cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ve Interactive
Акрамя рашэнняў у сферы электроннай камерцыі, Ve Interactive праводзіць маніторынг дадзеных у сферы анлайн-гандлю і рэгулярна публікуе сваю статыстыку пра тэндэнцыі на рынках, на якіх ажыццяўляе сваю дзейнасць.
У 2013 годзе гадавы аб’ём выручкі Ve Interactive ацэньваўся ў 23 млн фунтаў стэрлінгаў; Прагноз на 2014 год складае 400 млн.
Гісторыя
З моманту свайго заснавання ў Лондане, Ve Interactive заснавала аддзяленні ў наступных гарадах па ўсім свеце:
Лонданская штаб-кватэра абслугоўвае рынак Брытаніі, але таксама мае спецыялізаваныя групы для Італіі, Польшчы, Расіі і Іспаніі.
NGC 1382
NGC 1382 (іншыя абазначэнні — NGC 1380B, ESO 358-37, MCG -6-9-9, FCC 190, PGC 13354) — эліптычная галактыка ў сузор’і Печ.
Гэты аб’ект занесены ў Новы агульны каталог двойчы, з абазначэннямі NGC 1382 і NGC 1380B, ён уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі Новага агульнага каталога.
Галактыка ўваходзіць у Скопішча Печы.
IC 4096
IC 4096 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Тэкля Ганна Радзівіл
Тэкла Ганна Радзівіл, народжаная Валовіч (1608 — 20 сакавіка 1637, Белая) — дачка падканцлера літоўскага Гераніма Валовіча і Альжбеты з Гаслаўскіх.
Біяграфія
9 мая 1623 года ў Горадні яна стала жонкай вялікага маршалка літоўскага Аляксандра Людвіка Радзівіла, з якім мелі прынамсі двух сыноў і дзвюх дачок:
Грамадская дзейнасць
У 1625 годзе яна заснавала ружанцовую капліцу пры касцёле Святой Ганны ў Белай.
Тэстамент
У сваім тэстаменце ў 1637 годзе Тэкля прасіла, каб яе цела пахавалі ў каля сына Юрасенькі. Яна запісала грошы розным касцёлам на ўспамін сваёй душы, а сваю маёмасць размеркавала паміж мужам і дзецьмі.
Малая Каменка (Уздзенскі раён)
Мала́я Ка́менка (, Малая Каменка) — вёска ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Хатлянскага сельсавета.
Да 1 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Шацкага сельсавета.
Саланешнае
Саланешнае (Солоне́шное) — сяло ў Алтайскім краі, адміністрацыйны цэнтр Саланешанскага раёна. Размешчана за 320 км на поўдзень ад Барнаула, у цэнтральнай частцы раёна пры ўпадзенні ракі Саланешная ў Ануй. Насупраць сяла ў раку Ануй упадае рака Язеўка. Да найбліжэйшай чыгуначнай станцыі Бійск 162 км. Саланешняе звязана з Бійскам аўтамабільнай дарогай з асфальтабетонным пакрыццём. Насельніцтва — 3626 чалавек (2021).
Рыжкава (Вяземскі раён)
Рыжкава (Рыжково) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сцяпанікаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Моторостроитель (часопіс)
«Моторостроитель» (Маторабудаўнік) — грамадска-карпаратыўнае выданне ААТ «Кіруючая кампанія холдынга „Мінскі маторны завод“», штотыднёвік. З 2020 года перыядычнасць выдання — 1 раз у 2 тыдні. Газета распаўсюджваецца па падпісцы.
На сваіх старонках адлюстроўвае пераважна дзейнасць холдынга «Мінскі маторны завод», а таксама асноўныя падзеі грамадска-палітычнага і сацыяльна-культурнага жыцця краіны.
Асноўныя рубрыкі: развіццё вытворчасці, як мы працуем, выставы, прафсаюзныя навіны, рынкі збыту і інш.
Гершонскі сельсавет
Гершо́нскі сельсаве́т — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Гершоны.
Гісторыя
Гершонскі сельсавет быў утвораны 12 кастрычніка 1940 года. У 1954 годзе сельскі савет быў аб’яднаны з Пугачоўскім сельсаветам, у склад сельсавета са Страдзецкага сельсавета перададзены вёскі Заказанка і Прылукі. 8 верасня 1959 года ў склад сельсавета са скасаванага Дурыцкага сельсавета перададзена вёска Страдзеч. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Гершонскага сельсавета было 9 населеных пунктаў.
27 лістапада 2007 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Страдзеч. 21 снежня 2007 года рашэннем Брэсцкага аблсавета са складу сельсавета былі выключаныя вёскі Аркадыя, Бярнады, Гершоны, Кацельня-Баярская, Міцькі, якія былі ўключаны ў гарадскую рысу Брэста, а сельсавет быў перайменаваны ў Страдзецкі.
У Гершонскі сельсавет уваходзіла 8 населеных пунктаў: Аркадыя, Бярнады, Гершоны, Заказанка, Кацельня-Баярская, Міцькі, Прылукі і Страдзеч.
Славутасці
У 1996 годзе з блаславення патрыярха Алексія Другога на тэрыторыі сельсавета быў адкрыты мужчынскі манастыр. Манастыр быў адкрыты ў вёсцы Аркадзія на месцы гібелі пісьменніка-публіцыста XVII стагоддзя і Брэсцкага ігумена, святога праваслаўнай царквы — прападобнапакутніка Афанасія Брэсцкага.
Сонечны сарас 141
Сонечны сарас 141 — серыя з 70 сонечных зацьменняў, якая пачалася 19 мая 1613 года і будзе працягвацца да 13 чэрвеня 2857 года. Сонечныя зацьменні аднаго сараса паўтараюцца з перыядычнасцю раз у 18 гадоў 11 дзён і 8 гадзін.
Смалёўка
Смалёўка, Ляскаўка (Silene) — род кветкавых раслін сямейства. Тыпавы від роду —
Батанічнае апісанне
Аднагадовыя, двухгадовыя і шматгадовыя травяністыя расліны, зрэдку паўкусты. Сцябло пераважна прамастойнае, вышынёй 20—80 см. Лісце простае, суцэльнае, супраціўнае. Кветкі белага, жаўтаватага, чырвонага, пурпуровага колеру, у рыхлай гронцы. Плод — каробачка.
Распаўсюджванне
Род налічвае больш за 400 відаў у паўночных і ўмераных абласцях Паўночнага паўшар’я, у асноўным у Міжземнамор’і.
На тэрыторыі Беларусі род прадстаўлены 11 відамі, на тэрыторыі Расіі — прыкладна ста пяццюдзесяццю відамі, з іх у Заходняй Сібіры сустракаецца 22 віды і 15 — на Алтаі.
Многія аднагадовыя віды, напрыклад,, засмечваюць пасевы, растуць на пустках і т. п. Шматгадовыя віды звычайна насяляюць на камяністых і пясчаных месцах, нярэдка ўтвараючы дзярніны. , сустракаецца па сухіх лугах і схілах, у зарасніках хмызнякоў, на высечках, часам як пустазелле. расце ў светлых лясах, гаях, па лясных схілах. — арктаальпійская падушкападобная расліна. Карані раней ужываліся замест мыла, адсюль яе іншыя назвы — татарскае мыла, панская фанабэрыя,, народная назва шчаўкушкі, шчалкушкі, расце па хмызняках і ярах, , народныя назвы панчошнік, светнік, трапляецца часта ў пасевах, каля жылля.
