cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Audio-CD
Гісторыя
У 2015 годзе Амерыканская асацыяцыя гуказапісвальных кампаній (RIAA) выклала справаздачу, дзе было пазначана, што колькасць продажаў фізічных носьбітаў (CD) склала 124,5 млн копій.
Стандарт
Назва «Red Book» («Чырвоная кніга») звязана з уваходжаннем стандарту ў набор стандартаў фарматаў кампакт-дыскаў, вядомых як «» («Вясёлкавыя кнігі»). Першая рэдакцыя стандарту выдадзена ў чэрвені 1980 года кампанія «Philips» і «Sony», затым дапрацавана арганізацыяй «Digital Audio Disc Committee» і ратыфікавана як стандарт IEC 908. Стандарт не з’яўляецца свабодна даступным і падлягае ліцэнзаванню ў «Philips»; кошт ліцэнзіі складае. Тэкст стандарту даступны для запампоўкі ў фармаце PDF і варты 242 долара ЗША.
CDDA не варта блытаць з, хоць яны выкарыстоўваюць падобны фізічны носьбіт і адну сістэму канальнага кадавання, гэта значыць, у некаторых прайгравальніках магчыма прайграванне дыскаў фармату CD-ROM гэтак жа, як і CD-DA, але без гуку і звычайна з 1 дарожкай. А калі паставіць -дыск, то на дысплей прайгравальніка вывядзецца колькасць відэатрэкаў, але прайгравання ўсё роўна не будзе.
Абарона ад капіявання
У адрозненне ад аўдыёкасэты, з’яўляцца носьбітам інфармацыі, гэта дало магчымасць капіяваць гукавую інфармацыю на жорсткі дыск персанальнага кампутара, у тым ліку і для мэт далейшага нелегальнага распаўсюджвання з дапамогай загрузкі на вэб-рэсурсы, у  і запісы.
Аркадзь Нічыпаравіч Марціновіч
Аркадзь Нічыпаравіч Марціновіч (, Барбарова,, Магілёўская вобласць — ) — беларускі празаік, паэт. Заслужаны работнік культуры БССР (1980).
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям'і Нічыпара Нічыпаравіча і Вольгі Якубаўны. У 1939 г. скончыў Мінскае педагагічнае вучылішча. Працаваў у Турэцкай і Цітвянскай сямігадовых школах на Міншчыне. У 1939—1946 гг. служыў у Савецкай Арміі. Удзельнічаў у савецка-фінляндскай вайне 1939—1940 гг., у Вялікай Айчыннай вайне. Быў тройчы паранены. З 1946 г. — літсупрацоўнік, потым загадчык аддзела рэдакцыі газеты «Савецкі селянін». У 1950 г. скончыў Рэспубліканскую партыйную школу пры ЦК КПБ, у 1955 г. — завочна філалагічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Працаваў у рэдакцыях газет «Калгасная праўда» (1950—1957), «Літаратура і мастацтва» (1957—1964), у выдавецтве «Беларусь» (1964—1971). У 1971—1972 гг. — адказны сакратар Камітэта па Дзяржаўных прэміях БССР у галіне літаратуры і мастацтва, у 1972—1974 гг. — літаратурны кансультант СП БССР. У 1974—1981 гг. — галоўны рэдактар выдавецтва «Мастацкая літаратура».
Узнагароджаны ордэнамі Айчыннай вайны I ступені, Чырвонай Зоркі і медалямі.
Творчасць
Першыя вершы ў рэспубліканскім друку былі апублікаваны ў 1938 г. Выйшлі кнігі аповесцей і апавяданняў «Надзея» (1960), «Водгулле» (1963), «Прасека» (1967), «Панарама» (1970), «Няхай ідзе дождж» (1973), «Сцюжа» (1976), раманы «Не шукай слядоў сваіх» (1979), «Груша на Голым Полі» (1986), зборнік вершаў «Чырвоныя парусы» (1965), аповесць для дзяцей «Неадкрыты востраў» (1966). У 1974 г. выйшла «Выбранае», у 1980 г. — Збор твораў у 2 тамах.
Сям’я
Жонка — Леаніла Сымонаўна Марціновіч, беларускі лінгвіст. Сын — Павел Аркадзевіч Марціновіч, пісьменнік і перакладчык.
Скіба
Скіба — прозвішча.
Макс Шчур
Макс Шчур (нар., Брэст) — беларускі паэт, перакладчык, эсэіст.
Біяграфія
У 1994—1998 гадах вучыўся ў МДЛУ. З 1998 года жыве ў Чэхіі паблізу Прагі.
Творчасць
Цікавіцца тэорыяй інтэрпрэтацыі, філасофіяй мастацтва, адносінамі паміж культурай і палітыкай.
Аўтар п'есы «Смерць тырана» (Мн., 1997), зборнікаў вершаў «Амфітэатр» (Прага-Гданьск, 1999), «Ранні збор» (Стакгольм, 2006), кнігі прозы «Завяршыць гештальт» (Цярнопаль, 2015), шэрагу літаратуразнаўчых эсэ. Вершы М. Шчура друкаваліся ў чэшскіх, шведскіх і польскіх перакладах.
Заснавальнік інтэрнэт-часопіса niamiesta.se, дзе публікуе найперш уласныя тэксты і пераклады замежных аўтараў на беларускую.
Перакладае з чэшскай — Ф. Гелнер, Л. Кліма, Б. Рэйнек, іспанскай — Ф. дэ Кеведа, Х. Л. Борхес, Ф. Гарсія-Лорка, англійскай — Л. Кэрал (абедзве часткі «Алісіяны» ), Э. Лір («Кніга бязглузду» ). Паслядоўны перакладчык англійскай літаратуры абсурду.
Марчанка
Марчанка — украінскае прозвішча, распаўсюджанае ў Беларусі.
Ліхаманка Рыфт-Валі
Ліхаманка Рыфт-Валі (ліхаманка долу Рыфт) — вірусная хвароба, якая можа мець нязначныя ці сур’ёзныя сімптомы. Нязначныя сімптомы могуць уключаць: ліхаманку, боль у цягліцах і галаўны боль, што часта доўжыцца да тыдня. Сур’ёзныя сімптомы могуць уключаць: страту здольнасці бачыць праз тры тыдні пасля заражэння, інфекцыі мозгу выклікаюць моцны галаўны боль і разгубленасць, а таксама крывацёк разам з праблемамі з печанню, якія могуць мець месца ў першыя некалькі дзён хваробы. Верагоднасць смяротнасці асоб з крывацёкам складае 50%.
Крыніцы
Захворванне выклікаецца вірусам ліхаманкі Рыфт-Валі тыпу Phlebovirus. Яно распаўсюджваецца дотыкам да інфікаванай крыві жывёлы, удыханнем паветра побач з інфікаванай забітай жывёлай, спажываннем сырога малака ад інфікаванай жывёлы ці ўкусу заражаных маскітаў. Можа ўплываць на такіх жывёл як каровы, авечкі, козы і вярблюды. Сярод гэтых жывёл найчасцей распаўсюджваецца маскітамі. Здаецца, не перадаецца ад чалавека чалавеку. Дыягностыка праводзіцца шляхам пошуку антыцел супраць віруса ці самога віруса ў крыві.
Эпідэміялогія і гісторыя
Выбухі захворвання мелі месца толькі ў Афрыцы і Аравіі. Выбухі хваробы звычайна адбываюцца падчас перыядаў моцных дажджоў, якія павышаюць колькасць маскітаў. Хвароба ўпершыню зафіксаваная ў быдла ў доле Рыфт у Кеніі ў пачатку 20 стагоддзя, а вірус быў упершыню вылучаны ў 1931 г.
