cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ганна Андрэеўна Ахматава
Жыццё і творчасць
1943 — канчаецца тэрмін адбыцця пакарання Льва Гумілёва ў Нарыльсклагу. Пачалася яго ссылка ў Запаляр'е. У канцы 1944 ён сыходзіць добраахвотнікам на фронт, дайшоў да Берліна, пасля вайны вярнуўся ў Ленінград і абараніў дысертацыю.
1945 — 15 мая Ахматава вяртаецца з эвакуацыі ў Маскву.
1946 — Выйшла пастанова ЦК «Аб часопісах „Звезда“ і „Ленинград“», у якім рэзкай крытыцы падвяргалася творчасць Ганны Ахматавай і Міхаіла Зошчанка. Абодвы яны былі выключаныя з Саюза савецкіх пісьменнікаў.
1949 — 26 жніўня арыштаваны М. М. Пунін. 6 лістапада арыштаваны Л. М. Гумілёў. Прысуд — 10 гадоў лагераў.
На працягу ўсіх гадоў арышту сына Ганна Ахматава не пакідала спроб вызваліць яго. Спробай (няўдалай) прадэманстраваць лаяльнасць да рэжыму з'яўлялася публікацыя цыклу вершаў «Слава Міру» (1950). У наступным Ахматава нязменна выдаляла гэты цыкл з усіх сваіх зборнікаў.
1951 — 19 студзеня па прапанове А. А. Фадзеева адноўленая ў Саюзе савецкіх пісьменнікаў.
1953 — у жніўні памёр у лагеры Абезь (Комі) М. М. Пунін.
1956 — вяртаецца з зняволення рэабілітаваны пасля XX з'езду Л. М. Гумілёў, хібна які лічыў, што маці не прымала досыць высілкаў для яго вызвалення; з гэтага часу адносіны паміж імі былі напружанымі.
1962 — Ганна Андрэеўна намінаваная на Нобелеўскую прэмію па літаратуры.
1964 — у Італіі атрымала прэмію «Этна-Таарміна».
1965 — дыплом ганаровага доктара Оксфардскага ўніверсітэта.
1965 — выдадзены зборнік «Бег часу».
5 сакавіка 1966 — памерла ў санаторыі ў прысутнасці ўрачоў і сясцёр, якія прыйшлі ў палату, каб агледзець яе і зняць кардыяграму ў Дамадзедава (Падмаскоўе).
Пецярбург
У Пецярбургу ёсць помнікі Ахматавай — у двары філалагічнага факультэта ІЛГУ і ў садзе перад школай на вуліцы Паўстання.
У Фантанным доме, дзе размешчаны літаратурна-мемарыяльны музей паэтэсы, яна пражыла 30 гадоў, а сад ля дома звала «магічным». Па ёй словам, «сюды прыходзяць цені пецярбуржскай гісторыі».
У снежні 2006 года ў Санкт-Пецярбургу адкрылі помнік Ганне Ахматавай, размешчаны праз Няву ад следчага ізалятара «Крыжы», дзе яна адпісвала яго размясціць. У 1997 годзе планавалася разбіць Ахматаўскі сквер на гэтым месцы, аднак планам не наканавана было спраўдзіцца.
Беларускія пераклады
Вершы Ахматавай пераклалі Васіль Зуёнак, Валянцін Рабкевіч, Уладзімір Свяжынскі, Раіса Баравікова, Георгій Ліхтаровіч і іншыя.
Цікавыя факты
Вядомая «Зялёная будка» — дача Ганны Ахматавай у пасёлку Літфонду ў Камарова (Ленінградская вобласць) была ўпершыню абрабаваная ў 2008 годзе. Пры жыцці паэтэсы ніхто не спрабаваў пракрасціся на дачу з мэтай здзяйснення крадзяжу або іншага злачынства
Пераход
Назву Перахо́д маюць:
Аляксандраў Куяўскі
Аляксандраў Куяўскі (Aleksandrów Kujawski) — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Александроўскага павета Куяўска-Паморскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Аляксандраў Куяўскі. Займае плошчу 7 км² (723 га). Насельніцтва — 12 376 чалавек (на 2006 год).
П’ер-Жазеф Рэдутэ
П'ер-Жазе́ф Рэдутэ́ (Pierre-Joseph Redouté; — ) — французскі мастак і батанік бельгійскага паходжанні, каралеўскі жывапісец і літограф, майстар батанічнай ілюстрацыі.
Яго альбом акварэльных ілюстрацый «Лілейныя» (1802) са зніжкай на інфляцыю з'яўляецца самай дарагой друкарскай кнігай у гісторыі пасля «Птушак Амерыкі» Дж. Одзюбана.
Імя
У розных крыніцах сустракаюцца розныя формы запісу імя Рэдутэ:
Біяграфія
Ён пакінуў дом, калі яму было трынаццаць гадоў, вырашыўшы стаць вандроўным мастаком.
У 1782 годзе П'ер-Жазеф Рэдутэ прыехаў у Парыж.
У 1784 годзе Рэдутэ сустрэўся з такім французскім батанікам, як Шарль Луі Лерыцье дэ Брутэль, які прапанаваў яму займацца батанічнымі ілюстрацыямі.
У 1809 годзе Рэдутэ стаў выкладчыкам жывапісу.
П'ер-Жазеф Рэдутэ памёр у Парыжы 19 чэрвеня 1840 года ва ўзросце 80 год.
Навуковая дзейнасць
П'ер-Жазеф Рэдутэ спецыялізаваўся на насенных раслінах.
Воты
Воты (ад votivus — ахвяра, прынашэнне па абяцанні) — ахвяраваныя рэчы рэлігійнага ўжытку, сасуды, статуэткі, зброя, таксама выявы частак чалавечага цела (сэрца, рука, нага, галава і г.д.) з каштоўнага металу, якія, як ахвяраванне, прымацоўваюцца да жывапіснай або скульптурнай выявы святога, за дапамогай да якога звяртаецца чалавек.
Традыцыя вядомая пачынаючы з часоў пячорнага чалавека да нашых дзён.
У археалогіі прынята адрозніваць закапаныя вотыўныя прадметы ад скарба: хоць яны маглі ўтрымліваць аднолькавыя рэчы, скарбы прызначаліся для адкопвання гаспадарамі ў будучыні, а дары багам — не.
Воты на вылячэнне
Воты на вылячэнне — дары з выявай хворага органа, якія прыносілі хворыя з просьбай аб вылячэнні ці ў падзяку за яго. Знешні выгляд вызначаўся прынцыпам падабенства.
Шмат падобных матэрыяльных сведчанняў дайшло з часоў антычнасці. Вялікая калекцыя вотаў на вылячэнне, выкананых з гліны, дэманструецца ў музеі свяцілішча Асклепія ў Эпідаўры. Цікавыя воты на вылячэнне ібераў, знойдзеныя ў гарачых крыніц.
Воты ў хрысціянстве
У каталіцтве воты (ex-voto) прыносяць у дар храму або па зароку, або ў падзяку. У нашы дні, як правіла, гэта спецыяльныя таблічкі са словамі малітвы і падзякі, свечкі, кветкі, творы мастацтва (статуі і іх адзенне).
Прыклады вядомых ахвяраванняў: статуя жонкі Генрыха III, зробленая з золата і падораная Вэстмінстэру; васковы сокал, усталяваны Эдуардам I на грабніцу Св. Вульстана; рубін з дыяментам, якія ўпрыгожваюць грабніцу Томаса Бекета; шматлікія мыліцы, пакінутыя ў Лурдскім гроце. У касцёлах невялікімі металічнымі вотамі могуць быць завешанымі цэлыя сцены.
