cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Племянныя герцагствы
Сістэма ўлады ў герцагствах
Першапачаткова на чале «племянных герцагстваў» стаялі, мабыць, правадыры адпаведных германскіх плямёнаў, акружаныя ваеннай знаццю. У перыяд імперыі Каралінгаў гэтыя правадыры прынялі тытул герцага як элемент культуры Каралінгскага адраджэння і новай сістэмы феадалізму. Герцагі прысвоілі сабе права прызначэнні біскупаў, абатаў і, часта, графаў на тэрыторыі сваіх княстваў, фарміруючы такім чынам рэгіянальную ўладную эліту, незалежную ад імператараў. Пасля смерці апошняга германскага караля з дынастыі Каралінгаў, герцагі ўзялі на сябе функцыю абрання новага караля. У далейшым гэта традыцыя трансфарміравалася ў інстытут курфюрстаў-выбаршчыкаў Свяшчэннай Рымскай імперыі.
У той жа час, утварэнне «племянных герцагстваў» — рэгіянальных цэнтраў улады ў Германіі, спрыяла ўзмацненню антаганізму паміж рознымі дынастыямі і арыстакратычнымі групамі ў імперыі, што вяло да бесперапынных войнаў, барацьбы за імперскі прастол і мецяжоў. Гэта значна аслабляла Германскае каралеўства і стала адной з прычын яго фактычнага распаду.
«Племянны» складнік у сістэме ўлады ў герцагствах для перыяду пасля Каралінгаў варта разумець не ў сэнсе этнічнага адзінства і адасобленасці, а хутчэй як паказчык наяўнасці досыць закрытага слоя мясцовай кіруючай эліты. Гэта эліта першапачаткова ўзначальвалася франкскімі арыстакратамі, але з цягам часу ўсё большае значэнне набывала мясцовая нямецкая рэгіянальная знаць, чые традыцыі калі і ўзыходзілі да часоў германскіх плямёнаў, дык у знайчнай ступені ўжо страцілі радавую афарбоўку.
Mifatvorčaść
«Mifatvorčaść» (Міфатворчасць) — дэбютны музычны альбом спявачкі Кацярыны Ваданосавай, выдадзены ў 2016 годзе.
Антарктычнае паветра
Падзяляецца на:
Уплывае на клімат паўднёвых частак Аўстраліі, Паўднёвай Амерыкі і Сусветнага акіяна.
IC 4019
IC 4019 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Archives of Dermatology
Архівы дэрматалогіі (Archives of Dermatology) — штомесячны прафесійны медыцынскі часопіс, які выдаецца American Medical Association з кастрычніка 1882 года.
У часопісе публікуюцца арыгінальныя даследаванні і дыскусіі, якія датычацца эфектыўнасці дыягностыкі і лячэння ў рамках хірургічнай, педыятрычнай, герыятрычнай, пластычнай дэрматалогіі.
Кракоцкі валун
Кракоцкі валун — геалагічны помнік прыроды, знаходзіцца каля 2 км на ўсход ад вёскі Вялікая Кракотка Слонімскага раёна Гродзенскай вобласці.
Апісанне
Вялізны валун з чырвонага граніту ўвесь пакрыты мохам. Ён паціху разбураецца, кавалкі граніту ад камлыгі адломліваюцца. Узрост гэтага валуна ацэньваюць у 150—200 тысяч гадоў. Агульная плошча валуна 6,7 м².
Язвіны (Уздзенскі раён)
Я́звіны (, Язвины) — вёска ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Нёманскага сельсавета.
Сугродаўка
Сугродаўка (Сугродовка) — пасёлак у Гардзееўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Пятровабудскага сельскага паселішча.
Асман Якубаў
Біяграфія
Адукацыя пачатковая. З 1926 года жыў у сяле Тугуз-Булак, цяпер Кара-Суўйскага раёна Ашскай вобласці Рэспублікі Кыргызстан. Працаваў у калгасе, на будаўніцтве канала Атуз-Адыр.
У снежні 1941 года быў прызваны ў Чырвоную Армію. Са студзеня 1942 года на фронце.
Вызначыўля 22 чэрвеня 1944 года ў баі ў раёне сяла Арэхі (Шумілінскі раён) гвардыі яфрэйтар Якубаў пры правядзенні разведкі боем першым уварваўся ў траншэю праціўніка, знішчыў агнявую кропку (дзот). У тым жа баі загінуў у рукапашнай сутычцы з ворагам.
Званне Героя Савецкага Саюза прысвоена пасмяротна 22 ліпеня 1944 года. Пахаваны на вайсковых могілках у Тропіне.
ЖФК Вікторыя-86 Брэст
«Вікторыя-86» — былы беларускі жаночы футбольны клуб з горада Брэст, выступаў у жаночай лізе чэмпіянату Беларусі.
Гісторыя
Клуб быў заснаваны ў 1986 годзе Георгіем Дарбуашвілі. У 2012 годзе ў клуба з’явіліся фінансавыя праблемы, большасць футбалістак падала пазову ў суд, звязаныя з нявыплатай зарплаты. Пасля таго, як суд стаў на бок футбалістак, галоўны трэнер Георгій Дарбуашвілі звольніў гульцоў і набраў новы склад. У 2014 годзе клуб быў ліквідаваны.
NGC 1175
NGC 1175 (іншыя абазначэнні — UGC 2515, MCG 7-7-19, ZWG 540.32, PGC 11578) — галактыка ў сузор’і Персей.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Бобрышча (Смаленская вобласць)
Бобрышча (Бобрище) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Успенскага сельскага паселішча.
ФК Уцяніс Уцяна
«Уцяніс» (Futbolo klubas „Utenis“) — літоўскі футбольны клуб з Уцяны. Заснаваны ў 1933 годзе, адноўлены ў 2014 годзе. У цяперашні час выступае ў Другой лізе.
Міжнародны аэрапорт імя Беназір Бхута
Міжнародны аэрапорт імя Беназір Бхута (بینظیر بھٹّو بین الاقوامی ہوائی اڈہ) - міжнародны аэрапорт сумеснага базавання ў горадзе Ісламабадзе (Пакістан); трэці па велічыні аэрапорт краіны. З'яўляецца базавым для буйных нацыянальных авіякампаній: «Pakistan International Airlines», «Airblue» і «Shaheen Air International». 21 чэрвеня 2008 года аэрапорт Ісламабад афіцыйна быў перайменаваны ў Міжнародны аэрапорт імя Беназір Бхута ў гонар забітага прэм'ер-міністра Пакістана. Аэрапорт мае адну асноўную ўзлётна-пасадачную паласу даўжынёй 3000 метраў і адну для невялікіх самалётаў. Ля тэрмінала размяшчаецца перон для стаянки і абслугоўвання 11 шырокафюзеляжных самалётаў.
Заліпоўе
Заліпоўе (Залиповье) — пасёлак у Гардзееўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Пятровабудскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Упамінаецца з 1920-х гадоў.
З 1929 года ў складзе Клінцоўскай акругі, а з 1932 года ў Заходняй вобласці, у 1937 годзе перададзены ў склад Арлоўскай вобласці. У 1944 годзе ўвайшоў у склад Бранскай вобласці.
Віверонэ
Віверонэ (Viverone) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Б'ела.
Насельніцтва складае 1411 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 118 чал./км². Займае плошчу 12 км². Паштовы індэкс — 13886. Тэлефонны код — 0161.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santa Maria Assunta.