Шумілава (Крутоўскае сельскае паселішча)
Шумілава (Шумилово) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Крутоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Фельдкірх
Фельдкірх (ням. Feldkirch) — старадаўні аўстрыйскі горад на захадзе краіны, у федэральнай зямлі Форарльберг. Размешчаны на рацэ Іль, прытоку Рэйна. Самы заходні горад Аўстрыі, знаходзіцца ўсяго ў трох кіламетрах ад мяжы са Швейцарыяй.
Насельніцтва 28607 чалавека па перапісе 2001 года, каля 31 000 па дадзеных 2006 года. Фельдкірх — другі па велічыні горад Форарльберга пасля Дорнбірна, пераўзыходіць па колькасці насельніцтва сталіцу правінцыі — Брэгенц.
Гісторыя
Фельдкірх упершыню згадваецца ў 830 годзе пад імем Вельдкірыхум. З 1190 года горад належаў графам Манфор, у 1218 годзе атрымаў правы горада. У 1375 годзе ўвайшоў у склад манархіі Габсбургаў.
У 1697 годзе горад моцна пацярпеў ад страшнага пажару, аднак вялікая колькасць старадаўніх дамоў ацалела да нашага часу.
Культура
З 2003 года ў Фельдкірхе штогод прысуджаецца аўстрыйская прэмія ў вобласці паэзіі — прэмія Фельдкірха.
Палітычная сітуацыя
Бургамістр камуны — Вільфрыд Берхтальд (АНП) па выніках выбараў 2005 года.
Савет прадстаўнікоў камуны (Gemeinderat) складаецца з 36 месцаў.
Светлы Яр
Светлы Яр (Светлый Яр) — пасёлак гарадскога тыпу ў Валгаградскай вобласці Расійскай Федэрацыі. Адміністрацыйны цэнтр Светлаярскага раёна і Светлаярскага гарадскога паселішча.
Пасёлак размешчаны ў стэпе ў межах Сарпінскай нізіны, якая з’яўляецца паўночна-заходняй часткай Прыкаспійскай нізіны, на высокім, горным беразе Волгі. Сярэдняя вышыня над узроўнем мора — 18 метраў. У ваколіцах распаўсюджаны саланцы (аўтаморфныя) і каштанавыя саланцаватыя і саланчаковыя глебы.
Па аўтамабільных дарогах адлегласць да абласнога цэнтра горада Валгаграда (да цэнтра горада) — 53 км. Каля пасёлка праходзіць федэральная аўтадарога «Каспій» Р22.
Вуліца Карла Лібкнехта (Мінск)
Вуліца Карла Лібкнехта — вуліца ў Маскоўскім раёне Мінска. Названа ў гонар дзеяча нямецкага і міжнароднага рабочага руху Карла Лібкнехта (1871—1919). Працягласць 2,19 км. Да перайменавання ў 1922 насіла назву Нямецкая.
Пталамеі
Усе пераемнікі Пталамея I таксама насілі імя Пталамей з разнастайнымі прыдомкамі. Парадкавыя нумары з’яўляюцца сучасным спосабам іх адрозніваць. Дзве назвы дынастыі паходзяць ад імя Пталамея — заснавальніка, або ад імя Лага — яго бацькі.
Вуліца Карла Лібкнехта (Мінск)
Вуліца двойчы перарываецца: чыгункай і вуліцай Клары Цэткін.
Скверы
На скрыжаванні з вуліцай Карпава размешчаны скверы 50 гадоў УЛКСМ і Палянка, з вуліцай Купрыянава — Лютэранскі сквер. Яшчэ адзін безназоўны сквер размешчаны паміж дамамі №№ 94 і 106.
Уладзімір Сцяпанавіч Каранік
Уладзімір Сцяпанавіч Каранік (нар., Гродна) — беларускі медык і дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
Нарадзіўся 8 студзеня 1973 года ў Гродне. У 1996 годзе скончыў Гродзенскі дзяржаўны медыцынскі інстытут.
З 1996 па 2011 год працаваў на розных пасадах у Рэспубліканскім навукова-практычным цэнтры анкалогіі і медыцынскай радыялогіі імя М. М. Аляксандрава (раней — Навукова-даследчы інстытут анкалогіі і медыцынскай радыялогіі імя Н. Н. Аляксандрава). З’яўляўся ўрачом-стажорам, малодшым навуковым супрацоўнікам, навуковым супрацоўнікам аддзялення таракальнай онкапаталогіі, таракальным хірургам (загадчыкам) РНПЦ. З 2011 года займаў пасаду галоўнага ўрача Мінскага гарадскога клінічнага анкалагічнага дыспансера.
11 чэрвеня 2019 года прызначаны Міністрам аховы здароўя Беларусі.
NGC 3134
NGC 3134 (іншыя абазначэнні — MCG 2-26-31, ZWG 64.88, PGC 29722) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Белае (возера, Жыткавіцкі раён)
Бе́лае во́зера — возера ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. У басейне ракі Прыпяць, за 14 км на паўночны захад ад Жыткавіч, каля вёскі Белае.
Плошча паверхні 1,56 км². Даўжыня 2,6 км, шырыня 0,75 км. Найбольшая глыбіня 9 м, сярэдняя — 4,75 м. Празрыстасць 0,6 м. Даўжыня берагавой лініі 6,0 км. Аб'ём вады 7,41 млн м³. Плошча вадазбору 130,5 км².
Катлавіна лагчыннага тыпу, выцягнутая з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Берагі пясчаныя. Возера злучана пратокамі з Даманавіцкім каналам і рэкамі Случ і Скрыпіца. Упадае Рэпішчанскі канал. З ракі Случ вада перампоўваецца ў возера, а потым паступае ў сажалкі рыбгаса «Белае», што ў вёсцы Баравая.
У возеры водзяцца шчупак, лешч, лінь, акунь, карась, плотка і іншыя віды рыб. У раёне возера адзначаны рэдкі від паўзуноў, які занесены ў Чырвоную кнігу Беларусі, — балотная чарапаха.
Афект
Афект (Affectus — жарсць, душэнае хваляванне) — кароткачасовая і моцная станоўчая альбо адмоўная эмоцыя, якая ўзнікае ў адказ на ўздзеянне ўнутраных альбо знешніх фактараў і суправаджаецца саматычнымі зменамі.
Равячына
Назву Равя́чына маюць:
Розум і пачуцці (значэнні)
«Ро́зум і пачу́цці» (Sense and Sensibility) — раман Джэйн Осцін, апублікаваны ў 1811 годзе.
Равячына (Горацкі раён)
Равя́чына (, Ревячино) — вёска ў Горацкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Паршынскага сельсавета.
Да 20 чэрвеня 1966 года вёска ўваходзіла ў склад Панкратаўскага сельсавета.
Побач з вёскай цячэ рака Проня.
Зубрэвічы
Назву Зубрэ́вічы маюць:
Вяйнамеры
Вя́йнамеры (Муху-Вяйн, Väinameri, (саст.) Muhu väin, Маанзунд, Moonsundet) — праліў, які аддзяляе Маанзундскі архіпелаг ад мацерыковага ўзбярэжжа Эстоніі. Злучае Балтыйскае мора і Рыжскі заліў, уключае пралівы Суўрвяйн паміж мацерыком і востравам Муху (Маон) і паміж астравамі Хіюмаа і Вормсі. Шырыня праліва ад 6 да 27 км, мінімальная глыбіня 1,8 м. Замярзае ўзімку.
