cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вялікая ромбападобная цягліца
Вялі́кая ро́мбападо́бная цяглі́ца (m. rhomboideus major) — парная плоская шырокая цягліца другога слоя цягліц спіны, якая знаходзіцца пад трапецападобнай цягліцай паміж лапаткамі і мае выгляд плоскай шырокай ромбападобнай пласціны. Пачынаецца ад васцяватых адросткаў чатырох верхніх грудных пазванкоў. Пучкі яе накіроўваюцца латэральна і крыху ўніз і замацоўваюцца да медыяльнага краю лапаткі.
Функцыя
Цягліца крыху паднімае лапатку, прыводзячы яе да сярэдняй лініі, прычым ізаляванае скарачэнне яе ніжняй часткі круціць лапатку ніжнім вуглом унутр.
Кровазабеспячэнне
Цягліца забяспечваецца крывёю папярочнай артэрыі шыі, надлапаткавай артэрыі, задніх міжрабровых артэрый (aa. transversa colli, suprascapularis, intercostales posteriores).
Інервацыя
Цягліца інервуецца дарсальным нервам лапаткі (n. dorsalis scapulae) праз наступныя спіннамазгавыя сегменты: C IV —C V.
Беларуская інжынерная акадэмія
Беларуская інжынерная акадэмія — прафесійная арганізацыя спецыялістаў у вобласці тэхнікі і тэхналогій. Не з’яўлялася дзяржаўнай акадэміяй навук, існавала на правах грамадскага аб’яднання.
Гісторыя
Была ўтворана 11 снежня 1992 г. Мела ў свамі складзе Брэсцкі, Гродзенскі, Віцебскі, Магілёўскі і Гомельскі філіялы. Выдавала часопіс «Известия Белорусской инженерной академии» (з 29.09.2005 — «Инженерный вестник»" ).
З 2006 — грамадскае аб’яднанне «Беларускае інжынернае таварыства».
Мэты і кірункі дзейнасці
Асноўнымі мэтамі дзейнасці Беларускай інжынернай акадэміі былі дэклараваны:
Пазначаны наступныя праблемныя кірункі дзейнасці Беларускай інжынернай акадэміі:
Джэферсан (рака)
Джэферсан (Jefferson River) — рака ў штаце Мантана, ЗША. З'яўляецца адным з трох вярхоўяў Місуры разам з рэкамі Галатын і Мадысан, з якімі яна злучаецца паблізу горада Тры-Форкс (акруга Галатын, Мантана).
Даўжыня — 134 км, а разам з ракой Рэд-Рок — 375 км. Плошча басейна — 24688 км². Самы доўгі выток ракі, ручай Браўэра, бярэ пачатак на паўночным схіле гары Джэферсан, на вышыні 2750 м над узроўнем мора.
Усходне-Афрыканская Федэрацыя
Усходне-Афрыканская Федэрацыя (East African Federation, Shirikisho la Afrika Mashariki) — прапанаванае палітычнае аб'яднанне краін-членаў Усходне-Афрыканскай супольнасці (Бурундзі, Кенія, Руанда, Танзанія, Уганда) у адзіную суверэнную дзяржаву.
Агульная характарыстыка
Плошча федэрацыі складзе 1 820 664 км², тым самым яна будзе чацвёртай па велічыні краінай у Афрыцы і сямнаццатай у свеце. З насельніцтвам у 149 959 317 чалавек федэрацыя будзе другой па колькасці насельніцтва краінай у Афрыцы (пасля Нігерыі) і адзінаццатай у свеце. Колькасць насельніцтва будзе большая, чым у Расіі, Японіі і Мексіцы, і ўдвая меншая, чым у ЗША. Шчыльнасць насельніцтва будзе складаць 82,5 чалавека на кв. км. Па ацэнцы кнігі фактаў ЦРУ, ВУП федэрацыі будзе складаць 224 798 000 000 долараў ЗША, што стане пятай па велічыні эканомікай у Афрыцы і 51-й у свеце. ВУП на душу насельніцтва будзе складаць 1500 долараў ЗША. У федэрацыі будзе дзве афіцыйныя мовы: суахілі і англійская. Сталіцу прапануецца размясціць у танзанійскім горадзе Аруша, які знаходзіцца недалёка ад мяжы з Кеніяй. Аруша з'яўляецца штаб-кватэрай Усходне-Афрыканскай супольнасці. Найбуйнейшым горадам федэрацыі павінен стаць танзанійскі Дар-эс-Салам (4,4 млн чал на 2012 год).
Храналогія
У 2010 годзе Усходне-Афрыканская супольнасць адкрыла свой уласны агульны рынак для тавараў, рабочай сілы і капіталу ў рэгіёне, з мэтай увядзення адзінай валюты ў 2014 годзе і стварэннем поўнай палітычнай федэрацыі ў 2015 годзе.
14 кастрычніка 2013 года лідары Уганды, Кеніі, Руанды, Танзаніі і Бурундзі правялі сустрэчу ў Кампале, абмеркаваўшы праект канстытуцыі для Усходне-Афрыканскай Федэрацыі.
Разглядаецца перспектыва далучэння Паўднёвага Судана да УАС, што можа паўплываць на тэрміны фарміравання федэрацыі, з прычыны таго, што Паўднёвы Судан мае праблемы з наладжваннем інфраструктуры з-за таго, што прэзідэнт Салва Кіір спыніў гандляваць нафтай з Суданам. Паўднёвы Судан прыняў рашэнне пачаць будаўніцтва трубаправодаў у абыход Судана праз Эфіопію да портаў Джыбуці, а таксама на паўднёвы ўсход да ўзбярэжжа Кеніі. У красавіку 2014 года на саміце УАС будзе вырашацца пытанне аб афіцыйным далучэнні Паўднёвага Судана ў якасці шостай краіны-ўдзельніцы інтэграцыйнага блока.
Камітэт сабраўся на пяцідзённую кансультацыйную сустрэчу ў Бурундзі з 14 па 18 студзеня 2020 года, на якой абвясціў, што канстытуцыя канфедэрацыі будзе распрацавана да канца 2021 года. На наступных сустрэчах будзе падрабязна разгледжана дарожная карта да поўнай палітычнай федэрацыі.
Майскі (Добрушскі раён)
Ма́йскі (, Майский) — пасёлак у Добрушскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Рассветаўскага сельсавета.
Да 26 кастрычніка 1989 года пасёлак уваходзіў у склад Крупецкага сельсавета.
ФК Нёман-Агра Стоўбцы
«Нёман-Агра» — былы беларускі футбольны клуб са Стоўбцаў. Заснаваны ў 1979 годзе, спыніў існаванне ў 2020 годзе.
Гісторыя
Клуб быў заснаваны ў 1979 годзе і спачатку ўдзельнічаў у чэмпіянаце БССР. У 1992 годзе «Нёман» трапіў у Другую лігу Беларусі, дзе згуляў два сезоны да вылету ў Трэцюю лігу, а праз год перайшоў на аматарскі ўзровень. У 1997 годзе «Нёман» вярнуўся ў трэці дывізіён, дзе адгуляў тры сезоны. У 1999 годзе стаўбцоўскі клуб выступаў пад назвай «Дарыда-Белагра» — ад спонсарства фірмы «Дарыда». На наступны год у Другую лігу заявілася новая самастойная каманда «Дарыда», а стаўбцоўскі клуб спыніў удзел у рэспубліканскіх спаборніцтвах.
Флатхед (возера)
Флатхед (англ. Flathead Lake) — буйное прэснаводнае возера ў ЗША, у штаце Мантана. Размешчана ў паўночна-заходняй частцы штата, прыкладна ў 11 км на поўдзень ад горада Каліспел і ў 48 км на паўднёвы захад ад нацыянальнага парку Глейшер. Возера знаходзіцца на вышыні 882 м над узроўнем мора. 43,9 км у даўжыню і каля 24,9 км у шырыню, плошча люстэрка ад 496 да 510 км², што крыху больш плошчы возера Таха. Гэта робіць Флатхед найбуйнейшым возерам ЗША, размешчаным на захад ад ракі Місісіпі. Максімальная глыбіня возера складае 113 м.