Звычай падвешваць дары на іконы сустракаецца і ў праваслаўі. У прыватнасці, ім была ўспрынята ў язычніцтва традыцыя падвешвання вотаў на вылячэнне на цудатворныя іконы на ланцужках. Многія шанаваныя цудатворныя іконы маюць вотыўныя прывескі (часам ланцужкі і нацельныя крыжы, часам — выявы з каштоўных металаў вылечаных органаў).
Ясутомі Нісідзука
Ясутомі Нісідзука (西塚泰美;, Асія, Японія — ) — японскі біяхімік, адкрыў пратэінкіназу C і ўнёс важны ўклад у разуменне малекулярнага механізму перадачы сігналаў праз клетачную мембрану.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1932 годзе ў горадзе Асія ў Японіі. Атрымаў ступень доктара медыцыны на медыцынскім факультэце Кіёцкага ўніверсітэта ў 1957 годзе.
У 1962 годзе атрымаў там жа ступень доктара філасофіі (PhD) пад кіраўніцтвам Асаму Хаяісі. Пасля завяршэння навучання ў Японіі правёў год у лабараторыі Фрыца Ліпмана ў Ракфелераўскім універсітэце.
У 1992 годзе падпісаў «Папярэджанне чалавецтву».
З 1962 па 1964 гады быў навуковым супрацоўнікам кафедры медыцынскай хіміі медыцынскага факультэта Кіёцкага ўніверсітэта, з 1964 па 1968 гады быў там жа дацэнтам. З 1969 па 2004 гады быў прафесарам і загадчыкам кафедры біяхіміі медыцынскай школы ўніверсітэта Кобэ.
Пераходы
Назву Перахо́ды маюць:
Шу-Суэн
Шу-Суэн (𒀭𒋗𒀭𒂗𒍪; 2038 гг. да н. э. — 2029 гг. да н. э.) — лугаль (манарх) Ура, Шумера і Акада. Чацвёрты прадстаўнік трэцяй дынастыі Ура.
Шу-Суэн з’яўляўся сынам лугаля Шульгі і стаў спадчыннікам свайго старэйшага брата Амар-Суэна. Ён стаў арганізатарам 2 ваенных кампаній. Рэканструяваў мур паміж Тыграм і Еўфратам, які павінен быў абараніць Шумер і Акад ад нашэсця амарэяў.
Шу-Суэн быў ушанаваны ў шумерскай літаратуры дзякуючы паэме пра каханне, напісанай у форме звароту да яго з боку жанчыны.
Кундыколь
Кундыколь — сяло ў Баянаульскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Кундыкольскай сельскай акругі. Код КАТА — 553645100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1087 чалавек (535 мужчын і 552 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 873 чалавекі (439 мужчын і 434 жанчыны).
Іван Арцёмавіч Глядчанка
Іван Арцёмавіч Глядчанка (, в. Матушова,  — ) — Герой Сацыялістычнай Працы (1949).
Працаваць пачаў у 1936 г. у калгасе «Інтэрнацыянал» Лёзненскага раёна Віцебскай вобласці. З 1950 г. працаваў у калгасе «Пражэктар», з 1959 г. у калгасе імя Леніна Лёзненскага раёна.
З 1945 года брыгадзір паляводчай брыгады, з 1977 слесар малочнатаварнай фермы калгаса імя Леніна Лёзненскага раёна.
Званне Героя было прысвоена за высокія паказчыкі па вытворчасці ільнопрадукцыі, збожжа і бульбы.
Памёр I. А. Глядчанка ў 1986 годзе.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнамі Леніна, «Знак Пашаны», медалямі.
NGC 4073
NGC 4073 (іншыя абазначэнні — UGC 7060, MCG 0-31-29, ZWG 13.59, PGC 38201) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Дзева.
Джо Байдэн
Джозеф Рабінет «Джо» Байдэн-Малодшы (Joseph Robinette "Joe" Biden, Jr., ІРА: ['dʒoʊsɛf rɒbɪ'nɛt 'bаɪdɛn]; нар., Скрэнтан, Пенсільванія) — амерыканскі палітык, 46-ы Прэзідэнт ЗША.
Палітычная кар’ера
З 3 студзеня 1973 па 15 студзеня 2009 — сенатар-дэмакрат ад штата Дэлавэр, узначальваў сенацкія камітэты па судовых справах, па міжнародных адносінах. З 27 жніўня 2008 афіцыйны кандыдат у віцэ-прэзідэнты ЗША ад Дэмакратычнай партыі (у пары з Баракам Абамам). Заступіў на пасаду адначасова з Баракам Абамам 20 студзеня 2009 года.
У пачатку красавіка 2020 года стала вядома, што Джо Байдэн, пасля выхаду з гонкі яго суперніка — сенатара Берні Сандэрса, стаў адзіным кандыдатам Дэмакратычнай партыі на чарговых прэзідэнцкіх выбарах у пары з Камалай Харыс як кандыдаткай на пасаду віцэ-прэзідэнта. Станам на 7 лістапада 2020 года Байдэн набраў патрэбную для перамогі колькасць галасоў выбаршчыкаў, перамогшы ў штате Пенсільванія.
Інаўгурацыя 46-га Прэзідэнта ЗША адбылася 20 студзеня 2021 года. Джо Байдэн змяніў на гэтай пасадзе Дональда Трампа.
Первае Мая
Назву Пе́рвае Ма́я маюць:
Манблан
Манбла́н (Mont Blanc, Monte Bianco, літ. «белая гара») — гара ў горнай сістэме Альпаў, на мяжы Італіі і Францыі. Вышыня — 4810.5 м. Найвышэйшы пункт Альпаў.
Горны масіў размяшчаецца ў Заходніх Альпах, на мяжы Францыі, Італіі і Швейцарыі, даўжыня масіву 50 км. Складзены з гранітаў, гнейсаў, крышталічных сланцаў. Рэльеф альпійскага тыпу. Плошча зледзянення больш за 200 км², самы буйны ледавік Мер-дэ-Глас (даўжыня 15 км). Тут пралягае частка водападзелу паміж рэкамі По і Рона.
Развіваецца альпінізм, турызм. Дзейнічае астранамічная абсерваторыя. Пад Манбланам пракладзены аўтамабільны тунэль (даўжыня 11,6 км) і шаша з Францыі ў Італію.
Канюхі (Ваўкавыскі раён)
Насельніцтва
На 01.01.2004 г. 497 жыхароў.
Інфраструктура
Цэнтр СВК «Радзіма-Агра». Ёсць крама, комплексны прыёмны пункт, аддзяленне сувязі, ФАП, Дом культуры, бібліятэка, філіял Ізабелінскай дзіцячай музычнай школы, базавая школа, дзіцячы сад.
Славутасці
Помнік мясцовым жыхарам — ахвярам фашызму, на заходняй ускраіне вёскі.
Калязін
Калязін — горад у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Калязінскага раёна Цвярской вобласці.
Насельніцтва — 13773 жыхара (2010; 14,8 тыс. па перапісу 2002 года).
Горад размешчаны на правым беразе Волгі (Угліцкае вадасховішча). У межах горада знаходзіцца вусце ракі Пуды і рэкі Жабні, правага прытоку Волгі.
Вежа Вятроў
Вежа Вятроў — найстаражытнейшы метэаралагічны помнік у Афінах, вышынёй 12 метраў і дыяметрам каля 8 метраў. Узвядзенне гэтай васьміграннай вежы пентэліконскага мармуру на рымскай агоры прыпісваецца астраному Андроніку з Кіра. Традыцыйна гэта падзея датуецца сярэдзінай I-га стагоддзя да н.э., аднак не выключана і больш ранняя дата.
