cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Беларусы ў лівійскім канфлікце
Пасля 2011 года
Нягледзячы на дыпламатычную падтрымку Кадафі, пасля прыходу да ўлады паўстанцаў Беларусь працягвала падтрымліваць кантакты з Лівіяй, хоць шмат у чым двухбаковыя сувязі саслаблі. Ад падзей пасля 2011 года пацярпела рэалізацыя большасці міждзяржаўных дакументаў і праектаў. Тым не менш нават ва ўмовах ваеннага канфлікту пэўныя ўзаемаадносіны падтрымліваліся. Так, напрыклад, у маі 2013 года ў Беларусь прыбыла група з 300 лівійскіх грамадзян, у асноўным вайскоўцаў, якія прайшлі курс рэабілітацыі. З пачатку 2011 года па гэты перыяд каля 1500 вайскоўцаў з Лівіі прайшлі лячэнне ў рэспубліцы.
Падчас новай вайны (2014—2020) беларускія ўлады не выказалі канкрэтнай пазіцыі, падтрымліваючы кантакты з абодвума бакамі, хоць Табрук (Палата прадстаўнікоў Лівіі) з’яўляўся больш прыярытэтным.
Паводле інфармацыі ААН, з Беларусі ў аэрапорт Трыпалі ў перыяд з 2013 па 2014 гады было здзейснена 15 палётаў. Дадзеныя рэйсы змаглі перавесці больш за 3 000 тон боепрыпасаў для патрэб Лівійскай нацыянальнай арміі (ЛНА) фельдмаршала Халіфа Хафтара, падкантрольнага Палаце прадстаўнікоў у Табруку.
У 2015—2017 гадах, як пісаў Яўген Сатаноўскі з газеты «Военно-промышленный курьер», чартарная кампанія Ruby Star Airlines, афіляваная з беларускім агенцтвам абароннага экспарту «Белтэхэкспарт», пастаўляла зброю ў аэрапорт Гадамеса, падкантрольны брыгадзе Зінтана, што на той момант была саюзніцай ЛНА. Самалёты з прадукцыяй ваеннага прызначэнне садзіліся таксама ў аэрапорце Лабрака. У рэйсах часта выкарыстоўваўся Іл-76 з рэгістрацыйным нумарам EW-78836. Ён перыядычна рабіў тэхнічны прыпынак у аэрапорце Лейпцыга (Германія), дзе размешчаны аб’екты НАТА. Ускосная падтрымка «Белтэхэкспарту» Захадам супадае з адменай ЕС забаронаў у дачыненні да беларускай кампаніі ў пачатку сакавіка 2015-га. Санкцыі ў дачыненні да тагачаснага яе дырэктара Аляксандра Пефціева былі зняты ў канцы 2014 года.
У маі 2020 года быў выпушчаны даклад ААН аб удзеле расійскай ПВК «Вагнер» у лівійскім канфлікце на баку сіл Хафтар, дзе згадвалася, што сярод наймітаў ёсць і беларусы. Крыху пазней СМІ заявілі аб пастаўцы ЛНА з Беларусі знішчальнікаў МіГ-29 і верталётаў Мі-24. Іх пілатавалі альбо самі беларусы (Belarus Security Blog меркаваў, што лётчыкі дзейнічалі па прыватных кантрактах), альбо найміты з Сербіі. Улетку таго ж года ў сетку трапілі фатаграфіі комплексаў РЭБ «Навальніца» беларускай вытворчасці, якія выкарыстоўваліся ў Лівіі. Гэтыя сістэмы былі перададзены ЛНА ад ААЭ, якія ўжо закупілі іх непасрэдна ў Беларусі. Паводле звестак прыхільнікаў фельдмаршала Хафтара, пры дапамозе беларускіх комплексаў былі абясшкоджаны 11 варожых дронаў.
Згадкі
Мінск ужо не першы раз выкарыстоўваецца як перавалачная база для «салдат удачы», тут і да пандэміі каранавірусу вадзіліся найміты, якіх называлі беларускімі «партызанамі». Прычым не толькі падчас міграцыйных пералётаў «дзікіх гусей», былі і мясцовыя. Іх асаблівая актыўнасць была адзначана, напрыклад, у 2011 годзе, калі патрабаваліся найміты ў лівійскую армію. Тады ў Мінску існавала своеасаблівая «біржа працы» для адстаўных вайскоўцаў, гатовых прымяніць свой баявы вопыт за мяжой. Акрамя Лівіі для «камандзіровак» прапаноўвалася Венесуэла, Кот-д’Івуар, яшчэ шэраг краін.
Зразумела, што аб’яў аб «прыёме на работу» не існавала — засакрэчаная «фірма» сама прапаноўвала патэнцыйнаму кандыдату магчымасць падзарабіць у якасці найміта. Ведалі гэты «адрасок» і ў Расіі, адкуль прыязджалі людзі з вопытам службы, каб заключыць кантракт з нібыта замежнай фірмай па выкананні абстрактных работ, што на справе аказвалася ваеннай службай у якой-небудзь «гарачай кропцы». Асабліва запатрабаваны былі спецыялісты ў галіне СПА, флоцкія і авіямеханікі, саветнікамі на агульнавайсковыя пасады патрабаваліся афіцэры ў званні не ніжэй маёра. Трэба меркаваць, што і тады работа «канторы па найму» была пад наглядам спецслужб, як беларускіх, так і расійскіх.
Вышэй прыведзена, вядома, не ўся геаграфія дзеянняў беларусаў у Афрыцы, спалучаных з ваеннай справай. Тут я не разглядаў, у прыватнасці, дзейнасць беларускіх авіятранспартных кампаній і лётчыкаў па дастаўцы ваенных грузаў, беларускіх ваенных саветнікаў пры Кадафі, якіх «не было», удзельнікаў расійскіх ПВК у Афрыцы і іншых. У 2022 годзе ў інтэрв’ю газеце «Наш город Тамбов» адстаўны афіцэр Вячаслаў Качура ўсё ж прызнаўся ў ваеннай дзейнасці ў Лівіі :
Віталь Васілевіч Казанцаў
Віталь Казанцаў (нар. 4 ліпеня 1981, Валгадонск, Растоўская вобласць) — расійскі футбаліст (абаронца) і трэнер. У цяперашні час працуе трэнерам у штабе беларускага клуба «Тарпеда-БелАЗ» з Жодзіна.
Клубная кар’ера
Доўгі час выступаў за валгаградскую «Алімпію», дзе быў сталым іграком асновы. З 2006 па 2008 гады выступаў за БАТЭ, разам з барысаўскім клубам гуляў у Лізе чэмпіёнаў. З 2009 выступаў у Расіі за «Прамень-Энергію» і «Ніжні Ноўгарад».
У ліпені 2013 года зноў апынуўся ў Беларусі, падпісаўшы кантракт з «Тарпеда-БелАЗ». У хуткім часе стаў асноўным цэнтральным абаронцам каманды. Сезон 2014 таксама распачынаў у аснове, але скончыў яго ўжо на лаўцы запасных.
У лютым 2015 года падоўжыў кантракт з аўтазаводцамі. У першай палове сезона 2015 трывала з’яўляўся на полі, а ў ліпені атрымаў траўму і выбыў да канца сезона. У студзені 2016 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Тарпеда-БелАЗ».
Неўзабаве пасля зыходу Віталя з жодзінскага клуба стала вядома, што ён завяршыў кар’еру іграка і ўвайшоў у трэнерскі штаб клуба «Смалявічы-СТІ». Разам са смалявіцкай камандай двойчы выхадзіў у Вышэйшую лігу.
