cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Міхнава
Мі́хнава (, Михново) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Какоўчынскага сельсавета.
Старажынэць
Старажынец ці Старажынэць (Сторожинець) — горад у Чарнавіцкай вобласці Украіны. Насельніцтва 14 505 чал. (1 студзеня 2012).
Забалоцце (Барысаўскі раён)
Да 17 жніўня 1963 года вёска ўваходзіла ў склад Бытчанскага сельсавета, да 16 студзеня 1969 года — у склад Кішчынаслабодскага сельсавета.
Сірыйскі фунт
Сірыйскі фунт (сірыйская ліра; араб. الليرة السورية - al-Līra as-Sūriyya) — грашовая адзінка Сірыі, выпускаецца Цэнтральным банкам Сірыі (араб. مصرف سورية المركزي). Мае наміналы: 1, 2, 5, 10, 25 (манеты) і 1, 5, 10, 25, 50, 100, 200, 500, 1000, 2000 (банкноты). Фунт складаецца з 100 піястраў (кыршаў), манеты-піястры больш не выпускаюцца.
Афіцыйная абрэвіятура для сірыйскага фунта - SYP. У пачатку 2000-х звычайным быў курс 50 фунтаў да 1 долара, аднак абменны курс схільны да ваганняў. Сірыйскі фунт не з'яўляецца цвёрдай валютай, маюцца абмежаванні на вываз гэтай валюты.
Гісторыя
Да Першай сусветнай вайны Сірыя была часткай Асманскай імперыі, і афіцыйным плацежным сродкам з'яўлялася турэцкая ліра. Пасля падзення Асманскай імперыі і перадачы Сірыі пад мандат, на французскіх і брытанскіх падмандатных тэрыторыях, у тым ліку ў Ліване, Іарданіі і Палесціне меў хаджэнне егіпецкі фунт. Пасля атрымання Лівана і Сірыі пад свой асобны мандат французскі ўрад пажадаў выцесніць егіпецкую валюту і дало права камерцыйнаму банку, Банку Сірыі (французскі філіял Асманскага банка), выпускаць валюту для краін, якія ўваходзяць у новы мандат. Фунт (або ліра) быў уведзены ў 1919 г. і першапачаткова быў роўны 20 французскім франкам. Пасля змены палітычнага статусу Лівана Банк Сірыі, быў перайменаваны ў Банк Сірыі і Лівана (BSL). Ён выпускаў сірыйска-ліванскую валюту на працягу 15 гадоў, пачынаючы з 1924 г. За два гады да заканчэння 15-гадовага тэрміна BSL падзяліў агульную для Сірыі і Лівана валюту на дзве асобных валюты, якія маюць хаджэнне ў абедзвюх краінах. Да 1958 г. на адным боку банкнот быў арабскі тэкст, а на адваротным - французскі. Пасля 1958 г. на адваротным боку пачалі друкаваць англійскі тэкст. Да незалежнасці Сірыі на манетах быў як арабскі, так і французскі тэкст, пазней - толькі арабскі. Новыя серыі банкнот былі надрукаваныя ў 1998 г. У іх змяніўся дызайн, а таксама дадалася банкнота вартасцю ў 1000 фунтаў.
4 ліпеня 2017 г. Банк Сірыі выпусціў банкноту ў 2000 фунтаў з аднаго боку з партрэтам дзеючага прэзідэнта Б. Асада, з другога — выявай залы пасяджэнняў сірыйскага парламента. Па словах кіраўніка Цэнтрабанка Сірыі партыя банкнот была выраблена яшчэ ў 2015 г., аднак з-за ўмоў вайны і ваганняў курсу было прынята рашэнне банкноту не ўводзіць.
Канькабежны стадыён (Мінск-Арэна)
Канькабежны стадыён — спартыўнае збудаванне ў Мінску, частка шматпрофільнага культурна-спартыўнага комплекса «Мінск-Арэна»
Першая ў Беларусі крытая лядовая пляцоўка з 400-мятровай бегавой дарожкай (шырыня — 9,5 м), агульная плошча лёду 10 000 м². Маюцца дзве трэніровачныя хакейныя каробкі еўрапейскага (60×30 м) і канадскага стандартаў (60×28 м), дзве дарожкі для кёрлінга. На стадыёне ўстаноўлена абсталяванне, якое дазваляе рэгуляваць тэмпературу лёду на розных участках для розных відаў спорту — фігурнага катання, кёрлінга, хакея, скораснага бегу на каньках. На канькабежным стадыёне знаходзяцца пакоі горнага паветра, якія маюць унікальныя тэрапеўтычныя уласцівасці. Лядовы трэк «Мінск-Арэны» нярэдка становіцца месцам трэніровачных збораў для канькабежцаў з Нідэрландаў, Расіі, Казахстана, Эстоніі, Украіны. Трыбуны стадыёна могуць змясціць 3 000 чалаве.
Канькабежны стадыён злучаны з Арэнай падземным пераходам.
Спартыўныя спаборніцтвы
На лёду канькабежнага стадыёна праводзіліся буйныя міжнародныя старты:
У 2013 г. Канькабежны стадыён упершыню стаў пляцоўкай Міжнароднага аўтасалона «Мотаршоў», а ўжо ў 2014 на спартыўным аб’екце адбылася MILEX 2017 — 8-я Міжнародная выстаўка ўзбраення і ваеннай тэхнікі.
IC 1369
IC 1369 — галактыка тыпу I1m у сузор’і Лебедзь.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Ідыятыя
Ідыятыя (ідыятызм) (ад ст.-грэч. Ἰδιωτεία (idioteia) — «невуцтва, грубасць») — самая глыбокая ступень алігафрэніі (разумовай адсталасці), у цяжкай форме характарызуецца амаль поўнай адсутнасцю мовы і мыслення.
Апісанне
Хворыя на ідыятызм не могуць хадзіць, у іх парушана будова ўнутраных органаў. Ідыётам недаступная асэнсаваная дзейнасць. Мова не развіваецца. Ідыёты вымаўляюць толькі асобныя цяжказразумелыя гукі і словы, часта не разумеюць мову навакольных, не адрозніваюць сваякоў ад старонніх. Яны не здольныя да самастойнага жыцця: не валодаюць элементарнымі навыкамі самаабслугоўвання, не могуць самастойна есці, часам нават не перажоўваць ежу, выгляд неахайны, маюць патрэбу ў пастаянным доглядзе і наглядзе. Мысленне не развіваецца, рэакцыя на наваколле рэзка зніжана. Эмацыйнае жыццё складаецца з прымітыўных рэакцый задавальнення і незадавальнення. У адных пераважаюць успышкі нематываванага гневу, у іншых — млявасць і абыякавасць да наваколля.
Дзеці, хворыя на ідыятызм, не могуць навучацца і традыцыйна знаходзяцца (са згоды бацькоў) у спецыяльных установах (дзіцячых дамах).
Паўночна-ўсходні рэгіён развіцця Румыніі
Паўночна-ўсходні рэгіён развіцця Румыніі (Regiunea de dezvoltare Nord-Est) — адзін з рэгіёнаў развіцця Румыніі. Не з'яўляецца адміністрацыйнай адзінкай, быў створаны ў 1998 годзе для лепшай каардынацыі мясцовага развіцця падчас уступлення Румыніі ў Еўрапейскі саюз.
