cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мірон Емяльянавіч Крыштафовіч
Ушанаванне памяці
У Брэсце адна з вуліц носіць імя Мірона Крыштафовіча. На доме (вул. Энгельса, 12), дзе жыў М. Е. Крыштафовіч, у 1989 годзе ўстаноўлена мемарыяльная дошка.
Бад-Бухау
Бад-Бухау (Bad Buchau) — горад у Германіі, курорт, размешчаны ў зямлі Бадэн-Вюртэмберг. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Цюбінген. Уваходзіць у склад раёна Біберах. Насельніцтва — 4347 чалавек (31 снежня 2020 года). Займае плошчу 23,77 км². Афіцыйны код — 08 4 26 013.
Валкеакаскі
Валкеакаскі (Valkeakoski) — горад на паўднёвым захадзе цэнтральнай Фінляндыі, у правінцыі Пірканмаа. Размешчаны за 35 км на поўдзень ад Тамперэ, за 145 км на паўночны ўсход ад Турку і за 145 км на паўночны захад ад Хельсінкі. Плошча муніцыпалітэта — 372,04 км², з якіх водная паверхня — 100,06 км².
Бад-Шусенрыд
Бад-Шусенрыд (Bad Schussenried) — горад у Германіі, курорт, размешчаны ў зямлі Бадэн-Вюртэмберг. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Цюбінген. Уваходзіць у склад раёна Біберах. Насельніцтва — 8464 чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 55,02 км². Афіцыйны код — 08 4 26 014.
Ваенная бяспека
Ваенная бяспека вызначаецца гатоўнасцю і здольнасцю дзяржавы абараняць свае інтарэсы і суверэнітэт, супрацьстаяць ваеннай агрэсіі і любым іншым формам знешняга ціску, у тым ліку, ваеннага гвалту або шантажу з пазіцыі сілы, а таксама спыняць спробы развязаць грамадзянскую вайну, міжнацыянальныя канфлікты з ужываннем гвалту або тэрарыстычнай дзейнасці.
У сістэме ваеннай бяспекі важнае значэнне маюць :
Найважнейшымі знешнімі фактарамі забеспячэння ваеннай бяспекі дзяржавы з’яўляюцца :
Стрэнцкі край
Стрэнцкі край (Strenču novads) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўначы Латвіі ў вобласці Відзэмэ. Край складаецца з двух гарадоў і двух валасцей, цэнтрам края з'яўляецца горад Стрэнчы.
Насельніцтва на 1 студзеня 2010 года складала 4192 чалавекі. Плошча края — 375,73 км².
Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт харчовых і хімічных тэхналогій
Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт харчовых і хімічных тэхналогій (скар. БДУТ) — універсітэт у Магілёве, адзіная ў рэспубліцы ВНУ харчовага профілю. Размешчаны ў комплексе будынкаў па адрасе пр. Шміта, 3.
Гісторыя
Адзіны ў рэспубліцы ВНУ харчовага профілю быў адкрыты 1 студзеня 1973 года як Магілёўскі тэхналагічны інстытут (МТІ) на базе тэхналагічнага факультэта Магілёўскага машынабудаўнічага інстытута. У красавіку 2002 г. па выніках атэстацыі інстытут быў пераўтвораны ў Магілёўскі дзяржаўны ўніверсітэт харчавання (МДУХ). 26 сакавіка 2021 года міністр адукацыі Ігар Карпенка падпісаў загад аб перайменаванні ўстановы вышэйшай адукацыі ў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт харчовых і хімічных тэхналогій (скарочаная назва БДУТ).
Падрыхтоўку кадраў вышэйшай кваліфікацыі праз аспірантуру ўніверсітэт ажыццяўляе па 11 спецыяльнасцях. Ва ўніверсітэце працуе спецыялізаваны Савет па абароне доктарскіх і кандыдацкіх дысертацый. БДУТ з’яўляецца галаўным ВНУ у распрацоўцы адукацыйных стандартаў, вучэбных планаў і праграм, падручнікаў і вучэбных дапаможнікаў для спецыяльнасцяў харчовага профілю.
Ва ўніверсітэце на 20 кафедрах працуюць 287 выкладчыкаў, у тым ліку 14 дактароў і прафесараў, 89 дацэнтаў. З іх 6 абраныя акадэмікамі і членамі-карэспандэнтамі Акадэміі аграрных навук, Акадэміі холаду, Інжынернай акадэміі і інш.
За 30 гадоў дзейнасці выкладчыкі ВНУ падрыхтавалі 13 тысяч спецыялістаў. Больш за 40 яго выпускнікоў абаранілі дысертацыі, у тым ліку дзве доктарскія.
Гісторыя пошты
Гісто́рыя по́шты — даследаванне развіцця паштовай сувязі, важны раздзел філатэліі. Патрэбнасць у атрыманні звестак з іншых мясцовасцей і краін зыходзіць да глыбокай старажытнасці і першапачаткова задавальнялася з дапамогай ганцоў, якія прыносілі паведамленні, як вусныя, так і пісьмовыя ці сімвалічныя па форме. З развіццём людской цывілізацыі адбываліся змены і развіццё спосабаў, сродкаў і формаў паштовай сувязі.
Антычнасць
Наступным відам сувязі ў гісторыі чалавецтва сталі ганцы — спачатку пешыя, потым конныя. У старажытных дзяржавах Месапатаміі, Егіпта, Грэцыі, Персіі, Кітая, Рымскай імперыі існавала добра наладжаная дзяржаўная паштовая сувязь: пісьмовыя паведамленні перасылаліся з пешымі і коннымі ганцамі па прынцыпе эстафеты.
Старажытны Усход
Гісторыя пошты шчыльна звязаная з гісторыяй пісьменнасці. З зараджэннем апошняй інфармацыя стала перадавацца ў пісьмовым выглядзе, што стала пачаткам эры паштовай сувязі. Спачатку такая сувязь была эпізадычнай. З узнікненнем рабаўладальніцкіх дзяржаў на Старажытным Усходзе, кіраўнікі якіх мелі патрэбу ў пастаяннай інфармацыі аб становішчы ва ўласнай краіне і на падуладных ім тэрыторыях, паштовая сувязь стала набываць арганізаваны характар.
Першыя ўстановы арганізаванай службы паведамленняў узніклі дастаткова рана ў антычныя часы. Упершыню паштовае паведамленне з'явілася каля 5000 гадоў таму ў Месапатаміі для перадачы інфармацыі, захаванай у выглядзе гліняных лістоў. Не менш старажытнай з'яўляецца паштовая сувязь у Егіпце.
Першапачаткова падобныя службы выкарыстоўваліся пераважна ў ваенных мэтах і не прызначаліся для сувязі паміж грамадзянскімі асобамі. Такімі былі службы паведамленняў у Старажытным Егіпце, Асірыі, Вавілоне і Персіі. Асабліва развітымі яны былі ў Егіпце, таму могуць разглядацца як папярэднікі сучаснай пошты. У часы IV дынастыі фараонаў (2900—2700 да н. э.) дзейнічала служба асаблівых пешых (скараходаў), а таксама конных ганцоў, якая забяспечвала сувязь па ваенных дарогах з Лівіяй, Эфіопіяй і Аравіяй.
