cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Крысціян Эрыксен
«Аякс»
У пачатку студзеня 2010 года Марцін Ёль перавёў Эрыксена з юнацкай каманды ў асноўную. Малады датчанін адправіўся на міжсезонны збор з асноўнай камандай у Партугалію і прыняў удзел у некалькіх таварыскіх гульнях. У сярэдзіне студзеня 2010 года Крысціян быў упершыню ўключаны ў заяўку асноўнага складу на маючы адбыцца матч чэмпіянату Нідэрландаў супраць клуба «НАК Брэда». 17 студзеня ў гульні супраць НАКа Эрыксен ва ўзросце 17 гадоў афіцыйна дэбютаваў за каманду, адгуляўшы 85 хвілін, Крысціян быў заменены на Сіма дэ Ёнга, а матч скончыўся ўнічыю 1:1. У пачатку красавіка 2010 года Эрыксен падоўжыў свой кантракт з клубам да 30 чэрвеня 2014 года.
«Тотэнхэм Хотспур»
30 жніўня 2013 года было абвешчана, што Крысціян стаў іграком клуба «Тотэнхэм Хотспур». Лічыцца, што ўгода абыйшлася англійскаму клуба ў 11 млн фунтаў стэрлінгаў, пасля таго як Эрыксен прайшоў медыцынскае абследаванне ў клубе.
NGC 5067
NGC 5067 — падвойная зорка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Крысціян Эрыксен
«Інтэрнацыянале»
28 студзеня 2020 года міланскі «Інтэрнацыянале» абвясціў аб пераходзе Эрыксена, кантракт быў падпісаны да лета 2024 года.
29 кастрычніка 2021 года было абвешчана, што Эрыксен больш не зможа гуляць у Серыі A з-за сардэчнага дэфібрылятара, імплантаванага пасля спынення сэрца падчас чэмпіянату Еўропы (такія апараты забаронены ў чэмпіянаце Італіі). У гэты час футбаліст праводзіў аднаўляльныя індывідуальныя трэніроўкі з «Одэнсэ», рыхтуючыся да вяртання ў вялікі футбол. 17 снежня 2021 года «Інтэр» паведаміў, што кантракт з Эрыксенам па ўзаемнай згодзе быў разарваны.
«Брэнтфард»
31 студзеня 2022 года падпісаў шасцімесячны кантракт з «Брэнтфардам», за які правёў 11 матчаў у Прэм’ер-лізе і забіў адзін гол.
«Манчэстэр Юнайтэд»
15 ліпеня 2022 года ў якасці свабоднага агента далучыўся да «Манчэстэр Юнайтэд», падпісаўшы трохгадовы кантракт.
Міжнародная кар’ера
Крысціян атрымаў сваё першае запрашэнне ў склад нацыянальнай зборнай Даніі ў лютым 2010 года, дэбютаваўшы ў таварыскім матчы супраць зборнай Аўстрыі ў сакавіку.
Дасягненні
«Аякс»:
«Інтэрнацыянале»:
«Манчэстэр Юнайтэд»:
Беларуска-літоўскія адносіны
Дыпламатычныя адносіны паміж Рэспублікай Беларусь і Літоўскай Рэспублікай усталяваны 30 снежня 1992 г. У 1993 г. адкрыліся пасольства Беларусі ў Вільні і пасольства Літвы ў Мінску.
11 сакавіка 1990, Вышэйшая Рада Літоўскай ССР абвясціла аддзяленне ад Савецкага Саюза і намер аднавіць незалежную Рэспубліку Літву.
Прэзідыум Вярхоўнага Савета БССР прыняў 29 сакавіка 1990 г. заяву «Аб вяртанні БССР беларускіх зямель пры выхадзе Літоўскай ССР з Саюза ССР», у якой было сказана, што ў выпадку выхаду Літвы са складу СССР Беларуская ССР будзе патрабаваць вярнуць ёй беларускія землі — горад Вільню і Віленскую вобласць, Свянцянскі і часткі тэрыторыі яшчэ пяці раёнаў Літвы, якія ў 1939—1940 гг. Літве аддаў І. Сталін у якасці дара за яе ўваходжанне ў склад СССР. Гэта заява, зробленая па падказцы з Крамля, не сустрэла пазітыўных водгукаў з боку грамадска-палітычных колаў Беларусі. Тэрытарыяльныя патрабаванні да Літвы не падтрымаў новы склад Вярхоўнага Савета БССР, які пачаў працаваць у маі 1990 г. Аднак заяву ад 29 сакавіка 1990 г. ускосна ўхваліў прэзідэнт СССР М. Гарбачоў, які на прэс-канферэнцыі ў Вашынгтоне 3 чэрвеня 1990 г. заявіў, што тэрыторыя Літвы ўключае пяць раёнаў, раней якія належалі Беларусі.
У лютым 1995 года падчас афіцыйнага візіту ў Літву Аляксандр Лукашэнка падпісаў Дагаворы аб добрасуседстве і супрацоўніцтве і аб дзяржаўнай граніцы. З мэтай пашырэння памежнай супрацы ў верасні 1997 г. Беларусь і Літва ўзялі ўдзел у стварэнні еўрарэгіёна «Нёман». У верасні 1998 г. да яго дадаўся еўрарэгіён «Азёрны край». У 1999 г. ўрад Літвы прыпыніў сувязі з урадам Беларусі на вышэйшым узроўні.
25 мая 2007 года, упершыню з 2000 года, адбылася сустрэча міністраў замежных спраў на памежным КПП «Каменны Лог — Медзінінкай (Меднікі)». У кастрычніку 2007 года ў Літве пабываў старшыня ўрада Беларусі Сяргей Сідорскі для адкрыцця ў Вільні чарговай выстаўкі «Беларусь-ЭКСПА». У лістападзе 2007 года пасля далучэння да Шэнгенскага пагаднення аб паездках грамадзян урад Літвы павысіў кошт уязной візы для беларусаў з 5 да 60 еўра. Па стане на канец 2007 года пабрацімскія адносіны падтрымлівалі 24 акругі і гарады Беларусі і Літвы.
Старшыня камітэта па замежных справах Сойма Літвы Юсцінас Каросас 5 жніўня 2008 года заклікаў унесці прапанову аб спыне палітычнай ізаляцыі Беларусі па прычыне яе безвыніковасці на бліжэйшым паседжанні Еўрапейскага Савета. Яго падтрымаў старшыня Сойма Чэславас Юршэнас. Другая сустрэча старшыняў урадаў (з Гедзімінам Кіркіласам) адбылася 2 верасня 2008 года ў Друскеніках. 11 верасня 2008 года ў Троках у нефармальнай абстаноўцы сустрэліся міністры замежных спраў. 29 снежня 2008 года міністр замежных спраў Беларусі Сяргей Мартынаў сустрэўся з літоўскім калегам Вігаўдасам Ушацкасам другі раз.
З 2012 года пасол Беларусі ў Літве — Аляксандар Кароль.
4 чэрвеня 2021 года, МЗС Літвы абвінаваціла Беларусь у спробе ўмяшання ў дыпламатычную пошту і выклікала амбасадара Беларусі, каб уручыць ноту пратэсту па гэтым пытанні. Літоўскага кур’ера, які выехаў на машыне з Вільнюса з дакументамі, прызначанымі для пасольства Літвы ў Беларусі, беларускія памежнікі папрасілі адкрыць запячатаны кантэйнер, паведамілі ў Міністэрстве замежных спраў Літвы. Паводле Міністэрства, кур’ер адмовіўся адкрыць кантэйнер і быў павернуты назад ад мяжы, што парушыла правілы міжнароднай дыпламатычнай дзейнасці: Венскую канвенцыю аб дыпламатычных зносінах.
