cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Аўстралія (кантынент)
Геаграфічнае становішча
Крайняя ўсходняя кропка Аўстраліі — мыс Байрана (-28.6375°N, 153.63722°W), заходняя — мыс Стып-Пойнт (-26.15139°N, 113.155°W), паўночная — мыс Ёрк (-10.68917°N, 142.53056°W), паўднёвая — мыс Саўт-Пойнт (-39.13889°N, 146.37389°W) (калі разглядаць востраў Тасманія за частку кантынента, то мыс Саўт-Іст-Кейп -43.64444°N, 146.825°W).
Адкрыццё і даследванні
[[Файл:Australia discoveries by Europeans before 1813 en.png|thumb|right|300px|Даследаванне Аўстраліі еўрапейскімі мараплаўцамі (да 1812 года)
{{legend|#000000|1606 — Вілем Янсзан}} {{legend|#ff9955|1606 — Луіс Ваэс дэ Торэс}} {{legend|#39842c|1616 — Дэрк Хартог}} {{legend|#ffd42a|1619 — Фрэдэрык дэ Хаўтман}} {{legend|#835b38|1644 — Абель Тасман}} {{legend|#516778|1696 — Вілем дэ Вламінк}} {{legend|#000080|1699 — Уільям Дампір}} {{legend|#8000ff|1770 — Джэймс Кук}} {{legend|#0055d4|1797—1799 — Джордж Бас}} {{legend|#ff0000|1801—1803 — Мэцью Фліндэрс}}]]
Пасля Магеланава падарожжа вакол свету (1519-1522) асноўным аб'ектам геаграфічных пошукаў стала Невядомая Паўнёвая зямля, у існаванні якой усе былі перакананы. У яе пошуках ў 1606 іспанская экспедыцыя Педра Кіраса адкрыла астравы Піткерн і Новыя Гебрыды і прайшла пралівам паміж Аўстраліяй і Новай Гвінеяй, які сёння носіць імя Луіса Торэса, капітана «Сан-Педра» — аднаго з трох караблёў экспедыцыі. Торэс другім з еўрапейцаў убачыў узбярэжжа Аўстраліі — паўвостраў, які англічане праз два стагоддзі назавуць Кейп-Йоркам.
У тым жа 1606 за два месяцы да Торэса на заходні бераг таго ж самага паўвострава, там, дзе сёння знаходзіцца невялічкі горад Уэйпа, высадзіўся галандскі мараплавец Вілем Янсзан. У 1642 яшчэ адзін галандзец — Абель Тасман — абплыў Аўстралію і адкрыў Тасманію ды Новую Зеландыю. Аднак шлях яго пралягаў далёка ад берагоў мацерыка і на карту Тасман нанёс толькі паўночна-заходні бераг падчас другога падарожжа ў 1644.
Садовэ (Мэнскі раён)
Садовэ (Садове) — пасёлак у Мэнскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Мэнскай гарадской абшчыны.
Аўстралія (кантынент)
Адкрыццё і даследванні
23 красавіка 1770 англійскі капітан Джэймс Кук адкрыў востраў Браш і першым з еўрапейцаў увайшоў у кантакт з аўстралійскімі абарыгенамі. Далей Кук прайшоў уздоўж усходняга ўзбярэжжа мацерыка і нанёс яго на карту, пасля павярнуў на захад і "пераадкрыў" Торэсаў праліў.
Будова паверхні
Сучасны рэльеф Аўстраліі сфармаваўся на старажытнай Аўстралійскай платформе — частцы старажытнага мацерыка Гандваны. Паводле рэльефу Аўстарлійскі мацярык можна падзяліць на тры часткі. Заходняя частка платформы прыпаднятая, тут крышталічны падмурак месцамі выходзіць на паверхню, утворачы шчыты. Тэктанічныя рухі стварылі адроджаныя глыбовыя горы, а доўгія працэсы выветрывання прывялі да ўтварэння мудрагелістай форм астанцоў, такіх як знакамітая чырвоная гара Улуру. Цэнтральная нізіна пакрытая тоўшчай асадкавых парод, вышыні яе не перавышаюць 100 м, а месцамі яна ляжыць ніжэй узроўня акіяна. На ўсходзе размешчаныя горы, якія далучыліся да платформы ў палеазоі. Яны былі моцна разбураныя, раздзеленыя рачнымі далінамі, а ў эпоху альпійскай складкаватасці апынуліся прыпаднятымі і пабітымі разломамі на асобныя масівы.
Ад іншых мацерыкоў Аўстралія адрозніваецца адсутнасцю дзеючых вулканаў, і моцныя землятрусы тут таксама не здараюцца.
Аўстралія багатая карыснымі выкапнямі, сярод якіх рудныя пераважаюць над неруднымі. Да магматычных парод адносяцца радовішчы жалезных руд і руд каляровых металаў (свінцу, цынку, тытану, медзі, урану і інш.), золата, волава, плаціны. З прадуктамі выветрывання крышталічных парод звязаныя радовішчы баксітаў і жалезных руд асадкавага паходжання. Асадкавым пародам абавязаныя радовішчы каменнага вугалю, паваранай солі, нафты і прыроднага газу.
Клімат
Клімат мацерыка вызначаецца размяшчэннем Аўстраліі зблізку экватара і паабапал тропіка, цыркуляцыяй паветраных мас, уплывам рэльефу, акіянічнымі плынямі і іншымі фактарамі. Тут пануе сухі трапічны клімат. Вялікая частка паверхні (3/4) мае недастатковае ўвільгатненне. На схілах гор усходняга ўзбярэжжа выпадаюць багатыя ападкі, якія прыносяцца паўднёва-ўсходнімі пасатамі.
Поўнач Аўстраліі размешчана ў субэкватарыяльным поясе, дзе выразна выяўленыя сухі і дажджлівы сезоны, абумоўленыя зменай паветраных мас. Вялікая частка мацерыка ляжыць у поясе панавання сухога трапічнага паветра. Поўдзень мацерыка размешчаны ў субтрапічным поясе, дзе вылучаюць тры кліматычныя вобласці, якія адрозніваюцца галоўным чынам колькасцю ападкаў і іх рэжымам. Востраў Тасманія амаль цалкам знаходзіцца ва ўмераным поясе, дзе пераважныя заходнія вятры, што прыносяць шмат ападкаў з акіяна.
Унутраныя воды
Рачная сетка на мацерыку развіта вельмі слаба. Сцёку ў акіян не мае амаль 60% тэрыторыі. Вялікая частка рэк адносіцца да басейну Індыйскага акіяна. Кароткія, паўнаводныя, порожистые рэкі сцякаюць у Ціхі акіян з Вялікага Водораздельного хрыбта. Найбольшая рака Аўстраліі — Мурэй з прытокам Дарлінг. Для вялікай тэрыторыі характэрныя часовыя вадацёкі — крыкі. Жыўленне рэк дажджавое, а ў Аўстралійскіх Альпах — змешанае.
На мацерыку даволі шмат азёр, але амаль усе яны бяссцёкавыя, пакрытыя салянай скарынкай, запаўняюцца вадой толькі ў перыяд дажджоў.
Вялікія запасы падземных вод назапашаны ў 33 артэзіянскіх басейнах. Яны размешчаныя ў прагінах платформы і займаюць 1/3 тэрыторыі мацерыка. Найбуйнейшы з іх — Вялікі Артэзіянскі басейн. Вялікая частка падземных вод засоленая, што перашкаджае іх выкарыстанню ў гаспадарцы.
