cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пфальц-Цвейбрукенская дынастыя
Пфальц-Цвейбрукенская дынастыя займала шведскі трон на працягу трох пакаленняў. Пасля гібелі ў 1718 годзе Карла XII, які не пакінуў нашчадкаў, на прастол узышла Ульрыка Элеанора (1688—1741), якая ў 1720 годзе адраклася ад кароны на карысць свайго мужа Фрэдрыка I Гесэн-Касельскага (1676—1751). З яе смерцю ў 1741 годзе дынастыя спынілася канчаткова.
Палац Радзівілаў (Дзятлава)
Палац Радзівілаў — палац у горадзе Дзятлава, размешчаны на вуліцы Свярдлова, 2. Помнік архітэктуры ракако.
Гісторыя
Пабудаваны ў 1751 годзе па фундацыі Мікалая Фаўстына Радзівіла на стромкім левым беразе ракі Дзятлаўкі. З канца XVIII стагоддзя належаў Солтанам. За ўдзел Солтанаў у паўстанні 1831 года сядзіба ў 1836 годзе секвестравана царскімі ўладамі. У другой палове XIX ст. выкарыстоўвалася як казармы для кавалерыйскіх часцей. У пачатку XX ст. у палацы была размешчана школа. У савецкія часы ў будынку размешчанаўся раённы шпіталь.
Архітэктура
Комплекс складаўся з мураванага палаца, пейзажнага парку (канец XVIII ст.) з круглым вадаёмам і творамі архітэктуры малых форм (масткі, павільёны), які з усходу паўкальцом агінаў палац. Гаспадарчыя пабудовы размяшчаліся пры ўездзе ў сядзібу з поўдня.
Палац
Ад ансамбля збярогся мураваны палац. Першапачаткова гэта быў накрыты высокім вальмавым дахам двухпавярховы прамавугольны ў плане аб'ём з двума вуглавымі вежападобнымі алькежамі на высокім цокальным паверсе, накрытымі ўвагнутымі шатрамі з заломамі (не зберагліся). Цэнтр кампазіцыі падкрэслены на фасадах рызалітамі: на дваровым глыбокім чатырохвосевым, які, першапачаткова ўпрыгожаны фігурным атыкам, на галоўным плоскім трохвосевым, завершаны крапаваным лучковым франтонам. У тымпане франтона гербавы картуш князёў Радзівілаў. Рызаліт раскрапаваны чатырма пілястрамі, паміж якімі на другім паверсе размешчаны арачныя нішы з ракавінамі ў завяршэнні. Па перыметры будынка праходзяць прафіляваныя міжпаверхавы і завяршальны карнізы. Фасады рытмічна раскрапаваны плоскімі канеліраванымі пілястрамі. Прамавугольныя аконныя праёмы дэкарыраваны паўцыркульнымі аркамі, сандрыкамі хвалістых і ламаных абрысаў. У дэкаратыўным аздабленні фасадаў выкарыстаная лепка ў стылі ракако: раслінны арнамент, гірлянды, геральдычныя знакі, медальёны. Вуглы будынка ўмацаваны контрфорсамі.
Спіс прэзідэнтаў Італіі
Спіс Прэзідэнтаў Італіі
Ян Крагельскі
Ян Краге́льскі (Jan Krahelski;, в. Мазуркі — , ) — польскі палітык, ваявода палескі, брат Ванды Крагельскай-Філіповіч і бацька Крысціны Крагельскай.
Біяграфія
Брат рэвалюцыянеркі Ванды Крагельскай-Філіповіч. Скончыў Вышэйшую тэхнічную школу ў Празе з дыпломам інжынера-меліяратара. Падчас Першай сусветнай вайны ён служыў у рускай арміі. Пасля вайны ўступіў у польскую армію, у якой даслужыўся да звання падпалкоўніка. У 1921—1922 гадах ён узначальваў Палескую падкамісію на Усходзе. Пакінуўшы армію, 9 сакавіка 1925 года ён стаў рэферэнтам у Палескім ваяводскім урадзе, а затым 10 студзеня 1926 года — кіраўніком староства ў Лунінцы.
Палескі ваявода
З 23 снежня 1926 года па 8 верасня 1932 года ён займаў пасаду Палескага ваяводы (з 14 ліпеня 1926 года быў в.а. ваяводы).
Прытрымліваючыся палітыкі дзяржаўнай асіміляцыі, спрабаваў выкарыстоўваць элементы рэгіяналізму ў Палескім ваяводстве. У жніўні 1932 г. ваявода накіраваў міністру ўнутраных спраў асобны мемарандум па праблемах Палесся.
Прынцыпова адхіляў любыя метады гвалтоўнага характару як памылковыя і нават шкодныя для польскіх нацыянальных інтарэсаў. Крагельскі невысока ацэньваў здольнасці беларускага нацыянальнага руху, лічачы яго малалікім і маргінальным, таму супрацоўніцтва з беларусамі аб’яўлялася немэтазгодным. Адначасова ставілася задача ізаляцыі беларускага руху ад знешніх уплываў, у прыватнасці, з Савецкай Беларусі. Такая палітыка мела на мэце скарачэнне маштабаў беларускага нацыянальнага руху, у тым ліку і на Палессі.
Больш складанай была сітуацыя з украінскім рухам. Так, Крагельскі прапаноўваў фармаваць ва ўкраінцаў «устойлівае ўсведамленне аб карысці сумеснага жыцця з палякамі ў адзінай дзяржаве». Адначасова павінна было весціся змаганне з польскім шавінізмам, які не спрыяў нармалізацыі польска-ўкраінскіх адносін. Рэзка крытыкаваў вынікі перапісу насельніцтва 1931 года, называючы іх «амаль што гумарыстычнымі». Аб’ектам крытыкі было з’яўленне ў спісах катэгорыі «тутэйшых», што складалі ажно 63,1 % насельніцтва ваяводства. «Тутэйшых» ваявода лічыў штучна створанай групай, а самі вынікі перапісу фактычна сфальшаванымі. Крагельскі не пераацэньваў значэння таго факта, што дастаткова вялікая частка насельніцтва не можа вызначыць, да якой нацыянальнасці належыць, не меў ілюзій наконт магчымасці хуткай асіміляцыі палешукоў па эндэцкай мадэлі, зазначаючы, што «сярод насельніцтва Палесся існуе выразнае пачуццё асобнасці ў адносінах да палякаў».
Лічыў эфектыўным сродкам узмацнення польскасці на Палессі прыцягненне вялікай колькасці асаднікаў, якое было магчымым толькі пры ўмове правядзення меліярацыі. Падобныя планы, аднак, натыкаліся на скептычнае стаўленне да іх вайсковых колаў, паколькі палескія балоты мелі вялікае значэнне ў сістэме абароназдольнасці краіны. Падобныя акалічнасці значна аслаблялі магчымасць каланізацыі Палесся. У такіх абставінах дзяржаўная палітыка павінна была абапірацца на здабыццё прыхільнасці няпольскага насельніцтва. Гэтыя намаганні павінны былі праяўляцца ў накірунку паляпшэння матэрыяльнага дабрабыту як найбольш паспяховага сродка, што звязвае грамадзяніна і дзяржаву. Паводле Крагельскага, дзяржаўныя інвестыцыі павінны быць перш за ўсё накіраваны ва ўсходнія ваяводствы, адпаведна «на пэўны час гэтыя землі павінны заняць прывілеяванае становішча ў адносінах да зямель этнічна польскіх».
