cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Судзілы
Судзі́лы (, Судилы) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці, на рацэ Лабжанцы. Уваходзіць у склад Родненскага сельсавета. Знаходзіцца за 22 км на паўднёвы ўсход ад Клімавічаў, за 14 км ад чыгуначнай станцыі Асмолавічы.
Таўкіні (Воранаўскі раён)
Таўкі́ні (, Товкини) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Жырмунскага сельсавета.
Судзілы
Гісторыя
Вёска здаўна лічылася шляхецкай, у ёй пражывала ваколічная шляхта. Па летапісных крыніцах вядома з 1630 года як сяло, меўся гаспадарскі двор. У 1684 годзе — сяло Судзілавічы ў Мсціслаўскім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага, шляхецкая ўласнасць, меўся вадзяны млын. У 1737 годзе замест старой была ўзведзена новая царква.
У 1890 годзе 12 жыхароў займаліся алейным промыслам. У 1881 годзе адкрылася царкоўнапрыходская школа. Па выніках перапісу 1897 года, у Судзілах дзейнічаў піцейны дом, штогод 8 верасня праводзіўся кірмаш. Да рэвалюцыі ў мясцовай царкве служылі айцец Данііл з Дамамерычаў, дзяк Рыжыкаў і званар Мікалай Іванавіч Галкоўскі.
У 1919 годзе вёска ўвайшла ў склад Клімавіцкага павета Гомельскай губерні РСФСР. Замест царкоўнапрыходскай адкрылася працоўная пачатковая школа, у якой у 1925 годзе налічвалася 53 вучні. У 1921 годзе мясцовую царкву закрылі і ператварылі ў клуб, потым — у склад.
У выніку першага ўзбуйнення БССР у 1924 годзе Судзілы апынуліся ў Клімавіцкім раёне Калінінскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці, дзе 20 жніўня 1924 года яны сталі цэнтрам сельсавета. 20 мая 1929 года ў вёсцы быў арганізаваны калгас «Чырвоны Маяк», які ў 1932 годзе аб’ядноўваў 112 гаспадарак і 717 га ворыва. У 1931 годзе для школы ўзвялі новае памяшканне, працавалі ветраны млын і кузня.
З сярэдзіны жніўня 1941 да 28 верасня 1943 года Судзілы былі пад нямецкай акупацыяй. У памяць аб 100 вяскоўцах, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну, у 1967 годзе быў пастаўлены помнік.
З 11 красавіка 1960 года вёска ў складзе Родненскага сельсавета.
У 1980-я гады ў вёсцы працавалі аддзяленне сувязі, бібліятэка з фондам больш за 11 тысяч кніг, клуб, крама, фельчарска-акушэрскі пункт, ферма буйной рагатай жывёлы і сярэдняя школа, у канцы 2000-х гадоў — аддзяленне сувязі, бібліятэка, крама, пачатковая школа і фельчарска-акушэрскі пункт.
Забудова
Вёска складаецца з трох вуліц, арыентаваных з паўднёвага ўсходу на паўночны захад, злучаных завулкамі і мясцовай дарогай. Забудавана пераважна традыцыйнымі сялянскімі хатамі. У цэнтры знаходзіцца сквер. Грамадскія будынкі чаргуюцца з жылой забудовай. На паўночна-заходняй ускраіне вёскі размешчаны гаспадарчы комплекс.
Балешына
Бале́шына (, Болешино) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Ціманаўскага сельсавета.
Да 11 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Асмолавіцкага сельсавета.
Ежы Мнішак
Ежы Мнішак, Юрый Мнішак (Jerzy Mniszech; каля  — ) — дзяржаўны і ваенны дзеяч Рэчы Паспалітай, польскі магнат, крайчы вялікі каронны (з 1574 года), кашталян радамскі (з 1582 года), ваявода сандамірскі (1590—1613), староста львоўскі (1593), самбарскі, сокальскі, санакскі, рагацінскі, бацька Марыны Мнішак.
Біяграфія
Прадстаўнік польскага шляхецкага роду Мнішкаў герба «Кончыц». Трэці сын падкаморага надворнага кароннага і бургграфа кракаўскага Мікалая Мнішка (каля 1484—1553) і Барбары Камянецкай (пам. каля 1569).
Актыўна падтрымліваў Лжэдзмітрыя I і пагадзіўся выдаць за яго сваю дачку Марыну, за што ў чэрвені 1604 года атрымаў ад яго грамату на палову Смаленскага княства з горадам Смаленскам і княства Северскае. Пры дапамозе сяброў і сваякоў сфарміраваў атрад, які адправіў з самазванцам. У снежні 1604 года разбіў пад Ноўгарадам-Северскім войскі князя Фёдара Мсціслаўскага, у студзені 1605 года, захварэўшы, вярнуўся ў Рэч Паспалітую.
Прыбыў у Маскву разам з Марынай 12 мая 1606 года. Пасля забойства Лжэдзмітрыя I 20 мая разам з дачкой сасланы ў Яраслаўль. Паводле перамір'я 2 жніўня 1608 года адпушчаны ў Рэч Паспалітую, але, насуперак абяцанню, прызнаў Лжэдзмітрыя II і ўгаварыў дачку зрабіць тое ж самае. Вярнуўшыся ў Рэч Паспалітую, на сойме 1609 года выступіў супраць планаў караля непасрэдна ўмяшацца ў маскоўскія справы.
3 жніўня 1609 г., Мнішак у складзе польска-літоўскага войска пад камандаваннем гетмана Станіслава Жалкеўскага, ізноў уварваўся ў межы Маскоўскай дзяржавы і ўдзельнічаў у аблозе Масквы.
У 1610 годзе Мнішак прыняў удзел у бітве пад Клушына, дзе польска-літоўскага войска нанесла паражэнне маскоўскаму войску пад камандаваннем галоўнага ваяводы Дзмітрыя Шуйскага. Услед за тым, у Маскве быў зрынуты цар Васіль Шуйскі і ўтворана Сямібаяршчына, якая, у страху перад Лжэдзмітрыем II прысягнулася Уладзіславу і ўпусціла ў Маскву Станіслава Жалкеўскага. Замест Васіля Шуйскага на маскоўскі прастол быў абраны польскі каралевіч Уладзіслаў.
У 1611 годзе Ежы Мнішак урачыста прадставіў польскаму каралю і вялікаму князю літоўскаму Жыгімонту III Вазе і сойму палоннага цара Васіля Іванавіча Шуйскага.
Ежы Мнішак з дачкой Марынай і польскімі атрадамі Станіслава Жалкеўскага, Аляксандра Корвін-Гасеўскага і Мікалая Струся знаходзіўся ў Маскве, на працягу некалькіх гадоў утрымліваючы ўладу. Пасля вызвалення Масквы земскім апалчэннем у лістападзе 1612 года назаўжды пакінуў межы Маскоўскай дзяржавы.
16 мая 1613 года Ежы Мнішак сканаў.
Сям'я
У шлюбе з Ядвігай Тарлай меў 9 дзяцей:
Ліпляні
Ліпля́ні (, Липляни) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Падсвільскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Пліса Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Ваенны камісарыят
Вае́нны камісарыя́т (скар. ваенкамат) — у Беларусі і краінах былога СССР орган мясцовага ваеннага кіравання.
Задачы
Для правядзення прызываў на ваенную службу пры Ваенных камісарыятах ствараюцца прызыўныя камісіі, у склад якіх уваходзяць кіраўнікі дзяржаўных органаў улады, медыцынскія работнікі і супрацоўнікі Ваеннага камісарыяту.
