cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Храналогія баявых дзеянняў у Нагорным Карабаху (2020)
Другі тыдзень
Міністэрства абароны Азербайджана, у сваю чаргу, заявіла, што з другой паловы 8 чысла да раніцы 9 кастрычніка па ўсёй працягласці лініі фронту працягваліся жорсткія баі, што ў выніку агнявога ўдару азербайджанскай арміі будынак штаба 5-га горнастралковага палка Узброеных Сіл Арменіі быў разбураны, а начальнік артылерыі палка падпалкоўнік Арман Дзермеян і вялікая колькасць вайскоўцаў загінулі. Днём і мінулай ноччу, паводле даных міністэрства, былі знішчаныя 13 танкаў Т-72, 2 БМП, 4 РСЗА БМ-21, 2 самаходна-артылерыйскіх устаноўкі 2С3 «Акацыя», 3 гарматы Д-30, 2 радыёлакацыйныя сістэмы і вялікая колькасць аўтамабільнай тэхнікі праціўніка, а на адным з кірункаў фронту было захоплена 6 танкаў Т-72 у поўным працоўным стане, якія належаць 49-й танкавай брыгадзе Узброеных Сіл Арменіі. Па выніках перамоваў у Маскве міністраў замежных спраў Азербайджана Джэйхуна Байрамава і Арменіі Заграба Мнацаканяна пры пасярэдніцтве кіраўніка МЗС РФ Сяргея Лаўрова позняй ноччу было заключана пагадненне. У заяве, зачытаным Сяргеем Лаўровым па выніках трохбаковых кансультацый гаворыцца, што бакі пагадзіліся аб наступных кроках :
Раніцай у 09:24 Міністэрства абароны Азербайджана паведаміла, што з Хаджалінскага кірунку УС Арменіі падвяргаюць інтэнсіўнаму абстрэлу Гадрут з ужываннем рэактыўных сістэм залпавага агню, а азербайджанская армія прымае адэкватныя меры супраць сіл праціўніка.
У 19:35 Міністэрства абароны Азербайджана паведаміла, што ў дзённы час праціўнік распачаў спробу атакаваць з боку вёскі Туг у напрамку Гадрута і з боку вёсак Арагул і Баназура, аднак, у выніку прадпрынятых азербайджанскімі падраздзяленнямі мер, «праціўнік, несучы шматлікія страты ў жывой сіле і ваеннай тэхніцы, быў вымушаны адступіць». Паводле звестак абароннага ведамства, падраздзяленні УС Азербайджана, прывабіўшы праціўніка ў пастку, разграмілі яго, у выніку баявых сутыкненняў было забіта 38 вайскоўцаў. Прадстаўнік Мінабароны Арменіі, у сваю чаргу, заявіў, што «дыверсійныя групы праціўніка паспрабавалі пракрасціся ў горад Гадрут», і, што «на дадзены момант аперацыя па ліквідацыі дыверсійных груп у Гадруце амаль завершана».
У 22:58 Міністэрства абароны Азербайджана паведаміла, што, пачынаючы з 22:30, праціўнік стаў падвяргаць абстрэлу з артылерыі горад Тэртэр. Армянскі бок, у сваю чаргу, абвінаваціў Азербайджан у ракетных абстрэлах Мартуні, Шушы і розных сельскіх абшчын Нагорнага Карабаха.
Трэці тыдзень
Паводле звестак Мінабароны Азербайджана ў ноч з 10 на 11 кастрычніка падраздзяленні УС Арменіі распачалі атаку невялікімі групамі ў кірунку Гадрута і Джэбраіла. Паводле звестак Мінабароны, у выніку дзеянняў азербайджанскай арміі ўсе спробы праціўніка былі спыненыя, была знішчаная вялікая колькасць жывой сілы, 5 танкаў Т-72, 6 гаўбіц Д-20 і Д-30, 5 грузавікоў з боепрыпасамі, 11 адзінак іншай аўтамабільнай тэхнікі, 3 РСЗА БМ-21 «Град», 5 самаходных гаўбіц 2С1 «гваздзік», 8 сістэм СПА і радыёлакацыйная станцыя. Нібыта сярод забітых, паводле звестак Азербайджана, быў таксама намеснік камандзіра 1-га мотастралковага палка падпалкоўнік Артак Ванян.
Днём МЗС Азербайджана заявіла, што армянскія ўзброеныя сілы абстралялі машыну хуткай дапамогі, якая збірала целы армянскіх салдат у Сугаўшане і на якой відавочна быў бачны белы сцяг, у выніку чаго быў сур’ёзна паранены медыцынскі работнік. МА Арменіі абвергла гэтую заяву, назваўшы яе «правакацыяй». Раніцай Армія абароны НКР заявіла, што яе перадавыя падраздзяленні ноччу «нанеслі каласальны ўрон» у тэхніцы і жывой сіле УС Азербайджана, якія спрабавалі змяніць аператыўна-тактычную сітуацыю на сваю карысць. Тым часам мінабароны Азербайджана паведаміла, што ў ноч з 11 на 12 кастрычніка падраздзяленні УС Арменіі некалькі разоў паспрабавалі атакаваць пазіцыі азербайджанскай арміі невялікімі групамі ў Агдэры-Агдамскім і Фізулі-Джэбраільскім кірунках з мэтай вярнуць страчаныя пазіцыі. У выніку баёў, па звесткам абароннага ведамства, вялікая колькасць жывой сілы праціўніка, а таксама 3 РСЗА БМ-21 «Град», 1 танк Т-72 і некалькі аўтамабіляў былі знішчаныя і выведзеныя з ладу.
Прэс-сакратар прэзідэнта самаабвешчанай НКР Ваграм Пагасян напісаў у «Твітэры» што азербайджанцы штурмуюць Гадрут вялікімі сіламі. Мінабароны Азербайджана адказала, што азербайджанская армія ўзяла горад яшчэ на тым тыдні.
Мінабароны Азербайджана паведаміла аб абстрэлах Агдамскага раёна армянскай бокам. Мінабароны Арменіі, у сваю чаргу, заявіла, што на працягу ночы сітуацыя ў зоне карабахскага канфлікту была стабільна напружанай, і, што УС Азербайджана вядуць інтэнсіўны артабстрэл на паўднёвым напрамку.
Увечары Мінабароны Арменіі паведаміла аб баявых дзеяннях у горадзе Кельбаджар, дзе, па звестак абароннага ведамства, быў таксама збіты самалёт Су-25 ВПС Азербайджана. Згодна з МА Арменіі на працягу гэтага дня армянскі бок «збіў тры беспілотнікі, тры БМП і адзін самалёт». Мінабароны Азербайджана абвергла інфармацыю аб збітым самалёце. У прэс-службе Мінабароны Азербайджана паведамілі, што ў ноч на 12 кастрычніка падраздзяленнямі СПА Азербайджана былі знішчаныя два БПЛЫ ў напрамку Тавузскага раёна, а каля 10:00 — яшчэ адзін БПЛА ў напрамку Агдамскага раёна. У 07:40 Мінабароны Азербайджана паведаміла, што, пачынаючы з ранішніх гадзін, армянскія ўзброеныя сілы, зноў сталі падвяргаць абстрэлу тэрыторыю Тэртэрскага, Геранбойскага, Агдамскага і Агджабедзінскага раёнаў.