У чэрвені 2020 года пакінуў «Смалявічы» і неўзабаве ўвайшоў у трэнерскі штаб латвійскай «Ліепаі», дзе стаў дапамагаць Дзмітрыю Молашу, разам з якім працаваў у «Смалявічах-СТІ». У чэрвені 2021 года разам з Молашам пакінуў латвійскі клуб.
У студзені 2022 года стаў памочнікам Молаша ў жодзінскім «Тарпеда-БелАЗ».
NGC 680
NGC 680 (іншыя абазначэнні — UGC 1286, MCG 4-5-15, ZWG 482.19, PGC 6719) — эліптычная галактыка (E) у сузор’і Авен.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Табоган
Табоган — сані без палазоў у індзейцаў Паўночнай Амерыкі. Уяўляюць сабой некалькі дошак, змацаваных папярочкамі і рамянямі, з загнутым перадком; па баках нацягнута шкура або бяроста. Перасоўваліся ўручную або з дапамогай сабак.
Смоліцкі сельсавет
Смо́ліцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Капыльскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Смалічы.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Чырвонаслабодскага раёна Слуцкай акругі БССР, з 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Бабруйскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Чырвонаслабодскім раёне БССР. З 1935 года ў Чырвонаслабодскім раёне Слуцкай акругі. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Чырвонаслабодскім раёне Мінскай вобласці. З 20 верасня 1944 года ў складзе Бабруйскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года ў Мінскай вобласці. Пасля скасавання Чырвонаслабодскага раёна 8 жніўня 1959 года далучаны да Капыльскага раёна. 1 снежня 1959 года ў склад сельсавета ўключана вёска Талмачова. Скасаваны 24 мая 1960 года, тэрыторыя сельсавета далучана да Бучацінскага сельсавета.
Дубавэць (Нэмірыўскі раён)
Дубавэць (Дубове́ць) — вёска ў Нэмірыўскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Рознічны гандаль у Расіі
Раздробны гандаль у Расіі ператварыўся ў адзін з найважнейшых рухавікоў эканамічнага росту эканомікі краіны з моманту пачатку эканамічных рэформаў і лібералізацыі рынку ў канцы 1980-х гадоў, хоць рознічны гандаль існаваў як у СССР, так і царскай Расіі. З пачатку 2000-х гадоў галоўным каталізатарам росту сучаснай розніцы з'яўляецца рост спажывецкага попыту на ўнутраным рынку краіны, які дазваляе згладжваць ваганні на экспартных кірунках.
У сувязі з распачатым ў 2014 годзе эканамічным крызісам, рознічны гандаль у Расіі перажывае спад.
Сусветныя супастаўлення
У 2010 годзе па аб'ёмах абароту рознічнага рынку Расія займала 8-е месца ў свеце з доляй каля 2 % сусветнай розніцы. У Еўропе расійскі рынак (326,7 млрд. еўра) у 2010 годзе займаў 4-ю пазіцыю пасля Францыі (399,5), Германіі (398,0) і Вялікабрытаніі (343,3).
У 2012 годзе абарот рознічнага гандлю ў Расіі склаў 21 трлн 319,9 млрд. рублёў, што было на (+5,9 %) вышэй за паказчык 2011 года.
Дынаміка
У 2007 годзе колькасць работнікаў рознічнага сектара перавысіла 7 млн чалавек, а яго тавараабарот павялічыўся ў шэсць разоў. З 1999 па 2007 год прадукцыйнасць працы ў расійскай розніцы вырасла больш чым удвая — з 15 да 31 % у параўнанні з узроўнем ЗША. Захоўваецца разрыў тлумачыўся больш нізкай долі сучасных сеткавых фарматаў, на долю якіх у Расіі ў 2007 годзе прыпадала толькі 35 % тавараабароту і 11 % занятых у сектары.
З 2006 па 2013 гг. сярэднемесячныя тэмпы прыросту ў гадавым вылічэнні дасягалі (+7,97 %). Пік прыросту назіраўся ў снежні 2007 года, калі месячны абарот павялічыўся адразу на (+17,70 %). Самае нізкае значэнне было зарэгістравана ў снежні 2009 года, калі рознічны абарот знізіўся на (-9,80 %) у параўнанні з вераснем 2008 года.
У сувязі з распачатым ў 2014 годзе эканамічным крызісам, у першай палове 2015 года абарот рознічнага гандлю ўпаў на 8,1%.
Стацыянарны гандаль
Гандаль, які ажыццяўляецца ў спецыяльна абсталяваных, прызначаных для вядзення гандлю будынках (іх частках) і збудаваннях
Гандлёвыя будынкі і збудаванні ўтвараюць будаўнічыя сістэмы, трывала звязаныя падмуркам з зямельным участкам і падлучаныя да інжынерных камунікацыях. Да дадзенай катэгорыі гандлёвых аб'ектаў ставяцца гандлёвыя цэнтры, крамы, павільёны і кіёскі.
Нестацыянарны гандаль
Гандаль, якая ажыццяўляецца на прынцыпах развазнога і разноснага гандлю, а таксама іншыя аб'екты арганізацыі гандлю, якія не адносяцца ў адпаведнасці з патрабаваннямі да стацыянарнай гандлі.
Кірмашы выхаднога дня
На кірмашах выхаднога дня дапускаецца продаж сельскагаспадарчай прадукцыі і харчовых тавараў, вырабленых на тэрыторыі дзяржаў-членаў Мытнага саюза.
Рынкі
Месца рознічнага гандлю прадуктамі харчавання і таварамі (часта пад адкрытым небам або ў гандлёвых радах).
Рэгіянальныя кірмашы
На рэгіянальных кірмашах дапускаецца продаж сельскагаспадарчай прадукцыі, харчовых і нехарчовых тавараў лёгкай прамысловасці, вырабленых на тэрыторыі дзяржаў-членаў Мытнага саюза, вырабаў народных мастацкіх промыслаў, прадукцыі рамесніцтва і іншых тавараў.
Спецыялізаваныя кірмашы
Спецыялізаваныя кірмашы арганізуюцца перыядычна або аднаразова. Праводзяцца выканаўчымі органамі дзяржаўнай улады горада Масквы, юрыдычнымі асобамі, індывідуальнымі прадпрымальнікамі.
На спецыялізаваных кірмашах не менш за 80% месцаў прызначана для продажу тавараў аднаго класа ў адпаведнасці з Агульнарасійскім класіфікатарам прадукцыі або тавараў аднаго рэгіёну паходжання альбо тавараў, звязаных адзінай тэматыкай.
Фестывалі (вулічнай ежы)
Масавыя ўрачыстасці, на якіх дэманструецца кулінарнае мастацтва, ажыццяўляецца дэгустацыя ежы, а таксама продаж сельскагаспадарчай прадукцыі, харчовых і нехарчовых тавараў, вырабаў народных мастацкіх промыслаў і прадукцыі рамесніцтва.
Фестывалі праводзяцца на пастаяннай і нясталай аснове на адкрытым паветры на плошчах, у парках, у натуральных архітэктурна-гістарычных інтэр'ерах замкаў і ў іншых славутых месцах.
Асноўныя гульцы рознічнага рынку
Для рознічнага рынку Расіі характэрна паступовая кансалідацыя асноўных гульцоў з цягам часу. Пры гэтым на расійскім рынку прысутнічаюць як расійскія, так і замежныя сеткі. У адрозненне ад так званага «польскага сцэнару», калі новапрыбылыя замежныя сеткі ў кароткія тэрміны выцеснілі або цалкам паглынулі мясцовыя рознічныя кампаніі, айчынныя кампаніі рознічнага гандлю ў Расіі працягваюць займаюць вядучыя месцы на расійскім рынку і нават пашыраюць сваю прысутнасць у краінах СНД. Характэрна, што ў Расіі, якая па прагнозах экспертаў павінна ўжо праз 2-3 гады заняць 4-е месца ў свеце па аб'ёмах розніцы, не дзейнічаюць два найбуйнейшых сусветных рознічника Вол-Март(ЗША) і Карэфур (Францыя).