Фетыда
Фетыда (Θέτις, Thetis) — у старажытнагрэчаскай міфалогіі марская багіня, найбольш вядомая з нерэід, дачка Нерэя, жонка героя Пелея і маці Ахіла, якога загартавала ў водах падземнай ракі Стыкс. Паводле аднаго з міфаў, у час вяселля Фетыды багіня разладу Эрыда, якую не запрасілі на баль, з помсты кінула на стол «яблык разладу». Гэта прывяло да Траянскай вайны, у час якой Фетыда дапамагала Ахілу.
Гандлёвыя рады
Гандлёвыя рады — будынак, прызначаны для гандлю і падзелены на ячэйкі-крамы, аб'яднаныя адкрытай галерэяй. Часта на другім паверсе размяшчаліся жылыя пакоі, у якіх жылі ўладальнікі крам. Будаваліся на рыначных плошчах гарадоў ці мястэчак.
Атрымалі вялікае распаўсюджванне ў Еўропе — з часоў сталага Сярэднявечча (XIII — XV стст.), у Расійскай імперыі — у эпоху класіцызму (XVII — XIX стст.).
На Беларусі вядомы шэраг тыпаў гандлёвых радоў: замкнёныя, паўзамкнёныя, аднарадныя, двухрадныя.
Вазнясенск (Клімавіцкі раён)
Вазнясе́нск (, Вознесенск) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Ціманаўскага сельсавета.
Ліквідавана 28 снежня 2007 года.
Кубак Мальты па снукеры 2006
Кубак Мальты 2006 (Malta Cup 2006) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 30 студзеня па 5 лютага 2006 года ў канферэнцыйным цэнтры Хілтан, у Партамазе, Мальта. Турнір стаў 15-м розыгрышам кубка Мальты, які быў заснаваны ў 1989 годзе пад назвай адкрытага чэмпіяната Еўропы і праводзіўся ў Францыі. Прызавы фонд турніру склаў £118,500, з якіх £18,000 атрымаў пераможца.
Рэйтынгавыя ачкі
Кубак Мальты 2006 меў такое ж размеркаванне рэйтынгавых ачкоў, як і на іншых турнірах у сезоне, акрамя двух найбуйнейшых (чэмпіянат Вялікабрытаніі і чэмпіянат свету), а таксама Гран-пры, які меў іншы фармат кваліфікацыі, аднак рэйтынгавыя ачкі за месцы ў асноўнай стадыі былі тымі ж. Пераможца турніру атрымаў 5000 рэйтынгавых ачкоў. Пры гэтым за перамогі на чэмпіянаце Вялікабрытаніі і чэмпіянаце свету снукерысты атрымлівалі 7500 і 10000 адпаведна.
Шавердакі
Шаверда́кі (, Шевердаки) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Жырмунскага сельсавета.
Шальціні
Шальці́ні (, Шальтини) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Жырмунскага сельсавета.
Мазнева
Ма́знева (, Мазнево) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Падсвільскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Пліса Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Гірэевічы
Гірэ́евічы (, Гиреевичи) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Ціманаўскага сельсавета.
Ясвілы
Ясві́лы (, Ясвилы) — хутар у Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Жырмунскага сельсавета.
Айрыш Мастэрс 2004 (снукер)
Айрыш Мастэрс 2004 (Irish Masters 2004) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 21 па 28 сакавіка 2004 года на арэне ў гатэле «Сіцівэст», у Дубліне, Ірландыя. Турнір стаў 28-м розыгрышам Айрыш Мастэрс, які быў заснаваны ў 1975 годзе пад назвай Benson & Hedges Ireland Tournament. Прызавы фонд турніру склаў £396,800, з якіх £48,000 атрымаў пераможца.
Дарагінь (Клімавіцкі раён)
Дарагі́нь (, Дорогинь) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Ціманаўскага сельсавета.
Воінскі абавязак у Беларусі
Во́інскі абавя́зак у Белару́сі — абавязак грамадзян Беларусі, які ўстанаўліваецца ў мэтах стварэння і пастаяннага функцыянавання сістэмы, што забяспечвае абарону Рэспублікі Беларусь, праходжанне грамадзянамі воінскай службы, падрыхтоўку ваеннаабавязанных да ўзброеннай абароны дзяржавы.
Непасрэднае выкананне грамадзянамі воінскага абавязку ў складзе Узброеных сілаў, іншых войск і воінскіх фарміраванняў з'яўляецца асноўным відам воінскай службы.
Воінскі абавязак не распаўсюджваецца на замежных грамадзян і асоб без грамадзянства, якія жывуць на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь. Прызыву на ваенную службу і службу ў рэзерве не падлягаюць таксама грамадзяне, якія выконвалі свой воінскі абавязак у іншых дзяржавах, маюць судзімасць і адбываюць пакаранні ў выглядзе пазбаўлення волі ў папраўчых установах.
Іосіф Нічыпаравіч Глушко
Іо́сіф Нічы́паравіч Глушко́ (, в. Бабунічы, — ?) — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху ў Палескай вобласці ў гады Вялікай Айчыннай вайны.
Біяграфія
З 1929 года на савецкай і гаспадарчай працы.
Адкрыты чэмпіянат Тайланда па снукеры 1997
Адкрыты чэмпіянат Тайланда 1997 — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 10 па 16 сакавіка 1997 года ў Century Park Hotel, у Бангкоке, Тайланд. Турнір стаў 12-м розыгрышам турніру, які быў заснаваны ў 1984 годзе пад назвай Тайланд Мастэрс і пазней стаў рэйтынгавым турнірам. Прызавы фонд турніру склаў £232,000, з якіх £40,000 атрымаў пераможца.
Іосіф Нічыпаравіч Глушко
Біяграфія
Са жніўня 1942 камандзір партызанскага атрада, у ліпені 1943 - ліпені 1944 камісар 130-й Петрыкаўскай партызанскай брыгады, адначасова член Петрыкаўскага падпольнага РК КП(б)Б.
У 1944-60 на партыйнай і гаспадарчай працы, пражываў у г. Магілёве. Пахаваны на радзіме ў Бабунічах.
Узнагароды
Узнагароджаны двума ордэнамі і медалямі.
Малыя Давыдкі
Малы́я Давы́дкі (, Малые Давыдки) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Падсвільскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Пліса Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 15 кастрычніка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Галубіцкага сельсавета.
Усі Класік 2012 (снукер)
Усі Класік 2012 — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 25 чэрвеня па 1 ліпеня 2012 года ў Wuxi City Sports Park Stadium, у горадзе Усі, Кітай. Турнір стаў пятым розыгрышам Усі Класік, які быў заснаваны ў 2008 годзе пад назвай Цзянсу Класік і пазней стаў рэйтынгавым турнірам. Прызавы фонд турніру склаў £405,000, з якіх £75,000 атрымаў пераможца.
Пераможцам турніру стаў Рыкі Уолдэн.
Жадунька (вёска)
Жаду́нька (, Жадунька) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Ціманаўскага сельсавета.
Начальнік Генеральнага штаба Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь
Нача́льнік Генера́льнага шта́ба Узбро́еных Сіл — першы намеснік Міністра абароны, які прызначаецца на пасаду і вызваляецца ад пасады Прэзiдэнтам Рэспублiкi Беларусь па прадстаўленню Міністра абароны.
