cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дзяржаўны Літаратурна-мемарыяльны музей Ф. М. Дастаеўскага (Санкт-Пецярбург)
'''Дзяржаўны Літаратурна-мемарыяльны музей Ф. М. Дастаеўскага, Санкт-Пецярбург''', Адрас: Кавальскі завулак, 5 / 2 - адзін з шасці расійскіх музеяў вялікага пісьменніка.
Ідэю стварэння музея выношвала удава пісьменніка Ганна Рыгораўна Дастаеўская. У 1917 годзе яна пакінула Санкт-Пецярбург і праз год памерла ў поўнай адзіноце ўдалечыні ад дзяцей і ўнукаў. Усе прадметы, якія знаходзіліся ў доме, дзе жыў Дастаеўскі, былі здадзены ёю пры ад'ездзе з Пецярбурга на адзін са складоў на захоўванне і пасля зніклі, а матэрыялы архіва, за некаторымі выключэннямі, трапілі ў дзяржаўныя архівы.
Кніга Дзімы
Кніга Дзімы (Дублін,, MS.A.IV.23) — кішэннае Евангелле VIII стагоддзя, якое паходзіць з абацтва , заснаванага  у , Ірландыя.
Дзяржаўны Літаратурна-мемарыяльны музей Ф. М. Дастаеўскага (Санкт-Пецярбург)
У 1960-я з ініцыятывай адкрыцця і праектам музея ў Кавальскім завулку, у доме, дзе пісьменнік правёў апошнія гады жыцця, выступіў архітэктар-мастак Георгій Уладзіміравіч Піёнтэк. У гэтым доме Ф. М. Дастаеўскі пасяліўся з сям'ёй у кастрычніку 1878 года і пражыў да дня сваёй смерці - 28 студзеня (9 лютага) 1881 г. Музей быў адкрыты да 150-годдзя з дня нараджэння пісьменніка ў 1971 годзе. Вялікі ўклад у стварэнне музея ўнёс ўнук пісьменніка Андрэй Фёдаравіч Дастаеўскі (1908-1968), які сабраў каштоўную калекцыю, прысвечаную памяці яго знакамітага дзеда, - пасля яна стала асновай музея. Сямейныя рэліквіі перадала і ўнучатая пляменніца Дастаеўскага Марыя Уладзіміраўна Савасцьянава.
Музей займае два паверхі. На другім паверсе знаходзяцца кватэра пісьменніка і асноўная экспазыцыя. Кватэра пісьменніка - кутняя, як практычна ўсе яго 20 пецярбургскіх кватэр. Інтэр'еры пакояў адноўлены па ўспамінах сучаснікаў і архіўных матэрыялах. Прадстаўлены сапраўдныя рэчы з сям'і пісьменніка і кнігі, падораныя музею яго нашчадкамі. Экспазіцыя распавядае пра жыццё і творчасць Дастаеўскага. Ёсць кніжная шафа, у якой прадстаўленыя пераклады твораў пісьменніка на іншыя мовы (у тым ліку, на беларускую, кніга падорана ў ліпені 2005 года).
Кніга Дзімы
Апісанне
Усе Евангеллі, акрамя Евангелля ад Іаана «напісаныя па большай частцы хуткім », у той час як апошняе «напісанае іншай рукой, акуратным ». Яно падпісана пісцом, Дзімам МакНаці, у канцы кожнага з Евангелляў. Гэты Дзіма традыцыйна атаясамліваецца з Дзімам, які пасля быў, аб якім казаў Папа Ян IV у лісце пра ў 640 годзе. Гэта атаясненне, аднак, не можа быць устойлівым.
Кумдах
У XII стагоддзі рукапіс быў заключаны ў багата ўпрыгожаны кумдах або рэлікварый. Адзін яго фасад мае ўпрыгажэнне ў паўночным стылі. Ёсць якасная рэпрадукцыя 1908 года ў Метраполітэн-музеі ў Нью-Ёрку, якая не выстаўляецца, але мае добрыя ілюстрацыі, даступныя онлайн, у адрозненне ад арыгіналу.
У культуры
Вядомая легенда распавядае, што Кронан папрасіў манаха, званага Дзіма, скапіяваць кнігу, але гэта нібыта павінна было зроблена ў адзін дзень. Дзіма прыступіў да працы над гэтай невыканальнай задачай, і перапісваў пастаянна, без перапынку для ежы. Увесь час, які ён працаваў, сонца не заходзіла. Калі Дзіма скончыў, ён думаў, што праца заняла ўсяго адзін дзень, калі ў рэчаіснасці прайшло сорак. Гэты цуд прыпісваецца Кронану.
Партыя сацыялістаў Рэспублікі Малдова
Партыя сацыялістаў Рэспублікі Малдова (ПСРМ) (Partidul Socialiştilor din Republica Moldova) — малдоўская палітычная партыя. Партыя была заснавана на ўстаноўчым з’ездзе ў 1997 годзе падчас пераўтварэння Сацыялістычнай партыі Малдовы. У 2016 годзе прэзідэнтам Малдовы быў абраны прадстаўнік ПСРМ - Ігар Дадон. У 2014 і 2019 гадах на выбарах у парламент Малдовы Партыя сацыялістаў Рэспублікі Малдова займала першыя месцы.
IC 1638
IC 1638 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) у сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Байкал (Талачынскі раён)
Байка́л (, Байкал) — пасёлак у Беларусі, у Талачынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Коханаўскага сельсавета.
Язэп Барадзюля
Язэп Барадзюля (, в. Козікі — ) — беларускі каталіцкі святар, 25 гадоў правёў у савецкіх лагерах і высылках.
Біяграфія
Язэп Барадзюля паходзіць з вёскі Козікі, што знаходзіцца цяпер у Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці. Нарадзіўся ў 1893 годзе. Вучыўся ў народнай школе, потым — у Віцебскім гарадскім вучылішчы.
У 1917 годзе скончыў Магілёўскую рыма-каталіцкую семінарыю, якая тады знаходзілася ў Пецярбурзе. Пасля атрымаў накіраванне ў Пецярбургскую духоўную рыма-каталіцкую акадэмію, дзе прабыў да 1919 года, пакуль установу не ліквідавалі. Увайшоў у кола заснавальнікаў «Хрысціянскай дэмакратычнай злучнасці», з якой пасля выйшла «Беларуская хрысціянская дэмакратыя».
Згодна з Рыжскай дамовай яна духоўная акадэмія перанесена ў Люблін. Аднак Язэп Барадзюля не паехаў вучыцца ў Польшчу, а прыняў прызначэнне святара ў Полацку. Ён патлумачыў свой выбар так: «Я, беларус, які не меў нікога знаёмага ў Польшчы». У Полацку Язэп Барадзюля праслужыў толькі 8 месяцаў. Пасля яго паставілі настаяцелем трох касцёлаў Камена-Губінскага (цяпер вёска Губіна, Лепельскі раён), Бешанковіцкага і Ушацкага. Аднак часткова ён служыў яшчэ ў Лепельскім і Ульскім касцёле.
Пасля трох гадоў асуджэння Язэпа Барадзюлю з высылкі не адпусцілі, саслалі яго яшчэ на тры гады ў Архангельск. Там ён сустрэў іншых святароў і шмат ссыльных вернікаў. Заставаўся пастырам і ў сталінскіх лагерах. Калі пра гэта даведаліся ў ГПУ, то пагналі далей на Поўнач.