У антычнасці вежу вянчаў флюгер у выглядзе Трытона. Захаваўся апяразваючы верх вежы фрыз з алегарычнымі выявамі васьмі вятроў — Барэя (паўночны), Кекія (паўночна-ўсходні), Апеліёта (усходні), Эўра (паўднёва-ўсходні), Нота (паўднёвы), Ліпса (паўднёва-заходні), Зефіра (заходні) і Скірона (паўночна-заходні). Унутры вежы знаходзілася клепсідра, якую жывілі воды з акропаля.
У Сярэднявеччы вежа была прыстасавана пад царкоўную званніцу. Напачатку XIX стагоддзя вызвалена ад векавых напластаванняў. Паслужыла правобразам абсерваторыі Радкліфа ў Оксфардзе (1794) і аднайменнай вежы ў Севастопалі (1849).
Фузар Фарнсуорта — Хірша
Фузар Фарнсуорта — Хірша — прылада, сканструяваная амерыканскім вынаходнікам для атрымання кіраванай тэрмаядзернай рэакцыі.
У адрозненне ад многіх сістэм для атрымання кіраванай тэрмаядзернай рэакцыі, якія павольна награваюць плазму, змешчаную ў магнітную пастку, у фузары высокаэнергетычныя іёны наўпрост упрыскваюцца ў вобласць, дзе адбываецца тэрмаядзерная рэакцыя. Рэалізацыя гэтай канцэпцыі мяркуецца, дасць магчымасць значна паменшыць памеры і кошт тэрмаядзернага рэактара. Для ўтрымання плазмы ў фузары выкарыстоўваецца метад.
Ідэя фузара у розных мадыфікацыях была выкарыстана ў працах такіх навукоўцаў як, і Кен Уотсан, пазней. З 1994 па 2006 год па кантракце з ВМС ЗША пабудаваў некалькі мадэляў рэактараў.
Ні адзін варыянт фузара Фарнсуорта, створаны на дадзены момант, не наблізіўся блізка да. Сусветныя ўрады не разглядаюць гэты выгляд рэактара як перспектыўны і вядуць распрацоўкі рэактараў іншых тыпаў, часцей за ўсё. У прыватнасці найбуйнейшы такамак будуецца ў рамках міжнароднага праекта.
Помнік падпольшчыкам (Асінторф)
Помнік падпольшчыкам — помнік у аграгарадку Асінторф, Віцебская вобласць. Знаходзіцца непадалёку ад паселішча на 478-м кіламетры аўтамагістралі Масква — Брэст.
Аіпсанне
Пастаўлены ў 1966 годзе ў гонар герояў Асінторфскага падполля. Скульптар Г. Мурамцаў, архітэктар В. Занковіч і Л. Левін. Помнік зроблены з бетона. Вышыня скульптуры — 4 м, пастамента — 12 м. На высокім пастаменце Г-падобнай формы — скульптура юнака з лунаючым вымпелам ва ўзнятых над галавой руках. Вертыкаль абеліска ўраўнаважана невысокай сценкай з масіўнай бетоннай плітой з надпісам-прысвячэннем.
Мнагачлен
Мнагачле́н, або мнагаскла́д, паліном — алгебраічная сума канечнай колькасці адначленаў , г.зн. складнікаў выгляду дзе — пэўны лік (каэфіцыент),
x1, x2, ... ,xn
— зменныя,
k1, k2, ... ,kn
— цэлыя неадмоўныя лікі.
Мнагачлен ступені
n
ад адной зменнай
x
мае выгляд: дзе
a0, a1, ... ,an
— сталыя (пастаянныя) лікі, якія называюцца каэфіцыентамі мнагачлена.
Інакш кажучы, мнагачлен — гэта матэматычны выраз канечнай даўжыні, збудаваны са зменных і каэфіцыентаў толькі шляхам складання, адымання, множання і ўзвядзення ў неадмоўную цэлую ступень (г.зн. могуць прысутнічаць натуральныя ступені зменных і нулявая ступень). Аднак дзяленне сталых адна на адну можа прысутнічаць, бо па сутнасці дзяленне можна прадставіць праз множанне. Напрыклад,
x2 − x/4 + 7
− мнагачлен, а
x2 − 4/x + 7x3/2
4/x
) утрымлівае дзяленне на зменную
, і да таго ж, ягоны трэці складнік утрымлівае няцэлую ступень зменнай.
Часцей за ўсё, у выпадках, калі нейкая велічыня можа быць запісана ў выглядзе мнагачлена ад нейкага параметра, у якасці прыметніка ўжываецца слова «полінаміяльны», вытворнае ад запазычанага з лацінскай мовы слова «паліном» (polynomial); напрыклад, паняцце полінаміяльны час, што ўжываецца ў тэорыі складанасці вылічэнняў.
Слова «паліном» (polynomial) было ўтворана ад грэчаскага «poly», «многа» і сярэдневяковага лацінскага «binomium», «двухчлен». Само гэта слова ўвёў у латынь Франсуа Віет.
Мнагачлены сустракаюцца ў шматлікіх галінах матэматыкі і навукі. Напрыклад, яны выкарыстоўваюцца для пабудовы сістэм алгебраічных ураўненняў, якія апісваюць самыя разнастайныя працэсы і з'явы, ад найпрасцейшых да найскладанейшых. Імі карыстаюцца пры вызначэнні полінаміяльных функцый, якія шырока ўжываюцца ў навуцы, пачынаючы з прыродазнаўчых навук аж да эканомікі і сацыяльных навук. Мнагачлены выкарыстоўваюцца ў матэматычным і лікавым аналізе для прыбліжэння іншых функцый. У вышэйшай матэматыцы мнагачлены выкарыстоўваюцца пры пабудове полінаміяльных колцаў, якія з'яўляюцца адным з найважнейшых паняццяў у абстрактнай алгебры і алгебраічнай геаметрыі.
Віды
Мнагачлен (мнагасклад) ад адной зменнай − гэта выраз выгляду дзе c_i − сталыя каэфіцыенты, а x − зменная.
Прыклад:
'''Мнагачлен ад
k
зменных''' − канечная сумма, пабудаваная са складнікаў выгляду дзе − сталыя каэфіцыенты,  − зменныя, − сталыя неадмоўныя лікі.
Прыклад: − мнагачлен ад двух зменных.
Адначлен − найпрасцейшы мнагачлен, які ўтрымлівае толькі адзін складнік
Характарыстыкі
Ступенню адначлена, дзе , называецца велічыня .
У выпадку (г.зн.
) зручна лічыць, што ступень роўная адмоўнай бесканечнасці:
Прыклад:
Ступенню мнагачлена называецца найбольшая са ступеней яго складнікаў.
Простыя ўласцівасці
anxn + an-1xn-1 + ... + a2x2 + a1x + a0
Гале (Шры-Ланка)
Гале (ගාල්ල, காலி) — горад, адміністрацыйны цэнтр Паўднёвай правінцыі Шры-Ланкі. Насельніцтва - 99478 чал. (2011 г.), пераважна сінгалы, а таксама маўры, тамілы і бюргеры.
Геаграфія
Гале знаходзіцца ў 119 км на поўдзень ад горада Каломба на ўзбярэжжы Індыйскага акіяна. Клімат субэкватарыяльны, засушлівы. Сезон мусонаў і сухі сезон амаль не вылучаюцца. Сярэдняя гадавая тэмпература вагаецца ў межах 25 - 27 °C. Сярэднегадавая колькасць ападкаў - 240,3 мм.