Асаблівасці
Па дадзеных за 2011 год, крадзеж нанёс рознічнаму гандлю ў Расіі страт на 1, 74 % ад агульнага абароту гэтага сектара эканомікі. Па гэтым паказчыку Расія заняла другое месца пасля Індыі (2,38 %), хоць адставанне сучаснага сусветнага лідара розніцы — ЗША — было нязначным (1,59 %). У той жа час у КНР, якая па некаторых прагнозах рыхтуецца пацясніць ЗША ў якасці сусветнага лідара розніцы ў 2016 годзе, памеры крадзяжоў з рознічных гандлёвых сетак былі больш сціплымі (1,11 %).
Бангладэш
Краіна займае ўсходнюю ўскраіну Інда-Ганскай нізіны, нізоўі і дэльту рэк Ганг і Брахмапутра — найвялікшую дэльту ў свеце. Тэрыторыя ўяўляе сабой плоскую алювіяльную раўніну, рассечаную густой сеткай рэк. На паўднёва-ўсходнім узбярэжжы знаходзіцца найвялікшы ў свеце мангравы лес Сундарбан. Нягледзячы на татальнае ператварэнне прыродных ландшафтаў, Бангладэш здолела захаваць відавае багацце жывёл. Нацыянальны сімвал краіны — бенгальскі тыгр.
Уваходзіць у першую дзясятку краін па колькасці насельніцтва. Самая густанаселеная (больш за 1100 чал/кв.км.) краіна свету, без уліку «карлікаў». Такая вялікая маса пераважна сельскага насельніцва з’яўляецца для Бангладэш адначасова і вялікай праблемай і вялікім патэнцыялам. Супольнасць бангладэшцы ўключае ў сябе шмат народаў, пры гэтым 98 % жыхароў краіны — бенгальцы, а адзіная дзяржаўная мова — бенгальская. Большасць бангладэшцаў вызнаюць іслам, які з’яўляецца дзяржаўнай рэлігіяй. Па колькасці мусульман Бангладэш саступае толькі Пакістану і Інданезіі.
У мінулым — частка Брытанскай Індыі, што пасля сыходу еўрапейцаў стала ўсходняй правінцыяй Пакістана. Незалежны Бангладэш з’явіўся на карце ў 26 сакавіка 1971, гэтая дата была абвешчана Днём незалежнасці. Бангладэш — адзін з заснавальнікаў і сябра такіх рэгіянальных арганізацый як СААРК (паўднёваазіяцкае супрацоўніцтва), Ініцыятыва Бенгальскага заліва па шматгаліновай тэхнічна-эканамічнай кааперацыі, Форум Бангладэш-Індыя-Кітай-М’янма і інш. Бангладэш з’яўляецца сябрам Садружнасці нацый, Руху недалучэння, СГА, да таго ж робіць вялікі чалавечы ўнёсак у Міратворчыя сілы ААН.
Бангладэш — краіна з нізкім узроўнем даходу нацыянальнай эканомікі і слаба развітым рынкам. Аднак у ХХІ стагоддзі прыцягненне замежнага капіталу з выкарыстаннем таннай працоўнай сілы дазволіла стварыць магутную швейную і тэкстыльную прамысловасць, а Бангладэш увайшла у лік буйнейшых у свеце экспарцёраў тэкстылю і адзення. Аснову сельскай гаспадаркі, у якой занята амаль палова насельніцтва, складае вырошванне рысу і джуту. Прызнаючы вялікі патэнцыял краіны, эканамісты адносяць Бангладэш да групы «N-11» (Наступныя 11 эканомік).
Этымалогія
У перакладзе з бенгальскай мовы Бангладэш азначае «краіна бенгальцаў». Гэты этнонім быў уведзены ва ўжытак бенгальскімі патрыётамі на пачатку ХХ стагоддзя, яго можна знайсці ў песнях «Namo Namo Bangladesh Momo» Казі Назрул Іслама і «Aaji Bangladesher Hridoy» Рабіндраната Тагора. У першай палове ХХ стагоддзя назва часта пісалася ў два словы: Бангла Дэш.
Корань «Бангла», што азначае зямлю і мову бенгальцаў, куды старэйшы: яго першае ўжыванне датуецца 805 годам н.э.
Геаграфічнае становішча
Знаходзіцца на поўначы ад Бенгальскага заліву ва ўсходняй частцы старажытнай Бенгаліі. Цераз краіну праходзіць Паўночны тропік. Практычна па ўсім сваім перыметры ў 4000 км абкружаны Індыяй, на паўднёвым усходзе праходзіць невялічкая мяжа з М’янмай (193 км). Бенгальскае ўзбярэжа цягнецца на 580 км. Да поўдня ад Чытагонга раскінуўся самы доўгі пляж у свеце — Кокс-Базар, які распасціраецца на сто дваццаць кіламетраў. Густа засеяная астраўкамі і каралавымі рыфамі акваторыя Бенгальскага заліва, што належыць Бангладэш, прыблізна роўная яго сухапутнай тэрыторыі.
Бангладэш размешчана ў дэльце рэк Брахмапутра і Ганг(мясцовыя назвы — Джамуна і Падма адпаведна), Мегхна і іх прытокаў. Падма зліваецца з Джамунай і затым, зліўшыся з Мегхнай, упадае ў Бенгальскі заліў. Бангладэш мае 58 трансгранічных рэк і таму пытанні, якія ўзнікаюць пры выкарыстанні водных рэсурсаў, з’яўляюцца вельмі вострымі пры абмеркаванні з Індыяй.
На паўднёвым усходзе краіны, пачынаючы з шасцідзесятых гадоў дваццатага стагоддзя, праводзяцца работы па ўзвядзенні дамбаў, што разам з наносамі прыводзіць да з’яўлення новых участкаў сушы. .
Прырода
Большая частка краіны ўяўляе сабой алювіяльную нізіну, створаную адкладамі рэк (іх каля 700). Алювіяльныя адклады ствараюць у дэльце найбольш угноеныя плантацыі ў свеце. Большая частка краіны размешчана ніжэй за дванаццаць метраў над ўзроўнем мора і паводле разлікаў 10 % краіны будзе затоплена пры павышэнні ўзроўню мора на адзін метр. Паўночны захад і цэнтр краіны зайнятыя плато Мадхупар і Барынд. Найвышэйшым пунктам Бангладэш з’яўляецца гара Маўдок вышынёй 1052 метры над узроўнем мора на паўднёвым усходзе краіны ў горным ланцугу на мяжы з М’янмай. . Бангладэш знаходзіцца ў сейсманебяспечнай зоне. У нетрах Бенгаліі выяўленыя даволі вялікія запасы прыроднага газу (385 млрд куб м., 37 месца ў свеце ў 2016). .
У Бангладэш пануе субэкватарыяльны мусонны клімат з мяккаю зімою з кастрычніка па сакавік і гарачым, вільготным летам з сакавіка па чэрвень. Гарачы і вільготны сезон мусонаў, у ходзе якога выпадае вялікая колькасць ападкаў, працягваецца з чэрвеня па кастрычнік. Па колькасці ападкаў краіна займае адно з першых месцаў у свеце. У сярэднім за год выпадае звыш 1900 мм ападкаў, асабліва вялікая іх колькасць на паўночным усходзе (больш за 3000 мм).
