cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Іосіф Вісарыёнавіч Сталін
Музеі і помнікі
Пры жыцці Сталіна савецкая прапаганда стварыла вакол яго арэол «вялікага правадыра і настаўніка». Многія прадпрыемствы і арганізацыі атрымалі да сваёй назвы дадатковае «імя І. В. Сталіна»; імя Сталіна можна было сустрэць у назвах савецкай тэхнікі, якая выпускалася ў 1930-1950-х гадах (Сталінец-1, паравоз ІС, Сталінец-60, танкі ІС-1 і ІС-2). У прэсе сталінскага перыяду яго імя згадвалася ў адным шэрагу з Марксам, Энгельсам і Леніным. Аб Сталіне пішуць песні: на словы паэта А. А. Суркова выконваюцца песні «Нас воля Сталіна вяла» (кампазітар У. І. Мурадэлі) і «Песня пра Сталіна» (музыка М. І. Блантэра). У 1939 годзе кампазітар С. С. Пракоф’еў стварае прысвечаную Сталіну кантату «Здравіца». Імя Сталіна згадваецца ў мастацкіх літаратурных творах і ў мастацкіх фільмах.
Варта адзначыць, што імем Сталіна былі таксама названыя геаграфічныя аб’екты ў многіх краінах свету.
У дакладзе Фонду Карнегі (2013) адзначаецца, што калі ў 1989 годзе «рэйтынг» Сталіна ў пераліку найвялікшых гістарычных асоб быў мінімальным (12 %, Ленін — 72 %, Пётр I — 38 %, Аляксандр Пушкін — 25 %), то ў 2012 годзе ён апынуўся на першым месцы з 49 %. Паводле дадзеных апытання грамадскай думкі, праведзенага Фондам «Грамадская думка» 18-19 лютага 2006 года, 47 % жыхароў Расіі лічылі ролю Сталіна ў гісторыі ў цэлым станоўчай, 29 % — адмоўнай. На працягу апытання (7 мая — 28 снежня 2008 года) грамадскай думкі, арганізаванага тэлеканалам «Расія» з мэтай выбару самой прыкметнай і сімвалічнай асобы расійскай гісторыі, Сталін займаў лідзіруючыя пазіцыі з вялікім адрывам. У выніку Сталін заняў трэцяе месца, саступіўшы першым двум гістарычным асобам каля 1 % галасоў.
Станоўчыя
На думку англійскага гісторыка Саймана Себаг-Мантэфіёрэ, Сталін меў выдатныя інтэлектуальныя здольнасці: да прыкладу, мог чытаць Платона ў арыгінале. Калі Сталін прыйшоў да ўлады, працягвае гісторык, ён заўсёды сам пісаў свае прамовы і артыкулы ў выразным і часцяком вытанчананым стылі.
Згодна з Сайману Себаг-Мантэфіёрэ, міф пра невука Сталіне быў створаны Троцкім. А на самай справе бібліятэка Сталіна налічвала 20 000 тамоў, ён кожны дзень шмат гадзін праводзіў за чытаннем кніг, робячы пазнакі на іх палях і ведучы іх каталог. Пры гэтым густы Сталіна ў дачыненні да чытання былі эклектычнымі: Мапасан, Уайльд, Гогаль, Гётэ, Заля. Акрамя таго, яму падабалася паэзія і ў юнацтве ён сам пісаў вершы на грузінскай мове. Сталін быў эрудзіраваным чалавекам — ён цытаваў Біблію, працы Бісмарка, творы Чэхава, захапляўся Дастаеўскім, лічачы яго выдатным псіхолагам.
Адмоўныя
Адны гісторыкі лічаць, што Сталіным была ўсталяваная асабістая дыктатура  ; іншыя мяркуюць, што да сярэдзіны 1930-х дыктатура насіла калектыўны характар. На думку гісторыка О. В. Хляўнюка, сталінская дыктатура ўяўляла сабой вельмі цэнтралізаваны рэжым, які абапіраецца перш за ўсё на магутныя партыйна-дзяржаўныя структуры, тэрор і гвалт, а таксама на механізмы ідэалагічнай маніпуляцыі грамадствам, адбору прывілеяваных груп і фарміравання прагматычных стратэгій. Згодна з прафесарам Оксфардскага ўніверсітэта Р. Хінглі, на працягу чвэрці стагоддзя да сваёй смерці Сталін валодаў большай палітычнай уладай, чым любая іншая фігура ў гісторыі. Ён быў не проста сімвалам рэжыму, а лідарам, які прымаў прынцыповыя рашэнні і быў ініцыятарам усіх колькі-небудзь значных дзяржаўных мер. Кожны член Палітбюро павінен быў пацвярджаць сваю згоду з прынятымі Сталіным рашэннямі, у той жа час адказнасць за іх выкананне Сталін перакладаў на падсправаздачных яму асоб.
Некаторыя палітыкі, дзеячы навукі, культуры і мастацтва, гісторыкі, сацыёлагі, а таксама маскоўскі патрыярхат прытрымліваюцца думкі, што перамога адбылася не дзякуючы, а насуперак Сталіну. У адкрытым лісце 25-ці дзеячаў савецкай навукі, літаратуры і мастацтва гаворыцца пра адказнасць Сталіна за негатоўнасць да вайны. У адкрытым лісце ад 20 красавіка 2010 года ветэраны таксама падвергнулі Сталіна крытыцы, ахарактарызаваўшы яго змову з Гітлерам як «злачынную». Разам з тым іншыя ветэраны прапанавалі адзначыць заслугі Сталіна ў ваенныя гады з дапамогай відэаролікаў і плакатаў. Згодна з англійскім гісторыкам Сайманам Себаг-Мантэфіёрэ, у пачатку вайны Сталін «прымаў некампетэнтныя рашэнні. Імя ім легіён. Самае абуральнае з іх: у верасні 1941 года, калі ўсе генералы прасілі яго вывесці войскі з-пад Кіева, ён дазволіў нацыстам ўзяць у 'мяшок' і перабіць ваенную групоўку з пяці армій. Толькі да канца вайны Сталін стаў ваенным стратэгам і змог прывесці сваю краіну да перамогі. Але якой цаной!»
На думку Даніэль Ранкур-Лаферыера, Сталін не валодаў ні адной еўрапейскім мовай, быў дрэнным аратарам, і яго лічылі, у лепшым выпадку, вельмі пасрэдным тэарэтыкам.
Капец
Капец — 1) валападобная куча бульбы ці караняплодаў, укладзеных на паверхні зямлі або ў неглыбокі катлаван, укрытых саломай і зверху зямлёй. Бульбу ці карняплоды пасля ўборкі падсушваюць, ссыпаюць на загадзя падрыхтаванае месца і накрываюць. З наступленнем халадоў слой зямлі павялічваюць. Каб бульба ці карняплоды не сапрэлі, у цэнтры капца ставяць калы, абкручаныя саломай, што забяспечвае неабходную цыркуляцыю паветра. Вакол капца на глыбіню 30 — 40 см капаюць канаўку для адводу талай веснавай вады. Капцы здаўна вядомыя па ўсёй Беларусі. Найбольш пашыраныя ў мясцовасцях з высокім узроўнем грунтавых водаў. У наш час у капцах захоўваюць бульбу і карняплоды ў сельгасгаспадарках пры адсутнасці сховішчаў.
2) насып вакол межавога слупа пры каморніцкіх абмерах.
