cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Паўднёвая Карэя
Эканоміка
Ключавыя напрамкі паўднёвакарэйскай эканомікі за 60-гадовую гісторыю існавання дзяржавы моцна змяніліся. У 1940-х гадах эканоміка краіны абапіралася пераважна на сельскую гаспадарку і лёгкую прамысловасць. На працягу наступных некалькіх дзесяцігоддзяў акцэнт перамясціўся ў бок лёгкай прамысловасці і вытворчасці тавараў народнага спажывання, а ў 70-х і 80-х гадах XX стагоддзя — у бок цяжкай прамысловасці. На працягу 30 гадоў пасля таго, як прэзідэнт краіны Пак Чон Хі ў 1962 г. абвясціў пачатак першай пяцігодкі, эканоміка краіны расла вельмі высокімі тэмпамі, а сама структура эканомікі моцна змянілася.
Бурны эканамічны рост у 80-х гадах запаволіўся да канца дзесяцігоддзя. Да таго часу эканамічны рост запаволіўся да 6,5 % у год, а з ростам заработнай платы насельніцтва вырасла і інфляцыя.
Лошыца (рака)
Ло́шыца — рака ў Мінску, правы прыток Свіслачы. Пачатак — мікрараён Малінаўка, вусце — рака Свіслач у раёне Мінскага камвольнага камбіната. Даўжыня 9,2 км.
Назва
Назва ракі Лошыца (пазнейшая памяншальная форма ад пярвейшага *Лоша) балцка-літоўскага паходжання. Рэчкі з такімі назвамі таксама ў басейнах Сажа, Прыпяці, Дзясны.
Як і назвы літоўскіх рэк тыпу Laš-upis, рачная назва Лоша можа быць звязаная або з літоўскім lašas «кропля», lašėti «капаць», lašmuo «месца ў возеры, дзе ўцякае ці выцякае рэчка», або з літоўскім lašis «ласось», lašėti «блішчэць». Дакладна з першым значэннем звязаная назва літоўскай ракі Lašmuo.
Пры гэтым сама балцкая назва ласося вытворная ад значэння «капаць», бо матываваная блішчэннем, стракатасцю — «заплямленасцю» лускі, што мае на сабе чырванавата-карычневыя плямы.
Капа (аблачэнне)
Ка́па  — літургічнае аблачэнне ў заходніх літургічных абрадах, мае форму шырокага плата, які пакрывае плечы і замацоўваецца спераду стужкай або шпількай. Нагадвае плашч-накідку, якую насілі падчас дажджу. Капа прыкладна з VI ст. выкарыстоўвалася святарамі як верхняе аблачэнне ў тых выпадках, калі не апранаўся арнат, г.зн. у асноўным у час свяшчэннадзеянняў, якія праводзіліся па-за храмам. Пачынаючы з Сярэднявечча да цяперашняга часу святар апранаецца ў капу для правядзення працэсій і некаторых іншых абрадаў. Капу мелі права насіць пеўчыя ў час святочных біскупскіх цырымоній. У Сярэднявечча была вядома т. зв. чорная капа — цырыманіянальная накідка са шчыльнай чорнай тканіны, выкарыстоўвалася манахамі на вялікія святы падчас малітвы ў хоры. Да нядаўняга часу біскупы і ганаровыя прэлаты ў час урачыстых цырымоній насілі т.зв. вялікую капу, пурпуровага колеру ў кардыналаў і малінавую — ва ўсіх астатніх. Пурпуровы Папскі мантум амаль нічым не адрозніваецца ад вялікай капы, за выключэннем большай сваёй шырыні, і з’яўляецца яе мадыфікацыяй.
Лошыца (рака)
Назва
Назва Лоша (> Лошыца) магла значыць як «Ціхаплынная (рака)», так і «Ласасіная (рака)» або нават «Блішчастая (рака)».
Кардынальскі капялюш
Кардына́льскі капялю́ш — атрыбут аблачэння рымска-каталіцкіх кардыналаў. Чырвонага колеру з чырвонымі палямі, абшыты залатымі ніткамі і раскошнымі кутасікамі. Кардынал гэты капялюш ніколі не апранае. У час набажэнстваў і ўрачыстасцей яго нясуць перад кардыналам.
Лошыца (рака)
Гідраграфія
У раёне мікрараёна Брылевічы зліваецца са сваім левым прытокам — ракой Мышкай. У мікрараёне Курасоўшчына ўтварае вадасховішча Лошыца, на беразе якога размешчаны парк Курасоўшчына. У сярэднім цячэнні ракі ў межах Мінска створаны 2 сажалкі.
Распрацоўваецца план рэканструкцыі Лошыцкай воднай сістэмы, які прадугледжвае стварэнне водна-паркавай сістэмы, якая стане зонай адпачынку для жыхароў Мінска.
Капан (Арменія)
Капа́н (Կապան) — горад у Арменіі, адміністрацыйны цэнтр марза Сюнік.
Іван Несцеравіч Усаў
Біяграфія
Скончыў Бабруйскую фельчарскую школу (1940), Мінскі медыцынскі інстытут (1951).
Узнагароды
Заслужаны дзеяч навукі Беларусі (1981), заслужаны работнік аховы здароўя Беларусі (1991), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Беларусі (1984 г.)
Фрымант (Каліфорнія)
Фрымант (Fremont) — горад у Каліфорніі, ЗША. Размешчаны ў акрузе Аламіда, у паўднёва-ўсходняй частцы вобласці заліва Сан-Францыска, дзе з’яўляецца чацвёртым па велічыні горадам. Горад Ньюарк утварае анклаў усярэдзіне Фрыманта.
Гісторыя
Горад утвораны 23 студзеня 1956 года пасля зліцця пяці невялікіх гарадскіх абшчын: Сентэрвіл (Centerville), Ірвінгтан (Irvington), Місія Сан-Хасэ (Mission San Jose), Найлс (Niles) і Уорм-Спрынгс (Warm Springs). Названы ў гонар Джона Фрыманта.
П’етрабруна
П'етрабруна (Pietrabruna) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лігурыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Імперыя.
Насельніцтва складае 578 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 58 чал./км². Займае плошчу 10 км². Паштовы індэкс — 18010. Тэлефонны код — 0183.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Матфей.
Фальіца
Фальіца (Foglizzo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 3771 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 225 чал./км². Займае плошчу 17 км². Паштовы індэкс — 10084. Тэлефонны код — 0124.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Assunzione di Maria
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Нальбах
Нальбах (Nalbach) — камуна ў Германіі, у зямлі Саар. Уваходзіць у склад раёна Зарлуі. Насельніцтва — 9501 чалавек (на 31 снежня 2006 года). Займае плошчу 22,43 км². Афіцыйны код — 10 0 44113.
Абшчына падзяляецца на 4 сельскія акругі.
Сувальскае ваяводства
Сувальскае ваяводства (Województwo suwalskie) — адно з ваяводстваў, якія існавалі ў 1975—1998 гадах у Польшчы. Яго цэнтрам быў горад Сувалкі. У 1999 годзе тэрыторыя была ўключана ў склад Падляскага і Вармінска-Мазурскага ваяводстваў.
Гарады
Найбуйнейшымі гарадамі ваяводства станам на 1998 год былі:
Стома
Стома — зморанасць ад цяжкай працы ці якога-небудзь занятку (стомленасць), таксама беларускае прозвішча.
Агнёўка яловая
Арэал і экалогія
Пашырана ў Еўразіі, Паўночнай Амерыцы; на Беларусі трапляецца ўсюды. Расце ў лясах групамі на галлі і пнях пераважна хвойных парод. Пладаносіць у жніўні-верасні.
