cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ураўненне Кеплера
Рашэнне ўраўнення Кеплера
Рашэнне ўраўнення Кеплера ў эліптычнаму і гіпербалічнаму выпадках існуе і адзіна пры любых рэчыўных M. Для кругавой арбіты (ε = 0) ураўненне Кеплера прымае трывіяльны выгляд М = E. У агульным выглядзе ўраўненне Кеплера трансцэндэнтнае, яно не вырашаецца ў алгебраічных функцыях. Аднак, яго рашэнне можна знайсці рознымі спосабамі з дапамогай збежных шэрагаў. Агульнае рашэнне ўраўнення Кеплера можна запісаць з дапамогай шэрагаў Фур'е:
дзе — функцыя Бессэля.
Гэты шэраг сыходзіцца, калі велічыня ε не перавышае значэнні мяжы Лапласа.
Прыблізныя метады
Сярод лікавых метадаў рашэння ўраўнення Кеплера часта выкарыстоўваюцца метад нерухомай кропкі («метад простай ітэрацыі») і метад Ньютана. Для эліптычнага выпадку ў метадзе нерухомай кропкі за пачатковае значэнне E0 можна ўзяць M, а паслядоўныя набліжэння маюць наступны выгляд:
У гіпербалічных выпадку метад нерухомай кропкі падобным чынам выкарыстаць нельга, аднак гэты метад дае магчымасць вывесці для такога выпадку іншую формулу набліжэнняў (з гіпербалічным арксінусам):
Павятовы соймік
Павятовы соймік — у 16—18 стст. сход шляхты павета ў Вялікім Княстве Літоўскім і ў Рэчы Паспалітай Абодвух Народаў, дзейнасць якога рэгламентавалася нормамі права; форма самарэалізацыі шляхецкай супольнасці павета і дзяржаўна-прававы інстытут, дзякуючы якому шляхецкая супольнасць была здольная прымаць рашэнні.
Акрамя соймікаў, якія фармальна склікаліся гаспадаром, былі з’езды ці сходы, што збіраліся па ўласным жаданні павятовай шляхты. Надзвычайныя шляхецкія з’езды часоў міжкаралеўя ўпершыню ў ВКЛ пасля смерці Жыгімонта ІІ Аўгуста ў канцы 1572 — пачатку 1573 г. Пазней падобныя соймікі, якім фактычна і юрыдычна належала ўлада да выбрання новага манарха, атрымалі назву каптуровых. Арганізаваныя на прынцыпах канфедэрацыі, яны стваралі канфедэратыўную ўладу і каптуровы суд. Закон і практыка прызнавалі значэнне сходаў павятовай шляхты ў час земскіх судовых рокаў і гродскіх рочкаў. Такія сходы маглі скончыцца прыняццем ухвал пра публічныя справы, часта ў форме процістаяння дзеянням адміністрацыі. Соймавыя канстытуцыі 1659 і 1717 гг. забаранілі склікаць соймікі без універсала манарха.
Дэпутацкія (трыбунальскія, грамнічныя) соймікі прадугледжваліся законам 1581 г. для выбрання галоўных суддзяў у склад Трыбунала Вялікага Княства Літоўскага. Яны збіраліся самастойна штогод 2 лютага на свята Маці Божай Грамнічнай. Дэпутацкі соймік мог супадаць з перадсоймавым або элекцыйным, пазней з гаспадарчым соймікам.
На элекцыйных сойміках шляхта выбірала электаў (кандыдатаў) на пасады суддзі, падсудка і пісараземскага павятовага суда (з 1564—1566 гг.), падкаморыя, харужага (з 1589 г.) і некаторыя іншыя ўрады. Вялікі князь быў абавязаны выдаць намінацыйны прывілей аднаму з выбраных на сойміку кандыдатаў. Прадугледжвалася авансаванне (прасоўванне) на элекцыйных сойміках земскага пісара або падсудка па пасаду суддзі і земскага пісара на падсудства. Канвакацыйны сойм 1764 г. скасаваў урад падсудка, павялічыўшы колькасць земскіх суддзяў да 4-х, якіх выбіралі на сойміках большасцю галасоў. Пасля працяглай барацьбы шляхта атрымала права на выбранне кандыдатаў на ўрады павятовага харужага і падкаморыя, што было замацавана ў Статуце ВКЛ 1588 г. У 17 ст. павятовая шляхта атрымала права прадстаўляць манарху электаў і на вышэйшую пасаду ў павеце — павятовага маршалка (што прадугледжвалі соймавыя канстытуцыі 1631 і 1669 гг.), аднак на практыцы гэта адбывалася з канца 1680-х г. Магчыма, у 17 ст. віленскі і трокскі соймікі выбіралі электаў на ўрады віленскага і трокскага цівуноў. Таксама на элекцыйных сойміках шляхта выбірала павятовых возных (з 1565 г.), якіх зацвярджаў ваявода і возных-генералаў (з 1588 г.), якіх прызначаў на ўрад вялікі князь. У асобных землях ВКЛ, у адпаведнасці з ранейшымі прывілеямі, на сойміках выбіралі і сенатараў — ваявод полацкага і віцебскага, а таксама старасту жамойцкага.
Гаспадарчы соймік прымаў ухвалы па справах павета, размеркаванні падаткаў, ухваленых соймам, выбіраў падатковых паборцаў і кантраляваў іх дзейнасць, ухваляў ваяводскія падаткі, прымаў рашэнні пра выдаткі з ваяводства скарбу, ухваляў вярбоўку павятовых жаўнераў і вызначаў іх начальнікаў; з сярэдзіны 17 ст. выбіраў камісараў у Скарбовы трыбунал ВКЛ. На попісавых з’ездах адбываліся шляхецкія попісы войска.
Соймік як элемент сістэмы органаў дзяржаўнай улады (заканадаўчай, выканаўчай і судовай) меў падвойны характар, адначасова быў парламенцкім інстытутам дзяржавы і органам мясцовай улады і самакіравання. Шляхта бачыла у сойміках непасрэднае прадстаўніцтва сваіх інтарэсаў і імкнулася пашырыць сферу іх дзейнасці і кампетэнцыю. Арганізацыйныя формы соймікаў, спосаб іх функцыянавання, прававыя стасункі да іншых дзяржаўных інстытутаў і розныя аспекты іх дзейнасці былі толькі часткова ўрэгуляваны нормамі пісанага права. Правядзенне рэформ соймікавага ладу пачалося ў перыяд праўлення Станіслава Аўгуста Панятоўскага (1764—1795), які злучыў барацьбу за сапраўдную рэалізацыю ўладных паўнамоцтваў караля з утварэннем уласнай партыі і імкненнем пазбавіць магнатаў іх кліентэлаў. На каранацыйным сойме 1764 г. прынята канстытуцыя, якая дакладна вызначыла парадак правядзення соймікавых пасяджэнняў. Тады ж было прынята рашэнне, што дэпутатам, паслом ці ўраднікам мог стаць толькі шляхціц, які дасягнуў поўных 23 гадоў. На падставе выдадзенага на сойме 1768 г. парадку саймікавання на павятовых сойміках маглі з’яўляцца толькі асобы, якія нарадзіліся ў ВКЛ, дасягнулі поўных 18 гадоў і мелі нерухомасць дзедзічную (спадчынную), застаўную, пажыццёвую ці на чыншавым праве, а таксама сыны і браты ўладальніка. Чатырохгадовы сойм 1788—1792 гг. прыняў 24 лютага 1791 г. закон «Соймікі», пазней аднесены Канстытуцыяй 3 мая 1791 г. да канстытуцыйных законаў. У адпаведнасці з ім голас на сойміках мелі толькі шляхціцы — уласнікі нерухомасці з 18 гадоў, а таксама застаўныя і пажыццёвыя ўладальнікі, калі яны плацілі падаткі вызначанай вышыні (больш за 100 злотых). Немаёмныя шляхціцы былі пазбаўлены права ўдзелу ў сойміках, бо яны «не маглі мець самастойнага голасу, а служылі толькі ў якасці інструменту панскіх інтрыг». Закон вызначыў, што соймікі будуць адбывацца штогод 14 лютага для выбараў дэпутатаў Трыбунала, раз у 2 гады 18 ліпеня — для выбараў паслоў на сойм і камісараў у парадкавыя цывільна-вайсковыя камісіі. На дэпутацкіх сойміках павінны былі разглядацца і гаспадарчыя справы. Элекцыі на ўрады павінны былі адбывацца на бліжэйшым сойміку, устаноўленым законам. Рэляцыйныя соймікі маглі склікацца ў выпадку, калі заканчэнне сесіі сойма аддзяляў ад бліжэйшага сойміка тэрмін, большы за 2 месяцы. Пасяджэннямі соймікаў з гэтага часу павінны былі кіраваць маршалак і асэсары, у ВКЛ дапускалася, што функцыі маршалка браў на сябе вышэйшы па пасадзе на сойміку ўраднік.
