cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Балотніца (Гарадоцкі раён)
Бало́тніца (, Болотница) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Езярышчанскага сельсавета.
Да 2018 года ўваходзіла ў склад Руднянскага сельсавета.
Корбут
Корбут — прозвішча.
Завідаўка (Кісялёвабудскі сельсавет)
Заві́даўка (, Завидовка) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Кісялёвабудскага сельсавета.
Жыгі
Жыгі́ (, Жиги) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Беняконскага сельсавета.
Кальцо з П’етраасы
Кальцо з П’етраасы — залатое кальцо ў выглядзе шыйнай грыўні, знойдзенае ў кургане каля П’етраасы (цяпер П’етрааселе), жудзец Бузэў, паўднёвая Румынія (былая Валахія), у 1837 годзе. Яно было часткай вялікага залатога скарба, датаванага 250—400 гадамі нашай эры. Само кальцо, як часцей за ўсё лічыцца, мае рымска-міжземнаморскае паходжанне, на ёй ёсць надпіс на гоцкай мове (рунічны алфавіт «старшы Футарк»).
Кальцо з надпісам застаецца прадметам сур’ёзнай навуковай цікаўнасці, існуе шэраг тэорый наконт яго паходжання, прычыны захавання і датыроўкі. Надпіс, пашкоджаны неўзабаве пасля выяўлення, не можа быць прачытаны з упэненасцю, таму робяцца розныя спробы яго рэканструкцыі і інтэрпрэтацыі. Нядаўна з’явілася магчымасць рэканструяваць пашкоджаны ўчастак з дапамогай зноў знойдзеных выяў кальца ў яго першапачатковым стане. Кальцо з надпісам можа даць разуменне прыроды дахрысціянскай язычніцкай рэлігіі готаў.
Паходжанне
Арыгінальны скарб, выяўлены ў вялікім кальцавым кургане, вядомым як гара Істрыца каля П’етрааселе ў Румыніі, складаўся з 22 частак, сярод якіх былі мноства залатых пасудзін, талерак і кубкаў, а таксама ювелірныя вырабы, у тым ліку два кальцы з надпісамі. Калі скарб толькі выявілі, рэчы былі склеены ў неіндыфіцыруемую чорную масу, што прывяло да высноў, што скарб мог быць пакрыты нейкім арганічным матэрыялам (напрыклад тканінай ці скурай) да таго як быў закапаны ў зямлю Агульная вага знаходкі была каля 20 кг.
Дзесяць рэчаў, сярод якіх адно кальцо з надпісам, былі скрадзены неўзабаве пасля знаходкі скарба. А калі скраденыя рэчы былі зноў знойдзены, было высветлена, што кальцо было разрэзана прынамсі на чатыры часткі ювелірам з Бухарэста, пры гэтым адзін з сімвалаў надпіса быў значна пашкоджаны. На шчасце, да гэтага Лонданскае Арундэльскае таварыства зрабіла падрабязныя малюнкі, гіпсавую копію і фотаздымак кальца, і страчаны сімвал магчыма было аднавіць з адноснай пэўнасцю.
Прычыны захавання
Як і ў большасці знаходак гэтага тыпу, застаецца незразумелым, чаму рэчы былі памешчаны ў курган, хаця ёсць некалькі праўдападобных версій. Тэйлар сцвяржае, што кальцападобны курган, у якім гэтыя рэчы былі знойдзены, верагодна, знаходзіцца на месцы язычніцкага храма, і на падставе аналіза знойдзенага надпіса, можна меркаваць, што яны былі часткай ватыўнага скарба. Праўда гэтая тэорыя ў значнай ступені ігнаруецца больш познімі даследаваннямі. У прыватнасці Лаенга (1997) адзначае, што ўсе астатнія рэчы ў скарбе мелі «пэўны рытуальны характар». Асабліва вартай увагі ў гэтай сувязі з’яўляецца фіяла, упрыгожаная выявамі (хутчэй за ўсё германскіх) багоў.
Прыхільнікі тэорыі аб асабістым скарбе Атанарыха мяркуюць, што золата было закапана ў спробе схаваць яго ад гунаў, якія перамаглі гоцкае племя грэйтрунгаў на поўначы ад Чорнага мора і пачалі рухацца ў бок Дакіі каля 375 года. Але застаецца незразумелым, чаму золата так і засталося закапаным, бо дамова Атанарыха з Феадосіям I (380) дазволіла яму і яго супляменнікам знаходзіцца пад абаронай Рымскай дзяржавы да яго смерці ў 381 годзе. Іншыя даследчыкі меркавалі, што скарб належаў валадару остготаў. Русу (1984) ідэнтыфікаваў Гайну, гоцкага палкаводца рымскай арміі, які быў забіты гунамі каля 400 года, як уладальніка скарба. Хаця гэтая версія дапамагла б патлумачыць, чаму клад застаўся закапаным, яна не можа даць адказ на пытанне, чаму такі прыкметны кальцападобны курган быў абраны ў якасці месца, дзе быў схаваны такі вялікі і каштоўны скарб.
Датаванне
Былі прапанаваны розныя версіі пра час захвання скарба, якія шмат у чым засноўваюцца на паходжанні рэчаў, манеры пахавання і надпісе на кальцы. Тэйлар гаворыць аб дыяпазоне ад 210 да 250 года. У больш позніх даследваннях навукоўцы прапанавалі некалькі больш познія тэрміны: прыхільнікі тэорыі Атанарыха казалі пра пачатак 4-га стагоддзя, а даследчыкі Канстантынэску і Тамеску ўказвалі на пачатак 5 стагоддзя.
Рэканструкцыя надпісу
На залатым абручы маецца рунічны надпіс («старэйшы Футарк»), пры гэтым 7-ы сімвал (верагодна ᛟ /o/) быў збольшага знішчаны, калі абруч парэзалі выкрадальнікі. Пашкоджаная руна выклікала шэраг навуковых дыскусій, падчас якіх яе прызнавалі як ᛃ /j/ (Reichert 1993, Nedoma 1993) ці, магчыма, ᛋ /s/ (Looijenga 1997). Калі прыняць да ўвагі здымак Арундэльскага таварыства, дык надпіс першапачаткова быў такі:
Сэнс надпісу
Нягледзячы на адсутнасць кансэнсусу адносна дакладнай расшыфроўкі надпісу, навукоўцы згодныя з тым, што яго мова — нейкая форма готыкі, і што яна была зроблена ў рэлігійных мэтах. Тэйлар інтэрпрэтуе надпіс як відавочна паганскі па сваім характары і які сведчыць аб існаванні храма, для якога абруч быў вотыўным скарбам. Ён называў дату закладання скарбу (210—250) сыходзячы з таго факту, што пераход да хрысціянства готаў уздоўж Дуная, як лічыцца, быў практычна завершаны на працягу некалькіх пакаленняў пасля таго, як яны перасяліліся сюды ў 238 годзе.
Мак-Лаўд і Міес (2006) лічаць, што абруч мог уяўляць сабою «храмавы абруч» ці «святы прысяжны абруч», існаванне якіх у паганскія часы зафіксавана ў старажытнаскандынаўскай літаратуры і знаходзіць пацверджанне ў археалогіі. Акрамя таго, як яны мяркуюць, надпіс мог служыць доказам існавання пакланення «маці-багіням» сярод готаў, што паўтарае добра задакументаванае пакланенне «маці-багіням» у іншых рэгіёнах на нямецкім поўначы. Мак-Лаўд і Міес таксама мяркуюць, што з’яўленне абодвух агульнанямецкіх тэрмінаў, якія пазначаюць «святасць» (wīh і hailag), можа дапамагчы растлумачыць адрозненне паміж двума паняццямі на гоцкай мове. Яны мяркуюць, што абруч лічыўся святым не толькі з-за яго сувязі з адным ці некалькімі божаствамі, але таксама і сам па сабе.
