cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Логіка
Індыйская логіка
Сама назва школы «ньяя» значыць «логіка». Галоўным яе дасягненнем і была распрацоўка логікі і метадалогіі, якія сталі пасля агульным здабыткам. Асноўным тэкстам школы былі Ньяя-сутры Акшапады Гаўтамы (II стагоддзе н. э.). Паколькі ньяики лічылі адзіным шляхам вызвалення ад пакут дасягненне надзейных ведаў, яны распрацоўвалі тонкія метады адрознення надзейных крыніц ведаў ад ілжывых меркаванняў. Ёсць толькі чатыры крыніцы ведаў (чатыры праманы): успрыманне, выснова, параўнанне і сведчанне. Строгая пяцічленныя схема высновы ўключала ў сябе: пачатковую пасылку, падставу, прыклад, прыкладанне і выснову.
Будыйская філасофія (якая не ўваходзіла ў лік шасці артадаксальных школ) была галоўным апанентам ньяікаў у логіцы. Нагарджуна, заснавальнік мадхьямікі («сярэдняга шляху»), развіў разважанне, вядомае як «катускоці», або тэтралема. Гэты чатырохбаковы аргумент сістэматычна правяраў і адхіляў зацвярджэнне выказванні, яго адмаўленне, злучэнне зацвярджэння і адмаўлення і, нарэшце, адхіленне і яго сцвярджэння, і яго адмаўлення.
У Дыгнагі і яго паслядоўніка Дхармакірці будыйская логіка дасягнула вяршыні. Цэнтральным пунктам іх аналізу было ўсталяванне (вызначэнне) неабходнай лагічнай прысутнасці (уключанасці ў вызначэнне), «вьяпці», таксама вядомае як «нязменнае прытрымліванне» або «перакананне». Для гэтай мэты яны распрацавалі вучэнне пра «апоха» або адрозніванне, аб правілах ўключэння прыкмет ў вызначэнне або выключэння іх з яго.
Школа Наўя-ньяя («новая ньяя», «новая логіка») была заснавана ў XIII стагоддзі Ганеша Упадхьяей з Мітылена, аўтара «Татвачынтамамі» («Скарб думкі пра рэальнасць»). Зрэшты, і ён абапіраўся на працы сваіх папярэднікаў X стагоддзя.
Еўрапейская і блізкаўсходняя логіка
У гісторыі еўрапейскай логікі можна вылучыць этапы:
Логіка антычнасці
Заснавальнікам логікі ў старажытнагрэцкай філасофіі лічыцца старажытнагрэцкі філосаф Арыстоцель, так як належыць, што ён вывеў першую лагічную тэорыю. Папярэднікамі Арыстоцеля ў развіцці лагічнай навукі ў Старажытнай Грэцыі былі Парменід, Зянон Элейскі, Сакрат і Платон. Арыстоцель жа ўпершыню сістэматызаваў даступныя веды аб логіцы, абгрунтаваў формы і правілы лагічнага мыслення. Яго цыкл твораў «Арганон» складаецца з шасці работ, прысвечаных логіцы: «Катэгорыі», «Аб тлумачэнні», «Топіка», «Першая аналітыка» і «Другая аналітыка», «Сафістычныя абвяржэнні».
Пасля Арыстоцеля ў Старажытнай Грэцыі логіка таксама распрацоўвалася прадстаўнікамі школы стоікаў. Вялікі ўклад у развіццё гэтай навукі ўнеслі аратар Цыцэрон і старажытнарымскі тэарэтык прамоўніцкага мастацтва Квінціліян.
Логіка ў Сярэднявеччы
Па меры набліжэння да Сярэднім стагоддзяў логіка атрымлівала больш шырокае распаўсюджанне. Яе пачалі распрацоўваць арабскамоўная даследчыкі, напрыклад, Аль-Фараб (каля 870-950 гг.). Сярэднявечная логіка называецца схаластычнай, а яе росквіт у XIV стагоддзі звязваюць з імёнамі навукоўцаў Уільяма Окама, Альберта Саксонскага і Уолтара Берліё.
Логіка ў эпоху Адраджэння і ў Новы час
Гэты гістарычны перыяд у логіцы адзначаецца з'яўленнем мноства вельмі значных для навукі публікацый.
Фрэнсіс Бэкан ў 1620 годзе апублікоўваць свой «Новы арганон», які змяшчае асновы індуктыўных метадаў, удасканаленых пазней Джонам Сцюартам Мілі і якія атрымалі назву метадаў ўстанаўлення прычынных сувязяў паміж з'явамі Бэкана-Мілі. Сутнасць індукцыі (абагульнення) — ва ўзыходжанні (у працэсе пазнання) ад прыватных выпадкаў да агульных правілах. Таксама неабходна шукаць прычыны сваіх памылак.
Алешкавічы 1
Але́шкавічы 1 (, Алешковичи 1) (да 2006 г. Але́шкавічы) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Відамлянскага сельсавета.
Логіка
Логіка ў эпоху Адраджэння і ў Новы час
У 1662 годзе ў Парыжы выдадзены падручнік «Логіка Пор-Раяль», аўтарамі якога з'яўляюцца П. Ніколь і А. Арно, якія стварылі лагічны вучэнне на аснове метадалагічных прынцыпаў Рэнэ Дэкарта.
Алешкавічы 1
Да 20 мая 1957 года вёска ўваходзіла ў склад Відамлянскага сельсавета, да 7 верасня 2006 года — у склад Ратайчыцкага сельсавета. У 2006 годзе ў сувязі з далучэннем да Відамлянскага сельсавета, дзе мелася вёска з такой жа назвай, перайменавана ў Алешкавічы 1.
Логіка
Сучасная логіка
У канцы XIX — пачатку XX стагоддзяў былі закладзеныя асновы г. зв. матэматычнай, або сімвалічнай, логікі. Яе сутнасць заключаецца ў тым, што для выяўлення истинностного значэння выразаў натуральнага мовы можна прымяняць матэматычныя метады. Менавіта выкарыстанне сімвалічнай логікі адрознівае сучасную лагічную навуку ад традыцыйнай.
Вялікі ўклад у развіццё сімвалічнай логікі ўнеслі такія навукоўцы, як Дж. Буль, О. дэ Морган, Г. Фреге, Ч. Пірс і інш. У XX стагоддзі матэматычная логіка аформілася ў якасці самастойнай дысцыпліны ў рамках лагічнай навукі.
Пачатак XX стагоддзя адзначылася станаўленнем ідэй некласічнай логікі, многія важныя палажэнні якой былі закладзены М. А. Васільевым і І. Е. Арловым.
У сярэдзіне XX стагоддзя развіццё вылічальнай тэхнікі прывяло да з'яўлення лагічных элементаў, лагічных блокаў і прылад вылічальнай тэхнікі, што было звязана з дадатковай распрацоўкай такіх абласцей логікі, як праблемы лагічнага сінтэзу, лагічнае праектаванне і праблемы лагічнага мадэлявання лагічных прылад і сродкаў вылічальнай тэхнікі.
