cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Новасібірскі трамвай
З 1 студзеня 2011 года ў сувязі з увядзеннем дзяржаўнага рэгулявання тарыфаў на праезд у грамадскім транспарце кошт праезду ў Новасібірскім трамваі складае 13 руб., па адзінай транспартнай карце - 12 руб., Па студэнцкай транспартнай карце - 6 руб. 50 кап.
Пуэбла
Архітэктурны стыль пуэбла аказвае ўплыў на сучасную архітэктуру. Так, у ЗША вылучаюцца такія рэгіянальныя стылі як пуэбла-дэко (Pueblo Deco) і адроджанае пуэбла (Pueblo Revival).
У ЗША пуэбла таксама называюцца аўтаномныя абшчыны індзейцаў на паўночным захадзе краіны, якія выконваюць ролю рэзервацый. Усяго іх налічваецца 23.
Новасібірскі трамвай
Эксплуатацыйная даўжыня трамвайных ліній у горадзе 69 км двайных ліній. У 2008 годзе трамваем было перавезена 25,9 млн. чалавек (для параўнання: у 1980 г. трамваем ў Новасібірску было перавезена 183,3 млн. пасажыраў). Пры гэтым доля трамвая ў агульнагарадскіх перавозках грамадскім транспартам склала каля 8%, сярод муніцыпальнага транспарту - 13%.
Модэна
Мо́дэна (Modena, Mòdna, Mutina) — горад у італьянскім рэгіёне Эмілія-Раманья, адміністрацыйны цэнтр аднайменнай правінцыі. Размешчаны на паўночны захад ад Балонні, паміж рэкамі Секія і Панара. Свята горада 31 студзеня.
Гарадоцкі сельсавет (Лунінецкі раён)
Створаны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Лунінецкага раёна Пінскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Брэсцкай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Дрэбскага сельсавета. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 3 населеныя пункты.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 3437 чалавек, 99,0 % — беларусы.
Васіль Паўлавіч Кірычук
Біяграфія
Закончыў сельскую школу, працаваў у калгасе. У Вялікую Айчынную вайну на фронце з сакавіка 1944 года. Вызначыўся 25 чэрвеня 1944 года на тэрыторыі Бешанковіцкага раёна Віцебскай Вобласці. Наводчык процітанкавага ружжа радавы В.П. Кірычук адзін з першых пераправіўся цераз Заходнюю Дзвіну, агнём прыкрываў пераправу роты. Байцы фарсіравал і раку і замацаваліся на левым беразе. Фашысты накіравалі на іх танкі. У гэтым баі В.П. Кірычук быў цяжка паранены.
Пасля лячэння зноў стаў у строй. Пры вызваленні Паставаў зноў быў цяжка паранены. Памёр ад ран 13 ліпеня 1944 года. Пахаваны ў горадзе Паставы, дзе яго імем названа адна з вуліц.
Сьера-Невада-дэ-Санта-Марта
Сьера-Невада-дэ-Санта-Марта (Sierra Nevada de Santa Marta) — ізаляваны горны масіў на поўначы Анд, на ўзбярэжжы Прыкарыбскай нізіны. Вышыня 5780 м (гара Крыстабаль-Калон — самая высокая ў Калумбіі). Складзены пераважна крышталічнымі і метамарфічнымі пародамі, схілы — асадкавымі. На вяршынях — вечны снег і ледавікі. На паўночных схілах — лясы, на паўднёвых — ксерафітныя рэдкалессі і хмызнякі, у верхнім поясе на вышыні 3000-4500 м высакагорная вечназялёная расліннасць (парамас), якая характарызуецца рэдкімі невысокімі дрэўцамі (2-5 м вышынёй), пераважна з сямейства складанакветных.
Аляксандр Анатолевіч Ісачоў
Аляксандр Анатолевіч Ісачоў (, г. п. Азарычы, Калінкавіцкі раён, Гомельская вобласць — ) — беларускі жывапісец, графік.
Біяграфія
Пазней з Азарыч з сям'ёй пераехаў у Рэчыцу Гомельскай вобласці. У 5-8 класе вучыўся ў Рэспубліканскай школе-інтэрнаце па музыцы і выяўленчым мастацтве для адораных дзяцей у Мінску. Нягледзячы на ​​выдатныя адзнакі па выяўленчым мастацтве, быў адлічаны са школы. Вярнуўшыся да дому, атрымаў сярэднюю адукацыю ў рэчыцкай вячэрняй школе рабочай моладзі і працаўладкаваўся ў рамонтна-будаўнічае ўпраўленне.
На пачатку 1973 года з'ехаў у Ленінград (Расія) і хутка ўвайшоў у жыццё мастацкага андэрграўнда горада.
Творчасць можна падзяліць на два перыяды.
У сярэдзіне 1970-х гадоў А. Ісачоў вярнуўся на радзіму, у Рэчыцу, дзе пражыў да апошніх дзён жыцця і стварыў большую частку сваёй мастацкай спадчыны. У гэты перыяд ён пісаў іконы для Рэчыцкай царквы, выканаў роспіс сцен храма ў г. Мазыры.
У лістападзе 1987 года ў Рэчыцы адбылася першая персанальная выстаўка А. Ісачова, якую паглядзела каля 20 тыс. чалавек. Праз тры дні пасля заканчэння выстаўкі мастак памёр ад сардэчнага прыступу.
За сваё жыццё А. Ісачоў стварыў каля 500 карцін, большасць з якіх былі вывезены за мяжу ў Швецыю, Германію, Францыю, Ізраіль і ЗША.
IC 1976
IC 1976 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) у сузор’і Гадзіннік.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Бацька (фільм Фларыяна Зелера, 2020)
«Бацька» (The Father) — драматычны фільм 2020 года рэжысёра Фларыяна Зелера. Галоўныя ролі ў фільме выканалі Энтані Хопкінс і Алівія Колман.
На 93-й цырымоніі ўручэння прэміі «Оскар» стужка атрымала 2 узнагароды: «Найлепшы акцёр» і «Найлепшы адаптаваны сцэнарый».
Сюжэт
Энтані ўжо далёка не малады і жыве адзін у лонданскай кватэры. Ён лічыць, што выдатна спраўляецца з усім сам, і дапамога яму не патрэбна, але вось яго дачка Эн іншага меркавання. Яна сабралася пераязджаць у Парыж і хоча знайсці бацьку сядзелку. Энтані ўпіраецца ўсімі магчымымі спосабамі, але ў яго кватэры пачынаюць адбывацца дзіўныя парадоксы — у гасцінай аказваецца старонні мужчына, дачка раптам мяняе знешнасць, і кудысьці стаў знікаць любімы гадзіннік.
Узнагароды
Паводле інфармацыі сайта «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 26 кінаўзнагародамі і яшчэ 131 намінацыяй. Сярод найбольш значных прэмій:
Сьера-Невада
Сьера-Невада (Sierra Nevada — «Снежныя горы») — назва некалькіх горных сістэм:
Трудавая (станцыя)
Трудава́я (, Трудовая)  — станцыя Брэсцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Іванаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчана ў вёсцы Трудавая.
Палац культуры тэкстыльшчыкаў (Мінск)
Гісторыя
Будаўніцтва вялося ў 1954—1956 гг. па паўторна выкарыстаным праекце, з 1960 г. адноўлена па перагледжаным праекце архітэктараў-сужэнцаў С. Мусінскага і Л. Каджар, закончана ў 1965 годзе.
