cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Роберт Кархарт Мертан
Роберт Кархарт Мертан (Robert Carhart Merton; нар. года, Нью-Ёрк) — амерыканскі эканаміст, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па эканоміцы (1997) «за новы метад вызначэння кошту вытворных каштоўных папер». Сын вядомага сацыёлага Роберта Кінга Мертана. Вучыўся ў Калумбійскім універсітэце і Каліфарнійскім тэхналагічным інстытуце. Ступень доктара атрымаў у Масачусецкім тэхналагічным інстытуце. Прафесар школы бізнесу Гарвардскага ўніверсітэта. У 2003 годзе Мертан быў уцягнуты ў скандале вакол амерыканскага хедж-фонду LTCM (Long Term Capital Management), у якім з'яўляўся адным з партнёраў, нараўне з іншым нобелеўскім лаўрэатам Майранам Шоулзам. Фонд абвінавачваўся ва ўхіленні ад выплаты падаткаў, а кансультантам на судовым працэсе выступаў лаўрэат Нобелеўскай прэміі па эканоміцы 2001 Джозеф Стыгліц.
Свята-Міхайлаўская царква (Варонічы)
Царква ў імя Святога архангела Міхаіла — храм у в. Варонічы Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці, у 2011 г. пачата яго аднаўленне. З 2015 года ўваходзіць у 2-ую Пухавіцкую благачынную акругу.
Гісторыя
Храм быў пабудаваны ў 1716 г. як уніяцкі. У 1768 годзе ў ім знаходзіўся цудадзейны абраз Боскай Маткі, што завецца «Варонічскай», у срэбнай рызе з залатой каронай (мясцовыя жыхары і цяпер яшчэ помняць пра гэты абраз). Другі храм быў збудаваны з дрэва ў 1838 г. (паводле другіх крыніц – у 1899 г.).
Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі царква была зачынена, будынак паступова разбураўся. У 2011 г. па ініцыятыве нашчадка роду Плышэўскіх (служыўшых у храме ў 18–19 стст.) пачата яго аднаўленне.
Варыянтная форма назвы:
Архітэктура
Твор народнага дойлідства.
Яжаўкі
Яжаўкі́ (, Яжевки) — вёска ў Лунінецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Дварэцкага сельсавета.
Да 11 жніўня 1980 года вёска ўваходзіла ў склад Язвінскага сельсавета.
NGC 6812
NGC 6812 (іншыя абазначэнні — PGC 63625, ESO 185-15, AM 1941-552) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Тэлескоп.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Джон Харсаньі
Джон (Янаш) Чарлз Харсаньі (John Charles Harsanyi, Harsányi János Károly;, Будапешт — , Берклі, штат Каліфорнія) — амерыканскі эканаміст венгерскага паходжання. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па эканоміцы (1994) «за фундаментальны аналіз раўнавагі ў тэорыі некааператыўных гульняў». Янаш Харсаньі быў адзіным дзіцем у прыняла каталіцкай яўрэйскай сям'і. Яго бацька быў фармацэўтам, маці хатняй гаспадыняй. Вучыўся ў Лютэранскай гімназіі, сярод выпускнікоў якой быў Джон фон Нейман. У 1944 годзе Харсаньі страціў студэнцкую адтэрміноўку ад войска і, з-за яўрэйскага паходжання, быў накіраваны працоўны батальён ў Югаславіі. Калі праз 7 месяцаў батальён быў адпраўлены ў канцэнтрацыйны лагер Харсаньі ўдалося збегчы, ён схаваўся ў езуіцкім кляштары. Скончыў Будапешцкі ўніверсітэт. Ступень доктара атрымаў у Стэнфардзе. Выкладаў у Аўстралійскім нацыянальным універсітэце (Канбера), універсітэце Уэйн Стэйт (Дэтройт), Каліфарнійскім універсітэце.
Храмісты
Храмісты (Chromista) — поліфілетычная група, адно з царстваў у сістэме Томаса Кавалір-Сміта, прапанаванай ў 1981 годзе; раней храмісты лічыліся падцарствам пратыстаў.
Гэта арганізмы, клеткі якіх складаюцца з двух эукарыятычных клетак, адна з якіх знаходзіцца ўсярэдзіне іншай і ўключае хларапласту, а таксама эвалюцыйныя нашчадкі такіх арганізмаў, падобныя да іх, але страцілі ўнутраны эукарыятычны сімбіёнт. Да гэтых арганізмаў адносяцца некаторыя водарасці (гетэраконтныя), апаліны (буйныя аднаклетачныя істоты са жгуткамі, што жывуць у клаацы жабы), а таксама некаторыя арганізмы, якія раней лічыліся грыбамі.
Храмісты дзеляцца на 3 групы:
Першамайскі сельсавет (Лоеўскі раён)
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года Папоўскі сельсавет у складзе Дзятлавіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Папоўка. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Лоеўскага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаванага Рудня-Каменскага сельсавета. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Лоеўскім раёне БССР. 30 студзеня 1938 года вёска Папоўка перайменавана ў Першае Мая, а сельсавет — у Першамайскі. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. З 25 снежня 1962 года ў складзе Рэчыцкага раёна. З 30 ліпеня 1966 года ў складзе адноўленага Лоеўскага раёна. 4 ліпеня 1967 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Пярэдзелкаўскага (3 населеныя пункты: Кашовае, Падрачыцкае і Першамайск) і Страдубскага (вёска Рудня-Каменева) сельсаветаў.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 4 населеныя пункты.
Марыян Маралёўскі
Марыян Маралёўскі (Marian Morelowski;, Вадавіцы, Польшча — ) — польскі гісторык мастацтва, раманіст, асветнік, педагог. Захавальнік Дзяржаўнай мастацкай калекцыі Вавеля (1926—1929), доктар габілітаваны (1931), дацэнт Віленскага ўніверсітэта Стэфана Баторыя (1934—1941), дацэнт Люблінскага каталіцкага ўніверсітэта (1946—1952), прафесар і загадчык кафедры гісторыі мастацтваў Уроцлаўскага ўніверсітэта (1953—1960). .
Біяграфія
У 1902—1905 гадах вучыўся ў Кракаўскім універсітэце, у 1905—1906 гадах у Венскім універсітэце, 1906—1907 гадах у Сарбоне і Калеж дэ Франс. У гады Першай сусветнай вайны жыў у Расіі, віцэ-старшыня ў Расіі.
З 1919 года ў Польшчы. У 1921—1926 гадах у складзе камісіі па рэвіндыкацыі польскіх культурных каштоўнасцей. У 1926—1929 хавальнік Дзяржаўных мастацкіх збораў на Вавелі. З 1930 года намеснік прафесара мастацтва Віленскага ўніверсітэта, з 1934 года прафесар надзвычайны, у 1934—1939 гадах намеснік дэкана факультэта прыгожых мастацтваў.
У 1931—1939 гадах старшыня секцыі гісторыі мастацтва Віленскага таварыства сяброў навук. Быў экспертам Гарадскога музея Вільні. У час Другой сусветнай вайны ўдзельнічаў у тайным навучанні.
З 1945 года выкладаў у Каталіцкім універсітэце ў Любліне, дзе арганізаваў кафедру гісторыі мастацтва (узначальваў яе да 1949 года). Адначасова з 1947 года выкладаў ва Уроцлаўскім універсітэце, стала з 1949 года, у 1953—1960 гадах загадчык кафедры гісторыі мастацтва.
Іван Кузьміч Запарожац
Іван Кузьміч Запарожац (, Белая Царква — ) — савецкі архітэктар, брат вядомага рэвалюцыянера.
