cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Брэсцкая дзіцячая абласная бальніца
Гісторыя
Заснавана 20 лютага 1968 года як дзіцячая гарадская бальніца. У гэты ж час уведзена ў лад дзіцячая паліклініка. 11 снежня 1968 года адкрыты дзіцячы стацыянар, які размясціўся ў новапабудаваным корпусе. Пачалі функцыянаваць I, II, III дзіцячыя аддзяленні, у 1970 годзе адкрытае IV аддзяленне.
1 жніўня 1990 года адкрытае ЛОР-аддзяленне. 15 студзеня 1992 года адкрытае неўралагічнае аддзялення. 22 чэрвеня 1994 года адбылося вядзяленне палаты гнойнай хірургіі.
З 26 верасня 2000 года лячэбна-прафілактычная ўстанова «БДАБ». У 2003 годзе кансультатыўная паліклініка выведзена з боксаў прыёмнага аддзялення ў асобны корпус. 25 мая 2006 года ЛПУ «БДАБ» перайменаваная ва ўстанову аховы здароўя «Брэсцкая ДАБ». У тым жа годзе адбылася рэканструкцыя і мадэрнізацыя аддзялення рэанімацыі і аперацыйнага блока. У 2011—2013 гадах праведзена рэканструкцыя і мадэрнізацыя старога 3-х павярховага корпуса бальніцы.
Дзейнасць
Аказвае спецыялізаваную лячэбна-дыягнастычную стацыянарную і кансультатыўна-паліклінічную медыцынскую дапамога дзіцячаму насельніцтву г. Брэст і Брэсцкай вобласці, з’яўляецца цэнтрам арганізацыйна-метадычнага кіраўніцтва ўстановамі аховы здароўя вобласці, базай спецыялізацыі, павышэння кваліфікацыі ўрачоў і сярэдняга медыцынскага персанала. У структуры бальніцы 11 клінічных і 9 параклінічных аддзяленняў і кабінетаў.
Кірункі спецыялізаванай медыцынскай дапамогі; алергалогія і імуналогія, гематалогія, кардыялогія, нефралогія, артапедыя, отарыналарынгалогія, афтальмалогія, пульманалогія, рэўматалогія, траўматалогія, эндакрыналогія і інш. Спецыялісты бальніцы выкарыстоўваюць сучасныя эфектыўныя методыкі выходжвання дзяцей з выкарыстаннем найноўшага дыхальнага абсталявання, апаратаў n-CPAP-тэрапіі; праводзяць лячэнне вялікіх Бэйкеравых кіст з выкарыстаннем механічнага, фізнага і хімічнага спосабаў знішчэння атыповых клетак пухліны, аперацыі па выпраўленні дэфармацыі таза «Маделунге» з дапамогай апарата Ілізарава, пластыку ахілавага сухажылля пры дзіцячым цэрэбральным паралічы; ужываюць гіпербарычную аксігенацыю для лячэння дзяцей з радавой траўмай.
Усвея
Усвея — тапонім:
Міхась Модэль
Міхась Модэль (сапр. Мендэль Моўшавіч Модэль,, мястэчка Камень, Лепельскі павет, Віцебская губерня — ) — беларускі крытык, тэатразнавец. Член СП Беларусі з 1934 года. Пісаў пад псеўданімамі ''М. Каменскі, М. Майсееў, М. Міхайлаў, М. Міхасеў; крыптанімамі М., М. М''.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і адваката. Скончыўшы ў 1921 годзе школу 2-й ступені ў Лепелі, працаваў старшынёй лепельскага павятовага камітэта камсамола. 3 1921 года ў Мінску. Вучыўся на медыцынскім (да 1924 года) і педагагічным (да 1926 года) факультэтах БДУ, але ніводны з іх не скончыў (сярод прычын была і хвароба).
Працаваў сакратаром аддзела агітацыі і прапаганды ЦК КПБ (1923—1925), рэдактарам Клімавіцкай акруговай газеты (1925-26 гг.), дырэктарам Цэнтральнага партыйнага клуба ў Мінску (1927—1930), інструктарам аддзела культуры і прапаганды ЦК КПБ (1930—1932). З 1932 года навуковы супрацоўнік Інстытут літаратуры і мастацтва Беларускай акадэміі наук. У 1935—1937 гадах узначальваў тэатральны аддзел Упраўлення па справах мастацтваў пры Савеце Міністраў, адначасова (1932—1937) быў намеснікам галоўнага рэдактара газеты «Літаратура і мастацтва». З 1937 года — літкансультант, у 1940—1941 гадах — адказны сакратар СП БССР. У пачатку Айчыннай вайны эвакуіраваўся ў Тамбоў, потым — у Ташкент, дзе быў намеснікам дырэктара тэатра імя Ахунбаева. У 1943—1944 гадах — дырэктар тэатра імя Маякоўскага ў Андзіжане (Узбекская ССР), у 1944—1948 гадах — загадчык літаратурнай часткі тэатра оперы і балета ў Мінску, з 1945 года працаваў у рэдакцыі часопіса «Полымя», з 1949 года — літсупрацоўнікам газеты «Літаратура і мастацтва». З 1962 года персанальны пенсіянер. Узнагароджаны медалём.
Член КПСС. Член Саюза пісьменнікаў БССР з 1934 года, член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1947 года.
Творчасць
У 1930-я гады прытрымліваўся апалагетычных, вульгарна-сацыялагізатарскіх поглядаў. Драматургічныя творы і спектаклі па іх ацэньваў у асноўным з пазіцый «правільнасці ўскрыцця класавай сутнасці драматычных канфліктаў». Ваяўніча выступаў супраць твораў нацыянальнай беларускай тэматыкі (п’есы «Апраметная» В. Шашалевіча, «Кастусь Каліноўскі» Е. Міровіча, «Скарына, сын з Полацка» М. Грамыкі і інш.). У артыкулах пасляваеннага часу імкнуўся пазбягаць вульгарызатарскіх трактовак.
У перыяд кампаніі па барацьбе супраць касмапалітызму (канец 40-х гадоў) падвяргаўся крытычным нападкам у прэсе, з-за чаго ў 1940-50 гг. нідзе не друкаваўся.
Сведчанні сучаснікаў
Пісьменнік Кузьма Чорны ў сваім дзённіку змясціў Модэля сярод іншых, якіх называе «прыжывальшчыкамі і хлебаедамі»:
Жан-Франсуа дэ Лаперуз
Жан-Франсуа дэ Гало, граф дэ Лаперуз (або дэ Ла Перуз) (Jean François Galaup, comte de La Pérouse [або de Lapérouse]), (23 жніўня 1741, маёнтак Го ў акрузе Альба — 1788) — афіцэр ваенна-марскога флоту, вялікі французскі мараплавец. Загінуў з усёй камандай падчас узначаленай ім марской кругасветнай экспедыцыі ля атола Ванікора (Саламонавы астравы).
Міхась Модэль
Сведчанні сучаснікаў
(4 кастрычніка 1944):
«Так Бэнда лез у беларускую крытыку, Клімковіч у беларускую літаратуру, Александровіч у культуру і грамадскую дзейнасць (сабе на кар’еру), Дадзіёмава ў мастацтва і цэнзуру і Модаль усюды, куды толькі льга лезці».
Мастак Яўген Ціхановіч ўспамінаў:  "Тэатральны крытык Мендэль Модэль не шкадаваў чорных фарбаў, каб крытыкаваць драматургію Галубка за яе меладрамнасць, у якой ён бачыў толькі нацдэмаў і нацыяналяналізм, (…) ён ўсюды бачыў толькі нацдэмаў і напісаў шмат артыкулаў у розных часопісах пра адсутнасць класавай барацьбы і пра іншыя хібы … " .
Савана (рака)
Сава́на (Savannah River) — рака на паўднёвым усходзе ЗША.