Раз’езд 359 км
Раз’езд 359 км — раз’езд у Карагандзінскай вобласці Казахстана. Знаходзіцца ў падпарадкаванні гарадской адміністрацыі Жэзказгана. Уваходзіць у склад Кенгірскай сельскай акругі. Код КАТА — 351839805.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва раз’езда складала 4 чалавекі (3 мужчыны і 1 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у раз’ездзе пражывалі 4 чалавекі (2 мужчыны і 2 жанчыны).
Мазырскае Палессе
Уяўляе сабой раўніну, узнятую над Прыпяцкім і Гомельскім Палессем на 15—20 м. Межамі яго з'яўляюцца рэкі Прыпяць, Убарць, а таксама адгор'і Оўруцкага кража. Тут знаходзіцца Мазырская града, якая мае вышыні, найвялікшыя не толькі для Мазырскага, але і для ўсёй тэрыторыі Палесся.
У тэктанічных адносінах прымеркавана да цэнтральнай часткі Прыпяцкага прагіну. Крышталічны фундамент перакрыты асадкавай тоўшчай верхняга пратэразою, палеазою (асабліва развіта верхнедэвонская саляносная тоўшча магутнасцю 3500 м) і кайназою. Антрапагенавая тоўшча (магугнасць 40—140 м) складзена з адкладаў бярэзінскага і дняпроўскага зледзяненняў і галацэнавых (алювіяльных, эолавых, балотных).
Пераважаюць вышыні 150—160 м, найбольшая 221 м. Мазырскае Палессе — выразная раўніна, якая ўзвышаецца над навакольнай мясцовасцю на 10—20 м. Большая частка яе пласкахвалістая водналедавіковая раўніна з асобнымі дэнудаванымі ўзгоркамі. Ваганні адносных вышынь 3—5, радзей 7 м. Вылучаюцца шырокія лагчыны з тарфянікамі. У міжрэччы рэк Батыўля і Чэрцень участак азёрна-алювіяльнай нізіны. У паўночна-ўсходняй частцы на правабярэжжы р. Прыпяць захаваліся краявыя ледавіковыя ўтварэнні Мазырскай грады.
Града канчаткова ўтворана дняпроўскім ледавіком. Складзена з марэны (супескі, суглінкі, гліны, пяскі, жвірова-галечны матэрыял), якая перакрыта водна-ледавіковымі пяскамі з рэдкай галькай і жвірам, на паўночных і паўночна-ўсходніх схілах — лёсападобнымі супескамі. Трапляюцца гляцыядыслакацыі з палеагенавых і неагенавых парод. Мае выгляд слабавыгнутых у паўднёва-заходнім напрамку палос дробных град і ўзгоркаў. Перавышэнне над урэзам вады Прыпяці 94 м. Паўночныя і ўсходнія схілы звернуты да Прыпяці, стромкія, абрывістыя, адносныя вышыні над урэзам вады 50—70 м. Паўднёвыя схілы пакатыя, паступова зліваюцца з водна-ледавіковай раўнінай. Мазырская града моцна расчлянёная, глыбіня яроў дасягае 40—60 м. На схілах тэрмакарставыя і суфазійныя западзіны.
Паверхня Мазырскага Палесся ўскладнена дзюнамі, забалочанымі катлавінамі. Даліны рэк маюць нязначную глыбіню, забалочаныя, месцамі з дзюннымі градамі.
Карысныя выкапні: каменная соль, легкаплаўкія гліны, будаўнічыя пяскі, торф, мінеральныя воды.
Сярэдняя тэмпература студзеня -6,4 °С, ліпеня 18,8 °С, ападкаў 600 мм за год.
Рачная сетка належыць да басейна р. Прыпяць, найбольшая рака Славечна з прытокамі Батыўля і Чэрцень.
Пераважаюць дзярнова-падзолістыя глебы і дзярнова-падзолістыя забалочаныя супясчана-пясчаныя, на лёсападобных адкладах — дзярнова-палева-падзолістыя сугліністыя.
Лясістасць да 50% тэрыторыі. Пашыраны хваёвыя, шыракаліста-хваёвыя лясы, дубровы. На забалочаных нізінах трапляюцца бярозавыя і чорнаальховыя лясы. У поймах дробных рэк — злакавыя лугі. Пераважаюць нізінныя балоты.
Пад ворывам 12%, пад сенажацямі і пашай 11% тэрыторыі. Утвораны ландшафтны заказнік Мазырскія Яры.
Мяшчанская слабада
Мяшчанская слабада  — гістарычны раён Масквы, які быў месцам кампактнага пражывання беларусаў у другой палове XVII — пачатку XVIII ст.
Утворана ў верасні 1672 паводле царскага ўказа на тэр. «дварцовай» Напруднай слабады і Троіцкага падвор’я спецыяльна для беларускіх рамеснікаў, вывезеных з Беларусі ў час вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—1667 гадоў. У 1676 годзе ў слабадзе было 565 двароў, у 1684 — 679, у 1695 — 787. Слабадой кіравалі асобыя стольнікі, прызначаныя Пасольскім прыказам. Сюды былі пераведзены тыя беларусы, якія, пасяліўшыся у Маскве, мелі свае двары. Бяздворных і некаторых майстроў, якія працавалі пры царскім двары і жылі ў дварцовых і чорных слабодах і сотнях, у Мяшчанскую слабаду не ўзялі. Каля 200 сем’яў беларусаў з-за недахопу зямлі ў слабадзе, жылі ў іншых слабодах. У 1680-я г. беларусы складалі каля 20 % насельніцтва Масквы, палова з іх жыла ў Мяшчанскай слабадзе. Паводле перапісу 1676 года, у Мяшчанскай слабадзе жылі рамеснікі больш як 60 спецыяльнасцей. Каля 36 % жыхароў слабады былі пісьменныя, тут працавала школа для дзяцей (трымаў беларус Якаў Якаўлеў) і багадзельня.
Баярскім «прыгаворам» 23 жніўня 1682 года вызначана асобнае становішча Мяшчанскай слабады, паводле якога жыхары яе як іншаземцы атрымалі розныя льготы і прывілеі, што спрыяла пашырэнню гандлёвай дзейнасці мяшчан, 17 з якіх былі прыняты ў Гандлёвую сотню.
Мяшчанская слабада знікла пасля.
Мамбела-Манферата
Насельніцтва складае 1110 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 56 чал./км². Займае плошчу 20 км². Паштовы індэкс — 15020. Тэлефонны код — 0142.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Верхняя Тура
Верхняя Тура (Верхняя Тура) — горад (з 1941) у Расіі, у складзе гарадской акругі «Горад Кушва» Свярдлоўскай вобласці. Насельніцтва 10,8 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1737 годзе.
Горад размешчаны на рацэ Тура (басейн Обі), за 187 км ад Екацярынбурга, за 8 км ад Кушвы.
Гута (Хіславіцкі раён)
Гута (Гута) — вёска ў Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Гарадзішчанскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Гута абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Гуту не вярнулі БССР.
