cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бахрэйн
Эканоміка
Бахрэйн мае высокія паказчыкі эканамічнага росту (у 2007 — 7,8 %.). ВУП — 9,84 млрд дол. ЗША (18,44 тыс. дол. на душу насельніцтва). Інфляцыя — 5 %. Прыбытковая частка бюджэту (3,2 млрд дол. ЗША) на 74 % фарміравалася за кошт паступленняў ад экспарту вуглевадародаў і іх вытворных. Дэфіцыт бюджэту — 550 млн дол. ЗША. Курс бахрэйнскага дынара да долара ЗША складае 0,376 бахр. дынара за долар (май 2008). Дзяржаўны доўг — 1,85 млрд дол. (13,9 % ВУП), золатавалютныя рэзервы — 2,75 млрд дол.
Структура ВУП выглядае наступным чынам: сектар паслуг — 56 %, прамысловасць — 43 %, сельская гаспадарка 1 %. У сферы паслуг вылучаюцца фінансавы сектар (25 % ВУП) і турызм (11 %), у прамысловасці — нафтаздабыча і нафтаперапрацоўка (26 %), вытворчасць алюмінію (8 %).
Здабыча нафты ў сувязі са збядненнем радовішчаў паменшылася на 11 % да 68 млн барэляў. Перапрацоўка вуглевадароднай сыравіны склала 96 млн барэляў — прырост на 2,8 %. Здабыта 12 млрд куб. м прыроднага газу. Вытворчасць алюмінію пасля запуску пятай лініі кампаніі «ALBA» значна ўзрасло і склала 750 тыс. тон (прырост на 29 %).
Дзяржаўная энергасістэма агульнай агульнай вызначанай магутнасцю ў 1850 МВт. Cярэднягадавы узровень спажывання электраэнергіі складае 1760 МВт*г і павялічваецца на 7 % у год, што ў хуткім часе можа абмежаваць патэнцыял эканамічнага росту. Каля 50 % патрэбнасцяў краіны ў прэснай вадзе забяспечваецца апрасняльнымі станцыямі.
Кансалідаваныя актывы банкаўскага сектара дасягнулі 140 млрд дол. (прырост 7,2 %), у тым ліку афшорных банкаў — 105 млрд, камерцыйных — 16 млрд, інвестыцыйных — 11 млрд, ісламскіх — 7 млрд. Колькасць фінансавых арганізацый узрасло да 367.
Капіталізацыя фондавага рынку перавышае 16 млрд дол. На біржы катыруюцца каштоўныя паперы 45 кампаній, вядзецца гандаль аблігацыямі. З ліпеня 2005 пачалося вылічэнне індэксу Доў-Джонс Бахрэйн.
Важнай крыніцай паступленняў у бюджэт з'яўляецца турызм (больш 1 млрд дол.). Штогод краіну наведвае не меней 5 млн турыстаў, галоўным чынам з суседніх дзяржаў Персідскага заліва.
Сельская гаспадарка з прычыны недахопу прыдатных земляў і недахопу вады развіта слаба, агульная плошча зямель, якія апрацоўваюцца — 4 тыс. гектараў.
У сферы знешнеэканамічнай дзейнасці падпісана і ратыфікавана Дамова аб вольным гандлі паміж ЗША і Бахрэйнам. Тым не менш, для практычнага пачатку дзеяння дамовы неабходна прыняцце ў Каралеўстве шэрагу законаў, першым чынам у сферы аховы інтэлектуальнай уласнасці. Бахрэйн падтрымлівае інтэграцыйныя працэсы ў рамках ССАДПЗ, у тым ліку імкненне да ўводзін адзінай валюты.
Сальда гандлёвага балансу — 2,1 млрд дол. (экспарт — 10 млрд, імпарт — 7,9 млрд.). Галоўныя артыкулы экспарту: нафта і нафтапрадукты (7,8 млрд.), алюміній (1,3 млрд.); імпарту — нафтапрадукты (з Саудаўскай Аравіі), машыны і электраабсталяванне.
Галоўныя гандлёвыя партнёры: Саудаўская Аравія (4,1 млрд дол.), ЗША (803 млн.), Японія (665 млн.), Аўстралія (350 млн.), Германія (239 млн.).
Прудзішча (Вяземскі раён)
Прудзішча (Прудище) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сямлёўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Tayanna
Tayanna (сапраўднае імя Таццяна Міхайлаўна Рашатняк; ) — украінская спявачка, кампазітарка, паэтка і тэлевядучая.
Дзмітрый Мікалаевіч Таўкачоў
Дзмітрый Таўкачоў (нар. ) — беларускі футбаліст, паўабаронца стаўбцоўскага «Кронана».
Клубная кар’ера
У 2003 годзе выступаў за дубль барысаўскага БАТЭ, праз два гады далучыўся да «Дарыды». У 2007 годзе гуляў у Першай лізе за слонімскі «Камунальнік», на наступны год разам з гомельскім ДБК выйграў Другую лігу. У 2009 годзе другі раз запар атрымаў перамогу ў трэцім дывізіёне, на гэты раз у складзе «Рудзенска». Пасля выступаць за гэты клуб і ў Першай лізе да жніўня 2012 года, калі перайшоў у «Слуцк».
Сезон 2013 пачаў у рэчыцкім «Ведрычы-97», а пазней перабраўся ў светлагорскі «Хімік», дзе правёў чатыры з паловай гады. На сезон 2018 быў заяўлены ў Другую лігу ў складзе «Узды», але так і не згуляў за яе і пазней далучыўся да «Клецка», дзе гуляў да канца 2019 года, пасля чаго каманда спыніла выступы ў Другой лізе.
У першай палове 2020 года заставаўся без каманды, а ў жніўні далучыўся да стаўбцоўскага «Кронана».
IC 4112
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
NGC 1446
NGC 1446 — зорка ў сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Вядомыя асобы Івана-Франкоўска
Вядомыя ўраджэнцы Івана-Франкоўска:
БКМ-62103
БКМ-62103 — беларуская ўдасканаленая мадэль беларускага трамвая АКСМ-601 з транзістарнай сістэмай кіравання, цягавымі рухавікамі пераменнага току, якія дазваляюць эканоміць да 50 % ужывання электраэнергіі, калі параўнаць з рэастатна-кантактарнай сістэмай кіравання, са змененай святлатэхнікай, бамперамі і шклом каля цэнтральных дзвярэй. Уяўляе сабой аднасекцыйны вагон, які мае дзве маторныя цялежкі вытворчасці «Белкамунмаш», трохдзверны, з пераменным узроўнем падлогі (у сярэдзіне салона падлога нізкая) і асінхроннымі цягавымі электрарухавікамі. Прызначаны для эксплуатацыі на трамвайных лініях з шырынёй каляіны 1524 мм.
Джэні Паланка
Біяграфія
Паланка нарадзілася ў Санта-Дамінга, Дамініканская Рэспубліка, 18 студзеня 1958 года. У дзяцінстве яна пачала вырабляць адзенне і касцюмы для сваіх лялек Барбі. Паланка пазней стала распрацоўваць вопратку для сябе падчас навучання ў каледжы. Яна атрымала навуковую ступень у дызайне інтэр’еру ў ў Санта-Дамінга. Паланка вучылася ў школе дызайну Парсанса ў Нью-Ёрку, дзе вывучала метады мадэлявання, драпіроўкі і пашыву, якія былі б уключаны ў яе прафесійныя калекцыі. Акрамя таго, Паланка таксама займалася творчым мастацтвам, у тым ліку харэаграфіяй і жывапісам, хоць асноўная ўвага ў яе творчасці надавалася мода.
