cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Каралінгскае мастацтва
Цэнтры ілюмінацыі
У пачатку IX стагоддзя архібіскуп Эбон Рэймскі сабраў мастакоў у  (каля Рэймса) і ператварыў каралінгскае мастацтва ў нешта зусім новае. Евангелле Эбона (816—835) размаляванае хуткімі, свежымі і яркімі мазкамі, паказваючы натхненне і энергію, невядомыя ў класічных міжземнаморскіх формах. Іншыя кнігі, якія асацыююцца з Рэймскай школай, уключаюць Утрэхцкі Псалтыр, які, верагодна, быў найбольш важным з усіх каралінгскіх манускрыптаў, і Бернскі Фізіялог, самае ранняе выданне на латыні хрысціянскага  тэксту пра жывёл. Выразныя малюнкі Рэймскай школы, асабліва ва Утрэхцкім Псалтыры з яго натуралістычнымі малюнкамі фігур, ажыццяўлялі ўплыў на паўночнае сярэднявечнае мастацтва некалькі стагоддзяў, да раманскага перыяду ўключна.
Іншы стыль развіўся ў манастыры Святога Марціна Турскага, дзе ілюстравана вялікія па памеры Бібліі на аснове познеантычных біблейскіх ілюстрацый. Было створана тры вялікія турскія бібліі, апошняя і лепшая з якіх — у 845/846 для Карла Лысага, якая называецца Біблія Вівіана. Турская школа спыніла сваё існаванне з уварваннем нарманаў у 853, аднак яе стыль пакінуў адбітак на іншых цэнтрах імперыі Каралінгаў.
Яшчэ адным цэнтрам каралінгскага мастацтва была. Паміж 850 і 855 гадамі быў створаны для епіскапа, які называецца. Ілюмінаваныя ілюстраваныя і арнаментаваныя буквіцы мелі ўплыў да раманскага перыяду ўключна і з’яўляюцца гарманічным спалучэннем класічнага напісання літар з уяўнымі сцэнамі.
Карл Лысы, як і яго дзед, таксама стварыў прыдворную школу. Яе месцазнаходжанне дакладна не вызначана, але ёй прыпісваюць некалькі рукапісаў, у тым ліку Залаты кодэкс Святога Эмера (870) — апошні і самы відовішчны. Ён утрымліваў турэцкія і рэймскія элементы, аднак змешаны з больш фармальным стылем рукапісаў прыдворнай школы Карла Вялікага.
Са смерцю Карла Лісага заступніцтва над стварэннем рукапісаў паменшылася, што стала пачаткам канца, але некаторая работа яшчэ крыху працягвалася. Так, у абацтве Святого Гала стварылі  (872) і Залаты Псалтыр (883). Гэты стыль Гала быў унікальным, але яму не хапала ўзроўню індывідуальнага тэхнічнага майстэрства, які прысутнічаў у іншых рэгіёнах.
Скульптура і праца па металу
Раскошныя каралінгскія рукапісы былі распрацаваны для атрымання каштоўных абкладаў, пакрытых каштоўнымі металамі, інкруставаных каштоўнымі камянямі вакол цэнтральных разных панэлей са слановай косці. Часта гэтыя абклады дараваліся праз некаторы час пасля завяршэння рукапісу. Зберагліся толькі некаторыя з гэтых абкладаў, але многія пано з слановай косці існуюць паасобку пасля таго, як абклады былі разбіты на складнікі. Прадметам панэльных малюнкаў часта былі апісальныя рэлігійныя сцэны, размешчаныя ў вертыкальных раздзелах, як правіла, запазычаныя з познеантычных карцін і рэльефаў. Але былі і сцэны з больш іератычнымі выявамі, запазычанымі ў консульскіх дыптыхах і іншым імперскім мастацтве, такія як пярэдняя і задняя часткі абклада Кодэкса Лорша, якія адаптавалі імператарскі трыумф VI стагоддзя да трыумфу Хрыста і Дзевы Марыі.
Важным прыкладам працы па золату каралінгскага перыяду з’яўляецца верхняя частка абкладу ; абклад Залатога кодэкса Святога Эмера, які можа быць дакладна датаваны 870 годам, напэўна, з той жа майстэрні, але ў стылі ёсць розніца. Гэтая майстэрня асацыюецца з Карлам Лысым і яго часта называюць «палацавай школай». Яе месцазнаходжанне (калі яно нават было ў пастаянным месцы) застаецца нявызначаным і шырока абмяркоўваецца, але хутчэй за ўсё Абацтва Сен-Дэні. Ківорый Арнульфа (хутчэй мініяцюрны ківорый, чым ), зараз у музеях Мюнхенскай рэзідэнцыі, — гэта трэцяя па значнасці работа ў гэтай групе; усе тры маюць дакладна выкананыя  фігуркі. Яшчэ адна праца, звязаная з гэтай майстэрняй, — гэта акантоўка антычнага серпенцінавага блюда, якое зберагаецца ў Луўры. Сучасныя даследчыкі лічаць  і Ківорый Арнульфа бліжэй адзін да аднаго, чым Залаты кодэкс для любога з іх.
Карл Вялікі таксама адрадзіў маштабнае бронзавае ліццё, калі ў Аахене стварыў ліцейны завод, які адліў яму дзверы палацавай капэлы, якія імітавалі рымскі дызайн. Капліца таксама мела (цяпер страчанае) укрыжаванне натуральнага памеру з фігурай Хрыста, пакрытай золатам. Гэта першы вядомы падобны твор, які стаў важнай асаблівасцю сярэднявечнага храмавага мастацтва. Малюнак быў, напэўна, драўляным і механічна пазалочаным, як атонская.
Адзін з лепшых прыкладаў працы каралінскіх майстроў у золаце — гэта (824—859), дакладней, яго, у  в Мілане. Чатыры бакі алтара ўпрыгожаны выявамі, выразанымі з золата і срэбра, акружанымі краем з, каштоўных камянёў і эмалі.
, сярэдзіна IX стагоддзя, — адзін з найбуйнейшых у групе з 20 гравіраваных кавалкаў, якія захаваліся да нашых дзён; у ёй шмат фігур у некалькіх сцэнах з незвычайнага сюжэту — гісторыі «» з Кнігі прарока Данііла
Мазаікі і фрэскі
Мазаіка, якая існавала ў палацавай капэле ў Аахене, якая паказвала Хрыста на троне, якому пакланяюцца  і дваццаць чатыры старых Апакаліпсісу. Мазаіка на сёння страчана. Аднак захавалася (моцна рэстаўраваная) мазаіка ў апсідзе  ў (806), на якой намаляваны Каўчэг Запавету, акружаны анёламі. Мазаіка была знойдзена ў 1820 годзе пад пластом тынкоўкі.
Віла, часткай якой быў араторый, належала ключавому паплечніку Карла Вялікага, епіскапу . Яна была разбурана ў тым жа стагоддзі, аднак вядома, што ў ёй былі фрэскі Сямі вольных мастацтваў, чатырох пор года і Mappa Mundi. З пісьмовых крыніц вядома пра іншыя фрэскі ў храмах і палацах, амаль усе з якіх цалкам страчаны. Палац Карла Вялікага ў Аахене утрымліваў фрэскі на сценах з выявамі Вольных мастацтваў і апісальных сцэн вайны ў Іспаніі. Палац Людовіка Набожнага ў  ўтрымліваў гістарычныя выявы сцэн з антычнасці да перыяду Карла Вялікага, а ў палацавым храме былі  сцэны са Старога і Новага Запаветаў у параўнанні адзін з адным.
Фрагменты фрэсак зберагліся ў (рэлігійных) збудаваннях у гарадах Асер, Кобленц, Лорш, Кёльн, Фульда,, Трыр, , Малес-Веноста, Натурна, Чывідале-дэль-Фрыулі, Брэшыя і Мілан.