Муданійскае перамір’е
Муданійскае перамір'е 1922 — падпісана 11 кастрычніка 1922 г. у г. Муданья (Турцыя) прадстаўнікамі Вялікага нацыянальнага сходу Турцыі з аднаго боку і ўрадаў Вялікабрытаніі, Францыі і Італіі — з другога; 13 кастрычніка 1922 г. да іх далучылася Грэцыя. Муданійскае перамір'е скончыла грэка-турэцкую вайну 1919—1922 гг. і канстатавала перамогу кемалісцкай рэвалюцыі. Прадугледжвала вывад у 30-дзённы тэрмін грэчаскіх войск з Усходняй Фракіі за р. Марыца і часовае захаванне войск саюзнікаў у г. Стамбул і раёне Чарнаморскіх праліваў да падпісання мірнага дагавора. Дзейнічала да заключэння Лазанскага мірнага дагавора 1923 г..
Дачнэ (Ківэрцаўскі раён)
Дачнэ (Да́чне) — вёска ў Ківэрцаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Полацк (востраў)
Востраў Полацк (рус. Полоцк, англ. Polotsk) або Востраў Роберт (англ. Robert) — востраў у складзе Паўднёвых Шэтландскіх астравоў. Агульная плошча сушы — 132 км².
Востраў мае вулканічнае паходжанне. Упершыню даследаваны амерыканскай і расійскай экспедыцыямі ў 1821 г. Першая дала яму назву Роберт. Другая — Полацк у гонар падзей 1812 г.
На востраве месціцца чылійская летняя станцыя Луіс Рысапатрон (ісп. Luis Risopatrón), заснаваная ў 1949 г. Паўвостраў Копермайн у летні сезон наведваюць турыстычныя судны.
Антоніа Берні
Дэлезіа Антоніа Берні (Delesio Antonio Berni;  — ) — аргенцінскі мастак-фігуратывіст. Быў звязаны з арт-рухам, вядомым як «Новы рэалізм» (Nuevo Realismo), лацінаамерыканскай галіны сацыяльнага рэалізму.
Канстанцін Афанасьевіч Бачкоў
Канстанцін Афанасьевіч Бачкоў (, Ельск, Гомельская вобласць) — беларускі спецыяліст у галіне эксплуатацыі чыгуначнага транспарту. Доктар тэхнічных навук (1993), прафесар (1994).
Біяграфія
Скончыў Беларускі інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту (спецыяльнасць «Аўтаматыка, тэлемеханіка і сувязь», 1973), Ленінградскі інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту (аспірантура, 1981), Маскоўскі інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту (дактарантура, 1993).
Выкладаў у Беларускім дзяржаўным універсітэце транспарту (з 1973, электратэхнічны факультэт, кафедра «Аўтаматыка і тэлемеханіка», у 1987—1989 і 1993—2001 — загадчык кафедры, 1994—1997 — дэкан факультэта, 2001—2017 — прарэктар па вучэбнай рабоце, дырэктар ІПК, з 2017 — НДЛ «Бяспека і электрамагнітная сумяшчальнасць тэхнічных сродкаў», загадчык лабараторыі).
Навуковыя інтарэсы: электрамагнітная сумяшчальнасць; крытычныя да бяспекі сістэмы кіравання; функцыянальная бяспека.
Узнагароды
Знакі «Ганаровы чыгуначнік» (2003), «Выдатнік Беларускай чыгункі» (2004), «Выдатнік адукацыі» (2010), «Ганаровы транспартнік» (2017), медаль «За працоўныя заслугі» (2014) і інш.
Залатая котка
Залата́я ко́тка, таксама залатая афрыканская котка (Profelis aurata) — драпежнае млекакормячае сямейства каціных.
Распаўсюджанне
Залатая котка жыве ў трапічных дажджавых лясах Экватарыяльнай Афрыкі, трапляецца ад обитает Сенегала да паўночнай Анголы і ад Конга на захадзе да паўднёвай Кеніі на ўсходзе. Асноўная яе папуляцыя жыве ў басейне Конга і на вакольных тэрыторыях.
Постаць
Удвая большая за свойскую котку. Даўжыня цела 0,9—1,2 м, доля хваста 2/7—1/3 агульнай даўжыні; вышыня ў карку — 38—50 см. Вага самцоў у сярэднім — 11—14 кг; адзіная ўзважаная саміца важыла 6,2 кг. Вушы закругленныя, звонку цёмныя; галава маленькая.
Мумітроль
Мумітроль — герой серыі кніг фінскай шведскамоўнай пісьменніцы і мастачкі Тувэ Янсан.
Мумімузей
Мумімузей знаходзіцца ў фінскім горадзе Тамперэ. Быў адчынены ў маі 1989 года. Першапачаткова знаходзіўся ў памяшканні Тамперскага Мастацкага музея, але з цягам часу пераехаў у падземны паверх гарадской бібліятэкі «Метса», якая знаходзіцца ў цэнтры Тамперэ. Яго калекцыя цалкам засноўваецца на творчай спадчыне Тувэ Янсан. Да калекцыі таксама належаць два мумібудыначкі, першы з якіх быў пабудаваны Пенты Эйштола (Pentti Eistola) у 1958 годзе, а другі, найбольш папулярны, — пяціпавярховая хата, пабудаваная супольнымі намаганнямі Пенты Эйштола, Тувэ Янсан і Туўлікі Піеціля ў 1979 годзе дзеля ўдзелу ў Браціслаўскім Біенале ілюстрацый. Акрамя ілюстрацый па мумітэматыцы і не толькі, створаных непасрэдна спадарыняй Янсан, значную ролю ў калекцыі граюць мумі-працы яе блізкае сяброўкі Туўлікі Піеціля. Гэта макеты абстановак і сцэн з жыцця мумітроляў, выкананыя па матывах мумісерыі.
Сусвет «Даліны мумітроляў» (такую назву мае гэты мумімузей) дастаткова поўна раскрывае ўсю мумітэматыку і падабаецца і маленькім наведнікам і іх дарослым суправаджальнікам.
Янез Бернік
Бернік памёр 15 ліпеня 2016 года ў муніцыпалітэце Прэболд, Славенія, ва ўзросце 82 гадоў.
Беларуска-славенскія адносіны
Дыпламатычныя адносіны паміж Рэспублікай Беларусь і Рэспублікай Славенія ўсталяваныя 23 ліпеня 1992 г. Дыпламатычную прысутнасць Беларусі ў Славеніі ажыццяўляецца праз Пасольства Беларусі ў Венгрыі. Пасол Славеніі ў Беларусі Ада Філіп-Сліўнік акрэдытавана па сумяшчальніцтве з Расійскай Федэрацыі.
У 1992-1993 гг. адбыліся візіты Міністра замежных спраў Славеніі ў Рэспубліку Беларусь. У 1995 годзе праведзены візіт у адказ Міністра замежных спраў Рэспублікі Беларусь у Славенію.
У чэрвені 2001 г. адбыўся візіт у Славенію дэлегацыі МЗС Беларусі на чале з намеснікам Міністра. У лютым 2004 г. у г. Мінску прайшлі кансультацыі паміж МЗС Беларусі і МЗС Славеніі на ўзроўні дырэктараў дэпартаментаў.
У чэрвені 2009 г. адбыўся рабочы візіт у Мінск міністра замежных спраў Славеніі С. Жбогара на чале дэлегацыі славенскіх дзелавых колаў. У рамках візіту адбыліся яго сустрэчы з Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь, кіраўніцтвам Нацыянальнага сходу, МЗС, Мінэканомікі, прайшоў беларуска-славенскі дзелавы форум і кантактна-кааперацыйная біржа.