Склад
У склад ПУРР уваходзяць жудзецы:
Насельніцтва
Колькасць насельніцтва рэгіёна ў 2004 годзе складала 3 674 367 чалавек. Шчыльнасць насельніцтва складала 99,71 чал./км², што вышэй за сярэдні ўзровень па краіне (91,3 чал./км²). 49,22 % насельніцтвы (1 808 390 чалавек) складаюць мужчыны, 50,78 % (1 865 977 чалавек) — жанчыны. Пераважае румынскае насельніцтва (97,9 %), колькасць цыган складае 1,2 % ад агульнай колькасці насельніцтва, украінцаў — 0,9 %.
Эканоміка
Аснову эканомікі складае сельская гаспадарка, прамысловымі цэнтрамі з'яўляюцца гарады Бакэу, Ясы і Сучава. Узровень ВУП на душу насельніцтва ў рэгіёне з'яўляецца найбольш нізкім у краіне.
Казііўка (Абухіўскі раён)
Казііўка (Козі́ївка) — вёска ў Абухіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Ідэал
Ідэал (idealis, ад грэч. Ἰδέα - вобраз, ідэя) — вышэйшая каштоўнасць, найлепшы, завершаны стан той ці іншай з'явы - узор асабістых якасцей, здольнасцей; вышэйшая норма маральнай асобы (ідэал асобы); вышэйшая ступень маральнага ўяўлення пра добрае і належнае (аксіялагічны ідэал); дасканаласць у адносінах паміж людзьмі (этычны ідэал); найбольш дасканалы лад грамадства (сацыяльны ідэал).
Вадзяны млын (Каменнае Крывое)
Вадзяны млын — колішні прамысловы будынак у вёсцы Каменнае Крывое Талачынскага раёна Віцебскай вобласці. Знаходзіцца на рацэ Крывой, каля аўтамабільнай дарогі Талачын — Круглае.
Гісторыя
Узведзены з чырвонай цэглы ў другой палове ХІХ — пачатку XX стагоддзя. Млын належаў памешчыкам Гардзялкоўскім і функцыянаваў да пачатку Другой сусветнай вайны.
У 1990-х гадах будынак быў набыты і абсталяваны пад прыдарожную кавярню. Але неўзабаве ён згарэў, і аднаўляць яго ніхто не стаў.
Архітэктура
Трохпавярховы прамавугольны ў плане будынак з двухсхільным дахам, да якога прымыкала аднапавярховае працоўнае памяшканне.
Масіўныя сцены прарэзаны невялікімі прамавугольнымі вокнамі. На першым паверсе знаходзілася турбіна, на другім — жорны, на трэцім — гаспадарчыя памяшканні.
Вуліца Шышкіна (Мінск)
Вуліца Шышкіна — вуліца ў паўднёва-ўсходняй частцы Мінска. Названа ў гонар Івана Шышкіна, рускага мастака-пейзажыста.
Характэрныя будынкі і збудаванні
Нумарацыя дамоў — ад вуліцы Куляшова.
TempleOS
TempleOS (раней Аперацыйная сістэма «J» або J Operating System, LoseThos і SparrowOS)—- гэта легкаважная аперацыйная сістэма (АС) на біблейскую тэматыку, распрацаваная як Трэці храм, прадказаны ў Бібліі. Яна была створана амерыканскім праграмістам Тэры А. Дэвісам, які распрацоўваў яе ў адзіночку на працягу дзесяцігоддзя пасля серыі маніякальных эпізодаў, якія ён пазней апісаў як адкрыццё ад Бога.
Сістэма характарызавалася як сучасная АС для x86-64 Commodore 64 з выкарыстаннем інтэрфейсу, падобнага на сумесь DOS і Turbo C. Дэвіс абвясціў, што такія функцыі сістэмы, як раздзяляльнасць 640x480, 16-каляровы дысплей і аднагаласавы гук, былі распрацаваны ў адпаведнасці з прамымі інструкцыямі Бога. АС была запраграмавана на арыгінальнай разнавіднасці C (пад назвай HolyC, літ.: «святы C») замест BASIC і ўключала арыгінальны сімулятар палёту, кампілятар і ядро.
Упершыню выпушчаная ў 2005 годзе як Аперацыйная сістэма «J», TempleOS была перайменавана ў 2013 годзе і апошні раз абнаўлялася ў 2017 годзе.
Гісторыя
Тэры А. Дэвіс (1969–2018) пачаў адчуваць рэгулярныя маніякальныя эпізоды ў 1996 годзе, што прывяло яго да шматлікіх знаходжанняў у псіхіятрычных бальніцах. Першапачаткова ў яго быў дыягнаставаны біпалярны разлад, а потым ён быў прызнаны шызафрэнікам і да канца жыцця заставаўся беспрацоўным. Ён пакутаваў ад ілюзій касмічных прышэльцаў і ўрадавых агентаў, якія прымусілі яго ненадоўга шпіталізаваць з-за праблем з псіхічным здароўем. Пасля таго, як ён сам апісаў «адкрыццё», ён абвясціў, што знаходзіцца ў непасрэднай сувязі з Богам, і што Бог сказаў яму, што аперацыйная сістэма прызначана для трэцяга Божага храма.
Дэвіс пачаў распрацоўку TempleOS прыкладна ў 2003 годзе. Адной з ранніх назваў была «Аперацыйная сістэма „J“», перш чым яна была перайменавана ў «LoseThos», спасылка на сцэну з фільма «Узвод» 1986 года. У 2008 годзе Дэвіс напісаў, што LoseThos «перш за ўсё прызначана для стварэння відэагульняў. ''Яна не мае падтрымкі сеткі або Інтэрнэту. На мой погляд, гэта было б вынаходства ровара нанова»''. Іншая назва, якую ён выкарыстаў, была «SparrowOS», перш чым спыніцца на «TempleOS». У сярэдзіне 2013 года на яго сайце было абвешчана: «Храм Божы скончаны. Цяпер Бог забівае ЦРУ, каб яно не распаўсюджвалася [sic]». Дэвіс памёр пасля збіцця цягніком 11 жніўня 2018 года.
Агляд сістэмы
TempleOS — гэта 64-разрадная аперацыйная сістэма ПК, якая з’яўляецца: шматзадачнай без выцяснення, шмат’ядравай, агульнадаступнай, з адкрытым зыходным кодам, толькі з кольцамі 0, з адзінай адраснай прасторай, несеткавай і прызначанай для рэкрэацыйнага праграмавання. АС працуе з 8-бітным ASCII з графікай у зыходным кодзе і мае бібліятэку 2D і 3D графікі, якая працуе ў 640x480 VGA з 16 колерамі. Як і большасць сучасных аперацыйных сістэм, яна падтрымлівае клавіятуру і мыш. Таксама яна падтрымлівае файлавыя сістэмы ISO 9660, FAT32 і RedSea (апошняя створана Дэвісам) з падтрымкай сціскання файлаў. Па словах Дэвіса, многія з гэтых спецыфікацый, такія як раздзяляльнасць 640x480, 16-каляровы дысплей і адзіны гукавы голас, былі даручаны яму Богам. Ён патлумачыў, што абмежаваная раздзяляльнасць павінна была палегчыць дзецям маляванне ілюстрацый да Бога.
