cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Паданг-Панджанг
Геаграфічнае палажэнне
Горад знаходзіцца ў цэнтральнай частцы правінцыі, на захадзе вострава Суматра, паблізу ад вулканаў Сінгаланг, Тандыкат і Мерапі. Абсалютная вышыня — 943 метра над узроўнем мора.
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя муніцыпалітэта Паданг-Панджанг падзяляецца на два раёны (kecamatan), якія ў сваю чаргу дзеляцца на 16 сельскіх паселішчаў (kelurahan). Агульная плошча муніцыпалітэта — 23 км².
Насельніцтва
Паводле дадзеных афіцыйнага перапісу 2010 года, насельніцтва складала 44787 чалавек. Дынаміка колькасці насельніцтва горада па гадах:
Савахлунта
Савахлунта (Sawahlunto) — горад у Інданезіі, уваходзіць у склад правінцыі Заходняя Суматра. Тэрыторыя горада выдзелена ў самастойную адміністрацыйную адзінку — муніцыпалітэт.
Гісторыя
Горад быў заснаваны ў 1888 галандцамі. Узнікненні горада спрыяла адкрыццё ў гэтым раёне буйнога радовішча каменнага вугалю.
Геаграфічнае палажэнне
Горад знаходзіцца ў цэнтральнай частцы правінцыі, на захадзе вострава Суматра, у гарыстай мясцовасці хрыбта Барысан. Абсалютная вышыня — 256 метраў над узроўнем мора.
Савахлунта размешчаны на адлегласці прыблізна 50 кіламетраў на ўсход-паўночны ўсход (ENE) ад Паданга, адміністрацыйнага цэнтра правінцыі.
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя муніцыпалітэта Савахлунта адміністрацыйна падзяляецца на чатыры раёны (kecamatan), якія ў сваю чаргу дзеляцца на 10 сельскіх паселішчаў (kelurahan). Агульная плошча муніцыпалітэта — 273,45 км².
Джэймі Джонс
Джэймі Джонс (Jamie Jones;, , Уэльс) — валійскі прафесійны ігрок у снукер. Чвэрцьфіналіст чэмпіянату свету 2012 года і паўфіналіст адкрытага чэмпіянату Аўстраліі 2015 года.
Сонечнае зацьменне 26 красавіка 1892 года
Сонечнае зацьменне 26 красавіка 1892 года — поўнае сонечнае зацьменне 117 сараса.
Зацьменне мела велічыню 1,0591 і дасягнула свайго максімуму ў 21:55:20 UTC у пункце з каардынатамі 43° пд. ш. 119° з. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 4 хв. 19 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 414 км.
Зацьменне 26 красавіка 1892 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1892 годзе і 222-ім у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 1 снежня 1891 года, наступнае — 20 кастрычніка 1892 года.
Спіс аб’ектаў PGC (2229001—2230000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2229001—2230000)
Мар’інка
Мар’інка (Мар’їнка) — горад у Мар’інскім раёне Данецкай вобласці Украіны, раённы цэнтр. Да тэрыторыі горада непасрэдна прымыкаюць заходнія ваколіцы Данецка.
Паселішча заснавана ў 1840-я гг. перасяленцамі з Харкаўскай і Палтаўскай губерняў. З 1938 г. — пасёлак гарадскога тыпу, з 1977 г. — горад раённага значэння.
Пеніцыл
Пеніцыл (Penicillium) — род недасканалых грыбоў сямейства.
Сонечнае зацьменне 1 снежня 1891 года
Сонечнае зацьменне 1 снежня 1891 года — частковае сонечнае зацьменне 150 сараса.
Пеніцыл
Каля 250 відаў. Пашыраны ўсюды, большасць ва ўмеранай зоне. Сапратрофы і паразіты. Выклікаюць псаванне прадуктаў, разам з іншымі грыбамі ўтвараюць плесені на глебавых і іншых субстратах.
Міцэлій шматклетачны, галінасты, бясколерны, апушчаны ў субстрат ці ўтварае на яго паверхні калоніі шэра-эеленавата-блакітнага колеру. Канідыяносцы разгалінаваныя, у выглядзе простых або складаных гроначак. Канідыі аднаклетачныя, рознай формы і афарбоўкі.
Сонечнае зацьменне 1 снежня 1891 года
Зацьменне 1 снежня 1891 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1891 годзе і 221-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 6 чэрвеня 1891 года, наступнае — 26 красавіка 1892 года.
Пеніцыл
Прадуцэнты антыбіётыкаў, ферментаў і арганічных кіслот. Для атрымання пеніцылінаў выкарыстоўваюць пеніцыл залацісты і адзначаны, у сыраварэнні — і.
Генадзь Міхайлавіч Салавей
Гена́дзь Міха́йлавіч Салаве́й (, Туполы, Навагрудскі раён, Гродзенская вобласць) — дзяржаўны дзеяч Беларусі.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1963 годзе ў вёсцы Туполы Навагрудскага раёна Гродзенскай вобласці. Калі яму не было яшчэ і года, сям’я перабралася на радзіму бацькі ў вёску Качановічы Нясвіжскага раёна. Бацькі працавалі на калгаснай ферме, мама даяркай, тата — жывёлаводам. Паколькі вёска знаходзілася ўсяго за тры з паловай кіламетры ад Нясвіжа, Генадзь Салавей хадзіў у школу ў райцэнтр. Скончыў восем класаў СШ № 3 Нясвіжа, пасля вучыўся ў Смілавіцкім сельскагаспадарчым тэхнікуме.
У 1988 г. скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію. Да 1992 г. працаваў на розных пасадах сельскагаспадарчых арганізацый Нясвіжскага раёна Мінскай вобласці. Затым у гэтым жа раёне уладкаваўся на працу ў сельскагаспадарчы вытворчы кааператыў «Лань», дзе з 1992 па 1999 гг. прасоўваўся па службе і стаў старшынёй праўлення кааператыва «Лань-Нясвіж», а ў 2011 г. — дырэктарам ААТ «Лань-Нясвіж». У 2011 г. Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.
На працягу 2012—2018 гг. Генадзь Салавей працаваў у кіраўніцтве мясцовых органаў улады: з’яўляўся першым намеснікам, старшынёй Клецкага райвыканкама, узначальваў Нясвіжскі райвыканкам. З лістапада 2018 г. займаў пасаду першага намесніка старшыні Гомельскага аблвыканкама. 29 ліпеня 2019 года прызначаны на пасаду старшыні Гомельскага абласнога выканаўчага камітэта.
Унесены ў санкцыйныя спісы краін Балтыі.
Сям’я
У шлюбе з Галінай Станіславаўнай Салавей, з якой пазнаёміўся у час вучобы ў Беларускай сельскагаспадарчай акадэміі. Жонка пражывае ў а. Лань Нясвіжскага раёна. Мае дзвюх дачок — Юлію і Дарыну.
Сырадэля пасяўная
Сырадэля пасяўная, Сарадэля , Серадоля, Сэрадэль, Сарадэла (Ornithopus sativus) — від кветкавых раслін роду сямейства.
Батанічнае апісанне
Аднагадовая травяністая расліна вышынёй да 60 см. Сцябло тонкае, галінастае. Лісце чаргаванае, складанае, няпарнаперыстае, з ланцэтнымі долямі. Кветкі дробныя, белага або ружовага колеру. Суквецце — гронка. Плод — струк, які распадаецца на аднанасенныя членікі.
