cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сакрат Яновіч
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і шаўца. Скончыў Беластоцкі электратэхнікум (1955). Працаваў брыгадзірам электраманцёраў на баваўняным камбінаце пад Беластокам. Перакладчык, потым журналіст у газеце «Ніва» (з 1956). Загадчык арганізацыйнага аддзела Галоўнага праўлення Беларускага грамадска‑культурнага таварыства (1959—1962). У 1960 скончыў завочнае аддзяленне беларускай філалогіі Настаўніцкага інстытута ў Беластоку. У 1958—1970 супрацоўнічаў са Службай бяспекі Польскай Народнай Рэспублікі, назіраючы за асяродкам газеты «Ніва», а таксама Беларускага грамадска-культурнага таварыства (у 2007 прызнаўся пра гэта ў люстрацыйнай анкеце). Калі ён разарваў супрацоўніцтва са спецслужбамі, у 1970 яго звольнілі з «Нівы» нібыта «за беларускі нацыяналізм», застаўся беспрацоўным, нейкі час рабіў грузчыкам, тэхнікам бяспекі працы. Скончыў завочны факультэт польскай і славянскай філалогіі Варшаўскага ўніверсітэта (1973). Інструктар-метадыст Беластоцкага гарадскога Дому культуры (2-я пал. 1970-х), тэхнічны рэдактар «Нівы» (1-я пал. 1980‑х). Старшыня Беларускага дэмакратычнага аб’яднання (утворана на пач. 1990). Напачатку XXI ст. займаўся актыўнай літарганізатарскай дзейнасцю, у яго Villa Socrates праходзілі шматлікія беларускія і міжнародныя інтэлектуальныя спатканні.
Творчасць
Дэбютаваў апавяданнем у 1956 («Ніва», Беласток). Пісаў на беларускай і польскай мовах.
Аўтар зборнікаў апавяданняў і мініяцюр. Сакрат Яновіч напісаў каля 30 кніг. Яго польскамоўнае эсэ «Беларусь, Беларусь» (1987) называюць публікацыяй найбольш вядомай польскаму чытачу, літартуразнаўца Альжбета Дамбровіч заўважае, што гэта антыпольскі твор, які быў напісаны з гледзішча штораз меншай нацыянальнай меншасці, якая працягвае раставаць, і аўтар яго ішоў на свядомую правакацыю. У кнізе «Доўгая смерць Крынак» (1993) Сакрат Яновіч прарочыць смерць сваёй малой радзімы, апакаліпсіс невялікага мястэчка, якое прытулілася да польска-беларускай мяжы, мае доўгую і пакручастую гісторыю.
Пераклаў на польскую мову «Вітражы» Я. Брыля (Варшава, 1979), п’есу Я. Шабана «Шрамы» (для Драматычнага тэатра імя Я. Вянгеркі ў Беластоку).
Мікола Трафімчук
Творчасць
Друкуецца з 1970. У зборніках «Трыванне» (1990), «Фэст» (1994), «Любіць Бог Беларусь», «Трын-трава», «Найперш мы — лічбіны» (усе 1996) асэнсаванне прызначэння чалавека на зямлі, сцвярджэнне духоўных каштоўнасцей.
Crambus lathoniellus
Crambus lathoniellus — від лускакрылых насякомых сямейства.
Біялагічнае апісанне
Насяляюць у вільготных і сухіх лугах, а таксама лясных палянах. Вусені харчуюцца на лісці ; плятуць ліставыя трубкі. У анабіёз упадаюць у кокане ў верхнім пласце глебы паміж каранёў. Размах крылаў 15—22 мм. Пярэднія крылы белыя, светла-карычневыя ці карычневыя.
Арэал
Распаўсюджаны ў Еўропе і Азіі.
Зялёная жаўна
Зялёны дзяцел ці Зялёная жаўна (Picus viridis) — від птушак з сямейства. Разам з з’яўляецца адзіным прадстаўніком роду  у Цэнтральнай Еўропе.
Апісанне
Даўжыня тулава каля 31 см, размах крылаў да 52 см. Спіна цёмна-зялёная, бруха ад тусклавата-светлага да шэра-зялёнага колеру. Голас — гучнае «клю-клю-клю».
Арэал і экалогія
Распаўсюджаны на значнай частцы Еўропы, Пярэдняй Азіі і Каўказа ў лісцевых і змяшаных лясах. У Беларусі даволі рэдкі гнездавальны від. Гняздуецца ў дуплах старых хворых дрэваў. Кладка з 5—9 белых яец.
Корміцца пераважна мурашкамі, якіх здабывае на зямлі або ў мурашніках.
ФК Эвіян
«Тано Эвіян Гран Жэнеў» (Thonon Evian Grand Genève Football Club), раней «Эвіян Тано Гаяр» — французскі футбольны клуб. Быў заснаваны ў горадзе Гаяр, дэпартамент Верхняя Савоя, недалёка ад швейцарскай мяжы і горада Жэнева.
«Эвіян» быў заснаваны ў 1924 годзе пад назвай «Гаяр», у выніку зліцця ў 2003 годзе «Гаяр» (1924—2003) і «Віле-ля-Гранд» стаў называцца «Футбол Круа-дэ-Савоя 74» (2003—2007). Гэтую назву клуб насіў чатыры гады, пасля чаго ў 2007 годзе быў перайменаваны ў «Алімпік Круа-дэ-Савоя 74». У 2009 годзе клуб пераехаў у Тано-ле-Бен і 1 ліпеня 2009 года зноў змяніў сваю назву на «Эвіян».
З 2011 па 2015 год клуб выступаў у Лізе 1, пасля выбыў у Лігу 2.
«Эвіян» раней праводзіў свае хатнія матчы на ​​стадыёне «Стад Жазеф-Мунат» у родным горадзе, але пазней пераехаў у «Парк дэ Спорт» ў найбліжэйшы Ансі, бо «Стад Жазэф-Мунат» не адпавядае стандартам Лігі 1.
У снежні 2016 года суд горада Тано-ле-Бен прыняў рашэнне аб ліквідацыі клуба з-за фінансавых праблем. У 2017 годзе клуб быў адноўлены і стаў выступаць у рэгіянальных лігах.
Гісторыя
«Футбол Круа-дэ-Савоя 74» быў створаны ў 2003 годзе ў выніку зліцця клубаў «Гаяр» (заснаваны ў 1924 годзе) і «Віле-ля-Гранд». «Футбол Круа-дэ-Савоя 74» заняў 3-е месца ў аматарскім чэмпіянаце Францыі (Ліга 4) у групе Б сезона 2003/04. Як правіла, толькі найлепшы клуб у кожнай з 4 аматарскіх груп пераходзіў у Нацыянальны чэмпіянат (Ліга 3), але першае і другое месца занялі дублюючыя каманды прафесійных клубаў «Ліён» і «Мец», такім чынам, «Футбол Круа-дэ-Савоя 74» выйшаў у Лігу 3. Першы сезон Нацыянальнага чэмпіянату клуб правёў у барацьбе за выжыванне, заняўшы выніковае 14 месца з 20. Толькі 2 ачкі перавагі ад 17 месца выратавалі каманду ад вылету. Сезон 2005/06 быў меней паспяховым, «Футбол Круа-дэ-Савоя 74» заняў 18-е месца, саступіўшы толькі адно ачко ратавальнаму 16 месцу, у выніку каманда вылецела ў Аматарскі чэмпіянат (Ліга 4). Сярэдняя наведвальнасць стадыёна таксама знізілася з 933 да 716 заўзятараў.
