cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ліпніца Велька (гміна)
Ліпні́ца Ве́лька (Lipnica Wielka) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Наватаргскага павета Малапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Ліпніцы Велькай. Плошча гміны складае 67,47 км². Станам на 2004 год у гміне Ліпніца Велька пражывалі 5 866 чалавек, шчыльнасць — 82,4 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 5 салецтваў.
Аляксандра Дынько
Аляксандра Дынько (нар., Брэст) — беларуская журналістка.
Біяграфія
Нарадзілася ў Брэсце ў 1975 годзе. Скончыла ў 1997 годзе філалагічны факультэт БДУ, у 2004 годзе — аспірантуру. У 2009 годзе атрымала ступень магістра сацыялогіі ў ЕГУ. Стыпендыятка праграмы Stanford Center on Democracy, Development, and the Rule of Law (2013). Працавала ў часопісе ARCHE, выдавецтвах «Кнігарня „Наша Ніва“», «Логвінаў», «Bybooks».
З 2012 года працуе на Радыё Свабода.
Узнагароды
Лаўрэатка амерыканскай прэміі імя Эдварда Мараў (Edward R. Murrow Award) за выдатныя дасягненні ў электроннай журналістыцы (2019). Лаўрэатка прэміі «Гонар журналістыкі» імя Алеся Ліпая (2020).
Варфаламееўская ноч
Варфаламееўская ноч (massacre de la Saint-Barthélemy — разня Св. Варфаламея) — масавая разня гугенотаў у Францыі, учыненая каталікамі ў ноч на 24 жніўня 1572 года, на пярэдадне дня Святога Варфаламея. Па розных ацэнках, загінула каля 40 тысяч чалавек.
Традыцыйна прынята лічыць, што Варфаламееўская ноч была справакавана Кацярынай Медычы, маці французскага караля Карла IX з падачы сваіх італьянскіх саветнікаў, такіх як Альбера дэ Гондзі і Ладавіка Ганзага. Разня адбылася праз шэсць дзён пасля вяселля каралеўскай сястры Маргарыты з пратэстантам Генрыхам Наварскім, у сувязі з якой многія з самых багатых і бачных гугенотаў сабраліся ў пераважна каталіцкім Парыжы. Разня пачалася 24 жніўня 1572 года, на пярэдадне дня Святога Варфаламея, праз два дні пасля замаху на адмірала Гаспара Каліньі, ваеннага і палітычнага правадыра гугенотаў.
The Watchtower
The Watchtower (бел. Вартавая вежа) — часопіс Сведкаў Іеговы, які выходзіць з 1879 г. Поўная назва — «Вартавая вежа абвяшчае Царства Іеговы». Уваходзіць у лік самых распаўсюджаных перыядычных выданняў у свеце. Заснаваны Ч. Раселам пад назвай «Сіёнская вартавая вежа і веснік прысутнасці Хрыста». На цяперашні час выдаецца на 414 мовах. З 1931 г. большасць артыкулаў у гэтым часопісе друкуецца без пазначэння імя аўтара.
Асноўныя змяненні на працягу гісторыі выдання
З 2013 г. выданне для шырокага кола чытачоў скарацілі з 32 старонак да 16. Выданне для вывучэння не змянілася ў аб’ёме.
Геркулес
Геркулес (Herculēs, Геркуле́с) — старажытнарымскае імя героя старажытнагрэчаскіх міфаў Геракла.
Таксама можа азначаць:
IC 1682
IC 1682 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) у сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Ятвезь (Івацэвіцкі раён)
Гісторыя
Упершыню вёска ўпамінаецца ў 1559 годзе. У той год была праведзена рэвізія пушчаў у ВКЛ. «На Ятвизи Лососинских людей (належалі двару ў Ласасіне) 25 служб, мешкаюць домами».
У 1905 годзе ў вёсцы жыло 63 чалавекі.
Юзаф Міхал Карп
Юзаф Міхал Карп (Іазафат Міхал; каля 1679 — ) — рэлігійны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Падстолі смаленскі ў 1703—1720 гадах, сакратар канцлера вялікага літоўскага К. С. Радзівіла ў 1706—1709 гадах. У Паўночную вайну 1700—1721 гадоў перайшоў на бок Станіслава Ляшчынскага і ў 1707 годзе быў вымушаны пакінуць Вялікае Княства Літоўскае. Сакратар Ляшчынскага ў 1708—1711 гадах, пры ім быў фактычна канцлерам, замяшчаў адсутнага Радзівіла. У 1714 годзе ўдзельнічаў у пасольстве да Пятра I, мэтай якога было атрымаць падтрымку цара ў дэтранізацыі Аўгуста II.
3 1719 года святар, віленскі канонік (1720), кусташ (1722), пробашч троцкі, прэпазіт гарадзенскі (1735). У 1724—1736 гадах вялікі духоўны сакратар літоўскі. Выступаў супраць абсалютысцкіх планаў Аўгуста II. У час бескаралеўя 1733 года падтрымліваў кандыдатуру на трон Станіслава Ляшчынскага. 3 1736 года біскуп жамойцкі.
Валодаў мястэчкам Бездзеж у Пінскім павеце, маёнткамі ў Жамойці.
Тузін Гітоў
Тузін Гітоў — інтэрнэт-партал, створаны ў 2003 годзе і прысвечаны беларускай музыцы.
Праект мае на мэце прапагандаваць музыку, створаную на Беларусі, заахвочваць да праслухоўвання беларускіх твораў як мага большую колькасць людзей. Партал «Тузін Гітоў» з’яўляецца прыватным некамерцыйным беларускамоўным сеткавым выданнем, самастойна вызначае сваю інфармацыйную палітыку, характар і змест інфармацыі, рэкламы, аўдыё- і відэа-матэрыялаў. На 2009 год меў больш за 50 тыс. штомесячных наведнікаў, якія спампоўвалі больш за 80 тыс. песняў.
Гісторыя
«Тузін Гітоў» распачаў працу ў Сеціве 12 кастрычніка 2003. Сайт некалькі разоў мяняў свой адрас. Першапачаткова ён знаходзіўся па адрасе music.fromby.net. Пазней адрас змяніўся на tuzin.fm, але праз цяжкасці з даменам перамясціўся на tuzinfm.by. З мая 2017 года партал даступны і на tuzin.by. Бэк-каталог артыкулаў прадстаўлен на mpby.ru.
У 2004 годзе сумесна з Беларускім калегіюмам выдаў кнігу «Залатыя дыскі беларускага рок-н-ролу» з апісаннем 20 музычных альбомаў 1970—1990-х гадоў.
З 2004 года выпускае радыёперадачу свайго гіт-парада пад назвай «Радыё Тузін», якую вядзе саліст гурта «Палац» Алег Хаменка. Ад пачатку перадача выходзіла на Радыё «Рокс» (Мінск), з 2005 года — на Радыё «Мінск», з 2006 г. — на Радыё «Рацыя» (Беласток). У 2005—2011 гадах штогод выпускаў складанку з 12 песняў-пераможцаў свайго сеціўнага гіт-параду пад назовам «Прэм’ер Тузін» (2005, 2006, 2007, 2008 , 2009, 2011). У 2005—2007 гадах браў удзел у ладжанні цырымоніі ўзнагароджання найлепшых музыкаў краіны «Рок-каранацыя». 16 сакавіка 2006 года ў Вільні (Літва) правёў канцэрт «Рок-рэвалюцыя» з удзелам гурта N.R.M. У 2006 годзе разам з выдавецтвам VoliaMusic выдаў складанку «Песьні свабоды». 3 лістапада 2007 года зладзіў у мінскім касцёле Святога Сымона і Святой Алены канцэрт памяці паэта Анатоля Сыса для збору сродкаў яму на помнік. 31 жніўня 2008 года аднавіў у Мінску пасля 12-гадовага перапынку музычны фэстываль «Рок па вакацыях». 23 мая 2009 года на лётнішчы Баравая (Мінскі раён) браў удзел у фестывалі «Bela Music», які ладзіла Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь.
