cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Леў Шлюбіч-Заленскі
Біяграфія
У 1697 г. курфюрст Аўгуста II Моцнага ад Львоўскай зямлі і Перамышльскай зямлі. У 1700 -х гадах пачалася Паўночная вайна і рускія войскі акупавалі тэрыторыю Польшчы. З-за ненавіснага стаўлення цара Пятра І да уніяцкай царквы мітрапаліт Леў Слюбіч-Заленскі быў вымушаны бегчы ў Саксонію. Ён вярнуўся адсюль, як толькі рускія войскі адступілі. Памёр мітрапаліт 24 жніўня 1708 г. ва Уладзіміры.
Фрага
Фрага:
Сарнія (Антарыа)
Сарнія (Sarnia) — горад у канадскай правінцыі Антарыа.
Насельніцтва — 71419 жыхароў (2006), з прыгарадамі — 88793.
Сарнія — найбуйнейшы горад на возеры Гурон, адзін з паўднёвых гарадоў Канады.
Міндора
Міндо́ра (Mindoro) — востраў у складзе групы астравоў Лусон Філіпінскага архіпелага (Філіпіны).
Знаходзіцца на поўдзень ад вострава Лусон і аддзелены ад яго пралівам Вердэ. Ад суседніх астравоў аддзелены пралівамі Таблас і Міндора. Плошча вострава складае 9800 (9735, 10571,8 ) км². Даўжыня берагавой лініі 618,8 км. Рэльеф пераважна горны, каля берагоў узгорыстыя раўніны. Вышыні да 2585 м (гара Алькон, 2582 м ). Клімат субтрапічны, мусонны. Растуць вільготныя субтрапічныя лясы, уздоўж узбярэжжа месцамі мангры.
Адміністрацыйна востраў дзеліцца на Заходні Міндора і Усходні Міндора. Буйнейшыя гарады — Калапан, Мамбураа. Насельніцтва займаецца вырошчваннем какосавых пальмаў, рысу, цукровага трыснягу, рыбалоўствам. Развіты турызм.
IC 4936
IC 4936 — галактыка тыпу SBd ў сузор’і Паўлін.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Фрага (Уэска)
Фрага  — горад і муніцыпалітэт у Іспаніі, уваходзіць у правінцыю Уэска, у складзе аўтаномнай супольнасці Арагон. Муніцыпалітэт знаходзіцца ў складзе раёна (камаркі) Баха-Сінка. Плошча — 435 км². Насельніцтва — чалавек (на 2010 год). За 105 км ад адміністрацыйнага цэнтра правінцыі.
Паморые
Паморые (Поморие), Анхіялас (Αγχίαλος) — горад у Балгарыі, у Бургаскай вобласці на беразе Чорнага мора. Насельніцтва — каля 14 тысяч чалавек.
Геаграфія
Размешчаны на паўвостраве, які выступае ў мора прыблізна на 5 км. Дзякуючы свайму зручнаму размяшчэнню (10-15 хвілін язды ад аэрапорта Бургас), плоскаму рэльефу мясцовасці, наяўнасці недарагога прыватнага жылля і неглыбокаму мору, а таксама сваім лячэбным гразям горад ідэальна падыходзіць для адпачынку сям'ёй з маленькімі дзецьмі.
Гісторыя
Старажытная назва горада — Анхіялас, заснаваны ў V стагоддзі да нашай эры, грэкамі з суседняй Апалоніі — сённяшняга Сазопаля.
З 29 гады да н.э. пад кантролем Рыма, а затым Візантыі. Тысячагадовая візантыйская гісторыя перарывалася налётамі і разбурэннямі готаў, славян, авараў, балгараў. З 1336 года пад кантролем венецыянцаў, а з 1453 года пад кантролем туркаў.
Пасля вызвалення Балгарыі ў 1878 годзе горад знаходзіцца па-за межамі новай дзяржавы ў паўаўтаномнай Усходняй Румеліі. Пасля анексіі балгарамі Усходняй Румеліі ў 1886 годзе, пачынаецца працэс балгарызацыі горада. Асноўная частка карэннага грэчаскага насельніцтва пакінула горад пасля пагромаў у 1906 годзе і заснавала ў Грэцыі горад Неа Анхіялас — Новы Анхіялас, правінцыя Фесалія. Другая хваля зыходу грэчаскага насельніцтва былa ў 1919 годзе ў выніку балгара-грэчаскага абмену насельніцтвамі.
Эканоміка
У горадзе і наваколлях з антычных часоў ідзе здабыча солі — найбуйнейшая вытворчасць на Балканскім паўвостраве. Горад таксама вядомы размешчаным на ўскраіне вінна-каньячным заводам «Black Sea Gold» («Чарнаморскае золата»).
Спіс захворванняў капусты
Гэты артыкул — спіс захворванняў, згрупаваных па ўзбуджальніку.
Хмеляграб
Хмеляграб (Ostrya) — род лістападных дрэў падсямейства ляшчынавых.
Апісанне
Невысокія аднадомныя дрэвы з густой шарападобнай кронай. Кара ствала з падоўжанымі трэшчынамі, парасткі бурыя, з апушэннем у маладым узросце. Лісце чаргаванае, па краі двойчы няроўнапілаватае. Тычынкавыя кветкі без калякветніка, па адной на восі доўгага цыліндрычнага каташка, песцікавыя — з калякветнікам, па дзве ў рэдукаваных дыхазіях, сабраных у шчыльныя кароткія катахападобныя суквецці. Шышкападобныя жаночыя каташкі хмеляграба падобныя на жаночыя суквецці хмеля (адсюль назва). Плод — аднанасенны арэшак.
Пашырэнне
Згодна дадзеным Каралеўскіх батанічных садоў К’ю род налічвае 9 відаў: У Цэнтральным батанічным садзе Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі інтрадукаваны хмеляграб звычайны і хмеляграб віргінскі. Цвітуць у маі, пладаноясць у жніўні—верасні.
Асаблівасці біялогіі
Размнажаюцца насеннем. Растуць марудна. Непатрабавальныя да глеб, адносна зімаўстойлівыя расліны.
Выкарыстанне
Дэкаратыўныя расліны, вырошчваюцца ў адзіночных і групавых пасадках.
Каліш
Раней з’яўляўся сталіцай Калішскай губерні (1837—1844, 1867—1917) у складзе Расійскай імперыі і Калішскага ваяводства (1975—1998).
Горад размешчаны на рацэ Просна.
Раготнаўскі сельсавет
Раго́тнаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дзятлаўскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 г. вёска) Раготна. Плошча — 60,0 км².
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Казлоўшчынскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў Гродзенскай вобласці. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Дзятлаўскага раёна. 1 ліпеня 1960 года да сельсавета далучана частка скасаванага Азяранскага сельсавета (7 населеных пунктаў: Агароднікі, Дудзічы, Івязь, Жыхі, Крамяніца, Харашкі і Чорны Луг). З 25 снежня 1962 года ў складзе Слонімскага раёна. З 6 студзеня 1965 года ў складзе адноўленага Дзятлаўскага раёна. 21 снежня 2009 года ў склад Войневіцкага сельсавета перададзены 7 вёсак: Вялікія Шастакі, Горка, Даўгялавічы, Зарэчча, Лядзіны, Спасюкі і Студзераўшчына. 28 жніўня 2013 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Дварэцкага сельсавета.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (19 населеных пунктаў) складала 1256 чалавек, з іх 79,3 % — беларусы, 16,1 % — палякі, 2,3 % — рускія.
Ліпкі (Аршанскі раён)
Лі́пкі (, Липки) — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Вусценскага сельсавета.