Споліі
Споліі (spoliaspolia) — гэта лацінскі па паходжанні тэрмін для «трафеяў», што азначае браць ці адбіраць старажытнае манументальнае ці іншае мастацтва для новага выкарыстання або месца знаходжання. Вядома, што ў каралінгскі перыяд з Рыма на поўнач было прывезена шмат мармуровых вырабаў (скульптур) і калон.
Верагодна, найбольш вядомым прыкладам каралінгскіх сполій з’яўляецца аповяд пра статую вершніка. У Рыме Карл Вялікі убачыў конны манумент Марку Аўрэлію каля Латэранскага палаца. Гэта была адзіная ацалелая статуя дахрысціянскага рымскага імператара, таму што на той час існавала памылковае меркаванне, што гэта статуя імператара Канстанціна, а таму яна лічылася вельмі каштоўнай. І Карл Вялікі прывёз конную статую з Равены, якая тады лічылася статуяй Тэадорыха Вялікага, да Аахена, для таго, каб у яго была статуя, роўная статуі «Канстанціна» ў Рыме.
Антычныя гемы таксама паўторна выкарыстоўваліся для розных мэтаў, не звяртаючы асаблівай увагі на іх першапачатковую іканаграфію.
Дражан Багарыч
Дражан Багарыч (Dražen Bagarić; нар., ) — харвацкі футбаліст, паўабаронца сербскага клуба «Калубара» з Лазараўца.
Клубная кар’ера
Нарадзіўся ў Вене, але ў трохгадовым узросце з сям’ёй пераехаў у харвацкі горад Кнін, дзе і пачаў займацца футболам у мясцовым клубе «Дынара». У шаснаццацігадовым узросце трапіў у юнацкую каманду «Рыекі», дзе правёў два гады, пасля чаго вярнуўся ў «Дынару».
У жніўні 2016 года перайшоў у ізраільскі клуб «Ашдод», дзе стаў выкарыстоўвацца на пазіцыі нападніка. У лютым 2017 года падпісаў двухгадовы кантракт з беларускім клубам «Шахцёр» з Салігорска. У першай палове сезона 2017 трывала з’яўляўся ў стартавым складзе салігарчан на пазіцыі правага паўабаронцы, але пазней страціў месца ў аснове і звычайна стаў заставацца на лаўцы запасных.
У пачатку 2018 года не трэніраваўся з «Шахцёрам», хутка разам з іншым футбалістам салігорцаў Дамірам Зломіслічам адправіўся ў баснійскі «Шыракі Брыег». У лютым афіцыйна разарваў кантракт з беларускім клубам па пагадненні бакоў і неўзабаве афіцыйна стаў іграком баснійскай каманды.
У жніўні 2020 года перайшоў у люблянскую «Алімпію», дзе рэдка з’яўляўся на полі. У пачатку 2021 года перабраўся ў румынскі «Германштат», а ў ліпені зноў апынуўся ў Босніі і Герцагавіне, папоўніўшы склад «Сараева». У ліпені 2022 года перайшоў у фінскую «Хонку».
У студзені 2023 года далучыўся да сербскай «Калубары».
Міжнародная кар’ера
Выступаў за моладзевую зборную Харватыі.
Тайская мова
Тайская мова (ภาษา ไทย) належыць да тайскай групы тайская-кадайскай моўнай сям'і (паводле іншага пункту гледжання, распаўсюджанага, галоўным чынам, у лінгвістычным асяроддзі КНР, адносіцца да сіна-тыбецкай моўнай сям'і). З'яўляецца афіцыйнай мовай Тайланда. Колькасць носьбітаў — каля 60 мільёнаў чалавек. Тайская мова ўзаемназразумела з лаоскай.
Парапаветраны насос
Парапаветраны насос  — адзін з агрэгатаў паравоза. Прызначаны для сілкавання тармазной сеткі цягніка сціснутым паветрам і для абслугоўвання розных механізмаў, напрыклад, пясочніцы і г.д.
Прадукцыйнасць — каля 3000 літраў паветра ў хвіліну, якое засмоктваецца пры атмасферным ціску, які кампрэсар сціскае да ціску ў 12 кг/см² пры хуткасці да 70 хадоў у мін. Гэты агрэгат мае ККД не вышэй 3%, аднак, парапаветраны насос надзейны і просты.
Calliophis intestinalis
Calliophis intestinalis — ядавітая змяя з сямейства аспідаў (Elapidae).
Яд вельмі моцны, але кусае яна рэдка, імкнучыся сысці ад пераследніка або адпудзіць яго падманнымі рухамі. Скруціўшыся і прыціснуўшы галаву да зямлі, падымае ўверх хвост, сагнуўшы яго, робіць «кідкі» у бок суперніка, нібы маючы намер укусіць яго. Вядомы выпадак, калі дарослы чалавек быў укушаны гэтай змяёй. Праз 2 хвіліны ў яго з’явілася галавакружэнне і ўдушша, але гэта не прывяло да смерці.
Яйцакладная змяя.
Буганда
Буганда — традыцыйнае каралеўства ва Угандзе. Кіраўнікі Буганды называюць сябе кабака. З XVIII па XX стагоддзе каралеўства Буганда адыгрывала значную ролю ў цэнтральнай Афрыцы. Імя «Уганда», якая з'яўляецца назвай Буганды на мове суахілі, англічане выкарыстоўвалі ў 1894 годзе пры стварэнні пратэктарата з цэнтрам у Бугандзе. Нароўні з англійскай, выкарыстоўваецца мова луганда.
Гісторыя
9 кастрычніка 1962 года тагачасны кабака Буганды сэр Эдвард Мутэса быў абвешчаны прэзідэнтам Незалежнай Федэратыўнай Рэспублікі Уганда. У 1966 годзе быў скінуты Мільтанам Аботэ. За гэтым рушылі гады рэпрэсій з боку Мільтана Аботэ і Ідзі Аміна.
Норык
Но́рык (Noricum) — царства племені таўрыскаў (IV—I стст. да н. э.), а затым рымская правінцыя паміж вершняй плынню Дравы і Дунаем (з канца І ст. да н. э — да 420 г. н.э).
Буганда
Гісторыя
Каралеўская сям'я вымушаная была бегчы. Сын апошняга кабакі Рональд Мувенда Мутэбі II вярнуўся ў 1986 годзе таму і быў каранаваны 31 ліпеня 1993 года 37-м кабакам. 19 снежня 1997 года былы каралеўскі палац Лубіры ў Кампале быў вернуты Бугандзе цэнтральным урадам Уганды.
Норык
Дарымскі перыяд
Першя згадкі пра таўрыскаў Норыка знаходзім у Палібія ва «Ўсеагульнай гісторыі»: «Залатыя россыпы ў Норыке. …Яшчэ ў яго час, кажа Палібій, у зямлі Таўрыскай і норыкаў, блізу Аквілеі, адкрытыя настолькі багатыя залатыя россыпы, што дастаткова паглыбіцца на два футы ад павярхні зямлі, каб адразу напасці на золата; аднак залатаносная міна мела не болей за пятнаццаць футаў. Некаторая частка золата неабходная там ў чыстым выглядзе, у кавалачках велічынёю з палявы ці воўчы боб, якія ў агні губляюць толькі васьмую часткку аб’ёму; іншая частка парабуе працягла плаўлення, але і яна вельмі прыбытковая. Адзін час ілірыйцы цягам двух месяцаў працавалі на россыпах разам з варварамі, і золата адразу ж па ўсёй Італіі ўпала ў кошце на адну траціну. Калі таўрыскі заўважылі гэта, яны прагналі паплечнікаў і вялі гандаль адны».
