cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мінойская цывілізацыя
Гісторыя
Даследаванні магільняў і вывучэнне фрэсак палацаў прывялі да думкі, што мінойцы былі невысокімі (сярэдні рост мужчын каля 160 см), чарнявымі і хутчэй належылі да міжземнаморскага тыпу еўрапеоіднай расы. Палеагенетычнае даследаванне 2012 г. мінойскіх магільняў паказала, что пахаваныя ў іх былі блізкімі да тагачаснага насельніцтва Еўропы і сучасных жыхароў Крыта, найхутчэй яны з'яўляліся нашчадкамі першасных перасяленцаў каменнага веку.
У 2600 — 2400 гг. да н.э. на Крыце адбыліся значныя змены — удасканаленне выплаўлення бронзы і асваенне земляробамі ўсіх прыдатных земляў. Важную ролю ў сельскай гаспадарцы адыгрывала ўрадлівая даліна Месара на поўдні цэнтральнага Крыта. Жыхары вострава асвоілі вырошчванне збожжавых (асаблівае месца займаў непатрабавальны да глебаў ячмень), вінаграду і масліны. Вывучэнне керамікі і выяў паказала, што на мінойскім Крыце і суседніх астравах квітнела пчалярства. Магчыма, у гэты перыяд Крыт адчуваў уздзеянне развітай кікладскай культуры. Сувязь і абмен з іншымі рэгіёнамі Міжземнага мора забяспечвалі мінойцаў металамі (медзю і волавам), якія на Крыце не здабываліся, але маглі быць дастаўлены з Кіпра, Малой Азіі і поўначы Балканскага паўвострава.
У 2400 — 2100 гг. да н.э. з'явіліся паселішчы з вялікімі жытламі і калектыўнымі купальнымі магільнямі. Распаўсюджваецца ганчарнае кола. Керамічныя вырабы гэтага часу ўжо адрозніваліся значнай вытанчаннасцю. Сустракаюцца выявы караблёў. Знаходкі каменных якараў да паўтоны (пачатак 2 тысячагоддзя да н.э.) сведчаць, што жыхары Крыта будавалі буйныя марскія судны. Аднак у 2100 — 1900 гг. да н.э. многія паселішчы апынуліся разбуранымі. Прыкладна тады ж знікла кікладская культура.
Цэнтрамі грамадскага і рэлігійнага жыцця сталі крыцкія палацы (Малія, Фест, Кнос), якія суседнічалі з меншымі па памерах віламі і звычайнымі паселішчамі земляробаў. На востраве Сантарын быў пабудаваны пакуль адзіны вядомы мінойскі горад. Перыяд ранніх палацаў таксама скончыўся разбурэннямі. Мяркуецца, што разбурэнні былі выкліканы моцным землетрасеннем. Той жа лёс нападкаў падобную палацавую культуру, якая існавала на Пелапанесе. Але ў адрозненні ад Пелапанеса, на Крыце палацавыя комплесы адрадзіліся.
Перыяд новых палацаў (1700 — 1450 гг. да н.э.) лічыцца росквітам мінойскай цывілізацыі, калі Крыт набыў палітычнае адзінства. Магчыма, адным з кіраўнікоў Крыта быў легендарны Мінас, або гэта імя насілі розныя валадары вострава. Новыя палацы, значна большыя па плошчы, чым старыя, працягвалі адыгрываць ролю грамадскіх, эканамічных і культурных цэнтраў. Найбольшым з'яўляўся палац у Кносе, таму яго прынята вылучаць як галоўны. Палацы аб'ядноўвала сетка дарог. Яны не былі ўмацаванымі, што падкрэслівае бязбоязнасць насельнікаў палацаў у дачыненні да іншаземцаў і простых суграмадзян. На малюнках, знойдзеных на Крыце і Сантарыне, мала выяў, звязаных з гвалтам. Унутраны мір мог дасягацца тэакратычным характарам кіравання, тым, што палацы з'яўляліся рэлігійнымі цэнтрамі. Знешняя бяспека тлумачыцца астраўной ізаляцыяй і таласакратыяй.
Да сярэдзіны XV ст. да н.э. мінойская цывілізацыя пашырыла свой уплыў на астравы Эгейскага мора, Кіпр і паўднёвы захад Малой Азіі (раён Мілета). Вялікі флот Крыта і Сантарына вёў гандаль з Паўночнай Афрыкай, Блізкім Усходам і Заходнім Міжземнамор'ем. Кераміку і іншыя рэчы, зробленыя мінойцамі, знаходзяць у розных рэгіёнах Грэцыі, на тэрыторыі Егіпта, Турцыі, Усходняй Сіцыліі, нават на поўдні Іспаніі і ў іншых краінах, адкуль таксама прывозілі металы, збожжа, драўніну, шкарлупіну струсіных яек і г. д. Адзінкай буйных разлікаў міжнароднага гандлю быў так званы крыцкі талант — мера вагі ў 29 кг. Знойдзены дваццаці дзевяці кілаграмовыя каменныя гіры, а таксама зліткі бронзы ў форме бычыных скур. Перыяд новых палацаў адзначыўся росквітам культуры і мастацтва.
У наш час большасць вучоных прытрымліваецца думкі, што мінойская цывілізацыя загінула ў выніку двух катастрафічных вывяржэнняў вулкана на востраве Сантарын. Першае адбылося каля 1520 г. да н.э. Яно значна пераўзыходзіла знакамітае вывяржэнне Кракатау ў 1883 г., суправаджалася магутным выбухам, вікідамі вадзянога пару, атрутных газаў, велізарнага воблака попелу, цунамі з хвалямі да 25 — 40 м увышыню. Вывяржэнне знішчыла горад Акраціры на самім Сантарыне. Значна пацярпеў Крыт, асабліва яго паўночнае ўзбярэжжа. Попел і пемза засыпалі палеткі, што прывяло да неўраджаяў і згубы хатніх жывёлін. Аднак большасць палацаў выстаяла, і жыццё было ўзноўлена. Другое вывяржэнне адбылося каля 1460 г. да н.э. На гэты раз былі разбураны ўсе палацы і порты, відавочна знішчаны флот. Як паказваюць даследаванні апошніх дзесяцігоддзяў, мінойцы панеслі значныя чалавечыя страты, але імкнуліся наладзіць гаспадарку. Але з Балканскага паўвострава на Крыт пераправіліся ваяўнічыя ахейцы. Яны паклалі канец мінойскай культуры. Крыт быў уцягнуты ў сферу мікенскай цывілізацыі. Паданні аб двух спусташэннях захоўваліся на Крыце стагоддзямі і былі зафіксаваны Герадотам.
Грамадства і культура
Адным з найвялікшых дасягненняў мінойскай цывілізацыі было вынаходніцтва лінейнага пісьма тыпу А. Яно развівалася з піктаграфічных знакаў, якія пакідалі на прадметах і пячатках. Больш дасканалым складовым пісьмом карысталіся пераважна ў перыяды палацаў. Знойдзена значная колькасць гліняных таблетак з запісамі на лінейнай мове А. Яны пакуль не расшыфраваны, але, як мяркуюць, уяўляюць сабою гаспадарчыя запісы.
Культурнымі, палітычнымі і эканамічнымі цэнтрамі з'яўляліся так званыя палацы. Адзіная архітэктурная схема крыцкіх палацаў канчаткова замацавалася толькі ў XVII — XVI стст. да н.э. Яна мела наступныя асаблівасці:
Крыцкія палацы мелі не вонкавы, характэрны для сучасных будынкаў, а ўнутраны фасад. Яны будаваліся і перабудоўваліся ад цэнтру на працягу многіх стагоддзяў. Будаўніцтва ніколі канчаткова не завяршалася, пры патрэбе палац пашыраўся. У асноўным, выкарыстоўваліся мясцовыя будаўнічыя матэрыялы — пясчанік, гліна, драўніна, алебастр. Мінойцы ўмелі вырабляць цэмент. Інтэр'ер багата ўпрыгожваўся роспісамі, фрэскамі і барэльефамі. Мелася добра прадуманая каналізацыя.
