cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Перапіс насельніцтва СССР (1989)
Вынікі перапісу
Пры перапісе ўлічана 73,1 млн сем’яў, што на 6,8 млн. (на 10 %) больш, чым было ў 1979 г. Найбольшы прырост ліку сем’яў быў у рэспубліках Сярэдняй Азіі і Азербайджанскай ССР (22—29 %), а таксама ў Казахскай ССР (16 %) і Малдаўскай ССР (12 %). Сярэдні памер сям’і ў цэлым па краіне склаў 3,5 чал., у гарадскіх паселішчах — 3,3 чал., у сельскай мясцовасці — 3,8 чал. Па саюзных рэспубліках сярэдняя велічыня сям’і вагаецца ад 6,1 чалавека ў Таджыкскай ССР да 3,1 чал. у Латвійскай ССР і Эстонскай ССР, што абумоўлена галоўным чынам лікам дзяцей у сям’і.
У сем’ях у 1989 годзе пражывала 255,8 млн чал. (89 % насельніцтвы краіны). Акрамя таго, 13 млн. (5 %) членаў сем’яў жылі асобна ад сям’і, але былі злучаны з ёй агульным бюджэтам. Не мелі сем’і ці страцілі матэрыяльную сувязь з ёй (адзіночкі) 16,4 млн. (6 %). Удзельная вага членаў сям’і, якія пражывалі асобна ад сям’і, і адзіночак асабліва малы ў рэспубліках Сярэдняй Азіі, Грузінскай ССР і Азербайджанскай ССР, дзе ён складаў 4—6 %, і больш значны ў РСФСР, УССР, БССР, рэспубліках Прыбалтыкі (11—15 %).
Нацыянальны склад насельніцтва
У выніковым пераліку прадстаўлены ўсе так званыя «тытульныя нацыянальнасці» саюзных, аўтаномных рэспублік, аўтаномных абласцей і акруг, а таксама немцы і палякі.
Народы ў Расіі
У 1989 Перапіс зафіксаваў большасць рускіх, у некаторых раёнах краіны значную частку складалі ўкраінцы (3 раёна Варонежскай, 1 раён Белгарадскай, 1 раён Омскай). Беларусы ў некаторых раёнах Калінінградскай вобласці і Карэліі складалі да 20 %.
Бельскі павет
Назву Бе́льскі павет мелі наступныя адміністрацыйна-тэрытарыяльныя адзінкі:
Васіль Сяргеевіч Ярмоленка
Біяграфія
Васіль Ярмоленка ўдзельнічаў у шэрагу музычных праектаў: выступаў у складзе беларускага дзяржаўнага ансамбля танцаў, граў у гуртах «Мутнаевока», «Голая Манашка» і «Unia».
Пасля падзей 2020 года далучаўся да ўдзелу ў дваровых канцэртаў, якія ладзіла Кацярына Ваданосава. Музыкі давалі канцэрты ў дварах у наступным складзе: Кацярына Ваданосава (спевы, гітара), Ганна Лепяшкевіч (цымбалы), Васіль Ярмоленка (гітара, бас-гітара), таксама да іх далучалася дачка Кацярыны Стэфанія (скрыпка).
Палітычны пераслед
Васіль Ярмоленка быў затрыманы 25 студзеня 2022 года, пасля чаго змешчаны ў СІЗА на Валадарскага ў Мінску, у той жа дзень таксама была затрымана яго сяброўка Таццяна Гацко. Пасля затрымання ў адным з тэлеграм-каналаў з’явілася відэа з Ярмоленкам, з якога вынікала, што ён затрыманы за ўдзел у акцыях у жніўні 2020.
15 лютага 2022 года шэрагам беларускіх праваабарончых арганізацый, сярод якіх Праваабарончы цэнтр «Вясна», Беларускі Хельсінкскі камітэт і Беларускі ПЭН-цэнтр, Ярмоленка і Гацко былі прызнаны палітычнымі зняволеннымі.
Праз амаль тры месяцы пасля затрымання, 22 красавіка 2022, Ярмоленка і Гацко былі асуджаны па арт. 342 Крымінальнага кодэксу (Арганізацыя альбо актыўны ўдзел у групавых дзеяннях, якія груба парушаюць грамадскі парадак) за ўдзел у пратэстах у жніўні 2020, абодвум прысудзілі па тры гады абмежавання волі з накіраваннем ва ўстанову адкрытага тыпу («хімія»). Пасля агучвання прысуду Ярмоленка і Гацко былі вызвалены да моманту прызначэння месца адбыцця пакарання.
IC 4674
IC 4674 — галактыка тыпу SBcd ў сузор’і Паўлін.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Бельскі павет (Падляшскае ваяводства, 1513—1795)
Бельскі павет (Бельская зямля) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Падляшскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага і Польскага каралеўства ў XVI—XVIII стагоддзях.
Гісторыя
У XII—XIII стст. землі павета ўваходзілі ў склад Галіцка-Валынскага княства, у пачатку XIV стагоддзя, пры вялікім князе літоўскім Гедзіміне, увайшлі ў склад Вялікага Княства Літоўскага. Бельскі павет вылучыўся ў другой палове XV стагоддзя са складу Дарагічынскага павета. Ахопліваў землі ў вярхоўях рэк Нараў і Бебжа з гарадамі Бельск, Бранск, Сараж, Нараў, Высокае, Тыкоцін, Кнышын, Ганязь, Райгорад, Аўгустаў. У 1501 годзе вялікі князь літоўскі Аляксандр выдаў Бельскаму павету прывілей, якім даў мясцовай шляхце польскае права на самакіраванне (з абмежаваннямі), у т.л. права абіраць земскі і гродскі суды. Першапачаткова цэнтр павета, месца збору сойміка і судоў — Бельск, аднак хутка яны былі пераведзены ў Бранск.
З 1513 года Бельскі павет у складзе Падляшска-Берасцейскага (Падляшскага) ваяводства. У павеце дамінавала буйное шляхецкае і дзяржаўнае землеўладанне. Дзяржаўнае Бельскае стараства знаходзілася ў трыманні ў прадстаўнікоў буйнейшых магнацкіх родаў, у 1506—1513 гадах — у вялікай княгіні Алены Іванаўны, пасля — у А. Гаштольда, у якога ў 1533 годзе стараства выкупіла вялікая княгіня Бона (грошы сабрала дробная бельская шляхта, незадаволеная свавольствам Гаштольда). У 1547 годзе бельскай шляхце прадстаўлена поўнае польскае права.
Пры заключэнні Люблінскай уніі ў 1569 годзе павет увайшоў у склад Польскага каралеўства. Пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай у 1795 годзе ў складзе Прусіі.
Дуйсбургска-Эсэнскі ўніверсітэт
Дуйсбургска-Эсэнскі ўніверсітэт (Universität Duisburg-Essen) — нямецкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з кампусамі ў гарадах Дуйсбург і Эсэн.
Агульная характарыстыка
Універсітэт быў заснаваны ў 1654 годзе і адноўлены 1 студзеня 2003 года ў выніку зліцця Дуйсбургскага ўніверсітэта і Эсэнскага ўніверсітэта.
Вялікія Укі
Вялікія Укі (Больши́е Уки́) — сяло ў Омскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Вялікаўкоўскага раёна і Вялікаўкоўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 3590 чал. (2021).
Дуйсбургска-Эсэнскі ўніверсітэт
Агульная характарыстыка
Універсітэт налічвае каля 40 000 студэнтаў, уваходзіць у 10 найбуйнейшых нямецкіх універсітэтаў. З 2014 года даход установы ад навуковых даследаванняў вырас на 150 %. Прыродазнаўчыя і тэхнічныя навукі ўваходзяць у топ-10 па ўсёй Германіі, а гуманітарныя навукі — у 20-30 найлепшых. Кірунак «фізіка» гэтай установы займае першае месца ў Германіі. Універсітэт уваходзіць у шэраг 200 найлепшых універсітэтаў свету.