Аперацыйная сістэма ўключае арыгінальны сімулятар палёту, кампілятар і ядро. Адна праграма ў камплекце, «Пасля Егіпта» — гэта гульня, у якой гулец едзе да біблейскага палаючага куста, каб выкарыстаць «высакаскорасны секундамер». Секундамер павінен дзейнічаць як аракул, які генеруе псеўдавыпадковы тэкст, што Дэвіс параўнаў з дошкай Уіджа і гласалаліяй. Прыклад згенераванага тэксту наступны:«сярод даручанага ў пакаранне рэзультату распуснасць праверыла паведаміла пастанавіла пачуццё думак нягоды нябёс Дакоты край Пакуты наблізіў прыманне перамяшчаюшчагася банкету Канста жэмчуг робіць міласціну ўцямляючы нікчэмнасць ». TempleOS была напісана на мове праграмавання, распрацаванай Дэвісам у якасці сярэдзіны паміж C і C++, першапачаткова называлася «C+» (C Plus), пазней перайменаваная ў «HolyC». Ён выконвае функцыю мовы абалонкі, дазваляючы пісаць і выконваць цэлыя праграмы знутры абалонкі. IDE, якая пастаўляецца з TempleOS, падтрымлівае некалькі функцый, такіх як убудаванне відарысаў у код. Ён выкарыстоўвае нестандартны тэкставы фармат (вядомы як DolDoc), які падтрымлівае гіпертэкставыя спасылкі, відарысы і 3D-сеткі для ўбудавання ў стандартныя файлы ASCII; напрыклад, файл можа мець трохмерную мадэль танка, якая круціцца, як каментарый у зыходным кодзе. Большасць кода ў АС кампілюецца з дапамогай JIT, і звычайна рэкамендуецца выкарыстоўваць кампіляцыю JIT у адрозненне ад стварэння двайковых файлаў. У рэшце рэшт, Дэвіс напісаў больш за 100 000 радкоў кода для АС.
Крытычнае ўспрыняцце
TempleOS атрымала ў асноўным «спачувальныя» водгукі. Тэхналагічны журналіст Дэвід Кассель выказаў меркаванне, што «вэб-сайты аб праграмаванні спрабавалі знайсці неабходнае цярпенне і разуменне, каб задаволіць Дэвіса». TechRepublic і OSNews апублікавалі пазітыўныя артыкулы аб працы Дэвіса, нават калі Дэвіс быў забаронены ў апошнім за варожыя каментарыі, накіраваныя на чытачоў і супрацоўнікаў. У сваім аглядзе для TechRepublic Джэймс Сандэрс прыйшоў да высновы, што «TempleOS з'яўляецца сведчаннем адданасці і страсці аднаго чалавека, які дэманструе сваю тэхналагічную здольнасць. Ёй не патрэбна быць чымсьці большым». Рэдактар OSNews Крок Камен пісаў, што АС «паказвае, што вылічальная тэхніка ўсё яшчэ можа быць хобі; чаму ўсе так сур'ёзна ў нашы дні? Калі я хачу закадзіраваць АС, якая выкарыстоўвае інтэрпрэтацыйны танец у якасці метаду ўводу, мне трэба дазволіць гэта зрабіць, няхай такія кампаніі, як Apple, будуць праклятыя». У 2017 годзе АС была паказана як частка мастацкай выставы аўтсайдэраў у Буроні, Францыя.
Спадчына
Пасля смерці Дэвіса рэдактар OSNews Том Хольверда напісаў: «Дэвіс відавочна быў таленавітым праграмістам: напісаць усю аперацыйную сістэму — гэта не дробязь, і было сумна бачыць, што яго псіхічнае захворванне паўплывала на яго». Адзін фанат назваў Дэвіса «легендай праграмавання», а іншы, камп’ютарны інжынер, параўнаў распрацоўку TempleOS з хмарачосам, пабудаваным адным чалавекам. Ён дадаў, што «насамрэч мяне ашаламляе, што ўсё гэта напісаў адзін чалавек» і што «неадмыслоўцу цяжка зразумець, якое фенаменальнае дасягненне» — напісаць у адзіночку цэлую аперацыйную сістэму.
TempleOS знаходзіцца ў адкрытым доступе. Сям'я Дэвіса пажадала, каб фанаты рабілі ахвяраванні Нацыянальнаму альянсу псіхічных захворванняў і іншым арганізацыям, якія «працуюць над тым, каб палегчыць боль і пакуты, выкліканыя псіхічнымі захворваннямі».
Гэрца
Герца ці Гэрца (Герца) — горад у Чарнавіцкай вобласці Украіны. Плошча 3,2 км². Насельніцтва 2128 чал. (1 студзеня 2012).
Рахат (Мангістаўская вобласць)
Рахат  — сяло ў Мангістаўскай вобласці Казахстана, у падначаленні ля гарадской адміністрацыі Жанаазена. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт сельскай адміністрацыі Рахат. Код КАТА — 471836100.
Утворана ў 2012 годзе шляхам вылучэння са складу горада Жанаазен чатырох мікрараёнаў — «Рахат», «Аксу», «Жулдыз» і «Мерэй».
Насельніцтва сяла складае 30,8 тысяч чалавек.
Краснэ Пэршэ (Абухіўскі раён)
Краснэ Пэршэ (Кра́сне Перше) — вёска ў Абухіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
IC 1370
IC 1370 — галактыка тыпу 5C у сузор’і Вадаліў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Капусцяна
Капусцяна (Капу́стяна) — вёска ў Абухіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Міцюкова (Сенненскі раён)
Міцюко́ва (, Митюково) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Какоўчынскага сельсавета.
Усходнія вобласці Германскай імперыі
Усходнія вобласці Германскай імперыі (Ostgebiete des Deutschen Reiches) — тэрмін, які абазначае тэрыторыі, што размешчаны на ўсход ад лініі Одэр/Найсэ, належалі Германіі станам на 31 снежня 1937 года і пасля Другой сусветнай вайны былі фактычна адчужаныя на карысць Польшчы і Савецкага Саюза. Калі ў ГДР перадача даных тэрыторый Польшчы і СССР была прызнана ўжо ў 1950 годзе, то ў ФРГ гэты факт не прызнаваўся і для абазначэння дадзеных тэрыторый ужываўся тэрмін «усходнія вобласці Германіі, якія знаходзяцца пад чужаземным кіраваннем» (deutsche Ostgebiete unter fremder Verwaltung). Афіцыйна Германія прызнала страту гэтых тэрыторый толькі ў 1990 годзе ў выніку падпісання дагавора аб канчатковым урэгуляванні ў дачыненні да Германіі. У сучасным кантэксце для абазначэння тэрыторый на ўсход ад Одэр/Найсэ таксама ўжываецца выраз «былыя ўсходнія вобласці Германіі» (ehemalige deutsche Ostgebiete). У Польшчы тэрыторыі, якія адышлі да яе ад Германіі пасля вайны, атрымалі назву «вернутых зямель».
Гістарычны кантэкст
Пагадненне чатырох дзяржаў-пераможцаў ад 5 чэрвеня 1945 года вярнула граніцы Германіі да стану, які існаваў на 31 снежня 1937 года, гэта значыць вярнула граніцы Германіі да граніц Веймарскай рэспублікі. Пры гэтым уся тэрыторыя была падзелена на зоны акупацыі — амерыканскую, брытанскую і французскую (заходняя і паўднёвая частка) і савецкую (цэнтральная і ўсходняя часткі).
У выніку пагадненняў, прынятых на Патсдамскай канферэнцыі (17 лютага — 2 жніўня 1945) тэрыторыі, размешчаныя на ўсход ад лініі Одэр/Найсэ былі «да канчатковага ўрэгулявання заходніх граніц Польшчы» часова перададзены пад польскае і савецкае кіраванне.
Аднак ужо ў 1945 годзе паўночная частка Усходняй Прусіі агульнай плошчай 13,2 тысяч км2 была ў аднабаковым парадку далучана Савецкім Саюзам у якасці Калінінградскай вобласці. Астатнія часткі ўсходняй Германіі заставаліся пад польскім кіраваннем. У канцы 1945 года пад польскае кіраванне дадаткова былі перададзены таксама гарады Штэтын і Свінемюндэ. Такім чынам, пад польскім кіраваннем знаходзілася тэрыторыя агульнай плошчай 114 тысяч км². Тэрыторыя вольнага горада Данцыг (1966 км²) не ўваходзіць у гэты лік, таму што Данцыг не належаў Германіі станам на 31 снежня 1937 года. Названая плошча складала адну чвэрць ад агульнай плошчы Германіі.
