cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сезон 2016 ЖФК РДВАР
У 2016 годзе жаночы футбольны клуб «РДВАР» з горада Мінску прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
IC 1027
IC 1027 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) у сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
ARIA Charts
ARIA Charts — галоўны аўстралійскі хіт-парад музычных альбомаў і песень, публікуемы Аўстралійскай асацыяцыяй гуказапісных кампаній. Першы хіт-парад быў апублікаваны 26 чэрвеня 1988 года.
Хіт-парады
ARIA Charts складаецца з некалькі катэгорый:
Куцішкі (Пастаўскі раён)
Куці́шкі (, Кутишки) — былая вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Лынтупскага сельсавета. Ліквідавана 27 сакавіка 2013 года.
Люціж (Вышгарадскі раён)
Люціж (Люті́ж) — вёска ў Вышгарадскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
У ХІХ стагоддзі сяло Люціж было ў складзе Старапэтрыўскай воласці Кіеўскага павета Кіеўскай губерні.
Вільнюскі тралейбус
Вільнюскі тралейбус (Vilniaus troleibusai) — сістэма тралейбусных ліній у сталіцы Літвы, Вільнюсе, з'яўляецца адным з двух тралейбусных сістэм у Літве.
Тралейбусную сетку ў сталіцы ачольвае транспартныя кампаніі Vilniaus viešasis transportas. Яна мае 310 тралейбусаў, з якіх 231 у буднія дні і па суботах, нядзелях і ў святочныя дні 122 выходзяць у рэйс. Транспартная магутнасць складае 42,013 км і больш 200 000 пасажыраў штодзень.
Маршруты
Самы кароткі маршрут тралейбуса - 21-й "Саулэтэкіс – мост Сілас – Жырмуны" (7,1 км), праходз маршрут за 25 хвілін.
Самы кароткі інтэрвал у маршрутаў: 2, 4, 7, 16, 17, 19. Сярэдні інтэрвал часам 3-6 хвілін. У цяперашні час у Вільні існуе 18 тралейбусных маршрутаў :
Упсальскі ўніверсітэт
Упсальскі ўніверсітэт (шв. Uppsala universitet) — найстарэйшы публічны ўніверсітэт Швецыі і ўсёй Скандынавіі, які існуе з 1477 г. З універсітэтам звязаныя імёны такіх навукоўцаў, як Карл Ліней, Андэрс Цэльсій, Андрэс Ангстрэм, Адам Афцэліус, Пер Афцэліус. Знаходзіцца ў шведскім горадзе Упсала.
Гісторыя
Заснаваны ў 1477 годзе. Кароль Густаў-Адольф ахвяраваў установе ўсе свае фамільныя багацці. Галоўны будынак універсітэта Упсалы ва ўніверсітэцкім парку, Упсала (завершаны ў 1887).
Будынак універсітэта, узведзены ў 1879-1887, пабудаваны ў стылі рэнесанс, з мармуровымі калонамі, раскошнымі заламі і аўдыторыямі.
Люціж
Люціж (Лютіж) — тапонім ва Украіне:
Вабічы
Ва́бічы (, Вабичи) — вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Старашклоўскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Чарнаруцкага сельсавета.
Гісторыя
Згадваецца ў 1643 як вёска Вабіч у складзе Шклоўскай воласці ў Аршанскім павеце ВКЛ.
Карабахскі дыялект
Карабахскі дыялект (Ղարաբաղի բարբառ) так сама Арцахскі дыялект (Արցախի բարբառ) — старажытны ўсходнеармянскі дыялект, адзін з самых распаўсюджаных дыялектаў армянскай мовы, з унікальнай фанетычнай і сінтаксічнай структурай. На гэтым дыялекце зараз размаўляюць не толькі жыхары Нагорнага Карабаха, але і вялікая частка насельніцтва Зангезура (Сюніка) Рэспублікі Арменія. На дыялекце размаўляла большасць армян, якія пражывалі у савецкім Азербайджане, асабліва ў гарадах Баку і Кіравабадзе (Гянджа).
Па меры абвастрэння карабахскай вайны армяне Азербайджана былі вымушаныя пакінуць свае дамы. Сёння большасць эмігрантаў і бежанцаў з Азербайджана пражывае ў Арменіі і Расіі, дзе разам са стандартнай армянскай і рускай мовамі часам размаўляюць і на карабахскім дыялекце.
Дыялект меў вялікае ўздзеянне на фармаванне бакінскай гаворкі армянскай мовы. У дыялекце шмат субдыялектаў, якія істотна адрозніваюцца адзін ад аднаго.
Зэлэны Дуб
Зэлэны Дуб (Зелений Дуб) — вёска ў Здалбуніўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Энергетыка Азербайджана
Энергетыка — самая важная галіна гаспадаркі Азербайджана, прычым ужо паўтара стагоддзі. Дабрабыт краіны грунтуецца на нафтавым падмурку. На сённяшні дзень сырая нафта складае 80-95 % азербайджанскага экспарту тавараў. У сувязі з вельмі моцнай залежнасцю эканомікі ад цэн на нафту, у ХХІ стагоддзі нярэдкія прыступы галандскай хваробы. Празмерна раздьмуты нафтавы сектар спараджае высокі ўзровень інфляцыі і ўскладняе экспарт іншых тавараў. У 1999 быў заснаваны Дзяржаўны нафтавы фонд Азербайджана, асноўная мэта якога — разумна распараджацца звышпрыбыткамі ад продажу нафты. Узрастае роля газавага сеткара. Электраэнергетыка базуецца пераважна на ЦЭС.
Гісторыя
Яшчэ ў сярэднія вякі арабскі падарожнік Ахмед аль-Балазуры згадаў пра здабычу белай і чорнай (мазут) нафты на Апшэронскім паўвостраве. Першая выведкавая свідравіна на нафту прамысловым спосабам была прасвідравана на Апшеронскім паўвостраве ў бакінскім пасёлку Бібі-Эйбат ў 1846 годзе. Першы просты нафтаперапрацоўчы завод, які вырабляе газу, быў пабудаваны ў Баку ў 1863 годе інжынерам і энтузіястам Давідам Мелікавым (у Баку ён быў вядомы як «Джавад Мэлыкаў»). Заснаванае ў 1879 году «Таварыства нафтавай вытворчасці Братоў Нобель» вяло нафтаздабычу і нафтаперапрацоўку ў Баку, стварыла ўласную транспартную і збытавую сетку, у якую ўваходзілі нафтаправоды, танкеры і інш. Такім чынам, у канцы ХІХ стагоддзя Баку стаў нафтавай сталіцай і адным з найбуйнейшых гарадоў Расійскай імперыі. У 1901 на бакінскіх промыслах была здабыта кожная другая тона нафты ў свеце. У час Вялікай Айчыннай вайны свідравіны Азербайджана давалі каля 80 % паліва, неабходнага савецкай гаспадарцы і арміі.
Сучаснасць
У 1994 годзе быў падпісаны дагавор з 13 заходнімі нафтавымі кампаніямі, якія з таго часу асвойваюць нафтавыя і газавыя радовішчы Азербайджана, у тым ліку і складаныя глыбакаводныя. Здабыча нафты ў 2015–2018 трымаецца на ўзроўні 790-840 тыс. барэляў у дзень (38-40 млн тон у год), гэта 21-22 месца ў свеце. Дзейнічаюць экспартныя нафтаправоды Баку–Супса, Баку–Джэйхан, Баку–Наварасійск.