Віды
Паводле базы даных The Plant List, род уключае 487 відаў :
Зборная Індыі па футболе
Зборная Індыі па футболе — нацыянальная каманда, якая прадстаўляе Індыю ў міжнародных матчах і турнірах па футболе. Кіруючы орган — Усеіндыйская футбольная федэрацыя, якая была заснавана ў 1937 годзе. Член ФІФА з 1948 года, член АФК з 1954 года, член ФФЮА з 1997 года.
Зборная Індыі з’яўлялася адной з наймацнейшых зборных Азіі да сярэдзіны XX стагоддзя. У Кубку Азіі 1964 года зборная Індыі выйграла сярэбраныя медалі.
Камайрага
Насельніцтва складае 585 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 49 чал./км². Займае плошчу 13 км². Паштовы індэкс — 26823. Тэлефонны код — 0377.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы santi Cosma e Damiano martiri.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Нервовы цік
Цік (tic «паторгванне мускулаў; цік») — хуткі, стэрэатыпны кароткачасовы міжвольны элементарны рух, які вонкава нагадвае рэфлекторную або мэтанакіраваную, разнавіднасць гіперкінезу. Гіперкінезамі (ад ) называюць скарачэнні адной мышцы ці цэлай групы мышц па памылковай камандзе цэфалічнага мозгу.
Клінічная карціна
Цікам лічацца хуткія аднатыпныя рухі, якія часам могуць закранаць і галасавы апарат, што суправаджаецца вымаўленнем гукаў (вакалізацыяй) — рохканнем, чмоканнем, вымаўленнем слоў. Самы распаўсюджаны цік — лыпанне. Часам цікі нагадваюць харэю або міякланію, але ў адрозненне ад гэтых расстройстваў менш абцяжарвае нармальныя рухі. Цікі магчыма імітаваць. Вонкава яны падобныя на карыкатурнае адлюстраванне нармальных рухаў.
Ужыванне алкаголю, забавы або канцэнтрацыя ўвагі звычайна памяншаюць цікі, а эмацыйныя стымулы (такія як страх або трывога) — узмацняюць.
Гісторыя
У літаратуры цікі упершыню апісаны ў сярэдзіне VII стагоддзя як «звычка мышц да скарачэння».
Класіфікацыя
Класіфікацыя цікаў:
IC 4097
IC 4097 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Мядзвежына (прадмесце)
Мядзве́жына, Мядзве́жынскае прадмесце — гістарычная мясцовасць Мінска, размешчаная ў заходняй частцы горада, на паўночны захад ад Лютэранскіх могілак. Часта месцічы блыталі гэты раён з Тучынкай. На поўначы ад Мядвежына месціцца Тучынка, на паўднёвым захадзе — Пляшчанка, на поўдні — Грушаўка.
Гісторыя
У гістарычных дакументах мясцовасць згадваецца пад назвай Мядзведжы Лог. У 1759 годзе сустракаюцца звесткі пра «цагельню на Мядзвежыне», якая належала менскаму манастыру Святых Пятра і Паўла.
Калісьці ў ваколіцах Менска існавала некалькі вёсак, фальваркаў і хутар, што мелі назву Мядзвежына (Нядзвежына). Адна з вёсак знаходзілася на тэрыторыі сучаснага жылога раёна па вуліцы Адоеўскага і ў 1959 годзе была ўключаная ў межы горада, іншая — на рагу вуліцы Харкаўскай і праспекта Пушкіна. Таксама існавала Малое Мядзвежына (сквер каля вуліцы Волаха) і Вялікае Мядзвежына (вёска захавалася каля вуліцы Панамарэнкі). Хутар Мядзвежына быў размешчаны ў раёне вуліцы Карла Лібкнехта, Волаха і Харкаўскай, каля Лютэранскіх могілак.
Паводле беларускага падарожніка і краязнаўца Паўла Шпілеўскага ў сярэдзіне XIX ст. хутар Мядзвежына быў адметны «сваімі гарыстымі палямі, між якіх прыкметны дзве глыбокія даліны, падзеленыя ручаямі і ўпрыгожаныя квяцістымі травамі, што даюць добрае лугавое сена».
У пачатку XX ст. Мядзвежына ўваходзіла ў чацвёртую паліцэйскую часць горада. Праз прадмесце праходзілі Ковенская, Малалютэранская (Лібкнехта), Дамашэўская (Волаха), што падыходзіла да фальварка Дамашэўка Гераніма Дамашэвіча, і Страёвая вуліцы.
Юрый Васілевіч Канаплёў
Кар’ера іграка
Выхаванец віцебскай ДЮСШ «Дзвіна» (В. Бадзягін). Пачаў кар’еру ў складзе віцебскай «Дзвіны» (пазней віцебскі клуб менаваўся «Віцязь», КІМ, «Лакаматыў-96»). У 1980-х ненадоўга пераходзіў у брэсцкае «Дынама», у 1996 годзе гуляў за наваполацкі «Нафтан», але пасля вяртаўся ў віцебскі клуб. У складзе віцебскай каманды двойчы станавіўся срэбным і бронзавым прызёрам чэмпіянату Беларусі, выйграў Кубак Беларусі 1998.
17 жніўня 1994 года згуляў за нацыянальную зборную Беларусі ў таварыскім матчы супраць Польшчы.
Завяршыў кар’еру іграка ў 2000 годзе.
Трэнерская кар’ера
У 1987 годзе скончыў Віцебскі педагагічны інстытут.
Пасля заканчэння кар’еры іграка ў 2000 годзе стаў трэнерам «Лакаматыва-96». З 2001 па 2003 год працаваў у віцебскай ДЮСШ «Прафсаюзы». З 2005 года зноў у «Лакаматыве» (пазней перайменаваны ў «Віцебск»): трэнер, з мая 2007 года выканаўца абавязкаў, а са снежня 2007 года па ліпень 2008 года — галоўны трэнер. У жніўні 2009 года вярнуўся на пасаду галоўнага трэнера віцебскай каманды. У студзені 2011 года ўвайшоў у трэнерскі штаб «Гомеля», дзе працаваў адзін год.
У лютым 2012 года чарговы раз узначаліў «Віцебск», які вылецеў у Першую лігу. Двойчы пад кіраўніцтвам Канаплёва клуб займаў трэцяе месца ў Першай лізе. У першай палове сезона 2014, нягледзячы на моцны склад, клуб прайграў асноўным канкурэнтам і скончыў першы круг на пятым месцы. У выніку Канаплёў у ліпені 2014 года быў спачатку адхілены ад кіравання камандай, а пазней канчаткова пакінуў пасаду галоўнага трэнера.
У жніўні 2014 года узначаліў каманду «Віцебск-2». У сезоне 2015 працаваў з юнацкімі камандамі «Віцебска». У лютым 2016 года быў зацверджаны на пасадзе галоўнага трэнера «Оршы». Пакінуў аршанскі клуб па заканчэнні сезона 2017.
З восені 2019 года працуе трэнерам юнацкіх каманд расійскага клуба «Уфа».
Сазонава (Смаленская вобласць)
Сазонава (Сазоново) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сцяпанікаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
NGC 1384
NGC 1384 (іншыя абазначэнні — MCG 3-10-3, ZWG 465.4, PGC 13448) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Цялец.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Дакембрый
Дакембрый — найстаражытнейшыя тоўшчы зямной кары і час, адпаведны іх утварэнню.
