cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Жук-алень
Цыкл развіцця
Акукленне адбываецца ў кастрычніку, у т. зв. «Калысцы» (камеры са сценкамі з драўняных габлюшак і экскрыментаў лічынкі), якая знаходзіцца ў зямлі, на глыбіні 15-40 см. Куколка даўжынёй да 50 мм, у самца з вялікай падкурчанай галавой і мандыбуламі. Імага зімуе ў калысцы, дзе адбылося акукленне, і выходзіць на паверхню ў маі — чэрвені.
Зменлівасць
Выдзелена некалькі формаў жукоў-аленяў, якія адрозніваюцца велічынёй мандыбул у самцоў, формай і прапорцыямі пярэдняспінкі. Узнікненне паліморфнасці, як і ў іншых жукоў, звязана з умовамі развіцця лічынкі, колькасцю і наяўнасцю падыходнага і даступнага корму (трафічны палімарфізм), умовамі навакольнага асяроддзя. Напрыклад, пры падвышанай сухасці клімату ўмовы развіцця лічынак пагаршаюцца, і пасля з іх з’яўляюцца больш дробныя асобіны.
Вядомыя наступныя формы жукоў-аленяў:
Натуральныя ворагі і паразітоіды
Жукамі актыўна сілкуюцца многія крумкачовыя —, , , і іншыя, а таксама , ,. Пры гэтым птушкі ядуць толькі брушка жукоў, выкідаючы галаву з пярэдняспінкай. Маюцца дадзеныя, што здольныя есці жукоў-аленяў разам з галавой. За сезон птушкі знішчаюць шмат асобін гэтага віду — так, часам прайшоўшыся па лесе, дзе пэўна жыве дадзены від, можна знайсці мноства іх астанкаў і «рогаў», не знойдучы пры гэтым жывых жукоў.
Да натуральных ворагаў таксама ставяцца восы сямейства, напрыклад, , лічынкі якой з’яўляюцца паразітоідамі лічынак самога жука. Знайшоўшы лічынку, самка сколіі паралізуе яе ўколам джала ў брушны нервовы ганглій, пасля чаго адкладае на яе адно яйка. Лічынка сколіі, якая выйшла з яго, сілкуецца жывой, але паралізаванай лічынкай, пачынаючы з найменш важных жыццёвых органаў.
Колькасць i абмежавальныя фактары
Зараз назіраецца паўсюднае скарачэнне колькасці жука-аленя, якая амаль паўсюдна нізкая і працягвае скарачацца. Жукі-алені сустракаюцца рэдка і лакальна, але пераважна ў вялікай колькасці. Нягледзячы на гэта, арэал віду скарачаецца, і ў недалёкай будучыні яму можа пагражаць знікненне.
Колькасныя улікі на тэрыторыі краін былога СССР не праводзіліся. Ускосныя дадзеныя сведчаць аб тым, што колькасць у асобных месцах арэала ў цэлым нізкая альбо працягвае скарачацца. На паўночнай мяжы арэала ў сярэдняй паласе Еўрапейскай Расіі від за апошнія 20-40 гадоў апынуўся рэальна знікаючым.
Тым не менш, на Украіне ў цяперашні час від падтрымлівае досыць высокую колькасць, нярэдкі ў Крыму, у паўднёвых рэгіёнах краіны, на тэрыторыі Харкаўскай і Чарнігаўскай абласцей. Час ад часу можа даваць ўспышкі колькасці.
Асноўны адмоўны ўплыў на колькасць аказвае лесагаспадарчая дзейнасць чалавека: памяншэнне плошчаў стараўзроставых дуброў, якія з’яўляюцца натуральнымі месцамі пражывання жука, знішчэнне старых лясных масіваў і старых дубоў ў шыракалістых лясах, санітарныя мерапрыемствы па ачыстцы лясоў ад старых дрэў і апрацоўка лясных масіваў пестыцыдамі. Галоўная прычына скарачэння колькасці — знішчэнне месцаў пражывання лічынак — пнёў, старых дуплаватых дрэў. Найбольш уразлівым момантам у біялогіі жука-аленя з’яўляецца працяглы перыяд развіцця лічынак. Небяспеку для жука-аленя таксама ўяўляюць птушкі, здольныя харчавацца імага дадзенага віду. У апошні час не малую ролю ў скарачэнні колькасці жука-аленя гуляе празмерны збор жукоў ў аматарскія, а таксама выпадковымі асобамі проста дзеля цікаўнасці.
Ахова
Від занесены ў Чырвоныя кнігі розных дзяржаў Еўропы — ахоўваецца ў Даніі (0 катэгорыя — зніклы від), Германіі (уключаны ў 2-ю катэгорыю), Польшчы (уключаны ў 2-ю катэгорыю), Латвіі (0 катэгорыя — зніклы від), Эстоніі (0 катэгорыя — зніклы від) , Беларусі (уключаны ў 2-ю катэгорыю) , Швецыі (уключаны ў 2-ю катэгорыю), Украіне (уключаны ў 2-ю катэгорыю — рэдкі від) , Расіі (уключаны ў 2-ю катэгорыю — віды, колькасць якіх скарачаецца). Таксама від уключаны ў (II катэгорыя — від, колькасць якога скарачаецца).
У многіх краінах Еўропы, уключаючы Украіну, Вялікабрытанію, Іспанію і іншыя дзяржавы, вядуцца розныя маніторынгавыя праграмы па вывучэнню колькасці і распаўсюджвання жука-аленя.
У від быў аднесены да II катэгорыі — «Рэдкія віды».
На тэрыторыі Расіі від ахоўваецца ў запаведніках, , , , ,.
Ахоўнай мерай для гэтага віду насякомых можа быць толькі захаванне ў першапачатковым стане біятопаў, у якіх яны насяляюць, у прыватнасці, стварэнне энтамалагічных заказнікаў на тэрыторыі дуброў і іншых лясоў з прымешкай дуба, абмежаванне рубкі старых дуброў і захаванне асобных стараўзроставых дубоў. Акрамя таго, у захаванні віду важную ролю павінны адыгрываць і тлумачальная праца, і экалагічнае выхаванне моладзі.
У вераваннях, міфах, сімвалізме
Жук-алень адыгрывае пэўную ролю ў розных культурах. Ён вядомы са старажытных часоў і ўпершыню згадваецца ў пісьмовых крыніцах у адным з вершаў грэцкага паэта Сафокла, які жыў у 496—406 гадах да н. э., — у адной з гульняў паказваецца на падабенства паміж  і галавой самца жука-аленя. Арыстафан у сваёй камедыі апісвае дзіцячую гульню з жукамі, якая была шырока распаўсюджаная ў Старажытнай Грэцыі. Гэтыя вершы нагадваюць пра шырока распаўсюджанай у сельскіх раёнах Еўропы дзіцячай гульні мінулых стагоддзяў, калі дзеці лавілі жукоў, прывязвалі нітку да адной з іх лап і затым дазвалялі жука лётаць на своеасаблівай «прывязі».
Як і шматлікім жывёлам незвычайнага выгляду, жука-аленю ў мінулым часам прыпісвалі магічную сілу.
Жук-алень таксама быў апісаны ў міфах старажытнагрэчаскім паэтам, граматыкам і лекарам II стагоддзя да н.э. : пастух, які выратаваўся ад патопу на гары у Фесаліі, першым з людзей вынайшаў пастуховую жалейку і стаў граць на ліры, пад якую танцавалі німфы. Пан параіў яму адагнаць жывёлу ў даліну, але Керамб адмовіўся, а таксама абразіў афрыйскіх німф. Калі наступіла зіма, яго статкі змерзлі, а німфы ператварылі яго ў жука з «рогамі». Гэтая гісторыя была пераказана ў новай версіі Авідзія. , старажытнагрэчаскі граматык, які жыў прыблізна ў I—III стагоддзях н. э., быў натхнёны гэтай жа гісторыяй і напісаў рэзюмэ да апавядання Нікандра. Тым не менш, жук, які носіць сёння лацінскую назву «Cerambyx», не адносіцца да жукоў-аленяў, а належыць сямейству.
