cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Максім Леанідавіч Лынша
Удзельнік Алімпійскіх гульняў 2012 года ў катэгорыі 110 м (бар’еры; у кваліфікацыі заняў 3-е месца, у паўфінале паставіў асабісты рэкорд 13,45 сек, але ў фінал не патрапіў).
Касмалагічная пастаянная
Да 1997 года дакладных указанняў на адрозненне касмалагічнай пастаяннай ад нуля не было, таму яна разглядалася ў агульнай тэорыі адноснасці як неабавязковая велічыня, наяўнасць якой залежыць ад эстэтычных пераваг аўтара. У любым выпадку яе велічыня (менш чым 10^{-29} г/см³) дазваляе не ўлічваць эфекты, звязаныя з яе наяўнасцю, аж да маштабаў скопішчаў галактык, гэта значыць практычна ў любой разгляданай вобласці, акрамя касмалогіі. У касмалогіі, аднак, наяўнасць касмалагічнай пастаяннай можа істотна змяняць некаторыя этапы эвалюцыі найбольш распаўсюджаных. У прыватнасці, касмалагічныя мадэлі з касмалагічнай пастаяннай прапаноўвалася выкарыстоўваць для тлумачэння некаторых уласцівасцей размеркавання квазараў.
У 1998 годзе дзве групы астраномаў, якія вывучалі звышновыя зоркі, практычна адначасова аб’явілі аб адкрыцці паскарэння пашырэння Сусвету (гл. цёмная энергія), якое прадугледжвае, пры самым простым тлумачэнні, ненулявую касмалагічную пастаянную. На цяперашні час гэта тэорыя добра пацверджана назіраннямі, у прыватнасці, са спадарожніка. Велічыня Λ адпавядае шчыльнасці энергіі вакууму Дж/м³.
Член можна ўключыць у тэнзар энергіі-імпульсу і разглядаць як тэнзар энергіі-імпульсу вакууму. Гэты член інварыянтны адносна пераўтварэнняў лакальнай групы Лорэнца, што адпавядае прынцыпу лорэнц-інварыянтнасці вакууму ў квантавай тэорыі поля. З іншага боку, можна разглядаць як тэнзар энергіі-імпульсу нейкага статычнага касмалагічнага скалярнага поля. Зараз актыўна развіваюцца абодва падыходы.
На думку многіх фізікаў, якія займаюцца квантавай гравітацыяй, малая велічыня касмалагічнай пастаяннай цяжка ўзгадняецца з прадказаннямі квантавай фізікі і таму складае асобную праблему, якая называецца «праблемай касмалагічнай пастаяннай». Уся справа ў тым, што ў фізікаў няма тэорыі, здольнай адназначна адказаць на пытанне: чаму касмалагічная пастаянная такая малая ці ўвогуле роўная 0. Калі разглядаць гэтую велічыню як тэнзар энергіі-імпульсу вакууму, то яна можа інтэрпрэтавацца як сумарная энергія, якая знаходзіцца ў пустой прасторы. Натуральным разумным значэннем такой велічыні лічыцца яе планкаўскае значэнне, якое даецца і рознымі разлікамі энергіі квантавых флуктуацый. Яно, аднак, адрозніваецца ад эксперыментальнага на 120 парадкаў, гэта найгоршае тэарэтычнае прадказанне ў гісторыі фізікі.
Хета
Хета́ (Хета) — рака ў Таймырскім Далгана-Ненецкім раёне Краснаярскага края Расіі, адзін з складнікаў ракі Хатанга (басейн мора Лапцевых).
Даўжыня ракі 604 км (ад вытоку ракі Аян — 785 км). Плошча вадазбору 100 000 км². Рака ўтвараецца пры зліцці рэк Яан і Аяклі на плато Путарана. Працякае пераважна па Паўночна-Сібірскай нізіне. Пры зліцці з ракой Катуй утварае раку Хатанга. Сярэдні расход вады 1370 м³/с. Сярэдні аб’ём гадавога сцёку 43,239 км³/год. Жыўленне ракі пераважна снегавое. Асноўныя прытокі: Ледзяная, Баярка, Вялікая Раманіха, Маймеча (Мядзвежая) (правыя); Валачанка (Валоаянка), Мюкчукэ (Лаптукова), Баганіда, Гарэлая, Сухая (левыя).
Рака суднаходная на адлегласці 140 км ад вусця. На рацэ населеныя пункты: Валачанка, Катырык, Хета, Новая.
Уцёскі сельсавет
Уцёскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Баранавіцкага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска Уцёс.
Гісторыя
26 чэрвеня 2013 года сельсавет быў скасаваны і ўсе населеныя пункты — Багушы, Кадычыцы, Навасады, Рагозніца, Уцёс — былі далучаны да Малахавецкага сельсавета.
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 569 чалавек, з іх 91,6 % — беларусы, 4,7 % — рускія, 2,1 % — палякі.
Ёнас Чарнюс
Ёнас Чарнюс (Jonas Černius;, Купішкіс — , Лос-Анджэлес) — літоўскі генерал, палітычны і дзяржаўны дзеяч, прэм’ер-міністр Літвы ў 1939 годзе.
У 1919 годзе паступіў добраахвотнікам у новаўтвораную літоўскую армію. Пасля заканчэння ваеннай школы ў Каўнасе служыў у 3-м пяхотным палку, змагаўся з савецкімі і польскімі войскамі.
У 1920 годзе скончыў інжынерна-ваенныя курсы ў Каўнасе. У 1920—1925 гадах служыў у электратэхнічным батальёне, у 1926 годзе — у тэхнічным палку. У 1925 годзе скончыў электратэхнічны факультэт Вышэйшых ваенных курсаў у Каўнасе, праз чатыры гады скончыў Вышэйшую ваенна-інжынерную школу ў Бруселі, а ў 1932 годзе — Французскую акадэмію Генеральнага штаба ў Парыжы.
З 1932 па 1934 год служыў у штабе ваенна-тэхнічных войскаў. У 1934 годзе ўзначаліў Аператыўнае ўпраўленне Генеральнага штаба ў Каўнасе. У 1935—1939 гадах — камандуючы Генеральным штабам Літвы. У 1937 годзе яму прысвоена званне брыгаднага генерала.
28 сакавіка 1939 года прэзідэнт Смятона прызначыў яго прэм’ер-міністрам Літоўскай Рэспублікі. Ён займаў гэтую пасаду да 21 лістапада таго ж года. Пасля вызвалення з пасады ўзначальваў Вільнюсскае аддзяленне 1-й пяхотнай дывізіі (да чэрвеня 1940 года). Чытаў лекцыі ў Ваеннай акадэміі ў Каўнасе і на курсах Генеральнага штаба. Супрацоўнічаў з ваеннай прэсай.
У Літоўскай ССР камандаваў 29-м тэрытарыяльным стралковым корпусам Чырвонай Арміі ў 1940—1941 гадах. Падчас Другой сусветнай вайны пражываў ў Купішкісе. У 1948 годзе эміграваў у ЗША.
Мінсктранс
ДП «Мінсктранс» — дзяржаўнае унітарнае прадпрыемства, якое ахоплівае сваёй дзейнасцю Мінск і часткова Мінскую вобласць і выконвае гарадскія, прыгарадныя і некаторыя міжнародныя перавозкі аўтобусамі, гарадскія перавозкі тралейбусамі, трамваямі і метрапалітэнам, а таксама заказныя перавозкі аўтобусамі гарадскога і міжнароднага класа.
