cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сяргей Васілевіч Макараў
Клубная кар’ера
У жніўні 2017 года пасля прагляду стаў іграком кіпрскага «Анартосіса». Аднак, за асноўную каманду не правёў ніводнага матча, гуляў толькі за моладзевы склад. У студзені 2018 года вярнуўся ў Расію, стаўшы іграком клуба «СКА-Хабараўск». Па заканчэнні сезона 2017/18, па выніках якога хабараўскі клуб страціў месца ў Прэм’ер-лізе, пакінуў клуб.
У студзені 2019 года, пасля паловы сезона без каманды, падпісаў кантракт з беларускім клубам «Іслач». У складзе беларускай каманды стаў адным з асноўных ігракоў. У снежні 2019 года пакінуў «Іслач» і стаў іграком валгаградскага «Ротара». У сезоне 2020/21 разам з клубам гуляў у Прэм’ер-лізе.
У чэрвені 2022 года перайшоў у тальяцінскі «Акрон».
Міжнародная кар’ера
З 2011 года пачаў выступаць за юнацкую зборную Расіі, складзеную з ігракоў 1996 года нараджэння. Дапамог ёй прайсці ў фінальны турнір чэмпіянату Еўропы 2013, дзе адгуляў без замен усе матчы. У фінальным матчы супраць зборнай Італіі (0:0) забіў вырашальны гол у серыі пенальці (5:4), які прынёс расійскай зборнай перамогу на юнацкім чэмпіянаце Еўропы.
Пазней выступаў за юніёрскую зборную, з якой заваяваў срэбраныя медалі чэмпіянату Еўропы. У 2015—2016 гадах — ігрок моладзевай зборнай Расіі.
Сонечны сарас 124
Сонечны сарас 124 — серыя з 73 сонечных зацьменняў, якая пачалася 6 сакавіка 1049 года і будзе працягвацца да 11 мая 2347 года. Сонечныя зацьменні аднаго сараса паўтараюцца з перыядычнасцю раз у 18 гадоў 11 дзён і 8 гадзін.
Луніца
Луні́ца (, Луница) — вёска ў Чэрвеньскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Лядскага сельсавета.
Цемра
Це́мра — рака ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Ясельда (басейн Прыпяці).
Даўжыня 20 км. Плошча вадазбору 153 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,5 м/км. Пачынаецца за 2 км на паўночны захад ад вёскі Лібярполь, вусце за 0,5 км на ўсход ад вёскі Труханавічы. Цячэ па Нараўска-Ясельдзінскай раўніне ў межах Ружанскай Пушчы. Рэчышча каналізаванае. У вярхоўі ракі створана вадасховішча Гута (Лібярполь). Асноўныя прытокі — Гуцкі канал, рака Парахаўня і канава Козіца (справа).
Карапышы
Карапышы (Карапиші́) — вёска ў Мыроніўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Гогланд
Гогланд (Hogland, Suursaari, Suursaar) — востраў у Фінскім заліве, за 180 км у напрамку на захад ад Санкт-Пецярбурга, за 120 км на паўднёвы захад ад Выбарга, за 55 кіламетрах ад эстонскага ўзбярэжжа і 40 кіламетрах ад фінскага горада Котка.
Плошча каля 21 км². Вышыні да 176 м. Адміністрацыйна ўваходзіць у склад Кінгісепскага раёна Ленінградскай вобласці. Бліжэйшыя астравы: фінскі Лупі за 15 км да поўначы, расійскія — Астравы Віргінія за 10 км на паўднёвы захад, Родшэр за 17 км на паўднёвы захад і Вялікі Цютэрс за 18 км на паўднёвы ўсход.
IC 4411
IC 4411 — галактыка тыпу NF (у працэсе падцверджання) ў сузор’і Цэнтаўр.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Каралеўства Венгрыя
Карале́ўства Ве́нгрыя (Regnum Hungariae, Magyar Királyság, Königreich Ungarn — усходнееўрапейская дзяржава, якая існавала з 1001 па 1918 гг. Узнікла на захадзе сучаснай Венгрыі і пашырала свае ўладанні на ўсю тэрыторыю Венгрыі, Трансільваніі, Славакіі, Ваяводзіны, Падкарпацкай Русі, Харватыі (за выняткам Далмаціі) і некаторых іншых земляў.
Аўстра-Венгрыя
Аўстра-Венгрыя з'явілася ў 1867 г. у выніку двухбаковага пагаднення паміж аўстрыйскімі немцамі і венграмі, якое рэфарміравала Аўстрыйскую Імперыю (якая, у сваю чаргу, была створана ў 1804 годзе). Венгерскае каралеўства атрымала шырокую аўтаномію ў складзе імперыі, у тым ліку значныя «паўкаланіяльныя» ўладанні (Трансільванія, Харватыя, Славакія), якія ўтваралі разам так званую венгерскую Транслейтанію, у якой венгры складалі толькі каля 45 % насельніцтва. Венгерская эліта дамаглася права на свою афіцыйную мову — венгерскую, разгарнула даволі агрэсіўную кампанію па мадзьярызацыі — моўнай асіміляцыі меншасцей, якія складалі большасць насельніцтва Транслейтаніі.
Іэн (ураган)
Ураган Іэн (Hurricane Ian) — трапічны ўраган, які абрынуўся на Кубу і ЗША ў 2022 годзе.
Трапічны цыклон пачаў адсочвацца на ўсход ад Наветраных астравоў 19 верасня 2022 г. Праз два дні накіраваўся ў Карыбскае мора, прыносячы вецер і моцны дождж. Калі канвекцыя ўзмацнілася і сістэма стала больш кампактнай, утварыўся ўраган Іэн, які наблізіўся да Кайманавых астравоў і стаў хутка ўзмацняцца, а затым абрынуўся на захад Кубы. У час знаходжання над сушай ён крыху аслабеў, але зноў узмацніўся, калі перамясціўся ў паўднёва-ўсходнюю частку Мексіканскага заліва. 28 верасня ўраган абрынуўся на паўднёвы захад Фларыды, несучы вялікія хвалі і вецер з парывамі да 250 км/гадз. Аслабеў да трапічнага шторму, перш чым вярнуўся ў Атлантыку, зноў узмацніўся да ўрагану і абрынуўся на Паўднёвую Караліну і Паўночную Караліну.
У Фларыдзе ўраган выклікаў разбурэнні і прывёў да гібелі прынамсі 73 чалавек. Быў нанесены катастрафічны ўрон некаторым раёнам паўднёва-заходняй Фларыды, у асноўным у выніку паводкі з-за моцнага штармавога нагону і ападкаў. Разбураны тысячы дамоў, без электрычнасці засталіся больш за 2 мільёны спажыўцоў.
Велікарыцкі сельсавет
Велікары́цкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Маларыцкага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок Велікарыта.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Маларыцкага раёна Брэсцкай вобласці БССР. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Масевіцкага сельсавета. З 25 снежня 1962 года па 6 студзеня 1965 года ў Брэсцкім раёне. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 12 населеных пунктаў.
26 сакавіка 2017 года ўтворана вёска Станцыя Закруцін.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1813 чалавек, з іх 86,5 % — беларусы, 8,2 % — украінцы.
Кып’ячка (Мыроніўскі раён)
Кып’ячка (Кип'я́чка) — вёска ў Мыроніўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Нью-Ланарк
Філантроп і ўтапічны ідэаліст Роберт Оўэн (1771-1885) разам са сваім зяцем Дэвідам Дэйлам у пачатку 19 ст. заснаваў у маляўнічай мясцовасці ў Шатландыі ўзорную індустрыяльную абшчыну.