Мнагачлен
Простыя ўласцівасці
роўная мнагачлену
Гале (Шры-Ланка)
Гісторыя
Паселішча на месцы Гале ўзнікла ў глыбокай старажытнасці. Гале часцяком атаясамляюць з Калі, развітым гандлёвым цэнтрам на поўдні Шры-Ланкі, назва якога сустракаецца ў арабскіх, а пазней у кітайскіх тэкстах з XIV ст. Але найбольш праўдападобнай крыніцай існавання горада з'яўляецца сведчанне партугальцаў у 1505 г. Яны трапілі на Шры-Ланку выпадкова пад час буры. Гале стаў першым месцам на востраве, якое яны знайшлі, хаця жыхары порта адмовіліся даваць дазвол на ўваход іншаземнага карабля.
Паходжанне назвы горада таксама застаецца спрэчным. Яе выводзяць ад сінгальскага слова ගල ("скала") або партугальскага слова galo ("певень").
У XVI ст. Гале быў падначалены партугальцамі. У 1660 г. - галандцамі, якія пабудавалі тут моцную гранітную крэпасць з трыма бастыёнамі "Сонца", "Месяц" і "Зорка". У 1796 г. яна перайшла пад кантроль Вялікабрытаніі і выкарыстоўвалася як адміністрацыйны цэнтр поўдню Шры-Ланкі. У 1865 г. з'явіўся самастойны муніцыпалітэт Гале, які меў унутранае самакіраванне.
Мнагачлен
Простыя ўласцівасці
nanxn-1 + (n-1)an-1xn-2 + ... + 2a2x  + a1
.
Гале (Шры-Ланка)
Гісторыя
Горад моцна пацярпеў пад час цунамі 26 снежня 2004 года.
Мнагачлен
Простыя ўласцівасці
Каб вылічыць значэнне мнагачлена ў пункце, трэба прысвоіць зменным значэнні адпаведных каардынат гэтага пункта і выканаць патрэбныя множанні і складанні. Звычайна, у выпадку мнагачленаў ад адной зменнай вылічэнні выконваюцца па найбольш дзейснай схеме Горнера:
Гале (Шры-Ланка)
Інфраструктура
Асновай мясцовай эканомікі з'яўляюцца турызм, гандаль, а таксама перапрацоўчая прамысловасць. Гале - важны транспартны вузел Паўднёвай Шры-Ланкі. Працуюць порт, чыгуначная станцыя, аўтобусны вакзал.
Адукацыйныя ўстановы: 29 урадавых і 5 прыватных (пераважна рэлігійных) школ, а таксама ўніверсітэт Рухуна.
Славутыя мясціны
Гале з'яўляецца адным з галоўных турыстычных цэнтраў Шры-Ланкі. Асабліва цікавую яго частку ўяўляюць сабою Стары Гале і крэпасць Гале, пабудаваныя ў XVII - XVIII стст. галандцамі. У 1988 г. яны былі ўключаны ў спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Мнагачлен
Прыклады графікаў
Для мнагачленаў ад адной рэчаіснай зменнай можна нарысаваць графік на плоскасці.
x
Гале (Шры-Ланка)
Славутыя мясціны
Найлепш захаваліся гранітныя муры крэпасці, што прымыкаюць да Індыйскага акіяна, галандскі касцёл XVIII ст. у стылі барока і знешні бок рэзідэнцыі камандора крэпасці. У XIX - перш. пал. XX ст. рэзідэнцыя выкарыстоўвалася брытанскай каланіяльнай адміністрацыяй. Астатняя частка значна перабудавана. Стары Гале вядомы вузкімі вуліцамі і дамамі, кожны з якіх мае сваю назву.
У прадмесцях Гале, а таксама каля яго знаходзяцца цудоўныя пляжы. Асабліва вядомыя пляжы заліва Унаватуна.
Мнагачлен
Прыклады графікаў
.
, дзе
a0 ≠ 0
,
, якая перасякае вось
Канюхі
Назву Канюхі́ маюць:
Мнагачлен
Прыклады графікаў
у пункце
(0,a0)
a1 ≠ 0
y
і мае вуглавы каэфіцыент
a1
a2 ≠ 0
a3 ≠ 0
an ≠ 0
і
n ≥ 2
Первамайск
Назву Первама́йск маюць:
Кулон сярэдні
Сярэдні кулон (Numenius phaeopus) — птушка сямейства бакасавых.
Апісанне
Размах крылаў 80 см, вага самцоў 300—400 г., самак — да 500 г. Адрозніваецца ад вялікага кулона тым, што чорна-бурое цемя ў яго падзелена пасярэдзіне светлай падоўжнай паласой і аблямавана светлымі бровамі, дзюба карацейшая, афарбоўка шэрая, з стракацінкамі па ўсім целе. Лапы высокія, светла-шэрыя. Крык нагадвае трэль.
Парог (п’еса)
«Парог» — драма ў 2 дзеях Аляксея Дударава. Напісана ў 1981 годзе. П’еса лічыцца пачаткам драматургічнага жыцця Дударава. У ёй драматург на прыкладзе жыцця Андрэя Бусла праводзіць маральнае і сацыяльнае даследаванне алкагалізму, яго прычын і вынікаў.
Пастаноўкі
У 1982 годзе пастаўлена ў Беларускім тэатры імя Я. Коласа. Рэжысёр В. Мазынскі, мастак А. Салаўёў. У ролях: Андрэй Буслай — Л. Трушко, Я. Шыпіла; Маці — Л. Пісарава, Бацька — А. Шэлег, Аліна — Н. Фацеева, Л. Цімохава; Драгун — А. Фралоў, Мікола — Я. Багдановіч, В. Дашкевіч; Ніна — Г. Каралькова, Шаргаёў — Т. Кокштыс, М. Цішачкін; Красоўскі — Г. Шкуратаў, Міліцыянер — Я. Буракоў, А. Трус. Першае сцэнічнае прачытанне п’есы стала пэўным чынам кананічным. Гэта найперш праявілася ў імкненні да глыбока псіхалагічнага раскрыцця характараў і ўзаемаадносін паміж героямі. Асабліва выразныя т. зв. вясковыя сцэны. Цікавая тэатральная форма дазваляла пашырыць асацыятыўна-вобразныя сувязі прыватнай гісторыі з агульначалавечымі праблемамі. Дакладна і прама ставіліся сацыяльныя і маральныя пытанні, адказы ж на іх выяўлялі шмат нюансаў, эмацыянальных зрухаў і ўсплёскаў.
У гэтым жа годзе п’еса ўвасоблена ў Брэсцкім абласным драматычным тэатры. Рэжысёр А. Дольнікаў, мастак Т. Карвякова. У ролях: Андрэй Буслай — Р. Белацаркоўскі, Маці — Г. Качаткова, Бацька — А. Логінаў, Мікола — А. Мельнікаў, Ніна — Т. Багрэева, Шаргаёў — В. Кастальцаў, Красоўскі — А. Гаманюк, Міліцыянер — А. Беражны. Галоўная адметнасць спектакля выяўлялася ў псіхалагічна распрацаванай партытуры акцёрскага выканання. Знешняя прастата і неназойлівасць пастановачных прыёмаў спалучаліся з глыбокім і шматгранным раскрыццём унутранага свету чалавека. Эмацыянальная акрэсленасць і вызначанасць аўтарскай задумы прысутнічалі ў асобных сцэнах, агульнаму ж дзеянню бракавала мастацкай логікі і завершанасці.
