cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Асавец (стаянка)
Стаянка-3
Знаходзіцца за 1 км на паўднёвы ўсход ад вёскі. Даследаваў у 1968 годзе М. М. Чарняўскі. На паверхні ўзгорка трапляліся крамянёвыя прылады працы і кераміка, а ў торфе каля паўночна-ўсходняга падножжа — рэшткі драўляных збудаванняў. Адносіцца да бронзавага веку.
Стаянка-4
Знаходзіцца за 1,8 км на паўднёвы ўсход ад вёскі. Даследаваў у 1971 годзе, 1976—1977 гадах М. М. Чарняўскі. Выяўлены матэрыялы ранняга неаліту (IV тыс. да н. э.). Матэрыялы раскопак захоўваюцца ў Інстытуце гісторыі АН БССР і Дзяржаўным музеі БССР.
Стаянка-5
Стаянка неаліту і ранняга бронзавага веку за 1,1 км ад вёскі. Выявіў у 1972 годзе і даследваў 32 м2 у 1987 годзе, 1991 гадах М. М. Чарняўскі. Матэрыялы адносяцца да ўсвяцкай і паўночна-беларускай культур. Датуецца III — сярэдзінай II тыс. да н. э.
Стаянка-7
Стаянка поздняга неаліту і ранняга бронзавага веку за 1,5 км ад вёскі. Выявіў у 2000 годзе М. М. Чарняўскі, даследваў 96 м² у 2000—2007 гадах М. Чарняўскі. Пашкоджана пажарам, ацалелая пляцоўка на паўднёвай ускраіне мае памеры 20×50 м. Культурны пласт падсцілаецца торфам. Знойдзена больш 13 тыс. фрагментаў керамікі, 421 крамянёвая і 251 касцяная прылады, вырабы і іх фрагменты з бурштыну, каменю, дрэва і бяросты, меднае шыла, амаль 17 тыс. фрагментаў костак млекакормячых, рыб і птушак, каля 1 тыс. фрагментаў лясных і вадзяных арэхаў і інш.
Новагрыгорыўка (Васылькіўскі раён)
Новагрыгорыўка (Новогригорівка) — вёска ў Васылькіўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
Тэракт у Стамбуле (2022)
А 16 гадзін 13 хвіліны 13 лістапада 2022 года на вуліцы Істыкляль у раёне Бейаглу (г. Стамбул) адбыўся выбух.
Па дадзеных турэцкага навінавага партала OdaTV, прычынай выбуху стала самаробнае выбуховае прыстасаванне, пакінутае невядомай жанчынай. У выніку здарэння загінулі 6 чалавек, не менш 81 атрымалі раненні. Таксама былі пашкоджаны многія будынкі вуліцы.
Брольніцкі сельсавет
Бро́льніцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Навагрудскага раёна Гродзенскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок Брольнікі.
Тэракт у Стамбуле (2022)
На працягу гадзіны пасля ўлады Турцыі ўвялі часовую забарону на публікацыю навін пра інцыдэнт. Прэзідэнт краіны Рэджэп Таіп Эрдаган назваў гэта тэрактам.
Брольніцкі сельсавет
Гісторыя
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Гарадзечненскі сельсавет у складзе Навагрудскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Гарадзечна. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 10 ліпеня 1959 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Куравіцкага сельсавета. 25 чэрвеня 2008 года Гарадзечненскі сельсавет перайменаваны ў Брольніцкі сельсавет, а адміністрацыйны цэнтр сельсавета перанесены з вёскі Гарадзечна ў вёску Брольнікі.
22 жніўня 2017 года да Брольніцкага сельсавета далучана частка скасаванага Ваўковіцкага сельсавета (землі плошчай 4703 га і наступныя населеныя пункты: вёскі Агароднікі, Амневічы, Ваўковічы, Гаравічы, Мацешыцы, Рутка 2, Сянежыцы); са складу Брольніцкага сельсавета выключаны землі плошчай 4753 га і наступныя населеныя пункты: аграгарадок Гарадзечна, вёскі Брацянка, Іспась, Літоўка, Мотча, Сялец, Слабодка, Стары Лес, Сунчыцы, хутары Слухавічы, Эканомія, якія ўвайшлі ў склад Ладзеніцкага сельсавета.
Склад
Па стану на 2017 год у склад сельсавета ўваходзіла 15 населеных пунктаў, пасля рэарганізацыі – 16 населеных пунктаў (01.01.2018 г.). У склад сельсавета ўваходзіла 20 населеных пунктаў (2009 г.):
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (20 населеных пунктаў) — 1658 чалавек, з іх 95,1 % — беларусы, 2,8 % — палякі, 1,1 % — рускія.
Насельніцтва, жыхароў: 1658 (2009 г.), 1087 (2017 г.), 1118 (2018 г.).
Сімона Хаўсвальд
Сімона Хаўсвальд (дзявочае прозвішча — Хэ-Саон Дэнкінгер; ням.: Simone Hauswald (He-Soon Denkinger); нар., , Бадэн-Вюртэмберг) — нямецкая біятланістка, чэмпіёнка свету па біятлонку. Уладальніца Малога кубка свету ў заліку спрынтарскіх гонак у сезоне 2009/2010.
Брольніцкі сельсавет
Спасылкі
Навагрудскі раённы выканаўчы камітэт
Сімона Хаўсвальд
Біяграфія
Яе бацька — немец, маці — карэянка. Сымона — ваеннаслужачая бундэсвера, неаднаразовы прызёр чэмпіянатаў свету па лыжных відах спорту сярод ваенных у біятлоне і лыжных гонках.
Пачынаючы з сезона 2008/2009 Сымона выступае пад прозвішчам свайго мужа — Штэфена Хаўсвальда.
У канцы сезона 2009—2010 аб’явіла аб завяршэнні спартыўнай кар’еры.
Апертура (оптыка)
Аперту́ра (ад apertura — адтуліна) — дзейная адтуліна аптычнай сістэмы, якая вызначаецца памерамі лінзаў або дыяфрагмамі. Раздзяляльная здольнасць аптычнай прылады прапарцыянальная апертуры. Вуглавая апертура — вугал α паміж крайнімі прамянямі канічнага, які уваходзіць у аптычную сістэму. Лікавая апертура вызначаецца як n sin(α/2), дзе n — асяроддзя, у якім знаходзіцца прадмет.
Гунда Німан-Штырнеман
Гунда Німан-Штырнеман (ням.: Gunda Niemann-Stirnemann, народжаная — Клееман ням.: Kleemann; нар., , акруга Эрфурт, ГДР) — нямецкая канькабежка, трохразовая алімпійская чэмпіёнка, 11-разовая чэмпіёнка свету на асобных дыстанцыях, 8-разовая чэмпіёнка Еўропы ў класічным мнагаборстве.
На працягу кар'еры ўстанавіла 18 сусветных рэкордаў, першы з якіх у снежні 1990 года, а апошні - у сакавіку 2001 года (ва ўзросце 34 гадоў).
Каток у Эрфурце, дзе Гунда пражыла большую частку жыцця, названы ў яе гонар — «Гунда-Німан-Штырнеман-Хале» (ням.: Gunda-Niemann-Stirnemann-Halle).
У 2001 годзе Гунда Німан перапыніла кар'еру, каб нарадзіць дачку. Вярнулася ў сезоне 2003/2004 і планавала ўдзельнічаць на Алімпійскіх гульнях 2006 года ў Турыне, але атрымала траўму спіны і ў кастрычніку 2005 года аб'явіла аб завяршэнні спартыўнай кар'еры.
