cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Іван Паўлавіч Сікора
Сям’я
Меў сына Віктара, які быў аднім з кіраўнікоў Саюзу беларускай моладзі ў Паставах, лідарам мясцовай філіі Беларускай незалежніцкай партыі, камандзірам партызанскага антысавецкага аддзелу на Пастаўшчыне, а пазней — вязнем ГУЛАГу. Пасля вызвалення і вяртання на радзіму сын Віктар разам з Адай Райчонак стварыў у Малых Алашках музей Івана Сікоры і даглядаў ягоны сад.
Узнагароды
Іван Паўлавіч быў узнагароджаны Граматай Вярхоўнага Савета БССР, Ганаровай граматай Міністэрства сельскай гаспадаркі БССР і Вялікім сярэбраным медалём ВДНГ СССР. У 1956 годзе яму было прысвоена званне Заслужаны аграном БССР.
Іванаў Дварэц
Іва́наў Дварэ́ц (, Иванов Дворец) — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Сухарэўскага сельсавета.
13 сакавіка
13 сакавіка — 73-і (74-ы ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Марыя Бах
Баранеса Марыя Эмілія фон Бах (ням.: Marie Emilie Freiin von Bach;,  — , там жа) — аўстрыйская піяністка, скрыпачка, кампазітар і мастачка.
Біяграфія
Марыя нарадзілася ў музычнай сям’і: яе бацька, Роберт Банавентура Майкл Венцэль фон Бах, быў адвакатам, але таксама займаўся музыкай і жывапісам, маці, Элеанора Жазефа Марыя Тэрэзія Агюст Бах, была спявачкай і кампазітарам. У 1897 годзе сям’я пераехала ў Бадэн. Дзяўчынка пачала займацца музыкай ва ўзросце пяці гадоў з прыватным педагогам, адначасова вучылася ігры на скрыпцы і на фартэпіяна [6]. Была другой скрыпкай у хатнім аркестры свайго бацькі. Скончыла музычную школу як піяністка, З 1919 па 1925 год вучылася ў Венскай акадэміі музыкі, дзе яе настаўнікамі былі Ёзеф Маркс (кампазіцыя), Паўль дэ Конэ (фартэпіяна) і Іван Бутнікаў (дырыжыраванне).
Манера Марыі Бах сфармавалася пад уплывам позніх рамантыкаў, Мусаргскага, Скрабіна і Стравінскага. У 1921 годзе яна дэбютавала як кампазітар з цыклам «Блазанаўскія песні» (ням. Narrenlieder) для тэнара і аркестра. У 1920-30-я гады ёю былі напісаны фартэпіянны квартэт, фартэпіянны квінтэт, саната для віяланчэлі і фартэпіяна, іншая камерная і вакальная музыка.
У 1952 годзе выйшла замуж за італьянскага мастака Артура Ч’ячэлі і неўзабаве таксама пачала займацца жывапісам, пераважна пейзажным. Пасля таго як пачала выстаўляцца, атрымала прызнанне нават большае, чым як музыкант.
Памерла 26 лютага 1978 года, атруціўшыся з-за ўцечкі бытавога газу.
Свята-Ільінская царква (Сакаўшчына)
Свята-Ільінская царква — праваслаўны храм у в. Сакаўшчына Валожынскага раёна Мінскай вобласці.
Гісторыя
На ўсходняй ускраіне вёскі, на могілках. Царква пабудавана ў 1878 г. з дрэва, у 1928 г. адноўлена. Да 1990-х гг. не дзейнічала.
Архітэктура
Помнік народнага дойлідства. Будынак чатырохчасткавай аб'ёмна-прасторавай кампазіцыі: двух'ярусная чацверыковая шатровая званіца-прытвор, кароткі бабінец, кубападобная малітоўная зала, пяцігранная апсіда пад вальмавым дахам. Чатырохсхільны пакаты шатровы дах асноўнага аб'ёму і васьмігранны шацёр званіцы, завершаны макаўкай на гранёных барабанах. Вертыкальна ашаляваныя сцены прарэзаны прамавугольнымі здвоенымі аконнымі праёмамі ў разных ліштвах і ўмацаваны брусамі-сцяжкамі.
Экла (Бельгія)
Экла (Eeklo) — горад і камуна у Фландрыі, Бельгія.
Горад Экла знаходзіцца на крайнім паўночным усходзе Бельгіі, за некалькі кіламетраў ад нідэрландскай правінцыі Зеландыя. Адміністрацыйна уваходзіць у правінцыю Усходняя Фландрыя рэгіёну Фландрыя, цэнтр акругі Экла. Адлегласць ад Гента — 20 кіламетраў на паўночны ўсход, ад Антверпена — 66 кіламетраў на захад, ад Бруселя — 80 кіламетраў на паўночны захад. Вышыня над узроўнем мора — 8 метраў.
Плошча камуны Экла складае 30,05 км². Колькасць насельніцтва роўная 20 468 чалавек (на 2015 год). Шчыльнасць насельніцтва — 681 чал./км².
Гарады-пабрацімы
У Экла ёсць некалькі гарадоў-пабрацімаў:
Галілейскае мора
Галілейскае мора (таксама вядома як Тыверыядскае возера, а ў сучасным Ізраілі як возера Кінерэт (іўр. ים כנרת, ям Кінерэт; араб. بحيرة طبريا, Бухайрат-Табары; таксама мора Кінерэт або Хінерэцкае, Тыверыядскае мора, Генісарэцкае возера) — прэснаводнае возера на паўночным усходзе Ізраіля.
Узбярэжжа возера з’яўляецца адным з самых нізкіх участкаў сушы на Зямлі — 213 м ніжэй за ўзровень мора. Гэта самае нізкае прэснаводнае возера на Зямлі. Узровень вады схільны да зменаў на працягу года ў залежнасці ад ападкаў і спажывання вады. Максімальная глыбіня — 45 м, плошча — у сярэднім 165 км².
Касмічная праграма «Шэньчжоу»
Шэньчжоу (, «Чароўная ладдзя»/«Свяшчэнны човен») — трэцяя праграма касмічных пілатуемых палётаў КНР. Працы па праграме пачаліся ў 1992 годзе пад назвай «Праект 921-1». Першы пілатуемы палёт карабля «Шэньчжоу-5» зрабіў Кітай у 2003 годзе трэцяй у свеце краінай, якая самастойна адправіла чалавека ў космас. Дзве папярэднія кітайскія пілатуемыя праграмы — «Шугуан» (канца 1960-х — пачала 1970-х) і пілатуемы FSW (канца 1970-х — пачала 1980-х) — былі спынены, не дасягнуўшы мэты. У сакавіку 2005 года ў гонар касмічных караблёў быў названы астэроід.
Мірацічы
Міра́цічы (, Миратичи) — вёска ў Карэліцкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Райцаўскага сельсавета.
У 1940—1954 гадах цэнтр Міратыцкага сельсавета.
Гнеў (гміна)
Гнеў (Gniew) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Тчэўскага павета Паморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Гневе. Плошча гміны складае 194,78 км². Станам на 2004 год у гміне Гнеў пражывалі 15 563 чалавекі, шчыльнасць — 79,9 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 19 салецтваў.
Тамашгорад
Тамашгорад (Томашгород) — пасёлак гарадскога тыпу ў Ракытніўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны, чыгуначная станцыя на лініі Сарны - Корасцень.