Летам 1933 года Язэпа Барадзюлю вызвалілі. Ён вярнуўся ў Віцебск і мусіў стаць настаяцелем касцёлаў Святога Антонія і Святой Барбары. Але пражыў ён там толькі два тыдні. АДПУ не дазволіла працаваць пробашчам, імкнулася схіліць яго да супрацы, на якую ксёндз не пагадзіўся. Напрыканцы таго ж года яго зноў выслалі ў Архангельск — у новую высылку тэрмінам на тры гады. Праўда, праз тры гады ён не выйшаў: святара асудзілі зноў і адправілі ў Нарыльск. У 1939 годзе яго зноў асудзілі і далі сем гадоў лагераў. Працаваў фельчарам у бальніцы. У 1946 годзе ён атрымаў паперы аб вызваленні.
Пасля вызвалення Язэп Барадзюля нядоўга змог паслужыць святаром. У 1958 годзе яму забаранілі адпраўляць імшу ў касцёле. Забарона на служэнне дзейнічала дваццаць гадоў. На працягу 1962—1963 гадоў па загаду Генеральнага Пракурора г. Масквы ўсе яго справы пераглядаліся і былі ануліраваны вышэйшымі судовымі органамі. 13 сакавіка 1978 года ўпаўнаважаны па справах рэлігіі ў Рызе дазволіў ксяндзу служыць у касцёле. Язэпу Барадзюлі тады споўнілася тады 85 гадоў, ён стаў служыць у ў Рызе.
Ксёндз Язэп Барадзюля памёр у 1983 годзе.
Астрашапкі
Астраша́пкі (, Острошапки) — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Коханаўскага сельсавета.
Вялікае Княства Літоўскае
Пасля смерці князя Сямёна ў 1540 годзе, праз судовы працэс з яго удавой, маёнткі атрымала сястра Ульяна і перадала сваім сынам Рыгору і Івану Яцкавічам. У 1542 годзе браты падзялі маёмасць, Рыгор сярод іншага атрымаў «двор» Падбярэззе з шэрагам вёсак, сярод якіх і Астрашапкі, напэўна, доля ў іх.
У 1559 годзе «воласць Варанцоўская», то бок частка ранейшага Варанцэвіцкага ўдзела (саміх Варанцэвічаў у «воласці» не было), у складзе з долямі ў Перавалочні, Астрашапках, Стайках, Грушцы, Ельнянах, Шырневічах і Сакаловічах, невядома ад каго і чаму перайшла ў вялікакняжацкія ўладанні Аршанскага павета. У 1560 годзе сёлы «воласці Варанцоўскай» былі апісаны ў інвертары Аршанскага замка.
У 1560 годзе ў долі Астрашапак, якая належала Аршанскаму замку, было 10 службаў з 12 дымоў (у інвентары, у пераліку 13 дымоў), якія плацілі 9 коп і 4 грошы чыншу (у інвентары, што роўна 544 грошам, паводле пераліку 512 грошаў — 8 коп і 32 грошы). У тым жа інвентары даюцца кароткія звесткі пра службы : • Мяхвед Мікіціч з Паўлам — 1 служба, 2 дымы, 2 капы (120 грошаў) чыншу;
• Ходар Белавус — 1 служба, 2 дымы, 70 грошаў;
• Мітка Шама — 1 служба, 2 дымы, 70 грошаў;
• Якаў Мікшыч — 1 служба, 1 дым, 40 грошаў;
• Арцём Цецярэўнік — 1 служба, 1 дым, 30 грошаў;
• Паўлюк Кузміч — 1 служба, 1 дым, 50 грошаў;
• Пётр Ганчар — 1 служба, 1 дым, 40 грошаў;
• Іван Юравіч — 1 служба, 1 дым, 20 грошаў;
• Мішка Белавус — 1 служба, 1 дым, 12 грошаў, пра склад іншых долей Астрашапак няма звестак.
У 1674 годзе прынамсі доля Астрашапак уваходзіла ў склад маёнтка Жураўлі Аршанскага павета.
Расійская імперыя
Перад вайной 1812 года вёска даволі вялікага маёнтка Перавалочня, належалага Фаме Замбжыцкаму (Tomasz Zambrzycki). Спустошаны падчас адступлення французаў.
Міжваенны час
Станам на 1926 год побач з вёскай быў аднайменны хутар з 10 двароў, дзе жыло 57 чалавек.
2-я сусветная вайна
Паводле ЖБД 47-га тк Вермахта, 7 ліпеня 1941 года 18-я тд «рухам паўночней шашы [Масква-Мінск і]… пераадольвала трывалы моцны супраціў праціўніка, а 13:30 узяла Астрашапкі на дарозе Коханава-Сянно».
• Ульяна Пятроўна Антаневіч (нар. 1902),
• Ганна Ларыёнаўна Булаўкіна (нар. 1902),
• Валянціна Дзмітрыеўна Лаўрыновіч (нар. 1933),
• Наталля Емяльянаўна Лаўрыновіч (нар. 1885),
• Ганна Ульянаўна Петрашкевіч (нар. 1922),
• Дар’я Ягораўна Петрашкевіч (нар. 1905),
• Зося Ігнацьеўна Петрашкевіч (нар. 1875),
• Лукер’я Цімафееўна Петрашкевіч (нар. 1913),
• Марыя Купрыянаўна Сліжанкова (нар. 1885).
Паводле ЖБД 3-й гв тб РСЧА, з 20:30 26.6.1944 да 22:45 27.6.1944 года яе падраздзяленні ў раёне Марцюхова, Астрашапак і Малога Гальцэва вялі баі з нямецкімі войскамі, каб перашкодзіць іх адходу ў заходнім кірунку. Такім чынам, да зыходу 27 чэрвеня 1944 года Астрашапкі былі вызвалены.
Пасляваенны час
Да 15 кастрычніка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Пярэвалачненскага сельсавета, пасля — у адміністрацыйным падпарадкаванні Коханаўскага пассавета, які 20 чэрвеня 2013 года быў рэарганізаваны ў сельсавет.
Гарадніца
Гарадніца — гістарычны раён Гродна, створаны па ініцыятыве Антонія Тызенгаўза ў 1765—1785 у вёсцы Гарадніца (зараз цэнтральная частка горада), з мэтай стварэння новага культурна-прамысловага цэнтра на 1500 жыхароў (архітэктар І. Мёзер (1765—1774), Дж. Сака (1774—1785)).
Гісторыя
У 1765 надворны падскарбі літоўскі і староста гродзенскі Антоній Тызенгаўз, па даручэнню караля Рэчы Паспалітай Станіслава Аўгуста Панятоўскага прыняў кіраванне Гродзенскімі каралеўскімі эканоміямі. У перыяд з 1765 па 1785, у Гродна, Тызенгаўз перабудаваў прадмесце Гарадніца і фактычна зрабіў з яго новы адміністрацыйны, культурны і прамысловы цэнтр, які ўключаў шэраг будынкаў разнастайнага прызначэння.
Замена дробнай рамеснай вытворчасці на мануфактуры спрыяла павышэнню фінансавай стабільнасці Гродзенскай эканоміі, што дазваляла запрашаць вядомых навукоўцаў з розных краін Еўропы. Большая частка Гарадніцы была разбурана падчас першай і другой сусветных войн або падчас рэканструкцый горада.
Комплекс
Уключала 85 будынкаў рознага тыпу, якія грунтаваліся вакол пляцовак, вуліц і завулкаў. Пры забудове ўпершыню ў гісторыі градабудаўніцтва Беларусі былі выкарыстаны новыя метады праектавання і будаўніцтва, выкананы высокі тэмпы будаўнічых прац. Забудова складалася з 3 асобных рэгулярна спланаваных зон: адміністрацыйна-культурнай, вучэбнай, прамысловай, якія мясціліся адпаведна ў заходняй, цэнтральнай і ўсходняй частках Гарадніцы.
