cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пухавіцкі раён
Полацкае княства
Паўднёвая частка сучаснага Пухавіцкага раёна ўваходзіла ў склад Свіслацкага княства. Свіслач — цэнтр княства і воласці ў 12-17 ст. — цяпер вёска ў Асіповіцкім раёне, там, дзе рака Свіслач упадае ў Бярэзіну. Лінія падзелу праходзіла па вёсках Суцін — Арэшкавічы — Балоча. Свіслацкае княства ўвайшло ў ВКЛ у 1350-ыя гады, пасля смерці апошняга свіслацкага князя Сямёна, бо ў яго не было нашчадкаў.
Паўночная частка сучаснага Пухавіцкага раёна адносилась да Менскага княства, якое аддзялілася ў 12 ст. ад Полацкай зямлі. Абставіны і дакладны час уваходжання Менскага княства ў ВКЛ не вызначаны. Гэты працэс адбываўся ў другой палове 13 — першай чвэрці 14 ст.
Вялікае Княства Літоўскае
З 1350 г. па 1569 г. сучасная Пухаўшчына ўваходзiла ў склад Вялікага Княства Літоўскага, а з 1569 г. па 1793 г. — у склад Рэчы Паспалітай. Знаходзілася ў складзе Менскага павета Менскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. Большая частка тэрыторыі спачатку ўвайшла ў склад воласці Бакшты, а паўднёва-усходняя — у склад Свіслацкай воласці ВКЛ. Пасля Гарадзельскай уніі 1413 г. землі Пухавіцкага раёна ўвайшлі ў склад Віленскага ваяводства — Менскага павета і Свіслацкай воласці. Пасля адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформы 1565—1566 гг. тэрыторыя сучаснага Пухавіцкага раёна ўвайшла ў склад Менскага павета Менскага ваяводства ВКЛ.
У складзе Расійскай імперыі
У 1793 г. у выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай Пухавіччына адышла да Расійскай імперыі.
У 1795 г. Пухавіччына увайшла ў склад Ігуменскага павета Мінскай губерні.
Найноўшы час
У канцы лютага 1918 года тэрыторыя акупіравана войскамі кайзераўскай Германіі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час Польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 года пад акупацыяй Польшчы. Дзейнічаў дукорскі партызанскі атрад пад кіраўніцтвам А. А. Блажко і М. І. Рудовіча.
З 31 ліпеня 1920 года ў БССР, да 17 ліпеня 1924 — у складзе Ігуменскага (з 1923 г. Чэрвенскага павета) Мінскай губерні. У 1921 г. на базе Мар’інагорскай земляробчай школы адкрыты сельгастэхнікум.
У Другую сусветную вайну з чэрвеня 1941 года да пачатка ліпеня 1944 года тэрыторыя раёна была акупіравана нямецкімі войскамі. Пухавіччыну вызвалялі войскі 1-га і 2-га Беларускіх франтоў у ходзе праведзенай на другім этапе аперацыі «Баграціён», якая праходзіла з 29 чэрвеня да 4 ліпеня 1944 года.
У цэлым, па афіцыйных падліках, Пухавіцкі раён (у сённяшніх межах) страціў у Другой сусветнай вайне — 11 238 чалавек, з якіх 5895 чалавек мірнага насельніцтва, 4141 чалавек загінулі на франтах, 1192 чалавекі — у партызанскіх атрадах.
16 ліпеня 1954 года Пудзецкаслабодскі сельсавет перайменаваны ў Ананіцкі, Задашчэнскі сельсавет скасаваны. 17 снежня 1956 года да раёна далучаны Селецкі сельсавет Грэскага раёна, 20 студзеня 1960 года — гарадскі пасёлак Рудзенск, Голацкі, Дрычынскі, Дукорскі, Пярэжырскі, Сяргеевіцкі, Цітвянскі сельсаветы скасаванага Рудзенскага раёна, 1 красавіка 1960 года — Шацкі сельсавет Уздзенскага раёна. 5 мая 1962 года скасаваны Варашылаўскі сельсавет. 25 снежня 1962 года да раёна далучаны Любяцкі і Навапольскі сельсаветы скасаванага Уздзенскага раёна. 4 студзеня 1964 года Слабадскі сельсавет перайменаваны ў Вецярэвіцкі, скасаваны Селецкі сельсавет. 30 ліпеня 1966 года Любяцкі сельсавет перададзены ў склад адноўленага Уздзенскага раёна. 16 мая 1968 года ўтвораны Селецкі сельсавет. 15 чэрвеня 1972 года Сінчанскі сельсавет перайменаваны ў Амяльнянскі, 16 жніўня 1973 года Балоцкі сельсавет — у Краснаакцябрскі. 31 сакавіка 1977 года Цітвянскі сельсавет перайменаваны ва Узлянскі. 29 снежня 1977 года пасёлак Праўдзінскі рэарганізаваны ў рабочы пасёлак. 23 ліпеня 1984 года Амяльнянскі сельсавет перайменаваны ў Дубраўскі. 24 студзеня 1986 года рабочы пасёлак Свіслач аднесены да катэгорыі гарадскіх пасёлкаў з утварэннем асобнага пассавета. 20 кастрычніка 1995 года горад Мар’іна Горка і Пухавіцкі раён былі аб’яднаны ў адну адміністрацыйную адзінку. 4 ліпеня 2002 года зацверджаны герб і сцяг Мар’інай Горкі і Пухавіцкага раёна. 29 верасня 2006 года скасаваны Гарэлецкі, Краснаакцябрскі, Селецкі і Сяргеевіцкі сельсаветы. 30 кастрычніка 2009 года скасаваны Талькаўскі сельсавет. 28 мая 2013 года скасаваны Ананіцкі, Вецярэвіцкі, Дрычынскі, Суцінскі, Узлянскі сельсаветы, Праўдзінскі пассавет, Рудзенскі і Свіслацкі пассаветы рэарганізаваны ў Рудзенскі і Свіслацкі сельсаветы адпаведна.
Геаграфічнае становішча
Раён размешчаны ў цэнтральнай частцы Рэспублікі Беларусь (менавіта ў Пухавіцкім раёне знаходзіцца геаграфічны цэнтр Беларусі) ў паўднёва-ўсходняй частцы Мінскай вобласці. Мяжуе з Мінскім, Слуцкім, Старадарожскім, Уздзенскім, Чэрвеньскім раёнамі Мінскай вобласці, Асіповіцкім раёнам Магілёўскай вобласці.
Рэльеф і карысныя выкапні
Раён знаходзіцца ў межах Цэнтральнабярэзінскай раўніны. Паверхня плоскахвалістая, 90 % яе на вышыні 160—200 м, 7 % — вышэй за 200 м над узроўнем мора. Найвышэйшы пункт 236 м (на поўдзень ад вёскі Сяргеевічы).
Агульная плошча сельскагаспадарчых угоддзяў — 112 тыс. га, з іх асушаных — каля 38 тыс. га.
Клімат
Сярэдняя тэмпература студзеня −6,9 °C, ліпеня +17,9 °C. Ападкаў выпадае 592 мм у год. Вегетацыйны перыяд 188 сутак.
Гідраграфія
Праз тэрыторыю раёна працякаюць рэкі Пціч, у якую ўпадаюць Асачанка (з прытокам Цепленька), Асінаўка, Вуж (Вушанка), Грэбенка, Шаць (з прытокам Кавалёўка), і Свіслач з прытокамі Балачанка, Волма, Жалязянка, Сіняўка, Талька (з прытокам Суцінка), Цітаўка. Азёры: Сяргееўскае, Мацярынскае, Свяценскае, Глухое, Беліцкае, Сіняе, Доўгае, Круглае, Сіняя Града, Зужава, Грымячае. Вадасховішчы: Земснарад, Кавалёўка, Чырвонагвардзейскае.
