cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Чуўк
Асаблівасці культуры
Традыцыйныя заняткі — сельская гаспадарка, аснову якой складае земляробства (вырошчвалі тара, какосы, хлебнае дрэва, садавіну), і лоў рыбы. Чуўк лічыліся выдатнымі мараплаўцамі. Жытлы драўляныя, адкрытага тыпу, з шырокім дахам, часцяком без сцен.
Сем’і пераважна вялікія пашыраныя. Існаваў звычай жыцця жаніха і нявесты ў сям’і наканаванага да абвяшчэння афіцыйнага шлюбу. Старэйшыя члены сем’яў заўсёды разглядаліся сацыяльна вышэйшымі за малодшых, але ў адрозненні ад суседзяў на Чуўк не склаўся моцны пласт правадыроў. Паміж жыхарамі розных астравоў успыхвалі ўзброеныя канфлікты.
Распаўсюджаны татуіроўка, шнараванне цела. Традыцыйнае мастацтва — пляценне, рэзь па дрэву, вытворчасць тапы, мастацкая апрацоўка ракавін.
Астравы Чуўк з’яўляюцца найбольш беднай часткай Федэратыўных Штатаў Мікранезіі, што адмоўна адбіваецца на развіцці прафесійнай культуры і адукацыі.
Краснагірка (Ямільчынскі раён)
Краснагірка (Красногі́рка) — вёска ў Ямільчынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
(90) Антыёпа
(90) Антыёпа  — падвойны астэроід галоўнага пояса, які належыць да цёмнага спектральнага класа C. Ён быў адкрыты 1 кастрычніка 1866 года нямецкім астраномам Робертам Лютэрам у Дзюсельдорфскай абсерваторыі і названы ў гонар персанажа старажытнагрэчаскай міфалогіі, аднак чыё менавіта імя яму прысвоена, дакладна невядома, паколькі яно мае падвойнае значэнне ў міфалогіі старажытных грэкаў: астэроід мог атрымаць назву ў гонар Антыёпы з Беотыі (паводле розных крыніц — дачкі Ніктэя ці Асопа), або ў гонар Антыёпы-амазонкі — дачкі Арэса.
Адкрыццё другога кампанента
Да 2000 года Антыёпа лічылася адзіночным астэроідам, дыяметрам каля 120 км. 10 жніўня 2000 года групай астраномаў, якія працуюць у абсерваторыі Кек на Гавайскіх астравах, з выкарыстаннем адаптыўнай оптыкі быў выяўлены другі кампанент, які ў наш час мае абазначэнне S/2000 (90) 1. Астэроіды са спадарожнікамі адкрывалі і раней, аднак у папярэдніх выпадках памеры спадарожніка былі значна менш асноўнага кампанента. Дыяметр спадарожніка Антыёпы апынуўся супастаўным з дыяметрам астэроіда, таму Антыёпа лічыцца першым адкрытым падвойным астэроідам. Цікаўна, што яшчэ ў 1997 годзе аналіз крывы бляску Антыёпы паказаў класічную затменно-бінарную форму, якую варта чакаць ад двух кампанентаў аднолькавага памеру, назіраных з рабра арбіты, хоць аўтары працы і не падалі такое тлумачэнне.
Арбітальныя характарыстыкі сістэмы
Кампаненты сістэмы звяртаюцца вакол агульнага цэнтра мас на адлегласці 171 ± 1 км. Аналіз крывы бляску, праведзены ў 2001 годзе, паказвае, што вярчальныя перыяды абаіх целаў супадаюць з перыядам абароту, што з’яўляецца характэрным для сінхроннага вярчэння. Плоскасць вярчэння сістэмы нахілена на 63,7° у адносінах да плоскасці экліптыкі Сонечнай сістэмы.