Газавы сектар
У ХХІ стагоддзі ў паліўным сектары ўзрастае ўдзельная вага прыроднага газу. У 2016 было здабыта 18,7 млрд. м³ блакітанага паліва. Да 2021 года плануецца завяршыць газіфікацыю ўсёй краіны. У межах праекта «Паўднёвы газатранспартны калідор» праектуецца Трансанаталійскі газаправод (TANAP) і трансадрыятычны газаправод Trans-Adriatic Pipeline (TAP).
Электраэнергетыка
Вытворчасць электраэнергіі ў 2017 склала 22,2 млрд квт*гадз, больш за 90 % — на ЦЭС пераважна на прыродным газе, таксама на мазуце. На рацэ Кура ў 1945–1954 была створана найбуйнейшая на Каўказе Мінгечаурская ГЭС магутнасцю 420 МВт, якая дае каля 5 % вырабу электраэнергіі краіны.
Зюзнік
Зю́знік (Lycopus) — род кветкавых раслін сямейства Ясноткавыя (Lamiaceae). На тэрыторыі Беларусі найбольш вядомы, радзей, пераважна на поўдні, сустракаецца.
Батанічнае апісанне
Шматгадовыя травяністыя расліны. Лісце супраціўнае, надрэзаназубчатае або пёрыста-рассечанае. Кветкі пучкамі ў пазухах лісця. Чашачка званочкавая, 4—5-рассечаная. Вяночкі званочкавыя. Толькі дзве тычынкі з пылавікамі, а дзве без пылавікоў. Плады — гладкія арэшкі.
Таксанамія
Род Зюзнік уключае 21 від :
Белдзяржпраект
Інстытут Белдзяржпраект — найстарэйшая праектная арганізацыя ў Беларусі. Размешчаны ў Доме праектных арганізацый Мінску, па адрасе пр. Пераможцаў, 23, корп. 1
Гісторыя
Заснаваны ў 1933 годзе ў паводле пастановы № 210 ад 25 лютага 1933 г. СНК БССР, шляхам аб’яднання «Белдзяржпраектбуда» з «Дзіпрагара», і стаў называцца Беларускім дзяржаўным праектным інстытутам «Белдзяржпраект». Да канца 1930-х гадоў Белдзяржпраект канчаткова сфарміраваўся як комплексная праектна-вышукальная арганізацыя шырокага горадабудаўнічага профіля.
У паваенныя гады спецыялісты інстытута прымалі актыўны ўдзел у аднаўленні разбураных гарадоў Беларусі. У другой палове 1950-х Белдзяржпраект выходзіць на ўзровень перадавых праектных арганізацый СССР. Аб’ём і значнасць выкананых прац, высокая ступень кваліфікацыі спецыялістаў, прагрэсіўная скіраванасць тэхнічнай палітыкі — усё гэта дазволіла вырашаць вялікія і сур’ёзныя горадабудаўнічыя і інжынерныя пытанні.
У перыяд 1960-1980-х гг. інстытутам быў выкананы велізарны пласт работ у сферы жыллёвага і культурна-бытавога будаўніцтва, значны аб’ём работ інстытут выконваў па найважнейшых саюзных будоўлях.
У жніўні 1990 года па хадайніцтве працоўнага калектыва Беларускі дзяржаўны праектны інстытут «Белдзяржпраект» рашэннем выканкама Фрунзенскага райсавета народных дэпутатаў г. Мінска ад 28 жніўня 1990 г. № 16 зарэгістраваны як Арэнднае прадпрыемства «Белпраект».
10 мая 2006 года Рашэннем Мінгарвыканкама № 900 АП «Інстытут „Белпраект“» рэарганізаваны ў Рэспубліканскае ўнітарнае прадпрыемства «Інстытут Белдзяржпраект».
60 % акцый унітарнага прадпрыемства «Інстытут Белдзяржпраект» былі выкуплены кітайскай кампаніі Beijing JianYi Investment Development (Group) Co, пасля чаго ён атрымаў нову назву — кітайска-беларускі праектны інстытут ААТ «Ордэна Працоўнага Чырвонага Сцяга Інстытут Белдзяржпраект». Рашэнне аб перадачы актываў інстытута было прынята ў тым ліку таму, што беларускія і кітайскія будаўнічыя нормы значна адрозніваюцца, што негатыўна адбіваецца на рэалізацыі кітайскіх праектаў у Беларусі. Асноўная задача беларуска-кітайскага інстытута — праца над праектамі для рэзідэнтаў парку «Вялікі камень».
Мыкалаіўка (Вышгарадскі раён)
Мікала́еўка ці Мыкалаіўка (Микола́ївка) — вёска ў Вышгарадскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Івачкіў
Івачкіў (Івачків) — вёска ў Здалбуніўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Ішчальняны
Ішчальня́ны (, Ищельняны) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Мажэйкаўскага сельсавета.
IC 1028
IC 1028 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральна галактыка) у сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Грубешаў (гміна)
Грубе́шаў (Hrubieszów) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Грубяшоўскага павета Люблінскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Грубешаве. Плошча гміны складае 259,2 км². Станам на 2004 год у гміне Грубешаў пражывалі 10 958 чалавек, шчыльнасць — 42,3 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 36 салецтваў.
Мазурка (Пастаўскі раён)
Мазурка (, Мазурка) — былая вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Лынтупскага сельсавета.
Крынкі (станцыя)
Кры́нкі (, Крынки)  — станцыя Віцебскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці. Размешчана ў аграгарадку Крынкі; на лініі Завольша — Віцебск, паміж прыпыначным пунктам Выдрэя і прыпыначным пунктам Копці.
Сіцянец (Полацкі раён)
Сіцяне́ц (, Ситенец) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Палатоўскага сельсавета.
Да 17 ліпеня 1964 года вёска ўваходзіла ў склад Палатоўскага сельсавета, да 10 кастрычніка 2013 года — у склад Юравіцкага сельсавета.
Аляксандр Міхайлавіч Валковіч
Аляксандр Міхайлавіч Валковіч (, Брэст, СССР) — беларускі пісьменнік, журналіст, аўтар раённага краязнаўчага альманаха «Астрамечаўскі рукапіс».
Біяграфія
Нарадзіўся 5 лістапада 1950 года ў горадзе Брэсце ў сям’і вайскоўца. Бацькі родам з вёскі Асмолавічы Магілёўскай вобласці, з саслоўя сялян і салдат. Дзед па маці Максім Кудлоў — кавалер чатырох салдацкіх крыжоў Св. Георгія, у Першую сусветную ваяваў пластуном-разведчыкам у арміі генерала Брусілава. Бацька, Міхаіл Ільіч Валковіч, — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, капітан, сапёр, сувязіст, меў раненні і кантузіі, узнагароджаны ордэнамі і медалямі; пасля вайны працаваў у паштовым аддзяленні, потым — зампалітам Дамачаўскага касцёва-сухотнага санаторыя; памёр у 1976 годзе. Маці, Лідзія Іларыёнаўна (Казлова), 1923 года нараджэння, напачатку вайны рыла супрацьтанкавыя равы пад Магілёвам, затым перажыла акупацыю ў роднай вёсцы, адкуль ў 1943 годзе за выратаванне яўрэйскай сям’і была адпраўлена на прымусовую працу ў Германію, знаходзілася ў Нямеччыне, Аўстрыі, Італіі ў якасці прачкі нямецкага шпіталя. Вызвалена ў 1945 годзе амерыканскімі войскамі ў італьянскім горадзе Карціна-д-Ампеццо. Пасля вайны працавала ў розных месцах (прадаўцом у райпо i iнш.), але асноўнае месца працы Лідзіі Іларыёнаўны да выхаду на пенсію — бібліятэка Дамачаўскай сярэдняй школы.
