cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Заходняя Фракія
Гюмюрджынская рэспубліка
У канцы XIX — пачатку XX стст., Заходняя Фракія стала аб’ектам дамаганняў з боку незалежных Балгарыі і Грэцыі (Гл. Вялікая ідэя Венізэласа і Энозіс). У выніку Балканскіх войн 1912—1920 гг. саюзнікі дамагліся значных поспехаў у барацьбе з Турцыяй, хаця ў Заходняй Фракіі іх дзеянні сутыкнуліся с моцным супраціўленнем мусульманскага насельніцтва, якое падняло мяцеж. У выніку ўтварылася Гюмюрджынская рэспубліка плошчай 4 578 км², праіснаваўшая з 31 жніўня па 25 кастрычніка 1913 года, з цэнтрам у горадзе Камоцін (Грэцыя). Мясцовыя мусульмане імкнуліся зноў увайсці ў склад Турцыі.
У 1922 годзе, пасля паражэння Грэцыі ў вайне з Турэцкай рэспублікай, Заходняя Фракія, тым не менш, была адзінай тэрыторыяй, якую аддалі Грэцыі. Усходняя Фракія і горад Канстанцінопаль (Стамбул) былі канчаткова пераданыя Турцыі. Усё грэчаскае насельніцтва Усходняй Фракіі (за выключэннем Стамбула) было вымушана перасяліцца за раку Марыца (Грэка-турэцкі абмен насельніцтвам). У той жа час, заходнія дзяржавы дазволілі заходнефракійскім мусульманам (86000 чалавек) застацца ў месцах свайго традыцыйнага пражывання. Частка грэка-праваслаўнага насельніцтва ў рэгіёне ўзрасла з 17 % да 67 %, а мусульманскага паменшылася да 29 %.
NGC 2398-1
NGC 2398-1 (іншыя абазначэнні — MCG 4-18-23, ZWG 117.48, PGC 21165) — галактыка ў сузор’і Блізняты.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Моклішчанскі сельсавет
Мо́клішчанскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Юравіцкага раёна Мазырскай акругі. Цэнтр — вёска Моклішча.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Юравіцкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Мазырскай акругі. 10 лістапада 1927 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Алексіцкага сельсавета.
Плотніцкі сельсавет
Пло́тніцкі сельсавет — сельсавет у складзе Столінскага раёна Брэсцкай вобласці, Беларусь. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок Плотніца.
Гісторыя
Сельсавет створаны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Столінскага раёна Пінскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года ў Брэсцкай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Стахаўскага сельсавета. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Плотніцкага сельсавета 5 населеных пунктаў.
Насельніцтва
Паводле перапісу 2009 года насельніцтва сельсавета складае 2107 чалавек, з іх 98,5 % — беларусы.
Леандру Кастан
Леандру Кастан да Сілва або Леандра Кастан (Leandro Castán da Silva; нар., Жау, Бразілія) — бразільскі футбаліст, абаронца.
Клубная кар’ера
Леандру пачынаў прафесійную кар’еру ў камандзе роднага горада Жау «XV лістапада», але яшчэ ў юнацкім узросце яго запрыкмецілі скаўты «Атлетыку Мінейру», дзе Леандру працягнуў навучанне. У 2005 годзе дэбютаваў у Серыі А ў складзе новага клуба. Але той сезон быў вельмі няўдалым для клуба з Белу-Арызонты, які выляцеў у Серыю B. Леандру Кастан аднак дапамог сваёй камандзе ў наступным годзе вярнуцца ў эліту, а ў 2007 годзе адправіўся ў шведскі «Хельсінгбарг».
У Швецыі Леандру правёў толькі адзін сезон, паспеўшы адзначыцца ў еўракубках голам у браму нідэрландскага ПСВ. У 2008 годзе перайшоў у «Грэміу Баруэры», а ў 2010 годзе далучыўся да складу клуба «Карынтыянс». У 2011 годзе «Карынтыянс» стаў чэмпіёнам Бразіліі, а ў 2012 годзе ўпершыню ў сваёй гісторыі дайшоў да фіналу і выйграў Кубак Лібертадорэс. Леандру Кастан трапіў у сімвалічную зборную гэтага турніру.
2 ліпеня 2012 года было абвешчана аб пераходзе Леандру ў італьянскую «Рому» за 5,5 млн еўра. У новым клубе ігрок атрымаў месца ў стартавым складзе дзякуючы шэрагу паспяховых выступаў. Свой першы гол за «Рому» забіў 8 снежня 2012 года ў матчы супраць «Фіярэнціны», які скончыўся перамогай рымскага клуба з лікам 4:2.
У сезоне 2014/15 страціў месца ў асноўным складзе «Ромы». 10 ліпеня 2016 года «Сампдорыя» абвясціла аб арэндзе Кастана, аднак ужо 18 жніўня таго ж года, так і не згуляўшы за «Сампдорыю» ў чэмпіянаце, далучыўся да «Тарына». Улетку 2017 года вярнуўся ў «Рому», аднак да канца 2017 года на полі не з’яўляўся. У студзені 2018 года быў аддадзены ў арэнду «Кальяры». У жніўні 2018 года пакінуў «Рому» і неўзабаве вярнуўся ў Бразілію, папоўніўшы склад клуба «Васка да Гама», дзе гуляў да студзеня 2022 года. У сакавіку 2022 года далучыўся да «Гуарані», а ў ліпені 2022 года завяршыў прафесійную кар’еру.
Міжнародная кар’ера
Дэбютаваў за нацыянальную зборную Бразіліі ў гульні супраць зборнай Японіі 16 кастрычніка 2012 года, якая прайшла на стадыёне ва Уроцлаве.
Дасягненні
«Карынтыянс»:
Кіёцкі ўніверсітэт
Кіёцкі ўніверсітэт (京都大学) — адзін з найважнейшых нацыянальных універсітэтаў Японіі, размешчаны ў горадзе Кіёта. Раней уваходзіў у лік імператарскіх універсітэтаў. Другі найстарэйшы ўніверсітэт краіны, пасля Такійскага ўніверсітэта. У Кіёцкім універсітэце навучаецца каля 22 тыс. студэнтаў.
Сігэфумі Моры
Сігэфумі Моры (森重文, нар. ) — японскі матэматык, лаўрэат прэміі Філдса за 1990 год. Вядомы работамі па алгебраічнай геаметрыі.
Кіёцкі ўніверсітэт
Ёсць 3 кампусы, галоўны з іх — Ёсіда. У 1897 годзе ў будынку Трэцяй вышэйшай школы быў заснаваны Імператарскі Кіёцкі ўніверсітэт, як частка сістэмы імператарскіх універсітэтаў, быў заснаваны каледж навукі і тэхнікі. У 1899 годзе з’явіліся юрыдычны і медыцынскі каледжы, у 1906 годзе — каледж літаратуры.
Сігэфумі Моры
Член Японскай акадэміі навук (1998), замежны член Расійскай акадэміі навук (2016), Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (2017).
Біяграфія
Моры нарадзіўся ў 1951 годзе ў Нагоі. Вучыўся ў Кіёцкім універсітэце, у 1973 годзе атрымаў ступень бакалаўра, у 1975 — магістра. Пасля гэтага ён стаў выкладчыкам гэтага ж універсітэта, і ў 1978 годзе пад кіраўніцтвам Масаёсі Нагаты абараніў дысертацыю на тэму «Кольцы эндамарфізмаў некаторых абелевых мнагастайнасцей». Пасля абароны дысертацыі ён працягваў працаваць асістэнтам у Кіёцкім універсітэце, а ў 1980 годзе стаў лектарам па матэматыцы ў Нагойскім універсітэце. У 1982 годзе ён стаў дацэнтам, а ў 1988 годзе — поўным прафесарам. З 1990 года Сігэфумі Моры — прафесар Кіёцкага ўніверсітэта.
