cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Аканкагуа
Самы высокі ў свеце баталіт. Гара складзена з андэзітаў, укрыта вечнымі снягамі, маецца 7 ледавікоў. Агульная плошча зледзянення каля 80 км².
Першае ўзыходжанне ажыццявіў швейцарскі альпініст у 1897 годзе.
Пакроўская царква (Растоў-на-Доне)
Царква ў імя Пакрова Найсвяцейшай Багародзіцы — адна з найстарэйшых цэркваў Растова-на-Доне (паводле пашыранай памылкі — першая царква ў Растове). Спрадвечна будынак знаходзіўся прыкладна на вугле вул. Вялікай Садовай і названага ў гонар царквы Пакроўскага завулка (цяпер — завулак Жураўлёва). З часам ёй трохі зрушыўся ўбок Багацянаўскага завулка (цяпер — Кіраўскі праспект).
Гісторыя
У 1762 годзе, пасля скасавання крэпасці Святой Ганны, размешчанай недалёка ад Чаркаска (цяпер — станіца Старачаркаская) на Васільеўскіх грудах, было вырашана перанесці змешчаную ў ёй Пакроўскую царкву ў нядаўна пабудаваную крэпасць Святога Дзімітрыя Растоўскага. Будынак царквы быў разабрана, усе бярвёны пранумараваны і перавезены на абранае месца. Новая царква атрымала статус «прыгоннай». Усё яе святары і большасць вернікаў былі вайскоўцамі. Дакладнае месцазнаходжанне першага будынка царквы — у паўночна-ўсходнім партэры Кіраўскага сквера — было вызначана ўлетку 2003 года падчас археалагічных пошукаў, што праводзіліся Растоўскім рэгіянальнага аддзялення ВООПИиК (кіраўнік экспедыцыі — П. А. Ларанок).
У 1796 годзе з матэрыялаў нядаўна скасаванай царквы Святога Дзімітрыя Растоўскага да Пакроўскай царквы прыбудоўваюць правы паўднёвы прыдзел, які таксама прысвячаюць Св. Дзімітрыю.
З 1806 года царкву перастае быць толькі вайсковай і атрымвае змяшаны статус, знаходзячыся адначасна і ў вайсковым і епархіяльным падначаленні.
У 1818 годзе на званіцы ўсталёўваюць гадзіннік «з боем».
На працягу значнага перыяду часу Пакроўская царква выконвала функцыі асноўнай не толькі для крэпасці Святога Дзімітрыя Растоўскага, але і для выраслых вакол яе селішчаў. У гэтай сувязі з канца XVIII стагоддзі Пакроўскую царкву завуць саборнай. Такая сітуацыя захоўваецца да 1822 года, калі ўказам Святога Сінода саборнай царквой аб’яўляецца Царква ў імя Раства Найсвяцейшай Багародзіцы.
У 1831 годзе старую званіцу разбіраюць і будуюць новую.
У 1869 годзе царква канчаткова губляе статус вайсковай і цалкам пераходзіць у епархіяльнае падначаленне. У апошняй чвэрці XIX стагоддзя пачынаюць з’яўляцца гандлёвыя рады, разрослыя пасля ў Пакроўскі кірмаш. У канцы XIX стагоддзя на тэрыторыі царквы будуюць новы будынак, у якім 2 верасня 1890 года адкрываецца двухкласная школа.
2 лістапада 1895 года з-за нядбальства вартаўніка адбыўся пажар, у якім згарэла званіца і быў пашкоджаны будынак самога храма.
10 жніўня 1897 года быў закладзены новы мураваны будынак па праекце архітэктара М. М. Сакалова. Новы будынак знаходзіўся крыху заходней старога — бліжэй да Багацянаўскага завулка (цяпер — Кіраўскі праспект). Пабудова была скончана ў 1909 годзе і 9 мая па старым стылі (22 мая па новым стылі) быў асвечаны новы храм, названы Нова-Пакроўскім.
Разам з тым стары пашкоджаны агнём будынак прастаяў досыць доўга і быў знесены ўжо ў 1917 годзе.
Апісанне будынка 1909 года
Будынак быў пабудаваны ў псеўдарускім стылі і меў у шырыню 16 сажняў (34 м), у даўжыню 25 сажняў (53 м) і ў вышыню, з улікам крыжа, 25 сажняў Вышыня званіцы складала 35 сажняў  з галоўным звонам вагой 300 пудоў
Царква ўяўляла сабою трохпрастольны храм, што ўключае ў сябе галоўны — Пакроўскі — прастол і два прыдзелы: правы — у імя Св. Дзімітрыя Растоўскага і левы — у імя Святога пакутніка Георгія Перамаганосца.
Усе мармуровыя працы былі выкананы італьянскім мастаком Э. Р. Мінцэоні. Падлога храма была выкладзеная шматкаляровай светлай пліткай. Скляпенні, купалы, сцены храма былі распісаны мастакамі І. В. Лаўровым і Я. І. Смірновым. У царкве з самага пачатку было зладжана электрычнае асвятленне.
У 1930 годзе храм быў знесены. Надалей на яго месцы быў уладкаваны фантан, а потым створаны сквер імя Кірава і ўсталяваны помнік С. М. Кіраву (расказваюць, што пры яго ўзвядзенні выкарыстоўваліся мармуровыя пліты, якія засталіся ад храма).
Аднаўленне храма
У постперабудоўныя часы пачало падымацца пытанне пра аднаўленне храма і 3 лютага 2005 года, у Кіраўскам скверы быў усталяваны і асвячоны памятны крыж, а таксама закладзены першы сімвалічны камень у падставу будучага храма. Будаванне храма вялося за кошт дабрачынных ахвяраванняў з усёй Расіі. Збор сродкаў ужыццяўляўся фондам «Пакроўскі храм». Храм, пабудаваны па праекце архітэктара Г. А. Шаўчэнкі, атрымаў назву Стара-Пакроўскага і быў асвячоны 11 лістапада 2007 года архібіскупам Растоўскім і Новачаркаскім Панцеляймонам.
Піш (гміна)
Піш (Pisz) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Пішскага павета Вармінска-Мазурскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Пішы. Плошча гміны складае 634,8 км². Станам на 2004 год у гміне Піш пражывалі 27 103 чалавекі, шчыльнасць — 42,7 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 43 салецтвы.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 64 населеныя пункты.
Акра (значэнні)
А́кра:
Малышоўка (Рослаўльскі раён)
Малышоўка (Малышовка) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сыракоранскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Малышоўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
З 2004 па 2019 год у складзе Савееўскага сельскага паселішча.
Сцяпан Міхайлавіч Бекарэвіч
Сцяпан Міхайлавіч Бекарэвіч ( — ) — беларускі краязнавец і этнограф сярэдзіны 19 стагоддзя. Святар Нежкаўскай царквы Магілёўскага павета. У газеце «Магілёўскія губернскія ведамасці» надрукаваў артыкулы «Сельскія нарысы. Сяло Нежкава» (1864, № 31, 33, 45), «Вясельны абрад ў сялян у парафіі в. Нежкава Магілёўскай губерні» (1865, № 13), «Погляд на ўласнасць» (1867, № 29) і іншыя.
Біяграфія
Сын святара.
Член Магілёўскага царкоўнага Богаяўленскага Братэрства. Сапраўдны член Праваслаўнага місіянерскага грамадства па Магілёўскай камітэту. Сапраўдны член Таварыства дапамогі тым якія жывуць у нястачы выхаванцам Магілёўскай духоўнай семінарыі.