Уласаўцы
Назву Ула́саўцы маюць:
Хокан Эйрыксан
Хокан Эйрыксан (каля 998—1029/1030) — апошні ярл Хладзіра, кіраўнік Нарвегіі (1014—1015, 1028—1029).
Біяграфія
Прадстаўнік дынастыі нарвежскіх кіраўнікоў (ярлаў) вобласці Ладэ ва ўсходняй частцы Тронхейма. Адзіны сын Эйрыка Хокансана (957—1024), ярла Хладзіра (995—1024) і кіраўніка Нарвегіі (1000—1014). Яго маці была Гіта Свендоцір, дачка караля Даніі Свена Вілабародага і зводная сястра Кнуда Вялікага.
У 1000 годзе пасля бітвы ля Свольдэра і гібелі нарвежскага конунга Олафа Тругвасана дацкі кароль Свен Вілабароды прызначыў кіраўнікамі Нарвегіі братоў Эйрыка і Свена Хокансанаў, якія прызнавалі сваю васальную залежнасць ад Даніі. У 1014 годзе Хокан Эйрыксан пакінуў Нарвегію і ўдзельнічаў у ваеннай кампаніі свайго сюзерэна, караля Даніі Кнуда Вялікага, у Англіі. Кнуд Вялікі атрымаў перамогу і стаў каралём Англіі, прызначыўшы Эйрыка ярлом графства Нартумбрыя. У 1024 годзе Эйрык Хокансан сканаў у Нартумбрыі.
У 1016—1030 гадах Хокан Эйрыксан згадваецца як кіраўнік Каралеўствы Астравоў, магчыма, з’яўляўся васалам караля Англіі і Даніі Кнуда Вялікага.
У 1028 годзе пасля выгнання нарвежскага караля Олафа Святога Хокан Эйрыксан быў прызначаны Кнудам Вялікім кіраўніком Нарвегіі. У 1029 ці 1030 годзе Хокан, які пакінуў Нарвегію, загінуў падчас караблекрушэння ў праліве Пентленд-Ферт паміж Аркнейскімі астравамі і Шатландыяй.
Быў жанаты на Гунхільдзе, пляменніцы караля Англіі, Даніі і Нарвегіі Кнуда Вялікага, ад шлюбу з якой меў адзіную дачку: Бодзіль Хокансдотэр.
Карыбскія Нідэрланды
Карыбскія Нідэрланды (Caribisch Nederland), альбо астравы БЭС (BES-eilanden) — тры спецыяльныя супольнасці Нідэрландаў у Вест-Індыі: Банайрэ, Сінт-Эстатыус і Саба, якія ўвайшлі ў склад метраполіі пасля распаду аўтаномнай федэрацыі нідэрландскіх заморскіх уладанняў ў 2010 г. У той час, калі астатнія члены былой дзяржавы вырашылі стаць асобнымі адзінкамі Каралеўства Нідэрландаў, гэты тры астравы адмовіліся ад аўтаноміі і сталі амаль звычайнымі часткамі краіны (за выключэннем таго, што яны не ўваходзяць ў склад ніводнай правінцыі, падтрымліваюць стасункі з цэнтральным урадам праз спецыяльны орган і на іх тэрыторыі не заўсёды дзейнічаюць законы Еўрапейскага саюза). У 2012 г. гэта дазволіла ім упершыню прыняць удзел ва ўсеагульных выбарах у Нідэрландах.
З пункту гледжання геаграфіі, Востраў Банайрэ ўваходзіць у групу Падветраных астравоў і знаходзіцца каля ўзбярэжжа Венесуэлы, Сінт-Эстатыус і Саба з'яўляюцца часткай архіпелага Малых Антыльскіх і ляжаць на паўднёвым усходзе ад Пуэрта-Рыка. Рэльеф Карыбскіх Нідэрландаў узгорысты і раўнінны, востраў Саба - патухлы вулкан (Маўнт-Сінэры, 887 м, найвышэйшы пункт ува ўсіх Нідэрландах). Клімат трапічны, засушлівы. Сярэднія месячныя тэмпературы 26-28 °C. Гадавыя ападкі каля 500 мм. Флора прадстаўлена сухімі хмызнякамі і кактусамі, жывёльны свет бедны.
Ачыстка (вёска)
Ачыстка (Очистка) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Веліжскага гарадскога паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Шаркішкі
Назву Шаркішкі маюць:
Вайнберг
Вайнберг — прозвішча.
Конга (народ)
Ко́нга, або бако́нга (саманазвы: Esikongo, Bakongo) — народ на захадзе Цэнтральнай Афрыкі. Жывуць пераважна ў Анголе, Дэмакратычнай Рэспубліцы Конга, Рэспубліцы Конга. Агульная колькасць (2017 г.) — 4,43 млн чал.
Гісторыя
Фарміраванне этнічнай супольнасці народа конга звязана з існаваннем гістарычнай дзяржавы Каралеўства Конга, якое інтэгравала блізкія па мове і культуры групы банту на поўдзень ад ракі Конга. З канца XV ст. валадары маніконга падтрымлівалі актыўныя зносіны з еўрапейскімі краінамі, перш за ўсё Партугаліяй, спавядалі каталіцызм і садзейнічалі ўключэнню сваёй краіны ў трансатлантычны гандаль, у тым ліку гандаль рабамі.
Уплыў хрысціянства і еўрапейскай культуры назіраўся пераважна сярод вышэйшых колаў грамадства. Значную ролю ў гандлі, асабліва ў прыморскіх раёнах адыгрывалі крэолы. Згодна запісам еўрапейцаў, у XVII - XVIII стст. насельніцтва розных правінцый Каралеўства Конга захоўвала некаторыя адрозненні.
У канцы XIX — пачатку XX ст. землі, населеныя конга, былі падзелены паміж Партугаліяй, Францыяй і Бельгіяй. Многія адукаваныя конга актыўна супрацоўнічалі з каланіяльнымі адміністрацыямі. У Анголе, дзе гандляры і чыноўнікі конга атрымалі мянушку "заірцы", яны атаесамляліся з карупцыяй. Разам з гэтым палітычныя лідары конга ўзначальвалі рух за вызваленне Кабінды. У Вольнай дзяржаве Конга ў 1955 г. узнікла палітычная партыя Альянс баконга на чале Жазэфа Касавубу, якая прымала ўдзел у барацьбе за незалежнасць краіны.