Нягледзячы на ​​афіцыйную выкладчыцкую пазіцыю ў Японіі, у 1977—1992 гадах Моры шмат часу правёў у ЗША: у 1977—1980 гадах ён працаваў запрошаным прафесарам у Гарвардскім універсітэце, у 1981—1982 гадах — у Інстытуце перспектыўных даследаванняў, у 1985—1987 гадах — у Калумбійскім універсітэце, у 1987—1989 і 1991—1992 гадах — ва Універсітэце Юты.
Найбольш вядомыя працы Моры адносяцца да класіфікацыі трохмерных алгебраічных мнагастайнасцей. Абагульненне вынікаў Моры на мнагастайнасці большай размернасці, часам званае праграмай Моры, з’яўляецца актыўнай вобласцю даследаванняў сучаснай алгебраічнай геаметрыі.
Бургундыя
Бургундыя (Bourgogne, ) — гістарычная вобласць і рэгіён на ўсходзе Францыі. З поўначы рэгіён мяжуе з Латарынгіяй, а на поўдні з Савояй.
На тэрыторыі Бургундыі размешчаныя дэпартаменты Кот-д’Ор, Сона і Луара, Ньеўр, Ёна. Плошча рэгіёна складае 31,6 тыс. км². Насельніцтва 1,61 млн чалавек (1999 г.). Галоўны горад — Дыжон.
Зялёныя водарасці
Зялёныя водарасці (Chlorophyta) — аддзел ніжэйшых раслін.
Батанічнае апісанне
Адна- і шматклетачныя, каланіяльныя, цэнабіяльныя арганізмы рознай марфалагічнай структуры цела (акрамя амебоіднай), памерам ад 1 мкм да дзесяткаў сантыметраў. Колер зялёны (хларафіл пераважае над жоўтымі пігментамі — карацінамі і ксантафіламі), рэдка бясколерныя арганізмы. Клеткі з цэлюлознай, цэлюлозна-пекцінавай ці пекцінавай абалонкай, адна- або шмат’ядравыя. Хларапластаў адзін ці некалькі, восевыя ці пасценныя, розный формы. Запасныя рэчывы — крухмал і зрэдку алей.
Пашырэнне
Пашыраны на ўсіх кантынентах і ў морах; трапляюцца ў вадаёмах, глебе, на скалах і сценах, кары дрэў, поўсці млекакормячых. У якасці эндасімбіёнтаў жывуць у клетках прасцейшых, губак, гідраў (зоахларэла). Планктонныя і бентасныя арганізмы, ёсць эпіфіты на раслінах і жывёлах, сімбіёнты з іншымі арганізмамі (напрыклад, лішайнікамі).
На Беларусі 140 родаў, каля 650 відаў; найбольш пашыраныя роды:, , , , , , , , , , , , , , , , , , і іншыя.
Размнажэнне
Размнажэнне вегетатыўнае, бясполае (заа-, апланаспорамі або акінетамі), полавае (ізагамія, гетэрагамія, голагамія, аагамія і кан’югацыя). У рухомых зялёных водарасцей ёсць вочка, 2—4 і больш жгуцікаў.
Класіфікацыя
Паводле базы даных аддзел ахоплівае наступныя класы :
Паводле іншых класіфікацый могуць вылучацца такія класы, як, , , , ; каля 400 родаў, да 20 тысяч відаў.
Значэнне і выкарыстанне
У складзе планктону выклікаюць «цвіценне» вады. Некаторыя (напр., ульва) ядомыя. Актыўныя фотасінтэтыкі і ўдзельнікі самаачышчэння вады, аб’екты даследаванняў як крыніцы харчовай біямасы ў замкнёных экалагічных сістэмах (напр., і ).
Зялёныя водарасці — найбольш верагодныя папярэднікі наземных раслін.
Сцяг Хоцімска
Сцяг Хоцімска — сцяг гарадскога пасёлка Хоцімск Хоцімскага раёна Магілёўскай вобласці. Сцяг зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 22 снежня 2001 г. № 75.
Апісанне
Прамавугольнае палотнішча чырвонага колеру з суадносінамі бакоў 1:2, у цэнтры правага боку якога — меч белага колеру рукаяццю дагары, злева і справа ад яго клямры таго ж колеру.
Сцяг і палажэнне аб ім зацверджаны рашэннем Хоцімскага раённага выканаўчага камітэта ад 13 снежня 2001 года № 13-16. Аўтар сцяга С. Я. Рассадзін.
Андрэй Чыж
Андрэй Чыж (Andrzej Czyź), Andreas Czyź; 27 верасня 1763, Беларусь — 23 красавіка 1816, Полацк) — святар, педагог.
Уступіў у Таварыства Ісуса 13 жніўня 1783 г. у Полацку. Пасля выпрабаванняў у полацкім навіцыяце (1783—1785) выкладаў інфіму (1785—1786), граматыку, сінтаксіс і рускую мову (1787—1788), паэтыку і рускую мову (1788—1789), рыторыку і рускую мову (1789—1790) у Полацкім езуіцкім калегіуме. З 1790 па 1794 гг. праходзіў курс тэалогіі ў Полацку. У 1792 г. быў высвечаны на ксяндза.
Прафесар рыторыкі і паэтыкі (1794—1795) у Полацкім езуіцкім калегіуме. Рэгент канвікту і прафесар французскай мовы ў Магілёўскім езуіцкім калегіуме (1795—1797), прэфект школ у Полацку (1800—1802). У 1802—1806 гг. — рэгент езуіцкага канвікту ў Пецярбургу. Пасля пераўтварэння канвікту ў Высакародны калегіум (Collegium nobilium) быў яго нязменным рэктарам (1806—1815) і заслужыў на гэтай пасадзе добрую памяць многіх сваіх вучняў. 1813 г. — асістэнт генерала Таварыства Ісуса ў Расіі Тадэвуша Бжазоўскага.
Каталог Глізэ
КАТАЛОГ ГЛІ́ЗЭ (Gliese Catalogue, азначэнні Gl, GJ), зорны каталог, які пералічвае ўсе вядомыя зоркі да адлегласці 25 парсекаў ад Сонца.
Каталог упершыню быў складзены Вільгельмам Глізэ і апублікаваны пад назвай «Каталог найбліжэйшых зорак» (Catalogue of Nearby Stars) у 1957. Каталог змяшчаў даныя на 915 зорак і падвойных зорак з 1094 складнікамі на адлегласцях да 20 пс (паралакс 0,050") на эпоху 1950.0. Зоркі азначаліся цэлымі парадкавымі нумарамі (1—915) ў парадку прамых узыходжанняў, складнікі падвойных і множных зорак дадаткова азначаліся суфіксам-лацінскай літарай. Для азначэння прыналежнасці складнікаў да каталогу дадаткова ўжываецца прэфікс Gl.
Другое выданне было апублікавана В. Глізэ ў 1969, і ўтрымлівала дапоўненыя і ўдакладненыя да 1968 даныя на 1529 зорак і сістэм з 1890 складнікамі на адлегласцях да 25 пс (паралакс 0,045") на эпоху 1950.0. Усе зоркі з першага выдання засталіся ў каталогу, нават калі ўдакладненыя даныя выводзілі іх за межы каталогу. Новаўведзеныя зоркі азначаліся нумарамі з дадатковай дзесятковай дробавай часткай (напрыклад, 22.1), каб узгадняцца з парадкам першага выдання. Прэфікс аб'ектаў каталогу як у першым выданні.
