cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Антон Дзмітрыевіч Абрамовіч
Клубная кар’ера
У лютым 2020 года разам з шэрагам іншых дублёраў барысаўчан быў аддадзены ў арэнду ў дзяржынскі «Арсенал», дзе чаргаваў выхады ў стартавым складзе і на замену. У кастрычніку 2020 быў выкуплены «Арсеналам» і стаў іграком клуба на трывалай аснове. Па выніках сезона 2021 дапамог «Арсеналу» выйсці ў Вышэйшую лігу. Дэбютаваў у Вышэйшай лізе 20 сакавіка 2022 года ў матчы першага тура супраць «Гомеля» (1:2), калі выйшаў у стартавым складзе і быў заменены ў другім тайме. У далейшым чаргаваў выхады ў стартавым складзе і на замену, а з ліпеня пераважна заставаўся на лаўцы запасных. Па заканчэнні сезона 2022 пакінуў дзяржынскі клуб.
Хурыцкая мова
Хурыцкая мова — старажытная мова, распаўсюджаная ў краінах Блізкага Усходу ў 2 тысячагоддзі да н. э., родная мова хурытаў.
Гісторыя
Найбольш блізкай да хурыцкай з'яўляецца ўрарцкая мова. Ігар Дзьяканаў знаходзіў падабенствы ў хурыцкай і нахскіх мовах.
Асаблівасці
Словаўтварэнне пераважна з дапамогай суфіксаў. Налічвалася 13 склонаў. Назоўнікі канчаліся на галосныя гукі. Некаторыя даследчыкі вылучаюць да 6 асобных дыялектаў.
Пісьмо
Хурыты карысталіся пераважна акадскай формай клінапісу. Тэксты, знойдзеныя ў Хатусе, напісаны на хецкай форме клінапісу.
Міхаіл Міхайлавіч Пікулік
Міхаіл Міхайлавіч Пікулік (, Чэрвень (горад) Мінскай вобласці — ) — беларускі вучоны ў галіне заалогіі і экалогіі. Член-карэспандэнт Нацыянальнай АН Беларусі (1994), доктар біялагічных навук (1993).
Біяграфія
Скончыў Мінскі педагагічны інстытут (1971). З 1976 года ў Інстытуце заалогіі Нацыянальнай АН Беларусі (з 1985 года намеснік дырэктара, з 1995 года дырэктар), адначасова з 1997 года ў Беларускім педагагічным універсітэце, загадчык кафедры, прафесар (1998).
Навуковая дзейнасць
Навуковыя працы па герпеталогіі, ландшафтнай экалогіі жывёл, унутрывідавой зменлівасці, біягеацэналогіі, праблемах аховы і рацыянальнага выкарыстання біялагічнай разнастайнасці. Распрацаваў асноўныя палажэнні ландшафтнай герпеталогіі, абгрунтаваў новыя падыходы да комплекснага выкарыстання герпетафауны ў экалагічным маніторынгу. Правёў даследаванні па дынаміцы фауны і стане зоацэнозаў у прыродных і антрапагенных ландшафтах Беларусі, выяўленні ролі мазаічнасці ландшафтаў і рознатыповых экатонаў, наступстваў аварыі на Чарнобыльскай АЭС у фарміраванні біялагічнай разнастайнасці дзікай фауны.
Ісоп лекавы
Ісоп лекавы (Hyssopus officinalis) — расліна сямейства ясноткавых.
Назва
Народныя назвы: красвень, красвяк, крузбень, ізоп.
Апісанне
Шматгадовая травяністая паўкусцікавая расліна з дравяністым коранем і адраўнелым каля асновы лісцем. Вышыня да 70 см. Сцябло галінастае, 4-граністае. Лісце лінейна-ланцэтнае, суцэльнакрайняе. Кветкі пераважна сінія, радзей ружовыя, белыя, сабраныя ў аднабаковыя коласападобныя суквецці. Цвіце ў ліпені — жніўні. Плод — 3-граністы арэшак. Расліны з моцным бальзамічным пахам. Лісце і маладыя парасткі ядомыя (прыправа). Выкарыстоўваецца ў кулінарыі, парфумернай, лікёра-гарэлачнай вытворчасці.
Лісце мае гаркавата-востры смак, калі яго пажаваць, у роце адчуваецца цяпло. Лісце ісопу мае ў сабе эфірныя алеі (у раслін з сінімі кветкамі да 1,17 %, з ружовымі — 0,95 %, з белымі 0,62 %), дубільныя рэчывы, арганічныя кіслоты, флаваноіды і глюказіды.
Распаўсюджанне
Вырошчваецца як дэкаратыўная, меданосная, лекавая і тэхнічная расліна. Лёгка дзічэе, трапляецца на сухіх узгорках, камяністых схілах.
Выкарыстанне
Ісоп выкарыстоўваюць як прыправу да страў з мяса і агародніны. Маладыя сцябло, лісце і кветкі (свежыя і сухія) ужываюць для араматызацыі страў, пры засольванні агуркоў, памідораў і маслін. Алей ісопу выкарыстоўваюць для прыгатавання лікёраў, у парфумерыі. У народнай медыцыне ісоп ужываюць як адхарквальны сродак пры захворванні дыхальных шляхоў і парушэннях стрававання, для лячэння астмы, рэўматызму, хуткага загойвання ран. Настоем і адварам ісопу (1 чайная лыжка пасечанай травы на 1 шклянку кіпеню) прамываюць вочы, палошчуць поласць рота, глотку, гартань, робяць кампрэсы на ўдаранае месца, кровападцёкі, выкарыстоўваюць як сродак для загойвання ран.
Агратэхніка
Да ўмоў вырошчвання расліна непатрабавальная, але лепш расце на больш урадлівых глебах (на адным месцы да 10 гадоў). Любіць сонечныя, умерана вільготныя, чыстыя ад пустазелля ўчасткі, засуха- і зімаўстойлівая. Пры высокім снежным покрыве не патрабуе ўкрыцця на зіму.
Размнажаюць ісоп расадным спосабам або дзяленнем куста, сяўбой насення ў грунт. Сеюць ранняй вясной з міжрадкоўямі 70 см, пасля прарэджвання пакідаюць расліны ў радзе праз 30— 40 см. Глыбіня загортвання насення 0,6—1 см. Усходы з'яўляюцца праз 1—2 тыдні. На расаду ісоп высяваюць у першай дэкадзе сакавіка. Пры з'яўленні 5—6 сапраўдных лістоў сеянцы перасаджвагоць на граду радкамі. Пры размнажэнні дзяленнем куста (ранняй вясной) расліны развіваюцца вельмі хутка. Падзеленыя кусцікіі трэба садзіць глыбей, чым рос мацярынскі куст. Ісоп добра пераносіць перасадку. Догляд за пасевамі ўключае рэгулярнае паліванне, рыхленне міжрадкоўяў, праполкі і падкормкі.
Зеляніну на прыправы збіраюць за лета некалькі разоў. 3 лекавымі мэтамі або для атрымання эфірнага алею сцёблы зразаюць перад цвіценнем, на насенне — у сярэдзіне жніўня, звязваюць у пучкі і падвешваюць уніз верхавінкамі над паперай або радном, куды насенне высыпаецца. Высушаная ў цені сыравіна добра захоўваецца ў закаркаванай пасудзіне.
Дванадзясятыя святы
Дванадзяся́тыя свя́ты — дванаццаць найважнейшых пасля Вялікдня свят у праваслаўі. Прысвечаны падзеям зямнога жыцця Ісуса Хрыста і Багародзіцы, уваходзяць у лік вялікіх свят, у Тыпіконе пазначаны чырвоным крыжам у поўным крузе. Маюць свае прадсвяты, пасвяты і адданні.
