cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кісларод
Атрыманне
100 мільёнаў тон кіслароду за год атрымліваюць з дапамогай двух метадаў. Гэта фракцыйная дыстыляцыя і абсорбцыя азоту на цэалітным «малекулярным рэшаце». У апошнім выпадку чысціня кіслароду дасягае 90—93 %.
Кісларод таксама атрымліваецца электролізам вады, у дадзеным выпадку ён з'яўляецца пабочным прадуктам. Ток павінен быць пастаянным: калі ён пераменны, то вадарод і кісларод атрымліваюцца ў сумесі 2:1 на абодвух электродах. Падобны метад атрымання — электракаталітычны, з аксідаў і кіслародазмяшчальных кіслот. Атрымаць кісларод можна раскладаннем рэчываў. Некаторыя з гэтых рэакцый выкарыстоўваюцца ў хімічных крыніцах кіслароду на падводных лодках, грамадзянскіх самалётах.
Прымяненне
Металургія, апрацоўка металаў (зварка, рэзка), транспарт (акісляльнік паліва), шматлікія тэхналагічныя працэсы хімічнай прамысловасці.
Хімічныя злучэнні
У большасці злучэнняў ступень акіслення кіслароду −2, таксама сустракаецца −1 — у пераксідах, −1/2 у надпераксідах, −1/3 у азанідах, +1/2 — іон O2+, +1 — фтарыд дыаксіду; +2 — фтарыд кіслароду.
Неарганічныя злучэнні
Вада з'яўляецца аксідам вадароду, гэта найбольш вядомае злучэнне кіслароду. Паміж малекуламі рэчыва існуе вадародная сувязь з энергіяй каля 23,1 кДж/моль на атам вадароду. Гэта павялічвае шчыльнасць малекул на 15 % у параўнанні з тым, што можна чакаць з простага Ван-дэр-Ваальсаўскага ўзаемадзеяння, а таксама спрыяе зніжэнню тэмпературы кіпення.
З-за сваёй высокай электраадмоўнасці кісларод утварае сувязі амаль з усімі хімічнымі элементамі, утвараючы аксіды. Некаторыя металы, у прыватнасці тытан і алюміній, акісляюцца ў паветры, утвараючы на паверхні корку аксіду, і гэта спыняе іх карозію. Некаторыя аксіды маюць нестэхіяметрычны склад, напрыклад формулу FeO трэба пісаць як Fe1-xO, дзе x звычайна каля 0.05.
Сілікаты, якія раствараюцца ў вадзе, выкарыстоўваюцца ў якасці клеяў і дэтэргентаў.
Малекулярны кісларод можа быць лігандам для пераходных металаў. Вядомы таму прыклад — гемавыя бялкі, у прыватнасці гемаглабін і міяглабін.
Арганічныя злучэнні
Найбольш важныя класы арганічных рэчываў, якія змяшчаюць кісларод, гэта спірты (R—OH), простыя эфіры (R—О—R); кетоны (R—CO—R); альдэгіды (R—CO—H); арганічныя кіслоты (R—COOH); складаныя эфіры (R—COO—R); ангідрыды (R—CO—O—CO—R); аміды (R—C(O)—NR2). Вялікая колькасць распаўсюджаных арганічных растваральнікаў маюць у складзе кісларод: ацэтон, метанол, этанол, прапанол, фуран, ТГФ, дыэтылавы эфір, этылавы эфір воцатнай кіслаты, ДМФ, ДМСО, воцатная кіслата, метанавая кіслата. Іншыя істотныя рэчывы: гліцэрын, фармальдэгід, лімонная кіслата, воцатны ангідрыд, ацэтамід.
Элемент знаходзіцца амаль ва ўсіх біямалекулах, неабходных для жыцця. Няшмат складаных біямалекул (такіх, як сквален і каратын) не маюць кіслароду. З усіх найбольш значных для жыцця арганічных малекул, больш за ўсё кіслароду (па масе) ў вугляводах. Таксама кісларод ёсць у фасфатах PO43- і малекулах АТФ і АДФ, крыніцах энергіі, у ланцугах ДНК, у костках жывёл (фасфат кальцыю).
Бяспека
Стандарт NFPA 704 вызначае, што сціснуты кісларод бяспечны для здароўя, не гарыць, малаактыўны, але моцны акісляльнік. Вадкі кісларод у нізкай тэмпературы атрымаў клас небяспечнасці 3. Астатнія формы кіслароду атрымалі такую самую ацэнку.
Атрутнасць
Кісларод становіцца таксічным для чалавека, калі парцыяльны ціск яго павышаны. Гэта можа прывесці да сутарг і іншых праблем са здароўем. Ніжняя граніца атрутнасці — каля 50 кілапаскаляў, гэта значыць 50 % ў паветры пад стандартным ціскам, альбо 2.5 нармальных парцыяльных ціскаў пры 0 м над узроўнем мора. Гэта не з'яўляецца праблемай для пацыентаў, якім патрэбна штучная вентыляцыя, бо той газ, які трапляе ў кіслародныя маскі, утрымлівае 30—50 % кіслароду (каля 30 кПа пры стандартным ціску).
Дыханне чыстым O2 ў галіне касмічнай тэхнікі (скафандры і раней некаторыя касмічныя караблі) таксама не шкодзіць арганізму чалавека, бо там выкарыстоўваецца нізкі агульны ціск. Парцыяльны ціск кіслароду дасягае 30 кПа, каля 1.4 ад нормы, таму ў крыві касманаўтаў колькасць кіслароду нязначна большая за колькасць кіслароду ў крыві чалавека ў атмасферы зямлі.
Атрутнасць кіслароду мае значэнне для глыбакаводных нырцоў. Працяглае дыханне кіслародам з парцыяльным ціскам больш за 60 кПа можа прывесці да пнеўмасклерозу, з ціскам 160 кПа — да сутарг, якія для дайвераў смяротна небяспечныя. Вострае атручанне кіслародам можа здарыцца і пры дыханні паветранай сумессю (21 % кіслароду) на глыбіні 66 м і болей, пры дыханні чыстым (100 %) кіслародам атручанне можа наступіць ужо на глыбіні 6 м.
Вогненебяспечнасць
Высокая канцэнтрацыя кіслароду ў паветры спрыяе гарэнню. Калі крыніца кіслароду знаходзіцца каля добрых аднаўляльнікаў, існуе небяспека пажараў. Кісларод пры гэтым не паліва, а акісляльнік. Пераксіды, хлараты, нітраты, біхраматы, надхлараты таксама моцныя акісляльнікі, яны могуць падпаліць арганічныя рэчывы. Стальныя трубы і танкеры, у якіх захоўваецца ці транспартуецца кісларод, могуць загарэцца, таму іх вытворчасць патрабуе спецыяльнай падрыхтоўкі, каб мінімізаваць магчымасць падпальвання. Разліты вадкі кісларод, увабраўшыся ў арганічныя рэчывы і матэрыялы (дрэва, нафтапрадукты, асфальт і інш.) можа прывесці да выбуху. Акрамя гэтага, крыягенны вадкі кісларод выклікае абмаражэнне.
Сонечнае зацьменне 21 лістапада 1862 года
Сонечнае зацьменне 21 лістапада 1862 года — частковае сонечнае зацьменне 111 сараса.