IC 4020
IC 4020 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Казімір Андрэевіч Буйніцкі
Казімір Андрэевіч Буйніцкі ( — ; Крыптанімы: WR) — пісьменнік, публіцыст, краязна­вец.
Крысціян Бентэке
Крысціян Бентэке Ліяло (Christian Benteke Liolo; нар., Кіншаса, ДР Конга) — бельгійскі футбаліст кангалезскага паходжання, нападнік амерыканскага клуба «Дзі Сі Юнайтэд» і нацыянальнай зборнай Бельгіі.
Казімір Андрэевіч Буйніцкі
Аўтар этнаграфічна-краязнаўчых нарысаў, вершаванай камедыі «Komedje» (1851), апавяданняў і вершаў «Stara Panna» (1854), «Siostra Gertruda» (1842), «Pamiętniki ks. Jordana» (1852), «Biurko» (1862), «Wedròwki» (1841), «Nowa wedròwka po małych drogach» (1852) на польскай мове. У сваіх апавяданнях даволі праўдзіва паказвае жыццё беларускага і латышскага сялянства.
Варосна
Варосна (Воросна) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Успенскага сельскага паселішча.
Шчыт Айчыны
«Шчыт Айчыны» (Щит Отечества) — беларускі мастацкі фільм, зняты ў 2007 годзе.
Сюжэт
Дзеянне разгортваецца ў Беларусі ў нашы дні. Галоўны герой Аляксей Стрыжоў — малады лейтэнант, сын лётчыка, які загінуў пры вучэннях, запрошаны на працу ў НДІ абароны Рэспублікі Беларусь. Сакрэтнымі даследаваннямі, якія з’яўляюцца часткай праграмы «Шчыт Айчыны», зацікаўлены бізнесмен Дзік Оўэн, які займаецца ваенна-прамысловым шпіянажам. Шляхі Аляксея і Оўэна перасякаюцца.
Гялгаўдзішкіс
Гялгаўдзішкіс (Gelgaudiškis, традыцыйная беларуская назва — Гелгуды́шкі) – горад у паўднёвай Літве, у Шакейскім раёне Марыямпальскага павета. Горад адносіцца да этнаграфічнага рэгіёна Судовія. Колькасць насельніцтва складае каля 2 тыс. чалавек. Гялгаўдзішкіс знаходзіцца на беразе ракі Нёмана.
Статус горада Гялгаўдзішкіс атрымаў ў 1958 годзе.
NGC 1176
NGC 1176 — зорка ў сузор’і Персей.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Прыбярэжнік аднакветкавы
Прыбярэжнік аднакветкавы (Littorella uniflora) — травяністая расліна сямейства трыпутнікавых.
Пашырэнне
Пашырэнне: Сярэдняя і Атлантычная Еўропа, Скандынавія, заходняе Міжземнамор’е. Знаходзіцца ў Беларусі ў ізаляваным лакалітэце за паўднёва-ўсходняй мяжой арэала (знойдзены ў возеры Свіцязь). Месцы росту: прыбярэжныя зоны азёр да глыбіні 2,5 м, сырыя берагі азёр і рэк. Утварае значныя зараснікі, радзей расце адзіночнымі экзэмплярамі або невялікімі групамі.
Асаблівасці біялогіі
Цвіце ў маі—верасні, плоданасіць у жніўні—верасні. Размнажэнне насеннае і вегетатыўнае. На поўначы, асабліва на глыбіні 30—80 см, звычайна не цвіце, размнажаецца сталонападобнымі парасткамі. Ветраапыляльная расліна, цвіце над вадой, аднак бутоны тычынкавых і песцікавых кветак развіваюцца пад вадой. Ва ўмовах наземнай паўзаліваемай культуры развіваюцца ў канцы траўня — чэрвені двухполыя кветкі (замест тычынкавых), а ў ліпені і жніўні — тычынкавыя. Чэрвеньскія двухполыя кветкі звычайна бясплодныя.
Journal of the American Medical Association
JAMA: The Journal of the American Medical Association — штотыднёвы міжнародны медыцынскі часопіс, які выдаецца American Medical Association. Па стане на 2010 год JAMA з'яўляецца самым чытаным медыцынскім часопісам у свеце. Імпакт фактар (2011) = 30,026.
Гісторыя
Часопіс быў заснаваны ў 1883 годзе і з тых часоў выдаецца бесперапынна.
З самага першага выпуску JAMA публікуе матэрыялы даследаванняў і прац, якія належаць не Асацыяцыі, а аўтарам саміх матэрыялаў. Такім чынам American Medical Association здымае з сябе якую-небудзь адказнасць за выкарыстанне, невыкарыстанне ці няслушнае выкарыстанне публікуемых матэрыялаў.
Рубрыкі і тыпы матэрыялаў
На рэгулярнай аснове JAMA публікуе матэрыялы наступных тыпаў:
Выданні на іншых мовах
Па стане на пачатак 2010 года часопіс выдаецца на 21 мове.
Пнеўманія
Пнеўмані́я (πνευμονία ад  — «лёгкія») (запаленне лёгкіх) — запаленне лёгачнай тканкі інфекцыйнага паходжання з пераважным пашкоджаннем альвеол (развіццём у іх запаляльнай эксудацыі) і інтэрстыцыяльнай тканкі лёгкага. Захворванне можа выклікаць лятальны канец.
Тэрмін «пнеўманія» аб’ядноўвае вялікую групу хвароб, кожная з якіх мае сваю этымалогію, патагенез, рэнтгеналагічныя прыкметы, даныя лабараторных даследаванняў і асабліва тэрапіі. Можа працякаць як самастойнае захворванне ці як ускладненне іншых захворванняў.
Неінфекцыйныя запаленчыя працэсы ў лёгачнай тканцы, звычайна называюць пнеўманітамі ці альвелітамі. На фоне падобных асептычных запаленчых працэсаў нярэдка развіваецца бактэрыяльная, вірусна-бактэрыяльная і грыбковая пнеўманія. Асноўны метад дыягностыкі — рэнтгеналагічнае даследаванне лёгкіх, а асноўны метада лячэння — антыбактэрыяльная тэрапія. Позняя дыягностыка і затрымка з пачаткам антыбактэрыяльнага лячэння пагаршае прагноз захворвання. Магчымы лятальны канец.
Пнеўманія закранае каля 450 мільёнаў чалавек ва ўсім свеце, што складае каля 7% жыхароў Зямлі. Штогод рэгіструюцца прыблізна 4 мільёны смерцяў. Пнеўманію доктар Уільям Ослер у XIX стагоддзі назваў «капітанам па смерці сярод мужчын». Са з’яўленнем антыбіётыкаў і вакцыны супраць хваробы ў XX стагоддзі выжывальнасць падвысілася. Тым не менш, у не развітых краінах, а таксама сярод вельмі старых і вельмі маладых людзей, а таксама хранічна хворых, пнеўманія застаецца адной з вядучых прычын смерці.
Прычыны
Запаленне лёгкіх адбываецца часцей за ўсё з-за інфекцый, выкліканых галоўным чынам бактэрыямі або вірусамі і радзей грыбкамі і паразітамі. Хоць існуе больш 100 штамаў узбуджальнікаў інфекцыйных захворванняў, ідэнтыфікаваныя толькі нямногія з іх, адказныя за большасць выпадкаў пнеўманіі. Змяшаныя інфекцыі, дзе ўзбуджальнікам з’яўляецца як вірус, так і бактэрыі, назіраюцца прыблізна ў 45 % выпадкаў інфекцыі ў дзяцей і 15 % выпадкаў інфекцыі ў дарослых. Узбуджальнік нельга вызначыць прыблізна ў палове выпадкаў, нягледзячы на ​​старанную праверку.
