cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Берлін
Насельніцтва
У снежні 2004 у Берліне пражывала каля 450 900 жыхароў-замежнікаў з 185 дзяржаў. Гэта 14 % насельніцтва. З іх — 36 000 грамадзян Польшчы, каля 119 000 грамадзян Турцыі. Берлін пасля Турцыі мае самую вялікую па колькасці абшчыну этнічных турак у Еўропе.
Па даных статыстычнага ведамства (2005) каля 60 % жыхароў Берліна не з’яўляюцца членамі якой-небудзь рэлігійнай супольнасці, 22 % з’яўляюцца евангельскімі хрысціянамі, 9 % — каталікамі і 6 % вызнаюць іслам.
Жанчын некалькі больш чым мужчын. Больш 50 % берлінцаў жывуць без сям’і.
Томс Лэйманіс
Томс Лэйманіс (, г. Вэнтспілс, Латвія) — латвійскі баскетбаліст, абаронца.
Кар’ера
Баскетбольная кар’ера пачалася 10 гадоў таму ў моладзевай камандзе «Вентспілса». Тым часам ён прыцягваўся ў моладзевыя зборныя краіны. З камандай U-20 гулец заваяваў срэбра еўрапейскага чэмпіянату.
Сезоны 2014/15 і 2015/16 Томс правёў у «Ліепая/Трыабет», а потым на 2017 год вярнуўся ў «Вэнтспілс».
Сезон 2017/18 абаронца пачынаў у «Бэтсафе/Ліепая», але пасля 10 гульняў за гэту каманду перабраўся ў эстонскую «Валка/Валга». Якасны сезон дазволіў латвійцу паспрабаваць свае сілы ў Грэцыі («АСА Караівас Амаліадас»). 2019 год правёў у другім дывізіёне Іспаніі, дзе дапамог «Вальядаліду» стаць чэмпіёнам турніру. Згуляў у 24 матчах з сярэднімі паказнікамі ў 9 ачкоў, 1.6 падбораў, 3 перадачы.
У ліпені 2020 года падпісаў кантракт з клубам «Цмокі-Мінск».
Элефтэрыяс Венізелас
Элефтэ́рыяс Кірыя́ку Венізе́лас (Ελευθέριος Κυριάκου Βενιζέλος;, Крыт, Асманская імперыя — , Парыж) — грэчаскі палітык, які некалькі разоў займаў пасаду прэм’ер-міністра з 1910 па 1933 год. Погляды Венізеласа вагаліся ад ліберальнага рэспубліканізму да кансерватыўнага манархізму, але заўсёды адрозніваліся крайнім нацыяналізмам.
Біяграфія
Элефтэрыяс Венізелас нарадзіўся на Крыце, адкуль і паходзіла яго сям’я, мала звязаная з традыцыйнымі грэчаскімі кланамі. Яго бацька быў вядомым удзельнікам крыцкага рэвалюцыйнага руху супраць улады Асманскай імперыі. Пасля Крыцкага паўстання 1866—1869 гадоў сям’я вымушана была перасяліцца на востраў Сірас. Элефтэрыяс Венізелас скончыў юрыдычны факультэт Афінскага ўніверсітэта ў 1886 годзе, вярнуўся на Крыт і заняўся журналісцкай дзейнасцю, але неўзабаве ўцягнуўся ў палітыку, быў выбраны ў нацыянальную асамблею як член Ліберальнай партыі. Венізелас быў адным з лідараў рэвалюцыянераў, якія дамагаліся ў 1897 годзе аб’яднання Крыта з Грэцыяй. І хоць паўстанне пацярпела няўдачу, Крыт дзякуючы ўмяшанню еўрапейскіх дзяржаў дамогся аўтаноміі ў складзе Асманскай імперыі.
Венізелас узначаліў міністэрства юстыцыі ва ўрадзе аўтаномнага Крыта, удзельнічаў у стварэнні паліцэйскіх сіл аўтаномнага Крыта. Неўзабаве пачаліся трэнні паміж ім і кіраўніком аўтаноміі, прынцам Георгам, якія прывялі да новага паўстання і выгнання Георга з вострава ў 1906 годзе. Венізелас атрымаў пасаду ў новым урадзе Александраса Заіміса.
Пазней Венізелас прыняў удзел у палітыцы мацерыковай Грэцыі, у 1910 годзе стаў яе прэм’ер-міністрам. Дзякуючы энергічным дзеянням Венізеласа і яго паплечніка адмірала Кунтурыётыса Грэцыя апынулася добра падрыхтаванай да Балканскім войнам, у выніку якіх яе тэрыторыя істотна павялічылася за кошт далучэння Македоніі, Крыта і Эгейскіх астравоў. У адрозненне ад караля Канстанціна I, які сімпатызаваў Германіі і быў настроены нейтральна, Венізелас быў прыхільнікам вайны Грэцыі на баку Антанты. У выніку канфлікту паміж ім і каралём у 1916 годзе Грэцыя падзялілася на дзве часткі, якія кантраляваліся адпаведна каралём і Венізеласам, кожная са сваім урадам (гэта падзея вядома як «нацыянальны раскол»). Канфлікт завяршыўся пад ціскам дыпламатыі і войскаў Антанты, выгнаннем караля ўвесну 1917 года, каранацыяй яго сына Аляксандра і ўступленнем Грэцыі ў вайну на баку Антанты. Пасля вайны Венізелас прадстаўляў Грэцыю на Парыжскай мірнай канферэнцыі і дамогся ўключэння ў яе склад Фракіі і Іоніі.
У 1923 годзе Венізелас вярнуўся ў Грэцыю, ізноў атрымаў пасаду прэм’ер-міністра і ўдзельнічаў у мірных перамовах з Турэцкай рэспублікай. Пасля чарговага палітычнага крызісу ў 1924 годзе ён пакінуў сваю пасаду і на некаторы час пакінуў Грэцыю, але, вярнуўшыся, узначаліў Ліберальную партыю ў парламенце. У 1928 годзе Венізелас ізноў узначаліў урад, дамогся нармалізацыі адносін з суседзямі грэчаскай дзяржавы і ўладзіў шэраг важных тэрытарыяльных спрэчак з Турцыяй, Італіяй і Югаславіяй. У выніку эканамічнага крызісу 1929 года палітычная вага Венізеласа значна паменшылася. У 1935 годзе, пасля прыходу да ўлады кансерватыўнага генерала Іааніса Метаксаса, даўняга праціўніка Венізеласа, яму прыйшлося эміграваць, а многія яго прыхільнікі былі забіты ці арыштаваны. Памёр у Парыжы, з пашанай пахаваны на Крыце.
Другі сын Венізеласа, Сафакліс Венізелас, таксама быў прэм’ер-міністрам Грэцыі.
Імем Венізеласа названы аэрапорт Афін.
Брусель
Брусель (Brussel, Bruxelles, Brüssel) — сталіца і найбуйнейшы горад Бельгіі. Сталіца Еўрапейскага Саюза. Насельніцтва — 140 тысяч жыхароў.
Брусель: горад і акруга
Разам з іншымі 18 камунамі горад Брусель утварае Брусельскі сталічны рэгіён, які фактычна з'яўляецца адзіным горадам з насельніцтвам амаль два мільёны чалавек, хоць насельніцтва камуны Брусель складае прыкладна 150 тыс. чалавек. Звычайна назва «Брусель» распаўсюджваюць на ўсю акругу.
Геаграфія
Камуна Брусель мае няправільную форму, што складаецца з трох частак: шырокай паўночнай, вузкай цэнтральнай і яшчэ вузейшай паўднёвай. Паўночная частка Бруселя ўключае раён Лакен, дзе месціцца аднайменная каралеўская рэзідэнцыя. Да 1921 года Лакен быў самастойнай камунаю. Гістарычнае ядро горада ўтварае пяцікутнік бульвараў, пракладзеных на месцы былых абарончых збудаванняў. Паўднёвы пратуберанец — авеню Луізы.