Еўрапейскі калегіум
Еўрапейскі калегіум ці Каледж Еўропы — незалежная ўстанова паслядыпломнай адукацыі па еўрапеістыцы, якая мае два кампуса: у Бругэ (Бельгія) і, пачынаючы з 1992 года, у Варшаве (Польшча). Каледж быў заснаваны ў 1949 годзе пасля Еўрапейскага кангрэса ў Гаазе такімі вядучымі еўрапейскімі фігурамі, як Уінстан Чэрчыль, Поль-Анры Спаак, Альчыдэ дэ Гасперы і інш. Мэтай стварэння калегіума была прапаганда «духу салідарнасці і ўзаемаразумення паміж народамі Заходняй Еўропы і наданне элітнай адукацыі для асоб, якія будуць падзяляць гэтыя каштоўнасці», а таксама падрыхтоўка высокакваліфікаваных студэнтаў з лідарскімі функцыямі, якія маюць стратэгічнае разуменне шырокага спектру еўрапейскіх пытанняў.
Агульная характарыстыка
Калегіум з’яўляецца вышэйшай навучальнай установай, заснаванай у адпаведнасці з заканадаўствам Каралеўства Бельгія. Ён зарэгістраваны фламандскім урадам Бельгіі як вышэйшая навучальная ўстанова. Ступень магістра ўстановы афіцыйна прызнаецца урадам і з’яўляецца эквівалентам да ступені магістра, выдадзенай любым іншым бельгійскім універсітэтам.
З 1992 года калегіум адкрыў кампус у Варшаве (Польшча), які спецыялізуецца на паглыбленым вывучэнні еўрапейскай інтэграцыі краін-суседзяў ЕС. Прызнанне дыпломаў урадам Бельгіі з’яўляецца ідэнтычным для абодвух кампусаў.
На працягу 10-11 месяцаў студэнты каледжа праходзяць інтэнсіўную акадэмічную праграму ў складаным, але надзвычай стымулюючым асяроддзі. Кожны год установа выпускае 300—400 студэнтаў з кампуса ў Бругэ і 100—150 студэнтаў з кампуса ў Варшаве. Навучанне ў Каледжы Еўропы праводзіцца на дзвюх мовах, таму студэнты павінны валодаць як англійскай, так і французскай мовамі адначасова. Навучанне на польскай мове не прадугледжана.
Звычайна студэнты выбіраюцца сумесна з Міністэрствамі замежных спраў адпаведных краін-членаў ЕС і іх партнёрамі, і гэты адбор вельмі пільны. Колькасць студэнтаў з года ў год застаецца амаль нязменнай і параўнальна невялікай (на працягу многіх дзясяткаў гадоў менш за 100), але з 1990-х гадоў гэта колькасць паступова павялічвалася.
Газета «The Times» напісала пра установу: «Калегіум Еўропы, размешчаны ў сярэднявечным бельгійскім горадзе Бругэ, з’яўляецца для еўрапейскай палітычнай эліты тым самым, што і Гарвардская школа бізнесу для амерыканскага карпаратыўнага свету. Гэта месца, дзе амбіцыйныя і таленавітыя людзі атрымліваюць ўплывовыя сувязі». Выданне «The Economist» апісвае яго як «інстытут высакародных дзяўчат для еўракратаў». Еўрапейскі камісар па адукацыі Ян Фігель назваў калегіум «адным з галоўных сімвалічных цэнтраў еўрапейскіх навук у Еўрапейскім саюзе».
Кожны навучальны год мае свайго патрона і атрымлівае яго назву. Акадэмічны год адкрываецца вядучымі еўрапейскімі палітыкамі. Калегіум Еўропы ў Бельгіі мае агульныя традыцыі і часта параўноўваецца з французскай Нацыянальнай школай адміністрацыі, але мае значна больш шырокі міжнародны профіль. Выпускнікамі калегіума з’яўляюцца прэм’ер-міністр Даніі Хеле Торнінг-Шміт, намеснік прэм’ер-міністра Вялікабрытаніі Нік Клег, а таксама міністры замежных спраў Італіі і Фінляндыі Энца Маавера Міланезі і Александэр Стуб адпаведна. Многія выпускнікі каледжа займаюць дыпламатычныя і кіраўнічыя пасады ў еўрапейскіх інстытуцыях.
Ляўкова (Вілейскі раён)
Ляўко́ва (, Левково) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вязынскага сельсавета.
Дзікава
Дзі́кава (, Диково) — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Марозавіцкага сельсавета.
Размяшчэнне
У 11 км на захад ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 50 км ад Гомеля.
Гідраграфія
На поўначы меліярацыйныя каналы.
Пэтрыкіўка (Васылькіўскі раён)
Пэтрыкіўка (Петриківка) — вёска ў Васылькіўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
Дзікава
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па аўтамабільнай дарозе Губічы - Буда-Кашалёва.
Планоўка складаецца з кароткай прамалінейнай вуліцы, блізкай да мерыдыянальнай арыентацыі і забудаванай драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Да 17 мая 1979 года пасёлак уваходзіў у склад Недайскага сельсавета, да 1 снежня 2009 года — у склад Глазаўскага сельсавета.
Палівальны панядзелак
Паліва́льны панядзе́лак (Поливальный понедельник, Обливаний понеділок, Полеваний понеділок, Уливанка, Хлопский волочевник, Oblévačka, Červené pondělí, Śmigus-dyngus, Polewanka, Lejek, Locsolkodás) — звычай аблівання вадой у панядзелак пасля Вялікадня, які існуе ў Польшчы і ў некаторых раёнах Заходняй Украіны.
У палівальны панядзелак абліваць адзін аднаго і мінакоў вадой могуць не толькі дзеці і моладзь, але часам і людзі старэйшага ўзросту. І, калі дарослыя людзі паліваюць толькі дзеля традыцыі, то дзеці могуць прыносіць нямала клопатаў, абліваючы людзей з ног да галавы. У Закарпацце абліванне адбываецца тры дні: у першы дзень хлопцы паліваюць дзяўчат, на другі — дзяўчаты хлопцаў, на трэці — хто каго захоча.
Кучкуноўскі валун
Кучкуноўскі валун, або Вялікі камень кучкуноўскі — геалагічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння на Беларусі з 1988 года. Размешчаны за 1 км на поўнач ад вёскі Кучкуны Валожынскага раёна Мінскай вобласці.
Валун чырвона-бурага граніту рапаківі кіроўнага тыпу з авоідамі палявога шпату ад 8 да 12 см у папярочніку. Даўжыня валуна складае 2,8 м, шырыня 2,5 м, вышыня 0,95 м, у абводзе 7,7 м, аб’ём 3,5 м³, маса каля 9,4 т. Прынесены ледавіком больш за 150 тыс. г. назад з Выбаргскага масіву на тэрыторыі Ленінградскай вобласці Расіі.
Дзмітрый Уладзіміравіч Гулецкі
Дзмітрый Уладзіміравіч Гулецкі (нар. 29 сакавіка 1981) — сучасны беларускі даследчык нумізматыкі і матэрыяльнай культуры. Актыўна займаецца нумізматычнымі даследаваннямі з 2005 года. Дэлегат ад Беларусі на нумізматычных канферэнцыях у Раўбічах, Беластоку і Вільні ў 2005—2007 гадах.
Наўля
Наўля (На́вля) — пасёлак гарадскога тыпу, адміністрацыйны цэнтр Наўлінскага раёна Бранскай вобласці Расіі. Размешчаны на рацэ Наўлі, прытоку Дзясны. Вузлавая чыгуначная станцыя, за 53 км на поўдзень ад Бранска. Заснаваны ў 1904 годзе ў сувязі з будаўніцтвам Маскоўска-Кіеўска-Варонежскай чыгункі. З 1938 года — пасёлак гарадскога тыпу.