Папярэднічаў кембрыйскай сістэме (перыяду). Ахоплівае 6/7 геалагічнай гісторыі Зямлі. Працягласць фарміравання слаёў дакембрыя — ад узнікнення найстаражытнейшых парод з радыеметрычным узростам (больш за 3,9 млрд. гадоў назад) да пачатку кембрыю (каля 540— 530 млн. гадоў назад).
Падзяляецца на архей, які ўключае глыбокаметамарфізаваныя і гранітызаваныя пароды (гнейсы, мігматыты, крышталічныя сланцы, амфібаліты, кварцыты, мармуры і інш.), і пратэразой, што аб'ядноўвае менш змененыя асадкавыя і вулканагенныя тоўшчы. Мяжа паміж імі праходзіла прыкладна 2,5 млрд. гадоў назад. 3 1990 прынята больш дэталёвае стратыграфічнае расчляненне дакембрыя: архей падзелены на ніжні і верхні (з раздзелам каля 3150 млн. гадоў); ніжні пратэразой — на ніжні і верхні (з раздзелам каля 1900 млн. гадоў); верхні пратэразой — на рыфей (ніжні, сярэдні, верхні) і венд (ніжні і верхні) з раздзелам каля 650 млн. гадоў.
Адклады ранняга дакембрыя (архей і ніжні пратэразой) складаюць фундамент старажытных платформ. Яны выходзяць на паверхню шчытоў (Балтыйскага, Украінскага, Паўднёва-Афрыканскага, Канадскага і інш.), а таксама знаходзяцца ў ядрах складкавых утварэнняў геасінклінальных абласцей. дакембрый — час павышанай тэктанічнай актыўнасці (гл. дакембрыйская складкавасць).
Мяркуюць, што з дакембрыем звязаны пачатак працэсаў тэктонікі пліт, утварэнне асноўнага аб'ёму (60—80%) хантынентальнай зямной кары, узнікненне кіслароднай атмасферы, гідрасферы і зараджэнне жыцця, аб чым сведчаць шматлікія рэшткі блакітна-зялёных водарасцей, страматаліты, а таксама прыкметы існавання бесшкілетаых жывёл.
На тэр. Беларусі ўтварэнні дакембрыя развіты ўсюды. Тоўшчы ранняга дакембрыя падзяляюцца на серыі, шчучынскую і кулажынскую (архей); аколаўскую і жыткавіцкую (ранні пратэразой) і складаюць крышталічны фундамент, у якім выяўлены радовішчы рэдкіх металаў, 2 радовішчы будаўнічага каменю, 2 праяўленні жалеза (Аколаўскае і Навасёлкаўскае) і шэраг дробных — жалеза, каляровых і рэдкіх металаў, валастаніту, графіту. У верхнім дакембрыі выяўлены вялікія запасы падземных вод.
Гідрат метану
Гідрат метану - супрамалекулярнае злучэнне метану з вадой, устойлівы пры нізкіх тэмпературах і падвышаных цісках, найболей шырока распаўсюджаны ў прыродзе газавы гідрат.
У 40-я гады савецкія навукоўцы выказваюць гіпотэзу пра наяўнасць пакладаў газавых гідратаў у зоне вечнай мерзлаты. У 60-я гады яны ж выяўляюць першыя радовішчы газавых гідратаў на поўначы СССР. З гэтага моманту газавыя гідраты пачынаюць разглядацца як патэнцыйная крыніца паліва. Паступова высвятляецца іх шырокі распаўсюд у акіянах і нестабільнасць пры падвышэнні тэмпературы. Таму цяпер прыродныя газавыя гідраты прыцягваюць асаблівую ўвагу як магчымая крыніца выкапнёвага паліва, а таксама адзін з чыннікаў змены клімату.
Гідрат метану ў прыродзе
Большасць прыродных газаў (CH4, C2H6, C3H8, CO2, N2, H2S, ізабутан, і да т.п.) утвараюць гідраты, якія існуюць пры вызначаных тэрмабарычных умовах. Месца іх існавання - паблізу марскіх дновых асадкаў і месц залягання шматгадовамерзлых парод. Пераважнымі прыроднымі газавымі гідратамі з'яўляюцца гідраты метану і дыяксід вугляроду.
'' Фазавая дыяграма і поле ўстойлівасці гідрату метану ў морах і на кантынентах. У моры дыяпазон устойлівасці гідрату метану вызначаецца тэмпературай вады ў прыдновым пласце і геатэрмічным градыентам. Тэмпература вады ля дна ў паўночных морах складае +4 °C. Ніжэй, у асадкавых пародах, ён нарастае ў адпаведнасці з геатэрмічным градыентам, і пры нейкай тэмпературы гідрат метану становіцца няўстойлівы і распадаецца на ваду і метан. Аналагічны малюнак назіраецца на кантынентах, але глыбіня распаду гідратаў на іх залежыць ад глыбіні развіцця вечнай мерзлаты. '' Як вынікае з фазавай дыяграмы гідрату метану, для яго ўтварэння патрабуюцца нізкія тэмпературы і адносна высокі ціск, і чым больш ціск, тым вышэй тэмпература, пры якой гідрат метану ўстойлівы. Так, пры 0 °C ён стабільны пры ціску парадку 25 бар і вышэй. Такі ціск дасягаецца, напрыклад, у акіяне на глыбіні каля 250 м. Пры атмасферным ціску для ўстойлівасці гідрату метану патрэбна тэмпература каля -80 °C. Аднак, метангідраты ўсё ж могуць даволі доўга існаваць ва ўмовах нізкіх ціскаў і пры больш высокай тэмпературы, але абавязкова адмоўнай - у гэтым выпадку яны знаходзяцца ў метастабільным стане, іх існаванне забяспечвае эфект самакансервацыі - пры раскладанні метангідраты пакрываюцца ледзяной скарынкай, што мяшае далейшаму раскладанню.
Пры павелічэнні магутнасці асадкаў у моры, ці памяншэнні магутнасці мерзлаты, гідрат метану распадзецца, і на невялікай глыбіні ўтворыцца газавы рэзервуар, з якога газ можа прабіцца на паверхню. Такія выбухі сапраўды назіраюцца ў тундры і часам у морах.
Катастрафічны распад гідрату метану па меркаванні некаторых вучоных з'яўляецца чыннікам Позне-палеацэнавага тэрмальнага максімуму, геалагічнай падзеі, на мяжы палеацэну і эацэну, які выклікаў выміранне шматлікіх тыпаў жывёл, змену клімату і седыментацыю.
Працэс прарыву метану з марскіх пакладаў газавых гідратаў быў выкарыстаны для тлумачэння знікнення караблёў у Бярмудскім трохвугольніку і некаторых іншых месцах. Справа ў тым, што пры ўздыме метану да паверхні вада насычаецца бурбалкамі газу і шчыльнасць сумесі рэзка змяншаецца. У выніку карабель губляе плавучасць і тоне.