Будніца
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Бактэрыялогія
Бактэрыялогія — навука аб бактэрыях, частка больш шырокай навуковай дысцыпліны - мікрабіялогіі. Бактэрыялогію дзеляць на шэраг самастойных галін.
Агульная бактэрыялогія вывучае марфалогію, фізіялогію, біяхімію бактэрый, іх зменлівасць і спадчыннасць, эвалюцыю, распаўсюджванне ў прыродзе і інш. Медыцынская і ветэрынарная бактэрыялогія вывучаюць біялогію хваробатворных бактэрый, метады іх вылучэння і вызначэння, з'явы імунітэту, распрацоўваюць спецыфічныя сродкі папярэджання і лячэння інфекцыйных хвароб чалавека і жывёл. Сельскагаспадарчая бактэрыялогія вывучае ролю бактэрый у фарміраванні структуры глебы, яе урадлівасці, у харчаванні раслін, перапрацоўцы сельскагаспадарчых прадуктаў (сіласавання, квашання, мочка і інш.) Тэхнічная (прамысловая) бактэрыялогія вывучае працэсы адукацыі бактэрыямі спіртоў, арганічных кіслот, ферментаў, амінакіслот, антыбіётыкаў, стымулятараў росту і інш.
Адыябатны працэс
Адыяба́тны працэс (ад ἀδιάβατος непераходны, запёрты) — тэрмадынамічны працэс, які адбываецца без цеплаабмену паміж тэрмадынамічнай сістэмай і навакольным асяроддзем.
Адыябатнымі працэсамі лічацца многія атмасферныя працэсы (напрыклад, узыходны і сыходны рух паветра ў антыцыклонах і інш.).
Лаўрэнцій Крышкоўскі
Лаўрэнцій Крышкоўскі (? — ) — дзеяч рэфармацыйнага руху Вялікага Княства Літоўскага, гуманіст, пісьменнік і 2-й паловы XVI стагоддзя.
Біяграфія
У 1550-я гады прыхільнік вучэння «Чэшскіх братоў» у Вялікай Польшчы. У друкарні ў горадзе Шаматулы (Польшча) выдаў кнігу «Размова чатырох братоў закону хрысціянскага» (1558). З 1561 года — кальвінісцкі прапаведнік у Нясвіжы. У 1562 годзе ў нясвіжскай друкарні разам з Сымонам Будным і Мацеем Кавячынскім выдаў на рускай мове «Катэхізіс», «Пра апраўданне грэшнага чалавека перад Богам». Пры дапамозе Буднага пераклаў і выдаў на польскай мове «Размову» святога Юстына філосафа (Нясвіж, 1564). Каля 1563 году перайшоў на пазіцыі антытрынітарызму, пазней падтрымліваў рэлігійныя і сацыяльныя ідэі анабаптызму.
Чэмпіянат свету па трэкавых велагонках 1924
Чэмпіянат свету па трэкавых велагонках 1924 года прайшоў з 3 па 10 жніўня ў Парыжы (Францыя).
Карл Лібкнехт
Карл Лі́бкнехт  (Karl Liebknecht; 13 жніўня 1871, Лейпцыг — 15 студзеня 1919, Берлін) — дзеяч германскага і міжнароднага руху працоўных, адзін з заснавальнікаў Камуністычнай партыі Германіі.
Лімфазварот
Лімфазваро́т — рух лімфы ў лімфатычнай сістэме. За суткі ў чалавека з крыватоку ў міжтканкавыя поласці фільтруецца каля 20 л вадкасці, у выглядзе лімфы вяртаецца 2—4 л, 50—100 % бялкоў плазмы крыві, вугляводы, ліпіды і інш.
Лімфазварот забяспечваецца: наяўнасцю клапанаў у, што перашкаджаюць зваротнаму току лімфы; фазнымі рытмічнымі скарачэннямі (з частатой 10—20 за хвіліну) сценак некаторых лімфатычных сасудаў; скарачэннем гладкамышачных капсул лімфатычных вузлоў; адмоўным ціскам у грудной поласці; скарачэннем мускулатуры; і  тканкавай вадкасці. Рэгулюецца вегетатыўнай нервовай сістэмай.
Анібал Вільегас
Анібал Вільегас — перуанскі юрыст і дыпламат. Ён быў міністрам замежных спраў у 1902 годзе.
Біяграфія
У 1870-я гады быў генеральным консулам Перу ў Гамбургу. У пачатку Ціхаакіянскай вайны падтрымліваў намаганні па набыцці ваенных караблёў для перуанскага флоту, хоць і безвынікова. У 1890-я гады ён быў міністрам-рэзідэнтам Перу ў Германіі. 5 ліпеня 1893 года ў Гамбургу заключыў з палкоўнікам Карласам Паўлі пагадненне, паводле якога перуанская дзяржава заключыла кантракт з гэтым нямецкім салдатам. У 1896 годзе ён стаў міністрам-рэзідэнтам Перу ў Швейцарыі. Але з-за эканамічнага крызісу, з якім сутыкнулася Перу, у 1899 годзе прадстаўніцтвы ў Германіі і Швейцарыі былі зачынены.
9 жніўня 1902 ён быў прызначаны міністрам замежных спраў, увайшоўшы ў склад кабінета міністраў пад старшынствам філосафа Алехандра Дэстуа. У той час кіраваў прэзідэнт Эдуарда Лопес дэ Раманья. Яму прыйшлося сутыкнуцца з патрабаваннямі Эквадора пашырыць свае ўладанні на поўдзень ад вусця ракі Агуарыка, пагражаючы прасоўваннем да ракі Напо. Змена камунікацый здолела на імгненне захаваць статус-кво. У наступным годзе адбылася бітва пры Анготэрасе, хаця на той момант Вільегас ужо не кіраваў канцылярыяй.
Яму таксама давялося сутыкнуцца са скандалам «Wiesse cablegram». Дэпутат ад Дэмакратычнай партыі Пэдра дэ Асма-і-Парда асудзіў перад Палатай дэпутатаў, выявіўшы існаванне тэлеграмы, якую генеральны консул Чылі ў Ліме накіраваў міністру замежных спраў Чылі Хасэ Франсіска Вергара Доноса, у якой яму паведамлялася, што ўрад Перу не будзе далучыцца да трохбаковага пакта з Эквадорам і Калумбіяй, інфармацыя, якая нехта пратачылася з перуанскай канцылярыі (3 кастрычніка 1902 г.). Пазней стала вядома, што гэта быў Карлас Вісэ Портакарэра, дыпламат і гісторык з Такны, які адправіў паведамленне, хоць, як пазней было праверана, ён не меў намеру шпіянажу або нелаяльнасці, а хутчэй аддаліў сваю краіну ад небяспечнай анты -Перуанскі саюз Чылі з Калумбіяй. Таксама тэлеграма была зроблена не чылійскім консулам, а яго бацькам, па прапанове Вісэ, і на асабістай і прыватнай аснове. Акрамя таго, сам прэзідэнт Лопес дэ Раманья прызнаў, што ведаў пра існаванне кабельграмы за некалькі хвілін да яе адпраўкі. Вільегас і Вісэ цеснае сяброўства пацвердзілі ў Германіі і Швейцарыі; яны таксама падтрымлівалі сардэчнае сяброўства з канцлерам Чылі. У любым выпадку, гэтае пытанне выклікала вельмі бурныя дэбаты ў Сенаце і паскорыла падзенне кабінета Дэйстуа ў канцы таго ж кастрычніка. Апазіцыя выкарыстала гэты інцыдэнт, каб дыскрэдытаваць міжнародную палітыку ўрада Лопеса дэ Раманья.
