cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тутэйшыя (фільм, 1993)
«Тутэйшыя» — беларускі мастацкі фільм, зняты рэжысёрам Валерыем Панамаровым у 1993 годзе на кінастудыі «Беларусьфільм» пры падтрымцы студыі «Спадчына», фірмы «Гарант» (пры ВА «АўтаВАЗ») і Ленінскага аддзялення Мінскбізнесбанка.
Сюжэт
Па матывах п’есы Янкі Купалы «Тутэйшыя».
Спектакль
Спектакль (spectacle, ад spectaculum — відовішча) — твор сцэнічнага мастацтва, які ствараецца тэатральным калектывам, у сучасным тэатры ўзначальваецца рэжысёрам-пастаноўшчыкам. У спектаклі аб’ядноўваюцца мастацтва драматурга, рэжысёра, акцёраў, мастака, кампазітара і інш. Ідэйная і творчая задума спектакля вызначаюцца зместам п’есы, асаблівасцямі трупы, духоўнымі і эстэтычнымі запатрабаваннямі гледача.
Ёган Кругер
Ёган Кругер, сербалужыцкі варыянт — Ян Крыгар (Johann Crüger, Jan Krygaŕ; 9 мая 1598, Грос Брэзен — 23 лютага 1662, Берлін) — буйны нямецкі кампазітар і музыказнавец, аўтар мноства мелодый, якія выкарыстоўваюцца ў лютэранскім ужытку. Аўтар хораў, псалмоў, аранжыровак харалаў Лютэра.
У 1622 стаў кантарам царквы Святога Мікалая ў Берліне. Выпусціў тры зборніка гімнаў, у кожным з якіх змяшчаецца мелодыя «Herzliebster Jesu, was du hast verbrochen?» выкарыстаная І. С. Бахам у «Жарсцях па Матфею» і «Жарсцях па Іаану». Зборнік «Berliner Gesangbuch» выйшаў у 1640 годзе, «Kirchenmelodien» у 1649 годзе («Herzliebster Jesu» прадстаўлена для 4 галасоў і інструментальнага суправаджэння). Трэці, самы папулярны зборнік «Praxis pietatis melica» верагодна выйшаў у 1635 годзе. Да 1733 года выйшла 43 выданне гэтага зборніка. У пачатку XX стагоддзя каля 20 мелодый Кругера ўсё яшчэ карысталіся папулярнасцю, асабліва «Nun danket alle Gott».
Сонечны ўдар
Сонечны ўдар — пераграванне арганізма ў выніку прамога дзеяння сонечных прамянёў на галаву. Адрозніваецца ад агульнага перагравання арганізма — цеплавога ўдару. Вылучаюць 3 ступені сонечнага ўдару: лёгкая, сярэдняя, цяжкая. Сімптомы: галаўны боль, моташнасць, ірвота, тэмпература цела да 42° і вышэй, часты пульс і дыханне, вялікая страта вады, солей, парушэнне функцый нырак, страта прытомнасці, сутаргі. Лячэнне: ахалоджванне цела, цень, удыханне кіслароду, медыкаментознае.
Хупа
Хупа (саманазва: Natinixwe, літаральна "з вернутых шляхоў") — атабаскі народ, карэнныя жыхары поўначы Каліфорніі. Агульная колькасць (2016 г.) - 1500 чал.
Паходжанне
Хупа належаць да ціхаакіянскага адгалінавання групы атабаскіх народаў, што насяляюць поўнач Каліфорніі і захад Арэгону. Ціхаакіянскія атабаскі мігрыравалі на сучаснае месца існавання з поўначы, пра што сведчыць іх фальклор. Частка даследчыкаў мяркуе, што міграцыя магла адбыцца каля 1000 - 800 гадоў таму разам з паўднёвымі атабаскамі — наваха і апачы. Аднак гэта супярэчыць дадзеным лінгвістаў, якія знаходзяць істотныя адрозненні ў мовах ціхаакіянскіх і паўднёвых атабаскаў. Хутчэй за ўсё, дзве галіны атабаскаў перасяліліся на поўдзень у выніку дзвюх розных міграцый.
Культура
Галоўнымі традыцыйнымі заняткамі хупа з'яўляюцца рыбалоўства, збіральніцтва, у меньшай ступені — паляванне. Аснову іх існавання складалі сезонны лоў ласасёвых і збор жалудоў. Ужывалі арэхі, ягады, ядомае карэнне. З дапамогай лука і стрэл палявалі на ласёў, аленяў, зайцоў, птушак і інш.
Жылі ў сталых вёсках уздоўж ракі. Хаціны будавалі з хваёвых дошак, якія ставілі на каменны фундамент. Падлогу таксама высцілалі каменнем. Вопратку шылі са скур аленяў або кары. Скураныя макасіны апраналі толькі падчас вандровак. Мужчыны і жанчыны ўпрыгожваліся татуіроўкамі, насілі завушніцы.
Асноўнай сацыяльнай адзінкай была вясковая абшчына. Ёй належылі навакольныя землі і права лову на рацэ. Абшчыны складаліся з нуклеарных сем'яў. На чале абшчыны стаяў стараста, звычайна самы заможны чалавек вёскі. Яго ўлада магла перадавацца па спадчыне. Хупа актыўна гандлявалді з суседнімі плямёнамі, карысталіся ракавінамі-грашыма, вельмі цанілі багацце. Звычайна яно ацэньвалася накопленымі ракавінамі, скальпамі дзятлаў, аленевымі скурамі і абсідыянам. Важную ролю ў грамадстве адыгрывалі шаманы. Часцей за ўсё яны выступалі ў якасці лекараў.
Фальклор хупа адметны казкамі, легендамі, гістарычнымі паданнямі. Сярод святаў вылучаліся Новы год, што пачынаўся ўвесну з ходам ласасёвых, і восеньскае свята збору жалудоў. Яны суправаджаліся танцамі, цырыманіяльным чытаннем вершаў, дэманстрацыяй багаццяў. Традыцыйныя музычныя інструменты — трашчоткі, бразготкі, свістулькі,
Рэлігія
Траыцыйная рэлігія абапіралася на веру ў шматлікіх духаў, якія ўздзейнічалі на жыццё чалавека. Хупа верылі, што ў свеце існуюць пэўныя жорсткія правілы паводзінаў, закладзеныя з пачаткам свету, парушэнне якіх можа выклікаць непрыемнасці. Таму яны практыкавалі шматлікія забароны і табу. Лічылася, што пасля смерці душа накіроўваецца ў золкі замагільны свет, і толькі шаманы, што ведаюць цырымоніі, могуць разлічваць на існаванне на небе. Большасць шаманааў была жанчынамі. Найчасцей яны выступалі ў якасці лекараў, "высмоктвалі хваробу". За працу загаддзя бралі абавязковую плату, але вярталі яе пры няўдачы. Разам з гэтым, шаманы былі павінны арганізоўваць рытуалы, у тым ліку патаемныя.
Аўгіння Трафімаўна Кавалюк
Аўгіння Трафімаўна Кавалюк, па нараджэнні Сідаровіч (, в. Стральцы,  —, ) — беларуская паэтэса.
Нарадзілася ў сялянскай сям’і. Выхоўвалася без бацькі, які быў асуджаны як «вораг народа» і адбыў у ГУЛАГу 15 гадоў.
У 1954 годзе скончыла беларускую школу № 9 у Гродна, а ў 1959 годзе — гісторыка-філалагічны факультэт Гродзенскага педагагічнага інстытута, дзе наведвала літаратурны гурток. З 1952 года публікавалася ў раённай газеце. Першы верш быў змешчаны ў школьнай насценгазеце.
Літаратурным настаўнікам быў Міхась Васілёк, духоўную падтрымку мела яна і ад Васіля Быкава.