Біяграфія
У 1920-х гадах быў загадчыкам будаўнічага аддзела Савета раённых дум Масквы і старшынёй яго тэхнічнага савета.
Салтанаўскі сельсавет
Салта́наўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чачэрскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Салтанаўка.
Антон Рыгоравіч Рубінштэйн
Антон Рыгоравіч Рубінштэйн (Анто́н Григо́рьевич Рубинште́йн,, Выхватынцы, Падольская губерня — , Пецяргоф) — рускі кампазітар, піяніст, дырыжор, музычны педагог. Брат піяніста Мікалая Рубінштэйна.
Салтанаўскі сельсавет
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Чачэрскага раёна Гомельскай акругі БССР. 30 снежня 1927 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Закрынічнага сельсавета.
Іван Кузьміч Запарожац
Творчасць
Адзін з аўтараў універсітэцкага гарадка і ў тым ліку даваеннага галоўнага корпуса Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта ў Мінску, стваральнік жылых дамоў у, Сочы і іншых аб’ектаў. Акрамя гэтага з’яўляецца аўтарам нерэалізаванага праекта Дома Саветаў у Омску і аўтарам аднаго з дамоў у Ансамбле жылых дамоў кааператыва палярнікаў у Маскве.
NGC 6813
NGC 6813 (іншае абазначэнне — SG 3.148) — эмісійная туманнасць у сузор’і Лісічка.
Антон Рыгоравіч Рубінштэйн
Рубінштэйнаўская прэмія
У сваім завяшчанні заснавальнік Антон Рубінштэйн вылучыў спецыяльны капітал, на працэнты з якога павінна была штогод (аднак толькі пры наяўнасці годнага кандыдата) выдавацца прэмія ў выглядзе раяля лепшаму з выпускнікоў Пецярбургскай кансерваторыі бягучага года.
NGC 6813
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Бакасі
Бакасі (Bakassi) — паўвостраў у Заходняй Афрыцы, размешчаны паўднёва-заходней Калабара, абмываецца Біяфрскім залівам Гвінейскага заліва Атлантычнага акіяна. Плошча паўвострава складае 665 квадратных кіламетраў. З 14 жніўня 2008 года паўвостраў Бакасі належыць Камеруну, з'яўляючыся крайняй паўднёва-заходняй часткай дэпартамента Ндыяна Паўднёва-заходняга рэгіёна. Да гэтага паўвостраў Бакасі ўваходзіў у склад Нігерыі, але па рашэнні Міжнароднага суда ААН вынесенаму 22 лістапада 2007 года ён павінен быў быць перададзены Камеруну. Не гледзячы на гэта, сенат Нігерыі не прызнаў гэта рашэнне, бо яно супярэчыла канстытуцыі краіны.
Сусветны снукерны рэйтынг у сезоне 2010/2011
Сусветны рэйтынг снукерыстаў у сезоне 2010/2011: Сусветны рэйтынг для ўсіх прафесійных гульцоў, якія кваліфікаваны на сезон 2010/2011, прадстаўлены ніжэй. Рэйтынг уяўляе сабой суму набраных ачкоў на рэйтынгавых і міні-рэйтынгавых турнірах за два гады. Ачкі за турнір двухгадовай даўніны адымаюцца, калі адпаведны турнір пачынаецца ў бягучым сезоне. Наступная табліца ўяўляе сабой рэйтынгі, якія выкарыстоўваліся для пасеву гульцоў на турніры.
Стаўракій
Стаўракій (пам. ) — візантыйскі імператар (суправіцель у 803—811, адзінаўладны кіраўнік з 811 года).
Стаўракій быў сынам імператара Нікіфара I (Геніка). Стаўшы імператарам, Нікіфар у 803 г. абвясціў Стаўракія суправіцелем і стаў шукаць таму нявесту. Пасля доўгага выбару па ўсёй імперыі, быў арганізаваны агляд нявест, і ён знайшоў, нарэшце, добрую жанчыну. Хоць тая ўжо была заручана з мужам, Нікіфар развёў іх і выдаў яе за свайго сына.
У 811 г. падчас няўдалага для рымлян паходу ў Балгарыю, калі ад рук балгараў паў сам Нікіфар і з ім мноства іншых знатных людзей, Стаўракій быў сам моцна паранены ў шыю і ледзь жывы выйшаў з бітвы. Пакутуючы ад раны, ён дабраўся да горада Адрыянопаля і тут быў абвешчаны імператарам, нягледзячы на тое, што ні выглядам, ні сілай, ні розумам не быў прыдатны для гэтай высокага пасады. Ад моцнага кровапускання Стаўракій настолькі саслаб, што астатак шляху да Канстанцінопаля яго неслі на насілках. Феафан таксама распавядае, што ён меў нязломны характар і часта лаяў тых, хто ўзвёў яго на прастол.
Урэшце, яны вырашылі зрынуць Стаўракія і перадаць уладу яго зяцю, Міхаілу Рангавэ, жанатаму на сястры імператара. Стаўракій даведаўся пра гэта і вырашыў аддаць загад асляпіць Міхаіла. Але, мяркуючы па ўсім, загад спазніўся, 2 кастрычніка 811 г. змоўшчыкі сабралі легіёны на іпадроме і ўгаварылі салдат прызнаць імператарам Міхаіла. Сенат і патрыярх таксама падтрымалі Міхаіла. Стаўракій, пачуўшы пра сваё звяржэнне, адразу пастрыгся ў манахі. Міхаіл захаваў Стаўракію жыццё і дазволіў яму застацца ў сталіцы, дзе ён і памёр 11 студзеня 812 г. (Феафан: 800, 803, 804)
Вядомыя асобы Браслава
Вядомыя ўраджэнцы Браслава:
Спіс банкаў Азербайджана
Спіс банкаў Азербайджана — пералік крэдытна-фінансавых устаноў Азербайджана.
Амарція Сен
Амарція Сен (অমর্ত্য সেন, Ômorto Shen, Amartya Sen; нар. г., Сантынікетан, Брытанская Індыя (цяпер індыйскі Заходняя Бенгалія) — індыйскі эканаміст, які ўнёс значны ўклад у фармулёўку канцэптуальнай структуры штогадовых справаздач ААН аб развіцці чалавецтва і індэкса развіцця чалавечага патэнцыялу. Вучыўся ў Прэзідэнcі-каледжы Калькуцкага ўніверсітэта і Кембрыджскім універсітэце (тут жа атрымаў ступень доктара). Выкладаў у Калькуцкім універсітэце (1956—1958), Кембрыджскім універсітэце (1957—1963, з 1998), Дэлійскім ўніверсітэце (1963—1971), у Оксфардзе (1977—1988) і Гарвардзе (1987—1998). У 1998—2004 гадах узначальваў Трыніці-каледж у Кембрыджы. Прэзідэнт Міжнароднай эканамічнай асацыяцыі (1986—1989). Прэзідэнт Эканаметрычнага таварыства (1984). Прэзідэнт Амерыканскай эканамічнай асацыяцыі ў 1994 годзе. У 1998 годзе яму была прысуджана Нобелеўская прэмія па эканоміцы «За ўклад у эканамічную тэорыю дабрабыту». Сен таксама стаў лаўрэатам прэмій Ф. Сейдмана (1979). (1986) і В. Лявонцьева (2000) Дачка Амарція Сена ад першага шлюбу — Антара Дэў Сен — з’яўляецца вядомым індыйскім журналістам. Жонка эканаміста (з 1991 года, трэці шлюб Сена) — Эма Ротшыльд — таксама вядомы эканаміст.