Тэрыторыя Гарадніцы абмежавана вуліцамі Віленскай, Ажэшкі, 17 Верасня, Астроўскага, Пушкіна і Міцкевіча. Галоўная планіровачная воссю раёна з'яўляецца вуліца Ажэшкі (былая Раскоша, Мураўёўская, Садовая), а кампазіцыйным цэнтрам — плошча Тызенгаўза (былая Тэатральная, Дварцовая, Вольнасці).
Адміністрацыйна-культурная зона
Адміністрацыйна-культурная зона — найбольш захаваўшаяся частка забудовы (6 збудаванняў). У яе ўваходзілі палац Тызенгаўза, дом віцэ-адміністратара і склад, будынак тэатра, дом лясной адміністрацыі і лямус.
Фтор
Фтор (Fluorum) F — хімічны элемент VII групы перыядычнай сістэмы; атамны нумар 9. Адносіцца да галагенаў.
Гарадніца
Палац Тызенгаўза
Гродзенскі палац Тызенгаўза быў пабудаваны ў 1760—1770-я гады ў Гродне (архітэктары І. Г. Мёзер, Дж. Сака, мастакі П.Гежыдовіч, А.Грушэцкі). З пачатку 19 стагоддзя быў рэзідэнцыяй губернатара. Разбураны ў 1915 годзе.
Фтор
Прыродныя крыніцы
Шырока распаўсюджаны ў прыродзе. Асноўная крыніца фтору — флуарыт CaF2. Фтор з’яўляецца складовай часткай прыродных фасфатаў — апатытаў і фасфарытаў. Невялікая колькасць фтору ўтрымліваецца ў прыродных водах.
Гарадніца
Дом віцэ-адміністратара
Будынак пабудаваны як дом віцэ-адміністратара. Мае рысы барока і класіцызму, 2-павярховы, пабудаваны з цагліны, пакрыты вальмавым дахам. Галоўны, заходні і ўсходнія фасады аформленыя шырокімі лапаткамі, філёнгамі і нішамі, па баках раскрапаваныя плоскімі рызалітамі. Верхні паверх аддзелены карнізным поясам і багата дэкараваны. Аконныя праёмы прамавугольныя. Першапачатковая планоўка і строй інтэр’ераў не захаваліся. Сёння ў будынку размяшчаецца Гродзенскі дзяржаўны архіў.
Фтор
Прымяненне
Акісляльнік ракетнага паліва. Фторарганічныя злучэнні (фтарыраваныя вуглевадароды «тэфлон», «фтарапласт», фтарыраваныя і хлорфтарыраваныя метаны і этаны — «фрэоны»). Адзін з лепшых анэстэтыкаў для хірургіі — фтаратан.
Гарадніца
Тэатр
Прыгонны тэатр, заснаваны Антоніем Тызенгаўзам, працаваў у Гродне ў 1769—1780 гадах. Будынак тэатра збудаваны ў апошняй чвэрці XVIII стагоддзя архітэктарамі Д. Сака і І. Мёзерам. Будынак тэатра рамантавалі і перабудоўвалі на працягу XIX стагоддзя. Ён стаў як бы працягам палаца Тызенгаўза — злучалася з яго левым крылом крытым пераходам. З 1984 года тут размяшчаецца Гродзенскі абласны тэатр лялек.
Дом лясной адміністрацыі
Будынак двухпавярховы з мансардай, прамавугольны ў плане. Вальмавы дах з мансардамі на тарцовых фасадах з’яўляецца асноўным элементам кампазіцыі. Цэнтральныя часткі падоўжных фасадаў вылучаны неглыбокімі рызалітамі. Сцены атынкаваныя, завершаныя карнізам. Паверхі падзелены цягай. Вокны прамавугольныя. Унутраная планіроўка калідорная, пакоі размешчаны па перыметры будынка.
На падрыхтаваным каля 1780 года плане Гарадніцы будынак знаходзіўся на задворках тэатральнай (Крывой) афіцыны ў паўночнай частцы забудовы і меў выконваць фунцыю стаеннай афіцыны. На плане будынак № 654 быў названы «oficyną drzewniczowską», таму гісторык беларускай архітэктуры А. Д. Квітніцкая аскрэсліла яе «будынакам лясной адміністрацыі».
Вучэбная зона
У вучэбную зону ўваходзілі батанічны сад (сёння на яго месцы парк імя Жылібера), будынак медыцынскай школы.
Медыцынская школа
Існавала школа ў 1775-1781. Яе кіраўніком быў французскі прыродазнавец, хірург, анатом Ж. Э. Жылібер. Пры школе існавалі шпіталь, анатамічны кабінет, заалагічны музей, бібліятэка, батанічны сад, заалагічны парк. У школе праводзіўся пачатковы курс мед. навучання, сумешчаны з вывучэннем агульнаадукацыйных прадметаў. У шматлікіх літаратурных крыніцах атрымала распаўсюджванне і сустракаецца другое значэнне школы - акадэмія. У 1781 перакладзеная ў Вільню, дзе на  яе   базе   створаны   медыцынскі   факультэт   універсітэта.
Прамысловая зона
Прамысловая зона складалася з будынкаў мануфактур: суконных, зброевых, фарбавальных і інш. (не захаваліся) і 20 тыпавых жылых дамоў (захаваўся толькі адзін).
Сцяг Арканзаса
Сцяг Арканзаса (Flag of Arkansas) — адзін з сімвалаў амерыканскага штата Арканзас.
Сцяг штата Арканзас уяўляе сабой чырвонае палотнішча з размешчаным у цэнтры белым ромбам (сімвалізуе дыямент) з сіняй паласой па перыметры. На сцягу намаляваны 29 пяціканцовых зорак: 25 белых маленькіх зорак у межах сіняй паласы і 4 вялікіх сініх зоркі ў дыяменце. Надпіс «ARKANSAS» (з Арканзас) сіняга колеру размешчаны ўнутры дыямента з адной зоркай над ім і трыма зоркамі пад ім. Верхняя зорка і дзве крайнія ніжнія зоркі намаляваны прамянём уверх, ніжняя зорка - прамянём уніз.
Сімволіка сцяга
Элементы сцяга маюць складаную сімволіку. Згодна з дзяржаўным законам штата Арканзас аб сцягу (1987 год), дыямент сімвалізуе статус Арканзаса як «адзіны штат ЗША, які здабывае алмазы» (Дзяржаўны парк «Алмазны кратар» быў адзіным на той момант месцам з радовішчамі дыяментаў у Паўночнай Амерыцы, пазней алмазы знайшлі ў штатах Каларада і Мантана). Дваццаць пяць белых зорак вакол дыямента паказваюць тое, што Арканзас быў 25-м штатам, які далучыўся да ЗША. Сіняя зорка вышэй надпісу ARKANSAS сімвалізуе Канфедэратыўныя Штаты Амерыкі, у складзе якіх складаўся Арканзас.
Тры зоркі размешчаныя ніжэй надпісу ARKANSAS маюць тры розных значэння:
Мацей Марачэўскі
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Марачэўскіх герба «Халева». Сын Казіміра Марачэўскага і Кацярыны з Пакрашынскіх.
Ротмістр Янычарскай харугвы польнай булавы войск Вялікага Княства Літоўскага, дэпутат Трыбунала Вялікага Княства Літоўскага ў 1784 годзе, суддзя гродскі лідскі ў 1791 годзе.
Уладальнік маёнткаў Новы і Стары Куплін у Пружанскім павеце.
Сям’я
У шлюбе з Ганнай з Асоўскіх. Дзеці :
Жэле
Жэле (gele'e) — харчовы калоідны раствор (звычайна на аснове фруктаў), у які дадаюць жэлацін, прычым пры астыванні ўся маса атрымлівае студзеністы выгляд.