21 мая 1909 года адзначаў 50-гадовы юбілей святарства.
Айканіміка
Айканіміка (ад οἶκος — жыллё +  — імя) — раздзел тапанімікі, які вывучае айконімы — уласныя назвы паселішчаў (населеных пунктаў). Сукупнасць айконімаў пэўнай тэрыторыі называецца айканіміяй.
Топафармант (тапанімічны фармант) — частка айконіма (і тапоніма ўвогуле), якая звычайна складаецца з суфікса або сукупнасці суфікса і граматычнага канчатка.
Дубровенскія ручнікі
Дубровенскія ручнікі — традыцыйныя тканыя ручнікі, якія вырабляюць у вёсках Дубровенскага і Аршанскага раёнаў (захаваліся з канца 19 ст.). Ткуць з адбеленага кужалю (аснова, уток) і белай бавоўны (уток) у тэхніцы бранага і шматнітовага ткацтва (даўжыня 150—360 см, шырыня 30 — 45 см).
Арнаментальная кампазіцыя Дубровенскіх ручнікоў утвараецца чаргаваннем вузкіх (0,5 — 1,5 см) гладкіх або ўзорыстых паскаў і шырокіх узорыстых палос — ромбы, разеткі, крыжыкі (бранае двухуточнае, вышыўка наборам), клеткі і прамавугольнікі (4- і 8-нітовае). Угору палосы звужаюцца і паступова пераходзяць у асноўны фон палатнянага або ўзорыстага перапляцення. У арнаменце пераважае чырвоны колер, у невялікай колькасці ўводзіцца чорны для акцэнтацыі асобных дэталяў узору. У ручніках, выкананых 8-нітовым ткацтвам, каларыстыка ўзбагачаецца ружовым колерам, утвораным своеасаблівым саржавым перапляценнем нітак асновы і ўтку.
Аздабляюць ручнікі мохрыкамі, карункамі (характэрна таксама спалучэнне вузкіх нескладаных па малюнку белых ці чырвоных карункаў з доўгімі мохрыкамі таго ж колеру). Кампазіцыйна-арнаментальная структура Дубровенскіх ручнікоў выкарыстоўваецца пры распрацоўцы сучасных узораў тканых ручнікоў на Віцебскім і Полацкім прамысловых аб’яднаннях мастацкіх вырабаў.
Барэц (Гомельскі раён)
Барэ́ц (, Борец) — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Цярэшкавіцкага сельсавета.
Танлесап
Танлесап, Сап — возера ў Камбоджы, на Камбаджыйскай раўніне; самае вялікае на паўвостраве Індакітай.
Плошча возера мяняецца ад 2,5—3 тыс. км² зімой да 10 тыс. км² летам, глыбіня адпаведна ад 1—2 м да 10—14 м. Берагі нізкія, забалочаныя. Злучана ракой Танлесап з ракой Меконг і часткова рэгулюе яе сцёк.
Выкарыстоўваецца для арашэння рысавых палёў, рыбалоўства. Прыбярэжная зона густа населена; характэрна забудова на палях. Каля Танлесапа — старажытны комплекс Ангкор.
Радыеактыўны элемент
Асноўныя звесткі
Радыеактыўнымі элементамі ў строгім сэнсе з'яўляюцца ўсе элементы, якія ідуць у табліцы Мендзялеева пасля свінцу (уключаючы вісмута). Наступныя элементы ўтрымліваюць у прыродных сумесях хоць бы адзін радыеактыўны ізатоп: калій, кальцый, ванадый, германій, селен, крыптон, рубідый, цырконій, малібдэн, кадмій, індый, теллур, ксенон, барый, лантан, неадым, самарыі, эўропій, гадаліній, лютэцый, гафнія, вальфрам, рений, осмий, плаціна, вісмута, торый, уран (у спіс не ўключаны даччыныя элементы з шэрагаў ўрану і торыя, такія як радый, радон і астат, а таксама ўтвараюцца ў атмасферы пад дзеяннем касмічных прамянёў, такія як вуглярод-14).
Усе элементы, якія ідуць за уранам, называюцца трансуранавых элементамі. Ёсць здагадкі, што некаторыя далёкія трансуранавых элементы могуць быць не радыеактыўнымі ці, ва ўсякім разе, мець дастаткова доўгажывучых ізатопы, каб прысутнічаць у прыродзе.
Многія радыеактыўныя элементы маюць важнае практычнае значэнне. Уран і плутоній выкарыстоўваюць як дзелячы матэрыял у атамных рэактарах і ў ядзерную зброю. Некаторыя радыёактыўныя элементы ўжываюць для вырабу атамных электрычных батарэек з тэрмінам бесперапыннай працы да некалькіх гадоў. Доўгажывучых ізатопы прыродных радыеактыўных элементаў выкарыстоўваюцца ў геахраналогіі.
Персія
Персія — латынізаваная назва гістарычнай вобласці Парс у паўднёвым Іране, якая выкарыстоўвалася ў заходніх краінах да 1935 года як назва ўсяго Ірана. У гісторыі тэрмін Персія таксама выкарыстоўваецца ў дачыненні да Персідскім імперыям Ахеменідаў (VI — IV стагоддзяў да н.э.) і Сасанідаў (III — VII стагоддзяў н.э.).
Назва адбываецца ад вобласці «Парсуаш» (старажытна-грэч. «Персіда», цяпер Фарс) на беразе Персідскага заліва, дзе жылі плямёны, якія стварылі імперыю Ахеменідаў.
Этнонім персы таксама ўжываецца да носьбітаў новаперсідскай мовы, або фарсі, для адрознення іх ад іншых жыхароў Ірана, частка з якіх таксама кажа на мовах іранскага гурта (курды, белуджы і г. д.).
Ака
Ака́ (Ока) — рака ў Еўрапейскай частцы Расіі, самы вялікі правы прыток Волгі.
Персія
Персія — месца ўзнікнення такіх рэлігій, як Вера Бахаі і Зараастрызм.
Ака
Назва
Назва балцкага паходжання, дадзеная меркавана ў верхнім цячэнні, наваколле якога насялялі балты.
Корань Ak- звязаны з лат. aka «калодзеж», літ. aka(s) «палонка ў лёдзе», лат. akata «вір у рацэ; вочка ў балоце; палонка ў лёдзе». Такая семантыка развілася са значэння «вока» (індаеўрапейскае *okṷ(e)s-) : вока > палонка, калодзеж, бачажына > вада, рака.
У двухасноўных гідронімах тыпу Свіслач, Нарач ak- займае тую ж другую пазіцыю, якую ў іншых выпадках займаюць балцкае up- / ap- (літ. upė, пруск. ape «рака») або яцвяжскае -da (ад яцвяжскага *udā «вада, рака»), як у гідронімах Жукопа або Ясельда. Балцкія «рачныя» карані Ak- i Up- маглі ўжывацца ў адным і тым жа арэале, пра што сведчыць суседства Акі і яе прытоку Упы.
Гідраграфія
Даўжыня 1500 км. Вадазбор 245 тыс. км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 1,3 тыс. м³/сек.
Пачынаецца ў цэнтральнай частцы Сярэднярускага ўзвышша на вышыні 226 метраў на узроўнем мора і ўпадае ў Волгу каля горада Ніжні Ноўгарад.
Рэчышча звілістае, пойма шырокая, шмат старыц.