Зацьменне мела велічыню 0,0580 і дасягнула свайго максімуму ў 18:29:48 UTC у пункце з каардынатамі 69° пд. ш. 99° у. д..
Зацьменне 21 лістапада 1862 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1862 годзе і 153-ім у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 27 чэрвеня 1862 года, наступнае — 21 снежня 1862 года.
Ксенон
Ксенон (Xenonum) Xe — хімічны элемент VIII групы перыядычнай сістэмы; атамны нумар 54. Інертны газ.
Хімічныя ўласцівасці
Узаемадзеянне ксенону з фторам прыводзіць да ўтварэння сумесі фтарыдаў, у якой у залежнасці ад умоў правядзення рэакцыі пераважаюць ды-, тэтра- або гексафтарыды. Зручным метадам сінтэзу дыфтарыду, што дазваляе пазбегнуць прамога фтаравання, з'яўляецца акісленне ксенону фтарыдам срэбра(II) пры кіслаце Люіса:
Фтарыды ксенону ўяўляюць сабою бясколерныя лятучыя крышталічныя рэчывы, якія лёгка гідралізуюцца:
Тэтра- і гексафтарыд ксенону значна больш адчувальныя да вільгаці паветра — пры трапленні ў ваду яны імгненна гідралізуюцца з утварэннем аксіду ксенону(VI):
Прыродныя крыніцы
Паветра — адзіная крыніца ксенону.
Прымяненне
Ксенонавая лямпа — адна з самых моцных крыніц святла (фары, пражэктары, праектары) са спектрам выпраменьвання блізкім да сонечнага (лямпы для цяпліц).
XeO3 — выбуховае рэчыва без шкодных газаў.
IC 565
IC 565 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральна галактыка) у сузор'і Леў.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Альбрэхт Гаштольд
Альбрэхт Гаштольд (? — снежань ) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч. Дваранін гаспадарскі (узг. 1501), намеснік навагародскі (1503-1506), вялікі падчашы літоўскі (1505-1509), ваявода навагародскі (1508-1513), полацкі (1513-1519), троцкі (1519-1522) і віленскі (з 1522), вялікі канцлер літоўскі (з 1522), стараста бельскі (з 1513) мазырскі (з 1514), гарадзенскі (да 1533).
Біяграфія
У 1503 годзе браў ўдзел у паспяховым паходзе на крымскіх татараў. У 1505 годзе абараняў ад татараў Навагрудак.
Удзельнічаў у вайне Маскоўскай дзяржавы супраць ВКЛ (1507—1508), узначальваў абарону Смаленска, у наступным годзе ўдзельнічаў у баях пад Оршай.
Не падтрымаў мяцеж М. Глінскага, але ў 1509—1510 быў зняволены, напэўна, праз інтрыгі свайго праціўніка М. Радзівіла. У 1508—1511 г. адхілены ад пасады па падазрэнні ў прыхільнасці да князя Міхаіла Глінскага, даказаў сваю невінаватасць. У час вайны Маскоўскай дзяржавы з ВКЛ (1512—1522) у 1514 г. удзельнічаў у абароне Полацка ад рускіх. Патрабаваў выселіць з ВКЛ польскіх каталіцкіх манахаў за няведанне мовы народа і амаральныя паводзіны.
Браў удзел у падрыхтоўцы Статута Вялікага княства Літоўскага 1529 года, па яго ініцыятыве ў Статут уведзены прававыя нормы, паводле якіх чужынцы, што не з'яўляліся не ўраджэнцамі ВКЛ, не мелі права займаць тут урады і набываць нерухомую маёмасць. Спрыяў абвяшчэнню ў 1529 г. Жыгімонта ІІ Аўгуста вялікім князем літоўскім, што было спробай адасобіць ВКЛ ад Польскага каралеўства. Напярэдадні 1495 атрымаў ад бабулі па маці княгіні Марыны, удавы князя С. Гальшанскага-Трабскага і дачкі князя Дзмітрыя «Сякіры» Друцкага-Зубравіцкага, вялізную спадчыну апошняга: Быхаў і Тайманаў на Дняпры, Дубасну ў Бабруйскай воласці, вялікія маёнткі на Кіеўшчыны, верагодна таксама Шклоў.
Шлюб з адзінаю дачкой і спадкаемніцай князя В. Вярэйскага Соф'яй на пачатку 16 стагоддзя прынёс яму замак Любеч, Валожын у Ашмянскім павеце, Койданаў, Радашковічы і Усу ў Менскім павеце. Купіў, вымяняў і атрымаў у спадчыну шмат іншых маёнткаў. Быў найбагацейшым магнатам таго часу, паводле попісу 1528 г. ставіў у войска ВКЛ 466 вершнікаў, г. зн. меў больш за 7 тысяч сем'яў падданых. У 1522 кароль і вялікі князь Жыгімонт Стары надаў яму прывілей прыпячатаць дакумэнты не зялёным, а чырвоным воскам, на што мелі права толькі асобы каралеўскага роду. У 1529 атрымаў графскі тытул ад Папы Рымскага Клімента VII, а ў 1530 — тытул графа на Мураваных Геранёнах ад імператара Карла V.
Сабраў вялікую бібліятэку, дзе акрамя кірылычных славянскіх рукапісаў былі кнігі на лацінскай, польскай і чэшскай мовах. Верагодна быў ініцыятарам першай разгорнутай рэдакцыі беларуска-літоўскіх летапісаў, якая ўключала паданне пра паходжанне літоўскай знаці ад рымскіх патрыцыяў, а таксама пра Пятра Гаштольда, які нібыта ў часы Альгерда спрыяў пашырэнню каталіцтва ў Літве.
Ламамі (правінцыя)
Ламамі (Lomami) — правінцыя Дэмакратычнай Рэспублікі Конга, размешчаная ў цэнтры краіны.
Геаграфія
Да канстытуцыйнай рэформы 2005 года Ламамі была часткай былой правінцыі Усходняе Касаі. Адміністрацыйны цэнтр — Кабінда. Па тэрыторыі правінцыі працякае рака Ламамі.
Насельніцтва — 2 048 839 чалавек (2005). Правінцыю засяляюць тры этнічныя групы —, каньёк і лубу.
Гатава (станцыя)
Га́тава (, Гатово)  — станцыя Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Размешчана на ўсходняй ускраіне пасёлка Гатава; на лініі Шабаны — Асееўка, паміж станцыяй Шабаны і пуцявым пастом Асееўка.
Бярэзіна (запалкавая фабрыка)
«Бярэзіна» — запалкавая фабрыка ў г. Барысаў. Створана ў 1901 годзе ў Новабарысаве Ісідорам Берманам. Першая прадукцыя пайшла на экспарт у 1906 годзе. Вырабляла да 60 тыс. карабкоў запалак за год і фанерныя сядзенні для крэслаў. Выкарыстоўваліся паравыя рухавікі ў 15—75 к.с. У 1910 годзе працавалі 399 рабочых.
У 1941 годзе фабрыка была разбурана і прадукцыю не выпускала.
У пачатку 1953 года на базе фабрыкі створаны Барысаўскі фанерна-запалкавы камбінат (цяпер ВА «Барысаўдрэў»).
