cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Фінспанг (камуна)
Фінспанг 94-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Фінспанг.
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 11 гарадскіх пасяленняў (tätort) і некалькі сельскіх, найбольшыя з якіх:
Крыныця (Носіўскі раён)
Крыныця (Крини́ця) — вёска ў Носіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Носіўскай гарадской абшчыны.
Старыя Ганчары
Стары́я Ганчары́ (, Старые Гончары) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Валеўскага сельсавета.
Студэнт
Студэ́нт (studens — стараннік) — навучэнец вышэйшай навучальнай установы. Пры вочным навучанні слухае лекцыі і ўдзельнічае ў семінарах. Затым здае залікі і экзамены, выконвае курсавыя працы і ўдзельнічае ў практыцы паводле спецыяльнасці. Пры сканчэнні навучання выконвае дыпломную працу. Пры завочным навучанні абавязваецца наведваць ВНУ толькі для здачы экзаменаў.
Ганцавічы (Лідскі раён)
Га́нцавічы (, Ганцевичи) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці, над Нёманам. Уваходзіць у склад Ганчарскага сельсавета.
Студэнт
У 1287 г. у Балонскім універсітэце (Тасканская марка, Свяшчэнная Рымская імперыя; цяпер рэгіён Эмілія-Раманья, Італія) з'явіўся студэнцкі гімн «Давайце радавацца» (лац. Гаўдэамус). 17 лістапада 1941 г. на Міжнароднай сустрэчы студэнтаў у Лондане (Англія) пастанавілі адзначаць Міжнародны дзень студэнта ў гонар чэшскіх студэнтаў Карлавага ўніверсітэта (Прага, Пратэктарат Багеміі і Маравіі, Трэці Рэйх; цяпер Чэхія), забітых нямецкімі акупантамі двума гадамі раней.
Ганцавічы (Лідскі раён)
Гісторыя
Вопіс парафій Лідскага дэканата ў 1784 годзе згадвае Ганцавічы (Hancewicze), фальварак і вёску ў Беліцкай парафіі, уласнасць старасты дзевянішскага Пузыны.
Студэнт
Беларусь
На студзень 2012 г. у 55 ВНУ Беларусі навучаліся звыш 450 тыс. студэнтаў (4,7 % насельніцтва Беларусі), з іх 96 тыс. першакурснікаў. У Мінску навучаліся 53 % студэнтаў. Навучанне ў 64 % выпадкаў ажыццяўлялася платна за ўласныя сродкі. 34 % студэнтаў атрымлівалі вышэйшую адукацыю за кошт урадавых выдаткаў у абмен на адпрацоўку па размеркаванні. Прадпрыемствы аплочвалі навучанне 2 % студэнтаў з ліку сваіх супрацоўнікаў. На верасень 2011 г. стыпендыю атрымлівала палова студэнтаў. Іншагароднія складалі 56 % студэнтаў. У студэнцкіх гуртажытках пражывалі каля 82 тыс. студэнтаў дзённага навучання (2/3 іншагародніх заяўнікаў). Моладзь ва ўзросце ад 17 да 24 гадоў складала 82 % студэнтаў. Мужчыны — 41 %. Таксама ў ВНУ Беларусі навучаліся 11 тыс. замежных грамадзян (2,4 % ад агульнага ліку).
Ганцавічы (Лідскі раён)
Гісторыя
Пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) вёска ў Расійскай імперыі. У 1915 годзе акупавана Германіяй, з 1921 года ў складзе Польшчы, з 1939 года — у БССР. З канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года пад нямецка-фашысцкай акупацыяй.
Бродна (возера, басейн Нешчарды)
Бро́дна  — возера ў Беларусі, у Расонскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Нешчарда, за 13 км у напрамку на паўночны ўсход ад гарадскога пасёлка Расоны.
Плошча паверхні возера 0,51 км². Даўжыня 1,02 км, найбольшая шырыня 0,68 км, даўжыня берагавой лініі 3 км. Найбольшая глыбіня 3,1 м, сярэдняя 2,2 м. Аб’ём вады ў возеры 1,13 млн м³. Плошча вадазбору 3,7 км².
Возера эўтрофнае, слабапраточнае. Упадае ручай, на паўднёвым усходзе выцякае ручай у возера Нешчарда. Падводная расліннасць адсутнічае. Надводная расліннасць распаўсюджваецца да адлегласці 15—20 м ад берага возера.
У возеры водзяцца шчупак звычайны, лешч, акунь, плотка, краснапёрка і інш.
Буросава
Буро́сава (, Буросово) — вёска ў Хоцімскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Бяседавіцкага сельсавета.
NGC 7792
NGC 7792 (іншыя абазначэнні — PGC 73066, MCG 3-1-6, ZWG 456.7) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Востраў Урангеля
Востраў Урангеля — востраў у Паўночным Ледавітым акіяне паміж Усходне-Сібірскім і Чукоцкім морамі, належыць Расіі. Знаходзіцца на стыку заходняга і ўсходняга палушарыяў і падзяляецца 180-м мерыдыянам на дзве амаль роўныя часткі. Плошча 7670 км². Вышыня да 1096 м. Уваходзіць у склад аднаіменнага запаведніка і з'яўляецца аб'ектам сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. Востраў аддзелены ад мацерыка (паўночнае ўзбярэжжа Чукоткі) пралівам Лонга шырынёй у яго самой вузкай частцы каля 140 км. Большую частку плошчы вострава займае тундра. Лесам занята каля 15% ад плошчы вострава, і размешчаны ён толькі на яго паўднёвым узбярэжжы. Адміністрацыйна адносіцца да Чукоцкай аўтаномнай акругі. Сваю назву атрымаў у гонар расійскага мараплаўца і палярнага даследчыка Фердынанда Урангеля. На востраве два населеных пункта — Ушакоўскае і Звёзны.
За 60 км на захад ад вострава Урангеля знаходзіцца востраў Геральд.
Сабалеўшчына
Сабале́ўшчына (, Соболевщина) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Новапагосцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Пераброддзе Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Allium basalticum
Allium basalticum — від травяністых раслін сямейства, распаўсюджаны ў Заходняй Азіі.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ва Усходнім Міжземнамор’і (паўднёвы Ліван, Заходняя Іарданія, паўночны Ізраіль (Галанскія вышыні і ўсходняя Галілея)).
Лісаві Хутары
Лісаві Хутары (Лісові́ Хутори́) — вёска ў Носіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Носіўскай гарадской абшчыны.
Allium basalticum
Распаўсюджанне
У асноўным расце на вышынях ад 400 да 800 м, хоць да 900 м у даліне Бекаа. Насяляе травяністыя пашы (лугі) у глыбокай алювіяльнай гліністай глебе, часта затопленай зімой.
Пагрозы і ахова
Пагрозай з’яўляецца страта асяроддзя пражывання ў выніку развіцця сельскай гаспадаркі.
Від сустракаецца ў прыродных запаведніках (менш 10 %) і культывуецца ў. Неабходная абарона асяроддзя пражывання і абмежаванні пашырэння сельскай гаспадаркі, а прыродныя запаведнікі павінны быць вызначаны на Галанскіх вышынях для захавання асяроддзя пражывання.
Прага 2
Прага 2 (Městská čast Praha 2) — другі па ліку муніцыпалітэт Прагі. Складаецца з Вышаграда, часткова Вінаградаў, Нове-Места і Нусле. Межы раёна засталіся некранутымі з тых часоў, як ён быў утвораны ў 1960 годзе. У раёне знаходзіцца Карлава плошча.
