cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Парэчкі чырвоныя
Арэал
Натуральная вобласць распаўсюду знаходзіцца ў лясной зоне па ўсёй Еўразіі, дзе расце ў дзікім выглядзе. У Беларусі расце па ўсёй тэрыторыі.
Сустракаецца на лясных ўзлесках, аддае перавагу берагам рэк або ручаёў, утварае зараснікі.
Апісанне
Лістападныя зімаўстойлівыя кусты вышынёю 0,7—1,5 метра з парасткамі шэрага або жаўтлявага колеру. Драўніна зеленаватая са светлым асяродкам. Лісце 3—5-лопасцевае з вышчарбленымі бакамі і гладкім бліскучым верхам. Ніжні бок ліста больш светлага адцення, часам з апушанымі жылкамі.
Кветкі непрыкметныя дробныя жоўта-зялёныя або чырванавата-бурыя, сабраныя ў пэндзлі. Цвіце ў маі. Плады — сакавітыя ягады, чырвоныя розных адценняў, белыя, жаўтаватыя, кіслыя на смак, дыяметрам 8—12 мм, утвараюць гронкі.
Спрыяльнае спалучэнне кіслот і цукроў надае ягадам своеасаблівы прыемны і асвяжальны смак.
Агратэхніка
Кусты чырвоных парэчак добра паддаюцца плоскай фарміроўцы ў выглядзе веера (разрэджаная пасадка ў радах праз 100—150 см) або вертыкальнай сценкі (загушчаная пасадка ў радах праз 30—50 см). Аснову фарміравання складае выразка або пакарачэнне галін, моцных парасткаў і разгалінаванняў, што растуць у бок міжрадкоўяў, шырыню якіх пры закладцы насаджэнняў скарачаюць з 2,5—3 м да 1,5—2 м. Аднагадовыя прыкаранёвыя парасткі, якія загушчаюць насаджэнні, прарэджваюць. Галіны, што адпладаносілі, калі ім па 5—6 гадоў, выразаюць, замяняючы іх моцнымі прыкаранёвымі парасткамі. У залежнасці ад сорту галіны падвязваюць да 1—2-драцянай аднараднай шпалеры (абходзяцца і без яе). Пасадкі ў плоскай планіроўцы ўраджайныя і вельмі дэкаратыўныя, асабліва ў перыяд цвіцення і выспявання ягад. Гэта дае магчымасць выкарыстоўваць чырвоныя парэчкі на жывыя агароджы.
Таксанамія
Від Парэчкі чырвоныя ўваходзіць у род сямейства  парадку.
Гаспадарчае значэнне і ўжыванне
Плады чырвонай парэчкі адносна больш кіслыя, чым плады чорных парэчак. Таму яны культывуюцца большай часткай для атрымання джэмаў і іншых кансервавых вырабаў.
Ягады чырвоных парэчак выкарыстоўваюць на перапрацоўку, карысныя яны і ў свежым выглядзе, асабліва людзям, у якіх паніжаная кіслотнасць страўнікавага соку. 3 ягад атрымліваюць сок, з якога гатуюць жэле, мармелад, асвяжальнае марожанае, напоі. Добрыя кампоты з ягад, а варэнне з іх вараць рэдка з-за наяўнасці буйнога і цвёрдага насення.
У скандынаўскіх краінах часта выкарыстоўваецца як кампанент фруктовых супоў і пудынгаў. У Германіі яе выкарыстоўваюць у камбінацыі з заварным крэмам або безэ, як напаўняльнік для тартоў.
У народнай медыцыне
Свежыя ягады і прадукты іх перапрацоўкі паляпшаюць апетыт, павышаюць засваяльнасць бялкоў жывёльнага паходжання, садзейнічаюць узмацненню перыстальтыкі кішэчніка. Сок валодае асвяжальнай і агульнаўмацавальнай уласцівасцю, у гарачае надвор’е наталяе смагу, рэкамендуецца хворым, якія знаходзяцца ў ліхаманкавым стане. У народнай медыцыне яго ўжываюць як патагонны сродак і лічаць карысным пры мочакаменнай хваробе — садзейнічае вывядзенню солей мачавой кіслаты.
Міхаіл Сяргеевіч Мандрыкаў
Міхаіл Сяргеевіч Мандрыкаў (, м. Горы, Чавускі павет, Магілёўская губерня —, Нова-Марыінск, Чукотка) — старшыня Першага Рэўкама Чукоткі, удзельнік Усерасійскага Устаноўчага сходу, удзельнік III Усерасійскага з’езда Саветаў.
Вучоба ў Горках. Праца і служба ў царскай арміі
Нарадзіўся ў мястэчку Горы (цяпер аграгарадок Горацкага раёна) у шматдзетнай (8 дзяцей) сялянскай сям’і беларусаў Сяргея Іванавіча і Вольгі Фёдараўны Мандрыкавых.
Пасля заканчэння ў Гарах народнага вучылішча паступае на вучобу ў Горацкае рамеснае вучылішча. Займаючыся ў вучылішчы, у 1904 годзе ўступіў ў Горацкую сацыял-дэмакратычную арганізацыю. За ўдзел у дэманстрацыі пратэсту супраць расстрэлу дэманстрацыі працоўных 9 снежня 1905 года ў Санкт-Пецярбурга, якую арганізавала Горацкая арганізацыя РСДРП, у лютым 1905 года быў выключаны з вучылішча. Аднак, праз некалькі месяцаў яго зноў прынялі і ён скончыў вучылішча ў 1907 годзе. Скончыўшы вучылішча, працаваў слесарам на вагонарамонтным заводзе ў Пецярбургу. У 1909—1910 гг. працуе ў Екацерынаславе на чыгунцы памочнікам вагавага майстра. У 1910 годзе быў прызваны ў армію, служыў на флоце спачатку ў Першым гвардзейскім флоцкім экіпажы, потым на крэйсеры «Громовой» матросам і качагарам. У верасні 1911 года быў пераведзены на крэйсер «Олег» падручным машыніста. Улетку 1913 года М. С. Мандрыкаў быў дэмабілізаваны, працаваў на Балтыйскім суднабудаўнічым заводзе. За ўдзел у вулічных дэманстрацыях арыштаваны, але з-пад варты збег, нелегальна прыехаў у м. Горы да бацькоў і праз два тыдні па рэкамендацыі Магілёўскага камітэта РСДРП выехаў ва Уладзівасток, дзе ў той час жылі і працавалі два яго старэйшыя браты — Цімафей і Фёдар.
На Далёкім Усходзе
Ва Уладзівастоку М. Мадрыкаў уступіў у кааператыў «Экономист», які хутка ўзначаліў. У 1916 годзе працаваў рабочым у вайсковым порце Уладзівастока і падазраваўся паліцыяй у сувязях з сацыял-дэмакратамі. У канцы 1916 года ахоўнае аддзяленне царскай ахранкі вырашыла расправіцца з членамі РСДРП і быў складзены «Спіс асоб, якія падлягаюць ліквідацыі». У спісе было і прозвішча Мандрыкава.