Назва
Назва Наўля ад назвы дзесенскай ракі Наўлі, на якой паселішча паўстала.
Рачная назва балцкага паходжання. Найбліжэйшы гідранімічны аналаг — назва ракі Наўля (прыток сожскага Астра, на ўсходзе ад Рослаўля).
Ад індаеўрапейскага *nāṷ- «смерць, мярцвяк». У непасрэднай блізкасці да сожскай Наўлі (сцякаюць з аднаго ўзвышша) — дзесенская рака Мярцвіца, назва якой, як мяркуецца, калькуе назву Наўлі. Рэчкі з назвай Мярцвіца таксама на поўначы і на поўдні ад Мсціслава (прытокі сожскай Віхры і сожскай Чорнай Натапы).
З назвай дзесенскай і сожскай Наўляў звязваюць таксама назву возера Наўліца (Наўліцкае) пад Полацкам.
Адпачатная балцкая форма гэтых назваў — *Navi̯a (Nauja). Яе значэнне — «Мёртвая (рака)».
Жашкіўскі раён
Жашкіўскі раён (Жашківський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Чаркаскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Жашкіў (Жашків).
Утвораны ў 1923 г. Насельніцтва раёна на года складае 37119 чал., плошча — 964  км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 гарадскога і 33 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 горад, 2 пасёлка і 35 вёсак.
Чудска-Пскоўскае возера
Чу́дска-Пско́ўскае во́зера (Peipsi-Pihkva järv, таксама распаўсюджаныя назвы Гдоўскае возера, Пейпсі ад Peipsi) — буйны азёрны комплекс на мяжы паміж Эстоніяй і Пскоўскай і Ленінградскай абласцямі Расіі. Адносіцца да басейна Балтыйскага мора Атлантычнага акіяна.
Асацыяцыя нацыянальных алімпійскіх камітэтаў Афрыкі
Асацыяцыя нацыянальных алімпійскіх камітэтаў Афрыкі (Association of National Olympic Committees of Africa, ANOCA; Association des Comites Nationaux Olympiques d'Afrique, ACNOA) — міжнародная спартыўная арганізацыя, якая аб'ядноўвае 53 нацыянальных алімпійскіх камітэта Афрыкі. Разам з іншымі кантынентальнымі асацыяцыямі нацыянальных алімпійскіх камітэтаў складае Асацыяцыю нацыянальных алімпійскіх камітэтаў (АНАК).
Краіны-ўдзельнікі
У наступнай табліцы прыведзены краіны Афрыкі, якія маюць нацыянальныя алімпійскія камітэты і ўваходзяць ў Асацыяцыю нацыянальных алімпійскіх камітэтаў Афрыкі. У чацвёртым слупку першая дата азначае год стварэння НАК, другая — прызнанне яго Міжнародным алімпійскім камітэтам, калі даты не супадаюць.
Новаандрыіўка (Васылькіўскі раён)
Новаандрыіўка (Новоандріївка) — вёска ў Васылькіўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
Локаць (Бранская вобласць)
Локаць (Ло́коть) — пасёлак гарадскога тыпу ў Бранскай вобласці Расійскай Федэрацыі, адміністрацыйны цэнтр Брасаўскага раёна і Лакоцкага гарадскога паселішча.
Насельніцтва — 9492 чал. (2017). З 1931 года Локаць становіцца раённым цэнтрам; з 1938 года — пасёлак гарадскога тыпу.
Зондэрсгаўзен
Зондэрсгаўзен (Sondershausen) — горад у Германіі, раённы цэнтр, размешчаны ў зямлі Цюрынгія. Заснаваны ў 1125 годзе. Да 1909 года служыў сталіцай княства Шварцбург-Зондэрсгаўзен.
Уваходзіць у склад раёна Кіфгойзер. Насельніцтва — (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 114,36 км². Афіцыйны код — 16 0 65 067. Горад падзяляецца на 4 гарадскія раёны.
Варшаўская кінашкола
Варшаўская кінашкола — польская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у Варшаве.
Агульная характарыстыка
Варшаўская кінашкола была створана ў 2004 годзе рэжысёрам, сцэнарыстам і прадзюсарам Мацеем Селязіцкім і акцёрам Багуславам Ліндам. У цяперашні час школа ўяўляе сабой адзіны ў Польшчы комплекс кінашкол, у рамках якога ажыццяўляюцца праграмы бакалаўрыяту і магістратуры, аспірантуры, розныя курсы і дзве агульнаадукацыйныя школы з прафілямі па кінематаграфіі і стварэнню відэагульняў. У кампусе таксама працуе рэвіталізаваны студыйны кінатэатр.
Установа прапануе ўсебаковую адукацыю, навучае ў галіне кінематографа, сцэнарыстыкі, рэжысуры, акцёрскага майстэрства, вытворчасці кінафільмаў, мантажу, фатаграфіі, тэлебачання, гуказапісу і стварэння відэагульняў. Таксама праводзяцца англамоўныя міжнародныя праграмы, якія аб’ядноўваюць студэнтаў з усяго свету.
Кінашкола размешчана на варшаўскім Жалібожы. Сэрцам кампуса з’яўляецца ўнікальны колішні прамысловы будынак, у якім знаходзіцца большасць аўдыторый і службовых памяшканняў, акцёрскія студыі, студыі гуказапісу, постпрадакшн, склад абсталявання і шматлікія лекцыйныя залы. Унутры кампуса таксама знаходзіцца будынак кінатэатра, дзе праводзяцца паказы фільмаў, акцёрскія заняткі, майстар-класы і шматлікія дадатковыя культурныя ініцыятывы. На тэрыторыі таксама працуе кафэ.
Паўночна-Алічурскі хрыбет
Хрыбет складзены гранітоідамі, мэтамарфічнымі і гліністымі сланцамі, пясчанікамі і вапнякамі. Вялікая колькасць ледавікоў — каля 470, агульная плошча якіх дасягае 295 км². Пануюць ландшафты камяністага высакагор'я са скаламі і асыпкамі, у ніжніх частках схілаў пераважае разрэджаная расліннасць халоднай высакагорнай пустыні.
Каратэ-Урыа
Каратэ-Урыа (Carate Urio) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кома.
Насельніцтва складае 1208 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 201 чал./км². Займае плошчу 6 км². Паштовы індэкс — 22010. Тэлефонны код — 031.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Аптычная вось
Аптычная вось:
Алекс Старазінскі
Алекс Старазінскі (Alex Storożyński; нар. у 1961 годзе,, штат Нью-Ёрк, ЗША) — журналіст, уладальнік шматлікіх узнагарод, у тым ліку Пулітцэраўскай прэміі. Былы прэзідэнт і выканаўчы дырэктар Фонда Тадэвуша Касцюшкі.
Помнік Уладзіміру Ільічу Леніну (Баранавічы)
Помнік Уладзіміру Ільічу Леніну — помнік у Баранавічах, размешчаны ў цэнтры горада, на плошчы Леніна. Кампазіцыйны цэнтр плошчы. Пастаўлены ў 1960 годзе. Прысвечаны заснавальніку савецкай дзяржавы У. І. Леніну. Аўтары помніка — скульптар М. Альтшулер, архітэктары М. Мілавідаў, С. Ожагаў, А. Марэніч.
