cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Група расійскіх ваенных спецыялістаў у Эфіопіі
Дзейнасць
Па дадзеных італьянскага часопіса Analisi Difesa, замежнікі ўдзельнічалі ў планаванні майскага наступлення 2000 года. Аперацыю рыхтавалі васемнаццаць расійскіх ваенных саветнікаў і спецыялістаў вышэйшага каманднага звяна, у тым ліку тры ад ВПС (акрамя Янакава, гэта — генерал-маёр Дзмітрый Міхайлавіч Яфіменка; да прыбыцця ў Эфіопію займаў пасаду камандзіра бамбардзіровачнай авіядывізіі; у Эфіопіі — саветнік камандуючага ВПС, генерал-маёр Іван Паўлавіч Фралоў, раней — камандзір знішчальнай авіядывізіі; у Эфіопіі — саветнік начальніка штаба ВПС) і адзін ад СПА (палкоўнік Яўген Пятровіч Абухоў, ранейшая пасада-начальнік аператыўнага аддзела 16-й ВА ВПС і СПА, Кубінка; у Эфіопіі — саветнік камандуючага СПА).
Пётр Шарэйка
Пётр Шарэйка (, г. Ваўкавыск —, г. Варшава, Польшча) — лекар, гінеколаг і гісторык медыцыны.
Група расійскіх ваенных спецыялістаў у Эфіопіі
Дзейнасць
Паводле некаторай інфармацыі, расійскія спецыялісты маглі ўступаць у сутычкі з грамадзянамі былых савецкіх рэспублік, якія ваявалі на баку эрытрэйцаў, у прыватнасці, з украінцамі. Са слоў Аляксандра Мішына, сузаснавальніка ўкраінскага Цэнтра даследавання Афрыкі, фактычна ўсе лётчыкі варагуючых бакоў былі з Украіны і Расіі, уступаючы ў сутычкі адзін з адным. Ён нават назваў падзеі 1998—2000 гадоў «першай расійска-ўкраінскай вайной». Журналіст Вадзім Андрухін згадваў, што амерыканская разведка тады нібыта перахапіла радыёперамовы, якія вялі паміж сабой пілоты варагуючых бакоў. Усе яны казалі на рускай мове і мацюкаліся. Як адзначалі іншыя крыніцы, гэта не першы падобны выпадак. Расійскія і ўкраінскія наёмныя спецыялісты ўжо сутыкаліся як адзін з адным, так і паміж сабой у Анголе.
Варта адзначыць, што і на баку Эфіопіі змагалася некаторая колькасць украінцаў, як і расіянаў на баку Эрытрэі, а сярод байцоў Янакава былі таксама беларусы.
Пётр Шарэйка
Біяграфія
Сын Томаса Шарэйкі і Сафіі Севашкевіч. У 1936—1939 гадах — студэнт медыцынскага факультэта Універсітэта Стэфана Баторыя ў Вільні. У 1941 годзе вывучаў медыцыну ў Нацыянальным інстытуце медыцыны ў Львове. Дыплом лекара атрымаў 25 чэрвеня 1941 года. Абараніў яго 25 сакавіка 1946 года на медыцынскім факультэце Ягелонскага ўніверсітэта.
Група расійскіх ваенных спецыялістаў у Эфіопіі
Дзейнасць
Жалаванне лётчыка складала каля 5 тыс. долараў у месяц, разведчыкі зараблялі ў паўтара разы больш, а сярэдні ваенспец атрымліваў 3500 долараў.
Пётр Шарэйка
Біяграфія
У 1941—1942 гадах працаваў у акушэрска-гінекалагічным аддзяленні шпіталя Святога Лазара ў Кракаве. З 1945 па 1950 год кіраўнік дэпартамента шпіталяў Міністэрства аховы здароўя. З 1952 па 1954 год ад’юнкт кафедры аховы здароўя Медыцынскай акадэміі ў Варшаве. Арганізатар і галоўны лекар акушэрска-гінекалагічнай клінікі на вул. Мідаліньскага ў Варшаве. У 1965—1968 гадах галоўны лекар лякарні Святой Сафіі на вул. Жалезнай у Варшаве. У 1968—1970 гадах галоўны лекар бальніцы на вул. Інфлянцкай. З 1976 па 1984 год галоўны лекар паліклінікі раёна Варшава-Воля. З 1948 па 1950 год рэдактар часопіса «Польскія шпіталі». У 1980-х гадах па яго ініцыятыве была ўтворана гістарычная секцыя Польскага медыцынскага таварыства.
Група расійскіх ваенных спецыялістаў у Эфіопіі
Колькасць
Па дадзеных выдання «Независимая газета», на сакавік 2000 года ў краіне знаходзілася каля 500 расіян. Газета «Собеседник» у маі 2001 года, ужо пасля вайны, паведаміла пра ўдзел у канфлікце на баку Эфіопіі мінімум 150 чалавек лётнага складу (пілоты знішчальнікаў, экіпажы верталётаў і ваенна-транспартных самалётаў), не менш за 200 спецыялістаў наземнага абслугоўвання, каля двух дзясяткаў штабных спецыялістаў і столькі ж тэхнічных — па артылерыі і электронных сістэмах. Выданне «Версия» ацаніла колькасць кантынгенту ў парадку тысячы ваенных спецыялістаў, паўтары сотні лётчыкаў і паўсотні спецыялістаў па тактычнай разведцы. У сваю чаргу ваенны аглядальнік і гісторык Іван Канавалаў назваў лічбу ў каля 100 чалавек
Пётр Шарэйка
Узнагароды
У 1991 годзе калегія Польскага Медыцынскага Таварыства ўзнагародзіла Шарэйку медалём «Gloria Medicinae», а ў 1994 годзе ён стаў ганаровым членам Польскага Таварыства Гісторыі медыцыны і фармацыі. У 1998 годзе годзе ўзнагароджаны медалём Аўгуста Фердынанда Вольфа.
Група расійскіх ваенных спецыялістаў у Эфіопіі
Ветэранскі статус
Першапачаткова ў расійскіх саветнікаў, якія вярнуліся з Эфіопіі, не было статусу ўдзельніка баявых дзеянняў. Ветэранам канфлікту прыйшлося доўга чакаць гэтага. Разам з удзельнікамі войнаў у Анголе і Мазамбіку пры падтрымцы Мінабароны РФ яны дамагліся выдання Федэральнага закона № 166 ад 2.10.2008 г. «Аб унясенні змяненняў у ФЗ “Аб ветэранах„». Паводле паправак ветэранамі баявых дзеянняў пачалі лічыцца і вайскоўцы, якія ўдзельнічалі ў эфіопа-эрытрэйскіх падзеях, але толькі з мая па снежань 2000 года (ужо пасля завяршэння канфлікту).
Пётр Шарэйка
Навуковая дзейнасць
Аўтар шасці тамоў Слоўніка польскіх лекараў дзевятнаццатага стагоддзя, апублікаваных у перыяд часу з 1990 па 2003 год.
Супрацоўнічаў з рэдакцыямі Польскага біяграфічнага Слоўніка, Энцыклапедыяй Здароўя, Малой Медыцынскай Энцыклапедыяй.
Сёмая ступень
У арыфметыцы і алгебры сёмая ступень — вынік перамнажэння сямі аднолькавых множнікаў:
Адольф Вільгельм Герман Кольбэ
Адольф Вільгельм Герман Кольбэ (ням.: Adolph Wilhelm Hermann Kolbe; 27 верасня 1818, Эліхаўзен, цяпер частка Гётынгена - 25 лістапада 1884, Лейпцыг) — нямецкі хімік-арганік.