ФК Нёман-Агра Стоўбцы
Гісторыя
У 2000-х гадах «Нёман» пад рознымі назвамі выступаў у чэмпіянаце Мінскай вобласці, у 2010 і 2011 станавіўся яго пераможцам. У 2016 годзе каманда заявілася ў Другую лігу. У першым жа сезоне пасля вяртання на рэспубліканскую арэну стаўбцоўская каманда заняла чацвёртае месца, саступіўшы месца на п'едэстале толькі па дадатковых паказчыках.
У сакавіку 2017 года стала вядома, што «Нёман-Агра» можа папоўніць склад Першай лігі пасля адмовы «Клецка» ад удзелу ў турніры. У выніку стаўбцоўскі клуб паспяхова заявіўся ў другі дывізіён. Пасля неблагога старту каманда стала цярпець паражэнні. Улетку склад «Нёман-Агра» пакінулі лідары, каманда істотна абнавіла склад. У другой палове чэмпіянату стаўбцоўскі клуб набраў усяго адно ачко і ўжо за некалькі тураў да фінішу выбыў у Другую лігу.
У сезоне 2018, нягледзячы на перамогу ў першых двух турах, каманда хутка апынулася ў сярэдзіне табліцы. Буйныя паражэнні стаўбцоўскай каманды чаргаваліся з нечаканымі перамогамі над фаварытамі. У выніку сезон скончыўся для «Нёмана-Агра» на 10-м месцы з 2018. У сезоне 2019 «Нёман-Агра» ўжо быў аўтсайдарам і заняў апошняе 15-е месца.
Жалезны век на Беларусі
Жалезны век — трэці перыяд у гісторыі чалавецтва (пасля каменнага і бронзавага вякоў). На тэрыторыі Беларусі пачаўся ў VII — VI ст. да н. э., калі плямёны, што жылі тут, навучыліся здабываць жалеза і вырабляць з яго прылады працы, зброю, упрыгожанні. Працягваўся да канца V ст. н. э.
Агульныя звесткі
3 вынаходствам жалеза галоўным заняткам старажытных плямён станавілася ляднае (падсечнае) земляробства, а з яго развіццём павысілася гаспадарчае значэнне жывёлагадоўлі. Паляванне, рыбалоўства і збіральніцтва паступова ператвараліся ў дапаможны занятак. Развівалася рамяство — апрацоўка дрэва і косці, бронзаліцейная справа, прадзіва, ткацтва, пляценне, ганчарства. Людзі пачалі будаваць больш складаныя жылыя і гаспадарчыя пабудовы.
Археалагічныя культуры на тэрыторыі Беларусі
У 7—3 ст. да н. э. тэрыторыю сучасных Гомельскай, Магілёўскай, поўдня Мінскай і Брэсцкай абласцей займалі плямёны мілаградскай культуры. Яны выраблялі жалезныя прылады працы і зброю, бронзавыя ўпрыгожанні, карысталіся кругладонным гладкасценным посудам, верхнюю частку якога арнаментавалі ямкамі і насечкамі. Своеасаблівая рыса гэтай культуры — гліняныя фігуркі жывёл, якія, відаць, мелі культавае прызначэнне.
На захадзе Брэсцкай вобласці, дзе ў пачатку жалезнага веку жылі позналужыцкія плямёны, у 4—2 ст. да н. э. з тэрыторыі Польшчы пашырыліся плямёны паморскай культуры (усходнепаморскай культуры). Іх помнікі — неўмацаваныя паселішчы і бескурганныя могільнікі з 4 відамі пахаванняў: абкладзеныя камянямі, урнавыя, падклёшавыя (урна накрыта вялікім гаршком — «клёшам») і ямныя. Большасць даследчыкаў лічыць паморскую культуру славянскай.
На тэрыторыі сучасных Гомельскай, Магілёўскай, большай часткі Брэсцкай і поўдня Мінскай абласцей, дзе раней жылі плямёны мілаградскай і паморскай культур, у 3 ст. да н. э. склалася зарубінецкая культура. Яе насельніцтва карысталася сякерамі-кельтамі, сярпамі, лістападобнымі наканечнікамі коп'яў, дроцікамі скіфскага і кельцкага тыпаў, вырабляла грубаляпны і глянцаваны посуд, падтрымлівала сувязі са скіфамі, сарматамі, кельтамі, гарадамі Паўночнага Прычарнамор'я і інш. На думку многіх даследчыкаў, гэта культура таксама належала славянам.
У 2-й чвэрці 1-га тысячагоддзя н. э. у Верхнім і Сярэднім Падняпроўі з'явіліся плямёны кіеўскай культуры (Адаменка, Новы Быхаў, Тайманава, Чырвоная Зорка Быхаўскага раёна). У яе генезісе некаторыя даследчыкі адзначаюць важнае значэнне зарубінецкіх старажытнасцей і нават вылучаюць яе ў позні этап зарубінецкай культуры або ў самастойную позназарубінецкую культуру.
На тэрыторыі Паўднёвай Беларусі ў 5—7 ст. жылі плямёны калочынскай культуры (Калочын Рэчыцкага, Шчаткава Бабруйскага, Нісімкавічы Чачэрскага раёнаў).
У 7—6 ст. да н. э. — 4—5 ст. н. э. тэрыторыю Цэнтральнай Беларусі насялялі плямёны культуры штрыхаванай керамікі. Яны выраблялі жалезныя прылады працы і зброю, бронзавыя ўпрыгожанні, карысталіся слоікападобнымі пасудзінамі і вастрарэбрымі гаршкамі са штрыхаванай паверхняй.
На тэрыторыі Паўночнай Беларусі ў 8 ст. да н. э. — 4 ст. н. э. жылі плямёны днепра-дзвінскай культуры, якія на раннім этапе выраблялі прылады працы і ўпрыгожанні з каменю і косці, на познім — з жалеза і бронзы, а таксама гладкасценныя слабапрафіляваныя і слоікападобныя пасудзіны.
У 2-й пал. 2 — канцы 4 ст. н. э. у заходнія раёны Беларускага Палесся праніклі плямёны вельбарскай культуры (Брэсцкі бескурганны могільнік).
3 6 ст. на поўдні Беларусі рассяліліся плямёны пражскай культуры (культура тыпу Карчак), якія выраблялі высокія слабапрафіляваныя ляпныя гаршкі з максімальна расшыраным тулавам у верхняй частцы, звужанымі горлам і дном, апушчаным плечуком, кароткай прамой або ледзь адагнутай шыйкай.
У 8—9 ст. посуд набыў больш развітую прафіляваную форму: адагнутую шыйку, прыўзнятыя плечукі, больш пукатае тулава, шмат пасудзін арнаментавана (культура тыпу Лукі Райкавецкай). У цэнтральнай частцы і на поўдні тэрыторыі Беларусі, а таксама ў суседніх раёнах Верхняга Падняпроўя ў 3-й чвэрці 1-га тысячагоддзя н. э. пашырыліся помнікі банцараўскай культуры, для якой характэрны слабапрафіляваныя ляпныя пласкадонныя гаршкі з крыху адагнутым венчыкам, слабавыражанай шыйкай, моцна апушчаным плечуком, злёгку пукатым тулавам, а таксама круглабокія цыліндраканічныя і міскападобныя пасудзіны.
У 6—9 ст. у славян, якія насялялі тэрыторыю Беларусі, адбываўся пераход ад першабытнаабшчыннага ладу да феадальнага.