Пералік і тыпы свят
Дванадзясятыя святы (які, паводле храналогіі царкоўнага года, пачынаецца ):
Большасць дванадзясятых свят непераходныя, гэта значыць маюць фіксаваную дату. У залежнасці ад тэматыкі, усе дванадзясятыя святы з'яўляюцца або Гасподнімі, або Багародзічнымі  — Гасподскія паводле статусу вышэй за Багародзічныя. У богаслужэнні гэта праяўляецца наступным чынам: калі Гасподскія святы выпадаюць на нядзелю, тое спяваецца адна толькі святочная служба, нядзельная адмяняецца, а ў Багародзічныя святы службы злучаюцца, пры гэтым прыярытэт мае нядзельная служба. Акрамя таго, на Літургіі ўсе Гасподскія святы маюць асобыя святочныя антыфоны і ўваходныя вершы, а на вячэрні ў сам дзень свята — урачысты ўваход з кадзілам дзеля Вялікіх пракіменаў.
Структура свят
Акрамя самога дня свята, амаль усе дванадзясятыя святы маюць дадатковыя асаблівыя дні:
Усе дванадзясятыя святы маюць па адным дні прадсвята, за выключэннем:
Колькасць дзён пасвята бывае неаднолькавай — ад 1 да 8 дзён, у залежнасці ад блізкасці адных свят да іншых, ці да дзён паста. Апошні дзень пасвята носіць назву аддання свята і адрозніваецца ад астатніх дзён пасвята большай урачыстасцю богаслужэння, маючы ў службе большую частку спеваў і малітваў самога свята.
Палеаантрапалогія
Палеаантрапалогія (παλαιανθρωπολογία, ад — старажытны і  — чалавек) — раздзел фізічнай антрапалогіі, які вывучае эвалюцыю гамінід на аснове выкапневых астанкаў.
XVIII—XIX стагоддзі
У 1735 годзе шведскі натураліст Карл Ліней апублікаваў сваю класіфікацыю жывёльнага свету, у якой змясціў чалавека ў адну групу з малпамі. У 1809 годзе французскі прыродазнавец і эвалюцыяніст Жан Батыст П'ер Антуан Ламарк у сваёй кнізе «Філасофія заалогіі» выказаў меркаванне, што чалавек, мог узнікнуць ад найбольш дасканалай з малпаў. Ініцыяваць гэты працэс, па яго думку, маглі змены асяроддзя пражывання.
У першай палове 19 стагоддзя французскімі і англійскімі даследчыкамі (Мак Інеры, Турналь, Крыстоль, Шмерлінг, Бушу дэ Петр, Х'ю Фальконер), пры правядзенні земляных работ і пры раскопках у пячорах, былі знойдзеныя апрацаваныя каменныя прылады і рэшткі старажытных людзей. Часта гэтыя знаходкі размяшчаліся ў адных пластах з косткамі вымерлых жывёл, але адсутнасць метадаў датыроўкі і недасканаласць тэхналогіі раскопак не давалі магчымасць іх поўна і пісьменна апісаць для далейшых даследаванняў. У гэты ж час, працамі Жофруа Сэнт-Ілера, Іагана Готфрыда Гердэра і нямецкага паэта і філосафа Ёгана Вольфганга Гётэ, былі закладзены філасофскія абгрунтавання зменлівасці ў жывой прыродзе і падабенства арганізма чалавека з арганізмамі жывёл.
З другой паловы 19 стагоддзя імкліва назапашваюцца стратыграфічнага дадзеныя, якія дазволілі вызначаць адносны ўзрост знаходак і ацэньваць іх абсалютны ўзрост. Былі знойдзеныя доказы існавання некалькіх ледніковых перыядаў у Еўропе, даследчыкі пачалі апераваць лічбамі ў дзясяткі і сотні тысяч гадоў.
У 1859 годзе Чарлз Дарвін апублікаваў кнігу «Аб паходжанні відаў шляхам натуральнага адбору». Хоць у кнізе не закраналася пытанне аб паходжанні чалавека, было відавочна, што чалавек няўмольна падводзіцца пад тыя ж універсальныя законы эвалюцыі, якія ляжаць у аснове развіцця ўсяго астатняга расліннага і жывёльнага свету. Неўзабаве гэтую думку развіў у сваіх працах Томас Хакслі, а нямецкі біёлаг Эрнст Геккель, у кнізе «Натуральная гісторыя сусвету» паспрабаваў аднавіць радаслоўнае дрэва чалавецтва, упершыню абвясціўшы існаванне ў мінулым прамежкавай формы, якая злучае антрапоідных малпаў і чалавека, названай ім — пітэкантрапам (обезьяно-чалавекам).
Калыска чалавецтва
Калыска чалавецтва (Cradle of Humankind) — помнік Сусветнай спадчыны (уключаны ў спіс ЮНЕСКА ў 1999 г.). Знаходзіцца прыкладна ў 50 км на паўночны захад ад Яганэсбургу, у правінцыі Гаўтэнг, ПАР. Плошча помніка складае 474 км². Тут знаходзіцца комплекс вапняковых пячор, у тым ліку група пячор Стэркфантэйн, дзе ў 1947 годзе Роберт Брум і Джон Робінсан выявілі выкапневыя рэшткі Australopithecus africanus узростам 2,3 млн гадоў, і пячора Узыходзячая зорка, дзе знойдзены від Homo naledi, а таксама — Пячора цудаў, Малапа, Сварткранс і Кромдрай.
Палеаантрапалогія
XVIII—XIX стагоддзі
Першыя знаходкі выкапняў гамінід часта здзяйснялі выпадковыя людзі, не звязаныя з навукай, але ўжо з пачатку 20 стагоддзя сталі арганізоўвацца спецыяльныя экспедыцыі, якія ставяць сваей мэтай пошукі выкапнёвых продкаў чалавека.
Неандэрталец (Homo neanderthalensis, Homo sapiens neanderthalensis, палеаантроп)
У 1856 годзе ў Германіі, у даліне Неандерталь, пры здабычы вапняка у невялікім гроце, рабочымі былі выяўленыя масіўныя косткі і абломкі чэрапа. Косткі былі прынятыя за рэшткі мядзведзя, сабраныя і перададзеныя для даследавання Ёгану Карлу Фульрату, выкладчыку мясцовай гімназіі. Фульрат прыйшоў да высновы, што шкілет належаў чалавеку, значна больш прымітыўнаму, чым сучасны. Пры зборы касцяных рэшткаў не былі выяўленыя (або сабраныя) ні прылады, ні рэшткі спадарожнай фаўны, што зрабіла немагчымым вызначыць узрост знаходкі і выклікала працяглыя жорсткія спрэчкі аб прыродзе неандэртальскага чалавека.
Калыска чалавецтва
Увогуле, у Калысцы чалавецтва знаходзіцца больш за трыццаць пячор, дзе былі знойдзеныя выкапневыя рэшткі.
7 снежня 2005 года прэзідэнт ПАР Таба Мбекі адкрыў новы Цэнтр наведвальнікаў у Марапенге.
Палеаантрапалогія
Неандэрталец (Homo neanderthalensis, Homo sapiens neanderthalensis, палеаантроп)
Пазней шматлікія рэшткі Homo neanderthalensis, іх стаянкі, пахаванні, каменныя прылады, рэчы культуры і побыту былі выяўленыя ў Еўропе, Усходняй Азіі, на тэрыторыі Расіі і Украіны.
Яванскі чалавек (Pithecanthropus erectus, Homo erectus, пітэкантрап)
У 1938 годзе, галандскім палеантолагам Густавам фон Кенігсвальдам на Яве былі выяўленыя рэшткі пітэкантрапа лепшай захаванасці.
