cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Уладзімір Аляксандравіч Сіняк
Біяграфія
Скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію (інжынер-механік), Беларускі нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт (інжынер-будаўнік).
Працоўную дзейнасць пачаў загадчыкам майстэрняў калгаса «Іскра» Дзятлаўскага раёна Гродзенскай вобласці. Працаваў дырэктарам вытворчага ўпраўлення «Дзятлаварайгаз» рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства «Гроднааблгаз», намеснікам генеральнага дырэктара па будаўніцтве вытворчага рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства «Гроднааблгаз».
З’яўляўся дэпутатам Дзятлаўскага раённага Савета дэпутатаў 26-га і 27-га скліканняў, дэпутатам Гродзенскага абласнога Савета дэпутатаў 27-га склікання, дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь сёмага склікання.
Узнагароды
Узнагароджваўся граматамі Дзятлаўскага раённага выканаўчага камітэта, Гродзенскага абласнога Савета дэпутатаў, Дзятлаўскага раённага Савета дэпутатаў, унітарнага прадпрыемства «Гроднааблгаз» і дзяржаўнага вытворчага аб’яднання «Белпалівагаз».
Сакаўка
Са́каўка (, Саковка) — вёска ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пліскага сельсавета.
Анан
Анан — прозвішча.
Балатнакветнік
Балатнакве́тнік, Німфейнік (Nymphoides) — род кветкавых раслін сямейства.
Батанічнае апісанне
Шматгадовыя травяністыя водныя расліны з паўзучым карэнішчам. Сцёблы доўгія, дасягаюць паверхні вады. Лісце шчыльнае, скурыстае, плавае на паверхні вады. Кветкі на доўгіх кветакносах, жоўтага або белага колеру, сабраныя ў парасонападобныя суквецці. Плод — шматнасенная каробачка.
Віды і распаўсюджанне
Род налічвае каля 25 відаў (34 віды ), распаўсюджаных пераважна ў трапічных і субтрапічных раёнах абодвух паўшар’яў. Ва ўмераным поясе, у т.л. на тэрыторыі Беларусі на рацэ Нёман у Карэліцкім раёне сустракаецца.
Растуць у стаячай вадзе заток азёр і рэк, старыцах, сажалках.
Гомель-Цотны
Го́мель-Цотны (, Гомель-Чётный)  — прыпыначны пункт Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Гомельскай вобласці. Размешчаны ў горадзе Гомелі.
Чыгуначная платформа знаходзіцца паміж станцыямі Гомель-Пасажырскі і Цэнтраліт, на вуліцы Гападарчая алея.
Паблізу, па вуліцы Палеская, ажыццяўляецца рух грамадскага транспарту — маршрутаў аўтобуса № 16 і № 33.
Мадэрнізм
Мадэрнізм (modernismo — «сучасная плынь»; ад modernus — «сучасны, нядаўні») — кірунак у мастацтве XX стагоддзя, які характарызуецца разрывам з папярэднім гістарычным вопытам мастацкай творчасці, імкненнем зацвердзіць новыя нетрадыцыйныя пачаткі ў мастацтве, бесперапынным абнаўленнем мастацкіх форм, а таксама ўмоўнасцю (схематызацыяй, адцягненасцю) стылю. Мадэрнісцкая парадыгма была адной з лідыруючых у заходняй цывілізацыі першай паловы XX стагоддзя; у другой палове стагоддзя яна была падвергнута разгорнутай крытыцы.
Тэрмін «мадэрнізм» уласцівы толькі айчыннай мастацтвазнаўчай школе, у заходніх (англамоўных) крыніцах — гэта тэрмін «modern». У беларускай эстэтыцы «мадэрн» азначае гістарычна мастацкі стыль канца XIX — пачатку XX стагоддзя, які папярэднічаў мадэрнізму (рускі мадэрн, ар нуво, югендстыль, сецэсіён і інш.), таму неабходна адрозніваць гэтыя два паняцці, каб пазбегнуць блытаніны.
IC 590-1
IC 590-1 — галактыка тыпу E-S0 (еліптична спіральна галактыка) у сузор'і Секстант.
Мадэрнізм
Мадэрнізм у выяўленчым мастацтве
Мадэрнізм — сукупнасць мастацкіх кірункаў у мастацтве другой паловы дзевятнаццатага — сярэдзіны дваццатага стагоддзя. Найбольш значнымі мадэрнісцкімі тэндэнцыямі былі імпрэсіянізм, мадэрн, экспрэсіянізм, неа- і постімпрэсіянізм, фавізм, кубізм, футурызм. А таксама пазнейшыя плыні — абстрактнае мастацтва, дадаізм, сюррэалізм. У вузкім сэнсе мадэрнізм разглядаецца як ранняя ступень авангардызму, пачатак перагляду класічных традыцый. Датай зараджэння мадэрнізму часта завуць 1863 год — год адкрыцця ў Парыжы «Салона адхіленых», куды прымаліся працы мастакоў. У шырокім сэнсе мадэрнізм — «іншае мастацтва», галоўнай мэтай якога з'яўляецца стварэнне арыгінальных твораў, якія нясуць новыя выразныя сродкі выяўленчай мовы, заснаваны на ўнутранай свабодзе і асаблівым бачанні свету аўтарам.
IC 590-1
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Мадэрнізм
Мадэрнізм у архітэктуры
Выраз «мадэрнізм у архітэктуры» выкарыстоўваецца часта як сінонім тэрміна «сучасная архітэктура», але апошні тэрмін усё ж шырэйшы. Мадэрнізм у архітэктуры ахоплівае творчасць піянераў сучаснай архітэктуры і іх паслядоўнікаў у часавым прамежку з пачатку 1920-х гадоў і па 70-я—80-я гады (у Еўропе), калі ў архітэктуры ўзніклі новыя тэндэнцыі.
У спецыяльнай літаратуры тэрміну «архітэктурны мадэрнізм» адпавядаюць англійскія тэрміны «modern architecture», «modern movement» ці ж «modern», ужытныя ў тым жа кантэксце. Выраз «мадэрнізм» выкарыстоўваецца часам як сінонім паняцця «сучасная архітэктура»; ці ж як назва стылю (у англамоўнай літаратуры — «modern»).
Архітэктурны мадэрнізм уключае такія архітэктурныя кірункі, як еўрапейскі функцыяналізм 20-30-х гадоў, канструктывізм і рацыяналізм у 20-х гадах Расіі, рух «баўхаўз» у Германіі, архітэктурны ар-дэко стыль, інтэрнацыянальны стыль, бруталізм, арганічная архітэктура. Такім чынам, кожная з гэтых з'яў — у сутнасці адна з галін агульнага дрэва, архітэктурнага мадэрнізму.
Асноўныя прадстаўнікі архітэктурнага мадэрнізму — гэта піянеры сучаснай архітэктуры Фрэнк Лойд Райт, Вальтэр Гропіус, Рыхард Нойтра, Людвіг Міс ван Дэр Роэ, Ле Карбюзье, Алвар Аалта, Оскар Німеер, а таксама некаторыя іншыя.
Крытыка
Праціўнікамі мадэрнізму былі Максім Горкі і Міхаіл Ліфшыц.
Лігазула
Лігазула (Ligosullo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Фрыўлі-Венецыя-Джулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Удзінэ.