Гісторыя
Назва мястэчка паходзіць ад імя гістарычнай асобы - Тамаша Гыса - ўрадніка некалькіх навакольных вёсак. Тамашгорад заснаваны ў пачатку XX ст. у сувязі з будаўніцтвам чыгуначнай станцыі. Савецкія войскі занялі сяло ў студзені 1918 г. Пры польскай адміністрацыі ў 1937 г. на каменаломнях, якія належалі інжынерна-будаўнічаму таварыству ў Тамашгорадзе, адбылася буйная забастоўка. Тут дзейнічала ячэйка КПЗУ. У гады Другой сусветнай вайны на франтах ваявала 36 мясцовых жыхароў. Паблізу пасёлка дзейнічаў партызанскі атрад пад камандаваннем Героя Савецкага Саюза В.М. Ярэмчука, праходзілі іншыя партызанскія злучэнні. У ноч на 4 снежня 1942 г. партызанскі атрад І.П. Фёдарава "За Радзіму" разбурыў чыгуначную станцыю, падарваў два чыгуначныя масты. За баявыя заслугі ў гады вайны былі ўзнагароджаныя 36 жыхароў мястэчка. Статус пасёлка гарадскога тыпу паселішча атрымала з 1960 г.
Эрнан Фігерэда
Эрнан Фігерэда Алонса (Hernán Figueredo Alonzo, нар., Мантэвідэа, Уругвай) — уругвайскі футбаліст, паўабаронца клуба «Дэфенсар Спортынг» з Мантэвідэа.
Клубная кар’ера
Выступаў у розных уругвайскіх клубах. У чэрвені 2012 года падпісаў кантракт з мінскім «Дынама», стаўшы разам з Данілам Какарам першым уругвайскім футбалістам у беларускім чэмпіянаце. Ужо 1 ліпеня 2012 года забіў свой першы гол за новы клуб, які дапамог мінскаму клубу атрымаць перамогу над БАТЭ (3:1). У далейшым замацаваўся ў аснове мінскага клуба.
У сезоне 2013 стаў лідарам мінскага клуба. Выступаючы на пазіцыі атакуючага паўабаронцы, здолеў за сезон забіць 10 галоў і стаў найлепшым бамбардзірам каманды.
Сезон 2014 распачынаў трывалым іграком асновы, але ўжо не здолеў дзейнічаць так паспяхова, як у папярэднім сезоне. У выніку ў сярэдзіне 2014 года быў выцеснены з асноўнага складу Чыгозэ Удожы і стаў з’яўляцца толькі на замену. Увосень 2014 года, дзякуючы траўме Удожы, вярнуўся ў асноўны склад.
У канцы лістапада 2014 года пакінуў «Дынама» па пагадненні бакоў. У студзені 2015 года падпісаў кантракт з калумбійскім клубам «Дэпортэс Таліма» з горада Ібагэ. У 2016 годзе вярнуўся ў Уругвай, стаўшы іграком клуба «Торке», а ў студзені 2018 года далучыўся да «Ліверпуля», дзе гуляў на працягу пяці гадоў.
У студзені 2023 года перайшоў у «Дэфенсар Спортынг».
Гнявіна (гміна)
Гняві́на (Gniewino) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Вэйхероўскага павета Паморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Гнявіне. Плошча гміны складае 176,21 км². Станам на 2014 год у гміне Гнявіна пражывалі 7 384 чалавекі, шчыльнасць — 41,9 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 12 салецтваў.
Янаш Хуньядзі
Янаш Ху́ньядзі (Ioannes Corvinus, Hunyadi János, Iancu de Hunedoara, Сибињанин Јанко, Sibinjanin Janko,  — ) — венгерскі ваенны і палітычны дзеяч, ваявода Трансільваніі, генерал і рэгент венгерскага каралеўства (1446—1453). Яго сын Мацьяш Корвін быў каранаваны венгерскім каралём.
Біяграфія
Янаш нарадзіўся на тэрыторыі сучаснай румынскай вобласці Алтэнія ў венгерскай шляхецкай сям'і валашскага паходжання. Ён паступіў на службу да імператара Свяшчэннай Рымскай імперыі і караля Венгрыі Жыгімонта. За ваенныя заслугі імператар дараваў яму ўладання ў памежнай правінцыі з Турцыяй.
Пасля смерці Жыгімонта і яго спадчынніка Альбрэхта Габсбурга Янаш Хуньядзі аказаў падтрымку польскаму каралю Уладзіславу III Ягелону супраць малалетняга сына Альбрэхта Ладзіслава Пасмяротнага (Ласла V) і дапамог яму заняць венгерскі трон. У падзяку Уладзіслаў зрабіў Янаша неафіцыйным кіраўніком Венгрыі. У 1441—1442 гадах Хуньядзі нанёс разгромныя паражэнні туркам на тэрыторыях Венгрыі і Балгарыі.
У 1444 годзе туркі прапанавалі заключыць мір каля Сегеда. Хуньядзі пагадзіўся, але даведаўшыся, што венецыянскія караблі авалодалі пралівамі Басфор і Дарданэлы і тым самым перакрылі адступленне для султана, вырашыў пачаць новы наступ на турак. Выявіўшы каля Варны, што турэцкая армія перавышае яго ў чатыры разы і венецыянцы так і не могуць дапамагчы, яму нічога не заставалася рабіць, як прыняць няроўны бой, у якім паў кароль Уладзіслаў. Хуньядзі з рэшткамі арміі бег назад у Венгрыю.
У 1445 годзе на з'ездзе прадстаўнікоў вышэйшай венгерскай арыстакратыі Хуньядзі быў абраны князем Трансільваніі, а ў 1446 годзе рэгентам Венгрыі ад імя малалетняга караля Ласла V. У 1448 годзе атрымаўшы залаты ланцужок ад Папы ён вяртаецца на поле бітвы, звяргае з валашскага прастола Улада III Цэпеша (больш вядомага як Дракула), а неўзабаве прайгравае ў бітве на Косавым поле з-за здрады сербскага князя.
У 1450 годзе Хуньядзі прыбыў у Пожань і пачаў весці перамовы з імператарам Фрыдрыхам III аб вызваленні караля Ласла, якога той трымаў у сябе ў палоне, аднак перамовы апынуліся безвыніковымі.
У 1453 годзе паў Канстанцінопаль і стала ясна, што наступную кампанію туркі правядуць супраць Венгрыі. Хуньядзі тады сабраў армію каб спыніць турак. У 1454 годзе ён вымусіў султана Мехмеда II зняць аблогу Смедэрэва, а ў 1456 пад Бялградам часова спыніў прасоўванне турак, але неўзабаве памёр у выніку успышкі эпідэміі чумы. Улад III Цэпеш урачыста «адсвяткаваў» смерць свайго ворага, запрасіўшы на баль біскупаў і баяраў (з жонкамі і слугамі), пасля чаго пасадзіў гасцей на калы.
Мінскі абласны краязнаўчы музей
ДУ «Мінскі абласны краязнаўчы музей»  — краязнаўчы музей у горадзе Маладзечна (Мінская вобласць), заснаваны 31 ліпеня 1959 года і першапачаткова называўся Маладзечанскі абласны краязнаўчы музей.
Гісторыя
Яшчэ ў пачатку 1950-х гадоў студэнты і выкладчыкі Маладзечанскага настаўніцкага інстытута занепакоіліся, што ў горадзе няма музея. Пра гэта яны пісалі ў газеты, прыцягвалі ўвагу грамадскіх арганізацый, зацікаўленых асоб. Пасля студэнты пад кіраваннем выкладчыка кафедры беларускай літаратуры настаўніцкага інстытута М. І. Ермаловіча сабралі ў вёсках і пасёлках былой Маладзечанскай вобласці каштоўны фальклорны матэрыял. Гэты матэрыял дазволіў узняць пытанне аб музеі ў перыядычным друку, а таксама ў кабінетах органаў кіравання культурай. У ліпені 1959 года Маладзечанскі аблвыканкам прыняў рашэнне аб адкрыцці абласнога краязнаўчага музея. Спачатку, пакуль не вызвалілася памяшканне абласной бібліятэкі, арганізацыйная група размяшчалася на другім паверсе былога кінатэатра «Камсамолец».
