cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Беларуска-расійскія адносіны
2000-я
Праз некалькі дзён у Крамлі адбыліся перамовы Уладзіміра Пуціна і Аляксандра Лукашэнкі, прымеркаваныя да пасяджэння Вышэйшага дзяржаўнага савета Саюзнай дзяржавы Расіі і Беларусі. Ні па адным з спрэчных пытанняў (ўвядзенне пошлін на экспарт нафты, павелічэнне цаны на пастаўкі расійскага газу і стварэнне расійска-беларускага СП на базе «Белтрансгаза») кампрамісу дасягнуць не ўдалося. Прэзідэнт Беларусі, аднак, адмовіўся ад традыцыйных рэзкіх каментароў у адрас Расіі.
Рэалізацыя гэтых планаў пагражае Беларусі эканамічным спадам і сур’езнымі сацыяльнымі ўзрушэннямі. У сувязі з гэтым беларуская апазіцыя выказала занепакоенасць тым, што Аляксандр Лукашэнка ў гэтай сітуацыі будзе вымушаны перагледзець свае негатыўнае стаўленне да далейшай інтэграцыі дзвюх дзяржаў. Адзін з яе лідараў — Аляксандр Мілінкевіч заявіў, што Расія рыхтуе «крокі да аншлюсу» Беларусі: «Прадаецца суверэнітэт Беларусі ў абмен на захаванне рэжыму Аляксандра Лукашэнкі».
19 снежня 2006 пасол ЗША ў Мінску Керен Сцюарт зрабіла нечаканае заяву аб тым, што ЗША не прызнаюць вынікаў рэферэндуму аб стварэнні адзінай дзяржавы Расіі і Беларусі. Гэта заява была зроблена ў адказ на словы дзяржсакратара Саюзнай дзяржавы Расіі і Беларусі Паўла Барадзіна, які выказаўся за правядзенне рэферэндуму па аб’яднанні двух краін і дадаў, што 2007 год будзе «вырашальным у справе будаўніцтва адзінай дзяржавы».
Па словах амерыканскага пасольствара, прапанаваны рэферэндум быў бы недэмакратычным: «З улікам цяперашняй сітуацыі ў Беларусі ні адзін рэферэндум не можа быць праведзены так, каб пераканаць нас у тым, што ен з’яўляецца вольным выразам волі беларускага народа».
27 снежня Аляксей Мілер прыгразіў спыніць пастаўкі газу з 1 студзеня 2007 г., калі Беларусь не пагодзіцца купляць газ па больш высокай цане. Беларускі ж бок была ўпэўнена, што «Газпром» не зможа спыніць пастаўкі газу ў Беларусь, бо гэта паставіла б пад пагрозу яго транзіт у Еўропу, пагадненне аб якім беларусы таксама адмаўляліся падпісваць.
«Тое, што адбываецца, ужо нагадвае поўнамаштабную эканамічную вайну па ўсіх напрамках, — заявіў з гэтай нагоды Мікалай Чаргінец, старшыня камітэта па знешніх сувязях, бяспецы і абароне Савета Рэспублікі Беларусь. — Але мы не маем намеру паддавацца на шантаж».
Пагадненне паміж Расіяй і Беларуссю аб цане на газ на 2007—2011 гады ўдалося заключыць толькі за 2 хвіліны да надыходу новага, 2007 года. Цана газу ўстаноўлена ў $100 за 1 тыс. кубаметраў, тарыф на транзіт — $1,45 за 1 тыс. кубаметраў на 100 км. Умовы аплаты «Газпромам» 50 % акцый «Белтрансгаза» — $2,5 млрд у працягу чатырох гадоў. Новы год, аднак, пачаўся з новага скандалу ў беларуска-расійскіх адносінах.
1 студзеня Расія ўводзіць пошліны на экспарт нафты ў Беларусь ($180,7 за тону), зрабіўшы тым самым нявыгаднымі пастаўкі нафты на беларускія НПЗ у Мазыры і Наваполацку. Беларускі дзяржаўны канцэрн «Белнафтахім» прыпыняе кантракты з расійскімі нафтавымі кампаніямі.
3 студзеня Аляксандр Лукашэнка абяцае Расіі, у выпадку захавання пошлін на нафту, ўвесці плату за «ўсе паслугі, якія яна атрымала ў Беларусі бясплатна, пачынаючы ад ваенных аб’ектаў і завяршаючы транзітам». Прэм’ер-міністр Беларусі Сяргей Сідорскі паведамляе аб увядзенні з 1 студзеня 2007 года платы за транзіт нафты па тэрыторыі краіны ў памеры $45 за тону.
6 студзеня кіраўнік кампаніі «Транснафта» Сямен Вайншток выкліканы ў суд па абвінавачванні ў нясплаце яго кампаніяй беларускіх пошлін. Беларусь прыступае да адбору расійскай нафты з нафтаправода «Дружба» ў кошт выплаты пошлін — усяго выкачано 79 тыс. т Паслу Беларусі ў Маскве ўручана нота з прапановай неадкладна скасаваць пошліну на транзіт нафты.
7-8 студзеня «Транснафта» самастойна спыняе пастаўляць сыравіну ў нафтаправод «Дружба».
8 студзеня спыненыя пастаўкі нафты ў Славакію і Венгрыю па паўдневым адгалінавання нафтаправода «Дружба». Перасталі таксама атрымліваць нафту Германія, Польшча і Чэхія.
Кіраўніцтва Еўракамісіі робіць адмысловую заяву аб тым, што спыненне паставак расійскай нафты ў Еўропу праз Беларусь «не ўяўляе непасрэднай пагрозы» для энергетыкі краін ЕС. І ўсе ж прыпынак паставак прыводзіць ЕС да неабходнасці разгледзець на экстраным пасяджэнні Каардынацыйнай групы па пастаўках энерганосьбітаў «пытанні энергетычнай бяспекі ЕС і вызначыць магчымасці атрымання дадатковых аб’емаў нафты па альтэрнатыўных каналах», у першую чаргу — з Нарвегіі.
Прадстаўнік Дзярждэпартамента ЗША Шон Мак-Кормак, каментуючы сітуацыю з увядзеннем Беларуссю пошлін на нафту, заявіў, што «гэта яшчэ адзін доказ гнілой сутнасці палітычнага рэжыму Беларусі (англ. rotten core of this (Belarussian) regime), які спрабуе выкарыстоўваць гэтыя рэсурсы для захавання на плаву рэжыму Аляксандра Лукашэнкі і асабістага ўзбагачэння». У той жа час нафтагазавы канфлікт паміж Расіяй і Беларуссю — чарговае сведчанне таго, што расійскія ўлады спрабуюць выкарыстоўваць энергарэсурсы як сродак палітычнага ўздзеяння, асабліва ў дачыненні да суседніх дзяржаў, — заявіў ен.
9 студзеня Уладзімір Пуцін даручае расійскаму ўраду выпрацаваць комплекс мер у адказ у дачыненні Беларусі. Мяркуюць, што гэтыя меры будуць уключаць увядзенне пошлін для беларускіх тавараў, што ўвозяцца ў Расію па нулявой стаўцы пошліны, — цукру (пошліна ўжо ўведзена), мяса і субпрадуктаў, малака і малочных прадуктаў, тэлевізараў, мэблі. Варта адзначыць, што Расія з’яўляецца асноўным імпарцерам гэтай беларускай экспартнай прадукцыі. Увядзенне гэтых мер палягчаецца які ўступіў у сілу расійскім законам «Аб спецыяльных эканамічных мерах».