Прафесійная кар’ера Джэні Паланка ў галіне моды і творчага мастацтва працягвалася больш за 37 гадоў. Яна апісала свой стыль як «цякучы дыялог паміж класічным авангардным стылем і Карыбскім басейнам». Яна часта ўключала ў сваю працу элементы дызайну, распаўсюджаныя ў Дамініканскай Рэспубліцы і навакольным рэгіёне, у тым ліку дэталізацыю, вырабленую з каралаў, рогу, перламутру і, сіняга пекталіту, знойдзенага толькі ў Дамініканскай Рэспубліцы. Паланка таксама была вядомая тым, што выкарыстоўвала ў сваіх мадэлях фірмовыя колеры, асабліва бурштынавы і белы. Яна выкарыстоўвала, які здабываюць ў яе роднай краіне, для вырабу гузікаў і ўпрыгажэнняў. Яе апошняя вясновая калекцыя 2020 года мела як пастэльныя, так і яркія колеры, а таксама кветкавыя малюнкі.
Паланка валодала некалькімі буцікамі ў Дамініканскай Рэспубліцы. Яна таксама дапамагала мастакам і новым дызайнерам у сваёй краіне, адкрыўшы краму дэкаратыўна-прыкладной творчасці пад назвай «Project».
4 сакавіка 2020 г. Паланка вярнулася ў Дамініканскую Рэспубліку пасля паездкі ў Мадрыд. Яна адчула сімптомы каранавіруса праз пяць дзён пасля вяртання з Іспаніі, і неўзабаве была змешчана на карантын пасля атрымання станоўчага выніку тэсту на COVID-19. Паланка была шпіталізавана ў бальніцу Санта-Дамінга 18 сакавіка 2020 года з-за цяжкасцяў з дыханнем.
Джэні Паланка памерла ад ускладненняў COVID-19 у бальніцы ў Санта-Дамінга 24 сакавіка 2020 года ва ўзросце 62 гадоў. Паланка стала першым грамадскім дзеячам, які памёр ад пандэміі ў Дамініканскай Рэспубліцы, а таксама шостай ахвярай COVID-19 у краіне. Аб яе смерці паведаміў міністр аховы здароўя Дамініканы Рафаэль Санчэс Кардэнас.
Вільяндзімаа
Вільяндзі (Viljandimaa або Viljandi maakond) - павет у Эстоніі, размешчаны ў паўднёвай частцы краіны. Адміністрацыйны цэнтр горад Вільяндзі. Павет складаецца з трох гарадоў і 12 воласцяў. Цэнтральная і заходняя частка павета размешчаны ў межах хвалістага ўзвышша Сака. У межах паўночна-заходняй часткі размяшчаецца шэраг балотных масіваў, аб'яднаных у нацыянальны парк Саомаа (370 км ²). У павеце знаходзіцца Возера Выртс'ярв.
Павет Вільяндзі ў сярэднявеччы быў важным гандлёвым і палітычным цэнтрам, у ім захаваліся руіны некалькіх замкаў.
Урад павета узначальваецца старэйшынамі, якіх прызначае ўрад Эстоніі тэрмінам на пяць гадоў. У цяперашні час старэйшынам Вільяндзі з'яўляецца Кале Кюціс.
Таўкачэвічы 2
Таўкачэ́вічы 2 (, Толкачевичи 2) — вёска ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Хатлянскага сельсавета.
Да 1 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Шацкага сельсавета.
IC 4113
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Балтыйскі шчыт
Балтыйскі шчыт, Фенаскандыя — дадатная структура на паўночным захадзе Усходне-Еўрапейскай платформы (кратона), у якой дакембрыйскія пароды крышталічнага фундамента выходзяць на паверхню Зямлі.
Займае паўднёвы ўсход Скандынаўскага паўвострава, Кольскі паўвостраў і Карэлію. На паўночным захадзе абмежаваны ўтварэннямі каледонскай складкавасці Скандынавіі, якія насунуты на пароды шчыта, на паўночным усходзе на іх развіта познекембрыйскае тэктанічнае покрыва (працяг Ціманскай сістэмы), на поўдні і паўднёвым усходзе фундамент апускаецца пад платформавы чахол Рускай пліты.
Складзены з моцна метамарфізаваных парод архею і пратэразою, прарваных шматлікімі інтрузіямі, у т.л. фанітаў (утвараюць вялікія масівы). У пародах фундамента Балтыйскага шчыта вылучаецца шэраг комплексаў, якія адпавядаюць дакембрыйскім этапам тэктагенезу: дасвекафена-карэльскі (узрост больш за 2,6—2,7 млрд. гадоў), свекафена-карэльскі (1,75 млрд. гадоў), гоцкі (1,75—1 млрд. гадоў, калі большая частка тэрыторыі шчыта прайшла этап платформавага развіцця), дальсландскі (каля 1 млрд. гадоў) і байкальскі, калі складкавасць закранула крайні паўночны ўсход. Апошняму платформаваму этапу развіцця ўласцівы разломна-глыбавыя тэктанічныя рухі, каледонская інтрузіўная дзейнасць, узнікненне грабена Осла, Батнічнай і Беламорскай дэпрэсій, упадзін Ладажскага і Анежскага азёраў, глыбокая дэнудацыя. У чацвярцічны перыяд Балтыйскі шчыт — цэнтр неаднаразовага зледзянення Еўропы і далёкага ледавіковага разносу крышталічных парод.
NGC 1450-1
NGC 1450-1 (іншае абазначэнне — PGC 13775) — галактыка ў сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Лівійская нацыянальная армія
Лівійская нацыянальная армія, ЛНА (الجيش الوطني العربي الليبي) — ваенная арганізацыя, якая прадстаўляла ў гады грамадзянскай вайны і двоеўладдзя ў Лівіі інтарэсы ўсходняга ўрада ППЛ. Узначальваў фельдмаршал Халіфа Хафтар. Была прадстаўлена рознымі рухамі, былымі вайскоўцамі Узброеных сіл Лівійскай Джамахірыі, а таксама рэвалюцыйнымі фарміраваннямі, створанымі ў 2011 годзе.
Галоўным праціўнікам з’яўлялася Лівійская армія, якая падпарадкоўвалася уладам на захадзе краіны, а менавіта Ураду нацыянальнай згоды.
Структурна падзелена на :
Старадарожскі сельсавет
Старадаро́жскі сельсаве́т — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Старадарожскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 г. вёска) Старыя Дарогі.
Геаграфія
Старадарожскі сельсавет мяжуе з Новадарожскім, Палажэвіцкім, Дражнаўскім, Языльскім сельсаветамі Старадарожскага раёна Мінскай вобласці.
Гісторыя
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Старадарожскага раёна Слуцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Бабруйскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Старадарожскім раёне БССР. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Старадарожскім раёне Мінскай вобласці. З 20 верасня 1944 года па 8 студзеня 1954 года ў складзе Бабруйскай вобласці. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Слуцкага раёна. З 30 ліпеня 1966 года ў складзе адноўленага Старадарожскага раёна.
Пліскі раён
Плі́скі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР у 1940 — 1962 гадах. Цэнтр — в. Пліса, з 1950 г. — в. Падсвілле.
