cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Марына Фальер
У культуры
Гісторыя Фальера шмат разоў прыцягвала ўвагу літаратараў: у 1820 годзе сюжэт быў апісаны ў драме Джорджа Гордана Байрана «Марына Фальера, дож венецыянскі»; Э. Т. А. Гофман распавёў пра лёс Фальера ў навеле «Дож і дагарэса» (1819—1821); Суінбёрн у сваёй драме «Марына Фальера» (1885) таксама закрануў гісторыю Фальера.
Даніцэці напісаў у 1835 оперу (Marin Faliero) па драме Казіміра Дэлавіня «Марына Фальера» (1829).
Эжэн Дэлакруа стварыў у 1827 мастацкае палатно «Пакаранне смерцю дожа Марына Фальера» (у шаблоне). Італьянскі жывапісец Франчэска Аец звярнуўся да гэтай тэмы ў 1867 годзе.
Мікалай Паўлавіч Блешчык
Мікалай Паўлавіч Блешчык (, г. п. Чырвоны Сцяг, Смалявіцкі раён, Мінская вобласць — ) — беларускі спецыяліст у галіне будаўнічых матэрыялаў, вырабаў і канструкцый. Доктар тэхнічных навук (1989), прафесар (1992).
Біяграфія
Скончыў Мінскі архітэктурна-будаўнічы тэхнікум (1951), Ленінградскі завочны індустрыяльны інстытут (1957). Працаваў у інстытут «Ваенпраект № 92» (Мінск; 1951—1957), РУП «Інстытут БелНДІП» (1957—1988, у 1989—2017 — па сумяшчальнасці; навукова-даследчы аддзел тэхналогіі бетону і раствораў, галоўны навуковы супрацоўнік, намеснік дырэктара па навуковай рабоце, дырэктар інстытута), Беларускім нацыянальным тэхнічным універсітэце (1988—2017, кафедра «Тэхналогія будаўнічай вытворчасці», прафесар).
Навуковыя інтарэсы: фізіка-хімічныя асновы рэсурсазберагальнай тэхналогіі будаўнічай вытворчасці; тэорыя структурнай трываласці і дэфарматыўнасці бетону і іншых кампазіцыйных матэрыялаў.
Узнагароды
Ордэн «Знак Пашаны» (1971), Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь (2000) і інш.
Шарашова
Шарашова, або Шарашэ́ва (, Шерешёво, Шерешево) — гарадскі пасёлак у Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі.
Геаграфія
Знаходзіца на рацэ Левая Лясная. За 20 км на захад ад горада Пружаны, 32 км ад чыгуначнай станцыі Аранчыцы на лініі Брэст — Баранавічы, 97 км ад Брэста. Насельніцтва 1759 чал. (2017).
Назва
Верагодна, назва паселішча паходзіць ад мясцовага дыялектызму «шэраш» — дробны лёд на рацэ падчас адлігі. Некаторыя старажылы сцвярджалі, што даўней паселішча звалася Шаршнёў — ад «шэршань». Потым, быццам, назва відазмянілася на Шарашоў, а далей — Шарашова. Аднак, версія не мае абгрунтавання. Таксама існуе мясцовае паданне пра паходжанне назвы і пра заснаванне самога паселішча.
Паданне
Паводле падання, на месцы Шарашова сярод пушчы была невялікая карчма пры гасцінцы. Пра карчму хадзілі благія чуткі, быццам тут знаходзяць прытулак лясныя злодзеі, за спіртное і малыя грошы гатовыя нават да забойства. Быццам аднойчы ў карчме спыніўся баярын, ноччу на яго напалі злодзеі на чале з гаспадаром карчмы. На дапамогу баярыну прыйшоў пастаялец са шрамам праз твар і разам яны адбіліся. Пастаяльца звалі Шэрашам (імя цюркскага паходжання) і быў ён галоўным разбойнікам у пушчы. Хадзілі чуткі, што менавіта ён скраў каралеўскую карону вял.кн. Вітаўта, якую вязлі ад кракаўскіх ювеліраў, быццам у Шэраша бачылі вялікі дыямент з яе. Баярын і Шэраш умовіліся, што першы выпрасіць у вял.кн. дазвол на будаўніцтва паселішча ў пушчы, а другі забяспечыць паселішчу бяспеку. Гэтак узнікла Шарашова, першымі яго жыхарамі былі разбойнікі Шэраша, затым рамеснікі і гандляры. Шэраш абараняў паселішча і вяршыў справядлівы суд, быў шчодрым чалавекам за што шарашоўцы паважалі і любілі яго. Праз некаторы час, баярына забіў пакрыўджаны муж каханкі, за што Шэраш забіў і яго. Пасля гэтага знік і сам Шэраш. Паданне сцвярджае, што на гербе Шарашова (нададзены ў 1792) выяўлены не архангел Гаўрыіл, а Шэраш.
XIV—XVII стагоддзі
Упершыню згадваецца ў грамаце ад 26 студзеня 1380 аб пажалаванні Шарашова камянецкаму намесніку Мікалаю Насуце Шампарту.
На мяжы XV—XVI ст. Шарашова належала троцкаму ваяводзе Яну Забярэзінскаму (1440—1508), да якога перайшло як пасаг праз шлюб з Ганнай Ядвігай Насутаўнай. Ян Забярэзінскі загінуў падчас мецяжу Міхаіла Глінскага (1508). Наступны ўладальнік Шарашова — намеснік берасцейскі Юрый Іванавіч Іллініч (? — 1526), атрымаў паселішча таксама ў пасаг за сваёй жонкай — дачкой Я. Забярэзінскага. Аднак у 1536 яго нашчадкі прадалі сваю маёмасць каралеве Боне Сфорцы, якая выкупала для сябе землі і праводзіла там гаспадарчую рэарганізацыю. Пры ёй назіраўся ўздым рамяства і гандлю карабельнымі соснамі з Белавежскай пушчы, якія сплаўлялі па рэках Лясной і Бугу і далей у Еўропу. Бона надала паселішчу права на самакіраванне. З 1569 года Шарашова перайшло ў склад асабістых каралеўскіх уладанняў. Жыгімонт Аўгуст (1548—1572) надаў яму статус мястэчка, спасылаючыся на папярэднюю грамату Боны Сфорцы, а ў 1571 годзе, за адсутнасцю дзяцей, завяшчаў свае асабістыя маёнткі сёстрам — Ганне, Альжбеце і Кацярыне. Пасля ж іх смерці ўладанні пераходзілі ў дзяржаве. Пры валадарстве Стэфана Баторыя (1576—1586), мужа Ганны Ягелонкі, у час Лівонскай вайны (1558—1582) Шарашова стала адным з пунктаў збору войскаў Рэчы Паспалітай перад паходам супраць Маскоўскай дзяржавы. З 1566 года ў Берасцейскім павеце, з канца XVI стагоддзя мястэчка — цэнтр войтаўства.
У 1595 годзе Жыгімонт Ваза (1587—1632) надаў мястэчку прывілей на таргі і кірмашы. Развіццю Шарашова спрыяла таксама тое, што яно ўдала размяшчалася на шляху з Кракава, тымчасовай сталіцы Польшчы, у Вільню — сталіцу Вялікага Княства Літоўскага. Праз Шарашова праходзіў так званы «Вялікі галоўны гасцінец» або «вялікая дарога», што ішоў да Любліна. Да 1619 дарога была добра абсталявана: мела сістэму дрэнажу, была абкапана з абодвух бакоў равамі, абапал высаджаны дрэвы. Праезд па гэтым гасцінцы, на адрэзку ад Берасця да Оршы праз Шарашова, Ваўкавыск і Менск з таварамі ў пачатку XVII стагоддзя займаў амаль месяц.
