cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Балкі
У раёне возера адзначаны рэдкі від птушак, які занесены ў Чырвоную кнігу Рэспублікі Беларусь, — кобчык.
Міханавічы (аграгарадок)
Мі́ханавічы (, Михановичи) — аграгарадок у Мінскім раёне Мінскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Міханавіцкага сельсавета. Месцяцца за 10 км на паўднёвы ўсход ад Мінска, чыгуначная станцыя на лініі Мінск — Асіповічы.
Планіроўка
Чыгуначныя пуці дзеляць пасёлак на дзве часткі. Акрамя прыватнага сектара, у Міханавічах ёсць шматпавярховыя дамы. Злева ад цэнтральнай вуліцы — тэрыторыя воінскай часці з ваенным гарадком, які прадстаўлены невялікімі двухпавярховымі шматкватэрнымі дамамі. У канцы цэнтральнай вуліцы — шасціпавярховы дом.
Гісторыя
З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў і ў сярэдзіне кастрычніка 1920 года пад акупацыяй Польшчы. Вадакачка вёскі Міханавічы згадваецца ў гістарычнай літаратуры як месца правядзення II з’езда партызан Менскага павета (5 красавіка 1920 года) падчас польска-савецкай вайны.
З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР. З 20 жніўня 1924 года пасёлак у Кайкаўскім сельсавеце Самахвалавіцкага раёна Менскай акругі (да 26 ліпеня 1930). З 18 студзеня 1931 года ў Смілавіцкім раёне, з 26 траўня 1935 года ў Менскім раёне. З 20 лютага 1938 года ў Менскай вобласці.
У 1924 годзе пачынае дзейнічаць тарфяное прадпрыемства «Міханавічы» (спыніла дзейнасць у 1964 годзе). У даваенны час для рабочых былі пабудаваны 7 жылых баракаў, сталовая, магазін.
У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года тэрыторыя пад акупацыяй Германіі. У час акупацыі ў адным з баракаў прадпрыемства нацысты ўтрымлівалі каля 100 ваеннапалонных савецкіх салдат, працу якіх выкарыстоўвалі для здабычы торфу. У ваколіцах Міханавічаў існаваў савецкі партызанскі рух. Недалёка ад чыгуначнай станцыі месціцца брацкая магіла партызан і воінаў Чырвонай Арміі, якія загінулі ў 1941—1944 гадах (з 111 пахаваных вядомыя прозвішчы 43 чалавек).
У 1974 годзе недалёка ад Міханавічаў быў пабудаваны першы кампрэсарны цэх абслугоўвання магістральнага газаправода, з гэтага часу значная частка насельніцтва пасёлка працуе ў Мінскім упраўленні магістральных газаправодаў. У 1989 годзе да пасёлка Міханавічы была далучана суседняя вёска Астравы.
Інфраструктура
На тэрыторыі аграгарадка размешчаны агульнаадукацыйная сярэдняя школа, тры дзіцячыя дашкольныя ўстановы, урачэбная амбулаторыя, Дом фальклору, Дзіцячая школа мастацтваў, сельскі Дом культуры, Цэнтр моладзі, Мінская цэнтральная раённая бібліятэка. З 2021 года працуе фізкультурны комплекс «Кіт», дзе ёсць басейн, лазня, спартыўная зала.
Транспарт і дарогі
У аграгарадку месціцца аднайменная чыгуначная станцыя. Ёсць маршрутнае таксі да вакзала Мінск-Пасажырскі, ходзіць аўтобус да Кайкава.
Аляксандр Мікалай Гараін
Алякса́ндр Мікала́й Гара́ін (, Лыскава — ) — рымска-каталіцкі дзеяч Вялікага Княства Літоўскага, біскуп смаленскі (1711—1716) і жамойцкі (з 1716).
Біяграфія
Паходзіў з шляхецкага роду Гараінаў герба «Шранява». Меў брата Фларыяна Казіміра, падчашага ваўкавыскага, у якога было тры сыны: Міхал, войскі віленскі; Аляксандр Казімір, біскуп жамоцкі і Ян Антоні Гараін, берасцейскі ваявода.
Святар з 9 красавіка 1678. Быў кусташам і афіцыялам віленскім, пробашчам геранёнскім. 15 верасня 1704 прызначаны біскупам-суфраганам беларускім Віленскай дыяцэзіі і тытулярным біскупам Тыберыі. З 23 снежня 1711 біскуп смаленскі, з 7 снежня 1716 жамойцкі.
У 1722 годзе яго племеннік Аляксандр Казімір Гараін, з’яўляючыся дзедзічам маёнтка Чарнаручча і сяла у ім Альковічы, на свае сродкі пабудаваў там драўляны касцёл Нараджэння Найсвяцейшай Дзевы Марыі.
Памёр у Шылгалу ў Прусіі, пахаваны ў Ворнях.
Каўгары
Каўга́ры (, Ковгары) — аграгарадок у Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Дараганаўскага сельсавета.
Гарбачы (Бешанковіцкі раён)
Гарбачы́ (, Горбачи) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Верхнякрывінскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Рубежскага сельсавета.
Аляксандр I (цар эпірскі)
Аляксандр Малоскі (370 да н.э. — 331 да н.э.) — кіраўнік з эпірскай дынастыі Пірыдаў, сын Неапталема I, брат Алімпіяды, дзядзька Аляксандра Македонскага. Выхоўваўся пры македонскім двары. У 350 годзе да н.э. Філіп II зрынуў яго дзядзьку Арыба і аддаў эпірскі прастол Аляксандру.
Якімаўка (пасёлак, Рэчыцкі раён)
Які́маўка (, Якимовка) — пасёлак у Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Баршчоўскага сельсавета.
Аляксандр I (цар эпірскі)
У 337 годзе да н.э. Алімпіяда пакінула Філіпа II і прыбыла да двара брата, схіляючы яго ўступіць у вайну з Македоніяй. Адносіны паміж дзяржавамі былі ўладжаны шлюбам Аляксандра з дачкой Філіпа, Клеапатрай. На вясельным балі Філіп быў забіты нейкім Паўсаніем, руку якога, магчыма, накіроўвалі Пірыды.
У 334 годзе да н.э. грэкі з Тарэнта заклікалі Аляксандра на дапамогу ў барацьбе з туземнымі жыхарамі Луканіі і Бруція. Ён атрымаў перамогу і заключыў дагавор з рымлянамі (у 332 годзе да н.э.). Тым не менш італійская кампанія каштавала яму жыцця: вераломства закладнікаў прывяло да яго гібелі ў няроўным баі з луканамі.
Арыб
Арыб быў сынам Алкета I, пасля смерці бацькі кіраваў сумесна з братам Неапталемам I да яго смерці ў 360 годзе да н.э. Арыб арганізаваў шлюб сваёй пляменніцы Алімпіяды (маці Аляксандра Вялікага) з Філіпам II Македонскім.
Аляксандр IV Македонскі
Аляксандр IV (323—309 гг. да н.э.) — македонскі цар, які намінальна кіраваў у 316—309 гг. да н.э.