Даходы ад баваўнапрадзільнага прадпрыемства, якое хутка стала самым буйным у краіне, гаспадары ўкладалі ў сацыяльную структуру пасялення. Для рабочых адкрыліся школа, шпіталь, будаваліся зручныя дамы. Оўэн лічыў, што менавіта ўкладанні ў духоўнае і фізічнае развіццё людзей будуць спрыяць развіццю бізнеса.
Бавоўнапрадзільныя прадпрыемствы дзейнічалі да 1968 г. Пасля іх закрыцця пасёлак хутка прыйшоў у заняпад. Аднак пасля пачала дзейнічаць праграма аднаўлення Нью-Ланарка як музейнага цэнтра.
Зараз у пасёлку зноў ёсць жыхары, адноўлены дамы рабочых узора 1820 і 1930 гг., крама, дом-музей Оўэна, можна ўбачыць дзеючыя ткацкія станкі. Хоць мадэль Оўэна так і засталася ўтопіяй, пасёлак Нью-Ланарк стаў помнікам гуманізму гэтага чалавека.
Магілёў (значэнні)
Назву Магілёў маюць:
NGC 1755
NGC 1755 (іншае абазначэнне — ESO 56-SC28) — рассеянае скопішча ў сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сяргей Васілевіч Пернікаў
Сярге́й Пе́рнікаў (, Чачэрск) — беларускі атлет, майстар спорту Рэспублікі Беларусь міжнароднага класа па вольнай барацьбе, член нацыянальнай каманды рэспублікі, пераможца і прызёр міжнародных і рэспубліканскіх спаборніцтваў (у вагавай катэгорыі да 96 кг).
З лютага 2017 года працаваў камерцыйным дырэктарам футбольнага мінскага «Дынама», з сакавіка 2018 года па май 2019 года быў генеральным дырэктарам клуба.
Біяграфія
Жыве ў Гомелі.
Першы трэнер — Васіль Пернікаў.
Трэнер — Аляксандр Хатылёў.
Мілан Расціслаў Штэфанік
Мі́лан Ра́сціслаў Штэ́фанік (Milan Rastislav Štefánik, 21 ліпеня 1880, Кошарыска —, Іванка пры Дунаі) — славацкі палітык, дыпламат, астраном. У час Другой сусветнай вайны быў генералам французскай арміі і адначасова міністрам абароны Чэхаславакіі. Расціслаў Штэфанік зрабіў значны ўклад у справу суверэнітэту чэхаславацкай рэспублікі.
Казын (Мыроніўскі раён)
Казын (Кози́н) — вёска ў Мыроніўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
NGC 1452
NGC 1452 (іншыя абазначэнні — NGC 1455, ESO 549-12, MCG -3-10-44, IRAS03430-1847, PGC 13765) — галактыка ў сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 1452, NGC 1455.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
IC 4413
IC 4413 — галактыка тыпу C (кампактная галактыка) у сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Паштова-багажны цягнік
Паштова-багажны цягнік — асаблівы цягнік, прызначаны для перавозкі пошты і багажу па чыгунцы і які мае ў сваім складзе пераважна паштовыя і багажныя вагоны. Фарміруецца з пасажырскіх вагонаў, прызначаных для перавозкі пошты, багажу і грузабагажу, а таксама асобных пасажырскіх вагонаў, для перавозкі пасажыраў.
Апісанне
Цягнікі гэтага тыпу курсіруюць па пэўных маршрутах і па спецыяльным раскладзе. Яны складаюцца з паштовых і багажных (паштова-багажных вагонаў), у якіх транспартуюць паштовыя адпраўлення і закрытыя паштовыя рэчы (лісты, бандэролі, пасылкі), а таксама багаж. Акрамя таго, у склад паштова-багажнага цягніка ставяцца службовыя вагоны, вагоны для перавозкі спецкантынгенту, а таксама вагоны пасажырскага парку, якія следуюць у рамонт ці з рамонту. Могуць таксама ўключацца пасажырскія вагоны.
Гісторыя і сучаснасць
Паштова-багажныя цягнікі регламентировались ў савецкім ДАСТ для паштовых паслуг (ДАСТ 16408-80). У сучаснай Расіі гэтым цягнікам у чыгуначных раскладах даецца нумарацыя ад 901 да 948.
Літаратура
Книга:Филателистический словарь <span id="статья" class="cx-template-editor-param-key">статья  <div class="cx-template-editor-param-value" data-key="статья" id="mwbQ-статья-" style="position: relative;">Почтово-багажные поезда   <span id="ссылка" class="cx-template-editor-param-key">ссылка  <div class="cx-template-editor-param-value" data-key="ссылка" id="mwbQ-ссылка-" style="position: relative;"> http://www.fmus.ru/article02/FS/P.html        Книга:Филателистический словарь  <span id="статья" class="cx-template-editor-param-key">статья  <div class="cx-template-editor-param-value" data-key="статья" id="mwbQ-статья-" style="position: relative;">Почтово-багажные поезда   <span id="ссылка" class="cx-template-editor-param-key">ссылка  <div class="cx-template-editor-param-value" data-key="ссылка" id="mwbQ-ссылка-" style="position: relative;"> http://www.fmus.ru/article02/FS/P.html
Брашпіль
Брашпіль (braadspil, Bratspill) — палубны механізм лябёдачнага тыпу, які прадстаўляе сабой (у найпрасцейшым варыянце) гарызантальны калаўрот.
Выкарыстоўваецца для ўздыму якараў і стварэння нацяжэння тросаў пры швартоўцы. Мае гарызантальны вал, у адрозненне ад шпіля. Прызначаны для абслугоўвання якарных ланцугоў абодвух бартоў. Брашпілі бываюць электрамеханічныя, паравыя, гідраўлічныя, ручныя.
Матэа Дарміян
Матэа Дарміян (Matteo Darmian; нар., Леньяна, правінцыя Мілан, Ламбардыя) — італьянскі футбаліст, крайні абаронца клуба «Інтэрнацыянале» і былы ігрок нацыянальнай зборнай Італіі.
Стрынгер (суднабудаўніцтва)
Стры́нгер (stringer ад string звязка, шнур, строчка, прывязваць, змацоўваць) — падоўжны элемент набору корпуса судна у выглядзе ліставой або профільнай (таўровай) бэлькі.
Стрынгеры бываюць днішчавымі, скулавымі, палубнымі і бартавымі. Прымаюць удзел у забеспячэнні трываласці корпуса карабля. Пры падоўжнай сістэме набору корпуса з’яўляюцца бэлькамі галоўнага кірунку, пры папярочнай — крыжаванымі сувязямі.
Днішчавы стрынгер — суцэльная або разрэзаная бэлька: ліставая ў адзінарным дне, профільная — у двайным дне.
Скулавы стрынгер — ліставая непранікальная бэлька, якая абмяжоўвае двайное дно ў раёне скулы.
Бартавы стрынгер — профільная або ліставая бэлька, якая злучаецца з абшыўкай бартоў і шпангоўтамі.
Палубны стрынгер — патоўшчаны крайні пояс палубнага насцілу, які прымыкае да борта.
Ферарытэт
Ферарытэ́т (ад спалучэння двух слоў: прозвішча «Ферары» і слова «рарытэт»; Ferrarität, Ferrarity) — фальшывая марка, падробная марка або наўмысна зроблены з дапамогай сапраўдных клішэ і арыгінальных матэрыялаў макулатурны асобнік у перыяд каля 1900 г., пасля шырокага распаўсюджвання інфармацыі аб скупцы Філіпам дэ Ферары за вялікія грошы рэдкіх разнавіднасцей паштовых марак для сваёй калекцыі.
