cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Федэральны Урад Германіі
Федэральны Урад Германіі (die Bundesregierung) складаецца з Федэральнага канцлера і федэральных міністраў. Ён дзейнічае на аснове артыкула 62 — 69 Асноўнага закона. Федэральны канцлер вызначае асноўныя кірункі палітыкі.
Прызначэнне
Канцлер выбіраецца Бундэстагам па прапанове Прэзідэнта. Міністры прызначаюцца і звальняюцца Прэзідэнтам па рэкамендацыі Канцлера. Перад уваходжаннем на пасаду Канцлер і міністры прыносяць клятву перад парламентам.
Бягучы склад Федэральнага Урада
З 28 кастрычніка 2009 Федэральны Урад ФРГ складаецца з членаў ХДС, ХСС і СвДП. Усе міністры, за выключэннем Філіпа Рослера, з'яўляюцца членамі Бундэстага.
Громша
Громша (Громша) — вёска ва Угранскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Усходскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Холмаўскага сельскага паселішча.
2-і Фабрычны завулак (Мінск)
2-і Фабрычны завулак — завулак у Ленінскім раёне Мінска. Злучае Завадскую і Фабрычную вуліцу. Па гэтым адрасе знаходзяцца толькі 1 дом з нумарам 9.
Сезон 2013 ЖФК Мінск
У 2013 годзе жаночы футбольны клуб «Мінск» прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
Какаду галавокі
Галавокі какаду, таксама Галавокая малая карэла (Cacatua sanguinea, сін. Kakatoe sanguinea) — птушка сямейства какаду.
Allium dilatatum
Allium dilatatum — від травяністых раслін сямейства ; эндэмік Крыта.
Распаўсюджанне
Эндэмік Крыта.
505
505 — невысакосны год, пачаўся ў суботу. 505 год нашай эры, 505 год 1 тысячагоддзя, 5 год VI стагоддзя, 5 год 1-га дзесяцігоддзя VI стагоддзя, 6 год 500-х гадоў.
Буда (Холмаўскае сельскае паселішча)
Буда (Буда) — вёска ва Угранскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Усходскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Холмаўскага сельскага паселішча.
Студзенікі
Студзе́нікі (, Студеники) — вёска ў Свіслацкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Навадворскага сельсавета.
Крашнева
Крашне́ва (, Крашнево) — былая вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Курапольскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Паставы, пазней у складзе гміны Варапаева Дзісенскага павета Віленскага ваяводства.
Да 28 мая 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Жукоўшчынскага сельсавета, да 18 снежня 2009 года — у склад Белькаўскага сельсавета. Скасавана ў 2019 годзе.
Нежлева
Не́жлева — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Нежлеўка (выцякае з возера), за 18 км у напрамку на паўднёвы захад ад Полацка.
Плошча паверхні возера 0,25 км², даўжыня 0,97 км, найбольшая шырыня 0,45 км. Даўжыня берагавой лініі 2,27 км. Плошча вадазбору 24 км².
Катлавіна Нежлева выцягнутая ў напрамку з поўначы на поўдзень Схілы катлавіны спадзістыя, вышынёй 3—5 м. Берагавая лінія ўмерана звілістая. Берагі нізкія, забалочаныя. У Нежлева ўпадае ручай з Наўліцкім возерам. У паўночнай частцы выцякае рака Нежлеўка (прыток Ушачы).
506
506 — невысакосны год, пачаўся ў нядзелю. 506 год нашай эры, 506 год 1 тысячагоддзя, 6 год VI стагоддзя, 6 год 1-га дзесяцігоддзя VI стагоддзя, 7 год 500-х гадоў.
Міністэрства мясцовай прамысловасці БССР
Міністэ́рства мясцо́вай прамысло́васці Белару́скай ССР было ўтворана ў 1946 годзе на базе Народнага камісарыята мясцовай прамысловасці БССР. У 1953 годзе было аб'яднана з Міністэрствам мясцовай паліўнай прамысловасці. У 1957 годзе Міністэрства мясцовай і паліўнай прамысловасці БССР было скасавана. У 1960 годзе кіраўніцтва яго паўнамоцтвамі пераходзяць да Галоўнага ўпраўлення мясцовай прамысловасцю. У 1965 годзе зноў створана Міністэрства мясцовай прамысловасці БССР. У 1991 годзе Міністэрства мясцовай прамысловасці БССР было ліквідавана.
Алег Барысавіч Сонін
Алег Барысавіч Сонін (, Берлін) — беларускі.
Біяграфічныя звесткі
Скончыў Беларускую кансерваторыю (1974, клас М. Аладава і А. Багатырова). 3 1974 выкладаў у Лідскім музычным вучылішчы, у мінскіх музычных школах, з 1979 у Мінскім музычным вучылішчы імя М. Глінкі.
Заснавальнік (1990) і прэзідэнт (да 1995) Беларускай асацыяцыі сучаснай музыкі.
Цеплаёмістасць
Цеплаёмістасць – велічыня, роўная адносінам колькасці падведзенай цеплыні да адпаведнага змянення тэмпературы цела ў дадзеным тэрмадынамічным працэсе.
Ісцінная і сярэдняя цеплаёмістасці
Цеплаёмістасць падзяляюць на:
• Ісцінная цеплаёмістасць - гэта суадносіны бясконца малой колькасці цеплыні, перададзенай сістэме, да велічыні бясконца малога змянення тэмпературы:
Дзе
• Сярэдняя цеплаёмістасць - атрымліваецца з суадносінаў канкрэтнай колькасці цеплыні, перададзенай сістэме ў дадзеным тэрмадынамічным працэсе, да адпаведнай велічыні змянення тэмпературы:
Цеплаёмістасць у ізапрацэсах
Як правіла, працэсы, якія адбываюцца на практыцы, праходзяць з якім-небудзь нязменным параметрам сістэмы: гэта можа быць ціск ці аб'ём. Запісваць цеплаёмістасць без пазначэння працэсу - безумоўна няправільна. Цеплаёмістасць у такім выпадку правільна запісваць наступным чынам:
Раўнанне Маера і каэфіцыент адыябаты пры разліках з цеплаёмістасцю
У выпадку ідэальнай газавай сістэмы можна запісаць суадносіны між ізабарнай і ізахорнай цеплаёмістасцямі, названыя раўнаннем Маера:
Дзе
Запішам часта выкарыстанае ў такіх выпадках ураўненне для каэфіцыента адыябаты (каэфіцыента Пуасона):
Трэба нагадаць значэнні каэфіцыента адыябаты для розных газаў:
Падставім каэфіцыент адыябаты ў формулу Маера:
Удзельная цеплаёмістасць
Пры разліках зручней выкарыстоўваюць цеплаёмістасць не цэлай сістэмы, а толькі нейкай адзінкі колькасці рэчыва. Такую цеплаёмістасць называюць удзельнай. У залежнасці ад выкарыстанай велічыні удзельную цеплаёмістасць падзяляюць на:
•	Масавая [Дж/(кг∙К)],
•	Малярная [Дж/(кмоль∙К)],
•	Аб’ёмная [Дж/(м3∙К)].