Арганічны свет
Аўстралія адрозніваецца ад іншых мацерыкоў своеасаблівасцю арганічнага свету. Прырода стварыла тут натуральны запаведнік, у якім захаваліся віды раслін і жывёл, блізкія тым, што засялялі Зямлю ў далёкім мінулым і ўжо зніклі на іншых мацерыках. Арганічны свет развіваўся ў Аўстраліі ізалявана, бо яна даўно аддзялілася ад іншых мацерыкоў.
Сярод раслін эндэмікі складаюць 75%. Толькі ў Аўстраліі захаваліся млекакормячыя, што кладуць яйкі (качканос і яхідна); шматлікія сумчатыя (кенгуру, валабі, вамбаты, каала, сумчаты крот і інш.); багаты свет птушак (эму, казуар, райскія птушкі, какаду, лірахвосты і інш.).
Дзікая расліннасць Аўстраліі не падарыла чалавеку ні адной расліны, якая адыграла б прыкметную ролю ў земляробстве. У перыяд каланізацыі на мацярык з іншых кантынентаў былі завезеныя шматлікія віды раслін і жывёл.
Прыродныя зоны
У размяшчэнні прыродных зон на мацерыку выразна выяўлена шыротная занальнасць, якая на ўсходняй і заходняй ускраінах парушаецца з-за павелічэнні колькасці ападкаў.
Саваны і рэдкалессі адпавядаюць субэкватарыяльнаму кліматычнаму поясу. На чырвоных фералітных і чырвона-бурых глебах сярод травы растуць эўкаліпты, акацыі, казуарыны з бязлістымі ніткападобнымі галінамі, бутэлькавыя дрэвы. Ва ўсходняй частцы пояса ва ўмовах раўнамернага ўвільгатнення распаўсюджаныя вільготныя і пераменна-вільготныя трапічныя лясы, дзе сярод эўкаліптаў сустракаюцца пальмы, фікусы, дрэвападобная папараць. У гэтай зоне насяляюць кенгуру, вамбаты, сумчатыя мурашкаеды; па берагах вадаёмаў шмат птушак.
Трапічныя пустыні і паўупустыні — самая вялікая паводле плошчы зона. У пустынях растуць драбналістыя травы, сустракаюцца зараснікі сухіх хмызнякоў з нізкарослых калючых акацый, эўкаліптаў. Такія зараснікі называюць скрэбами. Прасторы пустыняў, пакрытыя цвёрдай травой спініфексом і хмызнякамі, выкарыстаюць пад пашы. У пустынях жывуць рыжыя кенгуру, яхідна, шмат паўзуноў.
На паўднёвым усходзе і паўднёвым захадзе мацерыка растуць субтрапічныя лясы, у якіх пераважаюць эўкаліпты, вечназялёны бук і інш.
Куковыцкэ
Куковыцкэ (Куковицьке) — пасёлак у Мэнскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Мэнскай гарадской абшчыны.
Рудольф Людвіг Мёсбаўэр
Рудольф Людвіг Мёсбаўэр (Rudolf Ludwig Mößbauer,, Мюнхен — ) — нямецкі фізік, спецыяліст у фізіцы атамнага ядра і элементарных часціц, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1961).
Біяграфія
Нарадзіўся ў Мюнхене і быў адным з двух дзяцей і адзіным сынам Людвіга Мёсбаўэра, фотатэхніка, і Эрны (у дзявоцтве Эрнст) Мёсбаўэр. Атрымаўшы пачатковую адукацыю ў мясцовых школах, ён паступіў затым у гімназію ў Мюнхен-Пазінг, якую скончыў у 1948 г. Некаторы час працаваў у аптычнай фірме і нягледзячы на несумненны талент піяніста, Рудольф вырашыў займацца фізікай, для чаго паступіў у Тэхнічны інстытут Мюнхена (цяпер — універсітэт). У 1952 г. — стаў бакалаўрам, у 1955 г. — магістрам, а ў 1958 г. — доктарам. На працягу акадэмічнага 1953/54 г. працаваў выкладчыкам матэматыкі ў тым жа універсітэце.
У 1961 г. Мёсбаўэр падзяліў Нобелеўскую прэмію па фізіцы «за даследаванне рэзананснага паглынання гама-выпраменьвання і адкрыццё ў гэтай сувязі эфекту, які носіць яго імя». Адным з першых выкарыстаннем эфекту Мёсбауэра стала ў 1959 г. праца Р. В. Паўнда і Г. А. Рэбкі з Гарвардскага ўніверсітэта, якія скарысталіся гэтым эфектам для пацверджання прадказання Альберта Эйнштэйна аб тым, што гравітацыйнае поле здольна змяняць частату электрамагнітнага выпраменьвання. Вымярэнне змены частаты гама-прамянёў, выкліканага адрозненнем гравітацыйнага поля ля падножжа і наверсе 70-футавай вежы, цалкам пацвердзіла агульную тэорыю адноснасці Эйнштэйна. Эфект Мёсбаўэра дазваляе таксама атрымаць інфармацыю аб магнітных і электрычных уласцівасцях ядраў і навакольных іх электронаў. Гэты эфект знаходзіць прымяненне і ў такіх разнастайных галінах, як археалогія, хімічны каталіз, будова малекул, валентнасць, фізіка цвёрдага цела.
Казыры
Казыры́ (, Козыри) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Гайненскага сельсавета.
На ўсход ад вёскі размешчаны Хатынскі лес.
Кабанбай (Кабанбайская сельская акруга)
Кабанбай — сяло ў Урджарскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Кабанбайскай сельскай акругі. Код КАТА — 636453100.
Алэксандрыўка (Адэская вобласць)
Алэксандрыўка (Олександрівка) — пасёлак гарадскога тыпу ў Адэскай вобласці Украіны, падпарадкаваны гарадскому савету Чарнаморска. У пасёлку працуе сярэдняя агульнаадукацыйная школа І-ІІІ ступеняў.
Аўчарыўка
Аўчарыўка (Овчарівка) — вёска ў Мэнскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Мэнскай гарадской абшчыны.
Астапіўка (Мэнскі раён)
Астапіўка (Оста́півка) — вёска ў Мэнскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Мэнскай гарадской абшчыны.
Алена Альбертаўна Скрыпель
Алена Альбертаўна Скрыпель — беларуская прадпрымальніца, старшыня Беларускай асацыяцыі гімнастыкі (з 2014 года).
Біяграфія
Працавала ў банкаўскім сектары. У 1992 годзе звольнілася з пасады начальніка валютнага ўпраўлення Беларусбанка.
Паўтаранавіцкі канал
Паўтара́навіцкі кана́л — меліярацыйны канал у Пінскім раёне Брэсцкай вобласці, левы прыток ракі Мерачанка. Даўжыня 7,7 км. Пачынаецца за 0,5 км на паўночны ўсход ад вёскі Вялікі Халажын, вусце за 1 км на паўднёвы захад ад вёскі Ганькавічы.
Алена Альбертаўна Скрыпель
Біяграфія
З’яўляецца дырэктарам ТАА «Беламаркет Хелена Валеры», якому належыць аднайменная сетка магазінаў бяспошліннага гандлю.
У лістападзе 2014 года абрана старшынёй Беларускай асацыяцыі гімнастыкі па прапанове віцэ-прэзідэнта Нацыянальнага алімпійскага камітэта Рэспублікі Беларусь Максіма Рыжанкова.