Найбольшы па памерах палац у Кносе займае плошчу каля 24 тыс. м², палац у Фесце — 8,4 тыс. м², палац у Маліі — не менш за 8 тыс. м². Калі ўлічыць тое, што будынкі мелі па некалькі паверхаў і падземныя скляпы, то можна меркаваць, што кожны палац утрымоўваў значную колькасць насельнікаў. У палацах жылі прадстаўнікі вышэйшых колаў мінойскага грамадства, слугі, рамеснікі, магчыма рабы. У іх захоўваліся прадукты, якія збіралі ў навакольных абшчын, прадметы рамяства і тое, што трапіла на Крыт у выніку гандлю з іншымі краінамі. На Крыце таксама знойдзена некалькі меншых па памерах сельскіх будынкаў, якія археолагі назвалі віламі. Простыя абшчыннікі жылі за межамі палацаў і віл, у звычайных хацінах. Для жытла і магільняў прыстасоўвалі нават пячоры. Знойдзеныя ў горных раёнах пахаванні сялян утрымоўваюць невялікую колькасць немудрагелістых вылепленых з гліны фігурак жывёлін і людзей.
Мінойскае мастацтва пазбаўлена манументальнасці, але дастаткова разнастайнае. Яно прадстаўлена фрэскавым жывапісам на сценах крыцкіх палацаў і гарадскіх пабудоў Акраціры. На большасці малюнкаў адлюстраваны прыродны свет, жыццё мора. Цікава, што жаночыя выявы людзей сустракаюцца значна часцей, чым мужчынскія. Жанчыны звычайна маляваліся белым колерам, мужчыны — чырвоным. Жанчыны апранутыя ў даволі разнастайную вопратку, маюць складаныя прычоскі. Асноўным адзеннем мужчын у лепшым выпадку з'яўляюцца насцегнавыя повязі.
Табліца множання
Таблі́ца памнажэ́ння (таблі́ца Піфаго́ра) — табліца, у якой размешчана інфармацыя аб здабытках лікаў. Радкі і стоўпчыкі такой табліцы азагалоўлены лікамі, а на іх перасячэнні размяшчаюць здабытак лікаў, якімі адпаведныя радок і стоўпчык азагалоўлены.
Традыцыйна табліца памнажэння мае памер 10×10 і, адпаведна, дазваляе памножыць між сабой любыя два лікі ад 1 да 10.
Як знайсці вынік па табліцы памнажэння
Каб пазнаць вынік здабытка 4×8 па табліцы памнажэння, трэба знайсці чацвёрку ў левым стаўбцы і васьмёрку ў верхнім радку, првесці ад 4 гарызантальную лінію і ад 8 вертыкальную. Клетка, на якой лініі сустракаюцца, з’яўляецца здабыткам(у дадзеным выпадку 32).
Ужыванне
Апроч шырока вядомага ужывання класічнай таблицы памнажэння для выпрацоўкі практычнай звычкі памнажэння натуральных лікаў, яе можна ужываць у некаторых матэматычных даказах, напрыклад, пры вывадзе формулы сумы натуральных лікаў ці атрыманні падобных выразаў для сумы квадратаў.
Абагульненне
Радам з табліцай памножання, у некаторых выпадках бываюць зручныя табліцы складання.
Табліца Кэлі
Табліца Кэлі — у абстрактнай алгебры, табліца, якая апісвае структуру канчатковых алгебраічных сістэм з адной бінарнай операцыяй. Названа ў гонар англійскага матэматыка Артура Кэлі. Мае важнае значэнне ў дыскрэтный матэматыцы, у прыватнасці, у тэорыі груп, у якой у якасці аперацый разглядаецца памнажэнне і складанне. Таблица дазваляе вызначыць, ці з’яўляецца група абелевай, знайсці цэнтр групы і адваротныя элементы у дачыненні да іншых элементаў у гэтый групе.
У вышэйшай алгебры табліцы Кэли могуць таксама ужывацца для вызначэння бінарных аперацый у палях, кольцах і іншых алгебраічных структурах. Таксама яны зручныя пры праведзенні дзеянняў у дадзеных структурах.
Мадулярная арыфметыка
Усе астачы ад дзялення на натуральны лік утвараюць кальцо, а ад дзялення на просты лік — поле. Гэта адлюстроўваецца табліцамі памнажэння:
Табліца памнажэння ў поле рэштаў па модулю 5
Каменская Слабада
Ка́менская Слабада́ (, Каменская Слобода) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Каменскага сельсавета.
Лясныя пажары на Гаваях (2023)
У пачатку жніўня 2023 года на Гаваях (ЗША), пераважна на востраве Маўі, успыхнула серыя лясных пажараў.
У Нацыянальнай метэаралагічнай службе паказалі, што распаўсюджванню пажараў паспрыяў ураган «Дора», які прынёс парывы ветру хуткасцю каля 97 км/г.
Пажарам практычна цалкам знішчаны горад Лахайна на востраве Маўі. Каля 2100 чалавек былі эвакуяваныя. Дарогі ў горад Лахайна зачыненыя, дазволены толькі рух машын хуткай дапамогі.
Мясцовыя бальніцы перапоўненыя хворымі з апёкамі, а таксама людзьмі, якія пакутуюць ад атручвання дымам.
9 жніўня з’явіліся паведамленні аб тым, што некаторыя людзі скокнулі ў акіян, ратуючыся ад полымя, якое хутка распаўсюджваецца. Берагавая ахова ЗША заявіла, што выратавала з вады не менш за дзесяць чалавек.
Прэзідэнт ЗША Джо Байдэн заявіў, што федэральны ўрад накіраваў дапамогу на Гаваі. Ён дадаў, што дэпартамент транспарту працуе над эвакуацыяй турыстаў з Маўі.
Палавінка (Шэманаіхінскі раён)
Палавінка — сяло ў Шэманаіхінскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Усць-Талаўскай пасялковай адміністрацыі. Знаходзіцца прыкладна за 6 км на паўднёвы захад ад раённага цэнтра, горада Шэманаіха. Код КАТА — 636863400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 147 чалавек (81 мужчына і 66 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 181 чалавек (109 мужчын і 72 жанчыны).
Абсалютная велічыня
Абсалю́тная велічыня́ або мо́дуль ліку (modulus — маленькая мера) — гэта адлегласць гэтага ліку ад нуля.
Модуль рэчаіснага ліку фармальна азначаюць наступным чынам:
Модуль звычайна абазначаюць прамымі вертыкальнымі дужкамі "|" і "|". Напрыклад, запіс |a| чытаецца «модуль a» або «a па модулі».
Любы рэчаісны лік раўняецца здабытку сваіх модуля і функцыі знака:
Бітва за Дзьеп
Бітва за Дзьеп, таксама аперацыя "Раттер" (англ. Operation Rutter), пазднее — аперацыя "Юбілей" (англ. Operation Jubilee) (19 жніўня 1942) — дэсантная аперацыя саюзнікаў у акупаваным немцамі партовым горадзе Дзьеп на поўначы Францыі падчас Другой сусветнай вайны.
Больш за 6 тысяч войскаў, у асноўным складзенных з канадцаў, пры падтрымцы танкавага палка, высадзілі на бераг ваенна-марскія сілы якія дзейнічалі пад аховай знішчальнікаў каралеўскіх ВПС.