Падчас здабычы газу гідраты могуць утварацца ў ствалах свідравін, прамысловых камунікацыях і магістральных газаправодах. Адкладаючыся на сценках труб, гідраты рэзка памяншаюць іх прапускную здольнасць. Для барацьбы з утварэннем гідратаў на газавых здабычах уводзяць у свідравіны і трубаправоды розныя інгібітары (метылавы спірт, гліколі, 30%-ны раствор CaCl2), а таксама падтрымліваюць тэмпературу струменя газу вышэй тэмпературы гідратаўтварэння з дапамогай падагравальнікаў, цеплаізаляцыяй трубаправодаў і падборам рэжыму эксплуатацыі, які забяспечвае максімальную тэмпературу газавага струменя. Для папярэджання гідратаўтварэння ў магістральных газаправодах найболей эфектыўная газаасушка - ачыстка газу ад пары вады.
Беліз
Белі́з (Belize ) — краіна ў Цэнтральнай Амерыцы, на заходнім узбярэжжы Карыбскага мора. Мяжуе на поўначы з Мексікай, на захадзе — з Гватэмалай. Да 1973 года насіў назву Брытанскі Гандурас. Займае плошчу ў 22 800 км² і мае 360 тыс. чалавек насельніцтва (2017). У Белізе самая нізкая ў Цэнтральнай Амерыцы шчыльнасць насельніцтва. Прырода Беліза незвычайна біялагічна разнастайная. Сучаснае насельніцтва склалася цягам складаных гістарычных працэсаў і ўяўляе сабою мульцікультурную супольнасць. Дзяржаўная мова — англійская, распаўсюджаны крэольская і іспанская. Член Брытанскай Садружнасці, на чале дзяржавы брытанскі манарх. Беліз вядомы сваімі вераснёўскімі святамі, шырокімі бар’ернымі каралавымі рыфамі і пунта-музыкай.
Этымалогія
Ёсць тры версіі паходжання назвы «Беліз»: ад назвы ракі Беліз, на мове мая be’lix, азначае «мутная вада»; ад няправільнага вымаўлення канкістадорамі прозвішча Пітэра Уолеса, англійскага пірата XVIII стагоддзя; магчыма, назву прывезлі з сабой рабы з Конга, бо ў суседняй Анголе таксама ёсць Беліз.
Геаграфія
Беліз размешчаны у паўднёва-ўсходнім перадплеччы паўвострава Юкатан. Мяжуе на поўначы з Мексікай, на захадзе — з Гватэмалай. На усходзе абмываецца водамі Карыбскага мора. У паўднёвай частцы ўзбярэжжа мора ўдаецца ў сушу Гандураскім залівам і бухтай Аматыке, у паўночнай — бухтай Чатумаль. Уздоўж узбярэжжа на 300 км, на адлегласці ад 300 м на 40 км ад берага цягнецца Белізскі Бар’ерны рыф. Найбуйнейшы атол — Турнефэ.
Прырода
Паўночная, а таксама узбярэжная частка краіны — нізінная, забалочаная раўніна з мноствам азёраў і лагун. У паўднёвай частцы прыбярэжная раўніна аддзеленая ад унутранай гарыстай вобласці, цэнтральную частку якой утвораць выцягнутыя з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад горы Мая. Тут знаходзіцца другі найвышэйшы пункт краіны — пік Вікторыя (1120 м). На паўночны захад ад гэтых гор, у межах акругі Кайа, размешчаная града з вышынямі больш 900 м. Нетры вывучаны слаба.
Клімат Беліза — трапічны пасатны. Сярэднія тэмпературы ліпеня 24-26 °C, студзеня — 20-24&°C. Сярэдняя гадавая колькасць ападкаў ад 1340 мм на поўначы (акруга Карасаль) да 4520 мм на поўдні (Пунта-Пунта-Горда). На ўзбярэжжы паўночна-ўсходні пасат змякчае летнюю спёку, але ўдалечыні ад берага ўлетку тэмпературы могуць перавышаць 38 °C. Вільготнасць высокая, асабліва ў прыбярэжнай частцы. Сухі сезон працягваецца з лютага па май, а максімум ападкаў прыходзіцца на перыяд з чэрвеня па кастрычнік. Беліз знаходзіцца ў адным з найбольш падвержаных трапічным цыклонам раёнаў Карыбскага басейна і перыядычна церпіць велізарную шкоду ад штармоў і ўраганаў.
Бoльшая частка поўдня краіны пакрытая густымі вільготнымі трапічнымі лясамі. У вышэйшай частцы гор и на поўначы краіны распаўсюджаны хваёвыя лясы. У Белізе растуць шматлікія каштоўныя пароды дрэў, такія, як чырвонае дрэва, кедр, ружовае дрэва (дальбергія), сасна; у мінулым актыўна вяліся нарыхтоўкі кампешавага дрэва і смалы чыкле для вытворчасці жавальнай гумкі. У Белізе водзяцца шыраконосыя малпы, ягуары, браняносцы, буйныя ігуаны; з птуша — папугаі і калібры.
Вядомыя прыродаахоўныя тэрыторыі — Запаведнік ягуара і Прыбярэжны занальны музей, які дэманструе экспазіцыю экалогіі каралавых рыфаў. Разнастайнасць экасістэм вызначае ключавое месца Беліза ў «мезаамерыканскім біялагічным калідоры»
Гісторыя
Тэрыторыя сучаснага Беліза была адной з калысак цывілізацыі мая. У позні класічны перыяд мая (да канца I тысячагоддзя н. э.) тут пражывала каля 400 тыс. чалавек, існавалі буйныя гарады Ламанай і Лахмуль. Культура мая дасягнула росквіту ў IX стагоддзі. У X стагоддзі амаль усе мая пакінулі гэты рэгіён і мігравалі на поўнач паўвострава Юкатан.
Тэрыторыя сучаснага Беліза адкрыта Х. Калумбам у 1502. Іспанцы заспелі некалькі заняпалых плямёнаў мая, зрэшты, канкістадораў мала цікавіў забалочаны бераг, які ў выніку стаў прыстанішчам для англійскіх піратаў. Першая афіцыйная англійская калонія на беразе ракі Беліз паўстала ў 1638 годзе. Брытанскія мірныя перасяленцы нарыхтоўвалі кампешавае дрэва (з цэзальпініевых), якое давала фарбавальнік для ваўнянай прамысловасці Еўропы. Каланісты з вострава Ямайка прывозілі з сабой неграў-рабоў для працы на лесанарыхтоўках (экспартаваліся сандалавае і чырвонае дрэва) і плантацыях. Брытанія прызнавала за Іспаніяй суверэнітэт над гэтай тэрыторыяй, але з шырокімі правамі для англійскіх перасяленцаў, што рабіла Беліз фактычна паўнезалежнай калоніяй. У 1798 годзе з поўначы ўварваўся іспанскі флот, але жыхары Беліза разграмілі захопнікаў. У пачатку 19 стагоддзя ўзмацніўся брытанскі адміністрацыйны кантроль, у выніку чаго тэрыторыя Беліза ў 1862 стала калоніяй Вялікабрытаніі пад назваю Брытанскі Гандурас (так называлася краіна 1840—1973 гг.). У 1964 Беліз атрымаў унутранае самакіраванне, у 1973 быў перайменаваны ў Беліз. 21 верасня 1981 была абвешчана незалежнасць.
У 1966 года Гватэмала высунула прэтэнзіі на тэрыторыю Беліза. Таму Брытанскі кантынгент ў 1500 ваеннаслужачых заставаўся ў Белізе да 1992, да тае пары, калі Гватэмала адмовілася ад сваіх прэтэнзіяў.