Брусель стаіць на рацэ Сене, аднак у межах горада яе практычна не відаць, бо раку перакрылі бельгійскія інжынеры пад кіраўніцтвам Анры Мо ў перыяд урбанізацыі (другая палова XIX стагоддзя).
Клімат
Клімат Бруселя — умераны марскі. Марскія паветраныя масы, якія ўтвараюцца над Паўночным морам, што знаходзіцца ў адноснай блізкасці, абумоўліваюць невялікія амплітуды сутачнай і гадавой тэмпературы і высокую адносную вільготнасць паветра. Найгарачэйшымі месяцамі з'яўляюцца ліпень і жнівень з сярэдняю тэмпературай +17,0 °C, найхаладнейшым — студзень з сярэднім мінімумам +2,5 °C. Сярэднегадовая тэмпература складае +9,7 °C. Колькасць сонечных гадзін за год — 1585.
Для марскога клімату ёсць тыповаю вялікая колькасць ападкаў. Так, за год у Бруселі выпадае 821 мм, найбольшая колькасць (па 79 мм) — у лістападзе і снежні.
Узнікненне
Назва горада паходзіць ад слоў bruoc (старанідэрл., «балота») і sella (старанідэрл., «паселішча») і азначае літаральна «селішча на балоце».
Сярэднявечча
У 1430 годзе герцаг Бургундскі Філіп III Добры атрымлівае ў спадчыну герцагства Брабант і робіць Брусель сталіцаю Бургундыі. Тым часам ідзе будаўніцтва ратушы і першых будынкаў на Гранд-плас. Адбываецца росквіт эканомікі, скульптары, дываншчыкі і ювеліры асталёўваюцца ў горадзе. У тым ліку мастакі Пітэр-Старэйшы Брэйгель і Рогір ван дэр Вейдэн знаходзяць у Бруселі прыстанак. У 1477 годзе ўнучка Філіпа Добрага, Марыя Бургундская, выходзіць замуж за будучага імператара Святой Рымскай імперыі Максімільяна I, за кошт чаго Брабант пераходзіць пад кіраванне Габсбургаў. Іх дачка Маргарыта Аўстрыйская часова пераносіць рэзідэнцыю ў Мехелен, але пасля 1531 года Брусель ізноў становіцца сталіцай Бургундыі. Пасля смерці Карла V падчас кіравання яго сына Філіпа II вялікая частка сучаснай Бельгіі становіцца часцінаю Паўднёвых Нідэрландаў. За Філіпам адбываецца паўстанне супраць іспанскіх кіраўнікоў, у тым ліку на чале з графам Эгмантам і графам Горнам, якіх пасля публічна пакаралі. Падчас кіравання іспанца Фернанда Альварэс дэ Таледа жорстка пераследаваліся пратэстанты. Рэпрэсіі прычыніліся да таго, што горад пачала пакідаць інтэлектуальная эліта (збольшага ўцякалі ў Амстэрдам), што ў сваю чаргу прывяло да эканамічнага заняпаду Бруселя.
Брусель пасля Трыццацігадовай вайны
Паводле Вестфальскага міру, які паклаў канец вайне ў 1648 годзе, паўночная частка Нідэрландаў была прызнаная незалежнаю, у той час як паўднёвая частка разам з Бруселем засталася пад кіраваннем іспанцаў. У другой палове XVII стагоддзя за Людовікам XIV Францыя спрабуе заняць пануючае становішча ў Еўропе. Французскія войскі заваёўваюць Эно ды Заходнюю Фландрыю.
У 1695 годзе брусельскі Гранд-плас абстрэльваўся з артылерыйскіх гарматаў на працягу трох дзён і быў амаль цалкам разбураны. Паводле Рэйсвейкскага міру ад 1697 года французы павінны былі пакінуць бельгійскія тэрыторыі. Падчас Войны за іспанскую спадчыну (1701—1714) панаванне над Паўднёвымі Нідэрландамі (разам з тым і над Бруселем) перанялі прадстаўнікі Габсбургаў з Аўстрыі.
Барацьба за незалежнасць
У 1789 годзе з дапамогай Брабанцкага паўстання атрымліваецца на кароткі час дамагчыся незалежнасці ад панавання Габсбургаў падчас кіравання Іосіфа II, пакуль у 1794 годзе тэрыторыі не захапілі войскі Французскай рэспублікі. Французскае панаванне скончылася ў 1815 годзе пасля паразы Напалеонаўскіх войскаў у бітве пры Ватэрлоа, які знаходзіцца за 15 км на поўдзень ад Бруселя. На Венскім кангрэсе 1814—1815 было вырашана аб'яднаць Паўднёвыя Нідэрланды з Паўночнымі пад кіраваннем Вілема I. Ліберальная эліта каталіцкіх Паўднёвых Нідэрландаў, што арыентавалася на Францыю лінгвістычна, культурна і палітычна, а таксама каталіцкае духавенства пачуваліся ўшчэмленымі ў сферы дзяржаўнага кіравання, адукацыі і эканамічнага развіцця ў параўнанні з пераважна пратэстанцкаю нідэрландамоўнаю Поўначчу. Праз пэўны час Бельгійская рэвалюцыя прыводзіць да аддзялення Бельгіі ад Аб'яднанага каралеўства Нідэрландаў і ўтварэння Бельгійскага каралеўства. Наймагутнейшыя дзяржавы таго часу — Англія, Прусія, Аўстрыя і Расія — былі зацікаўлены ў мірным вырашэнні канфлікту і абвясцілі на Лонданскай канферэнцыі 1830 года незалежнасць новай дзяржавы. Брусель становіцца сталіцай каралеўства, а Леапольд I — першым каралём Бельгіі з формай кіравання канстытуцыйная манархія.
Новы час
Дзякуючы статусу сталіцы дзяржавы і ўздыму эканомікі Бельгіі ў эпоху індустрыялізацыі (XIX стагоддзе), Брусель становіцца ўсё больш прывабным месцам. Насельніцтва расце хуткімі тэмпамі, не ў апошнюю чаргу за кошт імігрантаў з Валоніі і Францыі. Гістарычнае ядро горада аб'ядноўваецца з былымі сялібамі ў кангламерат, вырастаюць новыя кварталы, заключаецца ў трубу Сена. Тым часам будуюцца такія будынкі, як манументальны Палац Юстыцыі, Біржа, каралеўскі палац, Трыумфальная брама і знакамітыя будынкі ў стылі мадэрн (напрыклад, будынкі Віктора Орта).
Хоць Бельгія і стала ахвярай агрэсіўнай палітыкі Германіі падчас абедзвюх Сусветных войн, Брусель не быў падвергнуты значным разбурэнням. Дзякуючы гэтаму архітэктура і вуліцы Бруселя да 60-х гадоў (а часткова і ў нашы дні) заставаліся такімі ж, як і ў часы заснавання горада. Аднак ужо ў 30-х гадах пачалі праводзіць рэйкавыя зносіны паміж Паўночным і Цэнтральным вакзаламі цераз цэнтр горада. Даўні канфлікт паміж фламандскім, нідэрландамоўным, і валонскім, франкамоўным, насельніцтвам прыводзіць да таго, што ў 1932—1938 гадах Брусель становіцца двухмоўным: назвы вуліц, станцый грамадскага транспарта і муніцыпалітэтаў дублююцца на дзвюх мовах. Пад уплывам больш развітай у той час Валоніі горад усё больш «афранцужваецца», пераважная раней нідэрландская мова адыходзіць на другі план. Таксама ў архітэктуры дамінуе французскі стыль.