Насельніцтва складае 196 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 12 чал./км². Займае плошчу 17 км². Паштовы індэкс — 33020. Тэлефонны код — 0433.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
NGC 943
NGC 943 (іншыя абазначэнні — MCG -2-7-19, VV 217, ARP 309, PGC 9459) — галактыка ў сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сцяг Верхнядзвінска
Сцяг Верхнядзвінска — сцяг горада Верхнядзвінск і Верхнядзвінскага раёна. Сцяг і герб зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 28 лютага 2011 г. № 86.
Апісанне
Сцяг уяўляе сабой прамавугольнае палотнішча жоўтага колеру з суадносінамі бакоў 1:2, у цэнтры пярэдняга боку якога размяшчаецца выява герба горада Верхнядзвінск. У ніжняй частцы палотнішча пад гербам гарызантальна размешчаны зверху ўніз тры паласы блакітнага, жоўтага і блакітнага колеру, якія складаюць адну дваццатую, адну дваццатую і адну дзясятую шырыні палотнішча адпаведна.
Інстытут ядзерных праблем БДУ
Навукова-даследчая ўстанова «Інстытут ядзерных праблем» Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта (НДІ ЯП БДУ) — беларуская навукова-даследчая ўстанова, створаная 1 верасня 1986 года пры БДУ.
Міласлаўскае (Разанская вобласць)
Міласлаўскае (Милосла́вское) — пасёлак гарадскога тыпу, адміністрацыйны цэнтр Міласлаўскага раёна Разанскай вобласці Расіі. Насельніцтва — 4084 чал. (2021). Размешчаны на паўднёвым захадзе вобласці, на рацэ Мокрая Палацебня (басейн Акі), за 136 км на паўднёвы захад ад Разані. У пасёлку ёсць аднайменная чыгуначная станцыя Паўднёва-Усходняй чыгункі на лініі Павелец — Раненбург. Аўтобуснымі маршрутамі пасёлак звязаны з Масквой, Разанню, Скапінам, Ражскам. Населены пункт упершыню згадваецца ў 1350 годзе.
Інстытут ядзерных праблем БДУ
Навуковыя школы
Інтэнсіўна развіваецца навуковая школа ў галіне нанаэлектрамагнетызму — новага навуковага напрамку, які даследуе эфекты ўзаемадзеяння электрамагнітнага і іншых тыпаў выпраменьванняў з нанаразмернымі аб’ектамі і нанаструктурыраваннымі сістэмамі (заснавальнікі — С. А. Максіменка, д.ф.-м.н., Р. Я. Сляпян, д.ф.-м.н.).
Лука-Барска
Лука-Барска (Лука-Барська) — вёска ў Барскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Гісторыя
Падчас голаду ў 1932—1933 гадах, здзейсненага савецкімі ўладамі, загінулі 16 чалавек.
Allium trachycoleum
Allium trachycoleum — від травяністых раслін сямейства, распаўсюджаны ва ўсходнім Міжземнамор’і.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ва ўсходнім Міжземнамор’і — паўночны Ірак, Ліван, Іарданія, паўднёвая і паўднёва-ўсходняя Турцыя.
Такантынс (штат)
Таканты́нс (Tocantins) — штат у цэнтральнай частцы Бразіліі. Мяжуе са штатамі Пара і Мараньян на поўначы, Піяўі і Баія на ўсходзе, Мату-Гросу на захадзе, Гаяс на поўдні. Адміністрацыйны цэнтр — горад Палмас.
Зоры
Да 23 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Сормаўскага сельсавета.
Нікола Стаянавіч
Нікола Стаянавіч (Никола Стојановић; нар. ) — сербскі футбаліст, паўабаронца індыйскага клуба «Махамедан» з Калькуты.
Клубная кар’ера
Выхаванец бялградскага «Партызана», дарослую кар’еру пачаў у 2014 годзе ў грэчаскім клубе «Эргатэліс». У 2016 годзе вярнуўся ў Сербію, гуляў у Першай лізе за клубы «Сінджаліч», ОФК і «Слабада».
Дордзішкі
До́рдзішкі (, Дордишки) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Сольскага сельсавета.
Нікола Стаянавіч
Клубная кар’ера
У лютым 2018 года прыбыў на прагляд у беларускі клуб «Мінск» і ў выніку падпісаў кантракт. У красавіку-маі не гулў з-за траўмы, пасля вярнуўся ў склад мінчан. У ліпені 2018 года па пагадненні бакоў пакінуў сталічную каманду.
Дордзішкі
Да 15 мая 1978 года вёска ўваходзіла ў склад Сольскага сельсавета, да 25 чэрвеня 2008 года — у склад Кушлянскага сельсавета.
Нікола Стаянавіч
Клубная кар’ера
У верасні 2018 года далучыўся да грэчаскага клуба «Спарта», дзе гуляў да канца года. У ліпені 2019 года вярнуўся ў Сербію, папоўніўшы склад клуба «Бачка» з Бачка-Паланкі. У лютым 2020 года адправіўся ў Чарнагорыі, разам з «Дэчычам» перамог у мясцовай Другой лізе, пасля выступаў за «Петравац».
У чэрвені 2021 года стаў іграком клуба «Махамедан» з індыйскай I-Лігі.
Гімн Паўднёвай Асеціі
Уарзон Ирыстон! (Любімая Асеція) — дзяржаўны гімн часткова прызнанай рэспублікі Паўднёвая Асеція. Аўтар музыкі — вядомы асяцінскі кампазітар Фелікс Албораў. Аўтар слоў — паэт, драматург Тотраз Какаеў.
Прыняцце гімна
Гімн зацверджаны сесіяй Вярхоўнага Савета Рэспублікі Паўднёвая Асеція 5 мая 1995 года.
Замошша 1 (Полацкі раён)
Замо́шша 1 (, Замошье 1) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бабыніцкага сельсавета.
IC 590-2
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Лядова (Барскі раён)
Лядова (Лядо́ва) — вёска ў Барскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
NGC 944
NGC 944 (іншыя абазначэнні — IC 228, MCG -3-7-16, IRAS02242-1444, PGC 9300) — галактыка ў сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Лясны (Разанская вобласць)
Лясны (Лесно́й) — пасёлак гарадскога тыпу ў Шылаўскім раёне Разанскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Лясноўскага гарадскога паселішча. Лясны размешчаны на Окска-Данской раўніне, за 30 км на паўднёвы захад ад пгт Шылава. Адлегласць ад пасёлка да раённага цэнтра Шылава па аўтадарозе — 38 км.
Пасёлак атачаюць тэрыторыі садоўніцкіх таварыстваў. Уздоўж усходняй мяжы пасёлка — каскад сажалак на рацэ Перадзел, злучаных пратокай з ракой Няпложай. На поўдзень ад пасёлка размешчаны вялікі лясны масіў (Шалухоўскі дзяржаўны заказнік). Найбліжэйшыя населеныя пункты — пасёлкі Ямскі і Новамасалоўскі, вёскі Новая Пустынь і Алехава.
Генры Б’ючамп Уолтэрс
Генры Б’ючамп Уолтэрс (6 красавіка 1867, Олдэм — 24 красавіка 1944) — брытанскі класічны археолаг.
Біяграфія
Уолтэрс наведваў Ітанскі каледж і вучыўся ў Каралеўскім каледжы ў Кембрыджы. З 1890 года ён працаваў у антычным аддзеле Брытанскага музея, дзе займаў пасаду  з 1925 да сваёй адстаўкі ў 1932 годзе. У 1920 годзе ён атрымаў ордэн Брытанскай імперыі.
Кацярына Іванаўна Слабажаніна
Кацярына Іванаўна Слабажаніна (нар., г.п. Лельчыцы, Гомельская вобласць) — беларускі вучоны ў галіне фотабіялогіі і мембраннай біяфізікі. Член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2000), доктар біялагічных навук (1992), прафесар (2003).
