cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Насельніцтва
Якасць насельніцтва
Якасць насельніцтва — гэта катэгорыя, якая характарызуе пэўнасць насельніцтва як суб'екта сацыяльнай жыццядзейнасці, грамадскай вытворчасці і грамадскіх адносін, то есць здольнасць насельніцтва рэагаваць на прыродныя, тэхнічныя, эканамічныя, сацыякультурныя ўмовы, якія склаліся, і прыстасоўваць іх да сваіх зменлівых патрэбаў. Уласцівасці насельніцтва прымаюць форму назіраных і колькасна вымяраных характарыстык (нараджальнасць і смяротнасць, шлюбнасць і развадзімасць, адукацыйны і кваліфікацыйны ўзровень і інш.). Удасканаленне якасных характарыстык, перш за ўсё здароўя і адукацыі, дазваляе павысіць эканамічнасць узнаўлення насельніцтва, то ёсць захаваць колькасць насельніцтва і нават тэмп яго росту пры скарачэнні абсалютных лікаў смерцяў і нараджэнняў. Якасць насельніцтва вызначыць даволі складана. Даволі ўдала схоплівае катэгорыю «якасць насельніцтва» сацыяльна-псіхалагічны падыход. У гэтым сэнсе выкарыстоўваецца катэгорыя дзейных здольнасцяў і патрэбаў насельніцтва. Якасць насельніцтва — сукупнасць дзейных здольнасцяў, якімі яно валодае, у сілу вопыту гістарычнага развіцця тэрыторыі. Якасць насельніцтва выяўляецца ў сукупнасці сацыяльна-дэмаграфічных паказчыкаў, але не зводзіцца да іх.
Жэўне (гміна)
Жэ́ўне (Rzewnie) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Макоўскага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Жэўні. Плошча гміны складае 111,72 км². Станам на 2004 год у гміне Жэўне пражывалі 2730 чалавек, шчыльнасць — 24,4 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 25 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 26 населеных пунктаў.
Віць
Назву Віць маюць:
Старамлыны
Старамлы́ны (, Старомлыны) — вёска ў Драгічынскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Хомскага сельсавета.
Лядова (Магілёў-Падольскі раён)
Лядова (Лядо́ва) — вёска ў Магілёў-Падольскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Кіпарыс
Кіпарыс, цыпрыс (Cupressus) — род хвойных вечназялёных дрэў і кустоў сямейства.
Апісанне
Вечназялёныя аднадомныя дрэвы з пірамідальнай ці раэгалістай кронай вышынёй да 30 м або кусты. Дажываюць да 2000 гадоў.
Лісце дробнае лускападобнае, шчыльна прыціснутае да парастка, шыза-зялёнае ці блакітнаватае. Насенне ў сферычных дравяністых або скурыстых шышках. Шышкі амаль шарападобныя, даўжынёю да 3 см. Насенне плоскае, з крыламі, спее да канца другога года пасля апладнення семязавязяў.
Пашырэнне
Налічваецца больш за 20 відаў. Пашыраны ва ўмерана цёплай зоне Еўразіі, на захадзе Паўночнай Амерыкі, Паўночнай Афрыцы. Культывуецца 11 відаў (у Крыме, Сярэдняй Азіі, на Чарнаморскім узбярэжжы Каўказа і інш.). Найбольш вядомы.
Выкарыстанне
Дэкаратыўныя расліны. Драўніна выкарыстоўваецца для дробных вырабаў.
Шэбеле
Шэбеле (Webi Shabeelle, Uebi Scebeli) — рака ў Самалі і Эфіопіі. Бярэ пачатак у Эфіопіі, па тэрыторыі якой працякае каля 1000 км. Упадае ў Індыйскі акіян.
Даўжыня каля 1600 км, плошча басейна каля 194 000 км². Мае шэраг прытокаў, як сезонных, так і сталых рэк, сярод якіх — Эрэр, Галэты, Уабі. Рака Фафэн дасягае Шэбеле толькі падчас моцных дажджоў.
Генрых III Мекленбургскі
Генрых III Мекленбургскі (Heinrich III., Herzog zu Mecklenburg; каля 1337 — 24 красавіка 1383, Шверын) — герцаг Мекленбурга з 1379 года.
Біяграфія
Генрых — першы сын герцага Мекленбурга Альбрэхта II і яго жонкі Яўфеміі, сястры караля Швецыі Магнуса. Першым шлюбам Генрых абручыўся з Інгеборгай Дацкай, дачкой караля Даніі Вальдэмара IV. У іх нарадзілася чацвёра дзяцей:
26 лютага 1377 года герцаг жаніўся ў другі раз на Мехцільдзе Верле-Варэнскай, дачцы Бернахрада II Верльскага. Гэты шлюб застаўся бяздзетным.
IC 2103
IC 2103 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральная галактыка) ў сузор’і Сталовая Гара.
Аўдронюс Ажубаліс
Аўдро́нюс Ажуба́ліс (Audronius Ažubalis; нар., , Літоўская ССР) — літоўскі журналіст, дзяржаўны дзеяч, Міністр замежных спраў Літвы (2010—2012).
Біяграфія
Аўдронюс Ажубаліс скончыў сярэднюю школу імя Антанаса Венуоліса ў Вільні (1976). Адлічаны з другога курсу гістарычнага факультэта Вільнюскага дзяржаўнага ўніверсітэта за сувязь з літоўскай Хельсінкскай групай. У 1977—1979 гадах служыў у войску.
У 1979—1988 гадах працаваў у Літоўскім дзяржаўным камітэце па справах выдавецтваў, друку і кніжнага гандлю, Літоўскім навукова-метадычным цэнтры культуры, Літоўскім дзяржаўным камітэце тэлебачання і радыёвяшчання, Літоўскім рэспубліканскім агенцтве па пракаце кінафільмаў. У 1989 завочна скончыў факультэт журналістыкі Вільнюскага дзяржаўнага ўніверсітэта.
У 1989—1990 гадах працаваў карэспандэнтам газеты Саюдзіса «Atgimimas» («Адраджэнне»). У 1990 цягам шасці месяцаў вывучаў палітыку і эканоміку ў Сусветным інстытуце прэсы Макалестэрава каледжа (ЗША).
У 1990—1992 быў прадстаўніком па сувязях з прэсай старшыні Вярхоўнага Савета Вітаўтаса Ландсбергіса. У 1991—1993 займаў пасаду загадчыка Цэнтра інфармацыі і аналізу Вярхоўнага Савета (Аднаўленчага Сейма).
У 1993 годзе заснаваў першы ў Літве кансультацыйны цэнтр па сувязях з грамадскасцю, якіі кіраваў да лістапада 1996 года. У 1996 быў абраны ў Сейм Літоўскай Рэспублікі. Падчас дэпутацтва займаў пасады старшыні Камітэта замежных спраў, намесніка старшыні Камітэта па еўрапейскіх справах. Сябар Партыі кансерватараў Літвы «Саюз Айчыны» (цяпер — Саюз Айчыны — Літоўскія хрысціянскія дэмакраты) з 1998 года.
У 1998—2000 адначасна з'яўляўся прэзідэнтам Літоўска-Брытанскай гандлёвай палаты. Пасля сканчэння дэпутацкага тэрміна быў генеральным дырэктарам грамадскай установы «Цэнтр перакладаў, дакументацыі і інфармацыі» пры канцылярыі Урада Літоўскай Рэспублікі (2001—2004), прэзідэнтам Нацыянальнай асацыяцыі выдаўцоў часопісаў (2001—2003).
11 лютага 2010 прызначаны міністрам замежных спраў Літвы. У 2011 старшыняваў у АБСЕ як прадстаўнік Літвы.