Апісанне
Агульная вышыня помніка складае 11,2 м, вышыня фігуры 1,6 м. Скульптурную фігуру У. I. Леніна з бронзы, пастаўленую на высокім гранітным пастаменце, і асіметрычна размешчаную выцягнутую па гарызанталі трыбуну аб’ядноўвае нізкі, развіты ў плане ступеньчаты стылабат. Фігура ў стрыманым руху. Твар у дакладных партрэтных і разам з тым абагульненых формах. Пры сціплых памерах і лаканічнай прарысоўцы дэталей помнік вызначаецца выразнасцю і манументальнасцю.
Началава (значэнні)
Началава — шматзначны тэрмін.
Гіпадэрма
Гіпадэрма (Hypoderma) — род грыбоў сямейства. Назва ўпершыню была апублікаваная ў 1847 годзе.
Джэймс Брукс (мастак)
Джэймс Брукс (James Brooks;, , штат Місуры — , Брукхейвен, штат Нью-Ёрк) — амерыканскі мастак-абстракцыяніст.
Жыццё і творчасць
Нарадзіўся на амерыканскім Поўдні, у Сэнт-Луісе, штат Місуры. Пераязджае ў Тэхас, дзе з 1923 па 1925 год вывучаў жывапіс у даласкім Паўднёвым метадысцкім універсітэце. З 1926 года мастак жыве ў Нью-Ёрку, тут у 1927—1930 гадах вучыўся на курсах Лігі студэнтаў-мастакоў.
У 1938 годзе стварыў насценныя роспісы ў Публічнай бібліятэцы Квінса, у 1942 годзе — у аэрапорце Ла Гуардыя ў Нью-Ёрку. У перыяд з 1942 па 1945 год, падчас Другой сусветнай вайны — 3-гадовая служба ва ўзброеных сілах ЗША. Потым жыў у Егіпце і Турцыі. Пасля вяртання ў 1946 годзе на радзіму выкладаў у нью-ёркскім Калумбійскім універсітэце, а з 1948 года — у інстытуце Прата, у Брукліне.
Вярхусце
Вярху́сце (, Верхустье) — вёска ў Іванаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Ляскавіцкага сельсавета.
NGC 5627
NGC 5627 (іншыя абазначэнні — UGC 9280, MCG 2-37-13, ZWG 75.46, PGC 51705) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Франклін Пірс
Франклін Пірс (Franklin Pierce;  — ) — 14-ы прэзідэнт ЗША ў 1853—1857 гадах. Пірс быў дэмакратам з Поўдня, які бачыў у абаліцыянісцкім руху фундаментальную пагрозу адзінству нацыі. Яго палярызацыйныя дзеянні ў прыняцці і падпісанні Акту Канзас-Небраска і прымяненні Закона аб збеглых рабах не змагло спыніць сепаратысцкі канфлікт, што стала аднім з этапаў у аддзяленні Поўдня. Блізкі сябар пісьменніка Натаніэля Готарна.
Біяграфія
Пірс нарадзіўся 23 лістапада 1804 года ў Хілсбара, штат Нью-Гэмпшыр, у сям’і генерала Бенджаміна Пірса, удзельніка вайны за незалежнасць ЗША і губернатара Нью-Гэмпшыра, і Ганны Кендрык Пірс. У 1820—1824 гадах ён атрымаў юрыдычную адукацыю ў Боўдзінскім каледжы, штат Мэн, а ў 1827 годзе стаў ліцэнзаваным адвакатам. У 1829 годзе Пірс быў абраны ў Палату Прадстаўнікоў Нью-Гэмпшыра, а ў 1833—1842 гадах служыў у федэральным парламенце спачатку ў якасці кангрэсмена, а пасля 1837 года — сенатара.
У 1852 годзе, як кампрамісны кандыдат, які б змог аб’яднаць паўночныя і паўднёвыя інтарэсы, Пірс быў вылучаны ў якасці кандыдата партыі на пасаду прэзідэнта на 49-м выбарчым бюлетэні на Нацыянальным з’ездзе Дэмакратычнай партыі. У тым жа годзе на прэзідэнцкіх выбарах Пірс і яго напарнік Уільям Кінг лёгка перамаглі кандыдатаў Партыі вігаў Уінфілда Скота, начальніка Пірса падчас вайны, і Уільяма А. Грэма.
Нягледзячы на сваю папулярнасць і вялікае грамадскае жыццё, асабістае жыццё Пірса было няўдалым. Разам са сваёй жонкай Джэйн Пірс пакутаваў ад хвароб і дэпрэсіі на працягу большай часткі свайго жыцця, усе іх дзеці памерлі маладымі, а іх апошні сын быў забіты цягніком у той час як сям’я падарожнічала незадоўга да інаўгурацыі Пірса. На пасадзе прэзідэнта Пірс імкнуўся захаваць адзінства Дэмакратычнай партыі паміж рознымі фракцыямі паўночных і паўднёвых штатаў і раўнамерна размяркоўваць палітычныя і дыпламатычныя пасады сярод іх. Гэты высілак у значнай ступені не ўдаўся, наладзіў шэраг уплывовых прадстаўнікоў партыі супраць яго і справакаваў некалькі скандалаў з амерыканскімі пасланнікамі ў Еўропе. Пірс падтрымліваў экспансіянісцкі рух «Маладая Амерыка», ён падпісаў куплю Гадсдэна — дагавор на набыццё зямлі ў Мексікі, і няўдала спрабаваў набыць Кубу ў Іспаніі. Падчас сутыкнення ў Канзасе прыхільнікаў рабаўладання і абаліцыяністаў і з’яўлення ў тэрыторыі двух супернічаючых урадаў, якія прадставілі два розных варыянта канстытуцыі будучага штата, прэзідэнт паспрабаваў дамагчыся прыняцця Канзаса ў ЗША на правах рабаўладальніцкага штата, але гэта намаганне таксама не скончылася поспехам. Пірс падпісаў гандлёвыя дагаворы з Англіяй і Японіяй, у той час як кабінет рэфармаваў свае аддзелы і павышаў справаздачнасць, але гэтыя поспехі былі азмрочаны палітычнай барацьбой.
Яго папулярнасць у паўночных штатах рэзка знізілася пасля таго, як ён падтрымаў закон Канзаса-Небраскі, які ануляваў Місурыйскі кампраміс, у той час як шмат белых на Поўдні працягвалі яго падтрымліваць. Праходжанне акта прывяло да гвалтоўных канфліктаў з пашырэннем рабства на амерыканскім Захадзе. Адміністрацыя Пірса падверглася рэзкай крытыцы з-за выдання Остэндскага маніфеста (унутранага камюніке амерыканскіх дыпламатаў у Еўропе), які заклікаў да анексіі Кубы, гэты дакумент шырока крытыкаваўся. Хоць Пірс, як і чакалася, быў вылучаны дэмакратамі ў 1856 годзе на прэзідэнцкія выбары, ён не атрымаў падтрымку ў партыі і яго стаўка не ўдалася. Яго рэпутацыя на Поўначы дадаткова пацярпела падчас грамадзянскай вайны, калі ён стаў крытыкам прэзідэнта Аўраама Лінкальна і ваенных высілкаў Поўначы. Пірс, які моцна выпіваў большую частку свайго жыцця, памёр ад цяжкага цырозу печані ў 1869 годзе.
Амерыканскія гісторыкі і палітычныя каментатары традыцыйна адносяць прэзідэнцтва Пірса сярод найгоршых у амерыканскай гісторыі.
Матчыцы
Ма́тчыцы (, Матчицы) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вязынскага сельсавета.