Армянская чыгунка
Армя́нская чыгу́нка (Հայկական երկաթուղի) — сістэма чыгунак, якая ахоплівае 9 з 10 марзаў Арменіі, знаходзіцца пад кіраваннем ЗАТ «Паўднёва-Каўказская чыгунка» (Հարավկովկասյան Երկաթուղի) — адмыслова створаным у Арменіі 100%-м даччыным таварыствам ААТ «РЖД».
Перадача ў канцэсію
13 лютага 2008 года ў г. Ерэване быў падпісаны Канцэсійны дагавор пра перадачу дзяржаўнага ЗАТ «Армянская чыгунка» ў кіраванне ЗАТ «Паўднёва-Каўказская чыгунка», якое з'яўляецца 100%-й даччынай кампаніяй ААТ «Расійскія чыгункі». Місіяй ЗАТ «Паўднёва-Каўказская чыгунка» з'яўляецца развіццё агульнанацыянальнай транспартнай кампаніі, што дынамічна развівае эфектыўнасць і якасць паслуг праз вызначаныя стратэгічныя мэты. Сярод іх Кампанія вылучае: Дзейнасць ЗАТ «ПКЧ» скіравана на поўнае задавальненне платаздольнага попыту на транспартныя паслугі; развіццё маршрутаў у сацыяльна значных кірунках; развіццё транзітных перавозак; паляпшэнне стану інфраструктуры і сістэмы тэхнічнага абслугоўвання; рамонт будынкаў, збудаванняў і рухомага састава; рэалізацыя плана аднаўлення і праграмы мадэрнізацыі; падвышэнне роўня бяспекі руху на чыгунцы і паскарэнне прац па знішчэнні магчымых аварый; укараненне новых сістэм кіравання; фармаванне гнуткай тарыфнай палітыкі і палітыкі павелічэння прыбытковай базы. У кампаніі працуе 4200 чалавек.
Пасажырскія цягнікі далёкага руху
Пасажырскія міжнародныя перавозкі ажыццяўляюць два цягнікі: Ерэван — Тбілісі і летні цягнік Ерэван — Батумі.
Кадзінскі сельсавет
Ка́дзінскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Магілёўскага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 года вёска) Кадзіна.
Гісторыя
Утвораны 16 ліпеня 1954 года як Дарскі сельсавет у складзе Магілёўскага раёна Магілёўскай вобласці БССР шляхам аб’яднання скасаваных Таранаўскага і Шчэжарскага сельсаветаў, цэнтр — вёска Дары I. 22 ліпеня 1960 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Вяйнянскага сельсавета.
15 студзеня 1965 года Дарскі сельсавет утвораны зноў з часткі Вяйнянскага сельсавета, у яго склад увайшлі 18 населеных пунктаў (Вялікая Бароўка, Гародня, Грышанава, Дары I, Дары II, Зімніца, Кадзіна, Латрошча, Любуж, Малая Бароўка, Мядзвёдаўка, Падбелле, Падгор’е, Раманавічы, Сідараўка, Таранава, Шчэжар I і Шчэжар II). 21 чэрвеня 1983 года цэнтр сельсавета перанесены з вёскі Дары I у вёску Кадзіна, сельсавет перайменаваны ў Кадзінскі. 26 сакавіка 1987 года ў склад Нядашаўскага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (Дары I, Зімніца, Падгор’е і Сідараўка). 23 снежня 2009 года да сельсавета далучана частка скасаванага Брылеўскага сельсавета (6 населеных пунктаў: Брылі, Зылі, Каменка, Канстанцінаўка, Качурына, Малееўка).
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (12 населеных пунктаў) — 4710 чалавек, з іх 92,6 % — беларусы, 5,3 % — рускія, 0,9 % — украінцы.
Склад
Па стану на 2009 год у склад сельсавета ўваходзіла 12 населеных пунктаў, пасля рэарганізацыі – 18 населеных пунктаў (23.12.2009 г.):
На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета было 17 населеных пунктаў.
Аўтатрофы
Аўтатрофы (αὐτός — сам +  — ежа) — арганізмы, якія сінтэзуюць арганічныя злучэнні з неарганічных.
Аўтатрофы складаюць першы ярус у харчовай пірамідзе (першыя звёны харчовых ланцугоў). Менавіта яны з'яўляюцца першаснымі прадуцэнтамі арганічнага рэчыва ў біясферы, забяспечваючы ежай гетэратрофаў. Варта адзначыць, што часам рэзкай мяжы паміж аўтатрофамі і гетэратрофамі правесці не атрымоўваецца. Напрыклад, аднаклетачная эўглена пры святле з'яўляецца аўтатрофам, а ў цемры — гетэратрофам.
Аўтатрофныя арганізмы для пабудовы свайго цела выкарыстоўваюць неарганічныя рэчывы — глебу, ваду, паветра. Пры гэтым амаль заўсёды крыніцай вугляроду з'яўляецца вуглякіслы газ. Пры гэтым адны з іх (фотатрофы) атрымліваюць неабходную энергію ад Сонца, іншыя (хематрофы) — ад хімічных рэакцый неарганічных злучэнняў.
Язвінкі
Я́звінкі (, Язвинки) — вёска ў Лунінецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Дварэцкага сельсавета.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі вёска ўвайшла ў склад БССР.
У 1940—1980 гадах цэнтр Язвінскага сельсавета.
Мікалай Рыгоравіч Рубінштэйн
Мікалай Рыгоравіч Рубінштэйн (Никола́й Григо́рьевич Рубинште́йн,,  — , , пахаваны ў Маскве) — расійскі піяніст, дырыжор, педагог і музычна-грамадскі дзеяч.
Капліца могілкавая (Івашынавічы)
Капліца ў Івашынавічах  — драўляная праваслаўная могілкавая капліца ў в.Івашынавічы Вілейскага раёна Мінскай вобласці.
Гісторыя
Пабудаваная з дрэва ў 1938 годзе. Месціцца ў цэнтры вёскі, на могілках. Богаслужэнні вядуцца толькі пры пахаванні нябожчыкаў.
Архітэктура
Твор народнага дойлідства. Вырашана прамавугольным зрубам пад двухсхільным дахам з паўвальмавым над алтарнай часткай. Да прытвору далучаны бабінец з дошак, накрыты вальмай. Над уваходам узвышаецца квадратная ў плане шатровая званіца. Асноўны аб’ём складаецца з дзвюх частак, алтарная частка арыентавана на захад.
Канстанцін VIII
Канстанцін VIII (960—15 лістапада 1028) — візантыйскі імператар (як суправіцель розных імператараў з дзяцінства, фактычна 1025—1028), сын Рамана II і Феафана, малодшы брат Васіля II, пасля бяздзетнага скону якога стаў адзінаўладным васілеўсам.
Біяграфія
У кароткачасовае кіраванне Канстанціна VIII не адбылося прыкметных змен у суадносінах сіл. Ён толькі пажынаў плады страху, пасеянага яго папярэднікам. Быўшы падазроным і баязлівым, Канстанцін душыў самую нязначную незадаволенасць, асабліва ахвотна звяртаючыся да асляплення сваіх сапраўдных і ўяўных ворагаў. Рэпрэсіі абрынуліся перш за ўсё на нашчадкаў Варды Фокі і Варды Скліра. Здольныя, дзелавітыя людзі, якія атачалі Васіля II, былі заменены Канстанцінам на саўдзельнікаў гулянак. У адносінах да сваіх улюбёнцаў ён праяўляў вялікую шчодрасць.