Сімволіка
Сцяг Пухавіцкага Раёна ўзяты з гербу г. Мар’іна Горка. Сцяг: прастакутнае палатно блакітнага колеру з суадносінамі бакоў 1:2, у цэнтры якога выява Багародзіцы ў чырвона-блакітных, адзеннях з белым покрывам. Сцяг зарэгістраваны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь 22 ліпеня 2000 года № 42.
Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
Станам на 28 мая 2013 года ў склад Пухавіцкага раёна ўваходзілі наступныя сельсаветы:
Рэлігія
На 1 студзеня 2017 года ў Пухавіцкім раёне налічвалася 33 рэлігійныя грамады, якія зарэгістраваны ў Мінскім абласным выканаўчым камітэце і пастаўлены на ўлік у Пухавіцкім райвыканкаме. З іх 20 праваслаўных грамадаў, 3 каталіцкія грамады, 5 рэлігійных грамадаў хрысціянаў веры евангельскай, 5 грамадаў евангельскіх хрысціянаў баптыстаў. Рэлігійную дзейнасць на тэрыторыі Пухавіцкага раёна ажыццяўляюць 23 святары, з іх: 14 — прадстаўнікі праваслаўнай канфесіі, 1 — каталіцкай, 4 пастара хрысціянаў веры евангельскай, 4 пастара рэлігійных грамадаў евангельскіх хрысціянаў баптыстаў.
Сельская гаспадарка
Сельская гаспадарка спецыялізуецца на малочна-мясной жывёлагадоўлі. У раёне пасевы зерневых культур, ільну, бульбы. Прадпрыемствы харчовай, паліўнай, хімічнай прамысловасці.
На 1 студзеня 2016 года пагалоўе кароў дойнага статка ў сельскагаспадарчых арганізацыях складае 16980 галоў. Вытворчасць малака за 2015 год склала 62,6 тыс. тон.
Сельскагаспадарчыя арганізацыі:
Прамысловая вытворчасць
Свіслацкі сельсавет з’яўляецца прамысловы цэнтр Пухавіцкага раёна, яго паступленні ў бюджэт складаюць каля 40 % ад усіх паступленняў Пухавіцкага раёна. Тымчасова, у пасялковым Савеце пражывае толькі каля 17 % ад колькасці насельніцтва Пухавіцкага раёна.
Прадпрыемствы:
Энергетыка
У раёне абслугоўваннем электрычных сетак, па якіх сёння ажыццяўляецца электразабеспячэнне больш за 1500 прадпрыемстваў і арганізацый і больш за 43 тысячы спажыўцоў (па дамовах з фізічнымі асобамі), займаецца Пухавіцкі раён электрасетак філіяла «Мінскія электрычныя сеткі» РУП «Мінскэнэрга».
У сярэдзіне шасцідзясятых гадоў у рэспубліцы пачалося буйное ператварэнне энергетычных падраздзяленняў пад адзіную сістэму кіраўніцтва. У выніку ў студзені 1968 года ў Пухавіцкім адміністрацыйным раёне былі створаны Мар’інагорскі і Рудзенскі РЭСы, на базе якіх у 1987 годзе і быў утвораны адзіны Пухавіцкі раён электрасетак.
Электрападстанцыя «Мар’іна Горка» (35/10КВ) была збудавана ў 1959 годзе. Потым у раёне з’явіліся падстанцыі «Талька», «Рудзенск», «Шацк». Сёння Пухавіцкі раён электраэнергіяй забяспечваюць 7 падстанцый 35/10 КВ і 4 падстанцыі 110/10 КВ. Працягласць электрычных сетак перавышае 2800 кіламетраў, з іх больш за 500 кіламетраў — кабельныя лініі.
Прадпрыемства абслугоўвае электрычныя сеткі мястэчак Дружны, Рудзенск, Праўдзінскі, мікрараёна Засвятое гарадскога пасёлка Свіслач, электрычныя сеткі ўсіх аграмястэчкаў і вёсак Пухавіцкага раёна, а таксама шэрага населеных пунктаў Уздзенскага раёна.
На тэрыторыі раёна знаходзіцца Мінская ЦЭЦ-5. Размешчана 40 км ад сталіцы рэспублікі, паблізу пасёлка Дружны. З’яўляецца самай маладой электрастанцыя Беларускай энергасістэмы і першая вялікая цеплавая электрастанцыя ў СНД. Электрычная магутнасць складае 729 МВт.
Унікальнасць станцыі заключаецца ў тым, што задумвалася яна як атамная ЦЭЦ. Аднак, пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС у 1986 годзе, будаўніцтва было прыпынена. Атамная станцыя была перапрафіліравана ў цеплаэлектрацэнтраль.
Чыгуначны
Праз тэрыторыю раёна праходзіць Мінскае аддзяленне Беларускай чыгункі Мінск — Гомель.
Аўтамабільны
Раён абслуговывае філіял ААТ «Мінаблаўтатранс» аўтапарк № 19.
Праз раён праходзяць:
Сувязь і камунікацыі
Паслугі электрасувязі на тэрыторыі Пухавіцкага раёна забяспечвае Пухавіцкі вузел электрасувязі. На сённяшні дзень прадпрыемства падае больш 70 відаў паслуг, асноўнымі з якіх з’яўляюцца: тэлефанія, Інтэрнэт, тэлебачанне.
У склад прадпрыемства ўваходзяць:
Культура і грамадства
Спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Пухавіцкага раёна
Каля Талькі праводзіцца штогадовы беларускі музычны фестываль «Талькаўскі фэст».
У Мар’інай Горцы праводзіцца штогадовы рэгіянальны фестываль песні і музыкі «Майскі вальс» на прыз народнага артыста Беларусі Ігара Лучанка.
Спорт
На тэрыторыі Пухавіцкага раёна знаходзіцца 39 устаноў фізічнай культуры і спорту.
У раёне маецца футбольная каманда, якая ўваходзіць у Другую лігу чэмпіянату Беларусі — ФК Вікторыя. З 2018 года ў чэмпіянаце Мінскай вобласці бярэ ўдзел клуб «Энергія» (Пухавіцкі р-н). Раней у Першай лізе Беларусі ўдзельнічаў прафесійныя футбольныя каманды ФК Рудзенск. Матчы праходзяць на Гарадскім стадыёне ў г. Мар’іна Горка.
СМІ
Пухавіцкія навіны — раённая газета Пухавіцкага раёна. Выдаецца з 1930 года ў г. Мар’іна Горка.
Адукацыя
У 2017/2018 навучальным годзе сетка адукацыйных устаноў раёна складае 51 установай адукацыі (26 устаноў агульнай сярэдняй адукацыі, 18 устаноў дашкольнай адукацыі, 3 установы дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі, 1 дапаможная школа-інтэрнат, 1 цэнтр карэкцыйна-развівальнага навучання і рэабілітацыі, 1 сацыяльна-педагагічны цэнтр, 1 аздараўленчы летнік «Лясная казка»), а таксама ДУ «Пухавіцкая спецыялізаваная дзіцяча-юнацкая спартовая школа алімпійскага рэзерву», ДУ "Фізкультурна-аздараўленчы цэнтр «Вікторыя», ДУ "Фізкультурна-аздараўленчы комплекс «Энергія».
