cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Крыкет
Поле і інвентар
Правіла 6: Біта. Даўжыня біты не павінна перавышаць 38 цаляў ці 97 сантыметраў, а яе шырыня — 4,25 цаляў ці 10,8 сантыметраў. Голая рука ці рука ў пальчатцы расцэньваецца як частка біты. Лопасць біты павінна быць зроблена з дрэва.
Правіла 7: Пітч. Пітч (pitch) — гэта прамавугольная земляная вобласць даўжынёй 22 ярды (каля 20 метраў) і шырынёй 10 футаў (каля 3 метраў), на якой расце вельмі кароткая трава. Падрыхтоўкай пітча займаецца адмысловая служба, аднак падчас матча за яго станам сочаць толькі суддзі. Апроч таго, суддзі вызначаюць, ці падыходзіць пітч для гульні. Калі ён прызнаецца непрыдатным, то суддзі, атрымаўшы згоду абодвух капітанаў, могуць выбраць іншы пітч.
Правіла 8: Брамкі. Брамка (wicket) складаецца з трох драўляных слупкоў вышынёй 28 цаляў (71 сантыметр). Слупкі мясцуюцца ўздоўж вузкага краю пітча на аднолькавым адлегласці адзін ад аднаго. Шырыня брамкі складае 9 цаляў (22,86 сантыметраў). На слупках размешчаны дзве незамацаваныя драўляныя перамычкі, што завуцца бейламі (bails). У некаторых выпадках, прыкладам, пры наяўнасці ветру, суддзі могуць прыняць рашэнне пра гульню без бейлаў.
Правіла 9: Боўлінгавы, попінгавы і зваротныя крызы. Крызам (crease — «зморшчына») завецца паласа, што адлучае тую ці іншую гульнявую зону ад асноўнай прасторы пітча. Боўлінгавы крыз — паласа, у цэнтры якой знаходзяцца слупкі брамак. Гэты крыз пазначае заднюю мяжу зоны бэтсмена, з'яўляючыся, такім чынам, паралельным вузкаму боку пітча. Даўжыня боўлінгавага крызу складае 8 футаў і 8 цаляў (2,64 метра). Попінгавы крыз пазначае пярэднюю мяжу зоны бэтсмена. Дадзены крыз паралельны боўлінгаваму і знаходзіцца ад яго на 4 футы (1,2 метра). Мінімальны паказнік даўжыні вылічваецца ў адносінах да цэнтральнага слупка брамак, максімальная ж даўжыня крызу не ўсталявана. З прычыны гэтага попінговы крыз заўсёды даўжэй боўлінгавага. Зваротныя крызы перпендыкулярныя боўлінгаваму і попінгаваму, яны пазначаюць калідор руху выконваючага падачу боўлера. Канцы зваротных крызаў упіраюцца ў попінгавы крыз, а іх даўжыня абмежавана толькі знізу (8 футаў ці 2,4 метра). Канцы боўлінгавага крызу, у сваю чаргу, упіраюцца ў зваротныя.
Правіла 10: Падрыхтоўка і абслугоўванне гульнявой вобласці. Пры падачы мяч практычна заўсёды адскоквае ад пітча, таму паводзіны снарада шмат у чым вызначаюцца станам пакрыцця. Такім чынам, пракатка, кашэнне і іншыя працэдуры, злучаныя з падрыхтоўкай і абслугоўваннем пітча, праводзяцца ў адпаведнасці з некаторымі вымогамі.
Структура матча
Чарговы блок правіл вызначае вымогі да ходу матча.
Правіла 12: Інінгсы. Перад гульнёй каманды дамаўляюцца, ці будзе праведзены адзін інінгс (innings — «падача»), ці ж пераможац вызначыцца па выніках дзвюх партый. Апроч таго, сапернікі высвятляюць, ці будуць інінгсы абмяжоўвацца па часе ці па колькасці овераў. На практыцы гэтыя параметры вызначаюцца рэгламентам таго ці іншага спаборніцтва. Калі ў матчы з двума інінгсами не аб'яўляецца фолау-он (гл. правіла 13), то каманды па чарзе адбіваюць мяч. Інінгс лічыцца завершаным, калі ўсе бэтсмены адбіваючай каманды выводзяцца з гульні, капітан паведамляе пра аб'яву ці адмову ад інінгса, або калі мінае ліміт па часе ці колькасці овераў. Перад гульнёй праводзіцца лёсаванне, ці паводле вынікаў якой перамоглы капітан абірае, будзе яго каманда адбіваць ці гуляць у поле першай.
Правіла 13: Фолау-он. Дадзенае правіла ўжываецца для матчаў у два інінгса. Калі каманда, што адбівае другой, набірае значна меншую колькасць ранаў, чым першая, то першая каманда можа абвясціць фолау-он, то бок прымусіць апанентаў правесці другі інінгс у ролі адбіваючай адразу пасля першага. Іншымі словамі, каманды будуць знаходзіцца ў ролі адбіваючай па прынцыпе першая—другая—другая—першая, тым часам як стандартная схема мяркуе парадак першая—другая—першая—другая. Для матча, што працягваецца пяць дзён і больш, патрэбны разрыў у рахунку павінен складаць 200 ранаў, для трох- ці чатырохдзённага матча розніца павінна складаць 150 ачкоў. Двухдзённая гульня дапушчае разрыў у 100 ачкоў, нарэшце, у рамках аднадзённага матча аб'ява фолау-она робіцца магчымым пры разрыве ў 75 ранаў.
Правіла 14: Аб'ява і адмова. Дадзенае правіла ўжываецца для матчаў у два інінгса Калі мяч прызнаны мёртвым, капітан адбіваючай каманды можа завяршыць інінгс у любы момант. Гэта працэдура завецца аб'явай (declaration). Капітан выносіць аб'яву ў тым выпадку, калі лічыць, што каманда набрала дастатковую колькасць ранаў для перамогі. Капітан таксама можа адмовіцца ад правядзення інінгса да яго пачатку. Інінгсы, ад правядзення якіх каманда адмовілася, лічацца згулянымі.
Правіла 15: Перапынкі. Матч агадвае некалькі тыпаў перапынкаў рознай працягласці. Паміж інінгсамі каманды адпачываюць на працягу дзесяці хвілін. Існуюць перапынкі на ланч, чаяванне і адмысловы перапынак для спатолення смагі. Расклад перапынкаў павінен быць узгоднена перад матчам. У некаторых сітуацыях дапушчаецца змена раскладу.
Правіла 16: Пачатак гульні, спыненне гульні. Сігналам да працягу гульні пасля перапынку служыць каманда суддзі "Play" («гульня»). Гульня спыняецца па камандзе "Time" («час»). Апошняя гадзіна гульні павінна ўлучаць не менш 20 овераў. Калі сыграна меншая колькасць овераў, суддзя падаўжае гульнявы час для выканання нормы.
Правіла 17: Трэнераванне на падлозе. Гульцы не могуць выкарыстоўваць пітч для трэніровак у дні правядзення матчаў. Парушэнне правіла караецца выдаленнем гульца на некаторы час. Забараняюцца спробавыя разбегі перад падачай, калі на думку суддзі гэта можа прывесці да марнавання гульнявога часу.
Рахунак і вынік
Яшчэ адна група правіл прысвечана набору ачкоў і крытэрыям, якія дазваляюць вызначыць пераможца матча. Рахунак кожнай каманды часта ўяўляецца ў форме m/n, дзе m — колькасць набраных камандай ранаў, а n — колькасць прайграных ёю брамак Прыкладам, калі каманда набрала 100 ранаў і прайграла 1 брамку, рахунак каманды можа адлюстроўвацца як 100/1 (1/100 ці 100-1). Адзначым, што пераможцам матча лічыцца каманда, што набрала большы лік ранаў. Колькасць прайграных брамак пры вызначэнні пераможца не ўлічваецца.