Гістарычная сацыялогія
Гістарычная сацыялогія — «памежная» навука, якая яшчэ знаходзіцца на стадыі станаўлення і ня мае дастатковай увагі з боку грамадазнаўства і гісторыі, але займаецца шматбаковымі даследаваннямі чалавека і грамадства ў гістарычнай перспектыве. Узнікла ў ЗША ў 1960 — 1970-я гг. як адмысловы тэарэтычны пункт гледжання на навуковае даследаванне грамадства ці індывіда ў межах метадалогии сучаснай сацыялогіі. Такі адмысловы падыход да вывучэння грамадства дазваляе выкарыстоўваць сацыяльную тэорыю ў вызначанай прасторы і часе, дзе яна ўжо здольная рэфлектаваць гістарычныя перамены ў сацыяльнай рэчаіснасці. Асновай зацікаўленасці гістарычнай сацыялогіі з'яўляюцца параўнальныя даследаваньні структурна-функцыянальных, выпадковых, універсальных, сталых, пераменных ці культурніцкіх аспектаў жыцця грамадства. У адрозненне ад класычнага падыходу да вызначаных пытанняў у сацыялогіі і гісторыі, гістарычная сацыялогія з'яўляецца міждысцыплінарнай навуковай плынню, якая выкарыстоўвае дасягнення культурніцкай і сацыяльнай антрапалогіі, этнаграфіі, эканомікі, псіхалогіі, філалогіі, сацыялінгвістыкі і г. д.
Логіка
Сучасная логіка
У 80-х гадах XX стагоддзя пачаліся даследаванні ў вобласці штучнага інтэлекту на базе моў і сістэм лагічнага праграмавання. Пачалося і стварэнне экспертных сістэм з выкарыстаннем і развіццём аўтаматычнага доказы тэарэм, а таксама метадаў доказнага праграмавання для верыфікацыі алгарытмаў і праграм для ЭВМ.
Гістарычная сацыялогія
Метады и прадмет даследавання
Галоўнае значэнне ў гістарычнай сацыалогіі займае параўнальны (кампаратыўны) падыход, які дапамагае апісаць, прааналізаваць, інтэрпрэтаваць і растлумачыць падабенства і адрозненні, агульныя і асаблівыя аспекты гісторыка-сацыяльных працэсаў. Менавіта гэта паказвае, чаму гістарычная сацыялогія часта вызначаецца як параўнальная і гістарычная сацыялогія. Гісторыка-сацыялягічны аналіз канцэнтруе сваю ўвагу на гістарычнасці існуючага парадку, на агульныя ды на асобыя кампаненты гісторыка-сацыялягічнага працэсу, на макра- і мікрааналітычны узровень, і нават на ягоны сацыяльна-эканамічны, палітычны і культурныя вымярэнні, дзеля чаго даследчыкі карыстаюцца шматлікімі метадамі з палітры класічнага сацыялагічнага аналізу: аналітычны, канструктывісцкі, высвятляльны і паясняльны, колькасны і якасны.
Логіка
Бівалентнасць і закон выключанага трэцяга
Усе логікі, якія мы папярэдне абмяркоўвалі, з'яўляецца «бівалентнымі» або «двухсэнсоўнымі», гэта значыць яны прыпісваюць кожнаму сцвярджэнні, што разглядаецца, адно з двух значэнняў: «ісціна» або «хлусня». Сістэмы што не заўсёды прытрымліваюцца гэтага правіла вядомыя як-класічныя або неарыстоцелеўскія логікі. На пачатку 20-га Століне Ян Лукасевіч з Львоўска-Варшаўскай лагічнай школы прапанаваў пашырыць традыцыйную логіку уключыўшы ў яе трэцяе значэнне «магчыма», вынайдучы так трохзнакавую логіку, першую з мнагазначных логік. Інтуіцыйнай логіка была прапанаваная Л. Брауерам як карэктная логіка для меркаванняў аб матэматыцы, і грунтуецца на адхіленні закона выключанага трэцяга. Інтуіцыйнай логіка вельмі цікавай для спецыялістаў па інфарматыцы, паколькі з'яўляецца канструктыўнай логікай, а такім чынам з'яўляецца логікай для кампутараў. Таксама была распрацавана невыразная логіка, якая прадугледжвае бясконцая колькасць «ступеней праўдзівасці», апісаных сапраўднымі лікамі ад 0 да 1.
Гістарычная сацыялогія
Кірункі даследавання
Галоўнымі кірункамі даследаванняў у сучаснай гістарычнай сацыялогіі зъяўляюцца пытаньні працэсаў сацыяльнай змены і іх вынікаў, мадэрнізацыя і мадэрнізацыйныя працэсы, цывілізацыяністыка, узнікненне дзяржаў і народаў, фарміраванне сусветнай сістэмы і шляхоў глабалізацыі, якія даследуюцца з дапамогай усебаковага кампаратыўнага аналізу, улічваючы тэрытарыяльную перспектыву і доўгія часовыя інтэрвалы. Таксама да спецыфічных інтарэсаў гістарычнай сацыялогіі можна аднесці пытанні калектыўнай ментальнасці, габітусу і народных эмоцый, сацыяльнай памяці, гістарычнага ўсведамлення і культурных траўм.
Плыні
Сацыяльна-навуковая плынь даследчыкаў грунтуецца на параўнальнай-гістарычнай сацыялогіі. Прыкладам прыхільнікаў гэтай плыні ёсць амерыканскі сацыолаг, якая правяла глыбокі параўнальны аналіз гістарычнай мінуласці Францыі, Расіі і Кітая, каб высветліць прычыны, падабенства і разыходжанні трох вялікіх рэвалюцый у межах гэтых краін
Культурна-асветніцкая плынь узнікае на хвалі культурніцкага павароту і з'яўлення канструктывісцкага, постмадэрнісцкага, посткаланіальнага падыходаў у гуманістычных і сацыяльных навуках. У адрозненні ад сацыальна-навуковай плыні, тут паяўляеццаз'яўляецца адмысловая прастора да вывучэння праблематыкі бюракратыі, сацыяльнай палітыкі, грамадзянскіх і сацыяльных правоў, рэлігіі, палітычных арганізацый і рухаў, эканамічнай сферы.
Постдысцыплінарны рэфлексіўны тып гістарычнай сацыялогіі. Ядро гэтай плыні складаецца менавіта з еўрапейскіх інтэлектуалаў, перадусім класікаў сацыялогіі Карла Маркса, М. Вебера, Фердынанда Тоніса, Норберта Эліаса, Эміля Дзюргейма а таксама цэлага шэрагу сацыолагаў і гісторыкаў XX ст. .
Крыштаповіч
Крыштаповіч — рускае прозвішча.
Жарсцвянка
Назву Жарсцвя́нка маюць:
Крысціна Гамулка
Крысціна Гамулка (,, Польшча) — польскі гісторык. Доктар габілітаваны (1993).
Скончыла Гданьскі ўніверсітэт (1977). У 1978-93 гадах працавала ў Інстытуце эканамічных і гуманітарных навук, з 1993 года — у політэхнічным інстытуце ў Гданьску.
Даследую гісторыю беларусаў паміж 1-й і 2-й сусветнымі войнамі, палітычнае, эканамічнае, культурнае жыццё сучаснай Беларусі, беларускую дыяспару. З 1993 года рэдактар польска-беларускага часопіса «Дыскусія».
Гарбуз мускатны
Гарбуз мускатны (Cucurbita moschata) — расліна сямейства гарбузовых. Даўгаплецісты. Сцябло і чаранкі лісця апушаныя, лісце круглавата-ныркападобнае, зубчастае, 5—7-лопасцевае, мяккае, краі звісаюць. Кветкі бледна-аранжавыя з завостранымі пялёсткамі, адагнутыя.
Плады разнастайнай формы і памеру, масай да 6—18 кг, звычайна выцягнутыя, перахопленыя ў сярэдняй частцы і расшыраныя на канцы, жоўтыя або карычневыя. Мякаць аранжавая, шчыльная, скурка мяккая.
Кашгарскі гарбуз мае падоўжаныя плады, перахопленыя ў сярэдняй частцы, масай 6—18 кг. Афарбоўка апельсінавая са светла-карычневымі разарванымі палосамі. Мякаць салодкая. Насенне дробнае, бруднавата-белае з хвалістым абадком.