Архітэктура
Чатырохпавярховы прамавугольны ў плане будынак з цокальным паверхам накрыты пакатым двухсхільным дахам. Галоўны фасад вырашаны ў выглядзе своеасаблівага порціка, падзеленага на 3 часткі. Цэнтральная частка мае суцэльнае зашкленне, рытмічна члянёна вертыкальнымі жалезабетоннымі рэбрамі. Глухія бакавыя сцены аздоблены кампазіцыямі ў тэхніцы сграфіта на тэмы росквіту сацыялістычнай культуры. Матыў вертыкальнага члянення цэнтральнай часткі галоўнага фасада паўтораны ў сіметрычных бакавых прыбудовах, дзе размешчаны лесвіцы. Астатнія фасады вырашаны больш стрымана, падзелены міжпаверхавымі гарызантальнымі цягамі. Уваход у выглядзе крывалінейнага ў плане тамбура завершаны вялікім казырком. Палац уключае тэатральна-канцэртную залу (937 месцаў), танцавальную, балетную і спартыўную залы, памяшканні для работы гурткоў і студыі, бібліятэку з чытальнай залай, аўдыторыі, прасторныя фае і холы, адміністрацыйныя і службовыя памяшканні.
Сіні кармавы сцяг (Англія)
Сіні англійскі кармавы сцяг (Blue Ensign) з’яўляецца сцягам Вялікабрытаніі. Ён складаецца з сіняга палатна, на якім у верхнім левым куце змешчаны Union Jack. Сіні колер палатна мае тое ж адценне, што і Union Jack.
Першапачаткова Сіні сцяг быў прыняты ў 17-м стагоддзі з выявай сцяга Англіі ў верхнім куце ў тронка.
Пасля далучэння Ірландыі 1 студзеня 1801 г. да Union Jack быў дададзены ірландскі сцяг св. Патрыка — чырвоны андрэеўскі крыж на белым фоне.
Да рэформы 1864 г. сіні сцяг быў адным з трох сцягоў брытанскага ваенна-марскога флоту (Blue Squadron).
З 1865 г. было дазволена таксама і залежным краінам і калоніям выкарыстоўваць сіні сцяг і змяшчаць на ім свой герб (Badge).
З тых жа часоў чырвоны сцяг выкарыстоўваецца ў гандлёвых мэтах, а белы сцяг у якасці ваенна-марскога сцяга.
Сіні сцяг з 1864 г. выкарыстоўваецца ў якасці службовага сцяга на моры і з’яўляецца асновай для шматлікіх сцягоў Садружнасці нацый.
Прыклады сініх сцягоў
гл.: Спіс брытанскіх сцягоў
Бучынэ (муніцыпалітэт)
Бучынэ (Bucine) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Таскана, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Арэца.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Новасібірскае вадасховішча
Новасібірскае вадасховішча («Обскае мора») — вадасховішча на рацэ Об каля горада Новасібірск, якое ўзнікла пасля ўзвядзення плаціны Новасібірскай ГЭС у 1957—1959 гадах. Знаходзіцца на тэрыторыі Новасібірскай вобласці і Алтайскага краю. Гарады на берагах вадасховішча: Бердск, Камень-на-Обі, Новасібірск.
У выніку стварэння вадасховішча была цалкам затоплена цэнтральная гістарычная частка горада Бердск, а таксама некалькі вёсак Новасібірскай вобласці.
Плошча 1082 км ², аб’ём 8,8 км ³, даўжыня — каля 200 км, найбольшая шырыня — 22 км, найбольшая глыбіня — 25 м, зімой замярзае.
Астравы: Атаманаскі, Дзікі, Елбанскія астравы, Елбань, Каменны, Каменскі, Краснаярскі Барок, Чырвоны Яр, Лагуноў, Нечунаеўскі, Пічугоўскія, Палавінскі Барок, Сямізародны, Тань-Вань, Хахлоў Барок, Хранова, Шарапскі, Шляпаўскі, Шумскага кардона.
Обскае мора — месца актыўнага адпачынку і штогадовага правядзення спаборніцтваў па парусным спорце на Кубак Расіі і Кубак Обскага мора.
Таджыкістан
Таджыкістан (афіцыйная назва Рэспубліка Таджыкістан) — краіна ў Азіі, належыць да рэгіёна Сярэдняя Азія, мяжуе з Казахстанам, Узбекістанам, Кыргызстанам, Кітаем, Афганістанам. Выхаду да мораў не мае.
Гісторыя
Першае дзяржаўнае ўтварэнне на тэрыторыі сучаснага Таджыкістана заснаваў Ісмаіл Самані ў 875 годзе (цэнтрам стаў горад Бухара). Да 1220 года тэрыторыя ўваходзіла ў розныя Персідскія імперыі. Ад 1220 да 1370 года тэрыторыя Таджыкістана была ў складзе Мангольскай імперыі Чынгісхана. Неўзабаве была заснаваная Усходняя Бухара — ханства, якое займала тэрыторыі сучасных Таджыкістана і Узбекістана. У сярэдзіне 19 стагоддзя Усходняя Бухара стала часткай Расійскай імперыі. У 1924 годзе паводле нацыянальнай прыкметы былі ўтвораныя асобныя Туркменская ССР, Узбекская ССР ды Таджыкская АССР ў складзе апошняй. Ад 1929 года Таджыкістан — самастойная саюзная рэспубліка са сталіцай у горадзе Сталінбад, якому ў 1961 годзе была вернутая гістарычная назва — Душанбэ. Незалежнасць абвешчаная 9 верасня 1991 года, але неўзабаве ў краіне пачалася грамадзянская вайна паміж камуністычнымі сіламі і ісламісцкай апазіцыяй. Заканчэнне вайны ў 1997 годзе адбылося пры садзейніцтве Расіі — апазіцыя была ўключаная ва ўрад, а Эмамалі Рахмон застаўся прэзідэнтам.
Насельніцтва
У 2014 колькасць насельніцтва краіны складала 8,2 млн чалавек. Большая частка з іх таджыкі (79,9 %), потым узбекі (15,3 %), рускія (1,1 %) і кіргізы (1,1 %). Прадстаўнікі іншых этнічных групаў складаюць 2,6 % насельніцтва. Асноўная рэлігія краіны — іслам, сунізм (85 % насельніцтва), шыізм (ісмаілізм) (5 %), іншыя веравызнанні (10 %). Пісьменнасць 99,5 %. Каля аднаго млн. таджыкістанскіх мужчын працуюць за мяжой (ацэнкі 2009).
Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
Таджыкістан падзяляецца на дзве вобласці (вілаяты): Сагдыйскую і Хатлонскую, адну аўтаномную — Горна-Бадахшанская аўтаномная вобласць і рэгіён рэспубліканскага падпарадкавання (13 раёнаў у цэнтры краіны і горад Душанбэ). Вобласці падзяляюцца на раёны (нохія), якія ў сваю чаргу дзеляцца на сельсаветы (джамааты).
Эканоміка
Таджыкістан — аграрна-індустрыяльная краіна, адна з бяднейшых у свеце (ВУП — 15,4 млрд дол., на душу насельніцтва — 2,1 тыс. дол., 2008). Землі, прыдатныя для сельскай гаспадаркі складаюць 7 % ад плошчы краіны. Запасы карысных выкапняў вялікія, але іх распрацоўка абцяжарваецца складаным рэльефам і недастатковым развіццём шляхоў зносін.