У 2009 і 2011 гадах разам з кампаніяй «Будзьма беларусамі!» выдаў музычныя кружэлкі «Тузін. Перазагрузка» і «Будзьма! Тузін. Перазагрузка-2» з перакладзенымі на беларускую мову песнямі іншамоўных выканаўцаў. У 2011—2012 гадах ладзіў акустычныя канцэрты «Тузін. Unplugged» з удзелам беларускіх рок-выканаўцаў. У 2012—2013 гадах правёў шэраг канцэртаў «Жывы Тузін». У 2012 годзе сумесна з радыё «Рацыя» (Беласток) выдаў аўдыёкнігу Сяржука Вітушкі «Дзінь-дзілінь: пара гуляць у казкі». У 2012—2013 гадах супольна з падрыхтаваў дыск музычнай агучкі класікі беларускага нямога кіно «Тузін. Немаўля». У чэрвені 2014 года разам з праваабарончым цэнтрам «Вясна» выпусціў складанку песняў «Апошні золак». Таксама ў 2014 годзе супольна з фондам «Вяртаньне» правёў конкурс маладых выканаўцаў «Засьпявай.by», чарговы быў распачаты ў 2017 годзе.
У якасці працягу «Тузін. Перазагрузка» і «Будзьма! Тузін. Перазагрузка-2» новы падобны музычны праект “Global Reload” быў распачаты ў 2014 годзе, сярод удзельнікаў якога адзначыліся Андрэй Макарэвіч і іншыя.
Ацэнкі
У інтэрв’ю з заснавальнікам Сяргеем Будкіным у сувязі з першай гадавінай сайта Вольга Самусік з «Музыкальной газеты» зазначыла, што music.fromby.net самы папулярны сярод беларускамоўных інтэрнэт-парталаў. У сваім тэматычным артыкуле 2005 года яна ж назвала Тузін Гітоў «самым запатрабаваным беларускім музычным сайтам». У справаздачы з вечара з нагоды пяцігоддзя партала Тузін Гітоў быў рэкамендаваны Ганнай Ждановіч з «Белорусов и рынка» ў якасці аднаго «з найбольш буйных рэсурсаў у Інтэрнэце, прысвечаных беларускай музыцы».
У інтэрв’ю «Музыкальной газете» ў 2006 годзе рок-князёўна Руся прызнавала, што партал, які «набраў абароты», – хросны бацька яе гурта «Indiga».
Падчас прэзентацыі складанкі «Прэм’ер Тузін 2007» у 2008 годзе музыка Лявон Вольскі адзначыў, што «Тузін Гітоў» «з’яўляецца адзіным кампетэнтным гіт-парадам Беларусі».
Заснавальнік «Ultra-music.com» Вячаслаў Радзівонаў праз «Будзьма беларусамі!» даў сваю ацэнку партала на яго сямігоддзе: ''«Унікальная і вельмі своечасовая з’ява. Ён з’явіўся менавіта тады, калі беларускамоўнай музыцы была неабходная падтрымка, магчымасць давесці яе да вялікай аўдыторыі»''.
Павел Свярдлоў, рэдактар «KYKY.ORG», у аглядзе ўсіх музычных прэмій Беларусі на 2013 год пакрытыкаваў партал за тое, што хіт-парад не працаваў цягам года, але пахваліў афлайнавую актыўнасць, «два цудоўных праекта: „Дзінь-дзілінь: пара гуляць у казкі“ і „Тузін.Немаўля“».
Дзяржаўны ціск
У 2013 годзе брэсцкі канцэрт у падтрымку праекта Тузін.Немаўля быў адменены гарадскімі ўладамі па ідэалагічных прычынах.
Ян Зыгмунт Карп
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Карпаў уласнага герба «Карп». Нарадзіўся ў сям’і Уладзіслава.
У час Паўночнай вайны 1700—1721 гадоў ваяваў супраць шведаў у Жамойці і Курляндыі, з 1710 года палкоўнік, з 1720 года генеральны крыгскамісар (галоўны кватэрмайстар) войска ВКЛ.
Украінка (горад)
Украінка (Українка) — горад у Кіеўскай вобласці Украіны. Плошча 5,91 км². Насельніцтва 15 458 чал. (1 студзеня 2012).
Лісы
Лісы (Vulpes) — род драпежных млекакормячых сямейства сабачых.
Выдзяляецца 11 відаў. Пашыраны ўсюды акрамя Антарктыды, завезены ў Аўстралію. Трапляюцца ад тундры да пустынь і высакагор'яў. На Беларусі жыве ліс звычайны.
Даўжыня цела да 90 см, хваста да 60 см, маса да 10 кг. Поўсць пушыстая, колер зменлівы, ад рыжага да амаль чорнага, зрэдку трапляюцца белыя (альбіносы) або чорныя (меланісты) асобіны.
Жывуць у норах. Усёедныя.
Аб'ект промыслу. Серабрыста-чорныя лісы, выведзеныя з канадскага падвіда — аб'ект зверагадоўлі.
Яўген Міхайлавіч Бачароў
Яўге́н Міха́йлавіч Бачароў (нар. года ў Курску, Расія —, ) — беларускі ваенны дзеяч, былы начальнік Галоўнага ўпраўлення пагранічных войскаў Рэспублікі Беларусь (1992-1994), генерал-лейтэнант.
Біяграфія
Скончыў Разанскае вышэйшае паветрана-дэсантнае каманднае вучылішча (1970), Ваенную акадэмію імя Фрунзэ (1979), Ваенную акадэмію Генеральнага штаба УС СССР (1988).
Праходзіў службу у Паветрана-ваздушных войсках, прайшоў ступені ад камандіра ўзвода да камандзіра 103-й Гвардзейскай Паветрана-дэсантнай дывізіі пагранічных войскаў КДБ СССР.
У 1984—1986 і ў 1988—1989 гадах знаходзіўся ў камандзіроўках у Афганістане, удзельнічаў у баявых дзеяннях.
Са студзеня 1992 па люты 1992 — 1-ы намеснік камандуючага 5-й Гвардзейскай танкавай арміі Беларускай ваеннай акругі.
З 19 лютага 1992 па 30 жніўня 1994 года з'яўляўся начальнікам Галоўнага ўпраўлення пагранічных войскаў пры Савеце Міністраў Рэспублікі Беларусь.
Памёр 5 ліпеня 2004 года.
Памяць
Загадам Старшыні ДПК Рэспублiкi Беларусь ад 3 чэрвеня 2011 года № 318 залічаны Ганаровым пагранічнікам ў вайсковую частку 2034.
Міхальчанка
Міхальчанка — прозвішча.
Галаўны мозг
[[File:Brain 090407.jpg|thumb| :
I. Шыйныя нервы.
II. Грудныя нервы.
III. Паяснічныя нервы.
IV. Крыжавыя нервы.
V. Хвастцовыя нервы.
1. Канцавы мозг.
2. Прамежкавы мозг.
3. Сярэдні мозг.
4. Мост.
5. Мазжачок.
6. Прадаўгаваты мозг.
7. Спінны мозг.
8. Шыйнае патаўшчэнне.
9. Папярочнае патаўшчэнне.
10. «Конскі хвост».]]
