cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Баскі
Мова
Зыходзячы з праблемы паходжання баскаў, сярод лінгвістаў здаўна прадпрымаюцца спробы па выяўленні генетычных сувязяў басконскай мовы з іншымі. Першай падобнай гіпотэзай стала спроба выяўлення сувязі між басконскай і ібергскай мовай (мова ібераў — аднаго з даіндаеўрапейскага насельніцтва Іспаніі), якая, аднак, пазней стала крытыкавацца за нацяжкі пры пошуку агульнай этымалогіі. Пазней ставіліся спробы выявіць роднасныя сувязі мовы з картвельскімі мовамі (была асабліва папулярнай сярод савецкіх мовазнаўцаў, моцна крытыкавалася заходнімі басколагамі). Найбольш прадстаўнічымі сучаснымі гіпотэзамі з'яўляюцца гіпотэзы роднасці басконскай мовы з аквітанскай мовай (неідэнтыфікаванай мовай поўдня Францыі пачатку н.э.) або сіна-каўказскімі (аб'ядноўвае басконскую, паўночнакаўказскую, сіна-тыбецкія, тырэнскія, гурыта-ўрарцкія, енісейскія мовы, мовы на-дэнэ і мову бурушаскі, але і само гэта аб'яднанне з'яўляецца дыскусійным). Пэўнай падтрымкай сярод заходніх басколагаў карыстаецца гіпотэза васконскага субстрату (гл. вышэй), якая грунтуецца на еўрапейскай гідраніміі. Лексіка і марфалагічны лад мовы рэзка адрозніваюцца ад усіх моў Еўропы.
Пісьмовая мова на аснове лацініцы, разам з іспанскай з'яўляецца афіцыйнай мовай Краіны Баскаў і Навары.
Колькасць
Колькасць баскаў у 2006 годзе ў Іспаніі ацэньвалася ў 700,000 — 1,000,000 чалавек, з якіх, аднак, толькі траціна валодае баскскай мовай, яшчэ 200,000 — 400,000 баскаў жыве ў Францыі, і каля чверці мільёна — у краінах Лацінскай Амерыкі. Такім чынам агульная колькасць баскаў у свеце — 1,2 — 1,7 млн чалавек.
Культура
Развітыя архаічныя віды спорту: «Эстрападак» — спаборніцтвы па веславанні, дзе каманды па 13 чалавек выступаюць на хуткасных лодках з нерухома замацаванымі сядзеннямі.
«Айсколарыак» — гэта дрывасекі, якія ў шалёным тэмпе стараюцца раскалоць камлюк або ствол дрэва хутчэй супернікаў.
Грузы або камяні вагай да 300 кг адрываюць ад зямлі асілкамі, якія па знешнім выглядзе часцяком нагадваюць японскіх барцоў сумо.
Пелота, найвядомейшы баскскі від спорту і правобраз сучаснага сквошу, нават дэманстраваўся на Алімпіядзе 1992 г.
Сінягорскае
Сіняго́рскае (, Синегорское) (да 30 ліпеня 1964 года Трубано́сы ) — аграгарадок у Сенненскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Студзёнкаўскага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 7 кіламетраў на ўсход ад горада Сянно, 63 км ад Віцебска, за 22 км ад чыгуначнай станцыі Бурбін.
Сцяг Яўрэйскай аўтаномнай вобласці
Сцяг Яўрэйскай аўтаномнай вобласці з'яўляецца сімвалам Яўрэйскай аўтаномнай вобласці. Прыняты 31 ліпеня 1996 года.
Апісанне
Сцяг Яўрэйскай аўтаномнай вобласці ўяўляе сабою прамавугольнае палатно, на гарызантальнай восі якога размешчаная каляровая паласа, якая сімвалізіруе вясёлку і складаецца з сямі вузкіх гарызантальных палосак: чырвонай, аранжавай, жоўтай, зялёнай, блакітнай, сіняй і фіялетавай, шырыня кожнай з якіх роўная 1/40 шырыні сцяга, падзеленых паміж сабою вузкімі белымі гарызантальнымі палоскамі, шырыня кожнай з якіх роўная 1/120 шырыні сцяга. Адносіны шырыні сцяга да яго даўжыні складае 2:3.
Мёша
Мёша (Мёша, Мишә) — рака ў Татарстане, упадае ў Камскі заліў Куйбышаўскага вадасховішча. Да пабудовы вадасховішча — правы прыток Камы.
Даўжыня ракі 204 км, плошча басейна 4180 км². Рака бярэ пачатак за 2 км на поўнач ад вёскі Шэпшанар Кукмарскага раёна. Працякае па ўзгорыстай раўніне, раздзеленай далінамі шматлікіх прытокаў, бэлькамі і ярамі. У вусцевай частцы мясцовасць парэзана і забалочаная.
Упадае ў Куйбышаўскае вадасховішча ля вёскі Карадулі Лаішаўскага раёна.
Шырыня ракі вагаецца ад 30 м у вярхоўі да 3—4 км, даліна ракі трапецыепадобная. Рэчышча ракі звілістае. Берагі ракі высокія ад 2 да 10 м, стромкія, часам стромкія, у разводдзе моцна размываюцца.
Калодкі (возера)
Калодкі — возера ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Нарач, прыкладна за 1 км у напрамку на поўдзень ад вёскі Калодкі.
Плошча паверхні возера 0,16 км². Даўжыня 0,68 км, найбольшая шырыня 0,28 км, даўжыня берагавой лініі 1,58 км.
Катлавіна возера рэшткавага тыпу, выцягнутая ў напрамку з поўначы на поўдзень. Схілы катлавіны невыразныя, на ўсходзе і поўначы спадзістыя, вышынёй да 5 м. Берагавая лінія слабазвілістая. Берагі забалочаныя, на захадзе сплавінныя. Дно выслана сапрапелем. Возера бяссцёкавае.
Трактавэ (Вінніцкая вобласць)
Трактавэ (Трактове) — пасёлак у Магілёў-Падольскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Святаслаў Маркавіч Асіноўскі
Святаслаў Маркавіч Асіноўскі (нар., Смальяны) — беларускі пісьменнік і краязнавец.
Біяграфія
Скончыў сярэднюю школу № 4 г. Оршы, факультэт журналістыкі БДУ (1973), рэдактарскае аддзяленне Ваенна-гуманітарнай акадэміі ў Маскве (1990). Служыў ва УС СССР (1973—1994), працаваў у газеце ЧБВА «Во славу Родины» карэспандэнтам аддела баявой падрыхтоўкі і жыцця войск, адказным сакратаром (1984—1994), намеснікам галоўнага рэдактара гісторыка-публіцыстычнага часопіса «Беларуская мінуўшчына» (1994—1998). Арганізатар і галоўны рэдактар навукова-практычнага часопіса «Архівы і справаводства» (з 1999). Член Саюза журналістаў Беларусі (1986). Член Археаграфічнай камісіі Дэпартамента па архівах і справаводстве (2000).
Дзейнасць
Гісторыяй і культурай роднага краю зацікавіўся ў школе. Друкаваў некаторыя матэрыялы ў рэспубліканскім і мясцовым перыядычным друку. Удзельнічаў у стварэнні школьнага музею. Разам з сябрамі шмат зрабіў для аднаўлення гісторыі дзейнасці асінторфскага камсамольскага падполля ў гады Вялікай Айчыннай вайны.