Мінскі абласны краязнаўчы музей быў заснаваны 31 ліпеня 1959 года рашэннем № 422 выканкама Маладзечанскага абласнога Савета дэпутатаў працоўных і першапачаткова называўся Маладзечанскі абласны краязнаўчы музей.
Пасля адкрыцця 26 красавіка 1964 года экспазіцыі Мінскага абласнога краязнаўчага музея, разгарнулася шырокая навукова-асветніцкая дзейнасць. На працягу толькі першага няпоўнага года экспазіцыю агледзела 17 тыс. чалавек. У наступныя гады колькасць наведвальнікаў штогод павялічвалася. Акрамя традыцыйных экскурсій, для жыхароў вобласці праводзілі выязныя лекцыі, сустрэчы. Камплектаванне і апрацоўку, калекцый, а таксама іх папулярызацыю праводзіў невялікі па колькасці штат супрацоўнікаў, які доўгі час узначальваў Г. А. Каханоўскі. Акрамя захавання музейных калекцый, супрацоўнікі рупіліся аб выяўленні і ахове нерухомай гістарычна-культурнай спадчыны. Першая экспазіцыя была амаль выстаўкай бо колькасць экспанатаў не перавышала двух тысяч. Пошукі новых гістарычных матэрыялаў далі магчымасць арганізаваць у 1967 і 1970 гадах новыя экспазіцыі. Стварэнне самай вялікай з іх завяршылася ў 1979 годзе, калі цалкам былі пераробленыя экспазіцыі па аддзелах гісторыі і прыроды.
У 1986 годзе ў фондах музея ўжо налічваліся 45 тысяч экспанатаў, з іх 30 тысяч адзінак асноўнага фонду. На працягу 1970— 80-х гг. адбыліся новыя папаўненні: музей прыняў адзін з буйнейшых скарбаў, знойдзеных на тэрыторыі Беларусі, які налічваў 5768 манет ХVІ—ХVІІ стст. з Мароськаў Маладзечанскага раёна; адзін са старажытных дакументаў напісаных на старабеларускай мове — «Вопіс на дарэнне зямлі на карысць Хохлаўскай царквы», зроблены панам Станіславам Кішкам у 1607 годзе; драўляную скульптуру «Распяцце» ХVІІ ст. з Іллі Вілейскага раёна; драўляную скульптуру «Кцітар» ХІХ ст. з Нясвіжскага касцёла Божага Цела; старадрук «Тлумачэнні да твораў Цыцэрона» з Нясвіжскай друкарні Радзівілаў 1762 года, самаробны партызанскі медаль «За заслугі».
У 2006 годзе музей пачаў працаваць у новым будынку. У старым будынку музея плануецца адкрыць яго філіял — «Музей прыроды». Да 50-годдзя музея (2009) створана новая стацыянарная экспазіцыя, прысвечаная старажытнай Міншчыне. Экспазіцыя распавядае пра гістарычныя падзеі часоў Вялікага Княства Літоўскага і Рэчы Паспалітай, аб сацыяльна-палітычным і культурным развіцці краю ў складзе Расійскай імперыі, падзеях XX стагоддзя. У верасні 2011 года была адкрыта яшчэ адна новая экспазіцыя «Гісторыя Міншчыны ад старажытных часоў да пачатку ХХ ст.»
Штогод музей праводзіць выставы разнастайнай тэматыкі, а таксама цыклы заняткаў «Прырода і мы», «У госці да ганчару», «Загадкі беларускай хаты».
У розныя перыяды музеем кіравалі Г. М. Паўлава, В. І. Носаў, Г. А. Каханоўскі, В. А. Ляшковіч, С. І. Марозаў, Т. С. Чаброўская, T.Л. Лянкевіч, Р. Г. Казановіч, Станам на люты 2019 года, часовая выканаўца абавязкаў дырэктара музея — Наталля Іванаўна Палтавец.
Музейныя фонды
У зборы музея 78158 музейных прадметаў, з якіх 49984 — асноўнага фонду, навукова-дапаможнага 28174 прадметаў, у тым ліку 34239 — рэчавыя, 8667 — пісьмовыя, 4928 — выяўленчыя, 1544 -аудыявізуальныя, прыродазнаўчагістарычныя - 606, за 2017 год асноўны фонд музея папоўніўся на 246 прадметаў.
У фондзе музея 35 калекцый, самыя буйныя з якіх археалагічная і калекцыя «Скарбы». Археалагічная ўключае звыш 12 тыс. знаходак з раскопак на тэрыторыі Міншчыны. Самыя унікальныя прадметы — сярэбраная шыйная грыўня балцкага тыпу (9—10 ст.), залатое скроневае кальцо дрыгавічоў (12—13 ст.), вырабы са шкла, скуры, косці (11—12 ст.), кафля (16—17 ст.). У калекцыі «Скарбы» звыш 9 тысяч адзінак захоўвання, у т.л. 14 скарбаў манет (9 — пачатку 20 ст.). Сярод іх арабскія сярэбраныя дырхемы (9—10 ст.), 5768 манет з Мароськаў Маладзечанскага раёна і інш.
У музеі сабраны калекцыі прылад працы і сялянскага побыту 19—20 ст., народнага касцюма, ткацтва, івянецкай і радашковіцкай керамікі, барысаўскага крышталю, работы народных майстроў разьбы па дрэве А. Пупко, саломапляцення П. Гатоўкі, выцінанкі Е. Чарвонцавай, лялькі ў народных строях В. Чарвонцавай. Сярод графічных і жывапісных работ творы Л. Асецкага, Ю. Герасіменкі, Л.Дударэнкі, А. Кашкурэвіча, М. Купавы, А. Лось, К. Харашэвіча, В. Шаранговіча і інш.
Галоўнымі задачамі навукова-фондавай работы музея з'яўляецца фарміраванне музейнага фонду, забеспячэнне яго захаванасці і стварэнне ўмоў для іх шырокага грамадскага выкарыстання. У цяперашні час фонды папаўняюцца матэрыяламі, якія адлюстроўваюць грамадска-палітычнае жыццё вобласці, археалагічнымі калекцыямі з месцаў раскопак.
Навукова-асветніцкая работа музея
У 2017 годзе музей абслужыў 15266 наведвальнікаў, з іх 4615 навучэнцаў ўстаноў агульнай сярэдняй, прафесіянальна-тэхнічнай, сярэдняй спецыяльнай і вышэйшай адукацыі. Штогод тут праводзяць каля 40 выстаў, 200 лекцый і музейных заняткаў, звыш 350 экскурсій. Асноўнай формай навукова-асветніцкай працы з'яўляюцца экскурсіі. Праводзяць іх і на выставах. Экскурсіі з'яўляюцца часткай выхаваўчага працэсу і арганізацыі вольнага часу насельніцтва. Навуковымі супрацоўнікамі музея праводзяць экскурсіі рознай тэматыкі, дзякуючы якім наведвальнікі музея могуць пазнаёміцца з артэфактамі каменнага, бронзавага і жалезнага вякоў, рэлігійнымі вераваннямі і абрадамі продкаў даведацца аб адмене прыгоннага права, развіцці прамысловасці, чыгуначным будаўніцтве, пазнаёміцца з творчасцю мастакоў, кампазітараў, паэтаў-ураджэнцаў Мінскай губерні, з зараджэннем, традыцыямі хрысціянства (праваслаўе, каталіцызм), ісламу, юдаізму, духоўнай культурай беларусаў, татараў і габрэяў.
