cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гавана
ГАВАНА (La Habana, цалкам San Cristóbal de La Habana) — сталіца Рэспублікі Куба, палітычны, эканамічны і культурны цэнтр краіны, адміністрацыйны цэнтр правінцыі Гавана. Плошча вялікай Гаваны складае 724 км², горад падзелены на 6 адміністрацыйных раёнаў.
Прыродныя ўмовы
Гавана знаходзіцца на паўночным захадзе вострава Куба, на беразе Мексіканскага заліва Карыбскага мора. Горад раскінуўся ў маляўнічым месцы паблізу бухт Гавана і Сан-Лісаро. Прыродныя ўмовы фармуюцца пад уплывам трапічнага мусоннага клімату. У студзені сярэдняя тэмпература паветра складае +25 градусаў, у ліпені каля 29. Сухі сезон доўжыцца з лістапада па красавік, а з мая па кастрычнік выпадаюць багатыя дажджы. Сярэднегадавая норма дажджоў складае прыкладна 1500 мм.
Натуральная расліннасць прадстаўлена рознымі відамі пальмаў, пасіфлорай, цытрусавымі, таполяй, сандалавым дрэвам і інш.
Прыбярэжныя воды Гаваны багатыя рыбай. Усяго тут звыш 700 відаў рыб і малюскаў.
Насельніцтва, мова, веравызнанне
У Гаване — каля 2,5 млн чалавек. Доля сталіцы ў агульнай колькасці насельніцтва Кубы — 21 %. Каля сямі з дзесяці жыхароў сталіцы з’яўляюцца нашчадкамі іспанскіх перасяленцаў. Астатнія маюць змяшанае афрыкана-іспанскае або азіяцкае паходжанне. Дзяржаўны мова — іспанская. Больш за палову вернікаў Гаваны вызнаюць каталіцтва, частка жыхароў горада прытрымліваецца сінкрэтычных вераванняў, якія ўзніклі на аснове змешвання хрысціянства і шэрагу афрыканскіх паганскіх культаў.
Гісторыя горада
Гавану заснавалі іспанскія пасяленцы ў 1515 годзе. Да заваёвы іспанцамі на гэтым месцы жылі індзейцы (у прыватнасці сібанеі і таіна), аднак жорсткі прыгнёт каланізатараў, хваробы і голад прывялі да амаль поўнага знішчэння карэннага насельніцтва. Недахоп працоўнай сілы ў горадзе іспанскія заваёўнікі дапаўнялі неграмі-рабамі, якія ўжо ў пачатку XVII стагоддзя былі значнай часткай насельніцтва Гаваны.
У канцы XVI стагоддзя Гавана стала адміністрацыйным цэнтрам іспанскай калоніі вострава Куба, які атрымаў да таго часу статус генерал-капітанства. З канца XVI стагоддзя ён быў галоўным фарпостам Іспаніі на Антыльскіх астравах і перавалачнай базай для адпраўкі ў Іспанію нарабаванага ў Амерыцы золата. У 1728 годзе ў горадзе быў заснаваны ўніверсітэт.
У 1762 горад захапілі войскі брытанскай арміі, аднак вайна працягвалася нядоўга, і захопнікі пакінулі Гавану ўжо ў 1763 годзе. Да канца XIX стагоддзя Гавана стала цэнтрам вызваленчага руху супраць улады іспанскіх каланізатараў, а ў лютым 1895 года ў горадзе ўспыхнула рэвалюцыя, а затым «народна-вызваленчая» вайна, якая ахапіла ўсю краіну.
У верасні 1895 года ў Гаване была абвешчаная незалежнасць Кубы ад Іспаніі. У 1898 годзе іспанскі ўрад прызнаў самастойнасць Кубы, аднак пакінуў за сабой права прызначаць генерал-губернатара. У тым жа годзе ў канфлікт паміж Іспаніяй і кубінскімі рэспубліканцамі ўмяшаліся ЗША, якія абвясцілі вайну Іспаніі. У 1898, у часы ваенных дзеянняў паміж Іспаніяй і ЗША, у Гавану ўварваліся амерыканскія войскі, заняўшы горад і блакаваўшы прыбярэжныя раёны вострава. Амерыканскі акупацыйны рэжым працягваўся ў Гаване да 1902 года. У 1902 годзе, калі вызваленая Куба атрымала незалежнасць і на яе тэрыторыі была ўведзена рэспубліканская форма праўлення, Гавану абвясцілі сталіцай зноў утворанай Рэспублікі Кубы.
Культурнае значэнне
У цэнтры размешчана плошча з мемарыяльным комплексам імя Хасэ Марці. Адзін з галоўных архітэктурных помнікаў — бульвар Прада, дамы пабудаваныя ў стараіспанскім стылі. Тут размешчаны будынак Нацыянальнага Капітолія, пабудаванага ў 1920-х гг. па ўзоры будынка ў Вашынгтоне, а таксама Вялікі тэатр Гаваны. У Гаване размешчана і некалькі музеяў: Нацыянальны, каланіяльны, Музей антрапалогіі, Музей керамікі, экспазіцыя якога знаходзіцца ў замку Касціла-дэ-ла-Рэал-Фуэрса, Напалеонаўскі музей (змяшчае выдатную калекцыю экспанатаў, якія адносяцца да перыяду 1789—1815 гг.), Музей дэкаратыўнага мастацтва, этналагічны музей, Музей Рэвалюцыі. Найбольш вядомы Нацыянальны музей, у якім захоўваюцца калекцыі твораў мастацтва мінулых стагоддзяў (у тым ліку і перыяду Антычнасці) і сучаснасці. Уяўляюць цікавасць і музей барацьбы з непісьменнасцю, Музей горада Гаваны, Дом-музей Эрнеста Хэмінгуэя, гістарычны музей Гуанабакоа, дзе сабраны экспанаты афра-кубінскіх традыцыйных рытуалаў. У апошнія гады праводзіліся работы па рэстаўрацыі архітэктурных помнікаў горада. Мэтай рэстаўратараў з’яўлялася аднаўленне першапачатковага аблічча старадаўніх твораў дойлідства і скульптуры. Велізарнае культурнае значэнне для сталіцы мела рэстаўрацыя збудаванняў на Старой плошчы Гаваны.
Вядучай вышэйшай навучальнай установай горада з’яўляецца Гаванскі ўніверсітэт. З 1962 г. у Гаване працуе Акадэмія навук Кубы, навукова-даследчыя работы фінансуюцца дзяржавай.
Гавана на ўвесь свет знакамітая сваімі шумнымі і шматлюднымі святамі, фестывалямі і кірмашамі, у лютым у горадзе праходзяць маляўнічы карнавал і Міжнародны фестываль Джаза. У снежні ў сталіцы праходзіць штогадовы Фестываль лацінаамерыканскага кіно, а 1 студзеня Гавана адзначае нацыянальнае свята — Дзень Рэвалюцыі, які суправаджаецца святочнымі мерапрыемствамі, выступамі музыкантаў і танцораў.
Горад мае 2 аэрапорты — Міжнародны аэрапорт Хасэ Марці, які з’яўляецца галоўнымі паветранымі варотамі Кубы і Аэрапорт Плая Баракоа, які выкарыстоўваецца толькі для ўнутраных рэйсаў.
Рыцар-бакалаўр
Бакалаўр (у сярэднія стагоддзі) — рыцар, які не меў права на ўласны сцяг (banner) і ўласны атрад рыцараў (у адрозненне ад банерэта). Назва бакалаўр не з'яўлялася тытулам, бо рыцары ставяцца да нетытулаванаму дваранству. Пазней, з з'яўленнем ордэнаў у Брытаніі, стала азначаць рыцара, які не ўваходзіць у які-небудзь ордэн. У цяперашні час рыцар-бакалаўр азначае самую ніжэйшую прыступку брытанскага асабістага дваранства, звязаную з правам на тытул сэр (Sir).
