cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кафэ дэ ля Рэжанс
Шматлікія гады кафэ ганарыліся мармуровым шахматным сталом, за якім У 1798 г. гуляў Напалеон. Акрамя шахмат у кафэ гулялі таксама ў шашкі і більярд. Увосень 1843 «Кафэ дэ ля Режанс» стала арэнай паядынку вядучых шахматыстаў свайго часу - П'ера дэ Сент-Амана і Говарда Стаунтана. Стаунтан перамог у 11 сустрэчах, прайграўшы 6, 4 партыі скончыліся ўнічыю. Падчас паездкі па Еўропе ў 1858-1859 гг. у кафэ часта бываў амерыканскі шахматыст Пол Морфі, тут ён перамог Гарвіца з лікам 5,5 да 2,5. Гэта стала вяршыняй у шахматнай гісторыі кафэ.
Мікалай Міхайлавіч Швернік
Член Камуністычнай партыі з 1905, яе ЦК (з 1925), кандыдат у члены (1939—52, 1953—57), член (1952—53, 1957—66) Палітбюро (Прэзідыума) ЦК КПСС.
Сотар (Папа Рымскі)
Сотар (Soterius; ? — 174(175)), біскуп рымскі (165(166) — 174 (175)), прылічаны да святых.
Парламенцкія выбары ў Францыі (1936)
Парламенцкія выбары ў Францыі 1936 года праходзілі 26 красавіка і 3 мая. На гэтых выбарах атрымаў перамогу антыфашысцкі Народны фронт (Французская секцыя Рабочага інтэрнацыяналу, Французская Камуністычная партыя і Рэспубліканская партыя радыкалаў і радыкал-сацыялістаў), які сфармаваў урад Леона Блюма.
Жылмар
Жы́лмар дус Са́нтус Не́віс (Gylmar dos Santos Neves;, — , Сан-Паўлу), больш вядомы як Жылмар (Gilmar) — бразільскі футбаліст, брамнік. Чэмпіён свету 1958 і 1962 у складзе нацыянальнай зборнай Бразіліі.
Вітаўка
Ві́таўка (, Витовка) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Фаніпальскага сельсавета. Размешчана за 5 км ад горада Фаніпаль. Назва паходзіць ад баярына Віта.
Паходжанне
Па легендзе аднойчы ноччу баярын Віт пачуў голас: «Віцэ, Віцэ вазмі стрэльбу і стрэльні». Прачнуўся баярын — нікога няма, зноў лёг спаць. Толькі лёг, той жа голас: «Віцэ, Віцэ вазмі стрэльбу і стрэльні». Узяў баярын стрэльбу, выйшаў на вуліцу, а там поўны двор шведскіх салдат, ён пачаў страляць. Шведы спалохаліся — хто стаў уцякаць і патануў у тых балотах, хто ў варотах затрымаліся, а хто і куляй Віта быў забіты. Пабудаваў ён там царкву, усё ў яго квітнела. Але праз некаторы час здзейсніў вялікі грэх. Двор патануў у балоце. З тых часоў там знаходзіцца крыніца.
Цяперашні час
Праз некалькі гадоў пабудавалі новую царкву. Але з прыходам савецкай улады гэту царкву разбурылі і пабудавалі ў вёсцы Чаркасы клуб, крыніца залілі бетонам, але праз некаторы час вада прабілася скрозь бетон. У 2005 годзе к у Витовке пабудавалі купель і калодзеж, але купель у 2006 годзе спалілі на Пасху. Цяпер туды прыязджаюць людзі з Украіны, Расіі, Польшчы, Літвы і Беларусі. Вада з крыніцы заўсёды +6,5 °C. Асабліва добра крыніца дапамагае пры хваробы суставаў і вачэй.
Пазнаньская ратуша
Пазнаньская ратуша (Ratusz w Poznaniu) — ратуша ў Познані.
Ратуша была гарадскім адміністрацыйным будынкам да 1939 года. У 1945 годзе ў Пазнаньскай бітве ратуша была сур'ёзна пашкоджана. Аднаўленне доўжылася да сярэдзіны 1950-х, будынку вярнулі многія першапачатковыя рысы стылю Адраджэння. Сёння Пазнаньская ратуша з'яўляецца музеем.
NGC 2989
NGC 2989 (іншыя абазначэнні — ESO 566-9, MCG -3-25-20, IRAS09430-1808, PGC 27962) — галактыка ў сузор’і Гідра.
Васіль Васілевіч Бажко
Васіль Васілевіч Бажко (нар., в. Пяняны, Люблінскае ваяводства, Польшча) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
У 1954—1960 гадах вучыўся на архітэктурным аддзяленні будаўнічага факультэта Львоўскага політэхнічнага інстытута. З 15 жніўня 1960 года працаваў у Гродне ў Аблпраекце (цяпер «Гроднаграмадзянпраект»). Член праўлення Саюза архітэктараў БССР. Член Саюза архітэктараў СССР з 1963 года. У 1963—1977 гадах — галоўны архітэктар горада. У 1965—1979 гадах дэпутат Гродзенскага гарадскога Савета.
У 1977—1985 гг. галоўны архітэктар у інстытуце «Гроднаграмадзянпраект». У 1980—1984 гадах старшыня праўлення Гродзенскай абласной арганізацыі Саюза архітэктараў БССР. З 8 кастрычніка 1985 года па 1989 год — начальнік майстэрні ў Гродзенскім філіяле праектнага інстытута «Белжылпраект», з 1989 — дырэктар інстытута «Гроднажылпраект». .
Член Саюза архітэктараў СССР з 1963 года. З 1977 па 1982 г. - старшыня праўлення Гродзенскай абласной арганізацыі СА БССР.
Член КПСС з 1971 года. Пражывае ў Гродне.
Творы
Асноўныя работы: у Гродне — стадыён «Чырвоны сцяг» (1963), планіроўка мікрараёнаў 1 і 2 па вул. Савецкіх пагранічнікаў (1962—1968), Форты 1 (1970—1980, сумесна з В. Давыдзёнкам, В. Ягошыным), Пярэселка 3 (1974—1981, усе ў сааўт.), Дзевяткоўка 1 (1979—1985), Дом тэхнікі (1980—1981) і квартал па вул. Церашковай (1984—1990, абодва ў сааўт.), вытворчыя будынкі Гроднааблміжкалгасбуда і аблміжкалгаспраекта па вул. Карла Маркса, 31 ; аўтавакзал у г. п. Астрына Шчучынскага раёна (1975—1976), вытворча-бытавы корпус прамкамбіната ў Слоніме (1981), мікрараён па вул. Каліноўскага і Палац культуры ў г. п. Свіслач (1981—1985), планіроўка пасёлкаў Эйсманты Бераставіцкага (1981—1982) і Чкалава Гомельскага (1986—1987, усе ў сааўт.) раёнаў і інш.
Мае артыкулы па архітэктуры ў БСЭ, энцыклапедычным даведніку «Гродна».
Мегарская школа
Мега́рская шко́ла (мега́рыкі) — адна з сакратычных школ старажытнагрэчаскай філасофіі, заснаваная Еўклідам з Мегары. Існавала ў IV ст. да н.э., спалучала ідэі Сакрата, элейскай школы і сафістаў.
Асноўныя інтарэсы мегарыкаў былі накіраваны на пытанні логікі, мастацтва, славеснай спрэчкі, эўрыстыкі; сакратаўскую этыку яны злучалі з элеацкім вучэннем аб вечным і нязменным Адзіным.