Рака ўтвараецца зліццём рэк Тугалу і Сенека, далей, на працягу 563 км Савана працякае практычна строга на паўднёвы ўсход, дзе ўпадае ў Атлантычны акіян. На ўсім сваім працягу рака з’яўляецца мяжой штатаў Джорджыя і Паўднёвая Караліна. Пасля пабудовы дамбы Хартвела, Сенека і Тугалу ўпадаюць у вадасховішча Хартвел. Буйныя прытокі адсутнічаюць. Каля вусці ракі знаходзіцца горад і порт Савана.
Гана Андранікава
Гана Андранікава (Hana Andronikova) ( —) — чэшская пісьменніца.
Пасля заканчэння гімназіі ў Зьліне і філасофскага факультэта Карлавага ўніверсітэта (англістыка — багемістыка) працавала ў чэшскіх і замежных фірмах. З 1999 года займаецца літаратурнай дзейнасцю.
Узнагароды
За дэбютны раман «Гук сонечнага гадзінніка» (Zvuk slunečních hodin) у 2001 годзе атрымала Літаратурную прэмію чэшскага «Кніжнага клуба», а ў 2002 годзе — прэмію Magnesia Litera.
Стрававод чалавека
Стрававод (лац. œsóphagus) — частка стрававальнага канала. Уяўляе сабой сплясканую ў пярэднезаднім кірунку полую цягліцавую трубку, па якой ежа з глоткі паступае ў страўнік.
Стрававод дарослага чалавека мае даўжыню 25-30 см. З'яўляецца працягам глоткі, пачынаецца ў вобласці шыі на ўзроўні VI-VII шыйнага пазванка, затым праходзіць праз грудную поласць ў міжсценне і заканчваецца ў брушнай поласці на ўзроўні X-XI грудных пазванкоў, калі ўпадае ў страўнік.
Вуліца Брэсцкіх дывізій
Вуліца Брэсцкіх дывізій — вуліца ў заходняй частцы Брэста. Пачала забудоўвацца з сярэдзіны XIX стагоддзя. Названая ў 1965 годзе ў гонар часцей і злучэнняў, якія вызначыліся пры вызваленні Брэста. Працягласць больш за 950 м. — ад вул. Лейтэнанта Рабцава да вул. Рэспубліканскай. З 1920 года вуліца насіла назвы Збожжавая, Лётніцкая, Авіяцыйная (побач размяшчаўся аэрадром, на якім у верасні 1939 года базаваліся самалёты польскіх эскадрылляў).
На вуліцы Брэсцкіх Дывізій сёння размешчаны Брэсцкі дзяржаўны навучальны аўтамабільны камбінат, міжшкольны вучэбна-вытворчы камбінат № 2; казармы, боксы аўтапарка, сталовая і спартыўны гарадок асобнага батальёна міліцыі.
Вялікая Кітайская раўніна
Вялікая Кітайская раўніна — адна з найбуйнейшых раўнін на ўсходзе Азіі, у Кітаі. На ўсходзе абмываецца Жоўтым морам, на поўначы абмежавана гарамі Яньшань, на захадзе хрыбтом Тайханшань, усходнія схілы якога абрываюцца ў бок раўніны стромкімі ўступамі вышынёй да 1000 м, на паўднёвым захадзе — хрыбты Тунбашань і Дабешань, на поўдні зліваецца з раўнінай па ніжнім цячэнні р. Янцзы. Плошча каля 325 тыс. км². У заходняй падгорнай паласе, складзенай старажытнымі конусамі вынасу, раўніна мае вышыню каля 100 м. У бок мора яна паніжаецца да 50 м і менш. Гэтая частка раўніны цалкам плоская, з нязначнымі ўхіламі, мае шмат неглыбокіх паніжэнняў. Многія паніжэнні забалочаныя і занятыя дробнымі азёрамі. Ва ўсходняй частцы ў межах раўніны размешчаны Шаньдунскія горы.
Акрамя Хуанхэ, буйнымі з’яўляюцца рэкі Хайхэ, Хуайхэ, Луаньхэ.
Кларк (востраў)
Кла́рк (Clarke Island) — незаселены востраў у групе Фюрно паўночней вострава Тасманія. Размешчаны на поўдзень ад вострава Кейп-Барэн. Адміністрацыйна ўваходзіць у склад штата Тасманія.
Канчэла-е-Арнонэ
Канчэла-е-Арнонэ (Cancello e Arnone) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Кампанія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Казерта.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Francesco d'Assisi.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Белорусская правда
«Белорусская правда» — агітацыйна-прапагандысцкая газета Палітаддзела Рэвалюцыйнага ваеннага савета Заходняга фронту і Беларускай рэдакцыйнай калегіі ЦК КП(б)ЛіБ. Выдавалася з 17 мая да 17 чэрвеня 1920 г. у Смаленску на рускай мове.
Паводде тактычных меркаванняў выходзіла як орган партызан-камуністаў. Распаўсюджвалася сярод мясцовага насельніцтва на тэрыторыі, акупіраванай польскімі войскамі. Выданне газеты было абумоўлена падрыхтоўкай летняга контрнаступлення РСЧА.
У № 1 гаварылася, што «газета ставіць сваёй задачай усяляк садзейнічаць працоўным Беларусі ў іх барацьбе са сваімі ворагамі, памешчыцкай шляхтай і яе агентамі — польскімі жандарамі і генераламі». Матэрыялы газеты былі скіраваны на ўздым партызанскай барацьбы ў тыле польскіх войск, дапамогу РСЧА, пераможнае наступленне якой забяспечыць аднаўленне савецкай улады і еднасць з Савецкай Расіяй (перадавыя артыкулы «Да працоўных Беларусі», «Без страху напераді», «Дружна наперад і мы пераможамі», «Нашы задачы», прапагандысцкія нарысы «Савецкая ўлада — гэта наша ўлада», «Зямля належыць вольнаму працоўнаму селяніну» і інш.). Друкавала матэрыялы інфармацыйна-інструкцыйнага характару («У лясы», «Як перамагчы», «Як арганізаваць партызанскі атрад», «Дзесяць запаведзяў чырвоных партызан»), нататкі пра ход партызанскай барацьбы пад рубрыкай «Як мы змагаліся за сваю свабоду». На яе старонках змяшчаліся вершы, сатырычныя куплеты пра польскіх акупантаў, словы на матывы вядомых песень «Хопіць крыві, катаванняў, стогнаў», «Партызанская марсельеза» і інш. Агітацыйны кірунак газеты дапаўняўся звесткамі пра зверствы акупантаў і заклікамі да помсты. Кожны нумар заклікаў чытаць і распаўсюджваць «сваю чырвоную газету». Амаль усе публікацыі агітацыйна-палітычнага і інструкцыйнага характару друкаваліся пад псеўданімамі Партызан А. Вольны, Чырвоны партызан, Вольны Беларус, літаратурныя — за подпісамі С. Фірына (псеўд. Батрак Сямён, Фірынюк).
Вядома 4 нумары: ад 17 мая, 31 мая, 7 чэрвеня і 17 чэрвеня 1920 г.
Алаіс Ірасек
Алаіс Ірасек (, Гронаў, Аўстрыйская імперыя —, Прага, Чэхія) — чэшскі празаік, драматург і аўтар гістарычных раманаў. Працаваў настаўнікам сярэдняй школы да 1909 года. Напісаў шэраг гістарычных апавяданняў, прасякнутых верай у чэшскую нацыю і рушанне насустрач свабодзе і справядлівасці. Алаіс Ірасек быў намінаваны на Нобелеўскую прэмію ў галіне літаратуры ў 1918, 1919, 1921 і 1930 гадах.
Юнацтва
Алаіс Ірасек нарадзіўся 23 жніўня 1851 года ў Гронаве, маленькім мястэчцы на поўначы Чэхіі, у сям’і ўладальніка невялікай пякарні, раней — вясковага ткача.