Мэтай аперацыі было захапленне і ўтрыманне на працягу кароткага часу порт, каб спраўдзіць магчымасці дэсантных аперацый, а таксама збор разведвальных дадзеных. Будынкі нямецкай берагавой аховы, парта і іншыя важныя пабудовы павінны былі быць знішчаныя. Таксама мэтай рэйду было падняцце маралі саюзнікаў і дэманстрацыя прыхільнасті Злучанага Каралеўства аднавіць заходні фронт і аказанне падтрымкі Савецкаму Саюзу, які ў гэты час веў цяжкія абарончыя баі супраць наступу Вермахта ў кірунку Сталінграда і Паўночнага Каўказа.
Аперацыя аказалася няўдалай для саюзнікаў. Паветраная і марская падтрымка апынулася недастатковай каб сухапутныя войскі маглі дасягнуць сваіх мэтаў. Танкі апынуліся ў пастцы на пляжы, а пяхота не здолела ўвайсці горад. Менш чым праз шэсць гадзін саюзнікі панеслі цяжкія страты і былі вымушаны адступіць. Дэсанту ўдалося сабраць толькі некаторую інфармацыю, у тым ліку для радыёэлектронай разведкі.
Праз десяць гадзін бою з 6086 чалавек дэсанту 3623 былі забіты, паранены або ўзяты ў палон. Каралеўскія ВПС страцілі 106 самалетаў, з якіх 32 былі збітыя зенітным агнем ці разбіліся ў аварыі. Люфтвафэ, як і разлічвалі Каралеўскія ВПС, рабіла ўсе магчымае каб сарваць дэсант, у выніку немцы згубілі толькі 48 самалетаў. Таксама Каралеўскі флот страціў 33 дэсантных караблі і эсмінец.
Расследаванне ЭКПЧ і УВКПЧ па Тыграі
Расследаванне ЭКПЧ і УВКПЧ па Тыграі (EHRC–OHCRC Tigray investigation) — сумеснае расследаванне Эфіопскай камісіі па правах чалавека (ЭКПЧ) і Упраўлення Вярхоўнага камісара ААН па правах чалавека (УВКПЧ) выпадкаў парушэнняў правоў чалавека ў ходзе Тыграйскага канфлікту, які ўспыхнуў у лістападзе 2020 года. Мерапрыемствы па разглядзе злачынстваў пачаліся ў сакавіку 2021 года.
Бітва за Дзьеп
Абодвы бакі вынеслі лекцыі з гэтай дэсантнай аперацыі. Саюзнікі зрабілі высновы, якія дапамаглі ў паспяховым дэсанце ў Дзень Д 1944 года. Штучныя гавані былі прызнаныя вырашальным элементам паспяховага ўварвання, такі прыстасавалі пад умовы пляжа, тактычную авіяцыю інтэгравалі дзеля наземнай падтрымцы, а захоп буйнога порта ў пачатку аперацыі больш не лічыўся за прыярытэт. Чэрчыль і Мантгомеры пасля ацанілі вынесеныя лекцыі больш каштоўнымі за панесены кошт. Немцы таксама пасля высадкі пад Дзьепам прыклалі намаганні каб узмацніць абарону ўзбрэжжа акупаванай Еўропы.
Перадгісторыя
Пасля эвакуаціі з Дюнкерка ў 1940 годзе англічане пачалі распрацоўку наступальных аперацый. Гэта праца ўключала распрацоўку тэнікі і абсталявання для марскога дзесанта і яго прыкрыцця з мора. На прыканцы 1941 года меркавалась высадзіць 12 дывізій у районе Гаўра, что дапамагло бы зняць ціск з усходнега фронта. Пасля далучэння ЗША да вайны, камітэт начальнікаў штабоў ЗША на хвалі аптымістычнага настрою пачал распрацоўку планаў по адчыненню фронта баявых дзеяннеў у Еўропе, не звяртаючы увагу на скептыцызм брітанцаў. Так існавала прапанова плану "Аблава" (англ. Roundup) і "Кувалда" (Sledgehammer). Першы ўзгадвал палнамасштабную высадку 48 дывізій не пазднее за апреьл 1943 года, другі - захоп буйнога порта (Брэст ці Шэрбур) восенью 1942 года з наступным пазапашваннем войскаў на плацдарме і прарывам углыб Францыі весной 1943 года. Пазднее аперацыя "Раттер" была прапанавана як сродак вывучэння праблем, якія ўзнікаюць пад час захопу марскога парта з ужываннем сродкаў марскога дэсанта.
Пачатак высадкі
Высадка дэсанта ажыцяўлялася ў чатырох зонах на ўзбярэжжы, абазначаных з усхода на захад як Сіняя, Чырвоная, Белая і Зялёная. Каралеўскі Канадскі полк высадзіўся ў Сіняй зоне. Асноўныя сілы, якія высажывалісь у Чырвоная і Белай зонах складаліся з Каралеўскага Гамільтонскага паўка лёгкая пяхоты, Эсекскага шатландскага палка, палка Ле Фьюзільё Мон-Раяль, батальёна Каралеўскіх Марскіх Камандас і 14-га Канадскага танкавага палка. Паўднёва-Саскачэванскі полк і Ўласный Яе Вялікасці Камеронскія Горцы Канады высаджваліся ў Зялёная зоне.
Расследаванне ЭКПЧ і УВКПЧ па Тыграі
Гісторыя
У маі УВКПЧ і ЭКПЧ падпісалі пагадненне, у якім падрабязна апісаны «геаграфічны ахоп, пытанні расследавання і механізмы ўзаемадзеяння». Кожная з дзвюх камісій адабрала па шэсць чалавек для стварэння каманды з дванаццаці следчых. Былі таксама прызначаны супрацоўнікі па прававых пытаннях, гендэрных пытаннях, пытаннях бяспекі і перакладчыкі. Даніэль Бекэле, кіраўнік ЭКПЧ, заявіў, што яны не атрымоўвалі паведамленняў ад Афрыканскай камісіі па правах чалавека і народаў (АКПЧН) аб магчымым супрацоўніцтве ў расследаванні.
Бітва за Дзьеп
Пачатак высадкі
Флот саюзнікаў складаўся з 8 эсмінцаў, кананерак, якія эскартавалі дэсантныя судны, і катэраў. Ён пакінуў паўднёвае ўзбярэжжа Англіі ў ноч на 18 жніўня. Папярэдне тральшчыкі размініравалі праход у Ла Маншы.
Расследаванне ЭКПЧ і УВКПЧ па Тыграі
Справаздача
Сумесная следчая група апублікавала сваю поўную справаздачу на 156 старонках 3 лістапада 2021 года, уключаючы 6-старонкавае рэзюмэ. Былі апісаны метады, прававая аснова, кантэкст, падрабязныя высновы, абмеркаванне механізмаў падсправаздачнасці і рэкамендацый. У якасці дадаткаў уключаны запыты да ўрада Эрытрэі, паўстанцаў і ўрада рэгіёну Амхара з просьбай даць адказы на высновы расследавання, а таксама 22-старонкавы адказ федэральнага ўрада Эфіопіі. У справаздачы рэкамендуецца правесці поўнамаштабнае міжнароднае расследаванне, каб «выявіць характар і маштабы злоўжыванняў, а таксама вінаватых у самых цяжкіх злачынствах».
Бітва за Дзьеп
Пачатак высадкі
Высадка дэсанта пачалася 19 жніўня ў 04:50 з атакі на дзве артылерыйскія батарэі, якія знаходзіліся на флангах аснознай зоны высадкі. Адначасова пачалася атака на Варэнжвіль 4-м батальёнам камандас, Пуарвіль — Паўднёва-Саскачэванскім палком і Ўласным Каралеўскім палком Камеронскіх Горцаў Канады, Пуа — Каралеўскім канадскім палком і Бэрневаль — 3-м батальёнам камандас.