Значэнне
Неядомая.
Багорыя
Геаграфія
Возера Багорыя без сталага сцёку. Дзякуючы гэтаму, а таксама мясцовым фумаролавым крыніцам (некаторыя б’юць з дна возера) вада ў ім мае незвычайны малахітавы колер, надзвычай салёная (каля 100 г солі на літр) і ўтрымоўвае значны працэнт іонаў Na+, HCO3- і CO32-.
Узровень вады амаль не змяняецца на працягу года.
Прырода
Нягледзячы на высокую канцэнтрацыю соляў, возера Багорыя населена адным надзвычай прадукцыйным відам цыанабактэрыяў, якім корміцца шматлікі заапланктон. Ён, у сваю чаргу, прываблівае земнаводных, яшчарак і паўзуноў, а таксама птушак. Асабліва вядомыя чырвоныя фламінга (Phoenicopterus minor), колькасць якіх у асобныя гады дасягае 200 тыс. У 1990-ыя гг., калі іншыя азёры Вялікай рыфтавай даліны перажывалі засуху, Багорыя была населена птушкамі вельмі шчыльна.
Мясцовасць каля возера саваннага тыпу. Вакол расце 44 віды двухдольных і 31 від аднадольных раслін.
Ахова
У 1970 г. быў створаны прыродны парк Возера Багорыя, адкрыты для наведвальнікаў. У 1983 г. ён быў пераўтвораны ў Нацыянальны запаведнік, што займае 107 км².
У 1999 г. Нацыянальны запаведнік Возера Багорыя быў уключаны ў спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. У 2011 г. разам з азёрамі Накуру і Элементэйта ўвайшло ў ахоўваемую групу сістэмы азёр Вялікай рыфтавай даліны.
У 2000 г. запаведнік атрымаў статус Рамсарскага ўгоддзя.
Алег Сяргеевіч Цернавой
Алег Сяргеевіч Цернавой (нар., Чарджуй, Туркменістан) — беларускі вучоны-філосаф, аўтар прац па праблемах сацыяльнай філасофіі, этыкі, палітычнай сістэмы грамадства, методыкі выкладання, заслужаны дзеяч навукі Беларусі.
Біяграфія
Скончыў Маскоўскі дзяржаўны інстытут міжнародных адносін (1957).
Пасля сканчэння інстытута працаваў у Міністэрстве замежных спраў БССР. З 1961 працаваў у БДПУ.
Рудзенка (рака)
Ру́дзенка — рака ў Беларусі, у Жлобінскім і Буда-Кашалёўскім раёнах Гомельскай вобласці, левы прыток ракі Окра (басейн Дняпра).
Даўжыня ракі 15,8 км, з іх 11 км на тэрыторыі Жлобінскага раёна. Плошча вадазбору складае 142 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,7 м/км. Выток ракі знаходзіцца за 1,5 км у напрамку на ўсход ад вёскі Перамога Буда-Кашалёўскага раёна, на паўднёвы захад ад вёскі Галы. Вадазбор у межах Прыдняпроўскай нізіны. Упадае ў Окру злева прыкладна за 0,8 км у напрамку на захад ад пасёлка Асінавіца (Жлобінскі раён). Прытокі — ручаі і меліярацыйныя каналы.
Каля ракі населеныя пункты Пірэвічы, Кругавец, Рудзенка.
Італьянская Лівія
Італья́нская Лі́вія (Libia italiana) — каланіяльныя ўладанні Італьянскага каралеўства на поўначы Афрыкі. На поўдні Італьянская Лівія межавала з французскімі Чадам і Нігерам, брытанскім Суданам. На захадзе з французскім Алжырам, на ўсходзе з Егіптам.
Зомбі
Зомбі (zombie, zonbi) — містычны архетыпічны персанаж сучаснай масавай культуры. Пад зомбі разумеецца ажыўлены труп. Хоць вытокі вобраза зомбі ўзыходзяць, верагодна, да культаў вуду, усё ж архетып персанажа ў творах сучаснай культуры пераасэнсаваны ў працах амерыканскага рэжысёра Джорджа Рамэра. Яго фільм «Ноч жывых мерцвякоў» 1968 года з часам пачаў лічыцца класічным фільмам жахаў.
У шэрагу мастацкіх фільмаў пра зомбі і іншых выява бензапілы як прылады масавага забойства ў руках псіхічна неўраўнаважанага злачынца фігуруе як знак бязмежнай жорсткасці, вар’яцтва, разбурэння, непазбежнасці зла.
Апісанні зомбі адрозніваюцца ў розных жанрах. У фантастыцы зомбі — гэта заражаныя нейкай інфекцыяй (вірусам) жывыя людзі, якія цалкам страцілі кантроль над сабой, імкнуцца нападаць на іншых жывых істоті і забіваць іх, часам пажыраць трупы, пры гэтым інфекцыя можа перадавацца праз укусы. Дзеянні такіх зомбі хаатычныя, і яны не падпарадкоўваюцца нікому. Такія зомбі з тэлесерыяла «Хадзячыя мерцвякі» або кінафільма «Вайна светаў Z».
У творах фэнтэзі зомбі маюць некалькі іншую прыроду. Як правіла, гэта разнавіднасць нежыці, трупы, ажыўленыя з дапамогай асаблівага віду чорнай магіі — некрамантыі. Часта апісваюцца як марудлівыя бязвольныя істоты, якія выконваюць простыя загады свайго гаспадара, цёмнага вядзьмака ці ліча. Такі вобраз зомбі характэрны для шматлікіх відэагульняў фэнтэзі-жанру, такіх як The Elder Scrolls ці Heroes of Might and Magic, а таксама зомбіпадобных віхтоў з раманаў серыі «Песня Лёду і Агню» амерыканскага пісьменніка Джорджа Марціна.
З часам вобраз персанажа выйшаў далёка за рамкі фільмаў жахаў і фігуруе ў самых розных жанрах сучаснай культуры, аж да камедыйных. Так, напрыклад, шырокую папулярнасць атрымала відэагульня Plants vs. Zombies, у якой у гумарыстычным стылі абгульваецца супрацьстаянне ордам зомбі, якія імкнуцца дабрацца да гаспадара дома.
Паняцце таксама прыняло пераносны сэнс, ён можа азначаць замбіраванага жывога чалавека, які цалкам страціў кантроль над сабой і сваім целам або які падпарадкоўваецца нечым загадам. У пераносным сэнсе слова можа азначаць апантанага чалавека, які знаходзіцца пад моцным уплывам якіх-небудзь перакананняў, захапленняў ці дэструктыўнага культу.
Васіль Стома
Васіль Стома ( — ) — беларускі пісьменнік і грамадскі дзеяч эміграцыі.
Біяграфія
Нарадзіўся 4 сакавіка 1911 года ў мястэчку Лужкі Дзісенскага павета Віленскай губерні ў Расійскай імперыі (цяпер Шаркаўшчынскі раён Віцебскай вобласці). Рана згубіў бацьку. Вучыўся ў мясцовай школе.
З 1949 года жыў у ЗША, у Нью-Брансуіку (Нью-Джэрсі). Быў адным з заснавальнікаў аддзела Беларуска-амерыканскага задзіночання ў Нью-Джэрсі, старшынёй у Беларускім культурна-асветным камітэце, сябрам рэдкалегіі газеты «Беларус», сябрам Рады БНР, парафіянінам царквы Жыровіцкай Божай Маці, выкладчыкам у беларускай суботняй школцы, выступаў ініцыятарам школьных тэатральных пастановак. Працаваў шаўцом у краме адзення. У вольны ад працы ў шавецкай майстэрні час згадваў пра абрады і звычаі Дзісеншчыны, складаў слоўнічак тамтэйшага дыялекту, а таксама пісаў успаміны.