Пазіцыя Крагельскага па нацыянальным пытанні на Палессі была найбольш прагматычнай. Будучы паслядоўным прыхільнікам канцэпцыі дзяржаўнай асіміляцыі, ён спрабаваў спалучыць польскія нацыянальныя інтарэсы з інтарэсамі шматнацыянальнай II Рэчы Паспалітай. Гэта звычайна прыводзіла да канфліктаў з дзяржаўнымі службоўцамі ніжэйшага рангу. Напрыклад, у цыркуляры ад 22 жніўня 1930 года ім былі падвергнуты крытыцы павятовыя старасты за празмерна адмоўнае стаўленне да беларусаў. Праграма дзяржаўнай асіміляцыі ніколі не карысталася падтрымкай мясцовага паліцэйска-адміністрацыйнага апарату, якая праводзіла ўласную нацыянальную палітыку, што, як правіла, супадала з эндэцкімі ўзорамі нацыянальнай асіміляцыі.
Адпаведна, канфлікт на гэтай глебе быў непазбежны. З пачатку 1930-х гг. дэклараваная праграма дзяржаўнай асіміляцыі ўсё больш губляе сваю прывабнасць нават сярод прыхільнікаў «санацыі». Адбываецца фактычнае вяртанне да папярэдняй палітыкі нацыянальнай асіміляцыі. У такіх умовах праект ваяводы Крагельскага не знайшоў падтрымкі ў міністра ўнутраных спраў. Верагодна, гэта і стала адной з прычын ягонай хуткай адстаўкі ў верасні 1932 г.
Далейшае жыццё
З 1932 года да сваёй адстаўкі ў 1935 годзе працаваў інспектарам па меліярацыі ў Міністэрстве сельскай гаспадаркі.
Пасля выхаду на пенсію жыў у сваім маёнтку Мазуркі недалёка ад Баранавічаў.
Пахаваны на могілках Срэбжыска ў Гданьску (раён V, тэраса VII, рад 6).
Сям’я
У шлюбе з біёлагам Янінай Бурай (1885—1976), якая збірала калекцыю прадметаў матэрыяльнай культуры жыхароў Палесся, меў дачку Крысціну (1914—1944), фалькларыстку і паэтэсу.
Карбанаты (мінералы)
Карбанаты — прыродныя мінералы, якія складаюцца з солей вугальнай кіслаты H2CO3.
Склад
Вылучаюцца бікарбанаты — кіслыя солі, бязводныя і водныя звычайныя карбанаты, а таксама карбанаты, якія маюць дадатковыя аніёны [OH]−, F− ці Сl−, а таксама складаныя карбанаты, якія маюць аніёны [SO4]2− ці [PO4]3−. Найбольш распаўсюджаны карбанаты з двухвалентнымі катыёнамі: Ca, Mg, Fe, Mn, Ba, Sr, Pb, Zn, Cu і інш. Na+ і K+, а таксама катыён (NH4)+ могуць утвараць толькі бікарбанаты ці ўваходзіць у склад двайных солей. Зрэдку ў лік катыёнаў уваходзяць Ni3+, Аl3+, Bi3+. Вядомы шэраг карбанатаў з U4+, Ce3+, La3+ і іншымі элементамі. Для карбанатаў характэрны шматлікія ізаморфныя рады з поўнай ці абмежаванай змяшальнасцю. Шырока распаўсюджаны двайныя солі.
Будова і ўласцівасці
Асноўнай структурнай адзінкай карбанатаў з’яўляецца радыкал [CO3]2−. У ім атам вугляроду знаходзіцца ў цэнтры роўнабаковага трохвугольніка з атамамі кіслароду ў вяршынях. Сувязі паміж C і O галоўным чынам кавалентныя, а паміж радыкаламі і катыёнамі — іонныя.
Большая частка карбанатаў крышталізуецца ў трыганальнай і рамбічнай, радзей — у гексаганальнай, манакліннай і іншых сінгоніях. Шырока распаўсюджана з’ява палімарфізму. Большая частка карбанатаў бясколерная; змяшчаюць таксама моцныя храмафорныя іоны Fe, Mn, Cu, афарбаваны ў бурыя, ружовыя, жоўтыя, зялёныя і іншыя колеры. Цвёрдасць 3—5. Удзельная вага ад 1,5 да 8,1 (карбанаты з Bi). Для іх вельмі характэрна высокае двухпераламленне, абумоўленае плоскай формай трохвугольных радыкалаў [CO3]2− і паралельным размяшчэннем апошніх.
Генезіс
Многія карбанаты, напрыклад, кальцыт, даламіт і іншыя, утвараюцца пры экзагенных працэсах. Яны складаюць тоўшчы асадкавых і метамарфічных горных парод. Шэраг карбанатаў утвараецца біяхімічным шляхам. Шырока распаўсюджаны ў гідратэрмальных радовішчах, фарміруючыся ў іх пры сярэдніх і нізкіх тэмпературах. У зонах акіслення рудных радовішчаў накопліваюцца карбанаты Pb, Zn, Cu і іншых цяжкіх металаў.
Выкарыстанне
Яны выкарыстоўваюцца ў многіх галінах прамысловасці: у будаўнічай пры вытворчасці цэменту і іншых будматэрыялаў, металургічнай — пры вырабе вогнеўпораў, аптычнай, хімічнай, папяровай, шкляной і іншых. Многія карбанаты з’яўляюцца рудамі металаў: Pb, Zn, Cu, Fe, Mn і іншыя.
All-secco
Al secco
A secco
Al secco
Кашч
Кашч, або Кашчэй Бессмяротны — вобраз чарадзейных усходне-славянскіх казак; злы і хітры чараўнік, які выкрадае нявесту героя. Здабыўшы яйцо, у якім схавана смерць Кашча, герой перамагае яго і вяртаецца дамоў са сваёй нарачонай (надрукавана 15 беларускіх варыянтаў). Вядомы таксама казкі пра смерць Кашча ад чароўнага каня. Абедзве версіі кантамінуюцца з сюжэтамі пра ўдзячных жывёл, пошукі зніклай ці украдзенай жонкі і інш. Вобраз Кашча трапляецца таксама ў замовах і былінах. Паводле меркаванняў акадэміка Б. А. Рыбакова, Кашч у старажытна-ўсходніх славян увасабляў качэўнікаў, якія рабілі набегі на іх землі.
Фелікс Рымкевіч
Фелікс Рымкевіч (,  —, Вільня) — навуковец-медык. Доктар медыцыны (1821), прафесар Віленскага ўніверсітэта (1826).
Біяграфія
Скончыў Віленскі ўніверсітэт (1820), дзе застаўся выкладаць спачатку ў Медыцынска-хірургічнай акадэміі, а з 1838 — у клініцы тэрапіі. У 1831 годзе прымаў удзел у барацьбе з халерай у Слуцку, Слоніме, Віцебску.
Навуковая дзейнасць
Аўтар навуковых прац аўскульпацыі сэрца і сасудаў, дыягностыцы хвароб печані, сэрца, дзіцячых і венерычных хвароб. Узначальваў вядомую ў Расійскай імперыі медыцынскую навуковую школу, якая падрыхтавала больш за 30 дактароў медыцыны. Лiчыцца першым беларускiм псiхiятрам. Выдаў «Лекцыі па шпітальнай тэрапіі» (1832).
Сасюр
Сасю́р (дэ Сасюр, Sassure) — сям'я швейцарскіх навукоўцаў, некалькі пакаленняў якой зрабілі ўнёсак у розныя навукі.
Al secco
Al secco, all-secco, a secco (італ. па сухому) – насценны жывапіс, выкананы, у адрозненне ад фрэскі, на цвёрдай, высахлай тынкоўцы, паўторна ўвільготненай. Выкарыстоўваюцца фарбы, расцёртыя на раслінным клеі, яйку або змешаныя з вапнай. Гэта тэхніка прыспяшае працу, дазваляючы распісваць за працоўны дзень большую плошчу паверхні, чым пры фрэскавым жывапісе, але вынік не такі даўгавечны. Тэхніка al secco была выпрацавана ў сярэднявечным малярстве разам з фрэскай і была асабліва распаўсюджаная ў Еўропе ў XVII–XVIII стагоддзях.
