cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Аляксандр Мікалаевіч Крамнік
Біяграфія
У 1968 г. абараніў кандыдацкую дысертацыю ў Харкаўскім юрыдычным інстытуце на тэму: «Адміністрацыйна-прававая дзейнасць выканкомаў раённых Саветаў дэпутатаў працоўных БССР». Даследаваў пытанні прававога статуса мясцовых органаў кіравання, адміністрацыйнай адказнасці, сутнасць адміністрацыйнага права. Пад яго кіраўніцтвам падрыхтаваны 5 кандыдатаў навук.
Яніславіцкая культура
Яніславіцкая культура — археалагічная культура позняга мезаліту (6—5 тыс. да н.э.), помнікі якой вядомы ў басейнах Віслы, Нёмана, Прыпяці, Верхняга Дняпра (у межах Палесся) на тэрыторыі Польшчы, Літвы, Украіны і Беларусі. Культуру вылучылі ў 1960-я гады С. К. Казлоўскі і Г. Венцкоўская («віслянскі цыкл»). Назву атрымала па пахаванні Яніславіца (Польшча).
Сярод помнікаў культуры вядомы стаянкі (Гжібава Гура, Польшча) і пахаванні (Яніславіца, Гіжыцка-Перкунова, Польшча) па абраду трупапалажэння ў грунтавых ямах выцягнутай формы. Інвентар прадстаўлены прыладамі працы і ўзбраення з крэменю і косці, упрыгажэннямі (падвескі з зубоў аленя, лася, тура, дзіка). Асобныя магілы пасыпаны гематытам і афарбаваны ў чырвоны колер. Асноўныя заняткі насельніцтва культуры — паляванне, збіральніцтва і рыбалоўства.
Помнікі культуры на тэрыторыі Беларусі сталі вядомы ў 2-й палове XIX ст., у розныя гады вывучалі З. Шміт, М. Федароўскі, Н. М. Гурына, В. Супрун, М. М. Чарняўскі, У. Ф. Ісаенка, У. П. Ксяндзоў, А. Г. Калечыц, В. С. Абухоўскі і інш. Вядома каля 150 месцазнаходжанняў яніславіцкай культуры ў басейнах Нёмана, Заходняга Буга і вярхоўях Прыпяці. Асобныя знаходкі таксама прадстаўлены на помніках сярэдняй і ніжняй Прыпяці, Верхняга Падняпроўя і Пасожжа. Найбольш выразныя матэрыялы атрыманы на стаянках Беліца-2, Бершты-6, Нясілавічы-1, Чарлёнка (басейн р. Нёман); Бабровічы, Кончыцы, Моталь, Майсеевічы, Церабень (Прыпяць), Красноўка 1Б, Старая Лутава (Падняпроўе), Раманавічы (на Іпуці).
Для вырабу прылад насельніцтва яніславіцкай культуры выкарыстоўвала ножападобныя рэгулярныя пласціны, атрыманыя шляхам адціскання з аднаго боку нуклеусаў аднапляцовачнай формы. Для крамянёвага інвентару характэрны вастрыі яніславіцкага тыпу і адыходы іх вытворчасці — мікраразцы. Вастрыі зроблены на праксімальных частках пласціністых нарыхтовак, маюць плоскі мікраразцовы скол і абламаную ці рэтушаваную (прамой, скошанай, вогнутай) аснову. Крамянёвы інвентар таксама прадстаўлены яніславіцкімі трохвугольнікамі, ланцэтападобнымі вастрыямі, трапецыямі, пласцінамі-ўкладышамі, скрабачамі на адшчэпах, канцавымі скрабкамі, рэтушнымі і на вугле зламанай пласціны рэзцамі, вырабамі з выемкай, праколкамі, сякерамі. Вядома таксама калекцыя вырабаў з рагоў высакароднага аленя са Смаргонскага кар'ера — сякеры, матыкі, муфты, малаткі, прылады з адтулінамі для рукаятак, асобныя прылады арнаментаваны (знаходка т.зв. «жэзла шамана»).
Генезіс яніславіцкай культуры асноўная частка даследчыкаў звязвае з колам культур Маглемазэ і ў прыватнасці культурай Свадборг. Мяркуецца, што насельніцтва культуры прымала ўдзел у фарміраванні прыпяцка-нёманскай (валынскай) культуры эпохі неаліту.
Глорыя Сцюарт
Глорыя Сцюарт (анг. Gloria Stuart, - ) — амерыканская актрыса. За сваю акцёрскую кар'еру, якая доўжылася больш за 70 гадоў, Сцюарт паспела папрацаваць у тэатры, у кіно, а таксама на тэлебачанні. Найбольш вядомымі яе кінаролямі сталі Флора Крэйн ў «Чалавек-невідзімка» (1933), а таксама састарэлая Роза ў фільме-катастрофе «Тытанік» (1997), за ролю якой яна была намінавана на «Залаты глобус» і «Оскар», стаўшы пры гэтым самай пажылой актрысай, вылучанай на прэмію Амерыканскай кінаакадэміі.
Бонда (Італія)
Бонда (Bondo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Трэнта.
Насельніцтва складае 680 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 68 чал./км². Займае плошчу 10 км². Паштовы індэкс — 38081. Тэлефонны код — 0465.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
NGC 6369
NGC 6369 (іншыя абазначэнні — PK 2+5.1, ESO 520-PN3, AM 1726-234) — планетарная туманнасць у сузор’і Змеяносец.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Бюрэн
Бюрэн — прозвішча, тапонім.
Глыбокі Вугал
Глыбо́кі Ву́гал (, Глыбокий Угол) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Камянюцкага сельсавета.
Да 14 красавіка 1964 года вёска ўваходзіла ў склад Навіцкавіцкага сельсавета.
Роналд Нокс
Роналд Нокс (Ronald Arbuthnott Knox;  — ) — англійскі рэлігійны дзеяч і пісьменнік, аўтар дэтэктываў.
Біяграфія
Нокс напісаў шэраг дэтэктыўных раманаў (першы з іх — «Забойства ля віядука» (The Viaduct Murder) — выйшаў у 1925 годзе), а ў 1929 годзе акрэсліў 10 запаветаў дэтэктыўнага твора. Разам з Гілбертам Чэстэртанам і Агатай Крысці заснаваў Дэтэктыўны клуб і напісаў некалькі даследаванняў дэтэктыву, а таксама пяць раманаў і адно апавяданне пра Майлза Брэдана, прыватнага дэтэктыва, нанятага не названай у творах страхавой кампаніяй.
Роналд Нокс пераклаў на англійскую мову Вульгату і напісаў шмат рэлігійных прац. За пераход пісьменніка ў каталіцызм бацька выкрасліў яго з тэстаменту.
У эсэ «Вывучаючы літаратуру пра Шэрлака Холмса» (Studies in the Literature of Sherlock Holmes) — першым жартоўна-сур’ёзным даследаванні тэмы, Нокс выказвае меркаванне, што Холмс, Уотсан і іншыя маглі напраўду існаваць. У іншым эсэ такога кшталту, "Пра аўтарства верша «In Memoriam»" (The Authorship of «In Memoriam»), ён спрабуе давесці, што знакаміты верш Тэнісана напісала каралева Вікторыя.
У 1953 годзе Нокс пабываў у Занзібары і Радэзіі і падчас падарожжа пачаў перакладаць на англійскую трактат «Пра перайманне Хрыста» Фамы Кемпійскага. У 1957 годзе ён цяжка захварэў на рак і 24 жніўня 1957 памёр. Яго цела было перанесенае ў Вэстмінстэрскае абацтва і пасля пахаванае на могілках царквы Св. Андрэя ў Мэлсе.