Было таксама выдадзена старонняе «Пашырэнне каталогу Глізэ» (Woolley, Epps, Penston, Pocock, 1970), з нумарамі 9001—9850.
Пазней В. Глізэ і Гартмут Ярайс (Hartmut Jahreiß) апублікавалі (1979) дапаўненне да каталогу (Nearby Star Data Published 1969–1978) з нумарнымі азначэннямі складнікаў у дыяпазонах 1000—1294 і 2001—2159. У дыяпазон 1000—1294 змешчаны бліжэйшыя зоркі, а ў 2001—2159 — меркаваныя бліжэйшыя зоркі. Для азначэння прыналежнасці складнікаў да каталогу быў выкарыстаны прэфікс GJ, але сустракаюцца і азначэнні аб'ектаў Gl з прэфіксам GJ, што не з'яўляецца памылкай, бо дыяпазоны не перакрываюцца.
Папярэдняя версія трэцяга выдання каталогу была апублікавана В. Глізэ і Г. Ярайсам у 1991 (Preliminary Version of the Third Catalogue of Nearby Stars), і утрымлівае даныя на 3803 зоркі. 1388 новых зорак у ім маюць неафіцыйныя, «безназоўныя» ("no name" або NN) нумары 3001—4388, якія, аднак, у наш час ужываюцца нароўні з афіцыйнымі.
Трэцяе выданне дзейнічае і ў наш час.
Першае выданне (1957) таксама азначаецца CNS1 (ад скарочанай англійскай назвы), другое (1969) — CNS2, папярэдняе трэцяе (1991) — CNS3.
Сонца, хоць і пералічваецца ў гэтым каталогу з парадкавым нумарам 1, але ўласнага азначэння ў фармаце каталогу не мае.
Брэсцкае Палессе
Брэсцкае Палессе — фізіка-геаграфічная акруга Беларускага Палесся на паўднёвым захадзе Брэсцкай вобласці. Размешчанае паміж раўнінай Загароддзе на ўсходзе і ракой Заходні Буг, на захадзе, мяжуе на поўначы з Прыбужскай раўнінай, на поўдні з Валынскім узвышшам.
Рэльеф
Рэльеф сфарміраваўся пад уздзеяннем ледавікоў і іх адталых водаў, а таксама пад уплывам тэктанічных працэсаў. Невысокая (вышыня 140—160 м над узроўнем мора) плоскаўвагнутая аднастайная і забалочаная раўніна, паверхня якой нахіленая ў бок сутокаў Мухаўцу і Заходняга Бугу. Мінімальная абсалютная вышыня (123 м) адпавядае зрэзу Заходняга Бугу. Складзеная зандравымі, алювіяльнымі, балотнымі, радзей азёрнымі ўтварэннямі. Вылучаюцца перапрацаваныя ветрам пясковыя парабалічныя выдмы (вышыня 8—10 м), грудкаватыя пясковыя палі. Распаўсюджаныя размытыя марэнавыя грады, плоскія рачныя даліны і невялікія азёрныя лагчыны. Характэрная асаблівасць Брэсцкага Палесся — наяўнасць шматлікіх скразных далін, звычайна арыентаваных у паўднёва-заходнім кірунку.
Глебы
Глебы тарфяна-балотныя (буйныя масівы ўздоўж Дняпроўска-Бугскага канала), дзярнова-падзолістыя, радзей карбанатна-перагнойныя, у далінах рэк — поймавыя. Тарфяна-балотныя глебы нізінных балот на значнай плошчы меліяруюцца.
Гідраграфія
Найбольшыя рэкі: Заходні Буг з прытокам Мухавец, правыя прытокі Заходняга Буга — Спанаўка, Капаеўка, Серадовая Рэчка, левыя прытокі Мухаўца — Рыта і Асіпоўка. Каналы: Дняпроўска-Бугскі (заходняя частка), Белаазёрскі, Арэхаўскі і іншыя. Значныя азёры: Арэхаўскае, Олтушскае, Любань, Белае, Рагазнянскае; вадасховішча Лукаўскае.
Расліннасць
Разаранасць тэрыторыі ад 30 да 40%. Пад лесам у цэнтральнай частцы Брэсцкага Палесся 10—20%, на поўдні да 40%. Распаўсюджаныя хваёвыя, шыракаліста-хваёвыя лясы, на поўдні сустракаюцца невялікія дзялянкі дубова-грабавых лясоў. На ўсходзе Брэсцкага Палесся знаходзіцца Радостаўскі батанічны заказнік.
Сяргей Іванавіч Лугоўскі
Сярге́й Іва́навіч Луго́ўскі (Сергей Иванович Луговский;,  — , ) — савецкі і беларускі вучоны ў галіне вентыляцыі і кандыцыяніравання паветра, пылаўлоўлівання і аховы паветранага басейна ад забруджання шкоднымі рэчывамі. Доктар тэхнічных навук (1955), прафесар (1955).
Біяграфія
Сяргей Іванавіч Лугоўскі нарадзіўся 29 чэрвеня 1912 года ў горадзе Жытоміры ў сям’і вайскоўца. Пасля заканчэння Жытомірскай зямельна-наладжвальнай прафшколы браў удзел у будаванні Крыварожскага металургічнага камбіната.
1932—1937 — студэнт Крыварожскага горнаруднага інстытута і Днепрапятроўскага горнага інстытута. Працаваў начальнікам шахты і намеснікам галоўнага інжынера рудаўпраўлення трэста «Нікапаль-Марганец».
У студзені 1941 года С. І. Лугоўскі быў залічаны аспірантам Крыварожскага горнаруднага інстытута. Ён паспявае здаць экзамены кандыдацкага мінімуму, але ў сувязі з пачаткам Вялікай Айчыннай вайны па мабілізацыі адпраўляецца ў Севастопаль у дзейны Чарнаморскі ваенна-марскі флот.
У гады Вялікай Айчыннай вайны служыў на флоце. Браў удзел у абароне Севастопаля і Масквы. Пасля вызвалення Украіны ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў як горны інжынер быў накіраваны на аднаўленне народнай гаспадаркі (шахтаў) рэспублікі.
1946—1957 — асістэнт, дацэнт, потым прафесар Крыварожскага горнаруднага інстытута. У сакавіку 1948 года ён паспяхова абараняе кандыдацкую дысертацыю па аэрадынаміцы вентыляцыйных сетак, а ўжо ў сярэдзіне 1955 года — доктарскую дысертацыю па вентыляцыі рудных шахтаў пасля масавых выбухаў.
1957—1963 — прарэктар па навуковай рабоце Крыварожскага горнаруднага інстытута, загадчык кафедры рудніковай вентыляцыі і аховы працы, адказны рэдактар зборніка навуковых работ.
1962—1972 — загадчык кафедры цеплатэхнікі Валгаградскага інстытута інжынераў гарадской гаспадаркі, адказны рэдактар зборнікаў навуковых работ, член спецыялізаваных саветаў па абароне дысертацый.
У 1972 годзе С. І. Лугоўскі пераходзіць на працу ў Наваполацкі філіял Беларускага тэхналагічнага інстытута і становіцца яго першым прафесарам, што адыграла істотную ролю ў ператварэнні філіяла ў самастойную ВНУ — Наваполацкі політэхнічны інстытут (НПІ).
1972—1988 — загадчык кафедры санітарнай тэхнікі і аховы працы НПІ.