Пасля Лютаўскай рэвалюцыі 1917 года быў абраны членам Прыморскага абласнога Савета сялянскіх дэпутатаў і Уладзівастокскага Савета рабочых і салдацкіх дэпутатаў. У гэты час ён быў сябрам партыі левых эсэраў. У 1917 годзе абраны дэпутатам Усерасійскага Устаноўчага сходу па Прыамурскай выбарчай акрузе (спіс № 2) ад Савета сялянскіх дэпутатаў, які адбыўся ў 1918 годзе. Вярнуўшыся ва Уладзівасток, ён парывае сувязь з левымі эсэрамі і ўступае ў партыю бальшавікоў. У час контррэвалюцыйнага перавароту ва Уладзівастоку, здзейсненнага белачэхамі, Мандрыкаў быў арыштаваны і пасаджаны ў канцэнтрацыйны лагер. Аднак яму ўдалося збегчы з лагера і працягнуць працаваць нелегальна. У сяле Аляксандраўскім яго зноў арыштоўваюць і саджаюць у турму, з якой летам 1919 года ён зноў уцякае і хаваецца ва Уладзівастоку. Улічваючы, што калчакаўцы на яго наладзілі паляванне, Уладзівастокскі камітэт бальшавікоў вырашыў адправіць яго на Чукотку.
На Чукотцы
У верасні 1919 года ён адправіўся з Уладзівастока на Чукотку на параходзе «Табольск» пад імем — Сяргей Бязрукаў. Праз некалькі дзён М. Мандрыкаў уладкаваўся прыказчыкам на прадуктовы склад і пачаў ствараць сярод мясцовых жыхароў падпольную групу з ліку тых, хто спачуваў савецкай уладзе.
Устанаўленне новай улады падпольшчыкамі было запланавана на пачатак 1920 года. Аднак калчакаўскаму кіраўніцтву пасёлка стала вядома пра дзейнасць рэвалюцыйнай групы, пра што паведамілі Мандрыкаву, і таму актыўныя дзеянні падпольшчыкаў пачаліся раней.
У першы дзень пасля захопу ўлады на сходзе мясцовага насельніцтва ў М. С. Мандрыкаў у сваім выступе казаў: «Прыйдзе час, ён ужо не за гарамі, калі наш далёкі край стане квітнеючым. Будуць тут пабудаваныя заводы, школы і бальніцы, будуць з часам універсітэты. Вашы дзеці, як і дзеці чукч, эскімосаў, камчадалаў, чуванцаў стануць інжынерамі, пісьменнікамі, лекарамі, слесарамі, машыністамі… Гэта зробім мы сваімі рукамі, а дапаможа нам Савецкая Расія».
Рэўкам існаваў усяго 45 дзён, але з першых дзён ён пачаў праводзіць дэкрэты Савецкай улады. Яму ўдалося павялічыць заробак настаўнікам, арганізаваць закупку вугалю ў рабочых — вугальшчыкаў на копях для раздачы яго бясплатна немаёмныму насельніцтву, усталяваць кантроль над працай харчовых складоў, зацвердзіць расцэнкі і нормы выдачы тавараў. Рэўкам у мэтах паляпшэння забеспячэння насельніцтва таварамі, а таксама для прадухілення голаду жыхароў Чукоткі нацыяналізаваў тавары замежных і рускіх купцоў. Нацыяналізаваны былі таксама рыбалкі Грушэцкага і Соне ў вусці ракі Анадырь, якія па-драпежніцку знішчалі рыбу. Гэта не спадабалася мясцовым багацеям і былым белагвардзейцам, якія хаваліся ад Чырвонай Арміі на Чукоткі. Баяліся яны і таго, што іх таксама могуць расстраляць па загадзе рэўкама, як гэта было зроблена з камерсантамі Смірновым і Малкавым.
У канцы студзеня 1920 года паляўнічыя пайшлі ў тундру на паляванне пясца, а рыбакі адправіліся на падлёдную лоўлю. Камісар народнай аховы А. Берзін паехаў у другую вёску. У гэты час контррэвалюцыйныя сілы арганізавалі группу змоўшчыкаў, якія 31 студзеня 1920 года пачалі паўстанне. У час паседжання рэўкама яны акружылі будынак і адкрылі агонь. Адна з куль трапіла ў галаву В. Цітова і ён загінуў, былі паранены яшчэ два рэўкамаўцы. М. Мадрыкаў бачачы, што супраціўленне не магчыма, вырашыў здацца, каб выйграць час. Арыштаваных зачынілі ў цёмны хлеў, дзе ў холадзе і без ежы трымалі двое сутак.
Раніцай 2 лютага 1920 года ім абвясцілі аб пераводзе ў турму на другі бераг ракі Казачка. Калі арыштаваныя ступілі на лёд, варта хутка разбеглася, а з вакон берагавых будынкаў пачалася страляніна. Целы забітых засталіся ляжаць на лёдзе, і толькі праз некалькі дзён мясцовым жыхарам дазволена было іх пахаваць. Змоўшчыкі зрабілі засаду і 7 лютага 1920 года пры вяртанні з сяла Маркава былі арыштаваны Берзінь і Мальсагаў, якіх на наступны дзень таксама расстралялі. У Анадыры быў створаны так званы «Савет», аднак ён праіснаваў нядоўга. У чэрвені 1920 года савецкая ўлада ў Анадыры была адноўлена.
У верасні 1969 года прах Мандрыкава разам з іншымі рэўкамаўцамі быў урачыста перапахаваны з могілак сяла Тавайваам (побач з горадам) на высокі бераг Анадырскага лімана. У ходзе перапахавання было ўстаноўлена, што яны былі забіты выстраламі ў спіну.
Іншая версія аб падзеях 1919 года на Чукотцы
Гісторык В. Пуставіт выявіў у архіве следчыя справы некаторых удзельнікаў падзей 1919—1920 гг. на Чукотцы. У тым ліку справу І. Перапечкі, арыштаванага ў 1933 годзе. І. Перапечка, які з’яўляўся адным з актыўных удзельнікаў перавароту 1920 года і страляў у рэўкамаўцаў, заявіў на допыце, што прычынай перавароту былі расстрэлы камерсантаў Смірнова і Малкава. Ен лічыў што «… гэта быў не рэўкам, а нейкая банда разбойнікаў, якія хацелі абрабаваць казну…». Ён быў прысуджаны тройкай пры НКУС 9 лістапада 1933 г. да 10 гадоў зняволення. 16 верасня 1992 г. ён быў рэабілітаваны па заключэнні пракурора Камчацкай вобласці. Падставай для рэабілітацыі паслужыла тое што, як сказана у пастанове пракурора, «Мандрыкаў і іншыя па сутнасці з’яўляліся бандытамі».
Не аспрэчваючы рашэння аб рэабілітацыі, варта адзначыць, што на думку гісторыкаў, якія на працягу больш за 60 гадоў вывучаюць гісторыю першага рэўкама Чукоткі     , трэба безумоўна асудзіць расстрэлы, праведзенныя рэўкамам у 1919 годзе. Аднак наўрадці можна пагадзіцца з заключэннем пракурора Камчацкай вобласці, што «Мандрыкаў і іншыя па сутнасці з’яўляліся бандытамі». «Бандыты» не будуць займацца павелічэннем заробку настаўнікам, закупкай вугалю ў працоўных-вугальшчыкаў і бясплатнай раздачай немаёмнаму насельніцтву, паляпшэннем забеспячэння насельніцтва таварамі і іншымі сацыяльнымі справамі. І калі імёны тых, хто арганізаваў контррэвалюцыйны пераварот у 1920 годзе на Чукоткі не ўспамінаюць і фактычна забыты, то імёны рэўкамаўцаў засталіся ў памяці народаў Чукоткі і Беларусі.
Міхай Храбры
Міха́й Хра́бры (Mihai Viteazul; 1558 — 9 жніўня 1601, Кымпія-Турзі) — гаспадар Валахіі (1593—1601), прадстаўнік дынастыі Басарабаў, які на кароткі час аб’яднаў пад сваёй уладай усе тры дунайскія княствы.
