cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мацвей Паўлавіч Хаўкін
Біяграфія
У маі 1937 года быў адазваны ў Маскву. 16 студзеня 1938 года быў арыштаваны, для следства дастаўлены ў Хабараўск. 30 студзеня 1941 года асуджаны да 15 гадоў у лагерах, адбываў тэрмін на Калыме (п. Певек), працаваў у лагернай пашывачнай майстэрні. 2 ліпеня 1950 года вызвалены датэрмiнова, знаходзіўся на пасяленні ў г. Какчатаве (Казахстан). 11 студзеня 1956 года рэабілітаваны, узноўлены ў партыі.
Мацвей Паўлавіч з мая 1956 года жыў у Маскве, з’яўляўся персанальным пенсіянерам саюзнага значэння.
Памяць
У Брэсцкім абласным краязнаўчым музеі захоўваюцца дакументы рэвалюцыйнага камітэта з аўтографамі М. П. Хаўкіна. На будынку, дзе ў 1920 годзе месціўся Брэсцкі рэвалюцыйны камітэт (вул. Пушкінская, 23), у 1967 годзе ўстаноўлена мемарыяльная дошка. На доме, дзе была явачная кватэра бальшавікоў (вул. Куйбышава, 47), у 1976 годзе ўстаноўлена мемарыяльная дошка.
Уліна Падкарчэмнае
Улі́на Падкарчэ́мнае (, Улино Подкорчемное) — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лужкоўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Лужкі Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Акцябрскае (Чалябінская вобласць)
Акцябрскае (Октя́брьское) — сяло, адміністрацыйны цэнтр Акцябрскага раёна Чалябінскай вобласці Расіі. Размешчана прыкладна за 120 км на паўднёвы ўсход ад Чалябінска (па аўтадарозе — 128 км), на беразе возера Шышкіна, за 100 км на паўночны ўсход ад чыгуначнай станцыі Троіцк. Насельніцтва — 6462 чалавекі (2021). Заснавана ў пачатку XX стагоддзя ў выніку зліцця чатырох хутароў Калмыкова, Кемерава, Палякова і Храмцова пад назвай Калмыкова. У 1935 годзе сяло атрымала назву Акцябрскае.
Новая газета Смаргоні
«Новая газета Смаргоні» — прыватнае выданне, якое было заснавана на асабістыя зберажэнні мужа і жонкі Улан Рамуальда Вацлававіча і Улан Наталлі Уладзіміраўны. 5 красавіка 1996 года выйшаў першы выпуск выдання фармату А4 з двух бакоў. З траўня фармат выдання павялічыўся да фармату А3, восенню 1996 года — да двух лістоў фармату А3. Тэрыторыя распаўсюджвання — горад Смаргонь і Смаргонскі раён.
Сцяпан Іосіфавіч Курч
Сцяпан Іосіфавіч Курч (, маёнтак Вусце, Магілёўская губерня —, Мінск) — расійскі генерал-маёр беларускага паходжання, ваенны цэнзар Віленскай ваеннай акругі, камандуючы 50-й пяхотнай брыгадай.
Паходжанне
Шляхецкі род Курчоў вядомы яшчэ з XVI стагоддзя, яго прадстаўнікі займалі дзяржаўныя і ваенныя пасады ў Вялікім Княстве Літоўскім і Рэчы Паспалітай і ў свой час нават парадніліся з Сапегамі.
Стэфан Курч нарадзіўся 31 мая 1850 года ў маёнтку Вусце Магілёўскай губерні. Бацька — беларускі шляхціч Іосіф Адамавіч Курч, перахрышчаны ў праваслаўе каталік, уладальнік маёнтка. Маці — Надзея Васілеўна Бібікава, дачка расійскага генерала В. А. Бібікава.
Пачатак ваеннай кар’еры
Службу распачаў кандуктарам у Мікалаеўскім Інжынерным Вучылішчы, з якога у 1868 годзе выпушчаны прапаршчыкам у 2-гі пантонны паўбатальён.
У 1869 годзе пераведзены ў ранейшым чыне ў лейб-гвардыі Праабражэнскі полк.
У 1875 годзе атрымаў чын гвардыі штабс-капітана і праз месяц накіраваны на службу да камандуючага Заходне-Сібірскай ваеннай акругай з залічэннем маёрам па армейскай пяхоце.
Руска-турэцкая вайна
З пачаткам Руска-турэцкай вайны Сцяпан Курч быў пераведзены ў 19-ы пяхотны Кастрамскі полк, у складзе якога прымаў удзел у штурме Плеўны 8 ліпеня 1877 года. Потым пераведзены ў 17-ы пяхотны Архангелагародскі полк. У баі 28 лістапада Архангелагародскі полк першым прыйшоў на дапамогу грэнадзёрам супраць прарыву войска Асмана-пашы. Далей быў зімовы пераход праз Балканы і паспяховы штурм Чыфліка. За бездакорную службу Сцяпан Курч быў узнагароджаны ордэнам Св. Станіслава 2 ступені з мячамі, Св. Ганны 2 ступені з мячамі і Св. Уладзіміра 4 ступені з мячамі і бантам. Пасля вайны зноўку вярнуўся да службы ў штабе Заходне-Сібірскай ваеннай акругі.
Апошнія гады
Памёр у студзені 1906 года. Пахаваны на Вайсковых могілках у Мінску.
Аргаяш
Аргаяш (Аргая́ш) — сяло ў Чалябінскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Аргаяшскага раёна. Знаходзіцца за 56 км на паўночны захад ад Чалябінска. Размешчана на возеры Аргаяш. Насельніцтва — 10042 чалавекі (2020). У сяле знаходзіцца чыгуначная станцыя Аргаяш Паўднёва-Уральскай чыгункі на лініі Чалябінск — Верхні Уфалей — Екацярынбург. Аргаяш заснаваны ў 1896 годзе падчас будаўніцтва чыгункі Чалябінск — Екацярынбург.
Пётр Рудкоўскі
Пётр Рудкоўскі (нар., Канвелішкі, Воранаўскі раён Гродзенскай вобласці) — беларускі палітолаг, тэолаг, філосаф. Акадэмічны дырэктар Беларускага інстытута стратэгічных даследаванняў (Вільнюс).
Біяграфічныя звесткі
У 2000 годзе ўступіў у дамініканскі ордэн. Абараніў магістэрскую дысертацыю па багаслоўі ў дамініканскім калегіуме ў Кракаве і па філасофіі ў Ягелонскім універсітэце. У Варшаўскім універсітэце абараніў кандыдацкую (PhD) дысертацыю ў абшары аналітычнай філасофіі. У 2012 годзе пакінуў Дамініканскі ордэн і звярнуўся да Папы Рымскага аб вызваленні ад святарскіх абавязкаў і цэлібату. У 2015 годзе Папа задаволіў просьбу.
Займаецца сацыяльнай этыкай і метадалогіяй навук, выкладае логіку і метадалогію ў Еўрапейскім гуманітарным універсітэце (Вільнюс, 2007-12), пазней выкладаў ва Універсітэце Лазарскага (Варшава, 2012-16). Таксама быў госцем-выкладчыкам у Ягелонскім універсітэце, Варшаўскім універсітэце, Вроцлаўскім універсітэце, Універсітэце Адама Міцкевіча ў Познані, Беластоцкім універсітэце, Каледжы Св. Фамы Аквінскага ў Кіеве і ў Беларусім калегіюме (Мінск).