Далас Каўбойз
Далас Каўбойз (Dallas Cowboys) — прафесійная каманда па амерыканскім футболе з амерыканскага горада Фрыска, Тэхас. Каманда выступае ва Усходнім Дывізіёне Нацыянальнай Футбольнай Канферэнцыі Нацыянальнай Футбольнай Лігі. Каманда была заснавана ў 1960 годзе. Хатнія матчы «Каўбоі» праводзяць на «AT&T Stadium» у горадзе Арлінгтан (Тэхас).
Дасягненні
Чэмпіён лігі (5)
Пераможца дывізіёна (21)
Окленд Рэйдэрс
Окленд Рэйдэрс (Oakland Raiders) — прафесійная каманда па амерыканскім футболе з амерыканскага города Окленд, Каліфорнія. Каманда выступае ў Заходнім Дывізіёне Амерыканскай Футбольнай канферэнцыі (AFC) Нацыянальнай Футбольнай Лігі (NFL). Каманда была заснавана ў 1960 годзе.
Дасягненні
Пераможца дывізіёна (15)
Грэйт-Фолс
Грэйт-Фолс — горад і адміністрацыйны цэнтр акругі Каскейд, штат Мантана, ЗША. Насельніцтва складае паводле даных перапісу 2000 года. Назва Грэйт-Фолс паходзіць ад аднайменнай назвы вадаспадаў, праз якія давялося перабірацца членам экспедыцыі Льюіса і Кларка падчас разведкі абласцей Луізіянскай куплі ў 1805—1806 гг. У горадзе размешчаны Музейны комплекс Ч. М. Расела, Універсітэт Грэйт-Фолс, а таксама бейсбольная каманда другой лігі «Грэйт-Фолс Вояджэрз». Грэйт-Фолс вядомы як «Электрычны горад», дзякуючы пяці гідраэлектрычным станцыям, размешчаным уздоўж ракі Місуры.
Таха (возера)
Таха (Lake Tahoe) — прэснае возера ў раёне горнага хрыбта Сьера-Невада, размешчана на мяжы штатаў Каліфорнія і Невада, ЗША. Прыблізна дзве траціны берагавой лініі возера адносяцца да Каліфорніі.
Возера з'яўляецца другім па глыбіні возерам у ЗША, адзінаццатым па глыбіні ў свеце і чацвёртым па сярэдняй глыбіні. Найбольшая глыбіня возера складае 501 м. Даўжыня возера складае 35 км, шырыня 19 км; працягласць берагавой лініі 116 км. Плошча возера — 495 км².
У раёне возера знаходзіцца шэраг высакагорных лыжных курортаў і зон адпачынку.
Вялікая школа нацыі
«Вялікая школа нацыі» (Μεγάλη του Γένους Σχολή, Özel Fener Rum Lisesi) — найстарэйшая і самая прэстыжная грэчаская праваслаўная школа ў Стамбуле (Турцыя).
Заснавана ў 1454 годзе Матэасам Камарыётсам, хутка стала школай для «высакародных» грэчаскіх і балгарскіх сем'яў Асманскай імперыі. Тут вучыліся многія асманскія міністры, а таксама валашскія і малдаўскія князі, якія прызначаліся асманскім урадам. Напрыклад яе скончыў Дзмітрый Кантэмір.
Цяперашні будынак Школы размешчана недалёка ад царквы Святога Георгія ў раёне Фенер, які з'яўляецца рэзідэнцыяй Канстанцінопальскага Патрыярха. Сярод мясцовых жыхароў вядома таксама як Чырвоны замак і Чырвоная школа.
Крэйтэр (возера)
Крэйтэр (англ. Crater Lake) — кратарнае возера ў ЗША, штат Арэгон. Асноўная славутасць нацыянальнага парку Возера Крэйтэр, вядома сваім глыбокім сінім колерам і чысцінёй вады. Возера часткова запаўняе кальдэру глыбінёй 1220 м, што сфарміравілася прыкладна 7700 гадоў таму пасля разбурэння вулкана Мазама.
Памеры возера: 8 на 9,6 км, сярэдняя глыбіня 350 м. Максімальная глыбіня складае 594 м, гэта самае глыбокае возера ў ЗША, другое па глыбіні ў Паўночнай Амерыцы і восьмае па глыбіні ва ўсім свеце. Край кальдэры знаходзіцца на вышыні 2130—2440 м.
Маўнт-Худ
Маўнт-Худ — стратавулкан. Размешчаны ў Паўночнай Амерыцы, у штаце Арэгон, ЗША. Знаходзіцца на поўначы штата ў 80 км на паўднёвы ўсход ад Портленда. Вышыня вяршыні складае 3426 м. Гэта самы высокі горны пік у Арэгоне і чацвёрты па велічыні ў Каскадных гарах.
Мар’іна (Добрушскі раён)
Ма́р’іна (, Марьино) — вёска ў Добрушскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Рассветаўскага сельсавета.
У 1926—1977 гадах цэнтр Мар’інскага сельсавета.
Вялікі Берлін
Вялікі Берлін (Groß-Berlin) — абазначэнне тэрыторыі Берліна ў яго сучасных межах, якія ўзніклі ў 1920 годзе. Пазней былі зроблены некаторыя тэрытарыяльныя карэктуры, але ў цэлым межы Берліна засталіся з 1920 года нязменнымі.
Перадгісторыя
1 сакавіка 1816 года ў правінцыі Брандэнбург каралеўства Прусія былі вылучаны тры адміністрацыйныя акругі: Берлінская, Патсдамская і Франкфурцкая. Берлінская адміністрацыйная акруга (Regierungsbezirk Berlin) складалася з горада Берліна і яго наваколляў — гарадоў Шарлотэнбург і Ліхтэнберг, і паселішчаў Штралау і Гезундбрунен. Праз шэсць гадоў, 1 студзеня 1822 года з фінансавых меркаванняў Берлінская адміністрацыйная акруга была ліквідавана і яе тэрыторыя была ўключана ў Патсдамскую адміністрацыйную акругу правінцыі Брандэнбург. Пры гэтым сам горад Берлін утварыў гарадскую акругу (Stadtkreis). Тэрыторыі, размешчаныя на поўнач ад Шпрэе, засталіся ў акрузе Нідэрбарнім, а тэрыторыі на поўдзень ад Шпрэе — у акрузе Тэльтаў-Шторкаў.
З развіццём індустрыялізацыі Германіі горад Берлін пачаў імкліва расці. Ужо з 1820 года вяліся дыскусіі пра ўваходжанне ў склад Берліна прылеглых сельскіх паселішчаў Моабіт і Ведынг, якія ўваходзілі ў акругу Нідэрбарнім, горада Шонеберг і сельскага паселішча Тэмпельгоф, якія ўваходзілі ў акругу Тэльтаў. Пасля шматлікіх дыскусій 28 студзеня 1860 года было прынята рашэнне аб уваходжанні гэтых чатырох тэрыторый у склад Берліна з 1 студзеня наступнага года.
У 1875 годзе выказваліся прапановы вылучыць са складу правінцыі Брандэнбург, куды ўваходзіў тады Берлін, новую правінцыю Берлін, якую прапанавалася ўтварыць з гарадоў Берлін, Шарлотэнбург, Шпандау і Кёпенік, а таксама акруг Тэльтаў і Нідэрбарнім. Аднак гэтыя прапановы не былі зацверджаны. У 1881 годзе Берлін ўсё ж быў вылучаны з правінцыі Брандэнбург і атрымаў правы самастойнай правінцыі, хоць афіцыйна новай правінцыі ўтворана не было.