Распаўсюджанне
Расліна распаўсюджана на тэрыторыі Еўропы і Паўночнай Афрыкі (Алжыр, Марока), натуралізавалася на Азорскіх астравах.
Гаспадарчае значэнне
Меданосная і кармавая расліна. Вырошчваецца ў Еўропе і Аўстраліі.
Сонечнае зацьменне 6 чэрвеня 1891 года
Сонечнае зацьменне 6 чэрвеня 1891 года — кольцападобнае сонечнае зацьменне 145 сараса.
Зацьменне мела велічыню 0,9981 і дасягнула свайго максімуму ў 16:15:36 UTC у пункце з каардынатамі 75° пн. ш. 164° у. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 0 хв. 6 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 33 км.
Зацьменне 6 чэрвеня 1891 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1891 годзе і 220-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 12 снежня 1890 года, наступнае — 1 снежня 1891 года.
Сонечнае зацьменне 12 снежня 1890 года
Сонечнае зацьменне 12 снежня 1890 года — гібрыднае сонечнае зацьменне 140 сараса.
Зацьменне мела велічыню 1,0059 і дасягнула свайго максімуму ў 03:05:28 UTC у пункце з каардынатамі 53° пд. ш. 124° у. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 0 хв. 28 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 24 км.
Зацьменне 12 снежня 1890 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1890 годзе і 219-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 17 чэрвеня 1890 года, наступнае — 6 чэрвеня 1891 года.
Універсітэт Оўлу
Універсітэт Оўлу (Oulun yliopisto) — адзін з найбуйнейшых універсітэтаў Фінляндыі, мае шырокую акадэмічную базу. Універсітэт быў заснаваны ў 1958 годзе. Ва ўніверсітэце навучаецца каля 16 000 студэнтаў і працуе 2800 супрацоўнікаў, больш за 200 з якіх з'яўляюцца прафесарамі.
Мыкалаіўка (Данецкая вобласць)
Мыкалаіўка (Миколаївка) — горад у Краматорскім раёне Данецкай вобласці Украіны паблізу ракі Северскі Данец за 20 км ад Славянска. У горадзе знаходзіцца Славянская ЦЭС.
Універсітэт Оўлу
У 2012 годзе ўніверсітэт знаходзіўся на другім месцы на нацыянальным узроўні ў адпаведнасці з акадэмічнай рэйтынгам сусветных універсітэтаў. У 2013 годзе ў рэйтынгу аўтарытэтнай брытанскай кампаніі QS Quacquarelli Symonds універсітэт займаў 253 месца сярод лепшых універсітэтаў свету.
Універсітэт Тамперэ
Універсітэт Тамперэ (Tampereen yliopisto) — універсітэт Фінляндыі, знаходзіццв на поўдні краіны, у горадзе Тамперэ. Заснаваны ў 1925 годзе. У 2013 годзе ў рэйтынгу аўтарытэтнай брытанскай кампаніі QS Quacquarelli Symonds універсітэт займаў 376 месца сярод лепшых універсітэтаў свету.
Гісторыя
Першапачаткова ўніверсітэт быў заснаваны ў горадзе Хельсінкі ў 1925 годзе і называўся тады Грамадзянскай Акадэміяй. У акадэміі вучыліся на той момант 27 студэнтаў. У 1930 годзе навучальная ўстанова перайменавана ў Інстытут Сацыяльных Навук. Да таго часу колькасць студэнтаў узрасла да 195. У 1960 навучальная ўстанова пераехала ў горад Тамперэ, і ў 1966 годзе атрымала назву: Універсітэт Тамперэ.
Моспынэ
Моспынэ (Мо́спине) — горад у Данецкай вобласці Украіны. Чыгуначная станцыя з напрамкамі на Валнаваху, Ілавайск і Макееўку.
Музей-аптэка
Музей-аптэка (Apteekkimuseo) —  адзіны ў Фінляндыі музей-аптэка, размешчаны ў Турку на вуліцы Лянтынен Рантакату, 13.
Гісторыя
Музей адкрыты ў 1958 годзе ў адрэстаўрыраваным ў стылі XVIII стагоддзя доме гараджаніна Квенсела. У экспазіцыі прадстаўлена аптэчная лабараторыя 1920-х гадоў і гісторыя фармакалогіі.
Курахавэ
Курахавэ (Кура́хове) — горад у Мар’інскім раёне Данецкай вобласці Украіны на беразе Курахіўскага вадасховішча. У горадзе знаходзіцца чыгуначная станцыя «Роя» на лініі Пакроўск — Данецк.
2-я вуліца Шостая Лінія (Мінск)
2-я вуліца Шостая Лінія — вуліца ў Савецкім раёне горада Мінска. Ідзе ад вул. Цнянскай да вул. Беламорскай. Грамадскі транспарт па вуліцы не ходзіць.
Гісторыя
2-я вуліца Шостая Лінія атрымала сваю назву ў часы, калі ў яе раёне была прыватная забудова. Раней у гэтым раёне горада былі таксама вуліцы 1-я Шостая лінія (цяпер — вул. Дарашэвіча), Трэцяя лінія (цяпер — частка вул. Цнянскай), Сёмая лінія (сучасная вул. Багдана Хмяльніцкага), Восьмая лінія.
Пакроўск (Украіна)
Пакро́ўск (Покро́вськ) — горад у Данецкай вобласці Украіны. Вузлавая чыгуначная станцыя з напрамкамі на Дніпро, Ясынувату, Лазаву і Данецк. Стары цэнтр вугальных шахт Данецкага вугальнага басейну.
Сонечнае зацьменне 17 чэрвеня 1890 года
Сонечнае зацьменне 17 чэрвеня 1890 года — кольцападобнае сонечнае зацьменне 135 сараса.
Зацьменне мела велічыню 0,9625 і дасягнула свайго максімуму ў 09:55:05 UTC у пункце з каардынатамі 36° пн. ш. 29° у. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 4 хв. 9 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 140 км.
Зацьменне 17 чэрвеня 1890 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1890 годзе і 218-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 22 снежня 1889 года, наступнае — 12 снежня 1890 года.
Салэдар
Саледар ці Салэдар (Соледар) — горад у Бахмуцкім раёне Данецкай вобласці Украіны. У горадзе размешчана чыгуначная станцыя «Сіль» на лініі Бахмут — Сівэрск. Вядомы дзякуючы радовішчам каменнай солі.
Горадаўтваральнае прадпрыемства — Арцёмсоль, якое займаецца здабычай і рэалізацыяй паваранай солі (NaCl), найбуйнейшае на тэрыторыі Цэнтральнай і Усходняй Еўропы.
Заразіха звычайная
Заразіха звычайная (Orobanche caryophyllacea) — від травяністых раслін сямейства, распаўсюджаны ў Еўропе, Заходняй і Цэнтральнай Азіі, захадзе Паўночнай Афрыкі.
Апісанне
Шматгадовае расліна, 20-50 см вышынёй. Сцеблы рэдка залозіста апушаны дагары. Лісце яйкападобна-ланцэтнае або ланцэтнападобнае, 2-2.5 см × 4-6 мм, голае зверху, залозіста апушана на краі і знізу. Суквецце цыліндрычнае, друзлае, малакветкавае. Чашачка 1-1.2 см, нераўнамерна 2-раздзельная; сегменты ланцэтныя, суцэльныя ці 2-лопасцевыя; долі лінейна-ланцэтныя, няроўныя, 4-8 мм, звычайна 3-жыльныя, на вяршыні доўга завостраныя. Вяночак 20-25 мм даўжынёй, буры, жаўтлява- або цёмна-чырвоны, звонку коратка залозіста-валасісты, трубка яго значна пашырана да зеву. Тычынкі прымацаваныя на адлегласці 1.5-3 мм ад аснавання трубкі венца. Песцік цёмна-чырвоны або жоўты. Каробачка прадаўгаватая, 1-1.2 см. Насенне даўгаватае, 0.4-0.5 × ≈ 0.3 мм. 2n = 38.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў Еўропе, Заходняй і Цэнтральнай Азіі, Паўночнай Афрыцы (Алжыр, Марока).