Старадарожскі сельсавет
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1724 чалавекі, з іх 92,7 % — беларусы, 5,5 % — рускія, 0,9 % — украінцы.
Пліскі раён
Гісторыя
16 ліпеня 1954 года скасаваны Асінаўскі, Валодзькаўскі, Верацейскі, Востраўскі, Вуглоўскі, Зашчэсленскі, Каралевіцкі, Кукроўскі, Міцькаўскі сельсаветы, утвораны Зябкаўскі, Псуеўскі і Ясевіцкі сельсаветы, Стральцоўскі сельсавет быў перайменаваны ў Дворнаўскі сельсавет, Кульгайскі сельсавет — у Старынкаўскі. 10 сакавіка 1958 года Старынкаўскі сельсавет быў перададзены Дзісенскаму раёну. 28 чэрвеня 1958 быў утвораны Падсвільскі пасялковы савет, да якога перадалі ўсе населеныя пункты Свільскага сельсавета. 24 красавіка 1959 года скасаваны Прошкаўскі сельсавет. 3 кастрычніка 1959 года да раёна былі далучаны Завуццеўскі, Малінаўскі, Старынкаўскі і Язненскі сельсаветы скасаванага Дзісенскага раёна.
25 снежня 1962 года раён скасаваны, яго тэрыторыя перададзена ў Глыбоцкі і Мёрскі раёны.
Хефрэн
Хефрэн — егіпецкі фараон IV дынастыі канца XXVII — пачатку XXVI ст. да н.э.
Савіна (Вяземскі раён)
Савіна (Савино) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сямлёўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Вобласць цывільнага кіравання
Вобласць цывільнага кіравання (CdZ-Gebiet, вытворнае ад  — кіраўнік цывільнай адміністрацыі) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на тэрыторыях, акупаваных Трэцім рэйхам у час Другой сусветнай вайны. Тэрыторыі, на якіх пасля акупацыі замест ваеннай адміністрацыі паступова ўводзілася нямецкая цывільная адміністрацыя, прызначаліся для поўнай германізацыі і наступнага далучэння да Трэцяга рэйха.
Усяго ў выніку вайны былі створаны наступныя вобласці цывільнага кіравання:
Нягледзячы на тое, што на тэрыторыях нямецкага цывільнага кіравання прымянялася нямецкае права, яны афіцыйна не былі анексаваны і ўключаны ў склад Трэцяга рэйха. Аднак яны, у адрозненне ад Пратэктарата, Генерал-губернатарства і іншых акупаваных тэрыторый, не лічыліся замежжам.
Старыя Ніўкі
Старыя Ніўкі (Старые Нивки) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сямлёўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Факультэт камп’ютарных навук і электронікі ПДУ
Факультэт камп’ютарных навук і электронікі ПДУ — адзін з факультэтаў Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Апісанне
Факультэт камп’ютарных навук і электронікі створаны на базе радыётэхнічнага факультэта. Рыхтуе спецыялістаў вышэйшай кваліфікацыі для прадпрыемстваў сувязі, арганізацый па рамонце электроннай апаратуры і камп’ютарнай тэхнікі, прамысловых прадпрыемстваў, якія вырабляюць і якія выкарыстоўваюць сілавыя электрычныя ўстаноўкі, сістэмы вытворчасці і размеркавання энергіі, электронныя і радыёэлектронныя вузлы, блокі, модулі, прыборы і сістэмы.
Хатляны (пасёлак)
Хатля́ны (, Хотляны) — былы пасёлак ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіў у склад Хатлянскага сельсавета.
Дэніс Рычы
Дэніс Рычы (Dennis MacAlistair Ritchie - ) — камп'ютарны спецыяліст, вядомы па ўдзелу ў стварэнні моў праграмавання B, BCPL, C, пашырэння ALTRAN для мовы праграмавання FORTRAN, удзелу ў распрацоўцы аперацыйных сістэм Multics і Unix.
Біяграфія
Рытчы нарадзіўся ў Бронксвілі, Нью-Ёрк, скончыў Гарвард са ступенню бакалаўра па фізіцы і прыкладной матэматыцы. У 1967 годзе пачаў працаваць у Bell Labs.
C і UNIX
Рычы найбольш вядомы як стваральнік мовы праграмавання C і ключавы распрацоўшчык аперацыйнай сістэмы Unix, а таксама як сааўтар кнігі «Мова праграмавання C», звычайна скарачаюць як «K / R» або «K & R» (аўтары Браян Керніган і Дэніс Рычы).
Вырумаа
Выру (Võrumaa або Võru maakond) — павет у Эстоніі, размешчаны ў паўднёва-ўсходняй частцы краіны. Мяжуе з Расіяй, Латвіяй, паветамі Валга і Пылва. Адміністрацыйны цэнтр — горад Выру. Павет у адміністрацыйным дачыненні дзеліцца на 1 горад і 12 воласцяў.
Корнавек’ё
Карнавек'ё (Cornovecchio) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лодзі.
Насельніцтва складае 219 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 37 чал./км². Займае плошчу 6 км². Паштовы індэкс — 26842. Тэлефонны код — 0377.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Аўстрыйская імперыя
Аўстры́йская імпе́рыя (Kaiserthum Österreich) — дзяржава ў Цэнтральнай Еўропе са сталіцай у Вене, аб'ядноўваўшая ўсе ўладанні Габсбургаў, якія дагэтуль не мелі агульнай назвы. Была створана ў 1804 г. Францам II у адказ на абвяшчэнне Напалеона I імператарам. У 1806 пасля націску з боку Напалеона, была скасавана Свяшчэнная Рымская імперыя.
У 1867 годзе пасля няўдалай спробы правядзення рэформаў і з'яўлення так званага кампрамісу, Аўстрыйская імперыя была пераўтворана ў дуалістычную манархію — Аўстра-Венгрыю, якая дзялілася на землі аўстрыйскай і венгерскай кароны, але пад уладай аднаго манарха.
Гаўя (рака)
Асноўныя прытокі
Справа: Мустыгі, Аліта. Злева: Амата.
На рацэ
Гарады: Стрэнчы, Валміера, Цэсіс, Сігулда. Прыродаахоўныя зоны: Нацянальны парк Гаўя. Водзяцца: акунь, язь, шчупак, лешч, плотка, галавень, рыбец, мянтуз. Помнікі гісторыі: Тарэйдскі замак (11-14 ст.)
Агульнае
Пачынаецца над Відзэмскім узвышшы ў Цэсіскім краі ля пагорка Элкас, каля возера Алаўкстс, за 90 км ад Рыжскага заліва, спачатку цячэ на ўсход у процілеглы ад мора бок, затым абцякаючы Відзэмскае ўзвышша з поўначы і захаду нарэшце ўпадае ў Рыжскі заліў каля Царнікава. Паміж Валміерай і Сігулдай цячэ праз цвёрдыя даламітавыя і пясчанікавыя пароды дэвонскага перыяду, прарэзаўшы ў іх глыбокі яр і ствараючы парогі Сінолес, Сікшню, Стрэнчу, Кюкю і інш.
Жыўленне мешанае — снегавое (35-40 %), ападкі і падземныя воды. Вадазбор на 30 % пакрыты лесам, 5 % складаюць балоты, налічвае каля 860 азёр агульнай плошчай ~55 км². Замярзае ў снежні, крыгалом у сакавіку — красавіку.