Сістэмна краязнаўствам пачаў займацца падчас працы ў ваеннай газеце. Калі працаваў карэспандэнтам у газеце ЧБВА «Во славу Родины», рыхтаваў матэрыялы на краязнаўчую тэматыку, у тым ліку і па гісторыі Віцебшчыны. З’яўляўся ўкладальнікам краязнаўчай старонкі «Паходня», быў стваральнікам і актыўным аўтарам рубрыкі «Белая Русь: архівы часу», для якой напісаў каля 200 артыкулаў па гісторыі роднага краю. Тэматыка краязнаўчых даследаванняў вельмі шырокая, найбольш цікавіцца падзеямі перыяду росквіту ВКЛ, легендарнымі асобамі гісторыі Беларусі, а таксама ўсім, што тычыцца аршанскай даўніны.
Удзельнічаў у шэрагу канферэнцый, сярод якіх Рэспубліканская навукова-метадычная канферэнцыя «Гістарычнае краязнаўства – дзейсны фактар інтэнсіфікацыі навучальнага працэсу ў школе і ВНУ» (Гродна, 1994), V Аршанская навукова-практычная канферэнцыя (Орша, 1996), навукова-краязнаўчая канферэнцыя, прысвечаная 930-годдзю Оршы (Орша, 1997), навуковая канферэнцыя «Гістарыяграфія гісторыі Беларусі: стан і перспектывы развіцця» (Мінск, 1999), Міжнародная навукова-практычная канферэнцыя «Архівы Беларусі на рубяжы ХХ–ХХІ стагоддзяў: гісторыя, стан, перспектывы» (Мінск, 2000) і інш.
Аўтар кніг «Там, дзе была Неўрыда» (1996), «Поле памяці: падзеі і постаці беларускай мінуўшчыны» (1999). Выдаў першы ў Беларусі ілюстраваны храналагічны даведнік «Орша: залатыя стрэлы на блакітным полі» (1997), даведнік для замежных турыстаў «Мінск» (1999). Аўтар больш 300 публікацый гісторыка-краязнаўчага характару ў рэспубліканскім і мясцовым перыядычным друку: газетах «Наша слова», «Чырвоная змена», «Звязда», «Настаўніцкая газета», часопісах «Архівы і справаводства», «Беларуская мінуўшчына», «Эпоха». Друкаваўся ў расійскіх і польскіх выданнях.
Рыкі (гміна)
Ры́кі (Ryki) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Рыцкага павета Люблінскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Рыках. Плошча гміны складае 161,8 км². Станам на 2004 год у гміне Рыкі пражывалі 20 496 чалавек, шчыльнасць — 126,7 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 30 салецтваў.
Нача (Крупскі раён)
На́ча (, Нача) — аграгарадок у Крупскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Хацюхоўскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Нацкага сельсавета.
Назва
Назва ад назвы ракі Начы, на якой паселішча ўзнікла. Назва ракі Нача балцкага паходжання.
Гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы Nota, Notė, Notija, Notera, пруская *Nātangā (ад гэтага гідроніма назва прускага племя натангаў).
Назва Нача значыць «Плыткая (рака)». Назва звязаная з хуткасцю рачной плыні.
Геаграфія
Аграгарадок знаходзіцца за 14 км у напрамку на захад ад горада Крупкі, за 103 км ад Мінска, каля правага берага ракі Нача, прыкладна за 2 км у напрамку на поўдзень ад аўтамабільнай дарогі.
Аўстралазія (геаграфія)
Аўстралазія (Australasia) — рэгіён, які ўключае ў сябе Аўстралію, Новую Зеландыю і сумежныя з імі астравы Ціхага акіяна.
Марыя Аляксандраўна Абабкава
Марыя Аляксандраўна Абабкава (, в. Сухмяні, Гродзенскі раён) — Герой Сацыялістычнай Працы (1960).
Аўстралазія (геаграфія)
Тэрмін быў уведзены Чарльзам дэ Бросесам у Histoire des navigations aux terres australes (1756). Ён выкарыстоўваецца пераважна ў англамоўных краінах, у беларускай мове сустракаецца параўнальна рэдка.
Марыя Аляксандраўна Абабкава
З 1953 года апаратчыца часальных апаратаў, з 1961 зменны майстар, з 1977 інжынер па стандартызацыі тэхаддзела Гродзенскага танкасуконнага камбіната. Званне Героя прысвоена за працоўныя дасягненні і плённую грамадскую дзейнасць. У 1960 годзе была ўзнагароджана ордэнам Леніна, залатым медалём «Серп і молат», медалём «За доблесную працу»
Аўстралазія (геаграфія)
Фізічная геаграфія
Аўстралазія улучае Аўстралійскі мацярык, а таксама Новую Зеландыю, Новую Гвінею і сумежныя астравы на поўнач і ўсход Аўстраліі ў Ціхім акіяне. Тэрмін часам ужываецца да ўсіх тэрыторый размешчаных у Ціхім акіяне паміж экватарам і 47° пд. ш.
Вялікая частка Аўстралазіі размешчана на Інда-Аўстралійскай тэктанічнай пліце. Крайнія астравы размешчаны на Еўраазіяцкай пліце ў паўночна-заходняй частцы Аўстралайзіі і Філіпінскай пліты ў паўночнай частцы.
Антрапалогія
Антраполагі, нягледзячы на разыходжанні ў дэталях, падтрымліваюць тэорыю пра Паўднёва-Азіяцкае паходжанне карэннага насельніцтва Аўстралазіі.
Экалогія
З экалагічнага пункта гледжання Аўстралазія — унікальны рэгіён, у якім існуе мноства рэдкіх раслін і жывёл. У гэтым кантэксце «Аўстралазія» ужываецца ў дачыненні да Аўстраліі, Новай Гвінеі, і сумежных астравоў, уключаючы Інданэзійскія астравы.
Рока-дзі-Кавэ
Рока-дзі-Кавэ (Rocca di Cave) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лацыё, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Рым.
Насельніцтва складае 381 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 34 чал./км². Займае плошчу 11 км². Паштовы індэкс — 30. Тэлефонны код — 06.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Сёманаўшчына
Сёманаўшчына (, Сёмоновщина) — вёска ў Драгічынскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Драгічынскага сельсавета.
IC 2087
IC 2087 — галактыка тыпу RN (відзеркалююча туманність) ў сузор’і Цялец.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Стэпок (Магілёў-Падольскі раён)
Стэпок (Степок) — пасёлак у Магілёў-Падольскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Цукаса Морысіма
Цукаса Морысіма (森島 司; нар. ) — японскі футбаліст. З 2019 года выступае за нацыянальную зборную Японіі.
Чарапашкі-Ніндзя: Наступная мутацыя
Чарапашкі-Ніндзя: Наступная мутацыя (Ninja Turtles: The Next Mutation) — амерыканскі тэлесерыял па матывах коміксаў пра Чарапашак-ніндзя.