1973—1976 — старшыня Камісіі па экалогіі Наваполацкага гарадскога Савета.
1976—1986 — член спецыялізаванага Савета па абароне дысертацый пры Беларускім політэхнічным інстытуце (г. Мінск)
1988—2000 — прафесар кафедры цеплагазазабеспячэння, вентыляцыі і аховы паветранага басейна НПІ, а пасля ператварэння ВНУ — Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта (з 1993).
Навуковая дзейнасць
Асноўныя навуковыя накірункі С. І. Лугоўскага:
Падрыхтаваў 46 кандыдатаў навук. 7 яго вучняў сталі дактарамі навук.
Асноўныя працы
За больш чым паўвекавую навуковую, метадычную і педагагічную дзейнасць С. І. Лугоўскі апублікаваў
Беларускі навуковы хакатон
Беларускі навуковы хакатон або SciHackathon — пілотнае мерапрыемства ў фармаце хакатона, якое праводзілся 2-3 чэрвеня 2017 года ў Парку высокіх тэхналогій (Мінск, Беларусь). Быў арганізаваны пры падтрымцы ЕPАМ Garage, Беларускага парка высокіх тэхналогій, інфармацыйную падтрымку забяспечвала Цэнтральная навуковая бібліятэка ім. Якуба Коласа НАН Беларусі. Асноўная мэта хакатона — аб’яднаць навукоўцаў і спецыялістаў камп‘ютарнай галіны для сумеснага вырашэння актуальных навукова-тэхнічных задач. Асноўнымі арганізатарамі і ідэйнымі натхняльнікамі мерапрыемства былі супрацоўніца EPAM Systems Алена Палякова і навуковец Сяргей Бесараб (навуковы куратар).
Адбор праектаў
Беларускі навуковы хакатон з’яўляўся лагічным развіццем «Навуковага рынга»  — беларускага праекта ў фармаце т.з. навуковых слэмаў, дзе беларускія вучоныя са сцэны прэзентавалі свае даследванні. У адрозненне ад «Навуковага рынга», дзе асноўнай мэтай з’яўлялася папулярызацыя навукі, падчас SciHackathon рабілася ўвага на стварэнні працуючых прататыпаў, а не на бізнес-планах або ідэях.
Першапачаткова праводзіўся адбор праектаў сярод навукоўцаў. Прымаліся заяўкі па наступным асноўным накірункам:
Заяўкі разглядаліся журы, адабраныя праекты запрашаліся на ментарскія сессіі (т.з. SciMeetups) якія праходзілі на працягу некалькіх месяцаў перад самым мерапрыемствам. Падчас падрыхтоўкі да мерапрыемства праходзілі рабочыя сустрэчы з вучонымі, якія фактычна выступалі ў нязвыклай для іх ролі «уладальніка прадукта» (анг. product owner). На гэтых сустрэчах спецыялісты ў галіне IT-маркетынгу навучалі навукоўцам асноўным паняццям вядзення тэхналагічнага бізнэсу, рабоце з мэтавай аўдыторыяй, праводзіліся трэнінгі па прэзентацыі праектаў, па выкарстанні (ТРВЗ) і інш. На мітапах можна было атрымаць кансультацыю спецыялістаў з розных сфер, абмеркаваць папярэднія вынікі, аб’яднацца ў каманды. Задачы, прапанаваныя навукоўцамі, былі адаптаваны пад патрабаванні індустрыі: навізна, інавацыйнасць і тэхналагічны складнік.
У выніку на хакатон прайшлі сфармаваныя каманды з праектамі звязанымі з медыцынай, хіміяй, батанікай, генетыкай і фармакагенетыкай. За кожнай — замацоўваўся адзін ці некалькі кіраўнікоў, да якога па жаданні далучаліся патрэбныя ІТ-адмыслоўцы. Ніжэй пералік праектаў :
Канферэнцыя
Хакатон сабраў больш за 300 удзельнікаў. Падчас хакатона, які праводзіўся 2-3 чэрвеня камандам неабходна было прадставіць на суд ментараў гатовы прататып і прэзентаваць яго. У перапынку паміж прэзентацыямі гледачы маглі прагаласаваць за тыя праекты, якія іх найбольш зацікавілі. Пры ацэнцы праектаў журы ацэньвала тэхналагічнасць рашэння (наяўнасць прататыпу), навукаёмкасць (наяўнасць навуковага абгрунтавання работы), актуальнасць для вырашэння сучасных праблем, якасць прэзентацыі. У якасці членаў журы былі запрошаны прадстаўнікі вядомых беларускіх тэхналагічный кампаній, такіх як EnCata, TeslaSuit, EPAM і інш.
Пераможцы
Спіс кодаў краін ФІФА
Коды ФІФА — трохлітарныя коды, якія прысвойвае Міжнародная футбольная федэрацыя (Fédération Internationale de Football Association (FIFA)), галоўны футбольны орган, для абазначэння і распазнавання кожнай з 211 краін, якія з'яўляюцца членамі асацыяцыі. Кожная абрэвіятура складаецца з трох літар і, як правіла, паходзіць ад арыгінальнай назвы краіны, альбо тэрыторыі, на англійскай мове. Коды прызначаюцца кантынентальнымі канфедэрацыямі, якія ўваходзяць у ФІФА: Азіяцкай футбольнай канфедэрацыяй (АФК), Канфедэрацыяй афрыканскага футбола (КАФ), Канфедэрацыяй футбола Паўночнай і Цэнтральнай Амерыкі і Карыбскага басейна (КАНКАКАФ), Паўднёваамерыканскай футбольнай канфедэрацыяй (КАНМЕБОЛ), Футбольнай канфедэрацыяй Акіяніі (ФКА) і Саюзам футбольных еўрапейскіх асацыяцый (УЕФА). Сістэма вядомая на англійскай мове як «FIFA Trigamme» і мае адрозненні ад іншых падобных сістэм, напрыклад тых, што выкарыстоўваюцца Міжнародным алімпійскім камітэтам і Міжнароднай арганізацыяй па стандартызацыі (ISO).
Спіс
У цяперашні час у ФІФА ўваходзяць 211 членаў, кожны з якіх мае свой унікальны код.
Прудок (Гомель)
Прудок (, Прудок) — жылы масіў у паўночна-ўсходняй частцы Гомеля, адміністрацыйна прыналежыць да Чыгуначнага раёна. У межах Гомеля з 1957 года, да гэтага — вёска ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці.
Час узнікнення
Час узнікнення Прудка як вёскі традыцыйна звязваецца з першай чвэрцю XVIII ст.. Аднак канкрэтная гістарычная крыніца з указаннем на час пабудовы ці першай пісьмовай згадкі Прудка ў краязнаўчай літаратуры не называецца. Верагодна, што падставай для такога датавання маглі стаць непадмацаваныя крыніцамі звесткі Л. Вінаградава аб пажары 1738 г., якім была знішчана прудкоўская царква. З раёнам будучага Прудка, як дапускаў А. Макушнікаў, магло быць звязана ўрочышча Воласкава, дзе станам на 1681 г. знаходзілася адно з ворных палёў гомельскага замка.