NGC 2991
NGC 2991 (іншыя абазначэнні — UGC 5233, MCG 4-23-33, ZWG 122.78, KCPG 214B, PGC 28079) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Леў.
Мінсктранс
Структура прадпрыемства
У склад прадпрыемства ўваходзіць дачыннае прадпрыемства КУП "Мінскі метрапалітэн"
NGC 2991
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Паўкапа
Паўкапа́, паўкапы́ (полу́кипок — 30) — лікавая адзінка ў ВКЛ і на тэрыторыі Беларусі роўная 30 адзінкам. Палова капы. Выкарыстоўваецца пры ліку на копы для падліку і ўліку грошай (срэбных манет), снапоў.
Вядомая таксама ва Ўкраіне (полу́кипок).
Ужывалася ў Беларусі да сярэдзіны XX стагоддзя у сялянскай гаспадарцы. Знішчаная у выніку калектывізацыі.
Старамесцкая ратуша
Старамесцкая ратуша — ратуша ў Празе, была закладзена ў 1338 годзе на падставе прывілею, падараванага Старамесцкім гараджанам каралём Янам Люксембургскім. Комплекс складаецца з некалькіх дамоў, што прылягаюць да Старамесцкай плошчы і злучаных у адно цэлае для патрэб магістрата Пражскага Старога горада. У будынку ратушы знаходзіцца музей, праходзяць выстаўкі, а таксама ўрачыста рэгіструюць шлюбы ў спецыяльнай зале.
Заснаванне ратушы
Гістарычна першым будынкам быў вуглавы раннегатычны дом канца XIII стагоддзя, які гараджане атрымалі ад багатага купца Вольфа Каменэ. Дамінантай дома была магутная прызматычная вежа, пабудаваная ў 1364 годзе. У 1381 годзе была пабудавана гатычная капліца. У пачатку XV стагоддзя да паўднёвага боку былі прыбудаваны куранты.
Пашырэнне ратушы
У 1360 годзе да заходняга боку першага будынка быў прыбудаваны другі корпус, у якім знаходзілася зала пасяджэнняў мясцовага самакіравання з драўлянай гатычнай столлю. У 1458 годзе мясцовыя ўлады купілі трэці будынак — дом гарбара Мікша, пабудаваны на раманскім падмурку. У 1805-1807 гадах наверсе быў усталяваны новы гадзіннік і прыбудавана пляцоўка. Наступны будынак быў дабудаваны да ратушы ў 1830-1834 гадах. У гэты ж час да ратушы было далучана ўсходняе крыло, якое служыла ёй яшчэ з XIV стагоддзя. Аднак будынкі ўсходняга крыла былі знесены, а на іх месцы пабудавалі новагатычнае крыло па праекце архітэктараў Петэра Нобіле і Паўла Спрэнгера. У 1880 годзе архітэктар Баўм перабудаваў у стылі новага рэнесансу дом Мікша.
Пажар ратушы
У маі 1945 года ратуша служыла адным з пунктаў абароны - у яе непасрэднай блізкасці праходзілі баі паміж паўстанцамі і гітлераўскай арміяй, з прычыны чаго ратуша моцна пацярпела. Пажар цалкам знішчыў новагатычнае крыло, шкода была нанесена вежы і курантам.
Аніс Віктаравіч Ананенка
Аніс Віктаравіч Ананенка  — беларускі лёгкаатлет (бег).
Шматразовы чэмпіён Беларусі.
Удзельнік Алімпійскіх гульняў 2012 года ў катэгорыі бег 800 м (у кваліфікацыі заняў 43-е месца і ў паўфінал не патрапіў).
Леанід Міхайлавіч Сапегін
Леанід Міхайлавіч Сапегін (, Гомель — ) — беларускі батанік. Доктар біялагічных навук (1987), прафесар (1990).
Біяграфія
Скончыў Гомельскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя В. П. Чкалава (1959; аспірантура, 1964), Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт (дактарантура, 1985). Працаваў у Гомельскім дзяржаўным ўніверсітэце імя Ф. Скарыны (з 1964, біялагічны факультэт, кафедра батанікі і фізіялогіі раслін, прафесар, у 1986—1996 — загадчык кафедры, у 1978—1982 — дэкан факультэта).
Навуковыя інтарэсы: сінтаксанамія, склад, структура і прадукцыйнасць лугавой расліннасці Беларускага Палесся; экалагічная стратэгія рацыянальнага выкарыстання, паляпшэння і аховы лугавой расліннасці.
Наргіз (опера)
«Наргі́з» (Nərgiz) — другая опера азербайджанскага кампазітара, заслужанага дзеяча мастацтваў Азербайджанскай ССР, складзеная ў 1935 годзе. Лібрэта складзена пісьменнікам. Лічыцца найбольш значным творам Магамаева. Музыка оперы прасякнута інтанацыямі народных песень. У 1938 годзе ў рэдакцыі опера была паказана ў дні Дэкады азербайджанскага мастацтва ў Маскве. Гэта першая опера, прысвечаная барацьбе сялян Азербайджана пад кіраўніцтвам бакінскага пралетарыяту за Савецкую ўладу. «Наргіз» з'яўляецца першай азербайджанскай операй на сучасную тэму.
Мельхіёр Цюндзявіцкі
Мельхіёр Цюндзявіцкі ( — ) — дзяржаўны службовец.
Біяграфія
У вайне 1812 года быў у расійскай арміі, за храбрасць атрымаў залатую шаблю, выйшаў у адстаўку пасля звыш 10 год службы ў званні палкоўніка. Маршалак шляхты Барысаўскага павета.
Спадчынны маёнтак — Вілянаў з фальваркам Касцюкі ў Барысаўскім павеце, 3200 гект. коштам каля 50 000 р. с. Пахаваны разам з жонкай на могілках у Кішчынай Слабадзе.
Сям’я
У шлюбе з Камілай з Багдановічаў, дачкой Вінцэнта са Стаек Віленскага павета і сястрой Севярына, які пасля смерці Мельхіёра быў апекуном Цюндзявіцкіх.
Баравая (Жыткавіцкі раён)
Барава́я (, Боровая) — вёска ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Юркевіцкага сельсавета.
Размяшчэнне
За 18 км на паўночны захад ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Жыткавічы (на лініі Лунінец — Калінкавічы), 247 км ад Гомелю.
Гідраграфія
На ўсходзе вадасховішча рыбгаса.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Лунінец — Калінкавічы. Планоўка складаецца з крывалінейнай мерыдыянальнай вуліцы, забудаванай двухбакова, няшчыльна, драўлянымі сялянскімі сядзібамі.
Гісторыя
Паводле пісьмовых крыніц вядомая з XIX стагоддзя як сяліба ў Жыткавіцкай воласці Мазырскага павета Мінскай губерні. У 1929 годзе арганізаваны калгас «Дзень ураджая», працавала гамарня. Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў лютым 1943 года нямецкія карнікі цалкам спалілі вёску і забілі 3 жыхароў. 15 жыхароў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 года ў складзе рыбгаса «Белае» (цэнтр — пасёлак Азёрны). Дзейнічае пачатковая школа.
Наталля Валер’еўна Міхневіч
Наталля Валер'еўна Міхневіч (па нараджэнні Харанека;, , Стаўрапольскі край, Расія) — беларуская лёгкаатлетка.
Спартыўная кар'ера
На Летніх Алімпійскіх гульнях 2008 у Пекіне Міхневіч атрымала срэбны медаль па кіданні ядра сярод жанчын, але пазней трапілася на анаболіках метандыеноне і станазалоле, якія выяўленыя ў пекінскай спробе.