У 1954—1980 гадах цэнтр Ліпкаўскага сельсавета.
Пошукавая сістэма
Пошукавая сістэма — праграмна-апаратны комплекс з вэб-інтэрфейсам, які дае магчымасць пошуку інфармацыі ў Інтэрнэце. Пад пошукавай сістэмай звычайна маецца на ўвазе сайт, на якім размешчаны інтэрфейс (фронт-энд) сістэмы. Праграмнай часткай пошукавай сістэмы з’яўляецца пошукавая машына (пошукавы рухавік) — комплекс праграм, які забяспечвае функцыянальнасць пошукавай сістэмы і звычайна з’яўляецца камерцыйнай тайнай кампаніі-распрацоўшчыка пошукавай сістэмы.
Па даных кампаніі Net Applications, у лістападзе 2011 года выкарыстанне пошукавых сістэм размяркоўвалася наступным чынам:
Кузьміцкі сельсавет
Назву Кузьміцкі сельсавет маюць:
Dasysyrphus
Dasysyrphus — род журчалак.
Спіс серый South Park
Сезон 13: 2009
South Park
Ніна Іванаўна Смірнова
Ніна Іванаўна Смірно́ва (Нина Ивановна Смирнова;  — ) — вучоны ў галіне ветэрынарыі, доктар ветэрынарных навук (1963), прафесар (1965).
Біяграфія
Нарадзілася ў горадзе Наваржэў (Пскоўская вобласць Расіі). У 1951 годзе скончыла Ленінградскі ветэрынарны інстытут. У 1951—1954 гг. вучылася ў аспірантуры пры кафедры мікрабіялогіі Ленінградскага інстытута ўдасканалення ветэрынарных урачоў і абараніла кандыдацкую дысертацыю на тэму «Ларвейны бактэрыяфаг і яго выкарыстанне ў мэтах дыягностыкі, прафілактыкі і тэрапіі амерыканскага гнільца». У 1955—1963 гг. працавала у Навукова-даследчым інстытуце пчалярства ў горадзе Рыбнае Разанскай вобласці, дзе займала пасады навуковага супрацоўніка, загадчыка аддзелам прафілактыкі і барацьбы з хваробамі пчол. З 1963 года Н. І. Смірнова ў Віцебскім ветэрынарным інстытуце, з ліпеня 1964 года — на пасадзе загадчыка кафедрай мікрабіялогіі і вірусалогіі факультэта ветэрынарнай медыцыны. Доктарскую дысертацыю на тэму «Прафілактыка і лячэнне гнільцовых захворванняў меданаснай пчалы бактэрыяфагам і антыбіётыкамі» абараніла ў 1963 годзе.
Навуковая дзейнасць
Н. І. Смірновай належаць навуковыя працы па пытаннях біялогіі ўзбуджальнікаў хвароб пчол, свіней, курэй, буйной рагатай жывёлы, па распрацоўцы метадаў дыягностыкі, прафілактыкі і лячэння інфекцыйных захворванняў. Аўтар больш за 90 навуковых прац, у тым ліку 8 падручнікаў і вучэбных дапаможнікаў.
Сярод апублікаванага:
Пад кіраўніцтвам Н. І. Смірновай абаронены 9 кандыдацкіх дысертацый.
Памяць
У 2005 годзе на кафедры мікрабіялогіі і вірусалогіі Віцебскай дзяржаўнай акадэміі ветэрынарнай медыцыны адкрыта мемарыяльная дошка.
Пётр Лявонавіч Новікаў
Пётр Лявонавіч Новікаў ( — ) — беларускі інфекцыяніст. Доктар медыцынскіх навук (1978). Заслужаны работнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь (1991).
Біяграфія
Выпускнік Мінскага медыцынскага інстытута (1958), працаваў урачом-інфекцыяністам ў бальніцах г. Магілёва. З 1967 года на кафедры інфекцыйных хвароб Мінскага медыцынскага інстытута, дзе прайшоў шлях ад асістэнта да дацэнта (1971), прафесара (1980), загадчыка кафедры (1982). Адначасова быў дэканам педыятрычнага факультэта МДМІ (1975—1988), галоўным інфекцыяністам Міністэрства аховы здароўя БССР (1982—1995).
Пахаваны на Усходніх могілках г. Мінска (Беларусь), участак 20.
Навуковая дзейнасць
Аўтар больш за 130 навуковых прац, у тым ліку лекцый для лекараў. Займаўся праблемамі патагенезу і сучасных метадаў лячэння брушнога тыфа, менінгакокавай інфекцыі ў дзяцей, клініка-эпідэміялагічнымі асаблівасцямі малярыі ў Мінску. Упершыню ў Беларусі апісаў клініку, распрацаваў дыягностыку і тэрапію іерсініёзаў.
Узнагароды
Узнагароджаны значком «Выдатнік аховы здароўя».
IC 4937
IC 4937 — галактыка тыпу Sb (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Тэлескоп.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Еганоўскі сельсавет
Егано́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Шклоўскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Еганы.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Лупалаўскага раёна Магілёўскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Лупалаўскім раёне БССР. З 2 сакавіка 1931 года ў складзе Шклоўскага раёна БССР, з 12 лютага 1935 года — Дрыбінскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. Пасля Вялікай Айчыннай вайны цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Пудаўня. 16 ліпеня 1954 года цэнтр сельсавета вернуты ў вёску Еганы. З 16 верасня 1959 года ў складзе Шклоўскага раёна. 11 сакавіка 1960 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Чэрнеўскага сельсавета.
Панджабцы
Панджа́бцы, пенджабцы (ਪੰਜਾਬੀ ਲੋਕ) (پنجابی) — асноўнае насельніцтва геаграфічнай і гістарычнай вобласці Пенджаб (пакістанскім штаце Пенджабе і на тэрыторыі індыйскіх штатаў Пенджаб і Хар’яна). Таксама маюць вялікія дыяспары ў Еўропе, Амерыцы, Азіі, Блізкім Усходзе і Афрыцы. Колькасць — 110—120 млн чал.
Большая частка панджабцаў размаўляе на мове панджабі (індаіранская галіна індаеўрапейскай сям'і моў), меншая (сікхі) — на хіндзі (у Індыі), на дыялектах лендзі (лахнда) і мове ўрду (у Пакістане). У Пакістане панджабцы вызнаюць іслам, а ў Індыі вызнаюць галоўным чынам — сікхізм ці індуізм.
Этнагенез народа разнастайны; з найстаражытных часоў у яго склад уліваліся прышлыя групы насельніцтва, якія асядалі тут у сувязі з арыйскімі, шакскімі (скіфскімі), арабскімі і іншымі нашэсцямі. Вялікі ўнёсак у фарміраванне панджабцаў унеслі джаты, раджпуты і гуджары. З 3 тысячагоддзя да н.э. пенджабцы праславіліся як заснавальнікі магутных дзяржаў (Таксіла і інш.).
Галоўным чынам панджабцы — земляробы (галоўная сельскагаспадарчая культура — пшаніца на абрашаных землях); развіты ткацтва, ганчарны промысел, выраб дываноў і мастацкая разьба па дрэве. Характэрнае жыллё ў вёсках — сырцовай дом з плоскім дахам. Сярод панджабцаў адносна шмат кваліфікаваных рабочых і прадстаўнікоў тэхнічнай інтэлігенцыі, асабліва гэта характэрна для Індыі. Працэнт пісьменных сярод пенджабцаў у абедзвюх краінах іх рассялення значна вышэйшы, чым у суседніх народаў.