Падчас кіравання Канстантна бяспрыкладнае марнатраўства сродкаў дзяржавы спалучалася з рэзкім узмацненнем падатковага прыгнёту, з прычыны таго, што імператар загадаў спагнаць падаткі за ўсе папярэднія неўрадлівыя гады ў поўным аб’ёме. Узраслі паборы і з гарадскога насельніцтва. Гэта прывяло да паўстанняў. У 1026 годзе паўсталі жыхары Наўпакта. Стратыг горада, які прыгнятаў насельніцтва пры спагнанні падаткаў, быў забіты, а яго маёмасць разрабавана. Узнікла абурэнне і сярод ваеннай эліты. Таксама ўзніклі змовы Нікіфара Камніна і прадстаўнікоў роду Фокаў.
Канстанцін меў трох дочак: манашку Еўдакію, імператрыцу Зою і імператрыцу Феадору.
Астравы Эпарсэ
Астравы Эпарсэ (Раскіданыя астравы, Îles Éparses або Îles éparses de l'océan Indien) — астравы ў Індыйскім акіяне, уваходныя ў склад Французскіх Паўднёвых і Антарктычных тэрыторый. Кіруюцца з Рэюньёна.
Аляксей IV Ангел
Аляксей IV Ангел (Αλέξιος Δ; каля — ) — Візантыйскі імператар у 1203—1204 гадах. Сын Ісака II.
Астравы Эпарсэ
Плошча тэрыторыі — 38,6 км², насельніцтва — 56 чалавек (персанал навуковых станцый). Найбуйнейшы востраў — Еўропа — мае плошчу 28 км².
Аляксей IV Ангел
Пасля асляплення свайго бацькі і ўзурпацыі ўлады Аляксеем III пражываў у Канстанцінопалі ў якасці палоннага. У 1202 годзе бег да сваёй сястры Ірыны, жонкі караля Філіпа Швабскага. Падчас чацвёртага крыжовага паходу вярнуўся ў сталіцу імперыі і быў каранаваны суправіцелем свайго бацькі, якому крыжакі вярнулі ўладу.
Зрынуты 28 студзеня 1204 года падчас палацавага перавароту. Узяты пад варту па ўказанні протавестыярыя Дукі Мурзуфлула, будучага імператара Аляксея V, які двойчы спрабаваў атруціць яго, а затым загадаў задушыць (Ханіят: 7; 1, 3—4).
Ліхтэнштэйнцы
Ліхтэнштэйнцы — народ агульнай колькасцю 34 тыс. чал. (2006), асноўнае насельніцтва Ліхтэнштэйна. Гавораць на нямецкай мове (алеманскі дыялект). Сярод вернікаў: каталікі, частка — пратэстанты. Продкі ліхтэнштэйнцаў — плямёны рэтаў і германцаў-алеманаў; у XIX—XX стагоддзях выпрабавалі ўплыў аўстрыйцаў і швейцарцаў. Ліхтэнштэйнцы занятыя пераважна ў высокаразвітай прамысловасці, нязначная частка — у сельскай гаспадарцы (малочная жывёлагадоўля, вінаградарства, садоўніцтва).
Традыцыйныя паселішчы і жытло блізкія да аўстрыйскіх і швейцарскіх.
Бараўцы (Лунінецкі раён)
Бараўцы́ (, Боровцы) — вёска ў Лунінецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Дзятлавіцкага сельсавета.
Ліхтэнштэйнцы
Традыцыйны мужчынскі касцюм складаецца з белай кашулі, чырвонай камізэлькі, шэрых або жоўтых нагавіц на падцяжках, белых вязаных панчох і туфлі са спражкамі; на падцяжках і поясе — каляровая вышыўка. На галаве — скураная шапачка або чорная фетравы капялюш з невялікімі палямі. У жанчын — карункавыя кофты і спадніцы з яркімі фартухамі.
Развіты музычны фальклор (харавыя спевы). Традыцыйныя сялянскія святы — пастухоў і вінаградараў.
Пастаянная Авагадра
Пастая́нная Авага́дра, ці лік Авага́дра (абазначаецца: NA) — фундаментальная хімічная пастаянная велічыня, якая паказвае колькасць структурных адзінак (малекул, атамаў і інш.) у 1 молі любога рэчыва.
Яна роўная: NA=6,02214199 × 1023 моль−1.
Джалі
Джалі (jālī - «чысты») — назва каменнага перфарыраванага ці, як правіла, з арнаментам, які пабудаваны на аснове выкарыстання каліграфіі і геаметрыі. Гэтая форма архітэктурнага аздаблення распаўсюджана ў і ў цэлым у ісламскай архітэктуры.
Джалі дапамагае ў зніжэнні тэмпературы за кошт сціскання паветра, якое праходзіць праз адтуліны. Было заўважана, што ў вільготных месцах, напрыклад, у Керале і Конкане робяць вялікія адтуліны з агульнай паніжанай празрыстасцю па параўнанні з сухім кліматам рэгіёнаў Гуджарат і Раджастхан.
З-за кампактнасці жылых раёнах у сучаснай Індыі, джалі сталі больш рэдкімі, бо не забяспечваюць прыватнасць і бяспеку.
Гісторыя
Раннія ўзоры джалі ствараліся разьбой па камені, як правіла, у, пазней маголы выкарыстоўвалі вельмі тонка выразаныя арнаменты на расліннай аснове, як у Тадж-Махалы. Яны таксама часта дадавалі фларэнтыйскую мазаіку ў абрамленні, выкарыстоўваючы мармур і напаўкаштоўныя камяні.
Пярэдзелкаўскі сельсавет
Пярэ́дзелкаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лоеўскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 г. вёска) Пярэдзелка.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года Пярэдзелкаўскі (Пярэдзельскі) сельсавет у складзе Холмецкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Лоеўскага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаванага Казіміраўскага сельсавета. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Лоеўскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. З 25 снежня 1962 года ў складзе Рэчыцкага раёна. 28 ліпеня 1964 года ў склад Уборкаўскага сельсавета перададзены 2 населеныя пункты (Міхалёўка і Тучкі). З 30 ліпеня 1966 года ў складзе адноўленага Лоеўскага раёна. 4 ліпеня 1967 года да сельсавета далучана частка скасаванага Першамайскага сельсавета (3 населеныя пункты: Кашовае, Падрачыцкае і Першамайск), у склад Страдубскага сельсавета перададзена вёска Рэкорд. 1 снежня 2009 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Страдубскага сельсавета.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 899 чалавек, з іх 86,2 % — беларусы, 8,3 % — рускія, 4,3 % — украінцы.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 12 населеных пунктаў: аграгарадок Пярэдзелка, вёскі Васход, Грамыкі, Казіміраўка, Первамайск, пасёлкі Барэц, Гарадок, Кашовае, Пабядзіцель, Падрачыцкае, Прагрэс і Суткова.
Паўстанне з-за віскі
Паўстанне з-за віскі гэта хваляванні фермераў супраць падатку на выраб віскі на працягу 1791-94 гг., якія перайшлі ва ўзброенае процістаянне з федэральнымі падатковымі службамі і арміяй ЗША ў Пенсільваніі ў 1794 г. Паўстанне было падушана апаўчэннем прэзідэнта краіны Джорджа Вашынгтона.
Сітуацыя напярэдадні паўстання 1794 г.