Пасля абвяшчэння незалежнасці афрыканскіх краін прадстаўнікі конга працягвалі актыўна ўплываць на палітычнае жыццё. У Рэспубліцы Конга яны традыцыйна займаюць вызначальныя дзяржаўныя пасады. У 1961 г. многія конга сучаснай ДРК удзельнічалі ў антыбельгійскім паўстанні, што прывяло да кангалезскага крызісу. У Анголе складаныя ўзаемаадносіны паміж конга і іншымі этнічнымі групамі прывялі да сепаратысцкага руху ў Кабіндзе. У пачатку 1990-х гг. дзейнічаў рух за стварэнне незалежнай федэрацыі конга.
Культура
Традыцыйны від сельскага паселішча — вёска з раскіданай планіроўкай, якая можа ўключаць ад некалькіх дзесяткаў да некалькіх сотняў жыхароў. Традыцыйныя жылыя хаціны ўяюляюць двухкамерныя гліняныя пабудовы з саламянымі дахамі. Адзін пакой з'яўляецца агульным месцам для сну і захоўвання харчоў. Другі — кухняй, што лічыцца прытулкам для жанчын. Падобныя хаціны ў канцы XV ст. убачылі партугальцы ў Мбанза-Конга. У выніку кантактаў з еўрапейцамі конга пазнаёміліся з каменнымі пабудовамі, пачалі ўжываць абпаленую цэглу і бляху.
Народная кулінарыя вельмі разнастайная, уключае стравы афрыканскага і еўрапейскага паходжання. Ядуць тры разы на дзень. З раніцы пякуць шарападобны хлеб фуфу з маніёку або ўжываюць пакупны салодкі пшанічны хлеб. У прыморскіх раёнах і ў гарадах распаўсюджаны звычай піць каву. Удзень ядуць фуфу з рысам, шматлікімі падлівамі, сушонай рыбай макаябу, насеннем кабачкоў з вострым перцам мбіка. Распаўсюджаная дзённая страва — смажаныя белыя бабы з гароднінай. Увечар даядаюць тое, што засталося з ранішняга і дзённага сняданку. Папулярныя напоі: піва, пальмавае або трысняговае віно.
Маргарыта Мікалаеўна Турава
Маргарыта Мікалаеўна Ту́рава (,, Беларуская ССР) — беларуская лёгкаатлетка, якая выступае ў спартыўнай хадзе. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа (2000). Малодшая сястра Алесі Туравай, чэмпіёнкі Еўропы 2006 года ў бегу на 3000 м с/п.
Скончыла ў 2000 годзе Мінскае абласное вучылішча алімпійскага рэзерву. Сярэбраны прызёр чэмпіяната свету (2005), чэмпіёнка Еўропы (2006) і бронзавы прызёр чэмпіяната Еўропы (2001) сярод моладзі, пераможца Кубка свету (2006) па спартыўнай хадзьбе на 20 км. Сярэбраны прызёр чэмпіяната Еўропы (1999) сярод юніёраў ў спартыўнай хадзьбе на 10 км.
Конга (народ)
Культура
Традыцыйна сваяцтва і спадчына перадаваліся мужчынам па жаночай лініі. Значную ролю адыгрывалі роды па жаночай лініі маканда на чале спадчыннага правадыра мані. Ім належылі зямля, культурныя дрэвы, чальцы маканда аказвалі абавязковую ўзаемадапамогу. Статус знутры рода вызначаўся адпаведна ўзросту. Мужчыны з адным статусам называлі адзін аднаго братамі мпангі, малодшых — дзецьмі мванэ. У другой палове XX ст. род маканда страціў сваю важнасць на карысць нуклеарным сем'ям. У ДРК перавага сям'і перад родам вызначана законам. Жанатыя мужчыны і жанчыны маюць падзелены бюджэт, прычым абавязак забеспячэння сям'і ежай і вопраткай кладзецца на жонку.
Вусны фальклор утрымоўвае шматлікія гістарычныя і генеалагічныя паданні. Конга вельмі любяць футбол. Адметнымі для выяўленчага мастацтва з'яўляюцца статуі мінтады. Іх выразаюць з дрэва або косці, адліваюць з металаў, упрыгожваюць тканінамі, ракавінамі, бісерам. Значны ўплыў на выяўленчае мастацтва конга аказала хрысціянства.
Мова
Мова кіконга адносіцца да галіны моў банту. Падзяляецца на шматлікія дыялекты. Першым пісьмовым помнікам з'яўляецца катэхізіс XVI ст. Літаратурная мова (Kikongo ya Leta, Kituba) ў розных краінах мае некаторыя адрозненні. Яе шырока ўжываюць ў СМІ, пачатковай адукацыі.
Рэлігія
Хаця конга афіцыйна прынялі хрысціянства ў 1491 г., доўгі час яны захоўвалі паганскія звычаі, заснаваныя на веры ў шматлікіх духаў. У нашы дні большасць вернікаў — рымскія каталікі. У ДРК таксама распаўсюджана пяцідзясятніцтва.
Роберт Вайнберг
Роберт Вайнберг (Robert Allan Weinberg; нар., , Пенсільванія) — амерыканскі вучоны і прадпрымальнік, займаўся паходжаннем рака чалавека на малекулярным узроўні. Працы ў асноўным прысвечаны малекулярнай біялогіі, анкалогіі і генетыцы. Удастоіўся найпрэстыжных прэмій.
Член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (1985) і Амерыканскага філасофскага таварыства (2000), замежны член Шведскай каралеўскай акадэміі навук, Французскай акадэміі навук (2009). Атрымаў вядомасць як даследчык анкагену Ras, ген-супрэсара пухлін бялку рэтынабластомы.
У 1964 годзе атрымаў ступень бакалаўра, у 1969 годзе атрымаў ступень доктара філасофіі ў Масачусецкім тэхналагічным інстытуце і з 1972 года быў у ім прафесарам, займаючыся даследаваннямі раку, з 1982 года член яго Whitehead Institute. Член Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук (1989).
Палічна (рака)
Палі́чна, Палі́чная — рака ў Польшчы і Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі.
Даўжыня ракі 17 км, у тым ліку 8,4 км на Беларусі. Пачынаецца на тэрыторыі Польшчы, зліваецца з ракой Сіпурка на поўдзень ад вёскі Стаўповіскі, утвараючы раку Белая. Ад вусця да мяжы з Польшчай каналізаваная.
Адміністрацыйны падзел Даніі
Тэрыторыя Даніі падзяляецца на 5 абласцей (regioner — рэгіёнаў), якія ў сваю чаргу падзяляюцца на 98 камун (komunne(r)).
Паважныя органы рэгіёнаў — рэгіянальныя саветы (da:regionsråd), абіраныя насельніцтвам, выканаўчую ўладу ў рэгіёнах — старшыні рэгіянальных саветаў (da:regionsrådsformand), абіраныя рэгіянальнымі радамі.
Паважны орган сталіцы — грамадзянскае прадстаўніцтва (da:borgerrepræsentation), абіранае насельніцтвам, выканаўчую ўладу ў сталіцы ажыццяўляе обер-бургамістр (da:overborgmester), абіраны грамадзянскім прадстаўніцтвам.
Паважныя органы гарадоў — гарадскія саветы (da:byråd), абіраныя насельніцтвам, выканаўчую ўладу ў гарадах ажыццяўляюць бургамістры (da:borgmester), абіраныя гарадскімі саветамі.
Паважныя органы камун — камунальныя кіраванні (da:kommunalbestyrelse), абіраныя насельніцтвам, выканаўчую ўладу ў камунах ажыццяўляюць бургамістры (da:borgmester), абіраныя супольнымі кіраваннямі.