Фізічныя характарыстыкі сістэмы
Астэроід адносіцца да сямейства Феміды. Як і большасць астэроідаў гэтага сямейства, Антыёпа (і, верагодна, яе кампаньён) мае цёмную, вугляродзаўзятую паверхня, і класіфікуецца як астэроід класа C. Нізкая шчыльнасць сістэмы паказвае на значную сітаватасць (больш 30 %). Гэта дазваляе выказаць здагадку, што Антыёпа сфарміравалася з абломкаў больш ранніх сутыкненняў астэроідаў ці іншых нябесных целаў. Іншая гіпотэза мяркуе, што абодва кампанента сістэмы з’яўляюцца абломкамі аднаго бацькоўскага цела, разбуранага з прычыны сутыкнення з іншым нябесным целам на вельмі высокай хуткасці. Кампаненты сістэмы маюць падобныя памеры: сярэдні дыяметр Антыёпы складае 87,8 км, яе спадарожніка — 83,8 км. Даследаванні асаблівасцяў крывы бляску астэроіда, праведзеныя расійскімі навукоўцамі Пулкаўскай абсерваторыі і Інстытутам сонечна-зямной фізікі ў Іркуцку, адзначаюць моцную залежнасць бляску ад фазавага вугла, што можа гаварыць пра вельмі пляскатую форму кампанентаў.
Асіф Алі Зардары
Асіф Алі Зардары (آصف علی زرداری, آصف علي زرداري) (нар. 22 ліпеня 1955) — пакістанскі палітык, прэзідэнт Пакістана з 9 верасня 2008 па 9 верасня 2013 года і сустаршыня Пакістанскай Народнай партыі, мільянер.
Павел Вечаркевіч
Павел Пётр Вечаркевіч (Paweł Piotr Wieczorkiewicz; нар. ў 1948 годзе ў Варшаве — пам. 23 сакавіка 2009 года) — польскі гісторык.
Выпускнік Варшаўскага ўніверсітэта (1971), доктар гісторыі з 1976 года, доктар габілітаваны з 1993 года, прафесар звычайны з 2003 года. Працаваў у Варшаўскім універсітэце і Акадэміі Гістарычнай імя Александра Гейштара ў Пултуску. Спецыялізаваўся ў гісторыі Польшчы ХХ стагоддзя, гісторыі войска і гісторыі СССР.
Янка Лучына
Янка Лучы́на, сапр.: Іван Люцыянавіч Неслухоўскі (,  —, ) — беларускі паэт.
Псеўданім
Янка Лучына — гэта адзін з псеўданімаў Івана (Яна) Неслухоўскага, найбольш часты і стабільна ўжываны. Ім паэт падпісваў толькі творы на беларускай мове. Узяты ад страчанай часткі прозвішча продкаў, прыдомка Лучыўка, псеўданім сімвалізаваў духоўную лучнасць творчасці паэта з беларускім народам і яе асветніцкую ролю, прыпадобненую лучыне, сціплай крыніцы святла ў сялянскай хаце.
Біяграфічныя звесткі
Паходзіў са шляхецкага роду Лучыўка-Неслухоўскіх. Выхоўваўся ў прыватным пансіёне настаўніка Ціля, адкуль дзяцей дазвалялася забіраць толькі ў нядзелю і на святы. У 14-гадовым узросце быў прыняты ў Мінскую класічную гімназію, адразу ў 3 клас. Вучыўся паспяхова і на пачатку наступнага года быў узнагароджаны пахвальным лістом.