Рымляне пачалі прыходзіць ў гэтую мясцовасць яшчэ ў ІІ стагоддзі да н.э. з заснаванай у 181 годзе да н.э. рымскай калоніі Аквілеі. Асабліва іх прываблівалі паклады жалезнай руды ў Нарэі (Noreia), ад назвы якой, відаць, і паходзіць рымская назва ўсёй вобласці.
У грамядзянскай вайне 49-45 гадоў да н.э. таўрыскі выступілі на баку Пампея.
У Норыке сфарміравалася своеасаблівае рабаўладальніцкае грамадства. Узровень развіцця антычнага Норыка быў даволі высокі. Тут ужывалася свая арыгінальная пісьмовасць і нават кляпалася ўласная манета. Мовы венетаў і ілірыйцаў былі адносная блізкія адна да адной, таму ў Норыке выкарыстоўваліся венетская і ілірыйская пісьмовасць. Вядомыя толькі два боствы норыкаў — Марс Латобій, які зваўся «вялікім богам», «царом туата», і багіня Нарэя, «вялікая маці народа».
На базе некаторых надпісаў, якія яшчэ не расшыфраваныя, мяркуецца існаванне норыкскай мовы.
Кіраўнікі Норыка (каля 370 — 16 гг. да н.э.)
каля 370 — 45 года да н.э. кельцкі плямённы саюз таўрыскаў (сталіца Віндабона).
Рымская правінцыя (16 год да н.э. — 476 год н.э)
У наступныя тры стагоддзі ў Норыку адбылася моцная раманізацыя, чаму судзейнічала мірная атмасфера ў правінцыі, якая да канца IV ст. не ведала варваскіх нашэсцяў, за выключэннем перыяду Маркаманскіх войн. У правінцыі доўгі час не было значных рымскіх войскаў, яе ваенныя сілы абмяжоўваліся некалькімі аламі і кагортамі, якія набіралі з мясцовага насельніцтва. Калі ў 15 годзе да н.э. у Карнут был пераведзены з Эмоны XV Апалонаў легіён, гэта горад быў адразу пераданы Паноніі. Акрамя таго, у Норыку базавалася флатылія рачных караблёў дзеля аховы Дуная. Яе галоўнай базай быў форт Лаўрыяк. У час Маркаманскай вайны Марку Аўрэлію давялося набраць у Італіі два новыя легіёны, адзін з якіх, II Італійскі легіён, быў пакінуты ў Лаўрыяке.
Межы Норыка ў той час абмяжоўваліся на поўначы Дуная, які аддзяляў правінцыю ад Германіі, на захадзе ракой Ін — ад Рэцыі, на поўдні Карнійскімі Альпамі і Караванкамі — ад зямлі карнаў, на усходзе гарамі Mons Cetius і штырыйскай узгорыстай краінай — ад Паноніі. Паўднёва-усходняя частка Норыка прыкрывала важную стратэгічную дарогу Via Giulia Augusta, якая была звязана з Янтарным шляхам і ішла ад Дуная праз Лаўрыяк — Вірун — Цэлея на Аквілею.
У кіраўніцтва імператара Клаўдзія гарадскія паселішчы правінцыі атрымалі статум муніцыпіяў. Пры Каракале аналагічы стату набылі Лаўрыяк, заснаваны ў канцы ІІ ці пачатку ІІІ стагоддзя як лагер для II Італійскага легіёна, вакол якога хутка ўтварылася паселішча. Адміністрацыйным цэнтрам правінцыі быў Вірун. Найболей значнымі гарадамі Норыка былі Вірун (Virunum), Теурына, Ювавум (сучасны Зальцбург), Лінцыя (сучасны Лінц), Лаўрыяк (Лорх), Петовіум (сучасны Птуй) і Авілава (Вельс).
Мікалай Аляксандравіч Дзядок
Мікала́й (Міко́ла) Алякса́ндравіч Дзядо́к (нар. 23 жніўня 1988, Брагін) — беларускі грамадска-палітычны дзеяч анархічных поглядаў, блогер, журналіст, палітычны зняволены.
Раннія гады
Нарадзіўся 23 жніўня 1988 года ў Брагіне. Скончыў юрыдычны каледж БДУ. Пасля заканчэння каледжу быў залічаны на 3 курс юрыдычнага факультэта БДУ, але вучыцца там не стаў. Паступіў у Еўрапейскі гуманітарны ўніверсітэт на аддзяленне паліталогіі. Працаваў у калектарскай фірме, дзе выконваў абавязкі журналіста, юрыста і камп’ютаршчыка адначасова. Удзельнік руху беларускіх анархістаў.
Першы арышт і турэмнае зняволенне
Быў затрыманы 3 верасня 2010 года ў якасці падазраванага па справе аб «нападзе на амбасаду Расійскай Федэрацыі» у ноч на 31 жніўня ў Мінску. Супрацоўнікі МУС Беларусі арыштавалі Дзядка на трое сутак і змясцілі ў ізалятар часовага ўтрымання. Не сабраўшы дастатковай колькасці доказаў, якія б пацвярджалі дачыненне Дзядка да справы, яму працягнулі тэрмін утрымання ў ізалятары часовага ўтрымання, але ўжо па іншай справе, «Аб нападзе на Дом прафсаюзаў». Ізноў не было знойдзена доказаў яго ўдзелу, але Дзядка затрымалі трэці раз як падазронага па справе «аб нападзе на аддзяленне «Беларусбанку». Пазней Мікалаю сталі прыпісваць іншыя супрацьпраўныя дзеянні, у прыватнасці, крадзяжы і хуліганства. 24 верасня 2010 года адбыўшы больш за 20 сутак пад арыштам, Мікалай Дзядок быў абвінавачаны ва ўдзеле ў несанкцыянаванай акцыі каля Генштабу Беларусі, і 1 кастрычніка яму было прад’яўленае абвінавачанне паводле арт. 339 ч. 2 — «хуліганства». 27 мая 2011 года Заводскі суд Мінска асудзіў Дзядка на 4 з паловай гады пазбаўлення волі ў калоніі ўзмоцненага рэжыму (суддзя Жанна Хвайніцкая). Праходзіў гэтак званай «Справе анархістаў» разам з Ігарам Аліневічам (быў асуджаны на 8 гадоў) і Аляксандрам Францкевічам (на 3 гады). Пачаў адбываць пакаранне ў Магілёўскай калоніі № 15.
На судзе актывіст сваёй віны не прызнаў, таму пазней у калоніі адмовіўся падпісваць прашэнне аб памілаванні на імя Аляксандра Лукашэнкі. 14 верасня 2011 года Мікалай Дзядок у Магілёўскай калоніі пабраўся шлюбам з Валерыей Хоцінай. У кастрычніку 2011 года Праваабарончы цэнтр «Вясна» і Беларускі Хельсінскі камітэт прызналі Ігара Аліневіча, Мікалая Дзядка і Аляксандра Францкевіча палітычнымі зняволенымі. У лістападзе 2011 года дэпутатка Еўрапарламента ад Фінляндыі Сары Эсая ўзяла шэфства над Дзядком. За час знаходжання ў магілёўскай калоніі № 15 і 17-й калоніі ў Шклове Мікалай атрымаў больш за 10 спагнанняў за розныя надуманыя парушэнні. Рашэннем суда ад 5 снежня 2012 года ўмовы адбыцця пакарання яму былі змененыя на больш жорсткія, ён быў пераведзены з калоніі № 17 Шклова ў турму № 4 Магілёва.
