cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вітал Суарыс
Абранне віцэ-прэзідэнтам
На выбарах, якія адбыліся 1 сакавіка 1930 года, Прэстыс і Суарыс атрымалі перамогу, аднак яна не была прызнана апазіцыяй, таму што супярэчыла «палітыцы кавы з малаком». Незадоўга да даты афіцыйнага ўступлення Прэстыса і Суарыса на свае пасады адбылася рэвалюцыя, і ўлада апынулася ў руках хунты.
BMW 329
BMW 329 — аўтамабіль сярэдняга класа нямецкай кампаніі BMW 1936—1937 гадоў, які выпускаўся на базе мадэлі BMW 319 на заводзе ў Айзенахе. Мадэль запусцілі дзеля хуткага і эканамічна выгаднага пашырэння і дапаўнення мадэльнага шэрагу кампаніі BMW, дзе прапаноўвалі мадэлі серыі BMW 326.
Гісторыя
BMW 329 атрымала ад мадэлі BMW 319 хадавую частку, трансмісію, 6-цыліндравы радны рухавік аб'ёмам 1911 см³ і магутнасцю 45 к. с. (33 кВт) пры 3750 аб/хв. Машыну выпускалі з кузавамі 2-месны і 4-месны кабрыялет, які атрымаў больш па памеры радыятара ад мадэлі BMW 326 і адпаведна каштавалі 4950 марак і 5800 марак.
Усяго была выраблена 1 011 4-месных, 42 2-месных машын і 126 шасі (усяго 1179 шасі). 2-месныя кузавы вырабляла спецыялізаваная фабрыка Драуз з Хайльброна. 4-месную мадэль крытыкавалі за не занадта гарманічныя прапорцыі.
З 1937 года мадэль 329 замяніла мадэль BMW 320.
(932) Гуверыя
(932) Гуверыя (Hooveria) — астэроід Галоўнага астэроіднага пояса. Адкрыты 23 сакавіка 1920 года аўстрыйскім астраномам Іаганам Палізам у Венскай абсерваторыі, Аўстрыя. Астэроід быў названы ў гонар прэзідэнта ЗША Герберта Гувера, які аказаў дапамогу і падтрымку Аўстрыі пасля Першай сусветнай вайны. Назва была прапанавана навуковым саветам Венскага ўніверсітэта. Гуверыя не перасякае арбіту Зямлі, і робіць поўны абарот вакол Сонца за 3,76 Юліянскіх гадоў.
Бялыніцкі сельсавет
Бялы́ніцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бялыніцкага раёна Магілёўскай акругі БССР. Цэнтр — мястэчка Бялынічы.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Бялыніцкага раёна Магілёўскай акругі БССР. 24 верасня 1926 года скасаваны ў сувязі з утварэннем Бялыніцкага местачковага савета.
Тамарынд
Тамарынд індыйскі (Tamarindus indica), індыйскі фінік — расліна сямейства бабовых (Fabaceae), адзіны прадстаўнік роду Тамарынд. Гэта трапічнае дрэва, радзімай якога з’яўляецца ўсходняя Афрыка, у тым ліку сухія ліставыя лясы Мадагаскару. У дзікім выглядзе ён расце ў Судане, але ў цяперашні час расліна распаўсюджаная на тэрыторыі большасці трапічных краінаў Азіі, а таксама ў Лацінскай Амерыцы і на Карыбах.
Апісанне
Дрэва можа дасягаць 20 метраў у вышыню і застаецца вечназялёным у рэгіёнах без сухіх сезонаў. Драўніна складаецца са шчыльнай цёмна-чырвонай сэрцавіны і мяккай жаўтаватай забалоні. Ліст складанае, складаецца з 10-40 тонкіх лісцікаў. Кветкі сабраныя у суквецці. Плод — карычневы струкападобны боб, які складаецца з мяккай пульпы і мноства шчыльных сямян. Насенне можа надразацца дзеля паскарэння прарастання.
Ужыванне тамарында
Мякаць плада прыдатная да ежы і папулярная. Яна ўжываецца ў якасці закрасы як у азіяцкай, так і ў лацінаамерыканскай кухнях. Таксама з’яўляецца важным інгрэдыентам папулярных у Вялікабрытаніі вустэрскага соўсу і гароднінавага соўсу HP (HP sauce). Мякаць зялёнай садавіны вельмі кіслая на смак і ўжываецца ў прыгатаваньні вострых страваў. Спелыя плады больш салодкія і могуць ужывацца для прыгатаваньня дэсертаў, напояў, закусак.
Мякаць, лісце і кара ўжываюцца таксама і ў медыцыне. Напрыклад, на Філіпінах лісце традыцыйна выкарыстоўваецца для прыгатавання травяной гарбаты, якая здымае ліхаманку пры малярыі. Дзякуючы сваім гаючым уласцівасцям тамарынд ужываецца ў Аюрведзе для лячэння захворванняў апарату траўлення.
Царква Георгія Пераможцы (Котра)
Царква́ Гео́ргія Перамо́жцы — праваслаўная царква, якая знаходзілася ля вёскі Котра Гродзенскага дабрачыння Гродзенскай епархіі (цяпер у Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці). Не захавалася.
Гісторыя
Стаяла на беразе ракі Котра на вясковых могілках, за 1,5 вярсты ад вёскі і за 27 вёрст ад Гродна. Пабудаваная з дрэва, заснавальнік невядомы. Паводле надпісу на абразе святога вялікамучаніка Георгія Пераможцы, якую прыхаджане шанавалі як цудатворную, ён падараваны царкве ў 1560 годзе Іванам Верашчынскім.
У 1865 годзе царква адбудаваная з дапамогай княгіні Надзеі Трубяцкой, пляменніцы князя Канстанціна Святаполка-Чацвярцінскага, скідальскага вотчынніка. У прыходзе 1845 чалавек з вёсак Котра, Бірулічы, Брошкаўцы, Гушчыцы, Кашубінцы, Лашавічы, Мазінаў і Некрашы. Тры царкоўныя школы (Бірулічы, Брошкаўцы, Мазінаў).
NGC 2212
NGC 2212 (іншыя абазначэнні — ESO 556-14, MCG -3-16-22, PGC 18796) — галактыка ў сузор’і Вялікі Пёс.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Чырвоны Кастрычнік (жылы раён)
Чырвоны Кастрычнік (або Красны Акцябр) — жылы масіў у паўночнай частцы Гомеля, адміністрацыйна прыналежыць да Чыгуначнага раёна. У межах Гомеля з 1972 г., да гэтага — пасёлак Пакалюбіцкага сельсавета Гомельскага раёна Гомельскай вобласці.
На момант далучэння да горада пражывала 1 тыс. чалавек. Асноўная вуліца — Лепяшынскага. Пераважае індывідуальная забудова сядзібнага тыпу. Да яго абшараў адносіцца і прамысловая зона, у якой, станам на 1991 г., месціліся выданне абкаму КПБ, заводы радыё-тэхнічнага аснашчэння і «Карал».
Як пасёлак стаў фарміравацца на мяжы 1920-х — 1930-х гадоў. Па ўспамінах старажылаў у 1933 г. тут было ўсяго 5 дамоў. Палявая мясцовасць тут чаргавалася з асобнымі балотцамі і азярцамі, частку якіх з цягам часу асушылі і засыпалі.
Краязнавец А. Рогалеў беспадстаўна сцвярджае, што назва гэтага пасёлка была перанесена і на забудову ў канцы вуліцы Савецкай, што выглядае крайне малаверагодным, бо гомельскі Чырвоны Кастрычнік (ранейшы Земпасад) існаваў пад такой назвай, прынамсі, з сярэдзіны 1920-х гадоў, а жылых памяшканняў станам на 1927 г. у ім налічвалася 125.
