cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Касцёл Святога Сымона і Святой Алены
Духоўна-культурная дзейнасць
У 1996 г. касцёл (з блаславення кардынала Казіміра Свёнтка) звярнуўся да ўлад горада Беластока з просьбай аб вяртанні касцельнай бібліятэкі, што ў 1922 г. была вывезена ў Беласток, дзе да канца XX ст. захоўваліся 6000 тамоў гэтага ўнікальнага збору. Урачыстая перадача фонду кніг адбылася ў 1998 г. у Беластоку на цырымоніі, на якой прысутнічалі прадстаўнікі Міністэрства культуры і Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь, Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта і польскага боку (архібіскуп Станіслаў Шамецкі і беластоцкі гарадскі галава Кшыштаф Юргель). Была перададзена не толькі старая касцельная бібліятэка, але і далучаны фонд іншых кніг, што разам склала 27 тысяч тамоў. У тым жа 1998 г. пры касцёле была адчынена бібліятэка, якая была названа ў гонар Адама Міцкевіча. Гэта адбылося ў дзень 200-годдзя з дня нараджэння паэта. Зараз фонд бібліятэкі налічвае каля 60 тысяч тамоў (як рэлігійнага, так і свецкага характару). Унікальнай з’яўляецца калекцыя кніг аб Рымскім Папе Яне Паўле II. Бібліятэка бясплатна адкрыта для ўсіх жыхароў горада — колькасць абанентаў складае каля 4000 чалавек. У памяшканні бібліятэкі (у дольнай частцы касцёла) праводзяцца літаратурныя вечарыны, навуковыя канферэнцыі і іншыя мерапрыемствы.
З 2005 г. касцёл выдаў 10 кніг паэзіі народнага паэта Беларусі Рыгора Барадуліна. За кнігу духоўнай паэзіі «Ксты» ў 2006 г. Рыгор Барадулін быў вылучаны на Нобелеўскую прэмію. У Чырвоным касцёле пасля смерці Рыгор Барадулін быў адпеты па ўніяцкім абрадзе 4 сакавіка 2014 г.
Гуманітарная дзейнасць
У 1993 г. было зарэгістравана парафіяльнае хрысціянскае таварыства «Карытас» (Міласэрнасць). Людзям, якія жывуць у нястачы, аказваецца гуманітарная дапамога (прадукты харчавання, вопратка, абутак, прадметы побыту, якія ахвяруюцца парафіянамі). З 1992 г. па 2003 г. пры касцёле дзейнічалі дзве бясплатныя сталоўкі, у якіх атрымлівалі ежу 800 чалавек. У дольнай частцы касцёла часам арганізуюцца святочныя бясплатныя абеды для бедных парафіян. Гэтае ж таварыства арганізавала пры касцёле цэнтр медыцынскай кансультацыі, у працы якога ўдзельнічаюць высокакваліфікаваныя лекары (псіхіятры, гамеапаты, гінеколагі) і бясплатна дапамагаюць прыхаджанам сваімі парадамі. Акрамя таго, таварыства «Карытас» арганізуе за кошт ахвяраванняў парафіян, грамадскіх арганізацый і добраахвотных спонсараў паездкі дзяцей з бедных і няпоўных сямей на адпачынак як у беларускія летнікі, так і за мяжу (за кошт прымаючых сямей вернікаў).
У 1994 г. пры Чырвоным касцёле быў створаны (а ў красавіку 1995 г. зарэгістраваны Міністэрствам юстыцыі) цэнтр «Ахова жыцця і выратаванне ненароджаных» (каля 500 чалавек). Яго ўзначаліў доктар тэхнічных навук, прафесар Міхаіл Цяўлоўскі. Цэнтр хутка распаўсюдзіў сваю дзейнасць на ўсю Беларусь: у абласных і раённых цэнтрах былі створаны аддзяленні аховы зачатых дзяцей, сябры якога выступаюць з публічнымі лекцыямі, праводзяць індывідуальныя кансультацыі для цяжарных жанчын і членаў іх сямей, працуюць пры жаночых кансультацыях пры паліклініках і бальніцах. У сакавіку 1999 па ініцыятыве цэнтра ў Мінску адбыўся Міжнародны навукова-практычны кангрэс «Дэмаграфічныя праблемы Беларусі», у працы якога на працягу чатырох дзён прынялі ўдзел 272 дэлегаты з Беларусі, Расіі, Польшчы, Германіі, ЗША і Кітая. Сярод іх было 5 лаўрэатаў Дзяржаўных прэмій, 25 акадэмікаў, 46 дактароў і 85 кандыдатаў навук, 7 аспірантаў, прадстаўнікі Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, міністэрстваў і ўстаноў краіны. Матэрыялы кангрэса былі апублікаваны касцёлам і дасланы ў многія краіны свету.
З 1995 г. пры касцёле працуе цэнтр псіхатэрапеўтычнай дапамогі алкаголікам «АА» (Ананімныя алкаголікі). У 2001 г. склад работнікаў цэнтра папоўніўся на 100 чалавек (святары, нарколагі, псіхолагі, сацыяльныя работнікі, юрысты), паводле прапаноў якіх цэнтр быў перайменаваны ў «Эфата». Касцёл прадставіў цэнтру «Эфата» памяшканне, які штодзённа (акрамя серады) працуе з людзьмі на прынцыпах ананімнасці, добраахвотнасці і добразычлівасці. Цэнтр супрацоўнічае з дзяржаўнымі цэнтрамі «АА» Беларусі і замежжа.
Фотакопія Турынскай плашчаніцы
Пры Чырвоным касцёле пачаў дзейнічаць навукова-даследчы цэнтр «Святая Плашчаніца Турынская», куды ўвайшлі акадэмікі, дактары навук, іншыя навукоўцы. Пад рэдакцыяй кандыдата гістарычных навук ксяндза-пробашча Уладзіслава Завальнюка выйшаў у свет болей чым на 600 старонках навуковы том «Евангелле ад Ісуса Хрыста» (аўтары — прафесар Міхаіл Цяўлоўскі і яго жонка Люцыя, якія з 1980 г. праводзілі тэарэтычныя доследы, збіралі факты, што тычыліся Плашчаніцы). А 3 мая 2002 г. (за заслугі навукова-даследчага цэнтра па вывучэнні Турынскай плашчаніцы) касцёлу Святога Сымона і Святой Алены была перададзена з Турына (Італія) «як сімвал сяброўства, місіі міра» адна з сямі існуючых у свеце поўнапамерных фотакопій (4,3x1 м) гэтай рэліквіі, што была размешчана ў галоўным алтары храма. Мінская фотакопія Плашчаніцы была занесена ў дзяржаўны рэестр і з’яўляецца дзяржаўнай каштоўнасцю.
З верасня 2002 па май 2004 г., па просьбе ўкраінскага кардынала Любаміра Гузора, мінская копія «пілігрымавала» па каталіцкіх парафіях Украіны, а пасля па Віцебскай і Мінскай абласцях Беларусі. За гэты час яна стала адной з галоўных Святых Рэліквій Беларусі, якая ўдзельнічае ў хрысціянскіх святах, крыжовых і святочных шэсцях па горадзе Мінску. У 2004 г. ксяндзом-магістрам Уладзіславам Завальнюком перакладзена на рускую мову і выдадзена ў друкарні Чырвонага касцёла кніга прафесара Эмануэлы Марынэлі «Саван — Турынская плашчаніца». Аддаць пашану і пакланенне рэліквіі можна падчас экскурсій, якія штодзённа праводзяцца ў касцёле.