Прадстаўнікі: Еўбулід з Мілета, Дыядор Крон, да якіх узыходзяць шматлікія традыцыйныя сафізмы («Ілгун», «Куча» і г. д.), Стыльпон з Мегары, Клінамах, Філон Дыялектык і іншыя.
Распопы
Распопы (Распопы) — вёска ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Клярынаўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 2 жыхары (2007). Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 34 км на поўнач ад Рудні, за 21 км на паўночны захад ад аўтадарогі Дзямідаў - Рудня, на беразе ракі Рутавеч. За 35 км на поўдзень ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя Рудня на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года.
Вядомыя асобы
У вёсцы пахавана Ксенія Сямёнаўна Канстанцінава (1925—1943) — Герой Савецкага Саюза, старшына медыцынскай службы.
Алеўтэр (Папа Рымскі)
Алеўтэр (Eleutherius; ? – 189), біскуп рымскі (174(175) – 189), прылічаны да святых.
Халгрымур Хельгасан
Халгрымур Хельгасан (Hallgrímur Helgason,  — сучасны ісландскі пісьменнік і мастак. Нарадзіўся Рэйк’явіку. З 1979 да 1980 г. навучаўся ў Ісландскай акадэміі мастацтваў, а ў перыяд з 1981 да 1982 г. — у Акадэміі мастацтваў Мюнхена. Паводле яго раману «101 Рэйк'явік» ісландскі кінарэжысёр Балтасар Кармакур зняў аднайменны фільм.
Закон Аліўе
Закон Аліўе (Loi Ollivier) — французскі закон, прыняты 25 мая 1864 года, які легалізаваў права на забастоўку, што не было дазволена ў Францыі з 1791 года. Аднак, закон пакідаў абмежаванні і па-ранейшаму захоўваў канцэпцыю «перашкоды свабодзе працы» («délit d'entrave à la liberté du travail»).
Таксама не дазвалялася стварэнне прафсаюзаў. Яны былі дазволеныя толькі пасля закона Вальдэка-Русо ад 21 сакавіка 1884 года.
Магільна (Смаленская вобласць)
Магільна (Могильно) — вёска ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Круглоўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 197 жыхароў (2007). Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 9 км на захад ад Рудні, у 8 км на поўдзень ад аўтадарогі Арол — Віцебск, на беразе ракі Заальшанка. У 6 км на паўночны ўсход ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя 462 км на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года.
Лясны свірстун
Лясны свірстун, конік лясны (Anthus trivialis) — від птушак з сямейства сітаўкавых.
Апісанне
Даўжыня цела да 16 см, размах крылаў 25-27 см; драбнейшы і зграбнейшы за вераб’я. Верх буравата-шэры, з чарнява-бурымі стракацінамі. Ніз светла-вохрысты. На грудзях і баках цёмныя стракаціны, крайнія рулявыя белыя. Ногі цялесна-ружовыя; кіпцюр задняга пальца кароткі.
Пашырэнне
Арэал: Еўропа (акрамя Ісландыі, паўднёвай часткі Пірэнейскага паўвострава, астравоў Міжземнага мора і крайняй паўночна-ўсходняй часткі), паўночная частка Малой Азіі, Каўказ, Заходняя і Цэнтральная Азія да Байкала і вярхоўяў Калымы, на подні — да паўночнай часткі Ірана і паўночна-заходніх адгор’яў Гімалаяў.
Пералётны. Месца зімовак: Крыт і астравы Эгейскага мора, Малая Азія, поўдзень Ірана, Блізкі Усход, узбярэжжа Персідскага заліва, верагодна, поўнач Ірана, Індыя, Паўночная і Трапічная Афрыка (ад берагоў Гвінеі да Эфіопіі на ўсход і да Трансвааля і Наталя на поўдні).
Насяляе рэдкія і добра асветленыя сухія тыпы дрэвастояў (часцей хвойныя лясы, чым лісцевыя, асабліва іх ускрайкі і паляны), сухія адкрытыя мясціны з групамі дрэў і кустоў, лесапалосы, высокія жывыя агароджы, бярэзнікі, маладыя ельнікі (да 1 м) і нават (на поўначы) спелыя бары са слаба развітым подсцілам. У гарах даходзіць да верхняй мяжы лясоў: у Татрах (сярод горнай сасны) — да 1600 м, у Альпах — 2300 м, у Азербайджане — 2500 м. У час пералётаў можа сустракацца на бязлесных месцах. На Беларусі шматлікі на гнездаванні пералётны і транзітна мігрыруючы від.
Асаблівасці біялогіі
Гняздо ладзіць на зямлі ў ямцы на плоскім месцы або невялікім пагорку, пад прыкрыццем травяністай расліннасці ці без заслоны, шчыльнае, краі гнязда роўныя з зямлёй. Вузкі знешні слой і высцілка з лістоў сухой травы, каранёў і радзей валосся. Дыяметр 9-12 см.
Яйкі 4-6 (часам 2-8) звычайна асіметрычныя, з вострым вузейшым канцом. Афарбоўка вельмі зменлівая. Часцей за ўсё: светла-шэра-карычневыя з дробнымі і густымі шэра-карычневымі або чорна-карычневымі плямкамі; шэра-блакітныя са светла- або цёмна-шэрымі плямкамі; ружова-карычневыя са светлымі або цёмнымі карычнева-вішнёвымі плямкамі; аліўкава-шэрыя са светла- і цёмна-шэрымі. Плямкі глыбокія і паверхневыя аднаго і таго ж колеру і адрозніваюцца толькі інтэнсіўнасцю афарбоўкі (паверхневыя звычайна цямнейшыя). Яны могуць канцэнтравацца на шырэйшым канцы. Можна таксама сустрэць яйкі без плям і мазкоў — блакітныя або цёмна-карычневыя. Памеры: 20,5 х 15,5 мм.
Амкадор (валейбольны клуб)
«Амкадор» — былы беларускі жаночы валейбольны клуб з горада Мінск.
Дасягненні
Чэмпіянат Беларусі па валейболе сярод жанчын
Кубак Беларусі па валейболе сярод жанчын
Востраўскі сельсавет (Ляхавіцкі раён)
Во́страўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ляхавіцкага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок Востраў.
Вуглазубыя
Вуглазубыя (Hynobiidae) — сямейства хвастатых земнаводных. Аб'ядноўвае вельмі прымітыўных паводле будовы амфібій, усяго каля 30 відаў, пашыраных пераважна ва Усходняй Азіі.
Петкавіцкі сельсавет
Пе́ткавіцкі сельсавет — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Баранавіцкага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр сельсавета — вёска Петкавічы.
Сухапутныя войскі Саудаўскай Аравіі
Сухапутныя войскі Саудаўскай Аравіі (القُوَّاتُ البَرِّيَّةُ المَلَكِيَّة السُّـعُودِيَّة) — найбуйнейшы па колькасці і найстарэйшы від Узброеных сіл Саудаўскай Аравіі.
Гісторыя
Сучасная саудаўская армія лічыць датай свайго стварэння 1745 год. У другой палове XX стагоддзя сухапутныя войскі падвергліся рэфармаванню. Штуршкамі, якія прывялі да гэтага, сталі араба-ізраільскі канфлікт 1947—49, Ісламская рэвалюцыя ў Іране і вайна ў Персідскім заліве. У 2000 годзе ўрад Саудаўскай Аравіі выдзеліў некалькі мільярдаў долараў на павелічэнне асабістага складу і мадэрнізацыю сухапутных войскаў.