Плод сорту Палаў-каду ўкарочаны, каля асновы і вяршыні таўсцейшы, масай 4—8 кг. Афарбоўка светла-карычневая, мякаць сярэднесалодкая. Насенне буйное, авальнае, бледна-шараватае, з цёмным рубчыкам.
Лежнасць добрая.
Інгэ I Гарбаты
Інгэ Харальдсан, або Інгэ I Гарбаты (Ingi krókhryggr;  — ) — кароль Нарвегіі на працягу амаль усяго свайго кароткага жыцця. Адзіны законны сын Харальда IV і ўнучкі шведскага караля Інгэ Стэнкільсана (у гонар якога і названы). Яго кіраванне было адзначана бесперастаннай барацьбой з пазашлюбнымі сынамі Харальда і іх нашчадкамі.
Пасля смерці Харальда IV падгадаваны Інгэ быў абвешчаны каралём разам са сваім адзінакроўным братам, Сігурдам II. Іх апекунам удалося адолець некалькіх прэтэндэнтаў на прастол — Магнуса IV і Сігурда Слембэ. У 1142 годзе ў Нарвегіі з'явіўся трэці кіраўнік — Эйстэйн Магнусан, які называў сябе сынам Харальда; яму адышла траціна Нарвежскага каралеўства.
З імем Інгэ Харальдсана звязана заснаванне Нідараскага біскупства — зародка самастойнай Нарвежскай царквы. У 15-гадовым узросце Інгэ старшынстваваў на Бергенскім з'ездзе знаці і духавенства. Яго палітычная самастойнасць выклікала зайздрасць Сігурда і Эйстэйна, якія сталі рыхтаваць яго звяржэнне. З 1155 года ў Нарвегіі пачаўся перыяд зацяжных грамадзянскіх войнаў, якія падтачылі асновы нацыянальнай дзяржаўнасці. На першым этапе Эйстэйн і Сігурд былі зрынуты прыхільнікамі Інгэ. З 1157 года пры падтрымцы шырокіх пластоў сялянства на прастол стаў прэтэндаваць пазашлюбны сын Сігурда — будучы Хокан II Шыракаплечы. Сутычка з яго прыхільнікамі каля Осла каштавала Інгэ жыцця.
NGC 6207
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Мікалай Трафімавіч Бяспалаў
Мікалай Трафімавіч Бяспалаў (, в. Церабаў, Петрыкаўскі раён, Гомельская вобласць — ) — беларускі дзеяч аматарскага мастацтва, кампазітар, заслужаны дзеяч культуры Беларусі (1963).
Біяграфія
Скончыў у 1961 годзе Гомельскае музычнае вучылішча. З 1948 года кіраўнік самадзейных харавых калектываў, у тым ліку з 1970 Гомельскага народнага хору Палаца культуры вытворчага дрэваапрацоўчага аб’яднання, які пад яго кіраўніцтвам дасягнуў высокага выканальніцкага майстэрства. З 1964 года старшы метадыст Гомельскай абласнога Дома народнай творчасці, у 1967—1970 гадах хормайстар Палаца культуры вытворчага аб’яднання «Гомсельмаш».
Аўтар шматлікіх песень, сярод якіх найболей вядомы «Сабраліся хлебаробы», «З сябрам», «Вецер веяў», «Край мый родныя» і апрацовак беларускіх народных песень, у тым ліку «Вой, ды прадай, бабуля, бычка», «Галубачка», «А я ў печы не паліла», «Цьмяны вечар», «Адзін месяц узыходзіць, а другі заходзіць», «Бочачка» і інш.
Кардон
Слова Кардон мае наступныя значэнні:
Тапонім:
Пісараўшчына (Дзяржынскі раён)
Пі́сараўшчына (, Писаревщина) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Станькаўскага сельсавета.
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Ляхавіцкага сельсавета.
Вескавата
Вескавата (Vescovato) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Крэмона.
Насельніцтва складае 3652 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 215 чал./км². Займае плошчу 17 км². Паштовы індэкс — 26039. Тэлефонны код — 0372.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Leonardo.
Хорар-панк
Хорар-панк, жах-панк — разнавіднасць панк-року, якой характэрны тэксты запазычаныя ў навукова-фантастычных і хорар фільмах, з музычнай асновай ранняга панк-рока, ду-вопа і, у меншай ступені, рокабілі. Лічыцца, што як самастойны стыль, хорар-панк, з'явіўся ў пачатку 2000-х гадоў у Германіі, у сілу папулярнасці гучання і стылю, які быў прынесены, большым чынам гуртам The Misfits, і іх альбомамі American Psycho і Famous Monsters. Неацэнны фундамент у развіццё стылю, і субкультуры ў цэлым, занёс нямецкі лэйбл FiendForce Records.
Гурты
Гурты, гульцы хорар-панка выкарыстоўваюць у сваёй лірыцы выдуманых істот (такіх як:вампіры, зомбі, пярэваратні, здані і інш), страшныя гісторыі, часта сустракаюцца дасылкі да фільмаў жахаў, усё гэта не без чорнага гумару. Хорар-панк з'яўляецца квітнеючым андэграундным жанрам з прыхільнікамі ў розных краінах свету і са сваімі музычнымі фестамі, такімі як Fiend Fest. Знешні выгляд удзельнікаў гэтых гуртоў часам ашаламляе, шматлікія выкарыстоўваюць грым, дзеля пераваплачэння ў іншых істот.
Ультыматум
Ультыматум (ultimatum — даведзенае да канца) — патрабаванне, звязанае з абмежаваннем часу, дадзенага на яго выкананне, а таксама з пагрозай сур'ёзных наступстваў у выпадку яго невыканання. Ультыматум з'яўляецца дэманстрацыяй нежадання якога-небудзь роду перамоў.
Ультыматумы ўжываюцца перш за ўсё ў палітыцы і часам папярэднічаюць абвяшчэнню вайны. Часам ультыматумы сустракаюцца і ў іншых жыццёвых абласцях, напрыклад у асабістым жыцці або ў эканоміцы. З этычнага пункта гледжання ўльтыматумы ў наш час ацэньваюцца хутчэй адмоўна, асабліва калі яны звязаны з шантажом. Тым не менш у пэўных палітычных сітуацыях ультыматумы здольныя прадухіліць большае зло.
Браневічы
Бране́вічы (, Броневичи) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Відамлянскага сельсавета.
Да 20 мая 1957 года вёска ўваходзіла ў склад Відамлянскага сельсавета, да 7 верасня 2006 года — у склад Ратайчыцкага сельсавета.
Надзея Фёдараўна Высоцкая
Надзея Фёдараўна Высоцкая (нар., Курган, РСФСР) — беларускі гісторык мастацтва, доктар мастацтвазнаўства, прафесар, калекцыянер. Даследчык і знаўца старажытнабеларускага жывапісу XII—XVIII стагоддзяў. Жыве і працуе ў Мінску.
Біяграфія
Надзея Фёдараўна Высоцкая нарадзілася 25 ліпеня 1943 года ў горадзе Кургане Курганскай вобласці РСФСР. Неўзабаве пасля вызвалення горада Смаленска пераехала туды разам з маці.
З 1960 года працавала настаўнікам працы і малявання ў сярэдняй школе № 7 горада Смаленска.
З 1964 года працавала навуковым супрацоўнікам, вучоным сакратаром, загадчыцай ёю створанага аддзела старажытнабеларускага мастацтва Нацыянальнага мастацкага музея Беларусі (1980—2006), дацэнт (1991—1998), прафесар гістарычнага факультэта БДУ (з 1997).