Начальнік Генеральнага штаба падпарадкоўваецца Міністру абароны і нясе персанальную адказнасць за выкананне задач, ускладзеных на Генеральны штаб.
Начальнік Генеральнага штаба з’яўляецца прамым воінскім начальнікам для ўсяго асабістага складу Узброеных Сіл, а пры забеспячэнні Генеральным штабам ў ваенны час па даручэнні Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь стратэгічнага кіравання ваеннай арганізацыяй дзяржавы — старэйшым начальнікам для асабістага складу іншых войскаў і воінскіх фарміраванняў.
Чэмпіянат Вялікабрытаніі па снукеры 2001
Чэмпіянат Вялікабрытаніі 2001 (UK Championship 2001) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 3 па 16 снежня 2001 года на арэне Barbican Centre, у Ёрку, Англія. Турнір стаў 25-м розыгрышам чэмпіянату Вялікабрытаніі, які штогод праходзіць з 1977 года. Прызавы фонд турніру склаў £600,000, з якіх £100,000 атрымаў пераможца.
Рымашэўскі
Рымашэўскі  — прозвішча.
Кукуеўка (Клімавіцкі раён)
Да 11 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Асмолавіцкага сельсавета.
Гісторыя яўрэяў Польшчы
Гісторыя яўрэяў на польскіх землях налічвае каля 800 гадоў. На працягу гэтага часу былі доўгія перыяды рэлігійнай талерантнасці з боку дзяржавы і спрыяльных абставін для польскай яўрэйскай абшчыны, але было і амаль поўнае знішчэнне (Халакост), якое праводзілася нацысцкай Германіяй падчас.
Першыя невялікія групы яўрэяў пасяліліся ў Польшчы ўжо з XIII стагоддзя, а на працягу наступнага часу іх колькасць павялічвалася. Сюды пераходзілі з усёй Еўропы, у прыватнасці з Германіі (1346), Венгрыі (1349—1526 і 1686—1740), Францыі (1394), Аўстрыі (1420), Іспаніі (1492), Партугаліі (1497), Кіева (1886), Масквы (1891). Кароль Казімір III Вялікі лічыцца пратэктарам яўрэяў у Польшчы. У 1334 годзе ён вызваліў яўрэяў з-пад юрысдыкцыі магдэбургскага права і з тых часоў пачалі падвяргацца юрысдыкцыі каралеўскіх судоў. Дзякуючы гэтаму рашэнню Казіміра Вялікага, якім аберагалася фізічная бяспека і маёмасць яўрэяў, Каралеўства Польскае стала аазісам бяспекі іўдэяў, выгнаных з усёй Еўропы. З моманту ўзнікнення Каралеўства Польскага і далей — у Рэчы Паспалітай, да ваенных бедстваў паўстання Хмяльніцкага і Шведскага патопу ў XVII стагоддзі Польшча была адной з самых талерантных дзяржаў Еўропы. Як следства, яна стала домам для адной з найбуйнейшых і дынамічнейшых у развіцці яўрэйскіх абшчын. Невыпадкова тагачасныя людзі называлі сучасную ім Польшчу раем для яўрэяў (paradisus Iudaeorum), а кракаўскі рабін з шаснаццатага стагоддзя адзначаў, што калі б Бог не даў яўрэям Польшчы, то лёс Ізраіля быў бы на самой справе невыносным. Аднак калі польска-літоўская унія пачала слабець з прычыны войнаў і рэлігійных канфліктаў (паміж пратэстантамі і каталіцкай контррэфармацыяй, а таксама паміж праваслаўнымі і ўніятамі), стала прыходзіць у заняпад і традыцыя польскай талерантнасці. Як следства, з другой паловы XVII стагоддзя сітуацыя яўрэяў у Польшчы пагоршылася.
Пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай у 1795 годзе яўрэі, якія тут жылі (гэтак жа, як і хрысціяне) сталі падданымі дзяржаў, у якіх адышла тэрыторыя. Умовы жыцця яўрэйскай абшчыны істотна адрозніваліся ў залежнасці ад дзяржавы. Асабліва цяжка яўрэям было ў Расійскай імперыі, у якой узмацняўся антысемітызм, а для іўдзеяў было вызначана абмежаваныя зоны для пражывання. У XIX стагоддзі адбыліся істотныя змены — узмацнілася яўрэяў у буйныя гарады, дзе паўставаў яўрэйскі пралетарыят, а таксама эміграцыя за межы Еўропы. Сталі ўзнікаць арганізаваныя рухі за культурную асіміляцыю і. У 1812 годзе ў Прусіі, а ў 1822 — у Расійскай імперыі яўрэям прадастаўлена. Узнікалі яўрэйскія палітычныя групы — кансерватыўныя, сацыялістычныя і сіяністычныя, частка яўрэйскага пралетарыяту падтрымлівала камунізм. Пасля атрымання Польшчай на яе тэрыторыі пражывалі больш за 3 мільёны яўрэяў — адна з найбуйнейшых дыяспар на свеце. Істотнай праблемай было павелічэнне ўзроўню антысемітызму.
Неўзабаве пасля ўварвання нацыстаў у Польшчу акупанты пачалі арганізаваную акцыю знішчэння яўрэйскага насельніцтва, вядомую пад назвай Халакост. У выніку генацыду загінулі больш за 90 % польскіх яўрэяў. Многія яўрэі ваявалі як салдаты і афіцэры ў шэрагах Войска Польскага ў кампаніі 1939 года і ў іншых бітвах, напрыклад,. Іх хавалі на агульных могілках разам з польскімі хрысціянамі і мусульманамі.
Пасля вайны значная частка з 180—240 тысяч яўрэяў, якія перажылі Халакост, вырашыла эміграваць з камуністычнай Польшчы да новай дзяржавы Ізраіль, ЗША ці Паўднёвай Амерыкі. Большасць з тых, хто застаўся, былі вымушаныя з’ехаць у канцы 1960-х у выніку арганізаванай кампартыяй (чэрвень 1967, сакавік 1968). Пасля краху камунізму ў Польшчы ў 1989 годзе становішча яўрэяў нармалізавалася, а тыя з іх, хто меў грамадзянства Польшчы да Другой сусветнай, атрымалі магчымасць яго вяртання. Колькасць яўрэяў у сучаснай Польшчы ацэньваецца ў каля 8-12 тысяч чалавек. Разам з тым, колькасць людзей, якія маюць яўрэйскія карані, але не звязаныя з іўдаізмам або яўрэйскай культурай, можа быць большай у некалькі разоў.
Міхалі (Глыбоцкі раён)
Міхалі́ (, Михали) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Падсвільскага сельсавета.
Маргі (Глыбоцкі раён)
Маргі́ (, Морги) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Падсвільскага сельсавета.
Міхалі (Глыбоцкі раён)
Гісторыя
Да 15 кастрычніка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Галубіцкага сельсавета.
Маргі (Глыбоцкі раён)
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Пліса, пазней у складзе гміны Галубічы Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 15 кастрычніка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Галубіцкага сельсавета.
Горны прытулак ад летняй спёкі
Горны прыстанак ад летняй спёкі (маньчжурская: Halhūn be jailara gurung) — афіцыйная назва летняй рэзідэнцыі кітайскіх імператараў дынастыі Цын на поўнач ад Пекіна, у горадзе Чэндэ, правінцыя Хэбэй. Уключаны ў спіс помнікаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Горны прыстанак будаваўся на працягу 89 гадоў, з 1703 па 1792 гады. На тэрыторыі ў 5,6 кв. км., падзеленай на двор афіцыйных прыёмаў і прыватныя пакоі імператарскай сям'і, раскінулася нямала палацаў і цырыманіяльных збудаванняў, большасць з якіх капіруе стылі і ландшафты, характэрныя для розных куткоў Цынскай імперыі. Тым жа імкненнем да стылізацыі адзначаны і прылеглыя да імператарскага саду храмавыя комплексы, як, напрыклад, Путо — паўтор тыбецкага палаца Патала.