Сюжэт
Магутным суперзлачынцу Лорду Дракону ўдаецца выбрацца з вымярэння сноў. Між тым Чарапашкі-Ніндзя знаёмяцца з чарапашкамі жаночага полу. Выявілася, што яна была ў адной каністры з Леанарда, Данатэла, Рафаэлем і Мікеланджэла. Яе знайшоў японскі майстар ніндзя Чанг І, добры сябар Сплінтэра, які загінуў ад рук Цмока. Чарапашкі называюць яе Венерай Мілоскай, у гонар статуі багіні Афрадыты. Яна з дапамогай сваіх магічных сіл дапамагае Чарапашкі раз і назаўжды знішчыць Шрэдэра, але перад імі паўстае новая пагроза — магутны Лорд Дракон.
Закрыццё
Пасля таго, як мультсерыял пра Чарапашак-ніндзя закончыў сваё існаванне, Кевін Істмен вырашыў стварыць гэты серыял. Ён падвергнуўся крытыцы з боку фанаў, так як у серыяле адсутнічалі героі Кейсі Джонс і Эйпрыл О’Ніл і злачынцы, такія як Крэнг, Бібоп і Ракстэдзі з арыгінальнага мультсерыяла, і з’явіліся новыя, менш цікавыя персанажы, такія як Лорд Дракон, доктар Куізі і Малпа-злачынец. Серыял зусім не падабаўся гледачам і за нізкіх рэйтынгаў закончыў сваю трансляцыю пасля 26-га эпізоду.
Ерымбетжага
Ерымбетжага — сяло ў Аральскім раёне Кызылардзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Каракумскай сельскай акругі. Код КАТА — 433243300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 325 чалавек (166 мужчын і 159 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 343 чалавекі (176 мужчын і 167 жанчын).
Гарадзец (рака)
Гарадзец — рака ў Слаўгарадскім і Чавускім раёнах Магілёўскай вобласці, левы прыток ракі Крупка (басейн Дняпра).
Даўжыня ракі 2,5 км. Пачынаецца за 1,6 км на паўночны захад ад вёскі Любаны Слаўгарадскага раёна, вусце за 1 км на ўсход ад вёскі Палоева Чавускага раёна. Рэчышча на ўсім працягу каналізаванае.
Рыманаў (гміна)
Рыма́наў (Rymanów) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Красненскага павета Падкарпацкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Рыманаве. Плошча гміны складае 165,79 км². Станам на 2010 год у гміне Рыманаў пражывалі 15 499 чалавек, шчыльнасць — 93,6 чал./км².
Нясета
Нясёта, Нясе́та — рака ў Клічаўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Ольса (басейн Дняпра).
Назва
Назва Нясета балцкага паходжання. З такой жа назвай іншая рака прыток Бярэзіны. Тая ж аснова *Nes-et- у назве Нясетня (прыток прыпяцкай Пцічы).
Корань *Nes- дастаткова папулярны ў старабалцкай гідраніміі Верхняга Падняпроўя.
Корань *Nes-ṷ- (варыянт старой ṷ-асновы ад кораня *Nes-) у назвах *Нясвяча (> Нясвячка, ад *Nes-v-int-a, злучае Сяргееўскае возера з ракой Пціч) і *Несва (> Несвіца , прыток Брагінкі, у міжрэччы Дняпра і Прыпяці перад самымі іх сутокамі).
Корань *Nes- таксама ў назвах (у басейне дзесенскай ракі Нярусы) і *Несла (< *Nes-l-, тры прыпяцкія ракі, адна верхнедняпроўская).
Пашыральнік -et- вядомы ў літоўскім назва- і словаўтварэнні (verpti «віраваць» — verpetas «вір», адкуль назва дзесенскай ракі Верапета ), з ім гідронімы тыпу Upeta, Nereta, Viešetė, Вядзета.
Гідраграфія
Даўжыня ракі 39 км. Плошча вадазбору 346 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 1,8 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,4 ‰.
Асноўныя прытокі — Гарадзечанка і Турчанка (леваруч).
Пачынаецца за 1 км на паўночны захад ад вёскі Куцін, вусце каля аграгарадка Бацэвічы. Цячэ па Цэнтральнабярэзінскай раўніне.
Даліна невыразная. Абалона двухбаковая, шырынёй 0,1—0,3 км. Рэчышча каналізаванае, шырынёй 4—12 м. Выкарыстоўваецца як водапрыёмнік меліярацыйных каналаў.
Ігар Яраслававіч Бірча
Біяграфія
Нарадзіўся ў горадзе Далінская, пазней пераехаў з сям’ёй у Крывы Рог. У школьныя гады пачаў гуляць у КВЗ і займацца пародыямі. У 1991 годзе паступіў на гістарычны факультэт педагагічнага інстытута ў Кіраваградзе, паралельна выступаючы ў камандах КВЗ «СКІФ» і «Гальфстрым». У 1998 годзе пайшоў у войска, дзе атрымаў званне старшага сяржанта. Праз год вярнуўся ў працы на тэлебачанні і радыё.
Зараз Гарык Бірча выступае ва ўкраінскіх тэлеперадачах, а таксама здымаецца ў серыялах.
Стэпнэ (Магілёў-Падольскі раён)
Стэпнэ (Степне) — пасёлак у Магілёў-Падольскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Круговіцкі сельсавет
Круго́віцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ганцавіцкага раёна Брэсцкай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Вялікія Круговічы.
Створаны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Ганцавіцкага раёна Палескай вобласці, з 8 студзеня 1954 года ў складзе Брэсцкай вобласці. Скасаваны 16 ліпеня 1954 года, тэрыторыя сельсавета далучана да Агарэвіцкага сельсавета.
Сцяг Санкт-Пецярбурга
Сцяг Санкт-Пецярбурга з'яўляецца сімвалам Санкт-Пецярбурга. Прыняты 6 верасня 1991 года.
Апісанне
Сцяг Санкт-Пецярбурга ўяўляе сабою прамавугольнае палатно чырвонага колеру, у цэнтры якога намаляваныя два перавернутых белых якары — марскі і рачны, пакладзеных накрыж, і на іх залаты скіпетр з двухгаловым арлом. Адносіны шырыні сцяга да яго даўжыні — 2:3. Каляровы малюнак палатна перадаецца сумессю сурыка і цынобры (першы пераважае), графічнае — вертыкальнымі лініямі. Усе дэталі скіпетра паказваюцца жоўтым колерам, усе дэталі якароў — белым колерам (з ужываннем светла-шэрых ценяў). Зваротны бок сцяга Санкт-Пецярбурга з'яўляецца люстраным адлюстраваннем яго пярэдняга боку.
IC 2088
IC 2088 — галактыка тыпу EN (эмісійная туманнасць) ў сузор’і Цялец.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Пралетарый (Ушацкі раён)
Пралета́рый (, Пролетарий) — былая вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Ушацкага сельсавета (да 2004 года называўся Лутаўскім ). Ліквідавана 19 жніўня 2011 года і ўключана ў склад гарадскога пасёлка Ушачы.
Агарэвіцкі сельсавет
Агарэ́віцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў Ганцавіцкім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2008 года — вёска) Агарэвічы.
Створаны 12 кастрычніка 1940 года ў Ганцавіцкім раёне Пінскай вобласці. З 8 студзеня 1954 года — у Брэсцкай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучаны тэрыторыі скасаваных Круговіцкага і Кукаўскага сельсаветаў. З 25 снежня 1962 па 30 ліпеня 1966 года ў складзе Ляхавіцкага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Агарэвіцкага сельсавета было 10 населеных пунктаў.