11 студзеня «Транснафта» у поўным аб’еме аднаўляй пастаўкі праз нафтаправод «Дружба». Рассельгаснагляд аб’яўляе аб узмацненні жорсткасці парадку імпарту беларускай жывелагадоўчай прадукцыі. У Маскву прыбывае прэм’ер-міністр Беларусі Сяргей Сідорскі.
12 студзеня Міхаіл Фрадкоў і Сяргей Сідорскі падпісваюць пагадненне «аб мерах па ўрэгуляванні гандлева-эканамічнага супрацоўніцтва ў галіне экспарту нафты і нафтапрадуктаў». Расійская экспартная пошліна на нафту застаецца, але зніжаецца з $180 да $53 за тону нафты (у 2007 годзе, з плыўным павелічэннем у наступныя гады). Па сутнасці справы, устанаўленне гэтай пошліны і азначае падзел паміж Расіяй і Беларуссю даходаў ад рээкспарту расійскай нафты. Калі ж Беларусь не выканае свае абавязацельства па выраўноўванню балансу сваіх экспартных пошлін на нафту і нафтапрадукты, то экспартныя пошліны на расійскую нафту будуць вернутыя на ўзровень $180,7 за тону.
Адначасова дасягнута дамоўленасць аб захаванні для Расіі бясплатнай арэнды зямлі пад газаправодам Ямал-Еўропа і нафтапрадуктаправодам «Захад-Транснафтапрадукт», а таксама аб захаванні нязменнымі ўмоў для расійскіх ваенных аб’ектаў на тэрыторыі Беларусі (станцыя далекай сувязі «Вілейка» і РЛС «Баранавічы» расійскай сістэмы папярэджання аб ракетным нападзе). Падпісана пагадненне аб адмене Беларуссю экспартных абмежаванняў для расійскіх кампаній.
Беларускія НПЗ заявілі, што ў новых умовах яны не змогуць працаваць з-за вялікіх страт. У адказ Аляксандр Лукашэнка сваім указам адмяніў падатак з абароту на нафтапрадукты (3 % ад выручкі), знізіў акцызы на 60 %, а канцэрн «Белнафтахім» на 5 % павысіў унутраныя кошты на нафтапрадукты.
Нягледзячы на ўрэгуляванне найбольш вострых супярэчнасцей, канфлікт не вычарпаны, тым больш, што, па падліках спецыялістаў, Расія па выніках дасягнутых пагадненняў выйграла каля $1 млрд у 2007 годзе (пры захаванні цэн на нафту), а Беларусь страціла 40 % даходаў ад нафтаэкспарту.
15 студзеня Уладзімір Пуцін у прысутнасці тэлежурналістаў сустрэўся з членамі ўрада Расіі і выказаў ім падзяку за вынікі перамоў з Беларуссю. На яго думку, у ходзе перамоў былі дасягнуты прымальныя кампрамісы для абодвух бакоў… галоўным вынікам перамоў з’яўляецца пераход да рыначных адносінам з нашымі беларускімі партнерамі, перш за ўсе ў энергетычнай сферы". Пуцін заявіў, што Расія ўсе роўна працягне «прамую альбо ўтоеную падтрымку беларускай эканомікі» — у 2007 годзе яна складзе «па газе прыкладна $3,3 млрд долараў, а па нафце і нафтапрадуктах — $2,5 млрд»…
23 студзеня Аляксандр Лукашэнка даў заданне ўраду сплаціць $3,5 млрд, страчаныя Беларуссю ў выніку росту коштаў на газ і ўвядзення мытнай пошліны на нафту, якая пастаўляецца ў Беларусь нафту: «Усе дамоўленасці па нафце і газе невыгодныя для нас у параўнанні з мінулым годам… Без мітусні і амбіцый, на прынцыпах міжнароднага права мы таксама мусім патрабаваць, каб нам заплацілі». На думку Лукашэнкі, Беларусь павінна прымусіць Расію заплаціць за зямлю, па якой праходзяць расійскія экспартныя трубаправоды — газаправод Ямал-Еўропа, нафтапрадуктаправод «Захад-Транснафтапрадукт», магістральныя газаправоды «Белтрансгаза», размеркавальныя сеткі «Белтопгаза» і нафтаправод «Дружба» (па дадзеных беларускага ўрада, займаюць трубаправоды 40 тыс. га зямлі).
Паводле паведамленняў СМІ, у выніку змены мытных правілаў для расійскіх кампаній стала нявыгадным накіроўваць нафту на перапрацоўку на беларускія НПЗ на давальніцкіх схемах, і аб’емы перапрацоўкі ўпалі амаль удвая. У сувязі з гэтым беларускае кіраўніцтва разглядае пытанне аб павышэнні ставак на транзіт нафты праз Беларусь для кампаній, якія адмаўляюцца перапрацоўваць яе ў Беларусі.
Адначасова Аляксандр Лукашэнка даручыў ураду вывучыць магчымасць паставак нафты ў Беларусь праз балтыйскія парты і нафтаправод Вэнтспілс — Наваполацк у рэверсным рэжыме. Праўда, аналітыкі мяркуюць, што Беларусь робіць гэтыя заявы толькі для таго, каб умацаваць свае пазіцыі на перамовах з Расіяй. Па разліках беларускіх спецыялістаў, для перакладу нафтаправода ў рэверсны рэжым спатрэбіцца 2,5 года, а мадэрнізацыя нафтаправода абыйдзецца ў $15-30 млн.
24 студзеня кіраўнік Памежнай службы ФСБ РФ Уладзімір Пронічаў, выступаючы ў Савеце Федэрацыі, назваў неохраняемую расійска-беларускую мяжу «шчылінай для тэрарыстаў» і заявіў аб неабходнасці яе ўмацавання: «З’явілася дзірка, якую выкарыстоўваюць грамадзяне трэціх краін, якія выязджаюць незаконна з Беларусі на тэрыторыю Расіі».
26 студзеня Аляксандр Лукашэнка ў чарговым публічным выступе абвінаваціў расійскае кіраўніцтва ў тым, што «палітыка Расіі была накіравана на разбурэнне імкнення беларускага народа і кіраўніцтва Беларусі жыць з Расіяй у саюзнай дзяржаве… Гэта ўзнікла не ўчора, і не ў 2004 годзе, калі ў 25-градусны мароз нам перакрылі газ. Гэта існавала заўседы пасля развалу Савецкага Саюза».
У той жа дзень ен абвінаваціў расійскія нафтавыя кампаніі ў завышэнні коштаў на нафту для беларускіх НПЗ і прыгразіў увесці дадатковыя пошліны на транзіт нафты ў Еўропу для тых кампаній, якія будуць прапаноўваць такія кантракты па такіх цэнах".