ХК Віцебск
«Віцебск» — беларускі хакейны клуб, з г. Віцебск. Заснаваны ў 2000 годзе. Гуляе у наймацнейшым дывізіёне чэмпіянатаў Беларусі — з 2000/01 (ранейшая назва — «Хімік-ШВСМ»). Найлепшае дасягненне — 4-е месца (2008). Самая буйная перамога — 13:1 (2.12.03 — «Юніёр» Мінск). Самае буйное паражэнне — 02:15 (17.12.00 — «Палімір» Наваполацк). Хатнія матчы каманда праводзіць у Палацы спорту (1900 гледачоў).
Дагаварныя гульні
У маі 2021 года Дысцыплінарны камітэт Федэрацыі хакея Беларусі, на аснове дадзеных Следчага камітэта Рэспублікі Беларусь, прыняў рашэнне аб дыскваліфікацыі 5 хакеістаў «Віцебска» за дагаварныя гульні. Было ўстаноўлена, што ў сезоне 2018/19 і 2019/20 Раман Стрэльнікаў, Віталь Сапега, Аляксандр Паліцынскі, Кірыл Сачыўка і Антон Мядзведзь неаднаразова забяспечвалі паражэнне ўласнай каманды з карыслівым намерам.
Скалапендравыя
Скалапе́ндравыя (Scolopendromorpha) — атрад беспазваночных жывёл класа.
Падзяляюцца на 2 сямействы: крыптапіды і скалапендры; каля 900 відаў. Большасць пашыраны ў тропіках і субтропіках, глебавыя скалапендравыя трапляюцца ў стэпавай і лясной зонах Усходняй Еўропы. Жывуць пад камянямі, бярвёнамі, у расколінах скал, глебы і інш. Кормяцца ў асноўным беспазваночнымі, буйныя — і дробнымі пазваночнымі.
Даўжыня да 30 см. Цела пляскатае ў спінна-брушным напрамку, складаецца з членікаў, на большасці якіх ёсць дыхальцы. Спіна скурыстая, звычайна цямнейшая за брушка. Скалапендры па баках галавы маюць вочы, якія складаюцца са скопішчаў простых вочак, крыптапіды — сляпыя. Развіццё з эпімарфозам.
Заляцанне
Ролі
Звычайна актыўным бокам пры заляцанні з’яўляецца самец, а пасіўнай — самка. Гэта звязана з тым, што самка ўяўляе вялікую каштоўнасць як адказная за развіццё нашчадкаў. У традыцыйных чалавечых грамадствах, як правіла, актыўны мужчына; праява занадта вялікай энергіі ў гэтым дачыненні жанчыны ці мужчына, які не жадае заляццання, асуджаюцца. Толькі ў некаторых сучасных грамадствах (еўрапейскім і паўночнаамерыканскім) жанчыне дазволена выступаць у якасці ініцыятара заляцання.
Пры полігамных адносінах, самец падчас заляцання зацікаўлены ў найхутчэйшым спараванні, каб перайсці да наступнай самкі, у той час як самка імкнецца павялічыць перыяд заляцання, каб выбраць вартага самца з многіх варыянтаў.
Функцыі
Галоўная задача заляцання — дапамагчы самцы выбраць найбольш здаровага і моцнага самца яе віду. Акрамя гэтага, заляцанне прымушае самку і самца ўзгадняць свае дзеянні ў час спаравання і паскарае гарманальнае развіццё самкі.
Балтыйская сінекліза
Балтыйская сінекліза, Прыбалтыйская ўпадзіна, Польска-Літоўская сінекліза, Польска-Літоўская ўпадзіна — адмоўная тэктанічная структура (сінекліза) на паўночным захадзе Рускай пліты, частка Балтыйска-Прыднястроўскай зоны перыкратонных прагінаў.
Займае тэрыторыі Літвы, Латвіі, Эстоніі, Калінінградскай вобласці Расіі, Польшчы, Даніі, частку Швецыі і Балтыйскага мора. Сучляняецца на паўночным захадзе з Балтыйскім шчытом, на ўсходзе з Латвійскай седлавінай, на паўднёвым усходзе з Беларускай антэклізай, на паўднёвым захадзе аддзелена ад Паморскай упадзіны лініяй Тэйсейра—Торнквіста. Распасціраецца на паўночны ўсход на 700 км, шырыня 250—500 км.
Фундамент апушчаны да глыбіню 8 км (на паўднёвым захадзе). Запоўнена адкладамі ад вендскай да пермскай сістэм, часткова меза-кайназойскімі. Балтыйская сінекліза сфарміравалася ў каледонскі этап тэктагенезу. У платформавым чахле вылучаюцца верхнебайкальскі, каледонскі, герцынскі і кімерыйска-альпійскі структурна-фармацыйныя комплексы. 3 імі звязаны Балтыйская нафтагазаносная вобласць, радовішчы гаручых сланцаў, бурштыну і іншых карысных выкапняў.
Мінскі гарадскі выканаўчы камітэт
Мі́нскі гарадскі́ выкана́ўчы камітэ́т (Мінгарвыканкам) — орган выканаўчай улады горада Мінска.
Устылуг
Устылуг (Устилуг) — горад раённага значэння ва Уладзімір-Валынскім раёне Валынскай вобласці Украіны, на рацэ Заходні Буг у вусце ракі Луг (адсюль і назва горада).
Гісторыя
Упершыню горад згадваецца ў 1150 годзе і звязаны з імем вялікага князя кіеўскага Ізяслава Мсціславіча. У 1240 годзе орды татара-манголаў цалкам разбурылі горад.
У перыяд Вялікага княства Літоўскага і Рэчы Паспалітай панавання на Валыні горад быў валоданнем многіх феадалаў, міжусобіцы паміж якімі вельмі перашкаджалі развіццю горада.
З 1793 года — мястэчка ва Уладзімір-Валынскім павеце Валынскай губерні Расійскай імперыі.
З 14 лістапада 1939 года ў складзе СССР, з 1991 года — у незалежнай Украіне.
NGC 1450-2
NGC 1450-2 — галактыка ў сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
IC 4114
IC 4114 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Піраты Карыбскага мора: Куфар мерцвяка
«Піраты Карыбскага мора: Куфар мерцвяка» (Pirates of the Caribbean: Dead Man's Chest) — мастацкі фільм 2006 года рэжысёра. Галоўныя ролі ў фільме выканалі Джоні Дэп, Арланда Блум, Кіра Найтлі, Стэлан Скарсгард, Біл Наі, Джэк Дэвенпарт, Кевін Мак-Нелі, Джонатан Прайс.
Узнагароды
Паводле інфармацыі сайта «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 44 кінаўзнагародамі і яшчэ 54 намінацыямі.
Пераклады Бібліі на эстонскую мову
Эстонскія пераклады Бібліі з'явіліся даволі позна ў параўнанні з іншымі пратэстанцкімі дзяржавамі, паколькі большасць пастараў цэркваў з'яўляліся нямецкамоўнымі, якія не валодалі эстонскай мовай у дастатковай меры. Першая эстонская Біблія з'явілася толькі ў 1739 годзе — амаль праз стагоддзе пасля фінскага перакладу (1642) і праз 50 гадоў пасля пачатку публікацыі перакладу на латышскую мову (1689—1694).