Гэтыя велічыні звязаныя між сабой суадносінамі:
Залежнасць цеплаёмістасці ад тэмпературы
У практыцы цеплавых разлікаў шырокае выкарыстанне атрымала наступная прыблізная залежнасць ісціннай удзельнай цеплаёмістасці ад тэмпературы:
Дзе
Для разлікаў сярэдняй удзельнай цеплаёмістасці ў інтэрвале тэмператур ад t_1 да t_2 карыстаюцца формулай:
NGC 146
NGC 146 (іншае абазначэнне — OCL 299) — рассеянае скопішча ў сузор’і Касіяпея.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Поўднева (Угранскі раён)
Поўднева (Полднево) — вёска ва Угранскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Усходскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Поўднеўскага сельскага паселішча.
Іван Раманавіч Размысловіч
Іва́н Рама́навіч Размысловіч (Иван Романович Размыслович;, в. Восава, цяпер Пухавіцкі раён Беларусь — , ) — беларускі вучоны ў галіне сельскагаспадарчага машынабудавання, адзін з пачынальнікаў аграінжынернай навукі ў Беларусі, лаўрэат Сталінскай прэміі, кандыдат тэхнічных навук, прафесар.
Сям'я, пачатак
Нарадзіўся ў беларускай рабоча-сялянскай сям'і. Яго бацька Раман Іванавіч Размысловіч (1883—1944), рабочы на станцыі Асіповічы, беспадстаўна рэпрэсаваны ў 1937 г. У пачатку Вялікай Айчыннай вайны быў рэабілітаваны і адпушчаны з лагераў, але вярнуцца на акупаваную радзіму не здолеў, памёр у Мічурынску. Маці Вольга Міхайлаўна Гадлеўская (1878—1956), паходзіла з суседняй з бацькам вёскі Блужа з сям'і службоўцаў. .
І. Размысловіч скончыў Блужскую пачатковую і Пухавіцкую сямігадовую школы, Беларускі політэхнічны інстытут (1939). Пасля атрымання дыплома пачаў працаваць інжынерам у адной з праектных арганізацый Мінска, дзе займаўся распрацоўкай машын для здабычы торфу.
Ваенная служба
Увесну 1941-га быў прызваны на ваенныя зборы, апынуўся ў раёне Беластока, затым вярнуўся дадому.
Субатка
Су́батка (, Суботка) — хутар у Свіслацкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Навадворскага сельсавета.
Іван Раманавіч Размысловіч
Ваенная служба
У першыя дні нямецкага бамбардзіроўкі Мінска згарэў дом у раёне Чэрвеньскага рынка, дзе Размысловіч здымаў кватэру. На чацвёрты дзень вайны добраахвотнікам пайшоў на фронт і ў той самы дзень узяў удзел у ліквідацыі нямецкага дэсанта пад Мінскам.
Тэхнік-лейтэнант, служыў у роце тэхзабеспячэння, адказваў за першую дапамогу пацярпелай ваеннай тэхніцы. Удзельнічаў у баях пад Масквой, на Калінінскім, Заходнім, Цэнтральным, 2-м і 3-м Украінскім франтах. У складзе 7-га механізаванага корпуса ўдзельнічаў у шэрагу буйных наступальных аперацыях, пры вызваленні Кіраваграда, Каўшан, Шумена, Дэбрэцэна, Будапешта, Брно і інш.
Удзельнічаў у Савецка-японскай вайне ў Манголіі. Скончыў вайсковую службу ў Кітаі.
Навуковая дзейнасць
Пасля дэмабілізацыі вярнуўся ў Мінск. У 1948 годзе паступіў у аспірантуру Навукова-даследчага інстытута механізацыі сельскай гаспадаркі. У 1952 паспяхова абараніў кандыдацкую дысертацыю і быў прызначаны загадчыкам лабараторыі механізацыі глебаапрацоўкі і сяўбы. Пад яго кіраўніцтвам у НДІ быў створаны шэраг глебаапрацоўчых і пасяўных машын.
Па сумяшчальніцтве працаваў выкладчыкам кафедры сельскагаспадарчых машын у Беларускім політэхнічным інстытуце, якая была пераведзеная ў склад Беларускага інстытута механізацыі сельскай гаспадаркі (БІМСГ), што ствараўся ў той час. Удзельнічаў у распрацоўцы курса «Тэорыя і разлік сельскагаспадарчых машын».
З 1956 па 1978 гг. — Загадчык кафедры сельскагаспадарчых машын БІМСГ.
Allium dinsmorei
Allium dinsmorei — від травяністых раслін сямейства, распаўсюджаны ва ўсходнім Міжземнамор’і.
Іван Раманавіч Размысловіч
Навуковая дзейнасць
У перыяд «кукурузнай кампаніі» ў СССР Размысловіч вёў тэматычныя семінары на базе БІМСГ для партыйных дзеячаў, слухачамі якіх былі кіраўнікі БССР Пётр Машэраў і Кірыл Мазураў.
Войраўка
Во́йраўка (, Войровка) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Навапольскага сельсавета.
Іван Раманавіч Размысловіч
Навуковая дзейнасць
Пад яго кіраўніцтвам распрацаваны бульбаўборачныя камбайны ККМ-4, КСК-4-1, КПК-2, КПК-3, бульбакапалкі КВЗ-2, якія былі выпушчаныя прамысловымі серыямі, бульбаўборачная машына для Лівана.
10-га ўчастка
10-га ўчастка (10-го участка) — пасёлак ва Угранскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Усходскага сельскага паселішча.
Войраўка
Геаграфія
Месціцца за 45 км на паўночны захад ад Мар’інай Горкі, 23 км ад Мінска, 22 км ад чыгуначнай станцыі Рудзенск на лініі Мінск — Асіповічы, на рацэ Пяскоўка (прыток Пцічы).
10-га ўчастка
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны пасёлак быў акупаваны гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалены ў сакавіку 1943 года.
Войраўка
Гісторыя
У канцы XVIII ст. вёска ў Ігуменскім павеце Мінскай губерні. У 1800 годзе былі млын, карчма, уласнасць Дамініка Гераніма Радзівіла, належала да дамена Самуэлева. У канцы XIX ст. у Дудзіцкай воласці Ігуменскага павета Мінскай губерні.
10-га ўчастка
Гісторыя
У 2004—2017 гадах у складзе Поўднеўскага сельскага паселішча.
Войраўка
Гісторыя
Пад канец лютага 1918 года тэрыторыя акупіравана войскамі Германіі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час Польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 года пад акупацыяй Польшчы.
З 31 ліпеня 1920 года ў складзе Беларускай ССР.
У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года акупаваная нацысцкай Германіяй. У 1960 годзе пасёлак.
Іван Раманавіч Размысловіч
Навуковая дзейнасць
З 1956 па 1966 гг. — прарэктар па навуковай рабоце БІМСГ.
З 1964 па 1967 гг. быў прадстаўніком БССР у групе механізацыі сельскай гаспадаркі пры аддзяленні ААН у Жэневе, прымаў актыўны ўдзел у пасяджэннях рабочай групы, падрыхтоўцы і дыскусіях што да развіцця сельскагаспадарчай тэхнікі.
Сааўтар 7 кніг, 47 вынаходстваў. Падрыхтаваў 27 кандыдатаў навук.
