cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Табак пахучы
Апісанне
Усе часткі расліны пакрытыя валасінкамі. Лісце ланцэтападобнае, невялікага памеру. Кветкі белыя, крэмавыя або кармінавыя; трубчастыя, дыяметрам 5 см, даўжынёй 7,5 см, сабраны ў суквецце — мяцёлку.
Рагулькі высокія
Рагу́лькі высокія, Козлікі высокія, Каптурыкі (Delphinium elatum) — травяністая расліна сямейства.
Арэал
Барэальны сібірска-таежны від. Натуральная вобласць распаўсюджання — Паўночна-Усходняя Еўропа і Сібір, ахоплівае Забайкалле і Сярэднюю Азію. Сустракаецца ў гарах Цянь-Шаня і паўднёва-ўсходніх гарах Еўропы: Альпах, Карпатах, Судэтах і ў баснійска-сербскім памежным раёне. У Беларусі знаходзіцца ў ізаляваных лакалітэтах на паўднёва-заходняй мяжы арэала.
Расце ў лясной зоне, у негустых светлых лясах, на лясных палянах, у ярах на схілах, акрамя паўднёвых, часам па берагах рэк на лугах. У гарах засяляе субальпійскія вобласці, да 2000 м над узроўнем мора. Рэдка ўтварае зараснікі, звычайна расце рассеяна адзінкавымі экзэмплярамі і невялікімі групамі.
Апісанне
Шматгадовая расліна. Вышыня сцябла ад 1 да 4 м. Карэнішча кароткае, шматгаловае. Карані махрыстыя, шаравата-карычневага колеру.
Сцябло простае, прамастаячае, раўнамерна пакрытае лісцем, полае і рабрыстае, звычайна голае, часам валасістае ў ніжняй частцы.
Лісце чарговае, доўгачарашковае, у агульным абрысе круглявае, ля аснавання глыбокасэрцападобнае, пальчата рассечанае на 3 рамбічныя датыкальныя долі, далей лапчастае, пяці-сяміраздельнае, часта востразубчаста надрэзанае. Пласцінка ліста голая або па баках і жылках валасістая, даўжынёй 3-7 см, шырынёй да 16 см. Рассечанасць і апушанасць лісця моцна вар'іруецца.
Пялёсткі чорнага або цёмна-бурага колеру, іх усяго 4, удвая карацей чашалісцікаў. Два верхніх зменены ў 2 нектарніка. Нектарнікі выцягнутыя ў шпорац, укладзены ў шпорац чашалісцікаў. Два ніжніх пялёстка ператвораныя ў 2 стамінодзія, якія на канцах двунадрезаны, з жоўтымі валасінкамі, якія ўтвараюць бародку. Тычачкі шматлікія. Тры песцікі з верхнімі завязямі. Формула кветкі:.
Плод — шматлістоўка, сабраная з трох лістовак. Насенне дробнае карычневае, бліскучае, амаль трохграневае, па рэбрах вузкаплёнкавакрылатаее.
Асаблівасці біялогіі
Цвіце ў чэрвені-жніўні. Размнажаецца вегетатыўна і насеннем. Зацвітае на другі год. Спее ў жніўні-верасні.
Хімічны склад
Расліна добра вывучана.
Усе часткі расліны ўтрымліваюць дытэрпенавыя алкалоіды, трацічныя аміны. Агульнае ўтрыманне алкалоідаў ў каранях дасягае 4 %, у насенні — 2,5 %, у лісці — 1,3 %.
Галоўны алкалоід, утрыманне якога складае прыкладна трэць ад агульнай колькасці іншых алкалоідаў расліны.
Іншыя алкалоіды: дэльсін, дэльфелацін (эльдэлін), дельфелін (дельфемін), кандэльфін, (дэларцін).
Расліна змяшчае, гліказід камфероль. У суквеццях утрымліваюцца флаваноіды.
Выяўляюцца макра- і мікра- элементы:
Таксікалогія
Атрутная расліна, аказвае расслабляльнае дзеянне на шкілетную мускулатуру, у вялікіх дозах можа выклікаць параліч асобных груп цягліц і абезрухоўліванне. Паражае страўнікава-кішачны тракт і сардэчна-сасудзістую сістэму.
Лячэнне, як пры атручванні аканітам, прамыванне страўніка, танін, слабільнае. У залежнасці ад стану могуць прымяняцца узбуджальныя або сардэчныя сродкі.
Медыцына
Служыла сыравінай для атрымання алкалоіда элаціна. Абмежавана ўжываецца ў народнай медыцыне.
Інсектыцыды
Расліна атрутная. Адвары травы традыцыйна выкарыстоўваліся для знішчэння мух і іншых насякомых у жылых памяшканнях.
Садовая расліна
Дэкаратыўнае расліна, культывуецца ў кветніках. Нярэдка дзічэе. Рагулькі высокія выкарыстоўваюцца як садовая дэкаратыўная расліна і паслужыла зыходным відам для селекцыі шматлікіх культурных дэкаратыўных сартоў і гібрыдаў, якія разводзяцца садоўнікамі.
Ахова
Від занесены ў Чырвоную Кнігу Рэспублікі Беларусь. Ахоўваецца ў Латвіі, шэрагу рэгіёнаў Расіі.
Iltalehti
Iltalehti («Ілталехты», «Вячэрняя газета») — штодзённая фінская газета, трэцяя па тыражы газета ў Фінляндыі. Выходзіць з 1980 года.
Пра газету
Газета з'явілася ў 1980 годзе як дадатак да газеты Uusi Suomi. Палітычна нейтральная, апісвае жыццё сучаснай Фінляндыі. Вядомасць атрымала як першая газета, у якой быў працытаваны артыкул з Фінскай Вікіпедыі. Інтэрнэт-версія з'явілася ў лістападзе 2008 года.
Дзяніс Сяргеевіч Ясковіч
Дзяніс Ясковіч (нар., ) — беларускі футбаліст, абаронца казахстанскага клуба «Акжайык» з Уральска.
Клубная кар’ера
Выхаванец мінскага «Дынама», першым трэнерам быў бацька, былы ігрок зборнай Беларусі Сяргей Іванавіч Ясковіч. З 2011 года пачаў выступаць за дубль дынамаўцаў. У 2013—2014 гадах гуляў у барысаўскім БАТЭ, пасля вярнуўся ў «Дынама». Сезоны 2015 і 2016 правёў у арэндзе ў Першай лізе, адпаведна ў «Бярозе-2010» і «Зорцы-БДУ», дзе быў іграком асновы.
У лютым 2017 года пасля прагляду падпісаў кантракт з мазырскай «Славіяй». У клубе выступаў за дубль, зрэдку з’яўляўся на лаўцы запасных асноўнай каманды, але на поле так і не выйшаў. У ліпені 2017 года па пагадненні бакоў пакінуў «Славію» і неўзабаве зноў далучыўся да «Зоркі-БДУ», якая на гэты час змяніла назву на «Энергетык-БДУ». У сезоне 2018 дапамог клубу выйсці ў Вышэйшую лігу. У першай палове сезона 2019 быў асноўным абаронцам каманды ў Вышэйшай лізе. У ліпені 2019 года пакінуў «Энергетык-БДУ».
У жніўні 2019 года падпісаў кантракт на 2,5 гады з жодзінскім «Тарпеда-БелАЗ». Спачатку гуляў у стартавым складзе, але неўзабаве стаў пераважна заставацца на лаўцы запасных, прыцягваўся таксама да дубля. У студзені 2020 года па пагадненні бакоў пакінуў жодзінскі клуб і неўзабаве далучыўся да «Гарадзеі», з якой хутка падпісаў кантракт. У сезоне 2020 гуляў пераважна ў стартавым складзе гарадзейскай каманды.
