cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Стоміна
Сто́міна (, Стомино) — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лужкоўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Язна Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Балгарская Старастыльная Праваслаўная Царква
Балгарская старастыльная праваслаўная царква, старастыльная дэнамінацыя ў Балгарыі, стварэнне якой было выклікана пераходам Балгарскай царквы на новаюліянскі календар. Чатыры святара, якія былі супраць пераходу, былі забаронены ў служэнні - архімандрыты Серафім (Аляксіеў), Сергій (Язаджыеў) і Пантэлеймон (Старыцкі) і іераманах Серафім (Дзмітрыеўскі), якія не прынялі новага календара. Да іх далучыўся Княжэўскі Свята-Пакроўскі жаночы манастыр. Вакол іх сфарміравалася група прыхільнікаў, духоўным лідарам якой быў іераманах Серафім.
Да БСПЦ на дадзены момант адносяцца 19 свяшчэннікаў, 3 дыякана, 17 храмаў і 9 капліц (з іх 9 у Сафіі), Свята-Пакроўскі жаночы манастыр (65 манашак), мужчынскі манастыр у Жаблена на чале з іераманахам Касіянам (Ангелавым–Баянковым) (16 чалавек); скіт у гонар святога Фядоса Тырноўскага ў Тырнова (4 манаха).
IC 2697
IC 2697 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Камандны чэмпіянат Еўропы па лёгкай атлетыцы 2015
Камандны чэмпіянат Еўропы па лёгкай атлетыцы 2015 прайшоў 20—21 чэрвеня на Цэнтральным стадыёне «Алімпійскі» ў расійскім горадзе Чэбаксары. Сталіца Чувашыі прымала спаборніцтвы Суперлігі — галоўнага дывізіёна турніру. На працягу 2 дзён удзельнікі змагаліся за камандныя ачкі ў 40 лёгкаатлетычных дысцыплінах.
Каманднае першынство
У Суперлізе 2015 гады выступалі 12 еўрапейскіх зборных: першыя 9 па выніках чэмпіянату мінулага года і 3 наймацнейшыя з Першай лігі 2014 года. На старт выйшлі 565 лёгкаатлетаў, з іх 284 мужчыны і 281 жанчына.
Чэмпіёнскі тытул абараняла зборная Германіі. Аднак захаваць за сабой званне наймацнейшай каманды Старога Свету немцам не ўдалося. У чацвёрты раз (з шасці магчымых) перамогу на турніры атрымала зборная Расіі. Германія фінішавала на другой пазіцыі, Францыя ўпершыню ў гісторыі апынулася на пастаменце спаборніцтваў, у зацятай барацьбе за бронзу апярэдзіўшы Польшчу. У Першую лігу выляцелі тры найгоршыя каманды чэмпіянату: Швецыя, Фінляндыя і Нарвегія.
Іван Аляксандравіч Вакарчук
Іван Аляксандравіч Вакарчук (Іван Олександрович Вакарчук;, сяло Братушаны, Едзінецкі раён, Малдаўская ССР — , , Украіна) — украінскі вучоны-фізік, рэктар Львоўскага нацыянальнага універсітэта імя Івана Франко ў 1990—2007 і ў 2010—2013 гадах, міністр адукацыі і навукі Украіны (2007—2010). Герой Украіны (2007).
Камандны чэмпіянат Еўропы па лёгкай атлетыцы 2015
Каманднае першынство
Скарачэнні: WR — сусветны рэкорд | ER — рэкорд Еўропы | NR — нацыянальны рэкорд | CR — рэкорд чэмпіянату
Іван Аляксандравіч Вакарчук
Доктар фізіка-матэматычных навук, прафесар, загадчык кафедры тэарэтычнай фізікі, член Савета па пытаннях навукі і навукова-тэхнічнай палітыкі пры Прэзідэнце Украіны, член прэзідыума Нацыянальнага савета Кангрэса ўкраінскай інтэлігенцыі. Прыхільнік балонскай сістэмы адукацыі і сістэмы тэсціравання ведаў абітурыентаў замест традыцыйных уступных экзаменаў.
Камандны чэмпіянат Еўропы па лёгкай атлетыцы 2015
Каманднае першынство
Курсівам вылучаны ўдзельнікі, якія выступалі за эстафетныя каманды толькі ў папярэдніх забегах
Першая ліга
Спаборніцтвы ў Першай лізе прайшлі 20—21 чэрвеня 2015 года ў горадзе Іракліян, Грэцыя. У наступны розыгрыш Суперлігі выйшлі Чэхія, Грэцыя і Нідэрланды. Выляцелі ў Другую лігу Літва і Латвія.
Другая ліга
Спаборніцтвы ў Другой лізе прайшлі 20—21 чэрвеня 2015 года ў горадзе Стара-Загора, Балгарыя. Дзве лепшыя каманды турніру, Данія і Балгарыя, заслужылі права выступаць у Першай лізе ў наступным розыгрышы каманднага чэмпіянату Еўропы. У сувязі з пашырэннем Другой лігі да 12 каманд, ніводная са зборных не страціла ў ёй месца па выніках чэмпіянату 2015 года.
Трэцяя ліга
Спаборніцтвы ў Трэцяй лізе прайшлі 21—22 чэрвеня ў Баку, сталіцы Азербайджана, у рамках лёгкаатлетычнага турніру Першых Еўрапейскіх гульняў. Па іх выніках павышэння ў класе дамагліся адразу 4 каманды: Славакія, Аўстрыя, Ізраіль і Малдова.
Anthocharis gruneri
Anthocharis gruneri — дзённы матылёк з сямейства бялянак (Pieridae). Адзін з самых рэдкіх відаў бялянак на тэрыторыі былога СССР.
Этымалогія назвы
Відавы эпітэт дадзены ў гонар О. Грунера (1799—1860) — нямецкага энтамолага, калекцыянера насякомых.
Апісанне
Даўжыня пярэдняга крыла 10-18 мм Размах крылаў 30-35 мм. Асноўны фон крылаў самца крэмавата-белы з жоўтым адценнем некаторых участкаў. Вяршыні пярэдніх крылаў у самца — аранжавыя, у самак — цёмна-шэрыя. Ніжні бок задніх крылаў шэра-зялёны, з белымі плямамі.
Арэал
Албанія, Паўночная Македонія, Балгарыя, Грэцыя, Турцыя, Ізраіль, Сірыя, Іарданія, Паўночны Ірак, Іран, Закаўказзе, Галоўны хрыбет на захадзе і ва ўсходняй частцы Вялікага Каўказа.
Біялогія
Матылькі сустракаюцца на участках з ксерафітнай расліннасцю, па камяністых, закустараных схілах, часта з вапняковымі выхадамі. У гарах падымаецца на вышыні да 2000 метраў над узроўнем мора. Развіваецца ў адным пакаленні, лёт імага назіраецца з красавіка па ліпень (у залежнасці ад вышыні над узроўнем мора . Вусень харчуецца на лісці і насенні, якое развіваецца. Акукліваецца на сухіх сцеблах кармавых раслін. Зімуе кукалка.
Кармавыя расліны вусеняў
,, ,.
Заўвагі па ахове
Від быў  занесены ў Чырвоную кнігу СССР (1984) як рэдкі.
Багачэвэ
Багачэвэ (Багаче́ве) — вёска ў Вэлыкамыхайліўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Свердруп
Свердруп (Свердруп), востраў у паўднёвай частцы Карскага мора. Адносіцца да Краснаярскага краю. Названы ў гонар нарвежскага палярнага даследчыка Ота Свердрупа. Востраў Свердруп не варта блытаць з астравамі Свердрупа, якія знаходзяцца ў моры Лінкольна і належаць Канадзе.