Карытышчэ (Мыроніўскі раён)
Карытышчэ (Кори́тище) — вёска ў Мыроніўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Кулэшыў (Мыроніўскі раён)
Кулэшыў (Куле́шів) — вёска ў Мыроніўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Жлобінская вяслярная база
Жлобінская вяслярная база заснаваная ў 2010 годзе ў горадзе Жлобін. Агульная плошча 2418 м². Уваходзіць у склад Цэнтра алімпійскага рэзерву па хакеі з шайбай і плаванні. Праводзяцца вучэбна-трэніровачныя заняткі па акадэмічным веславанні, веславанні на байдарках і каноэ. Маюцца трэнажорная і спецыялізаваная залы, медыцынскі цэнтр, дзе вядзецца кантроль за фізічным станам спартсменаў, і элінг на 40 лодак. Побач з базай пабудаваны трэніровачны вяслярны канал, які злучаецца з р. Дняпро. Ажыцяўляецца пракат катамаранаў.
NGC 1756
NGC 1756 (іншае абазначэнне — ESO 56-SC27) — рассеянае скопішча ў сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Кутэліў
Кутэліў (Ку́телів) — вёска ў Мыроніўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
IC 4414A
IC 4414A — галактыка тыпу P (особлива галактыка) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Малая Ганута
Мала́я Гану́та (, Малая Ганута) — вёска ў Чэрвеньскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Лядскага сельсавета.
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Хутарскага сельсавета.
Славацка-венгерская вайна
Славацка-венгерская вайна (Kis háború, Malá vojna) — узброены канфлікт паміж арміямі Славакіі і Венгрыі, які адбыўся ва ўсходняй Славакіі ў канцы сакавіка 1939 года.
Завяршыўся тактычнай перамогай Венгрыі і адчужэннем паласы тэрыторыі Славакіі на карысць Венгрыі (вузкая палоска на крайнім усходзе па ліні Стачкін — Собранцэ).
NGC 1453
NGC 1453 (іншыя абазначэнні — MCG -1-10-34, PGC 13814) — эліптычная галактыка (E2) у сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Гамбія
Га́мбія (The Gambia, ), Рэспу́бліка Га́мбія (Republic of The Gambia) — дзяржава ў Заходняй Афрыцы. З'яўляецца самай маленькай краінай у кантынентальнай частцы Афрыцы. На поўначы, усходзе і поўдні мяжуе з Сенегалам, на захадзе мае невялікую берагавую лінію Атлантычнага акіяна. 18 лютага 1965 года Гамбія атрымала незалежнасць ад Брытанскай імперыі і ўвайшла ў Садружнасць нацый, знаходзілася ў арганізацыі да 2 кастрычніка 2013 года. Сталіцай з'яўляецца Банжул, найбуйнейшы горад — Серэкунда.
12 снежня 2015 года мінулы прэзідэнт дзяржавы Яя Джамэ абвясціў Гамбію ісламскай рэспублікай. 29 студзеня 2017 новы прэзідэнт Адама Бэроу перайменаваў краіну назад у Рэспубліку Гамбія.
Геаграфічнае становішча
Краіна размешчана між 13 і 14° п.ш. у Заходняй Афрыцы, мае форму палосы даўжынёй каля 400 км, распасціраецца па абодвух баках ракі Гамбія, шырыня палосы ў асноўным вар'іруецца ад 24 да 28 км, у вусці ракі — 45 км. На ўсходзе, поўначы і поўдні мае мяжу з Рэспублікай Сенегал, агульная працягласць мяжы — 740 км. З захаду амываецца Атлантычным акіянам, берагавая лінія — 80 км. Плошча краіны складае 11 000 км², з якіх 10 000 км² прыходзіцца на сушу, 1000 км² — на водную паверхню. Гамбіі таксама прыналежыць кантынентальны шэльф плошчай 4000 км² і 200-мільная выключная прыбярэжная эканамічная зона плошчай 10 500 км².
Рэльеф
Уся тэрыторыя краіны не перавышае паводле вышыні 60 м над узроўнем мора. Больш за 48 % Гамбіі не перавышае 20 м, пры гэтым каля 30 % — не вышэй за 10 м. Толькі 4 % краіны — тэрыторыя ад 50 да 60 м над узроўнем мора.
У залежнасці ад далёкасці ад ракі краіна можа быць падзелена на тры тапаграфічныя раёны:
Геалогія і глебы
Утваранні трацічнага перыяду ўключаюць комплексы алігацэну, міяцэну і пліяцэну і з'яўляюцца часткай устойлівай кантынентальнай кары. Складаюцца з пяску, пясчаніку, глею і гліны. Узрост ацэньваецца ад 33 млн гадоў (алігацэн) да 2,5 млн гадоў (позны пліяцэн).
Карысныя выкапні
Увогуле краіна бедная на карысныя выкапні. Вялікія запасы кварцавага пяску, дастатковыя для шклянай вытворчасці, знойдзены ў Абука, Бруфуце, Дарсіламі (Заходні раён), Мбанкаме і Бакендзіке (раён Паўночны Бераг) і Каіафе (раён Ніжняя Рака). Урад шукае інвестараў для распрацоўкі дадзеных радовішчаў. На ўзбярэжжы акіяна так званы «чорны» пясок змяшчае ільменіт, рутыл і цыркон. Запасы дадзеных мінералаў пасля зняцця 1 % слою глебы ацэньваюцца ў 995 000 т. У дадзены час прыцягваюцца замежныя інвестары для далейшых распрацовак.
Водныя рэсурсы
Аб'ём аднаўляемых водных рэсурсаў Гамбіі ацэньваецца ў 8,0 км³/год, з якіх 5,0 км³ прыходзіць у краіну праз Сенегал і Гвінею. Паверхневыя воды даюць ацэначна 3,0 км³ у год, штогадова аднаўляемыя грунтовыя воды — 0,5 км³.
Рака Гамбія мае важнае значэнне для транспарта, ірыгацыі и рыбалоўства. Рака Гамбія і яе прытокі займаюць 970 км², у час паводкі — 1965 км² (18 % ад агульнай тэрыторыі краіны). У вусці, якое знаходіцца побач з мысам Святой Марыі, шырыня ракі складае 16 кіламетраў, глыбіня — 8,1 м. Найменшая шырыня ракі на тэрыторыі Гамбіі — каля 2000 м. У Банжуле, дзе функцыянуе паром да Бары, ручво ракі звужваецца да 4,8 км. Рака прыдатная для судаходства на працягу 225 км уверх па плыні. Першыя 129 км ад Банжула рака аблямаваная мангравымі лясамі, якія змяняюцца крутымі ўцёсамі, якія пакрытыя расліннасцю, услед ідуць берагі, якія пакрытыя высокай травой. Уся рака і яе шматлікія прытокі вядомыя сваёй арнітафаўнай, а таксама насяляючымі гіпапатамамі, кракадзіламі і бабуінамі.
Клімат
Клімат Гамбіі з'яўляецца адным з самых спрыяльных у Заходняй Афрыцы для вядзення сельскай гаспадаркі. Клімат — субэкватарыяльны, з выразна адкрэсленным сухім (з лістапада па май) і даждлівым (з чэрвеня па кастрычнік) сезонам. Сухі вецер, які ў сухі сезон дзьме з боку Сахары, называецца харматан. Дзякуючы яму зімы ў Гамбіі мяккія без ападкаў, пераважаюць сонечныя дні. З лістапада па май тэмпература паветра кратаецца ад 21 да 27 °C, адносная вільготнасць — ад 30 да 60 %. Сярэдняя тэмпература ў летнія месяцы — ад 27 да 32 °C з высокай адноснай вільготнасцю. Даждлівы сезон пачынаецца ў чэрвені і скончваецца ў кастрычніку. Увогуле назіраюцца начныя тэмпературы на беразе вышэй за тыя, што ва ўнутраных раёнах. Колькасць ападкаў у большай частцы краіны не перавышае 1000 мм і нават у даждлівы перыяд пераважаюць сонечныя дні.