Сям'я
Муж Наталлі Міхневіч — Андрэй Міхневіч з'яўляецца Алімпійскім прызёрам па кіданні ядра.
Судакоў
Судакоў — прозвішча.
Эбэ Камаргу
Эбэ Марыя Камаргу (Hebe Maria Camargo;  — ) — бразільская спявачка і актрыса.
Біяграфія
Эбэ Камаргу пачала кар'еру спявачкі ў 1940-х гадах. Разам са сваёй сястрой яны выступалі ў дуэце «Rosalinda e Florisbela» (Разалінда і Фларысбела). У 1950-х гадах Камаргу знайшла працу ў якасці тэлевядучай, часам працавала на радыё. З 1986 года вяла ўласнае шоў «Hebe».
8 студзеня 2010 года Камаргу трапіла ў бальніцу з падазрэннем на рак страўніка. Памерла 29 верасня 2012 года ў Сан-Паўлу.
Ганаровы грамадзянін горада Брэста
Ганаровы грамадзянін горада Брэста — званне, якое прысвойваецца асобам за вялікі ўклад у развіццё Брэста, павышэнне яго аўтарытэту, за здзяйсненне мужных учынкаў на карысць горада.
Свабодны тэатр
«Свабодны тэатр» — андэграўндны тэатральны праект беларускіх прафесійных акцёраў, рэжысёраў, драматургаў, які ўваходзіць у Еўрапейскую тэатральную канвенцыю.
Гісторыя
«Свабодны тэатр» падтрымліваюць выдатныя творцы сучаснасці: Том Стопард, Вацлаў Гавел. Нобелеўскі лаўрэат Гаральд Пінтэр яшчэ пры жыцці даў тэатру права пастаноўкі ўсіх сваіх п’ес.
У снежні 2010 года Свабодны тэатр паказаў у адным з найбуйнейшых тэатраў Вялікабрытаніі, лонданскім «Young Vic» 2 спектаклі — «Спасцігаючы каханне» і «Лічбы». Удзел у пастаноўцы прынялі знакамітыя брытанскія акцёры Джуд Лоу, Іан Мак-Келен, Сэмюэль Уэст і іншыя.
Удзельнікі тэатра праводзілі неаднаразовыя акцыі пратэсту супраць парушэнняў правоў чалавека ў Беларусі ў Нью-Ёрку і Лондане.
Гуцкі сельсавет
Гу́цкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ляхавіцкага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска Гута.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Быценскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў Брэсцкай вобласці. З 14 кастрычніка 1957 года ў Ляхавіцкім раёне. 17 красавіка 1959 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Востраўскага сельсавета.
Янка Купала (фільм, 2002)
«Я́нка Купа́ла» — беларускі дакументальны кароткаметражны фільм, зняты на «Беларускім відэацэнтры» ў 2002 годзе. Кансультантам выступіў доктар філасофскіх навук літаратурны крытык Уладзімір Конан, у фільме выкарыстаны матэрыялы Беларускага дзяржаўнага архіва кінафотафонадакументаў.
Сюжэт
Фільм пра беларускага паэта, драматурга, публіцыста, перакладчыка, класіка беларускай літаратуры — Янку Купалу.
Нова-Каледонскі ўніверсітэт
Нова-Каледонскі ўніверсітэт (Université de la Nouvelle-Calédonie) — французская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, размешчаная ў Новай Каледоніі.
Агульная характарыстыка
Універсітэт бярэ пачатак у 1987 годзе, калі быў створаны Французскі Ціхаакіянскі ўніверсітэт з двума кампусамі, адзін — у Французскай Палінезіі, а другі — у Новай Каледоніі. У 1997 годзе было прынята рашэнне падзяліць гэтыя два кампусы на асобныя ўніверсітэты, і таму ў 1999 годзе былі створаны Нова-Каледонскі ўніверсітэт і Універсітэт Французскай Палінезіі. Установа навучае каля 3 000 мясцовых і замежных студэнтаў. ВНУ налічвае каля 100 прафесараў і даследчыкаў і 100 адміністрацыйных супрацоўнікаў.
Рэюньёнскі ўніверсітэт
Рэюньёнскі ўніверсітэт (Université de la Réunion) — французская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, размешчаная на востраве Рэюньён.
Раман Бохвіц
Раман Бохвіц (каля 1843—1939) — арыстакрат, удзельнік паўстання 1863—1864 гадоў.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Бохвіцаў герба «Радван», якія аселі на Наваградчыне і Міншчыне, сын Фларыяна (1799—1856), уладальніка маёнтка Вашкоўцы, вядомага рэлігійнага пісьменніка, і Паўліны Маеўскай, пляменніцы маці Адама Міцкевіча. Маці ў 1861 г. мела дачыненне да дзейнасці таварыства, якое прапагандавала неабходнасць навучання для сялянскіх дзяцей, ліставалася з паўстанцам Вікенціем Клімовічам. Меў братоў Яна Отана (1835—1915), удзельніка паўстання 1863 г. — кіраўніка акругі, і Люцыяна (памёр да лістапада 1864). Каталік паводле веравызнання.
Каля 1870 г. ажаніўся з Казімірай, якая памерла ў 1875 г. З гэтага часу маёнтак Падароск перайшоў ва ўласнасць Бохвіцаў і заставаўся ў іх да пачатку Другой сусветнай вайны. Пасля смерці першай жонкі Бохвіц у 1880 г. ажаніўся з яе роднай сястрой Альжбетай Чачот.
Андрэй Генадзевіч Цурыкаў
Андрэй Генадзевіч Цурыкаў (нар., Гомель) — беларускі эколаг, ліхенолаг, міколаг. Доктар біялагічных навук (Расія, 2022), дацэнт (2013), прафесар.
Раман Бохвіц
Біяграфія
У час паўстання, з 4 красавіка да сярэдзіны чэрвеня 1863 года, знаходзіўся сярод паўстанцаў у атрадзе Янкі Каваля, узначальваў невялікі аддзел у складзе шасці чалавек, затым адышоў ад паўстання і 22 верасня 1863 г. з’явіўся да ўладаў. Трапіў пад следства Мінскай губернскай следчай камісіі, якая разглядала ягоную справу з 2 лютага 1864 г. да 16 студзеня 1865 г. Паводле рашэння часовага палявога аўдытарыята ад 15 сакавіка 1865 г. і канфірмацыі галоўнакамандуючага Віленскай вайсковай акругі Патапава Бохвіц быў асуджаны на чатырохмесячнае зняволенне ў турме з далейшым утрыманнем пад пільным паліцэйскім наглядам.
Ягоны фотаздымак, выкананы ў Кракаве ў 1860 г., на якім Бохвіц выяўлены ў польскім кунтушы, трапіў у справы следчай камісіі і стаў прычынай разбіральніцтва за распаўсюджванне патрыятычных выяваў.
Андрэй Генадзевіч Цурыкаў
Біяграфія
Скончыў Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Ф. Скарыны (спецыяльнасць «Біялогія», 2005; магістратура, 2006; аспірантура, спецыяльнасць «Батаніка», 2009). Працуе ў Гомельскім дзяржаўным універсітэце імя Ф. Скарыны (з 2005, біялагічны факультэт, кафедра батанікі і фізіялогіі раслін, прафесар).
Навуковыя інтарэсы: ліхеналогія; мікалогія; экалогія.