Ва Украіне від расце на лясных узлесках, сярод хмызнякоў, на сухіх лугах, у стэпах, на агаленнях вапняку — у Карпатах (Закарпацкая вобласць), рэдка; на Палессі (паўднёвая частка), у лесастэпе, стэпе (поўнач Мікалаеўскай і Херсонскай абласцей). Паразітуе на каранях.
Fazer
Дзейнасць
Асноўная сфера дзейнасці кампаніі — вытворчасць кандытарскіх і хлебабулачных вырабаў. Таксама кампаніі належыць сетка кафэ Fazer Café. Прадпрыемствы Fazer размешчаны ў 8 краінах: Скандынавіі, краінах Балтыі, Вялікабрытаніі, Расіі.
З 1929 па 1995 гады кампанія вырабляла таксама печыва, а ў 2012 годзе ў сувязі з купляй фінскага падраздзялення Kraft Foods, плануе аднаўленне гэтага віду дзейнасці ў сувязі з чым пад маркай Fazer будуць выходзіць вядомыя віды печыва: Jyväshyvä-, Carneval- і Hangon.
Агульная колькасць персаналу на 31 снежня 2011 года — 13865 чалавек (годам раней — 14294 чал.). Сукупны абарот у 2011 годзе — 1575500000 еўра (у 2010 годзе — 1513600000 еўра), аперацыйная прыбытак — 54,2 млн еўра (58.500.000 еўра).
Сяргей Міхайлавіч Ліпатаў
Сяргей Міхайлавіч Ліпатаў (, вёска Глухаўка, Серпухаўскі павет, Маскоўская губерня, Расійская імперыя — ) — савецкі беларускі вучоны ў галіне фізічнай і калоіднай хіміі. Доктар хімічных навук (1936). Прафесар (1934). Акадэмік АН БССР (1940).
Біяграфія
Скончыў Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт (1923). У 1924—1927 гг. працаваў у 1-й хімічнай лабараторыі Маскоўскай паркаленабіўной фабрыкі, з 1927 г. загадваў навуковай часткай цэнтральнай лабараторыі Іванава-Вазнясенскага тэкстыльнага трэста, адначасова выкладаў у Іванава-Вазнясенскім політэхнічным інстытуце. З 1929 г. загадчык лабараторыі Фізіка-хімічнага інстытута імя Л. Я. Карпава, у 1932—1937 гг. прафесар, загадчык кафедры Маскоўскага інстытута лёгкай прамысловасці, з 1938 года загадчык лабараторыі Калоідна-электрахімічнага інстытута АН СССР, адначасова начальнік навукова-праграмнага аддзела Прэзідыума АН СССР. У 1940—1944 гг. віцэ-прэзідэнт АН БССР і загадчык лабараторыі Інстытута хіміі АН БССР. У 1944—1959 гг. загадчык кафедры Маскоўскага тэкстыльнага інстытута, адначасова кіраўнік лабараторыі высокапалімераў і расліннай сыравіны Інстытута хіміі АН БССР. У 1959—1960 гг. загадчык лабараторыі Інстытута фізіка-арганічнай хіміі АН БССР.
Навуковая і арганізацыйная дзейнасць
Асноўныя працы ў галіне калоіднай хіміі і хіміі высокамалекулярных злучэнняў. Распрацаваў агульную тэорыю сінерэзісу (прэмія імя Д. І. Мендзялеева АН СССР), вакуумны спосаб фарбавання, схему атрымання віскозы, спосаб атрымання спірту з крухмала- і цэлюлозазамяшчальнай сыравіны, якія ў далейшым былі ўкаранёныя ў прамысловасць.
Падрыхтаваў 20 кандыдатаў і 4 дактароў навук.
У гады Вялікай Айчыннай вайны быў накіраваны ў Ташкент для арганізацыі працы Акадэміі навук БССР. 6 студзеня 1942 года там адбылося першае пасля эвакуацыі з Мінску паседжанне Прэзідыума АН БССР пад кіраўніцтвам віцэ-прэзідэнта АН БССР С. М. Ліпатава, дзе былі разгледжаны пытанні, звязаныя з аднаўленнем дзейнасці Акадэміі навук БССР. У 1942—1944 гадах загадваў лабараторыяй Інстытута хіміі АН БССР, адноўленай на новым месцы, ў Ташкенце. Адначасова ажыццяўляў выкладчыцкую дзейнасць у Сярэднеазіяцкім універсітэце.
Бібліяграфія
Аўтар больш 150 навуковых прац, 6 манаграфій. Асноўныя працы:
Залізнэ
Залізнэ (Залізне) — горад у Данецкай вобласці Украіны, адміністрацыйна падпарадкаваны гарадскому савету Тарэцка.
Ваенна-марскія сілы Лівіі
Ваенна-марскія сілы Лівійскай Рэспублікі — від войск Узброеных сіл Лівіі, які ўключае флот, авіяцыю ВМС і берагавую ахову.
Флот Лівіі (на 2008 год) складаўся з адзінаццаці баявых караблёў (у тым ліку двух падводных лодак праекта 641, двух фрэгатаў праекта 1159), аднаго карвета праекта 1234, аднаго дэсантнага карабля тыпу «PS-700», пяці тральшчыкаў праекта 266МЭ) і чатырнаццаці ракетных катэраў (шасці праекта 205 і васьмі тыпу «камбатантаў-2G»), а таксама да дваццаці дапаможных судоў і больш за пяцьдзесят хуткаходных дыстанцыйна кіраваных апаратаў.
Авіяцыя ВМС абслугоўвалася асабовым складам ВПС і налічвае 24 боегатовых верталётаў (у тым ліку 12 супрацьлодкавых) і 5 няспраўных. Яшчэ 6 няспраўных машын фармальна лічацца ў ВМС, але выкарыстоўваюцца паліцыяй.
У склад берагавой аховы Лівіі ўваходзіла да 70 патрульных катэраў рознага водазьмяшчэння.
Караблі лівійскага флоту грунтаваліся ў ваенна-марскіх базах Аль-Хурна (штаб ВМС), Аль-Хум і Табрук, у якасці манеўранасць выкарыстоўваліся таксама базы ў Бенгазі, Дэрне, Трыпалі, Тарабелусе, Даруа. Падводныя лодкі грунтаваліся ў Рос-Хілалем, а авіяцыя ВМС месцілася ў Аль-Гідрабіяла.
Мабільныя батарэі супрацькарабельных ракет SS-C-3 з складу берагавой абароны размяшчаліся на аўтамабільных пускавых устаноўках ў раёнах Табрук, Бенгазі і Аль-Данія.
Карл Фацэр
Карл Ота Фацэр ( — ) — фінскі бізнэсмэн і спартыўны стралок.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Хельсінкі і памёр у Ёкіёнене. У яго было чацвёра дзяцей. Яго бацька, Эдуард Петэр Фацэр (першапачаткова Fatzer), быў кушнерам швейцарскага паходжання.