Нічыпар Эмануілавіч Глушанкоў
Нічыпар Эмануілавіч Глушанкоў (, в. Зубры,  — ) — генерал-лейтэнант авіяцыі (1944).
Біяграфія
У Чырвонай Арміі з 1921 года. У 1936 годзе скончыў ваенную авіяцыйную школу лётчыкаў. У званні капітана быў інструктарам па тэхніцы пілатавання 107-й знішчальнай авіяцыйнай эскадрыллі 83-й знішчальнай авіяцыйнай брыгады Беларускай ваеннай акругі. 16 жніўня 1936 года за поспехі ў баявой і палітычнай падрыхтоўцы, узнагароджаны ордэнам «Знак Пашаны».
Удзельнік грамадзянскай вайны ў Іспаніі 1936-39 гадоў. Камандаваў 2-й эскадрылляй, а затым групай знішчальнікаў И-16 на. Здзейсніў больш за 80 баявых вылетаў (102 гадзіны баявога налёту). Правёўшы 14 паветраных баёў, збіў 10 самалётаў суперніка (5 асабіста і 5 у групе). Узнагароджаны ордэнам Леніна.
4 чэрвеня 1940 года Глушанкову прысвоена воінскае званне «генерал-маёр авіяцыі». У тым жа годзе прызначаны камандуючым ВПС Закаўказскай ваеннай акругі (у жніўні 1941 ператворана ў Закаўказскі фронт).
У гады Вялікай Айчыннай вайны намеснік камандуючага, камандуючы ВПС на Крымскім і Закаўказскім франтах. 11 мая 1944 года Н. Э. Глушанкову прысвоена званне генерал-лейтэнант авіяцыі. Пасля заканчэння вайны працягваў служыць у ВПС краіны на камандных пасадах. У 1946—1952 гг. займаў пасаду Камандуючага ВПС Сібірскай ваеннай акругі.
Пасля выхаду ў запас, у сакавіку 1954 прызначаны начальнікам ваеннай кафедры і заставаўся ім да 1958 года. Жыў у Ленінградзе. Памёр 20 снежня 1959 года.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнамі Знак Пашаны, Леніна (23.02.1939), Чырвонага Сцяга (8.02.1943); медалямі, у тым ліку «За абарону Каўказа» (1.5.1944), «За баявыя заслугі» (3.11.1944), «За перамогу над Германіяй» (9.5.1945).
Саморскі сабор
Кафедральны сабор Саморы — каталіцкі храм у горадзе Самора, нацыянальны помнік Іспаніі (каралеўскім указам ад 5 верасня 1889 года). Найстаражытнейшы (і самым невялікі) з адзінаццаці сабораў на тэрыторыі аўтаномнай супольнасці Кастылія і Леон, лічыцца адным з лепшых узораў іспанскай раманскай архітэктуры і сімвалам Саморы. Сабор, размешчаны ў паўднёва-заходняй частцы гістарычнага старога горада недалёка ад набярэжнай ракі Дуэра побач з крэпасцю, прысвечаны Збавіцелю.
Гісторыя
У 1120 годзе ў Саморы з'явіўся ўласны біскуп — манах Бернарда з Саагуна. Гораду запатрабаваўся кафедральны сабор. Дакладная дата пачатку будаўніцтва сабора невядомая, аднак, паводле сярэднявечных дакументаў, у 1139 годзе яно ўжо вялося. Архітэктар сабора невядомы. Паводле надпісу, выразанага ў паўночнай частцы папярочнага нефа сабора, у 1174 годзе сабор быў асвячоны пераемнікам біскупа Бернарда — біскупам Эстэбанам. Узвядзенне сабора было скончана ў 1204 годзе, клуатр і вежа пабудаваны яшчэ пазней, у іх архітэктуры ўжо адчуваецца гатычны уплыў.
Архітэктура
Кафедральны сабор мае форму трохнефнай базілікі, у плане ўяўляе сабой лацінскі крыж. Цэнтральны неф мае рабрыстае скляпенне, бакавыя нефы пакрыты нервюрнымі крыжовымі скляпеннямі, трансэпты — бандарнымі скляпеннямі. Вялікія спічастыя аркі на масіўных слупах ствараюць прасторавую сувязь паміж нефамі, аб'ядноўваючы іх у падабенства зальнай царквы. Сцены сабора не расчлянёныя і перарываюцца толькі спічастымі вокнамі.
Найбольш выразным элементам сабора, характэрным менавіта для іспанскай позняй рамантыкі, з'яўляецца цымборыа — круглая вежа над сяродкрыжжам у форме барабана, увянчанага каменным ячэістым купалам з дахоўкай у выглядзе ракавін. Цымборыа кафедральнага сабора Саморы мае складаную кампазіцыю. На дыяганальных восях барабана размешчаны чатыры невялікія вежкі з маленькімі купаламі, якія маюць не толькі дэкаратыўную, але і структурную функцыю: пастаўленыя прама над ветразямі, яны нейтралізуюць дыяганальны распор купала, умацоўваючы ўсю канструкцыю. Папярочныя восі цымборыа заканчваюцца плоскімі аб'ёмамі; барабан мае шаснаццаць вокнаў, упрыгожаны каменнай разьбой, мініяцюрнымі аркадамі і карнізамі.
Яркая дэталь паўднёвага боку сабора — багата ўпрыгожаны партал, які выходзіць у бок біскупскага палаца. Абапал ад уваходу размешчаны паўкруглыя аркі са скульптурамі святых Яна і Паўла з аднаго боку і Маці Божай — з іншай. Квадратная ў плане вежа Збавіцеля вышынёй 45 метраў мела не толькі рэлігійнае, але і абароннае значэнне.
Інтэр'ер
Разьбяны хор кафедральнага сабора з кедравага дрэва збудаваны напачатку XVI стагоддзя па праекце Хуана Брусельскага. Ён упрыгожаны не толькі фігурамі святых, але і шматлікімі жанравымі сцэнамі сельскага жыцця, а таксама ілюстрацыямі баек і прымавак. Высокае неакласічнае рэтабла XVIII стагоддзя працы Вентуры Радрыгеса зроблена з мармуру і бронзы. Перад алтаром — каваная рашотка, мармуровы стол, злева і справа — дзве кафедры ў стылі мудэхар. Варта звярнуць увагу на анатамічна дакладную статую Ісуса Хрыста ў капэле Святога Бернарда. У саборы мноства пахаванняў, асабліва прыцягвае ўвага надмагілле доктара Града з яго гатычнай філіграннай разьбой.
У клуатры сабора цяпер размяшчаецца музей, у які можна патрапіць праз крытыя галерэі. У зборы музея — калекцыя фламандскіх габеленаў тонкай працы XV—XVII стагоддзя, якія адлюстроўваюць сцэны з Траянскай вайны, італьянскага паходу Ганібала, жыцця Тарквінія Гордага, этрускага цара Рыма. Іншы скарб позняй готыкі — даразахавальніца 1515 года.