Удзел ва ўзброеных канфліктах
Спіс войнаў і канфліктаў, дзе былі задзейнічаны сухапутныя войскі Саудаўскай Аравіі:
Востраўскі сельсавет (Ляхавіцкі раён)
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Ляхавіцкага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў Брэсцкай вобласці. 17 красавіка 1959 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Гуцкага сельсавета. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 9 населеных пунктаў. 6 красавіка 1981 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Тухавіцкага сельсавета (3 населеныя пункты: вёскі Забер’е, Рагачы і Тухавічы), у склад Крывошынскага сельсавета перададзена вёска Стральцы.
Сухапутныя войскі Саудаўскай Аравіі
Структура
Сухапутныя войскі ўключаюць у свой склад 4 бранятанкавыя, 5 механізаваныя, 4 пяхотныя брыгады. 12-я бранятанкавая і 6-я механізаваная брыгады размяшчаюцца ў ваенным гарадку каля Табука. 4-я бранятанкавая і 11-я механізаваная брыгады размешчаны ў раёне Хаміс Мушайта. 20-я і 8-я механізаваныя брыгады разгорнуты каля Дхафра аль-Баціна. 10-я механізаваная брыгада разгорнута ў Шаравра, якая знаходзіцца недалёка ад мяжы з Еменам і прыкладна ў 150 кіламетрах ад Замака.
Вуглазубыя
Скура гладкая. Па баках тулава шматлікія папярэчныя баразёнкі, што раздзяляюць яго на знешнія сегменты. У некаторых прадстаўнікоў лёгкія рэдукаваны часткова або поўнасцю. На задніх канечнасцях па 4-5 пальцаў. Падэшвы лапак могуць арагавець, а пальцы ў шэрагу відаў маюць кіпцюрыкі.
Петкавіцкі сельсавет
Гісторыя
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Галынкаўскі сельсавет у складзе Гарадзішчанскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Галынка. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Брэсцкай вобласці. 20 мая 1957 года ў склад сельсавета з Паланечкаўскага сельсавета перададзена вёска Задзвея. 14 красавіка 1960 года да сельсавета далучана частка скасаванага Паланечкаўскага сельсавета (4 населеныя пункты: Бараціна, Дудзічы, Ішкалдзь і Петкавічы), цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Савічы, сельсавет перайменаваны ў Савіцкі сельсавет. У 1962 годзе ў склад сельсавета з Вольнаўскага сельсавета перададзены 5 населеных пунктаў (вёскі Паланечка, Рэпічы, Серамовічы, Шчарбовічы і пасёлак Паланечка), наўзамен у склад Вольнаўскага сельсавета перададзены 7 населеных пунктаў (вёскі Верхняе Чэрніхава, Галынка, Ліхасельцы, Нагорнае, Ніжняе Чэрніхава, Цішкоўцы і Чэрніхава). З 25 снежня 1962 года ў Баранавіцкім раёне. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Савіцкага сельсавета было 10 населеных пунктаў. 21 ліпеня 1986 года сельсавет перайменаваны ў Петкавіцкі, яго цэнтр перанесены ў вёску Петкавічы. 26 чэрвеня 2013 года сельсавет быў скасаваны, усе населеныя пункты — Бараціна, Дудзічы, Ішкалдзь, Петкавічы і Родкавічы былі далучаны да Крошынскага сельсавета.
Вуглазубыя
Яйцы (ікрынкі) адкладваюцца ў выглядзе жэлепадобных ікраных мяшкоў. У некаторых відаў Японіі і Кітая вядомы выпадкі неатэніі.
Востраўскі сельсавет (Ляхавіцкі раён)
Паводле перапісу 2009 года насельніцтва сельсавета — 2134 чалавекі, з іх 94,6 % — беларусы.
Петкавіцкі сельсавет
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 612 чалавек, з іх 66,7 % — беларусы, 30,9 % — палякі.
Сухапутныя войскі Саудаўскай Аравіі
Структура
Нягледзячы на тое, што ў 1970-х і 1980-х гадах сфармаваны некалькі новых падраздзяленняў і павялічана агульная мабільнасць войскаў, колькасць персаналу арміі павялічылася нязначна. Арміі не хапае каля 30% асабістага складу. Гэтая праблема пагаршаецца змякчэлай ваеннай палітыкай.
Бранятанкавыя войскі
Саудаўскія бранятанкавыя войскі дзеляцца на брыгады. У кожнай бранятанкавай брыгадзе маецца танкавая разведвальная рота, тры танкавыя батальёны па 35 танкаў (у сярэднім), адзін механізаваны пяхотны батальён і адзін артылерыйскі батальён з 18 самаходнымі гарматамі. Пры батальёнах знаходзяцца свае інжынерныя, лагістычныя і медыцынскія роты.
Механізаваныя войскі
Механізаваныя брыгады ўключаюць у свой склад разведвальныя і медыцынскія роты, па адным танкавым батальёне з 40 танкамі, тры механізаваных пяхотных батальёна і артылерыйскі батальён. Кожная брыгада мае як мінімум 24 супрацьтанкавых кіраваных ракет, а таксама некалькі мінамётаў.
Пяхота
Кожная пяхотная брыгада складаецца з трох матарызаваных, артылерыйскага і дапаможнага батальёнаў. Пяхотныя брыгады сухапутных войскаў не варта блытаць з брыгадамі Нацыянальнай гвардыі Саудаўскай Аравіі.
Паветрана-дэсантныя падраздзяленні і спецыяльныя сілавыя структуры
Паветрана-дэсантная брыгада месьціцца паблізу горада Табука. Брыгада ПДВ уключае 5 батальёнаў. Спецпрызн Саудаўскай Аравіі ўяўляе самастойнае баявое падраздзяленне.
Узбраенне і ваенная тэхніка
Станам на 2010-я гады Сухапутныя войскі Саудаўскай Аравіі размяшчалі:
Рахіт
Рахіт (ад ῥάχις — пазванічнік) — хвароба дзяцей ранняга ўзросту (ад 2 месяцаў да года) і маладняку жывёлы, абумоўленая дэфіцытам у арганізме вітаміну D.
Развіваецца ў выніку зніжэння паступлення вітаміну з ежай (кормам) і (або) недастатковасцю яго ўтварэння ў скуры пад уплывам ультрафіялетавых прамянёў. Пры рахіце парушаецца абмен кальцыю і фосфару, шэрагу мікраэлементаў, бялку, адзначаецца недахоп вітамінаў груп B і C.
Захваральнасць больш высокая ў асенне-зімовы перыяд. У дзяцей затрымліваецца развіццё, парушаецца фарміраванне касцей, зніжаецца імунітэт і інш., у выніку парушаецца асанка, бывае малакроўе, карыес і інш.
Лячэнне: ультрафіялетавае апрамяненне скуры, прэпараты вітаміну D.
У жывёлы на рахіт найчасцей хварэюць парасяты, шчаняты, ягняты.