Падводныя лодкі тыпу VII
Падво́дныя ло́дкі ты́пу VII — серыя падводных лодак, якія выкарыстоўваліся германскім ВМФ падчас Другой сусветнай вайны (1939—1945 гг.). Самы шматсерыйны тып падводных лодак у гісторыі. З замоўленых крыгсмарынэ 1050 падводных лодак гэтага тыпу ў перыяд з 1935 па 1945 год у строй увайшлі 703 лодкі сямі мадыфікацый: 10 лодак мадыфікацыі VII-A, 24 — мадыфікацыі VII-B, 572 — мадыфікацыі VII-C, 87 — мадыфікацыі VII-C/41, 0 — мадыфікацыі VII-C/42, 6 — мадыфікацыі VII-D і 4 лодкі мадыфікацыі VII-F.
IC 2269
IC 2269 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Рак.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
1930 год у гісторыі астраноміі
1930 год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.
Анжэла Агілар
Яна атрымала значнае прызнанне пасля выканання «La Llorona» на 19-й штогадовай цырымоніі ўручэння прэміі Latin Grammy ў 2018 годзе. Яна з’яўляецца ўнучкай El Charro de México Антоніа Агілар.
Біяграфія
У 2012 годзе, калі яму было ўсяго дзевяць гадоў, ён разам з братам Леанарда выпусціў сінгл «Новая традыцыя». У ім былі чатыры песні ў выкананні Леанарда і чатыры ў выкананні Анжэлы.
У 2016 годзе яна ўдзельнічала ў фестывалі BBC 100 жанчын у Мехіка. У 13 гадоў — яна была самай маладой артысткай — яна сказала BBC News, што ў музычнай індустрыі пераважаюць мужчыны, і яна спадзяецца, што гэта зменіцца.
Праспект Міру (станцыя метро, Кальцавая лінія)
«Праспект Міру» (Проспе́кт Ми́ра) — станцыя Кальцавой лініі Маскоўскага метрапалітэна.
Рымдзюнскі сельсавет
Рымдзю́нскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Смаргонскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Рымдзюны.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Рындзюнскі сельсавет у складзе Астравецкага раёна Вілейскай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Рындзюны. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 27 сакавіка 1959 года ў склад Гервяцкага сельсавета перададзены 7 населеных пунктаў (Віктасіна, Гіры, Керплашына, Кністушкі, Мільцэі, Пелегрында і Петрыкі). З 20 студзеня 1960 года ў складзе Гродзенскай вобласці. З 25 снежня 1962 года ў складзе Смаргонскага раёна. 23 сакавіка 1964 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Гервяцкага сельсавета.
Беларуская вуліца (Брэст)
Вуліца Беларуская — вуліца ў паўночна-заходняй частцы Брэста. Узнікла ў 1958 годзе. Адна з галоўных вуліц былой вёскі Лысая Гара. Працягласць — 1580 метраў, ад вуліцы Лейтэнанта Рабцава да лесапаркавай зоны горада. Забудавана аднапавярховымі дамамі сядзібнага тыпу. На вуліцы знаходзіцца Брэсцкі завод бытавой хіміі, гарадская бібліятэка № 2 (д.51).
Аід
Аід у грэкаў (або Га́дэс, Ἀΐδης ці ᾍδης, таксама ; у рымлян Плуто́н, Πλούτων, Pluto — «багаты»; таксама Дзіт Dis ці Орк) — у старажытнагрэчаскай міфалогіі бог падземнага царства мёртвых і назва самога царства мёртвых, уваход у якое, згодна з Гамерам і іншымі крыніцамі, знаходзіцца дзесьці «на крайнім захадзе, за ракой Акіян, якая абмывае зямлю». Старэйшы сын Кронаса і Рэі, брат Зеўса, Пасейдона, Геры, Гестыі і Дземетры. Муж Персефоны.
Багдановічы
Багдановічы — шляхецкія роды рознага паходжання:
Agonimia
Віды
База дадзеных Species Fungorum па стане на 11 кастрычніка 2019 года ўключала 22 віды роду Agonimia:
Багдановічы герба «Багорыя»
Багдановічы — шляхецкі род герба «Багорыя». Паходзіў з Менскага ваяводства. Першы вядомы прадстаўнік Андрэй Багдановіч, які меў сыноў Казіміра, гараднічага смаленскага, Антонія і Яна.
Прызнаны ў дваранстве пастановай Мінскага дваранскага дэпутацкага сходу 31 снежня 1802 года (1-я частка), зацверджаны ўказам Сената 15 чэрвеня 1833 года (№ 4469). Дадатковыя далучэнні да роду былі 28 лістапада 1832 года (перанесены ў 6-ю частку), 30 лістапада 1833 года, 23 лістапада 1836 года і 31 снежня 1862 года.
Асноўныя ўладанні роду Багдановічаў знаходзіліся ў Вілейскім павеце. Гэта сядзібы Стайкі, Абадоўцы, Старынкі, Мацькоўцы.
Багатыр (Чашніцкі раён)
Багаты́р (, Богатырь) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лукомльскага сельсавета.
Да 10 мая 1958 года вёска ўваходзіла ў склад Чарэйскага сельсавета.
Венская канвенцыя аб дыпламатычных зносінах
Венская канвенцыя аб дыпламатычных зносінах — адзін з асноўных нарматыўна-прававых актаў у галіне дыпламатычнага права. Была прынятая на міжнароднай канферэнцыі ў Вене, якая праходзіла ў перыяд з 2 сакавіка па 14 красавіка 1961 года. У канферэнцыі прыняла ўдзел 81 дзяржава (СССР разам з БССР і УССР), каля 40 з іх падпісалі канвенцыю. Канвенцыя рэгламентуе ўсе асноўныя пытанні дыпламатычнага права: рэгламентуюцца віды і функцыі дыпламатычных місій, працэдура прызначэння кіраўніка дыпламатычнага прадстаўніцтва, класы кіраўнікоў такіх прадстаўніцтваў, раскрываецца паняцце дыпламатычнага імунітэту.
Згодна з арт. 51 Канвенцыі, яна ўступала ў сілу на трыццаты дзень пасля здачы на ​​захоўванне дваццаць другой ратыфікацыйнай граматы або акта аб далучэнні Генеральнага сакратара Арганізацыі Аб'яднаных Нацый. Гэта адбылося 24 красавіка 1964.
Герб Хакасіі
Хакасіі з'яўляецца сімвалам Хакасіі. Прыняты 20 снежня 2006.
Апісанне
Сцяг Хакасіі ўяўляе сабой выяву ў срэбным полі чырвонага шчыта амазонак, тонка абрамленага зелянінай і з залатой ніткападобнай унутранай аблямоўкай, абцяжаранага срэбным ідучым крылатым барсам напагатове, тонка абрамленым і ўпрыгожаным золатам і ўпісаным ва ўнутраную аблямоўку. Шчыт суправоджаны ўверсе залатым, знадворку тонка абрамленым салярным знакам — знакам Сусвету (у выглядзе безанта, заключанага ў два кальца, прычым ад знешняга кольца адыходзяць чатыры ўскосных промня) і акружаны вянком з двух чырвоных бярозавых галін з зялёнай лістотай. Унізе вянка, у прамежку паміж галінамі, на зялёнай стужцы намаляваны хакаскі арнамент, выкананы золатам.
Сапраўдныя ігуаны
Сапраўдныя ігуаны (Iguana) — род буйных драўняных яшчарак сямейства ігуанавых.
Апісанне
Сапраўдныя ігуаны — вельмі буйныя яшчаркі, у рэдкім выпадку дасягаюць даўжыні больш за 2 м. Яны характарызуюцца буйной галавой, прыкметна сплошчаным з бакоў целам, доўгімі моцнымі канечнасцямі і вельмі доўгім хвастом. На спіне і пярэдняй палове хваста ўздоўж хрыбта размяшчаецца высокі грабень, пад ніжняй сківіцай вісіць плоскі гарлавы мяшок, таксама з грэбнем па пярэднім краю.