Дзяржаўны лад і адміністрацыйны падзел
Беліз — канстытуцыйная манархія з вестмістэрскай парламенцкай сістэмай. На чале дзяржавы фармальна знаходзіцца каралева Вялікабрытаніі, прадстаўленая генерал-губернатарам. Выканаўчую ўладу ажыццяўляе урад, на чале з прэм'ер-міністрам. Заканадаўчая ўлада належыць двухпалатнаму нацыянальнаму сходу, які складаецца з Сената (12 членаў) і Палаты Прадстаўнікоў (31 член).
Унітарнае дзяржава, складаецца з 6 акругаў (дыстрыктаў).
Насельніцтва
Натуральны прырост насельніцтва вельмі высокі — 1,8 % (2017). Тым не менш, заселены Беліз досыць рэдка — тут самая нізкая ў Цэнтральнай Амерыцы шчыльнасць насельніцтва (15 чал. на кв.км), найменш заселены горы Мая, большая шчыльнасць на ўзбярэжжы і ў даліне ракі Беліз.
Гарадское насельніцтва, якое складае 44 % усяго насельніцтва (2017), сканцэнтравана ў буйнейшых гарадах — Беліз-Сіці (62 тыс. чал., 2016), Сан-Ігнасіа (20 тыс.), Бельмопан (17 тыс.).
Эканоміка
Грашовая адзінка — белізскі долар. ВУП на душу насельніцтва — каля 8400 даляраў (2017). Асноўны артыкул валютных даходаў — турызм (асабліва прывабны Беліз для аматараў сёрфінгу і падводнага плавання). За ім ідзе экспарт сельскагаспадарчай прадукцыі (цытрусавых, трысняговага цукру, бананаў, дынь); морапрадуктаў і адзення. У 2006 годзе адкрыты радовішча нафты, ужо ў 2007 пачалася яе здабыча і экспарт (у 2012 — нафта склала 28 % экспарту). Тым не менш, электраэнергія, вырабленая ў Белізе, самая дарагая ў Цэнтральнай Амерыцы. Асноўны від электрастанцый — ЦЭС; на рэках Беліз і Макаль пабудаваныя ГЭС. Беліз з’яўляецца афшорнай зонай.
Ануй (рака)
Ану́й (Ану́й) — рака ў Рэспубліцы Алтай і Алтайскім краі, левы прыток Обі. Даўжыня ракі — 327 км, плошча басейна 6930 км². Выток знаходзіцца ва Усць-Канскім раёне Рэспублікі Алтай, працякае па ім 35 км. У Алтайскім краі рака працякае па тэрыторыі Саланешанскага, Петрапаўлаўскага, Быстраістоцкага і Смаленскага раёнаў.
Асноўныя прытокі: Сібірка (Сібірачыха — левы, даўжыня 34 км), Слюдзянка (левы, 46 км), Салаўіха (правы, 32 км), Кудрыха (левы, 32 км), Чарацянка (правы, 67 км), Карама (277 км), Каракол (294 км).
Gloria victis (зборнік)
Gloria victis — зборнік апавяданняў Элізы Ажэшкі.
Гэты зборнік быў упершыню выдадзены ў 1910 г. пасля рэвалюцыі 1905 г., якая пацягнула за сабой значнае паслабленне цэнзуры на тэрыторыі Літвы і Беларусі. Першапачаткова зборнік павінен быў называцца 1863. Канчатковая назва ў перакладзе з лацінскай азначае «Слава пераможаным» і з’яўляецца пераробкай лацінскага выразу vae victis («гора пераможаным»). Тэматыка ўсіх змешчаных у ёй апавяданняў тычыцца часоў Студзеньскага паўстання.
Змест
У першае выданне ўвайшлі пяць навэл: «Яны», «Афіцэр», «Гекуба», «Бог ведае хто», «Gloria victis». Першая навела «Яны» прысвечана атраду Рамуальда Траўгута з дня сфармавання атрада да моманту яго разгрому ў Горацкіх лясах.
Выданні
Кнігу выдаў у Вільні накладам 3000 асобнікаў таварыш пісьменніцы Вацлаў Макоўскі. У снежні 1911 года ў Віленскай судовай палаце пачаўся суд над кнігай, паводле загаду Часовага камітэта па справах друку кніга была канфіскавана.
Больш познія выданні змяшчалі таксама апавяданні «Дзіўная гісторыя», «Смерць дома» і «Міс Роўз».
Беларускі пераклад
Апавяданні цыклю перакладзеныя на беларускую мову Анатолем Бутэвічам і выйшлі разам у серыі «Беларускі кнігазбор» у 2020 годзе (разам з раманам «Над Нёманам»).
Алена Глебаўна Лукашанец
Алена Глебаўна Лукаша́нец (нар., Тамбоў, РСФСР) — беларускі мовазнаўца. Кандыдат філалагічных навук (1982), дацэнт (1993), прафесар.
Біяграфія
Скончыла Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Структурна-прыкладная лінгвістыка», 1978), Інстытут рускай мовы АН СССР (аспірантура, 1981).
У 1984—1996 гадах працавала ў Беларускім дзяржаўным педагагічным універсітэце імя М. Танка (старшы выкладчык, дацэнт); у 1996—1999 гадах у Нацыянальным інстытуце адукацыі Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (старшы навуковы супрацоўнік); з 1999 года — у Мінскім дзяржаўным лінгвістычным універсітэце (дацэнт, прафесар кафедры агульнага мовазнаўства). 30 кастрычніка 2020 год пайшла з МДЛУ ў знак салідарнасці з адлічанымі і звольненымі на фоне пратэстаў у Беларусі.
Навукова-даследчыцкая дзейнасць
Навуковыя інтарэсы: агульнае мовазнаўства, руская мова, сацыялінгвістыка.
Сям’я
У шлюбе з мовазнаўцам Аляксандрам Лукашанцам. Сын Сяргей — кандыдат гістарычных навук, Дзмітрый — кандыдат біялагічных навук.
Тучынка
На паўднёвым захадзе ад Тучынкі месціцца Мядзведжына, на поўначы — Кальварыя, па паўночным усходзе — Татарская Слабада, на паўднёвым усходзе — Раманаўская Слабада.
Гісторыя
Назва ўрочышча Тучынка сведчыла пра наяўнасць у гэтай мясцовасці значнай колькасці невялікіх азёраў і сажалак.
У пачатку XX ст. Тучынка ўваходзіла ў пятую паліцэйскую частку горада. Праз прадмесце праходзіў Ракаўскі трак.
У часе нямецкай акупацыі ў Тучынцы адбываліся масавыя расстрэлы яўрэяў.
Сучаснасць
У цяперашні час на тэрыторыі былой Тучынкі праходзіць Тучынскі завулак, які злучае вуліцы Кальварыйскую і Максіма Танка. Пра існаванне прадмесця нагадвае Тучынскі сквер.
У 2009 годзе Камісія па найменні і перайменаванні праспектаў, вуліц і іншых частак Мінска прыняла рашэнне па наданні безыменнаму скверу ў межах вуліц Харкаўскай — Берута — Верашчагіна — жылой забудовы назвы «Тучынскі».
Ерусланаўка (Акмолінская вобласць)
Ерусланаўка — сяло ў Буландынскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Караузекскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 9 км на паўднёвы ўсход ад цэнтра горада Макінска. Код КАТА — 114055300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 82 чалавекі (44 мужчыны і 38 жанчын). Паводле звестак перапісу 2009 года ў сяле пражывалі 54 чалавекі (31 мужчына і 23 жанчыны).