Флора і фаўна
Нягледзячы на невялікую тэрыторыю, краіна багатая на прадстаўнікоў расліннага і жывёльнага свету. У Гамбіі вырастаюць 974 віды раслін. Сярод 117 відаў сысуноў, якія заселены ў Гамбіі, сустракаюцца вельмі буйныя жывёлы — жырафы і сланы, якія знаходзяцца на мяжы вымірання. Гамбія з'яўляецца месцам засялення таксама для гіпапатамаў, плямістых гіенаў, бародавачнікаў, бабуінаў і мностваў мелкіх сысуноў — 31 віда кажаноў, 27 відаў грызуноў і іншых.
Вядома, што з 560 відаў птушак, знойдзеных у Гамбіі, 220 гняздуецца на яе тэрыторіі. Колькасць відаў марскіх і прэснаводных рыбаў складае 620. З паўзуноў (72 віды) краіну насяляюць 4 віды марскіх чарапах, 7 відаў прэснаводных чарапах, 2 віды сухапутных чарапах, 17 відаў яшчарак, 3 віды кракадзілаў і 39 відаў змей. У Гамбіі пражываюць таксама 33 віды земнаводных. Свет насякомых Гамбіі вельмі разнастайны, у краіне жывуць 78 відаў стракоз і 175 відаў матылёў.
Ахоўныя тэрыторыі
У Гамбіі 7 запаведнікаў і нацыянальных паркаў, якія займаюць 3,6 % тэрыторыі краіны.
Гарады
Найбуйнейшай гарадской агламерацыяй Гамбіі з'яўляецца Вялікі Банжул, куды ўваходзяць сталіца краіны Банжул, найбуйнейшы горад краіны Серэкунда, Бакау і шэраг больш мелкіх гарадоў. Буйны горад Брыкама размешчаны ў 20 км на поўдзень ад сталіцы. Астатнія гарады размешчаны па плыні ракі Гамбіі.
Старажытны перыяд
Знойдзеныя археалагічныя артэфакты (у могільніках знойдзены каменныя сякеры, гліняныя чарапкі, жалезныя дзіды, медныя браслеты) даказваюць, што першыя людзі жылі на прыбярэжжы ракі Гамбія каля 2000 год да н. э. Першым вядомым пісьмовым узгаданнем Гамбіі з'яўляюцца запісы карфагеняніна Ганона, напісаныя пасля таго, як карфагенскія мараходы наведалі раку Гамбія. У III стагоддзі сетка гандлю рабамі ўключыла ў сябе рэгіён ракі Гамбія. Познія каралеўствы Фоні, Комба, Сіне-Салом і Фуладу сталі гандлёвымі партнёрамі буйных імперый Заходняй Афрыкі ў Гамбіі. У V—VIII стагоддзях большая частка сенегамбійскай тэрыторыі была заселеная плямёнамі серахуле, чыі нашчадкі ў сучасны час складаюць каля 9 % насельніцтва краіны.
Пасля арабскага заваёўвання Паўночнай Афрыкі ў пачатку VIII стагоддзя на тэрыторыі Імперыі Гана распаўсюдзіўся іслам. Каля 750 года ў Васу на паўночным узбярэжжы ракі Гамбія было пакінута вялікая колькасць каменных слупоў, найбуйнейшыя з якіх вышынёй у 2,6 м важыць 10 тон. Камяні падобныя да адзнак пахаванняў каралёў і правадыроў на тэрыторыі Імперыі Гана. У ХІ стагоддзі некаторыя ісламскія кіраўнікі былі пахаваныя на тэрыторыі краіны такім жа чынам, і частку каменных колаў абвясцілі свяшчэннымі.
Усходняя Гамбія была часткай вялікай Заходня-Афрыканскай імперыі, якая квітнела тысячагоддзе, пачынаючы з 300 года. Адносная палітычная стабільнасць абгрунтоўвалася дазволам гандлю і вольным перамяшчэннем людзей праз рэгіён. Моцныя каралеўствы арганізоўваліся з сямей і кланаў, такіх, як валоф, мандынка і фульбэ (фулані), стварая вялікія сацыяльныя і палітычныя ўтварэнні. Малыя групы мандынка засялілі тэрыторыю Гамбіі ў перыяд XII—XIII стагоддзяў, а імперыя Мандынка ў Малі дамінавала ў рэгіёне ў XIII—XIV стагоддзях.
Еўрапейцы ў Гамбіі
Першымі еўрапейцамі, якія прыбылі ў Гамбію ў 1455 годзе, былі партугальскія мараходы Луіш дэ Кадамосту і Антоніаці Усодзімарэ. У 1456 годзе яны вярнуліся і здейснілі вандроўку на 32 км уверх паводле плыні ракі і праплылі міма вострава, якому яны далі імя «Востраў Святога Андрэя» у гонар каталіцкага святога — заступніка загінуўшага марака, якога яны пахавалі на гэтым востраве (далей востраў перайменвалі ў востраў Джэймс). Першыя партугальскія гандляры заўважылі людзей плямёнаў мандынка і валоф у месцах іх сучаснага паселішча, якія далей былі асіміліраваныя тутэйшым насельніцтвам.
У 1587 годзе англічане пачалі гандляваць у рэгіёне пасля таго, як Прыор Крыта Антоніу прадаў англічанам эксклюзіўныя правы на гандль на рацэ Гамбія. У 1621 годзе адзін з гандляроў, Рычард Джобсан, апісаў жыццё жывёлагадоўцаў-фульбэ і іх узаемаадносіны з народам мандынка. Паміж 1651 і 1661 гадамі частка Гамбіі, набытая прынцам Якабам Кетлерам, знаходзілася пад панаваннем Курляндыі. Курляндцы атабарыліся на востраве Святога Андрэя, які яны выкарыстоўвалі ў якасці гандлёвай базы да яго захопа англічанамі ў 1661 годзе.
У 1678 годзе Каралеўская Афрыканская Кампанія атрымала прывілегію на гандль у рэгіёне і засанавала форт на востраве Джэймс. Пад канец XVII—XVIII стагоддзяў барацьбу за кантроль над рэгіёнам вялі брытанцы, якія ўмацаваліся прыкладна за 30 км уверх ад вусця ракі ў форце Сэнт-Джэймс, і французы, якія стварылі на паўночным беразе апорны пункт — форт Альбрэда. І тых, і іншых цікавілі галоўным чынам гандль рабамі і патэнцыйныя радовішчы золата. У 1765 годзе форты і паселішча ў Гамбіі перайшлі пад панаванне брытанскай кароны, і на працягу 18 год Гамбія была часткай брытанскай калоніі Сенегамбія з цэнтрам у Сэнт-Луісе. Паводле Версальскай дамовы 1783 года, Францця адмовілася ад прэтэнзій на тэрыторыі наўсцяж ракі Гамбія ў абмен на частку Сенегала, пакінуўшы толькі свой аванпост Альбрэду, Гамбія пакінула быць брытанскай калоніяй і зноў перайшла да Каралеўскай Афрыканскай Кампаніі.
Рэлігія
Каля 85 % насельніцтва мусульмане, астатнія вызнаюць хрысціянства (каталікі, англікане, метадысты).