Біяграфія
Скончыла Белдзяржуніверсітэт (1967).
У 1969—1993 гадах старшы інжынер-тэхнолаг, малодшы, старшы, вядучы навуковы супрацоўнік, 1993—2011 гадах намеснік дырэктара па навуковай рабоце Інстытута біяфізікі і клетачнай інжынерыі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Адначасова з 1999 года загадчыца лабараторыі гэтага інстытута.
Навуковая дзейнасць
Даследавала ўзаемасувязь фатонікі і структурнай дынамікі бялковых макрамалекул у растворы і ў складзе біялагічных мембран. Правяла параўнальнае вывучэнне адчувальнасці розных параметраў уласнай і зондавай флуарэсцэнцыі да змены структурнага стану бялкоў пры ўздзеянні біялагічна актыўных рэчываў. Устанавіла заканамернасці мадыфікацыі структурна-функцыянальнага стану біялагічных мембран пры дзеянні на іх фізіка-хімічных фактараў рознай прыроды і спецыфічнасці, сувязь паміж структурнымі зменамі мембран эрытрацытаў, метабалічнымі зрухамі і развіццём паталагічных працэсаў у арганізме. Даказала дастасавальнасць флуоресцентных метадаў для выяўлення асаблівасцяў структурнага стану бялкоў у біямембранах пры паталогіі, што з’явілася асновай для шырокага выкарыстання люмінесцэнцыі ў медыка-біялагічных даследаваннях. Распрацавала шэраг экспрэс-метадаў фота дыягностыкі захворванняў.
Аўтар больш за 450 навуковых прац, у тым ліку 5 манаграфіі, 13 аўтарскіх пасведчанняў і патэнтаў.
Мальчыўці
Мальчыўці (Ма́льчівці) — вёска ў Барскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Палмас
Палмас (Palmas) — горад і муніцыпалітэт у Бразіліі, сталіца штата Такантынс. Складовая частка мезарэгіёна Усходні Такантынс. Уваходзіць у эканоміка-статыстычны мікрарэгіён Порту-Насіунал. Насельніцтва складае 179707 чалавек на 2007 год. Займае плошчу 2 218,9 км². Шчыльнасць насельніцтва — 99,58 чал. / км².
Лютэфіск
Для падрыхтоўкі сушаную рыбу замочваюць у шчолачным растворы каўстычнай соды (г.зн. гідраксіду натрыю; раней замест яго выкарыстоўвалі бярозавы попел, таксама валодае шчолачнымі ўласцівасцямі з прычыны ўтрымання поташа) на трое сутак, — пасля чаго вымочваюць некалькі дзён у вадзе.
З прычыны хімічнай рэакцыі рыбных бялкоў з шчолаччу рыба набывае далікатную жэлепадобную кансістэнцыю і спецыфічны востры пах. Далей лютэфіск падлягае цеплавой апрацоўцы.
Страву ставяць на стол з гарохавым пюрэ, беконам, адваранай бульбай або бруностам. У якасці заправы прапануюць гарчыцу і сыр з казінага малака. З алкагольных напояў да лютэфіску — нарвежская гарэлка аквавіт (акевіт), піва. Лютэфіск — традыцыйны зімовы, калядны далікатэс, і цяпер досыць папулярны ў народаў Скандынавіі, нягледзячы на свой незвычайны смак (за 2001 год у Нарвегіі было з’едзена больш за 2600 т гэтай стравы).
NGC 1350
NGC 1350 – спіральная галактыка з перамычкай у сузор’і Печ памерам прыкладна з нашу галактыку (130 тыс. светлавых гадоў у дыяметры). Знаходзіцца на адлегласці 85 млн. светлавых гадоў ад Зямлі.
Галактыка, магчыма, уваходзіць у Печ, на якое яна праецыруецца.
Ордэн Жалезнай кароны
Ордэн Жалезнай кароны — ордэн, створаны Напалеонам I 5 чэрвеня 1805 года як вышэйшы ордэн Італьянскага каралеўства, адменены ў 1814 годзе. Пасля пераходу большай часткі Італьянскага каралеўства пад уладу Аўстрыйскай імперыі ордэн быў адноўлены імператарам аўстрыйскім у 1816 годзе.
Гісторыя
Пасля зруйнавальнага паражэння саюзных войскаў пры Аўстэрліцы 2 снежня 1805 года ўплыў Напалеона распаўсюдзілася практычна на ўсю Цэнтральную Еўропу. Ламбардыя стала часткай аўстрыйскай імперыі. Сем гадоў назад па волі французскага дыктатара гэта частка паўночнай Італіі была ператворана ў Цызальпінскую рэспубліку. Аднак тады напалеонаўскія планы былі парушаны рускай арміяй пад камандаваннем Суворава, і Ламбардыя зноў стала часткай Італьянскага каралеўства.
Узяўшы рэванш, Напалеон заснаваў ордэн Жалезнай Кароны Ламбардыі ў трох ступенях: Вялікі Крыж, Камандор і Рыцар.
Жалезнай гэту залатую карону, упрыгожаную каштоўнымі камянямі, называлі дзякуючы яе найважнейшай складовай часткі — вузкаму жалезнаму абручу, які паводле падання быў зроблены з цвіка ад крыжа Збавіцеля. Паводле легенды, гэты крыж быў выяўлены імператрыцай Аленай, маці імператара Канстанціна. Жалезная карона захоўвалася ў Ламбардыі ў храме Яна Хрысціцеля ў Монцы, і менавіта ёю каранаваўся Карл Вялікі ў 800 годзе.
Ордэнам узнагароджвалі за заслугі ў ваенны і мірны час. Сярод першых узнагароджаных былі эрцгерцаг, спадчынны прынц Фердынанд і вышэйшыя саноўнікі Ламбардыі. Пасля ссылкі Напалеона Ламбардыя была вернутая Аўстрыі і па рашэнні Венскага кангрэса 1815 года ўвайшла ў склад Ламбарда-Венецыянскага каралеўства. У студзені 1816 года імператар Франц I аднавіў ордэн Жалезнай Кароны. Дваране захоўвалі права на нашэнне ордэна, узнагароджаныя ніжэйшых саслоўяў абавязаны былі насіць замест яго медаль «Pro Virtute Militari». Наноў заснаваны ордэн меў тры ступені і стаў найбольш часта ўручаным ордэнам імперыі. Паводле статуту, колькасць кавалераў ордэна не павінна была перавышаць 100 чалавек: 20 кавалераў I ступені, 30 кавалераў II ступені і 50 — III ступені. Аднак гэта палажэнне было адменена, і да 1856 года колькасць узнагароджаных наблізілася да 2000. У канцы Першай сусветнай вайны ордэн ператварыўся ў падабенства афіцэрскага медалю за адвагу.
Гоманаўка (прыпыначны пункт)
Го́манаўка (, Гомоновка)  — прыпыначны пункт Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Размешчаны за 1,7 км на захад ад вёскі Крычавец, за 3,1 км на ўсход ад вёскі Гоманаўка; на лініі Вярэйцы — Градзянка, паміж прыпыначным пунктам Восава і прыпыначным пунктам Уборак.
Ордэн Жалезнай кароны
Гісторыя
Уручэнне ордэна спынілася пасля 1918 года.