Асаблівая ўвага надаецца рабоце з моладдзю. Цесныя кантакты наладжаны з аддзеламі адукацыі, аддзеламі ветэранаў горада і вобласці. Для навучэнцаў і студэнтаў распрацаваны комплексныя мерапрыемствы, тэматычныя экскурсіі і лекцыі з улікам навучальных праграм школ, сярэдне-спецыяльных навучальных ўстаноў, узроставых асаблівасцяў.
Акрамя захоўвання і экспазіцыі гістарычных фондаў, краязнаўчы музей таксама вядзе навукова-даследчую работу па вывучэнню гісторыі свайго рэгіёну, якая ўключае шматгадовыя назіранні за прыродна-гістарычнымі аб'ектамі, экспедыцыі і археалагічныя раскопкі, а таксама публікацыю рукапісаў па выніках даследаванняў у навуковых выданнях.
Супрацоўнікі музея рэгулярна рыхтуюць лекцыі, якія чытаюць ва ўсіх навучальных установах горада. Усё гэта станоўча адбіваецца на развіцці музея, прыцягвае цікавасць грамадства да гісторыі рэгіёну.
Немалаважным з'яўляецца і ўдзел музея ў нацыянальных і міжнародных форумах, дзякуючы якім музей не толькі прадстаўляе сваё працы і дзеліцца вопытам, але таксама прыцягвае ўвагу да свайго рэгіёну гледачоў з іншых рэгіёнаў, краін. Так напрыклад ў 2012 годзе музей прыняў удзел у нацыянальным форуме «Музеі Беларусі»; дзе перад ім стаяла задача прадставіць ўсе музеі Мінскай вобласці. А ўжо ў 2014 годзе ў 2-м Нацыянальным форуме «Музеі Беларусі» ў экспазіцыі форуму музей прадставіў праект «Ад навуковага даследавання да музейнага праекту» У трагедыі і памяці ўсё роўныя ", прысвечанага 70-годдзю вызвалення Беларусі ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў.
Экспазіцыя Мінскага абласнога краязнаўчага музея
З 30 верасня 2011 года ў Мінскім абласным краязнаўчым музеі працуе пастаянная экспазіцыя «Гісторыя Міншчыны ад старажытных часоў да пачатку ХХ стагоддзя». У ёй прадстаўлена каля дзвюх тысяч экспанатаў. Пачынаецца экспазіыя з раздзела «Першабытнаабшчыннага ладу на тэрыторыі Міншчыны і пераход да феадальных адносін». Гэта адпраўны пункт гісторыі краю, ён жа з'яўляецца асновай экспазіцыі і таму размяшчаецца ў цэнтры залы. Экспазіцыя знаходзіцца ў замкнёнай прасторы і стварае своеасаблівую «залу ў зале». Тут прадстаўлены артэфакты эпохі мезаліту, неаліту, бронзавага веку, часу пераходу да металургіі жалеза, матэрыялы раскопак курганных могільнікаў і курганаў-жальнікаў. Вялікую цікавасць у наведвальнікаў выклікае створаная ў гэтым замкнёнай прасторы атмасфера археалагічных даследаванняў на возеры Сялява Крупскага раёна, дзе ў культурным пласце пераплялася гісторыя некалькіх тысячагоддзяў ад неаліту да феадалізму: амулеты з рэбраў і іклаў жывёл, крамянёвыя і жалезныя прылады працы, бронзавыя ўпрыгожванні. Завяршае раздзел карта археалагічных раскопак на тэрыторыі Мінскай вобласці, якія былі праведзены Інстытутам гісторыі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі сумесна з музеем. Наступны раздзел экспазіцыі «Край у складзе старажытнарускага дзяржавы Х-ХІІ стагоддзяў» прысвечаны найстарэйшым гарадах Мінскай вобласці, якія ўзніклі на землях Полацкага княства — Заслаўі, Мінску, Барысаве, Лагойску.
Раздзел «Міншчына ў складзе Вялікага Княства Літоўскага» прадстаўляюць комплексы матэрыялаў ХIV-XVI стагоддзяў, знойдзеныя пры раскопках Маладзечанскага і Гарадоцкага замкаў. Тут экспануюць партрэтныя і сюжэтныя кафлі, выкананыя ў рэнесанснай манеры італьянскіх майстроў з горада Фаэнца. Раздзел «Край у складзе Рэчы Паспалітай» прадстаўлены срэбнымі манетамі ХVI-XVII стагоддзяў, якія выкарыстоўваліся ў гандлі з краінамі Заходняй Еўропы. Таксама ў раздзеле можна ўбачыць комплекс матэрыялаў з раскопак Рынкавай плошчы Нясвіжа. Культура краю XVI—XVIII вв. ўвасобілася ў старадрукаваных кнігах друкарняў Нясвіжа, Вільні, Каліш, Сандаміра, геральдычных кафлях ХVII стагоддзя Заслаўскага замка, драўлянай скульптуры XVIII стагоддзя з Нясвіжскага фарнага касцёла Божага Цела, і унікальнага залататканага слуцкага пояса.
У самым вялікім раздзеле экспазіцыі «Міншчына ў складзе Расійскай імперыі» прадстаўлены комплекс матэрыялаў аб трох падзелах Рэчы Паспалітай, вайне 1812 года са зброяй і амуніцыяй рускай і французскай армій, ўзнагародамі і памятнымі медалямі ў гонар перамогі над Напалеонам. Гаспадарчае развіццё рэгіёну ў другой палове ХIX — пачатку ХХ стагоддзя адлюстроўваюць дакументальныя матэрыялы аб адмене прыгоннага права, памятныя медалі і нагрудныя знакі сельскай адміністрацыі, комплекс матэрыялаў аб будаўніцтве і дзейнасці Маскоўска-Брэсцкай і Лібава-Роменскай чыгунак. Развіццё прамысловасці прадстаўлена дакументамі і вырабамі ганчарных майстэрняў Івянца і Ракава, Ільянская шкляной мануфактуры (Вілейскі раён), барысаўскіх запалкавых фабрык «Бярэзіна» і «Вікторыя», барысаўскага крыштальнага завода. Аб народнай асвеце другой паловы ХІХ — пачатку ХХ стагоддзя распавядаюць дакументы аб заканчэнні царкоўна-прыходскай школы, народных пачатковых вучылішч, фатаграфіі і падручнікі навучэнцаў Маладзечанскай настаўніцкай семінарыі, адкрытай ў 1864 годзе, адной з першых у Расійскай імперыі. У Мінскім абласным краязнаўчым музеі можна ўбачыць, як выглядала тыповая гасцёўня шляхецкай сядзібы канца XIX стагоддзя. Яна знаходзіцца ў раздзеле «Культура Міншчыны канца ХIX — пачатку ХХ стагоддзя». У інтэр'ер арганічна ўпісаліся копіі работ мастакоў — ураджэнцаў Мінскага краю І. Аляшкевіча, В. Ваньковіча, А. Гараўскага, Н. Сілівановіча, Ф. Рушчыца, партрэты кампазітараў М. Агінскага, С. Манюшкі і ноты «Чатырох песенек» (аўтар С. Манюшкі) 1875 на кабінетным піяніна ХІХ стагоддзя фірмы «Шутц і Брыг» (Брэслаў). У экспазіцыю ўвайшлі творы У. Сыракомлі, І. Ходзька, Я. Купалы, Ядвігіна Ш., А. Міцкевіча, Ф. Багушэвіча.
