cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
IC 80A
IC 80A — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) у сузор'і Кіт.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
2-гі пяхотны рэгімент вялікай булавы Вялікага Княства Літоўскага
2-гі пяхотны рэгімент вялікай булавы Вялікага Княства Літоўскага — пяхотнае падраздзяленне войска Вялікага Княства Літоўскага перыяду Рэчы Паспалітай.
З’яўлялася тактычнай адзінкай, якая складалася з некалькіх аддзелаў пяхоты, што адпавядала пазнейшаму пяхотнаму палку.
Утвораны ў 1775 годзе ў выніку прыспешвання коннага рэгімента вялікай булавы Вялікага Княства Літоўскага.
Размяшчэнне: Горадня, Саколка.
Бітвы і сутычкі
Удзельнічаў у вайне Расіі з Рэччу Паспалітай 1792 года, што тычылася абароны наступстваў Канстытуцыі 3 мая 1791 года, у тым ліку ў бітвах пад Мірам (11 чэрвеня 1792), Берасцем (23 ліпеня).
Allium lamondiae
Allium lamondiae — від травяністых раслін сямейства ; распаўсюджаны ў Пакістане, Афганістане, усходнім Іране.
Апісанне
Расліны 15-25 см вышынёй. Цыбуліна яйцападобная, 2-3 см у даўжыню; вонкавыя абалонкі брудна-карычневыя. Сцябло голае. Лісткоў 2-3, вузка цыліндрычныя, 0.5-1.5 мм шырынёй. Парасонікі паўсферычныя. Лісточкі калякветніка 5-6 мм даўжынёй, эліптычныя, белыя з чырванавата-карычневымі жылкамі. Каробачкі субшарападобныя.
Распаўсюджанне
Распаўсюджанне: Пакістан, Афганістан, усходні Іран.
Правы чалавека ва Украіне
Правы чалавека ва Украіне з’яўляюцца вельмі спрэчнай тэмай, і ў 2018 годзе такія арганізацыі, як Freedom House, назвалі Украіну «часткова свабоднай».
Паводле справаздачы Human Rights Watch за 2014 год, падчас вайны на ўсходзе Украіны абодва бакі парушалі законы вайны. Урад увёў празмерныя абмежаванні на свабоду СМІ, а гендарная разнастайнасць не выконваецца ў поўнай меры. 21 мая 2015 года Вярхоўная Рада Украіны прыняла пастанову аб прыпыненні дзеяння канвенцый па правах чалавека на ўсходзе Украіны.
Украіна з’яўляецца ўдзельнікам наступных міжнародных дагавораў
Украіна падпісала, але яшчэ не ратыфікавала
Сітуацыя
Украіну ў 2009 годзе назвалі «свабоднай» такія арганізацыі, як Freedom House. У сваёй справаздачы яны заявілі: «Ва Украіне адна з самых яркіх грамадзянскіх супольнасцяў у рэгіёне. Грамадзяне ўсё часцей бяруць праблемы ў свае рукі, пратэстуюць супраць непажаданага будаўніцтва, выкрываюць карупцыю. Не было ніякіх абмежаванняў на дзейнасць НДА. Прафсаюзы дзейнічаюць, але забастоўкі і пратэсты працоўных назіраліся нячаста, нягледзячы на тое, што незадаволенасць станам эканомікі была паўсюднай восенню 2008 года. Лічылася, што ўладальнікі фабрык па-ранейшаму здольныя ціснуць на сваіх рабочых, каб яны галасавалі ў адпаведнасці з перавагамі ўладальнікаў».
20 кастрычніка 2009 года эксперты Савета Еўропы заявілі, што «за апошнія пяць гадоў эксперты з Савета Еўропы, якія назіраюць за Украінай, практычна не выказвалі заклапочанасці адносна важнага [працэсу] фарміравання грамадзянскай супольнасці ва Украіне. Украіна з’яўляецца адной з дэмакратычных дзяржаў Еўропы, якая забяспечвае правы чалавека як нацыянальную палітыку, а таксама забяспечвае правы нацыянальных меншасцяў». Паводле даных Human Rights Watch (HRW), «у той час як інстытуты грамадзянскай супольнасці працуюць у асноўным без умяшання ўрада, злоўжыванні з боку паліцыі і парушэнні правоў уразлівых груп… працягваюць псаваць рэпутацыю правоў чалавека ва Украіне».
Пасля абрання прэзідэнтам Віктара Януковіча ў 2010 годзе пачалі выказваць сваю заклапочанасць міжнародныя арганізацыі. Паводле Freedom House, «Украіна пры прэзідэнце Януковічу стала менш дэмакратычнай і, калі бягучыя тэндэнцыі застануцца без кантролю, краіна можа пайсці па шляху да аўтакратыі і клептакратыі». Сярод апошніх негатыўных падзей яны назвалі «больш абмежавальнае асяроддзе для СМІ, выбарачны пераслед апазіцыйных дзеячаў, трывожную назойлівасць з боку Службы бяспекі Украіны, шырока крытыкавалі мясцовыя выбары ў кастрычніку 2010 года… і размыванне асноўных свабод сходаў і слова». Гэта прымусіла Freedom House панізіць рэйтынг Украіны са «Свабоднай» да «Часкова свабоднай» у Freedom in the World 2011. Таксама ў 2011 годзе Amnesty International казала пра «павелічэнне колькасці заяваў аб катаваннях і жорсткім абыходжанні ў паліцыі, абмежаванні свабоды слова і сходаў, а таксама аб масавых праявах ксенафобіі».
У індэксе свабоды прэсы «Рэпарцёраў без межаў» за 2010 год Украіна апусцілася з 89-га месца на 131-е. Свабода прэсы ў Беларусі заняла 154-е месца. Міжнародная федэрацыя правоў чалавека ў снежні 2011 года назвала Украіну «адной з краін, дзе назіраюцца найбольш сур’ёзныя парушэнні ў дачыненні да праваабаронцаў».
Па стане на 17 студзеня 2013 года Украіна прайграла ўсе 211 спраў у Еўрапейскім судзе па правах чалавека.
Права на справядлівы суд
Папраўкі ў канстытуцыю, якія набылі моц, былі шкоднымі для справядлівага судовага разбіральніцтва, таму што яны зноў увялі так званы агульны нагляд з боку пракуратуры. Сярод іншых сур’ёзных праблем — працяглыя тэрміны разгляду спраў з-за перагружанасці судоў; парушэнне роўнасці бакоў; незахаванне прэзумпцыі невінаватасці; невыкананне рашэнняў суда; і высокі ўзровень карупцыі ў судах. Незалежныя юрысты і праваабаронцы скардзіліся, што ўкраінскія суддзі рэгулярна падвяргаюцца ціску, каб вынесці той ці іншы прысуд.
Паводле Freedom House, судовая сістэма стала больш эфектыўнай і менш карумпаванай пасля Аранжавай рэвалюцыі.
Свабода СМІ і свабода інфармацыі
У 2007 годзе ў правінцыях Украіны працягваліся шматлікія ананімныя напады і пагрозы на журналістаў, якія расследавалі або выкрывалі карупцыю або іншыя злачынствы ўлады. Заснаваны ў ЗША Камітэт абароны журналістаў у 2007 годзе прыйшоў да высновы, што гэтыя напады і нежаданне паліцыі ў некаторых выпадках пераследваць злачынцаў «дапамаглі стварыць атмасферу беспакаранасці супраць незалежных журналістаў».