Узнагароды
За ўдзел у баявых дзеяннях падчас ВАВ узнагароджаны трыма ордэнамі і 10-ю медалямі, у тым ліку ордэнам Чырвонай Зоркі і двума ордэнамі «Знак Пашаны», медалямі «За баявыя заслугі», «За ўзяцце Будапешта», «За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», «За перамогу над Японіяй» і інш.
У 1951 г. І. Размысловіч і акадэмік Міхаіл Мацэпура сталі лаўрэатамі Сталінскай прэміі (Дзяржаўнай прэміі СССР) «за распрацоўку і ўкараненне ў вытворчасць сельскагаспадарчых машын і прылад для механізацыі працаёмкіх работ па апрацоўцы кок-сагыза на тарфяных глебах».
«Практикум по сельскохозяйственным машинам», выдадзены пад рэдакцыяй І. Размысловіча ў 1998 г., адзначаны Ганаровай граматай Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь.
Клубень
Клубень (túber) — відазменены скарочаны парастак расліны, які мае больш ці менш шарападобную форму ў выніку разрастання аднаго або некалькіх міжвузелляў і з рэдукаваным лісцем.
Клубні разрастаюцца, як правіла, на канцах падземных сталонаў — бакавых выцягнутых парасткаў карэнішча. Часта на клубні добра відаць ліставыя рубцы ад апалых лускападобных лістоў — броўкі; у пазусе кожнай броўкі размяшчаецца па некалькі пупышак (у бульбы іх называюць «вочкі»), на верхавіне клубня знаходзіцца верхавінкавая пупышка. Верхняя частка клубня называецца верхавінай, ніжняя — асновай (на верхавіне клубня бульбы ёсць значна больш вочак, чым каля асновы, якой клубень прымацаваны да сталона). На клубні, які прарастае, утвараюцца прыдаткавыя карані (гэта пацвярджае парасткавае паходжанне клубня).
Клубні ўтрымоўваюць багатыя запасы пажыўных рэчываў, у асноўным, крухмалу.
Чалавек выкарыстоўвае ў ежу клубні шэрагу раслін, напрыклад, бульбы. З клубнямі не варта змешваць каранёвыя клубні, або карнеклубні (патоўшчаныя ўчасткі каранёў, напрыклад, у батата). Акрамя таго, клубні могуць быць выкарыстаны для вегетатыўнага размнажэння раслін.
Allium dinsmorei
Распаўсюджанне
Насяляе ўсходняе Міжземнамор'е — Ізраіль, Іарданія.
Баляслаў Іосіфавіч Мацкевіч
Баляслаў Іосіфавіч Мацкевіч (, Гнесічы — ) — беларускі ўрач-хірург. Доктар медыцынскіх навук (1983), прафесар (1987). Ганаровы доктар Гродзенскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта.
Біяграфія
Асістэнт, дацэнт кафедры шпітальнай хірургіі (1962—1976), загадчык курсам дзіцячай хірургіі (1976). Заснавальнік і загадчык кафедры дзіцячай хірургіі педыятрычнага факультэта (1985—1998), прафесар гэтай жа кафедры (1998—2000) Гродзенскага медыцынскага інстытута.
Навуковая дзейнасць
Асноўны напрамак навуковай працы — вывучэнне патагенезу і ўдасканаленне метадаў лячэння гнойна-сэптычных хірургічных захворванняў у дзяцей.
Слінец
Слі́нец — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Свіна, за 1,3 км на паўднёвы захад ад вёскі Быхаўцы і возера Ласосна.
Плошча паверхні 0,11 км². Даўжыня 0,5 км, найбольшая шырыня 0,25 км. Даўжыня берагавой лініі 1,13 км.
Размешчана сярод забалочанага лесу. Катлавіна возера круглаватай формы, выцягнутая ў напрамку захаду на ўсход. Схілы катлавіны невыразныя. Берагі забалочаныя.
Руіны касцёла ў Тшэнсачы
Руіны касцёла ў Тшэнсачы (Ruiny kościoła w Trzęsaczu) ― уцалелыя фрагменты будынка старажытнага гатычнага касцёла Св. Мікалая, пабудаванага ў вёсцы Тшэнсач, Грыфіцкі павет, Заходнепаморскае ваяводства, Польшча.
Гісторыя
Першы храм, пабудаваны з дрэва, быў узведзены ў вёсцы ў 1124 годзе; другі, зроблены з цэглы, ― прыкладна каля 1270 года; і, нарэшце, трэці ― у канцы XIV ці пачатку XV стагоддзя. На той момант ён размяшчаўся амаль за два кіламетры ад мора. Акрамя касцёла, на поўнач ад вёскі Тшэнсач раней таксама была яшчэ адна вёска, якая цалкам сышла пад ваду. Першапачаткова храм быў каталіцкім, але ў пачатку XVI стагоддзя, пасля пачатку Рэфармацыі, стаў пратэстанцкім. Паводле дадзеных некаторых летапісаў, гэты касцёл была трэцім хрысціянскі храмам у Памераніі.
Абразія
З цягам часу, працэс абразіі (больш шырока вядомай як эрозія) выклікаў распаўсюджванне вод Балтыйскага мора на землі каля храма. Вада падступала з года ў год: ў 1750 годзе мора знаходзілася за 58 метраў ад яго; у 1771 годзе сышла пад ваду частка могілак, а 1820 годзе адлегласць скарацілася да 13 метраў. Нарэшце, 2 жніўня 1874 г., у храме прайшла апошняя служба. Затым усе царкоўныя рэчы былі перавезены ў у Камені-Паморскім, за выключэннем трыпціха, які цяпер захоўваецца ў касцёле ў вёсцы Рэваль. У 1885 годзе храм апынуўся стаячым над прорвай і, з дазволу прускага ўрада, ён быў канчаткова закінуты і з яго знялі дах.
У ноч з 8 на 9 красавіка 1901 года найбольш слабая паўночная сцяна касцёла абвалілася. На працягу наступных гадоў, па частках, большую частку будынка паглынула мора, якое ўпарта рухалася на поўдзень, забіраючы зямлю. 1 лютага 1994 года абрынулася частка паўднёвай сцяны.
Згодна з дадзенымі навукоўцаў, з канца XIX стагоддзя мора займала каля 40 сантыметраў зямлі ў год. З цягам часу, мясцовыя органы ўлады — як Прусіі, а затым і (пасля 1945 года) Польшчы, — спрабавалі выратаваць храм, усталёўваючы бетонныя блокі, але ўсе спробы былі беспаспяховыя. У цяперашні час вядуцца інтэнсіўныя работы па выратаванню руін, бо яны з’яўляюцца адзінымі ў сваім родзе ў Еўропе. Паводле аднаго з такіх праектаў, апошнія рэшткі сцяны павінны быць перамешчаныя на поўдзень, далей ад мора, аднак рызыка поўнага развалу была занадта высокай.
Зажэвічы
Зажэ́вічы (, Зажевичи) — аграгарадок у Салігорскім раёне Мінскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Зажэвіцкага сельсавета.
Цэнтр калгасу «Перадавік», а пазней сельскагаспадарчага вытворчага кааператыву «Добрыца». Знаходзіцца за 8 км ад Салігорска і за 141 км ад Мінска.