Скорачый Яр
Скорачый Яр (Скорячий Яр) — пасёлак у Магілёў-Падольскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Рокаджавінэ
Рокаджавінэ (Roccagiovine) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лацыё, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Рым.
Насельніцтва складае 293 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 33 чал./км². Займае плошчу 9 км². Паштовы індэкс — 20. Тэлефонны код — 0774.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Джон Фрусчантэ
Джон Энтані Фрусчантэ, (John Anthony Frusciante;, Нью-Ёрк ЗША) — амерыканскі гітарыст, прадзюсар, былы удзельнік рок-групы Red Hot Chili Peppers, The Mars Volta, займаецца сольнай кар’ерай.
Сцяг Масквы
Сцяг Масквы з’яўляецца сімвалам Масквы. Прыняты 1 лютага 1995 года.
Какаша
Какаша — сяло ў Аральскім раёне Кызылардзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Каракумскай сельскай акругі. Код КАТА — 433243500.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 208 чалавек (113 мужчын і 95 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 34 чалавекі (23 мужчыны і 11 жанчын).
Ао Танака
Ао Танака (田中 碧; нар. ) — японскі футбаліст. З 2019 года выступае за нацыянальную зборную Японіі.
Кукаўскі сельсавет
Ку́каўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ганцавіцкага раёна Брэсцкай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Кукава.
Створаны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Ганцавіцкага раёна Палескай вобласці, з 8 студзеня 1954 года ў складзе Брэсцкай вобласці. Скасаваны 16 ліпеня 1954 года, тэрыторыя сельсавета далучана да Агарэвіцкага сельсавета.
Алімпійскі стадыён (Стакгольм)
Стакгольмскі стадыён (Stockholms stadion) або Стакгольмскі алімпійскі стадыён (Stockholms Olympiastadion) — мультыспартыўны стадыён у Стакгольме, Швецыя.
Гісторыя
Стадыён быў пабудаваны да Алімпійскіх гульняў 1912 па праекце архітэктара Торбена Грута. Пры будаўніцтве стадыёна была змененая лінія віражоў бегавой дарожкі, у выніку чаго даўжыня дарожкі скарацілася да 380 метраў 33 сантыметры, хоць круг павінен быў складаць дакладна 400 метраў. Першапачаткова на трыбунах было 2 ярусы, пасля правядзення Гульняў верхні ярус быў разабраны. Стакгольмскі стадыён з’яўляецца адным з самых невялікіх па ўмяшчальнасці сярод Алімпійскіх стадыёнаў.
Побач з арэнай у 1973 годзе была адкрыта станцыя метрапалітэна «Стадыён».
Ліснычыўка (Шаргарадскі раён)
Ліснычыўка (Лісничівка) — пасёлак у Шаргарадскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Беларусь учора і сяньня
«Белару́сь учора і сяньня́» (Папулярны нарыс з гісторыі Беларусі) — кніга, прысвечаная гісторыі Беларусі, упершыню была выдадзеная ў 1940 годзе Язэпам Найдзюком. У кнізе былі выкарыстаныя гістарычныя працы такіх навукоўцаў, як Яўхім Карскі, Мацей Любаўскі, Мітрафан Доўнар-Запольскі, Уладзімір Пічэта, Усевалад Ігнатоўскі, Вацлаў Ластоўскі, Васіль Шчарбакоў і шмат якіх іншых. Сам Язэп Найдзюк шчыра прызнаваў, што ягоная праца ў бальшыні сваёй кампіляцыйная. Пры другім выданні ён спрабаваў датасаваць яе да школьнай праграмы па гісторыі Беларусі і зрабіць, каб гэтая праца была дапаможнікам для вывучання беларускай гісторыі, бо тады не было добра апрацаванага падручніка. Падчас нямецкай акупацыі кніга выкарыстоўвалася ў якасці падручніка.
Перадумовы
У 1939 годзе, перад пачаткам Другой сусветнай вайны, часопіс «Шлях Моладзі» быў закрыты польскімі ўладамі, а рэдактар Язэп Найдзюк, выдаўцы і сябры рэдакцыйнай калегіі былі арыштаваныя і высланыя ў канцэнтрацыйны лагер у Бярозе-Картузскай. Былі вызваленыя яны пасля заняцця Бярозы часцямі Чырвонай Арміі ў верасні 1939 года. Найдзюк вярнуўся ў Вільню, працягваючы працу ў беларускіх нацыянальных арганізацыях і пасля перадачы Вільні савецкім урадам Літве.
Да вайны і падчас яе
У 1940 годзе Язэп Найдзюк выдаў лацінскім алфавітам нарыс гісторыі Беларусі пад назвай «Беларусь учора і сягоньня». Пазней у Найдзюка паўстала думка пашырыць гэтую брашуру і гэта было зроблена ў 1941 годзе. Увосені гэтага ж года ён пераехаў з Вільні да Мінска і тут працаваў у выдавецтве падручнікаў для беларускіх школ Генеральнага школьнага інспектарыяту. Калі ж аддаваў кнігу ў друк, спачатку ў газету «Голас вёскі», ён вырашыў ператварыць кніжыцу ў падручнік і дапаможнік па вывучэнні гісторыі Беларусі. У 1944 годзе ў Мінску было выпушчанае (на гэты раз кірылічным шрыфтам) другое, значна пашыранае выданне кнігі «Беларусь учора і сяньня».
Дапамога Язэпу Найдзюку
У працы над гэтай кніжкай Язэпу Найдзюку дапамагалі:
Падчас нямецкай акупацыі
Кніга Язэпа Найдзюка была кантраляваная і папраўленая Ёзафам Сівіцам (польскім немцам), працаўнікам аддзела культуры і палітыкі генеральнага камісара Беларусі, які добра ведаў і беларускую мову. Сівіца быў прызначаны кіраўніком выдавецтва школьных падручнікаў і літаратуры для моладзі, наглядчыкам над галоўным школьным інспектарам і цэнзарам усіх беларускіх друкаў. Такім чынам, цэнзар і рэдактар Сівіца паправіў тэкст кнігі Я. Найдзюка «Беларусь учора і сяньня» ў кірунку, які адпавядаў нямецкай акупацыйнай палітыцы ў генеральнай акрузе Беларусі ў школьнай і прапагандысцкай справе. У выданні 1993 года матэрыялы, якія мелі адкрыта прапагандысцкі характар, былі апушчаныя, а знятыя тады звесткі, напрыклад, пра перамогу ў Грунвальдскай бітве, наадварот, адноўленыя.
У СССР
Палітычная дактрына савецкай афіцыйнай гістарыяграфіі не аказвала ціск на Язэпа Найдзюка, і таму некаторыя палажэнні ягонай кнігі, заснаваныя на тагачасных навуковых дасягненнях і выкладзеныя ім у папулярнай форме, былі пацверджаныя беларускімі даследчыкамі толькі праз некалькі дзесяцігоддзяў. Да такіх палажэнняў адносіцца той раздзел кнігі, дзе гаворыцца пра арыйскае паходжанне беларусаў у выніку зліцця часткі славян і балтаў.