Моргі (Смаленская вобласць)
Моргі (Морги) — вёска ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Любавіцкага сельскага паселішча. Насельніцтва — 1 жыхар (2007). Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 15 км на паўднёвы захад ад Рудні, за 13 км на поўнач ад аўтадарогі. За 14 км на паўднёвы ўсход ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя Красное на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года.
Сонечная вуліца (Брэст)
Вуліца Сонечная  — вуліца ў заходняй частцы г.Брэста. З'явілася ў 1958 годзе пасля ўключэння ў гарадскія межы в.Адамкова. Працягласць 1240 м — ад вуліцы Лётнай да вуліцы Баўманскай. Забудавана пераважна 1-павярховымі дамамі сядзібнага тыпу. З 1980-х гадоў з боку вуліцы Баўманскай па левым боку забудавана шматпавярховымі дамамі. На вуліцы знаходзяцца магазіны, дзіцячая бібліятэка, аддзяленне сувязі №14 (д.№38).
Ілона Элек
Ілона Элек нарадзілася ў 1907 годзе ў Будапешце. У 1933 годзе выйграла чэмпіянат свету ў камандным заліку, у 1934 і 1935 гадах выйграла чэмпіянаты свету ў асабістым і камандным першынствах. У 1936 годзе на Алімпійскіх гульнях у Берліне заваявала залаты медаль. У 1937 годзе зноў стала чэмпіёнкай свету.
Калі пасля Другой сусветнай вайны аднавіліся спартыўныя спаборніцтвы, Ілона Элек ізноў пачала займаць вышэйшыя прыступкі пастаментаў. У 1948 годзе яна заваявала залаты медаль на Алімпійскіх гульнях у Лондане, у 1952 - сярэбраны медаль Алімпійскіх гульняў у Хельсінкі. З 1951 па 1955 гады яна штогод выйгравала чэмпіянаты свету.
Факультэт псіхалогіі і педагогікі ГДУ імя Ф. Скарыны
'''Факультэт псіхалогіі і педагогікі ГДУ імя Ф. Скарыны''' — адзін з факультэтаў Гомельскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Францыска Скарыны.
Гісторыя
Заснаваны ў 1997 годзе на базе падрыхтоўчага аддзялення (быў заснаваны ў 1969 годзе) як факультэт псіхалогіі і давузаўскай падрыхтоўкі. З 2010 года факультэт рэарганізаваны і перайменаваны ў факультэт псіхалогіі і педагогікі.
Сіранавыя
Сіранавыя, сіраны (Sirenidae) — сямейства хвастатых земнаводных.
Даўжыня 15—90 см. Цела доўгае, валлекаватае, з веслападобным хвастом. Маюць толькі пярэднія недаразвітыя канечнасці з 4 або 3 пальцамі. Дыхаюць вонкавымі перыстымі жабрамі і лёгкімі. Вугрападобнымі рухамі яны могуць усвідроўвацца ў глей або ў вільготны грунт.
Сіранавым уласціва неатэнія. Кормяцца дробнымі рыбамі, беспазваночнымі і земнаводнымі.
Ян-дзі (дынастыя Суй)
Ян Гуан (, троннае імя Ян-дзі (569 — 11 сакавіка 618) — другі імператар кітайскай дынастыі Суй, другі сын {{нп3|Вэнь-дзі (дынастыя Суй)|імператара Вэня|ru|Вэнь-ди (династия Суй)}. Гады кіравання: 604 — 617. У гістарычнай літаратуры часцей за ўсё ўжываецца імя Суй Яндзі (隋煬帝) - Суйскі імператар Ян.
Таксама вядомы пад імёнамі Ін (英), Амо (阿摩), а таксама імператар Мін (明帝) у часы кароткага праўлення яго ўнука Ян Туна.
Біяграфія
Уласным імем імператара Ян было Ян Ін. Па радзе варажбіта яго бацька змяніў імя сына на Ян Гуан. Пасля заснавання дынастыі Суй у 581 годзе Ян заняў пасаду прынца Цзінь. У 588 годзе ён быў прызначаны камандзірам 5 армій, якія ўварваліся ў Паўднёвую дзяржаву і заваявалі яе. Ваенныя поспехі Ян Гуана і паражэнні яго старэйшага брата Ян Ёна зрабілі магчымым абвяшчэнне першага крон-прынцам. У 604 годзе бацька абодвух братоў памёр пры загадкавых абставінах і Ян Гуан узышоў на сталец пад імем імператара Яна.
Імператар Ян правіў з 604 да 617 гады і завяршыў многія буйныя інжынерныя праекты, уключаючы будаўніцтва Вялікага канала рукамі 2 мільёнаў рабочых. Ён спрыяў рэканструкцыі Вялікай Кітайскай сцяны, што забрала жыцці 6 мільёнаў чалавек. У часы яго кіравання 8 мільёнаў кітайцаў былі задзейнічаны на аднаўленнях імператарскіх палацаў, дарог, ваеннай тэхнікі і караблёў.
Манарх спрабаваў пашыраць межы сваёй імперыі, але рабіў гэта няўдала. Заваёва паўднёвай в'етнамскай дзяржавы Чампа ў 605 годзе правалілася з-за страты арміі, якую знішчыла малярыя, а тры няўдалыя кампаніі супраць карэйскай дзяржавы Кагуро ў 612–614 гадах знясілілі кітайскую казну і прывялі да гібелі трох мільёнаў кітайскіх салдат.
Празмерныя будаўнічыя планы і знешнепалітычныя амбіцыі імператара Яна выклікалі народнае паўстанне ў Паўночным Кітаі. Манарх паспрабаваў выратавацца на поўдні, але ў 618 годзе быў задушаны сваім генералам. Няўдалая палітыка кіраўніка каштавала жыцця не толькі яму самому, але і яго дынастыі, якая спыніла існаванне ў 618 годзе.
У кітайскай гістарыяграфіі і літаратуры імператар Ян паказваецца як адзін з найвялікшых тыранаў у гісторыі Кітая.
HMS E29
HMS E29 — брытанская падводная лодка тыпу E. Пабудавана ў 1914-1915 гадах на верфі Armstrong Whitworth у Ньюкасл-эпон-Тайне, дзе судна было спушчана 1 чэрвеня 1915 года. Яна пачала службу ў Каралеўскім флоце 1 кастрычніка 1915 года.
Падчас Першай сусветнай вайны была размешчана ў Харыджы, дзе была ўключана ў Дзевятую падводную флатылію.
У 1922 годзе лодка была прададзена на металалом.
NGC 2992
NGC 2992 (іншыя абазначэнні — MCG -2-25-14, ARP 245, IRAS09432-1405, PGC 27982) — спіральная галактыка (Sa) ў сузор’і Гідра.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сігналы (UNIX)
Сігналы ў UNIX, Unix-падобных і іншых POSIX-сумяшчальных аперацыйных сістэмах з’яўляюцца адным з сродкаў узаемадзеяння паміж працэсамі (IPC, inter-process communication). Фактычна, сігнал — гэта асінхроннае паведамленне працэсу аб якой-небудзь падзеі. Калі сігнал дасланы працэсу, аперацыйная сістэма прыпыняе выконванне працэсу. Калі працэс усталяваў уласны апрацоўшчык сігналу, аперацыйная сістэма запускае гэты апрацоўшчык, перадаўшы яму інфармацыю аб сігнале. Калі працэс не ўсталяваў апрацоўшчык, то выконваецца апрацоўшчык па змоўчванню.
Пасылка сігналаў
Сігналы не могуць быць дасланы працэсу, які завяршыўся і знаходзіцца ў стане «зомбі».
