удзельная вага якіх у агульным ліку злачынстваў складала ў 1998 г. 62,9 %, а ў 1999 г. — 65,5 %. У 2000-х гадах дадзеныя паказнікі захоўваліся прыкладна на ранейшым узроўні: у 2007 годзе доля паказаных відаў злачынстваў склала 66 %.
На другім месцы па пашыранасці знаходзяцца такія матывы, як рэўнасць, сварка, развязак побытавых канфліктаў, на трэцім — хуліганскія матывы. Радзей сустракаюцца сексуальныя матывы, матыў расавай, нацыянальнай ці рэлігійнай нянавісці, падзел сфер уплыву (гл. табліцу):
Доля злачыннасці з алкагольнай матывацыяй (здзяйсненне злачынстваў, выкліканае патрэбай неадкладнага набыцця спіртных напояў), якая панізілася ў перыяд 1986—1989 гг., у перыяд рэформаў ізноў павялічылася. Павялічыўся лік злачынстваў, што здзяйсняюцца па матывах абсалютнай (набыццё патрэбных для жыцця прадуктаў і прадметаў адзення) і адноснай (забеспячэнне роўня жыцця, характэрнага для атачальных) патрэбы. Паўстаў таксама новы від карыслівай матывацыі, абумоўлены патрэбай атрымання стартавага капіталу для ажыццяўлення прадпрымальніцкай дзейнасці.
Марозы (возера)
Маро́зы — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці, за 10 км на паўднёвы захад ад горада Полацк, за 2 км на ўсход ад аграгарадка Рудня, у басейне ракі Ушача.
Плошча паверхні 0,06 км². Даўжыня 0,4 км, найбольшая шырыня 0,17 км. Даўжыня берагавой лініі 1 км.
Ігар Аляксеевіч Пазняк
І́гар Аляксе́евіч Пазня́к (нар. ) — дырэктар дырэкцыі інфармацыйнага вяшчання тэлеканала СТБ.
Біяграфія
Выпускнік геаграфічнага факультэта БДУ. На СТВ з 2002 года. Працуе ў навінавых перадачах «Неделя» і «24 часа». Пераможца конкурса «Тэлевяршыня-2007» у намінацыі «Найлепшы рэпарцёр».
Жанаты. Ёсць дачка.
Дзмітрый Віктаравіч Некрашэвіч
Дзмітрый Некрашэвіч (нар., ) — беларускі футбаліст, нападнік клуба «Астравец».
Клубная кар’ера
Выхаванец клуба «Іслач», ужо з 2016 года пачаў прыцягвацца да трэніровак асноўнай каманды. Нягледзячы на жаданне галоўнага трэнера «Іслачы» Віталя Жукоўскага задзейнічаць маладога нападніка ў афіцыйных матчах на дарослым узроўні, з-за абмежавання на выступ з 16-гадовага ўзроста пэўны час Некрашэвіч гуляў толькі ў таварыскіх матчах. У пачатку 2017 года трэніраваўся разам з асноўнай камандай «Іслачы» і ў перадсезонных матчах адзначыўся галамі ў брамы мазырскай «Славіі» і бабруйскай «Белшыны».
У верасні 2017 года, неўзабаве пасля 16-годдзя, быў заяўлены за «Іслач» у чэмпіянат Беларусі і стаў выступаць за дубліруючы склад. 26 лістапада 2017 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе ў матчы апошняга тура супраць «Нафтана» (2:1), выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы. Такім чынам, ва ўзросце 16 гадоў і 92 дзён стаў наймаладзейшым іграком Вышэйшай лігі ў сезоне. У сезоне 2018 выступаў за дубль, у асноўнай камандзе згуляў у адным матчы.
У сакавіку 2019 года падпісаў новы кантракт з «Іслаччу» на тры гады. У сезонах 2019—2021 працягваў гуляць за дубль, зрэдку прыцягваўся да асноўнай каманды. У лютым 2021 года падоўжыў кантракт з клубам да лютага 2023 года.
Прапусціў першую палову 2022 года, а ў ліпені быў аддадзены ў арэнду ў наваполацкі «Нафтан», разам з якім перамог у Першай лізе. У лістападзе 2022 года па заканчэнні арэнды вярнуўся ў «Іслач», а ў студзені 2023 года па пагадненні бакоў разарваў кантракт з клубам.
У пачатку 2023 года праходзіў прагляд у дзяржынскім «Арсенале» і рагачоўскім «Макслайне», а ў сакавіку папоўніў склад «Слоніма-2017», дзе замацаваўся ў стартавым складзе. У ліпені 2023 года пакінуў слонімскі клуб і неўзабаве папоўніў склад «Астраўца».
Юрунг-Хая
Юрунг-Хая (Юрюнг-Хая, Үрүҥ Хайа — «Белая Гара») — сяло ў Анабарскім улусе Рэспублікі Саха (Якуція) Расійскай Федэрацыі. Адзіны населены пункт Юрунг-Хаінскага наслега. Размешчанае за Паўночным палярным колам, на правым беразе ракі Анабар, за 180 км на поўнач ад цэнтра ўлуса п. Саскылах. Рачная і марская прыстань. Невялічкі аэрапорт для сувязі з Саскылахам. Зімой дзейнічае зімнік па лёдзе р. Анабар да Саскылаха.
Заснаванае ў 1930 г. Маюцца: Дом культуры, сярэдняя агульнаадукацыйная школа, установы аховы здароўя і гандлю, пошта, звераферма. Колькасць насельніцтва — 900 (1989), 1145 (2001), 1132 (2007). У паселішчы пражывае кампактная група далганаў, адзінкава сустракаюцца беларусы (у асноўным дэкласаваныя элементы).
Мікалай Іларыёнавіч Сямейка
Мікала́й Іларыё́навіч Сяме́йка (, горад Славянск, Данецкая губерня  —, Усходняя Прусія) — ваенны лётчык, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Двойчы Герой Савецкага Саюза.
Біяграфія
М. І. Сямейка нарадзіўся 25 сакавіка 1923 года ў Славянску (зараз у Данецкай вобласці). Скончыў няпоўную сярэднюю школу. У Чырвонай Арміі з 1940 года. У 1942 годзе скончыў Варашылаўградскую ваенную авіяцыйную школу пілотаў і Курсы ўдасканалення начсаставу. На франтах Вялікай Айчыннай вайны з сакавіка 1943 года. Камандзір экіпажа, звяна, эскадрыллі, штурман штурмавога авіяцыйнага палка. Удзельнік баявых дзеянняў на Паўднёвым, 4-м Украінскім, 3-м Беларускім франтах, Сталінградскай бітвы, вызвалення Данбаса, Крыма, Украіны, Беларусі. Здзейсніў за гады вайны 227 баявых вылетаў.
Загінуў у баі на тэрыторыі Усходняй Прусіі 20 красавіка 1945 года.
Півянец
Півяне́ц — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці, за 19 км на паўднёвы захад ад горада Полацк, за 1,2 км на паўднёвы захад ад вёскі Грыцкаўшчына, у басейне ракі Ушача.
Плошча паверхні 0,02 км². Даўжыня 0,25 км, найбольшая шырыня 0,14 км. Даўжыня берагавой лініі 0,63 км.
На поўначы ўпадае ручай, на поўдні выцякае ручай у возера Варонічы.
Рычард Уэлслі
Рычард Колі, 1-ы маркіз Уэлслі, лорд Морнінгтан (1760—1842) — брытанскі дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
Рычард Колі нарадзіўся 20 чэрвеня 1760 года ў Міце.