cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Forbes
Forbes — амерыканскі часопіс, які заснаваў у 1917 годзе Берці Чарлз Форбс (Bertie Charles Forbes). Сям’я Форбсаў з’яўляецца выдаўцом часопіса ўжо цягам больш як 80 гадоў.
Па-за межамі бізнес-колаў часопіс вядомы перадусім сваімі спісамі:
Штаб-кватэра рэдакцыі знаходзіцца на 5-й авеню ў Нью-Ёрку.
Галоўны рэдактар часопісу з 1990 года — мільярдэр Стыў Форбс, унук заснавальніка Берці Чарлза Форбса.
NGC 2083
NGC 2083 (іншае абазначэнне — ESO 57-EN14) — эмісійная туманнасць у сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Юрый Леанідавіч Казакоў
Юрый Леанідавіч Казакоў (нар., г. п. Шуміліна, Віцебская вобласць) — беларускі гісторык. Спецыяліст па пытаннях канфесійнай гісторыі Беларусі XV—XVII стагоддзяў. Кандыдат гістарычных навук (1978), дацэнт (1982).
Біяграфія
Нарадзіўся 27 ліпеня 1950 года ў г. п. Шуміліна Віцебскай вобласці.
Скончыў у 1972 годзе гістарычны факультэт БДУ, у 1975 годзе — аспірантуру БДУ.
З 1975 года працуе на гістарычным факультэце БДУ: выкладчык, дацэнт кафедры гісторыі Беларусі; загадчык кафедры гісторыі Беларусі старажытнага часу і сярэдніх вякоў; намеснік дэкана гістарычнага факультэта; дацэнт кафедры гісторыі Беларусі Старажытнага часу і Сярэдніх вякоў.
Навуковая дзейнасць
Напрамкі даследаванняў: рэлігійныя працэсы і іх уплыў на стан беларускага грамадства ў канцы XVI — першай палове XVII стагоддзяў, грамадская думка і культура XVI—XVIII стагоддзяў, шляхта Вялікага Княства Літоўскага ў XVI—XVII стагоддзях, гісторыя Беларусі другой паловы XX стагоддзя.
Іаган Філіп Густаў фон Эверс
Іаган Філіп Густаў фон Эверс (Johann Philipp Gustav von Ewers;, вёска Амелунксен (каля Беферунгена), княства-біскупства Падэрборн — , Дэрпт) — расійскі і германскі гісторык-юрыст, член-карэспандэнт (1809) і ганаровы член (1826) Пецярбургскай акадэміі навук.
Біяграфія
Эверс нарадзіўся ў сялянскай сям'і. У 1803 годзе скончыў Гётынгенскі ўніверсітэт, у якім вывучаў гістарычныя і юрыдычныя навукі пад кіраўніцтвам Геерена і Шлёцэра. Пасля заканчэння ўніверсітэта Эверс перабраўся ў Ліфляндыю, у Дэрпт, дзе спачатку ён быў дарэктарам. У 1809 годзе ён быў абраны членам-карэспандэнтам Пецярбургскай акадэміі навук. У 1810 годзе Эверсу прапанавалі быць у Дэрпцкім універсітэце прафесарам геаграфіі, статыстыкі і рускай гісторыі. У 1816 годзе ён абраны быў прарэктарам, а ў 1818 годзе — рэктарам. У 1826 годзе Эверс заняў кафедру дзяржаўнага народнага права і палітыкі. З 1813 па 1826 гады займаў яшчэ іншыя кафедры.
Навуковыя погляды
Развіццё грамадства Эверс уяўляў як працэс пераходу ад сям'і да роду і далей ад племя да дзяржавы. Гэта канцэпцыя аказала ўплыў на дзяржаўную школу рускай гістарыяграфіі. Таксама Эверс выказваў меркаванне пра хазарскае паходжанне варагаў, калі ў 1814 годзе адкрыў паўднёвую Русь, якая існавала яшчэ да прыходу Рурыка. У ёй ён бачыў хазараў (Пантыйскую Русь у адрозненне ад Волжскай Русі, таксама звязанай, паводле яго меркавання, з хазарамі), ад якіх рускія прынялі імя. .
Гуараю
Гуараю, таксама гуараё (саманазва: Gwarayú, Guarayos) — індзейскі народ на поўначы Балівіі. Агульная колькасць (2021 г.) — 12 000 чалавек.
Гуараю маюць агульнае паходжанне з індзейцамі тупі і гуарані, аднак у адрозненні ад апошніх здаўна з'яўляюцца аселымі земляробамі. Паляванне, рыбалоўства і збіральніцтва адыгрываюць толькі другасную ролю. Асноўныя земляробчыя культуры: маніёк, кукуруза, тытунь, бавоўнік. Сучасныя гуараю таксама трымаюць свойскую жывёлу, працуюць на лесанарыхтоўчых прадпрыемствах.
Да перыяда іспанскай каланізацыі гуараю знаходзіліся пад уплывам дзяржавы інкаў. Пасля яе ліквідацыі ўдзельнічалі ў нападах на іспанскія паселішчы ў раёне усходніх Анд, супраціўляліся хрысціянізацыі. Мяркуецца, што ў XVII ст. гуараю асімілявалі значную колькасць гуарані, што мігрыравалі з тэрыторыі сучаснага Парагвая пад ціскам бразільскіх бандэйрантаў. Гуараю таксама пакутавалі ад нападаў гандляроў рабамі і захворванняў, завезеных еўрапейцамі.
Паспяховая хрысціянізацыя гуараю адбылася толькі ў першай палове XX ст. пад уплывам нямецкіх францысканцаў. Хаця з пачаткам II Сусветнай вайны ўрад Балівіі ліквідаваў францысканскія місіі, створаная імі сацыяльная сістэма засталася актуальнай. У нашы дні існуе 78 паселішчаў гуараю, дзе створаны тэрытарыяльныя абшчыны. Фармальна большасць зямельнага фонду знаходзіцца ў прыватнай маёмасці, аднак кантралюецца абшчыннымі радамі. Існуе супольны Цэнтр арганізацыі нацыянальных паселішчаў гуараю (COPNAG).
Гуараю вядомы прыкладнымі мастацтвамі, вырабляюць на продаж музычныя інструменты, у тым ліку традыцыйныя.
Распаўсюджванне COVID-19 у В’етнаме
Распаўсюджванне каранавіруса COVID-19 пачалося ў В’етнаме 23 студзеня 2020 года. Па стане на 24 сакавіка ў краіне было пацверджана 134 выпадкі захворвання, з іх 17 чалавек паправіліся і ні адзін не памёр.
Рост колькасці пацыентаў выклікаў сур’ёзныя асцярогі. Прэм’ер-міністр Нгуен Сюань Фук распарадзіўся аб мерах па прадухіленні і супрацьдзеянні распаўсюджванню COVID-19 у В’етнаме, а таксама папрасіў в’етнамцаў пазбягаць наведвання раёнаў, ахопленых вірусам. Намеснік міністра Сюань Туен заявіў, што ўрад разглядаў пытанне аб закрыцці мяжы з Кітаем у якасці неабходнай контрмеры. 24 студзеня Упраўленне грамадзянскай авіяцыі В’етнама распарадзілася адмяніць усе рэйсы ва Ухань, дзе пачалася пандэмія, і назад.
У лютым 2020 года Міністэрства адукацыі і прафесійнай падрыхтоўкі прыпыніла ўсе школьныя мерапрыемствы па ўсёй краіне да канца сакавіка ў рамках каранцінных мер супраць распаўсюджвання віруса, а затым працягнула абмежаваннее да сярэдзіны красавіка да далейшага паведамлення. Таксама ўведзены 14-дзённы каранцін і абмежаванні мерапрыемстваў на свежым паветры (некаторыя крыніцы лічаць, што на каранцін праводзілася больш за 20—40 дзён). Узброеныя сілы В’етнама прымалі ўдзел у патруляванні вуліц для кантролю за каранцінам.