Муж — Аляксандр Беражны. Сын — Валерый, выпускнік Беларускага дзяржаўнага эканамічнага ўніверсітэта.
Асьмакы (Мэнскі раён)
Асьмакы (Осьмаки́) — вёска ў Мэнскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Мэнскай гарадской абшчыны.
Блыстава (Мэнскі раён)
Блыстава (Блистова́) — вёска ў Мэнскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Мэнскай гарадской абшчыны.
Вільнэ (Мэнскі раён)
Вільнэ (Ві́льне) — вёска ў Мэнскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Мэнскай гарадской абшчыны.
Біркіўка (Мэнскі раён)
Біркіўка (Біркі́вка) — вёска ў Мэнскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Мэнскай гарадской абшчыны.
Корань (Лагойскі раён)
Ко́рань (, Корень) — аграгарадок у Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Гайненскага сельсавета.
У 1924—1960 гадах цэнтр Коранскага сельсавета.
Красны Бор (Лагойскі раён)
Кра́сны Бор (, Красный Бор) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Гайненскага сельсавета.
Да 24 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Кузевіцкага сельсавета.
Вэлычкіўка (Мэнскі раён)
Вэлычкіўка (Величківка) — вёска ў Мэнскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Мэнскай гарадской абшчыны.
Дзібрыўка (Мэнскі раён)
Дзібрыўка (Ді́брівка) — вёска ў Мэнскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Мэнскай гарадской абшчыны.
Дэрэпіўка
Дэрэпіўка (Дере́півка) — вёска ў Мэнскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Мэнскай гарадской абшчыны.
Ілья Міхайлавіч Франк
Ілья Міхайлавіч Франк (10 (23) кастрычніка, Санкт-Пецярбург — , Масква) — савецкі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1958) за адкрыццё і інтэрпрэтацыю эфекту Чаранкова (сумесна з Чаранковым і Тамам), лаўрэат дзвюх Сталінскіх прэмій (1946, 1953) і Дзяржаўнай прэміі СССР (1971).
Біяграфія
Нарадзіўся 10 (23) кастрычніка 1908 года ў Санкт-Пецярбургу.
Пасля заканчэння ў 1930 годзе Маскоўскага дзяржаўнага універсітэта працаваў ў Ленінградзе ў Дзяржаўным аптычным інстытуце ў прафесара А. Н. Цярэніна. З 1934 г. працаваў у Фізічным інстытуце імя Лебедзева АН СССР. У 1937 годзе пабраўся шлюбам з Элай Абрамаўнай Бейліхіс (1909—1960), родам з Харкава. У 1944 годзе стаў прафесарам МДУ.
У 1946 годзе абраны членам-карэспандэнтам, ў 1968 годзе — акадэмікам АН СССР.
Памёр 22 чэрвеня 1990 года ў Маскве.
Навуковыя даследванні
У 1934 Чаранкоў выявіў, што зараджаныя часціцы, праходзячы з вельмі вялікімі хуткасцямі скрозь ваду, выпускаюць святло. І. М. Франк і І. Я. Там далі тэарэтычнае апісанне гэтага эфекту, які адбываецца пры руху часціц у асяроддзі з хуткасцямі, якія перавышаюць хуткасць святла ў гэтым асяроддзі. Гэтае адкрыццё прывяло да стварэння новага метаду дэтэктавання і вымярэння хуткасці высокаэнергетычных ядзерных часціц. Гэты метад мае вялікае значэнне ў сучаснай эксперыментальнай ядзернай фізіцы.
Каказек (Усходне-Казахстанская вобласць)
Каказек — аул у Урджарскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Каказекскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 21 км на ўсход ад раённага цэнтра, пасёлка Урджар. Код КАТА — 636455100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 1731 чалавек (848 мужчын і 883 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у ауле пражывалі 1413 чалавек (708 мужчын і 705 жанчын).
Лішчыцы
Лі́шчыцы (, Лищицы) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Гайненскага сельсавета.
Дзвінска-Віцебская чыгунка
Дзвінска-Віцебская чыгунка, да 1893 года — Дынабурга-Віцебская чыгунка — чыгунка ў Расійскай імперыі, пабудаваная цалкам у межах Віцебскай губерні ў 1863—1866 гадах. Працягласць 244 вярсты.
Гісторыя
Пастанова аб асноўных умовах чыгункі была зацверджана 19 сакавіка 1863 года. Таварыства заснавана ў Вялікабрытаніі на аснове яго заканадаўства; у Расіі кіраванне справамі па будаванню і эксплуатацыі чыгункі было ўскладзена на трох дырэктараў (Фон-Кубэ, Джэймс Армітстэд, Джэймс Гіль) з размяшчэннем кіравання ў Рызе. Заснавальнікі таварыства: Лонданскія банкіры Фрюлінг і Гешэн.
Таварыству прадстаўлена права валодання чыгункай на працягу 85 гадоў з часу заканчэння будаўніцтва ўсёй лініі або ў цячэнні 87 гадоў з часу заканчэння будаўніцтва першага ўчастка чыгункі. Права выкупу чыгункі Урадам наступае праз 40 гадоў пасля заканчэння 6 гадоў, акрэсленых на будаванне чыгункі, г. зн. 19 сакавіка 1909 года.
Пастановай была вызначана структура чыгункі ў адзін пуць з земляным палатном і мастамі гэтак жа ў адзін пуць. Будаўнік чыгункі: англійскі інжынер Уільямс.
Чыгунка будавалася як працяг Рыга-Дынабургскай чыгункі, таму шлях трасы пачынаўся ад канчатковай станцыі, пераходзіў Варшаўскую шашу ў адзін узровень з дарогай і накіроўваўся па праваму берагу Заходняй Дзвіны, праходзіў недалёка ад горада Дрысы, перасякаў на 110 вярсце раку Дрысу, ішоў каля горада Полацка, пераходзіў на 110 вярсце раку Обаль і ўваходзіў у Віцебск з заходняга краю. Віцебскі вакзал стаіць на 21 сажань вышэй Дынабургскага. Мастоў неабходна было пабудаваць (каменных і металічных) — 40.
Рух па чыгунцы пачынаўся ўчасткамі: 24 мая 1866 года ад Дынабурга да Полацка (151 вярста) і 5 кастрычніка 1866 года ад Полацка да Віцебска.
З адкрыццём у 1868 годзе руху на Арлоўска-Віцебскай чыгунцы адбылося павелічэнне грузапатоку і па прычыне гэтага, Праўленне Таварыства атрымала ад Урада ў 1869 годзе пазыку для будавання станцый, дадатковых станцый водазабеспячэння, пашырэнне майстэрняў і павелічэнне рухавага саставу. У 1868—1869 гадах было зафіксавана 2 выпадкі сходу з рэек, адзін выпадак сутыкнення цягнікоў, і 8 іншых няшчасных выпадкаў, якія прывялі да 4 загінулых і 5 пацярпелых працаўнікоў чыгункі.
З 1894 года - казённая. Са студзеня 1895 года тры чыгункі — Рыга-Дзвінская, Дзвінска-Віцебская і Арлоўска-Віцебская былі аб'яднаныя ў адзіную Рыга-Арлоўскую чыгунку.
Бярозка палявая
Бяро́зка палявая (Convolvulus arvensis) — кветкавая травяністая расліна роду сямейства.
Назва
Бярозка палявая, бярозка, кручаныя панічы, павой палявы.