Сантарэн (Партугалія)
Сантарэн (Santarém; []) — горад у Партугаліі, цэнтр аднайменнай акругі і муніцыпалітэта, цэнтр гістарычнай правінцыі Рыбатэжу. Колькасць насельніцтва — 28,9 тыс. жыхароў (горад), 63,6 тыс.жыхароў (муніцыпалітэт). Горад і муніцыпалітэт уваходзіць у эканоміка-статыстычны рэгіён Алентэжу і субрэгіён Лезырыя-ду-Тэжу. Па старым адміністрацыйным дзяленні ўваходзіў у правінцыю Рыбатэжу. Горад названы па імені святой Ірыны Тамарскай, якая з'яўляецца заступніцай горада.
Геаграфія
Горад размешчаны на правым беразе Тэжу, у 65 км на паўночны ўсход ад Лісабона.
Муніцыпалітэт мяжуе:
Гісторыя
Горад заснаваны ў 1095 годзе.
Старажытнае паселішча на месцы сучаснага Сантарэна існавала ўжо ў VIII стагоддзі да н.э. У 138 годзе да н.э. тэрыторыя была захоплена рымлянамі, і горад атрымаў назву Scalabis. У перыяд рымскага панавання Scalabis быў адным з найважнейшых адміністрацыйных цэнтраў правінцыі Лузітанію. Пасля заваёвы аланамі і вандаламі назва горада было зменена на Santa Iria або Santa Irene (святая Ірына), ад якога і паходзіць сучасная партугальская назва. У 715 годзе горад быў захоплены маўрамі. Вернуты пад юрысдыкцыю партугальскага караля Дона Афонсу Энрыкеша ў 1147. Горад іграў важную ролю ў сярэднявечнай Партугаліі. Тут праходзілі картэсы. Кароль Фернанду I (1345—1383) быў пахаваны тут у францысканскім манастыры. Горад сур'ёзна пацярпеў у выніку землетрасення ў 1755. Сучасны Сантарэн атрымаў статус горада ў 1868. У пачатку XIX стагоддзя быў захоплены і разрабаваны войскамі Напалеона.
Партызанская брыгада імя К. Я. Варашылава (П. П. Капуста)
'''Партызанская брыгада імя К. Я. Варашылава''' — партызанская брыгада, створаная ў маі 1942 года. Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Уздзенскага, Капыльскага, Дзяржынскага, Чырвонаслабодскага, Грэскага, Слуцкага раёнаў. У снежні 1942 года брыгада (каля 3000 партызан) была пераўтворана ў партызанскае злучэнне Слуцкай зоны. Партызану брыгады В. І. Драздовічу было прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.
Склад
Брыгада была створана на базе атрадаў імя Катоўскага, імя Шчорса, імя Будзённага і імя Чапаева. Пазней у брыгаду ўключаны атрад імя Суворава.
На базе атрадаў імя Катоўскага, «Баявы», імя Пархоменкі была створана 300-я партызанская брыгада імя К. Я. Варашылава, на базе атрадаў імя Шчорса, імя Чапаева, імя Жукава — 27-я партызанская брыгада імя В. І. Чапаева, на базе атрадаў імя Будзённага, імя Суворава, імя Фрунзе — 225-я партызанская брыгада імя А. В. Суворава.
Памяць
У 1975 годзе ў вёсцы Цімкавічы Капыльскага раёна ў гонар брыгады была ўстаноўлена мемарыяльная дошка.
Манастыр Некрэсі
Манастыр Некрэсі (груз. ნეკრესის მონასტერი) — праваслаўны манастыр VI стагоддзя ва Усходняй Грузіі. Манастыр з'яўляецца часткай больш буйнога гістарычнага помніка Некрэсі, горада эпохі позняй антычнасці. У грузінскіх сярэднявеччых дакументах пачатак манаства ў Некрэсі звязаны з манахам Абібасам Някрэскім.
Сярод пабудоў Царква Успення Прасвятой Багародзіцы, пахавальная капліца, царква Архангела Міхаіла, епіскапскі палац, трапезная, абаронная вежа, рэшткі складоў. Уваходзіць у Спіс нерухомых помнікаў нацыянальнага значэння Грузіі.
Гісторыя
Манастыр Некрэсі быў заснаваны ў VI стагоддзі. Абібас Некрэскі з групы манахаў "Трынаццаць сірыйскіх айцоў" прапаведаваў хрысціянства сярод горцаў на ўсход ад ракі Арагві і змагаўся з зараастрыйскім уплывам. Паводле легенды ён пагасіў святое полымя вадой, пасля чаго быў схоплены і пакараны смерцю.
Вялікая частка сярэднявечнай гісторыі Некрэсі не задакументаваная ў пісьмовых крыніцах, але археалагічныя дадзеныя сведчаць аб шырокім будаўніцтве манастырскага комплексу ў IX стагоддзі. Манастыр служыў рэзідэнцыяй грузінскага біскупа, які насіў тытул Некрэселі. Святы Абібас традыцыйна лічыцца першым біскупам; ніводны іншы мясцовы біскуп не вядомы па імені да 1556 года.
Абарончыя збудаванні былі дададзеныя падчас адносна стабільнага праўлення двух цароў Кахетыі: Левана у 1518-1574 гадах, і Аляксандра II у 1574-1605 гадах. Але смуты і ваенныя набегі з боку суседніх плямёнаў Дагестана вымусілі біскупа ў 1785 годзе перавесці сваю рэзідэнцыю з манастыра ў больш бяспечную царкву Божай Маці ў суседнім сяле Шыльда.
Пахавальная капліца
Пахавальная капліца з'яўляецца самым старым захаваліся збудаваннем у манастырскім комплексе. Яна ўяўляе сабой зальны будынак з мініяцюрным свяцілішчам на ўсходнім баку, мае ўваходы з паўночнага, паўднёвага і ўсходняга бакоў, а таксама скляпеністы склеп пад перакрыццем, які выкарыстоўваўся для пахаванняў.
Царква Успення Прасвятой Багародзіцы
Царква Успення Прасвятой Багародзіцы датуецца VI або VII стагоддзем. Яна была пабудавана з друзу і займае плошчу ў 17,2 х 12,7 метраў. Будынак адносіцца да тыпу царквы, вядомага ў Грузіі як трохцаркоўная базіліка, у якой цэнтральны неф і два бакавых нефа падзеленыя суцэльнымі сценамі. Цэнтральны неф заканчваецца глыбокай апсідай са свяцілішчам на ўсходзе, якая акружаная прастакутным пастафорыем з абодвух бакоў. Бакавыя нефы таксама заканчваюцца апсідамі. Паўночны праход паведамляецца з цэнтральным нефам праз дзверы, але адпаведная дзверы на паўднёвых праходах, як мяркуецца, была заблакаваная стагоддзі таму, паколькі фрэскі XVI стагоддзя пакрываюць гэтую вобласць. Паўночны і паўднёвы праходы выходзяць надвор з аркадамі з двух арак.
Інтэр'ер царквы упрыгожаны фрэскамі, якія былі выкананы па замове кахецінскага цара Левана ў сярэдзіне XVI стагоддзя. Цар разам са сваёй сям'ёй адлюстраваны ў заходняй частцы паўднёвай сцяны.