Чэмпіянат свету па фехтаванні 1934
Чэмпіянат свету па фехтаванні ў 1934 годзе праходзіў у Варшаве (Польшча); на момант правядзення ён лічыўся еўрапейскім турнірам, а статус чэмпіянату свету яму быў прысвоены заднім чыслом у 1937 годзе. Сярод мужчын спаборніцтва праходзілі ў асабістым і камандным заліку па фехтаванні на шаблях, рапірах і шпагах, сярод жанчын — толькі асабістае першынство на рапірах.
Кохлік
Кохлік, таксама Коклюш (ад фр. Coqueluche), (лац. Pertussis) — вострая антрапанозная паветрана-кропельная бактэрыяльная інфекцыя, найбольш характэрнай прыкметай якой з'яўляецца прыступападобны спазматычны кашаль. Небяспечнае інфекцыйнае захворванне дыхальных шляхоў. Вельмі небяспечны для дзяцей да 2 гадоў.
Узбуджальнік
Выклікаецца бактэрыямі Бардэ-Жангу (ад імя вучоных, якія ўпершыню апісалі яе ў 1906 г. - бельгійскага вучонага Ж. Бардэ і французскага - А. Жангу) (Bordetella pertussis). Прыроджаны імунітэт, абумоўлены матчынымі антыцеламі, не развіваецца. Кантагіёзнасць (верагоднасць заражэння пры кантакце) складае 90%. У 1937 вылучаны мікраарганізм, падобны да ​​палачкі коклюшу, - паракоклюшная палачка. Захворванне, выкліканае гэтым мікраарганізмам, працякае як лёгкая форма коклюшу, але імунітэту да коклюша не пакідае.
Развіццё захворвання
Часцей хварэюць дзеці дашкольнага ўзросту. Інкубацыйны перыяд доўжыцца ад 7 да 14 дзён. Заражэнне адбываецца паветрана-кропельным шляхам. Хворы заразны з 1-га да 25-га дня захворвання. Працягласць заразнага перыяду можа скараціцца пры своечасовым правядзенні антыбактэрыяльнай тэрапіі.
Эпідэміялагічная карціна
У кожнай канкрэтнай мясцовасці захворванне набывае эпідэмічны характар ​​з перыядычнасцю ў 2-4 гады.
Імунітэт
Каля паловы выпадкаў прыпадае на дзяцей да 2 гадоў. Першае захворванне звычайна не пакідае натуральнага імунітэту на ўсё жыццё, але паўторная інфекцыя (калі яна мае месца) працякае лёгка і часта не распазнаецца.
Віцень
Віцень (Vytenis; ? — 1315/1316) — вялікі князь літоўскі (каля 1294—1315/1316). Заняў велікакняжацкі сталец па смерці свайго бацькі Будзівіда (Путувера).
Імя
Корань у імені Віцень — Vyt-, роднасны кораню Vy-, які сустракаецца ў імені Вітаўт і далей звязаны з літ. vyti «гнаць, пераследаваць», ад індаеўрапейскага *ṷei- «рушыць, імкнуцца; гнаць», ад якога і блр. вайна, ваяваць .
Такое «ваеннае» значэнне імені Віцень зусім зразумелае ў полі каштоўнасцяў раннелітоўскага княска-ваярскага асяроддзя, сярод якіх была «вайна», «слава», «змаганне», «(ваенны) паход» і інш.
Паходжанне і сям’я
Упершыню ўспамінаецца «Chronicon Terrae Prussiae» Пятра з Дусбурга, як сын вялікага князя Путувера (Пукувера, Лютувера), якога атаясняюць з Будзівідам, пад 1291 годам, калі бацька паслаў Віценя ў паход на Куявію. Неўзабаве, каля 1294 года, Віцень ужо дзейнічае як вярхоўны ўладар Літвы.
Каля сярэдзіны XV ст. ў Польшчы з’явілася паданне, быццам Віцень не княжацкага роду, а баярын з Эйраголы ў Жамойці, які служыў канюшым князя Трайдзена і атрымаў уладу пасля смерці апошняга бо законныя нашчадкі (пляменнікі Трайдзеня) былі непаўналетнія. Паводле іншай (літоўскай) версіі, Віцень паходзіў са старажытнага роду Калюмнаў, заснавальнік якога прыбыў з Рыма разам з Палямонам. Віцень паводле гэтай версіі быў маршалкам (найвышэйшай прыдворнай асобай) Трайдзеня і ўладу атрымаў паводле завяшчання апошняга. Яшчэ адна (маскоўская) версія лічыла яго нашчадкам смаленскіх або полацкіх князёў. У межах гэтай версіі Віцень часам лічыўся і сынам Трайдзеня, а рускае паходжанне прыпісвалася ўсім князям, пачынаючы ад Міндоўга. Беларускі гісторык Вячаслаў Насевіч выказаў гіпотэзу пра магчымае яцвяжскае паходжанне Трайдзеня і яго наступнікаў.
Братамі Віценя быў Гедзімін , хоць некаторыя пазнейшыя крыніцы называюць яго сынам Віценя, а таксама Воін і, магчыма,.
Вайна з Тэўтонскім ордэнам
Упершыню ўспамінаецца пад 1291 годам, калі Будзівід паслаў Віценя з вялікім войскам супраць палякаў да Брэста-Куяўскага. У 1294 годзе Віцень, ужо вялікі князь, ваяваў Ленчыцкую зямлю і задушыў паўстанне ў Жамойці, дзе мясцовая знаць схілялася да саюзу з Тэўтонскім ордэнам. У 1295 годзе напаў на Малую Польшчу.
Дыпламатычныя і гаспадарчыя дасягненні
Займаўся ўмацаваннем адзінства дзяржавы, абапіраючыся на Навагрудскае, Гарадзенскае, Полацкае і іншыя княствы.
Для аховы мяжы з Ордэнам, на правым беразе Нёмана пры Віцені пабудавана некалькі замкаў, дзе стала знаходзіліся зменныя гарнізоны. На левым беразе Нёмана будаваў свае замкі Ордэн, тут часта адбываліся баявыя сутыкненні. Скарыстаў супярэчнасці паміж лівонскімі рыцарамі і рыжскім архібіскупам і ў 1298 годзе заключыў саюз з Рыгай і архібіскупам, што дало магчымасць адбіць наступ крыжаносцаў на Жамойць. Тады ж Віцень захапіў ордэнскі замак.
Саюз Літвы з Рыгай дзейнічаў да смерці Віценя. Тым жа часам дамову з Рыгай ад імя Полацкага княства заключыў полацкі епіскап Якаў, які называў Віценя сваім сынам, што сведчыць пра працяг пры Віцені стасункаў паміж Полацкам і ВКЛ пачатых яшчэ пры Войшалку.
У 1300 годзе Віцень ваяваў Добжынскую зямлю, а ў 1306 годзе каля Каліша. Яшчэ адзін паход на Польшчу адбыўся ў 1307 годзе. Ва ўнутранай палітыцы Віцень намагаўся ўмацаваць палітычнае адзінства дзяржавы. Сяліў у ваколіцах Гродна прусаў, уцеклых ад немцаў. Паводле позняга Васкрасенскага летапісу, далучыў да ВКЛ тэрыторыю да Заходняга Буга, у тым ліку Берасцейскую зямлю. Паводле Густынскага летапісу, Віцень прыняў для сваёй дзяржавы герб «Пагоня»: «Витен нача княжити над Литвою, измысли себе герб и всему князству Литовскому печать: Рыцар збройны на коне з мечем, еже ныне наричут Погоня».