Згодна з матэрыяламі Надзвычайнай дзяржаўнай камісіі, нацысцкія акупанты расстралялі двух жыхароў Чырвонага Кастрычніка: у лістападзе 1941 г. быў расстраляны Васіль Васілевіч Краўцоў (1897 года нараджэння), а ў сакавіку 1943 г. — Аляксандр Сяргеевіч Ягадкін (1928 года нараджэння).
Рапчыцы
Рапчыцы (Ropczyce) — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Рапчыцка-Сэндзішоўскага павета Падкарпацкага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Рапчыцы. Займае плошчу 47,03 км². Насельніцтва — 15 256 чалавек (на 2004 год).
Эль-Амара
Эль-Амара — горад у паўднёва-ўсходнім Іраку, за 50 км ад мяжы з Іранам, адміністрацыйны цэнтр мухафазы Майсан. Размешчаны на паўночнай ускрайку балота паміж Тыграм і Еўфратам.
Пераважна населены мусульманамі-шыітамі. Асноўны гандлёвы пункт для навакольных сельскагаспадарчых раёнаў, вядомы таксама ткацтвам і сярэбранымі промысламі.
IC 4767
IC 4767 — галактыка тыпу S0-a (спіральная галактыка) ў сузор’і Паўлін.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Іосіф Іосіфавіч Стаброўскі
Іосіф (Язэп) Іосіфавіч Стаброўскі (, Слонім, маёнтак Орлавічы  —, ) — вучоны археолаг і краязнавец. Член-карэспандэнт Віленскага аддзялення Маскоўскага археалагічнага таварыства і Яраслаўскага археалагічнага таварыства. Удзельнік Першай сусветнай вайны, палкоўнік. Стрыечны брат Казіміра Стаброўскага.
Жыццё і дзейнасць
Нарадзіўся ў сям’і прафесійнага ваеннага Іосіфа Вікенцьевіча Стаброўскага і Людвікі Адольфаўны Стаброўскай (у дзявоцтве Масальскай). 10 лістапада 1870 года быў ахрышчаны ксяндзом Вікенціем Грыневічам у слонімскім рымска-каталіцкім парафіяльным касцёле і атрымаў імя Іосіф, а 10 студзеня 1875 года пастановай Гродзенскага дваранскага дэпутацкага сходу «сопричисленъ к ряду Стабровскихъ».
У адпаведнасці з традыцыямі сям’і выбраў ваенную кар’еру. Паступіў у Полацкі кадэцкі корпус, па заканчэнні якога ў 1889 годзе працягваў навучанне ў 3-м ваенным Аляксандраўскім артылерыйскім вучылішчы. Па заканчэнні курса па 1-му разраду, пераведзены паручнікам у 81-ы Апшэронскі полк, дзе атрымаў пасаду памочніка загадчыка палявой каманды. Па распараджэнні шэфа палка, вялікага князя Георгія Міхайлавіча, зрабіў шэраг фотаздымкаў месцаў, дзе полк вёў баі з Шамілем, брацкіх магіл і помнікаў, а таксама палкавых рэгалій для гісторыі Апшэронскага палка.
24 снежня 1893 года па асабістым жаданні Стаброўскі быў прыкамандзіраваны да 21-й артылерыйскай брыгады «для испытанія по службе и перевода впоследствіи в Артилерию». Падчас вялікіх манеўраў 1893 г. на тэрыторыі Дагестана і Чачні (звыш 1000 км) па даручэнні Штаба Каўказскай ваеннай акругі правёў праверку і дапаўненне пяцівёрстнай карты Паўночнага Каўказа.
15 кастрычніка 1895 года Стаброўскага пераводзяць у 38-ы лятучы артылерыйскі парк, які ён узначальваў у адсутнасць ці ў сувязі з пераводам кіраўніцтва на іншыя пасады на працягу 1896—1897 гг. 17 сакавіка 1896 года ён быў узнагароджаны сярэбраным медалём у памяць царствавання імператара Аляксандра III. 1 ліпеня 1898 года атрымлівае званне штабс-капітана, а 15 мая 1899 г. быў узнагароджаны ордэнам Святога Станіслава трэцяй ступені. 6 верасня 1899 года, па рашэнню кіраўніцтва, Стаброўскага пераводзяць у 38-ю артылерыйскую брыгаду. На працягу службы ў брыгадзе ён займаў розныя пасады: загадчык брыгаднай гаспадаркі, чатыры гады загадваў пякарняй, член распарадчага камітэта афіцэрскага сходу, старшыня брыгаднага суда, член Суда таварыства афіцэраў, член камісіі па загадванні афіцэрскім пазыковым капіталам, часова камандаваў 3-й і 5-й батарэямі 38-й артылерыйскай брыгады. І. І. Стаброўскі арганізаваў і кіраваў на працягу дзесяці гадоў у Міхайлаўскім штабе метэаралагічнай станцыяй 2-га разраду, назіранні якой адсылаліся ў Пецярбургскую метэаралагічную абсерваторыю.
Падчас вайсковай службы Стаброўскі пачаў цікавіцца гісторыяй і археалогіяй. У 1899 годзе ў часопісе «Исторический Вестник» пабачыла свет першая яго археалагічная работа — «К вопросу об ископаемых стеклянных шарах», пра сем рымскіх манет, раней невядомым спецыялістам па рымскім манетам.
З канца XIX стагоддзя займаўся гісторыяй і археалогіяй Беларусі, праводзіў раскопкі, збіраў калекцыі кніг і археалагічных знаходак.
Удзельнік Першай сусветнай вайны. У раёне фальварка Здуны-Ржоньска 16-17 кастрычніка 1914 года пры пераправе 1-га парку праз раку Бзуру І. І. Стаброўскі, дзейнічаючы рашуча пад агнём немцаў, прадухіліў паніку і аднавіў парадак. У баі супраць немцаў 22 снежня 1914 г. ён выконваў адмысловыя даручэнні начальніка 55-й пяхотнай дывізіі, за што быў узнагароджаны ордэнам Святой Ганны 2-й ступені з мячамі. 18 мая 1915 г. ў баі з немцамі на рацэ Раўцы пад Баржынёвым Стаброўскі быў атручаны ўдушлівымі газамі. У лістападзе 1915 г. ён прымаў удзел у баях каля в. Скробаў, недалёка ад Баранавіч, у 1916 г. — у баявых дзеяннях каля возера Нарач. 23 сакавіка 1916 года быў узнагароджаны ордэнам Святога Роўнаапостальнага Князя Уладзіміра 4-й ступені, да якога 8 лістапада 1916 года дадалі мячы і бант. 20 снежня 1916 года ён быў узнагароджаны ордэнам Святога Раўнаапостальнага князя Уладзіміра 3 ступені.
16 кастрычніка 1917 года вольны слухач Стаброўскі скончыў Маскоўскі археалагічны інстытут. На працягу васьмі гадоў (1912—1920) ён таксама з’яўляўся членам Яраслаўскага прыродазнаўча-гістарычнага таварыства.
У гэты ж час Стаброўскі быў слухачом Вышэйшых археалагічных курсаў Таварыства археалогіі, гісторыі і этнаграфіі пры Самарскім дзяржаўным універсітэце, якія паспяхова скончыў. 11 красавіка 1921 г. І. Стаброўскі адлічаны ў рэзерв адміністрацыйна-гаспадарчага складу штаба акругі, а пасля заключэння 18 красавіка 1921 года Рыжскага мірнага дагавора ён вяртаецца на Слонімшчыну, на гэты раз ужо назаўсёды пакінуўшы вайсковую службу ў званні палкоўніка.