Галаўны мозг (cerebrum, Ἐγκέφαλος) — частка цэнтральнай нервовай сістэмы пераважнай большасці хордавых, яе галаўное завяршэнне; у пазваночных знаходзіцца ў поласці чэрапа. У анатамічнай наменклатуры пазваночных, у тым ліку чалавека, мазгі ў цэлым часцей за ўсё пазначаюцца як encephalon — лацінізаваная форма грэчаскага слова; першапачаткова лацінскае cerebrum стала сінонімам вялікіх мазгоў (telencephalon).
Уключае 5 аддзелаў: прадаўгаваты, задні (мост і мазжачок), сярэдні, прамежкавы (таламус і гіпаталамус) і канцавы мозг (вялікія паўшар’і і мазолістае цела). Галаўны мозг складаецца з вялікай колькасці нейронаў, злучаных паміж сабой сінаптычнымі сувязямі. З дапамогай гэтых сувязяў, нейроны фарміруюць складаныя электрычныя імпульсы, якія кантралююць дзейнасць усяго арганізма.
Праровіна
Праро́віна (, Проровино) — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Коханаўскага сельсавета.
Багуслаў
Багуслаў (Богуслав) — горад у Кіеўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Багуслаўскага раёна. Плошча 71 км². Насельніцтва 16 852 чал. (01.08.2012).
IC 1683
IC 1683 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральна галактыка) у сузор’і Андрамеда.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Дабраград
Дабраград (Доброград) — пасёлак гарадскога тыпу ў Каўроўскім раёне Уладзімірскай вобласці Расіі. Утварае аднайменнае муніцыпальнае ўтварэнне пасёлак Дабраград са статусам гарадскога паселішча. Дабраград размешчаны каля вёскі Гаражонава, на месцы зліцця рэк Нерахты і Аргі, прыкладна за 60 км ад горада Уладзіміра, за 15 км на поўдзень ад райцэнтра горада Каўрова і за 10 км на поўдзень ад пасёлка Новага. Насельніцтва — 1000 чалавек (2021).
Ліпнік (гміна)
Лі́пнік (Lipnik) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Апатоўскага павета Свентакшыскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Ліпніку. Плошча гміны складае 81,7 км². Станам на 2004 год у гміне Ліпнік пражывалі 5855 чалавек, шчыльнасць — 71,7 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 22 салецтвы.
Калакмуль
Калакмуль (Calakmul) — у мінулым магутны горад мая, сталіца Канульскага царства. Калакмуль быў палітычным канкурэнтам Тыкаля. Прычынай супрацьстаяння двух гарадоў быў той факт, што цывілізацыя мая было падзелена на два лагеры. Эпоха росквіту Каламкуля прыпадае на перыяд паміж 200 і 700 гадамі н. э.
У 1931 годзе Калакмуль, які згадваецца ў старых тэкстах пад імем «Каан» ці «Каралеўства змяі», быў выяўлены амерыканцам Лундэлам (Cyrus Lundell). Калакмуль займаў плошчу прыблізна ў 30 км² і налічваў больш 100 буйных будынкаў, а ўсяго будынкаў каля 5000. Сярод збудаванняў дамінуюць дзве піраміды, якія прынята зваць «Структура I» і «Структура II» вышынёй 45 м. Самая вялікая піраміда мае даўжыню старон у 140 м.
Горад знаходзіцца прыблізна за 300 км на паўднёвы ўсход ад Кампечэ (Мексіка).
Панізоў (прыпыначны пункт)
Панізо́ў (, Понизов)  — прыпыначны пункт Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Панізоў; на лініі Асіповічы I — Магілёў II, паміж станцыяй Вендрыж і станцыяй Галынец.
Ала Віктараўна Смаляк
Ала Віктараўна Смаляк (нар., г. Бярозаўка, Лідскі раён, Гродзенская вобласць) — беларускі дзяржаўны дзеяч, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання пастаяннай камісіі па адукацыі, навуцы, культуры і сацыяльным развіцці. Старшыня Гомельскай абласной арганізацыі грамадскага аб’яднання «Беларускае таварыства Чырвонага Крыжа». Член Камуністычнай партыі Беларусіі.
Біяграфія
Скончыла Беларускі гандлёва-эканамічны ўніверсітэт спажывецкай кааперацыі.
Працавала памочнікам выхавальніка ў дзіцячым садку № 3" (г. Бярозаўка), касірам у таварыстве з абмежаванай адказнасцю «Лідская кампанія» (г. Бярозаўка), прадаўцом на прадпрыемстве шклозавод «Нёман» (г. Бярозаўка).
Выбіралася дэпутатам дэпутат Гомельскага абласнога Савета дэпутатаў ад Навабеліцкай выбарчай акругі № 8 і ўваходзіла ў пастаянную камісію па развіццю сацыяльнай сферы.
Узнагароды
Ганаровая грамата Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь (2018).
Мультан
Мультан (Bombazine ад bombasin, ад bambagia — бавоўна) — шчыльная баваўняная тканіна саржавага, радзей палатнянага перапляцення з начосам на адным, звычайна споднім, баку, сустракалася таксама тканіна з начосам з абодвух бакоў.
Гісторыя
Як паведамляе Энцыклапедыя Брытаніка, мультан быў упершыню выпушчаны ў Англіі пры Лізавеце I. Першапачаткова тканіна выпрацоўвалася з шоўку ці была змяшанай — з шоўку і воўны. Мультан добрай якасці меў шаўковую аснову і (з часанай воўны) уток. У пачатку XIX стагоддзя была наладжана яго шырокая вытворчасць у Норыджы.
Чорны мультан некалі выкарыстоўвалася для адзення, але матэрыял выйшаў з моды да пачатку XX стагоддзя.
Слова bombazine утворана ад састарэлага французскага bombasin, якім першапачаткова пазначалі шоўк, але пасля ўжывалі і да шаўковага дрэва або бавоўны. У Р. Кірсанавай паказана, што французскае bombasin паходзіць ад італьянскага слова bambagia «бавоўна», і ў Расійскай імперыі тканіну называлі ў прастамоўі бамбазеяй, што бліжэй да арыгіналу.
Мультан выпускаецца набіўны, гладкаафарбаваны, часам — адбелены. У Расійскай імперыі гэтая тканіна з’явілася ў XVII стагоддзі. У адрозненне ад іншых тканін з бавоўны, напрыклад, паркалю, з-за сваёй апрацоўкі (варсавання) мультан не мог быць афарбаваны ў яркія колеры. Дзякуючы начосу гэтая тканіна мяккая і добра захоўвае цяпло. Звычайна з мультану шыліся жаночыя кофты і сукенкі, і мужчынскія, цёплая ніжняя бялізна.
У «Рускім таварным слоўніку» Андрэева (1889) пазначаны наступныя віды мультану: кіперны («без пушка») — futaine, Barchent, Parhend, fustain; двухбаковы — fustaine à deux envers, glatter Barchent, pillow, pilaw; з ворсам — futaine à poil, raucher Barchent, top, swandown; мультан-сацін — futaine satinée, Atlas-barchent, Satin-top.
Касцюшка
Касцюшка — беларускае прозвішча, утворанае ад імя Канстанцін, і тапонім. Вядомыя носьбіты:
Валянцінава
Валянці́нава (, Валентиново) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Лошніцкага сельсавета.
Сіхем
Сіхем, Сіхар (שכם «плячо») — горад, які згадваецца ў Бібліі.
Цяпер Сіхем асацыюецца з Наблусам (археалагічныя раскопкі Тэл-Балата). Месца старажытнага Сіхема таксама звязана з традыцыйным месцам Грабніцы Іосіфа (Кніга Ісуса Навіна 24:32) і Студняй Якава, вядомай сустрэчай Ісуса Хрыста і самаранкі.
