cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Іван Мацвеевіч Старавойтаў
Навуковая і грамадская дзейнасць
Арганізатар і ўдзельнік II з’езда акушэраў-гінеколагаў БССР у 1973 годзе. У 1958—1976 гадах займаў пасаду старшыні Навуковага таварыства акушэраў-гінеколагаў БССР. Таксама быў старшынёй Вучонага медыцынскага савета Міністэрства аховы здароўя БССР, членам прэзідыума Вучонага савета Міністэрства аховы здароўя БССР, старшынёй рэспубліканскіх і членам усесаюзных праблемных камісій па пытаннях акушэрства і гінекалогіі. Уваходзіў у склад рэдакцыйных калегій часопісаў «Акушерство и гинекология», «Здравоохранение Белоруссии».
Абіраўся дэпутатам Мінскага гарадскога, Мінскіх раённых Саветаў і Лоеўскага раённага Савета.
Сярод апублікаваных прац:
Дубавіца (Буда-Кашалёўскі раён)
Дубаві́ца (, Дубовица) — вёска ў Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.
На ўсходзе ўрочышча Лосева.
Размяшчэнне
У 14 км на паўднёвы ўсход ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 25 км ад Гомеля.
Гідраграфія
На поўдні меліярацыйны канал, паміж вуліцамі невялікі вадаём.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай дарозе, затым па шашы Доўск — Гомель. Планоўка складаецца з дзвюх прамалінейных вуліц, арыентаваных з паўднёвага ўсходу на паўночны захад і злучаных завулкамі на поўначы і поўдні. Забудова драўляная, сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Заснавана напачатку 1920-х гадоў перасяленцамі з суседніх вёсак на былых памешчыцкіх землях. У 1929 годзе арганізаваны калгас. На франтах Вялікай Айчыннай вайны загінулі 29 жыхароў вёскі. У 1959 годзе ў складзе саўгаса «Дуравіцкі (цэнтр — вёска Дуравічы).
Да 1 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Дуравіцкага сельсавета.
Эрнэст Рэзерфорд
Эрнэст Рэзерфорд (Ernest Rutherford; года, Спрынг Грув, каля г. Нельсан, Новая Зеландыя —, Кембрыдж) — брытанскі фізік новазеландскага паходжання.
Вядомы як «бацька» ядзернай фізікі. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі 1908 года.
Луі Гарэль
Луі Гарэль (Louis Garrel, 14 чэрвеня 1983, Парыж) — французскі акцёр, сцэнарыст і рэжысёр.
Эрнэст Рэзерфорд
У 1911 годзе сваім знакамітым вопытам рассейвання α-часціц даказаў існаванне ў атамах дадатна зараджанага ядра і адмоўна зараджаных электронаў вакол яго. На аснове вынікаў вопыту стварыў планетарную мадэль атама.
Сяржук Сокалаў-Воюш
Сяржук Со́калаў-Во́юш (сапр.: Сяргей Анатолевіч Сокалаў;, в. Астроўшчына, Віцебскай вобласці) — беларускі паэт, бард і перакладчык.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і служачых 16 кастрычніка 1957 года ў вёсцы Астроўшчына Полацкага раёна Віцебскай вобласці БССР. З 1973 года жыў у Наваполацку. Працаваў слесарам на заводзе жалезабетонных вырабаў (1974—1976), на Наваполацкім вытворчым аб'яднанні «Палімір» (1979). Служыў у Савецкай Арміі (1976—1978).
У 1979 годзе паступіў на беларускае аддзяленне філалагічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, пасля 3-х курсаў перавёўся на завочнае аддзяленне, якое скончыў у 1985 годзе. Удзельнічаў у маладзёжным грамадскім аб'яднанні «Беларуская Майстроўня» (1979—1984).
Луі Гарэль
Біяграфія
Луі Гарэль нарадзіўся 14 чэрвеня 1983 года ў Парыжы, у сям’і рэжысёра Філіпа Гарэля і актрысы Брыжыт Сі (Brigitte Sy). Акцёрамі былі яго дзед і прадзед. Скончыў Вышэйшую нацыянальную кансерваторыю драматычнага мастацтва ў Парыжы ў 2004 годзе.
Эрнэст Рэзерфорд
Біяграфія
Рэзерфорд нарадзіўся ў Новай Зеландыі у невялікім мястэчку Спрынг-Грув (Spring Grove), размешчаным на поўначы Паўднёвага вострава блізу горада Нельсан, у сям’і фермера, які вырошчваў лён. Бацька — Джэймс Рэзерфорд, іміграваў з г. Перт (Шатландыя). Маці — Марта Томпсан, родам з Хорнчарча, графства Эсэкс, Англія. У гэты час іншыя шатландцы эмігравалі ў Квебек (Канада), але сям’і Рэзерфорд не пашанцавала і бясплатны квіток на параход урад даў да Новай Зеландыі, а не да Канады.
Сяржук Сокалаў-Воюш
Біяграфія
Працаваў настаўнікам у сярэдняй школе № 5 Наваполацка (1982—1984, 1985—1988), навуковым супрацоўнікам філіяла Літаратурнага музея Якуба Коласа ў вёсцы Мікалаеўшчына Стаўбцоўскага раёна (1984—1985), звольнены за арганізацыю святкавання Купалля на тэрыторыі музея. У канцы 1980-х гг. актыўна ўдзельнічаў у мерапрыемствах арганізаваных нацыянальна арыентавай часткай грамадства. Працаваў загадчыкам літаратурнай часткі лялечнай трупы Беларускага дзяржаўнага акадэмічнага тэатра імя Якуба Коласа ў Віцебску (1988—1990).
Член Саюза пісьменнікаў СССР і Саюза беларускіх пісьменнікаў (з 1990 г.).
Эрнэст Рэзерфорд
Біяграфія
Яго магістарская праца, напісаная ў 1892 годзе, называлася «Магнетызацыя жалеза пры высокачастотных разрадах». Праца тычылася выяўлення высокачастотных радыёхваль, існаванне якіх было даказана ў 1888 годзе нямецкім фізікам Генрыхам Герцам. Рэзерфордам быў прыдуманы і зроблены прыбор — магнітны дэтэктар, адзін з першых прыёмнікаў электрамагнітных хваль.
Скончыўшы ўніверсітэт у 1894 годзе, Рэзерфорд на працягу года быў выкладчыкам у сярэдняй школе. Найболей адораным маладым падданым брытанскай кароны з тых, хто жыў у калоніях, адзін раз у два гады назначалася асаблівая Стыпендыя імя Сусветнай выстаўкі 1851 года — 150 фунтаў у год, якая давала магчымасць паехаць для далейшага прасоўвання ў навуцы ў Англію. У 1895 годзе Рэзерфорд быў ганараваны гэтай стыпендыяй, бо той, хто яе спачатку атрымаў — Мак-Кларэн, адмовіўся ад яе. Восенню таго ж года, заняўшы грошы на білет на параход да Вялікабрытаніі, Рэзерфорд прыбывае ў Англію ў Кавендышскую лабараторыю Кембрыджскага ўніверсітэта і робіцца першым дактарантам яе дырэктара Джозефа Джона Томсана. 1895 год быў першым годам, калі (па ініцыятыве Дж. Дж. Томсана) студэнты, якія скончылі іншыя ўніверсітэты, маглі працягваць навуковую працу ў лабараторыях Кембрыджа. Разам з Рэзерфордам гэтай магчымасцю скарысталіся, запісаўшыся ў Кавендышскую лабараторыю, Джон Мак-Ленан, Джон Таўнсэнд і Поль Ланжэвен. З Ланжэвенам Рэзерфорд працаваў у адным пакоі і пасябраваў з ім, гэта сяброўства працягвалася да канца іх жыцця.