Вярнуўшыся на Радзіму, Стаброўскі займаецца садаводствам і пчалярствам у сваім маёнтку «Орлавічы», пачынае плённую працу на ніве вывучэння роднага края, актыўна займаецца зборам розных артэфактаў і матэрыялаў гістарычнага характару. Захапленне вывучэннем старажытнасцей з цягам часу перарасло ў жаданне стварыць з сабранага музей. Але гэтаму папярэднічаў шлях даўжынёю ў восем гадоў, першым крокам якога было стварэнне этнаграфічна-археалагічнага таварыства (СЭАТ) ў 1924 годзе.
На тэрыторыі Слонімскага павета І. І. Стаброўскі праводзіў археалагічныя раскопкі, даследаваў гісторыю роднага края, пісаў навуковыя артыкулы і збіраў рэчы гістарычнага характару, якія паклалі пачатак археалагічнай, нумізматычнай і мінералагічнай калекцыям адкрытага ў 1929 годзе па яго ініцыятыве рэгіянальнага музея.
У 1934 годзе Стаброўскі быў накіраваны на з’езд секцый Рэгіянальных музеяў у Варшаву, арганізаванага Саюзам музеяў Польшчы. Акрамя працы на карысць музея ён займаўся апякунскай дзейнасцю ў Чамярской воласці. Назіраючы за цяжкім станам сялян, што жылі ў ваколіцах Орлавіч, ён вырашыў перадаць частку зямлі, якою валодаў сялянам, для чаго аформіў «дарственную запись 65-ти гектаров мешорованного сенокоса (половина всего хутора) в пользу нуждающихся крестьян во время коммасации грунтов». За гэты ўчынак 18.08.1937 г. Стаброўскі быў узнагароджаны «Залатым крыжам заслугі». У 1939 г., калі Заходняя Беларусь была далучана да БССР, Стаброўскі бясплатна перадаў свой музей гораду разам з усёй калекцыяй у 5 тысяч экспанатаў. Падчас Вялікай Айчыннай вайны музей у Слоніме працаваў, а Стаброўскі з’яўляўся яго дырэктарам, здолеўшы захаваць экспанаты ад вывазу за мяжу. У 1948 годзе ён быў звольнены «от работы в музее как неотвечающего по своему идеологическому мировоззрению требованиям советского музея — как научного и культурно-просветительского учреждения».
У свае апошнія гады Стаброўскі шмат чытае і піша, сістэматызуе свае веды, стварае шэраг твораў, якія раскрываюць яго ўяўленні па астраноміі, прыродазнаўстве, гісторыі і археалогіі.
На Слонімшчыне да апошніх сваіх дзён жыў І. І. Стаброўскі ў беднасці і забыты мясцовымі ўладамі. Памёр ён 15.01.1968 г. Пахаваны, як і жадаў, на зямлі былога радавога маёнтка Стаброўскіх Орлавічы. На сённяшні дзень Слонімскі краязнаўчы музей носіць імя заснавальніка, а вялікая колькасць сабраных ім рэчаў былі перададзены ў іншыя музеі. У 2002 г. у дні святкавання 750-гадовага юбілею горада на будынку музея была ўрачыста адкрыта мемарыяльная дошка, прысвечаная Іосіфу Іосіфавічу Стаброўскаму, якую выканаў з граніту і падараваў гораду і музею скульптар Леанід Богдан.
Рогава-2
Рогава-2 (Рогово-2) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Астапкавіцкага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Рогава-2 абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
З 2004 па 2019 год у складзе Леснікаўскага сельскага паселішча.
Геаграфія
Праз вёску праходзіць аўтадарога.
Лісуны (Аршанскі раён)
Лісуны́ (, Лисуны) — аграгарадок у Аршанскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Зубрэвіцкага сельсавета.
Гісторыя
Згадваецца ў 1643 як вёска Лесуны ў складзе Шклоўскай воласці ў Аршанскім павеце ВКЛ. З 1772 г. у складзе Баранскай воласці Аршанскага павета Магілёўскай губерні. Затым у складзе Беларускай і Віцебскай губерняў
У 1928—1963 гадах цэнтр Тумініцкага сельсавета. Да 1972 года Лісуны ўваходзілі ў склад Задроўеўскага сельсавета (у 1963—1965 гадах — Сальніцкі сельсавет), да 8 красавіка 2004 года — у склад Першамайскага сельсавета.
Франкаправансальская мова
Франкаправанса́льская мова (арпіта́нская мова; francoprovençal, саманазва arpitan) — раманская мова (гала-раманская падгрупа), распаўсюджана на паўднёвым усходзе Францыі (па цячэнні Роны і ў раёне Савоі), у раманскай Швейцарыі і паўночна-заходняй Італіі, пераважна ў рэгіёне Вале-д’Аоста). Знаходзіцца на грані знікнення з-за пераходу носьбітаў на стандартную французскую мову ў другой палове XX стагоддзя. Афіцыйнага статусу не мае.
Гісторыя
Сярэднявечная арпітанская мова можна разглядаць як мова-мост ці, дакладней, група пераходных дыялектаў паміж мовамі ойль паўночнай Францыі, паўднёвымі мовамі ок, а таксама мовамі паўночнай Італіі. Яго своеасаблівасць у плане фанетыкі і лексікі дае падставу меркаваць, што ён не адносіцца ні да першых, ні да апошніх дыялектаў, а ўяўляе сабой асобную галіну гала-раманскай, якая не атрымала істотнага развіцця. Згадванні пра характарыстыкі мовы адносяцца да VI стагоддзя, гэта значыць да дынастыі Меравінгаў.
Само абазначэнне «франкаправансальская мова» з'явілася дзякуючы італьянскаму лінгвісту Грацыядзіа Асколі, які ў 1873 годзе праз гэта паняцце пазначыў дыялекты, якія не падыходзяць паводле дыялекталагічных крытэрыяў ні пад мовы ойль (якія атаясамліваюцца з французскай), ні пад мовы ок (правансальскай).
Сучасны стан
Выкарыстанне франкаправансальскага ў Францыі адзначана ў раёне Рона — Альпы (Бажале, Брэс, Дафінэ, Домб, Савоя), на поўдні Франш-Кантэ (Юра, Ду), а таксама на паўднёвым усходзе Бургундыі (Сона і Луара). Адсутнасць пісьмовай мовы прыводзіць да яе далейшага вымірання (перапісваліся толькі старадаўнія песні і казкі, элементы вусновай творчасці). У XXI стагоддзі з мэтай падтрымання мовы некаторыя пісьменнікі займаюцца стандартызацыяй правапісу і перакладамі сваіх сачыненняў.
У Швейцарыі да XIX стагоддзя ў Рамандыі ўжывалася толькі франкаправансальская (за выключэннем кантонаў Юра, збольшага Неўшатэль і Берна). З цягам часу яна амаль цалкам выцеснілася мясцовымі французскімі варыянтамі. Яе Сляды ў вусновай мове прасочваюцца яшчэ ў кантонах Фрыбур і Валіс. У Італіі франкаправансальскай валодае каля 70 тысяч чалавек, большая частка якіх пражывае ў рэгіёне Вале-д’Аоста, некаторых мясцовасцях П’емонта, а таксама ў Апуліі. Сукупнасць рэгіёнаў, дзе распаўсюджана (ці была распаўсюджана) арпітанская мова атрымала ў XX стагоддзі назву Арпітанія.
