cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Леанід Сямёнавіч Рашкоўскі
Творчасць
Пераклаў на рускую мову асобныя творы П. Броўкі, С. Грахоўскага, Е. Лось, У. Нядзведскага, А. Сербантовіча.
Глог
Глог, Баярышнік (Crataegus) — род лістападных, рэдка паўвечназялёных высокіх кустоў або невялікіх дрэў, якія адносяцца да сямейства.
Шырока выкарыстоўваецца як дэкаратыўная і лекавая расліна. Плады ўжываюцца ў ежу. Меданос.
Назва
Навуковая назва паходзіць ад κραθαιος («моцны»), што адлюстроўвае або ўласцівасць драўніны — моцнай і цвёрдай, або здольнасць расліны жыць доўга: узрост глогу можа дасягаць 300 гадоў.
Распаўсюджанне і экалогія
У Беларусі 2 дзікарослыя віды:,.
Распаўсюджаныя ад узроўню мора да верхняй мяжы лясной расліннасці ў гарах, у самых розных умовах рэльефу і на розных грунтах.
Да глебы не патрабавальны, але лепш развіваецца на глыбокіх, сярэднявільготных, добра дрэнажаваных урадлівых цяжкіх глебах; станоўча рэагуюць на прысутнасць вапны ў глебе. У культуры непераборлівыя, у пераважнай большасці зімаўстойлівыя, святлалюбныя. Не патрабуюць спецыяльнага догляду, акрамя перыядычнай падрэзкі і выразкі сухіх галін; пры перасадцы, якую глог у маладым узросце пераносяць лёгка, неабходная моцная падрэзка; магчымая перасадка глогу і летам, у пакрытым лісцем стане.
Растуць на схілах у далінах рэк і катлавінах азёр, у хмызняках, мяшаных лясах і на ўзлесках.
Апісанне
Лістападныя, рэдка шматгадовазялёныя кусты і невялікія дрэвы вышынёй да 15 м, з парасткамі, якія ўкрытыя калючкамі даўжынёй 0,5 — 15 см. Кветкі двухполыя, пераважна белыя або ружова-белыя, з моцным водарам мігдалаў. Цвітуць у канцы мая — пачатку чэрвеня.
Плады яблыкападобныя, чырвоныя, амаль чорныя, аранжавыя, жоўтыя або зеленавата-жоўтыя, выспяваюць у верасні — кастрычніку. Сакавітыя, смачныя, маюць 4 — 11 % цукроў, 0,5 — 0,7 % арганічных кіслот (у асноўным вінна-каменнай і лімоннай), 20 — 100мг % вітаміну C, 2 — 3 мг % каратыну, 4 — 6 мг % вітаміну E. Асабліва багатыя пектынам — 1,9 %, і сарбітам (у высушаных пладах да 22,5 %).
Размнажэнне
Глог размножваюць пасевам насеннем, каранёвымі атожылкамі, а культурныя сарты — прышчэпкай.
Пры насенным размнажэнні патрабуецца доўгая — да 7-8 месяцаў — стратыфікацыя. Пры восеньскім пасеве ў садзе насенне вясной прарастае не ўсё і даволі доўга. У першы год звычайна прарастае 20-30 % насення. Частка насення ўсходзіць на наступны год. Працэнт усходжасці павялічваецца, калі насенне перад пасевам падвергнуць скарыфікацыі або стратыфікацыі.
Чаранкаванне вельмі дрэннае; вегетатыўнае размнажэнне іх ажыццяўляецца каранёвымі атожылкамі і атожылкамі; садовыя формы размножваюць прышчэпкай, прычым у якасці прышчэпы звычайна выкарыстоўваюць і.
Біялагічныя асаблівасці
Пры прарастанні семядолі выносяцца над зямлёй; яны яйкападобныя або эліптычныя, некалькі мясістыя, голыя, кароткачарашковыя, даўжынёй 4-13 мм. Падсемядольная частка усходаў даўжынёй 1-6 см, голая, звычайна чырвоная. Першае лісце чарговае, збліжанае, значна менш нармальнае і з менш глыбока і інтэнсіўна парэзанай пласцінкай.
На працягу першага года або першых двух гадоў сеянцы растуць павольна; гадавы прырост не перавышае 7-20 см, затым прырост павялічваецца і дасягае 30-40 (да 60) см у год, што працягваецца да 6-8-гадовага ўзросту; пасля гэтага рост зноў запавольваецца.
Цвіценне і плоданашэнне надыходзіць ва ўзросце 10-15 гадоў. Працягласць жыцця — 200—300 (да 400) гадоў.
Шкоднікі
Галоўнымі шкоднікамі глога з’яўляюцца матылькі —, , , ; тлі — , ; усе яны пашкоджваюць лісце і пупышкі; акрамя таго, пашкоджвае ствалы і галіны.
Найбольш сур’ёзнымі хваробамі глога з’яўляюцца і.
Знешні выгляд
Глогі — лістападныя, рэдка паўвечназялёныя дрэвы вышынёй 3-5 м, часам да 10-12 м, нярэдка шматствольныя або якія растуць кустападобна. Крона шчыльная, круглявая, шарападобная або яйкападобная, нярэдка асіметрычная.
Кара ствала карычневая або шэрая, нераўнамерна рабрыстая або трэшчынаватая, у асобных відаў адслойваецца небуйнымі пласцінкамі. Галіны моцныя, прамыя або некалькі зігзагападобныя, радзей плакучыя; маладыя парасткі пурпурна-чырвоныя, голыя або густа апушаныя, да лямцавых. Асяродак парасткаў круглявы, па краях вышчэрблены, белы да светла-зялёнай.
У большасці відаў маюцца шматлікія калючкі, якія з’яўляюцца перайначанымі скарочанымі парасткамі і развіваюцца з пазушных пупышак у ніжняй частцы парасткаў адначасова з лісцем і на год раней, чым адпаведныя пупышкі ў верхняй частцы парасткаў. Калючкі звычайна бязлісцевыя, даўжынёй 0,5-1 см да 6-7 і нават 10 см, радзей пакрытыя лісцем. У еўрапейскіх і азіяцкіх відаў калючкі дробныя або зусім адсутнічаюць. Парасткі вельмі рэдка заканчваюцца калючкай. Пупышкі размяшчаюцца збоку ад калючкі, ля яе аснавання, радзей пупышкі сядзяць па абодвум бакам калючкі.
Лісце
Пупышкі яйкападобна-круглявыя, канічныя або даўгаватыя, завостраныя або, часцей, прытупленыя, даўжынёй 2-10 мм; лускавінкі ў ліку 4-6, размешчаныя спіральна, светла- або цёмна-бурыя, з кармінавым адценнем, але па краях нярэдка з больш светлай аблямоўкай, часцей голыя, бліскучыя, радзей расніцавыя па краі ці валасістыя. Ліставы рубец вузкі, з трыма слядамі, якія часам прыкметныя толькі пасля зрэзу з рубца коркавай тканіны.
Лісце размешчана спіральна, нярэдка скучана на канцах кароткіх парасткаў, яйкападобнае або зваротнаяйкападобнае, радзей круглявае, ромбічнае або эліптычнае, з суцэльнай, пёрыста-надрэзанай, лопасцевай або рассечанай пласцінкай, глыбока і буйна зубчастае або пільчатае, радзей цэльнакрайняе, даўжынёй 1-12 см, голае або густа апушанае, знізу да лямцавага, чарашковае, радзей амаль сядзячае. На доўгіх парастках буйней і больш глыбока лопасцевае, чым на кароткіх, у той жа час ніжняе лісце кароткіх парасткаў звычайна драбней верхніх і слаба парэзанае.