Al secco таксама называюць казеінавы і мінеральны жывапіс па прасохлай тынкоўцы. Яе ўжываюць для выканання работ на ўнутраных і на знешніх паверхнях будынкаў. Тэхніка дазваляе выконваць папраўкі тэмперай і прамываць паверхню чыстай вадой.
Wikipedia App
Wikipedia App — энцыклапедычны сэрвіс, распрацаваны фондам Вікімедыя, з'яўляецца афіцыйным дадаткам інтэрнэт-энцыклапедыі Вікіпедыя для мабільных інтэрнэт-прылад.
Па стане на канец 2013 года працуе пад аперацыйнымі сістэмамі: Android (распаўсюджваецца праз Google Play), BlackBerry (праз BlackBerry World), IOS (праз App Store) і Windows 8 (праз Windows Store). Таксама фонд Вікімедыя выпусціў афіцыйны дадатак Wikimedia Commons, для загрузкі графічных выяў на Вікісховішча. Пры гэтым варта адзначыць, што апроч афіцыйных дадаткаў, незалежныя распрацоўшчыкі выпусцілі вялікую колькасць неафіцыйных дадаткаў для чытання Вікіпедыі, частка з іх загружае даныя непасрэдны з сайта Вікіпедыі, іншыя дадаткі выкарыстоўваюць API MediaWiki.
Пагром
Пагром (ад граміць — «знішчаць, руйнаваць») — масавыя гвалтоўныя дзеянні, накіраваныя супраць якой-небудзь групы насельніцтва, па рэлігійнай, нацыянальнай, класавай або расавай прыкмеце; падахвочваюцца, як правіла, экстрэмісцкімі арганізацыямі ці паліцыяй. Характарызуюцца фізічнымі нападамі і разбурэннем дамоў, прадпрыемстваў і рэлігійных збудаванняў. Нярэдка суправаджаюцца катаваннямі і забойствамі, калецтвамі, знішчэннем і рабаваннем маёмасці, згвалтаваннямі.
Як піша Кароткая яўрэйская энцыклапедыя, тлумачачы паходжанне слова «пагром», у новай гісторыі асаблівае распаўсюджванне атрымалі яўрэйскія пагромы ў Расіі ў XIX—пачатку XX стагоддзяў. Менавіта ў сувязі з масавымі яўрэйскімі пагромамі ў Расіі слова «пагром» увайшло ў большасць еўрапейскіх моў.
Этымалогія
Паходзіць ад дзеяслова граміць. Слова ўвайшло ў многія еўрапейскія мовы пасля антыяўрэйскага Кішынёўскага пагрому, які атрымаў шырокую вядомасць. Першапачаткова выкарыстоўвалася для абазначэння масавых нападаў на месцы кампактнага пражывання яўрэяў, але пазней стала абазначаць падобныя дзеянні ў адносінах да прадстаўнікоў любых меншасцей.
Прэм’ер-ліга 2007 (снукер)
Прэм'ер-ліга 2007 (Premier League Snooker 2007) — прафесійны нярэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 6 верасня па 3 снежня 2007 года ў Вялікабрытаніі. Турнір стаў 23-м розыгрышам прэм'ер-лігі, якая была заснавана ў 1987 годзе пад назвай Матчрум-ліга.
Ганна Юр’еўна Міцкевіч
Ганна Юр’еўна Міцкевіч, народжанае Лёсік (, Мікалаеўшчына, цяпер Стаўбцоўскі раён — ) — маці беларускага паэта і празаіка Якуба Коласа, сястра Язэпа і Антона Лёсікаў.
Біяграфія
Нарадзілася ў сям’і Юрыя і Хрысціны Лёсікаў. Як старэйшая дачка даглядала малодшых братоў і сясцёр, у юнацтве майстэрскі навучылася ткацтву. У 1878 годзе ўзяла шлюб з Міхаілам Міцкевічам, нарадзіла трынаццаць дзяцей, чацвёра з іх памерлі немаўлятамі.
Пасля смерці мужа перабралася з Альбуці ў Цёмныя Ляды, куды прызначылі палясоўнікам Уладзю Міцкевіча, яе старэйшага сына, потым — у Мікалаеўшчыну, дзе з братам Антосем купіла колішнюю карчму, згарэлую ў 1909―1910 гадах. Апошнім пераездам быў хутар Смольня.
Памерла ў 1929 годзе. Пахавана побач мужа на могілках Церабяжы ў Мікалаеўшчыне.
Эліза Мак-Кардл-Джонсан
Эліза Мак-Кардл-Джонсан (Eliza McCardle Johnson;  — ) — жонка Прэзідэнта ЗША Эндру Джонсана і Першая лэдзі ЗША з 15 красавіка 1865 па 4 сакавіка 1869 года.
Біяграфія
Нарадзілася ў Тэлфардзе, штат Тэнесі, і была адзіным дзіцем у сям'і шаўца Джона Мак-Кардла і Сары Філіпс-Мак-Кардл. У раннім дзяцінстве яна перажыла смерць бацькі, яе выхоўвала маці. Яна пазнаёмілася з Эндру Джонсанам, калі яго сям'я пераязджала ў Грынвіл. 17 мая 1827 года 16-гадовая Эліза і 18-гадовы Эндру ажаніліся.
Спаса-Праабражэнская царква (Дзятлавічы)
Гісторыя
Царква была пабудавана ў 1823 г. у в. Дзятлавічы (Лунінецкі раён) пры манастыры. У 1960-я гады ад удару маланкі цэнтральны купал царквы загарэўся і зваліўся ўнутр храма. Царква пасля пажару не аднаўлялася. Страчана ў 1990-я гады. Званіца была разабрана перад будаўніцтвам на тым жа месцы новага храма з сілікатнай цэглы.
Архітэктура
Будынак адлюстроўвае сінтэз традыцый народнага дойлідства і асобных прыёмаў стыляў барока і класіцызму. Перабудоўвалася ў 1871 г. і 1896 г. Да квадратнага ў плане асноўнага аб'ёма, завершанага двух'ярусным васьмёрыкам на ветразях, прылягаюць прамавугольны бабінец з дзвюма прыбудовамі абапал яго і пяцігранны, падзелены дзвюма падоўжнымі сценкамі на тры апсіды алтарны зруб. Над бакавымі апсідамі і прыбудовамі бабінца — чацверыковыя вежачкі з барочнымі галоўкамі на глухіх васьмерыках. На галоўным фасадзе паміж вежамі — невялікі трохвугольны франтон, цэнтральны ўваход вылучаны дугападобным казырком. Сцены завершаныя аркатурным фрызам, вертыкальна ашаляваныя дошкамі з нашчыльнікамі, падзеленыя тонкім карнізным поясам на два ярусы.
Царква мела разьбяны 6-ярусны іканастас з 50 абразамі, рукапіснае евангелле XVI ст. (не зберагліся). Пад будынкам размешчана пахавальня (вышыня 2,5 м). На паўднёвым захадзе ад царквы знаходзіцца драўляная двух'ярусная званіца (васьмярык на чацверыку), накрытая шатровым дахам.
Кірыла Кажамяка
Кіры́ла Кажамя́ка (Курыла Кажамяка, Мікіта Кажамяка) — вобраз чарадзейных усходне-славянскіх казак і паданняў; асілак, пераможца змея.
У казках пра Кірылу Кажамяку зліліся матывы міжнароднага казачнага сюжэта і мясцовага падання Кіеўскай Русі, якое сустракаецца ў «Аповесці мінулых гадоў», «Ніканаўскім летапісе» і інш. Паводле гэтага падання, юны Кажамяка, які можа разарваць сырамятную шкуру, вырваць у быка на бягу кавалак шкуры, перамагае волата-печанега і вырашае перамогу на карысць Русі. У заключным эпізодзе некаторых казак пра Кірылу Кажамяку асілак запрог змея ў вялікі плуг і ўзараў глыбокую баразну (аж да самага мора). Ва Украіне дагэтуль паказваюцца т.зв. «Зміевы» валы, якія лічацца рэшткамі гэтай баразны.