Прайшла стажыроўкі ў Дзяржаўным Эрмітажы, Дзяржаўным Рускім музеі ў Санкт-Пецярбургу, Дзяржаўнай Траццякоўскай галерэі (Масква), Нацыянальных музеях Варшавы, Кракава (Польшча).
Прымала ўдзел больш чым у 30 мастацкіх саветах Беларусі, Расіі, Украіны: даследуе мастацтва Беларусі XII—XVIII стагоддзяў, праблемы крыніцазнаўства Усеагульнай гісторыі мастацтваў, праваслаўную, каталіцкую агіяграфію, іканаграфію, сувязі мастацтва Беларусі з рускай і еўрапейскай культурамі, пытанні рэстаўрацыі і кансервацыі, атрыбуцыі, экспертызы і ацэнкі помнікаў XII—XVIII стагоддзяў.
Прымала ўдзел, выступала больш чым на 50 навуковых канферэнцыях у музеях і вышэйшых навучальных установах Беларусі, Расіі, заходнееўрапейскіх краін.
Падрыхтавала ў Беларусі, Расіі і за мяжой больш за 200 публікацый па мастацтве Беларусі XII—XVIII стагоддзяў, аб’ёмам у 840 аўтарскіх лістоў, 5 манаграфій (1983—2007), адну ў суаўтарстве (1980), 16 калектыўных прац, 2 навуковых каталога фондаў НММ РБ (1986, 1998), распрацавала канцэпцыі 60 выставак старажытнабеларускага мастацтва ў Беларусі, Расіі, Польшчы, Італіі, Іспаніі, Галандыі, у тым ліку «Нясвіжская калекцыя Радзівілаў» (Мінск, 2004), кіравала 70 навуковымі экспедыцыямі ў Беларусі, у якіх вывезена ў дзяржаўныя музеі Беларусі каля 2000 экспанатаў XV—XX стагоддзяў.
На публікацыі ў 1972—2009 гадах было напісана больш за 70 станоўчых рэцэнзій у беларускіх і замежных выданнях: 20 водгукаў дактароў навук, 30 — кандыдатаў навук, 10 — мастацтвазнаўцаў, мастакоў, музейных працоўнікаў Беларусі, Украіны, Расіі, Польшчы, Літвы, Іспаніі, Італіі і інш. краін.
Рэдагавала, рэцэнзавала, кансультавала выдання: БСЭ, «Здабыткі», 15 кніг, зборнікаў, праапаніровала 20 доктарскіх і 18 кандыдацкіх дысертацый, ажыццявіла кіраўніцтва, рэцэнзавала 30 дыпломаў, 10 дысертацый аспірантаў, магістрантаў і дактарантаў (у тым ліку і кансультавала ў Беларусі, Расіі).
У 2004 балатавалася ў члены-карэспандэнты НАН РБ.
Пра Надзею Высоцкую выдана больш за 14 артыкулаў за перыяд з 1980 па 2008 гады ў энцыклапедыях Беларусі, Польшчы, Францыі, Германіі, Слоўніку мастакоў БССР, СССР, Расійскай Акадэміі Мастацтваў.
З 25 ліпеня па 12 жніўня 2013 года ў зале выяўленчых і відэадакументаў Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі праходзіла выстаўка «Наперад у мінулае», прысвечаная 70-годдзю Надзеі Высоцкай. Былі прадстаўлены яе навуковыя працы: «Изучение памятников искусства Беларуси XIV—XVIII веков» (1994), «Мастацтва Беларусі XI—XVIII стагоддзяў» (1994—2000), альбомы «Жывапіс Беларусі XII—XVIII стагоддзяў: фрэска, ікона, партрэт» (1980, у суаўтарстве з Т. Карповіч), «Пластыка Беларусі XII—XVIII стагоддзяў» (1983), «Декоративно-прикладное искусство Беларуси XII—XVIII вв.» (1984), «Жывапіс барока Беларусі XVI—XVIII стагоддзяў» (2003), шматлікія выданні «Іканапіс Беларуси XV—XVIII стагоддзяў» і інш. Сярод экспанатаў выстаўкі — аўтарэфераты кандыдацкай і доктарскай дысертацый Н. Высоцкай, зборнікі навуковых канферэнцый, артыкулы, паштоўкі, рэпрадукцыі, а таксама выданні, у якіх Надзея Фёдараўна выступала як рэдактар, рэцэнзент і кансультант.
Мужам Надзеі Фёдараўны быў беларускі мастак-графік і кніжны ілюстратар Генадзь Галубовіч. Рэзультатам сумеснай працы былі кнігі «Жывапіс Беларусі XII—XVIII стагоддзяў», «Пластыка Беларусі XII—XVII стагоддзяў» і іншыя выданні. На радзіме мужа заснавала музей Генадзя Галубовіча.
Надзея Высоцкая мела сваяцкія сувязі з Уладзімірам Высоцкім, музей якога таксама плануе заснаваць у вёсцы Вялешына.
AllMovie
«AllMovie» (AllMovie) — амерыканская інтэрнэт-база даных і вэб-сайт пра кінематограф, тэлепраграмы, біяграфіі акцёраў, рэжысёраў, прадзюсараў і іншых спецыялістаў кінематографа.
Гісторыя
Сайт «All-Movie» Guide быў заснаваны ў 1994 годзе як дадатак да праекта «All-Music Guide», прысвечанага музычным запісах. У новай базе даных былі сабраныя падрабязныя звесткі пра фільмы, уключаючы асноўныя выходныя даныя, акцёрскі склад, інфармацыю аб здымачных групах і вытворчых кампаніях. Ліцэнзію на выкарыстанне базы набыло больш за 10000 розных фірмаў, пачынаючы ад кінадыстрыб'ютараў і заканчваючы вэб-сайтамі і пунктамі рознічнага продажу.
У канцы 2007 года кампанію All Media Guide, уладальніка сайтаў «AllMusic», «AllMedia» і «AllGame», набыла «Macrovision» (пазней Rovi Corporation) за $ 102 млн ($ 72 млн выплачана адразу, тыя, што засталіся 30 млн — на працягу наступнага года). З 2011 па 2013 гады доступ да баз ажыццяўляўся праз агульны сайт AllRovi.com.
У жніўні 2013 года «AllMovie» разам з «AllMusic» і «AllGame» былі набыты амерыканскай кампаніяй «All Media Network, LLC».
16 красавіка 2015 года «Blinkx Plc» набыла «All Media Network» і правяла рэбрэндынг вэб-сайта пад новым уніфікаваным банэрам.
Офісы «AllMovie» знаходзяцца ў Сан-Францыска, штат Каліфорнія, і ў, штат Мічыган, ЗША.
Апісанне
База даных «AllMovie» з'яўляецца ўсёабдымнай і ўключае асноўную інфармацыю пра аўдыёвізуальныя прадукты, выканальніцкія і вытворчыя даныя, сінопсісы, прафесійныя агляды, біяграфіі, спасылкі паміж данымі. Яна прапануе значную колькасць функцый і паслуг, даступных кожнаму карыстальніку, які наведвае вэб-сайт.
Атыла Ёжэф
А́тыла Ё́жэф (József Attila;, Будапешт — , Балатонсарса) — венгерскі паэт.