У тым жа 1895 годзе былі складзены змовіны з Мэры Джарджынай Ньютан (1876—1945) — дачкой гаспадыні пансіёну, у якім жыў Рэзерфорд. (Вяселле адбылося ў 1900 годзе, 30 сакавіка 1901 года ў іх нарадзілася дачка — Эйлін Мэры (1901—1930), пазней жонка Ральфа Фаўлера, вядомага астрафізіка.)
Рэзерфорд планаваў займацца дэтэктарам радыёхваль ці хваль Герца, здаць экзамены па фізіцы і атрымаць ступень магістра. Але ў наступным годзе аказалася, што дзяржаўная пошта Вялікабрытаніі вылучыла грошы Марконі на гэту ж самую працу і адмовілася яе фінансаваць у Кавендышскай лабараторыі. Паколькі стыпендыі бракавала нават на ежу, Рэзерфорд змушаны быў пачаць працаваць рэпетытарам і асістэнтам у Дж. Дж. Томсана па тэме вывучэння працэсу іанізацыі газаў пад дзеяннем рэнтгенаўскіх праменяў. Разам з Дж. Дж. Томсанам Рэзерфорд адкрывае з’яву насычэння току пры іанізацыі газу.
У 1898 годзе Рэзерфорд адкрывае альфа- і бэта-прамяні. Праз год Поль Віяр адкрыў гама-выпраменьванне (назва гэтага тыпу іанізавальнага выпрамянення, як і першых дзвюх, прапанавана Рэзерфордам).
З лета 1898 года навуковец робіць першыя крокі ў даследаванні толькі што адкрытага з’явы радыеактыўнасці урану і торыю. Восенню Рэзерфорд па прапанове Томсана, пераадолеўшы конкурс у 5 чалавек, займае пасада прафесара ўніверсітэта Мак-Гіла у Манрэалі (Канада) з акладам 500 фунтаў стэрлінгаў ці 2500 канадскіх долараў у год. У гэтым універсітэце Рэзерфорд плённа супрацоўнічае з Фрэдэрыкам Содзі, у той час малодшым лабарантам хімічнага факультэта, пасля (як і Рэзерфорд) нобелеўскім лаўрэатам па хіміі (1921 г.). У 1903 годзе Рэзерфорд і Содди высунулі і давялі рэвалюцыйную ідэю пра ператварэнне элементаў падчас радыеактыўнага распаду. У 1905 г. у верасні на год у Манрэаль у лабараторыю да Рэзерфорда прыехаў вучыцца Ота Ган, будучы нобелеўскі лаўрэат па хіміі з Германіі.
Луі Гарэль
Кар'ера
Пры стварэнні саўндтрэка «Песень» (2007) акцёр сам выконваў усе партыі свайго героя. , аўтар музыкі і лібрэта, атрымаў у 2008 годзе прэмію «Сезар» —.
Эрнэст Рэзерфорд
Біяграфія
Атрымаўшы шырокую слыннасць дзякуючы сваім працам у вобласці радыеактыўнасці, Рэзерфорд робіцца запатрабаваным навукоўцам і атрымвае шматлікія прапановы працы ў навукова-даследчыцкіх цэнтрах розных краін свету. Увесну 1907 года ён пакідае Канаду і пачынае прафесарскую дзейнасць ва ўніверсітэце Вікторыі (цяпер — Манчэстэрскі ўніверсітэт) у Манчэстэры (Англія), дзе яго зарплата стала вышэй прыкладна ў 2,5 разу.
Луі Гарэль
Дадатковыя факты
Луі Гарэль — заняў 15 месца ў спісе «15 самых сексуальных мужчын» у французскім часопісе Elle у нумары за чэрвень 2007 года.
Эрнэст Рэзерфорд
Біяграфія
У 1908 годзе Рэзерфорду была прысуджана Нобелеўская прэмія па хіміі «за праведзеныя ім даследаванні ў вобласці распаду элементаў у хіміі радыеактыўных рэчываў».
Важнай і радаснай падзеяй у жыцці стала абранне навукоўца членам Лонданскага Каралеўскага таварыства ў 1903 годзе, а з 1925 па 1930 года ён займаў пост яго прэзідэнта. У 1931—1933 гадах Рэзерфорд быў прэзідэнтам Інстытута Фізікі.
У 1914 годзе Рэзерфорд ганараваны дваранскага тытула і робіцца «сэрам Эрнстам». 12 лютага ў Букінгемскім палацы кароль прысвяціў яго ў рыцары: ён быў хмарны ў прыдворны мундзір і падперазаны мячом.
Свой геральдычны герб, зацверджаны ў 1931 годзе, пэр Англіі барон Рэзерфорд Нельсан (так стаў клікацца вялікі фізік пасля ўзвядзення ў дваранскае званне) завершыў птушкай ківі, знакам Новай Зеландыі. Малюнак герба — выява экспаненты — крывой, што характарызуе манатонны працэс змяншэння з часам ліку радыеактыўных атамаў.
Навуковая дзейнасць
Паводле ўспамінаў П. Л. Капіцы, Рэзерфорд быў яркім прадстаўніком англійскай эксперыментальнай школы ў фізіцы, якая характэрная імкненнем разабрацца ў ісце фізічнай з’явы і праверыць, ці можа яно быць растлумачана існымі тэорыямі (у адрозненне ад «нямецкай» школы эксперыментатараў, якая выходзіць з існых тэорый і імкнецца праверыць іх досведам). Ён мала карыстаўся формуламі і мала звяртаўся да матэматыкі, але быў геніяльным эксперыментатарам, напамінаючы ў гэтым дачыненні Фарадэя. Важнай якасцю Рэзерфорда як эксперыментатара, што адзначаецца Капіцам, была яго назіральнасць. У прыватнасці, дзякуючы ёй ён адкрыў эманацыю торыя, заўважыўшы адрозненні ў сведчаннях электраскопа, што мераў іянізацыю, пры адкрытых і зачыненых дзверцах у прыборы, што перакрывалі струмень паветра. Іншы прыклад — адкрыццё Рэзерфордам штучнай трансмутацыі элементаў, калі апрамяненне ядзер азота ў паветры альфа-часціцамі суправаджалася з’яўленнем высокаэнергічных часціц (пратонаў), якія мелі большы прабег, але вельмі рэдкіх.
Рэзерфорд напісаў і апублікаваў тры тамы прац. Усе яны носяць эксперыментальны характар.
1904 год — «Радыеактыўнасць».
1905 год — «Радыеактыўныя ператварэнні».
Сяржук Сокалаў-Воюш
Біяграфія
Жанаты, мае трох сыноў.
Эрнэст Рэзерфорд
Навуковая дзейнасць
1930 год — «Выпрамяненні радыеактыўных рэчываў» (у суаўтарстве з Дж. Чэдвікам і Ч. Элісам).
Сяржук Сокалаў-Воюш
Творчасць
Дэбютаваў у друку ў 1973 годзе (наваполацкая газета «Хімік»). Аўтар зборніка паэзіі «Кроў на сумётах» (1989), п'есы-казкі «Свецяць, свецяць зорачкі…» (пастаўлена ў 1989 г.). Пераклаў на беларускую мову п'есы Л. Андрэева «Манумент», «Любоў да бліжняга», асобныя творы ўкраінскіх, польскіх пісьменнікаў.