Ахова здароўя
На 2018 год установа аховы здароўя «Мар’інагорская цэнтральная раённая бальніца» складася з 43 лекава-прафілактычных устаноў:
Кіклады
Кіклады, або Цыкладскія астравы (грэч. Κυκλάδες-ляжаць вакол) — архіпелаг у паўднёвай частцы Эгейскага мора. У складзе тэрыторыі Грэцыі. Больш за 200 астравоў, якія ўтвараюць некалькі выцягнутых з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход гірлянд. Агульная плошча 2,6 тыс. км ² -. Найбольш буйныя - востраў Наксас (428 км ²), Андрас (380 км ²), Тынас, Парас, Мілас.
Пячэрск (Магілёў)
Пячэрск  — прадмесце Магілёва, размешчанае на паўночны захад ад гістарычнага цэнтра, на Дубравенцы, каля Пячэрскага лесапарку.
Гісторыя
Пячэрскі «двор» існаваў ужо прынамсі ў сярэдзіне XV ст. і належаў князю Андрэю Уладзіміравічу, які даваў мясцовасць у часовае трыманне Кіева-Пячэрскаму манастыру пра што сведчыць назва «двара». Пазней належаў князю невядомага паходжання Аляксею Лахтыновічу, які з маці княгіняй Марухай 1 снежня 1532 года, за памінанне душ сваіх і сваякоў, надаў «Пячэрскі двор» каля дарогі на Магілёў з вёскай, падаткамі, землямі і людзьмі Кіева-Пячэрскаму манастыру. У ХVІ ст. манастыр пабудаваў тут карчму і млын і атрымліваў даходы з іх.
Да 1635 года ўсходняя частка Пячэрскага маёнтка пераходзіць да братоў Борцаў, якія будуюць на ёй свой двор з садам і гумнішчам. У 1644 года двор Борцаў пераходзіць да Захара Крукоўскага, а пасля 1682 года да магілёўскіх кармелітаў.
У 1788 годзе епіскап Георгій Каніскі будуе ў Пячэрску новую царкву ў імя Святога Георгія.
У XVIII ст. у Пячэрску размясцілася загарадная рэзідэнцыя каталіцкага магілёўскага архібіскупа Станіслава Богуш-Сестранцэвіча. Да 1784 года былі пабудаваны Пячэрскі касцёл, двухпавярховы мураваны палац, закладзены вялікі сад з аранжарэяй, арганізавана дыванова-ткацкая і швейная фабрыкі, піваварня, карчма, вадзяны млын на Дубравенцы. У спецыяльна адведзеных пакоях палаца ладзіў спектаклі прыгонны тэатр. Тут жа працавала друкарня. Пасля пераносу цэнтра каталіцкай епархіі з Магілёва ў Пецярбург, прыкладна з 1801 года, С. Богуш-Сестранцэвіч пераязджае на сталае жыхарства ў сталіцу імперыі.
Падчас знаходжання ў Магілёве штаба расійскай 1-й арміі, Пячэрская рэзідэнцыя епіскапа была перададзена вайскоўцам. З 1820 года палац выкарыстоўваецца як ваенны шпіталь на 600 асоб. У сярэдзіне ХІХ ст. будынак разам з некалькімі драўлянымі флігелямі, стайняй, 27 дзесяцінамі зямлі і садам пераходзіць да магілёўскага губернскага прыказа грамадскага догляду, які ў 1862 годзе размяшчае тут «багадзельню для інвалідаў вайны».
У 2017—2019 гг. Ініцыятывай «Захаваем Пячэрскі лесапарк» праведзена інвентарызацыя векавых дрэў лесапарку і прадмесця, якая выявіла звыш 100 дубоў, хвояў, елак і ліп з абхопам звыш 3 метры. Для правядзення абследавання лесапарку былі запрошаны навукоўцы з Інстытута эксперыментальнай батанікі НАН РБ, якія далі заключэнне пра мэтазгоднасць стварэння рэспубліканскага ці мясцовага заказніка на яго тэрыторыі.
У чэрвені — ліпені 2019 года праведзена грамадскае абмеркаванне архітэктурна-планіровачнай канцэпцыі, распрацаванай інстытутам «Магілёўграмадзянпраект», якая прадугледжвала будаўніцтва на месцы комплексу былой бальніцы двух 5-7 павярховых жылых дамоў. Канцэпцыя была адхілена праз «дапушчаныя парушэнні горадабудаўнічых рэгламентаў і нізкі ўзровень прапрацоўкі». Перапрацаваная канцэпцыя, якая прадугледжвала ўзвядзенне двух ужо 8-10 павярховых жылых дамоў, была вынесена на грамадскае абмеркаванне ў снежні 2019 года, па выніку якога яна была прынятая да далейшай распрацоўкі. Канцэпцыя прадугледжвала высечку большай часткі зялёных насаджэнняў і знос міжваеннай ваданапорнай вежы.
Але ўжо 6 лютага 2020 года быў зацверджаны праект зон аховы нерухомай матэрыяльнай гісторыка-культурнай каштоўнасці «Будынак» па вул. Сурганава, 53, рэгламенты якога не дазвалялі новае будаўніцтва на большай тэрыторыі былой бальніцы. У выніку праект забудовы раёна быў адкладзены. Неахопленай зонамі аховы застаўся толькі ўчастак на рагу вуліц Сурганва і Ніжняй Карабанаўскай, на якой размяшчаюцца міжваенныя будынкі лячэбнага корпуса і воданапорнай вежы.
2 верасня 2021 года рашэннем Магілёўскага гарвыканкама быў абвешчаны заказнік мясцовага значэння «Пячэрскі», у межы якога, аднак, зялёныя насаджэнні на тэрыторыі былой бальніцы не ўвайшлі.
Пячора (рака)
Пячо́ра (Печора, Печӧра, Санэро’’ яха) — рака ў Рэспубліцы Комі і Ненецкай аўтаномнай акрузе Архангельскай вобласці Расіі.
Даўжыня ракі 1809 км. Плошча вадазбору 322 тыс. км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 4,1 тыс. м³/сек. Пачынаецца на Паўночным Урале, цячэ па Пячорскай нізіне і ўпадае ў Пячорскую губу Баранцава мора.
Іванкаўшчына
Назву Іванкаўшчына маюць:
Кагуты
Кагуты (Когути́) — вёска ў Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Рожына (Холм-Жыркоўскі раён)
Рожына (Рожино) — вёска ў Холм-Жыркоўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Лехмінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Да 1917 года тэрыторыя ў складзе Бельскага павета Смаленскай губерні Расійскай імперыі. У 1918 годзе Смаленшчына абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі, а ў студзені 1919 года — Беларускай ССР, аднак у хуткім часе ўвайшла ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2019 гадах у складзе Балышаўскага сельскага паселішча.
Аброва (Іванаўскі раён)
Абро́ва (, Оброво) — вёска ў Іванаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Бродніцкага сельсавета.
Галка
Галка:
Кізільнік
Кізільнік (Cotoneáster) — род некалючых хмызнякоў, радзей невялікіх дрэў сямейства ружавыя (Rosaceae).
Батанічнае апісанне
Кізільнікі — гэта лістападныя або вечназялёныя хмызнякі, якія растуць павольна. Лісцінкі маленькія, простыя, чаргавальныя, яйкападобныя, улетку цёмна-зялёныя, увосень — чырванеюць (часцей за ўсё бліскучыя). Кветкі белыя або ружовыя, дробныя, у шчытках, гронках або адзінкавыя.