Распаўсюджаны ў Амерыцы ад Мексікі на поўдзень праз Цэнтральную і Паўднёвую Амерыку да Парагвая і Паўднёвай Бразіліі, а таксама на Малых Антылах.
Караль Няміра
Караль Няміра (Karol Niemira;, г. Варшава — , в. Чубін, Польшча) — польскі рымска-каталіцкі царкоўны дзеяч, дапаможныя біскуп пінскай дыяцэзіі (1933—1965).
Біяграфія
У 1904 годзе паступіў у семінарыю ў Варшаве, потым вучыў ў Грыгарыянскі ўніверсітэт у Рыме, дзе атрымаў ступень доктара.
З 1933 года па 1935 года быў рэктарам Пінскай вышэйшай духоўнай семінарыя.
Памільяна-д’Арка
Памільяна-д'Арка (Pomigliano d'Arco) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Кампанія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Неапаль.
Насельніцтва складае 39660 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 3467 чал./км². Займае плошчу 11 км². Паштовы індэкс — 80038. Тэлефонны код — 081.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Felice.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Адам з Котры
Адам Якубавіч з Котры (да 1464 — паміж 24 снежня 1516 і 25 мая 1517) — пісар гаспадарскі (1492—1511), канонік сандамірскі (1505—1516) і віленскі (1508—1516).
Біяграфія
З роду не баярскага паходжання (honorabilis), сын пісара гаспадарскага Якуба.
Пачатковую адукацыю атрымаў у віленскай кафедральнай школе. У 1478—1489 гадах вучыўся ў Кракаўскім універсітэце на сродкі князя Андрэя Свірскага. У дакументах універсітэта запісаны літвінам. У 1482 годзе стаў бакалаўрам, у 1488 — магістрам. Зімой 1488/1489 навучальнага года вывучаў Гарацыя.
Пасля вяртання ў Княства, з 1492 года быў пісарам Канцылярыі вялікага князя Аляксандра. У 1494 годзе двойчы ездзіў у пасольствах у Маскву па пытанні захавання праваслаўнай веры вялікай княжной маскоўскай Аленай Іванаўнай, пасля яе планаванага шлюбу з вялікім князем Аляксандрам. У 1496 годзе ездзіў у пасольстве ў Кракаў у справе маёмаснага забеспячэння каралевіча Жыгімонта. У Пётркаве падрыхтаваў лацінскі варыянт акта уніі 1499 года, пра што на ім захаваўся старабеларускі надпіс «Пісаў Адам Якубавіч з Котры».
На кнізе з уласнай бібліятэкі «Majus, De priscorum verborum proprietate» (Tarvisiae, 1477) пакінуў два надпісы «Certe sum Ade Lithuani» і «Книга Адамова Якубовича с Котры, с Литвы з волости Городенское, Зброшкова брата, ему ж накладался на науку до Кракова болей десяти лет, из детинства ест при школе виленской ласкаве ховался, небошчик князь Ендрий, негды каноник и кустош костела виленского святого Станислава».
Маёнтак Котру ў Гарадзенскім павеце атрымаў у пажыццёвае ўладанне ад вялікага князя за службу. Кіраваннем маёнтка займаўся брат Зброшка Якубавіч.
З 1503 года служыў у касцёле ў Красным. У 1505 годзе вялікі князь Аляксандр прызначыў Адама канонікам сандамірскім, аднак ён заставаўся ў Княстве, працягваў служыць як пісар гаспадарскі, у 1505 годзе браў удзел у камісіі па ўрэгуляванні літоўска-лівонскай мяжы. З 1506 года стаў пробашчам касцёла ў Семялішках. У 1508 годзе вялікі князь Жыгімонт Стары прызначыў Адама канонікам віленскім. У 1510 годзе згаданы як «''venerabilis Adam Jakubowicz de Kotra, Vilnensis et Sandomir eccl. canonikus''». З 1514 года — афіцыял віленскі. У Віленскім капітуле апошні раз з’яўляўся 24 снежня 1516 года, а ўжо 25 мая 1517 кароль Жыгімонт прызначыў «па Адаме з Котры» канонікам сандамірскім іншую асобу.
2023 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва
2023 год уключае шэраг падзей, якія пакінуць след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.
Іван Стрыніч
Іван Стрыніч (Ivan Strinić; нар., , СФРЮ) — харвацкі футбаліст, абаронца. Ігрок нацыянальнай зборнай Харватыі (2010—2018).
Раннія гады
Іван знаходзіўся ў сістэме французскага клуба «Ле-Ман», за які аднак не правёў ніводнай гульні. На радзіме гуляў за клубы «Хрвацкі Драгаволяц» і «Хайдук».
«Дняпро»
27 студзеня 2011 года Стрыніч падпісаў чатырохгадовы кантракт з «Дняпро». Паводле некаторых дадзеных, сума трансферу склала 4 мільёны еўра. У футболцы «Дняпро» Іван дэбютаваў 6 сакавіка 2011 года, у матчы чэмпіянату Украіны супраць «Таўрыі» (2:2), у ім жа забіў і свой першы гол за клуб прыгожым ударам з трыццаці метраў. 20 сакавіка, у прынцыповым супрацьстаянні з кіеўскім «Дынама» прынёс перамогу сваёй камандзе, забіўшы адзіны гол.
Італія
Пасля чатырох сезонаў праведзеных ва ўкраінскай лізе Іван быў набыты італьянскім клубам «Напалі». 31 жніўня 2017 года за 2 млн еўра перайшоў у «Сампдорыю».
Міжнародная кар’ера
У нацыянальнай зборнай Харватыі Іван дэбютаваў 19 мая 2010 года ў таварыскім матчы супраць зборнай Аўстрыі, гульня скончылася перамогаў харвацкіх футбалістаў з лікам 1:0.
Дасягненні
«Хайдук»
IC 2270
IC 2270 — галактыка тыпу *2 (падвойная зорка) ў сузор’і Рак.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Амудар’я
Амудар’я́ — рака ў Азіі. Даўжыня 2540 км. Плошча дэльты 100 тыс. км². Вадазбор 309 тыс. км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 1,9 тыс. м³/сек.
Утвараецца зліццём рэк Пяндж і Вахш, упадае ў Аральскае мора, утвараючы дэльту. У цяперашні час воды ракі не даходзяць да Аральскага мора, так як забіраюцца на арашэнне. Гэта стала адной з асноўных прычын абмялення Аральскага мора.
Венскі мірны дагавор (1738)
Венскі мірны дагавор — мірны дагавор, падпісаны ў Вене 18 лістапада 1738 года паміж Аўстрыяй і Францыяй, завяршыў вайну за польскую спадчыну. Францыя прызнала саксонскага курфюрста Фрыдрыха Аўгуста II польскім каралём (Аўгуст III), яе стаўленік Станіслаў Ляшчынскі адмаўляўся ад прэтэнзіяў на польскі прастол, але атрымліваў Латарынгію, якая пасля яго смерці павінна была перайсці да Францыі. Да малодшай лініі іспанскіх Бурбонаў пераходзілі (ад Аўстрыі) Неапаль і Сіцылія. Аўстрыя атрымлівала Парму і П'ячэнцу, да герцага Франца Стэфана Латарынгскага (зяця імператара Карла VI) пераходзіла Таскана. Францыя пагадзілася гарантаваць аўстрыйскую прагматычную санкцыю 1713 года. Да Венскага мірнага дагавора 1738 года далучыліся у 1739 П'емонт, Іспанія, Расія, Польшча.