У гімнастычныя гады, спярша ў Броўмаве, пасля ў Кралавым Градцы, Алаіс Ірасек стаў сведкам грамадскага пад’ёму 1860-х гг., які быў выкліканы знешнепалітычным крызісам Аўстрыйскай манархіі. Ужо будучы студэнтам філасофскага факультэта Пражскага ўніверсітэта, будучы чэшскі літаратар перажыў спад гэтага пад’ёму пасля перамогі Прусіі ў франка-прускай вайне ў 1871 годзе. Заняпад нацыянальна-вызваленчай хвалі 60-х гг. супаў з першымі крокамі Алаіса Ірасека на літаратурнай ніве.
Першы літаратурны досвед. Работа ў пражскіх часопісах
Першым вершам і апавяданням маладога Алаіса Ірасека, апублікаваным у часопісе «Светазор» былі ўласцівыя змрочны каларыт, філасофская пазіцыя марнасці высілкаў чалавека ў барацьбе са злом і заганамі, разважанні пра смерць і пакорнасць лёсу (вершы «Цені» (1873), «Дарогай» (1874), няскончаная паэма «Смерць» (1875) і інш.). Аповесць "Філасофская гісторыя" (1875).
Упадніцкія матывы ў творчасці Ірасека знікаюць па хадзе яго супрацоўніцтва з часопісам «Люмір», адроджаным у 1871 годзе выбітным чэшскім пісьменнікам Янам Нерудай, які істотна паўплываў на пачынаючага літаратара сваімі творамі «Малакраінскія аповеды» і «Касмічныя песні». Наступным друкаваным выданнем, у якім працаваў Алаіс Ірасек стаў часопіс «Кветы», які сабраў найбольш прагрэсіўна настроеных пісьменнікаў тагачаснага літаратурнага асяроддзя. У гэтым часопісе ён упершыню апублікаваў свой папулярны раман «Псаглаўцы» (1883).
Апошні этап творчасці
У 1860—1890 гг., ствараючы свае раманы, хронікі і эпапеі, фармуецца асноўны метад Ірасека па пошуку адказаў на пытанні, якія ставіць перад сабой палітычныя і культурныя з'явы тагачаснай Чэхіі — іхні пошук у гераічнай гісторыі народа.
За дваццаць год, пачынаючы з 1890 года Алаіс Ірасек узнавіў самыя велічныя карціны чэшскай гісторыі — эпохі гусіцтва і адраджэння.
Творчасць
Характэрнай вехай у творчасці Алаіса Ірасека стала выданне кнігі «Горныя апавяданні», якая выйшла з адмысловым эпіграфам-цытатай з Цыцэрона: «Я там, дзе чалавечнасць». Выданнем гэтага твора малады пісьменнік падводзіў вынік пачатковаму перыяду сваёй творчасці і разам з тым сцвярджаў сваю накіраванасць да гуманізму, як прынцыпу, які быў пакладзены ў аснову яго мастацкага светабачання.
У адрозненні ад абстрактнай любві да людзей наогул, гуманізм Ірасека з'яўляецца асабліва тэндэнцыйным у дачыненні да творцаў народнай гісторыі, якія ў імя тагачасных прагрэсіўных ідэй адстойвалі свае правы ў шматлікіх сялянскіх паўстаннях XVII—XVIII стст. і ў рэвалюцыйны 1848 год. Чэшскі пісьменнік казаў:
Працягваючы лінію, якая была закладзеная яго папярэднікамі — Немцавай, Галекам, Нерудай, — Алаіс Ірасек удзяліў асаблівую ўвагу сяброўству чэхаў і славакаў, разглядаючы гэтае сяброўства як жыццёва неабходны саюз народаў з агульным гістарычным лёсам. Ідэя славянскай узаемнасці і салідарнасці ў творчасці чэшскага пісьменніка набывае новы кірунак у сувязі з нацыянальна-вызваленчай барацьбой паўднёвых славян. Вялікую ролю ў літаратурным абгрунтаванні гэтае пазіцыі стала трылогія «Братэрства» (1899—1909), у якой апісаны падзеі, звязаныя з апошнім этапам барацьбы гусітаў у Славакіі.
Фемарн
Фемарн (Fehmarn) — востраў у Балтыйскім моры. Уваходзіць у склад Германіі. Плошча — 185,48 км². Насельніцтва (2017 г.) — 12 536 чалавек. З 1 студзеня 2003 г. тэрыторыя Фемарна складае адзіную аднайменную гарадскую абшчыну.
Геаграфія
Фемарн — нізкі (да 27,2 м) востраў на паўднёвым захадзе Балтыйскага мора. Уваходзіць у склад зямлі Шлезвіг-Гольштэйн, дзе лічыцца другім па населенасці горадам. Трэці па плошчы востраў Германіі. На поўдні адлучаны ад мацерыка вузкім пралівам, праз які пракладзены мост (963 м). Фемарн славіцца пясчанымі пляжамі і берагавымі выдмамі.
Клімат мяккі вільготны. Сярэдняя гадавая тэмпература складае +8,3 °C. Сярэдняя гадавая колькасць ападкаў — 571 мм. Агульная колькасць сонечных гадзін — 2200.
Метыда
Меты́да (μῆτις — «мудрасць, розум»):
Фемарн
Прырода
На Фемарне вылучаюцца 3 асноўныя экалагічныя зоны: прыморская з раслінамі, звыклымі да засоленых глебаў, пашы і водна-балотныя ўгоддзі. Фаўна сысуноў бедная, прадстаўлена зайцамі, трусамі, аленямі, куніцамі. На востраве няма змей. Аднак Фемарн — важны цэнтр спынення і гнездавання пералётных птушак. Для іх аховы створаны 4 наземныя і 1 марскі запаведнікі.
Гісторыя
Фемарн быў населены ў каменным веку. У пачатку сярэднявечча на ім жылі вагры. Лічыцца, што назва вострава паходзіць ад славянскага слова «памор'е». У пісьмовых крыніцах упершыню ўзгаданы каля 1075 г. Адамам з Брэмена.
У XIV ст. палітычная і судовая ўлады Фемарна належылі герцагам Шлезвіга, а царкоўная — біскупам Одэнсэ. У 1420 – 1424 гг. знаходзіўся пад кантролем датскага караля. Быў вызвалены з дапамогай Любека. У 1713 - 1864 гг. зноў знаходзіўся пад уладай Даніі. У 1848 г. мясцовае насельніцтва арганізавала няўдалае паўстанне за далучанне разам са Шлезвіг-Гольштэйнам да Германскага саюза. У выніку вайны 1864 г. паміж Даніяй з аднаго боку і Прусіяй і Аўстрыяй з другога боку трапіў пад сумеснае кіраванне Прусіі і Аўстрыі. У 1867 г. аўстрыйскае сукіраванне было адменена, пачало дзейнічаць прускае права.
Пасля II Сусветнай вайны быў акупаваны Вялікабрытаніяй. У 1946 г. перададзены зноў у склад Шлезвіг-Гольштэйна.
Кіраванне і эканоміка
З 1 студзеня 2003 г. тэрыторыя Фемарна складае адзіную аднайменную гарадскую абшчыну. У гарадской радзе прысутнічаюць 23 прадстаўнікі.
Аснову эканомікі складаюць турызм і вытворчасць электраэнергіі. Востраў штогод наведваюць каля 300 000 турыстаў. Дзейнічаюць станцыі аднаўляльнай энергіі на аснове энергіі ветру і энергіі, атрыманай з біямасы.
810-ы партызанскі полк
810-ы партызанскі полк — савецкае партызанскае падраздзяленне, створанае ў кастрычніку 1943 года на базе 810-га атрада, арганізаванага ў красавіку 1942 года. Полк дзейнічаў на акупіраванай тэрыторыі Быхаўскага, Кіраўскага, Магілёўскага і Рагачоўскага раёнаў. 24 лютага 1944 года полк (1006 партызан, 3 батальёны) злучыўся з Чырвонай Арміяй.