29 студзеня інтэрв’ю з Аляксандрам Лукашэнкам апублікавала вядучая нямецкая газета Die Welt. У ім прэзідэнт Беларусі гаварыў: «Мы маем патрэбу ў інвестараў з Еўропы і ЗША. Я не хачу новых спрэчак з Еўрасаюзам. Наадварот, нам Еўрасаюз патрэбны як партнер у дыверсіфікацыі нашай энергетычнай палітыкі… Мы імкнемся да таго, каб ЕС адкрыў свой унутраны рынак для нашай прадукцыі, і мы маглі б канкураваць адзін з адным… Я б хацеў, каб калі-небудзь Беларусь выглядала так, як сення Германія ці Швецыя. Але дагэтуль нас на Захадзе ўвесь час толькі штурхалі ў спіну. Цяпер настаў час выкарыстоўваць новыя магчымасці супрацоўніцтва. Давайце пачнем адкрыты, сумленны дыялог». 1 лютага Уладзімір Пуцін паведаміў на прэс-канферэнцыі, што даў распараджэнне «Транснафты» пашырыць магутнасць перавалачных нафтавых тэрміналаў Балтыйскай трубаправоднай сістэмы ў Прыморску (Ленінградская вобласць) на 50 млн т — па яго слоў, такім чынам Расія мае намер шукаць шляхі прамога выхаду на спажыўцоў энергарэсурсаў у Заходняй Еўропе (у абыход Беларусі). Мяркуецца, што новы трубаправод у абыход Беларусі будзе запоўнены той нафтай, якая зараз паступае на экспарт у Еўропу транзітам па трубаправодзе «Дружба».
На думку Аляксандра Лукашэнкі, «знойдуцца кампаніі, якія прыйдуць на нашы прадпрыемствы са сваей нафтай… паставяць нафту, вырабяць нафтапрадукты і прададуць у Беларусі, Украіне, Еўропе», у выніку чаго Расія страціць «традыцыйныя высокапрыбытковыя еўрапейскія рынкі».
Па словах Лукашэнкі, Расія «без усялякіх на тое падстаў ужо запісала сябе ў вядучыя цэнтры сілы ў свеце», яе агрэсіўныя паводзіны «небяспечна не толькі для Беларусі». Як заявіў беларускі прэзідэнт, аднабаковая арыентацыя на Маскву была памылкай — тым не менш ен гатовы адмовіцца ад прэтэнзій да Расіі, калі Масква здыме прэтэнзіі да Беларусі і «вернецца да тых прынцыпаў супрацоўніцтва, на якіх у нас яно будавалася… Я прызнаю памылку і недахоп нашай знешняй палітыкі, што яна атрымалася аднавектарнай, з вектарам у бок Расіі. І мы фактычна страцілі Захад. Мы стаялі на адной назе, а павінны стаяць на дзвюх». Пры гэтым Лукашэнка не мае намеру прымаць патрабаванні Захаду: «Дагэтуль ўсе патрабаванні да Беларусі ў канчатковым выніку зводзіліся да таго, што мы павінны разбурыць нашу палітычную сістэму, і мелася на ўвазе, што цяперашні прэзідэнт нелегітымны і павінен сысці са сваей пасады. Якое права мае Захад патрабаваць гэтага?»
IC 1512
IC 1512 — галактыка тыпу * (зорка) у сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Беларуска-расійскія адносіны
2000-я
7 лютага лідар беларускай апазіцыі Аляксандр Мілінкевіч апублікаваў адкрыты ліст да Лукашэнкі, у якім прапанаваў яму падтрымку ў яго барацьбе з Расіяй за «захаванне незалежнасці Беларусі». За гэта Мілінкевіч прапанаваў Лукашэнку вызваліць дысідэнтаў і сумесна адсвяткаваць Дзень абвяшчэння Беларускай Народнай Рэспублікі 25 сакавіка. 24 сакавіка ў ходзе візіту ў Беларусь Старшыні Урада Расіі Міхаіла Фрадкова на пасяджэнні ўрад Саюзнай дзяржавы Беларусі і Расіі быў падпісаны цэлы шэраг найважнейшых дакументаў, галоўнай сярод якіх з’яўляецца гандлева-эканамічнае пагадненне паміж Беларуссю і Расіяй. Выдзяленне Расіяй крэдыту Беларусі паслужыла прычынай ланцужкі ўзаемных абвінавачванняў расійскага і беларускага бакоў. У прыватнасці, 28 мая 2009 года міністр фінансаў Расіі Аляксей Кудрын заявіў, што Беларусь можа стаць неплацежаздольнай ужо ў 2010 годзе. Пазней прэзідэнт Аляксандр Лукашэнка параўнаў Кудрына з дзеячамі беларускай апазіцыі і параіў яму «падлячыцца»: «Ен цалкам кансалідаваўся з нашымі адмарозкамі, якія тут на заходнія грошы вякаюць і пачынаюць нас вучыць працаваць», — адзначыў Лукашэнка на нарадзе па пытаннях сацыяльна-эканамічнага развіцця. «Не атрымліваецца ў Расіі — не трэба кланяцца хадзіць туды, ныць, плакаць, трэба шукаць свае шчасце ў іншай частцы планеты. Я гэта свядома публічна кажу. Мы ўчора назіралі цікавую сітуацыю, калі Прэзідэнт Беларусі сядзіць з Уладзімірам Пуціным і абсалютна на сяброўскай ноце абмяркоўвае пытанні, пачынаючы ад прыватных і заканчваючы дзяржаўнымі. І нармальнае ідзе абмеркаванне», — сказаў Аляксандр Лукашэнка.
З 6 чэрвеня разгарнулася так званая «малочная вайна», калі Расспажыўнагляд забараніў увоз многіх відаў малочнай прадукцыі з Беларусі ў Расію з-за адсутнасці адпаведнай дакументацыі. У той жа час, многія беларускія вытворцы малака заяўляюць аб тым, што яны прайшлі сертыфікацыю. Асобныя эксперты мяркуюць, што «малочная вайна» была спланавана для перадзелу беларускай мясной і малочнай прамысловасці. 11 чэрвеня Уладзімір Пуцін заявіў, што Расія і Беларусь дамовіліся па пастаўках малака.
З-за цяперашняга канфлікту Прэзідэнт Беларусі не прыняў удзелу ў сесіі АДКБ у Маскве 14 чэрвеня, тлумачачы гэта немэтазгоднасцю абмеркавання пытанняў ваенна-палітычнай бяспекі падчас прамой пагрозы эканамічнай бяспекі краіны. Пры гэтым афіцыйны Мінск заяўляе, што прынятыя арганізацыяй рашэння, у прыватнасці, аб стварэнні Калектыўных сіл аператыўнага рэагавання, з’яўляюцца несапраўднымі.
Таксама ў гэтыя дні было прынята рашэнне ў самыя кароткія тэрміны ўвесці элементы мытнага і памежнага кантролю на мяжы з Расіяй, якія ўжо існуюць з расійскага боку.
Нягледзячы на тое, што В. Пуцін раней абвяшчаў аб дасягненні дамоўленасцей адносна паставак беларускіх малочных прадуктаў, канфлікт працягваўся. Толькі 17 чэрвеня Генадзь Анішчанка абвясціў аб спыненні «малочнай вайны». У гэты ж дзень стала вядома, што расійская газавая манаполія «Газпром» запатрабаваў ад «Белтрансгазу» вяртання 231 мільена долараў — розніцу, якая не была пералічана з-за вуснага пагаднення А. Лукашэнкі і Дзмітрыя Мядзведзева аб пастаўках расійскага газу па зніжанай цане ў 150 долараў за тысячу кубаметраў.
2010-я
У ліпені 2010 года пачаў дзейнічаць Мытны саюз Беларусі, Казахстана і Расіі. Па некаторых ацэнак, стварэнне Мытнага саюза дазволіць стымуляваць эканамічнае развіцце і можа даць дадаткова 15 % да ВУП краін-удзельніц да 2015 годзе.