Прага-2 з'яўляецца самым маленькім па плошчы адміністрацыйным раёнам ва ўсёй краіне.
Фёдар Андрэевіч Казубоўскі
Біяграфія
Кола навуковых інтарэсаў Казубоўскага — першапачатковая археалогія. У 1925 годзе правёў абследаванне паселішчаў меднага веку і бронзавага веку і гарадзішчаў і курганоў перыяду Кіеўскай Русі на Жытоміршчыне. Прымаў актыўны ўдзел у арганізацыі і ажыццяўленні экспедыцыйных даследаванняў розных археалагічных помнікаў ва Украіне — на Чарнігаўшчыне, Чаркашчыне, у Ольвіі, на Перакопскім перашыйку, узначальваў працы па археалагічным даследаванні тэрыторыі будучага падтаплення ГЭС на Паўднёвым Бугу (1930-32).
У канцы красавіка 1936 быў арыштаваны па сфальсіфікаваных органамі НКУС УССР абвінавачванні ў контррэвалюцыйнай дзейнасці. Змешчаны ў псіхіятрычную бальніцу. Прасіў урачоў даць яму яд. Пакараны смерцю 2 верасня 1938. Рэабілітаваны 12 жніўня 1958.
Памяць
Імя Ф. А. Казубоўскага носяць вуліца і праезд у Пінску.
Сям’я
Жонка — Ганна Захараўна, дзеці — Віктар і Слава.
Бродна (возера, басейн Дрысы)
Бро́дна — возера ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Дрыса, за 24 км у напрамку на паўночны ўсход ад гарадскога пасёлка Расоны, за 1,3 км ад мяжы з Пскоўскай вобласцю Расіі.
Плошча паверхні возера 0,38 км. Даўжыня 1,4 км, найбольшая шырыня 0,48 км, даўжыня берагавой лініі каля 4 км. Катлавіна возера выцягнутая ў напрамку з поўначы на поўдзень, складаецца з двух плёсаў.
Саскуэханцы
Саскуэха́нцы (Susquehannock people, Les Andastes)  — індзейскі народ Паўночнай Амерыкі, што насяляў у XVII ст. даліну ракі Саскуэхана.
Гісторыя
Археолагі фіксуюць прыход саскуэханцаў у даліну ракі Саскуэхана сярэдзінай XVI ст. Мяркуюць, што дагэтуль яны насялялі землі на паўночных захадзе, але былі адсунуты ў выніку войн з іракезамі. Ужо посля перасялення саскуэханцы нанеслі паражэнне магаўкам.
У пачатку XVII ст. саскуэханцы ўяўлялі сабою канфедэрацыю з 5 плямён. Агульная колькасць магла дасягаць 5 - 7 тысяч чалавек, якія насялялі 20 вёсак. Падтрымлівалі саюзныя адносіны з магіканамі. Асноўнымі заняткамі былі земляробства, збіральніцтва і паляванне. Захаваліся прадметы іх арыгінальнай керамікі. Размаўлялі на адной з іракезскіх моў. Капітан Джон Сміт, які сустрэўся з саскуэханцамі ў 1608 г., апісваў іх як вельмі высокіх. Паўхатан лічылі іх людаедамі.
З 1615 г. саскуэханцы актыўна кантактавалі з французскімі, галандскімі, пазней англійскімі і шведскімі каланістамі. Паколькі галандцы падтрымлівалі іх ворагаў-іракезаў, саюзныя адносіны з французамі першапачаткова мелі перавагу. У 1642 - 1644 гг. саскуэханцы мелі ўзброены канфлікт з англійскімі пасяленцамі ў Мэрылендзе, але гандаль з англічанамі і саслабленне алганкінаў у выніку англійскай каланізацыі ўсходняга ўзбярэжжа Паўночнай Амерыкі спрыялі пашырэнню іх тэрыторый на поўдзень. З 1640-х гг. падтрымлівалі шчыльныя кантакты з шведскімі каланістамі. Шведскія місіянеры зрабілі запісы мовы саскуэханцаў.
У 1650 г. саскуэханцы ўступілі ў новую вайну з іракезамі. У 1651 г. магаўкі ўварваліся ў даліну ракі Саскуэхана, дзе сустрэлі моцны адпор. Саскуэханцы былі добра ўзброены, адна з вёсак нават мела гармату. Аднак у 1653 г. іракезы перарвалі іх зносіны з французамі, а галандцы адмовіліся прадаваць агнястрэльную зброю і прыпасы. У 1655 г. галандцы захапілі шведскую калонію. У 1656 г. саскуэханцы былі вымушаны дамаўляцца з магаўкамі аб міры. Падчас вайны яны моцна пацярпелі ад эпідэміі воспы.
У 1663 пачаўся яшчэ адзін зацяжны канфлікт з іракезамі. На першых парах, саскуэханцы атрымоўвалі дапамогу ад англічан, але пасля захопу Нью-Ёрка англійскія калоніі сфарміравалі асабісты саюз з іракезамі. Да 1669 г. у саскуэханцаў засталося толькі 300 воінаў, але, калі яны звярнуліся да іракезаў з прапановай аб міры, іх пасла забілі. У 1675 г. іракезы здолелі выгнаць рэшткі саскуэханцаў з іх тэрыторый. Бежанцы сутыкнуліся з адпорам англійскіх пасяленцаў і ў выніку ў 1676 г. частка перасялілася ў Паўночную Караліну, дзе змяшалася з тускарора, а частка здалася ў палон магаўкам і анейда.
У XVIII ст. квакеры заснавалі ў Пенсільваніі вёску індзейцаў-хрысціян Канестога. Сярод яе жыхароў было 20 нашчадкаў саскуэханцаў. Падчас паўстання Пантыяка яны былі забіты англійскімі пасяленцамі.
Чэмпіянат Беларусі па гандболе 1995/1996
Чэмпіянат Беларусі па гандболе 1995/1996 — 4-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па гандболе.
Лукашыўка (Носіўскі раён)
Лукашоўка ці Лукашыўка (Лукаші́вка) — вёска ў Носіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Носіўскай гарадской абшчыны.
Skyfall (песня)
«Skyfall» — песня, выкананая спявачкай Адэль, якая стала галоўнай тэмай фільма пра Джэймса Бонда з аднайменнай назвай. Была выпушчана ў 2012 годзе лэйбламі «XL Recordings і Columbia Records». Трэк быў напісаны Адэль Адкінс і прадзюсарам Полам Эпуартам з аркестроўкай Дж. А. К. Рэдфарда. «Skyfall» была выпушчана 5 кастрычніка ў 0:07 (GMT+1). Песня ганаравана прэміі «Залаты глобус» за найлепшую песню ў рамках 70-й цырымоніі ўручэння ўзнагарод прэміі «Залаты глобус» і атрымала прэмію «Оскар» у той жа катэгорыі.
Гісторыя
Адэль упершыню згадала, што запісвае «спецыяльны праект» у верасні 2011 у інтэрв'ю для The Jonathan Ross Show, прывядучы тым самым СМІ да меркавання, што яна будзе запісваць тэму для фільма. Пазней, у красавіку 2012, яна распавяла NRJ, што выпусціць новы сінгл да канца 2012 года, але ён не будзе з'яўляцца часткай новага альбома. Чуткі працягнулі распаўсюджвацца ў верасні 2012, калі яе заўважылі ў студыі Эбі Роўд, дзе Томас Ньюмэн запісваў музыку да фільма «Скайфол».