«Пнеўманіяй» могуць называць любы стан з запаленнем лёгкіх, выкліканым, напрыклад, аўтаімуннымі захворваннямі, хімічнымі апёкамі або рэакцыяй на лекі. Але гэтыя выпадкі больш дакладна называюць пнеўманітамі.
Дом па Савецкай вуліцы, 20 (Гродна)
Дом па Савецкай вуліцы, 20 — будынак у Гродне, размешчаны ў гістарычным цэнтры горада, на рагу вуліц Савецкай і Віленскай (№ 2).
Гісторыя
Пабудаваны ў 1897 годзе (па іншых звестках у 1900).
У XIX ст. на месцы дома стаялі два старыя драўляныя дамы Людзежа Садоўскага. Згодна ацэнцы 1886 дамы былі самыя танныя на ўсёй вуліцы Саборнай. Мураваныя дамы былі пабудаваны новым уладальнікам Шэвелем Лейбай Федэрам у 1901, у тым жа годзе адчынена гасцініца «Камерцыйная» з рэстаранам. З 1907 працавала кавярня Алтэра Хазана. Пасля дабудовы ў 1912 трэцяга паверху колькасць нумароў гатэля павялічылася з 13 да 24. У 1920-я гатэль пачаў называцца «Гандлёвым», у пакоях № 2-3 якога з 19 кастрычніка 1920 года працавала бюро Беларускай ваеннай камісіі па запісу ў беларускі клас Варшаўскай школы падхарунжых; а ў 1926 у гатэлі спыняўся пасол В. Рагуля. У тым жа годзе ў будынку працавала фотамайстэрня Рубінштэйна. 3 пачатку 1930-х гг. у доме працаваў «Паморскі Базар» («Bazar Pomorski», уласнік Алаіз Хэйк), у якім прадаваліся тканіны і сукно. У пачатку 1930-х гг. будынак быў атынкаваны і набыў сённяшні выгляд.
У пасляваенны час працаваў рэстаран «Белоруссия», замест якога ў жніўні 1951 пачала працаваць узорная сталоўка. 11 верасня 1953 гатэль № 2 атрымаў назву «Белоруссия», аднак жа да снежня 1969 насіў назву «Беларусь», пасля — гатэль «Гродно». У 1964 у будынку адчынілася кафэ, а з лістапада 1974 рэстаран «Беласток». Рэстаран быў шырока вядомы ў горадзе тым, што ў ім на прафесійнай аснове выступалі творчыя калектывы, а таму ўстанова карысталася вялікай папулярнасцю. Пасля закрыцця будынка на рэканструкцыю ў сярэдзіне 1980-ых, назва «Беласток» перайшла да рэстарана «Гродна» на скрыжаванні вуліц Тэльмана і Гараднічанскай.
Архітэктура
Трохпавярховы прамавугольны ў плане будынак з аднасхільным дахам. Кампазіцыя галоўнага фасада асіметрычная. У левай частцы, вылучанай рызалітам, знаходзіцца галоўны ўваход і лесвічны блок. 1-ы паверх аддзелены ад 2-га карнізам. Здвоеныя аконныя праёмы 1-га паверха лучковыя, 2-га і 3-га — прамавугольныя. Завяршальны карніз непрафіляваны, з невялікім вынасам. У архітэктуры будынка выкарыстаны элементы стылю мадэрн.
Алімпійская вуліца (Наваполацк)
Алімпійская вуліца (, Олимпийская улица) — вуліца ў Наваполацку.
Апісанне
Размешчана ў 6-м мікрараёне горада і цягнецца з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад ад вуліцы Маладзёжнай да вуліцы Камсамольскай. Працягласць вуліцы складае каля 800 метраў, шырыня — па адной паласе ў кожны бок. Узнікла ў пачатку 1980-х гадоў у выніку актыўнага жылёвага будаўніцтва. Забудова тыповая, пераважна панэльная, у 9-12 паверхаў. Рэгулярны рух грамадскага транспарту па вуліцы адсутнічае. З паўднёвага ўсходу да вуліцы прымыкае Вымяральніцкі лесапарк (Измерительский лесопарк).
Турава (Вяземскі раён)
Турава (Турово) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Успенскага сельскага паселішча.
Яршы (Уздзенскі раён)
Гісторыя
Згодна з інвентаром маёнтка Магільна Менскага павета, складзеным з нагоды смерці ўладальніка гэтага маёнтка, віцебскага ваяводы Паца 29 лістапада 1592 года, у вёсцы Яршэвічы пражывалі карыстальнікі зямель: Андрэй Суднік, Іван Андрэйчык, Трышка Місковіч, Іван Пукач, Мацвей Новік, Лук’ян Валасовіч, Сцяпан Даніловіч, Цішка Лычык, Марцін Губа, Грышка Гарошка і іншыя.
У 1599 годзе новым уладальнікам вёскі Яршы (Яршэвічы) стаў князь Мікалай Крыштаф Радзівіл Сіротка, які набыў вёску і навакольныя землі ў Самуіла Паца 22 лістапада гэтага года.
У 1744 годзе вёска Галоўні з маёнткам Святы Двор і Яршамі, а таксама і Магільна ўваходзяць у склад Мікалаеўскай парафіі Новагародскага дэканата.
У 1797 годзе вёска Яршы з маёнткам Святы Двор, а таксама і маёнтак Магільна з навакольнымі вёскамі з’яўляюцца ўладаннем князёў Вітгенштэйнаў.
Перашыек
Перашыек — тонкая палоска зямлі, абмежаваная з двух бакоў вадой і якая злучае дзве часткі сушы. Перашыек з'яўляецца супрацьлегласцю праліва, які размешчаны паміж сушай і злучае два буйных вадаёма.
Перашыйкі нярэдка з'яўляюцца прыдатным месцам для будаўніцтва водных каналаў, так як адлегласць, якое павінен пераадолець канал, каб зрабіць магчымым зносіны паміж вадаёмамі, тут найменшае. Вядомыя прыклады таму Суэцкі канал і Панамскі канал, істотна скарачаюць даўжыню многіх марскіх паведамленняў.
У старажытнасці перашыйкі нярэдка служылі валокамі, г. зн. месцамі, праз якія перацягваць суда.
Уладзіміраўка (Гардзееўскі раён)
Уладзіміраўка (Владимировка) — пасёлак у Гардзееўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Пятровабудскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Упамінаецца з 1920-х гадоў.
З 1929 года ў складзе Клінцоўскай акругі, а з 1932 года ў Заходняй вобласці, у 1937 годзе перададзены ў склад Арлоўскай вобласці. У 1944 годзе ўвайшоў у склад Бранскай вобласці.
IC 4021
IC 4021 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Прысць
Прысць, Плотніца, Плотніцкі канал — рака ў Столінскім раёне Брэсцкай вобласці, правы прыток ракі Прыпятка. Даўжыня 8 км. Пачынаецца за 1,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Сіціцк, вусце за 2 км на поўнач ад вёскі Плотніца. Рэчышча каналізаванае.
Апошні золак
«Апошні золак» — сумесны музычны праект беларускіх музыкаў супраць смяротнага пакарання, запісаны жыўцом у 2014 годзе.
