cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Міжнародная касмічная станцыя
Рэклама падрыхтоўкі для гольфа
Golf Shot Around The World — так называлася рэкламнае мерапрыемства, выкананае падчас выхаду ў адкрыты космас. Спецыяльны мячык для гольфа са сплаву скандыю, абсталяваны прыладай адсочвання каардынат, быў выбіты касманаўтам і адпраўлены на нізкую калязямную арбіту. Гэта рэкламная акцыя была праплачана канадскай кампаніяй — вытворцам спартыўнага абсталявання Element 21 Golf, грошы пайшлі Раскосмасу. Меркавалася, што гэта мерапрыемства будзе выканана падчас МКС-13, але падзея адбылася 23 лістапада 2006 г. падчас экспедыцыі МКС-14.
Назіранне за МКС
Памеры станцыі дастатковыя для яе назірання няўзброеным вокам з паверхні Зямлі. МКС назіраецца як досыць яркая зорка, якая даволі хутка ідзе па небе прыблізна з захаду на ўсход (вуглавая хуткасць каля 1 градуса ў секунду). У залежнасці ад пункта назірання, максімальнае значэнне яе зорнай велічыні можа прымаць значэнне ад −4m да 0m. Еўрапейскае касмічнае агенцтва, сумесна з сайтам «www.heavens-above.com», дае магчымасць усім жадаючым даведацца расклад пралётаў МКС над пэўным населеным пунктам планеты. Зайшоўшы на старонку сайта, прысвечаную МКС, і ўвёўшы лацінкай назву горада, які цікавіць, можна атрымаць дакладны час і графічны малюнак траекторыі палёту станцыі над ім, на бліжэйшыя дні. Таксама расклад пралётаў можна паглядзець на www.amsat.org. Траекторыю палёту МКС у рэальным часе можна ўбачыць на сайце Федэральнага Касмічнага Агенцтва. Таксама можна выкарыстоўваць праграму «Heavensat» (або «Orbitron»). На сайце www.iss.stormway.ru транслюецца відэа з камер, усталяваных на борце МКС, у рэжыме рэальнага часу, а таксама адлюстроўваецца інфармацыя аб бягучым становішчы станцыі.
Заўвагі
<references group="кам." />
Радамышль (вёска)
Радамышль (Радоми́шль) — вёска ў Луцкім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Колюшка дзевяцііголкавая
Колюшка дзевяцііголкавая (Pungitius pungitius) — рыба сямейства колюшкавых.
Апісанне
Даўжыня да 9 см. Пярэдняя частка цела голая ці пакрыта дробнымі пласцінкамі над груднымі плаўнікамі. У хваставой частцы добра выяўлены кіль, пакрыты маленькімі касцявымі пласцінкамі. Спінных калючак 8-10. Брушныя калючкі не вышчэрбленыя. Бакавы тазавы адростак добра развіты і дасягае асновы груднога плаўніка.
Асноўная афарбоўка цела бура-жоўтая, бруха бялёса-жоўте. Афарбоўка змяняецца ў залежнасці ад сезона: узімку спіна і галава рыбкі цёмна-блакітныя, бакі серабрыста-белыя з дробнымі цёмнымі плямкамі, улетку ніжняя частка галавы з чырвоным адценнем, бруха светла-зялёнае з залацістым адлівам. У самца на боку мноства чарнаватых кропак, «іголкі» белыя. У перыяд нерасту самец робіцца аксаміціста-чорным, бруха застаецца светлым з мноствам чорных кропак. У самкі на боку папярочныя палосы са звілістых прадаўгаватых плям, у перыяд нерасту ў самак развіваецца «люстэрка» — блішчастая пляма на боку цела, не пакрытая скурай.
Пашыранне
Цыркумпалярны від, сустракаецца ў морах, рэках і азёрах ад басейнаў Паўночнага, Балтыйскага, Белага і Баранцава мораў у Еўропе, уздоўж усёй поўначы Сібіры да Чукоткі і Паўночнай Амерыкі. Па Ціхаакіянскім басейне ад Чукоткі да Японіі па заходнім узбярэжжы і ад Берынгава праліва да в. Кадзьяк па ўсходнім. У Амерыцы сустракаецца таксама ўздоўж усяго паўночнага ўзбярэжжа, ад Аляскі да Гудзонава заліва і па атлантычным узбярэжжы да штата Нью-Джэрсі. Ёсць на поўдні Грэнландыі.
Асаблівасці біялогіі
Корміцца зоапланктонам, бентасам, лічынкамі хіранамідаў, малюскамі, ікрою і малькамі рыб (у тым ліку і свайго віду).
Палавой спеласці дасягае на другое лета пасля нараджэння. Нераст бывае ў красавіку-ліпені ў залежнасці ад геаграфічнай шыраты. Самец робіць шарападобнае гняздо сярод зараснікаў водных раслін, склейваючы скурнай сліззю кавалкі сцёблаў і галінак. Самкі адкладаюць ікру порцыямі па 60-160 ікрынак, агульная пладавітасць самкі ад 350 да 960 ікрынак. Самец ахоўвае ікру і малявак на працягу 5-6 дзён, прытым для іх ён будуе другое гняздо (калысачку), якое размяшчаецца вышэй першага. Пасля нерасту прахадная форма сыходзіць зімаваць у мора, а прэснаводныя застаюцца ў сваім вадаёме. Працягласць жыцця 2-3 гады (часам да 5 гадоў).
Хармынка
Гісторыя
Заснавана каля 1720 года як слабада, валоданне Кіева-Пячэрскай лаўры.
Да Лютаўскай рэвалюцыі вёска ў складзе Суражскага павета Чарнігаўскай губерні. 20 лістапада 1917 года вёска абвяшчалася часткай Севершчыны Украінскай Народнай Рэспублікі. 25 снежня 1917 года вёска ўключана ў склад Украінскай рэспублікі Саветаў.
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад Гомельскай губерні РСФСР, а пасля ліквідацыі губерні ў 1926 годзе ў Бранскую губерню.
З 1929 года ў складзе Клінцоўскай акругі, а з 1932 года ў Заходняй вобласці, у 1937 годзе перададзена ў склад Арлоўскай вобласці. У 1944 годзе ўвайшла ў склад Бранскай вобласці.
Пасля аварыі на ЧАЭС вёска аднесена да зоны радыеактыўнага забруджвання і мае статус зоны пражывання з правам на адсяленне.
Інцыдэнт з «Блэкуотэрам» у Багдадзе
16 верасня 2007 года ў выніку бязладнай стральбы, адкрытай супрацоўнікамі амерыканскай прыватнай ваеннай кампаніі «Блэкуотэр» на плошчы Нісур у Багдадзе, загінулі 17 і пацярпелі 20 іракскіх мірных жыхароў. Найміты «Блэкуотэр» знаходзіліся ў складзе канвою з дыпламатамі Дзяржаўнага дэпартамента ЗША. Масавае забойства абурыла іракскую грамадскасць і абвастрыла адносіны паміж Іракам і ЗША. У 2014 годзе чацвёра наймітаў паўсталі перад федэральным судом ЗША: адзін быў асуджаны па абвінавачванні ў наўмысным забойстве, яшчэ трое ў ненаўмысным.