Лафает Рональд Хабард
Лафает Рональд Хабард (анг. Lafayette Ronald Hubbard;, , Небраска, ЗША — , , ЗША) — амерыканскі пісьменнік і філосаф, стваральнік дыянетыкі і саенталогіі.
Напісаў больш за 500 мастацкіх твораў. Яго працы па дыянетыцы і саенталогіі складаюцца з больш чым 3000 лекцый, 84 фільма, 3 энцыклапедычных серыі.
Рэвалюцыя 1905 г. у Царстве Польскім
Рэвалюцыя 1905 - 1907 гг. у Польшчы - частка Расійскай рэвалюцыі 1905 г., якая адбылася ў Царстве Польскім і працягвалася да 1907 г. Лічыцца адной з буйных хваляў забастовак і найшырэйшы эмансіпацыйны рух, які калі-небудзь бачыла Польшча на той момант (да 1970 - 1980-х гадоў ). Адной з галоўных падзей таго перыяду стала паўстанне ў Лодзі ў чэрвені 1905 года. На працягу гэтага перыяду адбывалася шмат меншых выступленняў і ўзброеных змаганняў паміж сялянамі і рабочымі з аднаго боку і ўрадам з другога. Патрабаванні дэманстрантаў уключалі як паляпшэнне ўмоў жыцця рабочых, так і палітычных свабод, у прыватнасці, звязаных з павелічэннем аўтаноміі Польшчы. У 1905 годзе Польшча была на парозе новага паўстання, рэвалюцыі або грамадзянскай вайны. Некаторыя польскія гісторыкі нават лічаць падзеі таго перыяду чацвёртым польскім паўстаннем супраць Расійскай імперыі.
Становішча
Пагаршэнне эканамічных умоў (спад эканамічны 1901-1903 гг.) спрыяла палітычнай напружанасці ў Расійскай імперыі, у тым ліку ў Польшчы. Эканоміка Кароны Польскай моцна пацярпела ад руска-японскай вайны: да канца 1904 г. больш за 100 000 польскіх рабочых страцілі працу. Прызыў у расійскую армію і працяглая палітыка русіфікацыі яшчэ больш абвастралі сітуацыю. Навіны і меркаванні аб расійскай рэвалюцыі 1905 года хутка распаўсюдзіліся з Санкт-Пецярбурга па ўсёй Расійскай імперыі і ў Польшчу, якая кантралюецца Расіяй. Гэтым скарысталіся фракцыі ў Расеі і Польшчы, якія жадалі радыкальных пераменаў.
Тым часам, сутыкнуліся дзве фракцыі сярод польскіх палітычных лідэраў. Польская сацыялістычная партыя (Polska Partia Socjalistyczna, PPS ), якая было лаяльна Юзэфу Пілсудскаму, лічыла, што палякі павінны паказаць сваю рашучасць і аднавіць незалежнасць праз актыўныя, гвалтоўныя пратэсты супраць расейцаў. Гэта меркаванне не падзяляли ні Нацыянальна-дэмакратычная партыя Рамана Дмоўскага, ні «левае» (або «маладое») крыло ППС. Нацдэмы лічылі, што палякі павінны супрацоўнічаць з расійскімі ўладамі і павялічваць сваё прадстаўніцтва ў Думе, у той час як левыя ППС хацелі сумесна з расійскімі рэвалюцыянерамі зрынуць цара і бачылі стварэнне сацыялістычнага грамадства як больш важнага, чым польская незалежнасць.
Рэвалюцыя
У 19 стагоддзі Лодзь стала буйным польскім прамысловым цэнтрам, моцна урбанізаваным і індустрыялізаваным, і, такім чынам, аплотам сацыялістычнага руху. Да 22 студзеня 1905 г. рабочыя Лодзі ўжо баставалі, а 31 студзеня царская паліцыя паведаміла, што забастоўшчыкі неслі плакаты з лозунгамі «Далоў самадзяржаўе ! Далоў вайну!». Падобным чынам у Варшаве, сталіцы Польшчы і буйным прамысловым цэнтры, паўстанні і дэманстрацыі былі звычайнымі. 14 студзеня ў Варшаве адбылася ўсеагульная забастоўка; за наступныя некалькі дзён у Варшаве загінулі больш за 90 чалавек, а 17 студзеня ўрад Расіі абвясціў, што Варшава знаходзіцца ў стане аблогі. 28 студзеня ППС Сацыял-дэмакратыя Каралеўства Польскага і Літвы заклікалі да ўсеагульнай забастоўкі; больш за 400 000 рабочых прынялі ўдзел у страйках па ўсёй Польшчы, якія працягваліся чатыры тыдні. Гэта была толькі прэлюдыя да яшчэ большай серыі страйкаў, якія ўскалыхнулі Польшчу ў наступным годзе. У 1905-1906 гадах адбылося каля 7000 забастовак і іншых спыненняў працы, у якіх удзельнічала 1,3 мільёна палякаў. Пратэстоўцы патрабавалі як паляпшэння ўмоў для працоўных, так і большай палітычнай свабоды для палякаў. З лютага да дэманстрацый далучыліся студэнты польскіх універсітэтаў, пратэстуючы супраць русіфікацыі і патрабуючы права вучыцца на польскай мове. Да іх далучыліся старшакласнікі і нават некаторыя з пачатковых класаў. У той час як расійскі ўрад саступіў і пагадзіўся на некаторыя саступкі польскаму нацыяналістычнаму руху (зняцце некаторых абмежаванняў на выкарыстанне польскай мовы ў класах), многія - асабліва рабочыя - па-ранейшаму былі незадаволеныя. У некаторых месцах у Польшчы школьныя страйкі працягваліся каля трох гадоў. Буйныя дэманстрацыі адбыліся 1 траўня (Дзень працы), і каля 30 чалавек былі расстраляныя падчас дэманстрацыі ў Варшаве. Пазней у тым жа месяцы грамадскі парадак у Варшаве на час распаўся падчас стыхійнай кампаніі супраць злачынных элементаў і расійскіх калабарантаў. У сярэдзіне чэрвеня 1905 г. расійская паліцыя адкрыла агонь па адной са шматлікіх дэманстрацый рабочых у Лодзі. У выніку паўстання ў Лодзі за некалькі дзён баёў у гарадах і загінулі больш за дзве тысячы чалавек, у тым ліку больш за сотню мірных жыхароў. На працягу года ў буйных польскіх гарадах, якія знаходзіліся пад кантролем Расеі, адбылося некалькі пратэстаў і забастовак, але, як пісаў польскі журналіст Уладзімер Каліцкі, паўстанне ў Лодзі было найбольш драматычным. Расійскі ўрад спрыяў хаосу, спрабуючы распальваць антыяўрэйскія пагромы. Іншым прыкметным з'явай было стварэнне Заглембскай рэспублікі (польск. Republic Zagłębiowska ), польскай сацыялістычнай дзяржавы з цэнтрам вакол рэгіёну Загленба-Дамброўскай, які існаваў з кастрычніка па лістапад 1905 года Падобная сацыялістычная дзяржава Астравецкая Рэспубліка вакол горада Астравец-Свёнтак існавала з канца снежня 1905 да сярэдзіны студзеня 1906 года.
Наступствы
Баявая арганізацыя Польскай сацыялістычнай партыі Пілсудскага, заснаваная ў 1904 г., якая спрыяла некаторай эскалацыі ваенных дзеянняў, актывізавалася ў наступныя некалькі гадоў, пачынаючы кампанію забойстваў і рабаванняў пераважна з 1906 г., хоць яны сталі значна менш актыўнымі ў адносінах да канец дзесяцігоддзя. Фракцыя Пілсудскага была часова аслаблена, і ППС раскалолася, хоць да 1909 г. фракцыя Пілсудскага зноў аднавіла вядомасць на польскай падпольнай палітычнай сцэне. Пілсудскаму ў выніку ўдалося дабіцца незалежнасці Польшчы і стаць важнай палітычнай фігурай у міжваеннай Польшчы.