Аўтар кнігі ўспамінаў, прысвечаных Лужкам, — «Маё мястэчка». «Маё мястэчка» ў 1980-х гадах друкавалася на старонках эміграцыйнага часопіса «Беларускі сьвет», у 1998 годзе — у метрапольным «Полымі». Успаміны былі выдадзеныя асобнай кнігай у Мінску ў 2014 годзе, а 2 жніўня 2014 года ў Лужках адбылася прэзентацыя кнігі.
Памёр 31 мая 1992 года ў Нью-Брансуіку. Пахаваны на могілкай царквы Жыровіцкай Божай Маці ў Іст-Брансуіку.
Бус (Саар)
Бус (Bous) — камуна ў Германіі, у зямлі Саар. Уваходзіць у склад раёна Зарлуі. Насельніцтва — 7376 чалавек (на 31 снежня 2006 г.). Займае плошчу 7,61 км². Афіцыйны код — 10 0 44 122.
Тэруо Івамато
(岩本 輝雄; нар. ) — былы японскі футбаліст. У 1994 годзе выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
NGC 5374
NGC 5374 (іншыя абазначэнні — UGC 8874, MCG 1-36-4, ZWG 46.16, IRAS13549+0620, PGC 49650) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Алгарытм Луна
Алгарытм Лу́на (Luhn algorithm), або формула Луна, або алгарытм Мод10 — алгарытм вылічэння кантрольнага ліку нумара пластыкавых картак у адпаведнасці са стандартам ISO/IEC 7812. Не з'яўляецца крыптаграфічным сродкам, прызначэнне алгарытму ў першую чаргу - выяўленне памылак, выкліканых ненаўмысным скажэннем даных (напрыклад, пры ручным уводзе нумара карткі, пры прыёме даных аб нумары сацыяльнага страхавання праз тэлефон). Дазваляе толькі з некаторай ступенню пэўнасці судзіць аб адсутнасці памылак у блоку лікаў, але не дае магчымасці лакалізацыі і карэкцыі выяўленай недакладнасці.
Алгарытм распрацаваны супрацоўнікам фірмы IBM, апісаны ў ЗША ў 1954 годзе, патэнт атрыманы ў 1960 годзе.
Найбольш распаўсюджаныя ўжыванні для падліку кантрольнга ліку:
У цяперашні час змест алгарытму з'яўляецца грамадскім здабыткам.
Перавагі і недахопы
У сілу прастаты рэалізацыі, алгарытм спажывае мінімум вылічальных магутнасцяў; у шэрагу выпадкаў пры наяўнасці навыка разлік можа быць выкананы ў уме. У той жа час, алгарытм Луна дазваляе толькі выявіць памылкі ў блоках даных, і нават не ўсе. Скажэнне адной лічбы выяўляецца. ВЫяўляюцца амаль усе парныя перастаноўкі лічбаў, якія ідуць запар (за выключэннем 09 ↔ 90). Не могуць быць выяўлены некаторыя скажэнні двух літар запар, а дакладна 22 ↔ 55, 33 ↔ 66 і 44 ↔ 77. Алгарытм не дае інфармацыі аб месцы і характары ўзніклай памылкі.
Алгарытм можа ўжывацца для паслядоўнасцяў лічбаў любой даўжыні, аднак пры гэтым варта мець на ўвазе, што на досыць доўгіх паслядоўнасцях лікаў магчыма з'яўленне адначасова некалькіх скажэнняў даных; некаторыя з такіх памылак могуць прывесці да памылковай высновы, што кантрольны лік, вылічаны алгарытмам Луна, пацвярджае нязменнаць даных.
Спрошчаны алгарытм
Напрыклад:
4 5  6  1     2  6  1  2     1  2  3  4     5  4  6  4 8     12       4     2        2     6        10    12 8     3        4     2        2     6        1     3
2. Потым усе лікі складваюцца.
8+5+3+1 + 4+6+2+2 + 2+2+6+4 + 1+4+3+4 = 57
3. Атрыманая сумма павінна быць кратнай 10 (40, 50, 60, 70, …)
У прыкладзе: апошні лік — гэта кантрольная лічба. Для таго, каб радок быў правільны ў адпаведнасці с алгарытмам Луна, кантрольная лічба павінна быць роўнай 7.
4 5  6  1     2  6  1  2     1  2  3  4     5  4  6  7 8     12       4     2        2     6        10    12 8     3        4     2        2     6        1     3
8+5+3+1 + 4+6+2+2 + 2+2+6+4 + 1+4+3+7 = 60
Арыгінальны алгарытм, апісаны распрацоўшчыкам
1. Лічбы патрэбнай паслядоўнасці нумаруюцца справа налева.
2. Лічбы, якія апынуліся на няцотных месцах, застаюцца без зменаў.
3. Лічбы, якія знаходзяцца на цотных месцах, памнажаюцца на 2.
4. Калі ў выніку такога множання атрымліваецца лік больш за 9, яно замяняецца сумай лічбаў атрыманага множання — адной лічбай.
5. Усе атрыманыя ў выніку пераўтварэння лічбы складваюцца. Калі сума кратная 10, то зыходны радок правільны.
C
На ўваходзе функцыі: масіў  з   лічбаў (прадстаўлена ў выглядзе макросу  ), кожная лічба не меней за   і не болей за. Гэты масіў - нумар карткі для верыфікацыі.
На выхадзе функцыі: значэнне тыпу,  , калі нумар карткі валідны,   - інакш.
У функцыі прадугледжана санітызацыя даных на ўваходзе. Калі масіў на ўваходзе не з'яўляецца нумарам карткі, то функцыя заканчваецца датэрмінова.
JS
На ўваходзе функцыі: масіў  з   лічбаў (прадстаўлена ў выглядзе канстанты  ), кожная лічба не меней за   і не болей за. Гэты масіў - нумар карткі для верыфікацыі.
На выхадзе функцыі: значэнне тыпу,  , калі нумар карткі валідны,   - інакш.
У функцыі прадугледжана санітызацыя даных на ўваходзе. Калі масіў на ўваходзе не з'яўляецца нумарам карткі, то функцыя заканчваецца датэрмінова - кідае выключэнне.
Java
На ўваходзе функцыі: масіў  з   лічбаў (прадстаўлена ў выглядзе канстантнага статычнага поля  ), кожная лічба не меней за   і не болей за. Гэты масіў - нумар карткі для верыфікацыі.
На выхадзе функцыі: значэнне тыпу,  , калі нумар карткі валідны,   - інакш.
У функцыі прадугледжана санітызацыя даных на ўваходзе. Калі масіў на ўваходзе не з'яўляецца нумарам карткі, то функцыя выкідвае выключэнне і заканчваецца датэрмінова.
Аналагі
Алгарытм Верхуфа
Дубіна Баярская
Дубіна́ Бая́рская (, Дубина Боярская) — аграгарадок у Валожынскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Валожынскага сельсавета.
З 20 лістапада 1973 года да 28 мая 2013 года вёска з’яўлялася цэнтрам Узбалацкага сельсавета.
Геаграфія
Аграгарадок знаходзіцца за 10 км у напрамку на поўнач ад горада Валожын, за 80 км ад Мінска.