Значэнне і выкарыстанне
Плады кізільніка — маленькія, чырвоныя або чорныя яблыкі з 2 — 5 костачкамі (плады некаторых відаў ядомыя).
Кожычы
Кожычы (Ко́жичі) — вёска ў Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
NGC 5594
NGC 5594 (іншыя абазначэнні — IC 4412, MCG 4-34-24, ZWG 133.46, NPM1G +26.0365, PGC 51391) — галактыка ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Comatricha nigra
Comatricha nigra — шырока распаўсюджаны від міксаміцэтаў сямейства.
Апісанне
Расце на лясной падсцілцы на спарахнелай драўніне. Спарангій дасягае агульнай вышыні 2-8 мм, у той час як чорная, падобная на валасы ножка звычайна ў 2-6 разоў перавышае даўжыню спарангія. Колер спарангія вар’іруецца ў залежнасці ад стадыі яго развіцця, ад напаўпразрыстага белага да ружовага, ярка-чырвонага і ў канчатковым выніку да чорнага.
Славатычы (Польшча)
Славаты́чы (Sławatycze) — вёска ў Польшчы, на рацэ Буг, за 50 км ад Бялы Падляскай, каля беларуска-польскай граніцы. Уваходзіць у склад Бяльскага павета Люблінскага ваяводства, сядзіба вясковай гміны Славатычы. Насельніцтва на 2006 год — 2738 чалавек.
Вялікае Княства Літоўскае
Першы пісьмовы ўспамін пра Славатычы датуецца 1499 годам. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай 1565—1566 гадоў яны ўвайшлі ў Берасцейскі павет Берасцейскага ваяводства.
У XVI стагоддзі Славатычы перайшлі ад Ляшчынскіх да Радзівілаў. У 1577 годзе горад атрымаў магдэбургскае права, а 15 лютага 1693 года — герб «у залатым полі чорны арол пад княжацкай мітрай, на грудзях якога блакітны шыльд з гербам „Ражкі“».
Пад уладай Расійскай імперыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай у 1795 годзе Славатычы апынуліся ў складзе Аўстрыі, з пачатку XIX стагоддзя — у складзе Расійскай імперыі, ва Уладаўскім павеце Сядлецкай губерні. Гэта адарвала мястэчка ад губерняў з пераважна беларускім насельніцтвам. На 1827 год у Славатычах было 249 будынкаў, на 1864 год — 207.
У часы Першай сусветнай вайны ў 1915 годзе Славатычы занялі нямецкія войскі.
Найноўшы час
Згодна з Рыжскім мірным дагаворам 1921 года Славатычы апынуліся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі. З пачаткам Другой сусветнай вайны ў 1939 годзе Славатычы занялі войскі Трэцяга Рэйха.
У 1944 годзе Славатычы занялі савецкія войскі, пасля чаго іх зноў перадалі Польшчы.
Антон Андрэевіч Сокал-Кутылоўскі
Біяграфія
У 1910 годзе скончыў Панявежскую настаўніцкую семінарыю. Настаўнічаў у школах Літвы. У 1913—1915 гадах вучыўся на Петраградскіх політэхнічных курсах. З 1915 года ў арміі. Скончыў Казанскае ваеннае вучылішча. Накіраваны прапаршчыкам на фронт. Ваяваў у Галіцыі і пад Вільняй. Капітан.
З 1917 года жыў на сваім хутары. У жніўні 1918 года выехаў у Растоў-на-Доне; уступіў у армію генерала Дзянікіна. Потым вярнуўся дадому, быў прызваны ў Чырвоную Армію, адкуль уцёк і перайшоў у армію генерала Юдзеніча, якая дзейнічала ў Эстоніі. Летам 1920 года вярнуўся ў Беларусь, на тэрыторыю акупаваную палякамі. У снежні 1920 года ўзначаліў Слуцкую брыгаду. Пасля падаўлення Слуцкага паўстання разам з брыгадай перайшоў савецка-польскую мяжу і да мая 1921 года быў інтэрнаваны.
У 1921—1939 гадах быў праваслаўным святаром, настаўнічаў. Да 1931 года захоўваў cцяг Першага Слуцкага палка стральцоў БНР.
Арыштаваны 19.6.1941 года ў Баранавічах. Здолеў вызваліцца пасля пачатку вайны. З кастрычніка 1941 да ліпеня 1944 года працаваў школьным інспектарам у Ганцавічах, удзельнік нацыянальнага падполля. Падпалкоўнік Беларускай краёвай абароны. Сябра Беларускай незалежніцкай партыі.
Арыштаваны 30 красавіка 1945 года. Да лістапада 1947 года знаходзіўся ў Паўночнапячэрскім лагеры. 20.4.1948 года Ваенным трыбуналам войск МУС БВА асуджаны на 25 гадоў турмы. Вызвалены ў лістападзе 1957 года па амністыі.
Поршневыя кольцы
Поршневыя кольцы — незамкнутыя кольцы, якія шчыльна пасаджаны на вонкавых паверхнях поршняў у поршневых рухавіках, такіх як рухавікі ўнутранага згарання або паравыя рухавікі.
Выконваюць наступныя функцыі: герметызацыю камеры згарання, паляпшэнне цеплаперадачы праз сценку цыліндру, рэгуляванне расхода змазкі.
Большасць аўтамабільных поршняў маюць па тры кольцы.
Псеўданавука
Псеўданавука (ψευδής — «ілжывы» + навука) — дзейнасць або вучэнне, якія прадстаўляюцца прыхільнікамі як навуковыя, але па сутнасці такімі не з’яўляюцца. Іншае распаўсюджанае вызначэнне псеўданавукі — «уяўная або ілжывая навука; сукупнасць перакананняў пра свет, памылкова разгляданая як заснаваная на навуковым метадзе ці як тая, што мае статус сучасных навуковых ісцін».
Ілжэнавука нярэдка матываваная той жа мэтай, што і прыкладная навука — дасягненнем неадкладнага практычна карыснага выніку. Аднак ілжэнавука дэмагагічна апелюе да навуковых метадаў, толькі імітуючы іх. Пры гэтым яна ніколі не ставіць перад сабой у якасці цэнтральнай задачы сапраўднае пазнанне рэчаіснасці.
Існуюць блізкія па значэнні тэрміны: «паранавука», «квазінавука», «альтэрнатыўная навука», «неакадэмічная навука». У англамоўнай літаратуры для псеўданавукі таксама выкарыстоўваюцца такія тэрміны як pathological science, junk science, voodoo science, crackpot science и bad science. Некаторыя даследчыкі пазначаюць комплекс гэтых паняццяў, якія скажаюць вобраз сапраўднай навукі, тэрмінам «дэвіянтная навука» ( — адхіленне), паказваючы, што гэтыя негатыўныя формы паразітуюць на целе навукі і вядуць да дэфармацый яе каштоўнаснага ядра.
Пытанне аб навуковым статусе надзвычай важны для прадстаўнікоў розных ненавуковых напрамкаў, з прычыны чаго псеўданавука часта завецца сваімі прыхільнікамі «альтэрнатыўнай» («народнай») навукай. У сувязі з тым, што за апошнія 300 гадоў з дапамогай навуковага метаду былі дасягнуты ўражальныя поспехі ў самых розных галінах ведаў, у грамадстве складаецца меркаванне, што «навука — гэта добра і годна, а тое, што не з’яўляецца навукай — дрэнна». Таму тэрміны «псеўданавука» і «псеўданавуковы» часцяком разглядаюцца як прыніжальныя, а аўтары псеўданавуковых тэорый, як правіла, актыўна аспрэчваюць такую характарыстыку.