Па сямейных абставінах пераехала ў Рыгу і ў 1959—1978 гадах працавала настаўніцай у адной з рыжскіх сярэдніх школ. Да 1982 года выкладала ў Міжгаліновым інстытуце павышэння кваліфікацыі спецыялістаў народнай гаспадаркі. Удзельнічала ў культурна-асветнай рабоце сярод латвійскіх беларусаў.
З 1987 года жыла ў Ленінградзе, актыўна ўдзельнічала ў грамадскім жыцці беларусаў.
Аўтар зборнікаў вершаў «Белае дзіва» (1964, для дзяцей), «Маўклівыя скарбы» (1966), «Кропля бурштыну» (1974), «Імгненняў след» (1987).
Перастварала з латышскай мовы. Творы Аўгінні Кавалюк перакладзены на латышскую, рускую, украінскую мовы.
Сябра Саюза беларускіх пісьменнікаў з 1993 года.
На берагах ракі Бярэзіны
На берагах ракі Бярэзіны — карціна беларускага мастака Іпаліта Гараўскага (1828—пасля 1864), напісаная ў 1857 годзе. З'яўляецца часткай збору Рускага музея ў Санкт-Пецярбургу. Памер карціны — 127 × 99 см.
Апісанне
Кампазіцыйны матыў пейзажа вельмі цікавы. На беразе ракі стаіць магутны дуб. Крона яго займае амаль палову палатна. Пад дубам, прысеўшы на пянёк, адпачывае жанчына. Яе кволую фігурку вырывае з царства зеляніны прамень святла. На пярэднім плане — паваленае маланкай дрэва. Лісце даўно абсыпалася з яго, галінкі пазасыхалі. 3 зямлі вывернуты карэнні. I нават у гэтым стане дрэва не страціла сваёй магутнасці і прыгажосці.
Для пейзажа характэрна дакладнасць у выпісванні дэталей і старанная праца пад планамі. У гэтым пейзажы яшчэ шмат прыкмет акадэмізму: строгая ўраўнаважаная кампазіцыя, некалькі аднастайны каларыт, імкненне да «прыгажосці». Разам з тым пейзаж вельмі рэалістычны. Ён цудоўна перадае багацце і прыгажосць беларускай прыроды, выклікае ў памяці асацыяцыі са знаёмымі з дзяцінства карцінамі роднай Беларусі. Аўтар аб'ектыўны ў паказе дэталей. 3 аднолькавай адданасцю ён піша і ствалы дрэў, і лісце, і зямлю, і неба. У рамантычным гучанні пейзажа адчуваецца вялікая любоў мастака да сваёй зямлі, яго вернасць дэмакратычным ідэалам часу.
Шыфр Бэкана
Шыфр Бэ́кана (ці «двухлітарны шыфр») — метад утойвання сакрэтнага паведамлення, прыдуманы Фрэнсісам Бэканам у пачатку XVII стагоддзя. Ён распрацоўваў шыфры, якія б дазвалялі перадаваць сакрэтныя паведамленні ў звычайных тэкстах так, каб ніхто не ведаў аб гэтых паведамленнях. Шыфр грунтуецца на двайковым кадзіраванні алфавіта сімваламі «A» і « B», якім можна супаставіць «0» і «1». Затым сакрэтнае пасланне «хаваецца» ў адкрытым тэксце, з дапамогай аднаго са спосабаў утойвання паведамленняў.
Шыфр Бэкана звязаны з так званым Шэкспіраўскім пытаннем. Існуе мноства псеўданавуковых тэорый пра аўтарства шэрагу твораў Уільяма Шэкспіра. У тым ліку, паводле «Бэканіанскай версіі», аўтарам п'ес Шэкспіра быў Фрэнсіс Бэкан.
Асноўная ідэя
Шыфр упершыню сустракаецца ў працы Бэкана: «Аб прымнажэнні навук» (1605) і больш падрабязна апісаны ў творы «Аб вартасці і прымнажэнні навук» (1623). У сваіх працах Ф. Бэкан сфармуляваў тры патрабаванні, якім павінен адпавядаць любы «добры» шыфр. Ён павінен:
Шыфр, які валодае трэцяй уласцівасцю, з'яўляецца «тайным» — гэта значыць, што пра яго існаванне ніхто не здагадваецца. Над стварэннем менавіта такіх шыфраў і працаваў Ф. Бэкан. У выніку ён прыйшоў да прыкладна наступнага спосабу шыфравання:
Для рэалізацыі асноўнага прынцыпу стэганаграфіі (гэта значыць утойвання самога існавання сакрэтнага паведамлення) канчатковы тэкст павінен мець нейкі канкрэтны сэнс, а не выглядаць адвольным наборам знакаў. Стварэнне такога «асэнсаванага» тэксту з'яўляецца найбольш працаёмкай задачай пры кадзіраванні шыфрам Бэкана.
Міхаіл Міхайлавіч Громаў
У Чырвонай Арміі з 1918 года. Скончыў школу лётчыкаў у 1918 годзе. Удзельнік Грамадзянскай вайны. У 1934 годзе ўсталяваў рэкорд далёкасці палёту. У 1937 годзе разам з А. Б. Юмашавым і С. А. Даніліным здзейсніў бесперасадачны пералёт Масква-Паўночны полюс-Сан-Джасінта (ЗША). У часы Вялікай Айчыннай вайны на фронце са снежня 1941 года — камандзір авіядывізіі, камандуючы ВПС Калінінскага фронту. Пасля вайны на камандных пасадах у ВПС. Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР у 1937-50 гадах.
Шыфр Бэкана
Метады кадзіравання
Для кадзіравання паведамленняў Фрэнсіс Бэкан прапанаваў кожную літару тэксту замяняць на групу з пяці знакаў «A» або «B» (бо паслядоўнасцю з пяці двайковых знакаў можна закадзіраваць 25 = 32 сімвалы, што дастаткова для шыфравання 26 літар англійскага алфавіта). Гэта можна зрабіць некалькімі спосабамі:
Алфавітны метад
У часы Фрэнсіса Бэкана англійскі алфавіт складаўся з 24 літар: пары літар «I» і «J», а таксама «U» і «V» не адрозніваліся і ўнутры пар маглі выкарыстоўвацца ўзаемазамяняльна.
Цыклічныя паслядоўнасці
Акрамя складання алфавіта шыфра, існуе больш складаны метад супастаўлення літарам паслядоўнасцей з 5 знакаў «A» і « B».
Хай ёсць ланцужок з 32 сімвалаў такі, што ў ім не існуе паўторных блокаў па 5 элементаў. Напрыклад:
Яго можна разглядаць як цыклічны, злучыўшы пачатак з канцом. Для нагляднасці гэты ланцужок малюецца ў выглядзе кольца знакаў. Насупраць кожнага знака малюецца літара англійскага алфавіта. Для знакаў, якія засталіся без літар, дадаюцца лічбы ад 1 да 6. Цяпер гэты ланцужок будзе выкарыстоўвацца ў якасці ключа для кадзіравання літар англійскага алфавіта.
Кадзіравацца кожная літара будзе ланцужком з 5 знакаў, пачынаючы з гэтай літары (за ці супраць гадзіннікавай стрэлкі). Напрыклад для літары «R» атрымліваем ланцужок: babab, для «K» — abbba і г. д.
Спосабы ўтойвання паведамлення
Існуе мноства спосабаў утойвання сакрэтнага паведамлення ў звычайным тэксце. Вось некаторыя з іх:
Спосаб 1
Яго прапанаваў сам Фрэнсіс Бэкан. Хай у тэксце выкарыстоўваюцца два розныя друкарскія шрыфты: адзін для кадзіравання сімвала «А», другі — для «B». У найпрасцейшым выпадку можна друкаваць курсіўныя літары замест «А» і прамыя замест «B». Напрыклад, прозвішча:
будзе адпавядаць літары «S».