Суджук
Суджу́х (sucuk, սուջուխ), шужу́к абочужу́к, чучу́к (чучук), суджу́к (sucuk) — адзін з традыцыйных відаў каўбасы у цюркскіх і блізкаўсходніх народаў. У перыяд Асманскай імперыі гэта страва атрымала шырокую вядомасць у арабаў, грэкаў , армян (սուջուխ), балгар (суджук), сербаў, харватаў, баснійцаў і македонцаў (sudžuk, cyџук).
Спосаб прыгатавання
Балгарская разнавіднасць суджука «луканка» гатуецца пад прыгнётам, што надае ёй характэрную плоскую форму і калянасць.
Вера (возера)
Ве́ра — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Знаходзіцца за 8 км на паўночны ўсход ад горада Браслаў, за 1 км на поўдзень ад вёскі Слабодка, у басейне ракі Друйка. Уваходзіць у Браслаўскую групу азёр.
Плошча паверхні 0,21 км². Даўжыня 0,85 км, найбольшая шырыня 0,35 км. Найбольшая глыбіня 5,0 м, сярэдняя — 2,9 м. Даўжыня берагавой лініі 2,0 км. Аб’ём вады ў возеры 0,61 млн м³. Мінералізацыя да 0,2 г/л. Празрыстасць да 1 м. Плошча вадазбору 5,5 км².
Катлавіна возера тэрмакарставага тыпу. Схілы катлавіны вышынёй 5—8 м, разараныя, месцамі пад хмызняком. Берагі нізкія, пясчаныя, на захадзе сплавінныя. Берагавая лінія слабазвілістая. Вакол возера пойма шырынёй 20—30 м. Дно плоскае, да глыбіні 1,5 м пясчанае, глыбей выслана крэменязёмістым сапрапелем. Возера эўтрофнае, слабапраточнае. Зарастае да глыбіні 1,4 м. Злучана ручаём з возерам Недрава.
У возеры водзяцца шчупак звычайны, акунь, лешч, плотка, гусцяра, краснапёрка, лінь і іншыя віды рыб.
Валожынскі сельсавет (Валожынскі раён)
Вало́жынскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Валожынскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — горад Валожын (не ўваходзіць у склад).
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Стайкаўскі сельсавет у складзе Валожынскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Стайкі. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Мінцаўскага сельсавета. 23 чэрвеня 1958 года ў склад Сакаўшчынскага сельсавета перададзены 10 населеных пунктаў (Баркі Нізавыя, Вялец, Жураўцы, Кражына, Крыніца, Навасёлкі, Петрашунцы, Пруднікі, Стайкі і Чартавічы), цэнтр перанесены ў вёску Мінці, сельсавет перайменаваны ў Мінцінскі сельсавет. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Мінскай вобласці. 5 мая 1962 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Брыльскага сельсавета, сельсавет перайменаваны ў Валожынскі, цэнтр перанесены ў горад Валожын. З 25 снежня 1962 года па 6 студзеня 1965 года ў складзе Маладзечанскага раёна. 25 чэрвеня 1976 года да сельсавета далучана частка скасаванага Белакорацкага сельсавета (8 населеных пунктаў: вёскі Белакорац, Дарагунь, Мазурка, Пералясанка, Пытань, Расолішкі, Рум, Цаюны). 30 кастрычніка 2009 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Бабровіцкага сельсавета (23 населеныя пункты: аграгарадок Бабровічы, вёскі Банькава, Баркі, Бурнейкі, Вядзернікі, Галубы, Даўбені, Капусціна, Носавічы, Палікшчына, Паморшчына, Пешкуры, Пруднікі, Прыбарныя, Саланая, Яцкава-Замосныя, Яцкава-Канчане, Яцкава-Карчомныя, Яцкава-Млынавыя, Яцкава-Падрэззе, Яцкава-Пяскі, Яшкавічы і пасёлак Першамайскі), у склад Узбалацкага сельсавета перададзены 8 населеных пунктаў: Батуры, Бурмакі, Гінтаўшчына, Зафільцы, Казельшчына, Кібуці, Маршалкі, Юзафова. 28 мая 2013 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Узбалацкага сельсавета (17 населеных пунктаў: аграгарадок Дубіна Баярская, вёскі Батуры, Бурмакі, Ганчыцы, Гінтаўшчына, Дайнава Вялікая, Дворышча, Дубіна Вяршыцкая, Дубіна Юрздыцкая, Зафільцы, Казельшчына, Кібуці, Маршалкі, Рачанята, Узбалаць, Чабаі, Юзафова) і частка скасаванага Сакаўшчынскага сельсавета (17 населеных пунктаў: аграгарадок Сакаўшчына, вёскі Баркі Нізавыя, Бомбалы, Буні, Вялец, Жураўцы, Замасцяны, Кражына, Крыніца, Навасёлкі, Нямоні, Петрашунцы, Пруднікі, Стайкі, Чартавічы, хутары Бартэніха, Падкаліна).
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (34 населеныя пункты) — 1802 чалавекі, з іх 95,4 % — беларусы.
Барысаўскі дэканат
Барысаўскі дэканат — дэканат Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі Рымска-каталіцкага касцёлу Беларусі.
Штырыя (герцагства)
Герцагства Штырыя  (Steiermark, Štajerska) — адно з тэрытарыяльных княстваў Свяшчэннай Рымскай імперыі і каронная зямля Аўстра-Венгрыі. У 1918 годзе герцагства Штырыя было падзелена на дзве часткі: паўднёвая Ніжняя Штырыя (на поўдзень ад ракі Мура), дзе большасць насельніцтва складалі славенцы, увайшла ў склад Каралеўства сербаў, харватаў і славенцаў (у наш час — у складзе Славеніі), тады як паўночная і цэнтральная частка герцагства ўтварылі федэральную зямлю Штырыя ў складзе Аўстрыйскай рэспублікі.
Антычнасць
У старажытнасці тэрыторыя Штырыі была заселена рознымі плямёнамі кельтаў і ўваходзіла ў склад кельцкага дадзяржаўнага ўтварэння каралеўства Норык з цэнтрам у Нарэі. У 16 г. да н.э. гэтыя землі ўвайшлі ў склад Рымскай імперыі і былі падзелены паміж правінцыямі Норык (заходняя і цэнтральная Штырыя) і Панонія (усходняя і паўднёвая Штырыя). Усталяванне ўлады рымлян спрыяла эканамічнаму развіццю рэгіёна. У штырыйскіх горах пачалася здабыча металаў, узніклі гарадскія паселішчы (Петовіа (сучасны Птуй), Цэлеа (Цэле)), пабудаваны дарогі і ўкаранёныя новыя сельскагаспадарчыя культуры (перш за ўсё, вінаград). Пасля падзелу ў 103 годзе Паноніі ўсходне-штырыйскія вобласці ўвайшлі ў склад правінцыі Верхняя Панонія (пазней — правінцыя Панонія I). Заходне-штырыйскія вобласці пры падзеле Норыка Дыяклетыянам адышлі да правінцыі Унутраны Норык. У перыяд рымскага панавання найбольшае развіццё атрымалі паўднёвыя рэгіёны Штырыі, тады як горная частка была слаба заселена і практычна не мела гарадскіх паселішчаў.