Выганічы (пасёлак гарадскога тыпу)
Выганічы (Вы́гоничи) — пасёлак гарадскога тыпу, адміністрацыйны цэнтр Выганіцкага раёна Бранскай вобласці Расіі і Выганіцкага гарадскога паселішча. Размешчаны на правым беразе ракі Дзясны, за 28 км на паўднёвы захад ад Бранска. Насельніцтва — 4949 чалавек (2017). У 1922 годзе пасёлак стаў цэнтрам Выганіцкай воласці, а з 1929 года (з перапынкамі) з’яўляецца райцэнтрам. З 1960 года — пасёлак гарадскога тыпу.
Ратыфікацыя
Факт ратыфікацыі афармляецца спецыяльным дакументам, названым ратыфікацыйнай граматай. Бакі або абменьваюцца ратыфікацыйнымі граматамі, або, пры вялікай колькасці бакоў, перадаюць ратыфікацыйныя граматы дэпазітарыю. Дэпазітарый можа быць адным з падпісантаў ці трэцяй асобай.
Часцей за ўсё ратыфікацыя выкарыстоўваецца для надання юрыдычнай сілы міжнародным дагаворам, а таксама канстытуцыям федэрацый і канфедэрацый ці папраўкам да іх. У апошнім выпадку ратыфікацыя здзяйсняецца суб'ектамі федэрацыі ці членамі канфедэрацыі.
У дачыненні да міжнародных дагавораў ратыфікацыя выступае, такім чынам, адным са спосабаў выразу згоды дзяржавы на абавязковасць дагавора, нароўні з падпісаннем, зацвярджэннем, прыняццем.
Уладзімір Рыгоравіч Правасуд
Уладзімір Рыгоравіч Правасуд (, в. Подгаць, Парыцкі раён, БССР) — беларускі гумарыст і сатырык, журналіст. Заслужаны работнік культуры Беларусі (1991).
Біяграфія
У 1944 г. быў вывезены ў Германію, вызвалены амерыканцамі.
Першы верш надрукаваў у газеце «Піянер Беларусі» ў 1953 г. У час службы ў Савецкай Арміі друкаваўся ў газеце Прыбалтыйскай ваеннай акругі і дасылаў вершы ў «Вожык». Пасля дэмабілізацыі з шэрагаў Савецкай Арміі працаваў у Лельчыцкай раёнцы «Савецкае Палессе», у красавіку 1962 г. накіраваны працаваць у рэспубліканскую газету «Калгасная праўда», у 1967 г. перайшоў у рэдакцыю часопіса «Вожык».
Скончыў факультэт журналістыкі БДУ (1970), літработнік часопіса «Вожык».
Пабываў на якуцкім участку БАМа. Напісаў паэму прысвечаную «светлай памяці Герояў Савецкага Саюза якута Фёдара Папова і беларуса Мікалая Кедышкі» імёнамі якіх былі названы камсамольска-маладзёжныя атрады БАМаўцаў адпаведных рэспублік. Потым ізноў наведваў ЯАССР, перакладаў творы якуцкіх пісьменнікаў: Аляксея Кюндэ, Архіпа Абагінскага, Панцеляймона Туласынава, Інакенція Эрцюкова, Сафрона Данілава, Сямёна Данілава, Майсея Яфімава, Міхаіла Цімафеева.
Творчасць
Аўтар кніг «Палескі Марэсьеў» (1965), «Ветэран» (1968), «Бабрыная справа»(1969), «Светлая доля» (1975), «Соль і перац» (1976), «Зайздросны лёс» (1977), «Любоў без узаемнасці» (1979), «Возвращение» (1981), «Працоўны поўдзень» (1983), «Цёшча і аўтамабіль» (1984), «Прыкарытнікі» (1993) «Народжаны рэвалюцыяй» (1979), «Працоўны поўдзень» (1983), «Бамаўцы» (1984), «Маўклівая пушча» (1989) і іншыя. У 2008 г. выйшаў збор твораў у трох тамах.
Лявошкінскі валун
Лявошкінскі валун, або Вялікі камень лявошкінскі — геалагічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння на Беларусі з 1992 года, размешчаны каля в. Лявошкі Браслаўскага раёна Віцебскай вобласці. Валун цёмна-шэрага граніту сярэднезярністага кіроўнага тыпу. Даўжыня валуна складае З м, шырыня 2,9 м, вышыня 0,6 м, у абводзе 9,2 м, аб'ём бачнай часткі 2,8 м³, маса каля 7 т. Прынесены ледавіком каля 14—15 тыс. гадоў назад са Скандынавіі.
Рабер Пірэс
Рабер Пірэс (Robert Pirès; нар., , Францыя) — французскі футбаліст, паўабаронца. Чэмпіён свету 1998, чэмпіён Еўропы 2000 у складзе нацыянальнай зборнай Францыі.
Гуляў за футбольныя клубы «Мец» (Францыя, 1992—1998), «Алімпік» (Францыя, 1998—2000), «Арсенал» (Англія, 2000—2006), «Вільярэал» (Іспанія, 2006—2010), «Астан Віла» (Англія, 2010—2011). Двухразовы чэмпіён Англіі (2002, 2004).
Улетку 2014 года аднавіў кар’еру, трапіўшы ў склад індыйскага клуба «Гоа». У лютым 2016 года канчаткова абвясціў аб завяршэнні кар’еры.
Звэныгародскі раён
Звэныгародскі раён (Звенигородський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Чаркаскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Звэныгародка (Звенигородка).
Утвораны ў 1923 г. Насельніцтва раёна на года складае 44359 чал., плошча — 1010  км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 гарадскога і 33 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 горад, 4 пасёлка і 35 сёлаў.
Нумізматыка ў Беларусі
Беларуская нумізматыка — тэрытарыяльная галіна нумізматыкі.
Гісторыя
Найперш гэта багатая манетна-медальная калекцыя Радзівілаў у Нясвіжы, якая існавала ў XVI—XVIII стагоддзях.
Мікалай Радзівіл Чорны (1515—1585) меў першую вядомую на землях Беларусі калекцыю манет у Нясвіжы. Значную калекцыю складалі скарбы, якія знаходзілі сяляне, апрацоўваючы яго зямлю. Для манет спецыяльна былі зроблены дзве велізарныя шафы з шуфлядкамі. Усе манеты былі раскладзены па асобных ячэйках, абшытых аксамітам, раскладзеныя ў шуфлядках па краінах і па гораду чаканкі. У калекцыі пераважна былі манеты ВКЛ і Рэчы Паспалітай — дукаты, талеры, пенязі, шэлегі, арабскія, рымскія, галандскія і іншыя грашовыя знакі.
Мікалай Радзівіл Сіротка (1549—1616) працягнуў збор калекцыі. У наноў збудаваным замку ў Нясвіжы Сіротка змясціў нумізматычную калекцыю ў спецыяльным пакоі.
У 1812 годзе, пасля сыходу французскага войска, расійскія часткі захапілі ў Нясвіжы сярод іншага 12 209 залатых і сярэбраных манет і медалёў. Усе яны былі перададзены ў 1813 годзе Харкаўскаму ўніверсітэту, пры якім у 1807 годзе быў заснаваны музей.
Крыху меншую, але таксама вялікую і славутую калекцыю старажытнасцей мелі Сапегі. Так званы «Сапежынскі збор» у Ружанах меў нумізматычную калекцыю. Потым той збор дзяліўся паміж спадкаемцамі, а асноўная частка перавезена ў Дзярэчын. Пасля паўстання 1831 года калекцыю канфіскавалі. Далейшы лёс яе невядомы.