У XVII стагоддзі ў Шарашове былі шынкі, саладоўня, піваварня, развівалася смалакурэнне. Значную частку насельніцтва складалі яўрэі, якія жылі сваім аб’яднаннем — кагалам, які, у сваю чаргу, падпарадкоўваўся Берасцейскаму вааду.
З сярэдзіны XVII стагоддзя Шарашова прыйшло ў заняпад. Не апошнюю ролю адыграў перанос сталіцы з Кракава ў Варшаву. Гасцінец, які злучаў Варшаву і Вільню, прайшоў далёка ад мястэчка. Таксама насельніцтва часта цярпела ад войнаў, хоць Шарашова і знаходзілася ў мясцовасці абкружанай з трох бакоў непраходнай дрыгвой, а з чацвёртай да яго падыходзіла Белавежская пушча. Таму кароль польскі і вялікі князь літоўскі Уладзіслаў IV Ваза (1632—1648) скасаваў местачковыя прывілеі на кірмашы і торгі. Менавіта ў гэты няпросты час у каралеўскім маёнтку Шарашова служыў Станіслаў Серафін Ягадынскі (1590/1594 — каля 1644) — выдатны знаўца геральдыкі, перакладчык, аўтар падручніка «Каліграфія».
Праз мястэчка пракаціліся руска-польская 1654—1667 г. (гэтак званы «Патоп»), польска-шведская 1656—1658 г. і Паўночная 1700—1721 г. войны. У 1661 годзе вальны сойм Рэчы Паспалітай вызваліў мястэчка ад падаткаў на чатырохгадовы тэрмін. У пастанове сойма было запісана: «…Ваяводства Брэсцкае ў большай сваёй частцы ператворана ў папялішча і поўнасцю разбурана…». Нягледзячы на стымуляванне, аднаўленне гаспадарчай дзейнасці ішло марудна. У 1726 годзе Шарашову зноў былі нададзены гарадскія правы.
Судовым дэкрэтам 1739 года па справе паміж Крыштофам Керсноўскім і старостам з аднаго боку і мяшчанамі з другога боку было прызнана, што «места Шарашова здаўна людзьмі вольнымі заселена і карыстаецца ўсімі правамі як іншыя вольныя месцы». Шарашоўскае староства ўваходзіла ў адміністрацыйнае і гаспадарчае ўпраўленне каралеўскага скарбу. Навакольнае сялянства належала дзяржаве і выконвала на яе карысць павіннасці.
У XVIII стагоддзі Шарашова знаходзілася ў трыманні графаў Флемінгаў, якія паходзілі з Фламандыі. Ян Ежы Дэтлаў Флемінг (1699—1771) быў сынам прускага генерала Генрыха Гайна. З 1724 года ён знаходзіўся на вайсковай службе ў Рэчы Паспалітай, камандаваў палком, а ў 1733 годзе падтрымаў выбранне Аўгуста III Саксонскага (1733—1764) на прастол Рэчы Паспалітай, за што быў прызначаны старостам шарашоўскім (мястэчка ў той час было цэнтрам негродавага староства), спачатку на 6-гадовы тэрмін. Я. Е. Д. Флемінг быў жанаты з Антанінай з Чартарыйскіх. Дзякуючы асабістым якасцям і роднасным сувязям з Чартарыйскімі, Ян Ежы быў даволі ўплывовай асобай у дзяржаве — займаў пасаду падскарбія вялікага літоўскага (1746—1764), меў чын генерала артылерыі, выконваў таксама розныя дыпламатычныя даручэнні каралеўскага двара ў Саксоніі і Расіі. У 1760-я граф Флемінг страціў уплыў на палітыку, бо не знайшоў падтрымкі ў новага караля Станіслава Аўгуста Панятоўскага (1764—1795).
У 1776 годзе Шарашова было пазбаўлена Магдэбургскага права, але праз кароткі час прывілей апошняга караля Рэчы Паспалітай Станіслава Аўгуста Панятоўскага ад 27 лютага 1792 г. аднаўляў правы самакіравання і Шарашову надаваўся герб у срэбраным поле архангел Гаўрыіл з лілеямі ў руцэ.
У 1790-я гады паселішча налічвала 616 дамоў, больш за 3,3 тыс. чалавек, сярод іх 61 рамеснік. Да канца 18 ст. у Шарашове не было мураваных будынкаў. У інвентары за 1793 год паведамлялася, што ў Шарашове былі незабрукаваныя вуліцы — Камянецкая, Віленская, Астравецкая, Новая і два рынка. Вуліца Ліпавая, на якой размяшчаўся дом гаспадара мястэчка, была выбрукавана дрэвам, а грэблі — камянямі. На мяжы XVIII—XIX стагоддзяў пасярод рыначнай плошчы была пабудавана мураваная ратуша і драўляныя гандлёвыя рады на 16 лавак. Насупраць ратушы знаходзілася памяшканне варты, дзе жылі сяржант і чатыры салдаты. У гэтым жа будынку знаходзілася турма.
У Шарашове знаходзіўся невялікі палац мясцовага старосты Адама Казіміра Чартарыйскага (1734—1823), які атрымаў Шарашова ў пасаг за Ізабелай Даротай Балдзіні (1745—1835) — дачкой Яна Ежы Флемінга, якую ведалі ў Рэчы Паспалітай як пісьменніцу і лічылі адной з найпрыгажэйшых жанчын. Сын Адама Казіміра быў не менш вядомым дзяржаўным дзеячам. Адам Ежы Чартарыйскі (1770—1861) займаў высокія пасады ў Расійскай імперыі, быў сябрам Аляксандра I, удзельнічаў у стварэнні аўтаномнага Царства Польскага, кіраваў Віленскай вучэбнай акругай. Падчас паўстання 1830—1831 узначальваў Польскі нацыянальны ўрад, які абвясціў сваю незалежнасць ад Расіі. Пасля паўстання маёмасць Чартарыйскіх (у тым ліку Шарашова) была канфіскавана расійскім урадам, а сам Адам Ежы Чартарыйскі з’ехаў у эміграцыю.
У 1760 годзе ў паселішчы была пабудавана драўляная уніяцкая (з канца 1830-х праваслаўная) Прачысценская царква, якая прастаяла амаль 200 гадоў. У 1799 годзе (надпіс на помніку: «Roku 1799 mca iula dnia 27») каля яе з’явілася драўляная званіца, якая захавалася да нашых дзён і зараз ахоўваецца дзяржавай — помнік рэспубліканскага значэння. Званіцу мясцовыя майстры ўзвялі без адзінага цвіка. Пры царкве мелася ўласная мастацкая іканапісная школа. Выдатным помнікам якой з’явіўся мясцовы іканастас з больш чым 20 ікон. Мастацтвазнаўцы датуюць іх 1780-мі. Іканастас быў выяўлены падчас навуковай экспедыцыі ў сярэдзіне ХХ ст. Зараз ён захоўваецца ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь. Аўтарства ікон невядомае. Аднак даследчыкі сцвярджаюць, што ў стварэнні гэтых абразоў удзельнічалі па меншай меры чатыры мастакі. Каларыт шарашоўскіх абразоў гучны, насычаны. Вызначаюцца золатам фонаў, ярка-чырвонымі, зялёнымі, блакітнымі, белымі, ружовымі, шэрымі, цёмна-карычневымі фарбамі арнаментаў. Іконы насычаныя мноствам бытавых дэталяў, узятых з натуры. Сярод іх: «Выбраныя святыя: Васіль Вялікі, Рыгор Багаслоў, Іаан Златавуст», «Маці Божая Адзігітрыя», «Маці Божая Прадвесце», «Фадзей», «Нараджэнне Хрыстова» і іншыя.