У другой палове 2010 года адбылося значнае пагаршэнне адносін паміж кіраўніцтвам РФ і прэзідэнтам Лукашэнка. У красавіку 2011 года Беларусь адклікала з Эканамічнага суда СНД іск супраць Расіі аб збіранні пошлін за нафтапрадукты. У пачатку снежня 2014 года Расія ўвяла забарону на пастаўкі мясных прадуктаў з некаторых прадпрыемстваў Беларусі з-за рээкспарту забароненай да паставак прадукцыі ЕС (пазней, пасля праверак, пастаўкі былі адноўлены). Прэзідэнт Беларусі А. Лукашэнка заявіў, што афіцыйны Мінск выступае супраць практыкі прымянення санкцый у адносінах паміж краінамі; пры гэтым упэўнены, што Расія ўвяла часовыя абмежаванні на пастаўкі прадуктаў харчавання з Беларусі таму, што афіцыйны Мінск не далучыўся да мераў у адказ расійскіх санкцый у дачыненні да Захаду.
9 снежня дзяржаўны мытны камітэт Беларусі фактычна аднавіў дзяржаўную беларуска-расійскую мяжу і стаў даглядаць усе грузы, якія ідуць з РФ на тэрыторыю РБ. Гэтая мера — прамое следства гандлевай вайны, у якой Мінск спрабуе «прадушыць» свае права на нелегальны рээкспарт з ЕС у Расійскую Федэрацыю, былі забаронены пастаўкі некаторых тавараў з Расіі. Прэзідэнт Беларусі А. Лукашэнка паставіў задачу свайму ўраду любой цаной выходзіць на новыя рынкі збыту беларускай прадукцыі, а пасля імклівага падзення курсу рубля ў канцы года запатрабаваў ад урада краіны перавесці разлікі з Расіяй у долары і еўра.
Рэгулярна паступае інфармацыя аб затрымках грузу на мяжы Беларусі і Расіі. Так, 3 снежня мытныя органы Беларусі перакрылі, без апавяшчэнняў і тлумачэнняў, транзіт у Расію электронікі з Калінінградскай вобласці.
Крыштафіўка
Крыштафіўка (Криштофівка) — пасёлак у Магілёў-Падольскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Заходнія Румынскія горы
Заходнія Румынскія горы, Апусені (Munţii Apuseni) — частка горнай сістэмы Карпат на захадзе Румыніі.
Абмежаваны на захадзе Сярэднедунайскай раўнінай, на поўначы — далінай р. Самеш, на ўсходзе — Трансільванскім плато, на поўдні — далінай р. Мурэш. Вылучаюць цэнтральны платопадобны горны масіў Біхар (выш. да 1848 м), вапняковыя горы Траскэў (да 1370 м) і Металіч (да 1438 м), на захадзе хрыбты Кодру (1112 м), Зэранд і Пэдура-Краюлуй (ніжэй за 1000 м), на поўначы — хрыбты Месеш, Плапіш і Фэджэт. Складзены з гранітаў, крышталічных сланцаў, вапнякоў і вулканічных парод. Вядомы радовішчы каляровых металаў (золата, серабро, поліметалы, ртуць), вядзецца здабыча мармуру, андэзіту, вапняку. Характэрны букавыя, дубовыя і хваёвыя лясы, лугі.
Гніліца (прыток Тур’і)
Гні́ліца — рака ў Капыльскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Тур’я (прыток Нёмана).
Даўжыня ракі 14 км плошча вадазбору 66 км². Выток ракі знаходзіцца каля вёскі Рымашы. Упадае ў Тур’ю прыкладна за 1,9 км у напрамку на поўнач за ад вёскі Цялядавічы. Рэчышча каналізаванае. Асноўны прыток — рака Скорыца (правы).
Уладыкі
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Ілья.
Сан-Бенедэта-дэль-Тронта
Сан-Бенедэта-дэль-Тронта (San Benedetto del Tronto) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Асколі-Пічэна.
Насельніцтва складае 47806 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 1 862,47 чал./км². Займае плошчу 25 км². Паштовы індэкс — 63039. Тэлефонны код — 0735.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Benedetto martire.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Водская мова
Водская мова (vaďďā tšēli) — фіна-ўгорская мова, на якой размаўляе малалікі народ водзь. Знаходзіцца на мяжы знікнення — па дадзных даследавання 2011 года, у жывых засталося ўсяго 6 — 10 носьбітаў мовы. Уключана ў Атлас знікаючых моў паводле версіі ЮНЕСКА.
Гісторыя
Па стане на 1848 на водскай мове размаўляла прыкладна 5000 чалавек, з іх больш за палову размаўляла на заходнім дыялекце, прыкладна ⅓ — на ўсходнім. Астатнія размаўлялі на куровіцкім і крэвінскім дыялектах.
У савецкія часы не было створана асобнай пісьмовасці для мовы, адукацыйны працэс у школах праходзіў на іжорскай мове. Сталінскія рэпрэсіі і Другая сусветная вайна значна скарацілі колькасць водзі. Пасля заканчэння вайны адукацыі на мове так і не з’явілася, адукацыйны працэс ішоў па-руску. У выніку гэтага водская мова ў 20 ст. зазнала на сабе значнае скарачэнне колькасці носьбітаў.
Цяпер носьбіты мовы пражываюць у некалькіх вёсках Кінгісепскага раёна Ленінградскай вобласці — Лужыцы, Краколле, Куровіцы і Пяскі. Раней тэрыторыя распаўсюджання мовы ахоплівала вялікія тэрыторыі на захадзе Ленінградскай вобласці.
Пісьмовасць
Цяпер нешматлікія энтузіясты, што займаюцца прасоўваннем мовы, ужываюць лацінскі алфавіт. Дагэтуль паміж імі не сціхаюць спрэчкі наконт абазначэння зычнага гуку /t͡ʃ/, які ў розных аўтараў абазначаецца па-рознаму: tš/c. Афіцыйна зацверджаная сістэма арфаграфіі для мовы адсутнічае.
У 1930-я гады водзь па паходжанні лінгвіст Дзмітрый Цвяткоў распрацаваў кірылічны алфавіт, але ён не стаў папулярным.
У нашыя часы водскі алфавіт з’яўляецца падобным на алфавіты іншых прыбалтыйска-фінскіх моў. Ужываюцца дыграфы са знакам апостраф.
Сучасны выгляд водскага алфавіта.
Дыялекты
У водскай мове выдзяляюцца 4 дыялекты, 2 з якіх ужо вымерлі і носьбітаў.
Грамадскае жыццё
У нашыя часы энтузіястамі робяцца спробы па адраджэнню мовы і яе папулярызацыі. У вёсцы Краколле вядзецца навучанне мовы ў мясцовай школе. Маскоўскім лінгвістам Віталем Чарняўскім выдадзены электронны саманавучальнік мовы.
Цяпер водскую мову вывучаюць таксама ў Тартускім, Ювяскюльскім і Хельсінкскім універсітэтах.
NAPOLI
NAPOLI («Наполі») — псеўданім беларускай спявачкі Вольгі Шыманскай; раней — музычная група, якая выступала ў жанрах поп-музыкі, сучаснага рытм-н-блюза і танцавальнай музыкі. Удзельнік нацыянальных адборачных конкурсаў на Еўрабачанне 2014, 2015, 2016 і 2017 гадоў у Беларусі. Удзельнік нацыянальнага адборачнага конкурсу на Еўрабачанне 2016 года ў Польшчы.
Гісторыя
Група «NAPOLI» была ўтворана ў складзе Іллі Краўчука, Ілоны Мунцян і Вольгі Шыманскай у красавіку 2012 года ў горадзе Мінск. Удзельнікі фестывалю Славянскі базар 2012 года.