Апрацоўка сігналаў
Апрацоўшчык па змоўчванню для большасці сігналаў завяршае выкананне працэсу. Для альтэрнатыўнай апрацоўкі ўсіх сігналаў, за выключэннем SIGKILL і SIGSTOP, працэс можа вызначыць свой апрацоўшчык ці ігнараваць іх узнікненне мадыфікаваннем сваёй сігнальнай маскі.
Бяспека
Працэс (ці карыстальнік з шэла) з эфектыўным UID, не роўным 0 (UID суперкарыстальніка), можа дасылаць сігналы толькі працэсам з тым жа UID.
Класіфікацыя сігналаў
POSIX вызначае 28 сігналаў, якія можна класіфікаваць наступным чынам:
SA_SIGINFO
Звычайна апрацоўшчык сігналу атрымоўвае толькі адзін аргумент — нумар сігналу (гэта дазваляе ужываць адну функцыю-апрацоўшчык для некалькіх сігналаў). Калі пры заданні апрацоўшчыка сігналу (функцыяй ) указаць опцыю SA_SIGINFO, то ў апрацоўшчык будуць перададзены яшчэ два аргументы:
Большасць дадатковых кодаў спецыфічныя для кожнага сігналу. Коды, агульныя для ўсіх сігналаў:
History (UNIX)
history — каманда ў Unix-сістэмах, якая дазваляе праглядзець гісторыю работы (менавіта апошнія 100 дзеянняў) карыстальніка з камандным радком. Даступна толькі ў csh і з’яўляецца ўбудаванай, таму для работы з ёй не патрэбна стварэнне асобнага працэсу. Можна вылучыць нават цэлы раздзел функцыяналу csh, наконт работы з гісторыяй. Часта бывае зручнай у выпадках, калі патрэбна высветліць ход выкананых раней дзеянняў ці прыгадаць забытую назву некалі выкарыстанай каманды.
Вывад уяўляе сабой спіс
Механізм работы
Працуе з файлам .history у каранёвым каталозе дзеючага карыстальніка. Адтуль вымаецца інфармацыя і пры ужыванні самой каманды history, і пры камандзе вяртання да папярэдняй каманды (кнопка «ўверх» на клавіятуры) і да наступнай (кнопка «ўніз» на клавіятуры).
Крайчы вялікі літоўскі
Крайчы вялікі літоўскі (incisor dapum, structor mensae) — пасада ў ВКЛ з сярэдзіны 15 стагоддзя.
Павінен быў пасля падрыхтоўкі стала стольнікам наразаць пададзеныя стравы. Пазней яго функцыі сталі намінальнымі.
Урад вядомы з XV стагоддзя, у іерархіі ўрадаў займаў высокае месца (звычайна крайчымі прызначаліся маладыя прадстаўнікі магнацкіх родаў).
З 17 стагоддзя ўрад крайчага ВКЛ — дыгнітарскі. У паветах былі ўрады крайчых земскіх, таксама дыгнітарскія.
Міхаіл Паўлавіч Судакоў
Міхаіл Паўлавіч Судакоў (нар., в. Глазуны, Ржэўскі раён, Цвярская вобласць — , г. п. Лёзна, Віцебская вобласць) — Герой Савецкага Саюза (1944).
Біяграфія
Член КПСС з 1943 года. Да вайны працаваў на ліцейна-механічным заводзе ў г. Любліна (цянер у межах Масквы). На фронце з 1941 года. Камандзір танкавага ўзвода гвардыі старшы лейтэнант М. П. Судакоў вызначыўся ў 1943 годзе ў баях за вызваленне Віцебскай вобласці. 25-29 снежня 1943 года каля чыгункі Віцебск-Смаленск і на шашы Віцебск-Орша з узводам знішчыў 40 агнявых кропак, 10 процітанкавых гармат, 6 мінамётаў, 2 бронемашыны, 16 аўтамашын, 2 самаходныя артылерыйскія ўстаноўкі праціўніка, больш за 150 нямекіх салдатаў. Памёр ад ран 30 снежня 1943 года. Пахаваны у гарадскім пасёлку Лёзна, на магіле пастаўлены помнік.
Анатоль Уладзіміравіч Жалдакоў
Анатоль Уладзіміравіч Жалдакоў (нар., г. Уладзікаўказ, Паўночна-Асецінская АССР) — беларускі архітэктар. Заслужаны архітэктар Беларусі (1991).
Біяграфія
Член Саюза архітэктараў СССР з 1957 года. Пражываў у Мінску.
Творы
Асноўныя работы на Беларусі: будынак РК КПБ і райвыканкама Фрунзенскага раёна (1970, сааўтары А. Тэн, Я. Цюкаў), з актавай залай ЦНДІМЭСГ (1975, з Г. В. Занеўскім), Мінскі крыты рынак «Камароўскі» (1980, у сааўт.), універсамы «Рыга» (1980) і «Талін» (1982), службова-гаспадарчы корпус СМ Беларусі па вул. Мяснікова (1983), будынкі Міністэрства гандлю Беларусі і Спарткамітэта Беларусі (1980), праект комплексу магазінаў па вул. Няміга (1981) у Мінску, крыты рынак у Брэсце (1987).
Сярод іншых работ: крамы «Парфумерыя» па праспекце Леніна, «Жаночы абутак», «Падарункі» па Алеі Герояў, «Гастраном» па вул. Камсамольскай, Дом студэнтаў і комплекс Інстытута фізкультуры каля Мамаева кургана (1965—1969), шэраг прадпрыемстваў гандлю і грамадскага харчавання ў цэнтры Валгаграда (ганаровы дыплом Саюза архітэктараў СССР 1967), будынкі рэстарана «Дубрава» (у сааўтарстве з М. Ярковым ) і вышыннай гасцініцы «Русь» у Бранску (1976 , у сааўтарстве з М. Ткачуком ).
Працаваў у вобласці кніжнай графікі ў выдавецтвах Валгаграда і Мінска.
Узнагароды
Узнагароджаны медалямі, дыпломам СА СССР за праект крамы «Сувенір» у Валгаградзе (1967).
Аліўскі кафедральны сабор
Аліўскі кафедральны сабор або Базіліка Святой Троіцы, Дзевы Марыі і Святога Бернарда — разам з палацам абатаў з'яўляўся часткай абацтва цыстэрцыянаў, знаходзіцца ў гданьскім раёне Аліва. Галоўны храм Гданьскай архідыяцэзіі. Трохнефная базіліка з шматгранным прэсвітэрыем і трансептам выканана ў гатычным стылі з элементамі барочных упрыгожванняў. Гістарычна служыла галоўным храмам Памераніі, магільным склепам мясцовых князёў і герцагаў. Фасад фланкіруюць дзве вежы вышынёй 46 м з макаўкамі ў стылі барока. У цэнтры фасада партал 1688 года. На скрыжаванні сярэдняга нефа з трансепта знаходзіцца вежка-званніца. Храм мае даўжыню 107 м, шырыню 19 м і вышыню 17,7 м з'яўляецца самым доўгім цыстэрцыянскім касцёлам у свеце.
Чыганак Бярсіеў
Чыганак Бярсіеў (Шығанақ Берсиев 1881—1944) — савецкі прасавод, наватар сельскагаспадарчай вытворчасці.
Аліўскі кафедральны сабор
Інтэр'ер
Унутры касцёла знаходзяцца 23 мармуровыя алтары ў стылях барока і ракако. Першы галоўны алтар быў створаны ў 1605 годзе і меў стыль нідэрландскага рэнесансу. У 1688 годзе, заменены новым. Самым каштоўным аб'ектам унутры касцёла з'яўляецца арган, які быў пабудаваны ў 1763—1788 гадах манахам Іагана Вільгельмам Вульфам.