Пра сам Сіхем вядома, што ён існаваў у Самарыі некалькі тысячагоддзяў паміж гарамі Гарызім і Гевал на поўнач ад Вефіля і Сілома. Мясцовасць была багата арашонай і мела шмат абрыкосамі, персікамі, гранатамі, слівамі, ружамі і міртамі.
Аднак, у II ці III стагоддзі ён быў пакінуты жыхарамі. З распаўсюджваннем хрысціянства ў Самарыі тут былі пабудаваны хрысціянскія храмы, а з VI стагоддзя тут размяшчалася біскупства. Побач рымлянамі быў пабудаваны горад Неапаль Флавія, назва якога пазней арабізавалась у Наблус.
Пры раскопках у Сіхеме (1913—1914 гг, 1926—1933 гг. і з 1957 года) выяўлены рэшткі абарончых умацаванняў, акропаль і разваліны храма.
Толькі праз стагоддзе пасля пачатку раскопак, у 2012 годзе, археалагічны парк быў адкрыты публіцы.
Бітва пад Рацлавіцамі
Бітва пад Рацлаві́цамі, Рацлаві́цкая бітва — бітва каля в. Рацлавіцы пад Кракавам у час польскага паўстання (1794), што адбылася 4 красавіка 1794 года між польскімі паўстанскімі сіламі (Т. Касцюшка; 4,4 тыс.ч. (лічачы разам 2,4 тыс. рэг. пяхоты і кавалерыі і 2 тыс. узбр. сялян-касінераў), 12 (або 11 ) гармат) і рускай ваеннай калонай (ген. Тормасаў; 3 (або 5 ) тыс. ч., 12 (або 30 ) гармат). У бітве перамагло польскае войска.
Ваеннае значэнне бітвы было невялікім, бо неабходная для польскага войска дарога з Кракава на Варшаву так і не адкрылася. Але маральна-палітычнае значэнне перамогі для баявога духа паўстання было неацэнным, бітва стала ў гэтым сэнсе пераломным і вызначальным момантам першай стадыі паўстання. Высокую баявую вартасць і вырашальную ролю ў бітве з’явілі тады яшчэ невядомыя атрады сялян-касінераў.
Перад бітвай
Сама бітва была ў пэўным сэнсе выпадковай і непажаданай для польскага боку. 1-я Велькапольская кав. брыгада (кам. Мадаліньскі), чый выхад на Кракаў з базы пад Астраленкай фактычна паскорыў абвяшчэнне самога паўстання, прыцягнула за сабою да Кракава некалькі калон рускіх войскаў. Тымчасам галоўнакам. Касцюшка сабраў польскія рэг. часткі з-пад Кракава (у т.л. брыгаду Мадаліньскага), дадаючы да іх атрады мабілізаваных падкракаўскіх сялян, і выйшаў з гэтым войскам з ваколіцы Кракава, спрабуючы адкрыць дарогу на Варшаву.
Каля в. Рацлавіцы адна з рускіх калон пад кам. ген. Тормасава загарадзіла шлях польскаму войску, і, ведаючы пра блізкасць яшчэ адной рас. калоны (ген. Дзянісава), якая дала б лічэбную перавагу рус. войскам, Касцюшка быў вымушаны прыняць бітву.
Бітва
Бітва пачалася безвыніковым змаганнем рэг. войскаў абодвух бакоў. Далей Тормасаў аслабіў свой цэнтр, дзе стаяла і яго артылерыя, спрабуючы арганізаваць ахоп левага польскага флангу. Гэта выкарыстаў Касцюшка, які, карыстаючыся мясцовасцю (яр, які вёў да рас. пазіцыі), употаў падвёў атрад з 320 касінераў да рус. батарэі і асабіста павёў атрад у атаку на гарматы. Нечаканая атака бегма мела поўны поспех, коштам 13 забітых касінеры ўзялі ўсе 12 гармат. Адным з вядомых герояў гэтай атакі быў сялянін Войцех Бартас. Пазней яшчэ адна атака касінераў зламала супраціўленне рус. войскаў на левым крыле, і вымусіла рус. войскі да агульнага адступлення. Калона ген. Дзянісава паспела з’явіцца толькі на паратунак разбітым сілам ген. Тормасава.
Сонечнае зацьменне 29 верасня 1856 года
Сонечнае зацьменне 29 верасня 1856 года — кольцападобнае сонечнае зацьменне 122 сараса.
Зацьменне мела велічыню 0,9246 і дасягнула свайго максімуму ў 03:59:44 UTC у пункце з каардынатамі 54° пн. ш. 169° у. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 6 хв. 21 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 831 км.
Зацьменне 29 верасня 1856 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1856 годзе і 138-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 5 красавіка 1856 года, наступнае — 25 сакавіка 1857 года.
Бенядзікт Карп
Бенядзікт Карп (Benedykt Karp;  — ) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага, удзельнік паўстання 1794 года.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Карпаў уласнага герба «Карп». Нарадзіўся ў сям’і Якуба Ігнація.
Харужы упіцкі з 1765 года. Належаў да групоўкі Чартарыйскіх. У 1764 годзе ўдзельнічаў у абранні на трон Станіслава Аўгуста Панятоўскага. Пасол на Чатырохгадовы сойм 1788—1792 гадоў. У час паўстання 1794 года ўвайшоў у склад Найвышэйшай Літоўскай рады, потым прызначаны Тадэвушам Касцюшкам у Цэнтральную дэпутацыю Вялікага Княства Літоўснага (член аддзела парадку). Зрабіў вялікія ахвяраванні на мэты паўстання. Пасля падзення Вільні пераехаў у Коўна, далейшы лёс невядомы.
IC 1684
IC 1684 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) у сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Трансіарданія
Трансіарданія ці Заіарданне — назва (з часоў крыжовых паходаў да Першай сусветнай вайны) вялікага, без фіксаваных меж рэгіёна на ўсход ад ракі Іардан, які ў старажытныя часы называлі Эдом, Мааў.
Геаграфія і дэмаграфія
Трансіарданія распасціралася на поўдні, праз пустыню Негеў, да Акабскага заліва. На ўсходзе і на поўначы не было рэальных меж, на захадзе было Мёртвае мора, а на ўсходзе пралягалі маршруты караванаў і паломнікаў, вобласць, якая носіць назву Хіджаз. На кантроль за гэтымі тэрыторыямі прэтэндаваў і Эмір Дамаска, як правіла, тут не было сутычак і любых іншых канфліктаў паміж хрысціянамі і мусульманамі.
Да Першага Крыжовага паходу Трансіарданія належала Фацімідам, чые нешматлікія прадстаўнікі беглі, як толькі з’явіліся першыя крыжакі, мясцовыя ж плямёны хутка склалі з крыжакамі мірнае пагадненне. У 1100 годзе Балдуін I здзейсніў першую экспедыцыю ў Трансіарданію, ён таксама арганізоўваў ваенныя экспедыцыі ў 1107 і 1112 гадах, а ў 1115 годзе пабудаваў крэпасць Манрэаль для кантролю за караваннымі шляхамі, які забяспечваў вялікі даход каралеўству. Крыжакі таксама кантралявалі тэрыторыю вакол Петры, дзе было створана архібіскупства, васал лацінскага патрыярха Іерусаліма.
У Трансіарданіі было мала хрысціян, асноўным насельніцтвам былі бедуіны — шыіты. Шматлікія сірыйскія хрысціяне перасяліліся адсюль у Іерусалім у 1115 годзе пасля выгнання адтуль яўрэяў, каб засяліць свабодны квартал. Іншыя мясцовыя хрысціяне вялі або качавы, або паўкачавы стыль жыцця і не карысталіся даверам крыжакоў.
