cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
План «Гельб»
Альтэрнатывы плана
Першы варыянт ваеннай кампаніі «Гельб», вядомы як «План ОКХ», меў хутчэй тэарэтычны, пазіцыйны характар. Яму не наканавана было ажыццявіцца. Іншы варыянт, вядомы як «План Манштэйна», апынуўся больш удалым і быў паспяхова рэалізаваны 10 мая 1940 года ў першай фазе Французскай кампаніі. Вынікам ажыццяўлення плана стала акупацыя нямецкімі войскамі тэрыторый Бельгіі, Галандыі, Люксембурга і паўночнай Францыі.
Абазначэнне стратэгічных мэт
Распрацоўка наступу на Францыю была распачата 27 верасня 1939 года. На зборы галоўнакамандуючых і военачальнікаў штабоў Гітлер падкрэсліў: «Мэта вайны — паставіць Англію на калены, разграміць Францыю».
Супраць плана выступілі галоўнакамандуючы сухапутнымі войскамі Браўхіч і начальнік генеральнага штаба Гальдэр. Яны нават падрыхтавалі план адхілення Гітлера ад улады, але, не знойдучы падтрымкі камандуючага рэзервовай арміяй генерала Фрома, адмовіліся ад спробы.
6 кастрычніка 1939 года нямецкія войскі завяршылі акупацыю Польшчы, а 9 кастрычніка камандуючым відамі ўзброеных сіл Браўхічу, Герынгу і Рэдэру было выслана «Пасланне аб вядзенні вайны на Заходнім фронце». У гэтым дакуменце на аснове канцэпцыі «бліцкрыгу» вызначаліся стратэгічныя мэты будучай кампаніі:
Увасабленне плана «Гельб»
10 мая 1940 года ў 5 гадзін 35 хвілін нямецкія войскі паводле плана «Гельб» пачалі шырокамаштабныя наступальныя дзеянні.
Наступ пачаўся з паветранага налёту на аэрадромы, камандныя пункты, ваенныя склады і самыя важныя індустрыяльныя цэнтры Галандыі, Бельгіі і Францыі. Выкарыстоўваўшы тактыку парашутных і планёрных дэсантаў, немцам атрымалася за кароткі тэрмін паралізаваць унутраныя раёны Нідэрландаў. 13 мая пачаўся штурм «Галандскай крэпасці», а ўжо 14 мая каралевай Галандыі была падпісана поўная капітуляцыя.
11 мая была разбурана абарона бельгійцаў на канале Альберта. З трох мастоў праз канал два былі захоплены нямецкімі дэсантнікамі практычна без бою. Вялікі рэзананс у свеце набыў дэсант на форт Эбен-Эмаэль. Апошнія ачагі супраціўлення бельгійскай арміі былі падушаны да раніцы 28 мая. Праз тэрыторыю Бельгіі, абыйдучы лінію Мажыно з поўначы, нямецкія войскі захапілі амаль усю Францыю. Рэшткі англа-французскай арміі былі адціснуты ў раён Дзюнкерка, дзе яны эвакуіраваліся ў Вялікабрытанію. Францыя вымушана была падпісаць ганебную капітуляцыю ў вядомым з 1918 года вагоне ў Камп’ене.
Аба (горад)
Аба́ (Aba) — горад у паўднёвай частцы Нігерыі, у штаце Абія.
Насельніцтва горада ў 1975 годзе налічвала 177 000 чалавек.
Вілмаш Жыгманд
Вілмаш Жыгманд (Zsigmond Vilmos,  — ) — венгерскі і амерыканскі кінааператар.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і вядомага футбаліста. Вывучаў кіно ў Акадэміі тэатра і кіно ў Будапешце. Атрымаў ступень магістра ў вобласці кінематаграфіі. Працаваў цягам пяці гадоў аператарам на кінастудыі.
Пачынаў у 1955 годзе ў кароткаметражным кіно. Разам з Ласла Ковачам здымаў падзеі 1956 года ў Будапешце. Бег у Аўстрыю, пераехаў у ЗША, дзе дэбютаваў як кінааператар у 1963 годзе. Надалей зняў звыш 80 фільмаў.
Абсурд (значэнні)
Абсу́рд (absurdus, «нестройны, недарэчны») — у шырокім сэнсе — нешта нелагічнае, недарэчнае, бессэнсоўнае.
Каралеўства остготаў
Каралеўства остготаў (гот. Ostrogutans þiudangardi) — нетрывалае познеантычнае раннефеадальнае дзяржаўнае ўтварэнне, створанае падчас захопаў рымскай тэрыторыі адным з германскіх плямёнаў — остготамі. Сталіцай дзяржавы (як і ў эпоху позняй Заходняй Рымскай імперыі) заставалася Равена. Каралеўства остготаў праіснавала з 489 па 553 гады, калі ўся тэрыторыя каралеўства вярнулася ў склад Усходняй Рымскай імперыі. У склад каралеўства ўваходзілі Італія, Сіцылія, Перадальпійскія вобласці, Далмацыя і Праванс (з 510 года).
Прад гісторыя
Остготы — гэта ўсходняя галіна племя готаў. Яны аселі і ўсталявалі сваю ўладу ў правінцыі Дакія, але ў канцы IV стагоддзі патрапілі пад панаванне гунаў, пры гэтым захаваўшы сваю палітычную арганізацыю. Пасля смерці Атылы пачаўся распад дзяржавы гунаў, остготы здабылі незалежнасць. Пры імператары Маркіяне велізарная колькасць остготаў пасялілася ў правінцыі Панонія на правах федэратаў. Але з-за таго, што імператар Усходняй Рымскай імперыі Леў I Макела не плаціў жалаванне остготам, апошнія напалі і разарылі правінцыю Ілірыю і заключылі саюзы з Гензерыхам для нападу на Візантыю. У 461 годзе паміж остготамі і Ўсходняй Рымскай імперыяй быў заключаны мір, у выніку якога Тэадорых Амал, сын Тэадэміра Амала, быў пасланы закладнікам у Канстанцінопаль, дзе атрымаў рымскую адукацыю. Пасля гэтага на працягу некалькіх гадоў мноства готаў служылі Рымскай імперыі і мелі моцны ваенны і палітычны ўплыў.
Каралеўства Адаакра
У 476 годзе Адаакр, германскі magister militum, зрынуў рымскага імператара Ромула Аўгуста і абвясціў сябе Rex Italiae (Цар Італіі). У 477 годзе Флавій Зянон прызнаў Адаакра патрыцыем і рымскім намеснікам. Адаакр захаваў рымскую адміністрацыйную сістэму, актыўна супрацоўнічаў з рымскім Сенатам. У 477 годзе яму ўдалося выгнаць вандалаў з Сіцыліі, а ў 480 годзе, пасля смерці Юлія Непата, заваяваць Далмацыю.
Заваяванне Італіі готамі
У 488 годзе імператар Зянон абвінаваціў Адаакра ў падтрымцы мяцежніка Іла і заключыў пагадненне з Тэадорыхам. Паводле дагавора, Тэадорых, у выпадку перамогі над Адаакрам, станавіўся кіраўніком Італіі ў якасці прадстаўніка імператара.
Увосень 488 года Тэадорых са сваімі людзьмі (іх колькасць ацэньваецца прыблізна ў 100 тысяч чалавек) выступіў з Мёзіі, прайшоў праз Далмацыю і ў канцы жніўня 489 года перайшоў Альпы і ўступіў у Італію. Першае сутыкненне з арміяй Адаакра адбылося ля ракі Ізонца 28 жніўня. Адаакр быў разбіты і адступіў да Вероны, дзе праз месяц адбылася новая бітва, якая скончылася перамогай Тэадорыха. Адаакр бег у сваю сталіцу Равену, а большая частка яго арміі здалася готам.