Сімушыр
Востраў Сімушыр (рус. Симушир) - востраў у Вялікай градзе Курыльскіх астравоў. Адміністрацыйна ўваходзіць у склад Сахалінскай вобласці Расіі. Плошча - 227,6 км².
Прырода і геаграфія
Востраў мае вулканічнае паходжанне. Выцягнуты з паўднёвага захаду на паўночны ўсход на 59 км, найбольшая шырыня - 13 км. Складаецца з некалькіх вулканічных масіваў, злучаных узгорыстымі і нізіннымі пярэсмыкамі. Паўночная і паўночна-ўсходнія ўскраіны ўзгорыстыя.
Найвышэйшая кропка - вулканічны пік Прэво (1360 м) у цэнтральнай частцы. Горы і частка ўзгоркаў складзены з крышталёвых горных парод, у тым ліку базальтаў. Паверхня часткі ўзгоркаў - з пемзы. Схілы гор стромкія, раздзеленыя глыбокімі разорамі з-за сталых ападкаў. На ўзбярэжных абрывах сустракаюцца пячоры.
Паверхневыя воды прадстаўлены рэдкай сеткай невялікіх рэк і ручаёў. На паўднёва-заходнім беразе яны зрыньваюцца ў мора вадаспадамі. У сярэдняй нізіне маецца вулканічнае бяссцёкавае возера.
Клімат умераны марскі, прахалодны. Сярэдняя гадавая тэмпература вагаецца ад -5,1°C у лютым да 10,6°C у жніўні. Сярэдняя вільготнасць - 88,1%, прычым найбольш вільготныя месяцы - з мая па верасень. Сярэдняя колькасць ападкаў - 1630,7 у год.
Флора прадстаўлена рознымі травамі і хмызнякамі, у тым ліку зараснікамі алешыны, карлікавай бярозы, верасаў, хвоі сібірскай кедравай і г. д. Ля ўзбярэжжа знаходзяцца зёлкавыя лугі. Маюцца невялікія па плошчы імшары.
Распаўсюджаныя жывёлы - лісы, пясцы, грызуны, ластаногія, марскія птушкі.
Гісторыя
Першымі насельнікамі былі айны. На іх мове назва Сімушыра значыла "знаёмы востраў". Акрамя традыцыйных лову рыбы і палявання на марскіх звяроў мясцовыя тубыльцы займаліся здабычай і апрацоўкай базальту.
Рускія і японцы пачалі даследаванне Сімушыра з XVIII ст. У 1875 - 1945 гг. ён уваходзіў у склад Японіі. Айны былі пераселены на поўдзень Курыльскіх астравоў. На Сімушыры працавалі японскія дзяржаўныя сельскагаспадарчыя гадавальнікі, праводзіліся даследаванні магчымасцяў земляробства, развядзення авечак і буйной рагатай жывёлы, былі інтрадуцыраваны лісы і пясцы.
Пасля далучэння да РСФСР (1945 г.) на востраве некаторы час дзейнічалі ваенная памежная база, метэаралагічная станцыя, існавалі жылыя паселішчы. Зараз востраў незаселены.
Мірабела-Саніціка
Мірабела-Саніціка (Mirabello Sannitico) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Малізэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кампабаса.
Насельніцтва складае 1978 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 94 чал./км². Займае плошчу 21 км². Паштовы індэкс — 86010. Тэлефонны код — 0874.
Заступнікам населенага пункта лічыцца Святы Георгій Перамаганосец.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Вакарчук
Вакарчук — прозвішча.
Бэссарабка (Вэлыкамыхайліўскі раён)
Бэссарабка (Бесара́бка) — вёска ў Вэлыкамыхайліўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Верхняя Ангара
Ве́рхняя Ангара́ (Верхняя Ангара, Дээдэ Ангар мγрэн) — рака ў Расіі, у Забайкаллі, у Бураціі.
Даўжыня ракі 438 км. Плошча вадазбору 21 400 км². Сярэдні расход вады 265 м³/сек, мінімальны зімовы ў вусці 45 м³/сек. Бярэ пачатак на Байкала-Віцімскім водападзеле, працякае па Верхнеангарскай катлавіне. Упадае ў возера Байкал, утвараючы дэльту. У вярхоўях цячэ пераважна ў вузкай даліне, утвараючы парогі. У ніжняй частцы цячэння працякае па шырокай забалочанай даліне, парэзанай старыцамі. Жыўленне змяшанае, з перавагай дажджавога і вялікай доляй падземнага. Замярзае ў канцы кастрычніка, вызваляецца ад лёду ў пачатку мая. Суднаходная да прыстані Уаян (214 км ад вусця).
Прытокі: Бургачы, Самадзек, Сарта, Ангаракан, Янчукан, Янчуй, Улса, Герамдай, Агней, Светлая, Таксалакіт, Акіт, Аркалікан, Тунгускі Ключ і інш.
Добры Лук
Добры Лук (Добрий Лук) — вёска ў Вэлыкамыхайліўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Себасцьян Мірскі
Себасцьян Мірскі (? — пасля 1641) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Мірскіх герба «Бялыня». Нарадзіўся ў сям’і Рыгора Рыгоравіча, суддзі земскага браслаўскага.
Суддзя земскі браслаўскі.
Да 1633 перадаў участак зямлі Полацкаму Богаяўленскаму манастыру, у 1641 годзе выдаў фундуш касцёлу ў Мёрах, у 1644 годзе заснаваў там праваслаўны мужчынскі манастыр.
Сям’я
Яго сын Крыштоф быў падкаморым браслаўскім і дэпутатам Скарбовага трыбунала ВКЛ у 1658 і 1678.
Юрый Аляксандравіч Рыжко
Юрый Рыжко (нар., ) — беларускі футбаліст, абаронца.
Ян Жалезны
Ян Жалезны (Jan Železný;, Млада Болеслаў, Чэхаславакія) — чэхаславацкі і чэшскі кідальнік дзіды, трохразовы алімпійскі чэмпіён і трохразовы чэмпіён свету. 25 мая 1996 года ў Ене ўсталяваў сусветны рэкорд, які да гэтага часу застаецца непераўзыдзенным (98 м 48 см).
Юрый Аляксандравіч Рыжко
Клубная
Выхаванец мінскай СДЮШАР-5, з 2006 года гуляў за дубль барысаўскага БАТЭ. Другую палову сезону 2009 правёў у арэндзе ў «Смаргоні». У 2010—2012 гадах гуляў за жодзінскае «Тарпеда-БелАЗ».
Ян Жалезны
Выйграў Алімпійскія гульні 1992, 1996 і 2000 гадоў, заняў другое месца на Алімпіядзе 1988 года. Выйграў «золата» на чэмпіянатах свету 1993, 1995 і 2001 гадоў і «бронзу» ў 1987 і 1999 гадах. З-за доўгага і вельмі паспяховага выступлення лічыцца найлепшым дзідакідальнікам усіх часоў.
Юрый Аляксандравіч Рыжко
Клубная
У сакавіку 2013 года перайшоў у «Слуцк», але ў ліпені 2013 пакінуў гэты клуб і перайшоў ва ўзбецкую «Бухару», дзе замацаваўся ў асноўным складзе.