Рэдван Раімавіч Мемешаў
Рэдван Мемешаў (нар., Джанкой, Крым) — украінскі футбаліст, паўабаронца крымскага клуба «Кызылташ» з Бахчысарая.
Клубная кар’ера
Выхаванец клуба «Крымцяпліца», дзе і пачаў прафесійныя выступы ў 2011 годзе, за два з паловай гады ў Першай лізе правёў 49 матчаў і забіў 7 галоў. У ліпені 2013 года, пасля таго як «Крымцяпліца» з-за фінансавых праблем спыніла выступы, падпісаў кантракт з луцкай «Валынню». 1 лістапада 2013 года аформіў дубль у браму данецкага «Шахцёра» (2:0).
У жніўні 2017 года, пасля таго як «Валынь» страціла месца ў Прэм’ер-лізе, падпісаў кантракт з львоўскімі «Карпатамі», але згуляў за каманду толькі ў двух матчах. У сакавіку 2018 года перайшоў у «Дніпро-1», дапамог яму выйсці ў Першую лігу. У сезоне 2018/19 заставаўся іграком «Дніпро-1», але не з’яўляўся на полі.
Лягенчанка
Лягенчанка — прозвішча.
Вядомыя носьбіты:
Рэдван Раімавіч Мемешаў
Клубная кар’ера
У жніўні 2019 года зноў далучыўся да «Крымцяпліцы», якая стала выступаць у чэмпіянаце Крыма. У сакавіку 2021 года перайшоў у клуб «Кыран» з Першай лігі Казахстана. У пачатку 2022 года вярнуўся ў Крым, выступаў за «Еўпаторыю», а летам перабраўся ў «Кызылташ».
Міжнародная кар’ера
Выступаў за моладзевую зборную Украіны.
Лубянка (Клімавіцкі раён)
Лубя́нка (, Лубянка) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Ціманаўскага сельсавета.
Да 11 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Асмолавіцкага сельсавета.
Мядзведзева (Глыбоцкі раён)
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Пліса, пазней у складзе гміны Галубічы Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Уэдэл
Уэдэл (Weddell Island, Isla San José) — востраў у складзе архіпелага Фалклендскія астравы, размешчанага ў паўднёвай частцы Атлантычнага акіяна.
Назва
Востраў атрымаў сваё імя ў гонар Джэймса Уэдэла, англіскага мараплаўцы, які наведаў Фалклендскія астравы ў пачатку XIX стагоддзя.
Геаграфія
Востраў з'яўляецца трэцім па плошчы ў архіпелаге. Ён займае тэрыторыю 265,8 км². Даўжыня берагавой лініі — 175,7 км. Размешчаны на паўднёвы захад ад вострава Заходні Фалкленд, ад якога аддзелены пралівам Смайлі, і на ўсход ад вострава Бівер. Вышэйшая кропка вострава — гара Уэдэла (383 м).
З фаўны сустракаюцца пінгвіны і марскія львы.
Насельніцтва
Невялікае насельніцтва вострава жыве ў паселішчы Уэдэл на ўсходнім узбярэжжы, уся астатняя тэрыторыя выкарыстоўваецца як паша для авечак.
Горн
Горн (Isla Hornos) — востраў у паўднёвай частцы архіпелага Вогненная Зямля, належыць Чылі і ўваходзіць у склад правінцыі чылійская Антарктыка. На востраве знаходзіцца знакаміты мыс Горн. Востраў вядомы як самая паўднёвая частка Паўднёвай Амерыкі, аднак на самой справе такімі з'яўляюцца астравы Дыега-Рамірэс, якія ляжаць у 200 км паўднёвей. Востраў Горн належыць да групы астравоў Эрмітэ (Islas Hermite), якія адносяцца да архіпелага Вогненная Зямля. Востраў мае шырыню 2 км і даўжыню каля 6 км. Максімальная вышыня вострава — 425 м.
Востраў складзены ў асноўным гранітамі мелавога ўзросту, на паўночным захадзе знаходзяцца вулканічныя скалы юрскага ўзросту. У нізінах расце тарфяны мох.
Абрамішкі
Да 11 лютага 1972 года вёска ўваходзіла ў склад Смільгінскага сельсавета, да 24 красавіка 1978 года — у склад Старасмільгінскага сельсавета , да 17 кастрычніка 2005 года — у склад Забалацкага сельсавета.
Джэймс Уэдэл
Джэймс Уэдэл (James Weddell) — брытанскі мараплаўца, штурман і кітабой. У яго гонар названа адкрытае ім у 1823 годзе мора (першапачаткова названае морам Георга IV), а таксама востраў у архіпелаге Фалклендскіх астравоў і цюлень Уэдэла.
Сільмарыліян
«Сільмары́ліян» (The Silmarillion, прамаўляецца ) — зборнік Толкінавых прац, адрэдагаваных і выдадзеных у 1977, пасля яго смерці, сынам Крыстаферам. «Сільмарыліян» у сукупнасці з іншымі творамі Дж. Р. Р. Толкіна стварае пашыраную, хоць і няпоўную, гісторыю сусвету Эа, у якім знаходзяцца Валінор, Белерыянд, Нуменар і Міжзем’е.
«Сільмарыліян» складаецца з пяці раздзелаў. Першы, «Айнуліндалэ», расказвае гісторыю стварэння Эа. Другая частка, «Валаквента», апісвае Валар і Маяр, звышнатуральных істот у Эа. Наступная цэнтральная частка, «Квента Сільмарыліян», змяшчае гісторыю падзей да пачатку і на працягу Першай эпохі, у тым ліку войны за сільмарылі, ад якіх і паходзіць назва кнігі. У чацвёртай частцы, «Акалабет», апісана гісторыя падзення Нуменара і яго насельнікаў у Другой эпосе. Заключная частка, «Пра Пярсцёнкі ўлады і Трэцюю эпоху» — кароткая характарыстыка абставін, якія прывялі да апісаных ва «Уладары пярсцёнкаў» падзей.
Напачатку ўсе пяць частак былі асобнымі творамі, аднак пазней Толкін выказаў жаданне апублікаваць іх разам. Яго смерць перапыніла звядзенне ў адно ўсіх легендаў, тады яго сын Крыстафер дапоўніў кнігу матэрыяламі з ранейшых бацькавых накідаў. У паасобных выпадках яму прыйшлося выдумляць абсалютна новы матэрыял, каб запоўніць прагалы і неадпаведнасці ў сюжэце.
Апісанне
«Сільмарыліян», падобна да іншых твораў Толкіна пра Міжзем’е, павінен быў заняць месца ў гісторыі Зямлі. Таму ў адпаведнасці з гэтай ідэяй «Сільмарыліян» нібыта быў перакладзены з Більбавага трохтомніка «перакладаў з эльфійскай», якія ён напісаў падчас перабывання ў Рывендэле.
Найбольш значныя раздзелы кнігі:
На абароце тытульнай старонкі размешчаны надпіс на тэнгвары. На агульнай мове ён азначае «Паданні з Першай эпохі, калі Маргот пасяліўся ў Міжзем’і і эльфы пайшлі на яго вайной дзеля таго, каб вярнуць сільмарылі, да якіх дададзеныя падзенне Нуменара і гісторыя Пярсцёнкаў улады і Трэцяй эпохі, у якой гэтыя паданні сканчаюцца».