Біяграфія
Сын Аляксандра Вялікага ад Раксаны, князёўны Бактрыі, нарадзіўся праз месяц пасля смерці бацькі і быў неадкладна абвешчаны царом і суправіцелем свайго дзядзькі, Філіпа Арыдэя ў 323 да н.э. Вавілонскія крыніцы завуць македонскім царом тым часам менавіта Філіпа Арыдэя, не згадваючы пра немаўля Аляксандры. Ніводны з суправіцеляў не меў ніякага палітычнага ўплыву: Філіп быў разумова адсталым, а Аляксандр немаўлём. Ад іх імя кіраваў шэраг рэгентаў, у той час як военачальнікі македонскай арміі, надзеленыя Аляксандрам Вялікім сатрапіямі, тым часам набіралі сілу і адваёўвалі сабе незалежнасць. Спачатку так званыя македонскія цары знаходзіліся пад апекай Пердыкі, затым, пасля яго гібелі ў 321 да н.э., улада над імі перайшла да старога паплечніка Філіпа II, кіраўніка Македоніі Антыпатра.
Яшчэ праз два гады, пасля смерці Антыпатра, цары далучыліся да варагуючых партый. Філіп Арыдэй, які падахвочваецца ўладалюбівай жонкай Эўрыдзікай, прыняў бок Касандра, сына Антыпатра, а Аляксандра IV далучылі да партыі яго бабулі Алімпіяды, маці Аляксандра Вялікага, і Палісперхана, былога паплечніка Антыпатра.
У 317 да н.э. Філіп Арыдэй быў забіты Алімпіядай, і яе чатырохгадовы ўнук Аляксандр IV застаўся адзіным царом Македоніі. У наступным годзе пераможацКасандр пакараў смерцю Алімпіяду. Цяпер у Аляксандра IV не заставалася заступнікаў, а толькі ворагі. Тытулаванага цара з маці трымалі пад шчыльнай апекай у крэпасці Амфіпаля, практычна пад арыштам. Касандр пазбавіў хлопчыка царскіх прывілеяў і слуг, загадаўшы абыходзіцца з ім як з простым македонцам.
Пра цара памяталі іншыя дыядохі. Антыгон I Аднавокі ў Малой Азіі выпусціў дэкрэт з патрабаваннем вызваліць Аляксандра і аднавіць у правах на трон (Дыядор Сіцылійскі, 19.61), аднак выклікаць такім чынам хваляванні ў Македонію яму не ўдалося.
Да 309 да н.э. Касандр умацаваўся ў Македонію, але законны спадчыннік сталеў, і ў яго было нямала прыхільнікаў. У сувязі з гэтым Касандр загадаў тайна пакараць смерцю чатырнаццацігадовага Аляксандра і яго маці Раксану. Паводле географа Паўсанія (9.7), іх атруцілі. Целы Аляксандра і Раксаны тайна закапалі, і македонцы не хутка даведаліся пра смерць свайго цара.
Са смерцю Аляксандра IV завяршылася 400-гадовае валадаранне македонскай дынастыі Аргеадаў.
Краі (Асіповіцкі раён)
Краі́ (, Краи) — вёска ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Дараганаўскага сельсавета.
Крынка (Асіповіцкі раён)
Кры́нка (, Крынка) — вёска ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Дараганаўскага сельсавета.
У 1936—1954 гадах цэнтр Крынкаўскага сельсавета.
Гракава
Гра́кава (, Граково) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Верхнякрывінскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Рубежскага сельсавета.
Тэрарыстычны акт у Будзёнаўску
Тэрарыстычны акт у Будзёнаўску — напад аддзела чачэнскага войска на горад Будзёнаўск (Расія, Стаўрапольскі край), дзе былі захоплены закладнікі ў мясцовай бальніцы 14—19 чэрвеня 1995 года.
Удзельнікі нападу
Чачэнскі аддзел складаўся з каля 200 чалавек. Да гэтага дня не вядома, хто быў у ім. Адназначна вядома, што на чале аддзела быў Шаміль Басаеў і Асламбек Абдулхаджыеў. Магчыма ў ім удзельнічалі:
Асноўныя падзеі
Чачэнскі атрад сагнаў жыхароў горада Будзёнаўск у мясцовую бальніцу. Агулам было захоплена каля 1600 чалавек. Захопнікі запатрабавалі ад Расіі спыніць вайну з Ічкерыяй і пачаць перамовы з Дж. Дудаевым аб вывадзе войскаў з Чачні. 17 чэрвеня пачаўся наступ расійскіх войск на лякарню, было адбіта каля 60 чалавек. Пад ціскам грамадства прэм’ер-міністр Расіі Віктар Чарнамырдзін пачаў перамовы з адным з кіраўнікоў аддзела чачэнцаў – Шамілём Басаевым. Гэта быў зорны час Ш. Басаева. Ён быў першым з чачэнцаў, хто прымусіў рускіх да перамоў і дамогся выканання сваіх патрабаванняў. 19 чэрвеня 1995 года расійскія ўлады пад ціскам грамадства вымушаныя былі згадзіцца з патрабаваннямі чачэнцаў. Было аб’яўлена аб перамір’і. Чачэнцы выпусцілі частку закладнікаў і на аўтобусах, якія прадставіла расійская ўлада, ад’ехалі ў Чачню. Пераезд і бяспеку падчас пераезду забяспечвалі добраахвотнікі. Яны ехалі ў аўтобусах разам з чачэнцамі. Гэта рабілася, каб расійскія войскі не напалі на чачэнскі аддзел пад час вяртання ў Чачню.
Вужалкі
Ву́жалкі — у беларускай міфалогіі дачкі Вужынага Караля (Гаспадара вужоў), маладыя прыгожыя дзяўчаты з доўгімі распушчанымі валасамі, са змяінымі хвастамі замест ног.
Тэрарыстычны акт у Будзёнаўску
Асноўныя падзеі
У выніку падзей у Будзёнаўску было забіта 129 чалавек, 415 паранена.
Вужалкі
Вакол іх заўсёды збіралася безліч вартаўнікоў-змей, таму ніхто з людзей не мог да іх наблізіцца. Яны вельмі любяць сядзець на старых дрэвах і часаць залатымі грабёнкамі свае цудоўныя валасы. У вужалак шмат залатых упрыгожванняў — бранзалеты, каралі і іншае багацце. Чалавеку не робяць ніякай шкоды, але той, хто іх пакрыўдзіць, можа зрабіцца ахвярай незлічоных бедстваў, а ўвесь ягоны род можа знікнуць.
Апісанне
Да паловы вужалкі — гэта прыгожыя маладыя дзяўчаты, з доўгімі распушчанымі валасамі. Але замест ног у іх — змяіны хвост. Яны не маюць ніякага адзення, хоць і іхні бацька, Гаспадар вужоў, вельмі багаты. Пад аховай іх бацькі знаходзіцца шмат скарбаў, таму яны не адмаўляюць сабе ў дарагіх аздобах і упрыгожваннях: каралях, бранзалетах, пярсцёнках, завушніцах. Залатыя завушніцы — іх абавязковы атрыбут, менавіта па ім можна адрозніць такую змейку.
Тэрарыстычны акт у Будзёнаўску
Падрыхтоўка да нападу
У снежні 1994 года пачалася Першая чачэнская вайна. Да сярэдзіны 1995 года амаль уся Чачня была захоплена расійскімі войскамі.