У 1983 годзе «Парог» пастаўлены ў Беларускім тэатры імя Я. Купалы. Рэжысёр В. Раеўскі, мастак Б. Герлаван. У ролях: Андрэй Буслай — Г. Гарбук, А. Памазан; Маці — Г. Макарава, А. Рынковіч, М. Зінкевіч; Бацька — П. Кармунін, Б. Уладамірскі; Аліна — С. Некіпелава, Г. Фёдарава; Драгун — Г. Давыдзька, С. Краўчанка; Мікола — Ф. Варанецкі, В. Філатаў; Ніна — Г. Бальчэўская, М. Захарэвіч; Шаргаёў — П. Дубашынскі, У. Кудрэвіч; Красоўскі — Г. Маляўскі, У. Рагаўцоў; Міліцыянер — А. Луцэвіч, М. Федароўскі. Пастаноўка вылучалася адмысловым раскрыццём сучаснай тэмы. Мастацкае ўвасабленне актуальнай, надзённай з’явы разгортвалася ў востра-драматычнае сцэнічнае палатно і ўзводзілася на ўзровень вобразнага асэнсавання і агульначалавечых каштоўнасцей. Рэжысёру ўдалося пераадолець пэўную адасобленасць «гарадскіх» сцэн і ўвесці іх у агульны кантэкст твора. Характар сцэнічнага дзеяння прадугледжваў жорсткую вызначанасць кожнага элемента, што, аднак, не выключала вобразнага абагульнення зададзенай прыватнай гісторыі.
Падзенне на Юпітэр нябеснага цела (2009)
Падзенне на Юпітэр нябеснага цела ў 2009 годзе адбылося ў ліпені. Яно прывяло да утварэння чорнай плямы ў атмасферы планеты, па памеры параўнальнай з Ціхім акіянам. Гэта другі выпадак, калі стала магчымым назіраць наступствы сутыкнення нябеснага цела з Юпітэрам: першым было падзенне каметы Шумейкераў — Леві ў 1994 годзе.
Адкрыццё
Аўстралійскі астраном-аматар Энтані Уэслі (Anthony Wesley) выявіў сляды падзення 19 ліпеня 2009 г., прыблізна а 13.30 UTC. У сваёй хатняй абсерваторыі ён праводзіў назіранні неба з дапамогай 14,5-цалёвага тэлескопа-рэфлектара, падлучанага да камп'ютара. Спачатку ён прыняў чорную пляма за звычайны палярны шторм, але пасля, калі палепшыліся ўмовы назірання, ён зразумеў, што гэта з'ява хутчэй падобна на сляды сутыкнення. Усвядоміўшы гэта, Энтані Уэслі абвясціў іншых астраномаў, у тым ліку, у Лабараторыі рэактыўнага руху ў Пасадыне.
Вывучэнне
Абсерваторыя Кек і інфрачырвоны тэлескоп НАСА IRTF пацвердзілі наяўнасць плямы. У інфрачырвоным выпраменьванні пляма была яркай, гэта паказвала, што сутыкненне нагрэла вобласць плошчай 190 мільёнаў квадратных кіламетраў у атмасферы Юпітэра каля яго паўднёвага полюса. Дакладныя каардынаты — 305 W, 57 S. Навукоўцы таксама заўважылі прыкметы павышанага ўтрымання аміяку ў месцы ўдару, што кажа на карысць таго, што цела было каметай. Плануецца, што вывучэнне месца падзення будзе працягнута рознымі астранамічнымі інструментамі, у прыватнасці, абсерваторыяй Кек і новай камерай WFC3 тэлескопа «Хабл».
Tropico
«Тропік» (Tropico) ― стратэгія/эканамічны сімулятар ад кампаніі Take 2 Interactive.
Мэта гульні
У гэтай гульні гулец выступае ў ролі кіраўніка невялікага астраўной дзяржавы Тропіка, згубленыя паміж двух Амерык. Яму трэба прывесці востраў да росквіту і паклапаціцца аб сваім жыцці, адкладаючы грошы на рахунак у швейцарскім банку.
Стварэнне карты
Гулец можа ствараць сваю карту, усталёўваючы рэльеф (максімальную вышыню), долю сушы на карце і памер самой карты; ўсталёўваць мэты гульні. Мэты могуць быць наступнымі:
Гулец устанаўлівае час гульні - ад 10 да 70 гадоў (пры нармальнай хуткасці адзін гульнявы ​​год складае некалькі хвілін). Таксама неабходна ўсталяваць ўзровень эканамічных і палітычных складанасцяў гульні (пры гэтым можна выбраць рэжым «Пясочніца», у якім гулец атрымлівае бясконцая колькасць грошай, а палітычныя складанасці амаль адсутнічаюць).
Персанаж
Гульцу трэба будзе выбраць свайго персанажа і задаць сваю характарыстыку. Сярод магчымых персанажаў - Чэ Гевара, Фідэль Кастра, Эвіта Дуартэ, Хуан Перон, Аўгуста Піначэт, Антонія Салазар і іншыя.
Гульцу трэба будзе паказаць паходжанне, шлях да ўлады, вартасці і недахопы. Кожны пункт ўплывае на стаўленне да народа. Можна выбраць 2 каштоўных якасці і 2 недахопу.
Магчымасці гульні
У распараджэнні гульца ёсць 85 унікальных будынкаў: жылыя дамы, фабрыкі, сельскагаспадарчыя пабудовы, турыстычныя пабудовы, інфраструктура, урадавыя і сацыяльныя ўстановы. Гулец можа выдаць больш за 30 указаў, якія тычацца розных сфер жыцця грамадства.
Клопат аб насельніцтве
Гульцу трэба паклапаціцца аб яго падначаленых, забяспечыць іх ежай, жыллём, работай, магчымасцю хадзіць у царкву, у паліклініку і ў забаўляльныя ўстановы. Калі насельніцтва нават пасля ўсіх дзеянняў гульца, накіраваных на дабро, будзе незадаволена, можна стварыць велізарнае войска, каб народ не бунтавалі (аднак салдаты павінны быць задаволеныя жыццём).
У крайнім выпадку ёсць магчымасць сутыкнуцца з мяцежнікамі, паўсталымі салдатамі або замежнай умяшаннем.
Шчасце насельніцтва
Шчасце насельніцтва вызначаецца па 10 пунктах задаволенасці (кожны пункт у статыстычных дадзеных вызначаецца па 100-бальнай шкале)
Прадукты
Для забеспячэння прадуктамі неабходна будаваць фермы (кожная ферма здольна пракарміць каля 30 чалавек). Тропиканцы будуць хадзіць на фермы за ежай. Калі пабудаваць рынак, то шлях за ежай скарачаецца і тропиканцы трацяць менш сіл на пошук ежы і эканомяць вам час і грошы.
Жыллё
Звычайна тропиканцы жывуць у халупы, але незадаволеныя ўмовамі пражывання. Вы можаце пабудаваць для іх жыллё некалькіх разнавіднасцяў. Тыпы жылля адрозніваюцца па якасці, але ўсё ж пераўзыходзяць якасць халупы ў некалькі разоў. Вы можаце браць плату за пражыванне, але не больш за трэць ад даходаў якія пражываюць у хаце. Улічваючы тое, што пенсіянеры, студэнты і беспрацоўныя не атрымліваюць грошай, частка жылля трэба зрабіць бясплатным (у дадатку Tropico: Paradise Island гэтая праблема была ліквідавана шляхам увядзення спец. Указа, паводле якога пенсіянеры і студэнты атрымліваюць дзве траціны ад сярэдняй зарплаты).
Рэлігія
Для многіх жыхароў астравы наведванне царквы з'яўляецца абавязковым. Будаўніцтва звычайнай царквы задавальняе большасць тропиканцев, аднак праз некаторы час фракцыя духавенства будзе патрабаваць пабудову сабора. Сабор ж каштуе даражэй, але і якасць абслугоўвання вышэй. Працаваць у царквы могуць людзі з сярэдняй адукацыяй, у якіх ёсць хоць бы мінімальная падтрымка фракцыі духавенства. У саборы жа патрабуюцца людзі з вышэйшай адукацыяй.
