cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Галіна Сяргееўна Абрамава
Біяграфія
Скончыла Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя М. В. Ламаносава (спецыяльнасць «Псіхалогія», 1973), Навукова-даследчы інстытут агульнай і педагагічнай псіхалогіі АПН СССР (аспірантура, 1976). Працавала ў Брэсцкім дзяржаўным універсітэце імя А. С. Пушкіна (1976—2000, прафесар кафедры псіхалогіі, у 1986—1999 — загадчык кафедры). З 2000 года прыватны псіхолаг у Даніі.
Навуковыя інтарэсы: педагагічная псіхалогія; узроставая псіхалогія; герантапсіхалогія; псіхалогія прафесійнай дзейнасці.
Астар
Астар — адно з найбольш загадкавых божастваў старажытнасеміцкіх міфалогій.
Мяркуюць, што Астар быў грозным і моцным бажаством вайны і адначасова абараняў «ад усякага разбурэння», а таксама і бажаством урадлівасці. Ён быў захавальнікам дамоў, грабніц і іншага. А таксама лічыўся заступнікам царскай улады ў сабейскай дзяржаве (у Сабе яго жонкай і/ці яго іпастассю лічылася Хаўбас, у Хадрамаўце — Астарам, але былі і іншыя іпастасі). Найбольш вядомая іпастась — Астар Шаркан («Усходні» ці «Узыходзячы»). Шматлікія службовыя асобы ў Сабейскай дзяржаве былі жрацамі Астара, існавалі шматлікія храмы.
Свяшчэннымі жывёламі гэтага бажаства лічаць быка і антылопу. Сімвалы Астара: дзіда, дзверы (ці рука і дзверы), дыск (над сярпом месяца).
З сярэдзіны I тысячагоддзя да н.э. Астар паступова пачынае выцясняцца з пазіцыі вярхоўнага бажаства мясцовымі багамі.
Хунта 1930 года ў Бразіліі
Хунта 1930 года, вядомая таксама як Першая хунта, або Хунта прымірэння — ваенная хунта, трыўмвірат, які кіраваў Бразіліяй з 24 кастрычніка па 3 лістапада 1930 года.
Чытальная зала Брытанскага музея
Чытальная зала Брытанскага музея — галоўная зала Брытанскай бібліятэкі да яе пераезду ў новы будынак у 1997 годзе.
Хунта 1930 года ў Бразіліі
Члены трыўмвірата:
Чытальная зала Брытанскага музея
Па прапанове кіраўніка бібліятэкі, Энтані Паніцы, ратонду чытальнай залы спраектаваў у 1857 годзе Сідні Смёрк (брат Роберта Смёрка, які курыраваў узвядзенне ўсяго музейнага комплексу ў Блумсберы). Круглая зала з неарэнесансным аздабленнем, крыты купалам на металічным каркасе, уражваў віктарыянскую публіку, сімвалізуючы сабой прагрэс будаўнічых тэхналогій.
Хунта 1930 года ў Бразіліі
Хунта прыйшла да ўлады падчас рэвалюцыі 1930 года, зрынуўшы прэзідэнта Вашынгтана Луіса, урад якога быў няздольны супрацьстаяць рэвалюцыі. Аднак ужо 3 лістапада, не жадаючы працягу кровапраліцця, хунта добраахвотна перадала ўладу лідару рэвалюцыянераў Жэтуліу Варгасу, за што і атрымала назву «Хунта прымірэння». Так пачалася эра Варгаса.
Чытальная зала Брытанскага музея
Уваход у чытальную залу быў адкрыты толькі прафесійным даследчыкам. У розны час у ім працавалі Карл Маркс, У. І. Ленін, Махатма Гандзі, Дж. Б. Шоу і Герберт Уэлс. Пасля таго, як бібліятэка з'ехала з будынка, зала была зачынены на рэканструкцыю пад сучасны інфармацыйны цэнтр. Дзякуючы часовай надбудове паверху над пісьмовымі сталамі з 2006 года ў зале праводзяцца буйныя выстаўкі. Першая з іх была прысвечана тэракотавай арміі імператара Цынь Шыхуандзі.
У галоўнай чытальнай зале Брытанскай бібліятэкі адбываецца дзеянне культавага фільма «Ноч дэмана» (1957) і японскага анімэ «Прачытай ці памры», а Альфрэд Хічкок зняў тут кульмінацыйную сцэну свайго першага гукавога фільма «Шантаж» (1929).
Снайпер
Сна́йпер — спецыяльна навучаны салдат (самастойная баявая адзінка), які дасканала валодае мастацтвам трапнай стральбы, маскіроўкі і назірання; трапіць цэль, як правіла, з першага стрэлу. Задача снайпера — паражэнне каманднага і сувязнога складаў, сакрэту праціўніка, знішчэнне важных адзіночных мэтаў (варожых снайпераў, афіцэраў і інш.) Снайпер узбройваецца снайперскай вінтоўкай з аптычным прыцэлам і іншымі адмысловымі прыладамі. Часам снайперам называюць хуткіх стралкоў у іншых родах войскаў (сіл) (артылерыі, авіяцыі).
Слова «Снайпер» упершыню з’явілася ў англійскай арміі падчас Першай сусветнай вайны, паходзіць ад англ. snipe — «бакас» (дробная і хуткая птушка, паляванне на якую складанае тым, што траекторыя палёту птушкі непрадказальная, і стрэл павінен рабіцца «наўскідон»).
Адным з выбітных снайпераў-беларусаў з’яўляецца Фядосій Арцёмавіч Смалячкоў.
Царкоўны служка
Царкоўны служка у праваслаўі — найніжэйшы клірык, які дапамагае святарам у здзяйсненні богаслужэння. У цяперашні час у Праваслаўі засталося толькі тры ступені царкоўных служкаў, у якія стаўленікі заўсёды паслядоўна ўзводзяцца праз чын архірэйскай (у манастырах паставіць у чытальніка мае права ігумен ) хіратэсіі:
Права ўваходу ў алтар строга прысвоена Праваслаўнай царквой выключна вышэйшым святарах — іпадыяканам, дыяканам, прэсвітарам і біскупам. Такія правілы: 5-е Антыяхійскага сабору, 19-е Лаадыкійскага сабора, 69-е VI Усяленскага сабора. Аднак у XX стагоддзі распаўсюдзілася практыка дазволу ўваходу ў алтар свецкім.
Лавы (прадмесце)
Ла́вы, Ла́ўскае прадмесце — гістарычная мясцовасць Мінска, размешчаная паміж Зыбіцкай вуліцай і ракой Свіслаччу.
Канстанцін Фёдаравіч Крошынскі
Канстанцін Фёдаравіч Крошынскі (? — пасля 1513) — акольнічы і скарбнік смаленскі.
Лавы (прадмесце)
Гісторыя
Прадмесце было адметнае тым, што ў ім канцэнтраваўся гандаль малочнымі прадуктамі. Тут жа на Плябанскай вуліцы (цяпер Куйбышава) знаходзіўся Лаўскі мост (з сярэдзіны 1960-х не існуе, месціўся проста па трасе Плябанскай вуліцы ), на якім збіралася гарадская галота ў пошуках якой-небудзь працы.
Гэты раён Мінска найбольш цярпеў ад паводак на Свіслачы і Нямізе. Ускладнялі становішча кожную вясну Плябанскія млыны, якія знаходзіліся на Свіслачы там, дзе цяпер парк імя Янкі Купалы. У пачатку XX ст. Лавы ўваходзілі ў другую паліцэйскую частку горада. Асноўнай вуліцай раёна была Лаўская набярэжная, якая цягнулася ад Хлусава (па вуліцыМаксіма Багдановіча) да Паліцэйскага (па вуліцы Янкі Купалы) моста.