У 2008 годзе П. Рудкоўскі быў стыпендыятам Паўднёва-заходняга коледжа ва Уінфілдзе (ЗША). Двойчы быў стыпендыятам Інстытуту грамадзянскай прасторы і публічнай палітыкі (Варшава), у рамках якога кіраваў Беларускім цэнтрам. З’яўляецца аўтарам шэрагу кніг і артыкулаў, якія галоўным чынам засяроджаны вакол праблем беларускай ідэнтычнасці, палітычнага патэнцыялу беларускіх цэркваў, беларускай дзяржаўнай ідэалогіі і метадалогіі сацыяльных навук. У красавіку 2013 году атрымаў у Польшчы прэмію Льва Сапегі за «выбітныя заслугі ў фармаванні і развіцці грамадзянскай супольнасці ў Беларусі і набліжэнні Беларусі да Еўропы».
IC 2704
IC 2704 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Прынцавы астравы
Пры́нцавы астравы (Prens Adaları) — група астравоў у Мармуровым моры каля горада Стамбул (Турцыя). Агульная плошча — 15,85 км². Насельніцтва (2012) — 14552 чал.
Складаюць асобны раён Адалар у правінцыі Стамбул.
Маршалак гаспадарскі
Маршалак гаспадарскі — дзяржаўны ўрад у Вялікім Княстве Літоўскім ў канцы XIV — 1-й палове XVII ст.
Маршалак гаспадарскі выконваў даручэнні вялікага князя (гаспадара), кіраваў прыдворнымі службамі. На працягу XV — 1-й паловы XVI ст. колькасць маршалкаў гаспадарскіх значна павялічылася і кожны меў роўныя паўнамоцтвы. Такім чынам, урад маршалка гаспадарскага не значна адрозніваўся статусам ад гаспадарскага двараніна. Пры гэтым маршалкі гаспадарскія лічыліся дарадцамі вялікага князя, ад якога атрымлівалі спецыяльныя даручэнні, мелі права браць удзел у пасяджэннях вялікакняскай рады, а таксама атрымліваць даходы са сталовых маёнткаў як дзяржаўцы. Заняцце ўраду маршалка гаспадарскага не мела абмежаванняў на атрыманне іншых урадаў, што спрыяла разгляданню яго як добрага пачатку кар'еры.
Па меры пераняцця польскіх традыцый маршалак гаспадарскі атрымаў некаторыя паўнамоцтвы намесніка ваяводы або кашталяна ў рэгіёнах, дзе іх не было. Аднак толькі ўрад валынскага маршалка з часам стаў досыць уплывовым.
На час заключэння Люблінскай уніі (1569) было 18 маршалкаў гаспадарскіх. Тады ж было прапанавана зрабіць гэты урад сенатарскім па аналогіі з кашталянамі. Урэшце маршалак гаспадарскі быў ператвораны ў маршалка павятогага — асобу, адказную за арганізацыю павятовага сойміка.
Гучнагаварыцель
Гучнагаварыцель, таксама пашырана назва дынамік — электраакустычная прылада, прызначаная для ўзнаўлення гукаў маўлення, музыкі і інш., перададзеных у выглядзе электрычнага сігналу. Існуюць механічныя гучнагаварыцелі, але яны нашмат менш распаўсюджаныя.
Электраакустычны гучнагаварыцель пераўтварае падведзеныя электрычныя ваганні ў гукавыя з дапамогай рухомай механічнай сістэмы. У найбольш пашыраным выпадку — электрадынамічны гучнагаварыцель — рухомая сістэма складаецца з папяровага конуса (дыфузара) з прымацаванай да яго гукавой абмоткай, змешчанай у зазоры пастаяннага магніта. Акрамя электрадынамічных, сустракаюцца электрамагнітныя, п'езаэлектрычныя, кандэнсатарныя, пнеўматычныя і іншыя гучнагаварыцелі.
Мініяцюрныя гучнагаварыцелі знаходзяцца ў такіх прыладах, як радыё- і тэлевізійныя прыёмнікі, музычныя плэеры, тэлефоны і інш. Большыя акустычныя сістэмы выкарыстоўваюць для праслухоўвання музыкі, гукаўзмацнення ў тэатрах і на канцэртах, а таксама ў сістэмах апавяшчэння. Калі імкнуцца дасягнуць дакладнага ўзнаўлення гуку, звычайна выкарыстоўваюць некалькі гучнагаварыцеляў, кожны з якіх узнаўляе пэўную частку гукавога дыяпазону частот. Накіраванасць выпрамянення ствараецца рупарам ці выкарыстаннем гукавых калонак.
Асноўныя параметры гучнагаварыцеля: намінальная магутнасць, паласа ўзноўленых частот, сярэдні гукавы ціск. Па электраакустычных параметрах адрозніваюць шырокапалосныя і вузкапалосныя, высока- і нізкачастотныя, нізка- і высакаомныя, паводле канструкцыі — адна- і двухдыфузарныя, кааксіальныя, круглыя і інш.
Завідз (гміна)
За́відз (Zawidz) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Сярпэцкага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Завідзе Касцельным. Плошча гміны складае 186,09 км². Станам на 2004 год у гміне Завідз пражывалі 7030 чалавек, шчыльнасць — 37,8 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 44 салецтвы.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 48 населеных пунктаў.
Чэмпіянат Вялікабрытаніі па снукеры 2015
Чэмпіянат Вялікабрытаніі 2015 (UK Championship 2015, таксама вядомы як Betway UK Championship 2015 — ад назвы спонсара) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 24 лістапада па 6 снежня 2015 года на арэне Barbican Centre, у Ёрку, Англія. Турнір стаў 39-м розыгрышам чэмпіянату Вялікабрытаніі, які штогод праходзіць з 1977 года. Прызавы фонд спаборніцтва склаў £732,000, з якіх £150,000 атрымаў пераможца.
Пераможцам турніру ў другі раз стаў Ніл Робертсан з Аўстраліі, які перайграў на свяім шляху да тытула Алекса Таўбмана (6:3), Адыт'ю Мехту (6:2), Цепчаю Ун-Ну (6:2), шатландцаў Стывена Магуайра (6:1) і Джона Хігінса ў чвэрцьфінале (6:5), лідара сусветнага рэйтынгу Марка Сэлбі ў паўфінальным матчы (6:0) і кітайца Ляна Вэньбо ў фінальным паядынку (10:5). Такім чынам, 33-гадовы аўстраліец выйграў свой 18-ы прафесійны, 11-ы рэйтынгавы і чацвёрты тытул Трайной кароны ў кар'еры, а таксама першы рэйтынгавы турнір за паўтара года (у чэрвені 2014 года ён атрымаў перамогу на Усі Класік) і другі прафесійны турнір запар (за тыдзень да пачатку спаборніцтва ён перамог на турніры Champion of Champions).
Турнір
Чэмпіянат Вялікабрытаніі 2015 года стаў 39-м розыгрышам турніру, які быў засанаваны ў 1977 годзе і з 1984 года стаў рэйтынгавым спаборніцтвам. Турнір з'яўляецца адным з трох турніраў Трайной снукернай кароны (разам з Мастэрс і чэмпіянатам свету), а таксама самым прэстыжным і самым высокааплатным рэйтынгавым турнірам пасля чэмпіянату свету. З самога заснавання чэмпіянат Вялікабрытаніі праходзіў у такіх гарадах Англіі, як Блэкпул (1977), Прэстан (1978—1997), Борнмут (1998—2000), Ёрк (2001—2006) і Тэлфард (2007—2010). У 2011 годзе першынства зноў вярнулася ў Ёрк, дзе з таго часу штогод праходзіць у Barbican Centre.
Чэмпіянат Вялікабрытаніі 2015 праходзіў пад эгідай сусветнай асацыяцыі прафесійнага більярда і снукера (англ.: World Professional Billiards and Snooker Association) і ўваходзіў у каляндар мэйн-тура, а таксама з'яўляўся пятым рэйтынгавым турнірам снукернага сезона 2015/2016.