Прэс-служба Мінабароны самаабвешчанай НКР паведаміла, што раніцай праціўнік аднавіў ракетна-артылерыйскі агонь на паўднёвым, паўночным і паўночна-ўсходнім напрамках, адзначаючы асаблівую актыўнасць праціўніка на паўночна-ўсходнім участку лініі фронту. Па даных НКР, яе армія прадпрымае суразмерныя дзеянні па падаўленні агню на ўсіх напрамках і кантралюе аператыўна-тактычную абстаноўку. Міністэрства абароны Арменіі заявіла, што з раніцы амаль па ўсіх напрамках праціўнік перайшоў да наступальных дзеянняў.
Увечары Міністэрства абароны Азербайджана апублікавала кадры, на якіх, як сцвярджае, захаваны «вызвалены ад акупацыі» Гадрут. У 03:23 Мінабароны Азербайджана паведаміла, што ўзброеныя сілы Азербайджана знішчылі некалькі комплексаў балістычных ракет Арменіі, размешчаных у памежнай з Кельбаджарскім раёнам зоне. Паводле абароннага ведамства, ракетныя комплексы «былі нацэленыя на грамадзянскае насельніцтва і інфраструктуру ў Гянджы, Мінгячавіры і іншых гарадах Азербайджана». Мінабароны Арменіі прызнала, што ўзброеныя сілы Азербайджана нанеслі ўдар па ваеннай тэхніцы, якая ажыццяўляе баявое дзяжурства на сваёй тэрыторыі.
Армянскі бок заявіў, што Азербайджан абстраляў пасёлак Чырвоны Базар з РСЗА «Смерч» з ужываннем касетных снарадаў, у выніку чаго быў забіты мірны жыхар, а таксама вёскі Кнараван, пры якім быў паранены мясцовая жыхарка. Мінабароны Арменіі паведаміла, што раніцай 16 кастрычніка азербайджанскія УС распачалі маштабнае наступленне ў паўночным кірунку лініі фронту, якому папярэднічаў амаль гадзінны інтэнсіўны артылерыйскі абстрэл. Згодна з абароннаму ведамству Арменіі, праціўнік быў адкінуты, нясучы вельмі сур’ёзныя страты. Тым часам Азербайджан казаў, што ўначы армянскія сілы спрабавалі актывізавацца на некаторых напрамках фронту, але азербайджанскія войскі задушылі актыўнасць праціўніка, знішчыўшы і вывеўшы з ладу вялікую колькасць жывой сілы, 2 танкі Т-72, 1 РСЗА БМ-21 «Град», 5 Д-30 гаўбіц-гармат, 2 ЗСУ-23-4 «Шылка» і 8 адзінак аўтамабільнай тэхнікі праціўніка з боепрыпасамі. У гэты ж дзень у Карабаху загінуў старшы пракурор непрызнанай НКР Карэн Грыгаран. У ноч з 16 на 17 кастрычніка, праз некалькі гадзін пасля абстрэлу Сцепанакерта, жылыя кварталы Гянджы зноў пацярпелі ад двух ракетных удараў. Журналісты паведамілі з месца падзей, што ў горадзе прагрымелі тры магутныя выбухі. Адначасова ракетнаму абстрэлу быў падвергнуты горад Мінгечавір, аднак ракеты былі перахопленыя СПА Азербайджана. Азербайджанскі бок заявіў, што абстрэлы былі зроблены з тэрыторыі Арменіі. Па паведамленні памочніка прэзідэнта Азербайджана Х. Гаджыква, падчас абстрэлу было разбурана 20 дамоў. Па словах кіраўніка выканаўчай улады горада Ніязі Байрамава, падчас абстрэлу загінула 14 (з іх трое дзяцей, у тым ліку 16-месячная дзяўчынка ) і паранена 55 мірных жыхароў. Паводле звестак агенцтва па размініраванні тэрыторый Азербайджана (ANAMA), фрагменты з месца падзення ракеты сведчаць аб тым, што па Гянджы ў ноч на 17 кастрычніка былі выпушчаныя балістычныя ракеты аператыўна-тактычнага ракетнага комплексу Р-17 «Эльбрус».
Мінабароны Арменіі адхіліў гэтыя абвінавачванні, заявіўшы, што з тэрыторыі Арменіі удараў па тэрыторыі Азербайджана выраблена не было. Па словах прэс-сакратара Шушана Сцяпаняна, раней у небе над горадам Капан і найбліжэйшымі сёламі былі заўважаныя азербайджанскіх беспілотнікі, якія спрабавалі атакаваць ваенную інфраструктуру і грамадзянскія аб’екты; два беспілотнікі, па яе словах, былі пазней збітыя. У той жа час карэспандэнт агенцтва Франс Прэс у Сцепанакерце паведаміў, што і там чутныя сірэны і гукі выбухаў.
Мінабароны Азербайджана заявіла, што з раніцы ўзброеныя сілы Арменіі падвяргалі абстрэлу населеныя пункты на тэрыторыі Тэртэрскага, Агдамскага, Бардзінскага і Агджабедзінскага раёнаў і што за ноч азербайджанскім войскам удалося прасунуць лінію фронту. Пры гэтым, паводле паведамлення, на розных напрамках фронту было знішчана і выведзена з ладу вялікая колькасць жывой сілы армян, а таксама сем танкаў Т-72, дзве РСЗА БМ-21 «Град», восем Д-30 і адна Д-20 гаўбіц-гармат, дзесяць адзінак грузавых аўтамабіляў з боепрыпасамі і сем адзінак іншай аўтамабільнай тэхнікі. Акрамя гэтага, па паведамленні Мінабароны, азербайджанская армія знішчыла тактычны БПЛА на армяна-азербайджанскай мяжы ў раёне Тавузскага раёна, а таксама ЗРК С-125 і штурмавік Су-25, які зрабіў спробу нанесці авіяўдары па азербайджанскіх пазіцыях у Джэбраіле. Армянскі бок абверг інфармацыю аб збітым Су-25.
У той жа дзень у відэазвароце да нацыі прэзідэнт Азербайджана Ільхам Аліеў абвясціў, што азербайджанская армія вызваліла горад Фізулі, а таксама вёскі Качахмедлі, Чыман, Джуварлы, Пірахмедлі, Мусабейлі, Ішыглы і Дэдэлі Фізулінскага раёна.
Увечары 17 кастрычніка бакі дамовіліся аб часовым гуманітарным перамір’і.
Чацьвёрты тыдзень
Раніцай Мінабароны Арменіі паведаміла пра атаку праціўніка ў паўднёвым кірунку на Худаферынскае вадасховішча з мэтай заняць выгадныя пазіцыі. У сацыяльных сетках з’явіліся фота і відэа ўзняцця на Худаферынскім мосце азербайджанскага сцяга азербайджанскімі вайскоўцамі; пазней прэзідэнт Азербайджана Ільхам Аліеў абвясціў аб узняцці азербайджанскага сцяга над Худаферынам на сваёй старонцы ў Твітэры. Пазней Мінабароны Арменіі прызнала, што азербайджанская армія прасунулася ў гэтым кірунку.
На сайце Мінабароны Азербайджана была размешчана відэаздымка горада Фізулі і цырымоніі ўзняцця сцяга Азербайджана ля будынка мясцовай адміністрацыі. У іншым відэарэпартажы міністэрства паведаміла, што пры вызваленні горада азербайджанскае войска захапіла армянскую вайсковую часць з вялікай колькасцю пакінутай баявой тэхнікі і боепрыпасаў.
