cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Жамойцкае біскупства
Мова
Пры прызначэнні ў 1575 годзе Мельхіёра Гедройца на Медніцкую кафедру неаднаразова падкрэслівалася, што ён «валодае жамойцкай мовай». Пры візітацыі Жамойцкага біскуства ў 1579 годзе абмяркоўвалася выключна жамойцкая мова (lingua Samogitica) — як вусная мова мясцовага насельніцтва. Складзеныя ў 1620—1752 гадах спісы навучэнцаў Папскай семінарыі ў Вільні размяжоўваюць літоўскую (lingua lituanica) і жамойцкую (lingua samogitica) мовы  — як і ліцвінаў з жамойтамі. У 1631 годзе пры прызначэнні на Медніцкую кафедру Мельхіёра Гейша, народжанага на Жамойці, староста генеральны жамойцкі Геранім Валовіч зазначаў, што той «вольна валодае жамойцкай мовай…, якой амаль не валодаў ніводны біскуп да цяперашняга часу» («Et ita existimo, quia ipse callet linguam Samogiticam…, quam fere nullus Episcopus, praeter modernum, possedit»). У 1647 годзе чацверты сінод Жамойцкага біскупства пастанавіў перакласці булу Папы Рымскага Урбана VIII менавіта на «жамойцкую мову» («lingua Samogitica translaram»), таго ж года адпаведны тэкст змясцілі ў кнізе «Synodus quarta dioecesis Samogitiae», надрукаванай у Вільні. Публікацыя жамойцкага перакладу тлумачылася ў пастанове сінода тым, што некаторыя святары і прапаведнікі перакручвалі змест булы «ў мясцовай мове». У 1690 годзе адпаведны тэкст папскай булы «жамойцкай мовай» з невялікімі зменамі змясцілі ў надрукаваным у Вільні зборніку дакументаў Жамойцкага біскупства.
Яўген Емяльянавіч Петрушэвіч
Яўген Емяльянавіч Петрушэвіч (Євген Омелянович Петрушевич; 3 чэрвеня 1863, г. Буск, Каралеўства Галіцыі і Ладамерыі, Аўстра-Венгрыя —, , Германія) — украінскі грамадска-палітычны дзеяч, юрыст, доктар цывільнага і царкоўнага права, прэзідэнт і ўпаўнаважаны дыктатар Заходне-Украінскай Народнай Рэспублікі.
Біяграфія
Скончыў украінскую акадэмічную гімназію ў Львове, затым юрыдычны факультэт Львоўскага ўніверсітэта, атрымаўшы ступень доктара права. Вёў практыку ў Сакалі (1897—1905 гг.), будучы адначасова старшынёй гарадской арганізацыі таварыства «Просвіта», а таксама павятовай ашчаднай касы. У 1907—1918 гг. быў дэпутатам аўстрыйскага парламента ў Вене, займаў пасаду віцэ-прэзідэнта ўкраінскага кола. З 1910 г. ён быў дэпутатам Галіцкага сейма ў Львове. У якасці кандыдата ад украінцаў удзельнічаў у дадатковых выбарах IX склікання ў IV курыі па акрузе нумар 33 у Стрыю. 6 верасня 1910 г. набраў 126 галасоў і перамог кандыдата Аляксандра Савюка (45 галасоў). Вёў барацьбу за змяненне несправядлівай для ўкраінцаў выбарчай сістэмы, якая увянчалася поспехам у 1914 г.
19 кастрычніка 1918 г. быў абраны старшынёй Украінскай Нацыянальнай Рады, а 4 студзеня 1919 г. — прэзідэнтам Заходне-Украінскай Народнай Рэспублікі. Пасля аб’яднання яе з Украінскай Народнай Рэспублікай ён увайшоў у склад Дырэкторыі УНР. З Дырэкторыі выдалілі яго ў чэрвені, калі ён прыняў функцыі дыктатара Заходне-Украінскай Народнай Рэспублікі. Гэта было звязана з жаданнем астатніх членаў Дырэкторыі заключыць альянс з Польшчай за кошт Усходняй Галічыны. У ліпені 1919 г. ён адправіўся разам з урадам ЗУНР ў Камянец-Падольскі, а затым у сярэдзіне лістапада 1919 г. — на эміграцыю ў Вену. Ён рабіў беспаспяховыя намаганні па прызнанні заходнімі дзяржавамі права на самавызначэнне Усходняй Галічыны.
У сувязі з рашэннем савета паслоў урад ЗУНР, знаходзячыся ў эміграцыі ў Вене, разпусціўся 15 сакавіка 1923 г. Петрушэвіч разам з бліжэйшымі калегамі пераехаў у Берлін, дзе меў больш магчымасцяў для дзеянняў, чым у сталіцы Аўстрыі. У Берліне ён ўступіў у сярэдзіне 1923 г. у канфідэнцыйны кантакт з Уладзімірам Аўсумам — дарадцам амбасады СССР у Германіі. Следствам прынятых тады дамоўленасцяў стала тое, што Масква пачала фінансаваць эміграцыйны цэнтр ЗУНР. Фінансаванне Петрушэвіча і яго атачэння з боку СССР працягвалася з сярэдзіны 1923 г. па пачатак 1930-х гг. У перыяд 1929—1931 гг. памер рэгулярных датацый на падтрыманне «дыктатара» і ягонага атачэння з бюджэту Народнага камісарыяту замежных спраў СССР складала 1-1,2 тыс. долараў ЗША у месяц. У выніку ў 1924—1929 гг. Петрушэвіч перайшоў на прасавецкія пазіцыі, падтрымаўшы так званую палітыку ўкраінізацыі ва УССР. Палітыка Петрушэвіча сустрэлася з крытыкай з боку яго ранейшых калегаў, частка з якіх у выніку ў 1925 г. стварыла ў Львове Украінскае нацыянальна-дэмакратычныя аб’яднанне. Пасля адмовы бальшавікоў ад палітыкі ўкраінізацыі і эскалацыі тэрору, калектывізацыі і Галадамору ва Украіне, ён быў зняты з падтрымкі СССР, застаючыся ва ўкраінскай палітычнай эміграцыі ў фактычнай ізаляцыі. Памёр у Берліне, у раёне Гермсдорф, быў пахаваны на берлінскім могілках св. Ядвігі, у незалежнай Украіне ягоны прах быў перанесены на Лычакаўскія могілкі ў Львове.
Кота (народ)
Кота (саманазва கோட்டா ) — малы народ на поўдні Індыі. Жывуць на тэрыторыі штатаў Тамілнад, Карнатака, Керала, Андхра-Прадэш. Агульная колькасць - 1 700 чал. .
Паходжанне
Кота — блізкія суседзі тода, размаўляюць на падобнай мове, аднак у адрозненні ад апошніх спецыялізуюцца на рамястве, а не на жывёлагадоўлі. Як і тода, яны лічаць сябе мясцовымі карэннымі жыхарамі, створанымі іх галоўным бажаством. Генетычныя даследаванні паказваюць іх блізкасць да іншых дравідамоўных народаў Індыі. Асаблівасці культуры кота тлумачаць іх працяглым існаваннем у горнай мясцовасці ізалявана ад цывілізацыі.
Традыцыйная культура
Галоўным заняткам кота з'яўляецца рамяство. Яны лічацца добрымі кавалямі, гарбарамі, ювелірамі, плятуць кошыкі, робяць парасоны і г. д. Суседнія плямёны запрашаюць кота пад час святаў ў якасці артыстаў. Земляробства з'явілася толькі ў канцы XIX ст. і абмежавана агародніцтвам. Некаторыя надзелы кота атрымалі ў карыстанне ад суседзяў-тода, за што выплачваюць ім даніну часткай ураджаю. Акрамя таго, у кота здаўна прынята рабіць цырыманіяльныя падарункі пэўным родам тода.