Чыганак Бярсіеў
Біяграфія
З 1938 года Чыганак Бярсіеў працаваў звеньявым калгаса «Курман» Акцюбінскай вобласці. Штогод дамагаўся высокіх ураджаяў: у 1939 годзе па 25,5 цэнтнера проса з гектара, у 1940 годзе — 155,8 ц/ га, у 1941 годзе — 166 ц/ га, у 1942 годзе — 175 ц/га, у 1943 годзе — 201 ц/га. пачынаючы з 1940 года, гэтыя вынікі рэгістраваліся як сусветныя рэкорды.
Узнагароджаны ордэнам Леніна (05.11.1940).
У гады Вялікай Айчыннай вайны Чыганак Бярсіеў, бацька трох воінаў, перадаў у фонд абароны грашовыя зберажэнні на пабудову самалёта.
Жыццё і працоўная дзейнасць Чыганака Бярсіева апісаны ў рамане Габідэна Мустафіна «Чыганак».
Бярсіеўскі рух
У пачатку 1940-х гадоў у Казахстане зарадзіўся бярсіеўскі рух, які стаў адной з формаў і атрымаў шырокае распаўсюджанне ў наступныя гады. Напярэдадні Вялікай Айчыннай вайны звёны і брыгады бярсіеўцаў меліся ў кожнай гаспадарцы Акцюбінскай вобласці.
Першыя паслядоўнікі Бярсіева дамагліся высокіх ураджаяў на абмежаваных плошчах (звёны К. Сакырава і У. Атамбаева сабралі 200 ц проса з 1 га), наступныя сталі імкнуцца да павелічэння плошчаў высокіх ураджаяў (камсамольска-моладзевае звяно А. Адзіева з калгаса «Жана кадам» сабрала па 150 ц проса з кожнага з 3 га, камсамольска-моладзевае звяно Н. Ешмуханавай з калгаса «Салакуль» — па 80 ц проса з кожнага з 25 га і іншыя). У Акцюбінскай вобласці было традыцыйным на прыз імя Чыганака Бярсіева.
Белае (Жыткавіцкі раён)
Геаграфія
Каля вёскі знаходзіцца возера Белае.
Размяшчэнне
У 22 км на паўночны захад ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Жыткавічы (на лініі Лунінец — Калінкавічы), 251 км ад Гомелю.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Лунінец - Калінкавічы. Драўляныя сялянскія сядзібы ўздоўж прасёлкавай дарогі.
Гісторыя
Паводле пісьмовых крыніц вядомая з XIX стагоддзя як паселішча ў Жыткавіцкай воласці Мазырскага павета Мінскай губерні. Паводле перапісу 1897 года сяліба Белае Возера. У 1929 годзе жыхары ўступілі ў калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў лютым 1943 года нямецкія карнікі цалкам спалілі вёску і забілі 4 жыхароў. 6 жыхароў загінулі на фронце. Паводле перапісу 1959 года ў складзе рыбгаса "Белае" (цэнтр - пасёлак Азёрны).
NEXTA
NEXTA — дэцэнтралізаваны беларускі сродак масавай інфармацыі. Заснавальнік — Сцяпан Пуціла.
Агульная лічба падпісантаў ва ўсіх сацсетках — больш за 4 мільёнаў, з якіх 1,3 мільён на YouTube (на NEXTA і NEXTA Live) і 2 мільён у Telegram-каналах. Telegram-канал NEXTA з’яўляецца найбольш папулярным у Беларусі. Таксама NEXTA вядзе адзін з найбуйнейшых акаўнтаў у «Twitter» у рускамоўнай прасторы, які налічвае каля мільёна падпісчыкаў. У маі 2022 года NEXTA Live стаў найбуйнейшым беларускім YouTube-каналам па колькасці праглядаў.
Гісторыя
У кастрычніку 2015 года сямнаццацігадовы Сцяпан Пуціла стварыў канал NEXTA на YouTube. Асноўны напрамак — «забаўляльны, інфармацыйны або музычны кантэнт». Найбольш папулярнае відэа — «Их ждёт смертная казнь» пра чарговы смяротны прысуд у Беларусі: 5,3 млн праглядаў. Першае відэа — песня «Выбора нет», прымеркаваная да прэзідэнцкіх выбараў з заклікам да іх байкоту. Спецслужбы амаль адразу ж зацікавіліся асобай блогера: прыходзілі, сярод іншага, у школу, высвятлялі, хто ён такі ды адкуль узяўся.
З восені 2018 года актыўна вядзецца канал у Telegram. Частка інфармацыі публікуецца ў дадатковым канале NEXTA Live, разлічаным на менш важныя навіны. Аўдыторыя пашырылася ў тым ліку дзякуючы інсайдам з МУС Беларусі. Былы міністр унутраных спраў Ігар Шуневіч перад сваёй адстаўкай заявіў, што выкрыў крыніцы Telegram-канала NEXTA, аднак блогер гэтую заяву абвергнуў.
Увосень 2018 канал NEXTA на YouTube апынуўся пад пагрозай закрыцця з-за скаргаў з боку Белтэлерадыёкампаніі на парушэнне аўтарскіх правоў. Паводле блогера, спачатку яго хацелі забаніць за таварны знак, а пасля тэлеканалы Беларусь-1, АНТ, СТБ «ад імя фэйкавай асобы пачалі дасылаць скаргі за нібыта незаконна выкарыстаны кантэнт і парушэнне аўтарскіх правоў». Пасля гэтага Сцяпан Пуціла вырашыў выдаляць лагатыпы дзяржаўных тэлеканалаў са сваіх відэа.
Аўдыторыя Telegram-канала NEXTA значна ўзрасла таго, як ён першым апублікаваў навіну пра інспектара ДАІ, якога знайшлі застрэленым пад Магілёвам 16 мая 2019 года. Акрамя «злітай» інфармацыі з праваахоўных органаў, блогер апублікаў таксама фота загінулага супрацоўніка. Літаральна за тыдзень аўдыторыя канала павялічылася з 49 тысяч да больш як 86 тысяч падпісантаў. Фільм блогера і журналіста «Лукашенко. Уголовные материалы», які выйшаў у кастрычніку 2019 года, за 5 дзён набраў 1 млн праглядаў на YouTube, затым колькасць дасягнула 3,4 млн праглядаў.
З 9 па 16 жніўня 2020 года Telegram-канал NEXTA Live павялічыў сваю аўдыторыю з 427 тыс. чалавек да 2 млн 165 тыс. чалавек, тым самым стаўшы адным з самых папулярных Telegram-каналаў у свеце.
Рэакцыя ўлады
20 кастрычніка 2020 года суд Цэнтральнага раёна Мінска ўхваліў Рашэнне аб прызнанні экстрэмісцкімі тэлеграм-канала «NEXTA-Live» і лагатыпа (лічбавага вадзянога знаку) «NEXTA». Справу разгледзелі па заяве Галоўнага ўпраўлення па барацьбе з арганізаванай злачыннасцю і карупцыяй МУС Беларусі. Рэспубліканская экспертная камісія ацэнкі інфармацыйнай прадукцыі на прадмет наяўнасці ў ёй прыкметаў праявы экстрэмізму (РЭКАІППНППЭ) выдала заключэнне аб размяшчэнні 9—11 жніўня 2020 года ў тэлеграм-канале «NEXTA-Live» відэаролікаў з заклікамі да «масавых беспарадкаў». Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь атрымала даручэнне ўключыць гэты тэлеграм-канал у Рэспубліканскі спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў. 16 лістапада 2020 года ў Міністэрстве замежных спраў Беларусі часоваму паверанаму ў справах Польшчы Марціну Вайцяхоўскаму перадалі ноту з копіяй запытаў Генеральнай пракуратуры Беларусі аб выдачы Сцяпана Пуцілы і Рамана Пратасевіча. У гэтых нотах да Генеральнай пракуратуры і Міністэрства юстыцыі Польшчы іх вінавацілі ў стварэнні тэлеграм-каналаў «NEXTA» і «NEXTA-Live».