Старажытнаегіпецкая пошта была заснавана пераважна на выкарыстанні шматлікіх пешых ганцоў, дзякуючы якім фараоны маглі без асаблівых цяжкасцей ажыццяўляць кантакты з далёкімі правінцыямі. У Бені-Хасане на насценным роспісе адной з пячор-грабніц, якая адносіцца да эпохі Сярэдняга царства, выяўлены ганец, які перадае чалавеку паведамленні аб уварванні варожага племені. Вядома пра прафесійных ганцоў, якія існавалі ў Егіпце ў эпоху XII дынастыі (1985—1785 да н. э.), якія развозілі царскія загады ажно да Азіі. Ганцы павінны былі пераадольваць доўгія адлегласці як мага хутчэй. Для транспарціроўкі лістоў таксама ўжывалі паштовых галубоў.
Уяўленні аб паштовай справе ў Старажытным Егіпце можна скласці з дакумента на папірусе, які датуецца прыкладна 255 годам да н. э. і змяшчае ўліковыя запісы дастаўкі паштовых адпраўленняў адным пасыльным. Падобныя высокаразвітая паштовая сістэма хутка стала распаўсюджвацца ў іншых краінах.
Асірыйская легенда паведамляе пра ганцоў, якія разносілі загады Семіраміды па ўсіх частках яе царства.
Паштовая справа ў Персідскай манархіі — у выглядзе яскравай сістэмы паштовай сувязі, вядомай пад назвай «ангарыён», — была ўведзена ў VI ст. да н. э., у часы кіравання цара Кіра II (550—529 да н. э.). Перадача паведамленняў ажыццяўлялася пераважна праз конных ганцоў (ангараў). Аднак маюцца згадкі аб тым, што падобная паштовая сістэма існавала ў Персіі крыху раней. З апісанняў Герадота і Ксенафонта вядома, што пры Кіры II на найважнейшых дарогах былі ўсталяваныя паштовыя станцыі, якія знаходзіліся адна ад адной на аднолькавых адлегласцях, якія складалі сярэдні дзённы прабег каня. Гэтыя станцыі былі прызначаны для адпачынку кур'ераў.
Старажытная Грэцыя
У Грэцыі паштовая сістэма была дастаткова добра наладжана ў выглядзе сухапутнай і марской паштовай сувязі, але яна не магла значна развівацца з-за множнасці гарадоў-дзяржаў, якія ваявалі між сабой. Урады для перадачы паведамленняў мелі ў сваім распараджэнні, як правіла, пешых пасланцаў. Яны называліся гемерадромамі. Ганцы-бегуны пераадольвалі за гадзіну адлегласць у 55 стадый (каля 10 км) і за адзін рэйс — 400—500 стадый.
Самы вядомы з гэтых кур'ераў быў Філіпід, які, па паведамленні Плутарха, у 490 годзе да н. э. данёс у Афіны звестку аб перамозе ў бітве пры Марафоне і памёр ад знясілення. Гэты бег быў першым марафонам у гісторыі. Філіпід перадаў толькі вуснае пасланне.
Для перадачы асабліва спешных паведамленняў ужо ў старажытнасці пасылалі верхавых ганцоў. Як піша Дыядор Сіцылійскі, адзін з военачальнікаў Аляксандра Македонскага трымаў пры сваім штабе ганцоў — вершнікаў на вярблюдах.
Старажытны Рым
У Рымскай рэспубліцы лад паштовай справы быў, імаверна, запазычаны ў персаў. Спачатку толькі багатыя патрыцыі, якія валодалі шматлікімі рабамі, мелі ўласных ганцоў. Для ўрадавых і прыватных мэт існавалі ганцы (cursores, statores, пазней viatores і tabellarii, ад tabella — дошка для пісьма), а таксама прыватныя прадпрымальнікі, якія аддавалі ўнаймы павозкі і ўючнае быдла (cisiarii і jumentarii); іх калегіі аб'ядноўваліся ў адну карпарацыю. Гай Юлій Цэзар заклаў асновы для стварэння ўласна дзяржаўнай пошты, якая ўзнікла і атрымала значнае развіццё пры імператары Аўгусце. У тыя часы пошта называлася cursus publicus (дзяржаўная пошта), яна была падпарадкавана непасрэдна імператару і не выкарыстоўвалася для прыватных пасланняў. Дзякуючы адзінай паштовай сетцы існавала сувязь паміж асобнымі часткамі Рымскай імперыі. Гэта была велізарная, разгалінаваная сістэма паштовай сувязі, якая працавала па пэўным рэгламенце.
Паштовыя перавозки ажыццяўляліся на сушы з дапамогай коней, на моры — на караблях. У больш буйных цэнтрах былі ўсталяваныя станцыі лятучак пошты (mansiones, пазней stationes), якія служылі для адпачынку і начоўкі падарожных вершнікаў і вазніц і звычайна знаходзіліся адна ад адной на дзень шляху. Тут стаялі падрыхтаваныя жывёлы і, на выпадак патрэбы, павозкі. Паміж кожнымі дзвюма mansiones (на адлегласці 7—14 км) былі ўсталяваныя 6—8 драбнейшых станцый (mutationes) для замены коней. У тыя часы маглі казаць: «Statio posita in…», што значыць «станцыя знаходзіцца ў пэўным месце». Ад лацінскага слова posita, вельмі імаверна, пайшло слова post — пошта.
Спешныя пакеты перасылаліся праз конных кур'ераў (veredarii), падарожныя перавозіліся ў лёгкіх павозках (rheda), розныя рэчы — у вазах (clabularia). Карыстанне дзяржаўнай поштай дазвалялася толькі ў дзяржаўных мэтах і пэўным чыноўнікам. У спешных выпадках цэлыя ваенныя атрады перавозіліся сродкамі cursus publicus. У якасці выключэння і на падставе асаблівых дазволаў (diplomata, evectiones, tractoriae) дзяржаўнай поштай маглі карыстацца і іншыя асобы, падарожныя чыноўнікі, асабліва ветэраны, а потым — і царкоўныя служачыя.
Кіраванне дзяржаўнай поштай было сканцэнтравана ў руках аднаго з найвышэйшых дзяржаўных чыноў: спачатку прэфекта прэторыя, а з часоў Канстанціна — магістра афіцый. Кіраванне поштай у правінцыях належала намеснікам, пры якіх для вырашэння праблем з тэхнічнай часткай пошты знаходзіліся спецыяльныя прэфекты (prefecti vehiculorum), пазней — procuratores cursus publici. Пастаўка коней, іншых транспартных сродкаў і вершнікаў складала натуральную павіннасць навакольнага насельніцтва і жыхароў скораных краін.
Хаця дзейнасць рымскай дзяржаўнай пошты і абмяжоўвалася ўрадавымі патрэбамі, яна мела вялікае значэнне. Дзякуючы выдатнай сетцы дарог, бяспецы і парадку паведамленняў, а таксама шырокаму ліставанню паміж грамадзянскімі і ваеннымі ўладамі, на станцыях дзяржаўнай пошты развіўся вельмі жывы рух. Адлегласць ад Брытаніі да Балканаў, Каўказа, Анатоліі, Сірыі, Палесціны і Іарданіі і ад вусця Рэйна да Лівійскай пустыні і Александрыі можна было пераадольваць адносна хутка. Калі Цэзар, карыстаючыся пераменнымі прыватнымі конямі, мог пераадольваць да 100 міль за дзень, то Тыберый з дапамогай cursus publicus праязджаў за дзень адлегласць у два разы болей. З найважнейшых правінцый звесткі ў Рыме атрымлівалі штодзень. На станцыях уздоўж найбольш ажыўленых дарог утрымліваліся па 20—40 коней і мулаў. Гэта арганізацыя пратрымалася да падзення Заходняй Рымскай імперыі, з яе падзеннем знікла і cursus publicus. Ва Усходняй Рымскай імперыі дзяржаўная пошта праіснавала прыблізна да 520 года.