Вужалкі
Месцаванне
Вужалкі звычайна жывуць у лесе ці паблізу вадаёмаў. Часта сядзяць на старых раскідзістых дрэвах, любяць расчэсваць залатымі грабеньчыкамі свае даўгія валасы. Бывае, што якая з іх можа згубіць што-небудзь з упрыгожанняў. Лічыцца, калі знойдзеш такую рэч — яна будзе прыносіць шчасце, а таму чалавеку можна не баяцца змяінага ўкусу.
Тэрарыстычны акт у Будзёнаўску
Падрыхтоўка да нападу
Сярод некаторых прыхільнікаў незалежнасці Чачні (сярод іх быў Шаміль Басаеў) узнікла задума нападу на расійскае паселішча і захопу там закладнікаў, пасля чаго чачэнскія паўстанцы хацелі прымусіць расійскія ўлады пад пагрозай смерці закладнікаў вывесці расійскія войскі з Чачні.
Вужалкі
Месцаванне
Вакол таго месца, дзе знаходзяцца вужалкі, звычайна кішма кішыць змеямі — гэтак іх бацька, Змяіны кароль, ахоўвае сваіх дачок.
Згадкі пра вужалак сустракаюцца на Вілейшчыне.
Тэрарыстычны акт у Будзёнаўску
Падрыхтоўка да нападу
Ноччу 14 чэрвеня 1995 года каля 200 чалавек на трох машынах КамАЗ і машыне ВАЗ-2106, якая была перароблена пад машыну міліцыі, выехалі праз Дагестан у Стаўрапольскі край. Паводле слоў Шаміля Басаева, яны хацелі ехаць у Маскву, але каля Будзёнаўска іх затрымалі двое супрацоўнікаў ДАІ. Яны сказалі чачэнскаму аддзелу ехаць у Будзёнаўск, каб разабрацца, хто яны такія. У Будзёнаўску чачэнцы расстралялі гэтых двух даішнікаў. Потым напалі на мясцовы РАУС міліцыі. Гэты напад на РАУС цягнуўся каля 15 хвілін.
Затым па ўсім горадзе ішоў захоп закладнікаў і забойствы супрацоўнікаў міліцыі. Усіх закладнікаў заганялі ў мясцовую бальніцу. У ёй замініравалі падвалы.
17 чэрвеня 1995 года расійскія ўлады не давалі магчымасці выйсці ў прамы эфір расійскіх каналаў. Гэта рабілася для таго, каб чачэнцы не маглі выказваць сваю думку. Адначасова раніцай а 5 гадзіне 17 чэрвеня 1995 года пачаўся наступ расійскіх атрадаў на бальніцу для адбіцця закладнікаў. Чачэнцы адбілі наступ, але ўсё ж такі расіяне адбілі 60 чалавек. Пасля няўдалага нападу рускіх прэм’ер-міністр Віктар Чарнамырдзін пачаў перамовы з Шамілем Басаевым. У выніку перамоў расіяне пагадзіліся на перамір’е і адпусціць чачэнцаў. Чачэнцы за гэта выпусцілі закладнікаў і ад’ехалі ў Чачню. Разам з імі паехалі добраахвотнікі (123 чалавекі былі колішнія закладнікі), журналісты і прадстаўнікі расійскіх улад (супрацоўнікі Будзёнаўска і Стаўрапольскага края).
Наступствы нападу на Будзёнаўск
Пасля прыезду ў Чачню атраду расійскія ўлады адмянілі перамір’е і пачалі вайну. Насамрэч напад на Будзёнаўск нічога не даў чачэнцам. Але спробы прымусіць Расію да выканання сваіх жаданняў былі і пазней, напрыклад у Кізляры.
Гіроў
Гіро́ў (, Гиров) — вёска ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Белабалоцкага сельсавета.
З паўночнага ўсходу да вёскі прымыкае старычнае возера Нявешчанка (Ляхава).
Лука (Асіповіцкі раён)
Лука́ (, Лука) — вёска ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Дараганаўскага сельсавета.
Спіс аб’ектаў PGC (2109001—2110000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2109001—2110000)
Гінцавічы
Гі́нцавічы (, Гинцевичи) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці, за 10 км на паўднёвы захад ад Баранавічаў. Уваходзіць у склад Навамышскага сельсавета.
Гісторыя
У 1897 годзе вёска ў Навамышскай воласці Навагрудскага павета Мінскай губерні, працаваў хлебазапасны магазін.
З 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, у Навамышскай гміне Баранавіцкага павета Навагрудскага ваяводства.
Да 22 сакавіка 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Палонкаўскага сельсавета.
Дабрыгоры
Дабрыго́ры (, Добригоры) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Верхнякрывінскага сельсавета.
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Бешанковіцкага сельсавета.
Глушэц (Рэчыцкі раён)
Глушэ́ц (, Глушец) — вёска ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Белабалоцкага сельсавета.
Белае Балота (Рэчыцкі раён)
Бе́лае Бало́та (, Белое Болото) — аграгарадок у Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Белабалоцкага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 7 км у напрамку на паўночны ўсход ад горада Рэчыца, за 47 км ад Гомеля, за 9 км ад чыгуначнай станцыі Сеназавод.
Гісторыя
Да 2 красавіка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Капанскага сельсавета, да 6 кастрычніка 1983 года — у склад Чарнянскага сельсавета.
Двурэчча (Бешанковіцкі раён)
Двурэ́чча (, Двуречье) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Верхнякрывінскага сельсавета.
Спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Гаіці
У спісе аб'ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Гаіці значыцца 1 найменне (на 2012 год), што складае ад агульнай колькасці ( на  год). Аб'ект уключаны ў спіс па культурных крытэрыях.
Спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА на Барбадасе
Акрамя гэтага, станам на 2014 год, 2 аб'екты на тэрыторыі дзяржавы знаходзяцца сярод кандыдатаў на ўключэнне ў спіс Сусветнай спадчыны, у тым ліку 1 — па культурных, 1 — па прыродных крытэрыях.
Спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Гаіці
Акрамя гэтага, станам на 2010 год, 1 аб'ект на тэрыторыі дзяржавы знаходзяцца сярод кандыдатаў на ўключэнне ў спіс Сусветнай спадчыны. Аб'ект на тэрыторыі Гаіці быў занесены ў спіс у 1982 годзе на 6-й сесіі Камітэта Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА на Барбадасе
Барбадас ратыфікаваў Канвенцыю аб ахове сусветнай культурнай і прыроднай спадчыны 9 красавіка 2002 года. Першы аб'ект на тэрыторыі Барбадаса быў занесены ў спіс у 2011 годзе на 35-й сесіі Камітэта Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Папярэдні спіс
Аб'екты размешчаны ў парадку іх дадання ў папярэдні спіс. Калі аб'екты дададзены адначасова, гэта значыць на адной сесіі Камітэта Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА, то аб'екты размяшчаюцца па нумарах.
Чэмпіянат Вялікабрытаніі па снукеры 1994
Чэмпіянат Вялікабрытаніі 1994 (UK Championship 1994, таксама вядомы як Royal Liver Assurance UK Championship 1994 — ад назвы спонсара) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 11 па 27 лістапада 1994 года ў Guild Hall у Прэстане, Англія. Турнір стаў 18-м розыгрышам чэмпіянату Вялікабрытаніі, які штогод праходзіць з 1977 года. Прызавы фонд турніру склаў £328,100, з якіх £70,000 атрымаў пераможца.
Мязовічы
Мязо́вічы (, Мезовичи) — вёска ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Дараганаўскага сельсавета.