Пасля другой сусветнай вайны Брусель заваёўвае ўсё большае міжнароднае значэнне: у 1958 годзе тут асталёўваецца Еўрапейская эканамічная супольнасць (папярэднік Еўрапейскага саюза). У тым жа годзе ў Бруселі адбылася Сусветная выстава і з тае нагоды там пабудавалі Атоміум. У 1967 годзе з Парыжа ў Брусель пераязджае НАТА.
Выдадзены ў 1953 годзе закон, згодна з якім выдаткі за знос старых дамоў аплочваюцца дзяржавай, негатыўна адбіваецца на знадворным выглядзе горада: зносіцца неапраўдана вялікая колькасць старых дамоў і кварталаў, а атрыманыя тэрыторыі забудоўваюцца вышыннымі буднкамі. Некаторыя архітэктары лічаць, што Брусель больш пацярпеў ад мадэрнізацыі ў 60-х гадах, чым ад войнаў. Падобная мадэрнізацыя, якая суправаджаецца масавым зносам гістарычных кварталаў, атрымала назву «бруселізацыя». Акрамя таго характэрнай для новага Бруселя рысай стала ўтварэнне гета і засяленне бедных сем'яў імігрантаў у цэнтральныя кварталы, што раней адрозніваліся багатымі культурнымі традыцыямі.
Маладзік
Маладзік — фаза Месяца, пры якой экліптычныя даўгаты Сонца і Месяца супадаюць. Гэта значыць, Сонца, Месяц і Зямля знаходзяцца на адной прамой (прычым Месяц размешчана паміж Зямлёй і Сонцам).
Падчас маладзіка часам можна назіраць сонечнае зацьменне.
Непасрэдна Месяц пры маладзіку, як правіла, не бачны, аднак праз некалькі гадзін пасля або да маладзіка пры вельмі яснай атмасферы часам усё-такі можна заўважыць слаба асветлены дыск, адлюстраванае ад Зямлі папялістае святло Месяца.
Выявіць наяўнасць Месяца на небе можна таксама па тым, якія зоркі заслонены («пакрыццё зорак» Месяцам). Варта адзначыць, што Месяц пры маладзіках ніколі не будзе бачны на фоне начнога неба (выключэнне складае толькі выпадак сонечнага зацьмення, калі неасветлены Месяц бачны на фоне сонечнага дыска).
Інтэрвал паміж маладзікамі складае ў сярэднім 29,530589 сутак (сінадычны месяц).
Дубнікі (Любанскі раён)
Дубнікі́ (, Дубники) — вёска ў Беларусі, у Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Тальскага сельсавета.
Вілем Курц (старэйшы)
Вілем Курц (Vilém Kurz; 13 чэрвеня 1847 — 6 сакавіка 1902) — чэшскі заолаг, педагог і грамадскі дзеяч, заснавальнік сям’і, якая ўнесла значны ўнёсак у чэшскую культуру XX стагоддзя (тры наступныя пакаленні гэтай сям’і — Вілем Курц-малодшы, Ілона Курцава-Шцепанава і Павел Шцепан).
Біяграфія
У 1870-я гг. публікаваў у Працах Венскай акадэміі навук і ў «Часопісе навуковай заалогіі» навуковыя артыкулы, пераважна пра галінаставусых ракападобных (Cladocera). Склаў «Геалагічную схему Кутнагорскай акругі» (Geologický nástin okolí Kutnohorského; 1877). У далейшым займаўся з большага педагагічнай працай: напісаў некалькі навучальных дапаможнікаў — у тым ліку «Гербарый для сярэдняй школы» (Herbář pro střední školy) і «Батаніка для апошніх класаў сярэдняй школы» (Botanika pro vyšší třídy středních škol). Завяршыла праца Міраслава Тырша «Асновы фізкультуры» і сам напісаў «Увядзенне ў школьную фізкультуру» (Úvod do tělocviku školského; 1872).
Грамадская дзейнасць Курца была накіравана на развіццё турызму ў Чэхіі. У 1888 г. ён разам з Ураціславам Пасаўскім стаў адным з заснавальнікаў Клуба чэшскіх турыстаў, на працягу шасці гадоў быў галоўным рэдактарам «Часопіса турыстаў» (Časopis turistův). Напісаў некалькі турыстычных даведнікаў, у прыватнасці, «365 выездаў на вечар з Прагі» (365 odpoledních výletů z Prahy).
У 1890 г. менавіта Курц выступіў у артыкуле «Назіральная вежа на Петршынскім узгорку — краявід з найбліжэйшай будучыні Прагі» (Rozhledna na Petříně, obrázek z blízké budoucnosti Prahy) з ініцыятывай будаўніцтва ў пражскім раёне Петршын назіральнай вежы. У 1894 г., таксама па ініцыятыве Курца, назіральная вежа была пабудавана і на вяршыні гары Чэрхаў; каменны будынак замест драўлянага быў узведзены ўжо пасля смерці Курца па праекце яго паплечніка Ураціслава Пасаўскага і атрымала назву Курцава вежа.
Дуга (геаметрыя)
Дуга — звязное падмноства акружнасці.
Мохава
Мо́хава — возера ў Лоеўскім раёне Гомельскай вобласці, за 6 км на паўночны захад ад гарадскога пасёлка Лоеў, каля вёскі Мохаў, на правабярэжнай пойме ракі Дняпра.
Плошча паверхні 0,42 км². Даўжыня 2,6 км, найбольшая шырыня 0,19 км. Даўжыня берагавой лініі 5,62 км.
Возера старычнае, серпападобнай формы. Схілы катлавіны вышынёй да 3 м, спадзістыя, на ўсходзе параслі хмызняком, на захадзе пад лугам.
Дуда (значэнні)
Дуда — шматзначны тэрмін.
Дудары
Назву Дудары́ маюць:
Валянціна Сямёнаўна Вачынская
Валянціна Сямёнаўна Вачынская (, в. Бацюты, зараз Падляскае ваяводства — ) — Герой Сацыялістычнай Працы (1972).
З 1949 года ў калгасе «Расія» Гродзенскага раёна: палявод, з 1957 года загадчыца вытворчым участкам, з 1976 года брыгадзір паляводчай брыгады вучэбна-вопытнай гаспадаркі «Прынёманскі» Гродзенскага сельскагаспадарчага інстытута. Званне Героя прысвоена за поспехі ў павелічэнні вытворчасці і продажу дзяржаве прадуктаў земляробства.
Узнагароды
Узнагароджана двума ордэнамі Леніна (1960, 1972), ордэнам «Знак Пашаны» (1957).
Памяць
Імем В. С. Вачынскай названая вуліца ў вёсцы Путрышкі Гродзенскага раёна.
Даная
Даная (Δανάη) — у старажытнагрэчаскай міфалогіі дачка аргаскага цара Акрысія, маці Персея. Паводле міфа, Акрысію была прадказаная смерць ад рукі ўнука, таму ён зняволіў Данаю у меднай вежы, куды не мог зазірнуць ніхто са смяротных. Зеўс пракраўся ў вежу ў выглядзе залатога дажджу, і ад яго Даная нарадзіла Персея. Міф аб Данаі паслужыў сюжэтам многіх твораў мастакоў эпохі Адраджэння (Карэджа, Тыцыяна, Рэмбранта і інш.)
Паўночны флот ВМФ Расіі
Асноўнае месца базавання — ЗАТУ Севераморск. Аснову сучаснага Паўночнага флоту складаюць атамныя ракетныя і тарпедныя падводныя лодкі, ракетаносная і супрацьлодачная авіяцыя, ракетныя, авіяносныя і супрацьлодачныя караблі.
На флоце базуецца адзіныя ў Расіі цяжкі авіяносны крэйсер «Адмірал флоту Савецкага Саюза Кузняцоў» і полк палубнай авіяцыі. Паўночны флот самы моцны з усіх флатоў Расіі.