Сюжэт пра Кірылу Кажамяку мае шмат агульнага з польскім паданнем пра змеяборца Крака і з сербскай эпічнай песняй пра змеяборца Дойчына.
Людвік Францішак Карвацкі
Лю́двік Франці́шак Карва́цкі (Ludwik Franciszek Karwacki;, — , ) — езуіт.
Уступіў 21 жніўня 1717 у Вільні. Прэфект школ у Ілукшце (1729—1730), прафесар філасофіі і рэгент семінарыі дыяцэзіяльнай у Браневе (1731—1733), прафесар філасофіі, матэматыкі і грэчаскай мовы ў Навагрудку (1734—1737), прэфект школаў у Навагрудку і місіянер у Любску (1740—1741), прэфект школ у Нясвіжы (1741—1742), Гродне (1742—1743), Драгічыне (1744—1745) і Рэшалі (1745—1746).
Ленфільм
Ленфільм — найстарэйшая і адна з найбуйнейшых кінакампаній Расіі. Заснаваная ў 1918 годзе.
Гісторыя
Кінафабрыка атрымала назву «Ленфільм» у 1934 годзе. Эмблема студыі «Медны коннік» была створаная мастаком Марынай Балагоўскай і аператарам Эдгарам Штырцкоберам. Упершыню яна з’явілася ў фільме «Працоўны пасёлак» (1975) Уладзіміра Вянгерава.
На «Ленфільме» знята каля 1500 гульнявых, дакументальных, тэлевізійных фільмаў, якія сталі сусветнай кінакласікай. У розны час на студыі працавалі найбуйнейшыя майстры савецкага і расійскага кіно: рэжысёры Рыгор Козінцаў (серыя фільмаў пра «Максіма», «Дон Кіхот», «Гамлет», «Кароль Лір»), Іосіф Хейфіц («Справа Румянцава», «Дарагi мой чалавек», «Дама з сабачкай»), Уладзімір Пятроў, Ілья Авербах («Чужыя лісты», «Фантазіі Фараяцьева»), Глеб Панфілаў («Пачатак», «Прашу слова»), Дынара Асанава, аператары Андрэй Масквін, Вячаслаў Горданаў, Дзмітрый Месхіеў, Юрый Векслер, мастакі Яўген Яней і Мікалай Сувораў. Песні Дзмітрыя Шастаковіча, Ісаака Дунаеўскага, Васіля Салаўёва-Сядога, Веньяміна Баснера, Андрэя Пятрова, папулярныя ў многіх пакаленняў, упершыню прагучалі ў карцінах «Ленфільма».
Отакар Хлуп
Отакар Хлуп (Otokar Chlup;, г. Боскавіцы, Чэхія — ) — чэшскі педагог. Акадэмік Чэхаславацкай АН (1952).
Скончыў Пражскі ўніверсітэт і з 1919 выкладаў у ім педагогіку. У 1922—39 прафесар універсітэта ў г. Брно, дзе заснаваў Таварыства новага выхавання і быў рэдактарам (з 1927) яго часопіса. Па яго ініцыятыве ў 1946 адкрыты педагагічныя факультэты ва ўніверсітэтах Чэхаславакіі. 3 1953 прафесар, арганізатар і загадчык кафедры педагогікі ў Пражскім універсітэце. Заснавальнік (1957) і дырэктар (да 1960) Інстытута педагогікі Я. А. Коменскага Чэхаславацкай АН.
Аўтар прац па праблемах навучання, педагагічнай адукацыі, гісторыі педагогікі, у т.л. падручніка «Педагогіка» (2-е выд. 1965), «Хрэстаматыі па гісторыі педагогікі» (т. 1—2, 1948—50). Адзін з рэдактараў «Педагагічнай энцыклапедыі» (т. 1—3, 1938—40).
Расціслаў Лапіцкі
Расцісла́ў Лапі́цкі (, в., Вілейскі павет, Віленскае ваяводства, цяпер , Мінская вобласць — , урочышча Красны Беражок каля Вілейкі, БССР) — арганізатар і кіраўнік антыкамуністычнага падпольнага вучнёўскага руху на Мядзельшчыне і Смаргоншчыне ў 1948—1950 гадах. Брат Алега Лапіцкага і Вольгі Лапіцкай.
Біяграфія
Нарадзіўся 1 верасня 1928 года на Вялейшчыне ў шматдзетнай сям’і праваслаўнага святара Аляксандра Лапіцкага з роду Лапіцкіх. Падчас Другой сусветнай вайны з сям’ёй пераехаў на Мядзельшчыну, дзе бацька атрымаў у Кабыльніку царкоўны прыход. Тут у 1944 Расціслаў пайшоў вучыцца ў толькі што адчыненую Кабыльніцкую сямігодку. У гэты ж час праз старэйшага брата Алега Лапіцкага — семінарыста Віленскай духоўнай семінарыі — ён далучыўся да падпольнай Віленскай патрыятычнай арганізацыі, якая ўтварылася сярод навучэнцаў Віленскай беларускай гімназіі і Віленскай семінарыі. Пасля разгрому арганізацыі і арышту значнай часткі яе ўдзельнікаў 16-гадовы Расціслаў быў таксама асуджаны, як малалетні, на тры гады зняволення, а старэйшы брат Алег атрымаў дзесяць гадоў. Аднак па амністыі ў сувязі з перамогай над фашысцкай Германіяй у 1945 быў вызвалены з турмы і вярнуўся ў Кабыльнік, дзе працягваў школьнае навучанне.
Пасля смерці бацькі ў 1946 асірацелая сям’я — маці і сын — зімой з 1946 на 1947 перабіраюцца ў Мікасецк непадалёку ад Мядзела, дзе Расціслаў спрабаваў знайсці нейкі заробак пры мясцовай царкве. З Мікасецку ж юнак хадзіў і ў Мядзельскую дзесяцігодку ў 7, 8 і 9 класы.
Антысавецкая дзейнасць
Расціслаў Лапіцкі ў Кабыльніку і, асабліва, у Мядзельскай школе вылучаўся сваімі ярка выражанымі антыкамуністычнымі і патрыятычнымі настроямі. Былая вучаніца школы Захарэвіч успамінала крылаты выраз юнака: «Калі ты ведаеш, што ў гэтай хаце заначуе маскаль — спалі хату, калі хлеб з гэтай нівы пойдзе маскалю — знішчы яе». Сваіх думак і перакананняў не хаваў, з юначым запалам адстойваў іх нават на ўроках.
Нястачы і голад не пакідалі Лапіцкіх у Мікасецку. У пошуках нейкага паратунку восенню 1949 года маці з сынам пешкі, ведучы на вяроўцы карову-карміліцу, падаліся за 80 км у Смаргонь. У Смаргоні Расціслаў пайшоў у дзясятую класу мясцовай школы.
І падчас вучобы ў Мядзельскай школе, і ў Смаргонскай школе Расціслаў збіраў вучнёўскую моладзь, якую аб’ядноўваў антыкамунізм, у антыбальшавіцкую падпольную арганізацыю. Арганізацыяй выдаваліся антыбальшавіцкія і антысталінскія ўлёткі. Пасля масавага з’яўлення ў Смаргоні ў пачатку снежня 1949 антыкамуністычных улётак Расціслаў Лапіцкі быў арыштаваны. Аднак пасля тыдня бясплённых допытаў часова вызвалены.