Царква Архангела
Царква Архангела пабудавана каля VIII-IX стагоддзяў, размешчана ў паўднёва-заходняй частцы манастырскага комплексу. Яна складаецца з друзу і вапняковых пліт і ўяўляе сабой цэнтралізавана спланаваную царкву, з пераходнымі рысамі купальнай трохцаркоўнай базілікі. Мае два апсідныя бакавыя праходы на поўнач і поўдзень ад цэнтральнага нефа. Акно ў Паўночным праходзе закладзена. Паўднёвы праход і заходні прытвор адкрываюцца надвор праз аркады з двума аркамі. Барабан купала мае вокны на ўсход, поўдзень і захад. Ўнутранае ўбранне цэнтральнай частцы храма зараз мае толькі ледзь бачныя сляды фрэсак. Прыкладна ў 25 метрах на паўночны ўсход ад царквы, на схіле, знаходзяцца рэшткі некалькіх манаскіх келляў.
Біскупскі палац і іншыя будынкі
Біскупскі палац уяўляе сабой двухпавярховы будынак. Вокны на абодвух паверхах маюць рэзка акрэсленыя падковападобныя аркі, якія не выкарыстоўваюцца ў архітэктуры Грузіі пасля IX-X стагоддзяў. Пакоі размешчаны шэрагам, як у анфіладзе. Першы паверх амаль цалкам заняты вінным склепам, з вялікім каменным вінным прэсам у яго паўночнай частцы, побач рэшткі вінных збаноў (квевры). Столь падтрымліваецца васьмікутнымі калонай у цэнтры.
Двухпавярховая лесвіца вядзе на тэрасу, якая затым працягваецца ў галоўны пакой верхняга паверха. Будынак пакрыты драўлянымі бэлькамі, якія падтрымліваюць тэракотавую плітку. На ўсход да палаца прымыкае аднапавярховы скляпеністы будынак, як мяркуецца, трапезная.
Да паўночнай сцяны палаца прымыкае трохпавярховая абарончая вежа, пабудаваная ў XVI стагоддзі. Яна была пабудавана на месцы ранняй прамавугольнай канструкцыі з рэзервуарам для вады і абсталявана амбразурамі. Яе самы верхні паверх, з вялікімі адтулінамі, таксама выкарыстоўваўся ў якасці званіцы.
Субаўшчына
Су́баўшчына (, Субовщина) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Астроўшчынскага сельсавета.
64-ы батальён дапаможнай паліцыі
64-ы батальён дапаможнай паліцыі (палявы)  (Weiss-Schutzmannschaft-Bataillon F/64) — беларускае калабарацыйнае падраздзяленне мясцовай паліцыі.
Шлях батальёна
64-ы батальён быў сфармаваны 1 лютага 1944 года у Глыбокім як вартавы. У траўні 1944 года батальён атрымаў статус палявога. Найпраўдападобней, батальён так ніколі і не дасягнуў баявога стану, бо, станам на 29 лютага 1944 года, налічваў толькі 65 чалавек. У чэрвені батальён быў эвакуяваны ў Польшчу з-за савецкага наступлення на Беларусь. Пазней батальён увайшоў у склад 2-га палка брыгады Зіглінга.
Вальтэр Гайц
Вальтэр Гайц (Walter Heitz;, — , , Маскоўская вобласць) — нямецкі военачальнік, генерал-палкоўнік (1943), камандуючы 8-ым армейскім корпусам.
Кучкуны (Стаўбцоўскі раён)
Кучкуны́ (, Кучкуны) — вёска ў Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Заямнаўскага сельсавета. У 2009 г. вёска налічавала 100 жыхароў.
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Слабадскога сельсавета.
Туфлі
Туфлі — абутак, які закрывае нагу не вышэй за шчыкалатку.
Больш высокі абутак звычайна называецца чаравікамі, бацільёнамі або паўбоцікамі, а яшчэ больш высокі — ботамі.
Існуе блытаніна паміж туфлямі і паўчаравікамі. Асноўнае адрозненне — паўчаравікі цалкам закрываюць тыльную паверхню ступні, а туфлі — не. Але ва ўжытку звычайна ўвесь абутак ніжэй за шчыкалатку называецца туфлямі.
Слова «туфель» паходзіць ад tuffele / tuffel / pantuffel, а таксама ад раntоfolа.
Адзінцова
Насельніцтва — 139,0 тыс. чал. (перапіс 2010 года).
Папелевічы
Папе́левічы (, Попелевичи) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Крэўскага сельсавета.
Слабада (Пекалінскі сельсавет)
Здарэнні
20 лютага 2023 г. недалёк ад аграгарадка адбылося найбуйнейшае ДТЗ у гісторыі незалежнай Беларусі.
Андрэй Канстанцінавіч Хацяноўскі
Андрэй Канстанцінавіч Хацяноўскі (, Мінск) — беларускі.
Біяграфія
У 1995 — выпуск з Рэспубліканскай школы-інтэрната па выяўленчаму мастацтву імя І. В. Ахрэмчыка (скульптурнае аддзяленне).
З 1997 — удзел у мастацкіх выстаўках.
У 2001 — выпуск з Беларускай акадэміі мастацтваў (кафедра скульптуры).
З 2004 — член Беларускага саюза мастакоў
З 2007 — член Беларускага саюза дызайнераў.
Узнагароджаны граматай Патрыяршага Экзарха ўсяе Беларусі «за ўдзел у конкурсе эскізных праектаў аднаўлення Тураўскага крыжа» (2018).
Творчасць
Працуе ў галіне манументальнай, станковай скульптуры і ў дробнай пластыке. Сярод асноўных твораў: Творы знаходзяцца ў галерэях і прыватных калекцыях у Беларусі, Украіне, Расіі, Германіі, Англіі, Ісландыі, Швейцарыі.
Фаедзіс
Фаедзіс (Faedis) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Фрыўлі-Венецыя-Джулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Удзінэ.
Насельніцтва складае 3031 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 67 чал./км². Займае плошчу 46 км². Паштовы індэкс — 33040. Тэлефонны код — 0432.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santa Maria Assunta.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Рэзерфордый
Рэзерфордый (Rutherfordium) Rf — радыеактыўны хімічны элемент IV групы перыядычнай сістэмы; атамны нумар 104. Атрыманы ў 1964 г. савецкімі і ў 1968 г. амерыканскімі вучонымі, названы ў 1997 ў гонар Э. Рэзерфорда. Да 1997 года называўся таксама курчатовій. Часовая міжнародная назва — unnilquadium.
Прыродныя крыніцы
Стабільных ізатопаў не мае, у прыродзе няма і можна атрымаць толькі штучна — пры ядзернай рэакцыі.
Часовы беларускі нацыянальны камітэт
Часовы беларускі нацыянальны камітэт (ЧБНК) — беларуская грамадска-палітычная арганізацыя, каардынацыйны орган беларускага нацыянальнага руху ў час польска-савецкай вайны 1919—1920 гадоў на тэрыторыі падкантрольнай польскім вайсковым фарміраванням.
ЧБНК створаны 10 жніўня 1919 года ў Менску, на другі дзень пасля таго, як горад занялі польскія войскі. Камітэт ставіў за мэту згуртаванне і каардынацыю дзейнасці ўсіх тагачасных беларускіх нацыянальных арганізацый для «падняцця нацыянальнага самапачуцця, духоўнай і матэрыяльнай культуры беларускага народу, а таксама абароны нацыянальных, культурных і рэлігійных яго інтарэсаў».