, найбольш вядомы сваімі казкамі, пісаў пра традыцыі і звычаі ў Германіі пачатку XIX стагоддзя і згадваў пра жука-аленя. У яго кнізе можна знайсці сведчанні шырока распаўсюджанага перакананні, што гэты жук цягне за сабой пажары, пераносячы на сваіх «рогах» вуглі, якія яшчэ цьмеюць, на драўляныя дахі. Менавіта з ім звязвалі вялікую колькасць масавых пажараў у тыя часы.
У жука-аленя таксама баяліся сяляне, якія лічылі, што ён можа прынесці з сабой непагадзь і загубіць тым самым ураджай.
Толькі ў XIX стагоддзі, з шырокім распаўсюджаннем у Еўропе захаплення культурай Старажытнага Егіпта і звязанай з ім папулярнасцю вобразу, жук-алень канчаткова страціў свой ​​сімвалізм і прыпісваемую магічную сілу.
У выяўленчым мастацтве
У XIV стагоддзі вобраз жука-аленя пачаў вызваляцца ад некалі прысвоенага яму сімвалічнага значэння і набыў апісальную і дэкаратыўную функцыю, стаўшы ў рэшце рэшт любімай тэмай многіх мастакоў.
Італьянскі мініяцюрыст ў канцы XIV стагоддзі адлюстраваў жука-аленя, які ляціць ад статка аленяў, размешчаных на ніжняй частцы карціны, да Бога, які сядзіць сярод пустэльнікаў у цэнтры кампазіцыі. Прысутнасць жука-аленя ў рэлігійных карцінах не выпадковая, яна, хутчэй за ўсё, грунтавалася на сімвалічным значэнні жука-аленя для хрысціян таго часу. Дадзеная інтэрпрэтацыя пацвярджаецца падабенствам сківіц жука-аленя і рагоў аленя. Бо аленяў са старажытных часоў шанавалі ў якасці святых жывёл, і іх вобраз часта выкарыстоўвалі ў хрысціянскіх карцінах як сімвал Хрыста, што бярэ верх над злом. Малюнак жука-аленя ў якасці хрысціянскай сімволікі можна таксама знайсці на некалькіх нямецкіх карцінах XV стагоддзя. Прыкладам з’яўляецца праца Штэфана Лохнера ў саборы Кёльна, вядомая як «Altar of the City Patron», на якой маленькі жук-алень адлюстраваны сярод травы.
Ёхана Гудрун Ёўнсдоцір
Ёхана Гудрун Ёнсдоцір (ісл.: Jóhanna Guðrún Jónsdóttir; нар., Капенгаген, Данія) — ісландская спявачка.
Жук-алень
У выяўленчым мастацтве
Жука-аленя на сваіх палотнах не анімалістычнай тэматыкі часта маляваў Альбрэхт Дзюрэр. Хрэстаматыйным жа з’яўляецца яго малюнак жука-аленя, зроблены ў 1505 годзе. Малюнак з жуком-аленем таксама быў зроблены (акварэль, 1574), які захапляўся творчасцю Дзюрэра і рабіў малюнкі па яго матывах. Таксама гэты від жукоў намаляваны на карціне.
Малюнак самкі жука-аленя быў напісаны італьянскай мастачкай Джаванай Гарцоні, вядомай сваімі нацюрмортамі гародніны, садавіны і кветак з дэталёвымі малюнкамі дробных насякомых.
Ёхана Гудрун Ёўнсдоцір
Кароткая біяграфія
Ёхана радзілася ў Даніі, але ў 2-гадовым ўзросце разам з бацькамі і двума братамі пераехала ў Ісландыю з пачатку ў Рэйк'явік, потым у Хабнарфіёрдур — партовы горад на паўднёва-заходнім беразе Ісландыі, за 10 км на поўдзень ад Рэйк'явіка.
Жук-алень
У выяўленчым мастацтве
Сёння малюнак жука-аленя ў той ці іншай інтэрпрэтацыі можна знайсці на арнаменце стылю мадэрн на фарфоры,, паштовых марках і этыкетках розных спажывецкіх тавараў.
У кінематографе
У 1910 годзе Уладзіслаў Аляксандравіч Старэвіч вырашыў зняць дакументальны фільм пра жукоў-аленяў, у прыватнасці — бітву двух самцоў жукоў-аленяў за самку. Аднак высветлілася, што пры неабходным для здымкі асвятленні самцы становяцца малаактыўнымі. Тады Старэвіч прэпарыраваў жукоў, прымайстраваў да лапкам тоненькія дроцікі, прымацаваў іх воскам да тулава і зняў патрэбную яму сцэну пакадрава. Ужываючы падобную тэхніку, ён зняў фільм «», які стаў першым у свеце лялечным. Выкарыстоўваючы тую ж тэхніку, Старэвіч зняў у 1912 годзе кароткаметражны фільм «Выдатная Люканіда, або Вайна вусачоў з рагачамі», у якім жукі разыгрывалі сцэны-пародыі на сюжэты з. Фільм карыстаўся шалёным поспехам у расійскіх і замежных гледачоў да сярэдзіны 1920-х гадоў. Пакадравая тэхніка лялечнай мультыплікацыі была тады зусім невядомая, таму ў многіх водгуках заўважалася здзіўленне тым, якіх неверагодных рэчаў можна дамагчыся ад насякомых дрэсіроўкай. Неўзабаве пасля «Люканіды» на экраны выходзіць падобны па тэхніцы кароткаметражны мультыплікацыйны фільм «», дзе адным з персанажаў таксама з’яўляецца жук-алень.
Ёхана Гудрун Ёўнсдоцір
Кароткая біяграфія
З васьмі гадоў прымала ўдзел у разнастайных музычных конкурсах, дзе яе талент заўважыла настаўніца спеваў Марыя Б'ёрк. Яна прапанавала Ёхане паступіць у сваю дзіцячую музычную школу і менавіта там Ёхана спасцігла асновы выканання сучаснай поп-музыкі. Усе былі здзіўлены не толькі дыяпазону і «даросласці» голасу, але і бездакорнаму кантролю над ім.
Жук-алень
У нумізматыцы
У 1997 годзе ў Польшчы была выпушчаная манета наміналам 2 злотых, вырабленая з бронзы, з выявай жука-аленя. Таксама існуе разнавіднасць манеты з такім малюнкам, вырабленая з серабра, наміналам 20 злотых.
Ёхана Гудрун Ёўнсдоцір
Кароткая біяграфія
Першы альбом Ёханы выйшаў у 2000 годзе, да яе дзясятага дня нараджэння, другі — у 2001 годзе, трэці — у 2003 годзе, куды ўвайшлі папулярныя калядныя песні.
Жук-алень
У нумізматыцы
У Прыднястроўі ў 2006 годзе была выпушчаная сярэбраная манета вартасцю 100 рублёў з выявай самца і самкі жука-аленя. Варта заўважыць, што ў надпісы на манеце зроблена памылка ў родавай назве — «Lukanus» замест «Lucanus».