У 2007 годзе клуб зведаў яшчэ адно зліццё, на гэты раз з мясцовай камандай «Алімпік Тано-Шаблі». Назва клуба змянілася яшчэ раз, і з гэтага моманту клуб стаў болей паспяховым і вядомым як «Алімпік Круа-дэ-Савоя 74». Новы клуб пераехаў у суседні Тано-ле-Бен, таму што іх стадыён у Гаяры быў непрыдатнымі для выкарыстання ў Нацыянальным чэмпіянаце, змушаючы клуб пераехаць на «Стад Жазэф-Мунат», які мае 2700 месцаў, з магчымым пашырэннем да 6000 месцаў, тады як на «Стад Гаяр» існуе толькі 2000 месцаў для гледачоў. У 2008 годзе клуб вярнуўся ў Нацыянальны чэмпіянат (Ліга 3), стаўшы чэмпіёнам у сезоне 2007/08 у Групе Б аматарскага чэмпіянату (Ліга 4). Улетку 2009 года прэзідэнт кампаніі Danone Франк Рыбо стаў ганаровым прэзідэнтам футбольнага клуба. Рыбо зноў змяніў назву каманды на «Эвіян» (Évian Thonon Gaillard Football Club). Таксама, ён пачаў укладваць грошы ў моладзевую школу клуба, каб палепшыць ейную сістэму і надаць папулярнасці. 16 красавіка 2010 года клуб здзейсніў подзвіг у першым сезоне з Франкам Рыбо, выйшаўшы ўпершыню ў гісторыі ў Лігу 2.
У сезоне 2010/11 клуб выйграў Лігу 2 і выйшаў у элітны французскі дывізіён, дзе выступаў на працягу чатырох гадоў. У сезоне 2012/13 каманда дайшла да фіналу Кубка Францыі. У сезоне 2015/16 «Эвіян» гуляў у Лізе 2, дзе заняў 18 месца, вылецеў і быў пераведзены ў чацвёрты дывізіён, аднак у жніўні 2016 года зняўся са спаборніцтваў, а ў снежні таго ж года рашэннем суда горада Тано-ле-Бен клуб быў ліквідаваны з-за фінансавых праблем.
У 2017 годзе клуб быў адноўлены пад новай назвай «Тано Эвіян Гран Жэнеў» і стаў выступаць у рэгіянальнай лізе Авернь — Рона — Альпы. У 2020 годзе новы клуб выйшаў у Нацыянальны чэмпіянат 3, а ў 2022 годзе выйграў яго і выйшаў у Нацыянальны чэмпіянат 2 (чацвёрты дывізіён французскага футбола).
Псалом 146
Псалом 146 (147 паводле масарэцкай нумарацыі) ўваходзіць у 20-ю кафізму. Галоўная тэма гэтага псалма — хвала Госпаду за аднаўленне Іерусаліма.
Конг (востраў)
Конг, Кахконг (កោះកុង) — востраў у раёне Кахконг, правінцыя Кахконг, Камбоджа; найбуйнейшы востраў краіны. Востраў Конг выцягнуты з поўначы на ​​поўдзень на 19,5 км, з захаду на ўсход — на 5-6 км, плошча — каля 100 км², даўжыня берагавой лініі — каля 53 км. Востраў цалкам пакрыты лесам, які стаіць на ўзгорках вышынёй да 420 метраў над узроўнем мора. Адлегласць ад мацерыка — менш за 400 метраў (ад паўночна-ўсходняга ўскрайку вострава). Невялікае ваеннае паселішча ў паўночнай частцы вострава і «плывучая вёска» ў паўднёва-ўсходняй.
IC 3233
IC 3233 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Усевалад Паўлінавіч Гольцаў
Усевалад Паўлінавіч Гольцаў (нар., г. Струніна, Уладзімірская вобласць, Расія) — спецыяліст у галіне радыяцыйнага матэрыялазнаўства, фізікі цвёрдага цела. Доктар тэхнічных навук (1975), прафесар.
Біяграфія
Скончыз Куйбышаўскі авіяцыйны інстытут імя С. П. Каралёва (1958). Працаваў у Інстытуце ядзернай энергетыкі АН БССР (з 1965, загадчык сектара), Навукова-даследчым інстытуце атамных рэактараў (г. Дзімітраўград, Расія; у 1967—1973 — начальнік лабараторыі даследавання інтэрметалічных кампазіцый), Вярхоўны Савет БССР (1990—1993, загадчык сектара навукі), Беларускім дзяржаўным універсітэце (1974—1990 і з 1993, прафесар кафедры фізікі цвёрдага цела, у 1979—1990 — загадчык кафедры).
Узнагароды
Званне «Заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі Беларускай ССР» (1982), Дзяржаўная прэмія Беларускай ССР (1986).
Стаўбцоўскае партызанскае злучэнне
Склад
Злучэнне яднала шэсць брыгад:
Задарожне (Пагрэбішчанскі раён)
Задарожне (Задоро́жнє) — вёска ў Пагрэбішчанскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Камау
Камау (Cà Mau) — горад у паўднёвай частцы В’етнама, сталіца аднайменнай правінцыі Камау, размешчанай у дэльце ракі Меконг. Тут нарадзіўся і вырас прэм’ер-міністр В’етнама Нгуен Тан Зунг. Горад мае сваю сістэму транспартных каналаў, немалы паток грузаў перавозіцца на лодках і баржах. Насельніцтва горада — каля жыхароў (2010).
Усеагульная канфедэрацыя працы (Італія)
Усеагульная канфедэрацыя працы (УКП) (Confederazione Generale del Lavoro) — італьянскі прафсаюз, які дзейнічаў у 1906—1945 гадах (з 1922 года — у падполлі).
Гісторыя
Афіцыйна канфедэрацыя была заснавана 1 кастрычніка 1906 года, але свой пачатак бярэ ад «Camera del Lavoro» (Палаты працы), заснаванай ў Мілане ў 1891 годзе. Першым сакратаром УКП быў сацыяліст-рэфарматар Рынальда Рыгола (1906—1913). Канфедэрацыя уваходзіла у склад Міжнароднага сакратарыята нацыянальных цэнтраў прафсаюзаў.
Віктар Сяргеевіч Аверын
Віктар Сяргеевіч Аверын (нар., Магілёў) — беларускі навуковец і палітык. Доктар біялагічных навук.
Усеагульная канфедэрацыя працы (Італія)
Гісторыя
У часы супрацьстаяння сацыялістычных партый (ІСП, ІКП і інш.) з фашысцкімі арганізацыямі, і прыход да ўлады апошніх, УКП засталося «ўбаку ад дзвюх груповак, якія змагаюцца». УКП лічыла, што «умяшанне на карысць адной з бакоў паставіла б пад пагрозу незалежнасць рабочага руху і ў той жа час перашкодзіла працэсу нармалізацыі становішча, якая станавілася ўсё больш невыноснай».
Віктар Сяргеевіч Аверын
Біяграфія
Працаваў старшым лабарантам, малодшым навуковым супрацоўнікам, старшым навуковым супрацоўнікам Усесаюзнага навукова-даследчага інстытута фізіялогіі, біяхіміі і харчавання жывёл, старшым навуковым супрацоўнікам лабараторыі № 2, намеснікам дырэктара па навуковай працы, выконваючым абавязкі дырэктара рэспубліканскага навукова-даследчага ўнітарнага прадпрыемства «Інстытут радыялогіі», загадчыкам аддзела радыяцыйнай аховы навуковага аддзела дзяржаўнай установы «Рэспубліканскі навуковапрактычны цэнтр радыяцыйнай медыцыны і экалогіі чалавека». Дырэктар рэспубліканскага навукова-даследчага ўнітарнага прадпрыемства «Інстытут радыялогіі» ў горадзе Гомелі.