Часта выступае як аўтар і выканаўца сваіх песень. У ЗША і Канадзе выйшлі дыскі яго песень.
Фама Паўлавіч Якаўлеў
Фама́ Па́ўлавіч Я́каўлеў (, в. Града,  — ) — член  Далёкаўсходняга фронту, генерал-лейтэнант (1944).
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і рабочых. На ваеннай службе з 1920. Удзельнік Грамадзянскай вайны на і  франтах.
Эрнэст Рэзерфорд
Навуковая дзейнасць
12 вучняў Рэзерфорда сталі лаўрэатамі Нобелеўскай прэміі па фізіцы і хіміі. Адзін з найболей таленавітых вучняў Генры Мозлі, эксперыментальна паказалы фізічны сэнс Перыядычнага закона, загінуў у 1915 годзе на Галіпалі ў ходзе Дарданэльскай аперацыі. У Манрэалі Рэзерфорд працаваў з Ф. Содзі, Ота Ганам; у Манчэстэры — з Г. Гейгерам (у прыватнасці, дапамог таму распрацаваць лічыльнік для аўтаматычнага падліку лікі іанізавальных часціц), у Кембрыджы — з Н. Борам, П. Капіцам і многімі іншымі знакамітымі ў будучыні навукоўцамі.
Фама Паўлавіч Якаўлеў
Біяграфія
Скончыў ў 1933 годзе. У 1922—1935 гадах камандзір узвода, палітрук роты, вайсковы палка. У 1937—1939 вучылішча, дывізіі, корпуса. З 1939 начальнік палітычнага ўпраўлення 2-й Асобнай Чырванасцяжнай арміі, з 1940 начальнік Упраўлення палітычнай прапаганды Далёкаўсходняй акругі.
Эрнэст Рэзерфорд
Вывучэнне з’явы радыеактыўнасці
Пасля адкрыцця радыеактыўных элементаў пачалося актыўнае вывучэнне фізічнай прыроды іх выпрамянення. Рэзерфорду атрымалася выявіць складаны склад радыеактыўнага выпрамянення.
Фама Паўлавіч Якаўлеў
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам Чырвонага Сцяга і медалём «За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.».
Эрнэст Рэзерфорд
Вывучэнне з’явы радыеактыўнасці
Вопыт складаўся ў наступным. Радыеактыўны прэпарат змяшчалі на дно вузкага канала свінцовага цыліндра, насупраць змяшчалася фотапласцінка. На выпрамяненне дзеяла магнітнае поле. Пры гэтым уся ўсталёўка знаходзілася ў вакууме.
У магнітным полі пучок распадаўся на тры часткі. Два складнікі першаснага выпрамянення адхіляліся ў процілеглыя бакі, што паказвала на наяўнасць у іх зарадаў процілеглых знакаў. Трэці складнік захоўваў просталінейнасць шырання. Выпрамяненне, што валодае дадатным зарадам, атрымала назва альфа-прамені, адмоўным — бэта-прамені, нейтральным — гама-прамені.
Вывучаючы прыроду альфа-выпрамяненні, Рэзерфорд правёў наступны эксперымент. На шляху альфа-часціц ён змясціў лічыльнік Гейгера, які мераў лік выпусканых часціц за вызначаны час. Пасля гэтага пры дапамозе электраметра ён памераў зарад часціц, выпушчаных за гэты ж час. Ведаючы сумарны зарад альфа-часціц і іх колькасць, Рэзерфорд вылічыў зарад адной такой часціцы. Ён апынуўся роўны двум элементарным.
Па адхіленні часціц у магнітам поле ён вызначыў дачыненне яе зарада да масы. Апынулася, што на адзін элементарны зарад даводзяцца дзве атамныя адзінкі масы.
Такім чынам, было ўсталявана, што пры зарадзе, роўным дзвюм элементарным, альфа-часціца мае чатыры атамныя адзінкі масы. З гэтага вынікае, што альфа-выпрамяненне — гэта струмень ядзер гелію.
У 1920 годзе Рэзерфорд выказаў здагадку, што павінна існаваць часціца масай, роўнай масе пратона, але не мелая электрычнага зарада — нейтрон. Аднак выявіць такую часціцу яму не атрымалася. Яе існаванне было эксперыментальна даказана Джэймсам Чэдвікам у 1932 годзе.
Апроч таго, Рэзерфорд удакладніў на 30 % адносіны зарада электрона да яго масы.
Радыеактыўныя ператварэнні
На грунце ўласцівасцей радыеактыўнага торыю Рэзерфорд адкрыў і вытлумачыў радыеактыўнае ператварэнне хімічных элементаў. Навуковец выявіў, што актыўнасць торыя ў зачыненай ампуле застаецца нязменнай, але калі прэпарат абдзімаць нават вельмі слабым струменем паветра, яго актыўнасць значна змяншаецца. Было выказана здагадка пра тое, што адначасная з альфа-часціцамі торый выпускае радыеактыўны газ.
Вынікі супольнай працы Рэзерфорда і яго калегі Фрэдэрыка Содзі былі апублікаваныя ў 1902—1903 гадах у шэрагу артыкулаў у «Philosophical Magazine». У гэтых артыкулах, прааналізаваўшы атрыманыя вынікі, аўтары прыйшлі да высновы пра магчымасць ператварэння адных хімічных элементаў у іншыя.
У выніку атамнага ператварэння ўтвараецца рэчыва зусім новага віду, цалкам адрознае па сваіх фізічных і хімічных уласцівасцях ад выточнага рэчыва
У тыя часы панавала ідэя пра нязменнасць і непадзельнасць атама, іншыя выбітныя навукоўцы, назіраючы аналагічныя з’явы, тлумачылі іх наяўнасцю «новых» элементаў у выточным рэчыве адпачатку. Аднак час паказаў хібнасць падобных уяўленняў. Наступныя працы фізікаў і хімікаў паказалі, у якіх выпадках адны элементы могуць ператварацца ў іншыя і якія законы прыроды кіруюць гэтымі ператварэннямі.
Закон радыеактыўнага распаду
Выпампоўваючы паветра з пасудзіны з торыем, Рэзерфорд вылучыў эманацыю торыя (газ, вядомы цяпер як тарон ці радон-220, адзін з ізатопаў радона) і даследаваў яе іанізавальную здольнасць. Было высветлена, што актыўнасць гэтага газу кожную хвіліну меншае ўдвая.
Вывучаючы залежнасць актыўнасці радыеактыўных рэчываў ад часу, навуковец адкрыў закон радыеактыўнага распаду.
Бо ядры атамаў хімічных элементаў досыць устойлівыя, Рэзерфорд выказаў здагадку, што для іх ператварэння ці разбурэння патрэбна вельмі вялікая энергія. Першае ядро, падпалае штучнаму ператварэнню — ядро атама азота. Бамбуючы азот альфа-часціцамі з вялікай энергіяй, Рэзерфорд выявіў з’яўленне пратонаў — ядзер атама вадарода.
Эксперымент Гейгера — Марсдэна з залатой фольгай
Рэзерфорд — адзін з нешматлікіх лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі, хто зрабіў сваю самую вядомую працу пасля яе атрымання. Супольна з Гансам Гейгерам і Эрнстам Марсдэнам у 1909 годзе, ён правёў эксперымент, які прадэманстраваў існаванне ядра ў атаме. Рэзерфорд папрасіў Гейгера і Марсдэна ў гэтым эксперыменце шукаць альфа-часціцы з вельмі вялікімі кутамі адхілення, што не чакалася ад мадэлі атама Томсана у той час. Такія адхіленні, хоць і рэдкія, былі знойдзены, і імавернасць адхілення апынулася гладкай, хоць і хутка змяншальнай функцыяй вугла адхілення.