19 лістапада 2020 года КДБ Беларусі уключыў заснавальніка праекта «NEXTA» Сцяпана Пуцілу і былога галоўнага рэдактара тэлеграм-каналаў Рамана Пратасевіча ў спіс асоб, датычных да тэрарызму. 23 мая 2021 года ў Нацыянальным аэрапорце «Мінск» незапланавана прызямліўся самалёт польскай кампаніі «Buzz» (даччыная кампанія «Ryanair»), які ішоў па маршруце Афіны — Вільнюс і на борце якога быў Раман Пратасевіч. Пасадка адбылася з-за таго, што самалёт атрымаў паведамленне пра міну, якая аказалася ілжывай. Для суправаджэння і пасадкі самалёта па ўказе прэзідэнта Беларусі А. Лукашэнкі ў неба быў узняты знішчальнік Міг-29. Пасля пасадкі самалёта «Ryanair» сілавікі рэжыму Лукашэнкі затрымалі і арыштавалі Рамана Пратасевіча, якому ў Беларусі можа пагражаць смяротнае пакаранне.
У канцы кастрычніка 2021 года МУС прызнала інтэрнэт-рэсурсы «NEXTA» экстрэмісцкім фарміраваннем. За стварэнне такога фарміравання або ўдзел у ім у Беларусі прадугледжана крымінальная адказнасць.
8 красавіка 2022 года Вярхоўны Суд Рэспублікі Беларусь прызнаў тэлеграм-каналы Nexta, Nexta Live і Luxta «тэрарыстычнай арганізацыяй» і забараніў іх дзейнасць на тэрыторыі краіны. Гэта было зроблена па заяве Генеральнага пракурора Беларусі.
Мохначы (Смаленская вобласць)
Мохначы (Мохначи) — вёска ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Любавіцкага сельскага паселішча. Насельніцтва — 7 жыхароў (2007). Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 21 км на паўднёвы захад ад Рудні, за 9 км на поўнач ад аўтадарогі, на беразе ракі Альшанка. За 11 км на паўднёвы ўсход ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя Красное на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года.
Вядомыя асобы
У вёсцы нарадзіўся і жыў поўны кавалер ордэна Славы Пётр Вараб’ёў.
Марыязнаўства
Марыялогія ці Марыялогія — раздзел дагматычнага багаслоўя ў каталіцкай і пратэстанцкай тэалогіі, які стасуецца Дзевы Марыі.
Станаўленне і развіццё
Адным з піянераў марыйнай пабожнасці і марыязнаўства ў каталіцызме лічыцца святы і пісьменнік эпохі барока Людовік Марыя Грыньён дэ Манфор, вядомы сваім «Трактатам аб праўдзівым шанаванні Найсвяцейшай Панны Марыі», дзе развівае канцэпцыю добраахвотнага і давернага падання сябе Дзеве Марыі.
У XX стагоддзі была апублікавана велізарная колькасць матэрыялаў па марыязнаўству. Найбольш пладавітымі аўтарамі з’яўляюцца італьянскія тэолагі Райманд Спіяцы і Габрыэль Раскіні, пяру якіх належыць 2500 і 900 публікацый адпаведна. Імкліва расце колькасць каталіцкіх марыянскіх кангрэгацый і таварыстваў. Найважнейшымі марыялагічнымі арганізацыямі ў свеце з’яўляюцца Папская акадэмія марыязнаўства і Папскі інстытут марыязнаўства.
Класіфікацыя
У залежнасці ад крыніц, метадаў і мэтаў, якія вызначаюць яе характар, марыязнаўства падзяляецца на:
Розніца каталіцкага і праваслаўнага вучэнняў
Некаторыя праваслаўныя багасловы падкрэсліваюць розніцу паміж заходнім марыязнаўствам і ўсходняй тэатакалогіяй. Тэрмін «Багародзіца» (грэч. Θεοτόκος) уведзены ў літургію Рыгорам Багасловам — адзіным Святым Айцом, у творах якога, нават па прызнанні Тамаша Аквінскага, немагчыма выявіць якую б там ні было ерась. У 431 годзе Трэці (Эфескі) Сусветны Сабор пастанавіў назваць Дзеву Марыю Багародзіцай (грэч. Θεοτόκος) без агаворак таксама і ў дагматычных творах. Але звычайна праваслаўныя тэолагі падкрэсліваюць, што ў праваслаўі прадмет марыязнаўства ўваходзіць у склад хрысталогіі і не з’яўляецца асобнай дысцыплінай.
Сёдэрчэпінгскі працэс
Сёдэрчэпінгскі працэ́с (Söderköping Process) — міжнародная ініцыятыва, створаная з мэтай памежнага супрацоўніцтва ў сувязі з пашырэннем Еўрасаюза на ўсход, а таксама дзеля развіцця дыялогу ў пытаннях прытулку і іррэгулярнай міграцыі ў дзяржавах на ўсход ад граніцы Еўрасаюза.
Створана ў 2001 годзе ў шведскім горадзе Сёдэрчэпінг, адкуль і пайшла назва ініцыятывы. У першай сустрэчы прынялі ўдзел чыноўнікі з Беларусі, Літвы, Польшчы і Украіны, а таксама прадстаўнікі ўрада Швецыі, Упраўленне вярхоўнага камісара ААН па справах бежанцаў, Еўрапейскай камісіі і Міжнароднай арганізацыі па міграцыі.
Пасля далучэння да ініцыятывы Швецыя займалася яе фінансаваннем. Сакратарыят размяшчаецца ў Кіеве (Украіна).
Апошняя сустрэча на высокім узроўні адбылася 8 снежня 2011 годзе ў Стакгольме. На пасяджэнні было вырашана інкарпараваць ініцыятыву ў больш шырокую праграму Еўрасаюза — Усходняе партнёрства.
Дзяржавы-ўдзельніцы
Ініцыятыву складалі 14 краін :
Беларускае прадстаўніцтва ў ініцыятыве
З беларускага боку ўдзел бяруць наступныя дзяржаўныя інстытуцыі:
Недзяржаўныя арганізацыі:
Анцільскі ўніверсітэт
Агульная характарыстыка
Універсітэт, таксама вядомы на англійскай мове як Універсітэт Французскіх Антыльскіх астравоў, размешчаны ў французскай Вест-Індыі. Універсітэт мае 3 кампусы: два на Гвадэлупе (Пуэнт-а-Пітр і Сен-Клод), адзін на Марцініцы і медыцынскі кампус у Ле-Ламентэне. Раней ён быў часткай больш буйной установы ў спалучэнні з кампусамі ў Французскай Гвіяне быў вядомы як Анцільска-Гвіянскі ўніверсітэт. У выніку спрэчак аб фінансаванні ўніверсітэт быў падзелены на дзве розныя ўстановы, якія складаюцца з яго частак у Французскай Гвіяне і Малых Антыльскіх астравах адпаведна. Працэс падзелу быў завершаны 1 студзеня 2015 года.