У пачатку 2021 года некаторы час трэніраваўся з брэсцкім «Дынама», а пазней далучыўся да «Крумкачоў», з якімі ў сакавіку падпісаў кантракт. Быў трывалым іграком асновы сталічнай каманды. У студзені 2022 года пачаў трэніравацца з «Мінскам» і неўзабаве афіцыйна стаў іграком гэтага клуба, дзе таксама замацаваўся ў стартавым складзе. У снежні 2022 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Мінск».
У сакавіку 2023 года папоўніў склад «Акжайыка» з другога дывізіёна Казахстана.
Кашталяны інфлянцкія
Кашталян інфлянцкі — мясцовы ураднік у Інфлянцкім старостве Вялікага Княства Літоўскага. Урад кашталяна з’яўлялся другім паводле значнасці пасля ваяводы.
Кашталянамі інфлянцкімі былі:
Паава Аалтанен
Паава Іаханес Аалтанен (Paavo Johannes Aaltonen; 12 снежня 1919, Кемі — 9 верасня 1962, Сіпа) — фінскі гімнаст, трохкратны чэмпіён Алімпійскіх гульняў 1948 года ў камандным першынстве, апорным скачку і практыкаваннях на кані (тытул падзяліў разам з суайчыннікамі Вейка Хухтаненам і Хейкі Саваляйненам), бронзавы прызёр Алімпіяды 1948 года ў шматбор'е і Алімпіяды 1952 года ў камандным першынстве. Чэмпіён свету 1950 года ў спаборніцтвах на перакладзіне і сярэбраны прызёр чэмпіянату свету 1950 года ў камандным першынстве.
Рынча
Рынча (Pulau Rinca) — востраў у групе Малых Зондскіх астравоў, на захад ад вострава Флорэс. Уваходзіць у склад Інданезіі. Плошча - 196,25 км². Насельніцтва (2006 г.) - 1267 чал.
Геаграфія
Востраў Рынча ўваходзіць у групу Малых Зондскіх астравоў, аддзелены пралівам шырынёй 320 м ад вострава Флорэс. Даўжыня - 27,8 км. Шырыня - да 14,2 км. Востраў мае вулканічнае паходжанне. Сфарміраваўся ў выніку працэса субдукцыі (напаўзання акіянічных пліт, гл. Тэктоніка пліт). Найвышэйшы пункт — гара Дора-Ора (670 м).
Клімат трапічны. Вільготны сезон працягваецца са снежня да пачатку красавіка. У студзені сярэдняя колькасць ападкаў набліжаецца да 278 мм. Астатні перыяд засушлівы. Сярэдняя гадавая тэмпература 30°C — 32°C.
Прырода
Пераважае флора саваннага тыпу. Большасць раслін добра прыстасавана да працяглага засушлівага сезона.
Найбольш вядомая наземная жывёла вострава Рынча — камодскі варан, які дасягае 3 м у даўжыню і вагі болей за 70 кг. Ён вядзе драпежны вобраз жыцця. На востраве зафіксаваны напады на чалавека. Акрамя камодскага варана, Рынча населена 12 відамі змей, 9 відамі яшчарак, аленямі, макакамі, буйваламі, дзікамі, цыветамі, 1 мясцовым відам пацукоў, 28 відамі птушак.
Ахова
Востраў з'яўляецца часткай нацыянальнага парка Камода, што ўваходзіць у спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Інфраструктура
На захадзе вострава знаходзіцца вёска Рынча. Мясцовая гавань прымае судны з суседняга вострава Флорэс. Асноўны занятак вяскоўцаў — абслугоўванне турыстаў. Сельская гаспадарка і рыбалоўства абмежаваны правіламі нацыянальнага парка Камода.
Лідзія Андрэеўна Русланава
Лідзія Андрэеўна Русланава (Ли́дия Андре́евна Русла́нова; пры нараджэнні Праскоўя Андрыянаўна Лейкіна-Гаршэніна; 14 (27) кастрычніка 1900, сяло Чарнаўка, Саратаўская губерня —, ) — расійская і савецкая спявачка, Заслужаная артыстка РСФСР (1942). Асноўнае месца ў рэпертуары Русланавай займалі рускія народныя песні. Лідзія Русланава была адным з самых папулярных выканаўцаў у СССР, а яе выкананне рускіх народных песень лічаць эталонным.
Валодала прыгожым і моцным голасам шырокага дыяпазону. Стварыла свой стыль выканання народных песень, якія збірала ўсё жыццё. Сярод найбольш папулярных яе песень: «Стэп ды стэп наўкол», «Ліпа векавая», «Я на горку ішла», «Залатыя горы», «Свеціць месяц», «Валёнкі» і многія іншыя. Лідзія Русланова выконвала і песні савецкіх кампазітараў. Адной з першых выканала «Кацюшу». У 1945 годзе рэпрэсіравана.
Музыка Сярэдневякоўя
Тэрмін музыка Cярэднявечча ахоплівае перыяд у еўрапейскай гісторыі музыкі ад падзення Рымскай Імперыі (V стагоддзя) да пачатку XV стагоддзя, калі на змену прыйшла эпоха Адраджэння. Агульнымі рысамі гэтага перыяду з’яўляецца моцная сувязь з рэлігіяй, перавага аднагалосся, аскетызм, акапэльныя спевы і перавага мадальных ладоў. На эпоху Сярэднявечча прыпадае дзейнасць Гвіда д’Арэца, які першым прапанаваў сістэму сальмізацыі, што зрабіла дакладным запіс нот.
Крыніцы даследавання
Звесткі пра сярэднявечную музыку грунтуюцца на яе рукапісах, якія захаваліся да нашага часу. Стварэнне музычных рукапісаў было дарагой справай як з-за дарагавізны пергаменту, так і працаёмкасць працэсу перапісвання, таму толькі багатыя інстытуцыі маглі сабе дазволіць стварэнне такіх манускрыптаў, у асноўным гэта былі цэрквы і манастыры. Гэтымі інстытуцыямі захоўваліся ўзоры як духоўнай, так і свецкай музыкі, аднак захаваныя рукапісы не адлюстроўваюць разнастайнасць папулярнай музыкі таго часу. Запісаная музыка пачатку эпохі выглядае аднагалоснай і рытмічна роўнай, г.зн. тэкст спяваецца ва ўнісон без інструментальнага суправаджэння.
Усходняя Еўропа і Азія
ва Усходняй Еўропе і ў Арменіі развіваюцца свае музычныя культуры з самастойнымі сістэмамі ладаў, жанраў і формаў. У Візантыі, Балгарыі, Кіеўскай Русі, пазней Ноўгарадзе было расквіта культавы знаменны распеў, заснаваны на сістэме дыятанічных гласаў, які абмяжоўваўся толькі чыста вакальнымі жанрамі (трапары, стыхіры, гімны і інш.) і выкарыстоўваў адмысловую сістэму запісу нот (крукі).
У гэты ж час на Усходзе (Арабскі халіфат, краіны Сярэдняй Азіі, Іран, Індыя, Кітай, Японія) фарміруецца феадальная музычная культура новага тыпу. Яе прыкметы — шырокае распаўсюджанне свецкага прафесіяналізму (як прыдворнага, так і народнага), які набывае віртуозны характар, абмежаванне вусновай традыцыяй і манадычнымі (мелодыя без акампанементу) формамі, якія дасягаюць, аднак, высокай дасканаласці ў мелодыцы і рытміцы, стварэнне вельмі ўстойлівых нацыянальных і міжнацыянальных сістэм музычнага мыслення, якія аб’ядноўваюць у сабе строга вызначаныя віды ладаў, жанраў, інтанацыйных і кампазіцыйных структур (мугама, макамы, рагі і інш.).