Пазней Рэзерфорд прызнаўся, што калі прапанаваў сваім вучням зладзіць эксперымент па рассейванні альфа-часціц на вялікія вуглы, ён сам не верыў у дадатны вынік.
Гэта было амаль гэтак жа неверагодна, як калі б вы стралялі 15-цалевым снарадам у кавалак тонкай паперы, а снарад вярнуўся б да вас і здзейсніў удар.
Рэзерфорд змог інтэрпрэтаваць атрыманыя ў выніку эксперыменту дадзеныя, што прывяло яго да распрацоўкі планетарнай мадэлі атама ў 1911 годзе. Паводле гэтай мадэлі атам складаецца з вельмі маленькага дадатна зараджанага ядра, што змяшчае вялікую частку масы атама, і лёгкіх электронаў, якія звяртаюцца вакол яго.
Цікавыя факты
25 Кастрычніка 21-га Гады… Адносіны з Рэзерфордам, ці, як я яго заву, Кракадзілам, паляпшаюцца.
Паводле слоў Іва, Капіца так тлумачыў прыдуманую ім мянушку: «Гэта жывёла ніколі не паварочвае назад і таму можа сімвалізаваць рэзерфордаўскую праніклівасць і яго імклівае пасоўванне наперад». Капіца дадаваў, што «ў Расіі на Кракадзіла глядзяць з сумессю жаху і захаплення».
Памяць
Рэзерфорд з’яўляецца адным з самых шаноўных у свеце навукоўцаў. У 1914 годзе Георг V прысвяціў Рэзерфорда ў рыцары, у якасці рыцара-бакалаўра. У 1925 годзе прыняў яго у члены Ордэна Заслуг, а ў 1931 годзе прызначыў Рэзерфорда баронам.
У гонар Эрнэста Рэзерфорда названы:
Вялікі камень літоўскі са знакамі
Вялікі камень літоўскі са знакамі — геалагічны помнік прыроды на Беларусі з 1997 года, размешчаны на ўсходняй ускраіне вёскі Літоўка Навагрудскага раёна Гродзенскай вобласці.
Валун ружавага-шэрага граніту дробназярністага з крышталямі біятыту і ксеналітаў цёмна-шэрага гнейсу. Захавалася 1/3 валуна даўжынёй 2,7 м, шырынёй 2,4 м, вышынёй 1,6 м, у абводзе 7,2 м, аб’ём 5,5 м³, маса каля 14,6 т. Прынесены ледавіком каля 220—150 тыс. гадоў назад са Скандынавіі.
На паверхні каменя ёсць паглыбленне даўжынёй 29 см, шырынёй 14 см, глыбінёй да 2 см, якое лічылі следам казачнай «істоты». Амаль на вяршыні знаходзіцца паўсферычная выемка ў папярочніку 4 см, глыбінёй 1,5 см з прышліфаванымі сценкамі, якая высечана чалавекам 2—2,5 тыс. гадоў назад. Валун меў культавае значэнне.
Паняцічы (Вілейскі раён)
Паня́цічы (, Понятичи) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вязынскага сельсавета.
Бубен ніжняга свету
«Бубен ніжняга свету» («Бубен нижнего мира») — апавяданне рускага пісьменніка Віктара Пялевіна, апублікаванае ў 1993 годзе. Апавяданне дало назву першаму тома збору твораў Віктара Пялевіна, які выйшаў у 1996 годзе.
Змест
Апавяданне прадстаўляе вопыт стварэння «ментальнага лазера смерці», пасля чытання якога нібыта павінна рушыць услед самазнішчэнне чытача.
Апавяданне, якое змяшчае ўспаміны пра Брэжнева, некалькімі энцыклапедычнымі азначэннямі і кароткай вытрымкай з прац Мантэня, паказвае нам роздум аўтара на метафізічныя тэмы. У тэксце апавядання паслядоўна вылучаны дужкамі наступныя асобныя словы і выразы:
У канцы апавядання прыводзіцца свайго роду інструкцыя па зборцы «ментальнага лазера сьмерці» і тлумачыцца прынцып яго дзеяння: Ці нельга стварыць ментальны лазер смерці, выкананы ў выглядзе невялікага апавядання? Такое апавяданне павінна валодаць некаторымі ўласцівасцямі аптычнай сістэмы, вузлы якой зручна выканаць з дапамогай іх простага апісання, пакінуўшы падсвядомую візуалізацыю і зборку чытачу. Апавяданне павінна звяртацца не да свядомасці, якая можа яго наогул не зразумець, а да той часткі несвядомага, якая схільная да прамой сугестыі і ўспрымае словы накшталт «візуалізацыя» і «зборка» у якасці каманд. Менавіта там і будзе сабраны выпраменьвальнік, ментальная оптыка якога для большай надзейнасці павінна быць аддзеленая ад астатніх псіхаформаў нахільнымі дужкамі.
У якасці рабочага цела для гэтага віртуальнага прыбора зручна скарыстацца чыімі-небудзь глыбокімі і эмацыйнымі думкамі з нагоды смерці. Ментальны лазер можа працаваць на Салагубе, Дастаеўскім, маладым Еўтушэнку і Марку Аўрэліі; падыходзіць таксама «Споведзь» Талстога і некаторыя месцы з «Вопытаў» Мантэня. Вельмі важным з’яўляецца назва гэтай прылады, таму што псіхічная энергія, на якой ён працуе, будзе паступаць з усвядамляючай часткі псіхікі праз назву, якая павінна надзейна замацавацца ў памяці. На мой погляд, словазлучэнне «Бубен Ніжняга свету» падыходзіць у самы раз — ёсць у ім нешта дзіцячае і кранальнае; ды і потым, на яго амаль немагчыма забыцца.
Асаблівасці
Адсылаючы да кнігі «Вопыты» Мішэля дэ Мантэня, Віктар Пялевін таксама стварае свой вопыт у духу французскага філосафа. Тут метафізічныя разважанні Пялевіна сумяшчаюцца з ідэямі з «Вопытаў».
На думку літаратуразнаўцы Уладзіміра Альфонсава, аўтар разважае пра «ментальны самаліквідатар», які закліканы ачысціць думкі ад старых штампаў, страхаў, схем і адкрыць свядомасць для ўспрымання новага. Аўтар адначасова адчувае сябе творцам, і разам з тым іранічна просіць для дэмантажу «самаліквідатара» перавесці некаторую суму на рахунак сваёй фірмы.
Публікацыі
Апавяданне было упершыню апублікавана ў 1993 годзе ў другім нумары мінскага часопіса «Фантакрим-MEGA» пад назвай «Зялёная скрыначка». Па-за перыёдыкай ўпершыню з’явіўся ў 1996 годзе ў томе «Бубен Ніжняга свету» збору твораў Пялевіна.
Гіпакрэя
Гіпакрэя (Hypocrea)  — род грыбоў сямейства. Назва ўпершыню была апублікаваная ў 1825 годзе.
Распаўсюджаны род, які расце на гнілой драўніне.