У 2012 годзе абраны ў Сейм, пераабраны ў 2016.
Валодае англійскай і рускай мовамі.
Сям’я
Жанаты, мае двух дачок.
Погляды
У 2019 годзе Аўдронюс Ажубаліс выступіў супраць беларускай і польскай моў на магілах паўстанцаў 1863-​1864 гадоў, якіх мусілі перапахаваюць на віленскіх могілках Росы, бо калі дзяржаўнай літоўскай мове патрэбны «спадарожнікі», на яго думку, гэта ўжо будзе не дзяржаўнае пахаванне.
Сіняк (Бурачнікавыя)
Сіня́к, Сіняквет (Échium) — род кветкавых раслін сямейства. Каля 50 відаў. Пашыраны ў Еўропе, Заходняй Азіі і Афрыцы. На тэрыторыі Беларусі 1 від —.
Батанічнае апісанне
Аднагадовы, двухгадовыя або шматгадовыя цвердалістыя травы, рэдка хмызнякі. Лісце чаргавальнае, простае, суцэльнае, вузкае, лінейнае або ланцэтнае. Кветкі ў густых завітках, сабраных у мяцёльчатыя, шырокія пірамідальна-гронкападобныя або вузкія коласападобныя суквецці. Вяночак лейкападобнай формы, з касым адгінам, голым зевам, звонку апушаны. Тычынак — 5. Плод — чатырохарэшак.
Выкарыстанне
Лекавыя, алейныя, фарбавальныя, дэкаратыўныя і меданосныя расліны.
Мэрвынці
Мэрвынці (Ме́рвинці) — вёска ў Магілёў-Падольскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Цялічына
Цялі́чына (, Теличино) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ушацкага сельсавета.
У 2004 годзе Лутаўскі сельсавет, у склад якога ўваходзіла вёска, быў перайменаваны ва Ушацкі.
1-ы Беларускі штурмавы ўзвод
1-ы Беларускі штурмавы ўзвод (1-ы Беларускі штурмавы звяз) — воінскае фарміраванне спецыяльнага прызначэння, якое было сфарміраванае ў Германіі напярэдадні нямецкай-савецкай вайны.
Перадгісторыя стварэння
На пачатку Другой сусветнай вайны нацыстоўскае кіраўніцтва Германіі збольшага адмаўляла ўзброеную дапамогу з боку прадстаўнікоў акупаваных народаў СССР, але кіраўніцтва Абвера было больш прагматычным у гэтым пытанні, таму карысталася паслугамі антысавецкіх эмігрантаў з ліку беларусаў, украінцаў, эстонцаў, літоўцаў і інш. У той жа час многія беларусы, зведаўшы чырвоны тэрор і польскі прыгнёт спадзяваліся на ўратаванне з боку Германіі, разлічвалі на паўтарэнне вынікаў Першай сусветнай вайны, якія б далі магчымасць народам Цэнтральнай Еўропы будаваць свае незалежныя дзяржавы.
Сярод беларускай палітычнай антысавецкай эміграцыі ў Германіі на акупаваных ёй тэрыторыях існавалі некалькі плыняў. Да сувязі менавіта з вайсковымі коламі была схільная група доктара Мікалая Шчорса і кс. Вінцэнта Гадлеўскага, якія спадзяваліся стварыць беларускія ўзброеныя аддзелы, што ў будучыні мелі стаць асновай войска незалежнай Беларусі.
Стварэнне
Спачатку Абвер толькі рыхтаваў і высылаў агентаў, якіх высылаў на тэрыторыю СССР. Да практычнай дзейнасці па фармаванні беларускіх аддзелаў спецыяльнага прызначэння справа дайшла толькі ў маі 1941 г. Адной з першых беларускіх выведна-дыверсійных адзінак стаў Першы беларускі штурмавы звяз, які быў створаны ў складзе Асобнага вучэбнага палка «Брандэнбург-800».
На пачатак 1940 г. у нямецкіх лагерах ваеннапалонных утрымлівалася да 20 тысяч беларусаў, большасць якіх трапілі ў палон у якасці жаўнераў Войска Польскага падчас акупацыі Польшчы ў 1939 г. Менавіта яны сталі асноўнай крыніцай рэкрутацыі ў беларускі аддзел дыверсантаў. Непасрэдна за вярбунак добраахвотнікаў у дыверсійныя аддзелы Абверу разам з беларускімі эмігрантамі адказвалі прадстаўнікі гэтай спецслужбы — маёр Геруліс і капітан Казлоўскі, якія з мэтай пошуку кандыдатаў у школы дыверсантаў разам з эмігрантамі наведвалі лагеры для ваеннапалонных і звярталі ўвагу на нацыянальна свядомых беларусаў.
Падрыхтоўка
Курс падрыхтоўкі быў разлічаны на 2 месяцы і ўключаў у сябе: Заняткі па нямецкай мове распачаліся 17 мая, выкладчыкам якіх стаў сябра звязу Баляслаў Тачаноўскі. У адпаведнасці з загадам ад 17 мая 1941 г., распачаліся лекцыі Беларусаведы, якія чытаў Эдвард Валанцей. У загадзе ад 17 мая Уладзімір Качан надаваў вялікую ролю нацыянальнай працы сярод асабовага складу: "«У сувязі з сённяшняй гістарычнай хвілінай усе беларусы, якія знаходзяцца тут, мусяць браць удзел ува ўсіх сходах нацыянальнага характару, дзе будзе праяўляцца актыўнае грамадскае жыццё і аблічча нашага звязу. Тыя, хто не будзе прыслухоўвацца да вышэйзгаданага, будуць адказваць перад грамадскім судом і гісторыяй.»" Спачатку вайскоўцы Беларускага штурмавога звязу былі вымушаныя карыстацца нямецкім і польскім статутамі, тэкст якіх перакладаўся на беларускую мову, праз адсутнасць свайго нацыянальнага, аднак ужо 19 мая быў зацверджаны тэкст беларускай каманды, які распрацаваў Казімір Славэцкі.
8 чэрвеня 1941 году асабовы склад звязу склаў прысягу на адданасць Беларусі, быў абраны склад новага кіравання ў які ўвайшлі: Уладзімір Качан (камандзір), Эдвард Валанцей (сакратар), Мікалай Быцько (скарбнік) і чынныя сябры — Міхась Бярцэвіч, Кастусь Габінскі ды Браніслаў Даніловіч. Згодна з загадам Уладзіміра Качана №27 ад 12 чэрвеня 1941 г., Беларускаму штурмавому звязу была прысвоеная назва 1-га Беларускага штурмавога звязу. 13 чэрвеня курс падрыхтоўкі скончыўся і звяз перакінулі з-пад Лямсдорфу ў мястэчка Прушкаў, бліжэй да савецкай мяжы. На гэты час у асабовым складзе звязу знаходзілася 41 асоба.
Баявое выкарыстанне
Напярэдадні нямецка-савецкай вайны ў 1941 г. было вырашана выкарыстаць 1-ы Беларускі штурмавы звяз у падрыхтоўцы нападу нямецкіх войскаў на СССР. Паводле камандзіра звязу, немцы далі беларусамі мажлівасць адмовіцца ад удзелу ў закідзе на тэрыторыю БССР, але гэтым правам скарысталіся толькі тры сябры звязу, якія былі адсунутыя ад гэтай аперацыі. Перад перакідам на савецкую тэрыторыю звяз быў падзелены на групы па тры асобы ў кожнай, прычым кожная група мела асобнае заданне па дыверсіі на савецкіх камунікацыях. На кожную групу выдаваліся адзін компас і адзін аўтамат, а кожны камандас атрымаў пісталет F.N калібру 7,65 мм., 4 польскія гранаты і фінскі нож. Прадугледжвалася, што кожная група будзе выконваць заданне на працягу не больш трох сутак. Закід у тыл супраціўніка ажыццяўляўся паветраным шляхам.