Па чутках, песня павінна была першапачаткова звацца «Let The Sky Fall». У верасні 2012 года вакаліст групы OneRepublic, Раян Тэдэр напісаў у сваім Twitter, што ён чуў галоўны трэк фільма і тое, што гэта «лепшая тэма фільма пра Джэймса Бонда ў яго жыцці». Прэс-агент Адэль, Пол Мос, таксама згадаў песню ў сваім мікраблогу. Абодва пазней выдалілі паведамленні. Інфармацыя пра вокладку сінгла прасачылася ў анлайн пазней, але дачыненне Адэль да праекта не было афіцыйна пацверджана да 1 кастрычніка.
Кампазіцыя
Пасля таго, як Адэль падышла да напісання песні, яна прыцягнула Пола Эпуарта як свайго суаўтара і прадзюсара. Песня была запісана ў студыі Эбі Роўд у Лондане з аркестрам Дж. А. К. Рэдфарда. З аб'явай, што яна будзе выконваць галоўную тэму фільма, Адэль прызналася, што яна была ўстрывожана гэтым праектам з-за ціску тых, хто ўдзельнічалі ў стварэнні тэмы.
Даўгата
Даўгата — становішча геаграфічная кропкі адносная нулявога мерыдыяну. Уяўляе сабой двухгранны вугал паміж плоскасцю, якая праходзіць цераз нулявы мерыдыян і плоскасцю, якая праходзіць цераз мерыдыян дадзенага аб'екту. Адзінкамі вымярэння даўгаты з'яуляецца градус, мінута (1о=60') і секунда (1'=60'').
Даўготы ад 0 да 180° на ўсход ад нулявога мерыдыяна завуць усходнімі, на захад — заходнімі. Усходнія даўготы прынята лічыць дадатнымі, заходнія даўготы — адмоўнымі.
Чында (камуна)
Камуна Чында (Kinda kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Эстэргётланд у цэнтральнай Швецыі.
Чында 85-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Чында.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 9 750 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 3 гарадскія пасяленні (tätort) і некалькі сельскіх, найбольшыя з якіх:
NGC 7794
NGC 7794 (іншыя абазначэнні — PGC 73103, UGC 12872, MCG 2-1-4, ZWG 433.10, KUG 2356+104, IRAS23560+1026) — галактыка ў сузор’і Пегас.
Серакаротня
Серакаро́тня — возера ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Лучоса, за 34 км на ўсход ад горада Сянно, на паўднёвы ўсход ад гарадскога пасёлка Багушэўск.
Плошча паверхні 1,75 км². Даўжыня 5,24 км, найбольшая шырыня 0,65 км. Даўжыня берагавой лініі 12,3 км. Найбольшая глыбіня 5,8 м, сярэдняя 3,5 м. Аб’ём вады 6,07 млн. м³. Плошча вадазбору 194 км².
Катлавіна возера лагчыннага тыпу. Схілы катлавіны вышынёй 10—15 м (на захадзе да 20 м), на ўсходзе і паўднёвым усходзе вышынёй 4—5 м, пад хмызняком. Берагавая лінія ўмерана звілістая. Берагі на поўначы зліваюцца са схіламі катлавіны, на ўсходзе участкамі сплавінныя. Мелкаводдзе пясчанае, астатняя частка ложа выслана гліністым ілам.
Возера эўтрофнае, слабапраточнае. Шырыня паласы надводнай расліннасці да 30 м, месцамі адсутнічае. Моцна зарастаюць усходняя і заходняя часткі возера. Расце ахоўны від флоры, занесены ў Чырвоную кнігу Беларусі — наяда марская. Праз возера цячэ рака Серакаратнянка. У возеры водзяцца акунь, плотка, гусцяра, краснапёрка, лінь і іншыя рыбы.
Тулічава
Тулі́чава (, Туличево) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Валеўскага сельсавета.
Да 2-й паловы XV ст. ва ўладанні кашталяна троцкага і новагародскага намесніка Алехны Давойнавіча.
Ліцэй Беларуска-Расійскага ўніверсітэта
Ліцэй дзяржаўнай установы вышэйшай прафесійнай адукацыі «Беларуска-Расійскі ўніверсітэт» ― установа сістэмы агульнай сярэдняй адукацыі ў горадзе Магілёве, Беларусь.
Гісторыя
Ліцэй утвораны ў горадзе Магілёве ў 2003 годзе па ініцыятыве рэктара Беларуска-Расійскага ўніверсітэта прафесара Ігара Сазонава ў адпаведнасці з Палажэннем аб ліцэе, зацвержаным Міністерствам адукацыі Рэспублікі Беларусь.
Ліцэй Беларуска-Расійскага ўніверсітэта стаў першым у Беларусі ліцэем, які атрымаў сертыфікат адпаведнасці сістэмы менэжмента якасці ў вобласці агульнай сярэдней адукацыі ў адпавелнасці з МС ИСО 9001:2008,.
Томас Іаган Зеебек
Томас Іаган Зеебек (Thomas Johann Seebeck;, — , ) — нямецкі фізік.
Ліцэй Беларуска-Расійскага ўніверсітэта
Вучэбныя дасягненні
Вучні ліцэя неаднаразова былі ўдзельнікамі і пераможцамі нацыянальных і міжнародных прадметных алімпіяд, канферэнцый і конкурсаў навукова-даследчых работ вучняў, інтэрнэт-праэктаў.
Томас Іаган Зеебек
Біяграфія
Атрымаў медыцынскую адукацыю, жыў як прыватная асоба ў Іене, Байрэйце і Нюрнбергу, у 1818 пасяліўся ў Берліне, дзе быў абраны членам Акадэміі навук. Зеебек зрабіў некалькі адкрыццяў у оптыцы (каляровыя з'явы палярызацыі ў адна-і двухвосных крышталях, адкрытыя адначасова французскім фізікам Біё, а раней - Брустэрам у 1813 і Валастанам у 1814), акустыцы, у вучэнні аб цеплыні (размеркаванне цеплавых промняў у сонечным спектры), але асабліва - у галіне электрычнасці (адкрыццё ў 1821 тэрмаэлектрычных токаў; папярочнае намагнічванне). Зеебек шмат працаваў над вывучэннем хімічнага дзеяння святла і адкрыў, што гэта дзеянне не заканчваецца адразу па спыненні святла, але працягваецца і ў цемры вельмі доўгі час. Акрамя таго, Зеебек даў доследнае пацверджанне закону Брустэра пра сувязь паказчыка праламлення цела з вуглом поўнай палярызацыі. У 1821 годзе адкрыў спосаб ахаладжэння рэчыва з дапамогай электрычнасці, названы яго імем. У 1822 годзе ён апублікаваў вынікі сваіх доследаў у артыкуле "Да пытання аб магнітнай палярызацыі некаторых металаў і руд, якая ўзнікае ва ўмовах рознасці тэмператур", апублікаваны ў дакладах Прускай акадэміі навук. У 1834 годзе быў адкрыты эфект Пельцье, адваротны эфекту Зеебека.