Грэнландыя і Фарэрскія астравы таксама ўваходзяць у склад каралеўства Данія, але маюць аўтаномны статус і права самакіравання. У парламенце па два прадстаўнікі. Яны таксама падзяляюцца на камуны.
Малі Грыбовычы
Малі Грыбовычы (Малі́ Грибо́вичі) — вёска ў Львоўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны. Падпарадкавана Львоўскаму гарадскому савету, з’яўляецца часткай Львоўскай аб’яднанай тэрытарыяльнай грамады і Львоўскай агламерацыі.
Вільчэк
Вільчэк — прозвішча.
Шаршуны
Назву Шаршу́ны маюць:
Рычард Чэйні
Рычард Брус «Дык» Чэйні (Richard Bruce «Dick» Cheney; нар. 30 студзеня 1941, Лінкальн, штат Небраска) — амерыканскі палітык, рэспубліканец, працаваў у адміністрацыях чатырох прэзідэнтаў ЗША. У адміністрацыі Дж. Буша-старэйшага 1989—1993 міністр абароны ЗША. Са студзеня 2001 па студзень 2009 займаў пасаду віцэ-прэзідэнта ЗША, у адміністрацыі Дж. Буша-малодшага (пераабраны на другі тэрмін у лістападзе 2004, паўторна ўступіў у пасаду 20 студзеня 2005). Падчас працэдур, якія патрабавалі наркозу Буша, двойчы быў выконваючым абавязкі прэзідэнта ЗША (2002 і 2007).
З’яўляецца паслядоўным крытыкам адміністрацыі Барака Абамы.
Дэвід Кэмеран
Дэвід Кэмеран (David Cameron; нар., ) — брытанскі палітык, пасля парламенцкіх выбараў 2010 года стаў 75-м прэм’ер-міністрам Вялікабрытаніі. Прадстаўнік Кансерватыўнай партыі.
Кіраўнік Кансерватыўнай партыі ў 2005—2016 гадах, прэм’ер-міністр Вялікабрытаніі (2010—2016).
Дзяцінства і адукацыя. Пачатак палітычнай кар’еры
Нарадзіўся ў сям’і брокера. Між тым ён вядзе сваё паходжанне ад англійскага караля Вільгельма IV (ён з’яўляецца нашчадкам ад аднаго з незаконных атожылкаў гэтага караля). Скончыў Ітонскі каледж і Оксфардскі ўніверсітэт, дзе вывучаў палітыку, філасофію і эканоміку. У Оксфардзе Кэмеран пазнаёміўся з Барысам Джонсанам (у цяперашні час — мэр Лондана).
Пасля сканчэння ўніверсітэта пачаў працу ў даследчым аддзеле Кансерватыўнай партыі, зайючыся таксама падрыхтоўкай выступаў Джона Мэйджара і эканамічнымі пытаннямі. У 1993 годзе Кэмеран пачаў працу ў Міністэрстве ўнутраных спраў (Home Office). На парламенцкіх выбарах 1997 года выбіраўся ад акругі Стаффард, але пацярпеў пашкоджанне.
Шыфер
Шы́фер (Schiefer) — від дахавых матэрыялаў у выглядзе плітак невялікіх параметраў, што атрымліваюць расколваннем прыроднага сланцу (часам слаістага пясчаніку). Шыфер трывалы,, і. Выкарыстоўваюць пры будаванні дахаў. Штучны шыфер (азбесташыфер) — недакладная назва дахавых азбестацэментавых вырабаў.
Дэвід Кэмеран
Дзяцінства і адукацыя. Пачатак палітычнай кар’еры
На парламенцкіх выбарах 2001 года быў абраны ўдзельнікам палаты абшчын ад акругі Уітні, Оксфардшыр. У 2005 годзе пасля сыходу ў адстаўку Майкла Говарда, пад кіраўніцтвам якога партыя прайграла парламенцкія выбары, быў абраны лідарам партыі ў трэцім туры. Падчас яго лідарства ў партыі адбыўся значны рост падтрымкі партыі сярод выбаршчыкаў — на фоне падзення рэйтынгу лейбарыстаў.
У першым туры перадвыбарных дэбатах увесну 2010 года, па выніках апытанняў, прайграў Ніку Клэгу, але перамог у апошнім.
На чале ўрада
Увечар 11 мая 2010 года прэм’ер-міністр Гордан Браўн абвясціў аб сваім сыходзе з пастоў кіраўніка ўрада і лідара Лейбарысцкай партыі. У той жа вечар прапанову Каралевы аб фарміраванні ўраду атрымаў Дэвід Кэмеран, партыя якога набрала найбольшы лік мандатаў на парламенцкіх выбарах 6 мая 2010 года (але не атрымала абсалютнай большасці ў парламенце). Кэмеран абвясціў аб намеры сфарміраваць кіравальную кааліцыю з ліберал-дэмакратамі.
12 мая 2010 года, упершыню ў пасляваеннай гісторыі Брытаніі, быў сфарміраваны кааліцыйны ўрад; лідар ліберальных дэмакртаў Нік Клэг заняў пост намесніка прэм’ер-міністра.
13 ліпеня 2016 года Дэвід Кэмеран сышоў у адстаўку. Пераемнікам Кэмерана стала кіраўнік МУС Вялікабрытаніі Тэрэза Мэй.
Аўстрыйскі сацыяльна-эканамічны музей
Аўстрыйскі сацыяльна-эканамічны музей — музей Вены (раён Маргарэтэн). Разам з Музеем кавы знаходзіцца па адрасе Фогэльзанггасэ 36.
Гісторыя
Арганізатарам музея быў Ота Нойрат, першая выстаўка прайшла ў 1925 годзе. Задачай музея было тлумачэнне складаных узаемасувязей паміж эканомікай і грамадствам. Для гэтага Ота Нойрат разам з мастаком Герндам Арнцам распрацавалі метад Венскай нагляднай статыстыкі.
Малі Далыны
Малі Далыны (Малі́ Долини) — вёска ў Жоўкіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Аўстрыйскі сацыяльна-эканамічны музей
Гісторыя
У 1945 годзе кіраўніцтва горада Вены перазаснавала музей, сучасная назва з 1948 года.
Дырэктары
Будынак музея пабудаваны ў 1888 годзе.
Музей кавы
Музей кавы — музей у Вене, прысвечаны каве. Адкрыты ў 2003 годзе як частка Аўстрыйскага сацыяльнага і прамысловага музея (Österreichisches Gesellschafts-und Wirtschaftsmuseum). У маі 2007 года ў музеі быў заснаваны Архіў Кальшыцкага, названы ў гонар венскага піянера ў галіне кавы Георга Франца Кальшыцкага (Georg Franz Kolschitzky).
Іосіф Іванавіч Каржанеўскі
Іосіф Іванавіч Каржанеўскі (Józef Korzeniewski, Juozapas Koženevskis;  — ) — беларускі вучоны ў галіне хірургіі і інфекцыйных хвароб, доктар медыцыны.
Біяграфія
Нарадзіўся на тэрыторыі сучаснага Мінскай вобласці. Скончыў гімназію ў Нясвіжы, медыцынскі факультэт Віленскага ўніверсітэта. Працаваў пры ўніверсітэце памочнікам празектара анатоміі. У 1829 годзе абараніў дысертацыю на ступень доктара медыцыны.
