cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Усходняя Афрыка
Усходняя Афрыка — усходняя частка Афрыкі ў экватарыяльным і субэкватарыяльных паясах, паміж Эфіопскім нагор’ем на поўначы, упадзінай Конга на захадзе, ніжнім цячэннем ракі Замбезі на поўдні і Індыйскім акіянам на ўсходзе.
Сюды адносяцца наступныя краіны:
Дамініён Пакістан
Дамініён Пакістан (Dominion of Pakistan) — федэратыўная дзяржава ў Паўднёвай Азіі, якая існавала з 1947 па 1956 год.
Усходняя Афрыка
Часам да Усходняй Афрыкі далучаюць Мазамбік і Судан. Таксама, часта, паняцце ўжываецца да краін, размешчаных выключна вакол возера Вікторыя (Кенія, Танзанія, Уганда, Руанда і Бурундзі).
Дамініён Пакістан
Федэрацыя
Дамініён падзяляўся на 5 правінцый:
Таксама ў дамініён уваходзілі некаторыя княствы.
17 лютага
17 лютага — сорак восьмы дзень года па Грыгарыянскім календары
Лагальм (камуна)
Камуна Лагальм (Laholms kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Халанд на заходнім узбярэжжы Швецыі.
Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Лагальм.
Лагальм 128-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 23 494 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 14 гарадскіх пасяленняў (tätort) та 13 сільських (småort), найбольшыя з якіх:
Педра Кастылья
Педра Кастылья (José Pedro Castillo Terrones) (, Пунья, Такабамба, Чота, Кахамарка, Перу) — перуанскі дзяржаўны і палітычны дзеяч. 6 ліпеня 2021 года абраны ў другім туры усеагульных выбараў і ўступіў на пасаду Прэзідэнта Перу 28 ліпеня.
У снежні 2022 г. зрынуты з пасады Кангрэсам Рэспублікі Перу, што акрэсліў як антыканстытуцыйны пераварот. Улада перайшла да віцэ-прэзідэнта Дзіны Балуартэ.
Эль-Азізія
Эль-Азізія (العزيزية) — горад у паўночна-заходняй Лівіі, сталіца акругі Эль-Джыфара, размяшчаецца прыблізна ў 55 км да паўднёвага захаду ад Трыпалі.
Да 2001 года Эль-Азізія была цэнтрам аднайменнай акругі.
Эль-Азізія — буйны гандлёвы цэнтр на плато Сахель Джэфар.
Па даных перапісу 2009 года, насельніцтва горада складае прыблізна 4,000 чалавек.
Клімат
13 верасня 1922 года ў горадзе была зафіксавана самая высокая ў свеце тэмпература паветра ў цені, якая дасягнула 57,7 °C (136 °F).
Аднак гэты рэкорд не сведчыць пра тое, што Эль-Азізія самае гарачае месца на Зямлі. Сярэдняя тэмпература ў горадзе ніжэй, чым у Далоле (Эфіопія), дзе гэты паказчык роўны 34,4 °C.
Эль-Азизия
Уладзімір Міхайлавіч Ісаеў
Уладзімір Міхайлавіч Ісаеў (нар., в. Трылесіна Шклоўскага раёна Магілёўскай вобласці) — беларускі медык і палітык. Намеснік старшыні Беларускай асацыяцыі ўрачоў.
Біяграфія
Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь другога і трэцяга скліканняў.
Узнагароды
Узнагароджаны юбілейным медалём «90 год Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, знакам «Выдатнік аховы здароўя» .
Янкішкі
Я́нкішкі, Янкішскае — возера ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Камайка, у 2 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Сакуны, у 1 км ад вёскі Янкішкі.
Плошча паверхні 0,18 км². Даўжыня возера 0,8 км, найбольшая шырыня 0,3 км. Найбольшая глыбіня 2,5 м, сярэдняя 1,2 м. Плошча вадазбору 15,6 км². Аб'ём вады 0,22 млн. м³. Даўжыня берагавой лініі 1,95 км.
Катлавіна возера выцягнутая з поўначы на поўдзень. Схілы катлавіны вышынёй да 6—10 м, спадзістыя. Берагавая лінія слабазвілістая. Берагі на поўначы возера нізкія, у астатняй частцы высокія, зліваюцца са схіламі катлавіны. Дно плоскае, выслана ілам.
Фалафель
Фалафель (فلافل, פָלָאפֶל) прадстаўляе сабой смажаныя ў фрыцюры шарыкі з здробненага нута (або бабоў), часам з даданнем фасолі, запраўленыя прыправамі.
У заходніх краінах фалафель шырока распаўсюджаны ў арабскіх кафэ і закусачных, а таксама сярод вегетарыянцаў і веганаў.
Этымалогія
Слова falafel можа адносіцца да смажаных шарыкаў ці сэндвічаў з імі. Некаторыя крыніцы лічаць, што назва фалафель паходзіць ад арабскага слова falāfil (فلافل), форма множнага ліку ад filfil (فلفل), якое азначае «перац», ад персідскага pilpil (پلپل), верагодна, ад санскрыцкага слова pippalī (पिप्पली), што азначае «доўгі перац». Нядаўна было прапанавана, што назва фалафель мае копцкае паходжанне ад pha la phel (Φα Λα Φελ), што азначае «з шмат бабоў».
Гісторыя
Паходжанне фалафеля невядома і спрэчна. Традыцыйна лічыцца, што страва паходзіць з Егіпта, магчыма яна ўжывалася коптамі ў якасці замены для мяса падчас поста. Фалафель быў экспартаваны праз партовы горад Александрыя ў іншыя раёны на Блізкім Усходзе. Страва пазней распаўсюдзілася на поўнач ад Леванта. Існуе тэорыя, што фалафель узнік падчас праўлення фараонаў Егіпта або на Індыйскім субкантыненце.
Прыгатаванне
Фалафель традыцыйна падаецца з кунжутным соусам, гароднінай і пітай (тонкім лавашам). У закусачных нярэдка падаюць піту, начыненую фалафелем і гароднінай, як фастфуд.
Смыга
Смыга (Смига) — пасёлак гарадскога тыпу ў Дубенскім раёне Ровенскай вобласці Украіны, чыгуначная станцыя на лініі Крэменец - Камяніца-Валынская. Праз мястэчка праходзіць аўтадарога Дубна - Крэменец.
Гісторыя
Заснавана ў 1861 г. пад назвай Кенеберг. У 1890 г. уладальнік мясцовасці граф Берг, які жыў у Студзінцы, запрашае з Прусіі і пасяляе тут дзесяць сем'яў немцаў спецыялістаў-клянкараў. Яны з дуба выраблялі клянкі да бочак з півам, віном і гарэлкай. Было пабудавана два вялікіх склада для гатовай прадукцыі. Паселішча немцаў спачатку не мела назвы. У знак падзякі свайму гаспадару графу Бергу паселішча назвалі Кененберг, гэта значыць па прозвішчы двух уладальнікаў, Кенэ і Берга таму, што Берг прадаў немцу Кенэ лес. І тут Кенэ збудаваў тартак і пачаў распілоўваць драўніну. Для рабочых ён пабудаваў два баракі, а потым сюды перасяліліся і лесарубы. Паводле падання ў 1906 г. Берг, а магчыма і Кенэ, праклаў чыгунку, але праз пяць гадоў усё гэта прадаў барону Струвэ з Даніі. З часам Стувэ пашырыў магутнасці тартака, збудаваў вузкакалейку, млын, наладзіў вытворчасць гонты і іншы дрэваапрацоўчы промысел. Але перад Першай сусветнай вайной амаль усе немцы павяртаюцца да Прусіі.