Ліцэй Беларуска-Расійскага ўніверсітэта
Інтэлектуальныя турніры старшакласнікаў
Вучні ліцэя прымаюць удзел у такіх інтэлектуальных турнірах старшакласнікаў, як «Рэспубліканскі турнір юных фізікаў» і «Усеукраінскі адкрыты турнір юных вынаходнікаў і рацыяналізатараў».
Педагагічныя конкурсы
Педагогі ліцэя неаднаразова перамагалі ў рэспубліканскіх і абласных педагагічных конкурсах, такіх як:
Навукова-папулярныя і вучэбныя выданні
У ліцэе працуе творчы калектыў аўтараў некалькіх серый навукова-папулярных, вучэбных і даведачных выданняў, агульны тыраж якіх перавышае 250 тысяч экзэмпляраў.
Савецкая вуліца (Брэст)
Вуліца Савецкая (раней Мільённая, Паліцэйская, Дамброўскага) — вуліца ў цэнтральнай частцы горада Брэста. Займае важнае месца ў яго планіровачнай структуры. Бярэ пачатак з вул. Арджанікідзэ, перасякае пр. Машэрава і выходзіць на набярэжную р. Мухавец. Ад вул. Пушкінскай да пр. Машэрава з’яўляецца пешаходнай. Даўжыня вуліцы складае 1740 м.
Гісторыя
З 2009 года на адной з пешаходных зон вуліцы штодня запальвае і гасіць старадаўнія ліхтары штатны ліхтаршчык у форме пятроўскіх часоў. Для гэтага ён падымаецца па лесвіцы і ўручную запальвае і гасіць у кожным ліхтары газавую лямпу. Усяго на вуліцы Савецкай усталявана 19 такіх ліхтароў.
Апісанне
Своеасаблівае архітэктурна-мастацкае аблічча вуліцы ствараюць суадносіны шырыні і профілю магістралі, вышыні забудовы і рытмічнае чаргаванне адміністрацыйных, культурна-побытавых, гандлёвых і жылых будынкаў. Захаваліся помнікі архітэктуры канца XIX — пачатку XX стагоддзяў: былы гарадскі асабняк, былая мужчынская гімназія (цяпер навучальны корпус педінстытута), Брацкая царква. Тарцовай часткай на вул. Савецкую выходзіць гандлёвы цэнтр.
У 2009 годзе на скрыжаванні вул. Гогаля і вул. Савецкай за кошт ахвяраванняў гараджан і сродкаў горада ўзведзены помнік, прысвечаны тысячагоддзю Брэста.
Мянушка
Мянýшка (ацэначна-характарыстычнае найменне, характарыстычнае празванне, неафіцыйнае найменне) — адзінка антрапанімікі, назва, дадзеная чалавеку жартам, у насмешку або для канспірацыі [2, с. 65].
Мянушка — адна з найбольш старажытных антрапанімічных форм. Калі браць пад увагу нешматлікія сведчанні гістарычных помнікаў VІ-X ст. (пераважна грэка-візантыйскіх), летапісы, якія прысвечаны старажытнаму перыяду Русі, а таксама на падставе супастаўлення роднасных славянскіх моў, можна лічыць, што да X ст. і ў X ст. ва ўсходніх славян (продкаў рускіх, украінцаў, беларусаў) асноўнай антрапанімічнай адзінкай было асабістае імя-мянушка [1, с. 97]. Да прыняцця хрысціянства яно было асноўнай адзінкай называння чалавека (яго называлі «рекло», «назвище»), якое акрэслівала індывіда паводле знешнасці (Чарныш, Бяляк), характару (Бяссон, Маўчан), парадку нараджэння ў сям'і (Трацяк, Сямак). Некаторыя імёны былі звязаны з жывёльным і раслінным светам (Кот, Жарабя, Бяроза). «Такія празванні былі абумоўлены верай у боскасць жывых істот, якія адыгрывалі асаблівую ролю ў жыцці нашых продкаў» [4, с. 44].
Сучасныя мянушкі ўзнаўляюць старажытныя мадэлі наймення аб'екта-індывіда па характэрнай прымеце. Кожнаму з нас важна не толькі назваць чалавека, але і выдзеліць самыя важныя яго рысы, ацаніць яго, выразіць пачуцці. Гэтыя задачы і выконваюць мянушкі — неафіцыйныя ацэначна-характарыстычныя найменні чалавека, а таксама прадстаўнікоў пэўнай сям'і. Асабліва актыўна выкарыстоўваюцца такія празванні ў вясковым асяроддзі, дзе людзі не так строга прытрымліваюцца этыкетных норм, дзе прынята адкрыта, востра, трапна, а часам і крыўдна ацэньваць чалавека.
Вывучэннем антрапонімаў (уласных імёнаў людзей, імёнаў па бацьку, прозвішчаў, бытавых назваў, мянушак, псеўданімаў), іх паходжання, структуры, сацыяльнага функцыянавання і геаграфічнага пашырэння займаецца такі раздзел анамастыкі, як антрапаніміка (ад аnthropos «чалавек» + onyma «імя»). Антрапанімія — сукупнасць уласных імён [2, с. 16].
Семантычныя групы мянушак
Антрапонімы, якія апісваюць знешні выгляд носьбіта, складаюць адну з самых багатых па колькасці і разнастайных па семантыцы груп, у якой можна вылучыць падгрупы мянушак, дадзеных па наступных асаблівасцях:
Epilobium latifolium
Epilobium latifolium — травяністая шматгадовая расліна; від роду сямейства.
Распаўсюджанне і асяроддзе пасялення
Цыркумбарэальны від, расце ў паўночных раёнах Паўночнага паўшар'я, у тым ліку субарктычных і арктычных абласцях, у шырокім дыяпазоне вышынь.
Батанічнае апісанне
Лісце мае даўжыню ад 1 да 10 см, форма вагаецца ад дзідападобнай да авальнай, яно можа быць завостраным або круглявым на канцах, можа быць пакрытыя валасінкамі.
Суквецце — гронка з кветак з яркім цёмна-ружовым, часам белае, колерам пялёсткаў да 3 сантыметраў у даўжыню.
Плады — падоўжаныя, могуць перавышаць 10 сантыметраў у даўжыню.
Значэнне і ўжыванне
З’яўляецца нацыянальнай кветкай Грэнландыі, дзе вядома пад назвай niviarsiaq — дзяўчынка.
Нямыльня
Назва
Назва балцкага паходжання. У параўнанні з формай «Нямыльня» найбліжэйшая да адпачатнага стану засведчаная форма Нямільня. Адпачатная балцкая форма аднаўляецца як *Nemilnà (Немілна́).
У форме назвы «Нямыльня» канечны элемент «-ня» ўтварыўся ў выніку кампенсацыйнага змякчэння пасля пераходу -мі- > -мы- (таксама як назва Проня з пярвейшага *Прёна ). Наступная стадыя — форма назвы «Нямыльна» (варыянт назвы іншай сожскай ракі Нямільня, прытока Сажа пасля яго сутоку з Проняй), у якой ужо зусім празрыстая сувязь з «мыла». У гэтым жа рэгіёне такі ж самы пераход -мі- > -мы- адбыўся і ў гідроніме Мытва (ад першапачатковага балцкага Mituvà), які ў народным ужытку праасацыявалі з «мыць».
Корань Nem- ад індаеўрапейскага *nem- «гнуць; гнуцца», ад якога і назва Нёмана.