Выбіраўся членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання.
Аўтар больш як 160 навуковых прац, у тым ліку дзвюх манаграфій.
Узнагароды
Узнагароджаны юбілейнымі медалямі «65 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», «65 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў», медалямі «За супрацоўніцтва ў імя выратавання» Расійскай Федэрацыі, «За заслугі» II ступені Цэнтральнага Праўлення Агульнарасійскага саюза грамадскіх аб’яднанняў «Саюз „Чарнобыль“ Расіі», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Камітэта па праблемах наступстваў катастрофы на Чарнобыльскай АЭС пры Савеце Міністраў Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Міністэрства па надзвычайных сітуацыях Рэспублікі Беларусь, нагрудным знакам "Юбілейны медаль «У гонар 80-годдзя Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі», знакам «У памяць аб ліквідацыі наступстваў катастрофы на ЧАЭС» Прэзідыума Цэнтральнага Савета Саюза «Чарнобыль» Расіі.
Ветэран
Ветэра́н (vetus — стары) — ваенны, які быў удзельнікам вайны.
У Старажытным Рыме атрымліваў дзялянку зямлі, грашовае ўзнагароджанне, вызваляўся ад павіннасцей і атрымліваў рымскае грамадзянства.
Беларусь
На сакавік 2014 года ў Беларусі засталося пражываць каля 27 000 ветэранаў Афганска-савецкай вайны, якія ўдзельнічалі ў ёй у складзе савецкага войска.
Алэксандрыўскі раён (Кіраваградская вобласць)
Алэксандрыўскі раён (Олександрівський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Кіраваградскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Алэксандрыўка (Олександрівка).
Утвораны ў 1923 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 27724 чалавекі, плошча — 1159 км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 3 пасялковых і 20 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 3 пасёлкі гарадскога тыпу і 50 сёлаў.
Ляшчоўскі сельсавет
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Валожынскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Пяршайскага сельсавета.
Лубанскі край
Лубанскі край (Lubānas novads) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на ўсходзе Латвіі ў вобласці Відземе. Край складаецца з Індранскай воласці і горада Лубана, які з'яўляецца цэнтрам краю.
Мяжуе з Маданскім, Гулбэнскім, Ругайскім і Балвійскім краямі.
Насельніцтва на 1 студзеня 2010 года склала 2537 чалавек. Плошча краю - 346,9 км ².
Беларуская Экстраліга 2016/2017
Эксталіга 2016/2017 — 25-і сезон мацнейшага дывізіёна чэмпіянату Беларусі па хакеі з шайбай. У турніры прынялі ўдзел 12 клубаў з Беларусі.
Балканскія горы
Балканскія горы, Ста́ра-Планіна́ (Ста́ра планина́, Балка́н, Стара планина, Αἶμος, ) — буйная горная сістэма ў Балгарыі (заходнія адгор’і таксама на тэрыторыі сучаснай Сербіі).
Перасякаюць Балгарыю з захаду на ўсход, падзяляючы яе на Паўночную і Паўднёвую Балгарыю. Даўжыня гор — каля 555 км, вышыня да 2376 м (гара Боцеў). З’яўляюцца натуральным працягам Паўднёвых Карпат, перасечаныя ракой Дунай ля Жалезных варот. Сталі асновай назваў Балканскі паўвостраў і Балканы.
Геалогія
Горы складзены пераважна з гранітаў дакембрыю і палеазою, сланцаў, мезазойскіх вапнякоў, пясчанікаў, флішу. Развіты карст. Маюцца радовішчы медных, свінцова-цынкавых і жалезных руд, каменнага і бурага вугалю, шматлікія мінеральныя крыніцы.
Рэльеф і гідраграфія
Вяршыні гор згладжаныя. Пакатыя паўночныя схілы пераходзяць у перадгор’і. Паўднёвыя схілы больш стромкія, прарэзаныя далінамі рэк Іскыр, Луда-Камчыя.
Хацінская крэпасць
Хацінская крэпасць — крэпасць 13—18 стст. у горадзе Хацін, Украіна, на беразе Днястра.
Гісторыя
Замак мае складаную і гераічную гісторыю, ён пастаянна быў у цэнтры канфліктаў, што скаланалі рэгіён. У IX стагоддзі кіеўскі князь Уладзімір Святаслававіч заснаваў умацаваны форт. У 1250—1264 гг. Даніла Галіцкі і Леў Данілавіч збудавалі мураваны замак.
У 1340 годзе Хацін перайшоў да Венгерскага княства, а ў 1375 годзе — да Малдаўскага гаспадарства. Менавіта малдаўскі гаспадар Стэфан III Вялікі значна разбудаваў мураваны замак. Па перыметры былі збудаваны сцены вышынёй да 40 і шырынёй 5-6 метраў, 3 вежы, узровень двара быў падняты на 10 метраў, а ўнутраная прастора падзелена на Княжацкі двор і двор войнаў. У такім стане замак і дайшоў да сучаснасці.
У кастрычніку 1621 года пад сценамі замка адбылася знакамітая Хацінская бітва. Украінска-беларуска-польскія войскі на чале Янам Каралем Хадкевічам і Пятром Сагайдачным разбілі значныя сілы Асманскай імперыі.
Іван Раманавіч Гулакоў
Іван Раманавіч Гулакоў (нар., в. Касценічы, Мглінскі раён, Бранская вобласць, Расія) — беларускі фізік-оптык. Доктар фізіка-матэматычных навук (1990), прафесар (1994).
Біяграфія
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Фізіка», 1968; аспірантура, 1972).
Працуе ў Беларускім дзяржаўным універсітэце (з 1970, фізічны факультэт, кафедра агульнай фізікі, прафесар).
Узнагароды
Званне лаўрэата Рэспубліканскага агляду навукова-тэхнічнай творчасці моладзі (Беларусь, 1980), дыплом 1-й ступені Выстаўкі дасягненняў народнай гаспадаркі Беларускай ССР (1982), нагрудны знак «Вынаходнік СССР» (1986) і інш.
Тода (мова)
Тода (саманазва தோதா) — мова народа тода. Належыць да дравідыйскай моўнай групы. Вылучылася з агульнага пласту дравідыйскіх моў у пачатку 1 тысячагоддзя н. э.
У мове тода 16 галосных гукаў, вялікая колькасць фрыкатыўных і звонкіх зычных.
Пісьмовасць пераважна на аснове тамільскай графікі.
Педывільяна
Педывільяна (Pedivigliano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Калабрыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Казенца.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Мікалай Цудатворац.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
IC 3234
IC 3234 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Іванькы (Пагрэбішчанскі раён)
Іванькы (Іва́ньки) — вёска ў Пагрэбішчанскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Коган
Коган — прозвішча.
Альфа (літара)
Α, α (назва: альфа, грэч. Άλφα) — першая літара грэчаскага алфавіту. У сістэме грэчаскага алфавітнага запісу лікаў мае лікавае значэнне 1. Паходзіць ад фінікійскай літары - Алеф, якая ў перакладзе азначае «бык» і сваім напісаннем адлюстроўвае галаву быка. Ад літары «альфа» паходзіць лацінская літара A і кірылічная А.