Звычайная вопратка ў мужчын і жанчын складаецца з белай кашулі, доўгай насцегнавой повязі і наплечнага пакрывала.
Сем'і пашыраныя і нуклеарныя. У мінулым былі распаўсюджаны паліандрычныя шлюбы. Главой сям'і з'яўляецца мужчына. Спадчына перадаецца па мужчынскай лініі.
Мова
Мова кота належыць да дравідыйскай групы моў. Блізкая да мовы тода. Пісьмовасць пераважна на аснове тамільскага алфавіту.
Рэлігія
Традыцыйная рэлігія - політэізм, шанаванне шматлікіх багоў і духаў. З пач. XX ст. яна ўвабрала ў сябе многія рысы індуізму. Кота будуюць храмы. Вылучаецца пласт святароў.
Галіна Анатолеўна Каржанеўская
Галіна Анатолеўна Каржане́ўская (, в. Лясішча, Слуцкі раён, Мінская вобласць) — беларуская пісьменніца.
Біяграфія
Нарадзілася ў сям’і служачых. Пераехала ў Янушкавічы, калі бацьку прызначылі дырэктарам мясцовага саўгаса.
У 1968 годзе скончыла Янушкавіцкую сярэднюю школу Лагойскага раёна, паступіла на філалагічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. З трэцяга курса перавялася на завочнае аддзяленне ў сувязі з нараджэннем дачкі і пачала настаўнічаць у Янушкавіцкай школе. Скончыла ўніверсітэт у 1973 годзе, выкладала беларускую мову і літаратуру ў сярэдняй школе пасёлка Плешчаніцы Лагойскага раёна.
У 1980—1982 гадах рэдактар літаратурна-драматычнай рэдакцыі Беларускага тэлебачання, з 1984 у карэспандэнт аддзела прозы і паэзіі, з 1986 г. — загадчык аддзела крытыкі газеты «Літаратура і мастацтва».
Сябра СП СССР з 1976 года, сябра Саюза беларускіх пісьменнікаў.
Сядзіба Плятэраў (Опса)
Сядзіба Плятэраў — помнік сядзібна-паркавай архітэктуры рэспубліканскага значэння пачатку XX стагоддзя ў аграгарадку Опсе Браслаўскага раёна Віцебскай вобласці. У комплекс уваходзяць сядзібны дом, гаспадарчыя пабудовы, частка саду з дубам-волатам.
Гісторыя
Сядзіба ў Опсе закладзена на пачатку XX стагоддзя на ўсходнім беразе невялікага аднайменнага возера памешчыкам Феліксам Плятэрам. У 1904 годзе было скончана будаўніцтва мураванага палаца, спраектаванага архітэктарам Целяжынскім з Панявежа.
Падчас Першай сусветнай вайны ў сядзібе размяшчаўся шпіталь расійскай арміі, штабы вайсковых часцей.
У 1922 годзе маёнтак выкуплены польскай дзяржавай для арганізацыі мужчынскай сельскагаспадарчай школы, якая працавала ў 1927—1939 гг. У палацы размясцілі класы для заняткаў, сталовую, інтэрнат, кватэры выкладчыкаў. Выкарыстоўваліся ўсе гаспадарчыя пабудовы. У гады Вялікай Айчыннай вайны ў сядзібе размяшчаліся адпаведна нямецкі і савецкі шпіталі. Потым комплекс аддалі пад школу-інтэрнат. Пасля пераезду школы сядзіба прыйшла ў заняпад. Цяпер тут размешчаны пансіянат Беларускага таварыства інвалідаў.
Архітэктура
З усходу сядзіба абнесена агароджай. Галоўны ўваход аформлены пілонамі з часанага каменю, завершаны каменнымі шарамі. Такія ж пілоны на падмурку з бутавага каменю маюцца ў агароджы. Паміж пілонамі выкарыстаны нахіленыя штыкеціны. З поўдня маёнтак абмежаваны ручаём, які выцякае з возера. Пры пад’ездзе да сядзібы цераз ручай перакінуты прыгожы арачны мост з часанага каменю.
Сядзібны дом
Галоўны фасад будынка звернуты на ўсход, па баках фланкіраваны двухпавярховымі рызалітамі. Пасярэдзіне аднапавярховага асноўнага аб’ёму знаходзіцца галоўны ўваход аформлены порцікам з дзвюма калонамі. Дах палаца першапачаткова быў гонтавы, складаны, па баках ад порціка меліся люкарны. З боку возера зроблена адкрытая тэраса, да якой з палаца вялі шкляныя дзверы. Спуск да возера на стромкім схіле аформлены каскадам лесвіц. Дзвярныя праёмы галоўнага ўвахода і выхады на тэрасу, а таксама па два аконныя праёмы па баках ад іх мелі паўцыркульныя завяршэнні. Астатнія праёмы былі прамавугольныя. Праёмы дэкарыраваны арачнымі ліштвамі і пілястрамі. Сцены палаца руставаныя.
Іншыя пабудовы
Побач з палацам захаваліся жылы флігель і некалькі гаспадарчых пабудоў. Злева ад галоўнага будынка знаходзіцца аднапавярховы на высокім падмурку флігель з бутавага каменю. Будынак драўляны, аднак галоўны фасад мае мураваную сцяну, да якой прымыкае мураваны тамбур з цэнтральным уваходам.
Побач размешчаны склеп з чырвонай цэглы, які служыў для захоўвання напіткаў, малака, садавіны, гародніны. Паглыбленне склепа выкладзена з бутавага каменю.
Па правы бок ад палаца знаходзяцца з большага мураваныя і атынкаваныя будынкі стайняў, вазоўні, хлявоў, свірнаў. Трапецападобныя франтоны некалькіх гаспадарчых будынкаў зроблены ў выглядзе фахверкавай канструкцыі.
Парк
Перад палацам размяшчаўся парадны партэр з газонам і кветнікамі, па баках якога пасаджаны групы дрэў з елак і піхты сібірскай. Схіл да возера аформлены тэрасамі з пасадкамі бэзу. Захаваўся невялікі пейзажны парк, аздоблены асобнымі групамі дрэў, палянамі, алеямі. З паўднёвага боку да парку прымыкае вялікі сад, дзе размяшчалася парніковая гаспадарка.
Нацыянал-дэмакратычная партыя (Аўстрыя, 1967—1988)
Нацыянал-дэмакратычная партыя (Nationaldemokratische Partei) — аўстрыйская ўльтраправая партыя. Створана ў 1967 г. паўднёвацірольцам Н.Бургерам. Мела цесныя сувязі з нямецкай Нацыянал-дэмакратычнай партыяй. На выбарах у 1970 г. партыя сабрала 2,4 тысячы галасоў. У 1973 г. быў створаны Нацыянал-дэмакратычны саюз студэнтаў. У сакавіку 1973 г. у Вене адбыўся злёт, а ў маі ў Грацы праводзіліся «дні штырійскай вясны».
Атолчыцы
Ато́лчыцы (, Отолчицы) — вёска ў Іванаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Моладаўскага сельсавета.
Гісторыя
Да 25 снежня 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Дастоеўскага сельсавета Іванаўскага раёна, да 6 студзеня 1965 года — у склад Ахоўскага сельсавета Пінскага раёна , да 26 чэрвеня 2013 года — у склад Дастоеўскага сельсавета Іванаўскага раёна.