Галоўныя прытокі: Угра, Масква, Клязьма (злева), Мокша, Зуша, Проня (справа). Іншыя прытокі: Пара.
Паводка з красавіка да мая ў верхнім цячэнні і да пачатку чэрвеня ў ніжнім. Летам і зімой межань, восенню дажджавыя паводкі. Пераважны гадавы сцяк вясной. Ледастаў з лістапада да красавіка.
Рэгулярнае суднаходства ад г. Серпухаў да вусця (1200 км). На ўчастку ніжэй ракі Масква на працягу 100 км шлюзаваная (Белаомутаўскі і Кузьмінскі гідравузлы).
На левым беразе ў сярэднім цячэнні Акі — Прыокска-тэрасны запаведнік. На Ацэ — гарады Арол, Калуга, Серпухаў, Кашыра, Каломна, Разань, Касімаў, Мурам, Паўлава, Дзяржынск, Ніжні Ноўгарад.
Захарый (Папа Рымскі)
Захарый (Zacharias PP.; 679 — ) — Папа Рымскі з 10 снежня 741 па 22 сакавіка 752. Сын грэка Паліхромія. Апошні грэчаскі Папа, нарадзіўся ў Калабрыі.
Біяграфія
У 751 годзе аднавіў адносіны з франкамі. Герцаг Піпін Кароткі задумаўшы заняць прастол франкаў і вызваліць свой народ ад клятвы бязвольнаму каралю Хільдэрыку III накіраваў Папе ліст, пытаючы, ці правільна гэта, што кіраваць дзяржавай павінен чалавек які не мае сілы ці ім павінен кіраваць той, хто ў рэальнасці валодае рычагамі ўлады. Захарый адказаў яму, што крыніца ўсякай, у тым ліку і каралеўскай, улады з’яўляецца сам народ, але гэта права народа падлягае зацвярджэнню Папы. Тым самым Папа даў згоду на звяржэнне апошняга меравінгскага караля і ўзыходжанне Піпіна III Кароткага.
Захарый упрыгожыў шматлікія базілікі Рыма шаўковымі тканінамі, якія рассцілаліся на прастолах ці вешаліся паміж калонамі, што падзялялі цэрквы на нефы. Звярнуў вялікую ўвагу на засяленне спусцелай Кампаніі. Перавёў на грэчаскую мову дыялогі Рыгора Вялікага.
Пахаваны ў Рыме, памяць святкуецца каталікамі 22 сакавіка.
Адамаў (гміна, Лукоўскі павет)
Ада́маў (Adamów) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Лукоўскага павета Люблінскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Адамаве. Плошча гміны складае 98,89 км². Станам на 2004 год у гміне Адамаў пражывалі 5815 чалавек, шчыльнасць — 58,8 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 17 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 17 населеных пунктаў.
Бялецкі
Бялецкі — прозвішча.
Вуліца Паўла Шпілеўскага (Мінск)
Вуліца Паўла Шпілеўскага — вуліца ў мікрараёне Лошыца Ленінскага раёна Мінска. Сваю назву атрымала ў 2002 годзе ў гонар беларускага этнографа, пісьменніка, публіцыста і тэатральнага крытыка Паўла Шпілеўскага.
Размяшчэнне
Пачынаецца ад скрыжавання з Ігуменскім трактам, заканчваецца скрыжаваннем з вуліцай Уладзіслава Сыракомлі. Таксама перасякаецца з вуліцай Язэпа Драздовіча. Ідзе паралельна вуліцам Іосіфа Гашкевіча і Каруся Каганца.
Грамадскі транспарт
Па вуліцы пралягаюць аўтобусныя маршруты №65 і №124. Недалёка ад вуліцы знаходзіцца чыгуначны прыпанак «Лошыца».
Скрыпіца
Пачынаецца за 1,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Лагвошчы, вусце за 2 км на паўночны захад ад вёскі Перароў. Асноўныя прытокі: Гніліца і Навуць (леваруч). Цячэ па нізіне Прыпяцкае Палессе, працякае праз шэраг невялікіх азёр у пойме Прыпяці. Даліна на ўсім працягу невыразная. Рэчышча ад вытоку на працягу амаль 25 км каналізаванае.
Уладзімір-Станіслаў Аляксандравіч Чахоўскі
Уладзімір-Станіслаў Аляксандравіч Чахоўскі ( —) — грамадзянскі інжынер, архітэктар.
Прафесійная дзейнасць
Адразу пасля заканчэння адукацыі прылічаны да Міністэрства ўнутраных спраў з назначэннем на пасаду павятовага інжынера і архітэктара ў  Плоцкай губерні.
Асобныя працы
На працягу 1886-92 гадоў у Цэханаве і ім пабудаваны:
Паджадома
Паджадома (Poggiodomo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Умбрыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Перуджа.
Насельніцтва складае 135 чалавек (2012 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 4 чал./км². Займае плошчу 40 км². Паштовы індэкс — 06040. Тэлефонны код — 0743.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святыя Антоній Падуанскі, Пётр, Карла Барамеа.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Сонькін Рог
Со́нькін Рог (, Сонькин Рог) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Глыбачанскага сельсавета.
Клаксвуйк
Клаксвуйк (Klaksvík, []) — другі па велічыні горад і гавань Фарэрскіх астравоў. Размешчаны на востраве Барой, на ускрайку двух заліваў.
У Клаксвуйке, на стадыёне «Інжэктар Арэна», праводзіць свае хатнія матчы футбольны клуб «КІ Клаксвуйк».
Панарама г. Клаксвуйк змешачана на 100-кронавай банкноце Фарэрскіх астравоў.
Спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Дрыбінскага раёна
Гісторыка-культурныя каштоўнасці Дрыбінскага раёна — аб’екты архітэктуры, археалогіі, гісторыі і мастацтва, помнікі горадабудаўніцтва і запаведныя мясціны на тэрыторыі Дрыбінскага раёна Магілёўскай вобласці, якія знаходзяцца пад дзяржаўнай аховай Рэспублікі Беларусь.
У Дрыбінскім раёне гісторыка-культурнымі каштоўнасцямі прызнаны 8 аб’ектаў, з якіх 5 — помнікі гісторыі, 2 — помнікі архітэктуры, 1 — помнік археалогіі. 6 аб’ектаў — гісторыка-культурныя каштоўнасці рэгіянальнага значэння, 1 аб’ект — гісторыка-культурная каштоўнасць рэспубліканскага значэння.
Вялікі Лес (Драгічынскі раён)
Вялі́кі Лес (, Великий Лес) — вёска ў Драгічынскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Папінскага сельсавета.
Гісторыя
Перад вайной у вёсцы жыло 291 чалавек у 58 дварах.
Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў маі 1944 года гітлераўцамі было спалена 51 дамоў, забіта 30 чалавек.
Яцукі (прыпыначны пункт)
Яцукі́ (, Яцуки)  — прыпыначны пункт Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Яцукі; на лініі Баранавічы-Палескія — Ліда, паміж прыпыначным пунктам Клішавічы і станцыяй Нёман.
Гісторыя
27 лістапада 1996 года з пад’язных шляхоў чыгуначнай станцыі Яцукі адпраўлены ў Расію апошні эшалон з міжкантынентальнымі балістычнымі ракетамі РС-12М. Тым самым была скончана ядзерная дэмілітарызацыя Беларусі.
NGC 92
NGC 92 (іншыя абазначэнні — ESO 194-12, AM 0018-485, PGC 1388) — спіральная галактыка (Sa) у сузор’і Фенікс.