Мікалай Фядосіевіч Нізоўцаў
Мікала́й Фядо́сіевіч Нізо́ўцаў (Нізаўцо́ў) (, Вялікі Усцюг —, ) — савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч, наркам земляробства БССР.
Біяграфія
З 26 красавіка 1937 года займаў пасаду народнага камісара земляробства Беларускай ССР. 29 ліпеня 1937 года быў вызвалены ад займанай пасады пастановай пленума ЦК КПБ(б). 4 лютага 1938 года быў арыштаваны ў Мінску па адрасе: вул. К. Маркса, д. 2, кв. 8. Быў выключаны з УКП(б) і 8 лютага быў асуджаны пазасудовым органам НКУС як «член антысавецкай дыверсійна-тэрарыстычнай арганізацыі «правых» да ВМП з канфіскацыяй маёмасці. Расстраляны.
15 снежня 1956 года быў рэабілітаваны ваеннай калегіяй Вярхоўнага Суда БССР. Асабовая справа Н. № 8173-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.
Пад’ельцы
Пад’е́льцы (, Подъельцы) — аграгарадок у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мёрскага сельсавета.
Аграгарадок знаходзіцца за 1 км у напрамку на поўдзень ад Мёраў, за 181 км ад Віцебска.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Мёры Дзісенскага павета, а з 1926 года ў Браслаўскім павеце Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 17 снежня 1971 года Пад’ельцы знаходзілася ў падпарадкаванні Мёрскага пассавета, да 8 красавіка 2004 года ўваходзілі ў склад Дварнасельскага сельсавета.
Тын (Прага)
Тын (Týn, Ungelt) — унутраны двор, размешчаны адразу за Старамесцкай плошчай у гістарычным цэнтры Старэ-Места Прагі. У раннім Сярэднявеччы быў купецкім цэнтрам умацаваным сценамі і ровам. Ахова патрабавала расходаў, таму за ўваход спаганялася мыта (ungelt). З XI стагоддзя ўсе купцы, якія прыязджалі ў Прагу, былі абавязаны сабрацца ў Тыне.
З XIV стагоддзя вакол Тына будаваліся жылыя дамы. У 1774 годзе тут адкрылася мытня, акрамя таго ў Тыне знаходзілася бальніца і касцёл. У сучаснай Празе гістарычны аб'ект складаюць 18 дамоў, размешчаныя паміж Тынскім храмам і.
Мыкалаіў (Бабровыцкі раён)
Мыкалаіў (Микола́їв) — вёска ў Бабровыцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Бабровыцкай гарадской абшчыны.
Паўднёвая Афрыка
Паўднёвая А́фрыка — рэгіён Афрыкі, які знаходзіцца на поўдні кантынента, да якога па класіфікацыі ААН адносяць наступныя краіны: Геаграфічна да Паўднёвай Афрыкі адносяць яшчэ і:
Часам да Паўднёвай Афрыкі адносяць Дэмакратычную Рэспубліку Конга (звычайна да Цэнтральнай Афрыкі) і Танзанію (Усходняя Афрыка). Усе гэтыя краіны ўваходзяць у Садружнасць развіцця краін Паўднёвай Афрыкі.
NGC 7632
NGC 7632 (іншыя абазначэнні — IC 5313, PGC 71213, ESO 291-21, MCG −7-47-35, AM 2319—424, IRAS23192-4245) — лінзападобная галактыка (SB0) ў сузор’і Журавель.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Паціка (прыпыначны пункт)
Паціка (Patika) — былы прыпыначны пункт Эстонскай чыгункі ў воласці Тапа павета Ляэнэ-Вірумаа. Знаходзіўся ў вёсцы Паціка на лініі Талін — Нарва.
Прыпыначны пункт быў закрыты ў маі 2005 года з-за невялікага пасажырапатоку.
Вошы
Вошы (Anoplura) — падатрад насякомых.
Маладзіжнэ (Бабровыцкі раён)
Маладзіжнэ (Молодіжне) — вёска ў Бабровыцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Бабровыцкай АТГ.
Вошы
Апісанне
Даўжыня 0,3—6 мм. Цела пляскатае, бяскрылае, укрытае валаскамі, шчацінкамі, шыпамі, бялява-жаўтаватае з бурымі або чорнымі плямкамі. Галава прадаўгаватая, брушка авальнае. Вочы рэдукаваныя або адсутнічаюць. Ротавы апарат колюча-сысучы, ротавая адтуліна абкружана з кручкамі. Тры пары ног з адна-, двухчленікавымі лапкамі з учэпістымі кіпцюркамі.
Класіфікацыя
Сямействы:
Пашырэнне
У сусветнай фаўне налічваецца каля 300 відаў, на Беларусі 12 відаў. Крывасмокі, спецыфічныя паразіты млекакормячых жывёл і чалавека. Найбольш вядомыя паразіты чалавека —, , , свіней —.
Асаблівасці біялогіі
Раздзельнаполыя. Развіццё з няпоўным ператварэннем. Адкладваюць да 300 яец. Самкі спецыяльным сакрэтам прыклейваюць яйцы (гніды) да валасоў, адзення або субстрату. Праз 5—19 сутак з яец развіваюцца лічынкі, якія тройчы ліняюць і ператвараюцца ў полаваспелыя асобіны. Лічынкі і дарослыя вошы жывяцца крывёю гаспадароў 2—8 разоў за суткі. Жывуць 32—46 сутак.
Шкоднасць і барацьба
Пераносяць узбуджальнікаў сыпнога і зваротнага тыфаў, ліхаманак, сібірскай язвы і іншых небяспечных хвароб. Знішчаюць вошай механічным, тэрмічным і хімічным спосабамі.
Мурзук
Мурзук (Марзук, مرزق) — горад у Лівіі, сталіца муніцыпалітэта Мурзук.
Насельніцтва — 43 тысячы жыхароў (2005). Мурзук — 25-ы па велічыні горад краіны.
Размешчаны на паўднёвым захадзе Лівіі. Размешчаны ў Лівійскай пустыні. У 1310 годзе на месцы горада была пабудавана крэпасць. У наш час Марзук размясціўся вакол аазіса.
Дзіцячы конкурс песні Еўрабачанне 2003
Дзіцячы Конкурс песні Еўрабачанне 2003 — першы дзіцячы конкурс песні Еўрабачанне. Яго фінал адбыўся 15 лістапада 2003 года ў сталіцы Данія — Капенгагене. Пераможцам конкурса стаў прадстаўнік Харватыі — Dino с песняй «Ti Si Moja Prva Ljubav». Другое месца заняла Іспанія, якую прадстаўляў Sergio з песняй «Desde El Cielo». Трэцяе месца заняла Вялікабрытанія.
Гэта было першае Еўрабачанне якое транслявалася ў шырокаэкранным фармаце 16:9. Гэта быў таксама першы конкурс песні Еўрабачання, дзе быў выпушчаны DVD конкурсу. Было вырашана, што краіна, якая перамагла ў конкурсе не абавязкова будзе праводзіць наступны конкурс, каб паменшыць ціск на супернікаў.
12 балаў
Спіс краін, якія атрымалі максімальны бал найбольшую колькасць разоў.
Навуміўка (Бабровыцкі раён)
Навуміўка (Нау́мівка) — вёска ў Бабровыцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Бабровыцкай гарадской абшчыны.