Берлінгтан (Вермонт)
Берлінгтан (Burlington) — найбуйнейшы горад амерыканскага штата Вермонт, цэнтр акругі Чытэндэн. Заснаваны ў 1785 годзе. Размешчаны на схіле пагорка паміж берагам возера Шамплейн і гарамі Адырандак, за 72 км на поўдзень ад амерыкана-канадскай мяжы (Вермонт-Квебек) і за 151 км на поўдзень ад Манрэаля. На ўсход ад Берлінгтана раскінуліся Зялёныя горы. Насельніцтва — 42282 жыхара (2013).
Берлінгтан атрымаў назву ад сямейства Берлінгаў, якое першымі асвоіла навакольныя землі. Годам заснавання паселішча лічыцца 1763, аднак яго актыўнае засяленне пачалося толькід праз дзесяць гадоў, калі тут пачалі працаваць суднаверф і лесапільня. На выпадак нападу брытанцаў у горадзе існаваў гарнізон.
Берлінгтан — найбуйнейшы культурны цэнтр штата Вермонт. У 1791 г. тут заснаваны Вермонцкі ўніверсітэт, ў 1878 — каледж Шамплейн. Стары будынак універсітэта («Old Mill») заклаў генерал Лафает. За 11 км на поўдзень ад горада на тэрыторыі 18 га знаходзіцца Шэлбёрнскі музей.
Баністыка
Бані́стыка (bonistique) — дапаможная гістарычная дысцыпліна, якая вывучае папяровыя грашовыя знакі як крыніцу эканамічнай і палітычнай гісторыі грамадства. Узнікла ў пачатку 20 ст., цесна звязана з нумізматыкай.
Гісторыя
Першыя папяровыя грошы вядомы ў Кітаі з пачатку 9 ст.; з 1690 вядомы ў Паўночнай Амерыцы з 1769 — у Расіі, з 1794 — у Рэчы Паспалітай.
На Беларусі вядомы з часоў далучэння да Расійскай імперыі (на тэрыторыі Віцебскай і Магілёўскай губерній пасля 1772, у заходніх губернях Беларусі — з 1794). У 1843—1917 абарачаліся крэдытныя білеты наміналам ад 50 капеек да 500 рублёў. У 19 ст. заменнікі папяровых грошай («ярлык», «квітанцыя», боны, чэкі і да т.п.) абмежавана выпускалі ўладальнікі магазінаў, фірмаў, фабрык, рэлігійных суполак у Брэсце, Ваўкавыску, Зэльве, Кобрыне, Нясвіжы, Пружанах, Слоніме, Слуцку і інш.
Навасёлкаўскі сельсавет
Назву Навасё́лкаўскі сельсавет маюць:
Баністыка
Гісторыя
Пасля Лютаўскай і Кастрычніцкай рэвалюцый 1917, у час грамадзянскай вайны і ваеннай інтэрвенцыі працягвалі абарачацца «раманаўскія» і «мікалаеўскія» банкноты, «керанкі», узаконена выкарыстанне аблігацый дзяржаўнай пазыкі і іх купонаў.
У часы германскай і польскай акупацыі Беларусі (1915—20) у абарачэнні былі боны, квітанцыі, талоны, аблігацыі з наддрукоўкамі. Іх выпускалі ў Бабруйску, Гомелі, Гродне, Ігумене (Чэрвень), мястэчку Колышкі (Віцебская вобласць), Лідзе, Лагойску, Мінску, Магілёве, Мазыры, Навагрудку, Пінску, Рагачове, Слуцку і інш. У абарачэнні былі расійскія рублі, фінскія маркі, нямецкія пфенінгі, рэйхсмаркі, острублі, украінскія карбованцы. У Заходняй Беларусі абарачаліся польскія маркі, з 1924 — злотыя.
На тэрыторыі БССР у абарачэнні адначасова былі «саўзнакі» і чырвонцы, з 1922 — казначэйскія білеты (рублі) дробных наміналаў. У Вялікую Айчынную вайну на акупіраванай тэрыторыі Беларусі абарачаліся часовыя заменнікі грошай (савецкія рублі, акупацыйныя маркі, рэйхсмаркі). Пасля вайны адноўлена савецкае грашовае абарачэнне.
У 1992 годзе Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь выпусціў у якасці самастойнага плацежнага сродку разліковыя білеты вартасцю ў 50 капеек, 1, 3, 5, 10, 25 (усе зняты з абарачэння ў 1995), 50 (зняты з абарачэння ў 1996), 100, 200, 1000, 5000, з 1994 — 20 000, з 1995 — 50 000 руб.
Франк Пясецкі
Франк Пясецкі (Frank Piasecki; 24 кастрычніка 1919,, штат Пенсільванія, ЗША — 11 лютага 2008, Мэйн-Лайн, штат Пенсільванія, ЗША) — амерыканскі авіаканструктар польскага паходжання, піянер распрацоўкі верталётаў прадольнай схемы.
Біяграфія
У 1940 годзе разам са сваім аднакласнікам Говардам Вэнзі стварыў кампанію PV Engineering Forum, якая пазней стала Piasecki Helicopter Corporation (з 1946 года). Стварыў аднамясцовы аднавінтавы верталёт PV-2, які ўпершыню падняў яго ў паветра 11 красавіка 1943 года. Гэты верталёт зрабіў уражанне на ВПС ЗША і Пясецкі атрымаў афіцыйны ваенны кантракт.
Распрацаваў прадольную схему для верталётаў, дзе нясучыя вінты змешчаны ў насавой і хваставой частках фюзеляжу.
Будаваў такія верталёты, як Piasecki HRP Rescuer, Пясецкі H-21, CH-46 Сі Найт, CH-47 Чынук.
Пасля канфлікту з Радай дырэктараў сышоў у 1955 годзе з Piasecki Helicopter і стварыў Piasecki Aircraft Corporation.
У 1956 годзе назва Piasecki Helicopter была зменена на Vertol Aircraft Corporation (ад «вертыкальны узлёт-пасадка» — vertical takeoff and landing), а ў 1960 годзе Vertol была куплена кампанія Боінг і стала яе падраздзяленнем Boeing Vertol Division (у 1987 годзе падраздзяленне перайменавана ў Boeing Helicopters).
У 1986 Прэзідэнт ЗША Рональд Рэйган уручыў Пясецкаму найвышэйшую тэхнічную ўзнагароду краіны — Нацыянальны Медаль Тэхналогіі. У 2005 годзе ён атрымаў пажыццёвую узнагароду падраздзялення Смітсанаўскага Інстытута — Нацянальнага музею авіацыі і касманаўтыкі.
Памёр у сваім доме 11 лютага 2008 года, ва ўзросце 88 гадоў, пасля шэрагу інсультаў.
Коска
Коска — знак прыпынку ў беларускай і многіх іншых мовах. Як і кропка, часам выкарыстоўваецца як дзесятковы падзельнік.
Матэматыка
У матэматыцы коска ўжываецца:
Бюрэн (Брамвальд)
Бюрэн (Bühren) — камуна ў Германіі, у зямлі Ніжняя Саксонія. Уваходзіць у склад раёна Гётынген. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Дрансфельд. Насельніцтва — 527 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 13,99 км². Афіцыйны код — 03 1 52 005.
Імперскі
Імперскі (Reichsfreiheit, Reichsfrei ці Reichsunmittelbarkeit) — у Свяшчэннай Рымскай імперыі прывілеяваны феадальны або палітычны статус, які маглі мець гарады, рэлігійныя арганізацыі, феадальныя княствы або невялікія феадальныя ўладанні.