У 2009 годзе пасля 5-гадовага перапынку адноўлены кансультацыі паміж МЗС, якія прайшлі ў Любляне на ўзроўні намеснікаў міністраў. 17-18 лютага 2011 г. у Любляне адбыўся чарговы раўнд кансультацый на ўзроўні дырэктараў палітычных дэпартаментаў.
У снежні 2010 грамадзянін Славеніі Э. Альянчыч быў прызначаны Ганаровым консулам Беларусі ў Славеніі з рэзідэнцыяй у Любляне.
13 красавіка 2011 г адбыўся візіт намесніка Міністра замежных спраў В. І. Варанецкага у Любляну ў рамках камбінаванага візіту ў Венгрыю і Славенію. У ходзе візіту былі праведзены двухбаковыя сустрэчы з кіраўніцтвам МЗС Славеніі (узровень генеральных дырэктараў).
8-11 ліпеня 2012 адбыўся візіт намесніка Міністра Алены Купчынай у Славенію, прымеркаваны да 20-годдзя ўстанаўлення дыпламатычных адносін паміж дзвюма краінамі.
Славенія пазбавіла Янэза Шкрабеца, кампанія якога, Riko, заключыла больш за 40 кантрактаў з беларускімі дзяржаўнымі прадпрыемствамі на агульную суму больш за 310 млн еўра, права быць ганаровым консулам Беларусі ў Любляне. Раней улады Славеніі прапанавалі яму або асудзіць парушэнні правоў чалавека і фальсіфікацыі ў Беларусі, або дазвол на дзейнасць ганаровага консульства будзе адкліканы.
NGC 5070
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 5070, NGC 5072.
Дзідычы
Дзідычы (Ді́дичі) — вёска ў Ківэрцаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
NGC 1335
NGC 1335 (іншыя абазначэнні — UGC 2762, MCG 7-8-19, ZWG 541.18, PGC 13015) — галактыка ў сузор’і Персей.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Чорнае (возера, Невельскі раён, басейн Обалі)
Чорнае возера (Чёрное озеро) — возера ў Невельскім раёне Пскоўскай вобласці Расіі ў басейне ракі Обаль.
Плошча воднай паверхні 1,736 км² (1,8 км разам з астравамі). Найбольшая глыбіня возера 6 м, сярэдняя каля 3 м. Плошча вадазбору 12,81 км².
Катлавіна возера выцягнутая ў напрамку з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад. Берагавая лінія звілістая. На возеры маюцца астравы. Возера праточнае. Упадае пратока з возера Белае і ручай з возера Вастрабусіцы. У паўночна-ўсходняй частцы выцякаюць пратокі, злучаючыя Чорнае з возерам Існа і ракой Чарнец.
У возеры водзяцца лешч, шчупак звычайны, акунь, плотка, гусцяра, краснапёрка, судак і іншыя віды рыб.
Жанвіль (Хіславіцкі раён)
Жанвіль (Жанвиль) — вёска ў Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Гарадзішчанскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Жанвіль абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Жанвіль не вярнулі БССР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Уладзімір Мікалаевіч Мудрогін
Уладзімір Мікалаевіч Мудрогін (, Санкт-Пецярбург — ) – беларускі мастак.
Біяграфія
Скончыў Цэнтральную эксперыментальную студыю мастацкага праетавання пры Саюзе мастакоў СССР ў Маскве (1970 г.). У 1952 – 1965 гг. мастак Брэсцкага абласнога драматычнага тэатра, у 1970 – 1980 гг. галоўны мастак Інстытута тэхнічнай кібернетыкі Акадэміі навук БССР.
Творчасць
Аформіў спектаклі «Жаніцьба Бальзамінава» (1957 г.), «Позняе каханне» (1963 г.) А. Астроўскага, «Блудны сын» Э. Ранета (1958 г.), «Два клёны» Я. Шварца (1960 г.), «Асцярожна, Мякішавы» А. Маўзона, «Сокалы і крумкачы» А. Сумбатава (абодва 1963 г.), «Мараль пані Дульскай» Г. Запольскай (1964 г.),«Шануй бацьку свайго» В. Лаўрэнцьева (1965 г.) і іншае. Аўтар жывапісных твораў «Восеньскае святло» (1966 г.),«Узбярэжжа» (1971 г.),«У грыбы» (1974 г.), «Пейзаж. У выхадны» (1976 г.), «На рацэ Свіслач» (1979 г.),«Вечар» (1981 г.),«Светлы дзень» (1983 г.),«Ружовая раніца», калажаў і інш. Творам уласцівы манументальнасць, пластычны малюнак, завершанасць кампазіцыі.
Статут СНД
Статут Садружнасці Незалежных Дзяржаў (Статут СНД; Устав Содружества Независимых Государств, Устав СНГ) — міжнародны дагавор паміж дзяржавамі, якія ўваходзяць у Садружнасць Незалежных Дзяржаў (СНД).
Гісторыя
Статут быў падпісаны 22 студзеня 1993 года ў Мінску кіраўнікамі дзяржаў Садружнасці Незалежных Дзяржаў (СНД) і пасля здадзены на захоўванне ў ААН. У ім вызначаны мэты, органы і функцыі СНД, а таксама крытэрыі членства. Дамову падпісалі і ратыфікавалі Расія, Беларусь, Арменія, Казахстан, Кыргызстан, Малдова, Таджыкістан і Узбекістан, пазней да яе далучыўся Азербайджан. Грузія таксама далучылася да дагавора ў 1993 годзе, прычым далучэнне ўступіла ў сілу ў 1994 годзе, але выйшла з яго ў 2008 годзе, а выхад уступіў у юрыдычную сілу ў 2009 годзе. Украіна і Туркменістан не падпісалі і не далучыліся да дамовы, хоць на момант падпісання дамовы яны лічыліся часткай СНД.
Украіна
Украіна спыніла ўдзел у СНД у 2018 годзе, ствараючы нявызначанасць адносна працэдуры, якой трэба было прытрымлівацца, каб спыніць удзел у СНД. Са снежня 2018 года Украіна не з'яўляецца членам СНД і спыніла ў ім удзел. Тым не менш, яна застаецца ўдзельніцай дагавора і адпаведнага пратакола і, згодна са статутам, з'яўляецца «дзяржавай-заснавальніцай СНД», калі ў статут не будуць унесены змены або ануляваны.
Акрамя таго, згодна з Дамовай аб стварэнні СНД і адпаведным пратаколам, а таксама іншымі Алма-Ацінскімі дэкларацыямі 1991 года, Украіна ўваходзіць у СНД. Такім чынам, у той час як Украіна фактычна выйшла з неафіцыйнага ўдзелу ў СНД у яго цяперашняй форме, сакратарыят СНД адзначыў, што не атрымаў афіцыйнага паведамлення ад Украіны аб сваім выхадзе. Такім чынам, сакратарыят СНД (як і паўнамоцны прадстаўнік Расеі ў СНД) лічыць, што Ўкраіна па-ранейшаму застаецца дзяржавай, якая не выйшла з СНД і можа ў ім удзельнічаць. З гэтай мэтай Сакратарыят СНД заявіў, што будзе працягваць запрашаць Украіну да ўдзелу, хоць Украіна не з'яўляецца членам і афіцыйна і фармальна вырашыла спыніць удзел.