Скончыўшы ў 1870 гімназію ў ліку лепшых вучняў, Іван Неслухоўскі працягваць адукацыю наважыўся ў Пецярбургу, ва ўніверсітэце. Ён паспяхова здаў уступныя экзамены на матэматычны факультэт і хадзіў на ўніверсітэцкія лекцыі да мая месяца 1871, а пасля чамусьці папрасіў дазволу на адпачынак і, не дачакаўшыся сесіі, выехаў у Мінск. Урэшце выбар спыніўся на прафесіі інжынера. У гэтым выбары была пэўная даніна модзе: у асяроддзі інтэлігенцыі ў той час распаўсюджвалася думка, што тэхнічны прагрэс можа шмат змяніць у грамадстве да лепшага, станоўча паўплываць на сацыяльныя стасункі. Восенню 1871 Іван Неслухоўскі аформіў звальненне з універсітэта і паступіў у Пецярбургскі тэхналагічны інстытут, на механічнае аддзяленне. Спачатку ён наведваў заняткі як вольнаслухач, а праз год быў унесены ў спіс пастаянных студэнтаў. На канікулы ён прыязджаў звычайна да бацькоў — у Мінск і ў Мархачоўшчыну пад Стоўбцамі. Выязджаў і ў Варонеж, дзе год служыў на чыгунцы, перапыніўшы дзеля гэтага вучобу. У верасні 1877 рашэнне вучэбнага камітэта Тэхналагічнага інстытута аб прысваенні І. Неслухоўскаму ступені інжынера-тэхнолага было зацверджана таварышам міністра фінансаў, і малады спецыяліст, падаўшы заяву з просьбай выслаць дыплом у Мінск на імя бацькі, неадкладна пакінуў Пецярбург.
У канцы верасня або на пачатку кастрычніка Іван Неслухоўскі, верагодна, быў ужо ў Тыфлісе, дзе пачаў служыць на чыгуначных складах. Праз два гады, калі быў ужо начальнікам тых складоў, ён, «знаходзячыся ў Мінску, захварэў паралічам ног». У Тыфліс Іван Люцыянавіч не вярнуўся. Працяглае ж лячэнне не надта дапамагло: ён мог пасоўвацца толькі з дапамогай мыліц. Бяда, аднак, не пахіснула жыццялюбства, не пазбавіла прагі дзейнасці. Ён уладкаваўся на службу ў мінскае тэхнічнае бюро Лібава-Роменскай чыгункі, дзе прыдалася яго інжынерная адукацыя. Ад маладосці захапляўся рыбнай лоўляй і паляваннем.
Пахаваны на Кальварыйскім пагосце побач з жонкаю.
Творчасць
Пісаў на польскай, рускай, беларускай мовах. Выступаў у розных жанрах.
Першы нумар новай газеты «Минский листок» за 1886 год было яму даручана адкрыць вітальна-рэкламным вершам «Не ради славы иль расчета». У гэтым вершы выразна акрэсліваўся дэмакратычны напрамак выдання.
У тым жа 1886 годзе ў варшаўскім часопісе «Kłosy» быў надрукаваны і першы польскамоўны верш Яна Неслухоўскага «Раскоша натхнення», у якім паэт прызнаваўся ў любові да роднага краю, яго прыроды.
А літаральна праз год паэт ужо стварыў верш на беларускай мове. Нагодай паслужыў прыезд у Мінск на гастролі першай украінскай прафесійнай трупы на чале з вядомым пісьменнікам і рэжысёрам Міхайлам Старыцкім. У вершы «Усёй трупе дабрадзея Старыцкага вітальнае слова» ён з радасцю ўсклікнуў: «''Ой! Не забыта роднага слова святая сіла!..''» і ўпершыню падпісаўся псеўданімам, з якім увайшоў у гісторыю літаратуры:
Свае першыя беларускія творы Янка Лучына не публікаваў. Як беларускі паэт ён дэбютаваў у друку ў 1889 годзе, калі змясціў у газеце «Минский листок» верш «Вясновай парой», паклаўшы тым самым пачатак вяртанню беларускай літаратуры да друкаванага жыцця, перарванага пасля паражэння паўстання 1863 года царскімі рэпрэсіямі на чвэрць стагоддзя.
Беларускамоўная творчасць Янкі Лучыны, якая дайшла да нас, колькасна нешматлікая: 14 арыгінальных вершаў («Вясновай парой», «Вясна», «Сівер», «Што птушкі казалі», «Каршун», «Што думае Янка, везучы дровы ў горад», «Стары ляснік» і інш.) і пяць перакладаў на беларускую мову твораў свайго аднадумцы і творчага настаўніка Уладзіслава Сыракомлі («Ямшчык», «Горсць пшаніцы», «Бусел», «Надта салодкія думкі», «Не я пяю — народ Божы…»). Вядома, што паэт напісаў па-беларуску нашмат больш (у прыватнасці, паэмы «Пятруся», «Віялета», «Гануся», «Андрэй»), але адсутнасць беларускага друку і іншыя акалічнасці не далі магчымасці захаваць іх.