Горад, абацтва або тэрыторыя са статусам Імперскі знаходзіліся пад непасрэднай уладай імператара і рэйхстага. Перавагай гэтага статусу было тое, што тэрыторыі, якія яго мелі маглі самастойна спаганяць падаткі і мыты, а таксама вяршыць правасуддзе.
Паняцце «імперскасці» страціла актуальнасць пасля правядзення германскай медыятызацыі 1803-06 гг.
Вольфганг Хаас
Яго Высокапраасвяшчэнства архібіскуп Вольфганг Гаас (Wolfgang Haas, ) — ліхтэнштэйнскі прэлат. Каад'ютар біскупа Кура з 25 сакавіка 1988 па 22 мая 1990. Біскуп Кура з 22 мая 1990 па 2 снежня 1997. Архібіскуп Вадуца са 2 снежня 1997.
Біяграфія
Пасвечаны ў святары 7 красавіка 1974 года ў швейцарскім горадзе Кур. 25 сакавіка 1988 года па просьбе біскупа гэтага горада Іаханеса Фондэраха быў прызначаны на пасаду каад'ютара. 22 мая 1990 года ён сам стаў біскупам горада Кур.
Новагародскае ваяводства
Новагародскае ваяводства (1506—1795) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Вялікага Княства Літоўскага.
Адміністрацыйны падзел
Ваяводства падзялялася на тры паветы: Новагародскі, Ваўкавыскі і Слонімскі. Як асобная адміністрацыйная адзінка ў Новагародскі павет уваходзіла Слуцкае княства, ператворанае ў 1791 годзе ў Случарэцкі павет, які ў 1793 годзе быў анэксаваны ў склад Расійскай імперыі. У 1793 годзе ў складзе ваяводства быў створаны Сталавіцкі павет.
NGC 6370
NGC 6370 (іншыя абазначэнні — UGC 10836, MCG 10-25-20, ZWG 300.21, PGC 60192) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Алег Аляксандравіч Судлянкоў
Алег Аляксандравіч Судлянкоў (, Хабараўск —, Мінск) — беларускі бібліяфіл, калекцыянер графікі, кніжных знакаў.
Біяграфія
Аўтар шматлікіх артыкулаў пра экслібрыс у перыядычным друку, а таксама аўтарскіх публікацый у часопісах «Нёман», «Мастацтва». Арганізатар, удзельнік выставачных праектаў. Ахвотай перадаваў для экспазыцыі розных музеяў і выставак кніжныя знакі са сваёй калекцыі.
Арганізаваў выданне ў Кіеве некалькіх кніг беларускіх кніжных графікаў — Генадзя Вяля, Рамана Сустава, Юрыя Якавенкі. Дапамог мінскаму выдаўцу Але Зміёвай выдаць серыю альбомаў, прысвечаных творчасці такіх экслібрысістаў, як Ганна Ціханава, Арлен Кашкурэвіч, Мікола Селяшчук, Юрый Якавенка, Генадзь Вяль.
Быў добра знаёмы з такімі легендамі і стварэння кніжнага знака, і яго калекцыянавання, як Сяргей Фарцінскі, Лембіт Лыхмус, Якаў Бэрдзічэўскі, Алег Ласунскі, Валер Палікарпаў, Генадзь Вяль, Фёдар Шурмялёў.
Бандонэ
Бандонэ (Bondone) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Трэнта.
Насельніцтва складае 666 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 35 чал./км². Займае плошчу 19 км². Паштовы індэкс — 38080. Тэлефонны код — 0465.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Natività di Maria Vergine.
Мамырсу
Мамырсу — сяло ў Аягозскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Мамырсускай сельскай акругі. Код КАТА — 633481100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 3107 чалавек (1669 мужчын і 1438 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 2507 чалавек (1248 мужчын і 1259 жанчын).
Сапраўдныя праграмісты не карыстаюцца Паскалем
Сапраўдныя праграмісты не карыстаюцца Паскалем — эсэ па праграмаванні, якое напісаў Эд Пост з арэгонскай кампаніі Tektronix. Апублікаванае ў форме ліста да рэдактара ў 29-м томе 7-га выпуску часопіса «Datamation» у ліпені 1983 года. Назва артыкула была пародыяй на сатырычную кнігу-бестселер «Сапраўдныя мужчыны не ядуць пірагі з заварным крэмам», якая высмейвала стэрэатыпы пра мужнасць.
У артыкуле параўноўваюцца і супрацьпастаўляюцца сапраўдныя праграмісты, якія карыстаюцца перфакартамі і праграмуюць на Фартране і Асэмблеры, сучасным «паглынальнікам пірагоў з заварным крэмам», што карыстаюцца такімі мовамі праграмавання, як Pascal, якія падтрымліваюць структурнае праграмаванне і накладаюць пэўныя абмежаванні, каб пазбегануць найбольш распаўсюджаных памылак у логіцы работы праграмы. У артыкуле быў прыведзены шэраг подзвігаў сапраўдных праграмістаў, такіх як подзвіг стваральніка суперкамп'ютара Cray-1, які запусціў першую аперацыйную сістэму для камп'ютара CDC 7600 без інструкцыі па яе запуску, калі ён упершыню ўключыў гэты камп'ютар.
Анатоль Фёдаравіч Яцкевіч
Біяграфія
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (гістарычны факультэт, 1951; аспірантура, 1956). Працаваў у Стаўбцоўскім дзіцячым доме (1946, настаўнік), Баранавіцкім абласным камітэце ЛКСМБ (1946—1952, лектар, загадчык лектарскай групы), Баранавіцкім настаўніцкім інстытуце (1952—1955, выкладчык кафедры марксізму-ленінізму), Брэсцкім дзяржаўным педагагічным інстытуце (1955—1967, дацэнт кафедры марксізму-ленінізму, кафедры філасофіі і палітэканоміі, у 1963—1967 — прарэктар па вучэбнай і навуковай рабоце), Брэсцкім політэхнічным інстытуце (з 1967, прафесар кафедры «Марксісцка-ленінская філасофія», у 1969—1993 — загадчык кафедры).
Навуковыя інтарэсы: тэарэтыка-матадалагічныя праблемы філасофіі, сацыялогіі і культуры; сацыяльныя працэсы ў грамадствах пераходнага перыяду; нацыянальная самасвядомасць.
Узнагароды
Медалі «Партызану Айчыннай вайны» 1-й ступені, «За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.» і інш.
Пасёлкі гарадскога тыпу Гродзенскай вобласці
У Рэспубліцы Беларусь крытэрыі аднясення населеных пунктаў да катэгорый устаноўлены Законам Рэспублікі Беларусь ад 5 мая 1998 г. № 154—З «Аб адміністрацыйна-тэрытарыяльным дзяленні і парадку вырашэння пытанняў адміністрацыйна-тэрытарыяльнага ўладкавання Рэспублікі Беларусь».
Пасёлкі гарадскога тыпу падзяляюцца на наступныя катэгорыі:
Карта размяшчэння пасёлкаў гарадскога тыпу Гродзенскай вобласці
Пасёлкі гарадскога тыпу з насельніцтвам:
Зялёным колерам пазначаны пасёлкі гарадскога тыпу, насельніцтва якіх павялічваецца, чырвоным — змяншаецца.
Колькасць пасёлкаў гарадскога тыпу і іх жыхароў
На 14 кастрычніка 2009 года (перапіс насельніцтва) ў Гродзенскай вобласці Беларусі было 17 пасёлкаў гарадскога тыпу, прытым усе яны адносіліся да катэгорыі гарадскіх пасёлкаў, у тым ліку:
На 1 студзеня 2017 года заставалася 16 пасёлкаў гарадскога тыпу (усе — гарадскія пасёлкі).