Бужумбура
Бужумбу́ра (Bujumbura, Usumbura) — самы вялікі горад Бурундзі, да 2019 года сталіца краіны. Насельніцтва складае каля 300 тыс. чалавек. Горад размяшчаецца на ўзбярэжжы возера Танганьіка. Бужумбура з’яўляецца эканамічным, транспартным, палітычным цэнтрам краіны. Назва «бужумбура» перакладаецца як «кірмаш, на якім гандлююць бульбай».
Бужумбура пераўтварыўся ў горад з малой вёскі пасля таго, як тут быў пабудаваны нямецкі ваенны форт у 1889 годзе. Назва горада змянілася з Усумбура на Бужумбура пасля атрымання Бурундзі незалежнасці ў 1962 годзе. Пасля гэтага горад пераўтварыўся ў месца вайсковых сутыкненняў паміж узброеннымі групоўкамі хуту і тутсі. У горадзе існуюць прадпрыемствы па вытворчасці цэменту, тэкстылю і мыла. На ўзбярэжжы возера ёсць вялікі порт, праз які ідзе імпарт краіны.
Дудзіцкі сельсавет
Назву Ду́дзіцкі сельсавет маюць:
Дудка
Назву Ду́дка маюць:
Касцюкі (Любанскі раён)
Касцюкі́ (, Костюки) — вёска ў Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Тальскага сельсавета.
Кругавод
Плошча паверхні 0,14 км². Даўжыня 1,9 км, найбольшая шырыня 0,15 км. Даўжыня берагавой лініі 3,95 км.
Возера старычнае, серпападобнай формы. Схілы катлавіны вышынёй 2—3 м, пясчаныя, пад хмызняком. На поўначы злучана пратокай з Дняпром.
Ціхаакіянскі флот ВМФ Расіі
Ціхаакіянскі флот — аператыўна-стратэгічнае аб’яднанне ваенна-марскога флота Расіі (ВМФ РФ). Ціхаакіянскі флот Расіі, як складовая частка ваенна-марскога флоту і Узброеных сіл Расіі ў цэлым, з’яўляецца сродкам забеспячэння ваеннай бяспекі Расіі ў Азіяцка-Ціхаакіянскім рэгіёне. Для выканання пастаўленых задач Ціхаакіянскі флот мае ў сваім складзе ракетныя падводныя крэйсеры стратэгічнага прызначэння, шматмэтавыя атамныя і дызельныя падводныя лодкі, надводныя караблі для дзеянняў у акіянскай і блізкай марскі зонах, марскую ракетаносную, супрацьлодкавую і знішчальную авіяцыю, сухапутныя войскі, часткі сухапутных і берагавых войскаў.
Штаб Ціхаакіянскага флота размяшчаецца ва Уладзівастоку.
Лісты апостала Паўла
Лісты апостала Паўла або Лісты Паўла - трынаццаць кніг Новага Запавету, якія маюць імя Паўла у якасці першага слова, такім чынам, сцвярджаючы аўтарства апостала Паўла. Некаторыя з гэтых лістоў з'яўляюцца аднымі з самых ранніх захаваўшыхся хрысціянскіх дакументаў. Яны даюць уяўленне аб вераваннях і супярэчнасцях ранняга хрысціянства і, як частка канону Новага Запавету, яны таксама былі і працягваюць заставацца асноўнай для хрысціянскага багаслоўя і хрысціянскай этыкі. Ліст да Яўрэяў традыцыйна адносяць да аўтарства Паўла, хоць там няма яго імя.
Лісты апостала Паўла, як правіла, змяшчаюць паміж Кнігай Дзеянняў Апосталаў і лістамі апосталаў, хоць у некаторых манускрыптах лісты апостала Паўла змешчаюць ў канцы Новага Запавету.
Лісты апостала Паўла таксама каштоўныя згадкай асабістага жыцця апостала. Павел называе шмат людзей па імяні, часта даючы падрабязную інфармацыю аб коштоўнасці гэтых сяброўскіх адносін і заахвочванні, якое яны яму далі.
Спіс лістоў апостала Паўла
Усе гэтыя лісты прадстаўляюць Паўла, як аўтара. Большасць даследчыкаў ўключаюць ананімны Ліст да Яўрэяў да твораў апостала Паўла, але аўтарства Ліста да Яўрэяў некаторымі даследчыкамі аспрэчваецца.
Раней у многіх кодэксах і рукапісах Новага Запавету Ліст да Яўбрэяў быў размешчаны паміж іншымі лістамі Паўла, цяпер ён змяшчаецца ў канцы кніг Новага Запавету перад кнігай Адкрыцця.
Гістарычнасць лістоў
Некаторыя даследчыкі лічаць, што некалькі лістоў могуць быць псеўдаэпіграфічнымі, гэта значыць, што на самай справе яны маглі быць напісаны не Паўлам з Тарса.
Наступныя 7 лістоў лічацца напісанымі апосталам Паўлам абсалютнай большасцю навукоўцаў (у дужках пазначаны гады напісання ліста):
Наступныя лісты, наконт якіх у некаторых даследчыкаў існуе сумнеў наконт іх аўтарства:
Ананімны ліст да Яўрэяў звычайна адносяць да аўтарства Паўла, хоць наконт аўтарства існуюць пэўныя спрэчкі.
Згубленныя лісты апостала Паўла
У Новым запавеце згадваецца шэраг напісаных лістоў апостала, якія аднак не дайшлі да нашага часу:
Некананічныя творы апостала Паўла
Некалькі некананічных лістоў сцвярджаюць або сцвярджалі, што яны былі напісаны Паўлам. Большасць даследчыкаў Бібліі адмаўляюць іх сапраўднасць. Яны ўключаюць у сябе:
Існуюць таксама творы, якія не з'яўляюцца лістамі, тым не менш, сцвярджаюць, што яны былі напісаны Паўлам. Яны ўключаюць у сябе
Духінскі
Духі́нскі — прозвішча. Вядомыя носьбіты:
Зінгер
Зінгер (Singer, זינגער, זינגר, Zynger, Zyngier, Zinger) — прозвішча.
Вашкевіч
Вашкевіч — беларускае прозвішча.
Ператок (Любанскі раён)
Перато́к (, Переток) — вёска ў Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Тальскага сельсавета.
Протапланетны дыск
Протапланетны дыск або проплід (proplyd, protoplanetary disk) — калязорны дыск шчыльнага газу, які верціцца вакол маладой, нядаўна сфармаванай зоркі, протазоркі, зоркі тыпу T Цяльца або зоркі Хербіга (Ae/Be), з якога пасля ўтвараюцца планеты. Протапланетны дыск таксама можа лічыцца акрэцыйным дыскам, паколькі газападобны матэрыял з унутранага радыусу дыска можа падаць на паверхню зоркі.
Протапланетныя дыскі былі выяўлены вакол некалькіх маладых зорак нашай Галактыкі. Першым з іх быў адкрыты дыск вакол зоркі β Жывапісца у 1984 г. Неўзабаве назірання арбітальнага тэлескопа «Хабл» выявілі планетныя сістэмы, што фармуюцца ў туманнасці Арыёна. Астраномы адкрылі велізарныя дыскі з газапылавой матэрыі, падобныя на протапланетныя, вакол зорак Вега, Фамальгаўт і Гема (або Альфека, α Паўночнай Кароны).