Асноўныя крыніцы даходу — вытворчасць алюмінію (з прывазных баксітаў), бавоўны, грашовыя пераводы працоўных мігрантаў з-за мяжы (2,1 млрд дол., 2010).
Таджыкістан валодае велізарнымі гідраэнергетычнымі рэсурсамі. Выпрацоўваецца 17 млрд кВт·г электраэнергіі, эканамічна абгрунтавана выпрацоўка 172 млрд кВт·г.
Найбольш значныя ГЭС краіны — Нурэкская, Сангтудзінская-1, Байпазінская (усе — на р. Вахш), Кайракумская (на р. Сырдар’я). Будуюцца: Рагунская, Сангтудзінская-2, Дашціджумская, Шуробская.
Кіраўніцтвам краіны плануецца пачаць выкарыстоўваць энергетычныя рэсурсы рэк Зераўшан, Гунт, Пяндж.
Адносіны з Беларуссю
Дыпламатычныя адносіны дзяржавы ўстанавілі ў 1996 годзе. У красавіку 2000 года адбыўся афіцыйны візіт Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь у Таджыкістан. У ліпені 2001 года Прэзідэнт Рэспублікі Таджыкістан наведаў Беларусь з візітам у адказ.
У 2008, 2009 і 2010 гадах Беларусь аказвала гуманітарную дапамогу Таджыкістану.
Супрацоўніцтва Беларусі і Таджыкістана на міжнароднай арэне носіць канструктыўны характар. Таджыкістан аказвае падтрымку амаль што ўсім ініцыятывам Беларусі, выступіў сааўтарам шэрагу беларускіх рэзалюцый у ААН.
З 30 сакавіка 2011 года ў Душанбэ пачало дзейнічаць пасольства Рэспублікі Беларусь.
Ютландская бітва
Ю́тландская бі́тва (бітва пры Скагераке; 31 мая — 1 чэрвеня 1916 года) — найбуйнейшая марская бітва Першай сусветнай вайны паміж нямецкім і брытанскім флатамі. Адбылася ў Паўночным моры блізу дацкага паўвострава Ютландыя, у Скагеракскім праліве.
Сасніўка (Тульчынскі раён)
Сасніўка (Сосні́вка) — пасёлак у Тульчынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Ютландская бітва
Абодва бакі абвясцілі пра сваю перамогу: Германія — у сувязі са значнымі стратамі англійскага флота, а Вялікабрытанія — у сувязі з відавочнай няздольнасцю флоту Германіі прарваць брытанскую блакаду.
Новы Стаў (гміна)
Но́вы Стаў (Nowy Staw) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Мальбаркскага павета Паморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Новым Ставе. Плошча гміны складае 114,38 км². Станам на 2004 год у гміне Новы Стаў пражывалі 7795 чалавек, шчыльнасць — 68,2 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 16 салецтваў.
Аляксей Канстанцінавіч Галубкоў
Аляксей Канстанцінавіч Галубкоў (, в. Міхайлаўская, Кастрамская вобласць — ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза.
Біяграфія
Закончыў школу ФЗН у горадзе Кастрама, працаваў на заводзе «Рабочы металіст».
У Вялікую Айчынную вайну на фронце са жніўня 1942 года. Камандзір аддзялення сувязі сяржант А. К. Галубкоў вызначыўся ў ліпені 1944 года пры вызваленні Лынтуп і Свянцян (Літва). У час бою за Лынтупы паранены, пад агнём праціўніка аднавіў пашкоджаную сувязь, што садзейнічала паспяховаму наступленню савецкіх войскаў. У Свянцянах гранатамі знішчыў варожую кулямётную кропку. Загінуў у баі 6 ліпеня 1944 года.
Пахаваны ў Лынтупах, дзе яго імем названа адна з вуліц.
Уцечка дызельнага паліва ў Нарыльску
Уцечка дызельнага паліва — экалагічная катастрофа, надзвычайная сітуацыя, якая здарылася 29 мая 2020 г. пры разгерметызацыі бака з дызельным палівам на ЦЭЦ-3 у горадзе Нарыльску (Расійская Федэрацыя). Гэта адна з найбуйнейшых уцечак нафтапрадуктаў у гісторыі Расіі, якая стварыла пагрозу для экасістэмы Паўночнага Ледавітага акіяна.
У выніку ўцечкі больш за 21 тыс. тон дызельнага паліва разліліся далёка за межы прамзоны, з іх па папярэдняй ацэнцы 6 тыс. тон патрапілі ў грунт, і 15 тыс. тон у рэкі, якія ўпадаюць у буйное возера Пясіна (плошчай 735 км² — 3-е па плошчы ў Краснаярскім краі і 16-е ў Расіі), з якога выцякае рака Пясіна, што ўпадае ў Карскае мора.
Па выніках пракурорскіх праверак па высвятленні прычын надзвычайнага здарэння, распрацоўцы мерапрыемстваў па ліквідацыі яго наступстваў і ацэнцы шкоды, распачатыя тры крымінальныя справы: па арт. 250 КК РФ (забруджванне вод), па арт. 246 КК РФ (парушэнне правілаў аховы навакольнага асяроддзя пры вытворчасці работ), на падставе ч. 1 арт. 254 КК РФ (псаванне зямлі).
Па ацэнцы былога намесніка кіраўніка Распрыроднадгляда Алега Мітвол, шкоду ад разліву дызельнага паліва ў Нарыльску можа дасягнуць 100 млрд рублёў, а на работы па аднаўленні прыроднага асяроддзя спатрэбіцца ў лепшым выпадку ад 5 да 10 гадоў. Па ацэнцы Greenpeace, разліў паліва ў Нарыльску па маштабе шкоды для навакольнага асяроддзя з’яўляецца самай буйной катастрофай у запалярнай Арктыцы.
Яўген I (Папа Рымскі)
Яўген I (лац. Eugenius PP. I), (? — 2 чэрвеня 657) — Папа Рымскі з 10 жніўня 654 да 2 чэрвеня 657. Бацька — Руфіян, рымлянін з першай авентынскай акругі.
Біяграфія
З маладосці быў вядомы дабрынёй і ветлівасцю. Будучы абраны папай пасля выгнання святога Марціна, працягнуў барацьбу з манафелітамі, надаў анафеме патрыярха Канстанцінопальскага Пятра. Дабраславіў візантыйцаў на барацьбу з арабамі. Памёр ад натуральных прычын.
Красільнікаў
Красільнікаў — прозвішча.
Плоскае (Талачынскі раён)
Пло́скае (, Плоское) — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Талачынскага сельсавета.
Гісторыя
У 1924—1963 гадах цэнтр Плоскаўскага сельсавета. Да 7 чэрвеня 1966 года вёска ў складзе Навасельскага сельсавета, у 1966—2004 гадах цэнтр адноўленага Плоскаўскага сельсавета.
Геаграфія
Вёска знаходзіцца за 14 км у напрамку на паўночны захад ад горада Талачын, за 125 км ад Віцебска, за 2 км ад аўтамабільнай дарогі.
Уляніўка (Тульчынскі раён)
Уляніўка (Улянівка) — пасёлак у Тульчынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Глыбоцкае
Глыбо́цкае (, Глыбоцкое) — вёска ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Маркавіцкага сельсавета.
Да 19 чэрвеня 2008 года вёска ўваходзіла ў склад Глыбоцкага сельсавета.