2014
10 студзеня 2014 года група «NAPOLI» прыняла ўдзел у нацыянальным адборачным конкурсе на Еўрабачанне 2014 года ў Беларусі. Група выступіла з кампазіцыяй «Stay With Me» і заняла восьмае месца, набраўшы 8 балаў (7 балаў з 12 ад тэлегледачоў, 1 бал з 12 ад журы).
25 сакавіка 2014 года трагічна загінуў саліст гурта Ілля Краўчук.
2 ліпеня 2014 года быў прадстаўлены новы саліст гурта Сяргей Балаболаў.
26 снежня 2014 група «NAPOLI» прыняла ўдзел у нацыянальным адборачным конкурсе на Еўрабачаннн 2015 года ў Беларусі. Група выступіла з кампазіцыяй «My Dreams» і заняла шостае месца, набраўшы 36 балаў (7 балаў з 12 ад тэлегледачоў і 29 балаў ад журы).
2015
З лістапада 2015 года група «NAPOLI» прадстаўлена ў выглядзе сольнага праекта Вольгі Шыманскай.
2016
22 студзеня 2016 года праект «NAPOLI» прыняў ўдзел у нацыянальным адборачным конкурсе на Еўрабачанне 2016 года ў Беларусі з кампазіцыяй «My Universe». Праект «NAPOLI» заняў другое месца, атрымаўшы 22 399 галасоў тэлегледачоў.
5 сакавіка 2016 года група «NAPOLI» прыняла ўдзел у нацыянальным адборачным конкурсе да Еўрабачання 2016 года ў Польшчы з песняй «My Universe». «NAPOLI» заняла дзевятае месца, набраўшы 0,59 % галасоў тэлегледачоў.
2017
20 студзеня група «NAPOLI» ўдзельнічала ў фінале беларускага нацыянальнага адбору на Еўрабачанне з песняй «Let's come together» і заняла 5 месца.
Былыя ўдзельнікі
Прадзюсар - Аляксандр Слуцкі
Спіс аб’ектаў PGC (1704001—1705000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1704001—1705000)
Краенка (гміна)
Крае́нка (Krajenka) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Златоўскага павета Велікапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Краенцы. Плошча гміны складае 191,79 км². Станам на 2004 год у гміне Краенка пражывалі 7192 чалавекі, шчыльнасць — 37,5 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 16 салецтваў.
Аляксандраўка (Старадарожскі раён)
Алякса́ндраўка (, Александровка) — вёска ў Старадарожскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Старадарожскага сельсавета.
Задыяк
Задыя́к (задыякальны круг, ад ζῷον — жывая істота). Першапачаткова слова Задыяк паходзіць ад лацінскага слова zōdiacus, якое ў сваю чаргу ад грэчаскага ζῳδιακὸς κύκλος (zōdiakos kyklos), што азначае «круг з жывёл», у аснове якога ляжыць ζῴδιον (zōdion), памяншальна форма ζῷον (zōon) «жывёла». Гэта звязана з тым, што палавіна знакаў у класічным грэчаскім Задыяку прадстаўлена ў выглядзе жывёл (акрамя міфалагічных істот).
Кропкі задыяка
Пачатковай кропкай задыякальнага круга прынята лічыць кропку вясенняга раўнадзенства — узыходны вузел экліптыкі, г.зн. пункт, у якім экліптыка перасякае нябесны экватар пры руху на поўнач. У астралогіі гэтая кропка з'яўляецца таксама пачаткам задыякальнага знака Авен, астралагічны знак Авена (♈︎) выкарыстоўваецца для абазначэння пункта вясенняга раўнадзенства і ў астраноміі. У цяперашнюю эпоху гэтая кропка экліптыкі размешчана ў астранамічным задыякальным сузор’і Рыбы.
Кропка вясенняга раўнадзенства разам з яшчэ трыма кропкамі ўтварае чатыры вуглавыя (ці кардынальныя) пункты задыяка. Да іх адносяцца кропка летняга сонцастаяння, кропка асенняга раўнадзенства і кропка зімняга сонцастаяння. У астраноміі яны таксама адпаведна абазначаюцца знакамі астралагічных знакаў Рака (♋︎), Шаляў (♎︎) і Казярога (♑︎), пачаткі якіх супадаюць з гэтымі кропкамі. Адпаведныя астранамічна падзеі — раўнадзенствы і сонцастаянні — адбываюцца ў тыя моманты, калі Сонца ў сваім руху праходзіць вуглавыя кропкі.
Яшчэ адзін сімвал знака задыяка, які атрымаў пашырэнне ў астраноміі, — гэта абазначэнне ўзыходнага і сыходнага вузлоў арбіт нябесных цел, для якіх выкарыстоўваецца альбо сімвал знака Льва (♌︎), адпаведна, у прамым і перавернутым выглядзе, альбо (часцей) вытворныя ад яго сімвалы ☊ і ☋, якія ў астралогіі таксама абазначаюць планетныя вузлы (звычайна — месяцавыя, якія называюцца адпаведна Раху і Кету).
З задыякам звязаная задыякальная сістэма нябесных каардынат, разнавіднасць экліптычнай сістэмы, у якой становішча нябеснага цела прывязана да знакаў задыяка.
Трапічны і Сідэрычны Задыяк
Паколькі нябесныя каардынаты прывязаныя да кропкі вясенняга раўнадзенства, аказваецца, што з-за прэцэсіі зямной восі «нерухомыя зоркі» раўнамерна ссоўваюцца ў напрамку задыякальнага руху нябесных свяціл, праходзячы 1° за 71,6 года. Адпаведна дрэйфуюць і сузор’і, так што з цягам часу ад стварэння задыяка паняцці «задыякальнае сузор’е» і «знак задыяка» ўсё больш разыходзіліся. Зараз паняцце «сузор’е» лічыцца астранамічным, г.зн. абазначае ўчастак нябеснай сферы і зоркі на ім, а «знак задыяка» — астралагічным, якое абазначае пэўную дугу экліптыкі (і/або сектар нябеснай сферы, які праецыруецца на яе), такім чынам, у цяперашні час большасць астранамічных задыякальных сузор’яў праецыруецца на наступны знак задыяка. Напрыклад, сузор’е Авена поўнасцю аказваецца ў задыякальным сектары знака Цяльца.
Задыяк, пачатак якога адлічваецца ад пункта вясенняга раўнадзенства, называецца трапічным (г.зн. звязаным з сонцастаяннямі — ад τροπικός (κύκλος) — паваротны круг), а задыяк, у якім каардынаты знакаў прыкладна адпавядаюць сваім задыякальным сузор’ям-правобразам, — сідэрычным (гэта значыць «зорным» — ад sidus — сузор’е, зорка, небасхіл). Сідэрычны задыяк часам ужываецца ў астралогіі, у прыватнасці, ён агульнапрыняты ў ведычнай астралагічнай школе. Стандартны сідэрычны задыяк, які выкарыстоўваецца ў Індыі, адрозніваецца ад трапічнага ў цяперашні час прыкладна на 24°, што кажа аб іх разыходжанні 17-18 стагоддзяў назад, гэта значыць у III стагоддзі, што прыкладна адпавядае часу распаўсюджвання эліністычнай астралогіі ў Індыі і станаўлення на яе аснове ўласнай школы.