Правіла 18: Набор ачкоў. Каманда зарабляе адзін ран, калі яе бэтсмен паспяхова прабягае з аднаго канца пітча ў іншы. Такім чынам, поспех абодвух бэтсменаў прыносіць камандзе два раны. Прабег лічыцца выкананым, калі бэтсмен (абодва бэтсмены) прабег ад свайго попінгавага крызу да попінгавага крызу свайго напарніка і крануў зямля за ім бітай ці часткай цела. Стартавая пазіцыя адбіваючага бэтсмена знаходзіцца ў адным канцы пітча, а стартавая пазіцыя яго напарніка — у іншым. Бэтсмены могуць адмовіцца ад прабегу з-за рызыкі разбурэння брамкі (см. Правіла 28). Няўдалая спроба прабегу завецца кароткім прабегам (short run), наўмысныя кароткія прабегі могуць карацца ў адпаведнасці з правіламі. Дадатковыя раны прысуджаюцца ў выпадку парушэння некаторых правіл сапернікам (см. Правілы 2, 24, 25, 41 і 42), выхаду мяча за мяжу поля (см. Правіла 19) ці страты мяча (см. Правіла 20).
Правіла 19: Межы поля. Межы поля вызначаюцца суддзямі і капітанамі перад гульнёй. Пажадана, каб мяжа поля была пазначана па ўсёй сваёй даўжыні. Калі адбіты мяч дакранаецца ці перасякае мяжу, каманда бэтсмена атрымвае 4 раны. Калі мяч дасягнуў мяжы без дотыкаў поля, каманда атрымвае 6 ранаў.
Правіла 20: Страчаны мяч. Калі мяч губляецца ці робіцца недаступным у выніку іншых акалічнасцей, ён прызнаецца страчаным. Прызнаць мяч страчаным можа кожны палявы гулец. Сапернік парушальніка атрымвае дадатковыя раны Апроч таго, адбіваючая каманда атрымвае набраныя раны, у тым ліку і тыя, якія выкананы ў момант аб'явы мяча страчаным, ці 6 ранаў, калі ім удалося набраць менш шасці.
Правіла 21: Вынік. Пераможцам матча аб'яўляецца каманда, што набрала большы лік ранаў. Калі каманды набралі роўны лік ранаў, аб'яўляецца нічыя-тай (tie, не варта блытаць з draw). Калі ў тэставым крыкеце каманда не паспявае правесці свой інінгс да канца прызначанага часу, аб'яўляецца нічыя-дроу (draw). Такім чынам, матч можа завяршыцца перамогай адной з каманд, нічыёй па рахунку ці нічыёй па часе.
Правіла 22: Овер. Овер (over) улучае шэсць падач, ноу-бол і уайд-бол не ўлічваюцца ў якасці адной з іх. Боўлер не можа падаваць на працягу двух овераў запар.
Правіла 23: Мёртвы мяч. Мяч з'яўляецца ў гульні ў момант разбегу боўлера і робіцца мёртвым, калі ў дачыненні яго нельга правесці якіх-небудзь дзеянняў. Калі мяч робіцца мёртвым, адбіваючая каманда не можа набіраць раны, а бэтсмен не можа быць выведзены з гульні. Мяч можа стаць мёртвым па шэрагу прычын. Найболей пашыранымі з іх з'яўляюцца вывад бэтсмена з гульні і дотык мяжы поля.
Правіла 24: Ноу-бол. Стан ноу-бол (no ball — «не мяч») аб'яўляецца, калі боўлер здзяйсняе падачу з забароненага месца, калі ён выпроствае локаць у момант падачы, калі падача ўяўляецца небяспечнай, калі пасля падачы мяч дакранаецца пітча два разы і больш, калі пасля падачы мяч коціцца па пітчы ці калі палявыя гульцы знаходзяцца ў забароненых месцах. Ноу-бол дадае адбіваючай камандзе адзін ран, пры гэтым усе астатнія набраныя ёй раны захоўваюцца. У большасці выпадкаў бэтсмен не можа быць выведзены з гульні, калі мяч знаходзіўся ў стане ноу-бола.
Вывад бэтсмена з гульні
Правілы 27—29 апісваюць асноўныя прынцыпы вываду бэтсмена з гульні, а правілы 30—39 апісваюць метады больш вызначана. Стаіць адзначыць, што апроч дзесяці спосабаў, паказаных у правілах 30—39, бэтсмен можа пакінуць гульню па ўласнай ініцыятыве. Сітуацыя, пры якой бэтсмен не выводзіцца з гульні па выніках інінгса, завецца нот-аўтам (not out — «не выбыў»).
Правіла 27: Адзовы. Калі палявыя гульцы лічаць, што бэтсмен быў выведзены з гульні, то яны могуць звярнуцца да суддзі з фармулёўкай "How's That?" («Як гэта?») да пачатку наступнага розыгрышу. Суддзя разглядае адзоў і вырашае, ці сапраўды бэтсмен павінен пакінуць пазіцыю. Строга кажучы, палявыя гульцы павінны паведамляць суддзю пра ўсе выпадкі вываду бэтсмена з гульні, у тым ліку выяўныя. Аднак у гэтых выпадках бэтсмен, зазвычай, пакідае пазіцыю, не чакаючы фармальнай працэдуры.
Правіла 28: Разбурэнне брамкі. У выпадку разбурэння брамкі мячом, самім бэтсменам ці кісцю рукі, у якой палявой гулец трымаў мяч, бэтсмен выводзіцца з гульні. Брамка лічыцца разбуранай, калі валіцца прынамсі адзін бейл.
Правіла 29: Бэтсмен за межамі сваёй зоны. Бэтсмен лічыцца змешчаным у зоне, калі якая-небудзь частка яго цела ці яго біта дакранаецца зямлі за попінгавым крызам. У адваротным выпадку бэтсмен можа быць выведзены з гульні пасярэдніцтвам разбурэння яго брамкі сапернікам (Правіла 38) ці адмысловым гульцом апануючага боку, уікет-кіперам (Правілы 39, 40). Калі ў момант разбурэння брамкі абодва бэтсмены знаходзяцца па-за сваімі зонамі, з гульні выводзіцца той спартсмен, які знаходзіўся бліжэй да разбуранай брамкі.
NGC 5317
NGC 5317 (іншыя абазначэнні — NGC 5364, UGC 8853, MCG 1-36-3, ZWG 46.9, IRAS13536+0515, PGC 49555) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Крыкет
Вывад бэтсмена з гульні
Правіла 30: Боўлд. Сітуацыя боўлд (bowled) узнікае, калі ў выніку падачы мяч бурыць брамку. Да разбурэння брамкі мяч не павінен дакранацца каго-небудзь з суддзяў ці гульцоў з выняткам бэтсмена. Мяч можа крануць біту, пальчаткі ці любую частку цела бэтсмена.
NGC 5317
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 5317, NGC 5364.
Крыкет
Вывад бэтсмена з гульні
Правіла 31: Таймд-аўт. Новы бэтсмен павінен замяніць свайго папярэдніка на працягу трох хвілін пасля яго выбывання, у адваротным выпадку выбывае і новы бэтсмен. Парушэнне правіла пазначаецца тэрмінам таймд-аўт (timed out — «час выйшаў») На працягу паказанага перыяду бэтсмен ці яго партнёр павінен падрыхтавацца да падачы. У выпадку ўдзелу партнёра асноўны бэтсмен павінен знаходзіцца ў зоне.