У заданне беларускіх дыверсантаў уваходзіла галоўным чынам дыверсія на чыгунцы — падрыў мастоў, рэйкаў на асноўных камунікацыях савецкіх войскаў, парушэнне тэлеграфна-телефоннай сувязі, захоп і знішчэнне вайсковых складоў, знішчэнне каманднага складу Чырвонай Арміі. Яны мусілі ажыццяўляць шпіянаж і выведку на тэрыторыі 50—100 кіламетраў наперад часцей Вермахту. Беларускія камандас мусілі дзейнічаць супраць адной з найбольш баяздольных фармаваньняў Чырвонай Арміі — Заходняй асобай вайсковай акругі (ЗахАВА), у прыватнасці ў тыле 3-й, 4-й, 10-й ды 13-й арміяў.
У першую групу ўвайшлі Альберт Асоўскі, Станіслаў Акінчыц, Вацлаў Гальчынскі, Станіслаў Валасэвіч, Тадэвуш Гардзіевіч, Яраслаў Станкевіч і Лявон Зялінскі, якія рушылі на заданне 15 чэрвеня 1941 г. (то бок яшчэ да 22 чэрвеня, які лічыцца днём афіцыйнай атакі на СССР) з мэтай выканання дыверсіі на чыгунцы Баранавічы — Стаўпцы. Гэтая група адразу пасля дэсанту была выкрытая і пасля бою ў палон да НКУС патрапілі Браніслаў Валасэвіч, Яраслаў Станкевіч і іншыя.
Другая група ў ліку 20 жаўнераў вырушыла на заданне 19 чэрвеня, у яе склад уваходзілі Уладзімір Качан, Міхась Бярцэвіч, Мікалай Быцько, Кастусь Габінскі, Лявон Храповіч, Рыгор Рапіевіч, Янка Селява, Станіслаў Вайноўскі, Віктар Шакоўскі, Павал Яцэвіч, Эдвард Валанцей, Язэп Панятоўскі, Мікалай Бранішэўскі, Фелікс Табалевіч, Аляксандр Голас, Казімір Славэцкі, Тодар Сабіла, Павал Вагель, Аляксандр Тур, Генрык Гуменік. Група была падзеленая на дзве часткі па 10 асобаў. Уначы з 21 на 22 чэрвеня беларускія камандас былі вынікутыя з парашутамі на захад ад Мінску ў радыусе 25—40 км., дзе ўдала здзейснілі дыверсію на чыгунцы і адышлі насустрач нямецкім войскам.
Далейшае выкарыстанне
Пасля нападу Германіі на СССР 22 чэрвеня 1941 г. і бліскавічнага нямецкіх войскаў на ўсход, баявое выкарыстанне 1-га Беларускага штурмавога звязу па выкананні выведна-дыверсійных заданняў стала бессэнсоўным і немэтазгодным. Беларускія камандас былі задзейнічаныя ў выконванні вартавых і паліцыйных функцыяў на акупаванай немцамі тэрыторыі Беларусі. У верасні 1941 г. асабовы склад штурмавога звязу быў уключаны ў склад мінскай паліцыі парадку. Па сутнасці, з гэтага моманту 1-ы Беларускі штурмавы звяз спыніў сваё існаваньне як адзінка спецыяльнага прызначэння. Былы камандзір адзінкі, Уладзімір Качан, у студзені 1945 г. уступіў у 1-ы кадравы батальён Беларускай краёвай абароны ў Берліне, потым — у 1-ю грэнадзёрскую штурмавую брыгаду «Беларусь».
Даследванне тэмы Першага беларускага штурмавога ўзводу
Тэма Першага беларускага штурмавовага ўзводу мала даследавана гісторыкамі, што тлумачыцца яе зачыненасцю на працягу савецкага перыяду і адсутнасьцю непасрэдных архіўных крыніцаў. Даследваннем тэмы займаўся беларускі гісторык Юры Грыбоўскі.
Асноўны матэрыял адносна Першага беларускага штурмавовага ўзводу знаходзіцца ў зборах Абверу ў нямецкай архіваліі, а таксама ў Польшчы — у Архіве Польскага чырвонага крыжа і Архіве Цэнтральнага музею ваеннапалонных у Ламбінавіцах-Апольлі. Акрамя гэтага ў зборах Беларускай бібліятэкі імя Францішка Скарыны (Лондан) захоўваецца дзённік унутраных загадаў камандзіра звязу Уладзіміра Качана, у якім амаль падзённа адлюстравана паўсядзённае жыццё беларускіх камандас.
Уніформа і адзнакі
На дадзены момант не вядома аб інфармацыі наконт умундзіравання або адзнакаў беларускіх камандас. Паводле Юрыя Грыбоўскага, праўдападобна, што жаўнеры звязу ўжывалі палявую ўніформу Вермахту. Таксама вядома, што падчас закіду са спецыяльным заданнем у чэрвені 1941 г. на савецкую тэрыторыю яны былі апранутыя ў мундзіры Чырвонай Арміі.
Гімн першага штурмавога ўзводу
Адзін з дыверсантаў – Браніслаў Даніловіч напісаў песню «Гэта йдзе Першы зьвяз наш штурмовы», якая гімнам штурмавога звязу:
Жэзава (гміна)
Жэза́ва (Rzezawa) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Бахэнскага павета Малапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Жэзаве. Плошча гміны складае 85,48 км². Станам на 2009 год у гміне Жэзава пражывалі 10 707 чалавек, шчыльнасць — 125 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 11 салецтваў.
Ордэн прападобнамучаніка Афанасія Брэсцкага
Ордэн прападобнамучаніка Афанасія Брэсцкага (Орден преподобномученика Афанасия Брестского) — узнагарода Беларускай праваслаўнай царквы. Заснаваны рашэннем Сінода Беларускай Праваслаўнай Царквы ад 26 сакавіка 2010 года і зацверджаны Найсвяцейшым Патрыярхам Маскоўскім і ўсяе Русі Кірылам 14 жніўня 2010 года. З імем прападобнамучаніка Афанасія Брэсцкага непарыўна звязаны падзвіжніцкія працы па абароне і захаванні праваслаўнай веры на зямлі Беларусі, заснаванні манастыроў і храмаў.
Статут ордэна
Ордэн прападобнамучаніка Афанасія Брэсцкага мае дзве ступені:
Ордэн прападобнамучаніка Афанасія Брэсцкага носіцца на правым боку грудзей і размяшчаецца пасля ордэна свяціцеля Кірыла Тураўскага і перад ордэнам святой праведнай Сафіі, княгіні Слуцкай.
Ордэн прызначаны для ўзнагароджання асоб, які актыўна працуюць на ніве свяціцельскага, святарскага і місіянерскага служэння ў перайманне служэнню і подзвігу прападобнамучаніка Афанасія, ігумена Брэсцкага.