Прыкладам выкарыстання такога метаду з'яўляецца ўрывак з ліста Цыцэрона, прыведзены Бэканам ў сваіх працах.
У адпаведнасці з двума друкарскімі шрыфтамі, што выкарыстоўваюцца ва ўрыўку, усе літары тэксту пісьма замяняюцца сімваламі «А» і «В». У выніку атрымліваецца зашыфраваны тэкст:
Спосаб 2
Звычайная фраза:
Тэкст разбіваецца па 5 літар, прабелы выдаляюцца:
Вялікім літарам у тэксце, ставяцца ў адпаведнасць сімвал «B», а маленькім — «A». Атрымліваецца паведамленне выгляду:
Пры выкарыстанні першага варыянта кадзіравання алфавіта атрымліваецца сакрэтнае паведамленне:
Спосаб 3
Зараз правіла наступнае: літары алфавіта ад «A» да «M» адпавядаюць «А», а літары ад «N» да «Z» — сімвалу «B». Сакрэтнае паведамленне шыфруецца так:
Паслядоўнасць знакаў разбіваецца на часткі па 5 штук:
Апошнія 2 сімвалы адкідаюцца, тады па першым варыянце кадзіравання алфавіта атрымліваецца сакрэтнае паведамленне:
Такі спосаб шыфравання больш складаны, чым другі, і зашыфраванае паведамленне не настолькі відавочнае.
Спосаб 4
Зараз разгледзім наступнае правіла: літарам, якія стаяць на няцотных месцах у алфавіце (a, c, e…) будзе супастаўляцца сімвал «A», на цотных пазіцыях (b, d, f…) — «B».
Пры такім спосабе ўтойвання тэксту слова:
будзе кадзіраваць літару «K».
Недахопы шыфра
Ключ — цыклічная паслядоўнасць сімвалаў, прыведзеная вышэй:
Гэта значыць літара «А» кадзіруецца як ааааа, «B» — aaaab, «C» — aaabb і г. д.
Цяпер літары, якія стаяць на няцотных месцах у алфавіце (a, c, e…) абазначаюць сімвал «A», а літары на цотных месцах (b, d, f…) — «B» (спосаб 4), атрымліваецца паслядоўнасць двайковых знакаў, якая ў выніку расшыфроўкі з дапамогай выбранага ключа пераўтворыцца ў сакрэтнае паведамленне:
Калі ж літара з першай паловы алфавіта азначае знак «A», а з другой «B» (спосаб 3), атрымліваецца выраз, які пры расшыфроўцы тым жа ключом, што і ў папярэднім выпадку, дае слова «DOG»:
А калі вялікія літары абазначаюць «A», а малыя — «B» (спосаб 2), то ў выніку атрымліваецца сакрэтнае паведамленне «PIG»:
Гэты прыклад паказвае, што з аднаго тэксту рознымі шляхамі можна атрымаць розныя паведамленні.
Бэкан і Шэкспір
Некаторыя даследчыкі (іх называюць «Бэканісты» або «Бэканіянцы») мяркуюць, што аўтарам п'ес Уільяма Шэкспіра з'яўляецца Сэр Фрэнсіс Бэкан. Найбольш вядомымі прадстаўнікамі «бэканіянскай тэорыі» з'яўляюцца: Ігнаціус Данэлі, Элізабэт Уэлс Гэлап.
Як доказ сваіх сцвярджэнняў, яны прыводзяць, напрыклад, наступны факт:
Існуе шэраг даследчых работ, прысвечаных пошуку зашыфраваных паведамленняў у творах У. Шэкспіра (у тым ліку з дапамогай шыфра Бэкана). Сярод іх вылучаюцца наступныя:
«Вялікая крыптаграма» (1888)
Кніга «Вялікая крыптаграма» напісана вядомым у ЗША палітычным дзеячам і пісьменнікам XIX стагоддзя Ігнаціусам Данэлі. Ён сцвярджаў, што творы У. Шэкспіра з'яўляюцца «велізарнай стэганаграмай», і шляхам іх «крыптааналізу» можна знайсці доказы таго, што аўтарам п'ес з'яўляецца Фрэнсіс Бэкан. Таксама І. Данэлі сцвярджаў, што Ф. Бэкан не мог публічна прызнацца ў сваім аўтарстве з некалькіх прычын: высокае сацыяльнае становішча, рэпутацыя філосафа, палітыка і юрыста і г. д. Але Данэлі не сумняваўся, што з дапамогай стэганаграфіі Бэкан захаваў сваё аўтарства ў п'есах.
І. Данэлі спрабаваў знайсці «каранёвыя» лікі, аперуючы якімі, хацеў выявіць ключ да сакрэтных паведамленняў у п'есах У. Шэкспіра. Зыходзячы з ускосных вывадаў, ніяк не растлумачыўшы іх на старонках сваёй кнігі, І. Данэлі выбраў у якасці «асноўных» лікаў: 505, 506, 513, 516, 523. Ажыццяўляючы розныя матэматычныя аперацыі з гэтымі лікамі (адніманне канстант, множанне на множнікі, адніманне колькасці слоў, напісаных курсівам на дадзенай старонцы і пад.) ён атрымліваў лік, які нібыта паказвае на нумар слова з зашыфраванага тэксту. Пры гэтым аўтар не ўдакладняў, чаму менавіта такія матэматычныя аперацыі неабходна выканаць для атрымання шыфратэксту. Такім заблытаным шляхам І. Данэлі дастаў з твораў Шэкспіра наступныя фразы:
і г. д.
«Вялікая крыптаграма» была падвергнутая жорсткай крытыцы і, нягледзячы на салідны аўтарытэт аўтара, правалілася ў продажы. Жыхар штата Мінесота Джозэф Пайл напісаў сваю ўласную кнігу — «Малюсенькая крыптаграма», дзе спарадзіраваў не толькі назву, але і спосабы «крыптааналізу» кнігі І. Данэлі. З дапамогай іх Пайл «расшыфраваў» у «Гамлеце» наступнае сакрэтнае паведамленне:
Яшчэ адно абвяржэнне работ І. Данелі напісаў іншы грамадзянін ЗША — вялебны А. Нікалсан. Ён выкарыстаў адзін з «каранёвых» лікаў Данэлі і нават працаваў на тых жа старонках, што і аўтар «Вялікай крыптаграмы». У выніку Нікалсан атрымаў наступнае:
Сам Данэлі ніколі не пераставаў верыць у свае «крыптаграфічныя» адкрыцці і працягваў працаваць над раскрыццём шыфраў. У 1899 годзе ён апублікаваў кнігу «Шыфры ў п'есах і на надмагіллях», але поспеху ў чытачоў яна не мела.
«Двухлітарны шыфр сэра Фрэнсіса Бэкана, выяўлены ў яго працах і расшыфраваны сп. Элізабет Гэлап» (1899)
Пісьменніца і дырэктар сярэдняй школы, якая скончыла Сарбонскі і Маргбурскі ўніверсітэты, была першай з бэканіянцаў, хто вырашыў для пошуку «сакрэтных пасланняў» у творах Уільяма Шэкспіра выкарыстоўваць двухлітарны шыфр, прыдуманы самім Бэканам. Гэлап шукала ў п'есах тэксты, напісаныя рознымі друкарскімі шрыфтамі і раскладвала іх па алфавіце шыфра Бэкана. Напрыклад, пралог да п'есы «Троіл і Крэсіда» амаль цалкам быў набраны курсівам. У выніку сваёй працы Э. Гэлап атрымала наступныя зашыфраваныя паведамленні:
«Даследаванне шэкспіраўскіх шыфраў» (1957 г.)