У рэйтынгу свабоды прэсы «Рэпарцёраў без межаў» Украіна ў апошнія гады знаходзілася каля 90-га месца (89 у 2009 годзе, 87 у 2008 годзе ), а ў 2002 годзе яна займала 112-е месца і нават 132-е месца ў 2004 годзе.
З моманту абрання Віктара Януковіча прэзідэнтам Украіны ў лютым 2010 года ўкраінскія журналісты і міжнародныя журналісцкія супрацоўнікі скардзіліся на пагаршэнне свабоды прэсы ва Украіне. Януковіч адказаў (у маі 2010 года), што ён «глыбока шануе свабоду прэсы» і што «свабодныя незалежныя СМІ павінны забяспечыць бесперашкодны доступ грамадства да інфармацыі». Ананімныя журналісты ў пачатку мая 2010 года заявілі, што добраахвотна адаптуюць сваё асвятленне, каб не пакрыўдзіць адміністрацыю Януковіча і ўрад Азарава. Урад Азарава адмаўляе цэнзуру СМІ, як і Адміністрацыя прэзідэнта , і сам прэзідэнт Януковіч.
У дакладзе Арганізацыі па бяспецы і супрацоўніцтву ў Еўропе (АБСЕ) за май 2014 года сцвярджалася, што з лістапада 2013 года ва Украіне было прыкладна 300 выпадкаў гвалтоўных нападаў на СМІ. Рэпрэсіі супраць таго, што ўлады апісваюць як «прасепаратысцкія» пункты гледжання, выклікалі трывогу ў заходніх назіральнікаў за правамі чалавека. Напрыклад, закрыццё газеты «Весці» 11 верасня 2014 года Службай бяспекі Украіны за «парушэнне тэрытарыяльнай цэласнасці Украіны» хутка асудзілі Камітэт абароны журналістаў і Арганізацыя па бяспецы і супрацоўніцтву ў Еўропе.
Украіна таксама закрыла некалькі тэлеканалаў, якімі кіруе Расія, на той падставе, што яны займаюцца прапагандай. У лютым 2017 года ўрад Украіны забараніў камерцыйны ўвоз кніг з Расіі, на долю якіх прыпадала да 60 % усіх прададзеных назваў.
Свабода выказвання меркавання і сумлення
Amnesty International звярнулася з просьбай аб вызваленні ўкраінскага журналіста Руслана Кацабы і прызнала яго вязнем сумлення.
Катаванні і ўмовы ўтрымання
На працягу 2007 года захоўваліся паведамленні аб катаваннях і жорсткім абыходжанні з боку міліцыі, як і неапраўдана працяглыя тэрміны ўтрымання пад вартай. Асноўную заклапочанасць выклікалі бесчалавечныя ўмовы ўтрымання з перапоўненымі камерамі, жахлівыя санітарныя ўмовы і адсутнасць належнай медыцынскай дапамогі. На працягу года ў некаторых калоніях адбываліся шматлікія групавыя спробы суіцыду.
6 жніўня 2014 года Amnesty International апублікавала справаздачу аб выкраданні і затрыманні мірных жыхароў і катаваннях іх на ўсходзе Украіны ў безадказным парадку. Акрамя таго, арганізацыя асудзіла тое, што адбываецца са слабымі і беднымі людзьмі ад рук карумпаваных чыноўнікаў, а таксама тое, што ўкраінскія ўлады не правялі неабходныя расследаванні парушэнняў правоў чалавека.
Новыя доказы катаванняў апублікаваныя з мая 2016 года. Па словах Івана Шымановіча, памочніка генеральнага сакратара ААН па правах чалавека, як апублікавала The Times, і ўкраінскія ўлады, і ўлады сепаратысцкіх Данецкай і Луганскай народных рэспублік дазваляюць катаванні і ствараюць сакрэтныя турмы, а «ігнараванне правоў чалавека» ўкаранілася і становіцца сістэмным. Газета New York Times паведамляе, што пасля абмену палоннымі некаторыя затрыманыя пакінулі ўкраінскія турмы з бачнымі траўмамі. 25 мая 2016 года Падкамітэт Арганізацыі Аб’яднаных Нацый па прадухіленні катаванняў прыпыніў свой візіт ва Украіну пасля таго, як урад адмовіў ёй у доступе да месцаў у некалькіх частках краіны, дзе, як ён падазрае, знаходзіліся гэтыя сакрэтныя турмы.
Парушэнні правоў чалавека і эпідэмія ВІЧ/СНІДу
Урад Украіны зрабіў шэраг пазітыўных крокаў у барацьбе з ВІЧ/СНІДам, у асноўным у галіне заканадаўчай і палітычнай рэформы. Але гэтыя важныя абавязацельствы падрываюцца ў сістэмах крымінальнага правасуддзя і аховы здароўя з-за шырока распаўсюджаных парушэнняў правоў чалавека ў дачыненні да спажыўцоў наркотыкаў, секс-работнікаў і людзей, якія жывуць з ВІЧ/СНІДам.
Мігранты і бежанцы
Украінская сістэма прытулку практычна не функцыянуе з-за вельмі дэцэнтралізаванай структуры, якая ахоплівае некалькі дзяржаўных устаноў і ведамстваў. Працэс стварэння адзінай міграцыйнай сістэмы ідзе павольна; палітычнае ўмяшанне ў сістэму з’яўляецца звычайным, і злоўжыванні правоў мігрантаў і асоб, якія шукаюць прытулку, працягваюцца.
Гандаль людзьмі
У Еўропе расце ўсведамленне гандлю людзьмі як праблемы правоў чалавека. Канец камунізму спрыяў росту гандлю людзьмі, прычым большасць ахвяр — жанчыны, вымушаныя займацца прастытуцыяй. У 2013 годзе Украіна была краінай паходжання і краінай транзіту для асоб, у першую чаргу жанчын і дзяцей, якія гандлююцца з мэтай сексуальнай эксплуатацыі і прымусовай працы. Вытворчасць драўнянага вугалю і парнаграфія былі ўнесены ў спіс тавараў Міністэрства працы ЗША, якія вырабляюцца з дапамогай дзіцячай або прымусовай працы ва Украіне ў снежні 2014 года. Урад Украіны прадэманстраваў пэўную прыхільнасць барацьбе з гандлем людзьмі, але яго крытыкавалі за няпоўную адпаведнасць мінімальным стандартам ліквідацыі гандлю людзьмі і за неадэкватныя намаганні па прадухіленні гандлю людзьмі.
Гвалт у адносінах да жанчын
Гвалт у адносінах да жанчын з’яўляецца ўкаранёнай сацыяльнай праблемай ва ўкраінскай культуры, якую спараджаюць традыцыйныя мужчынскія і жаночыя стэрэатыпы. Гэта не было прызнана ў савецкі час, але ў апошнія дзесяцігоддзі гэтае пытанне стала важнай тэмай дыскусій ва ўкраінскім грамадстве і сярод навукоўцаў. Паводле ацэнак АБСЕ, гвалт у дачыненні да жанчын шырока распаўсюджаны ва Украіне і звязаны з утрая большай колькасьцю смерцяў, чым з працягам узброенага канфлікту ва ўсходніх абласцях краіны.