Геаграфія Латвіі
Рэльеф
Латвія размешчана на заходняй ускраіне Усходне-Еўрапейскай раўніны. Нягледзячы на нязначныя абсалютныя вышыні, латвійскія краявіды багатыя на ўзгоркі і азёры, што абумоўлена стваральнай працай старажытнага ледавіка, паходжаннем якому абавязаны ўзвышшы: Курземскае на захадзе, Латгальскае на ўсходзе і Відземскае ў цэнтральнай частцы. Да апошняга належць вышэйшая кропка краіны — узгорак Гайзінькалнс (312 м). Узбярэжжа ж Балтыйскага мора нізіннае і (нешырокая Прыморская нізіна) аднастайна пакатае. Іншыя нізіны разлегліся па берагах буйных рэк і на поўначы краіны.
Клімат
Латвія знаходзіцца ў пераходнай зоне паміж марскім і кантынентальным кліматам. На Курземскім паўвостраве пераважаюць рысы марскога клімату, кантынентальнасць расце на ўсход не толькі ў сувязі з павелічэннем аддаленасці ад мора, але і з ростам вышыні над яго ўзроўнем. Так на ўзгорак Гайзінькалнс снегавое покрыва кладзецца на 10-15 дзён раней чым на яго больш нізкія ваколіцы.
Рэкі і азёры
Буйнейшая рака Латвіі — Даўгава, так латышы называюць Заходнюю Дзвіну. Латвіі належаць 352 км яе ніжняга цячэння. Найбольшую працягласць на тэрыторыі Латвіі мае рака Гаўя (452 км). Азёры пераважна ледавіковага паходжання. Самае буйное возера Латвіі — Лубанс (80,7 км²).
Краявіды
Лясы займаюць 52 % тэрыторыі Латвіі. У тыповым латышскім пейзажы пушчы чаргуюцца з палямі, сядзібамі і лугамі, плямы раллі перамяжаюцца бярозавымі гаямі. У Латвіі сотні кіламетраў неасвоенага марскога ўзбярэжжа, парослага сасновым лесам, аздобленага нізкамі выдмаў ды белых пясчаных пляжаў. Каля 9 % тэрыторыі занята балотамі, 70 % з якіх не крануты чалавекам. З фаўны распаўсюджаныя алені, лісы, ласі, ваўкі, бабры. Рэкі Латвіі — дом для буйнейшай ва ўсходняй Балтыі папуляцыі ласосевых рыбаў.
Ахова прыроды
Прырода краіны захоўваецца ў нацыянальных парках. У кожным з чатырох рэгіёнаў Латвіі створаны адзін парк: Гаўя ў Відземе, Кемеры ў Земгале, Слітэрэ ў Курземе і Разнас у Латгале. У 2012 Латвія была другой ў свеце пасля Швейцарыі паводле індэксу экалагічнай эфектыўнасці, што азначае як высокую ступень захаванасці экасістэм, так і беражлівае стаўленне да прыроды ў наш час.
Чачэнгсау (правінцыя)
Чачэнгсау (ฉะเชิงเทรา) — правінцыя ў паўночна-ўсходняй частцы Тайланда, за 82 км ад Бангкока. Насельніцтва — чалавекі (2015). Адміністрацыйны цэнтр — горад Чачэнгсау.
На гербе правінцыі намаляваны будынак храма Сатханварарамваравіхан. Заходняя частка правінцыі размяшчаецца ў даліне ракі Банг Паконг, воды якой выкарыстоўваюцца ў ірыгацыйных мэтах. Усходнюю тэрыторыю пакрываюць узгоркі. На паўднёвым захадзе правінцыя мае выхад да Сіямскага заліва. Клімат трапічны, мусонны. У 2009 годзе налічвалася 124 дажджлівыя дні з ападкамі 1177,3 мм. У тым жа годзе была самая высокая тэмпература 36,4 °C, нізкая склала 15,8 °C.
Анатоль Міхайлавіч Трус
Анатоль Міхайлавіч Трус (, вёска Нізок,  —, ) — беларускі акцёр. Народны артыст Беларусі (1955).
Біяграфія
Скончыў мастацкі тэхнікум у Віцебску (1930), студыю БДТ-2 (1931). Працаваў у Беларускім нацыянальным драматычным тэатры імя Якуба Коласа (да 1986).
Памяць
У Віцебску на доме (скрыжаванне Леніна і Купалы), дзе жыў акцёр, усталявана мемарыяльная дошка.
Чачэнгсау
Чачэнгсау (тайск. ฉะเชิงเทรา) — горад у Тайландзе, сталіца аднайменнай правінцыі. Горад знаходзіцца прыкладна за 62 км на ўсход ад Бангкока. Размешчаны на правым беразе ракі Бангпаконг. Па стане на 2015 год насельніцтва горада — 39558 чалавек. Шчыльнасць насельніцтва — 3100 чал./км². Колькасць жаночага насельніцтва (52,8 %) перавышае колькасць мужчынскага (47,2 %).
Кляйнобрынген
Камуна падзяляецца на 8 сельскіх акруг.
Бераставіцкае благачынне
Бераставіцкае благачынне, Бераставіцкая благачынная акруга — акруга ў Гродзенскай і Ваўкавыскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае прыходы Бераставіцкага раёна Гродзенскай вобласці.
Благачынныя настаяцелі
Протаіерэй Сергій Шэлест.
(931) Уайтмара
931 Уайтмара (931 Whittemora) — астэроід Галоўнага астэроіднага пояса. Адкрыты 19 сакавіка 1920 года французскім астраномам Франсуа Ганесье ў Алжырскай абсерваторыі. Астэроід быў названы ў гонар амерыканскага фізіка Томаса Эдварда Уайтмара, прафесара Гарвардскага і Калумбійскага ўніверсітэтаў. Уайтмора не перасякае арбіту Зямлі, і робіць поўны абарот вакол Сонца за 5,66 Юліянскіх гадоў.
NGC 2213
NGC 2213 (іншае абазначэнне — ESO 57-SC70) — рассеянае скопішча ў сузор’і Сталовая Гара.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
IC 4768
IC 4768 — галактыка тыпу *Grp (вялікая група зорак) ў сузор’і Шчыт.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Вяхоры
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
З 2004 па 2019 год у складзе Леснікаўскага сельскага паселішча.
Геаграфія
Праз вёску праходзіць аўтадарога.
Паўметалы
Паўметалы — хімічныя элементы, размешчаныя ў перыядычнай сістэме на мяжы паміж металамі і неметаламі. Для іх характэрна наяўнасць кавалентнай крышталічнай рашоткі і металічнай праводнасці.
Апісанне
Да паўметалаў адносяць крэмній, бор, германій, мыш’як, сурму, тэлур, таксама часам — вісмут, палоній і астат, а таксама волава, якая мае паўправадніковаю форму, і алатропныя мадыфікацыі вугляроду — графіт і фосфару — металічны фосфар.
Па сваіх хімічных уласцівасцях паўметалы з’яўляюцца неметаламі, але па тыпе праводнасці адносяцца да праваднікоў. Носьбіты току ў паўметалах адрозніваюцца вялікай рухомасцю і малой эфектыўнай масай. Дзякуючы гэтаму паўметалы — найбольш прыдатныя аб’екты для назірання памерных эфектаў, фазавых пераходаў паўметалаў — дыэлектрык у моцных магнітных палях і шэрагу іншых з’яв.