Тэматычна паэія Янкі Лучыны звязаная пераважна з жыццём беларускай вёскі. Ён па-мастацку асэнсаваў рэчаіснасць, сцвярджаў дэмакратычныя ідэалы. Працягваючы традыцыі У. Сыракомлі, паэт засяроджваў увагу на малюнках вясковага жыцця і на вобразе селяніна як галоўнага носьбіта беларускай нацыянальнай ментальнасці, развіваў узаемадзеянне рэалістычнага і рамантычнага пачаткаў у сваёй творчасці, закладваў асновы беларускай філасофскай лірыкі.
Стрымана-ідылічны малюнак світання ў вершы «Вясновай парой» змяняецца гутаркай сватоў Піліпа Окуня і Янкі Бычка, якія праз гукапераймальную «разгадку» птушыных галасоў не толькі паказваюць сваё разуменне грамадскіх стасункаў, але і гоняць драпежніцкую мараль пануючых класаў. Гэта разуменне і ганьбаванне зыходзіла, вядома ж, ад аўтара, але зыходзіла пераўвасоблена, з вуснаў лірычных герояў-сялян, у адпаведнасці з сялянскім уяўленнем пра свет, дзе «не прыкраўшы, не прылгаўшы, тай не будзеш панам». У вачах лірычных герояў Янкі Лучыны вобраз пана атаясамліваўся з чалавекам несумленным, які не працуе. Гэта было стаўленне беларускага сялянства да носьбітаў сацыяльнай амаральнасці, якое давала паэту веру ў духоўную моц народа і натхняла на выкрыццё ўтылітарна-прыземленай і драпежніцкай псіхалогіі грамадскіх нягоднікаў, схільных да ўзбагачэння за кошт іншых.
Творы Янкі Лучыны на беларускай мове не маюць прыкмет пераадолення сацыяльна-псіхалагічнага бар’еру, які павінен быў бы паўстаць пры набліжэнні інтэлігента-гараджаніна, патомнага шляхціца да «мужыцкага» тыпу мыслення. У вершах, арыентаваных, як правіла, на чытача з народа, на селяніна, няма, па сутнасці, ніякай стылізацыі: яны шчырыя, непасрэдныя і натуральныя. Але без пэўнага аўтарскага пераўвасаблення ўсё-такі не абышлося, бо так ці інакш трэба было ўжывацца ў сялянскую свядомасць і разам з тым перайсці ад уласнага вопыту польскамоўнай версіфікацыі да эстэтычнага асваення выяўленчых магчымасцей беларускай гутарковай мовы. Янка Лучына з гэтым справіўся. Выдатны творчы вынік стаў магчымы таму, што пераўтварэнне жыццёвага матэрыялу на новым узроўні вымагалася высокім грамадзянскім сумленнем паэта.
У Лучынавым вершаваным радку беларускія словы знаходзяцца ў нязмушана-простым сінтаксічным узаемадачыненні, у чытача ўзнікае адчуванне, быццам ён слухае маўленне — даверлівую гутарку аўтара. Апавядальная інтанацыя большасці паэтычных твораў, напісаных па-беларуску, — гэта рух насустрач селяніну, дзеля каго задумваўся і ад чыйго імя ствараўся верш. Праз гутарковы стыль, які адпавядаў духу часу і абумоўліваўся дэмакратычнай настроенасцю паэта, выяўлялася зліццё яго асобы з памкненнямі і ладам думак сялянства, адбывалася мастацкае адкрыццё эпічнай постаці беларускага мужыка.