Батанічнае апісанне
Шматгадовая расліна. Корань да 2 м даўжыні, вельмі галінасты, глыбока пранікае ў глебу. Сцябло вышынёй ад 20 да 100 см, павойнае або сцелецца. Размнажэнне насеннем (да 600 з расліны) і вегетатыўнае. Асноўны корань ідзе вертыкальна ўніз, а ад яго на глыбіні 25—40 см ва ўсе бакі адыходзяць бакавыя карані. Добра адрастае ад кавалкаў кораня.
Значэнне
Пустазелле. Засмечвае пасевы, аблогі, агароды, сады і лугі. Абвівае сцябло збожжа і іншых раслін, выклікае іх паляганне і тым перашкаджае ўбіраць ураджай. Адна расліна можа абвіць і пераблытаць пасевы на некалькіх квадратных метрах.
Кактал (Урджарскі раён)
Кактал — сяло ў Урджарскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Кактальскай сельскай акругі. Код КАТА — 636459100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1022 чалавекі (511 мужчын і 511 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 769 чалавек (416 мужчын і 353 жанчыны).
Лозкі (Лагойскі раён)
Ло́зкі (, Лозки) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Гайненскага сельсавета.
Цюркалогія
Цюркалогія — сукупнасць (комплекс) навуковых гуманітарных дысцыплін, што вывучаюць мовы, літаратуру, гісторыю, фальклор, рэлігію, этнаграфію, духоўную і матэрыяльную культуру і інш. цюркскіх і цюркамоўных народаў у мінулым і зараз.
Спачатку, вузка разглядалася, як асабліва філалагічная навука, займаецца цюркскімі мовамі і літаратурай.
Прадмет вывучэння
Геаграфічна сфера інтарэсаў цюрколагаў распасціраецца ад Якуціі на крайняй поўначы да Кіпра на паўднёвым захадзе, ад Кітая на ўсходзе да краін Блізкага Усходу на поўдні.
Агульная колькасць цюркскіх народаў, этнічных груп і меншасцей у свеце сёння дасягае па розных ацэнках каля 165 мільёнаў чалавек. Каля 20 мільёнаў чалавек валодае якім-небудзь з цюркскіх моў у якасці другой ці трэцяй. Аднак, не трэба змешваць такія веды з этнічнай прыналежнасцю. Найранейшыя цюркскія тэксты датуюцца 600—800 гг. н.э.
Рэлігіяй старажытных цюркаў было тэнгрыянства. У наш час, розныя цюркскія народы вызнаюць розныя рэлігіі. Асноўнымі рэлігіямі з'яўляюцца іслам, хрысціянства, будызм і карэнныя рэлігіі. Большасць сучасных цюркаў мусульмане-суніты. Паслядоўнікі будызму засталіся сёння толькі сярод жоўтых уйгураў і тувінцаў. Чувашы, якуты і гагаузы галоўным чынам праваслаўныя хрысціяне.
Колькасць цюркскіх моў вызначаецца па-рознаму. Так, у калектыўнай манаграфіі, выдадзенай АН СССР у 1966 г., паказана 23 жывыя мовы; у навучальным дапаможніку А. А. Рэфармацкага — 25 жывых і 7 мёртвых моў; у манаграфіі М. А. Баскакава — 27 жывых і 12 мёртвых моў. У новай калектыўнай манаграфіі «Цюркскія мовы», выдадзенай Інстытутам мовазнаўства РАН у серыі «Мовы свету» ў 1997 г., адзначана 39 жывых і 15 мёртвых цюркскіх моў.
Пасля распада СССР эканамічнае і геапалітычнае значэнне такіх этнічна цюркскіх дзяржаў як Турцыя, Узбекістан, Казахстан, Азербайджан і інш. павялічваецца.
У апошні час, у сілу адчувальнай працоўнай міграцыі некаторых цюркскіх народаў у краіны заходняй і паўночнай Еўропы, значэнне цюркалогіі ўзрастае і нярэдка прымае больш ужытковы характар.
Веды экспертаў-цюрколагаў запатрабаваны як у лінгвістыцы і культуры, так і ў паліталогіі, журналістыцы, сацыялогіі, статыстыцы, антрапалогіі і інш.
Дмытрыўка (Мэнскі раён)
Дмытрыўка (Дми́трівка) — вёска ў Мэнскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Мэнскай гарадской абшчыны.
Малахаў
Малахаў — прозвішча, тапонім.
Малыя Укропавічы
Малы́я Укро́павічы (, Малые Укроповичи) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Гайненскага сельсавета.
Дзягава
Дзягава (Дягова́) — вёска ў Мэнскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Мэнскай гарадской абшчыны.
Ніз
Ніз — тапонім.
Дарога Р69
Дарога  — аўтамабільная дарога рэспубліканскага значэння ў Беларусі, якая злучае г. Смалявічы, г. п. Смілавічы, г. п. Свіслач, г. п. Праўдзінскі і в. Шацк. Працягласць — 87 км.
Праходзіць па тэрыторыі Смалявіцкага, Чэрвеньскага і Пухавіцкага раёнаў Мінскай вобласці.
Гісторыя
20 лютага 2023 года на аўтадарозе паміж в. Слабада і в. Пекалін адбылося найбуйнейшае ДТЗ у гісторыі незалежнай Беларусі: сутыкнуліся маршрутнае таксі і гружаны МАЗ. У выніку аварыі загінула 11 чалавек, у тым ліку 2 непаўналетнія, пацярпелі 10 чалавек.
Загарыўка (Мэнскі раён)
Загарыўка (Загорівка) — вёска ў Мэнскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Мэнскай гарадской абшчыны.
Кысэліўка (Мэнскі раён)
Кісялё́ўка ці Кысэліўка (Киселі́вка) — вёска ў Мэнскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Мэнскай гарадской абшчыны.
Кактэрэк (Урджарскі раён)
Кактэрэк — сяло ў Урджарскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Кактэрэкскай сельскай акругі. Код КАТА — 636461100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1654 чалавекі (831 мужчына і 823 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1503 чалавекі (749 мужчын і 754 жанчыны).
Трыбадзізм
Трыбадзізм (ад τριβειν — церціся) — адна з формаў лесбійскай практыкі, калі партнёркі дасягаюць аргазму дзякуючы ўзаемнаму трэнню клітарамі.
У Старажытнай Грэцыі трыбадзізмам звалася лесбійскае каханне. Пад трыбадами разумеліся жанчыны, якія прадпрымаюць сумесныя палавыя дзеянні — ласкі рукамі, кунілінгус, зносіны пасродкам алізба або натуральнай выявай.
Жаночая гомасексуальнасць, па агульнапрынятым паданні антычнасці, была асабліва распаўсюджаная на востраве Лесбас (адгэтуль тэрмін «лесбійскае каханне»), а найболей вядомай жанчынай, ухваляўшай гэты выгляд кахання, была старажытнагрэчаская паэтэса — Сапфо.
Камарыўка (Мэнскі раён)
Камаро́ўка ці Камарыўка (Комарі́вка) — вёска ў Мэнскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Мэнскай гарадской абшчыны.
Міхалкавічы
Міха́лкавічы (, Михалковичи) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Гайненскага сельсавета.
Нарвежская кухня
Нарвежская кухня — нацыянальная кухня Нарвегіі. Асноўнымі кампанентамі нарвежскай кухні з'яўляюцца рыба, мяса і малочныя прадукты.