Вялікія Укі
Па аўтамабільных дарогах адлегласць да абласнога цэнтра горада Омска складае каля 280 км, да найбліжэйшага горада Тара Омскай вобласці — 140 км.
Рамбінас
Рамбінас, Рамбін (Rambinas) — пагорак у Літве на правым беразе Нёмана супраць г. Неман (да 1946 г. — Рагніт) Калінінградскай вобласці. На паўднёва-заходнім краю грады Вількішкяй. Вышыня 46 м.
Стары Рамбінас
Размешчаная ў сярэдзіне племянной тэрыторыі скалваў гара Рамбінас была іх культавым цэнтрам. Паводле Дусбурга, у 1220 годзе на гэтыя мясціны здзейснілі паход рускія князі, ваколіцы разарылі, а гару (у Дусбурга — Ramiga) доўга трымалі ў аблозе, але ўзяць не здолелі. Быццам у гарадзішчы на гары быў стаў памерам 20 на 20 крокаў, дзе было шмат рыбы і яна не выводзілася, што і дапамагло скалвам. Дусбург лічыў гэта цудам, хоць скалвы і былі паганцамі.
У 1277 годзе войскі Ордэна раптоўна з'явіліся пад Рагнітай, захапілі і спалілі яе. Адразу па гэтым немцы пераправіліся праз Нёман, захапілі і разбурылі гарадзішча на Рамбінасе (Рамізе, паводле Дусбурга). Дусбург кажа, што літоўцы лічылі гару месцам знаходжання багоў, на яе верхавіне быў вялізны камень-алтар, а побач з Рамбінасам святы гай.
Святой гарой лічыўся Рамбінас у народзе і ў XVI ст. У XVIII ст. маладыя, пашлюбіўшыся, ішлі на гару з кветкамі, пакідалі ахвяру. У пачатку ХІХ ст. на гары знаходзілі залатыя ланцугі, паясы, бранзалеты і срэбныя міскі — мяркуюць, гэта маглі быць упрыгожванні рамбінскіх жрацоў і посуд на ахвяры.
Рамбінас лічылі прадказальнікам надвор'я. Гліняныя і вапнавыя часцінкі ў грунце назапашвалі вільгаць, і пры змене надвор'я колер голых схілаў гары мяняўся. На сухое надвор'е гара рабілася светла-жоўтай, на дождж — цёмна-чырвонай і ахутвалася туманам. Над Рамбінасам мянялі кірунак вятры.
Яшчэ і на пачатку XIX ст. на гары ляжаў вялікі святы камень згаданы калісьці Дусбургам. Дыяметрам у 10 метраў, па вышыні ён быў скошаны — 2,5 м з паўночнага боку, 1,5 м з паўднёвага. Павернуты паверхняй да сонца, камень адбіваў яго промні і на світанку і надвячоркам рабіўся залацістым. На камяні былі адмеціны чалавечай далоні і ступні, звярыных лапаў, а таксама выбіты меч. Паводле падання, шчасце не пакіне краю, пакуль ляжыць камень, а калі камень хто-небудзь возьме, то гара зруйнуецца.
У 1811 годзе нямецкія каланісты, млынар Шварц з памочнікамі, раскалолі святы камень, а з буйнейшага кавалка Шварц зрабіў жорны для свайго млына. Паводле мясцовага падання, рамбінскія лаўмы паказаліся тады немцам і прасілі гэтага не рабіць, а калі іх не паслухалі, развіталіся з гарой, селі ў човен, пераплылі Нёман і праклялі злачынцаў. Неўзабаве Шварца знайшлі расціснутым паміж зубамі яго млына.
У 1835 годзе ў Нёман абвалілася частка гары, дзе ляжаў камень і была акружаная з чатырох бакоў валамі пляцоўка. У 1878 годзе рака знесла апошнія рэшткі гары. З таго часу Рамбінасам пачалі зваць такі ж высокі пагорак побач. У 1928 годзе Нёман падмыў рэшткі старога Рамбінаса.
Новы Рамбінас
З 1881 года літоўнікі пачалі ладзіць на Рамбінасе шматлюдныя купальскія святкаванні. Штогод на Купалле на гару з'язджаюцца тысячы чалавек. У вёсцы Біцяны, каля падножжа гары, друкарню і вялікі склад літоўскага друку ў сваёй сядзібе меў Марцінас Янкус. Яго сядзібу каля Рамбінаса ў Літве называлі «Меккай кніганошаў». Распаўсюджанне літоўскай літаратуры ішло паўз Рамбінас, адсюль у тады расійскую Літву неслі кніганошы літоўскія кнігі. У 1895 г. на гары прайшло першае літоўскае свята песні, ініцыятарам якога быў культурны дзеяч Малой Літвы, хармейстар, пісьменнік і мысляр Відунас. На 500-годдзе Грунвальда (1910) на Рамбінасе ўрачыста пасадзілі дубок, карані якога засыпалі жменямі зямлі, прывезенай прадстаўнікамі з розных мясцінаў Малой Літвы.
У гонар 10-годдзя незалежнасці Літвы (1928) М. Янкус ставіць на Рамбінасе алтар, каб паліць святы агонь. Алтар быў змураваны з камянёў на ўзор «печкі», у нішы якой палаў агонь — каб не заліў дождж. На алтар зверху ўсталявалі пляскаты валун — кутні камень з-пад роднай хаты Янкуса, разбуранай у 1-ю сусветную вайну. На гэтым камяні з адваротнага ад агню боку выбілі «Калюмны». Камень на Рамбінас цягнулі чатырма коньмі. Тады ж Янкус пачынае весці «Вечную кнігу гары Рамбінас» (цяпер захоўваецца ў літоўскай Нацыянальнай бібліятэцы, важыць амаль 20 кг, найбуйнейшая кніга ў Літве). Першым, на Купалле 1928 года, у кнізе зрабіў запіс мысляр Відунас. У кнігу запісваліся ўсе наведвальнікі Рамбінаса, сярод іх было шмат замежных дыпламатаў. У міжваеннай Літве быў звычай, каб замежныя паслы, пасля прадстаўлення прэзідэнту, ехалі на Рамбінас, да Янкуса. Таму Янкуса называлі таксама «Малым, або Другім прэзідэнтам Літвы».
Хорген (акруга)
Хорген (Horgen) — акруга ў кантоне Цюрых. Цэнтр — горад Хорген.
Рамбінас
Новы Рамбінас
Пасля перадачы Літвой у 1939 годзе Мемельскага краю Германіі, М. Янкус выехаў да Коўна, вязучы з сабой «Вечную кнігу гары Рамбінас». Алтар Янкуса на гары быў знішчаны. Пасля 2-й сусветнай вайны, у савецкай Літве ахвярнік на гары аднавілі — змуравалі у чалавечы рост з камянёў. Каля алтара ляжаў камень Янкуса з «Калюмнамі». З 1990-х рамбінскі алтар рэгулярна запальваўся, на гары збіраліся сябры Таварыства літоўнікаў, праводзіліся абрады ўшанавання гары, агню і продкаў.
У 2011 годзе, на Купалле, на месцы алтара ўрачыста адкрылі скульптурную кампазіцыю — тры рознага памеру па-мастацку апрацаваныя камяні, якія сімвалізуюць старажытную трыяду прускіх багоў — Патрымпса, Пяркунса і Паталса (у літоўцаў Дзіевас, Пяркунас, Велінас). Побач з камянямі металічны пялёстак, каб паліць на ім невялікі агонь. Аўтар кампазіцыі — вядомы скульптар Рэгімантас Мідвікіс, які кансультаваўся з археолагам В. Вайткявічусам. Адбылося гэта ў рамках праграмы ўпарадкавання аб'ектаў значных для турызму, якая фінансавалася Еўрасаюзам. Змены былі ўспрыняты не адназначна, чуваць галасы незадаволеных парушэннем сакральнай прасторы, бо ў намоленым месцы з'явіліся тлумачальныя стэнды, пазначаныя сцежкі, сметніцы.