Дзяржаўны лад
Паводле канстытуцыі 1996 году, Гамбія з'яўляецца прэзідэнцкай рэспублікай. Глава дзяржавы — прэзідэнт, абіраны на 5 гадоў. Былы прэзідэнт — Яя Джамэ (перавыбіраўся на гэтай пасадзе ў кастрычніку 2001 і ў верасні 2006), прайграў выбары ў снежні 2016 года, аднак праз тыдзень пасля завяршэння падліку галасоў аб'явіў, што застаецца на пасадзе. Пад пагрозай ваеннай інтэрвенцыі з боку Сенегала, Яя Джамэ быў вымушаны пакінуць пост прэзідэнта на карысць Адамы Бэроу.
Заканадаўчая ўлада належыць парламенту — Нацыянальнай Асамблеі (НА), дэпутаты якой таксама абіраюцца на 5-гадовы тэрмін. Апошнія выбары адбыліся ў студзені 2007. Старшыня НА — спадарыня Фатумата Джахумпа-Сісей.
Урад падсправаздачны кіраўніку дзяржавы, які прызначае і звальняе вышэйшых службовых асоб без кансультацый з парламентам. Пасады прэм'ер-міністра не існуе, кіраўніцтва ўрадам здзяйсняе віцэ-прэзідэнт спадарыня А. Нджай Сейдзі. Дзяржаўны сакратар замежных спраў — Амар Аліу Турэй (з сакавіка 2008).
У Гамбіі зарэгістравана восем палітычных партый, сярод якіх найболей уплывовымі з'яўляюцца кіруючы Альянс за патрыятычную пераарыентацыю і тварэнне (АППТ), узначалены прэзідэнтам Я. Джамэ, Аб'яднаная дэмакратычная партыя (АДП), Партыя нацыянальнага прымірэння (ПНП), Народная дэмакратычная арганізацыя за незалежнасць і сацыялізм (НДАНС), Народная прагрэсіўная партыя (НПП).
Асноўнымі рысамі, якія вызначаюць ход унутрыпалітычнага жыцця краіны, з'яўляецца цвёрдае супрацьстаянне кіруючага рэжыму і аб'яднанай апазіцыі, прадстаўленай Нацыянальным альянсам за дэмакратыю і развіццё (НАДР) — тактычным саюзам пяці палітычных партый.
Узброеныя сілы
Узброеныя сілы краіны налічваюць каля 2,5 тыс.чал. і падзяляюцца на сухапутныя сілы, ВМС і нацыянальную гвардыю. У падрыхтоўцы гамбійскіх вайскоўцаў актыўны ўдзел прымаюць інструктары з ЗША, Вялікабрытаніі, Турцыі.
Эканоміка
Гамбія ўваходзіць у лік найменш развітых краін свету — у 2007 займала 155 месца па індэксе развіцця ПРААН (з 177). У 2007 прырост ВУП склаў 7 %. Узровень інфляцыі не перавышаў 5 %.
Вядучай галіной эканомікі застаецца сельская гаспадарка (30,1 % ВУП). Асноўная вырошчваемая культура — арахіс. Вялікае значэнне маюць рыбалоўства (12 % ВУП) і жывёлагадоўля.
Важнай крыніцай валютных паступленняў з'яўляецца турызм.
Прамысловасць развітая слаба і прадстаўленая пераважна дробнымі прадпрыемствамі па перапрацоўцы арахісу, вырабу скуры, вытворчасці піва, безалкагольных напояў, кансерваў і некаторых будматэрыялаў.
Асноўнай транспартнай артэрыяй краіны з'яўляецца рака Гамбія, суднаходная на ўсім працягу ў межах краіны. Агульная працягласць водных шляхоў складае 400 км. Працягласць аўтадарог каля 3 тыс.км, у тым ліку каля 1000 км — з асфальтавым пакрыццём. Чыгункі у краіне няма. У 27 км ад гамбійскай сталіцы размешчаны міжнародны аэрапорт Юндум (адзіны ў краіне).
У краіне маецца аўтаматычная міжнародная тэлефонная сувязь.
Галоўнымі знешнеэканамічнымі партнёрамі Гамбіі з'яўляюцца ЗША, Вялікабрытанія, РГБ (Гвінея-Бісау), Тайвань, Кувейт, Саудаўская Аравія, Сенегал, Маўрытанія, Японія, краіны Еўрасаюза. У лік донараў і крэдытораў уваходзяць Тайвань, Паўднёвая Карэя, Іран, Японія. Актыўна развіваецца шматпланавае ўзаемадзеянне з Бразіліяй.
Асноўныя праекты ў вобласці развіцця ўрад Гамбіі здзяйсняе сумесна з ЕС, МВФ, Сусветным банкам, ПРААН, ФАА, Ісламскім банкам развіцця.
Экспертны знак
Экспе́ртны знак, або знак эксперты́зы — адбітак імяннога штампа прызнанага эксперта, які прастаўляецца на адваротным (клеявым) боку даследаванай экспертам паштовай маркі або побач ці пад знакам паштовай аплаты на цэлых і суцэльных рэчах у межах сістэмы пазначэнняў экспертызы.
Сент-Джордж (Бермуды)
Сент-Джордж — горад на Бермудскіх астравах, адно з першых паселішчаў англічан у Новым Свеце. Горад і яго ўмацаванні з’яўляюцца аб’ектам са спіса Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Бермудскія астравы ў Атлантычным акіяне былі адкрытыя іспанцамі ў 1503 г. Сент-Джордж — першая сталіца Бермуд, заснаваная ў 1612 г. на аднайменным востраве. Гэта адна з старэйшых сталіц брытанскіх калоній. Гістарычны цэнтр горада распавядае нам пра часы засваення брытанцамі Новага свету.
Дзяржаўную рэзідэнцыю пачалі будаваць у 1620 г. і працягвалі да пачатку 19 ст.; тут праводзіліся паседжанні парламенту, балы, суды і захоўвалі запасы пораху. Царква Св. Пятра 17 ст. з алтаром з чырвонага дрэва ўзведзена на фундаменце самай старой англіканскай царквы ў заходнім паўшар’і. Перад ратушай, пабудаванай у 1782 г., захаваўся ганебны слуп, ля каторага злачынцаў падвяргалі грамадскаму суду. Вакол — цэлыя кварталы гістарычных каланіяльных будынкаў 17-18 стст. Горад акружае кальцо фартоў, умацаваных для абароны ад піратаў. У Форце-Дэйвес, пабудаваным у 1620 г., захаваліся гаўптвахта і две адзінкі буйнакалібернай зброі.
Даніла I Петравіч
Даніла I Петравіч (6 чэрвеня 1826 — 13 жніўня 1860) — першы князь Чарнагорыя з 1852 па 1860 з дынастыі Петравічаў-Негашаў.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і Станкі Петравіча 6 чэрвеня 1826. Пасля смерці свайго дзядзькі атрымаў у спадчыну тытул уладара Чарнагорыі. 1 сакавіка 1852 была абвешчана поўная незалежнасць, і Даніла прыняў тытул князя Чарнагорыі. Забіты ў Котары 13 жніўня 1860. Яго спадчыннікам стаў пляменнік Нікола I Петравіч.
Рэформы
Даніла праводзіў шэраг рэформаў, накіраваных на мадэрнізацыю племянных адносін і на павышэнне баяздольнасці чарнагорскага войска перад асманскай пагрозай. Зямельная рэформа была замацавана законнікам, зацверджаным у 1855 годзе. Рэформы сутыкнуліся з супраціўленнем на месцах, Даніла здушыў бунт клана Белапаўлавічаў.