Прылісткі ў многіх відаў рана ападаюць.
Увосень лісце некаторых глогаў ярка афарбоўваецца ў залацісты, аранжавы і пурпуравы колеры, у шматлікіх відаў яно доўга захоўваюцца, не змяняючы афарбоўкі, і ападае зялёным або бурэе.
Плады
Костачкі з вельмі цвёрдай камяністай абалонкай, жаўтлявыя або бураватыя, трохграневыя, сціснутыя з бакоў і кілеватыя, гладкія, рабрыстыя, выемчатые або вышчарбленыя; гіпастыль (месца прымацавання слупка да косткі) рознай велічыні і формы.
Афарбоўка пладоў залежыць ад выгляду і сорту, яна можа быць бледнай памяранцава-жоўтай, чырвонай, ярка-аранжавай, радзей амаль чорнай.
Памер пладоў гэтак жа розны, як і іх афарбоўка. У яны ўсяго 5-7 мм у дыяметры, а ў буйнаплодных амерыканскіх відаў — амаль 3, радзей 4 см. У культуру ўводзяцца буйнаплодныя віды, такія, як, і. Усе яны пладаносяць штогод, высокаўраджайныя. Іх плады падобныя на яблыкі Ранетка, але адрозніваюцца кароткай пладаножкай. У залежнасці ад віду з аднаго дрэва збіраюць ад 10 да 50 кг пладоў.
Цвіценне і плоданашэнне
Кветкі распускаюцца вясной або ў пачатку лета, пасля лісця, у перыяд, калі апошнія яшчэ не дасягнулі нармальнай велічыні, меданосныя, але валодаюць непрыемным пахам і апыляюцца галоўным чынам рознымі мухамі, а таксама жукамі і пчоламі. У канцы цвіцення, калі тычынкі цалкам развітыя, магчыма і самаапыленне.
Драўніна
Драўніна бялёса-ружовая, чырванавата-жоўтая або чырвоная, з падзелам на ядро, магчыма часам паталагічнага паходжання, спелую драўніну і абалону; ядро цёмнага колеру, чырвона-бурае ці нават чорна-бурае. Гадавыя кольцы прыкметныя. Сасуды з простай перфарацыяй. Міжсасудзістая поравасць супратыўная, радзей чарговая. У  — на сценках сасудаў маецца штрыхаванасць. Валокны з акаймаванымі норамі. Драўніна рассеяна-сасудзістая, часам з тэндэнцыяй да кольцасасудзістасці. Драўняная парэнхіма дыфузная, збольшага паратрахеальная. Прамяні гетэрагенныя, часам з некаторай тэндэнцыяй да гамагеннасці, адна-трохрадныя. Асобныя віды роду Глог моцна вар’іруе па прыкметах будовы драўніны.
Драўніна выкарыстоўваецца для вырабу дзяржальняў да ударных інструментах, на розныя прадметы хатняга ўжытку, такарныя і разьбяныя вырабы і г. д. Выпрабоўвалася яна на гравіравальныя дошкі і паказала даволі здавальняючыя вынікі. Некаторыя віды глогу (напрыклад ) дасягаюць вышыні 8 м і ўтвараюць даволі вялікую масу драўніны, таму эксплуатацыя іх цалкам магчымая. Вялікую каштоўнасць па афарбоўцы і прыгажосці малюнка маюць глогавыя капы (наплывы).
Харчовае прымяненне
Многія віды глогу — каштоўныя харчовыя і лекавыя расліны. Спелыя плады ў свежым выглядзе мяккія, сопкія і смачныя, па лячэбнай каштоўнасці мала саступаюць шыпшыне. Утрымліваюць ад 4 да 11 % цукру, у асноўным фруктозы, так што іх можна есць і пры цукровым дыябеце, а таксама комплекс біялагічна актыўных рэчываў — трыцерпенавых кіслот (алеанавая, урсолавая і кратэгавая), халіну і ацэтылхаліну, кверцэціну, дубільных рэчываў, фітастэрыны, віннай і лімоннай кіслаты, вітамінаў А, С, Р. Утрыманне кіслот невялікае і вагаецца ад 0,26 да 0,93 %. У больш сакавітых пладах яно вышэй; сопкія сухаватыя плады амаль пазбаўленыя кіслот. Утрыманне вітамінаў дасягае: вітаміна С — 31-108 мг% (у амерыканскіх відаў да 257,3), вітаміна Р — 330—680 мг%, каратыну 2-4 мг% (у амерыканскіх відаў да 75). Даволі шмат пекціну, які пры перапрацоўцы не толькі ўтварае жэле, але і выводзіць з арганізма солі цяжкіх металаў і іншыя шкодныя рэчывы.
Плады буйнаплодных відаў смачныя, іх можна ёсць свежымі, перапрацоўваць на павідла, віно, кампот і заварваць як гарбату. З глогу гатуюць кісялі, сокі — часцей у спалучэнні з сокамі кіслых ягад (чорнай парэчкі, журавін, барбарысу) і яблыкаў, джэмы, варэнне, жэле, мармелады, кампоты. Высушаныя плады ўжываюць як сурагат кавы.
Плады глогу, якія маюць сухую сопкую мякаць, выкарыстоўваюць у асноўным сушанымі. Іх размалываюць у муку, якую дадаюць пры выпечцы хлебу і кандытарскіх вырабаў.
У заходнееўрапейскай кулінарыі даўней жэле служыла гарнірам да мясных страў; дзеці вясной елі почкі кветак глогу, з іх таксама гатавалі салаты. У шляхецкай кулінарыі XIX — XX ст. былі папулярныя салодкія супы з глогу.
Медыцынскае прымяненне
Лекавыя сродкі, вырабленыя з глогу, валодаюць кардыятанічным дзеяннем. Яны ўзмацняюць скарачэнні міякарду, але памяншаюць яго ўзбудлівасць; трытэрпенавыя кіслоты ўзмацняюць кровазварот у вянцовых сасудах і ў сасудах мозгу, павышаюць адчувальнасць сардэчнай мышцы да дзеяння сардэчных гліказідаў, ліквідуюць боль і дыскамфорт у вобласці сэрца. Прэпараты глогу ўжываюць у комплекснай тэрапіі функцыянальных расстройстваў сардэчнай дзейнасці, кардыялгій, клімактэрычнага сіндрому, гіпертанічнай хваробы, астэна-неўратычных станаў.
У навуковай медыцыне выкарыстоўваюцца спіртавая настойка, а таксама вадкі і густы экстракт з кветак і пладоў. У народнай медыцыне прымяненне ў тых жа мэтах маюць кветкі глогу (радзей плады, і тое больш у мэтах харчавання).
,, , , , і іншыя віды з’яўляюцца раслінамі для атрымання двух відаў лекавай сыравіны: кветак глогу (Flores Crataegi) і пладоў глогу (Fructus Crataegi).
Раслінная сыравіна
Кветкі збіраюць у пачатку цвіцення ў сухое надвор’е, сушаць пад падстрэшкам або ў сушылках пры нагрэве да 40 °C. Плады нарыхтоўваюць на стадыі поўнай сталасці і сушаць у цёплых памяшканнях або ў сушылках пры тэмпературы да 70 °C на рэшаце. Асноўныя дзеючыя рэчывы — флаваноіды: гіперазід, кверцытрын, кверцэцін, вітэксін, ацэцілвітэксін, а таксама оксікарычныя кіслоты — кававая і хларагенавая.
Дэкаратыўнае прымяненне
З Амерыкі ў Еўропу былі завезены некалькі відаў, да пачатку XVIII стагоддзя ў садах і парках вырошчвалі восем паўночнаамерыканскіх відаў:
,, , ,.