Пасля звальнення ў запас працаваў у брэсцкай раённай газеце «Заря над Бугом», рэдагаваў газету цюменскіх нафтаздабытчыкаў «Нефтевик Коголыма». Арганізаваў першую газету толькі што створанай нафтавай кампаніі «Лукойл». Затым быў загадчыкам аддзела часопіса «СЭЗ Брест», публікаваўся ў вядучых рэспубліканскіх газетах Беларусі.
Член Саюза пісьменнікаў Беларусі.
Творчасць
Аўтар кніг прозы «Зубр беловежский чугунный» (2007), «Берёза чёрная, берёза белая…» (2009), «Алеся. Беловежские сны» (2009), «Письма войны» (2010), «Лето красных лошадей» (2012). Аповесці, апавяданні, нарысы выходзілі ў часопісах «Советский воин», «Литературная Армения», «Няміга літаратурная», «Нёман», «Маладосць», «Полымя», інтэрнэт-часопісах «Русский переплёт», «Эрфольг», газеце «Русская Америка», у літаратурных альманахах Германіі і Аўстрыі, гучалі у перадачах Каліфарнійскага радыё.
Прозу Аляксандра Валковіча вылучае завостраны погляд на цяперашнія і мінулыя часы, спроба вызначыць, якія прычыны маральнага, духоўнага плана ўплываюць на няпростыя грамадскія праблемы. Яго героі — простыя людзі, розныя па прафесіі, але аднолькава цікавыя сваім неабыякавым стаўленнем да навакольнага свету.
Аўтар, рэдактар і ўкладальнік раённага краязнаўчага альманаха «Астрамечаўскі рукапіс», які выдаецца з мэтаў павесці размову аб традыцыйнай і сучаснай культуры Брэсцкага рэгіёна. Аляксандр Міхайлавіч стаў пераможцам рэспубліканскага літаратурнага конкурсу «Лепшы твор 2013» у намінацыі «Краязнаўства» за серыю артыкулаў у альманаху «Астрамечаўскі рукапіс». Уручэнне дыплома І ступені і статуэткі «Залаты Купідон» адбылося на святкаванні Дня беларускага пісьменства ў Заслаўі.
Лаўрэат міжнародных літаратурных конкурсаў: інтэрнэт-часопіса «Русский переплёт» у намінацыі «Большая проза» — першае месца, Дыплом і Вялікі прыз за аповесць «Оберег» (2007), «Литературная Вена — 2008», конкурсу ваенных пісьменнікаў імя В. Карпава (2009).
(139) Жуйхуа
(139) Жуйхуа (Juewa, 瑞華) — вельмі буйны і цёмны астэроід з групы галоўнага пояса, які, меркавана, складаецца з вугляродных злучэнняў, і ставіцца да астэроідаў спектральнага класа X. Ён быў выяўлены 10 кастрычніка 1874 года канада-амерыканскім астраномам Джэймсам Уотсанам у Пекіне, куды астраном прыбыў дзеля назірання за Венерай. Гэта першы астэроід, адкрыты ў Кітаі.
Брытанскія Віргінскія астравы
Брытанскія Віргінскія астравы (БВА) — група з 36 астравоў і астраўкоў (агульнай плошчай 153 км²), размешчаных на паўночны ўсход ад Віргінскіх астравоў ЗША. Населеныя толькі 16 астравоў і астраўкоў.
Найбуйнейшымі астравамі з'яўляюцца Тартола (55 км²), Анегада (38 км²), Верджын-Горда (21 км²) і Ёст-ван-Дэйк (8 км²).
Сталіца, горад Роўд-Таўн, знаходзіцца на востраве Тартола. Насельніцтва ўсіх астравоў складае каля 25 тыс. чалавек, пры гэтым прыкладна 90% з іх пражывае на Тартоле.
Брытанскія Віргінскія астравы - брытанская заморская тэрыторыя. Афіцыйная мова - англійская.
Асноўная валюта — долар ЗША (з 1959).
Ільпінь
Ільпінь (Ільпі́нь) — вёска ў Здалбуніўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Антаніна Лявонцьеўна Зубкова
Нарадзілася 12 кастрычніка 1920 г. у сяле Семіён Ражскага павета Разанскай губерні ў сялянскай сям’і. Руская.
Пасля заканчэння сярэдняй школы з залатым медалём у 1938 годзе без экзаменаў паступіла на механіка-матэматычны факультэт МДУ. Ва ўніверсітэце была камсоргам вучэбнай групы. Вучылася на адным курсе з іншымі будучымі вядомымі лётчыцамі Вялікай Айчыннай вайны: Еўдакіяй Пасько, Яўгеніяй Рудневай, Кацярынай Рабавай.
Ваявала на франтах Вялікай Айчыннай вайны з красавіка 1943 года, штурман эскадрыллі палка. Удзельнічала ў складзе гэтага палка ў абароне Сталінграда, баях па прарыве Блакітнай лініі на Кубані (у гэты перыяд вайны была ўзнагароджана першым ордэнам — Чырвонай зоркі), затым у Крыме. У далейшым полк пераляцеў на Заходні фронт і вёў наступ у Беларусі, Прыбалтыцы і Усходняй Прусіі.
З 1944 года член УКП(б)/КПСС.
Ныжча Дубэчня
Ныжча Дубэчня (Ни́жча Дубечня́) — вёска ў Вышгарадскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Сан-Марына
Сан-Мары́на, Святлейшая Рэспубліка Сан-Марына (Serenissima Repubblica di San Marino) — малая анклаўная дзяржава ў Паўднёвай Еўропе, на паўночным усходзе Апенінскага паўвострава; акружана тэрыторыяй Італіі. Размешчана на паўночна-усходнім падножжы Таскана-Эміліянскіх Апенін, на схілах узвышша Тытана (вышыня да 738 м). Плошча — 60,57 км². Насельніцтва 31,9 тыс. чал. (2010); каля 20 тыс. грамадзян Сан-Марына пражывае за межамі краіны — у Італіі, Францыі, ЗША. Гарады: Сан-Марына — сталіца, Серавале, Борга-Маджорэ, Фаэтана, Кьесануова, Монтэджардзіна, Фьёрэнціна, Даманьяна, Акуавіва. Адміністрацыйна тэрыторыя Сан-Марына падзелена на замкі (акругі). Афіцыйная мова — італьянская. Рэлігія — каталіцызм. Афіцыйны каляндар — грыгарыянскі, ужываецца таксама мясцовы каляндар, які пачынаецца ад 301 года н.э.