У Валенсіі (Іспанія) 28—30 красавіка 2012 г. адбыўся міжнародны кангрэс, прысвечаны Турынскай Плашчаніцы, у якім бралі ўдзел каля 300 дэлегатаў з розных краін свету. Мінскі навукова-даследчы Цэнтр «Святая Плашчаніца Турынская» таксама атрымаў запрашэнне на вылучэнне дэлегата ад Беларусі. Ім стаў навуковец-фізік Валерый Шалатонаў.
Арган
22 снежня 2013 г. Мітрапаліт Мінска-Магілёўскі арцыбіскуп Тадэвуш Кандрусевіч асвяціў у касцёле святых Сымона і Алены новы арган. Аргана не было ў Чырвоным касцёле з 1943 г., калі яго вывезлі з Беларусі. На пачатку 2000-х там выкарыстоўваўся сінтэзатар. Кажучы пра асвячэнне аргана Чырвонага касцёла, арцыбіскуп назваў яго «вялікім дарам для святыні, якая знаходзіцца ў цэнтры сталіцы Беларусі», «дзякуючы гучанню якога наша малітва будзе больш магутнай, каб выпрасіць у Бога неабходныя ласкі».
Ініцыятыва перанясення праху Вайніловіча ў Чырвоны касцёл
У 2004 г. пробашч парафіі Святога Сымона і Святой Алены, ксёндз Уладзіслаў Завальнюк, выступіў з ініцыятывай перанесці прах Эдварда Вайніловіча (1847—1928) з Быдгашча (Польшча), дзе Вайніловіч быў пахаваны на Старафарных могілках, у Мінск і размясціць яго ў касцёле Святога Сымона і Святой Алены, фундатарам якога і быў сам Эдвард Вайніловіч. Вернікі Мінска і многіх мясцін Беларусі адгукнуліся на гэтую ініцыятыву. 21 лістапада 2005 г., у дзень 95-й гадавіны асвячэння і пачатку дзейнасці касцёла Святога Сымона і Святой Алены, парафіяльны камітэт касцёла звярнуўся да пробашча, ксяндза Уладзіслава Завальнюка, з просьбай распачаць справу перанясення праху Эдварда Вайніловіча ў Мінск. Наступным крокам была просьба вернікаў да ксяндза кардынала Казіміра Свёнтка, а таксама Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь аб выказванні згоды на пачатак усёй працэдуры. У Польшчы з беларускага боку ў справу ўключыўся тагачасны пасол Беларусі ў Польшчы Павел Латушка.
Узгадненне фармальных правіл
Справа была не вельмі лёгкай, бо трэба было аформіць і зацвердзіць шмат дакументаў, каб пераадолець усе юрыдычныя бар’еры. У снежні 2005 г. пробашч Уладзіслаў Завальнюк паехаў у Быдгашч (Польшча) і прывёз адтуль у шкляной урне зямлю з магілы Эдварда Вайніловіча на Старафарных могілках горада, а таксама добрую навіну, што ўлады горада Быдгашч падтрымліваюць старанні вернікаў з Мінска.
Калі беларускі бок даў згоду на перанясенне праху фундатара касцёла Святога Сымона і Святой Алены ў Мінск, для жыхароў Быдгашча імя Вайніловіча ўжо не было чужым, прынамсі для тых, хто чытаў мясцовую прэсу: на старонках «Газеты Паморскай» з’явілася серыя артыкулаў Гізэлі Хмялеўскай, у якіх распавядалася пра гісторыю мінскага Чырвонага касцёла, жыццё і дзейнасць яго фундатара, а пасля дарогу Вайніловіча да Быдгашча. Было гэта мажліва, між іншым, дзякуючы таму, што ўдалося звязацца з нашчадкамі сваякоў Эдварда Вайніловіча. Гэтай інфармацыяй скарысталіся прадстаўнікі мінскага касцёла пры стараннях па перанясенні праху Эдварда Вайніловіча ў сталіцу Беларусі, бо ў адпаведнасці з законамі павінны былі мець на тое згоду блізкіх памерлага. Ніякіх адмоў ад нашчадкаў сваякоў Эдварда Вайніловіча і польскіх улад не было. 31 сакавіка 2006 г. згоду на перанясенне праху ў Мінск у прысутнасці натарыуса падпісала ўнучка яго сястры Марыі Адамаўны (з роду Вайніловічаў) Бельскай (1849—1927) — Ірэна Ендржаёвіч, дачка Эдварда Бельскага і Францішкі Бельскай (з роду Камяроўскіх). У сакавіку 2006 г. таксама стала вядома, што Мінска-Магілёўская архідыяцэзія не выказвае пярэчання ў справе перавязення ў мінскі касцёл праху яго фундатара. Дакумент з такой інфармацыяй, падпісаны кардыналам Казімірам Свёнткам, атрымаў быдгашцкі біскуп Ян Тырава.
Эксгумацыя праху і жалобная імша ў Быдгашчы
10 чэрвеня 2006 г. у Быдгашчы ў кафедральным касцёле Святога Марціна і Святога Мікалая адбылася жалобная імша па Эдвардзе Вайніловічу, якую адслужыў біскуп Ян Тырава. Пры труне ў касцёле стаяў штандар з выявай шляхецкага герба «Сыракомля», якім карысталіся Вайніловічы, спецыяльна прывезены для гэтай нагоды з мінскага касцёла Святога Сымона і Святой Алены. А на наступны дзень прах павезлі ў беларускі бок. Яго суправаджалі і беларусы (у тым ліку моладзь з мінскага касцельнага хору, які выступіў падчас жалобнай імшы ў касцёле ў Быдгашчы), і восем палякаў з Быдгашча. Сярод членаў польскай дэлегацыі была і Гелена Пшчалкоўская, і Дарота Мыцельская — праўнучка Пятра Зыгмунтавіча Ваньковіча (1866—1936) і яго жонкі Габрыэлі Артураўны Ваньковіч (з нараўлянскай лініі роду Горватаў), уласнікаў маёнтка Вялікая Сляпянка (каля Мінска). Як вядома, Пётр Ваньковіч з 1905 г. уваходзіў у склад камітэта па будаўніцтве Чырвонага касцёла.
Цырымонія перапахавання ў Мінску
11 чэрвеня 2006 г., у нядзелю, дэлегацыя з прахам Эдварда Вайніловіча прыбыла ў Мінск, які сустрэў іх добрым надвор’ем і мноствам людзей, што сабраліся каля касцёла. Труну Эдварда Вайніловіча сустракалі дапаможны біскуп Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі Антоній Дзям’янка, пробашч касцёла Уладзіслаў Завальнюк і вернікі. Сярод прысутных гасцей былі прадстаўнікі іншых ліній беларускага роду Вайніловічаў, афіцыйнай улады, беларускай інтэлігенцыі, а таксама дыпламаты польскага пасольства ў Беларусі.
На даху касцёла побач з крыжам стаялі людзі, якія сімвалізавалі жонку Эдварда Вайніловіча Алімпію і іх заўчасна памерлых дзяцей Сымона і Алену. Ксёндз Завальнюк сказаў: ''«Мы бачым там жанчыну, хлопчыка і дзяўчынку. Гэта сімвал жонкі Эдварда Вайніловіча Алімпіі, дзеці Сымонка і Алена, якія чакаюць прыезду свайго бацькі. Вось ён. Мы яго чакалі, маліліся і дзякавалі Богу, што ў нашым народзе ёсць такія велічныя людзі»''. Падчас літургіі сабраным была расказана гісторыя жыцця Эдварда Вайніловіча.