Сёмая ступень
n7 = n × n × n × n × n × n × n
.
Сёмую ступень ліку таксама можна выразіць, як здабытак ліку і яго шостай ступені, як здабытак квадрата ліку і яго пятай ступені, або як здабытак куба ліку і яго чацвёртай ступені:
n7 = n × n6 = n2 × n5 = n3 × n4
Паслядоўнасць сёмых ступеняў неадмоўных цэлых лікаў пачынаецца лікамі:
Завод (Пухавіцкі раён)
Гісторыя
Да 5 мая 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Варашылаўскага сельсавета, пасля — у складзе Селецкага сельсавета.
З 2006 года па 28 мая 2013 года ў складзе Вецярэвіцкага сельсавета.
Фёдар Іларыёнавіч Паўлоўскі
Фёдар Іларыёнавіч Паўлоўскі (, вёска Міхайлаўка (зараз гарадскі пасёлак), Запарожская вобласць, Украіна —, , Беларусь) — адзін з арганізатараў і кіраўнікоў партызанскага руху на тэрыторыі Палескай вобласці падчас Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1941).
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Украінец. Закончыў няпоўную сярэднюю школу, курсы савецкага будаўніцтва ў Маскве. Працаваў забойшчыкам на шахце Грузская ў Данбасе.
З 1930 года — у Чырвонай Арміі. З 1932 года — член ВКП(б). У 1932 годзе скончыў палкавую кавалерыйскую школу. Удзельнік баёў з японцамі каля возера Хасан у 1939 годзе, савецка-фінляндскай вайны 1939—1940 гадоў. У 1940 годзе скончыў курсы палітсастава. З 1940 года да пачатку Вялікай Айчыннай вайны — упаўнаважаны наркамата загатовак па Акцябрскаму раёну Палескай вобласці.
У чэрвені 1941 года разам з першым сакратаром Акцябрскага райкама КП(б)Б Ц. П. Бумажковым стварыў знішчальны батальён, які пазней ператварыўся ў партызанскі атрад «Чырвоны Кастрычнік», адзін з першых на Беларусі, і стаў яго камандзірам. Атрад у час наступлення нямецкіх войскаў летам 1941 года дзейнічаў у іх тыле і на пярэдняй лініі, праводзіў дыверсіі, знішчаў масты, тэхніку і жывую сілу праціўніка, а 16-18 ліпеня 1941 года ва ўзаемадзеянні з часткамі Чырвонай Арміі пры падтрымцы браняпоезда разграміў штаб нямецкай дывізіі ў вёсцы Воземля Акцябрскага раёна.
За ўмелае кіраўніцтва партызанскім атрадам і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 6 жніўня 1941 года Паўлоўскаму разам з Бумажковым было прысвоена званне Героеў Савецкага Саюза — першым з партызан у Вялікую Айчынную вайну.
Да канца верасня 1941 года «Чырвоны Кастрычнік» пад кіраўніцтвам Паўлоўскага вызваліў ад акупантаў многія населеныя пункты Акцябрскага раёна, што дало пачатак існаванню Акцябрскай партызанскай зоне з цэнтрам у Рудабелцы, а да канца 1941 года партызаны поўнасцю ачысцілі ад акупантаў Акцябрскі раён.
Мяльканавічы
Мялька́навічы (, Мелькановичи) — вёска ў Слонімскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Азгінавіцкага сельсавета.
Фёдар Іларыёнавіч Паўлоўскі
Біяграфія
З красавіка 1943 Паўлоўскі — член Палескага падпольнага абкама КП(б)Б, а з лістапада 1943 года — член Акцябрскага падпольнага райкама КП(б)Б.
Кінан ап Хівел
Біяграфія
Кінан вярнуў прастол Гвінеда дынастыі Аберфрау пасля смерці Марэдыда. Пра нядоўгае кіраванне Кінана нічога невядома, гэтак жа як і пра акалічнасці, пры якіх яго змяніў Айдан ап Блегіўрыд.
Жэралду Алкмін
Жэралду Жазэ Радрыгіс Алкмін Філью (нар. ) — бразільскі медык, педагог і палітык , член Бразільскай сацыялістычнай партыі , віцэ-прэзідэнт Бразіліі з 1 студзеня 2023 года.
Губернатар штата Сан-Паўлу з 2001 па 2006 і з 2011 па 2018 гады, мае найдаўжэйшы тэрмін кіравання ўрадам Сан-Паўлу з часоў вяртання дэмакратыі ў Бразіліі. Быў універсітэцкім прафесарам медыцынскага курса ва Універсітэце Нові-ды-Жулью  і з’яўляецца членам Акадэміі медыцыны Сан-Паўлу.
Вуліца Чэхава (Санкт-Пецярбург)
Вуліца Чэхава (з 1923; да 1923 — Эрцелеў завулак) — вуліца ў цэнтры Санкт-Пецярбурга, праходзіць ад вуліцы Жукоўскага да вуліцы Някрасава. Нумарацыя дамоў вядзецца ад вуліцы Жукоўскага.
Першапачатковую назву вуліца атрымала ад прозвішча домаўладальніка, генерала, удзельніка Айчыннай вайны 1812 года, обер-паліцмайстра Ф. Ф. Эрцеля. У 1923 годзе была перайменаваная ў памяць пра пісьменніка А. П. Чэхава.
Пракладзеная ў другой палове XVIII стагоддзя. Забудавана ў канцы XIX — пачатку XX стагоддзяў даходнымі дамамі.
Даспельванне
Звычайна ў працэсе даспельвання ўжываюць два падыходы:
Даспельванне пладоў
Шэраг відаў гародніны і садавіны для паляпшэння транспартабельнасці і павышэння лёжкасці збіраюць на захоўванне ў стане, далекім ад поўнай сталасці (познія сарты яблыкаў, грушы, абрыкосы, персікі, слівы, бананы, памідоры і дыні). Як у выпадку натуральнага працэсу паспявання пладоў на расліне, так і падчас штучнага працэсу (даспельвання) складаныя арганічныя рэчывы пладоў распадаюцца на простыя (напрыклад, протапекцін пераходзіць у растваральны пекцін, крухмал ператвараецца ў глюкозу, памяншаецца ўтрыманне кіслот), у выніку чаго плод становяцца мякчэй і саладзей. Як у працэсе паспявання на расліне, так і пры даспельванні ўтвараюцца фарбавальнікі (пігменты), і плады набываюць характэрную для дадзенага віду афарбоўку. Аднак, калі працэс паспявання ажыццяўляецца непасрэдна на расліне, то ў пладах адбываецца не толькі распад рэчываў, але і іх сінтэз — смакавыя якасці такіх пладоў вышэй, чым даспеўшых у лёжцы. Па гэтай прычыне збор недаспелых пладоў з наступным іх даспельваннем праводзяць толькі ў выпадку неабходнасці.
Найбольш часта даспельванню падвяргаюць таматы. Для гэтага свежазнятыя непашкоджаныя плады змяшчаюць у адкрытыя, добра ветраныя скрыні. Сховішчы для агародніны надзейна абараняюць ад дзённага святла, абсталююць вентыляцыяй і, пры неабходнасці, ацяпленнем. Інтэнсіўнасць працэсу даспельвання ў немалой ступені залежыць ад стану адноснай вільготнасці (павінна быць не вышэй 80 %) і тэмпературы паветра ў сховішчы. Для запаволення тэмпаў даспельвання плады (напрыклад, яблыкі, грушы, дыні, плады костачкавых парод) захоўваюць пры больш нізкай тэмпературы, а для паскарэння — павышаюць тэмпературу паветра да 20 °C (але не вышэй за 25 °C). Празмернае падвышэнне тэмпературы паветра затрымлівае працэс даспельвання, спрыяе разбурэнню некаторых вітамінаў, а ў таматах не ўтвараецца фарбавальнік і плады робяцца жоўтымі).