Назвы знакаў задыяка звязаны з задыякальнымі сузор’ямі, якія ў эпоху стварэння задыяка ім адпавядалі. Назвы задыякальных сузор’яў, як і большасці ўжывальных да цяперашняга часу сузор’яў, паходзяць са старажытнагрэчаскай міфалогіі і шырока распаўсюдзіліся ў эпоху элінізму. Тым фактам, што большасць задыякальных сузор’яў адлюстроўваюць жывых істот, тлумачыцца і сам тэрмін «Задыяк» — гэта значыць «звярынец».
Неадназначнасць адпаведнасці знакаў задыяка і задыякальных сузор’яў праяўляецца, па меншай меры, у двух цікавых пабочных эфектах:
Эра Вадалея
Перыяд часу, на працягу якога кропка вясенняга раўнадзенства знаходзіцца ў адным і тым жа знаку задыяка, у астралогіі называецца астралагічнай эрай. Змена астралагічных эр звязана са з'явай прэцэсіі зямной восі, якая выклікае павольнае зрушэнне пункта вясенняга раўнадзенства супраць руху Сонца па экліптыцы з хуткасцю 50,3708" у год, 0,01397° за год ці 1° за 71,6 года. Вызначыць дакладныя гады змены астралагічных эр немагчыма, бо для знакаў задыяка не вызначаны выразныя межы.
З-за таго што прэцэсія павольна, але бесперапынна ссоўвае кропку вясенняга раўнадзенства, г.зн. пачатак трапічнага задыяка, у рамках руху «Нью эйдж» узнікла ідэя разгледзець рух пункта ♈︎ па сідэрычным задыяку. Паколькі поўны круг прэцэсіі здзяйсняецца за 25776 гадоў, 1/12 гэтага цыклу роўная 2148 гадам. Значыць, калі лічыць, што пункты адліку (0° ♈︎) двух задыякаў разышліся ў канцы I тысячагоддзя да н. э., атрымліваецца, што два тысячагоддзі кропка вясенняга раўнадзенства перамяшчалася па сідэрычным знаку Рыб і ў пачатку III тысячагоддзя павінна ўступіць у сідэрычны Вадалей. Улічваючы, што апошнія два тысячагоддзі былі эпохай развіцця хрысціянства, а адным з сімвалаў Хрыста была рыба, то сыходзячая эпоха асэнсоўваецца як «Эра Рыб», а наступная як «Эра Вадалея».
Гісторыя задыяка
Вылучэнне задыяка як пояса нябеснай сферы, па якім праходзіць бачны шлях першапачаткова Месяца, а затым Сонца і планет, адбылося ў Вавілоне. Першае ўпамінанне аб выдзяленні задыякальнага пояса ў пісьмовых крыніцах Вавілона змяшчаецца ў серыі клінапісныя таблічак «Мул Апін» (MUL.APIN — сузор’е Плуга), датаваных пачаткам VII ст. да н. э.: у гэтых тэкстах пералічваюцца 18 сузор’яў на «шляху Месяца» і паказваецца, што Сонца і пяць планет перамяшчаюцца па гэтым жа шляху, а таксама вылучаецца група прыэкватарыяльных (і, адпаведна, блізкіх да экліптыкі) зорак. У VII—VI стст. да н. э. лік дзяленняў задыякальнай зоны быў падвоены, г.зн. Задыяк быў падзелены на 36 участкаў па 10°.
Задыякальная вавілонская сістэма служыла таксама і сістэмай нябесных каардынат: экліптычныя даўготы свяціл адлічваліся ў граніцах задыякальнага ўчастка ад яго заходняй мяжы на ўсход.
Дэкадная сістэма з 10°-мі ўчасткамі была ўспрынята егіпецкай астраноміяй, прычым кожнаму ўчастку-дэкадзе былі пастаўлены ў адпаведнасць дэканальныя божаствы (у грэчаскім найменні — «дэканы»). У эліністычным Егіпце карысталіся камбінаванай сістэмай — прыкладам можа служыць так званы Дэндэрскі Задыяк — барэльеф, які размяшчаўся на столі аднаго з памяшканняў храма Хатхор у Дэндэры, дзе кожны з дванаццаці задыякальных участкаў падзелены на тры дэканы.
Грэчаская астраномія ўспрыняла задыякальную сістэму вавіланян у варыянце з падзелам на 12 сузор’яў. Сама назва «Задыяк» паходзіць ад ζῷον — «жывая істота». Першае ўпамінанне задыяка ў грэчаскіх крыніцах звязана з Еўдоксам Кнідскім — заснавальнікам старажытнагрэчаскай тэарэтычнай астраноміі, які жыў у сярэдзіне IV ст. да н. э.
У рымскі час у выніку кантактаў з Індыяй эліністычныя астранамічныя і астралагічныя сачыненні пранікаюць у Індыю; так, у II стагоддзі н. э. у Заходніх Кшатрапах у праўленне Рудракармана I Спхуджідхваджа пераклаў на санскрыт кампіляцыю эліністычных крыніц — Яванаджатаку, затым з'яўляюцца пераклад астралагічных работ Паўла Александрыйскага — Паўліса Сідханта і Ромака Сідханта (рымскі канон), у выніку ў Індыі была перанесена эліністычная задыякальная сістэма.
Дэз-метал
Дэз-метал аказаў даволі значны ўплыў на фарміраванне такога стылю, як Хэйткор.
Малдаване ў Беларусі
Малдаўская меншасць у Беларусі афіцыйна налічвае 3465 прадстаўнікоў і складае адзінаццатую па колькасці нацыянальную меншасць у краіне. Большасць малдаван Беларусі пражывае ў Мінску і іншых буйных гарадах.
Арганізацыі
З 1991 года ў Беларусі існуе грамадская арганізацыя «Абшчына малдаван», якую ўзначальвае Антаніна Мікалаеўна Валько.
IC 1513
IC 1513 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральна галактыка) у сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Інфрачырвонае выпраменьванне
Інфрачырвонае выпраменьванне — электрамагнітнае выпраменьванне са спектральным дыяпазонам паміж чырвоным канцом бачнага святла (з даўжынёй хвалі λ = 0,74 мкм) і мікрахвалевым выпраменьваннем (λ ~ 1—2 мм).
Інфрачырвонае выпраменьванне выявіў у 1800 г. англійскі навуковец Уільям Гершэль.
У наш час увесь дыяпазон інфрачырвонага выпраменьвання падзяляюць на тры вобласці:
Апошнім часам даўгахвалевую ўскраіну гэтага дыяпазону выдзяляюць у асобны, незалежны дыяпазон электрамагнітных хваль — тэрагерцавае выпраменьванне (субліміліметровае выпраменьванне).
Інфрачырвонае выпраменьванне таксама называюць «цеплавым» выпраменьваннем, бо інфрачырвонае выпраменьванне ад нагрэтых прадметаў успрымаецца скурай чалавека як цяпло. Пры гэтым даўжыні хваль, якія выпраменьваюцца целам, залежаць ад тэмпературы нагрэву: чым вышэйшая тэмпература, тым карацейшая даўжыня хвалі і вышэйшая інтэнсіўнасць выпраменьвання. Спектр выпраменьвання абсалютна чорнага цела пры адносна невысокіх (да некалькі тысяч Кельвінаў) тэмпературах ляжыць у асноўным менавіта ў гэтым дыяпазоне. Інфрачырвонае выпраменьванне выпускаюць узбуджаныя атамы ці іоны.
Валовіч
Валовіч  — беларускае і польскае прозвішча.
Белая амерыканская чапля
Белая амерыканская чапля (Egretta thula) — від птушак з роду белыя чаплі.
