cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Рэзалюцыі ЮНЕСКА аб эсперанта
Тэкст рэзалюцыі
Генеральная канферэнцыя, абмяркаваўшы даклад Генеральнага дырэктара па пытанню аб звароце да краін па пытанню выкарыстання мовы эсперанта, Генеральная канферэнцыя: 1. прыймае да ўвагі вынікі дасягнутыя пры дапамозе эсперанта ў галіне падтрымкі міжнародных культурых сувязяў і збліжэння народаў сусвета; 2. канстатуе адпаведнасць гэтых вынікаў мэтамі ідэалам ЮНЕСКА; 3. даручае Генеральнаму дырэктару забяспечыць далейшы прагрэс ва ўжытку эсперанта ў галіне адукацыі навукі і культуры, дзеля чаго лічыць неабходным усталяваць дзелавы кантакт з Сусветнай асацыяцыяй эспераныстаў па ўсім пытанням,цікавячым абедзве арганізацыі; 4.прыймае да ўвагі той факт што некаторыя краіны - члены ЮНЕСКА заявілі аб сваёй гатоўнасці ўвесці і пашыраць выкладанне эспеанта ў школах і вышэйшых навучальных установах, і даручае Генеральнаму дырэктару атрымаць ад гэтых краін інфармацыю аб рэзультатах, дасягнутых у гэтай галіне.
Рэзалюцыя 1985 года
У лістападзе 1985 года ў Сафіі дбылася 23 сесія Генеральнай асамблеі ЮНЕСКА. Выдатны югаслаўскі эсперантыст Цібар Сэкель, які прадстаўляў Сусветную асацыяцыю эсперанта і дэлегацыю Югаславіі ўнес на галасаванне рэзалюцыю аб эсперанта. Рэзалюцыя была прынята Генеральнай канферэнцыяй ЮНЕСКА адзінагалосна.
Тэкст рэзалюцыі
Улічваючы, што Генеральная канферэнцыя падчас сваёй сесіі 1954 г. у Мантэвідэа ў рэзалюцыі 1.4,422-422,4 адзнасае поспехі дасягнутыя пры дапамозе міжнароднай мовы эсперанта ў галіне міжнароднага інтэлектуальнага абмену і ўзаемапаразумення народаў сусвету, а таксама прызнаючы, што гэтыя вынікі адпавядаюць мэтам і ідэалам ЮНЕСКА; Напамінаючы, што эсперанта за гэты час дасягнуў значнага прагрэса ў якасці сродка ўзаемапаразумення народаў і культур розных краін, пранікнуў у болшасць рэгіёнаш сусвета і большую частку галін чалавечай дзейнасці; Прызнаючы вялікія магчымасці эсперанта ў галіне ўзаемапаразумення і зносінаў паміж людзьмі розных нацыянальнасцей; Прыймаючы да ўвагі значны ўклад эсперантыстскага руху, і ў асаблівасці Сусветнай асацыяцыі эсперантыстаў у распаўсюджванні інфармацыі аб дзейнасці ЮНЕСКА, а таксама ўдзел у гэтай дзейнасці; Улічвсаючы той факт, што ў 1987 г. будзе адзначацца стагоддзе існавання мовы эсперанта. 1. Вітае рух эсперанта ў сувязі з стагоддзем яго існавання; 2.Прапануе Генральнаму дырэктару працягваць уважліва сачыць за развіццём мовы эсперанта ў якасці сродка паляпшэння ўзаемапаразумення паміж рознымі нацыямі і культурамі 3. Прапануе дзяржавамчленам адзначыць стагоддзе мовы эсперанта шляхам правядзення адпаведных мерапрыемстваў, прыняцця дэкларацый, выдання спецыяльных паштовых марак і г. д., а таксама садзейнічаць увядзенню ў сваіх школах і вышэйшых навучальных установах навучальнай праграмы прысвечанай моўным праблемам і эсперанта; 4. Рэкамендуе недзяржаўным міжнародным арганізацыям прыняць удзел у святкаванні стагоддзя мовы эсперанта і разглядзець магчымасць яго ўжываня ў якасці сродка распаўсюджвання сярод сваіх членаў усіх відаў інфармацыі, уключаючы інфармацыю аб дзейнасці ЮНЕСКА.
Цікавы факт
Прозвішча дацкага прафесара Блінкенберг выкарыстоўвалася ў эсперантамоўных перыядычных выданнях як агульнае імя blinkenberg для абазначэння людзей, якія з разумным выглядам разважаюць пра эсперанта, выдаючы свае забабоны за факты.
Табакерка
Табакерка (ад tabatière) — невялікая скрыначка, якая закрываецца вечкам. Выкарыстоўваецца для захоўвання нюхальнага тытуню. Можа быць з адным або з некалькімі аддзяленнямі для захоўвання тытуню розных сартоў.
Табакеркі вырабляюцца з металу, дрэва, фарфору, крышталю, бурштыну, слановай косці і іншых матэрыялаў.
Сэрэдпільці
Сэрэдпільці (Середпі́льці) — вёска ў Радэхіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Старая Вараб’ёўка
Старая Вараб’ёўка (Старая Воробьевка) — вёска ў Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Пячэрскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 13 жыхароў (2007 год).
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Старая Вараб’ёўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Старую Вараб’ёўку не вярнулі БССР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Бараўлянка (рака)
Бараўлянка — рака ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці, левы прыток ракі Дзвінаса (прыток Віліі, басейн Нёмана).
Даўжыня 4 км. Пачынаецца за 2 км на паўночны захад ад мемарыяльнага комплексу Хатынь, цячэ праз лес, упадае ў Дзвінасу ў яе вярхоўі. Ад вусця на працягу 1,5 км рэчышча каналізаванае.
NGC 5056
NGC 5056 (іншыя абазначэнні — UGC 8337, MCG 5-31-166, ZWG 160.173, KUG 1313+312, IRAS13138+3112, PGC 46180) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Майкл Лэслі
Майкл Лэслі (Michael Leslie; нар., , Шатландыя) — шатландскі прафесійны гулец у снукер. Удзельнік 1/16 фіналу адкрытага чэмпіянату Кітая 2015 года.
Мэй
Мэй — прозвішча.
Кульчын (Ківэрцаўскі раён)
Кульчын (Кульчи́н) — вёска ў Ківэрцаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Жыдычынскай вясковай абшчыны.
Раіса Сцяпанаўна Недашкоўская
Раіса Сцяпанаўна Недашкоўская (Раїса Степанівна Недашківська; нар. года, Малын, Жытомірская вобласць) — украінская актрыса тэатра і кіно. Народная артыстка Украіны (1993).
Біяграфія
Нарадзілася 17 лютага 1943 года ў горадзе Малын ва Украіне. З дзяцінства займалася танцамі, была салісткай харэаграфічнага ансамбля.
У 1960 годзе выканала ў фільме Віктара Іўчанкі «Лясная песня» ролю Маўкі. Скончыла ў 1965 г. Кіеўскі тэатральны інстытут і стала актрысай Кіеўскай кінастудыі імя А. Даўжэнкі.
Адной з лепшых яе работ стала выкананне галоўнай ролі ў фільме «Тэлефаністка».
У 1980—1993 гадах працавала ў Кіеўскім Маладым тэатры, на сцэне якога грала галоўныя ролі ў спектаклях «Сірано дэ Бержэрак», «За двума зайцамі» і іншых. Стваральнік некалькіх монаспектакляў.