У краіне растуць вільготныя трапічныя і мангравыя лясы; цік, сал , бамбук, баньянавае дрэва, архідэі. Жывёльны свет багаты: бенгальскія тыгры, леапарды , азіяцкія сланы , мангусты , кракадзілы , пітоны і інш. У 1997 годзе была зроблена заява, згодна з якой рэгіён мангравых зараснікаў Сундарбан знаходзіцца пад пагрозай знікнення. Шырока ўжываным «птушыным» нацыянальным сімвалам краіны з’яўляецца дрозд, які выкарыстоўваецца на банкнотах і ў гонар якой названая адна з славутасцяў ў Дацы — Doyel Chatwar. Нацыянальным «кветкавым» сімвалам краіны з’яўляецца водная лілея, вядомая як Шапла (Shapla), а «пладовым» сімвалам з’яўляецца джэкфрут — усходнеіндыйскае хлебнае дрэва, вядомае як Катхал (Kathal) у бенгальскай мове. У 2010 ўрад краіны выбраў мангавыя дрэвы ў якасці драўнянага сімвала.
Краіна пастаянна падвяргаецца ўздзеянню стыхійных бедстваў, такіх як паводкі, трапічныя цыклоны, тарнада і бары, якія ўзмацняюцца эфектам абезлясення (высечка лясоў), размывам глебаў і эрозіяй. У 1991 годзе ад наступстваў цыклона загінула парадку 140 000 чалавек. У верасні 1998 года Бангладэш падвергнулася самай разбуральнай паводцы ў найноўшай гісторыі. Падчас разліву рэк Ганга, Брахмапутры і Мегхны было затоплена 300 000 дамоў, 9700 кіламетраў дарог і 2700 кіламетраў набярэжных, 50 км² было цалкам разбурана, а 11 000 кіламетраў дарог часткова пашкоджана або разбурана. У выніку паводкі загінула каля 1000 чалавек, каля 30 мільёнаў (!) засталіся без жылля. Загінула парадку 137000 галоў буйной рагатай жывёлы. Дзве траціны краіны апынуліся пад вадой. .
У цяперашні час Бангладэш лічыцца найбольш уразлівай да змены клімату краінай у свеце. . Ёсць меркаванне, што ў будучым дзесяцігоддзі павелічэнне ўзроўню мора прывядзе да з’яўлення 20 млн «»
Водныя рэсурсы Бангладэш часта падвяргаюцца атручванню мыш'яком з-за яго высокага ўтрымання ў глебе. Да 77 млн чалавек падвяргаюцца атручванню мыш’яком праз ужыванне забруджанай вады.
Гісторыя
Археалагічныя даследаванні ў Бангладэш выявілі некалькі старажытных гарадоў, якія мелі міжнародныя гандлёвыя сувязі на працягу тысячагоддзяў. Першая пісьмовая згадка пра існаванне дзяржавы на тэрыторыі цяперашняй Бангладэш адносіцца да 5-4 ст. да н.э. У антычных гісторыкаў усходнеіндыйскі субкантынет быў вядомы пад назвай Гангарыдай. У той час гэта была тэрыторыя імперый Маур’яў і Гупта.
У наступныя стагоддзі Усходняя Бенгалія з’яўлялася цэнтрам імперыі Палаў і дзяржавы Сенаў, уваходзіла ў склад Дэлійскага султанату і імперыі Вялікіх Маголаў. У ХІV-XVIII ст шматлікія княствы Бенгаліі аб’ядналася пад сцягам ісламскай дзяржавы Бенгальскі султанат. Яе гарады былі важным цэнтрамі гандлю муслінам і шоўкам. З 1757 да 1947 Усходняя Бенгалія знаходзілася ў складзе Брытанскай Індыі. У канцы ХІХ- пачатку ХХ стагоддзя Бангладэш стаў адным з цэнтраў бенгальскага адраджэння і антыкаланіяльнага руху.
У выніку падзелу Індыі па рэлігійным прынцыпе (1947) Усходняя Бенгалія адышла да Пакістана, і на яе тэрыторыі была створаная правінцыя Усходні Пакістан. Бенгальцы не жадалі жыць у чарговай каланіяльнай залежнасці. У 1952 годзе быў створаны Рух за наданне бенгальскай мове статусу дзяржаўнай. У снежні 1970 на ўсеагульных выбарах, якія адбыліся ў адзіным Пакістане, перамагла Народная ліга (НЛ), што выступала з праграмай надання Усходняму Пакістану рэгіянальнай аўтаноміі. Спроба пакістанскіх улад сілай не дапусціць прыходу НЛ да ўлады прывяла да абвяшчэння незалежнасці Бангладэш (26 сакавіка 1971) і да пачатку ўзброенай барацьбы, у якой фарміраванні прыхільнікаў незалежнасці атрымалі ваенную падтрымку з боку Індыі. Вызваленчая вайна завяршылася 16 снежня 1971 капітуляцыяй усходне—бенгальскай групоўкі ўзброеных сіл Пакістана.
Нованароджаная дзяржава стала парламенцкай рэспублікай, аднак ужо ў 1975 годзе Бангладэш абірае прэзідэнцкую форму кіравання. У 1990 краіна зноў вярнулася да парламенцкай дэмакратыі. За гады незалежнасці адбылося 4 дзяржаўных перавароты, змянілася 18 прэзідэнтаў, двое з якіх былі забіты. Звыш 8 гадоў краіна жыла ва ўмовах ваеннага рэжыму, уплыў ваенных па-ранейшаму надзвычай высокі.
Дзяржаўны лад
Парламент — аднапалатная Нацыянальная Асамблея (Джацья Шангшад), якая складаецца з 345 дэпутатаў (300 дэпутатаў абіраюцца на аснове мажарытарнай сістэмы па аднамандатных акругах, а 45 месцаў рэзервуюцца для жанчын—парламентарыяў па адмысловай квоце). Тэрмін паўнамоцтваў парламента — 5 гадоў.
У краіне дзейнічае звыш 100 палітычных партый — ад фундаменталісцкіх да ультралевых. Найбольш уплывовымі з’яўляюцца Нацыяналістычная партыя Бангладэш (НПБ) і Народная Ліга (НЛ). НПБ заснаваная ў 1978 (у 1978—1982, 1991—1996 і 2001—2006 знаходзілася ва ўладзе). Кіруецца ідэямі «бангладэшскага нацыяналізму». У цяперашні час фактычна падзеленая на дзве фракцыі. НЛ, узначаленая Шэйх Хасінай, была заснавана ў 1949 (у 1972—1975 і 1996—2001 знаходзілася пры ўладзе). Выступае, у цэлым, з секулярысцкіх, шмат у чым — цэнтрысцкіх пазіцый.
Адміністрацыйны падзел
Бангладэш — унітарная дзяржава, адміністрацыйна падзеленая на 7 адмістрацыйных раёнаў (дывізіёнаў), кожны з якіх носіць назву ягонага буйнейшага горада:
Знешняя палітыка
Бангладэш — член ААН з 1974, была ініцыятарам стварэння ў 1985 Асацыяцыі рэгіянальнага супрацоўніцтва краін Паўднёвай Азіі (СААРК), а ў 2006—2007 старшынствавала ў Асацыяцыі. З’яўляецца таксама членам Садружнасці, узначаленай Вялікабрытаніяй, Руху недалучэння, Арганізацыі Ісламская Канферэнцыя, Групы 77-і, арганізацыі «Ісламская васьмёрка», паўднёва—азіяцкага «чатырохкутніка росту», групы эканамічнага супрацоўніцтва БІМСТЭК (краіны, што атачаюць Бенгальскі заліў: Бангладэш, Індыя, М’янма, Шры-Ланка, Тайланд, Непал, Бутан) і Дыялогу па супрацоўніцтве ў Азіі. У 2005 стала ўдзельнікам Азіяцкага рэгіянальнага форума (АРФ).