Арышт і прысуд
Нарада падпольнай арганізацыі вырашыла, што Лапіцкаму неабходна пакінуць Смаргонь. І ён зноў тайна вяртаецца на Мядзельшчыну. Нейкі час быў у Мікасецку, Юшкавічах. Затым, ужо моцна прастуджаны, перабраўся да знаёмых у Кабыльнік. Тут яго знайшоў Часлаў Цыбоўскі і перадаў прапанову партызанаў Арміі Краёвай пераправіць яго за мяжу. Аднак хворы Расціслаў не змог выкарыстаць гэты паратунак. У Кабыльніку ж ён быў паўторна арыштаваны. Да суду ўтрымліваўся ў нядобра славутай турме ў Вяленцы, дзе на допытах яго жорстка катавалі. Аднаму таксама арыштаванаму вучню кабыльніцкай школы ўдалося падгледзець, як па турэмным калідоры вялі Расціслава, збітага так, што не мог сам ісці, выглядаў на старога дзеда.
Бярдычы
Бярды́чы (, Бердычи) — вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Чэрнінскага сельсавета. Размешчаны за 11 км на паўночны ўсход ад Брэста, 8 км ад чыгуначнай станцыі Брэст-Усходні.
Расціслаў Лапіцкі
Арышт і прысуд
Суд над Расціславам Лапіцкім і большасцю ўдзельнікаў мядзельска-смаргонскага падполля адбыўся ў Маладзечне ў чэрвені-ліпені 1950. 17—20 ліпеня 1950 г. у Маладзечне адбыўся суд ваеннага трыбуналу Беларускай Вайсковай Акругі. Большасць падсудных трымалася мужна. Асабліва нязломным быў Расціслаў Лапіцкі, яго заключнае слова было абвінавачаннем камуністычнага рэжыму. Кіраўнік браў усю віну на сябе. Ён закідаў камуністам, што тыя прымусам заганяюць людзей у калгасы, душаць непамернымі падаткамі, жорстка караюць за любы пратэст, закрываюць цэрквы і касцёлы. Падсудны не апраўдваўся, а абвінавачваў камуністычны рэжым. Прысуджаны да расстрэлу, ён адмовіўся пісаць прашэнне аб памілаванні. Было асуджана ўсяго дзевятнаццаць чалавек. Двое, Расціслаў Лапіцкі і Факунда Несцяровіч, былі прыгавораны да расстрэлу. Расціслаў адмовіўся ад прапановы прасіць памілавання і з абурэннем сказаў: "«Рабіце сваю чорную справу, мне вашае ласкі не трэба — можаце мяне забіваць. А я, колькі жыць буду, столькі буду вас усіх ненавідзець і буду вам шкодзіць праз увесь час!»." Зянон, Аўгусцін і Ганна Ахрамовічы, Восіп Блізнюк, Анатоль Карней, Юзаф Качэрга, Эдуард Сташкевіч, Тадэвуш Хацілоўскі, Леакадзія і Часлаў Цыбоўскія, Тамара Юшкевіч — да дваццаці пяці гадоў зняволення. Таццяна Юшкевіч, Канстанцін Іваноўскі, Збігнеў Пашкевіч, Марыя Барташэвіч былі асуджаны да дзесяці гадоў няволі, Часлава Ашукоўская — да васьмі. Адзін з падпольшчыкаў, Генадзь Нафрановіч, падчас затрымання застрэліўся.
Бярдычы
У складзе камунальнага ўнітарнага сельскагаспадарчага прадпрыемства «Маладая гвардыя» (цэнтр — в. Чэрні).
Гісторыя
Паводле пісьмовых крыніц вядома з XVI стагоддзя як сяло ў Берасцейскім павеце і ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага. У 1566 годзе ў Збірогскім войтаўстве Берасцейскага староства. У сяле налічвалася 13 жыхароў, якія мелі 15 валок зямлі. Сяляне плацілі чынш — з адной валокі 31 грош, а таксама натуральную даніну.
Расціслаў Лапіцкі
Ушанаванне памяці
1 верасня 2009 года ва ўрочышчы Красны Беражок грамадскімі актывістамі ўсталяваныя крыжы на меркаваным месцы расстрэлу Лапіцкага. Па справе ўстаноўкі помніка да адміністрацыйнай адказнасці прыцягваліся жыхары Вілейкі Аляксей Сюдак, Уладзімір Малярчук і Аляксандр Наркевіч. Грамадскім актывістам інкрымінавалася парушэнне парадку арганізацыі і правядзенні масавага мерапрыемства (артыкул 12.34 Кодэкса аб адміністрацыйных правапарушэннях). Актывісты былі асуджаныя 2 кастрычніка 2009 года. Штрафам ў 30 базавых велічыняў (1 мільён 50 тысяч рублёў) пакараныя Аляксей Сюдак і Уладзімір Малярчук. Аляксандр Наркевіч мусіў выплаціць дзяржаве 20 базавых велічынь (700 тысяч рублёў). Крыжы неаднаразова знішчаліся невядомымі асобамі. Адноўленыя зноў. У 2009 г. невядомыя зноў паставілі крыж на месцы расстрэлу Лапіцкага. Мясцовы дэмактывіст Аляксей Сюдак казаў: «Памяць пра Лапіцкага знішчыць немагчыма! Пра яго стала вядома ўсёй краіне. І гэта варта нашых штрафаў». Таксама актывіст адзначыў, што ведае выпадак, калі маладыя на вяселлі паехалі ўскласці кветкі не да помніка Леніну ў цэнтры Вілейкі, а на месца расстрэлу Лапіцкага ва ўрочышчы Красны Беражок.
Бярдычы
Гісторыя
Пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) у складзе Расійскай імперыі, у Слонімскай, з 1797 года — у Літоўскай, з 1801 года — у Гродзенскай губернях. У 1818 годзе ў складзе казённага маёнтка Цюхінічы.
У 1905 годзе вёска і маёнтак у Косіцкай воласці Брэсцкага павета. Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, у Косіцкай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.
З 1939 года ў складзе БССР. У Вялікую Айчынную вайну акупанты спалілі 17 двароў, загубілі 32 мірных жыхароў; 3 вяскоўцы загінулі на фронце, 1 — у партызанах.
Прэм’ер-ліга 2002 (снукер)
Прэм'ер-ліга 2002 — прафесійны нярэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 5 студзеня па 12 мая 2002 года ў Вялікабрытаніі. Турнір стаў 17-м розыгрышам прэм'ер-лігі, якая была заснавана ў 1987 годзе пад назвай Matchroom League.
Прэм’ер-ліга 2009 (снукер)
Прэм'ер-ліга 2009 — прафесійны нярэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 3 верасня па 29 лістапада 2009 года ў Вялікабрытаніі. Турнір стаў 25-м розыгрышам прэм'ер-лігі, якая была заснавана ў 1987 годзе пад назвай Matchroom League. Прызавы фонд турніру склаў £200,000, з якіх £30,000 атрымаў пераможца.
Міхаіл Сяргеевіч Малінін
Міхаі́л Сярге́евіч Малі́нін (28 снежня года, сяло Палуціна, Галіцкі павет, Кастрамская губерня, цяпер Антропаўскі раён, Кастрамская вобласць — 24 студзеня 1960 года, Масква) — савецкі военачальнік, генерал арміі. Герой Савецкага Саюза (1945).
Біяграфія
Міхаіл Сяргеевіч Малінін нарадзіўся ў сяле Палуціна Галіцкага павета Кастрамской губерні, цяпер у складзе Антропаўскага раёна Кастрамской вобласці ў сям’і сялян.
Грамадзянская вайна
З 1919 года служыў у шэрагах РСЧА.
Служыў чырвонаармейцам у 6-м запасным стралковым палку ў Кастрамской губерні, неаднаразова браў удзел у баявых аперацыях па падаўленні контррэвалюцыйных мяцяжоў і сялянскіх выступаў на тэрыторыі губерні ў гады Грамадзянскай вайны.
У 1921 годзе ўступіў у шэрагі РКП(б).
Міжваенны перыяд
У 1922 годзе скончыў 2-ю Маскоўскую пяхотную школу, а ў 1923 годзе — курсы сярэдняга камсаставу.