Закон аб утварэнні Вялікага Берліна
Закон аб пашырэнні межаў Берліна (так званы «закон аб Вялікім Берліне», Groß-Berlin-Gesetz быў прыняты 27 красавіка прускім ландтагам (164 — «за», 148 — «супраць») і набыў моц 1 кастрычніка 1920 года. Паводле гэтага закона, у склад горада Берліна ўключаліся шэсць былых самакіравальных гарадоў: Берлін-Ліхтэнберг, Берлін-Шонеберг, Берлін-Вільмерсдорф (у 1912 годзе тры прыгарада Берліна, якія ўшчыльную прылягалі да яго, — Ліхтэнберг, Шонеберг і Вільмерсдорф ужо атрымалі прыстаўку «Берлін»), Шарлотэнбург, Нойкёльн і Шпандау. Акрамя таго, да тэрыторыі Берліна далучаліся Нідэрбарнім, Остгафельланд і Тэльтаў, гарадская абшчына Кёпенік, 59 сельскіх абшчын і 27 маёнткаў, якія адышлі ад прылеглых раёнаў. Акрамя таго, у Берлін увайшоў зямельны ўчастак з Берлінскім Гарадскім палацам, які дагэтуль з'яўляўся прыватным маёнткам і адміністрацыйна не належаў Берліну.
Да насельніцтва старога Берліна ў 1,9 млн чалавек на момант выхаду закона дадалося яшчэ каля 1,9 млн жыхароў, у тым ліку 1,2 млн чалавек з 7 былых самастойных гарадоў. Такім чынам, вобласць Берліна павялічылася з 66 км² да 878 км², і горад ператварыўся ў трэці па колькасці насельніцтва горад у свеце пасля Лондана і Нью-Ёрка.
Ва ўзніклым Вялікім Берліне было ўтворана 20 гарадскіх раёнаў. Са старога Берліна ўтварыліся раёны: Мітэ, Тыргартэн, Ведынг, Прэнцлаўэр-Тор, Галешэс-Тор і Фрыдрыхсгайн (з вёскай Штралау). З ізноў далучаных гарадоў і сельскіх абшчын былі ўтвораны раёны Шарлотэнбург, Шпандау, Вільмерсдорф, Шонеберг, Нойкёльн, Кёпенік, Ліхтэнберг, Панкаў, Райнікендорф, Штэгліц, Цэлендорф, Тэмпельгоф, Трэптаў і Вайсензэе, якія атрымалі назвы па найбольш буйных адміністрацыйных адзінках, якія ўваходзілі ў іх.
Канзас-Сіці Чыфс
Канзас-Сіці Чыфс (Kansas City Chiefs) - прафесійная каманда па амерыканскім футболе з амерыканскага города Сан-Дыега, Каліфорнія. Каманда выступае ў Заходнім Дывізіёне Амерыканскай Футбольнай канферэнцыі Нацыянальнай Футбольнай Лігі. Каманда была заснавана ў 1960 годзе.
Дасягненні
Чэмпіён лігі (1*)
Пераможца канферэнцыі (2)
Пераможца дывізіёна (14)
- * Канзас-Сіці Чыфс выйгравалі чэмпіёнскія гульня АФЛ 1962 і 1966 гадоў, але прайгравалі фіналы сезону між лігамі.
Пакроўскі (Добрушскі раён)
Пакро́ўскі (, Покровский) — былы пасёлак у Добрушскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Рассветаўскага сельсавета.
Да 26 кастрычніка 1989 года пасёлак уваходзіў у склад Крупецкага сельсавета.
12 кастрычніка 2022 года скасаваны.
Вірус Зіка
Вірус Зіка (Zika virus, ZIKV) — від вірусаў роду (Flavivirus), які пераносіцца камарамі роду Aedes. У людзей выклікае аднайменнае захворванне, характэрнымі сімптомамі якога з’яўляюцца сып, стомленасць, галаўны і сустаўны боль, ліхаманка, апуханне суставаў.
Вірус адкрыты ў 1947 годзе, пасля чаго на працягу 60 гадоў было апісана толькі 15 выпадкаў захворвання ў Чорнай Афрыцы і Паўднёва-Усходняй Азіі. У 2007 годзе з астравоў Яп пачалося распаўсюджванне віруса на ўсход праз Ціхі акіян. У 2014 годзе вірус дасягнуў Новай Каледоніі, астравоў Кука, Французскай Палінезіі, у 2015 годзе — вострава Вялікадня і Паўднёвай Амерыкі, Цэнтральнай Амерыкі, Вэст-Індыі. У цяперашні час мае статус пандэміі. Захворванне падобна на лёгкую форму ліхаманкі дэнге, таксама роднасна жоўтай ліхаманцы і ліхаманцы Заходняга Ніла. Спецыфічных лекаў або вакцын супраць віруса Зіка не існуе.
Еўрапейскі цэнтр па папярэджанні і кантролю захворванняў выпусціў у снежні 2015 года публікацыю на тэму магчымай сувязі віруса Зіка з прыроджанай мікрацэфаліяй і сіндромам Гіена — Барэ. Сувязь з мікрацэфаліяй ў нованароджаных ад інфіцыраваных маці ў цяперашні час лічыцца верагоднай. Сусветная арганізацыя аховы здароўя абвясціла ўспышку ліхаманкі Зіка глабальнай пагрозай і надзвычайнай сітуацыяй для краін Лацінскай Амерыкі і Карыбскага басейна.
Пахаванне Дзеда
Пахаванне Дзеда — старажытны беларускі абрад, камічнае пахаванне вялізнай саломенай лялькі. Сяляне збіраліся ў пэўнай хаце, дзе стаяла труна з «памерлай» лялькай, жартоўна аплаквалі і адпявалі яе, як сапраўднага чалавека. А потым выносілі ў поле і хавалі ў снезе ці спальвалі, пасля чаго ладзілі «памінкі», вясёлыя танцы і спевы. Абрад праводзілі ў першы дзень Масленіцы ў вёсках Віцебскай вобласці.
Лялька Дзеда
Чалавечую вопратку напаўнялі саломаю, замест галавы прычаплялі невялічкую падушку ці мех, на якім малявалі вуглём твар, часта прычаплялі бараду. Таксама прымацоўвалі вялізную моркву ці палку, якая сімвалізавала мужчынскі орган.
Падрыхтоўка
За некалькі дзён перад абрадам людзі ў вёсцы пачыналі дзяліцца «навінамі», што Дзед занядужэў і хутка памрэ. Калі надыходзіў масленкавы панядзелак, Дзед «паміраў». У вёсцы Даўгаполле абвяшчалася, быццам ён еў мяса і падавіўся косткаю. На акно ставілі шклянку вады, накрывалі яе лустачкай хлеба. Хлеб клалі на ручнік у куце, побач запальвалі свечку.
”Адпяванне”
Потым ладзілі парадыйнае «галашэнне». Жанчыны збіраліся вакол труны з лялькаю Дзеда, «сумавалі», прыгадвалі, які ён быў дужы, спрытны, як шмат меў дзяцеў. Вобраз Дзеда наогул цікавы. Ён быццам бы быў абжорам і п'яніцам, пражыў да 100 год, і звалі яго быццам бы Сідорка. Вяскоўцы могуць распавядаць, што калісьці ў вёсцы сапраўды жыў дзед Сідорка (Сідар Міхайлавіч Бароўскі), у гонар якога гэта Дзеда і завуць. Так ці інакш, абрад старажытны і сыходзіць каранямі ў язычніцкую даўніну.
Вось апісанне «аплаквання», зробленае ў 1999 г. у вёсцы Маскаляняты.
— А харошы чалавеку быў, работаў многа, цяпер не падымеш яго, хоць слязамі залійся.
— Ага, харошы, гарэлку піў, мяса жраў, вось і падавіўся…
— Як цвярозы быў — харошы, а п’яны біўся, дурный быў.
— Ой, жонак любіў, тры ці чатыры было ў яго, усіх перажыў, врэдный быў…»
Тым часам прыходзіў «поп» — пераапрануты сялянін, часта нават вясковая бабуля, з прычэпленай барадой і кадзілам. «Поп» ладзіў жартоўнае адпяванне, манерай гаварыць і жэстамі парадыраваў сапраўднага папа. Вось адзін з парадыйных «адпявальных тэкстаў»:
Да, відзіт Бог, відзіт тварэц,
Шчэ ў пшаніцу паглядае,
Да шкада, мяшка не мае.