Іншым наступствам стала эвалюцыя польскіх палітычных партый і думкі. Сярод польскіх сялян узнялася нацыянальная свядомасць. Нягледзячы на няўдачу ў дасягненні найбольш радыкальных мэт рэвалюцыі, расійскі ўрад саступіў некаторыя патрабаванні, як у сацыяльнай, так і ў палітычнай сферах, супрацьстаяўшы паражэнскім пачуццям сярод многіх палякаў, якія яшчэ памяталі поўную паразу папярэдніх паўстанняў; у прыватнасці, русіфікацыя была часткова адменена ў адукацыі ў Польшчы.
Рабэр-Франсуа Дам’ен
Рабэр Франсуа Дам’ен (Robert François Damiens; 9 студзеня 1715, Ла Тылуа каля Араса — 28 сакавіка 1757, Парыж) — француз, вядомы тым, што здзейсніў няўдалы замах на караля Францыі Людовіка XV. Апошні чалавек, пакараны ў Францыі смерцю праз чвартаванне, традыцыйнай формай смяротнага пакарання, прызначанай для царазабойцаў.
Біяграфія
Нарадзіўся 9 студзеня 1715 года ў беднай сялянскай сям’і. Амаль усё жыццё ён працаваў прыслугай у розных дваран, у Арасе, а таксама ў Парыжы. Доўгі час ён працаваў прыслугай у езуітаў, а таксама ў некалькіх членаў Парыжскага парламента. Менавіта тут, па прызнанні Дам’ена, ён часта чуў рэзкую крытыку ў адрас караля і, магчыма, пад уплывам пачутага ад праціўнікаў каралеўскай улады, вырашыў забіць караля. Сучаснікі падазравалі, што Дам’ен пакутаваў на некаторыя псіхічныя расстройствы, раней ён некалькі разоў спрабаваў скончыць жыццё самагубствам.
Замах на караля
Увечары 5 студзеня 1757 года Дам’ен накіраваўся ў Версальскі палац і, калі кароль Людовік XV спускаўся па лесвіцы да карэты, ударыў яго нажом у бок. Нож толькі праткнуў скуру і амаль не шкодзіў караля, бо лязо нажа было маленькім, а кароль быў апрануты ў грубае зімовае паліто. Нягледзячы на гэта, спроба забойства караля выклікала паніку: Людовік западозрыў, што лязо змазана атрутай, і прыдворныя сталі шукаць лекара і святара, каб паспавядаць, відаць, паміраючага караля. Дам’ен быў злоўлены на месцы злачынства, ён нават не спрабаваў уцячы. Пасля агляду лекара было пацверджана, што ад удару не было пашкоджаных органаў і што жыццю караля нічога не пагражала.
Катаванні і пакаранне
Дастаўлены са сваёй турэмнай камеры раніцай 28 сакавіка 1757 года на Грэўскую плошчу, Дам’ен нібыта сказаў «La journée sera rude» («Дзень будзе цяжкім»). Пакаранне смерцю працягвалася цэлых чатыры гадзіны. Спачатку ён быў падвергнуты катаванням, падчас якіх яму балюча сціскалі ногі прыстасаваннямі пад назвай «іспанскія боты». Яго катавалі распаленымі абцугамі; руку, якой ён трымаў нож падчас спробы забойства, абпалілі серай; расплаўлены воск, расплаўлены свінец і кіпячы алей уліваліся ў яго раны. Затым ён быў аддадзены каралеўскаму ка́ту Шарлю Анры Сансону, які пасля таго, як кастрыраваў Дам’ена, запрэг коней у яго рукі і ногі, каб іх расчлянілі. Але коні не змаглі разарваць цела злачынца адразу, і ка́ту прыйшлося спачатку раздрабніць яго суставы. Пасля таго, як Дам’ен быў расчлянёны, пад апладысменты натоўпу, яго, як паведамляецца, яшчэ жывое тулава было спалена на вогнішчы. Некаторыя звесткі кажуць, што ён памёр, калі яму адарвалі апошнюю руку.
Наступствы
Пасля смерці Дам’ена рэшткі яго трупа былі ператвораны ў попел і развеяны па ветры. Яго дом быў разбураны, яго братоў і сёстраў прымусілі змяніць сваё прозвішча, а яго бацька, жонка і дачка былі высланы з Францыі.
Пасля Дам’ена пакаранне смерцю праз чвартаванне больш у Францыі не выкарыстоўвалася.
З моманту забойства Генрыха IV у 1610 годзе ў Францыі не было спроб царазабойства. Таму дурная слава Дам’ена захоўвалася даволі доўга. Праз сорак гадоў пасля яго смерці памяць пра самага сумнавядомага жыхара Араса была выкарыстана супраць іншага ўраджэнца Араса, Максімільена Рабесп’ера. Падчас Французскай рэвалюцыі праціўнікі Рабесп’ера называлі яго пляменнікам Дам’ена. Распаўсюджваліся чуткі, што браты Дам’ена Рабер і П’ер пасля таго, як ад іх запатрабавалі змяніць прозвішча, былі названы спалучэннем іх імёнаў — Рабесп’ер. Гэтым праціўнікі рэвалюцыянера тлумачылі як бы спадчынную нянавісць Рабесп’ера да манархіі. Нягледзячы на тое, што паклёп не адпавядаў рэчаіснасці, ён выклікаў значны давер сярод раялістаў і замежных прыхільнікаў. Для іншых пакаранне Дам’ена стала рэзананснай справай, якая паказвала варварства Старога парадку.
Вуліца Галіны Аржанавай (Брэст)
Вуліца Галіны Аржанавай — вуліца ў паўночнай частцы Брэста. Забудоўваць вуліцу пачалі з 1960 года. У забудове пераважаюць 2-павярховыя дамы. Названая ў 1972 г. у гонар Г. А. Аржанавай. Працягласць больш 780 м — ад вул. Машэнскага да зав. Гагарына.
Уладзімір Мікалаевіч Сіўчыкаў
Уладзімір Мікалаевіч Сіўчыкаў (, Жодзіна, Смалявіцкі раён, Мінская вобласць — ) — беларускі пісьменнік, перакладчык, мастак, выдавец.
Біяграфія
Нарадзіўся 3 мая 1958 года ў Жодзіна ў сям’і служачых. Скончыў педагагічнае аддзяленне Мінскага мастацкага вучылішча (1977).
Працаваў настаўнікам малявання і чарчэння ў Траянаўскай сярэдняй школе Барысаўскага раёна. Служыў у арміі (1977—1979). Быў мастаком-афарміцелем у Мінскім палацы культуры і спорту чыгуначнікаў (1979—1983). У 1981 г. паступіў на філалагічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта (пад час вучобы праходзіў стажыроўку ў Тбіліскім дзяржаўным універсітэце, дзе вывучаў грузінскую мову і літаратуру). Пасля заканчэння ўніверсітэта (1986) — рэдактар аддзела літаратуры і мастацтва, у 1989—1990 гг. — адказны сакратар часопіса для дзяцей і падлеткаў «Бярозка». З 1990 г. — прэзідэнт Беларускай асацыяцыі дэтэктыўнага, прыгодніцкага і палітычнага рамана, з 1994 г. — дырэктар выдавецтва «Радыёла-плюс».
Памёр 21 ліпеня 2021 года.