Жэле гатуецца таксама вываркай жэлаціну з цялячых ног і галоў. Салодкія жэле называюць gele'e, у адрозненне ад мясных жэле, якія называюць l’aspic (адкуль скажонае: ланшпіг), а пакрытай імі страве, па-беларуску — заліўное. Фруктовыя жэле з садавіны і пладоў, якія змяшчаюць шмат пектына, можна атрымліваць і без дадатку да іх жэлаціну, бо пектын і сам надае сіропу студзеністы выгляд. Часцей за ўсё такое жэле робяць з кіслявых, пераважна антонаўскіх, яблыкаў і потым афарбоўваюць яго шпінатам у зялёны і кармінам — у чырвоны колер.
Байка (значэнні)
Байка — шматзначны тэрмін.
Акруга (ЗША)
Акруга або Графства (county, parish (Луізіяна), borough (Аляска)) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ЗША, меншая за штат, і большая за горад, за выключэннем пяці акруг/графстваў (бора) у складзе горада Нью-Ёрка.
Усяго паводле даных Бюро перапісу насельніцтва ЗША у краіне налічваецца 3 140 акруг/графстваў. Найменшая колькасць іх у штаце Дэлавэр (3), найбольшае — у штаце Тэхас (254). Паўнамоцтвы адміністрацыі акругі/графства і ўзаемаадносіны з муніцыпальнымі ўладамі размешчаных на іх тэрыторыі населеных пунктаў значна адрозніваюцца ад штата да штата.
Хасан бін Аташ
Хасан Мухамад Саліх бін Аташ (حسن محمد علي بن عطاش; нар. 1985, Джыда) — грамадзянін Саудаўскай Аравіі, які па падазрэнні ў тэрарыстычнай дзейнасці знаходзіўся ў зняволенні ў Солт-Піт і Гуантанама. Адзін з пятнаццаці непаўналетніх вязняў сакрэтных турмаў ЦРУ.
Біяграфія
Нарадзіўся ў партовым горадзе Джыда. З’яўляецца малодшым братам, які, як меркавалі ЦРУ, быў датычны да тэрактаў супраць амерыканцаў.
10 верасня 2002 года, ва ўзросце 17-ці гадоў, арыштаваны. Спачатку знаходзіўся ў Солт-Піт, потым шаснаццаць месяцаў правёў у Іарданіі, дзе пацярпеў ад катаванняў. Яго падвешвалі ўніз галавой і білі па падэшвах ног, якія затым апускалі ў салёную ваду. Паводле Amnesty International, і Human Rights Watch, катаванні працягваліся да таго часу, пакуль Аташ не пагадзіўся падпісаць нейкія дакументы. Як адзначалі праваахоўнікі, мужчыну дапытавалі пра дзейнасць яго старэйшага брата (аналагічныя допыты прайшоў і іх 70-гадовы бацька). У сакавіку 2003 года Аташ дастаўлены ў Гуантанама.
13 красавіка 2022 года Аташу ўхвалілі перавод з Гуантанама ў іншую краіну, «з моцнай праграмай рэабілітацыі і рэінтэграцыі, якая ўключая ўзмоцнены маніторынг».
Замошша (Барысаўскі раён)
Замо́шша (, Замошье) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Іканскага сельсавета.
Лелеў (гміна)
Ле́леў (Lelów) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Чэнстахоўскага павета Сілезскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Лелеве. Плошча гміны складае 120,81 км². Станам на 2004 год у гміне Лелеў пражывалі 5265 чалавек, шчыльнасць — 43,6 чал./км².
Анатоль Іванавіч Карпік
Анатоль Іванавіч Карпік (, в., Беластоцкае ваяводства, Польшча — ) — беларускі ўрач-хірург. Доктар медыцынскіх навук (1979), прафесар (1980).
Біяграфія
Скончыў Віцебскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (1950).
Працаваў у Сапоцкінскай раённай бальніцы (Гродзенская вобласць; 1950—1956, загадчык хірургічнага аддзялення), Гарадской клінічная бальніцы № 1 г. Гродна (1956—1960, урач-хірург), Гродзенскім дзяржаўным медыцынскім інстытуце (з 1960, прафесар каферы агульнай хірургіі).
Навуковыя інтарэсы: актуальныя праблемы экстраннай і планавай хірургіі; дыягностыка; прафілактыка і лячэнне інфекцыйных ускладненняў у пасляаперацыйны перыяд; сасудзістая хірургія.
Надзвычайная выдача
Надзвычайная выдача (Extraordinary rendition) — эўфемізм, пад якім маецца на ўвазе санкцыянаванае адной дзяржавай выкраданне асобы з другой дзяржавы і яе наступная перадача ў трэцюю. Практыкай карыстаюцца спецслужбы для абыходу законаў аб затрыманнях і экстрадыцыі. Тэрмін атрымаў распаўсюджанне пасля пачатку амерыканскім урадам вайны з тэрарызмам. У 2000-я гады адміністрацыяй прэзідэнта ЗША Джорджа Буша-малодшага такім спосабам выкрадзены сотні чалавек. Надзвычайная выдача працягвалася прымяняцца і пры Бараку Абаме.
IC 1639
IC 1639 — галактыка тыпу P (особлива галактыка) у сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Мікалай Васілевіч Спірыдонаў
Біяграфія
Нарадзіўся ў горадзе Фрунзэ (сучасны Бішкек). У 1965 годзе скончыў Беларускі політэхнічны інстытут. У 1968—1970 гадах працаваў старшым выкладчыкам у Наваполацкім філіяле Беларускага політэхнічнага інстытута. З 1970 года М. В. Спірыдонаў на машынабудаўнічым факультэце Беларускага політэхнічнага інстытута, у 1977—1992 гадах на пасадзе загадчыка лабараторыі плазменнай металізацыі.
Навуковая дзейнасць
Аўтар навуковых прац па тэхналогіі і абсталяванню павышэння трываласці і даўгавечнасці паверхняў з выкарыстаннем высокаканцэнтраваных патокаў энергіі (лазерных, плазменных і інш.). Сааўтар шэрагу патэнтаў.
Сярод апублікаваных прац:
Газа (горад)
Га́за (غزة, עזה) — найбуйнейшы па насельніцтве горад у правінцыі Газа Палесцінскай нацыянальнай адміністрацыі, дэ-факта знаходзіцца пад кіраваннем арганізацыі Хамас. Насельніцтва — 410 тысяч жыхароў (на 2006 год).
Гісторыя
Заснаваны ў глыбокай старажытнасці (каля 3000 года да.н.э), адзін з найстаражытнейшых гарадоў свету. Адзін з гарадоў філістымлян. Згадваецца ў Бібліі 22 разы.
У час асірыйскіх заваяванняў Газа падпадала пад частым нашэсцям. Цар яе, Гануну, згадваецца ў клінапісных надпісах. Іншы цар, Цылібел, падчас вайны Сінахерыба з Езекіяй не прымаў удзелу ў кааліцыі сірыйскіх царкоў і атрымаў ад Сінахеріба частку аднятых у Езекіі земляў. Падчас падзення Асірыі фараон Нехао авалодаў было на кароткі час Газай (608 год да н.э.), але Навухаданосар II скарыў усю Сірыю, і пад вавілонскім валадарствам Газа была яшчэ ў часы Набаніда. Пасля падзення Вавілона Газа зрабілася на час самастойнай і нават адважылася зрабіць супраціўленне Камбезу на шляху яго ў Егіпет. Пры Дарыі яна карысталася ўнутраным самакіраваннем. У гэты час заўважаецца ўзмацненне кантактаў з грэкамі; аднак, філістымлянская самабытнасць і вылучнасць доўга яшчэ не саступалі элінізму. У часы заваяваннў Камбеза (525 год да н.э) Газа была населена семіцкімі плямёнамі набацейцаў, якіх згадваюць старажытныя гісторыкі Дыядор Сіцылійскі і Герадот.