Было дадзена слова прадстаўніцы роду Вайніловічаў, якая, не хаваючы хвалявання, прамовіла, як важна, што нарэшце з’явілася такое месца, дзе могуць разам сабрацца ўсе прадстаўнікі знакамітага роду, каб памаліцца, каб захоўваць і перадаваць нашчадкам багатую гісторыю сваіх продкаў. Студэнты Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта культуры і мастацтваў падрыхтавалі прыгожую ўрачыстую цырымонію: у неба ўзляцелі чырвоныя шары, як своеасаблівы сімвал пакутніцкіх кропляў крыві і слёз. У канцы цырымоніі ў неба ўзляцелі і дзясяткі галубоў — сімвал душ, што рассталіся з зямлёю і імкнуцца да Бога. Пасля ўрачыстай імшы ксяндза Уладзіслава Завальнюка, у якой браў удзел ксёндз біскуп Антоній Дзям’янка, апостальскі адміністратар Мінска-Магілёўскай дыяцэзіі, труну з прахам Эдварда Вайніловіча замуравалі ў нішы па левым баку ад галоўнага ўваходу ў Чырвоны касцёл (у крыпце дольнага касцёла).
Дзейнасць касцёла па ўшанаванні памяці аб Эдвардзе Вайніловічу
Пробашч касцёла Уладзіслаў Завальнюк распачаў вялікую працу па ўшанаванні памяці аб Эдвардзе Вайніловічу, што працягваецца і дагэтуль. Ён асабіста выступае з ініцыятывамі правядзення навуковых канферэнцый, выдання кніг, стварэння дакументальных фільмаў, прысвечаных жыццю і дзейнасці Вайніловіча; выступае ў сродках масавай інфармацыі з мэтай пашырэння ведаў аб Чырвоным касцёле і яго фундатары. Ксёндз таксама стварыў прыватны архіў, дзе збірае звесткі і дакументы аб жыцці Эдварда Вайніловіча, яго сям’і і роду.
У 1996 г. ксёндз Уладзіслаў Завальнюк блаславіў выданне кнігі Уладзіміра Дзянісава «Касцёл Св. Сымона і Св. Алены» (1996), якая ўпершыню ўсебакова распавяла аб гісторыі будаўніцтва касцёла Эдвардам Вайніловічам і лёсе храма да нашых дзён.
Пасля перанясення праху Эдварда Вайніловіча ў Мінск і яго перапахавання каля касцёла Святога Сымона і Святой Алены, вялікая група вернікаў (болей 50 тысяч подпісаў) звярнулася да гарадскіх улад з просьбай аб перайменаванні вуліцы Берсана, што праходзіць паблізу Чырвонага касцёла, у вуліцу Вайніловіча. 26 верасня 2007 г. рашэннем Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта вуліца Берсана была перайменавана ў вуліцу Эдварда Вайніловіча. Але праз месяц Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь прыняло пастанову, паводле якой рашэнне гарадскіх улад было прызнана «юрыдычна неабгрунтаваным».
У 2007 г. выдавецтва каталіцкай парафіі Святога Сымона і Святой Алены выдала ўпершыню пераклад першага тома ўспамінаў Эдварда Вайніловіча на рускай мове, рэдактарам якога стаў ксёндз-магістр Уладзіслаў Завальнюк.
У 2008 г. ксёндз пробашч Уладзіслаў Завальнюк выдаў паэму-казань «Так хацеў Бог» у якой апавядаецца пра жыццё Эдварда і Алімпіі Вайніловічаў. Кніга багата ілюстравана фатаграфіямі, у тым ліку відамі Мінска пачатку XX ст. У чэрвені 2008 г. была ўмуравана мемарыяльная табліца на месцы пахавання Эдварда Вайніловіча каля касцёла Святога Сымона і Святой Алены.
14 лютага 2009 г. у Мінску ў тэатральнай зале ў дольнай частцы касцёла Святога Сымона і Святой Алены адбылася беларуска-польская навуковая канферэнцыя «Эдвард Вайніловіч — зямянін, грамадзянін, каталік» , арганізаваная мінскай каталіцкай парафіяй Святога Сымона і Святой Алены, Польскім інстытутам у Мінску, гісторыка-культурнай установай «Палоніка-Літуаніка». На канферэнцыі з дакладамі выступілі ксёндз Уладзіслаў Завальнюк, пасол Польшчы ў Беларусі Генрык Літвін, Аляксандр Стральцоў-Карвацкі (Беларусь), Зміцер Яцкевіч (Беларусь), Аляксандр Смалянчук (Беларусь), Раман Юркоўскі (Польшча), Дарыуш Шпопер (Польшча), Алег Латышонак (Польшча) і Уладзімір Дзянісаў (Беларусь). Даслалі свае артыкулы Аляксандр Ільін (Беларусь) і Анатоль Грыцкевіч (Беларусь). Прысутнічаў і Адам Мальдзіс. Удзельнікі канферэнцыі выказаліся за неабходнасць выдання на беларускай мове ўспамінаў Эдварда Вайніловіча ў поўным аб’ёме і болей грунтоўнага даследавання яго біяграфіі.
У 2010 г. касцёл пачаў святкаваць стагоддзе з дня свайго асвячэння. Мерапрыемствы, прысвечаныя 100-годдзю Чырвонага касцёла, пачаліся ўрачыстасцямі 21 лістапада і працягваліся да 21 лістапада 2011 г.: на працягу святочнага года праводзіліся навуковыя канферэнцыі, фестывалі, турыстычныя паездкі па сядзібах Эдварда Вайніловіча ў Капыльскі раён і г. д.
Чырвоны касцёл (разам з філіялам Нацыянальнага мастацкага музея «Дом Ваньковічаў. Культура і мастацтва першай паловы XIX века» і Польскім інстытутам у Мінску) прыняў удзел у арганізацыі прэзентацыі ў Мінску 18—19 мая 2011 г. кнігі Гізэлі Хмялеўскай «Ускраінны цярноўнік. Аповесць пра Эдварда Вайніловіча і яго сям’ю» («Cierń Kresowy. Opowieść o Edwardzie Woyniłłowiczu i jego rodzinie», 2011). Гэтая кніга на польскай мове стала першым поўным апісаннем біяграфіі Эдварда Вайніловіча. Першы дзень прэзентацыі кнігі Хмялеўскай і рэдкіх фатаграфій фундатара Чырвонага касцёла адбыўся 18 мая, у міжнародны дзень музеяў, у філіяле Нацыянальнага мастацкага музея «Дом Ваньковічаў. Культура і мастацтва першай паловы XIX века» — у мінскай сядзібе дзеда Эдварда Вайніловіча. А 19 мая прэзентацыя кнігі і альбома фатаграфій была прадоўжана ў касцёле Святога Сымона і Святой Алены пры ўдзеле пробашча касцёла ксяндза Уладзіслава Завальнюка.
10 красавіка 2016 г. распачаўся працэс беатыфікацыі Эдварда Вайніловіча.
Пробашчы касцёла
Пробашчамі касцёла ў розныя гады былі :
У культуры
Песня «Каля Чырвонага касцёла» аўтарства Леаніда Захлеўнага і Леаніда Пранчака ў тэксце мае яўныя спасылкі на касцёл Святога Сымона і Святой Алены.