Інструментарый
Інструменты, на якіх выконвалася сярэднявечная музыка захаваліся да нашых дзён, хоць і ў розных формах. Флейты вырабляліся пераважна з дрэва, а не металу (як зараз) і былі як падоўжнымі так і папярочнымі, падобнымі да сучасных блок-флейт. Папулярнымі былі пан-флейты, якія таксама вырабляліся з драўніны.
Распаўсюджаны былі шчыпковыя струнныя інструменты, такія як лютня, псалтэрыён, а таксама цымбалы, на якіх да XIV стагоддзя таксама ігралі зашчыпваннем струны і толькі пасля XIV стагоддзя, калі была вынайдзенай тэхналогія вытворчасці металічных струн, ударамі палачак.
Першым зафіксаваным ў Еўропе смычковым інструментам стала колавая ліра, якая патрапіла з Візантыі. Існавалі таксама струнныя інструменты без рэзаніруючага корпуса, падобныя да сучаснай арфы, існавалі таксама і раннія версіі скрыпак і трамбонаў.
Сістэмы натацыі
Сярэднявечча з’яўляецца эпохай, калі сфарміраваліся сістэма натацыі і асновы музычнай тэорыі, якія ляглі ў аснову далейшага развіцця еўрапейскай музыкі.
З развіццём і ўскладненнем літургіі, а таксама з імкненнем Рыма цэнтралізаваць царкоўныя службы актуалізавалася і патрэбнасць у фіксацыі царкоўных песнапенняў з тым, каб не толькі палегчыць іх запамінанне, але і перадаваць на вялікія адлегласці. Першым крокам да вырашэння гэтай праблемы стала ўвядзенне розных знакаў, якія запісваліся над тэкстам, гэтыя знакі называліся неўмамі, а натацыя стала называцца неўменнай. Гэты тып натацыі пачаў выкарыстоўвацца ў 8-9 стагоддзях, а большасць даследчыкаў згаджаюцца, што іх бліжэйшыя папярэднікамі з’яўляюцца грэчаскія і раманскія граматычныя знакі, якія пазначалі важныя моманты дэкламацыі — уздым і спад у інтанацыі. Такімі двума класічнымі знакамі былі actus, /, які адлюстроўваў павышэнне інтанацыі і gravis, \, якія абазначаў паніжэнне. Аднак неўменная натацыя не паказвала абсалютнай гукавышыннасці, а таксама не адлюстроўвала і рытмічныя працягласці.
Важную ролю ў рэфармаванні натацыі адыграў Гвіда д’Арэца (першая палова XI стагоддзя), які ўвёў сістэму сальмізацыі, 4-х лінейны нотны стан з літарным пазначэннем вышыні гуку на кожнай лініі, і ключ. Гэты спосаб атрымаў назву харальнай натацыі, якая выкарыстоўвалася для запісу грыгарыянскіх харалаў. Нарэшце з XIII стагоддзя харальная натацыю выцясняе мензуральная, якая дазваляла фіксаваць не толькі вышыню, але і працягласць гукаў. Сярод першых яе стваральнікаў —, , Вальтэр Одзінгтан,. На Русі ў гэты час атрымаў распаўсюджанне знаменны распеў, які запісваўся з дапамогай безлінейных знакаў — «знамён» (сцягоў) або «крукоў».
Якавіянская эпоха
Эпоха Якава (Jacobean era) — умоўная назва перыяду англійскай і шатландскай гісторыі, якая супадае з кіраваннем караля Якава VI (гады кіравання: 1567—1625), кіраўніка Шатландыі, які атрымаў у спадчыну таксама карону Англіі ў 1603 годзе як Якаў I. Эпоха Якава змяніла сабой эпоху Елізаветы і папярэднічала эпосе Карла і пазначае стыль архітэктуры, выяўленчага і дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва і літаратуры гэтых гадоў, а таксама іх найважнейшыя падзеі.
У англійскай мове эпоха атрымала назву Jacobean era, з прычыны таго, што Jacobus з'яўляецца лацінскай формай англійскага імя Джэймс (James).
Рэальнае, а не фармальнае аб'яднанне Англіі і Шатландыі пад уладай аднаго кіраўніка было падзеяй першараднай важнасці для абедзвюх нацый, якія працягваюць жыць пры такім парадку рэчаў і да гэтага часу. Яшчэ адной найважнейшай гістарычнай падзеяй перыяду стала стварэнне першай брытанскай калоніі на паўночнаамерыканскім кантыненце — у Джэймстаўне, сучасны штат Вірджынія, у 1607 годзе, а затым — стварэнне калоній у Ньюфаўндлендзе ў 1610 годзе і заснаванне Плімуцкай калоніі ў сучасным Масачусетсе ў 1620 годзе, якія заклалі аснову для будучых брытанскіх калоній у Паўночнай Амерыцы і стварэння дзяржаў ЗША і Канады.
Вяселле дачкі Якава Елізаветы Сцюарт і Фрыдрыха V, курфюрста Пфальцкага 14 лютага 1613 года стала важнай падзеяй, якая паўплывала на развіццё гісторыі Еўропы. Абранне пары каралём і каралевай Багеміі справакавала канфлікт, які адзначыў пачатак Трыццацігадовай вайны. Рашэнне Якава аб неўмяшанні ў ваенны канфлікт лічыцца адным з самых значных і пазітыўных аспектаў яго кіравання.
Найбольш вядомай падзеяй эры Якава стала Парахавая змова Гая Фокса.
Бітва за Бені-Валід
Бітва за Бені-Валід — адна з бітваў грамадзянскай вайны ў Лівіі.
Да 10 верасня дзейнічаў ультыматум, згодна з якім войскам Кадафі, «каб пазбегнуць далейшага кровапраліцця», прапаноўвалася здаць гарады Сірт і Бені-Валід без бою. Аднак адсутнасць асаблівага ўплыву старэйшын на лаяльныя Кадафі арміі ў горадзе, звялі на нішто спробы прадстаўнікоў Пераходнага Нацыянальнага Савета Лівіі. Сутыкненні 9 верасня цалкам перакрэслілі далейшыя перспектывы падобных перамоваў
10 верасня паўстанцкія сілы ПНС, пры падтрымцы ВПС НАТА, пайшлі на штурм горада. Да 11 верасня яны змаглі захапіць паўночны ўезд. 12—13 верасня мяцежнікі захапілі паўночна-заходнія раёны Бені-Валіда. На наступны дзень наступіла зацішша.
16 верасня з’явілася інфармацыя аб пачатку новага штурму Бені-Валіда, у выніку якога, як паведаміла агенцтва Reuters, войскам мяцежнай арміі ўдалося захапіць «даліну, якая вядзе да цэнтра горада». У далейшым паведамлялася, што гэты штурм таксама поспехам не ўвянчаўся. У гэты ж час паведамлялася аб павелічэнні колькасці дэзерціраў у шэрагах ПНС.
26 верасня пасля начнога артабстрэлу пазіцый войск Кадафі ў горадзе часці ПНС пачалі новы напад на горад, ужо з удзелам танкаў і зенітных гармат. На працягу наступных двух тыдняў захоплівалі адзін квартал за адным, уключаючы аэрапорт. 17 кастрычніка горад быў цалкам узяты.