Даспельванне з дапамогай этылену
Дзеянне этылену на плады было вынайдзена ў 1930-я гады.
Найчасцей тэхналогія даспельвання пладоў з дапамогай газу этылену ў герметычных камерах ужываецца для таматаў і бананаў. Падача этылену ў аўтаматызаваныя камеры даспельвання ажыццяўляецца з балонаў або з дапамогай спецыяльных генератараў этылену. У паўночных раёнах па прычыне кароткага лета рэкамендуюць прыбіраць таматы зялёнымі і даспельваць плады з дапамогай этылену, у герметычных камерах, устаноўленых у ацяпляных памяшканнях. Даспельванне дазваляе атрымліваць спелыя плады на месяц раней, чым пры натуральным паспяванні на раслінах.
Блетынг
Блетынг (bletting) — гэта асобны спосаб давядзення недаспелых пладоў да найлепшага смаку. Упершыню дзеяслоў to blet быў ужыты Джонам Ліндлі, англійскім батанікам, прафесарам Лонданскага ўніверсітэта, у яго «Увядзенні ў батаніку» (1835). Там ён апісваў, што садавіна пры пераспяванні ці пачынае гніць, ці набывае своеасаблівую блет-слодыч. Слова грунтавалася на французскай назве груш-пераспелак. Людзі здаўна заўважылі, што некаторыя віды пладоў, напрыклад, рабіна, айва, мушмула, робяцца больш салодкімі і смачнымі пасля падмарожвання. Менавіта гэты працэс і ляжыць у аснове блетынгу. Хімічна блетынг павялічвае ўтрыманне цукроў, а памяншае ўтрыманне кіслот і танінаў, што робіць смак менш звязальным.
Эдуард ван Бейнум
Эдуард ван Бейнум (Eduard van Beinum; — ) — нідэрландскі дырыжор. Вядомы як папулярызатар музыкі Антона Брукнера.
Быў дырыжорам-самавукам. Ад 1927 да 1931 кіраваў аркестрам Харлемскага акрестравага таварыства. У 1931 годзе заняў месца другога дырыжора Каралеўскага аркестра Кансертгебау (асістэнта Вілема Менгельберга). Ад 1938 года ўжо падзяляў пасаду галоўнага дырыжора з Менгельбергам. У 1945-м, па заканчэнні Другой сусветнай вайны, ван Бейнум стаў аднаасобным галоўным дырыжорам Каралеўскага аркестра Кансертгебау (тады як Менгельбергу было забаронена займацца дырыжорскай дзейнасцю ў Нідэрландах з-за яго супрацоўніцтва з акупацыйным рэжымам). пераемнікам ван Бейнума ад 1959 года быў Бернард Хайтынк.
У 1947—1949 гадах ван Бейнум быў таксама галоўным дырыжорам Лонданскага філарманічнага аркестра. У 1956 быў галоўным дырыжорам Лос-Анжэлескага філарманічнага аркестра.
У цяперашні час існуе Фонд імя Эдуарда ван Бейнума (Eduard van Beinum Stichting), які падтрымлівае маладых таленавітых артыстаў.
Чэсменскія воінскія могілкі
Чэсменскія воінскія могілкі — могілкі ў Маскоўскім раёне Санкт-Пецярбурга, побач з Чэсменскай царквой. На могілках пахаваныя ветэраны сувораўскіх, кутузаўскіх і іншых паходаў рускай арміі, а таксама абаронцы Ленінграда ў гады Вялікай Айчыннай вайны.
Спачатку на могілках хавалі ветэранаў рускай арміі, якія пражывалі ў Ваеннай Чэсменскай багадзельні, якая размяшчалася ў былым Чэсменскім палацы. Да сярэдзіны XX стагоддзя старыя пахаванні былі знішчаныя, а на іх месцы былі створаны могілкі абаронцаў Ленінграда.
7 мая 2003 года ля ўваходу на могілках быў усталяваны памятны крыж у гонар усіх загінулых воінаў. У аснове крыжа знаходзіцца дошка з надпісам: «Вечная памяць загінулым у імя Расіі ў перыяд: Айчыннай вайны 1812, Руска-турэцкіх войнаў 1828—1829, 1877—1878, Крымскай кампаніі 1853—1855, Руска-японскай вайны 1904—1905, Першай сусветнай вайны 1914—1918, Вялікай Айчыннай вайны 1941—1945».
У 2011 годзе на могілках былі праведзены работы па рэстаўрацыі і добраўпарадкаванні.
Кансертгебау
Кансе́ртгеба́у (па-нідэрландску — Concertgebouw, літаральна — «збудаванне для канцэртаў») — буйная канцэртная зала ў Амстэрдаме, Нідэрланды. Вядомая сваёй цудоўнай акустыкай, дзякуючы якой з’яўляецца адной з трох найлепшых залаў у свеце для сімфанічнай музыкі (іншыя дзве — Symphonic Hall у Бостане, ЗША і Musikvereinsaal у Вене, Аўстрыя). Ужываецца пераважна для канцэртаў класічнай музыкі, зрэдку — таксама для джазавых і фальклорных выступленняў. Залы з назвай «кансертгебау» ёсць таксама ў іншых гарадах Нідэрландаў і Бельгіі, напрыклад — у Харлеме (Нідэрланды), Бругэ (Бельгія).
Гісторыя
Кансертгебау быў пабудаваны ў 1888 годзе па праекце архітэктара Адольфа Леанарда ван Гента. Падчас узвядзення будынак знаходзіўся па-за межамі горада, сёння — у цэнтры гораду, побач з Музеем Ван Гога, Дзяржаўным мастацкім музеем (Rijksmuseum) і Гарадскім музеем Амстэрдама (Stedelijkmuseum). У 1980-я і 1990-я гады будынак быў у небяспечным стане і зведаў рэстаўрацыю, тады ж да яго была зроблена нова прыбудова з шкла і металу.
У гэтым будынку ўвесь час размяшчаецца Каралеўскага аркестра Кансертгебау (Koninklijk Concertgebouworkest). За ўвесь час існавання аркестра толькі 6 чалавек былі яго галоўнымі дырыжорамі:
Сучаснасць
У цяперашні час Кансертгебау інтэграваны ў канцэртнае жыццё Нідэрландаў і свету. Акрамя ўласнага аркестра тут стала адбываюцца канцэрты Нідэрландскага філарманічнага аркестра. З беларускіх музыкантаў у апошнія некалькі гадоў тут выступалі: дырыжоры Аляксандр Анісімаў і Леў Лях, піяністкі Ганна Шыбаева і Ксенія Кузьменка, флейтыстка Даша Бельцюкова, віяланчэлісты Аляксей Кісялёў і Уладзімір Сінькевіч.
Конкурс
Штогод у сакавіку ў Кансертгебау праходзіць нацыянальны конкурс выканаўцаў (Vriendenkrans concours). У ім могуць браць удзел ансамблі і салісты, якія іграюць на любых інструментах, але не старэйшыя за 27 гадоў. Конкурс праходзіць у 3 туры. Пераможцы, акрамя грашовай прэміі, атрымліваюць права на выступленне ў Кансертгебау ў наступным пасля конкурсу сезоне.