Аляксей Аляксандравіч Збунь
Аляксей Збунь (нар., Сабаліўка, Жытомірская вобласць) — украінскі футбаліст, паўабаронца літоўскага клуба «Судува» з Марыямпале.
Клубная кар’ера
На юнацкім узроўні гуляў за БВВФК з Бравараў, у 2015 годзе выступаў на аматарскім узроўні за клуб «Шполатэхагра» са Шполы ў чэмпіянаце Чаркаскай вобласці. У 2015 годзе стаў іграком «Зоркі», аднак у сезоне 2015/16, пераможным для каманды ў Першай лізе, не з’яўляўся на полі. Пасля выхаду каманды ў Прэм’ер-лігу выступаў пераважна ў моладзевым першынстве, дэбютаваў у Прэм’ер-лізе 1 красавіка 2017 года, выйшаўшы на замену ў другім тайме ў матчы супраць «Дняпра». У сезоне 2018/19, калі «Зорка» зноў апынулася ў Першай лізе, замацаваўся ў стартавым складзе каманды.
У сакавіку 2019 года, пасля таго як «Зорка» знялася з Першай лігі, падпісаў кантракт з беларускім клубам «Тарпеда» з Мінска. У складзе мінскай каманды ў асноўным выхадзіў на замену. У ліпені 2019 года вярнуўся ва Украіну, стаўшы іграком клуба «Гарняк-Спорт».
Дайнава (Беняконскі сельсавет)
Дайнава́ (, Дайнова) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Беняконскага сельсавета. За 5 км на паўночны ўсход ад Воранава, 66 гаспадарак, 171 жыхар (2014).
Аляксей Аляксандравіч Збунь
Клубная кар’ера
У студзені 2021 года перайшоў у крыварожскі «Крыўбас», якому па выніках сезона 2020/21 дапамог выйсці ў Першую лігу. У ліпені 2022 года папоўніў склад літоўскага «Джугаса», дзе гуляў да канца сезона 2022. У студзені 2023 года перайшоў у «Судуву».
Дайнава (Беняконскі сельсавет)
Гісторыя
Вядома з 18 ст. як вёска ў складзе маёнтка Германішкі ў Ашмянскім павеце Віленскага ваяводства ВКЛ. У 1790 г. ўладанне віленскага біскупа Ігнацы Масальскага, 11 дымоў, 65 душ сялян, 23 кані, 28 валоў, 18 валок зямлі. Пасля 3-га падзелу Рэчы Паспалітай (1795) у складзе Расійскай імперыі, у Віленскай, з 1797 г. Літоўскай, з 1801 г. Гродзенскай, з 1842 г. Віленскай губернях. У 2-й пал. 19 — пач. 20 ст. у Седліскай воласці Ашмянскага павета Віленскай губерні, уладанне барона Лефорта, у 1870 г. 96 рэвізскіх душ сялян. У канцы 19 ст. школа граматы. З 1921 г. у складзе Польшчы, у Седліскай гміне Валожынскага павета Навагрудскага ваяв., 53 двары, 275 жыхароў. З лістапада 1939 г. у БССР. 3 4.12.1939 г. у Баранавіцкай вобласці, з 15.1.1940 г. у Воранаўскім раёне, з 12.10.1940 г. у Ромуцеўскім сельсавеце, 106 двароў, у 1940 г. 490 жыхароў.
Аляксей Аляксандравіч Збунь
Міжнародная кар’ера
У чэрвені 2017 года згуляў у двух таварыскіх матчах за моладзевую зборныя Украіны.
Дайнава (Беняконскі сельсавет)
Гісторыя
Да 16 ліпеня 1954 года вёска ўваходзіла ў склад Ромуцеўскага сельсавета, да 29 красавіка 1960 года — у склад Беняконскага сельсавета, да 17 красавіка 1964 года — у склад Воранаўскага сельсавета, да 11 лютага 1972 года знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Воранаўскага пассавета.
Раўкета (возера)
Раўке́та (Raukėta) — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі і Ігналінскім раёне Літвы, у басейне ракі Дзісна, за 40 км у напрамку на паўднёвы захад ад Браслава, каля вёскі Эйтмяны.
Дамамерычы
Дама́мерычы (, Домамеричи) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, на рацэ Сасноўцы. Уваходзіць у склад Дамамерыцкага сельсавета. Знаходзіцца за 14 км на поўнач ад Клімавічаў, за 16 км ад чыгуначнай станцыі Клімавічы (лінія Орша — Унеча), на аўтамабільнай дарозе Звянчатка — Івацэвічы.
Раўкета (возера)
Плошча паверхні возера 0,25 км². Даўжыня 0,73 км, найбольшая шырыня 0,55 км, даўжыня берагавой лініі 2,05 км. Катлавіна возера круглаватай формы. Схілы катлавіны пераважна спадзістыя, вышынёй 5—7 м, у паўночнай частцы да 2 м. Сцёк у раку Раўкета.
Дамамерычы
Гісторыя
У крыніцах вядома з 1604 года як дзяржаўная ўласнасць у Крычаўскай воласці Вялікага Княства Літоўскага. У 1724 годзе — ўладанне Радзівілаў, уваходзіла ў Крычаўскае староства. У 1737 годзе была пабудавана драўляная царква, меліся карчма і млын.
У выніку першага падзелу Рэчы Паспалітай у 1772 годзе вёска апынулася ў Крычаўскім старостве Клімавіцкага павета Магілёўскай губерні Расійскай імперыі. На той час у паселішчы, якое было ўласнасцю памешчыка, існавалі вадзяны млын, сукнавальня і царква. Вяскоўцы займаліся апрацоўкай і падрыхтоўкай да прадзення пянькі і кудзелі.
Станам на 1785 год, у Дамамерычах дзейнічаў бровар, на якім у 1819 годзе працавала 8 чалавек. Гаспадар маёнтка ў 1845 годзе валодаў 3119 дзесяцінамі зямлі, вадзяным млыном, броварам і крупарушняй, у 1858 годзе — карчмой. У 1864 годзе адкрылася народнае вучылішча, дзе ў 1889 годзе навучаліся 39 хлопчыкаў і 1 дзяўчынка. У 1872 годзе з’явілася яшчэ адна крупарушня, прадукцыя якой збольшага вывозілася ў Рослаўль.
Леанід Міхайлавіч Лаўроўскі
Леанід Міхайлавіч Лаўроўскі (сапраўднае прозвішча — Іваноў; — ) — савецкі артыст балета, балетмайстар, харэограф і педагог. Народны артыст СССР (1965). Лаўрэат трох Сталінскіх прэмій (1946, 1947, 1950).
Дамамерычы
Гісторыя
Па выніках перапісу 1897 года, у сяле працавалі бальніца, заезны і піцейны дамы, кузня, паштовая станцыя і хлебазапасны магазін. Двойчы на год праводзіліся кірмашы. Побач быў аднайменны фальварак, дзе існаваў вадзяны млын. У 1909 годзе ў вёсцы адкрылася паштовае аддзяленне.