Псеўданавуковыя тэорыі могуць вылучаць і члены навуковай супольнасці, якія маюць вучоныя ступені і званні ў іншай вобласці ведаў, напрыклад, акадэмік АН СССР усходазнавец М. Я. Мар («новае вучэнне пра мову»), акадэмік РАН матэматык («новая храналогія»).
Не варта адносіць да псеўданавукі тыя канцэпцыі з абласцей рэлігіі, філасофіі, мастацтва, маралі і г. д., якія не адпавядаюць сучасным навуковым уяўленням, але і не прэтэндуюць на ролю навукі. Неабходна таксама адрозніваць псеўданавуку ад непазбежных навуковых памылак і ад паранавукі як гістарычнага этапу развіцця навукі.
Павел Мікалаевіч Ацьман
Павел Ацьман (Павел Николаевич Атьман; нар., , СССР) — расійскі гандбаліст. Левы паўсярэдні маскоўскага ЦСКА. Чэмпіён Беларусі 2016, уладальнік Кубка Беларусі 2016.
Клубная кар’ера
Выступаў за «Каустык» (Расія), у 2010—2013 гадах за «Дынама» (Мінск), у 2013—2014 гадах за «Металург» (Македонія), у 2015 годзе за «Эль-Джаіш» (Катар). З ліпеня 2015 года быў іграком беларускага БГК імя Мяшкова.
У лістападзе 2016 года стала вядома аб тым, што ўлетку 2017 года Ацьман стане іграком нямецкага клуба «Гановер-Бургдорф». У чэрвені 2017 года пакінуў БГК. Усяго правёў за клуб 61 матч у розных турнірах, у якіх забросіў 214 мячоў.
У 2019 годзе перайшоў у паўночнамакедонскі «Вардар», а ў лютым 2020 года далучыўся да маскоўскага ЦСКА.
Жары (Польшча)
Жары (Żary, Sorau) — горад на захадзе Польшчы. Размешчаны за 500 км на захад ад Варшавы і за 45 км на паўднёвы захад ад Зялёнай Гуры. Адміністрацыйны цэнтр Жарскага павета Любушскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Жары. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 33,49 км². Насельніцтва 37,9 тыс. чалавек.
Карсаж (фільм)
«Карсаж» (Corsage) — гістарычны фільм 2022 года рэжысёркі. Галоўную ролю ў фільме выканала. Карціна з’яўляецца сумеснай вытворчасцю Аўстрыі, Люксембурга, Германіі, Францыі.
Прэм’ера фільма адбылася 20 мая 2022 года на 75-м Канскім кінафестывалі.
Сюжэт
Імператрыца Аўстрыйская, легендарная прынцэса Сісі, заўсёды славілася сваёй прыгажосцю і стылем, які задаваў модныя тэндэнцыі ў колах вышэйшага свету. На каляды 1877 года імператрыцы спаўняецца 40 гадоў, і зараз яна афіцыйна лічыцца старэючай жанчынай. Тады Лізавета разгортвае мудрагелістую барацьбу за свой бліскучы вобраз.
Узнагароды
Паводле рэсурса «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 6 кінаўзнагародамі і яшчэ 12 намінацыямі.
Юргіс Шаўліс
Жыццярыс
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і, якая асела на Жмудзі. Скончыў гімназію ў Паланзе, каб пазней вучыцца ў віленскай семінарыі. Пасля двух гадоў навучання распачаў эканамічную адукацыю ва ўніверсітэце Берна, дзе ў 1912 г. атрымаў тытул доктара філасофіі. Пасля вяртання ў Літву працаваў у Віленскім дваранскім банку.
Яшчэ ў маладосці быў заангажаваны ў палітычную дзейнасць, у 1902 годзе стаў членам Літоўскай дэмакратычнай партыі. Як член Тарыбы ў 1917—1918 гг. быў сярод асоб, якія падпісалі Акт незалежнасці Літвы 1918 г..
У тым самым годзе распачаў дыпламатычную кар’еру, быў пасланнікам маладой літоўскай дзяржавы ў Германіі (займаў пасаду пасла ў Берліне), пазней быў паслом у Швейцарыі (1919), Рыме (1921—1923) i Ватыкане (1927—1931). У 1931 г. зноў прызначаны паслом у Германіі, выконваў там абавязкі да 1938 г.
Пасля ўстанаўлення дыпламатычных стасункаў з Польшчай, Антанас Смятона прызначыў яго паслом Літоўскай рэспублікі ў Варшаве, даверчыя граматы перадаў прэзідэнту Масціцкаму 11 студзеня 1939 г.
Пасля выезда з Варшавы зноў стаў паслом Літвы ў Швейцарыі, дзе выконваў абавязкі да 1946 г.
Не вярнуўся ў Савецкую Літву, памёр у эміграцыі ў Лугана.
Быў масонам, належаў да лож «Litwa» i «Lietuva».
Рыксіна
Рыксіна (Рыксино) — вёска ў Холм-Жыркоўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Лехмінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Да 1917 года тэрыторыя ў складзе Бельскага павета Смаленскай губерні Расійскай імперыі. У 1918 годзе Смаленшчына абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі, а ў студзені 1919 года — Беларускай ССР, аднак у хуткім часе ўвайшла ў склад РСФСР.
У 2004—2019 гадах у складзе Балышаўскага сельскага паселішча.
Ёна (дэпартамент)
Іона (Yonne) — дэпартамент на ўсходзе Францыі, адзін з дэпартаментаў рэгіёна Бургундыя. Парадкавы нумар 89. Адміністрацыйны цэнтр — Осер. Насельніцтва 333,2 тыс. чалавек (67-е месца сярод дэпартаментаў, дадзеныя 1999).
Дэпартамент уключае 3 акругі (Авалон, Осер і Санс), 42 кантона і 454 камуны.
Іона — адзін з першых 83 дэпартаментаў, утвораных падчас Вялікай французскай рэвалюцыі ў сакавіку 1790. Паўстаў на тэрыторыі былой правінцыі Бургундыя. Назва паходзіць ад ракі Іона, прытока Сены.
Тонкасуконны камбінат (Гродна)
Тонкасуконны камбінат (фабрыка) — адзін з будынкаў горада Гродна, надзелены статусам гісторыка-культурнай спадчыны, пабудаванае ў 1867 годзе як махоркавага фабрыка вядомым гарадзенскім прамыслоўцам Шэрэшэўскім, сёння месціцца ў цэнтры горада на беразе ракі Нёман на вуліцы Маставой.
Гісторыя
Першапачаткова гэтая мясцовасць была шчыльна заселеным гарадскім пасадам. У XVI стагоддзі на месцы цяперашняга будынка была ўзведзена праваслаўная царква, якая стала адным з цэнтраў гарадскоq асветы. Gраз cтагодздзе яе месца заняў драўляны кармеліцкі касцёл, які таксама быў важным элементам у «сістэме адукацыі» гараджан. Пазней будынак быў перабудаваны пад вялікі палац Мураванскага.
З перыядам 1939—1947 гадоў звязаная найбольш супярэчлівая старонка ў гісторыі будынка, якая адкрылася толькі падчас чарговай рэканструкцыі комплексу. Па адной з версій непасрэдна перад вайной у падвалах гэтага будынка супрацоўнікамі НКВД былі расстраляныя вязьні гродзенскай турмы, а таксама тыя, хто выступаў супраць савецкай улады. Як мяркуецца, менавіта іх астанкі і былі знойдзеныя падчас абнаўлення камунікацый будынка ў 2010 годзе.