Забавы
У вольны час людзі хочуць пацешыцца. Будаўніцтва разнастайных аб'ектаў забавы (казіно, бары, рэстараны і начныя клубы) прыносіць даходы. Аднак кошт за ўваход не павінна перавышаць зарплату аднаго чалавека. А для бедных забавы павінны быць бясплатнымі (і зноў гэтая праблема была вырашана толькі ў дадатку «Paradise Island»). Наведваць забаўляльныя аб'екты могуць і турысты, але ў кожнага ёсць ліміт траты грошай на кожнае забаўка.
Ахова здароўя
Якаснае ахову здароўя падаўжае жыццё кожнага жыхара вострава, хоць працаваць яны могуць толькі да 65 гадоў. Чым даўжэй яны жывуць (асабліва вашыя прыхільнікі на выбарах), тым вялікіх поспехаў вы дасягнеце. Ёсць тры тыпу бальніц:
Бяспека
Толькі першыя 5 фактараў з'яўляюцца абавязковымі. Далей ідуць другарадныя фактары, да якіх адносіцца і бяспеку. Злачынцы не паказваюцца на карце, але ўзровень злачыннасці крыху павышае незадаволенасць. Паліцыянты, якія патрулююць мясцовасць, зніжаюць узровень злачыннасці. Спрыяльны ўплыў на бяспеку аказваюць і самі паліцэйскія ўчасткі, і турмы. Аднак паліцыянты аказваюць негатыўны ўплыў на насельніцтва, хоць яно менш у 4 разы, чым у салдата або генерала.
Праца
Гэты паказчык залежыць ад заробку, якую атрымлівае тропиканец, і ўзроўню працы. Скажам, выпускнік каледжа не павінен працаваць у прадпрыемстве, дзе працуюць людзі без адукацыі.
Лаяльнасць да ўлады
Тут паказана павага да ўлады. Яно залежыць ад тых фракцый, у якіх складаецца дадзены індывід. На лаяльнасць тропиканца ўплываюць па-рознаму прыватныя ўказы, якія закранаюць часам яго сям'ю, а ў некаторых выпадках і сведак падзеі.
У цэлым менавіта ад гэтых 10 фактараў і складаецца ўзровень шчасця кожнага чалавека. Чым вышэй узровень шчасця, тым больш карысці ад чалавека. Незадаволеныя становяцца мяцежнікамі.
Інтэрфейс
Унізе злева размяшчаецца паменшаная копія карты і 4 кнопкі кіравання камерай - «павелічэнне маштабу», «памяншэнне маштабу», «паварот карты налева», «паварот карты направа».
Ледзь лявей панэлі кіравання камерай з миникартой знаходзяцца тры кнопкі: «будаўніцтва», «ўказы» і «даведка». Першая кнопка дазваляе будаваць розныя тыпы будынкаў:
Другая кнопка дазваляе выдаваць розныя ўказы:
Трэцяя кнопка дазваляе даведацца больш аб бягучым стане астравы. Як правіла, востраў або будынка афарбоўваюцца ў зялёны колер (выдатная сітуацыя на гэтым участку), жоўты (норма) ці чырвоны (дрэннае становішча). Пры стаўленні да насельніцтва выкарыстоўваюцца стрэлкі:
Справа на панэлі знаходзіцца інфармацыйнае акно, у якім вы можаце ўбачыць паведамленні аб сітуацыі на востраве альбо сачыць за асобным будынкам або чалавекам. Пад акенцам ёсць чатыры кнопкі - бягучы стан казны, асабісты рахунак Прэзідэнта, бягучая дата і насельніцтва астравы. Пстрыкнуўшы па любой з гэтых кнопак, адкрыецца адпаведная частка часопіса, які адкрываецца кожны год. Таксама там ёсць кнпока меню і індыкатары хуткасці гульні.
Фракцыі
У гульні ёсць 6 фракцый са сваімі поглядамі: ваенныя, духавенства, камуністы, капіталісты, інтэлігенцыя і «зялёныя». Усім немагчыма дагадзіць, аднак падтрымка хоць бы адной фракцыі патрэбна гульцу для дасягнення поспеху.
Выбары
Таксама гулец будзе прымаць удзел у выбарах, дзе спаборнічае з адным з жыхароў астравы за сваё крэсла. Для перамогі неабходна заручыцца падтрымкай больш чым паловы жыхароў астравы. У выпадку паразы на выбарах гульня заканчваецца, і Прэзідэнт пакідае востраў.
Прыватныя ўказы
Каб вырашыць праблемы, можна купіць грамадзян (разлічваючы заручыцца іх падтрымкай), арыштоўваць іх або ў крайнім выпадку знішчаць іх (аднак павагу сваякоў аб'екта ўказу можа моцна змяняцца).
Агульныя ўказы
Указы, якія дзейнічаюць на ўвесь востраў, могуць паўплываць на ўсё насельніцтва (дапусцім, указ «Скарачэнне падаткаў» ўзрадуе жыхароў усіх сацыяльных груп), а могуць і толькі на адну фракцыю. Ёсць таксама ўказы, якія выклікаюць адабрэнне ў адной фракцыі і абурэнне - у іншы.
Эканоміка
Ёсць некалькі спосабаў развіцця гаспадаркі: продаж сельскіх і прамысловых тавараў, забавы для жыхароў і турызм, а таксама дапамогу ад замежных дзяржаў.
Фермерства
Лішкі ад прадукцыі, вырашчанай на фермах, прадаюцца. Каб атрымаць прыбытак ад фермерства, лепш перавесці некалькі ферм на экспартныя культуры, такія як кава, тытунь і г. д.
Шахты
Будаўніцтва шахт і здабыча карысных выкапняў вострава можа прынесці вялікую прыбытак. Выгодней за ўсё развіваць радовішчы золата.
Лесанарыхтоўкі
Высечка лесу і яго продаж можа стаць крыніцай вялікага прыбытку, але гэта можа не спадабацца фракцыі зялёных на востраве.
Індустрыя
З прадуктаў, вырашчаных на фермах або здабытых у шахтах, можна вырабляць гатовыя вырабы, якія будуць каштаваць значна даражэй. Аднак забруджванне асяроддзя ад фабрык і заводаў можа быць вельмі высокім.
Турызм і забавы
Будаўніцтва забаўляльных устаноў, а таксама выкарыстанне рэкрэацыйных рэсурсаў (адкрыццё археалагічных цэнтраў, будаўніцтва назіральных пляцовак) спрыяюць развіццю турызму і атрымання прыбытку. Для кожнага турыста павінны быць шмат забаўляльных устаноў, нізкі ўзровень злачыннасці і забруджвання асяроддзя.
Замежная дапамога
Пры наяўнасці добрых адносін з ЗША і СССР гэтыя краіны будуць пасылаць на Тропік грашовую дапамогу. Таксама магчыма размясціць на востраве ваенную базу адной з дзяржаў і атрымліваць штогадовыя грашовыя выплаты.
NGC 4074
NGC 4074 (іншыя абазначэнні — MCG 4-29-11, ZWG 128.13, ARAK 347, PGC 38207) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Первамайская
Назву Первама́йская маюць:
Марцінас Янкус
Марцінас Янкус (Martynas Jankus;, в. Біцяны каля Шылакарчмы — , Філенсбург, Заходняя Германія; Псеўданімы: V. Giedris, Martyneitis, Bitėnų Merčius, Gyvoleitis) — літоўскі нацыянальны дзеяч на тэрыторыі Малой Літвы, публіцыст і выдавец, рэдактар газеты «Аўшра».
Біяграфія
У сваёй сядзібе ў Біцянах, каля падножжа гары Рамбінас, М. Янкус размясціў друкарню і вялікі склад літоўскага друку, сядзібу часта называлі «Меккай кніганошаў».