Парламенцкія выбары ў Сірыі (2020)
Парламенцкія выбары ў Сірыі для абрання членаў Народнага савета Сірыі адбыліся 19 ліпеня 2020 года, хоць павінны былі прайсці яшчэ 13 красавіка 2020 года. Аднак 14 сакавіка яны былі перанесены на 20 мая з-за сусветнай пандэміі караравіруснай інфекцыі COVID-19. 7 мая было вырашана адкласці выбары на яшчэ больш позні тэрмін да 19 ліпеня.
Абвяшчэнне вынікаў было адкладзена, так як давялося паўторна правесці пералік у 5 з больш чым 7000 выбарчых акругаў. Галасаванне прайшло на 70% тэрыторыі Сірыі, дзе захоўваўся кантроль урадавых сіл.
Яўка выбаршчыкаў па ўсёй краіне склала 6 224 687 грамадзян, то ёсць 33,17%. Зніжэнне яўкі выбаршчыкаў сірыйскі ўрад звязаў з пандэміяй COVID-19 у Сірыі. Назіральнікі пагадзіліся з тым, што смяротная пандэмія значна паўплывала на яўку выбаршчыкаў, але дадалі, што гэтаму таксама паспрыялі тэракты ў дзень выбараў, беднасць ў ваенны час і няўпэўненасць ў здольнасці парламента пакласці канец крызысу, які ахапіў Сірыю з пачатку грамадзянскай вайны ў краіне.
Праўрадавы блок партый «Нацыянальны прагрэсіўны фронт» і яго саюзнікі атрымалі 177 месцаў з 250.
Сітнік чорны
Сітнік чорны (Juncus atratus) — від кветкавых раслін роду сямейства.
Батанічнае апісанне
Шматгадовая травяністая расліна.
Джэсіка Пегула
Джэсіка «Джэсі» Пегула (Jessica Pegula; ) — амерыканская тэнісістка; фіналістка аднаго турніру Вялікага шлема ў парным разрадзе (Адкрыты чэмпіянат Францыі-2022); пераможца дзесяці турніраў WTA (з іх тры ў адзіночным разрадзе); пераможца United Cup 2023 у складзе зборнай ЗША.
Агульная інфармацыя
Джэсіка — адна з пяці дзяцей вядомых бізнесменаў (нар. 1951) і  (нар. 1969) Пегула. Братоў Джэсікі клічуць Майкл і Мэцью, а сясцёр — Лора і Келі. Тэры — буйны амерыканскі бізнесмен, што валодае кампаніяй па здабычы нафты і газу ў штаце Заходняя Віргінія, а таксама рознымі актывамі ў амерыканскім спорце, у тым ліку клубам НХЛ «Бафала Сейбрз» і клубам НФЛ «Бафала Білс». Яго маёмасць ацэньваецца ў некалькі мільярдаў долараў.
Джэсіка ў тэнісе з 7 гадоў. Мянушка — Джэй-Пі (JP). Улюбёнае пакрыццё — хард. Тэнісны кумір у дзяцінстве — Марціна Хінгіс.
Кветкава-дэкаратыўныя расліны
Кветкава-дэкаратыўныя расліны — зборная група культурных і дзікарослых, пераважна травяністых раслін, якія выкарыстоўваюцца ў кветкаводстве для азелянення, упрыгожвання інтэр’ера памяшканняў і будынкаў, ідуць на зрэзку. Вырошчваюцца ў адкрытым і закрытым грунтах.
Кветкава-дэкаратыўныя расліны адкрытага грунту падзяляюць на адна-, двух- і шматгадовыя. Іх выкарыстоўваюць для букетаў і афармлення клумбаў, рабатак, міксбордараў, партэраў (напрыклад, аднагадовыя агератум, аксамітка, астра, ільвіны зеў, цынія; двухгадовыя званочак, наперстаўка, незабудка, фіялка; шматгадовыя гіяцынт, касач, ландыш, півоня, прымула, нарцыс, цюльпан, вяргіня, канна, шпажнік), павойныя і лазячыя расліны на ўпрыгожванне сцен будынкаў, агароджаў, балконаў, тэрас (напрыклад, аднагадовыя пахучы гарошак, іпамея, настурка; шматгадовыя клематыс, плюшч, капрыфоль).
Кветкава-дэкаратыўныя расліны закрытага грунту пераважна субтрапічныя і трапічныя. Сярод іх вылучаюць сезоннаквітучыя (вазонныя пеларгонія, цыкламен; грунтавыя гваздзік рэмантантны, ружа), выганачныя (гіяцынт, нарцыс, цюльпан), вечназялёныя (травяністыя — аспідыстра, спаржа, папараць; павойныя і ампельныя — плюшч, традэсканцыя; сукуленты — агава, алоэ, кактусы, эйфорбія; дрэвы і кусты — азалія, пальма, цытрусавыя).
Самалі (Маладзечанскі раён)
Самалі́ (, Самали) — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Мясоцкага сельсавета.
Да 3 жніўня 1954 года вёска ўваходзіла ў склад Рэдзькавіцкага сельсавета Ільянскага раёна, пасля ў складзе Вялікасельскага сельсавета Маладзечанскага раёна.
Сасновы Бор (Маладзечанскі раён)
Сасно́вы Бор (, Сосновый Бор) — пасёлак у Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Мясоцкага сельсавета.
Знаходзіцца за 2 км на поўнач ад горада Маладзечна, 74 км ад Мінска. 219 гаспадарак, 615 жыхароў (2012).
Пасёлак узнік у 1970-я гады, 12 лістапада 1974 года атрымаў назву Сасновы Бор.
Charlie Hebdo
Charlie Hebdo (вымаўляецца: [ʃaʁli ɛbdo], Шарлі-Эбдо) — французскі сатырычны штотыднёвік, выходзіць па серадах. Публікуе карыкатуры, рэпартажы, дыскусіі і анекдоты, якія часта маюць непачцівы і нон-канфармісцкі тон. Займаючы левыя і свецкія пазіцыі, высмейвае палітыкаў, ультраправых і разнастайныя цэрквы. Штотыднёвік з’явіўся ў 1969 годзе і выходзіў па 1981 год, затым перастаў выпускацца, але быў адроджаны ў 1992. З 1960 года выдаваўся яго папярэднік, штомесячны часопіс «Хара-Кіры».
Часопіс некалькі разоў публікаваў карыкатуры на іслам і асабіста прарока Мухамеда. Апошняй такой публікацыяй, у верасні 2012 года, стаў водгук на аматарскі фільм «Нявіннасць мусульман» і беспарадкі у арабскіх краінах з амерыканскай прысутнасцю, якія рушылі за ім.
1 сакавіка 2006 года часопіс апублікаваў «Маніфест дванаццаці» (Manifeste des douze) супраць новага таталітарызму — ісламізму, новай сусветнай пагрозы для дэмакратыі пасля фашызму, нацызму і сталінізму.
Напад 7 студзеня 2015 года
7 студзеня 2015 года падчас узброенага нападу на офіс рэдакцыі ў Парыжы былі забіты 12 чалавек. Двое нападнікаў зрабілі каля трыццаці выстралаў з аўтаматычнай зброі.
Эльза Зубковіч
Эльза Зубковіч (дзявочае Пілеман, 1895, Мінск — 1983) — піяністка, педагог.
Біяграфія
Нарадзілася ў Мінску ў сям’і медыка. Бацька цікавіўся музыкай, з 1880 года ўзначальваў Мінскі гарадскі аркестр. У 1914 годзе скончыла Мінскую музычную школу, навучанню ў кансерваторыі перашкодзіў пачатак Першай сусветнай вайны. Засталася працаваць у мінскім шпіталі, дзе бацька займаў пасаду галоўнага лекара. Пазнаёміўшыся з прафесарам Варшаўскай кансерваторыі Георгіем Жураўлёвым, прыватна за чатыры гады прайшла з ім поўны курс кансерваторыі для фартэпіяна, адначасна беручы ўдзел у канцэртах. Працягвала канцэртную дзейнасць і ў 1920 годзе, пад польскай акупацыяй.