Готы пачалі аблогу Равены, але, не маючы флоту, яны не маглі блакіраваць яе з мора, таму аблога моцна ўмацаванага горада зацягнулася. Толькі ў 492 годзе готы пабудавалі флот і змаглі захапіць гавань Равены, цалкам блакіраваўшы горад. Праз шэсць месяцаў пачаліся перамовы з Адаакрам. Пагадненне было дасягнута 25 лютага 493 года. Тэадорых і Адаакр пагадзіліся падзяліць Італію паміж імі. Аднак на балі, якім адзначалася гэта падзея, Тэадорых забіў Адаакра (15 сакавіка), за гэтым рушыла ўслед знішчэнне салдатаў і прыхільнікаў Адаакра. З гэтага моманту Тэадорых стаў кіраўніком Італіі.
Кіраванне Тэадорыха
Падобна Адаакру, Тэадорых, відаць, лічыўся патрыцыем і намеснікам імператара ў Італіі, што было прызнана новым імператарам Анастасіем у 497 годзе. Аднак фактычна ён быў незалежным кіраўніком.
Пасля заваявання Італіі, адміністрацыйная сістэма, якая існавала ў каралеўстве Адаакра, захавалася, пры гэтым дзяржаўныя пасады займалі практычна выключна рымляне. Рымскі Сенат працягваў функцыянаваць, з'яўляючыся ў значнай меры кансультатыўным органам. Законы Імперыі захаваліся, па іх жыло рымскае насельніцтва, на готаў ж распаўсюджвалася іх уласнае традыцыйнае права. З іншага боку, служба ў арміі і заняцце ваенных пасад былі выключна справай готаў.
Готы пасяліліся галоўным чынам на поўначы Італіі і трымаліся адасоблена ад рымскага насельніцтва. Гэтаму спрыяла адрозненне іх веры: готы былі арыянамі, тады як рымляне — нікеніянамі. Аднак, у адрозненне ад вестготаў і вандалаў, остготы адрозніваліся рэлігійнай памяркоўнасцю.
Карнакскі спіс цароў
Карнакскі спіс цароў — спіс ранніх егіпецкіх цароў, выбіты на камні, размяшчаўся на паўднёва-заходнім вугле святочнай залы Тутмаса III, у сярэдзіне Пакояў Амона-Ра, у Карнакскім храме ў сучасных Луксоры ў Егіпце. Спіс быў састаўлены ў час праўлення Тутмаса III, у ім пералічан 61 цар, пачынаючы са Снофру, цара часоў Старога царства. Толькі ў 39-ці цароў імёны можна прачытаць, адно з іх не ўключана ў картуш (рамка, якою звычайна акружалі імя цара).
Гэта не поўны спіс егіпецкіх фараонаў, бо з іншых старажытных спісаў вядомыя іншыя цары. Аднак гэты спіс каштоўны, таму што ўтрымлівае імёны цароў Першага і Другога пераходных перыядаў, якія прапушчаны ў большасці іншых царскіх спісаў.
Помнік упершыню быў апісаны Джэймсам Бартанам (James Burton) у 1825 годзе. У 1843 годзе нямецкая экспедыцыя пад кіраўніцтвам егіптолага Карла Рыхарда Лепсіуса падарожнічала ўверх па Нілу к Карнаку, дзе Лепсіус зрабіў зарысоўкі спіса. Французскі шукальнік прыгод, Эміль Прыс д'Авен (Émile Prisse d'Avennes), за адну ноч разабраў і ўкраў блокі, на якіх быў спіс, каб завалодаць імі для Францыі, і адправіў іх дадому. Зараз спіс, вельмі пашкоджаны, выстаўлены ў Луўры ў Парыжы.
Прарысоўка спіса
На царскай пліце паказаны Тутмас III, які стоячы прыносіць ахвяры перад 61 сядзячымі царамі. Каля кожнага адлюстраванага цара выбіта яго імя ў картушы. Тэкст гаворыць:
Гэту выяву трэба разглядаць не як храналагічны пералік цароў у вузкім сэнсе, а як адлюстраванне царскіх статуй, якія Тутмас III знайшоў пры перабудове храма і перанёс у іншыя месцы. Спіс храналагічна не ўпарадкаваны, але цікавы тым, што ў ім пералічваюцца некаторыя правіцелі Першага і Другога пераходнага перыядаў, якіх няма ні ў якіх іншых царскіх спісах.
Апісанне спіса
У табліцы ніжэй для кожнага фараона прыведзена яго імя разам з тым іменем, пад якім фараон уключаны ў Карнакскі спіс. Сам спіс складаецца з трох частак і раздзелен пасярэдзіне вертыкальнаю рысай. Нумарацыя, паводле Лепсіуса, ідзе ад краёў к цэнтру.
Лік звера
Лік звера — асаблівы лік, згадваецца ў Бібліі (кніга Апакаліпсіс), пад якім ўтоена імя апакаліптычнага звера; нумералагічнае ўвасабленне стаўленіка сатаны. Лік звера роўны 666. Лік 666 - вельмі часта выкарыстоўваецца як элемент сатанінскай атрыбутыкі, разам з перавернутым крыжам і перавернутай пентаграмай.
Кратар Эберсвальдэ
Эберсвальдэ (Eberswalde), раней вядомы як Холдэн NE — 65-кіламетровы марсіянскі часткова засыпаны ўдарны кратар у Жамчужнай зямлі. Названы ў гонар нямецкага горада Эберсвальдэ. У наш час разглядаецца як патэнцыйнае месца пасадкі марсахода Марс-2020. Дэльта Эберсвальдэ была выяўлена Майклам Мэйлінам (Michael C. Malin) і Кенам Эджэтам (Ken Edgett) з Malin Space Science Systems у 2003 годзе.
Кратар утварыўся прыкладна 3,7 мільярда гадоў назад пасля сутыкнення з Марсам буйнога астэроіда. Пазней побач з кратарам упаў метэарыт, які ўтварыў кратар Холдэна дыяметрам 140 кіламетраў, засыпаўшы частку варонкі Эберсвальдэ. Выяўленая дэльта, якая займае плошчу парадку 115 квадратных кіламетраў, сілкавала возера ўнутры кратара. Паводле слоў навукоўцаў, дэльта была засыпана асадкавымі пародамі, аднак пазней адкрылася дзякуючы дзеянню эрозіі.
Хасэ Фігероа Алькорта
Хасэ Фігероа Алькорта (José Figueroa Alcorta; 20 лістапада, Кордава — , ) — аргенцінскі адвакат і палітык. Віцэ-прэзідэнт Аргенціны (1904—1906), Прэзідэнт Аргенціны з 12 сакавіка 1906 па 12 кастрычніка 1910 года.
Нарадзіўся ў Кордаве, Аргенціна. Займаўся адвакацкай практыкай. Пачаў палітычную кар’еру дэпутатам заканадаўчага сходу Кордавы, у 1895 годзе стаў губернатарам правінцыі Кордава. У 1898 годзе быў абраны ў Кангрэс Аргенціны, займаў пасаду сенатара да 1903 года. У 1904 годзе ён стаў віцэ-прэзідэнтам Аргенціны і змяніў прэзідэнта Мануэля Кинтану ў 1906 годзе, займаў пасаду да 1910 года.
Оркла
Оркла (Orkla) — рака ў Нарвегіі. Знаходзіцца ў муніцыпалітэтах камуны Опдал, камуны Цюнсет, камуна Рэнебу, камуны Мельдал і камуны Оркдал. Выток ракі знаходзіцца ў возеры (Store Orkelsjøen) (1058 м.). Даўжыня ракі 179 км. Плошча басейна 3053 км².