Калонія Масачусецкага заліва
Калонія Масачусецкага заліва (Massachusetts Bay Colony) — брытанская калонія ў Новай Англіі, заснаваная ў 1630 годзе кампаніяй Масачусецкага заліва паводле хартыі Карла I, якая дазваляе кампаніі каланізаваць землі паміж рэкамі Чарлз і Мерымак. Першымі пасяленцамі сталі тысяча пурытан на чале з Джонам Уінтрапам. Найбольш значнымі гарадамі калоніі былі Бостан і Сейлем у цяперашнім штаце Масачусетс.
У адрозненне ад Плімуцкай і Лонданскай кампаній, якія стварылі Плімуцкую і Вірджынскую калоніі, калонія Масачусецкага заліва не была абавязана праводзіць паседжанні ўдзельнікаў у Англіі, таму кіраванне кампаніяй ажыццяўлялася непасрэдна з Бостана і Сейлема. Кароль быў занепакоены ростам самастойнасці тэакратычнага ўрада калоніі і ў 1684 годзе скасаваў яе статут. У 1691 годзе калонія была аб’яднана з Плімуцкай калоніяй і калоніяй Мэн у правінцыю Масачусетс.
Спіс аб’ектаў PGC (1010001—1011000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1010001—1011000)
Масачусетс-Бэй (правінцыя)
Правінцыя Масачусетс Бэй, Правінцыя Масачусецкага заліва (Province of Massachusetts Bay) — Каронная калонія Вялікабрытаніі, якая існавала на паўночна-ўсходнім узбярэжжы Паўночнай Амерыкі (цяпер штаты Масачусетс, Мэн і частка Нью-Гэмпшыра) з 1691 па 1776 год. Самая вялікая па тэрыторыі з трынаццаці калоній, якія падпісалі ў 1776 годзе Дэкларацыю незалежнасці ЗША.
Правінцыя была ўтворана хартыяй караля Вільгельма III і каралевы Марыі II шляхам зліцця Плімуцкай калоніі і Калоніі Масачусецкага заліва, а таксама правінцыі Мэн, Нантакета, Мартас-Він'ярд і тэрыторыі, вядомай цяпер як Новая Шатландыя. Хартыя набыла моц 14 мая 1692 года, а Новая Шатландыя адлучылася ў 1696 годзе. Адначасова правінцыя Нью-Хэмпшыр была аддзелена ад калоніі Масачусецкага заліва.
У 1725 годзе кароль Георг I падпісаў новую хартыю, якая дала калоніі больш правоў.
Правінцыя кіравалася брытанскімі губернатарамі аж да 7 кастрычніка 1774 года. У гэты дзень Вярхоўны суд Масачусетса заснаваў Кангрэс Правінцыі Масачусетс, што ў далейшым прывяло да вайны за незалежнасць ЗША. У чэрвені 1780 года ўступіла ў дзеянне Канстытуцыя штата Масачусетс.
Зборная Фінляндыі па хакеі з шайбай
Зборная Фінляндыі — трохразовы чэмпіён свету (1995, 2011, 2019). Цяпер яна займае другі радок у рэйтынгу ІІХФ. У Фінляндыі зарэгістравана гульцоў у хакей, што складае прыблізна 1 % ад насельніцтва краіны.
Плімуцкая калонія
Плімуцкая калонія (Plymouth Colony) — англійская калонія, якая існавала з 1620 па 1699 гады на паўднёвым усходзе сучаснага штата Масачусетс. Нароўні з Вірджынскай калоніяй — найстарэйшае на тэрыторыі ЗША паселішча англічан (адсюль іншая назва — Старая калонія, «The Old Colony»).
Новы Плімут — зародак Старой калоніі і першае буйное паселішча на тэрыторыі Новай Англіі — быў заснаваны ў лістападзе 1620 года «айцамі-пілігрымамі», якія беглі ад праследаванняў англійскіх улад і абмінуўшы Кейп-Код прычалілі да Плімуцкай скалы на караблі «Мейфлаўэр». Месца, дзе ўзнік Новы Плімут, раней было даследавана капітанам Джонам Смітам.
Юрыдычнай асновай калоніі стала заключанае на борце «Мейфлаўэра» пагадненне. Быўшы заснаванай глыбока рэлігійнымі людзьмі, Плімуцкая калонія адрознівалася пурытанскімі норавамі і прыхільнасцю да традыцый. Некаторыя з іх сталі неад'емнай часткай амерыканскай культуры. Да ліку такіх адносіцца звычай святкаваць Дзень падзякі (упершыню адзначаўся пілігрымамі ў Новым Плімуце ў 1621 годзе).
Апроч унутраных нязгод, галоўную небяспеку для калоніі ўяўлялі індзейцы. У 1635—1636 гадах падчас т.з. пекоцкай войны каланістамі былі знішчаны індзейцы племя пекотаў; іх вёскі на беразе ракі Пекат спалены разам з жыхарамі. У 1675—1676 гадах Плімуцкая калонія стала арэнай кровапралітнага паўстання індзейцаў пад правадырствам Метакамета.
У 1691 годзе Плімуцкая калонія была аб'яднана з калоніяй Масачусецкага заліва і калоніяй Мэн у правінцыю Масачусетс.
Квачоўскі сельсавет
Квачо́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Нясвіжскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Квачы.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Нясвіжскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Ліпскага сельсавета.
Эйнаюхані Раўтаваара
Біяграфічныя звесткі
У 10 год страціў бацьку, а ў 16 — маці, юнацтва прайшло ў доглядзе за хворай маці ў Турку.
У 1948—1952 вучыўся ў Акадэміі Сібеліуса ў Аарэ Мэрыканта. Пасля перамогі ў 1954 ў амерыканскім конкурсе з творам Рэквіем нашага часу (A Requiem in our Time) (1953) быў рэкамендаваны да вучобы ў Джульярдскай школе (Нью-Ёрк), куды і быў прыняты. У Джульярдскай школе вучыўся ў кампазітара і піяніста Вінсэнта Персікеці, таксама браў урокі ў Tanglewood: у Роджэра Сэшэнса і Аарона Копленда. Пасля некалькіх год у ЗША, вучыўся ў Швейцарыі ва Уладзіміра Фогеля і ў Кёльне.
З 1957 па 1959 гг. выкладаў у Акадэміі Сібеліуса, з 1959 па 1961 — архіварыус Хельсінкскага філарманічнага аркестра, з 1965 па 1966 — рэктар Музычнага інстытута Кяпюля (Käpylä, Хельсінкі), з 1966 па 1990 ізноў выкладае ў Акадэміі Сібеліуса (з 1976 года прафесар).
У студзені 2004 года перанёс расслаенне аорты, правёўшы паўгода ў рэанімацыі, але аднавіўся і здолеў вярнуцца да працы.
У 1959—1984 гг. быў жанаты з Мар'яхэйдзі Раўтаваара (Сўованен) (1927—2004), спявачкай (мецца-сапрана). У 1984 ажаніўся са спявачкай і педагогам Сінікай Койвіста, што значна паўплывала на творчасць. Напісаў для жонкі шэраг твораў, у тым ліку Канцэрт для сапрана, хора і аркестра (Дачка Мора (Meren tytär), 1971).
Сын ад першага шлюба — Маркаюхані Раўтаваара, музыкант і кампазітар.
Творчасць
Стыль кампазітара істотна змяняўся на працягу дзесяцігоддзяў, зазнаючы розныя ўплывы. У пачатку творчага шляху захапляўся серыяльнай музыкай. Раўтаваара з'яўляецца вельмі плённым кампазітарам, аўтарам вялікай колькасці твораў розных жанраў, у тым ліку сімфоній, харавых і камерных твораў. У творчасці позняга перыяду адчувальныя містычныя элементы. Аўтар некалькіх біяграфічных опер — «Вінсэнт» пра Вінсэнта Ван Гога), «Алексіс Ківі» пра Алексіса Ківі, «Распуцін» пра забойства Распуціна).