Творчасць
У друку выступаў з 1982 г. Аўтар кнігі вершаў «Адліга» (калектыўны зборнік «Лагодны прамень раніцы», 1988), адзін з аўтараў зборніка апавяданняў «Жнівеньскі праспект» (1988). Таксама аўтар кніг апавяданняў і п’ес «Гульня ў тастамант» (1992), кніг прозы «Лісты да брата» (1998), «Бювар» (2009), «Уладзевы гісторыі» (2015), кнігі паэзіі «Высакосны год» (2004), кніг вершаў дзецям «Кошык Велікодны» (2014), «Багоўка» (2018), слоўніка-даведніка «2000 русских, 2000 белорусских идиом…» (сумесна з А. Баярынай, 2006). Укладальнік (разам з А. Марачкіным) і адзін з аўтараў альбомаў «Жодзінцы. Жывапіс. Графіка. Мастацкае слова» (2008), а таксама «Рыцары Пагоні і Арла» (2010). Укладальнік зборнікаў дэтэктываў «Кінжал з крыламі» (1994) і «Карона Вітаўта Вялікага» (2004), анталогіі вершаў і песень пра каханне «Яна і Я» (разам з Р. Шастак, 2005), зборніка выбраных твораў Максіма Багдановіча «Інтымны дзённік» (2006), Рыгора Барадуліна «Руны Перуновы» (разам з А. Камоцкім, 2006), зборнікаў беларускіх казак, легенд, паданняў, песень «Залатая яблынька» (2013), «Сіняя Світа» (2015), «Зачараваны Замак» (2016) і інш. У перакладзе У. Сіўчыкава з грузінскай мовы на беларускую апублікаваны раман Н. Думбадзэ «Закон вечнасці» (1988), шэраг вершаў і паэм у «Анталогіі грузінскай паэзіі» ў 2 тамах (1989).
Аўтар шэрагу творчых партрэтаў беларускіх і замежных мастакоў — Вінцэнта Ван Гога, Язэпа Драздовіча, Алеся MaRы, Івана Міско, Ігара Рымашэўскага і інш.
Курская (станцыя метро, Кальцавая лінія)
«Ку́рская» (Ку́рская) — станцыя Кальцавой лініі Маскоўскага метрапалітэна.
Дамініка Гізін
Дамініка Гізін (Dominique Gisin, нар., Фіср , Вале, Швейцарыя) — швейцарская гарналыжніца, алімпійская чэмпіёнка 2014 года ў хуткасным спуску. На XXII Зімовых Алімпійскіх Гульнях у Сочы падзяліла са славенкай Цінай Мазэ першае месца ў спаборніцтвах па хуткасным спуску на горных лыжах, што стала першым такім прэцэдэнтам для дадзенай спартыўнай дысцыпліны ў рамках Алімпійскіх Гульняў. Разам з Ларай Гут з’яўляецца лідарам і адной з самых стабільных спартсменак у сваёй зборнай.
Біяграфія
Дамініка Гізін нарадзілася 4 чэрвеня 1985 года ў швейцарскім горадзе Фісп.
У 2001 годзе пачала спартыўную кар’еру, выступаючы выключна ў тэхнічных дысцыплінах. Толькі ў 2005 годзе ў праграме яе выступаў з’явіліся хуткасны спуск і супергігант. Аднак, менавіта ў гэтых дысцыплінах, Гізін пачала паказваць першыя высокія вынікі. Так, першынство свету 2005 года сярод юніёраў, прынесла ёй чацвёртае месца менавіта ў хуткасным спуску. Неўзабаве, яна цалкам адмовілася ад выступу ў тэхнічных відах і засяродзілася на хуткасных.
13 лютага 2014 года на XXII зімовых Алімпійскіх Гульнях у Сочы ў ходзе спаборніцтваў у хуткасным спуску, Дамініка Гізін і Ціна Мазэ са Славеніі падзялілі першае месца, паказаўшы аднолькавы час — 1 мін. 41,57 сек. У выніку, і Гізін, і Мазэ атрымалі залатыя медалі. Бронза дасталася швейцарцы Лары Гут, якая адстала ад чэмпіёнак за ўсё на 0,1 сек. Сітуацыя з уручэннем адразу двух залатых узнагарод па выніках аднаго спаборніцтвы стала першым такім выпадкам у гісторыі алімпійскіх спаборніцтваў па гарналыжным спорце.
Дамініка Гізін прадстаўляе швейцарскі СК «Engelberg».
Дом культуры чыгуначнікаў (Брэст)
Дом культуры чыгуначнікаў — культурна-асветніцкая ўстанова горада Брэста, знаходзіцца на вул. Кіжаватава, 9/1. Адкрыты ў 1956 годзе. Мае глядзельную залу на 365 месцаў, лекцыйную залу, памяшканні для гурткоў, заняткаў танцамі, студый эстраднай харэаграфіі, тэатральнай, выяўленчага мастацтва. Працуе бібліятэка.
Незваротны працэс
Незваро́тны працэ́с – працэс, пасля завершання якога аднавіць пачатковы стан сістэмы немагчыма або магчыма толькі шляхам змянення навакольнага асяроддзя (гэта значыць, здзяйснення дадатковага (кампенсуючага) працэсу).
Усе незваротныя тэрмадынамічныя працэсы з'яўляюцца нераўнаважнымі.
Незаротным з'яўляецца любы працэс, вынікам якога з'яўляецца павялічэнне энтрапіі сістэмы.
Усе рэальныя працэсы з'яўляюцца незваротнымі.
Барцы
Барцы́ (, Борцы) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лукомльскага сельсавета.
Каплун (страва)
Каплун ці Каплук — рэдкая страва, прыгатаваная з кавалачкаў хлеба і вады.
Распаўсюджанне
Страва вядомая на Брэстчыне ў Камянецкім, Жабінкаўскім, Пружанскім, Бярозаўскім, Іванаўскім раёнах; на Гайнаўшчыне.
Прыгатаванне
У гатаваную ваду (часам вар) крышылі цыбулю, хлеб, дадавалі солі, запраўлялі алеем або салам. На Пружаншчыне рабілі на вадзе, у якой варылася бульба. Елі з бульбай.
Падобная да рулёў, цуры.
Праспект Міру (станцыя метро, Калужска-Рыжская лінія)
«Праспект Міру» (Проспе́кт Ми́ра) — станцыя Калужска-Рыжскай лініі Маскоўскага метрапалітэна.
Камуністычная партыя Чэхіі і Маравіі
Камуністычная партыя Чэхіі і Маравіі (КПЧМ) (Komunistická strana Čech a Moravy) — палітычная арганізацыя, парламенцкая партыя ў Чэшскай Рэспубліцы.
Гісторыя
Камуністычная партыя Чэхаславакіі (КПЧ) была заснавана ў 1921 г. і ў міжваенны перыяд з'яўлялася адной з самых масавых камуністычных партый у Еўропе. Яна падтрымлівала шчыльныя адносіны з КПСС, выступала супраць фашызму і Мюнхенскага дагавора 1938 г., а ў гады II Сусветнай вайны арганізавала рух супраціву супраць нямецкай акупацыі. У канцлагерах і засценках загінула каля 30 тыс. камуністаў.
У лютым 1948 г. камуністы фактычна поўнасцю захапілі ўладу ў Чэхаславакіі. Спробы рэфармавання ў 1960-ых гг. скончыліся ўвядзеннем войскаў краін Варшаўскага дагавору і паразай рэфарматараў. Але ў выніку Аксамітнай рэвалюцыі 1989 г. КПЧ фактычна згубіла ўладу. 20 снежня 1989 г. было прынята рашэнне аб нечарговым з'ездзе, па выніках якога 31 сакавіка 1990 г. была сфарміравана Камуністычная партыя Чэхіі і Маравіі.