З 1922 па 1928 год служыў у 42-м стралковым палку Маскоўскай ваеннай акругі на пасадах камандзіра ўзвода, памагатага камандзіра роты, начальніка палкавой школы і камандзіра батальёна.
У снежні 1937 года быў пераведзены на пасаду выкладчыка тактыкі Ленінградскіх бранятанкавых курсаў удасканалення каманднага складу. З лістапада 1938 года працаваў старэйшым выкладчыкам, з красавіка 1940 года — начальнікам тактычнага цыкла курсаў. Са снежня 1939 па сакавік 1940 года быў адкамандзіраваны з курсаў на фронт Савецка-фінскай вайны, дзе ваяваў у пасады начальніка аператыўнага аддзела штаба 9-ай арміі, а потым — намесніка начальніка штаба 9-ай арміі па тыле.
У красавіку 1940 года быў прызначаны на пасаду начальніка штаба 7-га механізаванага корпуса (Маскоўская ваенная акруга).
Пасля вайны
У ліпені 1945 г. быў прызначаны на пасаду начальніка штаба Групы савецкіх акупацыйных войскаў у Германіі, 12 лістапад 1948 г. — на пасаду начальніка Галоўнага штаба — намесніка Галоўнакамандуючага Сухапутнымі войскамі СССР. З сакавіка 1950 г. — першы намеснік, а з 1951 г. — Галоўны інспектар Савецкай Арміі. З 29 чэрвеня 1953 г. і да апошніх дзён жыцця займаў пасаду першага намесніка начальніка Генеральнага штаба Узброеных Сілаў СССР.
Падчас падаўлення антыкамуністычнага паўстання ў Венгрыі ўвосень 1956 г. прымаў непасрэдны ўдзел ў распрацоўцы і ажыццяўленні планаў савецкіх войскаў, за што атрымаў ордэн Кутузава 1-й ступені.
Сям’я
Першая жонка лічылася загінулай, насамрэч яна трапіла ў палон на акупаванай тэрыторыі і да 1944 года не магла даць пра сябе вестку.
Другая жонка — Надзея Рыгораўна Грэкава, Старшыня Вярхоўнага Савета БССР
Будынкі папяровай фабрыкі (Добруш)
Будынкі папяровай фабрыкі — помнік архітэктуры эклектыкі. Пабудаваныя ў левабярэжнай частцы Добруша (сучасны пр-т Луначарскага, 8) у 1870 годзе.
Фабрычны комплекс — значная па плошчы замкнёная тэрыторыя з адна- і двухпавярховымі будынкамі. Цэнтральны, у якім размешчаныя адміністрацыйныя службы, мае нерэгулярную сістэму планіроўкі і асіметрычную аб’ёмна-прасторавую кампазіцыю. Сцены будынка ўмацаваныя плоскімі лапаткамі, па вуглах — невялікія зубчастыя вежы (матыў, тыповы для прамысловай архітэктуры другой паловы XIX ст.). Астатнія пабудовы кампазіцыйна падпарадкаваныя цэнтральнаму будынку. Аднапавярховыя карпусы, пастаўленыя па перыметры тэрыторыі фабрыкі, — своеасаблівая агароджа комплексу, дамінантай кампазіцыі якога з’яўляецца высокая вуглавая вежа з паўцыркульнымі вокнамі. Фасады пабудоў лаканічныя па дэкору, расчлянёныя плоскімі лапаткамі, пад карнізамі праходзяць паясы сухарыкаў. Дэкаратыўнае афармленне прахадной, размешчанай у адным з такіх будынкаў, больш насычанае (рэльефны арнамент, лучковыя аконныя праёмы з ліштвамі і замковым каменем).
З 1976 года папяровая фабрыка «Герой працы».
Смаленскі Псалтыр
Смале́нскі псалты́р, таксама Ане́жскі псалтыр — рукапісны помнік беларускага пісьменства канца XIV ст. Створаны манахам Лукой Смалянінам у Пустынскім Успенскім манастыры пад Амсціславам у 1395 г. па заказе манаха Аляксея.
Твор напісаны на пергаменце. Уключае псалтыр «з даследаваннем», урыўкі з апостала і евангелле ад Іаана. Змяшчае 3 мініяцюры, 22 застаўкі, 150 ініцыялаў з мудрагелістым плеценым арнаментам, выявамі людзей, жывёл і пачвар, а таксама сімвалічнага малюнка (леў з арлінымі крыламі, заяц, мядзведзь, крылаты барс, пачвара з чалавечай галавой паміж рагоў. Пры аздабленні выкарыстаныя фарбы сіняга, зялёнага, чырвонага колераў і золата. На 72 і 129 аркушах перапісчык скарыстаў тайнапіс.
Нарвежская аперацыя
Нарвежская аперацыя (кодавая назва Weserübung, вучэнне на Везеры) — баявыя дзеянні ўзброеных сіл нацысцкай Германіі па акупацыі Даніі і Нарвегіі 9.4—8.6.1940 у Другую сусветную вайну.
Смаленскі Псалтыр
Цяпер захоўваецца ў маскоўскім гістарычным музеі (Расія).
Нарвежская аперацыя
Ваенная аперацыя Германіі мела на мэце захоп на поўначы Еўропы стратэгічнага плацдарма супраць Вялікабрытаніі. План аперацыі (распрацоўваўся германскім камандаваннем са снежня 1939, зацверджаны А. Гітлерам 1.4.1940) прадугаеджваў раптоўную высадку ў Даніі і Нарвегіі германскіх марскіх і паветраных дэсантаў пры садзейнічанні галоўных сіл ВМФ і 5-га паветранага флоту.
9 красавіка 1940 германскія ландверная і паліцэйская дывізіі, марскія і паветраныя дэсанты захапілі ўсе апорныя пункты Даніі. Дацкія армія (5 малалікіх дывізій) і флот паводле загаду ўрада капітулявалі. У Нарвегіі супраць 6 разрозненых дывізій дзейнічалі лепш абучаныя і ўзброеныя нямецкія войскі, якія ўжо 9—10 красавіка малымі сіламі (каля 10 тыс. чал.) захапілі ўсе галоўныя парты краіны. Ва ўмовах пагрозы брытанскім марскім камунікацыям на дапамогу нарвежскай арміі 14—17 красавіка ў Цэнтральнай і Паўночнай Нарвегіі высадзіліся экспедыцыйныя саюзныя англа-франка-польскія войскі. Пасля капітуляцыі нарвежскіх войск у цэнтры краіны (3 мая) асноўныя баі працягваліся ў раёне Нарвіка (Паўночная Нарвегія), але 5—8 чэрвеня саюзныя войсхі эвакуіраваліся ў сувязі з цяжкім становішчам у Францыі (гл. Французская кампанія, 1940).
У выніку Нарвежскай аперацыі Германія страціла каля 5 тыс. чал., больш за 20 баявых караблёў, Нарвегія — каля 2 тыс. чал., некалькі караблёў, саюзнікі — каля 2 тыс. чал., 18 баявых караблёў і інш. У Даніі і Нарвегіі сфарміраваны калабарацыянісцкія ўрады (у апошняй на чале з В. Квіслінгам).
Чыксулуб
Чыксулу́б (на мове мая: Чыкшулу́б, Chicxulub,  — «дэман кляшчоў», назва паказвае на спрадвеку высокую распаўсюджанасць ў гэтай мясцовасці) — старажытны метэарытны кратар дыяметрам каля 180 км і першапачатковай глыбінёй да 17—20 км, які знаходзіцца на паўвостраве Юкатан у Мексіцы. Мяркуецца, што кратэр утварыўся каля 65 млн гадоў таму ў канцы мелавога перыяду у выніку ўдару астэроіда дыяметрам каля 10 км.
Домжарыцы
До́мжарыцы (, Домжерицы) — вёска ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці, на правым беразе ракі Сергуч. Уваходзіць у склад Домжарыцкага сельсавета. Цэнтр сельсавета і адміністрацыйна-гаспадарчы, навуковы цэнтр Бярэзінскага біясфернага запаведніка. За 35 км на паўднёвы захад ад Лепеля, 150 км ад Віцебска.