Адзін з арганізатараў, польскі лекар Урштэйн, параіў ехаць навучацца ў Берлін да вядучага прафесара-тэарэтыка тамтэйшай кансерваторыі кампазітара. З дапамогаю др. Урштэйна Эльза дамаглася ад польскіх уладаў дазволу на выезд і ў тым самым 1920 годзе прыехала ў Берлін, захапіўшы з сабою ўласныя фартэпіянныя творы. Была прынятая ў клас Юона з прызначэннем стыпендыі.
Але ў той час у Мінск вярнуліся бальшавікі, памёр бацька, і трэба было ехаць да маці. Па рэкамендацыі прафесара Юона Эльза датэрмінова сдала іспыты ў Штутгарцкай кансерваторыі (у Берлінскай не існавала экстэрнаў) і ў 1922 г. з дыпломам піяністкі вярнулася ў Мінск, дзе працавала ў музычнай школе, а пасля ў тэхнікуме і кансерваторыі. Выйшла замуж, нарадзіліся дзве дачкі.
Пасля Вялікай Айчыннай вайны апынулася з сям’ёй у Германіі, пахавала мужа, а адтуль эмігравала ў ЗША, дзе працягвала педагагічную дзейнасць.
Памерла Эльза Зубковіч у Нью-Ёрку.
Творчасць
У 1972 г. выйшаў зборнік рамансаў «Осенние падают листья», напісаны на вершы эміграцыйнай рускамоўнай паэтэсы. У 1972 годзе выйшаў новы зборнік рамансаў «Край мой васільковы» — на вершы Я. Коласа, А. Гаруна, М. Кавыля, Н. Арсенневай. Ёй Арсеннева прысвяціла верш «Толькі гэткім, як Ты…».
Лота Шэлін
Шарлота Ева (Лота) Шэлін (Charlotta Eva «Lotta» Schelin; нар., Худынгэ, Стакгольм) — шведская футбалістка, нападаючая.
Селівонаўка (Маладзечанскі раён)
Селіво́наўка (, Селивоновка) — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Мясоцкага сельсавета.
Лота Шэлін
Былы галоўны трэнер жаночай зборнай Даніі Пітэр Бондэ параўнаў Шэліну з вядомым суайчыннікам Златанам Ібрагімавічам з-за роста, хуткасці і тэхнікі.
Клубная
У 2001 годзе ва ўзросце 17 гадоў Лота Шэлін дэбютавала ў чэмпіянаце Швецыі сярод жанчын за клуб «Гётэборг». За «Гётэборг» яна правяла больш старэйшых матчаў. Получив серёзную траўму ў жніўні 2002 года, Шэлін змог аднавіцца толькі ў чэрвені наступнага 2003 года. У 2004 годзе Лота Шэлін была названа «прарывам года», забіўшы 14 мячоў у 15 сустрэчах за «Гётэбарг».
У 2008 годзе Лота перайшла ў футбольны клуб «Ліён», выступаючы ў чэмпіянаце Францыі.
У зборнай
Шэлін дэбюціравала ў зборнай Швецыі 16 сакавіка 2004 года ў матчы супраць зборнай Францыі ў рамках Клуба Алгарвэ.
Па выніках чэмпіянату Еўропы 2013 года атрымала «Залатую буцу», як лепшы бамбардзір першынства.
У 2016 годзе Лота стала сярэбраным прызёрам летніх Алімпійскіх гульняў у Рыа-дэ-Жанейра: у футбольным турніры зборная Швецыя выступіла ў фінале Германіі, дзякуючы гэтаму выйшла ў шэраг зборных ЗША і Бразіліі ў чвэрцьфінале і паўфінале адпаведна.
Царква ў гонар Казанскага абраза Маці Божай (Кунцаўшчына)
Царква ў гонар Казанскага абраза Маці Божай — праваслаўны храм у вёсцы Кунцаўшчыне Клецкага раёна Мінскай вобласці.
Архітэктура
Помнік народнага дойлідства. Вырашана прамавугольнымі ў плане зрубамі прытвора, малітоўнай залы, апсіды з бакавой рызніцай. Трохвугольны франтон двухсхільнага даху над прытворам завершаны пяціграннай шатровай званічкай з макаўкай. Шатровы дах над малітоўнай залай і вальмавы над апсідай таксама вянчаюць макаўкі. Уваход адзначаны двухслуповым ганкам пад двухсхільным пакрыццём. Вертыкальна ашаляваныя фасады прарэзаны высока ўзнятымі прамавугольнымі аконнымі праёмамі.
Побач, з боку храма, адасоблена пастаўлена драўляная чатырохгранная шатровая званіца.
Свята-Дабравешчанская царква (Кунаса)
Свята-Дабравешчанская царква — праваслаўны храм у вёсцы Кунаса Нясвіжскага раёна Мінскай вобласці.
Гісторыя
У цэнтры вёскі. Пабудавана ў канцы XIX стагоддзя з дрэва. Папярэдні драўляны храм у 1851 годзе быў адрамантаваны за кошт князя Радзівіла, але 13 верасня 1877 года быў знішчаны пажарам.
Архітэктура
Помнік народнага дойлідства з рысамі рэтраспектыўна-рускага стылю. Адносіцца да тыпу крыжова-купальных храмаў. Да цэнтральнага кубападобнага аб’ёму далучаны прамавугольныя ў плане прытвор, бакавыя прыдзелы і пяцігранная апсіда з бакавымі рызніцамі. Над сяродкрыжжам узведзены васьмігранны светлавы барабан, завершаны шатром і 5 макаўкамі. Макаўкай завершана двухсхільнае пакрыццё двухслуповага ганка. Гарызантальна ашаляваныя сцены па вуглах аздоблены разнымі пілястрамі, прарэзаны аконнымі праёмамі ў разных ліштвах.
Інтэр’ер
У інтэр’еры апсіда вылучана драўляным іканастасам.
Перапіс насельніцтва Славакіі (1940)
Перапіс насельніцтва Славакіі 1940 года — першы перапіс у незалежнай Славакіі. Праходзіў уночы 14-15 снежня.
Вынікі перапісу
Вынікі перапісу 1940 г. адносяцца толькі да грамадзянаў і адлюстроўваюць сытуацыю да дадатковага перапісу ў студзені 1941 г.
Колькасць насельніцтва
Статыстычныя справаздачы за сакавік 1941 года, выдадзеныя Дзяржаўнай статыстычнай управай, паведамляюць, што на 15 снежня 1940 года на тэрыторыі Славацкай Рэспублікі знаходзіліся 2 653 564 чалавекі. Потым гэтыя звесткі былі перанятыя і апублікаваныя ў пэрыядычным друку. Насамрэч, аднак, гэта былі толькі папярэднія дадзеныя, бо ў іхнім складзе не была інфармацыя, атрыманая дадатковым перапісам насельніцтва ў студзені. У «Лексіконе населеных пунктаў Славацкае Рэспублікі» (Lexikón obcí Slovenskej republiky), выдадзеным Дзяржаўным статыстычным упраўленнем у 1942 г., гаворыцца, што на момант перапісу насельніцтва ў Славакіі знаходзіліся 2 655 053 чалавекі. Аднак гэты лік таксама паходзіць з папярэдніх дадзеных. У больш дэталёвым даследаванні Цішляр таксама ўказаў на некаторыя разыходжанні ў сумах у выпадку з некаторымі раёнамі (Трэнчын, Нова-Баня і Златэ Мораўцэ). Паводле ягоных разлікаў, правільная сума павінная складаць 2 655 628 чалавек, адпаведна, паводле архіўных даследаванняў, 2 655 627 чалавек. У 1944 годзе Антон Штэфанак у працы «Slovenská vlastiveda III». працуе з дадзенымі 2 655 953 чалавекі. Дзяржаўнан ўпраўленне планавання і статыстыкі (Štátny plánovací a štatistický úrad) прадстаўляе рэзюмэ колькасці насельніцтва Славакіі — 2 655 596 чалавек. Паводле звестак, апублікаваных у Статыстычным лексіконе 1947 года, станам на 15 снежня 1940 — 31 снежня 1941 гг. павінна было быць 3 538 709 чалавек на ўсёй тэрыторыі Славакіі.