Ад гэтага кораня ў літоўскай мове два рэлікты: nem-uogė «(ягада) чарніка» і nemunė «(грыб) апёнак». Першае даслоўна «баравая ягада», другое — «балацінны (грыб)». Корань *nem- даваў два значэнні — «бор» і «балаціна», якія абодва матываваныя семантыкай няроўнасці рэльефа: бор на «выгнутым» падняцці, балаціна ва «ўвагнутай» нізіне.
Гідронімы з коранем Nem- больш даўнія за пазнейшыя вытворныя значэнні «бор» і «балаціна», яны мелі значэнне «звілістасці». Такога ж паходжання таксама назвы Няміга, Нямеда (рака на Падзесенні).
У назве *Немілны корань пашыраны рэдкім балцкім пашыральнікам -ln-, як і ў назве літоўскага возера Asalnai (As-, -ln-). Ён сустракаецца і ў літоўскім словаўтварэнні: kebti «чапляцца» — kebelnas «цяжкі, блытаны».
Той жа пашыральнік -ln- у назве возера Акельня (адпачатная форма як літоўская рачная назва Akilnà ) недалёка ад вусця *Немілны. *Акілной мусіў называцца прыток *Немілны, засведчаны як «Аткільня». Такі ж назоўны комплекс (у назвах ракі і яе прытоку карані розныя, а пашыраныя яны адным і тым жа пашыральнікам) і на Верхнім Павоччы, дзе ў раку Гардату ўцякае рака *Аката (> рус. Гордота, Акатовка).
Значэнне назвы *Немілна можна перадаць як «Звілістая (рака)».
Гідраграфія
Даўжыня ракі 37 км, з іх 16 км у Гомельскім раёне. Плошча вадазбору 380 км². Пачынаецца за 3 км у напрамку на паўднёвы захад ад вёскі Глыбоцкае Гомельскага раёна. Упадае ў Сож за 3 км у напрамку на ўсход ад вёскі Карпаўка Лоеўскага раёна. Часткова працякае па дзяржаўнай мяжы Беларусі і Украіны. Рэчышча Нямыльні часткова каналізаванае.
Асноўныя прытокі Струпаў, Быкаўка (справа, на тэрыторыі Беларусі), Аткільня (злева, на тэрыторыі Украіны). Каля вёсак Краўцоўка і Дзікалаўка (Гомельскі раён) на рацэ плаціна і сажалка (Краўцоўскае вадасховішча ).
Каля ракі пасёлак Паддабранка, вёскі Краўцоўка, Сямёнаўка (Беларусь), Нові Ярылавычы, Кысэліўка (Украіна).
Кіева-Магілянская акадэмія
Кіеўская акадэмія, ці Кіева-Магілянская акадэмія — першая вышэйшая навучальная ўстанова, асветніцкі і культурны цэнтр на Украіне.
Існавала ў 1632—1817 у Кіеве. Створана ў выніку аб'яднання Кіеўскай брацкай школы (з 1615) і школы Кіева-Пячэрскай лаўры (з 1631) пад назвай Кіева-Магілянскага калегіума (у гонар заснавальніка мітрапаліта кіеўскага П. Магілы). У 1701 калегіуму былі нададзены правы і тытул акадэміі.
Курс навучання — да 12 гадоў, мела 7, а з 1689 года 8 класаў: фара (падрыхтоўчы клас), інфіма (малодшы клас), граматыка, сінтаксіма і вышэйшыя — паэтыка, рыторыка, філасофія і багаслоўе. Навучэнцы атрымлівалі філалагічную падрыхтоўку, вывучалі ўкраінскую, грэчаскую, лацінскую і польскую мовы, класічную грэчаскую і рымскую, сярэдневяковую літаратуру, гісторыю, геаграфію і багаслоўе. Пазней уведзены руская, французская, нямецкая, старажытнаяўрэйская мовы, матэматыка, трыганаметрыя, фізіка, архітэктура, у апошнія гады існавання Кіеўскай акадэміі — класы дамашняй і сельскай эканомікі, медыцыны. Значнае месца займала мастацкая і музычная адукацыя.
Бібліятэка акадэміі ў 2-й палавіне 18 ст. мела 12 тысяч тамоў, значную колькасць рукапісаў і дакументаў (згарэла ў час пажараў у 1780 і 1811; захаваліся асобныя экзэмпляры).
Кіеўская акадэмія адыграла вялікую ролю ў пашырэнні асветы не толькі на Украіне, але і Беларусі. Яна давала магчымасць вучыцца беларускай праваслаўнай моладзі (навучальныя ўстановы такога ўзроўню на Беларусі таго часу былі каталіцкія). У Кіеўскай акадэміі атрымлівалі адукацыю таксама студэнты з Балгарыі, Грэцыі, Малдавіі, Расіі, Сербіі. Сярод навучэнцаў і выкладчыкаў былі, Епіфаній Славінецкі, Сімяон Полацкі, Ф. Пракаповіч, Г. Каніскі, С. Косаў і іншыя, у 1734 вучыўся М. Ламаносаў.
З канца 18 ст. пачаўся заняпад акадэміі. У 1817 зачынена, замест яе адкрыта духоўная семінарыя (у 1819 пераўтворана ў духоўную акадэмію, існавала да 1920).
Камароўскі (Арэнбургская вобласць)
Камароўскі (Комаро́вский; гарадок вайсковай часці 68545, пас. Ясны-2, пас. Дамбараўскі-3) — пасёлак у Арэнбургскай вобласці Расіі. Утварае самастойную адміністрацыйна-тэрытарыяльную адзінку са статусам закрытага адміністрацыйна-тэрытарыяльнага ўтварэння (ЗАТУ) і аднайменнае муніцыпальнае ўтварэнне са статусам гарадской акругі ЗАТУ Камароўскі.
Размешчаны на тэрыторыі Ясненскага адміністрацыйнага раёна вобласці, утварае гарадскую акругу. Знаходзіцца ў распараджэнні ракетных войскаў стратэгічнага прызначэння.
Паблізу пасёлка знаходзіцца ваенны аэрадром Ясны.
Підгайнэ (Носіўскі раён)
Падгайнае ці Підгайнэ (Підга́йне) — вёска ў Носіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Носіўскай гарадской абшчыны.
Севера-Енісейскі раён
Севера-Енісейскі раён (Северо-Енисейский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Краснаярскім краі Расіі.
Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак гарадскога тыпу Севера-Енісейскі.
Смолеўцы
Смо́леўцы (, Смолевцы) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Новапагосцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Новы Пагост Дзісенскага павета, а з 1926 года ў Браслаўскім павеце Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 26 сакавіка 1973 года вёска ўваходзіла ў склад Дварнасельскага сельсавета.
Бяседавічы
Бясе́давічы (, Беседовичи) — аграгарадок у Хоцімскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр Бяседавіцкага сельсавета.
Геаграфія
Аграгарадок знаходзіцца за 4 км у напрамку на поўдзень ад Хоцімска, за 211 км ад Магілёва, за 42 км ад чыгуначнай станцыі Камунары, каля левага берага ракі Беседзь.
22 студзеня
22 студзеня — дваццаць другі дзень года па Грыгарыянскім календары
Allium bekeczalicum
Allium bekeczalicum — від травяністых раслін сямейства, эндэмік Кыргызстана.
Таксанамія
Класіфікацыя Кронквіста (1988) адносіла гэты род да, пазней паводле вынікаў філагенетычных даследаванняў род быў выдзелены ў асобнае сямейства  , аднак у больш позняй Сістэме класіфікацыі APG III (2009) роды, якія ўваходзілі ў гэта сямейства, былі ўключаны ў сямейства.