Фармаванне
Пратазорка, як правіла, фармуецца з воблака малекулярнага газу, які пераважна складаецца з малекул вадароду. Разрэджанае рэчыва ў такіх аблоках не бывае раўнамерным — некаторыя вобласці заўсёды будуць мець троху большую шчыльнасць, чым іншыя. Такія вобласці пачынаюць сцягвацца адна да адной, і калі сціснутая вобласць малекулярнага воблака дасягае крытычнага памеру, масы або шчыльнасці, пачынаецца яе гравітацыйны калапс. Па меры ўшчыльнення воблака, выпадковыя рухі рэчыва, які першапачаткова прысутныя ў гэтым воблаку, мяняюць кірунак у адпаведнасці з чыстым вуглавым момантам зоркі, і ў сілу захавання моманту імпульсу, павялічваецца вуглавая хуткасць ўсёй туманнасці. Павелічэнне хуткасці прыводзіць да таго, што рэчыва, якое засталася па перыферыі ад зоркі, якая ўтвараецца, з-за уплываючай на яго цэнтрабежнай сілы размяркоўваецца ў экватарыяльнай плоскасці — воблака становіцца «сплясканым». Калапс зоркі, якая ўтвараецца, займае каля 100 тыс. гадоў, пасля чаго тэмпература яе паверхні дасягае такога ж значэння, як у зоркі з галоўнай паслядоўнасці аналагічнай масы, і маладое свяціла становіцца бачным. Такім чынам, утвараецца зорка тыпу Т Цяльца. Акрэцыя газу на зорку працягваецца каля 10 мільёнаў гадоў, перад тым як дыск знікне а далей ён можа быць знесены сонечным ветрам маладой зоркі ці ж ён можа проста перастаць выпраменьваць. Найстарэйшы протапланетны дыск з выяўленых мае ўзрост у 25 млн гадоў.
Згодна з небулярнай гіпотэзай, з протапланетнага дыска ўтвараюцца планеты. Спярша электраслабае, а затым і гравітацыйнае ўзаемадзеянні прыводзяць да фармавання планеезімаляў з газу і часціц лёду ў складзе протапланетнага дыска. Падчас гэтага працэсу сонечны вецер выштурхвае планецезімаль з сістэмы, а акрэцыя, наадварот, уцягвае яе на паверхню зоркі, тым самым дазваляючы планеце заставацца на практычна пастаяннай арбіце.
Выпадкі хуткага знікнення
Як меркавалася раней, утварэнне планет з пылу протапланетнага дыска, г.зн. яго знікненне, павінна праходзіць на працягу сотняў тысяч і мільёнаў гадоў. Аднак у ліпені 2012 года астраномы з ЗША і Аўстраліі паведамілі аб знікненні протапланетнага дыска, які выразна назіраўся вакол зоркі TYC 8241 2652 яшчэ ўсяго толькі некалькі гадоў таму. Свячэнне дадзенага протопланетного дыска было ўпершыню зафіксавана ў 1984 годзе, і з тых часоў на працягу каля 20 гадоў было добра даступна для назіранняў. Але ў 2009 годзе выявілася, што яго яркасць паменшылася на, а да 2010 года дыск стаў амаль неябычным. Гэта значыць, дыск знік ўсяго толькі прыблізна за тры гады, што з'яўляецца абсалютным рэкордам і ніколі не назіралася раней.
Спачатку ў тлумачэнне падзеі рушыла ўслед здагадку, што, дыск, імаверна, не знік, а толькі апынуўся схаваны нейкім іншым аб'ектам, аднак пасля гэтая гіпотэза не пацвердзілася.
Іншае магчымае тлумачэнне незвычайнай з'явы складаецца ў здагадцы аб частковым выцясненні матэрыялу дыска фотавыпаральным ветрам на больш далёкую адлегласць, аднак у такім выпадку павінна была б падвысіцца яго свяцільнасць у апошнія гады, чаго не назіралася.
Яшчэ адна гіпотэза мяркуе, што TYC 8241 2652 не меў протапланетнагА дыска з самага пачатку, а дыск, якія назіраўся з 1984 года — гэта разагрэты пыл, выкінуты ў касмічную прастору ў ходзе сцэнарыя, аналагічнага з мегаімпактнай мадэллю фарміравання Месяца. Пасля гэтая пыл мог альбо рассеяцца, альбо асесці на паверхні зоркі. Але да дадзенай здагадцы таксама ўзнікае пытанне адносна занадта хуткага часу.
Адным з тлумачэнняў можа быць тое, што з дыска за гэтак кароткі час сфармаваліся планеты, і тады, атрымліваецца, што «ўтварэнне планет адбываецца нашмат хутчэй і больш эфектыўна», — як лічыць Карл Мэліс.
Сувязь з абіягенэзам
Паводле аднаго з апошніх даследаванняў метадам камп'ютэрнага мадэлявання, складаныя арганічныя малекулы, якія складаюць непасрэдную аснову жыцця, маглі ўтварыцца з часціц пылу ў протапланетным дыску Сонца яшчэ да фарміравання Зямлі. Па дадзеных камп'ютэрнага даследавання, падобныя працэсы могуць адбывацца і ў іншых планетных сістэмах.
Вясёлка
Вясёлка — атмасферная аптычная і метэаралагічная з'ява, якая назіраецца звычайна пасля дажджу або перад ім. Яна выглядае як дуга або акружнасць, складзеная з колераў спектра. Вясёлка, выкліканая сонечнымі прамянямі, заўсёды з'яўляюцца ў раздзеле неба прама насупраць сонца. Вясёлкі могуць быць поўнымі коламі; тым не менш назіральнік бачыць толькі дугу, сфармаваную з асвятленых кропель над зямлёй, па цэнтры на лініі ад сонца да вока назіральніка.
У адзіночнай вясёлцы колеры ў дузе размешчаны з чырвонага ў знешняй частцы да фіялетавага ва ўнутранай. Гэта выклікана тым, што святло пераламляецца пры ўваходзе ў кроплю вады, а затым адлюстроўваецца ўнутры на задняй частцы кроплі і зноў пераламляецца пры выхадзе з яе. У падвойнай вясёлцы другая дуга бачная звонку першаснай дугі, і парадак яе колеру мяняецца месцамі — з чырвоным на ўнутраным баку дугі і фіялетавых звонку. Калі Сонца падымаецца вышэй 42 градусаў над гарызонтам, акружнасць магчымага з'яўлення вясёлкі аказваецца ніжэй узроўня зямлі, і назіральнік, які знаходзіцца на яе паверхні, убачыць вясёлку не можа.
Фізіка вясёлкі
Вясёлка ўзнікае з-за таго, што сонечнае святло праламляецца і адлюстроўваецца кропелькамі вады (дажджу ці туману), якія знаходзяцца ў атмасферы. Гэтыя кропелькі па-рознаму адхіляюць святло розных колераў (паказчык пераламлення вады для даўгахвалевага (чырвонага) святла меншы, чым для караткахвалевага (фіялетавага), таму слабей усяго адхіляецца чырвонае святло — на 137° 30', а мацней за ўсё фіялетавае — на 139° 20'). У выніку белы свет раскладаецца ў спектр (адбываецца дысперсія святла). Назіральнік, які стаіць спіной да крыніцы святла, бачыць рознакаляровае свячэнне, якое зыходзіць з прасторы па канцэнтрычных акружнасцях (дугах).
Часцей за ўсё назіраецца першасная вясёлка, пры якой з святлом адбываецца адно ўнутранае адлюстраванне. Ход прамянёў паказаны на малюнку справа уверсе. У першаснай вясёлцы чырвоны колер знаходзіцца звонку дугі, яе вуглавы радыус складае 40-42°.
З'яўленне вясёлкі трэцяга парадку ў натуральных умовах здараецца надзвычай рэдка, аднак у лабараторных умовах магчыма атрымліваць вясёлкі значна больш высокіх парадкаў.
Святло першаснай вясёлкі палярызаванае на 96 % ўздоўж напрамку дугі, другаснай вясёлкі — на 90 %.
Урад Яцанюка
Ура́д Арсе́ня Яцаню́ка — назва, пад якой вядомы першы і другі пасля Еўрамайдану ўрад Украіны. Паводле ўкраінскага заканадаўства урад ўзначальваецца прэм’ер-міністрам краіны, якім на перыяд з лютага 2014 г. па красавік 2016 г. быў прызначаны Арсеній Яцанюк.