Птушычы
Пту́шычы (, Птушичи) — вёска ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Дараганаўскага сельсавета.
Доўгая Тоня
Доўгая Тоня — возера ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці, за 18 км на паўднёвы захад ад горада Жыткавічы, за 2,6 км на поўдзень ад вёскі Князь-Бор. Адносіцца да басейна ракі Прыпяць (знаходзіцца ў яе пойме).
Возера старычнага тыпу. Берагі пераважна нізкія, пясчаныя, параслі хмызняком. Злучана шырокай пратокай на паўднёвым усходзе з Прыпяццю, вузкай пратокай на захадзе з возерам Балкі.
У возеры водзяцца шчупак, лешч, карась, лінь, плотка, акунь і іншыя віды рыб.
Дубкі (Бешанковіцкі раён)
Дубкі́ (, Дубки) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Верхнякрывінскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Рубежскага сельсавета.
Пескаполле
Пескапо́лле (, Пескополье) — вёска ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Белабалоцкага сельсавета.
Флора
У ваколіцах вёскі батанікамі адзначаны такія рэдкія расліны, як, , і.
Спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА на Трынідадзе і Табага
У спісе аб'ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА на Трынідадзе і Табага няма найменняў, аднак станам на 2014 год 3 аб'екты на тэрыторыі дзяржавы знаходзяцца сярод кандыдатаў на ўключэнне ў спіс Сусветнай спадчыны, у тым ліку 1 — па культурных, 1 — па прыродных і 1 — па змяшаных крытэрыях.
Рэспубліка Трынідад і Табага ратыфікавала Канвенцыю аб ахове сусветнай культурнай і прыроднай спадчыны 16 лютага 2005 года.
Чэмпіянат Вялікабрытаніі па снукеры 1993
Чэмпіянат Вялікабрытаніі 1993 (UK Championship 1993, таксама вядомы як Royal Liver Assurance UK Championship 1993 — ад назвы спонсара) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 12 па 28 лістапада 1993 года ў Guild Hall у Прэстане, Англія. Турнір стаў 17-м розыгрышам чэмпіянату Вялікабрытаніі, які штогод праходзіць з 1977 года. Прызавы фонд турніру склаў £375,000, з якіх £70,000 атрымаў пераможца.
Чэмпіянат Вялікабрытаніі па снукеры 1992
Чэмпіянат Вялікабрытаніі 1992 (UK Championship 1992, таксама вядомы як Royal Liver Assurance UK Championship 1992 — ад назвы спонсара) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 13 па 29 лістапада 1992 года ў Guild Hall у Прэстане, Англія. Турнір стаў 16-м розыгрышам чэмпіянату Вялікабрытаніі, які штогод праходзіць з 1977 года. Прызавы фонд турніру склаў £336,400, з якіх £70,000 атрымаў пераможца.
Пераход (Рэчыцкі раён)
Перахо́д (, Переход) — былая вёска ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Белабалоцкага сельсавета.
У 1926—1927 гадах цэнтр Пераходскага сельсавета, пасля — у складзе Бярвёнаўскага сельсавета. Да 5 верасня 1963 года вёска ўваходзіла ў склад Івольскага сельсавета Буда-Кашалёўскага раёна. 12 жніўня 2011 года вёска ліквідавана.
Луканы
Луканы (луканцы, Lucani) — адно са старажытнаіталійскіх самніцкіх плямёнаў. Да канца V стагоддзя да н.э. рассяліліся ў паўднёвай Італіі, даўшы назву гэтаму рэгіёну — Луканія. Размаўлялі на мове оскска-ўмбрскай групы.
Большую частку арміі луканаў складала мабільная лёгкаўзброеная пяхота, якая звыклася дзейнічаць у горах і лясах, дзе звычайна арганізоўвалі засаду ці блакаду праціўніка ў вузкай даліне, як у вайне з эпіротамі. Па магчымасці армія акружала праціўніка, пазбягаючы прамога сутыкнення, і закідвала яго дроцікамі, разграміўшы такім чынам некалькі грэчаскіх армій. Баявым луканскім штандарам быў бронзавы бык на дрэўку.
Дубраўка (Бешанковіцкі раён)
Ду́браўка (, Дубровка) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Верхнякрывінскага сельсавета.
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Бешанковіцкага сельсавета.
Бата (бажаство)
Бат, Бата — найстаражытнейшае боства егіпецкай міфалогіі ў выглядзе быка. Бата і Бат — яго мужчынская і жаночая іспастасі адпаведна. Цэнтрам ушанавання быў егіпецкі горад Каса (Кінопаль), дзе богу маліліся нараўне з Анубісам — правадыром у замагільны свет.
У фальклорнай традыцыі
Галоўныя героі казкі — заможныя сяляне-браты Анупу (Анубіс) і Бата. Старэйшы, Анупу, ужо меў жонку, а малодшы Бата быў ім як сын. Аднойчы жонка старэйшага брата прапанавала Бату правесці з ёю гадзіну, але сумленны Бата адмовіўся. Тады помстлівая жанчыцна нагаварыла мужу, нібыта Бата жадаў яе спакусіць. Анупу вырашыў забіць Бату, але той узмаліўся богу Ра, і паміж братамі з'явілася рака, поўная кракадзілаў. Бата расказаў брату, што было на самай справе, і пайшоў у Даліну Акацый на марскія берагі, дзе памясціў сваё сэрца на вяршыні высокай акацыі і застаўся там жыць. Багі пашкадавалі Бату і паслалі яму ў жонкі самую прыгожую жанчыну.
Бата расказаў сваёй новай жонцы, дзе знаходзіцца яго сэрца, і што кожны, хто ім авалодае, здолее валодаць яго жыццём. Фараон даведаўся пра гэтую прыгажуню, падкупіў яе дарагімі падарункамі. Легкадумная прыгажуня пакінула Бату і ўцякла да фараона. Але, асцерагаючыся помсты мужа, загадала ссекчы акацыю, на якой вісела сэрца Баты. Калі сэрца ўпала на зямлю, Бата памёр.
Багіня Бат
Багіня Бат малявалася ў выглядзе сістра (старажытнага егіпецкага музычнага інстурмента) з чалавечай галавой, каровінымі рагамі і вушамі. Лічылася ўвасабленнем Млечнага шляху. Цэнтрам яе культу быў горад Хіў (грэч. Дыоспаліс Мікра), сталіца 7-га нома Верхняга Егіпта. У перыяд Новага царства была цалкам атоеснена з багіняй Хатор.
Калоніі і залежныя тэрыторыі Вялікабрытаніі
У прыведзеным спісе прадстаўлены ўсё тэрыторыі свету, якія калі-небудзь знаходзіліся ў каланіяльнай ці іншай форме залежнасці ад Англіі, Вялікабрытаніі або асабістай залежнасці ад англійскага (брытанскага) манарха. Гістарычна гэтыя тэрыторыі адносіліся да Брытанскай імперыі.
C 1876 па 1947 год манарх Вялікабрытаніі таксама меў тытул Імператара (Імператрыцы) Індыі. У наш час каралева Елізавета II з'яўляецца манархам 16 дзяржаў (гл. Каралеўствы Садружнасці).