Уладзіслаў Аляксандравіч Фядосаў
Уладзіслаў Фядосаў (нар. ) — беларускі футбаліст, нападнік клуба «Орша».
Клубная кар’ера
Выхаванец магілёўскай СДЮШАР-7, пачаў дарослую кар’еру ў мясцовым клубе «Дняпро». У 2015 годзе, пасля вылету каманды ў Першую лігу, пачаў выступаць за асноўную каманду, нярэдка з’яўляўся ў стартавым складзе. Сезон 2016 быў вымушаны поўнасцю прапусціць з-за траўмы, у студзені 2017 года вярнуўся да трэніровак. 22 красавіка 2017 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў канцы матча супраць наваполацкага «Нафтана» (4:0). У далейшым выступаў за дубль, у асноўнай камандзе зрэдку выхадзіў на замену.
З пачатку 2018 года стаў трывала прыцягвацца да асноўнай каманды. 17 сакавіка 2018 года ў адказным матчы чвэрцьфінала Кубка Беларусі супраць салігорскага «Шахцёра» адзначыўся дублем (выніковы лік 2:0), чым дапамог магілёўскай камандзе прайсці ў паўфінал. У сезоне 2018 звычайна з’яўляўся на полі ў стартавым складзе, але не здолеў выратаваць каманду ад вылету ў Першую лігу.
З лютага 2019 года праходзіў прагляд у «Віцебску» і ў сакавіку падпісаў кантракт. У віцебскім клубе часцей выхадзіў на замену, таксама шмат прапусціў з-за траўм.
У ліпені 2021 года пакінуў «Віцебск» і ў хуткім часе далучыўся да «Дняпра», дзе таксама звычайна выхадзіў на замену. У студзені 2022 года пакінуў магілёўскую каманду.
У сакавіку 2022 года трэніраваўся з наваполацкім «Нафтанам», а неўзабаве папоўніў склад кыргызскага «Нефтчы». Пакінуў клуб у ліпені 2022 года. У жніўні 2022 года пасля прагляду стаў іграком пінскай «Хвалі», дзе пераважна выхадзіў на замену. Пакінуў «Хвалю» ў снежні 2022 года.
У лютым 2023 года папоўніў склад «Оршы».
Рацібор (баярын Усевалада Яраславіча)
Рацібор, хроснае імя Клімент (сяр. XI ст. — пасля 1113) — бліжні баярын Усевалада Яраславіча. Тысяцкі кіеўскі (1073, 1113-пасля 1113), пасаднік тмутараканскі (1079—1081), пасаднік пераяслаўскі (пасля 1093—1113).
Вядомы з 1078 года калі Усевалад Яраславіч стаў вялікім князем кіеўскім, а Рацібор кароткі час быў пры ім кіеўскім тысяцкім. Пасля няўдалага паходу Алега і Рамана Святаславічаў супраць Усевалада і зняволення Алега, Усевалад у 1079 годзе паслаў Рацібора пасаднікам у Тмутаракань, каб трымаць гэты горад князёў-ізгояў у сваіх руках, але ўжо ў 1081 годзе Рацібора выгналі адтуль.
Па смерці Усевалада Рацібор пераехаў да яго сына Уладзіміра ў Пераяслаў, быў ўплывовым яго дарадцам і, напэўна, пераяслаўскім пасаднікам. Два палавецкія ханы, Ітлар і Кітан, прыехалі ў 1095 годзе ў Пераяслаў прадаць Уладзіміру мір і менавіта Рацібор угаварыў Уладзіміра парушыць слова і знішчыць ханаў разам з іх дружынамі. Рацібор прысутнічаў на Віцічаўскім з'ездзе 1100 года і быў сярод «мужоў», якія перадалі князю Давыду Ігаравічу волю князёў. Калі Уладзімір Усеваладавіч заняў велікакняжацкі сталец ў 1113 годзе, Рацібор зноў стаў кіеўскім тысяцкім і ўдзельнічаў у радзе на Берастове, дзе былі рэгламентаваны ліхвярскія працэнты («рэзы»), халопства і закупніцтва.
Памёр пасля 1113 года, больш звестак у пісьмовых крыніцах пра яго не захавалася. Напэўна Рацібор быў вельмі ўплывовым вяльможам і вёў актыўную дзейнасць пра што сведчаць помнікі сфрагістыкі і нумізматыкі.
Станам на сярэдзіну 2011 года зарэгістравана 18 знаходак віслых пячатак баярына Рацібора ад сямі варыянтаў матрыц. Тапаграфія знаходак вельмі шырокая, так ў Крыме знойдзена 4 асобнікі, у Кіеве — 2, Кіеўскай вобласці — 2, Палтаўскай вобласці — 1, Ноўгарадзе — 2, Смаленску — 1, Курскай вобласці — 1, ва Украіне без дакладнага месца — 5 асобнікаў. Пячаткі, верагодна, належаць да перыядаў калі Рацібор быў тмутараканскім і пераяслаўскім пасаднікам.
Таксама, станам на сярэдзіну 2011 года, зарэгістравана 15 асобнікаў манет Рацібора ад розных матрыц з выявамі ідэнтычнымі пячаткам Рацібора. Асноўнае месца знаходак манет Рацібора — Таманскі паўвостраў, такім чынам, іх трэба аднесці да перыяду пасадніцтва Рацібора ў Тмутаракані.
Меў сыноў Ольбега і Фаму.
Лучана Белозі
Лучана Белозі (Luciano Bellosi;,  — , ) —]італьянскі мастацтвазнавец.
У 1969—1979 гадах працаваў ва Упраўленні мастацкіх галерэй Фларэнцыі, затым выкладаў гісторыю сярэднявечнага мастацтва ў Сіенскім універсітэце. У 2006 годже выйшаў на пенсію.
Вядомы спецыяліст па мастацтве XIII—XV стагоддзяў, асабліва тасканскім. Аўтар манаграфій «Буфальмака і „Трыумф смерці“» (Buffalmacco e il Trionfo della Morte; 1975), «Авечка Джота» (La pecora di Giotto; 1985), «Золата Сіены» (L'Oro di siena; 1996), «Чымабуэ» (1998), «„Маэста“ Дуча» (Duccio La Maestà; Галімар, 1999, французскі пераклад Луі Баналюмі). Падрыхтаваў таксама каталог усіх прац Джота, які неаднаразова перавыдаваўся на розных мовах. У 1985 годзе арганізаваў у Сіене міжнародную канферэнцыю па вывучэнні творчасці Сімонэ Марціні і падрыхтаваў публікацыю зборніка яе матэрыялаў.
Свэса
Свэса (Свеса) — пасёлак гарадскога тыпу ў Сумскай вобласці Украіны.
Насельніцтва па перапісе 2011 года складала 7 069 чалавек.
Геаграфічнае становішча
Пасёлак гарадскога тыпу Свэса знаходзіцца на беразе аднайменнай ракі. Вышыня над узроўнем мора: 159 м. На адлегласці ў 1 км размешчаны сёлы Арліўка і Шэўчэнкавэ. Да пасёлка прымыкае вялікі лясны масіў. На паўднёвым усходзе знаходзіцца заказнік мясцовага значэння, Сіня Крыныця.
Адлегласць да сталіцы (Кіеў): 288 км
Палана
Палана — пасёлак гарадскога тыпу, адміністрацыйны цэнтр Каракскай акругі (адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка з асаблівым статусам у складзе Камчацкага края). Мае статус гарадской акругі, у склад Тыгільскага муніцыпальнага раёна не ўваходзіць.
Да 1 ліпеня 2007 года пасёлак быў адміністрацыйным цэнтрам самастойнага суб’екта Расійскай Федэрацыі Каракскай аўтаномнай акругі, які ўвайшоў у склад зноў створанага Камчацкага края ў якасці адміністрацыйна-тэрытарыяльнай адзінкі з асаблівым статусам.