У лістападзе 2014 года на Мікалая Дзядка завялі новую крымінальную справу паводле 411-га артыкула за «злоснае непадпарадкаванне патрабаванням адміністрацыі папраўчай установы». 26 лютага 2015 года, за пяць дзён да сканчэння тэрміну, суд Ленінскага раёна Магілёва асудзіў Дзядка паводле 411 арт. Крымінальнага кодэкса «злоснае непадпарадкаванне патрабаванням адміністрацыі» да 1 года зняволення ў калоніі строгага рэжыму. Дзядку інкрымінавалі 16 парушэнняў рэжыму ў месцах зняволення. За кожнае з гэтых 16-ці парушэнняў Мікалай у свой час ужо быў пакараны ў дысцыплінарным парадку, атрымаўшы вымову або ад 5 да 10 сутак штрафнога ізалятара (ШІЗА). Пасля асуджэння напісаў адкрыты ліст у прэсу, у якім раскрытыкаваў артыкул 411 Крымінальнага кодэксу, як негуманны і рэпрэсіўны.
12 мая 2015 года Мікалая перавялі ў калонію ПК-9 у Горках, дзе з 50 дзён 42 сутак ён знаходзіўся ў ШІЗА «за парушэнні рэжыму адбыцця пакарання» і «адмовы ад працы». Каб звярнуць увагу на невыносныя ўмовы ўтрымання, 20 мая 2015 года Дзядок вымушаны быў нанесці сабе рэзаныя раны жывата і рук. Дэпутат Бундэстага Германіі і прадстаўнік парламенцкай групы Саюз 90/Зялёныя ў Еўрапарламенце Мануэль Сарацын узяў шэфства над палітычным зняволеным Мікалаем Дзядком 24 чэрвеня 2015 года.
22 жніўня 2015 года Аляксандр Лукашэнка памілаваў шасцярых палітвязняў — Мікалая Дзядка, Ігара Аліневіча, Міколу Статкевіча, Яўгена Васьковіча, Арцёма Пракапенку і Юрыя Рубцова. У паведамленні адзначалася, што рашэнне пра іх памілаванне прынятае паводле «прынцыпу гуманізму».
Пасля вызвалення
Пасля вызвалення Мікалай Дзядок аднавіўся ў ЕГУ па праграме «Міжнародная палітыка і эканоміка», які скончыў у 2019 годзе. Застаецца ўдзельнікам анархісцкага руху. Працуе ў якасці журналіста ў газеце «Новы час», піша для іншых выданняў, вядзе шэраг блогаў у сацсетках і канал у месэнджэры Telegram , а таксама відэаблог Radix, прысвечаны «рэвалюцыйнаму палітычнаму аналізу, сацыяльнай барацьбе і анархізму ў Беларусі». Напісаў некалькі кніг. З кастрычніка 2019 года стыпендыят праграмы Каліноўскага ступені магістра і слухач курсаў польскай мовы Універсітэта Марыі Складоўскай-Кюры.
Далейшы палітычны пераслед
25 сакавіка 2017 года Мікалай Дзядок быў затрыманы ў Мінску і дастаўлены ў Партызанскі РУУС, а пасля ў ЦІП на Акрэсціна. У гэты ж дзень адвезены з чэрапна-мазгавой траўмай у шпіталь хуткай медыцынскай дапамогі ў суправаджэнні міліцыі. 30 чэрвеня 2018 года Мікалай Дзядок, разам з 17 іншымі анархістамі, быў затрыманы групай спецназу САХР і супрацоўнікамі ГУБАЗіК падчас разгону нефармальнай сустрэчы анархістаў у лясным масіве пад Крупкамі. Як сцвярджў сам Мікалай, ён правеў пяць гадзін у кайданках тварам у зямлю. Дзядок звярнуўся ў праваахоўныя органы з просьбай узбудзіць крымінальную справу супраць супрацоўнікаў ГУБАЗіК за перавышэння службовых паўнамоцтваў. 12 ліпеня 2018 года Мікалая Дзядка затрымалі ля ўласнага дому байцы АМАП, калі ён ішоў на суд да журналіста Змітра Галко, даставілі ў Фрунзенскі РУУС, а потым у суд Фрунзенскага раёна, дзе ён атрымаў штраф у 10 базавых велічынь паводле артыкула 17.10 КаАП «Дэманстраванне нацысцкай сімволкі». Падставай для ўзбуджэння адміністрацыйнай справы стаў пост Мікалая Дзядка ў Facebook. 27 снежня 2018 года Мікалай Дзядок быў аштрафаваны судом Фрунзенскага раёна Мінска на 40 базавых велічынь. Яго абвінавацілі ў распаўсюджванні экстрэмісцкай прадукцыі: размяшчэнні на сваёй старонцы ў Facebook ілюстрацыі з выявай сімволікі Misantropic Division (міжнародная асацыяцыя неанацысцкіх суполак), якая судом Цэнтральнага раёна Мінска была ўнесена ў рэспубліканскі спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў. Пры гэтым допіс Міколы Дзядка быў супраць нацызму. Справу разглядала суддзя Марыя Ярохіна.
4 сакавіка 2019 года Мікалая Дзядка затрымалі каля суда Фрунзенскага раёна Мінска адразу пасля таго як яму быў прысуджаны штраф паводле артыкула 17.11 КаАП «Распаўсюджванне экстрэмісцкіх матэрыялаў» за пост у сацсетках. Мікалай правёў больш за 2 дні ў ізалятары часовага ўтрымання, пасля чаго суд Цэнтральнага раёна Мінска (суддзя — Вікторыя Шабуня) прысудзіў яму 25 базавых велічынь штрафу за ўдзел у акцыі «Свабоду палітвязням». 8 красавіка 2019 года Мікола Дзядок быў аштрафаваны судом Фрунзенскага раёна на 1020 рублёў (40 базавых велічынь) паводле артыкула 17.11. У адну адміністрацыйную справу аб’ядналі адразу тры пратаколы за выкарыстанне хэштэгу і флэшмоб #яэкстрэміст, які ён правёў супраць закону аб процідзеянні экстрэмізму. 10 чэрвеня 2019 года ў судзе Фрунзенскага раёна суддзя М. Ярохіна прызнала Міколу Дзядка вінаватым у «публічным дэманстраванні і распаўсюджванні экстрэмісцкіх матэрыялаў» і пакарала штрафам у памеры 50 базавых велічынь (1275 рублёў). Згодна з пастановай суда, Мікола размясціў у сацсетцы «Укантакце» запіс з чатырма экстрэмісцкімі літарамі «ACAB». 16 верасня 2019 года суд Фрунзенскага раёна ізноў пакараў Міколу Дзядка за абрэвіятуру «АСАВ» у сацыяльнай сетцы Укантакце, прызначыўшы яму штраф у памеры 40 базавых велічынь, працэс вёў суддзя Е. Пісарэвіч.
9 студзеня 2020 года суд Фрунзенскага раёна пакараў Міколу Дзядка паводле артыкула 23.34 за ўдзел у несанкцыянаванай акцыі ў абарону незалежнасці Беларусі ў Мінску 21 снежня 2019 года. Штраф склаў 50 базавых велічынь. Вяла працэс суддзя А. Бушава. 19 сакавіка 2020 года позна ўвечары Мікола Дзядок быў затрыманы супрацоўнікамі міліцыі па абвінавачанні ў дробным хуліганстве (17.1 КаАП РБ). Актывіста даставілі ў ізалятар на Акрэсціна і абвінавацілі ў нанясенні надпісу супраць МУС фарбай на сцяну інтэрнату. На наступны дзень актывіста даставілі ў суд Маскоўскага раёна Мінска, дзе высветлілася што ў дзень нанясення надпісу Мікалай Дзядок знаходзіўся за межамі Беларусі, аб чым быў штамп у ягоным пашпарце. Справа была адпраўленая ў Маскоўскі РУУС г. Мінска на дапрацоўку.