Сінеева
Сінеева (Синеево) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сцяпанікаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Макат
Макат (Мақат) — пасёлак гарадскога тыпу ў Казахстане, адміністрацыйны цэнтр Макацкага раёна Атыраўскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Макацкай пасялковай адміністрацыі.
Размешчаны за 126 км на паўночны ўсход ад Атырау (па чыгунцы).
Файлака
Файлака (فيلكا) — востраў у Персідскім заліве. Уваходзіць у склад дзяржавы Кувейт. Плошча — 17,5 км². Насельніцтва — 147 чал. (2011 г.).
Геаграфія
Востраў Файлака знаходзіцца за 18 км на ўсход ад горада Кувейт. Выцягнуты з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход на 14,14 км. Найбольшая шырыня — 5,05 км. Паверхня складзена пераважна асадкавымі пародамі. Людзі жывуць пераважна на паўночным захадзе, дзе існуюць асноўныя крыніцы пітной вады.
Клімат вострава субтрапічны засушлівы, аднак болей вільготны, чым мацерыковая частка Кувейта. Увесну паверхня пакрываецца травамі. На сушы гняздуюць вераб'і, ластаўкавыя, бакланы, гарбаткі і іншыя птушкі. Навакольныя воды насяляюць дэльфіны і марскія чарапахі.
Археалогія
У 1958 — 1963 гг. дацкая археалагічная экспедыцыя выявіла на востраве і даследавала шэраг курганоў 3 тысячагоддзя да н. э. Найбольш важным адкрыццём стаў надпіс на камені з імям бога фінікавых пальм Анзака, які лічыўся сярод шумераў вярхоўным бажаством краіны Дыльмун. Хутка востраў ператварыўся ў найбольш важны міжнародны археалагічны цэнтр на тэрыторыі Кувейта, дзе працуюць археолагі з розных краін свету. Дзякуючы іх намаганням на паўночным захадзе Файлакі было выяўлена старажытнае паселішча, што існавала паміж 2000 — 1200 гг. да н. э. У ім знаходзілася рэзідэнцыя накшталт палацу, а таксама храм, меркавана прысвечаны Анзаку. На месцы паселішча былі знойдзены надпісы шумерскім клінапісам, кераміка, блізкая да керамікі Бахрэйна, шматлікія пячаткі. Сучасныя даследчыкі атаесамляюць Файлаку з краінай Агару(м), узгаданай у месапатамскіх тэкстах бронзавага веку. У сваю чаргу, Агару(м) мог быць часткай краіны Дыльмун.
У 1 тысячагоддзі да н. э. востраў уваходзіў у склад Вавілонскай імперыі, а потым дзяржавы Ахеменідаў. У IV ст. да н. э. быў адкрыты Аляксандрам Македонскім падчас яго вяртання з паходу ў Індыю. Па прапанове Аляксандра атрымаў назву Ікарыя. Сучасная назва Файлака паходзіць ад بن فيلاقوس «Вялікі» і дадзена яму ў гонар самога Аляксандра. Археолагамі былі выяўлены рэшткі крэпасці эпохі элінізму, а таксама надпісы на арамейскай мове. Згодна апісанням антычных аўтараў, у той перыяд Ікарыя—Файлака была прысвечана багіне Артэмідзе. У V — IX стст. на ім жылі ўсходнія хрысціяне.
Сучасная гісторыя
У 1563 г. Файлака была адкрыта партугальскімі мараплаўцамі. Хаця на востраве былі крыніцы пітной вады і дрэвы, яны не знайшлі тут насельнікаў. Відавочна, яны пакінулі востраў з-за пагрозы піратаў. Пазней на ім аселі арабы-бандары з паўднёвага ўзбярэжжа Ірана. Яны заснавалі паселішча Аль-Заўр, якое займала сярэднюю і паўночна-заходнюю часткі вострава. У 1985 г. колькасць астравіцян дасягала 5 832 чалавекі.
У 1990 — 1991 гг. інфраструктура вострава моцна пацярпела падчас іракскай ваеннай акупацыі, а потым вызваленчай аперацыі. Мясцовыя насельнікі былі вымушаны эвакуявацца ў мацерыковую частку Кувейта. Большасць з іх не вярнулася на радзіму. У нашы дні ў Кувейце распрацоўваецца план пераўтварэння Файлакі ў турыстычную славутасць.
Мбанэ Бамбанані
Мбанэ Бамбанані (нар., ПАР) — паўднёваафрыканская футбалістка, паўабаронца жаночай футбольнай каманды «Дынама-БДУФК (Мінск)».
Біяграфія
Бамбанані з’яўляецца гульцом нацыянальнай жаночай зборнай ПАР. У 2016 годзе ездзіла на Алімпійскія гульні ў Рыа, а 2019 футбалістка выступала на Чэмпіянаце Свету па футболе.
Савецкае (Алтайскі край)
Савецкае (Сове́тское) — сяло ў Алтайскім краі, адміністрацыйны цэнтр Савецкага раёна і Савецкага сельсавета. Размешчана за 205 км на паўднёвы ўсход ад Барнаула ўздоўж ракі Каменка. Да найбліжэйшай чыгуначнай станцыі Бійск 47 км. Насельніцтва — 4634 чалавекі (2021).
Падкарпацце
Назву Падкарпацце маюць:
Рычард Філіпс Фейнман
Рычард Філіпс Фейнман (Файнман) (анг.: Richard Phillips Feynman; — ) — амерыканскі вучоны. Асноўныя дасягненні належаць да вобласці тэарэтычнай фізікі. Адзін са стваральнікаў квантавай электрадынамікі. У 1943-1945 уваходзіў у лік распрацоўшчыкаў атамнай бомбы ў Лос-Аламасе. Распрацаваў метад інтэгравання па траекторыях у квантавай механіцы (1948), а таксама т. зв. метад дыяграм Фейнмана (1949) у квантавай тэорыі поля, з дапамогай якіх можна тлумачыць ператварэнні элементарных часціц. Прапанаваў пратонную мадэль нуклона (1969), тэорыю квантованных віхраў. Рэфарматар метадаў выкладання фізікі ў ВНУ. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1965, сумесна з С. Таманагай і Дж. Швінгерам).
Акрамя Нобелеўскай прэміі, Фейнман быў удастоены прэміі Альберта Эйнштэйна Мемарыяльнага фонду Люіса і Розы Страус (1954), прэміі па фізіцы Эрнэста Арланда Лоўрэнса Камісіі па атамнай энергіі Злучаных Штатаў Амерыкі (1962) і міжнароднага залатога медаля Нільса Бора Дацкага таварыства інжынераў-будаўнікоў, электрыкаў і механікаў (1973).
Фейнман быў членам Амерыканскага фізічнага таварыства, Бразільскай акадэміі навук і Лонданскага каралеўскага таварыства. Ён быў абраны членам Нацыянальнай акадэміі навук ЗША, але пазней выйшаў у адстаўку.
Акрамя тэарэтычнай фізікі, займаўся даследаваннямі ў галіне біялогіі.
Фрагменты (часопіс)
«Фрагмэнты»  — беларускі часопіс, заснаваны ў 1996 годзе Ігарам Бабковым і Валерыем Булгакавым.
Часопіс прысвечаны філасофіі, культуралогіі і літаратуры. У рэдакцыі былі прадстаўлены наступныя асобы: Уладзімір Абушэнка (ксн), Валянцін Акудовіч, Алесь Анціпенка (кфн), Ігар Бабкоў (кфн), Максім Жбанкоў (кфн), Сяргей Санько (кфн). За 1996—2006 гады выйшла 11 нумароў.