Гісторыя
Вядома з XVI ст. як вёска Зажэвічы (Zażewiczy) або Зажэва (Zażewo) Слуцкага княства. Станам на 1566 год належала да «двара» Пагост. Паводле апісання Слуцкага княства 1600 года належана да «двара» Мяцявічы.
У 1797 годзе Зажэвічы прыватны маёнтак Слуцкага павета Мінскай губерні.
Станам на 1858 года вёска ў складзе фальварка Трасцянец, які знаходзіўся за 5 км паўднёвей, паблізу сучаснай Бярозаўкі.
У 1870 годзе Зажэвічы — сельская грамада Пагосцкай воласці Слуцкага павета Мінскай губерні. Зажоўская грамада адносілася да прыхода Пагосцкай царквы, там хрысціліся і вянчаліся зажоўцы, адпаведна захоўваліся метрычныя кнігі датычныя жыхароў вёскі (царква і яе архіў згарэлі ў 1944 годзе, падчас наступлення савецкай арміі).
У вялікім пажары 1928 года згарэла адзіная і галоўная вуліца Зажэвіч, жыхары рассяліліся па хутарах.
У 1931 годзе ў Зажэвічах арганізаваны калгас «Перадавік», у якім былі два нацыяналізаваныя паветраныя млыны, працавала кузня. З 1938 года савецкія ўлады пачалі гвалтоўнае збіранне зажоўскіх хутароў назад у вёску, прасцейшым спосабам прымусу да перавозу хаты ў вёску было разбурэнне даху.
Адукацыя
У 1861 годзе адкрыта школа граматы, станам на 1890 год там навучаліся 30 хлопчыкаў і 1 дзяўчынка. У 1905 годзе для школы падубавана новае памяшканне. Станам на 1922 год у школе 1-й ступені навучалася 299 дзяцей.
507
507 — невысакосны год, пачаўся ў панядзелак. 507 год нашай эры, 507 год 1 тысячагоддзя, 7 год VI стагоддзя, 7 год 1-га дзесяцігоддзя VI стагоддзя, 8 год 500-х гадоў.
Клубеньчыкавыя бактэрыі
Клубеньчыкавыя бактэрыі — бактэрыі роду Rhizobium, якія здольныя звязваць неарганічны, атмасферны азот прадуцыруючы арганічныя азотазмяшчальныя рэчывы. Клубеньчыкавыя бактэрыі, якія жывуць у каранях бабовых раслін, з’яўляюцца сімбіёнтамі.
Гарушка (значэнні)
Гарушка — тапонім:
Кіпрыі
Кі́прыі, або Кі́прыя (Κύπρια) — старажытнагрэчаская эпічная паэма з цыклу твораў пра Траянскую вайну. Аўтарам лічыцца кіпрскі паэт Стасін, Гамер ці галікарнаскі паэт Кіпрый.
Да нашага часу не захавалася.
Паходжанне
«Кіпрыі» узгадваліся шматлікімі аўтарамі антычнасці, але арыгінал загінуў пры пажары Александрыйскай бібліятэкі. Лічылася, што Гамер перадаў яе кіпрскаму паэту Стасіну ў якасці пасага сваёй дачкі, а Стасін перапрацаваў. Пазнейшыя даследаванні захаваных урыўкаў паказалі, што «Кіпрыі» былі складзены пазней за «Іліяду», але маглі папярэднічаць «Адысеі». У 1995 г. быў знойдзены надпіс у Галікарнасе, у якім аўтарства паэмы прыпісвалася мясцоваму паэту Кіпрыю.
Змест
Гея пакутвае ад перанаселенасці, і Зеўс вырашае пачаць вайну, каб скараціць колькасць людзей.
Падчас вяселля Пелея і Фетыды паміж багінямі Афрадытай, Афінай і Герай пачынаецца спрэчка, хто з іх найпрыгажэйшая. Парыс прысуджае перамогу Афрадыце і атрымоўвае ад яе абяцанне атрымаць у жоны Алену Цудоўную. Хірон дорыць Пелею магутны ствол дрэва, з якога Гефест і Афіна вырабляюць дзіду (пазней яна належыць Ахілу).
Афрадыта раіць Парысу пабудаваць флот для вандроўкі ў Спарту. Нягледзячы на прадказанні ганебнага лёсу, Парыс разам з Энеям адпраўляюцца за Аленай. У Спарце іх вітаюць Менелай, Кастар і Палідзеўк. Менелай загадвае Алене сачыць за гасцямі, а сам накіроўваецца на Крыт. Парыс карыстаецца гэтым для выкрадання Алены. Кастар і Палідзеўк гінуць, але Зеўс дорыць ім неўміручасць.
Менелай і Агамемнан збіраюць былых жаніхоў Алены для экспедыцыі ў Трою. Нестар пераказвае некалькі міфаў. Апавядаецца пра няшчырае вар'яцтва Адысея, што не жадае ісці на вайну. Агамемнану прадказваюць, што вайна працягнецца 10 гадоў. Ён вырашае прынесці ў ахвяру сваю дачку Іфігенію. У апошні момант дзяўчыну выратоўвае Артэміда.
Аб'яднаны флот грэкаў трапляе ў Мізію замест Троі і бярэ ў аблогу горад Тэўтрас. Паміж Ахілам і Агамемнанам адбываецца спрэчка. Ахіл знаходзіць памагатага для таго, каб дасягнуць Троі. Але траянцы паспяхова адбіваюць першую атаку. Грэкі патрабуюць вярнуць ім Алену і выкрадзены Парысам скарб. Ахіл упэўнівае паплечнікаў не пакідаць зямлю траянцаў. Грэкі рабуюць наваколле горада. Ахіл захоплівае ў палон Брысеіду, а Агамемнан — Хрысеіду. Такім чынам ствараецца падстава для будучага канфлікта Ахіла і Агамемнана.
Рэгіён
У фізічнай геаграфіі — абагульненае назва адзінак фізіка-геаграфічнага раянавання любога таксанамічнага рангу. Вылучаюць таксама геаграфічную тэорыю рэгіянальнага развіцця.
Этымалогія
Гістарычна Region - назва горада, заснаванага грэкамі ў паўднёвай Італіі і вядомага як італ. Regio ў часы Рымскай імперыі. Цяпер ён называецца Рэджо-дзі-Калабрыя.
Апісанне
Існуе некалькі трактовак вызначэння "рэгіён". Прычым рэгіён далёка не заўсёды выступае ў якасці тэрытарыяльнай адзінкі дзяржавы.
У рамках геаграфічнай трактоўкі рэгіён вызначае як раён, вялікі ўчастак сушы, частка зямной паверхні са спецыяльнымі фізіка-геаграфічнымі параметрамі, геаграфічная адзінка, вызначаная геаграфічнымі межамі.
Сацыяльна-палітычная трактоўка рэгіёна паказвае рэгіён у якасці сацыяльна-тэрытарыяльнай супольнасці, гэта значыць сукупнасці сацыяльных, эканамічных, палітычных фактараў развіцця тэрыторыі. Сюды ўваходзіць цэлы набор характарыстак такія як: этнічны склад насельніцтва, працоўныя рэсурсы, сацыяльная інфраструктура, сацыяльна-псіхалагічны клімат, палітычныя аспекты развіцця рэгіёна, культурныя фактары і г. д.