Акрамя таго, Статут СНД таксама з'яўляецца дагаворам, які па сутнасці фармалізаваў Садружнасць Незалежных Дзяржаў, паколькі ён азначаў прававую сувязь паміж краінамі, якія падпісалі Алма-Ацінскі пратакол, і пашырыў Садружнасць Незалежных Дзяржаў за кошт прававога ўключэння гэтых дзяржаў. Тым не менш, у той жа час ён фармальна вызначыў Украіну і Туркменістан краінамі-неўдзельніцамі, паколькі гэтыя краіны ніколі не ратыфікавалі гэты дагавор. Тым не менш, гэтыя краіны больш за дзесяць гадоў разглядаліся дзяржавамі-членамі СНД як роўныя ў кантэксце СНД, запрашаліся да ўдзелу, што прывяло да іх неафіцыйнага тэрміна «дзяржавы-ўдзельніцы». Варта адзначыць, што ні Украіна, ні Туркменістан ніколі не прымянялі Статутную дамову СНД, нават часова, маючы права ўдзельнічаць у СНД пасля 1993 года. Ім таксама дазволілі ўдзельнічаць у працы органаў СНД, такіх як Міжпарламенцкая асамблея.
Грузія
Грузія выйшла са Статута СНД і ўсіх іншых дагавораў, звязаных з СНД, такіх як Дамова аб стварэнні СНД і адпаведны пратакол 18 жніўня 2008 года. Гэта рашэнне ўступіла ў сілу, згодна са Статутам, 12 жніўня 2009 года.
3 лютага 2006 года Грузія выйшла са складу міністраў абароны СНД, бо сяброўства ў гэтай групе было несумяшчальна з удзелам у НАТА.
Дэрна (Ківэрцаўскі раён)
Дэрна (Де́рно) — вёска ў Ківэрцаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Пралескі (часопіс)
«Пралескі» — ілюстраваны часопіс для дзяцей у Заходняй Беларусі. Выдаваўся ў лістападзе 1934 — жніўні 1939 гг. у Вільні на беларускай мове штомесяц. Першы рэдактар Зоська Верас, выдавец Станіслаў Глякоўскі. Меў на мэце пашырыць асвету на роднай мове, садзейнічаць росту нацыянальнай свядомасці маладога пакалення, маральна-этычнаму выхаванню. Асвятляў падзеі грамадскага жыцця ў Заходняй Беларусі, пытанні беларускай гісторыі. Друкаваў творы беларускіх класікаў, а таксама заходне-беларускіх аўтараў М. Машары, М. Васілька, А. Мілюця, Я. Пачопкі, І. Ялаўца. Выйшла 29 нумароў.
Раз’езд 370 км
Раз’езд 370 км — раз’езд у Карагандзінскай вобласці Казахстана. Знаходзіцца ў падпарадкаванні гарадской адміністрацыі Жэзказгана. Уваходзіць у склад Кенгірскай сельскай акругі. Код КАТА — 351839806.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва раз’езда складала 12 чалавек (7 мужчын і 5 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у раз’ездзе пражывалі 30 чалавек (17 мужчын і 13 жанчын).
Слабодка (гарадзішча)
Слабодка — археалагічны помнік — два гарадзішчы каля вёскі Слабодка Браслаўскага раёна Віцебскай вобласці.
Гарадзішча-1
Знаходзіцца за 0,8 км на паўднёвы захад ад вёскі, на высокім узгорку паўвострава Рог. Пляцоўка яйцападобнай формы, памерам 20×38 м, выцягнута з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад. З паўднёва-заходняга краю на вузкім участку ўзгорка прасочваюцца вал і роў. Абследавалі ў 1955 годзе Л. В. Аляксееў, у 1972 годзе — М. М. Чарняўскі, у 1982 годзе — Л. У. Дучыц, у 2001 годзе — В. М. Сідаровіч, у 2002 годзе — С. Дз. Дзярновіч (31 м²).
Культурны пласт — 0.2—0.65 м. Знойдзены рэшткі ляпнога посуду, астэалагічныя матэрыялы, касцяныя праколкі і шылы, косці жывёл, рэшткі іхтыяфаўны, якія адносяцца да днепра-дзвінскай культуры. Індывідуальныя знаходкі датуюцца XII—XIII стагоддзямі: вырабы з жалеза (крэсіва, дужка вядра, паясная накладка, нажы, шыла, фрагмент замка), бронзы (фрагмент крыжыка), шкла (пацерка і фрагмент кручанага бранзалета, каменю (фрагмент шыфернай прасліцы), косці (фрагмент двухбаковага сасатўнога грэбня).
Гарадзішча адносіцца да ранняга жалезнага веку і старажытнарускага часу.
Гарадзішча-2
Знаходзіцца за 0,5 км на паўночны захад ад Гарадзішча-1. Пляцоўка дыяметрам каля 40 м, абкружана валам. У цэнтры пляцоўкі ўпадзіна — магчыма, рэшткі калодзежа. Абследаваў у 1972 годзе М. М. Чарняўскі. Культурны пласт у агаленнях пляцоўкі 0,5 м. Знойдзены ляпная кераміка і косці жывёл. Адносіцца да днепра-дзвінскай культуры (VII ст. да н. э. — IV ст. н. э.).
Мудраскае перамір’е
Мудраскае перамір'е 1918. Падпісана 30 кастрычніка 1918 г. прадстаўнікамі Вялікабрытаніі і Асманскай імперыяй на борце англійскага крэйсера «Агамемнан» у порце Мудрас (востраў Лемнас) пасля паражэння Асманскай імперыі ў Першай сусветнай вайне. Прадугледжвала: адкрыццё чарнаморскіх праліваў для ваенных караблёў Антанты з правам акупацыі саюзнікамі фартоў Басфора і Дарданэлаў капітуляцыю турэцкіх войск у Хіджазе, Іраку, Сірыі, Емене і вывад іх з Ірана, Закаўказзя і Кілікіі; згоду на акупацыю саюзнікамі 6 вілаетаў турэцкай Арменіі «ў выпадку хваляванняў у адным з іх»; выдачу турэцкага ваеннага флоту; дэмабілізацыю турэцкай арміі; вяртанне Турцыяй усіх ваеннапалонных. Фармальна дзейнічала да Муданійскага перамір'я 1922 г.
Пятрова (Валожынскі раён)
Пятро́ва (, Петрово) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Івянецкага сельсавета.
Наезнік жоўты
Наезнік жоўты (Ophion luteus) — від наезнікаў з сямейства.
Апісанне
Цела даўжынёй 15-20 мм, светла-карычневага колеру. Брушка пляскатае па баках. Вочы чорныя.
Арэал
Вельмі часта сустракаецца ў канцы лета і восенню ў Заходняй Еўропе. Насяляе на лугах і лясных палянах.
Спосаб жыцця
Актыўны ноччу, лётае ў пошуках гаспадара для лічынак. Лічынкі паразітуюць унутры вусеняў розных відаў матылькоў. Першапачаткова яны не ядуць жыццёва важныя часткі гаспадара, дазваляючы вусеняў расці. Затым лічынкі з’ядаюць ўнутраныя органы гаспадара, тым самым забіваючы яго, пасля чаго акукляюцца. Дарослыя насякомыя выходзяць з астанкаў вусеня. У годзе бывае два пакалення.
NGC 5071
NGC 5071 (іншыя абазначэнні — ZWG 44.62, NPM1G +08.0321, PGC 46375) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Кірыл Анатолевіч Набабкін
Кіры́л Анато́левіч Наба́бкін (Кирилл Анатольевич Набабкин;, Масква, СССР) — расійскі футбаліст, крайні абаронца клуба ЦСКА. Выступаў за маладзёжную, другую і асноўную зборныя Расіі.