Лерма (Італія)
Насельніцтва складае 833 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 57 29 чал./км². Займае плошчу 15 км². Паштовы індэкс — 15070. Тэлефонны код — 0143.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Людміла Міхайлаўна Бяляева
Людміла Міхайлаўна Бяля́ева (, Узда) — беларускі педыятр, доктар медыцынскіх навук, прафесар.
Біяграфія
З 1 лютага 1979 года працуе ў Беларускім інстытуце ўдасканалення ўрачоў: да 1989 г. асістэнтам, з 1989 па 1990 гг. дацэнтам, а з 1991 па 1996 гг. прафесарам 1-й кафедры педыятрыі БелДІУУ.
З 1 верасня 1996 г. — загадчыца кафедры педыятрыі-2 БелДІУУ. Кандыдацкую дысертацыю на тэму «Скарачальная здольнасць міякарда і асаблівасці гемадынамікі ў дзяцей з памежнай артэрыяльнай гіпертэнзіяй» абараніла ў Смаленскім медыцынскім інстытуце ў 1980 г., а доктарскую на тэму «Асновы прагназавання эсенцыяльнай артэрыяльнай гіпертэнзіі ў дзяцей і падлеткаў» у г. Ленінградзе ў 1990 г. Вучоная ступень доктара медыцынскіх навук прысвоена ў сакавіку 1991 г., вучонае званне прафесара ў 1992 г.
Апублікавала больш за 200 прац, аўтар некалькіх вынаходніцтваў, сааўтар 8 кніг, прысвечаных актуальных праблемах педыятрыі.
Навуковая дзейнасць прафесара Бяляевай Л. М. арыентавана на вывучэнне педыятрычных аспектаў сардэчна-сасудзістых, алергічных хвароб, імуналагічных праблем дзіцячай рэўматалогіі, ўплыву экалагічных фактараў на здароўе дзяцей і інш. Пад яе кіраўніцтвам абаронена 8 кандыдацкіх дысертацый, выканана 10 навуковых праграм па лініі ДНТП і ГНТП, рыхтуецца да абароны 7 кандыдацкіх дысертацый.
Бяляева Л. М. з 1999 г. з'яўляецца галоўным пазаштатным спецыялістам МЗ РБ па пытаннях дзіцячай кардыялогіі і рэўматалогіі, кіраўніком Рэспубліканскага дзіцячага рэўматалагічнага цэнтра, член спецыялізаванага Савета па абароне доктарскіх дысертацый па педыятрыі, акушэрстве і гінекалогіі пры МДМІ. Неаднаразова прымала актыўны ўдзел у працы Міжнародных Кангрэсаў і сімпозіумаў па актуальных праблемах медыцыны (Будапешт, Парыж, Неапаль, Каны, Варшава, Кіеў, Масква і інш.)
Прафесар Бяляева Л. М. з'яўляецца членам Дзяржаўнага медыцынскага экспертнага савета па навуцы і новых тэхналогіях, членам рэдакцыйнага савета медыцынскага часопіса «Ахова мацярынства і дзяцінства» (г. Віцебск) і «Медыцынская панарама».
Бен’ямін Ферэнц
Бен’ямін Берэл Ферэнц (нар. ) — амерыканскі юрыст. Ён быў следчым ваенных злачынстваў нацыстаў пасля Другой сусветнай вайны і галоўным пракурорам арміі Злучаных Штатаў на судовым працэсе па справе аб айнзацгрупах, адным з дванаццаці ваенных працэсаў, праведзеных у нямецкім Нюрнбергу над нацысцкімі злачынцамі. Пазней ён стаў прыхільнікам устанаўлення міжнароднага правапарадку і Міжнароднага крымінальнага суда. З 1985 па 1996 год Ферэнц быў ад’юнкт-прафесарам міжнароднага права ва Універсітэце Пейс.
Ферэнц нарадзіўся ў Трансільваніі. Калі яму было дзесяць месяцаў, яго сям’я эмігравала ў Злучаныя Штаты, падчас пераследу яўрэяў румынамі. Сям’я пасялілася ў Нью-Ёрку, дзе яны жылі на Ніжнім Іст-Сайдзе на Манхэтэне. Бен’ямін Ферэнц у дзяцінстве гаварыў толькі на ідышы да паступлення ў дзяржаўную школу.
4 сакавіка 2022 г. даў інтэрв’ю, у якім заявіў, што прэзідэнт Расійскай Федэрацыі Уладзімір Пуцін заслугоўвае быць за кратамі як ваенны злачынец.
Буднік
Буднік — беларускае прозвішча.
Уладзімір Аляксеевіч Парахневіч
Уладзімір Аляксеевіч Парахневіч (, в. Аўсімавічы,  — ) — Герой Савецкага Саюза (15.8.1944). Заслужаны настаўнік БССР (1969).
Біяграфія
Нарадзіўся 18 снежня 1918 г. ў в. Аўсімавічы Бабруйскага раёна. Скончыў БДУ (1941). З жніўня 1941 г. ў падпольнай групе Варатынскага сельсавета. З ліпеня 1942 г. партызан 537-га атрада, камандзір дыверсійнай групы атрада, якая дзейнічала на чыгунцы Жлобін-Бабруйск і пусціла пад адхон 21 варожы эшалон. З лістапада 1943 г. Парахневіч з'яўляўся палітруком роты 539-га партызанскага атрада, з чэрвеня 1944 г. Камандзір 102-га атрада 9-й партызанскай брыгады імя С. М. Кірава. Пасля вайны на камсамольскай і педагагічнай рабоце ў Мінску.
Аўтар падручнікаў для школы, кнігі «Вогненныя віхуры» (1969). Памёр 28.7.1980 г.
Сынькіў (Радэхіўскі раён)
Сынькіў (Синьків) — вёска ў Радэхіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
ISM Універсітэт кіравання і эканомікі
ISM Універсітэт кіравання і эканомікі (ISM Vadybos ir ekonomikos universitetas) — літоўская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта.
Агульная характарыстыка
Установа прапануе адукацыйныя праграмы бакалаўрыяту, магістратуры і паслядыпломнай адукацыі ў галіне бізнесу, менеджменту і эканомікі. Была заснавана ў Каўнасе ў 1999 годзе як першая прыватная навучальная ўстанова менеджарскай адукацыі ў Літве.
Асноўнымі заснавальнікамі з’яўляюцца Нарвежская бізнес-школа і Нарвежскі фонд прамысловага і рэгіянальнага развіцця. Папярэднікам універсітэта быў цэнтр адукацыі і трэнінгаў для літоўскіх бізнесменаў і менеджэраў.
Сёння ўніверсітэт знаходзіцца ў Старым горадзе Вільнюса. Сядзіба ўстановы размешчана ў гістарычным будынку былога Базыльянскага манастыра XIV стагоддзя. Комплекс будынкаў быў адрамантаваны з улікам іх гістарычнай каштоўнасці.
Старынаўская вуліца (Мінск)
Старынаўская вуліца — вуліца ў Першамайскім раёне Мінска.
Размяшчэнне
Пачынаецца ад скрыжавання з праспектам Незалежнасці, заканчваецца скрыжаваннем з вуліцай Францыска Скарыны. Перасякаецца з вуліцамі Паштовай, Нікіфарава і Герояў 120 Дывізіі.
Грамадскі транспарт
Па вуліцы пралягае шэраг аўтобусных маршрутаў. Паблізу ад вуліцы размешчана станцыя метро «Уручча», а таксама станцыя «Азярышча» Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі.