Гейдэльбергскі чалавек (Homo heidelbergensis, Homo erectus)
У 1907 годзе ў пясчаным кар'еры каля горада Гайдэльберг (Германія), у пластах узростам 400 тыс. гадоў была знойдзена буйная ніжняя сківіца. Знаходку даследаваў прафесар Ота Шэтензак з Гайдэльбергскага універсітэта.
Пазней рэшткі гейдэльбергскага чалавека былі знойдзены ў іншых рэгіёнах Еўропы (Францыя, Грэцыя, Італія).
Пілтдаўнскі чалавек (Эаантрап)
Самая вядомая містыфікацыя, якая значна ўскладніла працы па сістэматызацыі выкапняў рэшткаў гамінід.
У 1912 годзе, на пасяджэнні Лонданскага Каралеўскага геалагічнага таварыства, палеантолаг-аматар Чарлз Доўсан і Артур Сміт Вудвард, заявілі аб знаходцы, зробленай некалькі гадоў таму недалёка ад Пілтдаўна (графства Усходні Сасекс). У жвіровым кар'еры былі выяўленыя фрагменты чэрапа і ніжняя сківіца. Аб'ём і форма костак чэрапа былі блізкія да адпаведных параметраў чэрапа Homo sapiens, але ніжняя сківіца вылучалася прымітыўнасцю, уласцівай чалавекападобным малпам. Пілтдаўнскі чалавек выклікаў недавер некаторых палеантолагаў і антраполагаў, але толькі ў 1953 годзе было бясспрэчна даказана, што гэта спрытная падробка.
Пекінскі чалавек (Homo erectus pekinensis, Sinanthropus pekinensis, сінантрап)
У 1923-37 гадах, у пячоры Чжаўкаўдзянь, паблізу ад Пекіна, былі выяўленыя фрагменты костак і рэшткі больш чым 40 чэрапаў гамінід, узростам 750-850 тысяч гадоў. На працягу многіх гадоў, тут працавала міжнародная каманда навукоўцаў: Ёган Гунар Андэрсан, Біргер Болін (Швецыя), Дэвідсан Блэк (Канада), Пэй Вэнь-чжун (Кітай), Ота Станскі (Аўстрыя), Уолтар Грэнджэр (ЗША) і інш. Былі выяўленыя рэшткі асобін розных полавых і ўзроставых груп, што дазволіла прааналізаваць зменлівасць у межах адной папуляцыі.
«Бэбі з Таўнга» (Australopithecus africanus, Аўстралапітэк афрыканскі)
У 1924 годзе ў вапняковым кар'еры каля вёскі Таўнг, на паўднёвым-захадзе Трансвааля (ПАР) быў знойдзены першы чэрап аўстралапітэка. Выкладчык каледжа Райманд Дарт, які прэпараваў і вывучыў знаходку, выявіў, што зубы «Бэбі з Таунга» былі малочнымі, а пастаянныя карэнныя толькі пачалі прарэзацца, такім чынам яго ўзрост не перавышаў 7 гадоў. Аб'ём мозгу, згодна з разлікамі, складаў 520 кубічных сантыметраў.
Пазней, у Паўднёвай Афрыцы былі зробленыя іншыя знаходкі рэшткаў Australopithecus africanus.
Прэзінджантроп (Homo habilis, Чалавек умелы)
У 1960 годзе антраполагі Мэры і Луіс Лікі, выявілі ў Алдувайскай цясніне, рэшткі позняга аўстралапітэка, якія цяпер адносяцца да роду Homo. Былі знойдзеныя фрагменты шкілета: косткі ступні, ключыца, фалангі пальцаў, пазванок, кісць; і абломкі чэрапа добрай захаванасці. Знойдзеныя на жылой пляцоўцы прэзінджантрапа груба апрацаваныя каменныя прылады са слядамі мэтанакіраванай рэтушы і асаблівасці будовы шкілета (чэрап, фалангі пальцаў) дазволілі зрабіць выснову, што прэзінджантрап далёка прасунуўся ў параўнанні з больш раннімі аўсталапітэкавымі.
Люсі (Australopithecus afarensis, Аўстралапітэк афарскі)
У 1974 годзе недалёка ад эфіёпскага паселішча Хадар, Міжнароднай афарской экспедыцыяй пад кіраўніцтвам Морыса Тайеба і Дональда Джохансана, быў знойдзены адносна добра захаваўшыся шкілет самкі Australopithecus afarensis, які атрымаў назву «Люсі». У наступным годзе было выяўлена пахаванне з 13 асобін. Добрая захаванасць робіць гэтыя знаходкі унікальнымі, асабліва калі прыняць ва ўвагу тое, што іх узрост ацэньваецца ў 3,2 млн гадоў.
Акрамя Эфіопіі, рэшткі Australopithecus afarensis знойдзены таксама ў Кеніі і Танзаніі.
Пазнейшыя даследаванні
Мноства новых адкрыццяў у палеаантрапалогіі было зроблена ў апошняй чвэрці 20 стагоддзя і пачатку 21-га.
Працягваліся паспяховыя пошукі ва Усходняй Афрыцы: Эфіопія (Homo erectus, Homo heidelbergensis, Homo ergaster, Paranthropus boisei і г . д.), Танзанія (Australopithecus afarensis), Кенія (Homo ergaster, Kenyanthropus platyops), Эрытрэя (Homo erectus). Асабліва шмат матэрыялу далі новыя даследаванні ў Алдувайскай цясніне, на заходнім беразе возера Туркана, у Коабі-Фора.
Акрамя Усходняй Афрыкі, унікальныя адкрыцця, зробленыя ў ПАР (Australopithecus sediba, Paranthropus robustus, Homo habilis), у Рэспубліцы Чад (Sahelanthropus tchadensis) і Марока (Homo erectus).
У 90-я гады ў Іспаніі і Італіі знойдзеныя стаянкі Homo heidelbergensis.
У Кітаі выяўленыя Homo heidelbergensis, зроблены новыя знаходкі сінантрапаў (Homo erectus).
Эвалюцыя Homo sapiens аказалася не такой прамалінейнай, як гэта ўяўлялася першым даследчыкам. Эвалюцыйнае дрэва гамінід, у рэчаіснасці, больш падобна на куст з мноствам галін, з якіх, у цяперашні час, існуе толькі адна. Акрамя таго, праблему ўскладняе тое, што на Зямлі адначасова існавалі прадстаўнікі розных падвідаў або нават відаў гамінід.
Леся Іванаўна Нікіцюк
Леся Іванаўна Нікіцюк (нар., Хмяльніцкі, Украіна) — украінская тэлевядучая і блогер.
Біяграфія і кар’ера
Пасля заканчэння школы атрымала вышэйшую адукацыю ў Хмяльніцкай гуманітарна-педагагічнай акадэміі. Падчас вучобы была удзельнікам каманды КВЗ «Тарнада Люкс». Пастаноўка «Галя, я ў маршрутцы!» сабрала больш за 6 млн праглядаў на YouTube.
У 2009 годзе Леся Нікіцюк разам з сяброўкай Вольгай Панасенка ў складзе дуэта «Малінкі» выступала ў гумарыстычнай праграме «Бігудзі шоў» на тэлеканале ТЕТ. У 2011 годзе Нікіцюк і Панасенка прынялі ўдзел ва ўкраінскім шоу «Рассмяшы коміка», дзе ім удалося выіграць 10 тысяч грыўняў. Ужо ў наступным годзе дуэт другі раз прыняў удзел у шоў, дзе атрымаў галоўны прыз - 50 тысяч грыўняў. У 2013 годзе дуэт наведаў расійскую версію шоу і забраў адтуль 250 тысяч рублёў, у тым жа годзе яны ў трэці раз удзельнічалі ва ўкраінскім шоу з вынікам у 20 тысяч грыўняў.