Супрацоўнікі «Блэкуотэр» сцвярджалі, што канвой трапіў у засаду, і яны стралялі ў мэтах абароны. Іракскі ўрад казаў, што ніякай важкай прычыны для стральбы не было. На наступны дзень у ПВК была часова адклікана ліцэнзія на дзейнасць у Іраку. У афіцыйнай заяве Дзярждэпу ЗША было сказана пра «нявінна забітых» іракцаў. Міністэрства абароны ЗША таксама пагадзілася з тым, што ў дадзеным здарэнні віна ляжыць на наймітах. Ірак настойваў на як мага больш суровым пакаранні. Было пачата не менш пяці расследаванняў, адно з якіх вяло ФБР. У яго ходзе высветлілася, што супрацоўнікамі ПВК было забіта 17 іракцаў, з іх 14 — без бачнай прычыны.
У снежні 2008 года пецярым з наймітаў былі прад’яўлены абвінавачванні ў забойстве і перавышэнні нормаў самаабароны, але 31 снежня 2009 года ўсе абвінавачванні былі зняты на падставе няправільнасці вядзення справы. Тагачасны прэм’ер-міністр Ірака Нуры аль-Малікі рэзка раскрытыкаваў рашэнне суда. У красавіку 2011 справа была адноўлена, а ранейшае рашэнне суда прызнана памылковым. Пяты супрацоўнік «Блэкуотер», які прымаў удзел у інцыдэнце, быў вызвалены ад абвінавачванняў, а шосты прызнаў сябе вінаватым у наўмысным забойстве і спробе забойства. 6 студзеня 2012 года ПВК выплаціла кампенсацыю сем’ям шасці ахвяр інцыдэнту. У кастрычніку 2014 года адзін баец быў абвінавачаны ў наўмысным забойстве, а яшчэ тры ў выкарыстанні аўтаматычнай агнястрэльнай зброі для здзяйснення забойства. 13 красавіка 2015 года першага прысудзілі да пажыццёвага зняволення, а трох іншых — да трыццаці гадоў турмы.
Скапін
Скапін (Скопин) — горад (з 1778 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Скапінскага раёна Разанскай вобласці. Насельніцтва 30,5 тыс. чалавек (2010). Заснаваны ў 1597 годзе.
Горад размешчаны на рацэ Вёрда (басейн Акі), за 109 км ад Разані. Чыгуначная станцыя.
Артур Юр’евіч Кац
Артур Кац (нар., ) — беларускі футбаліст, абаронца клуба «Маладзечна».
Клубная кар’ера
Выхаванец мінскай футбольнай школы «Трактар», з 2013 года выступаў за дубль барысаўскага БАТЭ ў якасці паўабаронцы. У красавіку 2015 года быў аддадзены ў арэнду ў «Гарадзею», аднак згуляў у Першай лізе ўсяго ў 5 матчах за клуб. У сезоне 2016 на правах арэнды выступаў за клуб «Смалявічы-СТІ», які падпісаў дагавор аб супрацоўніцтве з БАТЭ. Аднак, па заканчэнні сезона супрацоўніцтва было спынена, і паўабаронца пакінуў БАТЭ.
Са студзеня 2017 года праходзіў прагляд у «Гарадзеі», якая на той час ужо выступала ў Вышэйшай лізе. У лютым падпісаў кантракт з клубам, але ўжо праз два тыдні ён быў разарваны. Неўзабаве далучыўся да мінскага «Промня», у складзе якога пачаў сезон 2017. З цягам часу замацаваўся ў якасці асноўнага левага абаронцы, забіў за сезон 9 галоў, чым дапамог камандзе выйсці ў Вышэйшую лігу.
У сакавіку 2018 года падоўжыў кантракт з «Промнем». У першай палове сезона 2018 звычайна гуляў у стартавым складзе каманды, пазней страціў месца ў аснове.
У лютым 2020 года адправіўся на прагляд у «Віцебск» і ў выніку падпісаў кантракт. На полі з’яўляўся рэдка, пераважна заставаўся на лаўцы запасных, гуляў таксама за дубль. У снежні 2020 года па заканчэннні кантракта пакінуў «Віцебск».
У сакавіку 2021 года стаў іграком бабруйскай «Белшыны», якой па выніках сезона 2021 дапамог вярнуцца ў Вышэйшую лігу. У лютым 2022 года перайшоў у наваполацкі «Нафтан», разам з якім па выніках сезона 2022 выйграў Першую лігу. У лютым 2023 года падпісаў новы кантракт з наваполацкім клубам. Пакінуў «Нафтан» па пагадненні бакоў у чэрвені 2023 года.
У ліпені 2023 года далучыўся да «Маладзечна».
Спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Бельгіі
У спісе Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Каралеўстве Бельгія змешчана 11 найменняў (на 2012 год), гэта складае 1,1% ад агульнай колькасці (962 на 2012 год). Усе аб'екты ўключаны ў спіс па культурных крытэрыях, прычым 3 з іх прызнаныя шэдэўрамі чалавечага генія (крытэрый i). Акрамя гэтага, па стане на 2012 год, 16 аб'ектаў на тэрыторыі Бельгіі знаходзяцца ў ліку кандыдатаў на ўключэнне ў спіс Сусветнай спадчыны. Бельгія, ратыфікавала Канвенцыю аб ахове сусветнай культурнай і прыроднай спадчыны 24 ліпеня 1996 года. Першыя два аб'екта, якія знаходзяцца на тэрыторыі Бельгіі былі занесены ў спіс у 1998 годзе на 22-й сесіі Камітэта Сусветнага спадчыны ЮНЕСКА.
Ратніў
Ратніў (Ра́тнів) — вёска ў Луцкім раёне Валынскай вобласці Украіны.
NGC 2175
NGC 2175 (іншыя абазначэнні — OCL 476, LBN 854) — рассеянае скопішча ў сузор’і Арыён.
Ак’епа-Інферыёрэ
Ак'епа-Інферыёрэ (Occhieppo Inferiore) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Б'ела.
Насельніцтва складае 3946 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 987 чал./км². Займае плошчу 4 км². Паштовы індэкс — 13897. Тэлефонны код — 015.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Sant'Antonino.
Беларускі прафсаюз работнікаў энергетыкі, газавай і паліўнай прамысловасці
Беларускі прафсаюз работнікаў энергетыкі, газавай і паліўнай прамысловасці — беларускі прафесійны саюз, член Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі.
У 1931 годзе ўпершыню быў створаны прафсаюз работнікаў сланцавай і тарфяной прамысловасці БССР. У 1953 годзе прафсаюз быў рэарганізаваны ў прафсаюз работнікаў электрастанцый і электрапрамысловасці. У 1990 годзе прафсаюз атрымаў незалежнасць ад УЦСПС атрымаўшы назву Беларускага прафсаюза работнікаў энергетыкі, электратэхнічнай і паліўнай прамысловасці. Сваю сучасную назву атрымаў у 2016 годзе.
У складзе прафсаюза прысутнічаюць пярвічныя арганізацыі на Беларускай АЭС, у міні-футбольным клубе «Вітэн», у РУП «Белэнергабуд», а таксама пярвічныя арганізацыі ў падраздзяленнях Белэнерга і Белпаліўгаза.