Броўнік аднаклубневы
Броўнік аднаклубневы (Herminium monorchis) — кветкавая травяністая расліна роду сямейства.
Апісанне
Шматгадовая расліна з голым, амаль бязлістым сцяблом вышынёй 8—25 см і шарападобным клубнем. Лісце ланцэтнае ці прадаўгавата-ланцэтнае па 2—3 у ніжняй частцы сцябла. Кветкі дробныя, жаўтавата-зялёныя, з моцным мядовым пахам, сабраны ў падоўжанае, шматкветкавае коласападобнае суквецце. Лісцікі калякветніка ў выглядзе шлема. Губа з кароткім мяшэчкападобным шпорцам. Завязь сядзячая, скручаная. Плод — сухая каробачка з дробным насеннем.
Пашырэнне
Рэліктавы еўразійскі падтаежна-горны від. Агульны арэал складаецца з заходнееўрапейскага, скандынаўскага і ўсходнееўрапейска-сібірскага фрагментаў, якія працягнуліся дугападобнай палосай ад Дняпра да Далёкага Усходу. Асобныя эксклавы існуюць на поўдні Вялікабрытаніі, на Балканах, Каўказе, у Карпатах, на Тыбеце, Гімалаях, Цянь-Шані і на ўсходзе Кітая і Японіі. На тэрыторыі Беларусі сустракаецца ў ізаляваных лакалітэтах і астраўных участках росту на заходняй мяжы ўсходнееўрапейска-сібірскага фрагмента арэала.
Асаблівасці біялогіі
Святлолюбівая, ценевынослівая расліна, мезафіт і мезатроф. Расце па берагах вадаёмаў, у прыбярэжных хмызняках, узлесках і палянах, лугах і балотах, каля дарог. Цвіце ў чэрвені—ліпені. Размнажаецца вегетатыўна і насеннем.
Гарычка веснавая
Гары́чка веснавая (Gentiána vérna) — від раслін роду сямейства.
Батанічнае апісанне
Шматгадовая травяністая расліна з кароткім голым чатырохгранным сцяблом вышынёй 3—10 см і тонкім галінастым карэнішчам, якое ўтварае дзярніну. Прыкаранёвае лісце эліпсападобнае, па краі гладкае, сабранае ў разетку; сцябловае — супраціўнае, больш кароткае і вузкае, зрослае парамі ў кароткія похвы. Кветка адзінкавая, дыяметрам 1—2 см, цёмна-сіняя з доўгай трубкай і плоскім пяцілопасцевым адгібам. Плод — вузкаэліпсападобная каробачка з дробным насеннем.
Распаўсюджанне
Сярэднееўрапейскі горны рэліктавы від. Пашырэнне: горныя раёны Сярэдняй і Атлантычнай Еўропы, поўдзень Скандынавіі, поўнач Балканскага паўвострава, Іран, Турцыя. На тэрыторыі Беларусі знаходзіцца ў ізаляваным лакалітэце за ўсходняй мяжой арэала.
Месцы росту: альпійскія лугі, сырыя лугавіны.
Асаблівасці біялогіі
Цвіце ў пачатку мая, пладаносіць у сярэдзіне або канцы мая. Размнажаецца насеннем.
Выкарыстанне
Дэкаратыўная расліна.
Іаган Георг Бергмюлер
Іаган Георг Бергмюлер (ням.: Johann Georg Bergmüller;, Цюркхайм — , ) — нямецкі мастак барока, адзін з найбуйнейшых фрэскавых майстроў XVIII стагоддзя.
Украінская інжынерна-педагагічная акадэмія
Украінская інжынерна-педагагічная акадэмія (Українська інженерно-педагогічна академія) — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова, размешчаная ў Харкаве.
Іаган Георг Бергмюлер
Жыццё і творчасць
Пачаў навучанне жывапісу ў 1702 годзе пры мастацкай майстэрні Андрэаса Вольфа ў Мюнхене, дзе вучыўся італьянскай манеры малявання. Скончыў сваю вучобу ў Нідэрландах, дзе ўзяў для сябе прыкладам палатна Рубенса. У 1713 вяртаецца ў Аўгсбург, дзе працуе ў Акадэміі, і ў 1730 становіцца яе дырэктарам.
Украінская інжынерна-педагагічная акадэмія
Агульная характарыстыка
Навучальная ўстанова па інжынерна-педагагічнай адукацыі заснавана ў 1958 годзе. Да 1990 года называлася Украінскім завочным політэхнічным інстытутам, з 1990 па 1994 гады — Харкаўскім інжынерна-педагагічным інстытутам.
Іаган Георг Бергмюлер
Жыццё і творчасць
У гады кіраўніцтва Бергмюлерам Акадэміі, Аўгсбург у Германіі ператвараецца, падобна Вене ў Аўстрыі, у цэнтр развіцця барока і ракако ў жывапісе. Мастак пачынае маляваць фрэскі, самыя раннія з якіх можна ўбачыць у Курфюрсцкай шпітальнай царкве Дзюсельдорфа (1709). 1736 фрэскі ў Аўгусцінскім манастыры ў Дысене (Амерзэе). Яго стыль носіць акадэмічны, класічны характар, асабліва адлюстраваны ў халодных і светлых танах. Працаваў таксама над алтарным мастацтвам («Рашэнне Збавіцеля» 1748 царква св. Урсулы, Ландсберг (Лех)). Многія працы Бергмюлера былі размножаны графічнымі серыямі, зробленымі з медных гравюр-як напрыклад сцэны з жыцця панны Марыі з капэлы Польх.
Бергмюлер займаўся таксама педагогікай і тэорыяй мастацтва, выдаў у 1753 годзе працу «Аб геаметрычных суадносінах пабудовы калон з квадрата дарыйскага стылю» з 22 яго гравюрамі ў якасці ілюстрацый.
Украінская інжынерна-педагагічная акадэмія
Агульная характарыстыка
Галоўным заданнем завочнага політэхнічнага інстытута была падрыхтоўка інжынерных кадраў для прамысловасці, якая аднаўлялась пасля вайны. Спачатку навучанне праводзілася толькі на завочнай форме. У 1966 годзе была адкрыта падрыхтоўка па дзённай форме навучання.
Лыпляны (Ківэрцаўскі раён)
Лыпляны (Липля́ни) — вёска ў Ківэрцаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Жыдычынскай вясковай абшчыны.
Тумсык
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 162 чалавекі (94 мужчыны і 68 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 144 чалавекі (73 мужчыны і 71 жанчына).
Смаржыў (Радэхіўскі раён)
Смаржыў (Сморжі́в) — вёска ў Радэхіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Віктар Мікалаевіч Ласкавы
Віктар Мікалаевіч Ласкавы (, Гомель) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1959 годзе. Працаваў ва Упраўленні па будаўніцтве і архітэктуры Омскага аблвыканкама, з 1963 года — галоўны архітэктар праектаў, аддзела ў Белдзіпрагандлі, Аўтарампраекце, з 1982 года — галоўны архітэктар Спецмайстэрні СА БССР.
Творчасць
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): будынак Лендзіпрамясамалпрама ў Мінску (1974), рэстаран «Прыпяць» у Мазыры (1972), экспазіцыі БССР на міжнародных кірмашах-выстаўках у Заграбе, Дзюсельдорфе, Лейпцыгу, Плоўдзіве (1967— 74).
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга (1971).
Сям’я
У шлюбе з архітэктарам Галінай Ласкавай.