Каралеўская бібліятэка Бельгіі
Каралеўская бібліятэка Бельгіі (Bibliothèque royale de Belgique, Koninklijke Bibliotheek van België), неафіцыйна вядомая таксама як Альберціна — нацыянальная навуковая бібліятэка Бельгіі. Асноўная мэта бібліятэкі — збіраць і захоўваць усе выданні, якія публікуюцца ў Бельгіі, а таксама працы бельгійцаў, якія жывуць за мяжой. У адпаведнасці з бельгійскім заканадаўствам пра абавязковы экзэмпляр, бібліятэка атрымлівае як мінімум адзін экзэмпляр кожнага выдання, якое публікуецца ў Бельгіі.
Акрамя бельгійскіх, бібліятэка ўтрымлівае вялікую колькасць замежных выданняў.
Бібліятэка размешчана ў Бруселі на Гары Мастацтваў.
Быстрык (Магілёўскі раён)
Бы́стрык (, Быстрик) — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Падгор’еўскага сельсавета. Размешчана за 15 км на паўднёвы ўсход ад Магілёва і чыгуначнай станцыі Лупалава на лініі Магілёў — Крычаў. Рэльеф раўнінны, на поўдзень мяжуе з лесам. Транспартныя сувязі па шашы Магілёў — Слаўгарад, якая праходзіць праз вёску.
Вялікае Княства Літоўскае
Вядома ў Вялікім Княстве Літоўскім з пачатку XVII ст. У 1604 годзе сяло Быстрык-Будзішча ў Вяйнянскім войтаўстве Магілёўскага староства-эканоміі Аршанскага павета Віцебскага ваяводства, дзяржаўная ўласнасць. У 1635 годзе сяло Быстрык (яно ж Будзішча). У 1742 годзе дзейнічала царква.
Пад уладай Расійскай імперыі
У выніку першага падзелу Рэчы Паспалітай у 1772 годзе апынулася ў складзе Расійскай імперыі. У 1785 годзе сяло Быстранка ў Чавускім павеце. У 1850 годзе ў складзе маёнтка Вейна, меўся шынок. Паводле перапісу 1897 года ў Галянёўскай воласці Чавускага павета Магілёўскай губерні, дзейнічаў заезны дом.
Найноўшы час
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала яе разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. З 26 красавіка 1919 года ў Гомельскай губерні РСФСР.
У сакавіку 1924 года вёску вярнулі БССР. З 20 жніўня 1924 года ў Амхаўскім сельсавеце Лупалаўскага раёна Магілёўскай акругі (да 26 ліпеня 1930), з 2 сакавіка 1931 года Магілёўскага раёна, з 20 лютага 1938 года ў Магілёўскай вобласці. У 1918 годзе адкрыта школа, для якой у 1923 годзе пабудавана памяшканне. У 1925 годзе ў школе было 35 вучняў.
У Вялікую Айчынную вайну з ліпеня 1941 года да 27 чэрвеня 1944 года акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. З 1954 года ў Нядашаўскім сельсавеце. У 1990 годзе у складзе саўгаса «Магілёўскі» (цэнтр — в. Амхавая 1), працаваў фельчарска-акушэрскі пункт.
Планіроўка
Планіровачна складаецца з прамалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад і забудаванай двухбакова, шчыльна традыцыйнымі драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.
Апалінарый Гіляравіч Гараўскі
Апалінарый Гіляравіч (Гілярыевіч) Гараўскі (, маёнт. Уборкі, Ігуменскі павет у Мінскай губерні (цяпер Мінскай вобласці Беларусі) —, г. ) — руска-беларускі мастак XIX стагоддзя з роду Гараўскіх. Брат Іпаліта і Гілярыя Гараўскіх.
Паходжанне і сям’я
Нарадзіўся ў дробнапамеснай шляхецкай сям’і. Бацькі — Гіляр Францавіч і Мар’яна Якаўлеўна Гараўскія. Род карыстаўся гербам «Кораб» (з XVII стагоддзя), вёў свой радавод ад шляхціца Гракала-Гараўскага. У XIX стагоддзі частка прозвішча Гракала выйшла з ужывання. Гараўскія валодалі каля 200 га зямлі, якая дасталася бацьку мастака Гіляру Францавічу ад дзеда і бацькі.
У сям’і было тры дачкі і сыны Іпаліт (1828 ― пасля 1864), Апалінар (1833―1900), Карл (1838 ― пасля 1869), Гектар (1843―1893), Гіляр (1847 ― пасля 1875). Карл і Гектар былі прафесійнымі вайскоўцамі, Іпаліт, Апалінар і Гіляр ― мастакамі.
Адукацыя
Апалінарый вучыўся ў Брэст-Літоўскім кадэцкім корпусе ў 1842—1850 гадах. Яшчэ ў дзяцінстве паказаў здольнасці да малявання. Вядомы архітэктар Мікалай Бенуа, які бываў у свайго дзядзькі, начальніка кадэцкага корпуса, звярнуў увагу на адоранага хлопчыка і ў 1850 годзе садзейнічаў яго пераводу ў Пецярбургскую акадэмію мастацтваў з прызначэннем часовай штогадовай дапамогі ў памеры жалавання гвардыі прапаршчыка. У Акадэміі Гараўскі вучыўся ў і Ф. А. Бруні вольнапрыходным вучнем да 1854 года.
Напісаны ў першыя гады вучобы (1852), падчас канікулаў у родавым маёнтку, пейзаж «Балота» зацікавіў акадэмічны савет і быў набыты ва ўласную калекцыю спадкаемцам расійскага стальца. У 1853 годзе А. Гараўскі стварыў карціну «Від Ручэйскага возера блізу горада Таропца», якая прынесла яму малы залаты медаль і была набыта калекцыянерам.
За дыпломную работу, выкананую ў 1854 годзе , — карціну «Від у Пскоўскай губерні» А. Гараўскі атрымаў вялікі залаты медаль і званне «класнага мастака» з прысваеннем чыну 14 класа згодна «Табелі аб рангах». У гэтым жа годзе А. Гараўскаму быў прысвоены вялікі залаты медаль за пейзаж «Від у маёнтку графа Кушалёва-Безбародкі Краснапольцы ў Пскоўскай губерні».
Восенню 1855 года вярнуўся ў Беларусь, у мястэчка Свіслач. У тым жа годзе ажаніўся з дачкой палкоўніка Міхаіла Бенуа Аляксандрай.
У 1855—1860 гадах як атрымаў стыпендыю на ўдасканаленне майстэрства за мяжою, вучыўся ў навучальных установах і студыях ў Жэневе, Дзюсельдорфе, Рыме, Парыжы, стажыраваўся ў вядомых еўрапейскіх майстроў, у прыватнасці, у А. Ахенбаха ў Дзюсельдорфе і А. Калама ў Жэневе. Па вяртанні ў Пецярбург у 1860 годзе атрымаў званне акадэміка жывапісу.
Сталае жыццё
У 1860—1880 гадах жыў ва Уборках, зімою выязджаў у Пецярбург, дзе ў 1862—1886 гадах выкладаў у жаночых і мужчынскіх класах Пецярбургскай рысавальнай школы пры. У 1860—1862 гадах часта наведваў сястру ў маёнтку Брадзец, дзе пісаў пейзажы. Многа вандраваў па Беларусі, Украіне, Расіі і рабіў эцюды, замалёўкі, накіды, збіраючы матэыял для сваіх твораў.