Для прыватнай пошты звычайна карысталіся паслугамі падарожных сяброў, што тлумачыла доўгі час дастаўкі. Так, вядомы выпадак, калі нейкі Аўгусцін атрымаў ліст праз дзевяць гадоў. Калі ж адлегласць да адрасата была не вельмі вялікай, рымлянін пасылаў свайго раба, які за дзень пераадольваў пешшу да 75 км.
Іншыя высокаразвітыя культуры
У Кітаі паштовая служба пешых і конных ганцоў узнікла даволі рана; яе заснавалі яшчэ пры дынастыі Чжоу (1123—249 да н. э.). У тыя часы паштовае злучэнне падтрымлівалася з дапамогай 80 ганцоў і 8 галоўных кур'ераў, для якіх на адлегласці 5 км былі зроблены пастоі для харчавання і на большым аддаленні — пункты для начлегу. Гэта паштовая сістэма была значна пашырана пры дынастыі Цынь (221—206 да н. э.) і асабліва пры дынастыі Хань (206 да н. э. — 220).
У часы росквіту культуры мая таксама мелася развітая служба ганцоў, але пра яе вядома вельмі мала.
Манастырская і ўніверсітэцкая пошты
У феадальнай сярэдневяковай Еўропе XI—XV стст., пры раздробленасці дзяржаўнай улады, перасылку звестак прымалі на сябе пераважна асобныя духоўныя і свецкія карпарацыі. У абмене думак больш за ўсё тады адчувала патрэбу царква, паколькі, па-першае, яе лад трымаўся на цэнтралізацыі, а, па-другое, яна з'яўлялася цэнтрам інтэлектуальнага жыцця тых часоў. Архівы царкоўных устаноў і рэгесты Рымскай Курыі сведчаць, што яшчэ ў самым пачатку сярэдніх вякоў адбываўся жывы абмен пасланняў паміж кіраўніком Каталіцкай Царквы і яе членамі; але няма згадак пра існаванне спецыяльнага царкоўнага інстытута ганцоў ці кур'ераў. Толькі паміж шматлікімі адгалінаваннямі духоўных ордэнаў падтрымліваліся правільныя зносіны праз пасрэдніцтва вандроўных манахаў, якія выконвалі ролю кур'ераў і бралі з сабой данясенні. Манастыры такім чынам мелы ўласную сістэму зносін — манастырскую пошту. Манастырскія кур'еры падтрымлівалі сувязь паміж асобнымі манастырамі і Папам Рымскім, паміж манаскімі ордэнамі і іх брацтвамі. У землях нямецкага ордэна для гэтай мэты ўзнікла спецыяльная адміністрацыя і былі ўсталяваныя станцыі для змены коней.
Пры ўніверсітэтах, куды вучні з'язджаліся з самых розных краін, таксама ствараліся карпарацыі прафесійных ганцоў, якія карысталіся рознымі прывілеямі. У XII—XIII стст. славіліся ганцы ўніверсітэтаў у Балоньі, Салерна, Неапалі, Манпелье, Тулузе, пазней — ганцы парыжскага ўніверсітэта Сарбоны. Ганцы ўніверсітэцкай пошты падтрымлівалі сувязь паміж вучнямі і іх сем'ямі; некаторыя з універсітэцкіх поштаў за пэўную плату дастаўлялі паведамленні прыватным асобам.
Купецкая пошта і пошта мяснікоў
Далейшае развіццё грамадства, найперш гандлю і рамёстваў, а таксама навукі і культуры, спрыяла павышэнню зацікаўленасці ў перадачы паведамленняў і прывяло да з'яўлення шматлікіх і разнастайных службаў пасыльных і поштаў гарадоў, якія абслугоўвалі гэтых купцоў і рамеснікаў. Паступова права карыстання гэтымі поштамі стала надавацца і іншым слаям насельніцтва.
Крыху пазней з'явілася, так званая, «пошта мяснікоў». Цэх мяснікоў, якія адпраўляліся дзеля сваіх закупак у вялікія падарожжы, прымаў на сябе, па ўзгадненні з гарадамі і купецкімі гільдыямі, перавозку лістоў і пасылак. У некаторых гарадах Паўднёвай Германіі гэта было абавязкам цэха мяснікоў, за што ён вызваляўся ад грамадскіх павіннасцей. Такім чынам ўтварылася пошта мяснікоў, якая праіснавала да канца XVII ст. і ў некаторых месцах атрымала значэнне дзяржаўнай установы (напрыклад, у Вюртэмбергу).
Гарадская і каралеўская пошты
З развіццём гарадскіх вольнасцей адным з найважнейшых сродкаў зносін у Сярэднія вякі з'яўляўся інстытут гарадскіх ганцоў, які з XIV ст. існаваў амаль паўсюдна, але асаблівае развіццё атрымаў у буйных гандлёвых цэнтрах Германіі і Італіі. Са шматлікіх захаваных да нашых часоў рэгламентаў гарадскіх ганцоў у Кёльне, Майнцы, Нардхаўзене (XIV ст.), Страсбургу (1443 год), Аўгсбургу (1552 год), Брэслау (1573 год) і г. д. бачна, што яны знаходзіліся ў падпарадкаванні гарадской рады, якой пад прысягай абавязваліся падпарадкоўвацца. Яны не атрымлівалі жалаванне ні ад грамады, ні ад асобных карпарацый ці купецкіх гільдый. Сыходзячы з горада ў пэўныя дні, яны ці пешшу, ці на конях ва ўстаноўленыя тэрміны дастаўлялі па прызначэнні карэспандэнцыю гарадскога кіравання, як і лісты і пасылкі гараджан, з якіх спаганялі плату па таксе.
Трывалае і шырокае развіццё інстытут гарадскіх ганцоў атрымаў дзякуючы саюзам гарадоў на Рэйне і ў Ніжняй Германіі. Ганцы рэйнскага гарадскога саюза падтрымлівалі правільныя зносіны ад Кёльна і Майнца праз Франкфурт у Нюрнберг. Сваёй дакладнасцю ў вытрымліванні тэрмінаў славіліся ганцы ганзейскіх гарадоў, якія падтрымлівалі зносіны паміж Гамбургам, Брэменам, Амстэрдамам і Антверпенам, а таксама на ўсход праз Шчэцін, Данцыг і Кёнігсберг ажно да Рыгі. У Паўднёвай Германіі першае месца займалі ганцы Аўгсбурга. Акрамя ліній на Нюрнберг (тройчы на тыдзень), Ліндау і Рэгенсбург, яны падтрымлівалі зносіны з Італіяй; у Венецыю яны прыбывалі праз Брэнер за восем дзён.
Ізраіль Якаўлевіч Вейцэр
Ізраіль Якаўлевіч Вейцэр (нар., Друя, Дзісенскі павет, Віленская губерня — ) — грамадскі і палітычны дзеяч, народны камісар унутранага гандлю СССР (1934—1937).
Біяграфія
Вейцэр Ізраіль Якаўлевіч нарадзіўся ў 1889 годзе ў мястэчку Друя ў яўрэйскай сям’і.