У Расіі амерыканскія віды глогу з’явіліся ў XIX стагоддзя.
Глог шырока выкарыстоўваюцца ў дэкаратыўным садоўніцтве. Яны зімаўстойлівыя, засухаўстойлівыя, непатрабавальныя да глеб, дэкаратыўныя на працягу ўсяго перыяду вегетацыі дзякуючы вытанчанаму лісцю, якое афарбоўваецца восенню ў аранжава-чырвоныя тоны, шматлікім белым кветкам у шчыткападобных суквеццях, пладам яркай афарбоўкі, якія упрыгожваюць крону на працягу двух месяцаў.
Глогі жывуць да 300 гадоў, гэта ідэальны матэрыял для калючых жывых агароджаў — прыгожых і пры гэтым практычна непраглядных. У сярэдняй паласе Расіі найбольш шырока выкарыстоўваюць і, а таксама.
З глогу ствараюць дэкаратыўныя групы ў ландшафтных парках; выкарыстоўваюць для замацавання схілаў яраў, берагоў вадаёмаў і рэк.
Іншыя карысныя ўласцівасці глогу
Глогі — меданосы, іх ахвотна наведваюць пчолы, аднак, вялікага збору мёду і абножкі не даюць.
Кара выкарыстоўвалася для дублення. Адвар лісця, кары і каранёў афарбоўвае тканіны ў карычневы і жоўты колеры.
Калючкі часам выкарыстоўвалі замест цвікоў, цвёрдая і шчыльная драўніна зрэдку ўжываецца ў сталярнай вытворчасці.
Глог выкарыстоўваюць у якасці прышчэпы для такіх культурных відаў, як мушмула, яблыня, груша, айва. Ён устойлівы да неспрыяльных умоў горада, станоўча адклікаецца на прысутнасць у глебе вапны. Выносіць зацяненне. Валодае высокай парасткаўтваральнай здольнасцю, выдатна пераносіць стрыжку і фармоўку.
Таксанамія
Род Глог уваходзіць у трыбу падсямейства  сямейства  парадку.
Віды
У родзе налічваецца больш за 200 відаў і велізарная колькасць формаў і гібрыдаў. Некаторыя даследчыкі, якія вылучаюць гэтыя формы ў асобныя віды, даводзяць іх колькасць да 2000.
У Беларусі 2 дзікарослыя віды:,. Акрамя таго ў садах і парках ў ліку іншых відаў культывуюцца сваякі дзікага глогу —, і
У літаратуры
Алена Церашкова напісала дзіцячы верш-загадку пра глог.
Петрэла-Тыферніна
Петрэла-Тыферніна (Petrella Tifernina) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Малізэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кампабаса.
Насельніцтва складае 1306 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 50 чал./км². Займае плошчу 26 км². Паштовы індэкс — 86024. Тэлефонны код — 0874.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Здуны (гміна, Лодзьскае ваяводства)
Зду́ны (Zduny) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Лавіцкага павета Лодзьскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Здунах. Плошча гміны складае 128,55 км². Станам на 2007 год у гміне Здуны пражывалі 6067 чалавек, шчыльнасць — 47 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 24 салецтвы.
О-но Ясумара
О-но Ясумара (? — 15 жніўня 723) — японскі культурны дзеяч перыяду Нара, кіраўнік Міністэрства народных спраў, аўтар японскай гістарычнай хронікі «Кодзікі».
Біяграфія
О-но Ясумара быў сынам О-но Хамудзі, ваеннага і арыстакрата, які выслужыўся пасля Смуты Дзінсін 672 года. У 704 годзе О-но Ясумара атрымаў 5-ы чынавенскі ранг малодшага ўзроўню, а ў 711 годзе — 5-ы ранг старэйшага ўзроўню. У тым жа годзе па загадзе Імператара Когэна ён запісаў паданні аб Імператарскім доме Японіі з вуснаў Хіэды-но Арэ, які ведаў іх на памяць, і прадставіў імператарскаму двару. Праца складаўся з трох скруткаў і атрымаў назву «Кодзікі» — «Запісы аб дзеяннях старажытнасці». Мяркуюць, што О-но Ясумара быў таксама адным з складальнікаў іншай гістарычнай хронікі «Ніхон сёкі», але дакладных дадзеных, якія пацвярджаюць гэтую здагадку няма. У 715 годзе О-но Ясумара павысілі да 4-га малодшага рангу, а ў наступным годзе ён стаў кіраўніком роду О. О-но Ясумара памёр 15 жніўня 732 года, будучы кіраўніком Міністэрства народных спраў. У 1979 годзе, у квартале Конасэ горада Нара, пасярод чайнай плантацыі была знойдзена магіла О-но Ясумара.
Юрась Ляўкоў
Юрась Ляўкоў (нарадзіўся 23 чэрвеня 1964 года, Мінск) — беларускі музыка. Бас-гітарыст гурта N.R.M.
Біяграфія
Бацька Юрася — вайсковец-падводнік Амаль ад самага пачатку быў бас-гітарыстам «Мроі», куды яго запрасіў школьны сябра Уладзімір Давыдоўскі. Паступіў на першы курс Беларускі політэхнічны інстытут, але з-за ўдзелу ў рэпетыцыях гурта «Мроя» не здолеў здаць першую сесію. Уладкаваўся працаваць на кафедру ядзернай фізікі фізічнага факультэта БДУ. Удзельнічаў у запісы супольных музычных праектаў «Народны Альбом», «Я нарадзіўся тут». Стала працуе ў Інстытуце ядзерных праблем. Удзельнічаў у працах па стварэнні сродкаў кантролю за ядзернай зброяй і тэхнічным забеспячэнні праграмы стратэгічнага раззбраення. Жонка Дзіна, дачка Яна Ляўкова.
Фаўстына Кавальская
Алена Кавальская (па-польску: Helena Kowalska ;, Глаговец ля Лодзі ў Польшчы — 5 кастрычніка 1938, Кракаў). Вядомая як святая «Сястра Марыя Фаўстына Кавальская», манахіня з Ордэну Сёстраў Маці Божай Міласэрнасці ў Каталіцкай Царкве, перадусім як апостал культу Божай Міласэрнасці.
Біяграфія
На дваццатым годзе жыцця пасля шматлікіх цяжкасцей уступіла да Ордэну Сёстраў Маці Божай Міласэрнасці і пражыла там трынаццаць год. Працавала на кухні, у садзе, пекарні і на фурце ў некалькіх дамах кангрэгацыі, найдаўжэй у Плоцку, Вільні і Кракаве. Мела досвед моцных спакусаў супраць веры, пачуцце суцэльнай адарванасці ад Бога, а таксама хваробы і неразуменне з боку асяроддзя. З яе дзённіка даведваемся, што ў часе прыватнага аб’яўлення ў Плоцку 22 сакавіка 1931 года атрымала ад Госпада Ісуса пажаданне, каб пачала пашыраць культ Божай Міласэрнасці, а таксама намалявала Ікону Ісуса Міласэрнага з узору, які бачыла. Прайшоўшы праз выпрабаванні, 5 кастрычніка 1938 года на трыццаць трэцім годзе жыцця адыходзіць да Госпада за вечнай узнагародай. Пахаваная ў Лагеўніках (частка Кракава) 7 кастрычніка 1938 года — ва ўрачыстасць Маці Божай Ружанцовай (была гэта таксама першая пятніца месяца). Пры кляштары ў Лагеўніках, дзе знаходзіцца магіла святой, існуе зараз Санктуарый Божай Міласэрнасці.