Пачатак кіравання
У 1593 г. быў прызнаны турэцкім султанам Мурадам III гаспадаром Валахіі. У 1594 г., падчас аўстра-турэцкай вайны, 22-гадовы князь Трансільваніі Жыгманд Батары пачаў перамовы з Міхаем Храбрым і з малдаўскім гаспадаром Аранам Тыранам. Усе тры княствы (Трансільванія, Валахія і Малдавія) знаходзіліся ў залежнасці ад туркаў, але збіраліся перайсці на бок Габсбургаў. У 1595 годзе Жыгманд запрасіў Міхая і Арана ў Алба-Юлію для заключэння дамовы: паводле яго плана, абодва яны павінны былі стаць яго васаламі (за гэта ім паабяцалі ваенную дапамогу ў барацьбе супраць туркаў).
Аран адмовіўся ехаць, за што быў вельмі хутка зрынуты сваім гетманам Стэфанам Разванам, які заняў яго месца. Міхай жа выслаў пасольства, члены якога падпісалі дамову 20 мая 1595. Крыху пазней, 3 чэрвеня 1595 г., дамову падпісалі паслы новага малдаўскага гаспадара Стэфана VIII Развана. Міхай Храбры пазней казаў, што яго паслы перавысілі свае паўнамоцтвы.
Сацыяльная палітыка
У 1595 г. Міхай Храбры выдаў дэкрэт, які ўсталёўваў, што «ўсякі прыгонны, дзе б ён ні быў знойдзены, застаецца навекі прыгонным там, дзе ён знаходзіцца».
Вызваленне Валахіі
21 жніўня 1595 года велізарная (дзесьці 100 тысяч) турэцкая армія, якой камандаваў сам вялікі візір, пераправілася праз Дунай і рушыла на Бухарэст. 23 жніўня 1595 года Міхай Храбры, які камандаваў зусім нязначнымі сіламі, сустрэў турак каля вёскі Кэлугэрэні, што паміж Джурджу і Бухарэстам. Дзякуючы мужнасці войскаў Міхая і яго вайсковаму таленту ў бітве пры Кэлугэрэні была здабыта важная тактычная перамога, якая ўзняла дух валахаў. Аднак турэцкае войска не было разгромленае і ўсё яшчэ заставалася грознай сілай. Міхай адступіў на поўнач, пакінуўшы Бухарэст, які без бою быў заняты туркамі. Задаволеныя гэтым поспехам, туркі, якія не лічылі Валахію сваім галоўным ворагам, працягнулі паход і неўзабаве надоўга ўцягнуліся ў барацьбу з Габсбургамі на тэрыторыі Венгрыі. Скарыстаўшыся гэтым, Міхай Храбры аб’яднаўся з трансільванскай войскам пад камандаваннем Іштвана Бочкаі і узяў Тырговіштэ, Бухарэст і Брэілу. На некаторы час уся Валахія была вызвалена ад туркаў.
Далучэнне Трансільваніі
У той час як становішча Міхая Храбрага ўмацавалася, яго фармальны сюзерэн Жыгманд Батары, заціснуты паміж туркамі і імперыяй Габсбургаў, паў духам і 23 снежня 1597 года заключыў ганебны дагавор з імператарам Рудольфам II. Жыгманд абмяняў Трансільванію на Апольскае княства (герцагства) у Сілезіі, тытул князя Свяшчэннай Рымскай імперыі і штогадовую пенсію ў 50 тысяч талераў. 10 красавіка 1598 года Жыгманд перадаў уладу прадстаўнікам імператара. Але Рудольф II не спяшаўся з кампенсацыяй. Ашуканы Жыгманд 20 жніўня 1598 г. тайна вярнуўся ў сваё княства і выгнаў прадстаўнікоў Габсбургаў, а затым паспяхова адбіў уварванне туркаў. 29 сакавіка 1599 г. Жыгманд перадаў уладу над Трансільваніяй свайму стрыечнаму брату Андрашу (сыну Андраша VII), венгерскаму кардыналу, князю-біскупу Варміі і гранд-майстру Ордэна Дракона. Такая змена ўлады ў Трансільваніі была добра прынята Асманскай імперыяй і Рэччу Паспалітай, але выклікала незадаволенасць антытурэцкай кааліцыі. Вынікам было ўварванне ў Трансільванію аб’яднаных войскаў Габсбургаў і Міхая Храбрага. Пад камандаваннем імперскага генерала Джорджыа Басты яны атрымалі перамогу над арміяй Андраша (28 кастрычніка 1599 г.). Сам Андраш быў забіты падчас адступлення (3 лістапада 1599 г.). Князем Трансільваніі стаў Міхай Храбры.
Далучэнне Малдовы
Палітыка малдаўскага гаспадара Стэфана Развана, які прызнаў сябе васалам Жыгманда Батары, справакавала канфлікт з Рэччу Паспалітай. У жніўні 1595 г. палякі ўступілі ў Малдавію і выгналі Развана, пасадзіўшы на трон Ерамію Магілу. 27 жніўня 1595 г. новы гаспадар падпісаў дагавор, у якім прызнаў сваю васальную залежнасць ад Рэчы Паспалітай і абавязаўся плаціць даніну. У Хотыне і Сучаве засталіся польскія гарнізоны. Магіла абавязаўся таксама выплачваць даніну крымскаму хану і турэцкаму султану. Зразумела, цяжар выплат лёг на просты народ, і гаспадар быў вельмі непапулярны.
У маі 1600 г. Міхай Храбры, ужо славуты кіраўнік двух княстваў, Валахіі і Трансільваніі, з 17-тысячнай войскам выступіў супраць Ераміі Магілы, на баку якога было 15 тысяч малдаўскіх вояў і 3 тысячы палякаў. Сустрэўшыся з валашскімі войскамі, малдаване паднялі паўстанне, і бітва не адбылася. Ерамія Магіла ўцёк у Хоцінскую крэпасць.
Пад уладай Міхая Храбрага апынуліся ўсе тры Дунайскіх княствы. Ён стаў называцца «гаспадаром Валахіі, Трансільваніі і ўсёй Малдаўскай зямлі».
Крах планаў і смерць
Рэч Паспалітая была вельмі незадаволеная поспехамі Міхая Храбрага. І ужо праз некалькі месяцаў пасля далучэння Малдовы, у верасні 1600 г., у яе ўвайшлі значныя польскія сілы пад камандаваннем кароннага гетмана Яна Замойскага. Атрады, пакінутыя Міхаем, былі хутка разбітыя, а Ерамія Магіла зноў быў абвешчаны гаспадаром. Але палякі на гэтым не спыніліся і неўзабаве выгналі Міхая з Валахіі, на чале якой у кастрычніку 1600 г. пасадзілі Сімяона Магілу — роднага брата Ераміі (кіраваў да 3 ліпеня 1601 года).
Страціўшы ўсё, Міхай выправіўся ў Вену прасіць дапамогі ў імператара. Атрымаўшы корпус імперскіх войскаў на чале з генералам Джорджыа Бастам, Міхай вярнуўся да ўлады ў Валахіі, а затым выступіў супраць Жыгманда Батары і разбіў яго 3 жніўня 1601 г. Аднак імператар не збіраўся ўмацоўваць Міхая Храбрага ў Трансільваніі. Генерал Джорджыа Баста арганізаваў змову, у выніку якога Міхай Храбры быў забіты недалёка ад Турды 9 жніўня 1601 года.
Аляксандр Мікалаевіч Логінаў
Аляксандр Логінаў (нар. ) — украінскі футбаліст, абаронца чарнавіцкай «Букавіны».