Версіі паходжання назвы
Згодна з пашыраным меркаваннем назва «Прудок» магла ўзнікнуць ад рускага слова «пруд», г.зн. сажалка, стаў. Прыхільнікі гэтай версіі лічаць, што тапонім «Прудок» не мог быць уласцівы паселішчам з перавагай карэннага беларускае насельніцтва. Таму заснаванне вёскі Прудок пад Гомелем яны звязваюць з рускімі перасяленцамі-стараверамі, якія, шукаючы магчымасці вольна адпраўляць набажэнствы, уцякалі з Расіі ў Вялікае Княства Літоўскае. Аднак гістарычных ці фальклорных сведчанняў нейкай прыкметнай прысутнасці тут старавераў на сёння няма. Л. Вінаградаў згадваў прудкоўскую царкву ў кантэксце ўціску праваслаўя каталікамі, г.зн. царкава была праваслаўнай.
Іншая версія грунтуецца на разглядзе слова «пруд» як арганічнага для беларускіх гаворак, яе прыхільнікі паказваюць наяўнасць тапонімаў з адпаведнай асновай у розных кутках Беларусі: Прудок, Пруды, Прудкі, Прудзец, Прудзішча, Прудцы, Прудаўё. У беларускіх гаворках слова «пруд» мела значэнні «плаціна на рэчцы і млын пры ёй; штучнае возера, ставок», «вятрак», «курган, высокае месца, якое агібаецца ракой». У помніках старабеларускай мовы панецце «прудъ» фіксуецца са значэннямі «стаў, сажалка» і «хуткая плынь», апошняе можа суадносіцца са словам «прудко» у значэнні — «хутка, жвава, шпарка». Знаходжанне часткі сучаснага Прудка на ўзвышшах (напр., вул. Нагорная ), гістарычныя сведчанні аб працяканні праз вёску Прудок рэчкі, гіпатэтычная наяўнасць там млына ў XVIII ст. даюць падставы лічыць версію, што выводзіць назву «Прудок» з беларускіх гаворак найбольш праўдападобнай.
Версія аб узнікненні назвы паселішча ў сувязі з блізкім суседствам Валатаўскога возера (цяпер — паміж Валатавой, Клёнкаўскім, Старой Валатавой, Мельнікавым Лугам і Прудком) не вытрымлівае крытыкі, бо гэты вадаём з’явіўся толькі ў 1970-я гг. як вынік чалавечай дзейнасці, выкліканай патрэбамі здабачы пяску для стварэння гідранамыўнай падушкі пад будаўніцтва мікрараёнаў і асушэння Бурага балота. Не менш беспадстаўным выглядае і меркаванне, што з’яўленне назвы «Прудок» магло быць абумоўлена ўладкаваннем тут «маляўнічага сад у з сажалкамі» («живописного сада с прудами») ў часы І. Ф. Паскевіча, г.зн. сярэдзіне ХІХ ст. — назва існавала яшчэ ў XVIII ст.
Рэч Паспалітая і Расійская імперыя
Адсутнасць згадак Прудка ў спісах вёсак Гомельскага староства 1738, 1765 і 1771 гадоў указвае на яго знаходжанне па-за межамі азначанага дзяржаўнага ўладання. Ускосныя звесткі «отграничений» (вызначэння меж) «Адказной кнігі на Гомельскі маёнтак» 1776 г. даюць падставу меркаваць, што землямі, на якіх знаходзіўся Прудок, былі тады сярод «грунтов шляхтича Красинского». Згодна з «Ведамасцю аб дваранах Магілёўскай губерні» 1777 г. Прудок належаў Багуславу Корвін-Красінскаму, а яго насельніцтва («число головъ») складала 149 чалавек — 140 хрысціянскага і 9 іўдзейскага веравызнання. Па ўсім відаць, ад імя ўладальніка прудкоўскі фальварак атрымаў назвы «Багуслаўскі», «Багуслаўск», якія захоўваліся ў ХІХ ст. На «Генеральным плане Беліцкага павета» 1784 г. Прудок пазначаны як сяло (у арыгінале — «С: Прудокъ») на рэчцы Струпіца (у «Адказной кнізе» 1776 г. названая таксама «протовиною» ). Знаходжанне населенага пункта ў статусе сяла азначала наяўнасць там царквы. «Планы дач генеральнага межавання» таго часу дазваляюць удакладніць, што Прудок (у арыгінале — «Прудки») прынамсі з лістапада 1783 г. з’яўляўся «сяльцом» графа П. А. Румянцава-Задунайскага.
У пачатку 1812 г. Прудок значыўся ў раскладзе кватэр 7-й пяхотнай дывізіі сярод «селений» для кватаравання 5-й мушкецёрскай роты. У ім было на той час 25 двароў.
Станам на 1833 і 1834 гады Прудок разам з іншымі сельскімі паселішчамі — Пакалюбічы, Лапацін, Валатава, Плёсы і Зялёныя Лукі — належаў да Багуслаўскага фальварка Багуслаўскай эканоміі Гомельскага маёнтка С. П. Румянцава. На 1 студзеня 1833 г. за Прудком значылася 166 рэвізскіх душ, а паселішча мела статус вёскі («Дер. Прудок»). Рэчка Струпіца ў 1848 г. характарызавалася як невялікая ручаіна, што прабягала праз Прудок, утварыўшыся з рукава Кабылінага балота, улетку гэтая ручаіна перасыхала. Мясцовасці між Прудком і Пакалюбічамі, Прудком і Гомелем вызначаліся расійскімі ваеннымі ведамаствамі як прыдатныя для размяшчэння па адной пяхотнай дывізіі з артылерыяй адпаведна.
У сярэдзіне XIX ст. у вёсцы знаходзіўся сядзіба аканома князя І. Ф. Паскевіча. Разбіты тут сад з сажалкамі лічыўся ўзорным у Расіі і нават у Еўропе. Сучаснікі называлі Прудок «райскім кутком» абсяжнага гомельскага маёнтка. Ваенны дзеяч Іван Цімчанка-Рубан, які ў 1835 г. пабываў у Беліцы, Гомелі і, па ўсім відаць, у Прудку, згадваў у сваіх мемуарах : Не ведаю, наколькі гэта дакладна, але былы аканом графа, нейкі Ступак, расказваў нам, што Паскевіч так быў усцешаны таннасцю пакупкі, што падарыў свайму ад'ютанту Мельнікаву, упаўнаважанаму ім здзейсніць прыгонны акт, дзвесце тысяч рублёў асігнацыямі.
Разам з маёнткам перайшлі ў рукі Паскевіча не толькі велізарныя запасы збожжа, але і ўсе каштоўнасці, якія толькі захоўваліся ў «Прудку». Гэта, большай часткай, былі падарункі замежных двароў.
Арганізацыя працы ў прудкоўскім фальварку высока ацэньвалася ў аглядзе маёнткаў Магілёўскай губерні на старонках «Могилевских губернских ведомостей» (1849 г.). Падкрэслівалася адпаведнасць грунту і клімату для вырошчвання цукровых буракоў. Аглядальнік адзначыў наяўнасць у фальварку старанна дагледжанай «цірольскай жывёлы», розных «незвычайных ў тутэйшым краі» земляробчых прылад, «францістага варшаўскага вырабу» сельскіх павозак (фур) на чатырох коней, а таксама перадаў словы аўчара немца — «вельмі дасведчанага і адданага сваёй справе чалавека», які служыў у фальварку — пра натуральныя (прыродныя) выгоды мясцовасці для заняткаў тут авечкагадоўляй «без усялякага травасеяння, нават без стварэння штучных выганаў».
Перавод сялян Прудка («Прутка») (поруч з жыхарамі шэрагу іншых вёсак) на аброк абумоўліваўся асобным пунктам распараджэння Ф. І. Паскевіча ад 9 кастрычніка 1856 г.: сяляне павінны былі абавязацца сеяць прынамсі на трэцяй частцы сваіх агародаў цукровыя буракі «з тым, што за кожную чвэрць цукровых буракоў вагой у 11 пуд. будзе выдавацца з Гомельскага цукровага завода па 90 кап. срэбрам». Сялянам, што паабяцалі б гэтую ўмову выканаць, а ў выніку парушылі б абяцанне, пагражаў перавод на паншчыну з 1 ліпеня 1857 г. без права вяртання на аброк цягам паўгоддзя.