Матчы турніру гуляліся на васьмі сталах арэны ў Barbican Centre.
Прызавыя грошы
Кампанія Betway упершыню спансавала чэмпіянат Вялікабрытаніі. Прызавы фонд чэмпіянату Вялікабрытаніі павысіўся ў параўнанні з мінулым годам на £32,000 і склаў £732,000, саступіўшы толькі найбуйнейшаму снукернаму спаборніцтву — чэмпіянату свету. Гэты прызавы фонд стаў найбуйнейшым на чэмпіянатах Вялікабрытаніі з 2001 года, калі быў усталяваны рэкорд спаборніцтва ў £755.250. Першы прыз, які атрымаў пераможца спаборніцтва, склаў £150,000, як і на чэмпіянаце Вялікабрытаніі 2014.
Згодна з рэйтынгавай сістэмай, якая прыняла статус афіцыйнай з сезона 2014/2015, прызавыя грошы сталі эквівалентнымі рэйтынгавым ачкам. Такім чынам, рэйтынг снукерыста адлюстроўвае суму прызавых грошай, якія ён зарабіў на рэйтынгавых турнірах за апошнія два гады. Пры гэтым, снукерыст, які прайграваў у першым жа матчы на турніры, увогуле не атрымліваў рэйтынгавых ачкоў.
Першы дзень (24 лістапада)
Выбылі: Тоні Дрэга (83),  Леа Фернандэз,  Рыс Кларк (112),  Эндру Хігінсан (49),  Алан Тэйлар (105),  Ліам Хайфілд (69),  Ян Гловер (98),  Дэвід Морыс (56),  Гарэт Ален (101),  Джоэль Уолкер (72),  Скот Дональдсан (76),  Майкл Уайт (15),  Зак Сурэці (81),  Дзін Цзюньхуэй (8),  Джэймс Кэхіл (103),  Мартын О'Донэл (88)
Другі дзень (25 лістапада)
Выбылі: Майкл Лэслі (84),  Дуэйн Джонс (111),  Ітара Сантус,  Крэйг Стэдмэн (68),  Хамза Акбар,  Лу Нін (92),  Фрэйзер Патрык (104),  Танават Тырапонгпайбун (85),  Эшлі Х'юджыл,  Лю Чэньвэй (96),  Джэймс Уатана (107),  Сандэрсан Лэм (86),  Майкл Уослі (77),  Альфрэд Бёрдэн (102),  Марк Кінг (36),  Роры Мак-Лаўд (51),  Хамад Міа,  Стывен Холуарт (100),  Ян Бэрнс (70),  Хатэм Ясін,  Мэцью Стывенс (40),  Сэм Бэйрд (67),  Эдэн Шараў (108),  Лі Уолкер (75)
Трэці дзень (26 лістапада)
Выбылі: Віні Калабрэзэ (114),  Чжаа Сіньтун,  Найджэл Бонд (113),  Крыс Мелінг (82),  Мічэл Ман (74),  Чжан Аньда (71),  Эндзі Хікс,  Джо О'Конар,  Дарыл Хіл (94),  Джэйсан Уэстан (110),  Джордан Браўн,  Курт Мэфлін (42),  Хусэйн Вафаі Аюры (90),  Цаа Юйпэн (63),  Алекс Таўбман,  Джымі Уайт (116),  Род Лоўлер (38),  Майкл Уайлд (97),  Бары Пінчэс (79),  Тор Чуан Леонг (99),  Пол Дэвісан (109),  Напон Саенхам (95),  Пітэр Лайнс (65),  Чжан Юн (106)
Чацвёрты дзень (28 лістапада)
Выбылі: Юй Дэлу (52),  Грэм Дот (17),  Цянь Пэнфэй (59),  Кен Доэрці (46),  Джымі Робертсан (37),  Гэры Уілсан (41),  Энтані Хэмілтан (64),  Марк Уільямс (12),  Чжоу Юэлун (61),  Майк Дан (44),  Алан Мак-Манус (22),  Джо Пэры (10),  Рос М’юр (93),  Адам Дафі,  Джэрард Грын (45),  Рыкі Уолдэн (11)
Пяты дзень (29 лістапада)
Выбылі: Олівер Лайнс (66),  Майкл Джорджыу (73),  Сідні Уілсан (115),  Крыс Уэйклін (89),  Дэніэл Уэлс (91),  Раян Дэй (18),  Сцюарт Кэрынгтан (60),  Шон О’Саліван (87),  Джэймі Коўп (78),  Сяа Гадун (34),  Роберт Мілкінс (16),  Адыт’я Мехта (62),  Бары Хокінс (7),  Фергал О’Браен (30),  Энтані Мак-Гіл (26),  Дамінік Дэйл (32)
Шосты дзень (30 лістапада)
Выбылі: Алістэр Картэр (27),  Лі Хан (54),  Сцюарт Бінэм (1),  Робі Уільямс (55),  Робін Хал (58),  Майкл Холт (25),  Джэк Лісоўскі (48),  Джэймі Джонс (31)
Восьмы дзень (2 снежня)
Выбылі: Дэчават Пумджаенг (47),  Пітэр Эбдан (33),  Шон Мёрфі (4),  Лука Брэсэль (39)
Дзявяты дзень (3 снежня)
Выбылі: Стывен Магуайр (14),  Том Форд (53),  Джэймі Бёрнэт (43),  Джо Свэйл (57)
Дзясяты дзень (4 снежня)
Выбылі: Марка Фу (13),  Джон Хігінс (6),  Мэцью Сэлт (23),  Мартын Гоўлд (24)
Адзінаццаты дзень (5 снежня)
Выбылі: Дэвід Грэйс (80),  Марк Сэлбі (2)
Дванаццаты дзень (6 снежня)
Выбыў: Лян Вэньбо (28)
Брэйкі, вышэйшыя за 50 ачкоў
Ніжэй прадстаўлены ўдзельнікі, упарадкаваныя па іх найвышэйшай серыі на турніры. Насупраць пералічаны ўсе соценныя і паўсоценныя брэйкі кожнага гульца.
Змены ў рэйтынгу
У табліцы прадстаўлены змены ў сусветным рэйтынгу ў рамках топ-64 пад дзеяннем вынікаў чэмпіянату Вялікабрытаніі 2015.
Югорскі Шар
Юго́рскі Шар (Югорский Шар) — праліў паміж берагамі вострава Вайгач і мацерыка Еўразія, злучае паўднёвыя часткі Баранцава і Карскага мораў.
Даўжыня праліва каля 40 км, шырыня ад 2,5 да 12 км. Найбольшая глыбіня 36 м. Вялікую частку года пакрыты лёдам. Берагі праліва абрывістыя, уцёсістыя і скалістыя. Дрэўнай расліннасці на берагах няма, ёсць бедная трава, сланка, мох і ягель.
Гісторыя даследаванняў
Упершыню прайшлі Югорскі Шар у 1580 годзе галандцы Іэт і Джакмон, назваўшы гэты праліў Насау. Пазней з’явіўся рускі варыянт — Вайгачскі праліў. У цяперашні час праліў называецца Югорскі Шар. З XVII стагоддзя рускімі падарожнікамі праліў выкарыстоўваўся на шляху ў Мангазею. Больш дакладнае абследаванне Югорскага Шара праізведзена ў 1893 і 1898 гадах экспедыцыямі Дабратворскага і Вількіцкага.