Каронныя землі
Каронныя землі з'яўляюцца тэрыторыямі з самастойнай выканаўчай уладай і ўласнай прававой сістэмай. Яны таксама не з'яўляюцца і ніколі не з'яўляліся калоніямі, заморскімі тэрыторыямі (overseas territories, раней «залежныя тэрыторыі» — dependent territory) з пункту гледжання брытанскага заканадаўства, аднак пытанні абароны і знешняй палітыкі (за выключэннем мытных і іміграцыйных) дэлегаваны ўраду Вялікабрытаніі. Законы, якія выдаюцца парламентам Вялікабрытаніі, могуць дзейнічаць і на тэрыторыі астравоў у выпадку адпаведнага рашэння Тайнага савета кароны.
Дзяменіца
Дзяменіца — возера ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці, за 18,5 км на паўднёвы захад ад горада Жыткавічы, за 2,6 км на паўднёвы захад ад вёскі Князь-Бор. Адносіцца да басейна ракі Прыпяць (знаходзіцца ў яе пойме).
Возера старычнага тыпу, серпападобнай формы. Злучана вузкай пратокай на паўднёвым усходзе з возерам Балкі. Зарастае ўмерана.
Елішава
Е́лішава (, Елишево) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Верхнякрывінскага сельсавета.
Забор’е (Бешанковіцкі раён)
Забо́р’е (, Заборье) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Верхнякрывінскага сельсавета.
Свіханава
Свіха́нава (, Свиханово) — вёска ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Дараганаўскага сельсавета.
Рэпішча (Рэчыцкі раён)
Рэ́пішча (, Репище) — вёска ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Белабалоцкага сельсавета.
Да 5 верасня 1963 года вёска ўваходзіла ў склад Івольскага сельсавета Буда-Кашалёўскага раёна.
Слопішча
Сло́пішча (, Слопище) — вёска ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Дараганаўскага сельсавета.
Турэцкае ўварванне на Кіпр
Турэцкае ўварванне на Кіпр — уварванне турэцкіх узброеных сіл на тэрыторыю паўночнага Кіпра, пачатае ў ноч з 20 на 21 ліпеня 1974 года. Уварванне адбылося ў апошнія дні праўлення ў Грэцыі рэжыму «чорных палкоўнікаў».
Гісторыя
Яшчэ ў 1964 і 1967 гадах назіраліся ўспышкі міжэтнічнай варожасці паміж туркамі і грэкамі, і абстаноўка на востраве заставалася досыць напружанай.
У ліпені 1974 года пры падтрымцы грэчаскай хунты Прэзідэнт Кіпра арцыбіскуп Макарыас быў адхілены ад улады, а кантроль над востравам перайшоў да групы радыкалаў, якую ўзначальваў Нікас Сампсан, прадстаўнік грэчаскай падпольнай арганізацыі EOKA-B, якая выступала за далучэнне Кіпра да Грэцыі. 20 ліпеня 1974 года Турцыя адправіла на востраў сваё войска (10 тыс. салдат).
У выніку ваенных дзеянняў паміж кіпрскімі войскамі і узброенымі сіламі Турэцкай Рэспублікі востраў Кіпр апынуўся падзеленым на поўнач, які кантралявалі туркі-кіпрыёты (на самай справе — Турцыя), і поўдзень, які кантралявалі грэкі-кіпрыёты.
Наступствы ўварвання
Высадка на востраў Кіпр турэцкай арміі і этнічная чыстка, праведзеная турэцкімі войскамі, прывялі да дэ-факта падзелу вострава на дзве часткі, населеныя туркамі і грэкамі адпаведна, і, ўжо ў другую чаргу, да рэстаўрацыі ўрада Макарыаса. Хоць падставай для інтэрвенцыі туркі назвалі адхіленне ад улады Преэзідэнта Макарыаса, аднак пасля яго вяртання да ўлады яны перасталі прызнаваць яго Прэзідэнтам Кіпра.
Бан (тытул)
Этымалогія
Існуе тры асноўныя тэорыі паходжання наймення бан — цюркская, іранская і гоцкая:
Гісторыя
Назва гэта сустракаецца ўжо ў Канстанціна Парфірароднага, калі ён гаворыць пра Харватыю («Баян (βοεάνος) іх валодае Крывасай, Ліцай і Гуцыскай»).
Стоўпня 1
Сто́ўпня 1 (, Столпня 1) — вёска ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Белабалоцкага сельсавета.
Да 5 верасня 1963 года вёска ўваходзіла ў склад Івольскага сельсавета Буда-Кашалёўскага раёна.
Бан (тытул)
Гісторыя
У Харватыі тэрмін «бан» пасля далучэння да Венгрыі ў пачатку XII стагоддзя на правах асабістай уніі стаў пазначаць прызначанага каралём кіраўніка, які ажыццяўляў у Харватыі аўтаномную ўладу. Харвацкі бан меў вялікія паўнамоцтвы: у дзяржаўных актах яго імя пісалася пасля імя караля, і ён меў тыя ж прывілеі, што і палацін у Венгрыі.
Бан даваў правы горадам, меў вярхоўны нагляд над каралеўскімі замкамі, прызначаў жупанаў, біскупаў і абатаў; ён атрымліваў шостую частку ўсіх мытных даходаў, трэцюю частку пеняў і пэўную частку ўсіх іншых дзяржаўных даходаў, меў права чаканіць манету, быў вярхоўным суддзёю ў сваёй краіне і галоўным палкаводцам; падчас вайны ў межах сваёй правінцыі ён павінен быў клапаціцца пра забеспячэнне войскаў, завошта атрымліваў асобную ўзнагароду грашыма і соллю; у паходах ішоў першым, у адступленні — апошнім. Пры каралеўскім двары харвацкі бан займаў трэцяе месца пасля палаціна і прыдворнага суддзі (judex curiae).
Межы асобных банатаў часта змяняліся, а часам некалькі банатаў злучаліся ў адзін. Пасля бітвы пры Мохачы туркі займалі паступова адзін банат за іншым, так што нарэшце ў Венгрыі застаўся ўсяго адзін злучаны банат Харватыі і Далмацыі. Падчас барацьбы з туркамі баны былі сапраўднымі валадарамі сваіх абласцей; потым, аднак, іх улада стала абмяжоўвацца сеймамі, на вернасць якім яны прысягалі. Пазней кароль па сваёй волі прызначаў банаў і пазбаўляў іх улады, і дазволена было на рашэнні банскага суда (judicium octavale) падаваць апеляцыйную скаргу ў прыдворны суд. У 1685 годзе харвацкі сейм пастанавіў, што на час, калі няма пасяджэнняў сейма, бан павінен выбраць сабе шэсць саветнікаў са свецкіх і духоўных асоб, якія складалі так званую банскую канферэнцыю, і кіраваць краінай разам з імі. Яшчэ больш банская ўлада была абмежавана прэсбургскім сеймам 1723 года, калі быў заснаваны новы банскі савет. Далей, у 1746 годзе, калі Марыя Тэрэзія арганізавала так званую Ваенную мяжу, у бана былі адняты яго функцыі военачальніка і перададзены ў распараджэнне вышэйшага савета ў Вене. Затое з трох камітатаў — Пожажскага, Варавіціцкага і Сірмскага, — аднятых Леапольдам I у туркаў, Марыя Тэрэзія стварыла новую правінцыю Славонію і аддала яе бану. Пасля гэтага бан да 1849 года меў наступныя правы: ён быў трэцім па старшынстве саноўнікам венгерскай кароны, выконваў абавязкі: вышэйшага суддзі ў банаце, начальніка дваранскага апалчэння і двух памежных палкоў. Нагляд пры збіранні даніны ў Славоніі быў адняты ў банаў у 1748 годзе і даручаны венгерскай прыдворнай канцылярыі.