Гісторыя
Узнікненне Сан-Марына адносяць да 301 года. Паводле падання, Сан-Марына заснавана каменячосам, хрысціянінам Марына, уцекачам з Далмацыі ад рэлігійных пераследу Дыяклетыяна (пасля Марына быў прылічаны да святых, адтуль прыстаўка «сан»), заснаваў рэлігійны ордэн на гары Тытан. Падчас набегаў варварскіх плямёнаў на Рым узніклая ў пячоры ў гары Тытана хрысціянская абшчына ўмацавала схілы гэтай гары сценамі і валамі. Пазней Сан-Марына ўваходзіла ў Равенскі экзархат і Лангабардскае каралеўства. Сан-Марына лічыцца найстаражытнейшай з сучасных дзяржаў Еўропы. Упершыню назва «Святлейшая Рэспубліка Сан-Марына» з'яўляецца ў дакументах 10 ст. Да атрымання незалежнасці ў 855 г. знаходзілася пад пратэктаратам суседняга герцагства Урбіна. У 11—13 ст. ўладанні рэспублікі пашырыліся за кошт купленых ці далучаных суседніх участкаў зямлі. У 1295–1302 гг. склаўся рэспубліканскі лад. У 1263 быў створаны першы Статут, які ў 1797 быў прызнаны Напалеонам, а ў 1815 — Венскім кангрэсам. У 15 ст. да Сан-Марына далучаны замак Фьёрэнціна і шэраг паселішчаў. У 1739 Сан-Марына было акупавана папскімі войскамі, аднак у 1740 Папа Клімент XII прызнаў незалежнасць рэспублікі. У 19 ст. Сан-Марына часта было прытулкам італьянскім рэвалюцыянерам, у т.л. карбанарыям, у 1849 тут знайшоў прытулак Дж. Гарыбальдзі, які адыходзіў са сваім атрадам з Рымскай рэспублікі пад націскам аўстрыйскіх і папскіх войскаў. Пасля ўтварэння адзінай Італьянскай дзяржавы (1861) Сан-Марына ў 1862 заключыла з Італіяй дагавор пра сяброўства і добрасуседскія адносіны (пацверджаны ў 1872, 1897 і 1953). У 1909 уведзена ўсеагульнае выбарчае права для мужчын (для жанчын — у 1960).
У 1-й сусветнай вайне (1914—1918) Сан-Марына на баку Антанты — выставіла 15 салдат. З прыходам у Італіі да ўлады фашыстаў (1922) у Сан-Марына таксама актывізаваліся фашысцкія элементы, якія захапілі ўладу ў 1923. Фашысты пачалі наступ на дэмакратычныя інстытуты. У час 2-й сусветныя войны (1939—1945) Сан-Марына абвясціла нейтралітэт, тым не менш у чэрвені 1944 тэрыторыя дзяржавы бамбардзіравалася англа-амерыканскай авіяцыяй, а ў верасні 1944 акупавана нямецкімі войскамі. Пасля вайны Сан-Марына стала значным цэнтрам міжнароднага турызму. На парламенцкіх выбарах 1945 перамог блок антыфашысцкіх партый, аж да 1957 большасць у парламенце належала кааліцыі левых партый, якая ўзначальваецца камуністамі (гл. Сан-Марынская камуністычная партыя, заснаваная ў 1921) і сацыялістамі (Сан-Марынская сацыялістычная партыя, заснаваная ў 1903). У гэтыя гады былі нацыяналізаваныя некаторыя прадпрыемствы. У кастрычніку 1957 італьянскія кіроўныя колы арганізавалі блакаду Сан-Марына, з іх дапамогай правыя сілы ажыццявілі дзяржаўны пераварот. Кампартыя і Сацыялістычная партыя былі адхілены ад кіравання. З 1957 ва ўлады — кааліцыйныя ўрады, якія ўзначальваюцца Хрысціянска-дэмакратычнай партыяй (ХДП; заснавана ў 1948); пасля парламенцкіх выбараў 1974 сфармавана ўрад з прадстаўнікоў ХДП і сацыялістаў.
Палітыка
Сан-Марына — рэспубліка. Вышэйшы орган дзяржаўнай улады — аднапалатны парламент (Вялікі генеральны савет), які складаецца 60 дэпутатаў, абіраных насельніцтвам на 5 гадоў; кожныя 6 месяцаў 2 дэпутаты прызначаюцца капітанамі-рэгентамі, якія ўзначальваюць выканаўчую ўладу і на якіх ускладзены функцыі кіраўніка дзяржавы. Органам выканаўчай улады з'яўляецца таксама г.зв. Дзяржаўны кангрэс, які складаецца з кіраўнікоў 10 дэпартаментаў. Судовую ўладу ажыццяўляюць г.зв. камісіянеры па адміністрацыйных і цывільных справах і па крымінальных справах. Вышэйшым судовым органам у шэрагу выпадкаў выступае Савет дванаццаці.
Эканоміка
Аснова эканомікі дзяржавы — турызм (каля 3 млн турыстаў у 1974) і сельская гаспадарка. У сельскай гаспадарцы пераважаюць мелкасялянскія гаспадаркі. Сельска-гаспадарчыя землі складаюць 1 тыс. га (1971); пасевы збожжавых, вінаграднікі. Прамысловая і рамесная вытворчасць разлічана на задавальненне ўнутраных патрэб і абслугоўванне замежных турыстаў. Ёсць прадпрыемствы тэкстыльнай (ваўняныя і трыкатажныя вырабы), цэментнай, папяровай, гарбарнай, металаапрацоўчай, хімічнай, мэблевай, керамічнай (галоўным чынам вырабы з маёліка і шкла) прамысловасці. Здабываецца будаўнічы камень і сера. Знешнія сувязі Сан-Марына ажыццяўляе праз горад і порт Рыміні. Знешнегандлёвы абарот галоўным чынам з Італіяй. Важныя крыніцы прыбыткаў дзяржавы — замежны турызм, выпуск паштовых знакаў і сувеніраў (раней у т.л. адмыловых сан-марынскіх манет) даюць каля 1/3 паступленняў дзяржаўнага бюджэту. Грашовая адзінка — еўра. Раней Сан-Марына знаходзілася ў мытным і паштовым саюзе з Італіяй, якая штогод сплачвала Сан-Марына кампенсацыю за адмову ад даходаў, звязаных з мытнымі пошлінамі, радыё- і тэлецэнтрамі, ігорнымі дамамі і інш.
Культура
Помнікі выяўленчага мастацтва на тэрыторыі Сан-Марына адносяцца да школ Рыміні (14 ст.) і Балоньі (17 ст.). Традыцыйныя віды дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва — разьба па каменю і кераміка.
Адукацыя
Арганізацыя адукацыі вызначаецца Статутам 1946 года. Усе школы з'яўляюцца дзяржаўнымі. Узрост абавязковага навучання 6-14 гадоў. 6-гадовыя дзеці паступаюць у 5-гадовую пачатковую школу. Сярэдняя школа складаецца з 3-гадовай няпоўнай сярэдняй школы і 5-гадовай поўнай сярэдняй школы. У 1969—1970 навучальным годзе ў 18 пачатковых школах навучалася 1580 вучняў, у адной поўнай сярэдняй школе — 840 вучняў.
Адносіны з Рэспублікай Беларусь
Дыпламатычныя адносіны ўстаноўленыя ў 2009: пагадненне падпісана 9 лютага ў Рыме пасламі Беларусі і Сан-Марына ў Італіі; уступіла ў сілу 6 ліпеня таго ж года.
Марсела Дыяс Рохас
Марсела Альфонса Дыяс Рохас (Marcelo Alfonso Díaz Rojas; нар., , Чылі) — чылійскі футбаліст, паўабаронца клуба «Аўдакс Італьяна» з Авельянеды і былы ігрок нацыянальнай зборнай Чылі.
Кар’ера
У дарослым футболе дэбютаваў у 2005 годзе выступамі за каманду клуба «Універсідад дэ Чылі», дзе прайшоў да гэтага навучанне ў клубнай акадэміі.
Пасля першага сезона, у Апертуры 2008 года, Дыяс стаў іграком стартавага складу. Першы свой гол забіў 23 сакавіка 2008 года ў матчы супраць «Уачыпата», але клуб трываў паражэнне з лікам 2:3. Пасля звальнення трэнера Артура Сала, Дыяс пачаў гуляць на левым флангу паўабароны, у адрозненне ад бачання былога трэнера, які выкарыстоўваў футбаліста ў якасці атакуючага паўабаронцы.