У 2012 годзе Леся Нікіцюк стала вядучай тэлеперадачы аб падарожжах «Арол і рэшка», дзе яе сувядучым быў Андрэй Беднякоў. Яна знялася ў двух сезонах перадачы - чацвёртым і пятым. У 2013 годзе на тэлеканале К1 стартавала аўтарская праграма Нікіцюк аб шоў-бізнэсе - "Леся-Здеся", у якой яна з'яўлялася на свецкіх вечарынках, модных паказах і распавядала пра жыццё ўкраінскага бамонду. 8 лютага 2015 года пачаўся паказ юбілейнага, 10-га сезона перадачы «Арол і рэшка», у якім Нікіцюк прыняла ўдзел разам з іншымі сувядучымі 17 жніўня таго ж года ў эфір выйшла другая частка сезону «Арла і рэшкі», дзе яна зноў стала сувядучай.
У тым жа годзе Нікіцюк разам з Андрэем Бедняковым, Рэгінай Тадарэнка і Жаннай Бадаевай знялася ў музычным відэа Святланы Лабады «Пара дадому». У 2015 годзе Лесю Нікіцюк намінаваны на тэлевізійную прэмію «Тэлетрыумф» як вядучую забаўляльнай праграмы.
10 снежня 2015 года яна адправілася ў кругасветнае падарожжа разам з «Аролм і рэшкай», але пасля 24-га выпуску ў траўні 2016 года яна пакінула шоў на карысць свайго новага праекта. 18 верасня 2016 года адбылася прэм'ера праекта «Вакол М» на тэлеканале «Інтэр», у якім Нікіцюк шукала лепшых мужчын з усяго свету.
У лютым 2018 года стала новай вядучай забаўляльнай тэлепраграмы «Хто зверху?» на Новым канале (у пары з Сяргеем Прытулай), а ўжо ў жніўні вядучай адноўленага шоу «Хто супраць бландынак?» на тым жа тэлеканале. З 26 жніўня Нікіцюк удзельнічала ў пятым сезоне «Танцаў з зоркамі» на 1+1 у пары з танцорам Максімам Яжовым. У фінале 25 лістапада яны занялі другое месца.
З 4 лістапада па 23 снежня 2019 года на Новым канале ў эфір выходзіла трэвэл шоу «Lе маршрутка» вядучай якога была Леся Нікіцюк. У шоу яна распавядае пра жыццё і побыт сучасных украінцаў, а таксама адкрывае новыя турыстычныя мясцины Украіны.
Цвёніц
Цвёніц (Zwönitz) — горад у Германіі, у зямлі Саксонія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Хемніц. Уваходзіць у склад раёна Рудныя Горы. Насельніцтва — (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 52,74 км². Афіцыйны код — 14 1 88 260. Горад падзяляецца на 7 гарадскіх раёнаў.
Кумыкі
Кумы́кі — народ у Расійскай Федэрацыі. Жывуць у Дагестане. У Расіі жылі 503,1 тысяч у 2010 годзе, з іх у Дагестане — 431,7 тыс. чалавек. Невялікія групы жывуць у Чачне, Інгушэціі, Паўночнай Асеціі. Адносяцца да каўкасіёнскага тыпу балкана-каўказскай расы вялікай еўрапеоіднай расы. Гавораць на кумыцкай мове кыпчацкай падгрупы падгрупы цюркскай групы алтайскай сям'і. Дыялекты: буйнацкі, кайтацкі, хасавюрцкі. Літаратурная мова на аснове першага і апошняга дыялектаў. Вернікі — мусульмане-суніты.
Аркадзь Андрэевіч Акулінін
Аркадзь Андрэевіч Акулінін (, в. Вялікая Лазаўка, Такароўскі раён, Тамбоўская вобласць, Расія —, Гродна, Беларусь) — беларускі марфолаг. Доктар біялагічных навук (1958), прафесар (1960). Удзельнік савецка-фінляндскай (1939—1940), Вялікай Айчыннай войн.
Біяграфія
Скончыў Варонежскі заатэхнічна-ветэрынарны інстытут (спецыяльнасць «Заатэхнія», 1932). Ленінградскі ветэрынарны інстытут (спецыяльнасць «Ветэрынарыя», 1935; педагагічнае аддзяленне, 1936; аспірантура, 1946).
Выкладаў у Віцебскім ветэрынарным інстытуце (1947—1969, загадчык кафедры анатоміі жывёл, адначасова ў 1961—1963 — прарэктар па навуковай і вучэбнай рабоце), Гродзенскім сельскагаспадарчым інстытуце (з 1969, прафесар кафедры марфалогіі і фізіялогіі сельскагаспадарчых жывёл).
Навуковыя інтарэсы: марфалогія нервовай сістэмы жывёл; методыка выкладання анатоміі жывёл.
Узнагароды
Ордэн Чырвонай Зоркі і інш.
Алег Аляксандравіч Коцараў
Алег Аляксандравіч Коцараў (Олег Олександрович Коцарев; нар., Харкаў) — украінскі паэт, празаік, журналіст.
Аўтар паэтычных кніг «Коротке і довге» (2003), «Цілодобово!» (разам з Б.-О. Гарабчуком і П. Карабчуком, 2007), «Мій перший ніж» (2009), «Збіг обставин під Яготином» і кнігі прозы «Неймовірна Історія Правління Хлорофітума Першого» (2009).
Лаўрэат літаратурных прэмій «Смолоскип», «Молоде вино» і імя Валяр’яна Падмагільнага. Стыпендыят літаратурнай праграмы Homines Urbani ў Кракаве.
Чаплыгін (значэнні)
Чаплыгін — рускае прозвішча.
NGC 6293
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Тальгайм (Рудныя горы)
Тальгайм (Thalheim/Erzgeb.) — горад у Германіі, у зямлі Саксонія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Хемніц. Уваходзіць у склад раёна Рудныя Горы. Насельніцтва — 6983 чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 10,92 км². Афіцыйны код — 14 1 88240.
Спіс вуліц Узды
У гэтым спісе прыведзены бульвары, вуліцы, завулкі, паркі, плошчы, праезды, праспекты, спускі, тупікі, шасэ г. Узда
Хайрэм Стывенс Максім
Хайрэм Стывенс Максім (Hiram Stevens Maxim,, Сангервіл, ЗША — ) — амерыканскі канструктар аўтаматычнай зброі і прадпрымальнік.
У 1883 годзе стварыў станковы кулямёт («Максім»), аўтаматычную вінтоўку і гармату. У 1888 годзе ў Германіі заснаваў завод скарастрэльных гармат і кулямётаў. У 1889-90 гадах распрацаваў тэхналогію вытворчасці новых відаў бяздымнага пораху. Займаўся праблемамі авіяцыі.
Штольберг (Рудныя горы)
Горад падзяляецца на 6 гарадскіх раёнаў.
Капылы
Капылы́ (, Копылы) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Вярховіцкага сельсавета.
Анры Маціс
Анры́ Маці́с (Матыс) (Henri Matisse; 31 снежня 1869, Ле Като-Камбрэзі, Пікардыя — 3 лістапада 1954, Ніца) — французскі мастак і скульптар, які лічыцца аднім з самых вядомых фавістаў.
Дзяцінства і юнацтва
Анры Эміль Бенуа Маціс (Henri Émile Benoît Matisse) нарадзіўся 31 снежня 1869 года ў мястэчку Ле-Като-Камбрэзі, у Пікардыі на поўначы Францыі. Ён быў старэйшым сынам у сям'і Эміля Іпаліта Маціса і Элаізы Ганны Жэрар. Яго дзіцячыя гады прайшлі ў суседнім мястэчку Баэн-ан-Вермандуа, дзе бацька, паспяховы гандляр збожжам, трымаў краму. Маці дапамагала бацьку ў краме і займалася роспісам керамікі.