Заснаваная ім кампанія Fazer па-ранейшаму існуе. Шмат з яго прадуктаў сталі класічнымі, асабліва «Fazer Blue» («Fazerin Sininen» на фінскай мове, «Fazer Blå» на шведскай мове), брэнд шакаладу, які часта параўноўваюць з салмякі, цукеркамі, якія з'яўляецца часткай фінскай нацыянальнай ідэнтычнасці. Рэцэпт (швейчарскі) «Fazer Blue» з'явіўся ў сям'і ў якаясці падзякі сыну Карла Фацэра Свену Фацэру за догляд за хворым хлопчыкам. Гэты рэцэпт выкарыстоўваецца з 1922 года, калі шакалад быў прадстаўлены на рынку ў сваёй характэрнай сіняй ўпакоўцы.
Карл Фацэр быў аматар прыроды, знаўца птушак, паляўнічы і рыбак. Заснаваў мноства прыродных паркаў у Фінляндыі.
Карл Фацэр таксама быў выдатным стралком і ўдзельнічаў у Алімпійскіх гульнях у 1912 годзе. Заняў 12-е месца ў адзіночным заліку і пятае месца ў камандным.
Велямічы
Велямі́чы (, Велемичи) — аграгарадок у Столінскім раёне Брэсцкай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Веляміцкага сельсавета. Размешчаны за 5 км на поўдзень ад Давыд-Гарадка, за 4 км на захад ад Турскога, за 2 на ўсход ад Альпеня. Цэнтр сельгаскага кааператыва «Веляміцкі», былога калгаса «За Радзіму».
Гісторыя
З 1921 годзе ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі. З 1939 года ў складзе Беларускай ССР.
Насельніцтва
У 1886 годзе насельніцтва вёскі скадала 95 двароў і 530 жыхароў. Паводле перапісу 1897 года ў вёсцы налічваўся 161 двор і 1234 жыхары. Па стане на 1921 год вёска налічвала 240 двароў і 1557 жыхароў. У 1939 годзе — 288 двароў і 2504 жыхароў.
Напярэдадні Вялікай Айчыннай вайны насельніцтва вёскі складала 419 двароў і 1676 жыхароў. У 1943 годзе нямецка-фашысцкія захопнікі спрабавалі спаліць вёску, забілі 16 мясцовых жыхароў.
Мікравёскі
Традыцыйная вёска дзеліцца на 2 мікравёскі: з усходу знаходзяцца Рагі, а з захаду Шляхта.
Інфраструктура
Аддзяленне сувязі, дом культуры, бібліятэка, сярэдняя школа, яслі-сад.
Геаграфія
Вёска размяшчаецца на паўночным беразе возера Сіяцы.
Бэн Вуластан
Пачаў сваю кар’еру ў чэлендж-туры ў 2003 годзе і ўпершыню патрапіў у мэйн-тур у сезоне 2004/2005 ва ўзросце 17 гадоў, пасля чаго два разы пакідаў яго, канчаткова зацвердзіўшы свой прафесійны статус толькі ў сезоне 2009/2010. У 2006 годзе атрымаў перамогу на чэмпіянаце Еўропы па снукеры сярод гульцоў ва ўзросце да 19 гадоў і патрапіў у асноўную стадыю Гран-пры, здзейсніўшы дэбют на рэйтынгавым турніры. У сезоне 2011/2012 атрымаў свой ​​першы прафесійны тытул, выйграўшы трэці этап нізкарэйтынгавай серыі PTC у Шэфілдзе. У 2013 годзе ўпершыню дайшоў да рэйтынгавага чвэрцьфіналу на фінальным турніры PTC, а таксама дэбютаваў на чэмпіянаце свету, аднак саступіў у першым матчы Алістэру Картэру. У сезоне 2013/2014 упершыню ўвайшоў у топ-32 сусветнага рэйтынгу, а ў першай палове 2015 года выйшаў у свой першы рэйтынгавы фінал на адкрытым чэмпіянаце Уэльса. У сезоне 2015/2016 два разы даходзіў да чвэрцьфінальнай стадыі рэйтынгавых турніраў і падняўся на 25-ю пазіцыю ў рэйтынгу, якая з’яўляецца найвышэйшай для яго.
Ліпатаў
Ліпатаў - прозвішча.
Гірнык (Данецкая вобласць)
Гірнык (Гірни́к) — горад у Данецкай вобласці Украіны, адміністрацыйна падпарадкаваны гарадскому савету Сэлыдавэ. Вугальная прамысловасць, школа, бальніца, дом культуры і інш.
Гісторыя
13 лютага 2015 г. сепаратысцкія баевікі ДНР абстралялі горад з установак РСЗА «Град», загінулі 3 чал.
Гірнык
Гірнык (Гірник) — тапонім ва Украіне.
Маса Ніемі
Маса Ніемі (сапраўднае імя Марці Ніемі, Masa Niemi, Martti Niemi;, Выбарг — , Тамперэ, Фінляндыя) — фінскі акцёр, музыкант і гумарыст.
Нарадзіўся ў шматдзетнай сям'і ў Выбарзе ў 1914 годзе. Упершыню зняўся ў кіно ў 1945 годзе, згуляўшы малую ролю ў фільме «Таямніца летняй ночы». Аднак пазней, у 1950-я, яму прынес вялікую вядомасць ўдзел у цыкле фільмаў «Пека Пуўпя» (разам з Эсай Пакарыненам і Сііры Ангеркоскі), а таксама ў фільмах «Лятаючы калакука» (таксама з Эсай Пакарыненам) і "Мы яшчэ вернемс " (з Тапіа Раўтаваара, Анелі Саўлі, Сііры Ангеркоскі і Аку Корханенам). Дзякуючы ўдзелу ў гэтых і іншых фільмах, ён карыстаўся вельмі вялікай папулярнасцю сярод фінскай моладзі 1950-х гадоў, нягледзячы на непрезентабельную знешнасць і невысокі рост (усяго 152 см).
Біялагічны музей
Біялагічны музей (Biologinen museo) — музей натуральнай прыроды, размешчаны побач з узгоркам Сампаліна ў Турку.
Гісторыя
Музей быў заснаваны 15 ліпеня 1907 г. на ахвяраванні віцэ-консула Швецыі ў Турку Альфрэда Якабсана і яго жонкі Хелены. Драўляная віла, у якой размясціліся экспазіцыі музея, спраектаваная архітэктарам Аляксандрам Нюстромам і пабудавана ў стылі нацыянальнага рамантызму.
Першапачаткова ў музеі было дзесяць дыярам, якія адлюстроўвалі разнастайнасць прыроды Фінляндыі: марское ўзбярэжжа Балтыйскага архіпелага, лес у летні і зімовы час, заліўныя лугі, суровы ландшафт Лапландыі. Аўтар дыярам — вядомы шведскі натураліст і таксідэрміст Густаў Колтхаф.
У цяперашні час у экспазіцыі музея — 13 дыярам з відамі жывой прыроды Фінляндыі, у якіх размешчаны пудзіла 31 віда млекакормячых і амаль 150 відаў птушак.
1765 год у гісторыі астраноміі
1765 год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.
Sigyn
Sigyn — карабель-музей марскога цэнтра Forum Marinum, трохмачтавы барк, пабудаваны ў 1887 годзе. У цяперашні час прышвартаваўся ў вусці ракі Аўра ў горадзе Турку ў Фінляндыі.