Апісанне
Аверс ордэна першай ступені ўяўляе сабой прамы чатырохканцовы крыж з пашыранымі канцамі, з якіх кожны падзелены яшчэ на два вострыя канцы. Крыж пакрыты эмаллю гематытавага (вішнёвага) колеру і абведзены выпуклым пазалочаным рантам. На васьмі вострых канцах — пазалочаныя шарыкі, а паміж імі — паўкружжы з пазалочаных прамянёў, кожны з якіх ахоплівае па аграненым крышталі. Паўзверх першага крыжа накладзены другі крыж меншага памеру, таксама чатырохканцовы, з пашыранымі канцамі, і абведзены такім жа выпуклым пазалочаным рантам, але пакрыты белай эмаллю. Паміж канцамі крыжа выходзяць пазалочаныя прамяні, а ў яго цэнтры змяшчаецца аблямаваны пазалочаным рантам круглы эмалевы медальён з паясной выявай прападобнамучаніка Афанасія Брэсцкага, які ў правай руцэ трымае праваслаўны крыж. На ўзроўні плячэй прападобнамучаніка праходзіць надпіс у два радкі стылізаваным шрыфтам: «ПРЕПОДОБНОМУЧЕНИК АФАНАСИЙ БРЕСТСКИЙ». Памеры ордэна: 75х75 мм.
Рэверс ордэна чысты і гладкі, з матавай пазалотай. На адваротным боку маецца гарызантальнае прыстасаванне для мацавання.
Ордэн другой ступені ордэна ўяўляе сабой прамы чатырохканцовы крыж з пашыранымі канцамі. Паміж канцамі крыжа выступае канеліраваная падкладка з закругленымі кончыкамі прамянёў. Медальён у цэнтры крыжа мае трохі большы дыяметр, чым на ордэне першай ступені.
Да ордэна першай ступені выдаецца грамата чырвонага колеру памерам А4 у развароце (210х296 мм) з выявай ордэна прападобнамучаніка Афанасія Брэсцкага на першай палове пярэдняга боку.
Крывошынскі сельсавет
Крыво́шынскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Крывошын.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў Ляхавіцкім раёне Баранавіцкай вобласці. З 8 студзеня 1954 года — у Брэсцкай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Ліпскага сельсавета. 22 красавіка 1957 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Свяціцкага сельсавета Ганцавіцкага раёна, таксама ў склад сельсавета з Тухавіцкага сельсавета Быценскага раёна перададзена вёска Залужжа. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 12 населеных пунктаў. 6 красавіка 1981 года ў склад сельсавета з Востраўскага сельсавета перададзена вёска Стральцы. 3 снежня 1997 года з часткі сельсавета ўтвораны Свяціцкі сельсавет, які быў скасаваны 20 снежня 2013 года і зноў увайшоў у склад Крывошынскага сельсавета.
Паводле перапісу 2009 года насельніцтва сельсавета складае 2798 чалавек, з іх 96,9 % — беларусы.
Сюнта Танака
Сюнта Танака (田中 駿汰; нар. ) — японскі футбаліст. З 2019 года выступае за нацыянальную зборную Японіі.
Нагараны (Магілёў-Падольскі раён)
Нагараны (Нагоря́ни) — вёска ў Магілёў-Падольскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
II з’езд РСДРП
Другі з'езд РСДРП — праходзіў з 30 ліпеня па 23 жніўня 1903 года. Да 6 жніўня з'езд праходзіў у Бруселі, але бельгійская паліцыя прымусіла дэлегатаў пакінуць краіну, і з'езд перанёс свае пасяджэнні ў Лондан.
На з'ездзе былі прадстаўлены 26 арганізацый: група «Вызваленне працы», руская арганізацыя «Іскры», Пецярбургская рабочая арганізацыя, Саюз горназавадскіх рабочых, Паўночны рабочы саюз, замежны камітэт Бунда, ЦК Бунда, «Замежная ліга рускай рэвалюцыйнай сацыял-дэмакратыі», «Саюз рускіх сацыял-дэмакратаў за мяжой», група «Паўднёвы рабочы», камітэты РСДРП з Масквы, Санкт-Пецярбурга, Кіева, Харкава, Адэсы, Мікалаева, Кацярынаслаўля, Саратава, Тыфліса, Баку, Батумі, Уфы, Тулы, Крыма, Прыдон'я, Сібіры.
На з'ездзе ўпершыню адбыўся раскол на дзве фракцыі: бальшавікоў і меншавікоў.
Нэмія
Нэмія (Немі́я) — вёска ў Магілёў-Падольскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Касжар
Касжар — сяло ў Аральскім раёне Кызылардзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Касжарскай сельскай акругі. Код КАТА — 433248100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 345 чалавек (177 мужчын і 168 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 470 чалавек (246 мужчын і 224 жанчыны).
Незалежнасць
Суверэнітэт (дзяржаўны) (souverainete — вярхоўная ўлада) — гэтая неадчужальная юрыдычная якасць незалежнай дзяржавы, сімвалізуючае яго палітыка-прававую самастойнасць, вышэйшую адказнасць і каштоўнасць як першаснага суб’екта міжнароднага права; неабходнае для выключнага вяршэнства дзяржаўнай улады і якое прадугледжвае непадпарадкаванне ўлады іншай дзяржавы; што ўзнікае або знікае ў сілу добраахвотнай змены статуту незалежнай дзяржавы як суцэльнага сацыяльнага арганізма; абумоўленае прававой роўнасцю незалежных дзяржаў і што ляжыць ў аснове сучаснага міжнароднага права.
Фернан Лежэ
Жазеф Фернан Анры Лежэ́ (Fernand Léger;, Францыя — ) — французскі мастак, адзін з піянераў кубізму. Жонка — Надзея Хадасевіч-Лежэ.
Біяграфічныя звесткі
Вучыўся ў Школе дэкаратыўнага мастацтва (1903—05) і акадэміі Жуліяна ў Парыжы. Працаваў пераважна ў Парыжы, у 1940—45 у ЗША.
Творчасць
У 1924 заснаваў «Сучасную акадэмію». У ранні перыяд зазнаў уплывы П. Сезана, фавізму, футурызму. У 1909—14 прымыкаў да кубістаў. Творы гэтага перыяду вызначаюцца дынамікай прасторавай пабудовы, кантрастамі адкрытых колераў: «Аголеныя ў лесе» (1909—10), «Дама ў блакітным» (1912) і інш. Пад уплывам падзей 1-й сусветнай вайны прыдумаў «новую эстэтыку машынных форм», якая абумовіла «механічны» перыяд у яго міжваеннай творчасці. Работам гэтага часу ўласціва пабудова фігур чалавека і прадметаў з абагульненых цыліндрычных і акруглых форм, яркія лакальныя колеравыя зоны: «Дыскі» (1918), «Горад» (1919—20), «Механік» (1920), «Механічныя элементы», «Чалавек у світэры», «Чытанне» (усе 1924) і інш. 3 1920 супрацоўнічаў з Ле Карбюзье ў афармленні тагачасных інтэр'ераў. У 1924—27 зазнаў уплыў пурызму («Акардэон», 1926; «Нацюрморт з рукой», 1927). У 1930—50-я г. ўзмацніліся рысы дэкаратывізму («Вялікія чорныя ныральшчыкі», 1944), імкненне да сюжэтнасці і сацыяльнай скіраванасці («Будаўнікі», 1951).
Сярод манументальных работ: мазаікі і вітражы ў цэрквах у Асі (1949) і Адэнкуры (1951), пано для будынка ААН у Нью-Ёрку (1952); паводле яго эскізаў аформлены музей яго імя ў Б'ё (1956—60), зроблены мазаікі ў Доме культуры моладзі ў Карбей-Эсоне (1965—66), вітражы ў Інстытуце Мары Тарэза ў Парыжы (1960) і інш.
Працаваў таксама ў галіне манументальна-дэкаратыўнай керамікі, габелена, тэатральна-дэкарацыйнага мастацтва, кніжнай ілюстрацыі. У 1924 зняў маляваны фільм «Механічны балет».