Клубная кар’ера
Пачынаў кар’еру ў розных спартыўных школах Днепрапятроўска. У 2008—2012 гадах выступаў за моладзевыя склады крыварожскага «Крыўбаса» і днепрапятроўскага «Дняпра». У 2012 годзе перайшоў у аматарскі клуб «Жамчужына» з Ялты, які ў тым жа годзе пачаў выступаць у Другой лізе. Пазней выступаў у Першай лізе за кіраваградскую «Зорку» і алчэўскую «Сталь».
У сярэдзіне сезона 2014/15 «Сталь» знялася з турніру, і Логінаў далучыўся да другалігавага «Крэміня». Па выніках сезона 2014/15 «Крэмінь» заняў трэцяе месца ў Другой лізе, аднак саступіў у стыкавых матчах за месца ў Першай лізе. У пачатку 2016 года перайшоў у ровенскі «Верас», які па выніках сезона 2015/16 выйшаў у Першую лігу, але абаронца пакінуў каманду ды далучыўся да іншага першалігавага клуба — «Нафтавіка-Укрнафты».
У ліпені 2017 года прыбыў на прагляд у беларускі клуб «Іслач» і неўзабаве падпісаў кантракт. Спачатку выступаў у аснове «Іслачы», але пазней страціў месца ў складзе, усяго правёў за каманду 5 матчаў. У лістападзе 2017 года, за тур да заканчэння чэмпіянату, разам з іншымі ўкраінскімі легіянерамі пакінуў «Іслач».
Канфедэрацыя працы Расіі
Канфедэрацыя працы Расіі (: КПР) — расійскае аб’яднанне прафсаюзаў. Канфедэрацыя была створана на ўстаноўчым з’ездзе ў Маскве 12 красавіка 1995 года. У перыяд стварэння аснову КПР склалі прафсаюзы транспартнага сектара, сярод якіх — Федэральны прафсаюз авіядыспетчараў (ФПАД) Расіі, Расійскі прафсаюз маракоў, Расійскі прафсаюз докераў, Расійскі прафсаюз лакаматыўных брыгад чыгуначнікаў і іншыя. Аднак неўзабаве пасля заснавання КПР у сувязі з рознагалоссямі, што ўзніклі па пытаннях развіцця Канфедэрацыі, з яе выйшаў шэраг прафсаюзаў, — пераважна, вытворчага сектара — якія стварылі Усерасійскую канфедэрацыю працы (УКП). Пазней раскол быў пераадолены, і ў 2011 годзе Усерасійская канфедэрацыя працы ўвайшла ў склад Канфедэрацыі працы Расіі.
У лістападзе 2000 года УКП і КПР былі прыняты ў склад Міжнароднай канфедэрацыі свабодных прафсаюзаў (МКСП). У 2006 годзе адбылося зліццё МКСП і Сусветнай канфедэрацыі працы, у выніку якога была заснавана Міжнародная канфедэрацыя прафсаюзаў (МКП). УКП і КПР сталі сяброўскімі арганізацыямі — заснавальнікамі МКП і прынялі актыўны ўдзел ва ўстаноўчым кангрэсе МКП у Вене ў лістападзе 2006 года.
Санта-Брыджыда
Санта-Брыджыда (Santa Brigida) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бергама.
Насельніцтва складае 635 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 45 чал./км². Займае плошчу 14 км². Паштовы індэкс — 24010. Тэлефонны код — 0345.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santa Brigida d'Irlanda.
Адукацыя ў Аршанскім раёне
Адукацыйная сетка Аршанскага раёна па стане на 1 лютага 2017 года прадстаўлена 107 установамі адукацыі. З іх 40 — установы агульнай сярэдняй адукацыі, ў тым ліку 3 гімназіі, 53 установы дашкольнай адукацыі, сацыяльна-педагагічныя ўстановы: сацыяльна-педагагічны цэнтр, які ўключае дзіцячы сацыяльны прытулак, дзіцячы дом, установы спецыяльнай адукацыі: цэнтр карэкцыйнага развіцця і адукацыі, дапаможная школа, 4 установы дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі. 78 устаноў функцыянуюць у горадзе, 29 — у раёне.
Адукацыйны працэс ажыццяўляе 3366 педагагічных работнікаў. Ва ўстановах адукацыі ў 2016—2017 навучальным годзе навучаліся 21379 дзяцей (7150 дзяцей ва ўстановах дашкольнай адукацыі, 14229 — агульнай сярэдняй адукацыі). 4002 дзіцяці займаюцца ва ўстановах дадатковай адукацыі, з іх 36 % наведваюць аб’яднанні па інтарэсах у суботу і нядзелю.
Рэалізацыю вучэбнай праграмы дашкольнай адукацыі ажыццяўляюць 53 дашкольных установы, у ліку якіх дашкольны цэнтр развіцця дзіцяці, 45 вучэбна-педагагічных комплексаў «яслі-сад» у г. Оршы, Бабініцкі яслі-сад, Высокаўскі яслі-сад, Дачынскі яслі-сад, Межаўскі яслі-сад, Смалянскі яслі-сад, Старскі дзіцячы сад.
Пазашкольная адукацыя
У г. Оршы 4 установы дадатковай адукацыі:
Крапыўныкы
Крапыўныкы (Кропи́вники) — вёска ў Шацкім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Шацкай пасялковай абшчыны.
Спіс аб’ектаў PGC (1909001—1910000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1909001—1910000)
Ліва Асад Алах аль-Галіб фі аль-Ірак ва аш-Шам
Ліва Асад Алах аль-Галіб фі аль-Ірак ва аш-Шам (قوات اسد الله الغالب في العراق والشام) — шыіцкая ісламісцкая групоўка, якая ўдзельнічала ў канфліктах на тэрыторыі Сірыі і Ірака.
Гісторыя
Арганізацыя створана ў канцы 2013 года як частка сеткі «Ліва Абу аль-Фадль аль-Абас». З сярэдзіны жніўня пачала актыўна змагацца на баку сірыйскага ўрада супраць розных апазіцыйных груповак. Пасля чэрвеня 2014 года, калі ІДІЛ захапіла Масул, яна стварыла сваё іракскае аддзяленне «Катаіб Асад Алах аль-Галіб». Падраздзяленне ўзначаліў Саід Абу Гейт аль-Хасані. Пазней паміж ім і цэнтральным кіраўніцтвам паўсталі рознагалоссі, што прывяло да адхолу «Катаіб Асад Алах аль-Галіб» ад «Ліва Асад Алах аль-Галіб фі аль-Ірак ва аш-Шам» і фарміраванню яе як самастойнай групоўкі.
Баявыя дзеянні
Першапачаткова групоўка дзейнічала пераважна ў сірыйскай правінцыі Дамаск, у прыватнасці ўдзельнічаючы ў наступленні сакавіка—жніўня 2013 года.
У пачатку 2015 года яе разам з іншымі шыіцкімі апалчэннямі перакінула сілы ў правінцыю Латакія, дзе сілы суніцкіх паўстанцаў пагражалі мясцоваму насельніцтву алавітаў. У канцы года групоўка накіравала байцоў у Алепа (гл. Бітва за Алепа (2012—2016)), а ў пачатку 2016-га вярнулася ў сірыйскае прыбярэжнае высакагор’е для падтрымкі наступальнай аперацыі ўрадавых сіл.
У сярэдзіне 2017 года апалчэнцы прынялі ўдзел у кампаніі ў Сірыйскай пустыні (май–ліпень), падчас якой яны сутыкнуліся з падтрымоўванымі Злучанымі Штатамі групамі Свабоднай сірыйскай арміі каля памежнага пераходу Аль-Валід.