Генеральны штаб Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь
Генера́льны штаб Узбро́еных Сіл Рэспу́блікі Белару́сь — цэнтральны орган ваеннага кіравання, які ажыццяўляе аператыўнае кіраванне Узброенымі Сіламі, арганізуе ўзаемадзеянне і каардынуе дзейнасць Узброеных Сіл, іншых войск, органаў дзяржаўнай бяспекі, вайсковых фарміраванняў, створанных ў адпаведнасці з заканадаўствам Рэспублікі Беларусь па выкананні задач у галіне абароны краіны.
Марыя Сакары
Мары́я Сáкары (Μαρια Σακκαρη; ) — грэчаская тэнісістка; паўфіналістка двух турніраў Вялікага шлема ў адзіночным разрадзе (Адкрыты чэмпіянат Францыі, Адкрыты чэмпіянат ЗША-2021); пераможца аднаго турніру WTA ў адзіночным разрадзе; першая ў гісторыі грэчаская тэнісістка, якая ўвайшла ў топ-10 жаночага адзіночнага рэйтынгу і дайшла да чвэрцьфіналу і паўфіналу турніру Вялікага шлема ў адзіночным разрадзе.
Агульная інфармацыя
Марыя — патомная тэнісістка: яе маці — Ангелікі Канелопулу — у 1987 годзе ўваходзіла ў топ-50 адзіночнага рэйтынгу WTA і выступала за зборную Грэцыі ў Кубку Федэрацыі.
Улюбёнае пакрыццё Сакары — грунт. Грачанка трэнуецца ў Тэніснай акадэміі Альберта Портаса і Хермана Пуэнтэса-Альканіса ў Барселоне (Іспанія).
Вашынгтон
Вашынгто́н (Washington, D.C.) — горад, сталіца Злучаных Штатаў Амерыкі. Афіцыйная назва — акру́га Калу́мбія, з’яўляецца самастойнай тэрыторыяй, якая не ўваходзіць ні ў адзін са штатаў. Горад быў заснаваны ў 1791 годзе і названы ў гонар Джорджа Вашынгтона, першага амерыканскага прэзідэнта. З 1871 года Вашынгтон разам з Джорджтаўнам і шэрагам іншых абласцей аб’яднаны ў федэральную акругу Калумбія (District of Columbia, скарочана D.C.), межы якой супадаюць з горадам, таму амерыканцы, каб не блытаць горад з аднайменным штатам на паўночным захадзе краіны, у гутарковай мове звычайна завуць горад «Дзі-Сі» ці «Вашынгтон Дзі-Сі».
Горад размешчаны на паўночным беразе ракі Патомак, мяжуе са штатам Вірджынія на паўднёвым захадзе і штатам Мэрыленд з усіх іншых бакоў. Насельніцтва горада з-за прыезду жыхароў прыгараднай зоны падчас працоўнага тыдня павялічваецца да аднаго мільёна. Насельніцтва, часткай якой з’яўляецца горад, складае 5,4 млн чалавек; па гэтым паказчыку агламерацыя займае восьмае месца ў краіне.
У Вашынгтоне знаходзяцца галоўныя прадстаўніцтвы ўсіх трох галін федэральнай улады, уключаючы рэзідэнцыю Прэзідэнта ЗША ў Белым доме, а таксама мноства помнікаў і музеяў агульнанацыянальнага значэння. У горадзе размяшчаюцца штаб-кватэры Сусветнага банка, Міжнароднага валютнага фонду, Арганізацыі амерыканскіх дзяржаў, Міжамерыканскага банка развіцця,.
Вашынгтонам кіруе муніцыпальны савет з 13 чалавек на чале з мэрам. Аднак Кангрэс ЗША мае вярхоўную ўладу над горадам і можа адмяняць законы, прынятыя саветам. Таму жыхары горада маюць менш правоў у самакіраванні, чым жыхары штатаў. У акругі ёсць дэлегат у Палаце прадстаўнікоў амерыканскага Кангрэса, які не мае права голасу, але няма сваіх прадстаўнікоў у Сенаце. Да ратыфікацыі дваццаць трэцяй папраўкі да Канстытуцыі ЗША ў 1961 годзе жыхары акругі таксама не мелі права голасу на.
Ранняя эпоха
Паводле даных археалогіі, каля сучаснай ракі Анакостыі, сама меней, ужо 4000 гадоў назад жылі карэнныя амерыканцы. Еўрапейцы даследавалі гэту тэрыторыю з пачатку XVII стагоддзя, адным з першых быў капітан Джон Сміт. На месцы сучаснага горада Вашынгтон размяшчалася некалькі паселішчаў і вёсак.
Першымі каланіяльнымі землеўладальнікамі на тэрыторыі сучаснай акругі Калумбія былі Джордж Томпсан і Томас Джэрард, якія ў 1662 годзе атрымалі ў дарунак зямлі вакол Капіталійскага ўзгорка і шэраг іншых тэрыторый уніз да ракі Патомак. Томпсан прадаў свае землі ля Капіталійскага ўзгорка ў 1670 годзе Томасу Нотлі; пасля яны перайшлі да Дэніэла Кэрала. У 1697 годзе ўлады Мэрыленда пабудавалі форт, адціснуўшы карэнных амерыканцаў на захад.
Планаванне і будаўніцтва горада ў канцы XVIII стагоддзя
Пачынаючы са склікання Першага Кантынентальнага кангрэса і пасля абвяшчэння незалежнасці Другім Кантынентальным кангрэсам, сталіца новай дзяржавы размяшчалася ў Філадэльфіі. У сілу розных прычын, на працягу некалькіх першых гадоў існавання ЗША, статус галоўнага горада дзяржавы перыядычна пераходзіў да розных гарадоў, але затым кожны раз вяртаўся Філадэльфіі. Апошні часавы прамежак, калі Філадэльфія мела статус амерыканскай сталіцы, прыйшоўся на 1778—1783 гады. У чэрвені 1783 года натоўп раз’юшаных салдатаў сабралася пад сценамі Індэпендэнс-хол і запатрабавала выплату даравання за службу ў перыяд вайны за незалежнасць. Удзельнікі Кангрэса, у сваю чаргу, высунулі патрабаванні Джону Дзікінсану, каб той забяспечыў бяспечную працу нацыянальнага парламента і сабраў апалчэнне для яго абароны, аднак Дзікінсан адмовіўся ачысціць горад ад пратэстуючых. Гэта падзея атрымала назву «», у выніку якога 21 чэрвеня Кангрэс быў вымушаны «бегчы» ў Прынстан, штат Нью-Джэрсі.