Штурм Капітолія ЗША (2021)
5—6 студзеня 2021 года тысячы прыхільнікаў прэзідэнта ЗША Дональда Трампа сабраліся ў Вашынгтоне, каб адхіліць вынікі прэзідэнцкіх выбараў 2020 года і падтрымаць патрабаванне Трампа да віцэ-прэзідэнта Майка Пенса і Кангрэсу адхіліць перамогу абранага прэзідэнта Джо Байдэна. У гэты час Кангрэс праводзіў падлік галасоў Калегіі выбаршчыкаў, і дэбатуючы з нагоды таго, што Тэд Круз і Пол Госар запярэчылі супраць вынікаў падліку па Арызоне. Некаторыя будынкі ў комплексе Капітолія ЗША былі эвакуіраваны, і пратэстоўцы прарваліся праз сістэму бяспекі ў галоўны аб’ект, уключаючы Нацыянальную скульптурную залу, але пазней іх выгналі. Мэр Вашынгтона Мюрыэл Баўзэр абвясціў каменданцкі час ў амерыканскай сталіцы, а Кангрэс зацвердзіў Джо Байдэна абраным прэзідэнтам ЗША. Дональд Трамп паабяцаў не перашкаджаць змене ўлады.
Перадгісторыя
3 лістапада 2020 года ў ЗША прайшлі прэзідэнцкія выбары. Галоўнымі кандыдатамі сталі дзейны прэзідэнт краіны Дональд Трамп ад партыі рэспубліканцаў і Джо Байдэн ад дэмакратаў. У прэзідэнцкай гонцы ўзялі ўдзел яшчэ сем чалавек, як ад іншых партый, так і незалежныя. Паводле звестак на 4 лістапада, за ноч падліку галасоў лідарам стаў Джо Байдэн. Ён набраў найбольшую колькасць галасоў за ўсю гісторыю прэзідэнцкіх выбараў у ЗША.
Аднак выбары суправаджаліся складанай палітычнай і інфармацыйнай сітуацыяй. Спачатку перад прэзідэнцкай гонкай па краіне пракацілася хваля пратэстаў і беспарадкаў, выкліканыя інцыдэнтам з забойствам Джорджа Флойда. На саміх выбарах адзначаўся высокі ўзровень парушэнняў і фактаў альбо спробаў фальсіфікацый. Усё гэта суправаджалася выдаленнямі пастоў Трампа ў Твітэры і заявамі асноўных кандыдатаў аб сваёй перамозе да поўнага падліку галасоў. Больш за тое, рэспубліканцы не прызналі паразы і запатрабавалі пералік галасоў.
Ход падзей
5 студзеня прыхільнікі Трампа, перад запланаваным на наступны дзень мітынга, пачалі збірацца ў Вашынгтоне. Вечарам таго дня і ў наступную раніцу было арыштавана не менш за дзесяць чалавек.
Раніцай 6 студзеня тысячы пратэстоўцаў атачылі манумент Вашынгтона, каб правесці так званы «Марш за выратаванне Амерыкі» (Mashr for saving America), на які сабралася некалькі тысяч чалавек. Некалькі чалавек выступілі з прамовамі на The Ellipse, у тым ліку саветнік Трампа Рудзі Джуліяні і сам Трамп. Джуліяні звярнуўся да натоўпу, паўтараючы версію падзей, што машыны для галасавання, выкарыстаныя на выбарах, былі «ўзламанымі». Трамп выступіў з-за шкляной перагародкі, раскрытыкаваўшы СМІ і заклікаўшы Пенса адмяніць вынікі выбараў (хоць гэта не ўваходзіць у яго канстытуцыйныя паўнамоцтвы). Хутка сам Пенс апублікаваў ліст у Кангрэс, у якім сказаў, што не будзе выступаць супраць перамогі Байдэна.
У той жа дзень, прыкладна ў 14:15, пратэстоўцы пачалі спробы штурму будынка ў комплексе Капітолія ЗША. Некаторыя будынкі ў комплексе былі эвакуіраваны, і пратэстоўцы прарваліся праз сістэму бяспекі, пракраўшыся ў асноўную частку Капітолія. Пазней усе будынкі ў комплексе былі заблакаваны, уваход і выхад з іх забаронены. Людзей у будынку папрасілі перайсці ў офісы і замкнуць дзверы і вокны; тым, хто звонку, параілі «шукаць сховішча».
У 17:00 у будынак Капітолія прыбыў спецназ ФБР. Членам Кангрэса ў палаце было загадана надзець процівагазы, бо праваахоўныя органы пачалі выкарыстоўваць слёзатачывы газ. ABC News паведаміла, што ўнутры былі чутны стрэлы і што ля ўваходных дзвярэй Палаты паўстала ўзброенае супрацьстаянне. Пазней залу сената ачысцілі ад пратэстоўцаў, а паліцыя адціснула пратэстуючых з прыступак Капітолія. Пасля штурму затрыманы больш за 50 чалавек і яшчэ чацвёра былі забіты. Паводле інфармацыі CNN, адна выбуховая прылада была знойдзена ў будынку Нацыянальнага камітэта Рэспубліканскай партыі, а адна — у комплексе будынкаў Капітолія. Паводле звестак крыніцы тэлеканала, абедзве бомбы былі ўзарваны супрацоўнікамі спецслужбаў.
Як паведамлялася пазней, у Вашынгтон выслалі 3000 байцоў Нацыянальнай гвардыі, а ў сталіцы быў уведзены каменданцкі час. Сам Трамп, даведаўшыся пра дадзеныя падзеі, заклікаў сваіх прыхільнікаў змагацца выключна мірнымі метадамі. Адначасова Сенат і Палата прадстаўнікоў ЗША аднавілі дэбаты па выніках прэзідэнцкіх выбараў. Неўзабаве Кангрэс зацвердзіў прэзідэнтам ЗША Джо Байдэна, што канчаткова закрывала канстытуцыйныя магчымасці аспрэчыць вынікі выбараў. На гэтым фоне кіраўнік апарата першай лэдзі ЗША і былы прэс-сакратар Белага дома Стэфані Грышэм падала ў адстаўку. Таксама прашэнне аб звальненні падалі намеснік прэс-сакратара Белага дома Сара Мэцьюс і сакратар па пратакольных пытаннях Рыкі Нісета.
Вынікі
Уначы з 6 на 7 студзеня Кангрэс зацвердзіў Джо Байдэна абраным прэзідэнтам ЗША.
7 студзеня многія палітыкі, у тым ліку рэспубліканцы, выступілі з жорсткай крытыкай Дональда Трампа. Абраны прэзідэнт ЗША Джо Байдэн назваў падзеі, якія адбыліся ў Вашыгтоне, мяцяжом.
У той жа дзень буйныя сацсеткі Twitter, Instagram і Facebook часова заблакавалі акаўнты дзеючага прэзідэнта Трампа.
45-ы прэзідэнт ЗША Дональд Трамп у новым відэазвароце асудзіў гвалт падчас пратэстаў яго прыхільнікаў на Капітоліі і штурм будынка Кангрэса. У звароце ён паабяцаў, што тыя, хто парушыў закон падчас мітынгу, «заплацяць» за гэта. Ён таксама заявіў, што пратэстоўцы, якія ўжылі гвалт, «не з’яўляюцца прадстаўнікамі ЗША». Са слоў Трампа, краіна прайшла праз цяжкія выбары, таму эмоцыі кіпяць — але цяпер «азарт павінен улегчыся, а спакой — аднавіцца». Ён запэўніў, што факусуецца на спакойнай перадачы ўлады абранаму прэзідэнту Джо Байдэну.