Адносіны
У 2016 годзе «Ліва Асад Алах аль-Галіб фі аль-Ірак ва аш-Шам» пачала прадастаўляць ваенных саветнікаў брыгадзе Пустынных Ястрабаў. Характэрна, што яе кансультанты прынялі ўніформу і знакі адрознення прымаючага боку. Тым часам іракскія падраздзяленні аб’ядналіся з «Харакат аль-Абдал» і ўсталявалі цесныя сувязі з арганізацыяй Бадра і «Катаіб Саід аш-Шухада».
Савіна (Вілейскі раён)
Са́віна (, Савино) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Куранецкага сельсавета.
Свабодныя прафсаюзы ўзбярэжжа
Свабодныя прафсаюзы ўзбярэжжа (Wolne Związki Zawodowe Wybrzeża) — нелегальны недзяржаўны прафсаюз, які існаваў з 1978 па 1980 год у Польскай Народнай Рэспубліцы. З'яўляўся папярэднікам прафсаюза «Салідарнасць».
Прафсаюз быў заснаваны ў Гданьску 29 красавіка 1978 года Анджэем Гвяздой, Кшыштафам Вышкоўскім і Антоніем Сакалоўскім. Аднак ідэя стварэння незалежных прафсаюзаў упершыню была вылучана забастоўшчыкамі падчас падзей у прыбярэжных гарадах у 1970 годзе. Свабодныя прафсаюзы ўзбярэжжа не былі нацыянальнай арганізацыяй і аб'ядноўвалі працоўных толькі з прыбярэжнага раёна Труймяста.
NGC 5882
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Мэльныкы (Шацкі раён)
Мэльныкы (Ме́льники) — вёска ў Шацкім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Шацкай пасялковай абшчыны.
Язненскі сельсавет
Я́зненскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мёрскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2009 года вёска) Язна.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1779 чалавек, з іх 96,0 % — беларусы, 2,1 % — рускія, 0,6 % — украінцы.
Бобр (гарадскі пасёлак)
Бобр (, Бобр) — гарадскі пасёлак у Крупскім раёне Мінскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Бобрскага сельсавета. Знаходзіцца за 10 км ад Крупак, за 2 км ад чыгуначнай станцыі Бобр (лінія Мінск — Орша). Насельніцтва 948 чал. (2017).
Назва
Назва паселішча пайшла ад назвы ракі Бобр, на якой яно стаіць. Нягледзячы на відавочную сувязь з бел. бабёр рачная назва Бобр можа быць і балцкага паходжання.
На гэта паказвае назва ракі Бабруя (> Бабруйка), што ўцякае ў Бярэзіну ніжэй за ўток Бабра. У ёй корань Babr- (< Bebr-) звязаны з літоўскім babras, bebras «бабёр» і пашыраны балцкім гідранімічным фармантам -j-. Гэты ж корань у літоўскіх гідронімах Babrūngas, Babrūnė, Babrinis, Babrūtė. Далей да індаеўрапейскага кораня *bhe-bhros «бабёр».
Такога ж бессуфіксальнага ўтварэння, што і назва Бобр, таксама нараўская Бебжа (< Bebrza < Bebra), верхнедняпроўская Бебря, літоўская Bebrė.
Гісторыя
Першы пісьмовы ўспамін пра Бобр датуецца 1516 годам, калі князь Іван Друцкі-Красны адпісаў яго разам з Сакаловічамі і Недаходавым сваёй жонцы Марыне з князёў Заслаўскіх. У 1559 годзе мясцовасць згадваецца як уладанне Хадкевічаў. Захаваўся дакумент 1573 года на перадачу Бабра ў заставу швагру Яна Хадкевіча Станіславу Пацу, у якім паселішча значыцца як мястэчка Аршанскага павета Віцебскага ваяводства. У гэты час тут, паводле інвентару, быў 71 дом, дзейнічаў гасціны двор. Чыншавыя сяляне маёнтка плацілі чынш памерам 50—60 грошаў, па адной бочцы жыта і аўса, па паўтара пуда мёду, «кликуновщину» (1 грош), «вепровщину» (4 грошы), «бирчее» (5—6 грошаў), «поповщину» (1 грош) и па адным кольцы ильну, а таксама павінны былі рамантаваць двор, масты, гаці і млыны.
Як сведчыць інвентар, станам на 1614 год у Бабры было 180 аселых мяшчанскіх двароў (пляцаў) на абодвух берагах рэчкі. Апрача таго, мяшчанам належала 90 надзелаў ворыўнай зямлі, вымеранай у валоках і моргах, і 16 г.зв. «гуменных» пляцаў пад гаспадарчымі пабудовамі. Сярод уладальнікаў валокаў і гуменных пляцаў сустракаюцца прозвішчы яшчэ прыкладна 44 мяшчан, не пазначаных у ліку ўладальнікаў мяшчанскіх пляцаў. У Бабры існавала царква, святару якой айцу Фёдару належалі пляц і валока, вольныя ад усіх падаткаў. Згадваюцца таксама карчма на рыначнай плошчы, вадзяны млын з дзвюма коламі і мост, якія здаваліся ў арэнду. У 1699 годзе маёнткам валодаў Бенедыкт Павел Сапега, які ў 1700 годзе прадаў яго Яну Казіміру Лендорфу.
У 1733 годзе Бобр перайшоў у валоданне Агінскіх. Станам на 1743 год у мястэчку было 60 дымоў. У 1760 годзе тут збудавалі мураваны Марыінскі касцёл; мястэчка налічвала каля 100 двароў і было найбуйнейшым з усіх паселішчаў сучаснай Крупшчыны.
1 снежня 1762 года (паводле іншых звестак у 1735 годзе) кароль і вялікі князь Аўгуст Сас надаў Бабру магдэбургскае права і герб: «у блакітным полі дзве збройныя постаці святых Глеба і Барыса ў каронах».
У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Бобр апынуўся ў складзе Расійскай імперыі, дзе стаў цэнтрам воласці Сенненскага павета Магілёўскай губерні. У 1828 годзе ў мястэчку пачала працаваць цагельня. У 1842 годзе тут збудавалі царкву. Станам на 1885 год існавалі 2 царквы, касцёл, капліца, сінагога, лячэбніца на 12 месцаў, народнае вучылішча, праваслаўная і 3 яўрэйскія і школы, 2 млыны, 22 крамы; праводзіліся 3 рэгулярныя кірмашы. У 1904 годзе працавалі 2 цагельні. На 1907 год — 445 будынкаў. У Першую сусветную вайну ў 1918 годзе мястэчка занялі нямецкія войскі.
1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі Бобр увайшоў у склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала мястэчка разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе Бобр вярнулі БССР. 27 верасня 1938 года статус паселішча панізілі да вёскі, аднак ужо 17 лютага 1941 года яно атрымала афіцыйны статус пасёлку гарадскога тыпу. У Другую сусветную вайну з ліпеня 1941 года да 27 чэрвеня 1944 года Бобр знаходзіўся пад нямецкай акупацыяй. З 31 сакавіка 1977 года да 18 лютага 2010 года цэнтр Бобрскага пасялковага савета.
Эканоміка
Прадпрыемствы лёгкай, харчовай і дрэваапрацоўчай прамысловасці.
Транспарт
Знаходзіцца за 120 км на паўночны ўсход ад Мінска, на аўтамабільнай дарозе. За 4 км на поўдзень ад мястэчка праходзіць шаша
Інфраструктура
У Бабры працуюць сярэдняя школа, дашкольная ўстанова, 2 бібліятэкі, кінатэатр.