Сабор Святых апосталаў Пятра і Паўла (Мінск)
17 стагоддзе
У 1609 г. пасля далучэння мінскіх архімандрытаў да уніі праваслаўныя мяшчане, якія належалі да знатных родаў з благаславення патрыярха іерусалімскага аб’ядналіся ў брацтва ў імя святога Іаана Хрысціцеля і прынялі пастанову заснаваць у горадзе мужчынскі. У 1611—1612 гг. праваслаўнае брацтва пры Свята-Петра-Паўлаўскім манастыры, на сродкі 52 абывацеляў і праваслаўнай шляхты Менскага ваяводства на чале з Аляксандрам Агінскім, пачало будаўніцтва мураванай царквы і манастыра. Участак для будаўніцтва манастыра «аж до озера реки Свислочи прилеглый» быў ахвяраваны «на вечные времена» 23 лістапада 1611 года з дазволу караля і вялікага князя Жыгімонта Вазы княгіняй Аўдоццяй Рыгораўнай Друцкай-Горскай (удавой гаспадарскага маршалка Багдана Статкевіча ). Будаўніцтва манастыра блаславіў у 1620 г. кіеўскі мітрапаліт, а ў 1635 г. — кіеўскі мітрапаліт Пётр Магіла. Па блаславенню настаяцеля архімандрыта Лявонція Карповіча ў будаўніцтве ўдзельнічала некалькі інакаў Свята-Духаўскага манастыра, якія засталіся ў праваслаўі. Адзін з іх — ігумен Павел Дамжава — кіраваў будаўніцтвам. Мецэнатамі манастыра былі пратэстанты Януш Радзівіл, Марцін Валадковіч і Ян Агінскі; у 1635 г. Мікалай Рыгоравіч Дзераваед ахвяраваў храму маёмасць, у 1620 г. княжна Ганна Тышкевіч — грошы.
У 1624 г. кіеўскі мітрапаліт Пётр Магіла выдаў грамату з дабраславеннем на адкрыццё пры храме жаночага манастыра. Пры манастыры існавала брацтва ў імя святога Іаана Хрысціцеля, намаганнямі якога пры манастыры адкрыты друкарня, школа, шпіталь. Манастыр быў прыпісаны да Віленскага Свята-Духаўскага манастыра, які знаходзіўся ў юрысдыкцыі Канстанцінопальскага патрыярха. У сваю чаргу мінскаму манастыру падпарадкоўваліся манастыры Свята-Троіцкі ў Прылуках, Свята-Вазнясенскі ў Лагойску і Спаса-Праабражэнскі жаночы ў Мінску.
На працягу амаль двух стагоддзяў манастыр быў аплотам праваслаўя ў горадзе, быў шырока вядомы сярод царкоўнай іерархіі. У 1635 г. яго наведаў Пётр Магіла, у 1670-я гг. — македонскі мітрапаліт Сафроній Гелепонас.
18 стагоддзе
У 2-й палове 18 ст. манастыр прышоў у заняпад, значна пацярпеў ад пажару (абваліліся скляпенні храма, адлупіўся насценны жывапіс). У 1766 г. брація манастыра складалася з ігумена, 2 манахаў і 2 паслушнікаў. Пасля апошняга падзелу Рэчы Паспалітай царква рэканструявана «ад шчадрот» расійскай імператрыцы Кацярыны II і па яе жаданню была перасвячона ў Кацярынінскую і нейкі час была кафедральнай (таксама вядомая пад назвай «Жоўтая»), а манастыр пераведзены ў будынкі скасаванага базыльянскага Свята-Духаўскага манастыра. Свята-Кацярынінская царква была надзелена статусам кафедральнага сабора створанай у 1793 г. Мінскай епархіі.
19 стагоддзе
Але ў 1799 г. з прычыны знаходжання на паўночна-заходняй ускраіне горада паводле дабраславення архіепіскапа Мінскага Іова (Пацёмкіна) храм ператвораны ў прыходскую царкву і толькі ў 1844 г. зноў узведзены ў гарадскі сабор. У 1812 г. храм разрабавалі французы і зрабілі ў ім лазарэт. Адноўлены ў 1813 г., у 1850 г. перабудаваны. Найбольш істотная рэканструкцыя адбылася пасля паўстання 1863—1864 гг.: У 1870—1872 гг. з блаславення епіскапа Аляксандра Дабрыніна на казённыя сродкі капітальна перабудаваны : узведзены цыбулепадобны купал над шатровым дахам цэнтральнага 4-граннага барабана, на галоўным асадзе надбудаваны паводле «старажытных узораў» бакавыя шатровыя вежы з макаўкамі, устаноўлены новы іканастас, нанава размаляваны сцены. Адноўлены храм асвячоны 26 лютага 1872 г. У чэрвені 1881 г. адбыўся пажар. У 1898 г. пабудавана 2-класная жаночая царкоўна-прыходская школа. Да мінскага сабора былі прыпісаны Свята-Пакроўская царква ў Крупцах, Свята-Марыі-Магдалінаўская царква на Старажоўскіх могілках у Мінску, Свята-Ільінская капліца ў Цне і Свята-Іаана-Прадцечанская ў Вялікай Сляпянцы.
20 стагоддзе
У 1913 г. пры саборы налічвалася 5698 прыхаджан, службу правілі настаяцель, 3 святары, дыякан і 4 псаломшчыкі. У савецкі час царкву зачынілі, у ёй размясцілі рыбны склад. 23 ліпеня 1922 года ў кафедральным саборы адбыўся царкоўны сінод, які вырашыў дзеля абароны ад абнаўленцкага ВЦУ стварыць аўтаномную беларускую мітраполію. 7 снежня 1941 г. храм зноў асвячоны архіепіскапам Філафеем (Нарко), адкрыты для богаслужэнняў, дзейнічалі двухмесячныя пастырскія курсы. Пашкоджаны ў гады Вялікай Айчыннай вайны. Пасля вайны яе выкарыстоўвалі пад жытло. Потым у царкоўным будынку былі размешчаны Архіў навукова-тэхнічнай дакументацыі БССР і Архіў-музей літаратуры і мастацтва БССР. У 1972—1979 гг. царква часткова рэстаўрыравана (архітэктар А. І. Курто) з аднаўленнем аблічча храма па стане на 17—18 ст. У 1991 г. перададзены вернікам. Пры царкве дзейнічае Беларускае праваслаўнае брацтва Трох Віленскіх мучанікаў. Пасля вяртання храма праваслаўнай епархіі яго аднаўленне працягваецца. Рэстаўратарамі выяўлены метрычны модуль збудавання і 4 пласты манументальных сценавых роспісаў у інтэр’еры. Аднак археалагічныя даследаванні не выявілі ніякіх слядоў узмацнення слупоў падкупальнага квадрата, а гэта значыць, што царква адпачатку была чыстай трохнефавай базілікай, без трансепта і купала. Таму меркаванне архітэктара-рэстаўратара Г. Лаўрэцкага, што пры яе ўзвядзенні быў «выкарыстаны той жа планіровачны прыём, што і ў помніках Магілёва — Мікольскай і Богаяўленскай цэрквах» (надбудаваны купал), не адпавядае рэчаіснасці. Прастора інтэр’ера 6 магутнымі пілонамі раздзелена на 3 нефы, цэнтральны з якіх перакрыты цыліндрычным скляпеннем з распалубкамі, бакавыя — крыжовымі. Першапачаткова ў саборы былі 3 : галоўны ў імя святых Пятра і Паўла, правы — Прадцечы і Хрысціцеля Іаана, левы — архістраціга Міхаіла. У 1817 г. асвячоны правы прыдзел у імя святога Міколы, у 1871 г. — левы ў імя святога Міхаіла.