Распаўсюджанне
Эндэмік Кыргызстана.
Бургундская галіна дынастыі Валуа
Малодшы Бургундскі дом ці Бургундская галіна дынастыі Валуа — галіна французскага каралеўскага роду Валуа, якая кіравала ў герцагстве Бургундыя і шэрагу іншых уладанняў з 1363 года.
Гісторыя
Родапачынальнікам яе быў сын караля Францыі Іаана II Добрага — Філіп II Смелы (пам. 1404), які атрымаў у 1363 годзе герцагства Бургундыя. Пасродкам удалага шлюбу Філіп далучыў да сваіх уладанняў графствы Фландрыя, Артуа, Невер, Рэтэль і Бургундыя (Франш Кантэ). Ад яго сыноў пайшлі некалькі галін роду.
Старэйшая галіна
Родапачынальнікам яе быў старэйшы сын Філіпа Смелага — Іаан (Жан) Бясстрашны, які пасля смерці бацькі атрымаў у спадчыну яго асноўныя ўладанні, уключаючы Бургундыю. Сын і пераемнік Жана, Філіп III Добры, яшчэ больш павялічыў уладанні роду. У 1429 годзе ён далучыў маркграфства Намюр, а ў 1432 годзе яшчэ шэраг уладанняў у Нідэрландах, у тым ліку Фрысландыю, Галандыю, Зеландыю і Эно. Пасля смерці свайго кузена Філіпа дэ Сен-Поля ў 1430 годзе ён атрымаў у спадчыну герцагствы Брабант, Лімбург і маркграфства Антверпен. А ў 1443 годзе купіў герцагства Люксембург у сваёй цёткі Елізаветы фон Гёрліц. Нядзіўна, што пасля ўсяго гэтага Філіп стаў зваць сябе «Вялікім герцагам Захаду».
Неверская галіна
Родапачынальнікам галіны быў трэці сын Філіпа Смелага — Філіп II, якому старэйшы брат, Жан, пасля смерці бацькі ў 1404 годзе перадаў графства Невер, а ў 1406 годзе ён атрымаў яшчэ і Рэтэль. Па мужчынскай лініі галіна загасла пасля смерці ў 1491 годзе графа Жана II (1415—1491). Яго перажылі толькі дзве дочкі, якія падзялілі спадчыну бацькі. Елізавета (1439—1483) атрымала Невер, перадаўшы яго пасродкам шлюбу ў Клеўскі дом, а Шарлота (1472—1500) — Рэтэль, які праз шлюб яе дачкі таксама перайшоў да граф Невера з Клеўскага дому.
NGC 7796
NGC 7796 (іншыя абазначэнні — PGC 73126, ESO 149-7, AM 2356-554) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Фенікс.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Адэназінтрыфосфарная кіслата
Адэназінтрыфосфарная кіслата (АТФ) — нуклеатыд, які змяшчае рыбозу, адэнін і тры астатка фосфарнай кіслаты. Уваходзіць у склад тканей арганізма чалавека і жывёл.
Утвараецца пры рэакцыі акіслення і ў працэсе глікалітычнага расшчаплення вугляводаў. Асабліва яе шмат у тканкі мышцаў, дзе яе доля можа дасягаць 0,3 %.
АТФ удзельнічае ва ўсіх працэсах абмену рэчываў. Пры ўзаемадзеянні з актаміязінам яна распадаецца на адэназіндыфосфарную кіслату і неарганічны фасфат. Гэтая рэакцыя працякае з выдзяленнем значнай кольскасці энергіі, якая ў асноўным выкарыстоўваецца мышцамі для ажыццяўлення механічнай работы, а таксама для сінтэтычных працэсаў (сінтэз бялка, мачавіны і прамежкавых прадуктаў метабалізму).
Указ
Указ — пастанова вярхоўнага органа ўлады, якая мае сілу закона. Павінен адпавядаць Канстытуцыі і законам краіны, а таксама прымацца з улікам норм міжнароднага права.
Балгарыя
Згодна арт. 102 Канстытуцыі Рэспублікі Балгарыя Прэзідэнт Балгарыі мае права выдаваць адзіны прававы акт — Указ, які ён павінен абмеркаваць з іншымі галінамі ўлады, за выключэннем тых, што адносяцца да Народнага сходу (напрыклад, роспуск) і ўрада (напрыклад, прызначэнне службовай асобы).
Беларусь
У Рэспубліцы Беларусь права выдаваць указы належыць Прэзідэнту. Маюць абавязковую сілу, вяршэнства над актамі іншых дзяржаўных органаў і службовых асоб. Пэўныя ўказы (аб увядзенні ваеннага становішча, абвяшчэнні поўнай або частковай мабілізацыі) падлягаюць зацвярджэнню ў Савеце Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь. Указы або іх асобныя палажэнні, якія разыходзяцца з законам, не маюць юрыдычнай сілы.
Расія і СССР
У Расійскай імперыі пад гэтую назву падпадалі вельмі разнастайныя дзяржаўныя акты, якія падпісваў цар (імператар) ці ўпаўнаважаныя асобы.
У адпаведнасці з артыкулам 90 Канстытуцыі Расіі Прэзідэнт Расійскай Федэрацыі выдае ўказы і распараджэнні, якія абавязковыя для выканання на ўсёй тэрыторыі Расійскай Федэрацыі і не павінны супярэчыць Канстытуцыі Расіі і федэральным законам.
Ганчары (Лідскі раён)
Ганчары́ (, Гончары) — аграгарадок у Лідскім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Ганчарскага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 20 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад горада Ліда, за 100 км ад Гродна. За 1,4 км на захад ад аграгарадка знаходзіцца прыпыначны пункт Ганчары Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі. Праз аграгарадок пралягае аўтамабільная дарога Парачаны — Навагрудак.
Гісторыя
За 1 км на паўночны ўсход ад вёскі, на правым беразе ракі Дзітва, ва ўрочышчы Ціханавічаў Брод размешчана стаянка мезаліту, ранняга неаліту і бронзавага веку. Памеры 60х40 м. Даследаваў у 1962 годзе М. М. Чарняўскі. Знойдзены крамянёвыя вырабы, у тым ліку ланцэтападобныя наканечнікі стрэл яніславіцкай культуры, абломкі ранненеалітычных пасудзін.
За 0,5—0,7 км ад перавозу праз раку Нёман, каля дарогі ў вёску ў Ганчароўскім лесе маюцца два круглыя курганы.
Вопіс парафій Лідскага дэканата ў 1784 годзе згадвае Ганчары як вёску ў Беліцкай парафіі, уласнасць старасты дзевянішскага Пузыны; тут існавала карчма.
Пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) вёска ў Расійскай імперыі. У 1915 годзе акупавана Германіяй, з 1921 года ў складзе Польшчы, з 1939 года — у БССР. З канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года пад нямецка-фашысцкай акупацыяй.
Леў Навумавіч Клейнбарт
Леў Навумавіч Клейнбарт (часам Лейб Навумавіч (Нахманавіч, Максімавіч);, Капыль, Мінская вобласць, Расійская імперыя — 20 лістапада 1950, Ленінград, СССР) — рускі і беларускі публіцыст, крытык, журналіст, літаратар. Даследчык асноўных тэндэнцый і кірункаў беларускага літаратурнага руху. Першы біёграф Янкі Купалы і адзін з першых даследчыкаў яго творчасці. Рэдактар часопіса «Темы жизни».