У філатэліі
Выявы жукоў з’явіліся на паштовых марках толькі ў другой палове XX стагоддзя, аднак адным з лідараў па колькасці малюнкаў на марках застаецца менавіта жук-алень. Першая выява з’явілася ў 1954 годзе на паштовай марцы Венгрыі наміналам у два форынты. У 1955 годзе ў Чэхаславакіі была выпушчаная марка наміналам трыццаць халераў з выявай жука-аленя. У 1962 годзе ў Польшчы была выпушчана серыя з шасці марак, прысвечаных жукам, на марцы наміналам у 80 грошаў быў намаляваны менавіта жук-алень. У тым жа годзе серыя з шасці марак была выпушчаная і ў Чэхаславакіі, жук-алень быў намаляваны на марцы наміналам у шэсцьдзесят халераў. У 1963 годзе ў Албаніі была выпушчана серыя, якая складаецца з чатырох марак, дадзены від быў намаляваны на марцы наміналам у паўтара лекі. У гэтым жа годзе марка наміналам дзесяць пфенігаў была выпушчана ў ГДР. У 1966 годзе ў Югаславіі на марцы наміналам у трыццаць пара быў прадстаўлены жук-алень. Да 500-годдзя з дня нараджэння Альбрэхта Дзюрэра ў 1970 годзе ў Парагваі адбыўся выпуск маркі наміналам 75 сенцімаў з копіяй яго найвядомай працы з жуком-аленем. У 1971 годзе Барбуда таксама выпускае марку з копіяй працы Дзюрэра наміналам у 35 цэнтаў. У 1985 годзе ў Вялікабрытаніі выходзіць марка з выявай дадзенага віду жука. У 1993 годзе ў ФРГ выпушчаная марка наміналам у паўтары. У 1998 годзе выяву жука выкарысталі на паштовай марцы Рэспублікі Македонія наміналам 40 дэнараў. У 1999 годзе на Украіне была выпушчаная марка наміналам сорак капеек з выявай гэтага жука. У 2001 годзе ў Беларусі выпушчаныя дзве маркі наміналам у трыста рублёў. У 2002 годзе ў Італіі была выпушчаная марка з выявай жука-аленя. У 2003 годзе ў Расіі выпушчана серыя з пяці марак, прысвечаная рэдкім жукам краіны, — жук-алень быў прадстаўлены на марцы наміналам у адзін рубель. У 2005 годзе ў Харватыі была выпушчаная марка наміналам у тры з паловай кун. У 2007 годзе марка з выявай гэтага жука была выпушчана ў Аўстрыі. У 2008 годзе ў Вялікабрытаніі выпушчана серыя марак першага класа, на адной з якіх намаляваны самец жука-аленя.
Ёхана Гудрун Ёўнсдоцір
Еўрабачанне 2009
Ёхана прадстаўляла Ісландыю на Еўрабачанні 2009 з песняй «Is It True?». У фінале, набрала 218 балаў, і заняла другое месца.
Baeospora myosura
Baeospora myosura — від базідыяльных грыбоў сямейства.
Распаўсюджанне
Від распаўсюджаны ў Еўропе і Паўночнай Амерыцы. Расце вялікімі групамі ў хвойных і змешаных лясах, на апалых хваёвых і яловых шышках, часам на гнілой драўніне.
Апісанне
Шапачка першапачаткова паўсферычная, выпуклая, пазней плоска-разгалістая, з грудкай пасярэдзіне. Дыяметр цокаля 1-2 см. Паверхня шапачкі ружова-шэра-карычневая, бледна-бэжавая, у цэнтры карычневая. Гіменафор пласцінкавы з белымі або шараватымі пласцінкамі. Споравы парашок белага колеру. Споры авальныя, памерам 2,7-4 х 1-2,2 мкм. Ножка вышынёй 2-8 см, пакрыта белым мучністым налётам, чырванавата-карычневая, крэмава-карычневая, жоўта-карычневая.
Спіс самых высокіх людзей
Гэта спіс самых высокіх людзей, правераных Кнігай рэкордаў Гінэса або іншымі надзейнымі крыніцамі.
Згодна з Кнігай рэкордаў Гінэса, самым высокім чалавекам у быў Роберт Уодлаў з ЗША (1918—1940), які меў 272 см. Ён прыцягнуў увагу сродкаў масавай інфармацыі ў 1939 годзе, калі быў прызнаны самым высокім чалавекам у свеце, пабіўшы рэкорд, дасягнуўшы вышыні 267 см.
Ёсць паведамленні пра нават больш высокіх людзей, але большасць такіх сцвярджэнняў неправераныя або памылковыя. Пра знаходкі гіганцкіх чалавечых шкілетаў паведамлялася з часоў антычнасці. Першапачаткова лічылася, што гэтыя косці належаць міфічным гігантам, але пазней былі ідэнтыфікаваныя як перабольшаныя астанкі дагістарычных жывёл, звычайна кітоў або сланоў. Рэгулярныя паведамленні ў амерыканскіх газетах у XVIII і XIX стагоддзях пра гіганцкія чалавечыя шкілеты  маглі натхніць справу аб «скамянелым», вядомай археалагічнай містыфікацыі.
Фенатыязін
Фенатыязі́н, дыбензатыязін — гетэрацыклічнае злучэнне, утрымліваючае атамы азоту і серы, С12Н9NS.
Крышталічнае рэчыва жоўтага колеру. Малярная маса 199,3. Тэмпература плаўлення 185,5—189 °C. Тэмпература кіпення (з раскладаннем) 371 °C. Добра раствараецца ў гарачым этаноле і воцатнай кіслаце, дрэнна — у ліграіне, дыэтылавым эфіры, бензоле. У халоднай сернай кіслаце раствараецца з вылучэннем SO2. Валодае ўласцівасцямі араматычных злучэнняў.
Атрыманне
Фенатыязін упершыню атрыманы ў 1883 годзе А. Бернтсэнам. Атрымліваюць ў прамысловасці награваннем дыфенімламіну з серай пры тэмпературы 180—250 °C у прысутнасці I2 або AlCl3.
Выкарыстанне
Фенатыязін выкарыстоўваецца ў якасці інсектыцыднага, антыгельмітнага сродкаў, антыаксіданта ў змазачным масле. Вытворныя фенатыязіну — лекавыя сродкі, інгібітары полімерызацыі, фарбавальнікі, антыаксіданты.
Аляксандра Васілеўна Нікалаева
Аляксандра Васілеўна Нікалаева (,  — ) — беларуская артыстка балета, педагог. Народная артыстка БССР (1944).
Біяграфія
У 1925 годзе скончыла Школу рускага балета пад кіраўніцтвам ў Санкт-Пецярбургу.
Бры Ларсан
Брыя́нна Дэсанье́ (Brianne Desaulniers), вядомая як Бры Ла́рсан (Brie Larson; нар. 1 кастрычніка 1989 года) — амерыканская і кінарэжысёрка. У падлеткавым узросце актрыса адзначалася ролямі другога плану ў камедыях, але з тых часоў яе творчасць пашырылася да галоўных роляў як у незалежных фільмах, гэтак і ў высокабюджэтных блокбастарах. На рахунку актрысы маюцца прэмія «Оскар» за найлепшую жаночую ролю, прэмія «Эмі» ў прайм-тайм і «Залаты глобус». Часопіс Time назваў яе адной з 100 самых уплывовых людзей у свеце на 2019 год.