Вядомыя амерыканскія крыптографы Уільям Фрыдман і яго жонка Элізабэт Фрыдман паставілі перад сабой задачу высветліць, ці быў кім-небудзь знойдзены ў творах Шэкспіра «сапраўдны шыфр», раскрыццё якога дазволіла б паставіць пад сумненне аўтарства Шэкспіра. Пад словамі «сапраўдны шыфр» Фрыдманы разумелі:
У сваёй кнізе Фрыдманы разгледзелі даследаванні мноства такіх бэканістаў як:, , і іншых. Лагічных разважанняў, якія б пацвярджалі бэканіянскую версію, Фрыдманы не знайшлі. І нават наадварот, мноства бэканісцкіх доказаў было пастаўлена пад сумненне.
Джон Уотсан Фостэр
Біяграфія
Нарадзіўся Фостэр у Пітэрсбургу, але неўзабаве пераехаў разам з бацькамі ў Эвансвіл, штат Індыяна. У 1855 годзе скончыў Індыянскі ўніверсітэт у Блумінгтане. Затым атрымаў адукацыю ў Юрыдычнай школе Гарвардскага ўніверсітэта. Да 1861 года займаўся адвакацкай практыкай у Эвансвіле. Падчас Грамадзянскай вайны ваяваў на баку ЗША ў званні маёра, але пасля ўзяцця форта Донелсан атрымаў палкоўніка. У яго падначаленні знаходзіўся 136-ы пяхотны полк Індыяны. Пасля вайны уладкаваўся рэдактарам у Evansville Daily. Пад яго кіраўніцтвам гэтае выданне стала асноўным рэспубліканскім выданнем у рэгіёне. З 1873 па 1885 год знаходзіўся на дыпламатычнай службе ў Мексіцы, Расіі і Іспаніі.
У 1885—1892 вёў адвакацкую практыку ў Эвансвіле. 29 чэрвеня 1892 года прэзідэнт Бенджамін Гарысан прызначыў Фостэра Дзяржаўным сакратаром ЗША. На гэтай пасадзе займаўся праблемай Рэспублікі Гаваі. Сышоў у адстаўку 23 лютага 1893 года. Пасля сыходу з федэральнага ўрада Фостэр аднавіў дыпламатычную дзейнасць. У 1895 годзе ён прадстаўляў інтарэсы Кітая на мірных перамовах, якія скончылі Японска-кітайскую вайну. У 1907 годзе таксама прадстаўляў Кітай на Гаагскай канферэнцыі.
Фостэр быў сузаснавальнікам Амерыканскага таварыства міжнароднага права (1906) і Фонду Энрдю Карнегі за мір ва ўсім свеце (1910). Вялікую частку жыцця быў пацыфістам, ў 1917 годзе ўсё ж выступаў за ўступленне ЗША ў Першую сусветную вайну.
15 лістапада 1917 года Джон Уотсан Фостэр памёр.
Татальнасць
Татальнасць (ад  — увесь, цэлы) — абагульненая характарыстыка аб'ектаў, якія вылучаюцца складанай унутранай структурай, інтэграванасцю, самадастатковасцю, аўтаномнасцю і проціпастаўленасцю асяроддзю; тое, што цэласнасць.
У порце
«У порце» (On the Waterfront) — класічная амерыканская драма Элія Казана 1954 года аб карупцыі ў прафсаюзах партовых грузчыкаў. Галоўную ролю выконвае Марлан Бранда. Карціна заваявала восем прэмій «Оскар» (1955), у тым ліку за найлепшы фільм года, чатыры «Залатых глобуса» (1955), спецыяльны прыз журы Венецыянскага кінафестывалю (1954) і мноства іншых узнагарод.
Рауль Альберта Ласціры
Рауль Альберта Ласціры (Raúl Alberto Lastiri;  — ) — аргенцінскі палітык, які часова займаў пасаду прэзідэнта Аргенціны ў 1973 годзе.
Інстытут прадпрымальніцкай дзейнасці
Інстытут прадпрымальніцкай дзейнасці (ІПД) — беларуская недзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова эканамічнага профілю. Знаходзіцца ў Мінску па адрасе вуліца Серафімовіча, 11.
Гісторыя
Інстытут заснаваны ў 1992 годзе рашэннем савета народных дэпутатаў Ленінскага раёна г. Мінска (пратакол № 14 ад 14.07.1992), згодна з ініцыятывай акадэміка Сяргея Сяргеявіча Атаева. У 2004 годзе ВНУ атрымала назву «Прыватная ўстанова адукацыі „Інстытут прадпрымальніцкай дзейнасці“».
Да 2011 года Інстытут займаў два будынкі: акрамя асноўнага на вул. Серафімовіча, 11, заняткі праводзіліся на вул. Пляханава, 8. З 2011 года ўстанова месціцца толькі ў будынку па вул. Серафімовіча каля самай станцыі метро «Пралетарская».
З 2014 года Інстытут прадпрымальніцкай дзейнасці з’яўляецца афіцыйным цэнтрам падтрымкі прадпрымальніцтва і зарэгістраваны Міністэрствам эканомікі Рэспублікі Беларусь у якасці базавага цэнтра падтрымкі прадпрымальніцтва (пасведчанне № 45 ад 30 лістапада 2014 года).
З 2015 года ІПД прадастаўляе студэнтам дзённага аддзялення месцы ў інтэрнатах, якія знаходзяцца ў арэндаваных памяшканнях на вул. Серафімовіча, 8а, Судмаліса 7 (інтэрнат БДПУ) і некалькіх іншых месцах Мінска.
Крытыка і водгукі
У 2009 годзе шэраг студэнтаў Інстытута правяліі ан-лайн дыскусію УКантакце аб тым, чым ім падабаецца і чым не падабаецца ІПД. У асноўным крытыкаваліся тэхнічныя нязручнасці: марудны інтэрнет, праблемы з ліфтам. Адносіны да супрацоўнікаў і студэнтаў былі неадназначнымі і месцамі суб’ектыўнымі.
31 кастрычніка 2013 года рэктар Інстытута Цыбоўскі В. Л. быў узнагароджаны медалём «За працоўныя заслугі». Акрамя гэтага, ўласна Інстытут мае шэраг ліцэнзій і сертыфікатаў, якія свадчаць аб адпаведнасці працы вну дзяржстандартам Беларусі.
З другога боку ў Сеціве кіраўніцва Інстытута крытыкуецца за аўтарытарны падыход да выкладчыкаў.
Скема
Скема — рака ў Мядзельскім раёне Беларусі, пратока паміж возерам Мястра і возерам Нарач. Самая кароткая рака Беларусі: яе даўжыня складае 0,2 км. Знаходзіцца ў цэнтральнай частцы Нацыянальнага парка "Нарачанскі".
Вадазбор дасягае 133 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 0,49 м³/с. Хуткасць плыні — 0,13 м/с. Глыбіня месцамі дасягае 1,5 м. Рэчышча звілістае, яго шырыня 3-4 м. Дно пясчанае ля вытока, а ля вусця — камяністае.
Праз раку пабудаваны мост, па якім ідзе дарога з пасёлка Нарач у вёску Гатавічы.
На рацэ дзейнічае гідралагічны пост. У Скеме водзяцца ракі.
Турызм
Карыстаецца папулярнасцю ў байдарачнікаў.
Іштван Біба
Іштван Біба (, Будапешт —, там жа) — венгерскі палітычны дзеяч і праваабаронца, юрыст, палітолаг. Дзяржаўны міністр ва ўрадзе Імрэ Надзя (лістапад 1956).
Сям'я
Нарадзіўся ў сям'і інтэлігентаў. Бацька служыў у міністэрстве адукацыі і рэлігіі, потым быў дырэктарам універсітэцкай бібліятэкі ў Сегеде.