Цягліцы галавы чалавека
Ніжэй прадстаўлены спіс цягліц галавы (, mm. capitis), якія з'яўляюцца часткай цягліцавай сістэмы чалавека. Цягліцы аб'яднаны ў спіс, паводле міжнароднага стандарту Terminologia Anatomica (TA), які быў распрацаваны Федэратыўным камітэтам па анатамічнай тэрміналогіі (FCAT) і Міжнароднай федэрацыяй асацыяцыі анатамаў (IFAA). У сваю чаргу, цягліцы галавы падзяляюцца на мімічныя (цягліцы твару) і жавальныя цягліцы. Беларускія назвы прыведзены паводле лацінска-руска-беларускага анатамічнага слоўніка.
Мімічныя цягліцы
Мімічныя цягліцы, ці цягліцы твару  развіваюцца з другой жабравай дугі. Ад іншых шкілетных цягліц яны адрозніваюцца шэрагам асаблівасцей сваёй будовы. Мімічныя цягліцы не маюць падвойнага прымацавання да касцей — яны пачынаюцца ад касцей тваравага чэрапа і прымацоўваюцца двума ці адным канцом да скуры ці слізістых абалонак, дзякуючы чаму пры іх скарачэнні змяняецца міміка твару (рэльеф скуры). Мімічныя цягліцы з'яўляюцца параўнальна тонкімі, пазбаўлены фасцый і размяшчаюцца ў пласце тлушчавай клятчаткі непасрэдна пад скурай. Яшчэ адной асаблівасцю мімічных цягліц з'яўляецца тое, што прымацоўваючыся да скуравага покрыва, яны сваімі асобнымі пучкамі злучаюцца адна з адной. Адзінкавае скарачэнне мімічных цягліц назіраецца рэдка, звычайна адбываецца скарачэнне цэлай групы цягліц, але пры гэтым толькі адна з цягліц з'яўляецца вызначальнай. Ад камбінацый гэтых скарачэнняў залежыць разнастайнасць мімікі. Змяняючы форму адтулін і перасоўваючы скуру з утварэннем складак, мімічныя цягліцы надаюць твару пэўны выраз, які адпавядае таму ці іншаму перажыванню. Акрамя асноўнай функцыі — выражаць эмоцыі — мімічныя цягліцы таксама бяруць удзел у маўленні, жаванні. Для зручнасці апісання мімічныя цягліцы ў адпаведнасці з трыма аддзеламі твару часта дзеляць на тры групы: верхнюю (цягліцы, якія займаюць верхнюю частку твару і размяшчаюцца ў вобласці вачніцы і лба), сярэднюю (размешчаны паміж вачніцамі і ротам) і ніжнюю (цягліцы, якія групуюцца вакол рота і падбародка). У адпаведнасці з размяшчэннем вылучаюць наступныя групы цягліц   :
Жавальныя цягліцы
Жавальныя цягліцы развіваюцца з мезадэрмы першай жабравай дугі, звязаны адна з адной марфалагічна (прымацоўваюцца да ніжняй сківіцы) і функцыянальна (здзяйсняюць жавальныя рухі ніжняй сківіцы). Жавальныя цягліцы, у адрозненне ад мімічных, пакрыты шчыльнымі фасцыямі, маюць двухбаковае мацаванне да касцей і выконваюць наступныя функцыі: закрыванне рота, рух ніжняй сківіцы наперад, назад і ў бакі, артыкуляцыя. Некаторыя аўтары дзеляць жавальныя цягліцы на асноўныя (жавальная, скроневая, медыяльная і латаральная крылападобныя цягліцы) і дапаможныя (цягліцы шыі).
Комжа
Ко́мжа — аблачэнне рымска-каталіцкіх клірыкаў. Гэта аблачэнне можа быць толькі белага колеру, апранаецца ў час служэння пры алтары або пры выкананні іншых літургічных абавязкаў. Без патрэбы яе апранаць не дазваляецца. Комжа мае шматвекавую традыцыю. З часоў Старазапаветнага Іерусалімскага Храма гэта адзенне пакалення Левітаў, выбраных Богам праз Майсея на служэнне Богу. У час набажэнства Левіты апраналі даволі доўгую туніку, і толькі ў гэтым адзенні яны маглі служыць у час ахвярапрынашэнняў. Цяпер комжу апранаюць у час набажэнства міністранты, якія паслугоўваюць падчас усіх літургічных дзеянняў, ксяндзы, дыяканы, біскупы, кардыналы, Папа Рымскі.
Келецкае ваяводства (1975—1998)
Келецкае ваяводства (Województwo kieleckie) — адно з ваяводстваў, якія існавалі ў 1975—1998 гадах у Польшчы. Яго цэнтрам быў горад Кельцы. У 1999 годзе тэрыторыя была ўключана ў склад Свентакшыскага ваяводства.
Гарады
Найбуйнейшымі гарадамі ваяводства станам на 1998 год былі:
Крымскія горы
Прырода
Крымскія горы працягваюцца з захаду на ўсход на 145 км, з поўначы на поўдзень на 40-50 км. Складаюцца з трох паралельных град: асноўнай — Галоўны хрыбет (Яйла) з максімальнай абсалютнай адзнакай 1545 м (г. Раман-Кош), сярэдзіннай — выш. да 500—750 м, паўночнай — выш. да 350 м.
Горы ўтвораны структурамі мезазойскага ўзросту, складзены пераважна з гліністых сланцаў, перакрытых вапнякамі. Канчаткова Крымскія горы сфарміраваліся ў альпійскую складкавасць. Галоўная града мае стромкія схілы, глыбока парэзаныя рэчкамі, ручаямі і часовымі вадацёкамі. Вяршыня грады — «яйла» (на крымска-татарскай мове — летняя паша; пл. каля 320 км²), спадзістахвалістая з разнастайнымі формамі карставага рэльефу — варонкамі, сподкамі, далінамі, праваламі, пячорамі. Паўднёвы схіл стромкі, разбіты апоўзнямі на буйныя блокі. На ўзбярэжжы (Паўднёвы бераг Крыма) выяўлены марскія тэрасы, ёсць старажытныя вулканічныя ўтварэнні (Мядзведзь-гара, Карадаг). Сярэдзінная і паўночныя грады з’яўляюцца куэстамі, маюць слабы нахіл на поўнач і стромкія схілы на поўдні. Ёсць радовішчы будаўнічых матэрыялаў (вапнякі, жвір, туф, дыябаз), паўкаштоўных камянёў і інш. Мінеральныя крыніцы.
Клімат Крымскіх гор умераны на большай частцы тэрыторыі, субтрапічны міжземнаморскі на паўднёвым схіле Галоўнай грады і ўзбярэжжы. Галоўная града перашкаджае пранікненню ўмераных паветраных мас на поўдзень, а субтрапічных — на поўнач. У раёнах з умераным кліматам сярэдняя тэмпература студзеня каля −2, −4 °C, у ліпені каля 24 °C, у гарах каля 16 °C. Гадавая колькасць ападкаў каля 600 мм, выпадаюць пераважна летам. Устойлівае снегавое покрыва ўтвараецца зімой толькі ў гарах. У зоне субтрапічнага клімату ў студзені каля 4 °C, у ліпені каля 24 °C, ападкаў ад 600 мм на ўзбярэжжы да 1200 мм у гарах, выпадаюць пераважна зімой.
Рэчкі невялікія, летам большасць перасыхае, маюць пераважна грунтавое жыўленне, паводкавы рэжым. Бываюць селі.