Адмова Дзікінсана абараніць нацыянальны ўрад стаў прадметам абмеркавання на Філадэльфійскім канвенце ў 1787 годзе, на якім была прынята Канстытуцыя ЗША. Раздзел 8 артыкула 1 дае Кангрэсу ўладу: ажыццяўляць ва ўсіх выпадках выключныя заканадаўчыя паўнамоцтвы ў стаўленні да акругі (не больш квадрата з бокам дзесяць міль), якая, быўшы саступленай асобнымі штатамі і прыняты Кангрэсам, стане месцам знаходжання ўрада Злучаных Штатаў; ажыццяўляць падобную ўладу ў стаўленні да ўсіх земляў, набытых са згоды заканадаўчага сходу штата, у якім гэтыя землі знаходзяцца, для ўзвядзення фортаў, пабудовы складоў, арсеналаў, верфяў і іншых патрэбных збудаванняў;
Джэймс Мэдысан 23 студзеня 1788 года ў артыкуле № 43 «Федэраліста» таксама падкрэсліў, што нацыянальная сталіца павінна быць незалежная ад штатаў для яе абслугоўвання і бяспекі. Канстытуцыя, аднак, не вызначае месцазнаходжанне новай сталіцы. Штаты Мэрыленд, Нью-Джэрсі, Нью-Ёрк і Вірджынія прапанавалі свае тэрыторыі для новага горада. Паўночныя штаты аддавалі перавагу, каб сталіца знаходзілася ў якім-небудзь з іх буйных гарадоў, паўднёвыя штаты, наадварот, жадалі, каб новая сталіца размяшчалася на іх тэрыторыі. Пазней паводле, падпісанаму Джэймсам Мэдысанам, Аляксандрам Гамільтанам і Томасам Джэферсанам, новая сталіца павінна была размяшчацца на рацэ Патомак, на мяжы паміж Вірджыніяй і Мэрылендам. Гамільтан прапанаваў, каб новы федэральны ўрад узяў на сябе даўгі, накопленыя штатамі падчас вайны за незалежнасць. Аднак да 1790 годзе «паўднёўцы» ў значнай ступені пакрылі свае замежныя даўгі. Прапанова Гамільтана патрабавала, каб паўднёвыя штаты выплацілі частку доўгу паўночных штатаў, наўзамен гэтага новая сталіца будзе пабудавана на іх тэрыторыі. Джэферсан і Мэдысан падтрымалі гэту прапанову і забяспечылі размяшчэнне сталіцы ў паўднёвых штатах.
Закон пра месцазнаходжанне ад 16 ліпеня 1790 года прадугледжваў знаходжанне амерыканскай сталіцы ў той вобласці, якую абярэ прэзідэнт Вашынгтон. Пачатковая форма федэральнай акругі была квадратнай з бокам 10 міль, і Вашынгтон жадаў уключыць у сталіцу Александрыю. Кангрэс у 1791 годзе выправіў закон для ўключэння Александрыі ў федэральную акругу. У адпаведнасці з гэтым жа законам, прэзідэнт Вашынгтон прызначыў трох спецыяльных упаўнаважаных (Томаса Джонсана, Дэніэла Кэрала і Дэвіда Сцюарта) у 1791 годзе, каб кантраляваць планаванне, дызайн і набыццё ўласнасці ў федэральнай акрузе і сталіцы. 9 верасня 1791 года яны пагадзіліся назваць горад у гонар Джорджа Вашынгтона, а раён назвалі тэрыторыяй Калумбіі (у гонар сімвала, які ўвасабляе Злучаныя Штаты). У 1791—1792 гадах архітэктар і яго памочнікі абыйшлі мяжу горада і паставілі  па перыметры. Шматлікія з гэтых камянёў стаяць там дагэтуль і з’яўляюцца цяпер нацыянальнымі помнікамі. Такім чынам, новы горад сталі будаваць на паўночным беразе ракі Патомак, на ўсход ад Джорджтаўна.
XIX стагоддзе
17 лістапада 1800 года ў горадзе адбылася першая сесія Кангрэса.
Паводле пад выключным кантролем Кангрэса была сфарміравана акруга Калумбія, у якую ўваходзілі Вашынгтон, Джорджтаўн і Александрыя. Затым гэта тэрыторыя была падзелена на дзве акругі: Вашынгтон (на поўнач і ўсход ад Патомака) і Александрыя (на поўдзень і захад ад ракі). Пасля прыняцця гэтага закона грамадзяне Вашынгтона ўжо не лічыліся жыхарамі Мэрыленда і Вірджыніі.
24—25 жніўня 1814 года падчас англа-амерыканскай вайны англічане пад камандаваннем адмірала Джорджа Кокберна. Будынкі Капітолія, і Белы дом згарэлі. Большасць урадавых будынкаў было адноўлена, але Капітолій, які тым часам яшчэ будаваўся, не быў скончаны ў сучасным выглядзе да 1868 года.
У 1830—40-х гадах у паўднёвай акрузе Александрыя пачаўся эканамічны спад. Прычынай спаду сталі дзеянні мясцовых абаліцыяністаў, якія дамагаліся адмены рабства, у той час як рабагандаль быў асновай эканомікі акругі. У 1840 годзе жыхары Александрыі падалі прашэнне ў Кангрэс, каб іх землі ўключылі зноў у склад штата Вірджынія. 9 ліпеня 1846 Кангрэс задаволіў гэту просьбу. .
Паводле рабагандаль (але не рабства) у горадзе забараняўся. Да 1860 годзе негрыцянскае насельніцтва горада прыблізна на 80 % складалася са свабодных чарнаскурых жыхароў. Грамадзянская вайна ў 1861 годзе прывяла да росту насельніцтва, галоўным чынам, з-за прытоку вызваленых рабоў. У 1862 годзе прэзідэнт Аўраам Лінкальн падпісаў акт, які канчаткова зацвердзіў адмену рабства ў сталіцы, вызваліўшы пры гэтым прыблізна 3100 чалавек. Да 1870 годзе насельніцтва горада вырасла амаль да 132 000 чалавек. Нягледзячы на рост горада, у Вашынгтоне ўсё яшчэ былі небрукаваныя вуліцы, і пасля дажджу з-за моцнага бруду па іх немагчыма было праехаць; сітуацыя была настолькі дрэнная, што нават некаторыя члены Кангрэса з-за яе прапанавалі перанесці сталіцу ў іншае месца.
Паводле закона 1871 года Кангрэс стварыў урад для кіравання ўсёй тэрыторыяй акругі, пры гэтым аб’яднаўшы непасрэдна сам горад Вашынгтон, Джорджтаўн і акруга Вашынгтон у адзіны муніцыпалітэт, афіцыйна названы акругай Калумбіі. Нават пры тым, што горад Вашынгтон з юрыдычнага пункта гледжання спыніў існаванне пасля 1871 года, імя працягвае выкарыстоўвацца для абазначэння ўсёй акругі. Па гэтым жа закону Кангрэс прызначыў камісію па мадэрнізацыі горада. У 1873 годзе прэзідэнт Грант прызначыў губернатарам ; ужо ў гэтым жа годзе Шэпард выдаткаваў 20 млн $ (у пераліку на 2007 год гэта сума склала б 357 млн $ ) на грамадскія працы, якія мадэрнізавалі Вашынгтон, але разарылі гарадскі бюджэт. У 1874 годзе Кангрэс зняў з пасады Шэпарда, і новыя спробы ўладкавання горада не прадпрымаліся аж да 1901 года.
XX стагоддзе
Колькасць жыхароў горада заставалася адносна стабільнай да Вялікай дэпрэсіі 1930-х гадоў, калі заканадаўства Новага курсу прэзідэнта Франкліна Рузвельта павялічыў колькасць дзяржаўных служачых у Вашынгтоне. Другая сусветная вайна актывізавала дзейнасць урада, дадаткова павялічыўшы колькасць служачых у сталіцы ; да 1950 года горад дасягнуў піка насельніцтва — 802 178 жыхароў. У 1961 годзе была прынята дваццаць трэцяя папраўка да Канстытуцыі ЗША, якая падавала Вашынгтону тры галасы ў калегіі выбаршчыкаў для выбараў прэзідэнта і віцэ-прэзідэнта, але ўсё яшчэ не падавала магчымасці абіраць кангрэсменаў.