Пасля вайны за незалежнасць ЗША першы ўрад новай краіны ўвёў падатак на права вырабляць віскі. Падатак быў часткай праграмы па ліквідацыі ўнутранай запазычынасці дзяржавы, выкліканай расходамі на рэвалюцыйную вайну 1775-83 гг.
Фермеры, якія падчас вайны за незалежнасць па рознаму ставіліся да рэвалюцыйнага ўрада, былі незадаволены рашэннем прымусіць іх плаціць падатак, які не абмярковалі з імі. У асноўным пратэст выражаўся ў адмове плаціць, пагрозах да падатковых інспектараў і фізічным насіллі над імі, а таксама пагрозах і нападах на тых фермераў, што згаджаліся плаціць падаткі. Такія хваляванні цягнуліся з 1791 па 1794 г., калі яны перайшлі ў фазу ўзброенай барацьбы.
Бой ля Баўэр Хіл
16 ліпеня 1794 г. ўзброеная група паспрабавала захапіць аднаго з буйных чыноўнікаў падатковага ведамства генерала Невіля ў яго доме на Баўэр Хіл пад Піцбургам (Пенсільванія). Але ў адказ Невіль застрэліў аднаго з нападаўшых Алівера Мілера. Пасля няўдалай спробы прымусіць Невіля выйсці, група, не здолеўшы захапіць дом, адступіла за падмацаваннем. 17 ліпеня 1794 г. да Баўэр Хіл падыйшлі ўжо каля 600 чалавек на чале з ветэранам арміі Вашынгтона маёрам Джэймсам МакФарлейнам, а на дапамогу Невілю прыйшлі з Піцбурга 10 салдат на чале з маёрам Абрахамам Кіркпатрыкам, які быў сваяком жонкі Невіля.
Перад падыходам паўстанцаў генерал Невіль здолеў пакінуць дом і схавацца. Паўстанцы дазволілі жанчынам і дзецям пакінуць Баўэр Хіл і пачаўся бой. Праз адну гадзіну перастрэлкі МакФарлейн (ці хтосьці з яго паўстанцаў) заўважыў белы сцяг у доме Невіля і спыніў агонь. Але калі ён паспрабаваў увайсці ў дом, яго застрэлілі на парозе. Пасля гэтага паўстанцы падпалілі дом Невіля і прымусілі капітуляваць ўсіх яго абаронцаў. Акрамя МакФарлейна былі забіты 1-2 паўстанца і 1 салдат-федэрал. Астатнім салдатам было дазволена вярнуцца ў Піцбург, а маёра Кіркпатрыка, сына Невіля Прэслі і яшчэ аднаго ўрадавага чыноўніка Дэйвіда Ленокса паўстанцы ўзялі ў палон (адкуль яны неўзабаве збеглі).
Пасля гэтага на захадзе Пенсільваніі працягваліся хвалаванні ў форме мітынгаў. Але больш ніякіх баёў паміж арміяй і фермерскім апаўчэннем не было зафіксавана.
Перамовы і карная экспедыцыя
Прэзідэнт ЗША Джордж Вашынгтон накіраваў сваіх прадстаўнікоў для перамоў с паўстанцамі, а сам пачаў збіраць апаўчэнне для карнай аперацыі. У жніўні людзі Вашынгтона сустрэліся з прадстаўнікамі пратэстнага руху заходняй Пенсільваніі і прапанавалі амністыю ў адказ на падпарадкаванне законам ЗША. Быў праведзены мясцовы народны рэферэндум у верасні 1794 г., вынікі якога паказалі што насельніцтва падзялілася на дзве буйныя групы: тых, хто застаўся лаяльным уладзе і тых, хто жадаў не падпарадкоўвацца законам ЗША. Эмісары Вашынгтона рэкамендавалі ўраду правесці ваенную экспедыцыю.
Вашынгтон сабраў 12950 чалавек у федэральнае апаўчэнне. Пры гэтым выкарыстоўваліся элементы прызыву, што выклікала пратэст і хваляванні прызыўнога насельніцтва ў некаторых штатах: на ўсходзе Вірджыніі, у Мэрыледзе.
Падчас карнай аперацыі ў заходняй Пенсільваніі 29 верасня 1794 г. адзін з апаўчэнцаў выпадкова застрэліў хлопчыка, які не меў дачынення да палітыкі і хваляванняў. Праз два дні яшчэ адзін мужчына быў забіты салдатам Вашынгтона, калі яго спрабавалі арыштаваць і ён супраціўляўся. Абодвух вайскоўцаў судзілі грамадзянскім судом і апраўдалі.
У кастрычніку 1794 г. Вашынгтон сам прыехаў у месца дзеяння свайго апаўчэння падчас карнай аперацыі – рэдкі выпадак у гісторыі і адзіны ў гісторыі ЗША, калі кіраўнік дзяржавы вядзе салдат на вайну. Паўстанцы не аказалі аніякага супраціўлення арміі Вашынгтона. Прыкладна 20 чалавек былі арыштаваны з іх 2 прысудзілі да смяротнага пакарання за разбойныя напады і іх памілаваў прэзідэнт Вашынгтон. Пасля карнай аперацыі хваляванні з-за віскі спыніліся, але праблемы з зборам гэтага падатку засталіся. Сам падатак на выраб віскі быў адменены пасля прыходу да ўлады Рэспубліканскай партыі Томаса Джэферсана.
Значэнне паўстання з-за віскі
Паўстанне з-за віскі было адным з першых канфліктаў паміж грамадзянамі і ўладай ЗША, ў якім новая дзяржава даказала сваё права ўводзіць і збіраць падаткі і здольнасць наводзіць парадак падчас хваляванняў. Гэта падзея ў гісторыі знайшла адлюстраванне ў працах даследчыкаў і мастацкіх творах. Сярод іншага можна вылучыць і альтэрнатыўны варыянт развіцця падзей згодна думкі гісторыка Л. Ніла Сміта: апаўчэнне магло пайсці на Філадэльфію (тады - сталіцу ЗША), пакараць Дж. Вашынгтона смерцю, адмяніць Канстытуцыю і аднавіць дзеянне Артыкулаў Канфедэрацыі, пасля чаго ЗША пераўтварыліся б у Паўночнаамерыканскую канфедэрацыю. У постсавецкай гістарыяграфіі паўстанне з-за віскі схематычна апісаў расійскі пісьменнік А. Бушкоў ў кнізе "Невядомая вайна. Тайная гісторыя ЗША", прысвечанай грамадзянскай вайне 1861-65 гг.
481 км
481 км — назва шэрага прыпыначных пунктаў у Расіі.
Адміністрацыйны падзел Харватыі
Харватыя падзелена на 20 акруг — жупаній (županija), узначаленых жупанамі. Сталіца краіны, горад Заграб, мае статус асобнай жупаніі.
Жупаніі і іх цэнтры
Паводле нумароў на карце
Дзятлавічы (Лунінецкі раён)
Дзя́тлавічы (, Дятловичи) — аграгарадок у Лунінецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Дзятлавіцкага сельсавета.
Руда
Руда́ — від карысных выкапняў, прыроднае мінеральнае ўтварэнне, якое змяшчае злучэнні карысных кампанентаў (мінералаў, металаў) у канцэнтрацыях, якія робяць выманне гэтых мінералаў эканамічна мэтазгодным. Эканамічная мэтазгоднасць вызначаецца кандыцыямі ў рудзе. Нараўне з самароднымі металамі існуюць руды металаў (жалеза, волава, медзі, цынку, нікелю і г.д.). Адрозніваюць металічныя і неметалічныя рудныя карысныя выкапні; да апошніх адносяцца, напрыклад п'езакварц, флюарыт і інш.