Цяпер гара знаходзіцца на тэрыторыі створанага ў 1992 годзе рэгіянальнага парку «Рамбінас». Назва гары выкарыстоўваецца для наймення прадуктаў (сыр «Рамбінас», веласіпед «Рамбінас»), прадпрыемстваў і ўстаноў.
Будынак банка (Слонім)
Будынак банка — помнік архітэктуры мадэрну ў Слоніме (сучасная вуліца Васі Крайняга, 21).
Пабудаваны ў 1905 г. з цэглы.
1-павярховы будынак з сіметрычна-восевай кампазіцыяй галоўнага фасада. Цэнтр яго вылучаны рызалітам з увагнута-выпуклым пластычным шчытом.
Галоўны ўваход аформлены буйным руставаным парталам. Дэкаратыўнае вырашэнне заснавана на спалучэнні чырвонага фону цаглянай муроўкі і атынкаваных архітэктурных дэталей. Фасады рытмічна расчлянёныя вялікімі прамавугольнымі аконнымі праёмамі.
У інтэр’еры вылучаецца па памерах цэнтральная аперацыйная зала.
Сонечнае зацьменне 22 верасня 1968 года
Сонечнае зацьменне 22 верасня 1968 года — поўнае сонечнае зацьменне 124 сараса.
Пружанскі павет
Назву Пружанскі павет мелі наступныя адміністрацыйна-тэрытарыяльныя адзінкі:
Сонечнае зацьменне 22 верасня 1968 года
Зацьменне мела велічыню 1,0099 і дасягнула свайго максімуму ў 11:18:46 UTC у пункце з каардынатамі 56° пн. ш. 64° у. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 0 хв. 40 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 104 км.
Зацьменне 22 верасня 1968 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1968 годзе і 157-ым у XX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 28 сакавіка 1968 года, наступнае — 18 сакавіка 1969 года.
NGC 2094
NGC 2094 (іншае абазначэнне — ESO 57-SC26) — рассеянае скопішча ў сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Гарвалінскі павет
Гарвалінскі павет (Powiat garwoliński) — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Мазавецкага ваяводства. Утвораны ў 1999 годзе. Цэнтр павета — горад Гарволін. Займае плошчу 1284,29 км². Насельніцтва павета складае 109 тыс. чалавек (на 2018 год).
Тры колеры
«Тры ко́леры» (Trois Couleurs, Trzy kolory) — кінатрылогія, знятая ў 1993—1994 гадах польскім рэжысёрам Кшыштафам Кеслёўскім: «Тры колеры: Сіні» (1993), «Тры колеры: Белы» (1994), «Тры колеры: Чырвоны» (1994). Сцэнарыі ўсіх трох фільмаў былі напісаны Кеслёўскім у суаўтарстве з Кшыштафам Пясевічам (пры ўдзеле Агнешкі Холанд і Славоміра Ідзяка), музыку да трылогіі стварыў кампазітар Збігнеў Прайснер.
Уся трылогія была высока ацэнена гледачамі і крытыкамі. На партале Internet Movie Database «Сіні» мае рэйтынг 8,0, «Белы» — 7,7, а «Чырвоны» — 8,1. Вядомы амерыканскі крытык Роджэр Эберт уключыў трылогію ў свой спіс выдатных фільмаў. Часопіс «Empire» у 2010 годзе аддаў «Тром колерам» 11 месца ў спісе 33 найлепшых трылогій у гісторыі кіно.
«Тры колеры: Чырвоны» стаў апошнім фільмам у жыцці Кеслёўскага, які памёр у сакавіку 1996 года ва ўзросце 54 гадоў.
Тры колеры: Белы
Пасля разводу са сваёй жонкай-францужанкай Дамінік (Жулі Дэльпі) польскі цырульнік Караль (Збігнеў Замахоўскі) аказваецца адзін на парыжскіх вуліцах — без грошай і пашпарта. Дзякуючы выпадковай сустрэчы з суайчыннікам яму ўдаецца вярнуцца ў Польшчу. Там Караль разумее, што не можа забыцца на жонку, і ў яго нараджаецца ідэя. Ён праварачвае некалькі паспяховых аперацый на чорным рынку, і атрымлівае дастаткова грошай для таго, каб прыступіць да ажыццяўлення свайго плана. Паставіўшы на кон усё, што ў яго ёсць, Караль яшчэ не ведае, чым усё гэта скончыцца…
Тры колеры: Чырвоны
Студэнтка Жэнеўскага ўніверсітэта Валянціна, якая падпрацоўвае мадэллю, выпадкова збівае аўчарку. Жадаючы дапамагчы няшчаснай жывёліне, жанчына трапляе ў дом пажылога суддзі, гаспадара сабакі. Цынічны мізантроп, які бавіць час праслухоўваннем суседскіх тэлефонаў, выклікае ў Валянціны толькі агіду. Аднак знаёмячыся з ім бліжэй, жанчына прыходзіць да ўсведамлення, што зламыснасць, абыякавасць і нелюдзімасць былога суддзі — вынік яго расчаравання ў людзях. Яна пачынае бачыць у ім глыбока няшчаснага самотнага чалавека, якому патрэбны любоў і падтрымка. Сама Валянціна таксама жыве досыць самотна: яе каханы трымаецца з ёй холадна, а іх адносіны ўяўляюць сабой рэдкія тэлефонныя размовы. Таму неўзабаве, нягледзячы на вялікую розніцу ва ўзросце, паміж Валянцінай і суддзёй узнікае ўзаемная сімпатыя. Паралельна з гэтым разгортваецца гісторыя маладога чалавека па імені Агюст. Ён жыве па суседстве з Валянцінай і вучыцца на юрыдычным факультэце. Звычайная гісторыя кахання, рэўнасці і здрады неўзабаве пачынае моцна нагадваць мінулае пажылога суддзі…
Акцёрскі склад
Тры колеры: Сіні
Тры колеры: Белы
Тры колеры: Чырвоны
Задума і праца над сцэнарыем
Як і ў выпадку з тэлецыклам «Дэкалог», на стварэнне трылогіі «Тры колеры» Кеслёўскага натхніў Кшыштаф Пясевіч. Кожны фільм трылогіі павінен быў тым ці іншым чынам акцэнтаваць увагу на адным з ідэалаў Вялікай французскай рэвалюцыі, адлюстраваных у дэвізе «Свабода, роўнасць, братэрства». У сваёй аўтабіяграфіі Кеслёўскі адзначае:
Хорген
Хорген (Horgen) — горад у кантоне Цюрых у Швейцарыі, на беразе Цюрыхскага возера. Адміністрацыйны цэнтр акругі Хорген.
Тры колеры
Задума і праца над сцэнарыем
Усе фільмы трылогіі мелі па чатыры варыянты сцэнарыя і яшчэ адзін, так званы «выпраўлены» чацвёрты варыянт. Выпраўленні ў апошняй версіі сцэнарыя тычыліся перакладу дыялогаў на французскую мову. Кеслёўскі запрасіў у якасці перакладчыка, які шукаў максімальна дакладныя пераклады усіх рэплік і дбайна падбіраў адпаведныя французскія ідыёмы.
IC 4676
IC 4676 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Змеяносец.
Тры колеры
Музычнае суправаджэнне
Музычнае суправаджэнне да ўсіх фільмаў трылогіі стварыў польскі кампазітар Збігнеў Прайснер.