Планіроўка
Забудоўваецца паводле генплана 1966 г. (праектны інстытут лясной гаспадаркі СССР) і яго карэкціроўкі 1973 г., 1976 г. і 1987 г. БелНДІдзіпрасельбуд). Цэнтрам кампазіцыі з'яўляецца вялікая прамавугольная ў плане плошча — грамадска-адміністрацыйны і культурна-гандлёвы цэнтр (трохпавярховы адміністрацыйна-лабараторны корпус запаведніку, зблакіраваны з двухпавярховым будынкам музея прыроды, чатырохпавярховы атэль са сталоўкай і рэстаранам на першым паверсе, сярэдняя школа з інтэрнатам і сталоўкай, дзіцячы сад, гандлёвы цэнтр у блоку з Домам культуры). На заходнім баку плошчы пабудаваныя двухпавярховыя васьмі- і шаснаццацікватэрныя жылыя дамы. Упрыгожваюць плошчу дэкаратыўны вадаём, кветнікі, газоны. Паблізу плошчы знаходзіцца двухпавярховы медпункт. Вёска забудаваная пераважна двухпавярховымі васьмі- і шаснаццацікватэрнымі жылымі дамамі. У паўднёвай частцы — аднапавярховая забудова сядзібнага тыпу. Пры добраўпарадкаванні шырока выкарыстаныя малыя формы дойлідства, групы дэкаратыўных дрэваў, газоны, кветнікі і інш. Усе грамадскія і жылыя будынкі выкананыя па індывідуальных праектах. На ўсходзе вёскі спартыўная зона са стадыёнам, адкрытым плавальным басейнам, на захадзе і поўдні — вытворчая зона.
Распрацоўка праекту і забудова вёскі адзначаны дыпломам ВДНГ СССР (1981).
Станіслаў Карвацкі (1641—1694)
Стані́слаў Карва́цкі (Stanisław Karwacki;, Мазовія — , Ломжа) — езуіт.
Са шляхецкага роду Карвацкіх. Дзядзька Мацея, Томаша, Людвіка Францішка.
Ууступіў у ордэн езуітаў 19 жніўня 1662 у Вільні, дзейнічаў у Вільні і Варміі, прафесар езуіцкіх калегіумаў у Рэшалі, Тыльжы і Пултуску, місіянер у Стшагоцінах і Мышыньцах у 1675—1687 і Нестэпове ў 1690—1692 ля мяжы з Прусіяй.
Томаш Карвацкі
То́маш Карва́цкі (Tomasz Karwacki;, , Вармія — , ) — езуіт.
Са шляхецкага роду Карвацкіх, пляменнік Станіслава, брат Людовіка Францішка, Мацея, дзядзька Станіслава.
Уступіў у ордэн езуітаў 22 жніўня 1726 года, стаў ксяндзом 11 лістапада 1737 у Лагішыне, прафесар рыторыкі ў Гродна (1739—1740), місіянер лотаўскі з фундацыі Гільзена ў Дынабургу (1743—1758), супер'ёр у Ілукшце (1760—1761), рэктар у Коўне (1761—1765), прафесар маральнай тэалогіі ў Дынабургу (1767—1768), інструктар III прабацыі ў Вільні (1768—1772) і правінцыял Закона (1772—1773). Пасля скасавння закону жыў у Вільні.
Святлана Аляксандраўна Баранкоўская
Святла́на Алякса́ндраўна Баранко́ўская (*, Людзінава, Калужскай вобласці, РСФСР, СССР) — беларускі мастак. Жыве і працуе ў Віцебску.
Біяграфія
У 1986—1987 працавала закройніцай у Віцебску, пасля да 1990 — мастачкай-мадэльеркай у Куйбышаве.
Пасля сканчэння інстытуту — выкладчыца малюнку, жывапісу, гісторыі мастацтва, гісторыі мастацтва і архітэктуры Беларусі (1997—2002). У 2001—2004 — выкладчыца кампазіцыі, малюнку і жывапісу ў школе № 25 горада Віцебску. У 2004 выкладала ў дзіцячай мастацкай школе № 1.
Член Саюза дызайнераў (2000) і Саюза мастакоў (2003) Беларусі. Старшыня Віцебскай абласной арганізацыі БСМ (снежань 2013).
Мае дзвюх дачок: Юлію і Станіславу Гусаковых. Станіслава навучаецца па праграме імя Кастуся Каліноўскага ў Любліне.
Творчасць
Першая персанальная выстаўка мастачкі прайшла ў аршанскім этнаграфічным музеі «Млын».
Святлана Баранкоўская працуе пераважна ў мастацкім тэкстылі і ручным ткацтве, стварае сцэнічныя касцюмы, піша кампазіцыі ў тэхніцы алейнага жывапісу. Аднак найбольш паспяхова яе талент праявіўся ў стварэнні габеленаў, на якіх Святлана адлюстроўвае гісторыю Беларусі, звяртаецца да вытокаў нацыянальнага мастацтва, народнай творчасці. Сярод асоб, адлюстраваных на яе творах, Васіль Быкаў, Янка Купала, Максім Багдановіч, Тамаш Зан , Рыгор Барадулін , Уладзімір Караткевіч і інш. Сярод твораў гістарычнай тэматыкі — габелены «Зямля», «Жытняя баба», «Дрэва жыцця», «Мроі», «Сонца ў шкле», «Калі ласка», «Полацкі сшытак», «Царква Святога духа». У шэрагу твораў Святлана Баранкоўская звяртаецца да архаічных і паганскіх матываў, стылістыкі прымітыву, увасабляе ў сімвалічных вобразах веліч і спакой хрысціянскіх святыняў («Берагіня», «Іўліянія і Альгерд», «Данатаркі», «Малітва»).
Святлана Баранкоўская — сталая ўдзельніца гарадскіх, рэспубліканскіх і міжнародных выставак. Яе працы знаходзяцца ў прыватных калекцыях у Беларусі, Латвіі, Польшчы, Расіі, Украіне, Эстоніі, Англіі, Іспаніі, Ізраілі, Нарвегіі, Германіі, Турцыі, Францыі, а таксама ў калекцыях Віцебскага абласнога краязнаўчага музея, Віцебскага літаратурнага музея, галерэі Цэнтру імя Язэпа Драздовіча ў Германавічах, Віцебскай абласной бібліятэцы, Мінскай галерэі «Vilnius», мастацкай галерэі Рэбург-Локума, музеі-сядзібе Рэпіна «Здраўнёва».
У 2011 годзе Святлана Баранкоўская стала пераможцай Першага расійскана трыенале сучаснага габелена ў музеі-запаведніку «Царыцына» з габеленам «Апостал», прысвечаным Васілю Быкаву.
Стварае сцэнічныя касцюмы, распрацоўвае інтэр’еры памяшканняў.
Гарады Сербіі
Гарады́ Се́рбіі — населеныя пункты Сербіі, якія афіцыйна маюць статус горада. Паводле закона аб тэрытарыяльнай арганізацыі Рэспублікі Сербіі, статус горада мае населены пункт, які з'яўляецца эканамічным, адміністрацыйным, геаграфічным і культурным цэнтрам пэўнага раёна і размешчаных у ім іншых населеных пунктаў. Усяго ў краіне налічваецца 24 гарады, усе астатнія буйныя населеныя пункты лічацца паселішчамі гарадскога тыпу (градско насеље).
Да зацвярджэння гэтага закона пры вызначэнні статусу горада выкарыстоўваўся адміністрацыйна-прававы крытэрый, заснаваны на даных перапісаў насельніцтва. Гэты крытэрый, уведзены вядомым дэмографам Мілашам Мацурай, падзяліў населеныя пункты краіны на тры тыпы — сельскія, змяшаныя і гарадскога тыпу. Паселішча гарадскога тыпу павінна было налічваць ад 2000 жыхароў, 90% з якіх не былі заняты ў сельскай гаспадарцы.