Адукацыя
Скончыў гімназію, юрыдычны факультэт універсітэта ў Сегедзе, у 1933—1935 вывучаў права і палітычныя навукі ў Вене і Жэневе, потым стажаваўся ў Міжнароднай праўнай акадэміі ў Гаазе.
Навуковая і палітычная дзейнасць
У 1930-я гады служыў у судовых органах, у міністэрстве юстыцыі. Адначасна займаўся навуковай дзейнасцю, пісаў працы па праблемах філасофіі і сацыялогіі права, праўнай этыкі, міжнароднага права. З 1938 — член Венгерскага філасофскага таварыства. Браў удзел у дзейнасці Сакавіцкага фронту — левай апазіцыі рэжыму Міклаша Хорці.
З 1940 года — прыват-дацэнт універсітэта ў Сегедзе, з 1941 — універсітэта ў Калажвары (ізноў створанай венгерскай вышэйшай навучальнай установы ў Паўночнай Трансільваніі, далучанай у 1940 годзе да Венгрыі; цяпер Калажвар — горад Клуж-Напока ў Румыніі). У 1944 годзе дапамагаў хаваць у Будапешце яўрэяў, якім пагражала расправа. У кастрычніку 1944 года быў арыштаваны прыхільнікамі пранацысцкага лідара Ферэнца Салашы, неўзабаве вызвалены з пазбаўленнем права быць на дзяржаўнай службе і займацца выкладніцкай дзейнасцю. Быў змушаны перайсці на нелегальнае становішча.
Пасля скідання салашысцкага рэжыму ў Венгрыі — начальнік аддзела ў міністэрстве ўнутраных спраў (сакавік 1945 — ліпень 1946), быў запрошаны на гэты пост кіраўнікоў МУС, сваім калегам па Сакавіцкім фронце, адных з лідараў лева-арыентаванай Нацыянальнай сялянскай партыі (НКП) Ферэнца Эрдэі. У маі 1945 уступіў у НКП. Браў удзел у распрацоўцы шэрага законапраектаў, выступаў за дэмакратычную рэарганізацыю сістэмы адміністрацыйна-тэрытарыяльнага (у прыватнасці, муніцыпальнага) кіравання.
У 1946—1950 гадах — прафесар універсітэта ў Сегедзе. Адначасна быў адным з кіраўнікоў Інстытута Пала Целікі ў Будапешце, які займаўся ўсходнееўрапейскімі даследаваннямі. З 1946 года — член-карэспандэнт Венгерскай акадэміі навук. У гэты перыяд напісаў значную колькасць навуковых прац па праблемах гісторыі, паліталогіі, права. Быў прыхільнікам еўрапейскай інтэграцыі, стварэння ўстойлівай сістэмы міжнародных дагавораў у Еўропе, праціўнікам нацыяналізму. Падымала пытанне пра несправядлівасць, дапушчаную ў дачыненні нямецкага насельніцтва, што высылалася з Усходняй Еўропы, у тым ліку з Венгрыі (яшчэ быўшы на дзяржаўнай службе, прапанаваў меры па змякчэнні гэтага працэсу, якія не былі рэалізаваны). Прытрымліваўся леваліберальных дэмакратычных палітычных паглядаў, якія былі несумяшчальныя з таталітарным ладам.
У 1949 году быў выведзены з Акадэміі навук у перыяд яе рэарганізацыі. Да таго часу фактычна спыніў сваю дзейнасць і Інстытут Пала Целікі, была распушчана НКП. У 1950 годзе быў змушаны спыніць выкладанне, і з 1951 года працаваў бібліятэкарам ва ўніверсітэцкай бібліятэцы ў Будапешце.
Дзейнасць у 1956 годзе і турэмнае зняволенне
Восенню 1956 года ва ўмовах крызісу таталітарнага ладу і масавых выступленняў грамадзянаў Венгрыі вярнуўся да палітычнай дзейнасці. У кастрычніку 1956 года падрыхтаваў рукапіс «Канспект. Кастрычнік 1956 года» — накіды праграмнага палітычнага тэксту, у якім выступіў з крытыкай многіх пастулатаў марксізму-ленінізму (у тым ліку палажэнні пра дыктатуру пралетарыяту), выказаўся ў карысць дэмакратычнага развіцця краіны. Быў праціўнікам рэстаўрацыі буйнай прыватнай уласнасці, лічачы, што яна павінна быць перададзена працоўным калектывам. Адзін з ініцыятараў адраджэння НКП — пад назвай Партыя Пецёфі — пад канец кастрычніка 1956 года. 3 лістапада 1956 года па квоце Партыі Пецёфі ўвайшоў у склад урады Імрэ Надзя ў якасці дзяржаўнага міністра.
Ужо 4 лістапада ўрад быў зрынута савецкімі войскамі. Ва ўмовах, калі многія прадстаўнікі венгерскага кіраўніцтва знайшлі палітычнае сховішча ў пасльстве Югаславіі, заставаўся на сваім пасту ў будынку венгерскага парламента, быў ненадоўга затрыманы, але потым адпушчаны. Звярнуўся да венгерскага народа з заклікам, у якім заклікаў не прызнаваць законнай уладай савецкую ваенную адміністрацыю і прасавецкі ўрад, а «выкарыстаць у адносінах да іх усе формы пасіўнага супраціўлення з выняткам выпадкаў, калі гаворка ідзе пра харчовае забеспячэнне і камунальнае абслугоўванне Будапешта». Потым прапанаваў варыянт кампраміснага ўрэгулявання венгерскага пытання, злучаны з захаваннем сацыялізму ў Венгрыі пры вывадзе савецкіх войскаў з краіны, яе выхаду з Варшаўскага дагавора (ці з сістэмы яго «ваенных сувязей») і прызнанні СССР легітымнасці ўрада Імрэ Надзя. Аднак да таго часу СССР ужо зрабіў стаўку на адмову ад якіх-небудзь кампрамісаў з прыхільнікамі Надзя.
У снежні 1956 года стаў аўтарам «Дэкларацыі пра асноўныя прынцыпы дзяржаўнага, грамадскага і эканамічнай прылады Венгрыі і шляхах пераадолення палітычнага крызісу», падрыхтаванай ім супольна з іншымі кіроўнымі дзеячамі Партыі Петефи і Партыі дробных гаспадароў. 23 мая 1957 года арыштаваны разам з Арпадам Ганцам і ў 1958 года за ўдзел у падзеях 1956 быў прысуджаны да пажыццёвага зняволення (ад смяротнага пакарання смерцю яго нібы выратавала заступніцтва Джавахарлала Нэру). У турме працягваў супраціў палітыцы ўлады. У сакавіку 1963 года быў вызвалены па амністыі — пазней, чым многія палітыкі з ліку патужнікаў Імрэ Надзя.
Пасля вызвалення
У 1963—1971 гадах працаваў навуковым супрацоўнікам бібліятэкі Цэнтральнага статыстычнага кіравання Венгрыі, вярнуўся да навуковай працы, займаўся даследаваннем замежнапалітычных праблем і перакладчыцкай дзейнасцю. У 1972 годзе ў Венгрыі была апублікавана яго манаграфія «Недзеяздольнасць міжнароднай супольнасці дзяржаў і яе пераадоленне» (у 1976 годзе скарочаны пераклад выйшаў у Вялікабрытаніі). У 1971 годзе выйшаў на пенсію.
У 1980-я гады ў Венгрыі выдадзены зборнік складанняў Біба. Яму ўсталяваны бюст у Будапешце, у гэтым жа горадзе яго імем названа гімназія. У 2002 годзе пра яго зняты поўнаметражны дакументальны фільм.