Мармара
Геаграфія
Востраў Мармара месціцца на захадзе Мармуровага мора ў 110 км на паўднёвы захад ад Стамбула, у 450 км на захад ад Анкары. Даўжыня з захаду на ўсход — 18,54 км, найбольшая шырыня — 9,79 км. Паверхня гарыстая. Востраў перасечаны некалькімі хрыбтамі. Найвышэйшы пункт — 699 м. У адрозненні ад іншых астравоў Мармуровага мора, Мармара добра забяспечаны крыніцамі пітной вады. Тут здаўна здабываюць мармур.
Гісторыя
Востраў Мармара быў каланізаваны грэкамі-эалійцамі ў пачатку 1 тысячагоддзя да н. э. У 410 г. да н. э. захоплены афінянамі, на ім была створана афінская калонія. Пазней уваходзіў у склад Македоніі, Старажытнага Рыма, Візантыі і Асманскай Порты. На мяжы нашай эры рымлянамі на востраве была пачата здабыча і апрацоўка высокаякаснага мармуру.
У перыяд Асманскай Порты востраў стаў пастаўшчыком рыбы і сельскагаспадарчай прадукцыі ў Стамбул. Асабліва цаніўся мясцовы сорт чырвонага віна. Насельніцтва было вельмі стракатым. Большасць складалі грэкі, таксама жылі туркі, яўрэі, албанцы, цыганы.
Пасля лазанскага мірнага дагавора 1923 г. грэчаскае насельніцтва стала перасяляцца ў Грэцыю. На яго месца прыбылі турэцкія перасяленцы з Крыта і Трабзона. У 1935 г. востраў моцна пацярпеў ад землятрусу.
Эканоміка
Асноўныя галіны эканомікі — сельская і лясная гаспадарка, рыбалоўства, здабыча мармуру, турызм. Мармара славіцца вінаградам і маслінамі.
Аляксандр Мікалаевіч Вазнясенскі
Аляксандр Мікалаевіч Вазнясенскі (, с. Чукалы, Сімбірская губерня, цяпер Ардатаўскі раён, Мардовія —, ) — , літаратуразнавец і тэатразнавец, педагог. Доктар філалагічных навук (1944), прафесар (1927).
Біяграфія
Нарадзіўся ў настаўніцкай сям’і (бацька ў далейшым прыняў сан і стаў святаром). Скончыў Сімбірскую духоўную семінарыю (пасведчанне № 377 ад 26 чэрвеня 1909 г.). У 1909 г. паступіў на славяна-расійскае аддзяленне гісторыка-філалагічнага факультэта Варшаўскага ўніверсітэта, пасля сканчэння якога за выпускную працу «Руская журналістыка 40-х гадоў XIX стагоддзя ў яе галоўных накірунках» (1912) пад кіраўніцтвам І. Замоціна атрымаў ступень кандыдата і быў пакінуты пры ўніверсітэце для падрыхтоўкі да прафесарскага звання. З 1915 г. — выкладчык, прыват-дацэнт Варшаўскага (пазней Данскога) ўніверсітэта ў Растове-на-Доне. З 1921 г. — дацэнт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. З 1928 г. — прафесар БДУ.
У 1929—1931 гг. зазнаў рэпрэсіі з боку кіраўніцтва ўніверсітэта і быў вымушаны з’ехаць у Маскву, дзе працаваў метадыстам у Аддзеле прафтэхадукацыі пры, пазней — прафесарам літаратуры ў Дзяржаўным інстытуце кінематаграфіі,.
Парыж-Нантэрскі ўніверсітэт
Парыж-Нантэрскі ўніверсітэт (Université Paris Nanterre), таксама Універсітэт Парыж Х ці Заходне-Парыжскі ўніверсітэт — французская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая знаходзіцца ў Парыжы.
Аляксандр Мікалаевіч Вазнясенскі
Біяграфія
У 1939 годзе пасля вызвалення пераехаў на сталае жыхарства ў Казань. З 1939 г. — выкладчык казанскіх вышэйшых навучальных устаноў. З 1940 г. — прафесар кафедры рускай мовы і літаратуры Казанскага дзяржаўнага ўніверсітэта. 23.04.1943 г. абараніў доктарскую дысертацыю «Исследования по истории новой белорусской литературе». Працаваў дэканам гісторыка-філалагічнага факультэта Казанскага дзяржаўнага ўніверсітэта, загадчыкам кафедры рускай і сусветнай літаратуры.
Парыж-Нантэрскі ўніверсітэт
Агульная характарыстыка
З самага свайго стварэння ў 1960-х гадах Універсітэт Парыж-Нантэр прысвяціў сябе таму, каб стаць вышэйшай навучальнай установай новага тыпу. Вучэбны і даследчы цэнтр, вызначальнымі характарыстыкамі якога з'яўляюцца яго яркае жыццё ў кампусе, адукацыйныя інавацыі і навуковыя даследаванні з сацыяльным вымярэннем. Універсітэт Парыж-Нантэр размешчаны на захад ад цэнтра Парыжа, побач з найбуйнейшым дзелавым раёнам Францыі - парыжскім Дэфансам. Кампус ў Нантэры адлюстроўвае дальнабачную палітыку універсітэта ў дачыненні да спартыўных і культурных мерапрыемстваў, экалагічных абавязацельстваў і ідэй салідарнасці. У дадатак да свайго асноўнага кампуса ў Нантэры, універсітэт таксама мае цэнтры ў бліжэйшых прыгарадах - Сен-Клу і Ля-Дэфанс.
Сёння Універсітэт Парыж-Нантэр налічвае 34 000 студэнтаў у бакалаўрыяце, аспірантуры і прафесійнай бесперапыннай адукацыі, прычым больш за 20 % студэнтаў - з іншых краін. Працуе больш за 1000 прафесараў - даследчыкаў і спецыялістаў ва ўсіх дысцыплінах сацыяльных і гуманітарных навук (права, эканоміка, менеджмент, мастацтва, гуманітарныя навукі і мовы, філасофія, лінгвістыка, інфармацыйныя і камунікацыйныя навукі, псіхалогія і адукацыя, гісторыя, археалогія, антрапалогія, сацыялогія, геаграфія), а таксама ў галіне спартыўных навук і фізічнага выхавання, матэматыкі, інфарматыкі і інжынерыі.
Аляксандр Мікалаевіч Вазнясенскі
Навуковая дзейнасць
Друкаваўся з 1913 года. Даследаваў метадалогію літаратуразнаўства, паэтыку беларускай літаратуры, гісторыю рускай літаратуры.
Працы пра творчасць, М. Лермантава, М. Гогаля, І. Тургенева, І. Катлярэўскага, Т. Шаўчэнка.
Абгрунтаваў думку аб ганаровым месцы беларускай літаратуры сярод іншых еўрапейскіх, высунуў тэарэтычную праблему нацыянальнай спецыфікі літаратуразнаўства.
Доўгадзеравенскае
Доўгадзеравенскае (Долгодереве́нское) — сяло ў Чалябінскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Сасноўскага муніцыпальнага раёна і Доўгадзеравенскага сельскага паселішча. Размешчана за 10 км на поўнач ад паўночнай ускраіны Чалябінска. Назва дадзена ад вёскі Доўгай, з якой, як мяркуецца, былі родам першапасяленцы, ці па прозвішчы выхадца з Чалябінскай крэпасці «Петра Дзяменцьева, сына Далгунова» (таксама з тых мясцін). Насельніцтва — 9407 чалавек (2021).
Ямніцкі сельсавет
Я́мніцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Быхаўскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Ямнае.