Крысцьян Яак Петэрсан
Кры́сцьян Я́ак Пе́тэрсан (Kristjan Jaak Peterson; 14 сакавіка 1801, Рыга — 4 жніўня 1822, Рыга) — эстонскі паэт, лірык-рамантык, заснавальнік эстонскай рамантычнай паэзіі.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і беднага царкоўнага служкі ў Рызе. Тут жа скончыў павятовае вучылішча, а затым і Рыжскую губернскую школу, якая ўзыходзіла да вядомага Пятроўскага ліцэя.
У 1819 годзе пешшу перайшоў з Рыгі ў Дэрпт і змог паспяхова паступіць у Дэрпцкі ўніверсітэт. Паводле некаторых крыніц, Крысцьян Яак Петэрсан можа лічыцца адным з першых этнічных эстонцаў, якія былі прыняты ў гэту навучальную ўстанову, у якой раней навучаліся пераважна остзейскія немцы і рускія. Спачатку, са студзеня 1819 года па май 1820 года, ён вучыўся на факультэце тэалогіі, але пасля запісаўся вольным слухачом філасофскага факультэта.
Творчасць
У нямецкамоўным часопісе І. Г. Розенплентера «Дадаткі…» у гады студэнцтва Петэрсан пачынае публікаваць акадэмічныя артыкулы, прысвечаныя лінгвістычным асаблівасцям эстонскай мовы. Таксама ў 1822 годзе, ужо пасля смерці паэта, у гэтым часопісе быў апублікаваны яго пераклад «Фінскай міфалогіі» са шведскай на нямецкую, да якой аўтар перакладу пакінуў каментарыі, прысвечаныя міфалагічным уяўленням старажытных эстаў.
Крысцьян Яак Петэрсан з’яўляецца аўтарам прынамсі 21 верша на эстонскай мове (10 од і 5 пастараляў). Петэрсан апяваў чысціню і своеасаблівасць прыроды ў характэрнай для рамантычнага светаадчування пастаральна-ідылічнай манеры; яго лірыка шмат у чым адлюстроўвае букалічную манеру апісання. Петэрсан быў наватарам у эстонскай паэзіі, паколькі імкнуўся адысці ад стандартызаванага паэтычнага стылю, інспіраванага нямецкай лірычнай творчасцю, а звярнуўся да гучнага нерыфмаванага свабоднага верша. У паэзіі Петэрсана адлюстраваны пафас высокіх маральных ідэалаў і выяўлена канцэпцыя рамантычнай двухсветавасці.
Дзень роднай мовы
У дзень яго нараджэння 14 сакавіка ў Эстоніі адзначаюць Дзень роднай мовы. На дзяржаўным узроўні свята адзначаецца з 1996 года. У гэты дзень праводзяцца семінары і конкурсы на веданне эстонскай мовы, а да помніка Петэрсана ўскладаюць кветкі.
Каніўскі раён
Каніўскі раён (Канівський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Чаркаскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Каніў (Канів).
Утвораны ў 1923 г. Насельніцтва раёна на года складае 19109 чал., плошча — 1281  км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 горада (горад абластнога падпарадкавання - у склад раёна не ўваходзіць) і 29 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 горад, 4 пасёлка і 56 сёлаў.
Кастэльнуова-Баццэнтэ
Кастэльнуова-Баццэнтэ (Castelnuovo Bozzente) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кома.
Насельніцтва складае 835 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 278 чал./км². Займае плошчу 3 км². Паштовы індэкс — 22070. Тэлефонны код — 031.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Марцін Турскі.
ГК СКА Мінск
СКА-Мінск — беларускі гандбольны клуб. Заснаваны ў 1976 годзе на базе клуба «Палітэхнік». Самы тытулаваны беларускі клуб. У 1980-х наймацнейшы клуб СССР і адзін з наймацнейшых у свеце. Выступае ў чэмпіянаце Беларусі па гандболе.
Арсенал (Грац)
Арсенал (Landeszeughaus) — будынак у Грацы, размешчаны ва.
Музей
Пасля таго, як у 1699 годзе былі ўсталяваны стабільныя межы Асманскай імперыі, Арсенал у Грацы страціў сваё ключавое стратэгічнае значэнне. З гэтага часу тут захоўвалася ўзбраенне для салдатаў, якія патрулявалі венгерскую граніцу. У XVIII стагоддзі, паводле новай ваеннай рэформы па цэнтралізацыі ўсіх ваенных рэсурсаў, якая праводзіцца імператрыцай Марыяй Тэрэзіяй, Арсенал павінен быў быць ліквідаваны, але прадстаўнікам земскага сейма Штырыі ўдалося пераканаць імператрыцу захаваць і ператварыць яго ў музей ваеннага мастацтва.
У пачатку XIX стагоддзя з набліжэннем Напалеона прынамсі 50 аб'ектаў з музея былі пераплаўлены на званы, каб пазбегнуць іх магчымага выкарыстання праціўнікам. У час Другой сусветнай вайны ўсе фонды музея ўдалося эвакуіраваць і размеркаваць па замках Штырыі. Пасля яе заканчэння ўсе экспанаты ў поўнай захаванасці вярнуліся на свае месцы.
Экспазіцыя
У наш час музей прапануе ўвазе наведвальнікаў больш за 32 тысячы экспанатаў, пачынаючы ад канца XV і заканчваючы пачаткам XIX стагоддзя. У Арсенале захоўваецца звыш трох тысяч шлемаў і даспехаў, амаль восем тысяч адзінак ручной агнястрэльнай зброі, а таксама разнастайныя віды колюча-рэжучай зброі — мячы, шаблі, шашкі, нажы. У музеі таксама можна ўбачыць воінскае абмундзіраванне ва ўсёй яго разнастайнасці — ад простага салдата да рыштунку знатнага арыстакрата, уключаючы камплект даспехаў для яго баявога каня. Найбольш поўна ў калекцыі Арсенала прадстаўлена зброя XVI—XVII стагоддзяў з майстэрняў Інсбрука, Аўгсбурга і Нюрнберга.
Джон Брэтбі
Джон Рэндал Брэтбі (John Randall Bratby, —) — брытанскі, англійскі мастак і пісьменнік. Адзін з заснавальнікаў мастацкага напрамку 1950—1960-х гадоў, вядомага як Школа кухоннай мыйкі (англ.: Kitchen Sink School).
Джон Рэндал Брэтбі нарадзіўся ў 1928 годзе ва Уімблдане, прыгарадзе Лондана. Пасля атрымання сярэдняй адукацыі з 1951 па 1954 год вучыўся ў Каралеўскім каледжы мастацтваў. Наступныя тры гады працаваў цьютарам пры гэтай адукацыйнай установе. У гэты перыяд ён уславіўся сваімі інтэрпрэтацыямі прац Уолтара Сікерта перыяду творчага аб’яднання Кэмдэн Таўн. У сваіх жа карцінах, досыць тыповых для экспрэсіянізму, Брэтбі часта звяртаўся як да напісання партрэтаў сваіх блізкіх, так і стварэння вобразаў самых простых прадметаў паўсядзённага побыту кухняў, ванных і туалетных пакояў. Неўзабаве пасля апублікавання ў 1954 годзе артыкула-рэцэнзіі на яго працы з загалоўкам «Рэалізм кухоннай мыйкі» (англ.: kitchen sink realism), ён мімаволі даў назву цэламу мастацкаму напрамку не толькі ў выяўленчым мастацтве, але і ў драматургіі, тэатры, кіно. У 1958 годзе яго творы былі выкарыстаны ў якасці калекцыі выдуманага мастака Джымсана з фільма «Вуснамі мастака».