5-я асобная механізаваная брыгада (Украіна)
Гісторыя
Сфарміравана на падставе Указа Прэзідэнта Украіны ад 02.06.2003 г. №459 і Пастановы Кабінета Міністраў Украіны ад 05.06.2003 г. №897.
У жніўні з аэрапортаў Барыспаля і Мікалаева ў Кувейт, дзе на амерыканскай перавалачнай базе выраблялася засяроджванне войскаў, адправіліся транспартныя самалёты. Усяго было здзейснена 17 рэйсаў. Неўзабаве 5-я брыгада ўвайшла ў Ірак, размясціўшыся ў горадзе Эль-Кут.
Аснова была размещена ў Эль-Куце, але некаторых сілы накіравалі ў гарады Эс-Сувейра і Бадра.
5-я амбр далучылася да шматнацыянальнай дывізіі «Цэнтар—Поўдзень». На падраздзяленне ўсклалі задачы па падтрыманні бяспекі ў правінцыі Васіт, абароны гуманітарных місій, патруляванні 120-кіламетровага ўчастка мяжы з Іранам і барацьбы з мясцовымі паўстанцамі. Акрамя таго, украінская брыгада садзейнічала Часовай адміністрацыі кааліцыі, якая ажыццяўляла кіраванне акупаванай краінай, у сферы аднаўленні грамадзянскага парадку. Вайскоўцы рыхтавалі кадры для іракскага корпуса грамадзянскай абароны і трох батальёнаў Дэпартамента памежнай аховы.
У ходзе выканання задач асабісты склад брыгады прымаў удзел у шэрагу аперацый сіл кааліцыі, такіх як «Лонг Стрыт», «Сцюарт», «Чэмберлен», «Абмен дынараў», «Лі», «Каскад».
За час выканання задач на падраздзяленні 5-й амбр было здзейснена 22 напада. Вайскоўцы таксама задушылі 2 пратэстныя дэманстрацыі, канфіскавалі некалькі сотняў адзінак стралковай зброі, затрымалі 12 560 парушальнікаў правапарадку і ірана-іракскай мяжы. Адначасова брыгадай распрацавана і рэалізавана 93 сацыяльна важных праекта на агульную суму больш за 3 мільёны долараў. Спецыялістамі-сапёрамі выяўлена і знішчана каля 150 тысяч бомбаў, мін, боепрыпасаў і снарадаў.
У сакавіку 2004 года 5-ю амбр замяніла 6-я амбр.
Структура
Упраўленне падраздзялення складалі штаб (уключаў у сябе аддзел асабістага складу, аператыўны аддзел, разведвальнае аддзяленне, аддзяленне сувязі), аддзел лагістыкі, аддзел узаемадзеяння, фінансава-эканамічная служба і прэс-цэнтр.
У складзе брыгады знаходзіліся 51-ы і 52-і асобныя механізаваныя батальёны (АМБ) разам з 19-м асобным спецыяльным батальёнам (АСБ). Уключаны таксама медыцынская і разведвальная роты.
Першапачаткова меркавалася далучыць да брыгады яшчэ і 19-ы асобны батальён радыяцыйнай, хімічнай і біялагічнай абароны (абРХБА), які з красавіка 2003 года знаходзіўся ў Кувейце. Гэта абумоўлівалася заявамі амерыканскіх уладаў у нібыта наяўнасці ў Іраку зброі масавага знішчэння. Улічваючы гэты факт і было прынята рашэнне аб уключэнні батальёна ў склад брыгады. Пераход 19-га абРХБА пад камандаванне камандзіра 5-й амбр павінен быў адбыцца падчас перадыслакацыі брыгады ў Ірак. Праз месяц пасля ўвядзення батальёна ў Кувейт стала ясна, што зброі масавага знішчэння ў краіне няма, таму неабходнасць у далейшым знаходжанні ўкраінскага падраздзялення адпала, і паўстала пытанне аб яго вывадзе.
Асабісты склад
Асабісты склад быў наступным :
Камандаванне
Кіраўніцтва фарміравання склалі:
Страты
За перыяд сваёй місіі падраздзяленне страціла трох чалавек забітымі, у тым ліку:
Памяць
У жніўні 2010 года запрацаваў сайт пра 5-ю брыгаду. Рашэнне аб яго стварэнні было прынята ў чэрвені 2007 года на сустрэчы таварышаў па службе. Сайт створаны па ініцыятыве камандзіра падраздзялення Сяргечэя Безлушчанка, пры падтрымцы грамадскай арганізацыі «Громадська Єдність».
Аляксандр Аляксандравіч Іванюк
Аляксандр Аляксандравіч Іванюк — беларускі вучоны, педагог, доктар тэхнічных навук (2010), дацэнт.
Біяграфія
У 1990 годзе скончыў сярэднюю школу № 19 горада Мінска. у 1990—1995 гадах вучыўся ў Беларускім дзяржаўным універсітэце інфарматыкі і радыёэлектронікі.
У 1997—1998 гадах працаваў настаўнікам інфарматыкі СШ № 91 г. Мінска. Выкладаў у БДУІРе.
Інтэрніраванне немцаў у ЗША
Інтэрніраванне немцаў ў ЗША — тэрмін, якім звычайна характарызуюць акцыі па затрыманню амерыканскіх грамадзян нямецкага паходжання і іншых выхадцаў з Германіі на тэрыторыі ЗША падчас Першай і Другой сусветнай вайны. Асобы нямецкага паходжання, якіх затрымлівалі падчас такіх дзеянняў дзяржаўных структур Злучыных Штатаў, не атрымалі кампенсацый ад дзяржавы і афіцыйных просьб аб прабачэнні.
Арышт германскіх гандлёвых караблёў і членаў іх каманд
Пасля таго як ЗША далучыліся да Антанты і аб'явілі вайну Германіі, 1800 маракоў з гандлёвых караблёў былі затрыманы як ваеннапалонныя. Арыштаваных маракоў трымалі ў Хот Спрынгз (Паўночная Караліна).
Інтэрніраванні падчас Другой сусветнай вайны
Пасля таго як японская авіяцыя разбамбіла ваенную базу ЗША ў Перл Харбр прэзідэнт ЗША Ф. Д. Рузвельт падпісаў некалькі пракламацыі аб абмежаванні свабод «патэнцыяльна небяспечных чужынцаў» (alien enemies — літаральна «імігранты-ворагі». Пракламацыя 2526 была накіравана супраць імігрантаў з Германіі і германскіх грамадзян, якія знаходзіліся на тэрыторыі ЗША . У лютым 1942 г. прэзідэнт Рузвельт падпісаў Загад 9066, паводле якога «патэнцыяльна небяспечныя чужынцы» павінны былі быць дэпартаваны з пэўных зон ваеннага кантролю. У выніку такой палітыкі больш за 11000 імігрантаў з Германіі і некаторыя амерыканскія грамадзяне нямецкага паходжаня былі інтэрніраванны. У некаторых выпадках сем'ям не дазвалялі жыць разам. Сярод затрыманых «патэнцыяльна небяспечных чужынцаў» нямецкага паходжання былі нямецкія яўрэі і немцы экстрадыраванныя з краін Лацінскай Амерыкі. Частку інтэрнаваных немцаў трымалі толькі да канца вайны, а некаторым далі свабоду толькі ў 1948 г. Інтэрнаваныя немцы размяшчаліся пераважна ў лагерах і цэнтрах «Крыстал Сіці», «Кенедзі», «Сігавіль» (штат Тэхас), «Бландзінг» (штат Фларыда), «Стрынгтаўн» (штат Аклахома), «Форт Лінкальн» (Паўночная Дакота) і «Кэмп Форэст» (Тэнэсі).