У 1831 годзе пакінуў службу і паехаў у Брэст-Літоўск і Віцебск, дзе прымаў удзел у барацьбе з халерай. У 1832 г. памочнік празектара хірургічнай клінікі Віленскай медыка-хірургічнай акадэміі. У 1835 годзе экстраардынарны прафесар, выкладаў (раздзел хірургіі — вучэнне аб павязках). У 1837—1839 гадах займаўся ва ўніверсітэцкіх клініках за мяжой і па вяртанні ў 1840 годзе прызначаны экстраардынарным прафесарам і дырэктарам акадэмічнай клінікі. Пасля закрыцця акадэміі ў 1843 годзе застаўся па-за штатам і займаўся практычнай дзейнасцю па хірургіі ў Вільне. Быў вядомы ў Польшчы як лепшы хірург. Аўтар навуковых прац па пытаннях лячэння сыпнога тыфу, пераломаў, артапедыі, дэсмургіі.
NGC 4200
NGC 4200 (іншыя абазначэнні — UGC 7251, MCG 2-31-57, ZWG 69.96, VCC 122, PGC 39124) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Дадоны
Дадоны (Дадоны) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Веліжскага гарадскога паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Галактычная сістэма каардынат
Галактычная сістэма каардынат — гэта сістэма нябесных каардынат, якая мае кропку адліку наша Сонца, суадносныя з цэнтрам галактыкі Млечны Шлях. Плоскасць галактычнай сістэмы каардынат супадае з плоскасцю галактычнага дыска. Падобна геаграфічным, галактычныя каардынаты маюць шырату і даўгату.
Абазначэнні
Шырата і даўгата ў галактычнай сістэме каардынат пазначаюцца лацінскімі літарамі b і l адпаведна. Галактычная шырата адлічваецца ад галактычнай плоскасці да аб'екта, выкарыстоўваючы Сонца ў якасці вяршыні, яна можа прымаць значэнні ад -90° да +90°. Галактычная даўгата адлічваецца ў плоскасці Галактыкі, ад восі, якая злучае Сонца і галактычны цэнтр у той жа бок, што і прамое ўзыходжанне ў другой экватарыяльнай сістэме каардынат, галактычная даўгата заўсёды заключана ў межах ад 0 да 360°. Паўночны полюс Галактыкі знаходзіцца ў сузор'і Валасы Веранікі.
Азначэнне
Міжнародны Астранамічны Саюз вызначыў галактычную сістэму каардынат адносна экватарыяльнай сістэмы каардынат у 1958 годзе на X Генеральнай асамблеі ў Маскве. Галактычны паўночны полюс быў вызначаны па прамым узыходжанні 12г 49хв (192°, 25) і скланенні 27,4 ° па эпосе B1950. Зыходзячы вузел галактычнага экватара на нябесным экватары, да 1958 служыў кропкай адліку галактычных даўгот, у новай сістэме мае даўгату 33°. Па цяперашняй эпосе J2000.0 паўночны полюс вызначаецца па каардынатах 12г 51хв 26,282с і 27° 07' 42,01".
Пераход ад другой экватарыяльнай
Накрэслім плоскасць галактычнага экватара KCK 'і перпендыкулярную да яе лінію GSG', якая злучае паўночны галактычны полюс G, Сонца і паўднёвы галактычны полюс G '. Правядзем таксама нахіленую на δ'= 27°, 4 (для эпохі B1950) да лініі GSG' вось свету PSP 'і перпендыкулярную да восі свету плоскасць нябеснага экватара QCQ'. Пазначым α - прамое ўзыходжанне свяціла, δ - яго скланенне, R - само свяціла, b - яго галактычная шырату, l - галактычную даўгату свяціла, α' = 192 °, 25 (для эпохі B1950) - прамое ўзыходжанне паўночнага галактычнага полюса, l'= 90° + 33° = 123° (для эпохі B1950) - галактычная даўгата паўночнага полюса свету. Тады галактычная і другая экватарыяльная сістэма каардынат звяжуць сферычны трохвугольнік GPR, званы трэцім астранамічным трохвугольнікам. Формулы пераходу ад другой экватарыяльнай сістэмы каардынат да галактычнай сістэме каардынат маюць наступны выгляд:
Для эпохі J2000.0 і іншых эпох у гэтыя формулы трэба падставіць адпаведныя эпосе значэнні α', δ', l'
Малі Пэрэдрымыхы
Малі Пэрэдрымыхы (Малі́ Передримихи) — вёска ў Жоўкіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Шастакі
Назву Шастакі́ маюць:
Фрэска
Фрэска (ад іт.: affresco, свежы), аффрэска — жывапіс па сырой тынкоўцы, адна з тэхнік сценах роспісаў, супрацьлегласць al secco (роспісу па сухому). Пры высыханні вапны, што ўтрымліваецца ў тынкоўкі, утвараецца тонкая празрыстая кальцыевая плёна, якая робiць фрэску даўгавечнай.
У цяперашні час тэрмінам «фрэска» могуць называць любы сцяны жывапіс, незалежна ад яе тэхнікі (al secco, тэмпера, жывапіс алейнымі, акрылавыя фарбамі і г. д.). Для абазначэння непасрэднай тэхнікі фрэскі часам выкарыстоўваюць найменне «буон фрэска» або «чыстая фрэска». Упершыню гэты тэрмін з’явіўся ў трактаце італьянскага мастака Ченіна Чэніні (1437). Часам па ўжо сухой фрэсцы пішуць тэмперай.
Нацыянальны ўніверсітэт харчовых тэхналогій
Нацыянальны ўніверсітэт харчовых тэхналогій — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова інжынерна-тэхналагічнага профілю, якая мае статус нацыянальнага ўніверсітэта і знаходзіцца ў Кіеве.
Агульная характарыстыка
Нацыянальны ўніверсітэт харчовых тэхналогій — гэта вучэбна-навуковы комплекс тэхнічнага профілю, дзе ажыццяўляецца падрыхтоўка спецыялістаў на адукацыйна-кваліфікацыйных узроўнях «бакалаўр», «спецыяліст» і «магістр» па 215 адукацыйных праграмах для мяса-малочнай, хлебапякарнай, кандытарскай, фармацэўтычнай і мікрабіялагічнай прамысловасці, іншых галін аграпрамысловага комплексу і харчовага машынабудавання. У вучэльні атрымліваюць веды каля 30 тысяч студэнтаў і слухачоў дзённай і завочнай формаў навучання.
НУПТ — гэта вышэйшая навучальная ўстанова IV (вышэйшага) ўзроўню акрэдытацыі. Вучэбна-выхаваўчы працэс, навукова-метадычная і навукова-даследчая работа забяспечваюцца ў межах шасці факультэтаў і інстытутаў. Акрамя таго, у склад комплексу ўваходзяць 2 інстытута паслядыпломнай адукацыі, 6 філіялаў, а таксама 11 каледжаў па ўсёй Украіне.
Ва ўніверсітэце функцыянуюць 42 кафедры, якія маюць 24 філіяла і 8 вучэбна-навукова-вытворчых комплексаў на перадавых прадпрыемствах, у праектных і навукова-даследчых установах. Акрамя таго, за апошнія гады створаны 3 вучэбна-вытворчых цэнтры, рэдакцыйна-выдавецкі цэнтр, Цэнтр інфармацыйных тэхналогій, які аб’ядноўвае факультэцкія камп’ютарныя цэнтры, камп’ютарныя класы і 52 лакальныя сеткі.
У вучэльні працуюць каля 5 тысяч супрацоўнікаў, сярод якіх: больш за 120 прафесараў, дактароў навук; каля 800 дацэнтаў, кандыдатаў навук. Сярод іх 21 акадэмік, 16 лаўрэатаў Дзяржаўнай прэміі Украіны, заслужаныя дзеячы навукі і тэхнікі Украіны, заслужаныя работнікі вышэйшай школы, выдатнікі адукацыі Украіны.