Камарка
Кама́рка (comarca) — традыцыйная назва рэгіянальнага або лакальнага раёна кіравання, якая выкарыстоўваецца ў частцы Іспаніі, паўднёвай Францыі, Панаме. У Партугаліі і Бразіліі тэрмін камарка (comarca) выкарыстоўваецца для абазначэння судовай акругі.
Паходжанне назвы
Паходзіць ад познелацінскага commarca — «мяжа». У Сярэднявеччы выкарыстоўвалі формы chomarcha, comarquia і commarca.
Касцёл Святых Жыгімонта і Вацлава (Пружаны)
Касцё́л Святы́х Жыгімо́нта і Ва́цлава — каталіцкі храм у Пружанах, збудаваны старастам Вацлавам Касцевічам у 1522 годзе. Асвечаны ў гонар Свв. і Вацлава. Не захаваўся.
Храм некалькі разоў пацярпеў падчас войнаў XVI — пачатку XIX стст., а ў 1845 быў адабраны на патрэбы імперскага ваеннага ведамства.
Ежы Юзаф Радзівіл
Ежы Юзаф (Юрый Юзаф) Радзівіл ( — ) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч, 7-ы ардынат Нясвіжскі (1680—1689), падчашы вялікі літоўскі (1686—1688), ваявода троцкі (1688—1689), трымаў члухаўскае і рабштынскае староствы. Уладальнік Белай.
Біяграфія
Прадстаўнік нясвіжскай лініі найбуйнейшага вялікалітоўскага магнацкага роду Радзівілаў герба «Трубы». Быў пятым дзіцем у сям’і падканцлер літоўскага і гетмана польнага літоўскага Міхала Казіміра Радзівіла (1625—1680) ад шлюбу з Кацярынай Сабескай (1634—1694). Малодшы брат — канцлер вялікі літоўскі Караль Станіслаў Радзівіл.
У 1680 годзе пасля смерці свайго бацькі Міхала Казіміра Юрый Юзаф атрымаў у спадчыну Нясвіжскую ардынацыю. У чэрвені 1686 года атрымаў пасаду падчашага вялікага літоўскага, а ў 1688 годзе стаў ваяводай троцкім.
3 верасня 1687 года ў Дэсау ажаніўся з прынцэсай Марыяй Элеанорай фон Ангальт-Дэсау (1671—1756), дачкой нямецкага князя Ангальт-Дэсау Іагана Георга II (1627—1693) і Генрыэты Катарыны Насау-Аранскай (1637—1708). Дзеці:
Укрэксімбанк
Укрэксімбанк (, Ukreximbank, поўная назва: Публічнае акцыянернае таварыства «Державний експортно-імпортний банк України») — украінскі банк і ўніверсальная крэдытна-фінансавая ўстанова, 100% акцый якой належыць дзяржаве ў асобе Кабінету Міністраў Украіны. Заснаваны Ўрадам Украіны ў 1992 годзе з мэтай рэалізацыі дзяржаўнай палітыкі ў сферах прамысловасці, знешняга гандлю, эканомікі і фінансаў. Агульныя актывы банка па стане на 1 студзеня 2016 года склалі 141 мільярд грыўняў, па іх памерах Укрэксімбанк займае трэцяе месца сярод усіх банкаў Украіны. Па памерах укладаў юрыдычных асоб банк займае першае месца.
Па дадзеных брытанскага часопіса The Banker, у 2014 годзе Укрэксімбанк займаў адзінаццатую пазіцыю ў рэйтынгу найбуйнейшых банкаў Цэнтральнай і Усходняй Еўропы і 388-ю ў рэйтынгу тoп-1000 сусветных банкаў. Галоўны офіс Укрэксімбанка размешчаны ў Кіеве. Банк другі год запар з'яўляецца стратным. У 2015 годзе ён панёс страты на суму 14,1 мільярдаў грыўняў, што на 44% больш чым на год раней (9,8 млрд. грн. страт у 2014).
Па класіфікацыі НБУ, з'яўляецца адным з трох сістэмна важных банкаў ва Украіне ў 2016 годзе.
Пра банк
Структура АТ «Укрексімбанк» складаецца з Галаўнога офіса, 27 філіялаў, 75 аддзяленняў і 2 прадстаўніцтваў за мяжой — у гарадах Лондан і Нью-Ёрк. Укрэксімбанк мае найбольш распаўсюджаную ў Украіне сетку банкаў-карэспандэнтаў (больш 850 банкаўскіх устаноў у розных краінах свету). Місія банка — садзейнічаць развіццю эканомікі Украіны і бізнесу кліентаў, пераважна экспартаарыентаваных і імпартазамяшчальных галін эканомікі, шляхам крэдытавання і банкаўскага абслугоўвання фінансавых аперацый кліентаў, падтрымкі нацыянальнага экспарцёра і выкананне функцыі фінансавага агента Урада Украіны.
Статутам Банка вызначана, што АТ «Укрексімбанк» заснавана для прыцягнення знешніх і ўнутраных крэдытных рэсурсаў у эканоміку Украіны, прадастаўленне і атрыманне крэдытаў ад імя і па даручэнні Кабінета Міністраў Украіны (як фінансавы агент Урада), фінансавання і забеспячэння экспартна-імпартных аперацый прадпрыемстваў, абслугоўванне дзяржаўнага знешняга доўгу Украіны, ажыццяўленне аперацый на грашовым, валютным і фондавым рынку, ажыццяўленне комплексу мерапрыемстваў па фінансаванні інвестыцыйных праектаў, прадастаўлення банкаўскіх паслуг, супрацоўніцтва з міжнароднымі фінансавымі арганізацыямі, укараненне іншых відаў дзейнасці, ажыццяўленне іншых аперацый у адпаведнасці з заканадаўствам і патрабаваннямі Статута.
АТ «Укрексімбанк» паспяхова супрацоўнічае з вядучымі міжнароднымі фінансавымі арганізацыямі, такімі як Сусветны банк, ЕБРР, KfW, NIB, IFC, з буйнымі замежнымі банкамі і фінансава-крэдытнымі ўстановамі. За час сваёй дзейнасці на міжнародных фінансавых рынках і ў галіне экспартнага фінансавання Банк стаў прамым пазычальнікам і гарантам 35 вядучых экспартна-крэдытных агенцтваў свету.
Укрэксімбанку належыць даччыная лізінгавая кампанія ТАА «Ексімлізинг» (заснавана ў 2006).
Гісторыя
«Державний експортно-імпортний банк України» быў створаны 3 студзеня 1992 года згодна з Указам Прэзідэнта Украіны № 29 і 23 студзеня таго ж года банк атрымаў сваю першую ліцэнзію ад Нацыянальнага банка Украіны.
Мон-Сен-Мішэль
Востраў знаходзіцца у вусці ракі Каўэнон (Kouenon) за 1 км ад берага насупраць горада Аўранш і займае плошчу ў 7 гектараў. Разам з узбярэжнай тэрыторыяй утварае камуну Мон-Сен-Мішэль агульнай плошчай 4 км². Насельніцтва вострава — 50 чалавек.
Укрэксімбанк
Гісторыя
На працягу палітычнага і эканамічнага крызісу 2014-2015 гадоў Укрэксімбанк атрымаў найбуйнейшыя у сваёй гісторыі страты. У 2014 годзе яны дасягнулі 9,8 мільярдаў грыўняў, а ў 2015 павялічыліся да 14,1 мільярда. У справаздачы банка 2015 года асноўнымі прычынамі такіх страт названыя абясцэненне актываў з прычыны эканамічнага крызісу і страты ад курсавой розніцы па аперацыях у замежнай валюце.