IC 4676
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Тры колеры
Музычнае суправаджэнне
Музыка ў «Трох колерах» выконвае, у пэўным сэнсе, апавядальную, а не дэкаратыўную функцыю. Гэта знайшло сваё выражэнне, у тым ліку, у выбары музычных жанраў, якія б найлепшым чынам адпавядалі сутнасці кожнага фільма. Так, у выпадку «Сіняга» — гэта сімфонія, у выпадку «Белага» — танга, а ў выпадку «Чырвонага» — балеро.
Тэмы
Сіні, белы і чырвоны з’яўляюцца колерамі сцяга Францыі (злева направа), і сюжэт кожнага фільма тым ці іншым чынам заснаваны на адным з дэвізаў Французскай рэспублікі: «Свабода, роўнасць, братэрства».
Шэрбакуль
Шэрбакуль (Шербаку́ль) — рабочы пасёлак у Омскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Шэрбакульскага раёна. Размешчаны за 91 км на паўднёвы захад ад Омска.
Насельніцтва — 6540 жыхароў (2021 год).
Заснаваны ў 1893 годзе перасяленцамі з Херсонскай губерні. Шэрбакуль размешчаны ў межах Ішымскай раўніны, якая з’яўляецца часткай Заходне-Сібірскай раўніны, на беразе возера Шэрбакуль, на вышыні 118 метраў над узроўнем мора. Па аўтамабільных дарогах адлегласць да абласнога цэнтра горада Омск складае 100 км.
Клімат рэзка кантынентальны.
Загор’е (Баранавіцкі раён)
Заго́р'е (, Загорье) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Сталовіцкага сельсавета. Размешчана за 14 км на паўночны ўсход ад Баранавіч. Насельніцтва 51 жыхар, 24 гаспадаркі (2005).
Гісторыя
Паводле перапісу 1897 годзе ў Сталовіцкай воласці Навагрудскага павета Мінскай губерні, дзейнічаў хлебазапасны магазін.
З 1939 года ў БССР. З 15 студзеня 1940 года ў Навамышскім раёне Баранавіцкай, з 8 студзеня 1954 года Брэсцкай абласцей, з 8 красавіка 1957 года ў Баранавіцкім раёне.
Прэсіян
Прэсіян (Пресиян; памёр у 852) — хан Балгарыі з 836 па 852 год, сын Звініцы, старэйшага брата хана Маламіра.
Біяграфія
Прэсіян атрымаў у спадчыну прастол Балгарыі пасля смерці свайго дзядзькі Маламіра ў 836 годзе.
У 837 годзе смаляне (славянскае племя ў Македоніі) паўсталі супраць візантыйскай улады, заключыўшы саюз з балгарскім ханам Прэсіянам. У выніку чарговай балгара-візантыйскай вайны Балгарыя набыла Македонію і Паўднёвую Албанію, атрымаўшы выхад да Эгейскага і Адрыятычнага мораў. Такім чынам, ваенныя дзеянні хана Прэсіяна падзялілі Візантыю на тры адрэзаныя адна ад адной часткі: Паўночную Албанію, Эладу і суседнія тэрыторыі каля Канстанцінопаля, разам з Малой Азіяй.
У выніку паспяховых ваенных дзеянняў маркграфа Усходняй маркі Радбада, франкам у 838 годзе ўдалося аднавіць свой кантроль над Пасаўем, якое балгары захапілі пры хане Амуртагу.
У 839 годзе балгары напалі на сербаў, але пацярпелі паражэнне. Верагодна, канфлікт быў справакаваны візантыйскай дыпламатыяй.
Хан Прэсіян сканаў у 852 годзе. Новым кіраўніком Балгарыі стаў яго сын Барыс I.
Наўгародская дзяржава
Наўгародская рэспубліка, Наўгародская феадальная арыстакратычная рэспубліка  — феадальная дзяржава з арыстакратычна-рэспубліканскай формай кіравання. Існавала на поўначы Усходняй Еўропы ў 1136—1478 гг. Сталіца («старэйшы горад») — Вялікі Ноўгарад.
Узнікла на аснове Наўгародскай воласці Кіеўскай дзяржавы. У перыяд найбольшай магутнасці Наўгародская зямля складалася з 5 правінцый (пяцін) і «зямель наўгародскіх», на чале якіх стаяў Ноўгарад, як «старэйшы горад». Займаная тэрыторыя ўключала землі вакол Анежскага возера, дасягаючы Белага мора на паўночным усходзе ад Ноўгарада (Абанежская пяціна), землі вакол Ладажскага возера, дасягаючы Фінскага заліва на паўночным захадзе (Водзьская пяціна), землі на паўднёвым захадзе ад Ноўгарада, дасягаючы возера Ільмень на паўднёвым захадзе (Шалонская пяціна); землі на паўднёвым усходзе ад Ноўгарада (Дзярэўская пяціна). Далей на ўсход ад Ноўгарада, на водападзелах паміж р. Мстой і прытокамі Волгі, размяшчалася пятая пяціна. «Землі наўгародскія» месціліся ў басейнах рэк Паўночная Дзвіна, Пячора, Вятка.
Наўгародская арыстакратычная рэспубліка ўзнікла ў выніку аслаблення ўлады Кіева пасля смерці Уладзіміра Манамаха (1125). Наўгародскае веча перастала прыймаць князёў-намеснікаў з Кіева, а пачало запрашаць князёў самастойна, на сваіх умовах; княжацкая адміністрацыя фарміравалася ў Ноўгарадзе. Трохі пазней склалася і традыцыя запрашэння архіепіскапаў замест прыняцця тых, каго прызначыў кіеўскі мітрапаліт.
У 1348 са складу Наўгародскай дзяржавы выдзеліўся ў самастойную дзяржаву ўзмацнелы Пскоў са сваімі землямі (гл. Пскоўская рэспубліка).
Дзяржава спыніла сваё самастойнае існаванне ў выніку заваявання яе маскоўскім вялікім князем Іванам III у 1478 і наступнага далучэння ўсіх да маскоўскай дзяржавы наўгародскіх зямель. Некаторыя структурныя адзінкі існавалі прыблізна да 3-й чвэрці XVI ст.
Андрэй Андрэевіч Гартанг
Андрэй Андрэевіч Гартанг (Гартунг) (Андрей Андреевич Гартонг; 1800—1874) — расійскі военачальнік, генерал-лейтэнант (1863).
Біяграфія
Нарадзіўся 2 кастрычніка (паводле іншых звестак 20 мая) 1800 года.
Дата паступлення на вайсковую службу невядомая. Афіцэр — з 1819 года, генерал-маёр з 6 снежня 1851 года. У 1852 годзе — камандзір 2-й сапёрнай брыгады.
У 1859—1861 гадах быў камендантам крэпасці Замасць. Генерал-лейтэнант з 17 жніўня 1863 года. Памёр 6 лютага 1874 года. Пахаваны на Трышынскіх могілках у Брэсце.
Антак’я
Антак’я, старажытн.: Антыёхія — горад у Турцыі, старажытная сталіца Сірыі, цяпер адміністрацыйны цэнтр паўднёвай турэцкай правінцыі Хатай і акругі Антак’я.
Гісторыя
Заснаваная за тры стагоддзі да н.э. Селеўкам Нікатарам, палкаводцам Аляксандра Македонскага, яна тады была сталіцай дзяржавы Селеўкідаў і з’яўлялася буйным гандлёва-рамесным і грамадска-культурным цэнтрам. У 538 была разбурана персамі, потым адноўленая візантыйскім імператарам Юстыніянам I. У 638 заваявана арабамі. У 1098 пасля дзевяцімесячнай аблогі захоплена крыжакамі і стала галоўным горадам Антыяхійскага княства. У 1516 увайшла ў склад Асманскай імперыі і з таго часу атрымала назву Антак’я.
Анісіфор (апостал з 70)
Анісіфо́р (Ὀνησιφόρος, Onesiphorus) — паводле біблейскага падання, адзін з 70 меншых апосталаў, якія прынялі хрысціянства ад вярхоўнага апостала Паўла.