Славутасці
Страчаная спадчына:
Каракоўка (Паўладарская вобласць)
Каракоўка — сяло ў Паўладарскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Зангарскай сельскай акругі. Код КАТА — 556043400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 195 чалавек (107 мужчын і 88 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 176 чалавек (87 мужчын і 89 жанчын).
Тулва
Тулва — рака ў Пермскім краі Расіі, левы прыток Камы.
Пачынаецца на поўдні края, ва Уінскім раёне, на поўдні Тулвінскага ўзвышша. Упадае ў Воткінскае вадасховішча ў раёне горада Аса, утвараючы заліў даўжынёй больш за 20 км і шырынёй да 5 км. Даўжыня ракі — 118 км, плошча басейна — 3 530 км2. Сярэдняя вышыня вадазбору — 200 м. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,8 м/км.
Кацярына Паўлаўна Вернер
Кацярына Паўлаўна Вернер (, Варшава) — беларускі і расійскі архітэктар.
Біяграфія
У пачатку Вялікай Айчыннай вайны пражывала ў Маскве. Асуджана на спецпаселішча па нацыянальнай прыкмеце. Рэабілітаваная ў 2004 годзе.
Скончыла Маскоўскі архітэктурны інстытут у 1956 годзе. Працавала ў Орску, з 1962 па 1975 г. — архітэктарам, вядучым архітэктарам у Белдзіпрасельбудзе, Белдзіпрахарчпраме, у праектна-канструктарскім бюро Мінхарчпрама БССР.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1962 года. Пражывала ў Мінску.
Творчасць
Распрацоўвала праекты планіроўкі і забудовы пасёлкаў, кварталаў Орска (1947—1956), сядзіб саўгасаў Какчатаўскай і Гомельскай абласцей (1956-68).
Багдан Пазняк
Багдан Пазняк (нар. ) — беларускі гандбаліст.
Разыгрывальнік гродзенскага клуба «Кронан». У 2022 годзе працягнуў кантракт з клубам.
Каўказ-цэнтр
«Каўказ-Цэнтр» — сайт чачэнскіх сепаратыстаў, які пазіцыянуе сябе як «Незалежнае міжнароднае ісламскае інтэрнэт-агенцтва». Паводле рашэннў судовых органаў Расійскай Федэрацыі, матэрыялы сайта з'яўляюцца экстрэмісцкімі, у прыватнасці, фармуюць негатыўнае ўспрыманне асоб рускай і яўрэйскай нацыянальнасці. Фінансуецца фінскім прадпрыемцам Мікаэлем Стуршо.
Пэхы
Пэхы (Пе́хи) — вёска ў Шацкім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Шацкай пасялковай абшчыны.
Місюрка
Місюрка (Муsуr — Егіпет) — тып шлема. Узнік у Заходняй Азіі каля XIV ст., пазней трапіў на Каўказ, на Русь, у Польшчу і ў іншыя краіны. Выйшаў з ужытку на Русі ў XVII ст., Рэчы Паспалітай у XVIII ст., на Каўказе і ў некаторых краінах Азіі ўжываўся да XIX ст.
Канструкцыйная адметнасць тыпу — плоскі або трохі пукаты звон, выкананы з круглай у плане пласціны. Да яе прымацоўвалася кругавая барміца. Місюрка абараняла даволі дрэнна, у асноўным ад рэжучых удараў, і таму часам камбінавалася з іншым засцерагальным ўзбраеннем.
Сант’Амабона-Тэрмэ
Сант'Амабона-Тэрмэ (Sant'Omobono Terme) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бергама.
Насельніцтва складае 3460 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 318 чал./км². Займае плошчу 10 км². Паштовы індэкс — 24038. Тэлефонны код — 035.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Sant'Omobono.
Палажэвэ
Палажэвэ (Положе́ве) — вёска ў Шацкім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Шацкай пасялковай абшчыны.
Піраміда Джосера
Ступеньчатая піраміда Джосера — найстаражытнейшая буйная каменная пабудова з тых, што захаваліся ў свеце. Пабудавана Імхатэпам ў Сакары для пахавання егіпецкага фараона Джосера каля 2650 г. да н.э.
Форма піраміды
Гэтая шасціступеньчатая піраміда (памерамі 125 на 115 м і вышынёй прыблізна 62 м) была першай пірамідай ў Старажытным Егіпце. Да цяперашняга часу піраміда Джосера захавалася ў добрым стане, хоць за мінулыя тысячагоддзі яе крыху занесла пяском, так што яе памеры складаюць на сённяшні дзень 121 × 109 м, а вышыня 61 м. Складаецца з шасці ступеней (колішніх мастаб), выкладзеных з асобных каменных блокаў без сувязнага раствора.
Гістарычная і мастацкая каштоўнасць
Архітэктарам піраміды і размешчаных каля яе памінальных храмаў быў дойлід Імхатэп. Стылі і формы, знойдзеныя пры будаўніцтве гэтай піраміды, сталі ўзорам для пераймання і далейшага развіцця каменнага будаўніцтва не толькі ў Старажытным Егіпце, але і ў іншых рэгіёнах старажытнага свету. Піраміда фараона Джосера стала адным з першых значных будынкаў у архітэктуры Егіпта, звязаных з памінальным культам.
Караль Наўроцкі
Караль Наўроцкі (нар. 3 сакавіка 1983, Гданьск) — польскі гісторык. Цяпер ён узначальвае Інстытут нацыянальнай памяці (ІНП). У 2017—2021 гг. з’яўляўся дырэктарам Музея Другой сусветнай вайны ў Гданьску.
Кар’ера
Караль Наўроцкі — выпускнік гістарычнага факультэта Гданьскага ўніверсітэта, дзе ў 2013 годзе абараніў доктарскую дысертацыю. У 2023 г. скончыў аспірантуру Гданьскага тэхналагічнага ўніверсітэта — International MBA in Strategy, Programme and Project Management.
У 2009—2017 гг. працаваў у Інстытуце нацыянальнай памяці, у 2013—2017 гг. узначальваў Аддзяленне народнай адукацыі ў Гданьску ІНП. У 2011—2017 гг. кіраваў Седлецкім раённым саветам у Гданьску. У 2017 годзе быў прызначаны дырэктарам Музея Другой сусветнай вайны ў Гданьску. Гэтую пасаду ён займаў да 2021 года, пасля чаго вярнуўся ў Інстытут нацыянальнай памяці і ў чэрвені 2021 года стаў яго віцэ-прэзідэнтам. У ліпені 2021 года ён заняў пасаду новага кіраўніка Інстытута нацыянальнай памяці пасля абрання Соймам і зацвярджэння Сенатам Рэспублікі Польшча. Наўроцкі з’яўляецца аўтарам альбо суаўтарам некалькіх кніг і шматлікіх навуковых і навукова-папулярных артыкулаў па тэме антыкамуністычнай апазіцыі, арганізаванай злачыннасці ў ПНР і гісторыі спорту.
Узнагароды
У 2016 годзе ўзнагароджаны Бронзавым Крыжам Заслугі Рэспублікі Польшча. У 2021 годзе ўзнагароджаны Срэбным Крыжам Заслугі.
ФК Дзятлава
«Дзятлава» — беларускі аматарскі футбольны клуб з Дзятлава Гродзенскай вобласці. У цяперашні час выступае ў Другой лізе чэмпіянату Беларусі.