Шарашоўскі іканастас увасобіў у сабе лепшыя рысы мясцовай школы жывапісу, вытокі якой можна прасачыць нават у пачатку XVІ ст., калі быў створаны адзін з выдатнейшых помнікаў беларускага кнігапісання і дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва — Шарашоўскае Евангелле. У яго аздабленні невядомыя аўтары выкарысталі так званы балканскі стыль, з характэрнымі для яго «рашоткамі», «васьмёркамі» і складанымі перапляценнямі геаметрычных фігур — квадратаў, прамавугольнікаў, ромбаў. У гэтай рэлігійнай кнізе змешчаны 4 мініяцюры, на якіх выяўлены евангелісты — Лука, Марк, Мацвей і Ян. Цікава, што разам з мастацкім канонам праваслаўнай царквы, калі святыя выяўляюцца бесцялеснымі і нерухомымі, аўтарам удалося выкарыстаць, як кажуць зараз, «мясцовы матэрыял»: святыя чымсьці падобныя на простых людзей, карыстаюцца такімі ж прадметамі быту. У евангеллі ёсць таксама 5 заставак, малюнкі на палях (у асноўным раслінны арнамент) і ініцыялы. Тэкст твора быў напісаны чорнымі чарніламі, загалоўкі і надпісы зроблены кінавар’ю. Доўгі час евангелле было напрастольным у Прачысценскай царкве Шарашова. Зараз гэты помнік знаходзіцца ў калекцыі Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь.
Высокага мастацкага ўзроўню дасягнулі таксама майстры драўлянай скульптуры з Шарашова. Магчыма, не апошнюю ролю ў росквіце падобнага віду мастацтва адыграла багацце прыроднага матэрыялу — пушча. Самыя раннія такія помнікі датуюцца эпохай Рэнесансу, сярод іх — «Архангел Міхаіл» XV—XVІ ст. з Шарашова (праўда, ёсць звесткі, што гэта скульптура была перавезена ў 1930-я з Траецкага касцёла Бярозы Картузскай). Да XVІ ст. адносіцца таксама шэраг шарашоўскіх скульптур, якія раней аздаблялі шматярусныя прысценныя алтары (у тым ліку Прачысценскай царквы) — «Кацярына Александрыйская», «Лізавета Венгерская», «Казімір», «Святы ў рыцарскіх даспехах», «Апостал», «Мікола з трыма ўкленчанымі беднымі дзяўчынамі», «Мікола». Мясцовыя «рэстаўратары» у XVII—XIX ст., каб зрабіць выгляд скульптур больш прывабнымі, аздобілі іх яечнымі фарбамі, пазалотай і пасерабрэннем. Рысы стылю барока маюць драўляныя выявы — «Апостал Пётр» і «Апостал Павел» XVII ст.. Прапорцыі фігур гэтых апосталаў каржакаватыя, што надае ім падабенства да простанароднага тыпажу, у святых буйныя працавітыя рукі. Да гэтага ж часу належаць драўляныя скульптуры з Траецкага касцёла Шарашова (так званы стыль «нізавое барока») — гэта «Невядомы біскуп», «Анёл», «Анёл, які музыцыруе» і «Анёл з калонай». Для ўсіх гэтых скульптур была характэрна выразная, упэўненая разьба, выдатнае адчуванне матэрыялу, што, безумоўна, сведчыць аб багатай папярэдняй традыцыі гэтага віду мастацтва на шарашоўскіх землях. Усе гэтыя творы знаходзяцца зараз у сталічных музеях.
XIX стагоддзе
Да сярэдзіны XIX ст. тут квітнелі рамяство і гандаль, не апошнюю ролю іграла кантрабанда на расійска-прускай мяжы. Шарашова знаходзілася ў даволі зручным месцы. Тут праходзілі гандлёвыя шляхі: Брэст — Гродна (праз Шарашова, Сухопаль, Папялёва і Свіслач) і Пружаны — Беласток (праз Шарашова, Крыніцу, Белавежскую пушчу, Гайнаўку). Вядома, што ў XIX ст. у Шарашова нават прыязджалі гандляры з нямецкага Франкфурта, польскіх — Гданьска і Эльблёнга.
У пачатку XIX стагоддзя ў мястэчку былі адкрыты 3 скураных заводы і 2 суконныя мануфактуры, якія працавалі на мясцовай сыравіне. Колькасць рабочых складала 57 чалавек.
У 1824 годзе ў паўднёвай частцы мястэчка на могілках была пабудавана драўляная Петрапаўлаўская царква, якая існуе па сённяшні дзень.
Аднак развіццю мястэчка не спрыялі знешнія абставіны. Праз Шарашова, як і іншыя месцы Беларусі, пракацілася вайна з французамі. У 1812 годзе ў мястэчку знаходзілася рэзервовае падраздзяленне генерала Тармасава, якое аказвала супраціўленне напалеонаўскім войскам у раёне дарогі Сухопаль—Папялёва. Тут было нанесена паражэнне корпусу генерала Шварцэнберга.
У 1845 годзе ў паселішчы было адкрыта сельскае вучылішча, дзейнічала яўрэйская школа і сінагога. Наогул, яўрэі складалі трэцюю частку насельніцтва мястэчка. Пражывалі яны ў асноўным у цэнтры Шарашова, каля ратушы. Недалёка мясціліся 50 крамаў, што належалі багацейшаму яўрэйству. Пражывалі тут і беларусы: каталікі і праваслаўныя, якія мелі царкву і касцёл. Касцёл, асвечаны ў гонар Святой Тройцы, быў пабудаваны з цэглы ў 1848 годзе на ахвяраванні і шчодрасць мясцовых памешчыкаў-мецэнатаў. Гэта адзіны каталіцкі храм на Пружаншчыне, пабудаваны тым часам. Славіліся на наваколле шарашоўскія кірмашы і рамеснікі — дзегцяры, казяры, бондары, шаўцы і краўцы, пекары, майстры пляцення з саломы і ракіты, майстры стварэння куфраў.
У 1830—1840-я гады ў Шарашове адыгрывала важную ролю ў грамадскім і культурным развіцці края. Тут жыў і меў прыход у Прачысценскай царкве мовазнавец, прафесар Віленскага ўніверсітэта Міхаіл Баброўскі (1784—1848), які карыстаўся павагай мясцовых жыхароў. У Шарашова ён перавёз сваю бібліятэку ў 20 тыс. тамоў, якой маглі карыстацца адукаваныя местачкоўцы і навакольная шляхта, якая часта наведвала вучонага. Да яго з маёнтка Абруб прыязджаў пляменнік Павел — будучы афіцэр расійскай арміі, які склаў падрабязнае гісторыка-этнаграфічнае апісанне Гродзенскай губерні сярэдзіны ХІХ стагоддзя. Аднак у 1848 годзе М. Баброўскі, як і многія жыхары Шарашова, заўчасна памёр у эпідэміі халеры. Шарашоўскай Прачысценскай царкве ён завяшчаў каштоўны напрастольны крыж, які быў створаны па яго заказу ў 1819 годзе ў Велеградзе Мараўскім.