NASA X-43
X-43 — беспілотны эксперыментальны гіпергукавы лятальны апарат, пабудаваны па праграме NASA «Hyper-X» - распрацоўка самалёта з прамацечным рэактыўным рухавіком. Для разгону (вываду на патрабаваную хуткасць і вышыню) выкарыстоўваўся разгонны блок ракеты Пегас.
Першы варыянт X-43A распрацоўваўся з мэтай дасягнення хуткасці вышэй ліку Маха 7 - каля 8 тысяч км/г (2,24 км/с) на вышыні 30 000 м або больш. Распрацоўваўся як сістэма аднаразовага выкарыстання. Пабудавана ўсяго тры мадэлі.
Першы палёт - чэрвень 2001 года (няўдача, знішчаны праз 11 секунд пасля скіду па камандзе афіцэра бяспекі, упаў у Ціхім акіяне). Заключэнне NASA пра прычыну няўдачы - памылкі сістэмы кіравання. Два іншыя паспяхова выканалі праграму - прамацечны рэактыўны рухавік працаваў 10 секунд, затым - 10-хвіліннае планернае зніжэнне. Абедзве мадэлі патанулі ў Ціхім акіяне.
Другі палёт - 'X-43A 27 сакавіка 2004, прайшоў у штатным рэжыме.
Трэці палёт усталяваў рэкорд хуткасці ў 11 200 км/г (Мах 9,6 = 3,2 км/с) 16 лістапада 2004 г.
Асаўляны (Мастоўскі раён)
Асаўля́ны (, Осовляны) — вёска ў Мастоўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Мастоўскага сельсавета.
Піліп Мікалаевіч Рачыцкі
Пілі́п Мікала́евіч Рачы́цкі (, —, ) — савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч, наркам земляробства Беларускай ССР (1929—1933).
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1893 годзе ў горадзе Лепель. З сям’і рабочых. Член УКП(б) з 1917 года.
З 6 красавіка 1929 да 4 мая 1933 года займаў пасаду народнага камісара земляробства Беларускай ССР. 29 чэрвеня 1937 года быў арыштаваны ў Мінску па адрасе: вул. Савецкая, 71/36. Быў выключаны з УКП(б) і 19 снежня быў асуджаны Ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР як «член антысавецкай дыверсійна-тэрарыстычнай арганізацыі «правых» да ВМП. Расстраляны на наступны дзень.
4 ліпеня 1957 года быў рэабілітаваны ваеннай калегіяй Вярхоўнага Суда СССР. Асабовая справа Н. № 10612-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.
Іван Іванавіч Хемніцар
Іван Іванавіч Хемніцар (, Енатаеўская крэпасць — ) — рускі паэт-байкапісец. Член Расійскай акадэміі (1784).
З сям'і выхадцаў з Саксоніі. Служыў у расійскай арміі. З 1782 года расійскі генерал-консул у горадзе Смірна. У байках (кніга «Байкі і казкі N.N. у вершах», 1779; «Байкі і казкі І. І. Хемніцара», часткі 1-3, 1799) высмейваў норавы і фанабэрыстасць памешчыкаў, карысталюбства чыноўнікаў і іншыя грамадскія заганы.
Чэцверць
Чэ́цверць — возера ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне Мядзелкі, каля вёскі Падаляны.
Плошча паверхні 0,46 км². Даўжыня 0,95 км, найбольшая шырыня 0,8 км, найбольшая глыбіня 7,7 м, сярэдняя — 2,6 м. Плошча вадазбору 8,24 км². Аб'ём вады 1,19 млн. м³.
Катлавіна возера тэрмакарставага тыпу. Схілы вышынёй 10—16 м, стромкія. Берагавая лінія звілістая. Берагі стромкія. Паўвостравам возера падзелена на заходні (мелкаводны) і ўсходні (больш глыбокі) плёсы. Дно пясчанае да глыбіні 1—2 м. На большых глыбінях гумусаваная гліна.
Возера эўтрофнае, сцёкавае. Упадаюць некалькі ручаёў і выцякае ручай у возера Світа.
У возеры водзяцца шчупак, акунь, плотка, лешч, гусцяра, краснапёрка і іншыя віды рыб.
Сасва
Назва
Ад меркаванага прускага гідроніма *Sasna мела пайсці назва адной з прускіх земляў *Sasna (> Sassin, 1263 г.). Яна адбілася ў тапоніме Sassenpile (пазней ням. Haasenberg, цяпер польск. ).
Звязваюць з пруска-яцвяжскім *sasnis «заяц». З індаеўрапейскіх аналагаў найбольш красамоўнае стараіндыйскае śaśáḥ (< šašas) «заяц». Першакрыніцай і для гэтай «заячай» лексікі, і для гідронімаў тыпу Sasna было індаеўрапейскае *ḱas-, *ḱasno- «шэры».
Далей да значэння «няярка блішчэць», адсюль таксама літоўскае šašėlis, šešėlis «цень» і гідронімы тыпу Šeš-upė, Šešuva, Šašuola. Як вядома, заходнябалцкім мовам (прускай, яцвяжскай) быў уласцівы пераход š, ž > s, z (так жа сама назва ракі Зэльва адносіцца да літоўскага žalvas «зеленаваты»).
У назве Сасва корань Sas- пашыраны тым жа балцкім гідранімічным пашыральнікам, што і ў назве засведчанага пад 1516 г. гідроніма з-пад Ліды Ятѳа (< Ятва < яцв. *Jāt(u)vā), які імаверна так ці інакш звязаны з назвай яцвягаў. І коранем, і пашыральнікам назве Сасва адпавядае літоўскі гідронім Šešuva (Sas- : Šeš-, -(u)v- : -uv-).
Значэнне назвы Сасва можна перадаць як «(Няярка) блішчастая (рака)», назва звязаная з блішчэннем воднай паверхні.
Балцка-яцвяжскімі таксама з’яўляюцца назвы ракі Зэльва (у яе Сасва ўцякае) і яе прытокаў Шчыба, Кіпятка.
Водаапісанне
Даўжыня ракі 24 км. Плошча вадазбору 135 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,8 ‰.
Пачынаецца за 1 км на поўнач ад вёскі Рудзевічы, цячэ па паўднёва-ўсходняй частцы Ваўкавыскага ўзвышша, упадае ў Зэльвянку за 3 км на паўночны ўсход ад вёскі Зенькаўцы. Рэчышча каналізаванае на ўсім працягу.
Завішына
Назву Заві́шына маюць:
Марзук (муніцыпалітэт)
Марзук (مرزق) — муніцыпалітэт у Лівіі. Сталіца — горад Мурзук. Плошча — 349,790 км². Насельніцтва 78 621 чалавек (2006 г.).
Геаграфічнае становішча
На поўдні Марзук мяжуе з Нігерам і Чадам. Унутры краіны Марзук мяжуе з наступнымі муніцыпалітэтамі:
Сасновэ
Назву Сасновэ маюць:
NGC 7633
NGC 7633 (іншыя абазначэнні — PGC 71274, ESO 77-15) — галактыка ў сузор’і Індзеец.
Турандот (опера)
«Турандот» — опера ў трох дзеях Джакама Пучыні паводле матываў аднайменнай п’есы Карла Гоцы.
Першая пастаноўка адбылося 25 красавіка 1926 года ў Мілане. Пучыні памёр, не паспеўшы завяршыць працу над операй, і ў далейшым усе пастаноўкі «Турандот» завяршаліся фінальным дуэтам і фіналам Франка Альфана, які стварыў іх паводле чарнавікоў аўтара.