Гідраізаляцыя
Гідраізаляцыя (ад Υδωρ — вада і ізаляцыя) — ахова будаўнічых канструкцый, будынкаў і збудаванняў ад пранікнення вады (антыфільтрацыйная гідраізаляцыя) ці матэрыялу збудаванняў ад шкоднага ўздзеяння вады ці іншай агрэсіўнай вадкасці (антыкаразійная гідраізаляцыя). Працы па майстраванні гідраізаляцыі завуцца гідраізаляцыйнымі працамі. Гідраізаляцыя забяспечвае звычайную эксплуатацыю будынкаў, збудаванняў і абсталявання, павялічвае іх надзейнасць і даўгавечнасць.
Жалігова
Жаліго́ва (, Желигово) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Сольскага сельсавета.
Ордэн Жалезнай кароны
Знакі ордэна
Ордэн меў 3 ступені. Сімвалы ордэна I ступені: ордэнскі ланцуг, знак ордэна, нагрудная зорка і стужка-перавязь.
Жалігова
Да 15 мая 1978 года вёска ўваходзіла ў склад Сольскага сельсавета, да 25 чэрвеня 2008 года — у склад Кушлянскага сельсавета.
Ордэн Жалезнай кароны
Знакі ордэна
Сімвалы ордэна — жалезная карона, на якой змешчаны двухгаловы аўстрыйскі арол, у сваю чаргу ўвянчаны каронай. У яго лапах — меч і дзяржава, на грудзі — цёмна-сіні фініфцевай шчыт з вензелем «F», на адваротным баку знака — аналагічны шчыт з датай «1815».
Нагрудная зорка ордэна васьміканцовая, у яе цэнтры круглы залаты медальён з аблямоўкай блакітнай фініфці. У медальёне выява жалезнай кароны, на аблямоўцы дэвіз ордэна: AVITA ET AUCTA («Атрымае ў спадчыну і павялічыць»).
Стужка жоўтая, з вузкімі цёмна-сінімі палосамі (у напалеонаўскую эпоху — аранжавая з зялёнымі палоскамі па краях).
Вышэйшыя ступені ордэна спачатку рабіліся з золата, ніжэйшая — са срэбра. Пазней высакародны метал замянілі пазалочаным срэбрам, а яшчэ пазней — пазалочанай бронзай. Знакі II і III ступені адрозніваюцца меншымі памерамі і асаблівасцямі нашэння.
Манькіўці
Манькіўці (Манькі́вці) — вёска ў Барскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
IC 591
IC 591 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) у сузор'і Леў.
Кастарыканскі калон
Кастарыканскі калон — грашовая адзінка Коста-Рыкі.
Кастарыканскі калон складаецца з 100 сентыма, уведзены замест калумбійскага песа ў 1896 годзе.
У грашовым абарачэнні знаходзяцца банкноты вартасцю 1000, 2000, 5000, 10 000, 20 000 і 50 000 калон. У грашовым абарачэнні краіны ўдзельнічаюць манеты наміналам у 500, 100, 50, 25, 20, 10, 5, 2 і 1 калон.
Гімн Рэспублікі Косава
«Еўропа» — нацыянальны гімн Рэспублікі Косава. Ён быў напісаныМехдзі Менгікі (Mehdi Mengjiqi). Адсутнасць тэксту ў гімне заклікана аддаць належнае этнічнай разнастайнасці рэспублікі. Гімн быў прыняты 11 чэрвеня 2008 года, за яго прагаласавалі 72 парламентарыя, 15 выказаліся супраць і 5 устрымаліся.
Мартыніўка (Барскі раён)
Мартыніўка (Марти́нівка) — вёска ў Барскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Замошша 2 (Полацкі раён)
Замо́шша 2 (, Замошье 2) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бабыніцкага сельсавета.
Лузевера
Насельніцтва складае 749 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 15 чал./км². Займае плошчу 52 км². Паштовы індэкс — 33010. Тэлефонны код — 0432.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
927
927 — невысакосны год, пачаўся ў панядзелак. 927 год нашай эры, 927 год 1 тысячагоддзя, 27 год X стагоддзя, 7 год 3-га дзесяцігоддзя X стагоддзя, 8 год 920-х гадоў.
Сквер па праспекце Міру (Магілёў)
Сквер па праспекце Міру — сквер у Магілёве. Размешчаны на плошчы Леніна, абмежаваны праспектам Міру, вуліцай Першамайскай, бульварам Леніна і з поўдня домам па праспекце Міру, 41 (дзе раней размяшчаўся магазін «Лявоніха»). Плошча складае 0,5 га.
Чэнстахоўскі політэхнічны ўніверсітэт
Чэнстахоўскі політэхнічны ўніверсітэт (Politechnika Częstochowska) — польская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова тэхнічнага профілю са статусам універсітэта, якая знаходзіцца ў Чэнстахове.
Агульная характарыстыка
1950-1955 гады — першы перыяд фарміравання ВНУ. За гэты час былі пабудаваныя памяшканні машынабудаўнічага факультэта, кацельня і чатыры інтэрнаты. Таксама быў праведзены капітальны рамонт часткі галоўнага будынка на вуліцы Дамброўскага.
У 1955 годзе вучэльня рэарганізавана ў Чэнстахоўскі політэхнічны ўніверсітэт.
Сёння вучэльня вядзе навукова-даследчую і навучальную дзейнасць па 36 напрамках. Ва ўніверсітэце працуюць 1,2 тыс. супрацоўнікаў, у тым ліку 700 выкладчыкаў. Усе факультэты Чэнстахоўскага політэхнічнага ўніверсітэта маюць права на наданне доктарскіх ступеняў, і тры з іх таксама маюць права на хабілітацыю.
У 2017 годзе па стацыянарных і нестацыянарных навучальных праграмах ва ўніверсітэце навучалася 6 693 студэнты. У 2018 годзе на 5 факультэтах налічваўся 321 аспірант.
Лаксэльв
Лаксэльв (Lakselv, Leavdnja, Lemmijoki) — горад на поўначы Нарвегіі, адміністрацыйны цэнтр муніцыпалітэта Порсангер у фюльке Фінмарк. Насельніцтва паводле даных на студзень 2011 года складае 2206 чалавек.
За 1,5 км ад горада маецца аэрапорт, які злучае Лаксэльв з такімі гарадамі поўначы Нарвегіі як Кіркенес, Тромсё, Алта і інш. Акрамя таго, праз Лаксэльв праходзіць Еўрапейскі маршрут E06, які злучае горад з поўднем Нарвегіі, а таксама з горадам Кіркенес на ўсходзе. Маюцца некалькі крам і супермаркетаў, а таксама 2 атэлі. Развіты турызм, звязаны ўлетку з лоўляў ласося, а ўзімку — з катаннем на лыжах.
З 1981 года ў Лаксэльве знаходзіцца галоўны офіс газеты Ságat («Навіны»), матэрыялы якой у значнай ступені прысвечаны саамскай тэматыцы.
Белая вада (альбом)
«Белая вада» — сёмы студыйны альбом рок-гурта «Крама», выдадзены ў 2014 годзе.
Крытыка
Паводле меркавання музычнага журналіста Сяргея Будкіна «новы альбом „Крамы“ паводле ўсіх прыкметаў варты таго, каб лічыцца адной зь вяршыняў беларускай рок-музыкі». Музычны крытык Ягор Цывілька адзначыў, што «гітарныя партыі, вакал, аранжыроўкі ― усё зроблена вельмі акуратна, дакладна і трапна». Музычны журналіст Дзмітрый Безкаравайны лічыць, што «дыск роўны, няхай і класічны для гэтага калектыву ― бадзёры блюз-рок і сярэднетэмпавыя балады, настоеныя на беларускіх краявідах і простых, але ёмістых вобразах». Музычны крытык Аляксандр Чарнуха мяркуе, што на альбоме «мы фактычна страцілі „Краму“ лірычна-меланхалічную, эмацыйную, тую, дзе прафесіяналізм музыкаў памножаны на нейкую вельмі сумленную мужчынскую сентыментальнасць, здаровы гумар і практычна юнацкі запал».