Улан (Акмолінская вобласць)
Улан — аул у Сандыктаўскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Васільеўскай сельскай акругі. Код КАТА — 116439200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 776 чалавек (371 мужчына і 405 жанчын). Паводле перапісу 2009 года, у ауле жыло 484 чалавекі (233 мужчыны і 251 жанчына).
Макрануклеус
Макрану́клеус (ад + nucleus — ядро) — вялікае саматычнае ядро ў інфузорыі ў адрозненне ад малога (генератыўнага) мікрануклеуса. Фізіялагічна актыўнае, звязана амаль з усімі працэсамі жыццядзейнасці інфузорыі. У ім фарміруюцца шматлікія ядзерцы. Пры палавым працэсе (кан'югацыі) разбураецца і замяняецца новым — з прадуктаў дзялення мікрануклеуса.
Верхнія Секачы
Верхнія Секачы (Ве́рхние Секачи́) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Крутоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Каляда (герб)
Каляда, у паланізаваным варыянце Календа (Kolenda, Kolęda, Kolada) — вялікалітоўскі, пазней і польскі шляхецкі герб.
Лічыцца адменнікам герба «Бэлты». Аднак дакладна не вядома, ці герб «Каляда» ўзнік шляхам змянення ўжо існуючага герба «Бэлты», ці яны ўзніклі незалежна, і толькі пазней праз сваё падабенства герб «Каляда» быў прылічаны да адменнікаў герба «Бэлты».
Апісанне
На чырвоным полі тры стралы вастрыямі ўніз, скрыжаваныя так, што ўтвараюць зорку. Над сярэдняй стралой змешчаны крыж. У кароне пер'е павы.
Беларуская назва гербу
Найверагодней, у старажытнасці слова 'Каляда' запісвалася як 'Колѧда', дзе літара ѧ (малы юс) абазначала насавы галосны. Ва ўсходнеславянскіх мовах насавыя галосныя зніклі, пры гэтым гук /ѧ/ перайшоў у залежнасці ад мясцовых асаблівасцей у гукі /е/ ці /я/.
Адсюль атрымаліся адменнікі Коледа, Коляда, Каляда.
У той жа час, у польскай мове насавыя часткова захаваліся, і гук /ѧ/ перайшоў у /ę/ (можа перадавацца спалучэннем /en/). Атрымаліся польскія адмены Kolenda, Kolęda.
Першыя вядомыя прадстаўнікі роду Календаў паходзілі з праваслаўнай вялікалітоўскай шляхты і даволі часта ўжывалі форму прозвішча 'Коледа', ці 'Коляда'. У той час як паланізаваная форма 'Календа' замацавалася з часоў уніяцкага мітрапаліта Гаўрыіла Календы.
Аўгустаў
Аўгу́стаў, Аўгусто́ў (Augustów) — горад на паўночным усходзе Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Аўгустоўскага павета Падляскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з'яўляецца сядзібай вясковай гміны Аўгустаў.
Знаходзіцца на Аўгустоўскім канале, каля граніцы з Рэспублікай Беларусь. Колькасць насельніцтва — 30,4 тыс. чал. (2008).
Гісторыя
Паселішча ўзнікла на дзяржаўных землях, што знаходзіліся ў трыманні Радзівілаў (Гарадзенскае і Кнышынскае староствы). У 1526 або 1527 годзе Я. М. Радзівіл заклаў карчму на рацэ Мета (Нета), на вялікім шляху з Гродна да Праўдзішак. У 1540 годзе каралева і вялікая княгіня Бона Сфорца заснавала фальварак, названы Зігмунтова ў гонар мужа (Жыгімонта I) і сына (Жыгімонта II Аўгуста).
Першы ўспамін пра Аўгустоў, мястэчка ў Падляскім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага, датуецца 1555 годам. 17 мая 1557 года Жыгімонт II Аўгуст надаў Аўгустову Магдэбургскае права і дазволіў праводзіць 2 кірмашы штогод; пазней вялікі князь заснаваў у мястэчку праваслаўную царкву. У 1561 годзе горад атрымаў герб «у блакітным полі пад мітрай залатая манаграма S[igismundus] A[ugustus] і літары R[ex] P[oloniae]». У 1569 годзе паводле ўмоў Люблінскай уніі перайшоў да Каралеўства Польскага. З 1570 года цэнтр Аўгустоўскага староства.
У 1795 годзе ў выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай апынуўся ў складзе Прусіі, а з 1815 года — у Расійскай імперыі. З 1837 года цэнтр Аўгустоўскай губерні.
У 1915—1918 гг. падчас І сусветнай вайны Аўгустаў акупіраваны германскімі войскамі. 1 студзеня 1919 года паводле пастановы I з'езду КП(б) Беларусі горад увайшоў у склад БССР, дзе меў стаць цэнтрам павета («падраёна»). Але немцы не пакінулі Аўгустаў пасля паражэння Германіі ў вайне, у той жа час ствараліся літоўскія і польскія ўзброеныя фарміраванні, у наваколлях адбываліся ваенныя сутычкі. Пасля адыходу немцаў у ліпені 1919 года ў горад увайшлі польскія войскі. У 1919 i 1920 гадах адбываліся польска-літоўскія сутыкненні за кантроль над гэтай мясцовасцю. Пасля Польска-савецкай вайны (1919—1921) паводле ўмоў Рыжскага мірнага дагавора горад увайшоў у склад Польшчы.
Цэнтр Аўгустоўскага павета Беластоцкага ваяводства міжваеннай Польскай Рэспублікі.
NGC 3135
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Патамацкі ўніверсітэт
Патамацкі ўніверсітэт (University of the Potomac) — прыватная вышэйшая навучальная ўстанова ў ЗША са статусам універсітэта, якая знаходзіцца ў сталіцы дзяржавы — горадзе Вашынгтон.
Вучэльня мае кампусы таксама ў Чыкага і Фолс Чэрч у Вірджыніі.
Універсітэт быў першапачаткова створаны ў 1989 годзе як Патамацкі адукацыйны фонд. У 1991 годзе ён ператварыўся ў Патамацкі каледж, двухгадовую вышэйшую навучальную ўстанову ў Роквіле, штат Мэрыленд, якая абслугоўвала працуючых дарослых, якія жадалі атрымаць вышэйшую адукацыю. У 2013 годзе каледж быў перайменаваны ва ўніверсітэт.
Універсітэт у цяперашні час прапануе тры доктарскія ступені, дзевяць ступеняў магістра, шаснаццаць ступеняў бакалаўра, пяць ступеняў у галіне асацыяваных навук і 14 сертыфікацыйных праграм.
Кіраванне, інфармацыйныя тэхналогіі і бізнес з'яўляюцца асноўнымі кірункакмі адукацыі.
Карацкая аўтаномная акруга
Карацкая аўтаномная акруга ( корякск. Чав'чываакруг ; Каракія ) - былы суб'ект Расійскай Федэрацыі на Далёкім Усходзе Расіі. 1 ліпеня 2007 Каракская аўтаномная акруга і Камчацкая вобласць аб'ядналіся ў Камчацкі край. На дадзены момант Каракская аўтаномная акруга знаходзіцца ў складзе Камчацкага краю як Каракская акруга.