Старшыня ЧБНК А. Прушынскі вітаў начальніка Польскай дзяржавы Ю. Пілсудскага і дзякаваў таму за вызваленне Гродна, Вільні і Менска. Федэрацыйныя дэкларацыі кіраўніцтва Польшчы былі ўспрыняты многімі членамі ЧБНК з яўнай прыязню.
ЧБНК праводзіў актыўную дзейнасць па арганізацыі беларускага школьніцтва, кнігавыданні, стварэнні нацыянальных культурна-асветных устаноў і маладзёжных гурткоў, па правядзенні беларусізацыі навучальных устаноў, царкоўнага і касцельнага богаслужэння, па развіцці беларускай прэсы. Камітэт існаваў за кошт грашовых укладаў рэгіянальных беларускіх арганізацый, добраахвотных калектыўных і прыватных ахвяраванняў. Умовы дзеяння беларускіх арганізацый на падуладнай Польшчы тэрыторыі былі ў рэчаіснасці вельмі складанымі. 3-за недахопу фінансаў асаблівая ўвага аддавалася арганізацыі беларускіх кааператьгўных і прадпрымальніцкіх гаспадарчых структур. Ва ўмовах, калі ўрад БНР знаходзіўся ў эміграцыі і Рада БНР не функцыянавала, а дзейнасць Цэнтральнай беларускай рады Віленшчыны і Гродзеншчыны была паралізавана рэпрэсіямі і адміністрацыйным уціскам з боку ўлад Польшчы, ЧБНК стаў галоўным каардынацыйным цэнтрам беларускага нацыянальнага руху.
Пры камітэце існавалі школьная секцыя на чале з С. Рак-Міхайлоўскім (30 жніўня 1919 рэарганізавана ў Менскую беларускую школьную раду), сельскагаспадарчы аддзел (са студзеня 1920 г. Беларускі цэнтральны саюз сельскай гаспадаркі), арганізацыйна-інструктарскі аддзел (кіраўнік Я. Трафімаў), выдавецкі аддзел (С. Некрашэвіч), аддзел дапамогі бедным дзецям (Луцэвіч-Іваноўская), для арганізацыі Беларускага нацыянальнага тэатра ўтворана тэатральная камісія (Ч. Родзевіч). Камітэт фундаваў выданне газет «Звон», «Беларусь», «Наша каляіна». часопіса «Рунь». Пры ЧБНК існаваў інстытут павятовых інструкгараў (рэзідэнтаў) па нацыянальна-культурных і кааператыўных справах (больш за 30 чал.), у выніку дзейнасці якога створаны беларускія нацыянальныя камітэты ў Бабруйску, Ігумене, Слуцку і інш., Беларуская рада ў Баранавічах, адкрыты беларускія школы, сельскагаспадарчыя і спажывецкія таварыствы, культурна-асветныя арганізацыі.
Ва ўмовах уціску польскімі ваеннымі і цывільнымі ўладамі беларускага нацыянальнага руху ЧБНК выступаў у абарону арыштаваных нацыянальных дзеячаў, супраць закрыцця беларускіх навучальных устаноў, узяў пад свой загад былую Мінскую земскую друкарню. Прымаліся намаганні праз перавыбары кіраўніцтва падпарадкаваць свайму ўплыву Беларускі цэнтральны саюз спажывецкіх таварыстваў, стварыць спартыўны аддзел, Беларускі народны банк.
10 сакавіка 1920 года абраны новы склад прэзідыума ЧБНК, у які ўвайшлі К. Цярэшчанка (старшыня), А. Смоліч (намеснік старшыні), А. Крэпскі, М. Кудзелька (М. Чарот), А. Шатэрнік, А. Неканда-Трэпка. Дзейнасць камітэта адбывалася пад моцным уплывам беларускіх эсэраў і БКА, якія выкарыстоўвалі яго легальны статус для правядзення антыпольскай прапаганды і падпольнай работы. Пасля расколу Рады БНР у снежні 1919 года большасць членаў ЧБНК падтрымала ўрад В. Ластоўскага.
NGC 897
NGC 897 (іншыя абазначэнні — ESO 355-7, MCG -6-6-3, AM 0218-335, PGC 8944) — спіральная галактыка (Sa) у сузор’і Печ.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Часовы беларускі нацыянальны камітэт
3 пачаткам мірных перагавораў паміж Польшчай і Савецкай Расіяй у сакавіку 1920 года ЧБНК прыняў рэзалюцыю, у якой канстатаваў недапушчэнне і незаконнасць прыняцця ваюючымі бакамі дыскрымінацыйных рашэнняў, якія закранаюць інтарэсы беларускага народа і пагражаюць цэласнасці Беларусі, пацвярджалася вернасць палажэнням Трэцяй устаўнай граматы БНР.
ЧБНК спыніў сваю дзейнасць у ліпені 1920 года з прыходам у Менск Чырвонай Арміі.
Allium tardans
Allium tardans — від травяністых раслін сямейства ; эндэмік вострава Крыт.
Апісанне
Цыбуліна 1-1.5 см у дыяметры. Сцябло 10-30 гл. Лісткоў 3-4, да 160 мм × 0.5 мм, ніткападобныя. Парасонік дыяметрам 10-25 мм, 6-15-кветкавы. Калякветнік званочкавы; лісточкі калякветніка 5-6. 5 × 1.8-2 мм, бледна-ружовыя з зялёнай сярэдняй жылкай; вонкавыя вузка-даўгаватыя, унутраныя — зваротналанцэтныя, круглявыя ці амаль зрэзаныя на вяршыні. пылавікі ружовыя. Каробачка ≈ 4.5 мм.
Перыяд цвіцення: жнівень-кастрычнік.
Распаўсюджанне
Эндэмік вострава Крыт. Від расце на захадзе, цэнтры і ўсходзе вострава, а таксама на і. Расце на вапнавых скалах і ў шчылінах, сярод скал цяснін, у гарыгах на вышынях 100—1900 метраў н.у.м.
Пагрозы і ахова
Пагрозы гэтаму віду невядомыя.
Flying Heavy Metal
У серыяле Дзікінсан разглядае і часта лётае на шэрагу самалётаў з усёй гісторыі камерцыйнай авіяцыі. Выконвае некалькі даволі «дзіўных» фігур вышэйшага пілатажу, зробленых у даволі вялікіх самалётах. «Flying Heavy Metal» цяпер паўтараецца на новым канале ад «Discovery Networks» UK пад назвай «».
Сонечнае зацьменне 27 чэрвеня 1862 года
Зацьменне мела велічыню 0,9222 і дасягнула свайго максімуму ў 06:42:21 UTC у пункце з каардынатамі 65° пд. ш. 61° у. д..
Зацьменне 27 чэрвеня 1862 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1862 годзе і 152-ім у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 31 снежня 1861 года, наступнае — 21 лістапада 1862 года.
IC 566
IC 566 — галактыка тыпу C (кампактная галактыка) у сузор'і Секстант.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Гавуці (прыпыначны пункт)
Гаву́ці (, Гаути)  — прыпыначны пункт Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Гавуці.
Херсонская епархія ПЦУ
Херсонская епархія — епархія Праваслаўнай царквы Украіны ў адміністрацыйных межах Херсонскай вобласці Украіны.