Пасля перадачы ўсходніх тэрыторый пад польскае і савецкае кіраванне з іх было дэпартавана нямецкае насельніцтва — з паўночнай часткі Усходняй Прусіі амаль цалкам, а з тэрыторый, размешчаных пад польскім кіраваннем — па большай частцы. Агулам з гэтых тэрыторый было выгнана каля 8,8 мільёнаў немцаў, якіх замянілі каля 7,7 мільёнамі палякаў.
Прылічаныя тэрыторыі
Да ўсходніх абласцей Германскай імперыі адносяць такія гістарычныя вобласці Германіі, як, Сілезія, Усходняя і Заходняя Прусія, а таксама Ноймарк.
У адміністрацыйна-тэрытарыяльным плане сюды адносяцца наступныя тэрыторыі: На адчужаных ад Германіі тэрыторыях размяшчаліся такія буйныя гарады Германіі як Брэслау, Кёнігсберг, Штэтын, Гіндэнбург і Гляйвіц.
У шырэйшым разуменні
У шырэйшым сэнсе да «ўсходніх абласцей Германіі» часам адносяць таксама і землі, страчаныя Германіяй у 1919 годзе ў выніку Версальскага дагавора: Вялікая Польшча (правінцыя Позен) і Заходняя Прусія, Вольны горад Данцыг, Усходняя Верхняя Сілезія і Мемельланд.
Афіцыйная пазіцыя Германіі па пытанні былых усходніх абласцей
Германская Дэмакратычная Рэспубліка, абвешчаная на савецкай зоне акупацыі, прызнала перадачу ўсходніх абласцей Польшчы і Савецкаму Саюзу ў 1950 годзе, падпісаўшы Згажэлецкі дагавор. У той жа час Федэратыўная Рэспубліка Германіі адмаўлялася прызнаваць гэты факт, сцвярджаючы, што рашэнне аб дзяржаўнай прыналежнасці гэтых тэрыторый мусіць быць прынята ў час падпісання мірнага дагавора. Нават пасля падпісання Варшаўскага і Маскоўскага дагавораў у 1970 годзе, якія ўсталёўвалі заходнія граніцы Польшчы, ФРГ афіцыйна не змяніла сваёй пазіцыі па гэтым пытанні. Толькі ў дагаворы аб канчатковым урэгуляванні ў дачыненні да Германіі ад 12 лістапада 1990 года Германія канчаткова адмовілася ад усякіх прэтэнзій на былыя ўсходнія вобласці.
Асобы, народжаныя да 2 жніўня 1945 года (Патсдамская канферэнцыя) на тэрыторыях, якія размешчаны на ўсход ад Одэра/Найсэ і належалі Германіі ў граніцах 1937 года, паводле заканадаўства ФРГ не лічацца народжанымі за мяжой.
Барыс Барысавіч Цітовіч
Барыс Барысавіч Цітовіч (28 чэрвеня 1948, Коркіна, Расія — 20 кастрычніка 2021) — беларускі мастак.
Біяграфія
Нарадзіўся 28 чэрвеня 1948 года ў Коркіне, Чалябінская вобласць Расіі.
У 1972 годзе скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут. Працаваў у станковай і кніжнай графіцы, манументальным жывапісе, іканапісе і скульптуры. Член Беларускага саюза мастакоў з 1979 года.
Быў галоўным мастаком музейнага комплексу «Дудуткі». З ліпеня 2005 года працаваў навуковым супрацоўнікам з Вілейскага краязнаўчага музея па стварэнні мемарыяльнага комплексу, прысвечанага падзеям Першай сусветнай вайны ў вёсцы Заброддзе Нарачанскага сельсавета Вілейскага раёна. Вёў адукацыйную работу з моладдзю ў Вілейскім краязнаўчым музеі
Жыў у вёсцы Заброддзе на Вілейшчыне. Памёр 20 кастрычніка 2021 года.
Творчасць
Аўтар ілюстрацый да кніг «Людзі на балоце», «Подых навальніцы» (абедзве 1973), «Завеі, снежань» (1978) Івана Мележа, «Дзве аповесці» Віктара Казько (1977), «Пушча» Віктара Карамазава (1979), «Марат Казей» Петруся Броўкі (1980), зборнік вершаў і паэм «Песня свабоды» Янкі Купалы (1982) на малдаўскай мове, «Летуценнік», «Смутак белых начэй» абедзве (1985) Івана Навуменкі, «Ля крыніцы: Аповесці» Янкі Брыля (1986), «Зеніт» Івана Шамякіна (1987) і інш.; графічных серый «Памяці Брэста» (1975), «Поры года» (1978), «Салдацкім удовам прысвячаецца» (1981), «Мае аднавяскоўцы» (1982), «Сялянскі накцюрн» (1983), «Тыя, хто перанёс вайну» (1985), «Хроніка з нататкамі на палях» (1986), серыі помнікаў ахвяр 1-й і 2-й сусветных войнаў у Вілейскім раёне Мінскай вобласці, роспісу Свята-Ціханаўскай царквы ў Вілейцы, абразоў, мемарыяльнай капліцы ў вёсцы Заброддзе Вілейскага раёна.
Адзін са стваральнікаў (разам з жонкай Валянцінай) і мастак-пастаноўшчык (з 1975) Нарачанскага ўзорнага дзіцячага тэатра Ялінка ў вёсцы Нароча Вілейскага раёна.
Сям’я
Бацька скульптара і калекцыянера Данілы Цітовіча.
Крэнычы
Крэнычы (Кре́нич) — вёска ў Абухіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Язвіны (Салігорскі раён)
Я́звіны (, Язвины) — вёска ў Салігорскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Чырвонаслабодскага сельсавета.
Да 30 сакавіка 2006 года вёска ўваходзіла ў склад Першамайскага сельсавета.
Рамонскі раён
Рамо́нскі раён (Рамонский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўначы Варонежскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — рабочы пасёлак Рамонь.
Гісторыя
Рамонскі раён быў утвораны 30 ліпеня 1928 года ў складзе Цэнтральна-Чарназёмнай вобласці РСФСР. Пасля яе падзелу ў 1934 годзе раён застаўся ў складзе Варонежскай вобласці.
Аўсянікі
Аўсянікі, Падзёнкі (Ephemeroptera — ад грэчаскага «ephemeron» — хуткаплынны, і «ptera» — крыло) — старажытны атрад крылатых насякомых (знаходкі, пачынаючы з дэвону).
Апісанне
Лічынка развіваецца ў вадзе. Для аўсянікаў характэрны унікальны для крылатых насякомых працэс — лінька акрыленай формы.
У імага дзве пары сеткаватых празрыстых і вельмі тонкіх крылаў, прычым пярэднія крылы заўсёды значна буйнейшыя за заднія (у некаторых аўсянікаў заднія крылы зусім не развітыя), а на канцы брушка — тры, або радзей дзве, доўгія тонкія хваставыя ніткі.
Арэал
Распаўсюджаныя па ўсім зямным шары, акрамя Гавайскіх астравоў у Ціхім акіяне і вострава Святой Алены ў Атлантычным акіяне.
Класіфікацыя
Уключае больш за 3000 відаў (3046 відаў па стане на люты 2008 года, з іх каля 20 відаў адзначаны на тэрыторыі Беларусі)
Белакветнік
Белакве́тнік (Leucojum) — род кветкавых раслін сямейства.