Гісторыя судна
Sigyn быў пабудаваны ў 1887 годзе ў Гётэбаргу, Швецыя. Да Першай сусветнай вайны выкарыстоўваўся як гандлёвы карабель для транспарціроўкі драўніны, вугалю, здзейсніў некалькі ўдалых рэйсаў праз акіяны. У снежні 1913 атрымаў значныя пашкоджанні ў караблекрушэнні, і быў дастаўлены ў док для рамонту. У выніку рамонту паруны рыштунак быў зменены, і карабель стаў баркенцінай, што патрабавала меншай каманды для кіравання ветразямі. Акрамя таго, з корпуса была знятая медная ашалёўка, і карабель пачаў выкарыстоўвацца для прыбярэжнага плавання.
У 1927 Sigyn быў прададзены на Аландскія астравы, адкуль быў выкуплены фондам Акадэміі Аба ў 1939 годзе для арганізацыі карабля-музея.
Пенніцы
Пенніцы, слінявіцы (Aphrophoridae) — сямейства сысучых насякомых падатраду цыкадавых.
Апісанне
Даўжыня да 12 мм. Афарбоўка зеленаватая, бурая, радзей чорная або плямістая. Спіна апушаная, надкрылы шчыльныя, скурыстыя. Заднія ногі скакальныя. Кормяцца сохамі раслін. Лічынкі развіваюцца на раслінах у камяках пенападобнай слізі, т. зв. «зязюліны сліны» (адсюль другая назва), якую выдзяляюць спецыяльныя васковыя залозы. У тропіках некаторыя віды пенніц утвараюць капеж з выдзяленняў.
Экалогія
Налічваецца каля 3 тысяч відаў. Пашыраны ў тропіках і ўмераных зонах. Жывуць пераважна ва ўвільготненых мясцінах. На Беларусі найбольш пашыраны, ,. Пенніца звычайная шкодзіць сцяблам і лісцю пладовых дрэў, пладовых і дэкаратыўных кустоў, суніц і інш.
Парыяман
Парыяман (Pariaman) — горад у Інданезіі, уваходзіць у склад правінцыі Заходняя Суматра. Тэрыторыя горада выдзелена ў самастойную адміністрацыйную адзінку — муніцыпалітэт.
Геаграфічнае палажэнне
Горад знаходзіцца на захадзе вострава Суматра, на ўзбярэжжы Індыйскага акіяна. Абсалютная вышыня — 21 метр над узроўнем мора.
Парыяман размешчаны на адлегласці прыблізна 40 кіламетраў на паўночны захад ад Паданга, адміністрацыйнага цэнтра правінцыі.
Паякумбух
Геаграфічнае палажэнне
Паякумбух размешчаны на адлегласці прыкладна 77 кіламетраў на паўночны паўночны ўсход (NNE) ад Паданга, адміністрацыйнага цэнтра правінцыі.
Парыяман
Насельніцтва
Паводле дадзеных афіцыйнага перапісу 2010 года, насельніцтва складала 59728 чалавек. Дынаміка колькасці насельніцтва горада па гадах:
Паякумбух
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя муніцыпалітэта Паякумбух падзяляецца на пяць раёнаў (kecamatan), якія ў сваю чаргу дзеляцца на 76 сельскіх паселішчаў (kelurahan). Агульная плошча муніцыпалітэта — 80,43 км².
Насельніцтва
Паводле дадзеных афіцыйнага перапісу 2010 года, насельніцтва складала 91279 чалавек. Дынаміка колькасці насельніцтва горада па гадах:
Дуднік балотны
Ду́днік балотны (Angelica palustris), або Матачнік балотны (Ostericum palustre) — від раслін сямейства, распаўсюджаны ў Цэнтральнай і Усходняй Еўропе і ў Заходняй Азіі.
Апісанне
Двухгадовая травяністая расліна 50—80 см вышынёй. Сцябло полае, вуглавата-бароздавае. Сцябловае лісце ў ліку 2—4, буйное, шырока трохкутнае; пласцінкі іх каленчата выгнутыя ўніз, двойчы-тройчы пёрыстарассечаныя, з яйкападобнымі, буйна пілаватымі долямі; верхняе лісце з пашыранымі похвамі, адхіленымі ад сцябла. Парасонікі 5—7 см у дыяметры, з 8—30 прамянямі. Плады авальна-даўгаватыя, 4—5 мм даўжынёй.
Распаўсюджанне
Ва Украіне расце на балотах, у поймавых лясах — на Палессі, у лесастэпе, звычайны; у стэпе, радзей (па Северскім Данцы і Дняпры з прытокамі).
Марцока
Марцока — гэта, які з’яўляецца сімвалам Фларэнцыі. Найбольш вядомы па скульптуры, створанай Данатэла ў 1418—20.
Апісанне
Марцока быў зроблены па замове Рэспублікі Фларэнцыі для апартаментаў Папы Рымскага Марціна V у базіліцы. Данатэла высек з каменя льва, які сядзіць у якасці сімвала Фларэнцыі, бо іменна такі леў намаляваны на гербе Фларэнцыі. Ён адлюстраваў магутную жывёлу з выразнай пысай, апраўленай густой грывай.
Гісторыя
Папа затрымаўся ў Фларэнцыі пасля Канстанцкага сабору ў часы Вялікага заходняга расколу. Марцока Данатэла быў перанесены на сваё цяперашняе месца на Плошчы Сіньёрыі ў 1812 годзе.
Варгін
Варгін — паводле звестак Я. Баршчэўскага, кароль кошак у беларускай міфалогіі.
Апісанне
Вялізарных памераў, увесь чорны, з бліскучай поўсцю - гладкай і мяккай. Вочы гараць, нібыта полымя. Можа нечакана з'яўляцца перад людзьмі і гэтак жа містычна знікаць, нават калі дзверы і вокны зачынены. Мог сяліцца сярод людзей, уваходзіць у ласку ў тых ці іншых гаспадароў, але ўсякі раз выклікаў у іх жудасныя псіхічныя расстройствы, ператвараў у сацыяльных аўтсайдэраў, прымушаў сварыцца з роднымі і сябрамі. Скончвалася поўным фізічным і маральным знясіленнем ахвяры. Кашэчы кароль Варгін мог таксама выклікаць з'яўленне ў галаве чалавека рою восаў, матылёў альбо пачварных істот, пасля чаго чалавек, зразумела, паміраў у страшэнных пакутах. Справіцца з Варгінам мог толькі моцны "прыродны" чараўнік, якіх пачварны кот баяўся, як агня.
Этымалогія імя
«Варгін» паходзіць ад літоўскага varginti («мучыць», «прыносіць пакуты»).
Аляксандр Мікалаевіч Шубскі
Аляксандр Мікалаевіч Шубскі (нар. 1962, Новыя Дворы Жабінкаўскі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
Скончыў Гомельскі кааператыўны інстытут (1987), атрымаў дыплом спецыяліста па бухгалтарскім уліку і аналізе гаспадарчай дзейнасці. Па накіраванні прыехаў у Мёрскі раён, дзе адразу ж быў прызначаны намеснікам старшыні праўлення Райспажыўсаюза па гандлі, у 1988—1997 гадах узначальваў арганізацыю. На працягу пяці гадоў працаваў дырэктарам Райпаліўзбыту, двух гадоў — хлебазавода. Да гэтага часу скончыў Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь. У 2008 годзе быў прызначаны на пасаду старшыні Расонскага раённага выканаўчага камітэта.
З 15 чэрвеня 2017 года працаваў начальнікам фінансавага аддзела Мёрскага райвыканкама. 29 ліпеня 2019 года прызначаны на пасаду старшыні Глыбоцкага раённага выканаўчага камітэта.