З павелічэннем папулярнасці поп-арта запатрабаванасць творчасці Джона Брэтбі значна знізілася, аднак некаторыя прыхільнікі, сярод якіх, напрыклад, Пол Макартні, працягвалі калекцыянаваць яго карціны. У 1971 годзе Джон Брэтбі быў абраны членам Каралеўскай акадэміі мастацтваў. У 1960—1970-х гадах шмат працаваў над партрэтамі знакамітасцей, пазней серыя гэтых работ была названа «Зала славы» (англ. Hall of Fame). У 1980-х гадах захапіўся гарадскімі краявідамі.
Драўляны мост (Калінінград)
Драўляны мост (Holzbrücke) — адзін з мастоў Кёнігсберга (цяпер Калінінграда) цераз Новую Прэголю, які злучаў Альтштат і Ломзэ.
Пабудаваны ў 1404 годзе. На Драўляным мосце знаходзілася памятная дошка з вытрымкамі з «Прускай хронікі» Альбрэхта Лухела Давіда. Гэта дзесяцітомная праца апавядала пра язычніцкую Прусію і гісторыю Тэўтонскага ордэна да 1410 года. У тым выглядзе, які ён набыў у 1904 годзе падчас рэканструкцыі, гэты мост захаваўся дагэтуль. Цяпер па ім ажыццяўляецца рух аўтатранспарту і трамваяў (па адным радзе ў кожны бок) і пешаходаў.
Абарона Бабруйска (1812)
Бабруйска абарона 1812 — дзеянні рускіх войскаў па абароне і прыкрыццці Бабруйскай крэпасці ў час вайны 1812 г. Крэпасць была важным апорным пунктам рускай арміі на шляху паўднёвага фланга напалеонаўскага войска. Французская 17-я пяхотная дывізія Я. Г. Дамброўскага і іншыя часці (усяго каля 12 000 чалавек) 4 верасня блакіравалі Бабруйск, перакрыўшы дарогі ў крэпасць, гарнізон якой налічваў каля 5000 чалавек. Спроба рускіх атрадаў Баранава і Дрэева прарвацца ў крэпасць з боку Жлобіна не мела поспеху. Але галоўныя сілы рускага корпуса Ф. Ф. Эртэля (каля 5000 чалавек) выбілі 14 верасня з Глуска слабы польскі гарнізон і рушылі на Бабруйск. У баі каля вёскі Гарбацэвічы 15 верасня рускія часці перамаглі, але эртэль не развіваў наступлення а, знішчыў французскія склады ў Глуску і ваколіцах, вярнуўся ў Мазыр. Дамброўскі, які быў вымушаны прыкрываць мінскі напрамак, 12 кастрычніка фактычна зняў блакаду і адышоў на Ігумен (сучаны Чэрвень). За час блакады крэпасць выконвала функцыю ўмацаванага фарпоста рускай арміі.
Літаратура
Беларуская энцыклапедыя: У 18 т. Т. 2: Аршыца — Беларусцы / Рэдкал.: Г. П. Пашкоў і інш. — Мн.: БелЭн., 1996. — 480 с.: іл. ISBN 985-11-0061-7 (т. 2), ISBN 985-11-0035-8
Петэр Брунінг
Петэр Брунінг (,  —, ) — сусветна вядомы нямецкі жывапісец і скульптар. Яго творы 1950-х гадоў можна аднесці да інфармалу.
У 1950—1952 гадах вучыўся ў майстэрні Вілі Баўмейстэра ў штутгарцкай Акадэміі мастайтваў. Для яго ранняй творчасці ўласцівы каляровыя кампазіцыі і малюнкі, якіянагадваюць графіці. Пазней яго нефармальная манера эвалюцыянавала ў бок ташызму, адзін з найбуйнейшых найбуйнейшых нямецкіх прадстаўнікоў якога ён быў. У 1964 годзе зацікавіўся дарожнымі знакамі і пачаў уводзіць у свае пейзажы.
Петрашова
Петрашо́ва (, Петрашово) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вязынскага сельсавета.
Neotinea
Neotinea — невялікі род травяністых раслін сямейства.
Назва
Назва роду звязана з імем сіцылійскага батаніка Вінчэнца Тынэа.
Арэал
Прадстаўнікі роду натуральным чынам растуць у большай частцы Еўропы, распаўсюджаныя ў Міжземнаморскім рэгіёне, на астравах ўсходняй часткі Атлантычнага акіяна, ад Канарскіх астравоў, Мадэйры і Ірландыі да ўсходніх раёнаў Ірана і тэрыторыі Заходняй Сібіры.
Віды
У мінулым, доўгі час, род разглядаўся як манатыпны, які ўключае адзіны від. Пазней, у ходзе філагенетычных даследаванняў род папоўніўся новымі відамі, у значнай ступені за кошт пераносу шэрагу відаў з роду. Па даных The Plant List на 2013 год, род уключае пяць відаў, адзін з якіх мае гібрыднае паходжанне:
Неаготыка
Першыя спробы выкарыстоўваць элементы готыкі ва ўпрыгожванні будынкаў ды інтэр'ераў з'явіліся ў сярэдзіне 18 стагоддзя ў Англіі. Ідэі сапраўднага адраджэння гатычнай архітэктуры набываюць папулярнасць толькі пачынаючы з сярэдзіны 19 стагоддзя і звязаныя з імёнамі англічан Аўгустуса П'юджына і Джона Раскіна і француза Эжэна Віале-лё-Дзюка.
Уздым неаготыкі ў архітэктуры адбываўся паралельна з узмацненнем цікавасці да сярэдневяковай спадчыны ў астатніх галінах культуры.
Неаготыка была асабліва распаўсюджана да 1930-х, але асобныя будынкі ў гэтым стылі ствараюцца і дагэтуль.
Неаготыка і псеўдаготыка
Часам уводзіцца раздзяленне паміж тэрмінамі «псеўдаготыка» (альбо «несапраўдная готыка») і «неаготыка», якія ў іншых выпадках ужываюць узаемазамяняльна. У выпадку такога раздзялення псеўдаготыкаю называюць тыя з будынкаў, у якіх знешняе аздабленне гатычнымі элементамі спалучаецца з негатычнай (напрыклад класіцыстычнай) канструкцыяй, а часта таксама і інтэр'ерам. Многія будынкі ў Беларусі ў такой тэрміналогіі трэба аднесці менавіта да псеўдаготыкі (напрыклад, мінскі касцёл Узвіжання Святога Крыжа )
Ляхавічы (Іванаўскі раён)
Ля́хавічы (, Ляховичи) — вёска ў Беларусі, у Іванаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Ляскавіцкага сельсавета.
У 1940—1954 гадах цэнтр Ляхавіцкага сельсавета.
Луцкевіч
Луцке́віч — беларускае прозвішча.
Вуліца Зубачова (Мінск)
Вуліца Зубачова — вуліца ў Кастрычніцкім раёне Мінска. Названа ў гонар Івана Мікалаевіча Зубачова (1898—1944), аднаго з кіраўнікоў абароны Брэсцкай крэпасці.
Кароткая гісторыя пэйнтбола ў Маскве
«Кароткая гісторыя пэйнтбола ў Маскве» («Краткая история пэйнтбола в Москве») — апавяданне рускага пісьменніка Віктара Пялевіна, апублікаванае ў 1997 годзе.