Біяграфія
Нарадзіўся на рабочай ўскраіне сталіцы. Бацька, выхадзец з Трансільваніі, пакінуў сям’ю, калі сыну было тры гады. Маці, якая працавала прачкай і прыбіральшчыцай, памерла ў 1919 годзе. Ёжэф падзарабляў з дзіцячых гадоў і змяніў мноства заняткаў, некалькі разоў спрабаваў пакончыць з сабой. Паступіў у 1924 годзе ў Сегедскі ўніверсітэт, дзе вывучаў філалогію, але быў выключаны за рэвалюцыйныя вершы. Затым вучыўся ў Венскім універсітэце (1925) і Сарбоне (1926—1927), дзе прачытаў Гегеля і Маркса, адкрыў для сябе паэзію Віёна. Вярнуўся на радзіму ў 1927 годзе, перажыў цяжкі нервовы зрыў. У 1930 годзе ўступіў у Венгерскую камуністычную партыю. У 1931 годзе пачаў цікавіцца псіхааналізам. У 1933 годзе быў выключаны з партыі сталіністамі. У 1935 годзе зноў перажыў глыбокую дэпрэсію, быў змешчаны ў псіхіятрычную лячэбніцу. У 1936 годзе пачаў выдаваць леварадыкальны часопіс «Довад» (Szép Szó). У 1937 годзе пазнаёміўся з Томасам Манам, прысвяціў яму верш. Пазней зноў апынуўся ў бальніцы. Скончыў самагубствам, кінуўшыся пад цягнік.
Творчасць
Першы зборнік вершаў «Папрашайка прыгажосці» (1922). Працаваў у жанрах санета, паслання, пейзажнай замалёўкі, балады, оды і інш. У ранніх творах істотны ўплыў экспрэсіянізму і сюррэалізму. Аўтар зборнікаў «Не я крычу» (1925), «Ні бацька, ні маці» (1929), «Пні карчуй і не скуголь» (1931), «Ноч ускраіны» (1932), «Мядзведжы танец» (1934), «Вельмі балюча» (1936). Паэзія мае выразны філасофскі характар, у ёй спалучаюцца гратэск і лірызм, адметная метрычнай і страфічнай разнастайнасцю, асацыятыўнасцю.
Беларускія пераклады
Верш «З чыстым сэрцам» пераклаў Мікола Аляхновіч.
Бераснёўка (Брагінскі раён)
Бераснёўка — вёска ў Малажынскім сельсавеце Брагінскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі.
Размяшчэнне
У 25 км на ўсход ад Брагіна, 51 км ад чыгуначнай станцыі Хойнікі (на галінцы Васілевічы — Хойнікі ад лініі Калінкавічы — Гомель), 142 км ад Гомеля.
Водная сістэма
На паўночным усходзе сетка меліярацыйных каналаў.
Транспартная сістэма
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтадарозе Брагін-Лоеў.
Планоўка складаецца з крывалінейнай, мерыдыянальнай вуліцы з завулкам. Забудова няшчыльная, драўляная, сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Паводле пісьмовых крыніц вядомая з пачатку XIX стагоддзя як вёска ў Дзеражыцкай воласці Рэчыцкага павета Мінскай губерні. У 1897 годзе размяшчалася карчма.
З 8 снежня 1926 года па 30 студзеня 1927 года цэнтр Бераснёўскага сельсавета. У 1930 годзе ў карыстанні сялян было 558 га землі. У 1931 годзе створаны калгас «Чырвоны партызан», працавала гамарня. Паводле перапісу 1959 года ў складзе калгаса «Першамайскі» (цэнтр — вёска Малажын).
NGC 6208
NGC 6208 (іншыя абазначэнні — OCL 964, ESO 179-SC14) — рассеянае скопішча ў сузор’і Ахвярнік.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Пляменнік чараўніка
Пляменнік чараўніка (The Magician's Nephew) — кніга Клайва Стэйплза Льюіса, шостая (першая па храналогіі) з 7 кніг Харонік Нарніі. Напісана ў 1950 годзе, упершыню апублікаваная ў 1955 годзе. Прысвечаная сям'і Кілмер.
Кніга з'яўляецца перадгісторыяй, і ў ёй Льюіс тлумачыць, як з'явілася Нарнія, як у яе трапіла Белая Вядзьмарка, і чаму дзеці змаглі патрапіць у Нарнію праз Адзежную шафу. Белая Вядзьмарка фігуруе ў гэтай кнізе пад імем Джадзіс, што ў перакладзе з персідскай мовы азначае «ведзьма».
Сюжэт
Полі Пламер жыве ў Лондане, побач з тым домам, дзе вымушаны быў пасяліцца Дыгары Керк. Маці Дыгары хворая, таму ён жыве ў свайго дзядзькі, чалавека з дзівацтвамі. Ён не разумее, чаму яго цётка не дазваляе яму заходзіць у рабочы пакой дзядзькі, пакуль аднойчы ён памылкова не патрапіў туды разам з Полі. Аказваецца, яго дзядзька Эндру быў Чарадзеем, не асабліва добрым у гэтай галіне, і ўсё-ткі ён зрабіў цікавае адкрыццё — ён стварыў пярсцёнкі, зялёныя і жоўтыя, якія выносілі з нашага свету любога, хто іх кранаецца. Куды выносяць пярсцёнкі — Эндру Кетэрлі не ведае. Таму ён падманам прымусіў Полі ўзяць пярсцёнак, а Дыгары быў вымушаны адправіцца за ёй, узяўшы з сабой дзве пары пярсцёнкаў — для сябе і для яе.
Дзеці апынуліся ў Лесе-паміж-светамі, дзе час амаль не цячэ, і чалавек амаль не ўсведамляе сябе, затое ў кожнай з мноства сажалак Лесу-паміж-светамі вядзе свой пачатак шлях у іншы свет, амаль такі ж, як наш. З цікаўнасці яны адпраўляюцца зірнуць на першы ж свет, і ім аказваецца Чарн. Чарн — горад ці свет — амаль пусты, але калісьці ён быў заселены. Дыгары і Полі выпадкова знаходзяць апошнюю пакінутую ў жывых яго жыхарка — каралеву Джадзіс, жорсткую і магутную чараўніцу. Дыгары, які паддаўся спакусе і цікаўнасці, будзіць Джадзіс, хоць ён не ведаў яшчэ, што гэта прынясе ім з Полі шмат непрыемнасцяў. Разам з дзецьмі чараўніца трапляе ў Лондан пачатку XX-га стагоддзя.
Аслан замаўляе з дзецьмі, ён распавядае ім пра Нарнію, аб тым, што разам з вядзьмаркай ў краіну патрапіла зло. Раз «сын Адама і Евы» прыняслі яго ў Нарніі, то «дзеці Адама і Евы» і абавязаны дапамагчы яго ўтрымаць. Для гэтага Аслан пасылае Полі і Дыгары прынесці яблык з цудоўнага саду. Такі яблык, што з яго вырасце дрэва, што зможа абараніць Нарнію ад многіх бед. Пасля таго, як дзеці адпраўляюцца ў шлях на кані (Аслан ўзнагародзіў яго крыламі), ён карануе кэбмена з Лондана — так Фрэнк становіцца Францыскам Ι, каралём Нарніі, і яго жонка Нэлі, цяпер каралева Алена, на покліч Аслана з'яўляецца з нашага свету.
Тым часам Полі і Дыгары дасягаюць саду, дзе растуць Яблыкі Вечнай Маладосці. Тут Дыгары чакае выпрабаванне: ён сустракае Джадзіс, якая прыйшла за яблыкам для сябе і ўжо яго з'ела. Зараз яна ўгаворвае Дыгары ўзяць адно для сябе або для яго хворай маці.
Дыгары адмаўляецца. Ён зрывае толькі адзін яблык для Аслана. І вось з пасаджанага яблыка вырастае тое самае дрэва, што дасць абарону ад Джадзіс яшчэ на шмат сотняў гадоў. І адзін яблык гэтага дрэва атрымлівае Дыгары, як дарунак.