Біяграфія
Брыянна нарадзілася ў Сакрамента, у штаце Каліфорнія. Навучанне атрымлівала дома. У шэсць гадоў яна стала наймаладзейшай студэнткай, прынятай на навучанне ў амерыканскі тэатр кансерваторыі. Неўзабаве яна пераехала ў Лос-Анджэлес і пачала сваю акцёрскую кар’еру ўжо ў 1998 годзе з камедыйнай замалёўкі ў перадачы «Вечаровае шоу з Джэем Лена». Яна з’яўлялася як заўсёдная актрыса ў сіткаме 2001 года «Як выхоўваць тату» і ненадоўга занялася музычнай кар’ерай, выпусціўшы альбом Finally Out of P.E. у 2005 годзе. Пасля Ларсан згуляла ролі другога плану ў камедыйных фільмах «Кугіканне савы» (2006), «Скот Пілігрым супраць свету» (2010) і «Джамп-стрыт, 21» (2012), а таксама з’явілася ў якасці з’едлівага падлетка ў тэлесерыяле «Такая розная Тара» (2009—2011). Ларсанавы прарыў адбыўся з галоўнай роляй у вядомай незалежнай драме «Кароткі тэрмін 12» (2013). Адначасова яна працягвала выконваць ролі другога плану ў экранізацыі рамана «Захапляльны час» (2013) і камедыі «Крушэнне цягніка» (2015). За ролю ахвяры выкрадання ў драме «Пакой» (2015) Ларсан атрымала прэмію «Оскар» за найлепшую жаночую ролю. Прыгодніцкі фільм 2017 года «Конг: Востраў чэрапа» стаў яе першым высокабюджэтным фільмам, пасля чаго яна знялася ў ролі Кэрал Дэнверс і Капітана Марвела ў супергеройскіх фільмах кінематаграфічнага сусвету Марвела, як «Капітан Марвел» (2019) і «Мсціўцы: Фінал» (2019).
Аляксандра Васілеўна Нікалаева
Біяграфія
У 1929 годзе скончыла Ленінградскае харэаграфічнае вучылішча (педагог ).
Падчас Вялікай Айчыннай вайны выступала ў складзе франтавых канцэртных брыгад разам з Дорай Кроз, Верай Мальковай, Ісідарам Балоціным, Ларысай Александроўскай, піяністам Сямёнам Талкачовым, артыстамі балета Юліяй Хіраска, Сямёнам Дрэчынам і Тамарай Узунавай. У 1945 годзе ў складзе беларускай канцэртнай брыгады выступала ў Германіі.
У 1949—1961 гадах — адначасова мастацкі кіраўнік, у 1961—1979 гадах — педагог Беларускага харэаграфічнага вучылішча. Сярод вучняў В. Дудкевіч.
Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1947 года.
Творчасць
Яе мастацтва вылучалася яркім тэмпераментам, псіхалагічнай праўдзівасцю, высокай тэхнікай танца. Першая ўвасобіла вобразы беларускіх жанчын: Зоські («Салавей» М. Крошнера) і Надзейкі («Князь-возера» В. Залатарова, Дзяржаўная прэмія СССР 1950), надзяліўшы іх нацыянальнай адметнасцю, вялікай унутранай сілай і абаяльнасцю.
Сярод іншых лепшых партый вылучаюцца Адылія («Лебядзінае возера» П. Чайкоўскага), Кітры («Дон Кіхот» Л. Мінкуса), Зарэма («Бахчысарайскі фантан» Б. Асаф’ева), Тао Хоа («Чырвоны мак» Р. Гліэра), Ліза («Марная засцярога» П. Л. Гертэля), Сванільда («Капелія» Л. Дэліба), Каламбіна («Арлекінада» Р. Дрыга), Цар-дзяўчына («Канёк-Гарбунок» Ц. Пуні), Гітана («Іспанкае капрычыо» на музыку М. Рымскага-Корсакава). З поспехам выконвала характарныя танцы ў операх «Кармэн» Ж. Бізэ, «Іван Сусанін» М. Глінкі, «Князь Ігар» А. Барадзіна, «Аіда» Дж. Вердзі, «Фауст» Ш. Гуно, «Страшны двор» С. Манюшкі і інш.
У 1964—1988 гадах кіравала Мінскай народнай студыяй класічнага танца «Арабеск».
Сэру Эпеніса Такамбау
Сэру Эпінісу Такамбау (фідж.: Seru Epenisa Cakobau; 1815 г. — 1 лютага 1883 г.) — правадыр вострава Мбау, першы і апошні кароль Фіджы.
Біяграфія
Нарадзіўся на востраве Мбау або на адным з суседніх астравоў на ўсход ад Віці-Леву ў сям’і правадыра Таноа Вісавака, які аспрэчваў уладу Рока Туі-Мбау, вярхоўнага правадыра Мбау. У 1832 г. пасля чарговага канфлікта Таноа Вісавака пакінуў Мбау, таму Сэру Эпінісу гадаваўся за межамі радзімы. У 1837 г. ён вярнуўся на Мбау і ўзначаліў змову супраць Туі-Мбау. Пасля забойства вярхоўнага правадыра ўлада апынулася ў руках яго бацькі. Пазней Сэру Эпінісу атрымаў дадатковае імя Такамбау (літаральна «разбуральнік Мбау») і ажаніўся з адной з дачок зрынутага манарха.
У 1852 г. Сэру Эпінісу ўспадкоўваў уладу бацькі. Да таго часу правадыры Мбау ўжо кантралявалі значную частку Фіджы. Іх галоўнымі супернікамі былі вярхоўныя правадыры вострава Авалау і валадары Тонга. Авалау з’яўляўся галоўным і найбольш багатым цэнтрам еўрапейскага гандлю. Танганцы кантралявалі ўсходнія астравы Фіджы. У 1853 г. Такамбау заключыў дамову з валадаром Тонга, якая прадугледжвала дапамогу супраць правадыроў Авалау і іх саюзнікаў, а таксама хрышчэнне самога Сэру Эпінісу. У 1855 г. ён разам з танганцамі атрымаў перамогу. 11 студзеня 1857 г. афіцыйна прыняў хрысціянства і адмовіўся ад канібалізму.
У 1855 г. Сэру Эпінісу сутыкнуўся з ціскам ЗША, якія даслалі да берагоў Фіджы ваенны карабель і запатрабавалі 38 531 долараў у якасці кампенсацыі згуб амерыканскіх грамадзян. Такамбау спадзяваўся выйграць час і прызнаў частку свайго абавязка ў 5 000 долараў. У 1858 г. ЗША паўтарылі акцыю. Такамбау звярнуўся да брытанскага консула з прапановай перадаць значную частку сваёй тэрыторыі ў абмен на падтрымку і выплату абавязка. Аднак пасля наведвання Фіджы спецыяльнай брытанскай камісіяй яму было адмоўлена, паколькі чальцы камісіі палічылі, што Сэру Эпінісу не з’яўляецца паўнавартым манархам.
У 1865 г. па ініцыятыве брытанскіх гандляроў была створана канфедэрацыя правадыроў тавата. Такамбау абвяшчаўся вярхоўным правадыром, што дазволіла яму перадаць частку земляў прыватным уласнікам і такім чынам разлічыцца з ЗША. У 1871 г. пасля адмовы танганскага стаўленніка Ма’афу ад улады па ініцыятыве брытанцаў Сэру Эпінісу быў афіцыйна прызнаны каралём Фіджы, хаця яго ўлада абмяжоўвалася іншымі правадырамі. Аднак новы ўрад апынуўся эканамічна недзеяздольным, што прывяло да сацыяльных хваляванняў. 10 кастрычніка 1874 г. Такамбау афіцыйна адрокся ад тытула на карысць брытанскай каралевы Вікторыі.
Ужо ў якасці экс-манарха Такамбау наведаў разам з прадстаўнікамі сваёй сям’і Аўстралію, дзе ў той перыяд знаходзілася брытанская адміністрацыя. Візіт пакінуў у яго вялікае ўражанне. Аднак некалькі яго сыноў заразіліся адзёрным вірусам і прывезлі яго з Аўстраліі на Фіджы. Успыхнула эпідэмія, якая мела катастрафічныя наступствы. У выніку хваробы і паўстанняў загінула трэць фіджыйцаў.