Нягледзячы на пагадненне аб часовым перамір’і, баявыя дзеянні працягваліся 18 кастрычніка на працягу ўсяго дня. Азербайджанскі бок распаўсюдзіў інфармацыю, што быў збіты чарговы армянскі штурмавік Су-25, які ляцеў у напрамку Джэбраіла, і што варожы бок працягваў абстрэльваць Агдамскі раён, у прыватнасці могілкі вёскі Ахмедагалы. Днём, па паведамленні азербайджанскіх крыніц, ваенна-паветраным сілам Азербайджана ўдалося збіць ракету, выпушчаную ў напрамку Хызінскага раёна; яе абломкі, па словах начальніка аператыўнага штаба Агенцтва па размініраванні тэрыторый Азербайджана, былі выяўленыя на беразе ракі Сіталчай
Армянскі бок абверг інфармацыю аб збітым штурмавіку Су-25 і ў сваю чаргу заявіў, што ў небе над Нагорным Карабахам былі збітыя два азербайджанскія БПЛА. Азербайджанскі бок паведаміў аб гібелі палкоўніка Гегама Габрыеляна, камандзіра дыслакаванага ў Мартуні мотастралковага палка; армянскі бок пацвердзіў гэтую інфармацыю. Раніцай 19 кастрычніка прэзідэнт Азербайджана Ільхам Аліеў абвясціў на сваёй старонцы ў Твітары аб вызваленні вёсак Салтанлы, Амірварлы, Машанлы, Гасанлі, Алыкейхалы, Кумлак, Гаджылы, Гэгэрчын-Вейсалі, Ніязкулулар, Кечалмамедлі, Шахвелі, Гаджыісмаілы і Ісахлы Джэбраільскага раёна.
Раніцай Мінабароны Азербайджана паведаміла аб абстрэле праціўнікам Геранбойскага, Тэртэрскага, Агдамскага раёнаў, азербайджанскіх абарончых пазіцый, а таксама аб знішчэнні жывой сілы і пэўнай колькасці тэхнікі праціўніка. Падчас абстрэлу вёскі Азад Гарагоюнлу ў Тэртэрскім раёне ўзнік пажар на Тэртарскім баваўняным заводзе. Армянскі бок, у сваю чаргу, абвінаваціў Азербайджан у нанясенні начных ракетных удараў па горадзе Мартуні, а таксама па сёлах Ішыглы, Ханлык, Бала-Салтанлы і Хандэк Кубатлінскага раёна. Абодва бакі з раніцы паведамілі пра баі на паўночным і паўднёвым участках фронту, прычым Мінабароны Азербайджана дадало ў свае зводкі трэці, кубатлінска-зангеланскі кірунак.
Днём прэзідэнт непрызнанай НКР А. Аруцюнян прызнаў, што на паўднёвым участку фронту азербайджанская армія дайшла да Зангеланскага раёна і апынулася ў лічаных кіламетрах ад мяжы Арменіі. Найбольш цяжкія баі, паводле яго слоў, праходзілі на тэрыторыях вёсак Ханлык, Мінджаван і горада Зангелан.
Бліжэй да вечара прэзідэнт Азербайджанскай Рэспублікі Ільхам Аліеў у звароце да народа абвясціў аб «вызваленні ад акупацыі» вёсак Дардчынар, Кюрдлер, Юхары Абдурахманлы, Каргабазар, Ашагы Вейслі, Юхары Аібасанлы Фізулінскага раёна, Сафарша, Гасангайды, Фуганлы, Імамбагы, Даш Вейслі, Агтепе, Ярахмедлі Джэбраільскага раёна, Агджакенд, Мюлькюдары, Дашбашы, Гюнешлі, Ванк Хаджавендскага раёна, а таксама гарады Зангелан і вёсак Хавалы, Зернелі, Мамедбейлі, Хекеры, Шарыфан, Муганлы Зангеланскага раёна. Міністэрства абароны Арменіі распаўсюдзіла інфармацыю пра смерць камандзіраў вайсковай часці, палкоўніка Вячаслава Валер’евіча Васкоўскага, намесніка камандзіра вайсковай часці, лейтэнант-палкоўніка Ваагана Арамовіча Тумасяна, капітана Заграба Грачыковіча Качарана, старэйшага лейтэнанта Чалака Самвелавіча Хачатрана.
У прэс-службе Мінабароны Азербайджана абвясцілі, што падчас баявых дзеянняў на Джэбраільскім кірунку быў знішчаны батальён 556-га палка УС Арменіі. Прэзідэнт Азербайджанскай Рэспублікі Ільхам Аліеў напісаў на сваёй старонцы ў Twitter аб вызваленні вёсак Келугішлаг, Малаткешын, Кянд Зянгілан, Генлік, Вялігулубяйлі, Гарадзяра, Чапядзяра, Татар, Амірханлы, Гаргулу, Бартаз, Дзяляклі і пасёлак Агбянд Зангіланскага раёна, Малавялі, Юхары Ряфідынлі, Ашагы Ряфідынлі Фізулінскога раёна, сеў Сірык, Шыхлар, Масталібейлі і Дерзылі Джэбраільскага раёна.
Тым часам, прэс-сакратар прэзідэнта НКР Ваграм Пагасян паведаміў, што ідуць жорсткія баі на подступах да сёлаў Шэхер і Каджар. Па паведамленнях абодвух бакоў, лакальныя баі працягваліся па ўсёй лініі фронту. Армянскі бок заявіў, што Азербайджан ужыў РСЗА «Смерч» для абстрэлу горада Мардакерт. Акрамя таго, рана раніцай абстрэлу падвергліся горад Мартуні, пасёлак Красны Базар і сяло Тагавард Мартунінскага раёна.
Мінабароны Азербайджана абвясціла аб разбурэнні армянскіх апорных пунктаў і ўзяцці азербайджанскай арміяй тэрыторый і вышынь на Фізулінскім, Джэбраільскім і Кубатлінскім кірунках, а таксама аб чатырох збітых БПЛА праціўніка. Мінабароны Азербайджана паведаміла аб працягам баях на Агдэрынскім, Хаджавендскім, Фізулінскім, Гадруцкім і Губадлінскім кірунках. Генпракуратура Азербайджана паведаміла пра смерць грамадзяніна Расіі 2007 года нараджэння, пацярпелага 17 кастрычніка пры ракетным абстрэле горада Гянджа.
Пяты тыдзень
Мінабароны Азербайджана заявіла аб знішчэнні армянскай ваеннай тэхнікі і жывой сілы, пашырэнні ўзятых пад кантроль тэрыторый і ўзяцці новых пазіцый у розных напрамках, а таксама абвінаваціла армянскія сілы ў абстрэлах шэрагу раёнаў. Армянскія вайскоўцы таксама паведамлялі аб баях на ўсіх кірунках, а ўлады НКР абвінавацілі Азербайджан у абстрэлах прыфрантавых населеных пунктаў і іх ваколіц.