Спіс пасёлкаў гарадскога тыпу Гродзенскай вобласці
Назвы лацінкай у спісе прыводзяцца адпаведна з афіцыйнымі правіламі транслітарацыі.
Радзівіл Осцікавіч
Радзівіл Осцікавіч (памёр у 1477?) — літоўскі баярын, вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч, родапачынальнік Радзівілаў.
Біяграфія
Старэйшы сын баярына Осціка. Упершыню згадваецца ў 1411 г. у дакуменце Таруньскай дамовы. У 1420—28 згадваецца як маршалак гаспадарскі вял. кн. Вітаўта. Як сведка падпісаў акт уніі ВКЛ з Польшчай 15.10.1432. Маршалак земскі (вялікі) у 1433—34 і 1463—74. Пасля гібелі вял. кн. Жыгімонта Кейстутавіча Радзівіл Осцікавіч падтрымаў абранне на трон Казіміра IV (1440). Хутка атрымаў ад яго пасады маршалка гаспадарскага і дзяржаўцы анікштанскага. У 1441 быў паслом да караля польскага і венгерскага Уладзіслава III з мэтай забяспечыць прызнанне ўлады Казіміра ў ВКЛ. У 1445 удзельнічаў у выправе ў Вялікае княства Маскоўскае супраць Дзмітрыя Шамякі, каб дапамагчы маскоўскаму вял. кн. Васілю II аднавіць сваю ўладу. Удзельнічаў у заключэнні мірнага дагавора паміж ВКЛ, Польшчай і Нямецкім ордэнам у Растэнбургу (1448). У 1449 з дапамогай Васіля II паспяхова дзейнічаў супраць мяцежнага князя Міхаіла Жыгімонтавіча, адваяваў Старадуб, Ноўгарад-Северскі, Радагашч, Пуціўль, Бранск. 3 Кіева войска Радзівіла Осцікавіча рушыла ў Крым, дзе на трон быў вернуты саюзны ВКЛ хан Хаджы-Гірэй. У 1-й пал. 1450-х г. Радзівіл Осцікавіч узначаліў магнацкую апазіцыю супраць вял. кн. Казіміра і быў ёй прапанаваны як кандыдат на велікакняжацкі пасад. Выехаў за падтрымкай да хана Залатой Арды Сеід Ахмеда, але той быў разбіты Хаджы-Гірэем, а паранены Радзівіл Осцікавіч трапіў у палон. У 1455 вярнуўся ў ВКЛ, дзе быў пазбаўлены ўсіх пасад. Пасля адышоў ад апазіцыі, зноў стаў маршалкам земскім, адначасова з 1463 ваявода троцкі і з 1475 кашталян віленскі. Разам з Міхалам і Янам Кезгайламі кіраваў ВКЛ у час адсутнасці ў дзяржаве вялікага князя. У 1470-х г. узначальваў дэлегацыі на перагаворах па памежных спрэчках з Псковам і Інфлянцкім ордэнам. Валодаў маёнткамі ў Літве (Біржы, Кейданы, Муснікі, Шырвінты, Упнікі і інш.), Нягневічамі пад Навагрудкам, Харашэвічамі пад Слонімам, Бостынем на Піншчыне. Як нябожчык згадваецца 13 жніўня 1477 г.
Меў дачку Ганну, сына Мікалая.
Банцараўская культура
Банцараўская культура — археалагічная культура плямёнаў, якія ў V—VIII стст. жылі ў Верхнім Падняпроўі, Верхнім Панямонні, Верхнім і Сярэднім Падзвінні.
Назва ад гарадзішча Банцараўшчына пад Мінскам. Насельніцтва займалася земляробствам і жывёлагадоўляй; жыло на селішчах у паўзямлянкавых жытлах зрубнай канструкцыі і наземных слупавой канструкцыі, унутры жытлаў размяшчаліся печы-каменкі. У якасці сховішчаў часта выкарыстоўваліся ранейшыя гарадзішчы, якія дадаткова ўмацоўваліся валамі. Пахавальны абрад — трупаспаленне на бескурганных і курганных могільніках. Рэшткі спаленых нябожчыкаў змяшчаліся ў гліняныя урны або ссыпаліся ў магільныя ямы. У курганах (круглых, падоўжаных, доўгіх) пахаванні на гарызонце, у насыпе або адразу пад яго дзярновым пакрыццём. Характэрны слабапрафіляваны пласкадонны неарнаментаваны посуд. Большасць даследчыкаў лічыць, што Банцараўская культура належала балтам; яна сфарміравалася ў выніку пранікнення на поўнач Беларусі носьбітаў кіеўскай культуры і змяшэння іх з плямёнамі днепра-дзвінскай культуры і культуры штрыхаванай керамікі. Разам з тым, апошнія лінгвістычныя даследванні мовы насельніцтва ва ўсходняй частцы банцараўскай (тушамлінскай) культуры на Смаленшчыне (т.зв. мошчынскай) дазваляюць ствярджаць, што яны прадстаўляюць найбольш старое адгаліванне ад праславянскіх гаворак і належаць да найбольш раніх каланізацыйных славянскіх плыняў на ўсходзе Еўропы.
Балканская мяжа (фільм)
Балканская мяжа (Балканский рубеж, Балканска међа) — расійска-сербскі ваенна-драматычны баявік рэжысёра Андрэя Волгіна, прысвечаны сакрэтнай аперацыі па захопу аэрадрома Слаціна ў Косава і Мятохіі падчас ваеннай аперацыі НАТА ў Югаславіі. Гэтыя падзеі сталі самым небяспечным абвастрэннем адносін паміж Расіяй і Захадам з часоў Карыбскага крызісу.
Расійская прэм’ера фільма адбылася 14 сакавіка 2019 года ў Маскве, а сэрбская — 19 сакавіка ў Бялградзе. Фільм быў выпушчаны ў пракат 21 сакавіка, да 20-й гадавіны пачатку бамбардзіровак Югаславіі, кампаніяй 20th Century Fox. 3 красавіка таго ж года прэм’ера фільма адбылася ў кіназале пасольства РФ у Вашынгтоне. Перад паказам гледачоў у відэазвароце павітаў прадзюсар кінастужкі і выканаўца адной з роляў Гоша Куцэнка.
Сядзіба акадэміка В. В. Пашкевіча
'''Сядзіба акадэміка В. В. Пашкевіча ''' — комплекс сядзібы з гадавальнікам лекавых раслін канца XIX ст. у в. Гаруцішкі Дзяржынскага раёна‎. Захавалася фрагментарна. «Фрагменты парку былой сядзібы акадэміка В. В. Пашкевіча» (другая палова XIX — пачатак ХХ стагоддзя) былі ўнесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Беларусі рашэннем Рады ад 16.03.1994 № 5.
Балканская мяжа (фільм)
Гісторыя стварэння
Ідэя стварэння фільма пра падзеі ў Югаславіі прыйшла Гошу Куцэнка ў 2012 годзе, у час размовы са славацкім прадзюсарам Васілем Шэўцам. Для напісання сцэнарыя запрасілі пісьменніка Івана Навумава, і ён стварыў 600-старонкавы гісторыю кахання рускага міратворца і сербскай дзяўчыны. Пазней Куцэнка пазнаёміўся з прадзюсарам Вадзімам Быркіным і генералам Юнус-Бекам Еўкуравым, якія пагадзіліся яму дапамагчы. Сапраўдныя дэталі аперацыі, у якой удзельнічаў Еўкураў (у той час — маёр спецназа ГРУ), да гэтага часу знаходзяцца пад грыфам сакрэтнасці, таму сцэнарысты прыдумлялі сюжэт на ўласнае меркаванне, а Еўкураў кансультаваў іх на прадмет дакладнасці таго, што адбываецца.