IC 2104
IC 2104 — галактыка тыпу SBbc (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Заяц.
Сабор Святых апосталаў Пятра і Паўла (Мінск)
20 стагоддзе
Кожную сераду з 17-й да 18-й на беларускай мове чытаюць акафіст Віленскім мучанікам Антонію, Іаану і Яўстафію і кожную суботу служаць беларускамоўную літургію. Акрамя таго, штогод малітоўна памінаюць вядомых дзеячоў беларускай культуры — Канстанціна Астрожскага, Ларысу Геніюш, Максіма Багдановіча і іншых — у дні іх памяці.
IC 2104
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сабор Святых апосталаў Пятра і Паўла (Мінск)
Даціроўка і архітэктурныя асаблівасці
Петрапаўлаўская царква была збудована хутчэй за ўсё ў 1620—1630 гг. Гэтай даціроўкі прытрымліваецца гісторык Р. Баравы, які скрупулёзна прааналізаваў вялікую колькасць дакументаў, звязаных з гісторыяй помніка. Такі час пабудовы мураванай царквы з’яўляецца больш верагодным, чым прапанаваны М. Шчакаціхіным, які лічыў, што яе «каменны гмах быў, пэўна, закладзены ў сярэдзіне 17 сталецця і ў другой палове яго быў закончаны ў тых самых прыблізна формах, як і будынак бернардзінскага касцёла» (жаночага ў Мінску). На думку Тамары Габрусь, па мастацка-стылявых характарыстыках Петрапаўлаўская царква набліжаецца не да мінскага касцёла бернардзінак, а да больш ранніх помнікаў каталіцкага храмабудаўніцтва, напрыклад да касцёла бернардзінцаў у Гродне. Калі ў апошнім абстрагавацца ад нартэкса, то абодва храмы маюць амаль аднолькавую будову ўласна базілікі — трохнефавай, шасціслупавай, без трансепта. Агульныя готыка-рэнесансныя рысы прысутнічаюць і ў вырашэнні алтарнай часткі. У Петрапаўлаўскай царкве адна алтарная апсіда (для праваслаўнага храма — гэта адыход ад канона трохапсіднасці папярэдняга часу) ніжэйшая за асноўны неф, ад якога аддзелена мураваным франтонам і накрыта асобным дахам. У той жа час алтарная апсіда ў праваслаўнай царкве яшчэ не мае выцягнутай, уласцівай касцёлу. Лапідарныя гранёныя формы апсіды з’яўляюцца, верагодна, адбіткам архітэктурных рашэнняў папярэдняга драўлянага храма. На глыбіні 2,5 м археолагамі выяўлены рэшткі паўкруглых у плане падмуркаў з перавязкай паміж імі і сценамі алтарнай апсіды, а таксама бакавых нефаў. Выказваліся меркаванні, што гэта сляды абарончых веж, але, на думку Тамары Габрусь, гэта, хутчэй, незакончаныя бакавыя алтарныя апсіды, якіх патрабавала праваслаўная традыцыя, але не дазваляў загад — кіравацца ўзорам касцёлаў. Падабенствы паміж Петрапаўлаўскай царквой і гродзенскім касцёлам бернардзінцаў прысутнічаюць таксама ў элементах дэкаратыўна-канструкцыйнага характару — вырашэнне высокіх спараных паўкруглых аконных праёмаў, падобных да біфорыумаў. У бакавых нефах царквы яны (як і ў гродзенскім касцёле) аб’яднаны высокімі плоскімі арачнымі нішамі. Да таго ж цыліндрычныя скляпенні царквы не маюць канструкцыйных падпружных арак, што характэрна для сакральных помнікаў ранняга барока на Беларусі. Тамара Габрусь акцэнтуе на гэтым увагу, таму што падпружныя аркі памылкова нанесены на плане Петрапаўлаўскай царквы ў «Зборы помнікаў гісторыі і культуры Беларусі» і іншых выданнях.
Навацыяй для праваслаўнага храмабудаўніцтва таго часу з’яўляецца таксама двухвежавы фасад царквы, у якім незвычайна і арганічна спалучыліся мастацкія прынцыпы барока і традыцыі мясцовай готыкі. Даследчыкі помніка звычайна не зважаюць, што ў дадзеным выпадку чацверыковыя вежы па-гатычнаму завяршаюць вуглы будынка, як у цэрквах-крэпасцях, а не надбудаваны над фасадам-нартэксам, з’яўляючыся яго часткай, што характэрна для больш позніх барочных касцёлаў (нартэкс у Петрапаўлаўскай царкве ўвогуле адсутнічае). Падобнае размяшчэнне веж, як і наяўнасць у іх байніц, пацвярджаюць думку аб першапачатковым абарончым характары царквы. У той жа час вежы змянілі сваю форму з круглых абарончых на прызматычную і сталі важным элементам кампазіцыі раннебарочнага фасада. Размешчаныя ў вежах маршавыя лесвіцы (а не вітыя гатычныя ўсходы) схаваны ў тоўшчы вельмі масіўнай фасаднай сцяны (таўшчыня 1,45 м). Дарэчы, галоўны фасад царквы не трохчасткавы, як лічаць некаторыя даследчыкі, а пяцічасткавы — з выступаючымі наперад раскрапоўкамі цэнтральнага нефа і веж. Паміж імі заглыблены прасценкі, што закрываюць тарцы бакавых нефаў, але не адпавядаюць ім па вышыні. У такой трактоўцы фасада як самастойнай кампазіцыі, незалежнай ад тэктонікі храма, як тэатральнай кулісы — яго барочная сутнасць, нават пры вельмі аскетычным мастацкім абліччы. Першапачатковы выгляд храма выяўлены на пячатцы манастыра 17 ст.
Фрэскі
У 1871 г. інтэр’ер пакрыты фрэскавым жывапісам: у апсідзе — «Захоп Ісуса Хрыста воінамі ў садзе», «Нясенне крыжа», «Святы Грыгорый Багаслоў», «Іаан Залатавуст», «Святыя апосталы Пётр і Павел»; на сценах, слупах і арках меліся выявы: «Нагорная пропаведзь», «Благаславенне дзяцей», «Святы апостал Андрэй Першазваны», «Святы Васіль Вялікі», «Кармленне народа пяццю хлябамі і дзвюма рыбамі», «Цуд Ісуса Хрыста ў Кане Галійскай», евангелістаў Іаана, Лукі, Мацвея і Марка, святых апосталаў Іаана Завядзеева, Фамы, Філіпа, Алены, свяціцеля Міколы Цудатворца. Апсіду вылучаў драўляны 5-ярусны з пазалочаным дэкорам іканастас (створаны новы). У дні святкавання 200-годдзя Мінскай епархіі ў 1993 г. ў храм урачыста ўнесены абраз Трох Віленскіх мучанікаў Антонія, Іаана і Еўстафія з часткай іх мошчаў з крыпты Віленскага Свята-Духаўскага сабора.
Надмагіллі
У будынку царквы Св. Пятра і Паўла яшчэ ў канцы 1940‑х гг. знаходзілася надмагілле першай паловы XVII ст. Тэкст расчытаны паводле фотаздымка ад 14 студзеня 1948 г., які захоўваецца ў Нацыянальным гістарычным музеі Рэспублікі Беларусь: ''«Рокү ѡт нароженіѧ С(ы)на Б(о)ж(о)го а҃х҃л҃е҃ (1635) м(еся)ца марца | і҃и҃ (18) днѧ преставісѧ раба Б(о)жіѧ Маріѧ Ивановна | Ѩроцко(…) 10 Миколаеваѧ Геленачевичоваѧ, | мещанъка мѣнскаѧ послүшеньства | всходнего, (веры пр)авославное греческое | в дүхү дщерь. Ѡт нароженіѧ своего мѣ|ла лѣтъ трыдьцать дѣ(вя)ть. Котораѩ | на семъ мѣсци естъ погребена при ц(е)ркви | С(вя)тыхъ Ап(осто)лъ Петра и Павла»''.