У 1872 годзе нарадзіўся яго малодшы брат, Эміль Агюст. Па волі бацькі, старэйшы сын павінен быў атрымаць у спадчыну сямейную справу, але Анры, правучыўшыся з 1882 па 1887 год у сярэдняй школе і ліцэі Анры Мартэн ў мястэчку Сен-Кантэн, з'ехаў у Парыж вывучаць юрыспрудэнцыю ў Школе юрыдычных навук.
У жніўні 1888 года, пасля заканчэння вучобы, малады Анры атрымаў права працаваць па спецыяльнасці. Ён вярнуўся ў Сен-Кантэн і ўладкаваўся на працу клеркам у прысяжнага паверанага.
Творчае станаўленне
У 1889 годзе ў Анры здарыўся прыступ апендыцыту. Калі ён папраўляўся пасля аперацыі, маці купіла яму прыналежнасці для малявання. Анры ўпершыню пачаў маляваць, капіюючы каляровыя паштоўкі падчас двухмесячнага знаходжання ў бальніцы. Гэта яго так захапіла, што ён, пераадолеўшы супраціўленне бацькі, вырашыў стаць мастаком і запісаўся ў школу малюнка Кантэн дэ ля Тур (École Quentin de la Tour), дзе навучаліся чарцёжники для тэкстыльнай прамысловасці.
У 1891 годзе ён пакінуў юрыдычную практыку і зноў прыехаў у Парыж, дзе паступіў у Акадэмію Жуліяна. Анры вучыўся ў вядомага майстра салоннага мастацтва, Віліяма Адольфа Бугро, рыхтуючыся да ўступных іспытаў у Школу прыгожых мастацтваў (École nationale supérieure des beaux-arts de Paris), куды, аднак, не паступіў.
У 1893 годзе ён перайшоў у Школу дэкаратыўных мастацтваў (École nationale supérieure des arts décoratifs de Paris), дзе пазнаёміўся з юным Альбером Марке. У 1895 году абодва вытрымалі ўступныя іспыты ў Школу прыгожых мастацтваў і былі прынятыя ў майстэрню Гюстава Маро, у якога з 1893 года яны навучаліся ў якасці запрошаных студэнтаў. Тут Анры пазнаёміўся з Жоржам Руо, Шарлем Камуэнам, Шарлем Мангенам і Анры Эвенепулам.
Падчас навучання ён капіяваў ў Луўры творы старых французскіх і галандскіх майстроў. Асаблівая ўплыў на яго ў перыяд вучнёўства аказала творчасць Жана-Батыста Сімона Шардэн, ім былі зробленыя копіі чатырох яго карцін. Творчасць Анры ў гэты час таксама знаходзілася пад уплывам сучасных яму мастакоў і японскага традыцыйнага мастацтва.
У 1894 годзе ў асабістым жыцці мастака адбылося знамянальная падзея. Яго мадэль Караліна Жабло (Caroline Joblau) нарадзіла дачку Маргарыту (1894—1982).
Лета 1896 года ён правёў на востраве Бель-Іль ля ўзбярэжжа Брэтані, разам з Эмілем Бяры, суседам па лесвічнай пляцоўцы ў Парыжы.
Спіс фіналаў НБА
Фінальная серыя праходзіць у фармаце хатніх і выяздных гульняў 2–2–1–1–1 (каманда з найлепшым вынікам ў рэгулярным сезоне гуляе дома 1, 2, 5 і 7 матчы). Гэты фармат выкарыстоўваўся ў 1947–1948, 1950–1952, 1957–1970, 1972–1974, 1976–1977, 1979–1984 гадах і з 2014 года па цяперашні час. У 1949, 1953–1955 і 1985–2013 гадах выкарыстоўваўся фармат 2–3–2 (каманда з найлепшым вынікам ў рэгулярным сезоне гуляла дома 1, 2, 6 і 7 матчы). У 1956 і 1971 гадах выкарыстоўваўся фармат 1–1–1–1–1–1–1 (каманда з найлепшым вынікам ў рэгулярным сезоне гуляла дома 1, 3, 5 і 7 матчы), а ў 1975 і 1978 гадах — 1–2–2–1–1 (каманда з найлепшым вынікам ў рэгулярным сезоне гуляла дома 1, 4, 5 і 7 матчы).
Да 1977 года чэмпіёны НБА ўзнагароджваліся трафеем, які ў 1964 годзе быў названы ў гонар Уолтэра Браўна. Да фінала 1977 года быў вынайдзены новы дызайн кубка, а ў 1984 ён быў перайменаваны ў Трафей Лары О'Браена ў гонар асобы, якая з 1975 да 1984 года займала пасаду камісара НБА.
Анры Маціс
Творчае станаўленне
Джон Пітэр Расэл пазнаёміў Анры з імпрэсіянізмам і працамі Вінцэнта Ван Гога, з якім ён быў дружны на працягу дзесяці гадоў, і нават падарыў Анры два яго малюнка. Іх зносіны кардынальным чынам паўплывалі на творчасць мастака, і пазней ён называў Джона Пітэра Расэла сваім настаўнікам, патлумачылі яму тэорыю колеру.
Спіс фіналаў НБА
Чэмпіёны Усходняй канферэнцыі (дывізіёна) абыходзяць чэмпіёнаў Заходняй канферэнцыі (дывізіёна) па колькасці тытулаў з лікам 39:33. Адзін чэмпіёнскі тытул атрымала каманда з Цэнтральнага дывізіёна. Каманды Бостан Селтыкс і Мінеапаліс Лэйкерс / Лос-Анджэлес Лэйкерс выйгралі амаль палову чэмпіянатаў на двох (33 з 72). З 1969 года з'явілася ўзнагарода самаму каштоўнаму гульцу фінала НБА, якую рэкордныя 6 разоў выйграваў Майкл Джордан. Самым паспяховым трэнерам у гісторыі НБА з'яўляецца Філ Джэксан, які выйграў 6 тытулаў за Чыкага Булз і 5 тытулаў за Лос-Анджэлес Лэйкерс.
Заходні шэльфавы ледавік
Заходні шэльфавы ледавік (West Ice Shelf) — адзін з найбуйнейшых шэльфавых ледавікоў у Антарктыдзе. Плошча 16370 км², вышыня над узроўнем мора да 70-100 м. Шэльфавы ледавік быў адкрыты і названы нямецкай палярнай экспедыцыяй пад кіраўніцтвам геолага і даследчыка Эрыха фон Дрыгальскага ў 1901-1903 гадах. Мясцовасць у многіх месцах рассечана праваламі і расколінамі. Плошча ледавіка, у розны час змянялася, у сувязі з адколам буйных айсбергаў. У апошні час ледавік значна скараціўся, прыкладна на адну траціну. У 1957-1960 гг. у цэнтральнай частцы ледавіка, на купале Завадоўскага, на працягу 3-х месяцаў (май - ліпень), працавала метэаралагічная станцыя «Дружба». Яшчэ дзве экспедыцыі праводзіліся ў 1964 і 1991 гг.
Спіс фіналаў НБА
Спіс Фіналаў
Ніжэй прадстаўлены спіс усіх фіналаў НБА. У дужках пазначаныя парадкавы нумар выхаду каманды ў фінал, а таксама лік перамог і паразаў у фінальных серыях.
Натурна
Натурна (Naturno) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бальцана.