Дзеці вяртаюцца ў Англію, маці Дыгары здаравее. Дзеці закопваюць усе магічныя кольцы у зямлю, а дзядзька Эндру, апынуўшыся зноў дома, назаўжды пакідае вядзьмарства. З застаўшагася асяродку яблыка вырастае іншае дрэва, не такое цудоўнае, як нарнійскае. Але потым, пасля таго, як яно ўпала, Дыгары (тады ўжо - прафесар Керк) зрабіў з яго адзежную шафу. І шафа гэтая прывядзе іншых чацвярых дзяцей у Нарнію, да новых прыгод. Усё гэта адбудзецца ў наступнай кнізе хронік: «Леў, вядзьмарка і адзежная шафа».
Беларускія пераклады
Першая кніга «Хронік Нарніі» выйшлі па-беларуску ў 2016 годзе. 17 верасня адбывецца прэзэнтацыя і старт продажаў кнігі «Хронікі Нарніі. Пляменнік чараўніка» ў перакладзе Надзеі Кім.
Сладж-метал
Сладж-метал (sludge metal) — музычны жанр, які знаходзіцца на стыку дума і хардкор-панка; разнавіднасць метал-панка. Узнік на поўдні ЗША напачатку 1990-х, не без уплыву сатэрн-року, які адраджаўся тады. Для жанру характэрна цяжкае, агрэсіўнае гучанне, хардкоравы вакал і тэмпы, якія рэзка кантрастуюць.
Станіслаў Вайцяхоўскі
Станіслаў Вайцяхоўскі (Stanisław Wojciechowski;  — ) — польскі палітычны і дзяржаўны дзеяч. Прэзідэнт Польшчы ў 1922—1926 гадах.
Нарадзіўся 15 сакавіка 1869 года ў горадзе Каліш у шляхецкай сям’і. У 1888—1891 гадах вывучаў матэматыку і фізіку ў Варшаўскім універсітэце. Ва ўніверсітэце быў членам дзвюх падпольных арганізацый — Саюзу польскай моладзі і Саюзу рабочых. У 1891 годзе арыштаваны за ўдзел у польскім сацыялістычным руху, які выступаў за незалежнасць Польшчы. Пасля вызвалення пераязджае ў Парыж. У 1892 годзе ўдзельнічае ў стварэнні Польскай сацыялістычнай партыі, дзе ён пазнаёміўся і пасябраваў з Юзафам Пілсудскім. Заўсёды выступаў супраць тэрору як палітычнага інструмента. У 1895 годзе арыштаваны і высланы з Францыі, і да 1899 знаходзіўся ў Францыі нелегальна. У 1899 годзе перабіраецца ў Лондан, дзе вывучае прафсаюзны рух. У 1906 годзе вяртаецца ў Польшчу, выходзіць з шэрагаў Польскай сацыялістычнай партыі і працуе над стварэннем польскіх прафсаюзаў.
Падчас Першай сусветнай вайны Вайцяхоўскі, які лічыў, што Германія ўяўляе цяпер большую пагрозу для Польшчы, перабіраецца ў Маскву, дзе абіраецца старшынёй Рады Аб’яднання польскіх партый. У 1918 годзе дапамагае стварыць Польскае войска, аднак пад пагрозай арышту пакідае Маскву. З 1919 па 1920 год працуе міністрам унутраных спраў у трох розных урадах Польшчы. У гэты ж час удзельнічае ў распрацоўцы канстытуцыі Польшчы. У 1922 годзе абіраецца ў Сейм ад Польскай сялянскай партыі «Пяст».
20 снежня 1922 года быў абраны Прэзідэнтам Польшчы пасля забойства Габрыэля Нарутовіча. На гэтай пасадзе пасадзе знаходзіцца з 22 снежня 1922 года да 14 мая 1926 года. У 1926 годзе падчас Майскага перавароту ўзброеным шляхам быў адхілены ад улады сваім старым сябрам Пілсудскім. Пасля гэтага жыў прыватным жыццём і памёр у Галомбках каля Варшавы ў 1953 годзе ва ўзросце 84 гадоў.
Красніца
Назву Кра́сніца маюць:
Вуліца Болдзіна (Магілёў)
Вуліца Болдзіна (улица Болдина) — вуліца ў Ленінскім раёне Магілёва, у гістарычным цэнтры горада.
Канстытуцыйны кантроль
Канстытуцыйны кантроль - асаблівы від праваахоўнай дзейнасці.
Вуліца Болдзіна (Магілёў)
Гісторыя
Першапачаткова насіла назву Фарны завулак ад размешчанага на ёй Фарнага касцёла (1604), у часы Расійскай імперыі — назву Семінарскі завулак , якую атрымала ад Магілёўскай духоўнай семінарыі. У савецкія часы перайменава ў гонар савецкага военачальніка, камандуючага 50-й арміяй 2-га Беларускага фронту генерал-палкоўніка І. В. Болдзіна.
Канстытуцыйны кантроль
Складаецца ў праверцы адпаведнасці законаў і іншых нарматыўных актаў канстытуцыі дадзенай краіны. Існуюць канстытуцыйны кантроль і канстытуцыйны нагляд.
Вуліца Болдзіна (Магілёў)
Размяшчэнне
Арыентавана з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Пачынаецца ад скрыжавання з вуліцай Першамайскай, перасякае вуліцу Ленінскую і завяршаецца скыжаваннем з вуліцай Піянерскай на плошчы Арджанікідзэ.
Канстытуцыйны кантроль
Існуюць таксама папярэдні кантроль, які ажыццяўляецца да ўступлення ў сілу закона, і наступны (у адносінах да дзейных законаў).
Вуліца Болдзіна (Магілёў)
Забудова
На вуліцы размешчаны будынак тэлефонных сетак, жылыя 4-павярховыя дамы, на першым паверсе якіх размешчаны крамы.
Канстытуцыйны кантроль
У розных краінах можа здзяйсняцца рознымі дзяржаўнымі органамі. У ЗША, Канадзе і шэрагу іншых краін, дзе дзейнічае амерыканская мадэль, канстытуцыйны кантроль выконвае агульная судовая сістэма (напрыклад, Вярхоўны Суд ЗША). Гэта і ёсць канстытуцыйны нагляд. Суды могуць ставіць пытанне аб адпаведнасці закону Канстытуцыі ў сувязі з разглядам судовай справы.
У большасці краін Еўропы і ў Расіі канстытуцыйны кантроль ажыццяўляе спецыяльны канстытуцыйны суд (Германія, Аўстрыя і інш.).
У Расіі Канстытуцыйны Суд вырашае пытанні аб адпаведнасці Канстытуцыі федэральных законаў, актаў Урада, Дзяржаўнай думы, Савета Федэрацыі, канстытуцый і статутаў суб'ектаў Расійскай Федэрацыі.
Аўтавакзал Прышціны
Аўтавакза́л Пры́шціны — вакзал, заснаваны ў 1977 годзе ў сталіцы сербскага края Косава.
На 2020 год з аўтавакзала штодня ажыццяўлялася 451 перавозка міжгароднімі аўтобусамі і 93 — міжнароднымі. Замежныя паездкі ажыццяўляліся ў 10 краін Еўропы: суседнія Албанію (Тырана, Шкодэр і Эльбасан), Паўночную Македонію (Госцівар, Скоп’е і Цетава), Харватыю (Заграб) і Чарнагорыю (Падгорыца і Улцынь), а таксама ў Аўстрыю, Бельгію, Германію, Славенію, Швейцарыю і Швецыю. Таксама аўтобусы ішлі ў 4 гарады цэнтральнай Сербіі: Буянавац і Прэшава (Пчынская акруга), Бялград і Нові-Пазар (Рашкаўская акруга).