Гісторыя
Партызаны праводзілі аперацыі на чыгуначным участку Рагачоў — Быхаў. 3 жніўня 1943 года падарвалі больш за 290 рэек. У верасні 1943 года разграмілі чыгуначную станцыю Тошчыца, на чыгунцы Магілёў — Жлобін падарвалі 6 эшалонаў, разбурылі чыгуначнае палатно. Удзельнічалі ў разгроме нямецкіх апорных пунктаў і гарнізонаў, у тым ліку ў вёсках Дручаны Бялыніцкага, Новы Быхаў, Тайманава і Камарычы (жнівень 1943), Асоўшчына і Савічаў Рог (студзень 1944) Быхаўскага, Крушынаўка (люты 1944) Рагачоўскага раёнаў, у Клічаве. 8 сакавіка 1943 года ў вёсцы Гарадзец выратавалі мірных жыхароў ад загубы. У раёне тылавых баз палка стварылі 4 сямейныя лагеры, дзе знаходзіліся каля 4 тыс. чалавек, якія ратаваліся ад карнікаў. 22—25 лютага 1944 года полк у складзе Быхаўскай ВАГ удзельнічаў у баях с праціўнікам, які адступаў у паласе Гамарня — Чыгірынка.
Беларуска-малайзійскія адносіны
Беларуска-малайзійскія адносіны — адносіны паміж Рэспублікай Беларусь і Малайзіяй. Дыпламатычныя адносіны паміж дзяржавамі ўстаноўлены 5 сакавіка 1992 года.
Пасол Рэспублікі Беларусь у Рэспубліцы Інданезіі Уладзімір Мікалаевіч Лапата-Загорскі акрэдытаваны ў Малайзіі па сумяшчальніцтве (даверчыя граматы ўручаны Вярхоўнаму кіраўніку Малайзіі 19 сакавіка 2012 года).
У чэрвені 1999 года адбыўся працоўны візіт у Малайзію дэлегацыі Рэспублікі Беларусь на чале з Намеснікам Прэм'ер-міністра — Міністрам замежных спраў Рэспублікі Беларусь. У лютага 2003 года беларуская дэлегацыя на чале з міністрам замежных спраў Рэспублікі Беларусь прыняла ўдзел у працы XIII Саміту Руху недалучэння ў г.Куала-Лумпур. 30 траўня 2006 года ў рамках міністэрскай сустрэчы Руху недалучэння (г. Путраджая, Малайзія) адбылася сустрэча Міністра замежных спраў Рэспублікі Беларусь Сяргея Мікалаевіча Мартынава з Міністрам замежных спраў Малайзіі Саед Хамід Албарам. У ліпені 2007 года адбыўся візіт у Малайзію Міністра замежных спраў Рэспублікі Беларусь С. М. Мартынава. У чэрвені 2009 года праведзена сустрэча міністраў замежных спраў Беларусі і Малайзіі падчас саміту Руху недалучэння ў г. Шарм-Эль-Шэйх (Егіпет). У чэрвені 2010 года Малайзію наведаў намеснік міністра замежных спраў Рэспублікі Беларусь С. Ф. Алейнік у суправаджэнні прадстаўнікоў беларускіх дзелавых колаў.
19-22 кастрычніка 2016 года Малайзію наведаў намеснік міністра замежных спраў Рэспублікі Беларусь В. Б. Рыбакоў. Адбыліся сустрэчы ў міністэрствах замежных спраў, сельскай гаспадаркі і аграрнай прамысловасці, міжнароднага гандлю і прамысловасці, абароны, вышэйшай адукацыі, а таксама ў Парламенце Малайзіі, Нацыянальнай гандлёва-прамысловай палаце і з кіраўніцтвам буйных кампаній.
У лютым 2013 года ў Нацыянальным сходзе Рэспублікі Беларусь створана рабочая група па супрацоўніцтве з парламентам Малайзіі. У якасці кроку ў адказ у красавіку 2014 г. у парламенце Малайзіі сфарміравана малазійска-беларуская парламенцкая група дружбы. Кіраўніком групы вызначаны намеснік Спікера Палаты прадстаўнікоў Парламента Малайзіі Р.Кіяндзі.
18-22 жніўня 2014 года адбыўся візіт у Рэспубліку Беларусь малазійскай парламенцкай дэлегацыі на чале з намеснікам Спікера Палаты прадстаўнікоў Парламента Малайзіі Рональдам Кіяндзі.
18-23 снежня 2016 года адбыўся афіцыйны візіт у Рэспубліку Беларусь Спікера Палаты прадстаўнікоў Парламента Малайзіі Пандзікара Аміна Муліа. Праведзены сустрэчы з Прэзідэнтам, Прэм'ер-міністрам Рэспублікі Беларусь, старшынямі Палаты прадстаўнікоў і Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу, Старшынёй Мінскага аблвыканкама.
Паміж Рэспублікай Беларусь і Малайзіяй падпісаны Мемарандум аб узаемаразуменні паміж Нацыянальнай акадэміяй навук Беларусі і Акадэміяй навук Малайзіі аб навуковым і тэхнічным супрацоўніцтве (10 мая 2013 года).
У 2016 годзе падпісаны Мемарандум аб міжпарламенцкім супрацоўніцтве паміж Палатай прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь і Палатай прадстаўнікоў Парламента Малайзіі (г. Мінск, падпісаны і ўступіў у сілу 19 снежня 2016 года).
IC 2188
IC 2188 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Блізняты.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Адам Непакайчыцкі
Адам Варфаламеевіч (Барталамеевіч) Непакайчыцкі (Адам Варфоломеевич Поцей-Непокойчицкий) — дзяржаўны служачы.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Непакайчыцкіх. Сын Барталамея Непакайчыцкага, галіцкага стольніка.
У 1815 г. настаяцелем Слуцкага прыходу быў прызначаны Станіслаў Шантыр, які разам з А. Непакайчыцкім заняўся актыўнай грамадскай дзейнасцю. Менавіта яны склалі праект дабрачыннага аб’яднання і прадставілі яго на разгляд Галоўнаму Апекуну Імператарскага чалавекалюбнага таварыства князю А. Галіцыну, які, у сваю чаргу, дамогся найвышэйшага дазволу на заснаванне Апякунскага камітэта бедных у Слуцку. Пасаду старшыні камітэта займаў Непакайчыцкі, а пасля яго ад’езду са Слуцка ў 1832 г. і да 1847 г. — граф С. Шантыр.
Баяры (Іванскі сельсавет)
Да 1968 года вёска ўваходзіла ў склад Альшанскага сельсавета, да 8 красавіка 2004 года ўваходзіла ў склад Акцябрскага пассавета.
Адам Непакайчыцкі
Біяграфія
У 1821—1832 гадах маршалак шляхты Слуцкага павета.
У ліпені 1825 г. Слуцк наведаў імператар Аляксандра I. Імператар прысутнічаў на літургіі ў царкве ў Трайчанах, за ім стаяў маршалак Непакайчыцкі і два яго маленькія сыны: Артур і Аляксандр. Калі імператар выйшаў з царквы, то прызначыў Непакайчыцкага камергерам (шамбялянам) свайго двара, а двух яго сыноў — пажамі.
Царскі чыноўнік Байкоў успамінаў, што калі ён у маі 1826 прыехаў па справах масонскай ложы ў Слуцку, дык Непакайчыцкі вельмі спалохаўся (і нездарма, бо ён быў майстрам ложы).
Сям’я
У шлюбе з Развадоўскай. Дзеці: сын, генерал ад інфантэрыі, начальнік штаба Паўнёва-Дунайскай арміі пад час руска-турэцкай вайны 1828—1829 гадоў.
Зімовыя віды спорту
Зімовы спорт — сукупнасць відаў спорту, якія праводзяцца на снезе ці на лёдзе, гэта значыць пераважна ўзімку. Асноўныя зімовыя віды спорту ўваходзяць у праграму зімовых Алімпійскіх гульняў.