18-га ўчастка
18-га ўчастка (18-го участка) — пасёлак ва Угранскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Усходскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У 2004—2017 гадах у складзе Поўднеўскага сельскага паселішча.
Кэмп-Нама
Кэмп-Нама (Camp Nama) — былая амерыканская ваенная база ў Багдадзе (Ірак).
Аб’ект заснаваны яшчэ пры Садаме Хусейне, але пасля замежнага ўварвання тут размясціліся амерыканскія войскі. Падчас Іракскай вайны (2003—2011) лагер выкарыстоўвалі сілы спецыяльных аперацый. Так, напрыклад, спецатрад праводзіў на аб’екце допыты зняволеных для атрымання інфармацыі аб іарданскім тэрарысце Абу Мусабе аз-Заркаві. У сувязі з гэтым з 2005 года ў СМІ паступалі паведамленні аб жорсткім абыходжанні з палоннымі баевікамі (збіцці, уздзеянні моцным холадам, пагрозы смерцю). Брытанскія вайскоўцы, што служылі ў Іраку, заяўлялі, што ў Кэмп-Нама зняволеныя на працягу доўгага часу ўтрымліваліся ў камерах памерам з вялікую сабачую будку. Іх катавалі электрычным токам і змяшчалі ў гуканепранікальны транспартны кантэйнер для допыту, дзе тыя аказваліся ў стане фізічнага стрэсу. Як адзначаў старшы навуковы супрацоўнік Human Rights Watch па тэрарызме і барацьбе з тэрарызмам, гэтыя парушэнні былі санкцыянаваны ўладамі і выкарыстоўваліся паўсюдна.
«Каштоўных» вязняў дапытвалі ў так званым «чорным пакоі» — цёмным, амаль пустым памяшканні з вялікімі металічнымі гакамі, якія звісалі са столі. Ахоўнікі часта выкарыстоўвалі гучны рок, каб мучыць зняволеных падчас допытаў. Часопіс The New York Times згадваў іншыя часткі базы Кэмп-Нама з мудрагелістымі назвамі, у тым ліку «Матэль 6» — групу драўляных камер, пабудаваных байцамі ваенна-марскімі сіламі ЗША.
Новы Двор (Свіслацкі раён)
Но́вы Двор (, Новый Двор) — аграгарадок у Беларусі, у Свіслацкім раёне Гродзенскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Навадворскага сельсавета. Насельніцтва 924 чал. (2003).
Геаграфія
Знаходзіцца за 38 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад горада Свіслач, каля ракі Мядзянка. Праз Новы Двор пралягае аўтамабільная дарога.
Гісторыя
Першы пісьмовы ўспамін пра Новы Двор датуецца 1409 годам, калі ён знаходзіўся ў валоданні вялікага князя Вітаўта. Паселішча значыцца на мапах 1508, 1613 і 1654 гг. У 1551 годзе праз мястэчка з Кракава ў Вільню праходзіў пахавальны картэж з целам Барбары Радзівіл.
У Трынаццацігадовую вайну (1654—1667) Новы Двор спалілі шведскія войскі. У пачатку снежня 1655 г. непадалёк тутэйшая шляхта атрымала перамогу над маскоўскімі захопнікамі. Прыкладна ў другой палове XVII ст. мястэчка атрымала Магдэбургскае права і герб, пацверджаныя каралямі і вялікімі князямі Янам Казімірам (3 жніўня 1661), Міхалам Карыбутам Вішнявецкім (20 сакавіка 1670), Янам Сабескім, (20 студзеня 1679), Аўгустам Моцным (28 лістапада 1718) і Аўгустам Сасам (14 лістапада 1744).
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) Новы Двор апынуўся ў складзе Расійскай імперыі, у Ваўкавыскім павеце Гродзенскай губерні. Станам на 1833 год у мястэчку было 90 драўляных будынкаў, дзейнічала царква. З 1860 года існавала царкоўна-прыходская школа. У 1862 адкрылася аднакласнае народнае вучылішча, у 1900 — двухкласнае народнае вучылішча (у 1905 годзе навучаліся 89 хлопчыкаў і 16 дзяўчынак).
13 мая 1863 г. каля Новага Двору адбылася сутычка расійскіх карных войскаў і 40 казакаў з паўстанцамі. Захаваліся імёны сялян з мястэчка Новы Двор, удзельнікаў нацыянальна-вызваленчага паўстання (1863—1864), якіх пазней рэпрэсіравалі ўлады Расійскай імперыі. Сярод іх значацца Франц Ярашэвіч, Восіп Грушэўскі, Франц Раманоўскі, Антон Грушэўскі, Максім Завістоўскі, Фёдар Кулік, Станіслаў Грушэўскі і Міхал Ганчарэвіч. 17 верасня 1867 г. у Новым Двары асвяцілі новую царкву-мураўёўку. Паводле вынікаў перапісу (1897) — 271 двор, праваслаўная царква, сінагога, народнае вучылішча, збожжавы магазін, крама дробнага тавару, 2 млыны, 2 піцейныя дамы.
Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) Новы Двор апынуўся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Ваўкавыскім павеце Беластоцкага ваяводства.
У 1939 годзе Новы Двор увайшоў у БССР, дзе 12 кастрычніка 1940 г. стаў цэнтрам сельсавета. Статус паселішча панізілі да вёскі. Станам на 2003 год тут было 416 двароў.
Аляксандр Нарушэвіч
Аляксандр Нарушэвіч (? — каля 1653) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага. Кашталян жамойцкі (з 1645).
Біяграфія
Паходзіў з роду Нарушэвічаў герба «Вадвіч», сын Яна Нарушэвіча.
З 1601 вучыўся ў Караляўцы, з 1608 у Гайдэльбергу і Марбургу (Германія), у 1612—1613 у Італіі, у тым ліку ў Падуі.
Пасол на соймы 1627, 1632 (падпісаў элекцыю Уладзіслава IV), 1640.
Шчыры кальвініст, старшыня кальвінісцкіх сінодаў Вялікага Княства Літоўскага ў 1628, 1650 і 1652.
508
508 — высакосны год, пачаўся ў аўторак. 508 год нашай эры, 508 год 1 тысячагоддзя, 8 год VI стагоддзя, 8 год 1-га дзесяцігоддзя VI стагоддзя, 9 год 500-х гадоў.
Каменяломнікакветныя
Каменяломнікакветныя (Saxifragales) — парадак двухдольных кветкавых раслін.
Асаблівасці біялогіі
Гэта шматгадовыя ці аднагадовыя травы, радзей паўхмызнякі ці хмызнякі. Лісты чаргаваныя або супраціўныя, вельмі рэдка кальчаковыя, простыя, цэльныя ці, радзей, лопасцевыя, звычайна без прылісткаў. Кветкі ў рознага роду суквеццях ці адзіночныя, звычайна двухполыя, актынаморфныя або, радзей, злёгку зігаморфныя, звычайна з двайным калякветнікам. Пялёсткі свабодныя або, радзей, больш-менш зрослыя, рэдка адсутнічаюць. Тычынкі ў аднолькавай колькасці з чашалісцікамі ці іх у два разы больш, свабодныя; пыльнікі ўскрываюцца падоўжнай шчылінай. Песцік апакарпны або цэнакарпны (сінкарпны ці паракарпны), звычайна са свабоднымі стылодыямі; завязь верхняя, паўніжняя ці ніжняя, з некалькімі або многімі семязачаткамі. Плады — каробачкі, шматлістоўкі ці ягадападобныя.