Канстанцін Фёдаравіч Крошынскі
Біяграфія
У шлюбе з Ганнай, дачкой смаленскага акольнічага Івана Кошкі, меў трох дачок.
Лавы (прадмесце)
Сучаснасць
У наш час тапонім ніяк не пазначаны на карце Мінска.
Міхаіл Дабрынін
Міхаіл Дабрынін:
Чэпішчава
Чэпішчава (Чепищево) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Астапкавіцкага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Чэпішчава абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Лечэ (правінцыя)
Лечэ (Provincia di Lecce) — правінцыя ў Італіі, у рэгіёне Апулія. Плошча правінцыі — 2759 км². Сталіца правінцыі — горад Лечэ. Знаходзіцца на паўвостраве Саленціна. Мяжуе на паўночным усходзе з правінцыяй Брындызі і на паўночным захадзе з правінцыяй Таранта.
Іпадыякан
Іпадыякан (Υποδιάκονος; (саст.) паддыякан ад ὑπο — «пад», «знізу» + διάκονος — служка) — царкоўны служка ў праваслаўнай царкве, які служыць галоўным чынам пры архіерэі падчас яго святадзеянняў. Ён носіць перад ім трыкарый, дыкарый і рыпіды, падсцілаючы арлец, абмывае рукі і іншыя дзеянні.
NGC 2241
NGC 2241 (іншае абазначэнне — ESO 57-SC79) — рассеянае скопішча ў сузор’і Залатая Рыба.
Таранта (правінцыя)
Таранта (Provincia di Taranto, ) — правінцыя ў Італіі, у вобласці Апулія. Сталіца — горад Таранта. Плошча правінцыі — 2437 км², насельніцтва — 578 тысяч чалавек (2001). У правінцыю ўваходзяць 29 камун. На гербе правінцыі намаляваны скарпіён, па легендзе, прапанаваны Пірам.
Скварцоў
Скварцоў — прозвішча.
Малаялі
Малаялі (малаялам മലയാളി, літаральна "жыхары гор") — карэннае насельніцтва паўднёвай Індыі, галоўным чынам штата Керала. Да малаялі адносяць як канкрэтны народ, так і прадстаўнікоў малых этнічных і этнаканфесійных груп, якія размаўляюць на мове малаялам. Агульная колькасць у Індыі — 34 776 533 (2011 г.). У выніку эміграцыі буйныя абшчыны малаялі склаліся ў краінах Персідскага заліву і Малайзіі.
Паходжанне
Першыя людзі сучаснага тыпу з'явіліся на паўднёвым захадзе Індыі ў каменным веку. Мяркуецца, што яны былі блізкія да продкаў ведаў Шры-Ланкі. Але ў 1 тысячагоддзі да н. э. яны зліліся з прышлым дравідыйскім насельніцтвам. Адзіным нашчадкам старажытных жыхароў з'яўляецца горнае племя уладан. На схілах Заходніх Гатаў захаваліся мегалітычныя збудаванні 1 тысячагоддзя да н. э. Пазней пачалося засяленне Малабара, які доўгі час быў пакрыты лясамі.
Дзякуючы прыдатнаму геаграфічнаму становішчу на Малабарскім узбярэжжы сяліліся выхадцы з розных рэгіёнаў Індыі і іншых краін. Лічыцца, што мова малаялам вылучылася ў IX - XII ст. н. э. Прыкладна ў гэты час сфарміравалася народнасць малаялі. Канчатковае адасабленне малаялі ад іншых дравідыйскіх народаў Паўднёвай Індыі адбылося ў выніку культурнага адраджэння XIX - перш. пал. XX стст. У 1956 г. малаялам стаў афіцыйнай мовай штата Керала, а яго носьбіты атрымалі агульную назву малаялі.
Культура
Культура малаялі адрозніваецца значнай стракатасцю дзякуючы сталаму знешняму ўплыву, рэлігійнаму і каставаму падзелу грамадства. Больш за палову малаялі займаецца сельскай гаспадаркай. Астатнія - рыбакі, мараплаўцы, рамеснікі, жыхары буйных гарадоў, уцягнутыя ў прамысловасць і сферу абслугоўвання.
Каставая сістэма прыжылася пазней, чым у іншых рэгіёнах Індыі, таму не выціскнула традыцыйную матрылакальную сістэму сваяцтва. Яна асабліва характэрна для вышэйшых каст наяраў, якія здольныя прасачыць свае карані па матчынай лініі на працягу некалькіх стагоддзяў. Важную ролю ў сям'і адыгрывае не бацька, а старэйшы брат маці. У ранейшыя часы спадчына таксама перадавалася па лініі маці. У вясковых жыхароў сустракаюцца выпадкі паліандрыі. Выхадцы з вёсак і іх нашчадкі звычайна зберагаюць шчыльныя сувязі з месцам паходжання, што садзейнічае захаванню традыцыйных адносін.
Мова
Малаялам, родная мова малаялі, адносіцца да дравідыйскай сям'і моў. Мае агульнае паходжанне з мовамі тамілаў і тэлугу. Шырока выкарыстоўваецца ў паўседзённым побыце, сродках масавай інфармацыі, літаратуры і г. д. Узровень пісьменнасці адзін з вышэйшых у Індыі.
Рэлігія
Большасць вернікаў-малаялі спавядае індуізм. Вышэйшыя касты: намбудыры, амбалавасі, наяры, тыяры, ілавары.
Вылучаюцца таксама этнаканфесійныя групы хрысціян (пераважна праваслаўных і каталікоў), мусульман і іўдэяў.
Вера Ігнатаўна Маслоўская
Вера Ігнатаўна Маслоўская (дзявоч. Матэйчук, у другім шлюбе Карчэўская, псеўд. Мурашка, Вера Мурашка, Беларуская Мурашка;, Агароднічкі, цяпер Падляскае ваяводства, Польшча — ) — беларуская грамадска-палітычная і культурная дзяячка, адна з пачынальнікаў беларускага школьніцтва на Беласточчыне, паэтэса.
Біяграфія
12 лютага 1920 Вера выйшла замуж за Уладзіслава Маслоўскага, капітана польскай арміі, які неўзабаве загінуў на фронце. У канцы 1920 Вера Маслоўская вяртаецца ў родныя Агароднічкі з заданнем стварыць на тэрыторыі Беластоцкага, Бельскага, Сакольскага паветаў падпольную паўстанчую арганізацыю. Кіраваў ёю ўрад Ластоўскага, які ў той час знаходзіўся ў Каўнасе. Пад канец 1921 паўстанчая арганізацыя мела ўжо свае ячэйкі ва ўсіх паветах Беласточчыны і Гродзеншчыны, а ў раёне Белавежскай пушчы — партызанскае злучэнне на чале з Германам Шыманюком (пс. «Скамарох»). У верасні 1921 г. ў Празе адбывалася Першая Усебеларуская канферэнцыя, у якой Вера Маслоўская ўдзельнічала як дэлегат ад Беласточчыны і Гродзеншчыны (ехала ў Прагу з пашпартам БНР праз Літву, Балтыйскае мора і Германію). У Празе яна выступіла як аўтар рэзалюцыі аб змаганні за ўз'яднанне ўсіх беларускіх земляў. Пасля вяртання Маслоўскай на радзіму яе поле дзейнасці хутка пачало звужацца, у снежні 1921 ў падпольную арганізацыю пранік правакатар, у сакавіку 1923 г. 43 падпольшчыкі з Маслоўскай на чале апынуліся за кратамі беластоцкай турмы. Ад 14 да 22 мая 1923, адбываўся ў Беластоцкім акруговым судзе «Працэс 45-ці». Цэнтральнай яго фігурай была Вера Маслоўская, якую абвінавачвалі ў тым, што яна арганізавала і кіравала падпольнай арганізацыяй, удзельнічала ў пражскай канферэнцыі, супрацоўнічала з беларускім штабам у Мерачы (Літва). Маслоўская прызнала, што прымала самы актыўны ўдзел у арганізацыі, каб злучыць у адно цэлае ўсе часткі падзеленай Беларусі, аднак у гэтым віноўнай сябе не лічыць. Вера Маслоўская была прыгаворана да шасцігадовага турэмнага зняволення. Пакаранне адбывала ў Беластоку і Варшаве. Вялікую маральную падтрымку зняволенай і яе таварышам аказвала беларуская грамадскасць, у прыватнасці, актыў створанай летам 1922 Беларускай рэвалюцыйнай арганізацыі (БРА), Леапольд Родзевіч прысвяціў Маслоўскай верш «Начны светагляд». Дасылала Маслоўская на волю свае лісты і вершы. Сярод іх верш, прысвечаны органу БРА, «Вольны Сцяг», які быў надрукаваны ў гэтай жа газеце 16 верасня 1923. Вершы Маслоўскай у той час друкаваліся таксама ў рускай газеце «Рассвет», якая выдавалася ў Амерыцы.