Леанід Міхайлавіч Лаўроўскі
Біяграфія
Леанід Міхайлавіч Іваноў нарадзіўся 5 (18) чэрвеня 1905 у Санкт — Пецярбургу. З 1922 па заканчэнні Петраградскага харэаграфічнага вучылішча артыст ЛАТОБ імя С. М. Кірава. З 1927 займаецца балетмайстарскай дзейнасцю. У 1935—1938 гадах — мастацкі кіраўнік балетнай трупы ЛМАТОБ, у 1938—1944 гадах -ЛАТОБ імя С. М. Кірава, у 1942—1943 гадах — АрмАТОБ імя А. А. Спендыярава (Ерэван). У 1944—1964 гадах — галоўны балетмайстар ДАВТ. У 1964—1967 гадах — прафесар МАХУ. У 1948—1967 гадах выкладаў у ГІТІСе (з 1952 года — прафесар). Арганізаваў першую ў краіне трупу «Балет на лёдзе» (1959) (у 1959—1964 — галоўны балетмайстар). Л. М. Лаўроўскі памёр 27 лістапада 1967 года, (па іншых крыніцах — 26 лістапада), падчас гастроляў у Парыжы. Пахаваны ў Маскве на Новадзявочых могілках (участак № 3).
Дамамерычы
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Дамамерычы абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года, згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі, яны ўвайшлі ў склад БССР. 16 студзеня вёска апынулася ў складзе РСФСР, дзе 26 красавіка таго ж года яна ўвайшла ў Клімавіцкі павет Гомельскай губерні.
У выніку першага ўзбуйнення БССР Дамамерычы вярнулі БССР, дзе 20 жніўня 1924 года яны сталі цэнтрам сельсавета ў Клімавіцкім раёне Калінінскай (у 1927—1930 гадах — Магілёўскай) акругі, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці.
У 1924 годзе замест культурна-асветніцкага гуртка ў вёсцы адкрылася хата-чытальня. 12 кастрычніка 1930 года быў арганізаваны калгас «Барацьба», які ў 1932 годзе аб’ядноўваў 110 гаспадарак, 622 га ворыва і абслугоўваўся Клімавіцкай МТС. Дзейнічалі вадзяны млын, кузня, урачэбная амбулаторыя.
З сярэдзіны жніўня 1941 да 28 верасня 1943 года Дамамерычы былі пад нямецкай акупацыяй. У верасні 1943 года нацысты спалілі вёску і забілі 10 жыхароў. На могілках у брацкай магіле пахаваны вяскоўцы, якія загінулі на франтах вайны.
Пасля вайны паселішча аднавілася і ў 1950 годзе далучылася да калгаса імя М. І. Калініна. У 1980-я гады ў вёсцы існавалі бібліятэка з фондам больш за 10400 кніг, крама, клуб, фельчарска-акушэрскі пункт і ферма буйной рагатай жывёлы.
Карл Ландштэйнер
Карл Ландштэйнер (Karl Landsteiner;, Вена — , Нью-Ёрк) — аўстрыйскі ўрач, хімік, імунолаг, інфекцыяніст. Першы даследчык у галіне імунагематалогіі і імунахіміі, аўтар прац па малекулярнай і клетачнай фізіялогіі рэакцыі арганізма на размытыя антыгены і спецыфічныя і неспецыфічныя з'явы, якія ўзнікаюць пры гэтым. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне (1930). Лаўрэат прэміі Альберта Ласкера ў галіне клінічных медыцынскіх даследаванняў (1946) — пасмяротна.
Біяграфія
Скончыў медыцынскі факультэт Венскага ўніверсітэта (1891). Працаваў ва ўніверсітэце паталогіі. Зацікавіўся хіміяй і вывучаў яе на працягу 1891-1896 гадоў, маючы практыкі ў Вюрцбургу, Мюнхене і Цюрыху.
У 1896 годзе вярнуўся ў Вену, уладкаваўся асістэнтам у Венскі інстытут гігіены. У тым жа годзе ён выявіў, што лабараторныя культуры бактэрый могуць быць аглютынаваны шляхам дадання імуннай сыроваткі крыві. У 1908—1911 гадах, працуючы галоўным патолагаанатамам ў Венскай каралеўскай бальніцы Вільгеніны, Ландштэйнер засяродзіў увагу на вывучэнні поліяміеліту.
У 1909 годзе сумесна з С. Поперам даказаў інфекцыйную прыроду поліяміеліту. У 1911 годзе стаў прафесарам Венскага ўніверсітэта. У 1916 годзе ажаніўся з Хелен Власта. У 1917 годзе ў іх нарадзіўся сын Эрнст. Падчас 1-й сусветнай вайны эміграваў у Галандыю.
У 1922 годзе атрымаў запрашэнне ўзначаліць лабараторыю ў цэнтры медыцынскіх даследаванняў Ракфелераўскага інстытута (Нью-Ёрк).
У маі 2005 года, у ходзе 58-й сесіі Сусветнай асамблеі аховы здароўя, у Жэневе была прынята пастанова 14 чэрвеня (дзень нараджэння Карла Ландштэйнера) штогод праводзіць Сусветны дзень донара крыві (Рэзалюцыя WHA58.13).
Ян Анджэй Борх
Ян Анджэй Юзаф Борх (1713 — ) — дзяржаўны дзеяч Рэчы Паспалітай.
Біяграфія
З шляхецкага роду Борхаў герба «Тры каўкі», сын Ежы Готарда, палкоўніка войска Вялікага Княства Літоўскага, суддзі земскага інфлянцкага (1683—1722), пляменнік Фабіяна Казіміра.
Абіраўся паслом на соймы 1735, 1746, 1758, 1760, 1761, 1762 і 1764. Падкаморы (1744—1765) і ваявода інфлянцкі (1765—1767), падканцлер каронны (1767—1780) і канцлер вялікі каронны (1780). Трымаў Люцынскае староства.
Падтрымліваў караля і вялікага князя Аўгуста Саксонскага, выступаў за абранне яго сына Караля на Курляндскі сталец, дзеля чаго ездзіў з дыпламатычнай місіяй у Маскву ў 1763.
Google AdSense
Google AdSense — сэрвіс кантэкстнай рэкламы ад Google. Дазваляе зарабляць уладальнікам веб-старонак з вялікай колькасцю наведванняў. Сэрвіс аўтаматычна ўстаўляе на вэб-сайце тэкставую, графічную і відэа-рэкламу, якая падыходзіць па кантэксце (Google AdSense дзеля кантэксту). Даход ад яе налічвае Google адпаведна колькасці націскаў на спасылкі ці кожнай тысячы паказаў рэкламы. Зараз Google тэсціруе сістэму аплаты за кожнае дзеянне з рэкламай.
Акрамя таго, уладальнікі вэб-старонак з дапамогай AdSense могуць прапанаваць сваім наведвальнікам пошук з дапамогай пошукавай сістэмы Google, як у Інтэрнэце, так і непасрэдна на старонцы, чым зарабляюць грошы ад абвестак Google (Google AdSense дзеля пошуку).
У першым квартале 2011 года прыбытак ад сэрвісу AdSense склаў 28 % агульнага прыбытку кампаніі Google.
Агляд
Google выкарыстоўвае сістэму пошуку рэкламы згодна з кантэкстам, месцазнаходжаннем наведвальніка і шмат якіх іншых фактараў. AdSense стаў вельмі распаўсюджаным сродкам кантэкставай рэкламы з-за сваёй меншай навязлівасці, чым большасць банарных сетак і сваёй рэлевантнасці з кантэкстам старонкі.