Мар’яніўка (Барскі раён)
Мар’яніўка (Мар'я́нівка) — вёска ў Барскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Ямная культура
Я́мная культура — археалагічная культура бронзавага веку ва Усходняй Еўропе. Ахоплівала значныя тэрыторыі ад Днястра на захадзе да паўднёвага Урала на ўсходзе. Перыяд існавання — каля 3200 — 2300 гг. да н.э.
Паходжанне
Паводле курганнай гіпотэзы Марыі Гімбутас, Ямная культура належыла непасрэдным продкам індаеўрапейцаў. Дзякуючы асваенню конегадоўлі і выкарыстанню вазоў яны здолелі прасунуцца з тэрыторыі Прычарнамор’я на іншыя землі. Леў Клейн, які сам займаўся раскопкамі помнікаў Ямнай культуры і вылучыў з яе складу заходнюю Нерушайскую культуру, лічыць, што Ямная культура — радзіма ранніх арыяў.
Камуністычная партыя В’етнама
Камуністычная партыя В’етнама (Đảng Cộng sản Việt Nam) — кіруючая камуністычная партыя ў В’етнаме.
Ямная культура
Паходжанне
Даследаванні палеагенетыкаў 2015 г. паказалі, што заснавальнікамі Ямнай культуры былі выхадцы з трох розных папуляцый. Аснову складалі мясцовыя паляўнічыя і збіральнікі, носьбіты генома, блізкага да сучасных індаеўрапейскіх народаў. 15 — 25 % генома належыла насельніцтву, якое мігрыравала з усходняга Закаўказзя. Мяркуецца, што яно заснавала Хвалынскую культуру, продкавую ў адносінах да Ямнай. Меншасць (6 % генома) належыла паляўнічым і збіральнікам з Заходняй Еўропы.
Камуністычная партыя В’етнама
У маі 1941 года ва ўмовах японскай акупацыі КПІК на чарговым пленуме ЦК прыняла рашэнне аб стварэнні Лігі барацьбы за незалежнасць В’етнама. Барацьба супраць японскага і французскага каланіяльнага панавання ў канчатковым выніку прывяла да жнівеньскай рэвалюцыі 1945 года. У 1951 годзе, падчас Індакітайскай вайны, КПІК пераназываецца ў Партыю працоўных В’етнама. Сучасную назву партыя прыме толькі пасля заканчэння В’етнамскай вайны.
У 1986 годзе на 6-м з’ездзе КПВ быў прыняты новы курс партыі, названы «палітыкай абнаўлення», якая складалася ў адмове ад планавай эканомікі і плаўным пераходзе да рыначнай эканомікі.
Ямная культура
Перыядызацыя
У існаванні Ямнай культуры археолагамі вылучаюцца наступныя перыяды :
IC 592
IC 592 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральна галактыка) у сузор'і Секстант.
Судзевічы
Су́дзевічы (, Судевичи) — вёска ў Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Літвенскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Цясноўскага сельсавета. 17 жыхароў (2009).
Эдуард Сташкевіч
Біяграфія
Нарадзіўся 28 сакавіка 1928 г. у в. Дэгісі Віленскага ваяводства ў Польскай Рэспубліцы (цяпер Смаргонскі раён Гродзенскай вобласці).
Хадзіў у сямігодку ў Солы, потым вучыўся ў Смаргонскай сярэдняй школе, дзе, па словах будучых сяброў, адзначаўся здольнасцю. Там далучыўся да мядзельска-смаргонскага антыкамуністычнага падполля Расціслава Лапіцкага. Арганізацыя ў асноўным займалася распаўсюджваннем антысавецкіх улётак, у будучыні планавала перайсці і да больш актыўных дзеянняў. Вядома, што Эдуард Сташкевіч удзельнічаў у складанні тэксту некаторых улётак, што распаўсюджваліся ў Смаргоні.
На пачатку 1950, калі быў вучнем 10 класа, арыштаваны. Летам таго ж году за прыналежнасць да мядзельска-смаргонскай падпольнай арганізацыі ваенным трыбуналам Беларускай Вайсковай Акругі асуджаны на 25 гадоў зняволення ў канцлагерах. Тэрмін адбываў разам з іншымі ўдзельнікамі падполля Зянонам Ахрамовічам і Канстанцінам Іваноўскім пераважна ў Свярдлоўскай вобласці. на лесапавале і будаўнічых работах.
У 1956 г. вярнуўся ў Беларусь з падарваным здароўем. Спачатку працаваў у Смаргонскай машынна-трактарнай станцыі. Пасля заканчэння Полацкага сельгастэхнікуму быў загадчыкам сельгасучастку ў Солах. У 1959 г. жаніўся, нарадзіўся сын Юрый і дачка Алена. У 1969 годзе захварэў на сэрца.
NGC 946
NGC 946 (іншыя абазначэнні — UGC 1979, MCG 7-6-26, ZWG 539.34, NPM1G +42.0091, PGC 9556) — лінзападобная галактыка (S0) у сузор’і Андрамеда.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Каралёў (горад)
Каралёў (Королёв; заснаваны 26 снежня 1938 г; да 8 ліпеня 1996 года — Калінінград) — горад абласнога падпарадкавання ў Маскоўскай вобласці Расіі, навукаград (з 12 красавіка 2001). Утварае аднайменную гарадскую акругу. Насельніцтва — 183,5 тыс. чалавек (2011). Каралёў часта неафіцыйна называюць касмічнай сталіцай Расіі.
Зялёны Дуб (Чэрыкаўскі раён)
Зялёны Дуб (, Зелёный Дуб) — пасёлак у Чэрыкаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Сормаўскага сельсавета.
Да 4 чэрвеня 1965 года пасёлак уваходзіў у склад Верамейскага сельсавета, да 26 жніўня 1994 года — у склад Лабанаўскага сельсавета.
Павел Якаўлевіч Арцёмаў
Павел Якаўлевіч Арцёмаў (, Санкт-Пецярбург, Расія — ) — спецыяліст у галіне механікі. Кандыдат тэхнічных навук (1949), прафесар (1971). Удзельнік савецка-фінляндскай і Вялікай Айчыннай войн.
Біяграфія
Скончыў Архангельскі лесатэхнічны інстытут (1932). Працаваў у Архангельскім лесатэхнічным інстытуце (1932—1939), Беларускім тэхналагічным інстытуце (1945—1983, прафесар кафедры супраціўлення матэрыялаў, у 1953—1983 — загадчык кафедры).
Навуковыя інтарэсы: будаўнічая механіка; супраціўленне матэрыялаў; тэорыя трываласці матэрыялаў і канструкцый.
Дырэкцыйная акруга Хемніц
Дырэкцыйная акруга Хемніц (Direktionsbezirk Chemnitz) — адна з трох дырэкцыйных акруг Саксоніі, была створана 1 жніўня 2008 года падчас саксонскай камунальнай рэформы і замяніла адміністрацыйную акругу Хемніц.