Спецыялістаў вышэйшай кваліфікацыі рыхтуюць у аспірантуры і дактарантуры. Ва ўніверсітэце функцыянуюць 7 спецыялізаваных вучоных саветаў па абароне дысертацый па 13 навуковых спецыяльнасцях.
Латгальская Вікіпедыя
Латгальская Вікіпедыя (па-латгальску: Latgaļu Vikipedeja) — раздзел Вікіпедыі на латгальскай мове.
Раздзел заснаваны 18 сакавіка 2011 году. Па стане на 1 2023 года змяшчае  NaN артыкулs.
Гісторыя
Першае згадванне пра латгальскую Вікіпедыю ў Вікіінкубатары зроблена ананімным карыстачом і датуецца 2 снежнем 2005 года. 28 кастрычніка 2006 года ў Мета-вікі быў створаны першы запыт на стварэнне латгальскай Вікіпедыі, але ён быў адхілены 9 лютага 2007 года, з-за стварэння правіл падачы заяў на новыя моўныя падзелы.
Пасля адхілення першага запыту, 12 лютага 2007 года была пададзена паўторная заява, але і тая была адхілена 28 кастрычніка таго ж года, з-за нябытнасці ля латгальскай мовы кода ISO 639.
У 2009 годзе ў SIL была пададзена заява на прысваенне моўнага кода латгальскай мове, і 18 студзеня 2010 года такі код быў прысвоены. Пазней, 26 студзеня 2010 года, была пададзена трэцяя заява на стварэнне латгальскай Вікіпедыі. Дадзеная заява была ўхвалена толькі праз год, 13 лютага 2011 года, і ў гэты ж дзень у сістэму багтрекинга Викимедии быў адпраўлены запыт на стварэнне сайта латгальскай Вікіпедыі.
Хатняя старонка латгальскай Вікіпедыі была створана 18 сакавіка 2011 года. На наступны дзень, 19 сакавіка 2011 года, усё ўтрыманне тэставага падзелу Викиинкубатора было імпартавана ў латгальскую Вікіпедыю.
Курмелі
Курмелі (Курмели) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Веліжскага гарадскога паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Латгальская Вікіпедыя
Гісторыя
Роўна праз два месяцы пасля адкрыцця, 18 траўня 2011 года, латгальская Вікіпедыя пераадолела мяжу ў 500 артыкулаў.
Слуцкае княства
Слуцкае княства — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў Вялікім Княстве Літоўскім. Уваходзіла ў склад Наваградскага павета Наваградскага ваяводства (у 1791 годзе зрабілася асобным паветам). Сталіца — горад Слуцк.
Гарады і мястэчкі: Вызна, Глуск, Грозаў, Грэск, Дарогі, Капыль, Любань, Пагост, Старобін, Семежаў, Цімкавічы, у XVI ст. — Петрыкаў.
Асноўныя падзеі
У 1149 годзе кіеўскі князь Юрый Даўгарукі перадае Слуцк («и Случеск, и Клеческ, и вси Дрегвиче») са складу Тураўскай зямлі чарнігаўскаму князю Святаславу Ольгавічу. У 1160—1162 гадах Слуцк трымаў унук Уладзіміра Манамаха — князь Уладзімір Мсціславіч. У 1162 годзе ён быў выгнаны са Слуцка кааліцыяй князёў: «Рюрик и Святополк Гюргевичь Туровьским и Святослав Всеволодович с братомъ Ярославом и съ Олгомъ Святославичем и с Володимиричемъ и съ Кривьскими князьми идоша къ Случьску».
У 1320—1330-я гады горад і яго воласць увайшлі ў склад Вялікага Княства Літоўскага. У грамаце 1387 года згадваецца слуцкі князь Юрый, апошні з дынастыі нашчадкаў Юрыя Яраславіча Тураўскага. У 1395 годзе вялікі князь Вітаўт перадаў кіеўскаму князю Уладзіміру Альгердавічу Слуцк і Капыль з навакольнымі землямі ў якасці ўдзельнага княства. Яго нашчадкі, князі Алелькавічы (Слуцкія) валодалі княствам да 1612 года.
У 1507 годзе ўвайшло ў склад Наваградскага павета, але адначасна захоўвала ў адміністрацыйнай, судовай і ваеннай структурах свае асобныя ўстановы, якія падпарадкоўваліся князю слуцкаму.
У 1582 годзе тры сыны Юрыя Алелькавіча падзялілі паміж сабой горад і княства на тры часткі (са сваёй адміністрацыяй у кожнай). Князямі слуцкімі ў гэты час былі Юрый (1578—1586), Ян Сямён (1578—1592) і Аляксандр (1578—1591); два апошнія не пакінулі нашчадкаў. Частку Юрыя атрымала яго дачка Соф'я (1586—1612). Па смерці Аляксандра ягоную частку атрымаў брат Ян Сямён, па смерці якога ўсё княства зноў аб'ядналася як уладанне Соф'і.
Па смерці князёўны Случчына перайшла да яе мужа Януша Радзівіла і заставалася ў родзе Радзівілаў, з перапынкам у 1695—1744 гадах, калі знаходзілася ў жаночых нашчадкаў Радзівілаў слуцка-біржанскай лініі. У 1744 годзе княства вярнулася да Радзівілаў нясвіжскай лініі.
Геаграфія
Займала тэрыторыю да Нёмана на поўначы, Лані на захадзе, Пцічы на ўсходзе і Прыпяці на поўдні.
Ураднікі
Да XVI ст. знаходзілася ў васальнай залежнасці ад улады вялікіх князёў. Кіраванне ажыццяўляў удзельны князь з дапамогай баярскай рады. У князя слуцкага былі свае васалы — князі, баяры і путныя слугі, якія атрымлівалі за службу (ваенную і адміністрацыйную) невялікія маёнткі. У валасцях кіравалі намеснікі князя.
У XVI ст. паступова пераўтварылася ў вялікую феадальную вотчыну, але захавала рысы ўдзельнага княства.
Абухаўскае
Абу́хаўскае — возера ў Беларусі, у Віцебскім раёне Віцебскай вобласці, за 12 км на паўночны ўсход ад горада Віцебск, за 0,2 км на поўнач ад вёскі Астране, у басейне ракі Віцьба.
Плошча паверхні 0,1 км². Даўжыня 0,7 км, найбольшая шырыня 0,2 км. Даўжыня берагавой лініі 1,55 км.
Марыя Тэрэза Аньезі
Марыя Тэрэза Аньезі (Maria Teresa Agnesi Pinottini;,  — , там жа) — італьянская піяністка і кампазітар. Малодшая сястра знакамітай жанчыны-матэматыка Марыі Гаэтаны Аньезі.
Біяграфія
Марыя Тэрэза Аньезі найбольш праславілася сваімі творамі, хаця яна таксама выдатна грала на клавесіне і спявала. Большасць твораў, якія дайшлі да нас, прызначаны для выканання на клавішных музычных інструментах, а таксама для голасу сола або з суправаджэннем.
Яна нарадзілася ў Мілане ў арыстакратычнай сям’і П’етра Аньезі. Разам са сваёй старэйшай і больш знакамітай сястрой, Марыяй Гаэтанай, яна рана атрымала адукацыю. Марыя Гаэтана была адораным матэматыкам, валодала многімі замежнымі мовамі. У той час як яна чытала лекцыі, раз’язджаючы па ўсёй Еўропе, Марыя Тэрэза выступала з канцэртамі. Марыя Тэрэза выйшла замуж за П’ера Антоніа Піноці 13 чэрвеня 1752 года і пасялілася з мужам у раёне, дзе жылі мастакі і інтэлектуалы. Аднак, у рэшце рэшт, сям’я збяднела, неўзабаве пасля чаго памёр Піноці.