Аляксандр Вялікі у лістападзе 333 года да н.э. сустрэў тут амаль такі ж зацяты супраціў, як і ў Ціры; на аблогу Газы яму давялося вытраціць каля 2-х месяцаў, прытым ён разбурыў яе сцены і вынішчыў значную частку гарадскога насельніцтва. Падчас эпохі дыядохаў Газа падпадала пад частыя спусташэнні. У 312 г. яна была месцам паразы Пталамеем Дзімітрыя Паліяркета. Тады Пталамей не мог утрымаць яе за сабой, але зноў заняў яе пасля бітвы пры Іпсе. Пад егіпецкім валадарствам яна заставалася да канца III ст., калі ёю авалодаў (203) Антыёх III. Пад валадарствам Селеўкідаў элінізацыя Газы зрабіла хуткія поспехі і ператварыла яе ў апору элінізму супраць іўдзейства. У 104 г. яна звярталася за дапамогай супраць іўдзеяў да Пталамея VIII Латура, але ён не паспеў выратаваць яе, і яна трапіла ў рукі Аляксандра Яная.
Пампей (63 год да н.э.) вызваліў Газу, але пры Ірадзе яна зноў трапіла ў васальныя адносіны да Іўдзеі і зрабілася свабоднай толькі пасля смерці Ірада. Да пачатку н.э. асноўным насельніцтвам Газы сталі ўжо грэкі. У 66 г. н.э. яе спалілі паўсталыя іўдзеі. Ад II і III ст. захаваліся шмат гарадскіх медзяных манет, часткай аўтаномных (з легендай Γάήα δήμον Γαζαίων), часткай імператарскіх. Існаванне першых паказвае на прывілеяванае становішча Газы.
З прычыны рэформаў Дыяклетыяна і Канстанціна Газа была прылічана да правінцыі Палесціна I. Усе пісьменнікі гэтага часу завуць Газу значным і багатым горадам. Хрысціянства з’явілася тут вельмі рана, з прычыны казання апостала Філіпа (Дзеян. VIII, 39). Апостал Філімон быў першым біскупам Газы. Але зусім хрысціянства доўга не пускала тут глыбокіх каранёў. Канстанцін адлучыў ад напаўпаганскай Газы Маюму, дзе было шмат хрысціянаў, і назваў яе Канстанцыяй; але пры Юліяне яна зноў была падначалена Газе. Далейшымі поспехамі хрысціянства абавязана шыранню манаства ў наваколлі Газы, распачатаму са св. Іларыёна Вялікага, а таксама нястомнай дзейнасці св. Парфірыя, біскупа газскага, які выклапатаў у імператара Аркадзія эдыкт пра разбурэнне паганскіх храмаў. Гэта не абыйшлося без бунту паганцаў і нават часовых уцёкаў біскупа. Пазней Газа зрабілася цэнтрам разумовага жыцця і літаратурнай дзейнасці; тут сталі квітнець рыторыка, філасофія і паэзія з хрысціянскім кірункам. Газская школа выставіла нямала рытараў (Энэй Газскі, Зосім, Пракопій, Тхарыкій), філосафаў, якія імкнуліся зблізіць навуку Платона з хрысціянствам, і паэтаў, якія пісалі перайманні Анакрэонту, трагедыі і манодыі (Цімафей, Ян, Георгій). У Газе квітнелі і іншыя мастацтвы; яна была памежным пунктам і апорай культурнага свету. Але гэта памежнае становішча ў самай пустыні стала для яе фатальным. Арабы не разоў замахваліся авалодаць ёю; персам пры Хасрое II гэта на час атрымалася, а ў 634 годзе яна канчаткова трапіла ў рукі арабаў.
У 1516 годзе горад быў заваяваны туркамі-асманамі і да 1917 года знаходзіўся ў складзе Асманскай імперыі (у 1831—1840 пад уладай егіпецкага пашы Мухамеда Алі).
У 1920—1947 гг. уваходзіў у склад Брытанскага мандата ў Палесціне. У 1929 годзе яўрэі, якія жылі ў Газе, былі змушаны пакінуць горад у выніку арабскіх хваляванняў. У ходзе пагромаў па ўсёй Палесціне былі забіты 135 яўрэяў. Дзеля супакаення арабаў, англічане саступілі іх ціску і забаранілі яўрэям сяліцца ў горадзе, у якім стагоддзямі існавала яўрэйская абшчына.
Паводле рашэння Генеральнай Асамблеі ААН 29 лістапада 1947 года ўлучана ў тэрыторыю будучай арабскай дзяржавы. Пасля Араба-ізраільскай вайны 1947—1949 гадоў быў акупаваны Арабскай Рэспублікай Егіпет, а пасля Шасцідзённай вайны Ізраілем.
З 1994 года знаходзіцца пад кіраваннем Палесцінскай аўтаноміі, створанай у выніку Пагадненняў у Осла паміж Ізраілем і Арганізацыяй вызвалення Палесціны (АВП) у 1993 годзе.
У 2007 годзе ўлада ў горадзе захапіла групоўка ХАМАС. Паколькі праграма Хамаса прадугледжае знішчэнне дзяржавы Ізраіль і яго замену на ісламскую тэакратыю, яго кіраўніцтва, прыйдучы да ўлады, адмовілася прызнаць пагадненні з Ізраілем, заключаныя АВП, і раззброіць сваіх баевікоў. У выніку шэраг дзяржаў, якія раней фінансавалі аўтаномію, пачалі эканамічныя санкцыі, а Ізраіль і Егіпет блакавалі горад.
Байкот і блакада прывяла да цяжкіх наступстваў для эканомікі і насельніцтва горада, але абстрэлы тэрыторыі Ізраіля з сектара Газа не спыняліся. У студзені 2009 года Ізраіль правёў аперацыю «Адліваны свінец», мэтай якой было спыненне абстрэлаў. Пры гэтым шэраг дзяржаў звінаваціў Ізраіль у празмерным ужытку сілы. У выніку аперацыі абстрэлы Ізраіля былі зведзены да мінімуму, аднак пры гэтым былі забіты каля 1400 палесцінцаў, тысячы хат, фабрык і грамадскіх будынкаў былі разбураны, што яшчэ больш пагоршыла наступствы блакады. Камісія Савета ААН па правах чалавека пад кіраўніцтвам Рычарда Голдстоўна звінаваціла Ізраіль і ХАМАС у здзяйсненні ваенных злачынстваў падчас аперацыі. Прэзідэнт Ізраіля і лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру, Шымон Перэс назваў высновы гэтай камісіі «насмешкай над гісторыяй». Адмыслова прызначаная камісія ААН пад старшынствам Ена Марціна, што расследавала розныя аспекты антытэрарыстычнай аперацыі «Адліваны свінец», падрыхтавала даклад, што змяшчае цвёрдыя вінавачанні ў адрас Арміі абароны Ізраіля. Яго аўтары адзначылі, што яшчэ да пачатку гэтай ваеннай аперацыі Ізраіль увёў блакаду ў дачыненні Газы, праводзіў сістэматычную палітыку па ізаляцыі сектара, што ўяўляе сабою калектыўную кару ўсіх жыхароў гэтага раёна. Урадоўцы ААН сцвярджаюць, што ізраільскія ваенная сумысля абстрэльвалі грамадзянскія аб’екты, прыкладам, прыналежныя Агенцтву ААН па дапамозе палесцінскім уцекачам (UNRWA). Асаблівую ўвагу камісія надала такім эпізодам і фактам, як «наўмысны абстрэл шпіталя Al Qods разрыўнымі снарадамі і снарадамі, што змяшчаюць белы фосфар» і «абстрэл шпіталя Al Wafa». Абодва гэтыя эпізоды могуць быць кваліфікаваны як «парушэнні міжнароднага гуманітарнага права». Працы па іх аднаўленні адкладаюцца з-за блакады сектара, якая абмяжоўвае магчымасці па ўвозе будаўнічых матэрыялаў. Падчас дзеянняў Ізраіля загінулі больш 1 400 чалавек. З іх ад 500 да 700 прадстаўнікоў ХАМАС і палестынскіх паліцыянтаў і ад 500 да 900 мірных жыхароў, сярод якіх сотні дзяцей. Больш 5 000 чалавек паранена. У лістападзе 2012 года баявыя дзеянні паміж Ізраілем і ХАМАС аднавіліся.