Аўстрыйская канстытуцыя 4 сакавіка 1849 года абвясціла Харватыю, Славонію і Далмацыю асобнай кароннай правінцыяй з банам на чале, які не залежаў ад венгерскага ўрада і меў тыя ж правы, якімі валодалі імператарскія намеснікі іншых аўстрыйскіх правінцый; банам тады быў прызначаны Ёсіп Елачыч, які памер у 1859 годзе. Але з 1868 года бана прызначаў аўстрыйскі імператар са згоды венгерскага міністр-прэзідэнта, прычым бан не мог мець ніякай ваеннай улады. Бан з'яўляўся адміністрацыйным начальнікам Харватыі, Славоніі і Далмацыі, непасрэдна падпарадкаваным каралеўскай уладзе.
Заграддзе (Бешанковіцкі раён)
Загра́ддзе (, Заградье) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Верхнякрывінскага сельсавета.
Сялец (Асіповіцкі раён)
Сяле́ц (, Селец) — вёска ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Дараганаўскага сельсавета.
Раманаўскі замак
Раманаўскі замак — абарончыя збудаванні, якія існавалі ў 17 ст. у мястэчку Раманава (цяпер аг. Леніна Слуцкага раёна).
Апісанне
Драўляныя збудаванні абнесеныя валам і астрогам. У цэнтры замкавага двара месціўся галоўны жылы дом (2 жылыя пакоі, алькеж, сенцы, 3 каморы), накрыты драніцай. Паблізу стаялі дом старосты (меў сенцы, 2 жылыя памяшканні, камору), турма, варыўня, пякарня. Гаспадарчы двор, які з замкам злучаўся варотамі, уключаў 2-павярховую скарбніцу, свірны, вазоўню, стайню, пограб. Па-за межамі Раманаўскага замка размяшчаўся комплекс са сталовай, гумном з 2 асецямі, броварам.
Брытанская Малая
Умоўная абагульненая назва сукупнасці Стрэйтс-Сетлментса, Федэраваных Штатаў Малаі і нефедэраваных штатаў (дзяржаў), якія знаходзіліся пад пратэкцыяй Вялікабрытаніі. У афіцыйных дакументах назва не выкарыстоўвалася, бо тэрыторыі, якія яе складалі, не ўтваралі адзінага цэлага.
Перад Другой сусветнай вайной Брытанская Малая падраздзялялася на наступныя адміністрацыйныя адзінкі:
Пасля Другой сусветнай вайны, у 1946 г., тэрыторыі, якія складалі «Брытанскую Малаю», аб'ядналіся ў Малайскі Саюз.
Алімпіяда Эпірская
Алімпіяда (Ὀλυμπιάς,, каля 375 — 316 г. да н.э.) — эпірская і македонская царыца, жонка македонскага цара Філіпа II і маці Аляксандра Македонскага.
Пасля смерці сына Алімпіяда захапіла ўладу ў Македонію ў 317 да н.э. і стала валадарыць ад імя свайго ўнука Аляксандра IV, сына Аляксандра Вялікага. Аднак на наступны год была зрынута дыядохам Касандрам і пакарана смерцю.
Македонская царыца
Алімпіяда была дачкой эпірскага цара Неапталема I, які лічыў сябе нашчадкам паўміфічнага Ахіла. Народжаная з імем Паліксена, яна ў дзявоцтве насіла імя Міртала, а пасля вяселля Філіп даў ёй імя Алімпіяда, у гонар спартыўнага спаборніцтва; у канцы жыцця яна зноў змяніла імя на Стратаніку.
Паводле слоў Плутарха, Філіп II упершыню сустрэў Алімпіяду на востраве Самафракія, дзе іх абодвух прысвячалі ў містэрыі. Неапталем валадарыў нядоўга, на эпірскі прастол узыйшоў яго брат Арыба, які і выдаў у 359 да н.э. пляменніцу Алімпіяду за Філіпа. У 356 да н.э. у іх нарадзіўся сын Аляксандр, які стаў пазней Аляксандрам Вялікім, а потым і дачка Клеапатра. Існавала легенда, быццам бацькам Аляксандра быў не Філіп, якога адштурхвала любоў Алімпіяды да змей, а Зеўс, які авалодаў Алімпіядай падчас навальніцы. Сам Аляксандр падтрымліваў існаванне гэтай легенды ў палітычных мэтах, але лічыў сваім бацькам менавіта Філіпа.
Зменлівасць Філіпа і раўнівасць Алімпіяды прывялі да ахаладжэння іх пачуццяў, пераломным момантам стала жаніцьба ў 337 да н.э. Філіпа на юнай македонскай арыстакратцы Клеапатры. Філіп і раней браў іншых жонак, але тыя ў сілу свайго сацыяльнага статусу не маглі паўплываць на становішча ўладалюбівай эпірскай царэўны. Алімпіяда з'ехала на радзіму ў Эпір. Праз год Філіп быў забіты, і яна вярнулася ў Македонію, дзе ў адсутнасць цара Аляксандра, яе сына, жорстка расправілася з суперніцай Клеапатрай і яе нованароджанай дачкой.
Падчас паходаў Аляксандра Алімпіяда ўвесь час пісала яму і, маючы вялікі аўтарытэт у вачах сына, ачарняла людзей яго асяроддзя, у тым ліку македонскага намесніка Антыпатра. Аднак Аляксандр не дазваляў маці ўплываць на дзяржаўныя справы.
Барацьба за македонскі трон
Пасля смерці Аляксандра ў 323 да н.э. Македонія засталася за Антыпатрам. Алімпіяда кіравала ў Эпіры, пакуль яе ўнук Неапталем ад дачкі Клеапатры, законны спадчыннік эпірскага царства, падрастаў.
У пошуках падтрымкі іншаму свайму ўнуку, Аляксандру IV, абвешчанаму намінальна царом Македоніі нароўні з Філіпам Арыдэем адразу пасля нараджэння (праз месяц пасля смерці Аляксандра Вялікага), яна заключыла саюз з Палісперханам, які павінен быў стаць пераемнікам памерлага ў 319 да н.э. Антыпатра. У Македонію тым часам кіравала Эўрыдзіка, жонка недзеяздольнага Філіпа Арыдэя.
Палісперхан уграз у барацьбе за рэгенцтва з сынам Антыпатра Касандрам і бег у Эпір.
З эпірскім войскам і Палісперханам Алімпіяда ўварвалася ў Македонію ў 317 да н.э., у той час як Касандр з арміяй аблажыў Афіны. Македонскія воіны пры відзе Алімпіяды і яе ўнука, сына Аляксандра Вялікага, адмовіліся падпарадкоўвацца Эўрыдзіцы, жонцы Філіпа Арыдэя і без бою перайшлі на бок Алімпіяды. Неўзабаве намінальны цар Філіп Арыдэй і яго жонка Эўрыдзіка, якая мела рэальную ўладу, былі схоплены і кінуты ў вязніцу. Македаняне прызналі права Алімпіяды валадарыць ад імя ўнука, і кароткі час яна неабмежавана кіравала ў Македонію. У імкненні расправіцца з прыхільнікамі Касандра яна пакарала смерцю яго брата і каля сотні іншых знатных македанян. Як заўважыў Юстын: «Тым, што яна ўчыніла вялікую разню знатных людзей па ўсёй краіне, нібы толькі раз'юшаная жанчына, а не царыца, яна абараціла адданасць народа ў нянавісць». Па яе загадзе верныя фракійцы закалолі суперніка яе ўнука, цара Філіпа Арыдэя, і прымусілі яго жонку Эўрыдзіку павесіцца.