Судовы працэс над Сведкамі Іеговы ў Таганрогу
Судовы працэс над Сведкамі Іеговы ў Таганрогу (таксама вядомы як «Справа шаснаццаці» ўяўляў сабой крымінальны працэс над шаснаццаццю Сведкамі Іеговы ў г. Таганрог Растоўскай вобласці Расіі па абвінавачванні ў арганізацыі злачыннай групоўкі і ўдзеле ў экстрэмісцкай дзейнасці з уцягваннем непаўналетніх асоб, які доўжыўся з 2011 па 2016 год.
11 чэрвеня 2009 года пракурор Растоўскай вобласці звярнуўся ў Растоўскі абласны суд з патрабаваннем прызнаць экстрэмісцкай і забараніць дзейнасць мясцовай рэлігійнай арганізацыі «Сведкі Іеговы - Таганрог», а таксама забараніць яе дзейнасць у горадзе Таганрог, Неклінаўскім і Матвеева-Курганскім раёнах Растоўскай вобласці і канфіскаваць маёмасць арганізацыі на карысць Расійскай Федэрацыі. Акрамя таго, пракурор хадайнічаў аб прызнанні літаратуры Сведкаў Іеговы экстрэмісцкім матэрыялам і ўключэнні яе ў федэральны спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў. У якасці абгрунтавання названых патрабаванняў пракуратурай былі названыя скланенне да адмовы ад медыцынскай дапамогі па рэлігійных прычынах, падахвочванне да адмовы ад выканання устаноўленых законам грамадзянскіх абавязкаў, ўцягванне непаўналетніх асоб у дзейнасць арганізацыі, разбурэнне сямейных і роднасных адносін. Акрамя таго, пракуратура залічыў арганізацыі распаўсюджанне праз друкаваную прадукцыю выказванняў, што прыніжаюць чалавечую годнасць па прыкмеце адносіны да рэлігіі і прапагандуюць выключнасць адной рэлігіі над іншай, тым самым узбуджаючы міжрэлігійную варожасць.
11 верасня 2009 года Растоўскі абласны суд часткова задаволіў патрабаванні пракурора і 18 верасня наклаў арышт на ўсю маёмасць арганізацыі ў Таганрогу. Рашэннем суда былі прызнаныя экстрэмісцкімі 34 найменні публікацый Сведкаў Іеговы. 8 снежня 2009 года Судовая калегія па грамадзянскіх справах Вярхоўнага Суда РФ адхіліла скаргу абшчыны Сведкаў Іеговы Таганрога на рашэнне Растоўскага абласнога суда аб забароне і ліквідацыі мясцовай рэлігійнай арганізацыі і прызнанні экстрэмісцкімі шэрагу іх выданняў. 7 верасня 2010 года Вярхоўны Суд Расійскай Федэрацыі адмовіў у задавальненні скаргі нямецкага рэлігійнага выдавецтва Wachtturm Bibel- und Traktat-Gesellschaft der Zeugen Jehovas, аспрэчваць рашэнне Растоўскага абласнога суда аб прызнанні 34 выданняў сведак Іеговы экстрэмісцкімі.
5 жніўня 2011 года ў дачыненні да неўстаноўленых асоб была заведзеная крымінальная справа, на падставе якога 25 жніўня 2011 года ў 19 дамах сведак Іеговы, якія пражываюць у Таганрогу і яго ваколіцах прайшлі масавыя вобыскі. У лістападзе 2012 года абвінавачванне Таганрогскай абшчыне Сведкаў Іеговы было прад'яўлена паўторна, а рашэнне Таганрогскага гарадскога суда было абскарджана ў Растоўскім абласным судзе, які 11 і 19 снежня 2012 года пакінуў пастанову гарсуда ў сіле. 13 мая 2013 года пачаліся слуханні па справе 16 Тагангорскім гарадскім судом.
У выніку першага судовага працэсу ў ліпені 2014 года сямёра з шаснаццаці абвінавачаных былі прызнаныя вінаватымі ў здзяйсненні злачынстваў, астатнія дзевяць - апраўданыя. Чацвёра з асуджаных былі прысуджаныя да пакарання ў выглядзе пазбаўлення волі ўмоўна тэрмінамі ад 5 да 5,5 года, астатнія - да штрафаў, ад выплаты якіх яны былі вызвалены ў сувязі са сканчэннем тэрмінаў даўнасці прыцягнення да крымінальнай адказнасці. У жніўні 2014 года прыгавор быў абскарджаны (як падсуднымі, так і пракуратурай), у выніку чаго 12 снежня 2014 года ён быў цалкам адменены, і 26 снежня 2014 года справа была накіравана ў суд на паўторны разгляд. 30 лістапада 2015 года быў вынесены новы прысуд, па якім ужо ўсе 16 падсудных былі прызнаныя вінаватымі. Чацвёра з іх былі прысуджаныя да ўмоўнага зняволення тэрмінамі ад 5 гадоў і 3 месяцаў да 5 гадоў і 6 месяцаў, астатнія - да штрафаў. 18 сакавіка 2016 года прыгавор быў пацверджаны судовай калегіяй па разглядзе крымінальных спраў у апеляцыйнай інстанцыі Растоўскага абласнога суда.
Некаторыя з абвінавачаных па справе 16 атрымалі палітычны прытулак за мяжой.
Чумакоў
Чумакоў — рускае прозвішча.
Людвік Ракіцкі
Людвік Міхалавіч Ракіцкі ( — каля 1828) — грамадскі дзеяч, буйны землеўласнік Расійскай імперыі і Беларусі, мінскі губернскі маршалак (1811—1814).
Паходжанне і сям'я
Людвік Міхалавіч Ракіцкі належаў да шляхецкага роду герба «Равіч» («Урсын»), унесенага 16.07.1826 у 5-ю частку дваранскай радаводнай кнігі Мінскай губерні і названага «графскім», але не зацверджанага Сенатам у графскай годнасці. На працягу жыцця карыстаўся графскім тытулам.
Нарадзіўся ў сям’і Адама Міхала і Марыі Юзэфы з роду Аскеркаў Ракіцкіх. 5 жніўня 1774 г. ахрышчаны «толькі з вады» (ex aqua solum) грэка-уніяцкім святаром Пракопіем Шумскім, парохам Ручаёўскай царквы, а 11 ліпеня 1775 года з усімі ўжо касцёльнымі цырымоніямі — айцом Эгідыюшам Піятроўскім, вікарыем Астраглядавіцкага парафіяльнага касцёла.
У першым шлюбе з графіняй Ганнай роду Броэль-Плятэраў (каля 1780 — 26.01.1799), дачкой графа Яна Янавіча-Людвікавіча Броэль-Плятэра (1759 — 01.03.1789), уладальніка спадчынных маёнткаў Дусяты і Вялікія Галоты Віленскага ваяводства. Памерла ад пасляродавай гангрэны, пахавана на могілках пры базыльянскім кляштары ў Сяльцы Рэчыцкага павета. Дачка ад першага шлюбу — «адзінае дзіця і адзінае суцяшэнне бацькі»:
У другім шлюбе з Карнеліяй з роду Прозараў, дачкой Ігната Прозара, генерал-маёра войскаў ВКЛ.
Адукацыя
Выпускнік кадэцкага корпуса.