Раздзел «Рэлігійныя канфесіі» прысвечаны хрысціянству, ісламу і юдаізму, якія былі распаўсюджаны на тэрыторыі Міншчыны на працягу стагоддзяў. Хрысціянства прадстаўлена комплексам дакументаў, абразоў, прадметаў культу, дэталямі ўборы праваслаўных і каталіцкіх святароў. Экспанаты тэмы «Іслам» знаёмяць з духоўнай культурай прадстаўнікоў аднаго з нацыянальных груп — татараў. Тут можна ўбачыць друкаваны Каран пачатку ХІХ стагоддзя і малітоўнік хама. Матэрыялы тэмы «Юдаізм» прадстаўляюць духоўныя традыцыі і культуру габрэяў, якія пасяліліся на беларускіх землях з ХVI стагоддзя. Комплекс матэрыялаў распавядае пра знакамітую Валожынскую ешыве. Шырока прадстаўлены культавыя прадметы яўрэяў Беларусі, якія выкарыстоўваліся пры набажэнствах: таліт, тфілін, менора, ханука, мезуза, шабатныя падсвечнікі. Вялікую цікавасць выклікаюць рукапісны скрутак Торы ХVIII стагоддзя і рытуальны рог шафар.
Завяршае экспазіцыю тэма гарадскога і сялянскага побыту канца ХІХ — пачатку ХХ стагоддзя. Там можна даведацца, што насілі, як абстаўляць свой дом і якімі прадметамі побыту карысталіся жыхары Міншчыны сто гадоў таму. У экспазіцыі дэманструецца жаночы гарадской касцюм, сталовы посуд, бытавыя рэчы і фотаздымкі таго часу. Таксама ў музеі можна атрымаць уяўленне аб народных рамёствах беларусаў. У экспазіцыі знаходзяцца даматканыя рэчы, дэталі народнага касцюма, музычныя інструменты — абавязковы атрыбут каляндарных земляробчых абрадаў, керамічная і драўляная посуд, адрозная гарманічнасцю формаў.
Агульны пляц двух экспазіцыйных і аднаго выстаўнага зала 450 м².
Кісялькі
Кісялькі́ (, Кисельки) — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Сухарэўскага сельсавета.
Вялікі Лес (Столінскі раён)
Вялі́кі Лес (, Великий Лес) — вёска ў Столінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Радчыцкага сельсавета.
Італьянская Вікіпедыя
Італьянская Вікіпедыя — раздзел Вікіпедыі на італьянскай мове. Гэта 7-ы па велічыні раздзел Вікіпедыі ў свеце, заснаваны ў 2002 годзе. Змяшчае больш за 262 431 артыкулы (на 20 лютага 2007 года).
Колькасць артыкулаў у італьянскай Вікіпедыі значна павялічылася дзякуючы робатам. Робаты загрузілі, напрыклад, тысячы артыкулаў пра населеныя пункты Іспаніі і Францыі, астэроіды.
NGC 7521
NGC 7521 (іншыя абазначэнні — PGC 70725, MCG 0-59-9, ZWG 380.11, ARAK 578) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Генрых Марыя Даўрынггаўзен
Генрых Марыя Даўрынггаўзен (Heinrich Maria Davringhausen;,  — , Ніца) — нямецкі мастак, прадстаўнік напрамкаў «новая рэчыўнасць» і «магічны рэалізм».
Біяграфія
У 1913—1914 гадах вучыўся ў дзюсельдорфскай Акадэміі мастацтваў, паралельна бярэ прыватныя ўрокі ў Вільгельма Экштэйна. У 1914 годзе прайшла персанальная выстава ў дзюсельдорфскай мастацкай галерэі Альфрэда Флехтхаймера. У 1914 годзе наведаў Аскону. У 1915—1918 гадах жыў і працаваў у Берліне. У 1918 годзе пераехаў у Мюнхен; прняў удзел у выставе «Новае рэлігійнае мастацтва» ў Мастацкім музеі Мангейма. У 1919годзе прайшла персанальная выстава ў галерэі Новага Мастацтва ў Мюнхене; прыняў удзел у першай выставе мастацкай групы Малады Рэйнланд у Мастацкім музеі Дзюсельдорфа. У 1922 годзе вярнуўся ў Берлін. У 1923 годзе прайшла персанальная выстава ў галерэі Альфрэда Флеххаймера. У 1924—1925 гадах падарожнічаў па Іспаніі. У 1925 годзе ўдзельнічаў у выставе «Новая рэчыўнасць» у Мастацкім музеі Мангейма. У 1927 годзе пераехаў у Кёльн, пасябраваў з мастаком Антонам Рэдэршайтам. У 1928 годзе — удзельнік выставак «Прастора і насценны жывапіс», арганізаваных мастацкім аб’яднаннем Кёльна і дзюсельдорфскай групай «Новае мастацтва». У 1933 годзе разам са сваёй жонкай-яўрэйкай эмігрыруе з Германіі, спачатку на Мальёрку, затым у Швейцарыю і ў Францыю.
У 1939—1940 гадах з пачаткам Другой сусветнай вайны інтэрнаваны ў лагеры каля Кань-сюр-Мер і новыя ўцёкі. У 1945 годзе вяртаецца ў Кань-сюр-Мер.
Чарапы (Мёрскі раён)
Чарапы́ (, Черепы) — хутар у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Завуццеўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Мікалаёва Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 15 кастрычніка 1960 года хутар уваходзіў у склад Малінаўскага сельсавета.
Анкірскі сабор
Анкірскі сабор — памесны сабор хрысціянскай царквы, адбыўся ў 314 у горадзе Анкіра (сучасная Анкара). Удзельнічалі 18 епіскапаў з Малай Азіі і Сірыі, старшынстваваў Віталій Антыяхійскі.
Сабор быў скліканы пасля ганенняў на хрысціян імператара Максіміна і разглядаў пытанні вяртання ў царкоўнае жыццё тых асоб, якія адракліся ад хрысціянства, а потым папрасілі аб сваім вяртанні ў абшчыну. Саборам былі прынятыя 25 правіл, якія ўвайшлі ў агульны звод царкоўнага права Праваслаўнай царквы.
Крыжовы паход на Варну
Крыжовы паход на Варну (1 студзеня 1443 — 19 лістапада 1444 года) — адзін са значных крыжовых паходаў сярэдзіны XV стагоддзя. Крыжовы паход быў абвешчаны 1 студзеня 1443 года. Удзельнічалі ў ім пераважна палякі і венгры (на чале з ваяводай Хуньядзі), якія спрабавалі спыніць націск турак-асманаў на Цэнтральную Еўропу. Кульмінацыяй паходу стала бітва пры Варне 10 лістапада 1444 года, у якой сілы турэцкага султана Мурада II ушчэнт разбілі крыжакоў. Крыжовы паход на Варну ў гістарыяграфіі часта завуць «апошнім». Выражаючыся дакладней, ён быў хутчэй апошнім буйным крыжовым паходам, з прычыны таго, што драбнейшыя, пераважна астраўныя аперацыі, зваліся крыжовымі паходамі і пазней. Больш таго, усе, нават самыя малаважныя сутыкненні заходніх еўрапейцаў з мусульманамі, сталі звацца крыжовымі паходамі аж да канца XVII стагоддзя.