Будучы паэтам лірычнага таленту, Янка Лучына засяроджваў увагу не так на знешне-быццёвых з’явах сучаснасці, як на ўнутраным свеце свайго героя, на яго перажываннях, пазначаных гістарычна-канкрэтнымі рысамі парэформеннага часу. У вершы «Што думае Янка, везучы дровы ў горад» паэт перадае ход думак лірычнага героя такім чынам, што невясёла-спакойнае Янкава ўспрыманне ўласных жыццёвых нягод нібы прадугледжвае зараджэнне ў чытача працягу роздуму над сялянскай нядоляй.
Літаратуразнаўца Алег Лойка зазначыў:
Літаратар Альгерд Бахарэвіч заўважае:
Яшчэ большага паглыблення ў псіхалогію селяніна дасягнуў Я. Лучына ў вершы «Стары ляснік» — беларускім варыянце ўрыўка са сваёй польскамоўнай паэмы «Паляўнічыя акварэлькі з Палесся». Ускосна закранаючы пытанні сацыяльнай няроўнасці ў грамадстве, паэт скіроўвае галоўную ўвагу на душэўны стан старога Грышкі, які, нягледзячы на сваю старэчую нямогласць, наважыўся высачыць і забіць шкадлівага мядзведзя. Ніхто і нішто не можа спыніць яго ў намеры. I гэта не ўпартасць, як здаецца іншым людзям, а справа яго гонару і абавязку, гэта, зрэшты, яшчэ адна, напэўна, апошняя магчымасць сцвердзіць сябе. Уражанне духоўнай моцы і якойсьці першароднай праваты Грышкі пакідае яго гутарка з панам, якая і складае асноўны змест дыялагаванага верша «Стары ляснік».
У вершы «Роднай старонцы» паўстае зрокавы малюнак радзімы паэта, заснаваны на канкрэтных вобразах-прыкметах роднага краю і падсвечаны шчымлівым пачуццём любасці да айчыны. Гэтае пачуццё паэта і ў шчырай спагадзе сацыяльна прыніжаным насельнікам Беларусі, і ў непахіснай веры ў будучыню роднай старонкі, у будучыню яе народа:
Патрыятычны матыў прыкметна і шматстайна пульсаваў у польскамоўных творах паэта («Дзве заранкі», «Пышны малюнак», «Развітанне», «Як мора, хвалююцца з ветрам прыгожа…» і інш.
Ён аўтар нарыса «З крывавых дзён» (1889), напісанага паводле ўспамінаў удзельніка паўстання 1863-64 і прысвечанага ўзнаўленню эпізодаў, карцін вызваленчай барацьбы на Міншчыне і паходу паўстанцаў ад Мінска ў Ігуменскі павет пад кіраўніцтвам Б. Свентаржэцкага і С. Ляскоўскага. Збярогся таксама яго драматычны абразок без назвы.
Перакладаў з польскай мовы на беларускую (У. Сыракомля) і рускую (У. Сыракомля, А. Аснык), з рускай на польскую (І. Крылоў, М. Някрасаў, В. Чуміна-Міхайлава і інш.), з нямецкай (Г. Гейнэ), старажытнагрэчаскай (Гамер).
Крыватын
Крыватын (Кривоти́н) — вёска ў Ямільчынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Янка Лучына
Спадчына
Да нашага часу дайшла толькі частка беларускамоўных і польскамоўных твораў. У час 1-й сусветнай вайны рукапісная спадчына І. Лучыны-Неслухоўскага (Янкі Лучыны) трапіла за мяжу.
На польскай мове выдадзена кніга вершаў Я. Лучыны «Паэтычныя творы» (Варшава, 1898), таксама некалькі вершаў уключана ў польскамоўны зборнік «Вершы» (1898), на рускай мове апублікавана некалькі вершаў і аповесць «Верочка» (1900), у Пецярбургу на беларускай — зборнік «Вязанка» (1903, падрыхтаваны да друку суполкай «Круг беларускай народнай прасветы і культуры»).
Іншамоўныя творы Я. Лучыны на беларускую мову перакладалі М. Клімковіч, М. Машара, П. Пестрак, К. Цітоў, М. Арочка, Р. Барадулін, У. Мархель, Г. Тумаш, І. Чыгрын і інш.