Крымінальная справа 2020 года
24 лістапада 2020 года сумеснай заявай 11 арганізацый, сярод якіх Праваабарончы цэнтр «Вясна», Беларускі Хельсінскі камітэт, Беларускі ПЕН-цэнтр, Дзядок быў прызнаны палітычным зняволеным. 15 студзеня 2021 года шэфства над палітвязнем узяла Тамара Фунічэла, дэпутатка Федэральнага Сходу Швейцарыі.
У сакавіку 2021 года Следчы камітэт распачаў у дачыненні палітвязня новыя крымінальныя справы аб закліку да захопу ўлады (ч. 3 арт. 361 КК) і незаконных дзеяннях у дачыненні да гаручых рэчываў (ч. 1 арт. 295-3 КК).
Актывіста судзілі ў Мінскім гарадскім судзе. 10 лістапада 2021 года Міколу Дзядка пакаралі 5 гадамі зняволеньня ў калоніі агульнага рэжыму.
Амнібусны выпуск
Амні́бусны вы́пуск, таксама ідэнты́чны вы́пуск, ідэнты́чная, або амні́бусная, се́рыя (omnibus issue; ад omnibus — «для ўсіх») — у філатэліі выпуск паштовых марак, які ажыццяўляецца шэрагам краін або тэрыторый на агульную тэму і, магчыма, з адзіным агульным малюнкам.
Амнібусныя выпускі часта эмітавалі краіны, якія знаходзіліся пад агульным палітычным кантролем, або групы калоній, дзякуючы наяўнасці шчыльнага супрацоўніцтва, якое было неабходным для арганізацыі і ажыццяўлення такой эмісіі.
Амнібусныя выпускі варта адрозніваць ад сумесных выпускаў, якія звычайна значна меншыя па аб'ёме. Рык Мілер адносіць да амнібусных выпускаў сумесныя або каланіяльныя выпускі пяці і болей паштовых адміністрацый на агульную тэму.
Locusta migratoria
Locusta migratoria — від прамакрылых з сямейства Acrididae.
Паліфаг. Шкодзіць палявым, агародным, садовым, лясным, агароднінным, бахчавым, ягадным і розным тэхнічным культурам. Стадная форма мігруе на адлегласць да 300 км. Арэал ахоплівае шырокія тэрыторыі Еўропы, Азіі, Афрыкі. На гэтай тэрыторыі від утварае 7 падвідаў. У Расіі сустракаюцца два з іх, Locusta migratoria migratoria і Locusta migratoria rossica.
Апісанне
Буйное насякомае, даўжыня цела самцоў ад 35 да 50 мм, у самак — ад 40 да 65 мм. Даўжыня надкрыллеў самцоў 43-56 мм, самак 49 — 61 мм. Агульная афарбоўка вар'іруе. Звычайна яна зялёная, карычневая, жаўтлява-зялёная або шэрая. Надкрылы бліскучыя і выразна даўжэй канца брушка. Мандзібулы сіняга колеру. Крылы бясколерныя, акрамя слаба выяўленага дымчатага адцення і чорных жылак. Ніжняя частка ўнутранага боку задніх сцёгнаў карычняватая, сінявата-чорнага колеру. Заднія галёнкі жаўтлявай афарбоўкі, бэжавыя або чырвоныя. Пярэдняспінка дугападобна выгнутая ў адзіночных імага і седлападобная ў стайных, з выпуклым, прамым або злёгку увагнутым кілем.
Лічынкі розных фаз таксама адрозніваюцца — зялёнай афарбоўкай у адзіночных. У стайных яны шэрыя ў першага ўзросту пры скучванні, затым цямнеюць і становяцца аранжавымі з чорным на больш позніх лічынкавых стадыях.
Распаўсюджванне
Арэал ахоплівае Еўропу, Малую Азію, Паўночную Афрыку, Паўночны Кітай, Карэю. Распаўсюджаны на поўдні Еўрапейскай часткі Расіі, на Каўказе, у Сярэдняй Азіі, у Казахстане, у паўднёвай частцы Заходняй Сібіры.
Падвіды
Да гэтага віду адносяцца 4 падвіды:
Сяргей Аляксандравіч Хіжнічэнка
Сяргей Хіжнічэнка (нар., ) — казахстанскі футбаліст, нападнік. Ігрок нацыянальнай зборнай Казахстана (2009—2020).
Клубная кар’ера
Выхаванец клуба «Усход» з роднага горада Аскемен. З 2008 года пачаў гуляць за «Усход» у Прэм’ер-лізе і хутка стаў адным з лідараў каманды. Пасля вылету «Усхода» з элітнага дывізіёна ў 2010 годзе папоўніў склад сталічнага «Лакаматыва», дзе пераважна выхадзіў на замену. Другую палову сезона 2010 правёў у арэндзе ў «Атырау».
У лютым 2011 года стаў іграком карагандзінскага «Шахцёра». Разам з клубам выйграў два чэмпіёнскіх тытула, стаў уладальнікам Кубка і Суперкубка Казахстана. У 2013 годзе дапамог камандзе прайсці ў групавы этап Лігі Еўропы.
У студзені 2014 года падпісаў кантракт з польскім клубам «Карона», аднак не здолеў праявіць сябе, за год забіўшы толькі адзін гол у чэмпіянаце. У снежні 2014 года вярнуўся ў Казахстан, падпісаўшы двухгадовы кантракт з «Актабэ», але ў 2016 годзе перайшоў у «Табол».
У студзені 2017 года прыбыў на прагляд у беларускі клуб «Шахцёр» з Салігорска і неўзабаве падпісаў кантракт. Аднак, замацавацца ў аснове салігарчан не здолеў, звычайна толькі выхадзіў на замену. У чэрвені 2017 года пакінуў беларускі клуб і неўзабаве вярнуўся ў карагандзінскі «Шахцёр».
У сакавіку 2018 года стаў іграком «Ардабасы» з Шымкента, аднак з-за цяжкай траўмы згуляў усяго ў чатырох матчах. У студзені 2019 года перайшоў у «Астану», разам з якой стаў чэмпіёнам Казахстана. У лютым 2020 года зноў далучыўся да «Ардабасы».
Сезон 2022 пачаў у складзе дэбютанта казахстанскай Прэм’ер-лігі «Аксу», аднак ужо ў красавіку пакінуў клуб.
Міжнародная кар’ера
Выступаў за юніёрскую і моладзевую зборныя Казахстана. 10 чэрвеня 2009 года дэбютаваў у нацыянальнай зборнай Казахстана ў адборачным матчы чэмпіянату свету 2010 супраць Украіны (1:2). Пазней замацаваўся ў якасці асноўнага нападніка зборнай.
Сельская гаспадарка Сербіі
Сельская гаспадарка ў Сербіі — важная частка сербскай эканомікі з гадавым патэнцыялам экспарту ў 12 млрд еўра. Агульная плошча сельскагаспадарчых угоддзяў перавышае 6,12 млн гектараў. Сельскагаспадарчая вытворчасць у найбольшай ступені наладжана ў паўночнай Сербіі на ўрадлівай Сярэднедунайскай нізіне і ў паўднёвых далінах, прылеглых да рэк Сава, Дунай і Марава. Рэзкае скарачэнне маштабаў сельскагаспадарчай дзейнасці назіраецца пачынаючы з 1948 года, калі амаль тры чвэрці насельніцтва краіны былі занятыя ў сельскай гаспадарцы, у цяперашні жа час ― толькі адна чвэрць.
Віны
У Сербіі вінаграднікі займаюць тэрыторыю, прыкладна роўную 70 000 гектараў, вырабляючы каля 425 000 тон вінаграду ў год. Сербія ўваходзіць у лік 15 самых буйных краін-вытворцаў віна.