Часам да гульні далучаўся «доктар» ці «фельчар», які спрабаваў ажывіць Дзеда, што ніяк не атрымлівалася. Урэшце «доктар» вымаў з жывата лялькі вялізную костку, якою той быццам бы падавіўся. Бабы смяяліся: «Мы ж казалі, што касцёй у Мясаед падавіўся!». Мог прыйсці таксама ”прафсаюзны дзеяч”, які ўрачыста агучваў ”трудовые заслугі” Дзеда, чытаў яго біяграфію.
”Пахаванне”
Пасля гэтага Дзеда клалі на санкі, выцягвалі на вуліцу і везлі за вёску. Да відовішча далучаліся выпадковыя вяскоўцы. У полі Дзеда закопвалі ў снег, адпускаючы пры гэтым вясёлыя жарты, парадыйныя прамовы.
«Памінкі»
Пахаваўшы Дзеда, вярталіся ў хату і накрывалі памінальны стол, на які падавалі бліны, верашчаку і абавязкова — сырніцу (страву ў тварага і масла, атопленых у печы). Спачатку паміналі моўчкі. Ставілі асобную талерку «для Дзеда», клалі ў яе ласункі. Потым пачыналася музыка і вясёлыя песні, якімі і скончваўся абрад.
Пахаванне Бабы
У апошні дзень Масленіцы ладзілі «Пахаванне Бабы», якая ўжо ўмерла ад таго, што падавілася сырніцай. Яе ляльку таксама рабілі з вопраткі, якую набівалі саломаю, гэтак жа жартоўна «аплаквалі», адпявалі і хавалі. Абрад сімвалізаваў канец Масленіцы, напрацягу якой елі ў асноўным малочныя стравы (тую ж сырніцу).
Значэнне
Некаторыя даследчыкі лічаць, што «пахаванне» Дзеда і Бабы — азначала развітанне з зімою.
Ёсць іншыя меркаванні. Дзед і Баба — асноўныя персанажы ў гурце калядоўшчыкаў. Прычым калядны Дзед у даўніну таксама прывязваў да сваёй вопраткі моркву, якая сімвалізавала мужчынскі орган. У жніўні, калі збіралі ўраджай, на полі пакідалі некалькі нязжатых каласкоў, якія зваліся «Дзедава барада» (гл. Дажынкі). Адсюль верагодна, што Дзед і Баба — гэта сімвалы зямной урадлівасці, забытыя язычніцкія багі. Вясною яны павінны вярнуцца ў зямлю, каб прырода адрадзілася і дала людзям ураджай.
Імя «Сідар», «Сідорка» адныя даследчыкі лічаць варыянтам кадзіравання язычніцкага бога зімы, іншыя ўзводзяць яго да вобразу бога-грамабоя Пяруна.
Сучасны лёс традыцыі
У даўніну абрад спраўляўся актыўна, з душою. Але па меры таго, як вёскі Беларусі бязлюдзелі, традыцыя згасла і забылася амаль паўсюдна. У вёсцы Даўгаполле абрадам доўгі час кіравала бабуля Марыя Кузьмінічна Сафронава. Але цяпер яна зусім пастарэла, і традыцыя болей не спраўляецца. Затое ў вёсцы Маскаляняты абрад аднавілі, ён праводзіцца кожны год. У 2013 г. ён быў ўзяты пад ахову дзяржавы, атрымаў статус нематэрыяльнай культурнай спадчыны.
Берлінска-Шпандаўскі суднаходны канал
Берлінска-Шпандаўскі суднаходны канал (Berlin-Spandauer Schifffahrtskanal, скар. BSK) — канал даўжынёй 12 км, які злучае рэкі Шпрэе і Хафель. З'яўляецца водным шляхам федэральнага значэння і цалкам праходзіць па тэрыторыі горада Берліна.
Канал адгаліноўваецца ад лукавіны Шпрэе ў цэнтры горада, затым адкрываецца ў Гумбальцкую гавань і далей ідзе ў паўночным кірунку праз Паўночную гавань, міма Маабіцкай ЦЭЦ да Заходняй гавані, пасля чаго ідзе ў заходнім кірунку праз парк Юнгфернхайдэ і ўпадае ў Хафель у паўночнага краю Шпандаўскага возера. Канал перасякаюць некалькі мастоў.
Проціанемічныя сродкі
Проціанемічныя сродкі — лекавыя сродкі для лячэння анемій. Узмацняюць прадукцыю эрытрацытаў, ліквідуюць якасныя парушэнні утварэння эрытрацытаў у арганізме. Для лячэння анемій з паніжанай колькасцю гемаглабіну ўжываюць прэпараты, у якіх ёсць жалеза (напрыклад, жалеза закіснага лактат, гемастымулін, фераплекс і інш); пры анеміях з паменшанай колькасцю эрытрацытаў і павышаным насычэннем іх гемаглабінам — прэпараты і фоліевай кіслаты; пры анеміях, што развіваюцца ў выніку прылічвання функцыі касцявога мозга, — сродкі, якія стымулююць функцыю касцявога мозга (, калоніястымулюючыя фактары).
Сіддзі
Сі́ддзі, сі́дхі, шы́ддзі (सिदी, شیدی), таксама хабшы (літаральна "эфіопы", ад ‎) — негроідная расавая група ў Паўднёвай Азіі. Жывуць пераважна на поўдні і захадзе Індыі і на поўдні Пакістана. У Гуджараце і Дамане, дзе іх колькасць складае 11420 чалавек (2014 г.), прызнаюцца асобнай этнічнай групай. Агульная колькасць індыйцаў і пакістанцаў афрыканскага паходжання можа дасягаць болей за 200 тысяч чалавек. Размаўляюць на мовах тых народаў, сярод якіх жывуць.
Паходжанне
Сіддзі з'яўляюцца нашчадкамі афрыканцаў, якія траплялі ў Паўднёвую Азію ў якасці рабоў, слуг і маракоў. Гандлёвыя сувязі паміж Усходняй Афрыкай і паўвостравам Індастан былі ўсталяваны ўжо ў ранняе сярэднявечча. Усходнеафрыканская дзяржава Аксум з'яўлялася важным пасрэднікам на марскім шляху паміж Міжземнамор'ем і Індыяй.
Эмі Кэтлін, амерыканская даследчыца культуры сіддзі, лічыць, што іх з'яўленне ў Паўднёвай Азіі датуецца XII - XIX стст. і галоўным чынам было звязана з больш познімі кантактамі паміж індыйцамі і суахілі, пасрэднікамі паміж якімі часцяком былі арабы. Пасля адкрыцця прамога марскога шляху паміж Еўропай і Індыяй у гандлі афрыканскімі рабамі ў Паўднёвай Азіі таксама прымалі ўдзел партугальцы і галандцы. У фальклоры прыбярэжных раёнаў Заходняй Індыі сіддзі ўзгадваюцца як піраты-рабаўнікі.
Некаторыя здатныя афрыканцы рабілі кар'еру ў войску або пры двары паўднёваазіяцкіх валадароў, але большасць аказвалася на ніжэйшай прыступцы сацыяльнай лесвіцы. Адарваныя ад радзімы, сіддзі перажылі працэс асіміляцыі, страцілі родныя мовы, але захавалі некаторыя культурныя адрозненні ў вусным фальклоры і музыцы.
Генетычныя даследаванні выявілі, што сіддзі Карнатакі і Гуджарата паходзяць ад банту і верагодна з'яўляюцца нашчадкамі позніх афрыканскіх мігрантаў. Акрамя таго, у іх прысутнічае паўднёваазіяцкая і еўрапейская (партугальская) генетычная спадчына.