Частку 2010 года Марсела правёў у арэндзе ў іншым чылійскім клубе «Дэпортэс», пасля чаго вярнуўся ва «Універсідад дэ Чылі». Да складу клуба «Базель» далучыўся ў 2012 годзе, падпісаўшы кантракт да 30 чэрвеня 2016 года. У лютым 2015 года перайшоў у склад клуба «Гамбург». 1 чэрвеня 2015 года забіў свой першы гол за «Гамбург» — у матчы плэй-оф за месца ў Бундэслізе супраць «Карлсруэ» са штрафога ўдара на 91-й хвіліне, тым самым выратаваўшы свой клуб ад вылету. У студзені 2016 стаў іграком іспанскай «Сельты».
У жніўні 2017 года, разарваўшы кантракт з «Сельтай», папоўніў склад мексіканскага клуба «УНАМ Пумас». У жніўні 2018 года перайшоў у аргенцінскі «Расінг». У ліпені 2021 года далучыўся да парагвайскага «Лібертада», а ў студзені 2023 года вярнуўся ў Чылі, стаўшы іграком «Аўдакс Італьяна».
Жукоўскі (горад)
Жукоўскі — горад (гарадская акруга) у Маскоўскай вобласці Расіі. Навукаград Расійскай Федэрацыі. Размешчаны за 25 км на паўднёвы ўсход ад Масквы. Да 1947 года — пасёлак Стаханава.
Марсела Дыяс Рохас
Дасягненні
«Універсідад дэ Чылі»:
Жукоўскі (горад)
Насельніцтва горада ў 2010 г. складала 104,8 тыс. чалавек (у 2003 г. — 101,3 тыс.; у 2001 г. — 94,9 тыс.; ў 1971 г. — 76 тыс., у 1939 г. — 11 тыс.).
Марсела Дыяс Рохас
Дасягненні
«Базель»:
Жукоўскі (горад)
Кожны няцотны год у жніўні ў Жукоўскім праводзіцца Міжнародны авіяцыйна-касмічны салон.
Марсела Дыяс Рохас
Дасягненні
«Расінг»:
«Лібертад»:
IC 1029
IC 1029 — галактыка тыпу Sb (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Петрыяна
Петрыяна (Petriano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Пезара-э-Урбіна.
Насельніцтва складае 2894 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 256 чал./км². Займае плошчу 11 км². Паштовы індэкс — 61020. Тэлефонны код — 0722.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Марцін Турскі.
Стратэгічны план Аўстра-Венгрыі напярэдадні Першай сусветнай вайны
Стратэгічны план Аўстра-Венгрыі напярэдадні Першай сусветнай вайны — стратэгічны план камандавання Узброеных сіл Аўстра-Венгрыі, на выпадак пачатку вялікай еўрапейскай вайны.
Выдатны ваенны стратэг і кіраўнік Генштаба аўстра-венгерскай арміі Франц Конрад фон Гётцэндорф напярэдадні Першай сусветнай вайны распрацаваў два стратэгічныя планы баявых дзеянняў: «План Р» — вайны супраць Расіі і Сербіі і «план Б» — войны толькі супраць Сербіі.
План «Р» прадугледжваў наступ на Седлец дзвюх аўстра-венгерскіх армій з Галіцыі і 8-й германскай арміі з Усходняй Прусіі.
Для рускай ваеннай разведкі план не быў тайнай, высокапастаўлены супрацоўнік Генштаба аўстра-венгерскай арміі Альфрэд Рэдль быў платным агентам Расіі. Таму расійскае вярхоўнае галоўнакамандаванне было паінфармавана не толькі пра агульныя контуры будучага разгортвання, але і пра ўсе яго дэталі.
Спачатку войны Гётцэндорф выбраў «план Б», але ўжо пасля пачатку ажыццяўлення канцэнтравання аўстра-венгерскіх войскаў перадумаў, загадаўшы пачаць наступальныя дзеянні на Галіцыю, супраць рускіх войскаў, і на Сербію, супраць сербскіх. З-за рэзкай змены ў планах адну з шасці армій Аўстра-Венгрыі апынулася немагчыма выкарыстаць як на адным, так і на іншым стратэгічным кірунку.
План XVII
План XVII — стратэгічны план ваеннага камандавання Францыі напярэдадні Першай сусветнай вайны.
Пазней галоўнакамандуючы арміяй Францыі Віктор Мішэль выказаў здагадку, што ўварванне Германіі ў Францыю адбудзецца з поўначы, праз нейтральную Бельгію. Мішэль прапанаваў унесці ў план XVII радыкальныя змены. Мішэль праклаў шлях наступаючай арміі Францыі праз бельгійскую тэрыторыю, нягледзячы на яе нейтралітэт. У выпадку прыняцця плана Мішэля асноўныя групоўкі французскай і нямецкай армій сутыкнуліся б у лоб.
Аднак, змены ў план, прапанаваныя Мішэлем, былі адпрэчаны. Мішэль быў адхілены са сваёй пасады, а яго месца заняў Жазэф Жак Жофр, які прыняў план XVII у першапачатковым выглядзе з усімі яго недахопамі.
Уладзімір Мікалаевіч Навіцкі
Уладзі́мір Мікала́евіч Наві́цкі (нар., ) — беларускі спартыўны журналіст і тэлекаментатар. Начальнік аддзела каментараў і падрыхтоўкі тэматычных праграм галоўнай дырэкцыі спартыўнага вяшчання Нацыянальнай дзяржтэлерадыёкампаніі.
Біяграфія
Нарадзіўся 8 мая 1954 года ў Брэсце ў сям’і ваеннага.
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут па спецыяльнасці «інжынер-энергетык». Пазней — завочнае аддзяленне факультэта журналістыкі БДУ з чырвоным дыпломам.
У спартыўную журналістыку трапіў дзякуючы лісту, які напісаў у дырэкцыю спартыўных праграм. Пасля гэтага Уладзіміра Навіцкага запрасілі працаваць на радыё, а праз тры гады даручылі весці тэлерэпартаж. Каля года прапрацаваў пазаштатным карэспандэнтам у штотыднёвым радыёчасопісе «Спартыўная арбіта», рабіў матэрыялы самых розных жанраў. Пасля выпрабавальнага тэрміну яму прапанавалі паспрабаваць свае сілы ў ролі каментатара. Спачатку хадзіў на стадыён «Дынама» з рэпарцёрам і за 15—20 хвілін да заканчэння матча, седзячы на трыбуне, распавядаў пра тое, што адбываецца на полі. У жніўні 1981 года правёў першы паўнавартасны рэпартаж пра матч чэмпіянату СССР «Дынама» (Мінск) — «Пахтакор» (Ташкент). Некаторы час пісаў артыкулы для газеты «Прессбол», у першым нумары газеты было некалькі яго матэрыялаў. Каля года супрацоўнічаў з газетай «Знамя юности», дзе быў футбольным аглядальнікам.
Асвятляў практычна ўсе буйныя спартыўныя мерапрыемствы з удзелам беларускіх спартсменаў, у тым ліку працаваў сярод шасці савецкіх каментатараў на чэмпіянаце свету па футболе ў Італіі (1990), працаваў на зімовай алімпіядзе ў Солт-Лэйк-Сіці (2002), летняй алімпіядзе ў Пекіне (2008), зімовай алімпіядзе ў Ванкуверы (2010), чэмпіянаце свету па хакеі ў Германіі (2010).