Трансіарданская сіньярыя
Жан Ібелін, граф Яфы называў Трансіарданію сіньярыяй, адным з чатырох галоўных васалаў каралеўства, аднак магчыма, што Трансіарданія ў XII стагоддзі лічылася княствам. Яно было створана пасля экспедыцыі Балдуіна I, але з-за нявызначаных меж і аддаленасці сіньёры Трансіарданіі заўсёды імкнуліся атрымаць некаторую незалежнасць ад каралеўства. Трансіарданская сіньярыя была адной з найбуйнейшых у каралеўстве. У 1118 годзе Балдуін I аддаў яе ў лен Раману дэ Пюі, а пасля мецяжу Гуга II дэ Пюізэ ў 1134 годзе, падтрыманага Раманам, яна перайшла да Паена дэ Мільі, мажардома каралеўства, які кіраваў з 1126 па 1148. Раман дэ Пюі і Гуга II дэ Пюізэ былі выгнаны з каралеўства. У 1142 годзе Фульк Іерусалімскі пабудаваў замак Карак (Крак дэ Мааў), які стаў важнейшым умацаваннем крыжакоў. Замкі Сафет, Тарон і Наблус былі размешчаны не ў Трансіарданіі, але часам кіраваліся сіньёрамі Трансіарданіі, якія атрымалі гэты тытул дзякуючы шлюбу.
У 1148 годзе сіньярыя ў рамках Другога Крыжовага паходу ўдзельнічала ў рэйдзе крыжакоў на Дамаск. Мір з Дамаскам быў жыццёва важны для існавання каралеўства і асабліва Трансіарданіі, паколькі пасля паражэння крыжовага паходу абараназдольнасць сіньярыі рэзка пагоршылася.
Маўрыцыю (Марысу), сіньёру Трансіарданскаму, спадчніцай якога стала яго дачка Ізабела, якая кіравала разам са сваім мужам Філіпам дэ Мільі, сіньёрам Наблуса, які быў вымушаны адмовіцца ад правоў на горад, каб стаць сіньёрам Трансіарданіі. Пасля смерці жонкі Філіп (які кіраваў у 1161—1168) стаў рыцарам-тампліерам, а пазней і магістрам Ордэна. Тым часам Анфруа III дэ Тарон, ажаніўшыся са Стэфаніяй, дачкой Філіпа, стаў і сеньёрам Трансіарданіі. Два іншыя яе мужы таксама прымалі гэты тытул.
У 1177 годзе Рэно дэ Шацільён, да гэтага князь-кансорт Антыёхіі праз сваю жонку Канстанцыю, стаў сіньёрам Трансіарданіі пасля жаніцьбы са Стэфаніяй. Ён лічыў, што кароль не мае ўлады над яго ўладаннямі, і называў сябе мясцовым каралём. Ён выкарыстоўваў сваё становішча, каб нападаць на караваны і паломнікаў, планаваў нават набег на Мекку, вынікам гэтай разбойніцкай дзейнасці стаў напад Саладзіна ў 1187 годзе на Іерусалімскае каралеўства. Пасля бітвы пры Хатыне 4 ліпеня 1187 года Рэно, які патрапіў у палон, быў забіты асабіста Саладзінам. Да 1189 года Саладзін заняў усю Трансіарданію і знішчыў усе крэпасці крыжакоў. Іерусалім вярнуўся ў рукі хрысціян у 1229 годзе, але каралеўства ўжо ніколі не вярнула тэрыторый на ўсход ад Іардана. Правы на тытул доўгі час належалі Ізабеле, дачцы Стэфаніі, а затым дынастыі Манфор, сіньёрам горада Тыра. У 1350-я гады, калі дынастыя згасла, правы на тытул атрымалі каралі Кіпра, сваякі сіньёраў Тыра і Тарона.
У часы кіравання крыжакоў бедуіны існавалі практычна самі па сабе, хоць і плацілі падаткі за праход караванаў. Мясцовая глеба выкарыстоўвалася для земляробства, вырошчваліся пшаніца, гранат і аліва, а з Мёртвага мора здабывалася соль.
XX стагоддзе
У красавіку 1921 года ў рамках Брытанскага мандата ў Палесціне быў створаны залежны ад Вялікабрытаніі эмірат Трансіарданія, які атрымаў каля 3/4 ад тэрыторыі падмандатнай Палесціны. 25 мая 1946 года новая дзяржава атрымала незалежнасць.
Падчас Араба-ізраільскай вайны 1947—1949 гадоў Трансіарданіяй быў акупаваны і ў аднабаковым парадку анексаваны Заходні бераг ракі Іардан, уключаючы Усходні Іерусалім, пасля чаго Трансіарданія была пераназвана ў каралеўства Іарданія.
Да Шасцідзённай вайны 1967 года ў яго ўваходзілі як усходні бераг р. Іардан, які быў асноўнай тэрыторыяй Трансіарданіі да вайны, так і захоплены — заходні.
Уласныя васалы
У часы Філіпа з Наблуса, аравійская Петра была феодам, падвасальным сіньёрам Трансіарданіі.
Рэспубліка Чарнагорыя (1992—2006)
Пасля пачатку распаду Югаславіі дзве рэспублікі — Сербія і Чарнагорыя дамовіліся аб фарміраванні Саюзнай Рэспублікі Югаславія. У 2003 годзе СРЮ была ператвораная ў Дзяржаўны Саюз Сербіі і Чарнагорыі. У маі 2006 года па выніках рэферэндуму Чарнагорыя была ператворана ў незалежную дзяржаву.
Саюзная Рэспубліка Югаславія
Пасля стварэння СРЮ, улада ў Сербіі знаходзілася ў руках Слабадана Мілошавіча. У Чарнагорыі прэзідэнтам стаў яго паплечнік Момір Булатавіч. Аднак затым Булатавіч ўзяў курс на аддзяленне Чарнагорыі і абвяшчэнне незалежнасці. Італія прапанавала Чарнагорыі магчымасць хуткага доступу ў Еўрапейскую супольнасць, калі Чарнагорыя выйдзе са складу Югаславіі. Але і ў выніку Булатавіч схіліўся да вырашэння увайсці ў склад абноўленай Югаславіі.Пры гэтым Чарнагорыя адмовілася ад камуністычнай ідэалогіі і ўступіла на шлях дэмакратычных пераўтварэнняў. У 1992 годзе сталіцы рэспублікі Цітаграду было вернута гістарычная назва — Падгорыца.
Камуністычныя сьцяг і герб былі замененыя на традыцыйны чарнагорскі трыкалор і двухгаловага арла. З усіх былых югаслаўскіх рэспублік толькі Чарнагорыя засталася ў складзе Югаславіі. Гэта дало магчымасць Югаславіі захаваць выхад да мора і ваенна-марскі флот. Аднак жаданне незалежнасці часткі чарнагорскіх нацыяналістаў паступова набірала папулярнасць у чарнагорскім грамадстве.
Дзяржаўны Саюз Сербіі і Чарнагорыі
Пасля Бульдозернай рэвалюцыі ў Сербіі і звяржэння з пасады прэзідэнта Сербіі Мілошавіча, Джуканавіч і кіраўніцтва Чарнагорыі сталі патрабаваць скасавання СРЮ і стварэння канфедэрацыі.
У 2006 годзе ўрад Чарнагорыі дамогся правядзення рэферэндуму аб незалежнасці, па выніках якога была абвешчана незалежнасць Чарнагорыі. Пасля абвяшчэння незалежнасці Чарнагорыя пачала зноўку выбудоўваць свае міжнародныя адносіны.
Агінскае (Забайкальскі край)
Агінскае (Ага, Аги́нское) — пасёлак гарадскога тыпу Агінскай Бурацкай акругі ў Забайкальскім краі Расіі.