Таксама распаўсюдзіліся чуткі аб тым, што грамадзяне Кітая беглі ў В’етнам з Гуансі з відэа, якое выклікала грамадскую рэакцыю аб тым, што грамадзяне Кітая могуць пазбегнуць ўспышкі хваробы. Пазней ўрады В’етнама і Кітая адмаўлялі гэта. Агенцтва Франс Прэс асудзіла зняты матэрыял як фальшыўку.
Станам на 27 лютага 2022 года ў краіне было пацверджана 3,32 млн выпадкаў захворвання, з іх 2,41 млн чалавек ачунялі і 40144 загінулі.
Леў Аляксандравіч Ільін
Леў Аляксандравіч Ільін (Лев Александрович Ильин; 13 (25) чэрвеня 1879, Тамбоўская губерня —, ) — расійскі і савецкі архітэктар, горадабудаўнік.
Біяграфія
У 1903 годзе для працягу навучання паступіў у Вышэйшае мастацкае вучылішча Імператарскай Акадэміі мастацтваў (майстэрня Л. Бенуа). Пачаў працу ў архітэктурным атэлье В. А. Касякова, затым працаваў самастойна.
З 1902—1903 гадоў вёў актыўную грамадскую дзейнасць, далучыўся да працы Таварыства грамадзянскіх інжынераў і Пецярбургскага Таварыства архітэктараў-мастакоў, з 1903 года пачаў публікавацца ў спецыялізаваных часопісах па архітэктуры. У 1907 годзе стаў членам Камісіі па вывучэнні і апісанні Старога Пецярбурга пры Таварыстве архітэктараў-мастакоў (з 1909 года — Музея Старога Пецярбурга). У 1904—1917 гадах быў архітэктарам Ксенінскага жаночага інстытута, выкладаў у 1905—1908 гадах на Жаночых архітэктурных курсах В. Ф. Раманавай, затым з 1913 па 1919 г. — на Вышэйшых жаночых курсах архітэктурных ведаў Багаевай.
У сакавіку 1908 года стварыў праект перабудовы Панцеляймонаўскага моста цераз р. Фантанку. З гэтага часу праца Л. А. Ільіна будуецца па прынцыпе ансамблевага падыходу да будаўніцтва ў цэнтры горада.
У 1930—1936 гг. Л. А. Ільін працаваў над праектам планіроўкі Баку, а таксама Петразаводска, Іванава, Яраслаўля і інш. гарадоў. У 1938 годзе Л. А. Ільін быў адхілены ад працы, зацкаваны ў друку і на партыйных сходах.
Член-карэспандэнт Акадэміі архітэктуры СССР (1941). Прафесар (1941). 11 снежня 1942 года загінуў на вуліцы падчас бамбардзіроўкі Ленінграда нямецкай авіяцыяй. Пахаваны на Літаратарскіх мастках Волкаўскіх могілак у Ленінградзе.
Кармесій
Кармесій (Κоρμεσιоς, ) — хан Балгарыі з ханскага роду Дула з 721 па 738 год.
Пра хана Кармесія звестак вельмі мала. Доўгія гады гісторыкі нават называлі пераемнікам Тэрвела хана Севара і дадавалі гады кіравання Кармесія да гадоў яго кіравання.
Смаленскі раён (Смаленская вобласць)
Геаграфія
Плошча раёна — 1,473 тыс. км².
Тэрытарыяльна раён мяжуе: на поўначы з Дзямідаўскім, на ўсходзе — з Духаўшчынскім і Кардымаўскім, на паўднёвым усходзе — з Пачынкаўскім, Манастыршчынскім, на паўднёвым захадзе — з Краснінскім і Руднянскім раёнамі Смаленскай вобласці.
Кармесій
Хан Кармесій (Κоρμεσιоς) упершыню згадваецца ў 716 годзе летапісцам Феафанам Спавядальнікам. Мірны дагавор, які заключыў хан Тэрвел з Візантыяй быў падпісаны ім ці Кармесій быў прадстаўніком балгараў. На аснове гэтага факту гісторыкі будуюць здагадкі, што Кармесій быў або суправіцелем, што малаверагодна, або сынам хана Тэрвела.
Смаленскі раён (Смаленская вобласць)
Геаграфія
Рэкі: Дняпро, Сож, Нагаць, Стабна. Азёры: Купрынскае.
Гісторыя
Смаленскі раён утвораны ў 1929 годзе.
Кармесій
Пад помнікам «Мадарскі вершнік» ёсць надпісы пра кіраванне хана Кармесія (Κρουμεσις), але яны моцна сапсаваны часам і выразнасць тэксту дагэтуль не адноўлена.
Смаленскі раён (Смаленская вобласць)
Дэмаграфія
Колькасць насельніцтва — 13 198 чалавек (2005).
Кармесій
У гады кіравання Кармесія мір з Візантыяй быў захаваны. У канцы свайго кіравання Кармесій падарыў возера візантыйскаму імператару, аднак адносіны пагоршыліся і была абвешчана вайна. Гэта адзіныя звесткі пра хана Кармесія, якія навукоўцы змаглі ўсталяваць з надпісаў пад «Мадарскім коннікам».
Смаленскі раён (Смаленская вобласць)
Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
У складзе раёна маецца 19 сельскіх паселішчаў:
Кармесій
З прычыны блытанін з гадамі кіравання і імёнамі ханаў, некаторыя гісторыкі выказваюць гіпотэзы, што Кармесій і Кармісош адзін і той жа хан. Але пакуль такія гіпотэзы, не даказаны, а тым больш вядома, што паміж імі кіраваў хан Севар.
Вінс Кларк
Вінс Кларк (Vince Clarke, нарадзіўся 3 ліпеня 1960 ў прадмесці Лондана, Вялікабрытанія) — брытанскі музыкант і аўтар песень, звязаны з вялікай колькасцю паспяховых поп-гуртоў, уключаючы Depeche Mode, Yazoo, The Assembly і Erasure.
Піркі
Пі́ркі (, Пирки) — былая вёска ў Брагінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Хракавіцкага сельсавета.
Пасля катастрофы на Чарнобыльскай АЭС і радыяцыйнага забруджвання жыхары (476 сем'яў) пераселены ў 1986 годзе ў чыстыя месцы. Ліквідавана 20 жніўня 2008 года.
Размяшчэнне
У 32 км на поўдзень ад Брагіна, 13 км ад чыгуначнай станцыі Ёлча (на лініі Оўруч — Палтава), 147 км ад Гомеля.
Знаходзіцца на тэрыторыі Палескага радыяцыйна-экалагічнага запаведніка.
Транспартная сетка
Побач аўтадарога Камарын — Брагін.
Планоўка складаецца з прасталінейнай вуліцы, блізкай да шыротнай арыентацыі, якая на ўсходзе далучаецца да мерыдыянальнай вуліцы. Забудова драўлянымі хатамі сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XVIII стагоддзя, як вёска ў Рэчыцкім павеце Мінскага ваяводства. Пасля 2-га раздзела Рэчы Паспалітай (1793 год) у складзе Расійскай імперыі. У 1811 годзе сяло ў валоданні Ракіцкіх. У 1850 годзе валоданне Прозара. Паводле перапісу 1897 года знаходзіліся хлебазапасны магазін, школа граматы. У 1908 годзе ў Савіцкай воласці Рэчыцкага павета Мінскай губерні.