Аўтар слушна падкрэслівае ролю Полацка як беларускага палітычнага цэнтра, асобнага ад двух цэнтраў дзяржавы Рурыкавічаў — Ноўгарада і Кіева. Язэп Найдзюк абмінуў штучную канструкцыю расійскіх дарэвалюцыйных і савецкіх гісторыкаў пра існаванне адзінай старажытнарускай народнасці. З годнасцю аўтар паказвае беларускую культуру старадаўняга часу, называючы імёны царкоўных дзеячаў, у тым ліку Еўфрасінню Полацкую, Кліма Смаляціча, Кірылу Тураўскага і іншых, якія ў савецкай тагачаснай гістарыяграфіі згадваліся з адмоўнымі характарыстыкамі.
Першая частка (Язэп Найдзюк)
Ад старажытных часоў да Другой сусьветнай вайны.
Што гэта гісторыя.— Ці ёсьць гісторыя Беларусі? Як выглядала Беларусь у сівой мінуўшчыне. — Геаграфічнае палажэньне Беларусі. — Абвадненьне. — Глеба. — Клімат. — Ледавіковы пэрыяд. — Расьліннасьць і жывёліннасьць. — Першыя насельнікі. — Эпоха палеаліту і нэаліту. — Мэталічная эпоха.— Выкапні
Адкуль узяліся людзі на Беларусь — Расавае іхнае паходжаньне. — Арыйцы — Славяне ды іхная прабацькаўшчына. — Сямейны, гаспадарскі, культурны і грамадзкі быт славянаў. — Плямёны. — Характарыстыка славянаў
Разыход славянаў і ягоныя прычыны. — Кдрункі разыходу. — Засяленьне нашага краю і ягоны назоў. — Нашыя плямёны: Крывічы, Радзімічы, Дрыгвічы, Севяране, Вяцічы, Дзераўляне, Яцьвягі і Голядзь — Утварэньне беларускага народу. — Готы. — Хазары. — Варагі
Дзяржаўна-палітычная арганізацыя беларускага народу. — Утварэньне беларускіх княстваў — Галоўныя цэнтры: Полацк, Смаленск, Тураў, Чарнігаў.— Дзяржаўны лад: князь, дружына, веча. — Грамадзкі лад: земскія баяры, гараджане, сяляне, рабы.— Сямья, заняткі, вырабы. — Прадметы ўвозу і вывазу.— Гандлёвыя сувязі з арабамі, баўгарамі, грэкамі, хазарамі і варагамі. — Гандлёвыя шляхі. — Вялікі шлях з «Вараг у Грэкі». — Дзяржава Рурыкавічаў
Ноўгарад і Кіеў як два галоўныя цэнтры дзяржавы Рурыкавічаў. — Полацк — беларускі цэнтр. — Задзіночваньне беларускіх земляў.— Рагвалод і Рагнеда. — Змаганьне Рурыкавічаў з Полацкам. — Прычыны змаганьня.— Прыймо хрысьціянства. — Ізяслаў і Брачыслаў
Усяслаў Полацкі і ягоная дзейнасьць. — Далейшае змаганьне з Кіевам. — Усяславічы. — Высылка полацкіх князёў у Грэцыю. — Выезд некаторых князёў у Летуву і ў беларускія заходнія землі
Культура і асьвета. — Значэньне хрысьціянства. — Усходні абрад. — Пісьменнасьць.— Мова. Прадслава (Эўфрасіня) Полацкая.— Клімант Смаляціч. — Кірыла Тураўскі. — Помнікі старадаўнай пісьменнасьці
Сацыяльныя дачыненьні ў Беларусь — Пашырэньне ўладаньняў мечаносцаў. — Выкарыстоўваньне Аўкштотцаў і Жмудзінаў.— Заняпад Полаччыны, Смаленску і Турава.— Крыжаносцы. Беларуска-жмудзінска-аўкштоцкія дачыненьні
Тварэньне новага палітычнага беларускага цэнтру ў Наваградку. — Міндаўг. — Змаганьне з Жмудзяй.— Сьмерць Міндаўга. — Таўцьвіл і Страйнат. —Вайшэлак. — Трайдзень. — Віцень. — Новы назоў беларускага задзіночанага гаспадарства. — Характарыстыка гэтага гаспадарства
Гедымін. — Пераносіны беларускага палітычнага цэнтру ў Вільню і задзіночаньне каля яго ўсіх беларускіх земляў. — Альгерд. — Вайна з татарамі — Першыя сутычкі з Масквой і Польшчай.— Беларушчына пры дварох князёў Вялікага Княства Літоўскага
Нутраное змаганьне. — Ягайла, Кейстут, Вітаўт і Андрэй. — Вунія Ягайлы з Польшчай. — Першыя прывілеі для баяраў. — Грунвальдская бітва. — Змаганьне з палякамі за незалежнасьць Вялікага Княства.
Прычыны ўзросту Вялікага Княства. — Нацыянальны склад Княства: беларусы, летувісы, украінцы, палякі, расейцы, немцы, татары, жыды. — Дачыненьні з суседзямі: немцамі, татарамі, расейцамі і палякамі
Гаспадары Вялікага Княства Літоўскага: Сьвідрыгайла, Жыгімонт І, Казімір, Аляксандар, Жыгімонт ІІ. — Прывілеі. — Бунты. — Войны з Масквой. Проціпольскія настроі
Жыгімонт Аўгуст. — Вайна з Масквой за Лівонію. — Люблінская вунія.— Абарона незалежнасьці Вялікага Княства магнатамі (вяльможамі). — Характар і галоўныя асновы Люблінскае вуніі
Польскі наступ. — Спробы разарваць Люблінскую вунію. — Сьцяпан Баторы. — Далейшы ход вайны з Масквою. — Жыгімонт IV Ваза. — Пашырэньне польскіх уплываў. — Рэлігійныя змаганьні. — Праваслаўе. — Каталіцтва. — Пратэстантызм. — Берасьцейская вунія
Беларуская культура ў Вялікім Княсьцьве. — Сувязь з захадам. — Гуманізм. — Друкарні. — Кнігі. — Францішак. Скарына. — Васіль Цяпінскі. — Сымон Будны. — Браты Мамонічы. — Беларускія летапісы. — Значаньне беларускае культуры і мовы ў Вялікім Княсьцьве
Школы: праваслаўныя, каталіцкія, вуніяцкія і пратэстанцкія.— Іхная характарыстыка
Беларускія суды і законадаўства. — Копныя Суды. — Судзебнік Казіміра Ягайлавіча. — Статут Вялікага Княства.— Суды намесьніцкія, ваяводзкія, вялікага князя, рады. — Суды земскія, замковыя і падкаморскія. — Агульная характарыстыка суду
Палітычны лад. — Вялікі князь. — Гаспадарская Рада. Соймы.— Адміністрацыя. — Грамадзкі лад. — Баярства. — Вяльможы (магнаты). — Шляхта.— Мяшчане.— Сяляне
Народная гаспадарка. — Рамяство і гандаль. — Жыды ў народнай гаспадарцы. — Аграрная рэформа. — Палажэньне сялянства і мяшчанства — Першыя беларускія паўстаньні супроць паноў і польскіх уплываў
Беларусь пасьля Люблінскае і Берасьцейскае вуніяў. — Адыход беларускага баярства ад свайго народу.— Рэлігійныя змаганьні.— «Брацтвы».— Сялянскія паўстаньні.— Расейска-польскія войны за Беларусь і Украіну.— Спробы Я. Радзівіла і П. Сапегі ўзнавіць Беларускае Гаспадарства. — Забарона польскім соймам ужываць беларускую мову ў афіцыйным жыцьці