Гісторыя пошты
Пошта Турн-і-Таксіс
Першая спроба арганізацыі пошты — у самым сучасным сэнсе гэтага слова і на шырокіх міжнародных пачатках — была зроблена членамі роду Таса (пазней Тасіс ці Таксіс; у 1650 годзе да прозвішча была дададзена прыстаўка Турн) з Бергама, якія прынялі на сябе падтрымку зносін паміж габсбургскімі ўладаннямі. Пошта Турн-і-Таксіс праіснавала з другой паловы XV ст. да 1867 года і зрабіла велізарны ўклад у развіццё паштовай сувязі ў Еўропе.
Развіццё па-за Еўропай
Пасля падзення Заходняй Рымскай імперыі на яе тэрыторыі ад Іспаніі да Персіі ўстанавілася панаванне арабаў. У VII ст. у ісламскім халіфаце ўзнікла добра арганізаваная рэгулярная паштовая служба, паслугамі якой у абмежаваных памерах маглі карыстацца і прыватныя асобы. Паштовя сувязі, якія існавалі на той час, сталі яшчэ больш развітымі. Паштовыя кур'еры мелі асаблівыя знакі адрознення, каб іх можна было пазнаць здалёк. Ім выдаваліся спецыяльныя таблічкі, своеасаблівыя пасведчанні, якія вывешваліся вакол шыі і праз плячо з дапамогай жоўтых стужак.
Ізраіль Якаўлевіч Вейцэр
Біяграфія
У 1934 годзе ўзначаліў наркамат унутранага гандлю.
Гісторыя пошты
Развіццё па-за Еўропай
Маюцца дадзеныя пра існаванне пошты інкаў у Перу і пошты ацтэкаў у Мексіцы. Тут ужо да пачатку XVI ст. існавалі паштовыя ганцы, якія, акрамя дзяржаўных паведамленняў, дастаўлялі да стала кіраўнікоў свежыя рыбу, садавіну і іншыя прадукты харчавання.
Ганцы ацтэкаў перадавалі амаль усе паведамленні вусна. Яны ўпляталі ў валася чырвоныя стужкі ці размахвалі кінжалам пры радасных навінах (напрыклад, пра перамогу); благія навіны перадаваліся кіраўніку на каленях.
Новы час
У XVI—XVII стст. у Францыі, Швецыі, Вялікабрытаніі ўзнікла цэнтралізаваная каралеўская пошта. Ідэя паштовай рэгаліі, г. зн. выключнага права ўрада ўтрымліваць у межах дзяржаўнай тэрыторыі паштовыя ўстановы, упершыню была высунута ў канцы XVI ст., а ў XVII ст. стала ажыццяўляцца. Першым з германскіх кіраўнікоў, які ўстанавіў дзяржаўную пошту і прызнаў за ёй характар манаполіі, быў вялікі курфюрст Фрыдрых Вільгельм (1646). Яго прыклад падтрымалі іншыя значныя імперскія чыны. Тады ж утрыманне пошты стала разглядацца не толькі як права, але і як абавязак урадаў.
З развіццём вытворчых адносін і зараджэннем капіталізму ўзнікла неабходнасць арганізацыі рэгулярнай і хуткай паштовай сувязі як унутры краін, так і паміж дзяржавамі. Ужо ў пачатку XVIII ст. былі дзяржаўныя дзеячы (напрыклад, Фрыдрых-Вільгельм I у Прусіі), якія адмовіліся ад фіскальных поглядаў на пошту і бачылі яе задачу ў патаненні паштовых тарыфаў і як мага большай даступнасці паштовых паслуг для насельніцтва. У адрозненне ад Францыі, дзе перасылка лістоў (poste aux lettres) была аб’яўлена дзяржаўнай манаполіяй, але разам з урадавай поштай меліся прыватныя прадпрыемствы па перавозцы пасажыраў (messageries), у найбуйнейшых германскіх дзяржавах дзейнасць урадавай пошты ўключала як перасылку лістоў і тавараў, так і перавозку пасажыраў.
У тыя часы прыбыццё паштовай карэты ў маленькі населены пункт было значнай падзеяй. Аб сваім набліжэнні паштальён гучна трубіў у паштовы ражок. Навіны дастаўляліся з хуткасцю ў 70 км за суткі — прыкладна столькі праязджаў паштовы дыліжанс.
Мэтазгоднай арганізацыяй славіліся ўрадавыя пошты Саксоніі, Браўншвайг—Гановера, Гесэна, асабліва ж Брандэнбург—Прусіі. Па галоўнай прускай лініі Клевэ — Мемель пошта з 1655 года ішла двойчы на тыдзень; з Кёнігсберга ў Берлін яна даходзіла за 4 дні, а з Кёнігсберга ў Клевэ — за 10 дзён. Гэта хуткасць была для тых часоў незвычайнай. Акрамя галін на Гамбург, Шцэцін, Лейпцыг і Брэслау, паштовыя зносіны падтрымліваліся на захадзе з Галандыяй, на ўсходзе — з Варшавай і шведскай поштай у Рызе. У справе перавозкі пасажыраў Прусію, аднак, ужо ў канцы XVIII ст. пераўзышлі краіны з больш дасканалымі дарогамі. Менавіта таму сучаснікі былі ўражаныя, калі ў 1821 годзе ў Прусіі былі ўсталяваныя Nagler’sche Schuellposten са зручнымі для падарожных экіпажамі.
У XIX ст. глабальны паварот у паштовай справе быў выкліканы распаўсюджваннем чыгункі ды развіццём параходства. З’яўленне ў пачатку XIX ст. паравоза ды парахода, а ў пачатку XX ст. самалёта значна паскорыла хуткасць перасылкі паштовых адпраўленняў. Паштовая сувязь стала агульнадзяржаўнай і пачала абслугоўваць усё насельніцтва.
Праз спалучэнне чыгуначных і параходных ліній адкрылася магчымасць устанаўлення правільных паштовых зносін паміж найбольш аддаленымі краінамі. Першыя спробы ў гэтым кірунку былі зробленыя ў 1835 годзе брытанскім лейтэнантам Вэгхарнам, які арганізаваў брытанска-індыйскую пошту, якая на параходах перавозілася з Марселя ў Александрыю, адтуль спачатку па канале Махмудыя, а потым па чыгунцы ў Суэц, затым зноў параходамі дастаўлялася ў Бамбей і Калькуту. У пачатку XX ст. гэта пошта ўжо дастаўлялася праз тунэль Мон-Сені ў Брындзізі, адкуль паштовымі параходамі прама перавозілася праз Суэцкі канал у Індыю і краіны Далёкага Усходу.
У 1820 годзе гандляр паперай Брэвер у Брайтане вынайшаў канверт. Важнай вяхой у гісторыі паштовай сувязі стаў выпуск паштовай маркі ў 1840 годзе ў Вялікабрытаніі. Пазней там ды ў калоніях сталі ўжывацца заказныя канверты.
Галіна Яўгенаўна Буркацкая
Галіна Яўгенаўна Буркацкая (-) — дзеяч калгаснага руху, старшыня калгаса «Радянська Украина» Чаркаскага раёна Чаркаскай вобласці УССР. Двойчы Герой Сацыялістычнай Працы (1951, 1958). Член Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР 5-га склікання, член Цэнтральнай рэвізійнай камісіі КПСС (1961—1966).
Біяграфія
Нарадзілася 4 (17) лютага 1916 года ў сяле Геранімаўка, цяпер Чаркаскага раёна Чаркаскай вобласці УССР.
Скончыла Харкаўскі камуністычны ўніверсітэт імя Арцёма (1938), Украінскую сельскагаспадарчую акадэмію (1956). У 1941—1944 гадах — калгасніца калгаса «Серп і молат» Першамайскага раёна Саратаўскай вобласці. З 1944 года — калгасніца ў калгасе «Радянська Украина».