З 8 снежня 1926 года да 8 студзеня 1987 года цэнтр Піркаўскага сельсавета Камарынскага, з 25 снежня 1962 года Брагінскага раёнаў Рэчыцкай, з 9 чэрвеня 1927 года Гомельскага (з 26 ліпеня 1930 года) акруг, з 1938 года Палескай, з 8 студзеня 1954 года Гомельскай абласцей.
У 1920-е года дзейнічалі школа і аддзяленне спажывецкай кааперацыі. У 1930 годзе арганізаваны калгас «Чырвоны будаўнік», працавалі гамарня і вятрак.
Падчас Вялікай Айчыннай вайны у красавіку 1943 года партызаны разграмілі створаны акупантамі ў вёсцы гарнізон. Карнікі ў маі 1943 года забілі 12 жыхароў (пахаваны ў магіле ахвяр фашызму на заходняй ускраіне), а ў лістападзе 1943 года спалілі 93 двары. У баях за вызваленне вёскі ў верасні — кастрычніку 1943 года загінулі 123 салдаты 89-га і 9-га гвардзейскага стралковага карпусоў 61-й арміі, а таксама 37 партызан атрада імя М. М. Кацюбінскага (пахаваны ў брацкай магіле ў цэнтры вёскі). Сярод пахаваных Героі Савецкага Саюза С. К. Галавашанка і В. Ф. Загайнаў.
У 1959 годзе была цэнтрам саўгаса «Піркі». Месцаваліся камбінат побытавага абслугоўвання, бібліятэка, дзіцячыя яслі, фельчарска-акушэрскі пункт, аддзяленне сувязі, сталовая.
З 8 студзеня 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Савіцкага сельсавета, які 26 сакавіка 1987 года быў перайменаваны ў Хракавіцкі сельсавет.
Зборная Пакістана па футболе
Зборная Пакістана па футболе — каманда, якая прадстаўляе Пакістан на міжнародных сустрэчах і турнірах па футболе. Кантралюецца Федэрацыяй футбола Пакістана. Член ФІФА з 1948 года. Зборная Пакістана згуляла свой дэбютны матч у 1950 годзе.
Пакістан выйграў Кубак Каломба ў 1952 годзе. На Паўднёваазіяцкіх гульнях зборная выйграла чатыры залатыя медалі ў 1989, 1991, 2004, 2006 і заваявала адзін бронзавы медаль ў 1987 годзе.
Кай Мунк
Кай Мунк (Kaj Harald Leininger Petersen, Kaj Munk; 13 студзеня 1898 — 5 студзеня 1944) — дацкі, , і лютэранскі пастар.
Творчасць
Яго п’есы, з якіх найбольш вядомая рэлігійная драма «Слова», увайшла ў Дацкі культурны канон, экранізаваны у  і К. Т. Дрэерам у, да гэтага часу ставяцца і з поспехам ідуць на сцэне.
Катастрофа DHC-6 у Мустангу
Катастрофа DHC-6 у Непале — авіяцыйная катастрофа, якая адбылася 29 мая 2022 года. Самалёт DHC-6-300 авіякампаніі Tara Air (эксплуатаваўся ў інтарэсах Yeti Airlines) выконваў планавы ўнутраны рэйс 197 па маршруце Пакхара—Джомсам, але ў 10:07 па мясцовым часе знік з экранаў радараў і перастаў выходзіць на сувязь з авіядыспетчарамі. На борце знаходзілася ў агульнай складанасці 22 чалавекі (19 пасажыраў і 3 члены экіпажа), усе яны загінулі.
Самалёт
Пацярпелы DHC-6-300 меў бартавы нумар 9 NET і серыйны 619. Здзейсніў свой першы палёт 21 красавіка 1979 года. Абсталяваны двума турбавінтавымі рухавікамі Pratt & Whitney Canada PT6.
Экіпаж і пасажыры
На борце знаходзілася 22 чалавекі — 19 пасажыраў і 3 члены экіпажа (2 пілоты і 1 бортправаднік ).
Ход падзей
Самалёт вылецеў з Пакхара ў 9:55 па мясцовым часе і павінен быў прызямліцца ў аэрапорце Джомсам ў 10:15. Па дадзеных Упраўлення грамадзянскай авіяцыі Непала, ён страціў сувязь з авіядыспетчарамі ў 10:07 над вёскай Гарэпані.
Выратавальная аперацыя
Мясцовыя жыхары з Літ паведамілі паліцыі аб «незвычайным гуку» недалёка ад вёскі. Авіядыспетчары ў аэрапорце Джомсам таксама паведамілі, што чулі гучны шум прыкладна ў час знікнення. Мясцовыя жыхары таксама паведамілі аб пажары недалёка ад вёскі. З-за дрэнных пагодных умоў і пачатку змяркання выратавальная аперацыя была згорнутая да 30 мая.
30 мая, праз 20 гадзін пасля страты сувязі з бортам, яго абломкі знайшлі на вышыні каля 4500 метраў у перадгор’ях Гімалаяў у раёне Мустанг. Таксама знойдзеныя целы ўсіх 22 загінулых у катастрофе і бартавы самапісец. Целы раскіданы ў радыусе 100 метраў ад месца катастрофы.
Зярня
Зярня́ — рака ў Дрыбінскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Проня (басейн Дняпра).
Даўжыня ракі 12 км. Плошча вадазбору 43 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 3,8 м/км. Пачынаецца каля вёскі Бір, упадае ў Проню прыкладна за 1,5 км на ўсход ад вёскі Пералогі. Вадазбор у межах Аршанска-Магілёўскай раўніны.
Каля ракі вёскі Бір, Вялікія Барадзенкі, Губіна, Сласцёны, Пералогі.
Андрэй Фёдаравіч Ушакоў
Андрэй Фёдаравіч Ушакоў (, вёска Рабяткі,  — ) — беларускі.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям'і. Закончыў сямігодку, прафшколу металістаў. Вучыўся ў Мінскім педінстытуце, Віцебскім кінатэхнікуме на сцэнарным аддзяленні, Усесаюзным інстытуце кінематаграфіі ў Маскве. У 1939 г. закончыў Маскоўскі інстытут гісторыі, філасофіі і літаратуры. Працаваў інспектарам ва Упраўленні па справах мастацтва пры СНК БССР. У кастрычніку 1939 г. прызваны ў Чырвоную Армію, працаваў сакратаром дывізіённай газеты «За Советскую Родину». З пачатку Вялікай Айчыннай вайны прымаў удзел у баях на Магілёўшчыне і Гомельшчыне. Загінуў у ліпені 1941 г. пры пераправе праз Сож.
Першы верш надрукаваны ў 1928 г. у газеце «Чырвоная змена» пад псеўданімам А. Бязьмежны.
Аўтар паэмы «Говар машын», кнігі вершаў «Рабочы пульс», «Зарыва вагранак», «Праца і маладосць», «Голас Радзімы».
Паэзіі пачатку 1930-х гадоў уласцівы тэматыка, рытмы і інтанацыі так званай «ударніцкай» паэзіі. Аўтара перапаўняла натхненне і вера ў тое, што сённяшняя ўдарная праца — гэта падмурак заўтрашняга шчаслівага дня. Разам з паэтам А. Жаўруком выдаў творы для дзяцей «Пра слаўных папанінцаў нашага дзетсада». Вершы паэта перакладаліся на рускую, балгарскую, польскую мовы.
NGC 2084
NGC 2084 (іншае абазначэнне — ESO 57-EN15) — эмісійная туманнасць у сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Чарлз (рака)
Чарлз (Charles River) — рака ў штаце Масачусетс.