Памёр 1 лютага 1883 г. на Фіджы. Пры жыцці быў двойчы жанаты, меў 11 дзяцей.
Лі Фанін
Ці Фанін (, 1696—1755) — кітайскі мастак, каліграф. Уваходзіў у творчы калектыў «Восем дзівакоў з Янчжоу».
Біяграфія
Лі Фанін нарадзіўся ў вобласці Тунчжоу Янчжоускай управы (сучасны Наньтун правінцыя Цзянсу), у сям’і суддзі. У сваім жыццёвым шляху ён пайшоў па слядах бацькі, правёўшы 20 гадоў у якасці суддзі акругі. Лі Фанін быў у добрых сяброўскіх адносінах з мастакамі Цзінь Нунам і Чжэн Се.
У сваёй творчасці вялікую ўвагу надаваў малюнкам хвоі, бамбука, слівы і архідэй. У апошнія гады жыцця Лі сканцэнтраваўся на выявах слівы. Яго самыя вядомыя працы, якія захоўваюцца ў Кітаі, «Рыбы, якія плаваюць» і «Бамбук, які хістаецца на ветры».
Міжнародны эканоміка-гуманітарны ўніверсітэт імя акадэміка Сцяпана Дзем’янчука
Міжнародны эканоміка-гуманітарны ўніверсітэт імя акадэміка Сцяпана Дзем’янчука (Міжнародний економіко-гуманітарний університет імені академіка Степана Дем’янчука) — украінская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова IV ступені акрэдытацыі са статусам ўніверсітэта, якая знаходзіцца ў горадзе Роўна.
Агульная характарыстыка
Універсітэт з'яўляецца першай прыватнай вышэйшай навучальнай установай у Заходняй Украіне. Універсітэт мае пяць уласных навучальных карпусоў, найбуйнейшы ў рэгіёне спартыўна-аздараўленчы комплекс, басейн, уласныя інтэрнаты, камп'ютарныя класы, выдавецкі цэнтр, бібліятэку з электронным каталогам і інш. За апошнія 27 гадоў універсітэт падрыхтаваў больш за 33 тысячы спецыялістаў з вышэйшай адукацыяй, якія атрымалі дыпломы дзяржаўнага ўзору. Навучальны працэс забяспечваюць 44 прафесары, дактары навук, акадэмікі галіновых і міжнародных акадэмій, 138 кандыдатаў навук і дацэнтаў.
Кленавіца (Буда-Кашалёўскі раён)
Кленаві́ца (, Кленовица) — вёска ў Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Чабатовіцкага сельсавета.
Размяшчэнне
У 22 км на паўднёвы захад ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 49 км ад Гомеля.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Жлобін — Гомель. Планоўка складаецца з крывалінейнай шыротнай вуліцы, забудаванай драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XIX стагоддзя. Па рэвізіі 1858 года валоданне памешчыка Перасвет-Солтана. Па перапісу 1897 года знаходзілася школа граматы. Побач быў аднайменны фальварак. Працавалі сукнавальня, вінакурня, завод сухой апрацоўкі драўніны, хлебазапасны магазін, 2 вятракі, крупарушка. У 1909 годзе — 513 дзесяцін зямлі, у Недайскай воласці Гомельскага павета Магілёўскай губерні. У фальварку — 4300 дзесяцін зямлі, шкляное і вугальнае прадпрыемствы, млын.
У 1926 годзе працавалі паштовае аддзяленне, школа. У 1926—1927 гадах цэнтр Кленавіцкага сельсавета. У 1929 годзе арганізаваны калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны акупанты спалілі 71 двор, 64 жыхара вёскі загінулі на фронце. У 1959 годзе ў складзе саўгаса «Чабатовічы» (цэнтр — вёска Чабатовічы). Да 18 студзеня 1965 года вёска ўваходзіла ў склад Смычкоўскага сельсавета.
У 1987 годзе да вёскі далучаны пасёлак Пралетарый.
Уладар пярсцёнкаў (кінатрылогія)
«Уладар пярсцёнкаў» (The Lord of the Rings) — серыя з трох эпічных прыгодніцкіх фэнтэзі-фільмаў рэжысёра Пітэра Джэксана, заснаваная на аднайманным рамане Дж. Р. Р. Толкіна. Кінатрылогія складаецца з фільмаў «Уладар пярсцёнкаў: Брацтва пярсцёнка» (2001), «Уладар пярсцёнкаў: Дзве вежы» (2002) і «Уладар пярсцёнкаў: Вяртанне караля» (2003).
Вытворчасцю і распаўсюджваннем фільмаў займалася кампанія «New Line Cinema» сумесна з «». Прадзюсарамі кінатрылогіі выступілі, Пітэр Джэксан, і , над сцэнарыем працавалі , Філіпа Боенс і Пітэр Джэксан. У акцёрскі ансамбль фільма ўвайшлі Элайджа Вуд, Іэн Мак-Келен, Ліў Тайлер, Віга Мортэнсен, Шон Эсцін, Кейт Бланшэт,, Крыстафер Лі, , , Арланда Блум, Х’юга Уівінг, , Шон Бін і іншыя.
Падзеі кінатрылогіі адбываюцца ў выдуманым свеце Міжзем’я. Гісторыя апавядае пра Цёмнага Лорда Саўрана, які некалі згубіў Адзіны Пярсцёнак, у якім утрымлівалася частка ягонай душы і ягонага магуцця. Цяпер ён шукае яго, каб вярнуць сабе ўладу над светам. Тым часам даўно страчаны Пярсцёнак знаходзіцца і трапляе да хобіта Фрода Бэгінса. Цяпер лёс Міжзем’я вісіць на валаску. Фрода і восем яго сутаварышаў распачынаюць небяспечнае падарожжа да  — адзінага месца, дзе Пярсцёнак можа быць знішчаны. Пасля распаду Брацтва, Фрода даводзіцца працягваць падарожжа са сваім верным сябрам і каварным. Тым часам Арагорн, спадчыннік прастола Гондара ў выгнанні, разам з эльфам Легаласам, гномам Гімлі, хобітамі і Піпінам і чараўніком Гэндальфам аб’ядноўваюцца, каб выратаваць Вольныя Народы Міжзем’я ад сіл Саўрана і згуртаваць іх у Вайне за Пярсцёнак, каб дапамагчы Фрода, адцягнуўшы ўвагу Саўрана.
«Уладар пярсцёнкаў» лічыцца важнай вяхай у кінавытворчасці і значнай падзеяй у развіцці жанра фэнтэзі ў кіно. Кінатрылогія атрымала вялікі фінансавы поспех і па сённяшні дзень уваходзіць у лік самых касавых фільмаў усіх часоў з сумарнымі зборамі ў 2,991 мільярда долараў. Усе тры фільмы атрымалі шырокае прызнанне крытыкаў і гледачоў, якія высока ацанілі акцёрскую ігру, рэжысуру, сцэнарый, мастацкую пастаноўку, музычнае суправаджэнне, эмацыйную глыбіню, наватарскія спецэфекты і вернасць зыходнаму матэрыялу. Серыя атрымала мноства ўзнагарод, сярод якіх 17 прэмій «Оскар», у тым ліку за Найлепшы фільм за «Вяртанне караля». У 2021 годзе фільм «Брацтва пярсцёнка» быў абраны Бібліятэкай Кангрэса для захавання ў Нацыянальным рэестры фільмаў ЗША як «культурна, гістарычна або эстэтычна значны».
Більдзюгскі сельсавет
Більдзю́гскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Шаркаўшчынскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок Більдзюгі.
Гісторыя
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Шаркаўшчынскага раёна Вілейскай вобласці БССР (з 20 верасня 1944 — Полацкай, з 8 студзеня 1954 — Маладзечанскай, з 20 студзеня 1960 — Віцебскай).