Культ
21 кастрычніка 1965 года распачаўся фармальны інфармацыйны працэс адносна жыцця сястры Фаўстыны. Беатыфікаваная ў Рыме 18 красавіка 1993 года Святым Айцом Янам Паўлам II, і кананізаваная 30 красавіка 2000 года. Тады ж было ўсталявана літургічнае Свята Божай Міласэрнасці.
Garadzkija
GARADzKIJA (Гарадзкія, таксама сустракаецца варыянт Garadzkija i GRDzK) — беларускі рок-гурт, заснавальнікам якога з’яўляецца Піт Паўлаў (гітарыст N.R.M.). Назва GARADzKIJA, па задуме Піта Паўлава павінна адлюстроўваць урбаністычны стыль музыкі, якую грае гурт. Пры гэтым «GARADzKIJA — гэта не супрацьпастаўленне вясковым, гэта проста канстатацыя факта, што ёсць гарадскія каштоўнасці».
Гурт удзельнічаў у праекце «Генералы айчыннага року» (Мінск, 2004), на якім атрымаў гран-пры.
Альбомы
Гурт дэбютаваў у 2003 годзе аднайменным альбомам — «Garadzkija», у назве якога была спецыяльна зроблена памылка, што на думку музыкаў павінна адлюстроўваць умоўнасць сучаснага гарадскога асяроддзя, вясковае паходжанне большасці сучасных гараджан.
Альбом складаецца з 13 кампазіцыяў і мультымэдыйнага трэку (фота, відэаматэрыялы). Прэзентацыя дыска адбылася 7 лістапада 2003 года ў клубе «Рэактар», у дзень нараджэння Піта Паўлава.
Акрамя таго, гурт запісаў яшчэ некалькі песень:
IC 2722
IC 2722 — галактыка тыпу E+C ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Свіязь
Апісанне
Качка сярэдніх памераў. Даўжыня цела 44-49 см, маса да 900 г. Самца лёгка пазнаць па светла-каштанавай галаве з белаватым цемям. Спінны бок шэры, з тонкімі папярочнымі струменістымі палоскамі. Валляк ружавата-карычневы. Самка шаравата-бурая; галава, шыя, грудзі і бакі рыжаватыя. Дзюба прыкметна меншая, чым у іншых качак. У палёце добра адрозніваецца характэрным посвістам.
Пашырэнне
Пашырэнне: Паўночная Еўразія, ад Кольскага паўвострава да Камчаткі. Месцы пражывання: буйныя, зарастаючыя вадаёмы з вялікімі ўчасткамі адкрытай вады, невялікія лясныя азёры, вялікія вокны адкрытай вады сярод балот. Гняздуецца на сырых поймавых лугах, зрэдку ў лесе, на значнай адлегласці ад вадаёма.
Пералётныя птушкі. Сустракаюцца ў час міграцый на тэрыторыі Беларусі. Вясной пралёт ідзе даволі інтэнсіўна і заканчваецца ў канцы красавіка. Ляцяць свіязі шчыльнымі чародамі і ў асноўным ноччу. Асенні пралёт у паўднёва-заходнім напрамку з верасня да сярэдзіны кастрычніка.
Асаблівасці біялогіі
Корміцца пераважна воднай расліннасцю, а таксама малюскамі і насякомымі.
Гнёзды будуюць на сухім месцы і заўсёды добра маскіруюць. У канцы кладкі ў гняздзе з’яўляецца даволі многа шэра-попельнага пуху. Кладка з 7-10 яек памерамі 54,6 x 38,8 мм у траўні.
Талгат Саліхавіч Хасаншын
Талгат Саліхавіч Хасаншын (, Яраслаўль, Расія — ) — беларускі спецыяліст у галіне цеплафізікі і тэарэтычнай цеплатэхнікі. Доктар тэхнічных навук (1992), дацэнт (1977), прафесар (1993). Акадэмік Міжнароднай акадэміі холаду (1998), Беларускай інжынернай акадэміі (1999).
Біяграфія
Скончыў Маскоўскі энергетычны інстытут (спецыяльнасць «Цеплафізіка», 1966; аспірантура, 1972). Працаваў у Інстытуце ядзернай энергетыкі АН БССР (1966—1970), Магілёўскім дзяржаўным універсітэце харчавання (з 1974, у 1974—1985 — загадчык кафедры цеплатэхнікі і гідраўлікі, 1985—2006 — прарэктар па навуковай рабоце, з 2006 — прафесар кафедры цеплахладатэхнікі механічнага факультэта).
Навуковыя інтарэсы: цеплафізічныя ўласцівасці рэчываў; электронныя базы цеплафізічных даных і інфармацыі.
Памёр 13.10.2018, пахаваны ў Маскве на Данскіх могілках.
Узнагароды
Званне «Заслужаны работнік адукацыі Рэспублікі Беларусь» (2009), медаль «За працоўныя заслугі» (2003).
Мікіта Віктаравіч Кераліды
Клубная кар’ера
Скончыў сталічны РВАР, пасля чаго летам 2018 года перабраўся ў брэсцкае «Дынама», дзе на працягу двух гадоў выступаў за дублюючы склад (47 матчаў, 2 галы ў першынстве дублёраў). У ліпені 2020 года перайшоў у «Ліду», дзе правёў 4 матчы ў Першай лізе. Пакінуў лідскі клуб па заканчэнні сезона ў лістападзе 2020 года.
У красавіку 2021 года падпісаў кантракт з «Крумкачамі», дзе гуляў пераважна ў стартавым складзе. У пачатку 2022 года стаў трэніравацца з «Маларытай» і ў красавіку афіцыйна папоўніў склад каманды. Гуляў за «Маларыту» да чэрвеня, калі клуб зняўся з Другой лігі.
У ліпені 2022 года зноў далучыўся да «Крумкачоў». У пачатку 2023 года не трэніраваўся з камандай, у красавіку вярнуўся ў «Крумкачы». Пакінуў клуб у жніўні 2023 года.
Зэлмэні
Зэлмэні (Zelmeņi) — населены пункт на поўдні Латвіі, адміністрацыйны цэнтр Тэрвэцкага края (да 2021 года) і Тэрвэцкай воласці. Размешчаны на рацэ Тэрвэтэ каля рэгіянальнай аўтадарогі P95 (Елгава — Тэрвэтэ — літоўская мяжа).
Валасная адміністрацыя, дом культуры, бібліятэка, паштовае аддзяленне.
Залессе (Антопальскі сельсавет)
Зале́ссе (, Залесье) — вёска ў Драгічынскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Антопальскага сельсавета.
Да 17 верасня 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Дзеткавіцкага сельсавета.
Кубак сезона Беларусі па футболе 1994
Кубак сезону Беларусі па футболе 1994 — першы неафіцыйны розыгрыш Суперкубка Беларусі, у якім сустэліся чэмпіён Першай лігі чэмпіянату Беларусі 1993/94 «Дынама» Мінск і фіналіст Кубка Беларусі 1993/94 «Фандак» (пераможцам Кубка таксама стала мінскае «Дынама»).
Матч адбыўся 3 ліпеня 1994 года на стадыёне «Дынама» ў Мінску. У асноўны час перамогу атрымала «Дынама».
Сезон 2009 ЖФК Універсітэт Віцебск
У 2009 годзе жаночы футбольны клуб «Універсітэт» з Віцебска прымаў удзел у трох афіцыйных турнірах:
Край
Край — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў некаторых краінах. Першапачаткова была назвай мясцовасці на ўскраінах дзяржавы.
Край з'яўляецца тэрытарыяльнай адзінкай у Грузіі, Чэхіі, Славакіі.
Расія
У Расійскай імперыі краем звалі мясцовасць, якая складаецца з некалькіх губерняў.