Знешнепалітычны курс сфакусаваны на задачы забеспячэння спрыяльных міжнародных умоў для пераадолення сацыяльна-эканамічнай адсталасці краіны шляхам максімальнага прыцягнення інвестыцый, замежнай дапамогі (каля 1,2 млрд дол. штогод), захаванні і набыцці гандлёвых палёгак. Асноўны прынцып знешняй палітыкі — «сяброўства са ўсімі, варожасць ні з кім». Бангладэш выступае за захаванне ролі ААН як галоўнага гаранта падтрымання міру і бяспекі. З 1988 бангладэшскія ваенныя прымаюць удзел у аперацыях ААН па падтрыманні міру. Бангладэш актыўна працуе ў фармаце Канферэнцыі па раззбраенні.
Адносіны з Беларуссю
Дыпламатычныя адносіны паміж Рэспублікай Беларусь і народнай Рэспублікай Бангладэш усталяваны 21 лютага 1992 г. Пасол Бангладэш у Расійскай Федэрацыі Сайфул Хок акрэдытаваны ў Беларусі па сумяшчальніцтве з чэрвеня 2010 г. Пасол Рэспублікі Беларусь у Індыі Прыма В. А. акрэдытаваны ў Бангладэш у 2013 годзе. У верасні 2014 г. «на палях» Саміту ААН па пытаннях змяненняў клімату адбылася сустрэча Прэм’ер-міністра Рэспублікі Беларусь Мясніковіча М. У. з бангладэшскім калегай. У 2017 годзе ў Дацы было ўрачыста адкрыта сумеснае прадпрыесмтва «Амкадор-Палаш».
Насельніцтва
Насельніцтва Бангладэш у другой палове ХХ ст. расло вельмі хутка: у 1951 яго колькасць складала 44 млн, да канца ж стагоддзя яна наблізілася да 150 млн. Па колькасці насельніцтва (больш за 160 млн чал.) сённяшняя Бангладэш займае восьмае месца ў свеце, адпусціўшы далёка наперад Нігерыю, і пакінуўшы ззаду Расію. У ХХІ ст сярэднегадавыя тэмпы росту насельніцтва істотна запаволіліся (гэта стала вынікам у тым ліку і дэмаграфічнай палітыкі, распачатай у 1980-х) і ў 2017 складаюць каля 1 % (натуральны прырост — 1,3 %, міграцыйны — −0,3 %), ды ў абсалютных лічбах гэта ўсё адно + 1,5 млн чалавек штогод. На адну жанчыну цяпер прыходзіцца 2,17 дзіцяці, што акурат адпавядае простаму ўзнаўленню насельніцтва.
Палічыць бангладэшскі народ — справа няпростая. Паводле афіцыйных дадзеных перапісу 2011 г. у Бангладэш жылі 142 319 000 чалавек, паводле незалежных ацэнак — больш за 150 млн. На 2017 год можна сустрэць лічбы ад 158 да 167 млн, але і меншая з іх азначае неверагодную перанаселенасць краіны. На 1 кв.км. прыпадае каля 1100 бангладэшцаў, што з’яўляецца сусветным рэкордам шчыльнасці насельніцтва, калі адкінуць дзяржавы плошчай меней за 1000 кв км. Насельніцтва размеркавана па тэрыторыі краіны даволі раўнамерна, па сутнасці Бангладэш — вялікая вёска, з раскіданымі там-сям гарадамі, буйнейшыя з якіх — Дака (14 млн чал, у агламерацыі — 20), Чытагонг (4,8 млн), Кхулна (975 тыс.чал.), Нараянганж. Узровень урбанізацыі складае 36 % — адзін з самых нізкіх у Азіі.
Насельніцтва монаэтнічнае: 98 % — бенгальцы, якія гавораць на бенгальскай мове (належыць да індаарыйскай групы індаеўрапейскай сям’і). Бенгальская мова мае шмат дыялектаў, некаторыя з якіх часам нават разглядаюцца як асобныя мовы. Астатнія 2 % жыхароў Бангладэш — роднасныя бенгальцам выхадцы з паўночных раёнаў Індыі (т.зв. «біхарцы»), якія гавораць на мове урду той жа самай сям’і; а таксама малыя мангалоідныя плямённыя народнасці: чакма, санталы, марма, трыпура, гара, танчанг’я, мронг і інш., якія жывуць пераважна на паўднёвым усходзе краіны.
Эканоміка
Паводле класіфікацыі ААН Бангладэш доўгі час уваходзіла ў лік найменш развітых краін свету. У 2000-2010-я гг.. Бангладэш, нягледзячы на карупцыю, палітычную нестабільнасць і інш., дэманстравала адныя з найвышэйшых тэмпаў росту ВУП у свеце (у 2015—2017 — у сярэднім 7 % штогод). Тым не менш, 24 % насельніцтва краіны ўсё яшчэ жыве ніжэй міжнароднай рысы беднасці на менш чым $ 1,25 у дзень(у 2007 такіх было нашмат больш — 42 %). Аб’ём ВУП па парытэце пакупніцкай здольнасці ў 2017 склаў 687 млрд дол. (у 2015—600 млрд.) на душу насельніцтва — 4600 дол. ЗША.
Вядучая галіна эканомікі — сельская гаспадарка з рысавым ухілам, у якой занята каля 43 % насельніцтва. З У апошнія гады сельская гаспадарка дасягнула значных поспехаў: аднаго рысу збіраецца больш за 50 млн тон штогод, а яшчэ Бангладэш уваходзіць у першую дзясятку краін па зборы бульбы — 8 млн тон у 2018, па гэтым паказчыку бангладэшскія аграрыі апярэдзілі беларускіх! Галоўныя тэхнічныя культуры: джут, па вырошванні якога Бангладэш з’яўляецца сусветным лідарам, а таксама чай. Сельская гаспадарка краіны падвяргаецца шматлікім пагрозам: напрыклад, у 2017 частка ўраджаю рысу была страчана ў выніку рэкорднае паводкі, яшчэ частку з’елі 700 тыс. бежанцаў з М’янмы. Па прычыне аграрнай перанаселенасці адною з найвялікшых праблем краіны з’яўляецца беззямелле. Беззямельныя сяляне часта перасяляюцца ў гарады, асабліва Даку, дзе цяжка знайсці працу і жытло. Іншыя незаконна перабіраюцца ў Індыю.
У Бангладэш вядзецца здабыча прыроднага газу (запасы ацэньваюцца ад 360 да 657 млрд куб.м.), нафты. У 2018 годзе быў адрыты тэрмінал і пачаўся экспарт звадкаванага прыроднага газу. Гідраэнергетычныя рэсурсы выкарыстоўваюцца практычна поўнасцю. У 2017 пачалося будаўніцтва АЭС «Рупур» у 160 км на захад ад Дакі. Праектная магутнасць АЭС — 2400 МВт, адкрыццё плануецца ў 2023 годзе, будаўніцтва вядзе расійскі «Атамбудэкспарт».
У 2000-10-х у Бангладэш адбылася індустрыялізацыя са швейным ухілам. Удзельная вага прамысловасці, у якой занята 20 % насельніцтва, у канцы 2010-х складае 29 % ВУП (у 2005 — усяго 12 %). Яе аснова — тэкстыльныя, швейныя, джутавыя і гарбарныя прадпрыемствы. Падмуркам для выбуховага росту прамысловасці стала палітыка заахвочвання прыватнага капіталу (праводзіцца з пачатку 1990-х). Асабліва спрыяльныя ўмовы для замежных капіталаўкладанняў створаныя ў свабодных экспартных зонах, колькасць якіх павялічваецца з кожным годам. На канец 2007 іх было дзевяць.