Увечары ў Мінабарны Арменіі паведамілі, што паблізу горада Кубатлы блізу мяжы з Арменіяй разгортваюцца «асабліва жорсткія баі». Прыкладна праз гадзіну прэзідэнт Азербайджана Ільхам Аліеў абвясціў аб узяцці азербайджанскай арміяй пад кантроль горада Кубатлы, а таксама некалькіх вёсак Кубатлінскага, Зангеланскага і Джэбраільскага раёнаў. У 08:00 па мясцовым часе ўступіла ў сілу трэцяя па ліку дамоўленасць паміж кіраўнікамі МЗС Азербайджана і Арменіі, на гэты раз пры пасярэдніцтве ЗША, пагадненне аб гуманітарным перамір’і. Аднак хутка бакі зноў абвінавацілі адзін аднаго ў яго парушэнні. Спачатку Мінабароны Азербайджана абвінаваціла армянскі бок у абстрэле з напрамку горада Лачын падраздзяленняў азербайджанскай арміі. Затым у Мінабароны Арменіі абвінавацілі Азербайджан у абстрэле баявых пазіцый на паўночным усходзе Карабаха.
Прэзідэнт Азербайджана заявіў, што пад кантроль азербайджанскіх УС перайшлі вёскі Падар, Эфендылер, Юсіфбейлі, Чайтумас, Ханлыг, Сарыятаг, Малабурхан Губадлінскага раёна, а таксама вёскі Зангеланскага раёна Албейлі, Рабенд, Енікенд і вёскі Джэбраільскага раёна: Сафулу, Даг-Машанлы, Кюрды, Говаслу, Чалебі. Раніцай Мінабароны Азербайджана паведаміла пра баі на Хаджавендскім, Фізулінскім і Кубатлінскім напрамках фронту. Улады НКР абвясцілі, што міністр абароны НКР Джалал Аруцюнян атрымаў раненне на баявой пазіцыі, а на яго месца быў прызначаны Мікаэл Арзуманян.
Арменія абвінаваціла УС Азербайджана ў тым, што яны нанеслі ўдар па яе тэрыторыі, у раёне, дзе сыходзяцца межы Арменіі, Азербайджана і Ірана. Мінабароны Азербайджана абвергла гэтую заяву і сумесна з пагранслужбай заявіла, што маюць поўнае права біць па ваенных аб’ектах, калі ад іх зыходзіць пагроза азербайджанскай тэрыторыі, незалежна ад іх месцазнаходжання. Неўзабаве Мінабароны Арменіі паведаміла, што армянскія УС «распачалі прэвентыўныя меры».
Паводле звестак МЗС Азербайджана, у выніку ракетнага абстрэлу з РСЗА «Смерч» вёскі Караюсіфлі Бардзінскага раёна загінула чатыры мірныя жыхары (у тым ліку адно дзіця), 13 чалавек атрымалі раненні. Мінабароны Азербайджана ўсклала адказнасць за абстрэл на УС Арменіі. Улады НКР, у сваю чаргу, абвінавацілі Азербайджан у абстрэле гарадоў Мартуні і Лачын.
Увечары Мінабароны Арменіі паведаміла, што азербайджанскае войска прасунулася наперад на раўніне на шляху да горада Лачын, што ўздоўж ніжняй плыні ракі Баргюшад сфармаваўся новы фронт, адкуль праціўнік спрабуе прабрацца да Лачына. Мінабароны Азербайджана паведаміла аб поспеху падчас баявых дзеянняў на Агдэрынскім, Хаджавендскім, Фізулінскім, Зангеланскім і Кубатлінскім кірунках фронту. У Мінабароны Арменіі таксама паведамілі аб баях лакальнага значэння на некаторых напрамках. Акрамя гэтага ўлады Арменіі абвінавацілі Азербайджан у абстрэле горада Мартуні. Азербайджан абвінаваціў армянскія ўзброеныя сілы ў абстрэле тэрыторыі Тэртэрскага раёна. Раніцай Мінабароны Азербайджана паведаміла аб поспеху падчас баявых дзеянняў на Хаджавендскім, Фізулінскім і Кубатлінскім кірунках фронту. У прыватнасці, была заяўлена аб знішчэнні шэрагу афіцэраў УС Арменіі і двух Су-25 ВПС Арменіі на Кубатлінскім кірунку. Мінабароны Арменіі абвергла паведамленні аб збітых самалётах. Раніцай улады НКР паведамлялі аб цяжкіх баях блізу сёл Чанахчы, Схнах і Карабулак. Увечары прэзідэнт НКР абвясціў у відэазвароце, што азербайджанская армія знаходзіцца ўжо ў пяці кіламетрах ад горада Шуша.
Прэзідэнт Азербайджана выдаў указ «аб арганізацыі часовага асаблівага ўпраўлення на вызваленых тэрыторыях». Згодна з указам для кожнага раёна размешчанага на гэтых тэрыторыях будзе прызначаны часовы камендант, які каардынуе работу органаў улады.
Пры пасярэдніцтве Расіі, пры ўдзеле палявой групы МКЧК і асабістага прадстаўніка дзеючага старшыні АБСЕ армянскаму боку былі перададзеныя цела 29 армянскіх вайскоўцаў. Акрамя гэтага, з Азербайджана ў Арменію была вернутая пажылая жыхарка Гадрута, якая засталася ў горадзе пасля таго, як яго заняла азербайджанская армія, армянскі бок адмовіўся прыняць іншага пажылога жыхара Гадрута. Прэзідэнт Азербайджана Ільхам Аліеў заявіў, што «азербайджанская армія вызваліла ад акупацыі» вёскі Худавердзілі, Гурбантэпе, Шахвеледлі, Хубьярлы Джэбраільскага раёна, вёскі Аладзін, Веджнелі Зангеланскага раёна і вёскі Каўдадыг, Мемер, Малалы Кубатлінскага раёна.
Amnesty International паведаміла аб першым пацверджанні прымянення Арменіяй касетных боепрыпасаў, ахарактарызаваўшы яго як «жорсткае і безразважнае». Арменія заявіла, што Азербайджан прымяняе забароненыя фосфарныя боепрыпасы над Нагорным Карабахам, падпальваючы лясы ў ваколіцах населеных пунктаў. Абодва бакі пачынаюць абвінавачваць адзін аднаго ў бамбардзіроўках жылых раёнаў у парушэнне пакта. МЗС Расіі тады заявіў, што яны будуць гатовыя аказаць «усю неабходную дапамогу» партнёру па АДКБ Арменіі, калі канфлікт распаўсюдзіцца на тэрыторыю Арменіі.
Шосты тыдзень
На працягу дня Сцепанакерт, Мардакерт і Шуша некалькі разоў траплялі пад абстрэл з боку арміі Азербайджана. З боку ж армянскіх сіл снарады прыляталі па вёсках у Тэртарскім і Агджабедзінскім раёнах. У той жа час, паводле паведамленняў абодвых бакоў, па ўсёй лініі судакранання ішлі баявыя сутыкненні. Прэзідэнт Азербайджана Ільхам Аліеў абвясціў, што «азербайджанская армія вызваліла вёскі Чапранд, Гаджы Ісаглы, Гоша Булаг Джэбраільскага раёна, вёскі Дэрэ Гілятаг, Беюк Гілятаг Зангеланскага раёна і вёскі Ішыглы, Мурадханлы, Міланлы Кубатлінскага раёна».
У гэты ж дзень стала вядома пра гібель намесніка міністра абароны і намесніка камандуючага арміяй абароны НКР Артура Саркісяна.