Межыў на поўначы з Чукоцкай аўтаномнай акругай і Магаданскай вобласцю, з поўдня - з Камчацкай вобласцю. Адміністрацыйны цэнтр - пгт Палана.
Гісторыя
Адміністрацыйна была ўтворана 10 снежня 1930 года як Каракская нацыянальная акруга. Была перайменаваная ў Каракскую аўтаномную акругу ў 1977 годзе. Першапачаткова акруговым цэнтрам з'яўлялася сяло Каменскае.
22 ліпеня 1934 года УЦВК пастанавіў уключыць у склад Камчацкай вобласці Чукоцкую і Каракскую нацыянальныя акругі.
З'яўляючыся самастойным суб'ектам РФ, Каракская аўтаномная акруга ўваходзіў у склад Далёкаўсходняй федэральнай акругі і Камчацкай вобласці. 23 кастрычніка 2005 года быў праведзены рэферэндум па аб'яднанні Каракскай аўтаномнай акругі з Камчацкай вобласцю. Насельніцтва падтрымала аб'яднанне рэгіёнаў.
З 1 ліпеня 2007 года Камчацкая вобласць і Каракская аўтаномная акруга аб'яднаны ў адзін Камчацкі край, у складзе Камчацкага краю створана адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне з асаблівым статусам - Каракская акруга.
Геаграфічнае становішча
Карацкая аўтаномная акруга размяшчалася ў паўночнай частцы паўвострава Камчатка, займаючы 60% яго плошчы, прылеглую да яго частка мацерыка і востраў Карагінскі. Амываўся з усходу Берынгавым морам Ціхага акіяна (працягласць берага больш за 1500 км), а з захаду - Ахоцкім морам (працягласць берага прыкладна 1500 км).
Адлегласць ад адміністрацыйнага цэнтра Палана да Масквы — 6 263 км (па прамой), да Петрапаўлаўска-Камчацкага — 950 км (на ўсюдыходзе).
Клімат, прырода і сейсмічная абстаноўка
Клімат суровы, субарктычны, на ўзбярэжжах - марскі, ва ўнутраных раёнах - кантынентальны. Зіма працяглая, снежная і марозная, сярэдняя тэмпература студзеня ад -14 ° C на ўсходнім узбярэжжы да -23 ° C у цэнтры паўвострава. Лета кароткае, прахалоднае і дажджлівае, сярэдняя тэмпература ліпеня +10°C…+14°C. Сярэдняя колькасць ападкаў ад 300 да 700 мм за год.
Прырода разнастайная: сярэднія горныя хрыбты з ледавікамі, прыбярэжныя сопкі, шырокія прасторы лесатундры і тундры, месцамі шматгадовая мерзлата. Тысячы рэк і азёр, багатых рыбай (кета, гарбуша, галец, харыус, фарэль); дзясяткі розных відаў жывёл (мядзведзь, лось, снежны баран, заяц, пясец, собаль і інш. ), сотні відаў лясных і вадаплаўных птушак. У тундры на пашах пасуцца алені.
Горныя хрыбты: Сярэдні, Ветвейскі, Пенжынскі, Пахачынскі, Алютарскі і інш. Вышыні: г. Хувхойтун (2613 м), г. Ледзяная (2562 м), г. Вострая (2552 м). г. Шышаль (2531 м), сопка Тылеле (2234 м).
Запаведнікі: Каракскі прыродны запаведнік, які ўключае мыс Гавена, бухту Лаўрова і Парапольскі дол (327 тыс. га); прыродныя заказнікі - востраў Карагінскі (193 тыс. га), рака Марошачная (150 тыс. га), рака Белая (90 тыс. га), возера Паланскае (88 тыс. га), лагуна Каазарак (17 тыс. га), Утхолок ( 50 тыс. га).
У 2006 годзе на тэрыторыі акругі адбыўся магутны Алютарскі землятрус, ад якога пацярпелі населеныя пункты, у першую чаргу, Алютарскага раёна.
Прыродныя рэсурсы
Карысныя выкапні : нафта, прыродны газ, вугаль, рудныя паклады каляровых металаў ( медзі, нікеля, волава, ртуці ); даліны россыпы плаціны і золата.
Эканоміка
Асноўныя галіны: рыбная прамысловасць (здабыча і перапрацоўка рыбы і морапрадуктаў), сельская гаспадарка, аленегадоўля, здабыча вугалю і каляровых металаў, электра энергетыка, транспарт, турызм.
Муніцыпальныя ўтварэнні
На 1 студзеня 2007 года на тэрыторыі Каракскай аўтаномнай акругі існавала 33 муніцыпальныя ўтварэнні: гарадская акруга і 4 муніцыпальныя раёны, якія ўключаюць адно гарадское і 27 сельскіх паселішчаў:
Сермерсок
Сермерсок (Kommuneqarfik Sermersooq) — адна з пяці камун Грэнландыі.
Камуністычная партыя Германіі
Камуністы́чная па́ртыя Герма́ніі, КПГ (Kommunistische Partei Deutschlands, KPD) — буйная палітычная партыя ў Германіі ў 1919—1933 гадах. У пасляваенны перыяд з рэштак КПГ у Заходняй Германіі была заснавана камуністычная партыя з гэтай жа назвай.
Юрый Ігаравіч Гумянюк
Юрый Ігаравіч Гумянюк (, —, ) — беларускі паэт, празаік, журналіст.
Біяграфія
Скончыў Гродзенскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Янкі Купалы, аддзяленне паланістыкі (1994), вучыўся ў аспірантуры пры ім. На гродзенскім абласным радыё рыхтаваў літаратурна-мастацкі радыёчасопіс «Кантэкст» (1991–1994). Працаваў журналістам у газетах «Пагоня» (1992, 1995–2001) і «День» (2004), Працаваў загадчыкам літаратурнай часткі Гродзенскага тэатра лялек (1994–2000). З 2002 года — публіцыст беластоцкага месячніка «Czasopis». Працаваў для Беларускай службы Польскага радыё для Замежжа і для польскага беларускамоўнага Радыё Рацыя. Жыў у Гродне. Загінуў пры невысветленых абставінах, выпаў з 9 паверха гродзенскага інтэрната па вул. Сухамбаева, размешчанага побач з яго домам.
Творчасць
Аўтар кніг паэзіі: «Водар цела» (Полацк, 1992), «Твар Тутанхамона» (Полацк, 1994), «Рытуал» (Полацк, 1999), «Вуліца тыгровых архідэй. Вершы 1987-2002» (Беласток, 2003).
Аўтар няскончанага рамана «Апосталы нірваны» (кн. першая 1995( надрукавана ў «Калосьсе», № 2 – 3, 1995); п'ес для дзяцей «Баль у барона Мюнхаўзена» (1993), «Таямніца залатога пярсьцёнку» (1998), «Каляднае падарожжа» (1999), пастаўленых у Гродзенскім тэатры лялек; дакументальнай сагі «Прывід даўніх Крэсаў» (2004–2005); шэрагу крытычных артыкулаў пра літаратуру, выяўленчае мастацтва і тэатр. Сурэдактар літаратурна-мастацкага альманаха «Калоссе».
Беларускія рок-гурты «Грунвальд», «Айша» (Jungle X-mas), а таксама асобныя выканаўцы стварылі на тэксты Юрыя Гуменюка каля двух дзясяткаў песень.
У творчасці Гумянюка можна знайсці вершы гомаэратычнага характару, між іншым Ружавокі дракон апублікаваны ў зборніку Кола, выдадзеным у Гродна ў 1993 гадзе.