Архітэктура Сербіі
Захаваліся рэшткі старажытна-рымскіх паселішчаў, напрыклад, Сінгідунум (цяпер Бялград). Унікальны помнік візантыйскага горадабудаўніцтва — рэшткі г. (Царычын-Град).
У архітэктуры XII—XIV стст. сфарміравалася т.зв. . Манастыры і храмы будавалі з каменю, часам з мармуровай абліцоўкай, паводле візантыйскай кампазіцыйнай схемы ў спалучэнні з раманскімі аркатурнымі паясамі, перспектыўнымі парталамі (цэрквы Успення Багародзіцы ў манастыры Студзеніца, Пантакратара ў, Святой Тройцы ў манастыры Сопачані).
У канцы 1930-х г. сцвердзіўся функцыяналізм (арх. Н. Добравіч, ). Архітэктура краіны моцна пашкоджана ў Другую сусветную вайну. У пасляваенны час распрацаваны планы будаўніцтва і рэканструкцыі гарадоў, срод якіх генплан развіцця Бялграда (1947—1950, арх. Добравіч інш.). У 1960 годзе заснаваны Саюз архітэктараў Сербіі. Сучасная архітэктура адметная свабоднай і выразнай планіроўкай жылых комплексаў, імкненнем да пластычнай выразнасці, выкарыстання фактурных кантрастаў — неапрацаваных бетону і каменю, цэглы з дэталямі з металу і шкла, паліхромных мазаік (новыя раёны Бялграда, Ужыцаў, Чачака). Пашыраецца выкарыстанне традыцый народнай архітэктуры, дасягненні ў галіне сінтэзу мастацтваў (мемарыяльныя ансамблі ).
Карлас Фуэнтэс
Кáрлас Фуэнтэс (Carlos Fuentes Macías,, Панама — , Мехіка) — мексіканскі пісьменнік, дыпламат, журналіст, сцэнарыст.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і дыпламата ў Панаме, дзе ў той час працаваў яго бацька, але неўзабаве пераехаў у Вашынгтон. Да юнацкіх гадоў жыў у Мантэвідэа, Рыа-дэ-Жанейра, Вашынгтоне, Сант'яга, Буэнас-Айрэсе. У Вашынгтоне атрымаў пачатковую адукацыю. У 1944 годзе прыехаў у Мексіку, у сям'ю дзядулі з бабуляй, дзе пражыў да 1965 года. Ад іх ён даведаўся пра мексіканскую гісторыю і фальклор, у той час як у ЗША ён цікавіўся толькі папулярнай культурай. У дзяцінстве ён любіў чытаць і марыў стаць пісьменнікам, але бацькі настаялі, каб ён атрымаў юрыдычную адукацыю. Вучыўся спачатку ў Нацыянальным універсітэце Мехіка, а затым у Жэнеўскім інстытуце міжнародных адносін, у Швейцарыі. Як і бацька пачаў працаваць у дыпламатычным корпусе, у аддзеле міжнародных адносін Міністэрства замежных спраў. Пазней сам як дыпламат служыў у Парыжы, Лондане і іншых сусветных сталіцах. Выкладаў у большасці найбольш аўтарытэтных універсітэтаў ЗША. Падчас дзяржаўнай службы пачаў у вольны час літаратурную дзейнасць.
Кажушша
Кажушша (Кожушье) — вёска ў Клінцоўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Каржовагалубоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Вёска вядома ўжо ў сярэдзіне XIX ст. у складзе Суражскага павета Чарнігаўскай губерні Расійскай імперыі.
У складзе Гомельскай губерні РСФСР з 1919 года, з 1926 года ў Бранскай губерні. З 1929 года ў складзе Клінцоўскай акругі, а з 1932 года ў Заходняй вобласці, у 1937 годзе перададзена ў склад Арлоўскай вобласці. У 1944 годзе ўвайшла ў склад Бранскай вобласці.