Гісторыя
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Ямнінскі сельсавет у складзе Быхаўскага раёна Магілёўскай акругі БССР з цэнтрам у вёсцы Ямнае. 21 жніўня 1925 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Клятное, сельсавет перайменаваны ў Клятнянскі сельсавет. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Быхаўскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. Пасля вайны цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Ямнае, 16 ліпеня 1954 года — вернуты ў вёску Клятное. 11 красавіка 1960 года Дунайкоўскі, Мокраўскі і Клятнянскі сельсаветы аб’яднаны ў Ямніцкі сельсавет з цэнтрам у вёсцы Ямніца, у склад Верхнятошчыцкага сельсавета перададзены вёскі Дзедава і Хамічы. 4 чэрвеня 1965 года з часткі сельсавета зноў утвораны Мокраўскі сельсавет (18 населеных пунктаў: Зарэчча, Лапша, Людкоў, Мазкі, Малінаўка, Мокрае, Падклённе, Падлессе, пасёлак РТМС, пасёлак цагельнага завода, Пянюгі, Сапяжынка, Сушчоў, Сядзібка, Сядзіч, Трасцівец, Холстава і Хутар). 10 студзеня 1969 года з часткі сельсавета зноў утвораны Дунайкоўскі сельсавет. 19 жніўня 2011 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Дунайкоўскага сельсавета (9 населеных пунктаў: Барсукі, Вязьма, Гамарня, Дзедава, Дунаёк, Праточнае, Тартак, Уюн, Хамічы).
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (10 населеных пунктаў) — 697 чалавек, з іх 94,1 % — беларусы, 3,3 % — рускія, 1,7 % — украінцы.
Закон Джоўля — Ленца
Закон Джоўля — Ленца — фізічны закон, які дае колькасную ацэнку цеплавога дзеяння электрычнага току. Усталяваны ў 1841 Джэймсам Джоўлям і ​​незалежна ад яго ў 1842 Эмілям Ленцам.
У славеснай фармулёўцы гучыць наступным чынам
Магутнасць цяпла, якое выдаткоўваецца ў адзінцы аб'ёму асяроддзя пры праходжанні электрычнага току, прапарцыянальная здабытку шчыльнасці электрычнага току на велічыню напружанасці электрычнага поля.
Матэматычна можа быць выяўлены ў наступнай форме:
Закон таксама можа быць сфармуляваны ў інтэгральнай форме для выпадку праходжання токаў у тонкіх дратах:
У матэматычнай форме гэты закон мае выгляд
дзе dQ — колькасць цеплыні, якая выдаткоўваецца за прамежак часу dt, I — сіла току, R — супраціўленне, Q — поўная колькасць цеплыні, наадварот за прамежак часу ад t1 да t2. У выпадку пастаянных сілы току і супраціўлення:
Зніжэнне страт энергіі
Пры перадачы электраэнергіі цеплавое дзеянне току з'яўляецца непажаданым, паколькі вядзе да страт энергіі. Паколькі магутнасць, якая перадаецца, лінейна залежыць як ад напружання, так і ад сілы току, а магутнасць нагрэву залежыць ад сілы току квадратычна, то выгадна павышаць напружанне перад перадачай электраэнергіі, паніжаючы ў выніку сілу току. Аднак, павышэнне напружання зніжае электрабяспеку ліній электраперадачы.
Для ўжывання высокага напружання ў ланцугу для захавання ранейшай магутнасці на карыснай нагрузцы прыходзіцца павялічваць супраціўленне нагрузкі. Падводзяць правады і нагрузка злучаныя паслядоўна. Супраціўленне правадоў (R_w\!) можна лічыць сталым. А вось супраціўленне нагрузкі (R_c\!) расце пры выбары больш высокага напружання ў сеткі. Таксама растуць суадносіны супраціўлення нагрузкі і супраціўлення правадоў. Пры паслядоўным ўключэнні супраціўленняў (провад — нагрузка — провад) размеркаванне вылучаемай магутнасці (Q\!) прапарцыянальна супраціўленню падлучаных супраціўленняў.
Ток у сеткі для ўсіх супраціўленнях сталы. Такім чынам, выконваюцца суадносіны
Q_c\! и R_w\! у кожным канкрэтным выпадку з'яўляюцца канстантамі. Такім чынам, магутнасць, якая выдаткоўваецца на дратах, зваротна прапарцыянальная супраціўленню нагрузкі, гэта значыць памяншаецца з ростам напружання, так як. Адкуль вынікае, што. У кожным канкрэтным выпадку велічыня з'яўляецца канстантай, такім чынам, цяпло выдаткоўваецца на провадзе зваротна прапарцыянальна квадрату напружання на спажыўца.
Выбар правадоў для ланцугоў
Цяпло, якое выдаткоўваецца правадніком з токам, у той ці іншай ступені вылучаецца ў навакольнае асяроддзе. У выпадку, калі сіла току ў абраным правадніку перавысіць некаторае гранічна дапушчальнае значэнне, магчымы гэтак моцны нагрэў, што праваднік можа справакаваць ўзгаранне аб'ектаў, якія знаходзяцца побач з ім, або расплавіцца сам. Як правіла, пры зборцы электрычных ланцугоў дастаткова прытрымлівацца прынятых нарматыўных дакументаз, якія рэгламентуюць, у прыватнасці, выбар сячэння праваднікоў.
Электранагравальныя прыборы
Калі сіла току адна і тая ж на ўсім працягу электрычнага ланцугу, то ў любым абраным участку будзе вылучаць цяпла тым больш, чым вышэй супраціўленне гэтага ўчастка.
За кошт свядомага павелічэння супраціўлення ўчастка ланцуга можна дамагчыся лакалізаванага вылучэння цяпла ў гэтым участку. Па гэтым прынцыпе працуюць электранагравальныя прыборы. У іх выкарыстоўваецца награвальны элемент — праваднік з высокім супраціўленнем. Павышэнне супраціўлення дасягаецца (сумесна або па асобнасці) выбарам сплаву з высокім удзельным супраціўленнем (напрыклад, ніхром, канстантан), павелічэннем даўжыні правадніка і памяншэннем яго папярочнага сячэння. Правады маюць звычайнае нізкае супраціўленне і таму іх нагрэў, як правіла, непрыкметны.
Галандская Бразілія
Галандская Бразілія, таксама вядомая як адна з Новых Галандый, — землі ўздоўж паўночнага ўзбярэжжа Бразіліі, якія на працягу другой трэці XVII стагоддзя знаходзіліся пад кіраваннем Галандскай Вест-Індскай кампаніі.
Галандцы скарысталіся акупацыяй Партугаліі іспанцамі і развалам Партугальскай каланіяльнай імперыі для таго, каб, пачынаючы з 1624 года, планамерна акупаваць паўночны ўсход Партугальскай Бразіліі. Сталіцай галандскіх уладанняў у Бразіліі стаў горад Маўрыцстад (цяпер — Рэсіфі). Менавіта там знаходзілася штаб-кватэра Галандскай Вест-Індскай кампаніі.
Пасля аднаўлення партугальскай дзяржаўнасці (1640) партугальцы прыняліся адваёўваць згубленыя ўладанні ў Бразіліі. На руку ім сыграла і першая англа-галандская вайна, якая адцягвала ўвагу галандцаў.
26 студзеня 1654 года галандцы былі канчаткова выдушаны з тэрыторыі Бразіліі, аднак афіцыйна гэта было прызнана Злучанымі правінцыямі толькі ў Гаагскім дагаворы 1661 года.
Мантэфальконэ-нель-Саніа
Мантэфальконэ-нель-Саніа (Montefalcone nel Sannio) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Малізэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кампабаса.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Антоній Падуанскі.