Зараз AdSense выкарыстоўвае JavaScript код для падключэння да старонкі. Некаторыя стваральнікі старонак намагаюцца павялічыць максімальна даход ад сістэмы AdSense. Робяць гэта звычайна трыма шляхамі:
Заўвага! Афіцыйна Google забараняе выкарыстоўваць надпісы кшалту «Націсні сюды і зрабі мой рэйтынг вышэй» для павялічэння даходу. Звычайна ўжываюць надпісы «Спонсарскія спасылкі», «Кантэкстная рэклама» ці проста «Рэклама».
Гісторыя
Тэхналогія AdSense паходзіць ад WordNet, якую стварыла кампанія Simpli (заснавана Джоржам А. Мілерам) і некалькі прафесараў і выпускнікоў з Універсітэта Браўн (ЗША), ўключаючы Джэймса А. Андэрсана, Джэфа Стыбела і Стыва Райса. Мадыфікаваннем тэхналогіі Wordnet займалася фірма Oingo, маленькая кампанія з Санта-Монікі, заснаваная ў 1998. Oingo змяніла назву на Applied Semantics у 2001 годзе, якую потым набыла Google за $102 000 000 у красавіку 2003 года.
Сродак аплаты
Для атрымання грошай ад Google, патрабуецца абналічыць чэкі, якія Google дасылае на адрас з зарэгістраванага рахунку. На цяперашні момант Google разглядае іншыя варыянты аплаты. Таксама разглядаюцца варыянты стварэння сваёй сістэмы аплаты і карыстання магнітнымі карткамі.
З дапамагаю свайго зарэгістраванага рахунку, гаспадар старонкі ў любы момант можа праглядзець колькасць запытаў, націскаў, рэйтынг націскаў, а таксама свой бягучы заробак ад выкарыстоўвання сістэмы AdSense.
Баркі 1 (Гарадоцкі раён)
Баркі́ 1 (, Борки 1) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мяжанскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Газьбенскага сельсавета. У 2004—2018 гадах у складзе Руднянскага сельсавета.
Да 19 лістапада 2018 года мела назву Баркі́, але ў сувязі з далучэннем да Мяжанскага сельсавета, дзе ўжо мелася вёска з такой назвай была перайменавана.
Звянчатка
Звянча́тка (, Звенчатка) — аграгарадок у Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Кісялёвабудскага сельсавета.
У 1924—1960 гадах цэнтр Звянчаткаўскага сельсавета, у 1960—1965 гадах вёска ў складзе Мілаславіцкага сельсавета.
Кімелі
Кіме́лі (, Кимели) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Беняконскага сельсавета.
Цецеруковыя
Цецеруковыя (Tetraoninae) — падсямейства птушак атрада курападобных.
Вялікія і сярэдніх памераў птушкі, якія жывуць у лясах і на балотах. Ногі апераныя па пальцы. Лятаюць слаба і цяжка. Харчаванне змешанае, большай часткай расліннае. Гняздзяцца на зямлі. У большасці відаў выразны палавы дымарфізм. Манагамы. Птушаняты вывадковыя. Адрозніваецца 17 відаў.
Маларасійскае ваеннае губернатарства
Маларасійскае ваеннае губернатарства (1801—1835); Чарнігаўскае, Палтаўскае і Харкаўскае генерал-губернатарства (1835—1856) — генерал-губернатарствы Расійскай Імперыі ў 1801—1856 гг., якія па сутнасці тэрытарыяльна і бюракратычна з'яўляліся пераемнікамі адзін аднаго. Цэнтрам генерал-губернатарстваў да 1837 г. быў горад Палтава, а з 1837 г. горад Харкаў.
Маларасійскае ваеннае губернатарства (1801—1835)
Маларасійскае ваеннае губернатарства было створана паводле ўказу расійскага імператара (1801—1825) Аляксандра I ад 9 (21) верасня 1801 г.: паводле ўказу былая Маларасійская губерня падзялялася на «дзве маларасійскія» губерні, якія былі ўключаны тым жа ўказам ў склад Маларасійскага ваеннага губернатарства.
Указ ад 9 (21) верасня 1801 г. не канкрэтызаваў, на якія дзве губерні павінна была быць падзелена Маларасійская губерня, а таксама не вызначаў губернскія цэнтры гэтых «дзвюх маларасійскіх» губерняў. Неўзабаве маларасійскім ваенным губернатарам з Маларасійскай губерні ў 1802 г. былі створаны Чарнігаўская губерня (з цэнтрам у Чарнігаве) і Палтаўская губерня (з цэнтрам у Палтаве). Пачаткова планавалася зрабіць горад Лубны цэнтрам адной з новых губерняў па прычыне яго цэнтральнага месцазнаходжання, але ў канечным выніку менавіта Палтава 8 сакавіка 1802 г. стала цэнтрам адной з новаўтвораных «маларасійскіх губерняў» — па «гістарычным» прычынам (пад Палтавай адбылася пераможная для рускай арміі бітва са шведамі ў 1709 г., сотая гадавіна якой набліжалася). І менавіта Палтава стала цэнтрам Маларасійскага ваеннага губернатарства і рэзідэцыяй маларасійскага ваеннага губернатара, што дало вялікі штуршок развіццю Палтавы як значнага эканамічнага і культурнага цэнтра, які пачаў развівацца паводле рэгулярнага плана з упарадкаванай забудовай. Увесь час свайго існавання Маларасійскае ваеннае губернатарства (1801—1835) складалася толькі з дзвюх губерняў — Палтаўскай губерні і Чарнігаўскай губерні.
Па штатнаму раскладу ад 1802 і 1826 г., пры маларасійскім ваенным губернатары дзейнічалі чыноўнікі асаблівых даручэнняў і канцылярыя, якая складалася з 5 аддзелаў, у якіх разглядаліся адміністрацыйныя, паліцэйскія, судовыя грамадзянскія і крымінальныя справы, казацкія і фабрычна-земляробчыя.
У Расійскай Імперыі стратэгіяй утрымання заваяваных і далучаных тэрыторый былі асіміляцыя (русіфікацыя) карэннага насельніцтва і ўніфікацыя кіравання (распаўсюджанне агульнаімперскіх законаў і ўстаноў). Адсюль галоўнай задачай ваенных губернатараў (генерал-губернатараў) на заваяваных і далучаных ускраінах было спрыянне найскарэйшай падрыхтоўцы насельніцтва ўскраіны (праз паступовую ліквідацыю ранейшых юрыдычных норм, парадкаў і звычаяў) да ўспрыняцця агульных правіл кіравання — поўнай інкарпарацыі ў склад імперыі на аснове губернскай сістэмы кіравання (без прамежкавага — генерал-губернатарскага ўзроўню), ператварэння захопленых зямель у звычайныя расійскія губерні. Стварэнне Маларасійскага ваеннага губернатарства было выклікана наяўнасцю у кантраляваных ваенным губернатарам дзвюх губернях (зямель былой Гетманшчыны) шматлікага былога казацкага саслоўя, а таксама спецыфічных адміністрацыйных інстытутаў, што ў першую чаргу вызначала і асаблівасці дзейнасці ваеннага губернатара: на тэрыторыі губерняў дзейнічалі Генеральны Маларасійскі суд (1797—1831) і земскія падкаморскія суды (1797—1834), чаго не было ў звычайных расійскіх губернях.