Лепельскі павет
Ле́пельскі павет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на Беларусі ў 1793—1923 гадах. У 1793-96 гадах уваходзіў у склад Полацкай, у 1802—1923 гадах — Віцебскай губерні. Самы паўднёвы павет Віцебскай губерні. Цэнтр — горад Лепель.
Гісторыя
Утвораны ў 1793 г. на частцы тэрыторыі Полацкага ваяводства ВКЛ, далучанай да Расійскай імперыі ў выніку 2-га падзелу Рэчы Паспалітай. Першапачакова ўваходзіў у склад Полацкага намесніцтва.
Насельніцтва
На тэрыторыі павета знаходзілася больш 330 маёнткаў, 14 мястэчак.
Адміністрацыйны падзел
У 1913 годзе ў склад павета ўваходзіла 27 валасцей.
Мануэль Кінтана
Мануэль Кінта (Manuel Quintana;  — ) — аргенцінскі адвакат і палітык, які займаў пасаду прэзідэнта Аргенціны з 1904 года і да смерці. 11 жніўня 1905 года на яго быў здзейснены замах, але ён і яго жонка, якая знаходзілася ў аўтамабілі побач з ім, не пацярпелі. Пахаваны на могілках Рэкалета.
Татальная мабілізацыя
Татальная мабілізацыя — сістэма надзвычайных мерапрыемстваў дзяржавы па пераключэнні ўсіх яе матэрыяльных і людскіх рэсурсаў на патрэбы «татальнай вайны». Напрыклад, татальная мабілізацыя 1943—1945 гадоў у Германіі, якая была абвешчана Гітлерам пасля паражэння нямецка-фашысцкіх войск пад Сталінградам, павялічыла колькасць узброеных сіл (1943) да 10 млн чал., усяго ж за 1943—1945 гады ў вермахт мабілізавана каля 18 млн чал. У іншых дзяржавах фашысцкага блока, напрыклад у Японіі, узброеныя сілы якой у 1945 годзе дасягнулі 7,2 млн чал., замест татальнай мабілізацыі на сваёй тэрыторыі праводзілася мабілізацыя, у т.л. ва ўзброеныя сілы, грамадзян інш. акупіраваных краін — Кітая і Карэі. У саюзных дзяржавах антыгітлераўскага блока татальная мабілізацыя не праводзілася, за выключэннем некаторых тэрыторый СССР. Сучаснымі ваеннымі дактрынамі большасці краін татальная мабілізацыя не прадугледжваецца.
Тачэнне
Тачэ́нне, або така́рная апрацоўка — адна з асноўных аперацый апрацоўкі матэрыялаў рэзаннем. Выконваецца звычайна на такарных станках пры вярчальным руху загатоўкі (вырабу) і паступальным руху разца. Тачэннем апрацоўваюцца вонкавыя і ўнутраныя паверхні цел вярчэння (цыліндрычныя, канічныя або фасонныя), а таксама спіральныя і вінтавыя паверхні дэталей складанай формы.
Сядзіба (Дастоева)
Сядзіба ў Дастоеве — сядзіба, якая існавала ў в. Дастоева (Іванаўскі раён) з сярэдзіны XVIII ст. па 1943 год.
Уключала панскі двор, абкружаны ровам з вадой і драўлянай агароджай, гаспадарчыя пабудовы, два вялікія сады, сажалкі. Па восі галоўнага ўезду ў глыбіні панадворку стаяла накрытая высокім гонтавым дахам вялікаяі аднапавярховая гаспода, падзеленая сенцамі на дзве часткі: жылую (уключала пяць пакояў і невялікую капліцу) і сталовую. Побач з домам былі кухня, двухпавярховы лямус з галерэямі, стайня, вазоўня і іншыя пабудовы.
Галоўны ўезд быў вырашаны манументальнай двух'яруснай брамай-вежай, завершанай высокім гонтавым шатром (у ніжнім ярусе знаходзіліся гаспадарчыя памяшканні, у верхнім — вялікая зала з адкрытай галерэяй). Панскі двор мостам быў злучаны з гаспадарчай часткай, дзе жыла прыслуга, знаходзіліся хлявы, стайні, свірны, адрыны, павеці, гумны, бровар, млын і двухпавярховы драўляны дом аканома.
Сядзіба належала продкам Ф.М. Дастаеўскага.
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Дарапеевічы)
Гісторыя
У цэнтры вёскі. Пабудавана ў 1671 годзе з дрэва. У 1902 г. з усходняга боку прыбудавана апсіда. У 1964 г. прыход скасаваны, адноўлены ў 1988 г.
Архітэктура
Адносіцца да тыпу аднавежавых культавых будынкаў, яе архітэктура блізкая да абарончых готыка-рэнесансных мураваных храмаў XVI—XVII стст. Спачатку царква ўключала прамавугольны асноўны аб’ём, завершаны квадратным у плане верхам, і вежу-званіцу з захаду, у ніжнім ярусе якой знаходзіліся бабінец і хоры. Унутраную прастору храму замыкаў з усходу вялікі разны алтар. Увесь будынак па перыметры абкружала адкрытая слупавая галерэя — «кружганак». У 1902 г. царква рэканструявана. Трохзрубную падоўжна-восевую кампазіцыю (на невысокім бутавым падмурку) утвараюць прамавугольныя ў плане асноўны аб’ём, званіца і алтарная апсіда. Асноўны аб’ём і ніжэйшая за яго апсіда накрытыя вальмавымі дахамі, завершанымі цыбулепадобнымі купалкамі на глухіх васьмерыках. Двухярусная чацверыковая званіца з шатровым дахам з галоўкай. Сцены знадворку гарызантальна ашаляваныя, умацаваныя лапаткамі, расчлянёныя прамавугольнымі аконнымі праёмамі, аформленымі плоскімі ліштвамі. Верхні ярус званіцы дэкарыраваны двухпралётнымі арачнымі вокнамі.
Інтэр’ер
У інтэр’еры апсіда адмежавана драўляным разным іканастасам. Абразы: «Спас Пантакратар» (17ст.), «Ражджаство Багародзіцы» (17 — 18 ст.), «Хрышчэнне», «Ісус Хрыстос» (абодва 19 ст.).
Старая моліцца
Старая моліцца — карціна беларускага мастака Апалінарыя Гараўскага (1833—1900), напісаная ў 1857 годзе. З'яўляецца часткай збору Нацыянальнага мастацкага музея Беларусі ў Мінску.
Апісанне
Карціна была напісана ў 1857 годзе і карысталася вялікім поспехам на выстаўках у Расіі і за мяжой. Пра яе пісалі ў перыядычным друку. У 1870-я гады гады мастак паўторна напісаў гэту карціну для экспазіцыі выставак у Парыжы і Бруселі. У 1801 г. за гэту карціну і шэраг эцюдаў Апалінарыю Гараўскаму было нададзена званне акадэміка.
Карціну вельмі высока ацаніў І. Я. Рэпін, адзначыўшы, што твар старой напісаны «з порамі на скуры».
Каб спыніць увагу на твары і руках партрэтаванай, мастак паказвае пажылую беларускую жанчыну буйным планам. Погляд яе звернуты да неба, вусны шэпчуць словы малітвы. Рукі, што бачылі на сваім вяку ўсялякую работу, складзены на грудзях. Па твары адбітак пакоры і ціхмянасці. Бяспраўе і галеча паклалі адбітак на ўсю істоту гэтай жанчыны. Яна, ціхая, нясмелая, забітая, са словамі надзеі звяртаецца да бога, у якога шчыра верыць.
Па сіле тыпізацыі, глыбіні сацыяльнай характарыстыкі гэта адзін з лепшых твораў жывапісца, ён у многім сугучны лепшым творам рускага рэалістычнага жывапісу другой паловы XIX ст.