Размешчаны на заходнім узбярэжжы Камчаткі, на правай тэрасе ракі Палана, за 7 км ад яе ўпадзення ў Ахоцкае мора.
За 940 км ад Петрапаўлаўска-Камчацкага (для наземнага транспарту), да вёскі Тыгіль — 200 км.
Наўсікая з Даліны вятроў
«Наўсікая з Даліны вятроў» або «Наўсікая з Логу Вятроў» (風の谷のナウシカ) — поўнаметражны анімэ-фільм 1984 года, створаны японскім мультыплікатарам Хаяо Міядзакі.
Тымішаарская дыяцэзія
Тымішаарская дыяцэзія (Dioecesis Timisoarensis, Temesvári Római Katolikus Egyházmegye, Dieceza Romano-Catolică de Timișoara) — каталіцкая дыяцэзія лацінскага абраду з цэнтрам у горадзе Тымішаара, Румынія. Большасць вернікаў — этнічныя венгры.
Наўсікая з Даліны вятроў
Сюжэт
У будучыні чалавецтва, якое стагоддзямі безаглядна эксплуатавала прыроду, стала ахвярай сваёй ганарыстасці — Зямлю спасцігла жудасная экалагічная катастрофа. Квітнеючыя калісьці прамысловыя цывілізацыі сталі прахам, а паверхню планеты пакрыла гіганцкае мора Лесу, якое выпускае ў атмасферу атрутныя споры сваіх раслін. Людзям, якія засталіся ў жывых, даводзіцца жыць у цені Лесу і ягоных жахлівых казуркападобных насельнікаў, спрабуючы не дапусціць распаўсюджвання шкоднай расліннасці. Мірная Даліна вятроў — адно з царстваў, якія ўтварыліся на руінах ранейшых дзяржаў. Жыхары Даліны любяць свайго добрага кіраўніка і ягоную дачку Наўсікаю, незвычайную дзяўчынку, якая знаходзіць агульную мову з велічэзнымі казуркамі Лесу, дзіўнымі спараджэннямі парушанай экасістэмы.
Узнагароды
Паводле інфармацыі сайта «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 3 кінаўзнагародамі і яшчэ 1 намінацыяй.
Тымішаарская дыяцэзія
Гісторыя
Тымішаарская дыяцэзія (Тэмешварская па-венгерску) была заснавана 5 чэрвеня 1930 года. Адначасова Бухарэсцкая архідыяцэзія атрымала статус мітраполіі і менавіта ёй была падпарадкавана ўтвораная дыяцэзія. Дыяцэзія была створана з апостальскай адміністратуры Тымішаары, створанай у 1923 годзе.
Сучасны стан
Дыяцэзія ахоплівае тэрыторыю румынскага Баната. З 1996 года дыяцэзію ўзначальвае біскуп Марцін Роас. Кафедральны сабор дыяцэзіі — Сабор Святога Георгія. Паводле даных на 2010 год дыяцэзія налічвала 143 748 вернікаў, 73 прыходу і 87 святароў.
Андрэй Мікалаевіч Іларыёнаў
Андрэй Мікалаевіч Іларыёнаў (Андре́й Никола́евич Илларио́нов; нар., Сестрарэцк, Ленінград, РСФСР, СССР) — расійскі і палітык, грамадскі дзеяч. Старшы навуковы супрацоўнік інстытута Катана (Вашынгтон, ЗША). Заснавальнік і прэзідэнт расійскай некамерцыйнай арганізацыі «Інстытут эканамічнага аналізу». Кандыдат эканамічных навук.
У мінулым — першы намеснік дырэктара Працоўнага цэнтра эканамічных рэформаў пры Урадзе Расіі (1992—1993), кіраўнік групы аналізу і планавання пры старшыні ўрада Расіі (1993—1994), саветнік прэзідэнта Расіі Уладзіміра Пуціна па эканоміцы і давераная асоба (шэрпа) прэзідэнта РФ у «Вялікай васьмёрцы» (2000—2005).
Павел Пятровіч Пятроў
Павел Пятровіч Пятроў (Павел Петрович Петров; 13 студзеня 1882 года, вёска Салпекава Відэлібскай воласці Пскоўскай губерні, Расійская імперыя — 24 ліпеня 1967 года, Сан-Францыска, ЗША) — рускі генерал-маёр, удзельнік Першай сусветнай і Грамадзянскай войнаў. Значны дзеяч Белага руху ў Сібіры і Паволжы.
Араліевыя
Араліевыя (Araliaceae) — сямейства двухдольных раслін.
Палівода
Палівода — прозвішча.
Араліевыя
Апісанне
Дрэвы і хмызнякі, толькі некаторыя — ліяны і травы. Лісты звычайна буйныя, чарговыя, часта пальчатыя ці перыстыя, з дробнымі прылісткамі ў выглядзе перапончатых ускраін чаранкоў ці іншай будовы. Дробныя кветкі сабраны ў складаныя суквецці з парасонікаў, галовак ці каласоў. Чашачка прад-стаўлена маларазвітай суцэльнай ці зубчастай ускраінай на верхавінцы завязі. Пялёсткаў звычайна 5, яны свабодныя. Чаргуючыся з пялёсткамі, размяшчаюцца 5 тычынак. Гінецэй цэнакарпны, складаецца з 5-2 пладалісцікаў; лік гнёздаў ніжняй (толькі вельмі рэдка паўніжняй) завязі адпавядае ліку пладалісцікаў. У кожным гняздзе знаходзіцца па адным семязачатку, які развіваецца ў насенне, а адзін застаецца недаразвітым. На ўвагнутай ці, наадварот, выпуклай вярхушцы завязі знаходзіцца залозістая падушачка. Плады ў араліевых часта сакавітыя, могуць распадацца на асобныя плодзікі.
Пашырэнне
Сям’я налічвае 52 роды і 1200 відаў. Тэрыторыя распаўсюджання — трапічныя і субтрапічныя вобласці, невялікая колькасць відаў ёсць ва ўмераных зонах. У Беларусі прынамсі 2 віды — і выключна рэдкі.
Таксанамія
Спіс родаў створаны на базе даных World Checklist of Selected Plant Families Каралеўскіх батанічных садоў у К’ю :
Андрэй Сідарэнкаў
Андрэй Сідарэнкаў (нар., Сіламяэ, Эстонская ССР) — эстонскі футбаліст, абаронца талінскага «Пакара» і былы ігрок нацыянальнай зборнай Эстоніі.
Клубная кар’ера
Гуляў за розныя эстонскія клубы, найбольш паспяховым на радзіме было выступленне за талінскую «Флору». У 2008 годзе перабраўся ў чэмпіянат Даніі, гуляў спачатку за клуб вышэйшага дывізіёна «Сёнер’юск», потым за клубы ніжэйшых дывізіёнаў.
У сакавіку 2013 года перайшоў у «Гомель». У гомельскім клубе стаў асноўным левым абаронцам. Па заканчэнні сезона ў снежні 2013 года пакінуў гомельскі клуб.
У сакавіку 2014 года вярнуўся на радзіму, стаўшы іграком клуба «Калеў» з Сіламяэ, але ўжо ў красавіку пакінуў яго. У чэрвені 2014 года вярнуўся ў «Калеў». У 2016 годзе стаў іграком клуба «Ныме Калью».
У 2018 годзе перайшоў у клуб трэцяга дывізіёна Нарвегіі «Нюбергсун». У лютым 2019 года вярнуўся ў Эстонію, стаўшы іграком клуба другога дывізіёна «Легіён» з Таліна, у сезоне 2020 гуляў за яго ў Мэйстрыліізе. Пасля стаў гуляць у міні-футбол, з лета 2022 года далычыўся да «Пакара» з пятага дывізіёна.