NGC 5317
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Крыкет
Вывад бэтсмена з гульні
Правіла 32: Кот. Котам (caught — «злоўлены») завецца сітуацыя, калі палявы гулец ловіць мяч, які не датыкнуўся зямлі пасля яго адбіцця бэтсменам. Гулец, які злавіў мяч, павінен пры гэтым знаходзіцца ў полі, то бок ніводная з частак яго цела не павінна дакранацца землі за межамі поля. Да злову мяч не павінен дакранацца якіх-небудзь аб'ектаў за межамі поля.
Правіла 33: Дотык мяча рукамі. Калі бэтсмен наўмысна дакранаецца мяча не датычнай біты рукой без згоды апанентаў, бэтсмен выводзіцца з гульні.
Правіла 34: Падвойны ўдар па мячы. Калі бэтсмен двойчы б'е па мячы, не маючы намер абараніць сваю брамку і не маючы згоды апанентаў, бэтсмен выводзіцца з гульні.
Правіла 35: Удар па брамцы. Калі боўлер ужо пачаў падачу, разбурэнне сваёй брамкі адбіваючым бэтсменам ці яго бітай вядзе да вывядзення бэтсмена з гульні.
Правіла 36: Нага перад брамкай. Калі ў выніку падачы мяч, які трапляў бы ў брамку пры адсутнасці бэтсмена, трапляе ў яго без папярэдняга дотыку бітай, бэтсмен можа быць выведзены з гульні. Прыняцце рашэння пра вывядзенне бэтсмена з гульні патрабуе выканання некаторых дадатковых умоў.
Правіла 37: Перашкаджэнне палявым. Калі бэтсмен наўмысна перашкаджае гульні апанентаў словам ці дзеяннем, ён выводзіцца з гульні.
Правіла 38: Ран-аўт. Калі бэтсмен знаходзіцца па-за зонай, і яго брамка бурыцца сапернікам, бэтсмен выводзіцца з гульні. Дадзенае правіла дзее нават у сітуацыі ноу-бола.
Правіла 39: Стампд. Бэтсмен выводзіцца з гульні, калі яго брамка бурыцца уікет-кіперам (см. Правіла 40), тым часам як сам бэтсмен знаходзіцца па-за зонай і не спрабуе выканаць ран. Дадзенае правіла не дзее ў сітуацыі ноу-бола.
Палявыя гульцы
Правіла 40: Уікет-кіпер. Уікет-кіпер (wicket-keeper — «захоўнік брамкі») — асаблівы гулец палявой каманды, які знаходзіцца ззаду брамкі бэтсмена. Ён з'яўляецца адзіным спартсменам сваёй каманды, якому дазваляецца выкарыстаць пальчаткі і шчыткі для ног.
Правіла 41: Палявы гулец. Палявым гульцом лічыцца кожны гулец каманды, што здзяйсняе падачу. Заданні палявых гульцоў вызначаюцца намерам перашкодзіць саперніку ў наборы ранаў і вывесці з гульні дзесяць бэтсменаў апанента. Палявы гулец можа прымаць мяч любой часткай цела. Аднак калі палявы наўмысна дакранаецца мяча ў момант розыгрышу, мяч робіцца мёртвым, і сапернік атрымвае 5 ранаў. Калі мяч трапляе ў адзін з ахоўных шлемаў палявой каманды, што знаходзяцца на зямлі, мяч робіцца мёртвым, і сапернік атрымвае 5 ранаў. У некаторых сітуацыях кары могуць быць скасаваны.
Правіла 42 і Дадаткі
Правіла 42 усталёўвае прынцыпы сумленнай і несумленнай гульні ў крыкеце. Калі гулец палявой каманды несумленным спосабам змяняе стан мяча, адбіваючая каманда атрымлівае 5 ранаў. Калі палявыя гульцы адцягваюць бэтсмена ў момант падачы ці падчас падрыхтоўкі да яе, мяч аб'яўляецца мёртвым. Другі і наступныя падобныя выпадкі ў рамках аднаго інінгса будуць прыносіць адбіваючай камандзе па 5 ранаў. Забараняецца замінаць ці адцягваць абодвух бэтсменаў пасля адбіцця ўдару — у адваротным выпадку каманда бэтсменаў атрымлівае 5 ранаў. Калі капітан палявой каманды зацягвае час, дазваляе зацягваць час свайму таварышу, ці овер працякае неапраўдана павольна, суддзя выносіць папярэджанне капітану (пры патрэбе мяч аб'яўляецца мёртвым). Далейшыя бавы палявой каманды прынясуць адбіваючай камандзе 5 ранаў. Не дапушчаюцца і зацяжкі, выкліканыя паводзінамі бэтсмена — другі і наступныя выпадкі зацяжкі часу прынясуць палявой камандзе па 5 ранаў. Другі і наступныя выпадкі пашкоджання пітча палявым гульцом прынясуць адбіваючай камандзе па 5 ачкоў (улічваюцца тыя пашкоджанні, якіх можна было ўнікнуць), аналагічная кара агадана і для бэтсмена. Бэтсмены не павінны спрабаваць выканаць ран да моманту падачы. Калі боўлер пры гэтым не распачынае спроб разбурыць брамку, арбітр прысуджае палявой камандзе 5 ранаў.
Дадаткі:
Маленне Данііла Заточніка
«Мале́нне Даніі́ла Зато́чніка» — помнік старажытнарускай літаратуры 13 ст. Прыпісваецца гістарычнаму або літаратурнаму герою —. Захаваўся ў спісах 15—16 ст.
Існуе 2 яго рэдакцыі: «Слова Данііла Заточніка» (12 ст. ?) і «Маленне Данііла Заточніка».
«Маленне» напісана ў форме паслання і спалучае ў сабе апалогію моцнай княжацкай улады і асабістае самасцвярджэнне. У ім выкарыстоўваюцца традыцыі кніжнай культуры, цытуецца Біблія і іншыя літаратурныя творы. Стыль вызначаецца афарыстычнасцю, іншасказальнасцю, выкарыстаннем элементаў сатыры і жывой гаворкі.
Юрый Станіслававіч Багданаў
Юрый Станіслававіч Багданаў (, г. Вялікія Лукі Пскоўская вобласць, РСФСР — ) — беларускі матэматык. Доктар фізіка-матэматычных навук (1966, Даследаванне дыферэнцыяльных сістэм з дапамогай абагульненых характарыстычных лікаў), прафесар (1968).
Біяграфія
Скончыў Ленінградскі дзяржаўны ўніверсітэт у 1956 годзе. З 1958 года працаваў у Беларускім дзяржаўным універсітэце.
Навуковая дзейнасць
Асноўныя працы па якаснай тэорыі дыферэнцыяльных ураўнанняў і методыцы выкладання матэматыкі. Развіў тэорыю даследавання сістэм дыферэнцыяльных раўнанняў з дапамогай абагульненых характарыстычных лікаў. Буйны спецыяліст па методыцы выкладання матэматыкі ў вышэйшых навучальных установах. Аўтар 6 падручнікаў і вучэбных дапаможнікаў.
Шпыкаласы (Сакальскі раён)
Шпыкаласы (Шпи́колоси) — вёска ў Сакальскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Глісніца
Глісніца (Глисница) — вёска ў Ярцаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Капырэўшчынскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Мірапольскага сельскага паселішча.