Самымі вядомымі вінамі з’яўляюцца Belgrade Seedless, Prokupac, Sauvignon, «Italian Riesling», Cabernet, Chardonnay, White и Red Burgundy, Hamburg, Muscat, Afus Ali, Vranac, Tamjanka, Krstac, Smederevka і Dinka.
Садавіна
Садавінавыя фермы займаюць 310 000 гектараў раллі ў Сербіі.
Аб’ём вытворчасці садавіны ў тонах (2012) :
Рачны манітор
Рачны́ маніто́р — клас вялікіх браніраваных артылерыйскіх караблёў, прызначаных для службы на ўнутраных вадаёмах — рэках і азёрах (у складзе рачных флатылій).
Канструкцыя
Рачны манітор быў прызначаны для абстрэлу наземных мэтаў, падтрымкі сухапутных войскаў, падтрымкі дэсантаў, абароны перапраў і для барацьбы з рачнымі караблямі праціўніка. Ён быў узброены гарматамі і кулямётамі. Водазмяшчэнне і памеры рачных манітораў значна вагаліся ў залежнасці ад глыбіні рэк, на якіх яны выкарыстоўваліся – ад 70-100 тон (польскія маніторы, якія выкарыстоўваліся на Прыпяці) праз маніторы 300-500 тон (напрыклад, большасць дунайскіх манітораў), да манітораў агульнай вагой да 1000 тон, якія выкарыстоўваліся на Амуры. Асадка вагалася ад 0,4 м да 1,5 м. Рачныя маніторы, у асноўным, былі ўзброеныя 2-4 гарматамі калібра ад 75 мм да 120 мм, размешчаных у вежавых устаноўках. Мацней былі савецкія амурскія маніторы, узброеныя аж да 8 гарматаў 120 мм або 4 гарматамі 130 мм. Акрамя таго, маніторы мелі мелкакаліберную артылерыю, або зенітныя гарматы і кулямёты. Маніторы былі, у асноўным, злёгку браняваныя, радзей сустракаліся цяжэй браніраваныя адзінкі.
Гісторыя
Клас рачных манітораў з'явіўся ў ЗША падчас грамадзянскай вайны, ён пазначаў караблі тыпу «Манітор» (браніраваныя, з нізкім корпусам і маючыя ўзброеныя вежы) памерамі, якія дазвалялі іх выкарыстанне на рэках. Рачныя маніторы выкарыстоўваліся, перш за ўсё, падчас абедзвюх сусветных войнаў, у асноўным на Дунаі (Аўстрыя, Венгрыя, Румынія, Югаславія) і рэках СССР і Кітая. Адзінкі гэтага тыпу выкарыстоўваліся таксама ў 1939 годзе ў Польшчы, у басейне Прыпяці (Рачная Флатылія Ваенна-марскога флоту), а таксама часова на Вісле. Пасля Другой сусветнай вайны гэты клас практычна загас, але падчас вайны ў В'етнаме ўзброеныя сілы ЗША пачалі выкарыстоўваць нядаўна пабудаваныя маніторы ў дэльце Меконга (гэта былі невялікія караблі, памерам з катар). Акрамя таго, рачныя маніторы выкарыстоўваліся пасля вайны і ў далейшым у СССР для патрулявання мяжы з Кітаем. У цяперашні час рачныя маніторы выкарыстоўваюцца ў рачных флатыліях Дуная і Амазонкі: румынскія маніторы тыпу «Mihail Kogălniceanu» і бразільскі манітор «Parnaíba» (U-17).
Арцём Ісаакавіч Аліханьян
Арцём Ісакавіч Аліханьян (Արտեմ Իսահակի Ալիխանյան) (11 (24) чэрвеня 1908 года, Тыфліс — 25 лютага 1978 года, Масква ) — выдатны армянскі, савецкі фізік, член-карэспандэнт Акадэміі навук СССР (1946), акадэмік Акадэміі навук Армянскай ССР (1943). Стварыў школу фізікаў. Двойчы лаўрэат Сталінскай прэміі.
Родны брат Абрама Ісакавіча Аліханава.
Біяграфія
Аліханьян нарадзіўся ў Тыфлісе ў армянскай сям’і. Скончыў Ленінградскі ўніверсітэт (1931). У 1927—1941 гадах працаваў у Ленінградскім фізіка-тэхнічным інстытуце АН СССР. У 1943—1973 гадах — дырэктар Ерэванскага фізічнага інстытута і загадчык кафедры Ерэванскага ўніверсітэта. У 1946—1960 гадах кіраваў таксама кафедрай ядзернай фізікі Маскоўскага інжынерна-фізічнага інстытута і лабараторыяй элементарных часціц Фізічнага інстытута АН СССР.
Навуковая дзейнасць
Працы прысвечаны ядзернай фізіцы, фізіцы касмічных праменяў, паскаральнай тэхніцы, фізіцы элементарных часціц.
У 1934 годзе ў Дзяржаўным фізіка-тэхнічным інстытуце пры ВСНГ уваходзіў у навукова-даследчую групу (Б. С. Джалепаў, А. І. Аліханаў і А. І. Аліханьян), якія ў 1934 годзе аднымі з першых назіралі з’яву штучнай радыеактыўнасці.
У тым жа годзе разам з А. І. Аліханавым (сваім братам) і М. С. Казадаевым адкрыў утварэнне электрон-пазітроннай пары ў выніку ўнутранай канверсіі энергіі ўзбуджанага ядра. У 1936 годзе разам з А. І. Аліханавым і Л. А. Арцімовічам эксперыментальна даказаў захаванне энергіі і імпульсу пры анігіляцыі электрона і пазітрона.
Выявіў у складзе касмічнага выпрамянення інтэнсіўны паток хуткіх пратонаў, інтэнсіўную генерацыю пратонаў хуткімі нейтронамі, адкрыў ліўні новага тыпу — так званыя «вузкія ліўні», атрымаў першыя ўказанні на існаванне часціц з масамі, прамежкавымі паміж масай мюона і пратона, выказаў ідэю пра існаванне ў складзе касмічнага выпрамянення вялікай колькасці нестабільных часціц і г.д.
Адразу пасля адкрыцця мужам і жонкай Жоліа-Кюры штучнай радыеактыўнасці А. І. Аліханьян з супрацоўнікамі адкрылі першы штучны радыеактыўны элемент — крэмній, які выпускаў адмоўныя электроны. Паводле ацэнкі Л. Арцімовіча, дадзенае адкрыццё дазволіла зразумець, чым вызначаецца знак зарада выпушчаных пры бэта-распадзе электронаў.
У 1941 годзе атрымаў Сталінскую прэмію другой ступені.
Беспартыйны. У 1955 годзе падпісаў «Пісьмо трохсот». Падтрымліваў фізіка, удзельніка дысідэнцкага руху Ю. Арлова, уладзіў падарожжа А. Сахарава і А. Бонэр у Арменію , меў цесныя кантакты з майстрамі мастацтва (Марцірос Сар’ян, Аруцюн Галенц, Мінас Авецісян), сябраваў з Міхаілам Зошчанкам, Дзмітрыем Шастаковічам і Львом Ландау.
Даследаваў уласцівасці элементарных часціц на паскаральніках, пабудаваў 570-літровую фрэонавую пузырковую камеру. Ажыццяўляў праектаванне і кіраваў збудаваннем у Ерэване электроннага сінхратрона («АРУС») на энергію 6 ГэВ, які ўступіў у строй у 1967 годзе. Займаўся стварэннем новых метадаў дэтэктавання і вымярэння імпульсаў часціц высокіх энергій. Распрацаваў новы тып іскравых камер — трэкавую камеру (Ленінская прэмія 1970 года). Заснавальнік (1961) і арганізатар Нор-Амбердскіх вясновых школ па фізіцы элементарных часціц.