Дэсау
Дэ́сау (Dessau) — горад у Германіі, горад зямельнага падпарадкавання, размешчаны ў зямлі Саксонія-Ангальт. Размешчаны прыкладна за 112 км да паўднёвы захад ад Берліна, пры зліцці рэк Эльба і Мульдэ.
Насельніцтва складае 90 507 чалавек (на 30 чэрвеня 2007 года). Займае плошчу 182,81 км². Афіцыйны код — 15 1 01 000.
Гісторыя
Упершыню згаданы ў 1213 годзе. Узнік на месцы паселішча лужычан 7 ст. У 1298 атрымаў гарадское права. З 1471 пастаянная рэзідэнцыя князёў Ангальта, сталіца княства (пасля герцагства) Ангальт-Дэсау.
У 1863, пасля аб’яднання герцагстваў Ангальт-Дэсау, Ангальт-Бернбург і Ангальт-Кётэн у герцагства Ангальт, Дэсау стаў яго сталіцай. У другой палове 19 ст. развіваўся як прамысловы цэнтр. У 1895 у Дэсау заснаваны канцэрн «Junkers & Co». Да пачатку 20 ст. Д. стаў вядучым у Германіі цэнтрам вытворчасці газавага абсталявання; з 1915 завод «Junkers & Co» пачаў выпуск самалётаў. З 1918 Дэсау — сталіца Свабоднай дзяржавы Ангальт.
Дэсау вядомы сваім каледжам архітэктуры Баўхаус, які пераехаў сюды ў 1925 годзе пасля таго, як быў вымушаны закрыцца ў Веймары. У 1931 нацысты закрылі Баўхаус, сваю дзейнасць ён аднавіў толькі ў 1986.
У гады Другой сусветнай вайны — буйны цэнтр вытворчасці самалётаў і авіяцыйных газатурбінных рухавікоў (заводы фірмы «Junkers Flugzeug- und Motorenwerke AG»; пасля вайны былі дэмантаваны). 7 сакавіка 1945 быў амаль цалкам разбураны брытанскай авіяцыяй (88 % будынкаў).
Адукацыя
У горадзе дзейнічае Ангальцкая вышэйшая прафесійна-технічная школа — адна з вядучых у краіне ВНУ ў вобласці будаўнічай інжынерыі і дызайну.
Эканоміка
Да пачатку 1990-х гадоў Дэсау быў цэнтрам транспартнага і агульнага машынабудавання, лёгкай і харчовай прамысловасці. У пачатку XXI стагоддзя ў эканоміцы горада пераважае сфера паслуг; хутка расце значэнне Дэсау як турыстычнага цэнтра. Вядучая галіна прамысловасці — машынабудаванне (радыёэлектроннае, вагона- і станкабудаванне, вытворчасць абсталявання для цэментных заводаў). У Дэсау размешчаны радыёэлектронныя заводы кампаніі «Scott Display GmbH» (у т.л. адно з найбуйнейшых у краіне прадпрыемстваў па вытворчасці вадкакрысталічных манітораў) і галоўны сэрвіс-цэнтр. Вядучае прадпрыемства транспартнага машынабудавання — завод фірмы «Fahrzeugtechnik Dessau AG» (з 2006 кантрольны пакет акцый належыць расійскай кампаніі «Трансмашхолдынг»; вытворчасці пасажырскіх вагонаў і вагонаў-рэфрыжэратараў, камплектуючыя чыгуначнага і гарадскога рэйкавага транспарту). Фотахімічная вытворчасць (у Дэсау ў 1936 годзе кампаніяй AGFA прадстаўлена першая ў свеце каляровая фотастужка), выпуск фармацеўтычнай прадукцыі. Прадпрыемствы харчовай (піва, вэнджаніна, выпечка — кампанія «Pauly Biscuit» і інш.) прамысловасці; традыцыйная вытворчасць драўляных цацак.
Славутасці
Цэнтральная частка горада распланавана і забудавана ў асноўным у сярэдзіне 18 — пачатку 19 стст. Да гэтага часу адносіцца перабудова (захаваліся паўднёвае і ўсходняе крылы 16 ст.) архітэктарамі Г. В. фон Кнобельсдорфам і Ф. В. Эрдмансдорфам. Сярод іншых пабудоў Эрдмансдорфа ў стылі класіцызму: ансамблі палацаў (1774-78; кітайскі масток, аранжарэя, 1793-94; цяпер музей),  (1780—1781; цяпер Дзяржаўная карцінная галерэя з калекцыяй нямецкага, фламандскага і галандскага жывапісу 15-20 стст.), тэатры і жылыя дамы.
Каля Дэсау — палацава-паркавыя ансамблі, уключаныя ў спіс Сусветнай спадчыны:
Агароднікі (Брэсцкі раён)
Агаро́днікі (, Огородники) — вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Лышчыцкага сельсавета. Размешчаны за 29 кіламетры на поўнач ад Брэста, за 4 кіламетры ад чыгуначнай станцыі Лышчыцы.
У складзе сельскагаспадарчага кааператыўнага прадпрыемства «Астрамечава» (цэнтр — в. Лышчыцы).
Гісторыя
Па пісьмовых крыніцах вядомы з XVI стагоддзя як паселішча агароднікаў у Берасцейскім павеце і ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага.
Пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) у складзе Расійскай імперыі, у Слонімскай, з 1797 года — у Літоўскай, з 1801 года — у Гродзенскай губернях. Уваходзілі ў склад вотчыннага маёнтка Астрамечава-Плянта, які размяшчаўся за ¼ вярсты ад вёскі.
У 1840 годзе пазначаны ў ліку сёл Астрамечаўскага царкоўнага прыхода. Паводле інвентара 1846 года вёска належала пані Т. Лабаноўскай. У 1860 годзе ў складзе маёнтка Ставы, 234 рэвізскія душы, уласнасць графіні Красінай. У 1890 годзе сяляне ўваходзілі ў склад Астрамечаўскай сельскай грамады, якой належала 363 дзесяціны зямлі. Дзейнічала праваслаўная могілкавая царква, школа граматы.
У 1905 годзе вёска ў Лышчыцкай воласці Брэсцкага павета Гродзенскай губерні. Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі. Станам на 30 верасня 1921 года вёска ў Лышчыцкай гміне Брэсцкага павета Пінскага ваяводства. Недалёка ад вёскі размяшчалася аднайменная калонія — 21 двор, 129 жыхароў.
З 1939 года ў складзе БССР. У Вялікую Айчынную вайну загінулі 4 вяскоўцы.
Тухавіцкі сельсавет
Ту́хавіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ляхавіцкага раёна Брэсцкай вобласці БССР. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Тухавічы.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Быценскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў Брэсцкай вобласці. 22 красавіка 1957 года ў склад Крывошынскага сельсавета Ляхавіцкага раёна перададзена вёска Залужжа. З 14 кастрычніка 1957 года ў Ляхавіцкім раёне. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 3 населеныя пункты. 6 красавіка 1981 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Востраўскага сельсавета.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 3 населеныя пункты: вёскі Забер’е, Рагачы і Тухавічы.
Луцкі сельсавет (Жлобінскі раён)
Лу́цкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Жлобінскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 года пасёлак) Луцкі.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 4815 чалавек, з іх 89,2 % — беларусы, 6,0 % — рускія, 2,4 % — цыганы, 1,6 % — украінцы.