Дэймас
Дэймас(грэч.:жах) — меншы і больш аддалены з двух спадарожнікаў Марса.
Паўвось арбіты: 23 459 км.
Белая амерыканская чапля
Апісаны два падвіды:
Дэймас
Форма няправільная, сярэдні дыяметр: 12,6 км, памеры: 15 x 12.2 x 11 км. Складаецца з матэрыялу, багатага на вуглярод, падобна да астэроідаў тыпу C і лёду. Маса: 1,8x1015 кг
Быў адкрыты А. Холам 10 верасня 1877 года.
Крамск (гміна)
Крамск (Kramsk) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Канінскага павета Велікапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Крамску. Плошча гміны складае 131,78 км². Станам на 2009 год у гміне Крамск пражывалі 10318 чалавек, шчыльнасць — 78,3 чал./км².
Асеціны ў Беларусі
Асецінская меншасць у Беларусі афіцыйна налічвае 554 прадстаўнікі і складае дваццаць сёмую па колькасці нацыянальную меншасць у краіне. Большасць прадстаўнікоў дыяспары пражывае ў Мінску і іншых буйных гарадах.
Беларусам замежжа
Помнік «Беларусам замежжа» — скульптурная кампазіцыя ў гістарычным раёне Траецкае прадмесце ў цэнтры Мінска за аўтарствам архітэктара Армена Сардарава і скульптара Аляксандра Фінскага. Трохметровы памятны знак у форме кола, апяразанага рушніком з нацыянальным арнаментам, на гранітным валуне.
Адкрыты 8 верасня 2017 года, прысвечаны ўсім беларусам, якія па тых ці іншых прычынах пражываюць за межамі краіны — у дыяспары. У мерапрыемстве ўзялі ўдзел міністр замежных спраў Уладзімір Макей, міністр культуры Барыс Святлоў і старшыня Мінгарвыканкама Андрэй Шорац.
Памятны знак уяўляе сабой кола — адзін з самых старажытных славянскіх знакаў, якія ўвасабляюць сонца, зямное кола жыцця, вечнасць. Суаднесены з карагодам — еднасці і супольнай справы. Ён закліканы паказаць, што беларусы адзіныя, нават калі не жывуць у адной краіне. Бронзавую скульптуру дыяметрам каля 3 м усталявалі на гранітным валуне. Вобраз дапоўніў ручнік з нацыянальным арнаментам. Ручнік здаўна лічыўся сімвалам шляху, агульнай дарогі.
Бор (Сенненскі раён)
Бор (, Бор) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Студзёнкаўскага сельсавета.
IC 1515
IC 1515 — галактыка тыпу SBb (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Генадзь Іосіфавіч Вялічка
Генадзь Іосіфавіч Вялічка (1922—1999) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, снайпер 1008-га стралковага палка 266-й стралковай дывізіі 3-й гвардзейскай арміі Паўднёва-заходняга фронту, старшы сяржант, Герой Савецкага Саюза.
Аскол
Аско́л (Оскол, Оскіл) — рака ў Курскай і Белгародскай абласцях Расіі і Харкаўскай вобласці Украіны. Левы, самы вялікі прыток ракі Северскі Данец (басейн Дона).
Генадзь Іосіфавіч Вялічка
Біяграфія
Нарадзіўся 15 лютага 1922 года ў вёсцы Лутна цяпер Шклоўскага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі ў сялянскай сям’і. Беларус.
Скончыў 7 класаў, працаваў у калгасе.
У Чырвонай Арміі з 1940 года. У 1941 годзе скончыў школу авіямеханікаў. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны з чэрвеня 1941 года. Снайпер 1008-га стралковага палка старэйшы сяржант Генадзь Вялічка з пачатку вайны па чэрвень 1943 года знішчыў са снайперскай вінтоўкі больш за 330 гітлераўцаў. Быў узнагароджаны імянной снайперскай вінтоўкай.
Быўшы выдатным стралком, Г. І. Вялічка стаў інструктарам снайперскай справы і падрыхтаваў для фронту чатырнаццаць снайпераў, якія пасля вынішчылі нямала варожых салдат і афіцэраў і за сваю ратную працу былі ўзнагароджаны ордэнамі і медалямі.
З 1946 года лейтэнант Вялічка Г. І. — у запасе. Член ВКП(б)/КПСС з 1950 года. Працаваў у горадзе Каменск-Шахцінскі Растоўскай вобласці, быў дэпутатам гарсавета. У 1963 годзе скончыў электрамеханічны тэхнікум. З 1967 года жыў і працаваў у горадзе Янакіева Данецкай вобласці Украіны, затым пераехаў у Стаўрапольскі край — у горад Мінеральныя Воды.
Памёр 21 кастрычніка 1999 года. Пахаваны на грамадзянскіх могілках у Мінеральных Водах.
Хаўер Наварэтэ
Хаўе́р Наварэ́тэ (Javier Navarrete; нар., ) — іспанскі кампазітар, найбольш вядомы як аўтар музыкі для кіно.
Біяграфія
Наварэтэ родам з Тэруэля, Іспанія. Пасля вучобы ў чылійскага кампазітара ў Барселоне ён заняўся авангарднымі выступленнямі і даследаваннямі ў галіне электроннай музыкі. У 1976 годзе на Міжнародным фестывалі ў Барселоне адбылася прэм’ера яго першых кампазіцый, якія атрымалі прызнанне крытыкаў і публікі.
У 1981 годзе Наварэтэ стварыў першы іспанскі ансамбль, які выступаў у жанры музычнага мінімалізму. У 1986 годзе ён напісаў музыку для свайго першага фільма «» — культавага фільма жахаў, які прынёс яму славу. Рэжысёр Гільерма дэль Тора папрасіў Хаўера Наварэтэ напісаць музыку для «Хрыбта д’ябла», а затым і для «Лабірынта фаўна», які прынёс яму намінацыі на «Оскар» і «Грэмі».
У 2007 годзе Наварэтэ пераехаў у Лос-Анджэлес, каб паспрабаваць свае сілы ў вялікіх галівудскіх студыйных праектах, у прыватнасці, у блокбастары «Гнеў Тытанаў». Але працягваў пры гэтым супрацоўнічаць з еўрапейскімі рэжысёрамі, уключаючы і яго фільм «». У 2012 годзе Наварэтэ напісаў музыку для біяграфічнага фільма «» рэжысёра з Клайвам Оўэнам і Ніколь Кідман у галоўных ролях і быў удастоены прэміі «Эмі» за выдатную музычную кампазіцыю для тэлефільма. У 2011 годзе ён вярнуўся ў Еўропу і пачаў працаваць над фільмамі ў Лондане.
Наварэтэ напісаў музыку для некалькіх міжнародных і амерыканскіх фільмаў, сярод якіх «'» і «'» рэжысёра, азіяцкі блокбастар «'» і французская камедыя  «'». Наварэтэ напісаў і спрадзюсіраваў оперу «Лос Амантэс», заснаваную на легендзе XIII стагоддзя яго роднага горада Тэруэль. Прэм’ера оперы адбылася ў 2017 годзе ў царкве Сан-Педра пры поўным аншлагу і мела такі поспех, што было вырашана зрабіць яе паказ штогадовай падзеяй.
Апошнія праекты Хаўера Наварэтэ ўключаюць драму аб грамадзянскай вайне ў ЗША «'» рэжысёра і заснаваны на рэальных падзеях трылер «'» рэжысёра  з  у галоўнай ролі.