Пасля большасць аўтаномных абласцей сталі рэспублікамі ў складзе Расіі (акрамя Яўрэйскай аўтаномнай вобласці) і выйшлі са складаў краёў. Край як адміністрацыйная адзінка перастаў адрознівацца ад вобласці.
У Расійскай Федэрацыі з 83 суб'ектаў 9 маюць статус края. Некаторыя ўтвораны з прычыны аб'яднання рэгіёнаў.
Грудзінаўскі сельсавет
Грудзі́наўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Быхаўскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок Грудзінаўка.
Гісторыя
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Грудзінаўскі 1-шы сельсавет у складзе Быхаўскага раёна Магілёўскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Грудзінаўка 1-я. 21 жніўня 1925 года да сельсавета далучана частка скасаванага Сідаравіцкага сельсавета Лупалаўскага раёна. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Быхаўскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 24 верасня 1939 года разбуйнены на Грудзінаўскі і Красніцкі сельсаветы. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаваных Красніцкага і Чырвонаасавецкага сельсаветаў. 20 лістапада 2013 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Следзюкоўскага сельсавета.
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 1179 чалавек, з іх 95,8 % — беларусы, 3,3 % — рускія, 0,8 % — украінцы.
Склад
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 9 населеных пунктаў: аграгарадок Грудзінаўка, вёскі Бутрамееўка, Бынава, Давыдавічы, Красны Асавец, Лісічнік, Перакладавічы, Прыберажжа і Рыжкаўка.
Тэрвэтэ
Тэрвэтэ (Tērvete) — населены пункт у Тэрвэцкім краі Латвіі, на правым беразе ракі Тэрвэтэ. Уваходзіць у склад Тэрвэцкай воласці (раней з’яўляўся яе адміністрацыйным цэнтрам). Адлегласць да горада Добэлэ — каля 18 км. Насельніцтва — 393 чалавекі (2015).
Медаль ордэна прападобнай Ефрасінні Полацкай
Медаль ордэна прападобнай Ефрасінні Полацкай (Медаль ордена преподобной Евфросинии Полоцкой) — узнагарода Беларускай праваслаўнай царквы. Заснаваны рашэннем Сінода Беларускай Праваслаўнай Царквы ад 10-11 кастрычніка 2004 года і зацверджаны Найсвяцейшым Патрыярхам Маскоўскім і ўсяе Русі Алексіем II 23 снежня 2004 года. З імем прападобнай Ефрасінні Полацкай звязаны падзвіжніцкія працы па заснаванні манастыроў, праваслаўнага манаства і духоўнай асветы на зямлі Беларусі.
Статут
Медалём прападобнай Ефрасінні Полацкай узнагароджваюцца манахі і прыхаджанне Беларускай Праваслаўнай Царквы за шматгадовую і актыўную духоўна-асветніцкую, катэхізічную і місіянерскую дзейнасць, якія зрабілі адмысловы ўнёсак у справу заснавання і адраджэння манастыроў, дабрачынную дапамогу, накіраваную на аднаўленне праваслаўных святынь на Беларускай зямлі.
Апісанне
Медаль мае форму крыжа-квадрыфолія, памер якога 35,5x35,5 мм, верхні канец яго завяршаецца вушкай для падвескі да калодкі. Сегменты канцоў крыжа пакрыты зялёнай эмаллю. Паміж канцамі асноўнага крыжа выступаюць міліметровыя сегменты малога крыжа.
Аверс медалю займае круглы пазалочаны медальён дыяметрам 20 мм з выявай прападобнай Ефрасінні. Святая трымае ў правай руцэ крыж, у левай — храм. Выява прападобнай Ефрасінні рэльефна адчаканена. Злева і справа ад прападобнай, на ўзроўні яе плячэй, на матавым поле пазалочанага медальёна адчаканены гарызантальны надпіс у адзін шэраг: «ПР ЕВФРОСИНИЯ». Медальён атачае 3 мм зялёнае кольца з надпісам стылізаваным шрыфтам у адзін шэраг: «ПРЕПОДОБНАЯ ЕВФРОСИНИЯ ИГУМЕНИЯ ПОЛОЦКАЯ+».
Рэверс медаля паліраваны і мае выпуклы гарызантальны надпіс стылізаваным шрыфтам у пяць радкоў: «Возсия благодать в подвизех жития Твоего». Медаль падвешана да прамавугольнай вертыкальнай латуневай калодкі, вышыня якой складае 52,7 мм. Шырыня адпавядае шырыні, абцягвальнай стужачкі (24 мм). Стужачка працягнута ў прарэзы ўверсе і ўнізе калодкі. Стужачка на калодцы зялёнага колеру з больш цёмнай гладкай выявай шасціканцовага крыжа прападобнай Ефрасінні Полацкай. На адваротным боку калодкі маецца прыстасаванне для мацавання. Уручаецца медаль у аксамітавым ці пластыкавым футарале.
З медалём выдаецца грамата зялёнага колеру памерам 210x296 мм у развароце.
IC 2723
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Здуньска Воля (гміна)
Зду́ньска Во́ля (Zduńska Wola) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Здуньскавольскага павета Лодзьскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Здуньскай Волі. Плошча гміны складае 111,54 км². Станам на 2004 год у гміне Здуньска Воля пражывалі 11 162 чалавекі, шчыльнасць — 100,1 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 31 салецтваў.
Мікалай Міхайлавіч Федарэнка
Мікалай Міхайлавіч Федарэнка (, в. Рагозіна, Аршанскі раён, Беларуская ССР, СССР —, Беларусь) — беларускі мастак.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. У 1938—1941 гг. вучыўся ў Магілёве ў гарадской студыі выяўленчага мастацтва. Удельнік Вялікай Айчыннай вайны, дайшоў да Берліна. Пасля дэмабілізацыі вярнуўся ў Магілёў i заняўся творчай дзейнасцю. У 1962 годзе прыняты ў Саюз мастакоў Беларускай ССР
Бондары Старыя
Бо́ндары Стары́я (, Бондары Старые) — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Радзюкоўскага сельсавета.
Гісторыя
Да 9 снежня 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Шкунціцкага сельсавета.
П’етракатэла
П'етракатэла (Pietracatella) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Малізэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кампабаса.
Насельніцтва складае 1600 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 32 чал./км². Займае плошчу 50 км². Паштовы індэкс — 86040. Тэлефонны код — 0874.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Білі Джоэл
Білі Джоэл (Billy Joel, поўнае імя Уільям Марцін Джоэл, William Martin Joel; нар., Бронкс) — амерыканскі аўтар-выканаўца песень і піяніст, адзін з шасці найболей прадаваных артыстаў у ЗША за ўсю гісторыю краіны. Уладальнік шасці ўзнагарод «Грэмі», у тым ліку ў такіх прэстыжных намінацыях, як «альбом года» («52nd Street», 1979), «запіс года» і «песня года» («Just the Way You Are», 1978).
Анджэла Антонавіч Кампіёні
А́нджэла Антонавіч Кампіёні (, Кома — ) — архітэктар, калежскі сакратар. Аўтар забудовы Горы-Горацкай земляробчай школы (цяпер — Беларуская сельскагаспадарчая акадэмія) і Батанічнага саду ў Горках. Акадэмік Імператарскай Акадэміі мастацтваў.