Назва паходзіць ад стар.-грэч. λευκός — малочна-белы.
Батанічнае апісанне
Шматгадовыя цыбульныя травяністыя расліны. Цыбуліна з белай перапончатай абалонкай. Лісце простае, шырокалінейнае, сядзячае, у разетцы. Кветкі белага колеру, адзіночныя або ў суквеццях, на паніклых кветаносах. Кветаносы голыя. Плод — каробачка.
Расліны ядавітыя. Утрымліваюць алкалоіды лейкацын і лейкацыцін.
Распаўсюджанне і экалогія
Род налічвае 2 віды (каля 10 ). Пашыраны ва ўмераных зонах Еўропы і Паўночнай Афрыкі. Растуць на адкрытых горных схілах, парках, садах. Выкарыстоўваюцца ў якасці дэкаратыўных раслін.
Барыс Сяргеевіч Сцечкін
У 1918 годзе скончыў Маскоўскае вышэйшае тэхнічнае вучылішча, процаваў у ім выкладчыкам у 1918—1927 гг. У 1933—1937 гг. выкладаў у Маскоўскім авіяцыйным інстытуце. Разам са сваім настаўнікам М. Я. Жукоўскім прымаў удзел у ставрэнні Цэнтральнара аэрагідрадынамічнага інстытута (ЦАГІ). У 1954—1961 гг. працаваў у лабараторыі рухавікоў (з 1961 года Інстытут рухавікоў АН СССР), у 1961—1962 гг. яго дырэктар.
Кулі (Абухіўскі раён)
Кулі́ (Кулі́) — вёска ў Абухіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Рудня Стаўбунская
Ру́дня Стаўбу́нская (, Рудня Столбунская) — вёска ў Веткаўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Стаўбунскага сельсавета.
У 1926—1954 гадах цэнтр Рудня-Стаўбунскага сельсавета. У 1954—1968 гадах вёска ўваходзіла ў склад Стаўбунскага сельсавета, пасля 21 кастрычніка 1968 года — у склад Новаграмыцкага сельсавета.
Маразы (Мёрскі раён)
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска, пазней засценак у складзе гміны Друя Дзісенскага павета (з 1926 года Браслаўскага павета) Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 11 лютага 1974 года хутар уваходзіў у склад Камянполлеўскага сельсавета.
Звяняты
Звяня́ты (, Звеняты) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Весялоўскага сельсавета.
Да 17 жніўня 1963 года вёска ўваходзіла ў склад Бытчанскага сельсавета, да 16 студзеня 1969 года — у склад Кішчынаслабодскага сельсавета.
Навасэлыця
Наваселіца ці Навасэлыця (Новоселиця) — горад у Чарнавіцкай вобласці Украіны. Плошча 6,47 км². Насельніцтва 7841 чал. (1 студзеня 2012).
Пелядзь
Пелядзь, Сырок (Coregonus peled) — рыба роду сігаў сямейства ласасёвых атрада ласосепадобных.
Апісанне
Даўжыня да 55 см, маса да 3 (зрэдку да 5) кг. Цела падоўжанае, высокае, цёмна-серабрыстае. Верхняя сківіца даўжэйшая за ніжнюю. На галаве і спінным плаўніку невялікія чорныя плямы. Паміж спінным і хваставым плаўнікамі ёсць тлушчавы плаўнічок.
Пашырэнне
Чародная рыба. Пашырана ў вадаёмах паўночнай Еўразіі. Мае 3 экалагічныя формы: рачная хуткарослая, азёрная звычайная і азёрная карлікавая (з прыгнечаным ростам). Акліматызавана ў некаторых краінах Еўролы, у азёрах Беларусі (Віцебская вобл.) з 1957.
Асаблівасці біялогіі
Корміцца зоапланктонам (пераважна ракаладобнымі).
Промысел і гадоўля
Аб’ект промыслу і гадоўлі.
Наваусманскі раён
Навау́сманскі раён (Новоусманский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўначы Варонежскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — сяло Новая Усмань.
Геаграфія
Наваусманскі раён мяжуе з Рамонскім, Верхняхаўскім, Кашырскім і Панінскім раёнамі, а таксама Варонежам. Плошча раёна складае 1320 км².
Насельніцтва
Раён актыўна далучаецца да субурбанізацыйных працэсаў фарміравання Варонежскай агламерацыі. Яго насельніцтва хутка расце, у тым ліку за кошт міграцыйнага прыросту.
Эканоміка
У раёне развіта сельская гаспадарка, якая спецыялізуецца на вытворчасці і вырошчванні збожжа, цукровых буракоў, сланечніка, рапсу, соі, гародніны і садавіны паводле прагрэсіўных тэхналогій.
Сезон 2019 ЖФК БАЦАР Брэст
У 2019 годзе жаночы футбольны клуб «БАЦАР» з Брэста прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
Іван Сяргеевіч Краўчанка
Біяграфія
У 1920—1937 і 1941—1946 гадах на партыйнай працы. У 1938—1940 гадах выкладчык, намеснік дэкана, дэкан Мінскага педагагічнага інстытута. У 1940—1941 гадах дырэктар Беластоцкага педінстытута. У 1948—1954 гадах намеснік дырэктара, у 1953—1954 гадах в.а. дырэктара, у 1955—1964 гадах дырэктар Інстытута гісторыі АН БССР, у 1965—1974 гадах загадчык сектара, у 1974—1979 гадах старшы навуковы супрацоўнік-кансультант Інстытута гісторыі АН БССР.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнамі Чырвонай Зоркі (1943), «Знак Пашаны» (1944, 1949), медалямі.
Навуковая дзейнасць
Навуковыя працы прысвечаны гісторыі Беларусі перыяду Вялікай Айчыннай вайны. Даследаваў ролю Кампартыі Беларусі па кіраўніцтву барацьбой у тыле ворага. Унёс значны ўклад у напісанне «Гісторыі Беларускай ССР» у 2 тамах (1954—1958, 2-е выд. 1961), «Гісторыі Беларускай ССР» у 5 тамах (1972—1975), 10-га тома «Гісторыі СССР» у 12 тамах (1966—1980). Адзін з суаўтараў «Гісторыі Мінска» (1957).
Аўтар каля 100 навуковых прац, у т.л. 2 манаграфій.
Сарагоскі ўніверсітэт
Сарагоскі ўніверсітэт (Universidad de Zaragoza) — іспанская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Сарагоса ў аўтаномнай супольнасці Арагон.
Бруна Вальтэр
Біяграфія
Вучыўся ў кансерваторыі Штэрна ў Берліне. У 1894-96 канцэртмайстар, хормайстар і дырыжор оперы ў Гамбургу, у 1901-12 - у Вене. Пазней кіраваў операмі ў Мюнхене (1913-22) і ў Берліне (з 1925), аркестрам Гевандхаўса ў Лейпцыгу (1929-33). У 1933 Вальтэр эміграваў з нацысцкай Германіі, выступаў у Заходняй Еўропе і Паўночнай Амерыцы. З 1939 жыў у ЗША. Дырыжыраваў спектаклямі ў тэатры "Метраполітэн-опера". Праславіўся як інтэрпрэтатар В. Моцарта, Г. Малера, Дж. Вердзі. Аўтар кніг пра Моцарта, Малера і інш. Напісаў 2 сімфоніі.