Саюз з горадам Рыгай
Вялікім дыпламатычным поспехам Віценя быў ​​саюз з Рыгай у 1298 годзе. У 1297 годзе ў Рызе пачалася ўнутраная вайна паміж архібіскупам, рыцарамі лівонскай правінцыі Ордэна і бюргерамі. Віцень прапанаваў дапамогу рыжскім бюргерам і нават абяцаў прыняць хрысціянства. Віцень уварваўся ў Лівонію, разбурыў замак і разбіў рыцараў у Турайдскай бітве, калі загінула 22 рыцара (у некаторых крыніцах — 60) на чале з ландмайстарам Лівоніі Бруна (1296—1298).
Забяспечыўшы такім чынам Літву з боку Лівоніі, Віцень у 1298—1313 гадах здзейсніў 11 паходаў супраць Ордэна ў Прусіі, часам вельмі крывавых; так, пры нападзе Віценя на Бродніцу загінула ўсё насельніцтва горада. Поспеху Віценя спрыяла вайна Польшчы з Ордэнам, што пачалася ў 1308 годзе з-за захопу братамі-рыцарамі Памераніі.
Сяброўства з Рыгай спрыяла гандлю і дазволіла ВКЛ умацавацца ў басейне Заходняй Дзвіны.
Смерць
Пра абставіны смерці Віценя дакладных звестак не захавалася. Апошні раз князь успамінаецца крыніцамі ў верасні 1315 года, калі кіраваў ордэнскага замка. Паведамленні пазнейшых крыніц, пра гібель Віценя ў баі з немцамі або смерці ад патраплення маланкі, супярэчлівыя. Легенда паведамляе, быццам ён загінуў ад маланкі, што відавочна не магло звязвацца з непрыкметнай асобай, такі міфалагізаваны канец сведчыць аб уражанні, якое Віцень зрабіў на сваіх сучаснікаў і нашчадкаў.
Янка Купала (значэнні)
Назву Янка Купала маюць:
Наталля Мікалаеўна Гелах
Наталля Мікалаеўна Гелах (, Мазыр) — беларуская вяслярка.
На Летніх Алімпійскіх гульнях 2008 у Пекіне Гелах атрымала бронзавы медаль у пары з Юліяй Бічык.
Індыянапаліс
Індыяна́паліс (Indianapolis) — горад на Сярэднім Захадзе ЗША, сталіца штата Індыяна. Насельніцтва — 792 тысячы чалавек (2000). Афіцыйныя мянушкі — The Circle City, Indy, Naptown.
Геаграфія
Горад размешчаны ў цэнтры Індыяны.
Гісторыя
Індыянапаліс быў заснаваны ў 1819 годзе, статус горада атрымаў у 1832 годзе.
Эканоміка
Сталіца Індыяны з’яўляецца яе найбуйнейшым прамысловым, гандлёвым і фінансавым цэнтрам. Прадстаўленыя самыя розныя галіны — машынабудаванне, каляровая металургія, хіміка-фармацэўтычная і харчовая прамысловасць, выдавецтва і паліграфія.
Транспарт
Горад з’яўляецца буйным транспартным вузлом Сярэдняга Захаду, тут сыходзяцца шэсць чыгунак, сем федэральных аўтастрад. Ёсць міжнародны аэрапорт.
Адукацыя, культура
У Індыянапалісе выдаюцца газеты Indianapolis Star і Indianapolis News.
Маецца некалькі ўніверсітэтаў, у прыватнасці Індыянскі ўніверсітэт, Універсітэт Пэрд’ю і Універсітэт Батлера.
Дзейнічае сімфанічны аркестр Indianapolis Symphony, ёсць кансерваторыя, опера і балет.
Спорт
З спартыўных аб’ектаў — аўтадром, спорткомплекс Hoosier Dome. Праводзіцца штогадовы прэстыжны тэнісны турнір з серыі «ATP Masters».
Спіс аб’ектаў PGC (865001—866000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (865001—866000)
Вольга Раманаўна Скараход
Вольга Раманаўна Скарахо́д ( — ) — вучоны ў галіне фізічнай хіміі, доктар хімічных навук (1971), прафесар (1972).
Біяграфія
Нарадзілася ў Брагіне (сучасны гарадскі пасёлак у Гомельскай вобласці Беларусі). У 1939 годзе скончыла хімічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта і працавала ў ім да 1986 года. З 1972 года — прафесар кафедры аналітычнай хіміі.
Навуковая дзейнасць
Займалася даследаваннямі малекулярнай, іонаабменнай і ліганднай сорбцыі арганічных кіслот і асноў іонаабменнымі матэрыяламі. Распрацавала метады храматаграфічнага падзелу сумесяў арганічных кіслот і арганічных асноў, сумесяў аміячных комплексаў пераходных металаў, а таксама шэраг экстракцыйна-фотаметрычных методык колькаснага вызначэння металаў у сплавах і мінералах.
Янка Купала (фільм, 2017)
«Янка Купала» — беларускі дакументальны кароткаметражны фільм, зняты на нацыянальнай кінастудыі «Беларусьфільм» (студыя «Летапіс») па заказу Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь у 2017 годзе.
Вольга Раманаўна Скараход
Навуковая дзейнасць
Пад кіраўніцтвам В. Р Скараход абаронены 7 кандыдацкіх дысертацый.
Янка Купала (фільм, 2017)
Сюжэт
Янка Купала — адзін з духоўных сімвалаў Беларусі. Ён усё рабіў для таго, каб беларусы адчулі сябе паўнавартасным народам. Гэта фігура, якую ўжо нічым з вышыні сучаснасці нельга паменшыць. Але цяжар прызнания, залічэння ў сонм класікаў прыводзіць да закамянеласці асобы. Аўтары фільма здымаюць гэтую акаменеласць — праз увесь фільм гучаць вершы. Патрыятычныя, якія апяваюць Беларусь і наш народ, абуджаюць яго ад гістарычнай апатыі і вечнай тугі. Містычныя, якія шэпчуць пра ажыўленне мінулага, што спіць у кургане. І інтымна-лірычныя, напоўненыя патаемнай прыгажосцю, вечнай пачуццёвасцю і прагай да жыцця.
Кінафестывалі
Удзельнічаў у праграме фестываля дакументальнага беларускага кіно «BelarusDocs-2018».
Знамя (праект)
Праграма касмічных эксперыментаў «Знамя» — серыя эксперыментаў з касмічнымі люстрамі, якія адлюстроўваюць сонечнае святло і асвятляюць зямную паверхню. Усяго было два эксперыменты — паспяховы «Знамя 2», няўдалы «Знамя 2,5» і планаваны «Знамя 3». Праект быў спынены Раскосмасам пасля няўдачы «Знамя 2,5». Мэтай праекту было вызначыць, ці магчыма выкарыстоўваць касмічныя люстры, каб асвятляць рускія гарады, дзе палову года цягнецца арктычная ноч.
«Знамя 2»
«Знамя 2» — сонечны ветразь 20-метровай шырыні. Быў запушчаны на борце «Прогресс М-15» з касмадрома Байканур 27 кастрычніка 1992 года. Пры наведванні станцыі «Мир» яе экіпаж усталяваў на борце «Прогресс М-15» агрэгат разгортвання адбівальніка. Пасля адстыкоўцы і манеўраў карабель «Прогресс» паспяхова разгарнуў адбівальнік 4 лютага 1993 года, побач са станцыяй «Мир». Адбівальнік стварыў яркую пляму 8 км у шырыню, якое прайшло з паўднёвай Францыі ў Заходнюю Расію з хуткасцю 8 км/с. Пляма святла мела свяцільнасць, прыкладна эквівалентную поўнаму месяцу. Той раніцай аблокі пакрывалі большую частку Еўропы, але некалькі назіральнікаў паведамілі, што бачылі ўспышкі святла.