Кулішы (Ямільчынскі раён)
Кулішы (Куліші́) — вёска ў Ямільчынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Яўхім Майсеевіч Фамін
Яўхім Майсеевіч Фамін (, Калышкі, Лёзненскі раён —, ) — савецкі афіцэр, палкавы камісар, намеснік камандзіра 84-га стралковага палка 6-й Арлоўскай Чырванасцяжнай дывізіі. Адзін з кіраўнікоў абароны Брэсцкай крэпасці ў чэрвені 1941 года.
Біяграфія
Нарадзіўся ў беднай яўрэйскай сям’і (бацька — каваль, маці — швачка). Пасля смерці бацькоў выхоўваўся цёткай, потым дзядзькам. У 1921 годзе быў вучнем цырульніка, затым шаўца ў Віцебску. У 1922 годзе прыняты выхаванцам у Віцебскі дзіцячы дом. У 1924 годзе прыняты ў камсамол. У 1927—1929 гг. — Пскоўская акруговая камуністычная партыйна-савецкая школа II ступені. У 1929 г. — Каломенская савецкая партыйная школа. Па заканчэнні працаваў інструктарам Каломенскага райкама партыі. У 1930 годзе ўступіў у шэрагі УКП(б). У 1932 годзе па партыйнай мабілізацыі накіраваны на партыйна-палітычную працу ў РСЧА. Сакратар камсамольскай арганізацыі зенітнага палка, палітрук роты, інструктар палітаддзела стралковай дывізіі, ваенны камісар стралковага палка.
Фушунь
Фушунь — горад на паўночным усходзе Кітая, у правінцыі Ляанін, на рацэ Хуньхэ. 1,2 млн.жыхароў (1990). Адзін з найважнейшых цэнтраў цяжкай прамысловасці. Прамысловасць: чорная і каляровая металургія (выплаўка алюмінію), машынабудаванне, нафтахімічная і цэментная прамысловасць, вытворчасць мінеральных угнаенняў, кіслот, сінтэтычнага паліва. У раёне Фушуня здабыча каменнага вугалю, гаручых сланцаў, жалезнай руды і алюмініевай сыравіны.
Майкл Ацья
Сэр Майкл Фрэнсіс Ацья (Michael Francis Atiyah;,  — ) — брытанскі матэматык. Доктар філасофіі (1955), прафесар Оксфарда (1963—1969, 1973—1990). Прэзідэнт Лонданскага каралеўскага таварыства (1990—1995; член з 1962) і Каралеўскага таварыства Эдынбурга (2005—2008), рэктар Лестэрскага ўніверсітэта (1995—2005). Ганаровы прафесар Эдынбургскага ўніверсітэта (з 1997), член многіх акадэмій і ўдастоены многіх узнагарод, у прыватнасці лаўрэат Філдсаўскай прэміі (1966) і прэміі Абеля (2004). Член Леапальдзіны (1977), замежны член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША і Французскай акадэміі навук (абедзвюх — з 1978), Амерыканскага філасофскага таварыства (1991), Расійскай акадэміі навук (1994). Рыцар-бакалаўр (1983).
NGC 2393
NGC 2393 (іншыя абазначэнні — UGC 3884, MCG 6-17-14, ZWG 177.27, KUG 0726+341, IRAS07267+3407, PGC 21154) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Блізняты.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Рудня-Церахоўка
Рудня-Церахоўка (Рудня-Тереховка) — вёска ў Клінцоўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Каржовагалубоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Вёска вядома з XVIII ст. і сустракаецца пад назвамі Церахоўка або Рудня-Ельня.
Да 1917 года вёска ў складзе Суражскага павета Чарнігаўскай губерні Расійскай імперыі.
У складзе Гомельскай губерні РСФСР з 1919 года, з 1926 года ў Бранскай губерні. З 1929 года ў складзе Клінцоўскай акругі, а з 1932 года ў Заходняй вобласці, у 1937 годзе перададзена ў склад Арлоўскай вобласці. У 1944 годзе ўвайшла ў склад Бранскай вобласці.