З’яўляўся прататыпам галоўнага героя ў мастацкім фільме «Прывітанне, гэта я» (1967), намінаванага на прыз Канскага кінафестывалю.
Космопорт
Космопорт (Касмапорт) — беларускі штомесячны літаратурна-мастацкі часопіс папулярнай фантастыкі. Быў арыентаваны на друкаванне навуковай фантастыкі айчынных і замежных аўтараў, а таксама тэматычнай публіцыстыкі.
Гісторыя выдання
У Беларусі «Космопорт» распаўсюджваўся праз «Белсаюздрук» і пошту, аднак тыраж яго падаў, і ў 2015 годзе часопіс перастаў выходзіць. Усяго свет пабачылі 14 нумароў выдання.
Супрацоўнікі і аўтары выдання
Галоўны рэдактар ​​Міхаіл Дзеравянка, намеснік галоўнага рэдактара Сяргей Булыга, шэф-рэдактар ​​Віталь Пішчанка, мастакі Ірына Лазерка, Наталія Кляўцэвіч (Н. Кляўцэвіч адказвала таксама за дызайн і вёрстку).
Брудная вайна
«Брудная вайна» ў Аргенціне (Guerra Sucia en la Argentina) — агульная назва захадаў дзяржаўнага тэрарызму (масавыя выкраданні, катаванне, бяссудныя забойствы), якія ўжываліся аргенцінскімі ваеннымі дыктатурамі і дасягнулі найвышэшай кропкі ў час апошняй ваеннай хунты ХХ стагоддзя ў 1976—1983 гг. З’яўлялася часткай аперацыі «Кондар».
24 сакавіка 1976 года войска на чале з Хорхе Відэла здзесніла дзяржаўны пераварот і зрынула прэзідэнта Ісабэль Перон. З дапамогай вайскоўцаў Відэла атрымаў шырокія паўнамоцтвы, што прывяло да парушэння правоў чалавека ў Аргенціне. Праводзіліся масавыя арышты, затрыманых катавалі, часта забівалі. За час хунты было фізічна знішчана каля 10 тысяч чалавек, 30 тысяч зніклі без звестак, яшчэ 60 тысяч па палітычных матывах апынуліся на доўгі тэрмін за кратамі, спазналі гвалт і катаванні. Асноўнымі ахвярамі «Бруднай вайны» былі левыя актывісты, уключаючы дзеячаў прафсаюзнага руху, студэнэтаў, журналістаў, марксістаў і пераністаў.
Хунта абвалілася ў 1983 годе, пасля паразы Аргенціны ў Фолклендскай вайне. Карупцыя, эканамічны заняпад і рост ведаў насельніцтва аб пачварных рэпрэсіях прымусілі Рэнальда Беньёнэ абвясціць аб выбарах.
Phlaeothripidae
Phlaeothripidae — сямейства буйных трыпсаў, адзінае ў складзе падатрада Tubulifera. Больш за 400 родаў і 3500 відаў. Харчуюцца грыбнымі спорамі і гіфамі. Idolothrips marginatus можа дасягаць 14 мм у даўжыню. Сярод небяспечных шкоднікаў Haplothrips tritici.
Апісанне
Вусікі 8-членікавыя з рэдукцыя да 5 сегментаў. Ад іншых трыпсаў адрозніваюцца адсутнасцю мікрашчацінак (microtrichia) на пярэдніх крылах і трубчастым апошнім 10-м брушным сегментам. Вылучаюць 2 падсямействы: Idolothripinae (700 відаў і 80 родаў; харчуюцца спорамі грыбоў) і Phlaeothripinae (2800 відаў і 370 родаў;). У падсямействе Phlaeothripinae вылучаюць тры эвалюцыйныя лініі (Haplothrips, Liothrips і Phlaeothrips) (Mound and Marullo 1996). Лінія Haplothrips у апошні час вызначана ў якасці трыбы Haplothripini (Mound and Minaei 2007, Minaei and Mound 2008), члены якой фітафагі, але некаторыя віды Haplothrips драпежнікі, харчуюцца дробнымі членістаногімі. Адзін незвычайны від драпежнічае, ядучы яйкі грамадскіх восс (Cavalleri et al. 2013). Члены лініі «Phlaeothrips lineage» мікафагі, якія харчуюцца гіфамі грыбоў (Mound et al. 2013a). Віды лініі «Liothrips lineage» фітафагі, харчуюцца на лісці кустоў і дрэў, і многія з іх выклікаюць утварэнне галаў на лісці (Ananthakrishnan and Raman 1989).
Роды
45 % родаў манатыпічныя (утрымліваюць па аднаму віду). Найбуйнейшыя роды: Hoplandrothrips (105 відаў); Holothrips (125); Hoplothrips (130); Elaphrothrips (140); Haplothrips (250); Liothrips (280). Першыя 4 з іх грыбаедныя, а апошнія 6 — фітафагі.
Леонская мова
Леонская мова (llengua llionesa) — адна з галінаў астурлеонскай мовы.
Scopus umbretta
Scopus umbretta — птушка з атрада буслападобных, якую вылучаюць у асобнае сямейства.
Сістэматыка
Хоць від традыцыйна прылічаецца да буслападобных, а менавіта лічыцца сваяком бусліных і чаплевых, яго класіфікацыя не з'яўляецца бясспрэчнай. Некаторыя адносяць яго да сеўцападобных або нават ставяць яго ў самастойны атрад.
Знешні выгляд
Птушка адметная формай сваёй галавы, якая з-за вострай дзюбы і шырокага хахла, накіраванага назад, нагадвае молат. Абодва пола выглядаюць аднолькава і маюць карычняватае апярэнне.
Харчаванне і паводзіны
Ежу шукаюць у начны час, палюючы пры гэтым на дробных рыбак, насякомых або земнаводных, якіх яны пужаюць сваімі нагамі. У іх маюцца пэўныя дрэвы, на якіх яны звычайна адпачываюць. Пры пошуку партнёра яны выконваюць своеасаблівыя танцы, падчас якіх выдаюць свісцячыя гукі і падскокваюць у паветра. Іх гнёзды вельмі вялікія (1,5 м у дыяметры) і маюць унутраную прастору з цяжкадаступным уваходам. Гняздо заўсёды будуецца парай птушак, і на яго стварэнне сыходзіць некалькі месяцаў. Звонку гняздо завешана рознымі ўпрыгожваннямі (касцямі, зрыўкамі). Гнёзды прадстаўнікоў віду з’яўляюцца аднымі з найбольш відовішчных птушыных збудаванняў Афрыкі. У некаторых з гэтых буйных гнёздаў прыжываюцца і іншыя птушкі. Адкладаюць за раз ад трох да сямі яек, якія выседжваюць абедзве птушкі на працягу трыццаці дзён.
Серафіма Паўлаўна Тарашкевіч
Серафіма Паўлаўна Тарашкевіч (, в. Кавалевічы, Пухавіцкі раён — ) — Герой Сацыялістычнай Працы (1951)
Біяграфія
У 1929—1941 гг. — палявод, жывёлавод у калгасе «Чырвоны пуцілавец» (в. Кавалевічы).
У 1944—1951 гг. палявод, звеннявая па вырошчванню кок-сагызу з калгасе «Маяк сацыялізму» былога Рудзенскага раёна. З 1951 года ўзначальвала гародніцкае звяно саўгаса «Рудзенскі». Званне Героя Сацыялістычнай Працы прысвоена за высокія ўраджаі кок-сагызу.
За высокія дасягненні пры гадоўлі гародніны была ўзнагароджана ў 1953 годзе другім Ордэнам Леніна і ў 1954 годзе — трэцім Ордэнам Леніна.
У 1960—1992 гг. — палявод у саўгасе «Рудзенск».