Мон-Сен-Мішэль
З антычных часоў з’яўляецца важным стратэгічным пунктам. У 8 стагоддзі тут знайшоў прытулак кляштар, які і даў імя востраву, неўзабаве быў збудаваны замак. Структурная кампазіцыя замка адлюстроўвае ўладкаванне феадальнага грамадства, якому ён служыў: наверсе абацтва і кляштар, што сімвалізуюць Бога; ніжэй — пакоі феадальных уладароў; пад імі — крамы і дамы рамеснікаў; а за сцяной, на самым нізе, — хаціны рыбакоў і агароднікаў.
Укрэксімбанк
Гісторыя
8 ліпеня 2015 года, Укрэксімбанк завяршыў рэструктурызацыю еўрааблігацый на агульную суму 1,475 мільярдаў даляраў ЗША.
26 лютага 2016 года у мэтах аптымізацыі сеткі філіялаў Укрэксімбанка, наглядальным саветам банка прынята рашэнне на працягу года ліквідаваць філіялы ў Данецку, Луганску і Ізмаіле.
Мон-Сен-Мішэль
Навакольная акваторыя здаўна вядомая сваімі надзвычайна высокімі прылівамі (да 13 м). У сярэднявеччы падчас нізкай вады па аголеным дне да замка ішлі пілігрымы. Мора ратавала цвярдыню ад усялякай небяспекі, паколькі захопнікі падчас прыліву або кожны раз адступалі; або, заспетыя высокай вадой знянацку, станавіліся яе ахвярамі. Найбольш гераічным эпізодам гісторыі вострава стаў 1433 год, калі у ходзе Стогадовай вайны невялічкі гарнізон замка адбіў атакі англічан. У канцы XV стагоддзя Людовік XI ператварыў Мон-Сен-Мішэль у турму, з якой абацтва суіснавала да Вялікай Французскай рэвалюцыі. У 1874 быў злучаны з мацерыком дамбай.
Укрэксімбанк
Структура ўласнасніцтва
Па стане на 1 студзеня 2016 года структура ўласнасці з'яўляецца наступнай:
Заўвага: — у асобе Міністэрства фінансаў Украіны, дзейнасць якога накіроўваецца і каардынуецца Кабінетам Міністраў Украіны.
Мон-Сен-Мішэль
Вобраз замка быў узяты Пітэрам Джэксанам пры праектаванні крэпасці Мінас-Цірыт у кінатрылогіі «Уладар пярсцёнкаў».
Дзіма Білан
Дзіма Мікалаевіч Білан (імя пры нараджэнні і да чэрвеня 2008 года Віктар Мікалаевіч Белан;, пас. Маскоўскі, частка горада Усць-Джэгута, Карачаева-Чаркесія, РСФСР, СССР) — расійскі спявак, больш вядомы як Дзіма Білан. У чэрвені 2008 года прыняў дадзены псеўданім у якасці сапраўднага імя і прозвішча.
Дзіма Білан прадстаўляў Расію на конкурсе песні «Еўрабачанне» два разы: у 2006 годзе з песняй «Never Let You Go», заняўшы другое месца і ў 2008 годзе з песняй «Believe», заняўшы першае месца і стаўшы першым расійскім артыстам, які перамог на конкурсе песні Еўрабачанне.
Дзіма Білан з’яўляецца Заслужаным артыстам Кабардзіна-Балкарыі (2006), Заслужаным артыстам Чачні (2007), Заслужаным артыстам Інгушэціі (2007) і Народным артыстам Кабардзіна-Балкарыі (2008).
Дзіма Білан — член Ліберальна-дэмакратычнай партыі Расіі.
MTV Russia Music Awards
Дзіма Білан рэкардсмен па колькасці ўзнагарод RMA — 10.
Залаты грамафон
Дзіма Білан неаднаразова ўдастойваўся музычнай прэміі «Залаты грамафон».
ZD Awards
Білан неаднаразова станавіўся лаўрэатам прэміі «Гукавая дарожка» у розных намінацыях:
Glamour
Дзіма Білан быў прызнаны Мужчынам года па версіі часопіса «Glamour» у 2006 і 2009 ах.
World Music Awards
Best Selling Russian Artist 2006
Netflix
Netflix — амерыканскі правайдар медыйных паслуг і прадзюсарская кампанія са штаб-кватэраю ў Лас-Гатасе, Каліфорнія, ЗША. Заснавана 29 жніўня 1997 года Рыдам Хастынгсам і Маркам Рэндальфам.
З 2013 года Netflix стварае фільмы, серыялы і тэлепраграмы. У 2016 годзе кампанія зрабіла 126 арыгінальных серыялаў і фільмаў — больш за кожны іншы сеткавы ці кабельны канал. Станам на 2018 год у кампаніі было 117,58 млн падпісантаў па ўсім свеце, у тым ліку 54,75 млн у ЗША.
Менавіта на гэтым відэасэрвісе выходзяць «Картачны домік», «Грэйс і Фрэнкі», «Непахісная Кімі Шміт», «Аранжавы — хіт сезона» і «Джэсіка Джонс». Галоўная перавага сэрвісу ў тым, што гэта, па сутнасці, энцыклапедыя заходняга тэлебачання: менавіта карыстальнікі Netflix могуць колькі заўгодна глядзець усе сезоны «Сяброў», брытанскага і амерыканскага «Офіса», «Вар’ятаў», «Разысціся на ўсе застаўкі» ды інш. легальна.
У Беларусі
У Беларусі з 2016 года даступны стрымінгавы відэасэрвіс Netflix. Першы месяц глядзець фільмы і серыялы можна бясплатна (але рэгістравацца ўсё адно трэба). Потым — па падпісцы.
Чантхабуры (правінцыя)
Чантхабуры (จันทบุรี) — правінцыя ва ўсходняй частцы Тайланда, за 250 км ад Бангкока. Насельніцтва — чалавек (2010). Адміністрацыйны цэнтр — горад Чантхабуры. Сімвалам правінцыі з’яўляецца Месяц, акружаны арэолам, а ў крузе Месяца намаляваны трус. Герб сімвалізуе мір і спакой жыцця ў правінцыі.
Паўднёвая частка правінцыі Чантхабуры, якая выходзіць да Сіямскага заліва, размяшчаецца на прыбярэжных раўнінах. Астатняя тэрыторыя даволі гарыстая, на поўначы ўзвышаецца горны масіў Чантхабуры. На ўсходзе праходзіць дзяржаўная мяжа з Камбоджай. Нараўне з суседняй правінцыяй Трат, гэты рэгіён з’яўляецца асноўным месцам здабычы каштоўных камянёў, у асноўным рубінаў і сапфіраў.
Хомск (значэнні)
Хомск — тапонім:
Мацнава
Мацнава — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Зубрэвіцкага сельсавета.
Гісторыя
Згадваецца ў 1643 як вёска Мацнёў у складзе Шклоўскай воласці ў Аршанскім павеце ВКЛ. З 1772 г. у складзе Баранскай воласці Аршанскага павета Магілёўскай губерні. Затым у складзе Беларускай і Віцебскай губерняў.
Да 27 снежня 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Тумініцкага сельсавета, да 22 студзеня 1963 года знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Баранскага пассавета , да 8 красавіка 2004 года ўваходзіла ў склад Першамайскага сельсавета.
NGC 2214
NGC 2214 (іншае абазначэнне — ESO 57-SC74) — рассеянае скопішча ў сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Нацыянальная Партыя (ПАР)
Нацыяна́льная па́ртыя (Nasionale Party) — крайне правая партыя, якая кіравала ў ПАС-ПАР з 4 чэрвеня 1948 г. да 9 мая 1994 г. і ўсталявала рэжым апартэіду.