Значэнне
Крыжовы паход быў спынены туркамі ў сучаснага балгарскага горада Варна. Разгромнае паражэнне пры Варне вымусіла хрыціянскіх манархаў на доўгія стагоддзі пакінуць ідэю рэстаўрацыі еўрапейскай улады на Балканах, якія сталі сапраўднай турэцкай вотчынай. Уся тэрыторыя Балгарыі была інтэгравана ў Асманскую імперыю і падверглася магутнай турэцкай каланізацыі, а Візантыйская імперыя (дакладней спусцелы горад Канстанцінопаль і паўвостраў Марэя, якія засталіся ад яе) павольна згасала і страціла ўсякую надзею на выратаванне, паколькі з усіх бакоў, акрамя мора, сталіцу цяпер атачалі асманскія уладанні, што распасціраліся на сотні кіламетраў. У 1453 годзе Канстанцінопаль паў. Хоць войскам крыжакоў атрымалася часова стрымліваць наступ турак углыб Цэнтральнай Еўропы і яны нават змаглі атрымаць перамогу пад Бялградам у 1456 годзе, агульную расстаноўку сіл гэта не змяніла. У 1521 годзе Асманская імперыя заняла землі цэнтральнай Венгрыі.
NGC 7522
NGC 7522 — зорка ў сузор’і Вадаліў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
13 снежня
13 снежня — трыста сорак сёмы (трыста сорак восьмы ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Алжырскі дынар
Алжырскі дынар — нацыянальная валюта Алжыра, роўная 100 сантымам. У звароце знаходзяцца банкноты наміналамі 100, 200, 500, 1000 і 2000 дынараў і манеты наміналамі 1/4, 1/2, 1, 2, 5, 10, 20, 50 і 100 дынараў.
Гісторыя
Да незалежнасці грашовай адзінкай краіны быў алжырскі франк. Пасля здабыцця незалежнасці ў 1964 годзе Алжыр ўвёў у абарачэнне ўласную валюту - алжырскі дынар.
У ходзе дэвальвацыі дынара ў красавіку і верасні 1994 года алжырскі дынар страціў больш за 60% кошту. У разліку бюджэту на 1998 год яго курс ацэньваўся 58 дынараў = 1 долар. На 1999 планавалася зніжэнне курсу да 59,5 дынараў = 1 долар. У сакавіку 1999 г. афіцыйна курс долара склаў 64,55 дынара.
Венскі прыродазнаўчы ўніверсітэт
Венскі прыродазнаўчы ўніверсітэт (Universität für Bodenkultur Wien) — аўстрыйская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у Вене.
Кампус
Пасля 27 гадоў працы ў палацы Шэнбарн ў 1896 годзе горад вырашыў пабудаваць новы кампус у 18 акрузе. Аддзелы сельскай гаспадаркі, глебазнаўства, садоўніцтва, жывёлагадоўлі, эканомікі і сацыяльных навук па-ранейшаму знаходзяцца ў гэтым кампусе і сёння. Яшчэ адзін гарадскі кампус, размешчаны ў 19 акрузе недалёка ад станцыі метро Хайлігенштат, з'яўляецца сядзібай аддзелаў біятэхналогій, хіміі, навук аб раслінах, кіравання воднымі рэсурсамі, кіравання адходамі і харчовых навук. У Туліне, на поўнач ад горада, таксама ёсць комплекс даследчых устаноў з лабараторыямі і абсталяваннем у галіне біятэхналогій і сельскагаспадарчых навук. Іншымі важнымі месцамі і выпрабавальнымі палямі з'яўляюцца Грос-Энзерсдорф (Ніжняя Аўстрыя), Едлерсдорф (Вена), Кнодэльхютэ (Вена), Гойберг (Бургенланд) і водны кластар Лунц-ам-Зээ (Ніжняя Аўстрыя).
Нідэрландская Вікіпедыя
Нідэрландская Вікіпедыя (па-нідэрландску: Nederlandstalige Wikipedia) — раздзел Вікіпедыі на нідэрландскай мове.
Гульспанг (камуна)
Камуна Гульспанг (Gullspångs kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Вестра-Гёталанд у паўднёва-заходняй Швецыі.
Гульспанг 174-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Гульспанг.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 5 221 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 4 гарадскія пасяленні (tätort) і некалькі сельскіх, найбольшыя з якіх:
Намюр
Намюр (Namur, Nameûr, Namen) — горад у цэнтры Бельгіі, адміністрацыйны цэнтр аднайменнай валонскай правінцыі. Горад размешчаны ў 65 км на паўднёвы ўсход ад Бруселя, ля ўпадзення ракі Самбра ў Маас. Насельніцтва — 106,8 тыс. чалавек (2005).
Паніжжа
Пані́жжа (, Понижье) — вёска ў Столінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Радчыцкага сельсавета.
Гняўкова (гміна)
Гняўко́ва (Gniewkowo) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Інаўрацлаўскага павета Куяўска-Паморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Гняўкове. Плошча гміны складае 179,44 км². Станам на 2004 год у гміне Гняўкова пражывалі 14 782 чалавекі, шчыльнасць — 82,4 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 22 салецтвы.
Мемарыяльная капліца (Салтанаўка)
Мемарыяльная капліца — капліца каля вёскі Салтанаўка Магілёўскага раёна. Знаходзіцца на паўночна-заходняй ускраіне вёскі, каля шашы Магілёў — Бабруйск.
Гісторыя
Пабудавана ў 1912 годзе з цэглы паводле праекта архітэктара і скульптара Пятра Яцыны. Пастаўлена як мемарыяльны помнік на месцы бітвы пад Салтанаўкай
Архітэктура
Помнік архітэктуры неакласіцызму. Цаглянае, квадратнае ў плане збудаванне, мае цэнтрычную аб’ёмна-прасторавую кампазіцыю, завершаную высокім шатром. Фасады аформлены паўкалонамі тасканскага ордара, апяразаны антаблементам, завершаны трохвугольнымі франтонамі. Вузкія крыжападобныя аконныя праёмы размешчаны ў паўцыркульных нішах. Нізкі цокаль выступае за плоскасць сцен.
Павел Піліпавіч Дубашынскі
Павел Піліпавіч Дубашы́нскі (, Гарбуны, цяпер злілася з в. Пялікі, Шаркаўшчынскі раён, Віцебская вобласць — ) — беларускі акцёр. Народны артыст БССР (1989).
Біяграфія
Пасля заканчэння Беларускага тэатральна-мастацкага інстытута (1955, педагог Л. Мазалеўская) працаваў у Беларускім рэспубліканскім тэатры юнага гледача, з 1967 г. у тэатры імя Я. Купалы.
Сярод лепшых роляў: Шпекін («Рэвізор» М. Гогаля), Прысыпкін («» У. Маякоўскага) і інш. Дакладнасць малюнка, выразная пластыка, выкарыстанне гратэску, эксцэнтрыкі ўласцівы камедыйным ролям, створаным артыстам у тэатры імя Я. Купалы. Значнага поспеху дасягнуў у нацыянальным рэпертуары: Пракоп («Рудабельская рэспубліка» паводле С. Грахоўскага) і інш. Сярод роляў: Камендант («Трыбунал» А. Макаёнка), Гастрыт («Вечар» А. Дударава), Дабрыян («Брама неўміручасці» К. Крапівы), Князь К. («Дзядзечкаў сон» паводле Ф. Дастаеўскага).
NGC 7523
NGC 7523 (іншыя абазначэнні — PGC 70726, ZWG 431.18, KUG 2311+137) — галактыка ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Эліта
Эліта (ад electus, elite — абраны, лепшы) — у сацыялогіі і паліталогіі — неад'емная і важная частка кожнага соцыюма. Ажыццяўляе функцыі кіравання соцыюмам, а таксама выпрацоўвае новыя мадэлі (стэрэатыпы) паводзінаў, якія дазваляюць соцыюму прыстасоўвацца да зменлівага асяроддзя.