У канцы студзеня і пачатку лютага 2014 года знаходзіўся на праглядзе ў салігорскім «Шахцёры», але не падышоў. У выніку сезон 2014 пачаў у складзе наманганскага «Наўбахора».
Ян Жалезны
Акрамя сусветнага (98,48 м), Жалезны належыць рэкорд чэмпіянатаў свету (92,80 м). Ад другога выніку (93,09 м фіна Акі Парвіайнена) яго рэкорд свету пераўзыходзіў больш чым на 5 метраў. Ян Жалезны здзейсніў 53 кідка за 90 метраў, што на 23 верасня 2007 года больш за 40 такіх кідкоў ўсіх астатніх дзідакідальнікаў разам узятых. Прызнаваўся лёгкаатлетам года ў свеце (2000) і Еўропе (1996, 2000), найлепшым спартсменам Чэхіі (1993, 1995, 2000, 2001).
Юрый Аляксандравіч Рыжко
Клубная
У жніўні 2015 года вярнуўся ў Беларусь, стаўшы іграком першалігавай «Іслачы». Разам з камандай выйшаў у Вышэйшую лігу. У сезоне 2016 звычайна гуляў у асноўным складзе «Іслачы» на пазіцыі цэнтральнага абаронцы. Да сезону 2017 рыхтаваўся разам з «Іслаччу», аднак перад пачаткам чэмпіянату не трапіў у заяўку і пакінуў каманду.
У ліпені 2017 года далучыўся да наваполацкага «Нафтана». Дэбютаваў за новы клуб 31 ліпеня ў матчы супраць «Слуцка», дзе забіў гол пасля падачы вуглавога, чым прынёс «Нафтану» перамогу з лікам 1:0. У выніку замацаваўся ў аснове навапалачан, выступаў на пазіцыях цэнтральнага абаронцы і апорнага паўабаронцы. У кастрычніку 2017 года па выніках справы аб дагаварных матчах быў прысуджаны да штрафу ў 11,5 тысяч рублёў.
Ян Жалезны
Ян Жалезны завяршыў сваю кар’еру ў 2006 годзе ў родным Млада Болеславе. З 2006 года на трэнерскай працы.
У гонар Яна названы астэроід (9224) Жалезны.
Юрый Аляксандравіч Рыжко
Клубная
У студзені 2018 года далучыўся да «Смалявічаў». У складзе каманды ўдзельнічаў у таварыскіх матчах, аднак у лютым 2018 года па выніках справы аб дагаварных матчах атрымаў ад Дысцыплінарнага камітэта АБФФ пажыццёвую дыскваліфікацыю, пасля чаго пакінуў «Смалявічы».
Пасля прысуду ад АБФФ некаторы час працаваў сцюардам на матчах «Смалявічаў», таксама спрабаваў працаўладкавацца ў чэмпіянатах Малдовы і Арменіі.
Міжнародная
Гуляў за моладзевыя і алімпійскую зборныя Беларусі.
Мірны дагавор паміж Эфіопіяй і Эрытрэяй
Мірны дагавор паміж Эфіопіяй і Эрытрэяй — пагадненне паміж Эфіопіяй і Эрытрэяй, падпісанае 9 ліпеня 2018 года ў горадзе Асмэра. Дакументам пакладзены канец шматгадовым памежным спрэчкам і пачата нармалізацыя двухбаковых адносін.
Перадгісторыя
У 1998—2000 гадах паміж краінамі вялася пагранічная вайна за шэраг спрэчных тэрыторый. 18 чэрвеня бакі спынілі баявыя дзеянні і дамовіліся аб усёабдымным мірным пагадненні, якое было падпісана 12 снежня. У дакуменце прапісана, што краіны павінны вырашыць тэрытарыяльную спрэчку праз міжнародны суд.
У наступны час міждзяржаўны канфлікт з фазы адкрытага супрацьстаяння перайшоў у закрыты. Бакі перанеслі акцэнт з хуткага ўрэгулявання на доўгатэрміновае рэгуляванне. Выкананне пытання аб заканчэнні тэрытарыяльнай спрэчкі зацягвалася. Міжнародны арбітраж абавязаў бакі падзяліць спрэчную тэрыторыю прыкладна пароўну, але пасёлак Бадмэ, сімвал вайны, пакінуць за эрытрэйцамі.
У 2018 годзе ў Эфіопіі, па выніках выбараў, адбылася змена ўлады: партыя НФВТ была адхілена ад кіравання краінай, а ўрад узначаліў Абій Ахмед Алі.
Наступствы
У 2019 годзе Абій Ахмед Алі за падпісанне мірнага пагаднення стаў лаўрэатам Нобелеўскай прэміі міру.
Уладзіслаў Таварышчтаявіч Хавалыг
Уладзісла́ў Таварышчта́явіч Хавалы́г (Владислав Товарищтай оглу Ховалыг; нар. 24 снежня 1967, Тээлі, Тувінская АССР, РСФСР, СССР) — расійскі дзяржаўны дзеяч. Часовы выканаўца абавязкаў кіраўніка Рэспублікі Тыва з 7 красавіка 2021 года. 19 верасня 2021 года выйграў выбары і быў абраны на гэту пасаду на 5 наступных гадоў. Член Усерасійскай палітычнай партыі «Адзіная Расія».
Кіраўнік горада Кызыла (30 ліпеня 2008 — 1 лістапада 2018). Міністр зямельных і маёмасных адносін Рэспублікі Тыва (2007—2008).
Біяграфія
Нарадзіўся ў сяле Тээлі Тувінскай АССР 24 снежня 1967 года.
У 1992 годзе скончыў Краснаярскі дзяржаўны ўніверсітэт па спецыяльнасці «юрыспрудэнцыя», у 2006 годзе — Расійскую акадэмію дзяржаўнай службы пры Прэзідэнце Расіі па спецыяльнасці «Антыкрызіснае кіраванне».
Пасля заканчэння ўніверсітэта пачаў працаваць у органах улады, стаўшы галоўным спецыялістам па прававых пытаннях Дзяржаўнага камітэта па маёмасці Рэспублікі Тыва.
Затым, з 1994 па 2004 гады, узначальваў тэрытарыяльны орган Федэральнай службы Расійскай Федэрацыі па фінансавым аздараўленні і банкруцтву ў Туве. У далейшым перайшоў на працу ў Міністэрства фінансаў Рэспублікі Тыва, дзе паслядоўна займаў пасады начальніка аддзела і начальніка дэпартамента.
З красавіка 2007 па ліпень 2008 года — міністр зямельных і маёмасных адносін Рэспублікі Тыва.
30 ліпеня 2008 года ўзначаліў гарадскую адміністрацыю Кызыла ў якасці кіраўніка горада. На гэтай пасадзе адпрацаваў два тэрміны. 1 лістапада 2018 года перадаў свае паўнамоцтвы мэра Карыму Сагаан-оалу.
З 9 лістапада 2018 па 7 красавіка 2021 года — генеральны дырэктар кампаніі «Тываэнергазбыт».
Часовы в. а. Кіраўніка Рэспублікі Тыва
7 красавіка 2021 года Прэзідэнт Расіі Уладзімір Пуцін падпісаў указ аб прызначэнні Хавалыга часовым выканаўцам абавязкаў кіраўніка Рэспублікі Тыва замест Шалбана Кара-оала, які зышоў у адстаўку.
Асабістае жыццё
Жанаты, мае дваіх дзяцей.
Узнагароды
Падзячны ліст прэзідэнта Расійскай Федэрацыі (2012), ганаровая грамата кіраўніка Рэспублікі Тыва (2013, 2018), медаль «За ўклад у развіццё горада Кызыла» (2017) і іншыя ўзнагароды.