Дзякуючы старанням прадстаўніка савецкага Чырвонага крыжа ў Польшчы Стэфаніі Семпалоўскай Вера вызваляецца з турмы датэрмінова (чэрвень 1927). 21 лістапада 1927 выйшла замуж за Уладзіміра Карчэўскага. Як былы палітвязень доўгі час застаецца беспрацоўнай. Спачатку сям'я жыла ў Гайнаўцы, а потым у Альпені на Палессі і ў Кодані над Бугам, дзе Вера была арганізатарам мастацкай самадзейнасці (у Альпені ставілі, між іншым, Купалаву «Паўлінку», ролю якой выконвала Вера). Да настаўніцкай працы Вера з мужам вяртаюцца толькі пры савецкай уладзе. З восені 1939 працавалі ў Калантаях Ваўкавыскага павета, а летам 1940 вяртаюцца ў Агароднічкі. Тут арганізуюць беларускую няпоўную сярэднюю школу. У гэтай школе працавалі таксама ў часе нямецкай акупацыі (да Калядаў 1941), а пазней, калі яўнае навучанне было забаронена, вучылі дзяцей таемна. Восенню 1943 зноў адкрываецца беларуская школа ў Агароднічках, у якой надалей працуюць Карчэўскія.
У Агароднічках працавала Вера і пасля вайны, выкладаючы родную мову. Аднак у выніку тэрарыстычных дзеянняў падполля была вымушана спыніць настаўніцкую працу ў Агароднічках і ў чэрвені 1946 выехала ў Жагань на Сілезіі. Тут арганізавала дзіцячы сад, якім кіравала пяць гадоў. У палове 1951 вярнулася ў Супрасль, дзе загадвала гарадской бібліятэкай, працавала ў Лізе жанчын, была выбрана раднай у беластоцкую Павятовую раду. З верасня 1958 на пенсіі. Памерла ў Супраслі, пахаваная на мясцовых могілках.
Творчасць
Вера Маслоўская стварыла няшмат вершаў, якія час ад часу з'яўляліся ў заходнебеларускім друку міжваеннай пары (1921 — 1939 гг.) пад літаратурнымі псеўданімамі ''Вера Мурашка, В. Мурашка, Беларуская Мурашка.''
Юры Туронак у невялічкім нарысе «Забытая ліра Веры Мурашкі» дае станоўчую ацэнку яе паэтычнай творчасці.
"Паэтычная творчасць Веры Мурашкі вырасла на глебе нацыянальна-вызваленчай барацьбы ў пачатку дваццатых гадоў, удзельнікамі якой былі заходнебеларускія сяляне, рамеснікі і сельская інтэлігенцыя розных палітычных поглядаў і напрамкаў. Старонкі гераічнага народнага змагання, у якім актыўны ўдзел прымае сама паэтэса, былі вядучым матывам ранняга перыяду яе творчасці. ...вершы гэтага часу з'яўляюцца не толькі своеасаблівай дакументацыяй настрояў і імкненняў руху, але і важным інструментам яго прапаганды. На гэта паказвае іх высокая грамадзянская заангажаванасць, імкненне ўздзеяння на чытача, іх агітацыйная накіраванасць, што нярэдка перавышае мастацкія сродкі і формы вершаскладання. Гэтым мэтам служаць вершы «Мужык», у якім акрамя гаротнай долі селяніна моцна акцэнтуецца ўсведамленне яго чалавечай годнасці, а таксама «Ідзі!» — з ярка выражаным заклікам да працы і барацьбы за лепшую долю. Верш «Бацькаўшчыне» ўгрунтаваны на матывах узброенага змагання партызанскага злучэння, якое дзейнічала ў Белавежскай пушчы пад камандаваннем «Скамароха», а вершам «Беларускім партызанам» паэтэса адгукнулася на расправы палявых судоў над удзельнікамі падполля. Цяжка перажывала маладая паэтэса гады зняволення, пакутлівая атмасфера якіх знайшла адлюстраванне ў значнай колькасці вершаў, напісаных у 1923-27 г. за кратамі варшаўскага «Павяка» і беластоцкай турмы («Думкі», «За кратамі», «Птушка», «Вясна за кратамі» і інш.). Яны складаюць выразна акрэслены тэматычны цыкл яе творчасці, у якім пластычнае адлюстраванне панурых турэмных будняў і пякучай тугі па свабодзе і радзімай старонцы («Там, дзе Супрасль, Белавежа, думкі там ляцяць…») не пераходзіць у безнадзейнасць і роспач, а чаргуецца з моцнымі акцэнтамі веры. Аптымістычная візія жыцця шырока праяўляецца таксама ў яе лірыцы кахання ці апісаннях прыроды («Успамін», «Дзе, сонейка, ты», «Прамень», «У гаі»). Гэтая тэндэнцыя наглядаецца і ў своеасаблівым запаветным вершы «Хацела б я» — з ярка выражаным гуманістычным асэнсаваннем маралі і суадносін паміж людзьмі."
Генрых фон Гогенлоэ
Генрых фон Гогенлоэ (? — ) — вялікі магістр Тэўтонскага ордэна 1244—1249 г.
Быў сынам аднаго з самых багатых і магутных феадалаў Вюртэмберга. У яго было чатыры брата і адна сястра.
У дзяцінстве быў прызначаны для святарства. У снежні 1220 г. далучыўся да рыцараў ордэна. У 1221 г. здзейсніў паломніцтва ў Святую Зямлю. У 1225 г. па наказе вялікага магістра Германа фон Зальца, суправаджаў у Італію жонку імператара Фрыдрыха II. З гэтага часу знаходзіўся ў акружэнні вялікага магістра.
Пасля адрачэння ад стальца Герхарда фон Мальберга Генрых фон Гогенлоэ быў абраны на пасаду вялікага магістра. Ён лічыўся прыхільнікам імператара і выступаў у якасці пасродніка ў канфлікце паміж папам Інакенціем IV і самім імператарам, з-за чаго ўтварылася апазіцыя паміж братоў ордэна.
Дэвід Спенс
Дэвід Спенс (David Spence) — брытанскі ваенны, уладальнік крыжа Вікторыі, найбольш ганаровай ваеннай узнагароды Вялікабрытаніі і Садружнасці нацый.