Яна знаходзіцца на захадзе зямлі. Кіраванне акругі завецца «Зямельная дырэкцыя Хемніц». У яе ўваходзяць горад Хемніц і раёны Рудныя Горы, Сярэдняя Саксонія, Фогтланд і Цвікау. Усяго ў акрузе 213 камун. Шчыльнасць насельніцтва складае 241 чал./км².
Вейкаўскі сельсавет
Ве́йкаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Свіслацкага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Свіслацкага раёна Беластоцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 жніўня 1945 года скасаваны, тэрыторыя перададзена ПНР.
На 1 студзеня 1941 года ў склад сельсавета ўваходзілі 4 населеныя пункты, насельніцтва сельсавета складала 1897 чалавек.
Башкіраў
Башкіраў — прозвішча.
Квока
Квока ці Караткахвосты кенгуру (Setonix brachyurus), — адзіны прадстаўнік роду Setonix сям’і кенгуровых. Як і іншыя сумчатыя з сям’і кенгуровых (як кенгуру ды валабі), квока траваедная і ў асноўным начнога ладу жыцця.
Квокі жывуць на некаторых невялікіх астравах каля ўзбярэжжа Заходняй Аўстраліі, асабліва на востраве Ротнэст паблізу Перта і на востраве Балд паблізу Олбані. Ізаляваныя, разрозненыя папуляцыі таксама жывуць у лясах і ўзбярэжнай пустыні паміж Пертам і Олбані. Невялікая калонія насяляе падахоўную тэрыторыю прыроднага запаведніка Ту-Піплз-Бэй, дзе яны суіснуюць з патору Гілберта, відам пад пагрозай знікнення.
Апісанне
Квока важыць ад 2,5 да 5,0 кг і мае даўжыню ад 40 да 54 см, з хвастом даўжынёй ад 25 да 30 см, што мала для кенгуровага. У яго каржакаваты целасклад, добра развітыя заднія лапы, круглявыя вушы і кароткая шырокая галава. Яго косцева-цяглічная сістэма спрадвечна была прыстасавана для наземных двухногіх перасоўванняў, але падчас эвалюцыі яго сістэма адаптавалася для перасоўвання па дрэвах. Хоць ён выглядае як вельмі маленькі кенгуру, ён можа залазіць на невялікія дрэвы і кусты вышынёй да 1,5 метра. Яго грубае футра шэравата-карычневага колеру, што пераходзіць у жаўтлява-карычневы пад ім. Вядома, што квока жыве ў сярэднім 10 гадоў. Квокі — начныя жывёлы; яны спяць удзень у Acanthocarpus preissii, каб шыпы расліны абаранялі і хавалі іх.
У квокі бязладная сістэма спарвання. Праз месяц цяжарнасці самкі нараджаюць адно дзіцяня, якое называюць «джоўі». Самкі могуць нараджаць два разы на год і агулам каля 17 дзіцянят за жыццё. Джоўі жыве ў сумцы сваёй маці цягам шасці месяцаў. Пасля таго як ён пакідае сумку, джоўі спадзяецца на малако сваёй маці яшчэ два месяцы і цалкам адлучаецца ад грудзей прыкладна праз восем месяцаў пасля нараджэння. Самкі становяцца полаваспелымі прыкладна праз 18 месяцаў. Калі самку квокі з дзіцянём у сумцы праследуе драпежнік, яна можа выпусціць дзіцяня на зямлю; джоўі выдае гукі, якія могуць прыцягнуць увагу драпежніка, а маці ўцякае.
Адкрыццё ды назва
Квока ўпершыню апісана нідэрландскім мараком Сэмюэлем Волкертцунам, калі ён напісаў пра назіранне «дзікай коткі» на востраве Ротнэст у 1658 годзе. У 1696 годзе нідэрландскі даследнік Вілем дэ Вламінг прыняў іх за гіганцкіх пацукоў і назваў востраў «т-Эйландт-т-Ротэнэст», што значыць «востраў пацучынага гнязда» па-нідэрландску.
Слова «квока» паходзіць ад нюнгарскага слова, якое, напэўна, было gwaga.
Экалогія
У перыяд плейстацэну квокі былі больш шматлікія і жылі на адкрытых ландшафтах. Калі еўрапейцы прыбылі ў Аўстралію, яны прывезлі новыя віды, некаторыя з якіх сталі драпежнікамі. Гэта прывяло да таго, што асяроддзе жыцця квок урэшце зрушылася на астравы і лясы, дзе была мінімальная колькасць драпежнікаў і болей расліннасці. У дзікай прыродзе жыццё квокі абмежавана вельмі невялікім арэалам на паўднёвым захадзе Заходняй Аўстраліі з некалькімі невялікімі разрозненымі папуляцыямі. Адна вялікая папуляцыя жыве на востраве Ротнэст, а меншая папуляцыя знаходзіцца на востраве Балд паблізу Олбані. На востраве няма некаторых драпежнікаў, як рудых ліс і котак. На Ротнэсце квокі — звычайныя жывёлы і займаюць самыя розныя месцы рассялення: ад паўзасушлівых хмызнякоў да культываваных садоў. Колкія расліны Acanthocarpus, праз якія не могуць прайсці людзі і іншыя адносна буйныя жывёлы, служаць іх упадабаным дзённым сховішчам для сну. Апроч таго, яны вядомы сваёй здольнасцю лазіць па дрэвах.
Харчаванне
Як і большасць кенгуровых, квокі кормяцца шмат якімі відамі расліннасці, у тым ліку травамі, асотам і лісцем. Даследаванне паказала, што Guichenotia ledifolia, невялікі від хмызняку сям’і мальвавых, з’яўляецца адным з упадабаных прадуктаў квокі. Наведнікаў вострава Ротнэст заклікаюць ніколі не карміць квоку, збольшага таму, што харчаванне «чалавечай ежай» можа выклікаць абязводжванне і недаяданне, шкодныя для здароўя квокі. Нягледзячы на адносную нястачу прэснай вады на выспе Ротнэст, квокі сапраўды маюць высокія патрэбы ў вадзе, якія задавальняюць галоўным чынам за кошт з’ядання расліннасці. На мацерыку квокі жывуць толькі ў раёнах, дзе выпадае 600 мм і больш ападкаў штогод. Квокі жуюць жуйку як каровы.
Папуляцыя
У часы каланіяльнага засялення квока была шырока распаўсюджана, яе арэал ахопліваў плошчу каля 41 200 км² на паўднёвым захадзе Заходняй Аўстраліі, уключала два прыбярэжных вострава — Балд і Ротнэст. Да 1992 года, пасля рэзкага скарачэння колькасці ў XX ст., папуляцыя квокі на мацерыку скарацілася больш за 50 % да плошчы каля 17 800 км².
Нягледзячы на тое, што квока шматлікая на невялікіх узбярэжных астравах, яна класіфікавана як уразлівая. На мацерыку, дзе ёй пагражаюць чужынныя для Аўстраліі драпежныя віды, такія як рудыя лісы, коткі і сабакі, для сховішча патрабуецца шчыльнае наглебавае покрыва. Лесанарыхтоўкі, прасекі, развіццё сельскай гаспадаркі і пашырэнне жыллёвага будаўніцтва скарацілі іх асяроддзе жыцця, спрыялі заняпаду віду, як і расчышчэнне і спаленне астатніх балотаў. Квокі звычайна гадуюць адно дзіцяня штогод. Хоць яны ўвесь час спарваюцца. Невялікі памер вывадка, разам з абмежаванай прасторай і небяспечнымі драпежнікамі, спрыяе малалікасці гэтага віду на мацерыку.