Уладзімір Дзмітрыевіч Вальхоўскі
Уладзімір Дзмітрыевіч Вальхоўскі (Владимир Дмитриевич Вольховский 1798, Палтаўская губерня — 7 сакавіка 1841, сяло Каменка, Ізюмскі павет, Харкаўская губерня) — капітан Гвардзейскага генеральнага штаба, генерал-маёр, ліцэіст першага выпуску.
Біяграфія
Выхоўваўся ў Маскоўскім універсітэцкім пансіёне, адкуль як выдатны вучань у 1811 пераведзены ў Царскасельскі ліцэй. У Ліцэі спачатку атрымаў мянушку «Разумніца», а пазней — «Суворочка» таму, што пры вонкавай далікатнасці і невялікім росце валодаў моцным характарам і нясхільнай воляй, нагадваючы гэтым Суворава. Выпушчаны з першым залатым медалем прапаршчыкам у гвардыю 10 чэрвеня 1817. Пасля дадатковага экзамену па ваенных навуках зацверджаны афіцэрам Гвардзейскага генеральнага штаба і прызначаны знаходзіцца пры Гвардзейскім корпусе — 13 чэрвеня 1817, падпаручык — 30 ліпеня 1818, паручык — 30 ліпеня 1819, камандзіраваны ў Бухару з місіяй Негры — 24 ліпеня 1820, знаходзіўся там з 10 кастрычніка 1820 да 12 мая 1821, штабс-капітан — 2 жніўня 1822, камандзіраваны ў Асобны Арэнбургскі корпус па спецыяльных даручэннях — 24 студзеня 1824, у ваеннай экспедыцыі ў Кіргіз-Кайсацкую стэп з 24 лютага па 29 сакавіка 1824, капітан — 29 сакавіка 1825, прызначаны ў экспедыцыю для агляду прастораў паміж Каспійскім і Аральскім морамі (27 жніўня 1825).
Член пераддэкабрысцкай арганізацыі «Свяшчэнная артэль», Саюза выратавання (з лета 1817) і Саюза дастатку, у 1823 годзе ўдзельнічаў у нарадах у Івана Пушчына і іншых членаў таемнага таварыства. Па водгуку начальніка Галоўнага штаба Івана Дзібіча, усё гэта пакінута без далейшага дзеяння.
Пераведзены на Каўказ знаходзіцца пры Паскевічы — 1 верасня 1826, удзельнік руска-персідскай вайны 1826—1828, камандзіраваны ў Тэгеран за кантрыбуцыяй — 2 снежня 1827 па 3 сакавіка 1828, палкоўнік — 4 сакавіка 1828, обер-кватэрмайстар Асобнага каўказскага корпуса — 13 сакавіка 1828, удзельнік руска-турэцкай вайны 1828—1829, пасля заканчэння прыбыў у Пецярбург, дзе 22 лістапада 1830 года прызначаны генеральным консулам у Егіпет, але ў сувязі з польскім паўстаннем 1830—1831 часова адкамандзіраваны да 6 пяхотнага корпуса у дзейснае войска. Кантужаны 13 лютага 1831 на Грохаўскіх палях пад Варшавай. Генерал-маёр — 3 чэрвеня 1831, ізноў прызначаны обер-кватэрмайстрам Асобнага Каўказскага корпуса — 13.9.1831, выканаўцам пасада начальніка штаба корпуса — 17.11.1832 (з 11.7 па 15.10.1832 быў у чатырох экспедыцыях), падчас адсутнасці камандуючага Асобнага Каўказскім корпусам Г. В. Розэна кіраваў Закаўказскім краем — з 21.1 па 4.4.1835, з 4.4 па 11.7.1835 — у экспедыцыі па заняцці мыса Адлер, камандзір 1 брыгады 3 пяхотнай дывізіі (у Дынабургу) — 9.11.1837.
Памёр у сяле Каменка Ізюмскага павета Харкаўскай губерні, пахаваны ў сяле Страцілатаўка ў агароджы царквы.
Медаль да стагоддзя БНР
Медаль 100 гадоў БНР — узнагарода Рады Беларускай Народнай Рэспублікі, зацверджаная 23 сакавіка 2018 года. Агулам медалём узнагароджаныя больш за 130 асоб з Беларусі і замежжа.
Падставы для ўзнагароджання
Згодна са сваім статутам, медаль уручаецца за пажыццёвыя заслугі ў працы дзеля здзяйснення ідэалаў Акта 25 сакавіка 1918 г., у тым ліку за даследаванні і папулярызацыю беларушчыны, здабыццё і ўмацаванне дзяржаўнай незалежнасці Беларусі, барацьбу за свабоду і дэмакратыю ў Беларусі.
Медаль уручаецца:
Апісанне
Медаль выраблены з бронзы, мае круглую форму дыяметрам 38,61 мм.
На аверсе выбітыя выява герба «Пагоня», скрыжаваныя дубовыя галінкі і надпіс «Рада Беларускай Народнай Рэспублікі». На рэверсе выбіты надпіс: «100 гадоў БНР», даты «1918» і «2018», лаўровы вянок і беларускі шасціканцовы крыж.
Стужка медаля складаецца з вертыкальных палосаў наступных колераў і размешчаных у наступным парадку: шырокая белая, вузкая чорная, шырокая чырвоная, вузкая чорная, шырокая белая. Наверсе стужкі замацаваная бронзавая планка з надпісам «B.N.R.» Шырыня стужкі — 34 мм.
Да медаля дадаецца афіцыйны дыплом на беларускай мове або на беларускай і англійскай мовах.
Узнагароджаныя
Сярод узнагароджаных:
Флізелін
Строга кажучы, паперу таксама можна лічыць разнавіднасцю флізеліну, хоць папера і тэхналогія яе вырабу з’явіліся раней, чым былі вынайдзены хімічна мадыфікаваныя валокны.
Назва «флізелін» (арыгінальная назва — Vlieseline) з’яўляецца зарэгістраваным таварным знакам, які належыць кампаніі « Freudenberg & Co. KG» У беларускай мове слова «флізелін» цяпер выкарыстоўваецца як намінальная назва паперападобных матэрыялаў, падобна іншым гандлёвым маркам, якія сталі намінальнымі (напрыклад «»).
Уласцівасці
Па вонкавым выглядзе неафарбаваны флізелін — паперападобны нятканы матэрыял, белага, часам жаўтлявага колеру.
За кошт мадыфікацыі валокнаў і іх хімічнай сшыўкі пры фармоўцы матэрыялу флізеліны валодаюць большай, чым звычайныя папера, трываласцю на разрыў; устойлівасцю да ізаляцыі; вогнеўстойлівасцю.
У залежнасці ад выгляду хімічнай мадыфікацыі валокнаў, якія ўтвараюць матрыцу флізеліну, ён можа быць вадараспушчальным, змочвацца ці не змочвацца вадой. Пры гэтым лісты, стужкі і вырабы з воданераспушчальнага флізеліну не губляюць формы пры кантакце з вадой і не даюць ўсаджвання пры высыханні. За кошт падвышанай стойкасці матрыцы флізеліны, асабліва нязмачвальнымі, слаба ўспрымаюць забруджванні.
Матэрыял практычна не камечыцца, жорсткія мадыфікацыі пры гэтым лёгка аднаўляюць зыходную форму. Матэрыял лёгка ўспрымае няводные фарбы, пры гэтым можна атрымліваць флізелін практычна любых колераў.