Аляксандр Байкоў
Аляксандр Байкоў:
Швяды
Назву Швяды́ маюць:
Малі Підліскы
Малі Підліскы (Малі́ Підлі́ски) — вёска ў Жоўкіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Удзельнае княства
Удзе́льнае кня́ства, удзе́л (ад «дзель», «дзяліць» — частка) — паняцце, якое абазначае феадальнае ўладанне на ўсходнеславянскіх землях у XІI—XVI стст., уладар якога падпарадкоўваецца галоўнаму князю (з канца ХІІ ст. — вялікаму князю). Удзельныя княствы (таксама воласці-княствы) утвараліся ў выніку драбнення буйных зямель-княстваў. Слова «удзел» ужывалася толькі на землях Маскоўскай дзяржавы, але было прынята ў гістарыяграфіі для абазначэння названай з'явы.
З’яўленне
У сярэдзіне XI ст. пасля смерці кіеўскага князя Яраслава Уладзіміравіча землі Кіеўскай дзяржавы былі падзелены паміж яго сынамі, што было пачаткам існавання Кіеўскай, Чарнігаўскай і Пераяслаўскай валасцей-княстваў як першых удзельных княстваў.
У 1070-я гады князі-ізгоі Расціславічы атрымалі і падзялілі іх на шэраг удзелаў-валасцей. Любецкі з’езд 1097 года для спынення княжацкіх міжусобіц узаконіў падзел на ўдзелы-вотчыны і тым самым юрыдычна замацаваў палітычную раздробненасць Кіеўскай дзяржавы.
Арганізацыя
Новыя ўдзельныя княствы былі амаль самастойнымі дзяржавамі на ўзор заходнееўрапейскіх каралеўстваў. Фармальна знаходзячыся пад уладай вялікага князя, удзельныя князі мелі ўласны адміністрацыйны апарат, манету, войска, судовыя ўстановы і інш.
Скасаванне
У першай палове XV ст. на землях, што ўваходзілі ў склад Польшчы, удзелы былі скасаваны.
На землях Вялікага Княства Літоўскага большасць удзельных княстваў скасавана ў другой палове XV ст., але асобныя існавалі да XVI ст. У 1471 годзе ліквідавана ўдзельнае Кіеўскае княства.
На паўночна-ўсходніх землях былой Кіеўскай дзяржавы ў XIV—XV стст. з утварэннем цэнтралізаванай Маскоўскае дзяржавы ўзнікненне новых удзельных княстваў спыняецца. Апошняе ўдзельнае княства — Угліцкае — было ліквідавана ў 1591 годзе пасля смерці Дзмітрыя, сына Івана Грознага.
Лінкальн (Небраска)
Лінкальн (Lincoln) — горад на поўначы цэнтральнай часткі ЗША, адміністрацыйны цэнтр штата Небраска і акругі Ланкастэр. Другі па колькасці насельніцтва горад у Небрасцы (226 тыс. чалавек, дадзеныя 2000 г.).
Гісторыя
1 сакавіка 1867 года пасля ўступлення Небраскі ў склад ЗША горад быў перайменаваны ў Лінкальн і атрымаў статус сталіцы штата.
У 2008 годзе горад названы адным з самых здаровых гарадоў Амерыкі.
Клімат
Сярэднесутачная тэмпература ліпеня - +25 °C, студзеня - -5 °C.
Крушынка (Украіна)
Крушынка (Крушинка) — сяло ў Васылькіўскім раёне Кіеўскай вобласці. Насельніцтва — 347 жыхароў.
Назва
Назва паходзіць ад такой легенды: калісьці тут праходзілі хрысціянскія прапаведнікі. Яны ўвайшлі ў вёску адпачыць. Ім падалі гарбату з крушыны. З тых часоў гэтая вёска называецца Крушынка.
Прырода
Сяло акружана вельмі маляўнічай прыродай, нават асфальтаваныя шлях да сяла з прыгожымі моцнымі таполямі, якія былі пасаджаныя школьнікамі ў 19660-я гады.
Таксама ў сяле ёсць сады, сажалкі і цудоўныя лясы — іглічныя і розныя шыракалістыя. У апошнія гады ў лясах з’явіліся лісы і вавёркі.
Сучасны стан
З абраннем новага старшыні — Васіля Бабраніцкага, сітуацыя пачала паляпшацца. Так, у цэнтры сяла зноў уначы з’явілася асвятленне вуліц. Была адрамантаваная ў пачатку 2012 года частка дарогі. У 2011 годзе ўпершыню за апошнія гады крушынкаўцы маглі збярацца на свята — свята сяла.
Латвійская музычная акадэмія імя Язэпа Вітола
Латвійская музычная акадэмія імя Язэпа Вітола (Jāzepa Vītola Latvijas Mūzikas akadēmija) — латвійская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова, якая знаходзіцца ў Рызе.
Гісторыя
Будынак Аляксандроўскай мужчынскай гімназіі, у якім сёння знаходзіцца акадэмія, быў пабудаваны ў 1870—1875 гадах архітэктарам Янісам Баўманісам ў стылі неакласіцызму.
Латвійская музычная акадэмія (на той момант яшчэ Латвійская кансерваторыя) была заснавана ў якасці музычнай навучальнай установы класічнага тыпу ў 1919 годзе кампазітарамі Язэпам Вітолам, Мікалаем Алунанам, Паўлам Юр’янам і скрыпачом Янісам Лаздіньшам. За аснову была ўзятая мадэль Санкт-Пецярбургскай кансерваторыі, прафесарам якой да 1918 года быў Язэп Вітол. Афіцыйнае адкрыццё адбылося 11 студзеня 1920 года.
Структурна кансерваторыя была падзелена на два курсы — малодшы, куды прымалі з 13 гадоў, і старэйшы, выпускнікі якога атрымлівалі, у залежнасці ад поспехаў, атэстат або дыплом аб заканчэнні і званне вольнага мастака. Пазней, у 1940-я гады, на базе малодшага курсу, былі створаны Сярэдняя спецыяльная музычная школа імя Эміля Дарзіня і музычнае вучылішча імя Язэпа Медыня. На момант адкрыцця кансерваторыі ў ёй было пяць факультэтаў: тэорыі кампазіцыі і аргана, спеваў, фартэпіяна, струнных інструментаў, духавых інструментаў.
Пасля Другой сусветнай вайны ў кансерваторыі былі адкрыты новыя аддзяленні — харавога дырыжыравання (1944), музыказнаўства (1947), музычна-педагагічнае (1960), культпрасветработнікаў (1967), харэаграфічнае (1977). Пасля рэарганізацыі Дзяржаўнага тэатральнага інстытута Латвійскай ССР быў створаны тэатральны факультэт з акцёрскім і рэжысёрскім аддзяленнямі (1951). Адкрываліся аддзяленні, якія рыхтавалі спецыялістаў іншых творчых прафесій — кіраўнікоў самадзейных калектываў, кіраўнікоў эстрадных аркестраў, рэжысёраў тэлебачання; таксама быў створаны клас дырыжораў вайсковых аркестраў.
У канцы 1980-х гадоў у кансерваторыі дзейнічалі тры факультэты: фартэпіяна і аркестравых інструментаў, дырыжыравання і вакальнага мастацтва, культуры і мастацтвазнаўства; 11 аддзяленняў: фартэпіяна, струнных інструментаў, духавых інструментаў, ударных інструментаў, харавога дырыжыравання, музычна-педагагічнае, вакальнае, дырыжыравання сімфанічным і оперным аркестрам, кампазіцыі, музыказнаўства, тэатральнага мастацтва, культпрасветработнікаў.