У 1973 годзе Кангрэс прыняў закон пра самакіраванне акругі Калумбія, які прадугледжваў кіраванне горадам муніцыпальным саветам на чале з выбраным мэрам. У 1975 годзе Уолтэр Вашынгтон стаў першым выбраным і адначасова першым чарнаскурым мэрам сталіцы Злучаных Штатаў. Аднак на працягу 1980-х і 1990-х гадоў гарадскі савет былі раскрытыкаваны за няўмелае кіраўніцтва і расходванне бюджэту. У 1995 годзе Кангрэс стварыў Савет па фінансавым кантролі акругі Калумбіі для назірання за ўсімі муніцыпальнымі расходамі. Горад аднаўляў свой фінансавы стан да 2001 года, калі дзейнасць Савета па кантролі была прыпынена.
XXI стагоддзе
11 верасня 2001 года ў суседнім з Вашынгтонам Арлінгтоне адбыўся тэрарыстычны акт: самалёт кампаніі American Airlines урэзаўся ў левае вонкавае крыло Пентагона. Па афіцыйнай версіі ўрада, група арабскіх тэрарыстаў-смяротнікаў захапіла грамадзянскі самалёт і накіравала яго ў будынак міністэрства абароны; у выніку загінула 189 чалавек (уключаючы пяцярых тэрарыстаў, 59 чалавек на борце самалёта і 125 чалавек, якія працавалі ў Пентагоне). Пасля тэракту пачалося будаўніцтва мемарыяла, прысвечанага ахвярам; ён быў адкрыты 11 верасня 2008 года ў сямігадовыя ўгодкі трагедыі.
У жніўні 2010 года быў выбраны новы кіраўнік горада —, які ўступіў на пасаду ў студзені 2011 года.
Геаграфія
Вашынгтон знаходзіцца на паўночным усходзе ЗША, прыкладна ў 53 кіламетрах ад берага Атлантычнага акіяна. Плошча горада складае 177 км², з іх 159 км² прыпадае на сушу, а 18 км² — вада. Горад на сушы знаходзіцца на тэрыторыі штата Мэрыленд, ён акружаны ім паўсюль, акрамя паўднёвага захаду. Горад стаіць на трох рэках: Патомаке і яго прытоках Анакостыі і. Іншы прыток,, які калісьці праходзіў праз Нацыянальную алею, у 1870-х гадах цалкам быў пушчаны пад горадам. Паралельна Патомаку ў межах горада праходзіць, які ўпадае ў Анакостыю.
У межах горада размешчаны некалькі астравоў. На Патомаке знаходзяцца, , і некалькі іншых дробных астравоў. Найбуйнейшы востраў на Анакостыі —.
Прыблізна 20 % плошчы Вашынгтона складаюць паркавыя насаджэнні. Амерыканская служба нацыянальных паркаў кіруе большай часткай прыроднага асяроддзя ў горадзе, уключаючы такія паркі як Нацыянальная алея, «», парк на востраве Тэадора Рузвельта, «Сады Канстытуцыі» і іншыя. Адзінай вобласцю прыроднага асяроддзя пасялення, якой не кіруе служба нацыянальных паркаў, з’яўляецца, якім кіруе амерыканскае міністэрства сельскай гаспадаркі.
Клімат
Вашынгтон размешчаны ў вільготнай субтрапічнай кліматычнай зоне. Яго клімат тыповы для амерыканскіх абласцей Цэнтральнай Атлантыкі, аддаленых ад буйных вадаёмаў. Вясна і восень цёплыя, у той час як зіма халаднаватая, са штогадовым снегападам, якія складаюць у сярэднім 37 см. Сярэдняя зімовая тэмпература складае 3,3 °C з сярэдзіны снежня да сярэдзіны лютага. Снежныя буры закранаюць Вашынгтон у сярэднім раз у кожныя чатыры — шэсць гадоў. Найдужэйшыя штормы завуць «нордыстар», якія нясуць, як правіла, моцны вецер, праліўныя дажджы ці перыядычны снег. Гэтыя штормы часта закранаюць вялікія раёны ўсходняга ўзбярэжжа Амерыкі.
Улетку горача і вільготна, у ліпені сярэдняя тэмпература 26,2 °C і сярэднясутачная адносная вільготнасць прыблізна 66 %. Сукупнасць высокай тэмпературы і вільготнасці ўлетку прыносіць вельмі частыя навальніцы, некаторыя з іх часам прыводзяць да ўзнікнення тарнада.
Самая высокая зарэгістраваная тэмпература была 6 жніўня 1918 года і 20 ліпеня 1930 года  — +41 °C, у той час як самая нізкая тэмпература склала −26 °C — яна была зарэгістравана 11 лютага 1899 года падчас.
Федэральныя органы ўлады
У Вашынгтоне знаходзяцца ўсе органы федэральнай улады ЗША: рэзідэнцыя прэзідэнта ЗША знаходзіцца ў Белым доме, Кангрэс засядае ў Капітоліі, а Вярхоўны суд — у будынку Вярхоўнага суда. Таксама тут знаходзяцца ўсе органы выканаўчай улады Федэральнага ўрада ЗША — выканаўчыя дэпартаменты, акрамя Міністэрства абароны ЗША, якое размяшчаецца ў Пентагоне ў суседняй акрузе, і федэральныя агенцтвы ЗША, якія падпарадкоўваюцца непасрэдна дэпартаментам (выканаўчая ўлада) ці Кангрэсу (заканадаўчая ўлада).
Вашынгтонцы, у параўнанні з астатнімі амерыканцамі, пазбаўлены шэрагу палітычных правоў: у іх няма выбарнага прадстаўніцтва ў Кангрэсе. У Палаце прадстаўнікоў ад Вашынгтона з 1991 года дэлегатам з’яўляецца ; у яе няма права голасу, але яна можа прысутнічаць у камітэтах і браць удзел у дэбатах. У Сенаце прадстаўнікоў ад горада няма. Аднак, у адрозненне ад жыхароў іншых амерыканскіх тэрыторый, такіх як Пуэрта-Рыка ці Гуам, у якіх таксама ёсць дэлегаты, якія не маюць права голасу, грамадзяне акругі Калумбія плацяць усе амерыканскія федэральныя падаткі. Апытанне 2005 года паказала, што 78 % амерыканцаў не ведаюць, што ў жыхароў акругі Калумбіі менш прадстаўнікоў у Кангрэсе, чым у любога з 50 штатаў. Розныя апытанні, якія праводзяцца ў ЗША, паказваюць, што 61—82 % амерыканцаў мяркуюць, што ў Вашынгтона павінны быць сенатары з правам голасу ў Кангрэсе. Аднак, нягледзячы на такую грамадскую думку, спробы падаць Вашынгтону права абіраць сенатараў былі няўдалыя.
Муніцыпальнае кіраванне
Паводле артыкула № 1 амерыканскай Канстытуцыі, Кангрэс мае вышэйшую ўладу над Вашынгтонам. У акругі Калумбіі не было абранага муніцыпальнага савета да прыняцця ў 1973 годзе. Гэты закон перадаў некаторыя паўнамоцтвы Кангрэса мясцоваму органу ўлады, якім кіруе выбраны мэр (у наш час гэта ) і гарадскому савету, куды ўваходзяць яшчэ 12 чалавек. Аднак Кангрэс пакідае за сабой права адмяняць законы, прынятыя муніцыпальным законам, і можа ўмешвацца ў кіраванне горада.
Савет фарміруецца выбарам аднаго чалавека ад кожнага з васьмі раёнаў, астатнія пяць (уключаючы мэра) выбіраюцца ад усяго горада ў цэлым. Мэр і савет прымаюць мясцовы бюджэт, які зацвярджаецца Кангрэсам. Таксама федэральны ўрад кіруе сістэмай судоў у Вашынгтоне.