Палітычныя і эканамічныя абставіны жыцьця беларускага народу ў XVIII стагодзьдзі. — Паўстаньні беларускага сялянства ў XVIII стагодзьдзі. — Беларускае сялянства перахоўвае нацыянальныя беларускія вартасьці. — Расейскія інтэрвэнцыі. — Падзел Польшчы і Беларусі
Беларусь пад Расеяй. — Русыфікацыя краю. — Касаваньне вуніі. — Эканамічнае палажэньне. — Сялянскія паўстаньні. — Расейскія і польскія ўплывы. — Напалеонаўская вайна. — Думкі ўзнавіць Вялікае Княства. — Пачаткі беларускага адраджэнскага руху. — Першыя беларускія пісьменьнікі.— Зацікаўленьне навукоўцаў Беларусьсю. — Паўстаньне 1863 г. Кастусь Каліноўскі. — «Мужыцкая Праўда». — Ігнат Грынявіцкі. — Францішак Багушэвіч. — Першыя беларускія арганізацыі
Першыя беларускія палітычныя арганізацыі. — «Наша Доля», «Наша Ніва». — Беларускія адраджэнцы. — Беларускае палітычнае, нацыянальнае, грамадзкае, культурнае, гаспадарскае і рэлігійнае жыцьцё перад першай сусьветнай вайной
Сусьветная вайна і беларускі адраджэнскі рух.— Рэвалюцыя ў Расеі. — Усебеларускі Кангрэс. — Беларуская Рада. —Акт 25 сакавіка 1918 г.— Арганізацыя беларускага войска.—Змаганьне за рэалізацыю акту 25 сакавіка. — Бальшавіцка-польская вайна. — Слуцкае паўстаньне. — Рыскі трактат. — Падзел Беларусі
Праўнае палажэньне беларускага народу пад Польшчай. — Беларускае парлямэнтарнае прадстаўніцтва ў польскім сойме. — Беларускія палітычныя партыі і арганізацыі. — Беларускія культурна-асьветныя, навуковыя і гаспадарскія арганізацыі і таварыствы. — Рэлігійныя справы. — Беларускія школы, тэатр, каапэратывы, выдавецтва, прэса. — Польская асыміляцыйная палітыка ў дачыненьні да беларусаў.
Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка. — Праўнае палажэньне.— Нацыянальны беларускі рух, культурная беларуская праца і дачыненьне "да яе бальшавікоў.— Ліквідацыя бальшавікамі беларускага нацыянальнага руху і беларускіх дзеячоў. — Калгасы і змаганьне з імі беларускага сялянства. — Русыфікацыйная палітыка. — Далучэньне Заходняе Беларусі да БССР. — Упадак БССР
Другая частка (Іван Касяк)
Другая сусветная вайна і паваенны час.
Экспансыя Нямеччыны ў Эўропе. — Падзел Польшчы і заваяваньне Заходняй Беларусі арміямі СССР. — Супрацоўніцтва і напружаньне адносін паміж СССР і Нямеччынай. — Заходняя Беларусь пад уладай СССР
Заваяваньне Нямеччынай Заходняй і Паўдзённай Эўропы. — Напад Нямеччыны на СССР. — Дзейнасьць беларусаў у Цэнтральнай Эўропе. — Нямецкая акупацыя і вайсковая адміністрацыя Беларусі. — Захады беларусаў дзеля арганізацыі беларускай адміністрацыі. — Польская дзейнасьць у Заходняй Беларусі. — Нямецкая палітыка адносна жыдоўскага насельніцтва. — Аднаўленьне рэлігійнага жыцьця на Усходняй Беларусі. — Пачатак «Менскай Газэты»
Нямецкая цывільная адміністрацыя на ўсходзе Эўропы і на Беларусі. — Падзел Беларусі немцамі. — Д-р І. Ермачэнка, кс. В. Гадлеўскі і праф. В. Іваноўскі на Беларусі — Рэлігійнае жыцьцё. — Вымардаваньне жыдоў немцамі. — Прапагандыстыя, Саюз Беларускай Моладзі і нямецкія пляны на будучыню для Беларусь — Прэса, выдавецтвы і культурна-мастацкае жыцьцё
Арганізацыя маскоўскім урадам партызанскай дывэрсыі на Беларусі. — Польская, беларуская і жыдоўская партызанка. — Установа Мужоў Даверу. — Арганізацыя Беларускай Самааховы. — Арганізацыя чыгуначных і іншых батальёнаў для аховы і барацьбы супроць партызанаў. — Абаронныя вёскі. — Беларуская Незалежніцкая Партыя. — Польская акцыя сярод каталікоў. — Выдаленьне д-ра Ермачэнкі з Беларусі. — Забойствы беларускіх дзеячоў маскоўскімі агэнтамі
Нямецкія паражэньні на ўсходнім фронце. — Экспансыя савецкай партызанкі на Беларусь — Стварэньне і дзейнасьць Беларускай Цэнтральнай Рады. — Мабілізацыя Беларускай Краёвай Абароны і ейнае змаганьне. — Далучэньне Палескай і Берасьцейскай акругаў да Беларусі. — Школы на Беларусі
Другі Усебеларускі Кангрэс, яго прабег ды пастановы
Эвакуацыя з Беларусі — Дзейнасьць Беларускай Цэнтральнай Рады ў Нямеччыне. — Беларускія жаўнеры ў 30-й дывізіі Зіглінга. — Арганізацыя 1-га кадравага батальёну БКА ў Бэрліне — Прыняцьце новага Статуту БЦР. — Батальён парашутыстых у Дальвіцы. — Арганізацыя штурмовай брыгады «Беларусь». — Вайсковыя зьнішчэньні на Беларусі і савецкі тэрор
Узнаўленьне БССР маскоўскім урадам. — БССР — сябра ААН. — Русыфікацыя Беларусі і эксплёатацыя яе для імпэрскіх мэтаў Савецкай Расеі
Беларускія бежанцы ў Нямеччыне. — Падзел эмігрантаў на беларусаў і «крывічоў». — Нутраное змаганьне паміж палітычнымі напрамкамі эмігрантаў
Рымань (гміна)
Ры́мань (Rymań) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Калабжэгскага павета Заходнепаморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Рымані. Плошча гміны складае 146,15 км². Станам на 2011 год у гміне Рымань пражывалі 4230 чалавек, шчыльнасць — 28,9 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 9 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 27 населеных пунктаў.
Феадосій Міхайлавіч Аўхачоў
Феадосій (Фядос) Міхайлавіч Аўхачоў (, в. Машавое, Клімавіцкі павет, Магілёўская губерня  —, ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, камандзір танкавага батальёна 1-й польскай танкавай брыгады 11-га гвардзейскага танкавага корпуса 1-й гвардзейскай танкавай арміі 2-га Беларускага фронту, Герой Савецкага Саюза (1946), маёр.
Чакма
Чакма (саманазва: ) — народ на ўсходзе Бангладэш, на паўночным усходзе Індыі і ў М'янме. Нягледзячы на тое, што чакма з'яўляюцца мангалоідамі, яны размаўляюць на індаеўрапейскай мове. Агульная колькасць (2019 г.) — 679 000 чалавек.