Сям’я
Жанаты. Сын — Віталь Навіцкі (5 сакавіка 1981 — 21 сакавіка 2022) працаваў прэс-сакратаром у МНС Рэспублікі Беларусь.
Крылатыя фразы
Аўтар шэрагу знакамітых крылатых фраз:
Мікалай Акімавіч Новікаў
Мікалай Акімавіч Новікаў (, в. Пазнякова, Мурамскі павет, Уладзімірская губерня, Расійская імперыя (цяпер — Гарадская акруга Навашынская,, Расія — ) — савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
У 1927—1933 гадах і ў 1936—1937 гадах на камсамольскай і прафсаюзнай рабоце ў Горкаўскай вобласці. Працаваў сакратаром Віцебскага абкама ЛКСМБ, першым сакратаром РК КП(б)Б. З верасня 1941 года на фронце. У партызанах з мая 1942 года, у кастрычніку 1942 — красавіку 1943 года камісар 3-й Беларускай партызанскай брыгады, адначасова ў жніўні 1942 — маі 1943 года першы сакратар Полацкага падпольнага РК КП(б)Б. З 1944 года — першы сакратар Полацкага райкама КП(б)Б, з 1945 года — сакратар гаркама партыі, загадчык аддзела Полацкага абкама КП(б)Б.
Узнагароды
Узнагароджаны 3 ордэнамі, медалямі.
Масленікі
Ма́сленікі (, Масленики) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лынтупскага сельсавета.
Валерый Янушавіч Кеўра
Валерый Янушавіч Кеўра (нар. ) — беларускі футбаліст і футбольны трэнер.
Клубная кар’ера
З 1995 года з’яўляецца трэнерам-выкладчыкам па футболе ў РЦАП БДУ.
У 2005 годзе быў галоўным трэнерам мінскай жаночай каманды «Зорка», дзе пад яго кіраўніцтвам каманда рабіла першыя крокі.
Хушлеў (гміна)
Ху́шлеў (Huszlew) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Ласіцкага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Хушлеве. Плошча гміны складае 117,61 км². Станам на 2011 год у гміне Хушлеў пражывалі 2979 чалавек, шчыльнасць — 25 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 25 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 25 населеных пунктаў.
Казарэзы (Шчучынскі раён)
Казарэ́зы (, Козорезы) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Мажэйкаўскага сельсавета.
У 1940—1965 гадах вёска ў складзе Вялікабаярскага сельсавета, у 1965—1966 гадах — у складзе Шчучынскага сельсавета.
Наві Пэтрыўці
Наві Пэтрыўці (Нові́ Петрі́вці) — вёска ў Вышгарадскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
У ХІХ стагоддзі сяло Наві Пэтрыўці было ў складзе Стара-Пэтрыўскай воласці Кіеўскага павета Кіеўскай губерні.
На тэрыторыі вёскі размешчана гістарычная мясцовасць Межыгір’я, пазней — экс-рэзідэнцыя Віктара Януковіча.
Навасілкы (Вышгарадскі раён)
Навасёлкі ці Навасі́лкы (Новосі́лки) — вёска ў Вышгарадскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Капытковэ
Капытковэ (Копитко́ве) — вёска ў Здалбуніўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Насельніцтва складае 717 чалавек.
Джон Крыстафер Райлі
Джон Крыстафер Райлі (John Christopher Reilly, нар., Чыкага, Ілінойс, ЗША) — амерыканскі акцёр, намінант на прэмію «Оскар» (2003), трохразовы намінант на прэмію «Залаты глобус» (2003, 2008).
(140) Жыва
(140) Жыва (Siwa) — буйны астэроід галоўнага пояса, які ставіцца да даволі рэдкага спектральнага класа P. Адкрыты 13 кастрычніка 1874 года аўстрыйскім астраномам Іаганам Палізай у абсерваторыі Пула і названы ў гонар Жывы, славянскай багіні жыцця і ўрадлівасці.
Сярэдняе Мохавае
Сярэдняе Мохавае, Сярэдняе — возера ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Нішча, за 20 км у напрамку на паўночны захад ад гарадскога пасёлка Расоны, за 5 км на паўночны захад ад вёскі Юхавічы, прыкладна за 1 км на захад ад балота Вялікі Мох.
Плошча паверхні возера 0,15 км². Даўжыня 0,62 км, найбольшая шырыня 0,33 км, даўжыня берагавой лініі 1,48 км.
Катлавіна возера выцягнутая ў напрамку з поўначы на поўдзень. Схілы катлавіны невыразныя. Вакол возера забалочаная пойма. Берагі нізкія, забалочаныя і сплавінныя. У паўночнай частцы ў возера ўпадае ручай, у паўднёвай частцы выцякае ручай у раку Хонка.
Скавародзіна (Полацкі раён)
Скаваро́дзіна (, Сковородино) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Палатоўскага сельсавета.
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Захарніцкага сельсавета, да 17 ліпеня 1964 года — у склад Грамоўскага сельсавета , да 10 кастрычніка 2013 года — у склад Юравіцкага сельсавета.
IC 1031
IC 1031 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) у сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Коршыў (Здалбуніўскі раён)
Коршыў (Ко́ршів) — вёска ў Здалбуніўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Насельніцтва складае 218 чалавек.
Мікулкі
Мікулкі (Микулки) — былая вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лынтупскага сельсавета.
Пірнавэ
Пірнавэ (Пі́рнове) — вёска ў Вышгарадскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
1962 год у гісторыі кіно
1962 год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.
Кашаціў
Кашаціў (Коша́тів) — вёска ў Здалбуніўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Насельніцтва складае 308 чалавек.
П’яджэ
П'яджэ (Piagge) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Пезара-э-Урбіна.
Насельніцтва складае 1035 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 120 чал./км². Займае плошчу 9 км². Паштовы індэкс — 61030. Тэлефонны код — 0721.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Vincenzo Ferreri.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Андрэй Ігнатавіч Зюзькоў
Андрэй Ігнатавіч Зюзькоў (, Шклоў, Магілёўскі павет, цяпер Магілёўская вобласць —, Мінск) — беларускі гісторык–марксіст.
Біяграфія
У 1927 скончыў Камуністычны ўніверсітэт Беларусі. Працаваў у партыйных арганізацыях у Барысаве і Жыткавічах. У кастрычніку 1929 увайшоў у склад Таварыства гісторыкаў-марксістаў БССР. З 1930 у Інстытуце гісторыі партыі пры ЦК КП(б)Б: навуковы супрацоўнік, загадчык аддзела, намеснік дырэктара. Адначасова загадчык кафедры гісторыі партыі ў Беларускім інстытуце масавага завочнага навучання. У 1932—37 член сакратарыята рэдкалегіі гісторыі Грамадзянскай вайны на Беларусі. Быў навуковым і палітычным рэдактарам зборніка дакументаў «КП(б)Б у рэзалюцыях» (Ч. 1, 1934). Аўтар прац па гісторыі КП(б)Б, рэвалюцыйнага руху пачатку ХХ ст., Кастрычніцкай рэвалюцыі і грамадзянскай вайны ў Беларусі. Усе гэтыя працы напісаны з выкарастаннем прынцыпу партыйнасці і марксісцка-ленінска-сталінскай метадалогіі. Для іх характэрны жорсткі класавы падыход, абсалютызацыя пралетарскага паходжання, бескампраміснасць, непрыняцце самых нязначных адхіленняў ад замацаванага ў партыйных дакументах курсу, непрыняцце і барацьба з праявамі нацыянальнага развіцця.