Надмагілле Марыі Маслянкі
У царкве ў ХІХ ст. доўгі час захоўвалася надмагілле жонкі менскага бурмістра Марыі Маслянкі, якое да нашага часу не захавалася, маецца толькі даволі прыблізная перадача тэксту надпісу, складзеная ў 1878 г. сябрам Маскоўскага археалагічнага таварыства Руфам Ігнацьевым :
Настаяцель царквы Павел Афонскі ў 1887 г. даў больш падрабязнае апісанне помніка, падаў свой варыянт расчытання некаторых слоў, а таксама прачытаў некаторыя не разабраныя Ігнацьевым кавалкі тэксту: «Увесь надпіс складаецца з 19 радкоў, пры гэтым увесь ён зроблены стараславянскімі літарамі, абрыс якіх дастаткова правільны, літары, што змяшчаюцца ў 15 радках, крыху буйнейшыя, чым у апошніх чатырох радках. (…) Кожнае асобнае слова ў надпісу аддзяляецца ад іншага кропкай (у выглядзе невялікага ромбу), якая ставіцца, зрэшты, не ў ніжняй частцы радка, а ў сярэдзіне радка, каля апошняй літары кожнага асобнага слова. Кожны асобны верш, апрача гэтага, аддзяляецца ад іншага яшчэ дзвюма невялікімі рыскамі, пастаўленымі над кропкай, што аддзяляе кожнае слова.» У варыянце Афонскага змест надпісу гучыць так :
Афонскі таксама вызначыў, якім чынам надмагілле трапіла ў царкву Св. Пятра і Паўла. Першапачаткова пліта была ўмуравана ў сцяну манастырскай царквы Увазнясення Божага. Пасля заняпаду царквы пліта была перанесена ў манастырскую базыльянскую царкву Св. Духа, якая ў 1799 г. пераўтворана ў праваслаўную кафедральную саборную царкву Св. Пятра і Паўла. Афонскі піша, што другая пліта ўласна з магілы самога бурмістра Андрэя Маслянкі найверагодней загінула ў час зруйнавання Увазнясенскага манастыра.
Ігнацьеў і Афонскі звярнулі ўвагу на тое, што на надмагіллі ў пазначэнні года смерці фігуруе толькі кірылічная літара а, што азначае 1000. Абодва не наважыліся абвергнуць ранейшае фантастычнае сцвярджэнне архімандрыта Мікалая (Трускоўскага), што надмагілле датуецца 1000 годам і з’яўляецца помнікам хрысціянства часоў кіеўскага князя Уладзіміра. Больш верагодным часам стварэння помніка зыходзячы з выкарыстанай лексікі яны лічылі XV альбо XVI ст., але версія аб старажытным паходжанні пліты імі таксама дапускалася. Між тым муж Марыі Маслянкі Андрэй Маслянка займаў пасаду мінскага бурмістра ў 1590-х гг. Дакумент 1590 г. згадвае яго ў якасці бурмістра і адзначае, што Андрэй Маслянка прызначаны гадавым бурмістрам на 1592 г. Пад 1612 г. у дакументах Мінскага магістрата ў якасці бурмістра фігуруе ўжо Васіль Маслянка, відавочна, сын пана Андрэя, які да гэтага часу напэўна памёр.
Манулік
Манулік — прозвішча.
Табарыты
Табары́ты (Táborité) — прадстаўнікі радыкальнага крыла ўдзельнікаў рэлігійнага і рэвалюцыйнага руху (гусіцкіх войнаў) у сярэдневяковай Чэхіі, апаненты гусітаў-чашнікаў.
У склад табарытаў уваходзіла таксама ніжэйшае духавенства, рамеснікі, частка дробнай шляхты. Табарыты з'яўляліся асноўнай сілай гусіцкага руху. Створанае табарытамі войска пад камандаваннем Мікулаша з Гусі (да 1420 г.), Яна Жыжкі (да 1424 г.), Пракопа Вялікага адбіла 5 крыжовых паходаў, здзейсніла некалькі паспяховых паходаў у суседнія краіны.
У выніку ўнутранага расколу табарыты пацярпелі паражэнне ў маі 1434 года ад аб'яднаных сіл чашнікаў і іх саюзнікаў і былі канчаткова разбіты ў 1437 годзе.
Сарачынеска
Сарачынеска (Saracinesco) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лацыё, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Рым.
The A.V. Club
The A.V. Club (The Audiovisual Club) — забаўляльны вэб-сайт, які публікуе агляды фільмаў, музыкі, тэлебачання, кніг, гульняў, а таксама інтэрв’ю і артыкулы па тэме індустрыі забаў. Створаны ў 1993 годзе ў якасці даччынага праекта амерыканскага агенцтва сатырычных навін The Onion.
Сарачынеска
Насельніцтва складае 169 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 15 чал./км². Займае плошчу 11 км². Паштовы індэкс — 20. Тэлефонны код — 0774.
The A.V. Club
Рэйтынгі
Пачынаючы з 2006 года, рэдактары сайта The A.V. Club публікуюць рэйтынгі найлепшых музычных альбомаў і фільмаў па выніках года. З 2010 года таксама вызначаецца найлепшы тэлесерыял.
Сарачынеска
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Архангел Міхаіл.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Ныжчый Альчэдаіў
Ныжчый Альчэдаіў (Нижчий Ольчедаїв) — вёска ў Магілёў-Падольскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Сіняк (Gyroporus cyanescens)
Сіня́к (Gyroporus cyanescens) — від шапкавых базідыяльных грыбоў роду сямейства.
Пладовае цела грыба — шапка на ножцы. Шапка 6—15 см у дыметры, сухая, апушаная, спачатку пукатая, потым распасцёртая, светла-бурага або саломенна-жоўтага колеру. Мякаць белая, хутка сінее на зломе. Ножка даўжынёй 7—8 см, клубнепадобнай формы, аднаго колеру з шапкай. Споры гладкія, яйцападобнай формы.
Ядомы грыб.
Распаўсюджанне
Пашыраны ў Еўразіі і Паўночнай Амерыцы. На тэрыторыі Беларусі трапляецца ў жніўні—верасні на пясчанай глебе ў хвойніках і дубровах.
Чарнічонкі
Чарнічо́нкі (, Черничёнки) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ушацкага сельсавета.
У 2004 годзе Лутаўскі сельсавет, у склад якога ўваходзіла вёска, быў перайменаваны ва Ушацкі.
Іван Мікалаевіч Глінка
Іван Мікалаевіч Глінка — дзяржаўны службовец.
Біяграфія
У 1818 г. — палкоўнік 1-га Марскога палка, знаходзіўся ў Цверы. У 1826 г. — памешчык Духоўшчыцкага павета Смаленскай губерні, у 1832 г. — правадыр дваранства гэтага ж павета. У 1834 г. жыў у сваім маёнтку.
Сябра масонскай ложы «Шчаслівага Вызвалення» ў Нясвіжы, масон 1-й ст., непрысутны ў 1818 годзе.