Віды спорту на лёдзе
Да зімовых відаў спорту адносіцца таксама і зімовае плаванне
Фрэнсіс Бэкан
Фрэнсіс Бэкан (Francis Bacon;  — ) — англійскі філосаф, крэацыяніст, гісторык, палітычны дзеяч, заснавальнік эмпірызму.
Біяграфія
У 1584 годзе выбраны ў парламент. З 1617 года лорд-захавальнік пячаткі, затым — лорд-канцлер; барон Веруламскі і віконт Сент-Олбанскі. У 1621 годзе асуджаны па абвінавачанні ў хабарніцтве і адхілены ад усіх пасад. Пазней быў памілаваны каралём, але не вярнуўся на дзяржаўную службу. Апошнія гады жыцця прысвяціў навуковай і літаратурнай працы. Вынаходнік шыфру, які назвалі яго імем.
Анатоль Мікалаевіч Герашчанка
Анатоль Мікалаевіч Герашчанка (, в. Сасновіца, Краснапольскі раён, Магілёўская вобласць) — беларускі эканаміст, доктар эканамічных навук.
Біяграфія
А. М. Герашчанка ў 1951 годзе скончыў Высока-Борскую сярэднюю школу і паступіў у на гідрамеліярацыйны факультэт Беларускай сельскагаспадарчай акадэміі. У 1956 годзе быў накіраваны ў якасці начальніка вытворчага ўчастка Скідзельскай машына-меліярацыйнай станцыі Гродзенскай вобласці. З 1958 па 1961 гг. працаваў малодшым навуковым супрацоўнікам Беларускага НДІ эканомікі і арганізацыі сельскагаспадарчай вытворчасці. У 1961—1963 гг. — старшы інжынер аддзела меліярацыі Дзяржплана БССР. Са студзеня 1963 г. па студзень 1966 года вучыўся ў аспірантуры Беларускага НДІ меліярацыі і воднай гаспадаркі па спецыяльнасці эканоміка сельскагаспадарчых меліярацый. За час вучобы ў аспірантуры была напісана і абаронена кандыдацкая дысертацыя на тэму «Эканамічная эфектыўнасць асушэння тарфяна-балотных глебаў закрытым дрэнажаў». Рашэннем ВАК ад 11 чэрвеня 1966 года прысуджана вучоная ступень кандыдата эканамічных навук. Пасля заканчэння аспірантуры з 1966 па 1990 гг. працаваў у Беларускім НДІ меліярацыі і воднай гаспадаркі малодшым, старшым, вядучым навуковым супрацоўнікам у аддзеле эканомікі меліярацыйнага і водагаспадарчых будаўніцтва. Рашэннем ВАК ад 23 чэрвеня 1971 года прысвоена званне старэйшага навуковага супрацоўніка. У 1986 годзе абараніў доктарскую дысертацыю на тэму «Праблемы павышэння эканамічнай эфектыўнасці меліярацыйнага будаўнічага вытворчасці ў сістэме АПК». У ліпені 1987 года прысуджана вучоная ступень доктара эканамічных навук. Герашчанка А. М. апублікаваў 96 навуковых прац па эканамічнаму абгрунтаванню будаўніцтва і эксплуатацыі меліярацыйных сістэм. Узнагароджаны медалямі УВДНГ СССР.
Сахалін
Сахалі́н (Сахалин) — востраў на паўночным захадзе Ціхага акіяна каля ўсходняга ўзбярэжжа Азіі. Уваходзіць у склад Сахалінскай вобласці, буйнейшы востраў у складзе Расійскай Федэрацыі. Плошча — 76 600 км². Насельніцтва (2021 г.) — 464 120 чалавек.
Геаграфія
Востраў Сахалін знаходзіцца ў далёкаўсходнім рэгіёне Расіі. З поўначы і ўсходу амываецца Ахоцкім морам. З паўднёвага захаду — Японскім морам. На захадзе аддзелены ад Азіяцкага мацерыка Татарскім пралівам (у самай вузкай частцы — праліў Невяльскога — мае шырыню 7,3 км і замярзае зімой). На поўдні — ад японскага вострава Хакайда пралівам Лаперуза. Даўжыня з поўначы на поўдзень — 948 км. Сярэдняя шырыня — каля 100 км, але на перасмыках істотна звужаецца да 6 км каля горада Аха. Найбольшая шырыня — 160 км.
Сахалін і прылеглыя акваторыі ўтвараюць паўночна-заходні сегмент Ціхаакіянскага рухомага пояса. Уздоўж усяго Сахаліна ў мерыдыянальным кірунку працягваюцца тры буйныя разломы. Тут перыядычна здараюцца землятрусы. 28 мая 1995 года землятрус магнітудай 7,6 за 17 секунд разбурыў пасёлак Нефцягорск на поўначы вострава. Падмурак складзены палеазойскімі і мезазойскімі магматычнымі пародамі. Іх выхад на паверхню назіраецца ў паўднёвых і цэнтральных усходніх раёнах. З канца пратэразою Сахалін з’яўляўся мацерыковай ускраінай, аднак перыядычна затапляўся акіянам. У мелавы перыяд на паверхні назапашваліся асадкі біялагічнага паходжання. Яны складаюць аснову Заходне-Сахалінскага (вышынёй да 1330 м) і Усходне-Сахалінскага (вышынёй да 1609 м) хрыбтоў. Паміж імі пралягае дэпрэсія, запоўненая кайназойскімі пародамі. Поўнач ад паселішча Ноглікі ўяўляе сабою раўніну, сфарміраваную друзлымі кайназойскімі пяскамі. Вядомыя карысныя выкапні: каменны вугаль, нафта, прыродны газ, фасфаты, вапнякі, жалеза, нікель, золата, магнетыт і інш.
Берагавая лінія зрэзана слаба. Буйнейшыя залівы: Аніва і Цярпення. У мора значна выступаюць паўастравы Шміта, Цярпення, Крыльёнскі і Таніна-Аніўскі. На поўначы і захадзе намытыя моцным прыбоем пясчаныя бар’еры ўтвараюць замкнёныя салёныя лагуны: азёры Неўскае (178 км²) і Тунайча (174 км²), залівы Байкал, Памор, Пільтун, Ныйскі, Набільскі і г. д. Для Сахаліна характэрна шчыльная рачная сетка. Наўдаўжэйшая рака — Паранай (каля 350 км). Яна бярэ пачатак у гарах. У далінах ніжняй плыні ракі мноства азёр. У зонах тэктанічных разломаў сустракаюцца гарачыя мінералізаваныя крыніцы і гразевыя вулканы. Найбольш вядомыя тыя, што знаходзяцца на поўначы.
Асаблівасці клімату вызначаюцца выцягнутасцю вострава з поўначы на поўдзень. Але ўплыў геаграфічнай шыраты не з’яўляецца вырашальным. Кліматычныя адрозненні назіраюцца паміж поўначчу і поўднем, усходнім і заходнім узбярэжжамі, а таксама паміж унутранымі часткамі і берагам. У значнай ступені клімат фарміруецца пад уплывам Азіяцкага мацерыка і Ціхага акіяна, якія ствараюць летнія і зімовыя мусоны. Летні мусон рухаецца з паўднёвага ўсходу. Ён робіць лета прахалодным, вільготным, з частымі дажджамі і туманамі. Зімовы мусон прыносіць з унутраных частак мацерыка на паўночным захадзе халоднае кантынентальнае паветра, якое некалькі выграваецца і ўзбагачаецца вільгаццю над незамярзальнымі ўчасткамі Ахоцкага мора і Татарскага праліва. Значнае ўздзеянне, асабліва на поўдзень Сахаліна, аказваюць цыклоны, што ўзімку выклікаюць пацяпленне і снегапады, а ў канцы лета — тайфуны. На працягу года над Сахалінам праходзіць каля 100 цыклонаў.