Падзеі ў Вашынгтоне адбіліся на рэпутацыі ЗША. Галоўным чынам гэта было выклікана пераследам удзельнікаў штурму з боку ФБР і блакаваннем акаўнтаў Трампа ў сацсетках. Шэраг СМІ апісвалі падзеі як рэпрэсіі і парушэнне свабоды слова.
13 студзеня Палата прадстаўнікоў Кангрэса ЗША большасцю галасоў падтрымала ініцыятыву імпічмента прэзідэнта дзяржавы Дональда Трампа.
Сера-ду-Мар
Сера-ду-Мар (Serra do Mar) — горная сістэма ў паўднёва-ўсходняй частцы Бразіліі.
Даўжыня — 1500 км, а вышыня — да 1889 м.
Уяўляе сабой прыўзняты край крышталічнага Атлантычнага шчыта, рэзка абрываецца да Атлантычнага акіяна, што надае усходнім схілам выгляд горных хрыбтоў. Пры гэтым геалагічны ўзрост нагор’я роўны 60 млн гадоў.
З-за шматлікіх высечак лесу і ўрбанізацыі, экасістэма Сера-ду-Мар зведала значныя змены. Знішчана частка падлеску, зніклі некаторыя каштоўныя віды жывёл і раслін. Сёння функцыі захавання біялагічнай разнастайнасці ўскладзены на нацыянальныя прыродныя паркі экалагічныя станцыі і рэзерваты, аднак па-ранейшаму актуальныя праблемы лясных пажараў, кіслотных дажджоў і браканьераў.
На тэрыторыі нагор’я знаходзяцца такія гарады, як Сан-Паўлу і Рыа-дэ-Жанэйра.
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Мураванка)
Свята-Раства-Багародзіцкая царква — праваслаўны храм у в. Мураванка Шчучынскага раёна Гродзенскай вобласці Беларусі. Помнік абарончага дойлідства. Мае стылявыя адзнакі беларускай готыкі з элементамі рэнесансу.
Гісторыя
Доўгі час афіцыйнай датай будаўніцтва царквы лічыўся 1407 год. Пазней аналіз гістарычных дакументаў паказаў, што дата 1407 г. была сфальсіфікавана ў XVII стагоддзі. Больш дэталёвае вывучэнне помніка дало навукоўцам падставы меркаваць, што пабудавана ўмацаваная царква была дзесьці паміж 1516 і 1542 гг. Да гэтага часу мясцовасць будучага будаўніцтва ўжо насіла назву Мураванка дзякуючы адзінай умацаванай мураванай вежы, якая і была пазней перабудавана ў храм.
У Паўночную вайну царква трапіла ў 1706 годзе пад гарматны абстрэл войскаў шведскага караля Карла XII, якія ішлі на Палтаву. У выніку абстрэлу царква панесла сур'ёзныя пашкоджанні. Пасля гэтага прыйшла ў запусценне і была адноўлена толькі ў сярэдзіне XIX стагоддзя.
Архітэктура
Царква ў Мураванцы — адзін з выдатнейшых помнікаў абарончага храмабудаўніцтва ў Вялікім Княстве Літоўскім. Падобная да Свята-Міхайлаўскай царквы ў Сынкавічах, яна мае больш дасканалую структуру.
У плане царква нагадвае правільны прамавугольнік, блізкі да квадрата (15х13,5 м). Да ўсходняга фасада прымыкае адна апсіда амаль на ўсю шырыню царквы. Вежы храма круглыя; заходнія вежы маюць ў дыяметры каля 4,5 м, таўшчыня сцен — блізкая да 1,8 м, а першапачатковая вышыня — каля 14 м; усходнія вежы меншых памераў — дыяметр усяго 3 м, таўшчыня сцен — каля 1 м, вышыня амаль такая ж, як і ў заходніх. У вежах размяшчаюцца вітыя сходы, якія вядуць да байніц. Кожная байніца мела від даволі вялікага праёму перакрытага акруглай аркай, які паступова звужваецца да сярэдзіны. Над байніцай — невялікая адтуліна для назірання за праціўнікам. Раней у паўночнай і паўднёвай сценах мелася па 7 байніц, потым адна была закладзена, засталося толькі шэсць — па тры з кожнага боку. Галоўны ўваход у храм абараняла цяжкая рашотка-герса, якая спускалася на ланцугах з нішы над уваходам.
Унутраная прастора збудавання падзелена чатырма гранёнымі слупамі на тры нефы, якія перакрыты зоркавымі скляпеннямі. Гурты апошніх у перапляценнях утвараюць ромбы і трохкутнікі. Была знойдзена алтарная сцяна, што аддзяляла кафалікон ад алтарнай часткі. Паводле меркавання Г. Лаўрэцкага, што гэта сцяна таксама была невялікім умацаваннем. Паводле апісанняў гісторыкаў, да пачатку XIX стагоддзі ў храме па ўсім перыметры ішоў тайны ход. Акрамя таго, там знаходзілася мноства схованак, а пад будынкам размяшчаліся два склепы.
Фасады храма насычаны дэкаратыўнымі элементамі. Нішамі ўпрыгожаны не толькі сцены, але і вежы, апсіда. Усё збудаванне ахоплівае дэкаратыўны паясок — рад цэглы, пакладзенай пад вуглом. Спалучэнне цёмна-чырвонага фона сцяны з белымі паясамі і нішамі надае храму асаблівае хараство, таму яго фасады не выклікаюць уражання суровасці.
Храм неаднойчы змяняўся, асабліва ў час капітальных рамонтаў у 1822 і 1871—1872 гг. Зніклі некаторыя характэрныя дэталі, якія стваралі непаўторны каларыт царквы-крэпасці. Аказалася замураванай частка байніц на галоўным і бакавых фасадах, зніклі байніцы з усходняга. Раскіданы лесвіцы алтарных вежаў, на адзін ярус надбудаваны заходнія вежы заходняга фасада. Зроблены новыя карнізы, пабудаваны прытвор. На вонкавых сценах з'явілася тынкоўка. Аднак, нягледзячы на істотныя змены, першапачатковы выгляд храма ў асноўным захаваўся. У час Вялікай Айчыннай вайны была пашкоджана, у канцы 1940 — пачатку 1950-х гг. адрамантаваны сцены, скляпенні, дах.
Гаспар Монж
Гаспар Монж (Gaspard Monge;, Бон, Бургундыя, Францыя — 28 ліпеня 1818, Парыж, Пантэон) — французскі матэматык, геаметрык, дзяржаўны дзеяч.
Кухня (памяшканне)
Кухня (Küche), асобнае памяшканне з плітой, печчу для прыгатавання ежы. Кухня можа злучацца з сумежным жылым пакоем (агульным, сталовай).
IC 3304
IC 3304 — галактыка тыпу P (особлива галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Надмагіллі сабак Ф. І. Паскевіча (Гомель)
'''Надмагіллі сабак Ф. І. Паскевіча''' — два вялікія камяні з высечанымі мянушкамі сабак на правым верхнім беразе колішняй рэчкі Гамяюк у Гомелі. Знаходзяцца ў межах Гомельскага палацава-паркавага ансамбля. Усталяваныя ў 1890 г. з волі ўладальніка гомельскага маёнтка Ф. І. Паскевіча.
Грунтоўна ўкапаныя ў зямлю. Пляцоўка навокал забрукаваная. Надпісы знаходзяцца ў простакутных выемках, зробленых зверху кожнага каменя. Камяні арыентаваныя надпісамі на поўдзень. На левым — надпіс «Марко», на правым — «Лордъ». Першапачаткова камянёў было тры. На зніклым камені значылася «Плутонъ». Надпісы адпавядаюць мянушкам княжацкіх хартоў, якія, згодна з абыходкавай версіяй, загінулі праз неасцярожнасць служкі на псярні, за што апошні, нібыта, паплаціўся жыццём. За адсутнасцю дакладных звестак падобнага кшталту версіі варта лічыць легендарнымі.