Член КПСС з 1946 года. Дэлегат XIX—XXII з’ездаў КПСС. На XXII з’ездзе КПСС абрана членам Цэнтральнай рэвізійнай камісіі. Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР 3-6 скліканняў.
Была сябрам рэдкалегіі часопіса «Сялянка».
Іван Данілавіч Наскевіч
Іва́н Дані́лавіч Наске́віч (нар., в. Цераблічы, Столінскі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі юрыст. З’яўляўся старшынёй Следчага камітэта Рэспублікі Беларусь з 2015 года да сакавіка 2021 года.
Біяграфія
У 1988—1990 гадах праходзіў тэрміновую ваенную службу ва Узброеных Сілах СССР. У 1995 годзе з адзнакай скончыў Украінскую дзяржаўную юрыдычную акадэмію па спецыяльнасці «Правазнаўства». У 2005 годзе скончыў з адзнакай Палескі дзяржаўны ўніверсітэт па спецыяльнасці «Эканаміст».
З сакавіка 1995 да 2015 года — на службе ў органах пракуратуры Брэсцкай вобласці, дзе 12 гадоў працаваў на следчай працы, прайшоўшы шлях ад следчага пракуратуры горада Пінска да старэйшага следчага па найважнейшых справах пракуратуры Брэсцкай вобласці, з 2007 года ўзначальваў пракуратуру Пінскага раёна.
З 31 ліпеня 2012 года займаў пасаду пракурора Брэсцкай вобласці.
10 лістапада 2015 года прызначаны старшынёй Следчага камітэта Рэспублікі Беларусь.
У 2016 годзе без адрыву ад службы атрымаў трэцюю вышэйшую адукацыю, скончыўшы Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Дзяржаўнае будаўніцтва». 22 лютага 2016 года Івану Наскевічу прысвоілі спецыяльнае званне генерал-маёра юстыцыі.
Санкцыі ЕС, іншых краін
31 жніўня 2020 года Іван Наскевіч быў уключаны ў спіс асобаў, на якіх накладзена бестэрміновая забарона на ўезд у Латвію, пяцігадовая забарона на ўезд у Эстонію і забарона на ўезд у Літву ў сувязі з тым, што «сваімі дзеяннямі ён арганізаваў і падтрымаў фальсіфікацыю прэзідэнцкіх выбараў 9 жніўня і наступнае гвалтоўнае задушэнне мірных пратэстаў».
6 лістапада 2020 года стаў суб’ектам забароны на паездкі і замарожвання актываў па ўсім Еўрапейскім Саюзе як частка спісу беларускіх чыноўнікаў, адказных за палітычныя рэпрэсіі, падтасоўку вынікаў галасавання і прапаганду. 24 лістапада да гэтага пакета санкцый ЕС далучыліся Албанія, Ісландыя, Ліхтэнштэйн, Нарвегія, Паўночная Македонія, Чарнагорыя, а 11 снежня — і Швейцарыя. Акрамя таго, 6 лістапада Наскевіч трапіў пад санкцыі Вялікабрытаніі і Канады.
Узнагароды
Узнагароджаны ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь (2019).
Сям’я
Жанаты, мае дачку і двух сыноў.
Дыяна Ігнатаўна Петрыненка
Біяграфія
Нарадзілася 8 лютага 1930 года ў с. Белавусаўка Драбаўскага раёна Прылуцкай акругі УССР.
Скончыла Кіеўскае музычнае вучылішча, у 1955 годзе — Кіеўскую кансерваторыю імя П. Чайкоўскага (клас спеваў у М. І. Ягорычавай), у 1961 — аспірантуру пры кансерваторыі.
У 1955—1958 гадах — салістка Дзяржаўнай акадэмічнай харавой капэлы Украінскай ССР «Думка», у 1962—1988 гадах — Кіеўскай філармоніі.
З 1961 года — выкладчык Кіеўскай кансерваторыі (з 1981 года — дацэнт, з 1985 года — прафесар).
У канцэртным рэпертуары спявачкі — украінскія і рускія народныя песні, арыі з опер М. І. Глінкі, М. А. Рымскага-Корсакава, В. Беліні, Г. Даніцэці, Дж. Вердзі, рамансы С. В. Рахманінава, Э. Грыга, Ф. Ліста, творы ўкраінскіх кампазітараў А. І. Кос-Анатольскага, Ю. С. Мейтуса, Г. І. Майбароды, П. Майбароды, М. В. Лысенкі, Д. У. Січынскага, Я. С. Стэпавага, К. Р. Стацэнкі, А. І. Білаша.
Выконвала партыі сапрана ў 9-й сімфоніі Л. ван Бетховена, араторыі «Поры года» І. Гайдна, «Рэквіеме» В. А. Моцарта, кантаце «Радуйся, ніва непалітая» М. В. Лысенкі.
Запісвалася на грампласцінкі. Яе голас гучыць у фільмах «Лада з краіны берандэяў» і «Толькі ты».
Памерла 17 лістапада 2018 года ў Кіеве. Пахаваная на Байкавых могілках.
Сям’я
Брат — Іван Ігнатавіч Палівода (1924—2004) — украінскі оперны спявак, педагог па вакале. Сын — Тарас Гарынальдавіч Петрыненка (нар. 1953) — украінскі музыка, спявак, кампазітар, паэт. Народны артыст Украіны (1999).
Кызылжулдыз (Карагандзінская вобласць)
Кызылжулдыз — сяло ў Нурынскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Чарнігаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 355283105.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 20 чалавек (11 мужчын і 9 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 11 чалавек (8 мужчын і 3 жанчыны).
Казельшчына (Валожынскі раён)
Казе́льшчына (, Козельщина) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Валожынскага сельсавета.
З 30 кастрычніка 2009 года па 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Узбалацкага сельсавета.
Пітэр Айзенман
Пітэр Айзенман (Peter Eisenman; нар., Ньюарк, штат Нью-Джэрсі) — амерыканскі архітэктар, аўтар шматлікіх манаграфій і артыкулаў, прафесар архітэктуры, адзін з заснавальнікаў архітэктурнага дэканструктывізму.
Біяграфія
Паходзіць з яўрэйскай сям’і. Архітэктурную адукацыю П. Айзенман атрымаў у Карнельскім універсітэце (бакалаўр архітэктуры); у Вышэйшай школе архітэктуры Калумбійскага ўніверсітэта (магістр архітэктуры); а таксама абараніў дысертацыю ў Кембрыджы.
У 1967 годзе Айзенман заснаваў Інстытут даследавання архітэктуры і горадабудаўніцтва (Institute for Architecture and Urban Studies — IAUS), якім кіраваў да 1982 года. У розны час П. Айзенман выкладаў у Купер Юніён, Прынстанскім і Ельскім універсітэтах, ён быў настаўнікам Даніэля Лібескінда, з яго архітэктурнага бюро выйшлі лідары «блобмайстраў» — Грэг Лін (Greg Lynn), Джэф Кіпніс (Jeff Kipnis), Марк Уіглі (Mark Wigley), Сэнфард Квінтэр (Sanford Kwinter).
Шчарбакоўскае
Шчарбако́ўскае возера — возера ў Беларусі, у Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Усыса (прыток Обалі), за 2 км у напрамку на паўднёвы захад ад горада Гарадок.
Плошча паверхні Шчарбакоўскага возера 0,17 км², даўжыня 0,82, найбольшая шырыня 0,25 км. Катлавіна выцягнутая ў напрамку з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад. Даўжыня берагавой лініі возера складае 2,07 км.