1863—1864 гады
Наваколлі Шарашова, а менавіта Белавежская пушча, сталі месцам фарміравання першых паўстанцкіх атрадаў у пачатку 1863 г. Сюды былі скіраваны ўрадавыя войскі пад камандаваннем флігель-ад’ютанта графа І. Носціца і падпалкоўніка Вільберга. Паўстанцы хаваліся ў пушчы, якая на працягу 1863—1864 гадоў была адным з асноўных цэнтраў паўстання. Адтуль у пачатку падзей паўстанцы рушылі да Шарашова. Ужо 31 студзеня (12 лютага) 1863 года атрад паўстанцаў з 200 чалавек на чале з Раманам Рагінскім і Станіславам Сангіным захапіў мястэчка. Захавалася данясенне віленскаму ваеннаму генерал-губернатару Уладзіміру Назімаву:
"«… на змярканні прыйшлі ў мястэчка Шарашова мяцежнікі …, узброеныя двухствольнымі паляўнічымі стрэльбамі, пісталетамі, кінжаламі і іншай зброяй, з іх 8 з шумам уварваліся ў кватэру станавога прыстава, арыштаваўшы яго, паставілі ля дома каравул, астатнія ж размясціліся каля мясцовага рымска-каталіцкага касцёла. Падчас знаходжання ў кватэры прыстава адзін мяцежнік называў сябе начальнікам, аддаваў загады, купляў у мястэчку паўшубкі, боты, бялізну і розныя прыпасы, за якія плаціў прадаўцам наяўнымі грашыма. У шарашоўскім сельскім праўленні мяцежнікі разбілі сундук з грашыма і ўзялі 93 рублі, а ў тры гадзіны апоўначы пайшлі, забраўшы з сабой 15 аднаконных і параконных падвод, трымаючы шлях свой да павятовага горада Пружаны»."
Сам Р. Рагінскі ўспамінаў аб гэтых падзеях так:
"«Шарашова нечакана дало нам усё, нават з лішкам: шмат ботаў, бялізны, прадуктаў. Усё мястэчка збеглася, каб нас накарміць»."
У 1863 годзе ў Белавежскай пушчы дзейнічаў таксама атрад пад кіраўніцтвам Валерыя Урублеўскага. Часткай вайсковага злучэння Урублеўскага быў пружанскі атрад Шчаснага Влодэка. У дакладзе віленскаму ваеннаму генерал-губернатару Міхаілу Мураўёву гродзенскага губернатара Бобрынскага ад 30 снежня 1863 г. адзначалася:
"«Урублеўскі, начальнік Сакольскага егерскага вучылішча, паручнік рускай службы… Шайка пад яго камандаю больш дзейнічала ў Беластоцкім, Ваўкавыскім і Пружанскім паветах да самага рассеяння яе ў апошнім. …Па яго загаду былі здзейснены зладзействы ў Шарашове і Белавежскай пушчы»."
Пушча выклікала вялікі неспакой у царскага ўрада, таму што паўстанцкія атрады праяўлялі тут найбольшую актыўнасць. Менавіта тут яны маглі хавацца ад рэгулярных войскаў. Аднак да канца 1863 года яны былі амаль поўнасцю ліквідаваныя.
Канец XIX стагоддзя
У канцы ХІХ стагоддзя Шарашова — цэнтр воласці Пружанскага павета. У мястэчку мелася 9 дробных прадпрыемстваў, размяшчалася валасная ўправа, пошта, пачатковае народнае вучылішча. Дзейнічалі Прачысценская, Петрапаўлаўская і Мікалаеўская (1872) цэрквы, званіца, Траецкі касцёл і сінагога. Насельніцтва жыло за кошт земляробства і жывёлагадоўлі. Смалакурэнне і дрэваапрацоўка перасталі быць асноўнай крыніцай прыбыткаў мясцовых жыхароў, бо ў 1860-я гады царскі ўрад значна павысіў цэны на лясныя матэрыялы і пільна сачыў за сваімі казённымі ўладаннямі, а лес у наваколлі Шарашова быў менавіта дзяржаўным. Мясцовыя людзі актыўна прыцягвалася да грамадскіх работ. Так, майстры з Шарашова працавалі на ўзвядзенні царскага палаца ў Белавежскай пушчы ў 1860 і 1889—1893 гадах.
У 1860 годзе — 9196 чалавек, а ў 1890 — 5485. Паводле ўсерасійскага перапісу 1897 года — 5079 чалавек, 1584 дамы.
XX стагоддзе
З 1921 годзе ў складзе Польшчы, з 1939 — у БССР. З 1940 года гарадскі пасёлак. 29 мая 2015 года Шарашоўскі пассавет рэарганізаваны ў Шарашэўскі сельсавет.
Эканоміка
Прадпрыемствы дрэваапрацоўчай, харчовай прамысловасці.
Славутасці
У XVII і XIX стагоддзях ва Успенскай (Прачысценскай) царкве (не захавалася) знаходзілася напрастольнае Шарашоўскае Евангелле, рукапісны помнік беларускага пісьменства. Цяпер захоўваецца ў Нацыянальным мастацкім музеі.
Новы курс Рузвельта
«Новы курс» (New Deal) — назва эканамічнай палітыкі, якая праводзіцца адміністрацыяй Франкліна Дэлана Рузвельта пачынаючы з 1933 г. з мэтай выхаду з маштабнага эканамічнага крызісу (Вялікая дэпрэсія), які ахапіў ЗША ў 1929—1933.
Эканамічныя праграмы «Новага курсу» былі праведзены праз Кангрэс падчас першага прэзідэнцкага тэрміна Рузвельта ў 1933—1936 гг. Іх мэтай было палягчэнне становішча беспрацоўных, аднаўленне эканомікі і рэформа фінансавай сістэмы з мэтай прадухілення паўтору Вялікай дэпрэсіі. дэмакратычная партыя, якая падтрымлівала «Новы курс» Рузвельта, выражала інтарэсы белых паўднёўцаў, этнічных меншасцяў і прафсаюзаў. Рэспубліканская партыя ў гэты перыяд была расколата, частка рэспубліканцаў заставалася ў апазіцыі да палітыкі Рузвельта, лічачы, што яна супярэчыць інтарэсам бізнесу, а другая частка часткова падтрымлівала яе. Прыхільнікі рэформ сфармавалі «кааліцыю новага курсу», якая выступала на выбарах адзіным фронтам да 1960х гадоў, але ўжо з 1938 г. і па 1964 г. Кангрэс кантралявала апазіцыйная «кансерватыўная кааліцыя». У выніку шматлікія эканамічныя праграмы «Новага курсу», такія як праграма працаўладкавання беспрацоўных, былі згорнуты да канца Другой сусветнай вайны. Тым не менш, частка новаўвядзенняў Рузвельта, напрыклад, праграма сацыяльнага страхавання, Федэральная карпарацыя па страхаванні ўкладаў і Камісія па каштоўных паперах і біржам дзейнічаюць дагэтуль.
Назва «Новы курс» узыходзіць да назвы палітыкі папулярнага прэзідэнта ЗША ў 1901—1909 гг. Тэадора Рузвельта сумленны курс. «Новы курс» Франкліна Рузвельта працягваў палітыку шэрагу прэзідэнтаў эры прагрэсівізму (Тэадора Рузвельта, Говарда Тафта, Вудра Вільсана), якія паслядоўна ўзмацнялі ўдзел дзяржавы ў эканамічнай дзейнасці.
Каралеўская акадэмія жывапісу і скульптуры
Каралеўская акадэмія жывапісу і скульптуры (Académie royale de peinture et de sculpture) у Парыжы была галоўнай мастацкай установай у Францыі ў XVIII стагоддзі.