Акрамя традыцыйных функцый (паўната выканаўчай улады ў падкантрольных губернях, судовыя функцыі, кантраляванне дзейнасці дзяржаўных устаноў і г.д.), маларасійскі ваенны губернатар у тым ліку ажыццяўляў арганізацыйна-вайсковыя мерапрыемствы па фарміраванні казачых нерэгулярных ваенных апалчэнняў у 1812 г. (у час франка-рускай вайны 1812 года) і 1831 г. (у часы Лістападаўскага паўстання), забяспечваў арганізацыю перасялення казакоў і сялян у Наварасійскі край, на Каўказ, на землі Чарнаморскага казацкага войска, Усевялікага Войска Данскога, у Крым; займаўся стварэннем умоў жыцця іншаземным каланістам, якія меліся і прыбывалі для асваення малазаселеных стэпавых тэрыторый і інш.
За час існавання Малрасійскага ваеннага губернатарства былі канчаткова ліквідаваны рэшткі аўтаноміі Гетманшчыны ў адміністрацыйных, судова-прававых, сацыяльна-гаспадарчых адносінах. Адрозненні ў прававым стане мясцовага насельніцтва — шляхты, казацтва, купецтва і сялянства — былі канчаткова нівеліраваны і прыведзены ў адпаведнасць з агульнарасійскім узорам.
Чарнігаўскае, Палтаўскае і Харкаўскае генерал-губернатарства (1835—1856)
У 1835 г. загадам расійскага імператара было загадана рэарганізаваць Маларасійскае ваеннае губернатарства ў «Чарнігаўскае, Палтаўскае і Харкаўскае генерал-губернатарства»: у выніку ў 1836 г. у склад генерал-губернатарства ўвайшлі Чарнігаўская губерня, Палтаўская губерня і Харкаўская губерня — і генерал-губернатарства ўвесь час свайго існавання складалася толькі з гэтых трох губерняў. Пачаткова цэнтрам генерал-губернатарства быў горад Палтава, але з 1837 г. цэнтр генерал-губернатарства быў перанесены ў горад Харкаў, які стаў і рэзідэнцыяй генерал-губернатара.
Па штатнаму раскладу ад 1836 г., пры генерал-губернатары дзейнічалі чыноўнікі асаблівых даручэнняў і канцылярыя, якая складалася з 5 аддзелаў, у якіх разглядаліся адміністрацыйныя, паліцэйскія, судовыя грамадзянскія і крымінальныя справы, казацкія і фабрычна-земляробчыя. У 1840 г. у складзе канцылярыі быў створаны і тайны аддзел.
Генерал-губернатар ажыццяўляў арганізацыйна-вайсковыя мерапрыемствы па фарміраванні казачых нерэгулярных ваенных апалчэнняў у 1855 г. (у час Крымскай вайны).
Два апошнія генерал-губернатары паралельна займалі і пасаду папячыцеля Харкаўскай навучальнай акругі і мелі права кантролю за дзейнасцю Харкаўскага ўніверсітэта.
Пасада чарнігаўскага, палтаўскага і харкаўскага генерал-губернатара была скасавана паводле ўказа Сената ад 17 (29) лютага 1856 г.
S.T.A.L.K.E.R. 2: Heart of Chornobyl
S.T.A.L.K.E.R. 2: Heart of Chornobyl (S.T.A.L.K.E.R. 2: Сэрца Чарнобыля) — камп’ютарная гульня ў жанры постапакаліпсічны шутар ад першай асобы, якую распрацоўвала ўкраінская кампанія GSC Game World. Распрацоўка гульні была анансаваная ў жніўні 2010 года, выхад быў намечаны на 2012 год. Распрацоўка гульні была спынена 9 снежня 2011 года. Выходзіць на прыстаўках новага пакалення ад Microsoft, Xbox Series X і S.
Іванаўск
У 1924—1960 гадах вёска ў складзе Звянчаткаўскага сельсавета, у 1960—1965 гадах — у складзе Мілаславіцкага сельсавета.
Авяльговыя
Авяльговыя, івалгавыя (Oriolidae) — сямейства птушак атрада вераб’інападобных.
Ярка расфарбаваныя птушкі з выразным палавым дымарфізмам, большасць відаў распаўсюджана ў цёплых зонах. У Еўропе толькі адзін від (івалга звычайная). Пералётныя птушкі. Гнёзды робяць на дрэвах. Адрозніваюць 25-28 відаў.
(3482) Лясная
(3482) Лясная — астэроід (малая планета) Галоўнага пояса астэроідаў. Адкрыты ў 1975 годзе Т. М. Смірновай у Крымскай астрафізічнай абсерваторыі. Названая ў гонар перамогі рускіх воінаў у бітве пад Лясной 1708 г.
Сярэдні дыяметр астэроіда 11 км, сярэдняя адлегласць ад Сонца 416,1 млн км, перыяд абарачэння 4,638 гадоў.
Юрый Мікалаевіч Балуеўскі
Юрый Мікалаевіч Балуеўскі (нар. 9 студзеня 1947, Трускавец, Львоўская вобласць, Украінская ССР) — савецкі і расійскі ваеначальнік. Начальнік Генеральнага штаба Узброеных сіл Расійскай Федэрацыі — першы намеснік Міністра абароны Расійскай Федэрацыі (2004—2008). Генерал арміі (2005).
Таварыства беларускага тэатра
Таварыства беларускага тэатра ў Латвіі — культурна-асветная арганізацыя беларускай меншасці ў Латвіі, створаная для каардынацыі тэатральна-мастацкай дзейнасці ў 1920-я — пачатку 1930-х гадоў.
Дзейнасць
Першы арганізацыйны сход адбыўся 25 сакавіка 1927 г. Таварыства ўзнікла з Беларускіх (1-й і 2-й) драматычных дружын І. С. Дварчаніна і Я. Камаржынскага, драматычных гурткоў пры Дзвінскай і Люцынскай беларускіх гімназіях, таварыстваў «Рунь» і «Беларуская хата», Беларускага народнага тэатра (І-га) у Рызе. Дзякуючы дзейнасці таварыства з 1928 г. пачалі працу Рыжскі і Дзвінскі народныя тэатры. Дырэктарам таварыства была В. В. Пігулеўская-Бароўская. Фінансавую дапамогу тэатрам аказвалі Латвійскі культурны фонд і Беларускі аддзел пры Міністэрстве асветы Латвіі. Таварыства рэкамендавала для пастановак п’есы К. Каганца, В. Дуніна-Марцінкевіча, У. Галубка, М. Чарота і інш. Інсцэніроўкі для беларускіх тэатраў рабілі У. Пігулеўскі, Камаржынскі. У 1931 г. таварыства паставіла 10 спектакляў, у т.л. 3 прэм’еры. Рэжысёры часта запрашалі артыстаў латышскіх і рускіх тэатраў. Таварыства арганізавала драматычныя гурткі амаль ва ўсіх беларускіх навучальных установах. У іх праводзіліся вечарыны з дакладамі, дэкламацыямі і спектаклямі. Так, 12 снежня 1932 г. Таварыства беларускай моладзі ў Латвіі адзначыла 50-годдзе Я. Купалы пастаноўкай п’есы «Раскіданае гняздо», а 11 лютага 1933 г. разам з вучнямі Рыжскай беларускай вячэрняй дадатковай школы наладзілі спектакль-вечарыну (пастаўлена «Паўлінка» Я. Купалы). Пасля дзяржаўнага перавароту ў Латвіі ў 1934 г., культурна-асветніцкая дзейнасць беларусаў, як і іншых нацыянальных меншасцей, пачала затухаць.
Шпаковыя
Шпаковыя (Sturnidae) — сямейства птушак атрада вераб'інападобных.