Асаблівасці культуры
Сіддзі звычайна жывуць у вёсках або на ўскраінах гарадоў, і ў паўседзённай культуры мала адрозніваюцца ад іншага мясцовага насельніцтва. Асобнае месца займае музычная спадчына сіддзі. Яна фарміравалася пад моцным ўплывам мусульманскіх суфійскіх традыцый, але на думку некаторых даследчыкаў яна захоўвае афрыканскія карані гэтага народа. Папулярны рытмічныя мелодыі. Распаўсюджаныя музычныя інструменты — цыліндрычны нашыйны барабан мусінда, бразготкі з какосаў, музычны лук малунга і інш. Сіддзі Гуджарата вядомы рытмічным мужчынскім танцам дхамал, які суправаджае суфійскія святы. Вусная народная спадчына сіддзі апавядае легендарныя паданні аб суфійскім чарнаскурым святым Горы-Піры, гістарычныя паданні аб службе індуісцкім і мусульманскім валадарам і г. д.
Рэлігія
Большасць вернікаў-сіддзі спавядаюць іслам. Сярод вернікаў-мусульман Гуджарата і Пакістана распаўсюджаны суфізм і шанаванне чарнаскурага суфійскага святога Горы-Піра. Некалькі тысяч вернікаў-сіддзі з'яўляюцца індуістамі — прадстаўнікамі ніжэйшых каст або хрысціянамі. Захаваўся культ шанавання продкаў хірыяру.
Гумбальцкая гавань
Гумбальцкая гавань (гавань Гумбальта, Humboldthafen) — рачная гавань у берлінскім раёне Мітэ ў непасрэднай блізкасці ад Цэнтральнага вакзала на поўнач ад лукавіны Шпрэе і злучае раку з Берлінска-Шпандаўскім суднаходным каналам. Пабудавана па праекце ландшафтнага архітэктара Петэра Іозефа Ленэ і названа ў гонар Аляксандра Гумбальта. Мае плошчу ў 33 500 м². Глыбіня гавані складае каля 3,5 м. Пасярэдзіне гавань перасякае чыгуначны мост лініі берлінскай гарадской электрычкі. У наш час гавань знаходзіцца пад аховай дзяржавы.
Выкарыстанне гавані па прызначэнні было спынена пасля Другой сусветнай вайны. Да аб'яднання Германіі праз Гумбальцкую гавань праходзіла мяжа паміж Заходнім і Усходнім Берлінам. Тут пры спробе незаконнага перасячэння мяжы загінуў Гюнтэр Літфін, першая ахвяра Берлінскай сцяны. З адкрыццём новага вакзала гавань, якая выкарыстоўвалася ў апошнія гады пад складскія патрэбы, зноў звярнула на сябе ўвагу. Існуюць планы адкрыцця ў Гумбальцкай гавані яхт-клуба або выстаўкі старадаўніх суднаў. Побач з гаванню ўзводзіцца офісны будынак Humboldthafen Eins.
Фрамбезія
Фрамбезія (таксама вядомая пад назвамі трапічная фрамбезія, трапічная поліпапілома, трапічны сіфіліс і невенерычны сіфіліс ) — трапічная інфекцыя скуры, касцей і суставаў, якая выклікаецца бактэрыямі спірахеты Treponema pallidum pertenue. Хвароба пачынаецца са з’яўлення круглай, цвёрдай пухліны на скуры, дыяметрам ад 2 да 5 сантыметраў. Скура можа прарвацца ў цэнтры з утварэннем язвы. Гэтае пачатковае пашкоджанне скуры звычайна загойваецца за перыяд ад трох да шасці месяцаў. Праз некаторы час (некалькі месяцаў ці гадоў) могуць пачаць балець суставы ці косці, узнікнуць слабасць, з’явіцца новыя пашкоджанні скуры. Скура на далонях рук і пятках можа ўшчыльніцца і парэпацца. Магчымая дэфармацыя касцей (асабліва касцей носа). Праз пяць гадоў пасля захворвання ці пазней могуць з’яўляцца вялікія вобласці змярцвелай скуры з далейшым узнікненнем рубцоў.
Фрамбезія перадаецца праз непасрэдны кантакт з вадкасцю з ран інфікаванай асобы. Кантакт звычайна мае несексуальны характар. Хвароба найчасцей сустракаецца сярод дзяцей, якія распаўсюджваюць захворванне падчас сумесных гульняў. Іншыя хваробы, якія выклікаюцца трэпанэмамі — беджэль (Treponema pallidum endemicum), пінта (Treponema pallidum carateum) і сіфіліс (Treponema pallidum pallidum). Фрамбезія часта дыягназуецца па з’яўленні пашкоджанняў. Тэсты крыві на антыцелы могуць быць карыснымі, але не даюць магчымасці адрозніць мінулую інфекцыю ад сучаснай. Палімеразная ланцуговая рэакцыя (ПЛР) з’яўляецца найбольш дакладным спосабам дыягностыкі.
Прафілактыка захворвання часткова ажыццяўляецца шляхам лячэння хворых асоб для зніжэння рызыкі заражэння. У месцы распаўсюджвання захворвання мера эфектыўная для ўсяго насельніцтва. Удасканаленне санітарна-гігіенічных умоў таксама зніжае маштаб распаўсюджвання хваробы. Лячэнне праводзіцца з дапамогай антыбіётыкаў, у тым ліку прымяняюцца: азітраміцын пераральна ці ін’eкцыі бензацын-пеніцыліну. Без лячэння фізічная дэфармацыя адбываецца ў 10 % выпадкаў.
Фрамбезія сустракалася мінімум у 14 трапічных краінах у 2012 г. Хвароба распаўсюджваецца толькі сярод людзей. У 1950-1960-х гг. Сусветная арганізацыя аховы здароўя (СААЗ) амаль знішчыла фрамбезію. З тае пары колькасць выпадкаў вырасла, СААЗ спрабуе знішчыць хваробу да 2020 г. Паводле апошняй ацэнкі, інфікавана больш за 500 000 у 1995 г. Нягледзячы на тое, што адно з першых апісанняў хваробы было зроблена ў 1679 г. Вілемам Пізо, археалагічныя знаходкі сведчаць, што фрамбезія прысутнічала сярод людзей ужо 1,6 млн гадоў таму.
Дыяцэзія Азія
Дыяцэзія Азія (Dioecesis Asiana, Διοίκησις Ασίας / Ασιανής) — адна з дыяцэзій Позняй Рымскай імперыі, уваходзіла ў склад прэтарыянскай прэфектуры Усходу.
Дыяцэзія была створаны пасля рэформаў Дыяклетыяна і была скасавана падчас рэформаў Юстыніяна I у 535 годзе. Складалася з адзінаццаці правінцый: Азіі, Гелеспонта, Памфіліі, Карыі, Лідзіі, Лікіі, Лікаоніі, Пісідыі, Фрыгіі Пакацыяны, Фрыгіі Салютарыі і Інсуліі. Адміністрацыйны цэнтр дыяцэзіі знаходзіўся ў Эфесе.
Рассвет (Добрушскі раён)
Геаграфія
Знаходзіцца за 1 км у напрамку на паўднёвы захад ад горада Добруш, за 25 км ад Гомеля, за 1 км ад чыгуначнай станцыі Добруш, на аўтамабільнай дарозе Гомель—Добруш. На поўнач ад пасёлка працякае рака Хорапуць.
Гісторыя
Да 1963 года вёска знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Добрушскага гарсавета, да 20 студзеня 1966 года — у складзе Жгуна-Будскага сельсавета.
Rainbow Play Systems
«Rainbow Play Systems» — амерыканская кампанія, вытворца драўлянага дзіцячага гульнявога абсталявання, якая мае сетку дыстрыб’ютараў (рознічных гандлёвых кропак) па ўсім свеце: Беларусі, Вялікабрытаніі, Літве, Фінляндыі, Італіі, Канадзе, Кітаі, Карэі, Ліване, Мексіцы, Нарвегіі, ААЭ, Расіі, Румыніі, Індыі, Перу, Славакіі, ЗША, Турцыі, Швейцарыі, Японіі<. Штаб-кватэра кампаніі размешчана ў горадзе Брукінгз, Паўднёвая Дакота.