Мілашу Біковічу спачатку прапанавалі ролю расійскага салдата, але ён адмовіўся, вырашыўшы, што ў сумесным фільме Расіі і Сербіі яму будзе лагічней гуляць серба. Аднак ён адразу пагадзіўся дапамагчы арганізаваць здымкі ў сябе на радзіме і стаў не толькі акцёрам, але і адным з прадзюсараў фільма. Падчас бамбардзіровак Мілашу было ўсяго адзінаццаць гадоў, і тыя падзеі засталіся ў яго ў памяці на ўсё жыццё.
Сядзіба акадэміка В. В. Пашкевіча
На двары было два невялікія драўляныя дамы, адзін для В. Пашкевіча, другі для яго брата Івана, двор вакол быў засаджаны кветкамі, пладовымі дрэвамі і кустамі — бэзам, алычой, парэчкамі, вінаградам, яблынямі і інш., адмысловымі клумбамі з лекавымі раслінамі. З захаду ад двара быў закладзены асобны пладовы сад. Паводле вуснай гісторыі, быў пруд з чарапахамі і тэрарыум са змеямі.
В. Пашкевіч пакінуў сядзібу падчас Першай сусветнай вайны. У 1920-я ў сядзібе створана дзяржаўная вопытная гаспадарка па даследаванні садовых і гародных культур. Пасля Другой сусветнай вайны гаспадарку закінулі, сады яшчэ былі да 1990-х гадоў. Дамы братоў Пашкевічаў аддадзены пад жытло калгаснікам, да цяперашняга часу захаваўся адзін з іх, перабудаваны і ў благім стане.
Пармелія баразнаватая
Пармелія баразнаватая (Parmelia sulcata) — від лішайнікаў роду сямейства.
Апісанне
Слаявіна няправільна-разеткападобная, 5-15 см дыяметрам. Лопасці 3-4 мм шырынёй і 5-20 мм даўжынёй, выемкавыя, цесна сабраныя або злёгку разбежныя, тупыя на канцах. Зверху слаявіна блакітнавата-шэрая або зелянява-шэрая, сеткавата-маршчыністая, з сарэдыямі; знізу чорная, густа пакрытая да канцоў лопасцяў чорнымі, простымі або галінаванымі рызінамі. Апатэцыі карычневыя, з увагнутым дыскам дыяметрам да 2 см, з карычневым увагнутым дыскам і суцэльным, пазней вышчэрбленым краем, сустракаюцца не вельмі часта. Парафізы злепленыя, простыя ці разгалінаваныя. Сумкі шырокабулавападобныя, 40-50×20-22 мкм. Споры эліпсоідныя, часта з аднаго канца завужаныя, 13-15×5,5 — 6 мкм, з патоўшчанымі сценкамі, даволі часта бываюць недаразвітыя.
Хімічны склад
Пры нанясенні на слаявіну раствора гідраксіду калію яна жоўкне.
Прысутнічаць другасныя метабаліты: атранарын, хлоратранарын, кансалацынавая, салацынавая і лабаравая кіслоты.
Распаўсюджанне і экалогія
Расце на ствалах і галінах лісцевых і іглічных дрэў, а таксама на апрацаванай драўніне і камяністым субстраце, як правіла, у добра асветленых месцах.
Сустракаецца ў Афрыцы, Аўстралазіі, Еўропе, Паўночнай, Цэнтральнай і Паўднёвай Амерыцы, арктычнай і антарктычнай зонах.
Значэнне і прымяненне
з’ядаецца зрэдку, адначасна з іншымі лішайнікамі.
Класіфікацыя
Унутрывідавых таксонамі віду з’яўляюцца:
Балканская мяжа (фільм)
Гісторыя стварэння
Для Гойка Міціч ролю Горана Міліч стала першай роляй серба за ўсю кінакар’еру. З падзеямі 1999 года ў акцёра звязаная асабістая трагедыя — падчас бамбардзіровак Югаславіі памерла яго маці, і ён не змог прыехаць з Берліна на яе пахаванне; таму ён не раздумваючы прыняў запрашэнне прыняць удзел у праекце. Нягледзячы на ​​ўзрост, Міціч наадрэз адмовіўся ад паслуг дублёраў і сам выканаў усе трукі.
Мілена Радулавіч спецыяльна для ўдзелу ў здымках фільма вучыла рускую мову і кожны раз ўдасканальвала яе, пасля чаго яна цяпер кажа на ёй практычна без акцэнту.
Эмір Кустурыца сыграў невялікую ролю бялградскага таксіста; па словах выканаўчага прадзюсара Анастасіі Пялевін, спачатку рэжысёр павінен быў увайсці ў здымачную групу з сербскага боку, але ў іх не супалі працоўныя графікі.
Для здымак усе акцёры, якія выконвалі ролі спецназаўцаў, прайшлі цяжкія двухмесяцовыя трэніроўкі, значна падцягнуўшы сваю фізічную і стралковую падрыхтоўку.
Сюжэт
1995 год. Міратворчыя сілы НАТА, у склад якіх уваходзіць і група расійскага спецназу пад камандаваннем Андрэя Шаталава, захопліваюць у Босніі ў палон албанскага баевіка. Яго патрабуецца даставіць жывым і адпусціць, аднак Шаталаў у выніку канфлікту на борце выкідае баевіка з верталёта, прама парушаючы загад. За гэта яго група аказваецца па-за законам у сябе на Радзіме.
1999 год. НАТА пачынае бамбардзіроўкі Югаславіі, знішчаючы жылыя дамы і бальніцы. У гэты ж час у Маскве генерал Сомаў аддае Беку Етхоеву, былому камандзіру Шаталава, сакрэтны загад заняць аэрапорт Слаціна ў Прышціне і ўтрымаць яго да прыходу калоны расійскіх міратворцаў. Бек угаворвае генерала дазволіць яму сабраць для выканання баявой задачы былую групу Шаталава, якая да гэтага часу хаваецца на тэрыторыі Югаславіі, на што Сомаў неахвотна ў выніку згаджаецца.
Тым часам Шаталаў прыходзіць да жуліку Горану, якому замовіў югаслаўскі пашпарт. Дакумент гатовы, але пры бліжэйшым разглядзе аказваецца няякаснай падробкай. У гэты момант у дом Горана ўрываецца мясцовая паліцыя. Начальнік паліцэйскага ўчастка Горан Міліч прапануе Шаталаву здзелку: альбо той распавядае пра сябе праўду і атрымлівае працу, альбо захоўвае маўчанне і падвяргаецца дэпартацыі ў Расію. Андрэй, для якога вярнуцца дадому азначае пайсці пад трыбунал, раскрывае сябе, і Міліч, стрымліваючы сваё слова, працаўладкоўвае яго да сябе ў пастарунак і выпраўляе сапраўдны пашпарт.
Астатнія былыя члены групы не могуць знайсці сябе. Вера Курбаева, у мінулым снайпер групы, працуе ахоўнікам у публічным доме. Ілля Слашчоў амаль кожны дзень выпівае ў мясцовым бары. Толькі былому сапёры Алегу Барміну атрымоўваецца прымяняць навыкі на практыцы: ён дапамагае югаслаўскім калегам размініраваць скінутыя і не разарваныя снарады. Знайшоўшы ўсіх, акрамя самага Шаталава, які, як лічыцца, падставіў ўсю сваю групу, Бек збірае іх і прысвячае ў курс задачы, абяцаючы, што за паспяховае выкананне ім усім дазволяць вярнуцца дадому, іх цалкам рэабілітуюць і адновяць у званні і ўзнагароды.