Падчас жніва 1861 г. у Прудку выкарыстоўвалася не толькі ручная, але і машынная праца — працавалі жняяркі «Wood».
У 1866 г. жыхар Прудка Іван Захараў Перакладаў быў адным з падпісантаў адрасаванай расійскаму імператару Аляксандру II скрагі сялян Пакалюбіцкай воласці на ўціск і «тыранства» з боку «бывшего помещика» Ф. І. Паскевіча. Падача скрагі разглядалася мясцовымі ўладамі як сялянскае хваляванне з падбухторваннем да бунту, але ў выніку судовага разбіральніцтва 1870 г. большасць падпісантаў (у т.л. І. Перакладава), прызналі невінаватай.
Цягам першай паловы 1880-х гадоў насельніцтва Прудка вырасла з 540 да 551 чалавека (са 116-ці да 117-ці двароў адпаведна). 50 прудкоўцаў-мужчын займаліся возніцкім промыслам з гадавым даходам да 30 рублёў на чалавека. 6 мужчын былі занятыя сталярным промыслам, а іх чысты гадавы даход вагаўся ад 50-ці да 120-ці рублёў з чалавека. 5 мужчын займаліся кавальскай справай (чысты даход кожнага за год дасягаў 50 рублёў). Па адным прудкоўцу былі звязаныя абутковым промыслам (чысты даход 150 рублёў за год) і нарыхтоўкай лясных матэрыялаў для драўляных вырабаў (чысты даход 50 рублёў за год).
Згодна са звесткамі перапісу 1897 г. насельніцтва Прудка складала 984 чалавек (мужчын — 492, жанчын — 492), пераважная большасць з якіх належала да праваслаўнага веравызнання — 956.
У час гомельскіх сутыкненняў на рэлігійна-нацыянальнай глебе канца жніўня — пачатку верасня 1903 г. у Прудку адбыліся «разгром крам яўрэяў» і «беспарадкі». Прынамсі двое прудкоўцаў абвінавачваліся ў гвалтоўных дзеяннях, кіраваных «рэлігійнай і племянной варажнечай да яўрэйскага насельніцтва» і ўчыненых у Гомелі «на вуліцах і плошчах у публічным зграмаджэнні»; з іх вінаватым быў прызнаны селянін Павел Фёдараў Садоўнікаў 26-ці гадоў (прысуджаны да пяці месяцаў і дзесяці дзён турмы), а радавы 2-й сапёрнай брыгады «з сялян Прудка» Еўдакім Іванаў Кавуноў 19-ці гадоў — апраўданы.
У 1907 г. некаторыя жыхары Прудка далучыліся да «анарха-рэвалюцыйнай» групы Аляксандра Савіцкага, якая дзейнічала на тэрыторыі Магілёўскай, Чарнігаўскай і Арлоўскай губерняў. Адзін з яе ўдзельнікаў, прудковец Кабкоў, арыштаваны 27 красавіка 1909 г., пад катаваннямі (дапытваў асабіста гомельскі паліцэйскі спраўнік С. Мізгайла) выдаў паліцыі інфармацыю аб месцазнаходжанні А. Савіцкага, які разам з двума паплечнікамі быў застрэлены ў выніку жорсткага сутыкнення з паліцыянтамі ў вёсцы Краснае пад Гомелем.
У 1910 г. Прудок апісваўся як вёска пры калодзежы («при какой находится водѣ») на дарозе з Гомеля на Ветку. Тут налічвалася 209 двароў, жыло 1143 чалавекі (мужчын — 570, жанчын — 573), меўся млын, працавала школа, уласнікам зямлі было Прудкоўскае сельскае таварыства, вернікі адносіліся да Валатаўскога прыхода. Цікава, што ў кастрычніку 1910 г. Прудок уключылі ў маршрут, па якім урачыста пераносіўся цудадзейны абраз Божай Маці, і гэта быў адзіны пункт маршрута, дзе не было царквы. Сваю дзейнасць на Прудок пашырала гомельскае Хрысціянскае пазыкова-ашчаднае таварыства. У жніўні 1910 г. тут «праз неасцярожнасць у абыходжанні з агнём» здарыўся пажар, які знішчыў 3 двары, страты склалі 1350 рублёў. У верасні 1911 г. пажар знішчыў 16 дамоў з надворнымі пабудовамі, а сярод пацярпелых значылася і некалькі гаспадароў, якія толькі паспелі на той час адбудавацца пасля ранейшага пажару.
Гаспадарчыя поспехі прудкоўскага фальварка дазвалялі дзяліцца адпаведным досведам з зацікаўленымі асобамі. Улетку 1911 г. у рамках гомельскай экскурсіі Прудок наведалі слухачы сельскагаспадарчых курсаў, зладжаных Чарнігаўскім земствам. У Прудку экскурсанты азнаёміліся з «узорна пастаўленай там малочнай гаспадаркай».
Гомельскі аддзел Заходняй выканаўчай камісіі Цэнтральнага грамадзянскага камітэта ў Варшаве планаваў на красавік 1916 г. адкрыццё ў Прудку прытулку на 50 дзяцей з ліку бежанцаў. Сярод інвентара, які пасля адкрыцця атрымала ўстанова ў асобе нейкага Францішка Душака значыліся 2 сталы, 5 лавак, 1 дошка. На імя самога Душака была выпісана 1 труна.
Найноўшы час
У жніўні 1917 г. у Прудку прайшоў «хлебны бунт» салдатак — жонкі і ўдовы, мабілізаваных у войска, падняліся, не атрымаўшы належных ім харчовых пайкоў.
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала яе разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
28 сакавіка 1919 года, падчас Стракапытаўскага паўстання, праз Прудок быў скіраваны ўзвод з шаснаццаці чырвонаармейцаў магілёўскіх камандных курсаў («комкурсы») для ўзяцця Палескага чыгуначнага вакзала, які кантралявалі паўстанцы.
У рамках працы Гомельскай кінафотасекцыі ў саўгасе «Прудок» у 1921 г. быў абсталяваны кінематограф.
У снежні 1926 года вёску вярнулі БССР. З 8 снежня 1926 па 16 ліпеня 1954 года цэнтр Прудкоўскага сельсавета, да 7 кастрычніка 1957 года — у Пакалюбіцкім сельсавеце Гомельскага раёна.
Станам на 1926 г. у вёсцы Прудок знаходзілася 304 домагаспадаркі, дзе пражывала 1513 чалавек (мужчын — 715, жанчын — 798), а нацыянальная прыналежнасць («народнасць») гаспадароў размяркоўвалася наступным чынам: беларусы — 226, велікарусы — 76, іншыя — 2. У вёсцы меліся паштовы пункт і школа I-й ступені. З 1927-1928 гадоў вяліся работы па брукаванні тракта Гомель—Хальч, які праходзіў праз Прудок. На 1928 г. ставілася задача забрукаваць тракт «на працягу аднаго кілёмэтру». Работы ўвязваліся з будаўніцтвам Хальчанскага моста праз Сож. Сярод падрадчыкаў быў і прудковец, вядомы («звали его по-уличному») як Амелька Сабакар. Паводле ўспамінаў паэта Дзмітрыя Кавалёва, які спрабаваў у яго зарабіць, праца аплочвалася несправядліва: «многія вазілі грабаркамі цэлае лета пясок, замервалі кучы, ставячы вугольнік. А атрымліваць не было чаго».