Родам з Эфеса. Служыў епіскапам у Калафоне паблізу Эфеса, і ў Кесарыі, але невядома якой — Філіпавай, Палесцінскай, ці Кападакійскай. Калі даведаўся, што апостал Павел знаходзіцца ў Рыме, паехаў туды і знайшоў таго ў турме, куды Павел трапіў па загадзе Нерона, падтрымліваў і суцяшаў яго. Анісіфор загінуў у горадзе Парыіі на беразе Гелеспонта (праліў Дарланелы), куды накіраваўся са сваім рабом для пропаведзі хрысціянства. Там за адмову ўскурыць фіміям ідалам яго спачатку высцебалі розгамі, а потым прывязалі да конскага хваста і цягалі па зямлі пакуль не памёр.
Васкоўніца
Васкоўніца (Myrica) — род раслін сямейства васкоўнікавых.
Батанічнае апісанне
Невялікія дрэвы або хмызнякі з чаргавальным суцэльным лісцем, якое мае дробныя араматычныя залозкі. Кветкі ў каласападобных суквеццях або адзінкавыя, дробныя, звычайна аднаполыя, без калякветніка. Тычынак 2-20; завязь верхняя. Плод касцянкападобны.
Арэал
Больш за 50 відаў, распаўсюджаных у абодвух паўшар’ях. У Беларусі.
Віды
Паводле базы даных The Plant List, род уключае 20 відаў :
Свянцянскі павет
Назву Свянцянскі павет мелі наступныя адміністрацыйна-тэрытарыяльныя адзінкі:
Смалёўкі
Смалёўкі (Pissodes) — род жукоў сямейства.
Горкаўскае (Омская вобласць)
Горкаўскае (Го́рьковское; да 1936 года — Іконікаўскае) — рабочы пасёлак у Омскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Горкаўскага раёна і Горкаўскага гарадскога паселішча. Найбліжэйшая чыгуначная станцыя за 41 км у горадзе Калачынску. Заснаваны ў 1776 годзе.
Смалёўкі
Апісанне
Даўжыня да 10 мм. Цела прадаўгаватае, карычневае або чырвона-бурае з жоўтымі лускаватымі плямамі і перавязямі. Кормяцца маладымі парасткамі, тонкімі ствалінкамі. Лічынкі белыя, з цёмнай галавой, бязногія, выгнутыя. Кукалкі белыя, свабодныя.
Распаўсюджанне
15 (больш за 50 відаў. Пашыраны ў хвойных лясах Еўразіі, Паўночнай Афрыкі і Паўночнай Амерыкі. Жывуць у драўніне (лічынкі — пад карой, некаторыя ў шышках). На месцах праколаў застаюцца кроплі смалы, адсюль назва. На тэрыторыі Беларусі 5 відаў:, , , і.
Горкаўскае (Омская вобласць)
Насельніцтва — 4838 чал. (2021). Пасёлак размешчаны ў паўночным лесастэпе, у межах Барабінскай нізіны. Па аўтамабільных дарогах адлегласць да абласнога цэнтра горада Омска складае каля 92 км, да найбліжэйшага горада Калачынска — 41 км.
Сонечнае зацьменне 28 сакавіка 1968 года
Сонечнае зацьменне 28 сакавіка 1968 года — частковае сонечнае зацьменне 119 сараса.
Зацьменне мела велічыню 0,8990 і дасягнула свайго максімуму ў 23:00:30 UTC у пункце з каардынатамі 61° пд. ш. 80° з. д..
Зацьменне 28 сакавіка 1968 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1968 годзе і 156-ым у XX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 2 лістапада 1967 года, наступнае — 22 верасня 1968 года.
Кітайская евангельская супольнасць
Кітайскае евангельская супольнасць (中华福音团契) — хрысціянская пяцідзясятніцкая царква ў Кітаі. Царква таксама вядома пад назвай Супольнасць Танхэ (唐河团契). Уяўляе сабою сетку хатніх цэркваў і з'яўляецца адной з найбуйнейшых кітайскіх падпольных цэркваў. Колькасць вернікаў руху ацэньваецца ў 10 млн чалавек. Царква не прызнана дзяржавай і яе дзейнасць у краіне забаронена.
Гісторыя
Царкву заснаваў Фэн Цзяньго. Фэн нарадзіўся ў 1927 годзе ў хрысціянскай сям'і. У дзяцінстве ён вучыўся ў школе, заснаванай амерыканскімі прэсвітарыянскімі місіянерамі. З 1950-х гадоў Фэн Цзяньго пачаў навучаць ва ўездзе Танхэ (правінцыя Хэнань). Заснаваны ім рух атрымаў назву супольнасць Танхэ. Нягледзячы на пераследы і арышты лідараў (Фэн Цзяньго знаходзіўся ў турме ў 1975-80 гадах ), супольнасць пашырылася па ўсёй краіне.
NGC 2095
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Кітайская евангельская супольнасць
Гісторыя
Сусветную вядомасць рух атрымаў у 2002 годзе, калі 34 найвышэйшых лідара царквы былі выкрадзены членамі секты «Маланка Усходу». Праз два месяцы ўсе захопленыя кіраўнікі супольнасці былі вызвалены. У 2004 годзе 100 лідараў царквы былі арыштаваны кітайскай ваеннай паліцыяй.
У 2002 годзе місіянеры царквы наведалі Расію і пачалі духоўную місію сярод кітайскіх працоўных-мігрантаў.
Веравучэнне
У момант фарміравання царква была ізалявана ад замежнага багаслоўскага ўплыву і стварала ўласнае веравучэнне. І ўсё ж, веравучэнне царквы падобна з веравучэннем класічных пяцідзясятнікаў. Царква прызнае боганатхняльнасць 66 кніг Бібліі, трыадзінства Бога і боскасць Ісуса Хрыста. Кіраўніцтва царквы заяўляе аб апалітычнасці руху і выступае супраць удзелу царквы ў палітыцы. У 1998 годзе лідары руху Кітайскай евангельскай супольнасці, разам з кіраўніцтвам царквы «Кітай за Хрыста» і іншымі пяцідзясятніцкімі хатнімі цэрквамі падпісалі агульную дэкларацыю веры. Сярод іншага, дэкларацыя прызнае дары Духу Святога, у тым ліку і гаварэнне на іншых мовах. Дакумент таксама падкрэслівае, што знакі і дзівы, уласцівыя апостальскай цэркве, магчымыя і ў нашы дні. thumb|Хрысціяне-кітайцы ў каталіцкім саборы дабравесця, [[Назарэт ]
Ведэнсвіль
Ведэнсвіль (Wädenswil) — горад у акрузе Хорген кантона Цюрых у Швейцарыі, на беразе Цюрыхскага возера.
Архіп (апостал з 70)
Архіп (Ἄρχιππος, Archippus) — адзін з 70 меншых апосталаў, супрацоўнік апостала Паўла. Быў епіскапам, па адных звестках у Леадзікіі Фрыгійскай, па другіх — у Каласах пасля смерці Епафраса. Паводле Бібліі, памёр у Каласах у часы панавання імператара Нерона.
Тодар Вернікоўскі
То́дар (Фё́дар) Міха́йлавіч Верніко́ўскі (11 (24) лістапада 1861, Дудзічы, цяпер Пухавіцкі раён, Мінская вобласць —, Вільня) — беларускі палітык, грамадска-культурны і рэлігійны дзеяч.
Раннія гады
Нарадзіўся 11 (24) лістапада 1861 года ў мястэчку Дудзічы Ігуменскага павета Мінскай губерні ў сям’і Міхаіла і Ганны Вернікоўскіх. Бацька быў псаломшчыкам Дудзіцкай царквы. Першую асвету атрымаў у народнай школы Дудзічаў. Вучыўся ў мінскіх духоўным вучылішчы і семінарыі.