Моўныя правы
У 2017 годзе ўрад Украіны прыняў новы закон аб адукацыі для рэфармавання сістэмы адукацыі. Моўныя палажэнні закона зрабілі яго вельмі спрэчным як на мясцовым узроўні, так і ў суседніх дзяржавах, паколькі ён прадугледжвае, што ўся сярэдняя адукацыя будзе выкладацца на ўкраінскай мове. Згодна з заканадаўствам, выкладанне на мовах нацменшасцей у дзіцячым садку і пачатковай школе застаецца нязменным, а вось на сярэднім узроўні мовы нацыянальных меншасцей пераводзяцца да спецыяльных урокаў. Ухваленне заканадаўства выклікала жорсткую рэакцыю ў Венгрыі, Румыніі, Расіі, Польшчы, Балгарыі і некаторых іншых краінах. Напрыклад, парламент Румыніі ўхваліў дэкларацыю з крытыкай закона і папярэдзіў, што Украіна не можа пайсці далёка на шляху інтэграцыі ў ЕС без захавання моўных правоў нацыянальных меншасцяў.
Украінскія ўлады перадалі закон на разгляд Венецыянскай камісіі, органу, які вырашае пытанні аб правах і дэмакратычных спрэчках у Еўропе. У афіцыйна прынятым заключэнні камісія адзначыла, што «моцная ўнутраная і міжнародная крытыка, выкліканая асабліва палажэннямі аб зніжэнні аб’ёму адукацыі на мовах меншасцяў, выглядае апраўданай».
Вайна на ўсходзе
У ходзе ваенных дзеянняў на ўсходзе Украіна страціла кантроль над тэрыторыямі Данецкай Народнай Рэспублікі і Луганскай Народнай Рэспублікі і таму прыпыніла свае абавязацельствы ў галіне правоў чалавека там. 21 мая 2015 года Вярхоўная Рада Украіны прыняла пастанову аб адмове ад некаторых абавязацельстваў, прадугледжаных Міжнародным пактам аб грамадзянскіх і палітычных правах (арт. 2, 9, 12, 14, 17), Канвенцыяй аб грамадзянскіх і палітычных правах. Абарона правоў чалавека і асноўных свабод (артыкулы 5, 6, 8, 13) і Еўрапейская сацыяльная хартыя (артыкулы 1 с. 2, 4 р. 2-3, 8 р. 1, 14 с. 1, 15, 16, 17 с. 1а р. 1в, 23,30, 31 с. 1-2) на Данбасе, пакуль «Расія не спыніць агрэсію на ўсходзе Украіны».
Святы Дамінік
Святы Дамінік дэ Гусман Гарсес або Святы Дамінік дэ Гусман (Sanctus Dominicus, Santo Domingo; Domingo de Guzmán Garcés;, Калеруэга, Іспанія — , Балоння, Італія) — манах, прапаведнік, каталіцкі святы. Заснавальнік Ордэна прапаведнікаў, або ордэна дамініканаў.
Лызікаў
Лызікаў — беларускае прозвішча.
Сона Ахундава-Гараева
Сона Іскандэр кызы Ахундава-Гараева (16 кастрычніка 1898, Баку — 19 кастрычніка 1971) — азербайджанская паэтка, адна з першых жанчын у Азербайджане, якія атрымалі вышэйшую адукацыю. Маці кампазітара і ўрача.
Ранняе жыццё і адукацыя
Сона Іскандэр кызы Ахундава нарадзілася 16 кастрычніка 1898 года ў Баку. Яе бацькам быў Іскандэр Мірза Абдулгусейн бек аглу Ахундаў, выпускнік Кракаўскага Ягелонскага ўніверсітэта, а маці — Зулейха Байрамалібекава, адна з самых адукаваных і асвечаных жанчын свайго часу.
У 13 гадоў бацькі Ахундавай аддалі яе ў школу для дзяўчынак пры Бакінскім муніцыпалітэце. Пасля заканчэння гэтай школы яна працягнула адукацыю ў Бакінскім філіяле школы Святой Ніны. Пазней Ахундава вучылася грацьна фартэпіяна.
Ахундава выяўляла цікавасць да паэзіі яшчэ ў школе. Яна знайшла і прачытала вершы, а таксама цікавілася сатырычнымі вершамі, артыкуламі і карыкатурамі, апублікаванымі ў часопісе «Молла Насреддин».
Праца
Рэцэнзіі на вершы Соны публікаваліся ў пачатку мінулага стагоддзя ў газетах «Sada» «Ishik», «» «Закавказская речь» і іншых. Ахундава супрацоўнічала з першай жаночай газетай «Ishig» і рэгулярна публікавала там свае вершы.
Асабістае жыццё
Ахундава выйшла замуж за вядомага ўрача, заслужанага дзеяча навукі, у іх нарадзілася двое сыноў — Гара і Мурсал Гараевы. Гара Гараев стаў сусветна вядомым кампазітарам, а Мурсал Гараеў — выбітным урачом.
Спадчына
16 кастрычніка 2018 года Саюз пісьменнікаў Азербайджана прадставіў кнігу «Сона Ахундава-Гараева. Памятная кніга», прысвечаную 120-годдзю Ахундавай-Гараевай, у Доме-музеі Гараева. Кніга напісана на трох мовах: азербайджанскай, англійскай і рускай.
Мунцавічы (Пастаўскі раён)
Му́нцавічы (, Мунцевичи) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Камайскага сельсавета.
Да 20 чэрвеня 1988 года вёска ўваходзіла ў склад Мулярскага сельсавета.
Карлскуга
Карлскуга (Karlskoga) — горад у Швецыі ў лене Эрэбру, адміністрацыйны цэнтр Карлскугскай камуны. Паселішча названа ў гонар Карла IX, а skoga азначае «лес».
Насельніцтва —.
Размешчаны на паўночным беразе возера Мёкельн. З’яўляецца прамысловым цэнтрам.
Гісторыя
Першапачаткова паселішча называлася Möckelns bodar (на старашведскай Myklesboda). Складалася з некалькіх хацін рыбакоў. Герцаг Карл Сёдэрманландскі наведаў гэтае месца ў канцы XVI стагоддзя, у сувязі з чым з’явілася цяперашняя назва.
У 1586 годзе быў заснаваны царква прыход Карлскуга, а неўзабаве была пабудавана і драўляная царква.
Дзякуючы рачной сістэме і багатым запасам лесу ў XVII стагоддзі ў Карлскузе атрымала развіццё металургія. У гэты час былі пабудаваныя 14 малых жалезаробчых майстэрняў і 8 кавальскіх молатаў, якія прыводзяцца ў дзеянне вадзянымі коламі. Большая частка з іх існавала да 1860-х гадоў, але найбуйнейшым жалезаробчым прадпрыемствам стала Буфарская мануфактура. У 1871 годзе на Бафарс вырабілі 6124 тоны жалеза, больш, чым на любым іншым прадпрыемстве ў Швецыі.
Горад вырас вакол двух цэнтраў — вёскі Карлскуга і Буфарскай мануфактуры. У 1882 годзе прыход Карлскуга налічваў. У 1885 годзе вёска атрымала гарадскі статут, а ў 1940 годзе і статус горада.
NGC 350
NGC 350 (іншыя абазначэнні — MCG −1-3-69, NPM1G −07.0040, PGC 3690) — галактыка ў сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
IC 80B
IC 80B — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) у сузор'і Кіт.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Піктаграма
Піктаграма (pictura "малюнак", γράμμα "запіс") — сімвал, які адлюстроўвае галоўныя ўласцівасці і рысы таго ці іншага аб'екта, прадмета або з'явы.
Піктаграмы ў сучасным жыцці
Піктаграмы выкарыстоўваюцца для кароткіх паведамленняў у розных відах знакаў, у тым ліку дарожных, іконках інтэрфейсу той ці іншай камп’ютарнай праграмы, гандлёвых брэндах, знакаў на шыльдах і г. д.