Супрацоўнічаў з заснавальнікам Траццякоўскай галерэі П. Траццяковым, з якім пазнаўміўся ў 1856 годзе. Браты Гараўскія часта наведваліся да яго і падоўгу гасцявалі. Вядома, што П. Траццякоў дапамагаў братам Гараўскім прадаваць карціны, з’яўляўся аб’ектыўным крытыкам і аказваў значны ўплыў на іх творчасць. Браты дапамагалі Траццякову ў фарміраванні мастацкай калекцыі. Так пры пасрэдніцтве А. Гараўскага Траццяковым былі набыты для галерэі славуты «Партрэт скульптара-медальера Ф. Талстога» працы С. Заранкі, палотны У. Баравікоўскага, і іншых мастакоў. Расійскі збіральнік высока цаніў думку і густ А. Г. Гараўскага. У 1869 годзе Акадэмія мастацтваў пасылае Гараўскага на Украіну і ў Беларусь «для дасканаласці сваёй адукацыі і стварэння карцін з народнага побыту тэрмінам на 3 гады, вылучыўшы яму на ўтрыманне па 300 рублёў у год».
Гараўскі пісаў у Акадэмію з Бабруйскага павета :
Палатно «Старая моліцца» (1872) было высока ацэнена І. Рэпіным і прынесла вядомасць А. Гараўскаму.
У 1874 годзе ўступіў у Таварыства выставак мастацкіх твораў, якое было створана пад заступніцтвам Акадэміі мастацтваў.
У 1875 годзе страціў васемнаццацігадовую дачку, унука і бацьку.
У 1876 годзе пазнаёміўся з А. Трапезнікавым, спадчыннікам купца.
У 1880 годзе А. Гараўскі набыў маёнтак Кірылавічы, паблізу станцыі Белае (135 км ад Пецярбурга) колішняй Пецярбургска-Варшаўскай чыгункі.
У 1885—1886 гадах здзейсніў паездку па Сібіры, наведаў Іркуцк. Апошнія гады ў летнія месяцы жыў у сваім маёнтку. Да канца дзён захоўваў творчую актыўнасць.
Апалінарый Гараўскі раптоўна памёр 28 сакавіка 1900 года ў ў Санкт-Пецярбургу ва ўзросце 67 гадоў. Некралогі былі апублікаваны ў выданнях «Новое время» і «». Адпяванне мастака прайшло ў на Неўскім праспекце, а пахаваны ён быў на.
Творчасць
Творчасць А. Гараўскага разнастайная. Асноўную яе частку складаюць пейзажы, над якімі мастак працаваў практычна ўсё жыццё. Жывапісная манера майстра была заснавана на акадэмічных прынцыпах, рэалістычнасці паказу матываў прыроды. Важным для яго з’яўлялася разлічанае, шмат у чым відавое прадстаўленне пейзажнай тэмы. Таму асаблівую ўвагу мастак надаваў кампазіцыйнай пабудове выяў, імкнучыся да ўраўнаважанасці, падзелу паказваемай прасторы на планы.
З пейзажных работ характэрныя для творчасці «Від дубовага гая на беразе ракі Свіслач непадалёк ад Бабруйска», «Італьянскі пейзаж з горным возерам», «На радзіме», «Вечар у Мінскай губерні», «Від у ваколіцах Сан-Рэма», «Рака Свіслач». Па меркаванні вядомага даследчыка жывапісу Л. Н. Дробава, Апалінарый Гараўскі быў тыповым прадстаўніком пейзажыстаў XIX стагоддзя, у творчасці якога знайшлі адлюстраванне дэмакратычныя настроі перадавой беларускай інтэлігенцыі. У Беларусі Гараўскі напісаў свае лепшыя палотны, якім часам даваў даволі доўгія назвы, што, мабыць, не толькі падкрэслівала дакументальнае значэнне малюнкаў той ці іншай мясцовасці, а выступала і своеасаблівым сведчаннем настальгіі па канкрэтных геаграфічныъ пунктах, якія натхнілі яго на напісанне гэтых палотнаў: «Від дубовага гаю блізу Бабруйска», «Пераход статка праз Бярэзіну ў наваколлі Бабруйска перад дажджом» і г. д.
Творы А. Гараўскага адметныя жыццёвай праўдай; лейтматывы: прыгажосць прыроды, народны побыт. Гараўскі цікавіўся народнымі тыпамі, што праявілася ў карцінах «Старая, якая моліцца», «Селянін». Ён таксама напісаў шэраг партрэтаў, сярод якіх вылучаюцца партрэты, М. І. Глінкі, М. Л. Бенуа, Ф. Бруні, Аляксандра II, А. К. Глазунова, М. І. Глінкі, А. С. Даргамыжскага, А. Вайткевіча , М. Галубовіча, імператрыцы Марыі Фёдараўны і інш.
Спадчына
Удава А. Гараўскага, Аляксандра, засталася без сродкаў для жыцця з дочкамі, Марыяй і Юліяй, і таму пачала прадаваць працы мастака ў 1900-х гадах бадай што адразу па яго смерці.
Большая частка твораў — 18 карцін — Апалінарыя Гараўскага знаходзіцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь. Акрамя гэтага творы мастака знаходзяцца ў, , Рускім музеі, Траццякоўскай галерэі, Стаўрапольскім краявым музеі выяўленчых мастацтваў, музеі «Выратаваныя мастацкія каштоўнасці», , і іншых.
У 2009 годзе Белпошта выпусціла паштовую марку з выявай карціны А. Гараўскага «Вечар у Мінскай губерні».
Карціна «Замак» захоўваецца ў карпаратыўнай калекцыі Белгазпрамбанка ў Мінску.
Мілецкая школа
Мілецкая (іанійская) школа — старажытнагрэчаская філасофская школа ў VI ст. да н.э. ў г. Мілет.
Аб'ядноўвала прыродазнаўцаў і філосафаў на падставе агульнай прыхільнасці да навукова-філасофскай традыцыі. Існавала да 494 да н.э., калі г. Мілет разбураны персамі. У яе ўваходзілі Фалес, Анаксімандр, Анаксімен, вучоны-географ і гісторык Гекатэй Мілецкі.
Прадстаўнікі школы прытрымліваліся матэрыялістычных поглядаў на свет і былі стыхійнымі дыялектыкамі. Яны лічылі, напрыклад, што ў аснове бясконцага мноства прыродных з'яў знаходзіцца нешта матэрыяльнае — вада, паветра і г.д., а свет рэчаў рухаецца і змяняецца. Дзякуючы вывучэнню прыроды і ўвядзенню ва ўжытак гэтага паняцця зроблена спроба адмежавання навукі ад міфа. Вучоныя Мілецкай школы зрабілі цікавыя адкрыцці ў галіне матэматыкі, геаграфіі, астраноміі, метэаралогіі і ў той жа час займаліся касмаграфіяй і касмалогіяй, не адмаўляючыся ад традыцыйных міфалагічных структур. Міфалагічныя карані можна знайсці ў параўнанні поглядаў прадстаўнікоў Мілецкай школы на касмалагічны пачатак і касмалагічную перыферыю з поглядамі больш старажытнага перыяду, калі гэтыя аб'екты думкі атаясамліваліся, а таксама ў супастаўленні разумення працэсаў касмалагічнай, геалагічнай і біялагічнай эвалюцыі. Аднак, нягледзячы на існаванне некаторых агульных падыходаў, касмалогія Мілецкай школы не мае адзінай сістэмы поглядаў і стылю.