Айнуліндалэ
Першы раздзел «Сільмарыліяна», «Айнуліндалэ» («Музыка Айнур»), выкладзены ў форме аповесці пра стварэнне сусвету. Эру («Адзіны»), інакш Ілуватар («Бацька ўсяго»), спачатку стварыў айнур, групу вечных духаў, ці дэміургаў, празваных «патомствам яго думкі». Ілуватар злучыў айнур і паказаў ім мелодыю, з якой прапанаваў скласці цудоўную музыку. Мелькор — якога Ілуватар надзяліў «найвялікшай моцай і ведамі» з усіх айнур — вылучыўся з гармоніі музыкі, каб стварыць уласны спеў. Некаторыя з айнур далучыліся да яго, а іншыя засталіся з Ілуватарам, што выклікала дысананс у музыцы. Так адбывалася тройчы, і кожны раз Эру Ілуватар паспяхова пераўзыходзіў свайго непаслухмянага падначаленага новай тэмай. Пасля гэтага Ілуватар спыніў музыку і прдаставіў айнур сваё бачанне Арды і яе жыхароў. Праз пэўны час гэты відзеж знік, і Ілуватар прапанаваў айнур увайсці ў Арду і кіраваць у новым свеце.
Мноства айнур спусціліся, набылі фізічную форму і сталі прывязаныя да гэтага свету. Вышэйшыя айнур сталі звацца валар, а ніжэйшыя — маяр. Валар пачалі рыхтаваць свет для будучых насельнікаў (эльфаў і людзей), а Мелькор, які сам хацеў валодаць Ардай, пастаянна знішчаў іх працу; так працягвалася тысячагоддзямі, пакуль гэтыя хвалі стварэння/разбурэння не сфармавалі канчатковы выгляд свету.
Валаквента
«Валаквента» («Апісанне валар») дэталёва апісвае Мелькора і кожнага з 14 валар, а таксама асобных маяр. Тут таксама тлумачыцца, чаму Мелькор спакусіў шматлікіх маяр — сярод іх будуць і тыя, хто пазней стануць Саўронам ды балрагамі — на свой бок.
Квента Сільмарыліян
«Квента Сыльмарыліян» («Гісторыя сільмарыляў»), якая складае большую частку кнігі — шэраг звязаных гісторый пра падзеі Першай эпохі, якія складаюць трагічную сагу пра тры брыллянты, вядомыя як сільмарылі.
У Амане Феанор, сын Фінвэ, кароль нольдар, стварыў сільмарылі, брыллянты, што свяціліся святлом Двух дрэў. Мелькор, які быш вызвалены, прыкінуўшыся раскаяным, знішчыў Два дрэвы з дапамогай Унгаліянта, забіў Фінвэ, скраў сільмарылі і збег у Міжзем’е, дзе заатакаваў эльфійскае каралеўства Дорыят. Аднак у першай з пяці бітваў Белерыянду ён быў разбіты і забарыкадаваўся ў паўночнай крэпасці Ангбанд.
Пасля знішчэння Дрэў і выкрадання сільмарыляў валар стварылі Месяц і Сонца. У гэты ж час абудзіліся людзі, некаторыя з якіх пазней прыбылі ў Белерыянд і сталі саюзнікамі эльфаў. Берэн, чалавек, які выдыў у апошняй бітве, трапіў у Дорыят, дзе закахаўся ў эльфійку Люціень, каралеўскую дачку. Кароль намагаўся перашкодзіць іх шлюбу і задаў Берэну невыканальнае, на яго думку, заданне: прынесці адзін з сільмарыляў. Аднак Берэн з Люціень выправіліся па сільмарылі разам. Саўрон, магутны служка Мелькора, перахапіў і зняволіў іх па дарозе; аднак яны збеглі, пракраліся ў Мелькораву фартэцыю і выкралі сільмарыль з яго кароны. Пасля гэтага аб’яднанага падарожжа утварылася першая повязь чалавека з эльфам, аднак Берэн неўзабаве быў смяротна паранены, і Люціень таксама памерла ад скрухі.
Нольдар, убачыўшы, што звычайны смяротны і эльфійка здолелі прабрацца ў Ангбанд, пераканаліся, што Мелькора можна перамагчы. Вялікае войска эльфаў, гномаў і людзей атакавала зноў, аднак Мелькор таемна ачарніў сэрцы мноства людзей, і эльфы атрымалі скарушальную паразу, у тым ліку і з-за здрады асобных людзей. Аднак мноства людзей усё ж засталіся адданымі эльфаў і пазней былі ўганараваныя імі.
Найбольш пашаны дасталося братам Гурыну і Гуору. Мелькор схапіў Хурына і наклаў на яго праклён, паводле якога той убачыць згасанне свайго роду. Сын Гурына, Турын Турамбар, быў пасланы ў Дорыят, пакінуўшы маць і ненароджаную сястру ў бацькавым каралеўстве (разгромленым ворагам). Турын здзейсніў шмат ганаровых учынкаў, найвялікшым з якіх стала перамога над цмокам Глаўрунгам. Нягледзячы на свой гераізм, Турын быў пад Мелькоравым праклёнам, і ён неспадзявана забіў свайго сябра Белега, ажаніўся і запладніў сваю сястру Ніэнор, якую ніколі не бачыў. Перш чым іх сын паспеў нарадзіцца, з Ніэнор спалі цмокавы чары, якія пазбавілі яе памяці, і, усведаміўшы, чыё дзіцё яна носіць у чэраве, яна забіла сябе. Даведаўшыся праўду, Турын кінуўся на свой меч.
Лёс Гўоравага сына Туора быў звязаны з лёсам нольдарынскага каралеўства Гандалін. Ён ажаніўся з эльфійкай Ідрыль, дачкой Тургана, уладара Гандаліна (другая повязь эльфа з чалавекам). Калі Гандалін паў, здраджаны Меглінам, Тўор уратаваў ад знішчэння мноства ягоных насельнікаў. У выніку ўсе эльфійскія каралеўствы ў Белерыяндзе былі знішчаныя, і ўцекачы схаваліся ў створанай Туорам завані ля мора. Сын Тўора і Ідрыль, паўэльф Эарэндыль, быў заручаны з Эльвінг, якая сама была паўэльфійкай, дачкой Бэрэна і Люціень. Эльвінг прынесла Эарэндылю сільмарыль сваіх бацькоў, і з дапамогай яго святла Эарэндыль перасёк мора да Амана і запытаў дапамогі ў валар. Валары адгукнуліся, напалі і захапілі Мелькора, цалкам знішчылі яго каралеўства Ангбанд і затапілі большасьць Белерыянда. Выгнаннем Мелькора з Арды сканчаецца Першая эпоха Міжзем’я.
Эарэндыль і Эльвінг мелі двох дзяцей: Эльранда і Эльраса. Як нашчадкі бессмяротнай эльфійкі і смяротнага чалавека, яны атрымалі магчымасць абраць, да якой расы будуць належаць: Эльранд абраў эльфаў, а яго брат людзей. Эльрас стаў першым каралём Нуменара і ў якасці ўзнагароды за выбар чалавецтва атрымаў магчымасць дажыць да 500 гадоў.
Акалабэт
Акалабэт («The Downfallen») складаецца прыкладна з 30 старонак і апавядае пра ўзвышэнне і заняпад астраўнога каралеўства Нуменар, населенага дунатанамі. Пасля перамогі над Мелькорам Валар надалі востраў тром родам людзей, якія дапамаглі эльфам у вайне з ім. З ласкі валар дунаданы атрымалі мудрасць і моц, а таксама большую працягласць жыцця, чым якая-кольвек іншая раса, наблізіўшыся да вышэйшых эльфаў Амана. І насамрэч Нуменар ляжаў бліжэй да Амана, чым да Міжзем’я. Аднак іх моц заключалася ў задавальненні і прызнанні факта смяротнасці. Падзенне Нуменора ў значнай ступені адбылося з-за ўплыву разбэшчанага мая Саўрона (галоўнага Мелькоравага паслужніка), які ўзвялічыўся падчас Другой эпохі і вырашыў заваяваць Міжзем’е.