Нові-Сад і Прышціна з'яўляюцца цэнтрамі аўтаномных краёў Сербіі — Ваяводзіны і Косава і Метохіі адпаведна. Аднак Прышціна кантралюецца ўладамі часткова прызнанай Рэспублікі Косава і з'яўляецца яе сталіцай. Кантроль над горадам сербскімі ўладамі быў страчаны ў чэрвені 1999 года, калі пасля вайны НАТА супраць Югаславіі яго пакінулі сілы арміі і Міністэрства ўнутраных спраў Саюзнай Рэспублікі Югаславіі, а таксама адбыўся адток сербаў, чарнагорцаў і цыган, якія масава пакідалі край.
Агульная карта
Легенда карты:
Герб Жлобіна
Герб Жлобіна — афіцыйны геральдычны сімвал горада Жлобіна (Гомельская вобласць, Беларусь).
Апісанне: у блакітным полі іспанскага шчыта сярэбрана-чорная ладдзя.
Герб і сцяг Жлобіна зарэгістраваныя ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь 28 студзеня 2002 г. пад № 80.
Гісторыя
Жлобін — адзін з нямногіх гарадоў Беларусі, у распрацоўцы герба якога прыняла ўдзел такая вялікая колькасць людзей. Работа над гербам вялася два гады, у ёй удзельнічалі не толькі прадстаўнікі органаў улады і дзяржслужачыя, але і шырокае кола гарадской грамадскасці — настаўнікі, школьнікі, ветэраны, мастакі, прадстаўнікі самых розных прафесій. У горадзе быў аб'яўлены конкурс на самы лепшы герб, які адбываўся ў некалькі этапаў. Была створана адмысловая камісія па распрацоўцы герба. У раённым друку разгарнулася абмеркаванне таго, якім павінен быць жлобінскі герб. Праекты герба абмяркоўваліся і нават абараняліся ў «Дзень дэпутата» ў гарадскім выканаўчым камітэце. Геральдычнай службе былі прадстаўлены дзясяткі праектаў герба Жлобіна, якія ў той ці іншай меры адпавядалі густам яго жыхароў, адлюстроўвалі гісторыю горада, яго сучасны стан, прыродныя асаблівасці краю.
Супрацоўнікі Камітэта па архівах і справаводству пры Савеце Міністраў Рэспублікі Беларусь, якія займаліся гарадской геральдыкай прапанавалі герб з выявай легендарнай фігуры — грыфона з мячом. Асноўным аргументам пры гэтым быў гістарычны факт, што ў часы Вялікага Княства Літоўскага горадам Жлобінам валодалі прадстаўнікі магнацкага роду Хадкевічаў.
Аднак камісія па распрацоўцы герба адхіліла гэты праект, бо такі геральдычны сімвал быў бы малазразумелы для жыхароў горада. Камісія, на чале са старшынёй гарвыканкама У. К. Ерафеевым, правяла экспертызу вялікай колькасці прапанаваных праектаў. На заключным этапе конкурса ўзнікла ідэя размясціць на гербе Жлобіна ладдзю. У апошнім праекце, за кошт развароту корпуса судна на 3/4, выява на гербавым полі атрымалася аб'ёмнаю, што з'яўляецца рэдкім выключэннем у геральдыцы.
Іншыя падобныя гербы
Рачныя судны даволі часта сустракаюцца ў гербах гарадоў, якія стаяць на берагах рэк. Так, напрыклад, у 2005 годзе быў створаны герб літоўскага горада Русне, размешчанага ў вусці Нёмана: цэнтральнай фігурай герба з'яўляецца сярэбраная лодка — курэнас.
З беларускіх гербоў ладдзя размешчана таксама на гербе Дзісны. На гербе Полацка — трохмачтавы карабель.
Фэндом
Фэндом (Fandom) — бясплатны сэрвіс хостынгу, які прадстаўляе магчымасць любому жадаючаму стварыць свой уласны тэматычны вікі-праект або прыняць удзел у калектыўнай працы над ўжо існуючымі праектамі.
Гісторыя
Сэрвіс Вікія падтрымліваецца камерцыйнай кампаніяй Wikia, Inc. (ЗША), заснаванай Анджэлай Бізлі (Angela Beesley) і Джымі Вэйлсам (Jimmy Wales) у кастрычніку 2004. Першапачаткова праект атрымаў назву «Wikicities» (ВикиГорода). 27 сакавіка 2006 Wikia, Inc. паведаміла аб тым, што кампаніяй атрыманы венчурныя інвестыцыі ў памеры 4 млн долараў ЗША. Тады ж праект быў перайменаваны ў «Wikia» (Вікія), так як яго стваральнікі асцерагаліся, што людзі будуць лічыць яго даведнікам па гарадах, а не сэрвісам для стварэння энцыклапедый на любую тэму. Дзевяць месяцаў праз Amazon.com інвеставала ў Wikia, Inc. 10 млн долараў ЗША, а Джэф Блэкбарн (Jeff Blackburn), старэйшы віцэ-прэзідэнт па развіцці бізнесу, увайшоў у савет дырэктараў Wikia, Inc.
У лістападзе 2006 года, Wikia, Inc. сцвярджала, што выдаткавала 5,74 млн долараў ЗША на маркетынг пры 40-50 млн наведванняў старонак.
3 лютага 2005 года Wikia, Inc. абвясціла аб стварэнні сотай Викии, а ў ліпені 2007 года іх было ўжо больш за 3000 на больш чым 50 мовах. Пашырэнні праекта адбывалася не толькі за кошт стварэння новых энцыклапедый, але і шляхам далучэння да Wikia, Inc. незалежных Вікі-энцыклапедый.
7 красавіка 2010 колькасць вікі пераваліла за 100.000. Колькасць удзельнікаў пры гэтым перавысіла лічбу ў 2.000.000. Стварыць сваю ўласную Вікія можна на больш чым 250 мовах свету.
Агульнае
Вікіпраекты на Вікіі ахопліваюць вельмі шырокі круг пытанняў; фактычна дазваляецца пісаць на любую тэму, калі яна не тычыцца паклёпу, абразаў, парнаграфіі або парушэння аўтарскіх правоў. Забараняецца таксама дубляванне іншых праектаў, якія адносяцца да Вікімедыя. Многія википроекты капіююць стыль Вікіпедыі, але большасць маюць артыкулы, якія ніколі б не былі размешчаны на Вікіпедыі. Напрыклад, артыкул пра персанажа, які толькі згадваецца ў «Зорных войнах». Таксама на Вікія дапускаецца пісаць артыкулы са сваёй пункту гледжання, а не толькі з нейтральнай, як на Вікіпедыі.
Сайты «пытанняў і адказаў»
Wikia, Inc. некалькі гадоў змагалася, каб адкрыць уласныя сайты «пытанняў і адказаў», аналагічныя, напрыклад, Google Answers. У студзені 2009 года кампанія запусціла гэты праект пад назвай «Wikianswers», што выклікала сур’ёзную крытыку з боку Answers.com, у рамках якога ўжо існаваў сайт пад назвай «WikiAnswers». Генеральны дырэктар Answers.com, Боб Росэншэйн (Bob Rosenschein) заявіў, што, зрабіўшы гэты крок, Вікія стварае блытаніну на рынку.
Нягледзячы на розныя трэння, у сакавіку 2010 года Wikia, Inc. зноў дазволіла ствараць Вікіі «пытанняў і адказаў» пад назвай «Answers from Wikia». Дадзеныя сайты атрымліваюць дамены з прэфіксам answers, а ўдзельнікі могуць, аналагічна звычайным вікі-праектам, ствараць сайты «пытанняў і адказаў» на любую тэму.