Олаф Акрэль
Олаф Акрэль (Acrel Olof; — ) — выбітны шведскі хірург.
Олаф Акрэль нарадзіўся ў ваколіцах горада Стакгольма. У гісторыі хірургіі займаў ганаровае месца сярод навукоўцаў, якія паднялі гэтую галіну медыцыны з фельчарскага мастацтва на ступень навукі. Олаф Акрэль стаў першым шведскім урачом, які пачаў займацца хірургіяй ў афтальмалогіі.
Удасканальваўся за мяжой і працаваў падчас вайны за аўстрыйскую спадчыну, пасля заканчэння якой быў прызначаны арганізатарам зноў адкрытага ў Стакгольме лазарэта серафімаў і першым яго обер-хірургам. Пачынаючы з 1755 года Акрэль у якасці прафесара чытаў публічныя лекцыі, ў 1776 годзе прызначаны генерал-дырэктарам ўсіх шведскіх бальніц і лазарэтаў і ў 1780 годзе ўзведзены ў дваранскую годнасць.
Олаф Акрэль памёр у Стакгольме. Прызнаны швейцарскі анатам, фізіёлаг Альбрэхт фон Галер вельмі цаніў напісаны Акрэлем у 1745 годзе твор «Om Friska särs ogenskaper».
Чарнаручча (Полацкі раён)
Чарнару́чча (, Черноручье) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Астроўшчынскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Шпакоўшчынскага сельсавета.
Царква ў імя святой праведнай Сафіі Слуцкай (Масты)
Царква ў імя святой праведнай Сафіі Слуцкай — мураваны праваслаўны храм у горадзе Масты Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры горада на вул Першамайскай на выездзе з горада. Пры храме дзейнічае дзіцячая нядзельная школа.
Гісторыя
Прыход быў зарэгістраваны 4 красавіка 2011 года. На працягу двух гадоў выраблялася праектная дакументацыя і дакументацыя на атрыманне зямельнай дзяльніцы. Пляцоўка пад будаванне храма была вылучаны 19 сакавіка 2013 года.
Будаўніцтва пачалося ў 2013 годзе. Праз пэўны час была збудавана часовая царква, дзе праходзілі набажэнствы.
На 1 студзеня 2015 года была завершана пабудова падмурка асноўнага храма.
17 красавіка 2020 на храме былі ўсталяваны купалы і крыжы.
Кюрый
Кюрый (Curium) Cm — радыеактыўны хімічны элемент; атамны нумар 96. Адносіцца да актыноідаў.
Сонечнае зацьменне 31 снежня 1861 года
Сонечнае зацьменне 31 снежня 1861 года — поўнае сонечнае зацьменне 139 сараса.
Зацьменне мела велічыню 1,0186 і дасягнула свайго максімуму ў 13:49:06 UTC у пункце з каардынатамі 8° пн. ш. 32° з. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 1 хв. 55 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 74 км.
Зацьменне 31 снежня 1861 года стала 3-ім сонечным зацьменнем у 1861 годзе і 151-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 8 ліпеня 1861 года, наступнае — 27 чэрвеня 1862 года.
Аннопаль (Польшча)
Аннопаль (Annopol) — горад у Польшчы, у гістарычнай вобласці Малая Польшча, паблізу Віслы. Уваходзіць у склад Красніцкага павета Люблінскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Аннопаль. Займае плошчу 7,75 км². Насельніцтва 2,6 тыс. чалавек (на 2018).
Слабада (Стаўбцоўскі раён)
Слабада́ (, Слобода) — аграгарадок у Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Заямнаўскага сельсавета. 494 жыхара (2009).
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Слабадскога сельсавета, у 1961—1980 гадах яго цэнтр.
IC 567
IC 567 — галактыка тыпу * (зорка) у сузор'і Леў.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Масачусетс (заліў)
Заліў Масачусетс (Massachusetts Bay) — заліў Атлантычнага акіяна ля паўночна-ўсходняга ўзбярэжжа Паўночнай Амерыкі. Абмывае штат Масачусетс, ЗША. Заліў Масачусетс лічыцца часткай заліва Мэн, мае даўжыню 55 км, і глыбіню да 93 м. Прылівы ў заліве паўсутачныя, да 1,8 м.
На поўначы заліў абмежаваны паўвостравам Кейп-Эн, у паўднёвай частцы размешчаны заліў Кейп-Код, абмежаваны аднайменным паўвостравам. Заходняя частка заліва носіць назву Бостанская бухта, у ёй размяшчаецца горад-порт Бостан.
Заліў даў назву аднаму з першых паселішчаў у Новай Англіі — калоніі Масачусецкага заліва. Вялікая колькасць заліваў на ўзбярэжжы штата Масачусетс далі яму мянушку «Штат Заліваў».
Полтараўшчына
По́лтараўшчына (, Полторовщина) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Крэўскага сельсавета.
Фаган’я
Фаганья (Fagagna) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Фрыўлі-Венецыя-Джулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Удзінэ.
Насельніцтва складае 6271 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 163 чал./км². Займае плошчу 37 км². Паштовы індэкс — 33034. Тэлефонны код — 0432.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Giacomo.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Сцяпанава Пасека
Сцяпа́нава Па́сека (, Степанова Пасека) — хутар у Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пекалінскага сельсавета.
Да 12 лістапада 1957 года хутар уваходзіў у склад Воратаўскага сельсавета.
Траісты пакт
Траісты пакт, вядомы таксама як Пакт трох дзяржаў 1940 года і Берлінскі пакт 1940 года (Dreimächtepakt, Patto Tripartito, 日独伊三国同盟) — міжнародны дагавор паміж Трэцім Рэйхам, Каралеўствам Італія і Японскай імперыяй. Дагавор быў падпісаны міністрамі замежных спраў трох дзяржаў. У наступстве да дамовы далучыліся Венгрыя, Румынія, Славакія, Балгарыя, Югаславія, Харватыя, Маньчжоу-го і Кітайская рэспубліка.
Разгром Краін Восі ў Другой сусветнай вайне прывёў да ліквідацыі Траістага пакта.
NGC 898
NGC 898 (іншыя абазначэнні — UGC 1842, MCG 7-6-4, ZWG 538.58, ZWG 539.4, IRAS02201+4143, PGC 9073) — галактыка ў сузор’і Андрамеда.
Allium tardiflorum
Allium tardiflorum — від травяністых раслін сямейства, распаўсюджаны ва ўсходнім Міжземнамор’і.
Апісанне
Сцёблы моцныя, большую палову сваёй даўжыні пакрытыя лістковымі похвамі. Лісточкі калякветніка жоўта-зялёныя з адценнем фіялетавага колеру. Пылавікі бела-жоўтыя. Лік храмасом 2n = 2x = 16.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ва ўсходнім Міжземнамор’і, а менавіта ў Ізраілі.
Экалогія
A. tardiflorum цвіце ўвосень (канец верасня — пачатак лістапада). Расце на вышынях 400—500 метраў н.у. м. у хваёвых лясах, дзе пераважае.
If This Be My Destiny…!
«If This Be My Destiny…!» (бел. Калі гэта мой лёс…!) — сюжэтная арка коміксаў, напісаная Стэн Лі і Стывам Дзітка ў 1965—1966 гадах. Дадзеная арка ўключае выпускі The Amazing Spider-Man #31-33. У арцы ўпершыню з’яўляюцца Гары Озбарн і Гвен Стэйсі.