Падчас Індыйскага народнага паўстання 1857—1859 гадоў Спенс ва ўзросце 40 гадоў знаходзіўся ў чыне сяржанта-маёра 9-га Каралеўскага ўланскага полка. 17 студзеня 1858 года каля індыйскага горада Шамсабад праявіў надзвычайнаю мужнасць, за якое быў узнагароджаны крыжам Вікторыі:
Арыгінальны тэкст
Пазней атрымаў званне палкавога сяржанта-маёра (вышэйшага воінскага звання ў катэгорыі старэйшага складу ў марской пяхоце Вялікабрытаніі). У 1862 годзе стаў палацавым вартаўніком.
Яго крыж Вікторыі дэманструецца ў палкавым музеі 9/12 палкоў каралеўскіх уланаў у Музеі і мастацкай галерэі Дэрбі.
Гарадзішчанскае гета
Гарадзішчанскае гета — яўрэйскае гета на Слонімскім завулку ў гарадскім пасёлку Гарадзішча Баранавіцкага раёна, створанае нацыстамі ў перыяд акупацыі Беларусі. Першае гета на Беларусі дзе адбыліся масавыя знішчэнні яўрэяў.
20 кастрычніка 1941 а 10 гадзіне раніцы ў Гарадзішча прыбыла каманда СС. Дарослым мужчынам-яўрэям было загадана ўзяць рыдлёўкі і з'явіцца на плошчы. 68 спецыялістаў пакінулі ў гета. Іншых 150 мужчын падзялілі на дзве групы. Адну завезлі на машынах ва ўрочышча Пагарэльцы за 2 км ад Гарадзішча, а другую ў лес Міхнаўшчына за 4 км. Ім абвясцілі, што трэба выкапаць ямы для ваенных патрэб. Але гэта былі магілы ў якіх на наступны дзень 21 кастрычніка 1941 года расстралялі 1440 Гарадзішчанскіх яўрэяў. Сярод іх былі цырульнік Елін, браты Красільшчыкі і 105-гадовы рабін Мардуховіч. У той самы дзень у лесе Міхнаўшчныа былі забіты 70 прадстаўнікоў інтэлігенцыі Гарадзішча — дактары, настаўнікі, адвакаты і інш.
Наступная акцыя была праведзена напачатку мая 1942 года. Тады каля праваслаўнай царквы Гарадзішча было расстраляна 35 яўрэяў. У жніўні 1942 тамсама расстралялі каля 100 яўрэйскіх спецыялістаў («масцеравых»).
IC 4798
IC 4798 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) ў сузор’і Паўлін.
Сцяпан Захаравіч Гаўрусёў
Сцяпан Захаравіч Гаўрусёў (, в. Нова-Аляксандраўка, цяпер, Магілёўская вобласць — , ) — беларускі паэт, перакладчык.
Біяграфія
З сялянскай сям'і. Скончыў Магілёўскае педагагічнае вучылішча (1951). Служыў у Савецкай Арміі. У 1954—1957 гг. быў супрацоўнікам рэспубліканскай газеты «Звязда», у 1964—1965 гг. — рэдактарам выдавецтва «Беларусь». Член Саюза пісьменнікаў СССР з 1955 г.
Творчасць
Дэбютаваў вершамі ў 1948 годзе. Аўтар зборнікаў паэзіі «Паходныя кастры» (1955), «На грэбнях хваль» (1959), «Шчодрасць» (1962), «Ураган» (1966), «Профіль веку» (1969), «Кляновыя лісты» (1971), «Пераклічка» (1973), «Клопат» (1976), «Водсветы» (1978), «Азарэнне» (1980), «Крона» (выбранае, 1981), «Пладаноснасць» (1986), «Званы нябёс» (1988). Выступаў у друку з рэцэнзіямі і літаратурна-крытычнымі артыкуламі.
Скразны матыў, які прагучаў у паэзіі Сцяпана Гаўрусёва ўзбуйнена і драматычна, як біяграфія цэлага пакалення, — памяць аб вайне («Я вырас пад гарматнымі стваламі»). Трывога за мір на свеце, адказнасць за ўсё жывое на зямлі ў паэме «Профіль веку» (1967), вершах. Сярод іншых тэм — услаўленне ратнага і працоўнага подзвігу народа, стваральная місія сучасніка, апяванне хараства роднай прыроды (паэма «Штодзённы лістапад», 1959). Паэт адухаўляе, паэтызуе працу, сілу і прыгажосць чалавека. У яго многа любоўных вершаў, каханне ў якіх наіўнае, пакутнае, цнатлівае і далікатнае, але яно ўзвышае чалавека. Аўтар умее ўздымаць лірычную споведзь ад інтымных пачуццяў да сацыяльнага пафасу, ад канкрэтнага, рэальнага вобраза ўзвышацца да рамантычнага, метафарычнага. У душы рамантычнага героя яго паэзіі, «сонцапаклонніка», які жыве ў касмічнаўзбуйненых маштабах, — няспыннае змаганне дабра са злом. Але пры ўсёй манументальнасці гэта жывы, зямны чалавек. Характэрныя рысы паэзіі С. Гаўрусёва — прадметнасць, канкрэтная, пачуццёвая вобразнасць, гіпербалізаванасць, экспрэсіўнасць пачуццяў, спалучэнне страснай публіцыстыкі з лірычнай задушэўнасцю, інтанацыйная разнастайнасць, гарманічная традыцыйная форма верша.
Прэміі
Лаўрэат Літаратурнай прэміі СП БССР імя А. Куляшова (1987) за кнігу вершаў «Пладаноснасць».
Бухгалтар
Бухга́лтар, бухга́лтарка — спецыяліст па бухгалтарскай справе, які вядзе грашовую і камерцыйную справаздачнасць дзеля забеспячэння яе дакладнасці і адпаведнасці існым правілам. Яго праца ўлучае:
Антыглабалізм
Антыглабалізм — грамадскі і палітычны рух, накіраваны супраць пэўных аспектаў працэсу глабалізацыі ў яе сучаснай форме, у прыватнасці супраць дамінавання глабальных транснацыянальных карпарацый і гандлёва-ўрадавых арганізацый, такіх як Сусветная гандлёвая арганізацыя (СГА). Антыглабалізм часта блытаюць з альтэрглабалізмам, гэта значыць альтэрнатывай неаліберальнай глабалізацыі. Нягледзячы на карэнныя адрозненні ў стратэгічных мэтах (антыглабалісты стаяць на ізаляцыянісцкіх і кансерватыўных пазіцыях, альтэрглабалісты — на класічнай левай платформе, якая ставіць мэтай сціранне нацыянальных межаў), у штодзённай палітычнай практыцы антыглабалісты і альтэрглабалісты звычайна дзейнічаюць разам. Некаторыя даследчыкі разглядаюць альтэрглабалізм як частку антыглабалісцкага руху.
Алфавітныя псалмы
Алфавітныя псалмы — псалмы 24, 33, 36, 110, 111, 118, 144 кнігі Псалтыр на біблейскай яўрэйскай мове, у якіх кожная чарговая фраза (або кожны чарговы верш, або група вершаў) пачынаюцца з наступнай літары яўрэйскага алфавіту, уяўляючы сабой адзін з відаў мастацкай пабудовы прамовы, які палягчае яе запамінанне і засцерагае ад старонніх уставак або выняткаў.
Германская прагрэсісцкая партыя
Германская прагрэсісцкая партыя (Deutsche Fortschrittspartei) — пруская ліберальная палітычная партыя, заснаваная 6 чэрвеня 1861 года ў як першая. Яна падчас стала ў апазіцыю да Ота фон Бісмарка. У 1884 годзе партыя была ператворана ў.
Прадстаўляла інтарэсы буржуазіі, звязанай з знешнімі рынкамі, а таксама сярэдне- і дробнабуржуазных слаёў. Падтрымлівала аб’яднанне краіны пад вяршынствам Прусіі, але патрабавала ўсталяванне парламенцкага ладу. Прагрэсісцкая партыя змагалася супраць імкнення Бісмарка ліквідаваць кантроль парламента над асігнаваннямі на ваенныя патрэбы і супраць увядзення пратэкцыянісцкіх пошлін.