Ключ 19
Ключ 19 力 са значэннем «моц, рух» са Спісу 214 ключоў Кансі, якія выкарыстоўваюцца пры напісанні іерогліфаў. Адзін з 23 ключоў, якія складаюцца з дзвюх рыс.
У слоўніку Кансі налічваецца 163 іерогліфа з гэтым ключом (з 49 030).
Варыянты значэння
Старажытны знак адлюстроўваў руку з напружанымі мышцамі. У сучаснай мове выкарыстоўваецца ў значэнні «здольнасць», «энергія», «уздзеянне», «насілле», «прымус», «працоўная павіннасць».
Прыклады іерогліфаў
У табліцы прыведзены прыкладны спіс іерогліфаў з ключом 力.
Цыгарэта
Цыгарэта — гэта невялікая папяровая люлечка (скрутка), часцяком з фільтрам, у якую забіваюць тытунь для палення. Вялікая частка паперы, выкарыстоўванай для вытворчасці цыгарэт, зробленая з льна або ільнянога валакна. Яна ўтрымлівае 20—30 % карбанату кальцыю, які валодае адбеліваючым эфектам.
Для паскарэння згарання тытуню ў цыгарэты часта робяць дадаткі рэчываў, якія паскараюць гарэнне. Без дадаткаў тытунь гарыць досыць дрэнна, асабліва ў адсутнасці прымусовай цягі (зацяжак курца).
Леанід Дзмітрыевіч Шчамялёў
Леані́д Дзмі́трыевіч Шчамялё́ў (,  —, ) — беларускі мастак, народны мастак БССР (1983), заслужаны дзеяч мастацтваў БССР, лаўрэат дзяржаўнай прэміі БССР (1982).
Біяграфія
Нарадзіўся ў Віцебску. У юнацтве займаўся конным спортам. Пасля 7 класа паступіў у заводскае вучылішча і быў размеркаваны на абутковую фабрыку.
У канцы чэрвеня 1941 года бацьку мабілізавалі ў Чырвоную армію (знік без вестак). Леанід з маці і сястрой пакінулі Віцебск, эшалонам выправіліся ў Маскву. Адтуль іх накіравалі ў Іванава, а пасля ў Сямёнаў Горкаўскай вобласці, дзе Леаніда прызвалі ў войска. У палкавой школе ў Марыйскай АССР вывучылі на камандзіра аддзялення пехацінцаў. У 19-гадовым узросце ён трапіў на фронт. Удзельнік бітвы на Курскай дузе (1943), вызвалення Украіны, у баях за Мазыр быў цяжка паранены. У шпіталі напісаў рапарт у Маскву аб пераводзе ў кавалерыю і атрымаў дазвол, да канца вайны ў сяржанцкім званні праслужыў на поўдні Украіны, у 4-м гвардзейскім Кубанскім казачым кавалерыйскім корпусе.
Пасля дэмабілізацыі на год затрымаўся звыштэрмінова ў Бабруйску, а ў 1947 годзе паступіў у Мінскае мастацкае вучылішча, якое скончыў у 1952 годзе. Затым працягнуў навучанне ў Беларускім тэатральна-мастацкім інстытуце (цяпер Беларуская дзяржаўная акадэмія мастацтваў). Вучыўся ў народнага мастака Віталя Цвіркі, скончыў інстытут у 1959 годзе. Пасля смерці настаўніка пераехаў у ягоную майстэрню. Член Саюза мастакоў БССР (з 1964; цяпер Беларускі саюз мастакоў).
Выкладаў у Мінскім мастацкім вучылішчы (1959—1966). Затым выкладчык у Рэспубліканскай школе-інтэрнаце па музыцы і выяўленчым мастацтве імя Ахрэмчыка І. А. (1968—1974), на архітэктурным факультэце Беларускага політэхнічнага інстытута (1975—1977, цяпер Беларускі нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт).
Першы сакратар Праўлення Саюза мастакоў БССР (1977—1982), старшыня Праўлення Мастацкага фонду БССР (1982—1986?). Член Праўлення Саюза мастакоў СССР (1983—1987), Праўлення Беларускага саюза мастакоў (1992—2002). Старшыня Праўлення Беларускага саюза мастакоў (2002—2005).
Памёр 14 студзеня 2021 года ў Мінску. Пахаваны на Усходніх могілках Мінска.
Творчасць
Леанід Шчамялёў працаваў у розных жанрах станковага жывапісу. Яго творы вылучаюцца свабоднай пластычнай манерай выканання з выкарыстаннем гучнага колеру і святлоценявых дынамічных эфектаў, адсутнасцю дэталізацыі, экспрэсіўнасцю.
Тэма гераізму народа ў Вялікай Айчыннай вайне адлюстравана ў карцінах «Цяжкія гады» (1965), «Маё нараджэнне» (1967), «Палявы трыбунал» (1974-75), «Генерал Даватар» (1975), «Першы дзень міру» (1981) і інш. Сярод карцін, прысвечаных гістарычным асобам, дзеячам культуры і мастацтва: «Кастусь Каліноўскі» (1975), «Рэпін у Здраўнёве» (1980), «Леся Украінка» (1983) і інш. 1978). Псіхалагічная глыбіня, шчырасць характарыстык уласцівы творам пра сучаснікаў: «Настаўніца» (1969), Партрэты мастакоў М. Чэпіка (1970), Г. Вашчанкі (1980), В. Цвіркі (1982), «Каця малюе» (1985), «Алена Малочка» (1990), «Партрэт у інтэр’еры» (1995), «Святар» (2002) і інш. Выразныя і маляўніча-пластычныя краявіды: «Асенні кліч» (1975), «Вязынка» (1976), «Сосны», «Студзень у Мінску» (абодва 1977), «Крыніца», «У канцы студзеня», «Напрадвесні», «Лошыца» (усе 1978), «Вясна на Дзвіне» (1979), «Радзіма» (1981), «Зіма ў Ракаве» (1982), серыі «Новае поле» (1979—82), «Лета ў Астрашыцкім» (1994), «Як быццам у сне», «Караван», «Цёплае лета» (усе 1995), «Снежань», «Сакавік», «Майскі вечар», «Зіма ў Пінску» (усе 1996), «Беларусы ў Вене» (1998). Аўтар нацюрмортаў «Цюльпаны» (1973), «Мёд» (1974), «Пасля канцэрта» (1975), «Крэсла бацькі», «Кветкі эямлі» (абодва 1978), «Вяэынка. У хаце паэта» (1982), «Учора і сёння» (1986), «Памяці 1794» (1993), «Восень» (1995), «Мой свет» (1996).
Творы Шчамялёва захоўваюцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь, Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва і мастацкага цэнтра «Жыльбел» ў Мінску, фондах Саюза мастакоў Беларусі і Міністэрства культуры Расіі, Траццякоўскай галерэі, абласных краязнаўчых музеях Беларусі і інш.
Узнагароды
У 1993 годзе ўзнагароджаны медалём Францыска Скарыны, у 2001 годзе ордэнам Францыска Скарыны. Узнагароджаны медалём ВДНГ СССР. Ганаровы грамадзянін Мінска (2003).
Дзятлавіцкі сельсавет (Лунінецкі раён)
Дзя́тлавіцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лунінецкага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2009 года — вёска) Дзятлавічы.