Змест
Досыць тыповае для ранняга Пялевіна апавяданне пра злачынцаў, якія з’явіліся пасля перабудовы. Галоўны герой, бандыт па мянушцы Кабзар, вынаходзіць канвенцыю для такіх, як ён. У ходзе разбіральніцтва будуць не забіваць з сапраўднай зброі, а страляць шарыкамі ад пэйнтбола. Паражаны бандыт павінен адысці ад спраў і спакойна бавіць рэшту дзён на фешэнэбельным курорце. Такі нядрэнны лёс спасцігае і самога героя.
Але потым знаходзіцца новы бандыт-збаўца, ён прыходзіць на наступнае разбіральніцтва ўжо з сапраўдным старым ПКШ. На гэтым пісьменнік і чытачы растаюцца з героямі.
Публікацыі
Першая публікацыя адбылася ў нумары 12 за 1997 год часопіса «Playboy Россия».
Апавяданне перакладзена на англійскую мову і выдадзена ў 2011 годзе ў зборніку «50 пісьменнікаў: Анталогіі рускіх апавяданняў XX стагоддзя».
Марозіўскэ (Васылькіўскі раён)
Марозіўскэ (Морозівське) — вёска ў Васылькіўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
Кароткая гісторыя пэйнтбола ў Маскве
Асаблівасці
У сучасным мастацкім тэксце англіцызм функцыянуе і выконвае функцыю рэалізатара канкрэтнай інфармацыі (змястоўна-фактуальнага, змястоўна-канцэптуальнай, змястоўна-падтэкстнай), гэта значыць раскрывае «суадносіны сэнсаў і паведамленняў, якія даюць новы аспект з’яў, факта, падзеі». Даследчыкі адзначаюць, што ў апавяданні змяшчаецца змястоўна-фактуальная інфармацыя, у аспекце суадносін паняццяў «катэгорыя інфарматыўнасці» і «англіцызм».
Іслам у Джыбуці
Іслам у Джыбуці мае даўнюю гісторыю і ўзыходзіць сваімі каранямі яшчэ ў часы кіравання ісламскага прарока Мухамеда.
Сёння з 490 000 тысячнага насельніцтва Джыбуці 94 % з'яўляюцца мусульманамі сунітамі Шафііцкага мазхаба. Пасля абвяшчэння незалежнасці ад французскага кіравання (1977) рэспубліка, пабудаваная на аснове прававой сістэмы, створанай французскай юрысдыкцыяй была заменена шарыятам і ісламскімі правамі і законамі.
Марцін Пітэрс
Марцін Стэнфард Пітэрс (Martin Stanford Peters;, , Англія — ) — англійскі футбаліст, паўабаронца. Чэмпіён свету 1966 у складзе нацыянальнай зборнай Англіі.
NGC 5631
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Арлова (Холм-Жыркоўскі раён)
Арлова (Орлово) — вёска ў Холм-Жыркоўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Лехмінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Да 1917 года тэрыторыя ў складзе Бельскага павета Смаленскай губерні Расійскай імперыі. У 1918 годзе Смаленшчына абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі, а ў студзені 1919 года — Беларускай ССР, аднак у хуткім часе ўвайшла ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2019 гадах у складзе Нахімаўскага сельскага паселішча.
Касцёл Святой Тэрэзы (Астрына)
Касцёл Святой Тэрэзы — мураваны каталіцкі храм у гарадскім пасёлку Астрына Шчучынскага раёна Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца на заходняй ускраіне вёскі на вуліцы 8 Сакавіка, 24.
Гісторыя
Сучасная парафія створана ў 1992 годзе. Касцёл быў пабудаваны з цэглы ў 1996 годзе і асвечаны 12 верасня 1996 года.
Архітэктура
Вырашаны прамавугольным у плане аб’ёмам пад двухсхільным дахам, завершаным над алтарнай часткай каркаснай чатырохграннай шатровай сігнатуркай. У плоскасны галоўны фасад урэзана двухярусная чатырохгранная вежа-званіца, вылучаная па восі прамавугольным уваходным парталам і васьміграннай люкарнай над ім; верхні ярус-звон прарэзаны вузкімі прамавугольнымі аконнымі праёмамі. Прасторавую кампазіцыю ўзбагачаюць нізкія прыбудовы сакрысцій ля алтарнай часткі і крылаў нартэкса на галоўным фасадзе. Перад храмам пастаўлена скульптура Хрыста на чатырохгранным пастаменце.
Жан дэ Нівель (опера)
«Жан дэ Нівель» (Jean de Nivelle) — опера ў трох дзеях Леа Дэліба на французскае лібрэта Эдмона Гандзінэ і Філіпа Жыля. Прэм’ера спектакля адбылася 6 сакавіка 1880 года ў Апера-Камік у Парыжы з, французскім тэнарам, у галоўнай ролі. Гісторыя заснавана на гістарычнай асобе з французскага роду, які адмовіўся разам са сваім бацькам  падтрымаць Людовіка XI у яго вайне супраць Карла Смелага.
Ферэнц Ліст у 1881 годдзе ў сваім познім выключным стылі пачаў сачыняць вольную фантазію аб аркестравым уступе да оперы, за якім рушыў услед уступ да самой балады. Але рукапіс застаўся няпоўным і няскончаным. У каталогу твораў Ф. Ліста ён мае нумар S698 і з’яўляецца адзінай опернай фантазіяй Ліста, задуманай на тэмы Л. Дэліба.
Сюжэт
Пасля аркестравай прэлюдыі дзеянне разгортваецца ў Бургундыі, у пачатку валдарання Людовіка XI. Заслона ўздымаецца перад зборшчыкамі вінаграда, якія з прыкрасцю глядзяць услед маладому пастуху, які сыходзіць, не адказваючы на ​​іх заклікі: гэта Жан дэ Нівель, які нядаўна прыбыў сюды з невядомага месца. Дзікаваты і загадкавы, ён знікае, як толькі нехта думае, што ведае, хто ён. Гэта ўзбуджае цікаўнасць старой ведзьмы Сімоны. Ёй ахоплівае рэўнасць і гнеў за свайго сына Тыбо, які сядзіць у турме за крадзеж, з якім яна хоча ажаніць сваю пляменніцу Арлет, але апошняя ненавідзіць Тыбо і ўлюбляецца ў Жана. Сама Арлет падазрае, што прыгожы пастух можа быць герцагам Жанам дэ Манмарансі, які збег ад каралеўскага двара, каб пазбегнуць няўдалага шлюбу і хаваецца ад караля ў сельскай мясцовасці. Калі граф дэ Шарале і Дыяна дэ Батрэйлі выходзяць на паляванне, яны не пазнаюць Жана. Сір Малікарнэ (камічны персанаж) таксама быў адпраўлены са двара, каб знайсці і вярнуць зніклага зяця. Барон Батрэйлі, яшчэ адна камічная роля, міністр герцага, выкарыстоўвае прысутнасць каралеўскага пасланца для прасоўвання сваіх інтарэсаў, у той час як Саладзін, сябар графа Шарале, злуецца на Жана за крадзеж яго дубца.
У другой дзеі пры двары Філіпа Добрага, Ізалін кіруе святам. Дыяна прадстаўляе Арлет, якая падабаецца старому герцагу і якая здолела прымірыць яго з сынам. Арлет спявае мудрагелістае. Саладзін ставіць пастку для Арлет, каб спакусіць яе і разбурыць яе добразычлівасць, калі яна спрабуе сустрэцца з Жанам. Жан з’яўляецца ў той момант, калі Саладзін пільнуе яе, і яны агаляюць мячы. Пазней Жан абвінавачвае Арлет у спатканні з Саладзінам і прызнае, што забіў яго. Яго сапраўдную асобу раскрыла Сімона. Калі Шарале асуджае Жана, Малікарнэ ўмешваецца, але кароль ужо прысудзіў Жана за паўстанне. Шарале вызваляе Жана і просіць яго камандаваць бургундскімі войскамі супраць караля.