У 1878 годзе паступае ў Тэхналагічны інстытут Санкт-Пецярбурга, паралельна вучыцца на курсах гаспадаркі, садоўніцтва і агародніцтва. Па заканчэнні інстытута працуе служачым на пошце, пазней у Сялянскім пазямельным банку. Працуе ў Заходняй экспедыцыі па асушцы палескіх балот і арашэнні паўднёвых зямель, Міністэрстве земляробства і дзяржаўных маёмасцяў Расійскай імперыі. У 1906 годзе камандзіраваны ў 1-ю Дзяржаўную Думу ў якасці кансультанта камісіі па зямельным паляпшэнні гаспадаркі ў Расіі.
Беларуская Народная Рэспубліка
Пасля выхаду ў адстаўку жыў у Мінску, працаваў у мінскіх банках, быў абраны ў гарадскую думу. У снежні 1917 — красавіку 1918 года скарбнік Менскага беларускага народнага прадстаўніцтва, у красавіку 1918 года кааптаваны ў Раду Беларускай Народнай Рэспублікі. На 2-й сесіі Рады БНР у траўні 1918 года абраны ў склад харчовай і фінансавай камісіі. Паводле прапановы старшыні Народнага сакратарыята БНР Язэпа Варонкі абраны на пасаду дарадцы ў справах бежанцаў.
У жніўні 1919 года вяртаецца ў заняты палякамі Менск. Скарбнік Часовага беларускага нацыянальнага камітэта і Беларускай вайсковай камісіі. Адміністратар Беларускага тэатра ў Менску. Выконваў таксама абавязкі дарадчыка і адказнага за стасункі Часовага беларускага нацыянальнага камітэта з Царкоўнай радай Менскай праваслаўнай епархіі.
Заходняя Беларусь
Пасля 1921 года жыў у Вільні, якая апынулася ў складзе марыянеткавай Сярэдняй Літвы, пасля далучанай да Польшчы. У 1921 годзе становіцца скарбнікам прапольскай арганізацыі «Краёвая сувязь» (старшыня Павел Аляксюк). У 1922 годзе едзе ў Радашковічы, дзе з Аляксандрам Уласавым закладае гурток Таварыства беларускай школы і Радашковіцкую беларускую гімназію. У гімназіі робіць інспектарам, з студзеня 1923 года выконвае абавязкі дырэктара. У сярэдзіне 1920-х збліжаецца з прапольскай Беларускай часовай радай. Акружны кіраўнік культурна-асветнага таварыства «Прасвета». У 1928—1929 гадах рэдактар газеты «Грамадзянін», часопіса «Беларускі радны». Браў актыўны ўдзел у грамадскім руху па беларусізацыі праваслаўнай царквы ў Заходняй Беларусі. У 1930 годзе ў Вільні на канферэнцыі прадстаўнікоў беларускіх праваслаўных арганізацый, на якой быў створаны Беларускі праваслаўны камітэт па беларусізацыі Царквы, Вернікоўскі быў абраны яго старшынёй, фактычны рэдактар часопіса «Светач Беларусі».
Памёр 14 ліпеня 1938 года, пахаваны на віленскіх Свята-Ефрасіннеўскіх могілках.
Няпарны шаўкапрад
Няпарны шаўкапрад, Няпарны прадзільнік (Lymantria dispar) — матыль сямейства ваўнянак.
Пашырэнне
Пашыраны ў Еўразіі, Паўночнай Амерыцы, Паўночнай Афрыцы.
Размнажэнне
Яйцы круглыя, светла-жоўтага колеру. У час распускання пупышак з яец пачынаюць вылуплівацца вусені, якія жывяцца лісцем, бутонамі і кветкамі. Вусені даўжынёй 45—75 мм, шэра-бурыя, з 3 падоўжнымі жоўтымі лініямі, сінімі і чырвонымі валасістымі бародаўкамі, кормяцца лісцем, кветкамі. Кукалкі чырвона- ці чорна-бурыя, з валаскамі.
Генерацыя аднагадовая. Маладыя лічынкі могуць пераносіцца ветрам на даволі вялікія адлегласці. У канцы свайго развіцця лічынка акукліваецца ў кокане паміж лісцем ці ў трэшчынах кары. У ліпені—жніўні пачынаецца вылет матылькоў. Зімуюць вусені ў абалонках яец.
Значэнне
Шкоднік больш як 300 відаў раслін, пераважна лясных лісцевых і пладовых дрэў. Наносіць шкоду яблыні, грушы, сліве і іншым пладовым дрэвам.
Меры барацьбы: саскрабанне з штамбаў дрэў кладак яец і іх знішчэнне; у перыяд адасаблення бутонаў апрацоўка біялагічнымі або хімічнымі сродкамі.
Хрысціянства
Аснова хрысціянскай тэалогіі выяўляецца ў першых экуменічных веравызнаннях, якія прымаюцца пераважнай колькасцю паслядоўнікаў хрысціянскай веры. Сцвярджаецца, што Ісус пакутаваў, памёр, быў пахаваны і пасля ўваскрэс з мёртвых для таго, каб даць вечнае жыццё тым, хто верыць у Яго і давярае яму дараванне сваіх грахоў (збаўленне). Акрамя таго, паводле вучэння Ісус цялесна ўзнёсся на неба, дзе ён кіруе і валадарыць з Богам Айцом. Большасць хрысціянскіх канфесій прытрымліваюцца меркавання, што Ісус вернецца, каб судзіць усіх людзей, жывых і мёртвых, і даруе вечнае жыццё сваім паслядоўнікам. Ён лічыцца прыкладам дабрадзейнага жыцця, і яго служэнне, смерць і ўваскрасенне часта называецца дабравесцем (εὐαγγέλιον euangélion).
Хрысціянства з'явілася як яўрэйская секта ў сярэдзіне I стагоддзя. Узнікшы ў Леванце, рэгіёне Блізкага Усходу, яно хутка распаўсюдзіўся ў Сірыі, Месапатаміі, Малой Азіі і Егіпце. Уплыў хрысціянства павялічваўся на працягу некалькіх стагоддзяў, і да канца IV стагоддзя яно стала афіцыйнай дзяржаўнай рэлігіяй Рымскай імперыі, замяніўшы іншыя формы рэлігій, якія практыкаваліся пры рымскім панаванні. У Сярэднявеччы, большая частка Еўропы была схілена ў хрысціянства. Былі таксама часам значныя хрысціянскія меншасці на Блізкім Усходзе, у Паўночнай Афрыцы, Эфіопіі і некаторых частках Індыі. Пасля эпохі Вялікіх геаграфічных адкрыццяў, праз місіянерскую працу і каланізацыю, хрысціянства распаўсюдзілася ў Паўночнай і Паўднёвай Амерыцы, Аўстраліі, Афрыцы на поўдзень ад Сахары, і астатні свет. Хрысціянства згуляла важную ролю ў фарміраванні заходняй цывілізацыі.
Ва ўсім свеце налічваецца тры найбуйнейшыя групы хрысціянскіх паслядоўнікаў, як то Рымска-Каталіцкая царква, Праваслаўная царква, а таксама розныя кірункі пратэстантызму. Рымска-каталіцкая і праваслаўная цэрквы раздзяліліся ў 1054 годзе падчас Вялікай расколу, а пратэстантызм з'явіўся падчас пратэстанцкай Рэфармацыі XVI стагоддзя ў Еўропе, адкалоўшыся ад Рымска-каталіцкай царквы. У пачатку XXI стагоддзя хрысціянства мае каля 2,2 млрд паслядоўнікаў. Хрысціяне складаюць каля трэці насельніцтва свету, што робіць хрысціянства найбуйнейшай рэлігіяй у свеце. Гэтая рэлігія з'яўляецца культураўтваральным фактарам для Еўропы, Амерыкі, асобных тэрыторый Блізкага Усходу і Каўказа.