Першыя спробы
У XVII стагоддзі справаю перакладаў заняліся лютэранскія пастары. Так, у 1632 годзе апублікаваў «Катэхізіс Лютэра ў шасці частках і Евангельскія Пісанні для нядзельнага чытання на цэлы год» на паўднёваэстонскай мове, а ў 1632—1638 Генрых Шталь выдаў чатырохтомную царкоўную настольную кнігу на паўночнаэстонскай.
Новы Запавет
Цалкам Новы Запавет быў перакладзены на эстонскую мову 23-гадовым пастарам Адрыянам Віргініюсам. Яго пераклад пад назвай Wastne Testament на тартускім дыялекце быў надрукаваны ў Рызе ў 1686 годзе тыражом 500 асобнікаў, з якіх да нашага часу захаваліся шэсць.
Поўны пераклад Новага Запавету на паўночнаэстонскую мову быў апублікаваны ў 1715 годзе, прычым працу над ім Эбергард і Генрых Гуцлефы скончылі раней, аднак выданню перашкодзіла Вялікая Паўночная вайна. З 400 надрукаваных асобнікаў гэтага перакладу да нашага часу захаваліся толькі два.
Біблія
Поўная Біблія на эстонскай мове была выдадзена ў 1739 годзе ў перакладзе пастара царквы ў Юры Антона Тор Хеле. Перакладам і рэдагаваннем займаліся некалькі памочнікаў, сярод якіх быў і перакладчык Новага Запавету Эбергард Гуцлеф. Праца была скончана ў 1736 годзе, аднак на выданне кнігі спярша не знайшлося сродкаў. Праз тры гады пры падтрымцы Нікалаўса Людвіга фон Цынцэндорфа былі надрукаваны 6015 асобнікаў. Гэты пераклад стаў асновай фарміравання эстонскае літаратурнай мовы. Пазней ён шматразова перавыдаваўся і пераглядаўся, апошняя рэдакцыя выйшла ў 1896 годзе ў Санкт-Пецярбургу.
Даваенны перыяд
Пасля Бібліі Антона тора Хеле пераклады Бібліі не здзяйсняліся цягам двух стагоддзяў. Толькі ў 1912 годзе з'явіўся пераклад Новага Запавету, зроблены пастарам царквы ў Пайсту Яанам Бергманам. Ён займаўся таксама перакладам і Старога Запавету, аднак гэты пераклад не быў скончаны з прычыны яго смерці ў 1916.
Наступны пераклад Бібліі здзейсніў пастар царквы ў Козэ Харальд Пылд. Ён таксама паспеў выдаць толькі Новы Запавет (1938); рукапіс перакладу Старога Запавету быў страчаны па смерці Пылда ў 1939 годзе.
Да 200-годдзя першай эстонскай Бібліі была падрыхтавана яе адрэдагаваная версія ў некалькіх тамох, выдадзеная ў 1938—1940 годах. Тым не менш, гэта выданне пад назвай «Вялікая Біблія», здзейсненае выбітным эстонскім паэтам і тэолагам Уку Мазінгам, лічыцца асобным, другім перакладам, паколькі некаторыя тэксты былі ім цалкам перапрацаваныя. У гэтай Бібліі Мазінг свядома пакідаў архаізмы першакрыніцы 1739 года, таму для разумення яго версіі тэксту рэкамендавана карыстацца слоўнікам Фердынанда Іагана Відэрмана. Гэтая Біблія не была выдадзена цалкам з прычыны акупацыі Эстоніі Савецкім Саюзам, і яе ўплыў на літаратурную мову амаль незаўважны. Толькі ў 1989 годзе ў Фінляндыі было надрукавана факсімільнае выданне тыражом 25 000 асобнікаў.
На гаворцы сету былі апублікаваны толькі Евангеллі (Тарту, 1926).
Пасляваенныя пераклады
Трэці эстонскі пераклад Бібліі рыхтаваўся на эміграцыі. За аснову тэксту Псалтыру і Новага Запавету быў узяты пераклад Харальда Пылда, адрэдагаваны пастарам Эндэлем Кыпам; ён жа пераклаў недастатні Стары Запавет. Пераклад быў адрэцэнзаваны прызнаным лінгвістам Іаганесам Аавікам і выдадзены ў 1968 годзе ў Вялікабрытаніі тыражом 5000 асобнікаў. У наступныя гады пераклад атрымаў некалькі перавыданняў. Хоць увоз на тэрыторыю СССР рэлігійнай літаратуры быў забаронены, гэты пераклад таемна трапіў у Эстоніі па некалькіх каналах, асабліва з дапамогай фінскіх турыстаў.
Чацвёрты пераклад Бібліі на эстонскую мову здзейснены ўжо ў незалежнай Эстоніі. Дзеля гэтых мэтаў была створана адмысловая камісія. За аснову тэксту Новага Запавету быў узяты пераклад Уку Мазінга, адрэдагаваны і перавыдадзены ў 1989 годзе. Стары Запавет перакладаўся на аснове адрэдагаванага каталіцкім святаром Вела Салам і пісьменнікам Яанам Кросам варыянту 1968 года. Пераклад камісіі быў апублікаваны Эстонскім Біблейскім таварыствам у 1997 годзе дваццацітысячным тыражом і цягам наступных гадоў атрымаў некалькі перавыданняў.
У 2014 г. на эстонскай мове выйшла поўнае выданне «Перакладу новага свету ».
Ясенскі сельсавет
Я́сенскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Асіповіцкага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2010 г. вёска) Ясень.
Геаграфія
Ясенскі сельсавет знаходзіцца ў паўднёва-ўсходняй частцы Асіповіцкага раёна.
Гісторыя
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Асіповіцкага раёна Бабруйскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Ясень. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Асіповіцкім раёне БССР. 15 ліпеня 1935 года цэнтр сельсавета атрымаў статус рабочага пасёлка. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. З 20 верасня 1944 года сельсавет у складзе Бабруйскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — у складзе Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Кассёўскага сельсавета, рабочы пасёлак Ясень скасаваны і ўключаны ў склад Ясенскага сельсавета. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Бабруйскага раёна, з 6 студзеня 1965 года — у складзе адноўленага Асіповіцкага раёна. 26 сакавіка 1987 года ў склад Свіслацкага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (вёскі Буда, Галынка, Копча і Краснае).
Насельніцтва
Паводле перапісу 2009 года насельніцтва сельсавета складае 897 чалавек, з іх 86,8 % — беларусы, 9,0 % — рускія, 1,9 % — украінцы.
Якаў Іосіфавіч Джугашвілі
4 ліпеня 1941 года часткі 16-й, 19-й і 20-й арміі патрапілі ў акружэнне пад Віцебскам.
Алег Аляксандравіч Вінярскі
Алег Аляксандравіч Вінярскі (нар., Паставы, Віцебская вобласць) — беларускі акцёр і рэжысёр, пастаноўшчык радыёспектакляў. Першы беларускі аўтар аўдыёкніг. Вядомы па працы больш за 25 гадоў на Беларускім радыё. Папулярызатар беларускай культуры, прозы, тэатру, мовы.
Біяграфія
А. Вінярскі паходзіць з сям’і ваеннага, якая вельмі часта пераязджала. У школьныя гады ўдзельнічаў у мастацкай самадзейнасці. У 1979 годзе яго сям’я пераехала ў Мінск. Паступіў на вучобу ў Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі інстытут да народнага артыст Беларусі Г. Волкава і артысткі Рускага тэатра імя М. Горкага Г. Вішкаровай-Старкоўскай. Сярод педагогаў на курсе таксама былі артысты Купалаўскага тэатра М. Федароўскі і А. Мілаванаў.