Арбіта пахавання
Арбітай пахавання лічыцца арбіта, вышыня якой на 200 кіламетраў перавышае вышыню геастацыянарнай арбіты. На арбіту пахавання адпраўляюцца зношаныя арбітальныя апараты для памяншэння імавернасці сутыкненняў і вызвалення месца на геастацыянарнай арбіце.
Для кожнага апарата арбіта разлічваецца асобна, мінімальны перыгей \Delta{H} вылічваецца па формуле:
дзе C_R \, з'яўляецца ціскам сонечнага выпраменьвання, каэфіцыент якога — звычайна паміж 1,2 і 1,5, з'яўляецца адносінамі плошчы [м²] да масы [кг] гэтага аб'екта. Гэта формула ўключае каля 200 км для геастацыянарнай арбіты, у гэтыя 200 кіламетраў таксама закладзена вышыня для манеўраў на арбіце. Яшчэ 35 кіламетраў запасу зроблена для забеспячэння бяспекі ў сувязі з уздзеяннем гравітацыйных адхіленняў (у першую чаргу сонечных і месяцавых) на спадарожнікі.
Арбіты захавання ваенных спадарожнікаў з ЯЭУ
Нізкаарбітальныя ваенныя разведвальныя спадарожнікі з ядзернай энергетычнай устаноўкай выкарыстоўваюць ніжэйшыя арбіты пахавання (, каля 650—1000 км ). На гэтыя арбіты адпраўляецца актыўная зона ядзернага рэактара пасля заканчэння яе працы. Тэрмін жыцця на гэтых арбітах складае парадку 2 тыс. гадоў.
Уладзімір Мітрафанавіч Кур’ян
Уладзімір Мітрафанавіч Кур’я́н (нар., Мінск) — беларускі кампазітар.
Біяграфія
Скончыў у 1984 годзе Беларускую кансерваторыю па класе Дз. Смольскага. З 1984 года загадчык музычны часткі Нацыянальнага акадэмічнага тэатра імя Я. Купалы.
Творчасць
Яго творчасць адметная тэатральнасцю мыслення, спалучэннем сучасных сродкаў выразнасці акадэмічных і масавых жанраў, нацыянальнай характэрнасцю, незвычайнымі тэмбрава-каларыстычнымі вырашэннямі. Сярод твораў: рок-опера «Масфан» на ўласнае лібрэта (пастаўлены ў 1976 годзе), опера «Фантазія» паводле Казьмы Пруткова (1984), мюзіклы «Ідылія» паводле В. Дуніна-Марцінкевіча (пастаўлены ў 1993 годзе) і «Карлік Нос» паводле В. Гаўфа (пастаўлены ў 1998), вакальна-сімфанічныя паэма «Памяці маці» на словы Р. Барадуліна (1985), канцэрт для цымбалаў і камернага аркестра (1989); сюіта «Капыльскія дудары», паэмы «Жураўліная песня Палесся» і «Курган» для народнага аркестра, «Вясковая сюіта» ддя ансамбля народных інструментаў, варыяцыі «Перазвоны» для цымбалаў, сюіта для фартэпіяна і чытальніка «Вясёлая нядзелька», вакальны цыкл на вершы Р. Бёрнса, «Чатыры сны» для голасу і альта, 3 струнныя квартэты (1984, 1987, 1990); музыка да драматычных спектакляў («Гаральд і Мод» К. Хігінса і Ж.-К. Кар’ера, «Ажаніцца — не журыцца» Далецкіх і М. Чарота, «Тутэйшыя» Я. Купалы, «» Я. Шварца, «Інтымны тэатр Е. Міровіча»), кінафільмаў і інш.
Узнагароды
Дзяржаўная прэмія Беларусі (1992).
Венскі ўніверсітэт ветэрынарнай медыцыны
Венскі ўніверсітэт ветэрынарнай медыцыны (Veterinärmedizinische Universität Wien) — аўстрыйская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у Вене.
Агульная характарыстыка
Вучэльня была заснавана ў 1767 годзе як трэцяя ў свеце школа ветэрынарнай медыцыны (пасля Ліёна і Мезон-Альфора) міланцам Людовіка Скоці і першапачаткова названая Імператарска-Каралеўскай школай лячэння і хірургіі коней. Сёння ва ўніверсітэце працуе каля 600 супрацоўнікаў.
Шатраўкі
Шатра́ўкі (, Шатравки) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Завуццеўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Мікалаёва Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Дальс-Эд (камуна)
Камуна Дальс-Эд (Dals-Eds kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Вестра-Гёталанд у паўднёва-заходняй Швецыі.
Дальс-Эд 136-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Эд.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 4 665 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 1 гарадское пасяленне (tätort) та 1 сільське:
Фаналогія эсперанта
Стваральнік эсперанта, Людвіг Лазар Заменгоф, ілюстраваў вымаўленне на эсперанта параўнаннем яго літар з іх эквівалентамі на некалькіх асноўных еўрапейскіх мовах і абвясціў прынцып «адна літара, адзін гук». Улічваючы, што параўноўваныя мовы не былі цалкам ідэнтычнымі, ён паведаміў, што вымаўленне на італьянскай магло б лічыцца ўзорам для эсперанта.
Мінімальныя пары
Адрозненні паміж некалькімі зычнымі ў эсперанта нясуць вельмі лёгкія функцыйныя нагрузкі, яны не знаходзяцца ў дадатковай дыстрыбуцыі і не з'яўляюцца алафонамі. Практычным эфектам гэтага з'яўляецца тое, што людзі, якія не кантралююць гэтыя адрозненні, могуць мець зносіны без цяжкасцей. Так нязначныя адрозненні Ĵ / ʒ / супраць ĝ / d͡ʒ / кантрастуюць у aĵo ('канкрэтная рэя') супраць aĝo ('год').
Алафанічныя варыяцыі
Алафоны ўяўляюць сабою рэалізацыя фанемы, яе варыянт, абумоўлены пэўным фанетычным асяроддзем. У эсперанта прымальныя наступныя алафоны:
Агульнай крыніцай алафанічнай варыяцыі з'яўляюцца запазычаныя словы, асабліва імёны ўласныя, калі ў слове застаюцца рэшткі выточнай мовы ці калі ствараюцца новыя паслядоўнасці, каб пазбегнуць дублявання існых каранёў.
Сіністэр Гейтс
Браян Элвін Хэйнер-малодшы (Brian Elwin Haner, Jr.; нар., Хантынгтан-Біч, ЗША), вядомы як Сіністэр Гейтс (Synyster Gates) — амерыканскі рок-музыка, гітарыст гурту Avenged Sevenfold.
Кар’ера
Браян не да канца вывучыўся ў Музычным інстытуце ў Галівудзе па класе джазавай гітары. Праз паўгода дарэмных спроб выбіцца ў людзі яму патэлефанаваў сябар па школе — The Rev — і прапанаваў быць гітарыстам у іх гурце Avenged Sevenfold. Браян пагадзіўся. Хейнер прыйшоў у гурт ва ўзросце 18 гадоў. Тады быў канец 1999 года і гурт ледзь скончыў запісваць свой першы альбом Sounding the Seventh Trumpet. Потым альбом быў перавыдадзены з ужо з новым удзедьнікам групы — Сіністэрам Гейтсам.
Гейтс быў узнагароджаны часопісам Metal Hammer у намінацыі «Young Shredder» (2006 год), часопісам Total Guitar Magazine ў намінацыі «Лепшы гітарыст» (2006).