Міжнародная кар’ера
Выступае за нацыянальную зборную Эстоніі.
Панонія
Пано́нія (Pannonia; Юліус Покарны выводзіць назву Pannonia з ілірыйскай мовы, якая выкарыстоўвае прота­інда­еўрапейскі корань *pen — вільгаць, вада, волкасць) — рэгіён у цэнтральнай Еўропе, рымская правінцыя.
Гісторыя
Першапачаткова, Панонія — вобласць пасялення ілірамоўных плямёнаў (гава-галіградская культура): панонцаў, брэўкаў, карнаў, дарданійцаў і кельцкіх плямёнаў, у прыватнасці, скардзіскаў, якія прыйшлі сюды ў IV—III стст. да н.э.
З пачатку I стагоддзя (9—10 гады) — рымская правінцыя, якая займала тэрыторыі сучасных заходняй Венгрыі, усходняй Аўстрыі, усходняй Харватыі і, часткова, Славеніі і Сербіі. Галоўнымі гарадамі правінцыйнай адміністрацыі былі Аквінк, Карнунт, Сірмій, Мурса і Петовій. Кельты, якія пражывалі ў правінцыі, жылі ў асобных паселішчах (civitates).
У 108 годзе Траян падзяліў Панонію на Верхнюю (Superior), з цэнтрам у Карнунце, і Ніжнюю (Inferior), з цэнтрам у Аквінку. Першая стала кіравацца консульскім легатам, другая — прэтарскім, а пачынаючы з Марка Аўрэлія — таксама консульскім. Першым пракуратарам Ніжняй Паноніі стаў Адрыян.
У 166 годзе ў Панонію ўварваліся лангабарды і обіі.
У 213 годзе вобласць вакол Брыгецыяна была ўключана ў Верхнюю Панонію. Адміністрацыйная рэформа Дыяклетыяна падзяліла Панонію на чатыры часткі, з галоўнымі гарадамі: Карнунт, Аквінк і Брыгецыян, Савія і Сіскія, Сірмій і Мурса.
B 214—215 гадах Панонія перажыла ўварванне квадаў, у 254 і 259—260 гадах — таксама маркаманаў і языгаў.
Нарэшце ў 396 годзе Рым быў вымушаны падаць маркаманам, квадам і вандалам, а таксама меркавана свевам, якія аселі ў Паноніі, статус федэратаў (foederati).
Акрамя горных раёнаў, тэрыторыя Паноніі была малаўрадлівай, асабліва пасля таго, як пры Пробе і Галіене былі высечаны лясы — да гэтага часу драўніна тут складала адзін з галоўных артыкулаў экспарту. Сярод сельскагаспадарчых культур пераважалі авёс і ячмень, з якога жыхары варылі піва, якое звалася sabaea. Вінаграднікі і аліўкавыя дрэвы культываваліся ў невялікіх маштабах. Пэўную ролю, апроч Норыка, адыгрывалі жалезныя і сярэбраныя капальні. Панонія была таксама вядомая за пароду ганчакоў, якая разводзілася тут для паляваля на дзіка і зубра.
У IV стагоддзі Панонія стала ўсё часцей падвяргацца набегам варвараў, і Аквінк пачаў прыходзіць у заняпад. Праз Стагоддзе рымскія абарончыя межы былі прарваны гунамі. У VI стагоддзі Панонію захапілі лангабарды.
У IX стагоддзі тут існавала славянскае Блатэнскае княства. З 1018 па 1180 гады аб'яднаная Панонія ўваходзіла ў склад Візантыі.
Тандыр
Тандыр — печка-жароўня, мангал асаблівага шарападобнага ці збанападобнага віда для гатавання рознай ежы ў народаў Азіі. Выкарыстоўваўся таксама для абагравання памяшканняў, у культавых і лекавых мэтах. Пашыраны ў краінах Пярэдняй Азіі, Магрыбе, Іспаніі, краінах Лацінскай Амерыкі, Арменіі, Кыргызстане, паўночна-заходнім Кітаі (Усходні Туркестан), на поўдні Расіі, Крыме, Таджыкістане, Туркменіі, Індыі, Узбекістане, Японіі, у Афрыцы, у народаў Балкан. Тандыр традыцыйна з'яўляецца неадменным атрыбутам унутранага двара многіх паўднёвых народаў. Адрозніваецца вялікай цеплаёмістасцю і эканамічнасцю пры расходзе паліва (дроў), паколькі тандыр родам з месцаў, дзе драўніны заўсёды было небагата. Можа быць як стацыянарным, так і пераносным.
Паходжанне і этымалогія
Эвалюцыя тандыра адбывалася на працягу апошніх пяці тысячагоддзяў. На пачатковым этапе свайго існавання ён рабіўся ўручную з гліны і іграў важную ролю ў кульце вогнепаклонства. Тандыр паходзіць з Месапатаміі і на акадскай мове назва гучала як «цінуру». У сярэднія вякі ён стаў культавым прадметам двара ў сярэднеазіяцкіх вогнепаклоннікаў сартаў. У Закаўказзі ўпамінанні пра шырокія тандыры датуюцца Х—ХІ стагоддзямі. У розных варыянтах напісання гэта слова сустракаецца і ў іншых мовах: у Азербайджане — «тäндыр», у Арменіі — «танір» і «тундыр», у Грузіі — «танэ», у Індыі — «тандур», у Таджыкістане — «танур», Усходнім Туркестане — «танур», у Узбекістане — «тандыр». У Іспаніі і краінах Лацінскай Амерыкі, роўна як і на паўднёвым захадзе ЗША, існуе разнавіднасць тандыра «чыменея», якая ўзыходзіць да арабскіх і берберскіх традыцый. Сучасныя тандыры часта таксама закладваюцца ўручную, але пры іх будаванні ўсё часцей выкарыстоўваюцца цэмент (для падмурка) і цэгла (для сценак).
Варсянкакветныя
Варсянкакветныя (Dipsacales) — парадак кветкавых двухсемядольных раслін.
Батанічнае апісанне
Уключае невялікія дрэвы, хмызнякі (іншы раз ліяны) ці травы з процілеглымі або (радзей) кальчаковымі, рэдка пачаргова простымі цэльнымі лопасцевымі ці, радзей, перыстымі лістамі, звычайна без прылісткаў або з рудзіментарнымі прылісткамі. Кветкі ў рознага роду суквеццях, звычайна двухполыя, актынаморфныя ці зігаморфныя, 4-5-членныя, са зрослым венчыкам. Долі венчыка чарапітцавыя ці, іншы раз, створкавыя. Тычынкі прымацаваны да трубкі ці зева венчыка, у аднолькавым ліку з долямі венчыка ці ў меншай колькасці. Гінецэй цэнакарпны ці псеўдаманамерны, з 5-2 карпел, са свабоднымі ці больш-менш зрослымі стылодыямі; завязь ніжняя ці, рэдка, паўніжняя, з адным-многімі семязачаткамі ў кожным гняздзе ці ў адзінкавай фертыльнай карпеле. Плады розных тыпаў — раскрывальныя і нераскрывальныя.
Насенне з цэлюлярным (спачатку ўтвараюцца клетачныя абалонкі) эндаспермам.
Вялікая царква (Кечкемет)
Царква пабудавана ў 1774—1779 гг. па праекце манаха-піяра Гашпара Ошвальда ў стыль цопф (позняе ракако). Аздабленнем храма займаўся Болдзіжар Фішар.