Уна Лахт
У́на Лахт (Uno Laht;, г. , Эстонія — 24 верасня 2008 Талін, Эстонія) — эстонскі пісьменнік.
Біяграфія
Вучыўся ў пачатковай школе і ў прагімназіі горада Валга, з 1937 года жыў у Локсе і працягваў вучобу ў 5-й рэальнай і 7-й сярэдняй школах Таліна.
Увосень 1940 года ўступіў у эстонскі камсамол. З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны паступіў у знішчальны батальён і пазней быў эвакуіраваны разам з ім. У 1942 годзе быў мабілізаваны ў Эстонскі стралковы корпус, ваяваў камандзірам мінамётнага ўзвода ў званні малодшага лейтэнанта. Пад Вялікімі Лукамі атрымаў цяжкае раненне, быў эвакуіраваны ў тыл. Пасля выздараўлення працаваў у Казані і вучыўся ў Казанскім універсітэце, дзе вывучыў англійскую мову. Адтуль Лахта накіравалі на курсы камсамольскіх працаўнікоў у Пушкін. У 1944—1946 гадах Лахт быў аператыўным працаўніком НКДБ Эстонскай ССР і браў удзел у аперацыях супраць «лясных братоў».
У 1946—1951 гадах працаваў у рэдакцыі газеты Ноартэ Хяэль, у 1951—1953 гадах быў карэспандэнтам Рахва Хяэль, пазней кансультантам па паэзіі Саюза пісьменнікаў. У час працы журналістам пачаў публікаваць фельетоны, нарысы, апавяданні і вершы. У 1953 годзе ўступіў у КПСС, выйшаў з партыі ў 1986  годзе і зноў уступіў у 1992 годзе. Жыў у Таліне.
Творчасць
Зборнікам сатырычных вершаў «Малочныя зубы» (1954), «Запламбаваныя малочныя зубы» (1956), «Вэнджаныя вугры і росныя ружы» (1960), «Мая родная даматканая глуш» (1973), «Ружовы шум» (1981) і інш. уласцівы актуальнасць тэматыкі і сатырычная вастрыня. Аўтар зборнікаў гумарэсак і фельетонаў «Літаратурныя пародыі» (1969), навел «Ліквідацыя бардэля» (1974), прозы «На падножным корме» (1982), у якіх своеасабліва спалучаны сатырычныя і рамантычныя элементы, п'ес.
Пераклады
На беларускую мову асобныя вершы Лахта пераклаў У. Шахавец.
Спіс аб’ектаў PGC (1829001—1830000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1829001—1830000)
Нямцэвічы
Нямцэвічы (Урсын-Нямцэвічы) — шляхецкі род герба «Равіч». Вядомы з XVI ст., валодалі маёнткамі ў Берасцейскім, Новагародскім, Віленскім ваяводствах. З XVII ст. карысталіся прыдомкам Урсын, які з'яўляеццая алюзіяй на выяву ў гербе мядзведзя (ursus).
Стывенсан
Стывенсан — прозвішча.
Вярхоўскае Ляснічаства
Вярхоўскае Ляснічаства (Верховское Лесничество) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Крутоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Пталамей I Сатэр
Дасведчаны военачальнік і целаахоўнік Аляксандра Македонскага. Пасля смерці Аляксандра ўступіў у барацьбу з Антыгонам і Дэметрыем Паліаркетам і заваяваў Егіпет. Афіцыйна прыняў царскі тытул (304 да н.э.) і заснаваў дынастыю Пталамеяў.
Быў жанаты з Эўрыдзікай, потым з Беранікай I. Вядомая верагодная выява — мармуровая копія галавы адной са шматлікіх статуй, якія ставіліся Пталамею ў Егіпце, Афінах і Алімпіі (захоўваецца ў Луўры). Існуюць больш сучасныя копіі партрэтаў на камеях і ў скульптурах.
Яго зяцем быў Пір, цар эпірскі.
Пратаколы сіёнскіх мудрацоў
«Пратаколы сіёнскіх мудрацоў» — падроблены дакумент, створаны з антысеміцкімі мэтамі, у якім нібыта выкладзены планы яўрэяў па ўсталяванні сусветнага панавання і разбурэнні хрысціянскага свету. Упершыню апублікаваны на рускай мове ў 1903 годзе як справаздача пра таемныя сходы сіяністаў у Базелі пад назвай «Пратаколы сходаў сіёнскіх мудрацоў». Тэкст «Пратаколаў» стаў падставай для антысемітаў пачатку XX стагоддзя ў абвінавачванні яўрэяў і адыграў важную ролю ў абгрунтаванні тэорыі «жыдамасонскай змовы».
Падробленасць «пратаколаў» была адзначана ў друку і незалежных расследаваннях неўзабаве пасля публікацыі і ў сучаснай навуцы лічыцца даказанай. Разам з тым і ў цяперашні час ёсць шматлікія прыхільнікі думкі пра сапраўднасць тэксту «пратаколаў». За сваю гісторыю дакумент перавыдаваўся шматмільённымі тыражамі і быў перакладзены на многія мовы свету.
Міхаіл Канстанцінавіч Кірылаў
Міхаіл Канстанцінавіч Кірылаў (нар. лістапад 1904, в. Салыгіна, Цвярскі павет, Цвярская губерня, Расійская імперыя — ?) — педагог, спецыяліст у галіне агульнай педагогікі, гісторыі педагогікі і адукацыі. Кандыдат педагагічных навук (1950), дацэнт (1951). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
Біяграфія
Працаваў прадаўцом і загадчыкам крамы Бурашаўскага сельпо Калінінскай вобласці (1923 год), сакратаром мясцкама Саюза Работнікаў асветы пры Цверскім гаркаме ВКП(б). З 1923 па 1924 год быў загадчыкам клуба саюза «Медсанпраца» пры Бурашаўскай псіхкалоніі імя доктара Літвінава, старшынём Цверскага павятовага бюро юных піянераў у 1924—1925 гадах, загаддзела Цверскага Укома УЛКСМ, прапагандыстам Цверскага Укома УКП(б) з 1925 па 1926 год, служыў у Чырвонай Арміі з 1926 па 1927 год, працаваў загадчыкам працоўнага клуба швачоў, друкароў і гарбароў у горадзе Калінін. З 1929 года пачаў выкладчыцкую дзейнасць, працаваў выкладчыкам грамадазнаўства школы ФЗВ швачоў, з’яўляўся намеснікам дырэктара па навучальнай частцы навучальна-вытворчага камбіната і школы ФЗВ швачоў горада Калініна (1930—1932), працаваў выкладчыкам палітэканоміі і эканампалітыкі на абласных курсах настаўнікаў Калінінскай вобласці (1932—1933), з’яўляўся дырэктарам і выкладнікам палітэканоміі Калінінскага машынабудаўнічага тэхнікума трэста «ВОВАШ» Наркамцяжпрама (1933—1934).
Скончыў Калінінскі педагагічны інстытут у 1932 годзе, аспірантуру пры Вышэйшым Камуністычным інстытуце асветы ў 1937 годзе.
У 1937—1939 гадах працаваў дырэктарам і загадчыкам кафедры педагогікі Астраханскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута.
З 1939 па 1941 год і з 1945 па 1948 год працаваў дырэктарам Магілёўскага дзяржаўнага педагагічнага і настаўніцкага інстытута.
З 1941 па 1945 год служыў у шэрагах Савецкай Арміі. Браў удзел у Вялікай Айчыннай вайне ў складзе Заходняга і 2-га Беларускага франтоў.