Жгоў (гміна, Велікапольскае ваяводства)
Жгоў (Rzgów) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Канінскага павета Велікапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Жгове. Плошча гміны складае 104,68 км². Станам на 2004 год у гміне Жгоў пражывалі 7118 чалавек, шчыльнасць — 65,3 чал./км².
IC 2105
IC 2105 — галактыка тыпу EN (эмісійная туманнасць) ў сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Новамыкільск
Новамыкільск (Новомикі́льськ) — вёска ў Магілёў-Падольскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Урад
Ура́д — орган выканаўчай улады (звычайна вышэйшы выканаўчы орган). Узначальваецца кіраўніком дзяржавы (прэзідэнтам) або прэм'ер-міністрам (кіраўніком ураду, канцлерам, кіраўніком кабінету міністраў). Асноўная задача ўрада — праводзіць у жыццё законы, прынятыя вышэйшым заканадаўчым органам дзяржавы, гэта значыць парламентам. З гэтай мэтай урад або асобныя яго міністэрствы распрацоўваюць і прымаюць падзаконныя акты, напрыклад, пастановы. Урад можа звяртацца да парламента з ініцыятывай прыняць або змяніць закон.
Паводле главы 5 Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь (артыкулы 106–108) выканаўчую ўладу ў Беларусі ажыццяўляе Савет Міністраў Рэспублікі Беларусь, а работай ураду кіруе прэм’ер-міністр Беларусі.
Таіё Кога
Таіё Кога (古賀 太陽; нар. ) — японскі футбаліст. З 2019 года выступае за нацыянальную зборную Японіі.
Лань
Лань, даніэль (Dama dama) — млекакормячая жывёла сямейства аленяў атрада парнакапытных.
Даўжыня да 1,6 м, вышыня ў карку да 1 м, маса да 120 кг, самкі драбнейшыя. Поўсць на спіне і баках летам рыжавата-бурая з белымі плямамі, зімой шаравата-бурая. Каля хваста невялікая белая пляма — «люстэрка». Рогі ў самцоў лапатападобныя, самкі бязрогія.
Пашырана ў Еўразіі і Паўночна-Заходняй Афрыцы, акліматызавана ў Амерыцы і Аўстраліі. Жыве ў мяшаных і лісцевых лясах. Корміцца травяністай, хмызняковай расліннасцю, лісцем, парасткамі, галінкамі, карой лісцевых парод дрэў.
Палігамныя. Нараджаюць 1—2 цялят.
Аб’ект палявання і гадоўлі.
Слабада-Ярышыўска
Слабада-Ярышыўска (Слобода-Яришівська) — вёска ў Магілёў-Падольскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Валерый Міцкевіч
Мікалай Міцкевіч:
Альбрэхт IV Мекленбургскі
Альбрэхт IV Мекленбургскі (Albrecht IV. von Mecklenburg; да 1363 — паміж 24 і 31 снежня 1388) — герцаг Мекленбургскі, у 1383—1388 гадах суправіцель Мекленбурга.
Альбрэхт IV — сын герцага Мекленбурга Генрыха III і Інгеборгі Дацкай. У 1371 або 1375 годзе яго дзед, кароль Вальдэмар IV Атэрдаг абвяшчаў яго сваім спадчыннікам на шведскім прастоле. Аднак гэта адбылося не зусім добраахвотна. Вальдэмар атрымаў за гэта абяцаныя Сконэ і ўсе астатнія заваяваныя бацькам Альбрэхта дацкія тэрыторыі. Супраць Альбрэхта выступіла вялікая частка дваранства, абвясціла пра яго звяржэнне і заклікала на дапамогу дачку Вальдэмара Маргарыту I. У 1376 годзе яна абвясціла каралём свайго сына Олафа II пад сваёй апекай. Альбрэхт адмовіўся ад дацкага трона і ў 1383 годзе пасля смерці свайго бацькі кіраваў у Мекленбургу разам са сваім дзядзькам Магнусам I і сваім братам Іаганам IV. Альбрэхт быў жанаты на Елізавеце Гальштэйнскай, дачцы Мікалая Гольштэйн-Рэндсбургскага, і памёр у канцы 1388 года.
Гімн Чарнагорыі
Ој свијетла мајска зоро (О, светлы травеньскі світанак) — афіцыйны дзяржаўны гімн Чарнагорыі. Да таго, як стаць афіцыйным гімнам, гэтыя музыка і тэкст былі папулярнай народнай песняй, якая мела шмат варыянтаў. Самы стары з вядомых варыянтаў тэксту цяперашняга гімна датуецца 1863 годам.
Жаланаш (Кызылардзінская вобласць)
Жаланаш — сяло ў Аральскім раёне Кызылардзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Мергенсайскай сельскай акругі. Код КАТА — 433249100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 669 чалавек (338 мужчын і 331 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 681 чалавек (345 мужчын і 336 жанчын).
Уса (камуна)
Уса (Usseaux) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 201 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 5 чал./км². Займае плошчу 37 км². Паштовы індэкс — 10060. Тэлефонны код — 0121.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Пётр.
Клод Джордж Боўз-Лаян
Клод Джордж Боўз-Лаян (14 сакавіка 1855 — 7 лістапада 1944) — лорд Гламіс, пазней чатырнаццаты граф Стратморскі і Кінгхарнскі. Елізавета Боўз-Лаян была чацвёртай дачкой і дзявятай з 10 дзяцей, якія нарадзіліся ад яго шлюбу з Сесіліяй Нінай Кавендыш-Бентынк.
Жыццё
Клод нарадзіўся ў Lowndes Square у Лондане ў сям’і трынаццатага графа Стратморскага і Кінгхарнскага. Яго малодшы брат, Патрык, у 1887 годзе выйграў Уімблданскі турнір. Пасля навучання ў Ітанскім каледжы яго заклікалі ў Брытанскую армію.
Пасля смерці яго бацькі, графа Стратморскага і Кінгхарнскага 16 лютага 1904 года, ён атрымліваў у спадчыну ўсе яго ўладанні і тытулы.
У 1936 годзе брат мужа яго дачкі, кароль Эдуард VIII адрокся ад прастола, і муж яго дачкі Елізаветы стаў каралём Георгам VI. Як бацьку каралевы, яму прысвоілі Ордэн Падвязкі.
Слабада-Шлышковэцька
Слабада-Шлышковэцька (Слобода-Шлишковецька) — вёска ў Магілёў-Падольскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
IC 2106
IC 2106 — галактыка тыпу SBb (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Разец.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Жгоў (гміна, Лодзьскае ваяводства)
Жгоў (Rzgów) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Лудзкага Усходняга павета Лодзьскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Жгове. Плошча гміны складае 66,33 км². Станам на 2007 год у гміне Жгоў пражывалі 9174 чалавекі, шчыльнасць — 138 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 14 салецтваў.
Аляксандр Агееў
Аляксандр Агееў:
Надзея Пятроўна Хадасевіч-Лежэ
Надзея (Надзея-Ванда) Пятроўна Хадасевіч-Лежэ, Надзя Лежэ (Nadia Khodossievitch-Léger;  — ) — французская мастачка беларускага паходжання.
Біяграфія
Нарадзілася ў вёсцы Асецішчы Віцебскай губерні, паводле іншых звестак у вёсцы Мажанка Мінскай губерні.
Напачатку 1920-х гадоў вучылася ва Уладзіслава Страмінскага ў Смаленску, магчыма і ў Казіміра Малевіча у Віцебску. У 1923 годзе з запрашэння Страмінскага прыехала ў Варшаву, вучылася ў Акадэміі Мастацтваў у Варшаве. Выйшла замуж за мастака Станіслава Грабоўскага. У 1924 годзе разам з мужам пераехала ў Парыж.