Легенды вакол касцёла
Касцёл з’яўляецца выдатным помнікам гісторыі і архітэктуры. І як усе такія прыкметныя помнікі, ён паспеў абрасці прыгожымі легендамі і міфамі. Вось некаторыя з іх:
Бабруйскі дзяржаўны механіка-тэхналагічны каледж
Бабруйскі дзяржаўны механіка-тэхналагічны каледж — сярэдняя спецыяльная навучальная ўстанова ў Бабруйску. Размешчаны па адрасе вул. Гагарына, 2
Гісторыя
У сярэдзіне 1960-х гадоў ў Бабруйску пачалося будаўніцтва аднаго з найбуйнейшых у Еўропе шыннага камбіната. Для новай вытворчасці былі неабходны высокакваліфікаваныя кадры, якія маглі б паспяхова працаваць, прадуктыўна выкарыстоўваць сучасную на той час тэхніку, якой абсталёўваліся цэхі завода.
У адпаведнасці з Пастановай Савета Міністраў БССР ад 4 сакавіка 1966 года № 123 быў створаны Бабруйскі тэхнікум гумавай прамысловасці. Першымі спецыяльнасцямі, па якіх пачалася падрыхтоўка спецыялістаў, былі: «Аналітычная хімія», «Тэхналогія гумы», «Абсталяванне заводаў перапрацоўкі пластмас і гумы». На працягу наступных 5 гадоў былі адкрыты: «Тэхналогія вырабаў з пластмас», «Апрацоўка металаў рэзаннем», «Электраабсталяванне прамысловых прадпрыемстваў і ўстановак», «Электрахімічныя пакрыцці». У 1967 годзе ў тэхнікуме адкрылася вячэрняе аддзяленне.
Загадам Міністэрства вышэйшай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі БССР ад 18 лістапада 1974 года № 537 Бабруйскі тэхнікум гумавай прамысловасці перайменаваны ў Бабруйскі механіка-тэхналагічны тэхнікум. Загадам Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь ад 28 мая 2001 года № 263 тэхнікум перайменаваны ва ўстанову адукацыі «Бабруйскі дзяржаўны механіка-тэхналагічны тэхнікум». Рашэннем Магілёўскага абласнога выканаўчага камітэта ад 18 чэрвеня 2001 года № 13-5 зарэгістравана ўстанова адукацыі «Бабруйскі дзяржаўны механіка-тэхналагічны тэхнікум».
Загадам Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь ад 5 сакавіка 2010 № 133 установа адукацыі «Бабруйскі дзяржаўны механіка-тэхналагічны тэхнікум» перайменаваны ў дзяржаўную ўстанову адукацыі «Бабруйскі дзяржаўны механіка-тэхналагічны каледж».
Талька
Талька мае наступныя значэнні:
Дзегцяное
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Азерскага сельсавета.
IC 3916
IC 3916 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Малахітавая зала
Малахітавая зала — парадная гасцёўня ў паўночна-заходняй частцы Зімняга палаца ў Санкт-Пецярбургу, якая ўваходзіла ў склад асабістых пакояў жонкі Мікалая I — Аляксандры Фёдараўны. Унікальны інтэр’ер быў створаны ў 1838—1839 гадах па праекце архітэктара А. П. Брулова пры аднаўленні Зімняга палаца пасля грандыёзнага пажару, які цалкам знішчыў унутранае аздабленне імператарскай рэзідэнцыі ў снежні 1837 года. Ад рэзідэнцыі Расійскай імперыі засталіся тады толькі абгарэлыя сцены.
Малізскі ўніверсітэт
Малізскі ўніверсітэт (Università degli Studi del Molise) — італьянская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Кампабаса ў рэгіёне Малізэ.
Вясёлкавы сцяг (ЛГБТ)
Вясёлкавы сцяг (таксама вядомы як Прайд-сцяг (Pride flag), Сцяг свабоды (Freedom flag) ) — інтэрнацыянальны сімвал супольнасці лесбіянак, геяў, бісексуалаў і трансгендарных людзей (скар. ЛГБТ-супольнасць), а таксама руху ў падтрымку правоў чалавека ў дачыненні да іх. Традыцыйна сцяг складаецца з шасці падоўжных палос, колеры якіх (за выключэннем блакітнага колеру) ідуць у адпаведнасці з прыродным парадкам вясёлкі зверху ўніз: чырвоны, аранжавы, жоўты, зялёны, сіні і фіялетавы. Сцяг выкарыстоўваецца ў шэсцях гей-прайдаў і іншых грамадскіх акцыях, вывешваецца ў гей-кварталах, на будынках ЛГБТ-арганізацый, «Gay-friendly» устаноў і гэтак далей.
Сцяг закліканы адлюстроўваць адзінства ў разнастайнасці, прыгажосць і радасць ЛГБТ-супольнасці.
Гісторыя
Вясёлкавы сцяг жывы таму, што прадстаўляе ўсіх нас ва ўсёй нашай разнастайнасці і прыгажосці… Кожны сцяг сімвалізуе ідэю. Вясёлкавы сцяг — гэта разумны сэнс і храбрыя дзеянні.
Мастак асабліва адзначае: «Калі я задумаўся пра стварэнне сцяга для гей-руху, не было ніякага іншага міжнароднага сімвала для нас, акрамя ружовага трохвугольніка, якім нацысты ідэнтыфікавалі геяў у канцэнтрацыйных лагерах. Хоць ружовы трохвугольнік па-ранейшаму быў магутным сімвалам, але ён усё ж быў нам навязаны».
Гілберт Бэйкер з валанцёрамі ўручную размалявалі і сшылі два велізарныя палотны з мусліну. Сцяг упершыню быў прадэманстраваны 25 чэрвеня 1978 года ў час гей-прайда, які сабраў рэкордныя 250 тысяч удзельнікаў. Гэта дата пасля стала адзначацца як Дзень вясёлкавага сцяга. Першапачаткова арганізатары намерваліся вывесіць палотны на флагштоках, размешчаных на плошчы перад муніцыпалітэтам Сан-Францыска, на якой павінна было скончыцца шэсце гей-прайда. Аднак яны не змаглі атрымаць на гэта дазволу. Тады актывісты рана раніцай 25 чэрвеня паднялі сцягі на флагштоках у паўночна-заходняй частцы раёна Сівік Сентер Сан-Францыска (фота і карта) на плошчы Аб’яднаных нацый (United Nations Plaza), праз якую праходзіў шлях калоны гей-прайда. Я, вядома, заўсёды буду памятаць 25 чэрвеня 1978 года, калі Харві ехаў пад гіганцкім вясёлкавым сцягам. Гэта быў неверагодна радасны момант. Тады ўсё адчувалі, што мы сабраліся змяніць свет. Выказваецца здагадка, што Бэйкер пры стварэнні сцяга быў натхнёны «сцягам рас» руху афраамерыканцаў за грамадзянскія правы, які абвясціў прападобны Джэсі Джэксан: «Наш сцяг з’яўляецца чырвоным, белым і сінім, але наша нацыя вясёлкавая — чырвоная, жоўтая, карычневая, чорная і белая — і мы ўсё важныя ў вачах Бога». Паводле іншай версіі вясёлка была запазычана ад хіпі, з чыім раёнам цесна суседнічаў сан-францыскі гей-квартал Кастра. Некаторыя крыніцы паказваюць на магчымую сувязь з папулярнай у той час песняй Джудзі Гарленд «Over the Rainbow», якая атрымала прызнанне ў якасці гей-гімна.