З 1948 года працаваў дырэктарам Брэсцкага настаўніцкага інстытута, а з адкрыццём у 1950 годзе педагагічнага інстытута — дырэктарам Брэсцкага педагагічнага інстытута да лістапада 1952 года. Адначасова з выкананнем абавязкаў дырэктара працаваў загадчыкам кафедры педагогікі і псіхалогіі.
У 1950 годзе абараніў дысертацыю на тэму «Нарысы па гісторыі пачатковай школы Беларусі ў ХІХ і ХХ ст. (з пачатку ХІХ ст. да 1917 г.)».
З’яўляўся дэпутатам Брэсцкай абласнога Савета дэпутатаў працаўнікоў, старшынёй управы Брэсцкага абласнога аддзялення Таварыства па пашырэнні палітычных і навуковых ведаў.
NGC 3136
NGC 3136 (іншыя абазначэнні — ESO 92-8, PGC 29311) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Кіль.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Данілаўка (Валгаградская вобласць)
Данілаўка (Дани́ловка) — рабочы пасёлак у Валгаградскай вобласці Расіі; адміністрацыйны цэнтр Данілаўскага раёна і Данілаўскага гарадскога паселішча. Пасёлак размешчаны на правым беразе ракі Мядзведзіца (басейн Дона), на поўначы Валгаградскай вобласці за 185 км ад абласнога цэнтра — Валгаграда, з якім пасёлак злучаны аўтадарогай з рэгулярнымі аўтобуснымі зносінамі. Бліжэйшая чыгуначная станцыя ў Міхайлаўцы, за 76 км.
Ла-Карунья (правінцыя)
Ла-Карунья (La Coruña, A Coruña) — правінцыя на паўночным захадзе Іспаніі ў складзе аўтаномнай супольнасці Галісія. Адміністрацыйны цэнтр — Ла-Карунья.
Геаграфія
Тэрыторыя складае 7950 км² (32-е месца сярод правінцый краіны). Насельніцтва — 1,127 млн (10-е месца; даныя 2005 г.). На тэрыторыі правінцыі знаходзіцца самы паўночны пункт Іспаніі - мыс.
Ізбішча (археалагічны помнік)
Ізбішча — археалагічны помнік, складаецца з курганнага могільніка і селішча.
Курганны могільнік X — пачатку XII ст. — на поўдзень ад вёскі Ізбішча (Лагойскі раён, Мінская вобласць), на беразе ракі Дзвінаса. Цягнецца паласой (400х80 м) паралельна селішчу, налічваў звыш 120 насыпаў. Вызначана некалькі відаў пахавальнага абраду: крэмацыя, інгумацыя (дамінуючы) з шырокім выкарыстаннем падкурганных ямаў, кенатафы. Характарызуецца шырокім выкарыстаннем агню і вялікай колькасці камянёў, наяўнасцю вялікай колькасці бытавой керамікі ў пахаваннях, а таксама жалезных сякер ў мужчынскіх пахаваннях і шкляных пацерак — у жаночых, арыентацыяй значнай колькасці памерлых галавой на поўнач.
Селішча 2-й чвэрці 1-га тысячагоддзя — за 2 км на паўднёвы захад ад вёскі, ва ўрочышчы Калысаўка, 30-50 м ад могільніка, на правым беразе ракі Дзвінаса. Памеры 300х150 м. Выяўлены рэшткі печаў, выкладзеных з каменю, ачагі, гаспадарчыя ямы, кераміка банцараўскай культуры і культуры доўгіх курганоў паўночнай Беларусі. Найбольшая колькасць матэрыялаў датуецца X—XI ст. Належала полацкім крывічам.
Білефельдская змова
Білефельдская змова (Bielefeld-Verschwörung) — жартоўная канспіралагічная тэорыя, паводле якой горад Білефельд у Германіі насамрэч не існуе, а выдумка аб яго існаванні падтрымліваецца з тымі ці іншымі мэтамі ўплывовымі арганізацыямі. Жарт узнік у 1994 годзе і часта згадваецца ў нямецкамоўным сегменце Інтэрнэта.
Альхоўка (Валгаградская вобласць)
Альхоўка (Ольхо́вка) — сяло ў Расіі, адміністрацыйны цэнтр Альхоўскага раёна Валгаградскай вобласці, цэнтр Альхоўскага сельскага паселішча. Вёска размешчана за 178 км на поўнач ад Валгаграда на беразе ракі Альхоўка (правы прыток Ілаўлі), за 8 км ад чыгуначнай станцыі Зензеватка на лініі Саратаў — Валгаград.
Грэдзякі
Грэдзякі (Гредяки) — вёска ў Веліжскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Крутоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Прэмія BAFTA за найлепшы анімацыйны фільм
Прэмія BAFTA за найлепшы анімацыйны фільм уручаецца Брытанскай акадэміяй кіно і тэлевізійных мастацтваў з 2007 года за найлепшы поўнаметражны анімацыйны фільм.
Святлана Міхайлаўна Марчанка
Святлана Міхайлаўна Марчанка ( г., вёска Папоўцы, Рагачоўскі раён, Гомельская вобласць) — беларускі крытык.
Біяграфія
Нарадзілася ў сям’і служачага. Працавала на будоўлі, у рэдакцыі касцюковіцкай раённай газеты «Сцяг камунізму» (1958—1959). Адначасова вучылася ў сярэдняй школе рабочай моладзі. Пасля атрымання сярэдняй адукацыі была старшай піянерважатай у школе № 1 у Касцюковічах. Скончыла Магілёўскі педагагічны інстытут (1964). У 1964—1966 гг. — загадчык школьнага аддзела Касцюковіцкага райкама камсамола. Працавала ў рэдакцыях газет «Літаратура і мастацтва» (1966—1967), «Чырвоная змена» (1967—1968). У 1969—1972 гг. — кіраўнік гуртка «Юныя сябры паэзіі» Дома піянераў у Слуцку, педагог у дзіцячых садах № 10, 14 (1973—1978). Працавала ў часопісах «Вожык» (1978), «Работніца і сялянка» (1980—1983). З 1984 г. — рэдактар аддзела крытыкі і літаратуразнаўства часопіса «Полымя».
Леанід Уладзіміравіч Смірных
Леанід Уладзіміравіч Смірных (Леонид Владимирович Смирных; 1 (14) красавіка 1913, вёска Круглае, Расійская імперыя — 16 жніўня 1945, пасёлак Катон, Карафута, Японская імперыя) — камандзір стралковага батальёна 179-га стралковага палка 79-й стралковай дывізіі 56-га стралковага корпуса 16-й арміі 2-га Далёкаўсходняга фронту, капітан, Герой Савецкага Саюза.
Біяграфія
Нарадзіўся 1 (14) красавіка 1913 года ў вёсцы Круглае (сучасны Чырвонаармейскі раён Чалябінскай вобласці) у рускай сям’і служачага. Скончыў 7 класаў у Чалябінску. Пасля смерці бацькоў ва ўзросце 13 гадоў быў вызначаны выхаванцам кавалерыйскага эскадрону ў Чалябінску.
З 1930 года ў Чырвонай Арміі. Скончыў палкавую школу, у 1935 годзе — ваенную школу ў горадзе Нікалаеўск-на-Амуры Хабараўскага краю. З 1935 года служыў у кавалерыйскім эскадрону і ў 179-м стралковым палку 79-й стралковай дывізіі ў паўночнай частцы вострава Сахалін. З 1938 года — член ВКП (б).