Канцэртнае жыццё
Канцэрты адбываюцца амаль штодзённа, звычайна — некалькі разоў за дзень, у дзвюх залах: Вялікая зала (Grote Zaal), змяшчальнасць — 1974 месцаў, і Малая зала (Kleine Zaal), змяшчальнасць — 438 месцаў. Найчасцей канцэрты пачынаюцца а 20.15. Таксама выступленні могуць пачынацца а 10.15, 12.30, 14.15, 16.15, 19.00. Цэны на квіткі вагаюцца ад €7,50 да €150.
Ланч-канцэрты
Кожную сераду ў адной з залаў Кансертгебау адбываецца бясплатны ланч-канцэрт. Яго працягласць заўсёды паўгадзіны, пачатак — а 12.30.
Спрынт-квіткі
За 45 хвілін да пачатку любога канцэрта, пры наяўнасці вольных месцаў, распачынаецца продаж спрынт-квіткоў (sprint-tickets), якія маюць права набыць асобы, маладзейшыя за 27 гадоў. У сезоне 2007—2008 іх кошт складе €7,50.
Буда (Пастаўскі раён)
Бу́да (, Буда) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Казлоўшчынскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах фальварак у складзе гміны Казлоўшчына Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Казлоўшчынскага сельсавета, да 7 жніўня 1979 года — у склад Белькаўскага сельсавета.
Райманд Шварц
Біяграфія
Нарадзіўся 8 красавіка 1894 года ў Мецы (Латарынгія, якая ўваходзіла тады ў склад Германскай імперыі). Атрымаў у родным горадзе класічную адукацыю і валодаў не толькі роднымі для яго французскай і нямецкай (мовы ўжытку ў Латарынгіі), але таксама лацінскай і старажытнагрэчаскай. У 1909 ці 1910 годзе вывучыў эсперанта; у 1911 годзе з мэтай праверыць ровень сваіх моўных ведаў здзейсніў падарожжа ў Барселону, а ў 1913 годзе заснаваў у Мецы кружок эсперантыстаў «Amika Rondo» («Сяброўскае кола»). Па прафесіі — банкаўскі службовец (з часам дарос да суўласніка буйнага банка).
У гады Першай сусветнай вайны быў мабілізаваны ў кайзераўскае войска і ваяваў на Усходнім фронце; вайна стала страшным расчараваннем для Шварца — пацыфіста і інтэрнацыяналіста.
Пасля сканчэння вайны Шварц вярнуўся ў Латарынгію, што зноў адышла да Францыі. Неўзабаве ён пераехаў у Парыж; у снежні 1920 года Шварц заснаваў вельмі вядомае ў той час парыжскае кабарэ «Verda kato» («Зялёны кот»), у якім збіраліся французскія эсперантысты, і быў яго дырэктарам і душой у 1920—1927 гг. Пазней узначальваў кабарэ «Bolanta kaldrono» («Кіпячы чайнік», 1936—1939 гг.) і «Тры кобальды» («Тры кобальда», 1949—1956 гг.).
4 мая 1973 года Райманд Шварц сканаў.
Іван Іванавіч Талкачоў
Іван Іванавіч Талкачоў (нар., с. Старая Гута Унецкага раёна Бранскай вобласці РСФСР) — беларускі палітык.
Біяграфія
Скончыў Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт (выкладчык гісторыі), Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (менеджар-эканаміст). Працоўную дзейнасць пачаў токарам на заводзе «Тэмбр» у горадзе Унеча Бранскай вобласці. Пасля службы ў радах Узброеных Сіл працаваў прасаўшчыком на вытворчым аб’яднанні «Гомсельмаш», настаўнікам гісторыі Старагутнянскай сярэдняй школы Бранскай вобласці, Падарэскай сярэдняй школы Мінскай вобласці, Зябраўскай сярэдняй школы Гомельскай вобласці, сярэдняй школы № 8 горада Гомеля. Быў намеснікам дырэктара па вучэбна-выхаваўчай рабоце ГПТВ № 6 горада Гомеля, дырэктарам сярэдняй школы № 25 горада Гомеля. Займаў пасады загадчыка аддзела адукацыі, намесніка кіраўніка адміністрацыі Чыгуначнага раёна горада Гомеля.
Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь трэцяга склікання.
Узнагароды
Узнагароджаны юбілейнымі медалямі «300 год Расійскаму флоту», «90 год Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, знакам «Выдатнік адукацыі».
Каралеўскі аркестр Кансертгебау
Каралеўскі аркестр Кансертгебау (Koninklijk Concertgebouworkest) — вядучы сімфанічны аркестр Нідэрландаў, заснаваны ў 1888 г. Назва аркестра паходзіць ад назвы канцэртнай залы Кансертгебау, у якой аркестр дае свае хатнія канцэрты (а назва канцэртнай залы, у сваю чаргу, перакладаецца проста як «канцэртная зала»). Званне Каралеўскага было прысвоена аркестру ў адзначэнне яго стагоддзя каралевай Беатрыкс у 1988 г.
Сусветную рэпутацыю аркестру прынесла паўвекавое кіраванне нідэрландскага дырыжора Вілема Менгельберга, які зрабіў стаўку на музыку сваіх сучаснікаў, кампазітараў першай паловы XX стагоддзя, — Рыхарда Штрауса, Сяргея Пракоф’ева, Ігара Стравінскага і інш.
Саюз ваяводзінскіх венграў
Саюз ваяводзінскіх венграў (Савез војвођанских Мађара/Savez vojvođanskih Mađara; Vajdasági Magyar Szövetség) — рэгіянальная палітычная партыя ў Сербіі, якія прадстаўляе інтарэсы венгерскай меншасці ў краіне.
Гісторыя
Партыя паўстала ў 1994 годзе ў горадзе Сенце Ёжэфам Касам і былымі сябрамі Дэмакратычнай супольнасці ваяводзінскіх венграў спачатку як грамадзянская група. Партыяй жа аб’яднанне стала ў 1995 годзе. Саюз браў удзел у парламенцкіх выбарах 1997 года, на якіх партыя атрымала 1,23 % галасоў і 4 месцы ў Скупшчыну. У пачатку 2000 года партыя ўвайшла ў кааліцыю Дэмакратычнай апазіцыі Сербіі, дзеля барацьбы на выбарах супраць дзейнага прэзідэнта Слабадана Мілошавіча.
З пачатку 2000-х партыя патрабуе стварэнне Венгерскай рэгіянальнай аўтаноміі на поўначы Ваяводзіны. На дзяржаўным узроўні партыя часта не праходзіла ў парламент альбо атрымлівала там няшмат месцаў. На парламенцкіх выбарах у парламент Ваяводзіны 2004 года партыя здабыла 8,5 % галасоў, а таксама дамаглася перамог на выбарах у муніцыпальныя рады ў Субаціцы, Сенце, Бачка-Топалы, Малі-Іджашы, Каніжы, Чоцы. У 2008 годзе кіраўніком партыі быў абраны Іштван Пастар. Ад парламенцкіх выбараў 2014 года партыя падтрымлівае правячую Сербскую прагрэсіўную партыю.
Т’ерп (камуна)
Камуна Т’ерп (Tierps kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Упсала ў центральній Швецыі на ўзбярэжжы Батнічнага заліва.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 20 130 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 9 гарадскіх пасяленняў (tätort) і некалькі сельскіх, найбольшыя з якіх:
8 лютага
8 лютага — трыццаць дзявяты дзень года па Грыгарыянскім календары
Тэрмометр
Тэрмометр — прылада для вымярэння тэмпературы прынцып дзеяння тэрмометраў грунтуецца на фізічных з'явах, залежных ад уздзеяння тэмпературы.