«Знамя 3»
Трэці праект, «Знамя 3», павінны быў мець люстры с дыяметрам 60–70 м, што ў два разы больш, чым было ў «Знамя 2,5». Але пасля правалу «Знамя 2,5» трэці праект так і не быў здзейснены.
Юрый Міхайлавіч Жучэнка
Юрый Міхайлавіч Жучэнка (, Пенза, Расія — ) — радыебіёлаг, эколаг, геафізік. Доктар біялагічных навук (1999, Расія; 2004, Беларусь), кандыдат фізіка-матэматычных навук (1977), прафесар (2010).
Біяграфія
Скончыў Ленінградскі політэхнічны інстытут імя М. І. Калініна (спецыяльнасць «Фізіка дазіметрыі і засцярогі», 1970). Працаваў у Цэнтральнай аэралагічнай абсерваторыі (г. Даўгапрудны, Расія; з 1970), Дзяржаўным навукова-даследчым цэнтры вывучэння прыродных рэсурсаў (г. Даўгапрудны, Расія; з 1974), Беларускім філіяле Усесаюзнага навукова-даследчага інстытута сельскагаспадарчай радыялогіі (1986—1990, загадчык фізіка-хімічнага аддзела, намеснік дырэктара па навуцы), Гомельскім дзяржаўным універсітэце імя Ф. Скарыны (з 2005, біялагічны факультэт, кафедра хіміі, прафесар).
Навуковыя інтарэсы: геафізіка (фізіка верхніх слаёў атмасферы); радыебіялогія; экалогія.
Узнагароды
Медаль СССР «За працоўную доблесць» (1987).
Станіслаў Уладзіміравіч Цівончык
Станіслаў Уладзіміравіч Цівончык (нар., ) — беларускі лёгкаатлет. Спецыялізуецца ў скачках з шастом. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.
Дасягненні
Шматразовы чэмпіён Беларусі.
Пераможац Кубка Беларусі 2016 года ў скачках з шастом з вынікам 5,10 м.
NGC 2990
NGC 2990 (іншыя абазначэнні — UGC 5229, MCG 1-25-21, ZWG 35.51, ARAK 214, IRAS09436+0556, PGC 28026) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Секстант.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Одрына (Смаленская вобласць)
Одрына (Одрино) — вёска ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Круглоўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 106 жыхароў (2007). Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 14 км на паўднёвы захад ад Рудні, за 14 км на поўдзень ад аўтадарогі Арол — Віцебск. За 10 км на паўночны ўсход ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя 462 км на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года.
Джыджымлы (Лачын)
У 1992—2020 гадах было пад кантролем узброеных сіл Арменіі і ўваходзіла ў Кашатагскі раён непрызнанай Нагорна-Карабахскай Рэспублікі. У ходзе Другой карабахскай вайны 1 снежня 2020 года сяло было занята ўзброенымі сіламі Азербайджана (армяне лічаць гэта акупацыяй).
Эргакальцыферол
Эргакальцыферо́л (вітамін D2) — адзін з найважнейшых кальцыферолаў. Галоўная крыніца эргакальцыферола — алей, дрожджы, малако. Удзельнічае ў рэгуляцыі фосфарна-кальцыевага абмену.
Мае стэроідную структуру, утвараецца пад уплывам ультрафіялетавых прамянёў з вітаміну D1, які ўтрымліваецца ў раслінах і мікраарганізмах.
У печані ператвараецца ў 25-гідраксі-эргакальцыферол, потым у нырках у 1,25-дыгідраксі-эргакальцыферол, які ўзмацняе ўсмоктванне кальцыю і фасфатаў у кішэчніку, нырках і вывядзенне кальцыю з касцей. Гэта прыводзіць да павышэння ўтрымання кальцыю ў крыві.
Эргакальцыферол валодае антыаксідантным і антыканцэрагенным дзеяннем.
Пры недахопе эргакальцыферола ў дзяцей развіваецца рахіт, у дарослых — размякчэнне касцей, карыес; лішак эргакальцыферола выклікае ўтварэнне камянёў у нырках і інш.
Прэпараты эргакальцыферола (спіртавыя і масляныя растворы, дражэ) выкарыстоўваюць у медыцыне для прафілактыкі і лячэння рахіту і іншых парушэнняў абмену фосфару і кальцыю.
Яўген Канстанцінавіч Дзятлаў
Яўген Канстанцінавіч Дзя́тлаў (нар., в. Бабы, Пухавіцкі раён — ) — беларускі архітэктар. Заслужаны архітэктар Беларусі (1988).
Біяграфія
У чэрвені 1941 г. скончыў школу. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Восенню 1941 г. далучыўся да партызанскага атрада «Полымя» на тэрыторыі Пухавіцкага раёна. Член КПСС з 1948 года.
Скончыў у 1950 годзе Маскоўскі архітэктурны інстытут. У 1950—1965 гадах працаваў у г. Алма-Ата ў інстытуце «Казгарбудпраект», галоўным архітэктарам горада (1961—1965). Член Саюза архітэктараў СССР з 1951 года.
Творы
Асноўныя работы: у Алма-Аце — жылыя дамы па Камуністычным праспекце і гасцініца «Казахстан» (1954—1961; у аўтарскім калектыве), тэлецэнтр (1956—1959), адм. будынкі Казсаўпрафа (1958—1961, у сааўт.) і Міністэрства сувязі (1958—1962, у сааўт.), Дом прыёмаў Савета Міністраў Казахскай ССР ;
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве) у Мінску — праект забудовы мікрараёна Усход 1 (1968—1969, у сааўт.), карэктура генплана (1971) і генплан на 2000 г. Мінска (1980), праект дэталёвай планіроўкі жылых раёнаў Усход і Серабранка (1965—1968, у сааўт.), універсам «Рыга» (1980 ) і рэстаран «Свіцязь» (1982 , у сааўт.), праект дэталёвай планіроўкі цэнтра горада (1969—1973, у сааўт.) , ПДП Цэнтральнага раёна (1983).
Дакументы дзейнасці (эскізы праектаў, партызанскія малюнкі, артыкулы), біяграфічныя дакументы (характарыстыкі, граматы ды інш.) захоўваюцца ў БДАНТД, куды перададзены асабіста.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнамі «Знак Пашаны» (1970), Айчыннай вайны II ступені (1985), медалямі. Яго праекты адзначаны прэміямі ўсесаюзных і рэспубліканскіх конкурсаў, 1-я прэмія на Усесаюзным конкурсе за праект цэнтра Мінска (1968, кіраўнік аўтарскага калектыва).
Сям’я
Меў сына Ілью (нар. 1950), таксама архітэктара.