Крытыка
Музычны крытык Сяргей Будкін адзначыў, што «пры ўдумлівым праслухоўваньні і праглядзе „Апошняга золку“ шырыня мысьленьня можа сапраўды ўразіць». Музычны журналіст Ягор Цывілька лічыць, што «ў цэлым, выдатны праект, які варта слухаць хаця б дзеля нязвыклага і кранальнага Памідорава ў атачэнні скрыпак». Музычны крытык Дзмітрый Безкаравайны паскардзіўся, што альбому «бракуе дакладнасці акцэнтаў і гучанняў, якую забяспечвае паўнавартасная праца ў студыі». Музычны журналіст Аляксандр Чарнуха выказаў меркаванне, што «альбом гучыць як музычны вінегрэт ― нагрувашчванне песень, няхай і прысвечаных адной тэматыцы і выкананых у адчувальна падобнай манеры, але пры гэтым пазбаўленых адзінага стрыжня».
Астравок (вёска, Уздзенскі раён)
Астраво́к (, Островок) — вёска ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Уздзенскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Сямёнавіцкага сельсавета.
Гаўрылкі (Смаленская вобласць)
Гаўрылкі (Гаврилки) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Успенскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Авалон (горад)
Авалон (Avallon) — старадаўні бургундскі горад у французскім дэпартаменце Ёна, за 34 км на паўднёвы ўсход ад Асера, на рацэ Кузен. Нас. 7,7 тыс. чал. (2006).
Гісторыя
Узнік у антычнасці як паштовая станцыя Aballo. Некаторыя гісторыкі спрабавалі звязаць французскі Авалон з краінай нябожчыкаў з Артураўскага цыклу, а зніклага ў Бургундыі брэтонскага караля Рыотама — з каралём Артурам. У Сярэднія вякі тут стаяў замак феадала вобласці Авалонэ, які насіў тытул віконт і знаходзіўся ў васальнай залежнасці ад герцагаў Бургундскіх. У 1002 годзе замак на працягу трох месяцаў аблажыў Роберт I Стары. Пасля гібелі Карла Смелага (1477) гэтую частку Бургундыі анексавала французская карона.
NGC 1177
NGC 1177 (іншыя абазначэнні — IC 281, MCG 7-7-20, ZWG 540.33, PGC 11581) — галактыка ў сузор’і Персей.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Леанід Міхайлавіч Рабцаў
Біяграфія
У 1982 годзе скончыў юрыдычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
У 1981 годзе пачаў службу ў органах унутраных спраў і затым займаў розныя пасады начальніцкага саставу ў цэнтральным апараце МУС Рэспублікі Беларусь. Працаваў у Акадэміі МУС Рэспублікі Беларусь, дзе прайшоў шлях ад выкладчыка да першага намесніка начальніка Акадэміі.
У 1990 годзе абараніў кандыдацкую (Акадэмія МУС СССР, г. Масква), а ў 2001 годзе доктарскую (Інстытут дзяржавы і права Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі) дысертацыі. Мае вучонае званне прафесара.
З 2003 года выкладаў у Беларускім дзяржаўным эканамічным універсітэце, займаў пасаду загадчыка кафедры тэорыі і гісторыі права, а з сакавіка 2005 года — дэкана факультэта права гэтай ВНУ.
Са снежня 2007 года — суддзя Канстытуцыйнага Суда Рэспублікі Беларусь.
Узнагароды
Узнагароджаны медалямі «За бездакорную службу» III і II ступені, медалём «За працоўныя заслугі» (2019 год).
Антарктычны антыцыклон
Антарктычны антыцыклон — вобласць высокага атмасфернага ціску над Усходняй Антарктыдай.
Рэйманд Адзіерна
Рэйманд Адзіерна (Raymond Odierno) — амерыканскі генерал у адстаўцы, з’яўляўся камандуючым міжнароднымі кааліцыйнымі сіламі ў Іраку з 16 верасня 2008 года. З 7 верасня 2011 года па 14 жніўня 2015 быў начальнік штаба сухапутных войск ЗША.
Пасля атрымання ваеннай адукацыі ў Ваеннай акадэміі ЗША, пачаў службу камандзірам узвода ў артылерыйскім падраздзяленні 56-й брыгады палявой артылерыі. Камандаваў батарэяй, дывізіёнам, артылерыяй 1-й кавалерыйскай дывізіі. Падчас вайны ў Персідскім заліве — начальнік штаба 2-га дывізіёна 3-й брыгады палявой артылерыі. Пасля ўзначаліў 4-ю пяхотную дывізію і 3-і корпус, на чале якіх удзельнічаў у баявых дзеяннях у Іраку. Займаў камандныя і штабныя пасады ў разнастайных фарміраваннях і ўстановах арміі ЗША. З 2010 года ўзначаліў Міжвідавае камандаванне Узброеных сіл ЗША, якое расфармавана летам 2011 года. Адразу прызначаны на пасаду начальніка штаба арміі Злучаных Штатаў.
У жніўні 2015 года пасля 39 гадоў ваеннай службы звольніўся з шэрагаў арміі ЗША.
Фларан Бальмон
Фларан Бальмон (Florent Balmont; нар., Сент-Фуа-ле-Ліён, Францыя) — французскі футбаліст (цэнтральны паўабаронца) і трэнер. Вядомы па выступах за «Ніцу» і «Ліль». У цяперашні час працуе трэнерам у клубе «Ле-Пюі».
Клубная кар’ера
Фларан з’яўляецца выхаванцам футбольнай школы «Ліёна». 26 кастрычніка 2002 года, калі галоўным трэнерам «Ліёна» быў Поль Ле Гуэн, дэбютаваў у матчы Лігі 1 супраць каманды «Аяча» ў гасцях, дзе яго клуб атрымаў перамогу з лікам 1:0. Усяго за першыя два сезоны ў клубе Фларан згуляў 11 матчаў. У 2003 годзе быў арандаваны «Тулузай», дзе адыграў 34 матчы, ніводнага разу не забіўшы.
Улетку 2004 года правы на іграка выкупіла «Ніца». Свой дэбютны матч за клуб з поўдня краіны Бальмон правёў 27 жніўня ў гульні супраць клуба «Бастыя», якая скончылася з лікам 1:1. Усяго на працягу чатырох сезонаў ігрок стала з’яўляўся ў асноўным складзе, згуляўшы за клуб 139 матчаў і забіўшы 4 мячы. У 2008 годзе перайшоў у склад «Ліля», стаўшы разам з клубам у сезоне 2010/11 чэмпіёнам Францыі.
У ліпені 2016 года, пасля васьмі гадоў у «Лілі», перайшоў у «Дыжон», які толькі выйшаў у Лігу 1. Адгуляўшы за гэты клуб чатыры гады, летам 2020 года завяршыў кар’еру.
Трэнерская кар’ера
У сезоне 2020/21 працаваў у клубе «Ліманэ», з чэрвеня 2021 года трэніраваў юнацкую каманду «Ліёна». У чэрвені 2022 года стаў памочнікам галоўнага трэнера клуба «Ле-Пюі».
Дасягненні
«Ліён»:
«Ліль»:
Іван Іванавіч Грамовіч
Біяграфія
Скончыў Мінскі педагагічны інстытут у 1939 годзе. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. У 1970-78 гадах намеснік галоўнага рэдактара часопіса «Вожык».