Прыкладам падкантрольнай камуністычнай партыі грамадскай актыўнасці жыхароў Прудка (і суседніх вёсак) служаць выбары ў мясцовыя саветы ў лістападзе 1934 года: вёску ўпрыгожылі партрэтамі савецкіх правадыроў, адпаведнымі плакатамі і лозунгамі, святочна апранутая паўтысячная калона выбаршчыкаў пад гукі аркестра прайшла да будынку мясцовага клуба, дзе адбыўся выбарчы сход, на якім у сельсавет былі абраныя «22 лепшыя калгаснікі, калгасніцы, рабочыя-ўдарнікі соўгасаў», а ганаровымі членамі савета — Л. М. Кагановіч і М. Ф. Гікала.
Як моцна закранулі Прудок сталінскія рэпрэсіі — невядома. У спісах іх ахвяр, апублікаваных у кнізе «Памяць», згадваюцца рэпрэсаваныя ў 1937 і 1938 гадах прудкоўцы: Андрэй Аверкін (вартаўнік на будоўлі), Станіслаў Вержыкоўскі (ураджэнец Польшчы), Сяргей Гардзееў, Антон Горскі (працаваў на конезаводзе), Фёдар Зіневіч (рабочы), Фёдар Кавуноў, Іван Марціновіч (працаваў на свінагадоўчым комплексе), Антон Шыманскі (працаваў на цагельні).
Пасля аднаўлення 25 кастрычніка 1941 г. Георгіеўскай царквы ў Гомелі Прудок быў прыпісаны да яе.
За час нямецкай нацысцкай акупацыі спусташэнне і спаленне зазналі «усе калагасныя пабудовы, інвентар і маёмасць». Практыкаваліся рэквізіцыі ў насельніцтва «жывёлы, малака, птушкі, вопраткі і іншага дабра». Напрыклад, у паджылага прудкоўца Прафірыя Сцяпанавіча Дзергачова ў кастрычніку 1943 г. немцы забралі «карову, хатняе майно, пасцельную прыналежнасць і кухоннае начынне». Уводзіліся рознага кшталту абмежаванні: забаранялася збірацца на некалькі чалавек, дзейнічала каменданцкая гадзіна (з 19:00 да 5:00), наведванне суседніх населеных пунктаў дазвалялася толькі з наяўнасцю спецыяльных прапускоў. Жыхары сістэматычна гвалтам выганяліся на працы. Падчас адступлення нямецкіх войскаў у лістападзе 1943 г. акупанты сагналі ўсіх мясцовых мужчын у стайню, адкуль, пратрымаўшы ноч, «ранкам павялі на перадавую капаць акопы». Пасля трох сутак працаў немцы пагналі мужчын у тыл, адкуль потым вярнулася 200 чалавек. На прымусовыя працы ў Германію ў 1942 і 1943 гг. захопнікі сагналі 9 прудкоўцаў (1 мужчына і 8 жанчын).
Пасля вайны Прудок уваходзіў у сельскагаспадарчую арцель (калгас) «Шлях да сацыялiзму». Згодна з генеральным планам Гомеля 1946 г. каля Прудка (за конезаводам) меркавалася стварэнне новага прамысловага раёна, а абшары на поўнач лічыліся рэзервам для жыллёвага будаўніцтва.
У 1957 годзе ўвайшла ў склад Гомеля. Невялікая частка вёскі, якая не ўвайшла ў склад горада, стала аднайменным пасёлкам. Назва былой вёскі была адлюстравана ў найменні вуліцы Прудкоўская шаша (цяпер вуліца Шылава).
Станам на 1989 года распрацоўваўся план рэканструкцыі гэтай тэрыторыі і стварэння на ёй зоны адпачынку. Генеральны план 2003 г. прадугледжваў ажыццяўленне комплексу захадаў па захаванні і рэгенерацыі «гістарычнага ландшафта прадмесця „Прудок“», у т. л. фарміраванне на базе яго часткі парка-іпадрома «па тыпу клубных тэрыторый для забяспечаных наведнікаў».
У 1995 годзе ў Прудку заснавана, а праз год асвечана, праваслаўная царква Святога велікамучаніка Георгія Пераможца, настаяцелем якой быў прызначаны протаіерэй Дзмітрый Ганчароў.
Сетка вуліц
Асноўныя вуліцы: Віцебская, Каменшчыкава, Крупскай, Лепяшынскага, Рыднага, Ягаўкіна.
Назвы большасці вуліц Прудка ў той яго частцы, якая да 1957 г. складала вёску Прудок, з'явіліся пасля ўваходжання ў межы Гомеля і да нашага часу істотных зменаў не зведалі:
Забудова
Забудавана індывідуальнымі дамамі сядзібнага тыпу. У наш час у Прудок размешчаны гарадская коннаспартыўная школа, на тэрыторыі якой захаваліся княжацкія стайні пачатку 19 ст., сярэдняя школа № 23, абласное аўтатранспартнае вытворчае ўпраўленне.
Могілкі
У межах Прудка знаходзяцца двое закрытых могілак:
Ранейшыя могілкі, вядомыя з карты наваколля Гомеля 1838 года, знаходзіліся на тагачаснай паўднёвай ускраіне Прудка пры дарозе на Ветку. Супастаўленне гэтых звестак з сучасным планам мясцовасці дазваляе меркаваць, што месцазнаходжанне старых могілак суадносіцца з раёнам на рагу цяперашніх вуліцы Крупскай і 2-га завулка Крупскай у напрамку да былога конезавода.
Підлубы (Ямільчынскі раён)
Підлубы (Підлуби́) — вёска ў Ямільчынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
IC 4980
IC 4980 — галактыка тыпу SB0-a (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Паўлін.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Танцавальнае Еўрабачанне
Танцавальнае Еўрабачанне (Eurovision Dance Contest) — мерапрыемства ЕВС. Першы конкурс, арганізатарамі якога была тэлекампанія BBC, прайшоў 1 верасня 2007 года ў Лондане, Вялікабрытанія. Другі конкурс прайшоў 6 верасня 2008 года ў Глазга, Вялікабрытанія.
Агульная ідэя падобная з Конкурсам песні Еўрабачанне, але ў ім спаборнічаюць выканаўцы бальных танцаў, а не спевакі. C 2008 года ў конкурс дапускаюцца толькі пары, складзеныя па прынцыпу «танцор + зорка».
Царква ў імя святога вялебнага Марціна Тураўскага (Жалудок)
Царква ў імя святога вялебнага Марціна Тураўскага — праваслаўны храм у г. п. Жалудок Шчучынскага раёна Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца на цэнтральнай плошчы.
Гісторыя
Будынак быў перабудаваны ў 1998—1999 гадах з былой бальніцы. У 2002 годзе драўляны будынак царквы быў абкладзены цэглай. У 2008 годзе быў пастаўлены новы іканастас і зроблены ўнутраны рамонт храма.
Архітэктура
Вырашана прамавугольным у плане аб’ёмам пад 2-схільным дахам, завершаным над алтарнай часткай цыбулепадобнай галоўкай. Да фасада дабудаваны прамавугольны прытвор, над 2-схільным дахам якога надбудавана 2-ярусная (васьмярык на чацверыку) званіца, завершаная цыбулепадобным купалам. Бакавыя фасады рытмічна расчлянёны стральчатымі аконнымі праёмамі.