У раёне Южна-Сахалінска сярэдняя тэмпература жніўня трымаецца каля +17,3 °C, а студзеня — каля −12,2 °C. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — 815 мм. На поўначы ў раёне горада Аха ў ліпені слупок тэрмоментра трымаецца каля +16,7 °C, у студзені — каля −17,9 °C. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — 627,4 мм.
Прырода
Фаўна сушы даволі разнастайная. Нараўне з тыповымі прадстаўнікамі жывёльнага свету тайгі востраў насяляюць цеплалюбівыя жывёлы: земнаводныя, паўзуны, птушкі, нават субтрапічныя віды жукоў і матылёў. На Сахаліне шмат бурых мядзведзяў. Іх памеры дастаткова вялікія, вага цела каля 500 кг, даўжыня дасягае 2,2 м. На ўсёй тэрыторыі вострава зрэдку сустракаецца кабарга, на поўначы — дзікія паўночныя алені, на Таніна-Аніўскім паўвостраве — высакародныя алені. Распаўсюджаны чырвоныя, шэрыя і срабрыста-чорныя лісы. Іншыя наземныя сысуны: рачная выдра, заяц-бяляк, собаль, гарнастай, ласка, вавёркі, расамаха. Калісьці каля берагоў здабывалі калана. У нашы дні ён захоўваецца толькі на востраве Манерон каля паўднёва-заходняга ўзбярэжжа. Берагі Сахаліна і бліжэйшых астравоў вабяць ластаногіх. Найбуйнейшае іх лежбішча месціцца на востраве Цюленевы ў Ахоцкім моры. Гэты востраў таксама знакаміты вялікім птушыным базарам. Шмат птушак і на самім Сахаліне. Тут гняздуюць качкі, гусі, лебедзі, гарбаткі, бакланы.
Рэкі і азёры Сахаліна славяцца вялікай колькасцю ласасёвых рыб. Аднак найбуйнейшая прахадная рыба калуга адносіцца да асятровых. У навакольных марскіх водах здабываюць крабаў, мідыі, марскіх вожыкаў, васьміногаў, шматлікіх прамысловых рыб. Ахоцкае і Японскае моры насяляюць 15 відаў кітоў.
Гісторыя
Людзі сучаснага тыпу перасяліліся на Сахалін каля 20 тысяч гадоў таму, верагодна з ніжняй плыні Амура. У каменным веку мясцовыя насельнікі мелі шчыльныя сувязі з жыхарамі Японскіх астравоў, адкуль паступалі прылады працы з абсідыяну. У VIII — III стст. да н. э. на поўдні Сахаліна сфарміравалася Аніўская археалагічная культура, адгалінаванне японскай неалітычнай культуры Дзёмон. У 1 тысячагоддзі н. э. востраў ператварыўся ў адзін з цэнтраў Ахоцкай археалагічнай культуры. Мяркуецца, што яе носьбіты паходзілі з Прыамур’я. Згодна з версіяй японскіх лінгвістаў, яны размаўлялі на мове, што стала продкавай у адносінах да мовы айнаў. Аднак археолагі Сахаліна звязваюць іх паходжанне з махэ. Прысутнасць тунгуса-маньчжурскіх груп болей выразна выяўляецца ў канцы 1 тысячагоддзя, калі з’яўляюцца тыповыя пяці- і шасцікутныя жытлы зямлянкавага тыпу, апрацоўка жалеза і трыманне свінняў.
У XII ст. Сахалін быў далучаны да дзяржавы чжурчжэняў. Сведчаннем гэтага з’яўляюцца рэшткі крэпасцей, якія ўтваралі ланцуг уздоўж усходняга ўзбярэжжа ад цэнтральнай часткі да поўдня. У іх маглі жыць не толькі салдаты і гандляры, але таксама рамеснікі. У XIII ст., калі імперыя Цзінь пацярпела паражэнне ад манголаў, на востраў з суседняга Хакайда ўварваліся плямёны айнаў. Археолагі фіксуюць, што ў канцы XIII ст. або ў пачатку XIV ст. папярэдняя ахоцкая культура на поўдні Сахаліна нібы знікае, перасцілаецца айнскімі артэфактамі. Айны прыходзілі ў складзе ваенізаваных дружын. Згодна з іх апавяданнямі, папярэдняе насельніцтва тончы было вымушана збегчы на лодках у мора. Аднак існуе імавернасць, што значная частка папярэднікаў была асімілявана заваёўнікамі. На поўначы Сахаліна захаваліся плямёны ніўхаў, у цэнтральнай і паўночнай частках — тунгусамоўныя аленегадоўцы-оракі. Такая этнічная сітуацыя праіснуе да першай паловы XIX ст.
У 1263 г. мангольскі хан Хубілай падпарадкаваў ніжнюю плыню Амура. Ужо ў 1265 г. ён атрымаў скаргу пра напад айнаў на ніўхаў. У 1284 г., 1285 г. і 1286 г. манголы арганізоўвалі ваенныя экспедыцыі на Сахалін і канчаткова падпарадкавалі яго ў 1308 г. Мясцовае насельніцтва выплочвала штогадовую даніну футрамі і скурамі. Найбольшую каштоўнасць мелі скуры гарнастаяў, з якіх рабілі цырыманіяльную вопратку для мангольскіх імператараў Юань. Падобна чжурчжэням, манголы будавалі на востраве свае крэпасці. У эпоху дынастыі Мін на Сахаліне дзейнічалі 3 кітайскія пасты, мясцовыя старэйшыны атрымоўвалі чыноўніцкія пасады і заахвочваліся за спраўную выплату даніны. Тым не меней, уплыў дынастыі Мін быў вельмі абмежаваным.
У 1636 г. паўднёвую частку Сахаліна даследавала японская экспедыцыя на чале Кода Седзаэмона. У 1644 г. на аснове сабранай ёю звестак была складзена першая карта вострава. 14 ліпеня 1643 г. Сахалін быў адкрыты экспедыцыяй Галандскай Ост-Індскай кампаніі на чале з. Галандскія караблі ўвайшлі ў заліў Аніва, аднак з-за туману не знайшлі праліва на поўдні, таму М. дэ Фрыз палічыў Сахалін працягам Хакайда. У 1640 г. паўночна-заходні бераг Сахаліна маглі назіраць рускія казакі на чале з, але ў сучасных навукоўцаў гэта выклікае сумненні. Хутчэй першымі рускімі, якія ўбачылі Сахалін, былі чальцы амурскай экспедыцыі ў 1644 г.. У 1709—1710 гг. ніжнюю плыню Амура і Сахалін даследавала маньчжурская экспедыцыя, арганізаваная па загаду імператара Кансі. У яе склад уваходзілі еўрапейскія езуіты. Дзякуючы дасланым імі звесткам у 1722 г. у Лондане і ў 1736 г. у Парыжы былі выдадзены атласы, дзе на карце Далёкага Усходу меліся абрысы вострава каля вусця Амура, названага «Saghalien-Ula-Hata, або востраў Чорнай ракі». Такім чынам, назва Сахаліна паходзіць ад назвы Амура, вядомага сярод маньчжураў менавіта як «Чорная рака». У 1787 г. берагі вострава даследавала французская экспедыцыя на чале з Ж. Ф. дэ Лаперузам. Мараплавец быў прыемна ўражаны тубыльцамі, якія падаліся яму досыць цывілізаванымі, хаця і беднымі.