Творчасць
Дэбютаваў апавяданнем у 1935 годзе (альманах «Аднагодкі»). Аўтар кніг прозы «Апавяданні» (1947), «Агні пяцігодкі» (1949), «Шырокія азёры» (1951), «Да ясных вышыняў» (1952), «У лесе на палянцы» (1957), «Рына-Марына» (1958), «Далі сабе слова» (1970), «Чатыры сантыметры надзеі» (1987), зборнікаў апавяданняў для дзяцей «Першае верасня» (1949), «Сонца скрозь воблакі» (1964), «Як вясну рабілі» (1985), нарысаў. Выдаў зборнікі гумарэсак «Нарасць» (1961), «Вадалей — Гэтакдалей» (1975) і «Залатая бранзалетка» (1977). У часопісе «Полымя» апублікаваў першую частку рамана «Іду з табой, Масква!» (1953). Выйшлі кнігі ўспамінаў «У сховах памяці і сэрца» (1983), нататак «Зялёны долар — чорны забойца» (1985). Выйшлі «Выбранае» (1968, 1988) і Выбраныя творы ў 2 тамах (1978).
У апавяданнях (зборнікі «Апавяданні», 1947; «Шырокія азёры», 1951; «Рына-Марына», 1958 і іншых) паказаў гераізм савецкіх людзей у гады Вялікай Айчыннай вайны, жыццё моладзі, закранаў важныя маральна-этычныя праблемы. Будням рабочых прысвечаны аповесці «Іду з табой, Масква» (1953), «На крутой гары» (напісана 1950—1975), станаўленню характару савецкага чалавека — аповесць «Далі сабе слова» (1966—1968, новая рэдакцыя «Сям’я Вішнёвых», 1978).
Аўтар сцэнарыяў дакументальных і відавых фільмаў «Памяццю сэрца» (1962), «Паэт у дарозе» (1963), «Паўлік і партфель» (1963).
Пераклаў з рускай і ўкраінскай моў аповесць М. Носава «Дзённік Колі Сініцына» (1955), раман У. Кочатава «Браты Яршовы» (1960), паасобныя творы А. Голубевай, А. Кавінькі.
Цімонэ
Цымонэ (Zimone) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Б'ела.
Насельніцтва складае 405 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 203 чал./км². Займае плошчу 2 км². Паштовы індэкс — 13887. Тэлефонны код — 015.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
IC 4022
IC 4022 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Радон-219
Радон-219, (219Rn), гістарычная назва актынон (Actinon, пазначаецца сімвалам An), таксама вядомы як эманацыя актынію — радыеактыўны нуклід хімічнага элемента радону з атамным нумарам 86 і масавым лікам 219. Адкрыты ў 1903 годзе А.-Л. Дэб'ернам і Ф. Гізэлем. У чыстым выглядзе пры нармальных умовах яўляе сабой газ са шчыльнасцю 9,771 кг/м3.
Радон-219 — сябар радыеактыўнага сямейства урана-235 (так званы шэраг актынію). Разам з радону-220 (гістарычная назва тарон) і радону-222 сустракаецца ў прыродзе як прадукт распаду урана-торыевых пакладаў. У навакольным асяроддзі гэты нуклід прысутнічае ў надзвычай малых колькасцях (за свой малы перыяд паўраспаду і невялікі адсотак колькасці ўрану-235 ў прыродным уране ў натуральных умовах).
Утварэнне і распад
Асноўная рэакцыя, у выніку якой утвараецца радон-219 — это α-распад нукліду 223Ra (перыяд паўраспаду 11,43 сут):
Акрамя таго, радон-219 узнікае ў выніку β-распада пераважна α-радыеактыўнага нукліду 219At (верагоднасць такога распаду складае прыблізна 3%, а парцынальны перыяд паўраспаду па гэтаму каналу — 31,1 хв.):
Альбрэхт (герцаг Прусіі)
А́льбрэхт Брандэнбу́рг-Ансбахскі (Albrecht von Brandenburg-Ansbach;, Ансбах — , Тапіяу) — апошні вялікі магістр Тэўтонскага ордэна і першы герцаг Прусіі.
Біяграфія
Альбрэхт атрымаў выхаванне пры двары кёльнскага архібіскупа Генрыха IV, які зрабіў яго канонікам.
У 1511 годзе рыцары Тэўтонскага ордэна выбралі Альбрэхта сваім вялікім магістрам. Імкнуўся вызваліць Тэўтонскі ордэн ад васальнай залежнасці ад польскага караля і вялікага князя літоўскага Жыгімонта I (свайго дзядзькі), якая існавала паводле Тарунскага міру 1466 года.
У снежні 1519 года пачалася вайна Тэўтонскага ордэна з Польшчай. Альбрэхт звяртаўся па дапамогу да Германіі, але імператар Карл V адмовіў яму. У лютым 1517 года ў Маскву прыбыў першы пасланец Ордэна Дытрых Шонберг, які вёў актыўныя перамовы з прадстаўнікамі вялікага князя Васіля III. Яны прывялі жа заключэння першага міжнароднага дагавора паміж Маскоўскім княствам і Тэўтонскім ордэнам. Саюзны трактат быў падпісаны 10 сакавіка 1517 года. Пасланцы Масквы неаднаразова з’яўляліся на землях Ордэна і не толькі з граматамі, але і з бочачкамі срэбра для наймання войска і працягу ваенных дзеянняў. Некаторыя аўтары лічаць, што ў памяць пра гэты саюз самая вялікая зала замка Кёнігсберг атрымала назву Маскоўскай залы (Залы маскалёў). Большая частка Прусіі была спустошана вайной, і Альбрэхт быў вымушаны ў 1521 годзе заключыць з Польшчай 4-гадовае перамір’е ў Торне. Безвынікова прасіў дапамогі ў імператара і князёў.
Каб правесці Рэфармацыю на землях ордэна, заручыўся падтрымкай польскага караля, 8 красавіка 1525 года быў падпісаны Кракаўскі мір, паводле якога Прусія, якая была раней ордэнскай царкоўнай дзяржавай, ператваралася ў васальнае адносна да Польшчы герцагства на чале з Альбрэхтам. Абвясціў таксама секулярызацыю Тэўтонскага ордэна і ўвядзенне ў Прусіі лютэранства. 10 красавіка на гарадской плошчы Кракава Альбрэхт прылюдна прынёс прысягу польскаму каралю як герцаг Прусіі.
Касаваліся ордэнскія службы, але карэнных змен у сістэму кіравання Альбрэхт не стаў уносіць — ордэнскія намеснікі сталі оберратамі (вярхоўнымі саветнікамі), комтуры — главамі ўпраў. Важнай падзеяй стала прыцягненне ў краіну замежных купцоў і перасяленцаў, якія беглі ад рэлігійных ганенняў. Гэты крок у пэўнай ступені змог выправіць цяжкае становішча ў эканоміцы.
У 1529 годзе Альбрэхт заклаў аснову замкавага кніжнага збору, які ператварыўся ў так званую «Сярэбраную бібліятэку». Бібліятэка папаўнялася за кошт пакупак і дароў. Акрамя таго, кнігагандлярам было прадпісана бязвыплатна перадаваць у яе фонды па адным асобніку кожнага выдання, што было ў продажы. Да канца жыцця Альбрэхта замкавая бібліятэка налічвала ўжо каля дзевяці тысяч тытулаў. Альбрэхт усяляк садзейнічаў развіццю кнігадрукавання ва ўласным краі. Каб выдаваць кнігі на нямецкай і літоўскай мовах, заснаваў друкарню. У сувязі са сваімі выдавецкімі планамі ў 1530 (?) запрасіў у Каралевец «выдатнага і многавучонага мужа» Францыска Скарыну. Такім чынам ён паклаў пачатак не толькі прафесійнай друкарскай справе ў Прусіі, але і зародкам журналістыкі.