Гісторыя
Доўгі час каманда з Дзятлава выступала ў чэмпіянаце Гродзенскай вобласці пад назвай «Белая Русь». У 2021 годзе ў выніку аб’яднання Другой лігі з чэмпіянатамі абласцей «Белая Русь» далучылася да Другой лігі. У маі 2021 года Дзятлаўскі агракомплекс стаў уладальнікам клуба, з-за чаго быў праведзены рэнэймінг і клуб пачаў называцца «Граніт-Агра».
15 жніўня 2021 года клуб адмовіўся ад удзелу ў матчы 15-га тура з «Астраўцом», у выніку чаго клубу было залічана тэхнічнае паражэнне.
У пачатку сезона 2022 каманда змяніла назву на «Дзятлава».
NGC 5883
NGC 5883 (іншыя абазначэнні — MCG -2-39-14, NPM1G -14.0562, PGC 54439) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Шалі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Прып’яць (вёска)
Прып’яць (При́п'ять) — вёска ў Шацкім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Шацкай пасялковай абшчыны.
Хахол
Хахо́л, хахлач, жаночы род хахлу́шка, хахлачка, множны лік хахлы́, хахлачы — зняважлівая назва ўкраінцаў, часта ўжывальная на побытавым узроўні сярод рускіх і іншых народаў былога СССР, якая амаль замяняе этнонім «украінец».
Магчыма, назва паходзіць ад традыцыі запарожскіх казакаў галіць галаву і пакідаць пасму валасоў, сабраную ў хвосцік (хахол).
Халопенічы
Хало́пенічы (, Холопеничи) — гарадскі пасёлак у Крупскім раёне Мінскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Халопеніцкага сельсавета. За 34 км ад горада Крупкі, за 28 км ад чыгуначнай станцыі Крупкі на лініі Мінск — Орша, за 134 км ад Мінска. Насельніцтва 1 398 чал. (2017).
Эканоміка
Прадпрыемствы машынабудавання, харчовай прамысловасці.
Брацкая магіла (Блонь)
Брацкая магіла — вайсковае пахаванне ў аграгарадку Блонь, Пухавіцкі раён, Мінская вобласць. Знаходзіцца на паўночна-ўсходняй ускраіне Блоні, побач са скрыжаваннем аўтадарог Мінск — Бабруйск i Мар’іна Горка — Пухавічы.
Гісторыя
У брацкай магіле пахаваны 18 воінаў, загінуўшых пад час Вялікай Айчыннай вайны ў 1941 годзе пры абарончых баях і ў 1944 гадах, пры вызваленні Блоні ад нямецкіх войскаў.
Сакавічы (Вілейскі раён)
Са́кавічы (, Саковичи) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Куранецкага сельсавета.
Laticauda
Laticauda — род змей з сямейства Аспіды, якія выдзяляюцца ва ўласнае падсямейства Laticaudinae. Самы вядомы від —.
Самійлычы
Самійлычы (Самі́йличі) — вёска ў Шацкім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Шацкай пасялковай абшчыны.
Чэрні
Чэ́рні (, Черни) — аграгарадок у Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Чэрнінскага сельсавета. Размешчаны за 9 км на паўночны ўсход ад Брэста, за 6 км ад чыгуначнай станцыі Брэст-Усходні.
Цэнтр камунальнага ўнітарнага сельскагаспадарчага прадпрыемства «Маладая гвардыя».
Гісторыя
Паводле пісьмовых крыніц вядомы з XVI стагоддзя як сяло — прыватная ўласнасць у Берасцейскім павеце Берасцейскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. Пад 1577 годам пазначана як двор Чэрнік. У 1617 годзе маёмасць князя Фёдара Масальскага.
Пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) у складзе Расійскай імперыі, у Слонімскай, з 1797 года — у Літоўскай, з 1801 года — у Гродзенскай губернях.
У XIX стагоддзі вёска ў Брэсцкім павеце Гродзенскай губерні. Цэнтр маёнтка Чэрні, якім у 1868 годзе валодаў Ф. Ягмін. У 1877 годзе вяскоўцы пабудавалі драўляную царкву. У 1886 годзе сяло ў Косіцкай воласці, царкоўна-прыходская школа, карчма. З 1889 года працавала народнае вучылішча, у якім навучаліся 51 хлопчык і 2 дзяўчынкі. У 1890 годзе маёнткам валодаў К. Ягмін. У 1897 годзе царква, хлебазапасны магазін, царкоўна-прыходская школа.
У 1905 годзе сяло ў Косіцкай воласці Брэсцкага павета. Тут размяшчаўся ўчастак паліцэйскіх ураднікаў Мяднянскай воласці. У 1905 годзе 1370 дзесяцін зямлі належалі пані Ю. Штэрн. Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, у Косіцкай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.
З 1939 года ў складзе БССР. У 1940 годзе адкрыта 7-гадовая школа. У Вялікую Айчынную вайну акупанты спалілі 8 двароў; 9 вяскоўцаў загінулі на фронце. У жніўні 1950 года арганізаваны калгас «Маладая гвардыя», у які ўвайшлі 30 гаспадарак з 66. У 1969 годзе калгас ператвораны ў аднайменны саўгас. 4 верасня 1972 года да вёскі далучаны хутары Чэрні.
Аханск
Аханск (Оханск) — горад (з 1781 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Аханскага раёна Пермскага краю. Насельніцтва 7,8 тыс. чалавек (2008). Заснаваны ў 1547 годзе.
Горад размешчаны на правым беразе ракі Камы, за 66 км ад Пермі.
Швейная фабрыка, прадпрыемствы харчовай, лясной і дрэваапрацоўчай прамысловасці.
Мінскі дзяржаўны політэхнічны каледж
Мінскі дзяржаўны політэхнічны каледж (МДПК) — сярэдняя спецыяльная навучальная ўстанова ў Мінску, філіял БНТУ, размешчаны па адрасе пр. Незалежнасці, 85.
Гісторыя
Заснаваны 1 кастрычніка 1928 года як Мінскі політэхнічны тэхнікум. За заслугі ў падрыхтоўцы спецыялістаў Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 13 ліпеня 1967 года Мінскі політэхнічны тэхнікум узнагароджаны Ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга, а ў 1978 годзе політэхнічны тэхнікум узнагароджаны Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета БССР. Паводле загаду Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь у лютым 2000 года Мінскі політэхнічны тэхнікум ператвораны ў Мінскі дзяржаўны політэхнічны каледж. У кастрычніку 2014 года ўстанова адукацыі «Мінскі дзяржаўны політэхнічны каледж» рэарганізавана ў філіял БНТУ «Мінскі дзяржаўны політэхнічны каледж».
Вячаслаў Паўлавіч Глеб
Вячаслаў Паўлавіч Глеб (нар., ) — беларускі футбаліст, нападнік. Ігрок нацыянальнай зборнай Беларусі (2004—2011).
Егіпецкія піраміды
Егіпецкія піраміды — найвялікшыя архітэктурныя помнікі Старажытнага Егіпта, сярод якіх адно з «сямі цудаў свету» — піраміда Хеопса. Піраміды ўяўляюць сабой вялізныя каменныя будынкі пірамідальнай формы, якія выкарыстоўваліся ў якасці магільняў для фараонаў Старажытнага Егіпта. Слова «піраміда» — грэчаскае. Існуе гіпотэза, што вялікая гурба пшаніцы і стала правобразам піраміды. На думку іншых вучоных, гэта слова паходзіць ад назвы памінальнага пірага пірамідальнай формы. Усяго ў Егіпце было выяўлена 118 пірамід (на лістапад 2008 года).
Папярэднікі пірамід
Пры згадванні егіпецкіх пірамід, як правіла, маюць на ўвазе Вялікія Піраміды, размешчаныя ў Гізе, непадалёк ад Каіра. Але яны не з'яўляюцца адзінымі пірамідамі ў Егіпце. Многія іншыя піраміды значна горш захаваліся і цяпер нагадваюць пагоркі ці груды камянёў.