Да сярэдзіны XVIII ст. Сахалін быў падпарадкаваны маньчжурамі. Яны прызначалі старэйшын, адказных за выплату даніны, вялі гандаль. З маньчжурамі на Сахаліне сустрэлася экспедыцыя Ж. Ф. дэ Лаперуза. Аднак з 1773 г. захады для каланізацыі вострава прадпрымала Японія. У заліве Аніва была пабудавана японская факторыя. У 1785—1786 гг. і 1808 г. цэнтральны ўрад Японіі арганізоўваў даследчыя экспедыцыі. З пачатку XIX ст. Сахалінам зацікавілася Расійска-амерыканская кампанія. У 1806 г. яе прадстаўнік самавольна абвясціў востраў валоданнем Расійскай імперыі. Аляксандр I не прызнаў гэтага акта, але ў 1808 г. даў кампаніі дазвол на стварэнне тут калоніі. Праўда, Расійска-амерыканская кампанія ім не скарысталася. Сітуацыя істотна не мянялася, пакуль 1 жніўня 1850 г. Г. І. Невяльской пасля даследавання вусця Амура і Татарскага праліва не абвясціў Прыамур’е і Сахалін валоданнямі Расійскай імперыі. Расійскі ўрад фактычна пагадзіўся з анексіяй тэрыторый толькі ў 1853 г. На заходнім беразе і ў заліве Аніва з’явіліся расійскія ваенныя пасты. 7 лютага 1855 г. Расія і Японія падпісалі Сімодскі трактат, згодна з якім Сахалін пераходзіў у сумеснае валоданне дзвюх дзяржаў. У 1875 г. у Санкт-Пецярбургу было заключана пагадненне з прадстаўніком Японіі аб размежаванні. Сахалін цалкам пераходзіў у склад Расіі, а Японія наўзамен атрымоўвала ўсе Курыльскія астравы.
У канцы студзеня 1904 г. пачалася руска-японская вайна. На Сахаліне былі абвешчаныя мабілізацыя і фармаванне вольных дружын. Расійскія ваенныя сілы на востраве склалі 1 200 чалавек супраць 14 000 японскіх салдат, дэсантаваных на поўдні. 19 ліпеня 1905 г. галоўныя сілы расійскіх войск на востраве склалі зброю. 23 жніўня 1905 г. Расія і Японія падпісалі мірны дагавор, паводле якога частка Сахаліна на поўдзень ад 50 паралелі перадавалася Японіі. Пасля паражэння ў вайне Расійская імперыя была вымушана ліквідаваць катаргу і стварыць на поўначы вострава і ў ніжнім Прыамур’і Сахалінскую вобласць з цывільнай адміністрацыяй. На поўдні ў 1907 г. была створана японская прэфектура Карафута. З 1908 г. яе адміністрацыйным цэнтрам стаў горад Тоёхара. Новыя ўлады садзейнічалі пакіданню гэтай тэрыторыі расійскімі падданымі. Да канца 1906 г. іх засталося 123 чалавекі. Урад Японіі вылучыў для каланізацыі прэфектуры значныя сродкі, таму да 1912 г. яе насельніцтва павялічылася да 42 138 чалавек. Большасць перасяленцаў былі японцамі, акрамя таго існавала добраахвотнае перасяленне карэйцаў. Рускія тапонімы мяняліся на японскія, хаця айнскія назвы захоўваліся. Галоўнымі галінамі гаспадаркі сталі рыбалоўства, здабыча вугалю, лясная прамысловасць. Эканамічнаму развіццю Карафута садзейнічала будаўніцтва сучасных дарог, у тым ліку чыгункі.
Пасля Лютаўскай рэвалюцыі 1917 г. адміністрацыйны цэнтр Сахалінскай вобласці быў перанесены ў Нікалаеўск-на-Амуры. Паўночны Сахалін абмінулі вострыя палітычныя баталіі і ваенныя падзеі Кастрычніцкай рэвалюцыі і Грамадзянскай вайны ў Расіі. Першы астраўны з’езд саветаў адбыўся толькі ў сакавіку 1920 г. Аднак ужо 3 ліпеня 1920 г. паўночны Сахалін быў акупаваны японскімі войскамі і далучаны да Карафута. Японская акупацыя працягвалася да 15 мая 1925 г. Нават пасля ўзнаўлення савецкай улады японскія прадпрымальнікі здолелі захаваць свае канцэсіі па здабычы нафты. Прычым, яны дзейнічалі да 1944 г. У складзе Далёкаўсходняга (з 1938 г. — Хабараўскага) края РСФСР была створана асобная Сахалінская акруга. У 1929 — 1931 гг. для карэнных народаў былі створаны 2 нацыянальныя раёны. Разам з гэтым заахвочвалася перасяленне з іншых рэгіёнаў СССР. За 15 гадоў савецкай улады насельніцтва паўночнай часткі вострава павялічылася ў 10 разоў. Тым не меней, умовы жыцця перасяленцаў былі цяжкімі. Аднойчы 18 сем'яў перасяленцаў з Амурскай вобласці не змаглі ўладкавацца і прасілі адправіць іх у японскую частку Сахаліна. Сацыяльныя праблемы абвастраліся раскулачваннем падчас калектывізацыі і палітычнымі рэпрэсіямі.
Падчас Ялцінскай канферэнцыі ў лютым 1945 г. СССР абавязваўся ўступіць у вайну з Японіяй пасля перамогі над Германіяй, пры гэтым разлічваў атрымаць права на валоданне ўсім Сахалінам і Курыльскімі астравамі. 11 — 25 жніўня 1945 г. была арганізавана Паўднёва-Сахалінская наступальная аперацыя, у выніку якой прэфектура Карафута была занята савецкімі войскамі, 18 320 японскіх салдат і афіцэраў здаліся ў палон. У 1946 г. на месцы прэфектуры была ўтворана Паўднёва-Сахалінская вобласць. Японская іена вымалася з абарачэння, адбывалася перайменаванне тапонімаў. З красавіка 1946 г. грамадзяне Японіі перасяляліся на радзіму. Сахалін пакінулі не толькі этнічныя японцы, але таксама айны, частка ніўхаў і оракаў. У 1947 г. Сахалінская акруга і Паўднёва-Сахалінская вобласць былі ўключаны ў склад Сахалінскай вобласці РСФСР з адміністрацыйным цэнтрам у Южна-Сахалінску.
Насельніцтва
У пачатку 2021 г. агульная колькасць насельніцтва адміністрацыйных утварэнняў на востраве Сахалін складала 464 120 чалавек. Прычым, большая яго частка пражывала ў гарадах.
Найбуйнейшыя гарады:
Абсалютную большасць насельніцтва Сахаліна складаюць перасяленцы або іх нашчадкі з іншых рэгіёнаў Расіі і СССР, звычайна рускія. Абарыгеннае насельніцтва прадстаўлена 2 этнічнымі групамі ніўхаў (2 450 чалавек) і оракаў (298 чалавек). Айны, абарыгенныя насельнікі поўдню Сахаліна, зніклі як асобны астраўны этнас пасля II Сусветнай вайны ў выніку дэпартацыі грамадзян Японіі на Японскія астравы.
Інфраструктура
Востраў Сахалін тэрытарыяльна належыць да Сахалінскай вобласці Расіі, прычым складае яе большую частку. Адміністрацыйна падзелены на 14 раёнаў і 1 горад абласнога падпарадкавання — Южна-Сахалінск. На востраве развіваецца шматгаліновая эканоміка. Вызначальныя галіны: рыбная прамысловасць, а таксама здабыча нафты і газу, у меньшай ступені — здабыча вугалю і нарыхтоўка лесу. Сельская гаспадарка развіваецца пераважна ў паўднёвых раёнах. На востраве працуе 149 агульнаадукацыйных школ і 5 ВНУ.
Найважнейшыя порты: Карсакаў, Холмск, Шахцёрск, Паранайск, Аляксандраўск-Сахалінскі. Рэгулярная сувязь з мацерыком падтрымліваецца з дапамогай паромнай сувязі паміж портамі Ваніна і Холмск. Міжнародны южнасахалінскі аэрапорт імя Антона Чэхава здзяйсняе авіярэйсы з гарадамі Расіі, Японіі і Паўднёвай Карэі, існуюць унутраныя рэгулярныя авіярэйсы ў гарады Шахцёрск, Аха, Аляксандраўск-Сахалінскі, на Курыльскія астравы. Эксплуатацыйная даўжыня чыгункі — 804,9 км, яна падзелена на 3 лініі з 34 станцыямі.