Міністэрства абароны Азербайджана паведаміла, што армянскі бок падвергнуў артылерыйскаму абстрэлу пасёлак Шыхарх, сёла Газ’ян і Гапанлы Тэртэрскага раёна, а таксама сяло Енікенд Геранбойскага раёна. На працягу дня абодва бакі паведамлялі аб баях пад Мартуні і на паўднёвым і паўднёва-ўсходнім участках фронту. Армянскі бок таксама паведамляў аб азербайджанскіх нападах на поўначы, па кірунку Кельбаджарскага раёна. Азербайджанскі бок, у сваю чаргу, паведаміў аб танкавых баях у напрамку Мартуні. Мінабароны Азербайджана паведаміла аб працяглых баях на некалькіх кірунках на паўднёвым і паўднёва-ўсходнім участку фронту — па кірунку да Агдама, Мартуні, Зангелана і Кубатлы. Армянскі бок паведаміў аб баях пад Шушай, а пазней і пад Лачынам. Неўзабаве ўлады НКР абвясцілі аб часовым закрыцці для грамадзянскіх асоб участка дарогі Шуша—Лачын, якая вядзе з Арменіі ў Нагорны Карабах, у сувязі з інтэнсіўнасцю баёў у гэтым кірунку.
У сеткі з’явіліся паведамленні, што азербайджанская армія выкарыстоўвае беларускую сістэму РЭБ «Навальніца-С» для барацьбы з БПЛА праціўніка. Сістэмы былі набытыя Азербайджанам у беларускіх распрацоўшчыкаў прыкладна ў 2018 годзе. У Баку паведамляецца, што гэты комплекс знішчыў адзін армянскі беспілотнік у Тавузскім раёне Міністэрства абароны Азербайджана абвінаваціла армянскіх вайскоўцаў у абстрэле вёскі Кіямадзінлі Агджабедзінскага раёна і неназваных «населеных пунктаў Геранбойскага і Тэрцёрскага раёнаў», пазней тая ж крыніца паведаміла аб абстрэле армянскім бокам горада Тэртэр, сяла Сахлаабад Тэртэрскага раёна, а таксама сёлаў Гаджытуралы і Афатлі Агдамскага раёна. Улады НКР, у сваю чаргу, паведамілі аб абстрэлах Лачына і Шушы і прылеглых да іх населеных пунктаў.
Міністэрства абароны Азербайджана паведаміла, што на тэртарскім кірунку азербайджанскія войскі нанеслі ўдар па штабе 7-га горнастралковага палка 10-й горнастралковай дывізіі ў сяле Танашэн. Армія НКР паведаміла пра баі з невялікімі групамі праціўніка ў раёне вёсак Дашалты і Туршсу. Як паведаміла Служба па надзвычайных сітуацыях НКР, узброеныя сілы Азербайджана ўсю ноч інтэнсіўна абстрэльвалі Сцепанакерт і Шушу. Па папярэдніх даных, загінулі тры мірных жыхара. Абстрэлы Сцепанакерта пацвердзіў карэспандэнт «Известий», ахарактарызаваўшы як «вельмі жорсткія выбухі па ўсім Сцепанакерце і ўскраінах».
Карэспандэнт Le Monde паведаміў са Сцепанакерта аб дастаўленых у шпіталь горада дзясятках параненых вайскоўцаў, і, што «абаронцы Шушы разарваныя на шматкі». Астатнія, па словах рэпарцёра, «спускаюцца з гор, змардаваныя, не ведаючы, ці змогуць яны вярнуцца ў бой, кідаючы па шляху сваё абмундзіраванне». Бітва за Шушу, згодна з газетай, павярнулася ўвечары ў пятніцу 6 лістапада ў карысць азербайджанскіх сіл.
Сёмы тыдзень
Раніцай Дзяржаўная служба па надзвычайных сітуацыях НКР паведаміла, што армія Азербайджана нанесла па Сцепанакерту восем ракетных удараў. Паводле папярэдняй інфармацыі, пацярпелых няма. Міністэрства абароны Азербайджана, у сваю чаргу, паведаміла, што ўзброеныя сілы Арменіі падвергнулі абстрэлу вёскі Тэртэрскага, Агдамскага і Агджабедзінскага раёнаў.
Крыніца «Известий» на месцы падзей паведаміла, што журналістаў, якія знаходзіліся ў Сцепанакерце, часова вывезлі ў Ерэван. З горада таксама вывозяць пакінутых там дзяцей і жанчын. Крыніца адзначыла, што горад Шушу амаль здалі Азербайджану, аднак у Арменіі гэтую інфармацыю абверглі. Там паведамілі аб бесперапынных баях у прыгарадзе Шушы.
Днём прэзідэнт Азербайджана Ільхам Аліеў абвясціў аб «вызваленні горада Шуша». Прадстаўнік мінабароны Арменіі Арцрун Аванісян заявіў у адказ, што Азербайджану «не атрымалася цалкам узяць горад і адрэзаць ўсю лагістыку».
Раніцай Мінабароны Азербайджана паведаміла аб баявых аперацыях на Агдэрынскім, Агдамскім, Хаджавендскім і Кубатлінскім кірунках фронту. Улады НКР паведамілі, што больш сутак адлюстроўваюць атакі праціўніка на Сцепанакерт з боку Шушы. Міністэрства абароны Азербайджана паведаміла аб тым, што армянскія сілы паблізу вёскі Зарыслы распачалі беспаспяховую спробу выхаду з акружэння па дарозе Лачын-Шуша.
Лесахімічная прамысловасць Беларусі
Лесахімічная прамысловасць Беларусі — галіна лясной прамысловасці Беларусі.
Лесахімічная прамысловасць на Беларусі развіта параўнальна слаба і прадстаўлена ААТ «Лесахімік» (былы Барысаўскі лесахімічны завод). На яго долю прыпадае 1,4 % валавой прадукцыі лесапрамысловага комплексу. Вырабляе каніфоль, шкіпінар (тэрпенцінавае масла), дубільныя экстраты, каніфольныя кляі, лакафарбавую прадукцыю. У якасці сыравіны выкарыстоўваюць пнёвы асмол, хваёвую жывіцу.
У 1900 годзе на тэрыторыі сучаснай Беларусі дзейнічала 161 дробных саматужных смолашкіпінарных і дзягцярных прадпрыемстваў. На іх працавалі 400 рабочых (без уліку занятых лесанарыхтоўкай і перавозкай). Памерамі выдзяляліся Выдрынскі завод сухой перагонкі драўніны ў Аршанскім павеце, заснаваны акцыянерным таварыства «Шэрынг». У 1912 годзе лесахімічная прамысловасць на тэрыторыі Беларусі давала 18 % такой прадукцыі Расійскай імперыі.
Жоўніца
Жо́ўніца (, Жовница) — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Радзюкоўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска i маёнтак у складзе гміны Казлоўшчына Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.
Кітай (значэнні)
Кітай:
Дзяніс Рыгоравіч Парэчын
Дзяніс Парэчын (нар., Мінск) — беларускі футбаліст (брамнік) і трэнер. У цяпершні час працуе трэнерам брамнікаў у польскім клубе «Сталь» са Сталёвай Волі.
Клубная кар’ера
У лютым 2010 года падпісаў кантракт з жодзінскім «Тарпеда», дзе звычайна быў другім брамнікам (у сезоне 2010 — пасля Уладзіміра Бушмы, у сезоне 2011 — пасля Антона Кавалеўскага і Арцёма Гамялько, у сезоне 2012 — пасля Паўла Часноўскага). Усяго за жодзінскі клуб правёў 19 матчаў.