Службовая дзейнасць
У 1793 г. пасланец польскага караля ва Упіцкім павеце, з 1797 г. дэпутат ад Рэчыцкага павета для раскладкі земскіх павіннасцей, з 1799 па 01.09.1802 г. старшыня 2-га дэпартамента Мінскага галоўнага суда (зацверджаны імператарам на пасадзе 27.10.1800), з 1 верасня 1802 па верасень 1811 г. рэчыцкі павятовы маршалак (выбіраўся на тры 3-годдзі запар), з верасня 1811 па 28 верасня 1814 г. мінскі губернскі маршалак, стацкі саветнік (03.06.1812), на 24.06.1816 г. пражываў у фальварку Гарадзішча Рэчыцкага павета, на 1822—1824 гг. ганаровы наглядчык вучылішчаў Рэчыцкага павета.
Захапленне музыкай
Сам таленавіты скрыпач, вучань італьянскага музыканта і кампазітара Джавані Батысты Віёці, Людвік Ракіцкі стварыў у двары Гарадзішча аркестр з 40 музыкантаў, дзе выконваў ролю першай скрыпкі. Пад кіраўніцтвам запрошанага ў 1814 г. кампазітара, дырыжора і педагога Юзафа Дашчынскага той аматарскі аркестр дасягнуў вельмі высокага ўзроўню, бліскуча выконваў сімфоніі Гайдна, Моцарта і Бетховена. Канцэрты пад кіраўніцтвам Юзафа Дашчынскага, на якія з’язджаліся слухачы з розных куткоў Беларусі, праводзіліся не толькі ў маёнтку Людвіка Ракіцкага, але таксама ў Мінску і даволі часта з дабрачыннымі мэтамі. У гэтых канцэртах упершыню ў Беларусі прагучалі оперы А. Сальеры «Аксур, цар Армуза» і Ф. Буальдзьё «Белая дама».
Масонства
Член масонскай ложы «Паўночнага шэсця пад паўночнай зоркай» у г. Мінску, на 1820 г. быў членам ложы 1-й ст.
Маёнтак
На 25.10.1795 г. валодаў разам з братам Рафалам Алаізам добрамі Брагін Рэчыцкага павета Чарнігаўскай губерні; з 27.08.1799 г. стаў уласнікам Ялчанскага і Гарадзішчаўскага ключоў, фальваркаў Пучын, Крыўча, Макрэц, Удалёўка і Вуглы Рэчыцкага павета (усяго на 1800 г. — 11220 душ прыгонных абодвух палоў; на 10.08.1815 г. — 2781 душа прыгонных мужчынскага полу).
Узнагароды
Камандор Ордэна Св. Іаана Іерусалімскага (21.01.1810); кавалер Ордэна Св. Ганны 2-й ст.
Алесь Чумакоў
Алесь (Аляксандр) Чумакоў (нар. 15 чэрвеня 1981, Мінск) — майстар-гусляр, адзін з музыкаў гурта «Стары Ольса».
Біяграфія
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт інфарматыкі і радыёэлектронікі. Паводле адукацыі інжынер па аўтаматычным кіраванні і перакладчык з замежных моваў. Падчас студэнцтва быў актыўным удзельнікам клубаў аўтарскай песні «Плёс», КАП БДУ і клубу аўтарскай песні лінгвістычнага ўніверсітэта.
У 2002 годзе зрабіўся сталым удзельнікам гурта сярэднявечнай музыкі Стары Ольса, дзе і па сёння спявае, грае на гуслях, жалейках і шматлікіх іншых старадаўніх інструментах.
У 2005 годзе стварыў гурт Келіх кола, з якім выконвае на дудзе і гуслях беларускія народныя танцы.
У 2006 годзе пачаў перакладаць ірландскія гераічныя паэтычныя творы на беларускую мову. Ад 2005 года ў створаным ім гурце Ceilidh Ceol спявае на беларускай мове старадаўнія ірландскія песні, у якіх гучыць заклік да свабоды і ўшаноўваецца памяць продкаў.
У лютым 2020 года спеў вакаліста загучаў на канале Netflix у серыяле «Вядзьмар» — у беларускім перакладзе, які цяпер робіцца для інтэрнэт-сервіса, ён спявае песню-мэм «Toss A Coin To Your Withcer» у перакладзе Сяржука Сокалава-Воюша.
Дзейнасць
З пачатку 21 стагоддзя займаецца вырабам гусляў, вывучэннем гісторыі гэтага інструмента, тэорыі і практыкі гусельнага майстэрства. Пэўную колькасць работ (гусляў) зрабіў пад кіраўніцтвам Змітра Сасноўскага.
Чамярычнае
Чамяры́чнае (, Чемеричное) — вёска ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Слабадскога сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Камянкоўскага сельсавета.
Эфіопа-эрытрэйскі пагранічны канфлікт
Эфіопа-эрытрэйскі пагранічны канфлікт — ваеннае, палітычнае і дыпламатычнае супрацьстаянне паміж Эфіопіяй і Эрытрэяй, выкліканае спрэчкай вакол дэмаркацыі агульнай мяжы. У канцы 1990-х гадоў канфлікт выліўся ў двухгадовую вайну, а затым працягваўся апасродкавана. У падзеі так ці інакш былі ўцягнуты апазіцыйныя гропоўкі варагуючых краін і часткова Самалі і Судан.
Перадгісторыя
У XX ст. пры імператары Хайле Селасіе I Эрытрэя стала правінцыяй Эфіопіі (раней, да Другой сусветнай, яна належыла італьянцам). Трыццаць гадоў тут вялася. Канфлікт скончыўся пагадненнем сепаратыстаў з уладамі, па якім у красавіку 1993 г. адбыўся, дзе больш за 99,8% эрытрэйцаў прагаласавалі за аддзяленне ад Эфіопіі. У маі адбылося афіцыйнае абвяшчэнне новай дзяржавы. У першыя гады свайго існавання маладая краіна пабудавалі добрасуседскія адносіны з Адыс-Абебай, але нечакана пачаліся істотныя ўскладненні.
Пагранічнае пытанне
Паміж краінамі пачаліся тэрытарыяльныя спрэчкі, у тым ліку вакол горада Заламбеса, раёнаў Проб (Ыроб), Бада і так званага «трохвугольніка Ірга» — міжрэччы і  (Гаша). Неўзабаве пасля абвяшчэння незалежнасці эрытрэйскія картографы выдалі карту краіны, дзе дзяржаўная граніца некалькі адрознівалася ад адміністрацыйнай, прынятай пры манархіі. Эрытрэйцы спаслаліся на старыя пагадненні паміж Каралеўствам Італія і Эфіопскай імперыяй.
У лістападзе 1997 г., пасля ліпеньскага здарэння ў раёне Ады-Муруг, сфарміравана двухбаковая камісія па і ўдакладненні мяжы. Яна рэгулярна праводзіла пасяджэнні па чарзе ў сталіцах абедзвюх дзяржаў — Адыс-Абебе і Асмэры. Спецыялісты звярнуліся да італа-эфіопскіх дагавароў. Вакол іх узніклі складанасці, звязаныя з тлумачэннем тэкстаў дакументаў і легітымнасці каланіяльных пагадненняў у сучасным міжнародным праве. Падчас правядзення дэмаркацыі высветліліся і іншыя спрэчныя моманты: многія населеныя пункты нават не мелі выразнага геаграфічнага месцазнаходжання. Так, напрыклад, пасёлак на старых картах адсутнічаў, а яго з’яўленне датуецца 1960-я гадамі. У розных крыніцах населены пункт праходзіць пад рознымі назвамі. Аналагічная блытаніна адбылася з Бурэ і Заламбесай.