IC 4098
IC 4098 — галактыка тыпу P (особлива галактыка) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
NGC 1387
NGC 1387 (іншыя абазначэнні — ESO 358-36, MCG -6-9-7, IRAS03350-3540, FCC 184, PGC 13344) — лінзападобная галактыка ў сузор’і Печ.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Герб Рагатынскага раёна
Герб Рагатынскага раёна — афіцыйны сімвал Рагатынскага раёна, зацверджаны 10 верасня 2004 г. рашэннем сесіі раённага савета.
Апісанне
На Блакітным шчыце вузкі сярэбраны вілападобныя крыж. Па-над за ўсё залаты дыск, пад цяжкімі Блакітным літарай «Р» і суправаджаецца зверху трыма залатымі каронамі, 2 і 1.
Круціха (Круціхінскі раён)
Круціха (Крути́ха) — сяло ў Алтайскім краі, адміністрацыйны цэнтр Круціхінскага раёна. Размешчана за 230 км на паўночны захад ад Барнаула, на беразе Новасібірскага вадасховішча. Сяло звязана з гарадамі і раёнамі края аўтамабільнымі трасамі. Да найбліжэйшай чыгуначнай станцыі Камень-на-Обі каля 25 км. Насельніцтва — 3010 чалавек (2021).
Таран (значэнні)
Таран:
Сучкоў
Сучкоў — прозвішча.
Кастэльнуова-Бока-д’Ада
Кастэльнуова-Бока-д'Ада (Castelnuovo Bocca d'Adda) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лодзі.
Насельніцтва складае 1711 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 85 чал./км². Займае плошчу 20 км². Паштовы індэкс — 26843. Тэлефонны код — 0377.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Natività di Maria.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
IC 4099
IC 4099 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
NGC 1396
NGC 1396 (іншыя абазначэнні — FCC 202, PGC 13398) — галактыка ў сузор’і Печ.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Асташава (Смаленская вобласць)
Асташава (Асташово) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сямлёўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Антані Марсьяль
Антані Жаран Марсьяль (Anthony Joran Martial; нар., , Эсон, Францыя) — французскі футбаліст марцініканскага паходжання, нападнік англійскага клуба «Манчэстэр Юнайтэд» і нацыянальнай зборнай Францыі.
Закінф
Закінф (Ζάκυνθος) — грэчаскі востраў і адміністрацыйная адзінка, частка Іанічных астравоў. Востраў вядомы са старажытных часоў, згадваецца ў Адысеі. Назва падыходзіць ад Закінфа, сына Дардана, легендарнага важака Аркадыі.
Геаграфія
Сталіца вострава — горад Закінтас, з насельніцтвам 15.000 чалавек. Плошча — 409 км²; агульнае насельніцтва — звыш 38.000 жыхароў паводле перапісу 2011 года. Лінія ўзбярэжжа — 123 км. Даўжыня вострава — 40 км; шырыня — 20 км. Найвышэйшы пункт — гара Врахіянас, вышынёй 758 метраў.
Гісторыя
Думаюць, што арыгінальная назва вострава магла быць Ірые, а назву Закінф (Zacynthus) ён атрымаў, бо быў заселены Закінфам, сынам Дардана з Псофіса ў Аркадыі. Фукідыд піша, што востраў засялілі ахейцы з Пелапанеса ў другім тысячагоддзе да н.э. Паводле традыцыя, горад стварыў калонію Сагунта ў супрацоўніцтве з рутуламі з Ардэі, як лічаць, да Траянскай вайны. У спісе караблёў у Іліядзе Закінф згадваецца як адна з тэрыторый-удзельніц узначаленай Адысеем экспедыцыі супраць Троі. Паводле Герадота, жыхары вострава варожа ставіліся да ўраджэнцаў Лаконіі і ўцекачоў са Спарты, якія прытуліліся на востраве.
Падчас Пелапанескай вайны Закінф быў саюзнікам Афінаў. У 430 годзе да н.э. Спарта атакавала горад; пазней Афіны выкарыстоўвалі востраў як марскую базу для экспедыцыі ў Пілас.
Эканоміка і клімат
Густая расліннасць з урадлівымі раўнінамі на поўдні і гарамі на захадзе. Клімат — міжземнаморскі.
Вырабляюць аліўкавы алей. Вырошчваюць салодкі вінаград, з якога робяць разынкі Закінфа, апельсіны і лімоны. Аэрапорт Дыянісас Саламос працуе на паўднёвым захадзе вострава; у гэтай жа зоне знаходзіцца Нацыянальны марскі запаведнік Закінф, дзе жывуць чарапахі Caretta Caretta, якія лічыцца відам пад пагрозай вымірання і сустракаюцца пераважна ў бухце Лаганас.
Славутасці
Славутасці — бухта Наважыа, мыс Скінары і Сіняя Пячора.
На гарыстым баку вострава, з Анафонтрыі адкрываецца цудоўны краявід з манастыром.
У горнай вёсцы Керы, на поўдні, стаіць маяк.
Найлепшымі пляжамі лічацца Порта Ліміёнас, Порта Вромі і Порта Зора.
Крыніцы ў даліне бухты Чэры.
Браўншвайгскі тэхнічны ўніверсітэт
Браўншвайгскі тэхнічны ўніверсітэт (Technische Universität Braunschweig) — нямецкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Браўншвайг.
Агульная характарыстыка
Установа з’яўляецца сярэднім па колькасці студэнтаў універсітэтам Германіі, у якім навучаецца каля 18 500 студэнтаў па 84 праграмах навучання. Яна ўзыходзіць сваімі каранямі да Collegium Carolinum, заснаванага ў 1745 годзе, што робіць яго самым старажытным сярод тэхнічных універсітэтаў Германіі. Універсітэт з’яўляецца членам аб’яднання дзевяці вядучых тэхнічных ВНУ Германіі і звычайна ўваходзіць у шэраг найлепшых інжынерных універсітэтаў краіны.
Профіль даследаванняў універсітэта вельмі міждысцыплінарны, але з акцэнтам на аэранаўтыку, распрацоўку транспартных сродкаў, уключаючы аўтаномнае кіраванне і электрычную мабільнасць, вытворчасць, навукі аб жыцці і метралогію. Даследаванні праводзяцца ў цесным супрацоўніцтве са знешнімі арганізацыямі, такімі як Нямецкі аэракасмічны цэнтр, Цэнтр інфекцыйных даследаванняў імя Гельмгольца, некалькі навукова-даследчых інстытутаў, Нацыянальны інстытут метралогіі Германіі і многія іншыя. Будучы адным з нямногіх даследчых ВНУ падобнага тыпу ў свеце, універсітэт мае ўласны даследчы аэрапорт.
Кім Чжун Ён
Кім Чжун Ён (김준영; нар., Сеул, Паўднёвая Карэя) — карэйскі футбаліст, паўабаронца.
Біяграфія
Выхаванец сеульскай футбольнай акадэміі «Ханянг».
У 2020 годзе футбаліст прыбыў на прагляд у «Дынама» на вучэбна-трэніровачны збор у Сочы і 17 лютага падпісаў кантракт клубам.
Малінаўка (Уздзенскі раён)
Малі́наўка (, Малиновка) — пасёлак ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Хатлянскага сельсавета.