Іграў істотную ролю ў ідэалагічнай падрыхтоўцы і абгрунтаванні рэпрэсій у дачыненні да носьбітаў беларускай нацыянальнай культуры, так званых «нацыянал–дэмакратаў». Творы Зюзькова былі падставай для ўзбуджэння фальсіфікаваных палітычна–крымінальных спраў супраць прадстаўнікоў беларускай навуковай і творчай інтэлігенцыі.
У манаграфіі «Крывавы шлях беларускай нацдэмакратыі» (1931) змясціў дакументы з архіва БНР.
26 лістапада 1937 г. арыштаваны НКУС БССР. Уключаны ў ад 19 красавіка 1938 г. па «1 категории». 28 чэрвеня 1938 года Ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР прыгавораны да расстрэлу. Рэабілітаваны 10 лістапада 1959 года.
Пылява (Вышгарадскі раён)
Пылява (Пи́лява) — вёска ў Вышгарадскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Раман Дэй (Marvel Comics)
Раман Дэй — выдуманы персанаж, які з’яўляецца ў коміксах выдавецтва Marvel Comics. Персанаж звычайна малюецца як іншапланетнік з планеты Ксандар. Раман Дэй упершыню з'явіўся ў Nova # 1 (верасень 1976) і быў створаны Марвам Вольфманам і Джонам Бусма.
Куляні (прыпыначны пункт)
Куляні́ (, Кулени)  — прыпыначны пункт Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчаны за 1,3 км на паўночны захад ад вёскі Куляні, за 1,9 км на паўночны захад ад вёскі Гайнін; на лініі Лунінец — Баранавічы-Палескія, паміж прыпыначным пунктам Раманоўшчына і станцыяй Райтанаў.
Гыжнэ (гміна)
Гы́жнэ (Hyżne) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Жэшоўскага павета Падкарпацкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Гыжнэ. Плошча гміны складае 50,98 км². Станам на 2011 год у гміне Гыжнэ пражывалі 6996 чалавек, шчыльнасць — 136 чал./км².
Казянцы
Казянцы́ (, Козенцы) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Мажэйкаўскага сельсавета.
Паўднёвая Георгія і Паўднёвыя Сандвічавы астравы
Паўднёвая Георгія і Паўднёвыя Сандвічавы астравы (South Georgia and the South Sandwich Islands) — астраўныя тэрыторыі ў Паўднёвай Атлантыцы. Належаць Вялікабрытаніі з 1775 года (Паўднёвая Георгія) і 1908 года (Паўднёвыя Сандвічавы астравы) і маюць статус заморскай тэрыторыі. Аспрэчваюцца Аргенцінай адпаведна з 1927 і 1938 г. Тэрыторыі належыць дамен .gs.
Тэрыторыя ўключае ў сябе востраў Паўднёвая Георгія з навакольнымі яго астраўкамі, архіпелаг Паўднёвыя Сандвічавы астравы, а таксама скалы Шаг, Клерк і асобна размешчаную Чорную скалу (Блэк-Рок).
Адміністрацыйны цэнтр — Грутвікен.
Літоўская чыгунка
Цягавы рухомы склад
Пасажырскія лакаматывы: Грузавыя лакаматывы: Манеўровыя цеплавозы: Электрычныя пасажырскія цягнікі: Дызельныя пасажырскія цягнікі: Аўтаматарысы:
Міжнароднае злучэнне
Большая частка цягнікоў міжнароднага злучэнне праходзіць па галоўнай магістралі Літвы, лініі Кяна - Вільнюс - Кібартай. Сярод іх фірмовы цягнік Вільнюс - Масква (з 12 снежня 2015 года ўключаны ў склад аднаго з цягнікоў паведамленнем Калінінград - Масква), цягнікі фарміравання Беларускай чыгункі Мінск - Вільнюс, Літоўскіх чыгунак Вільня - Мінск і цягнікі Расійскай чыгункі, наступныя ў Калінінград. Лінія Вільня - Турмантас - мяжа з Латвіяй выкарыстоўвалася да 1 чэрвеня 2015 года для руху цягніка Вільнюс - Санкт-Пецярбург.
У пачатку 1990-х гадоў была пракладзеная сумешчаная каляіна 1520 мм і 1435 мм на ўчастку Шэштокай - Моцкава і каляіна 1435 мм на ўчастку ад Моцкава да мяжы з Польшчай, што дазволіла арганізаваць паведамленне з Польшчай у абыход тэрыторыі Беларусі. Пры гэтым да 1996 года існаваў хуткі цягнік «Балтыйскі экспрэс» Талін - Шештокай, звязвацца адзін з адным і з Польшчай ўсе прыбалтыйскія краіны. У 2016 годзе ў рамках RailBaltica шлях еўрапейскай каляіны быў пракладзены да Каўнаса, што дазволіла запусціць прамыя дызельныя цягнікі з Польшчы ўглыб тэрыторыі Літвы.
Пасажырскія цягнікі ў мясцовым і прыгарадных зносінах
Дызель-цягнікі мясцовага паведамленні ў Літве ідуць па маршрутах Вільнюс - Шаўлі, Клайпеда - Радвілішкіса.
Рух электрацягнікоў з Вільнюса ажыццяўляецца па маршрутах Науйойи-Вільня - Каўнас (16 пар электрацягнікоў штодня) і Науйойі-Вільнюс - Трокі (6 пар). З Вільнюса таксама адпраўляюцца дызель-цягнікі ў кірунку станцый Турмантас, Стасілас, Кяна і Марцінконіс. У кастрычніку 2008 года адкрыўся новы маршрут Вільнюс - аэрапорт, які абслугоўваецца аўтаматрысу PESA 620M. Ад станцыі Шаўлі адпраўляюцца прыгарадныя цягнікі на Ракішкі, Панявеж, Радвілішкіса і Мажэйкі; з Каўнаса - на Кібартай, Шаўлі, Марыямпале.
Нова (Marvel Comics)
Нова (Nova), сапраўднае імя Рычард Райдэр (Richard "Rich" Rider) — персанаж, супергерой коміксаў выдавецтва Marvel Comics. У маладым узросце, да таго, як стаў членам Корпуса Новы і каманды Новых Воінаў, атрымаў здольнасць да лёту, звышчалавечай сілы, цягавітасці і хуткасці ад паміраючага ксандарыянскага ваяра, які перамясціў свае здольнасці ў яго цела.
Карбатоўка
Карбато́ўка (, Карбатовка) — вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Старашклоўскага сельсавета.
Назва
Назва Карбатоўка адыменнага (антрапанімічнага) паходжання, ад балцка-літоўскага двухасноўнага імені Kar-but’as (Kar-i-but’as).
Гэтае імя складаецца з дзвюх асноў: Kar- ад karas «вайна», і But- ад butas «жытло, дом». Імя адлюстроўвае этычныя каштоўнасці старалітоўскага ваяра.
Абапал ад Карбатоўкі, на поўначы і поўдні, адыменныя тапонімы Рамшына, Супшынка, ад аднаасноўных імёнаў тыпу Ramšys, Supšys.
Гэтыя тапонімы працягваюць паласу з адыменных тапонімаў, што ідзе на Бялынічы ад Талачына (а перад ім — ад Сянна і Бешанковічаў): Людвінаў, Эсьмоны, Боўсевічы, Пупса, Варгуццева, Гірымшчына, Табараўшчына (ад імёнаў тыпу Liud-vin’as, Eis-mant’as, Bausys, Pupsys, Vargutis, Gi-rim’as, Ta-bar’as).