Мясцовы орган улады, асабліва падчас знаходжання на пасадзе, часта крытыкавалі за няўмелае кіраўніцтва і растраты. Бары быў абраны мэрам у 1978 годзе і пасля двойчы пераабіраўся на чатырохгадовы тэрмін, правядучы, такім чынам, на чале горада 12 гадоў. У 1989 годзе газета The Washington Monthly назвала ўрад Бары «горшым муніцыпальным урадам Амерыкі». У 1991 годзе на пост мэра была абрана ; яна стала першай цемнаскурай жанчынай, на чале амерыканскай сталіцы.
Бары быў ізноў выбраны ў 1994 годзе, і да наступнага ж года горад стаў амаль неплацежаздольным. У 1998 годзе на выбарах перамог ; падчас яго працы на пасадзе мэра пачаўся росквіт Вашынгтона, бюджэт горада перастаў быць дэфіцытным. У 2006 годзе пасаду заняў, ён знаходзіўся ў руля кіравання сталіцай чатыры гады і ў жніўні 2010 года прайграў на выбарах цяперашняму мэру.
Афіцыйныя сімвалы
Сцяг Вашынгтона ўяўляе сабой дзве чырвоных палосы і тры чырвоных пяціканцовых зоркі на белым фоне. Ён быў зацверджаны ў 1938 годзе; да гэтага часу ў горада не было афіцыйнага сцяга, а замест яго выкарыстоўваліся іншыя неафіцыйныя сімвалы. У 2004 годзе Вексілалагічная асацыяцыя Паўночнай Амерыкі правяла сярод сваіх членаў галасаванне аб лепшым сцягу сярод 150 гарадоў ЗША. Сцяг Вашынгтона заняў першае месца.
Другім афіцыйным сімвалам горада з’яўляецца пячатка. Яна была прынята ў 1871 годзе. На пячатцы выяўлены Джордж Вашынгтон і багіня Феміда; на заднім фоне намалявана рака Патомак, Капітолій і віядук, на якім стаіць старадаўні паравоз. Унізе пячаткі напісаны дэвіз горада.
Насельніцтва
Насельніцтва горада заўсёды было нешматлікім у параўнанні з іншымі амерыканскімі мегаполісамі. У 1860 годзе, непасрэдна перад Грамадзянскай вайной, у Вашынгтоне пражывала прыблізна 75 000 жыхароў, нашмат менш, чым у іншых гарадах, такіх як Нью-Ёрк ці Філадэльфія. Пасля Грамадзянскай вайны насельніцтва горада павялічылася на 75 % і заставалася адносна стабільным да Вялікай дэпрэсіі 1930-х гадоў. Падчас Другой сусветнай вайны насельніцтва горада таксама павялічылася за кошт дзяржаўных служачых, занятых у федэральных органах. Да 1950-га года насельніцтва Вашынгтона дасягнула свайго максімуму ў 802 178 жыхароў. Аднак неўзабаве пасля гэтага горад пачаў страчваць жыхароў з-за пераезду ў прыгарады, паколькі пашыраная сетка дарог зрабіла даступным жыллё па-за горадам. Таксама грамадскія беспарадкі, якія адбыліся ў 1960-х гадах, і павелічэнне злачынстваў прывялі да таго, што горад да 1980 годзе страціў чвэрць свайго насельніцтва. Насельніцтва горада працягвала памяншацца да 1990-х гадоў, аднак з 2000 года ўпершыню азначыўся прырост жыхароў, а па выніках перапісу 2010 года за дзесяць гадоў прырост жыхароў склаў 5,2 %.
Колькасць афраамерыканцаў у Вашынгтоне дасягнула піка да 1970 годзе, з тых часоў, аднак, чорнае насельніцтва горада памяншаецца з-за адтоку ў прыгарады. У той жа час белае насельніцтва горада павялічваецца.
Перапіс 2000 года паказала, што прыблізна 33 000 жыхароў Вашынгтона належаць да «сексуальных меншасцей», гэта складае прыблізна 8,1 % сталага насельніцтва горада. Такую вялікую колькасць людзей можна растлумачыць ліберальным палітычным настроем Вашынгтона, у якім законапраект аб аднаполых шлюбы быў падпісаны мэрам у снежні 2009 года.
Паводле перапісу 2010 года насельніцтва Вашынгтона складае 601 657 жыхароў. За апошняе дзесяцігоддзе назіраецца прырост насельніцтва: паводле перапісу 2000 года колькасць жыхароў была роўная 572 059. Падчас працоўнага тыдня колькасць жыхароў павялічваецца да больш мільёна чалавек з-за прытоку людзей з наваколляў Вашынгтона. Вашынгтонская агламерацыя з прылеглымі акругамі ў Мэрылендзе і Вірджыніі з’яўляецца восьмай па колькасці насельніцтва агламерацыяй з больш за 5 мільёнамі жыхароў. Калі браць у разлік яшчэ і агламерацыю з Балтымарам, тая колькасць жыхароў складае восем мільёнаў, што ставіць тэрыторыю на чацвёртае месца ў краіне.
Перапіс 2007 года таксама паказаў, што прыблізна трэць жыхароў сталіцы функцыянальна непісьменныя. Часткова гэта лічба з’явілася з-за імігрантаў (прыблізна 74 000 ), якія дрэнна ведаюць англійскую мову. 85,16 % насельніцтва Вашынгтона гаворыць на англійскай мове, 8,78 % — на іспанскай і 1,35 % — на французскай. Нягледзячы на высокі паказчык функцыянальнай непісьменнасці, амаль у 46 % жыхароў ёсць, як мінімум, ступень, атрыманая пасля чатырохгадовага навучання ў каледжы.
Паводле перапісу насельніцтва, які праводзіцца Бюро перапісу ЗША, у 2010 годзе ў горадзе пражывалі 50,7 % афраамерыканцаў, 38,5 % белых, 3,5 % азіятаў і 0,3 % карэнных амерыканцаў. Прадстаўнікі іншых рас склалі 4,1 %, а прадстаўнікі змяшаных — 2,9 %. Выхадцы з Лацінскай Амерыкі склалі 9,1 %.
Рэлігія
Большасць жыхароў горада з’яўляюцца хрысціянамі: 28 % жыхароў — каталікі, 9,1 % — амерыканскія баптысты, 6,8 % — паўднёвыя баптысты, 1,3 % — праваслаўныя хрысціяне і 13 % складаюць прадстаўнікі іншых хрысціянскіх вераванняў. Ісламскае насельніцтва горада складае 10,6 %, прыхільнікі іўдаізму складаюць 4,5 % ад усяго насельніцтва. 26,8 % усіх гараджан прытрымваюцца іншых вер ці наогул не практыкуюць ніякую рэлігію.
У Вашынгтоне знаходзіцца галоўны сабор англіканскай Епіскапальнай царквы ЗША, які з’яўляецца шостым па велічыні кафедральным саборам у свеце. Знаходзіцца на скрыжаванні Масачусетс-авеню і Вісконсін-авеню. Кафедральным саборам каталіцкай архідыяцэзіі Вашынгтона з’яўляецца, які знаходзіцца паміж і 17-й вуліцай. Таксама ў горадзе знаходзіцца самая вялікая каталіцкая царква ў Злучаных Штатах —.
Злачыннасць
Напачатку 1990-х гадоў Вашынгтон лічыўся «сталіцай злачыннасці» па ліку забойстваў, нароўні з Новым Арлеанам. У 1991 годзе было зарэгістравана 479 забойстваў, але да канца 90-х гадоў узровень гвалту паменшыўся. У 2009 годзе было зарэгістравана 143 забойствы, самы нізкі ўзровень з 1966 года. У цэлым колькасць цяжкіх злачынстваў з 1995 па 2007 год паменшылася амаль на 47 %.