На вонкавай сцяне сабора пад вежай знаходзяцца тры мемарыяльныя пліты: героям нацыянальна-вызваленчай барацьбы венгерскай рэвалюцыі 1848—1849 гадоў і загінулым героям Першай і Другой сусветных войнаў.
Усярэдзіне храм вялікі: 62 м у даўжыню, 25 м у шырыню і прыкладна 20-25 м у вышыню. Фрэскі на скляпеннях сабора стварыў Ферэнц Лохр, а астатні дэкор - Ігнац Рошкавіч. Праца над фрэскамі была скончана ў 1778 г. Кампазіцыя складаецца з 24 сцэн, якія адлюстроўваюць Узвіжанне Крыжа на нябёсы. Пад саборам размешчаны склеп.
Мінск (гасцініца)
«Мінск» — гасцініца ў Мінску, размешчаная на паўночна-ўсходнім боку плошчы Незалежнасці, па адрасе праспект Незалежнасці, 11.
Гісторыя
У пачатку ХХ стагоддзя на месцы гасцініцы «Мінск» знаходзіліяся невялікі дом Шапіра (рог Захар’еўскай і Каломенскай вуліц, 37/5), у якім размяшчалася гасцініца «Нова-Берлін» (архітэктар Курвуазье) на 9 нумароў, якая належалая некаму Гордану, і дом Пераца з майстэрняй і крамай абутку М. Я. Фрыдлянда, які скупляў рамесныя вырабы збяднелых шаўцоў.
Гасцініца «Мінск» пабудавана ў 1958 г. (архіт. Г. Баданаў) з цэглы. Будынак размяшчаўся на праспекце і плошчы імя Леніна, меў 6 паверхаў і 265 нумароў на 447 месцаў. Гасцінічны комплекс быў адным з найбольш добраўпарадкаваных і камфартабельных устаноў падобнага тыпу, паколькі ў кожным нумары быў прадугледжаны поўны санвузел, тэлефон, тэлевізар, у будынку знаходзіліся рэстаран, кафэ, кругласутачны буфет.
Другі корпус быў пабудаваны і пачаў функцыянаваць у 1969 годзе, меў 7 паверхаў (адзін тэхнічны) і 105 нумароў на 324 месцы. Ва ўсіх нумарах — тэлефон, тэлевізар, поўны санвузел (акрамя пяці нумароў). На шостым паверсе размяшчаўся рэстаран, на першым — кафэ, на чатырох паверхах — буфеты. У 1991 годзе была праведзена рэканструкцыя нумароў корпуса № 1.
У 1995 годзе гасцінічны комплекс «Мінск» увайшоў у структуру Кіраўніцтва справамі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, а ў 2001 годзе быў унесены ў дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь.
У сакавіку 2001 года пачалася рэканструкцыя гасцінічнага комплексу «Мінск», якая доўжылася да снежня 2002 года. 18 снежня 2002 года камітэт стандартызацыі, метралогіі і сертыфікацыі пры Савеце міністраў Рэспублікі Беларусь сумесна з Міністэрствам спорту і турызму прысвоілі гасцініцы катэгорыю «4 зоркі».
20 снежня 2002 года адбылося афіцыйнае адкрыццё гатэля пасля рэканструкцыі з удзелам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь Аляксандра Лукашэнкі.
2 снежня 2021 года гасцініца ўвайшла ў чорны спіс Еўрасаюза. 20 снежня «Мінск» ў свой санкцыйны спіс уключыла Швейцарыя. 22 снежня да адпаведнага пакета санкцый ЕС далучыліся Албанія, Ісландыя, Ліхтэнштэйн, Нарвегія, Паўночная Македонія, Сербія, Чарнагорыя.
Архітэктура
Уяўляе сабой шасціпавярховы Г-падобны ў плане будынак. Фасады вырашаны ў простых лаканічных формах. Пластычную выразнасць надаюць лоджыі на 5—6-м паверхах. Уваход вылучаны асіметрычна размешчаным арачным парталам на вышыню 1—3-га паверхаў, дэкарыраваным архівольтам. Будынак пастаўлены на масіўным гранітным цокалі, сцены завершаны карнізам спрошчанага профілю. На 3—6-м паверхах размешчаны жылыя нумары на 1—2 месцы, на 1-м і 2-м — вестыбюль з прасторным холам, рэстаран, кафэ, службовыя і дапаможныя памяшканні. У 1969 г. прыбудаваны дадатковы шасціпавярховы Г-падобны ў плане корпус (архіт. Г. Сысоеў. Дз. Кудраўцаў, С. Мусінскі). Кампазіцыя фасадаў заснавана на чляненні гарызантальных і вертыкальных жалезабетонных рэбраў, галоўны ўваход вылучаны вынасным казырком.
У скверы перад будынкам гасцініцы ў 1977 г. з боку вуліцы Свярдлова пабудаваны фантан «Юнацтва».
Дзмітрый Пятровіч Кудраўцаў
Дзмітрый Пятровіч Кудраўцаў (нар., в. Пакроўка, Гайскі раён,  — ) — беларускі архітэктар. Муж архітэктара Аксаны Ткачук.
Біяграфія
Скончыў у 1958 годзе Інстытут жывапісу, скульптуры і архітэктуры імя Рэпіна ў Ленінградзе. У 1958—1960 гадах працаваў старшым архітэктарам у інстытуце «Белдзяржпраект», у 1960—1975 гадах у інстытуце «Мінскпраект», у 1975—1978 гадах кіраўнік майстэрні ў інстытуце «Белжылпраект», з 1978 года галоўны спецыяліст майстэрні, галоўны архітэктар праектаў у інстытуце «Мінскпраект» (галоўны архітэктар праектаў).
Член Саюза архітэктараў СССР з 1961 года. Пражываў у Мінску.
Творчасць
Асноўныя работы (усе ў Мінску): 9-павярховы жылы дом з магазінам «1000 дробязей» на пл. Калініна (1959), 11-павярховыя жылыя дамы на бульвары Луначарскага (1965—1972), 2-я чарга гасцініцы «Мінск» (1969; усе ў сааўтарстве), 9-павярховыя жылыя дамы ў мікрараёне Чыжоўка (1967), забудова 3-й чаргі Ленінскага праспекта (1970), НДІ сродкаў аўтаматызацыі на праспекце Ф. Скарыны (1977, у сааўт.), музычнай школы па вул. Радыстаў (1973), рэканструкцыя будынка тэатра імя Я. Купалы (1977), інжынерны корпус Мінскага метрапалітэна на пл. Незалежнасці (1981, у сааўт.).
Узнагароды
1-я прэмія на рэспубліканскім конкурсе за праект забудовы вуліцы Няміга ў Мінску (1971).
Сям’я
У шлюбе з архітэктарам Аксанай Фёдараўнай Ткачук.
Мікалай Раманавіч Ірыкоў
Мікалай Раманавіч Ірыкоў (, в. Верхняя Казарма, БАССР —, Чугуіўскі раён, Украіна) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1943).
Біяграфія
Скончыў 7 класаў сярэдняй школы. У 1940 годзе скончыў Зілаірскае педагагічнае вучылішча. Працаваў дырэктарам Нованікольскай сярэдняй школы.
У Чырвоную Армію прызваны ў студзені 1940 года. Скончыў палкавую танкавую школу. Член ВКП (б) з 1942 года.
У баях Вялікай Айчыннай вайны з 1942 года. 16 сакавіка 1943 года танкавую частку, у якой служыў атакавалі сілы суперніка, у ліку якіх была і танкавая дывізія СС. Танк малодшага лейтэнанта Ірыкава падбіў 3 нямецкія машыны, але і сам быў падбіты.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 19 чэрвеня 1943 года за «ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм» малодшаму лейтэнанту Мікалаю Раманавічу Ірыкову прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медаля «Залатая Зорка» (пасмяротна).