У 1866 ад Прагрэсісцкай партыі адкалоліся буйнабуржуазныя прыхільнікі, якія стварылі правацэнтрысцкую Нацыянал-ліберальную партыю; у 1868 — дробнабуржуазныя, якія стварылі левацэнтрысцкую Нямецкую народную партыю.
ГПП складалася з камітэтаў (komitee) па адным на аднамандатнай выбарчай акрузе, вышэйшым органам ГПП з’яўляўся з’езд (parteitag), паміж з’ездамі — Цэнтральны камітэт (Zentralkomitee).
Дом Сімховіча
Дом Сімховіча — будынак у гістарычным цэнтры Магілёва. Размешчаны на рагу Ленінскай вуліцы (дом № 31) і Пажарнага завулка.
Гісторыя
Пабудаваны ў другой палове ХІХ стагоддзя на скрыжаванні Вялікай Садовай і Паштовага завулка, як жылы, даходны дом. Належаў Сімховічу. Быў прыватнаўласніцкім, выкарыстоўваўся ў асноўным гарадскім купецтвам. У 1920-я гады будынак быў нацыяналізаваны.
У савецкія часы выкарыстоўваўся як жылы. Тут знаходзіліся крамы кілбасныя Халіпа і Сімховіча, багетная Р. Шыка і В. Лур’е, пальчаткамі М. Ліўшыца, садавінай, мэблі, працаваў папулярны цырульнік І. Ліўшыц, і гімназія Раманоўскай. У 2004 годзе будынак капітальна адрамантаваны. Зараз тут знаходзяцца гандлёвыя ўстановы.
Дзяржаўныя даходы
Дзяржаўныя даходы — гэта даходы, атрыманыя ўрадам. З’яўляюцца супрацьлегласцю дзяржаўных выдаткаў. Дзяржаўныя даходы з’яўляюцца важнай часткай фіскальнай палітыкі дзяржавы.
Дом Сімховіча
Архітэктура
Першы паверх дэкарыраваны пілястрамі, другі сухарыкамі. Галоўны ўваход на рагу будынка. З боку Пажарнага завулку праезная арка. Над ім на другім паверсе балкон.
Дзяржаўныя даходы
Дзяржаўныя даходы могуць быць атрыманы з дапамогай падаткаў ці іншых даходаў дзяржавы (напрыклад, як даходы дзяржаўных карпарацый ці суверэнных фондаў).
Даніэла Сіліваш
Даніэла Віёрыка Сіліваш (Daniela Viorica Silivaş; нар., Дэва, Румынія) — румынская гімнастка, трохразовы алімпійская чэмпіёнка, шматразовая чэмпіёнка свету. Заслужаны майстар спорту Румыніі. Кавалер Нацыянальнага ордэна «За заслугі» (2000).
Біяграфія
Даніэла нарадзілася ў невялікім трансільванскім горадзе Дэва. З 6 гадоў займалася спартыўнай гімнастыкай у клубе «Чэтатэ» (трэнеры — Яанэ Карпінісан і Васіліка Опра), затым яе трэнерамі былі Адрыян Горак, Марыя Косма і Актавіян Белу. Першыя вялікія поспехі ў дарослых спаборніцтвах прыйшлі да яе ў 1987 годзе, Сіліваш выйграла 3 залатыя медалі на чэмпіянаце свету ў Ратэрдаме і 4 золата на еўрапейскім першынстве ў Маскве. У Маскве Сіліваш стала абсалютнай чэмпіёнкай, апярэдзіўшы ўсіх савецкіх гімнастак, што дамінавалі ў гэты перыяд.
Зорным часам спартсменкі сталі Алімпійскія гульні 1988 года ў Сеуле. Алімпійскі жаночы турнір па спартыўнай гімнастыцы адзначыўся ўпартай барацьбой савецкіх і румынскіх спартсменак. Услед за перамогай зборнай СССР у камандным турніры залаты медаль у абсалютным першынстве выйграла Алена Шушунова, якая апярэдзіла Даніэлу Сіліваш на 0,025 бала. Сіліваш узяла рэванш у спаборніцтвах на асобных снарадах, выйграўшы тры турніры з чатырох — на брусах, бервяне і ў вольных практыкаваннях. У апорным скачку Сіліваш стала трэцяй.
Спартсменка працягвала актыўную кар’еру да 1989 года, калі атрымала сур’ёзную траўму нагі. Траўма, а таксама палітычная нестабільнасць у Румыніі, выкліканая рэвалюцыяй, вымусілі спартсменку скончыць выступленні. У 1991 годзе яна эмігравала ў ЗША, дзе і жыве ў цяперашні час, працуючы трэнерам. У 2002 годзе Сіліваш была ўключана ў Міжнародную Залау Славы гімнастыкі.
Гуд
Гуд — персанаж з беларускіх легенд, князь варожага племя.
Легенду пра Гуда запісаў у ХІХ ст. Генрых Татур у Ігуменскім павеце. Паводле легенды, Гуд быў правадыром варожага племя, якое ўварвалася на тэрыторыі племя дулаў. Гуд выклікаў на дуэль правадыра дулаў Кумара і адсек яму галаву. У выніку землі дулаў былі захопленыя.
Верагодна, гэтая легенда адлюстроўвае рэальныя падзеі, што адбываліся на Беларусі ў II-IIІ стст, калі праз Беларусь прасоўваліся плямёны готаў, увасабленнем якіх і стаў Гуд. Мясцовыя ж плямёны, у т.л. дулы (хутчэй за ўсё, дулебы), былі заваяваныя і ўвайшлі як даннікі ў склад Гоцкай дзяржавы.
Жуль Агюст Арман Мары Паліньяк
Жуль-Агю́ст-Арма́н-Мары́ Палінья́к (граф, пазней прынц Jules, prince de Polignac,, Версаль — , Парыж) — французскі дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
Хроснай маці яго была Марыя-Антуанэта, якая пяшчотна любіла яго маці і даверылая ёй выхаванне сваіх дзяцей. Яшчэ дзіцем ён урачыста павінен быў паклясціся бацьку перад распяццем, што будзе да канца жыцця весці барацьбу супраць прынцыпаў і наступстваў рэвалюцыі.
За ўдзел у змове Жоржа Кадудаля Паліньяк быў прысуджаны да двухгадовага турэмнага зняволення, але заставаўся пад арыштам да 1814 года, калі яму ўдалося бегчы.
Пры Людовіку XVIII ён быў пасланы ў Рым, дзе заявіў сябе прыхільнікам крайняга абсалютызму. Стаўшы пэрам Францыі, ён прысягнуўся канстытуцыі толькі пасля таго, як Папа развеяў яго рэлігійныя сумневы наконт прымальнасці падобнай прысягі. У 1820 годзе Папа за яго шчырую прыхільнасць да каталіцтва даў яму тытул рымскага князя.
Граф д’Артуа, будучы Карл X, жадаў прапанаваць яму пасаду міністра, але Людовік XVIII абмежаваўся прызначэннем яго паслом у Лондан (1823). Адсутнасць талентаў і ведаў у Паліньяка не была тайнай і для графа д’Артуа, і ён сам, зрабіўшыся каралём, доўга марудзіў з заклікам Паліньяка ва ўрад. Калі міністр замежных спраў граф дэ Ла Феранэ па стане здароўя сышоў у адстаўку, Карл X хацеў прызначыць на яго месца Паліньяка, але іншыя міністры не дапусцілі гэтага. Свядомасць уласнай непапулярнасці выклікала з боку Паліньяка ўрачыстую заяву ў палаце пэраў, што ён прытрымліваецца выключна канстытуцыйнага складу думак; але гэта заява была сустрэта насмешкамі.