Насельніцтва складае 5148 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 76 чал./км². Займае плошчу 67 км². Паштовы індэкс — 39025. Тэлефонны код — 0473.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Анры Маціс
Творчае станаўленне
У 1896 годзе пяць карцін Анры былі выстаўленыя ў Салоне Нацыянальнага грамадства прыгожых мастацтваў, дзве з якіх былі набыты дзяржавай, у тым ліку яго чытаць, напісаная ў 1894 годзе і набытая для рэзідэнцыі прэзідэнта Францыі ў Рамбуе. Пасля выставы, па прапанове П'ера Пюви-дэ-Шаваі Анры Маціс стаў членам-карэспандэнтам Салона Нацыянальнага грамадства вытанчаных мастацтваў.
Сталыя гады
Па радзе Каміля Пісаро ў свой мядовы месяц ён адправіўся з жонкай у Лондан даследаваць карціны Уільяма Тэрнера. Затым муж і жонка распачалі падарожжа па Корсіцы, у час якога пабывалі таксама ў Тулузе і Генуі. У лютым 1899 года яны вярнуліся ў Парыж.
Са смерцю Гюстава Маро ў 1899 годзе ў Анры паўсталі рознагалоссі з яго пераемнікам, Фернанам Кармонам, і ён сышоў са Школы прыгожых мастацтваў. Пасля чарговага кароткага навучання ў Акадэміі Жуліяна, мастак паступіў на курсы Эжэна Кар'ера. Тут Анры пазнаёміўся з Андрэ Дэрэнам, Жанам Пюі, Жулем Фландрэнам і Морысам дэ Вламінкам.
Яго першай спробай ў скульптуры была копія працы Антуана-Луі Бары, зробленая ім у 1899 годзе. У 1900 годзе, разам з працай над карцінамі, Анры пачаў наведваць вячэрнія курсы Антуана Бурдэля ў Акадэміі дэ ля Гран-Шамьер. Па раніцах разам з Альберам Марке ён маляваў у Люксембургскім садзе, а па вечарах наведваў заняткі скульптурай.
Імпрэсіянісцкі перыяд
З 1890 па 1902 год Маціс штогод ствараў некалькі карцін, блізкіх па духу імпрэсіяністам. Такія нацюрморты Бутэлька східама (1896), Дэсерт (1897), Садавіна і кафейнік (1898), Посуд і садавіна (1901). Два яго ранніх пейзажа, Булонскі лес (1902) і Люксембургскі сад (1902), сведчаць пра спробы мастака знайсці свой шлях у мастацтве.
1901—1904 гады былі для яго часам інтэнсіўных творчых пошукаў. Маціс пагрузіўся ў даследаванні твораў іншых мастакоў, і, нягледзячы на сур’ёзныя фінансавыя цяжкасці, набываў карціны аўтараў, працай якіх ён захапляўся. На адным з напісаных ім у той час палотнаў, намаляваныя гіпсавы бюст працы Агюста Радэна, малюнак Вінцэнта ван Гога, карціны Поля Гагена і Поля Сезана. Структура жывапісу і праца з колерам апошняга аказалі асаблівы ўплыў на творчасць Маціса, які назваў яго сваім галоўным натхняльнікам.
У лютым 1902 года ён прыняў удзел у сумеснай выставе ў ізноў адкрытай галерэі Берты Вейл. У красавіку і чэрвені таго ж года ўпершыню былі набытыя яго творы. У чэрвені 1904 года адбылася першая персанальная выстава Анры Маціса ў галерэі Амбруаза Валара, не якая мела, аднак, вялікага поспеху. Тым жа летам, разам з мастакамі-неаімпрэсіяністамі Полем Сіньякам і Анры Кросам, ён паехаў на поўдзень Францыі, у Сен-Трапэ. Пад уплывам працы Поля Сіньяка «Эжэн Дэлакруа і Неаімпрэсіянізм» Маціс пачаў працаваць у тэхніцы дывізіянізма, выкарыстоўваючы паасобныя кропкавыя мазкі. У Сен-Трапэ з-пад пэндзля мастака выйшаў першы шэдэўр — Раскоша, спакой і асалода (1904/1905). Але даволі хутка Маціс адмовіўся ад выкарыстання тэхнікі пуантылізму на карысць шырокіх, энергічных рысак.
Фавісцкі перыяд
Фавізм, як кірунак у мастацтве, з'явіўся ў 1900 годзе на ўзроўні эксперыментаў і быў актуальны да 1910 года, сам жа рух доўжылася ўсяго некалькі гадоў, з 1904 па 1908 год, і меў тры выставы. Рух фавізм атрымаў сваю назву ад невялікай групы аднадумцаў, мастакоў Анры Маціса, Андрэ Дэрэна і Марыса дэ Вламінка.
Маціс быў прызнаны лідарам фавістаў, разам з Андрэ Дэрэнам. Кожны з іх меў сваіх паслядоўнікаў. Іншымі значнымі мастакамі ў руху былі Жорж Брак, Рауль Дзюфі, Кеес Ван Донг і Морыс дэ Вламінк. Усе яны (акрамя Кееса Ван Донг) былі вучнямі Гюстава Маро, якія падштурхнулі вучняў думаць па-за фармальных рамак і прытрымлівацца свайго бачання.
Зніжэнне ролі фавізма пасля 1906 года і распад групы ў 1907 годзе ніякім чынам не паўплывалі на творчы рост самога Маціса. Многія з яго лепшых работ былі створаны ім у перыяд паміж 1906 і 1917 гадамі.
Калі восенню 1905 года будучыя фавісты ўпершыню прадставілі шырокай публіцы свае працы на Восеньскім салоне ў Парыжы, іх рэзкія, энергічныя фарбы літаральна патрэслі гледачоў і выклікалі абурэнне ў крытыкаў. Каміль Маклер параўнаў выставу з чыгуном фарбы, кінутым у твар грамадскасці. Іншы крытык, Луі Ваксель, у рэцэнзіі Данатэла сярод дзікуноў! (Donatello parmi les fauves!), апублікаванай 17 кастрычніка 1905 года ў газеце Жыль Блаз, даў мастакам іранічную мянушку «фавістаў», гэта значыць «дзікуноў»(fauves). .
Маціса прадставіў на выставе дзве работы, Адкрытае акно і Жанчына ў зялёным капелюшы. Крытыка Луі Вакселя была накіравана перш за ўсё на карціну Жанчына ў зялёнай капелюшы. Калекцыянер з ЗША Леа Стайн, брат вядомых калекцыянераў, Майкла Стайна і Гертруды Стайн, купіў у мастака гэтую карціну за 500 франкаў. Скандальны поспех павысіў рынкавы кошт работ Маціса, што дазволіла яму працягнуць заняткі жывапісам.
Пасля выставы на пачатку 1906 года ў галерэі Бэрн-жон, 20 сакавіка 1906 года ў Салоне Незалежных мастак прадставіў сваю новую карціну Радасць жыцця, у сюжэце якой спалучаліся матывы пастарал і вэрхалу. Рэакцыя крытыкаў і акадэмічных колаў на твор была вельмі раздражняльнай. Сярод крытыкаў апынуўся і Поль Сіньяк, віцэ-прэзідэнт «незалежных». Пост-імпрэсіяністы адышлі ад Маціса. Аднак, Леа Стайн набыў і гэтую карціну, убачыўшы ў ёй важны вобраз сучаснасці.
У тым жа годзе Маціса пазнаёміўся з маладым мастаком Пабла Пікаса. Іх першая сустрэча адбылася ў Салоне Стайн на вуліцы Рю дэ Флёрю ў Парыжы, у якім Маціса рэгулярна выстаўляўся на працягу года. Творчая дружба мастакоў была поўная і духу суперніцтва, і ўзаемнай павагі. Гертруда Стайн, разам з сябрам з Балтымары ў ЗША, сёстрамі Кларабель і Этай Коэн, былі мецэнатамі і калекцыянерамі Анры Маціса і Пабла Пікаса. Цяпер Калекцыя сясцёр Коэн з'яўляецца ядром экспазіцыі Музея мастацтваў у Балтыморы.