Прыблізна 4000 квок жывуць на мацерыку, пры гэтым амаль усе папуляцыі мацерыка складаюць групы меней за 50, але адна група колькасцю больш за 700 жыве ў паўднёвым лесе паміж Нанупам ды Дэнмаркам, але і яна скарачаецца. У 2015 годзе вялікі лясны пажар паблізу Норткліфа амаль знішчыў адну з мясцовых папуляцый на мацерыку, пры гэтым, па ацэнках, загінула 90 % з 500 квок.
У 2007 годзе папуляцыя квокі на востраве Ротнэст ацэньвалі ад 8 000 да 12 000 асобін. Змеі — адзіныя драпежнікі квокі на востраве. Папуляцыя на меншым востраве Балд, дзе ў квокі няма драпежнікаў, складае 600—1000 асобін. Пад канец лета і восенню на востраве Ротнэст адбываецца сезоннае змяншэнне квокі, дзе страта расліннасці і скарачэнне даступных павярхоўных водаў можа прывесці да голаду.
Від зазнае скарачэнне з 1930 па 1990-я гады, калі распаўсюджанне скарацілася больш за ўдвая. Колькасць і распаўсюджанне квокі заўважна скараціліся напачатку 1930-х гадоў, і гэта тэндэнцыя захоўваецца дагэтуль. Іх жыццё на мацерыку скарацілася да такой ступені, што яны сустракаюцца толькі невялікімі групамі ў зарасніках хмызнякоў, што акружаць Перт. Квока зараз занесена ў спіс уразлівых паводле крытэрыяў МЗАП.
Узаемадзеянне з людзьмі
Квокі мала баяцца людзей і звычайна блізка падыходзяць, асабліва на востраве Ротнэст, дзе квок шмат. Хоць квокі прыязныя, штогод адбываецца некалькі дзясяткаў выпадкаў, калі квокі кусаюць людзей, асабліва дзяцей. Ёсць абмежаванні па кармленні. Людзям забаронена кантактаваць з квокамі, а таксама настойліва не раіцца кармленне, асабліва «чалавечай ежай», бо квокі ад яго могуць лёгка захварэць. Штраф у памеры 300 аўстралійскіх долараў, можа быць накладзены ўладамі вострава Ротнэст за такія парушэні. Максімальная кара за жорсткае абыходжанне з жывёламі 50 000 аўстралійскіх долараў і пяцігадовае турэмнае зняволенне. Апроч абмежаванняў на ўзаемадзеянне людзей з квокамі, яны былі пратэставаны на патэнцыйную небяспеку для людзей праз высокі ўзровень заражэння сальманелай, асабліва ў летнюю спякоту. Гэта было даказана навукоўцамі, якія ўзялі аналізы крыві ў дзікіх квок на востраве Ротнэст.
Квокі таксама можна ўбачыць у некалькіх заапарках і парках дзікай прыроды па ўсёй Аўстраліі, уключаючы заапарк Перта, заапарк Таронга, заапарк Wild Life Sydney і заапарк Адэлаіды. Фізічнае ўзаемадзеянне, звычайна, не дапускаецца без дазволу кантрольнага персаналу.
Паводзіны квокі ў адказ на ўзаемадзеянне з чалавекам былі даследаваны ва ўмовах заапарка. Адно кароткае даследаванне паказала, што менш жывёл заставалася бачным з дарожак для наведвальнікаў, калі вальера была адкрытай ці прахадной. Магчыма, гэта адбылося з-за таго, што квокі набылі паводзіны ўнікнення наведнікаў, што, на думку аўтараў, мае значэнне для кіравання стрэсам пры іх паказе публіцы.
Пліса (Смалявіцкі раён)
Пліса́ (, Плиса) — вёска ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Пліскага сельсавета.
Забалоцце (Смаргонскі раён)
Забало́цце (, Заболотье) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Сольскага сельсавета.
Пліса (Смалявіцкі раён)
Геаграфія
Вёска знаходзіцца за 7 км у напрамку на ўсход ад горада Смалявічы, за 45 км ад Мінска, каля ракі Пліса.
Забалоцце (Смаргонскі раён)
Да 11 лютага 1972 года вёска ўваходзіла ў склад Стрыпунскага сельсавета, да 15 мая 1978 года — у склад Бялкоўшчынскага сельсавета , да 25 чэрвеня 2008 года — у склад Кушлянскага сельсавета.
Статут Вялікага Княства Літоўскага 1529
Статут Вялікага Княства Літоўскага 1529, Першы Статут Вялікага Княства Літоўскага — збор законаў феадальнага права, які дзейнічаў у ВКЛ у сярэдзіне XVI ст.
У арыгінале меў назву Права писаные даны панству Великому Князьству Литовскому, Рускому, Жомойтскому и иных через наяснейшого пана Жикгимонта з божее милости короля полского, великого князя литовского, руского, пруского, жомойтского, мазовецкого и иных. Назва «Статут» прыйшла да яго пазней, калі ўступілі ў дзеянне два наступныя.
Гісторыя стварэння
Праца па падрыхтоўцы першага Статута 1529 г. вялася на працягу некалькіх гадоў у першай чвэрці XVI ст. Першы варыянт праекта Статута быў падрыхтаваны ў 1522 г., але ён не быў зацверджаны, і праца над ім працягвалася яшчэ сем гадоў. Статут складала камісія пад кіраўніцтвам канцлера ВКЛ Альбрэхта Войцеха Гаштольда. Асоб, што займаліся падрыхтоўкай Статуа устанавіць з абсалютнай дакладнасцю ў наш час немагчыма, але ёсць падставы сцвярджаць, што ў яго падрыхтоўцы між іншым прымалі ўдзел доктар права Францыск Скарына і сам канцлер Гаштольд. Асноўныя палажэнні Статута абмяркоўваліся з вялікім князем Жыгімонтам Старым, які пазней зацвердзіў Статут. З гэтай нагоды была напісана «Пахвала Жыгімонту», дзе ён называўся «Вялікім Жыгімонтам», бо пераўзышоў усіх вялікіх князёў і каралёў, «нас навчыл справедлівості чыніті». Статут быў падрыхтованы на аснове кадыфікацыі і сістэматызацыі норм мясцовага звычаёвага права, пастаноў судовых і дзяржаўных устаноў, Судзебніка 1468 г., прывілеяў. Пры яго падрыхтоўцы ўпершыню выпрацаваны сістэмы і структура размяшчэння прававых норм у залежнасці ад іх зместу, уключаны тыповыя і абагульненыя нормы; дадзена дакладная рэдакцыя кожнага артыкула; уведзена шмат новых прававых норм, у якіх адлюстраваны тагачасныя таварна-грашовыя адносіны; уключаны нормы дзяржаўнага, адміністрацыйнага, грамадзянскага, сямейнага, крымінальнага, судова-працэсуальнага і іншых галін права. Складальнікі Статута адыйшлі ад сістэмы кадыфікацыі, прынятай у рымскім праве, і выпрацавалі сваю. У яе аснове закладзены новыя прынцыпы: суверэннасць дзяржавы (насуперак сярэдневяковаму касмапалітызму), адзінства права на прыярытэт пісанага права. Статут уключаў нормы агульнага права і спецыяльныя нормы, якія забяспечвалі прывілеі пануючаму класу або яго групам. Пры гэтым яны былі не выключэннем, а састаўной часткай у сістэме Статута 1529 года, хоць і супярэчылі яго асноўным прынцыпам. Статут быў уведзены ў дзеянне 29 верасня 1529 г.