Вайна 1998—2000 гг.
У маі 1998 г. успыхнуў узброены канфлікт, які на доўгія дваццаць гадоў ўскладніў адносіны паміж дзвюма дзяржавамі. Непасрэднай падставай для пачатку вайны стала ўзброенае сутыкненне ў раёне Бадмэ. У сувязі з інцыдэнтам Эрытрэя ўварвалася ў Эфіопію (пазней камісія ў Гаазе кваліфікавала гэта як парушэнне нормаў міжнароднага права). У маі 2000 г. эфіопы пачалі буйнамаштабнае наступленне. Былі адбіты спрэчныя раёны, войскі блізка падышлі да сталічнай Асмэры. Да пачатку чэрвеня частка эрытрэйскай тэрыторыі была акупавана праціўнікам. Бакі спынілі баявыя дзеянні і дамовіліся аб усёабдымным мірным пагадненні.
У снежні бакі канфлікту сустрэліся ў Алжыры для падпісання канчатковай дамовы. У дакуменце краіны абяцалі вырашыць тэрытарыяльную спрэчку праз міжнародны суд. Пагадненнем прапісавалася стварэнне трох камісій, якія бы дапамаглі ўрэгуліраваць усе спрэчкі паміж дзяржавамі. Так, на падставе дагавора, пачалі сваю дзейнасць камісія па ўстанаўленні мяжы (для дэмаркацыі граніцы), камісія па прэтэнзіях (для ацэнкі патрабаванняў аб кампенсацыі шкоды, нанесенай вайной), а таксама незалежны і бесстаронні орган, прызначаны Генеральным сакратаром ААН для расследавання пачатку канфлікту.
Урэгуляванне
З канцом вайны напружанасць захоўвалася, на мяжы заставаліся войскі абедзвюх дзяржаў, час ад часу адбываліся ўзброеныя сутыкненні. Канфлікт з фазы адкрытага супрацьстаяння перайшоў у закрыты. Бакі перанеслі акцэнт з хуткага ўрэгулявання на доўгатэрміновае рэгуляванне. Выкананне пытання аб заканчэнні тэрытарыяльнай спрэчкі зацягвалася. Міжнародны арбітраж абавязаў дзяржавы падзяліць спрэчную тэрыторыю прыкладна пароўну, але пасёлак Бадмэ, сімвал вайны, пакінуць за эрытрэйцамі.
У памежжы пачала работу місія ААН. Узаемаадносіны ў Эфіопіі і Эрытрэі з міратворцамі развіваліся досыць складана. Гэта было абумоўлена ў тым ліку і спрошчаным падыходам мясцовых лідараў да пытанняў знаходжання на сваёй тэрыторыі замежных войск і да кантактаў з прадстаўнікамі падраздзяленняў «блакітных касак». Так, бакі неаднаразова рабілі спробы ўмешвацца ў справы місіі і навязваць ёй свае рэкамендацыі па выкананню мандата. Даходзіла да таго, што Эфіопія звярталася да СБ ААН з патрабаваннем зрушыць з пасады камандуючага сіламі ААН генерала П. Камаэрта за арганізацыю паездкі замежных журналістаў у пагранічны раён.
Адначасна, у рамках мірнага дагавора 2000 г., створана Эрытрэйска-эфіопская памежная камісія (ЭЭПК) па вызначэнні межаў, абмене палоннымі, вяртанні перамешчаных асоб і кампенсацыі шкоды ад ваенных дзеянняў. У сакавіка 2003 г. ЭЭПК на пасяджэнні ў Лондане прыняла пастанову, у якім адпрэчыла спробы Эфіопіі змяніць лінію, жадаючы забраць Бадмэ, які бакі дамовіліся аддаць эрытрэйцам. Па сутнасці, эфіопскі ўрад адмовіўся выканаць Алжырскі дагавор. Эфіопія настойвала на правядзенні памежнай лініі з улікам цэласнасці народнасцяў, якія пражывалі на спрэчных тэрыторыях, а таксама з улікам асаблівасцяў рэльефу мясцовасці. Пры гэтым вялікая частка аргументаў яе кіраўніцтва была заснавана менавіта на прынцыпе дзяржаўнай прыналежнасці тэрыторый да пачатку канфлікту 1998 года.
У выніку ў 2003—2005 гг. склалася тупіковая сітуацыя. Эрытрэя нават пагражала аднавіць вайну, калі місія ААН і мірны працэс праваляцца.
У 2018 годзе ў Эфіопіі, па выніках выбараў, адбылася змена ўлады: партыя РДФЭН была адхілена ад кіравання краінай, а ўрад узначаліў Абій Ахмед Алі.
У ліпені новы прэм’ер-міністр Эфіопіі сустрэўся з прэзідэнтам Эрытрэі Ісаясам Афеворкі. Палітыкі дамовіліся аб аднаўленні дыпламатычных адносін паміж краінамі, пачатку супрацоўніцтва ў сферы палітыкі, эканомікі, культуры і бяспекі. Падпісанне дэкларацыі азначыла заканчэнне стану вайны паміж дзвюма дзяржавамі. Спрэчныя тэрыторыі, а менавіта Бадмэ, пераходзілі эрытрэйцам.
Апасродкаваны канфлікт
У канцы 1990-х, на фоне вайны з Эрытрэяй, эфіопскі ўрад аднавіў адносіны з рэжымам Амара аль-Башыра ў Судане. У той перыяд яго ўрад садзейнічаў баевікам «». Арганізацыя праводзіла напады на судана-эрытрэйскай граніцы, а таксама аказвала падтрымку розным эрытрэйскім апазіцыйным арганізацыям. Тым часам Эрытрэя пачала падтрымліваць «Фронт нацыянальнага вызвалення Агадэна» і «Фронт вызвалення Арома». Апошняя змагалася за незалежнасць ад Эфіопіі і грунтавалася ў раёнах Самалі, кантраляваных прыхільнікамі забітага прэзідэнта краіны. У адказ Эфіопія падтрымала апалчэнні, якія выступалі супраць Айдыда.
У 2000-я гады бакі прынялі ўдзел у афарскім канфлікце, дзе падтрымлівалі розныя групоўкі баевікоў, выкарыстоўваючы іх для нападаў на варожую тэрыторыю.
Раманіў (Луцкі раён)
Раманіў (Рома́нів) — вёска ў Луцкім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Шкурко
Шкурко — прозвішча.
IC 3959
IC 3959 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Раманіўка (Луцкі раён)
Раманіўка (Рома́нівка) — вёска ў Луцкім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Сіла Ампера
Сі́ла Ампе́ра — сіла, якая дзейнічае на праваднік з токам з боку магнітнага поля. Згодна з законам Ампера, сіла, якая дзейнічае на элемент dl правадніка, роўная
Сілу Ампера можна таксама выразіць праз шчыльнасць току:
дзе \alpha — вугал між вектарамі шчыльнасці току і індукцыі; dV — элемент аб’ёму правадніка.
Напрамак сілы Ампера, як і напрамак любога іншага вектарнага здабытку вектараў, вызначаецца згодна з правілам левай рукі.