Карантанія і Баварыя
Пасля перасялення лангабардаў у Італію ў другой палове VI стагоддзя ў штырыйскі рэгіён пачынаюць пранікаць славянскія плямёны. У пачатку VII стагоддзя славяне цалкам выцеснілі мясцовае раманізаванае насельніцтва са Штырыі на захад. Славяне першапачаткова ўваходзілі ў склад Аварскага каганата, але ў 630-х гадах, пасля паўстання Самы, адасобіліся і ўтварылі незалежнае славянскае княства Карантанія, ядром якога сталі карынтыйскія і штырыйскія землі. Нашчадкі славян Карантаніі — славенцы — цяпер засяляюць Славенію і паўднёвыя вобласці Штырыі. У 745 годзе Карантанія прызнала сюзерэнітэт Баварскага герцагства, аднак захавала ўнутраную аўтаномію. З гэтага перыяду пачалася інтэнсіўная хрысціянізацыя славянскага насельніцтва Штырыі, перш за ўсё місіянерамі з Зальцбурга і Пасау.
У 788 годзе Карантанія была далучана да франкскай імперыі Карла Вялікага. Укараненне феадалізму, раздача зямель франкскім дваранам і гвалтоўны зварот у хрысціянства выклікалі ў пачатку IX стагоддзя паўстанне славян. Пасля яго прыгнечання аўтаномія Карантаніі была ліквідавана, а штырыйскія землі ўвайшлі ў склад Баварыі. Славянскія князі былі заменены нямецкімі графамі, пачалася інтэнсіўная германізацыі Штырыі, перш за ўсё яе заходняй і паўночнай часткі. Да гэтага перыяду адносіцца канчатковы трыумф хрысціянства ў Штырыі. З канца IX стагоддзя прыгранічныя вобласці Баварыі пачалі падвяргацца рабаўніцкім паходам з боку венграў, якія рассяліліся ў Сярэднім Падунаўі. У 907 годзе, атрымаўшы перамогу пры Прэсбургу (цяпер Браціслава), венгры захапілі тэрыторыю Штырыі.
Карантанская марка
У 955 годзе нямецкія войскі атрымалі вырашальную перамогу над венграмі ў бітве на рацэ Лех. Штырыя і іншыя прыгранічныя тэрыторыі былі вызвалены. Для арганізацыі абароны імператар Ота I Вялікі стварыў (каля 970 года) сістэму марак уздоўж межаў Германіі. Адной з іх стала Карантанская марка (marchia Carantana, Karantanermark), утвораная на тэрыторыі сучаснай Штырыі. Затым (976 год) з усходніх марак было ўтворана герцагства Вялікая Карантанія, пазней — Карынтыя. Нягледзячы на фармальнае падпарадкаванне марак герцагу, кожная захавала пэўную аўтаномію і ўласныя дынастыі. Карантанская марка першапачаткова ўключала тэрыторыю сучаснай цэнтральнай Штырыі паміж рэкамі Энс і Мура. Маркграфам там стаў Маркварт Эпенштэйн. Яго сын Адальбера стаў герцагам Карынтыі (1011 год), але падняў паўстанне супраць імператара і быў зрынуты (1035 год). Карантанская марка перайшла да Арнольда Вельс-Ламбахскага. У 1056 годзе ўсталявалася ўлада дынастыі Траўнгау. Пры маркграфе Отакары I і яго пераемніках да маркі былі далучаны вялікія тэрыторыі: Штайр у Верхняй Аўстрыі, Пітэн у Ніжняй Аўстрыі, раён Граца, Падраўская марка (Птуй і Марыбар), Прэкмур'е. У выніку тэрыторыя маркграфства распасціралася ад Дравы да Дуная. Адначасова ішоў працэс пашырэння самастойнасці: улада герцагаў Карынтыі над маркай паступова слабела, і ў 1122 годзе была канчаткова ліквідавана. Утварылася буйное феадальнае ўладанне, якое па радавым горадзе дому Траўнгау Штайр атрымала назву Штырыйская марка (Steiermark).
Усталяванне ўлады Габсбургаў
У 1192 годзе Отакар IV сканаў і герцагам Штырыі стаў Леапольд V. Пасля смерці апошняга Штырыя на кароткі час (1194—1198 гады) здабыла самастойнасць, але з узыходжаннем на аўстрыйскі прастол штырыйскага герцага Леапольда VI (1198 год) канчаткова аб'ядналася з Аўстрыяй.
Згасанне дынастыі Бабенбергаў (1248 год) прывяло да часовага пераходу Штырыі спачатку да Венгрыі, а з 1260 года да чэшскага караля Пржэмысла II Отакара. У 1276 годзе імператар Рудольф I Габсбург разбіў Пржэмысла Отакара і захапіў Штырыю, якую перадаў свайму сыну Альбрэхту I. Так Штырыя ўвайшла ў склад аўстрыйскіх спадчынных уладанняў Габсбургаў. У 1290-х гадах у Штырыі ўспыхнула паўстанне дваран супраць цэнтралізатарскай палітыкі Габсбургаў, але было хутка падушана.
У 1379 годзе землі Габсбургаў былі падзелены паміж дзвюма галінамі гэтай дынастыі. Штырыя адышла да Леапальдзінскай лініі і стала цэнтрам герцагства Унутраная Аўстрыя. Адначасова ад Штырыі былі аддзелены землі ў Траўнгау (Штайр і ніжняе цячэнне Энса), якія з гэтага часу ўвайшлі ў склад зямлі Верхняя Аўстрыя.
У 1440 годзе штырыйскі герцаг Фрыдрых V стаў каралём Германіі і неўзабаве аб'яднаў пад сваёй уладай практычна ўсе ўладанні Габсбургаў. Штырыя зноў увайшла ў склад адзінай Аўстрыйскай манархіі. У XIV стагоддзі ў Штырыі з'явілася саслоўнае прадстаўніцтва — ландтаг. Буйнелі гарады, развівалася горная справа. У 1410 годзе ў Леобене было заснавана першае ў аўстрыйскіх землях акцыянернае таварыства.
Графства Мэта і турэцкія ўварванні
Праціўнікам Габсбургаў у рэгіёне ў XIV—XV стст. існавала графства Цэле, якое ўключала землі вакол гарадоў Цэле, Шпіталь, Качэўе і тэрыторыі на поўнач ад ракі Купы. Імператар Карл IV Люксембург пацвердзіў у 1372 годзе самастойнасць графаў Цэле. Гэта графства дасягнула росквіту ў часы кіравання графа Германа II (1392—1435), які спрабаваў стварыць з разрозненых уладанняў у Славеніі адзінае княства. Яго пераемнікі прынялі на сябе ўдары турак, арганізаваўшы абарону паўднёванямецкіх зямель. У 1456 годзе апошні граф Цэле быў забіты і яго ўладанні захоплены Габсбургамі. Цэле ўвайшло ў склад герцагства Штырыя. У XV—XVII стст. Штырыя моцна пацярпела ад нашэсцяў турэцкіх войскаў. Колькасць насельніцтва рэзка скарацілася. У той жа час узмацніўся наступ валадара і феадалаў на правы і свабоды сялян, што выклікала сялянскае паўстанне «Віндскага саюза» (1514—1515).
Рэфармацыя і Контррэфармацыя
Рэфармацыя пракралася ў Штырыю ў 1530-я гады. Герцаг Карл II (1564—1590), малодшы сын імператара Фердынанда I, які атрымаў па падзеле габсбургскіх зямель у 1564 годзе Штырыю і Карынтыю, спачатку паставіўся да пратэстантаў міралюбна. Грац стаў цэнтрам пратэстанцкага руху ўсёй Унутранай Аўстрыі. У 1572 годзе была ўведзена свабода веравызнання. Аднак у 1573 годзе герцаг запрасіў у Штырыю езуітаў, якія заснавалі ў 1586 годзе Каталіцкі Грацскі ўніверсітэт.