Нікола I Петравіч
Нікола I Петравіч (7 кастрычніка 1841 — 2 сакавіка 1921) — другі князь Чарнагорыя з 1860 па 1910, а затым першы кароль Чарнагорыі з 1910 па 1918 з дынастыі Петравічаў-Негашаў.
Біяграфія
Нарадзіўся будучы кароль у гарадку Негушы — на радзіме дынастыі Петравічаў (Негашаў). Яго бацькам быў Мірка Петравіч-Негаш, брат князя Данілы I Петравіча, а маці — Анастасія Марцінаўна.
Нікола вучыўся ў ліцэі Людовіка Вялікага ў Парыжы (паступіў у 1856 годзе). Ён знаходзіўся там, калі ў жніўні 1860 года, пасля забойства яго дзядзькі Данілы I Петравіча-Негаша, быў абвешчаны князем Чарнагорыі. У лістападзе таго ж года малады князь ажаніўся з дачкой чарнагорскага ваяводы Пятра Вукаціча, Міленай. У 1862 годзе Нікола I выступіў у падтрымку герцагавінскіх паўстанцаў Лукі Вукалавіча і адкрыў ваенныя дзеянні супраць Турцыі. Камандаванне чарнагорскімі кантынгентамі князь усклаў на свайго бацьку Мірку Петравіча-Негаша, які за першыя ваенныя поспехі атрымаў мянушку «Шпагі Чарнагорыі». Аднак далейшая кампанія развівалася няўдала. Урэшце, туркі ўзялі Цэтынэ, і Ніколе прыйшлося падпісаць невыгодны мір. Ад поўнага зневажэння Чарнагорыю выратавала дыпламатычнае ўмяшанне Расійскай імперыі.
Каралеўскі тытул
28 жніўня 1910 года, у юбілейны год 50-годдзя свайго кіравання, па агульнаеўрапейскай традыцыі, а таксама ўмацоўваючы сваю дзяржаўную ўладу, Нікола I абвясціў княства Чарнагорыя каралеўствам, і стаў яго першым каралём. Праз 4 гады, напярэдадні Першай сусветнай вайны, ён прысвоіў сабе надзвычайныя паўнамоцтвы самадзяржаўнага манарха. Тады ж Мікалай II дараваў каралю чын генерал-фельдмаршала Рускай Арміі. Кароль Нікола I стаў перадапошнім рускім фельдмаршалам (пасля яго званне было прысвоена толькі румынскаму манарху Каралю I) і адзіным, які дажыў да рэвалюцыі 1917 года.
Барысаўская крэпасць
Барысаўская крэпасць, таксама вядома як тэт-дэ-пон, батарэі, прадмоставыя ўмацаванні, акопы, Чычагаўскія батарэі, кронверк— умацаванні часоў Расійскай імперыі на правым беразе Бярэзіны ў межах сучаснага Барысава.
Нікола I Петравіч
Выгнанне
У 1917 годзе, паводле Дэкларацыі Корфу, было абвешчана пра зліццё Чарнагорыі з Сербіяй. 26 лістапада 1918 года Чарнагорыя афіцыйна ўвайшла ў склад Каралеўства Сербаў, Харватаў і Славенцаў. (Разам з тым, гэты дзяржаўна-прававы акт быў аднабаковым і азначаў звяржэнне чарнагорскай манархіі.)
Барысаўская крэпасць
Гісторыя
Будаўніцтва пачалі расійскія інжынеры ў 1812 годзе. У час вайны 1812 года крэпасць дабудоўвалі французскія інжынеры. У крэпасці размяшчаўся франка-польска-нямецкі гарнізон. У лістападзе 1812 года гарнізон крэпасці аказаў супраціў расійскім войскам. Пасля працяглага бою крэпасць была пакінутая абаронцамі. Пасля вайны крэпасць перабудавалі, стаяў невялікі расійскі гарнізон. У 1814 годзе гарнізон пакінуў крэпасць. Потым драўляныя элементы фартэцыі былі расцягнуты мясцовымі жыхарамі або спарахнелі.
У пачатку 20 ст у выніку пашырэння вёскі Дымкі быў знішчаны забудовай цэнтральны бастыён ў гаржавай частцы.
Нікола I Петравіч
Выгнанне
Нікола быў вымушаны з’ехаць у Францыю, але працягваў прэтэндаваць на трон да сваёй смерці ў Анцібе праз тры гады. Ён быў пахаваны ў Італіі. У 1989 прах Ніколы, каралевы Мілены, і двух іх дзяцей быў перапахаваны ў Чарнагорыі.
Барысаўская крэпасць
Гісторыя
Падчас польскай акупацыі Барысава (1919—1920) польскія войскі перарылі крэпасць акопамі. Польская артылерыя з крэпасці неаднаразова абстрэльвала левабярэжны Барысаў, у выніку несла страты цывільнае насельніцтва.
Нікола I Петравіч
Сям’я
Ад шлюбу Ніколы I з Міленай Вукаціч нарадзіліся дзеці:
Барысаўская крэпасць
Гісторыя
У 1930-я гады, па версіі даследчыка Юркі Віцьбіча, у крэпасці НКУС праводзіў растрэлы, трупы закопвалі ў роў. У 2006 годзе ў крэпасці быў пастаўлены драўляны крыж у памяць рэпрэсаваных. Праз некалькі тыдняў крыж спілаваны вандаламі і знік.
У 1970-х гадах частку крэпасці засыпалі савецкія ваенныя, каб арганізаваць камендатуру і склады. Пры гэтым быў пашкоджаны правы паўбастыён ва фронце.
У 1980-х гадах пабудавалі шматпавярховы корпус бальніцы, былі зрытыя курціны.
У 2000-х гадах прыватная фірма пабудавала ў рве правага рэдута цэх для прамысловай вытворчасці.
У 2020 годзе бальніцу пачалі пашыраць, распачата будоўля на тэрыторыі крэпасці дзіцячага корпуса.
Фартэцыя працягвае разбурацца як прыродай (вада размывае курціны) так і людзьмі.
Структура
Крэпасць кантралявала масты праз Бярэзіну, закрывала праход на Барысаў і далей на Маскву з боку Менска. Прызначэння свайго не выконвала, бо ўмацаванні было проста абыйсці з флангаў ва Ухалодзе, Вялікім Стахаве, Бытчы, Студзенцы, дзе былі старажытныя конныя пераправы праз раку.
Фронтам крэпасць разгорнута да Менска, пабудавана ў выглядзе кронверка — цэнтральны бастыён і два флангавых паўбастыёны. Гаржавая частка разгорнута да Бярэзіны, пабудавана таксама ў выглядзе кронверка. На флангах крэпасці пабудаваны два рэдуты. Перад курцінамі фартэцыі выкапаны глыбокія рвы з гласісам.
Даўжыня лініі гласіса каля 1,97 км. Плошча фартэцыі ў межах гласіса каля 201940 кв.м.
На 2021 год знішчаныя і пашкоджаныя элементы крэпасці:
Малы Букрын
Малы Букрын (Мали́й Букри́н) — вёска ў Мыроніўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
NGC 1758
NGC 1758 (іншае абазначэнне — OCL 453) — рассеянае скопішча ў сузор’і Цялец.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Мясаедаў
Мясаедаў — прозвішча.
Малі Прыцькы
Малі Прыцькы (Малі́ Прицьки) — вёска ў Мыроніўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Масліўка (Мыроніўскі раён)
Масліўка (Ма́слівка) — вёска ў Мыроніўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Матусоўка
Матусо́ўка (, Матусовка) — вёска ў Чэрвеньскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Лядскага сельсавета.