Эмс
Эмс (Ems) — рака на паўночным захадзе Германіі. Бярэ пачатак на паўднёва-заходніх схілах гор Теўтобургскі лес, працякае па Паўночна-Германскай нізіне (па землях Паўночны Рэйн-Вестфалія і Ніжняя Саксонія), упадае ў бухту Доларт Паўночнага мора, утвараючы эстуарый даўжынёй 20 км.
Агульная даўжыня 371 км. Сярэдні расход вады вод 80 м ³/с (за 136 км ад вусця).
Злучаная каналамі з басейнам Рэйна, Везера і іншых рэк, з'яўляючыся часткай воднага шляху (месцамі па абводных каналах), які злучае Прырэйнскі прамысловы раён з Паўночным морам. Каля вусця знаходзіцца марскі порт Эмдэн.
Сакыраны
Сакіра́ны ці Сакыра́ны (Сокиряни) — горад у Чарнавіцкай вобласці Украіны. Плошча 14,8 км². Насельніцтва 9517 чал. (1 студзеня 2012).
Барыс Аляксеевіч Бальшакоў
Барыс Аляксеевіч Бальшакоў (, г. Архангельск — ) — беларускі савецкі спартсмен (веласіпедны і канькабежны спорт). Заслужаны майстар спорту СССР (1947). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Муж Зоі Францаўны Бальшаковай.
Біяграфія
У 1945—1950 гг. трэнер Мінскага абласнога савета ФСТ «Дынама». Чэмпіён СССР па канькабежным спорце на дыстанцыях 500 м (1941, 1947), 1500 м (1948), па веласіпедным спорце ў групавой шашэйнай гонцы на 150 км (1947), у спрынтарскім мнагабор’і на трэку (1949). Пераможца і прызёр Міжнародных і ўсесаюзных спаборніцтваў.
Па яго ініцыятыве з 1947 г. штогод праводзіцца аднадзённая веласіпедная гонка па маршруце Мінск — Барысаў — Мінск (з 1950 года гонка на прыз імя Бальшакова).
За сваю кар’еру толькі на чэмпіянатах СССР ён заваяваў 19 медалёў — два залатыя, 10 сярэбраных і сем бронзавых.
Загінуў падчас міжнародных спаборніцтваў у Туле ў парнай групавой гонцы на трэку ў 1950 годзе. Пахаваны на Вайсковых могілках Мінска.
Ідэальная вадкасць
Ідэальная вадкасць — у гідрадынаміцы — уяўная вадкасць, у якой адсутнічаюць вязкасць, унутранае трэнне і цеплаправоднасць. З-за адсутнасці ў ёй унутранага трэння, няма касальных напружанняў паміж двума суседнімі пластамі вадкасці.
IC 1371
IC 1371 — галактыка тыпу E-S0 (еліптична спіральна галактыка) у сузор’і Вадаліў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Глінец (значэнні)
Глінец — тапонім:
Мурашкі (Мёрскі раён)
Мура́шкі (, Мурашки) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Перабродскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Пераброддзе Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Баравая (Салігорскі раён)
Барава́я (, Боровая) — вёска ў Салігорскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Чырвонаслабодскага сельсавета.
Гісторыя
Да 22 снежня 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Рожанскага сельсавета, да 25 снежня 1962 года — у склад Чудзінскага сельсавета Ганцавіцкага раёна , да 28 лютага 1964 года знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Чырвонаслабодскага пассавета Любанскага раёна , да 29 снежня 2009 года ўваходзіла ў склад Рожанскага сельсавета Салігорскага раёна (да 1965 года— Любанскага раёна).
Мішчукова
Мішчуко́ва (, Мищуково) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Какоўчынскага сельсавета.
Да 21 жніўня 1989 года вёска ўваходзіла ў склад Обальскага сельсавета.
Семілуцкі раён
Геаграфія
Семілуцкі раён мяжуе з Рамонскім, Ніжнядзевіцкім і Хахольскім раёнамі, а таксама з Курскай і Ліпецкай абласцямі і Варонежам. Плошча раёна складае 1582 км².
Гісторыя
Раён быў утвораны 30 ліпеня 1928 года пад назвай Ендавішчанскі раён у складзе Цэнтральна-Чарназёмнай вобласці РСФСР. У 1932 годзе цэнтр раёна быў перанесены ў пасёлак Семілукі, які на сёння з’яўляецца горадам. Пасля падзелу Цэнтральна-Чарназёмнай вобласці ў 1934 годзе раён застаўся ў складзе Варонежскай вобласці.
Захар’еўскі мост
Заха́р’еўскі мост — мост арачнай канструкцыі са зборнага жалезабетона праз Свіслач па пр. Незалежнасці ў Мінску. Размешчаны каля пл. Перамогі. Гэта чацвёрты вядомы мост на гэтым месцы, пабудаваны ў 1952 годзе. Гісторыка-культурная каштоўнасць Рэспублікі Беларусь рэспубліканскага значэння.
Гісторыя
Мост праз Свіслач па Захар’еўскай вуліцы, ад якой і атрымаў назву, злучаў цэнтр горада з Залатой Горкай і Камароўкай, прынамсі, з канца XVIII стагоддзя. На працягу ўсяго XIX стагоддзя мост неаднаразова рамантавалі і перабудоўвалі (1837, 1853, 1878). Апошні раз у 1898 г., калі яго перабудавалі ў сувязі з пракладзенай па ім лініі конкі.
Першы жалезабетонны мост
У снежні 1913 года Гарадская дума пастанавіла замяніць драўляны мост жалезабетонным. За кансультацыямі горад звяртаўся да прафесара Кіеўскага політэхнічнага інстытута. Будаваць новы мост узялося мінскае таварыства «Бетон», аднак, з пачаткам Першай сусветнай вайны яго будаўніцтва было прыпынена. Будаўніцтва першага ў Мінску жалезабетоннага моста было завершана толькі ў 1928 годзе.
На праезныя часткі новага моста быў пракладзены рэйкі трамвайнай лініі ад чыгуначнага вакзала да завода «Дрэваапрацоўшчык» (Мінскі прыборабудаўнічы завод).
Пасляваенны перыяд
Мост перажыў нямецкую акупацыю, але перад самым вызваленнем Мінска быў падарваны немцамі. Замест зруйнаванага жалезабетоннага на захаваных берагавых апорах збудавалі новы драўляны бэлечны мост на трох палевых апорах. Рух быў урачыста адкрыты 29 кастрычніка 1944 года. У 1948 годзе трамвайны рух па ім быў зачынены ў сувязі з пераносам лініі на вуліцу Першамайскую.
У 1951 годзе побач з ім вышэй па цячэнні Свіслачы пачалі ўзводзіць новы мост. Аўтарамі праекта былі архітэктары М. П. Паруснікаў і Г. П. Баданаў. У 1952 годзе новы мост урачыста адкрыты.
Архітэктура
Праектаванню моста цераз р. Свіслач надавалася вялікае значэнне з-за яго размяшчэння на цэнтральнай магістралі горада.
У выніку новы мост быў выкананы 3-пралётным з жалезабетонных зборных канструкцый. Рэчышча перакрыта трохшарнірнымі скляпеннямі, шырыня пралёта складае 40 м. Набярэжныя, якія злучаюць берагавыя часткі парку Горкага і парку Янкі Купалы, перакрыты 2 бэлечнымі пралётамі, праёмы праходаў зроблены лучковага абрысу шырынёй 7 м. Агульная даўжыня моста складае 88 м, шырыня 34 м.
Уютны (Веткаўскі раён)
Ліквідаваны ў 2011 годзе.