Бутыны
Бутыны (Бути́ни) — вёска ў Сакальскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Шальнік злакавы
Апісанне
Шматгадовая расліна 20-80 см вышынёй. У надземнай формы расліны лісце эліптычнае, ланцэтнае або лінейна-ланцэтнае, з хвосцікамі; у воднай формы — стужкападобнае, без хвосцікаў. Клубні маленькія ці не відавочныя. Паветранае лісце з хвосцікамі 2-31 см, ліставыя пласціны 3-12. 5 × 0.6-2 см, часам больш буйныя, 3-5-жыльныя, аснова клінаватая, вярхушка завостраная. Мяцёлка 6-56 см Кветаножкі 1.5-4.5 см. чашалісцікі шырока яйкападобныя, 2.5-4.5 × 1.5-2.5 мм. Пялёсткі злёгку пурпурова-белыя, больш буйныя, чым чашалісцікі. Пылавікі эліптычныя, каля 0.5 мм. Сямянка зваротнаяйкападобная або трохграневая, 2-3 мм.
Распаўсюджанне
Еўропа: амаль уся тэрыторыя, акрамя поўначы Пірэнейскага паўвострава, Міжземнаморскіх астравоў; Паўночная Афрыка: Марока, Егіпет, Лівія; Азія: Кітай, Афганістан, Казахстан, Манголія, Пакістан, Расія, Таджыкістан, Узбекістан, Азербайджан, Турцыя, Ізраіль; Паўночная Амерыка: ЗША, поўдзень Канады. Засяляе неглыбокую прэсную або саланаватую ваду або глеістыя берагі.
Лакцы
Лакцы ці лакі (лак) — адзін з карэнных народаў Дагестана. Лакцы гістарычна пражываюць у цэнтральнай частцы Нагорнага Дагестана. Этнакультурная тэрыторыя лакцаў называецца і складаецца з  і  раёнаў.
Касцёл Святога Юрыя (Віжуонас)
Касцёл Святога Юрыя (Vyžuonų Šv. Jurgio bažnyčia) — рымска-каталіцкі храм у цяпер в. Віжуонас (Віжуны) Уцянскага раёна, Літва.
Архітэктура
Касцёл уяўляе сабой гатычную трохнефную базіліка з пяціграннай апсідай і дзвюма невялікімі сакрысціямі па баках. Накрыты двухсхільным дахам. Апсіда звонку падтрымліваецца двума трохступенчатымі контрфорсамі. Над галоўным уваходам вежа-званіца.
У інтэр'еры крыжовыя скляпенні, бакавыя нефы аддзелены ад галоўнага двума радамі слупоў (па чатыры з кожнага боку). Асвятляецца чатырма высокімі вокнамі у бакавых сценах, трыма ў апсідзе і двума у сакрысціях. Аконныя праёмы першапачаткова былі спічастымі, у цяперашні час лучковыя.
Вышэйшая эканамічная школа ў Беластоку
Вышэйшая эканамічная школа ў Беластоку (Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Białymstoku) — польская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова, якая знаходзіцца ў Беластоку.
Агульная характарыстыка
Вучэльня заснаваная ў 1996 годзе. Навучае студэнтаў па праграмах вышэйшай адукацыі першага (ліцэнцыят) і другога (магістр) ўзроўняў, а таксама па праграмах паслядыпломнай адукацыі. Напрамкі навучання: эканоміка, бяспека і гігіена інжынернай працы, прыкладная інфарматыка, правазнаўча-фінансавы напрамак.
Замасцяны (Валожынскі сельсавет)
Замасця́ны (, Замостяны) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Валожынскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Сакаўшчынскага сельсавета.
Галачова (Ярцаўскі раён)
Галачова (Голочево) — вёска ў Ярцаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Капырэўшчынскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Мірапольскага сельскага паселішча.
Абавян (горад)
Абавя́н (Աբովյան) — горад у Арменіі, у Катайкскай вобласці. Знаходзіцца за 10 км на паўночны ўсход ад Ерэвана.
Геаграфія
З’яўляецца горадам-спадарожнікам Ерэвана. Праз горад праходзіць аўтадарога і чыгунка, якія злучаюць сталіцу з паўночна-ўсходнімі раёнамі краіны. Паводле гэтай прычыны Абовян завуць часам «паўночнымі варотамі Ерэвана».
Чыгуначная станцыя на лініі Ерэван—Севан.
Вальпелін
Вальпелін (Valpelline) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Вале-д’Аоста.
Насельніцтва складае 620 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 20 чал./км². Займае плошчу 31 км². Паштовы індэкс — 11010. Тэлефонны код — 0165.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Велікамучанік Панцеляймон.
NGC 5318
NGC 5318 (іншыя абазначэнні — UGC 8751, MCG 6-30-96, ZWG 190.63, PGC 49139) — лінзападобная галактыка (SB0) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Яўген Пятровіч Бараноўскі
Яўген Пятровіч Бараноўскі (нар., вёска Постынь, Мінская вобласць) — беларускі матэматык. Доктар фізіка-матэматычных навук (1982, Цэлалікавае прывядзенне рэпераў Зеленга, прымітыўныя паралелоэдры, кратавыя накрыцці), прафесар (1983).
Гумерал
Гумера́л — невялікі палатняны белы плат, які ксёндз, цалуючы, ускладае сабе на плечы, апранаючыся перад Святой Імшой. Гумерал абазначае плат, які ў час бічавання Хрысту накідвалі на твар і, б'ючы, пыталі, хто Яго ўдарыў. Гэта і сімвал плата, які падала Хрысту Святая Вераніка ў час Крыжовай Дарогі і на якім яна атрымала адбітак выявы аблічча Хрыста.
Эканоміка-гуманітарная акадэмія ў Варшаве
Эканоміка-гуманітарная акадэмія ў Варшаве — польская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у Варшаве.
Агульная характарыстыка
Утворана 8 мая 2001 года. У 2001—2018 гадах установа мела назву «Вышэйшая школа фінансаў і кіравання ў Варшаве». Затым установа атрымала поўныя правы акадэмічнай вышэйшай навучальнай установы ўніверсітэцкага тыпу, і з 30 верасня 2018 года перайменаваная ў Эканоміка-гуманітарную акадэмію ў Варшаве. Акадэмія ажыццяўляе навучанне ў галіне сацыяльных і гуманітарных навук. Са студзеня 2010 года факультэт псіхалогіі мае паўнамоцтвы надаваць навуковую ступень доктара гуманітарных навук у галіне псіхалогіі, а з 2018 года — у галіне юрыдычных навук. 1 кастрычніка 2019 года ў структуру акадэміі была ўключана Вышэйшая школа інфармацыйных тэхналогій у Варшаве.
Шэленберг
Шэленберг (ням. Schellenberg) — абшчына ў Ліхтэнштэйне.
Дзедава (Ярцаўскі раён)
Дзедава (Дедово) — вёска ў Ярцаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Капырэўшчынскага сельскага паселішча.
Шэленберг
Насельніцтва — 974 чал. Афіцыйны код — 7011.
Дзедава (Ярцаўскі раён)
Гісторыя
У 2004—2017 гадах у складзе Мірапольскага сельскага паселішча.
Roscoea bhutanica
Roscoea bhutanica — расліна роду сямейства. Раней разглядалася, як частка віду, але была вылучана ў асобны від у 2000 годзе.
Арэал
У адрозненне ад большасці прадстаўнікоў сямейства, якія звычайна растуць у трапічных рэгіёнах, Roscoea bhutanica разам з іншымі відамі роду насяляе ў больш халодных горных рэгіёнах.