Агляд
Нарвежская кухня паходзіць у асноўным ад страў сялян і рыбаловаў і шмат у чым абумоўлена скандынаўскім кліматам з кароткім летам і доўгай зімой. Вырошчванне гародніны і прыпраў магчыма толькі ў паўднёвай частцы краіны, пры гэтым тут растуць толькі авёс і ячмень. Гэтыя культуры непрыдатныя для дражджавога цеста, таму для Нарвегіі тыповыя тонкія жорсткія хлябцы flatbrød, якія могуць захоўвацца даволі доўгі час. Калі да цеста дадаюць бульбяную масу, аладкі становяцца больш мяккімі, падобнымі да лавашу. Такі хлеб называецца лефсэ (lefse). У цяперашні час найбольш любімымі гатункамі хлеба з'яўляюцца kneippbrød, названы ў гонар Себасцьяна Кнейпа, і franskbrød, белы «французскі хлеб». Вялікае значэнне мае рыбалоўства - рыба і морапрадукты з'яўляюцца важнейшым складальнікам нарвежскай кухні. Селядзец з даўніх часоў з'яўлялася асноўным прадуктам насельніцтва Нарвегіі, беднякі елі яе чатыры разы на дзень. Пры гэтым селядзец салілі, марынавалі, вэндзілі і квасілі. У Сярэднія стагоддзі ўзнікла традыцыйная і па гэты дзень страва лютэфіск — уяўляе сабой замочаную ў шчолачным растворы і затым вымачаную ў вадзе сушаную рыбу. Вялікае значэнне для нарвежскай кухні меў прывоз бульбы ў краіну ў сярэдзіне XVIII стагоддзя. Яе падаюць як у якасці гарніру да мяса, так і асобна. Таксама папулярныя кашы і іншыя стравы з круп. Для папаўнення запасаў на зіму асабліва важным было кансерваванне прадуктаў, таму многія прадукты сушылі, марынавалі, салілі і вэндзілі. Сучасны нарвежскі сняданак даволі шчыльны і больш нагадвае англійскі сняданак, чым кантынентальны. Абед носіць закусачны характар і часта складаецца з халодных бутэрбродаў (смерэброд). Асноўным прыёмам ежы з'яўляецца вячэра — у 17-18 гадзін. Часам таксама перакусваюць каля 21.00, часта гэта бывае кава з пірагом.
Рыба
Адным з асноўных экспартуемых нарвежскіх прадуктаў з'яўляецца ласось. Ва ўсім свеце вядомы вэнджаны ласось. Таксама папулярныя селядзец, траска, сардзіны, скумбрыя. Фірмовай стравай можна назваць rakfisk - заброджаная стронга, якая нагадвае шведскую страву сюрстромінг. Шырока распаўсюджаныя стравы з морапрадуктаў.
Мяса
найбольш папулярнай была бараніна. З бараніны гатуюць мноства страў, у тым ліку фарыкол, смалаховэ (тушаная барановая галава), феналар (тушаны кумпяк). У нарвежскіх лясах здабываюць дзічыну, прыгатаваныя стравы падаюць з кісла-салодкімі соусамі і ягадамі ядлоўцу. Да XX стагоддзя мяса кітоў было больш таннай альтэрнатывай ялавічыны. Зараз адлоў кітоў крыху скараціўся, але стравы з кітовага мяса можна па-ранейшаму сустрэць у шматлікіх рэстаранах Нарвегіі.
Малочныя прадукты
Таксама адным з асноўных прадуктаў харчавання з'яўляюцца малако і малочныя прадукты. Нарвежцы п'юць малако ў вялікіх колькасцях, працэнт людзей з непераноснасцю лактозы адзін з самых нізкіх па ўсім свеце. Раней традыцыйным напоем была blande - малочная сыроватка, разведзеная вадой. Шырока ўжываюць у ежу сметанковае масла і сыры. Найбольш папулярнымі гатункамі сыру з'яўляюцца гамелост, пультост, бруност (гейтост).
Джон Бардзін
Джон Бардзін (John Bardeen,, Медысан, штат Вісконсін, ЗША — , Бостан, штат Масачусетс, ЗША) — амерыканскі фізік, адзіны чалавек, які атрымаў дзве Нобелеўскія прэміі па фізіцы: у 1956 г. за транзістар сумесна з Уільямам Брэдфардам Шоклі і Уолтарам Братэйнам і ў 1972 г. за асноватворную тэорыю звычайных звышправаднікоў сумесна з Леонам Нілам Куперам і Джонам Робертам Шрыферам. Цяпер гэтая тэорыя завецца тэорыяй Бардзіна-Купера-Шрыфера, ці проста БКШ-тэорыя. Член Нацыянальнай АН ЗША (1954), Нацыянальнай інжынернай акадэміі ЗША (1972). Замежны член Акадэміі навук СССР (1982).
У 1929 г. скончыў Вінсконсінскі, у 1936 г. Прынстанскі ўніверсітэты. З 1935 года ў Гарвардскім, з 1938 — у Мінесоцкім універсітэце. З 1945 г. у «Bell Telephone Laboratories». З 1945 года прафесар Ілінойскага ўніверсітэта.
Вагінальны секс
Вагінальны секс (coitus) — від палавога акту, разумелы, як правіла, увядзеннем эрэгіраваннага палавога члена ў похву. Вагінальны секс з’яўляецца адзінным выглядам палавога акту, які выконвае рэпрадуктыўную функцыю.
Вагінальны палавы акт суправаджаецца зваротна-паступальным рухам пеніса ў похву (фрыкцыямі), што забяспечваецца рухамі аднаго або абодвух партнёраў. Стымуляцыя палавога органа мужчыны дасягаецца за рахунак скарачэння цягліц похвы; стымуляцыя жанчыны — за кошт узрушэння багатых нервовымі канчаткамі сценак похвы і дакрананняў да клітара.
Нармальным завяршэннем палавога акту лічыцца эякуляцыя партнёра. Пры трапленні спермы ў похву магчыма зачацце.
Падчас вагінальнага сексу можа адбывацца перадача шэрагу захворванняў, у прыватнасці, ВІЧ (падрабязней гл. Венерычныя захворванні).
Выкарыстанне фалаімітатараў, вібратараў і іншых прадметаў для сексуальнай стымуляцыі вагінальнай зоны, а таксама некаторыя лесбійскія практыкі, напрыклад трыбадзізм, таксама могуць разглядацца як вагінальны секс.
Алія Нурмухамбетаўна Малдагулава
Алія Нурмухамбетаўна Малдагулава (Әлия Нұрмухамбетқызы Молдағұлова, таксама вядомая як Лія Курумгамб Малдагулава ;  — ) — савецкі снайпер, у гады Вялікай Айчыннай вайны служыла ў 54-й асобнай стралковай брыгадзе 22-ой арміі 2-га Прыбалтыйскага фронту, яфрэйтар. Герой Савецкага Саюза (1944, пасмяротна).
Знішчыла 78 салдат і афіцэраў праціўніка.
Кайынды (Урджарскі раён)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 618 чалавек (318 мужчын і 300 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 534 чалавекі (266 мужчын і 268 жанчын).
Куковычы
Куковычы (Куко́вичі) — вёска ў Мэнскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Мэнскай гарадской абшчыны.
Невада (акруга, Каліфорнія)
Нева́да (Nevada) — акруга ў паўночнай частцы штата Каліфорнія, размешчаная ў гарах Сьера-Невада. Насельніцтва — 92 033 чалавекі (перапіс 2000 года). Акруговы цэнтр — горад Невада-Сіці.