Даўжыня ракі — 129 км, аднак па яе плыні знаходзяцца 22 населеныя пункты. Чарлз бярэ пачатак з возера Эха ў Хопкінтане і працякае ў паўночна-ўсходнім напрамку, упадае у Бостанскую бухту. Рэчышча — даволі звілістае, у нізоўях падзяляе гарады Бостан і Кембрыдж.
Адныя з самых прэстыжных універсітэтаў краіны — Гарвардскі, Бостанскі, Брэндзіса, а таксама Масачусецкі тэхналагічны інстытут размешчаны на берагах Чарлза.
Штогод у кастрычніку праводзіцца рэгата на рацэ Чарлз, самая буйная з двухдзённых у свеце, у якой удзельнічаюць каля 1700 лодак і больш за 8 тысяч спартсменаў. За спаборніцтвамі назіраюць да 300 тысяч гледачоў.
Радаўніца
Ра́даўніца (Ра́даніца, Ра́дуніца, Радаўні́цкія Дзяды́, На́ві Дзень, «Вялікдзень мёртвых») — дзень памінання памерлых ва ўсходніх славянаў, на які са старажытных часоў адбываліся трапезы на магілах бацькоў і блізкіх сваякоў. Назва Наві Дзень паходзіць ад старажытна-славянскага навь — нябожчык.
Праваслаўная Царква і Беларуская Грэка-Каталіцкая Царква ўключылі Радаўніцу ў свой культ. Прымеркавана да свята Уваскрэсення Хрыстовага.
Радаўніца адзначаецца на «правады», праз тыдзень пасля Вялікадня, заўжды на аўторак. Спачатку ідуць памінаць блізкіх у царкву, а потым на могілкі. Там прыводзілі ў парадак магілы блізкіх і пачыналі памінальную трапезу. I хоць існуе звычай памінальнай трапезы, у т. л. вялікоднае яйка пакідаць «для спачылых», Праваслаўная Царква не ўхваляе гэтага звычаю, паколькі лічыцца, што памерлым патрэбна толькі малітва аб упакаенні душы і добрыя справы ў памяць пра іх. Правядзенне радаўніцы заканчвалася застоллем дома.
У Беларусі
У некаторых мясцінах Палесся радаўніца падмянялася т.зв. «наўскім вялікаднём», які прыпадаў на чацвер велікоднага тыдня. На ўсходзе Беларусі функцыю радаўніцы мелі летнія (траецкія) дзяды. Правядзенне абрадаў на радаўніцу калісьці скіроўвалася на задобрыванне душ продкаў, заслужванне іх спрыяння ў жыцці і гаспадарцы. Цяпер функцыянуе як дзень ушанавання продкаў свайго роду. З 1992 года афіцыйнае дзяржаўнае свята ў Рэспубліцы Беларусь.
Аляксей Аляксеевіч Ільін
Аляксей Аляксеевіч Ільін (Алексей Алексеевич Ильин; 7 (19) жніўня 1857 — ) — рускі дзяржаўны дзеяч, сапраўдны стацкі саветнік, гісторык, нумізмат, картограф, член-карэспандэнт Акадэміі навук СССР (1928).
Біяграфія
З адзнакай скончыў Аляксандраўскі ліцэй, уваходзіў у Камітэт Пушкінскага ліцэйскага таварыства і быў апекуном ліцэя. Затым служыў у лейб-гвардыі Сямёнаўскае палка і Міністэрстве дзяржаўных маёмасцяў.
Разам з братам Афінагенам (капітанам 2-га рангу, правадыром дваранства Шлісельбургскай павета), валодаў картаграфічнай вытворчасцю «Картаграфічная ўстанова А. Ільіна», маёнткам Сары, шэрагам вёсак у Шумскай воласці Наваладажскага павета, а таксама мызай Колтушы і шэрагам вёсак Колтушскай воласці Шлісельбургскай павета Санкт-Пецярбургскай губерні.
Член Дзяржаўнага савета па выбарах ад дваранства Санкт-Пецярбургскай губерні. Член Савета Дзяржаўнага банка. Кіраўнік Расійскага таварыства Чырвонага Крыжа. У розны час быў членам Таварыства Кітайска-Усходняй чыгункі, Рускага геаграфічнага таварыства, старшынёй Рускага таварыства кнігапрадаўцоў і выдаўцоў. За паспяховую дзейнасць свайго картаграфічнага прадпрыемства быў адзначаны залатым медалём Акадэміі навук. Вядомы нумізмат.
Разам з братам Афінагенам заснаваў дачны пасёлак Ільінскі (цяпер на тэрыторыі горада Усевалажск).
Пасля Кастрычніцкага перавароту кіраўнік секцыі нумізматыкі Акадэміі гісторыі матэрыяльнай культуры (з 1918), затым супрацоўнік аддзела нумізматыкі Дзяржаўнага Эрмітажа (1920-1940-я гг., да 1930 загадчык), куды перадаў сваю калекцыю рускіх манет. Член-карэспандэнт АН СССР (1928).
Прыцягваўся па «залатой справе» ў 1932—1933 гадах. («Залатыя справы» арганізоўваліся чэкістамі з мэтай вымагальніцтва ў арыштаваных валюты і каштоўнасцяў).
Бутэлька
Бутэлька (ад bouteille, butelka), а таксама пляшка — ёмістасць для доўгачасовага захоўвання вадкасцяў, высокі посуд пераважна цыліндрічнай формы і з вузкім горлам, зручным для закаркоўвання.
Вырабляецца пераважна са шкла, часта цёмнага, у апошні час распаўсюджаныя бутэлькі з палімерных матэрыялаў (звычайна з поліэтылентэрэфталату). Радзей сустракаюцца бутэлькі з керамікі, металу і іншых матэрыялаў. Вядомыя таксама натуральныя «гарбузовыя бутэлькі» — калебасы.
Для тэхнічных, навуковых і медыцынскіх мэтаў вырабляюцца бутэлькі з нанесенай шкалой, якая дазваляюе прыблізна вымяраць аб'ём налітай вадкасці. Для лабараторных мэтаў вырабляюцца бутэлькі рознай формы, напрыклад, з двума рыльцамі.
Родкавічы
Ро́дкавічы (, Родковичи) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Крошынскага сельсавета. Размешчана за 28 км на паўночны ўсход ад Баранавіч, за 13 км ад чыгуначнай станцыі Пагарэльцы на лініі Баранавічы—Мінск. Насельніцтва 63 жыхары, 40 гаспадарак (2005).
Гісторыя
Паводле перапісу 1897 годзе ў Навамышскай воласці Навагрудскага павета.
З 1921 года ў складзе Польшчы, у Чэрніхаўскай гміне Баранавіцкага павета Навагрудскага ваяводства. З 1939 года ў БССР. З 15 студзеня 1940 года ў Гарадзішчанскім раёне Баранавіцкай, з 8 студзеня 1954 года Брэсцкай абласцей, з 25 снежня 1962 года ў Баранавіцкім раёне.
У Вялікую Айчынную вайну з канца чэрвеня 1941 года да 7 ліпеня 1944 года акупіраваны нямецка-фашысцкімі захопнікамі.
Да 26 чэрвеня 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Петкавіцкага сельсавета.
Міхайлаўскі замак
Міхайлаўскі, або Інжынерны замак — былы імператарскі палац у цэнтры Санкт-Пецярбурга па адрасе Садовая вул., № 2, на мяжы XVIII—XIX стагоддзяў пабудаваны як замак на вадзе па замове імператара Паўла I і які стаў месцам яго смерці. Гэты будынак — найбуйнейшы архітэктурны помнік, які завяршае сабою гісторыю пецярбургскага дойлідства XVIII стагоддзя.