Адміністрацыйны цэнтр Агінскай Бурацкай акругі Забайкальскага краю, Агінскага муніцыпальнага раёна і муніцыпальнага ўтварэння гарадская акруга «Пасёлак Агінскае».
Да 2008 года пасёлак з’яўляўся цэнтрам суб’екта Расійскай Федэрацыі — Агінскай Бурацкай аўтаномнай акругі.
Насельніцтва — 17 943 чал. (2017).
Лёгкія
Лёгкія (pulmo, πνεύμων) — органы паветранага дыхання ў чалавека, усіх млекакормячых, птушак, паўзуноў, большасці земнаводных, а таксама ў некаторых рыб (двудыхаль, гронкапёрых і шматпёраў).
Лёгкімі называюць таксама органы дыхання ў некаторых беспазваночных жывёл (у малюскаў, галатурый і павукападобных).
У лёгкіх ажыццяўляецца газаабмен паміж паветрам, якое знаходзіцца ў парэнхіме лёгкіх і крывёю, якая працякае па лёгачным капілярам.
Этымалогія
Беларуская назва лёгкіх звязана з тым, што, калі пры разборцы тушы жывёлы вантробы складаюць у ёмістасць з вадой, лёгкія трымаюцца на вадзе, а астатнія органы тонуць. Назвы ў іншых славянскіх мовах працягваюць (płuca, plíce), якое ўтворана ад таго ж праіндаеўрапейскага кораня *pleu- «плаваць», што  і πνεύμων. Унутраная форма слова тут амаль тая ж, што і ў беларускага слова, — «тое, што плавае на вадзе».
Многія медыцынскія і біялагічныя тэрміны, звязаныя з лёгкімі, утвораны ад лацінскага кораня pulmo- (напрыклад, пульманалогія — дысцыпліна, якая вывучае хваробы лёгкіх) або ад грэчаскага
πνεύμω-
(напрыклад, пнеўманія — запаленне лёгкіх).
Параўнальная анатомія
У рыб, якія маюць лёгкія, апошнія з’яўляюцца дадатковым органам дыхання і функцыянуюць разам з органамі воднага дыхання — шчэлепамі.
У паўзуноў і птушак лёгкія змяшчаюцца ў грудным аддзеле агульнай паражніны цела, а ў млекакормячых жывёл — займаюць большую частку асаблівай грудной паражніны, якая абмежаваная грудной клеткай і аддзеленая ад брушной паражніны грудабрушной перашкодай. Лёгкія з’яўляюцца парнымі органамі: паверхня лёгкага звонку пакрыта вісцаральнай плеўрай — серознай абалонкай, якая ў млекакормячых жывёл і ў чалавека высцілае таксама знутры грудную паражніну і пярэднюю (у чалавека — верхнюю) паверхні грудабрушной перашкоды (парыетальная плеўра). Лёгкія пастаянна змяняюць сваю форму (экскурсія лёгкіх) у залежнасці ад фазы дыхання (удыху або выдыху).
Ліпна (гміна, Велікапольскае ваяводства)
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 18 населеных пунктаў.
Паняцічы (прыпыначны пункт)
Паня́цічы (, Понятичи)  — прыпыначны пункт Брэсцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Паняцічы.
0,(9)
0,(9) або 0,999… («нуль і дзевяць у перыядзе») — у цэлалікавай матэматыцы, перыядычны дзесятковы лік, які ў дакладнасці роўны ліку 1. Гэта значыць, «0,999…» і «1» уяўляюць адной і той жа рэчаісны лік.
Існуе некалькі доказаў гэтай эквівалентнасці, якія маюць аднолькавую фармулёўку, але розны ўзровень складанасці, і грунтуюцца як на ўласцівасцях рэчаісных лікаў, так і на дадатковых здагадках, гістарычных перадумовах і шмат на чым іншым.
Напрыклад: або
Манагатары
Манагатары (яп. 物語) — жанр традыцыйнай японскай літаратуры, раман альбо зборнік аповесцяў у прозе з паэтычнымі ўстаўкамі. Манагатары звязаны з вуснымі традыцыямі і амаль заўсёды апісвае выдуманыя падзеі і асобы, нават калі абапіраецца на гістарычныя з'явы. Многія вядомыя творы Японіі напісаны ў жанры манагатары, напрыклад: Аповесць пра Гэндзі, Аповесць пра дом Тайра.
Гісторыя
Жанр фарміраваўся з 9 па 15-е стагоддзе, найбольшую папулярнасць набыў у 10-11 ст. Манагатары лічыліся прыдворнай літаратурай у перыяд Хэян. Паводле выдання паэзіі Фюё Вакашу (風葉和歌集), 13-м стагоддзі існавалі мінімум 198 манагатары, але да нашага часу дайшлі толькі сорак.
Калі пазней у Японіі зрабілася вядомай еўрапейская і іншыя замежная літаратура, то тэрмінам пачалі карыстацца ў дачыненні да замежных кніг эпічнага характару. Напрыклад, "Тысяча і адна ноч" пры перакладзе стала Сэн'іція-манагатары (яп. 千一夜物語), а "Уладар Пярсцёнкаў" — Юбіва-манагатары (яп. 指輪物語).
Жанры
У залежнасці ад зместу манагатары дзеляцца на катэгорыі :
Дэнкі-манагатары
Гісторыі пра фантастычныя, звышнатуральныя падзеі. Найбольшую папулярнасць мелі ў 9-10 ст. перыяду Хэян, уяўляюць сабой перапрацаваныя казкі ці пераказы кітайскага фальклору.
Ута-манагатары
Кароткія аповеды 10-12 ст. на аснове вершаў і спеваў жанру вака.
Цукуры-манагатары
Аповесці аб жыцці арыстакратаў і імператарскай сям'і.
Гункі-манагатары
Хронікі ваенных падзей.
Сэцува-манагатары
Бытавыя і анекдатычныя гісторыі.
Три шурупа
«Три шурупа» (Тры шурупы) — штогадовы беларускі рок-фестываль, які праходзіў у Гродне.
2010 год
Адбыўся 30–31 кастрычніка 2010 года. Удзельнікі: «Скворцы Степанова», «Огнелет», «Скрипсвай», «Паровоз до Кубы», «PaRAnoiaDOlls», «Stuff», «Drum Ecstasy», «Black Market», «Open Space», «The Fraiz», «Иго», «Pet Nihil», «CH», «Orange», «Iron-r», «CODA».
2011 год
Адбыўся 16 кастрычніка 2011 года на двух паралельных пляцоўках у залах Гродзенскай філармоніі. У канцэрце прынялі ўдзел «Vinsent», «Kaizen», «Rolliks» і «Sciana». Другая частка фестываля, якая прысвечана металу, адбылася 13 лістапада 2011 года.
Ілі (рака)
Ілі́ — рака ў Кітаі і Казахстане.
Даўжыня 1001 км (разам з ракой Тэкес — 1439 км), плошча вадазбору 140 тыс. км². Пачынаецца ва Усходнім Цянь-Шані пры зліцці двух вытокаў — Тэкес і Кунгес. Упадае ў возера Балхаш. У вярхоўі — горная рака, ніжэй упадзення ракі Каш даліна расшыраецца, тут Iлі падзяляецца на рукавы. Да горада Капчагай цячэ па шырокай катлавіне, у нізкіх, месцамі забалочаных берагах, ніжэй уступае ў цясніну Капчагай, дзе пабудаваны Капчагайская ГЭС і Капчагайскае вадасховішча. Потым цячэ па Прыбалхашскай раўніне, пры ўпадзенні ўтварае дэльту (плошча 9 тыс. км²) з мноствам рукавоў.
Асноўныя прытокі: Каш, Харгос (справа), Чарын, Чылік, Талгар, Каскелен, Курты (злева).