Фэдзькіўка
Фэдзькіўка (Федьківка) — пасёлак у Тульчынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Дзятлавіцкі сельсавет (Лунінецкі раён)
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Лунінецкага раёна Пінскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Брэсцкай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Бастынскага сельсавета. 8 верасня 1959 года вёска Бастынь пералічана ў склад Валуцкага сельсавета. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 3 населеныя пункты.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 3298 чалавек, 98,9 % — беларусы.
IC 1977
IC 1977 — галактыка тыпу SBb (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор’і Цялец.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Яўген Міканоравіч Паўлоўскі
Яўген Міканоравіч Паўлоўскі (Евге́ний Никано́рович Павло́вский; -) — рускі заолаг, энтамолаг, стваральнік савецкай школы паразіталогіі, генерал-лейтэнант медыцынскай службы (1943).
Заслужаны дзеяч навукі РСФСР (1935), акадэмік Акадэміі навук СССР (1939) і Акадэміі медыцынскіх навук СССР (1944), ганаровы член Акадэміі навук Таджыкскай ССР (1951), прафесар Ваенна-медыцынскай Акадэміі (ВМА), начальнік кафедры біялогіі і паразіталогіі ВМА (1921—1965), дырэктар Заалагічнага інстытута АН СССР (1942—1962). Прэзідэнт Усесаюзнага энтамалагічнага таварыства (1931—1965), прэзідэнт Геаграфічнага таварыства СССР (1952—1964). Герой Сацыялістычнай Працы. Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР 2-4-га скліканняў.
Туголіца (прыпыначны пункт)
Туго́ліца (, Туголица)  — прыпыначны пункт Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Размешчаны ў пасёлку Туголіца; на лініі Бабруйск — Рабкар, паміж прыпыначным пунктам Дзеднава і станцыяй Красны Брод.
В’ёса Асмані
В’ёса Асмані-Садрыў (Vjosa Osmani-Sadriu, нар. 17 мая 1982, Косаўская-Мітравіца ) — косаўскі , юрыст і выкладчык. Прэзідэнт Рэспублікі Косава з 4 красавіка 2021 года, часова выконвала абавязкі прэзідэнта з 5 лістапада 2020 да 22 сакавіка 2021. У мінулым-спікер парламента Косава (2020—2021), першая жанчына на гэтай пасадзе, дэпутат парламента Косава (2010—2021). Доктар юрыдычных навук (J.S.D.). Член савета Парламенцкай сеткі Сусветнага банка і Міжнароднага валютнага фонду (МВФ). Намеснік старшыні Дэмакратычнай лігі Косава да 2020 года, з 5 лістапада 2020 года па 4 красавіка 2021 года — старшыня партыі «Guxo!».
Біяграфія
Нарадзілася 17 мая 1982 года ў Косаўскай-Мітравіцы.
Вучылася на юрыдычным факультэце Прышцінскага універсітэта, атрымала ступень бакалаўра. У 2005 годзе атрымала ступень магістра права (LLM) на юрыдычным факультэце Пітсбургскага універсітэта у штаце Пенсільванія у ЗША, у 2015 годзе абараніла доктарскую дысертацыю ў Пітсбургскім універсітэце і атрымала ступень доктара юрыдычных навук (J.S.D.).
Выкладала ў Прышцінскім універсітэце і Рочэстарскім тэхналагічным інстытуце ў Косава. Была запрошаным прафесарам у Пітсбургскім універсітэце. Аўтар артыкулаў і манаграфій ў галіне міжнароднага і гандлёвага права, як на албанскай, так і на англійскай мовах.
Займала пасаду начальніка штаба, саветніка па знешняй палітыцы і саветніка па прававых пытаннях пры Прэзідэнце Рэспублікі Косава. Была прадстаўніком прэзідэнта ў камісіі, якая распрацавала Канстытуцыю Рэспублікі Косава 2008 года. Была членам юрыдычнай групы ў Міжнародным судзе ААН ў Гаазе падчас судовага разбору аб правамернасці абвяшчэння незалежнасці Косава у снежні 2009 года.
Акрамя албанскай, свабодна валодае таксама англійскай, іспанскай, турэцкай і сербскай мовамі.
Замужам. Нарадзіла двайнят.
Палітычная дзейнасць
Па выніках парламенцкіх выбараў 12 снежня 2010 года абраная дэпутатам парламента Косава. Пераабіралася на выбарах 8 чэрвеня 2014 года і 11 чэрвеня 2017 года. На выбарах 2017 года атрымала больш галасоў. Узначальвала Камітэт па замежных справах, дыяспары і стратэгічных інвестыцыях і раней некалькі іншых камітэтаў. Кандыдат у прэм’еры на датэрміновых парламенцкіх выбарах 6 кастрычніка 2019 года ад Дэмакратычнай лігі Косава. 3 лютага 2020 года, пасля зацвярджэння Альбіна Курці на пасаду прэм’ер-міністра прызначаная спікерам парламента Косава. За яе кандыдатуру прагаласавала 65 дэпутатаў. Першая жанчына на гэтай пасадзе. Змяніла Глаўка Каньюфка, які атрымаў партфель міністра замежных спраў у кабінеце Курці. Пасля адстаўкі прэзідэнта Хашым Тачы 5 лістапада 2020 года часова выконвала абавязкі прэзідэнта Косава.
4 красавіка 2021 года абрана прэзідэнтам Косава на галасаванні ў парламенце, набрала 70 з 120 галасоў. Гэта ўжо другая па ліку жанчына на пасадзе прэзідэнта Рэспублікі Косава пасля Атыфетэ Ях’яга.
Узнагароды
Асмані атрымала ступень бакалаўра ў Косава па стыпендыі, якую яна атрымала ад Міністэрства адукацыі, па ацэнцы яе як лепшай студэнткі Косаўскага юрыдычнага факультэта. У той жа час яна таксама была ўключана ў пяцёрку лепшых студэнтаў краіны па ўсіх факультэтах. У 2004 годзе ёй была прысуджана стыпендыя для атрымання ступені магістра ва Універсітэце Піцбурга. У 2005 годзе Пітсбургскі універсітэт двойчы ўзнагароджваў яе прэміяй «Перавага ў імя будучыні». У 2009 годзе, дзякуючы прадэманстраванаму поспеху, яна зноў выйграла поўную стыпендыю для завяршэння вучобы ў дактарантуры таго ж універсітэта, дзе зноў засяродзілася на галіне права.
Яна таксама была ганаравана ўзнагароды Sheth International Achievement Award універсітэта Пітсбурга за ўклад у сферы правоў чалавека.
Капалона
Капалона (Capolona) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Таскана, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Арэца.
Насельніцтва складае 5285 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 112 чал./км². Займае плошчу 47 км². Паштовы індэкс — 52010. Тэлефонны код — 0575.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Новая венская школа
Новая венская школа, таксама Нававенская школа, таксама Другая венская школа (Zweite Wiener Schule, Neue Wiener Schule, Junge Wiener Schule, Second Viennese School) — творчая садружнасць Арнольда Шонберга і яго венскіх вучняў. Склалася ў 1900-я гг.
Асноўныя ўдзельнікі
Акрамя самога Арнольда Шонберга, творчае ядро Новай венскай школы склалі кампазітары Антон Веберн, Альбан Берг, а таксама Ханс Эйслер, Віктар Ульман, Генрых Яловец, Аляксандр Цэмлінскі, Эган Велес, Тэадор Адорна, Ханс Эрых Апостэль, Рэнэ Лейбавіц, Стэфанія Туркевіч, і некаторыя іншыя вучні і калегі Шонберга, Веберна і Берга.