Літаратура
Літ.:. С.60—63
Зяй
Зяй (саманазва Giáy, іншыя назвы зянг, нянг) — народ групы таі ў В’етнаме. Колькасць — 58617 чал. (2009 г.) Блізкі да народа нунг. Належыць да паўднёваазіяцкай расы. Размаўляе на мове зяй. Пашырана таксама в’етнамская мова.
Соміна (Івацэвіцкі раён)
Со́міна (, Сомино) — вёска ў Івацэвіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Целяханскага сельсавета.
Зяй
Асноўныя заняткі ў далінах — паліўное раллёвае вырошчванне рысу, у гарах — падсечна-агнявое земляробства.
Соміна (Івацэвіцкі раён)
Да 16 сакавіка 1987 года ўваходзіла ў склад Гортальскага сельсавета.
На захадзе вёскі возера Сомінскае.
Зяй
Паселішчы размяшчаюцца ля падножжа гораў, каля невялікіх рэчак. Традыцыйныя дамы драўляныя, свайныя.
Сям’я — патрылакальная, малая нуклеарная. Існуе звычай адпрацоўкі за жонку.
Захоўваецца самабытны фальклор зяй.
Акунінава
Акуні́нава (, Окуниново) — вёска ў Слонімскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Новадзевяткавіцкага сельсавета.
У 1940—1954 гадах цэнтр Акунінаўскага сельсавета.
Забастоўка на лесапільні
У 1934 г. адбылася буйная забастоўка на лесараспрацоўках Слонімшчыны, якая ахапіла каля 30 вёсак. Апорнымі пунктамі забастоўшчыкаў, якія выступалі за павышэнне заработнай платы, сталі вёскі Русакова і Загор’е. Сяляне абралі аб’яднаны забастовачны камітэт, адным з кіраўнікоў якога стаў член Слонімскага акруговага камітэта камсамола С. В. Прытыцкі. У склад камітэта ўвайшлі таксама члены КПЗБ К.Крупнік, Н.Міхальчык, М.Нагула, М.Русецкая. У адказ на забастоўку ў адзінаццаці вёсках улады правялі пацыфікацыю. За адны толькі суткі карнікі акружылі і наладзілі пагромы ў вёсках Сценявічы, Русакова, Залессе, Загор’е, Акунінава, Сучкі і Плешкі. Забастоўка працягвалася паўтара месяца.
Літаратура
Памяць: Гіст.-дакум. хроніка Слонімскага раёна. — Мн.: БЕЛТА, 2004. — 752 с.: іл.
Костас Корсакас
Костас Корсакас (літ. Kostas Korsakas;, мястэчка Пашвіціні, цяпер Пакруойскага раёна — , ) — літоўскі савецкі паэт, крытык, літаратуразнавец і грамадскі дзеяч, заслужаны дзеяч навукі Літоўскай ССР (1959), акадэмік Акадэміі навук Літоўскай ССР (1949).
Біяграфія
Скончыў прагімназію ў Ёнішкісе (1925), у 1928 годзе — сёмы клас гімназіі ў Шаўляі. За артыкулы ў падпольным друку быў прысуджаны да чатырох гадоў зняволення; ў зняволенні правёў 1928—1930 гады. Быў памілаваны прэзідэнтам Антанасам Сметонам дзякуючы прашэнню, пад якім сабралі подпісы яго сябры.
У 1931—1936 гадах вольным слухачом наведваў літаратурныя курсы ў Каўнаскім універсітэце Вітаўтаса Вялікага.
У 1940—1941 гадах дырэктар Дзяржаўнага выдавецтва. У час Вялікай Айчыннай вайны кіраваў бюро літоўска-савецкіх пісьменнікаў у Маскве. У 1944—1945 гадах старшыня праўлення Саюза пісьменнікаў Літвы. З 1944 года прафесар кафедры літоўскай літаратуры Вільнюскага ўніверсітэта, у 1944—1956 гадах дэкан гісторыка-філалагічнага факультэта Вільнюскага ўніверсітэта. З 1946 года дырэктар Інстытута літоўскай мовы і літаратуры АН Літоўскай ССР (цяпер два асобных установы — Інстытут літоўскай літаратуры і фальклору і Інстытут літоўскай мовы).
Быў дэпутатам (1947—1963), намеснікам старшыні (1959—1963) Вярхоўнага Савета Літоўскай ССР. Узнагароджаны 5 савецкімі ордэнамі, таксама медалямі.
Краснае (Слуцкі раён)
Кра́снае (, Красное) — вёска ў Слуцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Сорагскага сельсавета.
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Амговіцкага сельсавета.
Бурундзійскі франк
Франк ўжываўся ў якасці бурундзійскай валюты з 1916 г., калі Бельгія атрымала былую нямецкую калонію. У гэты час Франк Бельгійскага Конга замяніў Нямецкую Усходнеафрыканскую рупію. У Бурундзі валюта Бельгійскага Конга ўжывалася да 1960 г., калі яе замяніў Руандыйскі і Бурундзійскі франк. Уласная валюта была ўведзеная ў 1964 годзе.
У наш час існуюць планы ўвядзення агульнай валюты: Усходнеафрыканскага шылінга, для пяці краін Усходнеафрыканскага Саюза ў 2009 годзе.
Падалешнік еўрапейскі
Падале́шнік еўрапейскі (Asarum europaeum) — від кветкавых раслін роду сямейства. Тыпавы від роду.
Назвы
Падалешнік еўрапейскі, канячыя капыткі, капытнік, расходнік , дзікі перац , чэразгрывіца.
Батанічнае апісанне
Iматгадовая травяністая расліна з паўзучым галінастым карэнішчам. Вышыня 5—10 см. Сцябло ўкарочанае з лускавінкамі. Лісце буйное, скурыстае, шчыльнае, круглавата-ныркападобнае, на доўгіх чаранках, зімуе. Кветкі адзіночныя, брудна-цёмна-пурпуровыя, на паніклых кветаножках. Плод — каробачка. Насенне мае мясісты прыдатак.
Распаўсюджанне і экалогія
Еўраазіяцкі від. Расце ў цяністых лясах і хмызняках. Мезафіт, мезатроф і эўтроф. Сустракаецца па ўсёй Беларусі (народныя назвы: канячыя капыткі, дзікі перац, церазгрывіца). Цвіце ў красавіку—маі. Размнажаецца насеннем і дзяленнем карэнішча.
Ахоўваецца на тэрыторыі шэрагу рэгіёнаў Расіі, Украіны і ў Фінляндыі.
Выкарыстанне
Лекавая і дэкаратыўная расліна. Ядавіты.
Рапейніца
Рапейніца (Vanessa cardui) — дзённы матылёк з сямейства. Відавая лацінская назва паходзіць ад Carduus — чартапалох, адной з кармавых раслін вусеняў дадзенага віду.
Арбуга
Арбуга (Arboga) — горад у Швецыі, адміністрацыйны цэнтр Арбугскай камуны Вестманландскага лена. Насельніцтва - 10369 чалавек (2005).
Рапейніца
Сінонімы:
Арбуга
Горад з'яўляецца важным транспартным вузлом, бо на яго тэрыторыі перасякаюцца еўрапейскія маршруты E18 і E20, а таксама чыгункі Mälarbanan і Svealandsbanan. У эканоміцы горада важную ролю адыгрывае авіябудаванне і кампаніі інфармацыйных тэхналогій.
Рапейніца
Апісанне
Даўжыня пярэдняга крыла 26-31 мм, размах крылаў 47-65 мм.