Расследаванне ЭКПЧ і УВКПЧ па Тыграі
Крытыка
Як пісала The Guardian, многія тыграйскія дзеячы негатыўна ўспрынялі ўдзел ЭКПЧ у расследаванні.
Бітва за Дзьеп
Пачатак высадкі
Нападаючыя зыходзілі з таго, што нямецкія берагавыя часткі не чакалі нападу, але, як паведмлялася паздней, у Пуа і Бэрневале ў 03:48 была паднята трывога з-за перастрэлкі, распачатай у межах берагавой бачнасці, калі падчас руху ў напрамку Пуа і Берневаля дэсантныя судны і эскорт нечакана для сябе сустрэлі на шляху нямецкі канвой і павінны былі ўступіць з ім у бой. Элемент раптоўнасці был страчаны.
Расследаванне ЭКПЧ і УВКПЧ па Тыграі
Крытыка
Гебрэкірос Тэмарэ Гетачу ў артыкуле для Ethiopia Insight сцвярджаў, што мелася структурная прадузятасць: тыграйцы дэ-факта выключаны з Палаты народных прадстаўнікоў, перад якой ЭКПЧ падсправаздачна па законе. Ён раскрытыкаваў папярэднюю справаздачу камісіі аб разні ў Май Кадра за прадстаўленне «этнічных амхара ў якасці адзіных ахвяр», а таксама чатырохмесячную затрымку паміж разнёй у Аксуме і папярэдняй справаздачай па дадзеных падзеях. Гебрэкірос акцэнтаваў увагу на адсутнасць адказнасці вінаватых у справаздачы ЭКПЧ аб сексуальным гвалце падчас Тыграйскага канфлікту. Ён таксама сцвярджаў, што расследаванне будзе неэфектыўным з-за недаверу тыграйцаў да любых дзяржаўных камісій.
Бітва за Дзьеп
Пачатак высадкі
У Бэрнвале толькі невялікая частка трэцяга батальёна камандас змагла высадзіцца і на картоткі час вывесці са строю батарэю, снайперскім агнём загнаўшы артылерыстаў у бункер. У Пуа высадка марскога дэсанту затрымалася: войска, нясучы вялікія страты ад кулямётнага агню, затрымалася ў прыбярэжнай паласе. Чацвёрты батальён камандас, не сустрэўшы супраціўлення, стаў адзіным падраздзяленнем, якое выканала сваю задачу - захоп берагавой батарэі Варэнжвіля. У Пуарвіле канадцы высадзіліся, таксама не сустрэўшы сур'ёзнага супраціву, але не ў вызначаным месцы. У выніку яны спазніліся з пачаткам штурму горада. У тым самым месцы праз 30 хвілін высадзіўся другі канадскі батальён. Ён пачаў прасоўванне ўглыб мацерыка, але хутка быў адціснуты падаспелымі войскамі суперніка.
Расследаванне ЭКПЧ і УВКПЧ па Тыграі
Крытыка
У чэрвені Дэбрэцыан Гебрэмікаэль, абраны кіраўнік Тыграя і лідар паўстанцкага руху, адхіліў расследаванне, заявіўшы: «Цалкам відавочна, што яно неаб’ектыўнае».
Бітва за Дзьеп
Пачатак высадкі
У 05:20 пачаўся асноўны штурм Дзьепа падраздзяленнямі двух канадскіх палкоў, якіх падтрымлівалі танкі. Высаджванне адбывалася пад прыкрыццём дымавой заслоны, пастаўленнай ангельская авіяцыяй.
Пяхота высадзілася своечасова, аднак слабы агонь падтрымкі паказаў немцам, что шаткі спазняюцца з высадкай. Паршая хваля штурму была адбітая. Толькі невялікая колькасць пяхоты і шэсць танкаў дасягнулі горада, але яны былі спынены заваламі на дарогах і падаспелымі часткамі знішчальніказ танкаў - артылерыстамі са складу нямецкай 10-ай танкавай дывізіі. Танкі "Чэрчыль" апынуліся ў безнадзейным становішчы: яны затрымалися ў вызкіх вуліцах горада і, пазбаўленныя падтрымкі пяхоты, былі сустрэты моцным супрацьтанкавым агнём. У выніку танкі, якія прарваліся, былі знішчаны або кінуты сваімі экіпажамі. Асноўная частка танкаў так і не пераадолела ўмацавання берагавой паласы і была знішчана агнём берагавой артылерыі і ўдарамі пікуючых бамбардзіроўшчыкаў.
Генерал Робертс аддаў загад да адступлення, і апошнія ўдзельнікі дэсанта, так і не паспеўшы высадзіцца, павярнулі назад. Агульны адступ пачаўся ў 11:00 і працягваўся пад моцным агнём суперніка да 14:00.
Увесь час аперацыі над зонай высадкі вяліся паветраныя баі з удзелам 945 самалётаў абапал. Старты анлельцаў склалі 106 самалётаў. Люфтвафэ, як высветлілася, страціла ўсяго 48 самалётаў.
Наступствы
З 4963 канадскіх пехацінцаў 3367 былі забіты ці патрапілі ў палон. Брытанскія камандас страцілі 275 чалавек. Брытанскі флот страціў адзін эсмінец, 33 дэсантныя караблі і 550 чалавек.
Немцы ж страцілі, як высветлілася пазней, усяго 561 чалавека забітымі і параненымі.
Некаторыя заходнія гісторыкі лічаць гэтую аперацыю пралогам да "Аверлорду"
Ацалелыя ўдзельнікі аперацые прыцягваліся да падрыхтоўкі наступных марскіх дэсантаў саюзнікаў.
Паўстанне Кенесары Касымава
Паўстанне Кенесары Касымава 1837—1847 гг. — самае працяглае і буйнае ў XIX стагоддзі нацыянальна-вызвольнае паўстанне ў Казахстане пад кіраўніцтвам хана Кенесары Касым-улы супраць Расійскай Імперыі.
Перадгісторыя
Да сярэдзіны 18-га стагоддзя Казахскае ханства падпадала пад шматлікім набегам джунгараў. З-за таго, што землі Казахскага ханства распасціраліся ад Алтая на ўсходзе да ракі Урал на захадзе, ад ракі Ішым на поўначы да сучаснага Ташкента на поўдні, казахскі народ перажываў цяжкасці з адпорам набегаў джунгар. У выглядзе парадку жыцця, які склаўся гістарычна ў сувязі геаграфічным размяшчэннем, умовамі прыроды, казахі галоўным чынам займаліся гавядніцтвам у паўночных, усходніх, заходніх і цэнтральных, паўднёва-усходніх рэгіёнах, у паўднёвых рэгіёнах у выглядзе кліматычных умоў займаліся гавядніцтвам. Разрозненым казахам цяжка было спехам памкнуцца і весці войны. Гэтак жа з тае прычыны, што казахі самі па сабе былі міралюбны народ, ніколі не здзяйснялі набегі на суседнія краіны і тэрыторыі, не мелі прэтэнзій да земляў суседзяў. Казахі ў 1731 годзе ў Анракайскай бітве агульнымі высілкамі далі адпор джунгарам, іх наступ быў спынены і яны былі разгромлены. У сярэдзіне 18 стагоддзя запалілася зорка вялікага казахскага палкаводца і палітычнага дзеяча Абылай хана, які змог трымаць баланс паміж Расійскай імперыяй і Цыньскай імперыяй, не прымаў падданства ні ў той, ні ў іншай дзяржавы. Таксама менавіта ў перыяд кіравання Абылай хана Цынская імперыя, асцерагаючыся набегаў з боку занадта агрэсіўных джунгараў на свае паўночныя тэрыторыі, здзяйсняе паход на Джунгарскую дзяржаву, цалкам разбівае іх, рэшткам джунгар Расійская імперыя ласкава падае прытулак і сховішча, таксама просіць Абылай хана не нападаць на іх караван і даць ім прайсці па тэрыторыі казахаў. Пасля смерці Абылай хана Расійская імперыя працягнула палітыку каланізацыі, раз'яднання казахаў і па захопе найболей урадлівых земляў, паш, выганаў для скаціны, што ўрэшце прывяло да шматлікіх паўстанняў і войн з боку казахаў, Усе гэтыя паўстанні жорстка душыліся карнымі войскамі імператараў, аулы выпальваліся, сілком адбіралі скаціна і землі. Адной з самых найболей значных падзей таго часу было вайна супраць каланізатараў пад кіраўніцтвам Кенесары хана, які нягледзячы на тэхналагічную адсталасць свайго войска, смог зацята ваяваць прыблізна дзесяць гадоў супраць карнікаў.