Пачынаў кар’еру ў «Маскве»», а ў 2009 годзе перайшоў у ЦСКА, за які гуляе і дакуль. За зборную Расіі згуляў два матчы, быў у яе складзе на чэмпіянаце Еўропы 2012. Трохкратны чэмпіён Расіі (2012/13, 2013/14, 2015/16), двухкратны сярэбраны прызёр (2010, 2014/2015), бронзавы прызёр (2011/12), двухкратны ўладальнік Кубка Расіі (2011, 2013) і Суперкубка (2013, 2014). У 2009 годзе быў уключаны ў спіс 33 найлепшых футбалістаў чэмпіянату Расіі пад 3-м нумарам, як правы абаронца.
Раннія гады
Займацца футболам Набабкін пачаў у футбольным клубе «Спартак» (Масква), але крыху пазней Кірыл перайшоў у дзіцяча-юнацкі клуб «Тарпеда-ЗІЛ», выпускніком якога ў выніку і стаў.
Першы прафесійны кантракт падпісаў з футбольным клубам «Масква» ў 16-гадовым узросце, аднак гуляў спачатку выключна ў рэзервовай камандзе. У 2004 годзе стаў пераможцам чэмпіянату Расіі сярод дублюючых складаў. У асноўным складзе «Масквы» Набабкін дэбютаваў 13 ліпеня 2005 года ў матчы 1/16 Кубка Расіі супраць махачкалінскага «Дынама», а першы матч у Прэм’ер-лізе правёў 3 жніўня 2005 года супраць ЦСКА.
Міжнародная кар’ера
1 чэрвеня 2012 года Набабкін дэбютаваў у зборнай Расіі ў матчы супраць зборнай Італіі, які скончыўся перамогай зборнай Расіі з лікам 0:3, адгуляўшы ўвесь матч.
Дасягненні
ЦСКА
Верхатур’е
Верхату́р'е (Верхотурье) — горад (з 1597) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Верхатурскага раёна Свярдлоўскай вобласці. Насельніцтва 7,6 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1597 годзе.
Горад размешчаны на левым беразе ракі Тура (прыток Табола, басейн Обі), за 306 км на поўнач ад Екацярынбурга. Чыгуначная станцыя.
Дрэваапрацоўчая прамысловасць, турысцкая галіна.
Мамперонэ
Насельніцтва складае 223 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 26 чал./км². Займае плошчу 9 км². Паштовы індэкс — 15050. Тэлефонны код — 0131.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Vittore.
Якіўці
Якіўці (Я́ківці) — вёска ў Ківэрцаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Фюрт
Фюрт (Fürth) — горад у Германіі, у зямлі Баварыя. Насельніцтва — каля 114 тыс. чалавек.
Гісторыя
Першае пасяленне ў месцы зліцця рэк Пегніц і Рэдніц з’явілася каля 800 г. Першае згадванне пра горад Фюрт — 1007 г., калі імператар Генрых II дараваў яго ў валоданне епіскапу Бамбергскаму. Падчас Трыццацігадовай вайны Фюрт быў практычна цалкам разбураны.
У 1632 г. Густаў-Адольф размясціў сваю галоўную кватэру ў Фюрце; у 1634 г. горад спалены харватамі. У 1792 Фюрт перайшоў да Прусіі, якая моцна спрыяла развіццю прамысловасці тагачаснага мястэчка; у 1806 г. Фюрт перайшоў да Баварыі і атрымаў у 1818 г. гарадское кіраванне.
Падчас вайны горад застаўся адным з нешматлікіх гарадоў Германіі, якія захавалі гістарычныя будынкі амаль у поўным аб’ёме.
У 2007 г. горад святкаваў 1000-летні юбілей.
Культурныя і гістарычныя помнікі
У Баварыі Фюрт мае найбольшую «шчыльнасць помнікаў».
Дамашыў (Ківэрцаўскі раён)
Дамашыў (Домаші́в) — вёска ў Ківэрцаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
NGC 1334
NGC 1334 (іншыя абазначэнні — UGC 2759, MCG 7-8-18, ZWG 541.17, IRAS03266+4139, PGC 13001) — галактыка ў сузор’і Персей.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Юлія Валянцінаўна Джыма
Юлія Валянцінаўна Джыма (Юлія Валентинівна Джима, нар., Кіеў, Украінская ССР, СССР) — украінская біятланістка. Алімпійская чэмпіёнка 2014 года ў эстафеце, двухразовая чэмпіёнка Еўропы па біятлоне ў эстафетах.
Біяграфія
Бацька спартсменкі — Валянцін Джыма, былы ўкраінскі біятланіст, удзельнік Алімпійскіх гульняў у Лілехамеры.
Сезон 2011/12
У канцы снежня 2011 года прэзідэнт Федэрацыі біятлону Украіны Уладзімір Брынзак заявіў, што Джыма ўвайшла ў склад каманды на чацвёрты этап Кубка свету.
Дэбют Юліі у кубку свету адбыўся 4 студзеня 2012 года на чацвёртым этапу ў нямецкім Оберхофе. Джыма разам з Аленай Підгрушнай, Вітай і Валяй Семярэнка заняла 8-е месца ў эстафеце, адстаўшы ад пераможцаў — каманды Расіі амаль на чатыры хвіліны. Праз дзень, 6 студзеня, украінка дэбютавала ў асабістай гонцы — спрынце, дзе заняла 34-е месца (+0), набраўшы першыя ачкі ў кар'еры. Наступныя тры этапы Юлія прапусціла.
21-гадовая спартсменка вярнулася ў Кубак свету на восьмым этапе, які праходзіў у фінскім Кантыялахці. Прапусціўшы змешаную эстафету, Джыма ў спрынтарскай гонцы заняла 19-е месца. У пераследзе ўкраінка адсунулася на 14-ю пазіцыя, заняўшы выніковае 33-е месца. На Чэмпіянаце свету ў Рупольдынгу Джыма правяла дзве гонкі: спрынт і пасьюце, заняўшы 39-е і 48-е месца адпаведна. Апошні этап сезону склаўся для Юліі адносна ўдала: у спрынце яна заняла 17-е месца, паказаўшы на той момант лепшы вынік у кар'еры. Аднак у пераследзе поспех развіць не ўдалося і c пяццю промахамі ўкраінская спартсменка адкацілася на 21-ю пазіцыю, заняўшы 38-е месца. У агульным заліку Юлія Джыма заняла выніковае 60-е месца, набраўшы 66 ачкоў.
Сезон 2012/13
Сезон 2012/13 стаў першым паўнавартасным сезонам ў кар'еры маладой спартсменкі. Джыма выступіла на 8-мі з 9-ці этапаў, прапусціўшы толькі сёмы этап, які праходзіў у Хольменкалене, а таксама заваявала срэбра Чэмпіянату свету ў эстафетнай гонцы.
Першыя тры этапы, якія праходзілі ў пачатку сезона, склаліся для Джыма няўдала: украінка толькі двойчы ў асабістых гонках здолела патрапіць у 20-ку наймацнейшых, заняўшы 13-е і 15-е месца ў спрынтарскіх гонках ў Эстэрсундзе і Хохфільцэне адпаведна. У першай эстафеце сезону Юлія разам з камандай заняла 2-е месца, прапусціўшы наперад толькі нарвежак.
Рышарлісан
Рыша́рлісан ды Андра́ды (Richarlison de Andrade; нар. 10 мая 1997) — бразільскі футбаліст, нападнік англійскага клуба «Тотэнхэм Хотспур» і нацыянальнай зборнай Бразіліі.