Выраб
Для вырабу флізеліну спачатку рыхтуецца папяровая маса на аснове мадыфікаваных цэлюлозных валокнаў, вадкага носьбіта і спецыяльных дадаткаў. Затым вадкая аснова метадам бесперапыннага ліцця перакладаецца ў форму доўгай стужкі, якая дапрасоўваецца, пры неабходнасці праклейваецца, высушваецца і скатваецца ў рулоны.
Віды
Выпускаюцца невыдаляныя (звычайны, часам з клеявой асновай) і выдаляныя (водарастваральныя) тыпы флізеліны. Унутры кожнага тыпу існуе мноства марак, якія адрозніваюцца па сваіх характарыстыках і, адпаведна, асаблівасцям складу і тэхналогіі. Гэтыя асаблівасці вытворцамі не раскрываюцца.
У прамысловасці флізелін выпускаецца ў форме рулонаў шырынёй ад 30 да 150 см. У раздробны продаж флізелін паступае як у выглядзе рулонаў, так і ў выглядзе асобных лістоў, палосак, фігурных шаблонаў (часам з перфарацыя).
Прымяненне
Вобласць прымянення флізелінаў ахоплівае і тыя прымяненні, у якіх выкарыстоўваецца папера, і тыя, у якіх выкарыстоўваюцца тэхнічныя і звычайныя тканіны, то ёсць упакоўка, пракладкі, падшэўкі, пакрыцці, штора і экраны; аснова для нанясення малюнка або тэксту паліграфічным спосабам.
У сувязі з нізкімі паказчыкамі вільгацяёмістасці і ўсаджвання пры высыханні, набыў папулярнасць як матэрыял для вырабу флізелінавых шпалер.
Ужываецца ў медыцыне як біярастваральны (біярэзарбіравальны) інертны перавязачны матэрыял.
Кыргызска-таджыкскі канфлікт (2021)
Кыргызска-таджыкскі канфлікт 2021 года — памежныя сутыкненні, якія адбыліся ў канцы красавіка 2021 года пасля ўстаноўкі камер відэаназірання таджыкскім бокам на водазаборы «Галаўны» ў вярхоўях ракі Ісфара. Вакол гэтага пачалася эскалацыя паміж насельніцтвам памежных тэрыторый, што перарасло ва ўзброены канфлікт.
Перадгісторыя
Таджыкістан і Кыргызстан падзяляюць больш за 900 км дзяржаўнай мяжы, каля паловы якой не дэмаркіравана. Лінія мяжы ўмоўная і часта праходзіць па дарозе або ўздоўж населеных пунктаў. Часцяком немагчыма вызначыць, дзе пралягае мяжа паміж дзяржавамі, з-за чаго ў мясцовых жыхароў узнікаюць праблемы вакол доступу да вады, пашаў і дарог. Спрэчныя тэрыторыі складаюць прыкладна 30 % ад мяжы дзвюх краін і з’яўляюцца самымі напружанымі яе ўчасткамі.
На тэрыторыі Кыргызстана знаходзіцца таджыкскі анклаў Варух з насельніцтвам у некалькі дзясяткаў тысяч чалавек, а таксама буйны водазабор, пабудаваны яшчэ ў часы СССР, што забяспечвае вадой прылеглыя раёны. У Таджыкістане лічаць, што кіргізскія ўлады несумленна размяркоўваюць ваду. Увесну і ўлетку, калі пачынаюцца сельгасработы, расход вады павялічваецца ў дзясяткі разоў, і канфлікты паміж суседзямі абвастраюцца.
Узброеныя сутыкненні
28 красавіка прадстаўнікі таджыкскага боку паспрабавалі ўсталяваць на слупе каля водазабору камеры відэаназірання, якія дазвалялі бы адсочваць размеркаванне вады. Прадстаўнікі кіргізскага боку абурыліся і вырашылі спілаваць слуп. Пачалася сварка, удзельнікі канфлікту сталі закідваць адзін аднаго камянямі, а праз нейкі час пачуліся стрэлы.
Раніцай 29 красавіка жыхары таджыкскага сяла Майскі сталі кідаць камяні ў аўтамабілі, якія праязджалі па дарозе Ош—Ісфана. Машыны грамадзян Кіргізіі з таджыкскага боку абстрэльвалі з паляўнічых стрэльбаў. З боку Таджыкістана была абстраляная вайсковая часць у вёсцы Кёк-Таш. Грамадзяне Таджыкістана заблакавалі аўтадарогу, якая злучае два раёны Кіргізіі, а кіргізскі бок заблакаваў дарогу ў анклаў Варух.
Каля 17:00 таджыкскі бок адкрыў агонь па кіргізскіх заставах «Капчыгай», «Мін-Булак», «Дастук», а таксама атакаваў пасты «Кажагар» і «Булак-Башы». У выніку мінамётнага абстрэлу адбылося ўзгаранне будынка заставы «Дастук» Баткенскага памежнага атрада. У адказ атрад спецыяльнага прызначэння «Бару» пагранслужбы Дзяржкамітэта нацбяспекі Кыргызскай Рэспублікі захапіў заставу «Ходжа Аъло». Хутка па ўсім перыметры кыргызска-таджыкскай дзяржаўнай мяжы з абодвух бакоў сабраліся дадатковыя сілы і сродкі.
У ноч на 30 красавіка стрэлы раздавалася ў сёлах Арка, Дастук і Жаштык. Раніцай паведамлялася аб новай перастрэлцы ў Лейлекскім раёне Кыргызстана.
Мірнае ўрэгуляванне
29 красавіка міністры замежных спраў Таджыкістана і Кіргізіі дамовіліся аб спыненні агню з 17:00 па Маскве і адводзе падраздзяленняў на зыходныя пазіцыі. Абедзве краіны аб’явілі аб намеры мірна вырашыць канфлікт. Мірныя перамовы падтрымалі і прэм’ер-міністры дзяржаў.
1 мая дэлегацыі на чале са старшынямі дзяржаўных камітэтаў нацыянальнай бяспекі Таджыкістана і Кіргізіі Саймумінам Яцімавам і Камчыбекам Ташыевам абмяняліся думкамі па пытанні дэлімітацыі і дэмаркацыі таджыкска-кіргізскай мяжы. Тапаграфічным рабочым групам было даручана ў бліжэйшы час прыступіць да апісання дзяржаўнай мяжы на пакінутых участках. Была дасягнутая дамоўленасць аб неадкладным вяртанні ваеннай тэхнікі на месцы іх пастаяннай дыслакацыі.
Людскія ахвяры
Да 29 красавіка было забіта прынамсі 41 чалавек з абодвух бакоў. Па заяве ад 30 красавіка Міністэрства аховы здароўя і сацыяльнага развіцця Кыргызстана, у выніку сутыкненняў загінулі ў агульнай складанасці 33 чалавекі, як вайскоўцы, так і грамадзянскія асобы, а яшчэ 163 атрымалі раненні. Большасць загінулых і параненых былі грамадзянскімі асобамі. Сярод забітых былі шасцікласніца і яе маці, якіх, па паведамленнях кіргізаў, застрэлілі. Таджыкскі бок не апублікаваў ніякай інфармацыі аб сваіх ахвярах. Паводле паведамленняў некаторых таджыкскіх СМІ, да 1 мая загінулі 10 чалавек, яшчэ 90 атрымалі раненні. Пазней колькасць ахвяр узрасла да 36 забітых з Кіргізіі і 16 з Таджыкістана.