Пасля падзення кабінета Марціньяка Паліньяк 8 жніўня 1829 года стаў міністрам замежных спраў і прэм’ер-міністрам. На гэтым пасадзе ён стаў галоўным віноўнікам арданансаў 25 ліпеня 1830 года, якія пацягнулі за сабой Ліпеньскую рэвалюцыю. 15 жніўня Паліньяк, перапрануты ў лакея, быў пазнаны ў Сент-Ло, арыштаваны пры вялікай узрушанасці народа і адвезены ў венсенскую турму. Абаронцам яго перад палатай пэраў быў яго былы праціўнік Марціньяк, нягледзячы на ўсе высілкі якога, ён быў 21 снежня прысуджаны да пазбаўлення грамадзянскіх правоў і пажыццёвага зняволення. Праз шэсць гадоў, 29 лістапада 1836 года ён быў памілаваны, але высланы з краіны на 20 гадоў.
Нёманскі сельсавет (Лідскі раён)
Нё́манскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лідскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Сялец.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Лідскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. Цэнтр — станцыя Нёман. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. З цягам часу цэнтрам сельсавета стала прылеглая да станцыі вёска Сялец. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Ганчарскага сельсавета.
Эба Віт-Братстром
Акадэмічная кар’ера
Пасля гэтага яна працавала асістэнтам на ўніверсітэце і ў 1995 годзе атрымала тытул дацэнта.
У перыяд з 2000 па 2012 гады Віт-Братстром была прафесаркай літаратуры з гендэрнай праблематыкай ў Сёдэрцёрнскім універсітэце. Яна стала дванаццатым прафесарам універсітэта і першай жанчынай, якая артымала прафесараскую пасаду.
У перыяд 1998—2003 гадоў яна была членам савета Каралеўскага тэхналагічнага інстытута, якi назначаецца ўрадам, у якасці прадстаўнікоў грамадскасці.
У перыяд з 2008 да 2011 гады Віт-Братстром працавала над дактаратам на тэму Дага Хамаршэльда ў інстытуце Паўночнай Еўропы Універсітэта Гумбальта ў Берліне.
У 1995 годзе Эба Віт-Братстром прызначана урадам старшай даследчыцай і публікуе Дзяржаўны рапарт публічных даследванняў ''Viljan att veta och viljan att förstå. Kön, makt och den kvinnovetenskapliga utmaningen i högre utbildning. (Жаданне вучыцца і жаданне зразумець. Пол, улада і праблемы жанчын у сістэме вышэйшай адукацыі).'' (SOU 1995: 110). Як даследчыца, яна таксама была экспертам у ацэнцы дацкай і фінскай вышэйшай адукацыі ў вобласці літаратуры і культуралогіі робячы націск на гендэрныя даследаванні. З 1993 года яна з’яўляецца членам савета пры Архіве і бібліятэцы рабочага руху. У 2012 годзе яна была прызначана прафесарам літаратуры ва Універсітэце Хельсінкі.
Лізасома
Лізасомы (ад λύσις — раствараю і ) — структуры цытаплазмы клетак жывельных і раслінных арганізмаў, якія здольны расшчапляць бялкі, вугляводы, ліпіды, нуклеінавыя кіслоты, поліцукрыды; маюць у сабе больш за 50 гідралітычных ферментаў. Адкрыты К. Дэ Дзювам.
Гэта невялікія мембранныя пузыркі ў клетцы, якія адшнуроўваюцца ад цыстэрнаў комплексу Гольджы і ўтрымліваюць набор стрававальных ферментаў. Клеткавыя арганоіды памерам 0,2 — 0,4 мкм, адзін з відаў везікул. Гэтыя аднамембранныя арганоіды — частка вакуома (эндамембраннай сістэмы клеткі). Розныя віды лізасом могуць разглядацца як асобныя клеткавыя кампартменты.
Лізасомы — шарападобныя цельцы, якія ўтрымліваюць гідралітычныя ферменты і абмежаваны мембранай. Адрозніваюць першасныя, неактыўныя, або гідралазныя, пухірыкі, другасныя (актыўныя) лізасомы і астачавыя цельцы. Другасныя лізасомы атрымліваюцца пры аб'яднанні з фагасомай, пінацытознымі вакуолямі або з змененымі арганеламі самой клеткі (цэлі). Яны забяспечваюць завяршэнне ўнутрыцэлевага пераварвання. Калі расшчапленне ідзе не да канца, у фагалізасоме застаюцца неператраўленыя прадукты і яна ператвараецца ў астачавае цельца (тэлалізасому), якое мае пластковую будову, змяшчае пігменты.
У цэлях такіх органаў, як печань, ныркі і іншыя, акрамя лізасом выяўлены пераксісомы. Гэта цельцы, пабудаваныя накшталт лізасом, аднак яны маюць большыя памеры (0,3—1,5 мкм) і ўтрымліваюць ферменты акіслення амінакісляў і разбурэння перакісу вадароду, таксічнага для цэлі. Другасныя лізасомы, якія ўтвараюцца ў клетках пратыстаў, звычайна называюць стрававальнымі вакуолямі.
Парушэнне функцыі лізасом вядзе да лізасомных хвароб намнажэння.
NGC 2242
NGC 2242 (іншае абазначэнне — ZWG 204.5) — планетарная туманнасць у сузор’і Вознік.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Вышыня 88,5
«Вышыня 88,5» — беларускі агітпрапфільм (іншая назва — «Як гэта будзе»). Выйшаў на экраны 1 мая 1932 года.
Сюжэт
Дзеянне фільма разгортваецца ў абстаноўцы магчымай вайны. Раніца ў памежным калгасе Падгай. Самалёт скідае ўлёткі з паведамленнем аб пачатку вайны, аб’яўляецца мабілізацыя. Старшыня калгаса Волкаў арганізуе збор мужчын на прызыўны пункт, здачу збожжа дзяржаве, распараджаецца схаваць жывёлу ў лесе. Членам сельскай ячэйкі раздаюць зброю і процівагазы. Камсамольцы-асаавіяхімаўцы расклейваюць на сценах дамоў апусцелай вёскі заклікі да салдат-інтэрвентаў — падманутых пралетарыяў. Ноччу часці Чырвонай Арміі пераходзяць у наступ. Пераследуючы ворага, байцы Н-скай стралковай дывізіі губляюць сувязь з флангамі і тылам і аказваюцца ў акружэнні. Для аднаўлення сувязі штаб корпуса пасылае самалёт, на выручку акружанцам спяшаюцца матарызаваны і кавалерыйскі палкі. Самалёт збіты ворагам. Асаавіяхімаўцы, сведкі паветранага бою, выяўляюць у планшэце загінулага данясенне камандзіра акружанай дывізіі і карту. Волкаў адпраўляе іх з пастухом Янкам насустрач Чырвонай Арміі. Шкоднікі- з хутара падпальваюць лес. Пакуль Волкаў дапамагае чырвонаармейцам знайсці абыходныя шляхі, калгаснікі арганізуюць абарону. У гэты час акружаныя часці вядуць цяжкія баі. Месца забітых байцоў займаюць асаавіяхімаўцы. Шкоднік-хутаранін ірве тэлефонны кабель. Янка ўступае з ім у сутычку. Здраднік забіты. Сувязь адноўленая. Кальцо акружэння прарвана. Асаавіяхімаўцы арганізуюць вываз параненых. У пошуках транспартных сродкаў яны выкрываюць другога кулака-шкодніка, які псаваў падводы, скраў і схаваў кулямёт з падбітага самалёта. Камкор дзякуе падгайскай ячэйцы Асаавіяхіма за аказаную дапамогу. Наступ Чырвонай Арміі працягваецца.