Расліннасць, глебы і жывёльны свет падпарадкаваны вышыннай пояснасці. На паўднёвых схілах Галоўнай грады да вышыні 300 м — зона ксерафітных ядлоўцава-дубовых нізкіх лясоў з вечназялёных і лістападных хмызнякоў на чырвона-бурых і карычневых глебах. Вышэй дубовыя і букавыя лясы з эндэмічнымі відамі хвой. Пад шыракаліста-хваёвымі лясамі фарміруюцца горна-лясныя бурыя глебы. На паверхні вяршынь Галоўнай грады горныя лугі, лугавыя стэпы з ядлоўцавым сланікам, купы дрэў і хмызнякоў на горна-лугавых чарназёмападобных глебах. Паўночны схіл Галоўнай грады, сярэдзінная і паўночныя грады маюць падобную вышынную пояснасць, аднак адсутнічаюць эндэмічныя субтрапічныя віды. Каля падножжа гор развіты лесастэпавыя ландшафты на горных чарназёмах. У фаўне горна-лясной зоны — высакародны алень, казуля, каменная куніца, кажан, барсук, шматлікія віды птушак і інш.
Турызм
Крымскія горы — адзін з папулярных раёнаў турызму і альпінізму.
Гімн Брунея
Божа, блаславі Султана («Allah Peliharakan Sultan») — нацыянальны гімн Брунея.
Мерцыг (Саар)
Мерцыг (Merzig) — горад у Германіі, раённы цэнтр, размешчаны ў зямлі Саар. Уваходзіць у склад раёна Мерцыг-Вадэрн. Насельніцтва — 30,4 тыс. чалавек (2010). Займае плошчу 108,79 км². Афіцыйны код — 10 0 42 113.
Горад падзяляецца на 17 гарадскіх раёнаў.
Сяргей Аляксеевіч Сергачоў
Сяргей Аляксеевіч Сергачо́ў (нар., , БССР) — беларускі архітэктар. Доктар архітэктуры (2008), прафесар (2009). Член-карэспандэнт Міжнароднай акадэміі архітэктуры (2011). Член Беларускага саюза архітэктараў (1987). Ганаровы прафесар Паўночна-заходняга будаўнічага інстытута КНР (1999).
Біяграфія
Нарадзіўся года ў Мінску. У 1969 годзе скончыў Беларускі політэхнічны інстытут па спецыяльнасці «Архітэктура» (выкладчыкі Н. М. Макляцова, С. С. Мусінскі, І. К. Елісееў, кіраўнік дыпломнага праекта У. А. Чантурыя). У 1968—1972 гадах працаваў архітэктарам у інстытуце «Мінскпраект». У 1972—1975 гадах вучыўся ў аспірантуры пры БПІ. У 1975—1977 гадах выкладчык-асістэнт кафедры «Тэорыі і гісторыі архітэктуры»; у 1976—1977 гадах намеснік дэкана архітэктурнага факультэта БПІ.
У 1977—1983 гг. кіраўнік рабочай групы па стварэнні музея Беларускага дзяржаўнага музея народнай архітэктуры і побыту. У 1983—1985 гг. галоўны інспектар Упраўлення музеяў і аховы помнікаў Міністэрства культуры БССР. У 1985 годзе старэйшы навуковы супрацоўнік, у 1986—1993 гг. намеснік дырэктара Беларускага навукова-даследчага і праектнага інстытута па будаўніцтве на сяле. Адзін са стваральнікаў музея матэрыяльнай культуры «Дудуткі». У 1984 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю.
З 1990 года дацэнт (па сумяшчальніцтве), з 1993 года штатны выкладчык БПА, дацэнт кафедры «Тэорыя і гісторыя архітэктуры», з 1997 — загадчык кафедры «Архітэктура жыллёвых і грамадскіх будынкаў». У 2008 годзе абараніў доктарскую дысертацю па тэме «Беларускае народнае дойлідства».
Творчасць
Найбольш значныя праектныя работы — жылыя дамы па праспекце Ракасоўскага і вул. М. Танка ў Мінску (1971—1972, у сааўтарстве); навучальна-адукацыйны цэнтр Федэрацыі горналыжнага спорту і снаўборда Рэспублікі Беларусь (2006) у Мінску; шматфункцыянальная зала для прыёму гасцей у Горналыжным спартыўна-аздараўленчым комплексе «Лагойск» (2008, у суаўтарстве); тэхніка-эканамічнае абгрунтаванне Белдзяржмузея народнай архітэктуры і побыту (1979; у суаўтарстве), рэстаўрацыйныя работы на аб’ектах музея (навуковы кансультант, 1982-83).
Рэстаўрацыя помнікаў народнай архітэктуры: свіран у экспазіцыйнай зоне «Млын» Дзяржаўнага гісторыка-культурнага запаведніка «Заслаўе» (1993), вятракі ў музейным комплексе «Дудуткі» (1994) і ў фермерскай гаспадарцы каля пасёлка Мольча ў Светлагорскім раёне (2006).
Адзін са стваральнікаў Музейнага комплексу старадаўніх народных рамёстваў і тэхналогій «Дудуткі» ў Пухавіцкім раёне (1992-97): генеральны план, музейна-вытворчы корпус, кузня, жылыя дамы, малыя архітэктурныя формы.
Навуковая дзейнасць
Даследуе гісторыю народнага дойлідства Беларусі, праблемы захавання гісторыка-культурнай спадчыны, развіцця традыцый у сучаснай архітэктуры.
Апублікаваў у айчынных і замежных (Расія, Польшча, Венгрыя, Вялікабрытанія, Кітай) навуковых часопісах і зборніках, у матэрыялах навуковых канферэнцый, у навучальна-метадычных дапаможніках і матэрыялах, у энцыклапедычных выданнях больш 450 прац па дадзеных праблемах, у тым ліку кнігі «Летапіс драўлянага дойлідства Беларусі», «Драўляная архітэктура Беларусі XVI—XIX стст.» і манаграфія «Беларускае народнае дойлідства», адзначаная на XXXIII Рэспубліканскім конкурсе «Мастацтва кнігі-1993» як лепшае выданне годзе Дыпломам 1-й ступені.
Узнагароды
Публікацыі 2003—2005 гадоў адзначаны дыпломам як «Лепшы цыкл прац па адзінай сістэме» на VI Нацыянальным фестывалі архітэктуры (Мінск, 2005).
Мерцыг
Мерцыг:
Тэатр Крусібл
Тэатр Крусібл (Crucible Theatre) — тэатр, пабудаваны ў 1971 годзе і размешчаны ў гарадскім цэнтры Шэфілда, графства Паўднёвы Ёркшыр, Англія. Акрамя спектакляў, там штогод з 1977 года праходзіць галоўны турнір па снукеры — чэмпіянат свету.
Карадаг
Карада́г (цюрк. чорная гара) — вулканічны масіў у Крыме, на беразе Чорнага мора, за 20 км на паўднёвы захад ад г. Феадосія, ва Украіне.
Складаецца з купалападобнай Святой гары, або г. Вялікі Карадаг (выш. 577 м), і Берагавога хрыбта з арыгінальнымі формамі выветрывання. Складзены з туфаў і лаў. Радовішчы паўкаштоўных камянёў (сердалік, агат, яшма). Расліннасць прадстаўлена лясамі, стэпамі, зараснікамі нізкарослых цвердалістых паўхмызнякоў.
3 боку мора — бухты (Сердалікавая, Блакітная і інш.). Каля ўсходняга падножжа — курорт Планёрскае (Кактэбель).
П’евэ-дзі-Тэка
П'евэ-дзі-Тэка (Pieve di Teco) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лігурыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Імперыя.