Нуменарцы вырушылі на Саўрона, які, пераканаўшыся, што не зможа адолець іх сілай, дазволіў паланіць сябе. У Нуменары ён неўзабаве зачараваў караля, Ар-Фаразона, падбухторыўшы яго дамагацца бесьсмяротнасці, якой пазбавілі яго валар, пасеяўшы такім чынам зерне зайздрайсці ў сэрцах нуменарцаў, якія паступова настроіліся супраць эльфаў Захаду і валар. Такім чынам, усе веды і магутнасць Нуменара былі павернутыя на пошукі шляхоў уратавання ад смерці; аднак гэта толькі паслабіла іх і паскорыла паступовы працэс змяншэння працягласці жыцця ў бок усіх астатніх людзей. Саўрон параіў пайсці на валар вайной і адваяваць у іх бессмяротнасць, і пакланіцца яго гаспадару Мелькору, які, паводле яго слоў, зможа выканаць іх жаданне. Ар-Фаразон сабраў найвялікшае войска і флот, якія кольвек меў Нуменар, і выправіўся да Амана. Валар і эльфы Амана, ушчуваныя смуткам з прычыны чалавечай здрады, паклікалі на дапамогу Ілуватара. Калі Ар-Фаразон высадзіўся, Ілуватар знішчыў яго флот і затапіў Нуменар у пакаранне за паўстанне супраць праведнага кіравання валар. У вялікай хвалі загінулі і ўсе дунаданцы, акрамя тых, якія сплылі на ўсход. Пасля патаплення Нуменара форма Зямлі была змененая з плоскай на сферычную.
Пры пагібелі Нуменара загінула таксама і фізічнае аблічча Саўрона, аднак яго дух мая вярнуўся ў Міжзем’е, хоць і няздольны болей прымаць прыгожы выгляд, як дагэтуль. Адданыя валар нуменарцы таксама былі ўратаваныя і выплылі да берагоў Міжзем’я, дзе заснавалі каралеўствы Арнар на поўначы і Гондар на поўдні. Іх правадыром быў Элендыль і два яго сыны, Ісільдур і Анарыян, які збярог насенне з нуменарскага белага дрэва, продка гондарскага. Элендыль быў абвешчаны найвышэйшым каралём абодвух каралеўстваў, аднак перадаў кіраванне над Гондарам сваім сынам. Моц абодвух каралеўстваў-выгнаннікаў была мізернай у параўнанні з былой моцай Нуменара, «аднак дзікім людзям Міжзем’я яна ўсё ж падавалася вялізнай».
Пад канец згадана, што затоплены Нуменар пачалі называць «Аталантэ». З гэтага шматлікія чытачы зрабілі выснову, што Нуменар — гэта Атлантыда; аднак гэтая наўпроставая сувязь была абвергнутая самім Толкінам, які сцвярджаў, што гэта натуральнае слова з мовы квенья.
Пра Пярсцёнкі ўлады і Трэцюю эпоху
Заключны раздзел кнігі, які складаецца прыкладна з 20 старонак, апісвае падзеі, якія адбываліся ў Міжзем’і ў Другую і Трэцюю эпохі. У Другую эпоху Саўрон з’явіўся ў Міжзем’і, а эльфы на чале з Келебрымбарам выкавалі Пярсцёнкі ўлады. Саўрон сакрэтна выканаў яшчэ адзін для сябе, які мог кіраваць усімі астатнімі, з-за чаго разгарэлася вайна паміж людам Міжзем’я і Саўронам, якая вылілася ў Вайну апошняга саюза. Аб’яднанае войска эльфаў і рэшты нуменарцаў разбіла Саўрона, чым завяршаецца Другая эпоха Міжзем’я.
Трэцяя эпоха пачынаецца пераходам Саўронавага пярсцёнка да Ісільдура, які неўзабаве трапіў у засаду і быў забіты оркамі. Пярсцёнак згубіўся недзе ў водах Андуйна. Урэшце гэта частка падводзіць да падзей, якія адбываліся ва «Уладары Пярсцёнкаў», у прыватнасці, заняпад Гондара, паўстанне Саўрона, Белы савет, здраду Сарумана і канчатковае знішчэнне Пярсцёнка і самога Саўрона.
Мядзведаўка (Клімавіцкі раён)
Мядзве́даўка (, Медведовка) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Ціманаўскага сельсавета.
Да 11 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Асмолавіцкага сельсавета.
Біль (горад)
Біль (Biel) — горад на паўночным захадзе Швейцарыі, размешчаны ў кантоне Берн на беразе аднайменнага возера. Знаходзіцца ля падножжа першага горнага хрыбта на тэрыторыі масіва Юра, а таксама праходзіць праз адзіны бяспечны шлях у гэты масіў на паўночна-ўсходнім беразе Більскага возера, злучаючы ўсходні ўскраек возера са сваім горадам-пабрацімам — Нідаў. Насельніцтва горада — каля 55 тысяч чалавек (2017). З XIX стагоддзя з’яўляецца буйным прамысловым цэнтрам краіны, у тым ліку па вытворчасці гадзіннікаў.
Ла-Шо-дэ-Фон
Ла-Шо-дэ-Фон (La Chaux-de-Fonds) — горад і абшчына ў Швейцарыі, які разам з Білем з’яўляецца найбуйнейшым вытворцам швейцарскіх гадзіннікаў. Разам з суседнім Ле-Локлем уваходзіць у лік помнікаў Сусветнай спадчыны як выдатны прыклад «горада-фабрыкі» эпохі прамысловай рэвалюцыі. Размешчаны ў заходняй Швейцарыі, на паўночным захадзе кантона Нёўшатэль, непадалёк ад мяжы з Францыяй і з’яўляецца цэнтрам аднайменнай акругі. Ла-Шо-дэ-Фон — трэці па велічыні горад Рамандыі (пасля Жэневы і Лазаны) і самы буйны горад Верхняй Юры. Горад ляжыць на вышыні 992 метра над узроўнем мора.
Мікіта Міхайлавіч Мельнікаў
Мікіта Мельнікаў (нар., ) — расійскі футбаліст, нападнік кастрамскога «Спартака».
Клубная кар’ера
Выхаванец школ маскоўскіх «Спартака» і ФШМ, з 2014 года пачаў выступаць за моладзевую каманду маскоўскага «Тарпеда». У 2016 годзе гуляў за аматарскую каманду маскоўскага «Лакаматыва», а пазней далучыўся да тульскага «Арсенала», дзе таксама гуляў за моладзевы склад. У першай палове 2018 года выступаў на правах арэнды за «Строгіна», а пазней папоўніў склад іншага клуба ПФЛ, «Сатурна».
Са студзеня 2023 года стаў трэніравацца са «Слуцкам» і ў лютым падпісаў кантракт з клубам. Стаў рэгулярна з’яўляцца на полі ў складзе слуцкай каманды, за паўгады забіў 5 галоў. У ліпені 2023 года па пагадненні бакоў пакінуў «Слуцк» і неўзабаве далучыўся да «Спартака» з Кастрамы.