Сюжэт
Пітэр Паркер ідзе ва ўніверсітэт Эмпайр-Стэйт і знаёміцца з аднакурснікамі Гары Озборном і Гвен Стэйсі. Тым часам цётка Мэй захворвае загадкавай і небяспечнай для жыцця хваробай, а новы злыдзень па імі «Майстар-планавальнік» арганізуе крадзеж розных тэхналагічных прылад. Пасля лёсавызначальнай бітвы Чалавек-павук выяўляе, што майстар-планавальнік — не хто іншы, як Доктар Васьміног, і што ён скраў рэдкі ізатоп, які можа стаць адзіным сродкам для выратавання жыцця цёткі Мэй. Доктару васьміногу атрымоўваецца збегчы, пакінуўшы Чалавека-павука ў пастцы пад цяжкімі механізмамі.
Думаючы пра смерць дзядзькі Бэна і не жадаючы губляць цётку Мэй, Чалавек-павук збірае дастаткова сілы волі, каб падняць механізмы, хоць і атрымлівае траўму нагі, ратуючыся з затопленай лабараторыі. Ён аддае сыроватку доктару Курту Коннорсу для аналізу, а затым дастаўляе яе ў бальніцу, дзе лечыцца Мэй, і робіць некалькі фатаграфій для Daily Bugle, каб сабраць грошы на аплату бальнічных рахункаў Мэй. Вярнуўшыся ў бальніцу, Піцер з палёгкай даведаецца, што сыроватка вылечыла Мэй, і адпраўляецца дадому на заслужаны адпачынак.
Антонавічы (Полацкі раён)
Анто́навічы (, Антоновичи) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бабыніцкага сельсавета.
Да 16 кастрычніка 1989 года вёска ўваходзіла ў склад Нацкага сельсавета.
Прапойскае староства
Прапойскае староства (Starostwo Rohaczewskie) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Рэчыцкага павета Менскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага правінцыі Рэчы Паспалітай. Цэнтрам Прапойскага староства было мястэчка Прапойск.
Адміністрацыйны падзел
Староства размяшчалася на памежнай тэрыторыі і адным з першых аказвалася ў зоне ваенных канфліктаў. Склад адміністрацыйнага падзелу мяняўся праз частыя войны з боку маскоўскага цара і ўкраінскіх казакоў і з-за куплі-продажу населеных пунктаў. Склад староства дзяліўся на войтаўствы, вёскі (сёлы, wieś) званыя яшчэ «дымы», і маёнткі. На момант 1765 года ў склад староства ўваходзілі вёскі Рудня Старая, Вірава.
Старосты і намеснікі
Староства — гэта дзяржаўны асабняк, які даваў вялікі князь ці кароль напракат феадалам як натуральны юргельт за службу. Паслядоўна былі Чартарыйскія,, Зяновічы, Солтаны, Слушкі, , Заронкі, Незабітоўскія, Сапегі, Храптовічы, Масальскія.
Геолаг (прыпыначны пункт)
Гео́лаг (, Геолог)  — прыпыначны пункт Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Размешчаны за 1,9 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Ліскі; на лініі Гомель — Калінкавічы, паміж прыпыначным пунктам Рытм і станцыяй Ліскі.
Сонечнае зацьменне 8 ліпеня 1861 года
Зацьменне мела велічыню 0,9979 і дасягнула свайго максімуму ў 02:10:26 UTC у пункце з каардынатамі 10° пн. ш. 146° у. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 0 хв. 14 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 7 км.
Зацьменне 8 ліпеня 1861 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1861 годзе і 150-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 11 студзеня 1861 года, наступнае — 31 снежня 1861 года.
IC 568
IC 568 — галактыка тыпу SBb (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор'і Леў.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Осіпава
Осіпава — жаночая форма прозвішча Осіпаў.
Таццяна Сяргееўна Осіпава
Таццяна Сяргееўна Осіпава (нар., с. Макеева, Курская вобласць, РСФСР) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
У 1966—1967 гадах працаваў рэзчыкам ліставага шкла на Гомельскім шклозаводзе. Скончыла ў 1972 годзе архітэктурны факультэт БПІ. З 1972 — архітэктар, старэйшы архітэктар, вядучы архітэктар, кіраўнік групы, праектнага інстытута «БелНДПІэнергапрам». З 2000 года галоўны архітэктар аддзела архітэктуры праектнага інстытута «БелНДПІэнергапрам».
Член Саюза архітэктараў СССР з 1985 года.
Пражывае ў Мінску па вул. Асаналіева, 5.
Творчасць
Праектавала цеплавыя электрастанцыі на тэрыторыі Савецкага Саюза, Беларусі, Расіі, Югаславіі, Літвы, Эстоніі, М’янмы.
Узнагароды
Удастоена званняў «Выдатнік энергетыкі», «Ветэран энергетыкі».
Ф’юмічэла (Італія)
Насельніцтва складае 4839 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 203 чал./км². Займае плошчу 22 км². Паштовы індэкс — 33050. Тэлефонны код — 0431.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Valentino.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Аляксей Георгіевіч Шэін
Аляксей Шэін (, Мінск) — беларускі пісьменнік, журналіст, грамадскі дзеяч.
Біяграфія
Скончыў школу з мастацкім ухілам (Гродна), філалагічны факультэт БДУ.
Навучаўся ў магістратуры Еўрапейскага гуманітарнага ўніверсітэта (Вільнюс, Літва), у Haggai Institute (Hawaii, USA). Прайшоў праграму абмена для прафесіяналаў Community Connections па тэме культуры ў Паўночнай Караліне (ЗША).
Скончыў «Сцэнарную майстэрню Аляксандра Малчанава» (Масква).
З’яўляецца арганізатарам курсаў беларускай мовы «Моваведа».
Адзін з заснавальнікаў Маладога Фронту. У 2000—2004 гадах з’яўляўся намеснікам старшыні МФ.
У 2005—2006 — прэсавы сакратар, затым — спіч-райтар кандыдата ў прэзідэнты Аляксандра Мілінкевіча. З’яўляўся ініцыятарам правядзення кампаніі «За свабоду сумлення» (падчас кампаніі было сабрана больш за 50 000 подпісаў жыхароў Беларусі за змены ў рэлігійнае заканадаўства). Быў сустаршынёй аргкамітэту «Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі».
У 2015 годзе выйшаў яго дэбютны раман «Сем камянёў», які атрымаў шматлікія станоўчыя водгукі крытыкаў і стаў адным з бестсэлераў 2015 г. У 2017 годзе плануецца выданне чэшскага перакладу рамана.
Майкл Дуглас
Майкл Кірк Ду́глас (Michael Kirk Douglas; нарадзіўся 25 верасня 1944, Нью-Брансвік, штат Нью-Джэрсі, ЗША) — амерыканскі кінаакцёр і прадзюсар, паходзіць з беларускіх яўрэяў.
Ранняе жыццё
Сын акцёра Кірка Дугласа і бермудскай актрысы Даяны Дыл, дачкі палкоўніка Томаса Мелвіла Дыла і Рут Рапальі Нейльсан. Скончыў прэстыжную Іглбрукскую Школу ў Дырфілдзе, штат Масачусетс, і Чоэт Розмэры Гол ва Уолінгфордзе, штат Канектыкут. У 1968 скончыў Каліфарнійскі ўніверсітэт у Санта-Барбары.