Гісторыя
У 1977 годзе ў сербскім краі Косава заснавалі грамадскае прадпрыемства «Аўтобусная станцыя ў Прышціне» (СФР Югаславія). У 1983 годзе аўтавакзал перанеслі ў цяперашні будынак. У 2002 годзе Часовая кіраўнічая місія ААН у Косаве зацвердзіла Рашэнне № 12 аб стварэнні Косаўскага давернага агенцтва, якое стала кіраваць прадпрыемствам. У 2015 годзе прадпрыемства пераўтварылі ў акцыянернае таварыства, якое перадалі гарадскому Сходу Прышціны.
Купля
Назву Ку́пля маюць:
Эктар Скаронэ
Эктар Педра Скаронэ (Héctor Pedro Scarone;  — ) — футбаліст зборнай каманды Уругвая. Нападнік. Чэмпіён свету 1930.
NGC 6209
NGC 6209 (іншыя абазначэнні — ESO 43-8, AM 1649-723, IRAS16489-7230, PGC 59252) — галактыка ў сузор’і Райскі Птах.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Плоскае (Дзяржынскі раён)
Пло́скае (, Плоское) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Станькаўскага сельсавета.
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Ляхавіцкага сельсавета.
Ляхаўшчына
Назву Ля́хаўшчына маюць:
Вальтыда
Вальціда (Voltido) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Крэмона.
Насельніцтва складае 452 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 38 чал./км². Займае плошчу 12 км². Паштовы індэкс — 26030. Тэлефонны код — 00.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Высоцкая
Высоцкая — жаночая форма беларускага, польскага, рускага і украінскае прозвішча.
Відамля
Ві́дамля (, Видомля) — аграгарадок у Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Відамлянскага сельсавета.
Намбарын Энхбаяр
Намбарын Энхбаяр (нар., Улан-Батар) — прэзідэнт Манголіі (24.6.2005 — 18.6.2009).
Біяграфія
Па нацыянальнасці бурат. Скончыў Літаратурны інстытут у Маскве (1980) і ўніверсітэт Лідса ў Вялікабрытаніі.
У 1980—1990 працаваў перакладчыкам, быў генеральным сакратаром і віцэ-прэзідэнтам Саюза пісьменнікаў Манголіі. Энхбаяр стаў першым абраным членам Народнага Хуралу ў 1992 годзе, у 1992—1996 г. быў міністрам культуры. З 1997 года Энхбаяр з’яўляўся лідарам апазіцыі і перамог на ўсеагульных выбарах 2000 года (прэм’ер-міністр з 26.7.2000). З 2004 года спікер парламента.
NGC 6210
NGC 6210 (іншае абазначэнне — PK 43+37.1) — планетарная туманнасць у сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Маргі
Назву Маргі маюць:
Загад НКУС №00447
Загад НКУС №00447 (Аператыўны загад народнага камісарыята ўнутраных спраў СССР №00447 «Пра рэпрэсіраванне былых кулакоў, крымінальнікаў і іншых антысавецкіх элементаў»; О репрессировании бывших кулаков, уголовников и других антисоветских элементов) — таемны загад НКУС ад 30 ліпеня 1937 года. На падставе гэтага загаду, пачынаючы з жніўня 1937 года і да лістапада 1938 года было заключана ад 800000 да 820000 чалавек, з якіх не менш за 350000 былі забіты, астатнія былі адпраўлены ў ГУЛАГ. Такім чынам, устаноўленыя спачатку квоты — заключыць 233700 чалавек і расстраляць 59200 з іх — былі шматкроць перавышаныя. Аперацыя па гэтым загадзе стала самай масавай аперацыяй Вялікага тэрору.
Загад быў абнародаваны толькі ў 1992 годзе. Знойдзеныя дакументы тых часоў аб яго падрыхтоўцы і правядзенні паказваюць на тое, што Камуністычная партыя Савецкага Саюза і яе кіраўніцтва прымалі непасрэдны ўдзел у арганізацыі пераследаў і масавых пакаранняў смерцю.
Абнародаванне інфармацыі пра загад прымусіла перагледзець яшчэ пануючы погляд на Вялікі тэрор, як на пераслед грамадскай эліты. У адрозненне ад адкрытых паказальных працэсаў, ці менш вядомых «нацыянальных аперацый», аперацыя па загадзе №00447 тычылася радавых грамадзян Савецкага Саюза, сярод іх сялян, сельскага духавенства, асацыяльных элементаў, крымінальнікаў і былых членаў апазіцыйных партый. Прысуды выносіліся не звычайны судамі, а тройкамі НКУС.
Напад на цягнік каля станцыі Слаўнае
Напад на цягнік каля станцыі Слаўнае — акцыя беларускіх партызанаў на чале з атаманам Юркам Монічам з «Зялёнага дубу».
Перадумовы
У красавіку 1921 года, адразу пасля падпісання перамір’я з Польшчай, па Маскоўска-Брэсцкай чыгунцы быў адноўлены рух цягнікоў з Масквы ў Еўропу. Міжнародны кур’ерскі цягнік «Парыж — Вена — Варшава — Масква» хадзіў штодзень.
Хада акцыі
10 кастрычніка 1923 года атрад монічаўцаў прыкладна за 2 кіламетры ад станцыі Слаўнае (на перагоне Крупкі — Бобр) спыніў цягнік «Берлін — Масква», у якім ехалі ангельскія, французскія ды італьянскія дыпламаты, а таксама савецкія чыноўнікі. Цягнік быў спынены з-за таго, што рэйкі былі разабраныя партызанамі.
Атаман Юрка Моніч, увайшошы ў міжнародны вагон, ветліва звярнуўшыся да прысутных, папрасіў паказаць дакументы. Па правяранні дакументаў усіх пасажыраў вывелі з цягніка. Сярод іх выявілася 60 камуністаў з партыйнымі білетамі. Камуністы былі адлучаныя ад астатніх пасажыраў. Моніч загадаў адлупцаваць іх па 50 разоў шомпаламі на вачах дыпламатаў. Замежнікам жа было прапанавана ахвяраваць у скарб паўстанцаў. Ніхто забіты не быў.
Здабыча з цягніка была багатая: золата, валюта, дарагое адзенне, замежная водка, цыгарэты. Таксама партызаны здабылі 13 слоікаў какаіну, якія атаман раздаў сваім салдатам. Сваю частку Моніч аддаў на карысць «Зялёнага дубу». Гэтаксама паўстанцы захапілі два вагоны мукі, якія ішлі ў Маскву. Яны былі далучаныя да складу ў Барысаве. Усю муку раздалі тутэйшым сялянам.
Рэакцыя
У савецких дакументах гэты выпадак апісваўся наступным чынам:''Цягнік № 1/2 Парыж — Масква на 582-й вярсце каля станцыі Бобр наляцеў на рэйкавае пашкоджанне. Абыйшлося без чалавечых ахвяр. Цягнік быў абкружаны людзьмі з вінтоўкамі, рэвальверамі і гранатамі, якія пачалі рабаваць пасажыраў...У адказ усе кіраўнікі сілавых аддзелаў Барысаўскага павета былі знятыя са сваіх пасад і аддадзеныя пад суд з фармулёўкай «не справіліся з ліквідацыяй бандытызму''». З Масквы быў кінуты спецаддзел ГПУ на чале з Юрыем Мартынавым з мэтай знішчэння Моніча і ягоных паплечнікаў. Да канца года большасць паплечнікаў Моніча была арыштаваная, агулам да крымінальнай адказнасці прыцягнута 75 чалавек, 22 з якіх у лютым 1924 былі прыгавораныя да найвышэйшай меры пакарання. Сярод іх была і грамадзянская жонка Моніча Соф’я Рыбак (сапр. Хяўроння Наўроцкая).
Таксама пра гэтую акцыю шырока пісалі па-за межамі СССР. У савецкай прэсе пра гэта пісалася сціпла, а партызаны называліся белагвардзейцамі.