Вячаслаў Паўлавіч Глеб
Клубная кар’ера
У 2001 годзе заключыў кантракт з нямецкім «Штутгартам», дзе гуляў яго старэйшы брат Аляксандр Глеб. Прайсці ў асноўную каманду не здолеў, згуляў за «Штутгарт II» 25 матчаў і забіў 5 галоў. Потым перайшоў у «Гамбург». У 2005 годзе гуляў за швейцарскі «Грасхопер». Пасля вярнуўся ў Беларусь, падпісаў кантракт з мінскім МТЗ-РІПА. Глеб мог перайсці ў шатландскую лігу ў клуб «Хартс», але пераход не адбыўся.
У 2009—2010 гадах гуляў за кітайскія каманды «Шанхай Шэньхуа» і «Шэньчжэнь Рубі». У 2011 годзе падпісаў кантракт з мінскім «Дынама». Пасля змены трэнера, Глеб не праходзіў у галоўную каманду, а гуляў за дубль. Летам кантракт з «Дынама» быў разарваны. Другую палову сезону Глеб правёў у нямецкім «Франкфурце», але пасля змены трэнера пакінуў каманду.
У лютым 2012 года падпісаў кантракт з «Гомелем». Дапамог клубу выйграць Суперкубак 2012, аформіўшы дубль у вароты БАТЭ. У ліпені 2012 года спыніў супрацоўніцтва з гомельскім клубам, а ў верасні ў якасці свабоднага агента падпісаў кантракт з клубам АЕЛ другога дывізіёна Грэцыі.
У студзені 2013 года падпісаў кантракт з жодзінскім «Тарпеда-БелАЗ», дзе стаў іграком асновы. За два сезоны ў жодзінскім клубе забіў 11 галоў і аддаў 16 галявых перадач. У лютым 2015 года падоўжыў кантракт з аўтазаводцамі.
У лютым 2016 года па заканчэнні кантракта з жодзінскім клубам стаў трэніравацца з «Іслаччу». У сакавіку галоўны трэнер «Тарпеда-БелАЗ» Ігар Крывушэнка абвясціў, што Глеба не будзе ў камандзе ў новым сезоне. Пазней Вячаслаў далучыўся да складу «Крумкачоў», з якімі 28 сакавіка падпісаў паўгадавы кантракт. Стаў асноўным нападнікам сталічнага клуба, улетку падоўжыў кантракт да канца сезону.
У снежні 2016 года кантракт Глеба з «Крумкачамі» скончыўся, але ў пачатку 2017 года ён пачаў трэніравацца разам з камандай і ў сакавіку падпісаў новы кантракт да канца 2017 года. Пасля прыходу ў канцы мая на пасаду галоўнага трэнера Аляксея Кучука страціў месца ў аснове. У ліпені 2017 года разарваў кантракт з «Крумкачамі».
Тулвінскае ўзвышша
Тулвінскае ўзвышша — узвышша на ўсходняй частцы Рускай раўніны. Знаходзіцца паміж рэкамі Кама, Сылва, Ірэнь і Вішэра.
Вячаслаў Паўлавіч Глеб
Клубная кар’ера
У студзені 2019 года далучыўся да дзяржынскага «Арсенала», якому дапамог перамагчы ў Другой лізе. У 2020 годзе згуляў за каманду ў двух матчах Першай лігі, пасля чаго пакінуў «Арсенал» і завяршыў кар’еру.
Тулвінскае ўзвышша
На поўдні ўзвышша знаходзіцца выток Тулвы — адной з найбольш буйных рэк Пермскага края. Ва ўсходняй частцы знаходзяцца вышэйшыя вяршыні ўзвышша — Белая Гара (446 м) і Асінавая Галава (430 м). У паўднёва-усходняй частцы сустракаюцца карставыя формы рэльефу.
Вячаслаў Паўлавіч Глеб
Міжнародная кар’ера
Гуляў за нацыянальную зборную Беларусі з 2004 года. Першы гол забіў у браму зборнай Турцыі 18 жніўня 2004 года. Усяго адзначыўся 12 галамі.
Грамадска-палітычныя погляды
У сакавіку 2017 года ў інтэрв’ю Радыё Свабода Вячаслаў Глеб адзначыў, што герб «Пагоня» і бел-чырвона-белы сцяг з’яўляюцца адвечнымі сімваламі Беларусі.
У кастрычніку 2018 года Вячаслаў Глеб разам з жонкай наведалі рэстарацыю, пабудаваную ў ахоўнай зоне мемарыялу Курапаты. У гэты час актывісты ладзілі акцыю супраць рэстарацыі. Глеб разам з жонкай раскрытыкавалі дзеянні актывістаў, ужываючы абразу.
NGC 5884
NGC 5884 — падвойная зорка ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Аляксей Дзмітрыевіч Навуменка
Аляксей Навуменка (нар. ) — беларускі гандбаліст, брамнік.
Кар’ера
Выхаванец гродзенскай СДЮШАР-8, з 2015 года выступаў за мясцовы «Кронан».
Аўстра-турэцкія войны
Аўстра-турэцкія войны — серыя ваенных канфліктаў паміж Асманскай імперыяй і Аўстрыйскай імперыяй. Пачаткам гэтых канфліктаў лічыцца Мохацкая бітва, пасля якой траціна Венгрыі стала даннікам Асманскай імперыі.
Першапачаткова Габсбургі, якія кіравалі Аўстрыяй, ваявалі супраць туркаў у кааліцыі з іншымі краінамі, дзе кіравалі іншыя прадстаўнікі гэтай дынастыі, у выніку чаго аўстра-турэцкія войны былі часткай больш глабальных асмана-габсбургскіх войнаў, аднак Вестфальскі мір 1648 года і Вайна за іспанскую спадчыну 1701—1714 гадоў пакінулі Аўстрыю адзіным кампактным габсбургскім уладаннем. Нарастаючая перавага Еўропы ў ваеннай справе дазволіла Аўстрыі адваяваць Венгрыю і пачаць наступ на Балканах. Канфлікты завяршыліся, калі падчас Першай сусветнай вайны Аўстра-Венгрыя і Асманская імперыя сталі саюзнікамі, а пасля вайны абедзве імперыі спынілі сваё існаванне.
Зара (Паўладарская вобласць)
Зара — сяло ў Паўладарскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Зарынскай сельскай акругі. Код КАТА — 556045100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1280 чалавек (612 мужчын і 668 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1367 чалавек (652 мужчыны і 715 жанчын).
Салда (прыток Тагіла)
Салда́ (Салда́) — рака на Урале, правы прыток ракі Тагіл (басейн Обі). Даўжыня 122 км, плошча басейна 1770 км². Сярэднегадавы расход вады за чатыры кіламетры ад вусця складае 7,2 м³/с.
Салда бярэ пачатак на ўсходнім схіле Сярэдняга Урала. Жыўленне пераважна снегавое. Рака замярзае ў канцы кастрычніка — пачатку лістапада, адкрываецца ў красавіку.
На берагах Салды размешчаны гарады Верхняя Салда і Ніжняя Салда. На поўдзень ад вытокаў ракі размяшчаецца Абенскае балота.
Буся (часопіс)
«Буся» — беларускі літаратурна-мастацкі часопіс для дзяцей дашкольнага ўзросту, чытанка-маляванка. Перыядычнасць — два разы ў месяц. Заснавальнік: рэдакцыя часопіса «Вясёлка».