Пасля інстытута трапіў па размеркаванні ў Віцебскі акадэмічны тэатр імя Якуба Коласа, якім у той час кіраваў В. Мазынскі. Там ён сыграў некалькі роляў. Пасля службы ў арміі вярнуўся ў Мінск і спрабаваў уладкавацца ў сталічныя тэатры.
Першай роляй А. Вінярскага стаў Унук у радыёспектаклі «Мой генерал» паводле рамана А. Ліханава (рэж. І. Лапцінскі). Выконваў эпізадычныя ролі ў спектаклях, чытаў выпускі навін і паступова загартоўваўся для стварэння ўласных пастановак.
Праявіў сябе ў якасці рэжысёра пасля прыходу ў рэдакцыю «Беларуская маладзёжная». За аснову А. Вінярскі браў творы замежных аўтараў, сярод якіх А. К. Дойл, Р. Говард, С. Моэм, Ф. Дзюрэнмат і інш. Ставіў невялікія па фармаце спектаклі, якія выходзілі ў эфір у рубрыцы «Нядзельны трылер». У 1996 годзе прыйшоў працаваць рэжысёрам у рэдакцыю літаратурна-драматычнага вяшчання. Паставіў спектаклі «Крылаты кінжал» паводле Г. К. Чэстэртана і «Жоўты твар» паводле А. К. Дойля (ролю Шэрлака Холмса выканаў артыст Г. Маляўскі, ролю Ватсана — У. Кін-Камінскі).
З 1996 года выступаў у якасці акцёра і кансультанта пастановачнай праграмы «Акно ў свет». Сыграў галоўную ролю ў спектаклі «Час дыназаўра» паводле п’есы драматурга Л. Шчэрбача (1999), ролю Сына-імянінніка ў спектаклі паводле п’есы «Маці і сын» фінскай пісьменніцы Э. Пенанен «Дзень нараджэння» (2000).
У наступныя гады ў штодзённых рубрыках «Літаратурная анталогія» і «Бестселер» на канале «Культура» чытаў творы беларускіх і замежных аўтараў. Да 20-годдзя Чарнобыльскай катастрофы Алег Вінярскі паставіў спектакль «Ігнатаў рубеж» паводле п’есы В. Ткачова «Нехта ходзіць пад акном», галоўную ролю ў якім выканаў народны артыст СССР Г. Аўсяннікаў. У 2009 годзе ў эфіры Першага нацыянальнага канала трансліравалі прэм’еру спектакля «Пастка» паводле аповесці В. Быкава, праз год адбылася новая пастаноўка «Магнаты і сірата. Соф’я — княгіня Слуцкая» паводле твора У. Сыракомлі. У канцы 2012 года адбылася прэм’ера спектакля «Адгукніся, браце» паводле п’есы Г. Марчука пра творчае станаўленне Я. Коласа (рэжысёр — Алег Вінярскі).
У 2010 годзе ў Беларускай дзяржаўнай філармоніі прыняў удзел у сцэнічнай кампазіцыі-трыпціху «Апостал», прысвечанай да 80-годдзя У. Караткевіча (мастацкі кіраўнік — Віктар Скарабагатаў).
Стварае праграмы сумесна з піяністкай і мастацкім кіраўніком «Музычный Гасцёўні» Беларускай дзяржаўнай філармоніі Таццянай Старчанка.
Публікацыі
Вершаваны зборнік «Звукоряд» (2010)
Узнагароды
Лаўрэат і дыпламант міжнародных радыё- і кінафэстаў у Маскве, Мінску, Глыбокім.
Кіруна
Кіруна (Kiruna) — горад на поўначы Швецыі. Знаходзіцца за Палярным кругам.
Цэнтр раёна здабычы жалезных руд. Г.зв. Руднай чыгункай (Мальмбанан) злучаны з партамі Лулеа (Швецыя) і Нарвік (Нарвегія).
Царква ў гонар Ціхвінскай іконы Божай Маці (Брэст)
Царква ў гонар абраза Божай Маці «Ціхвінскі» — праваслаўны храм у Брэсце. Знаходзіцца ў мікрараёне Кавалёва на вул. Валгаградская, 23.
Гісторыя
Стварэнне храма ў 1999 годзе блаславіў мітрапаліт Мінскі і Слуцкі Філарэт, і быў заснаваны часовы храм. У 2000 годзе быў распрацаваны праект сталага храма. У 2003 годзе пры царкве было арганізавана праваслаўнае сястрыцтва, а у 2004 годзе нядзельная школа.
Кызылагаш
Кызылагаш:
IC 4115
IC 4115 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) ў сузор’і Гончыя Псы.
Законы Ньютана
Першы закон Ньютана (закон інерцыі) вызначае ўмовы, пры якіх цела захоўвае скорасць свайго руху.
Другі закон Ньютана (закон паскарэння) вызначае залежнасць між уздзеяннем на цела і яго паскарэннем.
Трэці закон Ньютана (закон узаемадзеяння) вызначае, як суадносяцца сілы, з якімі два целы ўздзейнічаюць адно на аднаго.
Першы закон Ньютана. Кожнае цела захоўвае стан спакою або раўнамернага руху па прамой лініі, пакуль сілы звонку не выведуць яго з гэтага стану.
Першы закон Ньютана пастулюе існаванне інерцыйных сістэм адліку. Таму ён таксама вядомы як закон інерцыі. Інерцыя — уласцівасць цела захоўваць скорасць свайго руху нязменнай па велічыні і кірунку, калі не дзейнічаюць ніякія сілы, а таксама ўласцівасць цела супраціўляцца змене яго скорасці. Каб змяніць скорасць руху цела, неабходна прыкласці некаторую сілу, прычым вынік дзеяння адной і той жа сілы на розныя целы будзе розным: целы валодаюць рознай інерцыяй (інертнасцю), велічыня якой характарызуецца іх масай.
Другі закон Ньютана — дыферэнцыяльны закон руху, які апісвае ўзаемасувязь паміж прыкладзенай да матэрыяльнага пункта сілай і атрыманым ад гэтага паскарэннем гэтага пунтка. Фактычна, другі закон Ньютана ўводзіць масу як меру праявы інертнасці матэрыяльнага пункта ў абранай інерцыйнай сістэме адліку (ІСА).
Маса матэрыяльнага пункта пры гэтым з’яўляецца пастаяннай з часам велічынёй і незалежнай ад якіх-небудзь асаблівасцяў яе руху і ўзаемадзеяння з іншымі цяламі.
Трэці закон Ньютона. Кожнае дзеянне выклікае роўнае сабе і процілегла накіраванае процідзеянне.
Уласцівасць цел захоўваць стан адноснага спакою або раўнамернага руху па прамой лініі называецца інерцыяй. Маса цела — гэта мера інерцыі цела. Змяненне скорасці за 1 сек. называецца паскарэннем. Рух, скорасць якога ўвесь час мяняецца, называецца пераменным рухам. Паскарэнне прама прапарцыянальна сіле і адваротна прапарцыянальна масе цела.