Сярод іншых сюжэтаў гарадскога фальклору ў гэтай сувязі варта згадаць расказы пра:
Вобразы Лорда, Марка і іх гаспадара ўвасобіліся ў скульптурнай кампазіцыі В. К. Далгова «Шпацыр з хартамі», усталяванай у 2015 г. каля Ніжняга моста цераз Гамяюк.
Рыжская губерня
Рыжская губерня — губерня Расійскага царства (з 1721 года — Расійскай імперыі), створаная 17 (28) ліпеня 1713 года па ўказе Цара ўсяе Русі Пятра I з часткі скасаванай Смаленскай губерні і занятых Рускім войскам земляў герцагства Ліфляндскага (Шведская Лівонія), аднаго з уладанняў Швецыі эпохі вялікадзяржаўя на тэрыторыі сучасных Латвіі і Эстоніі.
Сталіца — горад Рыга.
У 1726 годзе Смаленская губерня была адноўлена ў складзе 5 паветаў.
3 ліпеня 1783 года губерня была пераўтворана ў Рыжскае намесніцтва, а 12 снежня 1796 года — у Ліфляндскую губерню.
Юлія Шыгманд
Юлія Шыгманд (, 29 ліпеня 1929, Турда — 23 сакавіка 2020) — румынская венгерскага паходжання, якая працавала ў лялечным тэатры, эсперантыстка. Сястра венгерскага пісьменніка і паэта Іштвана Шыгманда і жонка эсперантыста Сэна Радзіна.
Біяграфія
Скончыла ў 1949 годзе жаночую гімназію ў Клуж-Напоцы (былую рэфармісцкую гімназію, цяпер ліцэй Апачай). У 1950 годзе пачала рэдактарскую дзейнасць, з 1959 па 1984 гады працавала ў тэатры Клуж-Напокі лялечніцай і мімам. З 1956 года займалася вывучэннем эсперанта, неаднаразова ўдзельнічала ў міжнародных з’ездах і сустрэчах эсперантыстаў. З’яўлялася галоўным рэдактарам часопіса на эсперанта «Bazaro» і газеты «Monate». Апублікавала некалькі твораў на эсперанта, у 2000 годзе атрымала прэмію ў галіне фантастыкі за апавяданне «Mi ne estas Mona Lisa». У 2005 годзе на 85-м Сусветным кангрэсе эсперанта ў Тэль-Авіве стала арганізатарам конкурсу выяўленчага мастацтва.
Нангкхай
Нангкхай (тайск. หนองคาย) — горад на паўночным усходзе Тайланда, на рацэ Меконг, сталіца аднайменнай правінцыі. Насельніцтва горада — 35 тысяч жыхароў. Мясцовыя прадукты — тытунь, ялавічына, мяса водных буйвалаў, шоўк і тапіёка. У Нангкхаі цераз Меконг пабудаваны сумешчаны аўтамабільна-чыгуначны мост, які злучае Тайланд з Лаосам.
Лесвіца
Лесвіца — канструкцыйны функцыянальны элемент, які забяспечвае вертыкальныя сувязі (перамяшчэнне па вышыні) ў выглядзе шэрагу прыступак. Найчасцей гэты тэрмін ўжываецца для абазначэння элемента будынка, збудавання. Да прыватных выпадкаў лесвіц можна аднесці трапы суднаў, самалётаў, вяроўкавыя лесвіцы, садовыя лескі, эскалатары і г.д.
Шэлга — лесвіца з бервяна з вырубленымі ў ім прыступкамі.
Дзямідаў (горад)
Дзямідаў (Демидов), да 1918 года называўся Парэчча (Поречье) — горад (з 1776 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Дзямідаўскага раёна Смаленскай вобласці. Насельніцтва 8,09 тыс. чалавек (2005). Заснаваны ў 1499 годзе. Размешчаны на рацэ Каспля (басейн Заходняй Дзвіны), каля яе ўпадзення ў раку Габза, за 92 км на ад Смаленска.
Эканоміка
Ільнозавод, прадпрыемствы харчовай прамысловасці.
Лос-Анджэлес Доджэрс
Лос-Анджэлес Доджэрс (Los Angeles Dodgers) — амерыканскі прафесійны бейсбольны клуб, які базуецца ў Лос-Анджэлесе, Каліфорнія. Удзельнічае ў Галоўнай лізе бейсбола (МЛБ) у якасці члена Заходняга дывізіёна Нацыянальнай лігі (НЛ).
Вітаўскі раён
Вітаўскі раён (Вітовський район), да 2016 года — Жаўтнэвы раён (Жовтневий район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Мікалаеўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Мікалаеў (Миколаїв).
Утвораны ў 1939 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 50843 чалавекі, плошча — 1460 км².
19 мая 2016 года Вярхоўная Рада Украіны ў рамках дэкамунізацыі прыняла пастанову аб перайменаванні Жаўтнэвага раёна ў Вітаўскі раён.
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 2 пасялковых і 19 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 2 пасёлкі гарадскога тыпу, 12 пасёлкаў сельскага тыпу і 30 сёлаў.
Ваўкавыскі каледж
Ваўкавыскі каледж — сярэдняя спецыяльная навучальная ўстанова ў г. Ваўкавыск Гродзенскай вобласці. Філіял Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы.
Гісторыя
1940 год — заснаванне Ваўкавыскага педагагічнага вучылішча. Працавала на працягу аднаго года да пачатку вайны.
1944 год — педагагічнага вучылішча ўзнавіла сваю работу. 20 верасня тут пачаліся заняткі для 101 навучэнца. Працавала 11 выкладчыкаў.
1982 год — пабудаваны сучасны будынак вучылішча. Пачалася падрыхтоўка па спецыяльнасці «Працоўнае навучанне» (абслуговая праца).
1997 год — пачалася падрыхтоўка па спецыяльнасці «Выкладанне замежнай мовы» (англійская мова).
2002 год — Ваўкавыскае педагагічнае вучылішча рэарганізавана ва ўстанову адукацыі «Ваўкавыскі дзяржаўны педагагічны каледж». Пачалася падрыхтоўка па спецыяльнасці «Замежная мова» (нямецкая).
2003 год — пачалася падрыхтоўка па спецыяльнасці «Тэхналогія (абслуговая праца). Выяўленчае мастацтва».
2004 год — установа адукацыі " Ваўкавыскі дзяржаўны педагагічны каледж " рэарганізвана ў Ваўкавыскі педагагічны каледж установы адукацыі «Гродзенскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Янкі Купалы».
2006 год — Ваўкавыскі педагагічны каледж установы адукацыі «Гродзенскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Янкі Купалы» рэарганізваны ў Ваўкавыскі каледж установы адукацыі «Гродзенскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Янкі Купалы».
2008 год — адкрыта падрыхтоўка спецыялістаў па спецыяльнасці «Дызайн (графічны)», «Турызм і гасціннасць».
2010 год — адкрыта падрыхтоўка спецыялістаў па спецыяльнасці «Дашкольная адукацыя».
Алімінуза
Алімінуза (Aliminusa) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сіцылія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Палерма.