Гісторыя
Кампанія пачала сваё існаванне ў 1985 годзе ў якасці невялікага спецыялізаванага цэха ў Мінесоце, ЗША, і вырасла да аднаго з лідараў галіны. У ў 1990-х гадах яна пашырылася на рынку ЗША, дзякуючы сетцы незалежных дыстрыб’ютараў.
Дзейнасць
Кампанія вырабляе некалькі серый модульных дзіцячых гульнявых комплексаў бытавога і камерцыйнага прызначэння, а таксама аксэсуары да іх.
Прадукцыя
Дадзеная кампанія прадстаўляе 2 асноўных тыпу гульнявых комплексаў — Castle і Clubhouse.
Комплекс Castle абапіраецца на лесвіцу і скаладром, мае шырокі дах, арэлі-шыну, якая верціцца на 360°, канатную лесвіцу і падыходзіць для ўстаноўкі на няроўную паверхню.
Матэрыялы
Для вытворчасці комплексаў выкарыстоўваецца суцэльная драўніна такіх парод дрэва, як Секвоя, Чырвоны кедр, Дугласова піхта. Уся драўніна праходзіць адмысловую апрацоўку, дзякуючы якой драўляныя дэталі вытрымліваюць перапады тэмператур і вільготнасці, і таму комплексы Rainbow рэкамендаваны для круглагоднага выкарыстання.
Сёння
У цяперашні час фабрыка кампаніі займае 0,53 кв.км. ў г. Брукингс, Паўднёвая Дакота, вытворчыя плошчы кампаніі складаюць 120,000 кв.м. На фабрыцы працуе больш за 500 супрацоўнікаў.
Кліенты
Акрамя таго, сярод знакамітых кліентаў можна пералічыць Арнольда Шварцэнэгера, Брытні Спірс, Біла Гейтса, Брэда Піта.
Афіцыйныя дыстрыб’ютары
З 2013 года офіс афіцыйнага дыстрыб’ютара Rainbow Play Systems ў Беларусі знаходзіцца ў Мінску.
Быранга
Быранга (Бырра́нга) — горы ў паўночнай частцы паўвострава Таймыр у Расіі.
Утвораны сістэмай паралельных ці кулісападобных хрыбтоў і хвалістых плато. Цягнуцца на 1100 км, шырыня звыш 200 км. Даліны рэк Пясіна і Таймыра раздзяляюць горы Быранга на 3 часткі — заходнюю, сярэднюю і ўсходнюю з вышынямі (адпаведна) 250—320 м, 400—600 м і 600—1000 м (найбольшая вышыня 1146 м). Складзены горнымі пародамі дакембрыйскага і палеазойскага ўзросту, сярод якіх вялікую ролю маюць трапы (габра-дыябазы).
Клімат халодны, рэзка кантынентальны. Сярэдняя тэмпература студзеня −30 °C, −33 °C, ліпеня 2 °C, 10 °C. Вясна пачынаецца ў чэрвені, а ў жніўні сярэднія тэмпературы апускаюцца ніжэй за 0 °C. Ападкаў ад 120 да 400 мм за год. На ўсходзе — ледавікі (агульная плошча звыш 50 км²). Горы пакрытыя расліннасцю камяністай тундры, вышэй арктычная горная пустыня; пераважаюць імхі і лішайнікі. З жывёл сустракаюцца: лемінг, пясец, паўночны алень, палярная курапатка, белая сава.
Уашыта (горы)
Уашыта (Ouachita Mountains) — горны хрыбет у цэнтральнай частцы ЗША, на тэрыторыі штатаў Арканзас і Аклахома. Даўжыня хрыбта складае 496 км. Максімальная вышыня — 839 м. Хрыбет утвораны серыяй паралельных град, складзеных вапнякамі і пясчанікамі. На схілах растуць шыракалістыя і сасновыя лясы. Радовішчы каменнага вугалю, баксітаў, барыту. На тэрыторыі гор Уашыта размешчаны нацыянальны парк Хот-Спрынгс.
Бузянка
Бузянка, Бузінка — возера ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Свольна (працякае праз возера), за 40 км у напрамку на паўночны ўсход ад горада Верхнядзвінск, за 1 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Лісна.
Процігістамінныя сродкі
Процігістамінныя сродкі, або антыгістамінныя сродкі — лекавыя сродкі, якія блакіруюць рэцэптары тканак, адчувальныя да гістаміну, напрыклад, пры алергічным стане, павышанай сакрэцыі салянай кіслаты страўнікавымі залозамі і інш.
Бузянка
Плошча паверхні 0,61 (0,64 ) км², даўжыня 1,74 км, найбольшая шырыня 0,79 км, даўжыня берагавой лініі 5,62 км. Найбольшая глыбіня 2,3 м, аб'ём вады 0,99 млн. м³. Плошча вадазбору 1107 км².
Катлавіна возера выцягнутая з поўначы на поўдзень. Схілы катлавіны вышынёй да 2 м, заходнія да 8 м. Заходнія берагі возера нізкія і пясчаныя, астатнія сплавінныя. Мелкаводдзе пясчанае. Дно плоскае, высланае сапрапелем. Возера значна зарастае ўздоўж берагоў. Праточнае. Праз Бузянку працякае рака Свольна і злучае з возерам Лісна на поўначы. У паўночна-заходняй частцы ўпадае рака Трудніца і злучае Бузянку з возерам Страднае. На паўночным усходзе ўпадае рака Ізубрыца з возера Ізубрыца.
У возеры водзяцца шчупак звычайны, лешч, плотка, краснапёрка, лінь, карась, уюн, мянтуз, акунь і інш. Зрэдку сустракаецца сом, жэрах, вугор рачны, судак.
Чырвоны тэрор
Чырвоны тэрор — комплекс карных мер, якія праводзіліся бальшавікамі падчас Грамадзянскай вайны ў Расіі (1917—1923) супраць сацыяльных груп, якія былі абвешчаны класавымі ворагамі, а таксама супраць асоб, якія абвінавачваліся ў контррэвалюцыйнай дзейнасці. З’яўляўся часткай рэпрэсіўнай дзяржаўнай палітыкі бальшавіцкага ўрада, прымяняўся на практыцы як шляхам рэалізацыі заканадаўчых актаў, так і па-за рамкамі якога-небудзь заканадаўства. Служыў сродкам застрашвання як антыбальшавіцкіх сілаў, так і насельніцтва, якое не прымала удзел у Грамадзянскай вайне. Пры гэтым бальшавікі і раней шырока выкарыстоўвалі тэрор і гвалт супраць «класавых ворагаў», яшчэ да афіцыйнага абвяшчэння дэкрэта ад 5 верасня 1918 года «Аб чырвоным тэроры». Фелікс Дзяржынскі, ініцыятар і кіраўнік тэрору, вызначаў чырвоны тэрор, як «застрашванне, арышты і знішчэнне ворагаў рэвалюцыі па прынцыпе іх класавай прыналежнасці».
5 ліпеня 1918 года на V Усерасійскім з’ездзе саветаў са справаздачай аб дзейнасці УЦВК выступіў Якаў Свярдлоў. Ва ўмовах крызісу бальшавіцкай улады, які паглыбляўся, Свярдлоў у сваім дакладзе заклікаў да «масавага тэрору», які неабходна праводзіць супраць «контррэвалюцыі» і «ворагаў савецкай улады» і выказаў упэўненасць, што «ўся працоўная Расія паставіцца з поўным адабрэннем да такой меры, як расстрэл контррэвалюцыйных генералаў і іншых ворагаў працоўных». З’езд афіцыйна ўхваліў гэтую дактрыну.