Таксама ў ЗША з 2005 г. дзейнічае Кааліцыя інтэрніраванных амерыканцаў нямецкага паходжання («German American Internee Coalition»), мэта якой папулярызацыя ведаў па гісторыі інтэрніравання амерыканскіх немцаў і дабіцца афіцыйнага прызнання ўрадам ЗША такіх стасункаў як парушэнняў правоў чалавека. . Падобныя адукацыйныя мерапрыемствы ажыццяўляюцца і іншымі арганізацыямі. .
Станын
Станын (Ста́нин) — вёска ў Радэхіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
NGC 5057
NGC 5057 (іншыя абазначэнні — UGC 8342, MCG 5-31-169, ZWG 160.176, NPM1G +31.0268, PGC 46202) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Таранаўка (Хіславіцкі раён)
Таранаўка (Тарановка) — вёска ў Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Пячэрскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Упамінаецца ў 1674 годзе як вёска ў Мсціслаўскім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага.
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Таранаўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Таранаўку не вярнулі БССР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Нэбіжка
Нэбіжка (Небі́жка) — вёска ў Ківэрцаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Жыдычынскай вясковай абшчыны.
Дзяк
ДЗЯК (διακονος / diakonos — служэбнік), службовая асоба на Русі, у ВКЛ і Маскоўскай дзяржаве.
Жан Берэн (Старэйшы)
Жан Берэн Старэйшы (франц. Jean Bérain; 1640, Сен-Міель, дэпартамент Мёз, Латарынгія —, , Францыя) — французскі малявальшчык-арнаменталіст і гравёр, тэатральны дэкаратар канца XVII — пачатку XVIII стагоддзя, пераходнага стылю ад стылю Людовіка XIV да стылю французскага Рэгенцтва.
Лу (муніцыпалітэт)
Лу (Lu) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П'емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Дзяк
Дзякі ў Маскоўскай дзяржаве
Тыя дзякі якія нездолелі прабіцца на вярхі тагачаснага маскоўскага грамадства, а засталіся дробнымі справаводцамі, былі аддзеленыя ад дзячаства і сталі звацца падзячымі. Да стану падзяччых набліжаліся дзякі земскія - яны з'явіліся з арганізацыяй Іванам IV земскіх устаноў.
Буйны крокам ва ўзвышэнні дзякаў было пранікненне іх у Гасудараву Думу, гэта было вынікам узначалення імі Прыказаў - з'явіўся тытул думны дзяк. Самы гэты тытул упершыню ўжываецца ў дачыненні да Андрэя і Васілія Шчалкалавых, якія мянуюцца дзякамі Вялікага Гаспадара блізкія Думы. Думные дзякі звычайна бывалі разам з тым і начальнікамі чатырох найважных прыказаў - Разраднага, Пасольскага, Паместнага і Казанскага дварца. Лік іх не заставаўся нязменным - на працягу 17 ст. ён вагаўся ад 3 да 8. У думе дзякі не толькі былі сакратарамі, але і карысталіся роўным з іншымі чальцамі правам голасу ў рашэнні спраў, хоць не сядзелі, а стаялі на паседжаннях.
Лу (муніцыпалітэт)
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Valerio.
Lu
Дзяк
Дзякі ў Маскоўскай дзяржаве
Узвышэнне значнасці дзякаў выклікала напады на іх з боку баярскай партыі, тым не менш узвышэнне дзякаў працягвалася, і ў 17 ст. яны складалі калі не самы бачны, то самы магутны элемент у шэрагах маскоўскай адміністрацыі, удзельнічаючы ва ўсіх важных справах, часам нават у якасці начальнікаў над баярамі (напрыклад у Прыказе Таемных спраў). У канцы 17 ст. ўсіх дзякаў у Маскоўскай дзяржаве лічылася каля 100, служба іх узнагароджвалася грашыма, прычым памер жалавання не быў строга вызначаны, і маёнткамі, дзякі маглі валодаць і вотчынамі. Але нягледзячы на ўсю важнасць пасады, з ёю па-ранейшаму злучалася паняцце аб адсутнасці радавітасці - у месніцкіх запісах, нават другой паловы 17 ст., супернікі часам дакаралі адзін аднаго дзячаствам як пасадай вельмі нізкай.
Марцін Луіс Гусман
Марцін Луіс Гусман (Martín Luis Guzmán ;, Чыуауа — , Мехіка) — мексіканскі пісьменнік.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і палкоўніка Марціна Луіса Гусмана-і-Рэндона, які займаў пасаду ваеннага інструктара ў акадэміі Чапультэпека і Кармэн Франка Тэрасас. Нараўне з такімі дзеячамі мексіканскай культуры як Альфонса Рэес уваходзіў у творчае аб'яднанне мастакоў і пісьменнікаў «Мексіканскі Атэней». З 1913 года ў войску: спачатку ён служыў афіцэрам пры штабе генерала Рамона Ітурбэ, з 1914 года — у войсках Венустыяна Карансы, а затым у фарміраваннях Панча Вільі. Пасля прыходу да ўлады Карансы быў заключаны ў турму. З 1915 па 1920 год Гусман знаходзіўся ў добраахвотнай ссылцы спачатку ў Іспаніі, а пазней у ЗША. Па вяртанні быў прызначаны галоўным рэдактарам газеты «El Heraldo de México», а таксама асабістым сакратаром Альберта Пані — міністра замежных спраў ва ўрадзе Альвара Абрэгона. Заснаваў у 1922 газету «El Mundo». У 1925 годзе Гусман зноў адправіўся ў ссылку ў Іспанію, дзе прабыў да свайго вяртання ў 1936 годзе. У 1942 выдаваў газету «Tiempo». У 1958 годзе быў удастоены Прэміі Мануэля Авіла Камача і Нацыянальнай прэміі па літаратуры.
Амброджа Берганьёнэ
Амброджа Берганьёнэ або Барганьёнэ, сапраўднае імя — Амброджа да Фасана (іт. Ambrogio Bergognone, Ambrogio da Fossano, 1453, Фасана, правінцыя Кунэа —, ) — італьянскі мастак ламбардскай школы.
Біяграфія і творчасць
Мянушка кажа пра яго прыцягненне да бургундскай школы, па манеры яму блізкі Вінчэнца Фопа. Выпрабаваў уплыў Леанарда да Вінчы. Найбольш вядомы працамі 1486—1494 у манастырскай абіцелі картэзіянцаў Чэртоза-дзі-Павія. Пазней працаваў у Мілане ў базіліцы Сант-Эўсторджа і царквы Сан-Сатыра, пасля 1497 — у Лодзі, у 1512 — у Бергама, незадоўга да смерці — зноў у Мілане, у базіліцы Сан-Сімплічана.
Яго завяшчанне датавана 4 красавіка 1523 г., у тым жа годзе ён памёр. Адным з яго вучняў лічаць Бернардына Луіні.
Босыя на вогнішчы
«Босыя на вогнішчы» — першая пралетарская паэма ў беларускай літаратуры, напісаная Міхасём Чаротам у 1921, якая адлюстроўвае стыхійнасць Кастрычніцкай рэвалюцыі, пераломнасць і драматызм тагачасных падзей. Упершыню паэма была надрукаваная ў газеце «Савецкая Беларусь», затым у 1922 выйшла ў выдавецтве «Адраджэньне» рэкордным дзесяцітысячным тыражом. Твор з'яўляецца мэтафарай рэгіянальнага распаўсюджвання рэвалюцыі, дзе «босыя» — абагульнены мастацкі вобраз знядоленай часткі грамадства, «беднаты», антыподам якому з'яўляюцца «абутыя».