Жыццёвы і творчы шлях
Нарадзіўся ў сям’і ўрача. У 1896 г. скончыў Слуцкую гімназію. Навучаўся ў Пецярбургскім універсітэце спачатку на фізіка-матэматычным факультэце, потым — на юрыдычным факультэце. У 1901 годзе выключаны з універсітэта за ўдзел у студэнцкім і рэвалюцыйным руху. Неаднаразова арыштоўваўся (першы раз у 1899 годзе) і сядзеў у турме.
З 1902 года выступаў у друку з артыкуламі аб народнай асвеце. Друкаваўся ў часопісах «Вестник Европы», «Вестник знания», «Современный мир», «Новая жизнь», «Современник» і інш. Даследаваў падпольныя выданні капыльскай арганізацыі «Самаразвіццё і самаадукацыя», разглядаў раннюю творчасць А. Гурло, Ц. Гартнага, пісаў пра творчасць Ф. Чарнышэвіча, Ф. Шантыра і інш. У кнізе «Маладая Беларусь. Нарыс сучаснай беларускай літаратуры 1905—1928 гг.» вызначыў заканамернасці і спецыфіку развіцця беларускай літаратуры, ахарактарызаваў асноўныя тэндэнцыі і кірункі беларускага літаратурнага руху 1920-х гадоў, даследваў творчасць А. Александровіча, А. Бабарэкі, А. Дудара, Ул. Дубоўкі, К. Чорнага і інш. Пакінуў успаміны аб рэвалюцыйных падзеях у родным Капылі.
Клейнбарт з увагай ставіўся да творчай моладзі. Яму ў свой час накіраваў рукапіс сваёй першай кнігі паэзіі «Радуніца» С. Ясенін. У 1920-я гады кіраваў літаратурнымі студыямі ленінградскага Пралеткульта, займаўся даследчыцкай дзейнасцю. Вывучаў гісторыю пралетарскай культуры, народную публіцыстыку, гісторыю беларускай літаратуры.
Клейнбарт і Янка Купала
З Купалам пазнаёміўся ў Пецярбургу вясною 1910 года праз Ц. Гартнага. Сустракаўся і перапісваўся з Купалам на працягу многіх гадоў.
Аўтар рукапісных успамінаў пра Купалу «Сустрэчы». Зрабіў неацэнны ўнёсак у навуковае вывучэнне біяграфіі Купалы, распачаты перапіскай з паэтам. Ліст Янкі Купалы да Клейнбарта 1910 года стаў першай вядомай аўтабіяграфіяй паэта. Аўтар першага манаграфічнага раздзела пра Купалу ў кнізе «Маладая Беларусь. Нарыс сучаснай беларускай літаратуры 1905—1928 гг.», прадмовы да «Зборніка вершаў» Купалы на рускай мове (1930). Аўтар першай манаграфіі пра Янку Купалу «Янка Купала. Вопыт характарыстыкі літаратурнай і біяграфічнай» (1929—1934).
Адным з першых пры даследаванні творчасці Купалы выкарыстоўваў прынцыпы навуковага сацыялягізму і крытэрыі мастацкасці як метаду ўласна эстэтычнага. Бачыў у асобе Купалы цэнтральную фігуру беларускага нацыянальна-вызваленчага руху. Вызначаў творчы метад Купалы як рамантычны рэалізм, які зусім не ўпускаў з поля зроку рэчаіснасці, быў рамантызмам пазітыўнай школы, сацыяльным і нацыянальным рамантызмам. Лічыў Купалу глыбока народным і арганічна нацыянальным паэтам. У асобе Клейнбарта Купала меў аднаго са сваіх самых значных біёграфаў і даследчыкаў—інтэрпрэтатараў.
Захапі Уол-стрыт
Захапі Уол-Стрыт (Occupy Wall Street) — акцыя грамадзянскага пратэсту ў амерыканскім горадзе Нью-Ёрк, якая праходзіла пачынаючы з 17 верасня 2011 года па цяперашні час. Мэта ўдзельнікаў акцыі — працяглы захоп вуліцы Уол-стрыт у фінансавым цэнтры Нью-Ёрка з мэтай прыцягнення грамадскай увагі да злачынстваў фінансавай эліты і заклік да структурных змен у эканоміцы. Некаторыя ўдзельнікі таксама пратэставалі супраць смяротнага пакарання смерцю Троя Дэвіса якое адбылася ў штаце Джорджыя 21 верасня 2011 года.
У акцыі да цяперашняга часу не існуе ярка выяўленага лідара, тым не менш думка пра падобны пратэст нарадзілася ў групе Adbusters, некамерцыйнай арганізацыі, вядомай сваёй анты-капіталістычнай і анты-кансумерыстычнай пазіцыяй. Актыўную падтрымку аказваюць хактывісты «Ананімы». 28 верасня 2011 года, дэманстранты атрымалі падтрымку некалькіх буйных прафсаюзаў, уключаючы Саюз транзітных працаўнікоў, які налічвае каля 40 000 членаў. 30 верасня 2011 года ўдзельнікі руху прайшлі маршам каля штаб-кватэры нью-ёркскай паліцыі. Каля 1000 чалавек неслі транспаранты з крытыкай дзеянняў праваахоўных органаў. Акцыя пратэсту адбылася пасля таго, як падчас адной з дэманстрацый паліцэйскія пырснулі слязістым газам у чатырох жанчын. Відэаролік з інцыдэнтам хутка разыйшоўся ў Інтэрнэце, і шматлікія ўдзельнікі акцыі паабяцалі «стаяць да канца». Чакаецца, што дэманстранты будуць заставацца ў намётавым гарадку ў Зукоці-парку ўсю зіму. 1 кастрычніка 2011 года паліцыя арыштавала больш 700 дэманстрантаў, удзельнікаў руху Захапі Уол-Стрыт, якія запоўнілі праезную частку ў спробе перасекчы Бруклінскі мост.
Апроч Нью-Ёрка, дэманстрацыі Occupy Wall Street праходзяць і ў іншых гарадах ЗША. Як сцвярджаюць арганізатары, яны падтрымліваюць сувязі і каардынуюць свае акцыі з аднадумцамі ў буйных гарадах ЗША і за мяжой — у Іспаніі, Канадзе, Ізраілі, Партугаліі, Грэцыі, Аўстраліі, Вялікабрытаніі і іншых краінах.
Спіс захворванняў морквы
Гэты спіс уключае хваробы морквы (Daucus carota subsp. sativus).
Чаромушкі (Навагрудскі раён)
Чаро́мушкі (, Черёмушки) (да 30 ліпеня 1964 года Мо́ндзіна ) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Валеўскага сельсавета.
Сулак (Носіўскі раён)
Сула́к (Сула́к) — вёска ў Носіўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Носіўскай гарадской абшчыны.
Варвараўка (Хоцімскі раён)
Варва́раўка (, Варваровка) — вёска ў Хоцімскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Бяседавіцкага сельсавета.
Больнес (камуна)
Камуна Больнес (Bollnäs kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Еўлебарг.
Больнес 49-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Больнес.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 26 160 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 7 гарадскіх пасяленняў (tätort) і некалькі сельскіх, найбольшыя з якіх:
NGC 7797
NGC 7797 (іншыя абазначэнні — PGC 73125, UGC 12877, MCG 0-1-11, ZWG 382.10, IRAS23563+0321) — галактыка ў сузор’і Рыбы.