Сістэматыка
Паводле таксанамічнай сістэмы класіфікацыі APG II (2003), у склад парадку ўваходзяць наступныя сямействы:
У больш ранняй сістэме класіфікацыі Кронквіста (1981, 1988) гэты парадак не прысутнічаў, а пералічаныя сямействы былі падзелены паміж парадкамі Ружавыя (Rosales), Hamamelidales і Haloragales. Аднак апынулася, што яны з'яўляюцца монафілетычнай групай, якія маюць агульнае сваяцтва з разідамі і астэрыдамі.
Мацейкі (Курапольскі сельсавет)
Маце́йкі (, Матейки) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Курапольскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Паставы Дзісенскага павета Віленскага ваяводства.
Да 18 снежня 2009 года належала да Белькаўскага сельсавета.
Друскінінкай
Друскінінкай (Druskininkai, Druskieniki, традыцыйная беларуская назва — Друске́нікі) — горад у Алітускім павеце Літвы. Стаіць на Нёмане, паблізу ад мяжы з Беларуссю і Польшчай. Знаходзіцца за 129 км ад Вільнюса і за 42 км ад Гродна. Насельніцтва налічвае каля 16,5 тыс. чалавек. Адносіцца да этнаграфічнага рэгіёна Дзукія. Курорт.
З восені 1939 года па восень 1940 года знаходзіўся ў складзе БССР.
Гісторыя
Упершыню горад узгадваецца ў 1563 годзе, але археалагічныя даследаванні выявілі існаванне прускіх паселішчаў яшчэ раней. Тут нават існаваў прускі горад, які ў 1308 годзе згарэў, пасля чаго наваколле абязлюдзела.
З XIV стагоддзя горад увайшоў у склад Вялікага Княства Літоўскага. У 1793 годзе Друскенікі атрымалі статус курорта, пасля таго, як уласны ўрач караля і вялікага князя Станіслава Аўгуста Панятоўскага пацвердзіў лекавыя ўласцівасці мясцовых мінеральных крыніц.
У Расійскай імперыі
Пасля падзелаў Рэчы Паспалітай горад трапіў у склад Расійскай імперыі. У 1837 годзе па загадзе расійскага цара Мікалая I тут пачалося будаўніцтва курортных пабудоў. Хутка курорт атрымаў вялікую папулярнасць.
У Польскай Рэспубліцы
Пасля Першай сусветнай вайны горад адышоў да Польскай Рэспублікі.
Утвараў гарадскую гміну ў Гродзенскім павеце Беластоцкага ваяводства. У 1934 годзе ў Друскенікі была пракладзена чыгунка (адгалінаванне ад станцыі Парэчча).
У БССР
У лістападзе 1939 года Друскенікі былі далучаны да Беларускай ССР. У 1940 годзе — цэнтр сельскага і пасялковага саветаў у Парэцкім раёне Беластоцкай вобласці БССР.
У Літоўскай ССР і Літве
1—2 кастрычніка 1940 года горад быў перададзены Літоўскай ССР. З 1990 года Друскінінкай ўтварае асобную адміністрацыйную адзінку, якой кіруе непасрэдна літоўскі ўрад.
Клімат
Клімат Друскінінкая адрозніваецца прахалодай. У летнія месяцы паветра рэдка прграваецца вышэй +22 °C. Узімку — у сярэднім да −3 °C. Аднак, нягледзячы на такі тэмпературны рэжым, турысты прыязджаюць сюды ўвесь год, бо бальнеялагічныя цэнтры, дзе можна аздаравіцца, адкрыты цэлы год.
Мінская епархія
Мінская епархія — галоўная епархія Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае прыходы на тэрыторыі Мінска і Мінскага раёна. Уваходзіць у склад Мінскай мітраполіі.
Гісторыя
Утворана пасля другога падзела Рэчы Паспалітай 24 красавіка 1793 года. Першапачаткова дзейнічала на тэрыторыях Мінскага, Ізяслаўскага і Брацлаўскага генерал-губернатарстваў. Пасля трэцяга падзела Рэчы Паспалітай епархія ўключала тэрыторыі Мінскай, Віленскай, Слонімскай (да 1797 года) і Гродзенскай губерняў.
У 1833 годзе ў сувязі з аднаўленнем Полацкай і Віленскай епархіі тэрыторыя Мінскай епархіі паменшана да межаў Мінскай і Гродзенскай губерняў. З 1840 года епархія ахоплівала толькі Мінскую губернію, налічвалася 575 прыходаў. Тады ж у Мінску пачала дзейнічаць пераведзеная са Слуцка духоўная семінарыя.
У 1869 годзе ў епархіі пачалося выданне «Минских епархиальных ведомостей». У 1910 годзе ў складзе епархіі было заснавана Слуцкае вікарыяцтва. Напярэдадні Першай сусветнай вайны ў епархіі было 566 прыходаў, 4 мужчынскія і 2 жаночыя манастыры, 5 духоўных вучылішчаў і семінарыя, дзейнічалі 1230 храмаў (у тым ліку дамовыя цэрквы і капліцы).
Па выніках Рыжскай мірнай дамовы заходняя частка епархіі апынулася ў складзе Польшчы пад юрысдыкцыяй Польскай аўтакефальнай праваслаўнай царквы.
У ліпені 1922 года епархія ўвайшла ў склад абвешчанай Мінскай мітраполіі. Мітрапалітам стаў епіскап Мінскі Мелхіседэк, які такім чынам узначаліў усю праваслаўную царкву ў БССР. У выніку рэпрэсій супраць духавенства ў 2-й палове 1930-х гадоў епархія фактычна спыніла функцыяванне.
Падчас нямецкай акупацыі ў кастрычніку 1941 года дзейнасць епархіі аднавілася ў рамках Беларускай аўтакефальнай праваслаўнай царквы.
У 1950-я гады ў сувязі з тым, што епіскапы на іншыя беларускія кафедры не прызначаліся, Мінская епархія ў рангу мітраполіі з’яўлялася адзінай у БССР, падпарадкоўваючыся Маскоўскаму патрыярхату.
З 1989 года епархія адносіцца да Беларускага экзархата Маскоўскага патрыярхата РПЦ. У тым жа годзе аднавілася выданне «Минских епархиальных ведомостей». З 1992 да 2014 года межы епархіі супадалі з межамі Мінскай вобласці. Станам на 2000 год, у яе склад уваходзілі 20 благачынных акруг, 279 прыходаў, 183 храмаў і 10 капліц, 4 манастыры, Мінская духоўная семінарыя, Мінская духоўная акадэмія і Мінскае духоўнае вучылішча.
23 кастрычніка 2014 года рашэннем Святога сінода са складу Мінскай епархіі былі вылучаны Барысаўская, Маладзечанская і Слуцкая епархіі. Мінская епархія была абмежавана тэрыторыямі Мінска і Мінскага раёна. Разам з Барысаўскай, Маладзечанскай і Слуцкай епархіямі яна ўвайшла ў склад Мінскай мітраполіі.