У нашы дні КПЧМ - адна з найбуйнейшых палітычных партый Чэшскай Рэспублікі па колькасці членаў. У 2007 г. яна налічвала 77 тыс. чал. Аднак большасці членаў было за 70 гадоў. Іх колькасць стала скарачаецца. КПЧМ прадстаўлена ў Палаце дэпутатаў парламента Чэшскай Рэспублікі, сенаце парламента Чэшскай Рэспублікі, а таксама ў Еўрапарламенце. Уваходзіць у Аб'яднанне еўрапейскіх левых і паўночных левых зялёных.
Ідэалогія
Асновай ідэалогіі КПЧМ застаецца марксізм. Аднак ўнутры партыі назіраецца рознагалосіца. Значная частка чэшскіх камуністаў спавядае ідэі еўракамунізму, выступае за дэмакратычныя інстытуты ўлады і далейшую інтэграцыю Чэхіі ў ЕС. Аднак маецца адносна невялікая, але ўсё яшчэ ўплывовая крайне левая група. Яна падтрымлівае традыцыі, закладзеныя ў мінулым, заклікае змагацца з неалібералізмам і глабальным капіталізмам.
Шонбрунскі мірны дагавор
Шонбрунскі мірны дагавор, Венскі мірны дагавор, 1809 — мірны дагавор паміж Францыяй і Аўстрыяй, падпісаны 14 кастрычніка 1809 года ў Шонбрунскім палацы ў Вене, пасля заканчэння аўстра-французскай вайны 1809.
Лівіу Драгня
Лівіу Нікалае Драгня (Liviu Nicolae Draɡnea, нар. ) — румынскі палітык і інжынер. Былы лідар Сацыял-дэмакратычнай партыі (СДП) і былы член Дэмакратычнай партыі Румыніі. Быў міністрам унутраных спраў Румыніі ў кабінеце Эміля Бока ў студзені-лютым 2009 года. Прадстаўляў жудзец Тэлеарман у Палаце дэпутатаў са снежня 2012 года. У гэты ж час ён быў прызначаны намеснікам прэм’ер-міністра і міністрам адміністрацыі і рэгіянальнага развіцця. Ён падаў у адстаўку з кабінета міністраў у маі 2015 года пасля вынясення абвінаваўчага прысуду па справе, звязанай з махлярствам на выбарах, за што ён атрымаў двухгадовы ўмоўны тэрмін у красавіку 2016 года. Пасля парламенцкіх выбараў у 2016 годзе ён стаў Старшынёй Палаты дэпутатаў. У 2019—2021 гадах знаходзіўся ў турэмным зняволенні.
Кульгавыя коні
«Кульгавыя коні» ці «Павольныя коні» (Slow Horses) — брытанскі серыял пра шпіёнаў-няўдачнікаў, прэм’ера якога адбылася 1 красавіка 2022 года на канале «Apple TV+». Галоўную песню да серыяла выконвае Мік Джагер, а саміх «Кульгавых коней» здымалі ў Лондане. Галоўную ролю Джэксана Лама выконвае ўладальнік «Оскара» Гэры Олдмен, які стварае яркі вобраз неахайнага і эксцэнтрычнага былога агента, за дзівацтвам якога хаваецца вялікі талент.
Сюжэт
У брытанскай разведцы такімі персанажамі аказаліся супрацоўнікі аднаго з падраздзяленняў «МІ5», празванага «дрыгвой» — бо там можна загрузнуць надоўга. Гэта спецыяльны аддзел, куды накіроўваюць агентаў, якія нарабілі сур’ёзных памылак. Там ім не свеціць ніякага развіцця, а сярод самых цікавых працоўных задач — сартаванне смецця падазронай асобы.
Кіруе гэтай «прадуктыўнай» камандай Джэксан Лам — таленавіты ў мінулым шпіён, чыя кар’ера пайшла на спад праз яго запальчывы характар. Часам здаецца, што асноўная задача Лама — не накіроўваць працу падначаленых у эфектыўны кірунак, а сачыць за тым, каб агенты-няўдачнікі не праявілі сябе занадта актыўна, а можа, ён і ўвогуле таемна спадзяецца, што праз расчараванне ў працы яны звольняцца.
Адным з такіх агентаў аказваецца Рывер Картрайт, які трапіў у Слоў-Хаўс пасля праваленага вучэбнага задання і затрымаўся там на шмат месяцаў. Сумную гісторыю яго правалу вам распавядуць у пачатку фільма, і гэта будзе адна з самых дынамічных яго частак — але набярыцеся цярпення, бо з цягам часу напружаны настрой «Кульгавых коней» вас зацягне.
Тым больш што, як аказалася, нават адкідам выведкі часам удаецца даказаць, што яны чагосьці вартыя, галоўнае — быць гатовымі выканаць сваю справу, у гэтым выпадку — выратаваць краіну ад тэрарыстычнага акту. Праўда, для гэтага Картрайт вымушаны прадзірацца праз кілаграмы смецця невядомага журналіста, не ведаючы, што ж ён там шукае. Вось яна, іронія жыцця: ад мараў пра кар’еру суперагента — да сартавання смецця, і праз яе — да выратавання нацыі ад вялікай пагрозы.
Пампей (муніцыпалітэт)
Пампеі (Pozzuoli) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Кампанія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Неапаль.
Насельніцтва складае 25620 чалавек (2010 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 2066,13 чал./км². Займае плошчу 12,4 км². Паштовы індэкс — 80045. Тэлефонны код — 081.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святая Madonna del Rosario.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
IC 2271
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Фрыдлант-на-Остравіцы
Фрыдлант-над-Остравіцы (Frýdlant nad Ostravicí) — невялікі горад на паўночным усходзе Чэхіі. Размешчаны ў Мараўскасілезскім краі, у раёне Фрыдэк-Містэк.
Горад стаіць на беразе ракі Остравіцэ. Насельніцтва — 9824 чал. (па дадзеных перапісу 2004 года).
Манаслу
Манаслу (मनास्लु, таксама вядомая, як Кутанг) — гара ў Непале, восьмая па вышыні вяршыня свету. Знаходзіцца ў горным масіве Мансіры Гімал на ўсход ад Анапурны. Назва вяршыні паходзіць ад слова Манаса, што на санскрыце азначае «гара духаў».
Першае паспяховае ўзыходжанне на Манаслу здзейснілі японец Тасіа Іманісі і шэрпа Г'ялзен Норбу 9 мая 1956 года. 10 красавіка 1972 года снежная лавіна на вышыні 6950 м накрыла лагер карэйскай экспедыцыі, якая спрабавала скарыць вяршыню. Усе 15 удзельнікаў экспедыцыі загінулі.
У гонар горы названы астэроід 6918 Манаслу.
Радыё Унэт
Радыё Унэт (Radio Wnet) — польская радыёстанцыя з цэнтральным офісам у Варшаве.
Гісторыя
Радыё заснавана ў 2009 годзе і першапачаткова было толькі ў інтэрнэце. З сярэдзіны кастрычніка 2018 года яго праграмы пачалі трансліравацца на хвалях FM у Варшаве і Кракаве, у ліпені 2020 года далучыўся Уроцлаў, а ў снежні Беласток.
11 лістапада 2020 года пачала сваю працу беларуская рэдакцыя Радыё Унэт, якая з’яўляецца часткай польскага Radio Wnet і выходзіць у эфір кожны будні дзень раніцай і ўвечары.
Вентылятар
Вентылятар (ад Ventilo) — прылада для падачы паветра або іншых газаў пры ціску не вышэй за 12-15 кПа (0,12-0,15 кгс/см²).