Сын і спадчыннік Карла II Фердынанд II працягнуў барацьбу з рэфармацыяй і выгнаў са Штырыі пратэстанцкіх прапаведнікаў. Ён стаў фактычным лідарам контррэфармацыі ва ўладаннях Габсбургаў і жорстка распраўляліся з тымі, хто не жадаў прымаць каталіцтва. Фердынанд стаў у 1619 годзе імператарам Свяшчэннай Рымскай імперыі, разбіў войскі пратэстантаў у бітве на Белай гары (1620 год) і забараніў пратэстанцкае набажэнства. У 1628 годзе ўсім дваранам-пратэстантам было загадана перайсці ў каталіцтва ці пакінуць аўстрыйскія ўладанні. Многія дваранскія сем'і Штырыі вымушаны былі эміграваць. Пратэстанцтва захавалася толькі ў некаторых горных далінах.
Новы этап контррэфармацыі прыйшоўся на другую палову XVII стагоддзя, калі пад ціскам каталіцкай царквы і ўладаў герцагства больш за 30 000 штырыйскіх пратэстантаў (большай часткай, сяляне) пакінулі краіну і перасяліліся ў Трансільванію. Толькі «Эдыкт аб верацерпнасці» Іосіфа II (1781 год) спыніў рэлігійныя праследы ў Штырыі.
Асветны абсалютызм і Напалеонаўскія войны
У другой палове XVIII стагоддзя ў Штырыі, як і ў іншых уладаннях Габсбургаў, разгарнуліся рэформы асветнага абсалютызму. Урбарыяльныя патэнты (1771—1778) Марыі Тэрэзіі зафіксавалі павіннасці сялян, скарацілі паншчыну, усталявалі мінімум сялянскага надзелу і пацвердзілі права свабоды пераходу, дазволена таксама было выкупляць спадчынныя правы на зямлю. У 1775 годзе былі ліквідаваны ўнутраныя мытні паміж землямі ў складзе імперыі Габсбургаў. У 1779 годзе створана сістэма дзяржаўнай школьнай адукацыі. Пры Іосіфе II былі абмежаваны правы правінцыйных ландтагаў, а ўсе тэрыторыі імперыі аб'яднаны ў 13 правінцый. Штырыя ўвайшла ў адну з такіх правінцый разам з Карынтыяй і Крайнай, што азначала ліквідацыю самакіравання герцагства. У 1790 годзе быў адноўлены стары адміністрацыйны падзел, і Штырыя зноў здабыла статус асобнай кароннай зямлі.
Пад уплывам Французскай рэвалюцыі ў Штырыі актыўна развіваўся дэмакратычны рух (1790—1794), пакуль не быў разгромлены аўстрыйскім урадам. Тэрыторыя Штырыі стала арэнай баявых дзеянняў паміж наступаючай арміяй Напалеона і войскамі аўстрыйскай імперыі (1797 год). У штырыйскім горадзе Леобене было заключана перамір'е, якое пазбавіла Габсбургаў улады над Паўночнай Італіяй.
У 1805 годзе Штырыя зноў была акупавана французамі, аднак, у адрозненне ад Карынтыі і Крайны, заставалася пад уладай Габсбургаў да канца Напалеонаўскіх войнаў.
Сацыяльна-эканамічнае развіццё
У канцы XIX стагоддзя насельніцтва Штырыі складала 1,3 мільёна чалавек. У Верхняй і Сярэдняй Штырыі пераважная большасць насельніцтва рамаўляла на нямецкай мове, а ў Ніжняй Штырыі пераважалі славенцы (у гарадах — немцы). Германізацыя славянскага насельніцтва была даволі значнай і з кожным годам доля славенцаў няўхільна скарачалася. Большасць жыхароў Штырыі належала да рымска-каталіцкай царквы, каля 10 тысяч — да розных пратэстанцкіх дэнамінацый і 2 тысячы вызнавалі іўдаізм.
У эканоміцы Штырыі пераважала сельская гаспадарка і горная прамысловасць. Штырыя з'яўлялася адной з параўнальна багатых лясамі зямель Аўстрыйскай манархіі. Галоўнымі сельскагаспадарчымі культурамі былі пшаніца, жыта, ячмень, авёс, гарохавыя, лён. У Ніжняй Штырыі апрацоўвалася садавіна і вінаград. Вялікае значэнне мела жывёлагадоўлю, асабліва конегадоўля ў даліне Энса і буйная рагатая жывёла ў Верхняй і Сярэдняй Штырыі. Горная прамысловасць Штырыі да канца XIX стагоддзя была досыць развіта. У 1895 годзе функцыянавала каля 83 горназаводскіх прамысловых прадпрыемстваў. На іх было занята каля 16 тысяч рабочых. Найбольш важнае значэнне мела здабыча і апрацоўка жалезнай руды і сырога жалеза, якое карысталася сусветнай вядомасцю. У 1895 годзе ў Штырыі было 8 заводаў для апрацоўкі жалезнай руды і 14 прадпрыемстваў перапрацоўкі сырога жалеза. Немалаважнае значэнне мела здабыча каменнага вуглю (каля 2,5 мільёнаў тон у год). Распрацоўваліся таксама радовішчы графіту, цынку, свінцу і каменнай солі. З апрацоўчай прамысловасць найбольш развіты былі металургія і машынабудаванне. Даволі значнай была вытворчасць цэменту, шкла, драўнянай масы і цэлулоіду, папяровая і хімічная прамысловасць. У 1890 годзе ў Штырыі налічвалася 531 фабрыка, з 31581 рабочымі. Развіццю гандлю спрыяла досыць разгалінаваная сетка чыгунак, агульная даўжыня якіх на 1894 год была роўная 1284 км. Галоўнай артэрыяй служыла лінія Вена-Трыест Паўднёвай чыгункі. Агульная працягласць шашэйных дарог у канцы XIX стагоддзя складала 4827 км. На Муры, Драве і Саве было развіта суднаходства.
Цэнтральнай вышэйшай навучальнай установай Штырыі з'яўляўся Універсітэт Граца. Акрамя таго да канца XIX стагоддзя ў Штырыі мелася вышэйшае тэхнічнае вучылішча ў Грацы, горная акадэмія ў Леобене і некалькі гімназій і гандлёвых вучылішчаў. Колькасць школ складала амаль 900.
У царкоўным плане Штырыя была падзелена на дзве рымска-каталіцкія дыяцэзіі: Секау—Грацкае і Лаванцкае біскупствы. У штырыйскі ландтаг уваходізілі 63 дэпутатаў (два князі-біскупы (Секау і Лавант), рэктар універсітэта Граца, 12 дэпутатаў ад буйных землеўладальнікаў, 19 дэпутатаў ад гарадоў, мястэчкаў і прамысловых пунктаў, 6 дэпутатаў ад 2 гандлёва-рамесных палат (Граца і Леобена) і 23 прадстаўнікі ад земскіх абшчын). У рэйхсраце Штырыю прадстаўлялі 23 дэпутаты.
Падзел Штырыі
Пасля Першай сусветнай вайны, паводле Сен-Жэрменскага міру Штырыя была падзелена на дзве часткі: Ніжняя Штырыя з гарадамі Марыбар, Цэле і Птуй, населеная пераважна славенцамі, увайшла ў склад Каралеўства сербаў, харватаў і славенцаў, тады як Верхняя і Сярэдняя Штырыя ўвайшлі ў склад Аўстрыйскай рэспублікі, утварыўшы федэральную зямлю Штырыя. У адрозненне ад суседняй Карынтыі, падзел Штырыі не пацягнуў за сабой сутыкненняў паміж славенцамі і немцамі.