Іда-Вірумаа
Іда-Віру (эст. Ida-Virumaa) — найбуйнейшы павет (мааконд) на паўночным усходзе Эстоніі, межы якога распасціраюцца да Фінскага заліва на поўначы, да ракі Нарва на ўсходзе і на поўдні — да Чудскога возера. На захадзе і паўднёвым захадзе мяжа павета цягнецца праз лясы і балоты, уздоўж тэрыторыі паветаў Ляэне-Вірумаа і Йыгевамаа. Плошча Іда-Віру — 3364,05 км², што складае 7,4% ад плошчы ўсёй краіны. У цэнтры павета, за 165 км ад Таліна, знаходзіцца адміністрацыйны, фінансавы і культурны цэнтр Іда-Віру — горад Йыхві. Буйныя гарады — Нарва, Пюсі.
Касцянкі
Касцянкі (Lithobiomorpha) — атрад губаногіх мнаганожак.
Апісанне
Даўжыня да 50 мм. Знешне падобныя да скалапендравых. Цела пляскатае, зверху рыжаватае або карычневае. Тулава сегментаванае, укрытае цвёрдым хіцінавым покрывам (адсюль назва). Ног 15 пар.
Кормяцца дробнымі насякомымі. Здабычу забіваюць ядам залоз, што знаходзяцца ў нагасківіцах.
Раздзельнаполыя, адкладваюць адзінкавыя яйцы.
Ігналінская АЭС
Ігналінская АЭС (Ignalinos atominė elektrinė) — закрытая атамная электрастанцыя ў Літве.
Будаўніцтва АЭС пачалося ў 1975 годзе на будучым месцы горада Снечкус. 31 снежня 1983 года быў уведзены ў эксплутацию першы блок Ігналінскай АЭС. У 1986 годзе былі завершаны работы па будаўніцтве другога энергаблока, аднак з-за Чарнобыльскай катастрофы было вырашана ўвесці другі блок у эксплуатацыю ў 1987 годзе. Таксама ў 1986 годзе на 60 працэнтаў было завершана будаўніцтва трэцяга энергаблока. Аднак пасля выбуху на Чарнобыльскай АЭС Савет Міністраў Літоўскай ССР звярнуўся да Савета Міністраў СССР з просьбай закансерваваць будаўніцтва трэцяга энергаблока, у выніку чаго ў 1989 годзе будаўніцтва трэцяга блока было адменена.
Пасля здабыцця Літвой незалежнасці, урадам Літвы было падпісана Пагадненне аб гранце ядзернай бяспекі, якое прадугледжвала ўступленне Літвы ў Еўрапейскі Саюз і НАТА пры ўмове закрыцця Ігналінскай АЭС. У выніку, першы энергаблок быў выведзены з эксплуатацыі ў 2004 годзе, а другі энергаблок — у 2009 годзе.
NGC 1454
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Чырвоная Горка (Уздзенскі раён)
Чырво́ная Го́рка (, Чирвоная Горка) — пасёлак ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Хатлянскага сельсавета.
Да 1 красавіка 1960 года пасёлак уваходзіў у склад Шацкага сельсавета.
Кортэ-Палазіа
Кортэ-Палазіа (Corte Palasio) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лодзі.
Насельніцтва складае 1493 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 100 чал./км². Займае плошчу 15 км². Паштовы індэкс — 26834. Тэлефонны код — 0371.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
IC 4116
IC 4116 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Франсіска Франка
Франсі́ска Паўлі́на Эрменехі́льда Тэо́дула Фра́нка-і-Баамо́ндэ-Сальга́да-Па́рда (Francisco Paulino Hermenegildo Teódulo Franco y Bahamonde Salgado Pardo) ( — ) — іспанскі ваенны і палітык.
Біяграфія
Нарадзіўся ў горадзе Фероль, правінцыя Ла-Карунья, Іспанія). Скончыў ваенную акадэмію ў Таледа.
У чэрвені 1936 года ў Марока пачаўся ваенны бунт нацыяналістычна настроеных сіл, які неўзабаве перакінуўся на Іспанію, ахапіў краіну і выклікаў Іспанскую грамадзянскую вайну. Кіраўнікі паўстання стварылі хунту, якая 1 кастрычніка 1936 года вызначыла Франсіска Франка галавой іспанскага нацыянальнага ўраду і частак Іспаніі, якія знаходзіліся пад кантролем паўстанцаў, і генералісімусам краіны. У лістападзе 1936 года ўрад пад яго кіраўніцтвам прызналі Германія і Італія і пачалі аказваць палітычную і ваенную падтрымку новаму ўраду.
Касцянка
Касцянка — сакавіты плод раслін з рэзкай дыферэнцыяцыяй слаёў каляплодніка.
Мае ў сабе тонкі скурысты пазаплоднік, сакавіты міжплоднік і адраўнелы ўнутрыплоднік (эндакарпій), які ўтварае костачку, дзе знаходзіцца семя. Аднакасцянка ў вішні, слівы, міндаля, шматкасцянка ў малін, ажын, крушыны (іх плод складаецца з многіх дробных касцянак, якія знаходзяцца на агульным кветаложы). Вядомы сухія касцянкі са скурыстым (міндаль, грэцкі арэх) ці валакністым (какосавая пальма) міжплоднікам.
Спіс каралеў Францыі
Ніжэй падаецца спіс каралеў і імператрыц Францыі, якія насілі гэты ранг як жонкі манархаў. У адпаведнасці з законамі Францыі, паводле якіх прастол мог займаць толькі мужчына, ніводная жанчына ў гісторыі гэтай краіны аднаасобна не кіравала.
Пачынаючы з 987 года вядома 49 каралеў, 3 імператрыцы і адна жонка караля без тытула каралевы (Мадам дэ Ментэнон). Інгеборга Дацкая і Ганна Брэтонская былі каралевамі Францыі больш аднаго разу, прычым Інгеборгу муж пазбавіў статусу каралевы (а затым вярнуў яго), а Ганна была жонкай двух розных каралёў. Марыя-Жазэфіна-Луіза Савойская (дачка сардзінскага караля Віктар-Амадэя III, жонка Людовіка XVIII) была каралевай дэ-юрэ ў перыяд Французскай Рэспублікі і Французскай Імперыі, але дэ-факта каралевай так і не стала.
У 1285—1328 гадах кароны Навары і Францыі былі аб'яднаны ў выніку шлюбу Іааны I Наварскай, кіруючай каралевы Навары, з каралём Францыі Філіпам IV. З прычыны гэтага, іх тры сыны — Людовік X, Філіп V і Карл IV — былі каралямі Францыі і Навары. Адпаведна, іх жонкі насілі тытул «каралевы Францыі і Навары». Са смерцю малодшага сына, Карла IV, карона Навары на больш за 200 гадоў выйшла з тытула караля Францыі, аж да ўзыходжання на трон караля Генрыха IV Вялікага (1589), які зноў аб'яднаў абодва тытула і цяпер ужо назаўжды.
У 1620 годзе Навара была канчаткова аб'яднана з каралеўствам Францыя, аднак манархі, нароўні з іншымі тытуламі, працягвалі выкарыстоўваць тытул «кароль Навары» да 1791 года. Іх жонкі насілі той жа тытул. Падчас Рэстаўрацыі (1814—1815) на кароткі перыяд быў адноўлены тытул «караля Навары», падчас Рэвалюцыі 1830 года тытул быў канчаткова скасаваны. Прадстаўнікі дынастыі Банапартаў і Арлеанскага дому не выкарыстоўвалі гэты тытул.