У гэты час у Босніі расійскі міратворчы батальён трэніруецца на БТРах. Адразу пасля заезду ў размяшчэнне паступае званок ад генерала Сомава, які перадае загад рухацца ў бок Слаціна.
У Вука — маладога сербскага паліцэйскага з пастарунку Міліч, у мінулым дэсантніка — у яго роднай вёсцы албанскія баевікі забіваюць усю сям’ю. Ён ашалеў ад гора, і Міліч разам з іншым падначаленым, албанцам Фадзілем, ледзьве ўтрымліваюць яго ад самасуду.
Шаталаў накіроўваецца на аўтобусе і па шляху знаёміцца ​​з мясцовай дзяўчынай-урачом па імі Ясна. На горным перавале іх аўтобус спыняе банда Смука — албанскага баевіка, вядучага барацьбу за «Вялікую Албанію», якія не грэбаваў ніякімі сродкамі для дасягнення мэтаў. Банда высаджвае людзей з аўтобуса, збівае іх, забівае святара за адмову вымавіць фразу «Няма Бога, акрамя Алаха», спрабуе згвалтаваць Ясну, але раптам Шатал, знайшоўшы момант, сам захоплівае Смука ў закладнікі, знішчае некалькіх баевікоў і патрабуе ад астатніх скласці зброю, што яны і робяць. З гэтага моманту ён становіцца для Смука кроўным ворагам.
Банда Смука захоплівае ў закладнікі дзясяткі сербаў, уключаючы Ясну, і ўтрымлівае іх на тэрыторыі падкантрольнага ім аэрапорта Слаціна, забіваючы ўсіх, акрамя самой Ясны і паспеўшай схавацца маленькай дзяўчынкі. Пагражаючы забіць апошнюю, баевікі прымушаюць дзяўчыну выдаць адрас Рады, але, не сустрэўшы там нікога (Шаталаву патэлефанаваў Фадзіль і паспеў папярэдзіць аб небяспецы), толькі ладзяць пагром.
Былая група Шаталава, якой зараз кіруе Бек, а таксама сам Шаталаў разам з Вукам і Фадзілем незалежна адзін ад аднаго пранікаюць на тэрыторыю аэрапорта і займаюць яго. Затым яны сустракаюцца. Бек зусім не рады нечаканай сустрэчы і патрабуе ад Шаталава і паліцэйскіх пакінуць аэрапорт, але Вук, перакананы патрыёт Сербіі, рэзка адмаўляецца. Сварку перарывае з’яўленне разведвальнай машыны бандытаў Смука, у якой едуць чатыры чалавекі. Снайпер Вера, якая ўжо заняла пазіцыю, забівае дваіх з іх, але атрымлівае раненне з буйнакалібернага кулямёта, і тыя, што засталіся двое хутка з’язджаюць. Шаталаў паведамляе, што ў бандзе Смука больш за сто баевікоў, і Бек, разумеючы, што кожны баец на рахунку, вымушана дазваляе ўсім тром застацца.
Тым часам група міратворчых сіл пад камандаваннем палкоўніка Платава, змяніўшы маркіроўку SFOR на сваіх бронетранспарцёр на KFOR, арганізаванай калонай вылучаецца ў бок аэрапорта Слаціна.
Група Бека размяркоўваецца па пазіцыях. Акрыялую Ясну, якая ўсё яшчэ знаходзіцца на тэрыторыі аэрапорта, Шаталаў, з якім у яе завязаўся раман, хавае ў дыспетчарскай — самым бяспечным месцы.
Пасля заходу баевікі Смука прыбываюць да аэрапорце, і завязваецца няроўны бой, які працягваецца ўсю ноч. Пасля некалькіх няўдалых спробаў прарыву баевікі абстрэльваюць аэрадром з мінамётаў. У ходзе абстрэлу атрымлівае смяротнае раненне баец па мянушцы Гірэй. Веру ў выніку выбуху завальвае абломкамі. Фадзіль ад стрэлу з РПГ правальваецца ўніз, скрозь драўляны столь тэрмінала. Каб знішчыць мінамёты, ахвяруе сабой Слашчоў, накіраваўшы на іх гружаны бензавоз. Ратуючы Ясну, атрымлівае цяжкае раненне Шаталаў. Пазбаўляецца нагі ў выніку выбуху Вук. Разумеючы, што літасці яму не будзе, ён апранае прадмет свайго гонару — Чырвоны бярэт, — каб памерці годна, і застаецца прыкрываць адступленне Шаталава. Да раніцы боепрыпасаў у спецгрупы амаль не застаецца.
Усё выжылыя члены групы (Бек, Шаталаў, сапёр Бармін, снайпер Вера), а таксама Ясна і маленькая дзяўчынка, таксама былая закладніца, збіраюцца ў дыспетчарскай. Смук забівае Вука, забірае яго бярэт і адразае яму галаву, пасля чаго патрабуе ад акружаных здацца. Група не мае намеру здавацца жывымі, але ў іх застаецца ўсяго чатыры патроны. Першай вырашаецца застрэліцца Вера, але, зразумеўшы, што не ў сілах гэта зрабіць самастойна, просіць пра гэта Бека. У апошні момант, за секунду да немінучай гібелі, яны чуюць па радыёсувязі рускую размову і разумеюць, што на тэрыторыю аэрапорта прыбыла калона расійскіх міратворцаў.
Смук з астатнімі васьмю баевікамі адыходзіць і садзіцца ў сваю машыну, і праз некалькі секунд яго забівае нажом паліцэйскі Фадзіль. Забраўшы з машыны чырвоны бярэт Вука, ён сыходзіць.
Група таемна пакідае аэрапорт. Ясну і дзяўчынку знаходзяць расійскія міратворцы, якія занялі ўсю тэрыторыю незадоўга да прыбыцця сіл НАТА. Камандзір узвода бронетранспарцёраў Коля Палтарацкі загадвае падначаленым: «Рабіце, што хочаце, толькі каб ён [верталёт НАТА] не сеў!», а сам з аўтаматам ўстае на КПП аэрапорта. Генерал Джэксан па тэлефоне прамаўляе фразу, якая ўвайшла ў гісторыю: «Я не пачну для вас Трэцюю сусветную вайну!»
Год праз. Бялград. Ясная выходзіць з царквы і ідзе па вуліцы. Ззаду стаіць стаіць ззаду машыне таксі, дзе сядзяць двое — вадзіцель і, як аказваецца, Андрэй Шаталаў. Андрэй, мабыць, ужо расказаў таксісту аб сваёй каханай, і той, убачыўшы Ясну, пытаецца: «Гэта яна?». Шаталаў адказвае сцвярджальна, і таксіст патрабуе ад яго ісці да яе. Павагаўшыся, Андрэй вылазіць з машыны і кліча Ясну. Яна чуе яго і абгортваецца. Гэтым і заканчваецца фільм.
У тытрах распавядаецца, што расійскі міратворчы кантынгент быў выведзены з Косава ў 2003-м годзе, пасля чаго забойства сербскага насельніцтва аднавіліся і працягваюцца да гэтага часу.
Станоўчыя
Фільм атрымаў змешаныя ацэнкі кінакрытыкаў. Кінакрытык і балканіст Дзмітрый Бавырын ацаніў карціну станоўча: «на гістарычна прадказальным і візуальна бедным матэрыяле быў зняты вострасюжэтны і відовішчны жанравы фільм». Аляксей Літоўчанка з «Расійскай газеты» пісаў: «Аб’ектыўна „Балканский рубеж“ як патрыятычны ваенны баевік нічым не саступае амерыканскім аналагам. У ім хапае патрыятычнага пафасу — і гэта натуральна, такі ўжо жанр. Галоўнае, што абстаўлены ён прыгожа і з густам».