Пётр Касцюковіч
Пётр Касцюковіч:
Пан’яна-Ларыё
Пан'яна-Ларыё (Pognana Lario) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кома.
Насельніцтва складае 901 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 225 чал./км². Займае плошчу 4 км². Паштовы індэкс — 22020. Тэлефонны код — 031.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
3-я армія (Францыя)
3-я а́рмія (3e armée) — палявая армія сухапутных войскаў Францыі ў часы Першай і Другой сусветных войнаў.
Гісторыя
3-я французская армія была сфарміравана 2 жніўня 1914 года ў адпаведнасці з французскім планам XVII падрыхтоўкі да ўзброенага канфлікту з Германскай імперыяй.
Андрэй Дзмітрыеў
Андрэй Дзмітрыеў:
Міхаіл Якаўлевіч Міроненка
Міхаіл Якаўлевіч Міроненка або Міраненка — інжынер-архітэктар ( — ?). Калежскі сакратар.
Дзяцінства і адукацыя
Пачатковую адукацыю атрымаў у Раменскім і Сумскім рэальных вучылішчах. У 1882 годзе паступіў у 1882 годзе, выпусціўся ў 1887 годзе са званнем грамадзянскага архітэктара і чынам X класа.
Прафесійная дзейнасць
Працяглая хвароба не дала яму магчымасці адразу паступіць на службу, і ён быў вымушаны паехаць на радзіму, дзе меў такую-сякую практыку ў г. Рамнах Палтаўскай губерні.
З 24 мая 1889 года працаваў малодшым інжынерам у Магілёве і займаўся, галоўным чынам, складаннем праектаў і каштарысаў, а таксама кіраваў рамонтам рознага роду казённых будынкаў, як то: турмаў, прысутных месцаў, мужчынскай і жаночай гімназій у Магілёве і розных іншых. У 1891 годзе М. Міроненка, акрамя гэтага, прызначаны загадчыкам участка арлоўска-віцебскага шасэ ў межах Магілёўскай губерні. З 1895 і прынамсі да 1903 займаў пасаду магілёўскага губернскага архітэктара. Не пазней за 1909 стаў магілёўскім губернскім інжынерам і займаў гэту пасаду прынамсі да 1916 года.
Адрасы
У Магілёве да 1914 года жыў ва ўласным доме па вул. Зялёнай, а потым ва ўласным доме па вул. Дваранскай.
Аляксей Сцяпанавіч Анішчык
Аляксей Сцяпанавіч Анішчык (, хут. Мондзіна Навагрудскага павета Мінскай губерні, цяпер, Гродзенская вобласць — , Вільнюс ; Псеўданімы: Андрэй Чэмер; А. Шпак) — мемуарыст, педагог, журналіст, грамадскі дзеяч.
Біяграфія
Скончыў Навагрудскую гімназію і эканамічны факультэт Пазнаньскага ўніверсітэта; магістр эканамічных навук. Працаваў у Катавіцах, кіраваў курсамі для інжынераў і тэхнікаў. У верасні 1939 г. запісаўся ў батальён, які абараняў Варшаву ад немцаў, за што пазней быў узнагароджаны медалём.
Пасля капітуляцыі Польшчы вярнуўся ў Навагрудак, дзе выкладаў у школе беларускую мову і літаратуру. Потым на Беласточчыне быў дырэктарам школы. У 1941 г. выкладчык і загадчык школы ў мястэчку Уселюб Навагрудскага раёна. З 1942 г. выкладчык Навагрудскай беларускай настаўніцкай семінарыі. Публікаваўся ў газеце «За праўду», са студзеня 1944 г. яе рэдактар. У лютым — маі 1944 г. загадчык Навагрудскай друкарні, у маі—чэрвені супрацоўнік сектара радыёперадач Беларускага культурнага цэнтра ў Мінску. Сябар падпольнай Беларускай Народнай Грамады. Удзельнік Другога Усебеларускага кангрэса.
Пры адступленні нямецкіх войск выехаў у Германію. У 1945—1946 гг. жыў у Кракаве, працаваў у газетах. Потым узначаліў ваяводскі аддзел выдавецтва «Czytelnik» у Уроцлаве і Шчэціне.
Арыштаваны савецкімі спецслужбамі ў маі 1948 г.; вывезены ў Мінск. За супрацоўніцтва з немцамі прысуджаны да расстрэлу, замененага 25 гадамі зняволення. Правёў у лагерах Запаляр'я і Мардовіі 14 гадоў. Вызвалены ў 1962 г. Вярнуўся на Радзіму. Працаваў эканамістам у Навагрудскім раёне і ў Лідзе. Потым пераехаў у Літву (Эйшышкі). Жыў у Вільні. Узначальваў суполку віленскіх беларускіх палітвязняў. Пісаў на беларускай, рускай, польскай мовах. Член Саюза беларускіх пісьменнікаў з 2000 г. Падрыхтаваў кнігу мемуараў.
Брыстальскі Заходне-Англійскі ўніверсітэт
Гісторыя
Як і Брыстальскі ўніверсітэт і Бацкі ўніверсітэт, ён можа прасачыць сваё паходжанне ад тэхнічна-гандлёвага каледжа, заснаванага як школа ў 1595 годзе Таварыствам прадпрымальнікаў.
Варшаўскі ўніверсітэт
Варшаўскі ўніверсітэт (Uniwersytet Warszawski) — адзін з найстарэйшых і найбуйнейшых універсітэтаў у Польшчы, знаходзіцца ў Варшаве.
У 1908—1914 гг. дзейнічала Беларускае студэнцкае зямляцтва.
Створаны Цэнтр беларускіх даследаванняў. У 2016 годзе выдадзены першы нумар «Гадавіка Цэнтра беларускіх студыяў».
Кафедра беларусістыкі Варшаўскага ўніверсітэта
Пачала дзейнічаць з 1 кастрычніка 1956 года як Кафедра беларускай філалогіі. Ініцыятаркай яе стварэння, арганізатаркай і шматгадовай (да 1971 года) загадчыцай была прафесар Антаніна Абрэмбска-Яблоньска (1901—1994), — вядомая славістка, аўтарка шматлікіх прац у галіне славянскага мовазнаўства. У стварэнні і фарміраванні пачаткаў кафедры дапамогу аказаў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, які перадаў новаму падраздзяленню вялікую колькасць кніг па беларускай філалогіі, а таксама (пры патрэбе) накіроўваў сваіх супрацоўнікаў для выкладчыцкай дзейнасці.
З 2005 года працуе на факультэце прыкладной лінгвістыкі Варшаўскага ўніверсітэта як Кафедра беларусістыкі.
Супрацоўнікі кафедры актыўна ўдзельнічаюць у айчынным і міжнародным навуковым жыцці, удзельнічаюць у канферэнцыях і кангрэсах (славянскіх і беларускіх), публікуюць свае працы ў часопісах і калектыўных выданнях у Польшчы і за мяжой. Па ініцыятыве Кафедры беларусістыкі з 1993 года арганізуецца Міжнародная навуковая канферэнцыя «Шлях да ўзаемнасці». Кафедра распрацоўвае вучэбныя і прадметныя праграмы, вучэбныя і школьныя падручнікі (для школ усіх узроўняў), вядзе лексікаграфічную і выдавецкую працу. На кафедры абаронена мноства доктарскіх дысертацый у галіне мовазнаўства і літаратуры.