На сённяшні дзень у акадэміі навучаецца каля 600 студэнтаў, выкладаюць 22 прафесара, 25 асацыятыўных прафесара, 35 дацэнтаў. Заняткі праходзяць на кафедрах джазавай музыкі, харавых дырыжораў, аркестравых дырыжораў, клавішных інструментаў, фартэпіяна, камернай музыкі, канцэртмайстраў, струнных інструментаў, духавых інструментаў, вакала, оперных спеваў, музычна-педагагічнай, кампазіцыі, музыказнання, старадаўняй музыкі, харэаграфічнай, гуманітарнай.
Струкура
У склад музычнай акадэміі ўваходзяць акадэмічныя калектывы, якія дазваляюць студэнтам з першых дзён навучання атрымліваць неабходную прафесійную практыку:
Станіслаў Гутэн-Чапскі
Станіслаў Гутэн-Ча́пскі (, г. Нясвіж —, г. Кедайняй) — вайсковы дзеяч.
3 роду Чапскіх, сын холмінскага ваяводы Францішка Станіслава і Веранікі Радзівіл, сястры Пане Каханку.
Вучыўся ў Нясвіжскім езуіцкім і Віленскім піярскім калегіумах.
У 1811 годзе новы нясвіжскі ардынат, кузен Дамінік Геранім Радзівіл перадаў яму Кейданы як частку пасагу маці.
У вайну 1812 змагаўся на баку Напалеона як камандзір 22-га пяхотнага палка Польскага войска Генеральнай Канфедэрацыі, які быў разбіты пад Новым Свержанем і ў Койданаве. Удзельнічаў у Бярэзінскай аперацыі 1812, кампаніі 1813. Эмігрыраваў у Парыж. Вымушаны вярнуцца ў Кейданы з-за пагрозаў царскіх уладаў канфіскаваць маёнткі.
Станіслаў быў жанаты на Сафіі, дачцэ менскага кашталяна Міхала Абуховіча, і меў ад яе трох сыноў. Мацей і Эдвард прымалі ўдзел у паўстанні 1863-64 гадоў, за што былі высланы ў Сібір, а іх маёнткі канфіскаваны.
Павел Яўгенавіч Лукомскі
Біяграфія
П. Я. Лукомскі нарадзіўся ў мястэчку Сувораўскі штаб (у сучаснай Гродзенскай вобласці Беларусі). У 1923 годзе скончыў медыцынскі факультэт Маскоўскага ўніверсітэта. У 1923—1926 гг. праходзіў ардынатуру, пасля яе застаўся на кафедры шпітальнай тэрапіі. У 1927 годзе асістэнт, потым кіраўнік кафедры факультэцкай тэрапіі і прапеўдэтыкі ўнутраных хвароб, з 1943 г. прафесар. Да 1949 г. працаваў у Чалябінскім медыцынскім універсітэце. З 1949 г. загадчык кафедрай факультэцкай тэрапіі і адначасова галоўны тэрапеўт Міністэрства аховы здароўя СССР. З 1953 г. П. Я. Лукомскі — загадчык кафедрай шпітальнай тэрапіі 2-га Маскоўскага медыцынскага інстытута (сучасны Расійскі нацыянальны даследчы медыцынскі інстытут імя М. І. Пірагова).
Памёр П. Я. Лукомскі 8 красавіка 1974 г. Пахаваны на Новадзявочых могілках у Маскве.
Навуковая дзейнасць
П. Я. Лукомскаму належаць працы па этыялогіі гіпертанічнай хваробы, атэрасклерозу і іншых сардэчна-сасудзістых захворванняў. Апублікаваў больш за 170 навуковых прац, у т.л. 4 манаграфіі. Узначальваў Навуковы Савет па сардэчна-сасудзістым захворванням пры Прэзідыуме Акадэміі медыцынскіх навук СССР. З'яўляўся адным з арганізатараў і першым старшынёй Усесаюзнага кардыялагічнага таварыства, з 1966 года — галоўным рэдактарам часопіса «Кардыялогія».
Касцюковічы
Касцюко́вічы  — горад у Беларусі, на рацэ Жадунька. Адміністрацыйны цэнтр Касцюковіцкага раёна Магілёўскай вобласці. Месціцца за 160 км на паўднёвы ўсход ад Магілёва. Чыгуначная станцыя Камунары на лініі Крычаў—Унеча (Расія), вузел аўтадарог на Клімавічы, Краснаполле, Хоцімск, Чэрыкаў, Сураж (Расія). Насельніцтва на 2018 год — 15 977 чалавек.
Вялікае Княства Літоўскае
Першы пісьмовы ўспамін пра сяло Касцюкова ў Лучыцкай воласці датуецца 28 жніўня 1508 года. Паселішча ўваходзіла ў склад Мсціслаўскага ваяводства.
Пад уладай Расійскай імперыі
У выніку першага падзелу Рэчы Паспалітай (1772 год) Касцюковічы апынуліся ў складзе Расійскай імперыі, у Клімавіцкім павеце Магілёўскай губерні. Маёнтак знаходзіўся ў валоданні Цеханавецкіх. На 1784 год у Касцюковічах было 89 дымоў, дзейнічаў касцёл пры кляштары францысканцаў. На 1800 год — 88 двароў. У 1826 годзе ў мястэчку адкрылася павятовае вучылішча. У гэты час Касцюковічы набылі вядомасць коннымі кірмашамі, тут працавала 14 крамаў. На 1858 год — 224 двары.
У 1861 годзе ў Касцюковічах працавалі 9 гарбарняў, з 1865 года — пенькатрапальня, з 1875 года — сукнавальня, з 1880 года — 2 маслабойні, у 1876—1881 гадах — 3 крупадзёркі. На 1880 год у мястэчку было 327 двароў, дзейнічалі царква (мураваная) і сінагога (драўляная), працавалі 7 скураапрацоўчых майстэрняў, прыёмны пакой, паштовая станцыя, царкоўнапрыходская школа, 3 малітоўныя школы, аптэка, штогод праводзіліся 2 кірмашы (9 траўня і 6 снежня). На 1886 год працавалі броварны завод, 8 гарбарных майстэрняў, млын, 94 крамы, царкоўнапрыходская школа, бальніца і аптэка; дзейнічалі 2 цэрквы і сінагога; штогод праводзіліся 2 кірмашы. Паводле вынікаў перапісу 1897 года, у мястэчку было 411 двароў, 2 пенькатрапальныя, 6 скураапрацоўчых, 5 маслабойных, 2 абараначныя прадпрыемствы, вадзяны млын, сукнавальня, 3 крупадзёркі, 20 ганчарняў, 5 кузняў, 104 крамы, 3 заезныя двары, 3 карчмы, хлебазапасны магазін. На 1909 год — 10 мураваных і 355 драўляных будынкаў.
Найноўшы час
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Касцюковічы абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яны ўвайшлі ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала мястэчка разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. З 1919 года ў Гомельскай губерні РСФСР. У 1924 годзе Касцюковічы вярнулі БССР, дзе яны сталі цэнтрам Касцюковіцкага раёна Магілёўскай вобласці. У 1926 годзе ў Касцюковічах пачала працаваць гантарэзня, у 1931 годзе — ільнапеньказавод і друкарня, у 1932 годзе — прамысловы камбінат і маслазавод. 27 верасня 1938 года паселішча атрымала статус горада. У Другую сусветную вайну з 14 жніўня 1941 да 28 верасня 1943 года Касцюковічы былі пад нямецкай акупацыяй.