Ісмаіл Мустафавіч Александровіч
Ісмаіл Мустафавіч Александровіч (нар. 18 ліпеня 1929, Клецк) — беларускі інжынер-будаўнік і мусульманскі дзеяч татарскай нацыянальнасці; старшыня праўлення, з 1994 па 2005.
Біяграфія
Нарадзіўся 18 ліпеня 1929 года ў Клецку Нясвіжскага павету Навагрудскага ваяводства Другой Польскай Рэспублікі. Паходзіў з татарскай мусульманскай сям’і. Бацька, Мустафа Юсуфавіч Александровіч, у 1939 годзе быў абраны імамам горада Клецка. Гэтую пасаду ён займаў да 1953 года, калі пад ціскам абставін быў вымушаны афіцыйна адмовіцца ад выканання абавязкаў імама. Ісмаіл Александровіч скончыў тры класы польскай школы, потым вучыўся ў рускай гімназіі. У 1953 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны політэхнічны інстытут. У сям’і атрымаў ісламскую адукацыю. У 1954—1956 гадах працаваў майстрам будоўлі ў Магнітагорску, старшым начальнікам работ і галоўным інжынерам Упраўлення будаўніцтва Чэлябінскай вобласці РСФСР. У 1957—1961 гадах скончыў аспірантуру ў Акадэміі навук Беларускай ССР. У 1961—1986 гадах працаваў інжынерам, старшым інжынерам аб’яднання «» у Мінску. У 1989 годзе выйшаў на пенсію.
У 1994 годзе на Першым з’ездзе мусульман Беларусі Ісмаіл Александровіч быў абраны. Пераабіраўся на гэтую пасаду ў 1996 і 1998 гг. Быў старшынёй праўлення. З 1990 годзе прымаў актыўны ўдзел у рабоце таварыства «Аль-Кітаб», падтрымліваў сувязі з татарамі, якія нарадзіліся на землях цяперашняй Беларусі і пражывалі ў Літве, Польшчы, ЗША і іншых краінах. На момант выбараў першага муфтыя ў Беларусі дзейнічала 11 мусульманскіх суполак і адна мячэць. Перад трэцім з’ездам у выніку яго дзеянняў і ініцыятыў колькасць абшчын павялічылася да 24, а мячэцяў — да 4.
Узнагароды
Узнагароджаны бронзавымі медалямі ВДНГ СССР (1969, 1974, 1978), медалямі «За доблесную працу» (1970), «За працоўную доблесць» (1974), «Ветэран працы» (1986) і інш.
Алег Елізараў
Алéг Елізáраў (, Салігорск Мінскай вобласці —, Салігорск ) — беларускі мастак-авангардыст.
Біяграфія
Скончыў 8 класаў Салігорскай сярэдняй школы і паступіў у ПТВ, дзе вучыўся на электрыка і адначасова наведваў мастацкую школу. Пасля сканчэння вучылішча працаваў у салігорскіх саляных шахтах. .
Пасля няўдалай спробы паступіць у Мінскі тэатральна-мастацкі інстытут, Алег Елізараў прайшоў падрыхтоўчыя курсы і ў 1990 годзе паступіў на мастацка-графічны факультэт Віцебскага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта.
Ужо на першых курсах Елізараў вылучаўся добрай падрыхтоўкай, усе класічныя мастацкія заданні рабіў з выдатным майстэрствам. Малады мастак пачаў выкарыстоўваць мінімум фарбы, эксперыментаваў з дадаваннем розных матэрыялаў: крэйды, цэменту, жэлаціну, прыйшоўшы такім чынам да свайго «белага стылю».
У час напісання дыплома мастак канчаткова вызначыўся з аўтарскім почыркам. У тым самым годзе ён становіцца лаўрэатам «Арт-сесіі» (1995) у Віцебску.
Пасля абароны дыплома маладога мастака запрасілі ў Полацк. Алег Елізараў трапіў па размеркаванні на працу ў Дзіцячую мастацкую школу, дзе цалкам раскрыўся з уласнымі аўтарскім стылем і тэхнікай.
Спачатку жыў у інтэрнаце, пабудаваным для рабочых мясцовага прадпрыемства, а пазней перасяліўся ў майстэрню.
Праз пяць гадоў працы Алегу Елізараву давялося пакінуць сваю майстэрню і з'ехаць на малую радзіму, дзе ён уладкаваўся на працу ў мясцовую Мастацкую школу.
Быў аўтарам і ўдзельнікам шматлікіх персанальных і калектыўных выстаў. Большасць карцін Елізарава не мае назваў і дакладнай даты напісання.
Па чутках, апошняя карціна Елізарава «Адзінокае неба» была набыта сузаснавальнікам карпарацыі «Майкрасофт» Стывам Бламерам.
Валянцін Мікалаевіч Ціхановіч
Валянцін Мікалаевіч Ціхановіч (, Вільнюс, Літва — ) — беларускі мастак.
Біяграфія
Брат мастака Яўгена Ціхановіча. Вучыўся ў 1930—1933 гадах у Віцебскім мастацкім тэхнікуме ў Я. Мініна і Ф. Фогта. Удзельнік мастацкіх выставак з 1934 года. Член Беларускага саюза мастакоў з 1945 года.
Творчасць
Працаваў у кніжнай і станковай графіцы, сатырычным малюнку і экслібрысе. Асноўныя творы: ілюстрацыі да кніг «Беларускія народныя казкі», «Рыбы нашых рэк», «Звяры нашых лясоў», «Казка пра смелага вожыка» А. Якімовіча, «Нашы птушкі» А. Гурло, «Мурашка-Палашка» З. Бядулі, «Вада і вуда» А. Вялюгіна, «Казка пра цара Зубра» В. Віткі, «Родны край» В. Вольскага, «Конь і Леў» М. Танка, «Экзамен» Р. Барадуліна; графічныя лісты «Вячэрні канцэрт», «У пушчы», «У чаратах», «На ўскраіне», «Рэха далёкага стрэлу», «Хтосьці ідзе». Супрацоўнічаў з часопісамі «Вожык», «Крокодил», «Огонёк». Творы знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, фондах БСМ.
Дублінскі тэхналагічны ўніверсітэт
Дублінскі тэхналагічны ўніверсітэт (Ollscoil Teicneolaíochta Bhaile Átha Cliath) — ірландская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Дублін.
Агульная характарыстыка
Гісторыя яго ўзыходзіць да 1887 года, да Дублінскага тэхналагічнага інстытута, які паўстаў як першая тэхнічная навучальная установа ў Ірландыі. Гэта другая па велічыні навучальная ўстанова трэцяга (універсітэцкага) узроўню ў Ірландыі з студэнтаў.
Універсітэт быў сфарміраваны шляхам аб’яднання трох тэхналагічных інстытутаў — Дублінскага тэхналагічнага інстытута, Бланчардстаўнскага тэхналагічнага інстытута і Талагецкага тэхналагічнага інстытута. Гэта восьмы ўніверсітэт у Ірландыі і чацвёрты ў графстве Дублін. Універсітэт налічвае каля 3 500 супрацоўнікаў.
Леанід Іосіфавіч Ячнеў
Біяграфія
У 1934 годзе сям’я Ячневых пераехала з вёскі Махоўка, якая размяшчалася каля Савініцкай Цітаўкі, у вёску Паўлавічы. Тут ён стварыў аркестр, у састаў якога ўвайшлі мясцовыя хлапчукі.
У верасні 1940 года паступіў ў Мінскае музычнае вучылішча пры Беларускай дзяржаўнай кансерваторыі. Але скончыць яго не выпала лёсам.