Ідэі Мілецкай школы і яе традыцыі зрабілі значны ўплыў на развіццё старажытнагрэчаскай фіпасофіі (Геракліт, Піфагор і інш.).
Крупадэрынці (Пагрэбішчанскі раён)
Крупадэрынці (Круподери́нці) — вёска ў Пагрэбішчанскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Даніэль Вас
Даніэль Вас (Daniel Wass; нар., Гладсаксэ, Данія) — дацкі футбаліст, паўабаронца клуба «Брондбю» з Капенгагена і нацыянальнай зборнай Даніі.
Клубная кар’ера
У пачатку 2010 года вярнуўся ў «Брондбю», дзе правёў яшчэ паўтара сезона. Большасць часу, праведзенага ў складзе «Брондбю», быў асноўным іграком каманды.
У 2011 годзе заключыў кантракт з партугальскім клубам «Бенфіка», але не правёўшы ніводнай гульні ў складзе лісабонскай каманды, у тым жа годзе далучыўся на ўмовах арэнды да французскага «Эвіян», які пазней выкупіў правы на іграка.
Бэта (літара)
Β, β (назва: бэта, грэч. Βήτα) — 2-я літара грэчаскага алфавіту. У сістэме грэчаскага алфавітнага запісу лікаў мае лікавае значэнне 2. Паходзіць ад фінікійскай літары - бэт, што ў перакладзе азначае «дом». Ад літары «бэта» паходзяць лацінская літара B і кірылічныя Б і В.
Даніэль Вас
Клубная кар’ера
22 чэрвеня 2015 года падпісаў пяцігадовы кантракт з іспанскай «Сельтай». У ліпені 2018 года перайшоў у «Валенсію».
У студзені 2022 года стаў іграком мадрыдскага «Атлетыка», дзе звычайна заставаўся на лаўцы запасных. У жніўні 2022 года перайшоў у «Брондбю».
Кіпрскае мора
Кіпрскае мора, мора басейну Атлантычнага акіяна, знаходзіцца ва ўсходняй частцы Міжземнага мора, паміж паўвостравам Малая Азія і Афрыкай. Кіпрскае мора — адна з самых салёных частак Міжземнага мора: сярэдняя салёнасць складае 38,9-39,8‰.
У спіс мораў Міжнароднай гідраграфічнай арганізацыі не ўваходзіць.
Фауна
Падвышаная салёнасць не спрыяе размнажэнню марскіх жывёл, таму найбольш багатыя на фаўну прыбярэжныя воды. У паўднёвай частцы мора можна сустрэць каралавыя рыфы.
Анікеева
Анікеева — жаночая форма прозвішча Анікееў.
Вакансія
Беларусь
На 1 чэрвеня 2012 года ўпраўленне палітыкі занятасці Міністэрства працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь стварыла агульнадзяржаўную базу даных (банк) з амаль 65,6 тыс. свабодных працоўных месцаў, з іх 79,9% прыпадала на работніцкія прафесіі з прымяненнем цялеснай («мужчынскай») працы. Пагатоў траціну вакансій адкрылі ў Мінску.
Каралін
Назву Каралін маюць:
Маймір II
Маймір II — апошні князь Вялікамараўскай дзяржавы (894—906), сын Святаполка I, пляменнік Расціслава.
У 894, пасля смерці Святаполка I, Маймір II занаў вялікамараўскі сталец, яго малодшы брат Святаполк II атрымаў як апанаж Нітранскае княства. У 895 Святаполк II, пры падтрымцы Арнульф Карынтыйскі з Усходне-Франкскага каралеўства, паўстаў супраць свайго брата. У 897 Святаполк II паўстаў зноў, таксама пры падтрымцы Арнульфа. Маймір II быў разбіты пасланымі на дапамогу Святаполку II усходнефранкскімі войскамі.
Вялікамараўская, знясіленая унутранымі канфліктамі, пачала губляць памежныя тэрыторыі. У 894, пасля заняцця Блатэнскае княства мадзьярскімі плямёнамі, гэтая тэрыторыя адышла да Усходне-Франкскага каралеўства. На наступны год ад Вялікамараўскай дзяржавы аддзялілася Багемія, якая прыняла сюзерэнітэт Арнульфа; у 897 сюзерэнітэт Арнульфа прызнала Лужыца. Новая небяспека узнікла, калі мадзьяры перайшлі Карпаты, каб назаўсёды пасяліцца на раўнінах Паноніі (895—896). У 896 яны рассяліліся на маланаселеных землях Вялікамараўскай дзяржавы ўздоўж верхняга і сярэдняга цячэння Цісы, а ў 900—901, пасля некалькіх рэйзаў, мадзьяры перайшлі Дунай і пасяліліся на іншым яго баку.
Нягледзячы на праблемы, Маймір II кансалідаваў сілы. У 898 Маймір II папрасіў Папу прыслаць у Маравію новых святароў, каб паменшыць уплыў святароў з Баварыі. Баварцы, незадаволеныя гэтым патрабаваннем, пайшлі супраць Майміра II, але былі разбітыя. Пры гэтым быў схоплены Святаполк II, але здолеў уцячы ў Баварыю.
Пасля смерці караля Арнульфа, Папа нарэшце прыслаў легатаў, якія ў 899 заснавалі на мараўскіх землях адно архібіскупства і тры біскупствы, тым паменшыўшы уплыў баварскага духавенства. Архібіскуп зноў дазволіў літургію на стараславянскай мове (а не на лаціне), кафедра аднаго з біскупаў была ў Нітры.
Маймір II у саюзе з прыйшлымі, як згадвалася вышэй, мадзьярамі здзяйсняў рэйзы на баварскія землі. У 901 Усходне-Франкскае каралеўства заключыла мір з Вялікамараўскай дзяржавай, гэты мір таксама паклаў канец вайне (895—901) з франкскім васалам Багеміяй. Таксама Маймір II прымірыўся з братам Святаполкам II, які вярнуўся ў Вялікамаравію.
Тым часам, мадзьяры рабіліся усё больш небяспечнымі як для Усходне-Франкскага каралеўства, так і для Вялікамаравіі. У 902—906 Маймір II некалькі разоў ваяваў з мадзьярамі, у 904 нават з дапамогаю баварцаў. Маймір II і Святаполк II, верагодна, загінулі ў 906 у час актыўнай барацьбы з мадзьярамі.
У 907 мадзьяр разбілі баварцаў пры Прэсбургу. У повязі з гэтай бітвай, крыніцы ўжо не згадваюць ні Майміра, ні яго пераемнікаў. З 907 Вялікамаравія распадацца, часткі яе асноўнай тэрыторыі былі падзелены паміж Багеміяй і Венгерскім каралеўствам.
Ігар Міхайлавіч Гуліс
Ігар Міхайлавіч Гуліс (нар., Мінск) — беларускі фізік-оптык. Доктар фізіка-матэматычных навук (1994), прафесар (2003).
Біяграфія
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Фізіка», 1972).
Працуе ў Беларускім дзяржаўным універсітэце (фізічны факультэт, кафедра лазернай фізікі і спектраскапіі, прафесар).
Навуковыя інтарэсы: лазерная спектраскапія; люмінесцэнцыя; прыборы для спектраскапіі; лазеры, што перастройваюцца.
Узнагароды
Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь (1994).