Клубная ар’ера
Пачаў сваю прафесійную кар’еру з клубам «Амерыка Мінейру» ў 2015 годзе, здабыўшы з клубам прасоўванне ў эліту, перш чым перайсці ў «Флуміненсі». У новым клубе паступова здабыў месца ў асноўным складзе і стаў адным з важных ігракоў каманды. У розыгрышы Лігі Карыёка 2017 нават быў уключаны ў зборную турніру. «Флуміненсі» ў тым розыгрышы заняў другі радок, саступіўшы чэмпіёнства «Фламенгу». Сезон 2017/18 распачаў у складзе англійскага «Уотфарда», у якім правёў усе гульні чэмпіянату, адначыўшыся 5 галамі. Дзякуючы такому сезону іграка набыў іншы англійскі клуб «Эвертан», які выдаткаваў на футбаліста 35 млн фунтаў, пры тым, што за год за таго ўотфардскі заплаціў за нападніка 11,2 млн фунтаў. У ліверпульскім клубе футбаліст правёў некалькі сезонаў, пасля чаго перайшоў да складу «Тотэнхэм Хотспур» перад пачаткам сезона 2022/23. Сума трансферу склала 50 млн фунтаў з патэнцыйным павелічэннем яшчэ на 10 млн фунтаў. 20 жніўня 2022 года Рышарлісан адзначыўся галявым пасам у матчы супраць «Нотынгем Форэст», які скончыўся з лікам 0:2.
Дасягненні
Бразілія:
Шавуры (гарадзішча)
Шавуры — археалагічны помнік каля вёскі Шавуры Браслаўскага раёна Віцебскай вобласці. Знаходзіцца за 0,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі, на высокім і доўгім пагорку.
Апісанне
Памер 70×30 м. З боку поля захаваліся рэшткі вала. Адкрыў у канцы XIX стагоддзя Ф. В. Пакроўскі, абследавалі ў 1955 годзе Л. В. Аляксееў, у 1972 годзе М. М. Чарняўскі, у 1976 годзе і 1978 годзе Л. У. Дучыц. Культурны пласт 0,3—0,6 м, у ім знойдзены фрагменты ляпнога посуду. Адносіцца да днепра-дзвінскай і штрыхаванай керамікі культур. Датуецца VII ст. да н. э. — IV ст. н. э.
Матэрыялы абследавання захоўваюцца ў Інстытуце гісторыі Нацыянальнай Акадэміі Навук Беларусі.
Гарадзішча (Хіславіцкі раён)
Гарадзішча (Городище) — вёска ў Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Гарадзішчанскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Гарадзішча абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яно ўвайшло ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Гарадзішча не вярнулі БССР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
У склад Гарадзішча былі ўключаны вёскі Галееўка, Ясенаўка, Зімніцы, Пячышча, ПМК.
Вядомыя асобы
У вёсцы Зімніцы (зараз частка Гарадзішча) нарадзілася Зінаіда Іванаўна Ташчэвікава — Герой Сацыялістычнай Працы.
Міхаіл Мацвеевіч Філіповіч
Міхаі́л Мацве́евіч Філіпо́віч, або Міха́сь Філіпо́віч (, Мінск — 1947, Масква) — беларускі жывапісец, графік, этнограф, педагог. Адзін з першых беларускіх мастакоў, хто звярнуўся да нацыянальнай тэматыкі.
Біяграфія
Нарадзіўся 8 чэрвеня (27 мая паводле старога стылю) 1896 года ў Мінску ў сям’і служачага чыгункі, паводле паходжання селяніна Барысаўскага павета, адстаўнога унтэр-афіцэра Мацвея Касмавіча Філіповіча і яго жонкі Алены Фадзееўны. Бацькі памерлі, калі Міхасю было чатыры гады. Спачатку з братам і сёстрамі ён жыў у старэйшай замужняй сястры, затым выхоўваўся ў сям’і дзядзькі, каваля Фадзея Фадзеевіча Гурскага, які жыў на Маркаўскім завулку ў Мінску. Вучыўся ў царкоўнапрыходскай школе.
У 1924 годзе Цэнтральным праўленнем Саюза работнікаў мастацтва быў камандзіраваны ў Вышэйшыя тэхнічныя майстрэрні, дзе вучыўся ў і Роберта Фалька (1925—1930). Летні адпачынак праводзіў у Менску і этнаграфічных экспедыцыях па савецкай Беларусі. У 1927 годзе ўступіў ва Усебеларускае аб’яднанне мастакоў, дзе выставіў 40 палотнаў. У тым жа годзе прымаў удзел у беларускім раздзеле савецкага павільёна міжнароднай выстаўкі «Мастацтва кнігі» ў Лейпцыгу. У 1929 годзе прымаў удзел у III Усебеларускай мастацкай выстаўцы (карціна «Бітва на Нямізе» і яшчэ каля 40 карцін).
У 1939—1941 гадах Міхась Філіповіч працаваў у Мінску, удзельнічаў у выстаўках, у пастаноўцы оперы «Кветка шчасця», пісаў карціны для гістарычнага музея. Перадваенныя творы мастака не захаваліся, аднак паводле назваў вядома, што яны насілі савецкі ідэалагічны характар. У Мінску даведаўся пра пачатак вайны Германіі з СССР і на трэці дзень з’ехаў у Маскву, дзе працаваў як мастак для сатырычнага часопіса «Партызанская дубінка». У 1942—1944 гадах служыў у арміі франтавым мастаком. У 1944—1945 гадах працуе загадчыкам мастацкага аддзела Дзяржаўнага выдавецтва ў Мінску. Супрацоўнічаў з музеем Вялікай Айчыннай вайны і Домам народнай творчасці ў Мінску, для якога на аснове сваіх малюнкаў аформіў 10 альбомаў, прысвечаных матэрыяльнай народнай культуры.
Вядома, што апошнія гады жыцця Міхась Філіповіч правёў у Маскве, дзе і памёр у 1947 годзе. Дагэтуль біяграфія мастака слаба вывучаная.
Творчасць
Працаваў у тэхніцы алейнага жывапісу і акварэлі, працаваў у кніжнай графіцы. Вялікую значнасць маюць замалёўкі народнай вопраткі, зробленыя Філіповічам на Міншчыне, Случчыне, Магілёўшчыне, Палессі. Творы Міхася Філіповіча вызначаюцца яркім нацыянальным каларытам, самабытнасцю.
Прыхільнасць да акадэмічнага рэалізму ў часе навучання ў Маскве змяняецца захапленнем імпрэсіянізмам. Пасля знаёмства з творчасцю і тэорыяй Казіміра Малевіча пачынаецца супрэматычны перыяд. У верасні 1921 года ў Менску Філіповіч выстаўляе творы «Супрэматызм», «Максімальнае выяўленне колеру», «Канструкцыя плоскасцей».
Яшчэ ў 1910 годзе пачаў рабіць альбом замалёвак «Беларускія ткацкія ўзоры». Па вяртанні ў Беларусь працягнуў вывучаць узоры беларускага народнага мастацтва. У выніку яго вандровак па Беларусі для Беларускага дзяржаўнага музея было складзена 10 альбомаў з замалёўкамі тканін, разьбы, народных строяў, сялянскіх забудоў і прадметаў побыту. Праца яго і сёння ўяўляе цікавасць для знаўцаў славянскіх культур. М. Лебедзевай, Міхасём Філіповічам, Анатолем Тычынам быў складзены альбом слуцкіх паясоў, дзеля чаго яны працавалі з архівамі музеяў Масквы, Ленінграда, Смаленска і інш. У 1924 годзе альбом «Слуцкія паясы» быў выдадзены Інбелкультам.