Ацэнкі
Паэме «Босыя на вогнішчы» было прысвечана шмат нарысаў і дыспутаў. Беларуская паэтэса Канстанцыя Буйло ўспамінала, як Янка Купала гасцяваў у яе разам з Міхасём Чаротам. Пасля прачытання апошнім сваёй паэмы Я. Купала адзначыў: «вось паэт, па тэмпераменце зусім падобны на цябе, толькі ён не блукае ў нябёсах, як ты, а жыве на зямлі і піша аб ёй».
Нікарагуа
Нікарагуа (República de Nicaragua ) — краіна ў Цэнтральнай Амерыцы. Мяжуе з Гандурасам на поўначы і Коста-Рыкай на поўдні, з захаду амываецца Ціхім акіянам, а з усходу — Карыбскім морам.
Рэльеф
Нікарагуа знаходзіцца ў Цэнтральнай Амерыцы паміж Ціхім акіянам і Карыбскім морам. Амаль палову тэрыторыі займае паўночнае нагор'е, якое з'яўляецца працягам горнай сістэмы суседняга Гандураса і ўяўляе сабою складаную сістэму адгор'яў і геалагічных напластаванняў. Тут знаходзяць радовішчы золата, срэбра, цынку, жалеза і г. д. Найвышэйшы пункт краіны — гара Магатон на мяжы з Гандурасам (2107 м). Паміж рэкамі, што сцякаюць у бок Карыбскага мора, за многія тысячагоддзі ўтварыліся доўгія горныя камлюкі і плато з стромкімі схіламі. Для ложаў нікарагуанскіх рэк уласцівы шматлікія парогі і вадаспады. Рэкі нясуць з нагор'я абломкі скал, пясок, гліну, якія запаўняюць прыбярэжную нізіну, так званы Маскітавы бераг, шырынёй да 60 - 80 км. Адкладанні асадкавых парод ствараюць уздоўж усяго ўсходняга берага шматлікія водмелі і лагуны. На плыткаводдзі развіваюцца каралавыя рыфы, якія ў выніку фарміруюць астравы, найбольш вядомыя — Міскітас, Каёс-Перлас, Маіс.
Геалагічны ўзрост заходніх раёнаў значна маладзейшы. На ціхаакіянскім узбярэжжы амаль няма заліваў. Уздоўж яго цягнецца ланцуг вулканаў - усяго 23 (6 актыўных). Паміж паўночным нагор'ем і заходнім вулканічным поясам цягнецца Нікарагуанская нізіна, часткова запоўненая азёрамі Нікарагуа і Манагуа. Для заходніх раёнаў характэрны частыя землятрусы. Але дзякуючы вулканам уздоўж ціхаакіянскага ўзбярэжжа ўзнікла вузкая паласа зямлі, складзеная лававымі струменямі і выкідамі попелу. Мясцовыя глебы надзвычай урадлівыя.
Клімат
Клімат трапічны. Сярэдняя тэмпература ў Манагуа вагаецца ў межах 28—30° С. Самым спякотным месяцам лічыцца май. Нізіны і даліны ўтвараюць "Цёплую зямлю" (цьера-кальентэ. На вышыні 600 м пачынаецца цьера-тэмплада, дзе сярэдняя тэмпература ніжэй на 7—10° С, чым у нізінах. Вышэй за 1500 м знаходзіцца прахалодная цьера-фрыя (на 16—18° С ніжэй).
Значную ролю адыгрываюць пасатныя вятры, якія дзьмуць з боку Атлантычнага акіяна. На ўсходнім узбярэжжы ападкі здараюцца штодзень, а вусце ракі Сан-Хуан — адно з самых вільготных месцаў на Зямлі (6350 мм у год). У Нікарагуа вылучаюць толькі 2 сезоны - сухі верана (лета) з лістапада да канца красавіка і вільготны інв'ерна (зіма) з мая да кастрычніка. Аднак большую частку вільгаці "збіраюць" менавіта схілы паўночнага нагор'я. У Нікарагуанскай нізіне на працягу сухога сезона нават існуе патрэба ў абрашэнні культурных насаджэнняў. На заходнім узбярэжжы колькасць ападкаў зноў узрастае да 2500 мм у год.
Дакалумбавы перыяд
Першыя людзі з'явіліся на тэрыторыі Нікарагуа каля 12000 гадоў таму. Мясцовыя плямёны знаходзіліся пад уплывам андскай і месаамерыканскай культур. Да прыбыцця еўрапейцаў усходнюю частку краіны насялялі продкі сучасных індзейцаў міскіта. Захад Нікарагуа быў населены паміж VI ст. і VIII ст. племям чаратэга, што перасялілася з Ч’япаса. Каля 1200 г. з цэнтральнай Мексікі ўварваліся плямёны, якія размаўлялі на мове наўатль, продкі піпіль. Нікараа, адно з гэтых плямёнаў, здолела адсунуць чаратэга. Ад назвы племені паходзіць сучасная назва краіны.
Каланіяльны перыяд
16 верасня 1502 г. узбярэжжа Нікарагуа адкрыў Х. Калумб. У 1522 г. краіну пачалі заваёўваць іспанцы. Яны ў 1524 г. заснавалі тут гарады Леон (першая сталіца Нікарагуа) і Гранада, уключылі землі Нікарагуа ў склад аўдзьенсіі (адміністрацыйна-судовая адзінка) Санта-Дамінга (1523 г.), потым аўдзьенсіі Панама (1539 г.), генерал-капітанства Гватэмала (1573 г.). У ходзе іспанскай каланізацыі большая частка індзейцаў Нікарагуа асімілявана ці знішчана, ацалелі пераважна міскіта, што жылі на карыбскім узбярэжжы, названым ад іх Маскітавым берагам. Яны стварылі сваю дзяржаву, якая ў 1740 — 1860 гг. была брытанскім пратэктаратам.
Незалежнасць
Падчас вайны за незалежнасць іспанскіх калоній у Амерыцы 1810 — 1826 гг. Нікарагуа далучана да Мексіканскай імперыі (1822 г.), потым да федэрацыі Злучаных правінцый Цэнтральнай Амерыкі (1823 г.). З красавіка 1838 г. самастойная рэспубліка. У першай палове XIX ст. тут склаліся палітычныя партыі лібералаў (асноўная падтрымка — г.Леон) і кансерватараў (цэнтр уплыву — г.Гранада), якія і надалей сапернічалі за ўладу. З 1850 г. краіна стала аб'ектам эканамічнай, палітычнай і ваеннай экспансіі ЗША. З 1858 г. сталіца Нікарагуа — г.Манагуа. У 1867 — 1893 гг. уладу ўзначальвалі кансерватары. Ліберальны ўрад прэзідэнта Х. С. Селая (1893 — 1909 гг.) увёў усеагульнае выбарчае права, грамадзянскі шлюб, аддзяліў царкву ад дзяржавы, садзейнічаў развіццю народнай адукацыі, пашырыў чыгуначнае будаўніцтва, намагаўся абмежаваць пранікненне ў эканоміку Нікарагуа амерыканскага капіталу.
Акупацыя ЗША (1909—1933)
У 1912 — 1925 гг. і 1926 — 1933 гг. краіна акупіравана атрадамі марской пяхоты ЗША. Іх вываду садзейнічала ўзмацненне нацыянал-вызваленчага руху, які з 1927 г. узначальваў А. С. Сандзіна. Пасля яго забойства (люты 1934 г.) і дзяржаўнага перавароту 1936 г. у краіне пачала ўсталёўвацца праамерыканская дыктатура сям’і Самоса.