IC 3235
IC 3235 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сацыяльна-гуманітарны каледж (Магілёў)
Сацыяльна-гуманітарны каледж установы адукацыі «Магілёўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя А. А. Куляшова» — сярэдняя спецыяльная навучальная ўстанова ў г. Магілёў. Размешчаны на плошчы Арджанікідзэ ў будынку былога рэальнага вучылішча, па адрасе вул. Камсамольская, 18.
Гісторыя
У ліпені 1923 г. быў зачынены Магілёўскі практычны інстытут народнай адукацыі. На яго базе быў створаны Магілёўскі Беларускі педагагічны тэхнікум. Сюды была пераведзена частка выкладчыкаў, студэнты падрыхтоўчага аддзялення і першага курса. Пры ім у 1924 годзе пачало працу дашкольнае аддзяленне.
Для падрыхтоўкі нацыянальных кадраў у галіне дашкольнага выхавання ў 1933 г. па рашэнні ўрада БССР на базе дашкольнага аддзялення Магілёўскага педтэхнікума быў арганізаваны Магілёўскі дашкольны педагагічны тэхнікум. У 1937 г. усе педтэхнікумы СССР былі пераназваны ў вучылішчы. Новая навучальная ўстанова размясцілася ў былым будынку Магілёўскага Аляксандраўскага рэальнага вучылішча.
Да пачатку 1940-х гадоў Магілёўскае дзяржаўнае педагагічнае вучылішча падрыхтавала больш за 750 спецыялістаў для працы ў дашкольных установах. У навучальнай установе была створана добрая матэрыяльна-тэхнічная база: абсталяваны навучальны корпус, драўляны інтэрнат для навучэнцаў і жылы дом для выкладчыкаў.
З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны ў 1941 годзе многія выкладчыкі і студэнты змагаліся супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў на франтах, партызанскіх атрадах, працавалі ў тыле. У час баёў за горад і за часы акупацыі матэрыяльна тэхнічная база вучылішча была амаль цалкам знішчана. У першыя паваенныя гады калектыву Магілёўскага дашкольнага педагагічнага вучылішча прыйшлося прыкласці вялікія намаганні для аднаўлення матэрыяльна-тэхнічнай базы і аднаўлення адукацыйнага працэсу.
Будынак вучылішча моцна пацярпеў у час баёў за горад: корпус быў літаральна зрашэчаны выстрэламі, у сцяне, якая выходзіць да Дняпра, было 7 прабоін ад гармат. Фасад будынка патрабаваў поўнай рэканструкцыі. Для вяртання будынку даваеннага выгляду патрабаваліся каласальныя фінансавыя сродкі.
Пасля вайны ў Магілёве працавала і Школьнае педагагічнае вучылішча (былы Магілёўскі Беларускі педагагічны тэхнікум, ад якога раней аддзялілася навучальная ўстанова), асноўнай спецыялізацыяй якога была падрыхтоўка настаўнікаў фізічнай культуры, таму ў 1949 г. яно было пераназвана ў Магілёўскае педагагічнае вучылішча фізвыхавання. Размяшчалася ў будынку былога Магілёўскага жаночага епархіяльнага вучылішча па вуліцы Вароўскага.
У 1956 г. загадам Міністэрства асветы БССР Магілёўскае педагагічнае вучылішча фізвыхавання было зачынена, а яго матэрыяльна-тэхнічная база, навучэнцы і частка выкладчыкаў перададзены Магілёўскаму дашкольнаму педагагічнаму вучылішчу.
У 1950-1960-я гг. вучылішча, акрамя падрыхтоўкі працаўнікоў для дашкольных устаноў, выпускала таксама настаўнікаў пачатковых класаў, фізвыхавання, малявання, музычных працаўнікоў. Былі створаны добра абсталяваныя метадычныя кабінеты. У пазавызначаны час навучэнцы займаліся ў творчых аб’яднаннях (харавы, харэаграфічны, драматычны кружкі, кружкі лялечнага тэатра і мастацкага слова).
У другой палове 1960-х гг. колькасць навучэнцаў перавысіла 1000 чалавек, штогод вучылішча выпускала больш за 350 спецыялістаў. Адчуваўся востры недахоп навучальных аўдыторый. У 1966—1967 гадах над будынкам вучылішча былі надбудваныя 2 паверхі, часткова зменены галоўны фасад. Таксама быў пабудаваны асобны спартыўны корпус, сіламі навучэнцаў было акультурана прылеглая да вучылішча тэрыторыі на пл. Арджанікідзэ. На жаль, дзеля павелічэння навучальных плошчаў прыйшлося ахвяраваць прыгожым фасадам будынка.
У 1970 г. Магілёўскае дашкольнае педагагічнае вучылішча было пераназвана ў Магілёўскае педагагічнае вучылішча, а ў 1974 г. яму было прысвоена імя выдатнага расійскага педагога К. Д. Ушынскага. З 1989 г. — вышэйшае педагагічнае вучылішча імя К. Д. Ушынскага, з 1992 г. — Магілёўскі дзяржаўны педагагічны каледж. Тут рыхтавалі навучэнцаў па спецыяльнасцях педагогіка і методыка пачатковага навучання, педагогіка і псіхалогія дашкольная. Прымаліся асобы з базавай і сярэдняй адукацыяй. Навучанне было дзённае і завочнае.
У 2004 г. пераўтвораны ў Сацыяльна-гуманітарны каледж установы адукацыі «Магілёўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя А. А. Куляшова». Пасля рэарганізацыі на базе агульнай сярэдняй адукацыі навучанне вялося па спецыяльнасці праграмнае забеспячэнне інфармацыйных тэхналогій, страхавая справа. У 2012 г. набору не было.
Messerschmitt AG
Messerschmitt AG (да 1938 Bayerische Flugzeuge Werke (Баварскія самалётныя заводы) — колішняя германская авіяцыйная кампанія.
Кампанія была створана ў 1926. Спачатку складалася з канструктарскага бюро (начальнік — Вальтэр Рэтэль) і майстэрняў, і размяшчалася ў Аўгсбургу. Кампанія збанкрутавала ў 1931, і яе завод быў куплены кампаніяй Messerschmitt Flugzeugbau GmbH з Бамберга, але нанова ўтворанае таварыства, з цэнтральным офісам у Аўгсбургу, захоўвала ранейшую назву да 1938, калі яно атрымала назву Messerschmitt. Галоўным канструктарам і дырэктарам быў В. Месершміт.
Азначэнні некаторых прадуктаў кампаніі існавалі, у сувязі са зменай назвы, у двух варыянтах, Bf і Me.
З пашырэннем вытворчасці, і з пазнейшым уваходжаннем у структуру кампаніі вытворчых структур Аўстрыі (гл. Аншлюс), з’явіліся філіялы ў Рэгенсбургу-Пруфунгу, Рэгенсбургу-Обертраўблінгу, Лейпцыгу-Мокаў (належаў кампаніі Erla), Дэліцш і Вінер-Нойштаце (належаў кампаніі WNF).
Пад канец Другой сусветнай вайны вытворчыя магутнасці кампаніі былі разбураны, і кампанія спыніла сваё існаванне з канцом Нацысцкай Германіі (1945).
Адзіная авіяцыйная кампанія часоў Другой сусветнай вайны, якая серыйна выпускала рэактыўныя знішчальнікі і шматмэтавыя самалёты (у параўнанні з дробнымі серыямі Heinkel і іншых).
Вядомыя прадукты: самалёты Bf 108, Bf 109/Me 109, Bf 110/Me 110, Me 410, рэактыўныя самалёты Me 163, Me 262.