У маі 1906 года Маціс прыехаў у Алжыр і пабываў у аазісе Бискра. Падчас паездкі ён не маляваў. Адразу па вяртанні ў Францыю ім была напісана карціна Блакітная аголеная (Сувенір з Бискры) і створана скульптура, якая ляжыць аголеная I (Аўрора). З двухтыднёвай паездкі, ён прывёз кераміку і тканіны, якія затым часта выкарыстоўваў у якасці фону для сваіх карцін.
Пад уражаннем паездкі Маціс захапіўся лінейнымі арнаментамі мусульманскага Усходу ў стылі арабесак. У яго графіку Арабеск спалучаўся з тонкай перадачай пачуццёвага абаяння натуры. У гэты час ён адкрыў для сябе скульптуру народаў Афрыкі, стаў цікавіцца прымітывізмам і класічнай японскай ксілаграфіі. Тады ж з'явіліся першыя літаграфіі мастака, гравюры на дрэве і кераміка.
У 1907 годзе Маціс адпраўлены ў падарожжа па Італіі, падчас якога наведаў Венецыю, Падую, Фларэнцыю і Сіену.
Акадэмія Маціса
Па радзе і пры падтрымцы Майкла, Сары, Гертруды і Леа Стайн, Ганса Пурмана, Мардж і Оскара Молі і іншых мецэнатаў, ён заснаваў прыватную школу жывапісу, якая атрымала назву Акадэміі Маціса. У ёй ён выкладаў са студзеня 1908 па 1911 год. За гэты час у акадэміі атрымалі адукацыю за 100 студэнтаў з ліку суайчыннікаў мастака і замежнікаў. Ганс Пурман і Сара Стайн былі прызначаныя адказнымі за арганізацыю і кіраванне акадэміяй.
Студыі размясціліся спачатку ў былым кляштары на вуліцы дэ Сеўр ў Парыжы. Гэта памяшканне Маціс зняў яшчэ ў 1905 годзе ў дадатак да сваёй студыі на набярэжнай Сен-Мішэль. Пасля заснавання прыватнай акадэміі быў арандаваны яшчэ адно памяшканне былога манастыра. Тым не менш, праз некалькі тыдняў школа пераехала ў былы манастыр на рагу вуліцы Рю дэ Вавілон і бульвара Інвалідаў.
Навучанне ў акадэміі насіла некамерцыйны характар. Маціс аддаваў вялікае значэнне класічнай базавай падрыхтоўцы маладых мастакоў. Раз у тыдзень ўсе разам яны наведвалі музей, згодна з вучэбнай праграме. Праца з мадэллю пачыналася толькі пасля асваення тэхнікі капіявання. За час існавання акадэміі доля студэнтак ў ёй была заўсёды на здзіўленне высокай.
У 1908 году Маціса здзейсніў сваю першую паездку ў Германію. Там ён пазнаёміўся з мастакамі з групы Мост. 25 снежня 1908 года ў Гран Рэвю былі апублікаваныя яго «Нататкі жывапісца» (Notes d’un Peintre), у якіх ён сфармуляваў свае мастацкія прынцыпы, кажучы аб неабходнасці непасрэднай перадачы эмоцый за кошт простых сродкаў.
Рускія калекцыянеры
Адным з першых, хто ацаніў талент Маціса, быў рускі прадпрымальнік і калекцыянер Сяргей Іванавіч Шчукін. У 1908 годзе ён замовіў мастаку тры дэкаратыўных пано для свайго дома ў Маскве: Танец (1910), Музыка (1910) і Купанне, або Медытацыя (апошняе пано засталося толькі ў эскізах). У іх панавалі яркія фарбы, а кампазіцыі, запоўненыя рухаюцца ў танцы або гуляцьмуць на музычных інструментах аголенымі людзьмі, сімвалізавалі прыродныя стыхіі — паветра, агонь і зямлю. Перад адпраўкай у Расію, пано былі выстаўленыя ў Парыжы.
У сувязі з устаноўкай карцін, па запрашэнні Сяргея Іванавіча Шчукіна, у 1911 года Анры Маціс асабіста наведаў Санкт-Пецярбург і Маскву, дзе яму быў аказаны узнёслы і цёплы прыём. Адказваючы на пытанні журналістаў пра свае ўражанні аб краіне, ён сказаў:
"«Я бачыў учора калекцыю старых абразоў. Вось вялікае мастацтва. Я закаханы ў іх кранальную прастату, якая для мяне бліжэй і даражэй карцін Фра Анджелико. Я шчаслівы, што нарэшце трапіў у Расію. Я чакаю многае ад рускага мастацтва, таму што адчуваю ў душы рускага народа захоўваюцца незлічоныя багацці; рускі народ яшчэ малады. Ён не паспеў яшчэ растраціць спякота сваёй душы»."
На грошы, заробленыя ад продажу сваіх карцін рускім прадпрымальнікам і калекцыянерам Сяргею Іванавічу Шчукіну і Івану Абрамовічу Марозаву, мастак змог, нарэшце, канчаткова пераадолець матэрыяльныя цяжкасці.
Пераезд у Ісі-ле-Муліно
У 1909 годзе Маціс пакінуў рэзідэнцыю на набярэжнай Сен-Мішэль ў Парыжы і пераехаў у Ісі-ле-Муліно, дзе купіў дом і пабудаваў студыю. На працягу доўгага часу члены яго сям'і служылі для яго мадэлямі і выконвалі ўсе просьбы мастака, напрыклад, дзеці павінны былі маўчаць падчас ежы, каб не парушаць канцэнтравання бацькі.
Пасля наведвання вялікай выставы ісламскага мастацтва ў Мюнхене, падчас яго другога падарожжа ў Германію ў 1910 годзе, Маціс правёў два месяцы ў Севільі, на поўдні Іспаніі, вывучаючы маўрытанскага мастацтва. У 1911 годзе ён адышоў ад педагагічнай дзейнасці і цалкам прысвяціў сябе творчасці.
У 1912 годзе адбылася першая выстава Маціса ў ЗША, арганізаваная Альфрэдам Штиглицом ў Галерэі 291, у Нью-Ёрку. Ужо ў наступным годзе некалькі карцін Маціса трапілі на выставу Армори Шоу ў Нью-Ёрку, і выклікалі хвалю абурэння ў кансерватыўнай амерыканскай публікі. Тым не менш, творы мастака працягвалі выстаўляцца ў ЗША Уолтарам Пачем, скарбнікам Армары Шоу, з 1914 па 1926 год.
Прыкладна ў гэты ж час, некаторыя кампазіцыі Маціса, на думку многіх крытыкаў, былі створаны мастаком пад уплывам кубізму. Гэта звязвалі з яго сяброўствам з Пабла Пікаса. Маціса казаў, што абодва мастака, падчас іх сустрэч і гутарак, шмат далі адзін аднаму. Пры гэтым Пабла Пікаса браў на сябе ролю «адваката д'ябла», вышукваючы ў творах Маціса слабыя бакі.
З 1911 па 1913 год мастак двойчы пабываў у Марока. Вынікам гэтых падарожжаў, апошняе з якіх ён ажыццявіў сумесна з мастаком Шарлем Камуанам, стала з'яўленне яркіх, выпраменьваючых святло ландшафтаў і фігурных кампазіцый, фарбы якіх рэзка кантраставалі адна з аднойref>Review: John Russell, Matisse and the Mark Left On Him By Morocco, NY Times, як, напрыклад, у карцінах Берберы (1913) і Арабская кавярня (1913).