Похвіца
Похвіца (Volvariella) — род базідыямікотавых грыбоў сямейства.
Распаўсюджанне і экалогія
Сапрафіты, насяляюць на драўніне, падсцілцы, перагнойнай глебе, некаторыя — на старых пладовых целах іншых грыбоў. Сустракаюцца і на жывых дрэвах, але небяспечнымі паразітамі не з’яўляюцца. Сустракаюцца ў лясах, парках і іншых пасадках, на лугах, палях.
Распаўсюджаны на ўсіх кантынентах, акрамя Антарктыды, вельмі рэдкія ў Арктыцы і ў альпійскіх паясах.
Сваяцтва
Шматлікія крыніцы лічаць похвіцу часткай сямейства, аднак нядаўнія ДНК-даследаванні адкрылі, што плютэй і похвіца эвалюцыянавалі асобна і маюць вельмі розныя ДНК. Гэтыя даследаванні паказваюць, што похвіца моцна звязана са схізафільнымі грыбамі, такімі як.
Віды
Род падзяляюць на падроды і секцыі, да яго адносяць каля 30 відаў, з іх у Еўропе сустракаюцца 14.
Калектыў
Калектыў (ад ) — група, сукупнасць людзей, якія працуюць у адной арганізацыі, на адным прадпрыемстве, аб'яднаных сумеснай дзейнасцю ў рамках якой-небудзь арганізацыі. Па віду дзейнасці адрозніваюць працоўныя, навучальныя, ваенныя, спартыўныя, мастацкай самадзейнасці і іншыя калектывы. У шырэйшым сэнсе — людзі, аб'яднаныя агульнымі ідэямі, інтарэсамі, запатрабаваннямі.
Таксама, у сучаснай тэорыі сістэм, тэрмін калектыў выкарыстоўваецца для абазначэння некаторых відаў размеркаваных дэцэнтралізаваных сістэм.
Гандлёвы авіяносец
Гандлё́вы авіяно́сец (Merchant aircraft carrier) — пераабсталяванае гандлёвае судна ў ВМФ Вялікабрытаніі і Нідэрландаў часоў Другой сусветнай вайны (звычайна балкер або танкер), абсталяванае лётнай палубай, надбудовай-востравам, якое нясе авіягрупу, але якое ходзіць пад гандлёвым сцягам і здольнае ажыццяўляць перавозку грузаў. Гандлёвыя авіяносцы неслі ўсяго некалькі (3-4) самалётаў састарэлых канструкцый. Ўзлёт і пасадка былі вельмі цяжкімі, у сувязі з чым лётчыкі нярэдка проста пакідалі самалёт пасля баявога вылету, саджаючы яго на ваду блізу судна, нягледзячы на тое, што лётны склад старанна адбіраўся. Выкарыстоўваліся да пачатку будаўніцтва эскортных авіяносцаў для барацьбы з падводнымі лодкамі і самалётамі люфтвафэ. Пераабсталяваныя ў адносна невялікай колькасці.
Чантхабуры
Чантхабуры (จันทบุรี) — горад на ўсходзе Тайланда, адміністрацыйны цэнтр аднайменнай правінцыі. Горад знаходзіцца ў паўднёвай частцы правінцыі, на берагах аднайменнай ракі, за 195 км на паўднёвы ўсход ад сталіцы краіны Бангкока. Абсалютная вышыня — 5 метраў над узроўнем мора. Па дадзеных перапісу 2000 года колькасць насельніцтва горада — чалавек. Асноўнымі прадуктамі гарадскога экспарту з’яўляюцца перац, каучук, садавіна і кава.
Жуліу Прэстыс
Жу́ліу Прэ́стыс ды Албуке́ркі (Júlio Prestes de Albuquerque;, , Сан-Паўлу — , ) — бразільскі адвакат і палітычны дзеяч. Быў выбраны прэзідэнтам Бразіліі ў 1930 годзе, але не заняў пасаду ў сувязі з рэвалюцыяй.
Біяграфія
Жуліу Прэстыс скончыў Юрыдычны факультэт універсітэта Сан-Паўлу ў 1906 годзе. У 1909 годзе быў выбраны дэпутатам заканадаўчага сходу штата Сан-Паўлу. У 1924—1927 гадах засядаў у Палаце дэпутатаў Бразіліі. 14 ліпеня 1927 года заняў пасаду губернатара Сан-Паўлу.
Кандыдатура Жуліу Прэстыса на пасаду прэзідэнта Бразіліі была падтрымана прэзідэнтам Вашынгтонам Луісам у пачатку 1930 года. 1 сакавіка ў краіне прайшлі выбары, і Прэстыс атрымаў на іх перамогу.
Аднак яго абранне супярэчыла «палітыцы кавы з малаком», паводле якой кандыдатам ад дзеючай улады павінен быў стаць губернатар Мінас-Жэрайса Антоніу Карлус Рыбейру ды Андрада. Апазіцыйная партыя Ліберальны альянс, да якой далучыўся Антоніу Карлус, не прызнала вынікі выбараў і абвінаваціла ўрад у фальсіфікацыі вынікаў. Гэтыя падзеі прывялі да рэвалюцыі, якая зрынула прэзідэнта Вашынгтана Луіса за месяц да перадачы ўлады Прэстысу.
Прэстыс быў вымушаны звярнуцца ў брытанскае консульства для прадастаўлення яму палітычнага прытулку. У Бразілію ён вярнуўся толькі ў 1934 годзе, пасля прыняцця канстытуцыі. На палітычную арэну Прэстыс змог вярнуцца толькі ў 1945 годзе, заснаваўшы партыю Нацыянал-дэмакратычны саюз. Аднак Прэстыс не паспеў прыняць актыўнага ўдзелу ў палітычным жыцці краіны, таму што памёр на наступны год.
Аксана Фёдараўна Ткачук
Біяграфія
Аксана Ткачук нарадзілася 10 чэрвеня 1933 года ў г. Ленінградзе ў сям’і служачага. Бацька працаваў у праектным інстытуце эканамістам, а маці — на заводзе. У 1941 годзе Аксана мусіла пайсці ў 1-ы клас, дзеці з бабуляй з’яжджалі ў пачатку года на дачу, але калі пачалася вайна, ім прыйшлося вярнуцца ў горад. Бацька неўзабаве эвакуіраваўся з інстытутам на Урал, а сям’я засталася ў Ленінградзе. Перажыла ў блакадным Ленінградзе галодную зіму 1941—1942 гадоў, пасля чаго сям’я Аксаны была эвакуіравана ва ўральскі горад Таўду.
У Ленінград вярнуліся толькі ў 1946 годзе. Аксана пайшла ў пяты клас, а на наступны год стала вучыцца ў сярэдняй мастацкай школе пры Акадэміі мастацтваў. У 1952 годзе яна паступіла на архітэктурны факультэт Інстытута жывапісу, скульптуры і архітэктуры (выкладчыкі І. І. Фамін,, С. Барутчаў ). У 1958 годзе Аксана Ткачук абараніла дыпломны праект «Палац моладзі» і стала працаваць у інстытуце «Ленаблпраект», а праз год пераехала да мужа Дзмітрыя Кудраўцава ў Мінск.
З 1960 года працавала ў інстытуце «Мінскпраект», у 1977—1983 гадах галоўны мастак Мінска, адначасова намеснік галоўнага архітэктара горада.