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Хутарскага сельсавета.
IC 4414B
IC 4414B — галактыка тыпу C (кампактная галактыка) у сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Юбілейная вуліца (Наваполацк)
Юбілейная вуліца (, улица Юбилейная) — вуліца ў цэнтральнай частцы Наваполацка.
Апісанне
Размешчана ў цэнтральнай частцы горада (3-ці мікрараён) і цягнецца з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад ад вуліцы Маладзёжнай да вуліцы Блахіна. Працягласць вуліцы складае 450 метраў, шырыня — па адной паласе ў кожны бок. Рэгулярны рух грамадскага транспарту па вуліцы адсутнічае.
Жар-птушка
Залатая афарбоўка Жар-птушкі, яе залатая клетка звязаны з тым, што птушка прылятае з іншага свету (“трыдзясятага царства”), адкуль паходзіць усё, што мае залатую афарбоўку. Жар-птушка можа выступаць у ролі выкрадальніка. Тут яна мае шмат агульнага з Вогненным Змеям: яна забірае маці героя казкі “за трыдзевяць” зямель”.
Параўнальны аналіз дазваляе меркаваць пра старажытную сувязь Жар-птушкі і славацкай “птушкі-агневіка” з іншымі міфалагічнымі вобразамі, якія звязаны з агнём, у прыватнасці з вогненным канём-птушкаю.
Прататып Жар-птушкі з'яўляецца паўлін.
Літаратура
Мифы народов мира. Энциклопедия: в 2 т. / рэдкол.: С.А. Токарев (гл. ред.). — 2-е изд. — М.: «Советская Энциклопедия», 1987. — т. 1. А-К (Корейская мифология). — 720 с.
Алена Канстанцінаўна Кандрацюк
Алена Канстанцінаўна Кандрацюк (нар. ; Львоў, Львоўская вобласць, УССР, СССР) — украінскі дзяржаўны дзеяч, палітык. Намеснік старшыні Вярхоўнай Рады Украіны IX склікання з 29 жніўня 2019 года.
Народны дэпутат Украіны VI, VII, VIII і IX скліканняў ад палітычнай партыі «Усеўкраінскае аб’яднанне Бацькаўшчына», сустаршыня Парламенцкай асамблеі Украіны і Рэспублікі Польшча. Намеснік старшыні Выканаўчага камітэта Нацыянальнай парламенцкай групы ў Міжпарламенцкім Саюзе. Сакратар Камітэта ВРУ па пытаннях свабоды слова і інфармпалітыкі VIII склікання, намеснік члена дэлегацыі ў Парламенцкай асамблеі АБСЕ, сустаршыня міжфракцыйнага дэпутацкага аб’яднання «Роўныя магчымасці». Былы дырэктар PR-агенцтва «Дарадца».
Андрэй Мікалаевіч Леўкавец
Андрэй Леўкавец (нар., ) — беларускі футбаліст, паўабаронца дзяржынскага «Арсенала».
Ірына Уладзіміраўна Герашчанка
Першы намеснік старшыні Вярхоўнай Рады Украіны з 14 красавіка 2016 па 29 жніўня 2019 года.
Андрэй Мікалаевіч Леўкавец
Клубная кар’ера
Выхаванец салігорскага «Шахцёра», дзе выступаў за дубль. Летам 2016 года перайшоў у «Смалявічы-СТІ», якому па выніках сезона 2017 дапамог выйсці ў Вышэйшую лігу. У студзені 2018 года падпісаў кантракт з «Баранавічамі», дзе замацаваўся ў стартавым складзе.
Ірына Уладзіміраўна Герашчанка
Адукацыя
У 1988 годзе з адзнакай скончыла Чаркаскую сярэднюю школу № 26, у тым жа годзе паступіла на факультэт журналістыкі Кіеўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Тараса Шаўчэнкі.
Андрэй Мікалаевіч Леўкавец
Клубная кар’ера
У лютым 2019 года перайшоў у мікашэвіцкі «Граніт», гуляў там на працягу двух гадоў. У лютым 2021 года адправіўся на прагляд у сталічныя «Крумкачы» і неўзабаве падпісаў кантракт. Стаў асноўным іграком каманды.
Ірына Уладзіміраўна Герашчанка
Адукацыя
У 1993 годзе з адзнакай скончыла факультэт журналыкі КДУ, па спецыяльнасці журналіст.
У 2011 годзе скончыла Дыпламатычную акадэмію Украіны пры МЗС Украіны (магістр знешняй палітыкі), у 2012 годзе — КНУ імя Тараса Шаўчэнкі, юрыдычны факультэт (завочна).
Андрэй Мікалаевіч Леўкавец
Клубная кар’ера
У студзені 2022 года праходзіў прагляд у гродзенскім «Нёмане», а неўзабаве падпісаў кантракт з таджыкскім «Худжандам». У жніўні 2022 года перайшоў у «Мінск». Дэбютаваў у Вышэйшай лізе 7 жніўня 2022 года ў матчы супраць мінскага «Дынама» (1:3), калі выйшаў у стартавым складзе і быў заменены ў другім тайме. У далейшым замацаваўся ў стартавым складзе каманды. У снежні 2022 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Мінск».
У пачатку 2023 года праходзіў прагляд у «Гомелі», бабруйскай «Белшыне» і прысталічнай «Іслачы», а ў сакавіку стаў іграком дзяржынскага «Арсенала».
IC 4415
IC 4415 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Валапас.
Ірына Уладзіміраўна Герашчанка
Працощная дзейнасць
У 1993—1995 гадах працавала рэдактарам галоўнай рэдакцыі праграм для дзяцей і юнацтва ТПО «Маладосць» УТ Кіеў. У 1995—1997 — рэдактар накіраваных перадач рэдакцыі праграм для юнацтва ТПО «Юнацтва».
IC 4415
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Ірына Уладзіміраўна Герашчанка
Працощная дзейнасць
У 1997—1998 гадах — кіраўнік групы рэдакцыі праграм для моладзі студыі «Адраджэнне» (УТ).
У 1998—2000 — карэспандэнт аддзела ўнутранай палітыкі ІАС АТЗС «Украінская незалежная ТБ-карпарацыя» (тэлеканал «Інтэр»).
У 2000—2001 — кіраўнік аддзела ўнутранай палітыкі, вядучы каментатар выпуску АОЗТ «Украінская незалежная ТБ-карпарацыя» (тэлеканал «Інтэр»).
З 2001 года — аглядальнік ТАА «Профі-ТБ».
У 2002—2005 гадах працавала прэс-сакратаром дырэкцыі Міжнароднага фонду садзейнічання інвестыцыям, а затым прадпрыемства МФСІ.
З 2006 па 2007 год з’яўлялася прэзідэнтам Украінскага незалежнага інфармацыйнага агенцтва «УНІАН».
Палітычная кар’ера
У 2003—2006 — прэс-сакратар лідара Блоку «Наша Украіна» і народнага дэпутата, пазней Прэзідэнта Украіны Віктара Юшчанкі.
У 2007—2012 гадах — народны дэпутат Украіны VI склікання, фракцыя «Наша Украіна — Народная самаабарона», старшыня падкамітэта па пытаннях інфармацыйнага забеспячэння інтэграцыйных працэсаў Камітэта Вярхоўнай Рады Украіны па пытаннях еўрапейскай інтэграцыі.
З 2012 — народны дэпутат Украіны VII склікання, фракцыя «УДАР», першы намеснік старшыні Камітэта, старшыня падкамітэта па пытаннях інфармацыйнага забеспячэння інтэграцыйных працэсаў Камітэта Вярхоўнай Рады Украіны па пытаннях еўрапейскай інтэграцыі.