Аб’ёмы экспарту ў 2016 склалі 39,4 млрд дол., імпарту — 49,4 млрд дол. Асноўныя экспартныя тавары Бангладэш — прадукцыя лёгкай прамысловасці (тканіны, швейныя вырабы і трыкатаж, джут і вырабы з яго, абутак, 85 % экспарту), а таксама марожаныя морапрадукты, кераміка, чай, медыкаменты. У наменклатуры імпарту пераважаюць прадукты харчавання, бавоўна, энерганосьбіты, машыны і абсталяванне, сыравіна і розныя спажывецкія тавары. Найбуйнейшыя імпарцёры бангладэшскай прадукцыі — ЗША, Вялікабрытанія, Германія і Францыя, а асноўныя пастаўшчыкі тавараў у Бангладэш — Кітай, Індыя, Сінгапур, Японія. Гандлёвы абарот з Беларуссю ў 2016 склаў 155 млн долараў. 97 % беларускага экспарту прыйшлося на калійныя ўгнаенні. Падпісаныя пагадненні аб пастаўцы тэхнікі «Амкадор» на 50 млн долараў.
Асноўны марскі порт і гандлёва-прамысловы цэнтр са свабоднай экспартнай зонай — Чытагонг (4 млн чал.). Становішча ў нізоўях буйнейшых рэк рэгіёна дорыць Бангладэш больш за 8000 км унутраных водных шляхоў, таму рачны транспарт тут мае вялікае значэнне.
Культура
Нацыянальнае свята — 26 сакавіка — Дзень незалежнасці (1971). Шырока адзначаюцца Дзень перамогі (16 снежня), Дзень роднай мовы (21 лютага) і рэлігійныя (у асноўным мусульманскія) святы. Бангладэш самастойна выпускае каля 80 фільмаў у год, аднак вялікай папулярнасцю ў насельніцтва карыстаюцца таксама і фільмы суседняй Індыі. Агульная колькасць перыядычных выданняў складае звыш 1,5 тыс., у т.л. больш 200 штодзённых газет на бенгальскай і англійскай мовах. Найбуйнейшыя бенгаламоўныя штодзённыя газеты — «Ітэфак», «Джанаконтха»; «Інкілаб»; англамоўныя — «Бангладэш абзэрвер», «Індэпендэнт». На перыяд надзвычайнага становішча ўведзеныя абмежаванні на крытыку дзейнасці кіраўніцтва краіны. Маюцца тры дзеючых інфармацыйных агенцтва: дзяржаўнае Бі-Эс-Эс, а таксама прыватныя Ю-Эн-Бі і «Бі-Дзі-Ньюс 24».
Дзяржаўнае тэлебачанне і радыёвяшчанне маюць па адным канале, якія вяшчаюць на бенгальскай і часткова на англійскай мовах. Існуе 10 прыватных кабельных тэлеканалаў і 6 радыёстанцый.
Адукацыя
З прычыны масавай непісьменнасці насельніцтва Бангладэш дзяржава прымае меры па яе скарэйшай ліквідацыі. Створана асобнае міністэрства ўсеагульнай пачатковай адукацыі, дадзены дазвол на дзейнасць у краіне шматлікіх бангладэшскіх і замежных няўрадавых грамадскіх арганізацый у сферы адукацыі.
Адмысловае месца займаюць духоўныя ісламскія навучальныя ўстановы, афіцыйная колькасць якіх перавышае 12 тысяч. У краіне налічваецца некалькі дзесяткаў дзяржаўных і прыватных (больш 60 тысяч) ВНУ. Вялікая частка з іх размешчаная ў сталіцы краіны Дацы. Празмерна актыўны ўдзел студэнтаў і выкладчыкаў у палітычнай дзейнасці адмоўна адбіваецца на навучальным працэсе. Недахоп навучальнай і навуковай базы і невысокі прэстыж бангладэшскіх дыпломаў у іншых краінах змушае студэнтаў працягваць сваю адукацыю за мяжой.
Торэ-Санта-Сузана
Торэ-Санта-Сузана (Torre Santa Susanna) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Брындзізі.
Насельніцтва складае 10640 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 193 чал./км². Займае плошчу 55 км². Паштовы індэкс — 72028. Тэлефонны код — 0831.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Царква Канстанціна і Алены (Магілёў)
Царква Канстанціна і Алены — колішні праваслаўны храм у Магілёве. Размешчаны на Машэкаўцы, па вуліцы Дарвіна, 1.
Гісторыя
Пабудавана ў пачатку XX стагоддзя як царква-школа св. Алены і Канстанціна на 3-й лініі Мышакоўскай гары. Ідэя пабудовы належала магілёўскаму архіепіскапу Канстанціну, таму яе называлі Канстанцінаўскай. Царкоўна-прыхадская школа існавала тут з 1914 года. У ёй працавала настаўніцай Лізавета Мікалаеўна Казлоўская. У 1916 годзе пры школе існаваў хор, які выступаў на рэлігійных мерапрыемствах. 29 мая 1916 г. калі царква была скончана «в черне», пры ўдзеле архіепіскапа Канстанціна быў урачыста ўзняты крыж. 17 студзеня 1917 года на няскончаную царкву-школу архіепіскап Канстанцін ахвяраваў яшчэ 500 рублёў (да гэтага яшчэ 700 руб.).
З 1922 года і да 1964 года тут размяшчалася школа № 9, у якой выкладала Заслужаная настаўніца БССР Лізавета Мікалаеўна Казлоўская. Цяпер у будынку размяшчаецца Абласны цэнтр творчасці.
Архітэктура
Будынак з чырвонай цэглы, выкананы ў тэхніцы муроўкі «англійская перавязка». У плане — трохнефавы, бяскупальны храм з трансэптам і пяціграннай апсідай, якая выступае за межы будынку. У стрыманым дэкоры фасада пераважае матыў аркі.
Галоўны фасад двух’ярусны з разарваным франтонам, пасярод якога прамавугольная дэкаратыўная ніша, з плоская аркай. Пад нішай — тры акны, пад якімі нішы. Сярэдняе шырокае з сегментнай аркай, па баках два вузкіх з паўцыркульнай аркай. Бакавыя фасады таксама двух’ярусныя, з тарцовымі выступамі трансэптамі са шчыпцовым дахам і зубчастым цагляным арнаментам на франтоне. У сярэдзіне арачнага выступу арачнае акно. Першы ярус бакавога франтона ўпрыгожаны паўцыркульнымі аркамі.
Другі ярус цэнтральнай часткі дэкарыраваны плоскімі аркамі. У сярэдзіне тарцовага выступу — закладзенае акно з нішамі. Будынак аздоблены ступеньчатым гзымсам і гарызантальнымі цягамі над вокнамі першага паверху. Над храмам знаходзіўся на 5-сажневы шпіль з крыжам.
IC 3026
IC 3026 — галактыка тыпу NF (у працэсе падцверджання) ў сузор’і Гідра.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Каліста (спадарожнік)
Каліста — адзін з галілеевых спадарожнікаў Юпітэра. Трэці па велічыні спадарожнік у Сонечнай сістэме, памерам прыкладна з Меркурый (але па масе саступае гэтай планеце ў тры разы).
Маставая вуліца (Гродна)
Маставая вуліца — вуліца ў цэнтральнай часцы Гродна. Даўжыня — 700 м. Праходзіць ад Савецкай плошчы да ракі Нёман. Перасякаецца з вуліцамі Давыда Гарадзенскага, Парыжскай камуны, Падольная.