Жанаты, мае дачку.
Вялікая размова з Прэзідэнтам
«Вялікая размова з Прэзідэнтам» — штогадовая, якая праводзіцца Прэзідэнтам Беларусі з прадстаўнікамі грамадскасці і экспертнай супольнасці, беларускімі і замежнымі СМІ. Кіраўнік дзяржавы адказвае на пытанні, якія тычацца прыярытэтаў унутранай і знешняй палітыкі краіны, узаемаадносін з рознымі дзяржавамі, праблем у эканоміцы, прамысловасці, сельскай гаспадарцы, сацыяльнай сферы і меры, якія прымаюцца для іх рашэння. «Вялікая размова» цягнецца некалькі гадзін і транслюецца па нацыяальнаму тэлебачанню. Раней сустрэча не мела назвы і праходзіла проста як штогадовая прэсс-канференцыя.
Гісторыя
У 2013 годзе сустрэча праходзіла ў Нацыянальнай бібліятэцы і доўжылася каля пяці гадзін. На прэс-канферэнцыі прысутнічала 350 прадстаўнікоў 285 беларускіх і замежных СМІ.
У 2014 годзе прэзідэнт сустракаўся з кіраўнікамі 11 сродкаў масавай інфармацыі. Прэс-канферэнцыя праходзіла ў Палацы незалежнасці і доўжылася больш за пяць гадзін.
У 2015 годзе прэс-канферэнцыя прайшла ў Палацы незалежнасці. У мерапрыемстве ўзялі ўдзел 260 журналістаў з 152 газет, 16 інфармацыйных агенцтваў, 3 інтэрнэт-выданні, 26 тэлеканалаў, 41 радыёстанцыя, уключаючы праграмы рэгіянальнага радыёвяшчання. Рэгіёны Беларусі прадставілі 142 журналіста.
У 2016 годзе прэзідэнт у фармаце прэс-канферэнцыі з беларускімі СМІ не меў зносін. Гонару ўдастоіліся прадстаўнікі расійскіх рэгіянальных СМІ. Сустрэча працягвалася 5 гадзін 40 хвілін. У мерапрыемстве ўзялі ўдзел каля 100 прадстаўнікоў СМІ і блогасферы з 46 рэгіёнаў Расіі.
У 2017 годзе кіраўнік дзяржавы праводзіў сустрэчу ў фармаце «Вялікая размова». Гутарка з журналістамі і экспертамі працягвалася больш за 7 гадзін. У ёй бралі ўдзел каля чатырох дзясяткаў журналістаў, якія прадстаўляюць найбольш буйныя дзяржаўныя і недзяржаўныя беларускія СМІ, папулярныя інтэрнэт-парталы, аўтарытэтныя замежныя мас-мэдыя, а таксама эксперты, сярод якіх — вядомыя палітолагі, эканамісты, прадстаўнікі партый, канфесій і грамадскіх аб’яднанняў.
У 2019 годзе «Вялікая размова» адбылася 1 сакавіка. Аляксандр Лукашэнка сустракаўся з прадстаўнікамі грамадскасці і сродкаў масавай інфармацыі ў Нацыянальным выставачным цэнтры «Белэкспа». Прэс-канферэнцыя пачалася ў 10:30 і скончылася ў 17:55. Прэзідэнт гутарыў амаль сем з паловай гадзін — аднак, упершыню, з невялікім перапынкам.
Еўрапейская кінапрэмія 1990
3-я цырымо́нія прысуджэ́ння Еўрапе́йскай кінапрэ́міі за дасягненні ў еўрапейскім кінематографе адбылася 2 снежня 1990 года ў Глазга.
Пераможцы і намінанты
Ніжэй прыведзены спісы пераможцаў і намінантаў. У межах адной катэгорыі намінанты ўпарадкаваны паводле беларускага алфавіта. Пераможца адзначаны блакітным колерам фона    і прыводзіцца першым.
Матыльскі сельсавет
Маты́льскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Радунскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Матылі.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Васілішкаўскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Радунскага раёна. 17 чэрвеня 1961 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Першамайскага сельсавета.
Фронт тубу для выратавання Лівіі
Фронт тубу для выратавання Лівіі (ФТВЛ; جبهة التبو لإنقاذ ليبيا; Front Toubou pour la Salut de la Libye) — групоўка, створаная на чале з Іса Абдэлем Маджыдам Мансурам у сярэдзіне 2007 года для абароны правоў і інтарэсаў народа тубу ў Лівіі. Штаб-кватэра знаходзіцца ў Осла (Нарвегія).
ФТВЛ быў заснаваны ў 2007 годзе для абараны правоў тубу ў Лівіі, дзе яны не займалі якую-небудзь пасаду ні ў урадзе, ні ў арміі. У 2008 годзе Фронт падымае бунт ў Куфры, але паўстанне было задушана ўрадавымі войскамі. ФТВЛ прымаў удзел у лівійскай грамадзянскай вайне на баку ПНС. Ён быў распушчаны ў жніўні 2011 года, пасля захопу Трыпалі. Нягледзячы на ​​гэта, групоўка, пасля пачатку сутыкненняў паміж тубу і арабскімі апалчэнцамі на поўдні Лівіі, актывізавана ў сакавіку 2012 года з мэтай «абароны тубу ад этнічнай чысткі». Узімку 2019 года групоўка ўдзельнічала ў бітве за Себху супраць арміі Халіфа Хафтара.
Збіццё дэпутатаў у будынку Вярхоўнага Савета Беларусі
Збіццё дэпутатаў у будынку Вярхоўнага Савета Беларусі адбылося ў ноч з 11 на 12 красавіка 1995 г., калі нявызначаныя супрацоўнікі сілавых структур пабілі і вывелі з Вярхоўнага Савета 19 дэпутатаў ад фракцыі БНФ «Адраджэньне», якія галадавалі ў знак нязгоды з рэферэндумам, ініцыяваным Прэзідэнта РБ Аляксандрам Лукашэнкам.
Перадумовы
У пачатку 1995 г. Прэзідэнт Беларусі А. Лукашэнка абвясціў, што згодна з Канстытуцыяй краіны, ён збіраецца правесці рэферэндум па змене дзяржаўнай сімволікі, наданню дзяржаўнага статусу рускай мове, і дэнансацыі Белавежскіх пагадненняў. Неўзабаве была арганізавана і падтрымка ініцыятывы ад дэпутатаў. На той час па закону прэзідэнт краіны не мог прызначаць рэферэндумы, а толькі ініцыяваць іх для разгляду Вярхоўным Саветам.
18 сакавіка 1995 г. ў газеце «Звязда» з’явіліся звароты, падпісаныя 74 дэпутатамі Вярхоўнага Савета да А. Лукашэнкі. Адзін быў прысвечаны змене дзяржаўных сімвалаў, другі — наданню рускай мове статусу другой дзяржаўнай. Дэпутаты адзначалі, што «Пагоня» і бела-чырвона-белы сцяг, якімі карысталіся «гітлераўскія прыслужнікі», набываюць асаблівую значнасць, напярэдадні 50-годдзя перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне і негатыўна ўспрымаюцца ў народзе. «З улікам таго, што Беларусь з’яўляецца суверэннай дзяржавай, не да твару ёй пераймаць герб і сцяг, няхай і дружалюбнай, але іншай суверэннай дзяржавы — Літвы, якія былі зацверджаны парламентам намнога раней за нашу рэспубліку». У другім лісце адзначалася, што Закон аб мовах Рэспублікі Беларусь парушае Канстытуцыю і іншыя міжнародныя акты, а таксама абмяжоўвае правы грамадзян.