Май Вольфавіч Данцыг
Май Вольфавіч Да́нцыг (,, БССР — , Мінск, Беларусь) — беларускі жывапісец. Лаўрэат прэміі Ленінскага камсамола Беларусі (1968). Заслужаны дзеяч мастацтваў БССР (1973). Народны мастак Беларусі (1995). Кавалер ордэна Францыска Скарыны (2005).
Біяграфія
З восені 1988 года да лета 2001 года старшыня Мінскага аб’яднання яўрэйскай культуры імя Ізі Харыка. У першай палове 1990-х гадоў займаўся праблемамі ўвекавечання памяці вязняў Мінскага гета як старшыня грамадскай камісіі па стварэнні мемарыяльнага комплексу. У 1995 г. уваходзіў у рэдкалегію газеты «Авив хадаш» (Мінск). Быў віцэ-прэзідэнтам Саюза беларускіх яўрэйскіх грамадскіх аб’яднанняў і абшчын.
Творчасць
Працаваў у розных жанрах станковага жывапісу. Сярод работ: тэматычныя карціны «Раніца новага Мінска» (1959), «Партызанскае вяселле» (1968), «Купалаўскія радкі» (1972), «Легенда Беларусі» (1975), «І памятае свет уратаваны…» (1985—1995); лірычныя пейзажы «Стары і новы Мінск» (1963), «Мой горад старажытны, малады» (1972), «Цішыня» (1976), «Бацькаўшчына мая» (1982), «Мая Лагойшчына» (1985), серыя «Віцебск — радзіма Шагала» (1994); нацюрморты «Бэз» (1962), «Аб Вялікай Айчыннай…» (1968), «Ялінка» (1971), «Палітра новабудоўляў» (1979; партрэты «Сталявар» (1956), «Кінарэжысёр Э. Клімаў» (1985), пісьменнікаў А. Адамовіча, Васіля Быкава (абодва 1986), А. Анікейчыка і інш. З твораў манументальнага жывапісу: мазаічнае пано «Партызанскі паход» у кінатэатры «Партызан» (1966), мазаіка ў гасцініцы «Юбілейная» (1969, з Б. Няпомняшчым) — абодва ў Мінску. Творам Данцыга былі ўласцівы арыгінальныя кампазіцыйныя рашэнні, драматургічнасць зместу. Канструктыўна-пластычнае валоданне колерам, спалучэнне прыёмаў манументальнага і станковага мастацтваў, метафарычнасці і канкрэтыкі дазвалялі яму ствараць яркія мастацкія вобразы, поўна раскрыць сваю творчую індывідуальнасць.
Хлор
Хлор (Chlorum) Cl — хімічны элемент VII групы перыядычнай сістэмы; атамны нумар 17. Адносіцца да галагенаў.
Прыродныя крыніцы
Шырока распаўсюджаны ў прыродзе: 18-е месца сярод элементаў. Найбольш вядомыя мінералы — галіт, сільвін, сільвініт, карналіт, каініт, бішафіт.
Прымяненне
Выкарыстоўваецца для сінтэзу разнастайных арганічных і неарганічных злучэнняў (салянай кіслаты, хларыдаў розных металаў). Больш за палову здабытага хлору ідзе для атрымання палімераў (поліхлорвініл і інш.).
Прымяняецца для адбельвання тканін, цэлюлозы і паперы, а таксама ў санітарных мэтах (абеззаражванне, хларыраванне вады).
Клімат Эстоніі
Клімат Эстоніі пераходны ад умерана-марскога да ўмерана-кантынентальнага з мяккай зімой і халаднаватым летам.
Агульная характарыстыка
Эстонія размешчана ва ўмераным поясе, на поўначы і захадзе абмываецца Балтыйскім морам. На клімат вялікі ўплыў аказваюць атлантычныя цыклоны, паветра з-за блізкасці мора заўсёды вільготнае. Дзякуючы ўплыву Гальфстрыма зіма цяплейшая за зіму ў мацерыковых раёнах Еўразіі. Лета параўнальна халаднаватае. Найбольш цёплы месяц года — ліпень, найбольш халодны — люты. Пераважае пахмурнае і хмарнае надвор'е.
Пецюны (прыпыначны пункт)
Пецюны́ (, Петюны)  — прыпыначны пункт Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Размешчаны за 1,1 км на паўднёвы захад ад вёскі Пецюны; на лініі Ліда — Беняконі, паміж станцыяй Гуды і станцыяй Бастуны.
Клімат Эстоніі
Тэмпература паветра
Сярэдняя тэмпература паветра ў Эстоніі, паводле даных шматгадовых назіранняў за перыяд 1961—1990 гг., складае ад +4,1 °C да +6,3 °C, за перыяд 1981—2010 гг. — ад +4,9 °C да +7,1 °C. Самая высокая сярэднегадавая тэмпература адзначаецца ў раёнах Саарэмаа і Хіюмаа (+6...+7 градусаў), самая нізкая — у раёнах Ляэнэ-Вірумаа і Йыгевамаа (+4,9...+5,3 °C). Самы халодны месяц — люты з сярэдняй тэмпературай ад −1,8 °C на астравах да −6,0 °C на мацерыку. Самы цёплы месяц — ліпень, яго сярэднясутачная тэмпература складае ад +16,9 °C да +18,0 °C (звесткі за перыяд 1981—2010 гг.). Параўнальна невялікая амплітуда сярэднясутачных тэмператур лютага і ліпеня характарызуе ўмеранасць эстонскага клімату.
Рэкордна цёплым месяцам быў ліпень 2010 года ў Нарва-Йыэсуу, яго тэмпература склала +23,4 °C. Рэкордна халодным месяцам быў студзень 1987 года, тады ў Нарве сярэдняя тэмпература склала -18,0 °C.
Абсалютны максімум тэмпературы паветра ў Эстоніі складае +35,6 °C, ён зафіксаваны на метэастанцыі Выру 14 жніўня 1992 года. 7 жніўня 2010 года ў Нарва-Йыэсуу зафіксавалі тэмпературу +35,4 °C. Тартускі рэкорд +35,2 °C, зафіксаваны 2 жніўня 1896 года, з'яўляўся рэкордам Эстоніі да 1992 года, гэта значыць 96 гадоў.
Абсалютны мінімум тэмпературы паветра ў Эстоніі складае −43,5 °C, ён быў адзначаны 17 студзеня 1940 года ў Йыгева.
Ападкі, адносная вільготнасць паветра і воблачнасць
Сярэднегадавая сума ападкаў — ад 535 мм на востраве Кіхну да 727 мм у Куўзіку. Адносная вільготнасць паветра, як правіла, высокая і за год складае ад 79 % у Выру да 84 % на астравах. Колькасць дзён з ападкамі — ад 102 на востраве Кіхну да 127 на мацерыку. Ніжняя воблачнасць складае 4,8...5,7 балы.
Скорасць ветру
Сярэдняя скорасць ветру ў Эстоніі — ад 2,7 м/с на мацерыку да 6,6 м/с на астравах.