Насельніцтва складае 1334 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 103 чал./км². Займае плошчу 13 км². Паштовы індэкс — 90020. Тэлефонны код — 091.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Нангкхай (правінцыя)
Нангкхай (тайск. หนองคาย) — правінцыя ў паўночна-ўсходняй частцы Тайланда, у рэгіёне Ісан. Адміністрацыйны цэнтр — горад Нангкхай. Правінцыя дзеліцца на 9 раёнаў. Правінцыя ляжыць у даліне Меконга, які ўтварае прыродную мяжу з Лаосам, за 25 км ад сталіцы Лаоса — В’енцьяна. На поўдні правінцыі размешчаны невысокія горы і ўзгоркі. Клімат — трапічны мусонны. Сярэднегадавая тэмпература — 26,2 °C. Асноўны занятак насельніцтва — вырошчванне рысу, у даліне Меконга — лоўля рыбы.
Сальцісон
Сальцісон (saucisson) — каўбасны выраб з спрасаваных вараных субпрадуктаў (здробненых кавалачкаў мяса з свіной галавы, печані, языка і пад.). Традыцыйны мясны выраб беларускай кухні, распаўсюджаны таксама ва Украіне, Польшчы, Італіі, Германіі, Расіі і іншых краінах.
Адвараныя, дробна парэзаныя, пасоленыя свіныя вантробы (лёгкія, печань, сэрца, ныркі), а таксама галавізна, прыпраўленыя часнаком, перцам і іншымі спецыямі, перамешваюць, кладуць у тоўстыя свіныя кішкі ці страўнік і зноў вараць ці падпякаюць у печы. Потым на 1-1,5 дні прыціскаюць гнётам. Традыцыйны італьянскі сальцісон прыпраўляецца часнаком, перцам і кменам.
Ядуць халодным.
Плякін
Плякін — прозвішча.
Імперыя Інкаў
Імперыя Інкаў (кечуа: Tawantin Suyu, Tawantinsuyu, Таўантынсую, Тавантынсую) — буйнейшая па плошчы і колькасці насельніцтва індзейская раннекласавая дзяржава ў Паўднёвай Амерыцы ў XI—XVI стст. Займала тэрыторыю ад цяперашняга Паста ў Калумбіі да ракі Маўле ў Чылі. Імперыя ўключала ў сябе цалкам тэрыторыі цяперашніх Перу, Балівіі і Эквадора (за выключэннем часткі раўнінных усходніх раёнаў, парослых непраходнай сельвай), часткова Чылі, Аргенціны і Калумбіі. У 1533 г. іспанскія канкістадоры ўсталявалі кантроль над большай часткай імперыі, а ў 1572 годзе дзяржава інкаў спыніла сваё існаванне. Ёсць гіпотэза, што апошнім незалежным прыстанкам інкаў з’яўляецца нязнойдзены горад (краіна) Пайтыты (да сярэдзіны або канца XVIII стагоддзя).
Археалагічныя даследаванні паказваюць, што вялікая колькасць дасягненняў было атрымана ў спадчыну інкамі ад папярэдніх цывілізацый, а таксама ад падначаленых імі суседніх народаў. Да моманту з’яўлення на гістарычнай арэне інкаў у Паўднёвай Амерыцы існаваў шэраг цывілізацый: мачы (культура Мачыка, вядомая каляровай керамікай і ірыгацыйнымі сістэмамі), Уары (гэта дзяржава з’явілася правобразам Імперыі інкаў, хоць насельніцтва гаварыла, відаць, на іншай мове — Аймар), Чыму (цэнтр — горад Чан-Чан, характэрная кераміка і архітэктура), Наска (вядомыя тым, што стварылі так званыя лініі Наска, а таксама сваімі сістэмамі падземных вадаправодаў, керамікай), Пукіна (цывілізацыя горада Ціаўанака з насельніцтвам каля 40 тысяч чалавек, якая знаходзілася на ўсход ад возера Тытыкака), Чачапояс («Ваяры хмар», вядомыя сваёй грознай крэпасцю Куэлап, якую яшчэ называюць «Мачу-Пікчу поўначы»).
Дрозд-піскун
Дрозд-піскун, Дрозд-рабіннік ці Рабі́ннік (Turdus pilaris) — пеўчая птушка сямейства драздовых атраду вераб'інападобных.
Апісанне
Даўжыня цела 12—18 см, маса 100—210 г. Галава і надхвосце папялістыя, спіна карычняватая, хвост чорна-буры. Бураватыя грудзі з мноствам цёмных рысак. Маладыя зверху аднатонна карычневыя. Голас: спеў зусім іншы, чым у астатніх драздоў — рыплівыя гукі і піскі, часта ў палёце. Асцерагае рэзкім «чак, чак, тррр», позыў «трр-тр-тртррр», у палёце — «сіі».
Пашырэнне
Пашыраны ў Еўразіі. Арэал: Паўночная і Цэнтральна-Усходняя Еўропа і Сібір да р. Алдан, на поўдні да Паўночнага Казахстана і воз. Байкал. У Беларусі пералётны від; у паўднёвых і цэнтральных раёнах часткова зімуе, асабліва ў гады, ураджайныя на ягады рабіны. Прылятае ў першай палове красавіка, адлятае ў кастрычніку.
Насяляе лясы з перавагай вольхаў і ясеню, а таксама групы прырэчных высокіх дрэў, акрамя таго, ускрайкі вільготных лясоў паблізу палёў і рачных далін; радзей — старыя паркі або групы елак пасярод лугоў, групы кустоў і дрэў сярод палёў, гарады і вёскі. У тундры залятае на поўнач ад межаў лясоў. У Скандынавіі даходзіць нават вышэй за 1000 м над у.м., займае скалістыя месцы, ахвотна на тэрыторыях з кустамі і ядлоўцам.
Месца зімовак у межах гнездавога арэала, а таксама Каўказ, Малая Азія, Блізкі Усход, раён Персідскага заліва, Паўночная Афрыка.
Асаблівасці біялогіі
Корміцца ягадамі рабіны, маліны, каліны, ажыны.
Яйкі (звычайна 5-6, зрэдку 3-7) з даволі выразна завостраным вузейшым канцом, светла-блакітныя або блакітнавата-зялёныя; з вельмі дробнымі чырвона-карычневымі ці ржавымі плямкамі, згушчанымі на шырэйшым канцы. Памеры: 28,5 х 21,0 мм. Адкладвае двойчы за год.
У кулінарыі
Даўней масава лавілі сіламі. Мяса лічыцца самым смачным ўвосень, калі птушкі сілкуюцца пераважна «ягадамі» ядлоўцу і набываюць спецыфічны смак і водар, якія раней высока цаніліся шляхецкімі гурманамі (польская назва — kwiczoły). Кнігі XIX ст. змяшчалі парады, як карміць куранят ядлоўцам такім чынам, каб яны набылі смак рабінніка.
Найлепш смакуюць печанымі, з укладзенымі ў брушную поласць птушкі кавалкамі масла, змяшанага са здробненымі «ягадамі» ядлоўцу. Падавалі таксама халоднымі ў жэле. На зіму рабіннікаў кансервавалі (пасля папярэдняга запякання) гэтаксама як іншых дробных птушак — рабчыкаў, бакасаў, амялушак, перапёлак, вымаючы грудныя косткі разам з вантробамі праз спіну, і начыняючы фаршам з працёртай булкі і сала.