NGC 2194
NGC 2194 (іншае абазначэнне — OCL 495) — рассеянае скопішча ў сузор’і Арыён.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Зборная Шры-Ланкі па футболе
Зборная Шры-Ланкі па футболе — нацыянальная футбольная зборная Шры-Ланкі, кантралюецца Футбольнай федэрацыяй Шры-Ланкі. Да 1972 года называлася Зборная Цэйлона па футболе, калі Цэйлон быў перайменаваны ў Шры-Ланку.
Садзіў
Садзіў (Са́дів) — вёска ў Луцкім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Чашын
Чашы́н (, Чашин) — вёска ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Слабадскога сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Камянкоўскага сельсавета, у 1927—1939 гадах яго цэнтр.
Ак’епа-Суперыёрэ
Ак'епа-Суперыёрэ (Occhieppo Superiore) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Б'ела.
Насельніцтва складае 2881 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 576 чал./км². Займае плошчу 5 км². Паштовы індэкс — 13898. Тэлефонны код — 015.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Сасава
Горад размешчаны на рацэ Цна (басейн Акі), за 184 км ад Разані. Чыгуначная станцыя.
Эканоміка: завод аўтаматычных ліній, завод гандлёвага абсталявання, завод сельскагаспадарчых машын, мясакамбінат, малочны камбінат, цукровы завод, швейная фабрыка, трыкатажная фабрыка, домабудаўнічы камбінат.
Васіль Адамавіч Шкурко
Васіль Адамавіч Шкурко́ ( — ) — вучоны ў галіне юрыспрудэнцыі, кандыдат юрыдычных навук (1953), прафесар (1979).
Навуковая дзейнасць
В. А. Шкурко належаць працы па пытаннях крыміналогіі, крымінальнага права, арганізацыі барацьбы са злачыннасцю. Аўтар больш за 60 навуковых прац, у тым ліку 7 манаграфій, 12 падручнікаў і навучальных дапаможнікаў, вядучы аўтар навукова-практычных каментарыяў да Крымінальнага кодэксу Беларускай ССР (1979, 1989).
Сярод апублікаванага:
Падрыхтаваў трох кандыдатаў навук.
Гелій Белкінд
'''Гелій М. Белкінд''' — народны сакратар фінансаў у першым Народным сакратарыяце БНР. Прадстаўляў у ім абласны камітэт Партыі сацыялістаў-рэвалюцыянераў. Пайшоў у адстаўку ў красавіку 1918 у знак пратэсту супраць прыняцця ІІІ Устаўной граматы БНР.
Чарнетаўка (Гардзееўскі раён)
Чарнетаўка (Черне́товка) — вёска ў Гардзееўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Унашаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад Гомельскай губерні РСФСР, а пасля ліквідацыі губерні ў 1926 годзе ў Бранскую губерню.
З 1929 года ў складзе Клінцоўскай акругі, а з 1932 года ў Заходняй вобласці, у 1937 годзе перададзена ў склад Арлоўскай вобласці. У 1944 годзе ўвайшла ў склад Бранскай вобласці.
Пасля аварыі на ЧАЭС вёска аднесена да зоны радыеактыўнага забруджвання і мае статус зоны пражывання з правам на адсяленне.
Струміўка
Струміўка (Струмі'вка) — вёска ў Луцкім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Рэгістрацыя кандыдата
Рэгістрацыя кандыдата — этап выбарчага працэсу, прадугледжаны выбарчым заканадаўствам Рэспублікі Беларусь і многіх іншых дзяржаў, які заключаецца ў афіцыйным пацверджанні статусу кандыдата арганізатарамі выбараў.
Рэгістрацыя кандыдатаў у Прэзідэнты Рэспублікі Беларусь ажыццяўляецца Цэнтральнай камісіяй па выбарах і правядзенні рэспубліканскіх рэферэндумаў, а кандыдатаў у дэпутаты — адпаведнай акруговай, тэрытарыяльнай выбарчай камісіяй.
Рэгістрацыя кандыдатаў у Прэзідэнты Рэспублікі Беларусь пачынаецца за 35 дзён і заканчваецца за 25 дзён да выбараў, а кандыдатаў у дэпутаты пачынаецца за 40 дзён і заканчваецца за 30 дзён да выбараў.
Адмова ў рэгістрацыі кандыдата
Падставы для адмовы ў рэгістрацыі кандыдата:
Выбарчыя камісіі маюць права адмовіць у рэгістрацыі кандыдата ў выпадку:
Адмена рэгістрацыі кандыдата
Палітычная партыя, працоўны калектыў, якія вылучылі кандыдата ў дэпутаты, маюць права не пазней чым за пяць дзён да дня выбараў адмяніць сваё рашэнне аб вылучэнні кандыдата ў дэпутаты.
Цэнтральная камісія, акруговая, тэрытарыяльная выбарчая камісія маюць права без папярэдняга папярэджання адмяніць рашэнне аб рэгістрацыі кандыдата ў выпадку:
Цэнтральная камісія, акруговая, тэрытарыяльная выбарчая камісія без папярэдняга папярэджання адмяняюць рашэнне аб рэгістрацыі кандыдата ў выпадку:
Тросенка (значэнні)
Тросенка — тапонім:
Абу-Грэйб (турма)
Рэжым Садама Хусейна
Падчас праўлення Садама Хусейна турма Абу-Грэйб знаходзілася ў падпарадкаванні ўпраўлення агульнай бяспекі Амн аль-Ам. Толькі ў 1984 годзе тут былі пакараны 4 тысячы зняволеных. Кіраўнік арганізацыі спецыяльнай бяспекі Садам Камель часта асабіста прымаў удзел у катаваннях і пакараннях смерцю палітычных зняволеных. У заходніх СМІ турма часта згадвалася як «цэнтр катаванняў Садама».
Блок турмы, прызначаны для ўтрымання палітычных зняволеных, быў падзелены на «адкрытыя» і «закрытыя» крылы. У закрытае крыло змяшчалі толькі шыітаў. Ім не дазвалялі ніякіх спатканняў і кантактаў са знешнім светам.
Падчас вайны ў Персідскім заліве ў Абу-Грэйб утрымліваліся амерыканскія ваеннапалонныя.
Па інфармацыі спецыяльнага дакладчыка ААН па Іраку Макса ван дэр Стула, у канцы 1997 года ў турме Абу-Грэйб у межах «кампаніі па ачышчэнню турмаў» былі праведзены масавыя пакаранні палітычных зняволеных, прысуджаных да вялікіх тэрмінаў пазбаўлення волі. Паводле яго дадзеных, у ходзе гэтай кампаніі ў Абу-Грэйб і Радваніі было пакарана смерцю больш за 1500 чалавек.
Амерыканская акупацыя
Перайшоўшы пад кантроль сіл кааліцыі, Абу-Грэйб зноў стала выкарыстоўвацца па прызначэнні, атрымаўшы назву Багдадская цэнтральная выпраўленчая ўстанова (Baghdad Central Confinement Facility або Baghdad Central Correctional Facility).