Сонечнае ззянне
Сярэдняя працягласць сонечнага ззяння ў годзе — ад 1628 гадзін у Тыраверэ да 1926 гадзін у Вільсандзі.
Кліматаграма
У зводнай табліцы прыведзены кліматычныя даныя Эстоніі: тэмпература паветра, вільготнасць паветра, сума сонечнай радыяцыі, скорасць ветру.
Казанскі нацыянальны даследчы тэхнічны ўніверсітэт імя А. М. Тупалева
Гісторыя
Казанскі авіяцыйны інстытут быў утвораны на базе аэрадынамічнага аддзялення Казанскага дзяржаўнага ўніверсітэта рашэннем Галоўнага ўпраўлення авіяцыйнай прамысловасці Наркамата цяжкай прамысловасці 5 сакавіка 1932 года. У пачатку інстытут складаўся з двух аддзяленняў: аэрадынамічнага і самолётабудаўнічага, на базе якіх ў 1934 годзе быў афіцыйна адкрыты самолётабудаўнічы факультэт.
У 1939 годзе ў Казанскім авіяцыйным інстытуце быў адкрыты маторабудаўнічы факультэт.
У 1951 годзе ў інстытуце быў адкрыты факультэт авіяцыйнага прыборабудавання. У 1952 годзе быў створаны факультэт авіяцыйнай радыётэхнікі.
У 1972 годзе быў адкрыты факультэт вылічальных сістэм. У 1973 годзе інстытуту было прысвоена імя выбітнага савецкага авіяканструктара А. М. Тупалева. У сакавіку 1982 года ў гонар 50-гадовага юбілею інстытут быў узнагароджаны Ордэнам Дружбы народаў.
У 1987 годзе ўпершыню ў ВНУ Казані на альтэрнатыўнай аснове адбыліся выбары рэктара інстытута. У 1991 годзе ў інстытуце быў заснаваны факультэт кіравання, эканомікі, фінансаў і прадпрымальніцтва.
У 1992 годзе Казанскі авіяцыйны інстытут ператвораны ў Казанскі дзяржаўны тэхнічны ўніверсітэт.
У 1995 годзе ў універсітэце створаны гуманітарны факультэт, у 2000 годзе - факультэт фізіка-матэматычнай падрыхтоўкі, у 2003 годзе - факультэт эканамічнай тэорыі і права і факультэт псіхалогіі і дзелавога адміністравання. У 1999 годзе на базе факультэтаў лятальных апаратаў і рухавікоў лятальных апаратаў быў заснаваны інстытут авіяцыі, наземнага транспарту і энергетыкі (ІАНТЭ). У 2003 годзе на базе радыётэхнічнага факультэта быў утвораны інстытут радыёэлектронікі і тэлекамунікацый (ІРЭТ).
У 2009 годзе ўніверсітэт змяніў імя на '''Казанскі нацыянальны даследчы тэхнічны універсітэт імя А. М. Тупалева'''.
Ядзерная зброя Казахстана
У цяперашні час у Казахстане няма ядзернай зброі.
Пасля распаду СССР, Казахстану дастаўся велізарны ядзерны патэнцыял — чацвёрты ў свеце па сваёй магутнасці. Аднак, на момант здабыцця суверэнітэту Алма-Ата не мела тэхнічнай магчымасці ўжываць ядзерную зброю, што застаўся на тэрыторыі Казахстана ад СССР.
Першы прэзідэнт Казахстана Нурсултан Назарбаеў адмовіўся ад атамных боегаловак, атрыманых у спадчыну ад савецкага войска (Лісабонскі пратакол падпісаны 22 мая 1992 года). Гэта рашэнне віталі ЗША, Еўропа і ААН. Сяміпалацінскі атамны палігон быў зачынены яшчэ раней (1991). Па сцвярджэнні Нурсултана Назарбаева, адмова ад ядзернай зброі забяспечыў краіне значна больш эфектыўную бяспеку і прынёс магчымасць прыцягнуць масавыя інвестыцыі ў эканоміку краіны.
У 1994 г. Казахстан, Расія, Вялікабрытанія і ЗША падпісалі Мемарандум аб гарантыях бяспекі ў сувязі з далучэннем Казахстана да Дамовы аб нераспаўсюджванні ядзернай зброі. Пазней да гарантый далучыліся Кітай і Францыя.
У гэтым жа 1994 годзе Казахстан праз В. Метэ прадаў ЗША уран на 24 ядзерныя бомбы (90 працэнтаў, 600 кілаграмаў). Сабраны для падводнага ядзернага паліва.
У красавіку 1995 Казахстан вывез усе ядзерную зброю ў Расею.
27 мая 1995 г у штольні былога Сяміпалацінскага ядзернага палігона быў знішчаны апошні ядзерны зарад.
У 1996 г з Казахстана у Расію былі выведзеныя стратэгічныя бамбавікі.
У верасні 1996 г. у адпаведнасці з Дамовай аб скарачэнні наступальных узбраенняў (СНУ-1) і Лісабонскай пратаколам скончаныя працы па дэмантажы МБР і шахтавых пускавых установак у Жангиз-Тобе (а неўзабаве і ў Державинске). У Расею былі выведзеныя абодва дыслакаваныя тут дывізіі расейскіх Ракетных войскаў стратэгічнага прызначэння.
30 верасня 1996 г. Казахстан далучыўся да Дамовы аб ўсеагульным забароне ядзерных выпрабаванняў.
У ліпені 2000 г. на былым Сяміпалацінскам выпрабавальным палігоне была знішчана апошняя ходні для ядзерных выпрабаванняў.
Аднак на тэрыторыі Сяміпалацінскага палігона захаваўся (на 2002 год) аб'ект, які не зможа разбурыць прамое ядзерную трапленне. Там раней захоўвалася ядзерная зброя.
2008 год — кандыдатура Прэзідэнта Казахстана Нурсултана Назарбаева вылучана на суісканне Нобелеўскай прэміі міру, за ўклад казахстанскага лідара ў нераспаўсюджванне ядзернай зброі.
Мекнес
Мекнес (араб. مكناس) — адзін з чатырох імперскіх гарадоў Марока, помнік Сусветнай спадчыны. Заснаваны каля Х ст. Важны эканамічны цэнтр паўночна-заходняй часткі краіны. Размешчаны ў 130 км ад сталіцы Рабат і ў 60 км ад Феса. Хуткасная шаша A2 паміж гэтымі двума гарадамі праходзіць праз Мекнес. Аўтадарогай даўжынёй 300 км Мекнес злучаны з Касабланкай. Адміністрацыйны цэнтр рэгіёну Мекнес-Тафілалет.
Насельніцтва
Колькасць насельніцтва 536 тыс. чал (2004). Доля насельніцтва маладзейшых за 25 гадоў складае каля 60%.
Гаспадарка
Гандлёвы цэнтр сельскагаспадарчага раёна (аліўкі, вінаград, цытрусэвыя). Прадпрыемствы харчовай, тэкстыльнай, хімічнай, цэментнай, дрэваапрацоўчай прамысловасці. Саматужная вытворчасць ганчарных і скураных вырабаў.
Транспарт
Вузел аўтадарог. Міжнародны аэрапорт.
Навука і культура
Універсітэт. Музеі: мусульманскага мастацтва, народнага мастацтва.
Славутасці
Асноўныя славутасці Мекнеса пабудаваны падчас праўлення Ісмаіла ібн Шэрыфа. Да іх ліку адносіцца масіўная гарадская сцяна з квадратнымі вежамі і дзевяццю багата арнаментаванымі варотамі. Царская стайня Руа — адна з самых вялікіх у свеце, разлічана на размяшчэнне 12000 жарабцоў. Таксама поспехам сярод турыстаў карыстаюцца сады, для арашэння якіх зроблена вадасховішча плошчай 4 га.