Элеанора Англійская (каралева Кастыліі)
Біяграфія
Элеанора нарадзілася ў замку Дамфрон, у Нармандыі, і была ахрышчана Анры дэ Марсі. Яна была шостым дзіцем і другой дачкой караля Генрыха II і Аліеноры, герцагіні Аквітаніі. Ёй далі гэта імя ў гонар маці, чыё імя «Элеанора» (ці Аліенора), якое раней не сустракалася, магчыма звязана з грэчаскім імем Алена. Па іншай версіі, яно паходзіць з аксітанскай мовы, і Элеанора проста значыць «іншая Аэнор», гэта значыць Элеанора Аквітанская атрымала сваё імя ад сваёй маці, якую клікалі Аэнор.
Сям'я
Элеанора была малодшай сястрой Марыі Шампанскай і Аліксы Французскай па маці. Таксама была малодшай роднай сястрой Вільяма, Генрыха Маладога, Мацільды Плантагенет, Рычарда I Ільвінае Сэрца і Джэфры II Плантагенета, герцага Брэтані. Яна была таксама старэйшай сястрой каралевы Іааны Англійскай і караля Іаана Беззямельнага.
Дзеці
Выжылыя дзеці ад шлюбу Элеаноры і Альфонса VIII:
Універсітэт Французскай Палінезіі
Універсітэт Французскай Палінезіі (Université de la Polynésie française) — французская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, размешчаны ў Французскай Палінезіі.
Бязлёгачныя саламандры
Бязлёгачныя саламандры (Plethodontidae) — сямейства хвастатых земнаводных. Налічваецца каля 380 відаў.
Апісанне
Гэтыя жывёлы не маюць лёгкіх. Яны страцілі лёгкія і перагародку паміж перадсэрдзяямі ў сувязі з пераходам да пастаянаводнага спосабу жыцця.
Пашырэнне
Большасць пастаянна знаходзіцца ў вадзе, у асноўным у горных ручаях Паўночнай Амерыкі, часткова ў Цэнтральнай і Паўднёвай Амерыцы, а 5 відаў пячорных саламандраў сустракаюцца ў Паўднёвай Еўропе. Значная колькасць трапічных, субтрапічных і пячорных відаў водзіцца на сушы.
Малая Беразіна
Малая Беразіна (Малая_Березина) — вёска ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Любавіцкага сельскага паселішча. Насельніцтва — 22 жыхара (2007). Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 17 км на паўднёвы захад ад Рудні, у 18 км на поўдзень ад аўтадарогі Арол — Віцебск, на беразе ракі Бярэзіна. У 13 км на паўночны ўсход ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя 462 км на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года.
Люцыян Крашэўскі
Брат Юзэфа Крашэўскага і Каятан Крашэўскага. Вучыўся ў кляштарнай школе ў Лыскаве і Свіслацкай гімназіі. Скончыў прыродазнаўчы факультэт Дэрпцкага ўніверсітэта. Пасля жыў у родавым маёнтку Доўгае на Пружаншчыне. Аказваў дапамогу ўдзельнікам паўстання 1863—1864, за што быў сасланы ў Кангур Пермскай губерні. Вярнуўшыся на радзіму, прадаў свой маёнтак Доўгае. Жыў у Варшаве і ў маёнтку сваёй жонкі Стэфаніі Ганятычах. Ілюстраваў творы свайго брата. Рабіў замалёўкі помнікаў архітэктуры і народных тыпаў на Гродзеншчыне. У ссылцы навучыўся фатаграфаваць, рабіў здымкі краявідаў Гродзеншчыны.
Пяскі (Руднянскі раён)
Пяскі (Пески) — вёска ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Круглоўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 19 жыхароў (2007). Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 5 км на захад ад Рудні, за 6 км на поўдзень ад аўтадарогі Арол — Віцебск. У 1,5 км на поўнач ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя 462 км на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года.
Жуль Бардэ
Жуль Бардэ (Jules Jean-Baptiste Vincent Bordet, 13 чэрвеня 1870 — 6 красавіка 1961) — бельгійскі імунолаг і бактэрыёлаг. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1919).
Скончыў Брусельскі ўніверсітэт, дзе ў 1892 атрымаў ступень доктара медыцыны. У 1894—1901 гадах працаваў у лабараторыі І. І. Мечнікава ў Пастэраўскім інстытуце ў Парыжы. У 1901 года арганізаваў Пастэраўскі інстытут у Бруселі, дырэктарам якога заставаўся да 1940. У 1907—1935 гадах выкладаў бактэрыялогію і паразіталогію ў Брусельскім універсітэце.
Навуковая дзейнасць
Асноўныя навуковыя працы Ж. Бардэ прысвечаны імуналогіі. Ён усталяваў, што ў аснове імунных рэакцый ляжаць фізіка-хімічныя працэсы, паказаў механізм аглютынацыі, гемоліза, прэцыпітацыі, дэзінтаксікацыю, высвятліў ролю камлементу ў рэакцыі імунітэту. Сумесна з М. Геем адкрыў рэакцыю канглютынацыі. Распрацаваў разам з А. Жангу рэакцыю звязвання камлементу. У 1906 годзе сумесна з А. Жангу вылучыў бацылу-ўзбуджальніка коклюшу і прапанаваў асяроддзе для яго культывавання. Распрацаваў вучэнне аб анафілаксіі (1921) і тэорыю бактэрыяфагіі, прапанаваў тэорыю згортвання крыві.
Пётр Васілевіч Палятаеў
Біяграфія
Скончыў Омскі сельскагаспадарчы інстытут (зоатэхнічны факультэт, 1937), Сельскагаспадарчую акадэмію імя К. А. Ціміразева (аспірантура, 1947). Працаваў у Яраслаўскай доследнай станцыі па жывёлагадоўлі (1937—1939), Алтайскім сельскагаспадарчым інстытуце (1947—1958, загадчык кафедры фізіялогіі, адначасова дэкан зоатэхнічнага факультэта), Валагодскім малочным інстытуце (1958—1968, загадчык кафедры фізіялогіі), Гомельскім дзяржаўным універсітэце (1969—1971, загадчык кафедры фізіялогіі чалавека, жывёл і біяхіміі), Белгарадскім дзяржаўным педагагічным інстытуце (з 1971, професар кафедры анатоміі і фізіялогіі чалавека і жывёл, у 1971—1986 — загадчык кафедры).
Навуковыя інтарэсы: фізіялогія жывёл; педагогіка вышэйшай і сярэдняй школы.
Казанне Скаргі
«Казанне Скаргі» (Kazanie Skargi) — карціна польскага мастака Яна Матэйкі, напісаная ў 1864 годзе.
Сюжэт і персанажы
Сюжэт карціны — казанне прыдворнага прапаведніка караля Рэчы Паспалітай Жыгімонта III Пятра Скаргі. Пётр Скарга быў вядомы як выдатны прамоўца, езуіт, люты абаронца каталіцызму. Ён быў адным з ініцыятараў заключэння Берасцейскай уніі.
Галоўны герой карціны стаіць справа, яго жэст падкрэслены яркай плямай за ім, яркім святлом на твары і руках у супрацьлегласць цьмянаму жоўтаму святлу на навакольных. Ён узвышаецца над нерухомай аўдыторыяй. Матэйка паказаў розныя рэакцыі слухачоў на словы прапаведніка. Іншыя заслухалісь прамовай Скаргі, іншыя відавочна спяць. І гэтае адрозненне, на думку мастака, выклікана стаўленнем кожнага персанажа да лёсу Польшчы.