Распаўсюджаная ў Бутане і Тыбецкім аўтаномным раёне.
Генры Харлі Арнальд
Генры Харлі Арнальд (Henry Harley «Hap» Arnold;  — ) — амерыканскі генерал арміі, генерал ВПС, галоўнакамандуючы ВПС ЗША падчас Другой сусветнай вайны. Ён быў адным з найбольш аўтарытэтных спецыялістаў па падводных лодках у Злучаных Штатах, а таксама начальнікам Бюро навігацыі ВМС ЗША у 1939 годзе. Ваеннае званне генерал арміі было прысвоена Кангрэсам ЗША 21 снежня 1944 года. У 1947 годзе было прынята рашэнне, якога Арнольд дамагаўся шматлікія годы — ВПС ЗША былі вылучаны са складу Арміі ЗША ў асобны род войскаў. 7 мая 1949 года Генры Арнальду прысвоена званне генерала ВПС і да гэтага дня ён з'яўляецца адзіным ваенным, які атрымаў гэта ваеннае званне.
Дэмбінскі
Дэмбінскі — прозвішча.
Валерый Вацлававіч Беняш-Крывец
Валерый Беняш-Крывец (нар., г. Навагрудак, Гродзенская вобласць) — беларускі матэматык. Доктар фізіка-матэматычных навук (2001, Мнагастайнасці прадстаўленняў канечна спароджаных груп і свабодныя здабыткі груп з аб'яднанай падгрупай).
Біяграфія
Скончыў БДУ (1983). Працуе ў Інстытуце матэматыкі НАН Беларусі. Навуковыя працы па камбінаторнай тэорыі груп і тэорыі прадстаўленняў груп. Распрацаваў новыя метады ў тэорыі прадстаўленняў канечна спароджаных груп.
Арганізм
Арганізм (organismus ад organizo — устройваю, надаю дакладны выгляд, ад ὄργανον — прылада) — жывая істота, часткі якой — органы — уплываюць адна на адну так, што яны функцыянуюць разам як стабільнае цэлае. Жывыя арганізмы — галоўны прадмет вывучэння ў біялогіі. Усе арганізмы размяркоўваюцца па групах і катэгорыях, што складае біялагічную аснову іх класіфікацыі.
Многія арганізмы арганізаваныя ў супольнасці (напрыклад, сям'я, працоўны калектыў у людзей).
Гаплоідныя клеткі
Гаплоідныя клеткі — жывыя клеткі, якія ў адрозненне ад дыплоідных клетак утрымліваюць адзінарны набор храмасом. Кожная храмасома прадстаўлена ў такіх клетках адзінай копіяй, а кожны ген - адным алелем. Таму ў гаплоідных арганізмаў праяўляюцца ўсе зноў узніклыя мутацыі (няма з'явы дамінантнасці і рэцэсіўнасці). Прыватным выпадкам гаплоідных клетак з'яўляюцца гаметы.
Яйцаклетка
Яйцаклетка (навук. аацыт, радзей. авацыт) — жаночая палавая клетка (гамета), з якой нараджаецца новы арганізм.
Утвараецца ва ўсіх вышэйшых раслін, у некаторых водарасцей і грыбоў. У мохападобных, папарацепадобных і голанасенных яйцаклеткі ўзнікаюць у архегоніях. У пакрытанасенных уваходзяць у склад зародкавага мяшка. У жывёл яйцаклетку часцей называюць яйцом.
Адносна буйная нерухомая клетка. Форма і велічыня яйцаклетак у раслін розная. Па памерах яйцаклетка значна буйнейшая за мужчынскую гамету. У верхняй частцы ёсць вакуоля. Звонку ўкрыта тонкай плазматычнай мембранай, якая садзейнічае абмену рэчываў паміж яйцаклеткай і цытаплазмай зародкавага мяшка і пранікненні ў яе спермія пры апладненні.
Яйцаклеткі ўтвараюцца ў выніку аагенезу. Пасля апладнення з аплодненай яйцаклеткі (зіготы) развіваецца зародак (эмбрыён). Пры партэнагенезе эмбрыён, а затым новы арганізм развіваецца з неаплодненай яйцаклеткі.
Канфедэрацыя свабодных прафсаюзаў Украіны
Канфедэрацыя свабодных прафсаюзаў Украіны (: КСПУ) — украінскае аб’яднанне прафсаюзаў. Створана ў 1998 годзе на базе Аб’яднання свабодных прафсаюзаў Украіны, у якое ўваходзілі ўсеўкраінскія прафсаюзы, якія не належалі да Федэрацыі прафсаюзаў Украіны і якія ўтварыліся як апазіцыйныя прафсаюзы яшчэ за савецкім часам. У 2003 годзе Канфедэрацыя далучылася да Міжнароднай канфедэрацыі прафаюзаў.
У 2013 годзе членскія арганізацыі КСПУ падтрымалі Еўрамайдан. У 2020 годзе, падчас забастовак працоўных калектываў падчас пратэстаў у Беларусі, старшыня Незалежнага прафсаюза гарнякоў Украіны (які ўваходзіць у КСПУ) Міхаіл Валынец заявіў, што ніхто з украінскіх шахцёраў не збіраецца ехаць у Беларусь і замяняць забастоўшчыкаў «Беларуськалія», тым самым, адказаўшы на словы Аляксандра Лукашэнкі аб тым, што ён гатовы запрасіць украінскіх штрэйкбрэхераў замест страйкоўцаў салігорскага прадпрыемства.
Epichnopteriginae
Epichnopteriginae — падсямейства лускакрылых насякомых з сямейства.
Казеле-Тарынезэ
Казеле-Тарынезэ (Caselle Torinese) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 16783 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 551 чал./км². Займае плошчу 28 км². Паштовы індэкс — 10072. Тэлефонны код — 011.
Саюз грамадзян Грузіі
Саюз грамадзян Грузіі або Грамадзянскі саюз Грузіі (საქართველოს მოქალაქეთა კავშირი) — грузінская левацэнтрысцкая палітычная партыя, створаная Эдуардам Шэварднадзэ, які быў прэзідэнтам Грузіі з 1992 па 2003, і Давідам Чантладзе, былым гандлёвым прадстаўніком Савецкага Саюза ў Чэхаславакіі. На парламенцкіх выбарах у лістападзе 1995 года партыя атрымала большасць месцаў у грузінскім парламенце. Саюз грамадзян Грузіі ўваходзіў у Сацыялістычны Інтэрнацыянал і Партыю еўрапейскіх сацыялістаў.
Казеле-Тарынезэ
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Vittore.
Саюз грамадзян Грузіі
Партыя прыцягвала шмат маладых рэфарматараў, у тым ліку Міхаіла Саакашвілі, Зураба Жванія і Ніно Бурджанадзэ, але ў канчатковым выніку стала ахвярай шэрагу карупцыйных скандалаў, а таксама ператварылася ў інструмент для палітычных маніпуляцый Шэварнадзэ. Менавіта па гэтых прычынах у верасні 2001 года Саакашвілі сышоў з урада Шэварднадзэ і Грамадзянскага саюза Грузіі. У канчатковым выніку, унутры партыі паўсталі супярэчнасці, якія прывялі да таго, што Саюз грамадзян распаўся на тры супрацьлеглыя фракцыі. У чэрвені 2002 года, каб стварыць сваю ўласную партыю, Саюз грамадзян пакінуў Жванія. Пазней і спікер парламента Ніно Бурджанадзэ таксама пакінула Саюз грамадзян, каб аб’яднацца з Жванія і, у канчатковым рахунку, з Саакашвілі. У чэрвені 2003 года пяць апазіцыйных партый стварылі Адзіны нацыянальны рух, каб разам супрацьстаяць Саюзу грамадзян і змагацца з карупцыяй.