Непадалёк ад Мекнеса распасціраюцца руіны антычнага Валюбіліса і гарадок Мулай-Ідрыс — сталіца першага мараканскага кіраўніка, Ідрыса.
Ганс Ешанек
Ганс Е́шанек (Hans Jeschonnek;  — ) — нямецкі ваенны лётчык, генерал-палкоўнік люфтвафэ (1940). Застрэліўся пасля пачатку масіраваных бамбардзіровачных налётаў саюзнай авіяцыі на Германію.
Пад небам Беларусі
«Пад небам Беларусі» — беларуская кніга-фотаальбом Анатоля Клешчука, якая была выдадзена па заказе і пры фінансавай падтрымцы Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь выдавецтвам «Беларусь».
Змест
Выхад альбома супаў з адметным часам, які ў Беларусі праходзіў пад знакам Года малой Радзімы. Аўтар альбома — заўзяты вандроўнік па беларускай глыбінцы, шчыра ўлюбёны ў родны край, пажыццёва захоплены прафесіяй, а галоўнае — самім жыццём, якое натхняе і дае шмат падстаў для стварэння маляўнічых кніг, у тым ліку і фотаальбомаў.
Эль-Тахін
Тахін — археалагічны аб'ект, размешчаны ў сучасным муніцыпалітэце Поса-Рыка-дэ-Ідальга.
Эль-Тахін быў асноўным цэнтрам класічнай культуры Веракрус і адным з найбуйнейшых гарадоў у заходняй частцы Месаамерыкі падчас класічнай эры.
Tajín азначае горад ці месца, гром у Татанакскай мове, і, як мяркуюць, быў адным з імёнаў Татанака — бога грома, маланкі і дажджу.
Іольдыя
Іольдыя (Yoldia) — род марскіх двухстворкавых малюскаў сямейства нукуланід.
Вядома каля 20 відаў. Пашыраны на шэльфавых мулавых грунтах (на глыбіні да 200 м) халодных і ўмераных мораў Паўночнага паўшар'я і на вялікіх акіянскіх глыбінях. У паўночных морах трапляецца іольдыя паўночная (Yoldia hyperborea).
Ад іольдыі названа Іольдыевае мора.
IC 1640
IC 1640 — галактыка тыпу C (кампактная галактыка) у сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Ляонцін (гміна)
Ляо́нцін (Leoncin) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Навадворскага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Ляонціне. Плошча гміны складае 158,84 км². Станам на 2004 год у гміне Ляонцін пражывалі 5082 чалавекі, шчыльнасць — 32 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 18 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 32 населеныя пункты.
Леанід Афрэмаў
Леанід Афрэ́маў (, Віцебск —, Мексіка) — яўрэйскі мастак беларускага паходжання. Скончыў мастацка-графічны факультэт Віцебскага педагагічнага інстытута (1978). Яго карціны часцей за ўсё адлюстроўваюць каляровыя ландшафты і гарадскія пейзажы. У яго працах адчуваецца значны ўплыў Майкла Флора.
Біяграфія
У 1990 годзе Афрэмаў пераехаў у Ізраіль. Праз два тыдні знаходжання ў Ізраілі, ён уладкаваўся ў рэкламнае агенцтва ў якасці мастака білбордаў. Ён арганізаваў выстаўку сваіх прац. Напярэдадні адкрыцця, яго студыя была разгромленая артадаксальнымі яўрэямі. Пасля гэтага Афрэмаў пераехаў у ЗША.
Апошім часам жыў у горадзе Плая дэль Кармен, Мексіка.
Гісторыя Газы
Заснаваны ў глыбокай старажытнасці (каля 3000 года да.н.э), адзін з найстаражытнейшых гарадоў свету. Адзін з гарадоў філістымлян. Згадваецца ў Бібліі 22 разы.
У час асірыйскіх заваяванняў Газа падпадала пад частым нашэсцям. Цар яе, Гануну, згадваецца ў клінапісных надпісах. Іншы цар, Цылібел, падчас вайны Сінахерыба з Езекіяй не прымаў удзелу ў кааліцыі сірыйскіх царкоў і атрымаў ад Сінахеріба частку аднятых у Езекіі земляў. Падчас падзення Асірыі фараон Нехао авалодаў было на кароткі час Газай (608 год да н.э.), але Навухаданосар II скарыў усю Сірыю, і пад вавілонскім валадарствам Газа была яшчэ ў часы Набаніда. Пасля падзення Вавілона Газа зрабілася на час самастойнай і нават адважылася зрабіць супраціўленне Камбезу на шляху яго ў Егіпет. Пры Дарыі яна карысталася ўнутраным самакіраваннем. У гэты час заўважаецца ўзмацненне кантактаў з грэкамі; аднак, філістымлянская самабытнасць і вылучнасць доўга яшчэ не саступалі элінізму. У часы заваяваннў Камбеза (525 год да н.э) Газа была населена семіцкімі плямёнамі набацейцаў, якіх згадваюць старажытныя гісторыкі Дыядор Сіцылійскі і Герадот.
Пампей (63 год да н.э.) вызваліў Газу, але пры Ірадзе яна зноў трапіла ў васальныя адносіны да Іўдзеі і зрабілася свабоднай толькі пасля смерці Ірада. Да пачатку н.э. асноўным насельніцтвам Газы сталі ўжо грэкі. У 66 г. н.э. яе спалілі паўсталыя іўдзеі. Ад II і III ст. захаваліся шмат гарадскіх медзяных манет, часткай аўтаномных (з легендай Γάήα δήμον Γαζαίων), часткай імператарскіх. Існаванне першых паказвае на прывілеяванае становішча Газы.
З прычыны рэформаў Дыяклетыяна і Канстанціна Газа была прылічана да правінцыі Палесціна I. Усе пісьменнікі гэтага часу завуць Газу значным і багатым горадам. Хрысціянства з'явілася тут вельмі рана, з прычыны казання апостала Філіпа (Дзеян. VIII, 39). Апостал Філімон быў першым біскупам Газы. Але зусім хрысціянства доўга не пускала тут глыбокіх каранёў. Канстанцін адлучыў ад напаўпаганскай Газы Маюму, дзе было шмат хрысціянаў, і назваў яе Канстанцыяй; але пры Юліяне яна зноў была падначалена Газе. Далейшымі поспехамі хрысціянства абавязана шыранню манаства ў наваколлі Газы, распачатаму са св. Іларыёна Вялікага, а таксама нястомнай дзейнасці св. Парфірыя, біскупа газскага, які выклапатаў у імператара Аркадзія эдыкт пра разбурэнне паганскіх храмаў. Гэта не абыйшлося без бунту паганцаў і нават часовых уцёкаў біскупа. Пазней Газа зрабілася цэнтрам разумовага жыцця і літаратурнай дзейнасці; тут сталі квітнець рыторыка, філасофія і паэзія з хрысціянскім кірункам. Газская школа выставіла нямала рытараў (Энэй Газскі, Зосім, Пракопій, Тхарыкій), філосафаў, якія імкнуліся зблізіць навуку Платона з хрысціянствам, і паэтаў, якія пісалі перайманні Анакрэонту, трагедыі і манодыі (Цімафей, Ян, Георгі). У Газе квітнелі і іншыя мастацтвы; яна была памежным пунктам і апорай культурнага свету. Але гэта памежнае становішча ў самай пустыні стала для яе фатальным. Арабы не разоў замахваліся авалодаць ёю; персам пры Хасрое II гэта на час атрымалася, а ў 634 годзе яна канчаткова трапіла ў рукі арабаў.