Дыктатура сям'і Самоса
Пры прэзідэнце А. Самосе Гарсія (1936 — 1947 гг., 1950 — 1956 гг.) Нікарагуа абвясціла вайну Германіі, Італіі і Японіі (снежань 1941 г.), устанавіла дыпламатычныя адносіны з СССР (1944 г.); пасля 2-й сусветнай вайны ўдзельнічала ва ўзброенай інтэрвенцыі ў Коста-Рыцы (1948 г.) і Гватэмале (1954 г.). Унутры краіны разгортваліся рэпрэсіі супраць апазіцыйных сіл (з 1945 г.), якія працягваліся пры прэзідэнтах Л. Самосе Дэбайле (1957 — 1963 гг.) і А. Дэбайле (1967 — 1972 гг., 1974 — 1979 гг.; абодва сыны Самосы Гарсія).
Нікарагуанская рэвалюцыя і грамадзянская вайна
Пад уплывам Кубінскай рэвалюцыі 1959 г. у Нікарагуа актывізаваліся апазіцыйныя сілы, якія стварылі Сандзінісцкі фронт нацыянальнага вызвалення (СФНВ; 1961 г.), разгарнулі партызанскую вайну супраць Нацыянальнай гвардыі — галоўнай апоры дыктатуры Самосы, што ў выніку Нікарагуанскай рэвалюцыі 1979 г. прывяло да падзення дыктатуры. Быў створаны дэмакратычны ўрад Нацыянальнага адраджэння. 4 лістапада 1984 г. адбыліся першыя ў Нікарагуа свабодныя ўсеагульныя выбары. Прэзідэнтам і віцэ-прэзідэнтам рэспублікі сталі кандыдата СФНВ Д. Артэга Сааведра і С. Рамірэс. З 1981 г. спынена эканамічная дапамога з боку ЗША, у Нікарагуа з тэрыторыі Гандураса пачаліся ўварванні ўзброенных атрадаў контрас (былыя вайскоўцы Нацыянальнай гвардыі). Ва ўмовах цяжкага эканамічнага крызісу, выкліканага грамадзянскай вайной (спынена ў сакавіку 1988 г.), на прэзідэнцкіх выбарах у лютым 1990 г. перамог кандыдат ад Апазіцыйнага нацыянальнага саюза (блок з 14 антысандзінісцкіх партый) В. Барыяс дэ Чамора.
Пасляваенны перыяд
У 1990 г. распушчаны атрады контрас, ЗША спынілі гандлёвыя эмбарга, але эканамічныя цяжкасці ў Нікарагуа захаваліся. На прэзідэнцкіх выбарах 1996 г. перамог кандыдат ад Ліберальнага альянса А. Алеман Лакаё, які ўзяў курс на дасягненне ў краіне нацыянальнай згоды.
Цяжкі ўдар па эканоміцы і інфраструктуры краіны быў нанесены ураганам «Мітч», яки пранёсся 27 кастрычніка 1998 г.
На прэзідэнцкіх выбарах 2001 г. кандыдат ад кіруючай Канстытуцыйнай ліберальнай партыі Нікарагуа Э. Баланос атрымаў перамогу і быў абраны прэзідэнтам краіны. У выбарах прынялі ўдзел звыш 2 млн. выбаршчыкаў. Э. Баланас атрымаў 56% галасоў. Яго супернікам быў лідар сандыністаў і былы кіраўнік краіны Даніэль Артэга.
У лістападзе 2006 г. прэзідэнцкія выбары выйграў Д. Артэга, атрымаўшы 38% галасоў супраць 29%, аддадзеных за кандыдата правых Эдуарда Мантэалегры. Удзел у выбарах прынялі ад 75% да 80% насельніцтва краіны, што пацвярджае левы зрух, які адбыўся ў Нікарагуа пасля 16 гадоў кіравання кансерватараў.
З сярэдзіны красавіка 2018 г. у Нікарагуа перыядычна праходзяць антыўрадавыя пратэсты. Падставай для іх паслужыла рэформа сістэмы сацыяльнага страхавання. Саступіўшы ціску, Д. Артэга яе адмяніў, але пратэсты не спыніліся. У верасні ўрад забараніў апазіцыі праводзіць пратэсты. Паводле звестак праваабаронцаў, у іх загінулі ўжо больш за 300 чал. У канцы лютага 2019 г. ўлады аднавілі мірны дыялог, пачаты пры пасярэдніцтве каталіцкай царквы ў маі мінулага года і перарваныя ў ліпені.
Эканоміка
Асновай эканомікі з'яўляецца сельская гаспадарка, накіраваная на экспарт. Найбольш важныя сельскагаспадарчыя культуры — кава, бавоўна, цукровы трыснёг, бананы, кунжут. Для ўнутранага спажывання таксама вырошчваюць бабовыя, рыс, маніёк і г. д. На экспарт арыентавана значная частка жывёлагадоўлі. З Нікарагуа вывозіцца мармуровая ялавічына. Развіццю сельскай гаспадаркі замінаюць недахоп зямлі, годнай для апрацоўкі, а таксама цяжкасці з фінансавымі ўкладаннямі, выкліканымі невырашанасцю аграрнага пытання.
Кенгірскае
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 2441 чалавек (1303 мужчыны і 1138 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 2393 чалавекі (1200 мужчын і 1193 жанчыны).
Стары Майдан (Радэхіўскі раён)
Стары Майдан (Старий Майда́н) — вёска ў Радэхіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Лагаграфы
Лагагра́фы (λογογράφος, мн. л. ад  — слова, празаічны твор і  — пішу)
1) першыя старажытнагрэчаскія гісторыкі і географы, якія пісалі гістарычную прозу. З’явіліся ў вобласці Іонія ў сярэдзіне VI ст. да н.э. Адрозніваюць 2 пакаленні: старэйшае (VI – 1-я палова V стст. да н.э.; Кадм Мілецкі, Гекатэй Мілецкі, Харон, Скілак і інш.) і малодшае (2-я палова V ст. да н.э.; Ксанф, Ферэкід, Геланік і іншыя). На аснове міфаў і паданняў яны спрабавалі ўзнавіць гісторыю грэчаскіх полісаў, «варварскіх» краін, генеалогію арыстакратычных родаў (як гэта відаць з фрагментаў, якія дайшлі да нас «Генеалогіі» Гекатэя, «Персідскіх спраў» Харона, «Лідзійскіх спраў» Ксанфа), апісвалі чужыя землі і побыт народаў. Некаторыя працы заснаваны на асабістых уражаннях ад вандраванняў, утрымоўваюць каштоўныя этнаграфічныя і геаграфічныя звесткі (фрагменты «Землеапісанне» Гекатэя, «Падарожжв па Індыі» Скілака. Малодшыя лагаграфы на аснове гарадскіх хронік, спісаў службовых асоб і г.д. спрабавалі ўсталяваць храналагічную паслядоўнасць падзей старажытнагрэчаскай гісторыі. Найболей вядомая «Аціда» Геланіка – летапіс падзей з гісторыі Афін і іншых грэчаскіх полісаў.