Як і ў іншых вялікіх гарадах, у Вашынгтоне востра стаіць праблема з арганізаванай злачыннасцю і наркотыкамі. У багацейшых раёнах на паўночным захадзе ўзровень падобных злачынстваў ніжэй, чым у бяднейшых усходніх раёнах. Эксперты адзначаюць, што дэмаграфія змены горада прывяла да памяншэння ўзроўня злачыннасці, аднак на ўсход ад горада ў акрузе Прынс-Джорджэс, у Мэрылендзе, частата гвалту павялічылася.
Сочыць за бяспекай у горадзе, у якім працуюць 4000 супрацоўнікаў.
У 1975 годзе ў Вашынгтоне быў прыняты закон аб кантролі за агнястрэльнай зброяй, які не дазваляў мець жыхарам пісталеты, акрамя зарэгістраваных да 5 лютага 1977 года. Аднак гэты закон быў адменены ў сакавіку 2007 года падчас паседжання «». У чэрвені 2008 года Вярхоўны суд ЗША падтрымаў Апеляцыйны суд. Абодва суда лічылі, што рашэнне аб забароне зброі супярэчыць Другой папраўцы да Канстытуцыі ЗША. Аднак рашэнне суда не азначала поўную адмену кантролю за зброяй; законы, якія патрабуюць рэгістрацыі зброі, застаюцца ў дзеянні.
22 ліпеня 2006 года ў горадзе быў уведзены каменданцкая гадзіна для дзяцей і падлеткаў маладзей за 17 гадоў: ім забаранілі з’яўляцца на вуліцах пасля 22:00. Як падкрэсліў мэр горада: Горад значна бяспечней, чым 10 гадоў назад, але мы можам зрабіць яшчэ больш.
Эканоміка
У шматлікіх арганізацый, фірмаў, незалежных падрадчыкаў, некамерцыйных арганізацый, прафсаюзаў, гандлёвых груп ёсць свае штаб-кватэры ў Вашынгтоне ці ў яго наваколлях, каб быць «бліжэй» да федэральнага ўрада, лабіруючы пры гэтым свае інтарэсы.
На студзень 2010 года ў ўзровень беспрацоўя складаў 6,9 %; гэта другі вынік сярод усіх 49 найбольшых амерыканскіх агламерацый. Непасрэдна ў самога Вашынгтона ў гэта ж час узровень беспрацоўя роўны 12 %.
У горадзе ёсць галіны прамысловасці, непасрэдна не звязаныя з федэральным кіраваннем; гэта датычыцца, у першую чаргу, адукацыі, фінансаў, дзяржаўнай палітыкі і навуковых даследаванняў. Дзве з пяцісот самых буйных сусветных кампаній па ўзроўні прыбытку (па версіі часопіса Fortune) знаходзяцца ў Вашынгтоне: гэта Паштовая служба ЗША (92 месца з абаротам 68 млрд долараў) і іпатэчнае агенцтва «Fannie Mae» (270 месца з абаротам 29 млрд долараў). Прамысловых прадпрыемстваў у горадзе трохі; гэта сфера прадстаўлена ў вытворчасці тавараў для спажывання, а таксама друкарскай прамысловасцю — тут знаходзіцца вялікая колькасць друкарскіх кампаній, а таксама ўрадавых друкарань. Добра развіты гасцінічны бізнес: у горадзе налічваецца 130 гасцініц.
Паводле агляду двухсот глабальных будаўнічых кампаній, Вашынгтон у 2009 годзе стаў лідарам па замежных інвестыцыях у нерухомасць, абагнаўшы пры гэтым Лондан і Нью-Ёрк. Часопіс Expansion у 2006 годзе ацаніў горад як лепшы сярод дзясятка абласцей у краіне з пункту гледжання найбольш спрыяльнага дзелавога становішча і эканамічнага росту. Вашынгтон з’яўляецца трэцім у спісе гарадоў Амерыкі, пасля Нью-Ёрка і Чыкага, па колькасці офісаў камерцыйных кампаній у горадзе. У 2008 годзе, нягледзячы на нацыянальны эканамічны крызіс і спад коштаў на жыллё, горад заняў другое месца ў спісе доўгатэрміновых рынкаў нерухомасці ў Амерыцы, публікуемым часопісам Forbes.
У 2006 годзе прыбытак на душу насельніцтва ў Вашынгтоне склаў 55 755$; гэта вышэй, чым у любым іншым штаце. Аднак 19 % жыхароў горада жывуць ніжэй пражытачнага мінімуму (па адзнацы 2005 года); па гэтым паказчыку Вашынгтон знаходзіцца на вяршыні спісу, саступаючы толькі штату Місісіпі.
Транспарт
У Вашынгтоне з яго прыгарадамі ў Мэрылендзе і Вірджыніі функцыянуе метрапалітэн. Ён адкрыўся 27 сакавіка 1976 года і ў наш час налічвае 86 станцый з даўжынёй шляху 171 км. Вашынгтонскае метро — другое пасля метро Нью-Ёрка па загружанасці ў Злучаных Штатах  — штодзённы пасажырапаток вашынгтонскага метро ў будны дзень дасягае 1 мільёна чалавек.
У горадзе ёсць развітая аўтобусная сістэма, якая абслугоўвае таксама і прыгарады, і ўсю вашынгтонскую агламерацыю. Аўтобусная сістэма і сістэма метро абслугоўваюцца па картах сістэмы SmarTrip.
Адметнай рысай інфраструктуры грамадскага транспарту горада з’яўляецца першая у Злучаных Штатах, SmartBike DC, створаная ў 2008 годзе. Любы жадаючы за плату можа на спецыяльна абсталяваных станцыях арандаваць веласіпед для праезду ці прагулкі па горадзе. Арандаваць можна на суткі, пяць дзён, месяц ці год. У верасні 2010 года Вашынгтон і сумежная акруга Арлінгтон у Вірджыніі пачалі пашыраць сваю веласіпедную сістэму «Capital Bikeshare», якая ў наш час з’яўляецца найбуйнейшай такой сеткай у краіне з 1100 веласіпедамі і 110 станцыямі.
Самай ажыўленай чыгуначнай станцыяй Вашынгтона з’яўляецца «», па колькасці пасажыраў яна саступае толькі станцыі «» у Нью-Ёрку. На станцыі таксама сыходзяцца шляхі чырвонай лініі метро і прыгарадных цягнікоў з Вірджыніі.
Горад абслугоўваюць тры аэрапорта: адзін у Мэрылендзе і два ў Вірджыніі. (DCA) ад Вашынгтона аддзелены ракой Патомак і знаходзіцца ў акрузе Арлінгтон; ён з’яўляецца адзіным аэрапортам, дзе ёсць станцыя метро. Улічваючы непасрэдную блізкасць аэрапорта да горада і, асабліва, да будынкаў федэральных урадаў, у ім выконваюцца адменныя меры бяспекі і дзейнічаюць абмежаванні ўзроўня шуму. Аэрапорт Рэйгана не мае міжнароднай мытні і таму выкарыстоўваецца толькі для ўнутраных перавозак па краіне.
Галоўны міжнародны аэрапорт Вашынгтона — міжнародны аэрапорт імя Даласа (IAD), які знаходзіцца ў 42 кіламетрах да захаду ад горада ў акругах Фэрфакс і у Вірджыніі; яго агульная плошча складае амаль 50 кв. км. Гэты аэрапорт з’яўляецца лідарам сярод усіх аэрапортаў Вашынгтона па колькасці пасажыраў — у 2007 годзе яго паслугамі скарысталіся 24,7 мільёна людзей.
Міжнародны аэрапорт Балтымар/Вашынгтон імя Таргуда Маршала (BWI), які знаходзіцца паміж Балтымарам і Вашынгтонам у акрузе Эн-Эрандэл, таксама абслугоўвае міжнародныя рэйсы. У 2010 годзе аэрапорт быў прызнаны лепшым грамадзянскім аэрапортам свету ў класе абслугоўвання ад 15 да 25 млн пасажыраў у год па версіі Міжнароднага Савета аэрапортаў.