Насельніцтва складае 1421 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 35 чал./км². Займае плошчу 41 км². Паштовы індэкс — 18026. Тэлефонны код — 0183.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Себасцьян.
Андэрс
Андэрс — імя і прозвішча.
Маралік
Маралі́к (Մարալիկ) — горад на паўночным захадзе Арменіі, размешчаны ў марзе Шырак. Знаходзіцца на заходнім схіле горнага масіва Арагац, на вышыні 1920 м над узроўнем мора.
Праз горад праходзіць шосе Батумі — Ахалцыхэ — Ахалкалакі — Гюмры — Маралік — Талін — Ерэван. З Мараліка праходзіць чыгунка да Гюмры.
Славутасці
У Мараліку знаходзіцца царква, пабудаваная ў 1903 г., у горадзе шмат хачкараў XI—XII стагоддзяў.
Мартуні (Гегаркунік)
Мартуні́ (Մարտունի) — горад на ўсходзе Арменіі, у марзе Гегаркунік. Размешчаны за 130 км на ўсход ад Ерэвана, каля паўднёва-заходняга ўзбярэжжа возера Севан.
Місурата
Місурата (مصراته) — горад у Лівіі, сталіца аднайменнага муніцыпалітэта. Трэці па велічыні пасля Трыпалі і Бенгазі горад краіны.
Насельніцтва
Насельніцтва — 259.056 жыхароў (па ацэнцы на 2010 год).
Гісторыя
Па розных крыніцах няма адзінай думкі быў горад заснаваны фінікійцамі (1000-я да н.э.), рымлянамі , або ісламскімі заваёўнікамі, (VII ст. н.э.);  , а таксама пра яго старажытную назву (Тубакціс, Тубакт, ці Тубарціс ).
Грамадзянская вайна
У лютым 2011 года падчас паўстання ў Лівіі, горад стаў адным з цэнтраў апазіцыйных сіл. Горад актыўна бамбардзіраваўся войскамі Муамара Кадафі і быў разбураны.
Геаграфія
Размешчаны ля мыса Місурта (Місратах), за 5 км ад узбярэжжа Міжземнага мора, за 210 км на усход ад Трыпалі.
Форна-Канавезэ
Форна-Канавезэ (Forno Canavese) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 3771 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 225 чал./км². Займае плошчу 17 км². Паштовы індэкс — 10084. Тэлефонны код — 0124.
Enteridium lycoperdon
Enteridium lycoperdon — від міксаміцэтавых амёбазоеў сямейства.
Апісанне
Касмапалітычны від. Расце на мёртвай драўніне лісцевых і іглічных дрэў. Плазмодый харчуецца бактэрыямі, грыбкамі, цвіллю, дрожджамі, арганічнымі часцінкамі і спорамі. Калі ўмовы становяцца занадта сухімі, плазмодый пераходзіць у склероцый, чакаючы вяртання вільготных умоў. Спарангій шарападобнай формы, дыяметрам 50-80 мм. Спярша пладовае цела белага колеру і са слізкай паверхняй. Пры паспяванні становіцца карычневай афарбоўкі, паверхня падсыхае і трэскаецца. Праз расколіны высыпаюцца споры. Споры шарападобнай або яйцападобнай формы, карычневыя з плямамі на паверхні, дыяметрам 5-7 мкм. Вецер і дождж разносіць іх на вялікія адлегласці пасля асыпання.
Дубіна Вяршыцкая
Дубіна́ Вяршы́цкая (, Дубина Вершицкая) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Валожынскага сельсавета.
NGC 5375
NGC 5375 (іншыя абазначэнні — NGC 5396, IRAS13546+2924, UGC 8865, KARA 605, MCG 5-33-27, ZWG 162.35, PGC 49604) — галактыка ў сузор’і Гончыя Псы.
Дубіна Вяршыцкая
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Узбалацкага сельсавета.
NGC 5375
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Масахіро Эндо
(遠藤 昌浩; нар. ) — былы японскі футбаліст. У 1994 годзе выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Antidesma
Antidesma трапічны род раслін сямейства, які ўключае ў сябе каля 170 відаў.
Складаецца з кустоў або дрэў да 30 метраў у вышыню, расце ў вечназялёных лясах. Яны сустракаюцца ў тропіках Старога Свету, асабліва ў Паўднёва-Усходняй Азіі, а таксама Аўстраліі, Афрыцы і на астравах Ціхага акіяна.
Амбарыў
Амбарыў (Амба́рів) — вёска ў Мыкалаіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Пінья (Італія)
Пін'я (Pigna) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лігурыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Імперыя.
Насельніцтва складае 886 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 17 чал./км². Займае плошчу 54 км². Паштовы індэкс — 18037. Тэлефонны код — 0184.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Міхаіл Архістратыг.
Рычард Паркс Бонінгтан
Рычард Паркс Бонінгтан (Richard Parkes Bonington;, Арнольд, Нотынгем — , ) — англійскі мастак, прадстаўнік рамантызму ў жывапісе.
У 1817 годзе сям’я пераязджае ў Кале. Тут Бонінгтан навучаўся тэхніцы акварэлі ў Луі Франсіа, вучня Томаса Гёрціна. З 1819 года вучыцца ў парыжскай Школе прыгожых мастацтваў у Антуана-Жана Гро, аднак не пераняў у апошняга захаплення гістарычным жывапісам. Важнейшым для творчага развіцця Бонінгтана было сяброўства з Эжэнам Дэлакруа і Тэадорам Жэрыко. Падарожнічаў па поўначы Францыі, у 1823 годзе наведаў Бельгію, а ў 1826 адправіўся ў Паўночную Італію, дзе асноўнай тэмай яго работ становіцца пейзаж. Упершыню адпраўляе ў Салон дзве нармандскія акварэлі ў 1822 годзе. На Парыжскім салоне 1824 года Бонінгтан атрымаў залаты медаль і ў 1825 годзе разам з Дэлакруа адправіўся ў Лондан, каб вывучаць творчасць Уільяма Цёрнера і англійскую гістарычную школу жывапісу. Карціны, якія знаходзіліся ў майстэрні Бонінгтана, былі прададзены на аўкцыёне Сотбі ў 1829 годзе.
Мастацкі ўплыў Бонінгтана на рамантыкаў Англіі і Францыі быў такі вялікі, што ён адчуваецца нават у працах Каміля Каро, у імпрэсіяністаў і мастакоў барбізонскай школы.
Анатоль Іванавіч Мурашка
Біяграфія
Нарадзіўся 29 красавіка 1927 года ў в. Беразіно (цяпер — Докшыцкі раён Віцебскай вобласці).
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут (гідратэхнічны факультэт, 1955), Беларускі навукова-даследчы інстытут меліярацыі і воднай гаспадаркі (аспірантура, 1960). Працаваў у Беларускім політэхнічным інстытуце (1955—1957, кафедра будаўнічай механікі, асістэнт), Беларускім навукова-даследчым інстытуце меліярацыі і воднай гаспадаркі (1961—1983, малодшы навуковы супрацоўнік, з 1966 — загадчык лабараторыі пластмасс і шкломатэрыялаў), Цэнтральным навукова-даследчым інстытуце комплекснага выкарыстання водных рэсурсаў (з 1983, дырэктар).
Навуковыя інтарэсы: прынцыпы і метады асушэння балот і пераўвільготненых зямель з выкарыстаннем палімерных і інш. матэрыялаў; праблемы прыродакарыстання.