Веравучэнне
Хрысціяне ўсіх канфесій вераць у адзінага, увасобленага (як правіла, у трох асобах — Айцец, Сын, Святы Дух), абсалютна добрага Бога — стваральніка ўсяго Сусвету, прызнаюць Ісуса Хрыста Сынам Бога, вераць, што Ён выратаваў чалавецтва ад граху і смерці Сваёй смерцю на крыжы і паўстаннем з мёртвых, вераць у богападобнасць чалавека, у несмяротнасць чалавечае душы, у пасмяротную ўзнагароду за добрыя ўчынкі і пакаранне за злыя, чакаюць канца Сусвету і будучае вечнае жыццё.
Святыя пісанні
Святой кнігай хрысціяне прызнаюць Біблію. Яна складаецца з дзвюх вялікіх частак: Старога і Новага Запаветаў. У аснове Старога Запавету ляжаць свяшчэнныя кнігі іўдаізму, тады як Новы Запавет з'яўляецца ўласна хрысціянскім пісаннем.
У сваю чаргу, у Новы Запавет уваходзяць чатыры кананічныя евангеллі (ад Матфея, Лукі, Марка і Іаана), Дзеянні Апосталаў (якія працягваюць Евангелле ад Лукі), 21 пасланне апосталаў і кніга Адкравення Іаана Багаслова.
Ранняе хрысціянства
Хрысціянства зарадзілася ў I ст. на іўдзейскіх землях у кантэксце месіянскіх рухаў іўдаізму. Ужо ў часы Нерона хрысціянства было вядома ў многіх правінцыях Рымскай імперыі.
Карані хрысціянскага веравучэння звязаныя з іўдаізмам і вучэннем Старога запавету (у іўдаізме — Танах). Паводле евангелляў і царкоўнага падання, Ісус (Іешуа) выхоўваўся як іўдзей, выконваў Тору, наведваў сінагогу ў шабат (суботу), выконваў святы. Апосталы і іншыя першыя паслядоўнікі Ісуса былі яўрэі. Але ўжо праз некалькі гадоў пасля заснавання царквы хрысціянства пачало распаўсюджвацца сярод іншых народаў.
Згодна з новазапаветным тэкстам Дзеянні апосталаў (Дзеян.11:26), назоўнік «Χριστιανοί» — хрысціяне, прыхільнікі (або паслядоўнікі) Хрыста, упершыню ўвайшоў ва ўжытак для абазначэння прыхільнікаў новай веры ў сірыйска-эліністычным горадзе Антыёхія ў I стагоддзі.
Першапачаткова хрысціянства распаўсюджвалася ў асяроддзі яўрэйскай Палесціны і міжземнаморскай дыяспары, але, ужо з першых дзесяцігоддзяў, дзякуючы пропаведзям апостала Паўла яно набывала ўсё больш паслядоўнікаў сярод іншых народаў («язычнікаў»). Да V стагоддзя распаўсюджванне хрысціянства адбывалася галоўным чынам у геаграфічных межах Рымскай імперыі, а таксама ў сферы яе культурнага ўплыву (Арменія, усх. Сірыя, Эфіопія), у наступным (у асноўным у 2-ой палавіне 1-га тысячагоддзя) — сярод германскіх і славянскіх народаў, пазней (да XIII—XIV стст.) — таксама сярод балтыйскіх і фінскіх народаў. У новы і навейшы час распаўсюджванне хрысціянства па-за Еўропай адбывалася за кошт каланіяльнай экспансіі і дзейнасці місіянераў.
Перыяд Усяленскіх сабораў
У 312 годзе імператар Канстанцін Вялікі спыніў праследаванні хрысціянства, а пазней сам прыняў хрысціянскую веру і фактычна зрабіў хрысціянства дзяржаўнай рэлігіяй. У Сярэднявеччы хрысціянскай дзяржавай застаецца Візантыя, таксама хрысціянства прымаюць правадыры варварскіх дзяржаў, што ўзніклі на руінах Заходняй Рымскай імперыі. Пад канец 1-га тысячагоддзя хрысцяцца славянскія і скандынаўскія народы, і такім чынам уся Еўропа робіцца хрысціянскай.
Дагматыка хрысціянскай Царквы дакладна фармулявалася і зацвярджалася на Сусветных саборах (IV—VIII стагоддзі). На іх былі асуджаны разнастайныя ерасі, што ўзнікалі ў Царкве ў тыя часы, прыняты Сімвал веры і дадатковыя дагматычныя і кананічныя азначэнні. Не прыняўшы саборных вырашэнняў, ад сусветнай царквы адпалі нестарыяне, Армянская і Копцкая цэрквы і некаторыя іншыя абшчыны.
Раскол царквы
У 1054 годзе адбыўся Вялікі раскол паміж усходняй і заходняй часткамі Царквы, які быў выкліканы як непагадненнямі ў дагматыцы, так і прычынамі палітычнага характару. Заходняя царква прыняла назву Каталіцкай, усходняя — Праваслаўнай. Раскол канчаткова замацаваўся пасля ўзяцця крыжакамі Канстанцінопаля ў 1204 годзе. У 1596 годзе была заключана Берасцейская унія, паводле якой істотная частка праваслаўных Рэчы Паспалітай перайшла пад юрысдыкцыю Рымскага папы, утварыўшы Грэка-каталіцкую (уніяцкую) царкву.
Рэфармацыя
У XVI стагоддзі ў каталіцкіх краінах пачынаецца рэфармацыйны рух, які абвяшчаў Біблію адзінай крыніцай веравучэння і адмаўляў неабходнасць Царквы для выратавання душы. Узніклі і ўступілі ў барацьбу з каталіцтвам такія плыні, як англіканства, лютэранства, кальвінізм, гусіцтва. У наступныя стагоддзі ад вялікіх пратэстанцкіх канфесій аддзялілася незлічоная колькасць дробных суполак са сваімі веравучэннямі: метадысты, баптысты, розныя евангелічныя і пяцідзясятніцкія суполкі і гэтак далей.
Новы і навейшы час
У другой палове XX стагоддзя ўзніклі філасофскія плыні і рэлігійныя суполкі (так званае «ліберальнае хрысціянства») і нават таталітарныя секты (такія, як «Царква Хрыста»), адэпты якіх называюць сябе хрысціянамі, хаця іх ідэалогія і практыка не мае нічога агульнага з вучэннем Хрыста. Усходнія цэрквы пазбеглі дагматычных расколаў, хаця, напрыклад, у гісторыі Рускай праваслаўнай царквы мелі месца расколы па кананічных (XVII стагоддзе) і палітычных (XX стагоддзе) матывах.
Колькасць хрысціян
Ва ўсім свеце налічваецца каля 2 мільярдаў вернікаў, якія падзеленыя на 3 асноўныя галіны хрысціянства: каталіцтва, пратэстанцтва і праваслаўе. Хрысціянства з'яўляецца найбуйнейшай рэлігіяй у свеце. Хрысціянская доля насельніцтва зямнога шара складае апошнія 100 гадоў каля 33 %, г. зн. кожны трэці жыхар Зямлі з'яўляецца прыхільнікам хрысціянскай веры. Колькасць вернікаў павялічваецца кожны дзень прыкладна на 23 тысячы чалавек, у пераважнай большасці, дзякуючы насельніцтву краін трэцяга свету, у той час як у развітых краінах назіраецца істотнае зніжэнне колькасці прыхільнікаў прыкладна на 7,6 тысяч чалавек у дзень. Але хрысціянства па-ранейшаму з'яўляецца дамінуючай рэлігіяй у Еўропе, Амерыцы і Паўднёвай Афрыцы. У Азіі хрысціянства з'яўляецца дамінуючай рэлігіяй у Грузіі, Арменіі, Усходнім Тыморы і Філіпінах.