У сакавіку 2013 года перайшоў у «Зорку-БДУ». Спачатку гуляў у асноўным складзе, пасля звычайна быў запасным брамнікам. Па заканчэнні сезона 2013 перайшоў на працу ў мінскае «Дынама» трэнерам брамнікаў юнацкіх каманд.
У чэрвені 2014 года далучыўся да «Бярозы-2010», адначасова застаўся на трэнерскай працы ў «Дынама». Да верасня 2014 года быў асноўным брамнікам «Бярозы-2010», пазней заставаўся на лаўцы. Па заканчэнні сезона канчаткова завяршыў кар’еру.
Трэнерская кар’ера
У верасні 2019 года ўвайшоў у трэнерскі штаб Сяргея Яромкі ў моладзевай зборнай Беларусі. Працаваў у зборнай да 2020 года.
У ліпені 2021 года ўвайшоў у трэнерскі штаб салігорскага «Шахцёра» на чале з Сяргеем Гурэнкам у якасці трэнера брамнікаў, аднак хутка пакінуў клуб. У кастрычніку 2021 года стаў трэнерам брамнікаў у клубе «Сталь» (Сталёва Воля) з чацвёртага дывізіёна Польшчы.
Рокавівара
Рокавівара (Roccavivara) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Малізэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кампабаса.
Ліскі (археалагічныя помнікі)
Ліскі — група археалагічных помнікаў — гарадзішча і курганны могільнік каля в. Ліскі Рэчыцкага раёна Гомельскай вобласці.
Рокавівара
Насельніцтва складае 954 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 48 чал./км². Займае плошчу 20 км². Паштовы індэкс — 86020. Тэлефонны код — 0874.
Ліскі (археалагічныя помнікі)
У вёсцы на левым беразе р. Ведрыч існавала паселішча бронзавага і жалезнага вякоў і больш позняга часу.
Рокавівара
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Sant'Emidio.
Ліскі (археалагічныя помнікі)
Гарадзішча
Выявіў у 1976 годзе Г. В. Штыхаў, даследаваў 2620 м², у 1980—1983 гадах М. І. Лашанкоў. Першапачаткова вал быў насыпаны на вышыню 1,5 м, шырыню 8 м і быў абкладзены бярвёнамі. У выніку рэканструкцыі яго вышыня павялічылася да 2,2 м, шырыня — да 18 м. Апошняя падсыпка павялічыла вал да 3 м. Культурны пласт у цэнтры 0,3—0,4 м, каля вала 0,6—0,7 м. Выяўлена каля 15 ям гаспадарчага прызначэння глыбінёй 0,2— 0,55 м, дыяметрам 0,4—0,8 м або памерамі 1,25—1,95×0,45—0,75 м. Слупавыя ямы належалі наземным драўляным пабудовам, рэшткі якіх не захаваліся.
Рокавівара
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Ліскі (археалагічныя помнікі)
Гарадзішча
Знойдзена больш за 30 тыс. фрагментаў гліняных ляпных гаршкоў 4 тыпаў: з яйкападобным тулавам, круглаватым дном і адагнутым вонкі венчыкам; з шарападобным тулавам і вертыкальным венчыкам; слабапрафіляваныя з круглаватым тулавам і дном, зрэзаным верхам і выразным венчыкам; прысадзістыя з круглавата-пляскатым тулавам, закругленым дном і загнутым у сярэдзіну краем без выразнай шыйкі. Частка керамікі па шыйцы арнаментавана скразнымі праколамі, ямкавымі ўцісканнямі палачкай, пальцавымі і пазногцевымі ўцісканнямі і інш. Сярод знаходак: крамянёвыя наканечнік стралы, сякера, вастрыі, праколка, пласціны, нож, укладышы, адшчэпы, рэтушоры; каменныя ступа, таўкачы, сякеры, зерняцёркі; 2 бронзавыя люстэркі; жалезныя сярпы, касар, абломкі сякер, нажы, іголка, шылы, утулкавы наканечнік стралы, шпількі (посаха-, цвікападобныя і з кальцавым навершам), гладкія і арнаментаваныя бранзалеты, пярсцёнкі, завушніцы, 3 пацеркі, падковападобная фібула балцкага тыпу, гліняныя прасліцы (ражковыя, круглаватыя, біканічныя, канічныя, посуда-, цыліндра-, шпулепадобныя і інш.), косткі свойскіх і дзікіх жывёл. Датуецца VII—III стст. да н.э.
Курганны могільнік
Курганны могільнік дрыгавічоў знаходзіцца за 0,5 км на поўнач ад вёскі, на ўскрайку лесу за чыгуначным пераездам. 27 курганоў вышынёй 0,4—1,5 м, дыяметрам 5—11 м. Выявіў і даследаваў 2 насыпы ў 1981 годзе М. І. Лашанкоў. У адным кургане знойдзены фрагменты ганчарнай керамікі і попельна-вугальная праслойка, у другім — пахаванне па абраду трупапапажэння на падсыпцы галавой на захад. Каля ног нябожчыка выяўлены цвікі, каля галавы — абломкі ганчарнага посуду і пояс, каля рук — 2 бронзавыя кольцы і прамавугольная спражка. Датуецца XI—XII стст.
IC 2738
IC 2738 — галактыка тыпу S0-a (спіральная галактыка) ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Чжыжэнь
Чжыжэнь — карставая пячора ў гарах Мулан ў акрузе Чунцзо, Гуансі-Чжуанскі аўтаномны раён КНР. У гэтай пячоры, якая адносіцца да ранняга верхняга плейстацэну, былі выяўленыя выкапнёвыя парэшткі, якія належаць, верагодна, анатамічна сучасным людзям з некаторымі рысамі архаічных людзей.
Выкапнёвыя знаходкі
Выкапнёвыя знаходкі былі выяўлены кітайскімі палеантолагамі ў 2007 годзе. Парэшткі былі пакрытыя суцэльным і знаходзіліся ў пласце, які першапачаткова быў датаваны часам паміж 113 і 100 тысяч гадоў таму. Пазней больш дакладная датыроўка дала ацэнку каля ад 116 да 106 тысяч гадоў таму.
Сярод знаходак былі выяўленыя парэшткі буйных млекакормячых, у тым ліку, арангутанаў, сланоў, тапіры, насарогаў, казліных, аленяў, мядзведзяў, барсукоў і леапардаў. Каля 25 працэнтаў буйных млекакормячых, чые парэшткі знойдзены ў пячоры, да гэтага часу вымерлі.
Былі ідэнтыфікаваны тры адзінкі чалавечых парэшткаў: два верхнія маляры (Чжыжэнь-1 і Чжыжэнь-2) і пярэдняя частка ніжняй сківіцы (Чжыжэнь-3). Усе тры фрагменты, верагодна, належалі як мінімум двум розным індывідам; прыналежнасць фрагментаў Чжыжэнь-1 і Чжыжэнь-3 аднаму індывіду малаверагодная.
У параўнанні з выкапнямі эпохі верхняга плейстацэну з заходняй Еўразіі, знаходкі Чжыжэнь-1 і Чжыжэнь-2 вылучаюцца меншымі памерамі і падобныя на больш позніх гамінідаў, аднак сярод выкапняў усходне-азіяцкага верхняга плейстацэну недастаткова матэрыялу для паўнавартаснага параўнання.