Сюжэт
Дзеянне адбываецца ў Кітаі «ў легендарныя часы».
Дзея I
Мандарын абвяшчае рашэнне Турандот: той, хто хоча яе рукі, павінен разгадаць тры загадкі. Той, хто не справіцца, будзе забіты. Малады персідскі прынц пацярпеў першую няўдачу. Прынц Калаф сустракае свайго бацьку Цімура, які быў выгнаны са сваёй імперыі і хаваецца ў Пекіне. Яго суправаджае рабыня Лю, яна ўлюбляецца ў Калафа. Калі ўзыходзіць месяц, персідскага прынца вядуць на смерць. Дарэмна натоўп моліць Турандот аб літасці. Калаф захапляецца прыгажосцю Турандот і, нягледзячы на ​​спробы Цімура, Лю і трох міністраў спыніць яго, вырашае заваяваць прыхільнасць Турандот.
Дзея III
Па загадзе Турандот усе жыхары горада спрабуюць даведацца імя іншаземца. Аднак Калаф упэўнены, што нікому не ўдасца. Міністры спакусамі спрабуюць выбіць імя з самога Калафа, але безвынікова. Затым прывозяць Цімура і Лю, якіх бачылі з незнаёмцам. Каб выратаваць старога караля, Лю кажа, што толькі яна ведае яго сапраўднае імя. Ёй пагражаюць катаваннямі. Яны развітваюцца з Калафам і колюць сябе кінжалам, прадказваючы, што Турандот закахаецца ў самога прынца. Калі яе цела выносяць, Турандот і Калаф застаюцца адны. Калафа цалуе Турандот, яна прызнаецца, што ненавідзела яго і кахала адначасова. Калаф адкрывае ёй сваё імя і аддае свой лёс у яе рукі. Яна дае яму імя — Любоў. Людзі ўслаўляюць жыццё і каханне.
17 ліпеня
17 ліпеня — сто дзевяноста восьмы (сто дзевяноста дзявяты ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Цэлозія
Цэло́зія (Celosia) — род кветкавых раслін сямейства.
Батанічнае апісанне
Аднагадовыя і шматгадовыя травяністыя расліны вышынёй да 60 см. Сцябло прамастойнае, галінастае. Лісце чаргавальнае, простае, лінейнае і яйкападобнай формы. Кветкі шматлікія, дробныя, у каласападобных або мяцёлкападобных суквеццях, двухполыя, бліскучыя, белыя, жоўтыя, ружовыя або чырвоныя. Плод — каробачка.
Распаўсюджанне
Род налічвае каля 60 відаў (51 від ), у субтрапічнай і трапічнай абласцях Афрыкі і Амерыкі, часткова ў Азіі. Найбольш вядомая.
Дэкаратыўныя расліны. Некаторыя віды спажываюць у ежу.
Любартаў
Любартаў (Lubartów) — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Любартоўскага павета Люблінскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Любартаў. Займае плошчу 13,91 км². Насельніцтва 22 тыс. чалавек (на 2018).
Пэтрыўка (Бабровыцкі раён)
Пэтрыўка (Петрі́вка) — вёска ў Бабровыцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Бабровыцкай гарадской абшчыны.
Аляксандр Міхайлавіч Арцюхін
Аляксандр Міхайлавіч Арцюхін (нар., с. , Шылаўскі раён, Разанская вобласць) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Член Саюза архітэктараў СССР з 1979 года. Пражывае ў г. Мінск.
Творчасць
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): сквер па вул. Прытыцкага ў Мінску (1977), добраўпарадкаванне вул. Савецкай у Лагойску (1981), ПДП Паўночна-Заходняга жылога раёна (1981, карэктоўка), забудова праспектаў Міру (1982), Леніна (1986), мікрараёнаў № 4, 6, 6а (1983) у Жодзіне, ПДП жылога раёна (1981), праекты забудовы мікрараёна Гайдукоўка ў Радашковічах, мікрараёнаў № 15—16 у Салігорску, па вул. Саўгаснай у Барысаве (1983), мікрараёна № 4 і ПДП цэнтральнай часткі Стоўбцаў (1985) ; ў г. Маладзечна (1986—1988, будаўніцтва 1988—2002, у сааўстарстве з У. Ф. Даніленкам, В. М. Батузавай) ; праекты забудовы мікрараёнаў № 3, 4 па вул. Горкага (1977—1989, у сааўтарстве з А. І. Патапавай, Л. П. Гарбачоваай); ПДП па Хажоўскай шашы (1989, у сааўтарстве з Л. П. Гарбачоваай) у г. Маладзечна ; Свята-Пакроўская царква ў Мінску (1997; у сааўтарстве з М. Дзятко) ; рэспубліканскі горналыжны цэнтр «Сілічы» ў Лагойскім раёне (2004—2005; у аўтарскім калектыве) ; храм у гонар іконы Божай Маці «Дзяржаўная» Свята-Лізавецінскага манастыра (2008; сааўтар М. Дзятко).
Ларыса Уладзіміраўна Архангельская
Ларыса Уладзіміраўна Архангельская (нар., Менск) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыла ў 1959 годзе Беларускі політэхнічны інстытут. З 1959 года — архітэктар, старэйшы архітэктар, кіраўнік групы, брыгады архітэктараў у Мінскпраекце.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1963 года. Пражывае ў г. Мінску.
Творчасць
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): мікрараёны Зялёны Луг-1, 2 (1960—1965), Чыжоўка (1968), па вул. Цнянскай (1966, 1970), Я. Коласа (1975), комплекс інтэрнатаў Беларускага політэхнічнага інстытута па вул. Б. Хмяльніцкага (1968), фінансавы тэхнікум, 9-, 12-павярховыя буйнапанэльныя жылыя дамы ў мікрараёнах Серабранка-6, Паўднёвы Захад-3, 4, па вул. Аэрадромнай, Енісейскай, Някрасава (1976—1983) у Мінску.
Узнагароды
Прэмія Саюза архітэктараў СССР на Усесаюзным аглядзе дасягненняў савецкай архітэктуры за буйнапанэльныя жылыя дамы новых серый.
Лехтсэ (прыпыначны пункт)
Гісторыя
Станцыя Лехтсэ была пабудавана ў 1876 годзе ў сувязі з будаўніцтвам чыгункі Талін — Нарва. Першы будынак вакзала згарэў каля 1890 года.
У 2010-х гадах станцыя пераведзена ў разрад прыпыначныга пункта. У 2012 годзе была праведзена мадэрнізацыя.
Палякі (Мёрскі раён)
Палякі́ (, Поляки) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мёрскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Чарасы, пазней у складзе гміны Лявонпаль Дзісенскага (з 1926 года Браслаўскага) павета Віленскага ваяводства.
Да 14 красавіка 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Мальцаўскага сельсавета, пасля — у склад Лявонпальскага сельсавета. Да 2004 года ўваходзіла ў склад Чэраскага сельсавета.
Трэцяя ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1992/1993
Трэцяя ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1992/1993  — трэці па рангу дывізіён па футболе сярод беларускіх каманд сезону 1992—1993. У турніры, які праходзіў у два кругі, прымалі ўдзел 16 каманд, якія змагаліся за адзіную пуцёўку ў Другую лігу. Гэтую пуцёўку атрымаў клуб «Брэстбытхім» з Брэста.