Арбуга
Гісторыя
Першая згадка пра Арбугу як пра горад адносіцца да XIII стагоддзя, але гэтая вобласць была заселеная яшчэ ў VIII стагоддзі. Назва (першапачаткова Arbugæ) складаецца з дзвюх частак: Ar, што ў перакладзе з старажытнашведскай азначае «рака» і bughi, што азначае «выгіб» і разам мае значэнне «лукавіна ракі».
Рапейніца
Апісанне
Колер крылаў зверху светла-цагляна-чырвоны з чорнымі плямамі, якія ўтвараюць пасярэдзіне пярэдняга крыла папярочную перавязь. Вяршыня пярэдніх крылаў чорная з белымі плямамі. Ніжні бок задніх крылаў з цёмнымі і светлымі разводамі і 4-5-ю вочкавымі плямамі (жоўтымі з сінім ядром) перад аблямоўкай.
Арбуга
Гісторыя
У 1285 тут быў заснаваны францысканскі кляштар, які стаў граць дамінуючую ролю сярод кляштараў ордэна ва ўсёй Скандынавіі. У 60-я гг. XVI стагоддзя ў горадзе была закладзена мануфактура па вытворчасці кірасаў і стрэльбаў.
Рапейніца
Апісанне
Палавы дымарфізм не выражаны.
Распаўсюджанне
Шырока распаўсюджаная, не сустракаецца толькі ў Паўднёвай Амерыцы. На поўначы Еўропы даходзіць да узбярэжжаў арктычных мораў, некаторыя асобіны далятаюць да Ісландыі, Шпіцбергена, Калгуева і іншых паўночных астравоў, аднак зімаваць можа толькі на поўдні Еўропы. на поўнач ад Альп матылькі мігруюць.
Месцапражыванні
Сустракаецца на лясных узлесках, палянах, абочынах дарог, на палях, лугах, па берагах рэк, у пустках, зарослых пустазеллем. Таксама шырока сустракаецца ў антрапагенных біятопах. У гарах часам падымаецца да вышыннага пояса ў 2500-3000 м над узроўнем мора.
Час лёту
У сярэдняй паласе Усходняй Еўропы першыя матылі гэтага віду сустракаюцца ў канцы мая — сярэдзіне чэрвеня. Адрозніваюцца патрапаным і аблезлым знешнім выглядам. Гэта пакаленне матылькоў, тых, хто прыляцеў з поўдня.
Матылі другога пакалення лётаюць з сярэдзіны ліпеня да першай дэкады кастрычніка і, хутчэй за ўсё, мігруюць назад на поўдзень. У паўднёвых раёнах Усходняй Еўропы магчыма развіццё да 4 пакаленняў за год, у залежнасці ад кліматычных умоў. У дадзеных рэгіёнах адзначаецца «змазванне» феналагічных паказчыкаў: так, у стэпавай зоне Украіны ў другой палове лета адначасова можна выявіць усе стадыі развіцця дадзенага віду. У гэтых жа рэгіёнах магчымая зімоўка на стадыі імага або (значна радзей) кукалкі.
Размнажэнне
Самкі адкладаюць па 1 яйку на лісце кармавых парод расліны. Вусені будуюць прытулкі з некалькіх складзеных лістоў, змацаваных паміж сабой шаўкавінай. У падобным «прытулку» вусень выядае адтуліну паміж жылкамі лісця. На працягу свайго жыцця адзін вусень робіць 7-9 падобных «хованак» з лісця. Акукліванне адбываецца там жа. Кукалка свабодная, прымацаваная галавой уніз. Працягласць стадыі кукалкі — 2-3 тыдні.
Кармавыя расліны вусеняў
Крываўнік, чартапалох, Urtica urens, соя культурная, падбел звычайны, крапіва двухдомная. На поўначы вусені развіваюцца амаль выключна на Urtica urens, чартапалохе кучаравым і бадзяку палявым.
Міграцыі
Здольная да міграцый. Матылі летняга пакалення зімуюць у Паўночнай Афрыцы, дзе яны размнажаюцца і новае пакаленне рапейніц мігруе на поўнач, дзе выводзіцца летняе пакаленне матылькоў. У канцы лета матылі гэтага пакалення мігруюць назад у Афрыку. Вясной цыкл паўтараецца зноў. Пры міграцыях рапейніцы ляцяць групамі, з хуткасцю 25-30 км/ч і могуць пераадольваць да 500 км у дзень. Агульная працягласць іх пералёту дасягае 5000 км. Рапейніцы, якія насяляюць у Паўночнай Амерыцы і Аўстраліі, таксама здзяйсняюць асенне-вясновыя міграцыі, але маршруты гэтых міграцый іншыя. Найбольш масавыя міграцыі рапейнііцы на Еўрапейскі Поўнач, якія праходзілі шырокім фронтам ад Урала да Скандынавіі, назіраліся ў 1996, 1996 і 2009 гг.
Лінеа Лілегерд
Лінеа Вікторыя Лілегерд (швед. Linnea Viktoria Liljegard; нар., Арвіка) — шведская футбалістка, якая гуляла за жаночую зборную Швецыі, а таксама за прафесійныя клубы Швецыі, Нарвегіі і Расіі.
Клубная кар’ера
Расла ў мястэчку Варгорда, а сваю футбольную кар’еру пачынала ў клубе «Скогсбюгдэнс ІФ». Пасля трох гадоў выступала за «Фальчэпінг» яна перайшла ў каманду «Капарбергс / Гётэбарг» у 2008 годзе. У 2009 годзе Лілегерд стала лепшым бамбардзірам Дамалсвенскана, забіўшы за сезон 22 галы. Яна адмовілася ад прапаноў клуба амерыканскай Жаночай прафесійнай футбольнай лігі (WPS) «Скай Блю», а таксама дзеючага чэмпіёна Швецыі «Лінчэпінга», упадабаючы застацца ў Гётэбаргу.
У верасні 2012 года «Капарбергс / Гётэбарг» прыняў прапанову па Лілегард ад расійскага клуба «Расіянка», у які шведская футбалістка і перайшла. У студзені 2013 года яна адмовілася ад свайго кантракту і вярнулася ў Швецыю для правядзення аперацыі на ступні. Пасля выздараўлення Лілегерд падпісала кантракт з нарвежскім клубам «Авалдснес».
Вярнулася ў Швецыю ў жніўні 2013 года, стаўшы футбалісткай клуба «Крысціянстад». Лілегерд абвясціла пра свой сыход з футболу ў лістападзе 2014 года ва ўзросце 25 гадоў, каб засяродзіцца на трэнерскай працы ў камандзе Другога дывізіёна «Бергдаленс ВК». Яна страціла сваю матывацыю працягваць гуляць, але не выключала, што вернецца.
Хларыд калію
Хло́рысты калій, хларыд калію, KCl — неарганічнае хімічнае злучэнне, соль, утвараемая ў выніку ўзаемадзеяння калію і яго злучэнняў з салянай кіслатой і яе солямі.
Белыя крышталі або белы крышталічны парашок без паху. Салёны на смак. Тэмпература плаўлення — 776 °C. Тэмпература кіпення — 1407 °C. Шчыльнасць — 1980 кг/м³. Раствараецца ў вадзе, не раствараецца ў спірце.
Выкарыстанне
Выкарыстоўваецца ў сельскай гаспадарцы ў якасці мінеральнага ўгнаення, у медыцыне, біялагічных і хімічных даследаваннях, у металургіі.
IC 81
IC 81 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральна галактыка) у сузор'і Кіт.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Allium lasiophyllum
Allium lasiophyllum — від травяністых раслін сямейства, эндэмік Казахстана.
Распаўсюджанне
Эндэмік паўднёва-ўсходняга Казахстана.