У 1984—1991 гадах мастак па інтэр’ерах у Мінскім мастацка-вытворчым камбінаце, распрацоўвала інтэр’еры грамадскіх будынкаў. У 1992—2002 кіраўнік творчай майстэрні пры Саюзе архітэктараў Беларусі.
Творчасць
Кіраўнік аўтарскага калектыву праектаў будынкаў Інстытута народнай гаспадаркі (1964—1974), жылых дамоў па вул. Старавіленскай (1977—1979; сааўтары У. М. Тарноўскі, А. В. Шорап ), будынка Дзяржаўнага тэатра музычнай камедыі Беларусі (1981; сааўтар У. М. Тарноўскі ), Інстытут павышэння кваліфікацыі кіруючых працаўнікоў народнай гаспадаркі (1982) , Палаца культуры вытворчага тонкасуконнага аб’яднання (1984), планіроўкі і забудовы мікрараёнаў Ракаўская шаша 6 і 7 у Мінску. Сярод інш. работ (у сааўтарстве): праекты рэстарана «Журавінка» (1969) у Мінску, рэканструкцый Беларускага тэатра імя Я. Коласа ў Віцебску (1985), будынкаў 19 ст. па вул. Камсамольскай ў Мінску (1999) і інш.
У 2003 годзе Аксане Фёдараўне прапанавалі распрацаваць праект рэканструкцыі кінатэатра «Радзіма» пад драматычны тэатр «Дзе-Я?». Былі рэканструяваны фасады будынка, створаны два залы — дзіцячай драматычнай студыі і глядзельны на 180 месцаў (праектаванне ў 2004—2005; сааўтар Т. А. Шорап).
Узнагароды
Заслужаны архітэктар БССР (1976), узнагароджана Граматай Вярхоўнага Савета БССР (1980).
Леанід Ігнатавіч Трушко
Леанід Ігнатавіч Трушко  — беларускі акцёр. Народны артыст Беларусі (1996).
Біяграфія
У 1961—1966 гг. удзельнік Аршанскага народнага тэатра. У 1967—1999 гадах акцёр Беларускага тэатра імя Я. Коласа.
Горлава (Рослаўльскі раён)
Горлава (Горлово) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Астапкавіцкага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Горлава абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
З 2004 па 2019 год у складзе Леснікаўскага сельскага паселішча.
Міхай Вёрэшмарці
Мі́хай Вё́рэшмарці (Vörösmarty Mihály;, г. , Венгрыя — ) — венгерскі паэт, драматург, крытык. Прадстаўнік венгерскага рамантызму. Зрабіў значны ўклад у стварэнне нацыянальнага венгерскага тэатра.
Біяграфія
У заснаванай 17 лістапада 1830 года Венгерскай акадэміі навук Вёрэшмарці атрымаў месца на філалагічным аддзяленні, а затым змяніў на пасадзе дырэктара Карая Кішфалудзі з гадавым дараваннем у 500 форынтаў. Вёрэшмарці быў адным з заснавальнікаў Таварыства Кішфалудзі і стаяў у вытокаў літаратурных часопісаў «Athenäum» і «Figyelmezö». У 1843 годзе ажаніўся.
У 1848 годзе разам з Янашам Аранем і Шандарам Петэфі Вёрэшмарці ўзяўся за пераклад сачыненняў Шэкспіра і працаваў над «Юліем Цэзарам» і «Каралём Лірам».
У 1849 годзе Вёрэшмарці стаў суддзёй Вярхоўнага суда. Вітаў венгерскую рэвалюцыю 1848 года, яе паражэнне прывяло да душэўных пакут і цяжкай хваробы. Некаторы час ён правёў у выгнанні і вярнуўся ў Венгрыю ў 1850 годзе ўжо старым. У глыбокай меланхоліі Вёрэшмарці знаходзіўся рэштку жыцця.
Міхай Вёрэшмарці памёр года ў Пешце ў тым жа доме, дзе памёр дваццаццю гадамі раней Карай Кішфалудзі. Пахаванне паэта 21 лістапада 1855 года на могілках Керэпешы стала днём нацыянальнай жалобы. Ферэнц Дэак арганізаваў збор сродкаў на карысць асірацелых дзяцей Вёрэшмарці, якія засталіся без сродкаў да існавання.
Творчасць
Яго першая эпічная паэма «Уцёкі Залана» (1825) праз усхваленне гераізму і баявога духу продкаў абуджала нацыянальна-патрыятычныя пачуцці. У паэмах «Чароўная даліна», «Паўднёвы востраў» (абедзве 1826), «Руіны» (1830) адчувальны адыход у свет чыстай фантазіі, чароўнай казкі. У эпічнай паэме «Два суседскія замкі» (1831) феадальная мінуўшчына. Аўтар драм «Крывавае вяселле» (1833), «Цылеі і Хунядзі» (1844), камедыі «Тайны вуалі» (1834). Захапленне фальклорам узбагаціла яго творы (драматычная казка «Чонгар і Цюпазе», 1830, балада «Прыгожая Ілонка», 1833). Вершы 1830-х гг. прасякнуты грамадзянскімі і патрыятычнымі матывамі, 1840-х гг. — філасофскім роздумам. Зрабіў уплыў на фарміраванне венгерскай літаратурнай мовы.
Пераклады
Верш «Стары цыган» (1854) пераклаў на беларускую мову А. Зарыцкі.
Памяць
Самы вядомы верш Вёрэшмарці «Заклік» было пакладзена на музыку і часта выконваецца ў канцы ўрачыстых мерапрыемстваў з нагоды нацыянальных свят Венгрыі. Імя Міхая Вёрэшмарці носіць цэнтральная плошча Будапешта, плошча Вёрэшмарці.
Гарошак
Гарошак (Vicia) — род кветкавых раслін сямейства.
Батанічнае апісанне
Аднагадовыя, двух- і шматгадовыя травяністыя расліны са слабым узыходным, ляжачым, зрэдку прамастойным галінастым сцяблом. Лісце парнаперыстаскладанае, з прылісткамі, вусікамі ці шчацінкамі. Кветкі адзіночныя або па 2—3 ў пазухах лісця ці ў гронкападобных суквеццях. Вяночак рознага колеру (найчасцей сіні, фіялетавы, блакітны, пурпурны, бэзавы). Плод — струк на ножцы, лінейны ці падоўжаны, шматнасенны.
Арэал і экалогія
Пашыраны пераважна ва ўмераных абласцях Паўночнага паўшар’я. На тэрыторыі Беларусі найбольш вядомыя, , , , , , , , , ; інтрадукаваныя , , ,. Дзікарослыя віды трапляюцца ў лясах, на лугах, у хмызняках, уздоўж дарог, на пустках, у населеных мясцінах і як пустазелле. Да культурных відаў адносяцца,. Да роду гарошак іншы раз адносяць.
Таксанамія
Род Гарошак уваходзіць у трыбу падсямейства  сямейства  парадку.
Значэнне і выкарыстанне
Каштоўныя кармавыя, зернефуражныя, лекавыя, меданосныя і дэкаратыўныя расліны. Некаторыя віды — пустазелле.
Каліноўскі сельсавет
Каліно́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бялыніцкага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Каліноўка.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Царковішчанскі сельсавет у складзе Бялыніцкага раёна Магілёўскай акругі БССР. Цэнтр — всёска Царковішча. 5 жніўня 1929 года вёска Царковішча перайменавана ў Каліноўку, а сельсавет — у Каліноўскі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Бялыніцкім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Машчаніцкага сельсавета.
Чайнат (правінцыя)
Чайнат (ชัยนาท) — правінцыя ў цэнтральнай частцы Тайланда. Адміністрацыйны цэнтр — горад Чайнат.