Дайсукэ Оку
(奥 大介; нар. — ) — былы японскі футбаліст. У 1998—2004 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Карбованец
Карбо́ванец (укр. карбо́ванець) — грашовая адзінка Украінскай дзяржавы ды Украінскай Народнай Рэспублікі ў 1918—1920, Рэйхскамісарыята Украіна ў 1942—1944, Украіны ў 1992—1996 гадах. Таксама украінская назва імперскага ды савецкага рублёў.
Этымалогія
Ва Украіне больш распаўсюджана версія, што назва бярэ пачатак ад слова укр. карбувати — «чаканіць», як указанне на працэс выраба манет ды медалёў.
У сусветным стандарце ISO 4217 назва карбованца на англійскай мове — Karbovanet, у англамоўнай версіі сайта Нацыянальнага банка Украіны, а таксама ў радзе каталогаў — Karbovanets.
NGC 7634
NGC 7634 (іншыя абазначэнні — PGC 71192, UGC 12542, MCG 1-59-62, ZWG 406.85) — лінзападобная галактыка (SB0) ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сомпа (прыпыначны пункт)
Сомпа (Sompa) — былы прыпыначны пункт Эстонскай чыгункі ў воласці Йыхві павета Іда-Вірумаа. Знаходзіўся на лініі Талін — Нарва. Назва паходзіць ад вёскі Сомпа.
Палустанак адкрыты ў 1876 годзе, у тым жа годзе быў пабудаваны вакзал, які зараз разбураны.
Звышправоднасць
Звышправоднасць — уласцівасць некаторых матэрыялаў валодаць строга нулявым электрычным супраціўленнем пры дасягненні імі тэмпературы ніжэй вызначанага значэння (крытычная тэмпература). Вядомыя некалькі дзясяткаў чыстых элементаў, сплаваў і керамікі, якія пераходзяць у звышправодны стан. Звышправоднасць — квантавая з’ява. Яна характарызуецца таксама эфектам Мейснера, заключаецца ў поўным выцясненні магнітнага поля з аб’ёму звышправадніка. Існаванне гэтага эфекту паказвае, што звышправоднасць не можа быць апісана проста як ідэальная праводнасць у класічным разуменні.
Тусьба
Ту́сьба  — возера ў Беларусі, у Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Паловіца, за 6 км на паўночны ўсход ад горада Паставы.
Плошча паверхні 0,11 км². Даўжыня 0,6 км, найбольшая шырыня 0,25 км. Плошча вадазбору 8 км². Катлавіна возера выцягнутая з паўднёвага захаду на паўночны ўсход. Выцякае ручай у раку Паловіца, упадае ручай з возера Чарты, каналы.
Піскы (Бабровыцкі раён)
Пескі ці Пі́скы (Пі́ски) — вёска ў Бабровыцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Бабровыцкай гарадской абшчыны.
17 лістапада
17 лістапада — трыста дваццаць першы (трыста дваццаць другі ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Леле (станцыя)
Леле (Lelle) — вузлавая чыгуначная станцыя Эстонскай чыгункі ў воласці Кехтна павета Рапламаа. Знаходзіцца ў мястэчку Леле на лініі Талін — Вільяндзі.
Кулі
Кулі — мн.л.куля, таксама тапонім.
Плуг (Бабровыцкі раён)
Плуг (Плуг) — вёска ў Бабровыцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Бабровыцкай гарадской абшчыны.
Цэльзіян
Цэльзіян — мінерал, барыевы палявы шпат. BaAl2Si2O8. Названы ў гонар шведскага вучонага Андэрса Цэльсія. Прымешкі К, Са і Sr. Крышталізуецца цэльзіян у монакліннай сістэме; структура і формы вылучэння - як і у іншых К-Na палявых шпатаў. Шчыльнасць 3300-3400 кг/м³; цвёрдасць па мінералагічнай шкале 6-6,5. Цэльзіян бясколерны. Рэдкі. Сустракаецца звычайна ў кантактава-метасаматычных радовішчах, узбагачаных марганцавымі пародамі. Вядомы ва Украіне, Швецыі, Японіі.
Маркіўці (Ніжынскі раён)
Маркіўці (Марківці́) — вёска ў Ніжынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Бабровыцкай гарадской грамады. Да 2020 года вёска адносілася да Бабровыцкага раёна. Насельніцтва — 1109 чалавек (2020 г.) на 750 двароў. Каля вёскі ёсць два дачныя пасёлкі.
Вёска вядомая тым, што ў 1846 годзе ў маёнтку памешчыкаў Кацярынічаў спыняўся і напісаў некалькі іх партрэтаў Тарас Шаўчэнка.
Назва вёскі паходзіць ад заснавальніка Марка Боклана.
Геаграфія
Маркіўці — найзаходнейшая вёска раёна на мяжы з Кіеўскай вобласцю. На захадзе тэрыторыя сельсавета выходзіць на левы бераг Трубіжа. Праз вёску з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход праходзіць аўтадарога Т 2528 Казэлэць — Бабровыця, якая адразу за вёскай перасякае магістральную чыгуначную лінію Кіеў — Масква (перагон Заворычы — Бабровыця). Каля вёскі ёсць тры чыгуначныя прыпыначныя платформы: Трубіж (1990-я), Яраслаўка (1974) і Маркіўці (1929), дзе спыняюцца прыгарадныя электрацягнікі Кіеў — Ніжын. Са сталіцы да вёскі можна даехаць электрацягніком менш як праз 2 гадзіны (са станцыі Дарныця — прыкладна праз гадзіну). Таксама ёсць прыпынак міжгародняга аўтобуса.
У геамарфалагічных адносінах тэрыторыя вёскі адносіцца да Левабярэжнай Прыдняпроўскай раўніны, размешчанай на старажытнай тэрасе Дняпра. Вышыня над узроўнем мора — 117 м. Клімат — умерана-цёплы, мяккі з дастатковай вільготнасцю. Карысныя выкапні — цагляна-чарапічная сыравіна (гліна, пясок).
Глебы каля вёскі вельмі змешаныя. Большая частка вёскі пабудавана на цёмна-шэрых ападзоленых глебах лёгкасугліністага складу. Крайні паўднёвы захад вёскі трапіў у зону дзярнова-слабкападзолістых і дзярнова-сярэднепадзолістых пясчаных, глініста-пясчаных і супясчаных глеб. Крайні паўночны ўсход ляжыць на тыповых слаба- і малагумусных чарназёмах і асаладзелых (лучна-чарназёмных і дзярновых) глебах лёгкасугліністага складу.
Урочышчы: Балачыха, Барыскава Лаза, Волкавая Гара, Гала, Голікаўшчына, Гара, Каўбаня, Каціўшчына, Лявадкі, Лысая Гара, Сытнэ, Трубайла, Туркіўшчына, Царыцынэ, Чайка.
Даліны: Панская, Панчанкава, Семянцавая.
Рака: Трубіж.
Азёры: Рэўня (Рэмня), Круглае.
Балота: Пільковае.
Лес: Са́жалка.
Курган: Княжэдвір’я.
Парчаў
Парчаў (Parczew) — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Парчэўскага павета Люблінскага ваяводства ў гістарычнай вобласці Малапольшча. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Парчаў. Займае плошчу 8,05 км². Насельніцтва 10,7 тыс. чалавек (на 2018).
Лютня (Мсціслаўскі раён)
Лю́тня (, Лютня) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Капачоўскага сельсавета.
Сасновэ (Ровенская вобласць)
Сасновэ (Соснове) — пасёлак гарадскога тыпу ў Бэрэзніўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны на рацэ Случ у межах ландшафтнага заказніка Сакаліныя горы.