7 красавіка 1995 г. ў абарону мовы і сімвалаў да Вярхоўнага Савета звярнуўся Саюз пісьменнікаў Беларусі.
23 і 24 сакавіка ў Вярхоўным Савеце праходзіла абмеркаванне пытанняў, унесеных А. Лукашэнка на рэферэндум. Дэпутаты ад апазіцыі засяродзіліся на супярэчнасці лукашэнкаўскай ініцыятывы Канстытуцыі і законам і патэнцыйнай пагрозе расколу беларускага грамадства. Згодна артыкулу 3 Закона аб рэферэндуме Рэспублікі Беларусь, дзе сказана, што «на рэспубліканскі рэферэндум не выносяцца пытанні, якія парушаюць неад’емныя правы народу… на суверэнную нацыянальную дзяржаўнасць, дзяржаўныя гарантыі існавання беларускай нацыянальнай культуры і мовы, пытанні, якія могуць выклікаць парушэнне тэрытарыяльнай цэласнасці». Пытанне аб статусе мовы якраз і трапляла пад гэту катэгорыю і, такім чынам, вынясенне яго на рэферэндум было неканстытуцыйным.
А. Лукашэнка ў сваім выступленні заявіў, што ўсе гэтыя пытанні (акрамя права прэзідэнта распускаць парламент), прысутнічалі ў яго перадвыбарчай праграме (што было не зусім так). Асаблівую ўвагу ён надаў тэме мовы і сімволікі.
Галасаванне ў Вярхоўным Савеце
10 красавіка абмеркаванне пытання аб рэферэндуму працягвалася. Тэксты прапанаваных пытанняў змяняліся некалькі разоў. Дэпутат С. Навумчык згадвае, што на той час, дэпутаты, былая партыйная намеклатура і камуністы, маглі прагаласаваць па пытанні мовы і сімвалаў. Каб прадухіліць неспадзяванкі, 10 красавіка дэпутаты ад апазіцыі дамовіліся пайсці на крайнія меры.
11 красавіка 1995 г. Вярхоўны Савет Рэспублікі Беларусь на пасяджэнні, у Авальнай зале Дома ўрада (які належаў Адміністрацыі прэзідэнта), пачаў абмеркаванне з выступаў дэпутатаў Крыжаноўскага, Беленькага і Пазняка. Яны заявілі аб незаконнасці правядзення такога рэферэндума і парушэнні заканадаўчых актаў з Канстытуцыяй. Пасля гэтага дэпутаты-апазіцыянеры абвясцілі галадоўку, выйшлі са сваіх месцаў на сярэдзіну Авальнай залы і селі перад Прэзідыумам каля трыбуны.
Старшыня ВС Мечаслаў Грыб заявіў, што парламент павінен па закону разгледзець прапанову прэзідэнта і прагаласаваць. Пасля гэтага перад дэпутатамі выступіў Генадзь Майсееў, які абурыўся, што напярэдадні па БТ была паказана агітацыя за новыя прапановы А. Лукашэнкі, але не далі слова ніводнаму дэпутату. У гэты час у зале з’явіўся А. Лукашэнка, які заявіў, што не адмовіцца ад сваіх прапаноў, а дэпутаты павінны іх разгледзець.
У выніку галасавання па пытаннях :
Пасля адхілення парламенцкімі камісіямі прэзідэнцкай прапановы аб ініцыяванні рэферэндума А. Лукашэнка заявіў, што парламент павінен быў галасаваць адразу за ўсе 4 пытанні. Акрамя таго, ён мог бы пагадзіцца на кансультацыйны характар пытанняў аб роспуску парламента і інтэграцыі з Расіяй, аднак настойвае на абавязковым характары пытанняў пра сімвалах і мове. Таму ён правядзе рэферэндум без яго санкцыі.
Падзеі ў ночы з 11 на 12 красавіка
Яшчэ ўвечары Галіна Сямдзянава атрымала інфармацыю, што супраць удзельнікаў галадоўкі можа быць ужытая сіла. З. Пазняк звярнуўся да М. Грыба з просьбай забяспечыць іх ахову, той сказаў, што нібыта кіраўніцтва КДБ паабяцала даслаць сваіх людзей.
Пасля 18-й гадзіны прэзідэнцкая ахова запатрабавала ад журналістаў пакінуць зал. Застацца ўдалося толькі карэспандэнтцы радыё «Свабода» Алене Радкевіч. А 22:10 па БТ у праграме навін выйшаў рэпартаж пра галадаючых дэпутатаў дзе прагучалі словы: «Прэзідэнт імкнуўся вырашыць праблему мірнымі шляхамі, але вычарпаў усе магчымасці».
А 23:00 гадзіне ў Авальны зал увайшоў начальнік упраўлення аховы Міхаіл Цесавец з начальнікам службы аховы прэзідэнта Вячаславам Каралёвым. Разам з імі было некалькі дзясяткаў чалавек у ваеннай і міліцэйскай форме, а таксама хлопцы ў скураных куртках моцнага целаскладу. Цесавец заявіў, што па тэлефоне паведамілі аб закладзенай бомбе ў будынку парламента, і запатрабаваў пакінуць будынак, бо праводзіцца эвакуацыя. Цесавец спаслаўся на загад М. Грыба пакінуць памяшканне — але, дэпутаты звязаліся са спікерам і даведаліся, што Грыб падобнага распараджэння не даваў. Тады Цесавец загадаў хлопцам, што былі з ім вывесці прымусова дэпутатаў з залы, аднак тыя адмовіліся, калі пабачылі дэпутацкія пасведчанні і пачулі пра крымінальную адказнасць за парушэнне дэпутацкай недатыкальнасці. У гэты самы час на балконе над Авальнай залай з’явіліся два відэааператары, якія пачалі здымаць усё на камеры. Цесавец і Каралёў самі вырашылі паспрабаваць выцягнуць хоць аднаго з дэпутатаў — спачатку вырывалі з крэслаў Барыса Гюнтара, потым Ігара Гермянчука, але дэпутаты ўзяліся за рукі і задума не атрымалася. .
Пакуль ішла тузаніна, група сапёраў пад кіраўніцтвам палкоўніка са спецтэхнікай і сабакамі аглядала Авальны зал у пошуках бомбы.
Калі ў зал увайшла прэзідэнцкая ахова, падышла да журналісткі Радкевіч, якая пісала рэпартаж за сталом старшыні ВС (бо менавіта там была настольная лампа), і забрала з дыктафона касету. Праз некалькі хвілін і саму Радкевіч вывелі з залы, завялі ў памяшканне аховы і там апытвалі.
А 00:41 гадзіне 12 красавіка сапёры скончылі агляд будынка, пратакол ад дэпутатаў падпісалі Алег Трусаў і Барыс Гюнтар.
А 2:35 першым людзей у камуфляжы заўважыў Валянцін Голубеў, які перад гэтым прыадчыніў дзверы ў фае. Ён крыкнуў: «Пад’ём! Ваенныя з аўтаматамі і ў масках!». Голубеў расказаў, што ў фае, выстраіўшыся некалькімі шэрагамі, стаялі ваенныя ў форме, са зброяй, у масках з супрацігазамі, усяго «чалавек пяцьсот альбо шэсцьсот». Галадуючыя паўскоквалі і паселіся ў ложы, дзе звычайна сядзяць члены Прэзідыума Вярхоўнага Савета. На балконах залы пасяджэнняў з’явіліся людзі з відэакамерамі (як мінімум двое).