Сям’я
Яго бацька Браян Хейнер-старэйшы — музыкант і камедыянт, вядомы ў Амерыцы пад псеўданімамі «Guitar Guy» і, дзякуючы сыну, «Papa Gates». У Сіністэра ёсць сястра МакКенна і два браты — Брент і Джоні. Жанаты на Мішэль ДиБенедетто (Michelle DiBenedetto). Вяселле адбылася 7 мая 2010 года.
13 студзеня
13 студзеня — трынаццаты дзень года па Грыгарыянскім календары
Каралеўства Хуахінэ
Хуахінэ — колішняя дзяржава ў Палінезіі, існавала на працягу 2-й паловы XVIII і амаль усяго ХІХ стагоддзя.
Каралеўства было створана ў 1760 годзе калі на сталец узышоў заснавальнік, якая кіравала Хуахінэ на працягу ўсяго існавання гэтай дзяржавы —. Яго дзяржава складалася з двух невялікіх астравоў — Хуахінэ-Нуі і Хуахінэ-Іці, агульнай плошчай. Мова — адзін з дыялектаў таіцянскай. Нягледзячы на свае невялікія памеры, каралеўства Хуахінэ было прызнана шэрагам еўрапейскіх дзяржаваў і нават падтрымлівала з некаторымі з іх дыпламатычныя адносіны. Незалежнае існаванне Хуахінэ працягвалася да 15 верасня 1895 года, калі Францыя акупавала тэрыторыю Хуахінэ і пазбавіла стальца каралеву. Тэрыторыя Каралеўства была ўключана ў склад французскіх уладанняў у Акіяніі.
Рыкі (Магілёўскі раён)
Ры́кі (, Рыки) — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Сухарэўскага сельсавета.
Гнявошаў (гміна)
Гняво́шаў (Gniewoszów) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Казяніцкага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Гнявошаве. Плошча гміны складае 84,29 км². Станам на 2004 год у гміне Гнявошаў пражывалі 4232 чалавекі, шчыльнасць — 50,2 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 17 салецтваў.
NGC 7524
NGC 7524 (іншыя абазначэнні — PGC 70737, MCG 0-59-10) — галактыка ў сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Даніла Какара
Клубная кар’ера
Выступаў у розных уругвайскіх клубах. У чэрвені 2012 года падпісаў кантракт з мінскім «Дынама», стаўшы разам з Эрнанам Фігерэда першым уругвайскім футбалістам у беларускім чэмпіянаце. У мінскім клубе ў асноўным з’яўляўся на полі, выходзячы на замену. У жніўні 2013 года пакінуў «Дынама» і ў хуткім часе вярнуўся ў клуб «Рэнтыстас».
У ліпені 2016 года перайшоў у эквадорскі клуб «Фуэрса Амарылья». У жніўні 2017 года вярнуўся ў Уругвай, стаўшы іграком «Прагрэса». У сакавіку 2019 года перабраўся ў аўстралійскі паўпрафесійны клуб «Хоксберы Сіці», а ў студзені 2020 года далучыўся да клуба «Вілья-Тэрэса» з другога дывізіёна Уругвая. У студзені 2022 года перайшоў у «Сера».
Роберт Кален Мак-Кензі
Роберт Кален Мак-Кензі (Robert Callen MacKenzie; 30 лістапада 1948 — 24 лютага 1995) — амерыканскі вайсковец і найміт, удзельнік шэрагу ваенных канфліктаў, адзін з рэдактараў часопіса «Soldier of Fortune».
Біяграфія
У 1966 годзе ва ўзросце 17 гадоў, скончыўшы сярэднюю школу, Мак-Кензі атрымаў рэкамендацыю ў. Аднак ён пажадаў служыць у сухапутных войсках, каб трапіць на В’етнамскую вайну. На прызыўным пункце ў Сан-Дыега (штат Каліфорнія) юнак запісаўся пяхотнікам. Да 1967 года прайшоў курс падрыхтоўкі ў джунглях Панамы і атрымаў кваліфікацыю дэсантніка, пасля чаго быў адпраўлены ў Паўднёвы В’етнам. Служыў у 1-м батальёне 327-га пяхотнага палка. 29 мая таго ж года атрымаў кулявое раненне. Пасля года ў шпіталі лекары абвясцілі яго інвалідам, і Мак-Кензі быў вымушаны пакінуць узброеныя сілы.
Мак-Кензі трапіў ва і стаў маёрам спецпрызна. У 1981 годзе ён далучыўся да ўзброеных фарміраванняў. Артымаў пасаду намесніка камандзіра палка СпП. Змагаўся ў.
У 1985 годзе, пасля 15 гадоў службы за мяжой, Мак-Кензі вярнуўся ў ЗША. На радзіме Роберт К. Браўн, заснавальнік часопіса «Soldier of Fortune», наняў яго рэдактарам па «нетрадыцыйных аперацыях». Адначасна ў якасці ваенспеца ён аказваў свае паслугі ў Цэнтральнай Амерыцы, Харватыі і Босніі. Варта адзначыць работу Мак-Кензі ў Мазамбіку, дзе той вёў перамовы з паўстанцамі, дамогшыся вызвалення сямі заходніх закладнікаў.
У канцы студзеня 1995 года стаў камандзірам групы наёмных інструктараў- пры ўрадавай арміі Сьера-Леонэ, дзе ў той час бушавала грамадзянская вайна. Яго кантынгент займаўся падрыхтоўкай камандас. 23 лютага атрад Мак-Кензі ў складзе гуркхаў і ўрадавых вайскоўцаў атакаваў пазіцыі баевікоў у Малал-Хілс. У ходзе перастрэлкі амерыканец быў цяжка паранены і памёр на раніцу наступнага дня.
Сям’я
Мак-Кензі ажаніўся з Сібіл Клайн (раней была замужам за чыноўнікам ). У шлюбе нарадзіўся сын Ян. Яго цесць з’яўляўся былым намеснікам дырэктара па разведцы ЦРУ.
Сафійск
Сафі́йск (, Софийск) — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Сухарэўскага сельсавета.
Мултан
Мултан (مُلتان, Multan) — горад у пакістанскай правінцыі Пенджаб.
Гісторыя
Пасля ўзяцця арабамі ў 712 годзе на тры стагоддзі становіцца галоўнай апорай ісламу на тэрыторыі Індыі. У IX стагоддзі ўсходні цэнтр руху карматаў. У 1005 годзе заваяваў Махмуд Газневі.
У сярэднявеччы за Мултан ішла жорсткая барацьба, бо менавіта адсюль пачынаўся Вялікі колавы шлях у Індыю. Горад уваходзіў у склад Дэлійскага султанату і імперыі Маголаў. У 1779 годзе заваяваны афганцамі, у 1818 годзе — сікхамі, у 1849 годзе — англічанамі.
Стэрэахімія
Стэрэахімія (ад στερεός — цвёрды, прасторавы) — раздзел хіміі аб прасторавай будове малекул і яе ўплыве на хімічныя ўласцівасці (статычная стэрэахімія) і на кірунак і скорасць рэакцый (дынамічная стэрэахімія). Асаблівасці прасторавай будовы выяўляюцца ў з'яўленні стэрэаізамераў; гэтыя асаблівасці ўплываюць на скорасць і кірунак хімічных ператварэнняў, на фізічныя ўласцівасці рэчываў, на характар ​​іх фізіялагічнага дзеяння і інш.
NGC 7525-1
NGC 7525-1 (іншыя абазначэнні — PGC 70731, MK 316, ZWG 431.19, NPM1G +13.0560, IRAS23111+1344) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Пегас.