Назва гістарычная. Вуліца вядома з 14 ст.
Каліста (спадарожнік)
Гісторыя адкрыцця
Назва «Каліста» была прапанавана менавіта Марыусам у 1614, аднак на працягу доўгага часу яна практычна не выкарыстоўвалася. Галілей прысвоіў чатыром адкрытым ім спадарожнікам парадкавыя нумары і Каліста пазначалася як «чацвёрты спадарожнік Юпітэра». Толькі з сярэдзіны XX стагоддзя назва «Каліста» стала агульнаўжывальнай.
Каліста названая па імя персанажа старажытнагрэчаскай міфалогіі, каханай Зеўса (Юпітэра).
Магчымасць жыцця ў акіяне
Як і ў выпадку з Еўропай і Ганімедам, папулярная ідэя пра магчымасць існавання ў падпаверхневым акіяне Каліста пазаземнага мікробнага жыцця. Але на Каліста ўмовы для жыцця некалькі горшыя за ўмовы на Еўропе і Ганімедзе. Асноўныя прычыны: недастатковасць судакранання з горнымі пародамі і недастатковы цеплавы паток з нетраў спадарожніка. Навуковец Торэнс Джонсан сказаў наступнае пра адрозненні ўмоў для жыцця на Каліста ад астатніх галілеевых спадарожнікаў :
Асноўныя кампаненты, важнай для ўзнікнення жыцця, — так званай «прэбіятычнай хіміяй» — маюць многія з аб’ектаў Сонечнай сістэмы, напрыклад каметы, астэроіды і ледзяныя спадарожнікі. Біёлагі сыходзяцца ў тым, што абавязковай умовай для жыцця служыць наяўнасць крыніцы энергіі і вадкай вады, такім чынам, было б цікава знайсці ваду ў вадкай форме па-за Зямлёй. Але наяўнасць магутнай крыніцы энергіі таксама важна, а цяпер акіян Каліста грэецца толькі за кошт радыеактыўнага распаду, тады як акіян Еўропы — яшчэ і прыліўнымі сіламі, дзякуючы блізкасці да Юпітэра.
На падставе гэтых і іншых меркаванняў лічыцца, што сярод галілеевых Месяцаў Еўропа мае найвялікшыя шансы на падтрыманне жыцця, прынамсі, мікробнага.
Кампаніла Джота
Званіца Джота — кампаніла кафедральнага сабора (Дуома) у Фларэнцыі.
Аўтарамі кампанілы былі тры майстры: Джота, які зрабіў агульны праект і скончыў першы ярус, Андрэа Пізана, які ў 1340-х гг. пабудаваў другі ярус з высокімі вокнамі-біфорэ, і, нарэшце, Франчэска Таленці, які дабудаваў Кампанілу і абліцаваў яе мармурамі: белым — з Карары, чырвоным з Сан-Джуста і зялёным — з Монтэ-Ферата.
Падножжа вежы ўпрыгожана барэльефамі вядучых скульптараў Рэнесансу: на другім ярусе — пано Джота, на трэцім — 16 статуй, шматлікія з якіх належаць Данатэла (арыгіналы сёння перамешчаны ў Музей сабора і заменены копіямі).
Забужжа (Нэмірыўскі раён)
Забужжа (Забу́жжя) — вёска ў Нэмірыўскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Аліна Коўшык
Алі́на Ко́ўшык (нар. 26 кастрычніка 1981, Гродна) — беларуская журналістка, грамадская і палітычная дзяячка. З верасня 2022 года прадстаўніца па нацыянальным адраджэнні ў Аб’яднаным пераходным кабінеце Святланы Ціханоўскай.
Біяграфія
Нарадзілася ў Гродне. Скончыла гістарычны факультэт Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы, атрымаўшы дыплом гісторыка і выкладчыцы англійскай мовы. Пазней скончыла аспірантуру Варшаўскага ўніверсітэта па спецыяльнасці паліталогія і гісторыя, кірунак — Усходняя Еўропа. Жыве ў Варшаве (Польшча). Вяла кулінарны блог. Да верасня 2022 года працавала на тэлеканале «Белсат», вяла інфармацыйны блок «Студыя „Белсат“», таксама аўтарка і вядоўца праграмы міжнародных навін «ПраСвет». Сузанавальніца Цэнтра беларускай салідарнасці ў Варшаве і творчай пляцоўкі ІнБелКульт 2.0. У верасні 2022 года прызначаная прадстаўніцай па нацыянальным адраджэнні ў Аб’яднаным пераходным кабінеце Святланы Ціханоўскай.
Сям’я
Замужам. Каля 2011 года нарадзіўся сын Караль.
Раскіданае гняздо (спектакль, Нацыянальны тэатр імя Якуба Коласа)
«Раскіданае гняздо» — спектакль, пастаўлены ў Нацыянальным акадэмічным драматычным тэатры імя Якуба Коласа па аднайменнай п’есе Янкі Купалы. Прэм’ера адбылася 13 снежня 1951 года. Спектакль быў з поспехам паказаны ў 1955 годзе ў Маскве на дэкадзе беларускага мастацтва і літаратуры, а пасля ў шматлікіх гарадах СССР.
Асаблівасці пастаноўкі
Пры пастаноўцы п’есы былі зроблены асобныя купюры ў тэксце, уведзеныя песні на словы Я. Купалы. Твор вырашаўся як гераічная народная драма, жыццёвы верагодная па сцэнічных вобразах (Незнаёмы — піцерскі рабочы і інш.) і дэталях пастаноўкі, з псіхалагічным абгрунтаваннем і падрабязнай распрацоўкай паводзін і ўчынкаў персанажаў.
NGC 683
NGC 683 (іншыя абазначэнні — UGC 1288, MCG 2-5-47, ZWG 437.43, NPM1G +11.0070, IRAS01471+1127, PGC 6718) — галактыка ў сузор’і Авен.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Пакроўскі раён (Данецкая вобласць)
Пакроўскі раён (Покровський район), да 2016 года — Краснаармійскі раён (Красноармійський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Данецкай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Пакроўск (Покровськ).
Утвораны ў 1 963 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 31054 чалавекі, плошча — 1315 км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 3 пасялковых і 17 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 3 пасёлкі гарадскога тыпу, 10 пасёлкаў сельскага тыпу і 85 сёлаў.
Дзесяць запаведзей
Дзесяць запаведзяў (Дэкалог або Закон Божы) (עשרת הדברות, «асерэт-а-дзіброт» — літар. Десять прамоў; δέκα λόγοι, «Дэкалог» — літаральна «Дзесяціслоўе») — прадпісанні, дзесяць асноўных законаў, якія, згодна з Пяцікніжжам, былі дадзены самім Богам Майсею, у прысутнасці сыноў Ізраіля, на гары Сінай на пяцідзесяты дзень пасля выхаду з Егіпта.
Дзесяць запаведзяў утрымліваюцца ў Пяцікніжжы ў двух версіях, якія амаль не адрозніваюцца друг ад друга (гл. Зых. 20:2-17; Др. Зак. 5:7-21). Згодна з яўрэйскай традыцыяй, варыянт, які змяшчаецца ў 20-й главе кнігі Зыход, быў на першых, разбітых скрыжалях, а варыянт Другога Закона — на другіх.
Гісторыя абвяшчэння
Біблейскае апавяданне апісвае Майсея, які заставаўся «сорак дзён і сорак начэй» (Зых.24: 18) на вяршыні гары Сінай, якая таксама называецца гарой Харыў, і там атрымаў адкрыццё ад Бога. Майсей перадаў Божыя запаведзі для сыноў Ізраілевых на трэці месяц пасля іх зыходу з Егіпта. Ізраіль атрымаў запаведзі пасля трох дзён падрыхтоўкі ля падножжа гары.