А 2:48 у зал увайшлі Цесавец, Каралёў і з імі невядомы чалавек у паўваенным адзенні (пазней Навумчык апазнаў у ім Юрыя Бародзіча, у той час камандзіра «Альфы», потым — начальніка службы аховы Лукашэнкі). Дэпутатам далі 5 хвілін, каб пакінуць памяшканне. Дэпутаты дамовіліся, што будуць супраціўляцца, калі іх пачнуць выдаляць з памяшкання: схопяцца адзін за аднаго, а калі нападаючым удасца разарваць ланцуг, то паспрабуюць зрываць маскі і чапляцца — колькі хопіць сіл — за сталы і крэслы.
А 2:51 у адзін момант расчыніліся ўсе дзверы, у зале загарэлася святло і туды ўварваліся прыкладна 200 чалавек у чорных масках і цёмных камбінезонах, за імі беглі спецназаўцы ў шлёмах, рэспіратарах і з дубінкамі, а па перыметры зала стаялі аўтаматычкі.
Беленькі потым казаў, што адзін з першых у чорным зрабіў у паветры сальта і ўдарыў нагамі ў грудзі Пазняка". Гермянчук згадваў: «Накінуліся з усіх бакоў. Выцягвалі спачатку тых, хто сядзеў з края. На Пазняка адразу ўскочылі трое, пачалі душыць, круціць галаву, упершыся пальцамі ў вочы» . Пазняк і Гермянчук паспелі сарваць з некалькіх нападнікаў маскі. Лідара апазіцыі білі асабліва жорстка, пісаў потым Навумчык: «Адзін „гарыла“ ўдарыў яго нагой у грудзі, другі круціў галаву і ціснуў вочы. Потым, калі выводзілі, Пазняка білі аб сцяну. Судова-медыцынская экспертыза зафіксавала ў яго пяць пашкоджанняў рознай цяжкасці».
Лявон Баршчэўскі згадваў, што яму закруцілі рукі за спіну, «прычым так, што мой падбародак апынуўся ніжэй каленяў. Мяне пацягнулі паўкругам папярочнага праходу, які ішоў уздоўж задняга шэрагу дэпутацкіх крэслаў. Каля крэслаў ланцужком стаялі ваенныя ў камуфляжы і поўнай амуніцыі, і кожны з іх імкнуўся чаравікам патрапіць мне ў твар».
Па згадках Лявона Баршчэўскага: «Маглі б проста вынесці ці вывесці. Але білі вельмі жорстка. Ботамі ў твар, выломвалі рукі, лупілі дубінкамі, наставіўшы аўтаматы, на што не было ніякай патрэбы. Мы ж былі бяззбройныя». Па словах дэпутата Голубева: «Я памятаю такі момант, што два чалавекі крутнулі мне рукі гэтак, што я, стоячы, ударыўся галавою аб падлогу і ў гэты момант атрымаў дручком па пазваночніку, і ногі адняліся. Мяне проста пацягнулі. Галава яшчэ працавала, але супраціўляцца я ўжо не мог».
Усіх дэпутатаў моцна збівалі пакуль выводзілі ці выносілі з Вярхоўнага Савета. Пасля дэпутатаў кідалі ў міліцэйскія машыны. У машынах у дэпутатаў спыталі іх хатнія адрэсы, але тыя сказалі везці іх у пракуратуру. Там уночы былі выкліканы два дзяжурных пракурора і складзена заява. Туды ж прыехала і хуткая.
А 4-й усе дэпутаты, раскіданыя ў розных месцах сталіцы, сабраліся каля атэля «Кастрычніцкі» і пайшлі ў «лечкамісію», якая знаходзілася непадалёку, на вул. Чырвонаармейскай. Туды ж прыехалі журналісты.
12 красавіка
А 6-й гадзіне пасля сканчэння медыцынскага агляду збітыя дэпутаты паведамілі аб падзеях М. Грыбу. Той прыняў іх у сваім кабінеце разам з віцэ-спікерам Іванам Бамбізай, а таксама генеральным пракурорам Васілём Шаладонавым. Генпракурор заявіў, што яго ўжо праінфармавалі пра наш начны зварот у пракуратуру і ён пачынае крымінальную справу (у гэтай справе адбылося нават пасяджэнне калегіі Генеральнай пракуратуры). Па словах Навумчыка, Грыб назваў тое, што адбылося, дзяржаўным злачынствам і вырашыў тэрмінова сабраць Прэзідыум Вярхоўнага Савета.
Члены Прэзідыума ВС былі шакаваны начнымі падзеямі. Старшыня парламенцкай Камісіі па экалогіі Барыс Савіцкі, заявіў, што пасля збіцця дэпутатаў у Вярхоўнага Савета ёсць толькі два магчымыя варыянты: альбо распачаць працэдуру імпічмента А. Лукашэнкі, альбо — самараспусціцца. «Беларусь яшчэ ніколі гэтак блізка не падыходзіла да мяжы грамадзянскай вайны», — заявіў Грыб. Ён прапанаваў абмеркаваць сітуацыю на пасяджэнні Вярхоўнага Савета.
У гэты час каля Дому ўрада пачаў збірацца невялікі натоўп пратэстуючых, якіх адціскалі міліцыя. Збітых дэпутатаў у Дом урада не пусціла міліцыя, заявіўшы, што ўваход у будынак дазволены толькі па спісам і іх прозвішчаў там няма. Таксама не пусцілі ў будынак і генпракурора Шаладонава, які якраз прыехаў на месца падзей. Згрупаваўшыся разам дэпутаты здолелі прарваць кардон міліцыі і патрапіць у Авальны зал.
Дэпутаты адразу заявілі, што пасля начных падзей праводзіць сесію ў падкантрольным Прэзідэнту Доме ўрада, а не ў будынку Вярхоўнага Савета, нельга. Грыб у гэты час пайшоў да А. Лукашэнкі, каб высветліць абставіны таго, што здарылася і паспрабаваць развязаць канфлікт. У выінку сесія распачалася ў будынку ўрада. Пасля абеда да дэпутатаў прыйшлі распавесці сваю версію падзей міністр абароны Анатоль Касценка і начальнік аховы будынка Міхаіл Цесавец. Яны заявілі, што па загаду Лукашэнкі, забяспечвалі бяспеку прысутным у будынку дэпутатам, якіх проста вывелі з Дому ўрада і развезлі па хатах.
У адказ Алесь Шут узняў кашулю і паказаў кровападцёкі ад дубінак. Раптам пачуліся выкрыкі дэпутатаў: «Мало Вам дали!». Навумчык у сваіх успамінах сцвярджае, што крычаў гэта Мікалай Дземянцей, былы старшыня Вярхоўнага Савета БССР.
Валянцін Голубеў распавёў як збівалі людзей і запатрабаваў паказаць усім кадры знятыя дзвумя відэакамерамі. Грыб адказаў, што абавязкова гэта пабачаць усе дэпутаты, і што гэта асабіста абяцаў яму зрабіць Лукашэнка. Пасля быў абвешчаны перапынак да 16-й гадзіны, калі да дэпутатаў абяцаў прыйсці прэзідэнт. А 16-й гадзіне дэпутаты ад апазіцыі сказалі, што рабіць у будынку ўрада няма чаго і яны пераносяць сваё галадаванне ў Вярхоўны Савет, які не належыць адміністрацыі прэзідэнта.