Частка з «Сапежынскага збору» трапіла да Ганны Казіміраўны Сапега (па мужы Яблонская) (1728—1800). Тая, жывучы ў Сямяцічах на Гродзеншчыне, стварыла «Кабінет натуральнай гісторыі», дзе ў другой зале разам з вырабамі мастацтва была выстаўлена і нумізматычная калекцыя.
Вядома, што Альбета Агінская (? — пам. 1767) у сваім маёнтку Лучай паміж Глыбокім і Паставамі збірала антыкварыят, плаціла сваім сялянам, калі яны знаходзілі ў зямлі старыя рэчы ці манеты.
Буйным збіральнікам манет у 1840—1860 гадах быў Яўстах Тышкевіч. Ён перадаў у створаны Віленскі музей старажытнасцей 3072 манеты. Той музей меў асобны аддзел, дзе выстаўляліся манеты і медалі, падзеленыя па дзяржавах. У 1858 годзе нумізматычны збор Віленскага музея налічваў 3264 манет (539 антычных, 283 усходніх, 426 расійскіх, 2016 літоўскіх, польскіх і заходнееўрапейскіх). У 1879 годзе манет было ўжо 4659 (319 Старажытнай Грэцыі, 160 старажытнарымскіх, 720 ўсходніх, 1318 расійскіх, 2142 літоўскіх, польскіх і заходнееўрапейскіх) і 1283 медаля.
Юзаф Слізень у сярэдзіне XIX стагоддзя ў сваім маёнтку Мсціжы (Барысаўскі павет) сярод іншых старажытных рэчаў меў вялікі збор манет.
Значную калекцыю манет меў у 1880—1890-я і Марачэўскі (Вільня), уладальнік маёнтку Хожава Вілейскага павета. Напачатку XX стагоддзя — Брадоўскі (Вільня). У 1870—1890-я вельмі актыўна на Міншчыне пачаў збіраць манеты Генрых Татур — значная частка яго калекцыі патрапіла ў 1921 годзе ў Беларускі музей у Вільні.
У той самы час на Міншчыне таксама вядомы вялікі збор Эмерыка Чапскага, які выпускаў таксама і каталогі манет Рэчы Паспалітай. У 1894 годзе частка калекцыі была перавезена ў Кракаў, дзе склала аснову музея імя Чапскага.
У 1880-х гадох распачаў працу ў Віцебску музей Вацлава Федаровіча, дзе былі манеты, знойдзеныя ў Віцебскай, Мінскай і Магілёўскай губернях.
Напрыканцы XIX стагоддзя рэгістрацыя і збор манетных скарбаў паступова пераходзіць да музеяў, якія стварылі ў 1870—1880 гадах пры статыстычных камітэтах Віленскай, Мінскай, Гродзенскай, Віцебскай і Магілёўскай губернях. Багатыя німізматычныя калекцыі мелі Віцебскі царкоўна-археалагічны музей, Мінскі царкоўна-археалагічны музей.
Міжваенны перыяд
Ліхалецце Першай сусветнай вайны, рэвалюцый і перасоўванне па беларускай зямлі розных акупацыйных войскаў не лепшым чынам спрыяла захаванню манетных збораў, не кажучы ўжо пра вывучэнне і новыя даследванні.
Замежнае войска і проста злодзеі расцягнулі большасць збораў. Вядома напрыклад, што ў 1920 годзе польскае войска вывезла з Мінска Беларускі абласны музей разам з манетным зборам.
У 1918 годзе Антон Брадоўскі падараваў частку сваёй калекцыі (4,5 тыс. манет і медалёў) Віцебскаму губернскаму музею.
Пасля падзелу Беларусі і ўсталявання міру ў Заходняй Беларусі й БССР пачаўся падлік захаванага і аднаўленне страчанага.
Найлепшыя зборы манет ў Савецкай Беларусі ў міжваенны перыяд захоўвалі:
У Заходняй Беларусі:
Большасць са збораў згаданых музеяў загінулі падчас Другой сусветнай вайны ці былі назаўсёды перавезены ў музеі РСФСР.
Навуковыя нумізматычныя працы ў міжваенны перыяд у БССР былі распрацаваныя слаба. Першымі працамі па нумізматыцы лічацца два артыкулы, надрукаваныя у 1927 годзе дырэктарам Беларускага дзяржаўнага музея Паўлам Харламповічам у Гісторыка-археалагічным зборніку. Адзін артыкул пра пражскія грошы XIV—XV стагоддзя ў манетных скарбах, другі — апісваў манетныя скарбы на землях Беларусі.
Дасюль не надрукаваны нумізматычныя працы Н. Н. Шчакаціхіна. У Дзяржаўным Эрмітажы захоўваюцца два ягоныя рукапісы «Топография кладов с литовскими монетами на территории древнего Литовского государства» (1933—1934) і «Очерк истории литовской монеты 16—17 веков», першая частка (1932—1937). Вядома, што ў 1929 годзе Шчакаціхін падрыхтаваў да друку «Обзор монетных находок Белоруссии за 1926—1928 гг.» і «Описание монетных находок на территории Минска». Аднак лёс тых прац невядомы.
У Заходняй Беларусі ў 1933 годзе Юзаф Ядкоўскі апісаў на польскай мове скарбы, знойдзеныя ў 1928—1930 гадах.
Пасляваенны перыяд
Нумізматычныя даследаванні аднавіліся ў Беларусі толькі ў 1960-я гады. Аднак мелі спарадычны характар. Першым сталым даследчыкам і заснавальнікам сучаснай беларускай нумізматыкі стаў Валянцін Рабцэвіч. Дзякуючы яму і на аснове яго ўласнай калекцыі ў БДУ быў заснаваны нумізматычны кабінет.
Сучасны стан
Пасля абвяшчэння незалежнасці Беларусі ў 1991 годзе грамадства пачало праяўляць зацікаўленасць да беларускай нумізматыкі, як, зрэшты, і да ўсёй гісторыі Беларусі. У СМІ і гістарычных выданнях пачалі з’яўляцца артыкулы пра грошы ВКЛ. Выдаюцца значныя працы: энцыклапедыя «Археалогія і нумізматыка Беларусі» ў 1993 годзе, значная праца Валянціна Рабцэвіча «Нумизматика Беларуси» з’яўляецца ў 1995 годзе.
Пасля на нейкі прамежак часу надыходзіць зацішша. І толькі на пачатку XXI стагоддзя адбываецца ўздым беларускай нумізматыкі. У «Банкаўскім весніку» рэгулярна друкуюцца артыкулы, прысвечаныя манетам ВКЛ. У 2005 годзе выходзіць першы каталог-цэннік «Монеты Великого княжества Литовского, 1492—1707», праз два гады ўбачылі свет дзве кнігі на беларускай мове: навукова-папулярная «Манеты беларускай даўніны» Дзмітрыя Гулецкага і даведнік «Манеты Беларусі да 1707 года» Дзмітрыя Гулецкага, Аляксандра Грамыкі, Аляксандра Крываручкі. Матэрыялы па нумізматыцы друкуюцца ў энцыклапедыі «Вялікае Княства Літоўскае». У Беларусі адбываюцца міжнародныя нумізматычныя канферэнцыі. У 2008 годзе выходзіць на прыватную ініцыятыву беларускіх калекцыянераў кніга «Калекцыйная спадчына Вялікага княства», дзе найбольш друкуецца матэрыялаў па нумізматыцы.
Казаска-д’Інтэльві
Казаска-д'інтэльві (Casasco d'Intelvi) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кома.
Насельніцтва складае 379 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 95 чал./км². Займае плошчу 4 км². Паштовы індэкс — 22022. Тэлефонны код — 031.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Баліфантэс
Баліфантэс (Bolyphantes) — род павукоў сямейства, які ўпершыню быў апісаны Карлам Людвігам Кохам у 1837 годзе.