Разам з NGC 87, NGC 88 і NGC 89 уваходзіць у Квартэт Роберта.
Высокая Грыва (Гомельскі раён)
Высо́кая Гры́ва (, Высокая Грива) — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Цярэшкавіцкага сельсавета.
Персідская імперыя
Персідская імперыя, або Персідскае царства, або Персідская дзяржава — тэрмін, якім завуць розныя дзяржавы, створаныя персамі. Часцей за ўсё Персідскай імперыяй завуць дзяржавы Ахеменідаў (648—330 да н.э.) і Сасанідаў (226—650).
Гісторыя Персідскага царства пачынаецца з 7 ст. да н.э., калі іранскае племя мідзян, якое займалася жывёлагадоўляй і земляробствам, з дапамогай іншых роднасных плямён знішчыла Асірыйскую дзяржаву і раепаўсюдзіла сваю ўладу амаль на ўвесь сучасны Іран. У 6 ст. да н.э. іх змянілі персы, якія жылі на крайнім паўднёвым захадзе сучаснага Ірана (у Персіі). Заснавальнікам персідскай манархіі быў Кір, які паходзіў з дынастыі Ахеменідаў і варадарыў з 558 да 530 да н.э. Ён заваяваў усю Заходнюю Азію і большую частку сучаснага Ірана. Яго пераемнік Камбіз (530—521 да н.э.) далучыў да гэтых заваёў Егіпет і частку Эфіопіі. У часы панавання Дарыя (522—486 да н.э.) межы Персідскай дзяржавы пашырыліся да Індыі. Пры ім краіна была падзелена на 120 сатрапій, уведзена залатая манетная сістэма і замацавалася рэлігія Зараастры. Да рэлігійных вераванняў іншых народаў персы тады ставіліся верацярпіма. Галоўнымі гарадамі Персіі пры Дарыі былі Сузы і Персепаліс. 3 часам Персія страціла сваю былую магутнасць і пад ударамі Аляксандра Македонскага спыніла сваё гістарычнае існаванне як самастойная дзяржава.
Да ісламскай рэвалюцыі (1979) Іран афіцыйна менаваўся імперыяй, а шаханшах Ірана насіў тытул "Яго Імператарская Вялікасць".
Пішчац (гміна)
Пі́шчац (Piszczac) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Бяльскага павета Люблінскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Пішчцы. Плошча гміны складае 169,92 км². Станам на 2008 год у гміне Пішчац пражывалі 7500 чалавек, шчыльнасць — 44,8 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 20 салецтваў.
Fright Night (гурт)
Fright Night — расійскі гурт з Масквы, створаны ў 2005. Гурт выконвае музыку ў стылях альт-метал i готык-рок.
Гурт выступаў разам з вядомымі готык-метал камандамі, такімі як To Die For, Theatre des Vampires, Das Ich і The Last Days Of Jesus, а таксама прымаў удзел у міжнародных фестывалях цяжкай музыкі.
Раман Рыгоравіч Бекер
Раман Рыгоравіч Бекер — беларускі і рускі танцоўшчык 2-й паловы 18 — пачатку 19 стагоддзяў.
Біяграфія
Нарадзіўся на Шклоўшчыне. З 1780-х гадоў прыгонны артыст балета Шклоўскага тэатра Зорыча, у 1800-12 у балетнай трупе Пецярбургскага імператарскага тэатра (фігурант, пантамімны танцоўшчык).
Падчас Айчыннай вайны 1812 года у Пецярбургскім апалчэнні, вызначыўся ў баях, у тым ліку на тэрыторыі Беларусі (пад Полацкам, Барысавам, Смалянамі і інш.). За адвагу быў узнагароджаны Георгіеўскі крыжам, атрымаў чын прапаршчыка. Пасля расфармавання апалчэння ў 1814 годзе прасіў дазволу вярнуцца на пецярбургскую сцэну, аднак не атрымаў яго. Апошнія гады жыцця правёў у Харкаве.
Негрыцюд
Негрыцюд (фр. Négritude) — культурна-філасофская і ідэйна-палітычная дактрына, тэарэтычную базу якой складае канцэпцая самабытнасці, самакаштоўнасці і самадастатковасці негроіднай расы. Зарадзілася ў XX ст. Заснавальнікам негрыцюда лічацца сенегалец Л. С. Сенгор, марцініканцы Эдуар Глісан і Э. Сезер, гвіянец Л. Г. Дамас.
Тэорыя негрыцюда на працягу часу змянялася. У аснову негрыцюда ляглі сцвярджэнні аб выключнасці негра-афрыканскай цывілізацыі. Яго прыхільнікі абвясцілі асаблівую ролю экватарыяльных народаў у духоўным развіцці чалавецтва. Спачатку гэтая тэорыя адлюстроўвала пратэст супраць каланіялізму і расавай дыскрымінацыі, выступала супраць прыярытэту еўрапейскіх духоўных каштоўнасцяў. Пазней негрыцюд набыў іншую афарбоўку — у ім сталі прасочвацца матывы расавай выключнасці, расавая свядомасць негрыцюда супрацьпастаўлялася класавай.
Чорнае возера (Чэхія)
Чорнае возера (Černé jezero; ) — самае вялікае і глыбокае возера натуральнага паходжання на тэрыторыі Чэхіі, размешчана ў Шумаве, у Пльзенскім краі, у 6 км на паўночны захад ад горада Жалезна-Руда. Ледавіковае возера, мае трохвугольную форму. Возера акружана іглічным лесам. У вадзе - алігатрофы. З возера выцякае Чорны паток, які ўпадае ва Углаву. Водападзел праходзіць практычна па возеры. Уваходзіць у басейн Эльбы, якая ўпадае ў Паўночнае мора. Найстарэйшая, пабудаваная ў 1929-1930 гадах, гідраакумулюючая электрастанцыя Чэхіі знаходзіцца на гэтым возеры, выкарыстоўваецца як верхні рэзервуар.
1985 год у гісторыі музыкі
1985 год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.
Мікалай Захаравіч Асмыковіч
Мікалай Захаравіч Асмыковіч (, в. Красная Слабада,  — ) — камандзір гарматнага разліку 374-га артылерыйскага палка, сяржант, поўны кавалер ордэна Славы.
Біяграфія
Нарадзіўся 7 красавіка 1916 года ў вёсцы Ге́рманава Слабада́ (сучасны аграгарадок Чырвоная Слабада, Акцябрскі раён Гомельскай вобласці Беларусі). Скончыў 4 класы школы, працаваў у калгасе «Арэса» и на новабудоўлях Мінска.
У Чырвонай Арміі ў 1937—1939 гг. і з 1941 года. У 1940 годзе жыў і працаваў у Мінску. Быў супрацоўнікам Варашылаўскага райаддзела НКДБ Мінска. У перыяд Вялікай Айчыннай вайны на фронце з 1941 года, на Заходнім, Беларускім, 1-м Беларускім франтах. З чэрвеня 1941 г. па студзень 1942 г. у пагранічных войсках НКДБ СССР. Удзельнік абарончых баёў на тэрыторыі Беларусі, Украіны, Курскай бітвы. За баі на Курскай дузе ўзнагароджаны ордэнам Чырвонай Зоркі.