IC 3305
IC 3305 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Уладзімір Кірылавіч Віннічэнка
Уладзімір Кірылавіч Віннічэнка (Володимир Кирилович Винниченко; 28 ліпеня 1880, Елісаветград, Херсонская губерня, Расійская імперыя —, Мужэн, Праванс — Альпы — Лазурны Бераг, Францыя) — украінскі грамадска-палітычны дзеяч, празаік, драматург і художнік.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Пасля заканчэння школы і паспяховай здачы экзаменаў паступіў на юрыдычны факультэт Кіеўскага ўніверсітэта. У 1902 г. уступіў у лавы Украінскай рэвалюцыйнай партыі. Займаўся ў ёй прапагандысцкай працай сярод сялянства і рабочых. У 1903 г. быў арыштаваны і выключаны з універсітэта, арыштаваны. Двойчы яму ўдалося бегчы з турмы. Пасля чаго — у эміграцыі. У 1914 г. вярнуўся ў Расійскую імперыю і пад чужым імём жыў у Маскве да 1917 г.
Пасля Лютаўскай рэвалюцыі 1917 г. і звяржэння царызму быў абраны намеснікам старшыні Украінскай Цэнтральнай Рады. З 15 чэрвеня 1917 па 22 кастрычніка 1918 гг. быў начальнікам Генеральнага сакратарыята Украінскай Народнай Рэспублікі — органа выканаўчай улады Цэнтральнай Рады. 22 студзеня 1918 г. у сваім чацвёртым універсале Рада абвясціла поўную незалежнасць Украіны. 30 студзеня 1918 г. ён пайшоў у адстаўку разам з усім сваім кабінетам.
У перыяд Гетманата ён стаяў у апазіцыі да гетмана Паўла Скарападскага. Пасля яго звяржэння, з 14 снежня 1918 г. быў старшынёй Дырэкторыі УНР. Захоп Кіевам Чырвонай Арміяй 5 лютага 1919 г. і канфлікт з Сымонам Пятлюрам прывёў да адстаўкі Віннічэнкі 13 лютага 1919 г.
Ён эміграваў да Аўстрыі. У Вене арганізаваў эмігранцкую палітычную групу ўкраінцаў. У траўні 1920 г. ён адправіўся ў Маскву, дзе яму прапанавалі пасаду намесніка старшыні Савета Народных Камісараў УССР, разам з пасадай народнага камісара па знешняй палітыцы, аднак ён адмовіўся. Пасля капітуляцыі Францыі і яе акупацыі гітлераўскай Германіяй трапіў у канцэнтрацыйны лагер. Памёр у 1951 г. у французскім Правансе.
Санкт-Пецярбургскі дзяржаўны аграрны ўніверсітэт
Санкт-Пецярбургскі дзяржаўны аграрны ўніверсітэт (Санкт-Петербургский государственный аграрный университет) — вышэйшая навучальная тэхнічная ўстанова ў Расіі, якая рыхтуе адмыслоўцаў сельскай гаспадаркі. Размешчаны ў г. Пушкін.
Загадам Дзяржкамісіі Саўміна СССР па харчы і закупах ад 16 студзеня 1991 года Ленінградскі сельскагаспадарчы інстытут быў ператвораны ў Ленінградскі дзяржаўны аграрны ўніверсітэт. 20 студзеня 1992 года, у звязку з зваротам Ленінграду назвы Санкт-Пецярбург, быў пераназваны ў Санкт-Пецярбургскі дзяржаўны аграрны ўніверсітэт.
Іван Антонавіч Плякін
Іван Антонавіч Плякін (, хутар Раманцы, Белгародская вобласць —, Шумілінскі раён) — Герой Савецкага Саюза (1944).
Біяграфія
У Чырвоную Армію прызваны ў 1936—1938 гадах і ў 1941 годзе Ровенскім райваенкаматам Варонежскай вобласці. У 1942 годзе стаў афіцэрам, скончыўшы курсы малодшых лейтэнантаў.
24 чэрвеня 1944 года даручаная гвардыі капітану Плякіну мінамётная рота разам з пяхотай фарсіравала раку Заходняя Дзвіна ў раёне вёсак Буй (Бешанковіцкі раён) і Дворышча. На плацдарме ён за адзін дзень паспяхова адбілі тры контратакі непрыяцеля, неаднаразова уступаючы ў рукапашную схватку з ворагам. 25 чэрвеня 1944 года ён патануў пры пераправе праз раку Заходняя Дзвіна.
Званне Героя Савецкага Саюза прысвоена пасмяротна 22 ліпеня 1944 года. Пахаваны ў брацкай магіле вёскі Узрэчча.
Лоджыя
Лоджыя (loggia) — перакрытая і агароджаная вонкавая пляцоўка, больш чым на палову сваёй плошчы заключаная ў межах вонкавых сцен будынка (сумежных з ёй) і адкрытая вонкі як мінімум, з аднаго боку.
Ад вонкавай прасторы лоджыя аддзяляецца каланадай, аркадай, парапетам, балюстрадай або рашоткай. У сучасным будаўніцтве прадстаўляе сабой мадыфікаваны балкон са сценкамі з правага і левага бакоў.
Дзеснагорск
Дзеснагорск (Десногорск) — горад (з 1989) у Расіі, у складзе Смаленскай вобласці. Насельніцтва 32,1 тыс. чалавек (2005). Заснаваны ў 1974 годзе.
Бангкокскі заліў
Бангко́кскі заліў — самая паўночная частка Сіямскага заліва, якая распасціраецца ад Хуахіна на захадзе да Сатахіпа на ўсходзе. У заліў сцякаюць тры найбуйнейшыя рэкі цэнтральнага Тайланда: Менам-Чао-Прая і яе рукаў Тхачын, Мэкхлонг і Бангпаконг.
Ля ўсходняга ўзбярэжжа заліва размяшчаюцца некалькі астравоў, такіх як Січанг, Лан і Пхай. Самая папулярная турыстычная лакацыя заліва — горад Патая, размешчаны на яго ўсходнім узбярэжжы. Папулярнае месца для рыбалкі, водных лыж, параглайдынгу, падводнага плавання. Недалёка ад узбярэжжа знаходзяцца астравы (у тым ліку і каралавыя) з пляжамі.
Казанкіўскі раён
Утвораны ў 1923 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 19974 чалавекі, плошча — 1349 км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 пасялковага і 17 сельскіх саветаў.
Буйвалы
Буйвалы — агульная назва пустарогіх з родаў Syncerus і Bubalus.
Цела Божае (фільм)
«Це́ла Бо́жае» (Boże Ciało) — польскі мастацкі фільм рэжысёра Яна Камасы, які выйшаў на экраны ў 2019 годзе.
Фільм быў прадстаўлены ў асноўнай конкурснай праграме ігравога кіно 26-га Мінскага міжнароднага кінафестывалю «Лістапад».
Сюжэт
Падчас знаходжання ў моладзевым папраўчым цэнтры 20-гадовы Даніэль перажывае духоўнае перамяненне. Ён марыць стаць святаром, але яго жаданне не можа спраўдзіцца праз судзімасць. Даніэля накіроўваюць на працу ў сталярню ў суседняе мястэчка. Дарогаю ён завітвае ў мясцовы касцёл і ўдае з сябе святара. З’яўленне ў парафіі маладога харызматычнага прапаведніка змяняе жыццё грамады: з падачы Даніэля мясцовыя жыхары пачынаюць пазбаўляцца калектыўнай траўмы, звязанай з трагедыяй, якая тут здарылася.
Вытворчасць
Большай часткай здымкі адбываліся ў вёсцы Яслісцы Падкарпацкага ваяводства. Сцэна на закінутай барцы знятая на ў вёсцы Табашовай Малапольскага ваяводства.
Кокі
Кокі (ад κόκκος — «зерне») — бактэрыі шарападобнай формы. Адрозніваюць абсалютна круглыя і злёгку выцягнутыя па форме бактэрыі.