BMW Z3
BMW Z3 — двухмесны спартыўны аўтамабіль, выпускаўся нямецкім аўтавытворцам BMW у 1996—2002 гадах у двух кузаўных варыянтах: родстар і купэ.
Апісанне
Распрацаваны ў стылі спартыўных аўтамабіляў 50-х BMW Z3 быў прадстаўлены ў 1995 годзе, на Жэнеўскай выстаўке. Да аўтамабіля адразу выстраілася чарга на пакупку. BMW Z3 з’явіўся ў аўтасалонах ў 1996 годзе. Ствараўся як адказ японскаму кабрыялету Mazda MX-5.
Своеасабліва выгнутыя фары і незвычайныя бакавыя паветразаборнікі адрознівалі Z3 ад іншых аўтамабіляў мадэльнага шэрагу BMW. Каб падняць мяккі верх аўтамабіля, трэба пацягнуць яго на сябе і замацаваць паваротам двух ручак. Аўтаматычнае складанне верху — опцыя, якую можна было замовіць асобна.
Рухавік
У 1996 годзе BMW Z3 Родстар з’явіўся ў аўтасалонах з варыянтамі рухавікоў 1,8 л і 1,9 л (ад BMW 318i). Аднак, па водгуках пакупнікоў, магутнасці гэтых рухавікоў хапала толькі на адносна спакойную язду. На высокіх абаротах рухавік пераграваўся. Уладальнікі гэтай версіі Z3 не маглі пахваліцца моцна выдатнымі дынамічнымі якасцямі свайго аўтамабіля. Толькі ў 1997 годзе свет убачыў BMW Z3 Родстар з 2,8-літровым 193-моцным рухавіком. Аўтамабіль меў максімальную хуткасць 225 км/г і разганяўся да 100 км/г за 7,1 секунды, што рабіла яго нашмат больш быстраходным, чым 1,8- або 1,9-літровая версія. З прыходам 1998 года з’явілася больш магутная 1,8-літровая версія рухавіка, а для амерыканскага рынку выпусцілі 2,5-літровую версію. У гэтым жа годзе дэбютаваў BMW Z3 Купэ. У купэ выбару рухавікоў не прапаноўвалася. На аўтамабілі нязменна стаяў рухавік аб'ёмам 2,8 л. У 1999 годзе выйшаў новы варыянт рухавіка для родстара, аб'ёмам 2,0 л, а ў 2000 — 2,2-літровая версія для родстара і 3,0 версія для абодвух кузаўных варыянтаў. У гэтым рухавіку акумулятарная батарэя была перамешчаная ў багажнік, каб захаваць добрыя суадносіны вагі на пярэдняй і задняй восях.
На 6-ці цыліндравых рухавіках усталёўвалася сістэма ўпырску паліва Motronic.
Трансмісія
Рухавік у BMW Z3 размешчаны спераду. Прывад — задні. У стандартнай камплектацыі каробка перадач механічная, 5-ступеньчатая, у тым ліку на M-версіі. Па замове ставілася аўтаматычная каробка перадач. Руль з гідраўзмацняльнікам.
Хадавая частка
BMW Z3 валодае досыць жорсткай падвескай. Тармазная сістэма з антыблакіровачнай сістэмай і дыскавымі тормазамі на ўсіх колах, Пярэднія тормазы — вентыляваныя. Таксама аўтамабіль мае аўтаматычную сістэму кантроля ўстойлівасці з рэгулятарам цягі ADC+T. Пярэдняя падвеска — макферсан, са стабілізатарам папярочнай устойлівасці. Задняя — незалежная аднарычажная (Z-вобразныя рычагі), таксама са стабілізатарам папярочнай устойлівасці. Канструкцыя задняй падвескі запазычаная ў BMW E30, а пярэдняя ў BMW E36.
Базавая і апцыянальная камплектацыя
Стандартная камплектацыя родстара BMW Z3 досыць багатая і ўключае ў сябе: антыблакіровачную сістэму тармазоў, сістэму кіравання ціскам тармазоў, сістэму размеркавання тармазных высілкаў, сістэму дынамічнай стабілізацыі, пярэднія і заднія шторкі бяспекі, франтальныя і пярэднія бакавыя падушкі бяспекі, кандыцыянер, дзвярныя бэлькі бяспекі, пярэднія электрашклапад’ёмнікі, электрапрываднае сядзенне кіроўцы, скураную аплётку руля, бартавы камп’ютар, гідраўзмацняльнік руля, галагенавыя фары і 17-цалевыя адліваныя дыскі.
У спіс дадатковага абсталявання ўваходзілі: клімат-кантроль, пярэднія электрасядзенні, падагрэў пярэдніх сядзенняў, круіз-кантроль, навігацыя, CD-чэйнджар, люстэркі з электрапрывадам і падагрэвам, ксенонавыя фары, процітуманавыя фары, таніраванае шкло і 18-цалевыя адліваныя дыскі.
Сцяг русінаў
Сцяг русінаў (Флаг Русинів, Прапор Русинів, Застава Русинів) — сцяг русінаў, які быў ухвалены на 9-м Сусветным кангрэсе русінаў 23 чэрвеня 2007 года ў Сігеце (Румынія). Выкарыстоўвае панславянскія колеры, уведзеныя ў 1848 годзе ў Празе на аснове сцяга Расійскай імперыі.
Дызайн
Палотнішча падзеленае на сінюю, белую і чырвоную палосы ў прапорцыі адпаведна 2:1:1.
Сіні колер сімвалізуе неба, перспектыўную выяву панарамы карпацкіх гораў, спадзяванне на лепшую будучыню, разважлівасць, свежасць духу і цела, бясконцую працу. Белы — традыцыйную міралюбнасць, гасціннасць, дабразычлівасць, талерантнасць, спакой, маральную і фізічную чысціню, высокую культуру і прыродны пацыфізм русінаў. Чырвоны — ўсё жывое, прыгожае, эстэтычны ідэал русінаў, сімвал актывізацыі, праяваў здароўя чалавека.
Візуальная навела
Візуальная навела, ці Візуальны раман (ビジュアルノベル бідзюару нобэру, ад visual novel) — жанр камп’ютарных гульняў, у якім гледачу дэманструецца гісторыя пры дапамозе вываду на экран тэксту, статычных альбо аніміраваных малюнкаў, а таксама гукавога і/ці музычнага суправаджэння. Часта ўстаўляюцца паўнавартасныя відэаролікі. Ступень інтэрактыўнасці ў такіх гульнях звычайна нізкая, і ад гледача патрабуецца хiба што зрэдку зрабіць пэўны выбар, ці часцей за ўсё — абраць варыянт адказу ў гутарцы. Персанажы гэтых гульняў звычайна выкананы ў стылі анімэ, які, як і візуальныя навелы, узнік у Японіі. Гэты жанр з’яўляецца папулярным перш за ўсё ў Японіі, дзе знаходзяцца большасць вядучых распрацоўшчыкаў, але ў 21 стагоддзі жанр набірае папулярнасць і ў іншых краінах.
Змест і жанр
Візуальныя навелы ўключаюць у сябе вялікую колькасць жанраў — навуковую фантастыку, фэнтэзі, парадыйныя камедыі, жахі, любоўныя раманы.
Традыцыйна візуальныя навелы для персанальнага камп’ютара ўтрымліваюць эчы-сцэны, нават калі агульная накіраванасць твора далёкая ад эратычнай. У той жа час амаль усе парты навел на кансолі не змяшчаюць матэрыялаў «для дарослых».
Гульнявы працэс
Візуальныя навелы адрозніваюцца нізкім узроўнем інтэрактыўнасці, у асноўным патрабуючы ад гледача толькі націску пэўнай кнопкі для пераходу да наступнага ўрыўку аповяду або сцэне.