Наводчык гарматы 374-га артылерыйскага палка, яфрэйтар Асмыковіч 25 снежня 1943 г. ў раёне вёскі Шацілкі (цяпер горад Светлагорск Гомельскай вобласці), адбіваючы варожыя контратакі, меткім агнём прамой наводкай падбіў два танкі і знішчыў звыш за ўзвод жывой сілы ворага, што дазволіла ўтрымаць займаяімы рубеж. Загадам камандзіра 175-й стралковай дывізіі ад 1 студзеня 1944 года яфрэйтар Асмыковіч Мікалай Захаравіч узнагароджаны ордэнам Славы 3-й ступені.
У чэрвені 1944 года у баях за горад Ковель падбіў 2 танкі. За ўдзел у гэтых баях 175-я стралковая дывізія атрымала ганаровую назву «Ковельскай». Камандзір артылерыйскага разліка 373-га артылерыйскага палка малодшы сяржант Асмыковіч 17 студзеня 1945 года ў баі на паўночным захадзе ад населеннага пункта Закрочым вывеў са строю 2 кулямёты, каля 20 варожых салдатаў. Загадам камандуючага 47-й арміяй ад 14 сакавіка 1945 года малодшы сяржант Асмыковіч Мікалай Захаравіч узнагароджаны ордэнам Славы 2-й ступені.
14 красавіка 1945 года падчас прарыву варожай абароны на рацэ Одэр знходзячыся ў баявых шэрагах пяхоты, прамой наводкай ўнішчый гармату, разлік станковага кулямёта, 2 ручных кулямёта з разлікам і да 20 аўтаматчыкаў. Паранены, не пакінуў поля бою, замяніў забітага наводчыка і камандаваў разлікам да канца бою.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 31 мая 1945 года, за мужнасць, адвагу і гераізм сяржант Асмыковіч Мікалай Захаравіч узнагароджаны ордэнам Славы 1-й ступені.
Да 1946 года на ваеннай службе. Пасля дэмабілізацыі вярнуўся на радзіму. Працаваў загадчыкам аддзялення сувязі, у калгасе, старшынёй сельсавета. Памер 14 снежня 1976 года.
Фомчанка
Фомчанка — прозвіча.
Орліцэ
Орліцэ (Orlice) — рака ў Чэхіі. Даўжыня ракі складае 32 км. Плошча яе басейна налічвае 2036 км ². Сіла плыні характарызуецца сярэднім выдаткам вады, прыкладна 21,5 м ³ ў секунду. Упадае ў раку Эльба. Паводка на рацэ адбываецца вясной.
Спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Касцюковіцкага раёна
Гісторыка-культурныя каштоўнасці Касцюковіцкага раёна — аб’екты архітэктуры, археалогіі, гісторыі і мастацтва, помнікі горадабудаўніцтва і запаведныя мясціны на тэрыторыі Касцюковіцкага раёна Магілёўскай вобласці, якія знаходзяцца пад дзяржаўнай аховай Рэспублікі Беларусь.
У Касцюковіцкім раёне гісторыка-культурнымі каштоўнасцямі прызнаны 2 аб’екты, усе з якіх — помнікі гісторыі.
Усе аб’екты — гісторыка-культурныя каштоўнасці рэгіянальнага значэння.
Магас
Геаграфія
Знаходзіцца за 4 км на паўднёвы ўсход ад Назрані. Горад размяшчаецца на спадзіста-нахільнай тэрасе і прыпадняты над рэчышчам ракі Сунжа на 6-8 метраў, абсалютная вышыня — ад 520 да 650 м над узроўнем мора.
Леапольд Седар Сенгор
Леапольд Седар Сенгор (Léopold Sédar Senghor;, Жоал, Сенегал — , Нармандыя, Францыя) — сенегальскі паэт і філосаф, палітык, першы прэзідэнт Сенегала. Заснавальнік негрыцюда.
Аўтар вершаў, прысвечаных у асноўным лёсам Афрыкі і яе народаў. Зборнікі вершаў Сэнгора былі ўпершыню выдадзеныя ў 1940-я гады.
Прэчы
Заступнікам населенага пункта лічыцца святая Дзева Марыя.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
NGC 93
NGC 93 (іншыя абазначэнні — UGC 209, MCG 4-2-12, ZWG 479.15, Arp 65, PGC 1412) — спіральная галактыка (Sb) у сузор’і Андрамеда.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Піўнічна-Здруй (гміна)
Пі́ўнічна-Здруй (Piwniczna-Zdrój) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Новасандэцкага павета Малапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Піўнічне-Здруй. Плошча гміны складае 126,7 км². Станам на 2011 год у гміне Північна-Здруй пражывалі 10 681 чалавек, шчыльнасць — 84 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 7 салецтваў.
Адамаў (гміна, Замойскі павет)
Ада́маў (Adamów) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Замойскага павета Люблінскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Адамаве. Плошча гміны складае 110,55 км². Станам на 2004 год у гміне Адамаў пражывала 5145 чалавек, шчыльнасць — 46,5 чал./км².
Зубцоўка
Зубцо́ўка — перфарацыя, што наносіцца на лісты або рулоны паштовых марак перфарацыйнымі машынамі для палягчэння аддзялення марак адна ад адной (краі марак уяўляюць сабой рады зубцоў).
Вуліца Каруся Каганца (Мінск)
Вуліца Каруся Каганца — вуліца ў мікрараёне Лошыца Ленінскага раёна Мінска. Сваю назву атрымала ў 2004 годзе ў гонар беларускага паэта, драматурга, публіцыста i мастака Каруся Каганца (Казіміра Кастравіцкага).
Размяшчэнне
Пачынаецца ад скрыжавання з вуліцай Уладзіслава Сыракомлі, ідзе на ўсход, згортваючы затым на паўночны ўсход, заканчваецца тупіком. Перасякаецца з вуліцай Язэпа Драздовіча. Ідзе паралельна вуліцы Паўла Шпілеўскага. Пасля перасячэння з вуліцай Язэпа Драздовіча становіцца пешаходнай.
Грамадскі транспарт
Па вуліцы пралягаюць аўтобусныя маршруты №65 і №124. Недалёка ад вуліцы знаходзіцца чыгуначны прыпанак «Лошыца».
(185) Эўніка
(185) Эўніка (Ευνίκη) — буйны астэроід галоўнага пояса, з вельмі нізкім альбеда паверхні, што складаецца, напэўна, з простых вугляродных злучэнняў. Ён быў адкрыты 1 сакавіка 1878 года германа-амерыканскім астраномам К. Г. Ф. Петэрсам у Клінтане, ЗША і названы ў гонар адной з нерэід старажытнагрэчаскай міфалогіі, чыё імя перакладаецца як «шчаслівая перамога». Назва была дадзена ў гонар Сан-Стэфанскага дагавора 1878 года.
Залаўе (Драгічынскі раён)
Зала́ўе (, Залавье) — вёска ў Драгічынскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Папінскага сельсавета.
Ставішчанскі сельсавет
Ставішчанскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Кляшчэльскага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Кляшчэльскага раёна Брэсцкай вобласці БССР. 16 жніўня 1945 года перададзены ў склад Польскай Народнай Рэспублікі.
Пёнтак (гміна)
Пё́нтак (Piątek) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Лэнчыцкага павета Лодзьскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Пёнтку. Плошча гміны складае 133,18 км². Станам на 2014 год у гміне Пёнтак пражывалі 6215 чалавек, шчыльнасць — 47 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 33 салецтвы.