Праз Шчарбакоўскае працякае рака Усыса, якая злучае яго з возерам Арэхавае.
Рыдлінген
Рыдлінген (Riedlingen, Riadlenga) — горад у Германіі, у зямлі Бадэн-Вюртэмберг. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Цюбінген. Уваходзіць у склад раёна Біберах. Насельніцтва — 10 241 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 64,97 км². Афіцыйны код — 08 4 26 097.
Тракай (Ігналінскі раён)
Тра́кай (Trakai), традыцыйная беларуская назва — Трокі  — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Казіцішкіскай сянюніі. Размешчана за 11 км ад Казіцішкіса. Насельніцтва 3 чал. (2001 г.).
Антанова
Назву Антано́ва маюць:
Кастэлера
Кастэлера (Castellero) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Асці.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы апостал Пётр.
Спіс будынкаў Антоніа Гаўдзі
Спіс будынкаў Антоніа Гаўдзі
Вялень (матэрыял)
Вялень (Vélin, Vellum) — матэрыял для пісьма або кнігадрукавання з шкур млекакормячых. Назва паходзіць ад vélin, што азначае «цялячая скура». Працэс вытворчасці вяленя цалкам супадае з вытворчасцю пергаменту. Асноўнае адрозненне вяленя ад пергаменту — гэта выкарыстаныя ў вытворчасці матэрыялы і якасць вырабу.
Асаблівасці тэрміналогіі
Часта бывае складана размежаваць тэрміны «вялень» і «пергамент». У Еўропе з рымскіх часоў тэрмінам vellum пазначалі высакаякасную скуру, незалежна ад таго, са шкуры якой жывёлы яна была зроблена. Французскія крыніцы схільныя адносіць да vélin толькі цялячую скуру, хоць брытанскія крыніцы да «пергаменту» адносяць расслоеную, а да vellum — нерасслоеную скуру розных млекакормячых. Таму, хоць сучасны тэрмін паходзіць ад французскага слова vélin — «цялячая скура», правамерна адносіць гэты тэрмін і да скуры іншых жывёл.
Найбольш высакаякасны вялень вырабляецца са шкур нованароджаных ці ненароджаных жывёл і вызначаецца тэрмінам uterine vellum або «вантробны вялень». Часам гэты тэрмін ужываюць і ў дачыненні да шкур маладых жывёл вельмі высокай якасці вырабу.
Працэс вырабу велуму прадстаўляе сабой асаблівы, сырамятны, выраб скуры маладых, нованароджаных ці ненароджаных жывёл. Знятыя шкуры раскрыжоўваюць і прамываюць. Затым з іх счышчаюць тлушч і валасы і вымочваюць некалькі дзён у вапнавым растворы. Пасля скуры прамываюць і нацягваюць на драўляныя рамы і мездрят, затым шліфуюць пемзай. На апошнім этапе ў атрыманую нарыхтоўку ўціраюць крэйдавы парашок, які прыбірае пакінуты тлушч і адбельвае скуру. Гэтак жа з мэтай адбельвання уціраецца мука, бялкі або малако. Для надання велуму іншага колеру выкарыстоўваюць іншыя інгрэдыенты, напрыклад, шафран.
Вялень (велум) можа быць розных кветак і адценняў, аднак гэтым карыстаюцца рэдка, паколькі значная каштоўнасць вяленя у яго мяккай тэкстуры і прастаце. Вялень значна больш ўстойлівы матэрыял па параўнанні з паперай, таму важныя дакументы, такія як дыпломы і акты, часта друкуюць на вялені.
У гісторыі
Большасць важных сярэднявечных манускрыптаў — як згубленых, так і тых, якія захаваліся — былі напісаны на вялені. Таксама на вялені пісаліся Гандхарскія будыйскія тэксты і Тора. Чвэрць са 180 копій Біблій Гутэнберга 1455 года аддрукаваныя на вялені.
У мастацтве вялень выкарыстоўваўся для карцін, асабліва калі іх трэба было адпраўляць далёка. У пачатку XVI стагоддзя, са з'яўленнем палатна, вялень страціў сваю значнасць у жывапісе, хоць працягваў выкарыстоўвацца для малюнкаў, акварэляў і гравюр.
У XVI—XVII стагоддзях вялень часта выкарыстоўвалі для простых трэбнікаў без арнаменту ў мяккім пераплёце, часам з залачэннем. Пазней вялень сталі выкарыстоўваць для пакрыцця вокладак кніг у цвёрдым пераплёце.
У сучаснасці
Брытанскі і ірландскі парламенты да гэтых пор выдаюць свае акты на вялені, але з красавіка 2016 брытанскі парламент збіраецца адмовіцца ад гэтай практыкі. Адмова ад вяленя, па словам прадстаўніка Палаты лордаў, дазволіць сэканоміць £80 000 штогод.
Сапраўдны вялень выкарыстоўваецца для выдання Торы, калекцыйных і памятных кніг, а таксама каліграфічных дакументаў. Вялень выкарыстоўваецца для музычных інструментаў, такіх як банджа.
З-за нізкага попыту і складанасці тэхналагічнага працэсу вялень сёння дарагі і яго складана знайсці. Заменнік вяленя вырабляецца на аснове бавоўны і носіць назву вяленевай паперы. Вяленевая папера значна таннейшая і болей даступная, чым вялень. Вытворнікі часта выкарыстоўваюць тэрмін vellum толькі ў значэнні «высакаякасны», хоць прадукт можа і не з'яўляцца вяленем.
Захоўванне
Вялень звычайна захоўваюць у памяшканні са стабільнай атмасферай пры адноснай вільготнасці 30 % ± 5 %. Пры адноснай вільготнасці менш за 11 % вялень становіцца далікатным і схільны да механічных пашкоджанняў, а пры адноснай вільготнасці больш за 40 % ён схільны да заражэння цвіллю і грыбком. Аптымальная тэмпература захоўвання — 20 °C ± 1,5 °C (67 °F ± 3 °F).
NGC 4871
NGC 4871 (іншыя абазначэнні — MCG 5-31-66, ZWG 160.227, DRCG 27-131, PGC 44606) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Оксенгаўзен
Оксенгаўзен (Ochsenhausen) — горад у Германіі, у зямлі Бадэн-Вюртэмберг. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Цюбінген. Уваходзіць у склад раёна Біберах. Насельніцтва — 8799 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 59,96 км². Афіцыйны код — 08 4 26 087.
Горад падзяляецца на 3 гарадскія раёны.
Гарачыня ў Еўропе (2023)
Храналогія
1 студзеня ў васьмі краінах (Ліхтэнштэйн, Чэхія, Польшча, Нідэрланды, Беларусь, Літва, Данія і Латвія) быў зафіксаваны самы цёплы студзеньскі дзень у гісторыі.
Вясна таксама была анамальна цёплай. Іспанія перажыла самы гарачы красавік за ўсю гісторыю, ад чаго моцна пацярпела сельская гаспадарка краіны.
Да 1 чэрвеня ў 26 дэпартаментах Францыі аб’яўлена чырвоны ўзровень небяспекі, яшчэ ў 50 — аражваны, у 24 — жоўты.
10 чэрвеня стам самым гарачым днём у годзе для Вялікабрытаніі, калі тэмпература ў Лондане дасягала 30 °C (86 °F). У цэлым у 2023 годзе быў самы гарачы чэрвень у краіне з пачатку вядзення ўліку ў 1884 годзе з сярэднямесячнай тэмпературай 15.8 °C (60,4 °F), перавышаючы папярэдні максімум, зарэгістраваны ў 1940 і 1976 гадах, на 0,9 °C.