У 1923 годзе М. Янкус ухваліў паўстанне літоўскіх стралкоў, вынікам якога было далучэнне Мемельскага (Клайпедскага) краю да Літоўскай Рэспублікі. З гэтага году Янкус стала пасяляецца ў Біцянах, робіцца «ахавальнікам Рамбінаса», яго называюць «патрыярхам Малой Літвы». У міжваеннай Літве быў звычай, каб замежныя паслы, пасля прадстаўлення прэзідэнту, ехалі на гару Рамбінас, да Янкуса. Таму Янкуса называлі таксама «Малым, або Другім прэзідэнтам Літвы».
У 1938 годзе літоўскі ўрад узнагародзіў М. Янкуса ордэнам Гедыміна. У 1939 годзе Германія праз ультыматум забрала ў Літвы Мемельскі край. М. Янкуса выехаў да Коўна. У канцы вайны, перад прыходам Чырвонай арміі, М. Янкус выехаў у Германію.
Барэй
Баре́й (Βορέας, «паўночны») — у грэчаскай міфалогіі увасабленне паўночнага бурнага ветра. Згадаюць у «Іліядзе» (V 524 і інш.), «Адысеі» (V 296).
Барэй быў сынам Астрэя (бога зорнага неба) і Эас (багіні ранішняга світанку), братам Зефіра і Нота. Яго паходжанне паказвае на сувязь са стыхійнымі сіламі прыроды. Маляваўся крылатым, доўгавалосым, барадатым, магутным бажаством. Фракія лічылася месцазнаходжаннем Барэя. Барэй выкраў дачку афінскага цара Эрэхтэя, Арыфію, якая нарадзіла яму Барэадаў Зэта і Калаіда, Хіёну і Клеапатру. Лічыўся сваяком афінян. Яго жыллё завуць «седзьмідомным гротам».
У літаратуры і мастацтве
Яму прысвечаны LXXX арфічны гімн. Дзеючая асоба трагедыі Эсхіла «Арыфія». На куфры Кіпсела была намалявана сцэна дзе ён са змяінымі хвастамі замест ног выкрадае Арыфію.
Сюжэт выкрадання Барэем Арыфіі ўпрыгожвае франтон храма афінян у Дэласе, часта сустракаецца ў роспісы ваз. У жывапісе гэты сюжэт можна сустрэць на карцінах Анібале Карачы, П. П. Рубенса, Ш. Лебрэна, Ф. Бушэ. Выяву Барэя (але ў большасці мастацтвазнаўчых крыніц - Зефіра) можна знайсці на карціне Бацічэлі «Вясна».
Альфрэд Блейлак
Альфрэд Блейлак (Alfred Blalock;  — ) — амерыканскі кардыяхірург, найбольш вядомы сваімі даследаваннямі стану шоку і распрацоўкай хірургічнай працэдуры шунтавання Блейлака — Таўсіг (сумесна з дзіцячым кардыёлагам Хелен Таўсіг).
Член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (1945), замежны член Французскай акадэміі навук (1955).
Біяграфія
Нарадзіўся ў Каладэне, штат Джорджыя, ва ўзросце 14 гадоў паступіў у ваенную акадэмію Джорджыі, якая была падрыхтоўчай навучальнай установай перад паступленнем ва Універсітэт штата Джорджыя, які ён скончыў ва ўзросце 19 гадоў са ступенню бакалаўра мастацтваў. Пасля гэтага Блейлак паступіў у Медыцынскую школу Джонса Хопкінса, якую скончыў са ступенню доктара медыцыны ў 1922 годзе. На працягу наступных трох гадоў стажыраваўся ў Балтымары ў галіне ўралогіі, оталарынгалогіі і агульнай хірургіі. З ліпеня 1925 года пачаў выкладаць ва Універсітэце Вандэрбільта, пачаўшы там жа лабараторныя даследаванні, праводзячы эксперыменты на сабаках, у галіне хірургіі і вывучэння прыроды і лячэння гемарагічнага і траўматычнага шоку; першым выказаў здагадку, што плазма крыві можа выкарыстоўвацца пры лячэнні траўматычнага шоку.
У 1941 годзе быў прызначаны галоўным хірургам бальніцы Джонса Хопкінса, дзе працаваў да 1964 года, пайшоўшы ў адстаўку толькі за два з паловай месяцы да смерці. У 1954 годзе быў узнагароджаны прэміяй Альберта Ласкера за даследаванні ў галіне клінічнай медыцыны. За сваё жыццё напісаў больш за 200 артыкулаў і кніг.
Стрынатка садовая
Садовая аўсянка, садовая стрынатка (Emberiza hortulana) — пеўчая птушка сямейства аўсянкавых.
Апісанне
Даўжыня 16-17 см, маса 20-23 г (трохі меншая за аўсянку звычайную). У самцоў галава, шыя і грудзі зеленавата-шэрыя. Пляма на горле і «вусы» сярніста-жоўтыя. Крылы, хвост і спіна карычневыя з цёмнымі падоўжнымі стракацінамі, ніз рыжавата-карычневы. Вакол вока светлае колца. Афарбоўка самак і маладых птушак бледнаватая.
Пашырэнне
Пашырэнне: Еўразія і Паўночна-Заходняя Афрыка. Тэрыторыя Беларусі поўнасцю ўваходзіць у вобласць пашырэння віду.
Аддае перавагу адкрытым, часта засушлівым тэрыторыям з асобнымі дрэвамі, рэдка размешчанымі пералескамі або хмызнякамі і не вельмі густым травяным покрывам. Даволі часта птушкі трапляюцца на вялікіх пустэчах і пустках, высечках, па ўскрайках палеткаў і пашы.
Асаблівасці біялогіі
Гняздуецца асобнымі парамі звычайна далёка адна ад другой і толькі ў некаторых найбольш спрыяльных месцах зрэдку ўтварае даволі шчыльныя пасяленні. Гняздо будуе на ўчастках з разрэджаным травастоем, часта сярод рудэральнай расліннасці, на схілах узгоркаў, старых траншэй і кар'ераў. Кладка з 4-6 яек памерамі 19,6 x 15,5 мм у канцы красавіка — першай палове траўня. У чэрвені-ліпені бывае другі цыкл гнездавання. Самка наседжвае кладку 11-12 сутак.
Корміцца садовая аўсянка насеннем розных раслін, але ўлетку і пры выкармліванні птушанят ужывае шмат дробных насякомых і іх лічынак.
Арнольд Яфімавіч Міхневіч
Арнольд Яфімавіч Міхне́віч (, —, ) — савецкі і беларускі мовазнавец. Доктар філалагічных навук (1977), прафесар (1980).
Біяграфічныя звесткі
Скончыў Гомельскі педагагічны інстытут (1958). Працаваў настаўнікам, у Інстытуце мовазнаўства (з 1961; загадчык сектара рускай мовы з 1978), у Мінскай вышэйшай партыйнай школе (з 1983). Член КПСС (1971).
Быў прарэктарам Мінскага дзяржаўнага лінгвістычнага ўніверсітэта, рэктарам Беларускага дзяржаўнага інстытута праблем культуры.
Дзейнасць
Тэмы даследаванняў: тэорыя граматыкі, граматыка беларускай мовы, праблемы этымалогіі, культуры беларускай і рускай моў, супастаўляльнай граматыкі, білінгвізму, сацыялінгвістыкі.
У 1993 годзе быў абраны віцэ-прэзідэнтам Беларуска-нямецкай асацыяцыі культурна-асветніцкіх ініцыятыў, у 1995 годзе — акадэмікам Міжнароднай акадэміі навук Еўропы і Азіі, у 1998 годзе — кіраўніком Польска-беларускай школы «Нясвіжская акадэмія» па адраджэнні культурных ландшафтаў краін Усходняй Еўропы.