Паходжанне
Самі чакма лічаць сябе нашчадкамі старажытных шак'я, ад якіх паходзіў Гаўтама Буда, і называюць месцам, з якога пачалі рассяляцца, тэрыторыю сучаснага індыйскага штата Трыпура. Большасць вучоных атаесамляюць іх з нашчадкамі тыбета-бірманскіх народаў, якія раней жылі на поўначы сучаснай М'янмы. Брытанскія каланіяльныя даследчыкі пачатку XX ст. звычайна атаесамлялі продкаў чакма з народам тхіт, які ў 1546 г. зрабіў напад на поўнач Аракана. Лічылася, што тхіт былі пераможаны і пераселены на заходнія ўзгор'і Араканскіх гор. Аднак на партугальскіх картах назва, звязаная з чакма, узгадвалася ў раёне Чытагонга ўжо ў сярэдзіне XVI ст.
Блытаніну ўносіць тое, што чакма размаўляюць на індаеўрапейскай мове, блізкай да бенгальскай і асамскіх дыялектаў. Тым часам сучасныя генетычныя даследаванні паказваюць, што чакма істотна адрозніваюцца ад суседзей-бенгальцаў і бліжэй да бірманскіх народаў.
Гісторыя
У XVI ст. або ў XVII ст. на паўднёвым усходзе сучаснай дзяржавы Бангладэш склалася манархічная дзяржава чакма, дзе галоўнай рэлігіяй з'яўляўся будызм. У 1666 г. Вялікія Маголы пашырылі свае ўладанні на ўсходзе, пасля чаго ўступілі ў канфлікт з дзяржавай чакма. Ён скончыўся ў 1713 г. замірэннем і ўсталяваннем гандлёвых зносін. У 1787 г. Брытанская Ост-Індская кампанія прымусіла чакма выплочваць даніну і атрымала права ўводзіць свае войскі ў кантралюемыя імі землі. Наўзамен манархі чакма атрымлівалі аўтаномію ва ўнутраных справах. У 1881 г. брытанцы рэфармавалі кіраванне ў горных раёнах. Тэрыторыя, якая падпарадкоўвалася манархам чакма, была скарочана. Значная частка народа апынулася па-за яе межамі. Самі манархі былі падпарадкаваны дзяржаўнаму камісару.
У 1947 г. паўднёвыя землі чакма трапілі ў склад Усходняга Пакістана, пераўтворанага ў 1971 г. у Бангладэш, дзе чакма сталі этнічнай і рэлігійнай меньшасцю. Яны пакутваюць ад гвалту і зямельных канфліктаў з боку бенгальцаў-мусульман. Частка насельніцтва была вымушана пераязджаць у Індыю. У выніку працоўнай міграцыі значная абшчына склалася ў горадзе Дака, сталіцы Бангладэш. У 1972 г. у Мізараме была створана аўтаномная рада чакма.
Культура
Да сярэдзіны XIX ст. чакма займаліся пераважна падсечна-агнявым земляробствам на схілах гор. Пазней з'явіліся сталыя рысавыя палеткі і камерцыйныя пасадкі бавоўніку. Чакма не трымаюць кароў і не ўжываюць малако. Мяса і рыбу ядуць нягледзячы на рэлігійныя забароны. Распаўсюджаны алкагольныя напоі з рысу і паленне тытуню.
Чакма селяцца на ўзгор'ях паабапал рэк. Жытлы блізкіх сваякоў складаюць першасную абшчыну бары. Некалькі бары складаюць дробнае паселішча пара. Пара тэрытарыяльна аб'ядноўваюцца ў раскіданыя вёскі грам. Каркасныя хаціны будуюць з бамбуку на платформах. Частка платформы прызначана для гаспадарчых патрэб. Распаўсюджаны летнія веранды. Вакол бары узводзяць нізкі плот.
Грамадства падзяляецца на 150 родаў годж і далей — на сваяцкія аб'яднанні гуты. Шлюбы знутры аб'яднання і рода забаронены. Вяселлі арганізуюцца бацькамі жаніха са згоды будучых мужа і жонкі. Прынята ўносіць выкуп за нявесту. Вясельная абраднасць вызначаецца будысцкімі рытуаламі. Маладая сям'я пераязджае ў бары мужа. Мужчына лічыцца галоўным у сям'і. Адлік сваяцтва толькі па мужчынскай лініі.
Фальклор прадстаўлены гістарычнымі паданнямі, казкамі, песнямі, народнымі танцамі.
Мова
Родная мова чакма мае індаарыйскае паходжанне, блізкая да бенгальскай і асамскай. Арыгінальная пісьмовасць на аснове старажытнай пісьмовасці брахмі. Толькі ў індыйскім штаце Трыпура з 2014 г. чакма маюць магчымасць атрымоўваць школьную адукацыю на роднай мове. У Бангладэш дарослыя часцей пішуць бенгальскімі літарамі. Гутаркорвая мова захоўваецца пераважна ў месцах шчыльнага пражывання.
Рэлігія
Вернікі спавядаюць будызм традыцыі Тхеравада, шануюць некаторых індуісцкіх багоў. Пахавальны абрад — крэмацыя.
Берэнс Рэйнальд фон Міхельсан
Біяграфія
Паходзіў з яўрэйскай купецкай сям’і. Па некаторых дадзеных, пачынаў вывучаць медыцыну ў Гарадзенскай лекарскай школе (медыцынскай акадэміі). У 1785 г. скончыў медыцынскі факультэт Віленскай акадэміі. У 1786 г. абараніў доктарскую працу ў Круляўцы (Кёнігсбергу). У 1786 г. — доктар Берасцейскага павеце, сябра віленскай медыцынскай управы. За выдатную вольную практыку Станіслаў Аўгуст надаў яму ў 1789 г. тытул надворнага дарадцы. У 1791 меў медыцынскую практыку ў Горадні. Ёсць у спісе жыхароў Горадні 1794 г., меў маёнтак (Vel Beer Michelowicz).
З 1799 г. у Мінску быў аператарам, затым урачэбным інспектарам. Прымаў удзел у кампаніі генерала Нунсена і М. І. Кутузава. У 1808 г. — заснавальнік вайсковых шпіталяў у Мінску і іншых гарадах. У 1811 г. пераведзены ў Гродна ўрачэбным інспектарам урачэбнай управы губернскага праўлення. У 1821 г. — сябра Віленскай акадэміі, старшы інспектар Гродзенскай урачэбнай управы. За парушэнні па службе быў звольнены з пасады.
Сябра масонскай «Сябры чалавецтва» ў Гродне, масон 4-й ст. у 1819—1820; сябра ніжэйшага капітула «Святыні Спакою» ў Нясвіжы, масон 4-й ст. у 1820; ганаровы сябра ложы «Вузел еднасці» ў Навагрудку, масон 4-й ст. у 1820; ганаровы сябра ложы «Шчаслівага Вызвалення» ў Нясвіжы, непрысутны масон 4-й ст. у 1820.
Народная партыя (Іспанія)
Народная партыя (Partido Popular) — кансерватыўная, ліберальна-кансерватыўная , і хрысціянска-дэмакратычная палітычная партыя Іспаніі. З’явілася ў 1989 годзе пасля аб’яднання Народнага альянсу з Народна-дэмакратычнай партыяй і Ліберальнай партыяй.
Адна з двух найбуйнейшых партый Іспаніі разам з Іспанскай сацыялістычнай партыяй. Была кіруючай у Іспаніі з 2011 па 2018 год.