Рэакцыя
Генеральны сакратар Арганізацыі Дамовы аб калектыўнай бяспецы (АДКБ) Станіслаў Зась, пасля абмеркавання падзей на мяжы дзвюх краін з сакратарамі саветаў бяспекі дзяржаў Насрулам Махмудзадай (Таджыкістан) і Рыскелдзі Мусаевым (Кыргызстан), заявіў, што баявыя дзеянні павінны быць спынены мірным шляхам. Прэзідэнт Казахстана Касым-Жамарт Такаеў у тэлефоннай размове з прэзідэнтам Кыргызстана Садырам Джапаравым выказаў спачуванні ў сувязі з чалавечымі ахвярамі ў выніку канфлікту. Міністэрства замежных спраў Расійскай Федэрацыі выступіла з прапановай дапамагчы ў мірным урэгуляванні пагранічнага канфлікту. Сваю дапамогу ў мірным працэсе прапанавалі таксама Турцыя, Іран і Узбекістан. Падпісанае 29-га красавіка пагадненне аб спыненні агню падтрымалі прадстаўнікі АБСЕ і Еўрапейскага Саюза. Разам з імі высока ацаніў падобныя крокі Пакістан.
Амплітудная мадуляцыя
Амплітудная мадуляцыя — від мадуляцыі, пры якой амплітуда апорнага сігналу з'яўляецца яго параметрам, які змяняецца з часам.
Ужыванне ў радыётэхніцы
Першыя доследы па перадачы гаворкі і музыкі з дапамогай радыёхваль метадам амплітуднай мадуляцыі ажыццявіў у 1906 годзе амерыканскі інжынер Р. Фесендэн. У яго доследах апорная частата 50 кГц радыёперадавальніка выпрацоўвалася электрамашынным генератарам (альтэрнатарам). Для яе мадуляцыі паміж генератарам і антэнай уключаўся вугальны мікрафон, што змяняў згасанне сігналу ў контуры.
З 1920 гады замест электрамашынных генератараў для генерацыі апорнай частаты сталі выкарыстоўвацца генератары на электронных лямпах. У другой палове 1930-х гадоў, па меры засваення ультракароткіх хваль, амплітудная мадуляцыя паступова пачала выцясняцца з радыёвяшчання і радыёсувязі на УКХ частотнай мадуляцыяй.
З сярэдзіны XX стагоддзя ў службовай і аматарскай радыёсувязі на ўсіх частотах пачалі ўжываць мадуляцыю з адной бакавой паласой (АБП), якая мае шэраг важных пераваг перад АМ, галоўная з якіх - звужэнне ў 2 разы паласы частаты, якую займае радыёсігнал. У сувязі з гэтым прапанавалася перавесці на АБП і масавае радыёвяшчанне, аднак гэта запатрабавала б замены ўсіх радыёвяшчальных прымачоў на больш складаныя і дарагія, таму гэта не было ажыццёўлена.
У канцы XX стагоддзя пачаўся пераход да лічбавага радыёвяшчання з выкарыстаннем сігналаў з амплітуднай маніпуляцыяй.
Вызначэнне
Няхай Тады амплітудна-мадуляваны сігнал можа быць запісаны наступным чынам:
Тут m — некаторая канстанта, званая каэфіцыентам мадуляцыі. Формула (1) апісвае апорны сігнал U_c(t), мадуляваны па амплітудзе сігналам S(t) з каэфіцыентам мадуляцыі m. Мяркуецца таксама, што выкананы ўмовы:
Выкананне ўмоў (2) неабходна для таго, каб выраз у квадратных дужках у (1) заўсёды быў дадатным. Калі ён можа прымаць адмоўныя значэнні ў нейкі момант часу, тое адбываецца так званая перамадуляцыя (залішняя мадуляцыя). Простыя дэмадулятары (тыпу квадратычнага дэтэктара) дэмадулююць такі сігнал з моцнымі скажэннямі.
Прыклад
Дапусцім, што мы жадаем прамадуляваць апорнае ваганне монагарманічным сігналам. Выраз для апорнага вагання з частатой \omega_c мае выгляд (пачатковую фазу пакладзём роўнай нулю):
дзе C - амплітуда апорнага вагання.
Выраз для мадулюючага сінусоіднага сігналу з частатой \omega_s мае выгляд:
дзе \varphi — пачатковая фаза. Тады, у адпаведнасці з (1):
Прыведзеная вышэй формула для y(t) можа быць запісана ў наступным выглядзе:
Радыёсігнал складаецца з апорнага вагання і двух так званых бакавых палос, бакавыя палосы маюць частату, адрозную ад \omega_c. Для сінусоіднага сігналу, скарыстанага ў якасці прыкладу тут, бакавыя палосы ўяўляюць сабою сінусоідныя сігналы і іх частоты роўныя і.
Пакуль апорныя частоты суседніх па частаце радыёстанцый досыць разнесены па частаце, і бакавыя палосы ў спектры сігналаў суседніх па частаце станцый не перакрываюцца паміж сабой, станцыі не будуць ствараць узаемных перашкод.
Гімн Чэхіі
Гімн Чэхіі — кампазіцыя «Kde domov můj?» («Дзе радзіма мая?»).
У якасці гімну Чэхіі ўжываецца з 1993 года. Аднак з 1920 года кампазіцыя «Kde domov můj?» ужывалася ў якасці складовай часткі нацыянальнага гімну Чэхаславакіі, дзе нараўне з першым куплетам на чэшскай мове прысутнічаў другі — на славацкай — «Nad Tatrou sa blýska», які цяпер з'яўляецца нацыянальным гімнам Славакіі.
Аўтар музыкі — Францішак Шкроўп (František Škroup), аўтар тэксту — Іозеф Каэтан Тыл (Jozef Kajetán Tyl). Кампазіцыя была напісаная імі для камедыі «Fidlovačka aneb žádný hněv a žádná rvačka», упершыню пастаўленай у пражскім тэатры Stavovské Divadlo 21 снежня 1831 года.
Kde domov můj?
Kde domov můj? Kde domov můj?
Voda hučí po lučinách,
bory šumí po skalinách,
v sadě skví se jara květ,
zemský ráj to na pohled!
A to je ta krásná země,
země česká domov můj,
země česká domov můj!
Wo ist mein Heim? — афіцыйная версія на нямецкай мове, якая ўжывалася ў 1918—1938 гады
Wo ist mein Heim?
Wo ist mein Heim mein Vaterland?
Wo durch Wiesen Bäche brausen
Wo auf Felsen Wälder sausen
Wo ein Eden uns entzückt
Wenn der Lenz die Fluren schmückt:
Dieses Land so schön vor allen
Böhmen ist mein Heimatland.
Вэлыказымэновэ
Вэлыказымэновэ (Великозимено́ве) — вёска ў Вэлыкамыхайліўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
IC 2698
IC 2698 — галактыка тыпу P (особлива галактыка) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Ахота
Ахо́та (Охота) — рака ў Хабараўскам краі Расіі. Даўжыня ракі — 393 км, плошча вадазборнага басейна — 19 100 км². Вытокі Ахоты знаходзяцца на хрыбце Сунтар-Хаята, далей рака цячэ на поўдзень у шырокай даліне паміж Юдамскім і Кухтуйскім хрыбтамі, а пасля ўпадае ў Ахоцкае мора. За 32 км ад вусця Ахоты адыходзіць пратока, якая ўпадае ў раку Хайбас, прыток ракі Кухта.