Характэрны «гук Раўтавара», напрыклад, можа быць створаны строгай прыгажосцю рапсадычнай тэмы струнных з мільгаючымі лініямі флейты, мяккім дысанансам званоў і, магчыма, украпленнямі пастушкова ражка.
Многія творы Раўтаваара былі запісаны Хельсінкскім філарманічным аркестрам.
Карпацкая Украіна
Карпа́цкая Украі́на (Карпатська Україна) — аўтаномны рэгіён з канца 1938 па 15 сакавіка 1939 года ў складзе Чэхаславакіі, абвешчаны ў якасці незалежнай дзяржавы 15 сакавіка гэтага ж года. Між 15 і 16 сакавіка 1939 года быў анексаваны Венгрыяй, застаючыся пад кантролем краіны да акупацыі Венгрыі Нацысцкай Германіяй.
У складзе Чэхаславакіі
Пасля распаду Аўстра-Венгрыі ўкраінцы Закарпацця выступалі за аб'яднанне з іншымі ўкраінскімі тэрыторыямі. 21 студзеня 1919 года ў Хусце сабралося больш за 400 дэпутатаў з усяго Закарпацця і на адпаведных сходах дэпутатаў было аб'яўлена пра аб'яднанне Закарпацця з Украінай. Тым не менш, гэтыя намеры не атрымалі поспеху праз складаную тагачасную палітычную сітуацыю і цяжкі стан УНР у выніку агрэсіі Расіі.
На аснове Сен-Жэрменскай і Трыянонскай дамоў 1919—1920 гадоў Закарпацце ўвайшло ў склад Чэхаславакіі з правамі аўтаноміі, але рэальны аўтаномны статус урадам краіны не быў забяспечаны. У 1920—30 гадах мясцовыя ўкраінскія нацыянальныя рухі выступалі за наданне аўтаноміі, утварэнне ўкраінскай дзяржаўнасці і ўваходжанне ў яе склад гэтага рэгіёна, для чаго праводзіліся г.зв. Нарадавецкія з'езды.
Аўтаномія
Неўзабаве пасля падпісання Мюнхенскага пагаднення, што адбылося 30 верасня 1938 года, Славакія і Карпацкая Русь заявілі пра сваю аўтаномію ад Чэхаславакіі, якую ўрад краіны мусіў быў прыняць. 8 кастрычніка 1938 года быў утвораны першы ўрад аўтаномнага рэгіёна на чале з Андрэем Бродзіем, зацверджаным чэхаславацкім урадам 11 чысла. 26 кастрычніка Бродзій, які намагаўся праводзіць правенгерскую палітыку, быў адхілены са сваёй пасады на карысць Аўгусціна Валошына.
У лістападзе гэтага ж года Карпацкая Русь, да гэтага афіцыйна вядомая як Падкарпацкая Русь, змяніла сваю афіцыйную назву на Карпацкая Украіна. Адбыўся г.зв. Венскі арбітраж, згодна з якім Германія і Італія вымусілі Чэхаславакію перадаць поўдзень Славакіі і паўднёвы захад Венгрыі — тагачаснай саюзніцы краін Восі, а 22 лістапада парламент Чэхаславакіі ўхваліў канстытуцыйны закон пра аўтаномію Карпацкай Украіны, пасля чаго краіна стала федэрацыяй чэхаў, славакаў і карпацкіх украінцаў.
Абвяшчэнне незалежнасці
Сепаратысцкія тэндэнцыі сярод чэхаславацкіх славакаў і ўкраінцаў узраслі пасля згоды ўраду Чэхаславакіі на адмаўленне ад Судэцкага края, што адбылося ў адпаведнасці з Мюнхенскім пагадненнем 29 верасня 1938 года.
Пад канец верасня 1938 года Венгрыя падтрымала Нацысцкую Германію, мабілізаваўшы каля 200 000—350 000 дрэнна абсталяваных салдат ля межаў Славакіі і Закарпацця, выказваючы гатоўнасць да ўварвання ў Чэхаславакію ў выпадку чэхаславацка-нямецкай вайны. Стан тагачаснай венгерскай арміі быў ніжэйшым у параўнанні з станам арміі Чэхаславакіі, але пры падтрымцы Германіі Венгрыя дэзынфарміравала іншыя краіны, павялічваючы на словах якасць падрыхтоўкі ўласных узброеных СМІ. Чэхаславацкае камандаванне прыняло рашэнне пра ажыццяўленне абарончых дзеянняў: так, напрыклад, уздоўж мяжы за выняткам мясцін, дзе існавалі натуральныя перашкоды, было адбудавана каля 2000 бетонных агнявых кропак.
На фоне аўтанамісцкіх і сепаратысцкіх тэндэнцый у рэгіёнах 11 кастрычніка 1938 года Падкарпацкай Русі было дазволена аднаўленне самакіравання.
Венгерскі міністр унутраных спраў Міклаш Козма, народжаны ў Закарпаці, у сярэдзіне 1938 года ўхваліў узбраенне г.зв. Ірванай Гвардыі (Rongyos Garda), мэтай якой стала пранікненне на тэрыторыі Славакіі і Закарпацця і партызанская дзейнасць у гэтых рэгіёнах. З пункту гледжання нямецкіх і італьянскіх саюзнікаў падобныя меры сталі заўчаснымі, таму абедзве краіны аказвалі ціск на Венгрыю і Чэхаславакію ў пытанні зацвярджэння Венскага арбітражу. 2 лістапада 1938 года гэта знайшло адлюстраванне ў абавязку чэхаславацкаму ўраду перадаць Венгрыі 11 833 км² уласнай тэрыторыі за рахунак поўдня Славакіі і паўднёвага захаду Закарпацця. У выніку гэтага ў складзе Венгрыі апынулася прыкладна 590 000 венграў, але пры гэтым у склад дзяржавы трапіла каля 290 000 славакаў і 37 000 украінцаў; Славакія мусіла перадаць другі горад краіны — Кошыцы, і пакінуць сталіцу Браціславу, якая праз перасоўванне мяжы на поўнач стала патэнцыйна ўразлівай з боку Венгрыі. У выніку гэтага чэхаславацкая армія страціла ўмацаванні і іншую ваенную інфраструктуру на мяжы з Венгрыяй.
12 лютага 1939 года адбыліся выбары ў Сойм Карпацкай Украіны, паводле вынікаў выбараў 92,4% галасоў выбарцаў атрымала Украінскае Нацыянальнае Аб'яднанне.
Тым не менш, Венскі арбітраж не пакінуў ніводны бок задаволеным, з-за чаго ў перыяд між 2 лістапада 1938 і 12 студзеня 1939 года на чэхаславацка-венгерскай мяжы адбылося 22 памежных сутыкненні, у якіх бралі ўдзел, у тым ліку, славацкія апалчэнні Глінкавай гвардыі. У той час неэфектыўнасць дзеянняў чэхаславакаў падштурхоўвала ўкраінскі і славацкі нацыяналізм: пад уплывам славацкіх арганізацый назва краіны была зменена на «Чэха-Славакія», Карпацкая Украіна, як і Славакія, атрымалі статус аўтаноміі. Славацкія арганізацыі ажыццяўлялі маршы і дэманстрацыі на падтрымку незалежнасці ад Чэхаславакіі. У заходніх краінах з'яўляліся падазрэнні па далучэнні Закарпацця да СССР, што, аднак, 10 сакавіка абвергнуў Сталін.