Упраўленне дзяржаўнай бяспекі (Венгрыя)
Упраўленне дзяржаўнай бяспекі (Államvédelmi Hatóság, AVH) — служба дзяржбяспекі ў другой Венгерскай Рэспубліцы і Венгерскай Народнай Рэспубліцы, якая існавала ў 1945—1956 гадах.
Гісторыя
1 лютага 1945 года быў створаны палітычны дэпартамент пры паліцыі Будапешта — PRO. У 1946 годзе PRO быў рэарганізаваны ў Дэпартамент дзяржаўнай бяспекі (Államvédelmi Osztály, AVO), а ў 1950 годзе — пераназваны ў Кіраванне дзяржаўнай бяспекі (AVH).
Падчас кіравання «лепшага венгерскага вучня Сталіна» Мацьяша Ракашы УДБ праводзіла палітыку выкаранення іншадумства, а таксама была інструментам Сіваграка ў змаганні супраць яго палітычных апанентаў (прыкладам, Ласла Райка). «Росквіт» УДБ давёўся на канец 40-х — 1953. Дзяржбяспека (AVH) налічвала ў штаце 28 тыс. чал. Ім дапамагалі 40 тыс. інфарматараў. На мільён жыхароў Венгрыі АВХ завяла дасье — больш за на 10 % усяго насельніцтва, улучаючы старых і дзяцей. З іх 650 тысяч падпалі пад пераследам, у тым ліку каля 400 тысяч — турэмныя зняволенні.
Пасля смерці Сталіна ў 1953 годзе пачаўся перыяд адноснай лібералізацыі, злучаны з прыходам на пасаду старшыні Савета Міністраў ВНР Імрэ Надзя, які, аднак, у 1955 годзе быў зняты з пасады.
УДБ і паўстанне 1956 года
УДБ згуляла значную ролю ў Венгерскім паўстанні 1956 года. Супраць УДБ часцяком была скіравана нянавісць паўстанцаў, і ў выніку многія супрацоўнікі УДБ былі забіты, прытым некаторыя былі забіты вельмі жорсткім чынам.
Мелання Трамп
Мяла́ння Трамп (Melania Trump), у дзявоцтве — Кнаўс (Knavs: нар., Сеўніца, СРС, СФРЮ) — былая славенская і амерыканская фотамадэль, жонка (з 2005) 45-га прэзідэнта ЗША Дональда Трампа і «першая лэдзі» ЗША (2017—2021).
Ігуменка (прыток Волмы)
Ігуменка — рака ў Мінскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Волма. На рацэ стаіць Чэрвень, які да 1923 года называўся Ігумен.
Крупеніна
Крупеніна — тапонім.
Ігар Ігаравіч Палівода
Ігар Ігаравіч Палівода (,, Башкірская АССР — , Мінск) — беларускі кампазітар, піяніст.
Біяграфія
Нарадзіўся 16 мая 1950 года ў Стэрлітамаку ў сям’і музыканта. У тым жа годзе сям’я пераехала ў Мінск.
У 1957 годзе паступіў у музычную школу пры Беларускай дзяржаўнай кансерваторыі на фартэпіяннае аддзяленне ў клас прафесара Р. І. Шаршэўскага. У 1968—1974 гадах працягваў навучанне ў яго ж у кансерваторыі. У 1973 годзе студэнтам IV курса БДК стаў дыпламантам Усесаюзнага конкурсу піяністаў у г. Мінску. У 1974 годзе служыў у шэрагах Савецкай Арміі.
У 1975 годзе пачаў працаваць у Канцэртна-эстрадным бюро Беларускай дзяржаўнай філармоніі (супрацоўнічаў у брыгадзе канферансье В. Сінайскага і А. Рыжковай, а таксама ў эстрадным аркестры рэстарана г. Заслаўя ў якасці піяніста).
У 1978 годзе ў сувязі з раптоўнай хваробай піяніста А. Гілевіча і неабходнасцю тэрміновай замены быў запрошаны Уладзімірам Мулявіным у ансамбль «Песняры».
У 1983 годзе ў другі раз паступіў у Белдзяржкансерваторыю на кампазітарскае аддзяленне ў клас прафесара Дзмітрыя Смольскага; па заканчэнні навучання ў 1988 годзе на працягу года ізноў працаваў у ансамблі «Песняры».
З восені 1989 года сумяшчаў працу аранжыроўшчыка ў Дзяржаўным канцэртным аркестры Беларусі пад кіраўніцтвам Міхаіла Фінберга з удзелам у джазавым калектыве Ігара Сафонава «Пяты вугал».
Памёр 28 лютага 1996 года ў Мінску ад сардэчнага прыступу.
Творчасць
Ігар Палівода — аўтар песень на вершы беларускіх паэтаў Леаніда Пранчака, Рыгора Барадуліна, Генадзя Бураўкіна, Вольгі Іпатавай, Уладзіміра Някляева і інш.
Песня Ігара Паліводы на словы Леаніда Пранчака «Маладзечна», напісаная ў 1993 годзе, стала візітнай карткай Маладзечанскага фестывалю беларускай песні і паэзіі.
Тачпад
Тачпад (touchpad — сэнсарная пляцоўка), сэнсарная панэль — указальная прылада ўводу, часцей за ўсё ўжываецца ў ноўтбуках. Таксама існуюць мадэлі клавіятур, сумешчаныя з тачпадам.
Як і іншыя ўказальныя прылады, тачпад звычайна ўжываецца для кіравання «указальнікам» шляхам перасоўвання пальца па паверхні прылады. Тачпады маюць разнастайныя памеры, але звычайна іх плошча не перавышае 50 см². Форма ўвасаблення - часцей за ўсё прастакутнік, але існуюць мадэлі і ў форме круга.
Кампанія Apple традыцыйна выкарыстоўвае для пазначэння тачпада слова «трэкпад» (trackpad).
Гісторыя
У 1988 годзе Джордж Герфайдэ (George E. Gerpheide) вынайшаў сэнсарную пляцоўку (тачпад). Фірма Apple ліцэнзавала яго праект і пачала ўжываць яго ў сваіх ноўтбуках PowerBook, пачынаючы з 1994 года. З тых пор тачпад стаў найбольш распаўсюджанай прыладай кіравання курсарам для ноўтбукаў.
Прынцып дзеяння
Работа тачпадаў заснавана на вымярэнні ёмістасці пальца ці вымярэнні ёмістасці паміж сэнсарамі. Ёмістныя сэнсары змешчаны ўздоўж вертыкальнай і гарызантальнай восей тачпада, што дазваляе вызначыць каардынату пальца з патрэбнай дакладнасцю.
Паколькі работа прылады заснавана на вымярэнні ёмістасці, тачпад не будзе працаваць, калі вадзіць па ім якім-небудзь неправодзячым прадметам, напрыклад канцом алоўка. У выпадку ужывання тачпад будзе працаваць толькі пры дастатковай плошчы дотыку. (Паспрабуйце кранацца тачпада пальцам толькі трошкі). Вільготныя пальцы ускладняюць працу тачпада.
Характарыстыкі
Тачпады з'яўляюцца прыладамі з даволі нізкім разрозненнем. Гэтага досыць для ўжывання іх у штодзённай рабоце за камп'ютарам (офісныя праграмы, вэб-браўзеры, лагічныя гульні), але ускладняе работу ў графічных праграмах і робяць вельмі нязручнай гульню ў 3D-шутэрах.
Аднак у тачпадаў ёсць і шэраг пераваг, у параўнанні з іншымі маніпулятарамі:
Тачпады ноўтбукаў Apple, Asus, а таксама амаль любыя ад Synaptics (з дапамогай асобнай праграмы ) могуць імітаваць націсканне правай кнопкі і кола без ужывання дадатковых кнопак: Таксама маюцца разнастайныя жэсты, у якіх ужываюцца і чатыры пальцы.