Мамука Бахтадзэ
Мамука Бахтадзэ (მამუკა ბახტაძე; нар., Тбілісі, Грузінская ССР, СССР) — грузінскі палітычны і дзяржаўны дзеяч, прэм’ер-міністр Грузіі з 20 чэрвеня 2018 года па 5 верасня 2019 года. З 13 лістапада 2017 па 13 чэрвеня 2018 — міністр фінансаў.
Біяграфія
Мамука Бахтадзэ нарадзіўся 9 чэрвеня 1982 года ў Тбілісі. Скончыў факультэт мікраэканомікі і менеджменту Тбіліскага дзяржаўнага ўніверсітэта і магістратуру МДУ імя Ламаносава. Доктар тэхнічных навук.
На працягу чатырох гадоў узначальваў ЗАТ «Грузінская чыгунка». З 13 лістапада 2017 года займаў пасаду міністра фінансаў Грузіі. 13 чэрвеня 2018 прэм’ер-міністр Георгій Квірыкашвілі падаў у адстаўку. 14 чэрвеня на пасаду кіраўніка кабінета кіруючая партыя «Грузінская мара» прадставіла кандыдатуру Бахтадзэ. 20 чэрвеня дэпутаты парламента Грузіі на пазачарговым пасяджэнні ў Кутаісі зацвердзілі Бахтадзэ і прадстаўлены ім склад урада. Большасць членаў зацверджанага ўрада складаюць члены ранейшага кабінета міністраў.
Галоўнымі прыярытэтамі на пасадзе старшыні ўрада называў інвестыцыі ў адукацыю, а таксама еўраінтэграцыю, пабудову інавацыйнай эканомікі і мірнае ўрэгуляванне канфліктаў.
Ідэйская пячора
Ідэйская пячора — сістэма пячор, знаходзіцца на схілах гары Іда, востраў Крыт, Грэцыя. Адзіны ўваход у пячору знаходзіцца на ўзроўні 1538 метраў. Спуск у пячору абсталяваны драўлянай лесвіцай, убудаванай у скалу.
Гісторыя
Першыя навуковыя даследаванні пячоры пачаліся ў 1885 годзе італьянскім археолагам Федэрыка Хальберам. У 1982 годзе археолагі Яніс Сакеларыс і Каця Мандэлі зрабілі раскопкі, у выніку якіх былі выяўленыя археалагічныя знаходкі мінойскай культуры канца неалітычнай эпохі. Былі знойдзеныя бронзавыя прадметы вотыўнага прызначэння.
Касцюкі (Барысаўскі раён)
Касцюкі́ (, Костюки) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Весялоўскага сельсавета.
У 1925—1954 гадах — цэнтр Касцюкоўскага сельсавета.
Адукацыя ў Талачынскім раёне
Сетка ўстаноў адукацыі Талачынскага раёна прадстаўлена 29 установамі. З іх шэсць сярэдніх школ, адна базавая школа, чатыры вучэбна-педагагічныя комплексы «дзіцячы сад-базавая школа», 12 дашкольных устаноў, а таксама ўстановы спецыяльнай адукацыі і пазашкольнага навучання і выхавання: Цэнтр карэкцыйна-развіваючага навучання і рэабілітацыі, раённы Цэнтр дзяцей і моладзі, сацыяльна-педагагічны Цэнтр.
У раёне дзейнічаюць установы для дзяцей з асаблівасцямі псіхафізічнага развіцця. Наладжана работа па ранняй псіхолага-педагагічнай карэкцыі.
ДУА «Талачынская дзіцячая школа мастацтваў» і ДУА «Коханаўская дзіцячая школа мастацтваў» далучаюць вучняў да выяўленчага мастацтва і дэкаратыўна-прыкладной творчасці.
Берда (рака)
Бэрда — рака на паўднёвым усходзе Украіны.
Апісанне
Даўжыня ракі — 125 км, плошча яе вадазборнага басейна — 1 760 км². Сярэдняя шырыня рэчышча 6-10 м, у месцах разліваў — да 25 м. Сярэдняя глыбіня ракі 1,5 м. Хуткасць цячэння высокая і складае 6-8 км/г.
У 1954 годзе на рацэ пабудавана Бэрдзянскае вадасховішча.
Камба
Ка́мба (саманазва Akamba) — народ ва Усходняй Афрыцы. Жывуць пераважна ў Кеніі, а таксама ў Танзаніі і Угандзе. Агульная колькасць (2017 г.) - каля 4 627 000
Гісторыя
У канцы XVIII ст. камба ўсталявалі гандлёвыя сувязі з узбярэжжам Індыйскага акіяна, пастаўлялі суахілі і арабам рабоў і слановую косць. Лічыцца, што частка вызваленых рабоў-камба ўдзельнічала ў вызваленні Уругвая ад іспанцаў. У 1820 г. яны перасяліліся ў Парагвай. У 2009 г. там жыло 807 іх нашчадкаў. З 1849 г. афрыканскія камба таксама падтрымлівалі сувязі з еўрапейскімі вандроўнікамі і місіянерамі.
У другой палове XIX ст. камба моцна пацярпелі ад неўраджаеў, эпідэміі сярод кароў і заняпаду гандлю рабамі. Гэта абумовіла іх супрацоўніцтва з каланіяльнымі ўладамі пасля каланізацыі Кеніі Вялікабрытаніяй. Многія камба служылі ў брытанскай арміі. У 1928 - 1935 гг. неураджаі і эканамічны крызіс выклікалі міграцыю камба ў гарады. З гэтага перыяду адбываецца пашырэнне антыкаланіяльнай барацьбы. У пасляваенны час камба падтрымлівалі рух мау-мау.
Цагляны слуп (Ганчароўка)
Цагляны слуп — гістарычны помнік каля вёскі Ганчароўкі Талачынскага раёна Віцебскай вобласці. Знаходзіцца ля дарогі Талачын — Круглае.
Гісторыя
Дакладнае паходжанне і яго прызначэнне невядомыя. Хутчэй за ўсё, слуп — пагранічны або мытны.
У XVIII стагоддзя тут праходзіла дарога на Друцк і Магілёў. У 1708 годзе Пётр I знаходзіўся на беларускіх землях і заснаваў паштовыя станцыі ў Друцку, Магілёве, Бабры, Крупках і іншых пунктах. Менавіта ў той час была зроблена спроба ўпарадкаваць дарожнае будаўніцтва. Усталёўваліся паказальнікі і памежныя слупы. Пасля першагага падзелу Рэчы Паспалітай (1772) мяжа паміж Расіяй і Рэчы Паспалітай праходзіла па рацэ Друці. У 1773 годзе на дарозе была створана мытня, якая праіснавала да 1793 года.
У 2009 годзе пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь слупу быў нададзены статус гісторыка-культурнай каштоўнасці рэспубліканскага значэння.
Вышыня слупа — 2,4 м, шырыня — 1,5 м.
Берда (гара)
Берда  — гара на Хоцінскім ўзвышшы, вышэйшы пункт раўніннай часткі Украіны. Вышыня — 515,7 м над узроўнем мора.
Лех Валенса
Лех Вале́нса (Lech Wałęsa, ; в. Папова, Данцыг — Заходняя Прусія, Германія, цяпер, Польшча) — польскі дзяржаўны дзеяч і прафсаюзны актывіст. Адзін з заснавальнікаў і лідараў «Салідарнасці», першага незалежнага прафсаюза на тэрыторыі Савецкага блока. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру 1983 года і першы абраны Прэзідэнт Трэцяй Польскай рэспублікі з 1990 да 1995 года.