Была заснавана колішнімі членамі Іспанскай фалангі — адзінай існаваўшай партыі пры дыктатуры Франсіска Франка.
Частка Еўрапейскай народнай партыі, Міжнароднага дэмакратычнага саюза.
Народны альянс
Альянс з’явіўся пасля аб’яднання некалькіх невялікіх кансерватыўных партый, некаторыя з якіх узначальвалі былыя міністры ўрада Франка:
На выбарах 1977 года альянс атрымаў 8,2% галасоў і 16 месцаў.
Дэмакратычная кааліцыя (1979)
На выбарах 1979 года Народны альянс сфарміраваў дэмакратычную кааліцыю, а кандыдатам у прэзідэнты стаў Мануэль Фрага. Але вынікі былі горшымі, чым у 1977 годзе — 6% і 10 месцаў.
У 1979 годзе Мануэль Фрага стаў лідарам партыі.
Народная кааліцыя (1982)
У 1982 годзе альянс аб’ядноўваецца з Народна-дэмократычнай партыяй і Ліберальнай партыяй. І становіцца апазіцыйнай партыяй з 26% галасоў і 107 месцамі.
Народная партыя (з 1989)
Пасля адстаўкі Мануэля Фрагі і паслядоўных перамог Іспанскай сацыялістычнай партыі на выбарах 1982 і 1986 гадоў Народны альянс знаходзіўся ў крызісе. Фрага зноў узначаліў яго і стварыў Народную партыю. У красавіку 1990 года Хасэ Марыя Аснар стаў лідарам партыі.
1996—2000
На выбарах 1996 года партыя перамагае і Аснар становіцца прэм’ер-міністрам Іспаніі.
2000—2004
Партыя зноў перамагае на выбарах у 2000 годзе.
З 2004 года
Пасля паражэння на выбарах і да 2011 года знаходзілася ў апазіцыі.
З 2011 года
На парламенцкіх выбарах 2011 года набрала 44,62% ​​галасоў выбаршчыкаў, заваяваўшы 186 месцаў у парламенце. Старшыня Народнай партыі Марыяна Рахой узначаліў новы ўрад.
Перамога Пабла Касада на выбарах кіраўніцтва НП у ліпені 2018 года лічыцца паваротам партыі направа.
Гастыньскі павет
Гастыньскі павет (Powiat gostyński) — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Велікапольскага ваяводства. Цэнтр павета — горад Гостынь. Павет утвораны ў выніку адміністрацыйнай рэформы ў 1999 годзе. Займае плошчу 810,34 км². Насельніцтва павета складае 75,9 тыс. чалавек.
Пушча (Ушацкі раён)
Пу́шча (, Пуща) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ушацкага сельсавета.
Да 9 ліпеня 1965 года вёска ўваходзіла ў склад Селішчанскага сельсавета, пасля — у склад Лутаўскага сельсавета, які ў 2004 годзе быў перайменаваны ва Ушацкі.
Хомскі сельсавет
Хо́мскі сельсавет (Хомский сельсовет) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Драгічынскага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 года вёска) Хомск.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Драгічынскага раёна Палескай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў Брэсцкай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Жаберскага сельсавета, 31 сакавіка 1959 года — тэрыторыя скасаванага Гошаўскага сельсавета. 21 студзеня 1961 года ў склад Немяржанскага сельсавета перададзены вёскі Маркавічы і Чарнеевічы, якія 16 мая 1988 года вернуты ў склад Хомскага сельсавета. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Хомскага сельсавета было 8 населеных пунктаў.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1936 чалавек, з іх 96,9 % — беларусы.
У складзе сельсавета 10 населеных пунктаў: Гнілец, Гошава, Дубраўкі, Жабер, Заточча, Заяленне, Маркавічы, Старамлыны, Хомск, Чарнеевічы.
Пустыня Гібсана
Пустыня Гібсана (Gibson Desert) — пясчаная пустыня ў Аўстраліі (у цэнтры штата Заходняя Аўстралія), размешчана на поўдзень ад тропіка Казярога, паміж Вялікай Пясчанай пустыняй на поўначы і Вялікай пустыняй Вікторыя на поўдні.
Пустыня Гібсана мае плошчу і размяшчаецца ў межах плато, якое складзена дакембрыйскімі пародамі і пакрыта шчабёнкай, якая ўзнікла ў выніку разбурэння старажытнага жалезістага панцыра. Адзін з першых даследчыкаў рэгіёна ахарактарызаваў яе як «велізарную пагорыстую пустыню з гравія». Сярэдняя вышыня пустыні складае 411 м, ва ўсходняй частцы знаходзяцца астанцавыя кражы вышынёй да 762 м, складзеныя гранітамі і пясчанікам. З захаду пустыня абмежавана хрыбтом Хамерслі. У заходняй і ўсходняй частках складаецца з доўгіх паралельных пясчаных град, але ў цэнтральнай частцы рэльеф выраўноўваецца. У заходняй частцы ляжаць некалькі азёр-саланчакоў, уключаючы возера Дысапайнтмент плошчай 330 км2, якое размешчана на мяжы з Вялікай Пясчанай пустыняй.
Ападкі выпадаюць вельмі нерэгулярна, іх колькасць не перавышае 250 мм у год. Глебы пясчаныя, багатыя жалезам, дужа выветраны. Месцамі сустракаюцца зараснікі бязжылкавай акацыі, лебяды і травы спініфекс, якія расквітаюць яркімі кветкамі пасля рэдкіх дажджоў
На тэрыторыі пустыні Гібсана ў 1977 годзе быў арганізаваны запаведнік (Gibson Desert Nature Reserve), плошча якога складае. Запаведнік насяляе мноства пустэльных жывёл, такіх як вялікія білбі (пад пагрозай знішчэння), чырвоныя кенгуру, эму, аўстралійская аўдотка, паласатая травяная крапіва і малох. На возера Дысапайнтмент і суседнія азёры, якія з'яўляюцца пасля рэдкіх дажджоў, злятаюцца птушкі ў пошуку абароны ад засушлівага клімату.
Населена пераважна аўстралійскімі абарыгенамі, тэрыторыя пустыні выкарыстоўваецца пад экстэнсіўную пашавую жывёлагадоўлю. Пустыня адкрыта ў 1873 (або 1874 ) годзе англійскай экспедыцыяй Эрнэста Джайлса, які перасек яе ў 1876 годзе. Назву пустыня атрымала ў гонар члена экспедыцыі Альфрэда Гібсана, які загінуў у ёй пры пошуку вады.
IC 2089
IC 2089 — галактыка тыпу Sm (змяшаная спіральная галактыка) ў сузор’і Сталовая Гара.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Аўстралійскі рэферэндум (1999)
Аўстралійскі рэферэндум 1999 года быў праведзены на тэрыторыі ўсёй краіны і ўтрымліваў два пытанні: ці жадаюць жыхары пераўтварыць краіну з каралеўства Садружнасці ў рэспубліку і па змене канстытуцыі.
Рэспубліканцы Аўстраліі некалькі дзесяцігоддзяў да рэферэндума мелі ў краіне даволі моцныя пазіцыі. У лютым 1998 года ў Канберы прайшоў Канстытуцыйны канвент, большасць дэлегатаў якога прагаласавала за пераўтварэнне Аўстраліі ў рэспубліку.