Новы ўрад краіны неўзабаве быў прызнаны большасцю краін міжнароднай супольнасці, у прыватнасці канцлерам Германіі Ангелай Меркель, прэм’ер-міністркай Латвіі Лаймдатай Страўюма і прэм’ер-міністрам Літвы Альгірдасам Буткявічусам, якія 27 лютага гэтага ж года афіцыйна павіншавалі Арсеня Яцанюка з прызначэннем на пасаду. У той жа дзень віцэ-прэзідэнт ЗША Джо Байдэн заявіў, што ЗША выражае падтрымку часоваму ўраду краіны на чале з Яцанюком. Між іншым, падзеі, у выніку якіх быў сфарміраваны новы ўрад краіны, былі асуджаны Расіяй як незаконны пераварот, падобныя ацэнкі выказалі таксама прадстаўнікі ўладаў на Крымскім паўвостраве. Гэта, у сваю чаргу, што стала прычынай працягу г.зв. Крымскага крызісу, у якім актыўны ўдзел узялі прарасійскія ўладавыя структуры рэгіёна пры падтрымцы Расіі.
Утварэнне
Упершыню ўрад быў прадстаўлены на галоўным месцы пратэстаў Еўрамайдана, Майдане Незалежнасці 26 лютага, на наступны дзень склад ураду быў зацверджаны на чарговай сесіі Вярхоўнае Рады. У складзе новага ўрада не было прадугледжана ніводнае пасады для прадстаўнікоў партыі УДАР, у тым ліку і для яе лідара, Віталя Клічко, у выніку чаго прадстаўнікі партыі адмовіліся ад фарміравання новага ўрада.
У першы дзень утварэння новага ўрада 250 дэпутатаў з партый Бацькаўшчына, УДАР і Свабода ўтварылі дэпутацкія фракцыі Эканамічнае развіццё і Суверэнная Еўрапейская Украіна.
Новы ўрад не выказваў жадання па далучэнні Украіны да НАТА.
Склад
Ніжэй прыведзены пералік новых членаў ураду Украіны. Выканаўцы абавязкаў указаныя курсівам.
Альхоўка (Любанскі раён)
Альхо́ўка (, Ольховка) — вёска ў Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Юшкавіцкага сельсавета.
Міхась Яськевіч
Міхась Яськевіч ( — ) — беларускі грамадскі дзеяч у Вялікабрытаніі.
Біяграфія
Нарадзіўся 17 сакавіка 1926 года у вёсцы Стаўпішчы Нясвіжскага павета Навагрудскага ваяводства ў Польскай Рэспубліцы (цяпер Нясвіжскі раён Мінскай вобласці).
У Другую сусветную вайну падчас нямецкай акупацыі скончыў два курсы настаўніцкай семінарыі. Быў курсантам Мінскай афіцэрскай школы БКА, разам з якой быў далучаны да 30-й грэнадзёрскай дывізіі пры СС. Перайшоў на бок саюзнікаў. У 1944—1947 гг. служыў у Другім Польскім корпусе.
У 1946 годзе разам з Другім Польскім корпусам прыбыў у Вялікабрытанію. Пасяліўся ў Манчэстэры. Ад 1 кастрычніка 1946 года быў сябрам Згуртавання беларусаў у Вялікабрытаніі, уваходзіў у аддзел у Манчэстэры, у кіраўніцтве якога шмат гадоў займаў пасаду сакратара, а часам абіраўся і на старшыню. Ад 1951 г. сябра Згуртавання беларускіх камбатантаў, кіраваў дружынай у Манчэстэры. Быў актывістам БАПЦ. У другой палове 1950-х быў старшынём Манчэстэрскага аддзела брацтва і сястрыцтва Жыровіцкай Божай Маці. У 1958—1961 гг. — настаўнік беларускай суботняй школкі ў Манчэстэры. Уваходзіў у кіраўніцтва Беларускага клуба ў Манчэстэры (сакратар). Доўгія гады быў карэспандэнтам газет «Бацькаўшчына» і «Беларус» у Манчэстэры, падпісваўся псеўданімам Міхась Стаўпіскі.
Гарбінье Мугуруса
Біяграфія
Гарбінье Мугуруса Бланка нарадзілася ў Каракасе ў сям’і іспанца і венесуэлкі. Прафесійную тэнісную кар’еру яна пачала ў 2012 годзе. Сваю першую перамогу ў турніры WTA яна здабыла ў студзені 2014 года на Moorilla Hobart International, адолеўшы ў фінале Клару Закапалаву.
На Адкрытым чэмпіянаце Аўстраліі 2014 года Гарбінье дабралася да 4 кола, саступіўшы там Агнешцы Радваньскай з Польшчы. На Адкрытым чэмпіянаце Францыі 2014 Мугуруса дасягнула чвэрцьфіналу, дзе прайграла Марыі Шарапавай. Перад тым яна здолела здзейсніць сенсацыю, адолеўшы Серэну Уільямс.
На Уімблдане 2015 Гарбінье дабралася да фіналу, дзе пацярпела найбольшае паражэнне ў гісторыі сустрэчаў з Серэнай Уільямс: 4-6, 4-6.
Сваю другую перамогу на турнірах WTA Мугуруса здабыла на China Open 2015, адолеўшы ў фінале Цімею Бачынскі.
Лутаўскае
Лу́таўскае — возера ў Лоеўскім раёне Гомельскай вобласці, за 26 км на паўднёвы захад ад гарадскога пасёлка Лоеў, каля вёсак Старая Лутава і Глушэц, на правабярэжнай пойме ракі Дняпра.
Гарбінье Мугуруса
Біяграфія
На Адкрытым чэмпіянаце Францыі 2016 Мугуруса здабыла свой першы тытул Вялікага шлема, адолеўшы ў фінале Серэну Уільямс 7-5, 6-4. Другі мейджор Мугуруса выйграла на Уімблданскім турніры 2017, дзе ў фінале перамагла іншую Уільямс — Вінус 7-5, 6-0.
Лутаўскае
Плошча паверхні 0,18 км². Даўжыня 1,83 км, найбольшая шырыня 0,12 км. Даўжыня берагавой лініі 3,72 км.
Гарбінье Мугуруса
Біяграфія
Па выніках Адкрытага чэмпіянату ЗША 2017 Мугуруса забяспечыла сабе права называцца першай ракеткай свету ў жаночым адзіночным разрадзе, а па выніках усяго сезона WTA прызнала яе тэнісісткай 2017 года.
Лутаўскае
Возера старычнае, серпападобнай у плане формы. Схілы катлавіны на поўдні і захадзе стромкія, вышынёй 6—8 м, на ўсходзе да 3 м, пад хмызняком. Берагі на поўдні і захадзе зліваюцца са схіламі катлавіны, на ўсходзе нізкія, забалочаныя. Праз возера цячэ рака Пясочанка.
Гарбінье Мугуруса
Біяграфія
Мугуруса стала чэмпіёнкай Падагульняючага турніру WTA ў 2021 годзе.
Забалаць (Любанскі раён)
За́балаць (, Заболоть) — вёска ў Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Юшкавіцкага сельсавета.
Купнікі
Купнікі́ (, Купники) — вёска ў Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Юшкавіцкага сельсавета.
Першая чвэрць
Паблізу экватара Зямлі Месяц у першай чвэрці ўзыходзіць прыкладна апоўдні, а заходзіць прыкладна апоўначы; ў іншых частках зямнога шара моманты усходу і заходу Месяца залежаць ад пары года, але ва ўсіх выпадках Месяц у першай квадры ўзыходзіць прыблізна праз 6 гадзін пасля ўзыходу Сонца і заходзіць прыкладна праз 6 гадзін пасля заходу Сонца; такім чынам, Месяц у першай чвэрці бачны вечарам і ў пачатку ночы. Верхняя кульмінацыя Месяца ў першай чвэрці адбываецца каля 18 гадзін па мясцовым часе, ніжняя кульмінацыя — каля 6 гадзін раніцы. Месяц у першай чвэрці ўзыходзіць і заходзіць асветленым (заходнім) паўшар'ем наперад. Тэрмінатар для зямнога назіральніка ў час першай і апошняй квадры прадстаўляецца прамой лініяй, якая дыяметральна падзяляе дыск Месяца.