Прычыны
Палітычныя пагляды Кенесары фармаваліся ў цяжкія гады 1-й чвэрці XIX стагоддзя, калі Расійская імперыя ўсё больш пракрадалася ў глыб казахскіх стэпаў. Каланізацыя выклікала масавыя пратэсты казахаў. На чале народных антыкаланіяльных выступаў усталі актыўныя прадстаўнікі казахскай чынгізідскай шляхты. Менавіта ў гэты перыяд у ходзе нацыянальна-вызвольнага змагання казахаў (20—30-я гады XIX стагоддзя) Кенесары высунуўся ў палітычныя лідары свайго народа. У гэтыя гады ён прымаў актыўны ўдзел у руху, узначаленым яго братам Саржанам.
У 1822 годзе імператар Аляксандр I выдае ўказ пра ўвядзенне распрацаванага М. М. Спяранскім «Статута пра сібірскіх кіргізаў», якім ліквідавалася ханская ўлада ў казахскіх жузах. Наступныя праўныя рэформы пазбывалі мясцовую ўладу ў асобе шляхты і ханаў якіх-небудзь праў на падатковыя зборы і самакіраванне. Усе гэтыя правы і паўнамоцтвы перадаваліся рускім уладам. У кампетэнцыю акруговых загадаў, гэтак жа перадаваліся правы на збор ясака (пошліны) з гандлёвых караванаў. Часцяком, загады воласцей у Малодшым жузе, парушалі маршруты вандраванні казахскіх родаў, што гэтак жа выклікала незадаволенасць качэўнікаў. Кенесары і казахская шляхта сталі перашкаджаць уводзінам новай сістэмы адміністрацыйнага кіравання і далейшай экспансіі Расійскай Імперыі. Галоўныя прычыны паўстання — каланіяльная палітыка царызму ў Казахстане, ліквідацыя ханскай улады ў сярэднім жузе і ўвядзенне расійскай сістэмы адміністрацыйнага кіравання.
Махамед Сегір Бушакі
Біяграфія
Мухамад Аль-Сагір Бушакі нарадзіўся ў 1869 годзе ў вёсцы Сумаа або Тала Уфела ў камуне Ценія ў правінцыі Бумердэс у Ніжняй Кабіліі і Паўночным Алжыры. Вырас у шматдзетнай сям’і. Вывучаў Каран у суфійскім манастыры ў роднай вёсцы. Пасля рэформы грамадскіх рэгістраў і атрымання дакументаў працягнуў навучанне ў завіі шэйха Моханда Амэзіяна, дзе пазнаёміўся з будучымі палітычнымі дзеячамі роднай правінцыі.
У Першай сусветнай вайне Мухамад знаходзіўся ў французскім Алжыры, акружаным нямецкімі войскамі. Некаторыя члены яго сям’і ўдзельнічалі ў вайне непасрэдна, і пасля вяртання з фронту ў 1918 годзе заслужылі прыхільнасць французскай каланіяльнай адміністрацыі. З гэтага моманту Мухамад Аль-Сагір Бусхакі пачынае палітычную кар’еру. У 1919 годзе ён, разам з Эмірам Халедам, удзельнічаў у першых муніцыпальных выбарах у Алжыры, стаўшы такім чынам першым алжырцам, які абіраўся ў муніцыпальныя сходы французскай калоніі.
7 снежня 1919 года Мухамад быў абраны на 5 гадоў членам гарадской рады ў дуары роднай вёскі Сумаа. Пасля заканчэння першага тэрміну ён пераабіраўся яшчэ два разы і паступова стаў часткай каланіяльнай палітычнай гульні і пачаў прызначаць сваіх сваякоў на адміністрацыйныя і службовыя пасады ў кантоне Алма (Будуау) і ў Алжыры, каб узмацніць прысутнасць кабіл у сталіцы.
Мухамад Бушакі лабіраваў у гарадской радзе падпісанне «Петыцыі № 30» ад 18 ліпеня 1920 года, у якой ён разам з некалькімі сваімі калегамі пратэставаў супраць палажэнняў законапраекта, унесенага ўрадам Францыі з нагоды рэгулявання сістэмы індыгената ў Алжыры і прадастаўлення алжырцам палітычных правоў.
Лахайна
Лахайна (Lahaina) — горад на Гаваях (ЗША).
Бернардзіна Фунгаі
Бернардзіна Фунгаі (Bernardino Fungai;, г. Сіена — , там жа) — італьянскі мастак сіенскай школы.
Дзяленне
Дзяле́нне – арыфметычная аперацыя, якая выконваецца над дзвюма лікамі (дзелівам і дзельнікам) і палягае ў знаходжанні ліка, які ў выніку памнажэння з дзельнікам дасць дзеліва. Такім чынам, дзяленне – гэта аперацыя, адваротная да памнажэння.
Бернардзіна Фунгаі
Біяграфія
Біяграфія Бернардзіна Фунгаі дрэнна дакументавана, спецыялісты ведаюць пра яго няшмат. У дакументах ён з'яўляецца ў 1482 годзе ў якасці чалядніка (garzone) ў падчас прац над манахромнымі фрэскамі ў барабане купала сіенскага сабора, у сувязі з чым шматлікія навукоўцы лічылі яго вучнем Бенвенута. Аднак у яго працах відаць значна большы ўплыў. У якасці творчага папярэдніка прапаноўвалася і кандыдатура.
Дзяленне
Лік, што з’яўляецца вынікам аперацыі дзялення двух лікаў, называецца дзеллю гэтых лікаў.
Бернардзіна Фунгаі
Біяграфія
Сёння існуе адзіны падпісаны і датаваны ім твор — алтар «Маці Божая з дзіцем, святым Себасцьянам, святым Еранімам, Мікалаем і святым Антоніем Падуанскім» (1512 г. Сіена, Пінакатэка). Адштурхоўваючыся ад гэтай працы, спецыялісты адносна ўпэўнена выбудавалі пазнейшую творчасць Бернардзіна Фунгаі, аднак вывучэнне яго ранняга перыяду праблематычна.
Дзяленне
Менш фармальна, сутнасць дзялення палягае ў адказе на пытанне «колькі разоў у першым паўтараецца другое?» або «колькі разоў можна ад першага адняць другое?» Неабходнасць дзялення лагічна ўзнікае тады, калі вядзецца размеркаванне колькасці па групах аднолькавага памеру. Напрыклад,
Бернардзіна Фунгаі
Біяграфія
Гэты мастак не заставаўся ў баку ад навацый канца XV стагоддзя, і, нягледзячы на моцную сиенскую закваску (а то, што Бернардзіна выхоўваўся на сиенскім традыцыйным жывапісе, не выклікае сумненняў), у яго творах можна бачыць перайманне работ, Перуджына і Пінтурык’я. З дакументаў вынікае, што Бернардзіна акрамя фарбаў працаваў з такім дарагім матэрыялам, як золата — у 1494 годзе ён атрымаў заказ на выраб цырыманіяльных пазалочаных сцягоў, а праз пяць гадоў залаціў футляр аргана ў саборы. Акрамя буйных твораў Бернардзіна Фунгаі займаўся роспісам і.