Віды
Род уключае 17 відаў :
Андрэ Сітраен
Андрэ Густаў Сітраен, André Citroën ( — ) — французскі прамысловец, стваральнік канцэрна «Сітраен» і аднайменнага аўтамабіля.
Быў членам масонскай ложы «Lodge La Philosophie Positive» у Парыжы.
Гаравата
Гарава́та (, Горовата) — вёска ў Іванаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Ляскавіцкага сельсавета.
Пінскі раён
Пінскі раён — раён у складзе Брэсцкай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр — горад Пінск (не ўваходзіць у склад раёна). Знаходзіцца на паўднёвым усходзе вобласці. Мяжуе на захадзе — з Іванаўскім раёнам, на поўначы — з Івацэвіцкім і Ганцавіцкім раёнамі, на ўсходзе — з Лунінецкім раёнам, на паўднёвым усходзе — са Столінскім раёнам, на поўдні — з Варашскім раёнам (Украіна).
Гісторыя Піншчыны са старажытных часоў да 1940 года
У канцы VIII ст. каля в. Гарадзішча было заснавана неўмацаванае славянскае паселішча. Як лічаць навукоўцы, гэта паселішча ў IX — пачатку XI ст. з’яўлялася буйным эканамічным і палітычным цэнтрам Палесся. У ХІ ст. цяперашняя тэрыторыя раёна ўваходзіла спачатку ў склад Кіеўскай Русі і Тураўскага княства, а ў другой палове XII ст. — у самастойнае Пінскае княства. У пачатку XIV ст. пінскія землі ўвайшлі ў склад Вялікага Княства Літоўскага. У 1569 годзе паміж ВКЛ і Польшчай заключана ўнія — аб’яднанне ў дзяржаву Рэч Паспалітая. У 1793 г., у выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай, пінскія землі былі далучаны да Расійскай імперыі і ўвайшлі ў склад Мінскага намесніцтва. Праз тры гады намесніцтва было ператворана ў Мінскую губерню, і Пінск стаў павятовым горадам.
Тартуская вышэйшая мастацкая школа
Тартуская вышэйшая мастацкая школа (Tartu Kõrgem Kunstikool, TKK) — вышэйшая навучальная ўстанова ў Тарту (Эстонія), якая рыхтуе прафесійных прыкладных мастакоў і мастакоў-рэстаўратараў. У Тартускай вышэйшай мастацкай школе студэнты могуць атрымаць прыкладную вышэйшую адукацыю па спецыяльнасцях: аўдыёвізуальнае мастацтва, дызайн і прыкладное мастацтва.
Пінскі раён
Гісторыя Піншчыны са старажытных часоў да 1940 года
У верасні 1915 года пінскія землі акупіраваны войскамі кайзераўскай Германіі, а ў сакавіку 1919 г. — польскімі войскамі. Па ўмовах Рыжскага дагавора, які быў падпісаны 18 сакавіка 1921 г., Заходняя Беларусь, у тым ліку і цяперашні Пінскі раён, адышлі да Польшчы.
Тартуская вышэйшая мастацкая школа
Тартуская вышэйшая мастацкая школа была заснавана 1 жніўня 2000 г. і з'яўляецца пераемніцай Вышэйшай мастацкай школы «Палас», якая існавала ў Тарту з 1919 года.
Пінскі раён
Гісторыя Піншчыны са старажытных часоў да 1940 года
У верасні—кастрычніку 1934 года па тэрыторыі сучаснага Пінскага раёна прайшла экспедыцыя, арганізаваная членам Амерыканскага геаграфічнага таварыства Луізай Арнер Бойд.
Тартуская вышэйшая мастацкая школа
Станам на 2013 год у Тартускай вышэйшай мастацкай школе адукацыю атрымлівалі 318 навучэнцаў, з іх 28 — экстэрны. Рэктар — Вала Нуўст.
Пінскі раён
Гісторыя Піншчыны са старажытных часоў да 1940 года
1 верасня 1939 года войскі нацыскай Германіі ўвайшлі на тэрыторыю Польшчы. 17 верасня 1939 года пачаўся Паход Чырвонай Арміі ў Заходнюю Беларусь і Украіну. Ужо 20 верасня, пераправіўшыся праз раку Ясельду, савецкія войскі вызвалілі Пінск і ўсю тэрыторыю цяперашняга Пінскага раёна. А 2 лістапада 1939 года нечарговая пятая сесія Вярхоўнага Савета СССР прыняла Закон «Аб уключэнні Заходняй Беларусі ў склад СССР і ўз’яднанні з Беларускай ССР».
Тартуская вышэйшая мастацкая школа
Факультэты
Каледж мае сем факультэтаў:
Пінскі раён
Гісторыя Піншчыны са старажытных часоў да 1940 года
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 4 снежня 1939 года была ўтворана Пінская вобласць, у склад якой ўвайшлі Пінскі, Драгічынскі, Косаўскі, Лунінецкі і Столінскі паветы.
Гісторыя Пінскага раёна ад стварэння да сучаснасці
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР ад 15 студзеня 1940 г. паветы ліквідуюцца. Замест іх утвараюцца 11 раёнаў, у тым ліку і Пінскі раён. 12 кастрычніка 1940 г. Пінскі раён быў падзелены на 16 сельсаветаў: Біжаравіцкі, Востраўскі, Высокаўскі, Вяляціцкі, Гарадзішчанскі, Дубнавіцкі, Качановіцкі, Лапацінскі, Ласіцкі, Лемяшэвіцкі, Парахонскі, Пасяніцкі, Пінкавіцкі, Плешчыцкі, Сошнаўскі, Ставоцкі.
У часы Вялікай Айчыннай вайны Пінскі раён быў акупаваны нацысцкай Германіяй. Менавіта на Пінскай зямлі 22 чэрвеня 1941 г. быў створаны партызанскі атрад пад камандаваннем В. З. Каржа, які ўжо 26 чэрвеня ўдзельнічаў у баях пад Пінскам разам з часткамі Чырвонай Арміі. За гады вайны ў Пінску і раёне нямецкія захопнікі знішчылі 108 тыс. чал., спаленая 21 вёска, з іх 2 не адрадзіліся.
Пастановай Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР ад 8 студзеня 1954 г. ліквідавана Пінская вобласць, а яе раёны і гарады перададзены ў склад Брэсцкай вобласці.
16 ліпеня 1954 г. скасаваны Востраўскі, Высокаўскі, Сошнаўскі сельсаветы, у склад Столінскага раёна перададзены вёскі Грыўковічы і Тырвовічы. 9 кастрычніка 1954 года ў склад раёна са Столінскага раёна вернуты вёскі Грыўковічы і Тырвовічы.
3 чэрвеня 1957 г. скасаваны Пасяніцкі і Пінкавіцкі сельсаветы, створаны Аснежыцкі сельсавет.
14 кастрычніка 1957 г. да раёна далучаны Ахоўскі, Вулькаўскі, Дубайскі, Малоткавіцкі, Невельскі, Паршавіцкі сельсаветы скасаванага Жабчыцкага раёна.
17 красавіка 1959 г. Вулькаўскі сельсавет перайменаваны ў Завідчыцкі, Невельскі — у Хойнаўскі. 18 кастрычніка 1960 г. Завідчыцкі сельсавет скасаваны.