Кінакрытык Трафіменка М. С. назваў «Балканский рубеж» «вышэйшым дасягненнем айчыннай кінаіндустрыі» і «чарговым, неахайна-барабанным вырабам»
Кінакрытык Ягор Масквіцін паказвае на недахопы фільма: мноства сцэн са слоу-мо і доўгі хранаметраж, аднак паказвае на высокую прамалёўку персанажаў, адсутнасць акцэнтаў, а бітву за аэрапорт у канцы фільма ён назваў «вяршыняй батальнай харэаграфіі сярод расійскіх баевікоў аб сучаснай вайне».
Адмоўныя
Брытанская газета Times у сваім рэдакцыйным артыкуле называе фільм спробай перапісаць гісторыю, пры гэтым нязначныя рознагалоссі з нагоды размяшчэння міратворцаў у Косава выдаюцца за стратэгічную перамогу Расіі, рэжым Мілошавіча ўяўляецца нявіннай ахвярай «агрэсіі НАТА», а генацыд албанцаў, уладкованы сербамі, не згадваецца зусім. На думку Times, «фільм настолькі тэндэнцыйны, што пераходзіць усе межы мастацкай інтэрпрэтацыі».
Кінакрытык Антон Долін, нягледзячы на ​​тое, што не глядзеў фільм, выступіў з рэзкай крытыкай, назваўшы яго «важкім прэтэндэнтам на горшы айчынны фільм года» «Для тых, хто не збіраецца глядзець, кароткі дайджэст: горшае зло на планеце — НАТА; на другім месцы — мусульмане <…> Але свет не скаціцца ў тартарары, паколькі НАТА супрацьстаяць славяне; самыя стромкія славяне — рускія, без іх астатнім славянам, мабыць, кранты».
Загадчык аддзела культуры часопіса «Огонёк» Архангельскі ў сваёй рэцэнзіі паказвае што аўтары фільмы праігнаравалі «ўсю складанасць югаслаўскага канфлікту», а проста падзялілі боку на «чужыя дрэнныя» і «свае добрыя», зрабіўшы мэтай фільма сюжэт «як мы „перамаглі НАТА“»
Аглядальнік Film.ru Ягор Белікаў заявіў, што кінастужка — «не самага вялікага розуму фільм».
Слуцкі пояс
Слуцкія паясы — вырабы ручнога ткацтва ў Вялікім Княстве Літоўскім, элемент традыцыйнага параднага мужчынскага строю шляхты. Назва паходзіць ад назвы горада Слуцк у Беларусі, дзе іх ткалі на мануфактуры шаўковых паясоў. Павязваліся паверх кунтуша (пояс складваўся ўдвая на ўсёй даўжыні). Пояс лічыўся прыкметай высакароднага паходжання і яго наяўнасць паказвала на дабрабыт уладальніка, паясы мелі вялікі кошт і перадаваліся ў спадчыну.
Паясы, падобныя да слуцкіх, выраблялі таксама ў Гродне, Нясвіжы, Ружанах, Кракаве, Ліпкаве і Кабылках пад Варшавай, а таксама ў Францыі.
Тэхналогіі ткацтва, якія выкарыстоўваліся пры вытворчасці слуцкіх паясоў, цяпер страчаны.
Гісторыя
Спярша як і Нясвіжскія, Слуцкія паясы капіравалі ўзоры, прывезеныя з Блізкага Усходу, потым пачалі ўключаць у арнамент нацыянальныя матывы, кветкі мясцовай флоры — валошкі, незабудкі і інш. 3 1750-х гадоў у Нясвіжскай, пазней у Слуцкай мануфактуры працаваў вядомы майстар з горада Станіславаў (Украіна) Ян Маджарскі, які распрацаваў новы тып пояса — Слуцкі, назва якога зрабілася сінонімам усіх доўгіх шаўковых паясоў. Сувязі з усходнімі ўзорамі страчваліся.
Па трэцім падзеле Рэчы Паспалітай (1795) асартымент паясоў скараціўся. Па здушэнні вызваленчага паўстання (1830—1831) улады Расійскай імперыі забаранілі нашэнне традыцыйнага строю шляхты, у выніку чаго паясы паступова выйшлі з ужытку. У 1848 годзе вытворчасць спынілася праз закрыццё мануфактуры.
Апісанне
Ткаліся з тонкіх шаўковых, залатых і срэбных нітак на ручных станах. Аснова была заўсёды шаўковая, уток — або шаўковы, або залотных нітак. Перапляценне асновы і ўтку армюрнае, гэта значыць вытворнае ад гарнітура.
Даўжыня пояса дасягала ад 2 да 4,5 метраў, а шырыня ад 30 да 50 см. На краях упрыгожваліся ўзорнай аблямоўкай, на канцах — пышным, галоўным чынам раслінным арнаментам, у якім народныя ўзоры спалучаліся з усходнімі матывамі. Не мелі левага боку, усе бакі былі правымі. Вырабляліся аднабаковымі (са зваротным бокам), двухбаковымі. Найбольш каштоўнымі лічыліся чатырохбаковыя — кожны бок падзяляўся на дзве часткі з рознымі колерамі, пояс складваўся ўдвая. Канцы пояса мелі складаны арнамент, часцей з двума матывамі: авал, аточаны лісцем са сцяблом і кветкамі, якія выходзяць з зямлі ці з вазаў, і букеты кветак з хвалепадобным аблямаваннем.
Канцы пояса часам абшывалі махрамі, якія складаюць тыповую асаблівасць слуцкіх паясоў. Яны не прадстаўляюць сабой арганічнага цэлага з поясам, гэта значыць не з’яўляюцца працягам асновы, як гэта бывае на маскоўскіх паясах. Махры слуцкіх паясоў заўсёды прышываюцца да канцоў. На ўсходніх паясах таксама сустракаюцца прышыўныя махры. Аднак на ўсходніх паясах яны прадстаўляюць не тыповую з’яву, а хутчэй выпадковую. Завяршэнне слуцкага пояса махрамі было ўзята не ад усходняй традыцыі. Яно, відаць, было выклікана мясцовымі густамі: народны беларускі мужчынскі тканы пояс звычайна завяршаецца кутасамі або махрамі. Магчыма, што беларуская традыцыя завяршэння пояса была перанесена на афармленне слуцкага пояса.
У куце пояса з абодвух бакоў ткалі метку на стараславянскай і лацінскай мовах (Слуцк, У горадзе Слуцку, Зроблена ў Слуцку).
Выкарыстанне слуцкіх паясоў як тканін
Прыгожасць тканін слуцкіх паясоў нярэдка прыводзіла да выкарыстання іх у царкоўным быту. З тканіны слуцкіх паясоў вырабляліся культавае адзенне і рэчы. Асабліва шматлікія рэчы каталіцкага царкоўнага ўжытку. Часта сустракаюцца царкоўныя рэчы армяна-грыгарыянскага царкоўнага ўжытку, што зразумела, бо армяне мелі непасрэдныя адносіны да вытворчасці паясоў.
Калекцыянаванне
У 2-й палове XIX — пачатку XX стст. слуцкія паясы сталі прадметам калекцыянавання. Іх збіралі музеі і прыватныя асобы. У гэты час паясы пачалі вывучацца як вырабы мастацкага ткацтва. Значную калекцыю сабраў расійскі калекцыянер Пётр Шчукін (цяпер захоўваеццца ў Дзяржаўным гістарычным музеі Расіі), невялікая калекцыя ёсць у Новачаркаску, у Музеі казацтва.