Лютня (Мсціслаўскі раён)
Знаходзіцца за 4 км у напрамку на паўночны захад ад горада Мсціслаў, за 99 км ад Магілёва, каля левага берага ракі Віхра.
Гісторыя
У 1834 годзе сяльцо Рагайлаўшчына, 1 двор, 2 жыхары, у Мсціслаўскім павеце Магілёўскай губерні, уласнасць памешчыка Хіжынскага, які меў 142 дзесяціны зямлі. У 1897 годзе 1 двор, 3 жыхары, у Старасельскай воласці Мсціслаўскага павета. У 1909 годзе 1 двор, 7 жыхароў. У пачатку ХХ стагоддзя фальваркі Лютня і Бобрыкі аб'ядналіся ў адну вёску ў Старасельскай воласці Мсціслаўскага павета.
Сасновэ (Ровенская вобласць)
Гісторыя
Паселішча Людвіпаль было заснавана ў 2-й палове XVIII ст. Ануфрыем Бежынскім, сынам Фелікса Бежынскага, якому ў 1755 г. Патоцкімі было перададзена ва ўласнасць мястэчка Селішчы (Seidliszcza), да якога Патоцкімі у 1720 г. быў перанесены "ośrodek dóbr" з Губкава, размешчанага на процілеглым беразе ракі Случ, якое было моцна разбурана шведскім войскам, а затым спустошана тыфам. Назва Людвіпаль (Ludwipol) паходзіць ад імя жонкі Ануфрыя Бежынскага Людвікі Панінскай.
Лютня (Мсціслаўскі раён)
Гісторыя
Савецкая ўлада ўстаноўлена ў студзені 1918 года. У 1919 годзе адкрыта працоўная школа першай ступені. У 1924 годзе арганізаваны саўгасы Рагайлаўшчына і Бобрыкі, якія спецыялізаваліся на вырошчванні гародніны і садавіны. У 1935 годзе на базе гэтых саўгасаў створаны конны завод №120. У 1935 годзе адкрыты дзіцячыя яслі. У Вялікую Айчынную вайну з 14 ліпеня 1941 года да 28 верасня 1943 года вёска была акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі.
Сасновэ (Ровенская вобласць)
Гісторыя
Пасля ўваходжання Правабярэжнай Украіны да складу Расійскай імперыі Людвіпаль у 1795 г. уключаны ў склад Ровенскага павета. У 1798 г. у Людвіпале быў 141 двор, дзе пражывала 860 чалавек, а ў 1812 г. колькасць двароў зменшылася да 115, насельніцтва — да 740 чалавек.
У пачатку XIX ст. тут дзейнічала суконная мануфактура. У 1850 г. ў Людвіпале адкрыта папяровая фабрыка, якая працавала на мясцовай сыравіне. Памешчык заснаваў вінакурны завод. Дзякуючы выгаднаму размяшчэнню — праз Людвіпаль ішлі гандлёвыя шляхі з Карца ў Бэрэзнэ, Стэпань і Пінск. Водным шляхам сплаўлялі лес і перавозілі розныя тавары. Толькі ў 1850 г. ад людвіпальскай прыстані адпраўлена 89 плытоў з таварамі на 27,5 тыс. рублёў. У сярэдзіне XIX ст. ў Людвіпале налічвалася 80 дамоў, насельніцтва - каля 670 чал., больш за 60% з іх займаліся земляробствам, астатнія — саматужнымі промысламі, гандлем, сплавам лесу. У 1867 г. рабочыя спалілі папяровую фабрыку, а суконная згарэла ў 1879 г. Па дадзеных 1884 г. у Людвіпале быў піўзавод, некалькі скатабоен, 22 невялікіх крамы. У год праводзілася тры кірмашы і штотыдзень таргі. З 1866 г. Людвіпаль быў цэнтрам воласці, ён належаў да катэгорыі мястэчак. У ім пражывала 850 жыхароў, а на канец стагоддзя колькасць іх узрасла да 1428 чал. 7 сакавіка 1946 г. савецкімі ўладамі мястэчка было перайменавана на Сасновае (Сасновэ).
Лютня (Мсціслаўскі раён)
Эканоміка
Цэнтр коннага завода №120.
Рудзькіўка (Бабровыцкі раён)
Рудзькіўка (Ру́дьківка) — вёска ў Бабровыцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Бабровыцкай гарадской абшчыны.
Рассвет (Мсціслаўскі раён)
Рассве́т (, Рассвет) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Капачоўскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Лютненскага сельсавета.
Антыкамунізм
Антыкамуні́зм — сукупнасць ідэалогій і палітычных дактрын, накіраваная супраць камуністычных ідэй, палітычных арганізацый і камуністычных аднапартыйных рэжымаў.
Гісторыя
Найболей уплывовым і актуальным для сусветнай палітыкі антыкамунізм быў у перыяд пасля 1917 года. Ён з'яўляўся цэнтральным, сістэмаўтваральным элементам ідэалогіі і практыкі расійскага «белага руху», нацысцкай Германіяй, «Заходняга блоку» ў эпоху «Халоднай вайны». У гэты перыяд камуністычная ідэалогія асацыявалася перш за ўсё з адной са звышдзяржаў — СССР (хоць далёка не ўсе марксісты і камуністы света падтрымлівалі сучасную ім ідэалогію Савецкага Саюза), а антыкамунізм, адпаведна, з антысаветызмам. Пасярод заходняга блока часоў Халоднай вайны жорсткі антыкамунізм супрацьстаяў, у сваю чаргу, сілам, якія лічылі магчымымі мірнае суіснаванне з сацыялістычнымі дзяржавамі і канвергенцыю сістэм. Буйнымі ідэолагамі антыкамунізму ў 1980-я гады былі Рональд Рэйган (глядзіце таксама дактрына Рэйгана) і Маргарэт Тэтчэр.
Сярод накірункаў, якія прытрымліваліся антыкамуністычнай ідэалогіі, былі анархізм, фашызм, нацыяналізм розных краін і напрамкаў (кітайскі Гаміньдан, рэжым Франсіска Франка), традыцыйны аўтарытарны кансерватызм і манархізм, лібералізм, ідэалогія шматлікіх рэлігій (у тым ліку Каталіцкай царквы, а таксама ісламскі фундаменталізм). Часам гэтыя ўплывы спалучаліся (напрыклад, у рыторыцы Рейгана аб'ядноўвалася ліберальная ідэалогія з па-хрысціянску кансерватыўнай).
Хенамелес
Хенамелес (Chaenomeles) — род кветкавых раслін сямейства ружакветных.
Батанічнае апісанне
Лістападныя ці паўвечназялёныя кусты або невялікія дрэвы вышынёй 1-6 метраў, звычайна калючыя. Скурыстае лісце чаргаванае, простае, пілаватае ці гародчатае па краі. Кветкі адзіночныя або ў пакарочаных гронках, буйныя (дыяметрам 3-5 см), чырвоныя, ружовыя, белыя, раскрываюцца перад ці адначасова з распусканнем лісця. Плод — яблыкападобны, ядомы.
Арэал
4 віды. Пашыраны ў Кітаі і Японіі. На Беларусі інтрадукаваны, таксама вядомая пад сінанімічнай назвай хенамелес Маўлея, або айва нізкая.
Пацеенкі
Паце́енкі (, Патеенки) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мёрскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Чарасы, пазней у складзе гміны Мёры Дзісенскага (з 1926 года Браслаўскага) павета Віленскага ваяводства.