Гукас Пагасян
Гукас Пагасян (Ղուկաս Պողոսյան, нар., ) — армянскі футбаліст, паўабаронца.
Клубная кар’ера
Выхаванец ерэванскага «Пюніка», у сезоне 2010 выступаў у Першай лізе Арменіі за фарм-клуб «Пюнік-3». У сезоне 2011 далучыўся да асноўнай каманды, і 2 красавіка 2011 года дэбютаваў у Прэм’ер-лізе ў матчы супраць «Уліса» (0:1). У верасні таго ж года разам з камандай стаў уладальнікам Суперкубка краіны, а ў сезоне 2014/15 стаў чэмпіёнам Арменіі. У красавіку 2016 года пакінуў «Пюнік», сезон 2016/17 правёў у складзе «Шырака», а ў другой палове 2017 года гуляў за «Бананц».
У студзені 2018 года прыбыў на прагляд у беларускі клуб «Гарадзея» і ў лютым падпісаў з ім кантракт. У складзе «Гарадзеі» стаў іграком асноўнага складу, правёў 11 матчаў у Вышэйшай лізе. У чэрвені 2018 года па пагадненні бакоў пакінуў клуб.
У ліпені 2018 года далучыўся да «Алашкерта». У лютым 2020 года папоўніў склад «Вана», якому дапамог выйсці ў Прэм’ер-лігу. У верасні 2019 года вярнуўся ў «Алашкерт», але згуляў толькі ў трох матчах. У лютым 2021 года стаў іграком «Лоры», дзе гуляў да канца сезона 2020/21.
У ліпені 2021 года перайшоў у «Севан». Гуляў у камандзе да снежня, калі яна была знята дыскваліфікавана.
Цэзар Антонавіч Кюі
Творчая спадчына кампазітара даволі шырокая: 14 опер, у тым ліку «Сын мандарына» (1859), «Вільям Раткліф» (паводле Генрыха Гейнэ, 1869), «Анджэла» (на сюжэт драмы Віктора Гюго, 1875), «сарацынамі» (па сюжэце Аляксандра Дзюма-бацькі, 1898), «Капітанская дачка» (паводле А. С. Пушкіна, 1909), 4 дзіцячыя оперы; творы для аркестра, камерных інструментальных ансамбляў, фартэпіяна, скрыпкі, віяланчэлі; хоры, вакальныя ансамблі, рамансы (больш за 250), якія адрозніваюцца лірычнай выразнасцю, вытанчанасцю, тонкасцю вакальнай дэкламацыяй. Сярод іх папулярныя «Спалены ліст», «Царскасельская статуя» (словы А. С. Пушкіна), «Эолавы арфы» (словы А. М. Майкава) і інш.
Юрый Паўлавіч Паўлаў
Юрый Паўлавіч Паўлаў (25 ліпеня 1935, с. Кіпешына, Новасібірская вобласць — 8 кастрычніка 2019, Дніпро, Украіна) — украінскі скульптар. Заслужаны мастак Украіны.
Біяграфія
У 1947 годзе перабраўся ў Днепрапятроўск. Скончыў у 1965 годзе Харкаўскі мастацкі інстытут (выкладчыкі, В. В. Сізікаў).
Член Саюза мастакоў СССР з 1970 года.
Творчасць
Працаваў у галіне станковай і манументальнай скульптуры. Удзельнічаў у рэспубліканскіх выстаўках з 1965. Асноўныя творы: «Радзіма ў агні» (1964); «Нашы дзяды» (1966); «Мець» (1967); «Партрэт мастака» (1967) і іншыя. У станковай скульптуры ён стварыў цэлую партрэтную галерэю выразных выяў сваіх сучаснікаў («Маці», «Ганнуся», «Настаўніца Н. Т. Гульцяева» і іншыя). Яго тэматычныя кампазіцыі вылучалися на абласных і рэспубліканскіх выстаўках паэтычнасцю вобразнай характарыстыкі і своеасаблівасцю пластычнай лексікі («Мантажнікі і сонца»", «Мацярынства», «Юнацтва», «Сорак першы год»).
У Дніпры стварыў фантан «Муза» каля тэатра оперы і балета (1974), барэльефы і бронзавая скульптура на фасадзе тэатра імя Шаўчэнкі (1979), помнік воінам-афганцам «Выбух памяці» (1989), мемарыяльныя комплексы на, помнік загінулым воінам-афганцам, скульптура Льва ў , помнік навучэнцам тэхнікума чыгуначнага транспарту, якія загінулі пры абароне Днепрапятроўска, помнік «Фарсіраванне Дняпра». Творы Юрыя Паўлава знаходзяцца і ў іншых буйных гарадах Украіны, а таксама ў Беларусі і Расіі. Удзельнічаў разам з сям’ёй у стварэнні Востава слёз у Мінску (1991—1996), капліцы памяці воінаў-інтэрнацыяналістаў у Магілёве (2001—2002; архітэктар У. В. Чаленка).
Узнагароды
Лаўрэат прэміі імя Вадзіма Сідура Днепрапятроўскага гарадскога савета, узнагароджаны Ганаровай граматай Прэзідыума Вярхоўнага Савета УССР (1974), Заслужаны мастак Украіны.
Ільменка
Ільме́нка — ручай у Чавускім раёне Магілёўскай вобласці, у басейне Дняпра. Даўжыня 6,8 км. Пачынаецца за 1 км на паўночны захад ад аграгарадка Лёўкаўшчына, упадае ў вадасховішча Рудзея, за 1 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Малыя Амхінічы. Рэчышча каналізаванае на працягу 4 км (ад аграгарадка Лёўкаўшчына да вёскі Вялікія Амхінічы).
Чуя (прыток Лены)
Чу́я (да зліцця з ракой Малая Чуя — Вялікая Чуя; Чу́я, Большая Чуя)  — рака ў Азіяцкай частцы Расіі, у Іркуцкай вобласці і Бураціі, правы прыток ракі Лена (басейн мора Лапцевых).
Даўжыня ракі 512 км. Плошча вадазбору 18 400 км². Сярэдні расход вады ў вусці складае 206 м³/с, аб’ём сцёку — 6,502 км³/год. Выток ракі знаходзіцца на схілах хрыбта Сынныр. Працякае па Паўночна-Байкальскаму нагор’ю. Упадае ў Лену за 2740 км ад яе вусця. Рэчышча Чуі пераважна ўрэзанае, з парогамі. Жыўленне ракі снегавое і дажджавое. Замярзае ў кастрычніку, вызваляецца ад лёду ў маі.
Асноўны прыток — Малая Чуя. Сярод прытокаў: Верхні Давакан, Якша, Амнундакан, Верхні Семнер, Ніжні Семнер, Куйкіпуры, Шаман, Дала, Унактыкан, Інмулінда, Ільгідзяк, Тулуках, Тыкша, Нерукан, Арляк, Малая Сасноўка, Малая Сехта, Вялікая Сехта, Чорная Рэчка, Лубжа (Верхняя Лубжа), Малая Барагда, Вялікая Барагда (Барагда), Вялікая Будуруеўка, Зімавейная і іншыя рэкі і ручаі. Каля ракі знаходзіцца пасёлак Горна-Чуйскі.