Тачпад адключаецца на ноўтбуку спалучэннем клавішаў Fn (побач з кнопкай Ctrl)+F10 (ці + адна з кнопак ад F1 да F12). На некаторых ноўтбуках тачпад адключаецца асобнай кнопкай (напрыклад Acer Aspire 5738G).
Асноўныя вытворцы
Асноўныя вытворцы тачпадаў:
Begin Again (песня Тэйлар Свіфт)
«Begin Again» (бел. «Пачынаецца зноў») — другі сінгл амерыканскай кантры-поп спявачкі Тэйлар Свіфт з яе чацвёртага студыйнага альбома «Red». Кампазіцыя была напісана самой спявачкай, а з прадзюсіраваннем ёй дапамагалі Дэн Хаф і Нэйтан Чапмэн. Першапачаткова трэк быў выпушчаны 25 верасня 2012 года як прома-сінгл. Пазней лэйбл Big Machine прадставіў яго ў якасці другога паўнавартаснага сінгла з будучага альбома артысткі.
«Begin Again» атрымала адабрэнне музычных крытыкаў. Многія пазітыўна ацанілі вяртанне Свіфт да каранёў музыкі кантры, якая зрабіла яе папулярнай выканаўцай. Тэкст песні апісвае сітуацыю, калі чалавек улюбляецца зноў, перажыўшы цяжкае растанне з папярэднім палюбоўнікам. Кампазіцыя дасягнула верхняй дзясяткі галоўнага амерыканскага чарта Billboard Hot 100. На цяперашні час сінгл мае шэсць плацінавую сертыфікацыю ў ЗША.
«Begin Again» атрымала некалькі музычных узнагарод і намінацый, у тым ліку на прэмію Грэмі.
Інфармацыя
«Begin Again» стала другім сінглам да чацвёртага студыйнага альбома Тэйлар «Red». У яе стварэнні ўдзельнічалі сама спявачка, а таксама Дэн Хаф і Нэйтан Чапмэн. Паводле адной з найбольш папулярных тэорый, песня прысвечана Джэйку Джыленхалу. Упершыню спявачка прадставіла кампазіцыю ў тэлепраграме Good Morning America 24 верасня 2012 года. Афіцыйны рэліз адбыўся ў iTunes на наступны дзень, 25 верасня. Першапачаткова меркавалася выпусціць песню ў якасці прома-сінгла. Пазней лэйбл вырашыў, што песня стане другім афіцыйным сінглам з «Red», і яна зайграла на кантры-радыё 1 кастрычніка. Лімітаваная версія сінгла на кампакт-дысках была выпушчана ў продаж 23 кастрычніка і распаўсюджвалася эксклюзіўна праз Amazon.com і афіцыйную інтэрнэт-краму Свіфт.
Тэйлар Свіфт распявадае пра кампазіцыю:
«Begin Again» — гэта класічная кантры-кампазіцыя. Згодна з выдадзенымі нотнымі лістамі, яна запісана ў павольным тэмпе ў 76 удараў у хвіліну, у памеры такту ў 4/4. Асноўная гарманічная паслядоўнасць кампазіцыі, запісанай у танальнасці соль мінор, складаецца з акордаў: G — C(add2) — G/B.Вакал Свіфт ахоплівае ноты ад D3 да B4.
Колькасць прададзеных копій сінгла ў першы тыдзень склала 299,000 асобнікаў, што дазволіла яму дэбютаваць на першым месцы ў Billboard Hot Digital Songs і сёмым — у Billboard Hot 100. Акрамя таго, песня дасягнула ўмеранага поспеху ва ўсім свеце.«Begin Again» стаў шостым хітом першай пяцёркі Свіфт ў Канадзе, а таксама дасягнуў топ-20 у Аўстраліі і топ-10 у Новай Зеландыі.
Здымкі відэакліпа прайшлі ў Парыжы, і ён быў прадстаўлены 3 кастрычніка. Рэжысёрам выступіў Філіп Эндлмэн.
Патаемнае пасланне — «Цяпер я нашу абутак на абцасах».
Крытычныя водгукі
Песня атрымала станоўчыя водгукі ад музычных крытыкаў, многія з якіх хвалілі Свіфт за аўтарскае майстэрства. Taste Of Country даў кампазіцыі 4 балы з 5, апісаўшы яе, як «глыток свежага паветра, які, як мы спадзяемся, кажа пра сапраўдны тон яе будучага альбома». Entertainment Weekly пісаў, што кампазіцыю можна апісаць, як «добра зробленую песню пра каханне» і адзначаў талент Свіфт у «вылучэнні моманту з жыцця і ўменні разгарнуць яго да паўнавартаснага аповяду». Popcrush дала песні 4 балы з 5, адзначыўшы, што «Свіфт намалявала яркую карціну першага спаткання, якое ідзе за цяжкім разрывам». Аглядальнік Roughstock таксама даў песні 4 балы з 5, адзначыўшы, што «песня стала велізарным крокам наперад для Тэйлар».
«Begin Again» атрымала некалькі музычных узнагарод і намінацый, у тым ліку на прэмію Грэмі.
Аляхновічы
Аляхно́вічы (, Олехновичи) — аграгарадок у Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. З’яўляецца цэнтрам Аляхновіцкага сельсавета.
Гісторыя
Першая пісьмовая згадка — 1781 год.
Уваходзіла ў склад Вілейскага павета Расійскай імперыі. У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Краснае.
Фердынанд Фош
Фердынанд Фош (Ferdinand Foch;, — , ) — французскі ваенны дзеяч, маршал Францыі з 6 жніўня 1918.
Раннія гады
Сын чыноўніка, праўнук салдата войска Напалеона. Навучаўся ў езуіцкіх каледжах. Пад час франка-прускай вайны ў 1870 пайшоў добраахвотнікам. Служыў у 4-ым палку пяхоты, але не прымаў удзел у ваенных дзеяннях. Дэмабілізаваны ў сакавіку 1871. Навучаўся на палітэхніка ў Парыжы. Скочыў інжынерную афіцэрскую школу артылерыі. У 1874 атрымаў званне афіцэра ў 24-ым палку артылерыі. У 1887 скончыў Акадэмію Генеральнага штаба (АГШ). У 1887—1889 служыў у 3 аддзеле Генеральнага штаба. З 1890 выкладчык стратэгіі ў АГШ. Напісаў шэраг прац пра выкарыстанне напалеонаўскай тактыкі ў тагачасных варунках. У 1895—1901 прафесар АГШ. Пасля памочнік камандуючага 20-га палка артылерыі.
У 1903 атрымаў чын палкоўніка і 35-ы полк артылерыі. З 1905 генерал брыгады з вызначэннем на каменданта АГШ. З 1911 камандуючы 14-й дывізіі, з 1912 8-га армейскага корпуса, з 1913 20-га армейскага корпуса. На яго чале распачаў удзел у Першай сусветнай вайне.
Першая сусветная вайна
Напачатку Першай сусветнай вайны ў жніўні XX армейскі корпус пад камандаваннем Фоша браў удзел у «Пагранічнай бітве» і «Латарынгскай аперацыі». З 28 жніўня 1914 камандуючы армейскай групоўкі ў складзе 9 i 11 КА, 42 дывізіі пяхоты і 2 дывізіі кавалерыі. 4 верасня тая групоўка перайменавана ў 9-ю армію. Пад час Бітвы на Марне яго армія праявіла гераізм і мужнасць. 4 кастрычніка прызначаны памочнікам галоўнакамандуючага ген. Жофра. Каардынаваў усе арміі на Поўначы Францыі.