Паражэнне
Пра паражэнне і пакаранне Алімпіяды найбольш падрабязна распавядае Дыядор Сіцылійскі.
Касандр паспяшаўся вярнуцца з Пелапанеса і аблажыў Підну, дзе схавалася Алімпіяда. Палісперхан, зампёрты ў заходняй Грэцыі военачальнікам Касандра Каласам, выслаў за Алімпіядай невялікі паруснік, а таксама адправіў ганца з лістом да яе, прызываючы бегчы на гэтым парусніку. Аднак Касандр даведаўся пра змест ліста і перахапіў паруснік. Алімпіяда беспаспяхова чакала ў прызначаным месцы абяцанага выратавання.
Мышскі замак
Мышскі замак — колішні замак, які існаваў у другой палове XVI — першай палове XVII ст. каля вёскі Старая Мыш (Баранавіцкі раён) на высокім правым беразе ракі Мышанка. Пабудаваны магнатам Янам Каралем Хадкевічам. Фартэцыя адзначана на карце Вялікага княства Літоўскага XVI ст. Замак знаходзіўся на важным стратэгічным шляху — Варшаўскім гасцінцы — і з'яўляўся асноўнай перашкодай на шляху ворага.
Квадратны ў плане (50х50 м) замак быў абнесены з усходу, поўдня і захаду земляным валам (шырынёй каля 15, вышынёй 3,5-4 м) і абарончым ровам (шырынёй 30, глыбінёй да 15 м, адхоны берагоў 45°), з поўначы ахаваны дрыгвяністым берагам ракі. На земляным вале і на паўночным краі замка былі драўляныя сцены з 4 вежамі ў вуглах.
У 1654 г. у вайну Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—1667 гг. пасля працяглай аблогі замак узяты рускімі войскамі і спалены. Маскоўскія ваяводы дакладвалі цару: «''В городе Мыши литовских людей всех побили, которых зостали, и языков взяли многих людей. И городок Мышь выжгли и со всем разорили без остатку…''» Новагародскі ваявода Пётр Вяжэвіч, які ўзначальваў абарону замка, уцёк з часткаў войска да Слоніма
Алімпіяда Эпірская
Смерць Алімпіяды
Алімпіядзе абяцалі захаваць жыццё, аднак пазней прыцягнулі яе да суда за кроў, разлітую ёю за час кіравання. У народным сходзе яе завочна прысудзілі да смерці. Дыядор Сіцылійскі паведамляе, што Касандр прапанаваў Алімпіядзе бегчы ў Афіны, абяцаючы карабель. Новы кіраўнік Македоніі баяўся быць абвінавачаным у смерці маці Аляксандра Вялікага. Алімпіяда адмовілася, аддаўшы перавагу адкрытаму суду перад македонскім народам.
Ведаючы зменлівасць настрояў македанян, Касандр не жадаў дапусціць новага суда. Ён паслаў 200 спецыяльна падабраных салдатаў з загадам забіць Алімпіяду. Салдаты ўварваліся да яе ў дом, але, убачыўшы яе ў царскім уборы, не вырашыліся падняць руку на маці Аляксандра Македонскага. Алімпіяду закідалі камянямі сваякі пакараных ёю людзей. Па загадзе Касандра, які страціў брата і шматлікіх сяброў за год кіравання Алімпіяды, ёй было адмоўлена ў пахаванні.
Паводле слоў Дыядора: «Такім быў канец Алімпіяды, якая набыла найвышэйшую годнасць для жанчыны свайго часу, быўшы дачкой Неапталема, цара Эпіра, сястрой Аляксандра [эпірскага цара], які здзяйсніў паход у Італію, а таксама жонкай Філіпа, самага магутнага сярод тых, хто кіраваў у Еўропе, і маці Аляксандра, чые дзеянні былі найвялікшыя і найбольш слаўныя.»
Стоўпня 2
Сто́ўпня 2 (, Столпня 2) — вёска ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Белабалоцкага сельсавета.
Да 5 верасня 1963 года вёска ўваходзіла ў склад Івольскага сельсавета Буда-Кашалёўскага раёна.
Ульянаўка (Асіповіцкі раён)
Улья́наўка (, Ульяновка) — вёска ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Дараганаўскага сельсавета.
Хацецкае
Хаце́цкае (, Хотецкое) — вёска ў Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Белабалоцкага сельсавета.
Застарынне (Верхнякрывінскі сельсавет)
Застары́нне (, Застаринье) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Верхнякрывінскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Рубежскага сельсавета.
Заходна
Захо́дна (, Заходно) — вёска ў Бешанковіцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Верхнякрывінскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Рубежскага сельсавета.
Лефеўр
Лефеўр (Lefebvre) — французскае прозвішча.
Астроўкі (Асіповіцкі раён)
Астро́ўкі (, Островки) — вёска ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Дрычынскага сельсавета.
Спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА на Сент-Вінсенце і Грэнадзінах
У спісе аб'ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА на Сент-Вінсенце і Грэнадзінах няма найменняў, аднак станам на 2014 год 3 аб'екты на тэрыторыі дзяржавы знаходзяцца сярод кандыдатаў на ўключэнне ў спіс Сусветнай спадчыны, у тым ліку 1 — па культурных і 2 — па змяшаных крытэрыях.
Сент-Вінсент і Грэнадзіны ратыфікавалі Канвенцыю аб ахове сусветнай культурнай і прыроднай спадчыны 3 лютага 2003 года.
Папярэдні спіс
У табліцы аб'екты размешчаны ў парадку іх дадання ў папярэдні спіс.
Чырвоны Кастрычнік (Рэчыцкі раён)
Чырво́ны Кастры́чнік (, Чирвоный Костричник) — пасёлак у Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Белабалоцкага сельсавета.
Вялікі Бор (Асіповіцкі раён)
Вялі́кі Бор (, Великий Бор) — аграгарадок у Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Дрычынскага сельсавета.
Казінае Сяло
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Рубежскага сельсавета.
Лінскае
Лінскае — возера ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці, за 15 км на паўднёвы захад ад горада Жыткавічы, за 0,7 км на паўночны захад ад горада Тураў. Адносіцца да басейна ракі Прыпяць (знаходзіцца ў яе пойме).
Возера старычнага тыпу. На паўднёвым усходзе злучана вузкай пратокай з безыменным старычным возерам, на паўночным захадзе вузкай пратокай з Прыпяццю, на захадзе ўпадае канал. Зарастае істотна.
Вышамір
Вышамі́р (, Вышемир) — аграгарадок у Рэчыцкім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Вышамірскага сельсавета.