Для назіральніка, які знаходзіцца ў Паўночным паўшар'і Зямлі, у першай квадры асветлена правая палова Месяца, а ў Паўднёвым — левая. Бачная зорная велічыня Месяца пры гэтым роўная -9m (гэта ярчэй, чым у апошняй чвэрці, бо ў заходняй палове Месяца менш мораў, чым ва ўсходняй, калі не ўлічваць рэфракцыю). Асветленасці, якую дае Месяц у першай чвэрці, ужо дастаткова, каб прадметы на Зямлі адкідвалі цені, але гэтыя цені невыразныя.
У рымскім календары на дзень першай квадры Месяца першапачаткова прыпадалі Ноны дадзенага месяца (5 ці 7 дзень пасля календ).
Амплітуды прыліваў і адліваў ў моманты першай і апошняй чвэрці мінімальная (квадратурныя прылівы), бо прыліўныя хвалі ад Месяца і Сонца ў гэты час знаходзяцца ў проціфазе.
Падчас першай квадры Месяц рухаецца за Зямлёй ў арбітальным руху пары Зямля-Месяц па арбіце вакол Сонца, адстаючы прыкладна на 400 тыс. км (радыус месяцавай арбіты). У гэты час для назіральніка, які знаходзіцца на Месяцы, Зямля будзе бачна ў апошняй чвэрці, бо фазы планеты і спадарожніка заўсёды супрацьлеглыя (маладзік адпавядае «поўні» для Зямлі і г. д.).
Тэлерын
Тэлерын - штучная мова, створаная Дж. Р. Р. Толкінам - адна са шматлікіх выдуманых моў створанага ім сусвета - Міжзем'я.
Спаса-Праабражэнская царква (Чачэрск)
Спаса-Праабражэнская царква — праваслаўная царква ў г. Чачэрску па вул. Працоўнай, 6-а, помнік архітэктуры класіцызму.
Гісторыя
Збудавана з цэглы ў 1783 годзе графам З. Р. Чарнышовым у ансамблі з іншымі храмамі (не зберагліся). У адкрыцці храма брала ўдзел расійская імператрыца Кацярына II. У пачатку 2000-х гг. царква адрэстаўрыравана.
Тэлерын
Ад агульнага тэлерына паходзяць як мовы тэлеры Валінора, сіндарын, так і мовы нандар.
Спаса-Праабражэнская царква (Чачэрск)
Архітэктура
Двух'ярусны храм-ратонда, завершаны паўсферычным купалам на ступеньчатым барабане (драўляная канструкцыя). Да асноўнага аб'ёма з захаду прылягае вежа-званіца, накрытая гранёным купалам. Асноўны аб'ём падзелены на ярусы развітым дарычным антаблементам. Сцены ніжняга яруса расчлянёны пілястрамі, паўкруглымі і плоскімі нішамі, верхняга яруса – філянговымі рамамі. Аконныя праёмы прамавугольныя.
Тэлерын
Мова тэлеры адчула моцны ўплыў квэнья, і яны вельмі блізкія паводле граматычнай структуры. У тэлерыне адбылася замена гука /*kw/ на /p/; у рэальным свеце таксама адбылася падобная змена - у брытскіх мовах, уключаючы валійскую, якая была асновай для стварэння сіндарына.
Торклі
Плошча паверхні 0,14 км². Даўжыня 0,66 км, найбольшая шырыня 0,31 км. Найбольшая глыбіня 8,5 м, сярэдняя — 3,04 м. Даўжыня берагавой лініі 1,64 км. Аб’ём вады ў возеры 0,42 млн м³. Плошча вадазбору 2,25 км².
Тэлерын
Тэлерын - мова тых эльфаў-тэлеры, якія дасягнулі Бессмяротных Земляў. Таксама тэлерын часта называюць ліндаламбэ (мова ліндар).
Торклі
Катлавіна возера выцягнутая ў напрамку з поўначы на поўдзень. Схілы катлавіны спадзістыя, вышынёй 5—7 м (на поўдні і поўначы да 2 м), пад лесам і хмызняком, на ўсходзе разараныя. Возера бяссцёкавае.
Тэлерын
Тэлерын магчыма разглядаць як дыялект квэнья, але самі квэнья лічаць яе самастойнай мовай. Тэлерын была самай кансерватыўнай мовай з усіх эльфійскіх, і адпаведна - самай блізкай да агульнага тэлерына (ад якой паходзілі сіндарын і нанадарын), і бліжэй да протаэльфійскай, чым іншыя, больш познія эльфійскія мовы.
Спаса-Праабражэнская царква (Чачэрск)
Інтэр’ер
У інтэр'еры алтарная частка аддзелена шасцістворкавым іканастасам. Над уваходам размешчаны драўляныя хоры. Інтэр’ер аздоблены пілястрамі са стылізаванымі капітэлямі, карнізамі, роспісам.
Абразы італьянскага мастака 1-й палавіны 19 ст.: «Абразанне Хрыста», «Уезд у Ерусалім», «Благавешчанне», «Узнясенне Хрыстова», «Святы Мікалай», «Тайная вячэра», «Сон Іосіфа», «Нараджэнне Марыі», «Пакроў», «Уваскрасенне» (усе ў святочным радзе іканастаса). У інтэр’еры яшчэ 8 абразоў, выкананых у той жа манеры і ў той жа час. У алтары царквы захоўваецца унікальная ікона «Сашэсце ў пекла», датаваная 1678 годам.
Сімона Халеп
Сімо́на Хале́п (Simona Halep; нар. 27 верасня 1991 года, Канстанца, Румынія) — румынская прафесійная тэнісістка, былая першая ракетка свету. Пераможца двух турніраў Вялікага шлема ў адзіночным разрадзе (Адкрыты чэмпіянат Францыі 2018, Уімблдан 2019); фіналістка трох турніраў Вялікага шлема ў адзіночным разрадзе (Адкрыты чэмпіянат Францыі 2014 і 2017, Адкрыты чэмпіянат Аўстраліі 2018); пераможца 25 турніраў WTA (з іх 24 у адзіночным разрадзе). Трэцяя тэнісістка ў гісторыі, якая зарабіла прызавымі больш за $40 000 000.
Пераможца аднаго юніёрскага турніру Вялікага шлема ў адзіночным разрадзе (Адкрыты чэмпіянат Францыі 2008); былая першая ракетка свету ў юніёрскім рэйтынгу.
Пачатак кар’еры. Юніёрскі Ралан Гарос. Аперацыя
Халеп паходзіць з арамунаў. Яе бацька быў футболістам, а зараз з’яўляецца ўласнікам малаказавода. Сімона пачала гуляць у тэніс у 4 гады. На юніёрскім узроўні яна выйграла Адкрыты чэмпіянат Францыі па тэнісе 2008 года сярод дзяўчат.
Сімона вядома таксама тым, што ў чэрвені 2009 года зрабіла аперацыю па змяншэнні сваіх грудзей, якія заміналі ёй гуляць. На той момант гэта выклікала шырокую крытыку яе заўзятараў.