Дзяленне
Дзяленне абазначаецца знакам «:», які ставіцца між дзвюма аперандамі. Напрыклад, запіс «A : B» абазначае «падзяліць A на B». Запіс «A : B = C» азначае: лік C ёсць дзеллю лікаў A і B.
У вылічальнай тэхніцы і праграмаванні распаўсюджана таксама абазначэнне аперацыі дзялення знакам «/».
Любы дроб таксама можна разглядаць як запіс аперацыі дзялення, у якой дзелівам з’яўляецца лічнік, а дзельнікам – назоўнік дробу.
Маючы на ўвазе вызначэнне дзялення,
A × B = C => C : A = B, C : B = A
Адпаведна,
A : B = C => B × C = A, A : C = B
Падзельнасць і дзяленне з астачай
Аперацыя дзялення не з'яўляецца замкнёнай на мностве натуральных лікаў. Гэта значыць, што не для кожных двух натуральных лікаў існуе натуральны лік, што з'яўляецца іх дзеллю. Калі ж для лікаў a і b такі лік усё ж існуе, то кажуць, што a дзеліцца на b, b з'яўляецца дзельнікам a або a кратнае да b. Наяўнасць дзелі для некаторых лікаў называюць іх падзельнасцю.
Праблема незамкнёнасці аперацыі дзялення вырашаецца ўвядзеннем паняцця дробу і пераходам да мноства рацыянальных лікаў.
Разглядаюць таксама аперацыі цэлалікавага дзялення і дзялення з астачай. Вынікам цэлалікавага дзялення двух натуральных лікаў з'яўляецца найбольшы з лікаў, вынік памнажэння якога на дзельнік не перавышае дзеліва. Напрыклад,
Вынік цэлалікавага дзялення называюць таксама няпоўнай дзеллю.
Астачай ад дзялення ліка a на лік b з'яўляецца рознасць між лікам a і найбліжэйшым да яго (знізу) лікам, што дзеліцца на b. Напрыклад, астачай ад дзялення 26 на 7 з'яўляецца 5, бо найбліжэйшым да 26 (знізу) лікам, кратным да 7, з'яўляецца 21, а яно на 5 менш, чым 26.
Любы лік a можна прадставіць як qb + r, дзе q – дзель (або няпоўная дзель) ад дзялення a на b, r – астача ад гэтага дзялення. Для любой пары лікаў a і b такое прадстаўленне з'яўляецца адзіным.
Георгій Іванавіч Сідарэнка
Георгій Іванавіч Сідарэнка (,  —, ) — беларускі кардыёлаг. Акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (1996; чл.-кар. з 1974), доктар медыцынскіх навук (1969), прафесар (1970).
Біяграфія
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Скончыў Мінскі медыцынскі інстытут (1950). З 1960 г. дацэнт, з 1961 г. загадчык кафедры Мінскага медыцынскага інстытута, адначасова ў 1971—1977 гг. кіраўнік лабараторыі. У 1977—1993 гг. дырэктар НДІ кардыялогіі, з 1993 г. галоўны навуковы супрацоўнік-кансультант РНПЦ «Кардыялогія» Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь.
Навукова-практычны ўклад
Асноўныя працы па праблемах кардыялогіі, медыцынскай кібернетыкі і прыборабудавання. Распрацаваў метады індывідуалізацыі лячэбных працэдур, аўтаматызацыі экстранага аналізу кардыялагічнай інфармацыі, аналізу сардэчна-сасудзістай інфармацыі пры дапамозе ўніверсальных вылічальных машын. Стварыў апараты аўтаматызаванай біякіравальнай дыягностыкі і тэрапіі сардэчна-сасудзістых захворванняў, удзельнічаў у стварэнні новага пакалення лекавых прэпаратаў сардэчна-судзістага дзеяння.
Аўтар каля 850 навуковых прац, у тым ліку 10 манаграфій і 165 вынаходніцтваў. Заснавальнік і першы дырэктар Беларускага НДІ кардыялогіі. Падрыхтаваў 17 дактароў і 54 кандыдаты навук.
Яўген Паўлавіч Дзямідчык
Яўген Паўлавіч Дзямідчык (, Барысаў — ) — беларускі вучоны ў галіне хірургіі і анкалогіі. Акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (1996), доктар медыцынскіх навук (1988), прафесар (1988). Заслужаны ўрач Рэспублікі Беларусь (1997).
Біяграфія
Скончыў Мінскі медыцынскі інстытут (1957). У 1966—1974 гг. асістэнт, дацэнт кафедры шпітальнай хірургіі, адначасова галоўны хірург Мінскага гарздраўаддзела (1966—1987), у 1974—1996 гг. загадчык кафедры анкалогіі Мінскага медыцынскага інстытута. З 1996 г. прафесар Мінскага медыцынскага інстытута, у 1990—2000 гг. кіраўнік Рэспубліканскага навукова-практычнага цэнтра пухлін шчытападобнай залозы Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь. У 1998—2006 гг. кіраўнік даследчай групы Інстытута фізіялогіі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. З 2003 г. галоўны навуковы супрацоўнік цэнтральнай навукова-даследчай лабараторыі, з 2005 г. прафесар ўстановы адукацыі «Беларускі дзяржаўны медыцынскі універсітэт».
Навуковая дзейнасць
Асноўныя працы ў галіне хірургіі і анкалогіі. Даказаў, што вялікі рост захворвання дзяцей на рак шчытападобнай залозы ў Беларусі абумоўлены дзеяннем падвышанай радыяцыі ў выніку аварыі на Чарнобыльскай АЭС. Ім вызначаны клініка-біялагічныя асаблівасці радыяцыйна-індукаванага рака шчытападобнай залозы ў дзяцей, устаноўлены адрозненні генетычных пашкоджанняў у залежнасці ад гісталагічнага тыпу пухліны, распрацавана тэхніка аптымальных першасных і паўторных хірургічных умяшанняў пры рэцыдывах і метастазах гэтай пухліны. Прапанаваў метад камбінаванага лячэння хворых неаперабельным тырэоідным ракам і вызначыў эфектыўнасць радыаёдтэрапіі пры лёгачных метастазах рака шчытападобнай залозы ў дзяцей і падлеткаў, якія атрымалі апраменьванне падчас Чарнобыльскай катастрофы. Аўтар больш за 380 навуковых прац, у тым ліку 16 манаграфій і даведнікаў па хірургіі, эндакрыналогіі і гастраэнтэралогіі, 11 патэнтаў на вынаходствы.
Гандлёвыя рады (Антопаль)
Архітэктура
Аднапавярховы будынак у плане ўтварае замкнёны прамавугольнік з вялікім унутраным дваром плошчай каля 250 м². У цэнтры процілеглых падоўжных бакоў зроблены праезды. Два рады калон дзеляць унутраную прастору будынка на тры пралёты. Інтэрвал паміж калонамі вызначае памеры гандлёвай секцыі. Кожная з іх перакрытая трохпралётным бочкападобным скляпеннем. Функцыянальна секцыя складаецца з гандлёвай залы, прылаўка і складскога памяшкання. Гандлёвыя рады арыентаваны на плошчу, а складскія памяшканні — ва ўнутраны гаспадарчы двор. Сцены будынка па ўсім перыметры прарэзаны лучковымі аконнымі праёмамі і завершаны прафіляваным карнізам з сухарыкамі.
Юркевіч
Юрке́віч — беларускае прозвішча.
Лавоша
Каля вёскі знаходзіцца выток ракі Лавоша (прыток Цны).