Тау
Тау, Τ, τ (назва: тау, грэч. ταυ) — 19-я літара грэчаскага алфавіту. У сістэме грэчаcкага алфавітнага запісу лічбаў мае значэнне 300. Ад літары «тау» паходзяць лацінская літара T і кірылічная Т. З'яўляецца этымалагічным адпаведнікам гука «т» у беларускай мове.
Кулэшыў (Пагрэбішчанскі раён)
Кулэшыў (Куле́шів) — вёска ў Пагрэбішчанскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Зямельны ўчастак
Зямельны ўчастак — частка зямной паверхні з размешчанымі на ёй будынкамі і збудаваннямі, якая мае мяжу і мэтавае прызначэнне. Іншыя назвы: дзялянка, надзел , пляц (пляцъ ад płac з 1434 г. ад Platz — плошча ад platea — вуліца ад πλατεία — дарога).
Уладальнік участка — юрыдычная або фізічная асобы, тэрытарыяльная супольнасць або дзяржава, якая мае лучнасць паўнамоцтваў на валоданне, карыстанне ды распараджэнне належным паводле права ўласнасці пляцам.
Беларусь
За 2009—2011 гады ў Беларусі выдалі звыш 40 000 зямельных надзелаў пад будаўніцтва асабістага жытла. З іх на больш як 23 000 (57,5 %) надзелаў будаўніцтва пачалося. Каля 10 000 (25 %) уладальнікаў надзелаў не атрымалі дазволу на будаўніцтва. Каля 2400 (6 %) надзелаў адабралі за пратэрмінаваны час, адведзены на будаўніцтва. На май 2012 года ў чарзе на атрыманне зямельных участкаў пад індывідуальнае жыллёвае будаўніцтва зафіксавана каля каля 60 000 чалавек, з іх каля паловы складалі жыхары Мінскай вобласці. Пагатоў налічвалася 35 000 (58,3 % ад чаргі) свабодных зямельных надзелаў, якія вылучылі пад будаўніцтва. У Мінскім раёне налічвалася каля 500 (2,4 % ад чаргі) свабодных надзелаў пры больш як 21 000 чалавек у чарзе на будаўніцтва.
Божая Маці Замілаванне (абраз з Чарнянаў)
Божая Маці Замілаванне — абраз з Прачысценскай царквы в. Чарняны Маларыцкага раёна Брэсцкай вобласці, напісаны ў 1644 годзе. У 1974 годзе твор паступіў у калекцыю Музея старажытнабеларускай культуры ( КП-341, Ж-72). З’яўляецца найбольш раннім з падпісаных абразоў, што захоўваюцца ў калекцыі музея. Памер абраза —.
Апісанне
Абраз напісаны на дошцы тэмпернымі фарбамі, фон аздоблены выразаным па ляўкасе арнаментам. Іканаграфія твора рэдкая. Па ніжнім краі абраза змешчаны надпіс, які захаваўся фрагментарна толькі ў левай частцы. Тэкст напісаны кірылічнымі літарамі, імі ж і пазначана дата «В RϪ АНМД М… К…». З надпісу, які падлягае прачытанню толькі і магчыма даведацца пра год напісання абраза «АНМД» — 1644 г. Верагодна, далейшы фрагмент надпісу змяшчаў інфармацыю пра данатара. Аднак гэтыя звесткі з-за восыпаў фарбавага слою страчаны.
Артэ повера
Артэ повера (Arte povera — беднае мастацтва) — мастацкі рух, які развіваўся ў 1967-77 гадах. У 1967 годзе італьянскі мастацтвазнавец выкарыстаў гэты тэрмін, апісваючы працы групы італьянскіх мастакоў, адметнай рысай якіх было выкрыццё суровасці матэрыялаў — металу, галін, шкла, каменя, газет, ануч. Выкарыстанне такіх матэрыялаў павінна было стаць адыходам ад традыцыйных матэрыялаў так званага высокага мастацтва.
Літоўская Тарыба
Літоўская Тарыба (Lietuvos Taryba — Літоўскі Савет), з 11 ліпеня 1918 года Літоўская Дзяржаўная Тарыба — прадстаўнічы орган літоўскага народа і краёвай улады ў Літве ў 1917—1920 гадах.
Выбрана на літоўскай канферэнцыі (18—23 верасня 1917 года, Вільня) у складзе 20 чалавек (старшыня Антанас Смятона). Ставіла за мэту адраджэнне ў этнаграфічных межах самастойнай незалежнай Літоўскай дзяржавы, скліканне ў Вільні Устаноўчага сейма.
Прадстаўнікі выслалі тэлеграму галоўнакамандуючаму нямецкіх войск на ўсходзе, інфармуючы аб стварэнні Тарыбы, і ў адказ нямецкі бок выказаў спадзяванне, што ў склад Тарыбы ўвойдуць прадстаўнікі нямецкай, польскай, беларускай і яўрэйскай нацыянальнасцей. Было вырашана вылучыць у складзе Тарыбы да чвэрці месцаў для прадстаўнікоў іншых нацыянальнасцей. Ад іх патрабавалася ўхваляць незалежнасць Літоўскай дзяржавы і разумець літоўскую мову. Адной з першапачатковых мэт Тарыбы быў пошук падтрымкі, як сярод мясцовага насельніцтва, так і за мяжой сярод літоўскай дыяспары.
11 лютага 1917 года абвясціла Дэкларацыю аб аднаўленні незалежнай Літоўскай дзяржавы са сталіцай Вільня ў саюзе з Германіяй. 16 лютага 1918 года абвясціла Дэкларацыю незалежнасці Літвы. 23 сакавіка 1918 года на аснове Дэкларацыі Літоўскай Тарыбы ад 11 снежня 1917 года Германія прызнала незалежнасць Літвы. У кастрычніку 1918 года германскія акупацыйныя ўлады перадалі Літоўскай Тарыбе цывільную ўладу ў краі. 2 лістапада 1918 года прынята часовая канстытуцыя Літвы, 11 лістапада 1918 года сфарміраваны першы кабінет міністраў.
Як паведамляе «Гоман», 1 лістапада ў Літоўскай Тарыбе была дэлегацыя Рады БНР, якая перадала Тарыбе мемарандум пра незалежнасць Беларусі. Літоўскія крыніцы маўчаць пра гэту дэлегацыю і хутчэй за ўсё яе праігнаравалі.
9 снежня 1918 года Я. Варонка быў прызначаны міністрам без партфеля па беларускіх справах і працаваў на гэтай пасадзе да 19 чэрвеня 1920 года. З 19 чэрвеня 1920 года да 23 лютага 1923 года міністрам быў Д. Сямашка.
Беларускі Сакратарыят павінен быў разам з міністрам беларускіх спраў прапаноўваць кандыдатуры дзяржаўных служачых у паветы, дзе пражывала беларускае насельніцтва. Таксама беларусы маглі ўдзельнічаць у працы Тарыбы, але часта паўставала моўная праблема.
У сувязі з наступам Чырвонай Арміі Тарыба і ўрад эвакуяваліся з Вільні ў Коўна ў канцы снежня 1918 года і аддзяліліся ад рэшты беларускіх устаноў. Пры літоўскіх уладах застаўся толькі Беларускі Сакратарыят, які не праводзіў амаль ніякай прыкметнай дзейнасці.
Кірстэн Німвэй
Біяграфія
Нарадзілася 23 сакавіка 1990 года ў Маніле ў сям’і філіпінцаў.