Чжыжэнь-3 валодае камбінацыяй архаічных і прасунутых рысаў. Найбольш істотнай асаблівасцю дадзенай знаходкі з'яўляецца наяўнасць падбародачнага выступу. З улікам датыроўкі амерыканскі палеантолаг, спецыяліст па эвалюцыі чалавека,, разглядае дадзеныя знаходкі як парэшткі «найстаражытнейшых сучасных людзей за межамі Афрыкі». Аднак іншыя даследчыкі скептычна ставяцца да гэтага меркавання, паколькі яно істотна разыходзіцца c агульнапрынятай раней датыроўкай выхаду чалавека з Афрыкі, згодна з якой Homo sapiens з'явіліся ў Паўднёвай Азіі не раней 60 тыс. гадоў таму.
Непальска-японскія адносіны
Непальска-японскія адносіны — двухбаковыя дыпламатычныя адносіны паміж Федэратыўнай Дэмакратычнай Рэспублікай Непал і Дзяржавай Японія.
Дыпламатычныя адносіны паміж краінамі былі ўсталяваны 28 верасня 1956 года.
Палітычныя стасункі
У 1960 і 1975 гадах наследны прынц Акіхіта і яго жонка Міціко наведалі Непал.
У 1978, 1983 і 1985 гадах кароль Бірэндра наведваў Японію.
Ваеннае ўзаемадзеянне
У 2007 годзе Японія накіравала ў Непал Сілы самаабароны ў рамках місіі Арганізацыі Аб'яднаных Нацый па аказанні дапамогі пры выкананні пунктаў мірнага пагаднення.
Дзельнік промня
Канструкцыі дзельнікаў промня
Замест металічнага можна выкарыстоўваць дыхраічнае аптычнае пакрыццё. У залежнасці ад яго характарыстык, суадносіны адбівання й прапускання будуць змяняцца ў залежнасці ад даўжыні хвалі падаючага святла. Дыхраічныя люстэркі выкарыстоўваюцца ў некаторых эліпсаідальных рефлектарах для аддзялення непажаданага інфрачырвонага (цеплавога) выпраменьвання і ў якасці выходнага порту у лазерных канструкцыях.
Трэцім варыянтам дзельніка промня ёсць дыхраічная люстраная прызма, якая выкарыстоўвае дыхраічнае аптычнае пакрыццё для падзелу ўваходнага светлавога пучка на шэраг спектральна адрозных выходных пучкоў. Такая прылада выкарыстоўвалася ў каляровай тэлевізійнай камеры і трохплёнкавай кінакамеры Technicolor. У цяперашні час яна выкарыстоўваецца ў камерах з трыма матрыцамі. Аптычна падобная сістэма выкарыстоўваецца ў зваротным парадку для аб'яднання промня ў трох ВК- праектарах, у якіх святло з трох асобных манахромных вадкакрышталічных дысплеяў аб'ядноўваецца ў адну поўнакаляровую выяву для праекцыі.
Аднамодавыя валаконныя дзельнікі промня для сеткі PON выкарыстоўваюць аднамодавае распаўсюджванне для падзелу промня. Дзельнік вырабляецца шляхам фізічнага зрошчвання двух валокнаў у форме літары «X».
Кампазіцыі люстэркаў або прызм, якія выкарыстоўваюцца ў якасці камер для фатаграфавання стэрэаскапічных пар малюнкаў з адным аб'ектывам і адной экспазіцыяй, часам называюць «дзельнікамі промня», але гэта памылковае ўжыванне тэрміну, бо яны насамрэч з'яўляюцца парай перыскопаў, якія перанакіроўваюць ужо раздзеленыя светлавыя промні. У некаторых вельмі рэдкіх прыладах для стэрэаскапічнай фатаграфіі люстэркі або прызматычныя блокі, падобныя да дзельнікаў промня, выконваюць адваротную функцыю, накладваючы віды аб'екта з двух розных ракусраў з дапамогай каляровых фільтраў для атрымання прамых анагліфных 3D-малюнкаў, або праз жалюзі, якія хутка чаргуюцца, для запісу 3D-відэа з паслядоўнай разгорткай.
Фазавы зрух
Дзельнікі промня часам выкарыстоўваюцца для рэкамбінацыі светлавых промняў, як у інтэрферометры Маха — Цэндера. У гэтай прыладзе ёсць два ўваходных пучка і ў агульным выпадку два выходных. Але амплітуды двух выходных промняў у выніку інтэрферэнцыі залежаць ад амплітуд і зруху фаз уваходных промняў, што можа прывесці да таго, што адзін з двух выходных промняў мае амплітуду, роўную да нуля. Для эканоміі энергіі (гл. наступны раздзел) павінен існаваць зрух фазы па як мінімум ў адным з выходных промняў. Напрыклад, калі палярызаваная светлавая хваля ў паветры трапляе на дыэлектрычную паверхню, такую як шкло, і электрычнае поле светлавой хвалі знаходзіцца ў плоскасці паверхні, адлюстраваная хваля будзе мець зрух фазы π, а прапушчаная хваля не будзе мець зрух фазы. Такія паводзіны святла вынікаюць з раўнанняў Фрэнэля. Гэта не датычыцца частковага адлюстравання токаправоднымі (металічнымі) пакрыццямі, бо ў гэтым выпадку фазавыя зрухі адбываюцца на ўсіх шляхах (адбіванне і праходжанне). У любым выпадку дэталі фазавых зрухаў залежаць ад тыпу і геаметрыі дзельніка промня.
Класічны дзельнік без страт
дзе элемент 2 × 2 - гэта матрыца дзельніка промня, а r і t з 'яўляюцца каэфіцыентам адлюстравання і каэфіцыентам прапускання уздоўж пэўнага шляху праз дзельнік промня, і гэты шлях пазначаецца індэксамі. Значэнні элементаў матрыцы залежаць ад палярызацыі святла.
Гэта патрабаванне азначае, што матрыца дзельніка промня з'яўляецца унітарнай.
Для захавання энергіі неабходна выконваць наступныя ўзаемасувязі паміж адбіўнай здольнасцю і прапусканнем
дзе « ^\ast » азначае камплекснае спалучэнне.
Кожны каэфіцыент r і t можна запісаць у выглядзе камплекснага ліку, які мае амплітуду і фазавы каэфіцыент; напрыклад,. Фазавы каэфіцыент улічвае магчымыя зрухі фазы промня пры яго адбіцці або праходжанні праз паверхню. Атрымліваецца:
Пасля спрашчэння
што спраўджваецца, калі, і паказчык памяншаецца да -1. Пасля прымянення гэтай новай ўмовы і ўзвядзення ў квадрат абодвух бакоў атрымліваецца
дзе была зробленая замена выгляду. Гэта прыводзіць да выніку
і аналагічна
З гэтага вынікае, што R^2+T^2=1.