Ryanair
Ryanair — ірландская звышбюджэтная авіякампанія, заснаваная ў 1984 годзе. Штаб-кватэра размешчана ў горадзе Сордс, а асноўныя базы яе эксплуатацыі ў аэрапортах Дубліна і Лондана. Кампанія складае самую вялікую частку сямейства авіякампаній Ryanair Holdings, куды ўваходзяць авіякампаніі — Ryanair UK, Buzz і Malta Air. У 2016 годзе Ryanair была найбуйнейшай еўрапейскай бюджэтнай авіякампаніяй па палётах рэгулярных рэйсаў і перавозіла больш міжнародных пасажыраў, чым любая іншая авіякампанія.
Ryanair эксплуатуе больш за 400 самалётаў Boeing 737—800, прычым адзін 737—700 выкарыстоўваецца ў якасці чартарнага самалёта, у якасці рэзерва і для навучання пілотаў. Авіякампанія характарызуецца сваім хуткім пашырэннем з-за дэрэгуляцыі авіяцыйнай прамысловасці ў Еўропе ў 1997 годзе і поспехам недарагой бізнес-мадэлі. Маршрутная сетка Ryanair абслугоўвае 40 краін Еўропы, Паўночнай Афрыкі (Марока) і Блізкага Усходу (Ізраіль, Ліван і Іарданія).
Кампанію часта крытыкуюць за дрэнныя ўмовы працы,  інтэнсіўнае выкарыстанне дадатковых збораў,   дрэннае абслугоўванне кліентаў і схільнасць да наўмыснага спараджэння спрэчак, каб атрымаць бясплатную рэкламу.
Гісторыя
Авіякампанія стала публічнай у 1997 годзе, а сабраныя грошы былі выкарыстаны для пашырэння авіякампаніі ў агульнаеўрапейскага перавозчыка. Выручка вырасла з 231 мільёнаў еўра у 1998 годзе да 1843 мільёнаў еўра ў 2003 годзе і да 3013 мільёнаў еўра ў 2010 годзе. Аналагічным чынам чысты прыбытак павялічыўся з 48 мільёнаў еўра да 339 мільёнаў еўра за той жа перыяд.
Раннія гады
Ryanair была заснавана ў 1984 годзе як «Danren Enterprises» Крыстаферам Раянам, Ліамам Ланерганам (уладальнікам ірландскага турыстычнага агента Club Travel) і ірландскім бізнесменам Тоні Раянам, заснавальнікам кампаніі Guinness Peat Aviation. Неўзабаве авіякампанія была перайменавана ў «Ryanair». Сваю дзейнічаць пачала ў 1985 годзе, ажыццявіўшы палёт 15-мясцовым турбавінтавым самалётам Embraer Bandeirante паміж Уотэрфардам і аэрапортам Гатвік.
У 1986 годзе дырэктары Ryanair купілі 85 % акцый London European Airways. З 1987 года гэта забяспечыла сувязь з Амстэрдамам і Бруселем. У 1988 годзе London European Airways пачаў дзейнічаць як Ryanair Europe, а пазней пачаў прадастаўляць паслугі па чартары. У тым жа годзе Майкл О’Ліры далучыўся да кампаніі ў якасці фінансавага дырэктара. У 1989 годзе Short Sandringham эксплуатаваўся са спонсарскімі тытуламі Ryanair, але ніколі не выконваў рэйсы, якія прыносяць прыбытак авіякампаніі.
З-за памяншэння прыбытку кампанія была рэструктурызавана ў 1990 годзе, скапіраваўшы мадэль нізкіх тарыфаў Southwest Airlines, пасля наведвання гэтай кампаніі О’Ліры.
1992—2009 гады
У 1992 годзе дэрэгуляванне Еўрапейскім саюзам авіяцыйнай прамысловасці ў Еўропе дало права перавозчыкам з адной краіны ЕС праводзіць рэгулярныя рэйсы паміж іншымі дзяржавамі ЕС і стала галоўнай магчымасцю для Ryanair. Пасля паспяховага размяшчэння на Дублінскай біржы і біржы NASDAQ авіякампанія запусціла паслугі ў Стакгольм, аэрапорт Сандэф’ёрд, Торп (110 км на поўдзень ад Осла), Бове-Ціле і Шарлеруа каля Бруселя. У 1998 годзе з прыцягненнем новага капіталу авіякампанія размясціла буйны заказ на 2 мільярды даляраў ЗША на 45 новых самалётаў серыі Boeing 737—800.
Авіякампанія запусціла свой вэб-сайт у 2000 годзе, калі першапачатковае браніраванне праз Інтэрнэт было невялікай і няважнай часткай праграмнага забеспячэння, якое падтрымліваў сайт. Інтэрнэт-браніраванне ўсё часцей спрыяла зніжэнню коштаў на рэйсы, прадаючы непасрэдна пасажырам і выключаючы выдаткі, накладзеныя турагентамі. На працягу года сайт апрацоўваў тры чвэрці ўсіх браніраванняў.
Ryanair запусціла новую базу эксплуатацыі ў аэрапорце Шарлеруа ў 2001 годзе. Пазней у тым жа годзе авіякампанія замовіла 155 новых самалётаў 737—800 у «Boeing», як лічылася, з істотнай зніжкай, якія будуць пастаўляцца на працягу васьмі гадоў з 2002 па 2010 год. Прыблізна 100 з гэтых самалётаў былі пастаўлены да канца 2005 года, хаця ў канцы 2005 года былі невялікія затрымкі, выкліканыя перабоямі ў вытворчасці ў выніку забастоўкі машыністаў «Boeing».
У красавіку 2003 года Ryanair набыла ў KLM свайго хворага канкурэнта Buzz.
На працягу 2004 года Майкл О’Ліры папярэджваў пра «крывавую ванну» зімой, у выніку якой застануцца толькі дзве-тры бюджэтныя авіякампаніі, разлічваючы, што гэта будуць Ryanair і EasyJet. Страта 3,3 еўра мільёнаў у другім квартале 2004 года стала першай зафіксаванай стратай авіякампаніі за 15 гадоў, але неўзабаве авіякампанія стала прыбытковай. Пашырэнне Еўрапейскага Саюза 1 мая 2004 года адкрыла шлях да новых маршрутаў для Ryanair.
За шэсць месяцаў да 30 верасня 2006 года, пасажырапаток вырас больш чым на пятую частку і склаў 22,1 мільёнаў пасажыраў, а даходы выраслі на траціну — да 1,256 млрд. Еўра.
13 лютага 2006 года на брытанскім канале Channel 4 у межах серыі Dispatches быў паказаны дакументальны фільм «Ryanair злавілі на дрымоце». Дакументальны фільм раскрытыкаваў палітыку навучання Ryanair, працэдуры бяспекі і гігіену самалётаў, а таксама падкрэсліў нізкі маральны дух персаналу. Ryanair адхіліла абвінавачванні і заявіла, што рэкламныя матэрыялы, у прыватнасці фотаздымак спячай сцюардэсы, былі падробленыя Dispatches.
5 кастрычніка 2006 года Ryanair выступіла з заяўкай на 1,48 млрд еўра (1 млрд. фунтаў стэрлінгаў; 1,9 млрд долараў) для куплі ірландскага перавозчыка Aer Lingus. 2 кастрычніка 2006 года Aer Lingus адхіліў заяўку Ryanair на паглынанне, заявіўшы, што яна супярэчлівая.
У жніўні 2006 года кампанія пачала браць з пасажыраў плату за рэгістрацыю пасажыраў у аэрапорце, таму змяніла сваю палітыку аплаты анлайн-рэгістрацыі. У кампаніі заявілі, што скарачаючы рэгістрацыю ў аэрапорце, гэта памяншае накладныя выдаткі.
У кастрычніку 2008 года Ryanair упершыню вывела сваю дзейнасць з базы ў Еўропе, калі закрыў сваю базу ў Валенсіі, Іспанія. У Ryanair падлічылі, што закрыццё каштавала 750 працоўных месцаў.