Муртаза Губайдулавіч Рахімаў
Муртаза Губайдулавіч Рахімаў (Мортаза Ғөбәйҙулла улы Рәхимов, Муртаза́ Губайду́ллович Рахи́мов;, в. Таваканава, Кугарчынскі раён, Башкірская АССР, РСФСР, СССР — , ) — башкірскі і расійскі дзяржаўны і палітычны дзеяч. Старшыня Вярхоўнага Савета Башкірскай АССР з 7 красавіка 1990 г. па 24 снежня 1993 г. Прэзідэнт Рэспублікі Башкартастан з 25 снежня 1993 года па 15 ліпеня 2010 года. Старшыня савета Дабрачыннага фонду «Урал» з 22 кастрычніка 2010 года.
Гімн Украіны
«Ще не вмерла України» — нацыянальны гімн Украіны, адзін з галоўных дзяржаўных сімвалаў Украіны, нараўне са сцягам і гербам.
Гісторыя
Украінскі этнограф, фалькларыст і паэт Павел Чубінскі напісаў увосень 1862 года патрыятычны верш «Ще не вмерла Україна», тэкст якога фактычна стаў нацыянальным гімнам яшчэ да таго, як Украіна стала незалежнай дзяржавай.
Верш хутка зрабіўся вельмі папулярным. Доказам гэтага стала тое, што ўжо 20 лістапада начальнік жандармерыі Далгарукаў распарадзіўся аб высыланні Чубінскага «з-за шкоднага ўплыву на думкі народа» пад паліцэйскі нагляд у Архангельскую губерню.
У 1863 годзе верш упершыню быў апублікаваны ў часопісе «Мета» (нумар 4). Гэты патрыятычны тэкст таксама прыцягнуў увагу царкоўных дзеячаў. Адзін з іх, каталіцкі святар Міхаіл Вярбіцкі, таксама вядомы кампазітар свайго часу, склаў музыку, спачатку для вакалу, пазней з аркестравым суправаджэннем. У 1865 годзе верш быў апублікаваны перакладзеным на музыку, з нотамі.
У перыяд з 1917 па 1920 гг. «Ще не вмерла Україна» выконвалася як нацыянальны гімн Украінскай Народнай Рэспублікі.
6 мая 2003 года паводле закону «Аб нацыянальным гімне Украіны» словы першай страфы і прыпеву Паўла Чубінскага (з некаторымі зменамі тэксту) на музыку Міхаіла Вярбіцкага былі прынятыя Вярхоўнай Радай у якасці нацыянальнага гімна Украіны.
Сучасны тэкст гімна
Зацверджаны 6 сакавіка 2003 Вярхоўнай Радай.
Приспів:
Арыгінальны тэкст
Ще не вмерла Україна
Ще не вмерла Україна, ні слава, ні воля,
Ще нам, браття-українці, усміхнеться доля.
Заживемо і ми, браття, у своїй сторонці.
Душу, тіло ми положим за нашу свободу,
І покажем, що ми, браття, козацького роду.
Станем, браття, в бій кривавий від Сяну до Дону,
В ріднім краю панувати не дамо нікому;
Чорне море ще всміхнеться, дід Дніпро зрадіє,
Ще у нашій Україні доленька наспіє.
А завзяття, праця щира свого ще докаже,
Ще ся волі в Україні піснь гучна розляже,
За Карпати відоб'ється, згомонить степами,
України слава стане поміж ворогами.
Мастацкі пераклад на беларускую мову
Прыпеў:
Іншая версія беларускага перакладу (Даслоўны пераклад)
Прыпеў:
Георгіеўскі трактат
Георгіеўскі трактат — дагавор паміж Расійскай імперыяй і Картлі-Кахецінскім царствам, заключаны 4 жніўня 1783 года ў Георгіеўску. Паводле Георгіеўскага трактату грузінскі цар Іраклій II прызнаваў пратэктарат Расійскай імперыі і адмаўляўся ад самастойнай знешняй палітыкі. Кацярына II гарантавала Грузіі поўную аўтаномію, непарушнасць яе тэрыторыі і абарону на выпадак вайны; прывілеяваныя саслоўі Грузіі прыраўноўваліся да адпаведных расійскіх. Георгіеўскі трактат аслабіў пазіцыі Ірана і Турцыі ў Закаўказзі і падрыхтаваў далучэнне Грузіі да Расійскай імперыі ў 1801 годзе.
Востраў Вількіцкага (Карскае мора)
Востраў Вількіцкага (Остров Вилькицкого), расійскі востраў размешчаны на ўсходзе Карскага мора, паміж Обскай губой і Енісейскім залівам. Адносіцца да тэрыторыі Ямала-Ненецкай аўтаномнай акругі. Востраў мае форму паўмесяца, звернутага выпукласцю на поўнач. Шырыня каля 9 км, даўжыня каля 18 км. Паверхня пясчаная, узгорыстая, пакрытая тундравай расліннасцю. Адкрыты ў 1874 годзе. Сваю назву востраў атрымаў у гонар рускага гідрографа-геадэзіста генерал-лейтэнанта А. І. Вількіцкага.
Нярча
Нярча́ (Нерча́́) — рака ў Забайкальскім краі Расіі, левы прыток ракі Шылка (прыток Амура).
Даўжыня ракі 580 км. Плошча вадазбору 27 500 км². Сярэдні расход вады 90 м³/с. Сярэдні аб’ём сцёку 2,84 км³/год. Вытокам ракі лічыцца месца зліцця рэк Паўночная Нярча і Паўднёвая Нярча на заходнім схіле гары Чарнышова ў горным хрыбце Алёкмінскі Станавік, на вышыні больш за 1200  м. У верхнім цячэнні рака мае паўгорны характар. У верхнім і сярэднім працякае па міжгорным катлавінамі паміж хрыбтамі Алёкмінскі Станавік, Муройскі і Чэрскага. У ніжнім цячэнні рака становіцца раўніннай. Шырыня рэчышча павялічваецца да 70 м, потым да 170—200 м, поймы — да 2,5 км. Рэчышча звілістае. На пойме маюцца старычныя азёры. Замярзае рака ў пачатку кастрычніка, вызваляецца ад лёду ў канцы красавіка — пачатку мая, са студзеня да красавіка перамярзае. Суднаходная на 12 км (вусце — горад Нерчынск).
IC 2705
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Вера Сямёнаўна Палтаран
Вера Сямёнаўна Палтара́н, па мужу: Ляпеская ( — ) — беларуская савецкая пісьменніца, публіцыст, літаратурны крытык, перакладчык, заслужаны работнік культуры БССР (1979).
Біяграфія
Нарадзілася ў вёсцы Бабунічы (сучасны аграгарадок у Петрыкаўскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі). Скончыла вясковую дзесяцігадовую школу, вучылася ў Мінскім педагагічным інстытуце імя М. Горкага, але вучобу перапыніла Вялікая Айчынная вайна. У час вайны знаходзілася ў эвакуацыі, працавала на заводзе ў Горкаўскай вобласці. У 1943 годзе паступіла на філалагічны факультэт Беларускага дзяржаўнага універсітэта. Універсітэт скончыла ў 1945 годзе. Працавала стыльрэдактарам у газетах «Чырвоная змена» і «Літаратура і мастацтва», з 1953 года рэдактарам аддзела крытыкі ў часопісе «Маладосць» і па сумяшчальніцтву стыльрэдактарам. З 1973 года загадвала аддзелам крытыкі і літаратуразнаўства выдавецтва «Мастацкая літаратура».
Памерла В. С. Палтаран 28 сакавіка 1989 года.
Творчасць
Сярод твораў В. С. Палтаран нарысы «Дзівасіл», «Ключы ад Сезама», «Над зямлёй палескай», «За ракой Гарынню», «Лён мой, лён», аповесць «Будзённы дзень сям’і Ганчарыкаў».