Узнікненне ўсіх гэтых тапонімаў можа адносіцца да XV стагоддзя, калі пры вялікім князю Казіміры на ўсходзе і поўдні з мэтай змацавання дзяржавы рассяляліся літоўскія баяры, збольшага з тэрыторый цяперашняй Беларусі, прылеглых да сучаснай літоўскай мяжы.
IC 1032
IC 1032 — галактыка тыпу C (кампактная галактыка) у сузор’і Валапас.
Лідава
Лідава (Ліда́во) — вёска ў Здалбуніўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Насельніцтва складае 376 чалавек.
IC 1032
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Аўгуст Аляксандр Чартарыйскі
Князь Аўгуст Аляксандр Чартарыйскі (August Aleksander Czartoryski,  — ) — буйны палітычны дзеяч Рэчы Паспалітай, генерал-маёр каронных войскаў (1729), ваявода рускі (1731—1782), генеральны староста зямлі падольскай (1750—1758), староста варшаўскі, касцежынскі, любохенскі, калушскі і ванвольніцкі.
Біяграфія
Прадстаўнік магнацкага роду Чартарыйскіх герба «Пагоня». Нарадзіўся ў Варшаве. Другі сын падканцлера літоўскага і кашталяна віленскага князя Казіміра Чартарыйскага (1674—1741) і Ізабэлі Альжбеты Морштын (1671—1756), дачкі Яна Анджэя Морштына. Старэйшым братам Аўгуста Аляксандра быў Міхал Фрыдэрык, будучы канцлер вялікі літоўскі. Ён атрымаў добрую адукацыю, валодаў французскай мовай. У 1713 годзе быў пасланы разам са старэйшым братам у Еўропу, аб'ездзіў землі Германіі, Францыі і Італіі, і ў выніку асеў на Мальце ў іаанітаў. Затым ён пайшоў на службу ў аўстрыйскі флот і ўдзельнічаў у кампаніях супраць туркаў. У аўстрыйцаў Аўгуст Аляксандр даслужыўся да палкоўніка, але ў 1720 вырашыў вярнуцца на радзіму.
У наступныя гады Аўгуст Аляксандр працягваў умацоўваць эканамічную магутнасць свайго роду, а таксама стаў адным з заснавальнікаў «Фаміліі». Свайго сына Адама Казіміра Аўгуст Аляксандр рыхтаваў да ролі будучага караля Польшчы, аднак у выніку міжкаралеўя 1763-1764 гадоў на трон сеў не ён, а Станіслаў Аўгуст Панятоўскі. Будучы прыхільнікам Расіі, Аўгуст Аляксандр атрымліваў ад расійскага пасольства штомесячны пенсіён у 54 тысячы злотых. 24 ліпеня 1747 года ён стаў кавалерам ордэна Андрэя Першазванага.
У 1772 годзе Першы падзел Рэчы Паспалітай прывёў да таго, што валоданні Чартарыйскага апынуліся на тэрыторыях некалькіх дзяржаў, і Шклоў, які прыносіў 300 тысяч злотых гадавога даходу, быў канфіскаваны расійскімі ўладамі.
Апошнім удзелам Аўгуст Аляксандра ў палітыцы былі зробленыя ў 1774 і 1776 гадах прапановы польскай кароны аўстрыйскаму эрцгерцагу Максіміліяну.
Пасля смерці Аўгуста Аляксандра яго палітычная спадчына — «Фамілія» — дасталася Станіславу Любамірскаму і Ігнацыю Патоцкаму, а эканамічнае, якое ацэньвалася ў 100 мільёнаў злотых — сыну Адаму (60 мільёнаў) і дачцэ Альжбеце Ізабэлі.
Сям'я і дзеці
Аўгуст Аляксандр Чартарыйскі ажаніўся ў 1731 годзе з Марыяй Сафіяй Сяняўскай (1698—1771), дачкой гетмана вялікага кароннага Адама Мікалая Сяняўскага (1666—1726) і Альжбеты Алены з Любамірскіх (1669/1670—1729). Іх дзеці:
IC 1033
IC 1033 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) у сузор’і Валапас.
Volkswagen Passat
Volkswagen Passat (Фольксваген Пасат) — аўтамабіль сярэдняга класа вытворчасці нямецкага канцэрна Фальксваген. У мадэльным шэрагу — з 1973 года.
Passat B1
Пасля набыцця Audi ў 1964 годзе і NSU ў 1969-м, Фальксваген прыцягнуў іх інжынераў да распрацоўкі новага пярэднепрываднага аўтамабіля з рухавіком з вадзяным ахалоджваннем. Новая мадэль прызначалася для замены састарэлых Фальксвагенаў Тыпу 3 і 4. Самы першы Passat, па сутнасці быў мадыфікацыяй Audi 80, выпушчанага ў 1972 годзе. Але пад маркай Audi выпускаліся класічныя седаны, а Passat B1 выпускаўся як 2- і 4-дзверны седан-фастбэк, 3- і 5-дзверны хэтчбек і ўніверсал. У астатнім Passat B1 паўтараў Audi 80 як стылістычна (дызайн абодвух аўтамабіляў быў распрацаваны італьянскім дызайнерам Джарджэта Джуджара), так і тэхнічна: абедзве маделі мелі пярэдні прывад, падоўжна размешчаныя рухавікі.
Мала Машчаныця
Мала Машчаныця (Мала́ Мощани́ця) — вёска ў Здалбуніўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Насельніцтва складае 516 чалавек.
Volkswagen Passat
Passat B1
Вытворчасць Passat B1 пачалася на галоўным заводзе ў Вольфсбургу ў маі 1973 года, а ў студзені 1974 — універсалаў Passat Variant.
Passat B2
Passat другога пакалення (Typ 32B) дэбютаваў у кастрычніку 1980 года з кузавамі трох- або пяцідзверны хэтчбек і 5-дзверны ўніверсал.
У жніўні 1983 года з'явілася мадыфікацыя ўніверсала з поўным прывадам Syncro.
Santana
У верасні 1981 на Франкфурцкім аўтасалоне быў прадстаўлены седан, які атрымаў назву Santana, што паходзіць ад назвы вятроў Каліфорніі —.
Пасля рэстайлінгу мадэльнага шэрагу ў 1985 годзе седан таксама стаў насіць на еўрапейскім рынку назву Passat. Аднолькавым з хэтчбекам і ўніверсалам стаў і выгляд пярэдняй часткі.
У Еўропе выраб быў завершаны ў 1988 годзе, але яшчэ працягваўся ў Японіі (да 1990 года), Бразіліі (да 2006) і Кітаі (да 2013).
Passat B5
Passat пятага пакалення дэбютаваў у жніўні 1996 года (у кузаве седан), у 1997-м прадставілі ўніверсал (Variant) і паўнапрывадную мадыфікацыю 4Motion.
Passat GP
У 2000 годзе аўтамабіль зведаў рэстайлінг.
Абнавіўся і шэраг рухавікоў.
W8
У 2001 годзе з'явіўся Passat з рухавіком W8 аб'ёмам 4,0 л, які меў магутнасць 275 к.с. і 370 Н∙м круцільнага моманту. Прывад — поўны, каробкі перадач — 6-ступеньчатая механічная ці 5-ступеньчаты аўтамат. Выпускаўся з кузавамі седан і ўніверсал.
Passat B6
Быў прадстаўлены на Жэнеўскім аўтасалоне ў сакавіку 2005 года. У жніўні 2005 быў прадстаўлены ўніверсал Passat B6 Variant.