1 снежня 2008 года Ryanair распачала другую спробу паглынання Aer Lingus, прапанаваўшы суму ў 748 мільёнаў еўра (619 мільёнаў фунтаў стэрлінгаў; 950 мільёнаў долараў ЗША). Прапанова прадугледжвала 28%-ную прэмію да кошту акцый Aer Lingus на працягу папярэдніх 30 дзён. У Ryanair заявілі: «Aer Lingus, як невялікая аўтаномная рэгіянальная авіякампанія, апынулася на абочыне, паколькі большасць іншых перавозчыкаў пад сцягам ЕС кансалідуюцца». Дзве авіякампаніі будуць працаваць паасобку. Ryanair заявіла, што павялічыць удвая флот авіякампаній Aer Lingus з 33 да 66 і створыць 1000 новых працоўных месцаў. Савет Aer Lingus адхіліў прапанову і параіў сваім акцыянерам не прадпрымаць ніякіх мер. 22 студзеня 2009 года Ryanair адышла ад спробы паглынання Aer Lingus пасля таго, як ірландскі ўрад адхіліў яе па той прычыне, што яна недаацаніла авіякампанію і нанесла бы шкоду канкурэнцыі. Аднак Ryanair захавала долю ў Aer Lingus; у кастрычніку 2010 года рэгулятары канкурэнцыі ў Вялікабрытаніі пачалі расследаванне з-за асцярог, што доля Ryanair можа прывесці да зніжэння канкурэнцыі.
У 2009 годзе Ryanair абвясціла, што вядзе перамовы з Boeing і Airbus аб замове, якая можа ўключаць да 200 самалётаў. Нягледзячы на тое, што Ryanair мела справу з самалётамі Boeing да гэтага моманту, Майкл О’Ліры заявіў, што купіць самалёты Airbus, калі прапануе больш выгадную здзелку. Галоўны камерцыйны дырэктар Airbus Джон Ліхі ў лютым 2009 года адмаўляў, што вядуцца якія-небудзь перамовы.
21 лютага 2009 года Ryanair пацвердзіла, што плануе закрыць усе стойкі рэгістрацыі да пачатку 2010 года. Майкл О’Ліры, генеральны дырэктар Ryanair, сказаў, што пасажыры змогуць пакінуць свой багаж на месцы здачы багажу, але ўсё астатняе будзе зроблена онлайн. Гэта стала рэальнасцю ў кастрычніку 2009 года.
2010-я
У красавіку 2010 года, пасля тыднёвага зрыву палётаў у Еўропе, выкліканага вывяржэннем вулкана Эйяф’ялаёкукула ў Ісландыі ў 2010 годзе,Ryanair вырашыла спыніць адмовы ў захаванні правіл ЕС, у якіх гаварылася, што яна абавязана кампенсаваць выдаткі пасажырам, якія апынуліся ў цяжкім становішчы. У заяве кампаніі, апублікаванай 22 красавіка 2010 года, Ryanair ахарактарызавала правілы як «несправядлівыя». 29 красавіка 2010 года Ryanair адмяніла ўсе маршруты з аэрапорта Ліста Феранца Будапешта пасля таго, як перамовы з кіраўніцтвам аэрапорта аб зніжэнні збораў не адбыліся. Паколькі аэрапорт адзіны, які абслугоўвае Будапешт, паблізу няма аэрапортаў з больш нізкім коштам. У чэрвені 2010 года Ryanair заклікала ірландскі ўрад адмовіцца ад падатку на турызм, маючы на ўвазе, што ён разбурае турызм у Ірландыі. У жніўні 2010 года Ryanair правяла прэс-канферэнцыю ў Плоўдзіве і абвясціў аб сваім першым у Балгарыі напрамку, які злучае Плоўдзіў з Лонданам-Станстэдам. Служба павінна была працаваць у лістападзе 2010 года з двух рэйсаў на тыдзень. У канцы 2010 года Ryanair пачала здымаць усе маршруты са сваёй самай маленькай базы у Белфаст-Сіці і Шэнане з-за павышэння платы за аэрапорт.
За апошнія тры месяцы 2010 года Ryanair панесла страту ў памеры 10,3 млн еўра ў параўнанні са стратай у памеры 10,9 млн еўра за аналагічны перыяд папярэдняга года. За квартал было адменена больш за 3000 рэйсаў. Ryanair назвала прычынамі страт забастоўкі і адмену рэйсаў з-за суровых умоў надвор’я.
У сакавіку 2011 года Ryanair адкрыла новы ангар па тэхнічным абслугоўванні ў Міжнародным аэрапорце Глазга-Прэствік, што зрабіла яго найбуйнейшай базай па абслугоўванні флоту. У чэрвені 2011 года Ryanair і COMAC падпісалі пагадненне аб супрацоўніцтве ў распрацоўцы C-919, канкурэнта Boeing 737.
Ryanair скараціла магутнасць, прызямліўшы 80 самалётаў у перыяд з лістапада 2011 года па красавік 2012 года з-за высокага кошту паліва і захавання слабых эканамічных умоў.
Паводле даследаванняў, праведзеных у кастрычніку 2013 года, Ryanair была самай таннай авіякампаніяй у Еўропе па базавай цане (без уліку збораў), але была чацвёртай па кошце, калі былі ўключаны зборы.
Кёльн Турм
Кёльн Турм - (Kölnturm) также (Köln Тurm) — 148,5 мятровы (165,48 з антэнай) офісны небаскроб у горадзе Кёльне, Германія. Ён быў збудаваны на працягу двух гадоў з першага чэрвеня 1999 па 21 лістапада 2001 у раёне горада Кёльн Медыяпарк. Комплекс будынкаў у частцы горада Кёльн-Нойштат-Норд (Köln-Neustadt-Nord) прызначаны для размяшчэння прадпрыемстваў і арганізацый інфармацыйнай сферы і ўключае офісы, залы для кангрэсаў і канферэнцый.
Ryanair
2010-я
25 кастрычніка 2013 года Ryanair абвясціла аб тым, што яна называла серыяй «паляпшэнняў абслугоўвання кліентаў», якія павінны адбыцца на працягу наступных шасці месяцаў. Сюды ўваходзілі больш нізкія зборы за перадрук пасадачных талонаў, бясплатныя змены нязначных памылак пры браніраванні на працягу 24 гадзін і бясплатная другая маленькая ручная паклажа. Ryanair заявіла, што ўносіць змены ў выніку зваротнай сувязі з кліентамі.
Кёльн Турм
Кёльн Турм - другі па вышыні небаскроб у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія пасля будынка Post Tower у Боне. У агульнагерманскім спісе небаскробаў будынак займае трынаццатае месца.
Ryanair
2010-я
27 студзеня 2014 года Ryanair пераехала у новы галоўны офіс у Дубліне за 20 млн еўра ў бізнес-парку Airside, які пераўзыходзіў свой папярэдні офіс у аэрапорце Дубліна. Будынак быў афіцыйна адкрыты ў чацвер 3 красавіка 2014 года прэм’ер міністрам Ірландыі Эндам Кені, міністрам фінансаў Майклам Нунанам і лордам-мэрам Дубліна Айсінам Квінам.
Кёльн Турм
На трыццатым паверсе знаходзіцца адкрытая для свабоднага наведвання назіральная пляцоўка з рэстаранам.
Ryanair
2010-я
8 верасня 2014 Ryanair пагадзілася набыць да 200 самалётаў Boeing 737 MAX 8 (100 пацверджаных і 100 варыянтаў) больш чым за 22 мільярды даляраў.
Авіякампанія пацвердзіла планы па адкрыцці аперацыйнай базы ў аэрапорце Мілан Мальпенса са снежня 2015 года, першапачаткова з адным самалётам.