Узнагароды і званні
У 1970 годзе В. С. Палтаран была ўзнагароджана Дзяржаўнай прэміяй Беларусі імя П. М. Лепяшынскага за кнігу «Ключы ад Сезама» (1967) і нарыс «Дзівасіл» (1968) і ў 1979 годзе атрымала званне заслужанага работніка культуры Беларускай ССР.
Інакенцій II
Інакенцій ІІ (Innocentius PP. II; ? — ) — 163-і Папа Рымскі (14 лютага 1130 — 24 верасня 1143), нарадзіўся ў Рыме.
Біяграфія
Быў прызначаны кардыналам яшчэ пры Папе Пасхаліі II.
У 1130 пасля смерці папы Ганорыя II кардыналы вырашылі даверыць выбары новага Папы камісіі з 8 чалавек на чале з папскім канцлерам Гаймарыкам, кандыдатам якога быў кардынал Грэгорыа Папарэскі, які прыняў імя Інакенцій II. Іншыя кардыналы заявілі, што Інакенцій II быў абраны не кананічна і выбралі Папам кардынала П’етра П’ерлеонэ, рымляніна, сям’я якой была варожай сям’і Франджыпані, на якую абапіраўся папскі канцлер Гаймарык. П’етра П’ерлеонэ прыняў імя Анаклет II.
Анаклет II меў значную падтрымку, Інакенцій II быў вымушаны бегчы на ​​поўнач Італіі, а адтуль караблём у Францыю, дзе яго сустрэлі ветліва дзякуючы ўплыву святога Бернарда. У Францыі Папа пазнаёміўся з імператарам Свяшчэннай Рымскай імперыі Лотарам II і каралём Англіі Генрыхам I. У жніўні 1132 Лотар II адправіўся ў паход у Італію з двайной мэтай: зрушыць антыпапу Анаклета II і каранавацца імператарам. Каранацыя адбылася 4 чэрвеня 1133 аднак антыпапу адхіліць ад улады не ўдалося. Супрацьстаянне скончылася толькі 25 студзеня 1138 з-за смерці Анаклета II. 7 ліпеня 1136 выдаў булу, якой адмяніў залежнасць Гнезненскай архідыяцэзіі (Польшча) ад пункты арцыбіскупства. У 1139 на Другім Латэранскім саборы быў адлучаны ад царквы кароль Сіцыліі Рожэр II.
Гаагскі дагавор
Гаагскі дагавор быў падпісаны 6 жніўня 1661 года прадстаўніком партугальскай кароны і Янам дэ Вітам з боку Галандскай рэспублікі з тым, каб урэгуляваць каланіяльныя рознагалоссі паміж дзяржавамі.
Пасля аднаўлення партугальскай дзяржаўнасці ў 1640 годзе партугальцы адваявалі ў галандцаў Паўночную Бразілію. Хоць на баку партугальцаў стаялі варожыя галандцам англічане, флот Злучаных правінцый заставаўся магутнай сілай, з якой партугальцам прыходзілася лічыцца.
Абедзве краіны былі зацікаўлены ў аднаўленні ўзаемавыгадных гандлёвых адносін больш, чым у працягу канфрантацыі. Гаагскім дагаворам Нідэрланды прызналі прыналежнасць Партугаліі ўсёй тэрыторыі Бразіліі, а партугальцы саступілі галандцам свае правы на Цэйлон і Астравы спецый, выплаціўшы ў прыдачу 63 тоны золата.
Хоміна (Шаркаўшчынскі раён)
Хо́міна (, Хомино) — хутар у Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лужкоўскага сельсавета.
Еткуль
Еткуль (Е́ткуль) — сяло ў Чалябінскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Еткульскага раёна, за 42 км на поўдзень ад Чалябінска, за 20 км ад чыгуначнай станцыі Еманжалінка. Уваходзіць у склад агламерацыі Вялікі Чалябінск. Размешчана на заходнім беразе возера Еткуль. Насельніцтва — 6678 чалавек (2020).
Літаратурны крытык
Літарату́рны кр́ытык — літаратар і вучоны, які займаецца літаратурнай крытыкай, гэта значыць тлумачэннем і ацэнкай пераважна сучасных твораў, новых з’яў і тэндэнцый у мастацкай літаратуры з пункту гледжання сучаснасці, — у адрозненне ад літаратуразнаўцаў, якія займаюцца гісторыяй і тэорыяй літаратуры.
Псалом 20
Псалом 20 (21 паводле масарэцкай нумарацыі) адносіцца да ліку царскіх псалмоў, у цэнтры якіх стаіць постаць цара і якія прысвечаны якой-небудзь важнай падзеі з ягонага жыцця. Аўтарства прыпісваецца Давіду. Асноўная тэма гэтага псалма — хвала за збавенне цара.
Бой каля Порт-Артура
Начная атака мінаносцаў 8—9 лютага 1904
Каля 22:30 8 лютага 1904 года атрад з 10 японскіх мінаносцаў сустрэўся з патрульнымі рускімі мінаносцамі каля Порт-Артура. Рускія караблі, не маючы загаду, у бой не ўступілі. Тым не менш, у выніку нервовасці, выкліканай гэтай нежаданай для японцаў сустрэчай, два японскія мінаносцы стукнуліся і адсталі ад астатняга атрада. Прыкладна ў 00:28 9 лютага 1904, першыя чатыры японскія мінаносцы выйшлі незаўважанымі да Порт-Артура і правялі тарпедную атаку супраць крэйсера «Палада» (атрымаў тарпеду ў сярэдзіну корпуса) і браняносца «Рэтвізан» (тарпеда трапіла ў нос карабля). Астатнія японскія мінаносцы былі не такімі паспяховымі, бо прыбылі позна, калі эфект раптоўнасці быў ужо згублены, і правялі свае атакі індывідуальна, без любога ўзгаднення. Аднак яны змаглі тарпедаваць найболей моцны карабель рускай эскадры — браняносец «Цэсарэвіч». Японскі мінаносец «Абора» правёў апошнюю атаку каля 02:00, аднак да гэтага моманту эскадра была паднята па трывозе, а пражэктары і артылерыйскі агонь рускіх караблёў зрабілі тарпедную атаку з блізкай дыстанцыі немагчымай.
Нягледзячы на ідэальныя ўмовы для раптоўнай тарпеднай атакі, вынікі былі адносна сціплымі. З шаснаццаці выпушчаных тарпед, усе, апроч трох, або не трапілі ў цэль, або не выбухнулі. Разам з тым, у выніку атакі былі на некалькі тыдняў выведзены з ладу два наймацнейшыя караблі рускай эскадры, браняносцы «Рэтвізан» і «Цэсарэвіч». Той жа лёс спасціг і крэйсер «Палада».
Ранішні бой з удзелам цяжкіх караблёў
Дэва змог пераканаць Тога, што момант можа быць вылучна ўдалым для неадкладнай атакі галоўнымі сіламі флота. Хоць Тога аддаў перавагу б выманіць рускі флот за межы дзеяння берагавых батарэй, празмеру аптымістычны даклад Дэва змог яго пераканаць, што рызыка была апраўданая.
Пры набліжэнні да Порт-Артура японскі флот быў заўважаны рускім крэйсерам «Баярын», які нёс патруляванне. «Баярын» абстраляў «Мікасу» з лімітавай дыстанцыі і паспяшаўся да галоўных сіл рускага флота. У 11:00 з дыстанцыі каля 8 км пачалася страляніна паміж флатамі. Японцы сканцэнтравалі агонь сваіх 12" гармат на берагавых батарэях, а 8" і 6" гармат — супраць караблёў рускай эскадры. Стральба была не вельмі трапнай з абодвух бакоў, але японцам атрымалася пашкодзіць «Новік», «Петрапаўлаўск», «Палтаву», «Дыяну» і «Аскольд». Хутка, аднак, стала зразумела, што Дэва быў залішне аптымістычны ў сваіх ацэнках. У першыя пяць хвілін страляніны «Мікаса» атрымаў прамое трапленне, што знішчыла кармавы масток і раніла галоўнага інжынера, сцяг-лейтэнанта і 5 іншых афіцэраў.