Практычна па ўсёй даўжыні ракі берагі лясістыя. Жыўленне снегавое і дажджавое. Расход вады — прыкладна 200 м³/с. Ледастаў звычайна пачынаецца ў канцы кастрычніка — пачатку лістапада, а ўскрываецца рака ў пачатку-сярэдзіне мая.
Зарэмбы Касцельнэ (гміна)
Зарэ́мбы Касце́льнэ (Zaręby Kościelne) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Астроўскага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Зарэмбах Касцельнэ. Плошча гміны складае 88,73 км². Станам на 2009 год у гміне Зарэмбы Касцельнэ пражывалі 3820 чалавек, шчыльнасць — 43,1 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 31 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 33 населеныя пункты.
Вэлыкакамарыўка
Вэлыкакамарыўка (Великокома́рівка) — вёска ў Вэлыкамыхайліўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Вакарскэ
Вакарскэ (Вака́рське) — вёска ў Вэлыкамыхайліўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Стральцова
Стральцо́ва (, Стрельцово) — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лужкоўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Лужкі Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
У 1940—1954 гадах цэнтр Стральцоўскага сельсавета.
Васыліўка (Вэлыкамыхайліўскі раён)
Васыліўка (Васи́лівка) — вёска ў Вэлыкамыхайліўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Уільям Морыс
Уільям МОРЫС (William Morris;,  — ,Лондан) — англійскі мастак, пісьменнік, тэарэтык мастацтва, грамадскі дзеяч.
Вучыўся ў Оксфардскім універсітэце (1853—56). 3 1856 працаваў у архітэктурнай майстэрні Дж. Э. Стрыта ў Лондане. У 1857—62 займаўся жывапісам.
3 1860-х г. пад уплывам ідэй прэрафаэлітаў, І. Карлейля і Дж. Рэскіна выступаў з рамантычнай крытыкай буржуазнага ладу, машыннай вытворчасці проціпастаўляў народныя рамёствы, традыцыі ручной працы і індывідуальную мастацкую творчасць, у якіх бачыў сродак эстэтычнага выхавання і пераўвасаблення грамадства. У 1861—62 заснаваў (з П. Маршалам і Ч. Фолкнерам) мастацка-прамысловую кампанію (саматужныя майстэрні дэкаратыўнай размалёўкі, мэблі, тканін, металічных вырабаў, вітражоў, шпалер, вышывак і інш.), у 1890—91 — Келмскоцкае выдавецтва. Вырабы яго майстэрняў, афармленне інтэр'ераў і кніг вызначаліся рысамі дэкаратыўных стылізацый у духу сярэдневяковага мастацтва. Творчасць У. Морыса папярэднічала ўзнікненню стылю мадэрн і заклала асновы мастацкага канструявання.
Імкненне да сярэдневяковых матываў і рамантычнай стылізацыі вобразаў уласціва і для яго літаратурнай творчасці: паэмы «Абарона Гінеўры» (1858), «Зямны рай» (ч. 1—3, 1868—70), аповесці «Сон пра Джона Бола» (1888). Аўтар сацыяльна-ўтапічнага рамана «Звесткі ніадкуль, або Эпоха шчасця» (1891).
Спецыяльны адміністрацыйны рэгіён Сіныйджу
Спецыяльны адміністрацыйны рэгіён Сіныйджу  — рэгіён асаблівага статусу ў КНДР на мяжы з Кітаем. Быў утвораны ў верасні 2002 у раёне горада Сіныйджу у спробе ўвесці элементы рынкавай эканомікі у Паўночнай Карэі. Юрыдычна гэты рэгіён з’яўляецца падабенствам кітайскіх спецыяльных эканамічных зон Ганконга і Макаа, і, як і яны, мае «базавы закон» (기본법; кібон боп). Плошча рэгіёну — 132 км².
Нідэрландскі бізнесмэн, этнічны кітаец Ян Бінь быў прызначаны першым кіраўніком рэгіёну ў 2002 годзе. Але ўжо ў кастрычніку 2002 года ён быў арыштаваны кітайскімі ўладамі і прысуджаны да 18 гадоў пазбаўлення волі за нявыплату падаткаў і эканамічныя злачынствы.
Населеныя пункты, уключаныя ў рэгіён
Некаторыя часткі рэгіёну з’яўляюцца анклавамі, у якія нельга праехаць, не перасякаючы межаў іншых раёнаў КНДР.
Малізэ (муніцыпалітэт)
Малізэ (Molise) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Малізэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кампабаса.
Насельніцтва складае 186 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 37 чал./км². Займае плошчу 5 км². Паштовы індэкс — 86020. Тэлефонны код — 0874.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Затар (гміна)
Затар (Zator) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Асвянцімскага павета Малапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Затары. Плошча гміны складае 51,44 км². Станам на 2011 год у гміне Затар пражывалі 9225 чалавек, шчыльнасць — 179 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 9 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 10 населеных пунктаў.
Керым Курбаннепесаў
Керым Курбаннепесаў (Kerim Gurbannepesow) (, паселішча Гёкдэпе, Туркменская ССР — ), Ашгабат) — туркменскі пісьменнік, перакладчык. Народны пісьменнік Туркменскай ССР (1967). Дзяржаўная прэмія Туркменскай ССР імя Махтумкулі (1970).
Уладзімір Фёдаравіч Халуёў
Халуёў Уладзімір Фёдаравіч (, пасёлак Леў Талстой, Разанская губерня, РСФСР, СССР —, Ніжні Ноўгарад, Расійская Федэрацыя) — заслужаны мастак РСФСР (1975 г.), член Саюза Мастакоў Расіі з 1960 г. Жывапісец. Працаваў пераважна ў галіне жанравай і гістарычнай карціны.
Біяграфія
Скончыў Разанскае мастацкае вучылішча (1948—1951) і Інстытут імя І. Я. Рэпіна АМ СССР (1951—1957). Аўтар палотнаў, прысвечаных рабочаму класу. Старшыня Праўлення горкаўскай арганізацыі СХ РСФСР (1975—1977 гг., 1982—1983 гг.). З 1957 г. — пастаянны ўдзельнік абласных выстаў. Экспанент занальных («Вялікая Волга», 1964, 1970, 1974, 1980 гг.), Рэспубліканскіх (Масква, 1960, 1965, 1970 гг.), Усесаюзных (Масква, 1957, 1967) мастацкіх выстаў. Персанальныя выстаўкі: 2003 г. — Ніжагародскі дзяржаўны выставачны комплекс, 2003 г. — выставачная зала Музея-кватэры І. А. Бродскага, Санкт-Пецярбург, 2005 г. — выставачная зала Ніжагародскага Дзяржаўнага універсітэта, 2007 год — арт-галерэя «Лібэрці», Санкт-Пецярбург, 2007 год — выставачная зала Музея-кватэры І. А. Бродскага, Санкт-Пецярбург.
Керым Курбаннепесаў
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і калгасніка. Бацька Керыма загінуў на фронце. У трынаццацігадовым узросце, застаўшыся разам з чатырма малодшымі братамі і сястрычкамі, стаў фактычна галавой сям’і. Працаваў у калгасе, раённым бібліятэкарам, будаваў Тэджанскае вадасховішча, служыў у войску. У 1961 годзе скончыў Туркменскі ўніверсітэт (Ашхабад).