Да жніўня 2006 года Абу-Грэйб выкарыстоўвалася сумесна сіламі кааліцыі і іракскім урадам. Блок турмы, які знаходзіўся пад поўным кантролем іракскага ўрада насіў назву «The Hard Site». У ім адбывалі пакаранне прызнаныя вінаватымі злачынцы. Уся астатняя тэрыторыя турмы знаходзілася пад кантролем Узброеных Сіл ЗША, і выкарыстоўвалася ў якасці перадавой аперацыйнай базы і папраўчай установы. Для папярэдняга зняволення выкарыстоўваўся блок, пабудаваны ў 2004 годзе, і вядомы пад назвай «Camp Redemption».
У гэты перыяд амерыканскія наглядчыкі ў дачыненні да зняволеных іракцаў здзяйснялі жорсткія здзекі, збіццё, калясэксуальныя дзеянні і цкаванне сабакамі. Весткі аб катаваннях у турме выклікалі абурэнне як у самім Іраку, так і ў свеце.
Пераход пад кантроль іракскага ўрада
9 сакавіка 2006 года амерыканскім камандаваннем было вырашана закрыць турму Абу-Грэйб. У жніўні 2006 года ўсе зняволеныя былі пераведзеныя з Абу-Грэйб у іншыя турмы Ірака, а 2 верасня турма перайшла пад кантроль іракскага ўрада.
У 2013 г. на турму напалі паўстанцы і вызвалілі з яе некалькі соцень зняволеных. У красавіку 2014 г. Міністэрства юстыцыі Ірака паведаміла пра закрыццё турмы з боязі, што яе захопяць паўстанцы. Зняволеныя былі пераведзены ў турмы ў больш бяспечных месцах.
Adansonia madagascariensis
Adansonia madagascariensis — від лісцяных дрэў з роду  сямейства. Эндэмік Мадагаскара, дзе з’яўляецца насельнікам. Знешнім выглядам нагадвае афрыканскі.
Апісанне
Расліна можа дасягаць ад 5 да 25 м у вышыню. Дрэвы маюць гладкую светла-шэрую кару. Лісце зваротнаяйкападобнае, да 10 см у даўжыню і ад 3 да 4 см шырынёй. Край ліста роўны. Кветкі ружовыя, з’яўляюцца з лютага па красавік. Плады спеюць у лістападзе, маюць круглявую або выцягнутую яйкападобную форму.
Арэал
Сустракаецца на паўночным захадзе Мадагаскара ў правінцыях  і.
NGC 2204
NGC 2204 (іншыя абазначэнні — OCL 572, ESO 556-SC7) — рассеянае скопішча ў сузор’і Вялікі Пёс.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
IC 3960
IC 3960 — галактыка тыпу SB0 (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Вольга Куртаніч
Вольга Куртаніч (сапр. Вольга Іванаўна Мешчаракова, нар., г. , Свярдлоўская вобласць, РСФСР) — беларуская пісьменніца.
Біяграфія
Ва ўзросце пяці гадоў разам з бацькамі пераехала ў Жлобін.
Скончыла гісторыка-філалагічны факультэт Гомельскага дзяржаўнага ўніверсітэта ў 1987 годзе.
Жыве ў Мінску. З 1990 года працуе ў выдавецтве «Мастацкая літаратура».
Член Саюза пісьменнікаў Беларусі (1991).
Творчасць
З 1984 года выступае ў рэспубліканскім і абласным перыядычным друку.
Аўтар кніг «Птушыным шляхам» (1990), «Начное сонца» (1994), «В блистании строк…» (2001), «Валавуд» (2002), «Залюстрэчча для Алісы» (2003). Складальнік кніг «Сокровенный мир женщины» (2001), «Новая энциклопедия современной девочки» (2007), «Моя любимая книжка» (2007) і інш.
Тэрткы
Тэрткы (Те́ртки) — вёска ў Луцкім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Сухаволя (Луцкі раён)
Сухаволя (Сухово́ля́) — вёска ў Луцкім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Дзяржавы, якія не маюць выхаду да мора
У цяперашні час існуе 44 дзяржавы, межы якіх не маюць выхаду да Сусветнага акіяна. Больш за ўсё такіх дзяржаў у Афрыцы (16 дзяржаў) і ў Еўропе (14 дзяржаў і 2 часткова прызнаныя дзяржавы). Колькасць краін у Азіі, якія не маюць выхаду да мора, складае 12 дзяржаў, у Паўднёвай Амерыцы — 2.
Дзве дзяржавы, якія не маюць выхаду да мора, а менавіта Узбекістан і Ліхтэнштэйн, мяжуюць выключна з краінамі, якія таксама не маюць выхаду ў Сусветны акіян. Ліхтэнштэйн стаў такой дзяржавай у 1918 годзе пасля распаду Аўстра-Венгрыі, якая мела выхад да мора. У перыяд аншлюсу Аўстрыі Германіяй (1938-1945) Ліхтэнштэйн зноў страціў гэты статус, бо Трэці рэйх таксама меў выхад да мора. Пасля распаду СССР у 1991 годзе другой такой дзяржавай стаў Узбекістан.
Тры невялікія дзяржавы цалкам акружаны тэрыторыяй адной іншай дзяржавы (анклавы): Сан-Марына і Ватыкан мяжуюць толькі з Італіяй, Лесота — толькі з Паўднёвай Афрыкай. Дзевяць дзяржаў цалкам акружаны тэрыторыяй дзвюх дзяржаў: Манголія, Непал, Бутан, Свазіленд, Ліхтэнштэйн, Андора, Малдова, часткова прызнаная дзяржава Паўднёвая Асеція і непрызнанае Прыднястроўе. Большасць з дзяржаў, акружаных дзвюма іншымі дзяржавамі, таксама невялікія па памеры і насельніцтву, але сярод іх ёсць і буйныя - Манголія, Малдова і Непал.
Эфіопія, у якой пражывае 85 млн жыхароў (2009), з'яўляецца найбуйнейшай паводле насельніцтва з дзяржаў, якія не маюць выхаду да Сусветнага акіяна. Таксама больш за 20 мільёнаў жыхароў пражываюць ва Угандзе (32.400.000), Непале (29,3 млн) і Узбекістане (28.600.000).
Найбуйнейшымі па плошчы з дзяржаў, якія не мяжуюць з Сусветным акіянам, з'яўляецца Казахстан (2.724.900 км²); тэрыторыю больш мільёна км² маюць таксама Манголія (1.566.500 км²), Чад (1.284.000 км²), Нігер (1.276.000 км²), Малі (1.240.000 км²), Эфіопія (1.104.300 км²), Балівія (1.098.581 км²).
Не маюць межаў з Сусветным акіянам большасць (9 з 15) дзяржаў, якія ўтварыліся пасля распаду СССР. Пры гэтым тэрыторыя дзяржаў Арменія, Азербайджан, Туркменія, Узбекістан, Кіргізія і Таджыкістан цалкам уваходзіць у басейны бяссцёкавых вадаёмаў і абласцей - іншых падобных дзяржаў у свеце няма.
Мальтыйскі ордэн, які часткова прызнаны і мае статус назіральніка пры ААН, размешчаны ў асноўным, як і Ватыкан, у межах Рыма, у 1998 годзе на 99 гадоў арандаваў форт Сант-Анджэла на Мальце.