Саюз грамадзян апынуўся ў цэнтры ўвагі падчас палітычнага крызісу ў лістападзе 2003, калі выйграныя ім парламенцкія выбары у шматмандатнай акрузе, праведзеныя 2 лістапада, абвясцілі сфальсіфікаванымі. 23 лістапада, пасля шэрагу масавых дэманстрацый і пратэстаў, Шэварнадзэ быў вымушаны сысці ў адстаўку, а яго партыя — распушчана. Пасля, вынікі выбараў анулявалі, і на 2004 годы прызначалі новыя. Абраныя 19 дэпутатаў ад руху Новая Грузія працягнулі работу ў парламенце да 2008 года.
Дэбара Нкейрука Аруквэ
Дэбара Нкейрука Аруквэ (нар. ) — беларуская гандбалістка. Кандыдат у майстры спорту Беларусі. Левая паўсярэдняя клуба «БНТУ-БелАЗ».
Дастыш фантастыш
«Да́стыш фанта́стыш» (Дастиш фантастиш) — беларускі мастацкі фільм рэжысёра Аляксандра Канановіча, зняты ў 2009 годзе. Паводле афіцыйнай афішы, фільм прылічаецца да жанра «кінаістэрыка».
Сюжэт
Фільм пра пацешных, энергічных і вынаходлівых жыхароў вёскі «375 километр». Яны аруць зямлю на танку і маюць уласны агульны мабільны тэлефон, з якім ездзіць паштальён бабуля Нюра. Галоўны герой фільма Ванька мае ўмілаваную ў Аўстраліі і зносіны з ёю адбываюцца выключна праз інтэрнэт дзякуючы мабільнаму тэлефону. Суседская дзяўчына Варка, якая таемна закаханая ў Ваньку, не можа змірыцца з існаваннем суперніцы і робіць усё магчымае, каб прыцягнуць увагу хлопца.
Здымкі і прэм’ера
Здымкі праходзілі ў Беларусі. Прэм’ера фільма адбылася 16 красавіка 2010 года ў Мінску. Пракатная катэгорыя: 16+.
Крытыка
Па меркаванню крытыкаў, кінастужка не атрымалася яркай і захапляльнай. Слабым бокам фільма з’яўляецца непрафесійны мантаж і невыразная гульня акцёраў. Аднак крытыкі адзначаюць добра праведзеную рэкламную кампанію і цікавасць да кінастужкі з боку гледачоў.
NGC 5319
NGC 5319 (іншыя абазначэнні — KUG 1348+340, PGC 84061) — галактыка ў сузор’і Гончыя Псы.
Дастыш фантастыш
Саўндтрэк
Музыку да фільму выконвалі гурты «Крамбамбуля», «Naka», «Барто», «Дзецідзяцей». Прэм’ера саўндтрэка адбылася 23 красавіка 2010 года ў мінскім клубе «Рэактар».
NGC 5319
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Дзмітрава (Ярцаўскі раён)
Дзмітрава (Дмитрово) — вёска ў Ярцаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Капырэўшчынскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Мірапольскага сельскага паселішча.
Вярхіта
Вярхіта — рака ў Дубровенскім і Лёзненскім раёнах Віцебскай вобласці Беларусі, у басейне Заходняй Дзвіны.
Даўжыня ракі 28 км, з іх 19 км у Дубровенскім раёне. Плошча вадазбору 266 (246 ) км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,7 м/км.
Агульныя звесткі
Пачынаецца за 1 км на поўнач ад вёскі Пятрыкі Дубровенскага раёна, цячэ па Лучоскай нізіне праз азёры Афанасьеўскае і Казённае, пераважна ў лясістай мясцовасці. Упадае ў возера Зелянское з усходу на тэрыторыі Лёзненскага раёна. Рэчышча ад вытоку да вёскі Шэкі на працягу 9 км каналізаванае. У басейне Вярхіты азёры Сітнянскае, Зелянское, Афанасьеўскае, Казённае.
Вальсаваранш
Вальсаваранш (Valsavarenche) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Вале-д’Аоста.
Насельніцтва складае 180 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 1 чал./км². Займае плошчу 139 км². Паштовы індэкс — 11010. Тэлефонны код — 0165.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Beata Vergine del Carmelo.
Магнат
Магнат (ад magnatus — знатны чалавек ) — чалавек высокага сацыяльнага стану, высокага паходжання або вельмі заможны чалавек. Адносна эпохі Сярэднявечча, тэрмін часта выкарыстоўваецца, каб адрозніваць вялікіх землеўладальнікаў ад іншых саслоўных груп.
Магнаты былі сацыяльным класам багатай і ўплывовай шляхты ў Польскім Каралеўстве і Вялікім Княстве Літоўскім, і ў некаторых іншых сярэдневяковых краінах. У Іспаніі пад канец Сярэднявечча з’яўляліся самым высокім класам дваранства. У Швецыі, багацейшыя сярэдневяковыя лорды («вялікія людзі»). У Англіі тэрмін «магнат» часта ўжываўся ў дачыненні да магутнага дваранства.
Шальнік ланцэтны
Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання
Сустракаецца ад Макаранезіі, паўночна-заходняй Афрыкі, Еўропы да Кітая ; па дадзеных «Flora of China» арэал даходзіць да Аўстраліі.
Расце на азёрах, рэках і па іх берагах, на балотах, сырых або забалочаных лугах.
Батанічнае апісанне
Гелафіт.
Шматгадовая травяністая водная ўкараняльная расліна.
Надводнае лісце ланцэтнае, падводнае - лінейнае; размешчана чаргова ў прыкаранёвай разетцы.
Плод — шматарэшак бурага або зялёнага колеру.
Прыродаахоўная сітуацыя
Шальнік ланцэтны занесены ў Чырвоныя кнігі Латвіі, Літвы, Эстоніі, а таксама ў Чырвоныя кнігі шэрагу рэгіёнаў Расіі: Ленінградскай, Уладзімірскай, Іванаўскай, Калужскай, Кастрамской, Мурманскай, Наўгародскай, Пскоўскай абласцей, рэспублік Марый Эл, Татарстан і Удмуртыя.
Далматыка
Далма́тыка  — літургічнае аблачэнне рымска-каталіцкага дыякана, атрымала распаўсюджанне спачатку ў Далмацыі (адсюль і назва), а з IV ст. н.э. — ва ўсёй Рымскай імперыі ў якасці святочнага літургічнага аблачэння дыяканаў (апраналася паверх альбы. Спачатку далматыка, пашытая з белай тканіны (воўны, лёну, шоўку) і ўпрыгожаная дзвюма пурпуровымі палосамі, якія ішлі спераду і ззаду ўніз ад пляча, была доўгай да пят і мела форму літары «Т» з выразам для галавы (часам з капюшонам) і шырокімі рукавамі. З XIV ст. — далматыка стала больш кароткай і вузкай, з разрэзамі на баках і рукавах.
Стараселле (Мірапольскае сельскае паселішча)
Стараселле (Староселье) — вёска ў Ярцаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Капырэўшчынскага сельскага паселішча.
Шальнік ланцэтны
Сінонімы
Сінанімічныя назвы :
Стараселле (Мірапольскае сельскае паселішча)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Мірапольскага сельскага паселішча.