Юзаф Чаховіч
Ю́заф Чахо́віч (Józef Czechowicz; 15 сакавіка 1903, Люблін —, там жа) — польскі паэт.
Біяграфія і творчасць
Нарадзіўся ў сям'і Паўла Чаховіча і Малгажаты Сулек. Вучыўся ў Любліне. У 1920 годзе ваяваў супраць бальшавікоў. У 1921 годзе скончыў школу і пачаў працаваць настаўнікам на Віленшчыне.
У 1924—1925 гадах выдаваў часопіс «Рэфлектар» («Reflektor»), у якім і дэбютаваў. У 1927 годзе выдаў першы зборнік, добра прыняты крытыкамі. Запойна чытаў кнігі, адным з першых у Польшчы перавёў вершы Томаса Эліята, фрагменты рамана Джойса «Уліс». Напачатку 30-х гадоў жыл у Любліне, працаваў у газетах. У 1933 перабраўся ў Варшаву, быў блізкі да літаратурнай групы Квадрыга. Пасля пачатку войны вярнуўся ў родны горад разам з супрацоўнікамі радыё. Загінуў пры бамбардзіроўцы Любліна гітлераўцамі.
Пахаваны на самых вядомых люблінскіх могілках, «Поруч вуліцы Ліповая». На месцы яго гібелі цяпер знаходзяцца плошча, названая ў яго гонар, і помнік. У горадзе адкрыты музей Чаховіча.
Паўплываў на лірыку польскіх «катастрафістаў» (Кшыштаф Бачынскі, Чэслаў Мілаш і інш.), быў высока ацэнены наступнымі пакаленнямі паэтаў.
Эма Радукану
Э́ма Радука́ну (Emma Raducanu;, Таронта, Канада) — брытанская прафесійная тэнісістка. Пераможца аднаго турніру Вялікага шлема ў адзіночным разрадзе (Адкрыты чэмпіянат ЗША-2021); пераможца аднаго турніру WTA ў адзіночным разрадзе. Адзіная ў свеце тэніса, хто здолеў выйсці ў фінал і выйграць турнір Вялікага шлема ў адзіночным разрадзе, пачаўшы яго з кваліфікацыі.
Біяграфія
Эма Радукану нарадзілася 13 лістапада 2002 года ў Таронта, Канада, і вырасла ў Бромлі, Англія. Яе бацька Іон Радукану родам з Бухарэста, Румынія, а маці Рэнэ Чжай (Дунмэй) з Шэньяна, Кітай. Абодва бацькі працуюць у сферы фінансаў.
Сям’я пераехала ў Англію, калі Эме было два гады, яна мае як брытанскае, так і канадскае грамадзянства. Вольна размаўляе па-кітайску і па-румынску. Радукану пачала гуляць у тэніс ва ўзросце пяці гадоў у тэніснай акадэміі Бромлі, а таксама ўдзельнічала ў розных відах спорту і мерапрыемствах у дзяцінстве, такіх як баскетбол, гольф, картынг, мотакрос, катанне на лыжах, вярхавая язда і балет.
Эма некалькі раз на год прыязджае ў Бухарэст (Румынія), дзе наведвае сваю бабулю па бацькоўскай лініі. Любіць румынскую кухню. Прыкладамі для пераймання ў тэнісе лічыць Лі На і Сімону Халеп. Таксама Радукану з’яўляецца паклонніцай Формулы-1.
Спартыўная кар’ера
У чэрвені 2021 года дэбютавала на Уімблданскім турніры. Абыграла Віталію Дзячэнка і Маркету Вандроўшаву. Стала наймалодшай брытанскай тэнісісткай, якая выйшла ў трэці раўнд Уімблданскага турніру пасля Алены Балтачы. Пасля перамогі над Саранай Кырсця ў трэцім раўндзе стала наймалодшай брытанскай тэнісісткай у гісторыі, якая выйшла ў чацвёрты раўнд (на той момант ёй было 18 гадоў і 239 дзён). У матчы чацвёртага раўнда Уімблданскага турніру супраць Айлы Тамлянавіч знялася з гульні ў другім сэце з-за «праблем з дыханнем».
На пачатку жніўня 2021 года згуляла на турніры Silicon Valley Classic, прайграўшы Чжан Шуай у першым раўндзе. У тым жа месяцы згуляла на турніры WTA 125K series у Чыкага, саступіўшы ў фінале (1:6, 6:2, 4:6). Пасля гэтага яна паднялася на 150-е месца ў рэйтынгу WTA.
Прайшоўшы праз стадыю кваліфікацыі Адкрытага чэмпіянату ЗША 2021 года, Эма Радукану абыграла Штэфані Фёгеле, Чжан Шуай, Сару Сарыбес Торма і Шэлбі Роджэрс, выйшаўшы ў чвэрцьфінал турніру. У чвэрцьфінале Эма абыграла Белінду Бенчыч у двух сэтах і выйшла ў паўфінал турніру. Яна стала першай тэнісісткай у гісторыі, якая выйшла ў паўфінал Адкрытага чэмпіянату ЗША з ліку тых, якія прайшлі кваліфікацыю турніру. Пасля перамогі над Марыяй Сакары выйшла ў фінал, не прайграўшы ніводнага сэту на працягу спаборніцтваў і стала першай брытанкай, якая выйшла ў фінал буйнога тэніснага турніру за 44 гады (апошняй, каму гэта ўдавалася, была Вірджынія Уэйд на Уімблдане ў 1977 годзе). У фінале 11 верасня 2021 года Эма Радукану ў двух сэтах перамагла Лэйлу Фернандэс (6:4, 6:3). Яна стала пераможцай «US Open», будучы 150-й ракеткай свету .
Па выніках 2021 года атрымала ўзнагароду «Навічок года» па версіі WTA. Таксама была вызнана «спартсменам года» по версіі BBC.
Фіналы WTA 125K series
* колькасць перамог у адзіночным разрадзе.
Перамогі (3)
* колькасць перамог у адзіночным разрадзе.
Новы Тарг (гміна)
Но́вы Тарг (Nowy Targ) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Наватаргскага павета Малапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Новым Таргу. Плошча гміны складае 208,65 км². Станам на 2012 год у гміне Новы Тарг пражывалі 23 227 чалавек, шчыльнасць — 104,9 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 21 салецтваў.
Новае Гарадзішча (Бярэзінскі раён)
Новае Гарадзі́шча, да 2008 года Гарадзі́шча (, Городище) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Багушэвіцкага сельсавета.
Прудзец (Талачынскі раён)
Прудзе́ц (, Прудец) — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Талачынскага сельсавета.
Да 10 кастрычніка 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Азярэцкага сельсавета.
Шчуры (Вінніцкая вобласць)
Шчуры (Щурі) — пасёлак у Тульчынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Зімні
Зі́мні (, Зимний) — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Маркавіцкага сельсавета.
Да 19 чэрвеня 2008 года пасёлак уваходзіў у склад Глыбоцкага сельсавета.
Мікалай Пятровіч Красільнікаў
Мікалай Пятровіч Красільнікаў (, г. Бійск, Алтайскі край —, Пастаўскі раён) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза.