Геаграфія Чэхіі
Тэрыторыя Чэхіі складае 78 866 км² (у т.л. 77 276 км² зямной паверхні і 1 590 км² воднай). Чэхія ляжыць паміж 48° і 51° пн.ш., 12° і 19° у.д., што прыпадае, бадай, на самы цэнтр Еўропы (без Расіі). Агульная працягласць мяжы — 1 880 км. Мяжуе з Польшчай на поўначы (даўжыня мяжы 658 км), Германіяй на паўночным захадзе і захадзе (646 км), Аўстрыяй на поўдні (362 км) і Славакіяй на ўсходзе (214 км). Не мае прамога выхаду да мора, аднак выгаднае становічша на скрыжаванні транспартных шляхоў, да таго ж, на водападзеле, часткова кампенсуе гэты эканоміка-геаграфічны недахоп.
Анджэла Антонавіч Кампіёні
Біяграфія
Нарадзіўся ў горадзе Кома ў 1790 годзе. Ва ўзросце 14 гадоў апынуўся ў Санкт-Пецярбургу, прыняў расійскае падданства.
Удзельнічаў у аздабленні Анічкава палаца, быў задзейнічаны пры ўзвядзенні будынкаў, якія прылягалі да Біржы, ва ўзвядзенні царквы пры Смольным манастыры ў Пецярбургу.
Геаграфія Чэхіі
Рэльеф Чэхіі ўзгорысты, па перыметры краіну аблямоўваюць сярэдневышынныя горы: Чэшскі Лес, Шумава, Судэты. Да апошніх належыць найвышэйшы пункт — гара Снежка (1603 метры). Чэхія багатая на паклады каменнага і бурага вугалю. Клімат умераны, з выразнымі кантынентальнымі рысамі. Рэкі Чэхіі належаць да трох мораў: Чорнага (Марава), Балтыскага (Одра) і Паўночнага (Эльба і Влтава). Лясы займаюць 35 % плошчы краіны і добра захаваліся ў гарах: ніжэй — дубавыя і букавыя, вышэй — хваёвыя.
Рэльеф
Чэхія — краіна ўзвышшаў і гор сярэдняй вышыні. На захадзе ляжыць пагорыстая Багемская катлавіна, што дрэнуеца рэкамі Лаба (Эльба) і Влтава і якую аблямоўваюць горы: на захадзе — Чэшскі лес, на паўднёвым захадзе — Шумава, на паўночным захадзе — Рудныя горы (Крушнэ-Горы), па поўначы — Судэты. Менавіта ў Судэтах, на мяжы з Польшчай, у іх самай высокай частцы, вядомай як Крконашы, знаходзіцца найвышэйшая гара Чэхіі — Снежка (1603 або 1602 м). На ўсход ад Багеміі ляжыць Чэшска-Мараўскае ўзвышша, што займае геаграфічны цэнтр краіны. На паўднёвым захадзе — таксама пагорыстая і ў атачэнні невысокіх гор — ляжыць другая катлавіна — Мараўская.
Анджэла Антонавіч Кампіёні
Біяграфія
З 1836 года штатны архітэктар і член Будаўнічай камісіі, зацверджанай для работ па стварэнні Горы-Горацкай земляробчай школы. Кампіёні не толькі ажыццяўляў кантроль над будаўніцтвам, але і займаўся падборам спецыялістаў і майстроў: кавалёў, цясляроў, печнікоў, маляроў, страхароў і інш. Пасля адкрыцця земляробчай школы Кампіёні выкладаў выхаванцам чарчэнне і сельскагаспадарчае будаўніцтва.
Геаграфія Чэхіі
Карысныя выкапні
Нетры Чэхіі ўтрымліваюць значныя запасы бурага і каменнага вугалю, а таксама — графіту. Маюцца паклады руд чорных і каляровых металаў (аб чым сведчыць і назва "Рудныя горы"), зрэшты, амаль што вычарпаныя за доўгую гісторыю распрацоўкі.
Анджэла Антонавіч Кампіёні
Біяграфія
У 1847 годзе ён распрацаваў праект дэндрарыя Горацкага батанічнага саду. 6 снежня 1840 года за выдатную і руплівую службу і асаблівую працавітасць у Горы-Горацкай будаўнічай камісіі быў узнагароджаны Ордэнам Святога Станіслава III ступені.
Геаграфія Чэхіі
Клімат
Клімат Чэхіі ўмераны з цёплым летам і халоднай, пахмурнай, вільготнай зімой, вызначаецца змешваннем марскога і кантынентальнага ўплыву. Апошні абумоўлены наяўнасцю горных ланцугоў, што, хоць і невысокія, ствараюць пэўную перашкоду на шляху атлантычных паветраных мас, робячы лета больш спякотным, а зіму — маразнейшай, чым у той жа Баварыі. Улетку сярэдняя тэмпература паветра да +20° C, узімку — да -5° C. Ападкаў выпадае больш за 600 мм, большая частка прыпадае на лета, калі цыклоны прыносяць магутныя залевы, што выклікаюць бурлівыя паводкі. У гарах тэмпературы даволі сур'ёзна паніжаюцца, колькасць ападкаў таксама адрозніваецца, звычайна ў большы бок.
Анджэла Антонавіч Кампіёні
Біяграфія
У сярэдзіне красавіка 1841 года падаў генеральны план Горак і планы больш як дваццаці паселішчаў, якія належылі Горы-Горацкай земляробчай школе. Увосень 1842 года генплан Горак быў ухвалены ў Міністэрстве, а ўвесну наступнага года пачаліся працы па яго рэалізацыі. Мястэчка актыўна развівалася, таму архітэктар выканаў карэктоўку генеральнага плана, якую ў 1845 годзе зацвердзілі ў Пецярбургу імперыі без заўваг.
Геаграфія Чэхіі
Гідраграфія
Па тэрыторыі Чэхіі праходзіць галоўны еўрапейскі водападзел: рэкі краіны нясуць свае воды у тры моры: Чорнае (Марава), Балтыйскае (Одра) і Паўночнае моры (Эльба). Па землях Багеміі цякуць рэкі Лаба і яе прыток Влтава, на берагах якой раскінулася Прага. Найбуйнейшая рака Маравіі — Марава, вялікі прыток Дуная. На паўночных схілах Усходніх Судэт бярэ пачатак рака Одра, што мае ў Чэхіі 112 км свайго верхняга цячэння.
Ландшафты і ахова прыроды
Лясы займаюць болей за трэцюю частку плошчы краіны і добра захаваліся ў гарах: ніжэй ў складзе парод пераважаюць дубы і букі, вышэй — елкі і піхты. Ахове прыроды ў Чэхіі надаецца вялікая ўвага. Створаны 4 нацыянальныя паркі (усе ў гарах — гэта Крконашы, Шумава, Падыйі, і Багемская Швейцарыя) і 25 ахоўных ландшафтных зонаў.
1973 год у гісторыі астраноміі
1973 год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.
Аляксандр Фёдаравіч фон Дрэбуш
Біяграфія
Выхадзец з балтыйскага рыцарскага роду. Сын Фёдара (Фрыдрыха-Готгільфа) Міхайлавіча фон Дрэбуша (пам. пасля 1815), калежскага асэсара, старшага ляснічага ў г. Магілёве (на 1815) і Даратэі-Элізабеты Іаганаўны фон Барлевен (нар. да 17.10.1760 — пасля 1782), дваранкі Эстляндскай губерні. Меў брата Андрэя (пам. 1825), штабс-капітана лейб-гвардыі Егерскага палка, дзекабрыста (член Саюза дастатку і Таварыства Ф. М. Глінкі). Лютэранін.
IC 2724
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Аляксандр Фёдаравіч фон Дрэбуш
Біяграфія
Скончыў Сухапутны шляхецкі кадэцкі корпус у 1797 годзе.