Яшчыцы (станцыя)
Я́шчыцы (, Ящицы)  — станцыя Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Жлобінскім раёне Гомельскай вобласці. Размешчана ў пасёлку Яшчыцкі, за 2,9 км на поўнач ад вёскі Яшчыцы; на лініі Жлобін — Калінкавічы, паміж станцыяй Мормаль і прыпыначным пунктам Сельнае.
Марыя Сямёнаўна Маскова
Марыя Сямёнаўна Маскова (1892—1958) — беларуская ўрач-педыятр, арганізатар аховы здароўя. Кандыдат медыцынскіх навук (1941). Заслужаны ўрач Беларускай ССР (1948).
Біяграфія
Скончыла медыцынскі факультэт 2-га Маскоўскага ўніверсітэта (1920). Працавала ў ваенных шпіталях Смаленска і Віцебска (1920—1921), урачом на фабрыках «Дзвіна» і «Сцяг індустрыялізацыі» (Віцебск, 1922—1934), адначасова ўрачом дзіцячай кансультацыі і сакратаром Віцебскага аддзялення Беларускага інстытута аховы мацярынства і маленства (1932—1934), ардынатарам дзіцячай клінікі, асістэнтам кафедры дзіцячых хвароб Віцебскага медыцынскага інстытута (1935—1941), асістэнтам дзіцячай клінікі Башкірскага медыцынскага інстытута і Уфімскага філіяла Першага Маскоўскага медыцынскага інстытута (1941—1944) 1944—1958), адначасова асістэнтам кафедры педыятрыі Віцебскага медыцынскага інстытута (да 1951). З 1958 — у Маскве.
NGC 94-1
NGC 94-1 (іншыя абазначэнні — ZWG 479.17, PGC 1423) — лінзападобная галактыка (S0) у сузор’і Андрамеда.
Двайная Жэнева
«Двайная Жэнева» (Double de Genève) — філатэлістычная назва першай паштовай маркі швейцарскага кантона Жэнева 1843 года. З’яўляецца прыкладам дзялімай маркі.
NGC 94-1
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Румлёва (лесапарк)
Румлёва — лесапарк у Гродне, помнік садова-паркавага мастацтва, які ўключае рысы як рэгулярнага, так і пейзажнага парку. Знаходзіцца на паўднева-ўсходняй ускраіне жылога мікрараёна Прынёманскі-2.
Паходжанне назвы
Па адной з версій назва парка паходзіць ад прозвішча аднаго з уладальнікаў — Якава Румеля. Па другой версіі паходзіць ад слова «рум» — прыстань на беразе ракі для падрыхтоўкі леса да сплаву.
Гісторыя
За час свайго існавання парк Румлёва зведаў шмат гаспадароў. У ХІХ ст. першым вядомым гаспадаром гэтых зямель быў памешчык, віцэ-маршалак гродзенскі, вядомы публіцыст і філосаф, масон Ігнацій Ляхніцкі. З 1825 па 1855 гг. гаспадаром Румлёва з’яўляўся Якаў Багдановіч Румель, землеўладальнік, грамадскі дзеяч, правізар, фармацэўт.
Маёнтак ад Я. Румеля пераходзіць у 1857 г. да Канстанціна Іванавіча Відацкага. Ён быў у шлюбе з Францыскай Вікенц’еўнай Паўлоўскай (1814—1878), маці знакамітай польскай пісьменніцы Элізы Ажэшкі. З 1878 па 1882 гг. у фальварка з’яўляецца новы гаспадар — генерал у адстаўцы, памешчык Сакольскага павету, неаднаразовы сябра Гродзенскага камітэта грамадскай апекі пры турмах, удзельнік з’езду міравых суддзяў у 1890 г. Аляксандр Карлавіч Васількоўскі.
З 1877 г. цікавасць да румлёўскіх земляў выказала камандаванне 26-й пяхотнай дывізіі. Летнія лагеры расійскіх войск былі побач з землямі маёнтка. Так тэрыторыя Румлёва стала месцам дыслакацыі войскаў.
Падчас Другой сусветнай вайны лясны масіў быў цэнтрам вайсковых дзеянняў. У ім будуюцца палявыя абарончыя ўмацаванні, бліндажы, сховішчы, адбываюцца вучэнні. У пасляваенны час гісторыя Румлёва звязана з дзейнасццю дзіцячага лагеру адпачынку. Лагер належыў ваеннаму ведамству і функцыянаваў да пачатку 90-х гг. ХХ ст.
Геграфічная характарыстыка
Лесапарк «Румлёва» размяшчаецца на паўднёвым усходзе Гродна, на высокім плато, абмежаваным з паўночнага ўсходу берагам ракі Нёман, а з паўночнага захаду глыбокім ровам. Знаходзіцца на левым беразе ракі Нёман. Лесапарк размешчаны на пойменных тэрасах ракі. Плошча лесапарку займае 78 га.
Лесапарк з’яўляецца часткай Верхнянёманскай нізіны. Чаргаванне яраў і пагоркаў стварае ярава-бэлечны рэльеф, які за доўгі перыяд развіцця падвяргаўся воднай эрозіі і быў раздзелены рэчышчамі часовага сцёку.
Глебы лесапарку складаюцца з міжледніковых адкладаў, а дакладней Валдайскай марэны, якая прадстаўлена чырвона-бурай глінай з валунамі і галькай. Таксама месцамі сустракаюцца супескі і суглінкі.
Раслінны і жывёльны свет
Сярод парод дрэў лесапарка «Румлёва» выяўлены наступныя віды: хвоя звычайная, вяз, ліпа, дуб звычайны і чырвоны, алешына чорная, таполя чорная, белая, бяроза, бузіна чырвоная і чорная, барбарыс, груша дзікая і г.д. У падлеску захавалася натуральнае травяністае покрыва, якое складаецца з раслін першацветных: маці і мачыха, гусіны лук, чубатка Галера, медуніца і інш. Таксама выяўлены 35 відаў лішайнікаў, 25 відаў мохападобных.
На дадзены момант у лесапарку фіксуецца каля 20 відаў дзікіх жывёл. Да іх адносяць: буразубку звычайную, вожыка звычайнага, крата еўрапейскага, лясоўку звычайную, мыш лясную і палявую, пацука, гарнастая, ласку, кажана карлікавага, зайца-русака, казулю, дзіка, лася і лісіцу звычайную. 5 відаў занесены у Чырвоную кнігу Беларусі: вялікі крохалеў, пустальга звычайная, зімародак звычайны, зялёны дзяцел, аўсянка садовая. 5 відаў са спісу Чырвонай кнігі патрабуюць прафілактычнай аховы: падкаменшчык, квакша звычайная, лебедзь шыпун, качка шэрая, гогаль звычайны. Лесапарк з’яўляецца важнай кропкай сезонных міграцый птушак і млекакормячых.
Ахова
На сённяшні час Румлёўскі лесапарк знаходзіцца ў гаспадарцы вытворчага аб’яднання ЖКГ Гродзенскага гарвыканкама. На арганізацыі ляжыць абавязак захавання парадку і ўтульнасці ў лесапарку. Аб адметнай ролі Румлёва, як помніка прыроды ў межах горада пачала сведчыць памятная шыльда.
Стэндавая стральба
Стэ́ндавая стральба́ — від стралковага спорту, спартыўная стральба з гладкаствольнай зброі 12-га калібру шротам на траншэйным або круглым стралковым стэндзе па выкіданым кідальнымі прыладамі мішэням-талерачкам. Да 1940 года від спорту меў назву «стралкова-паляўнічы спорт».