Аня Фіхтэль
Аня Фіхтэль-Морыц (Anya Fichtel-Mauritz; нар., Таўбербішофсгайм, Бадэн-Вюртэмберг) — нямецкая фехтавальшчыца, рапірыстка, двухразовая алімпійская чэмпіёнка і шматразовая чэмпіёнка свету.
Алімпійская чэмпіёнка Гульняў у Сеуле ў 1988 у асабістым і камандным першынстве. Чэмпіёнка свету 1986, 1990 у асабістым першынстве, 1985, 1989, 1993 — у камандным першынстве. Сярэбраны прызёр Алімпійскіх гульняў 1992 у камандным першынстве. Бронзавы прызёр Алімпійскіх гульняў 1996 у камандным першынстве. З 1986 па 1996 гады — чэмпіёнка Германіі.
Нёманскі сельсавет
Назву Нё́манскі сельсавет маюць:
Аня Фіхтэль
Замужам за аўстрыйскім рапірыстам Мертэнам Морыцам, які выступаў у 1992 годзе на Алімпіядзе ў Барселоне (11-е месца).
Агранамічны факультэт ГДАУ
Агранамічны факультэт — адзін з факультэтаў Гродзенскага дзяржаўнага аграрнага ўніверсітэта. Факультэт створаны ў 1951 годзе і з’яўляецца адным з найстарэйшых факультэтаў універсітэта.
Арэшнікавая соня
Арэшнікавая cоня (Muscardinus avellanarius) — млекакормячая жывёліна, грызун сямейства соневых.
Апісанне
Даўжыня цела 7,5-8 см, хваста 5,5-8 см, маса 15-28 г. Афарбоўка вохрыста-бурая, знізу з палевым адценнем.
Вельмі рухавы звярок, спрытна лазіць па дрэвах і кустах. Актыўны пераважна ўначы і на змярканні. З траўня па жнівень прыносіць 2 прыплоды па 2-9 дзіцянят, працягласць цяжарнасці 21-28 сутак. Корміцца жалудамі, арэхамі, насеннем і ягадамі лясных раслін, насякомымі, робіць запасы. Пры тэмпературы паветра 15 °C і ніжэй упадае ў здранцвенне, а пры яе далейшым паніжэнні — у спячку. Зімой тэмпература цела звярка можа паніжацца да 0,2-0,5 °C.
Пашырэнне
Арэал арэшнікавай соні займае лясную частку тэрыторыі Заходняй Еўропы да Вялікабрытаніі на захадзе і Швецыі на поўначы. Сустракаецца ў Малой Азіі. У Еўропе жыве ў зоне шыракалістых і мяшаных лясоў, у лесастэпе. Паўночная мяжа сучаснага арэала віду праходзіць па паўночнай частцы Беларусі — трапляецца соня пераважна ў паўднёвых і цэнтральных раёнах. Месцы пражывання: мяшаныя ці лісцевыя лясы з падлескам з ляшчыны і ягадных кустоў. Жыве ў дуплах ці шарападобных гнёздах на галінках кустоў на вышыні 1-2 м. Ахвотна займае штучныя гняздоўі для птушак. У час зімовай спячкі з надземных гнёздаў пераходзіць у сховішчы пад каранямі пнёў, паваленымі дрэвамі.
Соня вядома як непатрабавальны насельнік куткоў жывой прыроды.
Ахова
Від уключаны ў Чырвоную кнігу Беларусі, Чырвоны спіс МСАП (LR/nt, ver. 2.3, 1994).
IC 4799
IC 4799 — галактыка тыпу SBab ў сузор’і Паўлін.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Роберт Смёрк
Роберт Смёрк (Robert Smirke,  — , г. Чэлтнем, Англія) — англійскі архітэктар, прадстаўнік класіцызму.
Роберт Смёрк нарадзіўся ў сям'і мастака-партрэтыста Роберта Смёрка. Вывучаў з 1796 года архітэктуру пад кіраўніцтвам класіцыста Джона Соўна, некалькі гадоў наведваў Каралеўскую Акадэмію мастацтваў.
Будынкі, спраектаваныя Смёркам, за межамі брытанскай сталіцы можна бачыць у Глостэры, Херэфордзе, Брысталі і інш. У 1832 годзе архітэктар быў пасвечаны ў рыцары. У 1853 узнагароджаны Залатым медалем Каралеўскага таварыства архітэктараў.
Відзінскае царства
Відзінскі дэспатат
Пасля смерці ў 1241 годзе цара Івана Асеня II і барацьбы за балгарскі прастол, Балгарская дзяржава саслабла і шэраг феадалаў абвясцілі пра незалежнасць сваіх уладанняў. У канцы XIII стагоддзя дэспат Шышман кіраваў наваколлямі горада Відзін як незалежны кіраўнік. З Тырнаўскім царствам (асноўнай балгарскай дзяржавай таго часу) Шышман падтрымліваў мірныя адносіны. Прынамсі звестак пра ваенныя сутыкненні паміж Відзінам і Тырнава не захавалася. Пасля смерці Шышмана ўлада ў Відзінскім княстве перайшла да яго сына, Міхаіла Шышмана.
Тшэбятаў
Тшэбятаў (Trzebiatów) — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Грыфіцкага павета Заходнепаморскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Тшэбятаў.
Відзінскае царства
Відзінскі дэспатат
У 1323 годзе дэспат Відзіна Міхаіл Шышман быў абраны балгарскім царом. У выніку гэтага Відзінскае княства аб'ядналася з Балгарскім царствам. У Відзіне застаўся кіраваць Белаўр, брат Міхаіла Шышмана. Пасля таго, як у 1331 годзе на балгарскі прастол уступіў цар Іван Аляксандр, Белаўр адмовіўся падпарадкавацца яму, аднак падчас вайны 1331 года, цар Іван Аляксандр атрымаў перамогу і ўлада Балгарскага царства ў Відзіне зноў была адноўлена.
Тшэбятаў
Тшэбятаў стаіць на рацэ Рэга. Адлегласць па прамой паміж гарадамі Тшэбятаў — Мінск 805 км, да Варшавы — 441 км.
Відзінскае царства
Відзінскі дэспатат
Калі цар Іван Аляксандр захацеў абвясціць сваім спадчыннікам свайго трэцяга сына Івана Шышмана, то другому сыну Івану Сраціміру ён у 1356 годзе якасці кампенсацыі даў уладу ў Відзіне (першы сын цара Івана Аляксандра, Міхаіл Асень, загінуў пры жыцці бацькі). З гэтага моманту Відзінскае княства становіцца вядомае як Відзінскае царства. Іван Срацімір з'ехаў з Тырнава ў Відзін і кіраваў ім як незалежнай дзяржавай. Аднак да смерці свайго бацькі, Іван Срацімір не абвяшчаў фармальнай незалежнасці Відзінскага царства.
Тшэбятаў
Насельніцтва — 10 186 жыхароў (2014 год).
Відзінскае царства
Венгерская акупацыя (1365—1369)
У 1365 годзе венгерскі кароль Людовік I захапіў Відзінскае царства. Аднак у 1369 годзе яно было адноўлена сумеснымі дзеяннямі балгарскага (тырнаўскага) цара Івана Аляксандра, влашскага князя Уладзіслава I і кіраўніка Дабруджы Даброціцы. На відзінскі прастол вярнуўся Іван Срацімір.