Факультэт тэхнічнага сэрвісу ў АПК БДАТУ
Факультэт тэхнічнага сэрвісу ў АПК — адзін з факультэтаў Беларускага дзяржаўнага аграрнага тэхнічнага ўніверсітэта.
Гісторыя
У 1966—1990 гадах функцыянаваў факультэт арганізацыі і тэхналогіі рамонту сельскагаспадарчых машын. У 2000 годзе адкрываецца факультэт «Тэхнічны сэрвіс у АПК».
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Уваравічы)
Свята-Раства-Багародзіцкая царква — праваслаўны храм у г.п. Уваравічы Буда-Кашалёўскага раёна Гомельскай вобласці.
Гісторыя
У цэнтры вёскі. Пабудавана ў 1945 годзе з дрэва.
Архітэктура
Крыжова-купальны падоўжана-выцягнуты храм фарміруюць працяглы прамавугольны ў плане бабінец з макаўкай над двухсхільным дахам, папярочны зруб малітоўнай залы, пяцігранная апсіда з нізкімі бакавымі рызніцамі. Сяродкрыжжа двухсхільных дахаў завершана васьмігранным светлавым барабанам з макаўкай. Гарызантальна ашаляваныя фасады (цокальная частка — вертыкальна) расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі.
Інтэр’ер
Малітоўная зала перакрыта корабавым скляпеннем з размалёўкамі, апсіда вылучана трапецападобным прасветам і двух’ярусным іканастасам. Абразы 18 — 19 ст.: «Святы Мікалай», святочнага цыкла іканастаса «Уваскрасенне», «Узнясенне», «Праабражэнне», «Стрэчанне», «Уезд у Іерусалім», «Сашэсце Святога Духа».
Vicious Crusade
Vicious Crusade — беларускі трэш-метал-гурт. Заснаваны ў 1996 годзе.
Двухвугольнік
Двухвугольнік у геаметрыі — гэта многавугольнік з двума бакамі і двума вугламі. У еўклідавай геаметрыі двухвугольнік лічыцца немагчымай фігурай, бо яго два бокі супадаюць. Але ў сферычнай геаметрыі двухвугольнік утвараецца пры скрыжаванні двух вялікіх акружнасцяў. Плошча двухвугольніка вызначаецца формулай, дзе R — радыус сферы, а \alpha - вугал двухвугольніка.
NGC 2085
NGC 2085 (іншае абазначэнне — ESO 57-EN16) — эмісійная туманнасць у сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
IC 4669
IC 4669 — галактыка тыпу SBb (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Тэрарыстычны акт у Александрыі
Тэрарыстычны акт у Александрыі (تفجير الإسكندرية) здарыўся 1 студзеня 2011 года, загінулі па меншай меры 32 чалавека, яшчэ каля 100 атрымалі раненні.
Ход падзей
Па словах відавочцаў, зялёны аўтамабіль Шкода прыпаркаваўся каля царквы пасля паўночы. З машыны выйшлі двое мужчын, адзін з іх размаўляў па мабільным тэлефоне, затым яны сышлі ў невядомым кірунку. Выбух здарыўся амаль адразу пасля гэтага. На момант выбуху, некалькі тысяч копцкіх хрысціян прысутнічалі на набажэнстве ў царкве з нагоды Новага года. 21 копцкі хрысціянін загінуў адразу ж пасля выбуху, яшчэ 11 сканалі ад атрыманых траўм у шпіталі.
Корага
Ко́рага (саманазва: ಕೊರಗ) — племянная і каставая супольнасць на поўдні Індыі. Насяляе штаты Карнатака і Керала. Агульная колькасць (2019 г.) - 17 000 чалавек
Паходжанне
Корага з'яўляюцца абарыгенамі паўднёвай Індыі, інтэграванымі ў індуісцкую супольнасць. Згодна паданням, раней насялялі Заходнія Гаты, але ў XV ст. на чале правадыра Хубашыка заваявалі частку ўзбярэжжа Карнатакі. Суседзі лічаць корага нашчадкамі ад шлюбу жанчыны-брахмана і мужчыны-шудры.
У XIX ст. корага знаходзіліся ў прыгоннай залежнасці ад храмавых гаспадарак, дзе выконвалі абавязкі земляробаў і прыбіральшчыкаў, удзельнічалі ў рэлігійных святах у якасці барабаншчыкаў.
Асаблівасці культуры
У мінулым корага насялялі лясныя раёны. Ізаляванасць населеных імі месцаў прывяла да фарміравання субэтнічных груп з асобнымі назвамі. Іх галоўнымі заняткамі былі збіральніцтва, пляценне кошыкаў, абслугоўванне вясковых свят у якасці барабаншчыкаў і прыбіральшчыкаў, за што яны мелі права на збор рэшткаў ежы і рэчаў. Абарона лясоў ад вырубкі з боку дзяржавы прывяла да перасялення корага ў калоніі на ўскраінах звычайных вёсак і гарадоў. Яны атрымалі невялікія надзелы зямлі для земляробства, якім займаюцца пераважна жанчыны. Мужчыны працуюць наёмнымі рабочымі, плятуць кошыкі. Сярод іх захоўваецца нізкі ўзровень пісьменнасці і ўзроўню жыцця.
Паселішчы корага маюць раскіданую планіроўку. Традыцыйныя хаціны копа ў мінулым будаваліся з бамбуку і падзяляліся на 3 часткі для жытла, гаспадарчых патрэб і асаблівай жаночай прастары для менструацый і народзін дзяцей. Корага не прытрымліваюцца вегетарыянства. Пашырана ўжыванне мяса палай жывёлы і алкагольных напояў.
Для корага характэрны адлік сваяцтва па матчынай лініі. Шлюбы заключаюцца па дамоўленасці. Дзве траціны сем'яў малыя нуклеарныя. Астатнія вялікія пашыраныя. Цкаванне з боку суседзяў прывяло да фарміравання руху корага за свае правы. У Махараштры былі забаронены практыкі прыніжэння корага астатнімі абшчыннікамі.
Корага вядомы як музыканты і спевакі. Вядомы вершы і гістарычныя паданні, запісаныя на мове корага ў першай палове XX ст.
Мова
Родная мова корага разам з мовай тулу адносіцца да асобнай паўднёвай галіны дравідыйскіх моў. Падзяляецца на 4 дыялекты, прычым дыялект муду корага ў Керале моцна адрозніваецца ад дыялектаў Карнатакі. Пісьмовасць на аснове знакаў канада.
Рэлігія
Асноўная рэлігія — індуізм, які ўвабраў у сябе традыцыйныя племянныя вераванні ў багоў і духаў. Вышэйшай істотай для шанавання лічыцца бог Корага Танія. У корага ёсць асобныя месцы для рэлігійных рытуалаў, у тым ліку знутры жытла. Астатнія індуісты вылучаюць іх у асобную касту з нізкім статусам. З-за веры ў асаблівыя магічныя здольнасці корага ў мінулым іх не пускалі ўнутр індуісцкіх храмаў, хаця часам пыталі блаславіць дзяцей ці выкарыстаць сваю магічную сілу інакш на карысць людзям. Корага таксама прымалі ўдзел у рэлігійных святах у якасці барабаншчыкаў. У нашы дні абмежаванні ў рэлігійнай практыцы разглядаюцца як дыскрымінацыя, аднак пакуль сустракаюцца ў пабытовым жыцці.
Бязвусікавыя насякомыя
Бязвусікавыя насякомыя (Protura) — атрад членістаногіх класа скрытнасківічных.