Па выніках парламенцкіх выбараў 26 кастрычніка 2014 года — народны дэпутат Украіны VIII склікання ад фракцыі «Блок Пятра Парашэнкі».
14 красавіка 2016 года Вярхоўная Рада Украіны абрала Ірыну Герашчанка першым намеснікам старшыні парламента.
1 лістапада 2018 года былі ўведзеныя расійскія санкцыі супраць 322 грамадзян Украіны, уключаючы Ірыну Герашчанка.
Прымала ўдзел у датэрміновых парламенцкіх выбарах 2019 года ад партыі «Еўрапейская салідарнасць» (3-е месца ў партыйным спісе ).
На мясцовых выбарах 2020 года курыравала выбарчую кампанію «Еўрапейскай салідарнасці» ў Чаркаскай вобласці.
Узнагароды і званні
Ордэн княгіні Вольгі III ступені (2017). Заслужаны журналіст Украіны (чэрвень 2000). Дзяржаўны службовец 3-га рангу (з мая 2005).
Антоніа Кандрэва
Антоніа Кандрэва (Antonio Candreva; нар., Рым) — італьянскі футбаліст, паўабаронца клуба «Салернітана» і былы ігрок нацыянальнай зборнай Італіі.
Матвііўка (Мыроніўскі раён)
Матвііўка (Матві́ївка) — вёска ў Мыроніўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Ева Селівестраўна Белавусава
Ева Селівестраўна Белавусава (, в. Лабанаўка, Чэрыкаўскі раён) — Герой Сацыялістычнай Працы (1960).
Біяграфія
Закончыла школу фабрычна-заводскага навучання шаўковай фабрыкі «Магвалакно». У 1948—1975 гадах прадзільшчыца Магілёўскага завода штучнага валакна. Першай у цаху ўстанавіла рэкордны выпуск прадукцыі — замест 96 % вырабіла 99 %. Званне Героя прысвоена за поспехі ў працы і плённую грамадскую дзейнасць.
Фроліўка
Фроліўка (Фро́лівка) — вёска ў Мыроніўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Чудзінка
Даўжыня ракі 12 км. Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,2 м/км. Плошча вадазбору 68 км². Пачынаецца прыкладна за 7,5 км у напрамку на паўднёвы захад ад гарадскога пасёлка Багушэўск, за 1 км на захад ад вёскі Галашчакіна. Упадае ў Абалянку прыкладна за 1 км на поўнач ад вёскі Стрыгі. Вадазбор у межах Лучоскай нізіны. Рака прымае сцёк з ручаёў і меліярацыйных каналаў. Рэчышча часткова каналізаванае. У басейне ракі Чудзінкі азёры Алес і Шыркаўскае.
Віцебскае ўзвышша
Віцебскае ўзвышша — узвышша, якое знаходзіцца на паўночным усходзе Беларусі.
Уваходзіць у склад Беларускага Паазер'я. Фізіка-геаграфічны раён Беларуска-Валдайскай правінцыі. Займае частку Віцебскага і Лёзненскага раёнаў Віцебскай вобласці. На поўначы і паўночным усходзе мяжуе з Гарадоцкім узвышшам і Суражскай нізінай, на поўдні — з Лучоскай нізінай, на паўднёвым захадзе — з Чашніцкай раўнінай, на захадзе — з Полацкай нізінай, на ўсходзе адгор'і Віцебскага ўзвышша заходзяць на тэрыторыю Расіі. 3 захаду на ўсход узвышша працягнулася амаль на 65 км, з поўначы на поўдзень — на 40 км, плошча 1,9 тыс. км². Найвышэйшы пункт — Гаршэва гара — 295 м над узроўнем мора. Гэта найвышэйшая кропка Віцебскай вобласці.
Канчатковае афармленне ўзвышша адбылося ў віцебскую (свянцянскую) фазу паазерскага зледзянення. У цэнтральнай частцы ўзвышша рэльеф буйнаўзгорысты і сярэднеўзгорысты з адноснымі перавышэннямі ад 10—15 м да 25 м і больш. Паўночны схіл стромка абрываецца ў бок ракі Каспля, паўднёвы — узгорыста-ўвалісты, больш спадзісты. На паўночным захадзе рэльеф градава-ўзгорысты. Пашыраны глыбокія даліны рэк, яры, лагчыны. Трапляюцца камы і озы. Карысныя выкапні: керамічныя і цэментныя гліны, пясчана-жвіровы матэрыял, даламіт, торф.
Рачная сетка належыць да басейна Заходняй Дзвіны (Лучоса ў ніжнім цячэнні, Віцьба, Вымнянка — прыток Касплі). Найбольшыя азёры Вымна, Янавіцкае. Разарана 35 %, пад лесам 16 % тэрыторыі.
Мікалай Іванавіч Міхайлаў
Мікалай Іванавіч Міхайлаў (1923—1943) — старшы лейтэнант Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1943).
Біяграфія
Мікалай Міхайлаў нарадзіўся 6 снежня 1923 года ў вёсцы Малая Мінуса (цяпер — Мінусінскі раён Краснаярскага краю). Скончыў сем класаў школы. У 1941 годзе Міхайлаў быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. У 1942 годзе ён скончыў пяхотнае вучылішча. З 1943 года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны.
Да кастрычніка 1943 года старэйшы лейтэнант Мікалай Міхайлаў камандаваў ротай 236-га стралковага палка 106-й стралковай дывізіі 65-й арміі Цэнтральнага фронту. Вызначыўся падчас бітвы за Днепр. 15 кастрычніка 1943 года рота Міхайлава адной з першых пераправілася праз Дняпро ў раёне пасёлка Лоеў Гомельскай вобласці Беларускай ССР і прыняла актыўны ўдзел у баях за захоп і ўтрыманне плацдарма на яго заходнім беразе. 17 кастрычніка 1943 года каля вёскі Казярогі Лоеўскага раёна рота Міхайлава адбіла сем нямецкіх контратак.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 30 кастрычніка 1943 года старэйшы лейтэнант Мікалай Міхайлаў быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза. Ордэн Леніна і медаль «Залатая Зорка» ён атрымаць не паспеў, так як загінуў у баі 16 лістапада 1943 года. Пахаваны ў вёсцы Деражичи Лоеўскага раёна.
Таксама быў узнагароджаны ордэнам  Чырвонай Зоркі.
У гонар Міхайлава названая вуліца ў Мінусінск. На будынку Мінусінскага краявога вучылішча культуры і мастацтва (былая школа № 2) у 2000 годзе ўстаноўлена мемарыяльная дошка з тэкстам: «У гэтым будынку вучыўся з 1936 па 1937 гг. Герой Савецкага Саюза Мікалай Іванавіч Міхайлаў».
Гаршэва (гара)
Гаршэва — найвышэйшы пункт Віцебскага ўзвышша. Найвышэйшы пункт Лёзненскага раёна і Віцебскай вобласці.
Знаходзіцца паблізу вёскі Гаршэва, за 15 км на поўнач ад гарадскога пасёлка Лёзна Віцебскай вобласці. Вышыня над узроўнем мора складае 295 м (296 м ). Над бліжэйшымі пастаяннымі вадасцёкамі ўзвышаецца на 40 м.
Гара складзена марэнай паазерскага ледавіка, перакрытая лёсападобнымі суглінкамі. Заходнія і паўднёвыя схілы стромкія (да 20°), эрадзіраваныя, паўночныя і ўсходнія — пакатыя (да 5°), разараныя.