Да 12 чэрвеня 1958 года вёска ўваходзіла ў склад Глінаўскага сельсавета, да 27 сакавіка 1959 года — у склад Чэраскага сельсавета, да 24 жніўня 1992 года — у склад Якубаўшчынскага сельсавета, да 8 красавіка 2004 года — у склад Чэраскага сельсавета.
Ціменец
Ці́менец — возера ў Беларусі, у Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Галбіца, прыкладна за 0,6 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад вёскі Альшнева.
Плошча паверхні возера 0,1 км². Даўжыня 0,43 км, найбольшая шырыня 0,27 км. Даўжыня берагавой лініі 1,12 км². Схілы катлавіны вышынёй да 2—6 м, спадзістыя. Берагі нізкія, месцамі забалочаныя. Вакол возера пойма шырынёй 20—100 м. Возера злучана ручаём з Галбіцай.
Генадзь Сямёнавіч Марцуль
Генадзь Сямёнавіч Марцуль (нар., в. Лоўчыцы, Навагрудскі раён Гродзенскай вобл.) — беларускі гісторык. Кандыдат гістарычных навук (1969), прафесар (1997).
Біяграфічныя звесткі
Скончыў Мінскі педагагічны інстытут (1965). 3 1968 працуе на кафедры гуманітарных дысцыплін Мінскага радыётэхнічнага інстытута (з 1993 Беларускі ўніверсітэт інфарматыкі і радыёэлектронікі).
Навукова-даследчыцкая дзейнасць
Асноўныя кірункі даследаванняў — патрыятычнае і інтэрнацыянальнае выхаванне моладзі, нацыянальна-дзяржаўнае будаўніцтва ў Беларусі, вопыт вырашэння нацыянальнага пытання ў СССР і краінах сацыялістычнай арыентацыі. Аўтар вучэбных дапаможнікаў для ВНУ «Беларусазнаўства» (1996), «Гісторыя Беларусі: Насельніцтва, фарміраванне і вызначэнне этнічных і дзяржаўна-адміністрацыйных межаў. Беларускае замежжа» (2-е выд. 1997, з М. Сташкевічам).
NGC 7635
NGC 7635, называемая "Туманнасць Бурбалка" (іншыя абазначэнні — LBN 549, Sharpless 162, Caldwell 11) — эмісійная туманнасць у сузор’і Касіяпея. "Бурбалка" ўтварылася ў выніку зорнага ветру ад гарачай масіўнай зоркі тыпу Зорка Вольфа — Рае SAO 20575 (BD+60 2522), што мале бачную зорную велічыню 8.7 і масу ў 10-40 сонечных. Сама туманнасць з'яўляецца часткай гіганцкага малекульнага воблака, размешчанага на адлегласці 7,100 - 11,000 светлавых гадоў ад Сонца.
У праекцыі на нябесную сферу знаходзіцца на адлегласці ўсяго ў 35 вуглавых хвілін ад рассеянага зорнага скопішча M 52.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Карповіч
Карповіч — беларускае прозвішча.
Свыдавэць (Бабровыцкі раён)
Свыдавэць (Свидове́ць) — вёска ў Бабровыцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Бабровыцкай гарадской абшчыны.
MINSK (фільм)
«MINSK» — мастацкі фільм расійскага рэжысёра пра падзеі лета-восені 2020 года ў Беларусі. Прэм’ера запланавана на восень 2021 года.
Сюжэт
Героі фільма Юля (Анастасія Шамякіна) і Паша (Аляксей Масладудаў) толькі пабраліся шлюбам і плануюць сумеснае жыццё. У жнівеньскі дзень яны выходзяць на прагулку па Мінску і трапляюць у самую гушчу беларускіх пратэстаў.
Здымкі
Першапачаткова стваральнікі фільма шукалі лакацыю для здымак у Расіі яшчэ ў лістападзе 2020 года. Для гэтага былі адабраны 9 маскоўскі абласных гарадоў і Тула. Аднак і, і мясцовыя ўлады, і УМУС РФ адмовілі ўсе варыянты. У выніку, здымаўся фільм ў раёне Таліна (Эстонія) адным кадрам. Эстонскі інстытут кіно выдаткаваў на здымкі фільма еўра.
Пракат
У чэрвені 2021 года падчас паездкі ў Маскву міністр замежных спраў Беларусі Уладзімір Макей правёў перамовы з Сяргеем Лаўровым, у тым ліку, і аб забароне паказа фільма ў Расіі.
Сумбат Аракелавіч Асрыеў
Сумбат Аракелавіч Асрыеў (, Нор Шэн, цяпер Мартунінскі раён, Нагорна-Карабахская Рэспубліка — ) — азербайджанскі і беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў у 1931 годзе Азербайджанскі політэхнічны інстытут. Працаваў у праектных арганізацыях Баку. Член Саюза архітэктараў СССР з 1934 годзе. Член КПСС з 1941 года. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
Працаваў намеснікам галоўнага архітэктара Дзяржархбудкантролю курортаў Сочы, начальнікам праектна-каштарыснага аддзела трэста «Сочыспецбуд», Ваенпраекта БВА, з 1971 па 1973 г. — старэйшым інжынерам у Белкамунпраекце.
Творчасць
Асноўныя працы: праекты планіровак машынна-трактарных станцый, калгасаў і саўгасаў Азербайджанскай ССР (1931—1941, у аўтарскім калектыве), раёна індывідуальнай забудовы ў Сочы, рэканструкцыі жылых пасёлкаў ЧБВА (1952—1967, у аўтарскім калектыве).
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам Чырвонай Зоркі, медалямі.
Ясухіро Хато
(波戸 康広; нар. ) — былы японскі футбаліст. У 2001—2002 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
NGC 7636
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Хенатэка
Хенатэка (Chaenotheca) — род накіпных лішайнікаў сямейства. 23 віды.
Арэал
Пашыраны ўсюды. На Беларусі 9 відаў:, , (занесена ў Чырвоную кнігу Беларусі), , ,  і іншыя. Трапляюцца на старых дрэвах, гнілой драўніне, раслінных рэштках.
17 мая
17 мая (17 траўня) — сто трыццаць сёмы (сто трыццаць восьмы ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Хенатэка
Апісанне
Слаявіна зярністая, парашкападобная, бародаўчатая, зрэдку сарэдыёзная, ад белавата-шэрай да жоўта-зялёнай. Пладовыя целы (апатэцыі) на ножках, часам сядзячыя, 8-споравыя. Споры аднаклетачныя, шарападобныя, цёмныя.
Стара Басань
Стара Басань (Стара́ Баса́нь) — вёска ў Бабровыцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Бабровыцкай гарадской абшчыны.
Пестуны (Мёрскі раён)
Пестуны́ (, Пестуны) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мёрскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Чарасы, пазней у складзе гміны Мёры Дзісенскага (з 1926 года Браслаўскага) павета Віленскага ваяводства.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Дварнасельскага сельсавета.
Свята-Панцеляймонаўская царква (Мачулішчы)
Царква Раства Хрыстова — мураваны праваслаўны храм у гарадскім пасёлаку Мачулішчы Мінскага раёна Мінскай вобласці. Знаходзіцца на вул. Панцеляймонаўская, 1.
Гісторыя
28 ліпеня 1997 года Мінаблвыканкам зарэгістраваў статут новага прыходу. У верасні 1998 года пробашчам быў прызначаны Георгій Мікалаевіч Распопаў.