Змест і структура Статута 1529
Статут ВКЛ 1529 года складаецца з 13 раздзелаў і 244 артыкулаў. Пазней у яго ўнесены дапаўненні, у выніку колькасць артыкулаў павялічылася да 283. У 1 — 3-м раздзелах змешчаны ў асноўным нормы дзяржаўнага права і прынцыповыя палажэнні іншых галін права, у 4-м і 5-м — шлюбна-сямейнае, апякунскае і спадчыннае, у 6-м — судова-працэсуальнае, у 7-м — крымінальнае, у 8-м — зямельнае, у 9-м — лясное і паляўнічае, у 10-м — цывільнае, у 11 — 13-м — крымінальнае і крымінальна-працэсуальнае права. У Статуце 1529 года юрыдычна замацаваны асновы грамадскага і дзяржаўнага ладу, прававое становішча класаў, саслоўяў і сацыяльных груп насельніцтва, парадак утварэння, склад і паўнамоцтвы некаторых органаў дзяржаўнага кіравання і суда. Абвяшчалася правіла, паводле якога ўсе асобы, «як убогія, так і багатыя», павінны былі судзіцца паводле норм, выкладзеных у Статуце. Вялікі князь абавязаўся захоўваць тэрытарыяльную цэласнасць дзяржавы, не дапускаць чужаземцаў на дзяржаўныя пасады ВКЛ, не даваць ім маёнткаў, не адбіраць у мясцовых феадалаў пасады і маёмасці без суда, прытрымлівацца ўсіх старых законаў і звычаяў. Асаблівая ўвага ў Статуце аддадзена судова-працэсуальнаму праву. Абвяшчаўся прынцып публічнасці правасуддзя, фармальнай роўнасці бакоў у працэсе, права абвінавачанага на абарону з удзелам адваката. Адначасова ў Статуце абвяшчалася захаванне прывілеяў і льгот для феадалаў, што на практыцы замацоўвала бяспраўе простых людзей і захоўвала паўнату правоў толькі для феадалаў. Аднак у перыяд феадалізму нават такое абвяшчэнне ідэі првапарадку было значным крокам наперад. Ідэі гуманізму паўплывалі на нормы крымінальнага і цывільнага права, выкладзеныя ў Статуце 1529 года і іншых Статутах. Так, у Статуце 1529 (раздз. 1, арт. 7), абвяшчалася, што ніхто не павінен адказваць за чужую віну, а крымінальнае пакаранне трэба назначаць толькі асобам, віна якіх устаноўлена судом. У арт. 27 раздз. 7 прадугледжан тэрмін крымінальнага праследавання: за найбольш зяжкае злачынства — 10 гадоў, менш цяжкае — 3 годы. У арт. 7 раздз. 11 зроблена спроба абмежаваць халопства. Вольны чалавек за здзейсненае злачынства не павінен быў аддавацца ў вечную няволю. У Статуце даволі поўна выкладзены нормы, якія забяспечвалі права ўласнасці феадалаў. Шмат увагі аддавалася шлюбна-сямейнаму праву. Змяшчаліся нормы, якія вызначалі маёмасныя правы жанчын і дзяцей, парадак выдачы дзяўчат замуж. Абвяшчалася абяцанне вялікага князя не вадаваць замуж прымусова, а толькі з іх згоды. Падрабязна рэгламентаваўся парадак назначэння апекуноў непаўналетнім дзецям, якія засталіся без бацькоў.
Значэнне Статута 1529
Статут напісаны на беларускай мове і мае важнае значэнне як помнік прававой культуры і мовы беларускага народа, дае магчымасць вывучыць лексіку і стыль, дзяржаўна-прававую тэрміналогію таго часу. Нормы дзяржаўнага права, выкладзеныя ў Статуце, у сваёй сукупнасці складалі своеасаблівую феадальную канстытуцыю, у якой упершыню вызначалася структура і характар дзейнасці органаў дзяржаўнай улады, замацаваліся асноўныя правы і прывілеі пануючага класа і саслоўя шляхты. Статут 1529 года адыграў значную ролю ў далейшай кадыфікацыі і сістэматызацыі права. Як і Статут ВКЛ 1566 года, паслужыў базай і крыніцай для распрацоўкі Статута ВКЛ 1588 года.
Такім чынам, выданне Статута 1529 года вывела ВКЛ на адно з першых месцаў у свеце па развіццю права і прававой культуры. Разам з тым, Статут 1529 года з’явіўся прававой асновай для далейшага развіцця заканадаўства.
Матэйкіў
Матэйкіў (Мате́йків) — вёска ў Барскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Статут Вялікага Княства Літоўскага 1529
Спісы і пераклады
Вядомыя пераклады Статута 1529 года на лацінскую (1530) і польскую (1532) мовы. Захаваліся 4 спісы на старабеларускай мове: Фірлееўскі, Замойскіх, Дзялынскіх, Слуцкі; 2 спісы на лацінскай мове: Лаўрэнцеўскі, або Пфорцкі, Пулаўскіх; 1 спіс на польскай мове — Альшэўскі (Свідзінскі і Вастрабрамскі спісы загінулі ў 1944 г.). Упершыню Статут 1529 надрукаваны ў 1841 годзе ў Познані ў «Зборы літоўскіх законаў з 1389 да 1529» (лацінскім шрыфтам), у 1854 г. — кірыліцай у Маскве.
Цікавыя звесткі
У спісе Замойскіх, а таксама ў Лаўрэнцеўскім і Пулаўскім спісах быў змешчан тэкст гімна «Багародзіца». Як лічаць некаторыя даследчыкі, гімн «Багародзіца» быў дзяржаўным гімнам ВКЛ або чымсьці падобным і выконваўся падчас афіцыйных мерапрыемстваў.
Мэльныкы (Барскі раён)
Мэльныкы (Ме́льники) — вёска ў Барскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
IC 593
IC 593 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) у сузор'і Секстант.
Мыгаліўці
Мыгаліўці (Мигалі́вці) — вёска ў Барскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
NGC 947
NGC 947 (іншыя абазначэнні — ESO 545-21, MCG -3-7-22, IRAS02262-1915, PGC 9420) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) у сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Уолтэрс
Уолтэрс — англійскае прозвішча
Адміністрацыйная акруга Хемніц
Былая Адміністрацыйная акруга Хемніц — адна з трох Адміністрацыйных акруг Саксоніі. Яна знаходзілася на захадзе зямлі і была створана рашэннем Саксонскага зямельнага ўрада ад 27 лістапада 1990 да 1 студзеня 1991. Скасавана ў 2008 годзе. Наўзамен створана Дырэкцыйная акруга Хемніц.
NGC 1365
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога. У 2009 годзе астраномы выявілі лішак рэнтгенаўскага выпраменьвання каля чорнай дзіркі ў цэнтры галактыкі. Даследаванні паказалі, што ў дыяпазоне энергій вышэй 2 кілаэлектронвольт колькасць фатонаў, як мінімум, на два парадкі вышэй разліковага.
Кармалысы
Кармалы́сы (, Кармалысы) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бабыніцкага сельсавета.
Allium trachyscordum
Апісанне
Расліна вышынёй 15-35 см. Кветкі ружовыя. Перыяд цвіцення: чэрвень — ліпень.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў Казахстане, Кыргызстане.
Гарадзец (станцыя)
Гарадзе́ц (, Городец)  — станцыя Брэсцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Кобрынскім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчана ў вёсцы Гарадзец.
Мэй Уэст
Мэй Уэст (Mae West;  — ) — амерыканская, , і секс-сімвал, адна з самых скандальных зорак свайго часу.