Гісторыя
Акруга Невада ўтворана ў 1851 годзе з часткі тэрыторый акругі Юба. Сваю назву акруга атрымала ў гонар горада Невада-Сіці, які быў названы ў гонар гор Сьера-Невада. Слова «невада» перакладаецца з іспанскай мовы як «снежны» ці «пакрыты снегам».
Леон Нейл Купер
Леон Нейл Купер (Leon Neil Cooper; нар. года, Нью-Ёрк, ЗША) — амерыканскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1972), сумесна з Джонам Бардзінам і Джонам Шрыферам «за стварэнне тэорыі звышправоднасці, звычайна званай БКШ-тэорыяй». Імем Купера названы электронныя пары Купера. У 2006 годзе з’яўляецца прафесарам Універсітэта Браўна.
Скончыў навуковую школу Бронкса ў 1947 годзе. Пасля гэтага вучыўся ў Калумбійскім універсітэце, дзе атрымаў ступені бакалаўра, магістра і, у 1954 годзе, доктара. Затым Купер працуе ў Інстытуце перспектыўных даследаванняў, выкладае ў Ілінойскім універсітэце ва Урбане-Шампейн, а таксама ва Універсітэце штата Агая. У 1958 годзе пераходзіць ва Універсітэт Браўна. З’яўляецца членам Амерыканскага фізічнага таварыства, Амерыканскай акадэміі навук і мастацтваў, членам Натуральнай акадэміі навук, Амерыканскага філасофскага таварыства, удзельнічае ў даследчай праграме па нейронавай навуцы.
З 1959 па 1966 год быў лаўрэатам гранта фонду Гугенхейма. Праводзіў даследаванні ў розных інстытутах, уключаючы Інстытут перспектыўных даследаванняў і ЦЕРН. Яго прафесура ва ўніверсітэце Браўна спансуецца фондам Томаса Уотсана. Купер з’яўляецца таксама дырэктарам інстытута па мазгавым і нейронавых сістэмах. Аўтар нестандартнага падручніка па фізіцы, першапачаткова выпушчанага пад назвай «Уводзіны ў сутнасць і структуру фізікі», і да гэтага часу выпускаецца ў крыху скарочанай форме пад назвай «Фізіка: Структура і значэнне».
Ліскы (Мэнскі раён)
Ляскі́ ці Ліскы (Ліски́) — вёска ў Мэнскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Мэнскай гарадской абшчыны.
Сезон 2020/2021 «Алімпіі» Гродна
У сезоне 2020—2021 жаночага баскетбольнага клуба Алімпія з Гродна прымаў удзел:
Сацыяльны дарвінізм
Сацыя́льны дарвіні́зм (сацыял-дарвінізм) — сацыялагічная тэорыя, згодна з якой заканамернасці натуральнага адбору і барацьбы за існаванне, выяўленыя Чарльзам Дарвінам у прыродзе, распаўсюджваюцца на адносіны ў чалавечым грамадстве.
Мураванка (Лагойскі раён)
Мурава́нка (, Мурованка) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Гайненскага сельсавета.
Сацыяльны дарвінізм
Асновапаложнікам сацыял-дарвінізму лічыцца Герберт Спенсер. Нярэдка выкарыстоўвалася ў якасці апраўдання расізму, каланіялізму і розных відаў дыскрымінацыі. Сацыял-дарвінізм карыстаўся асаблівай папулярнасцю з канца XIX стагоддзя да заканчэння Другой сусветнай вайны.
Элементы сацыял-дарвінісцкай тэорыі выкарыстоўваюцца рознымі кансерватыўнымі рухамі, прыхільнікамі лесеферызма і мілітарызма. У сваіх крайніх праявах сацыял-дарвінізм служыць асновай еўгенікі і расізму. Сацыял-дарвіністы ў сваіх вучэннях часта выкарыстоўвалі мальтузіянства, а таксама палажэнні еўгенікі для абгрунтавання перавагі спадчынных уласцівасцяў пануючых класаў, груп або рас.
Групавы секс
Любыя сексуальныя паводзіны, практыкаванае двума людзьмі, можа быць часткай групавога сексу, гэтак жа як і некаторыя формы сексуальных паводзін, магчымыя толькі пры наяўнасці некалькіх удзельнікаў.
Тыя жа засцярогі з нагоды бяспечнага сексу, якія ставяцца да сексу «адзін на адзін», ставяцца і да групавога сексу, па тым жа самым чыннікам. Людзі, якія практыкуюць групавы секс, могуць мець больш сексуальных партнёраў, і па гэтаў прычыне могуць быць больш схільныя рызыцы захворванняў, перадаваных палавым шляхам або з большай верагоднасцю быць заражаныя ЗППП, чым людзі, мелыя меншая колькасць сексуальных партнёраў.
Групавы секс можа адбывацца паміж людзьмі розных сексуальных арыентацый (гетэрасексуальнай, гомасексуальнай і бісексуальнай).
Пазначэнні
Для выгоды практыкуюшчых групавы секс паўстала свая сістэма пазначэнняў разнавіднасцяў такога сексу. Сістэма кадавання вельмі простая і складаецца з камбінацыі літар М (мужчына) і Ж (жанчына). Напрыклад, МЖМ - гэта секс 2 мужчын з адной жанчынай. МЖЖ - мужчына з двума жанчынамі. Такая сістэма дазваляе лёгка апісаць любы акт групавога сексу.
Наві Броды
Наві Броды (Нові Броди) — вёска ў Мэнскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Мэнскай гарадской абшчыны.
Мэрысвіл (Каліфорнія)
Мэрысвіл (Marysville) — горад на поўначы штата Каліфорнія (ЗША). Адміністрацыйны цэнтр акругі Юба. Насельніцтва — 12072 чалавек (перапіс 2010). Горад уваходзіць у метрапалітэнскі арэал Юба-Сатэр агульным насельніцтвам 171926 чалавек.
Гран-пры (Канскі кінафестываль)
Гран-пры (Grand Prix) — другая па значнасці ўзнагарода асноўнага конкурсу Канскага кінафестывалю пасля «Залатой пальмавай галіны». Узнагарода была ўпершыню прысуджана ў 1967 годзе. У 1967—1988 гадах узнагарода насіла назву «Спецыяльны гран-пры журы», у 1989—1994 гадах — «Гран-пры журы», з 1995 года — «Гран-пры».
Майскэ (Мэнскі раён)
Майскэ (Ма́йське) — вёска ў Мэнскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Мэнскай гарадской абшчыны.
Нарбутава
Нарбу́тава (, Нарбутово) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Гайненскага сельсавета.
LK-99
LK-99 (з даследавання Lee-Kim 1999) — шэра-чорнае полікрышталічнае злучэнне, атрыманае шляхам легіравання свінцу-апатыту з меддзю. Каманда з Карэйскага ўніверсітэта пад кіраўніцтвам Лі Сукбэ і Кім Джы Хун даследвала гэты матэрыял як патэнцыйны звышправаднік з 1999 года. У 2023 годзе яны апублікавалі прэпрынты, у якіх сцвярджаецца, што матэрыял дзейнічае як звышправаднік пакаёвай тэмпературы з нулявым супраціўленнем і эфектам Мейснера пры тэмпературы да 400 K і ціску навакольнага асяроддзя.
Многія лабараторыі спрабавалі паўтарыць працу і змаглі дасягнуць першых вынікаў ужо праз некалікі тыдняў пасля публікацыі, бо працэс сінтэзу матэрыялу адносна просты. Але станам існуе ўсё больш шырокі кансэнсус, што матэрыял не з’яўляецца звышправадніком,   а падабенства на звышправадніковую існасць матэрыялу ўзнікла з-за прымешак, звычайных для прапанаванага сінтэзу, бо яны могуць выклікаць падзенне супраціву і магнітны водгук у невялікіх аб’ёмах матэрыялу,    падобны на пераходы ў звышправадніках.