Клапаціўся пра асвету падданых у лютэранскім духу, адкрыцці ў гарадах лацінскіх школ, у 1540 годзе заснаваў гімназію ў Караляўцы, у 1544 — універсітэт (Collegium Albertinum), куды запрасіў выкладаць некаторых ліцвінаў і палякаў (Абрагам Кульва, С. Рафаловіч) і дзе атрымалі адукацыю многія беларускія і літоўскія пратэстанты. Нягледзячы на расходы, герцаг запрашаў у краіну адукаваных людзей. Надрукаваў на свае асабістыя сродкі падручнікі.
У 1545 годзе Альбрэхт прыслаў у Вялікае Княства Літоўскае пратэстанцкіх прапаведнікаў і заснаваў для яго грамадзян ва універсітэце спецыяльныя стыпендыі.
Час праўлення Альбрэхта характарызаваўся няўстойлівай палітычнай сітуацыяй у Прусіі : наяўнасць апазіцыі з боку шляхты і мяшчан, сялянскія паўстанні, барацьба паміж 2 групоўкамі лютэранскіх багасловаў. Ачагом хваляванняў, выкліканых самымі дробязнымі і гнюснымі жаданнямі, стаў новы ўніверсітэт; галоўнай прычынай таго, што варожасць стала непрымірымай, быў асабісты характар Озіяндэра, якому Альбрэхт быў абавязаны сваім далучэннем да Рэфармацыі і якога ён запрасіў у Прусію ў 1549 годзе. Зрэшты, погляды Озіяндэра прапаведаваліся і пасля яго смерці (у 1552 годзе), на чале яго паслядоўнікаў стаў пастар Ёган Функ. Да багаслоўскіх звад ад пачатку дадліся нязгоды палітычныя: апазіцыя чыноў супраць прыдворнай партыі, якая імкнулася да цэнтралізацыі ўлады, сустрэла падтрымку ў старалютэранскай партыі, прадстаўнікам якой удалося ўзвесці саветнікаў Альбрэхта, у тым ліку і пастара Функа, на эшафот.
Пераймаючы прыклад еўрапейскіх княжацкіх двароў, Альбрэхт завёў свой хор і інструментальную капэлу, на чале якіх стаялі запрошаныя музыканты, прымаў асабісты ўдзел у складанні зборнікаў песень Прусіі і быў нават аўтарам харала «Усё будзе так, як хоча Бог».
Герцаг Альбрэхт памёр 20 сакавіка 1568 года на 78-м годзе жыцця ў замку Тапіяу і быў пахаваны ў Кёнігсбергскім кафедральным саборы, каля ўсходняй сцяны ганаровай пахавальні, дзе галандцам Карнеліусам Флорэсам створана эпітафія. У той жа дзень у Нойгаўзене памерла другая жонка герцага Ганна Марыя ва ўзросце 36 гадоў.
Альбрэхт Брандэнбургскі ўвайшоў у гісторыю як адзін з найвялікшых нямецкіх дзеячаў эпохі Адраджэння. Менавіта у часы яго кіравання былі закладзены асновы эканамічнага, палітычнага і культурнага развіцця ў Прусіі.
У 1618 годзе герцаг Альбрэхт Фрыдрых памёр, тым самым абарваўшы мужчынскую лінію ўспадкоўвання. Паводле ўмоў Кракаўскага дагавора, які падпісаў Альбрэхт I у абмен на згоду польскай кароны на пераўтварэнне ордэнскай дзяржавы ў свецкую, герцагства мусіла перайсці ў поўнае валоданне Польшчы. Аднак, па-майстэрску скарыстаўшыся цяжкім унутраным становішчам Польшчы, брандэнбургскія курфюрсты змаглі дамагчыся прызнання права пераходу да іх прастола. У гістарычных крыніцах з’явілася Брандэнбургска-Пруская дзяржава, у склад якой уваходзілі Брандэнбургскае курфюрства і Прускае герцагства.
Сям’я
Першай жонкай герцага была Даратэя, прынцэса дацкая (1526—1547); ад другой жонкі Ганны Марыі, герцагіні Браўншвайгскай (1550), у яго нарадзіўся яго псіхічнахворы спадчыннік Альбрэхт Фрыдрых (29 красавіка 1553).
Вуліца Якуба Коласа (Наваполацк)
Вуліца Якуба Коласа (, улица Якуба Коласа) — вуліца ў Наваполацку, названая ў гонар Якуба Коласа.
American Medical Association
American Medical Association ці AMA (Амерыканская медыцынская асацыяцыя), заснаваная ў 1847 годзе, з’яўляецца самай вялікай асацыяцыяй урачоў і студэнтаў у ЗША. Хоць у апошнія гады колькасць членаў асацыяцыі памяншаецца, каля 20 % усіх практыкуючых урачоў у ЗША з’яўляюцца яе членамі.
Мэты і задачы
Да мэт і задач асацыяцыі адносяцца:
Акрамя таго, AMA штогод аказвае падтрымку ў памеры каля 1 000 000 долараў студэнтам, якія знаходзяцца ў складаным фінансавым становішчы (па выплаце даўгоў за жыллё ці навучанне).
Грышкава (Вяземскі раён)
Грышкава (Гришково) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Успенскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Джасінда Ардэрн
Джасінда Ардэрн (Jacinda Ardern; нар. 26 ліпеня 1980) — навазеландскі палітык, галава Лейбарысцкай партыі, Прем'ер-міністр Новай Зеландыі з 26 кастрычніка 2017 года па 25 студзеня 2023 года.
У 2018 годзе, падчас знаходжання на пасадзе прэм'ер-міністра, нарадзіла дзіця. 24 верасня 2018 года Джасінда Ардэрн прыйшла з трохмесячнай дачкой на Генеральную асамблею ААН у Нью-Ёрку, дзе яна выступала на Саміце свету ў памяць аб Нэльсане Мандэле.
Каледж
Каледж (college, collegium — «таварыства, садружнасць») — навучальная ўстанова ў сістэмах адукацыі галоўным чынам Вялікабрытаніі, краін Брытанскай Садружнасці і ЗША.
Па ўзроўню падрыхтоўкі навучэнцаў адрозніваюць тры тыпу каледжаў :
Францыя
Адным з першых з'явіўся Наварскі каледж у 1304 годзе як складовая частка Парыжскага ўніверсітэта.
Вялікабрытанія
Каледжы паўсталі ў пачатку XIII стагоддзя ў Вялікабрытаніі. Гістарычна склаўшыся тып каледжаў ў традыцыйным выглядзе захаваўся ў старадаўніх універсітэтах (Оксфардскім і Кембрыджскім).
Таксама ў Вялікабрытаніі па традыцыі каледжамі і называюцца асобныя старадаўнія прывілеяваныя сярэднія школы (Ітан, Ўінчэстэр), па свайму тыпу нічым не адрозніваюцца ад іншых, і некаторыя прыватныя навучальныя ўстановы, маладаступныя дзецям з некаторых сем'яў з-за высокай платы за навучанне.
ЗША
У ЗША першыя каледжы паўсталі ў XVII стагоддзі (па ўзоры ангельскіх) як вышэйшыя навучальныя ўстановы, якія рыхтавалі святароў і дзяржаўных служачых. На аснове найбольш буйных каледжаў шляхам далучэння да іх медыцынскіх, юрыдычных, тэалагічных школ (або факультэтаў) у першай палове XIX стагоддзя былі створаны першыя універсітэты.