NGC 351
NGC 351 (іншыя абазначэнні — UGC 639, MCG 0-3-57, ZWG 384.57, PGC 3693) — галактыка ў сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Горталь
Го́рталь (, Гортоль) — аграгарадок у Івацэвіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Целяханскага сельсавета.
У 1940—1987 гадах цэнтр Гортальскага сельсавета.
Туркана
Турка́на (саманазва Niturkana) — народ з групы нілотаў у Кеніі і Эфіопіі. Колькасць – 1068 тысяч чалавек. Належыць да эфіопскай пераходнай расы. Размаўляюць на мове туркана. Асноўны занятак – качавая жывёлагадоўля. Жытло робяць з сухога гною. Сацыяльная арганізацыя – родаплемянныя групы, на чале якіх стаяць правадыры. Характэрныя мужчынскія ўзроставыя групы.
Пашыраныя шматлікія ўпрыгожанні, дзіўныя прычоскі, расфарбоўка цела вохрай. Традыцыйны напой – свежая кроў хатняй жывёлы.
Бронзавы салдат
Бронзавы салдат (Pronkssõdur) — нефармальная назва помніка савецкім воінам, загінулым у Вялікай Айчыннай вайне, якая стала агульнаўжывальнай у сувязі з кампаніяй па яго пераносу з цэнтра Таліна на Вайсковыя могілкі і звязанымі з гэтым падзеямі.
Малін Левенстад
Эва Малін Сафія Левенстад (швед. Eva Malin Sofia Levenstad; нар., Велінгэ, Мальмёхус) — шведская футбалістка, абаронца і памочнік галоўнага трэнера шведскага клуба «Русенгард». Раней яна выступала за АІК на правах арэнды. У 2017 годзе яна займаў пасаду галоўнага трэнера «Русенгард», стаўшы самым маладым трэнерам на гэтай пасадзе ў Дамалсвенскане.
Мягуны
Да 2004 года цэнтр Мягунскага сельсавета.
Малін Левенстад
Клубная кар’ера
У лістападзе 2013 года дзейны чэмпіён Швецыі «ЛдБ Мальмё» адправіў Левенстад на правах арэнды ў АІК тэрмінам на першую палову сезона 2014 года.
Бронзавы салдат
Штогод вайскоўцы, якія ваявалі ў Чырвонай Арміі, і многія іншыя людзі збіраюцца ля помніка 9 траўня ў Дзень Перамогі і 22 верасня ў дзень заняцця Таліна савецкімі войскамі.
Гісторыя
Помнік Воіну-вызваліцелю Таліна ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў быў адкрыты 22 верасня 1947 года на ўзгорку Тынісмягі (Tõnismägi — холм св. Антонія) у цэнтры Таліна насупраць царквы Карлі (Kaarli kirik). З 1995 года афіцыйная назва — Манумент паўшым ў Другой сусветнай вайне.
Малін Левенстад
Клубная кар’ера
Левенстад пакінула футбол ў 2014 годзе, але ў лістападзе 2016 г. была прызначаная памочнікам галоўнага трэнера «Русенгарда» (ранняе вядомага як «ЛдБ Мальмё»). Раней у гэтым клубе Левенстад была капітанам каманды і выйграла з ёй тры тытула чэмпіёна Швецыі. У верасні 2017 года, са спыненнем кантракту галоўнага трэнера «Русенгарда» Джэка Майгаарда Енсена, было абвешчана, што Левенстад працягне выконваць абавязкі галоўнага трэнера «Русенгарда» да канца сезона 2017 года.
Мягуны
Геаграфія
Знаходзіцца за 27 км у напрамку на паўднёвы захад ад горада Паставы, за 277 км ад Віцебска, каля возера Вялікія Сурвілішкі, за 5 км ад аўтамабільнай дарогі.
Бронзавы салдат
Гісторыя
Манумент быў узведзены побач з брацкай магілай, у якой 14 красавіка 1945 года былі перапахаваныя 13 савецкіх вайскоўцаў, якія загінулі пад Талінам у ходзе Талінскай аперацыі 1944 года падчас Вялікай Айчыннай вайны і раней пахаваных у іншых частках горада. Першапачатковае месцазнаходжанне помніка — у цэнтры горада, насупраць царквы Карлі невыпадкова: раней царкву атачалі могілкі.
Малін Левенстад
Клубная кар’ера
У лютым 2019 года Малін Левенстад перапыніла сваю трэнерскую дзейнасць, каб аднавіць сваю кар’еру футбалісткі.
Кар’ера ў зборнай
Малін Левенстад дэбютавала за зборную Швецыі ў лютым 2008 года, якая атрымала перамогу з лікам 2:0 над Нарвегіяй. Левенстад была ўключана ў склад зборнай Швецыі на летнія Алімпійскія гульні 2012 года, якія праходзілі ў Лондане.
Бронзавы салдат
Гісторыя
З 1990-х гадоў лёс мемарыяла і пахавання стаў прадметам жорсткіх дыскусій, паколькі частка эстонцаў лічыла яго сімвалам савецкай акупацыі. У пачатку 1990-х гадоў, пасля абвяшчэння Эстоніяй незалежнасці, быў патушаны Вечны агонь. Таблічкі з імёнамі загінуўшых былі заменены ў 1994 годзе таблічкамі з надпісам «Загінулым ў Другой сусветнай вайне» на эстонскай і рускай мовах.
У сярэдзіне красавіка 2007 года ўрад Эстоніі прыняў рашэнне перанесці мемарыял з цэнтра горада. Дэмантаж манумента і знос мемарыяльнай сцены ў ноч з 26 на 27 красавіка 2007 года пацягнулі за сабой масавыя хваляванні ў Таліне і іншых гарадах Эстоніі. 30 красавіка постаць «Бронзавага салдата» была ўсталяваная на Вайсковых могілках па вуліцы Фільтры. 1 мая 2007 года на Тынісмягі былі завершаны раскопкі і эксгумацыя парэшткаў пахаваных. Астатняя частка мемарыяла была ў паменшаным выглядзе была пабуданава на Вайсковых могілках да канца чэрвеня 2007 года. Перапахаванне васьмярых ваеннаслужачых адбылося 3 ліпеня.
Нікадзім Мікалаевіч Вашчук
Нікадзім Мікалаевіч Вашчук (нар. года, у межах сучаснай Брэсцкай вобласці, Беларусь — ) — беларускі мастак.
Біяграфія
Нарадзіўся 24 ліпеня 1931 года на Берасцейшчыне. У 1953 годзе скончыў Мінскае мастацкае вучылішча. Працаваў у станковым жывапісе, пераважна, у жанрах фігуратыўнасці карціны і партрэта. Пачынаючы з 1958 года браў удзел з сваімі карцінамі ў шматлікіх выставах. Жыў у Брэсце.
Творы мастака захоўваюцца ў краязнаўчых музеях Брэста і Пінска, Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь, Кобрынскім ваенна-гістарычным музеі імя А. В. Суворава, музеі абароны Брэсцкай крэпасці.
Памёр 9 кастрычніка 1993 года.
IC 82
IC 82 — галактыка тыпу Sb (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор'і Кіт.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Вадстэнскі замак
Вадстэнскі замак (Vadstena slott) — адзін з найбольш значных замкаў Швецыі, закладзены на беразе возера Ветэрн у 1545 годзе па загаду Густава Вазы для абароны Стакгольма ад чаканага нападу датчан.
У 1552 годзе ў вясельнай зале замка кароль зладзіў вяселле з Катарынай Стэнбак. У 2-й палове XVI стагоддзя замак стаў домам разумова непаўнавартаснага сына караля, герцага Магнуса, які пахаваны ў Вадстэнскім абацтве — самым старэйшым кляштары брыгіцкага ордэна.