17 красавіка 1962 года раён скасаваны, а сельсавет далучаны да Браслаўскага раёна. 30 ліпеня 1966 года сельсавет перададзены адноўленаму Шаркаўшчынскаму раёну. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Більдзюгскага сельсавета 41 населены пункт.
8 красавіка 2004 года ў склад сельсавета ўключаныя 12 сельскіх населеных пунктаў скасаванага Ручайскага сельсавета ў межах сельскагаспадарчага вытворчага кааператыва «Каўшэлева» (вёскі Бардзенцы, Барсучына, Забор’е, Запруддзе, Кадрышкі, Каты, Каўшэлева, Малінова, Пілаты, Праўдзінская, Рэчкі, Сынадворцы). 10 кастрычніка 2013 года да сельсавета далучана частка скасаванага Валожынскага сельсавета з аграгарадком Наваселле, вёскамі Галінова, Зарэчча, Казакі і хутарам Непрынікі. 26 студзеня 2022 года скасаваны хутар Гарбачонкі.
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1329 чалавек, з іх 91,9 % — беларусы, 5,7 % — рускія.
Карвара-ін-Бадзія
Карвара-ін-Бадзія (Corvara in Badia) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бальцана.
Насельніцтва складае 1266 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 30 чал./км². Займае плошчу 42 км². Паштовы індэкс — 39033. Тэлефонны код — 0471.
Смаргонскі раён
Смаргонскі раён — адміністрацыйная адзінка ў складзе Гродзенскай вобласці. Утвораны 15 студзеня 1940 года ў складзе Вілейскай, з верасня 1944 г. — Маладзечанскай, а з 20 студзеня 1960 г. — увайшоў у склад Гродзенскай вобласці. У 1985 годзе горад Смаргонь быў вылучаны ў асобную адміністрацыйную адзінку абласнога падпарадкавання. У лістападзе 1996 г. адміністрацыйныя адзінкі Смаргонскі раён і горад Смаргонь былі аб’яднаны ў адну — Смаргонскі раён.
Па тэрыторыі раёна праходзяць чыгуначная лінія і аўтадарога Мінск — Вільнюс.
Прырода
На большай частцы тэрыторыі раёна Нарачана-Вілейская нізіна, па поўдні — Ашмянскае ўзвышша. Карысныя выкапні: торф, пясчана-жвіровы матэрыял, пяскі, гліны і суглінкі.
Усе рэкі і вадаёмы на тэрыторыі раёна належаць да басейна Нёмана, а ў яго складзе — да басейна Балтыйскага мора, большасць з іх адносіцца да басейна Віліі, правага прытока Нёмана. Самыя буйныя азёры ў раёне — Свір і Вішнеўскае. Балоты займаюць 3,8 % тэрыторыі.
Гісторыя
Смаргонскі раён утвораны 15 студзеня 1940 года ў складзе Вілейскай вобласці БССР. 12 кастрычніка 1940 года падзелены на 19 сельсаветаў: Абрамаўшчынскі, Базарскі, Войстамскі, Вярэбушкаўскі, Данюшаўскі, Жодзішкаўскі, Завозерацкі, Залескі, Каранёўскі, Крэўскі, Кушлянскі, Міцкевіцкі, Панізоўскі, Ракавецкі, Рамцэльскі, Слабененскі, Сольскі, Стрыпунскі, Шутавіцкі. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. З 20 верасня 1944 года раён у складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны Абрамаўшчынскі і Кушлянскі сельсаветы, Базарскі сельсавет перайменаваны ў Велікамыскі, Вярэбушкаўскі сельсавет — у Ардашынскі, Завозерацкі сельсавет — у Снігянскі, Панізоўскі сельсавет — у Сінькоўскі, Рамцэльскі сельсавет — у Лашанскі, Слабененскі сельсавет — у Бялкоўшчынскі. 10 сакавіка 1958 года скасаваны Лашанскі сельсавет, 27 сакавіка 1959 года — Снігянскі сельсавет. 31 жніўня 1959 года да раёна далучаны Вішнеўскі, Лылойцінскі і Сыраваткінскі сельсаветы скасаванага Свірскага раёна. З 20 студзеня 1960 года раён у складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1960 года скасаваны Ардашынскі і Лылойцінскі сельсаветы, 2 снежня 1961 года — Велікамыскі і Данюшаўскі сельсаветы. 20 красавіка 1962 года Ракавецкі сельсавет перайменаваны ў Ардашынскі. 25 снежня 1962 года да раёна далучаны Гервяцкі, Міхалішкаўскі, Рындзюнскі, Спондаўскі сельсаветы скасаванага Астравецкага раёна. 23 сакавіка 1964 года скасаваны Рындзюнскі сельсавет. 6 студзеня 1965 года Гервяцкі, Міхалішкаўскі і Спондаўскі сельсаветы перададзены адноўленаму Астравецкаму раёну. 11 лютага 1972 года скасаваны Стрыпунскі сельсавет, 19 красавіка 1973 года — Шутавіцкі сельсавет. 15 мая 1978 года скасаваны Міцкевіцкі сельсавет, утвораны Кушлянскі сельсавет. 17 лістапада 1986 года Сыраваткінскі сельсавет перайменаваны ў Лылойцінскі. 5 лістапада 1996 года горад Смаргонь і Смаргонскі раён аб’яднаны ў адну адміністрацыйную адзінку. 25 чэрвеня 2008 года скасаваны Ардашынскі, Бялкоўшчынскі і Кушлянскі сельсаветы. 28 сакавіка 2016 года скасаваны Лылойцінскі сельсавет, 31 мая 2016 года — Войстамскі сельсавет.
Гаспадарка
На тэрыторыі Смаргонскага раёна працуе 18 прамысловых прадпрыемстваў, дзе занята 4,2 тыс. чалавек.
Найбольш буйнымі прадпрыемствамі з’яўляюцца: РУП «Смаргонскі завод аптычнага станкабудавання», РУП «Смаргонскі агрэгатны завод», ААТ «Смаргоньсілікатабетон». Прадпрыемствамі недзяржаўнай формы ўласнасці за 2005 года выраблена 57 % агульнага аб’ёму прамысловай прадукцыі.
Асноўныя галіны сельскай гаспадаркі — льнаводства, мяса-малочная жывёлагадоўля, вырошчваюць збожжавыя і кармавыя культуры, бульбу.
Будаўнічая галіна Смаргонскага раёна налічвае 4 будаўнічыя арганізацыі. Апошнія гады першачарговая ўвага ўдзяляецца жыллёваму будаўніцтву.
Раён абслугоўваюць 197 гандлёвых прадпрыемстваў усіх форм уласнасці, у тым ліку: дзяржаўныя гандлёвыя прадпрыемствы — 8, дзяржаўныя ведамасныя прадпрыемствы — 36, недзяржаўныя прадпрыемствы — 64, спажыўкааперацыя — 89, дробная розніца — 318. Асноўнымі вытворцамі бытавых паслуг з’яўляюцца ВКУП «Смаргонскі камбінат бытавога абслугоўвання насельніцтва», індывідуальныя прадпрымальнікі, абласныя структурныя аб’яднанні: абласны тэхнагандлёвы цэнтр «Гарант», прадпрыемствы іншых ведамстваў, што аказваюць бытавыя паслугі насельніцтву.