Вынаходцам тэрмометра лічыцца Галілеа Галілей, а тэрмін «тэрмометр» з'явіўся у 1636 годзе.
Газавы тэрмометр
У газавых тэрмометрах выкарыстоўваецца азот, вадарод, гелій. Дзеянне заснавана на законе Гей-Люсака. Вымяраюць тэмпературу ад 3 да 2300 К.
Вадкасны тэрмометр
У вадкасных тэрмометрах выкарыстоўваюцца ртуць, спірт, пентан, талуол. Дзеянне заснавана на лінейнай залежнасці ў пэўных межах аб'ёму вадкасці ад тэмпературы. Вымяраюць тэмпературу ад 70 да 1500 К.
Манаметрычны тэрмометр
Дзеянне заснавана на ўласцівасці вадкасці, газу, пары змяняць ціск ў замкнёным аб'ёме пры змяненні тэмпературы. Вымяраюць тэмпературу ад 200 да 8000 К.
Электрычны тэрмометр
Тэмпература вызначаецца па змяненню ЭРС у тэрмаспаях (тэрмаэлементы) або электрычнага супраціўлення (тэрмістары, тэрмометры супраціўлення).
Пячорныя цэрквы (Іванава)
Пячорныя цэрквы ў Іванаве (Ивановски скални църкви, Ивановски манастир) — аб’ект са спіса Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Балгарыі. Іванаўскі скальны манастыр Св. Архангела Міхаіла размешчаны ў 21 км на поўдзень ад горада Русе, у 4 км ад вёскі Іванава. Гэта група маленькіх цэркваў, капліц, хадоў, пячор і келляў, высечаных у скалах на вышыні 32 м над маляўнічым каньёнам ракі Русенскі Лом.
Фрэскі цэркваў, датаваныя 13-14 стст., выкананы ўнікальнымі па саставу фарбамі ў стылі драматычнага рэалізму. Асабліва добра захаваліся Капліца Гасподзеў Дол і Унутраная царква.
У перыяд росквіту манастыра колькасць цэркваў і капліц дасягала 40, манаскіх келляў было каля 300. Так званая Схаваная Царква, як мяркуюць, была заснавана царом Іванам Аляксандрам (1331—1371). Адным з царкоўных дарыльшчыкаў быў цар Іван Асень II, які любіў наведваць гэтае месца і праводзіць тут час. Пра гэта сведчыць знойдзены ў царкве партрэт цара з дакладнай копіяй храма.
У капліцы Гасподзеў Дол на сценах келляў знойдзены выразаныя тэксты. У адным з іх гаворыцца, што цар Іван Тэртэр (1279—1292) правёў канец жыцця ў манастыры і быў у ім пахаваны.
Іштван Пастар (палітык)
І́штван Па́стар (István Pásztor, ; Ištvan Pastor / Иштван Пастор; нар. 20 жніўня 1956, Нові-Кнежавац) — сербскі палітык венгерскага паходжання. Скончыў юрыдычны факультэт Нові-Садскага ўніверсітэта. Цяпер Іштван Пастар з’яўляецца старшынёй палітычнай партыі Саюз ваяводзінскіх венграў, а таксама старшынёй найвышэйшага заканадаўчага органа гэтага рэгіёна — Скупшчыны Ваяводзіны. Падчас існавання Венгерскай кааліцыі, у якую ўваходзілі, апрача Саюза, яшчэ дзве палітычныя партыі сербскіх венграў, быў яе лідарам.
Пастар быў кандыдатам ад Венгерскай кааліцыі на выбарах прэзідэнта Сербіі 2008 года. Тады ён, набраўшы 2,26 % галасоў у першым туры, не прайшоў у другі і падтрымаў іншага кандыдата — Борыса Тадзіча, які прайшоў у другі тур галасавання.
Сакрэтныя матэрыялы
Сакрэтныя матэрыялы (The X-Files) — амерыканскі тэлесерыял, ствараны Крысам Картнерам. Трансляваўся з 10 верасня 1993 па 22 сакавіка 2018 года.
Сюжэт
Серыял «Сакрэтныя матэрыялы» апавядае пра працы і асабістым жыцці спецыяльныя агентаў Федэральнага Бюро Расследаванняў Фокса Малдера і Даны Скалі. Малдер — таленавіты сышчык, цвёрда верыць ва ўсё звышнатуральнае, у тым ліку ў існаванне разумнай пазаземнай жыцця і яе прысутнасць на планеце Зямля.
Вуліца Марата (Санкт-Пецярбург)
Вуліца Марата — буйная траса Цэнтральнага раёна Санкт-Пецярбурга. Праходзіць ад Неўскага праспекта да Пад’язнога завулка.
У 1739 годзе вуліца называлася Праабражэнскай Палкавой. Пазней яе перайменавалі ў Мікалаеўскую вуліцу. Рашэнне аб перайменаванні было прынята ў кастрычніку 1856 года — пасля смерці Мікалая I. У 1917 годзе асаблівая камісія Часовага ўрада вырашыла прыбраць з карты горада імя Мікалая I і назваць Мікалаеўскую — праспектам Дваццаць Сёмага лютага ў гонар перамогі рэвалюцыі. У кастрычніку 1918 года, калі ўлады абнаўлялі гарадскую тапаніміку, праспект зрабіўся вуліцай Марата, у гонар французскага рэвалюцыянера Жана Поля Марата, імя якога носіць і дагэтуль.
Спіс аб’ектаў PGC (815001—816000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (815001—816000)
Catholic.by
У 2008 годзе на сайце з’явіліся блогі, сярод аўтараў якіх вядомы беларускі тэолаг і філосаф дк. Пётр Рудкоўскі OP, святар з Пінскай дыяцэзіі кс. Андрэй Рылка, а таксама Андрэй Расінскі.
29 верасня 2009 года цалкам перапрацаваны дызайн і структура сайта — замест агульнай стужкі навін з’явілася тры сегменты — Беларусь, Ватыкан, Замежжа. Больш зручным стаў доступ да фотаматэрыялаў партала, а таксама да відэасэрвісаў Ватыкана. З’явілася інтэрактыўная карта каталіцкіх парафій Беларусі, дзе можна знайсці час правядзення набажэнстваў і кантакты ксяндзоў.
NGC 219
NGC 219 (іншыя абазначэнні — MCG 0-2-128, ZWG 383.73, PGC 2522) — эліптычная галактыка (E) у сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Наваорлавічы
Навао́рлавічы (, Новоорловичи) — вёска ў Слонімскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Азгінавіцкага сельсавета.
Стары будынак Беларускага дзяржаўнага музея гісторыі Вялікай Айчыннай вайны
Стары будынак Беларускага дзяржаўнага музея гісторыі Вялікай Айчыннай вайны — будынак у Мінску, які размяшчаўся на Кастрычніцкай плошчы, па адрасе праспект Незалежнасці, 25а.
Гісторыя
Першапачаткова будынак па па праекце архітэктараў Г. Бенядзіктава і Г. Заборскага прызначаўся для размяшчэння Беларускай дзяржаўнай філармоніі і Гісторыка-краязнаўчага музея БССР. 7 лістапада 1964 г. ЦК КПБ прыняў пастанову аб адкрыцці ў Мінску Дзяржаўнага музея БССР. 12 лістапада таго ж года кіраўнік Арггрупы музея Станіслаў Сапешка ва ўрачыстай абстаноўцы атрымаў ключы ад новага будынка, пасля чаго ў ім пачаўся мантаж экспазіцыі. На першым паверсе меркавалася размясціць аддзел прыроды, на другім і трэцім — аддзел гісторыі Беларусі. У сціслыя тэрміны ў новым будынку была разгорнута юбілейная выстава «900 год Мінску», прыходзілі да завяршэння мантажныя работы ў аддзеле прыроды.