Хрысціянства трывала зацвердзілася на вялікай частцы свету, асабліва ў Афрыцы, Лацінскай Амерыцы і Азіі. Вядучы аравійскі мусульманскі лідар шэйх Ахмад аль-Катані ў інтэрв'ю каналу Аль-Джазіра паведаміў аб тым, што кожны дзень 16 тысяч афрыканскіх мусульман пераходзяць у хрысціянства. Ён сцвярджае, што іслам штогод губляе каля 6 мільёнаў афрыканскіх вернікаў на карысць хрысціянства , у тым ліку мусульман у Алжыры, Францыі, Індыі, Марока, Расіі і Турцыі. Ён таксама паведаміў, што хрысціянства з'яўляецца папулярным сярод людзей самага рознага паходжання ў Індыі, Малайзіі, Манголіі, Нігерыі, Паўночнай Карэі і В’етнаме.
У большасці развітых краінах наведванне цэркваў сярод людзей, якія па-ранейшаму лічаць сябе хрысціянамі, значна скарацілася за апошнія некалькі дзесяцігоддзяў. Некаторыя крыніцы бачаць у гэтым проста адыход ад традыцыйных інстытутаў, у той час як іншыя звязваюць яго з прыкметамі зніжэння ролі веры і рэлігіі ў цэлым у грамадстве.
Колькасць прыхільнікаў хрысціянства ў Еўропе па розных ацэнках складае ад 400 да 550 млн, у Лацінскай Амерыцы — каля 380 млн , у Паўночнай Амерыцы — 180—250 млн (ЗША — 160—225 млн , Канада — 25 млн ), у Азіі — каля 300 млн , у Афрыцы — 300—400 млн , у Аўстраліі — 14 млн.
Прыблізны лік прыхільнікаў розных хрысціянскіх канфесій: каталікоў — каля 1 млрд, пратэстантаў — каля 400 млн (у тым ліку 100 млн пяцідзесятнікаў, 70 млн метадыстаў, 70 млн баптыстаў, 64 млн лютэран, каля 75 млн прэсвітэрыян і блізкіх да іх плыней), праваслаўных і прыхільнікаў Старажытнаўсходніх цэркваў — каля 240 млн, англікан — каля 70 млн.
Хрысціянскія канфесіі і вучэнні
У нашы дні ў хрысціянстве існуюць наступныя асноўныя кірункі:
Старажытнаўсходняе праваслаўе
Цэрквы, якія не прынялі вызнанне веры, зацверджанае на Халкідонскім саборы 451 года (IV Усяленскім), называюцца сёння старажытнаўсходнімі (арыентальнымі) праваслаўнымі ці нехалкідонскімі (гл. няпоўны спіс ніжэй). Яны не маюць еўхарыстычных зносін з праваслаўнымі цэрквамі візантыйскай традыцыі.
Сучасны стан
На дадзены момант (2008) існуе група людзей, якая называе сябе хрысціянамі фармальна, без якой-небудзь глыбокай веры ў хрысціянскія догмы. Яны не бяруць удзел у пакланенні Хрысту, трактуючы хрысціянства як традыцыю, у якой яны нарадзіліся і да якой фармальна належаць. У апошнія стагоддзі, у час пашырэння матэрыялістычнага светапогляду, распаўсюджваўся атэізм. Гэта асабліва бачна ў пратэстанцкіх краінах Еўропы. Моцны ўплыў на распаўсюджанне атэізму зрабілі камуністычныя рэжымы ў шэрагу еўрапейскіх дзяржаў у другой палове XX ст.
Ганенні
Хрысціянства ад пачатку развівалася пад ганеннямі. У Старажытнасці найбольшаму цкаванню хрысціяне падвяргаліся пад уладай рымскага імператара Нерона (54—68). Стаўшы найбольш пашыранай на свеце, хрысціянская супольнасць застаецца найбольш гнанай. На 2012 год праследаванню за хрысціянскае веравызнанне падвяргалася звыш 200 мільёнаў чалавек у 60 краінах свету. 75 % забітых за выравызнанне складалі хрысціяне. Найбольшую пагрозу неслі камуністычныя фанатыкі ва ўладзе. На працягу апошняга стагоддзя штогод за хрысціянскае веравызнанне забівалі прынамсі 150 тыс. вернікаў (450 штодня). Найбольш у СССР і Кітаі. У БССР за ўдзел у богаслужэнні Камітэт дзяржаўнай бяспекі пазбаўляў працаўладкавання і знявольваў хрысціян. У Паўночнай Карэі за вызнанне хрысціянства на 2012 г. у зняволенні знаходзілася звыш 50 тыс. чалавек. Апошнім часам мусульманскія фанатыкі Інданезіі знішчылі больш за 500 цэркваў. Найбольш шырокі пераслед хрысціян працягваецца ў Кітаі, Бангладэшы, Індыі, Пакістане, В’етнаме, Аб'яднаных Арабскіх Эміратах, Судане, Сірыі і Іране.
Аэрапорт Тбілісі імя Шата Руставелі
Міжнародны аэрапорт Тбілісі імя Шата Руставелі (თბილისის შოთა რუსთაველის სახელობის საერთაშორისო აეროპორტი)  — раней Міжнародны аэрапорт Нова-Аляксееўка, з’яўляецца галоўным міжнародным аэрапортам Грузіі, размешчаным за 17 км на паўднёвы ўсход ад сталіцы Тбілісі.
Гісторыя
Першы будынак тэрмінала аэрапорта быў пабудаваны ў 1952 годзе. Па праекце архітэктара В. Берыдзэ ў стылі сталінскай архітэктуры будынак меў план паверха з сіметрычнымі восямі і манументальны рызаліт у выглядзе порціка. Два бакавыя крылы мелі аркатуры ў вялікім ордару. Новы будынак тэрмінала быў скончаны ў 1990 годзе, спраектаваны ў інтэрнацыянальным стылі. У 1981 годзе аэрапорт Тбілісі быў 12-м па велічыні аэрапортам Савецкага Саюза, з 1 478 000 пасажырамі на так званых цэнтральных лініях, гэта значыць на рэйсах, якія злучалі Тбілісі з гарадамі іншых савецкіх рэспублік. У 1998 годзе колькасць пасажыраў скарацілася да 230 000 у год.
Міжнародны аэрапорт Тбілісі эксплуатуецца TAV з кастрычніка 2005 года. У Грузіі кампанія таксама працуе з аэрапортам Батумі на 20-гадовы тэрмін, пачынаючы з мая 2007 года холдынг TAV Airports, які валодае 76 % акцый аператара аэрапорта Тбілісі TAV Urban Georgia, дамовіўся з грузінскімі дзяржаўнымі Аб’яднанымі аэрапортамі Грузіі аб рэканструкцыі невыкарыстоўванай узлётна-пасадачнай паласы, адной з дзвюх узлётна-пасадачных палос у аэрапорце Тбілісі. Старая ўзлётна-пасадачная паласа была рэканструявана і пашырана ў адпаведнасці са стандартамі ІКАО і правіламі кода F і аэрапотрт атрымаў магчымасць прымаць усе тыпы самалётаў, уключаючы Boeing 747-8, Airbus A380-800, Ан-225 і Ан-124.
Пасажыраплынь у аэрапорце за 2009—2016 гады патроіўся да 2,2 мільёнаў пасажыраў.
Агляд
У лютым 2007 года быў завершаны праект рэканструкцыі з будаўніцтвам новага міжнароднага тэрмінала, паркоўкі, добраўпарадкаваннем перона, рулежнай дарожкі і ўзлётна-пасадачнай паласы і набыццём наземнага абсталявання. Пабудавана чыгуначная сувязь з цэнтрам горада. Двойчы ў дзень цягнікі адпраўляюцца ў кожным з кірункаў. Праспект Джорджа Буша вядзе ад аэрапорта да цэнтра Тбілісі.