Элайджа Вуд
Элайджа Джордан Вуд (Elijah Jordan Wood; нар. ) — амерыканскі акцёр і прадзюсар. Найбольш вядомы па ролі хобіта Фрода Бэгінса ў кінатрылогіі «Уладар пярсцёнкаў» (2001—2003).
Слуцкі пояс
Калекцыянаванне
У Слуцкім краязнаўчым музеі ўласны пояс з’явіўся ў 2013 годзе. Сродкі на яго збіраліся шляхам дабрачынных ахвяраванняў.
Бэні Андэрсан
Бэні Андэрсан (Göran Bror Benny Andersson;, Стакгольм, Швецыя) — шведскі кампазітар, музычны прадзюсар, аранжыроўшчык і спявак. Адзін з заснавальнікаў квартэта ABBA.
Кліфард Лі Бёртан
Кліфард (Кліф) Лі Бёртан (Clifford Lee "Cliff" Burton; 10 лютага 1962 — 27 верасня 1986) — другі бас-гітарыст метал-гурта Metallica, у 2011 годзе прызнаны адным з лепшых бас-гітарыстаў усіх часоў паводле апытання, праведзенага часопісам Rolling Stone. Ён выкарыстоўваў эфект дысторшн, а таксама розныя іншыя эфекты, якія часта лічацца нехарактэрнымі для бас-гітары.
NGC 6371
NGC 6371 (іншыя абазначэнні — MCG 4-41-12, ZWG 140.27, PGC 60322) — галактыка ў сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Занавіны
Занаві́ны (, Зановины) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Камянюцкага сельсавета.
Міжрэгіянальная акадэмія кіравання персаналам
Міжрэгіянальная акадэмія кіравання персаналам — недзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова ва Украіне.
Агульная характарыстыка
Акадэмія ўтворана ў 1989 годзе як недзяржаўная вышэйшая навучальная і навукова-даследчая ўстанова, якая прафесійна займаецца праблемамі менеджменту і бізнесу. Заснавальнік, першы рэктар і прэзідэнт акадэміі — Георгій Васільевіч Шчокін. У акадэміі вучацца студэнты з 39 краін свету па 20 спецыяльнасцях і 109 спецыялізацыях. Акадэмія ўключае Прэзідэнцкі ўніверсітэт у Кіеве, Усеўкраінскі ўніверсітэт (больш за 40 інстытутаў, філіялаў, даччыных структур ва ўсіх рэгіёнах Украіны) і Міжнародны адкрыты ўніверсітэт (Інстытут міжнароднай адукацыі ў Кіеве і сетка цэнтраў за мяжой). Навучальны працэс забяспечваюць больш за 2300 выкладчыкаў, 70 % з якіх — дактары і кандыдаты навук. Акадэмія мае ліцэнзію Міністэрства адукацыі і навукі Украіны, у тым ліку на наданне адукацыйных паслуг замежным грамадзянам, і акрэдытаваная па IV (вышэйшаму) ўзроўню па ўсіх спецыяльнасцях і выдае дыпломы дзяржаўнага ўзору. Акадэмія не раз трапляла ў гучныя скандалы, звязаныя з антыўкраінскімі і ксенафобскімі выказваннямі выкладчыкаў, антысемітызмам і адмаўленнем Халакосту, неналежнай якасцю падрыхтоўкі спецыялістаў і інш.
Бела Бартак
Бе́ла Ві́ктар Я́наш Ба́ртак (Bartók Béla Viktor János ;, Надзьсентміклаш, Банат, Аўстра-Венгрыя, цяпер г. Сынікалау-Марэ, Румынія — , Нью-Ёрк, ЗША) — венгерскі кампазітар, піяніст і музыказнаўца-фалькларыст. Прадстаўнік экспрэсіянізму ў музыцы. Прэмія імя Л. Кошута 1948.
Біяграфія
Скончыў у 1903 годзе Будапешцкую музычную акадэмію па класах фартэпіяна і кампазіцыі, у 1907—1934 гг. яе прафесар. У 1920—1930-я гг. выступаў як піяніст у краінах Еўропы, у ЗША, СССР. З 1940 года ў ЗША.
Творчасць
Збіраў і вывучаў венгерскую сялянскую песню, румынскі, славацкі, сербскі, харвацкі, заходне-ўкраінскі фальклор (больш за 30 тыс. узораў); аўтар навуковых прац. На аснове фальклору склаўся самабытны дынамічны музычны стыль Бартака, які арганічна спалучыў старажытную квартава-пентатонную аснову венгерскай сялянскай песні з найноўшымі музычна-выразнымі сродкамі прафесійнай музыкі, узбагаціў яе метрарытмічную і тэмбравую палітру. У творах 1910—1920-х гг. выкарыстоўваў наватарскія элементы дадэкафоніі, атанальнасць, політанальнасць і інш.
Сярод твораў: опера «Замак герцага Сіняя Барада» (паст. 1918), балеты «Драўляны прынц» (1917) і «Цудоўны мандарын» (1926); сімфанічная паэма «Кошут» (1903); Танцавальная сюіта (1923); Музыка для струнных, ударных і чэлесты (1936); Дывертысмент для струннага аркестра (1939), Канцэрт для аркестра (1943), 3 фартэпіянныя і 2 скрыпічныя канцэрты; 6 струнных квартэтаў; Саната для 2 фартэпіяна і ударных інструментаў; фартэпіянны цыкл «Мікракосмас»; хары а капэла і з фартэпіяна; цыклы песень і інш.
Малыя Лукі
Малы́я Лу́кі (, Малые Луки) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Велікалуцкага сельсавета. Размешчана за 15 км на поўдзень ад Баранавічаў, за 10 км ад чыгуначнай станцыі Русіно на лініі Баранавічы — Лунінец.
Гісторыя
У 1884 годзе ў Ястрамбельскай воласці Навагрудскага павета Мінскай губерні.
З 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, у Ястрамбельскай гміне Баранавіцкага павета Навагрудскага ваяводства.
З 1939 года ў БССР. З 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Велікалуцкага сельсавета Навамышскага раёна Баранавіцкай, з 8 студзеня 1954 года Брэсцкай абласцей, з 8 красавіка 1957 года ў Баранавіцкім раёне.
У Вялікую Айчынную вайну з канца чэрвеня 1941 года да 7 ліпеня 1944 года акупіраваны нямецка-фашысцкімі захопнікамі. На франтах загінулі 27 аднавяскоўцаў.
Базенціна
Базенціна (Bosentino) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Трэнта.
Насельніцтва складае 796 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 199 чал./км². Займае плошчу 4 км². Паштовы індэкс — 38049. Тэлефонны код — 0461.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Giuseppe.
Іпаліт Гамаліцкі
Іпаліт Гамаліцкі ці Фердынанд Лявонавіч Гамаліцкі (, в. Бялавічы, Слонімскі павет — ) — доктар багаслоўя, прафесар, апошні рэктар уніяцкай духоўнай семінарыі ў Жыровічах. Родны брат Міхала Гамаліцкага.
Біяграфія
У 1836 годзе — апошні рэктар духоўнай уніяцкай Жыровіцкай семінарыі, выкладчык дагматычнага багаслоўя, гамілетыкі, біблейскай гісторыі. У 1846 годзе ў Іпаліта Гамаліцкага памерла жонка, пасля яе адышоў і сам.
Батпак
Батпак — сяло ў Аягозскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Мамырсускай сельскай акругі. Код КАТА — 633481200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 136 чалавек (83 мужчыны і 53 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 61 чалавек (32 мужчыны і 29 жанчын).
NGC 6372
NGC 6372 (іншыя абазначэнні — UGC 10861, MCG 4-41-13, ZWG 140.28, IRAS17255+2630, PGC 60330) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».