Адам Захаравіч Петушкоў
Адам Захаравіч Петушкоў (1918—1976) — палкоўнік Савецкай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).
Біяграфія
Адам Петушкоў нарадзіўся 22 красавіка 1918 года ў вёсцы Фядотава Буда (цяпер Клімавіцкі раён Магілёўскай вобласці Беларусі) у сям'і селяніна. Скончыў Рагачоўскае педагагічнае вучылішча, пасля чаго працаваў настаўнікам. У 1940 годзе Петушкоў быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. У 1942 годзе ён скончыў Пушкінскае танкавае вучылішча. З кастрычніка 1943 года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. У званні старшага лейтэнанта Петушкоў камандаваў танкавым узводам 166-га асобнага інжынерна-танкавага палка 1-га Украінскага фронту. Вызначыўся падчас вызвалення Кіева.
3 лістапада 1943 года ўзвод Петушкова зрабіў праходы для танкаў у мінных палях да паўночным захадзе ад Кіева. 4 лістапада, знаходзячыся ў перадавым атрадзе, Петушкоў першым прарваўся ў сяло Святошына (цяпер — у межах Кіева). 6 лістапада ўзвод Петушкова уварваўся на паўночную ўскраіну вёскі Глеваха Васылькіўскага раёна Кіеўскай вобласці. У баі узводам было падбіта штурмавая гармата, знішчана вялікая колькасць жывой сілы і баявой тэхнікі праціўніка.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 10 студзеня 1944 года за «мужнасць і гераізм, праяўленыя пры вызваленні Кіева ад нямецкіх захопнікаў», старшы лейтэнант Адам Петушкоў быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медаля «Залатая Зорка» за нумарам 2235.
У 1947 годзе Петушкоў скончыў. У 1969 годзе ў званні палкоўніка Петушкоў быў звольнены ў запас. Пражываў і працаваў у Кіеве, памёр 25 ліпеня 1976 года, пахаваны на.
Быў таксама узнагароджаны ордэнам Чырвонай Зоркі і шэрагам медалёў.
Гюмры (станцыя)
Гюмры (Գյումրի) — чыгуначны вузел у аднайменным горадзе, другім па велічыні горадзе Арменіі, на станцыі размешчаны адзін з трох буйных вакзалаў Армянскай чыгункі.
Інфраструктура
Ад станцыі адыходзяць чатыры галінкі:
У наш час дзеюць усе галінкі, апроч апошняй. Бяздзейнасць галінкі Гюмры — Карс (адзіная неэлектрыфікаваная лінія ў Арменіі, даўжыня якой усяго некалькі кіламетраў) злучана з уведзенай Турцыяй аднабаковай блакадай супраць Арменіі ў 1992 годзе ў сувязі з падтрымкай Азербайджана ў вайне супраць Нагорнага Карабаха. У наш час вядуцца перамовы з нагоды разблакавання мяжы, аднак яны пакуль ніякіх вынікаў не прынеслі.
Станцыя з'яўляецца другой па значэнні, пасля Ерэвана. Ёсць чатыры кірункі, з іх ажыццяўляюцца перавозкі па трох. Ёсць лакаматыўнае і вагоннае дэпо.
Мікалай Нічыпаравіч Полазаў
Мікала́й Нічы́паравіч По́лазаў (—) — беларускі савецкі партыйны і прафсаюзны дзеяч. Член КПСС; першы сакратар Маладзечанскага і Вілейскага гаркамаў КП Беларусі. Старшыня Беларускага рэспубліканскага савета прафсаюзаў (1970—1986). Дэпутат Савета Нацыянальнасцяў Вярхоўнага Савета СССР 8-11 скліканняў (1970—1989) ад Беларускай ССР.
Біяграфія
У Вялікую Айчынную вайну з верасня 1942 года ў партызанах, са студзеня 1944 года — намеснік па камсамолу камісара партызанскай брыгады імя ЦК КП(б)Б; сакратар Астравецкага падпольнага райкама ЛКСМБ. З 1944 года — сакратар Астравецкага, Пружанскага, Радашковіцкага райкамаў камсамола, затым у ЦК ЛКСМБ.
З 1952 года — 1-ы сакратар Маладзечанскага абкама ЛКСМБ. З 1957 года — 1-ы сакратар Маладзечанскага, 1-ы сакратар Вілейскага гаркамаў КПБ. З 1960 года — у ЦК КПБ: намеснік загадчыка, загадчык аддзела партыйных органаў, з 1963 года — загадчык аддзела арганізацыйна-партыйнай працы. У 1970—1986 гадах — старшыня Беларускага рэспубліканскага савета прафсаюзаў.
Кандыдат у члены ЦК КПБ (1961—1966), член ЦК КПБ (1966—1986), кандыдат у члены бюро ЦК КПБ (1968—1971), член бюро ЦК КПБ (1971—1986). Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР (1963—1971), Вярхоўнага Савета СССР (1970—1983).
Памёр 25 студзеня 1994 года. Пахаваны ў Мінску на Усходніх могілках.
Tragulidae
Характарыстыка
Даўжыня цела вар'іруе ад 40 да 80 сантыметраў, рост у карку 20-40 сантыметраў, а вага ад 2 да 15 кілаграмаў. У іх невялікая галава, выцягнутая вострая мыска, велізарныя вочы, моцна выгінастая спіна і тонкія стройныя ножкі. Афарбоўка заступніцкая — бурая або карычневая з белымі плямамі. Рогаў не бывае. Прадстаўнікі сямейства самыя прымітыўныя ў падатрадзе жвачных. Яны ходзяць на дзвюх сярэдніх пальцах з капытцамі, але ў іх захаваліся і два бакавых пальца, адсутныя ў іншых жвачных. Страўнік таксама уладкованы значна прасцей і складаецца з трох аддзелаў, а не чатырох.
Паходжанне
З'явіліся на Зямлі каля 50 млн гадоў таму. Тады яшчэ толькі пачыналі фармавацца атрады старажытных капытных. Прадстаўнікі сямейства практычна не змяніліся і больш за іншых нагадваюць продкаў капытных і знешнім выглядам, і спосабам жыцця. Найбольшае распаўсюджванне атрымалі ў міяцэне.
Паводзіны
Жывуць паасобку і сустракаюцца адзін з адным толькі ў перыяд размнажэння. Праз 5 месяцаў з'яўляецца адно дзіцяня. Яно корміцца малаком на працягу двух тыдняў, а ў 5 месяцаў становіцца дарослым і пакідае тэрыторыю бацькоў. Кормяцца рознымі часткамі раслін, пладамі, насякомымі, рыбай, крабамі, дробнымі грызунамі. На пошукі ежы выходзяць ноччу, а днём хаваюцца ў зарасніках, пад каранямі, у дуплах дрэў, размешчаных невысока над зямлёй.
Сістэматыка
У сямействе 3 роды :
Ціхаакіянскія ласосі
Ціхаакіянскія ласосі (Oncorhynchus) — род рыб з сямейства.
Віды
Раней у склад роду ўключалі, якую пазней аднеслі да роду.
Іван Мікалаевіч Макараў
Іва́н Мікала́евіч Мака́раў (, г. Вязнікі Уладзімерскай вобласці — ) — савецкі беларускі дзяржаўны дзеяч, старшыняРэвізійнай Камісіі Камуністычнай Партыі Беларусі (1971—1976), член бюро ЦК КП(б)Б (1947—1949 і 1956—1971).
Біяграфія
У 1926 годзе ўступіў у УКП(б), у 1927—1932 гадах вучыўся ў Ленінградскім політэхнічным інстытуце, у 1932—1934 гадах — інжынер ў Галоўным упраўленні Народнага камісарыята цяжкай прамысловасці СССР, у 1934—1938 гадах — старшы інжынер на маскоўскай фабрыцы.