Гісторыя
Стэндавая стральба бярэ свой пачатак з далёкага мінулага (з сярэдневяковай Англіі), калі знаць забаўлялася стральбой па лятаючым мішэням. У сярэднія вякі ў якасці мішэняў ужываліся жывыя птушкі, часцей за ўсё галубы, якіх выкідвалі з-за хованак. Пазней іх сталі саджаць у лункі, прыкрытыя каўпаком, які знімаўся з дапамогай вяроўкі, і голуб атрымліваў магчымасць узляцець. З часам каўпакі былі заменены адмысловымі скрынямі-садкамі і стральба стала называцца «садковай». У сярэдзіне XIX стагоддзя з’явілася стральба па штучных мішэнях, якія закідваліся спецыяльным прыстасаваннем. У якасці мішэняў выкарыстоўваліся шкляныя шарыкі, запоўненыя дымам, пылам або пер’ямі. У 1880 годзе спачатку ў ЗША, а затым у Германіі і Францыі з’явіліся кідальныя машынкі і мішэні ў выглядзе сучасных талерачак.
Як від спорту, стэндавая стральба існуе з канца XIX стагоддзя. У Расіі першы спецыяльны стэнд для стральбы быў абсталяваны ў 1887 годзе ў Санкт-Пецярбургу на Крастоўскім востраве. У канцы XIX — пачатку XX стагоддзя стэндавая стральба распаўсюдзілася амаль па ўсім губернскім гарадам Расійскай імперыі. Мішэні вырабляліся на месцах з гліны і пяску.
У праграму Алімпійскіх гульняў спаборніцтвы па стральбе на траншэйным стэндзе ўключаны ў 1900 годзе на Летніх Алімпійскіх гульнях у Парыжы. Мужчынскія чэмпіянаты свету на траншэйным стэндзе праводзяцца з 1935 года, на круглым — з 1947 года, жаночыя чэмпіянаты на абодвух стэндах — з 1962 года. Чэмпіянаты Еўропы для мужчын праводзяцца з 1955 года, жаночыя — з 1964 года. У алімпійскую праграму ўваходзяць тры дысцыпліны стэндавай стральбы: круглы стэнд («скіт», з 1968 года), траншэйны стэнд («трап») і «дубль-трап» (з 1996 года).
Спаборніцтвы праходзяць пад эгідай (ISSF).
Стэндавая стральба ў Беларусі
У Беларусі стэндавая стральба стала развівацца ў пачатку 1920-х гадоў. Першы чэмпіянат БССР адбыўся ў 1927 годзе. Сярод вядомых беларускіх стралкоў: Г. Галкін, В. Вятохін (чэмпіён СССР, 1967), Ш. Ляцьен (чэмпіён СССР, 1971), А. Герашчанка, А. Каваленка і інш.
Патрон (сабака)
Патрон (нар. 2019) — сабака-пашукавік, джэк-расэл-тэр’ер, талісман Дзяржаўнай службы Украіны па надзвычайных сітуацыях. Стаў героем навін, мэмаў, сімвалам міжнароднага руху гуманітарнага размініравання.
Патрон не службовы сабака. З ім з 6-імесячнага ўзросту працавалі кінолагі. Ён наведваў прыватныя і групавыя заняткі, каб сацыялізавацца з іншымі людзьмі і сабакамі. Патрон меў паехаць у зону Аперацыі аб'яднаных сіл як валанцёр, але 24 лютага 2022 пачалося ўварванне Расіі ва Украіну, і сабака застаўся выконваць свае абавязкі. Роля Патрона ў тым, што гэта талісман, які падтрымлівае баявы дух. Таксама ён з дапамогаю нюху добра знаходзіць выбохоўку, і калі нешта небяспечнае ён вынюхвае – далей працуюць сапёры. Пасля кожнага выбуху адбываецца правяранне, ці ўсе небяспечныя матэрыялы былі знішчаныя, — Патрон адмыслова рыхтаваўся адрозніваць розныя віды выбухоўкі і выбухованебяспечных матэрыялаў.
Адзначаны прэміяй Palm Dog Award Канскага кінафестывалю 2022.
Куты (Гомельскі раён)
Куты́ (, Куты) — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Цярэшкавіцкага сельсавета.
Субатамная часціца
У фізіцы субатамныя часціцы — гэта часціцы, нашмат меншыя, чым атам. Разглядаюцца два тыпы субатамных часціц: элементарныя часціцы, якія згодна з сучаснымі тэорыямі не складаюцца з іншых часціц; і састаўныя часціцы. Фізіка часціц і ядзерная фізіка вывучаюць гэтыя часціцы і як яны ўзаемадзейнічаюць. Ідэя часціцы падвергнулася сур’ёзнаму пераасэнсаванню, калі эксперыменты паказалі, што святло можа паводзіць сябе як паток часціц (фатоны), а таксама праяўляць ўласцівасці хвалі.
Гэта прывяло да з’яўлення канцэпцыі карпускулярна-хвалевага дуалізму, якая адлюстроўвае тое, што «часціцы» ў квантавым маштабе паводзяць сябе як часціцы і хвалі. Іншая канцэпцыя, прынцып нявызначанасці, сцвярджае, што некаторыя іх уласцівасці, такія як іх адначасовае становішча і імпульс, будучы ўзятымі разам, не могуць быць дакладна вымераныя. Пазней было паказана, што дуальнасць хвалі і часціцы дастасоўная не толькі да фатонаў, але і да больш масіўных часціц.
Спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Кіраўскага раёна
Гісторыка-культурныя каштоўнасці Кіраўскага раёна — аб’екты архітэктуры, археалогіі, гісторыі і мастацтва, помнікі горадабудаўніцтва і запаведныя мясціны на тэрыторыі Кіраўскага раёна Магілёўскай вобласці, якія знаходзяцца пад дзяржаўнай аховай Рэспублікі Беларусь.
У Кіраўскім раёне гісторыка-культурнымі каштоўнасцямі прызнаны 5 аб’ектаў, з якіх 3 — помнікі гісторыі, 1 — помнік архітэктуры, 1 — помнік мастацтва. 4 аб’екты — гісторыка-культурныя каштоўнасці рэгіянальнага значэння, 1 аб’ект — гісторыка-культурная каштоўнасць міжнароднага значэння.
Назрань
Назрань (На́на-На́ьсаре) — горад у Расіі (да 2000 года — сталіца Інгушэціі), адміністрацыйны цэнтр Назранаўскага раёна. Насельніцтва 130,2 тыс. чалавек (2006).
Гісторыя
Заснавана ў 1781 годзе. У афіцыйных дакументах упершыню згадваецца ў 1810 годзе як Назранаўскі рэдут. У 1817 і 1832 гадах крэпасць Назрань перабудоўвалася і ўмацоўвалася. У 1841 годзе адбіла аблогу імама Шаміля. У 1858 годзе адбылося Назранаўскае паўстанне.
У 1868 годзе ў Назрані адкрыта Назранаўская Горская школа — першая ў Інгушэціі свецкая навучальная ўстанова. У 1893 годзе пабудаваны чыгуначны вакзал. У 1944 годзе, у сувязі з дэпартацыяй чачэнцаў і інгушоў, сяло Назрань увайшло ў склад Паўночна-Асяцінскай АССР і было пераназвана ў Коста-Хетагурава (у гонар асяцінскага паэта Коста Хетагурава). Пасля аднаўлення Чачэна-Інгушскай АССР ў 1957 годзе сялу было вернута гістарычная назва. Статус горада прысвоены 16 кастрычніка 1967 года.