Сёння
У 2010 годзе была завершана чарговая рэканструкцыя будынка. Зараз тут размяшчаецца Беларускі інстытут і тэхнікум правазнаўства, ТАА «Агенцтва Медыцынскага Маркетынгу» і шэраг іншых арганізацый.
Барыс Берман
Бары́с Бе́рман:
Каланыці
Каланыці (Колони́ці) — вёска ў Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Курылья-кон-Мантэўяска
Курылья-кон-Мантэв'яска (Curiglia con Monteviasco) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Варэзэ.
Насельніцтва складае 201 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 18 чал./км². Займае плошчу 11 км². Паштовы індэкс — 21010. Тэлефонны код — 0332.
Клаўдзій Сцяпанавіч Дуж-Душэўскі
Клаўдзій Сцяпанавіч Дуж-Душэўскі (, Глыбокае Дзісенскага пав. Віленскай губ., цяпер Віцебская вобласць — , ; псеўданім і крыптанім: К. Душ; К. Д.;) — беларускі палітычны дзеяч, дыпламат, рэдактар, педагог. Лічыцца аўтарам эскіза сучаснага бел-чырвона-белага сцяга.
Біяграфія
Па матчынай лініі паходзіў са шляхты Полацкага павета. Прадзед Урублеўскі загінуў у паўстанне 1831 года, дзед у паўстанне 1863—1864 гадоў. Маці першыя гады жыцця правяла ў віленскай турме на Антокалі.
Бацька быў селянінам і валодаў 6 дзесяцінамі зямлі, але асноўным заробкам Сцяпана Душэўскага і яго брата было будаўніцтва. Клаўдзій з дзяцінства дапамагаў бацьку з дзядзькам, а з пачаткам атрымання адукацыі займаўся чарчэннем, і нават складаў каштарысы дамоў, касцёла, будаўніцтва шашы і масткоў. У старэйшых класах ужо сам кіраваў невялікімі будаўнічымі працамі, пад пільным вокам бацькі складаў іх праекты.
У 1912 годзе скончыў Віленскае рэальнае вучылішча, дзе далучыўся да беларускага руху. Іграў Крыніцкага ў «Паўлінцы» Я. Купалы. У 1912—1918 гадах вучыўся ў Пецярбургскім горным інстытуце. Адзін з актывістаў Беларускага навукова-літаратурнага гуртка студэнтаў Пецярбургскага ўніверсітэта. Удзельнічаў у выданні часопіса «Раніца». Паводле яго сведчання, стварыў эскіз беларускага нацыянальнага сцяга. У 1917 годзе ўступіў у Беларускую сацыялістычную грамаду (БСГ), у чэрвені — кастрычніку 1917 член яе ЦК і прэзідыума. Удзельнік З’езда беларускіх нацыянальных арганізацый (сакавік 1917 г., Мінск), (верасень 1917 г., Петраград) і інш.
У 1918 годзе працаваў загадчыкам бежанскага аддзела Белнацкама. Пасля распаду БСГ (лета 1918) у Беларускай партыі сацыялістаў-рэвалюцыянераў. З лістапада 1918 года з’яўляўся сябрам Віленскай беларускай рады. Па словах Дуж-Душэўскага, ён павінен быў стаць міністрам беларускіх спраў пры літоўскім урадзе, аднак з асабістых меркаванняў адмовіўся і прапанаваў кандыдатуру Я. Варонкі. З красавіка 1919 ў Вільні: член Беларускага нацыянальнага камітэта, старшыня Цэнтральнай беларускай рады Віленшчыны і Гродзеншчыны (май — ліпень 1919), узначальваў камітэт Беларускага таварыства дапамогі пацярпелым ад вайны, адзін з ініцыятараў стварэння Беларускай вайсковай камісіі. Восенню 1919 — дыпламатычны прадстаўнік урада БНР у дзяржавах Балтыі, дзяржаўны сакратар ва ўрадзе В. Ластоўскага. Выкладаў у Віленскай беларускай гімназіі і на беларускіх настаўніцкіх курсах. У пачатку 1921 арыштаваны польскімі ўладамі. Вызвалены 7 лютага 1921 года; эміграваў у Літоўскую рэспубліку (Каўнас). У 1920—1930-я г. працаваў у міністэрствах беларускіх спраў, замежных спраў, сувязі Літвы, адзін з кіраўнікоў Беларускага цэнтра ў Літве, Літоўска-Беларускага таварыства. У 1927 ён скончыў факультэт будаўніцтва Літоўскага ўніверстітэта ў Каўнасе (факультэт адлучаны і ператвораны ў Каўнаскі тэхналагічны ўніверсітэт), атрымаўшы спецыяльнасць інжынера-будаўніка, пасля чаго працаваў інжынерам у праектным бюро Дубянецкага.
Выдаваў і рэдагаваў часопісы «Беларускі сцяг» (1922), «Крывіч» (1923—26), «Беларускі асяродак» (з 1933). Апрацаваў разам з В. Ластоўскім, Т. Іваноўскім лацінска-руска-беларускі слоўнік па арніталогіі. Перакладаў на беларускую мову падручнікі для сярэдніх школ.
Арыштаваны савецкімі ўладамі 2 ліпеня 1940 года. Следства скончылася ў чэрвені 1941 года. Было складзена абвінавачвальнае заключэнне ў актыўнай падтрымцы нацыяналістычнай і контррэвалюцыйнай дзейнасці, а таксама сувязях з польскай разведкай. Прызнаў свой удзел у беларускім нацыянальным руху, аднак адмаўляў супрацоўніцтва з польскай разведкаю і антысавецкую дзейнасць. У сувязі з пачаткам вайны Душэўскі не быў асуджаны і эвакуяваны. Быў вызвалены з турмы пасля захопу немцамі Коўна.
Пры немцах ён працаваў на заводзе гумавых вырабаў «Інкарас» на пасадзе інжынера. У канцы 1941 у Вільні Клаўдзій Душэўскі сустракаўся з Вацлавам Іваноўскім, які прапанаваў яму пасаду намесніка бурмістра Мінска. Душэўскі не пагадзіўся, а восенню 1942 года зноў адмовіўся ад прапановы. У жніўні 1943 года арыштаваны нямецкімі ўладамі разам з жонкай за ўкрыццё яўрэяў і адпраўлены ў канцэнтрацыйны лагер у. Дзякуючы заступніцтву сяброў і як спецыяліст-інжынер, вызвалены праз 4 месяцы, пасля чаго працаваў у тарфяным трэсце да снежня 1944 года на пасадзе інжынера-будаўніка. Акрамя ўласных дзяцей, разам з жонкаю выхоўваў двух дзяцей-сірот Антона Луцкевіча.
У снежні 1946 — маі 1947 пад следствам у Вільні. «За недастатковасцю сабраных доказаў для перадачы ў суд» яго справа была спынена, а ён сам вызвалены з-пад варты. Вызваленню садзейнічала заступніцтва прафесароў Жэмайціса і Іонімаса, якія ахарактарызавалі Душэўскага як «савецкага чалавека». Пасля вызвалення працаваў галоўным інжынерам праектаў Інстытута праектавання пры Савеце Міністраў Літоўскай ССР.