Адукацыя, культура, ахова здароўя
У сістэме адукацыі функцыянуе 57 устаноў. Атрыманне агульнай сярэдняй адукацыі забяспечваюць 34 установы. Сярод іх спецыялізаваныя ўстановы і ўстановы новага тыпу. Паспяховай рэалізацыі творчых здольнасцей дзяцей і навучэнскай моладзі, адаптацыі да навакольнага соцыуму садзейнічаюць установы адукацыі «Смаргонскі раённы цэнтр творчасці дзяцей і моладзі», «Міжшкольны вучэбна-вытворчы камбінат», «Смаргонская дзіцячая юнацкая спартыўная школа алімпійскага рэзерву». Для аказання своечасовай карэкцыйна-рэабілітацыйнай, псіхолага-педагагічнай дапамогі і адукацыйна-выхаваўчых паслуг дзецям і іх бацькам працуюць установы «Смаргонскі сацыяльна-педагагічны цэнтр», «Смаргонскі цэнтр карэкцыйна-развіваючага навучання і рэабілітацыі».
У сельскай мясцовасці працуюць 2 участковыя бальніцы.
Культурная сетка раёна прадстаўлена 61 установай культуры: гарадскі Дом культуры, 25 устаноў клубнага тыпу, цэнтральная раённая, 2 гарадскія, 2 дзіцячыя і 26 сельскіх бібліятэк, 2 дзіцячыя музычныя школы, дзіцячая школа мастацтваў, гісторыка-краязнаўчы музей. 17 калектываў мастацкай самадзейнасці маюць званні «народны» і «ўзорны».
Для арганізацыі і правядзення фізкультурна-аздараўленчай і спартыўна-масавай работы ў раёне ёсць: стадыён на 3,5 тыс. месц, два 25-метровыя і 9 міні-басейнаў, 30 спартыўных і 5 трэнажорных залаў, 7 стралковых ціраў, 42 іншыя прыстасаваныя памяшканні, 27 комплексных спартыўных пляцовак, 2 хакейныя каробкі. Асноўнай базай для правядзення фізкультурна-аздараўленчай і спартыўна-масавай работы ў горадзе з’яўляецца фізкультурна-аздараўленчы комплекс «Юнацтва». На базе фізкультурна-аздараўленчага комплексу займаюцца тры ДзЮСШ, футбольны клуб «Смаргонь».
Дзейнічае Смаргонскі гісторыка-краязнаўчы музей.
Выдатныя мясціны
У Смаргонскім раёне налічваецца 30 гісторыка-культурных каштоўнасцей, з іх: 17 — помнікі архітэктуры, 14 — помнікі археалогіі, 2 — помнікі гісторыі.
У вёсцы Крэва знаходзіцца адна з першых мураваных кастэляў Вялікага Княства Літоўскага — Крэўскі замак.
У вёсцы Залессе ёсць палацава-паркавы комплекс Агінскіх (1822), дзе жыў кампазітар Міхал Клеафас Агінскі. У Кушлянах знаходзіцца сядзіба Францішка Багушэвіча (другая палова XIX ст.).
Часткова ці цалкам захаваліся сядзібы: сядзіба ў Гюнтэраў Дабраўлянах (1830), сядзібны дом у Шыманэлях (XIX ст.), сядзіба ў Жодзішках (1766), сядзіба Мілеўскіх «Цыцын» у Байбах (XIX — пач. XX ст.), сядзіба ў Чухнах, сядзіба ў Ажугерах (XIX — пач. XX ст.) і сядзіба ў Малых Рачунах (XIX — пач. XX ст.).
На Смаргоньшчыне захаваліся 10 каталіцкіх храмаў: кальвінскі збор у Смаргоні (1553), Жодзішкаўскі кальвінскі збор (1612), касцёл у Солах (1926—1934), касцёл у Вішневе (1811), касцёл у Войстаме (1939), касцёл у Данюшаве (1809), касцёл у Нястанішках (1911), касцёл у Крэве (1997), касцёл у Выгалянентах (1929), касцёл у Аславенятах (1938).
NGC 6268
NGC 6268 (іншыя абазначэнні — OCL 1002, ESO 332-SC17) — рассеянае скопішча ў сузор’і Скарпіён.
Смаргонскі раён
Выдатныя мясціны
Праваслаўных храмаў у раёне 11: царква ў Смаргоні (1990), царква ў Міхневічах (1866), царква ў Вішневе (2001), царква ў Крэве (1854), царква ў Рацавічах (1993), царква ў Рыбаках (1936), манастыр у Богушах (2000), царква ў Кеўлах (1862) і царква ў Сукневічах (1911), царква ў Жодзішках (2006), царква ў Наваспаску (2000). У Смаргонскім раёне налічваюцца дзясяткі капліц: у Івашкоўцах, Дабраўлянах, Антасіне, Целяках, Краснаазёрскай, Семянках, Лешчанятах, Мілуцях, Лакачах, Навасёлках, Шчанях, Войстаме, Сяльцы, Вуглянах, Новым Сяле, Залессі, Сівіцы, Ардашах, Гавуцях, Смаргоні, Каранях, Асінаўшчыне 2, Расле, Дубатоўцы, Жодзішках і ў іншых месцах.
Помнікі Першай cусветнай вайны, якая пакінула на Смаргоньшчыне значны след: мемарыяльны комплекс у Смаргоні, могілкі салдат у Маркоўцах, Залессі, Баярску, Навасёлках, Круглянках, Крэве, могілкі і помнік у в. Белая, помнік у Асанах, Полтараўшчыне, Кутах, мемарыяльны камень у Мацюлянах, абарончыя збудаванні ў Абрамоўшчыне 3 і мемарыяльны камень нямецкага штабу ў Казянятах.
Кастары
Кастары́ (, Костари) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Воўчынскага сельсавета.
Ян Пац
Ян Пац:
Арман Давід
Арман Давід (Armand David;, Эсплет паблізу Баёны — , Парыж) — французскі місіянер-лазарыст, а таксама заолаг і батанік.
Вялікую частку жыцця працаваў у Кітаі. Найбольш вядомы адкрыццём (для еўрапейскай навукі) вялікай панды і аленя Давіда.
Усерасійскі фестываль аўтарскай песні імя Валерыя Грушына
Грушынскі фестываль — песенны фестываль, які з 1968 года рэгулярна праводзіцца пад Самарай на Маструкоўскіх азёрах.
Фестываль названы у памяць пра Валерыя Грушына (1944—1967), студэнта Куйбышаўскага авіяцыйнага інстытута імя С. П. Каралева, які загінуў падчас турыстычнага паходу па рацэ Уда (Сібір), ратуючы начальніка метэастанцыі Хадома і яго дзяцей.
Штогод на Грушынскі фестываль з’язджаюцца сотні тысяч аматараў песні з усяго свету. Тэматыкай фэсту на працягу яго гісторыі была турыстычная, студэнцкая, патрыятычная, аўтарская песня. У эпоху СССР фармальнае шэфства над фестывалям ажыццяўляў УЛКСМ. З канца 1990-х фестываль пачаў камерцыялізавацца і губляць сваю арыентацыю выключна на аўтарскую песню.
Каўшова (Дзяржынскі раён)
Каўшо́ва (, Ковшово) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Путчынскага сельсавета.
Да 8 красавіка 1957 года вёска ў складзе Вертнікаўскага сельсавета.
Бражнік празерпіна
Даўжыня пярэдняга крыла 19 — 20 мм. Размах крылаў — 37 — 42 мм. Пярэднія крылы з хвалістых краем. Фон пярэдніх крылаў зялёны, карычневы або шэры. Знешні край пярэдніх крылаў прыкметна парэзаны. Пярэднія крылы сераватыя. Заднія крылы аранжава-жоўтага колеру з чорнай або цёмна-карычневай знешняй аблямоўкай.
Вярхоўе (Арлоўская вобласць)
Вярхоўе (Верхо́вье) — пасёлак гарадскога тыпу ў Арлоўскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Вярхоўскага раёна.