Першапачаткова па задуме мастака сцяг складаўся з васьмі палос. Бэйкер прысвоіў пэўнае значэнне кожнаму колеру :
Ёсць некалькі здагадак, чаму ў далейшым са сцяга былі прыбраны ружовая, а затым бірузовая паласа, і пры гэтым індыга быў заменены на сіні. Адзначаецца, што пасля забойства 27 лістапада 1978 года палітыка і адкрытага гея Харві Мілка з наступнымі выступленнямі пратэсту папулярнасць сцяга рэзка ўзрасла. Па афіцыйнай версіі, змены былі ўнесены з прычыны эканамічных і тэхнічных складанасцей масавай вытворчасці. Іншыя крыніцы адзначаюць, што адна з крам, каб задаволіць узрослы попыт, стала прадаваць са складаў лішкі сцягоў арганізацыі «Rainbow Girls», якія не мелі ружовай паласы. Выдаленне бірузовай паласы, паводле адной з версій, адбылося пры падрыхтоўцы да сан-францыскага гей-прайда 1979 года, калі ў выніку дызайнерскага рашэння сцяг «расшчапілі», каб зрабіць брамленне шэсця з двух бакоў вуліцы, але для гэтага ён павінен быў мець цотную колькасць палос.
Шасціколерны сцяг распаўсюдзіўся з Сан-Францыска ў іншыя гарады і стаў шырока вядомым сімвалам ЛГБТ-супольнасці ва ўсім свеце. У 1985 годзе Міжнародная асацыяцыя лесбіянак і геяў афіцыйна прыняла гэты варыянт. Пасля сам матыў вясёлкі стаў самастойным сімвалам ЛГБТ-супольнасці, ён стаў выкарыстоўвацца на адзенні, парасонах, ювелірных аздабленнях, сувенірах, лагатыпах ЛГБТ-арганізацый і да т.п.
Існуюць разнастайныя варыяцыі вясёлкавага сцяга. Часам да яго дадаюць чорную паласу ў якасці напаміну пра ахвяр СНІДа. ЛГБТ-актывіст Леанард Мэтловіч, які сам памёр ад ВІЧ-інфекцыі, завяшчаў выдаліць і спаліць чорныя палосы, калі будуць знойдзены лекі ад хваробы. Некаторыя актывісты (сярод якіх і Гілберт Бэйкер) прапануюць вярнуць сцягу дзве прыбраныя палосы. Часта мае месца даданне на поле сцяга розных знакавых сімвалаў ЛГБТ-супольнасці (ружовы ці чорны трохвугольнікі, лямбда, гендарныя знакі). Існуюць вясёлкавыя варыяцыі нацыянальных і рэгіянальных сцягоў.
NGC 1893
NGC 1893 (іншыя абазначэнні — IC 410, OCL 439, LBN 807) — рассеянае скопішча з эмісійнай туманнасцю ў сузор’і Вознік.
Герцагства Нармандыя
Нармандыя (Northmannia, Normannia, Normendie, Normandie) — спачатку асобнае герцагства, потым адна з правінцый Францыі.
Герцагства знаходзілася на беразе Ла-Манша і межавала з Брэтанню, Мэнам, Арлеанэ, Іль-дэ-Франсам, Пікардыяй. Цяпер тэрыторыя герцагства ўваходзіць у рэгіёны Верхняя Нармандыя (дэпартаменты Сена Прыморская і Эр) і Ніжняя Нармандыя (дэпартаменты Орн, Кальвадас і Манш).
З'яўленне нарманаў у Францыі
Па сваім геаграфічным становішчы прыморская частка Нейстрыі больш іншых частак Францыі падвяргалася спусташальным нападам нарманаў. Вусце Сены доўга служыла нарманам надзейным прытулкам, адкуль яны здзяйснялі набегі на французскія гарады. У канцы IX стагоддзя на чале нарманаў, якія ўварваліся ў паўночную Францыю, стаў выгнаны з Нарвегіі конунгам Харальдам Цудоўнавалосым Ралон, ці Рольф (Hrolf), сын Рогнвальда. На беразе мора ён пакляўся «што ён памрэ ці стане валадаром любой зямлі, якую зможа заваяваць». Пасля некалькіх уварванняў Ралон трывала замацаваўся ў паўночнай Нейстрыі, якая і атрымала імя «Нармандыя» (гэта значыць краіна нарманаў — terra Northmannorum). Паводле Сен-Клер-сюр-Эпцкага дагавора (911 год) французскі кароль Карл Прастак саступіў яму частку Нейстрыі, паміж ракой Эпт і морам, пры ўмове, што Ралон прызнае сябе васалам караля і звернецца ў хрысціянства. Ралон хрысціўся, ажаніўся з дачкой Карла, Гізелай, але падтрымліваў адносіны са сваёй не венчанай жонкай Поўпай, дачкой караля Эда, і стаў родапачынальнікам нармандскіх герцагаў. Ён раздаў землі сваім паплечнікам, колькасць якіх павялічвалася дзякуючы нарманскім атрадам, якія прыбывалі з поўначы. Пасля смерці Гізелы Ралон ажаніўся з Поўпай. Па прыкладзе Ралона, многія нарманы прынялі хрысціянства. Даволі хутка нарманы сталі засвойваць французскую мову; свой родны яны захоўвалі даўжэй толькі ў Ніжняй Нармандыі. Зрэшты, і зараз у нармандскай гаворцы ёсць словы, якія паказваюць на ўплыў скандынаўскага элемента. Нармандскі ўплыў даволі доўга адбіваўся на ваяўнічасці жыхароў Нармандыі і ў іх страсці да далёкіх экспедыцый (заваяванне Англіі, крыжовыя паходы).
X стагоддзе: Войны з суседзямі
У першыя часы нарманам даводзілася вытрымліваць зацятую барацьбу суседзямі: з Пікардыяй, з графамі Фландрскімі, з Іль-дэ-Франсам, асабліва з Брэтанню, якая павінна была неўзабаве прызнаць нармандскага герцага сваім сюзерэнам. Французскія каралі не пакідалі надзеі вярнуць страчаную вобласць, і гэта таксама выклікала войны. Пасля смерці Ралона (931) герцагам Нармандыі стаў яго сын Вільгельм Доўгі Меч. Вільгельм уціхамірыў паўстанне часткі нармандскага дваранства, незадаволенага ўзмацненнем улады герцага. Ён умяшаўся ў зваду паміж Людовікам Заморскім і Гуга Вялікім, графам Парыжскім, і, прымірыўшыся з каралём, павялічыў Нармандыю далучэннем абласцей Аўранша і Кутанса. Калі Вільгельм быў па здрадніцку забіты (942) Арнульфам I, графам Фландрскім (за дапамогу, аказаную ворагу апошняга), герцагам нармандскім быў прызнаны малалетні сын забітага, Рычард. Людовік Заморскі прыехаў у Руан, жадаючы ўзяць у свае рукі кіраванне Нармандыяй замест малалетняга Рычарда. Ён павёз апошняга да свайго двара і стаў імкнуцца да поўнага падпарадкавання Нармандыі. Нарманы падзяліліся, пачалася барацьба партый. Кароль і Гуга Парыжскі, якому была абяцана частка Нармандыі, уступілі ў яе, але на дапамогу нармандскай партыі прыйшоў дацкі кароль Харальд I Сінязубы. Людовік патрапіў у рукі нарманаў і павінен быў пацвердзіць саступку Нармандыі. Неўзабаве паміж Нармандыяй і каралём ізноў узнікла напружанасць (Людовік быў напалоханы заручынамі герцага Рычарда з дачкой Гуга Парыжскага). Кароль заклікаў немцаў, з каралём Атонам, але паход скончыўся нічым. Адносіны паміж Нармандыяй і каралеўскай уладай заставаліся варожымі і пры новым каралі, Лотары: ён таксама ваяваў з Рычардам, які зноў заклікаў на дапамогу Харальда Сінязубага, Кароль павінен быў заключыць мір (969), а частка нарманаў, якія прыйшлі з Харальдам, засталася ў Нармандыі і хрысцілася. Узыходжанне на каралеўскі прастол Гуга Капета — швагра Рычарда — змяніла ў добры бок адносіны паміж каралём і Нармандыяй. Рычард памёр у 996 годзе, прызначыўшы сваім спадчыннікам сына.