Валатава (вёска)
Этымалогія
Назва зафіксавана ў дакументах XIX ст. Калі выказаць здагадку, што гэта форма з’яўляецца першапачатковай (што найбольш верагодна), такая назва вёскі ўзыходзіць да слова «волат» — велікан, гігант. Па звестках беларускага этнографа Е. Р. Раманава, у XIX ст. у Валатаве існавалі легенды пра волатаў, якія жылі тут і з’яўляліся некаторым з мясцовых жыхароў. Ваколіца Валатоўка з цагельняй у складзе прыгарада Гомеля згадваецца ў кнізе «Волости и важнейшие селения Европейской России» (Вып. 5. Губернии Литовской и Белорусской областей. Спб., 1886). Гэта форма назвы дазваляе меркаваць яго паходжанне ад словы «валатоўка» — старадаўні курган (у XIX—XX стст. у наваколлях вёскі неаднаразова сустракаліся каменныя прылады працы і інш. археалагічныя старажытнасці).
Гісторыя
З сярэдзіны XVI ст. вёска ў складзе Гомельскага староства. Пасля першага падзелу Рэчы Паспалітай у 1772 годзе ў складзе Расійскай імперыі, у Пакалюбіцкай, Гомельскай воласцях Беліцкага, Гомельскага паветаў. У 1805—1817 гадах маляўнічасць наваколляў Валатавы прыцягнула ўвагу графа М. П. Румянцава, па яго ўказанні ў вёсцы была збудавана Мікалаеўская царква. Шлях па р. Сож ад парку да Валатавы стаў першым шпацырным маршрутам горада. У самай вёсцы па ўказанні Румянцава былі паселены немцы-каланісты, якія да пачатку 20 ст. зусім асіміляваліся.
Малінаўка (Аршанскі раён)
Малінаўка — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці. Вёска ўваходзіць у склад Вусценскага сельсавета.
Валатава (вёска)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала яе разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У снежні 1926 года вёску вярнулі БССР. З 8 снежня 1926 па 30 снежня 1927 года цэнтр сельсавета, пасля ў складзе Прудкоўскага сельсавета. З 16 ліпеня 1954 года ў Пакалюбіцкім сельсавеце Гомельскага раёна.
У 1974 годзе ўвайшла ў склад Гомеля. У 1970-я гады распрацаваны праект аднайменнага жылога раёна на поўнач ад Валатавы, пасля забудовы якога вёску сталі называць Старая Валатава.
Забудова
Забудавана індывідуальнымі дамамі сядзібнага тыпу. У наш час, нягледзячы на блізкае суседства горада, Валатава захоўвае сельскі выгляд і маляўнічасць.
Генрых Сямёнавіч Яскевіч
Генрых Сямёнавіч Яскевіч (нар., г. Гродна) — партыйны савецкі дзеяч.
Біяграфія
Скончыў Вышэйшую партыйную школу (1972, г. Мінск), БСГА (1978).
Працаваў у 1964—1968 гадах інструктарам абласнога камітэта камсамола, першым сакратаром Краснапольскага райкама камсамола.
У 1972—1980 гадах на партыйнай рабоце ў Кіраўску, Магілёве, Горках. У 1980—1983 гадах старшыня Горацкага райвыканкама, 1983—1990 гадах першы сакратар Горацкага гаркама партыі, у 1990—1995 гадах намеснік старшыні Магілёўскага аблвыканкама па сельскай гаспадарцы, у 1995—2002 гадах намеснік упраўляючага аграбанка г. Магілёва.
У 2003—2008 гадах працаваў старшынёй прафкама РУП «Вучгас БДСГА». Выбіраўся старшынёй каардынацыйнага Савета грамадскіх аб’яднанняў Горацкага раёна.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам «Знак Пашаны» (1988), медалём «За працоўную доблесць» (1978), Ганаровымі граматамі Вярхоўнага Савета і Савета Міністраў.
Лука (мультфільм)
«Лука» (Luca) — амерыканскі 3D-анімацыйны фільм студыі «Pixar» 2021 года. Прэм’ера стужкі адбылася 17 чэрвеня 2021 года.
Спартыўнае скалалажанне на летніх Алімпійскіх гульнях 2020
Спартыўнае скалалажанне на летніх Алімпійскіх гульнях дэбютавала ў Токіа. Розыгрыш медалёў адбыўся ў дзвюх дысцыплінах — мужчынскім і жаночым мнагаборстве. Спартсмены прайшлі тры дысцыпліны скалалажання: лажанне на складанасць, лажанне на хуткасць і боўлдэрынг. Пераможца вызначаўся па формуле множання занятых месцаў у кожным відзе: вышэй станавіўся той, у каго выніковы здабытак месцаў быў найменшым. Гэты фармат раней быў апрабаваны на.
Лука (мультфільм)
Сюжэт
Дзеянне мультфільма разгортваецца ў вёсцы Італьянскай Рыўеры, якая знаходзіцца ля мора. Хлопчык Лука Пагура выдатна ладзіць час са сваім новым найлепшым сябрам Альберта Скарфана. Але Лука і Альберта хаваюць адзін сакрэт: яны абодва марскія пачвары са свету, размешчанага пад паверхняй вады.
Спартыўнае скалалажанне на летніх Алімпійскіх гульнях 2020
Фармат
3 жніўня 2016 года Міжнародны алімпійскі камітэт (МАК) афіцыйна аб’явіў, што спартыўнае скалалажанне стане відам спорту на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года. Гэтаму пасадзейнічала Міжнародная федэрацыя спартыўнага скалалажання (IFSC), якая прапанавала ўключэнне віду спорту ў алімпійскую праграму ў 2015 годзе. .
Рашэнне аб’яднаць у адно мнагаборства тры дысцыпліны — лажанне на складанасць, боўлдэрынг і лажанне на хуткасць — выклікала крытыку ў свеце скалалажання.
Скалалазка сказала, што рашэнне ўключыць у праграму лажанне на хуткасць падобна на «неабходнасць бегуна на сярэднія дыстанцыі ўдзельнічаць у спрынце». Аналагічныя настроі выказаў Адам Ондра, заявіўшы ў інтэрв’ю, што любы іншы варыянт быў бы лепш за мнагаборства. Як правіла, спартсмены, якія спецыялізуюцца на боўлдэрынгу таксама могуць быць моцныя і ў лажанні на складанасць, але ў лажанні на хуткасць усё ж выступаюць і выйграваюць іншыя спартсмены з вузкай спецыялізацыяй.
Члены Міжнароднай федэрацыі спартыўнага скалалажання патлумачылі, што Алімпійскі камітэт даў магчымасць розыгрышу толькі аднаго камплекта медалёў для кожнага полу, і яны не жадаюць выключаць лажанне на хуткасць. Мэтай IFSC на Алімпійскіх гульнях 2020 года было перш за ўсё зрабіць скалалажанне і тры яго дысцыпліны алімпійскімі відамі спорту; змены ў фармаце могуць рушыць услед пазней. Гэтая тактыка аказалася паспяховай: яны атрымалі другі камплект медалёў на летніх Алімпійскіх гульнях 2024 года, і ў Парыжы лажанне на хуткасць стане асобным спаборніцтвам, адрозным ад камбінаванага спаборніцтва па скалалажанні на складанасць і боўлдэрынгу.
Канчатковыя вынікі разлічваюцца шляхам множання месцаў скалалазаў у кожнай дысцыпліне скалалажання. Пераможцам становіцца той, у каго мінімальны здабытак месцаў.