Жыўленне ледавікова-снегавое. Ледастаў са снежня да сакавіка. Сярэдні гадавы расход вады ў вусці 329 м³/с, на 270 км вышэй (с. Учжарма) — 469 м³/с.
Суднаходная ад горада Кульджа (Кітай); у Казахстане — ад дзяржаўнай мяжы да прыстані Баканас. Выкарыстоўваецца на арашэнне.
Sciana
Sciana (Сьцяна) — беларускі рок-гурт з Брэста.
Гісторыя
Гурт Sciana створаны 1 жніўня 1999 года. Заснавальнікам гурта лічыцца барабаншчык Аляксей Кузняцоў. Ад самага пачатку ў гурце былі гітарыст Павел Прохараў і басіст-вакаліст Андрэй Клімус. Таксама ад пачатку спявала Жэня Хіло, але пасля яе пераезду ў Мінск творчая сувязь абарвалася. Жаданне знайсці сваё гучанне тлумачыць стылёвую разнастайнасьць гурта таго часу — ад панка да джаза. Гэтыя творчыя эксперыменты былі ўвекавечаныя ў малавядомых альбомах «Суб’ектывізм» і «Рулет». Прыкладна ў гэты ж час (2001 год) у склад каманды ўваходзяць саксафаністы Ілля Дмуха і Алесь Нікалайчык. Апошні адыграў з гуртом некалькі гадоў, але потым патрапіў у войска, пасля чаго ягонае супрацоўніцтва з гуртом не аднавілася. Менавіта спалучэнне жорсткага гітарнага драйву і мелодыкі саксафона стала галоўнай адметнасцю гурта.
2003 год стаў для гурта годам перамогі на «Басовішчы» — удзельнікі атрымалі прыз ад «Радыё Палонія». Пасля гэтага Sciana стала пастаянным удзельнікам «Басовішча» — ужо як госці яны гралі на фэсце ў 2004, 2005 і 2007 гадах. Удалым для Sciana стаў удзел і ў трыб’юце на гурт N.R.M. «Viza NRM».
Чарговай перамогай для «Сьцяны» стаў удзел у фэсце «Генералы айчыннага року» ў красавіку 2004-га. Заняўшы 2-е месца ў конкурснай частцы, гурт атрымаў права на здымкі кліпа, што і было зроблена. Першы кліп гурта на песню «Можна быць» з'явіўся ў тым самым годзе. А сама песня пазней некалькі тураў запар будзе трымаць лідыруючую пазіцыю на «Тузіне Гітоў».
Дасягненнем 2006-га стаў удзел у «Рок-каранацыі», дзе Sciana прадстаўляла Брэсцкі рэгіён і прэтэндавала на намінацыю «Найлепшы рэгіянальны гурт». Адначасова за гэтыя гады Sciana актыўна канцэртуе па Беларусі і Польшчы. Геаграфія паездак па апошняй даволі шырокая — неаднаразова Варшава, Беласток, Гіжыцк, Галдап, Ходжаў, Катавіцы, Люблін, Венгаржэва і іншыя.
26-га лютага 2010 года гурт выпускае новы альбом «Кропка вяртаньня», запісаны ўжо з новым саксафаністам Яўгенам Лук’янчыкам.
Гурт таксама прымаў удзел у прэзентацыі альбома «Перетворися на зброю» ўкраінскага гурта «Роллік’с» у 2012 годзе ў якасці госця. У тым жа 2012 годзе Сьцяна разам з Роліксам запісвае сумесны трэк «Беларусь-Украіна», іншая версія якога пазней уваходзіць у альбом «Мы застанемся» (2013).
У 2014 годзе на польскім музычным фэсце «Rockowisko Gajnowka» гурт Сьцяна заваяваў дзве ўзнагароды — першае месца на міжнародным конкурсу і прыз глядацкіх сімпатыяў.
У 2015 годзе гурт запісвае песню на ўкраінскай мове «Тепла зима», прысвечаную памяці украінскага музыкі Андрэя Кузьменкі ("Кузьмы" Скрябіна).
Argyresthia pruniella
Argyresthia pruniella — від матылькоў роду Argyresthia сямейства, шкоднік сельскагаспадарчых культур. Да ліку кармавых раслін акрамя вішні адносяцца таксама чарэшня, сліва, абрыкос, персік і цёрн, часам яблыня, груша, глог, рабіна і ляшчына.
Апісанне
Argyresthia pruniella — рудавата-карычневы матылёк даўжынёй да 5 мм з размахам крылаў 12 мм. Пярэднія крылы іржава-карычневыя з белымі перламутравай бліскучымі палоскамі, перарывістымі на сярэдзіне крыла. Палоскі часта ахопліваюць асноўную паверхню крыла, і ў спакойным стане матылёк мае бліскучую перламутравую афарбоўку. Заднія крылы вузкія, шэрыя, з махрамі з доўгіх валасінак. Яйкі авальныя, зялёныя, з чорнымі кропкамі, даўжынёй 0,5, шырынёй 0,3 мм. Гусеніцы старэйшага ўзросту зелянява-жоўтыя, з карычневай галавой. Даўжыня дарослых гусеніц да 0,6 см.
Арэал
Жыве ў Заходняй Еўропе, Малой Азіі. На тэрыторыі былога СССР распаўсюджаная ў еўрапейскай часткі ад Карэліі да Крыму.
Біялогія
Яйцы зімуюць каля пладовых пупышак на тонкіх разгалінаваннях і ў расколінах кары. Калі пупышкі брыняюць, з яец выходзяць вусені зелянява-жоўтага колеру, даўжынёй 0,6 см, і пашкоджваюць іх. Пашкоджаныя пупышкі неўзабаве засыхаюць, і вусені пранікаюць унутр разетак лісця, якое распускаецца, або ў бутоны і абгрызаюць іх, пакідаючы ў месцах пашкоджанняў тонкую павуцінку з дробнымі экскрыментамі. Часам вусені ўкручваюцца ўнутр маладых парасткаў, выклікаючы іх высыханне і адломванне. Калі вішня адцвітае, вусені перапаўзаюць ў глебу, у каляствольным крузе адбываецца акукленне, а праз месяц з’яўляюцца матылі, якія адкладаюць яйкі. Лёт працягваецца ад пачатку ліпеня да канца жніўня.
Галубы (Барысаўскі раён)
Галубы́ (, Голубы) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Лошніцкага сельсавета.
Борзя (рака)
Борзя (Бооржо, Борзя) — рака ў Забайкальскім краі, правы прыток Анона (басейн Амура).
Даўжыня ракі складае 304 км, плошча басейна — 7080 км². Вытокі на схілах хрыбта Кукульбей. Працякае ў шырокай забалочанай даліне па стэпавай тэрыторыі. Жыўленне дажджавое, летам паводкі, часам перасыхае. Ледастаў з лістапада па красавік. Сярэдні гадавы расход — 2,8 м³/с.
Іларыёнаў
Іларыёнаў — прозвішча.
Hello (песня Адэлі)
«Hello» — песня брытанскай спявачкі і аўтара песень Адэль з трэцяга студыйнага альбома 25. Напісаная Адэллю і Грэгам Кёрстынам, які таксама з’яўляецца прадзюсарам трэка, песня была выпушчана лэйблам XL Recordings як лід-сінгл 22 кастрычніка 2015. «Hello» стаў першым рэлізам спявачкі пасля выхаду ў 2012 песні «Skyfall» і «паведамляе» пра вяртанне Адэлі да музыкі пасля трохгадовага маўчання. Сінгл дэбютаваў на першым месцы ў ЗША, Аўстраліі, Вялікабрытаніі, Германіі, Францыі і іншых краінах. Прэзентацыя відэакліпа на песню адбылася на яе канале Vevo 23 кастрычніка 2015. На працягу сутак ролік набраў больш за 27 млн праглядаў, тым самым усталяваўшы новы рэкорд.