Біяграфія
У Вялікую Айчынную вайну на фронце з мая 1942 года. Камандзір стралковага ўзвода 938-га стралковага палка 306-й стралковай дывізіі лейтэнант М. П. Красільнікаў вызначыўся 25 чэрвеня 1944 года каля в. Шарыпіна Бешанковіцкага раёна Віцебскай вобласці. Група воінаў пад яго камандаваннем пераплыла Заходнюю Дзвіну, захапіла плацдарм і знішчыла 2 агнявыя кропкі ворага, што садзейнічала пераправе падраздзяленняў палка.
У пачатку ліпеня 1944 года ў жорсткім баі з фашыстамі быў цяжка паранены каля Лынтупаў. Памёр 8 ліпеня 1944 года ў ваенным шпіталі. Пахаваны ў Лынтупах, дзе яго імем названа адна з вуліц.
Віктар Мікалаевіч Чачын
Ві́ктар Мікала́евіч Ча́чын (, г., Гомельская вобласць, СССР — , г. ) — савецкі і беларускі вучоны ў галіне тэхналогіі машынабудавання, акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі, доктар тэхнічных навук, заслужаны дзеяч навукі БССР, дэпутат Мінскага гарадскога Савета народных дэпутатаў працоўных, сакратар парткама АН БССР, член райкама партыі.
Біяграфія
Віктар Мікалаевіч Чачын нарадзіўся ў Гомелі 25 студзеня 1930 года.
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1952 годзе. Адразу па заканчэнні быў накіраваны на працу ў Оршу на завод швейных машын, дзе працаваў да 1955 года спачатку майстрам, а затым намеснікам начальніка цэха.
З 1958 года ў Фізіка-тэхнічным інстытуце АН БССР. У 1960 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю.
З 1962 года намеснік дырэктара па навуковай рабоце, з 1970 па 1983 гады Віктар Чачын — дырэктар інстытута і адначасова (з 1969 года) загадчык лабараторыі фізіка-хімічнай механікі. Фізіка-тэхнічны інстытут АН БССР пад кіраўніцтвам Віктара Чачына за кароткі тэрмін дамогся карэннай перабудовы ў працы і дасягнуў значных поспехаў па ўкараненню навукова-тэхнічных распрацовак у вытворчасць, якія дазволілі атрымаць вялікі эканамічны эфект.
У 1973 годзе Віктар Чачын паспяхова абараніў доктарскую дысертацыю. У 1974 годзе за буйны ўклад у развіццё навукі ў рэспубліцы, укараненне навуковых даследаванняў у вытворчасць Віктар Чачын быў абраны членам-карэспандэнтам АН БССР. У 1980 годзе В. М. Чачын абіраецца акадэмікам Акадэміі навук БССР. У 1983 годзе яму прысвоена званне «Заслужаны дзеяч навукі БССР».
У 1983—1994 гадах рэктар Беларускага політэхнічнага інстытута (з 1991 года — Беларуская політэхнічная акадэмія, цяпер Беларускі нацыянальны тэхнічны універсітэт).
У 1994 годзе Віктар Мікалаевіч Чачын памёр. Пахаваны на Усходніх могілках горада Мінска.
Навуковая дзейнасць
Асноўны кірунак навуковай дзейнасці Віктара Чачына — апрацоўка машынабудаўнічых матэрыялаў. Даследаванні вучонага ў першую чаргу звязаны з выкарыстаннем канцэнтраваных патокаў энергіі, такіх як электрычны разрад у вадкасці і энергія сціснутага газу. У ходзе сваіх даследаванняў Віктар Чачын распрацаваў методыку разліку універсальных камер ; выявіў заканамернасці пластычнага дэфармавання металаў пры нагружэнні; распрацаваў аптымальныя тэхналагічныя рэжымы апрацоўкі матэрыялаў у залежнасці ад умоў эфектыўнага выкарыстання ўдарных хваляў, гідрапатоку і квазістатычнага ціску. Таксама, Віктар Чачын даследаваў працэсы вібрацыйнага шліфавання і метады абразіўнай апрацоўкі ў актыўных асяроддзях. Новыя тэхналагічныя працэсы, даследаваныя і ўкаранёныя ў вытворчасць пры ўдзеле Віктара Чачына, забяспечвалі высокую прадукцыйнасць, зніжэнне працаёмкасці работ, дазвалялі скараціць ручную працу высокакваліфікаваных рабочых.
Віктарам Чачыным апублікавана больш за 250 навуковых прац, у тым ліку 4 манаграфіі. Таксама ён з’яўляецца аўтарам 16 вынаходак, некаторыя з іх запатэнтаваныя. Вялікую працу Віктар Чачын праводзіў па падрыхтоўцы кваліфікаваных спецыялістаў, пад яго кіраўніцтвам абаронены больш за 10 кандыдацкіх дысертацый.
Віктар Чачын з’яўляўся намеснікам старшыні секцыі па выкарыстанні імпульсных нагрузак у тэхналогіі машынабудавання Дзяржаўнага Камітэта Савета Міністраў СССР па навуцы і тэхніцы, актыўна ўдзельнічаў у працы навуковых саветаў і рэдакцыйных калегій.
Узнагароды і прэміі
У 1980 годзе атрымаў Дзяржаўную прэмію БССР за даследаванне электраімпульснай апрацоўкі матэрыялаў, распрацоўку комплексу прагрэсіўных тэхналогій, стварэнне спецыялізаванага абсталявання і ўкараненне на заводах машынабудавання.
Узнагароджаны ордэнамі Леніна (1986), Працоўнага Чырвонага Сцяга (1979), медалём.
Гута-Бушынска
Гута-Бушынска (Гута-Бушинська) — пасёлак у Тыўрыўскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Аляксандр Васільевіч Сувораў
Аляксандр Васільевіч Сувораў — (,  —, ) — расійскі палкаводзец, адзін з заснавальнікаў расійскага ваеннага мастацтва. Званні і тытулы: генералісімус (1799), граф Рымніцкі (у Расіі) і Свяшчэннай Рымскай імперыі, князь Італьянскі (у Расіі, 1799). Пасады і ўзнагароды: генерал-фельдмаршал аўстрыйскіх і сардзінскіх войскаў, Сардзінскага каралеўства гранд і прынц каралеўскай крыві, кавалер усіх расійскіх і шматлікіх замежных ваенных ордэнаў. Правёў больш за 60 бітваў і не атрымаў ніводнай паразы.
Паходжанне
Паводле аўтабіяграфіі Аляксандра Суворава, яго продак, шведскі шляхціц Сувор, выехаў у Масковію ў 1622 годзе на службу да цара Міхаіла Фёдаравіча. Бацька, Васіль Іванавіч Сувораў — генерал-аншэф і сенатар — быў аўтарам першага рускага ваеннага слоўніка, хроснікам Пятра I. Маці — Аўдоцця (Еўдакія) Федасееўна Суворава, у дзявоцтве Манукова — паходзіла з абруселага армянскага роду. Паводле іншай версіі, яе бацька, Феадосій Сямёнавіч, паходзіў з маскоўскага дваранскага роду і выконваў абавязкі дзяка Памеснага прыказа.
Маленства (1730—1742)
Названы ў гонар Аляксандра Неўскага. Дзяцінства правёў у бацькоўскім маёнтку. Пад кіраўніцтвам бацькі вывучаў артылерыю і фартыфікацыю. Займаўся фізічнымі практыкаваннямі. Сябар сям’і, генерал Абрам Ганібал прапанаваў Васілю Сувораву ваенную кар’еру для сына.