Сінай стаяў у агні, ахутаны густым дымам, зямля дрыжала, грымеў гром, бліскалі маланкі, і, у шуме стыхіі, перапакрываючы яго, раздаваўся голас Божы, прамаляючы запаведзі (Зых. 19:1 і далей). Потым сам Гасподзь напісаў «Дзесяць словаў» на двух каменных скрыжалях, «Скрыжалях Сведчання» (Зых. 24:12; 31:18; 32:16) або «Скрыжалях Запавету» (Др. Зак. 9:9, 11:15), і перадаў іх Майсею. Калі Майсей, пасля саракадзённага знаходжання на гары, спусціўся са скрыжалямі ў руках і ўбачыў, што народ, забыўшыся пра Бога, скача вакол Залатога цяля, то прыйшоў у такі страшэнны гнеў, што разбіў аб скалу скрыжалі з запаведзямі Бога. Пасля пакаяння ўсяго народа, Бог загадаў Майсею зрабіць дзве новыя каменныя скрыжалі, і прынесці Яму для паўторнага напісання Дзесяці запаведзяў (Др. Зак.10 :1-5).
Дзесяць запаведзяў
Пералікі Дзесяці запаведзяў у яўрэйскай і хрысціянскай традыцыі некалькі адрозніваюцца. Згодна з яўрэйскай традыцыяй, у Зых. 20:2 змяшчаецца першая запаведзь, а ў 20:3 — другая. Паводле жа хрысціянскай традыцыі, першая запаведзь змяшчаецца ў Зых. 20:3, а 20:2 разглядаецца як агульны ўступ. Большасць пратэстанцкіх цэркваў, а таксама Праваслаўная і Грэка-каталіцкая цэрквы дзеляць другую па яўрэйскай традыцыі запаведзь (Зых. 20:3-6) на дзве, лічачы першы верш першай запаведдзю, а астатнія вершы — другой. Рымска-каталіцкая і Лютэранская царквы дзеляць на дзве дзесяты па яўрэйскай традыцыі запаведзь.
Дзесяць запаведзяў паводле каталіцкай і лютэранскай традыцыі
Я — Пан Бог твой, які вывеў цябе з зямлі Егіпецкай, з дому няволі.
Львоўскі нацыянальны ўніверсітэт прыродакарыстання
Львоўскі нацыянальны ўніверсітэт прыродакарыстання (Львівський національний університет природокористування) — украінская вышэйшая навучальная ўстанова прыродазнаўчага і сельскагаспадарчага профілю.
Гісторыя
Гісторыя навучальнай установы пачынаецца 9 студзеня 1856 г., калі ў Дублянах у ваколіцах Львова на сродкі і пад патранатам Галіцкага гаспадарчага таварыства была адкрыта сельскагаспадарчая школа. У 1878 г. школа стала дзяржаўнай, а ў 1880 г. ─ вышэйшай навучальнай установай Аўстра-Венгрыі.
У 1901 г. вышэйшай сельскагаспадарчай школе ў Дублянах на падставе пастановы міністра земляробства Аўстра-Венгрыі быў прысвоены статус акадэміі. У гэты перыяд былі адкрыты першыя кафедры: паляводства і раслінаводства, сельскай адміністрацыі, сельскай інжынерыі, пры ёй таксама адкрылі станцыю па выпрабаванню сельскагаспадарчай тэхнікі, быў пабудаваны хімічны корпус і павільён механізацыі, разбудоўваўся інтэрнат, быў закладзены вадаправод.
Пасля далучэння заходніх зямель Украіны да Польшчы ў 1919 г. акадэмія страціла аўтаномію і ўвайшла ў склад Львоўскай палітэхнікі. На базе акадэміі ў лістападзе 1919 г. быў створаны паляводча-лясны факультэт Львоўскай палітэхнікі. Першыя тры семестра навучання адбываліся ў Львове, а тры наступныя ─ ў Дублянах.
Пасля заканчэння Другой сусветнай вайны на базе факультэта па рашэнні Савета Міністраў СССР і загадам міністра вышэйшай адукацыі СССР ад 30 верасня 1946 г. быў створаны Львоўскі сельскагаспадарчы інстытут.
У інстытуце паступова ствараліся новыя факультэты: агранамічны, механізацыі сельскай гаспадаркі, землеўпарадкавальны, эканамічны, сельскай архітэктуры і будаўніцтва, часова працавалі факультэты плодагародніны, лесамеліярацыі, электрыфікацыі сельскай гаспадаркі.
У 1960-х гг. у Дублянах была закладзена асноўная вучэбна-бытавая база універсітэта.
Пастановай Кабінета Міністраў Украіны ад 5 верасня 1996 г. на базе сельскагаспадарчага інстытута быў утвораны Львоўскі дзяржаўны аграрны універсітэт. 24 сакавіка 2008 г. Указам Прэзідэнта Украіны Львоўскаму дзяржаўнаму аграрнаму ўніверсітэту прысвоены статус нацыянальнага.
Універсітэт сёння
Зараз Львоўскі нацыянальны аграрны ўніверсітэт — гэта сучасная шматпрофільная навучальная ўстанова, на факультэтах якога навучаецца па 15 напрамках і 20 спецыяльнасцях больш за 10 тыс. студэнтаў, больш за 2 тыс. чалавек штогод павышаюць сваю кваліфікацыю ў Інстытуце паслядыпломнай адукацыі. Акрамя таго, у 8 каледжах універсітэта навучаецца больш за 8 тыс. студэнтаў. Функцыянуе аспірантура і дактарантура па 7 спецыяльнасцях, функцыянуе 3 саветы па абароне дысертацый па сельскагаспадарчых, эканамічных і тэхнічных навуках. На 37 кафедрах універсітэта працуюць вядомыя навукоўцы, вопытныя педагогі, сярод якіх больш 60 дактароў навук, прафесараў і больш за 300 кандыдатаў навук, дацэнтаў.
Барыс Анатолевіч Эйзнер
Барыс Анатолевіч Эйзнер (нар., Гомель) — беларускі вучоны ў галіне тэхналогіі апрацоўкі матэрыялаў. Доктар тэхнічных навук (1993). Член Нью-Ёркскай АН (1999).
Біяграфія
Скончыў Беларускі інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту (1972). З 1976 года ў Фізічна-тэхнічным інстытуце НАН РБ (з 1996 года загадчык лабараторыі). З 1999 года працуе ў Ізраілі. Навуковыя працы па даследванні працэсаў фарміравання іонных шматкампанентных кандэсаваных сістэм, тэхналогіях нанясення гарача-, эразійнаўстойлівых і іншых спецыяльных пакрыццяў.
Зянькіўці (Нэмірыўскі раён)
Зянькіўці (Зя́ньківці) — вёска ў Нэмірыўскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Армаіс Асатуравіч Саркісаў
Армаіс Асатуравіч Саркісаў (, Баку — ) — Герой Савецкага Саюза.
Біяграфія
У канцы 1943 года прызваны ў армію Ціміразеўскім райваенкаматам (Масква). У баявых дзеяннях з 1944 года. Камандзір кулямётнага разліку 158-га гвардзейскага стралковага палка (51-ая гвардзейская стралковая дывізія, 6-я гвардзейская армія, першы Прыбалтыйскі фронт) камсамолец гвардыі яфрэйтар Саркісаў 25 чэрвеня 1944 года ў ліку першых пераправіўся на левы бераг Заходняй Дзвіны. У баі за плацдарм у в. Балбечча Бешанковіцкага раёна удзельнічаў у адбіванні контратак праціўніка і загінуў.