Навучальныя ўстановы
Духоўнымі навучальнымі ўстановамі епархіі з’яўляюцца:
Манастыры
У склад епархіі ўваходзяць пяць манастыроў:
Квакша сардзінская
Квакша сардзінская (тырэнская), Hyla sarda — невялікае земнаводнае сямейства.
Жыве на астравах Корсіка (да вышыні 1750 м над узроўнем мора), Сардзінія і дробных астравах ля берагоў Італіі. Сустракаецца ў лясах паблізу вадаёмаў, ля рэчышчаў, на забалочанай мясцовасці, трапляе ў населеныя пункты.
Архамоны
Архамоны (Архамоны) — вёска ва Угранскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Усходскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Поўднеўскага сельскага паселішча.
509
509 — невысакосны год, пачаўся ў чацвер. 509 год нашай эры, 509 год 1 тысячагоддзя, 9 год VI стагоддзя, 9 год 1-га дзесяцігоддзя VI стагоддзя, 10 год 500-х гадоў.
Леанід I
Леанід I (Λεωνίδας) — адзін з цароў Спарты з роду Агідаў (491 — 480 да н.э.). Сын Анаксандрыда і, паводле падання, нашчадак Геракла ў 20-м пакаленні. Леанід быў 3-м з 4-х сыноў, але пасля смерці Клеамена I і Дарыэя прыняў царскую ўладу. Леанід быў малодшым братам Клеамена I і заняў пасаду пасля таго, як Клеамен звар’яцеў і памёр, не пакінуўшы нашчадкаў па мячы.
Біяграфія
За першыя дзесяць гадоў свайго кіравання Леанід не зрабіў нічога выдатнага, але затое навечна застаўся ў памяці сваёй апошняй у жыцці бітвай пры Фермапілах.
Абараняў з 6 000 вояў (у тым ліку 300 спартанцаў) Фермапільскі праход пры наступе персаў і загінуў тут пасля геройскай абароны. Цар спартанскі з 488 або 487 г. да н.э., калі Ксеркс напаў на Грэцыю, Леанід улетку 480 да н.э. павёў 300 спартанцаў і 5920 іншых грэкаў у Фермапілы з намерам абараняць як мага даўжэй гэты праход. Персы на працягу двух дзён беспаспяхова спрабавалі авалодаць ім, але здраднік Эфіальт правёў уначы атрад горнай сцежкай, у абыход пазіцый Леаніда. Тады Леанід адправіў большую частку войска ўнутр краіны. Засталіся толькі 300 спартанцаў цара Леаніда, 700 феспійцаў пад камандаваннем Дэмафіла, сына Дыадрома і 400 фіванцаў пад начальствам Леантыада, сына Еўрымаха. Леанід абараняў праход пакуль ён сам і ўсе яго воі не палеглі на поле бітвы.
Allium diomedeum
Апісанне
2n = 2x = 16.
Распаўсюджанне
Эндэмік астравоў Трэміці ў Адрыятычным моры, паўднёвая Італія. Расце ў камяністых асяроддзях і ў міжземнаморскіх гарыгах.
Пагрозы і ахова
Асноўнымі пагрозамі з’яўляюцца турызм і рэкрэацыйнае развіццё, асабліва ля ўзбярэжжа і рэкрэацыйныя мерапрыемствы (на ўзбярэжжы прымаюць шмат турыстаў, асабліва летам).
Усе астравы знаходзяцца ў зоне адмысловай абароны (Дырэктыва аб птушках).
Прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса найлепшаму рэжысёру
Прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса найлепшаму рэжысёру (Los Angeles Film Critics Association Award for Best Director) — адна са штогадовых прэмій Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса. Прысуджаецца з 1975 года.
Цяраспаль (Свіслацкі раён)
Цяра́спаль (, Терасполь) — вёска ў Свіслацкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Навадворскага сельсавета.
Бурмакіна (Угранскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Поўднеўскага сельскага паселішча.
Сунічныя палі (Гуантанама)
Першапачаткова ўсе чацвёра размяшчаліся ў галоўным комплексе, але супрацоўнікі ЦРУ вырашылі, што змаглі атрымаць ад іх дастаткова інфармацыі. Затрыманых неабходна было перавесці ў больш сакрэтнае і ахоўнае месца, каб амерыканская грамадскасць не даведалася пра ўтрыманне замежнікаў. Спецслужбы асцерагаліся, што ў СМІ пратачыцца інфармацыя аб катаваннях у дачыненні да вязняў.
У верасні 2006 года Абу Зубайда, Мустафа аль-Хаўсаі, Абд ар-Рахім аль-Нашыры, Рамзі бін аль-Шыбх і дзесяць іншых «высокапастаўленых зняволеных» былі пераведзены з комплексу «Сунічныя палі» ў асноўную частку турмы Гуантанама.
Квадратны кіламетр
Квадра́тны кіламе́тр (скарот: км²) — адзінка вымярэння плошчы ў сістэме СІ.
1 км² роўны:
Адваротны перавод:
Кшыштаф Камэда
Кшы́штаф Камэ́да (Krzysztof Komeda, сапраўднае прозвішча Trzciński, 27 красавіка 1931, Познань — 23 красавіка 1969, Варшава) — польскі піяніст і кампазітар, які лічыцца родапачынальнікам нацыянальнай школы джаза. Напісаў музыку да 70 фільмаў.
Біяграфія
Па адукацыі — оталарынголаг. Першая вядомасць да яго прыйшла на Першым джазавым фестывалі ў Сопаце ў 1956 годзе.
У 1956-1962 гадах паспяхова ўдзельнічаў у музычных фестывалях у Маскве, Грэноблі і Парыжы. Сапраўдны поспех яму прынёс альбом Astigmatic (1965) і музыка, напісаная да фільмаў Рамана Паланскі, — «Нож у вадзе», «Тупік», «Танец вампіраў».
Іншыя працы — Перапынены палёт (1964).
З 1968 года жыў у Лос-Анджэлесе, дзе пісаў музыку да фільмаў «Дзіця Размары» Рамана Паланскі і База Куліка. У снежні таго ж года, вяртаючыся дмаоў у кампаніі пісьменніка Марака Хласкі ў стане алкагольнага ап'янення, ён быў выпадкова спіхнуты ўніз па схіле, зваліўся, атрымаў цяжкае страсенне мозгу і неўзабаве трапіў у кому. Быў аперыраваны ў Варшаве, але памёр.
Вячаслаў Лявонцьевіч Анхімюк
Вячаслаў Лявонцьевіч Анхімю́к  — вучоны ў галіне аўтаматычнага кіравання, доктар тэхнічных навук (1975), прафесар (1977).
Біяграфія
Нарадзіўся ў Самаркандзе. У 1939 годзе скончыў Сярэднеазіяцкі ўніверсітэт, выкладаў у ім з 1946 года. З 1960 г. у Беларускім політэхнічным інстытуце.
Навуковая дзейнасць
В. Л. Анхімюку належаць працы па аўтаматызаваных сістэмах электрамеханікі, электрапрыводах робатаў на аснове мікрапрацэсараў. Распрацаваў матэматычны апарат для дыскрэтных электрамеханічных сістэм — функцыі кіравання.