Сям’я
16 студзеня 1774 года ў Маскве ажаніўся з князёўнай Варварай Іванаўнай Малодшай Празароўскай (1750—1806), дачкой князя Івана Андрэевіча Малодшага Празароўскага і Марыі Міхайлаўны, народжанай князёўны Галіцынай. У 1779 годзе выкрыў жонку ў здрадзе і падаў на развод, але неўзабаве адклікаў яго. У 1784 годзе спыніў зносіны з жонкай. Дачка — Наталля (1775—1844), сын — Аркадзь (1784-1811) стаў генералам. Праз пакаленне яго род абарваўся.
Пачатак
У 1742 яго паставілі на ўлік у Сямёнаўскі полк для атрымання ў далейшым афіцэрскага чыну, быццам за выслугу, паводле тагачасных законаў Расійскай імперыі. У 1747 годзе сп. Сувораў паступіў на вайсковую службу ў полк на шэсць з паловай гадоў. Падчас навучання ў Сухапутным шляхецкім кадэцкім корпусе вывучыў некалькі замежных моў. У 1754 атрымаў першы афіцэрскі чын паручніка і прызначэнне ў Інгерманландскі пяхотны полк. У 1756—1758 гг. служыў у Ваеннай калегіі.
Падчас Сямігадовай вайны (1756—1763) знаходзіўся на тылавой службе ў чыне обер-правіянтмайстра, затым маёра і прэм’ер-маёра.
У 1758 годзе сп. Суворава прызначылі камендантам Мемеля, з 1759 — афіцэр галоўнай кватэры расійскага дзеючага войска. Упершыню распачаў бой 14 (25) ліпеня 1759 года на чале эскадрона драгун супраць нямецкіх драгун. Неўзабаве Суворава прызначаюць дзяжурным афіцэрам пры камандзіры дывізіі Віліме Фермары. 1 (13) жніўня 1759 удзельнічаў у бітве пад Кунерсдорфам. У 1760 годзе галоўнакамандуючы расійскім войскам Вілім Фермар прызначыў яго сваім генеральным дзяжурным.
У 1761 на чале коннага атрада прыкрываў адступленне расійскага войска да Брэслава. Нанёс шэраг параз прускаму войску ў Польшчы. Удзельнічаў у баях ля Ландсберга, Бірштайна, в. Вейсенцін, Наўгарта, в. Келец, ва ўзяцці Гольнаў, садзейнічаў аблогаваму корпусу Пятра Румянцава ў авалоданні Кольбергам (Калабжэг).
Пры Кацярыне II (1762—1796)
У 1763—1769 камандаваў Суздальскім пяхотным палком у Новай Ладазе, дзе склаў «Палкавую ўстанову». З верасня 1768 — брыгадзір (званне між палкоўнікам і генералам).
Вайна супраць Барскай канфедэрацыі (1769—1772)
Яго войска штодзень перамяшчалася і змушала войскі канфедэратаў да адступлення. 2 (14) верасня 1769 года сп. Сувораў перамог канфедэратаў у бітве ля вёскі Арэхава. 1 (12) студзеня 1770 года атрымаў званне генерал-маёра. У гэтым жа годзе атрымлівае яшчэ колькі перамог у Польшчы, за што ў верасні атрымлівае сваю першую ўзнагароду — ордэн Св. Ганны, у той час яшчэ прыватная ўзнагарода спадкаемцы прастолу Паўла Пятровіча. У кастрычніку яго прызначаюць загадваць расійскім войскам у Люблінскай акрузе. Пры пераправе праз Віслу зваліўся і разбіў сабе грудзі аб пантон, з прычыны чаго некалькі месяцаў знаходзіўся на лячэнні. Пасля лячэння, у 12 мая 1771 перамог ля в. Лянцкарона (Малая Польшча) французскага генерала Шарля Дзюмур’е і пры Замосце. У жніўні ўзнагароджаны трэцяй ступенню (абыходзячы чацвёртую) ордэна Св. Георгія.
23 верасня 1771 года ў Сталавіцкай бітве атрад Суворава з 900 чалавек перамог 2-тысячнае войска Вялікага Княства Літоўскага на чале з гетманам Міхалам Агінскім.
Аляксандр Сувораў таксама загадваў трохмесячнаю аблогаю Кракава, што скончылася капітуляцыяй гарнізона 15 (22) красавіка 1772 года. За гэта Кацярына II узнагародзіла Суворава 1000 чырвонцаў і яшчэ 10 тысяч рублёў даслала яму для раздачы ўдзельнікам.
Руска-турэцкая вайна 1768—1774
Пасля польскай кампаніі Сувораў быў адпраўлены ў Фінляндыю для інспекцыі і ўмацавання мяжы са Швецыяй. Але ўжо ў красавіку 1773 года ён дамогся прызначэння на Балканскі тэатр руска-турэцкай вайны 1768—1774 у 1-ю арімю фельдмаршала П. А. Румянцава, у корпус генерал-аншэфа Салтыкова. У хуткім часе пасля прызначэння ён прыбыў у Негоешці 6 (17) мая і атрымаў загад ажыццявіць разведку боем крэпасці Туртукай. 10 (21) мая пасля паспяховага адбіцця турэцкай атакі Сувораў вырашае неадкладна правесці разведку і без узгаднення захапіць умацаваны туртукайский гарнізон («першы пошук на Туртукай»). Турэцкія войскі не чакалі хуткага рэваншу, таму Туртукай быў узяты значна меншымі, чым у туркаў, сіламі і з мінімальнымі стратамі. Сувораў у бою быў моцна паранены. За самавольныя дзеянні Сувораў быў адданы суду. Ваенная Калегія прысудзіла яго да смяротнага пакарання, але Кацярына II не зацвердзіла прысуд, напісаўшы: «Пераможцаў не судзяць».
Камандаванне, аднак, не скарысталася перамогай Суворава і турэцкія войскі ізноў увайшлі і прыняліся ўмацоўваць Туртукай. Таму 17 (28) чэрвеня Сувораў ажыццявіў другі пошук на Туртукай і зноў захапіў яго, нягледзячы на чатырохразовую перавагу турэцкіх войскаў. За перамогі ў Туртукае Сувораў быў узнагароджаны ордэнам Св. Георгія II ступені.
Бітва пры Казлуджы
У канцы кастрычніка Сувораў атрымоўвае водпуск і з’яжджае ў Маскву. 17 (28) марта 1774 года ён праізведзены ў генерал-паручыкі. Неўзабаве ён вяртаецца ў войска і спачатку прыкрывае наступ дывізіі Каменскага на Базарджык, а затым яго корпус злучаецца з дывізіяй Каменскага і прымае ўдзел у бітве ля Казлуджы (10(21) чэрвеня 1774 года), калі Сувораў захапіў вышыню ў тылу турэцкага лагера, а затым пры падтрымцы пяхоты корпуса Каменскага разграміў усё войска Абдул-Разака. Страты рускіх склалі 209 чал. Туркі страцілі 1,2 тыс. чал. У гэтай бітве, якая вырашыла вынік кампаніі 1774 года і прывяла да заключэння Кучук-Кайнарджыйскага мірнага дагавора, дзеянні Суворава сталі адным з вызначаючых фактараў перамогі рускага войска.
Горад Казлуджы атрымоўвае назву Суворава, і працягвае насіць яго да цяперашняга часу.