З 2007 года кафедра беларусістыкі з’яўляецца выдаўцом навуковага часопіса «Acta Albaruthenica». Гэты штогоднік рэдагуецца супрацоўнікамі кафедры і рэгулярна выходзіць у Варшаве.
NGC 5678
NGC 5678 (іншыя абазначэнні — UGC 9358, MCG 10-21-5, ZWG 296.9, KARA 634, IRAS14306+5808, PGC 51932) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) ў сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Уэстфілдскі дзяржаўны ўніверсітэт
Уэстфілдскі дзяржаўны ўніверсітэт (Westfield State University) — дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Уэстфілд у штаце Масачусетс, ЗША.
Універсітэт быў заснаваны ў 1839 годзе Гарацыем Манам як першы дзяржаўны каледж сумеснага навучання ў Амерыцы без бар'ераў па расе, полу або сацыяльнаму паходжанню.
Жан-Радольф Перанэ
Жан-Радольф Перанэ (Jean-Rodolphe Perronet;  — ) — французскі архітэктар і структурны інжынер. Вядомы сваімі шматлікімі каменнымі арачнымі мастамі. Яго самай вядомай працай з’яўляецца Мост Згоды (1797).
Gonepteryx maderensis
Gonepteryx maderensis — від дзённых матылькоў роду  сямейства. Размах крылаў 52-61 мм.
Апісанне
Дадзены від з'яўляецца эпідэмікам вострава Мадэйра. Сустракаецца на вышыні 500-1500 метраў над узроўнем мора. Месцы пасялення: вечназялёныя шыракалістыя лясы (пераважна лаўровыя), мезафільныя лугі.
Кармавым раслінай вусеняў з'яўляецца.
Знаходзіцца пад пагрозай знікнення.
Пона
Пона (Ponna) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кома.
Насельніцтва складае 262 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 52 чал./км². Займае плошчу 5 км². Паштовы індэкс — 22020. Тэлефонны код — 031.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Ян Фішэр
Ян Фішэр (чэш. Jan Fischer, нар., Прага) — чэшскі дзяржаўны дзеяч, прэм'ер-міністр (да 2010).
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і вучонага. Скончыў Эканамічны ўніверсітэт у Празе. Спецыяліст у галіне эканамічнай статыстыкі. Доўгі час працаваў у статыстычным агенцтве Чэхаславакіі. Пасля 1990 года працягнуў кар'еру ў Чэшскім статыстычным агенцтве, узначальваў яго ў 2003—2009. Таксама займаўся праблемамі арганізацыі падліку галасоў на выбарах. Супрацоўнічаў з Еўрастат. Член КПЧ ў 1980—1989. Цяпер беспартыйны.
Доўгае (Івацэвіцкі раён)
До́ўгае (, Долгое) — вёска ў Івацэвіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Быценскага сельсавета.
У 1940—1972 гадах цэнтр Доўгаўскага сельсавета.
Капрыз (архітэктура)
Капрыз, ці  фолі (ад folly — дзівацтва, капрыз), — невялікі будынак ці іншы архітэктурны аб'ект, які ўжываецца звычайна ў палацавых і паркавых ансамблях, а таксама ў сучасным гарадскім асяроддзі. Звычайна гэта пацешны або экстравагантны будынак, альбо будынак, прызначаны для іншых патрэб, чым тыя, на якія паказваюць яго канструкцыя ці вонкавы выгляд.
Сачыўкі (значэнні)
Назву Сачы́ўкі маюць:
Вера Міхайлаўна Ермалаева
Вера Міхайлаўна Ермалаева (2 лістапада 1893, с. Ключы Пятроўскага павета Саратаўскай губерні, цяпер Маласярдобінскі раён Пензенскай вобласці Расіі — 26 верасня 1937, Карагандзінскі ППЛ) — руская і савецкая мастачка-жывапісец, графік і ілюстратар, дзяячка рускага авангарда. У 1921-1922 гадах узначальвала Віцебскае народнае мастацкае вучылішча.
Біяграфія
Бацька, Міхаіл Сяргеевіч Ермалаеў, памешчык, старшыня земскай павятовай управы. Маці, Ганна Уладзіміраўна, баранэса фон Унгерн-Ункоўская (1854—?).
У дзяцінстве Вера упала з каня, што выклікала параліч ног. Пасля яна магла хадзіць толькі з дапамогай мыліц.
Ермалаева атрымала адукацыю ў Еўропе — у свецкай школе ў Парыжы і ў гімназіі ў Лазанне. Знаходжанне за мяжой было абумоўлена яшчэ і неабходнасцю лячэння.
У 1904 годзе сям’я Ермалаевых вярнулася ў Расію, а ў 1905 годзе яны пераехалі ў Пецярбург. Бацька Веры Міхайлаўны прадаў маёнтак, заснаваў кааператыўнае таварыства «Працоўны саюз» і пачаў выдаваць журнал «Жыццё (Жизнь)» ліберальнага характару. У 1911 годзе Міхаіл Сяргеевіч памёр.
У 1910 году Вера скончыла гімназію кн. Абаленскай, у 1911 годзе паступіла ў студыю Міхаіла Бернштэйна, дзе стала цікавіцца кубізмам і футурызмам.
Брадвейская вежа
Брадвейская вежа (Broadway Tower) — славуты будынак, архітэктурны капрыз на брадвейскім узгорку (Broadway Hill), недалёка ад горада Брадвей (Брадуэй), у англійскім графстве Вустэршыр. Аснова вежы размешчана на вышыні 312 метраў над узроўнем мора. Вышыня самой вежы 17 метраў (55 футаў). Сцвярджаецца, што ў яснае надвор'е з вяршыні вежы можна бачыць тэрыторыю 13 графстваў.
Вера Міхайлаўна Ермалаева
Біяграфія
У 1914 годзе яна паехала ў Парыж, дзе пазнаёмілася з творамі сучасных мастакоў-наватараў. Класічнае мастацтва яе пакінула абыякавай: «Адно неўразуменне вынесла ў мінулым годзе з лесу статуй у Луўры. Наогул Луўр нагадвае гарышчы, куды скінуты не хлам, а chef-d`ouvres, якія аддадзены самім сабе да іх шчасця ці няшчасця». Пасля пачатку Першай сусветнай вайны вымушаная была вярнуцца ў Расію.
Брадвейская вежа
Вежа пабудавана ў 1797 г. па праекце архітэктара Джэймса Уаета. У розныя гады яна выкарыстоўвалася пад друкарню знакамітым брытанскім антыкварам і калекцыянерам Томасам Філіпсам (1792-1872), служыла месцам адпачынку мастаку Уільяму Морысу і месцам працы археолагу Артуру Эвансу.
Вера Міхайлаўна Ермалаева
Біяграфія
У 1915—1916 гадах уваходзіла ў футурыстычны гурток «Бяскроўнае забойства» (разам з Мікалаем Лапшыным, у будучыні адным са заснавальнікаў расійскай школы ілюстрацыі). Сябры гуртка выпускалі аднайменны часопіс.
Апроч малявання, Вера Ермалаева цікавілася гісторыяй — у 1917 годзе скончыла Археалагічны інстытут. Адначасова яна была ўдзельнікам мастацкіх аб’яднанняў «Свабода мастацтву» і «Мастацтва і рэвалюцыя».