Апісанне
Даўжыня 0,5—2 мм, цела членістае, чэрвепадобнае, малочна-белае або жаўтаватае. Ротавы орган сысучы, уцягнугы ў галаўную капсулу (энтагнатызм). Пярэднія грудныя ногі даўжэйшыя за астатнія, накіраваны ўперад, функцыянальна замяняюць вусіхі. У пярэдняй частцы брушка рудыментарныя 1—2-членікавыя канечнасці.
Арэал і экалогія
Лічынкі падобныя да дарослых, метамарфоз зводзіцца да павелічэння колькасці брушных сегментаў.
Марын Држыч
Марын Држыч (па-харвацку Marin Držić) (1508, Дуброўнік — 1567, Венецыя) — адзін з найбуйнейшых харвацкіх рэнесансавых пісьменнікаў. Прадстаўнік дуброўніцкай рэнесансавай літаратуры. Паэт і драматург.
NGC 2086
NGC 2086 (іншае абазначэнне — ESO 57-EN17) — эмісійная туманнасць у сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Гвозніцкі сельсавет
Гво́зніцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Маларыцкага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок Гвозніца.
Галіпалі (фільм, 1981)
«Галіпалі» (Gallipoli) — аўстралійская ваенная драма 1981 года рэжысёра Пітэра Уіра. Галоўныя ролі выканалі Мэл Гібсан і.
Фільм апавядае пра двух сяброў і іх службу ў аўстралійскай арміі падчас Першай сусветнай вайны. Маладыя людзі сутыкаюцца з жорсткасцю вайны, калі іх адпраўляюць у Турцыю, дзе яны ўдзельнічаюць у Галіпалійскай бітве, у прыватнасці ў, у якой удзельнічаў аўстралійскі і новазеландскі корпус.
Сюжэт
Фільм складаецца з дзвюх частак.
У першай частцы паказана жыццё аўстралійскага грамадства ў пачатку XX стагоддзя, настроі, якія панавалі сярод людзей у Аўстраліі. Рэжысёр расказвае гісторыю знаёмства двух маладых людзей, паміж якімі ўзнікае сяброўства. Але ў свеце пачынаецца Першая сусветная вайна, і рамантычна настроеныя сябры запісваюцца добраахвотнікамі ў аўстралійскую армію. Іх адпраўляюць спачатку на падрыхтоўку ў навучальную школу ў Егіпце, а затым яны трапляюць на сапраўдную вайну ў складзе палка, які супрацьстаіць турэцкай арміі.
Другая частка фільма з’яўляецца хронікай дрэнна спланаванай злашчаснай бітвы пры Галіпалі, дзе часткі пацярпелі паражэнне ад турэцкіх войскаў. Два сябры спачатку не ведаюць, што будуць удзельнічаць у бітве, але іх адпраўляюць у безнадзейную атаку на варожыя кулямёты.
Узнагароды
Паводле рэсурса «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 11 узнагародамі і яшчэ 6 намінацыямі на кінапрэміі.
Ромб
Ромб, стораны якога ўтвараюць прамы вугал называецца квадратам.
Прыкметы
Паралелаграм ABCD з'яўляецца ромбам, калі выконваецца хаця б адна з наступных умоў:
Плошча
Формулы плошчы ромба:
Дзе:
Сенная палачка
Се́нная па́лачка (Bacillus subtilis) — спораўтваральная грамстаноўчая бактэрыя сямейства бацыл (Bacillaceae).
Ромб
Этымалогія
Паняцце ромб утворанае ад ρομβος — «бубен». І калі цяпер бубны ў асноўным робяць круглай формы, то раней іх рабілі якраз у форме квадрата або ромба. Дарэчы, назва карткавай масці бубны, знакі якой маюць ромбападобную форму, паходзіць яшчэ з тых часоў, калі бубны не былі круглымі.
Слова «ромб» упершыню ўжываецца ў Герона і Папа Александрыйскага.
Лусінэ Абетаўна Закаран
Лусінэ Закаран (сапр. імя — Закаран Святлана Апетаўна) (Լուսինե Զաքարյան; 1 чэрвеня 1937, Ахалцыхэ — 30 снежня 1992, Ерэван) — савецкая армянская.
Лусінэ Закаран нарадзілася ў горадзе Ахалцыхэ, у сям'і з музычнымі традыцыямі. Разам з сям'ёй у 1952 годзе пераехала ў Ерэван, дзе скончыла музычную школу, а потым, у 1962 годзе, Ерэванскую дзяржаўную кансерваторыю. Лусінэ Закарян была ганаравана звання народнай артысткі Армянскай ССР, з'яўлялася лаўрэатам Дзяржаўнай прэміі Армянскай ССР.
IC 4670
IC 4670 — галактыка тыпу PN (планетарная туманнасць) ў сузор’і Стралец.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сенная палачка
Шырока распаўсюджана ў прыродзе — у глебе, на раслінах, у паветраным пыле, на паверхні харчовых прадуктаў і інш.
Аэробныя арганізмы. Клеткі палачкападобнай формы, рухомыя. Даўжыня 2—3 мкм, таўшчыня 0,4 мкм. Размнажаюцца дзяленнем, уся паверхня пакрыта жгуцікамі. Утвараюць споры.
Залата Балка
Залата Балка (Золота Балка) — вёска ва Украіне, у Новаалэксандрыўскай сельскай грамадзе Бэрыслаўскага раёна Херсонскай вобласці. Насельніцтва складае 1681 чалавек. Адлегласць да Новаваранцоўкі складае каля 29 км і пераважна праходзіць па аўтадарозе Т 0403.
Геаграфічнае размяшчэнне і прыродныя ўмовы
Вёска Залата Балка размешчана на правым беразе Кахоўскага вадасховішча. Праз Дняпро мяжуе з Вэрхнёрагачыцкім раёнам Херсонскай вобласці. Адлегласць да Херсона 151 км, да бліжэйшай чыгуначнай станцыі Цік — 30 км, праходзіць аўтадарога Херсон-Днепрапятроўск да якой 10 км. Для тэрыторыі характэрныя балкі. На паўднёва-усходняй ускраіне вёскі балка Балка Залата ўпадае ў раку Дняпро.
Карысныя выкапні
Карысныя выкапні: камень, вапняк, гліна.
Клімат
Клімат умерана кантынентальны, засушлівы. Улетку сюды паступаюць паветраныя масы з Паўночнай Афрыкі, Малой Азіі і Балканскага паўвострава, зімой — масы арктычнага паветра, якія выклікаюць раннія восеньскія і пазнейшыя вясновыя замаразкі. Пад уплывам азіяцкага антыцыклону пераважаюць вятры ўсходніх кірункаў. Зіма ў асноўным цёплая, маласнежная, восень і вясна часта сухія і сонечныя. Сярэднегадавая тэмпература + 8,8 °C, максімальная + 40 °C, мінімальная да — 21,5 °C. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — ад 300 да 401 мм.
Флора і фаўна
Вегетацыйны перыяд цягнецца 200 дзён. Прыродныя ўмовы спрыяюць вырошчванню збожжавых культур, развіццю бахчаводства і вінаградарства. Пераважаюць паўднёвы чарназём з лясной падаплёкай. Стэпі амаль цалкам разараныя.
Стэпавай расліннасцю з’яўляюцца таксама карэнішчавая трава (каласоўнік, пырнік), бабовыя (канюшына, люцэрна), разнатраўе (гваздзік, малачай).
Асноўнымі драўнянымі пародамі з’яўляюцца хвоя, белая акацыя. Лясная расліннасць і хмызнякі растуць на схілах далін, па балках.