Украінскі правапіс 1928 года
Украінскі правапіс 1928 года, таксама вядомы як Харкаўскі правапіс (Правапіс Галаскевіча, скрыпныкоўка) — правапіс украінскай мовы, прыняты ў 1927 годзе на Усеукраінскай правапіснай канферэнцыі, якая праходзіла ў Харкаве — тагачаснай сталіцы УССР. Гэты правапіс 6 верасня 1928 года зацвердзіў Народны камісар па адукацыі, Мікалай Скрыпнік, на падставе чаго правапіс часам завуць скрыпнікоўкай. 31 сакавіка 1929 года гэты правапіс быў зацверджаны і Навуковым таварыствам імя Тараса Шаўчэнкі ў Львове, які на той час быў пад уладай Польшчы.
Гісторыя
У 1926 годзе праект «Украінскага правапісу» быў апублікаваны для абмеркавання. Сярод удзельнікаў Усеукраінскай правапіснай канферэнцыі, якая адбылася ў Харкаве, былі службоўцы з Народнага камісарыяту па адукацыі, 5 акадэмікаў, 28 унівэрсітэцкіх прафесараў па лінгвістыцы і філалогіі, 8 настаўнікаў, 7 журналістаў і 8 пісьменнікаў. Прымалі ўдзел і тры прадстаўнікі ад Заходняй Украіны: Кірыла Студзінскі, Іларыён Свянціцкі, Васіль Сімовіч.
Харкаўскі правапіс і класічны правапіс беларускай мовы
Харкаўскі правапіс мае шмат агульнага з класічным правапісам беларускай мовы.
Дворышча (Асіповіцкі раён)
Дво́рышча (, Дворище) — вёска ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Дрычынскага сельсавета.
Аляксандр (візантыйскі імператар)
Аляксандр (Αλέξανδρος; каля 870—) — візантыйскі імператар (з 11 мая 912), раней — суправіцель свайго бацькі Васіля Македаняніна і брата Льва VI Мудрага. У некаторых пазнейшых гістарычных сачыненнях і генеалогіях называецца Аляксандр III.
Біяграфія
Аляксандр быў каранаваны бацькам у 879 годзе як суправіцель. Згадваецца ў загалоўку «Эпанагогі» і іншых юрыдычных актаў бацькі разам з ім і братам. У 883 годзе Леў трапіў у няміласць у бацькі, і Аляксандр стаў спадчыннікам, аднак незадоўга да смерці ў 886 годзе Васіль прабачыў Льва. Падчас валадарання апошняга (886—912) Аляксандр лічыўся імператарам (з царскім тытулам, у прыватнасці, ён згадваецца ў руска-візантыйскіх дагаворах 907 і 911 гадоў), аднак рэальнай улады не меў. Леў падазраваў брата ў інтрыгах і змовах супраць сябе.
Узыйшоўшы на прастол, Аляксандр адхіліў ад улады асоб, якія падтрымлівалі незаконны чацвёрты шлюб Льва, перш за ўсё саму ўдаву брата Зою Карбанапсіну (яе выгналі з палаца) і патрыярха Яўфімія I, замест якога патрыярхам ізноў стаў Мікалай Містык. Пры гэтым сын Льва і Зоі, малалетні Канстанцін VII Парфірародны, працягваў лічыцца імператарам-суправіцелем.
Захаваныя візантыйскія крыніцы напісаны прыхільнікамі Канстанціна VII і Яўфімія і таму рэзка тэндэнцыйныя ў адносінах да Аляксандра. У іх малодшы сын Васіля I прадстаўлены як гультаяваты, распусны і вераломны цар, які нібы марыў пазбавіцца ад маленькага Канстанціна (вылегчаць яго). Такім чынам, аб'ектыўных звестак пра асобу Аляксандра практычна няма.
Аляксандр, які ўступіў на прастол ужо хворым чалавекам, валадарыў толькі год. За гэты час у Імперыю ўварваліся арабы халіфа аль-Муктадзіра і балгары; цар балгараў Сімяон I дасылаў да імператара паслоў, але, не атрымаўшы традыцыйных падарункаў, абвясціў яму вайну.
У 1958 годзе ў канстанцінопальскім саборы Святой Сафіі пры рэстаўрацыі пад слоем тынкоўкі знойдзены прыжыццёвы мазаічны партрэт Аляксандра. Гэта адкрыццё стала буйной падзеяй у даследаванні візантыйскага мастацтва. Вядомыя таксама выявы Аляксандра на мініяцюрах хронікі Іаана Скіліцы.
Іаан Скіліца
Іаа́н Скілі́ца (Ιωάννης Σκυλίτζης) — візантыйскі чыноўнік, храніст XI — пачала XII стст., у 1081—1118 быў саноўнікам Аляксея Камніна. Цэнтральнай яго працай была «Агляд гісторыі» (Σύνοψις Ἱστοριῶν), якая ахоплівае перыяд са смерці Нікіфара I у 811 годзе да звяржэння Міхаіла VI у 1057 і працягвае летапіс Феафана Спавядальніка. Існуе працяг «Агляду гісторыі», даведзены да 1079, які таксама часта прыпісваецца Скіліцы.
Мадрыдскі рукапіс
У пачатку XVIII стагоддзя ў каралеўскую бібліятэку Мадрыда паступіў рукапіс, якая насіў назву «Гісторыя візантыйскіх імператараў у Канстанцінопалі з 811 па 1057 год, напісаная курапалатам Іаанам Скіліцам». Яе датаванне выклікае спрэчкі ў палеографаў-візантыністаў. Адны адносяць яе да сярэдзіны-другой паловы XIII стагоддзя, іншыя (як, напрыклад, балгарскі даследчык А. Бажкоў) да мяжы XII і XIII стагоддзяў. Н. Вільсан у канцы 1970-х на аснове ідэнтыфікацыі почыркаў датаваў рукапіс сярэдзінай XII стагоддзя і паказаў яе паўднёваітальянскае паходжанне. У гэтым выпадку найбольш верагодна мадрыдскі спіс «Гісторыі» быў зроблены ў палацавым скрыпторыі Палерма на аснове копіі з паднесенага імператару самім Скіліцам арыгінала, зробленай у 1158 для Генрыха Арыстыпа, пасла Сіцылійскага каралеўства, найвыдатнейшага інтэлектуала Палерма.
Спасылкі
Артыкулы ў іншых энцыклапедыях:
Канстанцін VII Парфірародны
Канстанці́н VII Парфіраро́дны (Парфіраге́нет, Κωνσταντίνος Ζ' ο Πορφυρογέννητος) (17/18 мая 905, Канстанцінопаль — 9 лістапада 959, Канстанцінопаль) — візантыйскі імператар з Македонскай дынастыі, намінальна валадарыў з 913, фактычна — з 945 года.
Першыя гады жыцця
Канстанцін быў сынам Льва VI Філосафа і Зоі Карбанапсіны, чацвёртай жонкі імператара. Чацвёрты шлюб не дазваляўся царквой і народжанае дзіця лічылася незаконнанароджаным, хоць і быў адзіным сынам Льва VI. Толькі ў студзені 906 Канстанцін быў хрышчоны, а ў красавіку 906, супраць волі патрыярха Мікалая Містыка, Леў і Зоя былі павянчаны. Мянушка Парфірародны паходзіць ад Барвовай (Парфірнай) залы імператарскага палаца, дзе нараджалі імператрыцы, і заклікана падкрэсліць, што ён нарадзіўся ў кіруючага манарха.