Кар’ера
Сусветна вядомым ён стаў дзякуючы фільму «Ракавая жарсць», што выйшаў на экраны ў 1987. У 1988 ён атрымаў чарговага «Оскара», на гэты раз за ролю Гордана Гека ў фільме «Уол-Стрыт». Найбольшую славу яму прынёс фільм «Асноўны інстыкт», дзе ён зняўся разам з Шэран Стоўн. За гэтае кіно Дуглас у 1998 атрымаў Крыштальны Глобус на Міжнародным Кінафестывалі ў Карлавых Варах.
Нягледзячы на правал фільму «Усялякае ў сям’і» (2003), пасля якога Дуглас тры гады не з’яўляўся на экране, ён застаецца адным з найбольш папулярных акцёраў ЗША.
Асабістае жыццё
20 сакавіка 1977 Майкл Дуглас ажаніўся з Даендрай Люкер. 13 снежня 1978 года ў іх нарадзіўся сын Кэмеран. У 2000 Майкл і Даендра развяліся, і 18 лістапада 2000 Дуглас ажаніўся з валійскай актрысай Кэтрын Зетай Джонс, ад якой мае двух дзяцей: сына Дылана Майкла (нарадзіўся 8 жніўня 2000) і дачку Кэрыс Зету (нарадзілася 20 красавіка 2003).
Майкл Дуглас — прыхільнік ядзернага разбраення. Ён уваходзіць у кіраўніцтва Фонду Рала, які выступае супраць біялагічнай, хімічнай і ядзернае зброі. У 1998 стаў Паслом Міру ААН. Дуглас з’яўляецца заўзятым прыхільнікам і спонсарам Дэмакратычнай Партыі ЗША.
Лантан
Прымяненне
Аптычнае шкло (аб'ектывы і г.д.). У металургіі — дабаўка да сталі, чыгуну, сплаваў каляровых металаў (павышае механічныя ўласцівасці, каразійную ўстойлівасць і гарачатрываласць сплаваў).
Чарніца (вёска, Смалявіцкі раён)
Чарні́ца (, Черница) — вёска ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пекалінскага сельсавета.
Да 12 лістапада 1957 года вёска ўваходзіла ў склад Воратаўскага сельсавета.
Ірына Эдуардаўна Луканская
Ірына Эдуардаўна Луканская (нар., Гродна) — беларускі ўрач і палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь. Старшыня праўлення Гродзенскай гарадской арганізацыі грамадскага аб’яднання «Беларускі саюз жанчын».
Біяграфія
Скончыла Гродзенскі дзяржаўны медыцынскі інстытут, Беларускую медыцынскую акадэмію паслядыпломнай адукацыі па спецыяльнасці «Кіраванне аховай здароўя».
Прайшла працоўны шлях ад урача-педыятра ўчастковага, пульманолага, загадчыка аддзялення, намесніка галоўнага ўрача па медыцынскай частцы да галоўнага ўрача дзіцячай паліклінікі № 1 г. Гродна.
Выбіралася дэпутатам Гродзенскага гарадскога Савета дэпутатаў 26-га і 27-га скліканняў, Гродзенскага абласнога Савета дэпутатаў 28-га склікання, дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь сёмага склікання.
Узнагароды
Узнагароджана медалём «За працоўныя заслугі».
NGC 899
NGC 899 (іншыя абазначэнні — ESO 545-7, MCG -4-6-30, UGCA 26, IRAS02195-2103, PGC 8990) — галактыка ў сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Заходні бераг ракі Іардан
Заходні бераг ракі Іардан, уключаючы Усходні Іерусалім, мае плошчу 5640 км² плюс 220 км² акваторыю паўночна-заходняй чвэрці Мёртвага мора. Па стане на ліпень 2015 года тэрыторыя мае насельніцтва 2 785 000 палестынцаў, каля 371 000 ізраільскіх пасяленцаў, і яшчэ прыкладна 212 000 яўрэяў ва Усходнім Іерусаліме. У цяперашні час тэрыторыя Заходняга берага падзелена на тры зоны: зона А (17,2 % тэрыторыі) знаходзіцца пад поўным кантролем Палесцінскай нацыянальнай адміністрацыі (ПНА), зона В (23,8 % тэрыторыі) — пад грамадзянскім кантролем ПНА (грамадзянская ўлада ПНА і адказнасць ПНА за грамадскі парадак), але пад ваенным (ахоўным) кантролем Ізраіля, зона С (59 % тэрыторыі) — пад поўным кантролем Ізраіля. У зоне А знаходзяцца гарады Віфлеем, Джэнін, Іерыхон, Калькілія, Наблус, Рамала, Сальфіт, Тубас, Тулькарм, 80 % тэрыторыі Хеўрона і іншыя.
Планам ААН па падзелу Палесціны большая частка тэрыторыі Заходняга берага прызначалася для арабскай палесцінскай дзяржавы. У ходзе Араба-ізраільскай вайны 1947—1949 гадоў Іудзея і Самарыя былі занятыя і ў аднабаковым парадку анэксаваныя Трансіарданіяй (Іарданіяй пасля іх анэксіі) у 1950 годзе, якая дала ім назву «Заходні бераг», каб адрозніць яго ад усходняга берага, які быў асноўнай тэрыторыяй да вайны. Арабскім жыхарам Заходняга берага Іарданія падала сваё грамадзянства, а яўрэйскія жыхары з захопленай Трансіарданіі тэрыторыі збеглі або былі выгнаныя ў Ізраіль. У ходзе Шасцідзённай вайны 1967 года тэрыторыя Заходняга берага была занята Ізраілем. З 1995 года, пасля падпісання другога пагаднення ў Осла паміж Ізраілем і Арганізацыяй вызвалення Палесціны (АВП), часткі Заходняга берага кантралююцца Палестынскай нацыянальнай адміністрацыяй (ПНА), створанай у выніку гэтых пагадненняў.
Міжнародная супольнасць лічыць ізраільскія паселішчы на Заходнім беразе, уключаючы Усходні Іерусалім, незаконнымі паводле міжнароднага права, Ізраіль аспрэчвае гэта. Міжнародны суд ААН у кансультатыўным рашэнні (2004) прыйшоў да высновы, што падзеі, якія прайшлі пасля акупацыі Заходняга берага Ізраілем 1967 года, у тым ліку Закон аб Іерусаліме, мірны дагавор Ізраіля з Іарданіяй і пагадненне ў Осла, не змянілі статус Заходняга берага (уключаючы Усходні Іерусалім) у якасці акупаванай тэрыторыі.
Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь
Нацыяна́льны маста́цкі музе́й Рэспу́блікі Белару́сь — найбуйнейшы музей мастацкага профілю ў Рэспубліцы Беларусь. У экспазіцыі, філіялах і фондасховішчах знаходзіцца больш за дваццаць сем тысяч твораў, якія фарміруюць дваццаць разнастайных калекцый і складаюць два галоўныя музейныя зборы: збор нацыянальнага мастацтва і збор помнікаў мастацтва краін і народаў свету.
Размешчаны ў Мінску на вул. Леніна 20-22.