Зноў арыштаваны ў лютым 1952 года. Асуджаны на 25 гадоў зняволення як беларускі нацыяналіст з адбыццём пакарання ў выпраўленча-працоўных лагерах, з канфіскацыяй маёмасці і пазбаўленнем правоў тэрмінам на 5 гадоў. У 1954 тэрмін зняволення быў скарочаны да 10 гадоў, а 16 красавіка 1955 года ён быў датэрмінова вызвалены ў сувязі з пагаршэннем стану здароўя.
Працаваў у інстытуце «Літбудпраект».
Пахаваны ў Каўнасе на Пятрашунскіх могілках.
На просьбу яўрэйскай супольнасці ў Літве, за ратаванне яўрэяў падчас 2-й сусветнай вайны Клаўдзій і Алена Дуж-Душэўскія 13 красавіка 2004 года атрымалі ўзнагароду прэзідэнта Літвы.
Творчасць
На падставе гістарычных сведчанняў і колераў народных строяў і арнаментаў стварыў у свой час эскіз сцяга БНР. У снежні 1917 года ў Мінску падчас Усебеларускага з’езду бел-чырвона-белы сцяг ужо шанаваўся за нацыянальны сімвал Беларусі.
Аўтар дзясяткаў будынкаў у Каўнасе, Паневяжысе, Клайпедзе, Шаўляі.
Сярод важнейшых пабудаваных Дуж-Душэўскім будынкаў:
Каты (Яварыўскі раён)
Каты (Коти́) — вёска ў Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Берман
Берман — прозвішча.
Выведвальная пляцоўка КАП «Глыбокае»
Пляцоўка КАП  «Глыбокае» - адзінка разведкі Корпуса аховы памежжа на тэрыторыі Дзісненскага павета Віленскага ваяводства і сумежжа.
Фарміраванне і змены
Пляцоўка створана ў ліпені 1929 г. у Глыбокім.Уваходзіла ў склад Палку КАП „Глыбокае”. Падпарадкоўвалася экспазітуры ІІ Аддзелу №1 „Вільня”, і рэферату інфармацыйнаму у Гродна (польск. DOK III Grodno), існавала адзінка пры штабе палку „Глыбокае”. Дзейнічала ў межах зоны адказнасці19. 5. i 7 батальёнаў (Дзісненскі павет). Мела ў сваім складзе 3 афіцэра, 3 падафіцэра i 4 жаўнераў. Структура пляцоўкі была замацавана за Батальёнам КАП "Падсвілле".
У 1939 годзе пляцоўка КАП № 3 «Глыбокае» па-ранейшаму падпарадкоўваўся начальніку аддзялення ІІ аддзялення № 1 «Віленя» і дыслакаваўся ў Глыбокім.
Персанал аб'екта
Састаў ў ліпені 1929 г.
Састаў сакавіку 1939 г.
Каханіўка (Яварыўскі раён)
Каханіўка (Кохані́вка) — вёска ў Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Марка Марын
Марка Марын (Marko Marin; нар., Босанска-Градзішка, ССР Боснія і Герцагавіна, СФРЮ) — нямецкі футбаліст сербскага паходжання, паўабаронца. Ігрок нацыянальнай зборнай Германіі (2008—2010).
NGC 5595
NGC 5595 (іншыя абазначэнні — MCG -3-37-1, VV 446, VV 530, IRAS14214-1629, PGC 51445) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) ў сузор’і Шалі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Раіса Фёдараўна Максіменка
Раіса Фёдараўна Максіменка (, с. Уланава, Сумская вобласць) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыла ў 1968 годзе Новасібірскі інжынерна-будаўнічы інстытут. Працавала ў Краснаярскграмадзянпраекце, Белдзяржпраекце, Белкааппраекце, мастаком Мінскай фабрыкі «Камунарка».
Член Саюза архітэктараў СССР з 1974 года. Пражывае ў г. Мінск.
Творчасць
Удзельнічала ў распрацоўцы ПДП новых жылых раёнаў Ачынска, Канска, Гродна (1968—1978), праектаў прафілакторыя ў Маладзечне, комплексу прадпрыемстваў гандлю і культбыту, гасцініцы «Юбілейная» ў Бабруйску (1973—1980).
Бродніца (Іванаўскі раён)
Бро́дніца (, Бродница) — аграгарадок у Іванаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Бродніцкага сельсавета.
Палуба
Па́луба (таксама дэк) — архітэктурны элемент судна, гарызантальнае перакрыцце ў корпусе або надстройках, якое абапіраецца на борты, пераборкі і пілерсы (пры іх наяўнасці) і якае складаецца з набору (бімсаў, карлінгсаў і інш.) і насцілу (звычайна драўлянага або металічнага); падзяляе ўнутраную прастору корпуса карабля на памяшкання па вертыкалі.
Палуба, якая ідзе не па ўсёй даўжыні або шырыні судна, а толькі на частцы яе, называецца платформай.
Таксама тэрмін "палуба" ( і некаторыя іншыя марскія тэрміны) прымяняецца да цяжкіх паветраных судах з узлётнай масай больш за 43 тон.
Віды палуб
Па размяшчэнню Па прызначэнні Па канструктыўнаму тыпу: У залежнасці ад колькасці палуб суда падзяляюцца на адна-, двух- і шматпалубные.
Адпаведнасць палуб
У многіх флатах палубы маюць некалькі рознае найменне. Ніжэй прыведзена адпаведнасць палуб у перыяд Першай і Другой сусветнай войнаў для некаторых флатоў. Палубы дадзены зверху ўніз.
Сядлаватасць палубы
Пад сядлаватасццю палубы маецца на ўвазе яе ўздым ад сярэдзіны корпуса (мідэля) да носа і(або) карме. Сядлаватасць прадугледжваецца пры праектаванні карабля для павышэння яго мораходных якасцяў. Выяўляецца ў лінейнай меры (метрах, футах), радзей у працэнтах.
Пакрыццё палубы
Гістарычна палуба, як правіла, мела драўляны дашчаны насціл. Ніякага пакрыцця фарбай або лакам на дошках насцілу не было, а для прадухілення зносу палубу пастаянна чысцілі, г.зн., абразівам насуха саскрабалі верхні пласт драўніны. Пасля некалькіх гадоў актыўнай службы насціл падлягаў замене.
У канцы XIX стагоддзя на палегчаных карпусах мінаносцаў і лёгкіх крэйсераў сталі з'яўляцца палубы са стальным насцілам, па-над якога насцілалі лінолеўм або картыцын (штучны матэрыял на аснове коркі), аднак пакрыццё было ўсё ж недастаткова ўстойлівым, акрамя таго, жалезная палуба нават пад пластом лінолеўма награвалася на сонцы ў цеплых шыротах і стварала экіпажу некамфортныя ўмовы ў халодных. Пры гэтым палубы, у тым ліку верхнюю, з-за недахопу месца і дрэннай вентыляцыі ў жылых памяшканнях рэгулярна выкарыстоўвалі для адпачынку асабістага складу. Буйныя караблі, як і судны грамадзянскага флоту, захоўвалі драўляны насціл палуб.
Бітва за Дэйр-эз-Зор (2012—2017)
Бітва за горад Дэйр-эз-Зор — узброеныя дзеянні ў ходзе грамадзянскай вайны ў Сірыі за кантроль над горадам Дэйр-эз-Зор — стратэгічным пунктам на ўсходзе краіны, цэнтрам аднайменнай правінцыі.