Біяграфія
Лех Валенса быў электрыкам па прафесіі і неўзабаве пасля пачатку працы ў Гданьску на суднабудаўнічым заводзе імя Леніна (затым Гданьская суднаверф) стаў прафсаюзным актывістам, за што падвяргаўся пераследу з боку камуністычных уладаў, змяшчаўся пад нагляд, быў звольнены ў 1976 годзе і некалькі разоў быў арыштаваны. У жніўні 1980 года адыграў важную ролю ў палітычных перамовах, якія прывялі да новага Гданьскага пагаднення паміж страйкоўцамі і ўрадам. Стаў адным з заснавальнікаў прафсаюзнага руху «Салідарнасць».
У канцы 1981 года, пасля таго, як рэжым генерала В. Ярузельскага абвясціў у Польшчы ваеннае становішча, а «Салідарнасць» была абвешчана па-за законам, зноў быў арыштаваны, зняволены ў турму амаль на год. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру (1983) за дзейнасць у падтрымку правоў працоўных.
Пасля вызвалення працягваў сваю актыўнасць і займаў бачнае месца ў падрыхтоўцы пагаднення Польскага круглага стала з удзелам «Салідарнасці», якое прывяло да паўсвабодных парламенцкіх выбараў у чэрвені 1989 года.
На ўсеагульных выбарах 1990 года балатаваўся на адноўленую пасаду Прэзідэнта Польшчы і быў абраны. Кіраваў пераходам Польшчы ад камунізму да пост-камуністычнай дзяржавы. Перад ім стаялі цяжкія праблемы палітычнай нестабільнасці і пераходу Польшчы да вольнай рыначнай эканомікі. Яго папулярнасць аслабла і роля ў польскай палітыцы паменшылася пасля таго, як ён прайграў некалькі адсоткаў на наступных прэзідэнцкіх выбарах 1995 года Аляксандру Квасьнеўскаму.
Лех Валенса ўдзельнічае ў міжнародным палітычным жыцці. Чытае лекцыі па гісторыі і палітыцы ў Польшчы і за мяжой.
На пачатку ХХІ ст. у адкрытых архівах Службы бяспекі была знойдзена асабістая справа сакрэтнага супрацоўніка «Болека», ім, як мяркуецца, мог быць Лех Валенса. Былы прэзідэнт Польшчы і лідар прафсаюза «Салідарнасць» заявіў, што ўсе дакументы падробленыя.
Сцешыцы
Сце́шыцы  — аграгарадок у Вілейскім раёне Мінскай вобласці, каля ракі Вілія. За 40 кіламетраў на паўночны ўсход ад горада Вілейка, 120 кіламетраў ад Мінска. Уваходзіць у склад Людвіноўскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Сцешыцкага сельсавета.
IC 1372
IC 1372 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) у сузор’і Вадаліў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Ольдэнбург
Ольдэнбург (Oldenburg) — адзін з буйных гарадоў Ніжняй Саксоніі, Германія, на суднаходнай рацэ Хунтэ, злучанай Кюстэн-каналам з Эмсам і Везерам.
Сцешыцы
Гісторыя
Таксама паблізу Сцешыц размяшчалася вёска Спас, дзе ў 1786 годзе пабудаваны касцёл.
Паводле Рыжскага мірнага дагавора (1921) Сцешыцы і Спас апынуліся ў Польшчы, у складзе Віленскага ваяводства.
Падчас 2-й сусветнай вайны Спас быў цалкам знішчаны, па вайне яго былая тэрыторыя ўключана ў склад Сцешыц.
У 1993—1996 гадах пабудаваны новы касцёл Перамянення Пана.
Джамард
Джамард (Ջոմարդ, Comərd) — сяло ў Шаўмянаўскім раёне Нагорна-Карабахскай Рэспублікі. У 2014 годзе ў сяле пражывала толькі адна сям'я.
Павел Андрэевіч Апанасевіч
Павел Андрэевіч Апанасе́віч (, в. Стараселле Докшыцкі раён) — савецкі і беларускі фізік, акадэмік АН Беларускай ССР (1984, член-карэспандэнт з 1980). Доктар фізіка-матэматычных навук (1974), прафесар (1977). Заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь (1995).
Біяграфія
Апанасевіч нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Пасля заканчэння Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта ў 1954 годзе, у 1955 годзе пачаў працу ў Інстытуце фізікі, дзе стаў адным з першых вучняў акадэміка Б. І. Сцяпанава. У 1958 годзе ён абараніў кандыдацкую дысертацыю, у 1968 годзе ўзначаліў Лабараторыю нелінейнай спектраскапіі (да 1994), чытаў лекцыі ў Беларускім дзяржаўным універсітэце. У 1978 Апанасевіч быў прызначаны намеснікам дырэктара інстытута па навуковай працы. Пасля смерці Б. І. Сцяпанава ў 1987 стаў дырэктарам, займаючы гэтую пасаду да 1998 года. З 1998 года Ганаровы дырэктар інстытута.
Навуковая дзейнасць
Навуковыя працы Апанасевіча звязаны з лазернай фізікай, нелінейнай оптыкай і спектраскапіяй, тэорыяй ўзаемадзеяння святла з рэчывам. На аснове квантавай тэорыі выпраменьвання прапанаваў новы крытэрый класіфікацыі другаснага выпраменьвання. Адным з першых пачаў шырока выкарыстоўваць метад матрыцы шчыльнасці пры разглядзе пытанняў узаемадзеяння святла з рэчывам, абгрунтаваўшы выкарыстанне балансных кінэтычных раўнанняў. Разгледзеў немарковские эфекты пры ўздзеянні магутнага лазернага выпраменьвання на часціцы рэчывы. Унёс вялікі ўклад у распрацоўку тэорыі параметрычнага рассейвання святла (у прыватнасці, чатырохфатоннага) і звароту хвалевага фронту. У вобласці лазернай і нелінейнай оптыкі вылучаюцца працы па тэорыі камбінацыйнага рассейвання святла, генерацыі звышкароткіх лазерных імпульсаў, працэсам сінхранізацыі лазерных мод, двухфатоннаму паглынанню святла, святлоіндуцыраванай дыфракцыі.
Пад кіраўніцтвам Апанасевіча абаронены 21 кандыдацкая і 5 доктарскіх дысертацый.
Паўночна-заходні рэгіён развіцця Румыніі
Паўночна-заходні рэгіён развіцця Румыніі (Regiunea de dezvoltare Nord-Vest) — адзін з рэгіёнаў развіцця Румыніі. Не з'яўляецца адміністрацыйнай адзінкай, быў створаны ў 1998 годзе для лепшай каардынацыі мясцовага развіцця падчас уступлення Румыніі ў Еўрапейскі саюз.
Склад
У склад ПЗРР уваходзяць жудзецы:
Насельніцтва
Станам на 2004 год, у рэгіёне пражывала 2 740 064 чалавека. Шчыльнасць насельніцтва склала 80,21 чал./км², што менш за сярэдні ўзровень па краіне (91,3 чал./км²). 48,77 % (1 336 425 чалавек) насельніцтва складаюць мужчыны, 51,23 % (1 403 639 чалавек) — жанчыны. Рэгіён з'яўляецца адным з найбольш мультынацыянальных, нацыянальныя меншасці складаюць 25 % насельніцтва.
Эканоміка
Аснову эканомікі Паўночна-заходняга рэгіёна складае сельская гаспадарка, у якой занята 46 % насельніцтва. У адміністрацыйных цэнтрах жудзецаў дзейнічаюць прадпрыемствы лёгкай і харчовай прамысловасці.
Транспарт
Праз рэгіён праходзяць 5 еўрапейскіх дарог E60, E81, E79, E671 і E58. Таксама вядзецца будаўніцтва аўтастрады A3, якая пройдзе праз жудзецы Клуж, Сэлаж і Біхор.