У студзені 1999 года быў усталяваны вагончык для набажэнстваў.
У 2000 годзе было пачата будаўніцтва прыходскага храма, разлічанага на 250 чалавек.
Архітэктура
Храм цагляны ў візантыйскім стылі. Архітэктарам храма з’яўляецца Мікалай Міхайлавіч Дзятко.
Вялікія Сцяпанішкі
Вялі́кія Сцяпа́нішкі (, Великие Степанишки) — вёска ў Мастоўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Мастоўскага сельсавета.
Длабока
Длабока (Длабока река, Përroi i Thellë, літаральна азначае «Глыбокая рака») — рака ў заходняй частцы Паўночнай Македоніі ў рэгіёне «Горная рака». Левы прыток ракі Рыбнічка, якая з'яўляецца адным з найбуйнейшых прытокаў ракі Радзікі. Бярэ выток высока ў гарах (г. Кораб, 2764 м), на тэрыторыі нацыянальнага парка Маўрава, утварае глыбокую трогавую (U-падобную) даліну.
Непадалёк ад вытока ракі знаходзіцца Корабскі вадаспад вышынёй 136 м – самы высокі ў Паўночнай Македоніі (каардынаты).
Рака і яе даліна сфармаваліся пад уплывам ледавікоў падчас апошняга абледзянення.
Даліна Длабокі з’яўляецца адзіным у Паўночнай Македоніі месцам, дзе пануе альпійскі клімат.
Рака працякае каля закінутага сяла Жужнэ, потым даліна ракі звужаецца, утвараючы каньён паміж сёламі Ністрава і Бібай (Бібанне), пасля чаго ўпадае ў раку Рыбнічку.
На аб’ём вады істотна ўплывае таянне снягоў і ільда на ўсходнім баку піка Мал-Кораб. Самая высокая хуткасць цячэння і найбольшы паток вады назіраецца ў канцы мая – пачатку чэрвеня.
Старое Сяло (Мсціслаўскі раён)
Старо́е Сяло́ (, Старое Село) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Капачоўскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Лютненскага сельсавета.
Радзіма Героя Савецкага Саюза Івана Міхайлавіча Паўловіча (1896—1944).
Сухыня
Сухыня (Сухи́ня) — вёска ў Бабровыцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Бабровыцкай гарадской абшчыны.
NGC 7637
NGC 7637 (іншыя абазначэнні — PGC 71440, ESO 12-1, AM 2322-821, IRAS23226-8211) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Актант.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Храм Артэміды Эфескай
Храм Артэміды ў Эфесе — адно з сямі цудаў антычнага свету, знаходзіўся ў грэчаскім горадзе Эфесе на ўзбярэжжы Малой Азіі (у цяперашні час горад Сельчук на поўдні правінцыі Ізмір (іл), Турцыя). Першы буйны храм быў збудаваны ў сярэдзіне VI стагоддзя да н. э., спалены Герастратам у 356 годзе да н. э., неўзабаве адноўлены ў перабудаваным выглядзе, у III стагоддзі разбураны готамі.
Памеры храма
Шырыня храма Артэміды была 51 метр, даўжыня — 105 м, вышыня калон — 18 м (калі сегменты круглыя, то шырыня і даўжыня = дыяметры, такім чынам аднолькавыя). Дах храма падтрымлівалі 127 калон, устаноўленыя ў восем шэрагаў. Паводле падання, кожная з гэтых калон была падарункам аднаго з 127 цароў.
Красаўка беладонна
Краса́ўка беладонна (Atropa belladonna) — від кветкавых раслін роду сямейства.
Батанічнае апісанне
Шматгадовая травяністая расліна вышынёй да 2 м з мясістым коранем. Сцябло прамое, галінастае, залозіста апушанае ў верхняй частцы. Лісце простае, суцэльнае, завостранае, з гладкім краем, на кароткіх чаранках. Кветкі паніклыя, званочкавыя, адзіночныя, зрэдку па 2 ў пазухах лісця і разгалінаваннях сцябла. Колер кветак брудна-фіялетавы або чырванавата-буры з адценнямі. Плод — бліскучая сакаўная ягада чорнага колеру.
Расліна ядавітая. Маюцца алкалоіды атрапін, гіясцыямін, скапаламін і інш.
Распаўсюджанне і экалогія
Расліна распаўсюджана на тэрыторыі Еўразіі і Паўночнай Афрыкі (Алжыр, Марока), вырошчваецца ў многіх краінах, у тым ліку ў Індыі, Пакістане, ЗША і Бразіліі. Цеплалюбівая расліна. Мезафіт, гіграфіт і эўтроф. Расце ў зрэджаных лясах, на ўзлесках, высечках, у хмызняках, па берагах рэк, каля дарог. Цвіце ў чэрвені—жніўні. Размнажаецца насеннем.
Лэнчна
Лэнчна (Łęczna) — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Лэнчынскага павета Люблінскага ваяводства ў гістарычнай вобласці Малапольшча. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Лэнчна. Займае плошчу 19 км². Насельніцтва 18,8 тыс. чалавек (на 2018).
Раду I
Біяграфія
У 1377 г. пад ціскам Венгрыі і валашскай баярскай апазіцыі кіраўнік Валахіі Уладзіслаў I Влайку вымушаны быў саступіць валашскі прастол свайму малодшаму брату Раду I. Раду I Завяршыў вайну з Венгрыяй. У 1383 г. пасля смерці Раду валашскі прастол заняў яго старэйшы сын Дан I.
Французская камуністычная партыя
Французская камуністычная партыя (Parti communiste français) — камуністычная партыя ў Францыі.
Была заснавана 29 снежня 1920 года членамі Французскай секцыі Рабочага інтэрнацыянала як Французская секцыя Камуністычнага інтэрнацыянала. У 1921 годзе партыя прыняла сваю сучасную назву.
З пачаткам Другой сусветнай вайны і акупацыі нямецкімі войскамі Францыі, Французская камуністычная партыя актывізавала антыфашысцкую дзейнасць і выступіла галоўным арганізатарам Руху Супраціўлення. Камуністы стварылі сетку Супраціву па ўсёй Францыі, сістэматычна арганізоўваючы акцыі прамога дзеяння і забойствы нацыстаў. Так, шматнацыянальная група пад камандаваннем Місака Манушана, паэта-камуніста армянскага паходжання, знішчыла 150 акупантаў і калабарацыяністаў са жніўня па лістапад 1943 года.
Пасля вызвалення Францыі ў 1944 годзе, Французская камуністычная партыя, нараўне з іншымі групамі Супраціўлення, увайшла ва ўрад Шарля дэ Голя. Аднак ужо ў 1947 годзе прэм'ер-міністр Поль Рамадзье выключыў усіх камуністаў з урада, каб атрымаць дапамогу ЗША па плане Маршала. Выдаленая з урада ФКП, карыстаючыся сваім уплывам на Усеагульную канфедэрацыю працы, абвясціла забастоўку працоўных сталеліцейных заводаў, што неўзабаве выклікала адстаўку Рамадзье. З 1947 года ФКП больш не пападала ва ўрад і знаходзілася ў апазіцыі.
Падчас майскіх падзеі 1968 года ФКП першапачаткова падтрымала масавыя забастоўкі, аднак пасля выступіла супраць рэвалюцыйнага студэнцкага руху, у якім пераважалі анархісты, трацкісты і мааісты.
У 1976 годзе Французская камуністычная партыя адмовілася ад марксізму-ленінізму і ўстала на пазіцыі еўракамунізму.