З 15 снежня 1797 года прапаршчык Наўгародскага мушкецёрскага палка, падпаручнік (7 лютага 1798). У час Італьянскага і Швейцарскага паходаў Суворава ў 1799 годзе ўдзельнічаў у аблозе крэпасці Тартоны (23 ліпеня — 6 жніўня 1799), бітве пры Сен-Гатардзе (13 верасня 1799), пераправе праз (14 верасня 1799),  (20 верасня 1799). Паручнік (3 студзеня 1800), штабс-капітан (13 ліпеня 1803), капітан (4 лістапада 1804).
У перыяд вайны 3-й антыфранцузскай кааліцыі (1805) удзельнічаў у фарсіраваным маршы ад Цешына да крэпасці Браўнау (з 21.09.1805), (30 кастрычніка 1805), у час бітвы пад Аўстэрліцам (20 лістапада 1805) «паранены кулямі ў левую руку навылёт ніжэй локця з пашкоджаннем косці, у правую — наскрозь, кантузіяй у брухавіне пупка і на баку з раздрабненнем бакавой косці». 30 жніўня 1807 года звольнены ад службы «за ранамі» ў чыне маёра. Знаходзіўся для адмысловых даручэнняў пры прынцы Г. Гольштэйн-Ольдэнбургскім.
З 6 чэрвеня 1809 года старшыня Камітэта па добраўпарадкаванні г. Цвяры, з 30 верасня 1809 года па 17 лютага 1821 года цвярскі губернскі пракурор, надворны саветнік (29 студзеня 1810), з 17 лютага 1821 года па 20 верасня 1823 года знаходзіўся ў адстаўцы, з 20 верасня 1823 года па 30 красавіка 1826 года чыноўнік Дэпартамента розных падаткаў і збораў Міністэрства фінансаў, з 30 красавіка 1826 года па 9 лютага 1828 года чыноўнік Дэпартамента дзяржаўных маёмасцяў Міністэрства фінансаў, 9 лютага 1828 года звольнены ад службы «праз хваробу», 8 чэрвеня 1828 года ўзведзены ў калежскія саветнікі «ва ўзнагароду за ранейшую руплівую яго службу», з 7 сакавіка 1829 года падпалкоўнік Корпуса жандараў, стацкі саветнік (26 красавіка 1831).
Прымаў меры па ліквідацыі ачагоў паўстання 1830—1831 гадоў на тэрыторыі Мінскай губерні; вёў барацьбу з эпідэміяй халеры, заснаваў лазарэты ў гарадах і сельскай мясцовасці; праводзіў змены ў кадравым складзе дзяржаўных устаноў; займаўся распаўсюджваннем агульнарасійскага заканадаўства на мясцовую судовую сістэму ў сувязі са спыненнем дзеяння Літоўскага статута.
Генерал-маёр (27 красавіка 1836), з 1836 года па 22 сакавіка 1839 года начальнік 4-й акругі Корпуса жандараў (з месцазнаходжаннем у г. Вільня), у 1838 годзе старшы член Камісіі, заснаванай у Смаленску для выкрыцця злоўжыванняў у правядзенні работ па стварэнні Смаленскай шашы.
З 22 сакавіка 1839 года сенатар, прысутнічаў у 1-м аддзяленні 6-га дэпартамента, затым у 8-м дэпартаменце і з 1855 года — ва 2-м аддзяленні 6-га дэпартамента. Тайны саветнік (26 сакавіка 1839). З 1849 па 1855 гады старшыня Савета.
На 1832 год валодаў маёнткам: радавым — 226 душ прыгонных у Чавускім павеце Магілёўскай губерні; па жонцы — 489 душ прыгонных у Цвярской губерні.
Узнагароды
Кавалер ордэнаў Святой Ганны 2-й ступені (3 чэрвеня 1810) з імператарскай каронай (1 студзеня 1830), Святога Уладзіміра 4-й ступені (14 жніўня 1813), 3-й ступені (18 кастрычніка 1832), Святога Станіслава 1-й ступені (1834), Святой Ганны 1-й ступені (1838), Святога Уладзіміра 2-й ступені (1841) і Белага Арла (1848). Узнагароджаны Найвышэйшай ласкай (1804, 1810) і «абсалютным Яго Вялікасці задавальненнем» за паспяховае спагнанне нядоімак па Мінскай губерні (1832).
Павел Мікалаевіч Яблачкаў
Павел Мікалаевіч Яблачкаў (Па́вел Никола́евич Я́блочков; 2 [14] верасня 1847,, Саратаўская губерня — 19 [31] сакавіка 1894, ) — рускі электратэхнік, ваенны інжынер, вынаходнік і прадпрымальнік. Вядомы распрацоўкай дугавой лямпы (якая ўвайшла ў гісторыю пад назвай «свечка Яблачкава») і іншымі вынаходніцтвамі ў галіне электратэхнікі.
Рашын
Да 17 верасня 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Дзеткавіцкага сельсавета.
Ideco UTM
Ideco UTM (да версіі 7.7.0 — Ideco ICS) — расійскае праграмнае UTM-рашэнне, прызначанае для абароны сеткавага перыметру, кантролю і фільтрацыі інтэрнэт-трафіку ў карпаратыўных і прыватных сетках. Сертыфікаваны ФСТЭК і ААЦ.
Кампанія-распрацоўшчык — «Айдеко», заснаваная ў 2005 годзе ў Екацярынбургу.
Гісторыя
У 2005 годзе каманда студэнтаў і выпускнікоў Уральскага федэральнага ўніверсітэта стварае білінгавую сістэму для ўніверсітэта, напісаную на Delphi, а затым камерцыйны прадукт на яе аснове — Ideco ICS (Internet Control Server) 2.5. Акрамя праграмнага прадукта было выпушчана апаратнае рашэнне — сервер з прадусталяванай сістэмай Ideco ICS 2.5.
У 2011 годзе выйшаў Ideco ICS версіі 3 і атрымаў сертыфікат ФСТЭК адным з першых, як поўны праграмны прадукт, які ўключае ў сябе аперацыйную сістэму.
У гэтым жа годзе выйшла Ideco ICS 4.0 — шматфункцыянальны інтэрнэт-шлюз з DLP, які уключаў у сябе паштовы сервер, Jabber-сервер і т. д.
У 2015 выйшаў рэліз прадукта Ideco Selecta — сістэма высакахуткаснай кантэнтнай фільтрацыі на новай платформе. Прадукт атрымаў сертыфікацыю ФСТЭК па МЭЗ на Ideco ICS 6.
У 2018 годзе з’явілася паўнавартаснае рашэнне класа NGFW — Ideco UTM, якое ўключала ў сябе зменены модуль кантэнт-фільтра, новы модуль фільтрацыі праграм на аснове DPI.
У 2020 годзе выйшла Ideco UTM 8.0, найбольш значнымі новаўвядзеннямі ў якой з’яўляліся магчымасць маршрутызацыі па карыстальнікам і групам і агульнае паскарэнне апрацоўкі трафіку.
У 2021 годзе выйшла Ideco UTM 11.0, з’явілася падтрымка кластара адмоваўстойлівасці, справаздачнасць IPS. Версія сертыфікавана ФСТЭК.
У 2022 годзе выходзіць Ideco UTM 13.0, сярод новых магчымасцей якой з’яўляецца падтрымка пратакола дынамічнай маршрутызацыі BGP, двухфакторная аўтэнтыфікацыя, цэнтральная кансоль і паляпшэнне функцыяналу справаздачнасці.
У канцы 2022 года выходзіць Ideco UTM 14.0, новыя магчымасці ўключаюць у сябе падтрымку агрэгавання каналаў з дапамогай LACP, фільтрацыі трафіку па GeoIP, дакументацыя па REST API, справаздачнасць Web Application Firewall і мноства іншых паляпшэнняў і выпраўленняў.