Труа-Рыўер
Труа-Рыўер, таксама Тры-Рывер (Trois-Rivières - Тры ракі) — пяты па велічыні горад у канадскай правінцыі Квебек. Труа-Рыўер — таксама найбуйнейшы населены пункт і сталіца гісторыка-культурнага і адміністрацыйнага рэгіёну Морысі. Насельніцтва — 126 тыс. чалавек.
Геаграфічнае становішча
Труа-Рыўер мае важнае стратэгічнае значэнне для правінцыі Квебек. Ён размешчаны на паўночным беразе ракі Святога Лаўрэнція. Галоўны транзітны пункт, размешчаны паміж найбуйнейшым мегаполісам Квебека — горадам Манрэаль і сталіцай правінцыі — Квебекам. На паўднёвым беразе ракі размяшчаецца горад Беканкур.
Гісторыя
На працягу доўгага часу на тэрыторыі сучаснага горада жылі індзейцы плямёнаў алганкіны і абенакі. Французскі даследчык Жак Карцье апісаў месца падчас свайго другога падарожжа ў Новы Свет у 1535 годзе. Назва горада, аднак, была дадзена толькі ў 1599 годзе, капітанам Франсуа Гравэ Дзю Понам, і ўпершыню стала ўжывацца пры стварэнні карт у 1601 годзе.
У 1760 годзе горад быў захоплены Вялікабрытаніяй.
Масіс
Масі́с (Մասիս) — горад у Арменіі ў марзе Арарат, размешчаны на левым беразе рэчкі Раздан, за 14 км на поўдзень ад Ерэвана.
Масіс — найбуйнейшы чыгуначны вузел Арменіі, які абслугоўвае сталіцу Арменіі - Ерэван. Штодзённа праз станцыю праходзіць 1 пасажырскі, 8 прыгарадных і вялікая колькасць грузавых цягнікоў.
Бляск
Бляск — параметр крыніцы святла, які характарызуе асветленасць паверхні, перпендыкулярнай да падаючых прамянёў.
Звычайна азначаецца як E (або E', дзеля адрознення ад азначэння асветленасці наогул) і вызначаецца як:
E'′' — бляск, I — сіла святла, L''² — квадрат адлегласці.
Адзінка вымярэння бляску — люкс, у астраноміі — зорная велічыня.
Хвастцовая залоза
Хвастцовая залоза ці надхваставая  — размешчана над хваставымі пазванкамі, сакрэт якой выводзіцца вонкі праз буйныя пратокі. Сам па сабе сакрэт алеісты і выкарыстоўваецца птушкамі для змазкі пер'я, засцерагаючы іх ад намакання, захоўваючы эластычнасць. Пад уздзеяннем сонечнага святла сакрэт хвастцовай залозы ператвараецца ў вітамін Д, які птушкі заглынаюць пры ачыстцы пяра. Нарэшце, сакрэт гэтай залозы спрыяе захаванню рагавога чахла дзюбы. Добра развітая хвастцовая залоза як у водных, так і ў наземных птушак; адсутнічае яна ў страўсавых, у некаторых папугаяў, галубоў, дрофаў і іншых птушак.
Будова
залоза, якая знаходзіцца ў аснове хваста ды складаецца з дзвюх частак. Кожная з доляў мае па цэнтральнай пратоцы, у якую трапляюць вывядзенні з трубачак, радыяльна размешчаных вакол. Гэты сакрэт выводзіцца вонкі праз буйныя пратокі.
Падчас чысткі пер’я птушкі труцца галавой ля залозы, а пасля па ўсім целе, такім чынам змазваючы сакрэтам усю паверхню пер’я.
Функцыя
Сам па сабе сакрэт алеісты і змяшчае ферменты, бялкі, тлустыя кіслоты і эргастэрол. Апошні пад уздзеяннем ультрафіялетавага святла ператвараецца ў вітамін D.
У вадаплаўных птушак сакрэт залозы засцерагае пер’е ад намакання і захоўвае яго эластычнасць. У асобных відаў спрыяе захаванню рагавіцы дзюбы і лускавай скуры на лапах.
Хелена Петэрсдатэр Странгэ
Хелена Петэрсдатэр Странгэ (Helena Pedersdatter Strange; Helena Pedersdotter Strange; у Швецыі таксама вядомая як каралева Элін; каля 1200 ― 1255) ― каралева-кансорт Швецыі, жонка караля Кнута II. Паходзіла з высакароднай сям’і Ульфельдаў.
Яе бацькам быў дацкі рыцар Педэр Странгесан, маці ― Інгеборг Эсбернсдатэр з дынастыі Хвідэ, пляменніца дацкага арцыбіскупа Абсалона. Лічыцца, што Хелена выйшла замуж за Кнута, які займаў пасаду рэгента пры каралі Швецыі прыкладна ў 1225 годзе, хоць дакладны год іх шлюбу невядомы. Кнут быў рэгентам пры непаўналетнім каралі Эрыке XI з 1222 года і сам заняў трон у 1229 годзе. Хелена, або Элін, як яе называюць шведскія гісторыкі, такім чынам стала каралевай. Каралева Элін выкарыстоўвала тую ж самую пячатку на афіцыйных дакументах, што і яе муж: цікаўны факт, які сведчыць аб тым, што яна магла мець вялікі палітычны ўплыў у каралеўстве.
У 1234 годзе яе муж памёр, і зрынуты кароль Эрык вярнуўся на сваю радзіму. Каралева-удава Элін выйшла замуж за двараніна Філіпа Лаўрэсана. У 1247 годзе яна стала сведкай таго, як яе сын ад першага шлюбу паўстаў супраць новага манарха, але пацярпеў няўдачу і быў пакараны ў 1248 годзе. Другі яе сын быў пакараны ў 1251 годзе, і ў тым жа годзе яна стала ўдавой. Памерла ў 1255 годзе.
Чырка
Чы́рка, Мольча, Мольчанскі канал — рака ў Беларусі, у Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці, левы прыток ракі Жардзянка (басейн ракі Дняпро).
Даўжыня ракі 18 (21 ) кіламетраў. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,7 м/км. Плошча вадазбору 100 км². Пачынаецца за 3,5 км на паўночны ўсход ад вёскі Вялікі Бор, вусце за 2 кіламетры на ўсход ад вёскі Чыркавічы. Рэчышча каналізаванае.
Каля ракі населеныя пункты Астроўчыцы, Мольча, Чыркавічы, Мядкоў.
Мадагаскар
Мадагаскар (малаг. Madagasikara, Madagascar), афіцыйная назва — Рэспубліка Мадагаскар (малаг. Repoblikan'i Madagasikara [republikʲan madaɡaskʲarə̥], фр. République de Madagascar) — астраўная дзяржава ў Індыйскім акіяне, размешчана на востраве Мадагаскар (чацвёрты па велічыні востраў у свеце) і прылеглых дробных астравах ля ўзбярэжжа Афрыкі. Плошча - 587 тыс. км², насельніцтва - 24,2 млн чалавек. Сталіца - Антананарыву. З'яўляецца найбуйнейшай у свеце дзяржавай, якая займае адзін востраў.