Сетка (страўнік)
Се́тка (reticulum) — другі аддзел страўніка ў жвачных жывёл, размешчаны паміж рубцом і кніжкай.
Слізістая абалонка сеткі ўтварае рухомыя складкі вышынёй 8—12 мм у форме 4—6-вугольных ячэек. Сетка жывёл, за выключэннем Tylopoda (ламы, вярблюды), не мае залоз. Корм у сетцы размочваецца і праходзіць механічную і папярэднюю хімічную апрацоўку пад уздзеяннем бактэрый. Пад уздзеяннем скарачэнняў сценак сеткі і руху складак яе слізістай абалонкі ежа аддзяляецца ад буйных часціц і накіроўваецца ў кніжку. Буйныя часціцы корму вяртаюцца зноў у рубец.
Сяргей Дзмітрыевіч Дзянісаў
Сяргей Дзмітрыевіч Дзянісаў (нар. 1954) — беларускі вучоны-медык, спецыяліст у галіне анатоміі. Кандыдат медыцынскіх навук (1981), прафесар (1993). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь (1994).
Біяграфія
Намеснік старшыні нацыянальнага камітэта па біяэтыцы, старшыня камітэта па біяэтыцы БДМУ, член савета педыятрычнага факультэта, член навукова-метадычнай рады ўніверсітэта. Член грамадскага аб’яднання «Белая Русь».
(82) Алкмена
(82) Алкмена — астэроід галоўнага пояса, які належыць да светлага спектральнага класа S. Ён быў адкрыты 27 лістапада 1864 года нямецкім астраномам Робертам Лютэрам у Дзюсельдорфскай абсерваторыі, Германія і названы ў гонар Алкмены, дачкі мікенскага цара Электрыёна і маці Геракла ў старажытнагрэчаскай міфалогіі.
Перыяд вярчэння астэроіда быў вызначаны ў 1984 годзе. Па выніках аналізу змены крывой бляску, апублікаваным у 1985 годзе, у астэроіда было предположено наяўнасць спадарожніка. Аднак наступныя назіранні пакуль гэтага не пацвердзілі.
11-я армія (Расійская імперыя)
11-я армія, 11-я палявая армія (11 А, 11 ПА) — фарміраванне (агульнавайсковае аператыўнае аб'яднанне, палявая армія) Рускай імператарскай арміі, падчас Першай сусветнай вайны.
Да 14 кастрычніка 1914 года называлася Блакаднай арміяй (Асаднай арміяй ), пераназваная ў 11-ю армію загадам па Паўднёва-Заходняму фронту (ПЗФ) № 155.
Склад
У розны час у яе ўваходзілі 1-ы і 2-і гвардзейскія, 5-ы, 6-ы, 7-ы, 8-ы, 17-ы, 18-ы, 22-і, 23-і, 25-ы, 32-і, 45-ы, 49-ы армейскі, 5-ы Сібірскі армейскі, гвардзейскі кавалерыйскі, 3-і, 5-ы і 7-ы кавалерыйскія карпусы.
На канец 1917 года армія мела ў сваім складзе:
Удзел у баявых дзеяннях
На канец 1917 года штаб арміі размяшчаўся ў Праскураве. У студзені — сакавіку 1918 года армія была дэмабілізавана, а затым расфарміраваная.
Мэльныця-Падзільска
Мельніца-Падольская ці Мэльныця-Падзільска (Мельниця-Подільська) — пасёлак гарадскога тыпу ў Чарткіўскім раёне Цярнопальскай вобласці Украіны на рацэ Днестр.
Гісторыя
Упершыню пад назвай Мельніца згадваецца ў пачатку ХІІ ст. Пад назвай Мельніца-над-Днястром вядомая з XVII ст. як валоданне магнатаў Лянцкаронскіх. Тут на схілах, недалёка ад Днястра, яшчэ ў даўнія часы былі ветраныя млыны. Яшчэ і цяпер месца, дзе яны стаялі, называюць Млыніўкаю. Адсюль паходзіць першая частка тапоніма.
Ад 1362 г. — уласнасць літоўскіх князёў Карыятавічаў, ад канца XVI ст. — Лянцкаронскіх, ад XVIІІ ст. — Дунін-Баркоўскіх. У 1615 і 1672 гг. мястэчка падвергнулася разбуральным нападам татараў. У 1648 г. замак узялі казакі пад кіраўніцтвам Максіма Крываноса. У 1744 г. атрад апрышкаў Алексы Доўбуша разграміў маёнтак Лянцкаронскага. 11 студзеня 1767 г. па просьбе тагачаснага ўладальніка Францішка Лянцкаронскага кароль Станіслаў Аўгуст Панятоўскі сваім прывілеям надаў мястэчку статус горада і магдэбургскае права з правам правядзення 24 кірмашоў на год. У канцы XVIІІ ст. Барбара Лянцкаронская ўнесла горад як пасаг Юрыю Дуніну-Баркоўскаму. Ад 1772 г. — гэта павятовы горад Залешчыцкай акругі, з 1867 г. — мястэчка Баршчыўскага павета Каралеўства Галіцыі і Ладамерыі ў складзе Аўстра-Венгрыі. У другой палове ХІХ ст. граф Мечыслаў Дунін-Баркоўскі пабудаваў вялікі палац, які існаваў да 1939 г. Таксама з канца XVIІІ ст. тут быў класічны шляхецкі двор Дунін-Баркоўскіх. З ліпеня 1920 г. — пад уладай міжваеннай Польшчы. Па тагачасным адміністрацыйным дзяленні было цэнтрам гміны Цярнопальскага ваяводства. 1 красавіка 1934 г. мястэчка атрымала статус горада. У валоданні Дунін-Баркоўскіх горад быў да 1939 г. Апошнім уладальнікам быў граф Генрык Дунін-Баркоўскі (у 1942 г. яго арыштавала Гестапа). 17 верасня 1939 г. у Мельніцу-Падольскую ўступіла Чырвоная Армія. 1960 г. паселішчу прысвоены статус пасёлка гарадскога тыпу.
IC 4981
IC 4981 — галактыка тыпу I/P ў сузор’і Паўлін.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Просіка (Ямільчынскі раён)
Просіка (Про́сіка) — вёска ў Ямільчынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
NGC 2398-2
NGC 2398-2 (іншыя абазначэнні — MCG 4-18-22, ZWG 117.46, PGC 21157) — галактыка ў сузор’і Блізняты.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Навагрудскія павятовыя маршалкі
Спіс маршалкаў дваранства Навагрудскага павета.
Паўстанне Канстанціна і Фружына
Паўстанне Канстанціна і Фружына — першае балгарскае паўстанне супраць асманскага валадарства, якое ўспыхнула ў 1408 годзе. Пачалося ў паўночна-заходняй Балгарыі.
Нагодай для паўстання паслужыла неспакойнае становішча ў Асманскай імперыі пасля паражэння султана Баязіда I у бітве пры Анкары ад войска манголаў пад кіраўніцтвам Цімура Кульгавага.
Узначалена паўстанне царом Відзінскага царства Канстанцінам — сынам цара Івана Сраціміра, і яго стрыечным братам царэвічам Фружынам — сынам цара Івана Шышмана. Мэтай паўстання з'яўлялася вызваленне хрысціян ад прыгнёту з боку туркаў-мусульман.
Паўстанне было падушана ў 1413 годзе. Дакладных звестак пра асноўныя этапы гэтага паўстання ўсё яшчэ вельмі мала і яны дагэтуль застаюцца прадметам спрэчак сярод гісторыкаў. Амаль нічога не вядома пра ход дзеянняў.