4-я армія (Аўстра-Венгрыя)
4-я а́рмія (k.u.k. 4. Armee) — воінскае аб’яднанне армейскага ўзроўню сухапутных сілаў Аўстра-Венгрыі падчас Першай сусветнай вайны.
Малінаўка (Уздзенскі раён)
Да 1 красавіка 1960 года пасёлак уваходзіў у склад Шацкага сельсавета.
4-я армія (Аўстра-Венгрыя)
Гісторыя
Была сфармавана напачатку жніўня 1914 года для вядзення вайны на Усходнім фронце супраць імператарскай арміі Расіі. Пасля мабілізацыі яна складалася з наступных часцей :
Сезон 2011 ФК Рудзенск
У 2011 годзе футбольны клуб «Рудзенск» прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
Склад каманды
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
4 да н.э.
Падзеі
Губернатар Сірыі Публій Квінтылій Вар, узяўшы тры з чатырох сваіх легіёнаў, накіраваўся з Антыёхіі ў Іерусалім для ліквідацыі беспарадкаў, якія ўзніклі пасля смерці Ірада Вялікага.
Нікола Жэкаў
Ніко́ла То́дараў Жэ́каў (,  —, Фюсен, Германія) — балгарскі ваеначальнік, генерал пяхоты (1936), ваенны міністр (1915), галоўнакамандуючы Дзеючай арміяй падчас Першай сусветнай вайны (1915—1918).
Адукацыя
Скончыў Ваеннае вучылішча ў Сафіі (1887), Ваенную акадэмію ў Турыне, Італія (1898).
Галоўнакамандуючы
24 верасня 1915 па патрабаванню цара Фердынанда быў прызначаны галоўнакамандуючым Дзеючай арміяй, якая ўдзельнічала ў Першай сусветнай вайне. Фактычна кіраваў усімі дзеяннямі балгарскіх узброеных сіл пры намінальным вярхоўным галоўнакамандуючым цары Фердынандзе (у той жа час яго дзейнасць знаходзілася пад кантролем германскага камандавання). Карыстаўся значным аўтарытэтам у арміі, лічыўся добрым аратарам.
За час яго камандавання балгарскія ўзброеныя сілы дамагліся шэрагу поспехаў. Восенню 1915 года 1-я і 2-я балгарскія арміі ўдзельнічалі ў баявых дзеяннях супраць сербскай арміі, спрыяючы аўстра-германскім войскам, якія наносілі асноўны ўдар. У выніку яны авалодалі ўмацаваным пунктам Ніш, адкінулі войскі сербаў ад сербска-румынскай мяжы, перапынілі паведамленне Сербіі з войскамі Антанты, што высадзіліся ў Салоніках. Да канца лістапада балгарскія войскі занялі большую частку Косава, да снежня 1915 акупавалі Вардарскую Македонію. У жніўні 1916 яны ж занялі некалькі гарадоў у Грэцыі. З верасня 1916 3-я балгарская армія паспяхова дзейнічала супраць Румыніі, узяўшы 6 верасня крэпасць Тутракан (Туртукай), у кастрычніку 1916 г. яна заняла Паўднёвую Дабруджу, а да пачатку 1917 — і Паўночную Дабруджу.
Аднак агульнае цячэнне Першай сусветнай вайны складвалася не на карысць Германіі і Аўстра-Венгрыі, саюзнікамі якіх была Балгарыя, у краіне абвастраліся палітычныя праблемы. Працяглая вайна выклікала незадаволенасць салдат, якое прывяло да іх адкрытых выступленняў супраць начальства. 8 верасня 1918 генерал Жэкаў адбыў на лячэнне ў Вену, а ўжо 14 верасня войскі Антанты пачалі рашучы наступ на Салоніцкім фронце, на наступны дзень фронт быў прарваны, а 24 верасня пачалося салдацкае паўстанне. 29 верасня ў Салоніках было заключана перамір’е на цяжкіх для Балгарыі умовах. 3 кастрычніка цар Фердынанд адрокся ад прастола, а на наступны дзень генерал Жэкаў, які знаходзіўся ў Вене, быў звольнены ў запас.
Палітычная і грамадская дзейнасць
У 1918—1921 генерал Жэкаў жыў у эміграцыі ў Аўстрыі і Германіі. У 1921 вярнуўся ў Балгарыю, дзе быў прысуджаны да 10 гадоў пазбаўлення волі па абвінавачванні ў тым, што з’яўляўся адным з вінаватых у нацыянальнай катастрофы Балгарыі падчас Першай сусветнай вайны. 10 ліпеня 1924 быў датэрмінова вызвалены з зняволення, удзельнічаў у нерэалізаваных планах ваеннага перавароту, накіраванага на звяржэнне ўрада Аляксандра Цанкова.
З’яўляўся старшынёй Саюза паветрана-хімічнай абароны Балгарыі, ганаровым старшынёй Таварыства кавалераў ордэна «За адвагу». З 1931 чытаў лекцыі ў Ваеннай акадэміі, у 1936 цар Барыс III вырабіў яго ў генералы пяхоты — вышэйшае званне ў балгарскай арміі таго часу. У 1937—1942 быў рэдактарам выдання «Българска военна мисъл». Аўтар шматлікіх прац, у тым ліку «Палітычнае жыццё Балгарыі і армія» (1924), «Конная дывізія ў 1912 і 1916» (1927), «Балгарская армія. 1878-1928» (1928), «Вайна як грамадская з’ява і непазбежнае зло» (1931), «Вайна была і будзе, насуперак яе жахам і спусташэння» (1931), «Праблемы Галоўнага камандавання» (1936), «Масонства і яўрэйства» (1940), «Германія і Балгарыя. Артыкулы і прамовы. Т. 1» (1943). Аўтар ваенна-тэарэтычных і ваенна-гістарычных артыкулаў, апублікаваных у балгарскіх ваенных выданнях.
Прытрымліваўся правых палітычных поглядаў, быў прыхільнікам пашырэння сувязяў з нацысцкай Германіяй, вылучаў ідэі нацыянальнага адзінства і беспартыйнага праўлення, выступаў з антысеміцкіх пазіцый. Меў асабістыя сустрэчы з Адольфам Гітлерам, у ліпені 1940 па запрашэнні германскага вярхоўнага камандавання наведаў Заходні фронт. У 1940—1944 быў ганаровым старшынёй вельмі правага Саюза балгарскіх нацыянальных легіёнаў (старшынёй быў генерал Хрыста Ніколаў Лукаў). У сакавіку 1942 Гітлер узнагародзіў яго 500 тысячамі рэйхсмарак за заслугі ў час Першай сусветнай вайны, якія ён накіраваў на стварэнне фонду навучання балгарскіх афіцэраў.
У верасні 1944, перад уступленнем на тэрыторыю Балгарыі савецкіх войскаў эміграваў у Германію. 1 лютага 1945 завочна прысуджаны да смяротнага пакарання так званым «Народным судом». Да сваёй смерці жыў у Германіі, дзе быў пахаваны.
7 лістапада 1992 яго астанкі былі перанесены ў Ваенны маўзалей ў Сафіі. Адна з вуліц Сафіі названая яго імем.
5 да н.э.
Падзеі
Дыянісій Галікарнаскі піша гістарычную працу «Рымскія старажытнасці».
IC 4100
IC 4100 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральная галактыка) ў сузор’і Гончыя Псы.