Нягледзячы на тое, што спробы паўтарэння не прайшлі праз працэс рэцэнзавання ў часопісе, некаторыя з іх былі разгледжаны лабараторыяй матэрыялазнаўства і выявілі ферамагнітную і дыямагнітную прыроду назіранай частковай левітацыі. Іншыя лабараторыі, назіраўшыя частковую левітацыю, падобную апісанай у арыгінальным артыкуле, выявілі дыямагнетызм, але не выявілі звышправоднасці.
Першапачатковыя даследаванні, абвяшчаючыя адкрыццё LK-99, былі загружаныя ў arXiv, архіў прэпрынтаў з адкрытым доступам. Пазней Лі заявіў, што загружаныя прэпрынты былі няпоўнымі, а сааўтар Кім Хён-Так заявіў, што ў адным з дакументаў ёсць недахопы.
Хімічныя ўласцівасці і структура
Хімічны склад LK-99 падобны на Pb9Cu(PO4)6O, у якім — у параўнанні з чыстым свінцова-апатытам (Pb10(PO4)6O) — прыкладна адна чвэрць іонаў Pb(II) у становішчы 2 структуры апатыту замяшчаецца іонамі Cu(II).
Структура падобная да апатыту, крышталаграфічная група Р63/m (№ 176).
Сінтэз
Лі і інш. прапануюць метад хімічнага сінтэзу LK-99 у тры крокі. Спачатку яны вырабляюць ланаркіт з малярнага змяшэння парашкоў аксіду свінцу (II) (PbO) і сульфату свінцу (II) (Pb(SO4)) у суадносінах 1:1 і награваючы да 725 C цягам 24 гадзін:
Затым крышталі ланаркіта і фасфіду медзі здрабняюць у парашок, змяшчаюць у герметычную трубку ў вакуум і награваюць да 925 C на працягу 5-20 гадзін:
x Cu x(PO4)6O + S (g), дзе 0,9 < x < 1,1.
Існуе шэраг праблем з апісаным вышэй сінтэзам з першапачатковага артыкула. Рэакцыя не збалансаваная, і іншыя даследнікі паведамлялі аб пабочным сінтэзе сульфіду медзі(I) (Cu2S). Для x=1 збалансаванай рэакцыяй можа быць:
Многія сінтэзы давалі фрагментарныя вынікі ў розных фазах, калі частка з атрыманых фрагментаў рэагавала на магнітныя палі, а частка не.
Фізічныя ўласцівасці
Некаторыя ўзоры LK-99 дэманструюць моцныя дыямагнітныя ўласцівасці, у тым ліку частковую левітацыю над магнітам, што часам трактуецца як прыкмета звышправоднасці.
Хоць у першых артыкулах сцвярджалася што матэрыял з'яўляецца звышправадніком пакаёвай тэмпературы, але няма назіранняў якіх-небудзь канчатковых прыкмет звышправоднасці, як нулявога супраціўлення, эфекта Мейснера, замацавання патоку, магнітнай успрымальнасці пераменнага току, эфекта Джозэфсана, залежнага ад тэмпературы крытычнага поля і тока, або раптоўнага скачка ўдзельнай цеплаёмістасці каля крытычнай тэмпературы.
Фандзю
Фандзю (fondue) — сямейства швейцарскіх страў, гатуюцца на адкрытым агні ў спецыяльным гарачатрывалым посудзе — какелоне (фр. caquelon), ядуць ў кампаніі. Фандзю у перакладзе з французскай значыць «расплаўлены». Існуе некалькі відаў фандзю.
Разнавіднасці фандю
Сырнае фандзю — нацыянальная швейцарская страва (таксама распаўсюджана памежных з Швейцарыяй раёнах Францыі і Італіі), гатуюць з сыру і віна ў спецыяльным гарачатрывалым посудзе — катнелоне (фр. cotnelone), або какелон (фр. caquelon), на адкрытым агні. Фандзю звычайна гатуюць з сумесі швейцарскіх сыроў Груер і фрыбурскі вашэран. Такое фандзю называецца Муат-Муат (фр. moitié-moitié), што азначае «напалову». Фандзю звычайна запраўляюць часнаком, мускатным арэхам, кіршам у сумесі з моцным алкаголем. У атрыманую масу мачаюць насаджаныя на спецыяльныя доўгія відэльчыкі кавалачкі хлеба, бульбы ці іншых прадуктаў (карнішонаў, алівак і т. п.).
Кызылбулак (Урджарскі раён)
Кызылбулак — сяло ў Урджарскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Кактэрэкскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 48 км на ўсход ад раённага цэнтра, пасёлка Урджар. Код КАТА — 636461300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 420 чалавек (199 мужчын і 221 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 367 чалавек (185 мужчын і 182 жанчыны).
Сыняўка (Мэнскі раён)
Сыняўка (Синя́вка) — вёска ў Мэнскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Мэнскай гарадской абшчыны.
Ратамка (рака)
У аснове назвы — тыповы водны корань Рат. Вёска Ратамка атрымала сваё імя ўжо ад гэтай рэчкі.
Выток ракі знаходзіцца на ўсход ад вёскі Гарані. Упадае ў Ратамскі заліў Заслаўскага вадасховішча (Мінскага мора) за 1 км на ўсход ад чыг. ст. Крыжоўка. Даўжыня ракі — 13 км.
Рэчышча ў вусцевай частцы зарэгуляванае, у ніжнім цячэнні на працягу 4,2 км — каналізаванае. Вадазбор Ратамкі — 47 км².
За 1,5 км на паўднёвы захад ад в. Падгор’е — чыгуначны мост на дарозе Мінск — Маладзечна; 0,7 км ад моста на дарозе Мінск — Заслаўе — вусце.
Карабута
Карабута — сяло ў Урджарскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Карабуцінскай сельскай акругі. Код КАТА — 636463100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1697 чалавек (850 мужчын і 847 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1615 чалавек (917 мужчын і 698 жанчын).
Мурпарк
Мурпарк (Moorpark) — горад у штаце Каліфорнія, ЗША. Заснаваны Робертам Поіндэкстэрам у 1887 годзе адначасова са стварэннем дзвюх школ. У 1904 годзе быў злучаны з чыгункай, якая праходзіла па тунэлі праз горы Санта-Сюзана. Статус горада — 1 ліпеня 1983 года.
Юба (акруга)
Юба (Yuba) — акруга, размешчаная ў Каліфарнійскай даліне, у паўночным Сакрамента, штат Каліфорнія. Акруговы цэнтр — горад Мэрысвіл. Насельніцтва — 71 938 чалавек (перапіс 2006 года).
Гісторыя
Утворана ў 1850 годзе адразу пасля ўзнікнення штата Каліфорнія. Частка тэрыторыі акругі была аддадзена акругам Пласер і Невада ў 1851 годзе і акрузе Сьера ў 1852 годзе. Сваю назву ён атрымаў ад ракі Юба, якая працякае па Каліфорніі.
Геаграфія
Паводле ацэнак Бюро перапісу насельніцтва ЗША акруга мае плошчу 1,667 км², з якіх 1,633 км² займае суша і 34 км² — вада. Акруга ляжыць уздоўж заходняга схілу гары Сьера-Невада, стромкія схілы якой падыходзяць для размяшчэння гідраэлектрастанцый. Асноўная частка насельніцтва сканцэнтравана на захад ад гары на дне даліны. Фруктовыя сады і рысавыя палі.