У лістападзе 1965 г. пастановай ЦК КПБ працы былі спынены, усе экспанаты гістарычнага музея перавезены ў дарэвалюцыйны будынак былога банка па вул. Карла Маркса, 12, які ў той час займаў Белдзяржмузей гісторыі Вялікай Айчыннай вайны, а апошні заняў новы будынак Дзяржаўнага музея БССР. Яшчэ раней музей гісторыі Вялікай Айчыннай вайны размяшчаўся ў памяшканні Дома прафсаюзаў на плошчы Свабоды. Новы будынак скончаны ў 1966 годзе.
Уладзімір Караткевіч у студзені 1966 года зрабіў у дзённіку наступны запіс :
У 2010—2013 гадах на скрыжаванні праспектаў Пераможцаў і Машэрава пабудаваны новы будынак музея. У 2014 годзе стары будынак быў знесены, у 2016 годзе было вырашана пабудаваць на яго месцы бізнес-цэнтр «БК Капітал Палас».
Архітэктура
Будынак музея арыентаваны галоўным фасадам на адну з асноўных плошчаў горада Кастрычніцкую, вылучаўся лаканізмам, строгай пластыкай і выразным рытмам чляненняў. Кампазіцыйны акцэнт быў зроблены на вуглавым вырашэнні Г-падобнага ў плане трохпавярховага будынка. У вуглавой частцы галоўнага фасада размяшчаўся ўваход, да якога вяла адкрытая трохбаковая лесвіца. Партал уваходу быў выкананы ў строгіх геаметрычных формах, што надавала яму ўрачыстасць і манументальнасць, адпаведную прызначэнню будынка. Астатняя частка фасада рытмічна падзелена шэрагам шырокіх вертыкальных прасценкаў. Інтэрвалы паміж імі расчлянёны дадатковымі вузкімі рэбрамі, якія ўзбагачалі пластыку фасада. Рытмічныя чляненні аб’ядноўвала даволі высокая сценка, якая завяршала фасад. Бакавы фасад меў больш свабодную пластычную структуру, якая адпавядала ўнутранай планіроўцы. Дваровыя фасады без дэкаратыўнага афармлення.
У вуглавой частцы будынка быў размешчаны вялікі двухсветлавы вестыбюль з антрэсольным паверхам, абкружаным магутнай каланадай. На яго вяла трохмаршавая лесвіца, асветленая вялізным акном з тэматычным вітражом. Планіроўка падоўжанага крыла, дзе размяшчалася асноўная экспазіцыя музея, анфіладная. У кароткім крыле знаходзіліся кіна- і выставачныя залы, службовыя памяшканні. Гардэробы і іншыя дапаможныя памяшканні — у цокальным паверсе. У афармленні інтэр’ераў былі выкарыстаны прыродны камень, фактурная тынкоўка, дрэва, метал, тэматычныя размалёўкі.
Тарэц другога і трэцяга паверхаў займала манументальная жывапісная кампазіцыя «Вялікая Айчынная вайна. 1944 год» (1971 г., мастак Міхаіл Савіцкі; сінтэтычная тэмпера, эргаліт; Дзяржаўная прэмія СССР 1973 г.). Кампазіцыя пабудавана па складанай дынаміцы накіраваных углыбіню і набягаючых кругавых рытмаў, якія сюжэтна можна вызначыць як «Круг фронту», «Круг тылу» і «Круг жыцця, што адраджаецца». Цэнтрам кампазіцыі, яе сэнсавым і драматычным ядром з’яўляецца выява групы жанчын ў жалобе, якія ўвасабляюць боль па загінуўшых, надзею па перамогу, працяг жыцця.
Экспазіцыя і фонды
У экспазіцыйных залах і фондах старога музея знаходзіліся звыш 120 экспанатаў, сярод іх — сцягі савецкіх воінскіх часцей і злучэнняў, партызанскіх брыгад і атрадаў, якія дзейнічалі на тэрыторыі Беларусі, зброя партызан — самаробныя пушкі, аўтаматы, міны, гранатамёты, абсталяванне партызанскіх майстэрняў і друкарняў, падпольны друк (газеты, у т. л. «Звязда», «баявыя лісткі», лістоўкі, рукапісныя часопісы) партыйных і камсамольскіх арганізацый, ваенныя трафеі, прабітыя кулямі ў баях партыйныя і камсамольскія білеты савецкіх воінаў і партызан, іх амуніцыя, імянная зброя, карты, пісьмы і інш. Экспанаваліся творы жывапісу, скульптуры, дыярамы і макеты («Мінскі кацёл», фашысцкі лагер смерці Малы Трасцянец і інш.), электрафікаваныя карты.
У экспазіцыі музея адлюстраваны баявыя справы падпольных партыйных і камсамольскіх органаў, якія дзейнічалі на акупіраванай гітлераўцамі тэрыторыі Беларусі, увекавечаны імёны Герояў Савецкага Саюза: воінаў-беларусаў і ўраджэнцаў Беларусі, воінаў, якія вызначыліся ў баях на беларускай зямлі, беларускіх партызан, поўныя кавалеры ордэнаў Славы — ураджэнцаў Беларусі. У мемарыяльных залах пералічапы 987 вайсковых фарміраванняў, якія вызначыліся ў баях за вызваленне Беларусі, падпольныя абкамы, міжрайкамы, гаркамы і райкамы КП(б)Б і ЛКСМБ, партызанскія брыгады і асобна дзеючыя атрады.
Матэрыялы і дакументы музея згрупаваны па тэматычных раздзелах: падзеі па франтах у першы перыяд вайны (чэрвень 1941 г.— лістапад 1942 г.), у т. л. ваенныя дзеянні на тэрыторыі Беларусі ў 1941 г., абарона Брэсцкай крэпасці-героя і гарадоў-герояў; акупацыйны рэжым і злачынствы нямецка-фашысцкіх захопнікаў у Беларусі, партызанскі рух у першы перыяд вайны і дзейнасць падпольных камуністычных арганізацый на тэрыторыі Беларусі; працоўны подзвіг савецкага народа; падзеі на франтах у перыяд карэннага пералому ў ходзе вайны (лістапад 1942—1943 гг.); усенародная партызанская вайна ў Беларусі ў 1943—44 гг., у т. л. партызанскія краі і зоны, «рэйкавая вайна»; падзеі на франтах у трэці перыяд вайны 1944—45 гг., Беларуская аперацыя 1944 г., вызваленчая місія Чырвонай Арміі, разгром фашысцкай Германіі; паражэнне і капітуляцыя мілітарысцкай Японіі; мемарыяльныя залы. На трэцім паверсе знаходзілася зала, у якой экспануецца серыя карцін М. Савіцкага «Лічбы на сэрцы» — аб зверствах фашыстаў у 2-ю сусветную вайну.
Канасамент
Канасамент — дакумент, які выдаецца грузаперавозчыкам грузаўладальніку. Пацвярджае права ўласнасці на адгружаны тавар.
У гандлёвым абарачэнні канасамент — найважнейшы юрыдычны дакумент, які засведчвае наяўнасць дагавора перавозкі і канкрэтызуе ўмовы гэтага дагавора.
Канасамент з'яўляецца каштоўнай паперай, якая перадаецца па правілах перадачы каштоўных папер (імянны, ордарны канасамент альбо канасамент на прад'яўніка) і раўназначная перадачы грузу. Застрахаваны канасамент уключае таксама страхавы поліс.