З 1620 года жылыя памяшканні замка не перабудоўваліся, аднак фартыфікацыйныя збудаванні былі зрыты. Пасля 1716 года Вадстэнскі замак страціў статус каралеўскай рэзідэнцыі і быў прыстасаваны пад склад збожжа. У XX стагоддзі праведзены вялікія рэстаўрацыйныя працы.
Францішак Ксаверый Несялоўскі
Францішак Ксаверый Несялоўскі (,, Новагародскі павет — ) — літоўскі і польскі ваенны і дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
З шляхецкага роду Несялоўскіх герба «Кошбак», сын апошняга ваяводы новагародскага Юзафа Несялоўскага і Катажыны Масальскай.
У 1785—1788 гадах навучаўся ў Галоўнай ваеннай школе ВКЛ у Вільні. З 1788 года палкоўнік і камандзір 6-га палка пяхоты войск ВКЛ. У вайне Расіі з Рэччу Паспалітай 1792 года ўдзельнічаў у баях з расійскімі войскамі пад Берасцем, узнагароджаны крыжам «Virtuti Militari». Пасля перамогі Таргавіцкай канфедэрацыі сышоў у адстаўку.
Браў удзел у падрыхтоўцы паўстання 1794 года. Вызначыўся са сваім рэгіментам 7 мая 1794 года ў бітве пад Палянамі (каля Ашмян), у чэрвені — ліпені ў рэйдзе па Курляндыі. Атрымаў ад правадыра паўстання генеральскі чын. У верасні 1794 года трапіў у палон. У Гродне расійскі генерал Рапнін у адказ на просьбу бацькоў сустрэцца з арыштаваным прапанаваў прысягнуць на вернасць Кацярыне II, але Несялоўскі не пайшоў на кампраміс.
У 1812 годзе падтрымаў Напалеона, уведзены ім у склад Ваеннага камітэта ў Вільні. Пазней у званні генерала брыгады прызначаны інспектарам пяхоты арміі і паспалітага рушэння ВКЛ. Разам з напалеонаўскай арміяй адступіў за мяжу.
У 1814 годзе пасля амністыі вярнуўся ў Беларусь, прадаў родавыя маёнткі і выехаў у Польшчу. У арміі Каралеўства Польскага камандаваў пяхотнай брыгадай, у 1817 годзе сышоў у адстаўку. У 1830 годзе абраны паслом на сойм Каралеўства Польскага. Прымаў удзел у паўстанні 1830—1831 гадоў — намеснік губернатара Варшавы, камандзір брыгады пры абароне горада. Пасля задушэння паўстання арыштаваны падчас спробы ўцёкаў у Прусію і дэпартаваны ў Волагду.
Вызвалены ў 1833 годзе, Францішак вярнуўся ў свой маёнтак на Літве. Пахаваны парафіяльным касцёле ў Рыбітвах.
Барбара Эдмундаўна Будкевіч
Барбара Эдмундаўна Будкевіч, таксама Варвара Буткевіч (Barbara Budkiewiczowa, у дзявоцтве Чахоўская Czechowska; 2 снежня 1886, маёнтак Глухавец, Мсціслаўскі павет, Магілёўская губерня — 21 жніўня 1937, Масква, НКУС) — дзяячка рэвалюцыйнага руху ў Царстве Польскім, гісторык.
Біяграфія
Паходзіла са шляхецкай сям’і. З 1904 года працавала на варшаўскай фабрыцы. З 1904 года член Польскай партыі сацыялістычнай (ППС), з 1906 года — ППС-лявіцы. У 1908—1909 гадах член Варшаўскага камітэта ППС-лявіцы, у 1912—1913 гадах член Лодзінскага камітэта ППС-лявіцы, замежнай секцыі ППС-лявіцы. У 1906 і 1909 годзе арыштоўвалася царскімі ўладамі. У 1912 годзе скончыла Брусельскі (Новы) універсітэт.
З 1913 года ў Санкт-Пецярбургу. Пасля Лютаўскай рэвалюцыі 1917 года ў Польскім нацыянальным камісарыяце пры Наркамнацы РСФСР. З 1918 года кіраўніца польскай секцыі Магілёўскага губернскага аддзела народнай асветы, выкладчыца на курсах чырвоных камандзіраў у Смаленску, кіраўніца польскіх палітычных курсаў пры штабе Заходняга фронту. З 1921 года кіраўніца сектара Камуністычных універсітэтаў імя Свярдлова і нацыянальных меншасцяў Захаду (КУНМЗ), намесніца навуковага сакратара Наркамасветы РСФСР.
З 1926 года выкладчыца ў Камуністычным універсітэце Беларускай ССР. З 1931 года навуковая супрацоўніца польскага сектара, навуковая сакратарка Інстытута польскай пралетарскай культуры АН БССР, дацэнт кафедры ўсеагульнай гісторыі КУНМЗа. Даследавала гісторыю развіцця прамысловасці і фармавання пралетарыяту, рэвалюцыйнага руху ў Польшчы.
У 1930-х гадах працавала навуковай супрацоўніцай выдавецтва «Гісторыя грамадзянскай вайны» і «Гісторыі заводаў» у Маскве. Арыштаваная 14 чэрвеня 1937 года, абвінавачаная ва ўдзеле ў антысавецкай контррэвалюцыйнай арганізацыі. 21 жніўня 1937 года асуджаная Ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР да расстрэлу. Крэміравана і пахаваная ў агульнай магіле на Данскіх могілках. Пасмяротна рэабілітаваная 26 траўня 1956 года.
Кортрэйк
Кортрэйк (Kortrijk, Kortryk, Kortrik, Kortriek, Courtrai) — гістарычны горад у бельгійскай правінцыі Заходняя Фландрыя, на скрыжаванні ракі Ліс (Лее) і канала Лее-Шэльда. Насельніцтва - 75100 жыхароў (2010). Уваходзіць у склад франка-бельгійскай агламерацыі Вялікі Ліль.
Гісторыя
Горад вырас з рымскага паселішча Картарыякум (Cortoriacum), у якім у VII стагоддзі прапаведаваў Святы Элігій. Заснаваная ім капліца ў Сярэднявеччы была перабудавана ў царкву св. Марціна, якая славіцца наборам з 48 званоў. У IX стагоддзі фландрскі граф Болдуін II ўмацаваў горад на выпадак нападу нарманаў. У Сярэднія стагоддзі Кортрэйк - адзін з квітнеючых цэнтраў суконнай прамысловасці Фландрыі.
Вакол Кортрэйка ў Сярэднія вякі адбылося некалькі важных бітваў, найбольш знакамітая з якіх Бітва залатых шпор 1302, падчас якой дрэнна ўзброенае апалчэнне гараджан і ткачоў ўшчэнт разбіла рыцарскіх кавалерыю французскага караля. У 1382 годзе падчас чарговай вайны з фламанцамі кароль Францыі Карл VI захапіў і разрабаваў горад. У наступны раз французам атрымалася авалодаць Кортрэйкам толькі падчас Дэвалюцыйнай вайны 1667-1668 гг., Аднак па Німвегенскім міры 1678 горад быў вернуты ў склад Іспанскіх Нідэрландаў. Ізноў захоплены і анэксаваны Францыяй падчас Рэвалюцыйных войнаў (1793 г.), пазней у 1815 годзе ўвайшоў у склад Аб'яднанага каралеўства Нідэрландаў, а пасля аддзялення ад яго ў 1830 годзе Бельгіі - у склад апошняй.