Навука ў Казахстане
Гісторыя
У сярэднія вякі на тэрыторыі сучаснага Казахстана працавалі такія навукоўцы, як Аль-Фарабі, Ю. Баласагуні, А. Ясаві, М. Хайдар Дулаці, К. Жалаіры.
У канцы XVII — пачатку XVIII стагоддзя навукоўцы Расіі і шэрага краін Еўропы пачалі даследаваць тэрыторыі Казахстана, вывучаць гісторыю, культуру, побыт і звычаі яго насельніцтва. Адным з першых быў рускі картограф С. У. Рэмезаў. Пасля далучэння Казахстана да Расіі навуковыя даследаванні праводзіліся больш шырока і інтэнсіўна. Расійская акадэмія навук арганізавала ў 1733 годзе экспедыцыю для вывучэння геаграфіі, геалогіі і этнаграфіі Казахстана. З 1733 па 1771 у Казахстане пабывалі многія навуковыя акадэміі: С. П. Крашаніннікаў, І. Г. Гмелін, І. І. Ляпёхін, П. С. Палас, Ё. П. Фальк, П. І. Рычкоў і інш.
У XIX стагоддзі ўнёсак у навуку Казахстана зрабілі расійскія і казахскія навуковыя ўсходазнаўцы: П. П. Сямёнаў-Цянь-Шаньскі, М. П. Рычкоў, П. М. Мяліаранскі, В. В. Радлаў, В. У. Бартольд, А. А. Дываеў, Ш. Ч. Уаліханаў, А. Кунанбаеў, Ы. Алтынсарын і іншыя.
Першая фундаментальная праца па гісторыі казахаў «Апісанне Кыргыз-Казахскіх, ці Кіргіз-Кайсацких, ордаў і стэпаў» (1832) стварыў А. І. Леўшын, якога Валіханаў назваў Герадотам казахскага народа, а яго манаграфію ацаніў як неацэнны навуковы набытак.
У пачатку XX стагоддзя большасць казахскіх дзяцей мелі магчымасць вучыцца толькі ў аульных медрэсэ. Напярэдадні 1916 года на тэрыторыі Казахстана было некалькі рускіх і руска-казахскіх школ, у іх навучаліся 19370 казахскіх дзяцей.
З пачатку XX стагоддзя адкрываюцца навуковыя арганізацыі, такія як Краявая станцыя па ахове раслін (1924), навукова-даследніцкага інстытут угнаенняў і агранамічнага глебазнаўства (1926). Пачалі працаваць аддзяленні Галоўнага геалагічнага камітэта горада Алма-Ата і Інстытута колеравых металаў. У 1927 утворана казахстанская экспедыцыя АН СССР па комплексным даследаванні прыродных рэсурсаў рэспублікі ў кіраўніку з акадэміком А. Е. Ферсманам.
Да 1932 годзе ў рэспубліцы налічвалася звыш 10 навукова-даследніцкіх інстытутаў і дасведчаных станцый, сотні апорных пунктаў, лабараторый і метэаралагічных станцый, трохі геолагавыведных арганізацый.
8 сакавіка 1932 гады ўтворана Казахстанская база АН СССР. Тут працавалі сектары заалогіі і батанікі.
У 1940 арганізавана Казахскае аддзяленне Усесаюзнай акадэміі сельскагаспадарчых навук
Новае Чэрнева
Но́вае Чэ́рнева (, Новое Чернево) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Гайненскага сельсавета.
Марэна-Валі
Марэна-Валі (Moreno Valley) — горад у акрузе Рыверсайд у паўднёвай Каліфорніі, ЗША. Насельніцтва — 186 365 чалавек (2010). Горад знаходзіцца на поўдзень ад возера Пэрыс і горада Пэрыс. Непадалёк знаходзіцца паветраная база.
Слабідка (Мэнскі раён)
Слабідка (Слобі́дка) — вёска ў Мэнскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Мэнскай гарадской абшчыны.
Мантэрэй-Парк (Каліфорнія)
Мантэрэй-Парк (Monterey Park) — горад у заходняй частцы даліны Сан-Габрыэль акругі Лос-Анджэлес, штат Каліфорнія, ЗША. Размешчаны прыкладна за 11 км на ўсход ад дзелавога цэнтра Лос-Анджэлеса. Насельніцтва — 61 259 чалавек (2020).
Купра
Купра (cupro) — штучная тканіна, падобная на шоўк, але з віскозы з медна-аміячнымі валокнамі, атрымоўванымі з натуральнага палімеру чыстай цэлюлозы. Вырабляецца з 1918 года хімічным шляхам з натуральнай сыравіны — драўніны і бавоўны. Тканіна валодае шаўкавістым бляскам, хораша драпуецца, добра ўбірае вільгаць і прапускае паветра.
Як цэлюлознае валакно (куправалакно) выкарыстоўваецца ў ткацкай і трыкатажнай вытворчасцях для вырабу дарагіх тканін, такіх як парча, узорыстая тканіна, і г. д., а таксама велюравых тканін для адзення.
Тканіна купра выкарыстоўваецца для абіўкі мэблі і як падкладачная тканіна для швейнай вытворчасці.
Аўстрыйская кухня
Аўстрыйскую кухню часта атаясамліваюць з венскай кухняй, хоць традыцыйнае кулінарнае мастацтва Аўстрыі знаходзіць сваё адлюстраванне ў разнастайнасці рэгіянальных варыяцый, абумоўленых агульнай гісторыяй Аўстра-Венгерскай імперыі. У аўстрыйскай кухні спляліся разам кулінарныя традыцыі Венгрыі, Багеміі, Баварыі і Італіі. Запазычаныя з іншых краін стравы і тэхналогіі падрыхтоўкі інтэграваліся і адаптаваліся да мясцовых традыцый. Аўстрыйская кухня вядомая для ўсяго свету перш за ўсё выпечкай і прысмакамі. Сусветную вядомасць атрымаў венскі шніцаль.
Закускі
Сярод закусак пераважаюць розныя сэндвічы з каўбасамі, вэнджанінай, сырамі.
Асноўныя стравы
Асноўныя стравы аўстрыйскай кухні былі галоўным чынам запазычаныя, напрыклад, гуляш або курыны папрыкаш з венгерскай кухні. Тым не менш шматлікія стравы атрымалі спецыфіку «па-аўстрыйску».
Эксгібіцыянізм
Эксгібіцыянізм (exhibeo — выстаўляць, паказваць) — дасягненне сексуальнага задавальнення шляхам дэманстрацыі голага цела або яго частак, напр. ягадзіц, палавых органаў іншым асобам. Таксама эксгібіцыянізмам лічыцца заняцце сексам пры наяўнасці гледачоў. У міжнароднай класіфікацыі хвароб эксгібіцыянізм класіфікуецца як разладжанне сексуальных схільнасцяў.
Пангерманізм
Перадгісторыя
Ідэі пангерманізму зарадзіліся ў пачатку XIX стагоддзя і былі следствам напалеонаўскіх войнаў. Гэтыя войны паклалі пачатак новаму руху, які ўзнік падчас Французскай рэвалюцыі — нацыяналізм. Многія еўрапейскія нацыі былі падзелены на працягу стагоддзяў. Маладыя рэфарматары імкнуліся аб’яднаць усе нямецкія землі.