Апісанне
Ideco UTM служыць для размеркавання, уліку і кантролю доступу ў Інтэрнэт на прадпрыемствах, у прыватных і правайдэрскіх сетках. Ideco UTM заснаваны на аперацыйнай сістэме Fedora. Устаноўка можа вырабляцца як на асобны сервер, так і на віртуальную машыну. Кіраванне Інтэрнэт-шлюзам ажыццяўляецца праз графічны вэб-інтэрфейс з-пад любой распаўсюджанай аперацыйнай сістэмы (Windows, Linux, Mac OS), а таксама праз лакальнае меню ў кансолі. Можа пастаўляцца з камерцыйнымі антывіруснымі прадуктамі, напрыклад, з антывірусам Касперскага або ClamAV.
Уключае ў сябе наступныя модулі:
Уваходзіць у рэестр Міністэрства лічбавага развіцця, сувязі і масавых камунікацый Расіі.
Норланд (пласкагор’е)
Норланд — пласкагор'е на Скандынаўскім паўвостраве. Знаходзіцца на поўначы Швецыі, заходзіць на тэрыторыю Фінляндыі; прымыкае з усходу да Скандынаўскіх гор.
Мора Альбаран
Мора Альбара́н — самае заходняе мора ў складзе Міжземнага мора. Яно размешчана непасрэдна перад Гібралтарскім пралівам і дасягае ў даўжыню каля 400 км, а ў шырыню 200 км, характарызуецца глыбінямі ад 1000-1500 м, максімум да 2000 м у самай усходняй частцы. Марфалогія дна складаная, вылучаюцца некалькі ўнутраных упадзін і падводных хрыбтоў. Самы вялікі хрыбет Альбаран распасціраецца з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад і выходзіць вышэй узроўня мора ў выглядзе невялікага вулканічнага вострава Альбаран, размешчанага ў цэнтры басейна. Хрыбет размяжоўвае басейн на тры суббасейна: заходні, паўднёвы і ўсходні Альбаран. Мора названа па астраўку (5 кв. км) Альбаран, змешчанаму ў гэтым моры; яго назва ад ісп. albor 'беласць', 'світанак', 'пачатак', верагодней усяго, у першым, каляровым значэнні. Але калі дапусціць, што першасным была назва мора, то яна можа быць растлумачана з значэння 'пачатак', - гэтае мора ўяўляе сабой пачатак Міжземнага мора.
Норланд (пласкагор’е)
Шырокімі прыступкамі плато спускаецца на ўсход, да Батнічнага заліва, абсалютная вышыня паніжаецца ад 800 да 200 м. Складзена з крышталічных парод Балтыйскага шчыта (граніты, гнейсы). Характэрны марэнныя грады і іншыя формы старажытналедавіковага рэльефу, азёры, тарфянікі, рачныя даліны.
Плато перасечана шматлікімі паўнаводнымі парожыстымі рэкамі, даліны якіх праходзяць па лініях тэктанічных разломаў. У расшырэннях далін — доўгія вузкія азёры. Узгорыстая мясцовасць паміж імі пакрытая густымі таежнымі лясамі. На Норландскім плато развітыя падзолістыя глебы, сфарміраваныя на рыхлых ледавіковых адкладах. Раслінаае покрыва — таежныя лясы з перавагай хвоі і елкі.
Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па хакеі з шайбай 2005/2006
Чэмпіянат Беларусі па хакеі з шайбай 2005/2006 — 14-ы сезон мацнейшага дывізіёна чэмпіянату Беларусі па хакеі з шайбай.
Норланд (пласкагор’е)
Вядуцца лесанарыхтоўкі, збудаваны каскады ГЭС, ажыццяўляецца здабыча жалезнай руды (Кіруна), руд каляровых металаў.
Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па хакеі з шайбай 2005/2006
Плэй-оф
Чвэрцьфіналы Паўфіналы Фінал Матч за 3-е месца
Здзешавіцы (гміна)
Здзешаві́цы (Zdzieszowice) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Крапкавіцкага павета Апольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Здзешавіцах. Плошча гміны складае 57,85 км². Станам на 2008 год у гміне Здзешавіцы пражывалі 17 193 чалавекі, шчыльнасць — 299 чал./км².
Новая Ігірма
Новая Ігірма (Но́вая Иги́рма) — пасёлак гарадскога тыпу ў Ніжнеілімскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі. Чыгуначная станцыя Ігірма на лініі Усць-Ілімск — Храбтовая. Размяшчаецца на беразе ракі Ігірмы, пры ўпадзенні ракі Чорнай.
Дудзіна
Дудзіна — тапонім.
Гаэль Манфіс
Гаэль Манфіс (Gaël Monfils; ) — прафесійны французскі тэнісіст. Паўфіналіст адкрытага чэмпіянату Францыі 2008 года і адкрытага чэмпіянату ЗША 2016 года, двухразовы фіналіст Парыжскага Мастэрса (2009 і 2010) і паўфіналіст Мантэ-Карла Мастэрс 2016 года. Былы шосты нумар сусветнага рэйтынгу (2016).
Забалонне
Забалонне — тапонім.
Сідаравіцкі сельсавет
Назву Сі́даравіцкі сельсавет маюць:
IC 2725
IC 2725 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Аляксандр Мікітавіч Базылевіч
Аляксандр Мікітавіч Базылевіч (, в. Гарадзец, Бешанковіцкі раён) — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху на тэрыторыі Мінскай вобласці ў гады Вялікай Айчыннай вайны.
Да вайны на партыйнай працы. У партызанах з красавік 1942 г.: камісар, у кастрычніку 1943 — ліпені 1944 камандзір партызанскай брыгады «За савецкую Беларусь». У 1944-60 на партыйнай і прафсаюзнай рабоце
Нарыбут
Нарыбут (Нарбут) Яталтавіч (узг. 1440 — ) — літоўскі баярын, родапачынальнік Нарбутаў.
Біяграфія
Ад вялікага князя Жыгімонта Кейстутавіча (1432—1440) атрымаў маёнткі Армяны і Калтыняны ў Літве. У 1440 годзе быў сведкам дарчай Аляксандра Монтаўта віленскім францысканцам. Пасля забойства Жыгімонта Кейстутавіча, паводле «Хронікі Быхаўца», Нарбут заняў Віленскі Верхні замак для Міхайлушкі Жыгімонтавіча. Ад вялікага князя Казіміра (1440—1492) у 1440—1443 гадах атрымаў 7 «людзей» у ваколіцах Няменчына і Лінкменіса, дзе, імаверна, была вотчына Нарбута. У 1486 годзе быў сведкам у купчай Багдана Саковіча.
Меў сыноў Дабрагоста, Яна, Станіслава, Мікалая, Юрыя і Альбрэхта (Войцеха).
Загоскіна
Загоскіна — тапонім.
Дунайкоўскі сельсавет
Дунайко́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Быхаўскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Дунаёк.
Гісторыя
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Дунайкоўскі (Дунайскі) сельсавет у складзе Чачэвіцкага раёна Магілёўскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Чачэвіцкім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Быхаўскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. Пасля вайны цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Вязьма. 16 ліпеня 1954 года цэнтр сельсавета вернуты ў вёску Дунаёк. 30 мая 1958 года ў склад сельсавета з Верхнятошчыцкага сельсавета перададзена вёска Дзедава. 11 красавіка 1960 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Ямніцкага сельсавета.
10 студзеня 1969 года Дунайкоўскі сельсавет утвораны зноў. У 1986 годзе ў склад сельсавета з Верхнятошчыцкага сельсавета перададзены вёскі Дзедава і Хамічы. 19 жніўня 2011 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Ямніцкага сельсавета.