Служаць для вентыляцыі будынкаў і руднікоў, для падачы паветра ў кацельныя і пячныя агрэгаты і выдалення з іх дымавых газаў, сушкі матэрыялаў, ахаладжэння дэталяў машын і механізмаў, стварэння паветраных заслон, пнеўматычнага транспарту сыпкіх матэрыялаў, забеспячэння некаторых тэхналагічных працэсаў, для ахаладжэння радыятараў, кандэнсатараў, падачы паветра. Акрамя прамысловых вентылятараў, шырокае распаўсюджванне атрымалі настольныя і падвесныя вентылятары розных тыпаў.
Акцябрская (станцыя метро, Калужска-Рыжская лінія)
«Акцябрская» (Октя́брьская) — станцыя Калужска-Рыжскай лініі Маскоўскага метрапалітэна.
Лучыцкі сельсавет
Лу́чыцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Петрыкаўскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Лучыцы.
Створаны 20 жніўня 1924 года ў складзе Капаткевіцкага раёна Мазырскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Капаткевіцкім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года па 12 лютага 1935 года ў Петрыкаўскім раёне. З 21 чэрвеня 1935 года ў Капаткевіцкім раёне Мазырскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Палескай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Кашэвіцкага сельсавета. Пасля скасавання Капаткевіцкага раёна з 25 снежня 1962 года ў складзе Петрыкаўскага раёна.
Паводле перапісу 2009 года насельніцтва сельсавета складае 1026 чалавек, з іх 97,7 % — беларусы.
Харальная сінагога (Віцебск)
Харальная сінагога (таксама называлася Заручаўская або Вялікая, Заручайная Синагога) — колішняя сінагога ў Віцебску, якая знаходзілася на вул. Старамагілёўскай (зараз вул. М. Калініна).
Гісторыя
У 1899 годзе адбылося ўрачыстае адкрыццё сінагогі, першую службу пасля доўгіх гадоў правёў рабін Бер Гітэльзон. На цырымоніі прысутнічаў галоўны хазан Рыгі, ураджэнец Віцебска, Цві-Іосіф Когана (Кохан).
Беларускі гісторык мастацтва Аляксандр Лакотка ў сваёй кнізе прывёў 1630 год як прыблізную дату перыяда будаўніцтва сінагогі, якая перажыла, аднак, з вельмі шмат рэканструкцый, страціўшы з-за гэтага свой першапачатковы выгляд. Галоўны фасад сінагогі ў пачатку ХХ стагоддзя быў двухпавярховы, зроблены на высокім пастаменце. Сінагорга была зачынены бальшавікамі ў 1929 годзе. Падчас Другой сусветнай вайны была разбурана.
Вентыляцыя
Вентыляцыя (ад ventilatio — праветрыванне) — рэгулюемы паветраабмен у памяшканні, а таксама прылады, якія яго ствараюць. Вентыляцыя забяспечвае неабходную чысціню, тэмпературу, вільготнасць і рухомасць паветра. Гэтыя патрабаванні вызначаюцца гігіенічнымі нарматывамі: наяўнасць шкодных рэчываў у паветры (газы, пары, пыл) абмяжоўваецца гранічна дапушчальнымі (бясшкоднымі для здароўя людзей) канцэнтрацыямі, а тэмпература, вільготнасць і рухомасць паветра ўстанаўліваюцца ў залежнасці ад умоў, неабходных для найбольш спрыяльнага самаадчування чалавека. Для многіх вытворчых памяшканняў (цэхі зборкі дакладных механізмаў, радыёэлектронікі і інш.) чысціня паветра, яго тэмпература і вільготнасць вызначаюцца таксама асаблівасцямі тэхналагічнага працэсу.
Куарта
Куарта (Quarto) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Кампанія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Неапаль.
Насельніцтва складае 39142 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 2796 чал./км². Займае плошчу 14 км². Паштовы індэкс — 80010. Тэлефонны код — 081.
Заступнікам населенага пункта лічыцца Святая Марыя.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Нанка
Нанка (ад назвы кітайскага горада Нанкін) — трывалая баваўняная тканіна, як правіла, буравата-жоўтага колеру. Выкарыстоўваецца для вырабу наждачнага палатна і пры пашыве футравых вырабаў, галаўных убораў. Зроблены з нанкі — на́нкавы.
у зборніку «Таваразнаўства сырых прадуктаў і мануфактурных вырабаў» пісаў, што нанку вырабляюць з бавоўніка сорту Gossypium religiosum, прыродны яе колер не пагаршаецца з часам і пры мыцці. Таксама ён пісаў, што ў Манчэстэры, у прырэйнскай Прусіі і ў Саксоніі для афарбоўкі нанкі выкарыстоўваюць вокіс жалезу.
Н. Сасніна, І. Шангіна ў ілюстраванай энцыклапедыі «Рускі традыцыйны касцюм» пішуць, што нанка выраблялася «на трох рамізках» саржавым перапляценнем. У XIX стагоддзі нанка была адной з самых танных тканін, якія выпускаюцца рускімі фабрыкамі.
У культуры
У рускай класічнай літаратуры нанкавае адзенне часта згадваецца ў XIX стагоддзі: у Льва Талстога ў «Вайне і міры», у Гогаля ў «», у Тургенева ў «» і «», а таксама ў Дастаеўскага ў «Злачынстве і пакаранні».
Барыкадная (станцыя метро)
«Барыкадная» (Баррика́дная) — станцыя Таганска-Краснапрэсненскай лініі Маскоўскага метрапалітэна.
Яркава (Цюменская вобласць)
Яркава (Ярково) — сяло ў Цюменскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Яркаўскага раёна і Яркаўскага сельскага паселішча. Размешчана ва ўсходняй частцы Турынскай раўніны, на рацэ Табол (прыток Іртыша), прыкладна за 100 км на паўночны ўсход ад Цюмені. Насельніцтва — 7458 чалавек (2021).
IC 2272
IC 2272 — галактыка тыпу *2 (падвойная зорка) ў сузор’і Рак.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сядай за руль маёй машыны
«Сядай за руль маёй машыны» (ドライブ・マイ・カー) — японскі мастацкі фільм, прэм’ера якога адбылася ў ліпені 2021. Карціна сабрала цэлы шэраг прэмій: тры прызы Канскага кінафестывалю, чатыры прэміі Нацыянальнага таварыства кінакрытыкаў ЗША, прэмію BAFTA за найлепшае неангламоўнае кіно, «Залаты глобус» і «Оскар» за лепшы фільм на замежнай мове.
Сюжэт
Галоўны герой карціны — тэатральны акцёр і рэжысёр Ясуке Кафуку. Ён жыве ў шчаслівым шлюбе са сцэнарысткай Ота, пакуль аднойчы не заспявае яе ва ўласным доме з каханкам. Кафуку пакідае дом, а праз нейкі час яго жонка памірае ад кровазліцця ў мозг.
Праз два гады пасля трагедыі Кафуку запрашаюць у Хірасіму, паставіць чэхаўскую п’есу «Дзядзька Ваня». Яму даюць асабістага кіроўцу — маўклівую дзяўчыну Місакі са шрамам на твары.
Час, што Кафуку і Місакі праводзяць разам, іх гутаркі і абмен сакрэтамі — усё гэта ідзе на карысць абодвум. Кафуку пачынае нанава аналізаваць свае адносіны з жонкай. А Місакі спрабуе разабрацца з цяжкай гісторыяй уласнага мінулага.
Белая Царква (Чашніцкі раён)
Бе́лая Царква́ (, Белая Церква) — вёска ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лукомльскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Чарэйскага сельсавета.