Кортрэйк граў стратэгічную ролю ў абедзвюх сусветных войнах, пасля разбурэнняў якіх яго гістарычныя помнікі былі старанна адноўлены. Акрамя згаданай царквы св. Марціна, цікавасць уяўляе царква Маці Божай (1191-1211) з капэлай графаў фландрскіх, якую ўпрыгожваюць сярэднявечная статуя св. Кацярыны і «Крыжаўздывіжанне» ван Дэйка. Суседняе бефруа са статуяй бога гандлю ўваходзіць у лік помнікаў Сусветнай спадчыны, роўна як і мясцовы бегінаж.
Юрый Валянцінавіч Жыркоў
«Спартак» Тамбоў
У 2000 годзе Юрый далучыўся да дублю тамбоўскага «Спартака». Там Жыркоў атрымліваў маленькі заробак, і для таго, каб дапамагчы сваёй сям’і, ён выступаў на першынстве калгасаў за пасёлак Мардовіі, за перамогі якога ён атрымліваў прадукты. За гэту каманду ў фінале першынства раёна Юрый забіў два мячы на апошніх хвілінах матча, гэта дазволіла яго камандзе стаць чэмпіёнам. Улетку 2001 года Юрый быў дазаяўлены за асноўны склад «Спартака», за які дэбютаваў 22 жніўня 2001 года, выйшаўшы на замену на 88-й хвіліне матча супраць калужскага «Лакаматыва».
ЦСКА Масква
У сярэдзіне снежня 2003 года стала вядома аб тым, што Жыркоў падпісаў кантракт з маскоўскім ЦСКА. У складзе ЦСКА Юрый прыняў удзел у Кубку Садружнасці, які праходзіў з 17 па 25 студзеня 2004 года. Ігрок дэбютаваў у стартавым матчы турніру супраць клуба «Гомель» і быў заменены на 70-й хвіліне матча, які скончыўся з лікам 2:2. За ЦСКА ў афіцыйнай гульні Жыркоў дэбютаваў 7 сакавіка 2004 года ў матчы на ​​Суперкубак Расіі супраць маскоўскага «Спартака», выйшаўшы на поле ў асноўным складзе. Матч скончыўся з лікам 1:3 на карысць ЦСКА. Суперкубак стаў першым трафеем Жыркова разам з ЦСКА. Пасля гэтай гульні галоўны трэнер ЦСКА Артур Жоржы выказаў меркаванне, што ў Юрыя вялікая будучыня.
«Чэлсі»
Першую сваю гульню ў афіцыйным матчы англійскай Прэм’ер-лігі за «Чэлсі» Юрый правёў 20 снежня 2009 года, ён выйшаў на замену на 76-й хвіліне матча супраць клуба «Вест Хэм Юнайтэд», які скончыўся з лікам 1:1.
«Анжы»
Улетку 2011 года цікавасць да Жыркова выказалі расійскія клубы — маскоўскія «Дынама» і «Спартак», а таксама «Рубін». У канцы ліпеня ім зацікавіўся махачкалінскі «Анжы». 2 жніўня клуб і футбаліст дамовіліся аб умовах чатырохгадовага кантракту. 6 жніўня Юрый афіцыйна стаў іграком махачкалінскага клуба. Сума трансферу паўабаронцы склала 15 млн еўра.
«Дынама»
Пасля таго, як стала вядома, што «Анжы» будзе скарачаць свой бюджэт Юрый вырашыў сысцці з клуба і прыярытэтным варыянтам для яго быў пераход у маскоўскую каманду. У выніку Юрый далучыўся да складу маскоўскага «Дынама».
«Зеніт»
30 студзеня 2016 года Жыркоў разам з аднаклубнікам Аляксандрам Какорыным перайшоў у санкт-пецярбургскі «Зеніт». Пакінуў пецярбургскі клуб у чэрвені 2021 года.
«Хімкі»
У другой палове 2021 года заставаўся без клуба, выступаў на аматарскім узроўні ў футболе 8×8, а ў студзені 2022 года падпісаў кантракт з клубам «Хімкі».
Міжнародная кар’ера
Жыркоў дэбютаваў за зборную 9 лютага 20005 года ў матчы супраць зборнай Італіі, выйшаўшы на поле ў стартавым складзе. Гульня сконылася з лікам 2:0 на карысць Італіі.
Клубныя
ЦСКА
«Чэлсі»
«Зеніт»
Міжнародныя
Расія
Нохаўшчына
Но́хаўшчына (, Ноховщина) — хутар у Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Камайскага сельсавета.
Есіка Ландстрэм
Есіка Элін Марыя Ландстрэм (Jessica Elin Maria Landström; нар. ), больш вядомая як Есіка Ландстрэм (Jessica Landström) — шведская футбалістка, паўабаронца і нападаючы.
У зборнай
Ландстрём дэбютавала ў складзе нацыянальнай зборнай Швецыі 8 лістапада 2007 года ў матчы супраць зборнай Даніі. У гэтым жа матчы футбалістка забіла свой першы гол за зборную.
Дзмітрый Рамуальдавіч Клімовіч
Клубная кар’ера
Пачаў кар’еру ў барысаўскім БАТЭ. У 2007 годзе трапіў у жодзінскае «Тарпеда», дзе стаў іграком асноўнага складу. У 2010 годзе перайшоў у «Мінск».
У лютым 2014 года падпісаў кантракт з малдаўскім «Зімбру» на адзін год. Разам з «Зімбру» выйграў Кубак і Суперкубак Малдовы. У снежні 2014 пакінуў малдаўскі клуб.
У лютым 2015 года падпісаў кантракт з мікашэвіцкім «Гранітам», які па выніках сезону 2014 вярнуўся ў Вышэйшую лігу. У складзе «Граніта» стаў асноўным левым абаронцам. У ліпені 2016 года перайшоў у склад «Крумкачоў», дзе стаў гуляць у цэнтры абароны. У студзені 2017 года на год падоўжыў кантракт з «Крумкачамі». У першай палове 2017 года заставаўся трывалым іграком асновы. У ліпені 2017 года па пагадненні бакоў разарваў кантракт са сталічным клубам.
У жніўні 2017 года стаў іграком жодзінскага «Тарпеда-БелАЗ». Хутка замацаваўся ў цэнтры абароны жодзінцаў, толькі ў кастрычніку 2017 года не гуляў з-за траўмы. У сезоне 2018 стаў капітанам каманды, заставаўся трывалым іграком стартавага складу. У студзені 2019 года па заканчэнні кантракта пакінуў жодзінскі клуб.
Неўзабаве пасля зыходу з жодзінскага клуба стаў трэніравацца з «Мінскам», з якім у лютым 2019 года падпісаў кантракт. У сезоне 2019 быў трывалым іграком стартавага складу, прапусціў пачатак сезона 2020, з верасня 2020 года зноў стаў трывала выхадзіць на поле. У студзені 2021 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Мінск».
У лютым 2021 года далучыўся да дзяржынскага «Арсенала» і неўзабаве афіцыйна стаў іграком клуба. У ліпені 2021 года пакінуў дзяржынскую каманду.
Міжнародная кар’ера
Згуляў два матчы за моладзевую зборную Беларусі.
Трэнерская кар’ера
У чэрвені 2022 года ўвайшоў у трэнерскі штаб рагачоўскага «Макслайна», дзе працаваў да канца сезона 2022.
Дзесяціногія ракападобныя
Дзесяціногія ракападобныя (Decapoda) — атрад вышэйшых ракаў, які змяшчае каля траціны ўсіх яго відаў.