Рухавыя, шумныя і таварыскія птушкi з характэрна кароткiм хвастом. Палавы дымарфізм адсутнiчае, маладыя больш тускла афарбаваныя, чым дарослыя. Гнёзды ладзяць у дуплах, корм (раслінны і жывёльны) збіраюць на зямлі. Пералётныя птушкі. Адрозніваецца 108-113 відаў.
Бібіна
Бі́біна (, Бибино) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Езярышчанскага сельсавета.
Да 2018 года ўваходзіла ў склад Руднянскага сельсавета.
Джарджонэ
Джорджа Барбарэлі да Кастэльфранка, больш вядомы як Джарджонэ (Giorgio Barbarelli da Castelfranco, Giorgione; 1476/1477,  —, ) — італьянскі мастак, прадстаўнік венецыянскай школы жывапісу; адзін з найвялікшых майстроў Высокага Адраджэння.
Біяграфія
Джарджонэ нарадзіўся ў невялікім мястэчку Кастэльфранка-Венета недалёка ад Венецыі. Ён быў вучнем Джавані Беліні і засвоіў сабе глыбіню і бляск яго цёплага каларыту, нават перасягнуў яго ў гэтых якасцях і першы з усіх італьянскіх жывапісцаў стаў адводзіць у рэлігійных, міфалагічных і гістарычных карцінах важнае месца паэтычна-прыдуманаму, прыгожаму, не чужому натуральнасці пейзажу. Галоўным месцам яго дзейнасці была Венецыя. Ён пісаў тут надпрастольныя абразы, выконваў шматлікія партрэтныя заказы і, па звычаі таго часу, упрыгожваў сваім жывапісам скрыні, куфэркі і фасады дамоў.
Памёр ад чумы.
Кованцы
Ко́ванцы (, Кованцы) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Беняконскага сельсавета.
Кавалёўка (Клімавіцкі раён)
Кавалёўка (, Ковалёвка) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Кісялёвабудскага сельсавета.
У 1924—1960 гадах вёска ў складзе Звянчаткаўскага сельсавета, у 1960—1965 гадах — у складзе Мілаславіцкага сельсавета.
Кодзі
Ко́дзі (, Коди) — хутар у Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Беняконскага сельсавета.
У 1940—1960 гадах цэнтр Кодзеўскага сельсавета. Да 1978 года Кодзі ўваходзілі ў склад Паляцкішскага сельсавета.
Кужы
Кужы́ (, Кужи) — хутар у Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Беняконскага сельсавета.
Да 1978 года хутар уваходзіў у склад Паляцкішскага сельсавета.
Літвіца
Літві́ца (, Литвица) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Беняконскага сельсавета.
Даўгахвостыя сініцы
Невялікія птушкі з вельмі доўгім хвастом і кароткай, далікатнай дзюбай. Крыху падобныя да звычайных сініц, але з іншымі гнездавымі паводзінамі. Дымарфізм адсутнічае. Адрозніваюць 7-8 відаў. У Еўропе адзін від — сініца-апалоўнік.
Вадзянікі
Вадзя́нікі (, Водяники) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Езярышчанскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Марчанскага сельсавета. У 2004—2018 гадах у складзе Руднянскага сельсавета.
Таварыства былых паліткатаржан і ссыльнапасяленцаў
Таварыства былых паліткатаржан і ссыльнапасяленцаў — грамадская арганізацыя ў СССР, існавала ў 1921—1935 гадах.
Дзейнасць
Створана ініцыятывай П. П. Маслава, Д. І. Навамірскага і іншых. Аказвала матэрыяльную дапамогу былым паліткатаржанам і ссыльнапасяленцам, арганізоўвала іх выступленні, успаміны, даклады, лекцыі. Важным кірункам дзейнасці таварыства былі збор, вывучэнне і выданне гістарычна-дакументальных матэрыялаў. У 1921—1923 гадах аддзяленні таварыства ўзніклі ў Віцебску, Гомелі, Мінску.
У 1921 годзе таварыства налічвала 200 членаў, у 1926 — 1786, у 1931 — 2759. У 1924, 1925, 1928 і 1931 гадах адбыліся ўсесаюзныя з’езды членаў таварыства. Беларускае аддзяленне да 1928 года правяло 3 канферэнцыі. Навукова-даследчую работу члены таварыства вялі ў секцыях: па гісторыі дзекабрызму, рэвалюцыі 1905—1907 гадоў, нарадавольцаў і інш. Яны абмяркоўвалі даклады і мемуары, рыхтавалі да друку зборнікі дакументаў, манаграфіі. Таварыства выдавала часопіс «Каторга и ссылка» (1921—1935), біябібліяграфічны слоўнік «Деятели революционного движения в России» (1927—1934), «Бюллетень Центрального совета Всесоюзного обшества бывших политкаторжан и ссыльнопоселенцев» (1929—1933), у якіх ёсць біяграфічныя артыкулы і звесткі пра дзеячаў, чый лёс быў звязаны з Беларуссю. Таварыства супрацоўнічала з Гістпартам, Інстытутам Маркса—Энгельса—Леніна і іх філіяламі на месцах, з Усесаюзным таварыствам старых бальшавікоў.
Завірушкавыя
Завірушкавыя (Prunellidae) — сямейства птушак атрада вераб'інападобных
Карычнева-шэрыя птушкi з вераб'іным сiлуэтам, але з больш далiкатнай дзюбай. Дымарфiзм адсутнiчае. Гняздзяцца на кустах альбо ў скальных шчылiнах. Пералётныя птушкі. Адрозніваецца 13 відаў.
Кісялёва Буда
Кісялёва Бу́да (, Киселёва Буда) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Кісялёвабудскага сельсавета.
Знаходзіцца за 18 км на паўночны ўсход ад Клімавічаў, за 130 км ад Магілёва. На поўнач ад вёскі пралягае аўтамабільная дарога.
Любарты
Люба́рты (, Любарты) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Беняконскага сельсавета.
Да 1978 года вёска ўваходзіла ў склад Паляцкішскага сельсавета.
Сын вады
Сын вады — прыгодніцкая аповесць Янкі Маўра, асноўныя падзеі якой адбываюцца на архіпелазе Вогненная Зямля. Галоўныя персанажы аповесці — індзейцы яганы (або фуіджыйцы), што жывуць у чоўнах і вядуць першабытны лад жыцця. Апроч унутраных канфліктаў, у фабулу аповесці ўплецена гісторыя выратавання маладым фуіджыйцам Мангам англійскай лэдзі, якая стала ахвярай караблекрушэння. Аповесць «Сын вады», самая паэтычная ў замежным цыкле Маўра, згодна з прызнаннем самога аўтара, была найбольш яму дарагая.
Сюжэт
Вогнезямельцы Тайдо і Кос з жонкамі і дзецьмі (19-галовы Манг, дачка і малалетні сын у Тайдо і 14-гадовая дачка Мгу ў Коса), вядуць няхітрае жыццё прымітыўных астраўлян ХХ стагоддзя: плаваюць у чоўнах-кану з жэрдак і кары, на дне якіх раскладзены цяпельцы; харчуюцца дарамі мора; часам ажыццяўляюць вылазкі на астравы за палівам ды вялікай дзічынай — пінгвінамі, гуанака, маржамі (апошнія, дарэчы, ў паўднёвым паўшар’і не сустракаюцца — тут Маўр паўтарае геаграфічную памылку Жуля Верна). Час ад часу ў Магеланавым праліве героі аповесці бачаць гіганцкія кану белых — параходы, з якіх багатыя падарожнікі кідаюць тубыльцам усялякую экзатычную для іх ежу — хлеб, апельсіны.