Леова
Леова (Leova) — горад у Малдове, цэнтр Леоўскага раёна. Размешчаны на левым беразе ракі Прут, за 22 км на паўночны захад ад чыгуначнай станцыі Яргара.
Снегі (Мёрскі раён)
Сне́гі (, Снеги) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Новапагосцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска i фальварак у складзе гміны Пераброддзе Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Бязуеўскі сельсавет
Бязу́еўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэчыцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Бязуеў.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Рэчыцкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаванага Ямпальскага сельсавета. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Рэчыцкім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Ровенска-Слабадскога сельсавета.
Якаў Давыдавіч Зевін
Якаў Давыдавіч Зевін (9 (21) чэрвеня 1888,, Магілёўская вобласць — , ) — удзельнік рэвалюцыйнага руху ў Расіі.
Біяграфія
З 1904 года член РСДРП. Вёў падпольную рэвалюцыйную працу ў Екацярынаславе, Баку і іншых гарадах. Неаднаразова падвяргаўся арыштам, ссылкам (у Валагодскую, Архангельскую губерню і ва Усходнюю Сібір).
У 1915 годзе - член Бакінскага камітэта бальшавікоў. Пасля Лютаўскай рэвалюцыі 1917 года працаваў у Маскоўскім савеце рабочых дэпутатаў, выконваў даручэнні Маскоўскага акруговага камітэта РСДРП(б).
З жніўня 1917 года ў Баку, у Саюзе нафтапрамысловых рабочых. Адзін з кіраўнікоў барацьбы за ўстанаўленне Савецкай улады ў Азербайджане. У Бакінскім СНК (з красавіка 1918 года) - камісар працы; праводзіў у жыццё найважнейшыя мерапрыемствы Савецкай улады ў сацыяльнай сферы. Пасля часовага падзення Савецкай Улады ў Баку (31 ліпеня 1918) быў арыштаваны і расстраляны 20 верасня 1918 г. у ліку 26 бакінскіх камісараў.
Аўеда
Аўе́да (Oviedo, астур.: Uviéu) — горад на поўначы Іспаніі, сталіца Астурыйскага княства і правінцыі Астурыя. У горадзе захоўваецца хрысціянская рэліквія, якая шануецца ў Аўеда з IX стагоддзя. Выхадцы з Астурыі далі гэткае ж імя яшчэ тром гарадам у Парагваі, у Дамініканскай Рэспубліцы і ў ЗША.
Гісторыя
Аўеда заснаваны ў 761 годзе двума манахамі, Янам і Ноланам, якія заклалі на гары Аветум манастыр св. Вінцэнта, што размяшчаецца на ўзвышшы пасярод раўніны, у асяроддзі садавінавых садоў. Тым не менш, археалагічныя звесткі паказваюць на тое, што месца было заселена ў яшчэ ў I стагоддзі.
У 794 годзе Аўеда было разрабавана халіфа Хішамам I падчас аднаго з яго пахода супраць хрысціянскіх каралеўстваў.
Кароль Фруэла I, чацвёрты з астурыйскіх манархаў, быў першым, хто вырашыў пашырыць горад, пабудаваўшы ў ім палац і царкву. Пасля заваявання Іспаніі маўрамі Альфонса II перавёў у Аўеда свой двор, адначасова горад ператварыўся ў сталіцу хрысціянскай Іспаніі і буйны цэнтр паломніцтва. Быў сталіцай Астурыйскага каралеўства і цэнтрам Рэканкісты. У гэты перыяд Аўеда стаў цэнтрам арыгінальнай і ўнікальнай архітэктуры, якая была спадкавана вестготамі, з улікам рымскай і паўночных традыцый. Сваёй найвышэйшай кропкі горад дасягнуў у час кіравання Раміра I.
У 1600 годзе ў Аўеда адкрыўся ўніверсітэт. Баявое мінулае Аўеда пацвердзіў і ў XX стагоддзі: у 1934 годзе тут, на мяжы раёна здабычы каменнага вугалю і жалезнай руды, праходзілі страйкі шахцёраў, а пасля паспяховага працяглага супраціву Франка горад лічыцца апорай антыфашысцкага і прафсаюзнага руху.
Фрэдэрык Сенгер
Фрэдэрык Сенгер, таксама Сангер CBE (Frederick Sanger;  г., Рэндкамб, Глостэршыр — ) — англійскі біяхімік, адзіны вучоны — двойчы лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі — у 1958 і 1980 (сумесна з У. Гілбертам і П. Бергам). Жанаты, мае двух сыноў і дачку.
Біяграфія
Скончыў Кембрыджскі ўніверсітэт (1939). З 1940 года працуе там жа. Доктарская ступень з 1943 года. З 1951 года член Медыцынскага даследчага савета і кіраўнік лабараторыі малекулярнай біялогіі гэтага савета. З 1983 года ў адстаўцы.
У 1965 годзе прапанаваў пазначаць РНК і ДНК, прызначаныя для структурных даследаванняў, радыеактыўным ізатопам фосфару 32Р, што дазволіла ажыццяўляць працы з надзвычай малой колькасцю матэрыялу — 10−6 г. Устанавіў структуру 5S PHK (120 асноў; 1967) і ДНК фага ФХ174 (5375 асноў; 1977). У 1977 годзе прапанаваў метад расшыфроўкі першаснай структуры ДНК, заснаваны на ферментатыўным сінтэзе высокарадыеактыўнай камплементарнай паслядоўнасці ДНК на якая вывучаецца аднаніткавай ДНК як на матрыцы.
Сплавы берылію
Сплавы берылію або берыліевыя сплавы (beryllium alloys) — сплавы, адным з асноўных кампанентаў з працэнтным утрыманнем якіх з'яўляецца берылій. Ставяцца да лёгкіх сплаваў, якія характарызуюцца высокай удзельнай трываласцю.
Класіфікацыя
Па характары ўмацавання адрозніваюць берыліевыя сплавы малалегіраваныя і дысперсна-умацаваныя (у тым ліку з інтэрметалідным умацаваннем); па структурным прыкметам — канструкцыйныя нізкалегіраваныя са структурай цвёрдага раствора, двухфазныя кампазіцыйныя з пластычнай асновай і берыліевыя сплавы з дысперснай структурай.
Структура і ўласцівасці сплаваў
Найбольшае распаўсюджванне атрымалі сплавы берылію з практычна нерастваральным у ім пры 20 °C алюмініем. Алюміній з берыліем утвараюць простую фазавую дыяграму стану эўтэктычнага тыпу, у якой эўтэктычная кропка адпавядае зместу 2,5 % Be. Таму эўтэктыка ўяўляе сабой крышталі амаль чыстага алюмінія з невялікай колькасцю ўкрапванняў берылію і характарызуецца высокай пластычнасцю. Чым больш у сплавах утрыманне берылію, тым вышэй у іх трываласць і механічная калянасць.
Найбольш распаўсюджанымі з'яўляюцца сплавы берылію з алюмініем (38 %), якія крышталізуюцца ў інтэрвале тэмператур 1283—648 °C. Пры тэмпературы, больш нізкай за 645 °C, у такіх сплавах утвараюцца крохкая берыліевая фаза і пластычная алюмінійберыліевая эўтэктыка (~ 98-99,5 % Аl).