Кваліфікацыя
У спартыўным скалалажанні было выдзелена 40 квот. Кожны нацыянальны алімпійскі камітэт мог атрымаць максімум 2 месцы ў кожнай дысцыпліне (мужчынскай і жаночай). Па выніках кваліфікацыі ў Токіа ўдзельнічалі 20 спартсменаў: 18 з кваліфікацыі, 1 з прымаючай краіны (Японія) і 1 запрошаны спецыяльнай камісіяй.
стаў першым кваліфікацыйным мерапрыемствам, у якім было разыграна 7 месцаў для мужчын і жанчын па выніках спаборніцтваў у мнагаборстве.
Медалі
Першым алімпійскім чэмпіёнам у гісторыі скалалажання 5 жніўня 2021 года стаў іспанец Альберта Хінес Лопес, які перамог у лажанні на хуткасць, стаў сёмым у боўлдэрынгу і чацвёртым у лажанні на складанасць. На наступны дзень, 6 жніўня, славенка Янья Гарнбрэт заваявала першае ў гісторыі золата ў жаночым скалалажанні, выйграўшы спаборніцтвы ў боўлдэрынгу і лажанні на складанасць.
Кім Кэмпбел
Кім Кэмпбел (, Порт Элберні, Брытанская Калумбія) — першая жанчына ў гісторыі Канады міністр юстыцыі і прэм'ер-міністр.
У 1969 годзе скончыла Універсітэт Брытанскай Калумбіі з бакалаўрам паліталогіі, з 1970 па 1972 атрымлівала дактарнатуру ў Лонданскай школе эканомікі. Атрымала ў 1983 годзе бакалаўра права ва Універсітэце Брытанскай Калумбіі. Выкладчык гісторыі і паліталогіі. Сямейнае становішча: разведзеная, жыве ў грамадзянскім шлюбе з акцёрам і кампазітарам Херш Фелдэрам.
Baidu
Baidu (, nasdaq: BIDU) — лідар сярод кітайскіх пошукавых сістэм. Па колькасці апрацаваных запытаў пошукавы сайт «Байду» стаіць на 3 месцы ў свеце (3 млрд 428 млн; з доляй у глабальным пошуку 5,2 %). З запускам японскай версіі упэўнена абагнаў Bing.
Baidu таксама мае анлайн-энцыклапедыю — Энцыклапедыю Байду, якая абагнала Кітайскую Вікіпедыю.
Узлом 12 студзеня 2010 года
Раніцай 12 студзеня 2010 года сайт падвергся нападу хакераў з «Іранскай кіберарміі» (Iranian Cyber Army). Зламыснікі змянілі DNS запісы і перанакіравалі трафік на іншы сайт.
Ацалелы (раман)
«Ацалелы» (Survivor) — другі выдадзены раман Чака Паланіка. Напісаны ў 1999 годзе.
Сюжэт
Тэндэр Брэнсон — адзіны ацалелы са сваёй рэлігійнай абшчыны. Ён распавядае гісторыю свайго жыцця чорнай скрыні на борце рэйса 2039 самалёта «Боінг-747», які ляціць дзесьці над Ціхім акіянам.
Мэта абшчыны — дапамога звычайным людзям сачыць за іх дамамі. На працягу ўсёй кнігі аўтар дае парады як ачысціць нейкія плямы або адпрасці нейкі бруд, чым паліць кветкі, каб яны даўжэй не вялі ці як адпужваць дробных грызуноў.
Але вера іх выкрыць, і фанатыкі пачынаюць паміраць адзін за адным, а ў адзін выдатны момант галоўны герой становіцца новым месіяй …
Экранізацыя
У 1999 годзе праект быў замоўлены студыяй 20th Century Fox, але з-за падзей 11 верасня адкладзены. На дадзены момант праект знаходзіцца ў распрацоўцы.
Зыгмунт Ксаверый Грабоўскі
Зыгмунт Ксаверый Грабоўскі (Zygmunt Ksawery Grabowski; ? — ) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Грабоўскіх герба «Окша». Нарадзіўся ў сям’і Тамаша Мар’яна і Ганны з Ружыцкіх.
Сям’я
20 мая 1780 года ў Мінску Мазавецкім ажаніўся з Марыянай Пелагіяй з Патоцкіх, дачкой Юзафа і Пелагіі. Ад яе дзеці:
Украінскі каталіцкі ўніверсітэт
Украінскі каталіцкі ўніверсітэт (Український католицький університет) — украінская недзяржаўная рэлігійная і свецкая вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, размешчаная ў горадзе Львове. Заснавана Украінскай грэка-каталіцкай царквой, выдае выпускнікам дыпломы дзяржаўнага ўзора.
Гісторыя
У XX ст. арганізацыя багаслоўскай адукацыі Украінскай Грэка-Каталіцкай Царквы зазнала адчувальных зменаў. Мітрапаліт Андрэй Шаптыцкі ўжо ў 1905 г. на сесіі аўстрыйскага парламента патрабаваў заснаваць украінскі універсітэт. Ліхалецце Першай сусветнай вайны і неспрыяльныя палітычныя абставіны таго часу не дазволілі хутка рэалізаваць гэты намер. 6 кастрычніка 1929 г. адбылося ўрачыстае адкрыццё Грэка-Каталіцкай Багаслоўскай Акадэміі ў Львове. Першым рэктарам быш прызначаны айцец доктар Іосіф Сляпы. Аб'яднаўшы вакол сябе вядучыя колы заходнеўкраінскай інтэлігенцыі, акадэмія адразу ж стала цэнтрам багаслоўскіх і філасофскіх навук. На тэрыторыі міжваеннай Польшчы гэта быў адзіная вышэйшая ўкраінская навучальная ўстанова. За 10 гадоў існавання акадэмія значна разраслася: адкрыліся новыя факультэты, кафедры, прафесарскі склад павялічыўся да 40 чалавек, развілася выдавецкая справа, сфармавалася бібліятэка.
Пасля прыходу ў Галічыну савецкіх войскаў у верасні 1939 г. акадэмія была зачынена, а студэнты рэпрэсаваныя. У выніку нямецкай бамбардзіроўкі 15 верасня 1939 г. разбураная акадэмічная Царква св. Духа і бібліятэка. Падчас нямецкай акупацыі ў акадэміі, хоць і з невялікім прафесарскім складам, аднавілася навучанне, а ў 1942 г. Святы прастол нават дазволіў акадэміі стварыць аспірантуру. З 500 студэнтаў, якія вучыліся ў 1941-1944 гг., толькі 60 атрымалі дыпломы. Пасля паўторнай савецкай акупацыі вясной 1945 г. багаслоўская акадэмія была канчаткова зачынена. Значная колькасць выпускнікоў і прафесараў акадэміі (у тым ліку шматгадовы рэктар, а пасля смерці мітрапаліта Андрэя Шаптыцкага і кіраўнік УГКЦ Іосіф Сляпы) апынуліся ў сібірскім ГУЛАГу.
У 1963 г. пасля 18 гадоў заключэнняў і лагераў у Рым прыехаў патрыярх Іосіф Сляпы. Адзін з першых яго дэкрэтаў тычыўся Украінскага каталіцкага ўніверсітэта. Крыху пазней патрыярх заснаваў калегіўм св. Сафіі. У 1992 г. па блаславенні кіраўніка УГКЦ кардынала Любачыўскага была створаная камісія ў справе аднаўлення багаслоўскай акадэміі ў Львове. У 1994 г. Сінод біскупаў УГКЦ прагаласаваў за яе аднаўленне. У верасні гэтага ж года акадэмія была афіцыйна адкрыта. Пасля адкрыцця акадэміі ў 1994 г., прыёму студэнтаў і першых двух гадоў навучання кіраўніцтва акадэміі пачала працу над яе акрэдытацыяй. А ўжо ў 1998 г. акадэмія атрымала прызнанне Кангрэгацыі каталіцкай адукацыі. Дыплом бакалаўра багаслоўя, які атрымалі першыя выпускнікі акадэміі ў 1999 г., прызнаецца ўсімі каталіцкімі і многімі свецкімі навучальнымі ўстановамі свету.