Своеасаблівым антыподам Скаргі паказаны кароль Жыгімонт III, які сядзіць у крэсле, унізе. Кароль абыякавы да дзеяння, яго вочы прыплюшчаны і малітоўнік, здаецца, яшчэ трохі і выпадзе з рук. За спінкай крэсла караля відаць твар хлопчыка — гэта яго сын, будучы кароль Уладзіслаў IV. Ён уважліва слухае Скаргу.
У цэнтры карціны на дыване ляжыць кінутая пальчатка. Гэта сімвал выкліку арыстакратыі каралю. У сярэдзіне карціны стаяць Януш Радзівіл, Мікалай Вішнявецкі і Станіслаў Стадніцкі — удзельнікі будучага рокаша Зебжыдоўскага, накіраванага супраць імкнення караля абмежаваць шляхецкія вольнасці (у рэальнасці Скарга падтрымліваў узмацненне каралеўскай улады).
Злева на ўзвышшы стаіць вялікі каронны гетман Ян Замойскі. Злева ў малітоўнай позе абапёрся на скрыжаваныя пальцы рук архіепіскап Станіслаў Карнкоўскі, побач — епіскап Іпацій Пацей, таксама адзін з ініцыятараў Брэсцкай уніі. У руках трымае капялюш Мікалай Вольскі, будучы вялікі каронны маршалак.
За каралём слухае пропаведзь каралева Ганна Ягелонка. Побач з ёй у цёмна-сіняй сукенцы і карунках, зачыніўшы вочы рукой стаіць Альжбета Астрожская (верагодна, гэта памылка або грэбаванне мастака гістарычнымі дэталямі — Скарга стаў прыдворным прапаведнікам у 1588 годзе, праз 6 гадоў пасля смерці Астрожскай).
Справа ў пурпурнай мантыі сядзіць кардынал Энрыка Каэтані (ці Гаэтані), побач з ім бачныя профілі двух дэпутатаў Сейма. Ля ног Скаргі сядзіць Ян Пётр Сапега.
Ян Матэйка напісаў карціну адразу пасля Польскага паўстання 1863 года, што ўзмацніла ўражанне ад карціны на сучаснікаў. Для карціны пазіраваў былы ўдзельнік Польскага паўстання 1830 года шляхціц Міхал Швейцэр — Ян Матэйка напісаў з яго Пятра Скаргу.
Боткін
Боткін (Боткин) — рускае прозвішча.
Нукуора
Нукуора (Nukuoro) — атол на поўдні Каралінскіх астравоў. Уваходзіць у склад дзяржавы Федэратыўныя Штаты Мікранезіі. Агульная плошча — каля 40 км². Плошча сушы — 1,67 км². Насельніцтва — 372 чалавекі (2007 г.).
Геаграфія
Атол Нукуора месціцца амаль за 500 км на паўднёвы захад ад вострава Панпеі. Уяўляе сабою шырокую лагуну ў атачэнні працяглага каралавага рыфа, на паверхні якога вылучаецца каля 47 астраўкоў-моту. 42 з іх пакрыты расліннасцю. Найбуйнейшы моту на паўднёвым усходзе лагуны мае назву Нукуора. Заходняя частка рыфа нізкая, падчас прыліваў цалкам пакрываецца вадой.
Гісторыя
Першыя людзі пасяліліся на Нукуора ўжо ў VIII — IX стст. Іх паходжанне невядома. Сучасныя насельнікі складаюць дробную этнічную супольнасць, якая адносіцца да знешніх палінезійцаў. Паводле іх паданняў, яны паходзяць з Самоа, адкуль іх правадыр Вавэ перасяліўся праз атол Капінгамарангі.
У 1806 г. атол быў адкрыты іспанскім суднам з Філіпінаў. З 1870 г. яго наведвалі хрысціянскія місіянеры.
У 1873 г. і 1877 г. культуру насельнікаў Нукуора даследаваў Ян Станіслаў Кубары. Дзякуючы яму стала шырока вядома пра арыгінальныя статуі ціна аіту, што выразаліся тубыльцамі ў рэлігійных мэтах з драўніны хлебнага дрэва.
З XIX ст. атол знаходзіўся пад фармальным кантролем Іспаніі, Германіі, Японіі і ЗША. З 1986 г. уваходзіць у якасці асобнага муніцыпалітэта ў склад штата Панпеі (Федэратыўныя Штаты Мікранезіі).
Культура
Тубыльцы атола Нукуора — знешнія палінезійцы, якія размаўляюць на мове, блізкай да моў Капінгамарангі і Тувалу. Асноўныя заняткі — рыбалоўства, вырошчванне какосавай пальмы і тара. У нашы дні на атоле працуе ферма па вырошчванню жэмчугу.
Традыцыйна нукуорцы падзяляюцца на 5 родаў, прычым род правадыроў лічыцца асобным. Да прыняцця хрысціянства яны спавядалі політэістычную рэлігію, шанавалі багоў тупуа і духаў продкаў аіту таната. Правадары сумяшчалі палітычныя функцыі з рэлігійнымі. Галоўным сакральным цэнтрам з'яўляўся штучны пагорак мараэ з храмавым будынкам амалау на востраве Нукуора.
Папская міжнародная акадэмія марыязнаўства
Акадэмія з'яўляецца адной з Папскіх акадэмій у Ватыкане ў Рыме. Яна таксама мае задачу каардынаваць іншыя марыйныя акадэміі і таварыствы, якія існуюць па ўсім свеце, і праяўляць пільнасць супраць любых марыйных празмернасцяў або мінімалізму. З гэтай мэтай Папа Рымскі распарадзіўся, каб у акадэміі была рада, якая разглядае арганізацыю кангрэсаў і каардынуе марыялагічныя таварыствы і тых, хто прасоўвае або выкладае марыялогію.
Нукуора
Культура
Статуі з Нукуора:
Папская міжнародная акадэмія марыязнаўства
Гісторыя
Першым прэзідэнтам акадэміі быў францысканец Карла Баліч, які кіраваў кафедрай марыялагічных даследаванняў у Антаніянскай акадэміі.
8 снежня 1959 года папа Ян XXIII у сваёй энцыкліцы "Motu proprio Maiora in dies" прысвоіў акадэміі званне "Папская" і заснаваў у яе структуры Пастаянны камітэт па падрыхтоўцы і правядзенні міжнародных кангрэсаў па марыялогіі. Пасля гэты Пастаянны камітэт са Статутам, зацверджаным Папам Янам Паўлам ІІ быў рэарганізаваны ў Раду акадэміі.
4 снежня 2012 года рэскрыптам «Rescritto ex Audientia SS.mi» Папа Бенедыкт XVI далучыў да акадэміі марыялогіі Папскую акадэмію Беззаганнага Зачацця.
Максім Леанідавіч Лынша
Максім Леанідавіч Лынша (нар., ) — беларускі лёгкаатлет (спрынт, бег з бар’ерамі). Майстар спорту міжнароднага класа. Рэкардсмен Беларусі ў бегу на 60 м — 6,60 сек (2008) і 110 м з бар’ерамі — 13,36 сек (2012). Дванаццаціразовы чэмпіён Беларусі ў бегу на 110 метраў з бар’ерамі.
Удзельнік Алімпіяды 2008 года.
Касмалагічная пастаянная
дзе \Lambda — касмалагічная пастаянная, g_{ab} — ​​метрычны тэнзар, R_{ab} —, R — , T_{ab} — , c — скорасць святла, G — гравітацыйная пастаянная Ньютана.