У цяперашні час у ЗША «каледж» і «універсітэт» з'яўляюцца ўзаемазаменнымі паняццямі. Абодва тэрміна азначаюць вышэйшую навучальную ўстанову ў якой можна атрымаць дыплом бакалаўра ці магістра, хоць звычайна каледжы менш па памеры.
У ЗША таксама існуюць двухгадовыя каледжы, якія пасля навучання выдаюць ступень кандыдата ў бакалаўры (англ. Associate degree), параўнальную з сярэдняй прафесійнай адукацыяй у краінах СНД. Гэта:
Расія
У Расіі каледжы з'явіліся пасля распаду СССР у пачатку 1990-х гадоў; у каледжах прадастаўляецца сярэдняя прафесійная адукацыя. Выпускнікі атрымліваюць кваліфікацыю тэхнік, менеджар, юрыст, банкаўскі работнік, бухгалтар і гэтак далей. Дыплом каледжа дае права на паступленне ў ВНУ (калі ў выпускніка каледжа не было сярэдняга поўнага агульнай адукацыі).
У расійскай сістэме адукацыі каледж з'яўляецца адукацыйнай установай сярэдняй прафесійнай адукацыі і фактычна з'яўляецца сінонімам слова «тэхнікум». Розніца ў паняццях «каледж» і «тэхнікум» вызначана ў Тыпавым становішчы аб адукацыйнай установе сярэдняй прафесійнай адукацыі (сярэдняй спецыяльнай навучальнай установе), зацверджаным Пастановай Урада Расійскай Федэрацыі а) тэхнікум — сярэдняя спецыяльная навучальная ўстанова, якое рэалізуе асноўныя прафесійныя адукацыйныя праграмы сярэдняй прафесійнай адукацыі базавай падрыхтоўкі;
б) каледж — сярэдняя спецыяльная навучальная ўстанова, якое рэалізуе асноўныя прафесійныя адукацыйныя праграмы сярэдняй прафесійнай адукацыі базавай падрыхтоўкі і праграмы сярэдняй прафесійнай адукацыі паглыбленай падрыхтоўкі. Прыём у каледж праводзіцца на падставе атэстата аб асноўным агульным адукацыі (9 класаў), атэстата аб сярэдняй (поўнай) агульнай адукацыі (11 класаў), дыплома аб пачатковай прафесійнай адукацыі (звычайна ПТВ або прафесійна-тэхнічны ліцэй) або дыплома аб сярэдняй прафесійнай адукацыі.
Сярэднюю спецыяльную адукацыю ў расійскім каледжы можа быць атрымана пасля сярэдняй агульнай адукацыі за 2-3 гады (не больш трох гадоў), у залежнасці ад спецыяльнасці, а пасля 9 класа сярэдняй школы не больш за 4 гадоў.
Тыя, хто навучаюцца ў каледжах маюць статус студэнтаў, ім выдаецца студэнцкі білет і заліковая кніжка. Па заканчэнні выпускнікам выдаецца дыплом аб сярэдняй прафесійнай адукацыі па адпаведнай спецыяльнасці і прысвойваецца кваліфікацыя «тэхнік», «старэйшы тэхнік» і таму падобныя. Дыплом аб сярэдняй прафесійнай адукацыі дае права яго ўладальніку паступаць на працу на адпаведныя пасады, а таксама працягнуць адукацыю ў ВНУ па любой спецыяльнасці, нароўні з выпускнікамі 11-х класаў школ, ПТВ і прафесійных ліцэяў. У многіх ВНУ таксама вядзецца прыём на навучанне па скарочаным (паскораным) праграмах навучання, для абітурыентаў, якія маюць сярэднюю прафесійнае адукацыю па аналагічнай або роднаснай спецыяльнасці.
Таксама існуе такое паняцце, як «вышэйшы каледж» ў Расіі, звычайна пад ім маюць на ўвазе сярэдняе прафесійнае навучальная ўстанова пры ВНУ, напрыклад, «Вышэйшы каледж інфарматыкі НГУ». Хоць існуюць і ВНУ, званыя вышэйшымі каледжамі, напрыклад «Вышэйшы хімічны каледж Расійскай акадэміі навук». Таксама на базе каледжаў могуць размяшчацца філіялы ВНУ (як адзін, так і некалькі).
NGC 1178
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Астравок (пасёлак, Уздзенскі сельсавет)
Астраво́к (, Островок) — пасёлак ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Уздзенскага сельсавета.
Да 2013 года пасёлак уваходзіў у склад Сямёнавіцкага сельсавета.
Пенідарэн (паравоз)
«Пенідарэн» («Pen-y-Darren»«Pen-y-Darren») — першы ў свеце запатэнтаваны паравоз. «Пенідарэн» лічыцца самым першым у свеце рэйкавым паравозам, аднак шэраг сведчанняў паказваюць на тое, што ён, магчыма, быў другім (пасля колбрукдэйлскага, з якім яго часта блытаюць). Паравоз быў пабудаваны пад кіраўніцтвам таленавітага інжынера Рычарда Трэвітыка на металургічным заводзе Пенідарэн ў аднайменным горадзе (Мертыр-Тідвіл, паўднёвы Уэльс) у 1803 годзе, аднак часта годам пабудовы паказваецца 1804, калі на дадзены паравоз быў атрыманы патэнт. Гэты ж год лічыцца годам нараджэння паравозаў наогул.
21 лютага 1804 года «Пенідарэн» правёў першы ў свеце цягнік на лакаматыўнай цязе (само паняцце Лакаматыў з'явіцца толькі праз 21 год). Будучы адным з першых, паравоз ужо меў шэраг канструктыўных навін, многія з якіх былі адкрыты паўторна толькі праз некалькі дзесяцігоддзяў.
Шкілет
Шкіле́т — біялагічная сістэма, якая забяспечвае апору жывых арганізмаў. Шкілет жывёл можа быць унутраным (хордавыя) і знешнім (насякомыя, ракападобныя ды інш.). Шкілет пазваночных жывёл складаецца з асобных костак. У касцёвамазгавых поласцях костак знаходзіцца касцявы мозг. У пераносным сэнсе, шкілет можа датычыцца тэхналогіі, якая падтрымлівае структуры, такія як будынак.
Экзашкілет
Экзашкілет з'яўляецца знешнім відам шкілету, ён знаходзяцца ў шматлікіх беспазваночных, ён абараняе мяккія тканіны і органы цела. Некаторыя віды экзашкілету падвяргаюцца перыядычнай ліньке ў выніку росту цела жывёлы, як гэта мае месца ў многіх членістаногіх у тым ліку насякомых і ракападобных. Экзашкілет складаецца з розных матэрыялаў, як хітыну (у членістаногіх), кальцыевых злучэнняў (у каралавых і малюскаў) і сілікату (для дыятамавых і радыялярыяў).
Экзашкілет насякомых забяспечвае не толькі абарону, але і служыць у якасці паверхні прыхільнасці для мышцаў, як абарона ад высыхання і як орган пачуццяў дзеля ўзаемадзеяння з навакольным асяроддзем. Ракавіна малюскаў таксама выконвае ўсе гэтыя функцыі, акрамя таго, што яна не з'яўляецца органам пачуццяў.