Праблемы краін без выхаду да адкрытага мора
Яшчэ Адам Сміт у сваёй працы «Багацце народаў» адзначаў, што важнае значэнне для паказчыкаў эканамічнай дзейнасці краіны мае выхад да мора і, адпаведна, да гандлёвых шляхоў. З цягам часу развіццё наземнага транспарту і сувязі скарацілі перавагі прыбярэжных краін у параўнанні з краінамі, якія не маюць выхаду да мора. Аднак марскія перавозкі па-ранейшаму адыгрываюць цэнтральную ролю ў сусветным гандлі, і ў сувязі з гэтым адсутнасць выхаду да мора стварае пэўныя праблемы. У прыватнасці, у суседніх краін могуць быць эканамічныя або ваенныя прычыны для таго, каб заблакаваць выхад да мора або транзіт праз сваю тэрыторыю.
Права дзяржаў на доступ да адкрытага мора
Унутрыкантынентальныя краіны могуць мець марскія судны пад сваім сцягам, якія размешчаны ў замежных партах (напрыклад, марскія судны Чэхіі выкарыстоўваюць порт Шчэціна на падставе дагавора з Польшчай).
У адкрытым моры ўнутрыкантынентальныя краіны карыстаюцца ўсімі правамі на роўных падставах: у прыватнасці, яны маюць права ажыццяўляць суднаходства, рыбалоўства, палёты лятальных апаратаў, пракладваць падводныя кабелі і трубаправоды.
Антанова (Уздзенскі раён)
Антано́ва (, Антоново) — вёска ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Слабадскога сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Лашанскага сельсавета.
Выднэ (Кіраўскі раён)
Выднэ (Видне) — сяло ў Кіраўскім раёне (Аўтаномная Рэспубліка Крым, Украіна). Падпарадкоўваецца Жураўскаму сельскаму савету.
Веньямін Іванавіч Сянько
Веньямін Іванавіч Сянько (, Скідзель, Гродзенскі раён, Гродзенская вобласць — ) — спецыяліст у галіне рухомага саставу чыгункі, цягі паяздоў і электрыфікацыі. Доктар тэхнічных навук (1990), прафесар (1992).
Біяграфія
Скончыў Беларускі інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту. З 1969 года працаваў у Беларускім дзяржаўным універсітэце транспарту, у 1988—2001 гадах быў дэканам механічнага факультэта, у 2001—2016 гадах — рэктарам. Быў дэпутатам Гомельскага абласнога Савета дэпутатаў (з 2003), народны засядацель Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь (з 1990).
Узнагароды
Узнагарожаны званнем «Заслужаны работнік адукацыі Рэспублікі Беларусь», ордэнам імя Святых Кірылы і Мяфодзія (зацверджаны Міжнароднай акадэміяй славянскай пісьменнасці імя Святых Кірылы і Мяфодзія), медалем «Почетный транспортник СНГ», знакам «Ганаровы транспартнік», «Выдатнік адукацыі», званне «Ганаровы грамадзянін г. Гомеля» і інш.
Аляксей Іванавіч Хлястоў
Аляксе́й Хлястоў (нарадзіўся 23 красавіка 1976, Мінск) — беларускі поп-выканавец.
Біяграфія
З дзяцінства захапляецца музыкай. У 1993 годзе атрымаў прыз глядацкіх сімпатыяў на другім рэспубліканскім конкурсе маладых выканаўцаў у Мінску. Прымаў удзел у конкурсе «Славянскі базар» у Віцебску, дзе трапіў у дзясятку найлепшых. Тры гады працаваў у студыі «Сябры». Пад канец 1996 года паехаў працаваць у Бахрэйн, дзе правёў шэсць гадоў. У лютым 2003 года вярнуўся ў Беларусь. 19 снежня 2003 года на студыі West Records выйшаў яго дэбютны альбом «Ответь мне почему». З поспехам правёў тур па гарадах Беларусі, які скончыўся 29 красавіка 2005 года сольным канцэртам у Вялікай залі Палаца Рэспублікі ў Мінску. У красавіку 2005 года выпусціў сінгл «Ворваться в небо».
У 2011 годзе ўзнагароджаны медалём Францыска Скарыны.
Намінант Нацыянальнай музычнай прэміі «Ліра» 2016.
Верамейскі сельсавет
Вераме́йскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чэрыкаўскага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 года вёска) Верамейкі.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Верамейскі (Верамееўскі) сельсавет у складзе Чэрыкаўскага раёна Магілёўскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Чэрыкаўскім раёне БССР, з 5 снежня 1931 года ў Чавускім раёне, з 20 студзеня 1932 года ў Чэрыкаўскім раёне, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Каменкаўскага сельсавета. З 16 верасня 1959 года ў складзе Крычаўскага раёна. 24 чэрвеня 1960 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Лабанаўскага сельсавета. З 25 снежня 1962 года ў складзе Чавускага раёна, з 6 студзеня 1965 года — Крычаўскага раёна. 4 чэрвеня 1965 года з часткі сельсавета ўтвораны зноў Лабанаўскі сельсавет (26 населеных пунктаў: Акцябр, Вазраждзенне, Васькоўка, Востраў, Гіжня, Грамабой, Гром, Доўгая, Дубраўка, Жытнёў, Зара, Зялёны Дуб, Каменка, Клін, Лабанаўка, Лобча, Малінкі, Навіна, Падбудкі, Падлом’е, Рассвет, Рынкоўка, Светлы, Слава, Шчацінка і Ялоўка). З 30 ліпеня 1966 года сельсавет у складзе адноўленага Чэрыкаўскага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Верамейскага сельсавета 21 населены пункт. 21 лістапада 1989 года ў склад сельсавета з Сормаўскага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (вёскі Анюціна, Вудага, Загурковішча і пасёлак Карма).
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1819 чалавек, з іх 94,0 % — беларусы, 4,2 % — рускія, 0,8 % — украінцы.
Нерайшанка
Нерайша́нка — рака ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Абалянка (басейн Лучосы).
Даўжыня ракі каля 13 (16 ) км. Плошча вадазбору 90 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,9 м/км. Выток ракі знаходзіцца за 0,5 км у напрамку на паўночны ўсход ад вёскі Выгада. Упадаеў Абалянку ў напрамку на захад ад вёскі Масяйкі. Рэчышча Нерайшанкі ў верхнім цячэнні каналізаванае.
Каля ракі населеныя пункты Янова, Нярэйша, Масяйкі. У басейне азёры Карасёва, Круты Ручай, Ляшчова, Плавучае.
Ірынінская вуліца (Гомель)
Ірынінская вуліца — вуліца ў Цэнтральным раёне Гомеля, у гістарычным цэнтры горада. Працягласць 760 м, ад праспекта Леніна да Савецкай вуліцы. Перасякае вуліцу Кірава.
Гісторыя
На скрыжаванні з вуліцай Кірава — першая спроба ансамблевай забудовы вуліц горада ў 1930-х гадах — жылыя дамы № 19/12 і 20/14 (пабудаваны ў 1936, падчас вайны разбураны, адноўлены ў 1947—48). Падчас Вялікай Айчыннай вайны вуліца была разбурана. Сучаснае аблічча пачало фарміравацца ў другой палове 1940-х гадоў.
У 2003 годзе Першамайская вуліца была падзелена: частка ад вуліцы Кірава да Савецкай вуліцы засталася Першамайскай вуліцай, а частцы ад праспекта Леніна да вуліцы Кірава была вернута гістарычная назва Ірынінская вуліца. У 2013 годзе вуліца зноў была аб’яднана як Ірынінская.