Творчасць
Пачынаючы з 1946 года, вершы Курбанепесава рэгулярна з’яўляюцца на старонках рэспубліканскіх маладзёжных газет, сатырычнага часопіса «Токмак». У 1949 годзе ў маскоўскім часопісе «Змена» публікуецца яго верш «Калгасчы гыз» («Дзяўчына з калгаса»). Першы зборнік вершаў — «Крыніца маёй сілы» («Гүйҗүмің гөзбашы», 1951).
Малаплоскэ
Малаплоскэ (Малопло́ске) — вёска ў Вэлыкамыхайліўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Аўсянка
Аўся́нка, вярхоўка (Leucaspius delineatus) — від рыб сямейства карпавых з роду Leucaspius.
Уладзімір Фёдаравіч Халуёў
Біяграфія
Работы мастака знаходзяцца ў Горкаўскім рэспубліканскім музеі, у Ніжагародскім дзяржаўным мастацкім музеі і ў прыватных калекцыях.
Аўсянка
Апісанне
Дасягае даўжыні 8—9 см, часцей 6 см. Цела умерана доўгае, сціснутае з бакоў. Жыве да 5 гадоў. Палавая спеласць надыходзіць на другім годзе жыцця. Нераст парцыённы, пачынаецца ў 2-й палове мая — чэрвені. Трымаецца чародкамі. Днём плавае ля паверхні, сілкуючыся паветранымі насякомымі, ноччу апускаецца на глыбіню і сілкуецца зоапланктонам. Таксама корміцца ікрой рыб.
Керым Курбаннепесаў
Творчасць
Паэзія Курбаннепесава эмацыйная, афарыстычная і рамантычна прыўзнятая, блізкая народнай творчасці. Паэма «Дзед Таймаз» («Таймаз баба», 1960) — лірыка-эпічнае палатно з народнага жыцця. Паэма «Сорак» («Кырк», 1967) — разважанне пра асобу паэта, пра мастацтва слова, пра сэнс жыцця, пра грамадзянскія ідэалы.
Уладзімір Фёдаравіч Халуёў
Біяграфія
Памёр мастак у 2002 у г. Ніжнім Ноўгарадзе
Аўсянка
Распаўсюджанне
Жыве ў рэках Еўропы: басейны Рэйна, Дуная, Дняпра, Прыпяці, Волгі, Заходняй Дзвіны, Нёмана і іншых. Ёсць у некаторых азёрах басейнаў Анегі і Паўночнай Дзвіны, у рэках Паўночнага Каўказа. Шматлікі від. З-за сваіх малых памераў аўсянка ніякай прамысловай каштоўнасці не ўяўляе, пры гэтым з'яўляецца кармавой базай для многіх драпежных відаў рыб.
Керым Курбаннепесаў
Творчасць
У 1974 годзе выйшаў яго аповед у вершаванай форме «Зачыненая» — пра дзяўчыну Огультерек, якая пакутуе на МЛД. У аповедзе апісваецца тое, як негаворачая і нерухомая дзяўчына спрабуе кантактаваць з навакольнымі пры дапамозе вачэй і мімікі і пра яе цяжкія выпрабаванні.
Перакладаў з рускай, англійскай, італьянскай, бенгальскай, турэцкай, персідскай на туркменскую мову творы А. Пушкіна, Н. Някрасава, У. Уітмена, Н. Хікмета, Алішэра Наваі і інш. Творы самога К. Курбаннепесава перакладзены на шэраг моў. Аўтар папулярных песень.
На Алеі натхнення у цэнтры Ашхабада ўсталяваны бюст Керыма Курбаннепесава.
Карпенка
Карпе́нка — прозвішча.
Вялікі Бегічаў
Вялікі Бегічаў (Большой Бегичев) — востраў, размешчаны ля выхаду з Хатангскага заліва ў паўднёва-заходняй частцы мора Лапцевых. Адносіцца да тэрыторыі Якуціі. Даўжыня вострава 61 км, шырыня 57 км, влошча каля 1800 км², вышыня да 201 м. Паверхня пакрытая тундравай расліннасцю. На востраве водзяцца пясцы, алені, ва ўзбярэжных водах маржы. На захад, у 7 км размешчаны востраў Малы Бегічаў. Абодва вострава адкрытыя Н. А. Бегічавым.
Ваханскі калідор
Ваханскі калідор — доўгая вузкая паласа зямлі, выцягнутая ў шыротным кірунку на ўсходзе Афганістана ў правінцыі Бадахшан, прырошчаная да тэрыторыі краіны выніку афгана-брытанскай дамовы 1893. Такім чынам Ваханскі калідор з'яўляецца класічнай буфернай зонай або геапалітычным выступам. Калідор падзяляе землі Пакістана і Таджыкістана, што ляжаць на поўдзень і на поўнач ад яго адпаведна. Дзякуючы Ваханскаму калідору Афганістан атрымаў мяжу з Кітаем. Прырода тут горная і суровая, насельніцтва рэдкае. Нягледзячы на гэта, са старажытных часоў калідор быў важным перавалачным шляхам з Паўднёвай (Афганістан, Індыя) у Цэнтральную (Заходні Кітай) Азію, з'яўляючыся самым складаным участкам Вялікага Шаўковага шляху.
Гісторыя
Горы Ваханскага калідора здаўна забяспечвалі адзіную адносна зручную магчымасць падарожжа з Бадахшана ў Яркенд. Мяркуецца, што ў ХІІІ стагоддзі гэтай дарогай у Кітай трапіў Марка Пола У 1906 годзе калідор даследваў брытанец сэр Аўрэл Стэйн і адзначыў, што цягам года тут прахозіць каля ста караванаў гружаных поні.
Сваім з'яўленнем на палітычнай карце Ваханскі калідор абавязаны так званай Вялікай Гульні — складаным геапалітычным адносінам і дыпламатычным хадам паміж Расійскай і Брытанскай імперыямі на мяжы Цэнтральнай і Паўднёвай Азій. У 1873 вялікія дзяржавы раздзялілі гістарычны рэгіён Вахан надвое і нечакана атрымалі нежаданую супольную мяжу. Таму сэр Мортымер Дзюранд, падпісваючы з ў 1893 годзе дамову з Афганістанам аб вызначэнні мяжы па лініі, што неўзабаве стала насіць яго імя, падоўжыў афганскую тэрыторыю ажно да Кітая якраз на той самы калідор.
Геаграфія
Даўжыня калідора складае 350 км, шырыня вар'юецца ад 13 да 65 км. На ўсходзе калідор раздвойваеца і фарміруе нібыта відэлец з больш высунутым паўночным "зубцом", што робіць мяжу з Кітаем даволі працягай (76 км). Адзіным зручным перавалам на гэтай мяжы з'яўляецца Паўднёвы Вахджыраван, што ў паўднёвым "зубцы" (вышыня 4923 метры!). Поўдзень калідора занятая гарамі Каракарума, поўнач — Паміра. Горы паніжаюцца з усходу на захад. Клімат вельмі суровы, зімой тэмпература звычайна ніжэйшая за -15°С, снегу ляжыць процьма. Паўночная мяжа калідора праходзіць па рэках Пяндж і Памір, прычым другая, злучаючыся з ракой Вахандар'я, ад імя якой пайшла назва рэгіёна, утварае першую.
Насельніцтва Ваханскага калідора ў 2010-м складала ўсяго 12 000 чалавек. Горы населеныя памірцамі — невялікімі мусульманскімі народамі іранскай моўнай групы.
Царква Сурб Тарос (Нахічэвань-на-Доне)
Царква Сурб Тарос (Царква Св. Феадора) — храм у Нахічэвані-на Доне. Адносіўся да Армянскай апостальскай царквы. Храм страчаны.