XI стагоддзе
Пры Рычардзе II пачаліся цесныя адносіны Нармандыі з Англіяй: сястра Рычарда, Эма Нармандская была замужам за Этэльрэдам, каралём Англіі, і Этэльрэд, выгнаны датчанамі, знайшоў прытулак у Нармандыі. Спадчыннікам Рычарда II стаў яго старэйшы сын ад першай жонкі Юдзіфы (дачкі Конана I, герцага Брэтонскага), Рычард III, які памёр у першы ж год свайго кіравання (1027). Спадчыннікам Рычарда III стаў яго брат Роберт Д'ябал. Роберт ваяваў з Брэтанню і, за дапамогу каралю Генрыху I супраць яго брата, атрымаў частку французскага Вексена да Пантуаза. Роберт памёр у 1035 годзе, падчас паломніцтва ў Іерусалім. Спадчыннікам сваім ён вымусіў прызнаць Вільгельма, яго сына ад наложніцы. Пачатак і канец валадарання Вільгельма былі для Нармандыі эпохай смут і войнаў. Вільгельму прыйшлося вытрымаць барацьбу са сваім стрыечным братам Гі (сынам графа Бургундскага), які прад'яўляў, з-за незаконнасці нараджэння Вільгельма, свае правы на нармандскі прастол. Вільгельму дапамог кароль Генрых, і ён зацвердзіўся ў Нармандыі.
Заваяванне нарманамі Англіі
У 1066 годзе Вільгельм заваяваў Англію, і такім чынам дом герцагаў нармандскіх атрымаў і англійскую карону. Спадчыннікам Вільгельма ў Нармандыі стаў яго старэйшы, малаздольны сын Роберт, якому прыйшлося весці барацьбу з малодшым братам, англійскім каралём Вільгельмам Рудым. Адпраўляючыся ў 1096 годзе ў першы крыжовы паход, Роберт заклаў Нармандыю Вільгельму, які заняў герцагства і вёў з-за французскага Вексена барацьбу з каралём Філіпам. Акрамя таго, Вільгельм ваяваў з Мэнам. Пасля смерці Вільгельма Рудога Нармандыя і Англія зноў падзяліліся. Роберт, які вярнуўся з крыжовага паходу (1101), уступіў у барацьбу са сваім малодшым братам Генрыхам, які захапіў, насуперак правам Роберта, англійскі прастол. 28 верасня 1106 года, у бітве пры Таншбрэ, Роберт быў разбіты, узяты ў палон і пасаджаны ў замак Кардыф, дзе і памёр у 1134 годзе.
Нармандыя зноў злучылася пад адной уладай з Англіяй. Людовік VI Французскі павінен быў саступіць Генрыху сюзерэнныя правы над Мэнам і Брэтанню. Генрыху I прыйшлося вытрымаць яшчэ зацятую барацьбу з-за Нармандыі з сынам Роберта, Вільгельмам, якога падтрымлівалі многія нармандцы і французскі кароль Людовік VI (каралю дапамагалі графы Фландрскі і Анжуйскі), але Генрых выйшаў і з гэтай барацьбы з поспехам. Яшчэ пры жыцці Генрыха I яго дачка Мацільда была прызнана спадчынніцай Англіі. Па смерці Генрыха I (1135) пачалася барацьба паміж Стэфанам Блуаскім і Мацільдай, якая была ў другім шлюбе з Жафруа Плантагенетам Анжуйскім. Жафруа Плантагенет у 1142 годзе авалодаў Нармандыяй. Праз некаторы час Людовік VII прызнаў сына Жафруа, Генрыха Плантагенета, герцагам нармандскім. Спадчыннікам Стэфана ў 1154 годзе ў Англіі стаў Генрых, і такім чынам Нармандыя зноў злучылася з ёй. Забойства Іаанам Беззямельным Артура і яго адмова з'явіцца на суд пэраў далі французскаму каралю Філіпу II Аўгусту нагодупачаць вайну з Іаанам, супраць якога паўсталі і многія нармандскія бароны.
Страта незалежнасці
У 1203—1204 гадах Нармандыя была заваявана Філіпам; яна перастала існаваць як асобная дзяржава і ўвайшла ў склад даменаў французскіх каралёў. Толькі Нармандскія астравы — Джэрсі і Гернсі і драбнейшыя — засталіся дагэтуль пад уладай Англіі. Філіп захаваў звычаі герцагства і правы камун. Нармандыя хутка стала прызвычайвацца з французскім валадарствам і паступова стала цалкам французскай правінцыяй. Фармальна англійскі кароль адмовіўся ад сваіх правоў на Нармандыю па дагаворы з Людовікам IX толькі 4 снежня 1259 года. 19 сакавіка 1315 года кароль Людовік X выдаў прывілей (Charte aux Normands), які прадаваў Нармандыі значныя льготы і асобны суд. Падчас Стагадовай вайны Нармандыя часта служыла галоўным тэатрам ваенных дзеянняў. Мір у Брэціньі (8 мая 1360 года) пакінуў яе пад уладай французскага караля, але ў 1417—1419 гадах яна была заваявана англійскім каралём Генрыхам V, прычым нармандцы вельмі неахвотна перайшлі пад уладу Ралонава нашчадка, які быў для іх цяпер ужо чужаком. Дагавор у Труа (21 мая 1420 года) прызнаваў Нармандыю часткай Францыі, бо Генрых V, «рэгент і спадчыннік Францыі», абяцаў, пасля ўзыходжання на французскі прастол, уз'яднаць Нармандыю з Французскай манархіяй. Нармандыя знаходзілася пад уладай англічан да 1449 года, калі войскі Карла VII заваявалі яе. Карл VII абяцаў Нармандыі захаванне яе прывілеяў, выкананне Charte aux Normands і мясцовых звычаяў. Нармандыя назаўжды стала правінцыяй Францыі. Яна захоўвала некаторыя асаблівасці аж да рэвалюцыі 1789 года, калі зніклі ўсе асаблівыя правы і прывілеі асобных правінцый.
Шыелі (Акмолінская вобласць)
Шыелі — сяло ў Бурабайскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад аульнай акругі Атамекен. Код КАТА — 117055900.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 206 чалавек (106 мужчын і 100 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 211 чалавек (101 мужчына і 110 жанчын).
Джон Рэскін
Джон Рэ́скін, або Раскін (John Ruskin) ( — ) — англійскі тэарэтык мастацтва, гісторык, публіцыст.
Мікалай Мікалаевіч Асееў
Мікалай Мікалаевіч Асееў (Никола́й Никола́евич Асе́ев; 28 чэрвеня [10 ліпеня] 1889,, Курская губерня, Расійская імперыя — , ) — рускі савецкі паэт, перакладчык і сцэнарыст, дзеяч рускага футурызму. Член саюза «Старшыняў зямнога шара». Лаўрэат Сталінскай прэміі першай ступені (1941).