Рост. Першы фінал турніру Вялікага шлема
У чэрвені 2013 года Халеп выйграла два турніры WTA цягам двух тыдняў: у Нюрнбергу і Хертагенбасе. Агулам цягам лета гэтага года яна выйграла яшчэ два турніры з чатырох, у якіх брала ўдзел: у Будапешце і турнір серыі WTA Premier у Нью-Хэйвене. Такім чынам Сімона здабыла тытулы на трох асноўных пакрыццях (грунце, траве і хардзе) і ўпершыню трапіла ў лік 20 найлепшых тэнісістак свету. Па выніках 2013 года Сімона выйграла 5 турніраў WTA ў адзіночным разрадзе, саступіўшы па гэтым паказчыку толькі Серэне Уільямс, а таксама, у канцы сезона, турнір чэмпіёнак WTA.
На Адкрытым чэмпіянаце Аўстраліі 2014 года Сімона ўпершыню дабралася да чвэрцьфіналу турніру Вялікага шлема, а ў сакавіку 2014 года стала пятай ракеткай свету ў рэйтынгу WTA. Працягваючы паспяховыя выступленні, Сімона дайшла да фіналу Адкрытага чэмпіянату Францыі 2014, дзе саступіла Марыі Шарапавай у трох сэтах. Гэта дазволіла ёй падняцца на трэцюю пазіцыю сусветнага рэйтынгу. На Уімблданскім турніры 2014 года Халеп выйшла ў паўфінал, а ў жніўні паднялася яшчэ на ступеньку вышэй у рэйтынгу.
Першая ракетка свету. Дарослы Ралан Гарос
Першай ракеткай свету Халеп стала ў кастрычніку 2017 года, дайшоўшы да фіналу China Open.
На Адкрытым чэмпіянаце Аўстраліі 2018 года Халеп гуляла ў фінале з Каралінай Вазняцкі і саступіла, прайграўшы свой трэці фінал турніру Вялікага шлема. Пасля гэтага пройгрышу яна на некалькі тыдняў страціла званне першай ракеткі свету, але яно ізноў вярнулася да яе пасля не асабліва ўдалых выступленняў Вазняцкі вясной 2018 года.
Першы мейджор Халеп выйграла на Ралан Гаросе-2018, праз 10 гадоў пасля свайго першага юніёрскага дасягнення тут жа і пасля дзвюх няўдачаў у фіналах.
Халеп узначальвала рэйтынг WTA 64 тыдні і страціла лідарства ў студзені 2019 года, саступіўшы Наомі Осацы.
Узнагароды
У 2018 годзе Халеп была ўзнагароджана званнем Cetățean de onoare (ганаровага грамадзяніна) горада Бухарэст.
Хамінскае
Хамі́нскае — возера ў Лоеўскім раёне Гомельскай вобласці, за 6 км на паўночны ўсход ад гарадскога пасёлка Лоеў, каля вёскі Хамінка, на правабярэжнай пойме ракі Сож.
Апісанне
Плошча паверхні 0,16 км². Даўжыня 6,75 км, найбольшая шырыня 0,1 км. Даўжыня берагавой лініі 14 км.
Катлавіна — старыца вузкай петлепадобнай формы. Берагі вышынёй да 2 м, задзернаваныя, пад хмызняком, на поўначы часткова пад лесам. Зарастае. На захадзе возера агібае стромкі карэнны бераг Сажа вышынёй 4 м. На ўсходзе ў разводдзе ручаём злучаецца з Сажом.
Кутна-Гора
Ку́тна-Го́ра (Kutná Hora), гістарычна Кутэнберг (Kuttenberg) — горад у Сярэднячэшскім краі. З’яўляецца муніцыпалітэтам з пашыранымі паўнамоцтвамі і адміністрацыйным цэнтрам раёна Кутна-Гора. Размешчаны за 60 км на ўсход ад Прагі, на плато Кутна-Гора на вышыні 254 м над узроўнем мора.
Насельніцтва — 21,1 тысяч жыхароў (2005).
Гісторыя
Горад заснаваны ў першай палове XIII стагоддзя. Цэнтр сярэдневяковай срэбраздабыўной індустрыі (у XIII стагоддзі рудні горада давалі траціну агульнаеўрапейскай здабычы срэбра), дзякуючы чаму горад быў другім па багацці ў Чэшскім каралеўстве.
Менавіта рудні і сталі прычынай утварэння першых гарняцкіх пасёлкаў, адзін з якіх атрымаў назву «Cuthna Antiqua», што азначае «старая манаская рыза». Адзін з манахаў, паводле падання, заснуў на суседнім узгорку, а ў сне ўбачыў сярэбраныя зліткі. Прачнуўшыся, ён сапраўды знайшоў іх у паказаным у сне месцы і накрыў гэта месца сваёй рызай. Кутна-Гора стала месцам першай у Еўропе «сярэбранай ліхаманкі». Вакол шахт з’явілася хаатычнае нагрувашчванне халуп, корчмаў, лазняў, крам і да т.п. Затым разрозненыя пасёлкі аб’ядналіся, і Кутна-Гора здабыла прывілеі каралеўскага горада.
Была моцна разбурана ў часы гусіцкіх войнаў. Праз вычарпанне руд да сярэдзіны XVI стагоддзя горад прыйшоў у заняпад.
Славутасці
Вядомы шматлікімі помнікамі гатычнай архітэктуры.
Гістарычны цэнтр горада ўваходзіць у Спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Эканоміка
Шкловыдзімальны завод, піўная вытворчасць, тытунёвая фабрыка Philip Morris, завод кампаніі «Foxconn».
Аўтатранспарт
Некалькі ўнутрыгарадскіх маршрутаў. Міжгародняя сувязь ажыццяўляецца з аўтобуснай станцыі.
Невалож
Невало́ж (, Неволож) — вёска ў Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Юшкавіцкага сельсавета.
Прудзішчы
Прудзі́шчы (, Прудищи) — вёска ў Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Юшкавіцкага сельсавета.
Емяльянікі
Назву Емяльянікі маюць:
Тэльч
Тэльч  — горад-музей у Чэхіі, першы ў краіне помнік Сусветнай спадчыны.
Гісторыя
Заснаваны меркавана ў 1099 г., калі мясцовы сеньёр маркграф Ота пабудаваў тут раманскую капліцу, прысвяціўшы яе Дзеве Марыі. Упершыню згадваецца ў 1333 г., калі маркграф Карал (пазней чэшскі кароль і нямецкі імператар Карл IV) набыў Тэльцкі замак. У 1339 г. замак у караля набывае Ольдржых III з Градца з роду Віткавічаў з Градца. Вакол замка ўжо вырас горад, а каля замкавых сцен раскінулася вялікая гандлёвая плошча, акружаная купецкімі дамамі. Унікальная форма Тэльча была абумоўлена тым, што з аднаго боку разрастанне кварталаў абмяжоўвалі роў і крапасная сцяна, з іншага — сажалкі. У XVI стагоддзі замкам і горадам валодаюць сеньёры з Градца.
У гонар Захарыяша з Градца названа галоўная (рыначная) плошча горада. Пры ім замак перабудоўваецца ў стылі рэнесанс майстрамі Антоніа Влачам і Бальдасарам Магджы дэ Роніа. Фасады дамоў на галоўнай плошчы таксама былі перабудаваны ў стылі рэнесанс і барока.
У 1604 годзе род сіньёраў Градца па мужчынскай лініі згасае, і горад становіцца ўласнасцю сям’і Славата. Наступны этап развіцця горада цалкам належыць езуіцкаму ордэну — у горадзе былі пабудаваны езуіцкі калегіум і некалькі школ, астранамічная абсерваторыя, музычнае вучылішча. Езуітам належыць і адзін з найпрыгажэйшых гарадскіх касцёлаў. У XVII стагоддзі Тэльч пераходзіць ў валоданне роду Ліхтэнштэйн і застаецца ціхім правінцыйным гарадком дагэтуль.
У 1971 годзе горад быў абвешчаны архітэктурным запаведнікам, а з 1992 года ўключаны ў спіс культурнай спадчыны ЮНЕСКА. З 1995 года дзяржаўны замак Тэльч з’яўляецца таксама нацыянальным помнікам культуры.