Прамысловымі пушнымі жывёламі з’яўляюцца заяц-русак, стэпавы тхар, ліса. У стэпі водзяцца хамяк, крапчаты, шэры суслік. З птушак сустракаюцца чапля, дзікія гусі, перапёлка, дроп, курапатка. У Дняпры ёсць рыба: лешч, карп, судак, сом, карась, таранка, бычок.
Казацкая эпоха
Як паведамляе навуковы супрацоўнік Херсонскага абласнога архіва З.Арлова, тэрыторыя на якой размешчана вёска, доўга існавала «Дзікае поле» і толькі французскі інжынер — падарожнік Боплан, шукаючы месца для будаўніцтва умацаванай крэпасці Рэчы Паспалітай супраць запарожскіх казакоў, выявіў урочышча пад назвай Залатая Даліна.
Скарыстаўшыся гэтым, Кацярына II, якая разглядала Запарожскую Сеч як адзін з ачагоў вызваленчай барацьбы ўкраінскага народа ад прыгнёту, дала загад аб разбурэнні Сечы. Гэты ганебны загад выканаў генерал Тэкелі які вяртаўся з турэцкага фронту, і генерал Фёдар Чорба, што быў выкліканы для гэтага з падаўлення паўстанне Пугачова. Царскія войскі акружылі Запарожскую Сеч у 1775 годзе, якая на той момант налічвала невялікую колькасць казакоў. Не маючы сілаў абараняцца, кашавы атаман Пётр Іванавіч Калнышэўскі вымушаны быў здаць крэпасць без бою. Разам са старшыной ён быў арыштаваны і па прапанове Пацёмкіна сасланы пажыццёва ў Салавецкі манастыр, дзе ён памёр на 113 годзе жыцця ў 1803 годзе. Запарожскае войска было абвешчана распушчанымі. Зямлі Запарожскай Сечы царскі ўрад пачаў раздаваць памешчыкам, а казакоў запрыгоньваць. Гэта прывяло да ўцёкаў 5 тысяч запарожцаў на падуладную тэрыторыю Турцыі ў вусце Дуная, дзе яны заснавалі Задунайскую Сеч.
Пасля ліквідацыі Запарожскай Сечы на месцы цяперашняй тэрыторыі вёскі Залата Балка стаяла некалькі зямлянак былых запарожцаў, якія жылі за кошт земляробства і рыбалоўства.
XVIII стагоддзе
У 1780 годзе ў вёсцы было 10 двароў і 50 «душ». У канцы XVIII стагоддзя пачалося інтэнсіўнае засяленне паўднёвых стэпаў Украіны. Царскі ўрад імкнулася як мага хутчэй засяліць нізоўі Дняпра і ўкараніць тут прыгонніцкую сістэм, таму раздаваў рускім памешчыкам, чыноўнікам і афіцэрам велізарныя зямельныя плошчы. Попыт на пшаніцу, воўну і іншую прадукцыю сельскай гаспадаркі прыцягваў на поўдзень усё новых і новых людзей, якія сяліліся на свабодных землях і заводзілі гаспадаркі.
У 1790 годзе ў вёсцы было 22 двары і 109 «душ» сялян-прыгонных. З года ў год вёска расла, насельніцтва павялічвалася, усё больш «з’яўляецца ўзгадак пра вёску Залата Балка». Вядучай галіной эканомікі было земляробства. Землеўладальнікі пачалі араць вялізныя плошчы цаліновай стэпі. Вытворчасць таварнага збожжа (галоўным чынам пшаніцы), якое мела збыт ўнутры краіны, а таксама ішла на экспарт, штурхала генерал-паручніка адводзіць велізарныя плошчы зямлі пад пшаніцу. Попыт еўрапейскага рынку на поўсць заахвоціў яго разводзіць авечак, пераважна танкарунных.
У 1795 годзе на карце Херсонскага павета значыцца сяло Залата Даліна, якое налічвала 238 душ насельніцтва. Імкнучыся атрымаць як мага больш таварнага збожжа, памешчыкі пашыралі пасяўныя плошчы за кошт землекарыстання сялян. Даведзеныя да збяднення, найбяднейшыя сяляне вялі свае гаспадаркі вельмі прымітыўна. Большасць з іх не мела ніякага інвентару. Вялікім бедствам была засуха, частыя неўраджаі.
З 1799 года па 1856 год засухі паўтарыліся 21 раз. Стэп памірала ад смагі, сяляне — з голаду. Становішча сялян было бядотным.
XIX стагоддзе
У 1810 годзе у прысутнасці самога памешчыка былі дакладна ўсталяваныя межы зямельнай дачы вёскі Залата Балка і плошча аранай зямлі з сенечнымі пакосамі, гэта складала шэсць тысяч дзесяцін. У вёсцы было 44 двары, 125 «душ мужчынскага полу» і 113 «жаночага». Медыцынская дапамога для пераважнай большасці насельніцтва краю была недаступнай. Праз недаяданне, цяжкі звычайны клімат, нездавальняючыя жыллёвыя ўмовы, адсутнасць якога-небудзь добраўпарадкавання населенага пункта, шырока распаўсюджваліся эпідэмічныя хваробы. Часта ўспыхвалі эпідэмічныя захворванні. Смяротнасць сярод насельніцтва, перш за ўсё дзяцей, была высокай.
У 1827 годзе ў вёсцы быў пабудаваны каменны Узнясенскі малітоўны дом.
Паселішча вёскі Залата Балка без спецыяльнага плана. Асноўнай ежай большасці насельніцтва быў хлеб, яго параўноўвалі з сонцам, называлі святым. Казалі: «Хлеб — усяму галава». Беднякам хлеба і кукурузы з сабранага ўраджаю ледзь хапала на 8 месяцаў. Таму яго выпякалі з сумесі рознай мукі — ячменнага, просяного і вотруб’я. У серадняцкіх гаспадарках пшанічны і жытні хлеб спажывалі на ўвесь год. Яйкі, алей, птушка ішлі на продаж, каб выплаціць падаткі і набыць самыя неабходныя прылады і хатняе начынне. У вёсцы сушылі і вялілі на сонцы рыбу, таксама салілі яе.
Крымская вайна
Падчас Крымскай вайны (1853—1856), якая вялася царскай Расіяй супраць кааліцыі дзяржаў у складзе Англіі, Францыі, Турцыі і Сардзінскага каралеўства за пашырэнне ўмацаванне пазіцый у раёне Блізкага Усходу і Балкан, вёска Залата Балка апынулася адным з бліжэйшых тылоў, дзе засяроджваліся Ваенныя рэзервы, склады боепрыпасаў, праз вёску праходзілі войскі і апалчэнцы на абарону Севастопаля. Вайна яшчэ больш пагоршыла эканамічнае становішча сялян. У сувязі з мабілізацыяй рэкрутаў і павялічэннем падаткаў сялянскія гаспадаркі руйнаваліся: частыя засухі, сухавеі, а з імі і неўраджаі станавіліся пастаяннымі спадарожнікамі іх жыцця.
Перыяд ад сялянскай рэформы і да канца XIX стагоддзя
У 1856 годзе па статыстычных дадзеных Херсонскага губернскага земства ў сяле Залата Балка было ўжо 118 двароў, 648 жыхароў, з іх: 311 — мужчын, 337 — жанчына. Нізкая прадукцыйнасць працы прыгонных сялян не задавальняла растучых патрэбаў памешчыцкіх гаспадарак у рабочай сіле. Таму яшчэ ў дарэформенны перыяд памешчыкі выкарыстоўвалі працу батракоў. Гэта былі пераважна збяднелыя сяляне з паўночных губерняў Украіны, якіх гналі на заробкі. «Тэрміновым» сельскагаспадарчым рабочым даводзілася працаваць ад відна да відна за мізэрную плату атрымлівалі 15 рублёў.