Ведрыч (рака)
Ведрыч, Ведрач — рака ў Калінкавіцкім і Рэчыцкім раёнах Гомельскай вобласці, правы прыток ракі Дняпро.
Даўжыня ракі 68 км. Плошча вадазбору 1330 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 4,5 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,3 ‰.
Назва
Назва Ведрыч балцкага паходжання.
У аснове назвы — адзін з варыянтаў балцкай гідранімічнай асновы Ud- : Vad- : Ved-, якая звязаная з лат. ūdens, пруск. (w)undan, літ. vanduo «вада», яцвяжскім *udā «вада; рака».
Гэтая аснова ў балцкіх назвах такіх рэк, як літоўскія Vedega (Vadaga), Vadaktis, Ūdara, пруская *Vadanga (> Wadangen), пасожская Удага, падняпроўскія Ведаса, Ведага , возера Вядзета.
У назве Ведрыч корань Ved- пашыраны з дапамогай пашыральніка -r-. Ён шырока прысутны ў літоўскім слова- і назваўтварэнні: kupti «уздымацца» — kupra «горб», liepa «ліпа» — Lieporas «Ліпавы (ручай)».
Назва значыць «Паўнаводная (рака)».
Правы прыток Ведрыча рэчка Рабуса мае назву з балцкім пашыральнікам -usa, як у назве дзесенскай ракі Нярусы.
Агульныя звесткі
Пачынаецца за 2 км на паўднёвы захад ад вёскі Уюнішчы Калінкавіцкага раёна, упадае ў Дняпро каля вёскі Азершчына Рэчыцкага раёна. Цячэ па Гомельскім Палессі.
Даліна невыразная, шырыня 0,6—0,8 км. Абалона шырынёй 0,3—0,5 км, сухая, лугавая. Ад вытоку 49 км рэчышча каналізаванае, шырыня ракі ў межань 6—8 м. У абалоне меліярацыйныя каналы.
Экалогія
2 ліпеня 2009 года ў рацэ, за два кіламетры ад вёскі Ліскі Рэчыцкага раёна, быў выяўлены масавы мор рыбы. Была ўсталявана наяўнасць ядахімікатаў, якія патрапілі ў раку з палёў мясцовых сельгаспрадпрыемстваў, на якіх праводзілася хімічная праполка.
Запур’е (Валожынскі раён)
Запу́р'е (, Запурье) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Сакаўшчынскага сельсавета.
Вялікая панда
Вялікая панда, або бамбукавы мядзведзь (Ailuropoda melanoleuca) — млекакормячае сямейства мядзведзевых са своеасаблівай чорна-белай афарбоўкай поўсці, якая валодае некаторымі прыкметамі янотаў. Вялікія панды насяляюць горныя рэгіёны цэнтральнага Кітая: Сычуань і Тыбет. З другой паловы XX стагоддзя панда стала чымсьці накшталт нацыянальнай эмблемы Кітая.
Кітайская назва азначае «мядзведзь-кот». Яго заходняе імя паходзіць ад малой панды. Раней яго таксама называлі плямістым мядзведзем (Ailuropus melanoleucus).
Вынікі секвеніровання паказалі, што старажытныя асобіны панд адрозніваліся ад цяперашніх. Мяркуецца, што продкі існуючых панд і старажытных пачалі адрознівацца паміж сабой з 227 тыс. гадоў да 144 тыс. гадоў таму.
Віктар Вячаслававіч Берасневіч
Віктар Вячаслававіч Берасневіч (нар., Узда, Мінская вобласць) — беларускі матэматык. Доктар фізіка-матэматычных навук (2001, Дыяфантавы набліжанні і тэарэма Хінчына).
Біяграфія
Скончыў БДУ (1993). Працуе ў Інстытуце матэматыкі НАН Беларусі. Навуковыя працы па тэорыі лікаў. Распрацаваў новыя метады доказу законаў нуля-адзінкі ў метрычнай тэорыі дыяфантавых набліжанняў, атрымаў дакладныя вынікі аб набліжаннях рэчаісных лікаў алгебраічнымі і для дыяфантавых набліжанняў на мнагастайнасцях у эўклідавай прасторы.
Індэпэндэнс II
Індэпэндэнс II (Independence II) — археалагічная культура палеаэскімосаў на поўначы і паўночным усходзе Грэнландыі у раёне вакол фіёрда Індэпэндэнс. Існавала ў VIII - II стст. да н. э. Вылучана археолагамі як самастойная ў 1956 г., раней лічылася адгалінаваннем культуры Індэпэндэнс I.
Парынакота
Парынакота — вулкан на мяжы Чылі і Балівіі. Парынакота знаходзіцца ў нацыянальным парку Лаўка, 145 кіламетраў на захад ад Арыкі ў Заходніх Кардыльерах Цэнтральных Анд. Разам з вулканам Памерапэ, які ляжыць ад яго ў паўночна-ўсходнім напрамку, Парынакота стварае комплекс Паячата, перад якім распасціраецца возера Чунгара (Lago Chungará).
Індэпэндэнс II
Лічыцца, што культура Індэпэндэнс II належыла носьбітам археалагічных культур - папярэднікаў культуры Дорсет. Яны перасяліліся ў Грэнландыю праз паўночныя астравы Канадскага Арктычнага архіпелага і выкарыстоўвалі ідэнтычныя прылады працы. На поўначы Грэнландыі паселішчы размяшчаліся каля азёр і ўглыбіні фіордаў. На ўсходзе — каля знешняй часткі фіордаў і на малых астравах. Носьбіты Індэпэндэнс II жылі невялікімі групамі да 20 - 40 чалавек у круглявых, відавочна скураных хацінах з агменем пасярэдзіне. Палявалі на сухапутных і марскіх жывёл, займаліся рыбалоўствам. Большасць знойдзеных прылад працы выраблены з косці і драўніны, аднак сустракаюцца крамянёвыя мікраліты.
Каньяры
Каньяры (сучасная саманазва Kañari) — этнічная група кечуа ў Эквадоры. Яе карані сыходзяць у глыбокае мінулае, калі продкі каньяры стварылі ўласную цывілізацыю, заваяваную інкамі. Агульная колькасць — каля 170 000 чалавек.
Паходжанне
Паводле міфалогіі каньяры, людзі паходзяць ад мужчыны і жанчыны, што нарадзіліся з яек змяі ў возеры Кулебрыльяс. Аднак першыя пакаленні іх нашчадкаў у выніку былі знішчаны сусветным патопам. У жывых засталіся толькі два браты, якія ажаніліся на жанчынах-ара. Дзеці малодшага брата і яго жонкі сталі непасрэднымі продкамі каньяры. Іх назва складаецца са словаў «змяя» і «ара».
У мінулым продкі каньяры размаўлялі на асабістай мове, што ўваходзіла ў сям'ю вымерлых моў каньяры-пуруха́, распаўсюджанай на тэрыторыі сучаснага Эквадора. Яны былі абарыгенамі высакагор'яў Андаў, жылі пераважна на землях сучасных правінцый Каньяр і Асуай. Іх асобная культура пачала фарміравацца ў другой палове 1 тысячагоддзя н. э. і знаходзілася ў шчыльных гандлёвых зносінах з прыбярэжнай цывілізацыяй Мантэньё-Уанкавілка.
Сярэднявечная культура
Продкі каньяры насялялі горныя даліны паабапал асноўнага хрыбта Андаў. У кожнай з іх меліся своеасаблівыя прыродныя і кліматычныя ўмовы. Відавочна, іх асноўнымі заняткамі былі земляробства і адгонная жывёлагадоўля. Аднак найбольш важнымі для абмену, у тым ліку на далёкія адлегласці, былі здабыча і апрацоўка металаў.