Самабытнае мастацтва Міхася Філіповіча ўвогуле ёсць этнаграфічным. Былі створаны партрэты беларуса, у якіх мастаку ўдалося паказаць характар свайго народа. Найбольш удалыя жывапісныя палотны — «Група на кірмашы», «Беларусы ў старажытным адзенні», «Дудар» і інш. Адна з першых карцін на народную тэматыку — «Казка» («Казачны сюжэт»). У 1921—1922 гадах стварае шэраг карцін на этнаграфічныя матывы: «На Купалле», «Вясна», «Скокі праз вогнішча», «Карагод», «Народнае гулянне». У кампазіцыі «На Купалле» мастак зафіксаваў многія нацыянальныя віды мастацтва — танец-карагод, адзенне, упрыгожванне свята кветкамі і зелянінай.
Адначасова працуе як ілюстратар. У 1922 годзе ілюструе «Босых на вогнішчы» Міхася Чарота. У тым жа годзе адбылася яго першая персанальная выстаўка, сярод іншых, там выстаўляліся такія карціны, як «На Купалле», «Карагод (Ляльнік)» і «Казачны сюжэт» (1921—22). Змітрок Бядуля апісаў уражанні ад выстаўкі ў сваім артыкуле. Вось як ён кажа пра нацюрморт «Бэз і купальніца» наступным чынам :
У 1924 годзе стварае графічны цыкл ілюстрацый да беларускіх народных казак «Сучкін сын», «Іванка-дурачок», «Паляшук і чорт».
У 1930-х гадах стварае творы на сярэднеазіяцкія матывы. У часы вайны прымае ўдзел у афармленні перыядычных выданняў, у тым ліку ў часопісе «Партизанская дубинка», стварыў серыю антыфашысцкіх карыкатур. У апошнія гады жыцця працаваў у жанры лірычнага пейзажу.
Дубышчэ (Ківэрцаўскі раён)
Дубышчэ (Дуби́ще) — вёска ў Ківэрцаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Міхаіл Мацвеевіч Філіповіч
Творчасць
Акрамя іншага, працаваў у партрэтным жанры, у тым ліку намаляваў партрэты Міхася Станюты, мастачкі Пальміры Мрачкоўскай, Генрыха Грыгоніса, Фацімы Мамедавай і партрэты-тыпы, напрыклад, карціны «Стары беларус з люлькай» (сярэдзіна 1920-х) і «Жанчына ў намітцы» (магчымы партрэт яго жонкі Ксеніі Весялоўскай).
У 1930-х гадах стварыў таксама серыю лялек, маленькіх скульптур «Лявоніха», «Цымбаліст», «Дудар», «Жанчына ў нацыянальнай вопратцы», «Жалейка», «Стары», «Вясковы хлопец» і іншыя. Гэта былі апошнія работы Міхася Філіповіча.
Ацэнка і значнасць творчасці
''«... Гэта наогул амаль адзіны мастак на выстаўцы, у працах якога зусім няма не беларускіх матываў, творчасць якога наскрозь прасякнута ўважлівай цікавасцю і шчырым каханнем да роднае краіны. Гэта — адно з найбольш цікавых і каштоўных з’явішчаў у нашым сучасным нацыянальным мастацтве, што дазваляе спадзявацца на пышны яго далейшы росквіт»'', — пісаў Мікола Шчакаціхін, ацэньваючы творы Філіповіча, прадстаўленыя на I–й Усебеларускай выстаўцы (1925 г.).
Артыстка Стэфанія Станюта пакінула пра яго наступны ўспамін: «''Ён выглядаў значна старэйшым, чым быў на самой справе..., быццам даўно ўжо махнуў рукой на ўсё і на сябе самога. І раптам — як зусім іншы чалавек перад табой: ён пачынаў працаваць. ...Вочы жывыя, маладыя, позірк пранізлівы, цэпкі, а рукі лёгкія, бюстрыя! ...Ён рабіўся проста прыгожым. Калі б хто мяне спытаў, як можа выглядаць натхненне, я, напэўна, адразу б убачыла ў памяці Міхаіла Філіповіча за працай''».
Манчэсціна
Манчэсціна (Moncestino) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 239 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 37 чал./км². Займае плошчу 6 км². Паштовы індэкс — 15020. Тэлефонны код — 0142.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Андрэй Мужылоўскі
Андрэй Мужылоўскі (1580-я — 1640-я) — праваслаўны пісьменнік-палеміст, рэлігійны дзеяч.
Прэсвітар, з канца 1620-х гадоў слуцкі пратапоп. У 1631 годзе пастрыгся ў манахі пад імем Анатолій, пазней прыняў вялікую схіму пад імем Антоній, быў іераманахам Кіева-Пячэрскага манастыра. Выступаў супраць Берасцейскай уніі (1596). У «Водпісе на ліст уніятаў віленскіх» (на старабеларускай мове, 1616) пад уплывам «Трэнаса» Мялеція Сматрыцкага асудзіў учынкі «сына»-ўніята, які здрадзіў інтарэсам праваслаўнага народа Рэчы Паспалітай, даў знішчальную характарыстыку слугам рымска-каталіцкай царквы. У «Антыдотуме» («Antydotum» на польскай мове, 1629), скіраваным супраць «Апалогіі» Сматрыцкага, Мужылоўскі падкрэсліваў значэнне антыўніяцкіх твораў Сматрыцкага, але асуджаў яго за тое, што ён, на думку Мужылоўскага, перайшоў ва ўніяцтва не па ідэйных меркаваннях, а спакушаны абяцанкамі рымска-каталіцкай царквы. Адным з першых спрабаваў аддзяліць царкоўна-багаслоўскую літаратуру ад свецкай, указваў на гістарычны характар творчасці Хрыстафора Філалета, Клірыка Астрожскага. На «Антыдотум» Сматрыцкі адказаў з’едлівым творам «Экзэтэзіс» (1629).
Адзін з прэтэндэнтаў на Кіеўскую праваслаўную мітраполію пасля смерці мітрапаліта Іова Барэцкага. У 1631 годзе прымаў актыўны ўдзел у адабранні ва ўніятаў Сафійскага сабора ў Кіеве на карысць праваслаўнай мітраполіі.
Меў сыноў —, казацкага вайсковага дзеяча, дыпламата, аднаго з бліжэйшых радцаў гетмана Багдана Хмяльніцкага, і Рыгора Мужылоўскіх.
Гіпакамп (спадарожнік)
Гіпака́мп (N XIV Hippocamp, S/2004 N 1) — маленькі ўнутраны спадарожнік Нептуна. Ён быў адкрыты на архіўных здымках, зробленых тэлескопам Хабла ў 2004—2009 гадах.
Фізічныя характарыстыкі
Дыяметр S/2004 N 1 складае прыкладна 19 кіламетраў.
Арбітальныя характарыстыкі
S/2004 N 1 абарачаецца вакол Нептуна паміж арбітамі Ларысы і Пратэя. Вялікая паўвось яго арбіты складае 105,3 тыс. км. Перыяд абарачэння вакол планеты складае каля 23 гадзін.
NGC 5073
NGC 5073 (іншыя абазначэнні — MCG -2-34-25, UGCA 346, FGC 1594, IRAS13167-1435, PGC 46441) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».