Рэгенткі Францыі
Шэраг французскіх каралеў былі рэгенткамі на час адсутнасці сваіх мужоў ці ў маленства сваіх сыноў:
Мадам дэ Ментэнон
Мадам дэ Ментэнон была фаварыткай караля Людовіка XIV, які тайна ажаніўся з ёй узімку 1683—1684 гадоў. Шлюб быў спраўлены архібіскупам Парыжскім у прысутнасці Пер ла Шэза (спавядальніка караля), маркіза дэ Маншэўрой, шэвалье дэ Фарбена і Бантэмпа. З прычыны няроўнароднасці мужа і жонкі шлюб быў марганатычным і не быў ніколі афіцыйна абвешчаны. Таму Мадам дэ Ментэнон была толькі жонкай караля і ніколі не была каралевай Францыі.
Аляксандр Яўгенавіч Чысты
Аляксандр Чысты (нар., Мінск) — былы беларускі футбаліст, брамнік.
Клубная кар’ера
Выхаванец жодзінскай ДЮСШ, пачынаў дарослую кар’еру ў бабруйскім «Трактары». Першыя гульні правёў у клубе «Беларусь» (Мар’іна Горка). Далей гуляў за салігорскі «Шахцёр».
У 1996 годзе перайшоў у расійскі клуб «Лакаматыў» (Ніжні Ноўгарад). Далей гуляў у «Тарпеда» з Паўлава. З 2001 года выступаў за пермскі «Амкар». У 2005 годзе выступаў за «Металург-Кузбас». У 2006 годзе гуляў за «Кузбас-Дынама» з Кемерава.
Завяршыў кар’еру ў 2007 годзе ў чалябінскім «Зеніце».
Валянціна Харытонава
Валянціна Харытонава  — беларуская актрыса тэатра.
Біяграфія
У 1980 годзе скончыла Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут, курс А. Ф. Андросіка. З 1980 года працавала актрысай Гродзенскага абласнога драматычнага тэатра.
Творчасць
Асноўныя ролі:
Томас Сміт
Томас Сміт (Thomas Smith, — 1767) — мастак-пейзажыст і бацька Джона Рафаэля Сміта з Дэрбі. Намаляваў мноства пейзажаў, у тым ліку гістарычныя будынкі накшталт Чатсуорт-хаўс і пейзажы Азёрнага края.
Карціна Томаса Сміта «Вялізны пейзаж з кампаніяй паляўнічых» (An Extensive Landscape with Hunting Party) была прададзеная за 67 000 долараў на аўкцыёне ў Саўтбі. Ён намаляваў гэтую карціну ў 1751 годзе, за год да нараджэння свайго сына і за шаснаццаць гадоў да сваёй смерці.
Найп’іда
Найп'іда (бірм. Каралеўскі горад) — сталіца М'янмы (з лістапада 2005). За 320 км на поўнач ад былой сталіцы — Янгона. Насельніцтва — 98 тыс. чалавек (2005).
Фёдар Фёдаравіч Турук
Фёдар Фёдаравіч Турук (, в. Балотца Навагрудскага павета Мінскай губерніі —, Масква) — беларускі гісторык і грамадскі дзеяч.
Біяграфія
Скончыў Петраградскі гісторыка-філалагічны інстытут і Петраградскі археалагічны інстытут (1915), працаваў выкладчыкам гімназій у Мінску і Маскве. З сакавіка 1918 загадчык аддзела Беларускага нацыянальнага камісарыята, адзін з арганізатараў Беларускага народнага ўніверсітэта і Беларускага навуковага таварыства ў Маскве (1918). З 1919 загадчык беларускага пададдзела аддзела асветы нацыянальных меншасцяў Наркамата асветы РСФСР. Садзейнічаў выхаду ў свет першага зборніка Янкі Купалы на рускай мове «Выбраныя вершы ў перакладах рускіх паэтаў» (1919). Удзельнічаў у арганізацыі БДУ, з 1921 — прафесар БДУ. З 1923 выкладчык Камуністычнага ўніверсітэта нацыянальных меншасцяў Захаду ў Маскве. У 1923—1955 — прафесар розных ВНУ Масквы.
Аўтар прац па гісторыі Беларусі. У кнізе «Беларускі рух» (1921) гісторыю Беларусі разглядаў з аб’ектывісцкіх пазіцый. Аўтар прадмовы і складальнік «Курса беларусазнаўства» (1918—1920).
Масюкоўшчына
Назву Масюко́ўшчына маюць:
NGC 1459
NGC 1459 (іншыя абазначэнні — ESO 482-43, MCG -4-10-1, IRAS03448-2540, PGC 13832) — галактыка ў сузор’і Печ.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Міхаіл Яўгенавіч Цікоцкі
Міхаіл Яўгенавіч Цікоцкі (,  — ) — беларускі мовазнавец і журналіст.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і вядомага кампазітара Я. К. Цікоцкага. У 1933 годзе сям’я пераехала з Бабруйска ў Мінск, дзе Міхаіл скончыў сярэднюю школу. У час Вялікай Айчыннай вайны ваяваў на 1-м, 2-м і 3-м Беларускіх франтах. Летам 1944 года пад Кобрынам быў паранены. Пасля дэмабілізацыі ў 1946 годзе М. Я. Цікоцкі паступіў на факультэт журналістыкі БДУ, які скончыў у 1950 годзе. Працаваў журналістам у рэдакцыях газет «Савецкі селянін» і «Калгасная праўда», часопісе «Вожык». Адначасова вучыўся ў завочнай аспірантуры пры кафедры тэорыі і практыкі савецкай журналістыкі, праз 3 гады абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Публіцыстыка Якуба Коласа». З 1953 года М. Я. Цікоцкі працаваў на факультэце журналістыкі БДУ. У 1972 годзе абараніў доктарскую дысертацыю на тэму «Праблемы публіцыстычнага стылю», праз год атрымаў вучонае званне прафесара.
Навуковая дзейнасць
Асноўны навуковы кірунак М. Я. Цікоцкага — стылістыка. Заснавальнік беларускай стылістыкі, аўтар прац па вывучэнні мовы літаратурных класікаў — Я. Коласа, Я. Купалы, К. Чорнага, М. Лужаніна, У. Караткевіча, І. Мележа і інш. Паклаў пачатак стылістыцы публіцыстычных жанраў — аўтар працы «Стылістыка публіцыстычных жанраў», якая застаецца адзінай у сваім родзе.
Чырвоная Ніва (Уздзенскі раён)
Чырво́ная Ні́ва (, Чирвоная Нива) — вёска ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Хатлянскага сельсавета.
Да 1 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Шацкага сельсавета. У 1974 годзе да вёскі далучаны пасёлак Зялёная Дуброва.
Йыгевамаа
Цэнтр і захад павета размешчаны ў межах Сярэдне-Эстонскай раўніны. На ўсходзе вышыня тэрыторыі падае да базіса эрозіі - ўзроўню Чудскога возера, абмывае ўсходнія межы павета на працягу 30 км.
На тэрыторыі павета размешчана частка тэрыторыі Эндласкага і Алам-Пед'яскага запаведніка, а таксама Элістверэскі парк.
Брацкая магіла (Дукора, 1941—1944)
Брацкая магіла — вайсковае пахаванне ў аграгарадку Дукора, Пухавіцкі раён, Мінская вобласць.