Удзельнічаў у савецка-японскай вайне 1945 года. Камандзір стралковага батальёна 179-га стралковага палка 79-й стралковай дывізіі 56-га стралковага корпуса 16-я арміі 2-га Далёкаўсходняга фронту капітан Леанід Смірных асабліва вызначыўся ў баях за вызваленне Паўднёвага Сахаліна.
16 жніўня 1945 года падчас вызвалення Паўднёвага Сахаліна Смірных загінуў ад кулі снайпера ў раёне пасёлка Катон (у цяперашні час — сяло Пабедына) пасля авалодання яго батальёнам пяццю дзотамі ворага і прарыву ўмацаванага раёна.
Пахаваны ў пасёлку Леанідава Паранайскага раёна Сахалінскай вобласці.
Узнагароды
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 8 верасня 1945 года за ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з японскімі мілітарыстамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм капітану Смірных Леаніду Уладзіміравічу пасмяротна прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з узнагароджаннем медаляй «Залатая зорка» і ордэнам Леніна.
Памяць
У гонар Смірных названы вуліцы ў гарадах Чалябінску, Аляксандраўск-Сахалінску і пасёлку Леанідава. Названы пасёлак гарадскога тыпу Смірных і станцыя ў ім, Смірныхоўскі раён Сахалінскай вобласці, судна Міністэрства марскога флоту. У горадзе Паранайск, пасёлку гарадскога тыпу Смірных і пасёлку Леанідава ўстаноўлены бюсты. Навечна залічаны ў спісы вайсковай часці.
Тучнае (Акмолінская вобласць)
Тучнае — сяло ў Сандыктаўскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Васільеўскай сельскай акругі. Код КАТА — 116439300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 302 чалавекі (139 мужчын і 163 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 183 чалавекі (99 мужчын і 84 жанчыны).
Станіслаў Віткевіч
Біяграфія
Станіслаў Віткевіч нарадзіўся ў Літве, у вёсцы, у 1851 годзе ў сям’і польскіх патрыётаў. Члены гэтай сям’і прымалі ўдзел у падрыхтоўцы Студзеньскага паўстання (1863—1864), што і стала прычынай ссылкі яго бацькоў разам са старэйшай дачкой у Сібір. Маці Віткевіча ўдалося дабіцца дазволу не падзяляць сям’ю, і 12-гадовы Станіслаў і яго малодшая сястра адправіліся з бацькамі ў Томск.
У 1868 годзе Віткевіч пакідае Сібір і пачынае клапаціцца аб памілаванні і вызваленні бацькоў і старэйшай сястры. Бацька Станіслава Віткевіча не дажыў да гэтага дня, памёр у шляху, на караблі, але астатняй сям’і ўдалося вярнуцца. Станіслаў пачынае вучобу ў Пецярбургу, у Акадэміі мастацтваў на факультэце жывапісу (1869—1871). Жывапісам яшчэ ў Томску яго зацікавіў адзін з тамтэйшых ссыльных, які займаўся з ім маляваннем. Потым ён з’язджае ў Варшаву, затым у Мюнхен, дзе вучыцца ў Мюнхенскай Акадэміі мастацтваў (1872—1875). Пасля Віткевіч вяртаецца ў Варшаву і там адкрывае ў сабе незвычайны талент мастацкага крытыка.
У 1886 годзе Віткевіч трапіў у Татры, дакладней у Закапанэ: яго захапіла народная архітэктура Падгаля. Віткевіч вырашыў, што менавіта закапанская архітэктура зможа паслужыць асновай для развіцця новай хвалі нацыянальнай архітэктуры. Так нарадзіўся «закапанскі стыль»: спалучэнне прынцыпаў гарадскога будаўніцтва з фальклорнымі рэгіянальнымі матывамі.
У 1892—1894 гадах Станіслаў Віткевіч спраектаваў для Зыгмунта Гнатоўскага, памешчыка з Кіеўскай губерні, вілу «Каліба», якая лічыцца першым будынкам у Закапанскім стылі. Найвышэйшым дасягненнем Віткевіча была прызнана віла «Пад ялінамі», збудаваная ў 1896—1897 гадах для Яна Гвальберта Паўлікоўскага, вучонага і грамадска-палітычнага дзеяча.
Віткевіч распрацоўваў у 1895 годзе новыя элементы строю для парафіяльнай царквы ў Закапанэ, а ў 1898 годзе была пабудавана капліца Найсвяцейшага Сэрца Ісуса.
Сам Віткевіч усё жыццё лічыў сябе жывапісцам, ён праявіў сябе, хутчэй, як выбітны крытык, а пасля 1880 года таксама як архітэктар, стваральнік цяпер ужо знакамітага закапанскага стылю.
У выніку абвастрэння хваробы Віткевіч правёў апошнія сем гадоў жыцця ў Лоўране на Адрыятыцы. Памёр у Лоўране ў 1915 годзе. Пахаваны ў Закапанэ.
Леанід Васільевіч Хабараў
Леанід Васільевіч Хабараў (, г. ) — савецкі і расійскі ваенны, удзельнік Вайны ў Афганістане, палкоўнік у адстаўцы, адзін з асноўных крытыкаў міністра абароны РФ Анатоля Сердзюкова. Знакаміты, у першую чаргу, тым, што менавіта яго дэсантна-штурмавы батальён, першым са складу 40-й арміі перайшоу мяжу з Дэмакратычнай рэспублікай Афганістан і пасля 450-кіламетровага маршу без страт заняў стратэгічна важны перавал Саланг, а ён сам, у чыне капітана, стаў яго першым савецкім камендантам. За мужнасць і гераізм, праяўленыя пры выкананні інтэрнацыянальнага абавязку ў Дэмакратычнай рэспубліцы Афганістан, Леанід Хабараў узнагароджаны ордэнам Чырвонага Сцяга і ордэнам «За ваенныя заслугі», а таксама медалямі. Пасля звальнення з радоў Узброеных сіл, кіраваў Інстытутам ваенна-тэхнічнай адукацыі і бяспекі Уральскага дзяржаўнага тэхнічнага ўніверсітэта і адначасова быў абраны намеснікам старшыні Свярдлоўскай абласной арганізацыі «Расійскі саюз ветэранаў Афганістана». 19 Ліпеня 2011 г. палкоўнік Хабараў быў арыштаваны, і да гэтага часу знаходзіцца пад вартай па прыгавору суда за арганізацыю «узброенага бунту і ўцягванне іншых асоб у тэрарыстычную дзейнасць». У розных гарадах Расійскай Федэрацыі, а таксама ў расійскіх дыпламатычных прадстаўніцтвах і консульскіх установах у краінах СНД, праводзяцца мітынгі ў падтрымку палкоўніка Хабарава і пратэсты супраць утрымання яго пад вартай.
Служба ва Узброеных Сілах
Яшчэ будучы камандзірам узвода разведкі, ён набыў сабе павагу ў падначаленых і начальства. А калі ўзначаліў роту, пра яго даведаліся не толькі ў роднай дывізіі. Два гады разведчыкі ўтрымлівалі першынство ў ПДВ. Васіль Піліпавіч Маргелаў, убачыўшы аднойчы, як рота Хабарава дзейнічала на вялікіх вучэннях, адразу ацаніў перспектыўнага маладога афіцэра. Неўзабаве Леанід Хабараў быў прызначаны камандзірам дэсантна-штурмавога батальёна. З ім ён і ўвайшоў у Афганістан.