Адкрыццё Украінскага каталіцкага ўніверсітэта ў Львове, якое адбылося 28 чэрвеня 2002 г., завяршыла амаль стогадовыя намаганні грэка-каталіцкай царквы і ўкраінскіх навукоўцаў стварыць вышэйшую навучальную ўстанову, якая б паўстала на глебе хрысціянскай духоўнасці, культуры і светапогляду і стала б значным адукацыйным і навуковым цэнтрам.
Валатава (жылы раён)
Валатава́ — жылы масіў у Гомелі, размешчаны на поўнач ад былой вёскі Валатава. На поўнач знаходзіцца прыпыначны пункт Валатава.
Гісторыя
Праект забудовы жылога масіва распрацаваны ў 1970-я гады і прадугледжваў упершыню ў рэспубліцы будаўніцтва на поймавай тэрыторыі ракі Сож, паднятай метадам гідранамыву да незатапляльных адзнак са стварэннем азёр і каналаў. У 1984 годзе скончана забудова мікрараёнаў № 11 і 12 (праект 1980; арх. А. М. Лебедзеў у сааўтарстве ), станам на 19990 год будаваўся мікрараён № 13 (мікрараён № 14 у граніцах вуліц Крупскай, Свірыдава, Агарэнкі, Каменшчыкава рэалізаваны не быў), былі запраектаваны мікрараёны № 20 і 21, намыта пляцоўка для будаўніцтва чатырох мікрараёнаў у паўднёвай частцы масіва. Пражывала каля 30 тыс. жыхароў.
Рашэннем Гомельскага гарадскога Савета дэпутатаў ад 4 верасня 2012 г. № 158 мікрараёны № 11, 12 і 13 афіцыйна атрымалі назву «Валатава», а мікрараёны № 20 і 21 — «Клёнкаўскі».
Асноўныя вуліцы
Асноўныя вуліцы: Алімпійская, Петруся Броўкі, Свірыдава, Агарэнкі.
Забудова
Забудаваны пераважна 5-, 9-павярховымі дамамі. Недалёка ад комплексаў жылых дамоў размешчаны гандлёвыя прадпрыемствы (універсам «Бранскі», крама «Трыкатаж. Гаставары. Галантарэя. Касметыка» і інш.), Дом дзіцяці, гарадскі аддзел аховы здароўя, дзіцячыя сады, школы, установы, медыцынскага і культурна-бытавога абслугоўвання (станцыя хуткай медыцынскай дапамогі, гарадская бібліятэка № 2 імя І. П. Мележа, відэасалон «Валатава» і інш).
NGC 2368
NGC 2368 (іншае абазначэнне — OCL 571) — рассеянае скопішча ў сузор’і Аднарог.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Аблога Кёсэга
Перадгісторыя
29 жніўня 1526 года ў бітве пры Мохачы войскі хрысціян на чале з каралём Людовікам II Вянгерскім пацярпелі паразу ад асманскіх войскаў на чале з султанам Сулейманам Цудоўным. Людовік II быў забіты ў баі, што прывяло да страты Венгрыяй незалежнасці, паколькі кароль не пакінуў пераемніка. Аб'яднаныя асабістай уніяй Венгрыя і Харватыя сталі спрэчнымі тэрыторыямі з прэтэнзіямі на іх з боку Габсбургаў і Асманскай імперыі. Фердынанд Габсбург, брат імператара Карла V, ажаніўся з сястрой Людовіка II і быў абраны каралём Венгрыі і Харватыі.
Трон Венгрыі стаў прадметам дынастычнай спрэчкі паміж Фердынандам і Янашам Запальяі, трансільванскім магнатам, якога Сулейман абяцаў зрабіць кіраўніком ўсёй Венгрыі. У ходзе венгерскай кампаніі 1527—1528 гадоў Фердынанд адабраў у Янаша Запальяі Буду, але толькі для таго, каб у 1529 годзе пакінуць яе пасля асманскай контратакі. Аблога Вены ў 1529 годзе была першай спробай на Сулеймана Цудоўнага захапіць аўстрыйскую сталіцу. Гэта аблога стала пікам асманскай экспансіі ў Цэнтральнай Еўропе.
Малая вайна ў Венгрыі
Пасля няўдалай асманскай аблогі Вены ў 1529 годзе, Фердынанд у 1530 пачаў контратаку, каб перахапіць ініцыятыву і адпомсціць за разбурэнні, нанесеныя 120-тысячнай арміяй Сулеймана. Гэтая кампанія традыцыйна разглядаецца як пачатак Малой вайны ў Венгрыі, часткі серыі канфліктаў паміж Габсбургамі і Асманскай імперыяй. Янаш Запальяі зноў уступіў у Буду, але затое, Фердынанд атрымаў поспех у захопе фартоў ўздоўж ракі Дунай, а таксама заняў Гран (Эстергам).
Кампанія 1532 года
У пачатку Малой вайны ў Венгрыі Сулейман Цудоўны ў якасці адказу на атакі Фердынанда ў 1532 годзе прывёў войска з больш чым 120 тысяч салдат з мэтай зноў абложваць Вену. У сувязі з хуткім прасоўваннем асманскай арміі Фердынанд баяўся, што войскі хрысціян не будуць сабраны своечасова. 12 ліпеня Сулейман Цудоўны напісаў Фердынанду ў Осіеке (Esseg) ліст, у якім запэўніў яго, што асманская экспедыцыя накіравана не супраць яго, а супраць імператара Карла V. Аднак пасля гэтага Сулейман Цудоўны перасёк раку Драва і, замест таго, каб ісці звычайным маршрутам на Вену, павярнуў на захад, у землі, якія належалі Фердынанду. На думку гісторыка Эндру Уіткрафта, на маршруце да Вены асманская армія захапіла сямнаццаць умацаваных горадоў і крэпасцяў. Фердынанд адвёў сваё войска, пакінуўшы толькі 700 салдатаў без артылерыі абараняць Кёсэг.
Аблога
Асманы сустрэлі адчайны супраціў у Кёсэге. Сулейман Цудоўны разлічваў, што армія Фердынанда прыйдзе на дапамогу крэпасці, і таму не спяшаўся са штурмам. Аднак на самай справе падчас асманскай аблогі Кёсэга імперская армія ўсё яшчэ фармавалася ў Рэгенсбургу. Асманы рабілі адну атаку за другой. Артылерыйскі агонь разбурыў частку крапасной сцяны, але не прывёў да капітуляцыі абаронцаў. Гісторык Паола Джовіа лічыць, што артылерыйская атака не ўдалася таму, што асманы не выкарыстоўвалі вялікія абложныя гарматы, зберагаючы іх для бітвы з (як яны чакалі) імперскай арміяй, якая набліжалася. Зарады асманскіх мінёраў былі паспяхова абясшкоджаныя. Акрамя таго, архітэктура сцен Кёсэга дазваляла ўтрымліваць крэпасць нават у выпадку некалькіх паспяховых падрываў сценаў. На працягу больш чым дваццаці пяці дзён, без артылерыі, капітан Нікола Джурышыч і яго гарнізон з 700-800 харватаў адбіваў дзевятнаццаць поўнамаштабных спробаў штурму і трымаўся ва ўмовах бесперапыннай бамбардзіроўкі.