Пасля рэформы 1861 года насельніцтва ў вёсцы значна павялічыліся. Сюды на поўдзень, пацягнулася сялянства з неўрадлівых губерняў (Чарнігаўскай, Арлоўскай). У пачатку 1863 года сяляне вёскі выявілі «адкрытую ня паруку», жадаючы атрымліваць зямлю на кабальных умовах. Сяляне заявілі: «гэтая воля для нас горш няволі». Былыя прыгонныя падпалілі сцірты панскага аўса і сена, а таксама авечкавую ферму. У Залатой Балцы насельніцтва ў 1887 годзе вырасла да 1112 чалавек, дзейнічала земская школа, у якой налічвалася 46 вучняў, а ў блізкіх вёсках не было школ, асноўная маса была непісьменнай.
Земская школа была пабудавана ў 1888 годзе. Першымі настаўнікамі былі: святар, ён жа настаўнік школы Любінскі Дзмітрый, другім настаўнікам быў Аляксандр Барэйнагорскі. Хоць вёска Залата Балка была цэнтрам Золата-Балкоўскай воласці і ў пачатку XX стагоддзя мела каля 1160 жыхароў, бальніцы ў ім не было, дзейнічаў толькі земскі фельчарскі пункт. Большасць населення заставалася непісьменным, хоць у сяле налічвалася дзве школы.
У 1888 годзе ў вёсцы налічваюцца 289 двароў, 1160 жыхароў (596 мужчын і 566 жанчын), валасная ўправа, праваслаўная царква, земская народная школа (вучняў 107, з іх 91 хлопчыкаў і 16 дзяўчынак), земская паштовая станцыя, фельчар, рыбны завод, хлебны свіран, дзве лаўкі, карчма. Да чыгуначнай станцыі 80 вёрст, прыстань Малі Гырла — 4 вёрст. Маючы вострую патрэбу ў грошах, неабходных для выплаты выкупных плацяжоў, шматлікіх падаткаў, арэнды зямлі, сяляне вымушаныя былі прадаваць не толькі лішкі, але і неабходныя ім прадукты сваёй працы. І ўсё ж грошай не хапала. Сяляне згалелі.
Сялянскае паўстанне 1898 года
На канец XIX стагоддзя, у 1898 годзе ў Залатой Балцы адбыўся разгром памешчыцкай эканоміі, які прагрымеў на ўвесь поўдзень Украіны. Кіраўнік эканоміі памешчыкі Ізмайлава, Савельеў жорсткага прыгнятаў сялян вёскі, не здаваў зямлю ў арэнду, якія былі яму не даспадобы, забіраў самавольна сельскую жывёлу, займаўся незаконнымі паборамі і гэтак далей. І вось 31 мая 1898 годзе калі служачыя маёнтка выганялі сялянскіх коней, сяляне вялікім натоўпам, каля 200 чалавек, узброены палкамі на чале з селянінам Яфрэмам Зуем напалі на служачых і пагражалі разгромам, патрабавалі выдаць коней. Служачыя схаваліся за варотамі. Сяляне паламалі вароты і разграмілі эканомію. Паўстанне было жорстка задушана. У Херсонскіv «Поўдні» 8 чэрвеня 1899 года паведамлялася, што пасля года следства і турэмнага зняволення з 24 мяцежнікаў (як іх звалі) разгрому 19 прысуджаны да пазбаўлення ўсіх правоў і адданы ў арыштанцкія роты, а тры да пажыццёвага зняволення.
У 1899 годзе землі сялян Залатой Балкі былі ўладаннямі княгіні Святаполк-Мірскай, якія налічвалі каля 8190 дзесяцін зямлі. Зямлю апрацоўвалі наймітамі.
XX стагоддзе
У 1905 год быў адным з самых цяжкіх перыядаў у жыцці сялян. На вотруб’е ў асноўным перасіліліся мясцовыя багацеі. Не маючы цяглавай сілы, бяднота прадавала або здавала ў арэнду свае зямельныя надзелы. Каб пракарміцца, спустошаныя сяляне вымушаны былі батрачыць.
Вясной і летам 1905 года сяляне патрабавалі ўсеагульнага выбарчага права, зніжэння падаткаў і арэнднай платы. Яны звярталіся і да больш рашучых метадаў барацьбы: захопу памешчыцкіх зямель, выпасу жывёлы.
Вясковая бедната жыла, пераважна ў зямлянках, зведзеных з саман і пакрытых саломай або чаротам. Свае дамы яна ўпрыгожвала роспісам, у прыватнасці па-майстэрску размалёўвалі коміны і ліштву. У кожным доме на сценах віселі вышытыя ручнікі, на якіх пераважаў раслінны арнамент, маляваліся дняпроўскія затокі, лебедзі.
Увядзенне сталыпінскай аграрнай рэформы узмацніла далейшы працэс размяшчэнне вёскі, спрыяла росту заможных сялян. Мясцовыя багацеі прыбралі да сваіх рук зямельныя ўчасткі сельскай беднасці. Яны забіралі зямлю ў спустошаных падаткамі сялян, а потым здавалі ім жа ў арэнду. Беззямельныя сяляне папаўнялі шэрагі парабкаў, якія ў пошуках заробкаў ішлі наймацца на працу ў памешчыцкія эканомій і да заможных сялян, ці ж з’язджалі ў гарады.
Перыяд Першай сусветнай вайны
Падчас Першай сусветнай вайны насельніцтва вёскі Залата Балка значна скарацілася з прычыны мабілізацыі ў дзеючую армію многіх мужчын прызыўнога ўзросту. Нямала з іх загінула ў баях, або трапляла ў палон. У вёсцы засталіся жанчыны, дзеці і старыя. Ім было не пад сілу апрацоўваць зямлю прымітыўнымі прыладамі і пры недахопе цягловай сілы.
Напярэдадні Кастрычніцкай рэвалюцыі ў 1917 годзе ў вёсцы Залата Балка значыцца 270 двароў, насельніцтва: 722 — мужчыны, 871 — жанчыны.
Сучаснасць
У 2022 годзе сяло было акупаванае расійскімі войскамі падчас поўнамаштабнага ўварвання РФ ва Украіну. Была вызвалена сіламі УСУ 3 кастрычніка 2022 года.
Перасяленне украінцаў з тэрыторыі Заходняй Украіны
У 1951 годзе ў выніку Савецка-польскага абмену ўчасткамі тэрыторый на тэрыторыю Залатой Балкі былі гвалтоўна пераселены жыхары сяла Крыўка, Ніжне-Устрыцкага раёна, Драгобыцкай вобласці (цяпер тэрыторыя Польшчы, Бершадскі павет, Гміна Летавішча).
Насельніцтва
Згодна з перапісам УССР 1989 года колькасць насельніцтва вёскі складала 1692 чалавекі, з якіх 807 мужчын і 885 жанчын.
Мова
Размеркаванне насельніцтва па роднай мове па дадзеных перапісу 2001 года:
Сімволіка
Зацверджана 19 сакавіка 2012 года рашэннем № 142 сесіі сельскага савета.
Герб
У блакітным полі залатая казацкая лодка-байдак пад ветразем на залатой хвалі, над лодкай 3 залатых кветкі стэпавага цюльпана Шрэнка, адзін над двума; ў зялёнай базе —залаты сялянскі плуг-арала. Шчыт апраўлены дэкаратыўным картушам i увенчаны сельскай каронай. Унізе картуша хвалістая срэбраная стужка з надпісамі «Золота Балка» і датай «1780». Вакол стужкі з абодвух бакоў жоўтыя кветкі цюльпанаў з зялёнымі сцебламі і лісцем.