13 сакавіка гэтага ж года славацкія лідары Іозеф Ціса і Фердынанд Дзюрчанскі сустрэліся ў Берліне з Адольфам Гітлерам і іншымі вышэйшымі фігурамі Германіі. Гітлер даў зразумець, што ў выпадку неабвяшчэння незалежнасці Славакіі нямецкае камандаванне дазволіць венграм, якія нібыла сканцэнтраваліся на мяжы з Славакіяй, заняць іншыя часткі краіны. Насамрэч венгры ў значнай ступені засяроджваліся на мяжы Венгрыі з Закарпаццем. 14 сакавіка славацкія незалежніцкія арганізацыі абвясцілі незалежнасць Славакіі, а Гітлер, спаслаўшыся на нібыта пагрозу для этнічных немцаў у сувязі з беспарадкамі ў Чэхаславакіі, аддаў загад аб уваходжанні нямецкай арміі ў Багемію і Маравію, практычна не сустракаючы супраціву. Неўзабаве, 15 сакавіка 1939 года пра сваю незалежнасць абвясціла Карпацкая Украіна, лідарам якой стаў Аўгусцін Валошын.
Атрыбуты дзяржаўнасці
15 сакавіка 1939 года ў Карпацкай Украіне быў прыняты «Першы Канстытуцыйны Закон Карпацкай Украіны», які вызначыў незалежны характар дзяржавы і яе рэспубліканскую форму кіравання (узначальвалася прэзідэнтам, які абіраўся скліканым соймам), пытанні моўнай палітыкі (дзяржаўны статус быў нададзены ўкраінскай мове), сімволікі (прыняты сіне-жоўты ўкраінскі нацыянальны сцяг у якасці дзяржаўнага, былы герб Закарпацця ў якасці гербу і нацыянальны ўкраінскі гімн «Ще не вмерла України»). Акт мусіў набыць моц ад часу яго апублікавання.
Дзейнасць
Для абароны незалежнасці і барацьбы з венгерскімі і польскімі фарміраваннямі была створана арганізацыя абароны «Карпатська Січ», утварэнню якой спрыяла Арганізацыя ўкраінскіх нацыяналістаў. Праблемы з боку венграў і палякаў спрычыніліся да некалькіх спробаў закрыцця межаў з Венгрыяй і Польшчай; дасылаліся ноты пратэсту ўрадам дзяржаў, якія, аднак, ігнараваліся. Ажыццяўляліся праца прамысловасці, транспарту, гандлю; украінізацыя адукацыі, выдавецтва і справаводства. У краіне адкрываліся новыя навучальныя ўстановы, дзейнічалі мясцовыя і эміграцыйныя ўкраінскія пісьменнікі, адбываліся тэатральныя пастановы і кіназдымкі.
Венгерскае ўварванне
Абвяшчэнне незалежнасці Карпацкай Украіны дала венгерскаму ўраду пачаць патрабаваць ад Чэхіі вывад войскаў і чыноўнікаў з Закарпацця. Урад Чэхіі не адказаў на падобныя заклікі, але загадаў уласным войскам атакаваць 14 сакавіка 1939 года горад Мукачава, які ўваходзіў у лік тэрыторый, перададзеных Венгрыі годам раней.
Венгерскія падраздзяленні ўключалі адзін пяхотны полк, два кавалерыйскія палкі, тры пяхотныя батальёны, адзін матарызаваны батальён, два батальёны памежнай аховы, адзін артылерыйскі батальён і два бронецягнікі. Гэтыя сілы з паветра падтрымліваліся знішчальнікамі Fiat CR.32 у разліку на адзін полк. Пасля напору чэшскіх сіл на Мукачава венгры здолелі адбіць атаку і, у сваю чаргу, прасунуліся крыху далей, узяўшы адно з сучасных прадмесцяў гораду. З іншага боку, Аўгусцін Валошын аддаў загад па ўзбраенні Карпацкай Сечы, якая пасля сутыкненняў з чэшскімі сіламі генерала Перхалы (якія намагаліся раззброіць карпацкія атрады), здолела ўзяць пад свой кантроль амаль усю тэрыторыю дзяржавы (за выключэннем некаторых сёлаў, ужо ўзятых пад кантроль Венгрыяй).
На наступны дзень венгерская рэгулярная армія ўварвалася ў Карпацкую Украіну і да вечару дасягнула Свалявы, Карпацкая Сеч у хуткім часе была разбітая. Былі прэцэдэнты супраціву ля вёскі Краснае Поле, а таксама баі на лініі Ужгарад-Мукачава-Берагава-Сеўлюш.
У сваю чаргу, чэшскі супраціўленне таксама апынуўся слаба арганізаваным. Іншую ролю ў перамозе венграў адыгралі чэхаславацкія ўмацаванні, якія пасля Венскага арбітражу апынуліся на тэрыторыі Венгрыі. 16 сакавіка 1939 года адбылося фармальнае ўключэнне Карпацкай Украіны ў склад Венгрыі, прэм'ер-міністр Карпацкай Украіны Юліян Рэвай не супраціўляўся дзеянням Венгрыі. 17 сакавіка апошнія чэшскія атрады пакінулі Хуст — абвешчаную сталіцу Карпацкай Украіны — і адышлі ў Румынію, разам з імі сышоў прэзідэнт краіны Аўгусцін Валошын. Праз паўтара месяца паўнаважныя прадстаўнікі Карпацкай Украіны пакінулі яе тэрыторыю, да 30 красавіка дзейнічала Украінская эвакуацыйная камісія, якой кіраваў Уладзімір Бірчак.
17 сакавіка венгерская армія, працягваючы свой наступ, дасягнула паўночных межаў Закарпацця і выйшла да мяжы з Польшчай. З суседняй Галічыны прыбылі добраахвотнікі, але яны былі захоплены венгерскай арміяй і перададзеныя Польшчы. Супраціўленне на тэрыторыі Карпацкай Украіны быў прыціснуты 18 сакавіка, аднак асобныя баі цягнуліся да канца мая 1939 года. Пры баях з венгерскай арміяй паводле розных ацэнак загінула ад 2000 да 6 500 асоб.
Кампанія па ўварванні ў асноўным атрымала поспех, але, акрамя гэтага, паказала адсутнасць падрыхтоўкі венгерскай арміі да поўнамаштабнай вайны. Узнаўленне межаў Венгрыі ўзору Каралеўства Венгрыя (у якое ўваходзіла ўсё Закарпацце) у некаторай ступені паспрыяла падвышэнню нацыяналістычных настрояў сярод салдат і грамадзянскага насельніцтва.
Наступствы
У 1944 годзе Венгрыя была акупавана Германіяй у выніку адмовы тагачаснага венгерскага кіраўніцтва ад нямецкай палітыкі. На тэрыторыі Закарпацця адразу была ажыццёўлена палітыка Халакосту. Увосень 1944 года савецкая армія перасякла мяжу Закарпацця і СССР — мяжу Чэхаславакіі на паўночным усходзе ўзору 1938 года.
Хуст быў наведаны дэлегацыяй чэхаславацкага ўрада ў выгнанні на чале з Францішкам Немецам з мэтай усталявання ранейшай чэхаславацкай адміністрацыі ў адпаведнасці з ранейшымі савецка-чэхаславацкімі пагадненнямі. Тым не менш, праз некалькі тыдняў Чырвоная Армія і органы НКУС сталі перашкаджаць працы чэхаславацкіх чыноўнікаў, праз некаторы час быў створаны «Народны камітэт Закарпацкай Украіны», кіраўніком якога стаў былы чэхаславацкі салдат Іван Тураніца. 26 лістапада 1944 года камітэт абвясціў аддзяленне ад Чэхаславакіі і далучэнне да УССР. 1 лютага 1945 года чэхаславацкая ўрадавая дэлегацыя была вымушана пакінуць рэгіён.