Па пагадненні паміж бакамі ў канасамент могуць быць уключаныя іншыя дадзеныя.
Канасамент, падпісаны капітанам караблю, лічыцца падпісаным ад імя перавозчыка. Пасля таго, як груз палгружаны на карабель, перавозчык па патрабаванні адпраўшчыка аддае яму бартавы канасамент, у якім дадаткова пазначаецца, што груз знаходзіцца на борце канкрэтнага карабля ці караблёў, а таксама дата ці даты пагрузкі.
Дапаможны біскуп
Аўксіліярый (Auxiliarius) ці дапаможны біскуп — у Рымска-каталіцкай царкве біскуп, прызначаны ў вялікую і шматлікую дыяцэзію, з мэтай дапамогі біскупу-ардынарыю. Таксама дапаможны біскуп можа быць прызначаны ў дыяцэзія, ардынарый якой па якіх-небудзь прычынах няздольны выконваць свае функцыі.
Паводле кананічнага права, ніякі біскуп не можа быць пасвечаны без права на пэўную і асобную дыяцэзія, якой ён кіруе, ці фактычна ці патэнцыйна, таму дапаможныя біскупы — тытулярныя біскупы дыяцэзій, якія больш не існуюць.
Кананічнае права патрабуе, каб дыяцэзіяльны біскуп прызначыў кожнага дапаможнага біскупа генеральным вікарыем ці біскупскім вікарыем дыяцэзіі.
Ільінка (Пухавіцкі раён)
Пад уладай Расійскай імперыі
У пачатку XX ст. уяўляла ўрочышча Амельнянскай воласці Ігуменскага павета Мінскай губерні.
Найноўшы час
У Першую сусветную вайну ў лютым — снежні 1918 года была пад акупацыяй войскаў кайзераўскай Германіі.
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі вёска ўвайшла ў склад БССР.
У жніўні 1919 — ліпені 1920 вёска знаходзілася пад польскай уладай.
Паводле перапісу 1926 г. хутар.
У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 да ліпеня 1944 года акупаваная нацысцкай Германіяй.
У 1960 г. была зменена назва вёскі з Святое на Ільінка.
Да 5 мая 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Варашылаўскага сельсавета, пасля — у складзе Селецкага сельсавета.
Да 29 чэрвеня 2006 года вёска ўваходзіла ў склад Селецкага сельсавета. З 2006 года па 28 мая 2013 года ў складзе Вецярэвіцкага сельсавета.
Геаграфія Эстоніі
Эстонія (Eesti) — кантынентальная краіна ў Прыбалтыйскім рэгіёне Паўночнай Еўропы. Амываецца Фінскім залівам з поўначы, Рыжскім залівам і Балтыйскім морам з захаду.
Агульныя звесткі. Геаграфічнае становішча
Плошча Эстоніі складае 45 226 км². Сярэдняя вышыня над узроўнем мора не перавышае 50 м; найвышэйшы пункт — г. Сур-Мунамягі (318 м). Даўжыня сухапутнай дзяржаўнай граніцы складае 1633 км. Граніца з Латвіяй складае 339 км, з Расіяй — 294 км, а берагавая лінія цягнецца на 3794 км
Клімат у Эстоніі марскі, зімы пераважна ўмераныя, а летам халаднавата. Лупнякі, вапнякі і лясы, якія займаюць да 47 % сушы, адыгрываюць ключавую ролю ў эканоміцы рэспублікі з невялікімі запасамі карысных выкапняў. У Эстоніі больш за 1500 азёр і мноства балот, рэкі Эстоніі не вялікія, але даволі паўнаводныя. Талінскі порт Муўга не замярзае ў льдах, таму працуе ўвесь год.
У склад тэрыторыі Эстоніі ўваходзіць 1521 востраў у акваторыі Балтыйскага мора, агульная плошча якіх дасягае 4,2 тыс. км². Найбуйнейшыя з астравоў — Саарэмаа і Хіюмаа, якія з’яўляюцца асобнымі адміністрацыйнымі адзінкамі, а таксама Муху, Вормсі, Кіхну, Осмуссаар, Пакры, Пранглі, Найссаар, Рухну, Кіхну і іншыя. Нягледзячы на буйную плошчу астравоў, колькасць насельніцтва іх складае менш за 5 працэнтаў усяго насельніцтва.
З-за свайго геаграфічнага становішча, паміж Захадам і Усходам, тэрыторыя Эстоніі не аднойчы станавілася полем бою. Падчас Другой сусветнай вайны, пасля змяшчэння нямецка-савецкага фронту на захад, у 1944 годзе, рэгіёны Янілін і Пэтсеры былі далучаны да РСФСР.
Геалогія і рэльеф
Краіна размяшчаецца на ўсходнім узбярэжжы Балтыйскага мора. Восевую зону марской катлавіны займмае Балтыйская сінекліза, запоўненая асадкавымі адкладамі. Магутнасць асадкавага чахла змяншаецца ў паўночна-заходнім напрамку — да Балтыйскага шчыта. Карысныя выкапні: торф, гаручыя сланцы, будаўнічыя матэрыялы.
Чацвярцічныя адклады часта ляжаць на паверхні палеазойскіх, таму што прамежкавыя гарызонты былі зрэзаныя ледавіком. Асобныя невысокія плато ўтварыліся на ардовікскіх і сілурыйскіх вапняках. Але на большай частцы тэрыторыі паверхня створана марэннымі, водна-ледавіковымі, азёрна-ледавіковымі, марскімі і балотнымі адкладамі чацвярцічнага ўзросту; іх магутнасць нязначная.
Балтыйскае мора мае невялікія глыбіні, утварае мелкаводныя залівы, у т.л. Фінскі заліў. Самыя буйныя астравы (у т.л. Саарэмаа) размяшчаюцца на паўднёва-ўсходнім схіле Балтыйскага шчыта. Яны складзены вапнякамі, карбанатнай марэнай, пескавікамі, марскім пяском. Сустракаюцца ўчасткі вапняковага плато, узвышэнні карэнных парод, перапрацаваныя абразіяй, марэнныя раўніны і краявыя ледавіковыя ўтварэнні. Паверхня ўяўляе сабой невысокія плато. Распаўсюджаны прыбярэжныя пясчаныя раўніны, дзюны, берагавыя валы і абрывы, ёсць карставыя формы рэльефу. Шмат прыбярэжных азёр, унікальнае метэарытным паходжаннем возера Каалі на востраве Саарэмаа.
Фінскі заліў амывае берагі з поўначы. У гэтым раёне адрозніваюцца прыбярэжная пясчаная нізіна і вапняковае плато, сустракаюцца эолавыя, эразійныя, карставыя формы рэльефу. Балтыйска-Ладажскі ўступ (глінт) мае вышнёю да 40—60 м, складзены з глін і пескавікоў, перакрытых вапнякамі. Тут выходзяць на паверхню старажытня кембрыйскія і ардовікскія адклады. Рэльеф прыморскай нізіны ў асноўным плоскі, з забалочанымі тэрасавымі паверхнямі, ёсць старажытныя дзюны, камы. Абрывістыя берагі змяняюцца пясчанымі пляжамі, на ўзбярэжжы сустракаюцца нагрувашчванні валуноў, абломкі скал. На поўдзень ад глінта, у межах Паўночна-Эстонскага плато, на палеазойскіх пародах ляжыць узвышша Пандыверэ (да 166 м). На ўзвышшы вапнякі і даламіты пакрыты маламагутным пластом шчэбністай марэны.