Лагаграфы лічылі, што ў аснове эпічнай традыцыі ляжаць рэальныя падзеі і спрабавалі выявіць іх, але ішлі па шляху наіўна рацыяналістычнага тлумачэння міфаў, ухіленні з іх нязгоднасцяў, звышнатуральнага элемента. Росквіт дзейнасці лагаграфаў быў абумоўлены развіццём палітычнай самасвядомасці грамадзян, у першую чаргу дэмакратычных полісаў.
Фрагменты лагаграфаў
Ад твораў лагаграфаў захаваліся толькі ўрыўкі:
Германія на летніх Алімпійскіх гульнях 2016
Германія на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года была прадстаўлена ў 27-і відах спорту. Зборная прымала ўдзел у сёмых запар летніх Алімпійскіх гульнях пасля аб'яднання Германіі ў 1990 годзе.
Азэрцэ (Ківэрцаўскі раён)
Азэрцэ (Озе́рце) — вёска ў Ківэрцаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Жыдычынскай вясковай абшчыны.
Ганна Іванаўна Буднік
Ганна Іванаўна Буднік (, в. Курыцічы, Петрыкаўскі раён) — Герой Сацыялістычнай Працы (1951).
З 1939 г. у калгасе «Шлях да сацыялізму» Петрыкаўскага раёна. З 1951 года звеннявая звяна па вырошчванню кок-сагыза, у 1953—1977 гг. у калгасе «Бальшавік» Петрыкаўскага раёна. Званне Героя Сацыялістычнай Працы прысвоена за атрыманне высокага ўраджаю каранёў кок-сагыза.
Якуб Гуснік
Якуб Гуснік (, Вейпрніцы, Аўстрыйская імперыя (цяпер раён Пльзень-поўнач, Пльзенскага краю Чэшскай Рэспублікі) —, Прага) — чэшскі мастак, педагог, навуковец і вынаходнік у галіне фотамеханічных спосабаў рэпрадукавання.
Навукова-даследчыцкая дзейнасць
Сумесна з прафесарам Шварцам, прапанаваў «мокры спосаб» апрацоўкі фатаграфій. У 1893 ўдасканаліў трохкаляровае прайграванне для друку і атрымаў на яго першы патэнт. У 1908—1920 гадах яго сын Яраслаў Гуснік праводзіў эксперыменты з аўтахромам.
Аўтар манаграфій «Агульная галіна фотатыпіі» (1877, 3-е выд. 1885), «Геліяграфія» (1888) і інш.
Мастацкая творчасць
Жывапісец-партрэтыст, аўтар шэрагу жанравых палотнаў. Стварыў некалькі жывапісных работ для царквы ў Угрыневец паблізу Прагі.
NGC 5058
NGC 5058 (іншыя абазначэнні — UGC 8345, MCG 2-34-6, MK 786, ZWG 72.42, KCPG 370B, PGC 46241) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Надзея Аляксееўна Святлічная
Надзея Аляксееўна Святлічная (, сяло Палавінкіна, Старабельскі раён, Луганская вобласць —, Матаван, Нью-Джэрсі, ЗША) — украінскі журналіст, філолаг, праваабаронца, удзельнік руху шасцідзесятнікаў. Рэдактар «Весніка рэпрэсій ва Украіне» (ЗША), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Украіны імя Тараса Шаўчэнкі (1994).
Біяграфія
Надзея Святлічная нарадзілася 8 лістапада 1936 года ў сяле Палавінкіна Старабельскага раёна Луганскай вобласці.
Пасля выезду з СССР была актыўным членам замежнага прадстаўніцтва Украінскай Хельсінкскай групы і рэдактарам-укладальнікам «Весніка рэпрэсій ва Украіне» (ЗША). У 1983—1994 гадах працавала ва ўкраінскай рэдакцыі радыё «Свабода» ў Нью-Ёрку.
Бароўка (рака)
Даўжыня ракі 15 км. Плошча вадазбору 78 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,97 ‰.
Пачынаецца за 2,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Баровая Чэрыкаўскага раёна, вусце за 2 км на поўнач ад вёскі Сінеж Клімавіцкага раёна. Вадазбор у межах Аршанска-Магілёўскай раўніны. На працягу 7,5 км каналізаваная (вёска Баровая — 0,8 км на паўднёвы захад ад вёскі Гута Клімавіцкага раёна).
Каля ракі населеныя пункты Баровая, Майскі (Чэрыкаўскі раён), Дубравіца, Гута, Сінеж (Клімавіцкі раён).
Панама
Пана́ма, Рэспубліка Панама (República de Panama) — краіна ў Цэнтральнай Амерыцы, самая паўднёвая краіна рэгіёну. Мяжуе з Коста-Рыкай на захадзе і Калумбіяй на ўсходзе, з поўдня абмываецца Ціхім акіянам, а з поўначы — Карыбскім морам. Сталіца — Горад Панама. Выключна выгоднае эканоміка-геаграфічнае становішча на Панамскім перашыйку на стыку дзвюх Амерык паспрыяла таму, што менавіта ў Панаме ў пачатку XX ст. быў збудаваны суднаходны канал паміж Ціхім і Атлантычным акіянамі. Канал фактычна прынёс Панаме незалежнасць і ўжо больш як 100 гадоў служыць асноўнай крыніцай даходаў.
Этымалогія
Першая версія: ад дрэва Sterculia apetala, вядомага як "дрэва панама"; паводле другой версіі, ад індзейскага слова "матылёк" — першыя пасяленцы з Еўропы прыбылі ў жніўні, калі ўзбярэжжа кішыць матылькамі; згодна з трэцяй версіяй, "панама" азначае месца, багатае рыбай.
Геаграфічнае становішча
Транскантынентальная дзяржава: размешчана ў Цэнтральнай і Паўднёвай Амерыцы на Панамскім перашыйку паміж Карыбскім морам і Ціхім акіянам, мяжуе з Коста-Рыкай на захадзе і Калумбіяй на ўсходзе. У Ціхім акіяне Панамме належаць астравы Койба і Жамчужныя астравы
Прырода
Рэльеф Панамы пераважна горны. З захаду заходзіць як бы хвосцік Кардыльераў (Цэнтральная Кардыльера), на ўсходзе ўздымаюцца працягі хрыбтоў калумбійскіх Анд. Хрыбет у зоне Панамскака канала моцна эрадаваны. Вышэйшая кропка - вулкан Бару (3475 м), які знаходзіцца ў правінцыі Чырыкі на захадзе краіны.
Самая працяглая рака — Чагрэс, з рукатворным возерам Гатун ў сваёй даліне (1907-1913 пабудовы), што ўваходзіць у сістэму Панамскага канала. Найбуйнейшая рака басейна Ціхага акіяна — Рыа-Турыя, адзіная суднаходная ў Панаме.
Лясістасць Панамы, нягледзячы на актыўныя высечкі, да гэтага часу каля 40%. Вільготныя лясы, распаўсюджаныя ў так званым Дар'енскім прабеле — працяг паўднёваамерыканскай сельвы; вільготныя трапічныя лясы растуць на Карыбскім узбярэжжы і у гарах захаду. Ціхаакіянскія схілы пакрытыя саванамі. Часта здараюцца лясныя пажары.
Натуральныя рэсурсы — медзь, драўніна, морапрадукты, маецца магчымасць будаўніцтва гідраэлектрастанцый.
Рэкі забруджваюцца сельскагаспадарчымі адходамі, якія наносяць шкоду рыбным рэсурсам. Бескантрольная высечка трапічных лясоў прыводзіць да дэградацыі зямлі, ўрадлівыя пласты глебы змываюцца дажджамі, што наносіць шкоду таксама і Панамскаму каналу.