Казапінта
Казапінта (Casapinta) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Б'ела.
Насельніцтва складае 448 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 224 чал./км². Займае плошчу 2 км². Паштовы індэкс — 13060. Тэлефонны код — 015.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
IC 3917
IC 3917 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Плошча Герояў УПА (Кіеў)
Плошча Герояў УПА (Площа Героїв УПА) — плошча ў Абалонскім раёне горада Кіева. Плошча ўзнікла ў сярэдзіне 70-х гадоў ХХ стагоддзя падчас забудовы жылога масіва Абалонь і аўтадарогі да Паўночнага моста. У 1975 годзе атрымала назву плошча Герояў Брэста, з 1977 па 2022 гады называлася Тульскай плошчай. Сучасная назва — з 2022 года, у гонар ваяроў УПА.
У пачатку 2000-х гадоў была праведзена рэканструкцыя плошчы і зменена арганізацыя руху аўтатранспарту.
Нікалас Ломбертс
Нікалас Ломбертс (Nicolas Lombaerts; нар., , Бельгія) — бельгійскі футбаліст (абаронца) і трэнер. Ігрок нацыянальнай зборнай Бельгіі (2006—2016). У цяперашні час працуе трэнерам у клубе «Гент».
Клубная кар’ера
Выхаванец футбольнай школы клуба «Бругэ». З ліпеня 2004 года гуляў за бельгійскі «Гент». У ліпені 2007 года перайшоў у санкт-пецярбургскі «Зеніт», які заплаціў за яго 4 мільёны еўра. Да таго як пераехаць у Расію навучаўся ў юрыдычным каледжы. У гэтым жа сезоне стаў чэмпіёнам Расіі.
Улетку 2013 года ў ходзе матчу супраць кіеўскага «Дынама» ў рамках міжсезоннага «Аб'яднанага турніра» выйшаў з клубнай капітанскай павязкай.
У сакавіку 2017 года вярнуўся на радзіму, падпісаўшы кантракт з «Астэндэ». У сезоне 2019/20 быў адхілены ад асноўнай каманды, выступаў за рэзервовую каманду «Астэндэ».
У маі 2021 года ўвайшоў у трэнерскі штаб «Гента».
Міжнародная кар’ера
У нацыянальнай зборнай Бельгіі дэбютаваў у 2006 годзе ў таварыскім матчы супраць зборнай Саудаўскай Аравіі, выйшаўшы на замену на 89-й хвіліне. Першы афіцыйны матч у складзе нацыянальнай зборнай правёў у 2007 годзе супраць зборнай Сербіі, дзе таксама выйшаў на замену.
Дасягненні
«Зеніт»:
10-я армія (СССР)
10-я армія — аператыўнае агульнавайсковае аб’яднанне (армія) у складзе Узброеных Сіл СССР да, падчас і пасля Вялікай Айчыннай вайны.
Скарочанае найменне — 10 А.
Першае фарміраванне
Сфарміраваная ў 1939 годзе ў Беларускай Асобай ваеннай акрузе. У верасні 1939 года ўдзельнічала ў Польскім паходзе РСЧА. Да лета 1941 года размяшчалася ў Беластоцкім выступе і ўваходзіла ў склад Заходняга фронту. 21 чэрвеня 1941 года ў складзе арміі было ўпраўленне, два (6-ы і 13-ы) механізіраваных (колькасць танкаў — 1 021 і 282 адпаведна), адзін (6-ы) кавалерыйскі і два (1-ы і 5-ы) стралковыя карпусы, адна асобная (155-я) стралковая і адна (9-я) змяшаная авіяцыйная дывізія (409 самалётаў). Усяго ў 10-й арміі было 15 дывізій, у тым ліку стралковых — 6, танкавых — 4, матарызаваных — 2, кавалерыйскіх — 2 і авіяцыйных — 1. Такім чынам 10-я армія была на той момант другой па магутнасці (пасля 9-й) з усіх армій, якія прымалі ўдзел у адбіцці агрэсіі.
З пачаткам вайны з Германіяй ўдзельнічала ў франтавым контрудары у раёне Гродна і ў абарончых баях у Беларусі на беластоцкім накірунку. Да канца чэрвеня нямецкія войскі групы армій «Цэнтр» атачылі 3-ю, 4-ю і 10-ю арміі ў Беластоцка-Мінскім «катле». У выніку ўсе злучэнні і часці 10-й арміі былі разгромленыя. 30 чэрвеня пры спробе перасекчы шашы Баранавічы-Мінск упраўленне арміі было знішчана, рэшткі войскаў, якія выйшлі з акружэння, былі звернутыя на даўкамплектаванне 4-й арміі.
Камандуючы 10-й арміяй генерал-маёр К. Дз. Голубеў і начальнік артылерыі арміі генерал-маёр М. М. Барсукоў выйшлі з акружэння ў складзе зводнай групы 86-га Аўгустоўскага памежнага атрада НКУС СССР, у канцы ліпеня Голубеў быў прызначаны камандуючым 13-й арміяй, якая ўдзельнічала ў той момант у бітве пад Смаленскам.
Склад арміі на 22.06.1941
Перад вайной лётчыкі перавучыліся на самалёты МіГ-3. На аэрадромах знаходзіліся і старыя самалёты І-16, І-15 біс. У 41-м зап налічвалася 100 самалётаў МіГ-3 і 19 І-15 біс, у 124-м зап — 78 МіГ-3 і 29 І-16, у 126-м зап — 68 МіГ-3 і 23 І-16, у 129-м зап — 57 МіГ-3 і 61 І-16. Усяго ў 9-й сад налічвалася 435 знішчальнікаў.
Другое фарміраванне
Утворана 1 кастрычніка 1941 г. на падставе дырэктывы Стаўкі ВГК ад 30 верасня 1941 г., на паўднёва-заходнім накірунку (на Паўднёвым фронце) з непасрэдным падпарадкаваннем Стаўцы ВГК.
З-за напружанай абстаноўкі фарміраванне не было скончана і войскі былі перададзеныя ў іншыя воінскія злучэнні. 17 кастрычніка 1941 г. армія была расфармаваная.
Трэцяе фарміраванне
Утворана 1 лістапада 1941 г. на падставе дырэктывы Стаўкі ВГК ад 21 кастрычніка 1941 г. № 004038 (ЦАМО ф.148а оп.3763. д. 93 л. 77) у Прыволжскай ваеннай акрузе. У склад арміі ўключаліся: 326-я стралковая дывізія — Пенза; 324-я — Пенза; 322-я — Кузнецк; 330-я — Сызрань; 323-я стралковая дывізія — Пятроўск. Акрамя таго, дзве стралковыя брыгады павінны былі прыбыць з Уральскай ваеннай акругі. Штаб арміі разгортваўся ў горадзе Кузнецк. 29 лістапада 1941 года часці гэтай арміі (згодна дырэктывы ад 24 лістапада 1941 года № оп/2995) былі перадыслакаваныя ў наступныя пункты: 328-я стралковая дывізія — Турлатава, Выгарадок; 322-я стралковая дывізія — Рыбнае; 330-я стралковая дывізія — Разань; 323-я стралковая дывізія — Спаск-Разанскі; 326-я стралковая дывізія — Шылаў; 57-я кавалерыйская дывізія — Канін (паўночна-ўсход ад Ряжска); 75-я кавалерыйская дывізія — Разань. Штаб арміі і часці сувязі знаходзіліся ў Шылаве. Уваходзіла ў непасрэднае падпарадкаванне Стаўцы ВГК, пасля перададзена ў падпарадкаванне Заходняму фронту, прымала ўдзел у бітве за Маскву. Далей да жніўня 1943 года вяла абарончыя баі ў раёне Кірава (Калужская вобласць), у жніўні-кастрычніку прымала ўдзел у Смаленскай аперацыі 1943 года.