У культуры
За межамі Расіі і Японіі Сахалін у значнай ступені стаў вядомым дзякуючы кнізе «Востраў Сахалін» (Остров Сахалин) А. П. Чэхава, напісанай у форме падарожных нататак у 1891—1893 гг. У ёй знакаміты рускі пісьменнік спасылаўся на працы свайго папярэдніка, навукоўца беларускага паходжання Томаша Аўгусціновіча, які двойчы наведваў востраў, апісваў сахалінскую катаргу, мясцовую флору і побыт абарыгенаў.
Сахалін і яго карэнныя жыхары (айны і ніўхі) прысутнічаюць у творах лаўрэата Нобелеўскай прэміі, японскага пісьменніка-гуманіста Кэндзабура Оэ. У ранніх апавяданнях яго суайчынніка Юкіа Місіма з’яўляецца вобраз яго дзеда, губернатара Карафута. Японскі пісьменнік Харукі Муракамі ўключае эпізоды, звязаныя з Сахалінам, у раманы «Паляванне на авечак» і «1Q84».
У беларускай літаратуры Сахалін узгадваецца ў творах В. Быкава «Доўгая дарога дадому», Б. Пятровіча «Пуціна», В. Ткачова «Мы», Г. Багданавай «Сакрамента».
Мінангкабау (мова)
Мінангкаба́y (саманазва: Baso Minang(kabau); Bahasa Minangkabau) — мова аўстранезійскай сям'і, сярод народа мінангкабау на Заходняй Суматры, у заходняй частцы Рыау, а таксама — у некалькіх абшчынах народа мінангкабау у розных гарадах Інданезіі. Таксама ў некаторых рэгіёнах Малайзіі сярод мігрантаў з рэгіёна Мінанг на Суматры, і ў правінцыі Ачэх, дзе ён называется Aneuk jamee.
З-за вялікага граматычнага падабенства і ўзаемапранікнення лексікі між мінангкабау і малайскай мовы ў Малайзіі мінангкабау калі-нікалі разглядаецца як дыялект малайскай мовы, нягледзячы на то, што ён належыць да іншай падгрупы заходнезондскіх моў.
Дыялекты
Мова мінангкабау складаецца з некалькіх дыялектаў, якія часам розныя нават для суседніх вёсак, якія аддзелены адзін ад аднаго, напрыклад, ракой. У сувязі між прадстаўніцамі розных рэгіёнаў пераважае падангскі дыялект.
Вуліца Энгельса (Брэст)
Вуліца Энгельса — вуліца ў цэнтральнай частцы Брэста. Працягласць каля 500 м — ад плошчы Леніна да вуліцы Наганава Названа ў гонар Фрыдрыха Энгельса. Гістарычныя назвы — Ваяводская і сквер Э. Ажэшка (1921—1939), вуліца імя Энгельса (1939—1941), Блюмэнштрасэ (ням. — Кветкавая, 1941—1944), з 1944 г. — зноў Энгельса. Забудоўвалася ў 1920-х гг., у пасляваенны перыяд рэканструявалася і добраўпарадкоўвалася.
У забудове вуліцы пераважаюць 1-павярховыя дамы-асабнякі. На левым боку пабудаваны 9-павярховы жылы дом. Да гэтага боку вуліцы прымыкае абласны грамадскі культурны цэнтр. На правым боку — будынак Брэсцкага гарадскога выканаўчага камітэта (вул. Энгельса, 3), сквер.
На доме № 12 — мемарыяльная дошка ў гонар Героя Савецкага Саюза Мікалая Цімафеевіча Сушанава — удзельніка Арлоўска-Курскай бітвы, фарсіравання Дняпра, кавалера ордэнаў Леніна, Чырвонага Сцяга, Чырвонай Зоркі і некалькіх медалёў. У 1943—1944 гг. ён ваяваў у тыле ворага ў складзе Брэсцкага партызанскага злучэння і камандаваў дыверсійнай ротай.
З усходу перспектыву вуліцы замыкае помнік Леніну, з захаду — СШ № 9. На вуліцы Энгельса таксама размяшчаюцца ТАА «Буг-1 Лізінг», КУМПП «Брэсцкая гарадская ЖКГ».
Дакудава (Крупскі раён)
Даку́дава (, Докудово) — аграгарадок у Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Хацюхоўскага сельсавета.
Да 31 сакавіка 1977 года вёска ўваходзіла ў склад Нацкага сельсавета, да 30 кастрычніка 2009 года — у склад Дакудаўскага сельсавета.
За 18 кіламетраў на захад ад Крупак, 98 кіламетраў ад Мінска, 9 кіламетраў ад чыгуначнай станцыі Прыяміна, за 3 км ад аўтамабільнай дарогі.
Капрыяці-а-Вальтурна
Капрыяці-а-Вальтурна (Capriati a Volturno) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Кампанія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Казерта.
Насельніцтва складае 80 000 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 1468 чал./км². Займае плошчу 54 км². Паштовы індэкс — 81100. Тэлефонны код — 0823.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Ніка (міфалогія)
Ніка (Ні́ке, Νίκη) — у старажытнагрэчаскай міфалогіі багіня перамогі, дачка тытана Паланта і Стыкс. Па аркадскім паданні, дачка Палланта (сына Лікаона), выхоўвалася разам з Афінай.
Саюзніца Зеўса ў яго барацьбе з тытанамі і гігантамі; таму багі клянуцца вадой яе маці Стыкс.
Яна ж суправаджае Афіну Паладу, прадстаўніцу вышэйшай сусветнай усёпераможнай сілы. У рымскай міфалогіі ёй адпавядае багіня Вікторыя.
Як сімвал паспяховага выніку, шчаслівага зыходу, Ніка ўдзельнічае ва ўсіх ваенных прадпрыемствах, у гімнастычных і музычных спаборніцтвах, ва ўсіх рэлігійных урачыстасцях, якія здзяйсняюцца па выпадку поспеху. Яна заўсёды адлюстроўваецца крылатай або ў паставе хуткага руху над зямлёй; атрыбуты яе — павязка і вянок, пазней таксама пальма; далей — зброя і трафей. У скульптараў Ніка або ўдзельнічае на свяце пры ахвярапрынашэнні, або з'яўляецца звястункай перамогі, з атрыбутам Гермеса — кіем. Яна то ласкава ківае галавой пераможцу, то парыць над ім, увенчваючы яго галаву, то вядзе яго калясніцу, то заколвае ахвярную жывёлу, то складае з непрыяцельскай зброі трафей (на балюстрадзе храма Афіны Нікі ў Афінах). Статуя Нікі суправаджала статуі Зеўса Алімпійскага і Афіны Парфенас.
У Афінах знаходзіцца храм Нікі Аптэрас. Яе адлюстроўвалі ў руцэ ў Зеўса ці Афіны. Ёй прысвечаны XXXIII арфічны гімн.
Ад імя багіні Нікі паходзіць назва вядомай амерыканскай кампаніі Nike («Найкі» ).
Энстатыт
Энстаты́т Mg2[Si2O6] — пародаўтваральны мінерал, адносіцца да сілікатаў (піраксены).
Назва мінерала паходзіць ад стар.-грэч. ἐνστάτης (энстатэс) «супернік», «той, хто супраціўляецца», што звязана з устойлівасцю энстатыта да плаўлення. У няправільных зернях з упэўненасцю можа быць вызначаны толькі ў тонкіх шліфах пад мікраскопам па аптычных канстантах. Ад монаклінных піраксенаў адрозніваецца па прамым вугле згасання.
Утрымлівае 40,4 % аксіду магнію. У выпадку замяшчэння больш за 13 % магнію жалезам пераходзіць у ферасіліт, бранзіт і гіперстэн. Пад уздзеяннем гідратэрмальных раствораў пераўтвараецца ў тальк і серпенцін. Распаўсюджаны ў прыродзе вельмі шырока.