Узнагароды і прэміі
У 2001 годзе Арнольд Міхневіч уключаны ў «Слоўнік міжнародных біяграфій» Міжнароднага біяграфічнага цэнтра ў Кембрыджы.
Первы Май
Назву Пе́рвы Май маюць:
Амфітэатр трох Галій
Амфітэатр трох Галій (Amphithéâtre des Trois Gaules) — амфітэатр рымскага перыяду ў французскім горадзе Ліён. Амфітэатр атрымаў сваё імя па назве «трох Галій» (Lugdunensis, Belgica и Aquitania), трох правінцый рымскай імперыі на тэрыторыі сучаснай Францыі.
Амфітэатр быў пабудаваны прыблізна ў 19 годзе н.э. на месцы цэнтральнай часткі Condate, гальскай вёскі, размешчанай тут да прыходу рымлян. Прадстаўнікі гальскіх плямёнаў збіраліся тут для абмеркавання розных пытанняў, што з'яўлялася прыкладам ранняй парламенцкай сістэмы.
Менавіта ў гэтым амфітэатры першыя хрысціянскія мучанікі ў Ліёне былі кінуты львам у 177 годзе н.э. Найбольш вядомым хрысціянскім мучанікам з'яўляецца Святая Бландзіна (St. Blandine). Паводле паддання яна была кінута ў клетку з ільвамі, але львы адмовіліся яе есці. Ільвы былі заменены быкамі, якія гэтак жа адмовіліся прычыніць ёй шкоду. Урэшце, рымскія салдаты забілі яе мячамі. У гонар святы Бландзіны, пазней, быў усталяваны помнік у выглядзе калоны, якая знаходзіцца ў паўднёва-ўсходняй частцы амфітэатра.
Манака
Мана́ка (Monaco), Кня́ства Мана́ка (Principauté de Monaco) — княства, горад-дзяржава ў Паўднёвай Еўропе. Мае выхад да Міжземнага мора, на сушы мяжуе з Францыяй. Адна з шасці карлікавых дзяржаў Еўропы.
Дзяржаўны лад
Манака — канстытуцыйная манархія (з 1911 года). Дзейсная канстытуцыя прынятая ў 1962 годзе. Кіраўнік дзяржавы — наследны князь. Заканадаўчая ўлада належыць Нацыянальнаму савету, у які ўваходзяць кіраўнік дзяржавы і 18 членаў, выбраных на ўсеагульных выбарах на 5-гадовы тэрмін. Выканаўчую ўладу ажыццяўляе Урадавы савет з удзелам прадстаўніка Францыі, які вылучаецца на гэту пасаду французскім урадам і зацвярджаецца князем. Існуе таксама дарадчы орган — Каронны савет.
Насельніцтва
Карэнныя жыхары — манегаскі, жыве шмат французаў і італьянцаў, таксама грэкі, немцы, англічане, амерыканцы і інш. Пераважная колькасць жыхароў краіны — каталікі.
Гісторыя
У X—IX ст. да н.э. на тэрыторыі Манака (назва, імаверна, паходзіць ад праіндаеўрапейскага кораня mon — высокае месца, скала) існавала фінікійская калонія (гандлёвая прыстань, крэпасць) з VIII—VI ст. да н.э. — грэчаская (пабудаваны храм Геракла). 3 II ст. да н.э. тэрыторыя Манака ўваходзіла ў Рымскую імперыю, пазней тут панавалі арабы, з ХІ ст. н.э. — генуэзцы, якія ў 1215 годзе пабудавалі тут крэпасць. У 1346 годзе паўстала асобнае княства пад пратэктаратам Генуі. У 1419 годзе ў Манака замацавалася генуэзская дынастыя Грымальдзі. 3 1524 года княства Манака было падуладнаю тэрыторыяй Іспаніі, аднак фармальна захоўвала сваю аўтаномію. У 1641 годзе ў выніку народнага паўстання княства перайшло пад пратэктарат Францыі. У 1731 годзе княства па жаночай лініі перайшло да Дж. Ф. Л. Гаён-Маціньёна, які прыняў прозвішча Грымальдзі і ўступіў на прастол пад імем Анарэ III ([1731-93). У 1793 годзе княства было анексавана Францыяй. Аднаўленне аўтаномнага статусу адбылося на падставе Парыжскага мірнага дагавора 1814 года. Паводле рашэння Венскага кангрэса 1814-15 гадоў, Манака было перададзена пад пратэктарат Сардзінскага каралеўства. Рэвалюцыя 1848 года зрынула ў Манака княжацкую ўладу, ад княства аддзяліліся і фактычна далучыліся да Францыі гарады Мянтона і Ракбрун. У 1849 годзе сардзінскія войскі аднавілі манархію, але Манака перастала быць пратэктаратам Сардзініі. У 1860 годзе пасля пераходу Ніцы ва ўладанне Францыі князь Карл III (1856-89) пагадзіўся на французскі пратэктарат над Манака, у 1861 годзе за 4 млн франкаў фармальна саступіў Францыі свае правы на Мянтону і Ракбрун. Паводле манакска-французскага дагавору 2 лютага 1861 года Францыя прызнала незалежнасць Манака. У 1865 годзе паміж Манака і Францыяй пачаў дзейнічаць мытны саюз. У 1861—1910 гадах у г. Монтэ-Карла пабудаваны комплекс казіно, які пасля будаўніцтва чыгункі паміж Манака і Францыяй (1868) стаў адной з галоўных крыніц папаўнення бюджэту княства. У 1899 годзе ў Манака заснаваны Акіянаграфічны музей — цяпер міжнародны цэнтр акіянаграфічных даследаванняў.
У 1911 годзе пры князю Альберту I (1889—1922) была прынятая канстытуцыя, паводле якой Манака абвешчана канстытуцыйнай манархіяй і ўтвораны выбарны парламент — Нацыянальны савет. Паводле дамовы 1918 года Францыя атрымала права трымаць на тэрыторыі Манака войскі і зацвярджаць заключаныя Манака міжнародныя пагадненні. У 2-ю сусветную вайну Манака акупавалі нямецкія войскі (1942—1944). 3 1949 па 2005 год ў княстве кіраваў князь Рэнье III. У 1962 годзе прынята новая канстытуцыя, якая пашырыла правы Нацыянальнага савета. Выканаўчая ўлада перададзеная Урадаваму савету, быў створаны Каронны савет.
Гаспадарка
Манака — эканамічна развітая краіна з высокім узроўнем даходаў. Аснова эканомікі — гандлёва-фінансавая дзейнасць, турызм і курортная справа, ігральныя дамы, некаторыя галіны прамысловасці. Ільготны падатковы рэжым дазваляе буйным міжнародным банкам шырока выкарыстоўваць Манака для фінансавых аперацый (дзейнічае каля 800 міжнародных кампаній і 50 банкаў). Замежныя прамысловыя, гандлёвыя і фінансавыя прадпрыемствы, у якіх доля капіталу Манака перавышае 25 %, цалкам вызваляюцца ад падаткаў. Падаткі ў Манака намнога меншыя, чым у іншых краінах. Развіты страхавая справа, афшорныя паслугі, гандаль нерухомасцю. Манака — сусветна вядомы курорт з басейнамі, купальнямі, водалячэбніцай. Асноўныя дзяржаўныя даходы прыпадаюць на падаткі з банкаў, атэляў і інш., а таксама ад турызму.
Склалася сучасная індустрыяльная база з экалагічна чыстых прадпрыемстваў лёгкай і перапрацоўчай прамысловасці (у т.л. электратэхнічная і радыёэлектронная, дакладнае машынабудаванне, хіміка-фармацэўтычная, швейная, харчовая. Ажыццяўляецца выпуск паштовых марак, малая металургія, вытворчасць ювелірных вырабаў, сувеніраў.