Насельніцтва — 6956 чал. (2017). Пасёлак размешчаны за 92 км на ўсход ад горада Арол. У Вярхоўі працуюць малочна-кансервавы завод, камбікормавы завод, нафтабаза, прадпрыемствы чыгуначнага транспарту, сельгаспрадпрыемствы.
NGC 6269
NGC 6269 (іншыя абазначэнні — UGC 10629, MCG 5-40-12, ZWG 169.19, NPM1G +27.0550, PGC 59332) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сезон 2004 ЖФК Універсітэт-Дзвіна Віцебск
У 2004 годзе жаночы футбольны клуб «Універсітэт-Дзвіна» з Віцебска прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
Катэра
Катэ́ра (, Катера) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Воўчынскага сельсавета.
Truth Social
«Truth Social» (TRUTH Social) ― сацыяльная сетка, створаная «» (TMTG). У аснове платформы ляжыць «Mastodon». Сэрвіс даступны выключна для карыстальнікаў «App Store» і «Google Play», якія пражываюць у ЗША і Канадзе.
Запуск сацыяльнай сеткі адбыўся 21 лютага 2022 года.
Касцёл Адведзін Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Вамбяжыцы)
Касцёл Святога Андрэя  — касцёл ў вёсцы Вамбяжыцы, Польшча.
Гісторыя
Касцёл быў пабудаваны на пачатку XVIII стагоддзя ў стылі барока. Храм быў ўз’ведзеная на месцы драўлянай капліцы з XIII стагоддзя. У 1677 годзе тагачасны ўладальнік Ян з Ратна вырашыў пабудаваць у гэтым месцы малы Ерусалім. Храм быў кансэкраваны ў 1720 годзе.
Пры святыні дзейнічаў францысканскі ордэн. Ад канца XVІІ да XІX стагоддзяў па ініцыятыве тагачаснага ўладальніка гарадка Данеля фон Остэрбэрга ў Вамбяжыцах была пабудаваная Кальварыя, у склад якой уваходзілі, між іншым, 100 капліц і 12 брам.
У 1936 годзе касцёл атрымаў тытул малой базілікі.
У 1945 годзе Вамбяжыцы былі далучаныя да Польшчы, а іх жыхары дэпартаваныя ў Германію.
Архітэктура
Касцёл пабудаваны паводле ўзору храма цара Саламона. У яе вядзе манументальная каменная лесвіца. Агулам 56 прыступак, яны падзеленыя на тры часткі. Кожная з іх мае сімвалічнае значэнне. Вялізарная лесвіца была дабудаваная да касцёла ў 1724 годзе.
Даб’яка
Даб'яка (Dobbiaco) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бальцана.
Нарышкіна
Нарышкіна (Нары́шкино) — пасёлак гарадскога тыпу ў Арлоўскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Урыцкага раёна.
Касцёл Адведзін Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Вамбяжыцы)
Архітэктура
Інтэр’ер касцёла ўпрыгожаны ў стылі барока. Там знаходзіцца шмат карцін, скульптураў і іншых помнікаў сакральнага мастацтва.
Найбольш вядомай і каштоўнай з’яўляецца цудатворная фігура Маці Божай з дзіцяткам, зробленая з дрэва ліпы. Фігуру называюць Вамбяжыцкай каралевай сем’яў.
Ятрышнік дрэмлік
Ятрышнік дрэмлік, Зязюлька (Orchis morio) — від раслін сямейства архідных.
Батанічнае апісанне
Шматгадовая травяністая расліна с двума невялікімі шарападобнымі клубнямі і прамым патоўшчаным сцяблом вышынёй 10-25 см. Кветкі фіялетавага або рэдка белага колеру. Цвіце ў пачатку мая і ў чэрвені.
Арэал
Распаўсюджана ў Еўропе, Паўночнай Афрыцы і Паўднёва-Заходняй Азіі. Расце ў сухіх і ўмерана вільготных месцах.
Даб’яка
Насельніцтва складае 3263 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 26 чал./км². Займае плошчу 126 км². Паштовы індэкс — 39034. Тэлефонны код — 0474.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Іаан Хрысціцель.
Нарышкіна
Насельніцтва — 10 380 чал. (2017). Пасёлак размешчаны за 20 км на захад ад Арла. Чыгуначная станцыя на лініі Арол — Бранск. Працуюць прафесійнае вучылішча, школы, бібліятэка. Функцыянуе краязнаўчы музей.
Харвацкі нацыянальны тэатр
Харвацкі нацыянальны тэатр у Заграбе (Hrvatsko narodno kazalište u Zagrebu; абрэвіятура HNK Zagreb) — нацыянальны тэатр у сталіцы Харватыі, горадзе Заграбе, найстарэйшая і галоўная оперная і тэатральная сцэна, значны культурны цэнтр краіны. Тэатрам кіруе Міністэрства культуры Харватыі.
Гісторыя
Тэатр развіўся з першага гарадскога тэатра ў Заграбе, пабудаванага ў 1836 годзе, які размяшчаецца сёння ў будынку «Старой ратушы». У якасці Харвацкага нацыянальнага тэатра ён быў заснаваны ў 1860 годзе, а ўжо на наступны год установа атрымала дзяржаўную падтрымку, што паставіла яго ў адзін шэраг з многімі іншымі еўрапейскімі нацыянальнымі тэатрамі. У 1870 годзе ў тэатры з'явілася ўласная пастаянная оперная трупа. У 1895 годзе Харвацкі Нацыянальны тэатр пераехаў у новае спецыяльна пабудаваны будынак на плошчы маршала Ціта ў цэнтры горада Заграба, дзе знаходзіцца сёння. Аўстра-венгерскі імператар Франц Іосіф I прысутнічаў на цырымоніі адкрыцця новага будынка. Сам будынак быў праектам знакамітых венскіх архітэктараў Фердынанда Фельнера і Германа Гельмера, архітэктурнае бюро якіх пабудавала цэлы шэраг тэатраў у Цэнтральнай і Усходняй Еўропе. Святкаванне 100-годдзя будынка Харвацкага Нацыянальнага тэатра было з размахам праведзена 14 кастрычніка 1995 года. У 1905 годзе ля ўваходу ў тэатр вядомы харвацкі мастак і скульптар Іван Мештравіч зрабіў фантан «Крыніца Жыцця». У харвацкім Нацыянальным тэатры працавала нямала лепшых вядучых нацыянальных мастакоў. Першым дырыжорам тэатра быў Іван Зайц, оперным дырыжорам тэатра 35 гадоў (1923 - 58) быў Якаў Гатават; у тэатры пачалі свой творчы ўзлёт харвацкі рэжысёр Бранка Гавела і харвацкая прыма-балерына Mіa Славенска (Чорак). На сцэне і ў сценах Нацыянальнага тэатра таксама выступалі многія міжнародныя артысты оперы, балета, тэатра і кіно, сярод якіх: Ферэнц Ліст, Сара Бернар, Франц Легар, Рыхард Штраўс, Жэрар Філіп, Віўен Лі, Жан-Луі Баро, Пітэр Брук, Марыа дэль Манака, Хасэ Карэрас.
2015
2015 год — невысакосны, пачынаецца ў чацвер па грыгарыянскім календары.
Нарышкіна (значэнні)
Нарышкіна — жаночае прозвішча, таксама тапонім.
Альта-Парана
Альта-Парана (Alto Paraná) — дэпартамент Парагвая з адміністрацыйным цэнтрам у горадзе Сьюдад-дэль-Эстэ.
Гісторыя
У каланіяльныя часы на тэрыторыі цяперашняга дэпартамента знаходзілася мноства паселішчаў. Многія з іх мелі вельмі важнае значэнне, напрыклад, Антыверас, Сьюдад-Рэаль і Віларыка-дэль-Эспірыту-Санта.