Відзінскае царства (1371—1396)
Пасля смерці цара Івана Аляксандра абодва яго сыны Іван Срацімір і Іван Шышман абвясцілі сябе адзінымі законнымі кіраўнікамі Балгарыі і не прызнавалі адзін аднаго. Кіраўнік Відзінскага царства, Іван Срацімір абвясціў незалежнасць Відзіна і абвясціў сябе сябе балгарскім царом, успрыняўшы тытул свайго бацькі «У Хрыста Бога верны цар і самадзержац усіх балгараў і грэкаў». Тое ж самае зрабіў і Іван Шышман. Няма дакладных звестак пра ваенныя дзеянні паміж Відзінскім і Тырнаўскім царствамі, але мяркуецца, што горад Сафія першапачаткова належаў Івану Сраціміру, а з 1373 года перайшоў да Івана Шышмана.
Дэманструючы поўную незалежнасць Відзінскага царства, Іван Срацімір парваў адносіны з Тырнаўскім патрыярхам і падпарадкаваў Відзінскую мітраполію Канстанцінопалю.
Летапісец Іаган Шыльтбергер пісаў, што ў канцы XIV стагоддзі былі:
Ён меў на ўвазе, што замест адзінай дзяржавы былі Відзінскае царства, Тырнаўскае царства і Дабруджанскае княства і кожнае лічыла сябе сапраўдным Балгарскім царствам.
Дзякуючы свайму размяшчэнню, Відзінскае царства было абаронена ад нападаў турак. Аднак, гэта працягвалася нядоўга. У 1396 годзе, неўзабаве пасля падзення Тырнаўскага царства, туркі паклалі канец незалежнасці Відзіна. Іван Срацімір быў арыштаваны за непадпарадкаванні султану (ён прапусціў венгерскія войскі праз сваю тэрыторыю) і яго далейшы лёс невядомы. Пасля гэтага Відзінскае царства канчаткова страціла сваю незалежнасць.
Балгарскае (Відзінскае) царства (1396—1422)
Пасля падзення ў 1395 годзе Тырнаўскага царства і заваявання ў 1396 годзе Відзінскага царства, на прастол Відзіна ўзышоў Канстанцін II Асень, сын Івана Сраціміра. Ён кіраваў то як васал турэцкага султана, то як венгерскага караля, а таксама на час абвяшчаў незалежнасць, але тым не менш яго ўлада распаўсюджвалася толькі на частку былога Відзінскага царства. У перыяд з 1396 па 1422 гады гэтыя рэшткі Відзінскага царства і ўяўлялі сабой Балгарыю. Спрэчкі паміж Тырнавам і Відзінам ужо не было. Шэраг замежных дзяржаў прызнавалі Канстанціна II Асеня менавіта як кіраўніка Балгарыі. У такім відзе Балгарыя працягвала існаваць да 1422 года, калі пасля смерці Канстанціна II Асеня, Відзінскае царства перастала згадвацца ў крыніцах, хутчэй за ўсё яно было канчаткова ліквідавана туркамі.
(132524) APL
(132524) APL — невялікі астэроід галоўнага пояса, які быў адкрыты 9 мая 2002 года ў рамках праекта LINEAR у абсерваторыі Сакора.
Даследаванні
13 чэрвеня 2006 года касмічны апарат «New Horizons», накіроўвальны да Плутону і Поясу Койпера, максімальна зблізіўся з астэроідам APL прыблізна на адлегласць 102 000 км, у 273 мільёнах кіламетраў ад Зямлі. Даследаванні астэроіда з «New Horizons» пачаліся на этапе збліжэння, і працягваліся з 11 па 13 чэрвеня 2006 года. Вялікая вуглавая хуткасць астэроіда ў адносінах да «New Horizons» (каля 40″ у секунду) дала магчымасць выпрабаваць здольнасць касмічнага апарата адсочваць хутка рухомыя аб’екты.
Назва
Астэроід 2002 JF56 атрымаў назву (132524) APL гонар Лабараторыі прыкладной фізікі (Applied Physics Laboratory, APL) пры універсітэце Джона Хопкінса, якая ўдзельнічае ў распрацоўцы шматлікіх касмічных місій, 6 студзеня 2007 года — амаль праз паўгода пасля пралёта міма яго касмічнага апарата «Новыя гарызонты».
Таўбербішофсгайм
Таўбербішофсгайм (Tauberbischofsheim) — горад у Германіі, раённы цэнтр, размешчаны ў зямлі Бадэн-Вюртэмберг. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Штутгарт. Уваходзіць у склад раёна Майн-Таўбер. Насельніцтва складае 13 101 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 69,31 км². Афіцыйны код — 08 1 28 115.
Горад падпадзяляецца на 7 гарадскіх раёнаў.
NGC 2243
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ганна Іванаўна Бабарыкіна
Ганна Іванаўна Бабарыкіна (, в. Мялыні Усвяцкага раёна Пскоўскай вобласці — ) — беларускі педагог, Заслужаны настаўнік БССР, удзельніца Вялікай Айчыннай вайны. Дэпутат Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь (1990).
Біяграфія
Скончыла Веліжскае педагагічнае вучылішча (1940). Скончыла Мінскі педагагічны інстытут імя М. Горкага (1957).
У перадваенны час выкладала гісторыю ў Шаршнёўскай СШ Усвяцкага раёна. Удзельніца Вялікай Айчыннай вайны: памочнік камісара па камсамоле ў партызанскім атрадзе «Кастрычнік», пазней на той жа пасадзе ў брыгадзе «Кастрычнік». У 1944—1945 гадах першы сакратар Пліскага райкама камсамола, інструктар Вілейскага абкама камсамола.
З сакавіка 1945 года ў Ашмянскім раёне: першы сакратар РК ЛКСМБ (1945—1946), настаўніца гісторыі ў СШ № 1 і № 2 (1946—1995).
Выбіралася народным дэпутатам Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь (1990).
Узнагароды
У 1965 годзе прысвоена ганаровае званне «Заслужаны настаўнік БССР». Узнагароджана ордэнамі Кастрычніцкай Рэвалюцыі (1971), «Знак Пашаны» (1960), іншымі ордэнамі і медалямі.
Каміла Гольджы
Каміла Гольджы (Camillo Golgi; 7 ліпеня 1843, Картэна — 21 студзеня 1926, Павія) — італьянскі ўрач і вучоны, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1906), разам з Сант’яга Рамон-і-Кахалем, «у знак прызнання іх прац аб структуры нервовай сістэмы».
Браты Дафер
Мэт Дафер (Matt Duffer) і Рос Дафер (Ross Duffer), прафесійна вядомыя як Браты Дафер (The Duffer Brothers; нар., Дарэм) — амерыканскія кінарэжысёры, сцэнарысты і прадзюсары навукова-фантастычных фільмаў і серыялаў. Блізняты.
Іх рэжысёрскім і сцэнарным дэбютам у поўнаметражным кіно стаў фільм 2015 года «». У тым жа годзе яны прынялі ўдзел у напісанні сцэнарыя серыяла «». Самай жа вядомай іх працай з’яўляецца серыял «Дзіўныя рэчы», які атрымаў вялікую колькасць узнагарод, у тым ліку MTV Movie & TV Awards 2017 года ў катэгорыі «Тэлешоу года».
Княжаўка
Княжаўка (або Княжоўка) — вёска пад Гомелем, што існавала ў XVI — пачатку ХІХ ст. У 1560 г. згадвалася як селішча Княжае.
Знаходзілася на рацэ Струпіца. Адносілася да мясцовасці Ляхаўскі абруб.
Згодна з «Ведамасцю аб дваранах Магілёўскай губерні» 1777 г. належала Багуславу Корвін-Красінскаму, а яго насельніцтва («число головъ») складала 94 чалавекі хрысціянскага веравызнання. Па звестках генеральнага межавання 1784 г. значылася сярод вёсак «дачы» Яроміна, прыналежнай Фаме Красінскаму. Пазней, па ўсім відаць, перайшла ў валоданне Румянцавым.