Ацэнкі творчасці
Ацэньваючы ўласную творчасць, Наварэтэ адзначаў, што яго ўлюбёныя саўндтрэкі — «Лабірынт фаўна», «'» і «'».
Аскол
Даўжыня ракі 472 км, з іх 294 км на тэрыторыі Расіі. Плошча вадазборнага басейна 14 800 км². Выток ракі знаходзіцца на Сярэднярускім узвышшы, у Цімскім раёне Курскай вобласці. Працякае пераважна на поўдзень. Упадае ў раку Северскі Данец за 580 км ад яе вусця. Даліна ракі ў верхнім цячэнні мае шырыню 1,5-2 км, ніжэй пашыраецца да 3—5 км. Пойма шырокая, месцамі забалочаная, з рукавамі і старыцамі. Рэчышча звілістае. Шырыня рэчышча ў асноўным вагаецца ад 10 да 40 метраў, часам дасягаючы 300 метраў. Дно рэчышча няроўнае з ваганнем глыбіні ад 0,4 метра на перакатах да 10 метраў на плёсах. Хуткасць цячэння невялікая каля 0,2 м/сек, часам на перакатах да 1,2 м/сек. Расход вады ў 10 км ад вусця складае 43,1 м³/ сек. Сярэдні аб’ём 1,4 км³/год. Ухіл ракі 0,29 м/км. Жыўленне пераважна снегавое.
На рацэ 2 вадасховішчы (у вярхоўі і за 10 км ад вусця (каля сяла Аскол у Харкаўскай вобласці), гарады Стары Аскол, Новы Аскол, Купянск.
Дзёрнавіцкі сельсавет (Верхнядзвінскі раён)
Дзё́рнавіцкі сельсаве́т — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Верхнядзвінскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Дзёрнавічы.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Валынецкага раёна (з 9 сакавіка 1929 года — Боркавіцкі раён) Полацкай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы з 26 ліпеня 1930 года ў Боркавіцкім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Дрысенскага раёна БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Полацкай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Віцебскай вобласці. 20 мая 1960 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Юзафоўскага сельсавета. 25 снежня 1962 года Дрысенскі раён перайменаваны ў Верхнядзвінскі. У 1971 годзе скасаваны вёскі Барысы і Верасна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 34 населеныя пункты. 20 жніўня 1980 года скасавана вёска Кашалёва, у 1987 годзе — вёска Саракавікі , 27 чэрвеня 2008 года — вёска Фрэйзава , 29 верасня 2017 года — вёска Юркава.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 895 чалавек, з іх 92,1 % — беларусы, 5,9 % — рускія.
Новы Аскол
Эканоміка
Завод жалезабетонных вырабаў. Цагляны завод. Птушкафабрыка «Прыасколле». Мэблевая фабрыка. Хлебакамбінат. Электродны завод.
Дубное
Дубно́е (, Дубное) — вёска ў Старадарожскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Старадарожскага сельсавета.
Уладзімір Уладзіміравіч Борман
Уладзімір Уладзіміравіч Борман (, г. Благавешчанск-на-Амуры — ) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў у 1936 годзе Новасібірскі інжынерна-будаўнічы інстытут. З 1936 па 1945 г. працаваў у праектных арганізацыях Омска, Свярдлоўска. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
З 1945 г. працаваў у Баранавічах, Белдзяржпраекце, Дзяржбудзе БССР, галоўным архітэктарам, кіраўніком майстэрні Мінскпраекта. Член Саюза архітэктараў СССР з 1961 года.
Творчасць
Асноўныя праект: клуб «Праца» ў Новасібірску (1936), 45-кватэрныя жылыя дамы ў Кемераве (1937), два 48-кватэрныя дамы з крамамі па праспекце Леніна, дзіцячыя яслі (1937) у Свярдлоўску, праект забудовы цэнтра (1946—1948), планіроўка гарадскога парку (1947—1949), сквера ў цэнтры (1948), радзільня (1951) у Баранавічах, кінатэатр у Стоўбцах (1949), генплан і праект забудовы Цэнтральнай плошчы у Барысаве (1951—1955), 45-кватэрны жылы дом на Цэнтральнай плошчы Бабруйска (1953), 67-кватэрны жылы дом са стаматалагічнай паліклінікай у Мінску (1954).
Узнагароды
Узнагароджаны медалямі, Граматай Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР (1949).
Стубла 2
Стубла 2 — рака ў Беларусі, у Пінскім і Столінскім раёнах Брэсцкай вобласці, правы прыток ракі Стыр.
Даўжыня ракі 20 км. Плошча вадазбору 157 км². Выцякае з возера без назвы каля вёскі Жолкіна Пінскага раёна. Цячэ па нізіне Прыпяцкае Палессе па забалочанай лясістай мясцовасці. Вусце за 1 км на паўночны захад ад вёскі Грыўковічы Пінскага раёна. Рэчышча ў сярэднім цячэнні на працягу 7,1 км каналізаванае. Вада з ракі падаецца ў вадасховішча Марочна.
Барок (Сенненскі раён)
Баро́к (, Борок) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Студзёнкаўскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Алексініцкага сельсавета.
Магніт
Магніт — цела, якое валодае ўласным магнітным полем. Гэта магнітнае поле з'яўляецца нябачным, але дзякуючы яму набываюцца найбольш прыкметныя ўласцівасці магніта: сіла, якая ўздзейнічае на іншыя ферамагнітныя матэрыялаў, як жалеза, а таксама прыцягвае ці адштурхвае іншыя магніты.
Этымалогія
Слова паходзіць ад Μαγνῆτις λίθος (Magnētis líthos), «камень з Магнесіі» — ад назвы рэгіёну Магнесія і старажытнага горада Магнесія ў Малой Азіі, дзе ў старажытнасці былі выяўленыя адклады магнетыту.
Pontia edusa
Pontia edusa — від лускакрылых насякомых з сямейства бялянак.
Этымалогія назвы
Відавая лацінская назва ўзыходзіць да Эдусы (рымская міфалогія) — багіні, якая ахоўвала ежу дзіцяці.
Заўвагі па сістэматыцы
На тэрыторыі Усходняй Еўропы від прадстаўлены намінатыўным падвідам. Раней від змешвалі з блізкім відам (Linnaeus, 1758) (адрозным па біяхімічным крытэру). У многіх працах па фаўне еўрапейскай Расіі прыводзяцца дадзеныя аб распаўсюджванні ў паўднёвых рэгіёнах абодвух відаў без указання на іх канкрэтныя адрозненні паміж імі. Асноўным адрозненнем з'яўляецца круглявая вальва ў геніталіях самца daplidice і вуглаватая у самца edusa. Для матылькоў характэрны сезонны марфізм.
Магнітнае поле
Магні́тнае поле — складовая электрамагнітнага поля, якая з’яўляецца пры наяўнасці зменлівага ў часе электрычнага поля. Акрамя таго, магнітнае поле можа стварацца токам зараджаных часціц (электрамагніты), альбо магнітнымі момантамі электронаў у атамах (сталыя магніты). З пункту гледжання квантавай тэорыі поля электрамагнітнае ўзаемадзеянне пераносіцца безмасавым базон-фатонам (часціцай, якую можна ўявіць як квантавае ўзбуджэнне электрамагнітнага поля).
Асноўнай характарыстыкай магнітнага поля з’яўляецца яго сіла, якая вызначаецца вектарам магнітнай індукцыі (вектар індукцыі магнітнага поля). У СІ магнітная індукцыя вымяраецца ў тэслах (Тл), у сістэме СГС у гаўсах.