18 чэрвеня ў Аўстрыі фіксавалася тэмпература вышэй за 30.0 °C (86,0 °F), упершыню з 1990 года. 22 чэрвеня тэмпература ўзрасла да 35.0 °C (95,0 °F).
У гэты ж перыд на тэрыторыі Славеніі зафіксавалі тэмпературу ў 31.0 °C (87,8 °F) і 33.0 °C (91,4 °F). У асобных месцах паведамлялася пра 35.5 °C (95,9 °F).
У Харватыі да 13 ліпеня тэмпература дасягнула 40° C (104° F), у той жа дзень у Нарвегіі — 28,8° C (83,8° F) , 14 ліпеня ў Грэцыі — 44,2° C (111,6° F). Тым часам на востраве Кіпр тэмпература наблізілася да адзнакі ў 45° C (113° F). На большай частцы тэрыторыі Італіі паведамлялася пра 40° C (104° F). Да сярэдзіны ліпеня на Сіцыліі і Сардзініі, паводле ацэнак, мела месца тэмпература ў 48° C (118° F).
На тэрыторыі Грэцыі з 20 па 23 ліпеня фіксавалася адзнакі ад 40 °C (104 °F) да 46,4 °C (115,5 °F).
У сярэдзіне жніўня над большай часткай Еўропы сфармаваўся цеплавы купал з тэмператур, якія значна перавышалі кліматычную норму.
Ахвяры
На тэрыторыі Германіі, як заявіў Інстытут Роберта Коха, у перыяд з 10 красавіка па 9 ліпеня зафіксавана не менш за 830 смерцяў, звязаных з анамаліяй.
Уплыў
Наступствы гарачыні сталі асноўнай прычынай пачатку засухі ў Еўропе.
У ліпені анамалія выклікала шматлікія лясныя пажары ў Грэцыі.
Барселонскі метрапалітэн
Барселонскі метрапалітэн ( і Metro de Barcelona) — метрапалітэн у сталіцы Каталоніі Барселоне і яе прыгарадах, складае аснову хуткаснага грамадскага транспарту горада. Барселонскае метро пачало працу ў 1924 годзе. У цяперашні час сістэма барселонскага метро ўключае 209 станцый на 9 лініях агульнай працягласцю 157,5 км. Вядуцца работы па ўзвядзенню яшчэ дзвюх ліній. Барселонскі метрапалітэн абслугоўваецца двума аператарамі: TMB (Transports Metropolitans de Barcelona) і чыгуначнай кампаніяй FGC (Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunya - Дзяржаўная чыгунка Каталоніі). Кошт праезду € 2,00 (разавы квіток; сапраўдны на працягу 45 хвілін пасля кампаставання на ўсе віды гарадскога транспарту - аўтобус, трамвай, фунікулёр і інш.
Мілан Ракіч
Мілан Ракіч (Милан Ракић;, Бялград — , Заграб) — сербскі паэт і дыпламат; акадэмік Сербскай акадэміі навук і мастацтваў (1934).
Біяграфічныя звесткі
Нарадзіўся ў Бялградзе ў 1876 годзе ў сям’і міністра фінансаў Міты Ракіча (дзедам паэта па матчынай лініі быў Мілан Мілічавіч, пісьменнік і навуковец), там жа скончыў пачатковую і сярэднюю школу. Пасля вывучаў у Сарбоне права (1898—1901), па заканчэнні універсітэта адразу паступіў на дыпламатычную службу, дзе працаваў да самае смерці. Памёр у 1938 годзе ў Заграбе.
Творчасць
У 1902 годзе надрукаваў першыя вершы ў «Сербскім літаратурным весніку», а ў 1903 годзе выдаў зборнік «Вершы» (перавыдаваўся пасля ў 1924 і 1936 гадах), які зрабіўся першай кнігай сербскага мадэрнізму. Другая кніга пад назвай «Новыя вершы» выйшла ў 1912 годзе — праз высокую патрабавальнасць да сваіх твораў аўтар не надрукаваў больш нічога, апроч гэтых кніг. Нягледзячы на тое, што паэтычная спадчына Мілана Ракіча складаецца з 64 вершаў, паэт лічыцца адным з класікаў нацыянальнай літаратуры і пачынальнікам не толькі сербскага мадэрнізму, але і ўсёй сербскай літаратуры ХХ ст. Даследчыкі творчасці паэта гавораць пра ўплыў на яе парнаскай школы і французскага сімвалізму (асабліва блізкай яму была паэзія Шарля Бадлера), пра матывы трагічнай і гордай любові да Радзімы (цыкл вершаў, прысвечаных Косаваму полю). Адна з важных тэмаў яго творчасці — смерць, пра якую ён пісаў у скептычным і часам іранічным тоне.
Дасонечныя зярняты
Дасонечныя зярняты, таксама міжзорныя зярняты або дасонечныя рэлікты — часцінкі мінералаў, якія кандэнсаваліся вакол паміраючых зорак да з’яўлення Сонца і заставаліся нязменнымі пасля фарміравання Сонечнай сістэмы; уключаны ў склад першасных («прымітыўных») метэарытаў.
Дасонечныя зярняты з’яўляюцца «зорным пылам», які кандэнсаваўся з газаў у выкідах са старажытных зорак або са звышновых і стаў часткай міжзорнага асяроддзя, з якога каля 4,6 млрд гадоў таму сфарміравалася Сонечная сістэма. Гэтыя зярняты зорнага пылу перажылі шэраг разбуральных асяроддзяў і працэсаў: выбух і навакольнае асяроддзе бацькоўскай зоркі; міжзорнае асяроддзе; гравітацыйны калапс малекулярнага воблака і фарміраванне сонечнай сістэмы; сонечную туманнасць; уключэнне амаль цалкам нязменнымі ў бацькоўскае цела метэарытаў, дзе яны знаходзіліся ~ 4,5 млрд гадоў; распад цела і ўваходжанне ў атмасферу Зямлі.
Большая частка зярнят у метэарытах была сфарміравана хімічнымі і фізічнымі працэсамі, што адбываліся ўжо пасля ўтварэння Сонечнай сістэмы, тады як метэарытныя дасонечныя зярняты існавалі яшчэ ў бацькоўскім малекулярным воблаку газу і пылу, гравітацыйны калапс якога даў пачатак фарміраванню Сонца і планет. Таму дасонечныя зярняты з першасных («прымітыўных») метэарытаў, якія сёння вывучаюцца ў лабараторыях, старэйшыя за Сонечную сістэму.
Цяпер дасонечныя зярняты ідэнтыфікуюцца як нязначныя або прымесныя складнікі ва ўзорах сабраных на Зямлі метэарытаў і міжпланетных пылавых часцінак. Дасонечныя зярняты ідэнтыфікуюць на аснове ўласцівага ім анамальнага ізатопнага саставу, які істотна адрозніваецца ад саставу ўсяго астатняга рэчыва Сонечнай сістэмы, але з’яўляецца тыповым для атмасфер іх бацькоўскіх зорак на адпаведным этапе эвалюцыі.