Пасля распаду суперкантынента Гандвана, каля 88 мільёнаў гадоў назад, Мадагаскар аддзяліўся ад Індыі, што абумовіла развіццё мясцовых раслін і жывёл у адноснай ізаляцыі. Больш за 90% відаў не сустракаюцца больш нідзе на Зямлі. Разнастайныя экасістэмы вострава і унікальны жывёльны свет знаходзяцца пад пагрозай вымірання з-за хуткага росту насельніцтва. Першыя чалавечыя паселішчы на ​​Мадагаскары паўсталі паміж 350 годам да н. э. і 550 годам н. э. Аўстранезійскія народы прыбылі на каноэ з Калімантану. Каля 1000 гады н. э. да іх далучыліся банту, пераправіўшыся праз Мазамбіцкі праліў. Пазней на Мадагаскары аселі і іншыя перасяленцы. Кожны з іх зрабіў свой уклад у культурнае жыццё вострава. Этнічны склад жыхароў дзеліцца на васямнаццаць ці больш падгруп, з якіх найбольш буйным з'яўляецца народ імерына з цэнтральнай горнай мясцовасці.
Гісторыя
Археолагі даказалі, што першыя людзі з'явіліся на Мадагаскары паміж II і V стагоддзямі нашай эры. У VII стагоддзі арабскія купцы збудавалі на Мадагаскары факторыю.
Інстытут мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору імя Кандрата Крапівы НАН Беларусі
Інстытут мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору імя Кандрата Крапівы Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі — акадэмічны інстытут Аддзялення гуманітарных навук і мастацтваў НАН Беларусі. Створаны ў 1957 на базе сектара мастацва Інстытута літаратуры і мастацтва і сектара этнаграфіі і народнай творчасці Інстытута гісторыі АН БССР. З 2012 г. уваходзіць у Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры на правах філіяла.
Гісторыя
Інстытут створаны 11 ліпеня 1957 года Пастановай Савета Міністраў БССР на базе сектара мастацтва Інстытута літаратуры і мастацтва і сектара этнаграфіі і народнай творчасці Інстытута гісторыі АН БССР. Першым дырэктарам Інстытута стаў акадэмік АН БССР Пятро Фёдаравіч Глебка.
Інстытут імкліва рос і развіваўся. У 1967 годзе ў інстытуце было 5 сектароў: этнаграфіі; фальклору; тэатру і кіно; музычнага мастацтва; выяўленчага мастацтва. За першае дзесяцігоддзе існавання Інстытутам было апублікавана 328 манаграфій, 6 зборнікаў навуковых артыкулаў, 12 зборнікаў фальклорных твораў, вялізная колькасць навукова-папулярных брашур і артыкулаў у газетах і часопісах. У складзе Інстытута было 77 супрацоўнікаў, з іх 4 дактары навук, 25 кандыдатаў навук, 1 член-карэспандэнт і 1 акадэмік АН БССР.
Пасля пастановы Дзяржаўнага камітэта па навуцы СССР і Прэзідыўма АН БССР у 1969 годзе для падрыхтоўкі Збору помнікаў гісторыі і культуры Беларусі быў утвораны адпаведны сектар. У 1976 годзе аформіліся сектар тэатральнага мастацтва і сектар кінамастацтва.
У 1981 годзе ў Інстытуце працавалі 174 чалавекі, сярод іх 3 члены-карэспандэнты АН БССР, 6 дактароў навук і 40 кандыдатаў навук.
У 2012 годзе Інстытут увайшоў на правах філіяла ў склад Цэнтра даследаванняў беларускай кульутры, мовы і літаратуры НАН Беларусі. Член-карэспандэнт НАН Беларусі Аляксандр Іванавіч Лакотка перайшоў на пасаду дырэктара новаўтворанага Цэнтра, а дырэктарам Інстытута стаў доктар мастацтвазнаўства Валерый Іванавіч Жук. 3 2021 года дырэктарам з’яўляецца кандыдат мастацтвазнаўства Таццяна Георгіеўна Гаранская.
Фрасінета
Фрасінета (Frassinetto) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 287 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 12 чал./км². Займае плошчу 24 км². Паштовы індэкс — 10080. Тэлефонны код — 0124.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы апостал Варфаламей.
Лазар Маркавіч Хідэкель
Ла́зар Ма́ркавіч Хідэкель (29 снежня 1904, Віцебск — 22 лістапада 1986, Ленінград) — савецкі архітэктар і педагог.
Біяграфія
Лазар Маркавіч Хідэкель нарадзіўся 16 (29) снежня 1904 года ў яўрэйскай сям'і ў Віцебску. Яго бацька, Мордух Аронавіч (1867—1932), таксама быў архітэктарам. Вучыўся ў Мсціслава Дабужынскага, Марка Шагала і Казіміра Малевіча. У 1918 годзе, у 14 гадоў, як выключэнне (юны ўзрост), быў прыняты ў Віцебскую народную мастацкую школу, вучань М. Шагала і М. Дабужынскага па класу акварэлі. У 1918—1919 — вучань Эля Лісіцкага ў яго віцебскай архітэктурнай студыі. У шаснаццаць — вучань і паслядоўнік Казіміра Малевіча, адзін са стваральнікаў УНОВИСа, узначальвае Архітэктурную студыю УНОВИСа. У 1922 годзе скончыў Віцебскі мастацка-прамысловы інстытут. У 1922—1928 — узначальвае архітэктурную лабараторыю ГИНХУКа (да 1926) і ГИИИ. У 1929 годзе скончыў Інстытут грамадскіх інжэнераў у Ленінградзе (ЛИСИ). З 1934 года — кіраўнік майстэрні Ленпроекта. У гады Вялікай Айчыннай вайны — галоўны архітэктар інстытута «Механобр». Выкладчык, прафесар Ленінградскага інжэнерна-будаўнічага інстытута, дэкан архітэктурнага факультэта.
Памёр Лазар Хідэкель 22 лістапада 1986 года ў Ленінградзе. Пахаваны на могілках пасёлка Камарова.
Творчасць
Лазар Хідэкель называў сябе «мастаком-архітэктарам», пазней дадаўшы мянушку «фантаст» як спасылку на адну з цэнтральных асаблівасцей свайго мастацтва і архітэктуры: «бачанне Супрематических структур, плаваючых у прасторы», якое ўпершыню праявілася як касмічныя станцыі зямлян у яго работах Віцебскага перыяду УНОВИС-а ў 1920—1921 гадах і пазней — у футурыстычных гарадах, якія ён задумаў у сярэдзіне 1920-х гадоў.
Дараванне Хидекеля як архітэктара было прызнана на раннім этапе, пачынаючы з яго шырока вядомага клуба рабочых 1926 года, які ўвайшоў у гісторыю як першы ў свеце супрэматычны архітэктурны будынак. Па сутнасці, пачаўшы з работы з Элем Лісіцкім над пераходам ад планарнага супрэматызма да трохмарнага, Хідэкель стаў не проста першым, а сапраўды адзіным супрематическим архітэктарам. Па яго меркаванню, авангардная архітэктура паходзіла з гэтай сучаснай выяўленчай сістэмы.
Спадчына
Вывучэнне і публікацыя супрэматычнай спадчыны Хідэкеля пачаліся пасля некалькіх дзесяцігоддзяў сталинскай забароны і супалі з паступовым адкрыццём рускага авангарда і яго стваральнікаў у час хрушчоўскай адлігі. Гэты працэс, які пачаўся ў канцы 1960-х гадоў, стаў вынікам высілкаў групы савецкіх і замежных вучоных.
Гэтак, Л. А. Жадава сцвярджала, што «Хідэкель быў галоўным памочнікам Малевіча у яго архітэктурных эксперыментах 1924—1925».
Гэтае сцверджанне на сягонняшні дзень поўнасцю пацвярджаецца дакументамі з архіваў ГИХуК і ГИИИ — шмат упершыню з'явіліся надрукаванымі ў кнізе «Лазар Хідэкель і Супрэматызм» Іны Карасік.