Фарміраванне платападобных узвышшаў і нізін адбылося ў даледавіковы час. У выніку апошняга зледзянення ўтвораны друмліны, марэнныя ўзгоркі, грады, раўніны, камы і озы. Пасля адступання ледавіка частка тэрыторыі была затоплена водамі азёрных басейнаў, у працэсе іх спуску закладвалася гідраграфічная сетка. Узвышаныя марэнныя раўніны чаргуюцца з забалочанымі нізінамі, на захадзе яны падвергліся ўздзеянню мора. Рэкі, праразаючы вапнякі і даламіты, утвараюць парогі і вадаспады.
Тэрыторыя паніжаецца ад Паўночна-Эстонскага плато да нізіны Выртс’ярв і Заходне-Эстонскай раўніны. У рэльефе тут дамінуюць марэнныя і зандравыя раўніны, шматлікія друмліны, паміж якімі знаходзяцца балоты і азёры; на паўднёвым усходзе размяшчаюцца ўзвышшы Сакала, Отэпя, Хаанья (узг. Суур-Мунамягі — 318 м). Узвышша Сакала мае хвалістую паверхню, марэнная раўніна пересечана старажытнымі далінамі, у цэнтральнай частцы распаўсюджаны ўзгорыста-марэнны рэльеф, на ўскраінах — друмліны, на поўдні — пясчаныя раўніны. Шмат азёр, рэкі цякуць у асноўным па старажытных далінах, на схілах якіх сустракаюцца дэвонскія агаленні. Ад катлавіны воз. Выртс’ярв да Пярнуской нізін паверхню праразае старажытная даліна Вільяндзі. З усходу тэрыторыя абмежавана забалочанай нізінай Пейпсі (Чудскага возера) і яе працягам Нараўскім паніжэннем.
Для Заходняй Эстоніі характэрны марэнныя ўзвышшы, камавыя палі, зандравыя раўніны, распаўсюджаны ўчасткі азёрна-ледавіковых раўнін з стужачнымі глінамі. Пярнуская нізіна пераважна роўная, плоская, толькі дзе-нідзе перасякаецца нізкімі градамі, на ёй утварыліся буйныя вярховыя балоты.
Унутраныя воды
Рэкі нясуць свае воды ў Балтыйскае мора. Эстонія мае больш 1400 азёр, самае вялікае — Пейпсі (Чудска-Пскоўскае возера) мае плошчу 3555 км². Большасць азёр займаюць катлавіны ледавіковага паходжання. Да іх адносяцца азёры ўзгорыста-марэнных ландшафтаў (Пюхаярв), азёры паміж озамі, канцовымі марэнамі і камавымі ўтварэннямі, а таксама прадаўгаватыя азёры сярод друмлінаў (Саад’ярв) і далінныя азёры (Вільяндзі і інш.). Даволі шмат невялікіх азёр марэннага паходжання, якія інтэнсіўна зарастаюць. Паводле памераў выдзяляецца возера Выртс’ярв (270 км²). Распаўсюджаны нізінныя і вярховыя балоты.
Ахова прыроды
Нацыянальны парк Вільсандзі і інш.
Сяргей Карніловіч
Сяргей Карніловіч (, в. Таргуны, Докшыцкі раён — ) — дзеяч беларускай эміграцыі.
Біяграфія
Нарадзіўся 4 лістапада 1929 года ў в. Таргуны Докшыцкага раёна. У 1944 годзе вывезены на прымусовыя работы ў Германію. Вучыўся ў Беларускай гімназіі імя Янкі Купалы у Рэгенсбургу. У 1949 годзе эміграваў у Кліўленд (ЗША). Актыўна ўдзельнічаў у беларускім нацыянальна-рэлігійным жыцці, між іншым 18 гадоў быў старшынёй Беларуска-амерыканскага грамадскага цэнтру «Полацак».
Пахаваны на могілках Рыверсайд у Кліўлендзе, штат Агая.
Восьмая ступень
У арыфметыцы і алгебры восьмая ступень — вынік перамнажэння васьмі аднолькавых множнікаў:
n8 = n × n × n × n × n × n × n × n
.
Восьмую ступень ліку таксама можна выразіць, як здабытак ліку і яго сёмай ступені, як здабытак квадрата ліку і яго шостай ступені, як здабытак куба ліку і яго пятай ступені, або як здабытак чацвёртых ступеняў ліку:
n8 = n × n7 = n2 × n6 = n3 × n5 = n4 × n4
Паслядоўнасць сёмых ступеняў неадмоўных цэлых лікаў пачынаецца лікамі:
Радзільны дом
Радзільны дом — комплексная лячэбна-прафілактычная ўстанова для аказання медыцынскай дапамогі цяжарным жанчынам, парадзіхам, нованароджаным, гінекалагічным хворым. Бывае агульнага і спецыялізаванага (паводле віду паталогіі — сардэчна-сасудзістых, эндакрынных захворваннях, невыношванні цяжарнасці і інш.) тыпаў. Аказвае дапамогу паводле тэрытарыяльнага прынцыпу (першая і неадкладная медыцынская дапамога незалежна ад месца жыхарства). Мае стацыянар (аддзяленні: родавае, пасляродавае, паталогіі цяжарных, абсервацыі, гінекалогіі, нованароджаных) і жаночую кансультацыю (амбулаторная лячэбна-прафілактычная дапамога цяжарным жанчынам і гінекалагічным хворым).
Эдуарду Рыдэль
Эдуарду Рыдэль (нар. ) — бразільскі палітык і бізнесмен, быў абраны губернатарам Мату-Гросу-ду-Сул на выбарах у Бразіліі ў 2022 годзе.
Займаў пасаду дзяржаўнага сакратара па інфраструктуры Мату-Гросу-ду-Сул з 22 лютага 2022 года па 1 студзеня 2023 года.
Нарадзіўся ў Рыа-дэ-Жанэйра, Бразілія, 5 ліпеня 1969 года ў сям’і Сейлы Гарсія Карэа і Нелсана Рыдэля. Скончыў Федэральны ўніверсітэт Рыа-дэ-Жанэйра, Фонд Жэтуліу Варгаса і Еўрапейскі інстытут дзелавога адміністравання.
Раман Іосіфавіч Унучка
Раман Іосіфавіч Унучка (нар., в. Буйвічы, Шчучынскі раён, Гродзенская вобласць) — беларускі палітык. Кандыдат эканамічных навук.
Эдуарду Рыдэль
У 2022 годзе ён балатаваўся на выбарах ў штаце Мату-Гросу-ду-Сул на пасаду губернатара з Жазэ Карлусам Барбозам на пасаду віцэ-губернатара. 2 кастрычніка 2022 года ён набраў 361 981 голас (25,16 %) і выйшаў у другі тур з кандыдатам Рэнанам Контарам.
Раман Іосіфавіч Унучка
Біяграфія
Скончыў Гродзенскі сельскагаспадарчы інстытут (вучоны аграном), Мінскую вышэйшую партыйную школу. Працоўную дзейнасць пачаў аўтаслесарам Шчучынскай аўтабазы № 12 Гродзенскай вобласці. Пасля службы ў радах Узброеных Сіл працаваў старшынёй выканкама Лядскага сельскага Савета дэпутатаў працоўных, старшынёй калгаса імя Дзяржынскага Шчучынскага раёна, намеснікам старшыні выканкама Шчучынскага раённага Савета народных дэпутатаў, старшынёй выканкама Смаргонскага раённага Савета народных дэпутатаў, першым сакратаром Навагрудскага гаркама КПБ. З’яўляўся старшынёй Праўлення Беларускага інвестыцыйнага банка АТ.