Пасля дзялення клеткі ўтвараюць у залежнасці ад стадыі дзялення структуры, якія з’яўляюцца тыповымі для пэўных відаў кокаў. Адрозніваюць:
Слонка
Сло́нка, Слука, Вальдшнэп, Сломка (Scolopax rusticola) — птушка сямейства атрада.
Апісанне
Даўжыня цела да 38 см, крыла да 20 см, маса да 350 г. Апярэнне спіны рыжавата-бурае з цёмнымі і светлымі стракацінамі, брушка рыжавата-шэрае з папярочным бурым малюнкам. Дзюба доўгая, моцная. Ногі адносна кароткія, шаравата-ружовыя. Корміцца чарвямі, смаўжамі, насякомымі.
Арэал і экалогія
Жыве ў вільготных мясцінах, паблізу балот. У Беларусі звычайны пералётны і пралётны від. Зімуе на поўдні Еўразіі і ў паўночнай Афрыцы.
IC 3306
IC 3306 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Аніхіўрыды
Аніхіўры́ды (Onychiuridae) — сямейства членістаногіх падкласа нагахвостак. Вядома каля 500 відаў.
Апісанне
Даўжыня да 9 мм. Цела членістае: маюць кароткія грудныя ногі, 2-3 вочныя плямкі. Сіне-шэрыя або бясколерныя, сляпыя, у некаторых ёсць скакальныя вілачкі.
Пашырэнне
Жывуць у глебе, пад каменнем, драўніннымі рэшткамі, у вільготных раслінных рэштках, на грыбах. У фаўне Еўропы звыш 150 відаў. На Беларусі на тарфяніках найбольш пашыраны аніхіўрысы і.
Бадага
Бадага (саманазва படகர்) — адна з найвялікшых племянных груп на поўдні Індыі. Жывуць на тэрыторыі штатаў Тамілнад, Карнатака, Керала. Агульная колькасць — 218 тыс. чалавек.
Паходжанне
Бадага мігрыравалі ў сваё асноўнае месца рассялення, горную мясцовасць на тэрыторыі сучаснага штата Тамілнад, прыкладна ў XVI — XVIII стст. з тэрыторыі сучаснага штата Карнатака. Моўна блізкія да канада. На мове канада іх саманазва значыць «поўнач» або «з поўначы». Генетычныя даследаванні паказваюць, што ў мінулым бадага мелі шчыльныя кантакты з індаеўрапейскімі народамі.
Традыцыйная культура
Асноўны гаспадарчы занятак — тэрасавае земляробства. Важную ролю таксама адыгрывае жывёлагадоўля. Бадага разводзяць буйвалаў, ад якіх атрымліваюць малако. Як і ў іх суседзяў-тода, жывёлагадоўля лічыцца выключна мужчынскім заняткам. Жанчыны і дзеці таксама практыкуюць збіральніцтва. У наш час многія бадага працуюць за межамі абшчын у гарадах і на плантацыях.
Вёскі бадага невялікія. Жытлы цагляныя або глінабітныя, разлічаныя на некалькі сем’яў. Статкі трымаюць у каменных загонах каля асноўнага жытла. Будуюць таксама часовыя жытлы з трыснягу або ветак для жанчын, дзе тыя праводзяць «нячыстыя дні».
Традыцыйная вопратка ўключае доўгія белыя накрыўкі (у мужчын яны арнаментаваны). Жанчыны таксама абгортваюць цела белай тканінай ад грудзей да кален. Мужчыны носяць цюрбаны. Сярод жанчын прынята рабіць татуіроўку, дзяўчынам голяць валасы (пакідаюць толькі чубок).
Хаця бадага спавядаюць індуізм, падзел на касты не мае істотнага значэння. Іншыя індуісты нават вызначаюць бадага як асобную касту. Захаваўся падзел на буйныя экзагамныя роды кула. Сем’і вялікія пашыраныя. Главой заўсёды з’яўляецца мужчына, аднак бадага не забараняюць паўторныя шлюбы для ўдоў. Палігамія практыкуецца рэдка. Вясельны абрад цягнецца некалькі дзён, пачынаецца ў доме нявесты і канчаецца ў доме жаніха. Аддаюць перавагу шлюбу з стрыечнымі сваякамі, з дачкой сястры бацькі або з дачкой брата маці.
Рэлігія
Веруючыя бадага з’яўляюцца індуістамі-шываітамі.
Кампафелічэ-дзі-Фіталія
Насельніцтва складае 595 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 17 чал./км². Займае плошчу 35 км². Паштовы індэкс — 90030. Тэлефонны код — 091.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Giuseppe.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Рышэлье (вышыўка)
Рышэлье, таксама вядомая як punto tagliato на італьянскай мове, уяўляе сабой тэхніку рукадзелля, пры якой часткі тэкстылю, звычайна бавоўны або лёну, адразаюцца, а атрыманая «адтуліна» ўмацоўваецца і запаўняецца вышыўкай або іголкавымі карункамі.
Тэхніка рышэлье прадстаўляе сабой ажурны малюнак, які складаецца з перапляцення геаметрычных фігур з расліннымі элементамі і перамычкамі. рышэлье лічыцца адным з самых вытанчаных відаў вышыўкі. рышэлье звязана з тэхнікай мярэжкі. Пры працы з цягнутымі ніткамі звычайна адводзяцца (абразаюцца і выдаляюцца) толькі ніткі асновы або ўтка, а тыя ніткі, што засталіся ва ўтворанай адтуліне, звязваюцца рознымі спосабамі. У іншых відах рышэлье могуць быць працягнутыя як асноўныя, так і уточныя ніткі.
Сучасная ажурная вышыўка выконваецца практычна на ўсіх відах тканін. Колер палатна і нітак можа супадаць ці быць кантрасным. Таўшчыня ніткі падбіраецца згодна таўшчыні палатна. Таксама існуе машынная вышыўка ў тэхніцы рышэлье.
Гісторыя
Упершыню карункавая вышыўка была завезена ў Еўропу з краін Усходу. Пад уздзеяннем мясцовых культур і модных традыцый ажурная вышыўка паступова змянялася і трансфармавалася.
Па іншых крыніцах тэхніка рышэлье зарадзілася ў Італіі ў перыяд Італьянскага Адраджэння, у XIV, XV і XVI стагоддзях.
Перыяд бурнага ўздыму ажурнай вышыўкі ў Еўропе датуецца XIV—XV стагоддзямі.
У вышыўцы эпохі Адраджэння і працах рышэлье малюнак фармуецца шляхам выразання фонавай тканіны.
У рышэлье шырока выкарыстоўвалася ў дызайне і ўпрыгожванні некаторых відаў каўнераў.
Хупавая, паветраная вышыўка была прывілеем. Асабліва папулярнымі былі высокія каўняры,, вышытыя па контуры. У некаторых вырабах элементы ўзору злучаліся адмысловымі брыдамі (перамычкі, якія запаўняюць прастору на месцы выразанай тканіны і ўтвараюць малюнак вышыўкі.) ствараючы эфект лёгкасці і ажурнасці. Таксама элементы ажурнай вышыўкі прысутнічалі на, і прадметах інтэр’еру. Многія знатныя дамы праводзілі свой вольны час за вышыўкай. Было адкрыта шмат майстэрняў і спецыяльных жаночых школ, у якіх дзяўчаты высакароднага паходжання навучаліся гэтаму віду мастацтва.
Рышэлье па-ранейшаму пераважае ў модзе сёння, і хоць яны розныя, рышэлье звычайна памылкова прымаюць за карункі. Узор з вушкамі — адзін з найбольш вядомых відаў рышэлье ў сучаснай модзе.
У вышыўцы дадзенага тыпу малюнак зыходзіць з адтулін, а не з тканіны.