29 чэрвеня гэтага ж года Чэхаславакія афіцыйны саступіла Закарпацце на карысць СССР. У 1946 годзе ў складзе УССР была зацверджана Закарпацкая вобласць, якая дагэтуль захоўвае сваю назву і адміністрацыйныя межы ў складзе незалежнай Украіны.
Дзяржаўны лад
Прэзідыум Сойму эміграваў з краіны па ўварванні ў Закарпацце венгерскіх войскаў.
Дзярачка ўчэпістая
Дзярачка ўчэпістая, павіліца  (Galium pseudorivale) — від раслін сямейства , быў упершыню апісаны .
Новавасыліўка
Новавасыліўка (Нововасилівка) — пасёлак гарадскога тыпу ў Прыазоўскім раёне Запарожскай вобласці Украіны.
Ліпскі сельсавет (Нясвіжскі раён)
Лі́пскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Нясвіжскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 г. вёска) Высокая Ліпа.
Качановіцкі сельсавет (Нясвіжскі раён)
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Нясвіжскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да новаўтворанага Дубейкаўскага сельсавета.
Ліпскі сельсавет (Нясвіжскі раён)
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Нясвіжскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Ліпа. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Квачоўскага сельсавета. 23 снежня 1965 года цэнтрам сельсавета ўстаноўлена вёска Высокая Ліпа. 24 жніўня 2005 года ў склад Сноўскага сельсавета перададзены вёскі Клепачы і Панюцічы.
Get You
Get You — песня, якую прадстаўнік Расіі Аляксей Вараб’ёў выканаў на конкурсе Еўрабачанне ў маі 2011 года. Па меркаванні самога спевака, кампазіцыя мела б усе шанцы на поспех. Ідэю таго, што ў Вараб’ёва ёсць шанец трапіць у тройку і нават перамогу, выказаў і пераможца Еўрабачання-2008 Дзіма Білан. Па выніках конкурсу песня заняла 16-е месца ў фінальным заліку. Гэта адзін з горшых вынікаў Расіі на конкурсе, калі не ўлічваць выступленне Філіпа Кіркорава (гл. Расія на конкурсе песні Еўрабачанне).
Стварэнне
Музыку і словы кампазіцыі напісаў Аляксей Вараб’ёў сумесна з вядомым шведскім прадзюсарам мараканскага паходжання RedOne, вядомы па сваіх сумесных працах са спявачкай Ледзі Гагай. Пры гэтым ён сам таксама ўдзельнічаў у запісе бэк-вакалу для трэка.
На Еўрабачанні
Нацыянальны вяшчальнік Еўрабачання ў Расіі «Першы канал» скарыстаўся правам самастойна (без правядзення нацыянальнага адборачнага тура) выбраць песню і, больш за тое, спецыяльна замовіў яе ў Швецыі. Афіцыйная прэм’ера Get You адбылася ў эфіры тэлеканала 12 сакавіка 2011 года ў рамках праекта «Фабрыка зорак. Вяртанне».
Фінляндская Дэмакратычная Рэспубліка
Фінляндская Дэмакратычная Рэспубліка (Suomen kansanvaltainen tasavalta) — марыянеткавая дзяржава, якая існавала падчас Зімняй вайны 1939—1940 на акупаванай савецкімі войскамі тэрыторыі Карэльскага перашыйка. Планавалася, што ФДР зойме ўсю тэрыторыю Фінляндыі.
Паводле ТАСС, рэспубліка была абвешчана 1 снежня 1939 у горадзе Тэрыёкі, першым з захопленых чырвонаармейцамі, ад імя Народнага Урада, што склаўся з фінскіх камуністаў, якія бяглі ў Савецкі Саюз пасля грамадзянскай вайны на чале з Ота Куўсіненам. Урад Куўсінена не быў прызнаны нікім, акрамя сацыялістычных краін: СССР, Манголіі і Тувы. Таксама падтрымку ФДР выказалі некаторыя дзеячы левага руху ў свеце: Джавахарлал Неру, Джон Стэйнбек і Джордж Бернард Шоу — і нямецкія СМІ (згодна з падзелам сфер уплыву паводле пакта Молатава — Рыбентропа). Сацыялістычная Фінляндыя не была падтрымана і фінскімі рабочымі.
Ужо 2 снежня Куўсінен і старшыня СНК СССР Молатаў падпісалі Дагавор аб узаемадапамозе і дружбе ФДР і СССР, які задавальняў усе ранейшыя тэрытарыяльныя патрабаванні Савецкага Саюза: Карэльскі перашыек, продаж астравоў у Фінскім заліве, арэнда Ханка — у абмен на перадачу Фінляндыі часткі Савецкай Карэліі і кампенсацыю грашыма. У Лізе Нацый прадстаўнікі СССР аб'явілі, што стары фінскі ўрад пакінуў краіну і адзіным легітымным органам, з якім будуць весціся перамовы, з'яўляецца Тэрыёкскі ўрад.
Аднак з-за няўдалага для СССР ходу вайны ФДР не стала сапраўднай уладай у краіне. Савецка-фінскі мірны дагавор 12 сакавіка 1940 увогуле не прадугледжваў яе захаванне. У той жа дзень анексаваныя ў Фінляндыі тэрыторыі былі аб'яднаны з Карэльскай АССР у Карэла-Фінскую ССР, а 29 сакавіка Вячаслаў Молатаў абвясціў канчатковы роспуск урада Куўсінена. Сам былы прэм'ер-міністр ФДР заняў пасаду фармальнага кіраўніка, старшыні Прэзідыума Вярхоўнага Савета новай Карэла-Фінскай Рэспублікі, на якой заставаўся да ліквідацыі КФССР ў 1956.
Насельніцтва Чарнагорыі
У пачатку ХХІ стагоддзя насельніцтва Чарнагорыі складае каля 620 тысяч жыхароў. Гэта самая маланаселеная краіна Балканскага паўвострава. Пераважае славянскае насельніцтва. Для чарнагорцаў характэрны дуалізм нацыянальнай свядомасці: яны і сербы, і чарнагорцы адначасова; а чарнагорская мова лічыцца варыянтам сербскай. Рэлігія ў асноўным праваслаўе. Падгорыца — сталіца і найбуйнейшы горад у краіне, Цэтынэ — былая каралеўская сталіца, гістарычны і культурны цэнтр.
Дэмаграфія
Перапісы 2003 і 2011 зарэгістравалі практычна адную і тую ж колькасць насельніцтва — 620 тыс. чалавек. Бягучыя ацэнкі канца 2010-х даюць прыблізна тую самую лічбу. Для Чарнагорыі характэрна невялікая перавага нараджальнасці над смяротнасцю (11,9 і 10,4 на 1000 адпаведна) і адмоўны міграцыйны баланс, што сумарна забяспечвае ледзь заўважную адмоўную міграцыйную дынаміку. Як і паўсюль у Еўропе, насельніцтва Чарнагорыі старэе. Сярэдняму чарнагорцу сёння (2019) 39 гадоў.
Нацыянальны склад
Нацыянальны склад насельніцтва паводле вынікаў перапісу 2011: ¹ — чарнагорцы і сербы, якія вызнаюць іслам
Менш за 1 %: харваты — 0,97 %, сербы-чарнагорцы — 0,34 %, югаславы — 0,19 %.