Левабярэжны масіў
Левабярэжны масіў (Лівобережний масив) — жылы масіў у Кіеве (Украіна). Масіў быў збудаваны ў 1960-х-1970-х гадах на большай частцы тэрыторыі знесеннай Мікольскай Слабодкі. Масіў падзелены напалову наземнай трасай Святошынска-Броварскай лініяй метрапалітэна. З правабярэжжам звязана мастам Метро. Асноўныя вуліцы - Раісы Акіпнай і Мітрапаліта Андрэя Шаптыцкага (былая Луначарскага). На поўдзень ад Левабярэжнага размешчаны Русанаўка і Беразнякі. Левабярэжны масіў адрозніваецца ад суседніх масіваў наяўнасцю студыі «Укртэлефільм», станцыяй метро «Левабярэжная» і гасцініцай «Турыст», якая з'яўляецца дамінантай гэтага раёна. Каля метро знаходзіцца Міжнародны выставачны цэнтр.
Пясочанскі сельсавет
Пясо́чанскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Капыльскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Пясочнае.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Капыльскага раёна Слуцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Мінскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Капыльскім раёне БССР. З 21 чэрвеня 1935 года ў складзе Слуцкай акругі. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Капыльскім раёне Мінскай вобласці. З 20 верасня 1944 года па 8 студзеня 1954 года ў складзе Бабруйскай вобласці. 24 мая 1960 года ў склад Слабада-Кучынскага сельсавета перададзены населеныя пункты Крыніца, Ліпнікі і Свінка, 9 жніўня 1960 года рашэнне аб перадачы трох вышэйзгаданых населеных пунктаў было адменена. 8 чэрвеня 1963 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Бабаўнянскага (5 населеных пунктаў: Выгода, Заруднае, Калюга, імя Леніна і Навасёлкі) і Слабада-Кучынскага (9 населеных пунктаў: Ганчароўка, Калінаўка, Крыніца, Ліпнікі, Малінаўка, Пясочнае, Рулёва, Свінка і Шамы) сельсаветаў.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 14 населеных пунктаў.
Нікіфар III Ватаніят
Нікі́фар III Ватанія́т (Νικηφόρος Βοτανειάτης); каля 1002 — 10 снежня 1081) — візантыйскі імператар, які кіраваў з 1078 па 1081 гады. Ён належаў да сям’і, якая сцвярджала, што мае сваё паходжанне ад іншай візантыйскай сям’і Фокаў.
Нікіфар Ватаніят, паводле словаў Врыенія Малодшага, быў «адным з мужных мужоў Усходу», стаў імператарам ужо ў вельмі старэчым узросце. У пачатку 1077 года імператар Міхаіл VII зрабіў яго галоўнакамандуючым усходніх войскаў, а ў кастрычніку таго ж года Ватаніят адкрыта абвясціў пра пачатак паўстання, ачолены ім жа, і загадаў збіраць рассеяныя па Азіі войскі. З Фрыгіі ён рушыў у Віфінію, але меў вельмі мала сіл. Толькі пасля таго, як яго адкрыта падтрымаў найважнейшы горад Нікея, мяцеж стаў разрастацца і неўзабаве ахапіў усю Азію. У сталіцы Візантыі, Канстанцінопалі, таксама адбылося абурэнне. Імператар Міхаіл добраахвотна вырашыў пакінуць трон і пастрыгся ў манахі.
Авалодаўшы ўладай, Нікіфар, хоць быў ужо даволі стары, ажаніўся з прыгажуняй імператрыцай Марыяй Аланскай. Ён усяляк стараўся прыцягнуць да сябе прыхільнасць грамадзян і шчодра раздаваў падарункі. Вядома, усё гэта прывяло да таго, што выдаткі сталі далёка перавышаць даходы, і з’явіўся недахоп у грошах.
Бітва за Масул (2016—2017)
Наступленне на Масул (таксама званае аперацыяй «Фатах»; Counter-Daesh campaign ) — ваенная аперацыя, якая праводзілася з 24 сакавіка 2016 года па 10 ліпеня 2017 года арміяй ўрада Ірака і яго саюзнікамі ў мухафазе Найнава супраць ІД. Галоўнай мэтай аперацыі з’яўлялася вызваленне сталіцы Найнавы і другога па велічыні горада Ірака Масула. Гэта найбуйнейшае разгортванне іракскіх узброеных сіл з часоў ўварвання заходняй кааліцыі ў Ірак у 2003 годзе.
Да 23 студзеня 2017 года ўрадавыя войскі адбілі ў ІД усю ўсходнюю частку горада. 19 лютага 2017 года пачалося наступленне на заходнюю частку Масула.
Папярэднія падзеі
Масул, другі па насельніцтву (1,5 мільёна) горад Ірака, быў узяты ІД у чэрвені 2014 года. Горад, у асноўным населены сунітамі, быў хутка захоплены баевікамі дзякуючы недаверы насельніцтва да новых шыіцкіх уладаў Ірака. Менавіта ў Саборнай мячэці Масула лідар ІДІЛ Абу Бакр аль-Багдадзі абвясціў стварэнне халіфата, які ахопліваў Ірак і Сірыю. Да 2017 года Масул заставаўся апошняй цытадэллю ІД у Іраку.
Сілы кааліцыі
Колькасць задзейнічанай у аперацыі іракскай арміі налічвала 85 тыс. салдат, аднак, сюды ўваходзіць таксама шыіцкае апалчэнне, а таксама іранскія і хазарэйскія добраахвотнікі. Акрамя іракскай арміі ў наступленні прымалі ўдзел 60 тыс. курдскіх апалчэнцаў, а таксама менш значныя групоўкі мясцовых асірыйскіх хрысціянаў і туркменаў-сунітаў (па 2 тыс. байцоў). Паветраную падтрымку забяспечвалі самалёты ЗША, Вялікабрытаніі, Францыі, Германіі, ААЭ і Турцыі.
Нягледзячы на ​​прысутнасць кааліцыйных сіл, прэм’ер-міністр Ірака Хайдэр аль-Абадзі заявіў, што толькі іракская армія і іракская дзяржаўная паліцыя ўвойдуць у сам горад.
Эксперты меркавалі, што здушыць супраціў ІД у Масуле і правесці зачыстку горада здольна толькі армія ЗША. Амерыканскі ўрад накіраваў у раён Масула элітныя падраздзяленні — часці 101-й паветрана-дэсантнай і 1-й пяхотнай дывізій. У Ірак перакінута і 82-я паветрана-дэсантная дывізія.
Сілы ІД
Вялікія страты іракскім сілам наносілі снайперы і смяротнікі. Калі смяротнікі на начыненых выбухоўкай аўтамабілях выкарыстоўваліся ў якасці ўдарных падраздзяленняў, то снайперы ў асноўным былі ўкамплектаваны падрыхтаванымі кадрамі, якія атрымалі вопыт у папярэдніх бітвах за Фалуджу, Рамадзі, Тыкрыт і г. д., выкарыстоўваліся для абароны горада і адлюстраванні штурмавых аперацый іракскага войска. На ўзбраенні ў такіх снайперскіх падраздзяленняў меліся як лёгкія, так і цяжкія снайперскія вінтоўкі, што значна запавольвала прасоўванне бранятэхнікі іракскіх сіл.
Тэрарысты ІД выкарыстоўвалі мірных жыхароў у якасці жывога шчыта, а таксама вялікую колькасць замініраваных аўтамабіляў, з якіх яны загадзя збудавалі падабенства барыкад. Эфектыўным сродкам абароны таксама сталі «шахід-мабілі» — загружаныя выбухоўкай з паражальнымі элементамі джыпы, кіраваныя смяротнікамі. Акрамя таго, байцы ІД выкарыстоўвалі беспілотныя лятальныя апараты з відэакамерамі для карэкціроўкі дзеянняў, пераразмеркавання наяўных рэсурсаў і выяўлення варожай тэхнікі і асабістага складу.