Чырвоны тэрор быў абвешчаны 2 верасня 1918 года Якавам Свярдловым у звароце УЦВК і пацверджаны пастановай Саўнаркама ад 5 верасня 1918 года як адказ на замах на Леніна 30 жніўня, а таксама на забойства ў гэты ж дзень Леанідам Канегісерам старшыні Петраградскай НК Урыцкага.
Ясенкі
Я́сенкі (, Ясенки) — пасёлак у Добрушскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Рассветаўскага сельсавета.
Да 26 кастрычніка 1989 года пасёлак уваходзіў у склад Крупецкага сельсавета.
Чырвоны тэрор
Згодна з пастановай СНК РСФСР ад 2 верасня 1918 года, «забеспячэнне тылу шляхам тэрору з’яўляецца прамой неабходнасцю», рэспубліка вызваляецца ад «класавых ворагаў шляхам ізалявання іх у канцэнтрацыйных лагерах», «падлягаюць расстрэлу ўсе асобы, датычныя да белагвардзейскіх арганізацый, змоваў і мецяжоў».
Часткай чырвонага тэрору лічыцца расстрэл царскай сям’і́, які быў ажыццёўлены ў ноч з 16 на 17 ліпеня 1918 года ў Екацярынбургу ў выкананне пастановы выканкама Уральскага абласнога Савета рабочых, сялянскіх і салдацкіх дэпутатаў.
З 1918 года пачаліся рэпрэсіі супраць духавенства. Некаторыя забойствы ажыццяўляліся публічна ў спалучэнні з рознымі паказальнымі знявагамі. У Варонежы ў 1919 годзе было забіта 160 святароў на чале з архіепіскапам Ціханам (Ніканоравым), якога павесілі на Царскай браме ў царкве Мітрафанаўскага манастыра. Паводле ацэнак некаторых гісторыкаў, з 1918 года да канца 1930-х гадоў у ходзе рэпрэсій у дачыненні да духавенства было расстраляна альбо памерла ў месцах пазбаўлення волі каля 42.000 святароў.
24 студзеня 1919 года на пасяджэнні Аргбюро ЦК была прынята дырэктыва, якая паклала пачатак масавага тэрору і рэпрэсіям у адносінах да багатага казацтва, а таксама «да ўсіх наогул казакаў, якія прымалі які-кольвек прамы або ўскосны ўдзел у барацьбе з савецкай уладай». 29 студзеня 1919 года пасля падпісання старшынёй УЦВК Я. Свярдловым суправаджальнага ліста дырэктыва была накіравана ў партыйныя арганізацыі Паўднёвага фронту.
Апанас Васільевіч Глебаў
Апанас Васільевіч Глебаў (, в. Аляксандраўка (цяпер, Смаленская вобласць) — , г. ) — цягніковы вагонны майстар паравознай калоны № 3 асаблівага рэзерву Народнага камісарыята шляхоў зносін, Герой Сацыялістычнай Працы (1943). Ганаровы чыгуначнік.
Біяграфія
Нарадзіўся 16 студзеня 1902 у вёсцы Аляксандраўка (цяпер Рослаўльскі раён, Смаленская вобласць) у сялянскай сям’і. Сям’я была шматдзетная, з дзяцінства прыйшлося батрачыць: пасвілі жывёлу і апрацоўвалі зямлю, зарабляючы на пражытак.
З 1917 працаваў на вагонарамонтным заводзе ў горадзе Рослаўлі спачатку вучнем слесара, потым слесарам. У красавіку 1924 па Ленінскім прызыве стаў байцом Чырвонай Арміі. Службу праходзіў у Заходнім ваенным акрузе, у горадзе Гжацк.
З сакавіка 1926 г вярнуўся ў Рослаўль, працаваў рассыльным, затым сталяром вагоннага дэпо. У 1928 годзе скончыў у горадзе Канатопе на курсы тэхнікаў-нарміроўшчыкам, пяць гадоў працаваў па новай спецыяльнасці. У 1933 годзе стаў брыгадзірам па рамонце вагонаў, а ў наступным — вагонным майстрам. У студзені 1938 года быў прызначаны намеснікам начальніка 7-га вагоннага ўчастка ў горадзе Полацку Заходняй чыгункі. У гэтай пасадзе быў, калі пачалася Вялікая Айчынная вайна.
З першага дня вайны выконваў абавязкі начальніка вагоннага ўчастка станцыі Полацк. Праз горад цягнікі ішлі ў чатырох кірунках, чыгуначнікі пасля бомбавых налётаў пастаянна аднаўлялі вузел і рух цягнікоў. Калі вораг ушчыльную падышоў да горада Глебаў апошнім эшалонам са штабам чыгуначнага вузла пакінуў станцыю. Праз Невель прыбыў у Вялікія Лукі, а адтуль — у Тамбоў Ленінскай чыгункі, дзе амаль год працаваў цягніковым вагонным майстрам.
У чэрвені 1942 года быў адкліканы ў паравозную калону № 3 і прызначаны цягніковым вагонным майстрам. У складзе цягніковай брыгады суправаджаў эшалоны, забяспечваючы захаванасць каштоўнага грузу, які дастаўляўся на Сталінградскі фронт. І не раз, рызыкуючы жыццём, ратаваў ён склады з маёмасцю, якая перавазілася. Аднойчы на перагоне паблізу лініі фронту варожыя бамбавікі атакавалі цягнік, з гаручым і боепрыпасамі. Хоць машыніст манеўраваў, але адысці ад бомбаў не ўдалося. Агонь падбіраўся да вагонаў з боепрыпасамі. Цаной велізарных высілкаў брыгадзе, у якой быў Глебаў, удалося збіць полымя і даставіць груз па прызначэнні.
4 лістапада 1942 г. эшалон з танкамі, які суправаджаў Глебаў, што рухаўся з Саратава, быў атакаваны варожымі самалётамі ў раёне станцыі Эльтон. Бомба трапіла ў турную чатырохвосевую цяплушку, у якой адпачывала зменная брыгада, загінула сем чалавек. Полымя пагражала перакінуцца на ўвесь склад. Глебаў неадкладна адчапіў палаючую цяплушку ад платформаў з танкамі і, ад’ехаўшы на 200—300 метраў, патушыў падпалены вагон. Машыніст Аляксандр Янкоўскі і Глебаў апынуліся без падменнай брыгады. Дзевяць сутак нязменна вадзілі яны эшалоны да Сталінграда і назад.
Калі прыйшла перамога пад Сталінградам, брыгаду перакінулі на Захад. Спярша вазілі людзей, баявую тэхніку, боепрыпасы і харчаванне на Курскім напрамку, а затым на Беларускім. Перад вызваленнем Беларусі Глебаў быў не толькі цягніковым вагонным майстрам, але і інспектарам вагоннай гаспадаркі ўсёй сваёй паравознай калоны.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 5 лістапада 1943 «за асаблівыя заслугі ў справе забеспячэння перавозак для фронту і народнай гаспадаркі і выдатныя дасягненні ў аднаўленні чыгуначнага гаспадаркі ў цяжкіх умовах ваеннага часу» Глебаву Апанасу Васільевічу прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы з уручэннем ордэна Леніна і Залатой медалі «Серп і Молат». 18 снежня ў Крамлі М. І. Калінін уручыў высокія ўзнагароды радзімы.
Пасля вызвалення Полацка летам 1944 года Глебаў вярнуўся ў горад. Быў ізноў прызначаны начальнікам вагоннага ўчастка, атрымаў персанальнае званне інжынер-лейтэнант цягі. Адначасова з выкананнем галоўнай задачы — забеспячэння прасоўвання цягнікоў да фронту, чыгуначнікі аднаўлялі вытворчыя памяшканні, вагонны парк. Пасля перамогі працягваў працаваць на гэтым участку.