12 лютага 2017 года ў Лос-Анджэлесе на 59-й цырымоніі ўручэння музычнай прэміі «Грэмі» песня ганаравана трыма ўзнагародамі ў катэгорыях Лепшая песня года, Лепшы запіс года і Лепшае сольнае поп-выкананне.
Гісторыя рэлізу
Падчас запісу альбома Адэль сустракалася з многімі аўтарамі песень, пакуль яна не сустрэла прадзюсара Грэга Кёрстына, у працы з якім адбыўся прарыў. «Hello» была напісана ў Чызіку (прадмесце Лондана), які зрабіў песню чымсьці незвычайным для Адэлі, якая прызналася, што любіць складаць музыку дома. Песня была напісана Адэллю і Грэгам Кёрстынам, які з’яўляецца і прадзюсарам сінгла, а таксама сыграў на бас-гітары, гітары, фартэпіяна і клавішных інструментах з Адэллю, пазначанай як барабаншчыца. Падчас працы над альбомам, Адэль паехала ў Лос-Анджэлес, каб зрабіць сесію запісу для альбома і перазапісаць свой вакал для «Hello». Гаворачы пра працэс запісу яна сказала: «Мы напісалі большую частку матэрыялу адным захадам».
Падчас рэкламнай паўзы на праграме The X Factor 18 кастрычніка было паказана 30 секунд з відэа на песню «Hello». Рэкламны ролік новага матэрыялу выканаўцы, які паказвае лірыку песні на чорным экране ў суправаджэнні вакалу Адэлі. Праз тры дні на праграме The Radio 1 Breakfast Show вядучы Нік Грымшау намякнуў, што прэм’ера першага сінгла Адэлі з новага альбома адбудзецца ў яго праграме 30 кастрычніка. Аднак, 22 кастрычніка Адэль у сваёй заяве пацвердзіла некаторыя дэталі рэлізу яе альбома «25» і выхад песні «Hello» як лід-сінгла з альбома 23 кастрычніка. Падчас інтэрв’ю спявачкі Ніку Грымшау на радыё BBC Radio 1 22 кастрычніка адбылася прэм’ера песні.
Музыка і тэкст
Песня «Hello» напісана ў танальнасці фа мінор з тэмпам 79 удараў у хвіліну, у фартэпіяннай версіі адбываецца прагрэсаванне танальнасцей Fm-A♭ (ля-бемоль)-E♭ (мі-бемоль)-D♭ (рэ-бемоль). Вакал Адэлі ў песні ахопліваюць паўтоны ад F3 (фа малой актавы) да А♭5 (ля другой актавы). Лірычна, песня прысвечана тэме настальгіі і шкадавання і прадстаўлена ў выглядзе гутаркі пра адну ці некалькіх гісторый адносін з яе мінулага.
Рэйтынгі і ўзнагароды
Часопіс Rolling Stone змясціў песню «Hello» на шостае месца ў сваім спісе Лепшых песень 2015 года (50 best songs of 2015). На цырымоніі 2016 Billboard Music Awards, спявачка была намінавана ў 9 катэгорыях, перамогшы ў 5, уключаючы Top Selling Song за песню «Hello». Відэакліп песні атрымаў 7 намінацый на Цырымоніі MTV Video Music Awards 2016, уключаючы Лепшае відэа года і Лепшае жаночае відэа.
Падабенства з песняй Лаянела Рычы
Некалькі выданняў, напрыклад, Radio Times і The Telegraph, заўважылі падабенства з аднайменнай знакамітай песняй 1983 года «Hello» амерыканскага соўл-спевака Лаянела Рычы. Рычы сам жартаўліва адказваў на сваёй старонцы ў Instagram «Прывітанне Адэль, гэты ты мяне шукаеш?», скарыстаўшы пакадравае параўнанне з іх двух музычных кліпаў, у якім ён і Адэль робяць той жа самы выраз твару падчас тэлефоннага званка з амаль дакладна такога ж колеру і дызайну тэлефона. Сама Адэль знайшла гэту сітуацыю смешнай, а таксама і заявіла на ранішнім шоу радыё BBC Radio 1, што яна жадала захаваць канкурэнтную паралель з іншым выканаўцам, распавёўшы вядучаму канала BBC Ніку Грымшау, што гэты музычны свет «definitely got to do something, me and Lionel». 15 лютага 2016 года на 58-й цырымоніі «Грэмі» гэты нюанс некаторых супадзенняў абыграў адзін з вядучых (LL Cool J) падчас свайго выступлення, а самі Рычы і Адэль разам сфатаграфаваліся.
Камерцыйны поспех
На працягу 12 гадзін з моманту рэлізу, песня паднялася на першую пазіцыю ў чартах iTunes у 85 краінах. Улічваючы шматлікія прагляды кліпа на Vevo і праслухоўванне песні на Spotify, аналітыкі адразу выказалі здагадку: «Hello» можа ўзначаліць чарты ЗША (Billboard Hot 100) і Вялікабрытаніі (UK Singles Chart), што потым і пацвердзілася.
За першыя 3 дні рэлізу ў Вялікабрытаніі было прададзена 165 000 копій і Official Charts Company пацвердзіла, што сінгл дэбютуе на першым месцы ў брытанскім чарце. Праз 24 гадзіны пасля выхаду «Hello» быў загружаны 400 000 разоў у ЗША, што стала новым рэкордам першага дня продажаў. За два першыя дні колькасць лічбавых спамповак дасягнула 450 тыс., што гаварыла пра рэкорд і за ўвесь тыдзень. Да гэтага ім валодаў сінгл «Right Round» рэпера Flo Rida з 636 000 лічбавых загрузак у дэбютны тыдзень (які скончыўся 15 лютага 2009 года), паводле звестак кампаніі Nielsen Music. І гэты рэкорд адбыўся: новы сінгл Адэлі быў 750 000 раз спампаваны ў ЗША за палову тыдня (з 23 па 26 кастрычніка). У самой Адэлі лепшы тыдзень продажаў раней быў у песні «Rolling in the Deep» (353 000 копій у тыдзень, які скончыўся 15 мая 2011 года).
З улікам такіх дасягненняў лід-сінгла «Hello», яшчэ за тры тыдні да рэлізу эксперты меркавалі, што тыраж новага альбома «25» складзе ў дэбютны тыдзень ад 1,3 да 1,8 млн копій, што стане рэкордам для жанчын за апошнюю чвэрць стагоддзя (Nielsen era, 1991-), і паб’е папярэдняе дасягненне дыска Oops!... I Did It Again спявачкі Брытні Спірс, які выйшаў у маі 2000 года з тыражом у 1,32 млн копій.
Сінгл «Hello» выйшаў на першае месца ў чартах iTunes больш як 100 краін, а будучы альбом Адэлі «25» узначаліў спісы перадзаказаў у 93 краінах. Х'ю Мак-Інтайр з часопіса Forbes Magazine назваў аб'ёмы продажаў сінгла «значнымі», сцвярджаючы, што «„Hello“ апынулася здольным паставіць рэкорд продажаў у той час, калі ўжо мала хто купляе музыку».
У Еўропе і свеце «Hello» у першую ж тыдзень выхаду ўзначаліў хіт-парады многіх краін, уключаючы такія як, Бельгія, Венгрыя, Германія, Грэцыя, Ізраіль, Ірландыя, Ісландыя, Італія, Ліван, Люксембург, Нідэрланды, Нарвегія, Партугалія, Славакія, Славенія, Чэхія, Швейцарыя, Шатландыя, Францыя.