Вепрынка
Вепрынка — рака ў Клічаўскім і Кіраўскім раёнах Магілёўскай вобласці (басейн Дняпра).
Каньяры
Сярэднявечная культура
Сярэднявечную кераміку прынята падзяляць на 2 асноўныя стылі: кашалома і такалшапа. Кераміка кашалома ўпрыгожвалася чырвоным і карычневым колерамі, белымі лініямі і канаўкамі. Кераміка такалшапа адметна негатыўнымі малюнкамі з накладзенымі лініямі або без іх, геаметрычнымі жалабкамі, часцяком прадстаўлена бутэлькамі і вялікімі антрапамофнымі збанамі.
Вепрынка
Даўжыня ракі 17 км. Плошча вадазбору 127 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,1 ‰. Пачынаецца на ўсход ад вёскі Малінне Клічаўскага раёна, упадае ў Чыгірынскае вадасховішча за 1 км у напрамку на паўднёвы захад ад вёскі Грудзічына. У нізоўі на сцёк Вепрынкі ўплывае падпор ад Чыгірынскага вадасховішча.
Каньяры
Сярэднявечная культура
Старажытныя каньяры будавалі ўмацаваныя гарады. Адным з найбуйнейшых з'яўляўся Гуапанделіг на месцы сучаснага эквадорскага горада Куэнка. Найлепей захаваліся рэшткі горада Інгапірка, значна перабудаванага ў перыяд інкскага панавання. Каньяры карысталіся месячным календаром і будавалі храмы круглай або месяцападобнай формы. Календары, знойдзеныя ў Інгапірцы, уяўляюць сабою камяні з прасвідраванымі ў іх адтулінамі ў розных палажэннях пад рознымі кутамі. Адтуліны запоўнены вадой для адлюстравання нябесных цел.
Грамадства было сацыяльна распластаваным. У знойдзеных магільнях высакародных асоб выяўлены розныя цырыманіяльныя і дэкаратыўныя прадметы з золата, срэбра і медзі. Палітычны лад старажытных каньяры нагадваў канфедэрацыю дробных дзяржаў на чале мясцовых правадыроў. Прычым, розныя правадыры мелі розны статус, так што некаторыя з іх былі вышэй за астатніх. У перыяд знешняй пагрозы яны маглі аб'ядноўвацца.
Інкскае заваяванне
Інкі ўварваліся ў землі каньяры каля 1463 г., аднак ім спатрэбілася на заваяванне болей за 17 гадоў. Канчаткова дзяржавы каньяры былі падпарадкаваны Тупакам Юпанкі, які інтэграваў іх у агульнапалітычную сістэму інкскай імперыі. Інкскі горад Тамебамба на месцы каньярскага горада Гуапанделіг ператварыўся ў паўночную сталіцу інкаў. Паміж ім і Кіта была пабудавана дарога, зацененая дрэвамі.
Інкі захавалі пэўную аўтаномію мясцовых правадыроў. Тупак Юпанкі ажаніўся на высакароднай дзяўчыне-каньяры. Іх сын Уайна Капак нарадзіўся ў Тамебамбе і кіраваў імперыяй інкаў з 1493 г. да 1527 г. Аднак большасць насельніцтва была ператворана імі ў міта, фактычна прыгонных, якія павінны былі несці абавязковыя натуральныя павіннасці ў выглядзе адпрацовак. Адміністрацыйнай мовай стала кечуа. Прычым, яе распаўсюджванне і выцясненне роднай мовы каньяры працягвалася і пасля іспанскага заваявання. Панаванне інкаў суправаджалася прымусовым перасяленнем мясцовага насельніцтва ў іншыя куты імперыі. Адметна, што ў Перу захаваліся групы кечуа, якія вядуць свой радавод ад перасяленцаў-каньяры, іх сувязь з сучаснымі каньяры падцвярджаецца генетыкамі.
Пасля смерці Уайна Капака падчас эпідэміі ў інкскай імперыі разгарнулася барацьба за кіраванне паміж братамі Уаскарам і Атаўальпам. Каньяры прынялі бок Уаскара, але ён пацярпеў паражэнне. Згодна пазнейшым хронікам, Атаўальпа жорстка адпомсціў каньяры. Пасля арганізаваных ім рэпрэсій выжыў толькі адзін мужчына на кожных пяць жанчын. У 1533 г. каньяры аднымі з першых падтрымалі Франсіска Пісара і ўдзельнічалі ў паходзе канкістадораў на Куска.
Да канца 1540-х гг. землі каньяры былі далучаны да іспанскіх каланіяльных валоданняў. У 1830 г. сталі часткай незалежнага Эквадора.
Сон Джэ Гі
Сон Джэ Гі (성재기, 成在基;, Тэгу, Паўднёвая Карэя – , Сеул, Паўднёвая Карэя) — паўднёвакарэйскі праваабаронца і грамадзянскі актывіст, ліберальны філосаф.
Заснавальнік Асацыяцыі карэйскіх мужчын (남성연대 男性連帶), старшыня з 26 студзеня 2008 да 26 ліпеня 2013.
Усходнееўрапейская акадэмія прыкладных навук у Беластоку
Усходнееўрапейская акадэмія прыкладных навук у Беластоку (Wschodnioeuropejska Akademia Nauk Stosowanych w Białymstoku) — польская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова, якая знаходзіцца ў Беластоку.
Агульная характарыстыка
У 1993 годзе Усходнееўрапейскі інстытут гаспадаркі ў Беластоку звярнуўся з заявай у Міністэрства адукацыі навукі Польшчы аб стварэнні Вышэйшай школы фінансаў і кіравання ў Беластоку, якая 17 жніўня 1993 года была ўнесеная ў рэестр недзяржаўных ВНУ пад нумарам 23. На першы год дзённых і завочных студый было прынята каля 800 студэнтаў. У 1993 годзе вучэльня набыла будынкі пасля ліквідаванай швейнай фабрыкі і рэканструявала іх пад кампус. У 1997 годзе былі створаны два факультэты: фінансаў і інфарматыкі, а таксама менеджменту і маркетынгу, адначасова вучэльня атрымала права на адкрыццё магістратуры па кіраванні і маркетынгу.
Луар і Шэр
Луар і Шэр (Loir-et-Cher) — дэпартамент на захадзе Францыі, адзін з дэпартаментаў рэгіёна Цэнтр. Парадкавы нумар 41. Адміністрацыйны цэнтр — Блуа. Насельніцтва 315 тыс. чалавек (69-е месца сярод дэпартаментаў, дадзеныя 1999 г.).
Плошча тэрыторыі 6343 км². Праз дэпартамент працякаюць рэкі Луара і Шэр.
Дэпартамент уключае 3 акругі, 30 кантонаў і 391 камуну.
Луар і Шэр — адзін з першых 83 дэпартаментаў, утвораных падчас Вялікай французскай рэвалюцыі ў сакавіку 1790 г. Паўстаў на тэрыторыі былых правінцый Арлеанэ і Турэнь. Назва дэпартамета паходзіць ад мясцовых рэк.
Дэлія (адзенне)
Апісанне
Верхняя частка дэлій звычайна шылася шчыльна да стану, ад пояса расшыралася. На пашыў ішлі каштоўныя тканіны пунсовага, пурпурнага, блакітнага колераў, адзенне падшывалі футрам, куніцы, мядзведзя і іншых. Каўнер рабілі з футра рысі. Зашпільвалі на залатыя ці сярэбраныя гузікі.