Знешні шкілет можа быць вельмі цяжкім у параўнанні з агульнай масай жывёлы, таму такія шкілеты ў жывёл, які жывуць на сушы, у асноўным адносна невялікія. Некалькі вялікіх водных жывёл могуць утрымліваць экзашкілет, бо яго вага пад вадой значна меншая. Паўднёвыя гіганцкія малюскі, віды вельмі вялікіх малюскаў у Ціхім акіяне, маюць абалонку, якая з'яўляецца вельмі масіўнай. Syrinx aruanus з'яўляецца адным з відаў марскіх слімакоў з вельмі вялікай ракавінай.
Жордан Лукаку
Жордан Менама Лукаку (Jordan Menama Lukaku; нар., Антверпен, Бельгія) — бельгійскі футбаліст, левы абаронца. Ігрок нацыянальнай зборнай Бельгіі (2015—2017). Яго бацька Роджэр Лукаку таксама прафесійны футбаліст, выступаў за зборную Заіра. Яго старэйшы брат — Рамелу Лукаку.
Човен
Чо́вен (праслав. *čьlnъ — пень) — вёславая, радзей — са здымнай мачтай лодка, выдзяўбаная з адзінага камля дрэва. Звычайна не мае кіля.
Чоўнам у больш шырокім сэнсе таксама можа называцца любая невялікія лодка.
На тэрыторыі Верасніцкага і Азяранскага сельскіх саветаў Жыткавіцкага раёна сустракаецца дыялектызм «буса», які літаральна азначае дзяўбаную лодку.
Найстарэйшы (8200—7600 гады да н.э.), на цяперашні час, човен знойдзены ў Песэ (Нідэрланды).
Міхаіл Пятровіч Багушэўскі
Міхаіл Пятровіч Багушэўскі (1815—1872) — беларускі і расійскі медык, штабс-лекар, стацкі саветнік.
Біяграфія
Міхаіл Пятровіч Багушэўскі нарадзіўся 11 лістапада 1815 года. Паходзіў з рускай дваранскай сям’і. Скончыў медыцынскі факультэт Харкаўскага ўніверсітэта, дзе быў казённакоштным выхаванцам, у 1839 годзе.
У 1840-м прызначаны ардынатарам ў шпіталь 8-й кавалерыйскай акругі ўкраінскіх ваенных паселішчаў, а ў 1843 годзе перайшоў у 6-ю акругу.
У 1845 годзе ў Харкаўскім універсітэце атрымаў званне штаб-лекара, вярнуўся на месца папярэдняй службы, дзе быў прызначаны галоўным лекарам. З 1858 года — малодшы ардынатар Бабруйскага ваеннага шпіталя, затым служыў галоўным лекарам у Старарускім ваенным шпіталі. У 1862 годзе прызначаны дывізіённым лекарам.
Звольнены ад службы ў 1871 годзе. Памёр у 1872 годзе. Пахаваны на Мікольскіх могілках Аляксандра-Неўскай лаўры.
Вярхоўны Савет РСФСР
Вярхоўны Савет РСФСР — найвышэйшы орган дзяржаўнай улады РСФСР у 1937—1990 гадах.
Упершыню Вярхоўны Савет РСФСР быў абраны 26 чэрвеня 1938 года. У адпаведнасці з Канстытуцыяй СССР 1936 года і Канстытуцыяй РСФСР 1937 года, да Вярхоўнага Савета РСФСР пераходзілі ўсе дзяржаўныя паўнамоцтвы Усерасійскага з’езда Саветаў. Вярхоўны Савет абіраўся на аснове ўсеагульнага, роўнага і прамога выбарчага права пры таемным галасаванні грамадзянамі старэйшымі за 18 гадоў, без адрознення полу, рэлігіі і нацыянальнасці, тэрмінам на 4 гады (а з 1978 года — тэрмінам на 5 гадоў). Усяго было праведзена 11 выбарных скліканняў Вярхоўнага Савета РСФСР, ва ўсіх скліканнях пераважалі члены КПСС.
Старшыні Прэзідыума Вярхоўнага Савета РСФСР
Пасля прыняцця паправак да Канстытуцыі РСФСР у кастрычніку 1989 года, у новай рэдакцыі пасада Старшыні Прэзідыума Вярхоўнага Савета была выключана, а кіраўніцтва парламентам рэспублікі ў маі 1990 года перайшло непасрэдна да Старшыні Вярхоўнага Савета РСФСР. 14 лістапада — 23 снежня 1966 пасада вакантная (абавязкі выконвалі намеснікі старшыні: Цімафей Аркадзьевіч Ахазаў і Пётр Пятровіч Сысоеў)
Кобрынка
Ко́брынка, Кобрынскі канал — рака ў Беларусі, у Кобрынскім раёне Брэсцкай вобласці, левы прыток ракі Мухавец (басейн Віслы).
Назва
Рачная назва балцкага (магчыма, яцвяжскага) паходжання. Ад назвы ракі ўтварылася назва паселішча Кобрынь.
Найбліжэйшы аналаг — назва дняпроўскай ракі Кобрына (варыянт: Кобрын), правага прытоку Дняпра адразу на поўдні ад Кіева (пасля вусця ракі Стугны). Недалёка ад Кобрыны (цераз Дняпро) — рэчка з балцкай назвай Недра. Гэта адны з самых паўднёвых балцкіх гідронімаў. Назва *Kobr-in- ад літоўскага kobrinti, kūbrinti «ісці сагнуўшыся, пахіліўшыся».
Ад kūbrinti таксама балцкія назвы «звілістых» рэк польск. Kubra (басейн Нарава), рус. Кубрь (у басейне Дзясны), літ. Kūbris.
Корань Kobr- таксама ў прускім тапоніме Kobrun (назва лесу ў прускай Натангіі, засведчаная пад 1354 г.). Гэтую мясцовую назву звязваюць з прускім kāubri, літоўскім kauburys, kūbrys «пагорак, узвышша» (супольная з kobrinti, kūbrinti семантыка звязаная з адхіленнем ад роўнага руху ці роўнай паверхні).
Тыпалагічны адпаведнік — назва паўночнасмаленскай ракі Гжаць (< *Guž-et-), ад літоўскага gužas «бусел», gūžinti «ісці сагнуўшыся, згорбіўшыся», gužinėti «хадзіць сагнуўшыся».
Назва кобрынскай ракі матываваная звілістасцю яе рэчышча.
Абарыгены астравоў праліва Торэса
Гісторыя
У мінулым астравіцяне не лічылі сябе адзіным народам, хаця мелі некаторае падабенства ў культуры. Тым не менш, у Канстытуцыі Аўстраліі яны вызначаны як адзіны народ. На іх распаўсюджваюцца правы карэннага насельніцтва.
У нашы дні большасць абарыгенаў астравоў праліву Торэса (каля 40 тыс. чал.) жывуць на Аўстралійскім кантыненце.
Традыцыі
Культура абарыгенаў астравоў праліва Торэса вельмі стракатая і адрозніваецца ад вострава да вострава. Але для ўсіх астравіцян характэрны наяўнасць ручнога земляробства, будаўніцтва марскіх лодак і плаванне на далёкія адлегласці. Абарыгены вялі традыцыйны гандаль з жыхарамі Новай Гвінеі, займаліся рыбалоўствам. У наш час ахвотна наймаюцца на працу на аўстралійскія рыбалоўныя і гандлёвыя судны.
Абарыгены астравоў праліва Торэса славутыя сваім багатым спеўным і музычным мастацтвам. Вядомыя як добрыя рэзчыкі па дрэву, вытворцы рытуальных масак, барабанаў, упрыгожанняў. У вуснай творчасці пераважаюць апавяданні пра продкаў і культурных герояў.
IC 4023
IC 4023 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.