У 12:20 Тога загадаў легчы на зваротны курс. Гэта быў рызыкоўны манеўр, бо ён падстаўляў японскія караблі пад агонь рускіх берагавых батарэй. Японскія караблі паспяхова выканалі манеўр і хутка выйшлі за межы дзеянні рускіх батарэй, аднак «Сікісіма», «Іватэ», «Фудзі» і «Хацусэ» атрымалі прамыя трапленні. Некалькі трапленняў у момант развароту было і ў крэйсера адмірала Камімуры Хіканодзё. У гэты момант «Новік», які быў прыкладна ў 3 км ад японскіх крэйсераў, выпусціў тарпеды. Усе мінулі, а «Новік» атрымаў прабоіну ніжэй ватэрлініі.
Вынікі
Бой ля Порт-Артура не прынёс вырашальнай перамогі аднаму з бакоў. Страты рускіх склалі каля 150 чалавек, японцаў — каля 90. Хоць ні з аднаго боку не было патоплена ніводнага карабля, некалькі караблёў былі пашкоджаны. Аднак у японцаў былі магутнасці па рамонце і сухой док у Сасэба, тым часам як рускім давялося належыць на вельмі абмежаваныя рамонтныя магутнасці Порт-Артура.
Фармальная аб'ява вайны Расіі была зроблена Японіяй 10 лютага 1904, на наступны дзень пасля бою.
Завоя (гміна)
Заво́я (Zawoja) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Сухскага павета Малапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Завоі. Плошча гміны складае 128,78 км². Станам на 2012 год у гміне Завоя пражывалі 9085 чалавек, шчыльнасць — 70,6 чал./км².
Касцёл Святой Сям’і (Верцялішкі)
Касцёл Святой Сям’і — мураваны каталіцкі храм у Верцялішках Гродненскага раёна Гродзенскай вобласці, размешчаны на вуліцы Ціміразева.
Гісторыя
Парафія ў аграгарадку была заснавана ў 2006 годзе па ініцыятыве мясцовых католікаў, якія хацелі мець уласную святыню. Будаўніцтва касцёла пачалося ў 2007 годзе.
11 верасня 2022 года біскуп Гродзенскі Аляксандр Кашкевіч здзейсніў асвячэнне новага касцёла. На пачатку ўрачыстасці біскупа прывіталі каля дзвярэй святыні. Вернікі сімвалічна перадалі іерарху ключы ад касцёла, якімі ён тройчы ўдарыў па дзвярах. Затым прысутныя ўвайшлі ў працэсіі ў касцёл, дзе адбыўся абрад асвячэння: акрапленне вадой сцен і алтара, малітва Літаніяй да ўсіх святых, намашчэнне святым алеем алтара і сцен, акаджэнне алтара, унутранага памяшкання і вернікаў, накрыццё белым абрусам алтара.
IC 2706
IC 2706 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Леў.
Міяскае
Міяскае (Миа́сское) — сяло ў Чалябінскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Краснаармейскага раёна і Міяскага сельскага паселішча. Уваходзіць у склад агламерацыі Вялікі Чалябінск. Сяло размешчана за 37 кіламетраў на ўсход ад Чалябінска на рацэ Міяс, на скрыжаванні дарог Чалябінск — Курган і Чалябінск — Шадрынск на месцы былой Міяскай крэпасці. Заклаў крэпасць у 1736 годзе казак Якаў Паўлуцкі, у гонар яго названа адна з вуліц сяла. У сяле дзейнічае краязнаўчы музей імя Ягорава.
Mercedes-Benz
Mercedes-Benz (Мерседэс-Бэнц) — марка нямецкіх аўтамабіляў, а таксама назва кампаніі, якая спецыялізуецца на выпуску легкавых і грузавых аўтамабіляў, аўтобусаў. На цяперашні момант з’яўляецца даччынай кампаніяй канцэрна «Даймлер-Бэнц». Штаб-кватэра знаходзіцца ў Штутгарце.
Удзел у Формуле-1
Перад сезонам 2010 года Mercedes-Benz набыў 70 % акцый Brawn GP, праз што каманда была перайменаваная ў Mercedes GP.
У Беларусі
Станам на канец 2019 года ў Беларусі зарэгістравана аўтамабіляў Mercedes-Benz.
Псалом 100
Псалом 100 (101 паводле масарэцкай нумарацыі) адносіцца да ліку царскіх псалмоў, у цэнтры якіх стаіць постаць цара і якія прысвечаны якой-небудзь важнай падзеі з ягонага жыцця. Аўтарства прыпісваецца Давіду. Асноўная тэма гэтага псалма — малітва цара пра беззаганнасць.
Псалмом 100 канчаецца 13-я кафізма.
Мусі
На рацэ маецца ГЭС.
Рыгор Мірскі
Рыгор Мірскі (? — ) — вайсковы дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Удзельнічаў у паходах на Малдову супраць туркаў (быў у палоне), у вайне Рэчы Паспалітай са Швецыяй 1600—1629 гадоў, вайне Рэчы Паспалітай з Расіяй 1609—1618 гадоў. У час паходу на туркаў у 1620 або 1621 зноў трапіў у палон, выкуплены ўрадам. У 1625 годзе на чале 10 харугваў адваяваў у шведаў Мітаву. У ходзе вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1632—1634 гадоў рабіў рэйды ў глыб Расіі.
3 1635 года на новастворанай пасадзе стражніка вялікага літоўскага. У 1648 годзе рушыў з войскам на занятую казакамі Рэчыцу, але ў час пераправы цераз Бярэзіну разбіты атрадам І. Гаркушы пад Горвалем. У кастрычніку 1648 года рушыў на Пінск, заняты казакамі А. Нябабы, злучыўся пад горадам з атрадам пінскага маршалка Л. Ельскага, які паводле загаду Мірскага няўдала штурмаваў горад 5 кастрычніка. У час 2-га штурму 9 кастрычніка захапіў Пінск, дзе загінула шмат гараджан і казакоў, у т.л. Нябаба. У студзені 1649 года злучыўся пад Нобелем з асноўнымі сіламі гетмана Я. Радзівіла і стаў яго галоўным памочнікам. У лютым 1649 камандаваў калонай пры аблозе Бабруйска. У ліпені 1649 года разбіў пад Рэчыцай атрад Я. Галавацкага. Удзельнічаў у бітвах пад Лоевам у 1649 і 1651. Пад камандаваннем Радзівіла ўдзельнічаў у кампаніі 1654 годзе ў час вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—1667 гадоў.
Падпісаў Кейданскую унію ў 1655 годзе, за што аб’яўлены здраднікам і пазбаўлены пасад (амнісціраваны ў 1658). 3 пачаткам антышведскага паўстання ў Жамойці ў 1655 выехаў у Слуцк, дзе і памёр. Вызнаваў кальвінізм.
Озалніекі
Озалніекі (Ozolnieki) — сяло ў цэнтральнай частцы Латвіі, адміністрацыйны цэнтр Озалніекскай воласці і былога Озалніекскага края. Размешчана за 3 км на паўночны ўсход ад Елгавы і за 36 км на поўдзень ад Рыгі. Насельніцтва — 3314 жыхароў (2005).