Сярод апублікаванага:
Арагонская аперацыя
Арагонская аперацыя — наступальная аперацыя нацыяналістаў падчас грамадзянскай вайны ў Іспаніі. Аперацыя мела задачу па знішчэнню рэспубліканскіх войскаў ва Усходнім Арагоне з наступным наступам на Валенсію або Каталонію. Праводзілася з 9 сакавіка па 15 красавіка 1938 года. У выніку Арагонскай аперацыі рэспубліканскія войскі былі разбіты, а нацыяналісты выйшлі да Міжземнага мора, падзяліўшы тэрыторыю Рэспублікі на дзве часткі.
Планы і сілы бакоў
Бітва пры Тэруэле (снежань 1937 — люты 1938) скончылася моцным разгромам рэспубліканцаў і паглынула ваенныя рэсурсы Народнай арміі. У той жа час Франсіска Франка, лідар нацыяналістычнай апазіцыі, не губляючы часу пераразмеркаваў большую частку сваіх сіл уздоўж фронту ў Арагоне, паміж горадам Тэруэль і поўднем правінцыі Уэска. Яго мэта складалася ў тым, каб скарыстацца сваёй перавагай і захапіць астатнюю частку Арагона, а затым наступаць на Каталонію і Левант.
Франкісцкая армія змагла сабраць для гэтай кампаніі больш за 100 000 чалавек, уключаючы найбольш падрыхтаваныя войскі, якія павінны былі быць у авангардзе наступлення. Яна была лепш абсталявана і знаходзілася ў лепшай форме, чым праціўнік. Нацыяналістаў падтрымлівала нямецкая і італьянская авіяцыя, а італьянскі экспедыцыйны корпус павінен быў непасрэдна ўдзельнічаць у баях. Прамысловасць на поўначы паўвострава працавала на мяцежнікаў, забяспечваючы іх войскі ўсім неабходным.
Пасля паражэння пад Тэруэлем ваенны міністр Рэспублікі Індалесіа Прыета і генерал Вісентэ Роха разлічвалі паправіць сітуацыю наступленнем у іншым канцы краіны — у Андалузіі. Дырэктыву аб гэтым Роха падпісаў 22 лютага. Туды былі перакінуты амаль усе войскі з Леванта. У рэспубліканскага камандавання не было разумення, што Арагонскі фронт становіцца асноўным і вырашальным. Галоўным агменем барацьбы амаль усе па звычцы лічылі Цэнтральны фронт і чакалі варожых падвохаў у раёне горада Мадрыд, сталіцы краіны.
Усяго Рэспубліка мела ў Арагоне ў першай дэкадзе сакавіка 1938 года каля 200 000 чалавек, 300 гармат, каля 100 танкаў і бронемашын і 60 самалётаў. Але ў Арагоне ў рэспубліканцаў не было ні плану дзеянняў, ні суцэльнай абароны. Многія дывізіі, абяскроўленыя Тэруэльскай бітвай, не атрымалі папаўнення і адпачынку. Палова байцоў не мела вінтовак. Амаль трэць танкаў і бронемашын былі самаробнымі. Лінія абароны па-ранейшаму складалася толькі з адной неглыбокай перарывістай паласы нядбайна выкананых акопаў і траншэй. Доўгачасовых бетонных умацаванняў было мала.
Першая фаза наступлення
9 сакавіка 1938 года групоўка Паўднёвага Эбра пад камандаваннем Фідэля Давілы перайшла ў наступленне. Перад гэтым была магутная артылерыйская і паветраная бамбардзіроўка. У 6:30 тры армейскія карпусы нацыяналістаў атакавалі рэспубліканскія рубяжы на паласе паміж ракой Эбра і горадам Вівель-дэль-Рыа. Фронт быў прарваны ў некалькіх кропках. На левым, паўночным, участку наступлення мараканцы («рэгуларэс») Хуана Ягуэ прасунуліся ўздоўж правага берага Эбра праз пазіцыі рэспубліканскага 12-га корпуса Санчэса (44-я, 24-я і 30-я дывізіі), салдаты якога ледзь супрацівіліся ўдару і ў беспарадку беглі, асабліва 24-я дывізія Ёлдзі. 12 сакавіка гэты корпус перастае існаваць як баявая адзінка.
Генерал Хасэ Сальчага ўзначаліў атаку франкістаў на Бельчытэ, і 10 сакавіка наварцы ўвайшлі ў разбураны горад, пакінуты інтэрнацыянальнай дывізіяй. Італьянцы Марыа Берці, са свайго боку, атакавалі Рудзілью, дзе хоць і сутыкнуліся з моцным супрацівам, але здолелі захапіць горад. На паўднёвым флангу корпус Антоніа Аранда сустрэў рашучы супраціў 21-га корпуса Хуана Перэа (34-я, 70-я, 19-я і 27-я дывізіі) і толькі 13 сакавіка змог прарваць перадавую лінію рэспубліканцаў і ўзяць Монтальбан.
11 сакавіка рэспубліканцы паспрабавалі стварыць новую лінію за ракой Марцін, але на наступны дзень такая імправізаваная абарона развалілася пад ударамі італьянскіх механізаваных груп. У беспарадку нечакана адступаюць войскі 18-га корпуса Фернандэса (35-я Інтэрнацыянальная дывізія, разрозненыя рэшткі 12 корпуса, і падмацавання з поўначы з Усходняй арміі). Рэшткі 44-й (Мунтане) і 24-й (Ёлдзі) дывізіі перапраўляюцца праз Эбру ў паўночным кірунку, у той час як астатнія падраздзяленні бягуць у напрамку Каспэ—Альканьіс. Антыкамуністычныя настроі, якія ахапілі Народную армію, спрыяюць распаўсюджванню дэмаралізацыі.
Нацыяналісты і італьянцы прасоўваліся з велізарнай па іспанскіх мерках хуткасцю — 15—20 кіламетраў штодня. 14 сакавіка італьянцы падышлі да Альканьісу і без адзінага стрэлу ўступілі ў горад, які перад гэтым у паніцы пакінулі рэспубліканскія салдаты. Генерал «Вальтэр», камандзір 35-й інтэрнацыянальнай дывізіі, ледзь не трапіў у палон.
Для абароны Каспэ Роха арганізаваў групоўку пад камандаваннем Рэеса, узмоцненую атрадамі з Андалузіі і інтэрнацыянальнымі брыгадамі. Яна будзе ўпарта супраціўляцца з 14 па 17 сакавіка тром дывізіям нацыяналістаў, даючы час для арганізацыі новай лініі абароны за ракой Гуадалопэ, на якой з 11 сакавіка былі разгорнуты войскі 5-га (Хуан Мадэста) і 22-га (Ібарола) карпусоў, да якіх далучаецца 21-ы. Да месца прарыву таксама быў перакінуты інтэрнацыянальны танкавы полк. Гэтаму апошняму супраціву ўдаецца спыніць прасоўванне нацыяналістаў.
За восем дзён армія нацыяналістаў прасунулася на сто кіламетраў на ўсход. Выйшаўшы да натуральнай перашкоды ў выглядзе шырокіх рэк Эбра і Гуадалопэ, надыходзячыя часці мяцежнікаў дазволілі сабе перадышку, каб перагрупаваць сілы.