У 1918 годзе Ермалаева заснавала кнігадрукарную арцель «Сёння», якая маленькімі тыражамі выпускала лубкі і кнігі-карцінкі, што ствараліся практычна ўручную. Па меркаванню некаторых даследчыкаў, гэтае быў «першы вопыт канструявання дзіцячай кнігі, зразуметай як цэласны мастацкі арганізм». Ермалаева аформіла тры кнігі арцелі: «Мышаняты» і «Певень» Натана Венграва і «Піянеры» Уолта Уітмена. Ілюстрацыі ў кнігах рабіліся пры дапамозе гравюр на лінолеуме і затым у большасці выпадкаў расфарбоўваліся ўручную, тэкст у некаторых кнігах не быў наборным, а таксама выразаўся на лінолеуме.
Пасля рэвалюцыі Вера Міхайлаўна ўдзельнічала у конкурсах жывапісанага аддзела Наркампроса, спрабавала працаваць як мастак тэатра, стварыла (у той ж тэхніцы расфарбаванай гравюры) тэатральныя эскізы да оперы М. Мацюшына і А. Кручоных «Перамога над сонцам». У 1922 годзе эскізы выставляліся на выстаўцы ў Берліне. У 1919 годзе жывапісны аддзел Наркомпроса па просьбе Марка Шагала накіраваў Ермалаеву у Віцебск выкладчыцай у Народнае мастацкае вучылішча, дзе ўзначаліла жывапісную майстэрню.
У Віцебску пад уплывам Малевіча, якога яна запрасіла выкладаць, Вера Міхайлаўна захапілася беспрадметным мастацтвам. Разам з Малевічам і яго вучнямі Ермалаева ўдзельнічала ў арганізацыі УНОВИСа (Утвердители нового искусства) — таварыства, якое пазіцыяніравала сябе як даследчыцкую лабараторыю, дзе вывучаюцца праблемы развіцця мастацтва і мастацкай формы. Таксама ў арганізацыі прапагандаваліся ідэі супрэматызму.
Брала ўдзел у супрэматычным дэкаратыўна-святочным афармленні Віцебска (эскізы манументальных роспісаў, шыльдаў, праекты ўпрыгожанняў розных будынкаў) да 1 мая і 9 лістапада, стварыла сцэнаграфію для другой рэдакцыі авангарднай оперы «Перамога над сонцам» М. Мацюшына і А. Кручоных, падрыхтавала сцэнарый (разам з К. Малевічам і Н. Коган) «супрэматычнага балета», які быў паспяхова выкананы 6 лютага 1920 года, а таксама цыкл тэарэтычных артыкулаў. «Ермалаева стала не проста вернай вучаніцай і супрацоўніцай Малевіча, але і яго абаронцай, яго падтрымкай, яго апірышчам у Віцебску. Яна ж была неадменным сакратаром Творчага камітэта УНОВИСа».
У 1921 годзе пасля сыхода з пасады Марка Шагала ўзначаліла вучылішча, якое ў 1921 годзе стала называцца Вышэйшымі дзяржаўнымі мастацка-тэхнічнымі майстэрнямі, а з 1922 года — Дзяржаўным мастацка-практычным інстытутам. Ермалаева стала рэктарам гэтага інстытута.
30 студзеня 1922 года Ермалаева выступіла з дакладам пра «безнадзейнае становішча майстэрняў з-за адсутнасці сродкаў, дроваў і матэрыялаў». Яна нават вырашыла прадаць люстраную шафу, каб набыць дровы і стварыць магчымасць работы ў майстэрнях.
У 1922 годзе Ермалаева вярнулася ў Петраград, дзе атрымала пасаду кіраўніцы лабараторыі колеру ў Дзяржаўным інстытуце мастацкай культуры, які ўзначальваў Малевіч. Тут працавалі многія віцебскія вучні Малевіча — І. Чашнік, М. Суэцін, Л. Юдзін, Я. Магарыл. У лісце да Міхаіла Ларыёнава 17 ліпеня 1926 года Ермалаева пісала: «Мы капаемся ў сваім жывапісе і колеры, у колеравых палях, у будове формы. Ва ўсім тым спецыфічным, што розніць мастака ад фатаграфіі і кіно, рэкламы, газеты, кнігі і іншых носьбітаў хадзячых ідэй». У 1927 годзе інстытут быў разгромлены, многія мастакі арыштаваныя.
У канцы 1920-х гадоў супрацоўнічала з часопісамі «Веробей», «Новы Робинзон», «Чиж» і «Ёж».
Працавала як жывапісец і графік. У 1920-я гады стала ілюстратарам такіх кніг, як «Топ-топ-топ» Мікалая Асеева, «Зашмат звяроў» і «Рыбакі» Аляксандра Увядзенскага, «Цягнік» Яўгена Шварца (1929), «Іван Іваныч Самавар» Данііла Хармса (1930) і многіх іншых, афармляла серыю баек Крылова.
Вяла выкладчыцкую работу. З 1931 года мастачка М. Казанская стала браць урокі у В. Ермалаевой.
У 1929 годзе разам з мастакамі У. Сцерлігавым, К. Ражджэственскім, Л. Юдзіным, М. Суэціным, А. Лепорскай стварыла «групу жывапісна-пластычнага рэалізму». На кватэры В. Ермалаевой адбываліся творчыя «аўторкі» гэтых мастакоў і «кватэрныя» выстаўкі, якія суправаджаліся абмеркаваннямі. Выставачная дзейнасць, што адбывалася ў вузкім крузе аднадумцаў, стала повадам для напісанага даносу.
25 снежня 1934 года Веру Ермалаеву арыштавалі.
29 сакавіка 1935 была асуджаная паводле пастановы УНКУС па артыкуле 58-10, 58-11. Паводле матэрыялаў справы, В. Ермалаеву абвінавачвалі ў «антысавецкай дзейнасці, што выяўлялася ў прапагандзе антысавецкіх ідэй і спробе арганізаваць вакол сябе антысавецкі настроеную інтэлігенцыю». 29 сакавіка 1935 года накіравана адбываць пакаранне (трохгадовае зняволенне) у 1-е аддзяленне 3-га аддзела Карагандзінскага лагера
Паўторна асуджана 20 верасня 1937 года тройкай УНКУС па артыкулах 58-10, 58-11 да расстрэла. 26 верасня 1937 года расстраляна ў лагеры каля Караганды.
20 верасня 1989 года рэабілітавана.
У 2013 годзе ў Маскве заснаваны Фонд Веры Ермалаевай (ВЕРФ), які мае мэтай падтрымку жаночых ініцыятыў у сучасным мастацтве.
Паплаўскі сельсавет
Папла́ўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бярэзінскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 года вёска) Паплавы.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Неганіцкі сельсавет у складзе Бярэзінскага раёна Барысаўскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Неганічы. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Менскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Бярэзінскім раёне БССР. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Бярэзінскім раёне Магілёўскай вобласці. У 1939 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Паплавы. З 20 верасня 1944 года ў складзе Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года сельсавет перайменаваны ў Паплаўскі. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Чэрвеньскага раёна, з 6 студзеня 1965 года — у складзе адноўленага Бярэзінскага раёна. 21 снежня 2007 года да сельсавета далучана частка скасаванага Ляжынскага сельсавета (10 населеных пунктаў: вёскі Вялікія Лагі, Жарамец, Камісарскі Сад, Малыя Лагі, Пагулянка, пасёлкі Зялёны Гай, Калініна, Купы, Паўлаўка і Чырвоны Дар).
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1785 чалавек, з іх 95,8 % — беларусы, 3,1 % — рускія, 0,4 % — украінцы.
Карлсгамн (камуна)
Камуна Карлсгамн (Karlshamns kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, што знаходзіцца ў лене Блекінгэ, у паўднёвай Швецыі. Тэрыторыя камуны мае агульную плошчу 836,51 кв. км.