Паколькі дасонечныя зярняты па сутнасці з’яўляюцца зацвярдзелымі ўзорамі асобных зорак на адпаведным этапе іх эвалюцыі, яны застаюцца адзіным спосабам «назіраць» суадносіны ізатопаў элементаў у зорках, якія ўтварыліся, эвалюцыяніравалі і зніклі яшчэ да з’яўлення Сонечнай сістэмы. Магчымасць дакладна вымераць уласцівыя гэтым зоркам ізатопныя суадносіны ў хімічных элементах робіць гэтыя дасонечныя тугаплаўкія мінералы найлепшым інструментам для вывучэння эвалюцыі і структуры іх бацькоўскіх зорак; галактычнай хімічнай эвалюцыі; механізмаў нуклеасінтэзу і кінетыкі кандэнсацыі пылу. Акрамя таго, паколькі дасонечныя зярняты павінны былі праходзіць праз міжзорнае асяроддзе перш чым быць уключанымі ў сонечную туманнасць, яны могуць служыць для вывучэння фізічнай і хімічнай апрацоўкі зярнят ў міжзорным асяроддзі.
Вылучэнне першых дасонечных зярнят у 1987 годзе азнаменавала з’яўленне новай галіны лабараторнай астрафізікі. Ізатопныя, элементныя і структурныя вымярэнні дасонечных зярнят дазваляюць атрымаць новыя веды аб хімічных і ізатопных складніках асобных зорак з дакладнасцю, не дасягальнай для астранамічных назіранняў.
Антонаўцы
Назву Анто́наўцы маюць:
Мікіта Іванавіч Корзун
Мікіта Корзун (нар., ) — беларускі футбаліст, паўабаронца салігорскага «Шахцёра» і нацыянальнай зборнай Беларусі.
Клубная кар’ера
Выхаванец мінскага «Дынама», з 2011 года выступаў за дубль. У асноўнай камандзе дэбютаваў 26 верасня 2012 года ў матчы 1/8 Кубка Беларусі супраць пінскай «Хвалі», калі правёў на полі ўсе 90 хвілін. Дэбют у чэмпіянаце адбыўся 17 лістапада 2012 года ў матчы супраць «Тарпеда-БелАЗ», калі Мікіта ўжо ў кампенсаваны час замяніў Станіслава Драгуна.
У сезоне 2013 стаў трывала з’яўляцца ў асноўным складзе дынамаўцаў, пры гэтым нярэдка выхадзіў у стартавым складзе. Па выніках сезона 2013 быў прызнаны найлепшым у намінацыі «Футбольная надзея Беларусі».
Сезон 2014 распачынаў у аснове «Дынама», але ў красавіку 2014 года атрымаў траўму, з-за якой прапусціў амаль увесь сезон. Вярнуўся на поле ў кастрычніку 2014 года, але неўзабаве атрымаў паўторную траўму і ўжо не з’яўляўся ў складзе да канца чэмпіянату. Сезон 2015 распачаў на лаўцы запасных, але хутка замацаваўся ў стартавым складзе мінчан на пазіцыі апорнага паўабаронцы, стаў адным з асноўных ігракоў каманды.
У лістападзе 2015 года цікавасць да Корзуна стаў праяўляць данецкі «Шахцёр». Пазней Мікіта быў запрошаны ў іншы ўкраінскі клуб — «Дынама» з Кіева. 1 лютага 2016 года было афіцыйна абвешчана аб падпісанні кантракта. У сезоне 2015/16 выйшаў на поле толькі ў апошнім матчы сезона, а ў другой палове 2016 года стаў часцей з’яўляцца ў складзе. У пачатку 2017 года зноў страціў месца ў аснове, выступаў за моладзевы склад.
У першай палове сезона 2017/18 зноў стаў трапляць у склад, аднак у 2018 годзе перастаў з’яўляцца на полі. Па заканчэнні сезона «Дынама» выставіла Корзуна на трансфер, і ў ліпені 2018 года паўабаронца на правах арэнды вярнуўся ў мінскае «Дынама». Замацаваўся ў стартавым складзе каманды, з лістапада 2018 года не гуляў з-за траўмы.
Па заканчэнні сезона ў снежні 2018 года вярнуўся ў Кіеў, аднак у студзені 2019 года не трапіў у склад каманды на замежны збор і неўзабаве быў аддадзены ў арэнду саудаўскаму клубу «Аль-Фатэх». У жніўні 2019 года пакінуў «Аль-Фатэх» і на правах арэнды далучыўся да клуба «Вілафранкенсі» з другога дывізіёна Партугаліі.
Пакінуў партугальскую каманду па заканчэнні арэнды ў чэрвені 2020 года, пасля чаго трэніраваўся з рознымі беларускімі клубамі, шукаючы варыянты для працягу кар’еры. У верасні 2020 года перайшоў у салігорскі «Шахцёр», падпісаўшы кантракт да 2023 года.
Міжнародная кар’ера
Выступаў за юнацкія зборныя да 17 і 19 гадоў. 19 лістапада 2013 года дэбютаваў за моладзевую зборную Беларусі ў адборачным матчы чэмпіянату Еўропы супраць Арменіі.
Баі за Пальмавы гай
Баі за Пальмавы гай — сутыкненні, якія адбыліся падчас Іракскай вайны ў Худайды, правінцыя Дыяла. Баі ішлі ў раёне гарадскога саду Пальмавы гай (Palm Grove). Гэта было апошняе буйное сутыкненне канфлікту з удзелам амерыканскіх войскаў.
Баявыя дзеянні пачаліся, калі атрады другой брыгады кансультавання і дапамогі і 512-й ваеннай паліцэйскай роты арміі ЗША падтрымалі іракскіх вайскоўцаў і паліцыянтаў у пошукавай аперацыі супраць групы з 15—25 паўстанцаў, якія ўстанаўлівалі СВП на дарогах, дзе праязджалі калоны мясцовых сілавікоў і кааліцыі.
У ходзе аперацыі былі задзейнічаны ўдарныя верталёты Apache і знішчальнікі F-16 ВПС ЗША. Самалёты скінулі дзве 500-фунтавыя бомбы, але без асаблівага эфекту. Пасля трохдзённых сутыкненняў паўстанцам удалося сысці, не нясучы ніякіх страт, у той час як да 33 супрацоўнікаў іракмкіх сілаў бяспекі былі забіты або паранены, а два амерыканскіх вайскоўца атрымалі раненні.
ЖФК Легенда
«Легенда» (Жіночий футбольний клуб «Легенда» Чернігів) — былы ўкраінскі жаночы футбольны клуб з горада Чарнігаў. Каманда была створана ў 1987 годзе.
Міхаіл Міхайлавіч Бахцін
Міхаіл Міхайлавіч Бахцін (5 (17) лістапада 1895,  —, ) — рускі філосаф і мысляр, тэарэтык еўрапейскай культуры і мастацтва. Даследчык мовы, эпічных формаў апавядання і жанру еўрапейскага рамана. Стваральнік новай тэорыі еўрапейскага рамана, у тым ліку канцэпцыі поліфанізма (шматгалосся) ў літаратурным творы. Даследуючы мастацкія прынцыпы рамана Франсуа Рабле, Бахцін развіў тэорыю ўніверсальнай народнай смяхотнай культуры. Яму належаць такія літаратуразнаўчыя паняцці, як поліфанізм, смяхотная культура, хранатоп, карнавалізацыя, меніпея (эўфемізм па адносінах да галоўнай і вядучай лініі ў развіцці еўрапейскага рамана ў «вялікім часе»).
М. М. Бахцін — аўтар некалькіх лінгвістычных прац, прысвечаных агульнатэарэтычным пытанням, стылістыцы і тэорыі маўленчых жанраў. Інтэлектуальны лідар навукова-філасофскага кола, які вядомы як «Кола Бахціна».