23 красавіка 1944 года армія была расфармаваная на падставе дырэктывы Стаўкі ВГК ад 19 красавіка 1944 г. На базе упраўлення арміі было створана палявое ўпраўленне 2-га Беларускага фронту, а войскі і займаемая арміяй паласа абароны перададзеныя ў 49-ю армію.
Заўвагі
<references group="" responsive="">
Талька (вёска)
Та́лька (, Талька) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці, на рацэ Тальцы. Уваходзіць у склад Блужскага сельсавета. Месціцца за 19 км на паўднёвы ўсход ад Мар’інай Горкі, 73 км ад Мінска, на рацэ Талька.
Ранняя гісторыя
На паўднёва-ўсходняй ускраіне вёскі месціцца курганны могільнік (мясцовыя назвы — Турэцкія магілы, Французскія магілы).
Пасля адкрыцця ў 1873 годзе руху на ўчастку Вілейка — Бабруйск Лібава-Роменскай чыгункі вёска пачала развівацца і расці ў сувязі з адкрыццём чыгуначнай станцыі.
У 1885 годзе ў Амельнянскай воласці Ігуменскага павета Мінскай губерні. Паводле перапісу 1897 года былі чыгуначная станцыя на 4 двары, у пасёлку 15 двароў, была крама. Паводле перапісу 1917 года апрача чыгуначнай станцыі і пасёлка была лясная старожка.
Найноўшы час
З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Жыхары Амельнянскай воласці накіроўвалі звароты ў Народны сакратарыят Беларусі са скаргамі на дзеянні нямецкіх акупацыйных улад. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы (Мінская акруга ГУУЗ).
З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР. У 1921 годзе пабудаваны паравы млын, адкрыта школа 1-й ступені, працавала цыркулярка, кравецкая майстэрня. З 20 жніўня 1924 года цэнтр Талькаўскага сельсавета Пухавіцкага раёна Менскай акругі (да 26 ліпеня 1930), з 20 лютага 1938 года ў Менскай вобласці. У 1933 годзе былі млын, вытворчая арцель па рамонце і шыцці адзення і абутку «Аб’яднаная праца».
У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да 2 ліпеня 1944 года вёска пад акупацыяй Германіі. З 20 па 22 верасня 1941 года ў лесе каля Талькі нацысцкай адміністрацыяй было расстраляна мірнае яўрэйскае насельніцтва Талькі. У ваколіцах вёскі дзейнічала антыфашысцкае падполле. У кастрычніку 1942 года савецкія партызаны брыгад «Полымя» і імя І. В. Сталіна ўзарвалі тут чыгуначны мост цераз раку Талька, рух на чыгунцы быў спынены на 10 сутак.
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад і была цэнтрам Талькаўскага сельсавета.
Рэлігія
У вёсцы ёсць Свята-Пакроўская царква, якая месціцца ў будынку былой крамы.
Сімвалы
У якасці неафіцыйнага геральдычнага знака Талькі выкарыстоўваецца герб, прыдуманы ў 2004 годзе вучнямі Талькаўскай сярэдняй школы падчас падрыхтоўкі да свята «Наш край». Апісанне: у белым полі «нямецкага» шчыта пасярэдзіне намалявана чорная падкова.
Культура і грамадства
Каля Талькі праводзіцца штогадовы беларускі музычны фестываль «Талькаўскі фэст».
Чыгунка
Праз тэрыторыю вёскі праходзіць Мінскае аддзяленне Беларускай чыгункі Мінск — Гомель. Знаходзіцца станцыя Талька
Камерынскі ўніверсітэт
Камерынскі ўніверсітэт (Università degli Studi di Camerino) — італьянская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Камерына ў рэгіёне Марке.
Талька (Чылі)
Та́лька (Talca) — горад у Чылі. Адміністрацыйны цэнтр аднайменнай камуны, правінцыі Талька і вобласці Маўле. Насельніцтва — 189 505 чалавек (2002). Тэрыторыя камуны — 231,5 км². Колькасць насельніцтва — 227 674 жыхароў (2007). Шчыльнасць насельніцтва — 983,47 чал./км².
Cardiocrinum
Cardiocrinum — род цыбульных раслін з падсямейства.
Навуковая назва ўтворана ад грэчаскіх слоў і даслоўна перакладаецца — «Сэрцападобная лілія». Назва дадзена з-за сэрцападобнай формы лісця расліны.
Арэал знаходзіцца ў Азіі, на Далёкім Усходзе — Японскія астравы, Сахалін, Кітай (уключаючы Гімалаі).
Расліны гэтага роду гінуць пасля цвіцення, аднак вакол старой цыбуліны ўтворацца новыя цыбуліны-дзеткі, што дазваляе ажыццяўляць вегетатыўнае размнажэнне.
Віды
Па інфармацыі базы дадзеных The Plant List, род уключае 3 віды :
Даніэль Крман
Даніэль Крман (, Омшэна паблізу Трэнчынскіх Цепліц — 1740) — славацкі царкоўны і грамадска-палітычны дзеяч, мемуарыст, выдавец, перакладчык. Аўтар «Rudimenta grammaticae Slavicae» (Пачаткаў славянскай граматыкі) і шматлікіх рэлігійна-гістарычных твораў, а таксама «Падарожнага дзённіка» (Itinerarium) — важнай крыніцы па гісторыі Украіны пачатку XVIII ст. Асабісты сябар гетмана Івана Мазепы.
Біяграфія
У дваццаць гадоў узначаліў Ілаўскую школу, а пасля смерці бацькі прысвяціў сябе царкоўнаму служэнню. Ва ўзросце 43 гадоў абраны суперынтэндантам (біскупам) лютэранскай царквы Верхняй Венгрыі (фактычна Славакіі).
Кіраўнік пасольства на сустрэчу са шведскім каралём Карлам XII. Пасля перамоў у Магілёве славацкія паслы вымушаны застацца ў лагеры Карла XII, падзяліць усе перыпетыі ўкраінскага паходу, бітвы шведскага войска пад Палтавай, адступлення ў Малдову.
Дзённік
Падчас паездкі Даніэль Крман вёў рэгулярныя запісы. У нататках — не толькі асабістыя ўражанні ад убачанага, але і апісанне розных падзей, сведкам якіх ён быў або пра якія ведаў з вартых даверу крыніц. Даніэля Крмана цікавіў палітычны і дыпламатычны бок падзей, геаграфічныя і прыродныя абставіны, этнаграфічныя і рэлігійныя аспекты жыцця народаў, сярод якіх ён знаходзіўся.
Значная частка «Падарожнага дзённіка» прысвечана ўкраінскаму краю — Гетманшчыне. Побач часта ўжыванай назвай «Казакія» аўтар ужывае «Украіна», а насельніцтва называе «казацкай нацыяй», рускімі, русінамі, русамі. Пасол выразна адрознівае насельніцтва Украіны ад палякаў, літвінаў і «маскавітаў».