Большая частка візуальных раманаў мае разгалінаваны сюжэт і некалькі варыянтаў канцовак (рутаў). У такім выпадку гледачу ў пэўныя моманты прапануецца зрабіць выбар паміж рознымі варыянтамі дзеянняў або адказаў у гутарке, ад якога залежаць далейшыя падзеі ў гульне.
Структура апавядання працуе як у інтэрактыўных кнігах, папулярных у 1990-я. Аднак у візуальных навелах фабула складаней, а раскрыццё характараў персанажаў нашмат больш глыбокае. Улічваючы слабы сюжэт і невыразнае апавяданне ў большасці сучасных гульняў, прыхільнікі жанра вылучаюць візуальныя навелы, лічачы такі спосаб апавядання моцным бокам жанру.
Некаторыя гульні наогул не змяшчаюць момантаў выбару. Звычайна гэта кароткія фанацкія працы. Візуальныя навелы, напісаныя прыхільнікамі, даволі папулярныя. Існуе некалькі бясплатных рухавічкоў і інструментаў для спрашчэння іх распрацоўкі. Самыя вядомыя — NScripter, KiriKiri і Ren'Py.
У многіх візуальных раманах персанажаў агучваюць прафесійныя сэйю. Галоўны герой часцей за усё застаецца «нямым», у той час калі астатнія персанажы могуць быць агучаны цалкам. Музыка, як правіла, пішацца спецыяльна для гульні, аднак часта аўтары выкарыстоўваюць музыку, якая не абараняецца аўтарскімі правамі.
Стыль
Стыль апавядання ў візуальных навелах некалькі адрозніваецца ад друкаваных кніг. Амаль заўсёды ў візуальных навелах апавяданне вядзецца ад першай асобы. Вельмі часта апавяданне падзяляецца не на главы, а на дні, што дазваляе падвесці вынік кожнага з іх.
Графіка візуальных навел складаецца з пакета фонаў (звычайна па аднаму на кожную лакацыю) і спрайтаў (яп.: 立ち絵tachi-e) — персанажаў, якія накладваюцца зверху. Звычайна сцэны ўяўляюць сабою выгляд ад першай асобы, і «пратаганіст» застаецца не паказаным. У ключавыя моманты гісторыі паказваюцца адмысловыя «CG-арты» — больш дэталёвыя малюнкі, зробленыя спецыяльна для гэтай сцэны, якія выкарыстоўваюць больш кінематаграфічныя вуглы камеры і ўключаюць пратаганіста. Звычайна гэтыя сюжэтныя арты можна паглядзець у меню гульні ў любы момант пасля таго, як яны былі «адкрыты», што стварае цікавасць да паўторнага праходжання для выхаду на іншыя канцоўкі, бо ўбачыць усе асаблівыя падзеі за адно праходжанне часцей за ўсё немагчыма.
Падвіды
Акрамя жанравых падвідаў, візуальныя раманы таксама адрозніваюцца па стылі і па механіцы.
Кінетычны раман (Kinetic Novel)
Ён жа гукавы раман (Sound Novel). Характэрнай рысай для дадзенага падвіда візуальнага рамана з’яўляецца поўная адсутнасць галінаванняў, выбару варыянтаў і, як следства, магчымасці гледача ўплываць на сюжэт. У такіх гульнях гульнявы працэс зводзіцца да чытання.
Прыклады: Higurashi no Naku Koro ni, Umineko no Naku Koro ni, Planetarian, Narcissu.
ADV (Adventure)
У дадзеным падвідзе тэкст выводзіцца на невялікае акно, якое звычайна размяшчаецца ў ніжняй частцы экрана. Пакінутая прастора адводзіцца пад ілюстрацыі, фоны і спрайты персанажаў. Звычайна шырока выкарыстоўваюцца розныя эфекты (змена палітры, набліжэнне/аддаленне, кручэнне, хвалі, трасяніна экрана і інш.). Для жанру характэрны кароткія сказы, паколькі тэкставае акно проста не здольна змясціць вялікі аб’ём тэксту. Для імёнаў (альбо значкоў ці партрэтаў) персанажаў, ад чыйго твару вымаўляецца сказ, звычайна прадугледжана асобная вобласць тэкставага акна, што палягчае гледачу адсочванне гутаркі. Калі ад гледача патрабуецца выбар, яму прадастаўляецца маляўнічае акно з варыянтамі дзеянняў. Большасць візуальных навел адносяцца менавіта да гэтага падвіду.
Прыклады: Clannad, Ever 17: The Out of Infinity, Planetarian, Narcissu, «Бясконцае лета».
NVL (Novel)
У дадзеным падвідзе, у адрозненне ад ADV, тэкст выводзіцца па-над спрайтамі і фонамі, ва ўвесь экран, як правіла, на цёмным напаўпразрыстым фоне. У рэдкіх выпадках для імёнаў адводзіцца левая вобласць экрана, але часцей, у пачатку рэплікі акутыўны персанаж адзначаецца шляхам змены эмоцыі. Вялікі памер тэкставай вобласці дазваляе змяшчаць ў сябе больш доўгія рэплікі, апісанні, чым ADV.
Прыклады: Higurashi no Naku Koro ni, Umineko no Naku Koro ni, Saya no Uta, Fate / stay night.
Маіна Пятроўна Паўлава
Маіна Пятроўна Па́ўлава (нар. ) — вучоны ў галіне педыятрыі і гематалогіі, доктар медыцынскіх навук (1972), прафесар (1976).
Навуковая і грамадская дзейнасць
М. П. Паўлавай належаць навуковыя працы па праблемах абмену мікраэлементаў у арганізме, ролі радыеактыўных элементаў у парушэнні метабалізму і развіцці лейкозаў у дзяцей. Удзельнічала ў ліквідацыі наступстваў аварыі на Чарнобыльскай АЭС. Кіравала стварэннем Рэспубліканскага гематалагічнага цэнтра на базе 1-й гарадской клінічнай бальніцы Мінска.
Аўтар больш за 70 публікацый і шэрагу рацыяналізатарскіх прапаноў. Сярод апублікаванага:
У 1976—1989 гадах М. П. Паўлава з’яўлялася старшынёй педагагічнага таварыства Мінскага медыцынскага інстытута.
Узнагароды
У 1986 годзе ўзнагароджана ордэнам за ўдзел у арганізацыі эвакуацыі дзяцей пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС.
Метрасексуал
Метрасексуа́л (Metrosexual, па-беларуску — франт) — тэрмін, уведзены ў 1994 годзе брытанскім журналістам Маркам Сімпсанам для азначэння сучасных мужчын любой арыентацыі, якія маюць яскрава выражаны эстэтычны густ і трацяць шмат часу і грошай на ўдасканаленне свайго выгляду і спосабу жыцця.
У XIX стагоддзі падобны культурны феномен быў вядомы пад назвай дэндзі. Пазней з’явіўся ідэалагічна супрацьлеглы тэрмін — «рэтрасексуал», г.з. мужчына, які прытрымліваецца традыцыйных поглядаў на адносіны з жанчынамі і мужчынскай манерай апранацца.
Найбольш вядомыя метрасексуалы:
На радзіме (карціна Апалінарыя Гараўскага)
На радзіме — карціна беларускага мастака Апалінарыя Гараўскага (1833—1900), напісаная ў 1860 годзе. З'яўляецца часткай збору Дзяржаўнай Траццякоўскай галерэі ў Маскве.
Гісторыя
Карціна была створана ў 1860 годзе ў вёсцы Брадзец Мінскай губерні, неўзабаве пасля вяртання мастака з-за мяжы. Карціну высока ацаніў П. М. Траццякоў, які набыў яе для сваёй галерэі.