Трэцяя дзея — гэта світанне на раўніне і бітва на адлегласці. Арлет шукае Жана, а паранены Шарале кажа, што яго выратаваў са смяротнай засады невядомы салдат (які, як мы ведаем, быў Жан). Затым уваходзіць Жан, бледны, без зброі: перад сцягам Францыі ён страціў адвагу. Аднак Арлет прыходзіць да яго і кажа яму, што Сімона ўсё яшчэ разам з Малікарнэ намышляюць яго забіць. Жан не слухае яе, але затым Шарале вяртаецца пасля перамоваў з каралём, які памілаваў Жана. Жан вырашае, што замест таго, каб зноў сустрэцца з французскімі войскамі, ён сыдзе, але разам з Арлет.
Адміністрацыйны падзел Сан-Марына
Тэрыторыя Сан-Марына падзяляецца на 9 абласцей, якія называюцца «кастэлі» (castelli; літар. «крэпасці, вежы»):
Кастыльёнэ-д’Інтэльві
Кастыльёнэ-д'Інтэльві (Castiglione d'Intelvi) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кома.
Насельніцтва складае 759 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 190 чал./км². Займае плошчу 4 км². Паштовы індэкс — 22023. Тэлефонны код — 031.
Катэрынопільскі раён
Катэрынопільскі раён (Катеринопільський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Чаркаскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Катэрынопіль (Катеринопіль).
Утвораны ў 1923 г. Насельніцтва раёна на года складае 24236 чал., плошча — 672,2  км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 2 пасялковых і 22 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 2 пасёлкі гарадскога тыпу, 2 пасёлкі і 29 сёлаў.
Леанід Цімафеевіч Пракопчык
Леанід Цімафеевіч Пракопчык (,  — ) — беларускі краязнавец, пісьменнік.
Біяграфія
Скончыў Маскоўскую сельскагаспадарчую акадэмію імя Ціміразева ў 1958 годзе. Працаваў брыгадзірам, аграномам, настаўнікам, у рэдакцыях газет «Калгасная праўда» і «Знамя юности», рэдактарам на Беларускім тэлебачанні рэжысёрам на кінастудыі мультфільмаў.
Член Саюза беларускіх пісьменнікаў з 1994 года.
Дзейнасць
Даследаваў мясціны, звязаныя з жыццём і творчасцю Змітрака Бядулі, В. Дуніна-Марцінкевіча, Я. Чачота, С. Манюшкі, Ядвігіна Ш. У біяграфіі Янкі Купалы выявіў новыя звесткі. Сабраў і літаратурна апрацаваў народныя легенды і паданні. Аўтар краязнаўчых нарысаў, кінасцэнарыяў, п’ес.
Новавасылькіўка
Новавасылькіўка (Нововасильківка) — вёска ў Васылькіўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
Навалучкі
Навалу́чкі (, Новолучки) — вёска ў Іванаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Ляскавіцкага сельсавета.
Вуліца Карыцкага (Мінск)
Вуліца Карыцкага, вуліца ў Заводскім раёне Мінска. Названа ў гонар Сяргея Дзям'янавіча Карыцкага (1913—1944), камандзіра кавалерыйскага эскадрона, Героя Савецкага Саюза.
Джорджа Вазары
Джо́рджа Ваза́ры (Giorgio Vasari; мянушка Арэціна 30 ліпеня 1511, Арэца — 27 чэрвеня 1574, Фларэнцыя) — італьянскі мастак, архітэктар і пісьменнік. Аўтар знакамітых «Жыццяпісаў», заснавальнік сучаснага мастацтвазнаўства.
Вазары-жывапісец
Жывапіс Вазары ўяўляе сабой яркі ўзор тасканскага маньерызму. Першая карціна Вазары, якая дайшла да нас — «Пахаванне Ісуса» (1532, дом-музей Вазары ў Арэца). Вазары працаваў надзвычай хутка, хоць і карыстаўся дапамогай шматлікіх маладых мастакоў, імёны якіх таксама захаваліся. Ва ўласным жыццяпісе ён апісваў усе свае працы ў самых дробных падрабязнасцях. Нягледзячы на тое, што Вазары быў добрым мастаком, у яго фігурах сустракаюцца няправільнасці. Яго карціны напісаны ў халоднай каляровай гаме.
Вазары-архітэктар
Поспех Вазары ў архітэктуры быў пераменлівы. Вазары быў таленавіты ў дэкоры, але мірыўся з няўдачамі ў манументальнай архітэктуры. Ён няўдала перабудаваў некалькі будынкаў, не здолеўшы захаваць адзінства архітэктурнага вобразу. Пабудаваныя Вазары новыя будынкі адрозніваюцца своеасаблівай прыгажосцю і арыгінальнасцю. Будынак для Папы Юлія III у Рыме і будынак Уфіцы ў Фларэнцыі, пачаты Вазары, сведчаць на карысць яго архітэктурнага таленту. Яму ж належыць комплекс будынкаў, якія складаюць Палац рыцараў св. Стэфана ў Пізе і шматлікія іншыя.
Новатэрсянскэ
Новатэрсянскэ (Новотерсянське) — вёска ў Васылькіўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
Рамэйкі (Вілейскі раён)
Рамэ́йкі (, Ромейки) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вязынскага сельсавета.
Дубраўка (Буда-Кашалёўскі раён)
Ду́браўка (, Дубровка) — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Патапаўскага сельсавета.
Размяшчэнне
У 9 км на паўночны захад ад Буда-Кашалёва, 55 км ад Гомеля, 5 км ад чыгуначнай станцыі Шарыбаўка (на лініі Жлобін — Гомель).
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Жлобін — Гомель. Планоўка складаецца з кароткай прамалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад і забудаванай драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.
NGC 5632
NGC 5632 — зорка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Аптычны рэзанатар
Аптычны рэзанатар — сістэма люстраных адбівальных паверхняў, у якой і падтрымліваюцца стаячыя ці  электрамагнітныя хвалі аптычнага дыяпазону. У адрозненне ад аптычны з'яўляецца адкрытым (няма бакавых сценак). Аптычны рэзанатар — адзін з важнейшых элементаў лазера. Асноўная характарыстыка аптычнага рэзанатара — (вызначае страты  і характарызуе рэзанансныя ўласцівасці).
Прасцейшы аптычны рэзанатар —, які складаецца з 2 плоскіх строга люстэркаў, што знаходзяцца на адлегласці L, значна большай за даўжыню хвалі λ. Калі паміж люстэркамі ўздоўж восі рэзанатара распаўсюджваецца плоская светлавая хваля, то ў выніку ад люстэркаў і  утвараецца стаячая хваля. Умова рэзанансу: L = q⋅λ/2, дзе q — падоўжны індэкс ваганняў (колькасць паўхваляў, што ўкладаюцца ўздоўж восі аптычны рэзанатар). У лазернай тэхніцы выкарыстоўваюцца канфакальныя рэзанатары, утвораныя, якія разнесены на адлегласць, роўную радыусу іх крывізны, а таксама кальцавыя аптычныя рэзанатары, што складаюцца з 3 і болей плоскіх або сферычных люстэркаў. У аптычным рэзанатары са сферычнымі люстэркамі ўзбуджаюцца таксама незалежныя бягучыя насустрач адна адной хвалі.