Адміністрацыйным цэнтрам камуны Карлсгамн з'яўляецца аднаймённы горад.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 31 059 чалавек (па стане на чэрвень 2012 года).
Населеныя пункты
У склад камуны ўваходзяць населеныя пункты:
Млечкі
Мле́чкі (, Млечки) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Даўгінаўскага сельсавета.
Марыя Софія Ануфровіч-Плоская
Марыя Софія АНУФРОВІЧ-ПЛОСКАЯ (псеўданім: Стрыенка;, Калінкавічы Мазырскага павета Мінскай губерні — , Кракаў, Польшча) — польская рэвалюцыянерка.
Млечкі
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Даўгінава Вілейскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Марыя Софія Ануфровіч-Плоская
Біяграфія
Паходзіла з сям'і дробнай шляхты. Вучылася на фельчарскіх курсах у Пецярбургу. Мела кантакт з польскімі нелегальнымі арганізацыямі 'Воля народа' і 'Вогнішча'. У 1882 разам з мужам Эдмундам Плоскім пераехала ў Варшаву, дзе ўвайшла ў кіраўніцтва партыі 'Пралетарыят', якую ўзначальвала Марыя Багушэвіч. Кіравала дзейнасцю нелегальнай друкарні 'Воля народа'. У сувязі з арыштам мужа была выслана ў Кракаў з заданнем стварыць там адгалінаванне 'Пралетарыята'. Была пад наглядам аўстрыйскай паліцыі. 19.12.1883 арыштавана з групай сацыялістаў. 30.3.1884 кракаўскі суд прыгаварыў яе да 4 месяцаў турмы і выдалення за межы Аўстра-Венгрыі. Пасля сканчэння тэрміну пакарання была перададзена царскім уладам і заключана ў 10-ы павільён Варшаўскай крэпасці. 29.7.1885 прыгаворана да 4 гадоў ссылкі. Адбывала яе разам з мужам на Сахаліне. Пасля сканчэння тэрміну ёй забаранілі вяртацца на Радзіму. З 1897 жыла з мужам у Благавешчанску. У 1906 яны разам уцяклі ў Японію, а адтуль у Трыест. З 1907 зноў жыла ў Кракаве. У час 1-й сусветнай вайны даглядала параненых салдат. Пасля вайны кіравала гаспадарнымі курсамі.
Млечкі
Гісторыя
Да 27 снежня 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Сіўцаўскага сельсавета.
Хлеў
Стайня, таксама хлеў — найбольш распаўсюджанае найменне гаспадарчага памяшкання для ўтрымання жывёлы.
Хлеў — традыцыйная, пераважна зрубная гаспадарчая пабудова для ўтрымання свойскай жывёлы. Вядомы са старажытнасці ў большасці народаў свету, у славян паявіўся не пазней 5 ст. н.э. На тэр. Беларусі паявіліся ў часы Кіеўскай Русі, ім папярэднічалі лёгкія збудаванні тыпу кашар і паветак. Залежна ад жывёлы, якую трымаюць у хляве, яго называюць кароўнікам, аборай, стайняй, аўчарняй, свінарнікам. У сялянскіх сядзібах хлявы — драўляныя прамавугольныя ў плане зрубныя ці вянкова-слупавыя збудаванні пад 2- або 4-схільнымі стрэхамі.
Паводле жывёлы выдзяляюць наступныя віды хлява: Аўчарня (кашара) — пабудова для ўтрымання авечак, асноўны вытворчы будынак авечкагадоўчых фермаў і комплексаў. Звычайна маюць аддзяленні для розных груп авечак: бараноў-вытворнікаў, матак з ягнятамі, рамонтнага, адкормачнага пагалоўя; памяшканні для ягнення, штучнага кармлення ягнят і інш.
NGC 5679
NGC 5679 (іншыя абазначэнні — NGC 5679B, IRAS14326+0534, UGC 9383, ZWG 47.110, MCG 1-37-35, VV 458, KCPG 427B, ARP 274, PGC 52132) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 5679, NGC 5679B.
Галактыка входит в число перечисленных в арыгінальной редакции нового общего каталога.
Пётр Мікалаевіч Касцюковіч
Пётр Мікалаевіч Касцюковіч (, в. Вяляцічы, Барысаўскі раён, Мінская вобласць — ) — беларускі гідрагеолаг. Доктар тэхнічных навук (1997), кандыдат геолага-мінералагічных навук (1966), прафесар (1998).
Біяграфія
Скончыў Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт (1960), Ленінградскі горны інстытут (аспірантура, 1965). Працаваў у Беларускім навукова-даследчым інстытуце меліярацыі і воднай гаспадаркі (1966—1991), Беларускім нацыянальным тэхнічным універсітэце (з 1992, будаўнічы факультэт, кафедра «Геатэхніка і экалогія ў будаўніцтве», прафесар).
Навуковыя інтарэсы: гідралагічныя аспекты зоны актыўнага водаабмену асадкавых парод.
Празерпіа
Празерпіа (Proserpio) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кома.
Насельніцтва складае 909 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 455 чал./км². Займае плошчу 2 км². Паштовы індэкс — 22030. Тэлефонны код — 031.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Intel 80186
Intel 80186 (i186) — 16-бітны мікрапрацэсар, выпушчаны кампаніяй Intel у дугой палове 1982 года, які ўяўляе сабой удасканалены варыянт мікрапрацэсара i8086. У склад новага мікрапрацэсара ўвайшлі сродкі, якія раней рэалізоўваліся 10 асобнымі мікрасхемамі. Ужываліся, галоўным чынам, у працы з кіруючымі праграмамі ды ў высокаінтэлектуальных перыферыйных адаптарах, напрыклад сеткавых.
Апісанне
Да распрацоўкі новага мікрапрацэсара Intel прыступіла адразу пасля выхаду працэсараў i8086/i8088. Працэсары i8086/i8088 патрабавалі шмат мікрасхем падтрымкі, і Intel вырашае распрацаваць мікрапрацэсар, які ўжо ўтрымлівае на крышталі ўсе неабходныя модулі. Новы працэсар уключаў у свой склад мноства кампанентаў, якія раней выпускаліся ў выглядзе асобных мікрасхем, гэта б дазволіла значна скараціць колькасць мікрасхем у камп'ютары, і адпаведна зменшыць яго кошт. Акрамя таго, была пашырана сістэма ўнутраных каманд (інструкцый).
Сямейства працэсараў Intel 80186
У 1982 годзе Intel выпускае ўбудавальны працэсар Intel 80186, які, апроч палепшанага ядра i8086, утрымліваў таксама дадатковыя модулі, якія замянялі некаторыя мікрасхемы падтрымкі; працэсар вырабляўся з ужываннем NMOS-тэхналогіі.
Рыса ў іерагліфіцы
Рыса ў іерагліфіцы — найменшая дазнакавая адзінка кітайскага пісьма, якая служыць для напісання іерогліфаў.
Да найпрасцейшых рыс адносяцца: Усё асноўныя рысы ўваходзяць у Восем прынцыпаў іерогліфа юн у каліграфіі.
Intel 80186
Сямейства працэсараў Intel 80186
У сувязі з развіццём тэхналогіі, у 1987 годзе Intel выпускае працэсары i186 другога пакалення — Intel 80C186. Гэтыя працэсары вырабляліся па палепшанаму CHMOS III тэхпрацэсу, што дазволіла павялічыць тактавую частату працэсараў удвая, а спажывальную моц знізіць у 4 разы. Што немалаважна, была захавана сумяшчальнасць у размяшчэнні вывадаў са старымі працэсарамі.