Журналіст «Газета.ру» Аляксандр Рыбін, які пабываў у Масуле, лічыў, што «бессэнсоўна» вінаваціць байцоў ІД у тым, што яны «прыкрываюцца» мірнымі жыхарамі. На яго думку, ІД не змагло б утрымаць такую ​​масу насельніцтва ад уцёкаў, таксама сунітаў цалкам задавальняла жыццё пад уладай радыкалаў. Ён меркаваў, што масіраваныя ўдары па раёнах з грамадзянскім насельніцтвам выкліканыя непрафесіяналізмам урадавых войскаў (пераважна шыітаў), якіх рыхтавалі амерыканскія акупацыйныя сілы, першапачаткова для падаўлення грамадзянскага непадпарадкавання.
Па стане на 1 снежня 2016 г. ІД ужылі супраць іракскіх войск і саюзнікаў больш за 600 аўтамабіляў, начынены выбухоўкай. Некаторыя аўтамабілі са смяротнікамі рухаліся да мэты ў суправаджэнні беспілотнікаў, якія здымалі відэа для прапагандысцкіх фільмаў; таксама некаторыя беспілотнікі скідвалі невялікія бомбы. Гэта адно з самых масавых ужыванняў смяротнікаў у сучаснай гісторыі з моманту нападаў камікадзэ Японскай імперыі.
Па словах прадстаўніка курдаў, групоўка прымяніла 17 аўтамабіляў са смяротнікамі, каб адкрыць дарогу Абу Бакр аль-Багдадзі для уцёкаў з Масула.
Наступленне 2016 года
Наступленне пачалося 24 сакавіка 2016 года каля горада Махмура. Першай мэтай аперацыі з’яўлялася вызваленне размешчанага на захад ад Махмура горада Каяра (50 км ад Масула). Пры руху ад Махмура да Каяра армія Ірака заняла некалькі вёсак, якія раней знаходзіліся пад кантролем ІД. У аперацыі ўдзельнічала таксама падраздзяленне Корпуса марской пяхоты ЗША, якая аказвала арміі Ірака артылерыйскую падтрымку, і замежная авіяцыя.
4 чэрвеня курдскія апалчэнцы спыніліся ў 30-40 км на ўсход ад Масула.
9 ліпеня армія Ірака адбіла размешчаны побач з горадам Каяра стратэгічны ваенны аэрапорт. Сілы ІД адступілі да горада, узарвалі каярскі мост і падпалілі нафтавыя свідравіны, каб стварыць перашкоды для дзейнасці авіяцыі.
Новае маштабнае наступленне пачалося раніцай 14 жніўня, курдскім сілам удалося выбіць баевікоў ІД з сямі вёсак на паўднёвы ўсход ад Масула.
Штурм Масула (2016—2017)
У ноч на 17 кастрычніка 2016 года прэм’ер-міністр Ірака Хайдэр аль-Абадзі абвясціў аб пачатку аперацыі па вызваленні Масула.
Некалькі тыдняў кааліцыя на чале з ЗША бамбіла аб’екты, а іракская армія рабіла паступовыя крокі ў кірунку горада. За 72 гадзіны да пачатку наступлення «Тайфуны», «Тарнада» і беспілотнікі ВПС Вялікабрытаніі былі нацэлены на ракетныя ўстаноўкі, запасы боепрыпасаў, гарматы і мінамёты. Іракскай арміяй над горадам былі раскіданы ўлёткі з заклікамі да людзей не дапамагаць ІД, калі пачнецца бітва, і заставацца як мага далей ад пазіцый сіл ІД.
21 кастрычніка фарміраванні ІД контратакавалі і напалі на горад Кіркук у 140 км на ўсход ад Масула. Ім удалося заняць 7 кварталаў горада, а таксама вызваліць зняволеных з мясцовай турмы. На думку экспертаў, баевікі вырабілі адцягваючы манеўр, каб перашкодзіць войскам кааліцыі засяродзіцца вакол Масула. 22 кастрычніка ўлады Ірака абвясцілі аб тым, што наступленне ІД на Кіркук спынена, а нападнікі альбо забіты, альбо здзейснілі самападрыў.
31 кастрычніка ўрадавыя сілы Ірака падышлі на адлегласць менш за кіламетр да Масула. Паступіла паведамленне ад Reuters, што іракскі спецназ увайшоў у раён Аль-Караме.
1 лістапада іракскія шыіцкія апалчэнцы заявілі, што іх атрады ўсталявалі кантроль над шашой паміж Масулам і сірыйскай Ракай, дарога была асноўным шляхам забеспячэння сіл баевікоў, якія ўтрымлівалі Масул.
4 лістапада брытанскае агенцтва Reuters, са спасылкай на іракскае камандаванне, заявіла аб вызваленні 6 усходніх раёнаў.
Тым часам прагнозы амерыканскіх ваенных экспертаў аб узяцці Масула да 8 лістапада не апраўдаліся: па стане на 29 лістапада Масул заставаўся пад кантролем ІД.
28 снежня расійскія СМІ са спасылкай на МЗС Ірака паведамілі пра тое, што іракская армія вызваліла большую частку горада (40 з 56 кварталаў).
23 студзеня 2017 года ўрад Ірака заявіў аб тым, што ён кантралюе ўсю тэрыторыю ўсходняга Масула, усе раёны горада, якія знаходзяцца на левым беразе Тыгра.
19 лютага, пасля некалькіх дзён авіяўдараў па пазіцыях ІД, пачалося наступленне на заходнюю частку Масула. У першыя гадзіны аперацыі арміі Ірака ўдалося заняць дзве вёскі на поўдзень ад аэрапорта Масула.
20 лютага Сілы народнай мабілізацыі занялі дарогу, якая злучае два буйных горада — Масул і Тала-Афар.
23 лютага ваенныя Ірака занялі аэрапорт Масула і ваенную базу Эль-Газлані, якія знаходзяцца на паўднёвых ўскраінах заходняга горада.
1 сакавіка заходні Масул быў цалкам акружаны войскамі Ірака, пасля таго як урадавыя сілы адбілі ў ІД апошнюю пакінутую пад яго кантролем дарогу з Масула ў бок Сірыі.
У чэрвені паў апошні аплот джыхадзістаў, Стары горад і прылеглыя да яго тры квартала, якія абаранялі не больш за 400 баевікоў (да 29 чэрвеня — менш за 200), паводле інфармацыі Багдада. Камандаванне іракскіх узброеных сілаў планавала завяршыла ўзяцце Старога горада ў самыя кароткія тэрміны (да 29-га — знакавай даты — дню абвяшчэння Халіфата).
29 чэрвеня ваеннае ведамства Ірака аб’явіла аб поўным вызваленні Масула ад баевікоў «Ісламскай дзяржавы». Аднак па стане на 8 ліпеня баі ў Старым горадзе працягваліся.
Наступствы
10 ліпеня прэм’ер-міністр Ірака Хайдэр аль-Абадзі абвясціў аб поўным вызваленні Масула ад ІД, а таксама асабіста прыбыў у горад, дзе і павіншаваў вайскоўцаў з перамогай. Шэраг заходніх палітыкаў павіншаваў кіраўніцтва і народ Ірака з вызваленнем Масула. Горад быў узяты пад кантроль урадавых войскаў і фактычна аперацыя па яго вызваленні завершана.
15 ліпеня іракскі ўрад правяў у Багдадзе ваенны парад, прысвечаны вызваленню Масула.