25 снежня 1962 г. да раёна далучаны Бабрыкоўскі, Выганашчаўскі, Гортальскі, Загародскі, Коланскі, Лышчаўскі, Масявіцкі, Навадворскі, Парэцкі, Рэчкаўскі сельсаветы, гарадскія пасёлкі Лагішын і Целяханы скасаванага Лагішынскага раёна, Бродніцкі сельсавет і населеныя пункты Атолчыцы, Вілы, Закуцце, Каралін, Кротава, Навасёлкі, Палкоцічы, Скароцічы Дастоеўскага сельсавета Іванаўскага раёна.
1 жніўня 1964 г. Паршавіцкі сельсавет перайменаваны ў Бярозавіцкі.
19 студзеня 1965 г. створаны Валішчанскі сельсавет.
16 лістапада 1987 г. ў склад раёна са Столінскага раёна перададзены Беразцоўскі сельсавет. 21 сакавіка 1988 г. Беразцоўскі сельсавет скасаваны, створаны Сошненскі сельсавет.
24 верасня 1998 г. створаны Пінкавіцкі сельсавет.
17 верасня 2013 г. скасаваны Лемяшэвіцкі сельсавет, яго тэрыторыя далучана да Лапацінскага сельсавета.
Адміністрацыйны падзел
У раёне налічваецца 181 населены пункт. Раён адміністрацыйна падзелены на 24 сельскіх савета :
Геаграфія
Тэрыторыя Пінскага раёна складае 3261 км² (2-е месца сярод раёнаў). Асноўныя рэкі — Прыпяць з Бобрыкам і Вісліцай, Ясельда з Мерачанкай, Піна, Стыр. Праз раён праходзяць Агінскі і Дняпроўска-Бугскі каналы. Асноўныя азёры — Гарадзішчанскае, Кончыцкае і Семяховічы, а таксама вадасховішчы Пагост і Жыдча.
Большай частка раёна знаходзіцца ў межах Прыпяцкага Палесся, заходняя — у межах раўніны Загароддзе. Паверхня большай часткай плоская, забалочаная. 75 % тэрыторыі знаходзяцца ніжэй 150 м над узроўнем мора, 15 % на вышыні 150—160 м. Самая высокая кропка — 174 м (2 км на поўдзень ад в. Мерчыцы). Найбольш нізкая кропка — 130 м. Па тэктанічным складзе раён адносіцца да Палескай седлавіны.
На тэрыторыі раёна знаходзяцца заказнікі рэспубліканскага значэння «Сярэдняя Прыпяць» і «Прастыр».
Карысныя выкапні
З карысных выкапняў сустракаюцца торф, мел, будаўнічы пясок, гліна. Вядома 68 радовішчаў торфу з агульным запасам у 2,7 мільярды кубаметраў альбо 308 млн тон (найбуйнейшыя: Гарадзішчанскае балота, Хварашчанскае балота, Дубнік, Жук, Дамашніцы, Ліпавае балота, Панталеева балота); 4 радовішчы гліны і суглінкаў з запасам у 4,7 мільёны кубаметраў (найбуйнейшыя: Плянтаўскае, Пасенічскае, Вялесніцкае); 3 радовішчы пяскоў з запасамі 1,1 млн кубаметраў (найбольшае: Мерчыцкае балота).
На тэрыторыі Пінскага раёна сустракаюцца залежы сапрапелей і балотнай руды.
Кліматычныя ўмовы
Раён належыць да Пінскага агракліматычнага раёна. Сярэдняя тэмпература ў снежні: −5,2 °C, у ліпені: 18,6 °C. Ападкаў выпадае 573 мм у год. Вегетацыйны перыяд складае 201 суткі.
Эканоміка
Прамысловы комплекс раёна складаецца з наступных прадпрыемстваў :
Агульная плошча сельскагаспадарчага карыстання — 130,1 тыс. гектар, з іх асушаных — 81,7 тыс. гектар. У раёне дзейнічаюць адкрытыя акцыянерныя таварыствы «Полесские журавины» (в. Селішча), «Ласицк», «Труд» (в. Табулкі), «Охово», «Молотковичи», «Новодворское-Агро», «Оснежицкое», «Невель» (філіял ААТ «Пинский мясокомбинат»), «Ставокское», «Логишин», «Плещицы», «Лыще», «Парохонское», «Лопатино», «Ласицк», «Валище», «Почапово», «Пинскрайагросервис», «Рыбгас „Полесье“»; унітарныя прадпрыемствы «Пинский зооветснаб», «Стытычевское», «Кончицы АГРО», «Пинскдрев-Агро».
Транспарт
Праз раён праходзіць чыгунка Брэст—Пінск—Калінкавічы; аўтамабільныя дарогі граніца Расійскай Федэрацыі (Селішча) — Гомель — Кобрын, Івацэвічы — Пінск — Столін , Лунінец — Пінск , Ганцавічы — Лагішын , Стытычава — Невель — граніца Украіны (Невель).
Адукацыя
У Пінкавічах працуе Цэнтр творчасці дзяцей і моладзі, а ў Стаўку — Пінскі раённы цэнтр турызму і краязнаўства дзяцей і моладзі.
У Малоткавічах знаходзіцца дапаможная школа-інтэрнат, а ў Лагішыне — сацыяльна-педагагічны цэнтр Пінскага раёна. Функцыянуе Цэнтр карэкцыйна-развіваючага навучання і рэабілітацыі Пінскага раёна (знаходзіцца ў Пінску) і аздараўленчы лагер «Парэчча» (у Парэччы).
У Жабчыцах дзейнічае Пінскі дзяржаўны аграрны каледж.
Арэшкавічы (археалагічныя помнікі)
Арэшкавічы — археалагічныя помнікі: курган і 2 селішчы каля в. Арэшкавічы Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці.
Пінскі раён
Культура
У Пінскую раённую цэнтралізаваную клубную сістэму ўваходзіць 45 структурных падраздзяленняў: Раённы цэнтр культуры і вольнага часу; Моладзевы цэнтр культуры; Мерчыцкі цэнтр традыцыйнай культуры і побыту; Пінскі раённы Дом рамёстваў; 3 сельскіх Цэнтра культуры і вольнага часу; 6 цэнтральных сельскіх дамоў культуры; 18 сельскіх дамоў культуры; 11 сельскіх клубаў; 2 Дома фальклору; Перасоўная ўстанова культуры аўтаклуб «Вестник».
Арэшкавічы (археалагічныя помнікі)
Апісанне
За 1 км на ўсход ад вёскі, на левым беразе р. Свіслач, ва ўрочышчы Кінячка. Вышыня 1,8 м, дыяметр 7-8 м. Насып здзірванелы, знаходзіцца на краі поля.
Пінскі раён
Культура
Пінская цэнтральная раённая бібліятэка імя Я. Янішчыц (знаходзіцца ў Пінску) з’яўляецца галоўным культурна-адукацыйным і інфармацыйным цэнтрам раёна. У Пінскай раённай цэнтральнай бібліятэчнай сістэме функцыянуе 37 бібліятэк (у тым ліку Бібліятэка-музей А. Блока).
Арэшкавічы (археалагічныя помнікі)
Даследаванні
Вядома з 1924 г., абследавалі ў 1965 г. Л.Д. Побаль, у 1985 г. - Т.С. Бубенька.
Пінскі раён
Экалогія
Адзін з чатырох раёнаў Брэсцкай вобласці, якія найбольш пацярпелі ад аварыі на Чарнобыльскай АЭС у 1986 г.
Арэшкавічы (археалагічныя помнікі)
Апісанне
Селішча-1 у вёсцы насупраць былой школы, на 1-й надпоймавай тэрасе левага берага р. Свіслач, на ўсход ад моста цераз раку.