Несцеравічы (Глыбоцкі раён)
Не́сцеравічы (, Нестеровичи) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Падсвільскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска, пазней засценак у складзе гміны Глыбокае, з 1929 года ў складзе гміны Галубічы Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 1965 года вёска ўваходзіла ў склад Галубіцкага сельсавета.
Плюшчава
Плю́шчава (, Плющево) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Ціманаўскага сельсавета.
Бэрэзіўка (Хорашыўскі раён)
Бэрэзіўка (Березі́вка) — вёска ў Хорашыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Хорашыўскай пасялковай абшчыны.
Вышнякіўка (Хорашыўскі раён)
Вышнякіўка (Вишня́ківка) — вёска ў Хорашыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Хорашыўскай пасялковай абшчыны.
Ігар Віляёравіч Рымашэўскі
Ігар Віляёравіч Рымашэ́ўскі (, Мінск) — беларускі мастак. Працуе ў галіне жывапісу, прыкладнога мастацтва, манументальнага мастацтва, графікі.
Біяграфія
Скончыў у 1979 годзе Мінскае мастацкае вучылішча, у 1987 годзе Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі інстытут.
Жыве і працуе ў Мінску.
Творчасць
Працуе ў станковым жывапісе, манументальна-дэкаратыўным і дэкаратыўна-прыкладным мастацтве. Сярод лепшых твораў жывапісныя палотны «Карусель» (1992), «Зімою на дачы» (1994), «Святочная павозка» (1995), «Над роднай зямлёю» (1996), «Русалкі» (1997), «Мастацтва належыць народу», «Шчаслівы дзень» (абодва 1999), «Першы дзень вясны», «Баюшкі-баю», «Вясковая пантэра», «Грыбная юшка» (усе 2000), вітраж у бальніцы г. Іўе Гродзенскай вобласці (1988), размалёўка сталовай Мінскага завода «Ударнік» (1990). Работы вызначаюцца наіўна-прымітыўным выяўленнем рэчаіснасці, выкарыстаннем чыстых колераў, штрыхавасцю мазка.
Валяншчына
Валяншчына (Воля́нщина) — вёска ў Хорашыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Хорашыўскай пасялковай абшчыны.
Грабіўка (Хорашыўскі раён)
Грабіўка (Гра́бівка) — вёска ў Хорашыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Хорашыўскай пасялковай абшчыны.
Асіпаўцы
Асі́паўцы (, Осиповцы) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Забалацкага сельсавета.
Да 1977 года вёска ўваходзіла ў склад Місявіцкага сельсавета.
Рысін
Да 4 чэрвеня 1965 года вёска ўваходзіла ў склад Яноўскага сельсавета, да 25 чэрвеня 1992 года — у склад Савініцкага сельсавета.
Новая Вёска (Глыбоцкі раён)
Но́вая Вёска (, Новая Вёска) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Падсвільскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Пліса, пазней у складзе гміны Галубічы Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Грабняк
Грабняк (Грабня́к) — вёска ў Хорашыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Хорашыўскай пасялковай абшчыны.
Іаган Церклас Цілі
Граф Іаган Церклас фон Цілі (Johann t'Serclaes Graf von Tilly; люты,  — , ) — імперскі фельдмаршал, знакаміты вайскавод Трыццацігадовай вайны, які атрымаў шэраг важных перамог.
Біяграфія
Цілі нарадзіўся ў Іспанскіх Нідэрландах у 1559 годзе, паходзіў са знатнага роду, які жыў каля Бруселя. Навучаўся ў езуіцкай школе, якая выхавала ў ім рэлігійны фанатызм.
Сваю ваенную кар'еру Цілі пачаў у 15 гадоў у іспанскай арміі пад кіраўніцтвам герцага Пармскага Алесандра Фарнезэ ў вайне супраць мяцежных Нідэрландаў. У якасці простага салдата праявіў вялікую адвагу, незвычайную набожнасць і адданасць сцягу.
У 1610 годзе Цілі паступіў на службу да герцага Максіміліяна Баварскага і заняўся рэарганізацыяй баварскіх войскаў. Ён зразумеў усю ненадзейнасць наёмных атрадаў і задумаў утварыць правільную армію. Паводле яго плана ўсё дарослае насельніцтва Баварыі заклікалася да зброі: дваранства — у кавалерыю, сяляне і гараджане — у пяхоту. Усе павінны былі навучацца ваеннай справе. Дзякуючы гэтаму армія Каталіцкай лігі, камандуючым якой напачатку Трыццацігадовай вайны быў прызначаны Цілі, на працягу 12 гадоў лічылася непераможнай.
Не належачы да ліку асабліва здольных вайскаводаў, Цілі — «люты» і «страшны», як называлі яго пратэстанты, — адрозніваўся адкрытасцю, справядлівасцю і бескарыслівасцю. Салдаты любілі свайго «бацьку». Густаў II Адольф называў яго «старым капралам».
Трыццацігадовая вайна
Без вялікіх намаганняў Цілі заняў Верхнюю і Ніжнюю Аўстрыю, уступіў у Багемію і, злучыўшыся з Бюкуа, адціснуў армію Фрыдрыха V да сцен Прагі. 8 лістапада 1620 года палкі Цілі ўшчэнт разбілі чэхаў у бітве пры Белай Горы. У 1621 годзе Цілі спустошыў даліну Некара і Одэнвальдскую вобласць і рушыў на Гайдэльберг.
Супраць яго выступіў Мансфельд. Разам з маркграфам Георгам-Фрыдрыхам ён 27 красавіка 1622 года разбіў Цілі ля Віслаха, але саюзнікі не скарысталіся гэтай перамогай і працягнулі дзейнічаць паасобку. Нечакана напаўшы на Георга-Фрыдрыха каля Вімпфена 6 мая, Цілі, злучыўшыся з Кордавам, разбіў маркграфа, а 22 чэрвеня пры Хёхсце — Хрысціяна Браўншвайгскага. 14 верасня ён авалодаў Гайдэльбергам, дзе салдаты яго ўчынілі разню. З Гайдэльберга Цілі пайшоў на Мангейм і ўзяў гэту крэпасць. Пасля здачы Франкенталя ў красавіку 1623 года Цілі пайшоў на поўнач, разбіў Хрысціяна каля Штадлона, заняў Ніжне-Саксонская акруга і разрабаваў яго. 27 жніўня 1626 года Цілі атрымаў важную перамогу над дацкім каралём Крысціянам IV каля Лютэра, такім чынам падпарадкаваўшы Лізе ўсю Паўночную Германію. Разам з Валенштэйнам Цілі авалодаў Гальштыніяй, Шлезвігам і Ютландыяй.
У 1630 годзе пасля адстаўкі Валенштэйна Цілі заняў месца галоўнакамандуючага імперскай арміяй з тытулам намесніка імператара па ваенных справах. У сакавіку 1631 года ён узяў штурмам Нойбрандэнбург, у маі — Магдэбург, аддадзены ім на рабаванне салдатам. Горад знішчыў пажар, які панёс жыцці больш за 20 тысяч чалавек. Пратэстанты далі мянушку Цілі «катам Магдэбурга», але пазней было ўсталявана, што горад быў падпалены па загадзе кашталяна, шведскага афіцэра Фалькенберга. Цілі ж, насупраць, дарэмна спрабаваў арганізаваць тушэнне ў надзеі зрабіць з Магдэбурга апорную базу для вядзення далейшых баявых дзеянняў.