Не паспеў юнак падумаць, як зладзіць з экстрэмальнай сітуацыяй, усчалася бура, падчас якой да берага прынесла дошку з непрытомнай белай дзяўчынай. Манг выцягнуў яе з вады, адагрэў. Неўзабаве дзяўчына апрытомнела і адразу спужалася дзікуна. Але праз некаторы час зразумела, што збавіцель не збіраецца ёй сілкавацца. Наступныя тыдні пазбаўлены ўсялякіх інструментаў Манг будаваў човен і здабываў харчаванне для сваёй "Белай птушкі" (так ён ахрысціў дзяўчыну). У рэшце рэшт кану быў спушчаны на ваду і паплыў да сваіх. Калі да стаянкі заставалася ўсяго восем кіламетраў, міс Грэт (так звалі дзяўчыну) разгайдала човен і падарожнікі аказаліся на скалістай прыступцы. Тады Манг на мігі паабяцаў дзяўчыне вярнуцца, скочыў у ваду і паплыў да сваіх.
З’яўленне Белай птушкі выклікала ў Мангавых сваякоў боязь і рэўнасць. Яны хацелі пазбавіцца ад яе, але Манг запярэчыў, пасадзіў міс у свой човен і стаў у Магеланавым праліве ў чаканні якога-небудзь парахода. Кану белых з’явіўся на пяты дзень і падабраў міс Грэт і Манга, якому было страшна цікава — як жывуць невядомыя белыя. У знак удзячнасці англічанка ўзяла вогнезямельца ў Лондан і ўладкавала яго афіцыянтам у фанабэрысты рэстаран «Касмапаліт». Неадпаведнасць простай душы Манга капіталістычнаму атачэнню робіць яго чужаніцай у гэтым свеце. На апошняй старонцы аповесці звольнены Манг з болем узгадвае родныя — цяпер недасяжныя — пратокі, скалы, сям’ю, дзяўчыну.
Красоўка
Красо́ўка (, Красовка) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Кісялёвабудскага сельсавета.
Зімародкавыя
Зімародкавыя (Alcedinidae) — сямейства птушак атрада.
Апісанне
Птушкі з параўнальна вялікай, даволі моцнай дзюбай, каржакаватым тулавам і кароткім хвастом. Большасць відаў страката афарбаваная. Палавы дымарфізм адсутнічае, узроставы дымарфізм вельмі слабы. Гняздуюцца ў земляных норах. Аселыя, часткова пералётныя птушкі. Адрозніваюцца 90-92 віды. На Беларусі сустракаецца.
Сістэматыка
Традыцыйна зімародкавых адносяць да атраду, аднак вынікі некаторых новых даследаванняў паказваюць, што іх, імаверна, з трыма іншымі сямействамі мусяць вылучыць у асобны атрад, ці, па меншай меры падатрад.
Сямейства падзяляюць на 3 падсямействы, якія ўключаюць 19 родаў са 114 відамі :
Шчуркавыя
Шчуркавыя (Meropidae) — сямейства птушак атрада ракшападобных.
Птушкі з выцягнутым сілуэтам і доўгай, крыху загнутай ўніз дзюбай, звычайна з выступаючымі цэнтральнымі рулявымі. Вельмі ярка расфарбаваныя. Палавы дымарфізм адсутнічае, узроставы дымарфізм нязначны. Гнёзды ў норах, звычайна ў калоніях. Пералётныя птушкі. Адрозніваецца 23-24 віды.
НФЛ у сезоне 1945
Cезон 1945 года стаў 26-ым сезонам Нацыянальнай футбольнай лігі (NFL). Скочыўся перамогай «Cleveland Rams».
Выніковая табліца
В = Выйгрыш, П = Паражэнне, Н = Нічыя, % = Адсотак перамог, АН = Ачкі набраныя, АП = Ачкі прапушчаныя''
Заўвага: Да 1972 года, нічыі ў турнірных табліцах не ўлічваліся.
Мілюнцы (Воранаўскі раён)
Мілю́нцы (, Милюнцы) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Беняконскага сельсавета.
Да 11 лютага 1972 года вёска знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Воранаўскага пассавета.
Плошча Свабоды
Плошча Свабоды — назва плошчаў у населеных пунктах розных краін.
Алена Уладзіміраўна Цюнянкова
Алена Уладзіміраўна Цюнянкова (нар. Валчэцкая; нар., г. Гродна) — беларуская гімнастка, алімпійская чэмпіёнка 1964, заслужаны майстар спорту СССР, выкладчык. Дацэнт кафедры тэорыі і методыкі фізічнай культуры Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы. Ганаровы грамадзянін горада Гродна.
Біяграфія
Чатырохразовая чэмпіёнка СССР у апорным скачку (1960—1962, 1965), двухразовая чэмпіёнка СССР у практыкаваннях на бервяне — 1963, 1964 гады. Заслужаны трэнер БССР. Першы трэнер — Рэнальд Кныш.
У 1966 яна зламала нагу. У тым жа годзе яна выйшла замуж, змяніла прозвішча на Цюнянкова, а ў наступным годзе нарадзіла сваю першую дачку, скончыўшы спартыўную кар’еру.
Пасля гэтага скончыла Гродзенскі дзяржаўны педагагічны інстытут у 1965 годзе і каля 30 гадоў трэніравала гімнастаў у родным Гродне.
Яна стала першым трэнерам Вольгі Корбут, але пасля паўтара года перадала яе Рэнальду Кнышу, які раней займаўся з ёй самой. У перыяд з 1998 па 2006 год яна трэніравала ў Мінэапалісе, Злучаныя Штаты, разам з і Вольгай Гоцманавай. У 2006 годзе яна вярнулася ў Гродна да сваёй 94-гадовай маці і дачок Таццяны і Ірыны.
Спартыўныя дасягненні
Алімпійскія гульні:
Выступы на першынствах СССР :
Палітычныя погляды
Падпісала адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля жорсткіх падаўленняў народных пратэстаў у 2020 годзе.
Узнагароды
У 1964 годзе была абрана адным са спартсменаў года.
Гаці
Гаці́ (, Гати) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мяжанскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Газьбенскага сельсавета. У 2004—2018 гадах у складзе Руднянскага сельсавета.
Шыладзюбыя
Шыладзюбыя (Recurvirostridae) — сямейства птушак атрада ракшападобных.
Чорна-белыя, сярэдніх памераў птушкi з доўгімі нагамі і доўгай, тонкай дзюбай. Палавы дымарфізм адсутнічае або вельмі слаба вызначаны. Жывуць у прыбярэжных мясцiнах. Гняздуюцца каланіяльна, гнёзды будуюць на зямлі. Адрозніваецца 13 відаў.
Куляшоўка (Клімавіцкі раён)
Куляшо́ўка (, Кулешовка) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Кісялёвабудскага сельсавета.
Да 11 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Хатовіжскага сельсавета.
У вёсцы да 2003 года стаяла драўляная Свята-Ільінская царква (1893 год), якая была разабрана і перавезена ў Бабруйск, дзе яе аднавілі.
Адміністрацыйны падзел Вялікага Княства Літоўскага
Адміністрацы́йны падзе́л ВКЛ — комплекс палітычных захадаў, якія вызначалі палітыка-адміністрацыйнае размеркаванне тэрыторыі Вялікага Княства Літоўскага яго ўладамі падчас усяго існавання дзяржавы між XIII і XVIII стст.