Масавыя праявы незадаволенасці ў Дэйр-эз-Зоры, як і на астатняй тэрыторыі Сірыі, успыхнулі ў сакавіку 2011 года. Шырокамаштабныя сутыкненні паміж урадавымі сіламі і іх праціўнікамі пачаліся пасля таго, як пад канец ліпеня 2011 года прэзідэнт Башар Асад загадаў ўвесці ваенныя падраздзяленні ў шэраг гарадоў, уключаючы Дэйр-эз-Зор, з мэтай аднаўлення кантролю над сітуацыяй. Увод арміі і рэпрэсіі супраць удзельнікаў пратэстаў прывялі да кровапраліцця і пачатку ўзброенага супраціву праціўнікаў сірыйскага ўрада — разрозненых атрадаў Свабоднай сірыйскай арміі і мясцовых племянных фармаванняў. Летам 2012 года паўстанцы ўзялі пад свой кантроль большую частку тэрыторыі правінцыі і вялі баі з урадавымі сіламі за авалоданне асноўнымі гарадамі. У гэты перыяд таксама прыкметна ўзмацніла сваю актыўнасць экстрэмісцкая джыхадзісцкая групоўка Джэбхат ан-Нусра, афіляваная з Аль-Каідай. Яна актыўна папаўнялася добраахвотнікамі з мусульманскіх дзяржаў. Авалодаўшы тэрыторыяй правінцыі, розныя паўстанцкія групоўкі, уключаючы «Фронт ан-Нусра», пачалі ваяваць адзін з адным за кантроль над нафтавымі радовішчамі гэтай правінцыі, якія прыносілі вялікія прыбыткі.
Міжусобіцай скарысталася кіраўніцтва іракскага аддзялення «Аль-Каіды» («Ісламская дзяржава Ірака»). Пранікненне фарміраванняў ІД на тэрыторыю правінцыі пачалося ў 2013 годзе. У пачатку 2014 года канфлікт паміж групоўкамі сірыйскіх паўстанцаў і фарміраваннямі ІДІЛ за кантроль над тэрыторыяй правінцыі абвастрыўся. У красавіку узброеныя атрады ІДІЛ разгарнулі наступленне. Да пачатку ліпеня яны, выкарыстоўваючы ваенную тэхніку, адбітай у іракскай арміі, захапілі горад Абу-Кемаль на іракскіх-сірыйскай мяжы і ўзялі пад свой кантроль найбуйнейшыя нафтавыя і газавыя радовішчы правінцыі. У сярэдзіне ліпеня фарміраванні групоўкі выціснулі сваіх канкурэнтаў («Джэбхат ан-Нусра», «Ахрар аш-Шам» і іншыя арганізацыі) з тэрыторыі Дэйр-эз-Зора, які такім чынам стаў эканамічным і палітычным цэнтрам самаабвешчанай халіфата джыхадзістаў.
Улетку 2017 года Сірыйская арабская армія разгарнула шырокамаштабнае наступленне ў цэнтральнай частцы Сірыі. У верасні горад быў дэблакіраваны ў выніку аперацыі сірыйскіх войскаў пры падтрымцы расійскіх Паветрана-касмічных сіл, а ў пачатку лістапада — цалкам ачышчаны ад фарміраванняў ІД.
Іван Іванавіч Пятроўскі
Іван Іванавіч Пятроўскі (, в. Блонь,  — ) — беларускі фізік. Кандыдат фізіка-матэматычных навук (1955), дацэнт (1957).
Біяграфія
Іван Іванавіч Пятроўскі нарадзіўся ў Бабах і вучыўся ў Бабоўскай першапачатковаў школе (Па афіцыйным дадзеным — ён нарадзіўся ў в. Блонь).
Бацька, Іван Пятроўскі, быў у 20-30-е гады 20-га стагоддзя настаўнікам у школе. Пятроўскія жылі ў хаце Паўловіча Сідара Міронавіча.
Удзельнічаў у Другой сусветнай вайне.
У 1950 г. скончыў фізіка-матэматычны факультэт БДУ, аспірантуру па эксперыментальнай фізіцы (1953). Працаваў у БДУ выкладчыкам, старшым выкладчыкам, дацэнтам.
Аўтар кнігі «Электронная теория полупроводников», якая выдавалася двойчы.
Узнагароджаны ордэнам Баявога Чырвонага Сцяга, Чырвонай Зоркі, медалём «Партызану Вялікай Айчыннай вайны».
Лэлэхіўка
Лэлэхіўка (Лелех́івка) — вёска ў Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Затворнік і Шасціпалы
«Затворнік і Шасціпалы» («Затворник и Шестипалый») — першае апавяданне рускага пісьменніка Віктара Пялевіна, апублікаванае ў 1990 годзе.
Змест
Галоўныя героі апавядання — два кураня-бройлеры з імёнамі Затворнік і Шасціпалы, якіх вырошчваюць на забой на камбінаце (птушкафабрыцы) імя Луначарскага. Як высвятляецца з апавядання, супольнасць куранят мае даволі складаную іерархічную структуру ў залежнасці ад блізкасці да кармушкі.
Завязка сюжэта апавядання — выгнанне Шасціпалага з соцыўма. Будучы адхіленым ад грамадства і кармушкі, Шасціпалы сутыкаецца з Затворнікам, куранём-філосафам і прыродазнаўцам, вандроўным паміж рознымі соцыумамі ўнутры камбіната. Дзякуючы выдатнаму інтэлекту, ён самастойна змог асвоіць мову «багоў» (гэта значыць мову чалавека), навучыўся вызначаць час па гадзінах і зразумеў, што кураняты вылупляюцца з яек, хоць сам гэтага не бачыў.
Шасціпалы становіцца вучнем і паплечнікам Затворніка. Разам яны вандруюць са свету да свету, назапашваючы і абагульняючы веды і вопыт. Вышэйшая мэта Затворніка — гэта асэнсаванне нейкай загадкавай з’явы пад назвай «палёт». Пустэльнік верыць: асвоіўшы палёт, ён зможа вырвацца за межы сусвету камбіната. Менавіта дасягнення адораных адзіночак, проціпастаўленне ў літаральным сэнсе шчыльнаму калектывізму, прыводзяць да аптымістычнага канца.
Крытыка
На думку пісьменніка Дзмітрыя Быкава, у гэтай аповесці аўтар выразна ўлавіў, што пустэльнікамі могуць стаць альбо мысліцель-адзіночка, альбо той, хто чым-небудзь адрозніваецца ад астатніх, і таму грамадства яго не прымае. Твор пранікнёны рэлігійнымі метафарамі. Напрыклад, Пустэльнік кажа куранятам, што, каб не загінуць на Страшным Судзе неабходна пасціцца. У выніку худых куранят ня забіваюць, а адпраўляюць на другі круг адкорму. Багамі ж у аповесці лічаць людзей.
Аповесць змяшчае мноства элементаў жанру антыўтопіі. Свет тут прадстаўлены ў выглядзе птушкафабрыкі і падпарадкаваны сацыяльнай іерархіі ў залежнасці ад блізкасці да кармушкі. У гэтым прасочваецца падабенства з аповесцю Джорджа Оруэла «Ферма». Выгнанне Шасціпалага з грамадства прыводзіць яго ў выніку да ўсведамлення, што ўсе тутэйшыя насельнікі асуджаны на смерць і ў канчатковым рахунку да выратавання. У творы выразна увасоблены круг сансары: па замкнёнай канвеернай стужцы рухаюцца кантэйнеры, дзе куранят пасля вылуплення адкормліваць, і пры падыходзе да цэха нумар адзін забіваюцца, пасля чаго цыкл паўтараецца ізноў.