Улетку 1914 года Маціс ў трэці раз наведаў Германію, на гэты раз Берлін. У тым жа годзе з пачаткам Першай сусветнай вайны немалады мастак звярнуўся з просьбай прыняць яго добраахвотнікам у дзеючую армію, але яму адмовілі па стане здароўя. Маці засталася на акупаваных сапернікам тэрыторыях, брат трапіў у палон, сыны і сябры ваявалі на франтах. Толькі жонка і дачка засталіся каля мастака.
Апошнія гады
У 1941 годзе Маціса перанёс цяжкую аперацыю на кішэчніку. Пагаршэнне здароўя вымусіла яго спрасціць свой стыль. Каб зберагчы сілы, ён распрацаваў тэхніку складання малюнка з абрэзкаў паперы (так званыя Papiers decoupes), якая давала яму магчымасць дамагчыся доўгачаканага сінтэзу малюнка і колеру. У 1943 годзе ён пачаў серыю ілюстрацый да кнігі «Джаз» з размаляваных гуашшу абрэзкаў (скончана ў 1947). У 1944 годзе яго жонка і дачка былі арыштаваныя гестапа за ўдзел у дзейнасці Супраціўлення.
У перыяд 1946—1948 гадоў фарбы напісаных Мацісам інтэр'ераў зноў зрабіліся вельмі насычанымі: такія яго працы, як «Чырвоны інтэр'ер, нацюрморт на сінім стале» (1947) і «Егіпецкая заслона» (1948), пабудаваны на кантрасце паміж святлом і цемрай, а таксама паміж унутранай і вонкавай прасторамі.
NGC 6294
NGC 6294 (іншае абазначэнне — ESO 519-**6) — падвойная зорка ў сузор’і Змеяносец.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сцяпан Елізаравіч Арцёменка
Сцяпан Елізаравіч Арцёменка (Степан Єлизарович Артеменко;  — ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, двойчы Герой Савецкага Саюза (1945).
Біяграфія
С. Е. Арцёменка нарадзіўся ў сяле Рацулава Адэскага павета Херсонскай губерні (зараз Малыніўка, Іваніўскі раён, Адэская вобласць, Украіна). У 1927 годзе скончыў школу. У 1935—1937 гадах праходзіў службу ў Чырвонай Арміі. З 1937 года ўчастковы ўпаўнаважаны ў раённым аддзеле НКУС. Са жніўня 1941 г. на франтах Вялікай Айчыннай вайны. Удзельнік Сталінградскай бітвы, бітвы на Курскай дузе, баёў на тэрыторыі Украіны, Польшчы. Камандзір батальёна маёр Арцёменка вызначыўся ў 1944 годзе пры вызваленні Палесся і ў 1945 годзе ў час прарыву на заходні бераг Віслы і фарсіраванні ракі Одэр. Вайну скончыў у Берліне, дзе быў цяжка паранены.
Пасля вайны працягваў ваенную службу. У 1946 і 1948 гадах скончыў курсы ўдасканалення афіцэрскага складу. Да 1955 года на пасадзе раённага ваеннага камісара ў горадзе Адэса, палкоўнік.
Памёр С. Е. Арцёменка 5 мая 1977 года. Пахаваны ў Адэсе на цэнтральнай алеі Другіх хрысціянскіх могілак.
Яшчарка порсткая
Яшчарка порсткая (Lacerta agilis) — від паўзуноў сямейства сапраўдных яшчарак.
Апісанне
Назву атрымала за хуткія і імпульсіўныя рухі. Мае зграбнае, гнуткае тулава, добра выяўленую шыю і доўгі ломкі хвост. Даўжыня цела 6-9 см, разам з хвастом 14-22 см, маса 7-25 г. Маляўкі афарбаваны зверху ў карычневыя і буравата-шэрыя тоны, уздоўж хрыбта праходзяць 1-2 цёмныя палоскі, якія абкружаны вузкімі светлымі, іншы раз перарывістымі лініямі. У працэсе росту малюнак мяняецца. Цёмныя спінныя палосы нібы распадаюцца на асобныя плямы, па баках цела звычайна добра відаць шмат дробных плямак у цёмнай акантоўцы. Выражаны палавы дымарфізм: самцы, асабліва вясной у перыяд размнажэння, маюць ярка-зялёную афарбоўку, самкі — жаўтавата-карычневую, карычневабурую або буравата-шэрую. Афарбоўка ніжняй часткі цела самцоў зеленаватага адцення, у самак — матава-белага або злёгку блакітнага. У самцоў на брушку звычайна праступаюць цёмныя плямкі і крапіны.
Пашырэнне
Насяляе звычайна адкрытыя, добра прагрэтыя ўзлескі, паляны, высечкі, прасекі, лугі, абочыны дарог, сухадольныя і пойменныя лугі. Аддае перавагу пагранічным участкам хваёвых лясоў і адкрытым біятопам. Нярэдка яна сустракаецца на нізінных лугах, якія мяжуюць з лясамі і вярховымі балотамі, на вільготных участках поймаў азёр і рэк, у алешніках.
Асаблівасці біялогіі
Кормяцца порсткія яшчаркі ў асноўным рознымі насякомымі, а таксама іншымі дробнымі беспазваночнымі (павукі, чарвякі, малюскі, ракападобныя, мнаганожкі).
Сутачная актыўнасць порсткай яшчаркі залежыць ад кліматычных умоў. У добрае сонечнае надвор'е яшчаркі маюць высокую рухавасць і манеўранасць.
Самка ў залежнасці ад памераў цела адкладвае ад 4 да 14 яек у спецыяльную ямку. Клопаты пра патомства порсткая яшчарка не праяўляе.
Зембінскі сельсавет
Зе́мбінскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Барысаўскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 года вёска) Зембін.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Зембінскага раёна Барысаўскай акругі БССР. Цэнтр — мястэчка Зембін. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Менскай акругі. З 22 верасня 1927 года ў складзе Барысаўскага раёна. Пасля скасавання акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 года ў Барысаўскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Мінскай вобласці. 27 верасня 1938 года статус Зембіна паніжаны да вёскі, сельсавет перайменаваны ў Зембінскі 1-шы сельсавет. 16 ліпеня 1954 года Зембінскі 1-шы сельсавет аб’яднаны з Зембінскім 2-гім сельсаветам у Зембінскі сельсавет. 30 кастрычніка 2009 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Карсакавіцкага сельсавета (7 населеных пунктаў: вёскі Бараўляны, Карсакавічы, Лісіно, Лісінская Рудня, Папярэжжа, Скупліно і Сялец).
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (12 населеных пунктаў) — 1258 чалавек, з іх 90,9 % — беларусы, 4,8 % — рускія, 2,5 % — украінцы.
Шнеберг (Рудныя горы)
Шнеберг (Schneeberg) — горад у Германіі, у зямлі Саксонія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Хемніц. Уваходзіць у склад раёна Рудныя Горы. Насельніцтва — (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 23,35 км². Афіцыйны код — 14 1 91280.
Брухараснічныя чэрві
Брухараснічныя чэрві, гастратрыхі (Gastrotricha) — тып (або клас) чарвей.
Апісанне
Дробныя жывёлы. Насяляюць моры і прэснаводныя вадаёмы. Падобны да калаўротак, хутка плаваюць у вадзе з дапамогай дзкюх падоўжаных палос раснічак на бруху. Цела (даўжыня 0,5—1,5 мм) падоўжанае, часта бутэлькападобнае, укрытае лускаватай кутыкулай з шчаціннамі. Ёсць органы хімічнага пачуцця.
Пашырэнне
У сусветнай фаўне некалькі соцень марскіх і прэснаводных відаў, у вадаёмах Беларусі каля 50 відаў (у т. л., , , , ).
Асаблівасці біялогіі
Страваванне ўнутрыклетачнае.
Гермафрадыты або раздзельнаполыя. Развіццё без метамарфозы.
Кормяцца дробнымі арганізмамі, у т. л. інфузорыямі.