Вызначыўшы абмежаванні, якія апісваюць дзельнік промня без страт, пачатковы выраз можна перапісаць як
Выкарыстанне ў эксперыментах
Дзельнікі промня выкарыстоўваліся як ва ўяўных эксперыментах, так і ў рэальных эксперыментах у галіне квантавай тэорыі і тэорыі адноснасці і іншых раздзелаў фізікі. Яны ўключаюць у сябе:
Квантава-механічнае апісанне
У квантавай механіцы электрычныя палі апісваюцца аператарамі, што тлумачыцца другасным квантаваннем і фокаўскімі станамі. Кожны аператар электрычнага поля можа быць выражаны праз моды, якія прадстаўляюць паводзіны хвалі, і аператары амплітуды, якія звычайна прадстаўляюцца безразмернымі аператарамі нараджэння і разбурэння. Такім чынам, суадносіны паміж амплітудамі палёў і {E}_{d}, спароджанымі дзельнікам промняў, пераносяцца ў аналагічныя суадносіны паміж аператарамі стварэння  і \hat{a}_{d}, так што
Для дыэлектрычнага дзельніка промня з суадносінамі адлюстравання і прапускання 50:50 адлюстраваныя і прапушчаныя промні адрозніваюцца па фазе на = cos (пі / 2) +/- i.sin (пі / 2). Калі дапусціць, што кожны перададзены прамень падвяргаецца зруху па фазе, палі на ўваходзе і выхадзе звязаныя паміж сабой:
Унітарнае пераўтварэнне, звязаная з гэтым пераўтварэннем, ёсць
Выкарыстоўваючы гэта ўнітарнае пераўтварэнне, можна таксама запісаць пераўтварэнне як
ФК Рэал Аўеда
«Рэал Аўеда» (Real Oviedo) — іспанскі футбольны клуб з горада Аўеда. Заснаваны ў 1926 годзе.
Дзельнік промня
Прыкладанне для квантавых вылічэнняў
У 2000 годзе Найл, і   (пратакол KLM) паказалі, што універсальны квантавы камп‘ютар можа быць створаны з набору такіх прыстасоў, як падзельнікі промня, фазавыя пераўтваральнікі, фотадэтэктары і крыніцы адзінкавых фатонаў. Станы, якія ўтвараюць кубіт у гэтым пратаколе, з'яўляюцца аднафатоннымі станамі двух мод, а менавіта стану | 01> і | 10> у прадстаўленні колькасці класаў дзвюх модаў. Выкарыстоўваючы гэтыя прыстасовы, магчыма рэалізаваць любыя лагічныя элементы з адным кубітам і 2-кубітавыя верагоднасныя элементы. Дзельнік промня з'яўляецца важным кампанентам у гэтай схеме, таму што гэта адзіны, які стварае заблытанасць паміж станамі Фока.
Падобная сітуацыя існуе для апрацоўкі квантавай інфармацыі з непарыўнымі пераменнымі. Фактычна, можна змадэляваць адвольнае пераўтварэнне Гаўса (Багалюбава) квантавага стану святла з дапамогай падзельнікаў промня, фазавых пераўтваральнікаў і фотадэтэктараў, пры ўмове, што ў якасці папярэдняга рэсурсу даступны толькі стан дзвюхмодавага сціснутага вакуума (таму гэты параметр мае некаторае падабенства гаўсавым аналагам пратаколу KLM). Гэтая працэдура мадэлявання асноўваецца на тым факце, што праца дзельніка пучка эквівалентная пераўтварэнню сціску пры частковым развароце часу.
Асечна (значэнні)
Асечна — тапонім.
Гімн Партугаліі
Тэкст: Энрыкі Лопіш ды Мендонса
Музыка: Альфрэда Кейль
Суперкубак Беларусі па футболе 2016
Суперкубак Беларусі па футболе 2016 — сёмы розыгрыш Суперкубка Беларусі, штогадовага футбольнага матча, у якім сустракаюцца чэмпіёны Вышэйшай лігі Чэмпіянату Беларусі і пераможцы Кубка Беларусі мінулага сезону.
Соф’я Васільеўна Кавалеўская
Біяграфія
Нарадзілася ў Маскве ў сям'і генерала В. В. Корвін-Крукоўскага, які паходзіў са старажытнага шляхецкага роду з Беларусі. Ранняе дзяцінства і юнацтва правяла ў радавым маёнтку бацькі ў вёсцы Палібіна тагачаснай Віцебскай губерні. Атрымала ўсебаковую адукацыю, выдатныя матэматычныя здольнасці выявіліся ўжо ў раннім дзяцінстве.
3 1866 у Санкт-Пецярбургу брала ўрокі матэматыкі ў педагога А. М. Странналюбскага (у той час доступ жанчынам у Пецярбургскі ўніверсітэт быў забаронены). Каб мець магчымасць займацца навукай, у 1868 Соф'я ўзяла з У. А. Кавалеўскім фіктыўны шлюб (пазней гэты шлюб стаў сапраўдным) і ў 1869 паехала ў Гайдэльберг, дзе вывучала матэматыку.
3 1870 у Берліне 4 гады працавала ў Карла Ваерштраса, які даваў ёй прыватныя ўрокі (у Берлінскі ўніверсітэт жанчын таксама не дапускалі). У 1874 на падставе трох прац Кавалеўскай, якія прадставіў Ваерштрас, Гётынгенскі ўніверсітэт завочна прысудзіў ёй ступень доктара філасофіі.
У 1874 Соф'я Кавалеўская вярнулася ў Расію, але месца ў Пецярбургскім універсітэце не атрымала. Амаль на 6 гадоў адышла ад навуковай дзейнасці, займалася літаратурна-публіцыстычнай працай, супрацоўнічала ў газетах. У 1880 пераехала ў Маскву, але здаваць магістарскія экзамены ва ўніверсітэт ёй не дазволілі. У 1881 Кавалеўская зноў паехала ў Берлін, потым у Парыж, маючы намер атрымаць месца прафесара на вышэйшых жаночых курсах у Францыі.
У 1883, атрымаўшы запрашэнне шведскага матэматыка Г. Мітаг-Лефлера, выехала ў Швецыю, дзе на пасадзе прыват-дацэнта Стакгольмскага ўніверсітэта на працягу 8 гадоў прачытала 12 курсаў. Была членам рэдкалегіі шведскага часопіса «Acta Mathematica».
Навуковая дзейнасць
У 1888 напісала працу «Задача пра вярчэнне цвёрдага цела вакол нерухомага пункта», за якую Парыжская акадэмія навук прысудзіла ёй прэмію. За другую працу на тую ж тэму ў наступным годзе ёй была прысуджана прэмія Шведскай акадэміі навук.
Літаратурная творчасць, успаміны
Соф'я Кавалеўская — аўтар аповесці «Нігілістка» (1884), драмы «Барацьба за шчасце» (1887, сумесна са шведскай пісьменніцай А. Ш. Лефлер), сямейнай хронікі «Успаміны дзяцінства» (1890), у якой апавядае пра жыццё ў 1860-я гады, пра сваю сястру Г. Корвін-Крукоўскую, у далейшым удзельніцу Парыжскай камуны, пра Фёдара Дастаеўскага. У літаратурных творах імкнулася даць матэматычнае абгрунтаванне паводзін людзей.
Дзяцінства С. Кавалеўская правяла ў бацькоўскім маёнтку на Віцебшчыне. Гэты перыяд жыцця яна апісала ў сямейнай хроніцы «Успаміны дзяцінства», дзе шмат увагі аддадзена апісанню побыту беларусаў, нашай прыроды і, вядома, яе дзявочых пачуццяў.
«Калі мне было каля шасці гадоў, бацька выйшаў у адстаўку і пасяліўся ў сваім родавым маёнтку Палібіна ў Віцебскай губерні. Тая мясцовасць, дзе знаходзіўся маёнтак Крукоўскіх, была хоць і вельмі дзікай, але больш маляўнічай за краявіды сярэдняй паласы Расіі. Віцебская губерня вядомая сваімі велічэзнымі лясамі і мноствам вялікіх прыгожых азёр…».