Алег Анатольевіч Пешкаў
Біяграфія
Нарадзіўся 3 жніўня 1970 года ў вёсцы Касіха Алтайскага краю. Праз некаторы час сям’я пераехала ва Усць-Каменагорск, дзе Алег у 1985 годзе скончыў васьмігадовую школу. У 1987 годзе скончыў з сярэбраным медалём Свярдлоўскае сувораўскае ваеннае вучылішча, у 1991 годзе скончыў з залатым медалём Харкаўскае вышэйшае ваеннае авіяцыйнае вучылішча лётчыкаў імя С. І. Грыцаўца.
Пасля вучэльні пачаў службу лётчыкам-інструктарам на МіГ-21 на авіябазе Кант (Кіргізская ССР), затым з 1992 па 1998 год праходзіў службу ў авіяцыйным гарнізоне н. п. Вазжаеўка (Амурская вобласць) у разведвальным авіяцыйным палку, служыў камандзірам эскадрыллі ў Прыморскім краі.
З 2009 года ўзначальваў службу бяспекі палётаў у 4-м Дзяржаўным цэнтры падрыхтоўкі авіяцыйнага персаналу і ваенных выпрабаванняў Міністэрства абароны Расійскай Федэрацыі. З адзнакай скончыў Ваенна-паветраную акадэмію імя Гагарына. За час службы асвоіў пяць тыпаў самалётаў. Агульны налёт склаў 1750 гадзін. Вайсковая кваліфікацыя — ваенны лётчык-снайпер.
Гібель
24 лістапада 2015 года ў якасці камандзіра экіпажа бамбардзіроўшчыка Су-24М ПКС Расіі з бартавым нумарам 83 здзяйсняў баявы вылет у Сірыі ў складзе пары з задачай нанясення бомбавага ўдару. Бамбавік Су-24М быў збіты ракетай «паветра-паветра» з знішчальніка F-16C ВПС Турцыі ў раёне сірыйска-турэцкай мяжы ў правінцыі Латакія і ўпаў на сірыйскай тэрыторыі. Экіпаж машыны здолеў катапультавацца.
Пешкаў загінуў падчас прызямлення на парашуце ў выніку абстрэлу з зямлі баевікамі, якія прылічвалі сябе да турэцкай ультраправай арганізацыі «Шэрыя ваўкі». Адказнасць за забойства на сябе ўзяў кіраўнік арганізацыі Алпарслан Чэлік. Адразу пасля гібелі лётчыка ў інтэрнэце былі размешчаны відэазапісы баевікоў з целам загінулага. 31 сакавіка 2016 года Чэлік з 14 саўдзельнікамі быў затрыманы турэцкай паліцыяй у Ізміры.
Агонь, які вёўся па прызямлючымся на парашутах лётчыках, з’яўляецца прамым парушэннем пункта 1 42-га артыкулу Пратакола I Жэнеўскіх канвенцый 1949 года, які абвяшчае: «Ні адна асоба, якая пакідае на парашуце лятальны апарат, церпіць бедства, не падвяргаецца нападу на працягу свайго спуску на зямлю». Штурман экіпажа капітан Канстанцін Мурахцін прызямліўся па-за зонай абстрэлу і быў эвакуіраваны спецпадраздзяленнямі расійскіх і сірыйскіх узброеных сіл на авіябазу Хмеймім.
29 лістапада цела Алега Пешкава было дастаўлена ў морг ў турэцкай правінцыі Хатай, пасля чаго адпраўлена самалётам у Анкару. Па выніках ускрыцця, расійскімі медэкспертаў устаноўлена, што смерць авіятара наступіла 24 лістапада 2015 года ў перыяд паміж 10:00 і 11:30 раніцы па маскоўскім часе, на целе было знойдзена восем кулявых раненняў і множныя гематомы.
Пахаванне
30 лістапада 2015 года цела Алега Пешкава было прынята прадстаўнікамі Міністэрства абароны РФ і расійскімі дыпламатамі ў ваенным шпіталі Анкары і дастаўлены ў Расію спецрэйсам ваенна-транспартнай авіяцыі Міністэрства абароны Расіі на аэрадром «Чкалаўскі». У паветранай прасторы Расійскай Федэрацыі самалёт з целам Алега Пешкава суправаджаў эскорт знішчальнікаў.
Узнагароды Расіі
Указам Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі № 574 ад 25 лістапада 2015 года за гераізм, мужнасць і адвагу, праяўленыя пры выкананні воінскага абавязку, Алегу Анатольевічу Пешкаву прысвоена званне Героя Расійскай Федэрацыі (пасмяротна). Зорку Героя Расійскай Федэрацыі, прысвоеная Алегу Пешкаву, галоўнакамандуючы ПКС Расіі генерал-палкоўнік Віктар Бондараў перадаў 1 ​​снежня 2015 года ў Ліпецку яго ўдаве. Медаль «За адзнаку ў вайсковай службе» I, II і III ступені
Сям’я
Бацька — Анатоль Рыгоравіч Пешкаў, маці — Вольга Ільінічна.
Малодшы брат Павел — падпалкоўнік войск нацыянальнай гвардыі Расіі.
У Алега Пешкава засталіся жонка Гелена Юр’еўна, дачка (1999 года нараджэння) і сын (2007 года нараджэння).
У Расіі
На яго радзіме ў сяле Касіха, на мемарыяле Воінскай славы Вазжаеўкі, дзе служыў Алег Пешкаў, і ў Барнауле на будынку краязнаўчага музея ўстаноўлены мемарыяльныя пліты. Помнік, выраблены на сродкі вайскоўцаў і жыхароў Прыамур’я, усталяваны ў авіяцыйным гарнізоне Вазжаеўкі. Мемарыяльныя дошкі ўстаноўлены на федэральнай трасе «Амур» у сяле Вазжаеўка і на будынку Екацярынбургскага сувораўскага ваеннага вучылішча. З 24 лістапада 2016 года навечна залічаны ў спіс асабістага складу пятай роты Екацярынбургскага сувораўскага ваеннага вучылішча.
У горадзе Арсеньеў Прыморскага краю ўсталяваны мемарыял Алега Пешкава. Імем загінулага планавалася назваць вуліцы ў Чалябінску, Сімферопалі і Тамбове. Імем Пешкава ў 2018 годзе названа вуліца ў новым мікрараёне пасёлка Стройкераміка, Самарскай вобласці.
Таксама грамадскія арганізацыі прапаноўвалі назваць імем авіятара адну з вуліц у Ліпецку і 7-й Растоўскі завулак ў Маскве, дзе знаходзіцца пасольства Турцыі.
Улады Ліпецкай вобласці планавалі аказаць усебаковую дапамогу сям’і Пешкава. Школа №30 у Ліпецку атрымала імя Пешкава; у лістападзе 2017 года на тэрыторыі ўстановы адукацыі ўсталяваны бюст.
Калегі па авіяцыйнай групе ВПС Расіі ў Сірыі звярнуліся да камандавання ВПС РФ з ініцыятывай прысваення аднаму з бамбардзіроўшчыкаў Су-24М авіябазы Хмеймім яго імя. У выніку было прынята рашэнне назваць імем загінулага лётчыка Су-34 з бартавым нумарам 10. Таксама імем Пешкава названы рэйсавы аўтобус у Іркуцку.