Нягледзячы на тое, што фармальна Чаргагорыю можна назваць шматнацыянальнай дзяржавай; чарнагорцы, сербы, баснійцы, славяне-мусульмане, харваты, югаславы размаўляюць на розных дыялектах адной і той жа мовы і вызнаюць розныя рэлігія. Не дзіва, што для жыхароў такой краіны характэрна падвоенасць (а часам і патроенасць!) нацыянальнай свядомасці, а суадносіны сербаў і чарнагорцаў змяняюцца ад перапісу да перапісу, уважаючы на палітычную сітуацыю і ідэалагічныя трэнды. Жыхары краіны, што нарадзіліся пасля распаду вялікай Югаславіі, пры самавызначэнні аддаюць перавагу чарнагорскай мове і ідэнтычнасці.
Мовы
Афіцыйная мова ў Чарнагорыі — чарнагорская. Родныя мовы (паводле таго ж перапісу): Чарнагорская, сербская, харвацкая і басннійская мовы — унармаваныя, узаемазразумелыя варыянты сербскахарвацкай мовы.
Плімуцкая кампанія
Плімуцкая кампанія — англійскае акцыянернае таварыства, заснаванае ў 1606 годзе Якавам I для каланізацыі ўзбярэжжа Паўночнай Амерыкі. Адначасова з Плімуцкай кампаніяй для гэтай жа мэты была заснавана Лонданская кампанія, а абедзве яны ўваходзілі ў аб'яднанне, званае Вірджынскай кампаніяй, створанай па ўзоры Таварыства купцоў-шукальнікаў.
Кампанія атрымала правы на тэрыторыю атлантычнага ўзбярэжжа Паўночнай Амерыкі паміж 38 і 45 паралелямі, што прыкладна адпавядае ўчастку ад Чэсапікскага заліва да сучаснай амерыкана-канадскай мяжы. Пры гэтым участак паміж 38 і 41 паралелямі быў агульным для дзвюх кампаній, пры ўмове, што пры будаўніцтве новага паселішча будзе вытрымлівацца адлегласць не менш за 100 міль да калоній кампаніі-канкурэнта.
У 1609 годзе Плімуцкая кампанія спыніла існаванне, а большая частка яе земляў была перададзена Лонданскай кампаніі, аднак праз 11 гадоў яна адрадзілася як Плімуцкі савет па справах Новай Англіі.
Рэфармацыя ў Англіі
Англія — краіна, вядомая сваімі рэфарматарскімі тэндэнцыямі. Яшчэ ў XIV стагоддзі Біблія была перакладзена на англійскую мову Джонам Уікліфам, а яго паслядоўнікі — лоларды — скрытна працягвалі існаваць на востраве і весці сваю пропаведзь. У 1525 годзе Уільям Тындэйл надрукаваў свой пераклад Новага Запавету, што дазволіла ўсім жадаючым азнаёміцца з тэкстам Бібліі. Аднак вырашальную ролю ў Рэфармацыі ў Англіі наканавана было адыграць іншаму чалавеку. Рэфармацыю ў Англіі можна ў поўным сэнсе назваць «Рэфармацыяй зверху», з прычыны таго, што на чале яе стаў англійскі кароль Генрых VIII.
Рэфармацыя ў Англіі пры Генрыху VIII
Генрых быў праціўнікам Рэфармацыі, нават напісаў кнігу супраць Лютэра «У абарону сямі таінстваў» (1521), у аснове якой былі не аргументы, а лаянка ў адрас вітэнбергскага рэфарматара. Аднак за гэту працу кароль атрымаў ад Папы тытул «абаронца веры». Тым не менш, акалічнасці вымусілі Генрыха змяніць сваю пазіцыю.
Генрых быў жанаты на Катарыне Арагонскай, і адзіным дзіцем у гэтым шлюбе была дзяўчынка, якая потым стане каралевай Марыяй Цюдар. Зразумеўшы, што іншых дзяцей не будзе (а Генрых жадаў мець сына-спадчынніка), кароль вырашыў дамагацца разводу. Аднак Папа Рымскі Клімент VII, які знаходзіўся пад уплывам пляменніка Катарыны імператара Карла V, на гэта не згаджаўся. Тады Генрых, які карыстаўся абсалютнай уладай у краіне, абвінаваціў англійскае духавенства ў непадпарадкаванні статуту, які забараняў прызнаваць любую прызначаную асобу Папы Рымскага без зацвярджэння каралём. Таксама Генрых прымусіў духавенства прызнаць сябе главой Царквы Англіі. У дадатак на англійскі клір быў накладзены штраф у 118 тысяч фунтаў. У 1532 годзе Архібіскупам Кентэрберыйскім быў выбраны Томас Кранмер, стаўленік Генрыха, відавочны прыхільнік пратэстанцтва. Кранмер у царкоўным судзе скасаваў шлюб Генрыха і кароль уступіў у другі шлюб. У 1534 годзе парламент прыняў «Акт аб супрэматыі», які абвяшчаў, што кароль з'яўляецца «вярхоўным главой Англійскай Царквы». Больш Папа ў Англіі не карыстаўся ніякай уладай. Калі Джон Фішэр і Томас Мор адмовіліся прызнаць гэтыя рашэнні, яны былі пакараны смерцю.
Наступным этапам было зачыненне кляштароў і канфіскацыя царкоўных земляў. Было зачынена агулам 376 манастыроў, а іх землі Генрых ці пакінуў сабе, або раздаў ці прадаў «новаму дваранству», якое падтрымлівала караля; на секвеставаных землях былі праведзены агароджванні. Аднак дагматычна Англійская Царква заставалася блізкай да Каталіцкай. Але Біблія цяпер стала даступная ў Англіі на роднай мове.
Рэфармацыя ў Англіі пры наступных кіраўніках
Пасля смерці Генрыха на трон узышоў яго сын Эдуард VI, якому было толькі дзевяць гадоў. Рэгентам пры ім стаў герцаг Сомерсет, які меў відавочную схільнасць да пратэстанцтва. У 1547 годзе пачалося прычашчэнне вернікаў «пад абодвума відамі». У 1549 годзе святарам дазволілі браць шлюб. У 1549 годзе была ўведзена Кніга агульных малітваў, якая змяшчала тэксты выключна на англійскай мове. Гэта кніга з невялікімі зменамі выкарыстоўваецца ў Царкве Англіі дагэтуль. У набажэнстве асаблівая ўвага надавалася чытанню Бібліі.
Крамер таксама ўдзельнічаў у стварэнні веравызнальнага тэксту, выкарыстоўваючы саветы такіх багасловаў як Джон Нок. У выніку атрымаліся «42 артыкулы», якія сталі з 1553 года з каралеўскай згоды афіцыйным дакументам у Царкве Англіі. Артыкулы былі кальвінісцкімі ў поглядах на прадвызначэнне і прычасце. Пасля зацвярджэння гэтага акту Эдуард VI памёр.
На трон узышла яго старэйшая сястра Марыя, дачка Катарыны Арагонскай. Гэты перыяд вядомы спробамі аднавіць каталіцтва ў Англіі. Тым часам больш за 800 прадстаўнікоў англійскага духавенства былі вымушаны бегчы, а 300 чалавек былі пакараны смерцю, у тым ліку архібіскуп Томас Кранмер і Х'ю Лацімер. Падчас пакарання смерцю апошні сказаў свайму таварышу па няшчасці: «Майце веру, містар Рыдлі, сёння мы запальваем касцёр, які асвятліць увесь свет».
Нясвіжскі сельсавет
Нясві́жскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Нясвіжскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок Заазер’е.