Гісторыя
Палітыка ўнутранага падзелу ВКЛ у адміністрацыйных мэтах азначылася ў першыя гады існавання дзяржавы ў XIII ст., на перыяд чаго прыпадаюць першыя крыніцы пра існаванне ў дзяржаве такіх адміністрацыйных тэрыторый як княства і воласць.
Утварэнне
Адміністрацыйна-тэрытарыяльная структура ВКЛ змянялася з пачаткам пашырэння яго тэрыторыі пры першых князёх літоўскіх. Так, ужо ў часы княжання Войшалка былі аб'яднаныя Навагародская, Пінская, Полацкая і Віцебская землі, захопленыя Нальшчаны і Дзяволтва. У 1307 годзе пры Віценю было далучана Полацкае княства, з 1320-х па 1330-я гады (Гедзімін) ВКЛ атрымала кантроль над Віцебскай, Турава-Пінскай, Брэсцкай землямі, а таксама Менскім княствам. Ужо пры Гедзіміне яго сыны атрымалі кантроль над рознымі часткамі дзяржавы: так, у спадчыну Манівіду засталіся Кернаў і Слонім, Карыяту — часткі Панямоння ўключна з Навагрудкам, Альгерду — Крэва і рэгіён Беразіны, Кейстуту — амаль увесь захад сучаснае Беларусі (Трокі, Брэсцкая, Гродзенская землі), Нарымонту — Пінская зямля; рэгіён Вільні, якая на той час ужо атрымала статус сталіцы, атрымаў Яўнут.
Пасля прыходу на велікакняжацкі пасад Альгерда ў ВКЛ фактычна аформіўся падзел на дзве часткі, калі заходняй часткай ВКЛ стаў кіраваць адзін з братоў Альгерда, Кейстут. З іншага боку, пры панаванні Альгерда ў складзе ВКЛ апынуліся беларускае Падняпроўе, Бранскае княства, крыху пазней — Мазырская і Брагінская воласці, а таксама землі сучаснай Украіны: Падолле, Валынь і Чарнігава-Северская зямля, яшчэ трохі пазней былі далучаны Смаленскае княства і Жамойць. У гэтыя перыяды існавання ВКЛ у краіне збольшага захоўвалася сістэма падзелу на ўнутраныя княжацкія ўладанні.
Змены ў структуры
Пры Вітаўце з канца XIV — пачатку XV стст. княжацкія пасады былі скасаваны ў Віцебску, Ноўгарадзе-Северскім, Полацку, Кіеве, Падоллі, Валыні, замест чаго былі ўведзены пасады намеснікаў. Як мяркуецца, гэтыя мерапрыемствы былі ажыццёўлены з мэтай цэнтралізацыі ўлады, аднак у цэлым сістэма мясцовага кіравання захавала сваю традыцыйнасць. У гэты час намеснікі таксама былі прызначаны Ягайлам у Вільні і некаторых іншых гарадох. У 1398 годзе паводле Салінскага дагавора ВКЛ страціла Жамойць на карысць Тэўтонскага ордэна, праз шэсць год у склад ВКЛ было канчаткова далучанае Смаленскае княства. Між тым, праз год пасля паразы Тэўтонскага Ордэна (Грунвальдская бітва) Жамойць перайшла ў пажыццёвае ўладанне Вітаўта, што было пацверджана Мельнскім мірам у 1422 годзе, калі крыжакі саступілі рэгіён ВКЛ па смерці Вітаўта. У 1427 годзе Вітаўтам былі падначалены Цвярское, Разанскай княствы і г.зв. Вярхоўскія княствы. У 1413 годзе Гарадзельскай уніяй быў уведзены інстытут ваяводаў, якія атрымалі рэгіянальную ўладу ў першых новаўтвораных ваяводствах — Віленскім і Троцкім. Віленскаму ваяводзе сталі падпарадкоўвацца Наваградак, а таксама некалькі княстваў — Слуцкае, Клецкае і Мсціслаўскае. У Троцкае ваяводства, у сваю чаргу, уваходзілі практычна ўсе заходнія і цэнтральныя часткі сучаснае Беларусі.
Гэты інстытут захоўваўся да самога канца існавання ВКЛ пад канец XVIII ст.
Рэформа Жыгімонта Аўгуста
З 1548 года трон атрымлівае Жыгімонт Аўгуст, падчас кіравання якога ў 1565—1566 гадах уводзіліся сістэмы павятовых соймікаў і судоў, у выніку чаго адміністрацыйна-тэрытарыяльная структура наблізілася да досведу суседняй Польшчы, а ў практыку краіны ўводзіліся межы паветаў. Павет уяўляў сабой адміністрацыйную тэрыторыю, якая структурна ўваходзіла ў склад ваяводства. Былі ўтвораныя новыя ваяводствы — Берасцейскае, Мсціслаўскае, Менскае, Валынскае і Брацлаўскае. Быў упарадкаваны падзел ваяводстваў на паветы: у выніку рэформы ў складзе Віленскага ваяводства былі зацверджаны Ашмянскі, Браслаўскі, Віленскі, Вількамірскі і Лідскі паветы; у складзе Троцкага — Гарадзенскі, Ковенскі, Троцкі і Упіцкі; Новагародскага — Ваўкавыскі, Новагародскі, Слонімскі; Падляшскага — Бельскі, Дарагічынскі, Мельніцкі; Кіеўскага — Кіеўскі і Мазырскі; Віцебскага — Аршанскі і Віцебскі; Берасцейскага — Берасцейскі і Пінскі; Менскага — Менскі і Рэчыцкі, Валынскага — Крамянецкі, Луцкі, Уладзімірскі; Брацлаўскага — Брацлаўскі, Вінніцкі і Звянігарадскі. Асобна вылучаліся Полацкае і Мсціслаўскае ваяводствы, што не мелі паветаў у сваім складзе, а таксама Новагародскае, якое апрача паветаў захавала ў якасці асобнай адміністрацыйна-тэрытарыяльнай адзінкі Слуцкае княства. Такім чынам, тэрыторыя Вялікага Княства Літоўскага стала размеркаванай паміж 13 адміністрацыйна-тэрытарыяльнымі адзінкамі першага ўзроўню і 30 адзінкамі другога.
Люблінская унія
Па зацвярджэнні Люблінскай уніі і ўтварэнні федэрацыі між ВКЛ і Польшчай эліты апошняй дамагліся ўваходжання ў склад Кароны Падляшша і ваяводстваў на тэрыторыі сучаснай Украіны. У выніку гэтага ВКЛ страціла Падляшскае, Валынскае, Кіеўскае і Брацлаўскае ваяводствы, колькасць літоўскіх ваяводстваў скарацілася да дзевяці, адпаведных паветаў — да 22. Адначасова з гэтым Кіеўскае ваяводства перайшло ў склад Польшчы ў няпоўным складзе з прычыны пераходу Мазырскага павета ў склад Менскага ваяводства. Разам з гэтым паводле палажэнняў уніі ўтварыўся польска-літоўскі кандамініум — Інфлянты, які займаў некаторыя тэрыторыі сучасных Эстоніі і Латвіі. Падчас складання Уніі і на пазнейшых вальных соймах статус рэгіёна аспрэчваўся прадстаўнікамі ВКЛ, якія жадалі бачыць Інфлянты як частку ВКЛ. Статус тэрыторыі аспрэчваўся на вальных соймах 1582 і 1585 гадоў, але нарэшце ў 1589 годзе статус тэрыторыі як сумеснага ўладання (кандамініуму) між Літвой і Польшчай быў пацверджаны.