Дудэргофскія вышыні
Дудэргофскія вышыні (Tuutarin mäet) — помнік прыроды, група пагоркаў ледавіковага паходжання, адна частка якіх (гара Кірхгоф) размешчана ў Ламаносаўскім раёне Ленінградскай вобласці, а іншая (Крумкачова гара і Арэхавая гара) на паўднёвым захадзе Санкт-Пецярбурга. Па Крумкачовай і Арэхавай гарах ад станцыі Дудэргоф праходзіць экалагічны маршрут працягласцю 2,5 км, абсталяваны назіральныя пляцоўкі з лаўкамі, лесвіцамі і інфармацыйнымі стэндамі.
Вышыня над навакольнай мясцовасцю дасягае ля Крумкачовай гары 30-50 м, ля Арэхавай — 40-65 м. Заходняя (у адносінах да гор) лагчына мае глыбіню 20-25 м пры шырыні 0,8-1,0 км. Яе дно ля падножжа Дудэргофскіх вышынь занята Дудэргофскім возерам, з якога бярэ пачатак р. Дудэргофка, якая ўпадае ў Фінскі заліў. Зрэз вады ў возеры мае абсалютную адзнаку каля 80 м.
Рыцар
Рыцар (Ritter, першапачаткова — коннік, вершнік) — сярэдневяковы дваранскі ганаровы тытул у Еўропе.
Рыцарства як ваеннае і землеўладальніцкае саслоўе ўзнікла ў франкаў у сувязі з пераходам у VIII ст. ад народнага пешага войска да коннага войска васалаў. Пад уздзеяннем царквы і паэзіі, яно выпрацавала маральны і эстэтычны ідэал воіна, а ў эпоху Крыжовых паходаў, пад уплывам узніклых тады духоўна-рыцарскіх ордэнаў, замкнулася ў спадчынную арыстакратыю, лічыўшую сябе міжнародным ваенным ордэнам. Узмацненне дзяржаўнай улады, перавага пяхоты над конніцай, вынаходства агнястрэльнай зброі, стварэнне пастаяннага войска ператварылі феадальнае рыцарства, к канцу сярэдніх вякоў, у палітычнае саслоўе нетытулованага дваранства.
Рыцарскія доблесці
Рыцарскія доблесці —
Замкі
Помнікамі сярэдневяковага рыцарства застаюцца замкі XII—XIV стст. З адпадзеннем рыцарства такія замкі ператвараліся часам у разбойніцкія гнёзды, апорныя пункты для сістэматычнага рабавання прыезджых суседзяў. Рудольф Габсбургскі знішчыў у Германіі вялікую колькасць такіх разбойніцкіх гнёздаў.
Сучаснасць
Рыцарскія традыцыі сёння адраджаюцца ў выглядзе турніраў і фэстаў.
Старыя Хракавічы
Стары́я Хракаві́чы (, Старые Храковичи) — вёска ў Брагінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Чамярыскага сельсавета.
Размяшчэнне
За 15 км на паўднёвы ўсход ад Брагіна, за 42 км ад чыгуначнай станцыі Хойнікі (на галінцы Васілевічы — Хойнікі ад лініі Калінкавічы — Гомель), за 134 км ад Гомеля.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па праселачвай, затым аўтамабільнай дарозе Камарын — Брагін.
Планоўка складаецца з дугападобнай вуліцы з 2 завулкамі, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, да якой з поўдня далучаюцца 2 прасталінейныя, паралельныя паміж сабой вуліцы, пересекаемые кароткай шыротнай вуліцай. Забудова пераважна драўляная, двухбаковая, сядзібнага тыпу. У 1987—1994 гадах пабудаваны цагляныя хаты на 80 кватэр, у якіх змесцаваліся перасяленцы з забруджаных радыяцыяй месцаў пасля катастрофы на Чарнобыльскай АЭС і радыяцыйнага забруджвання.
Гісторыя
Знойдзеныя археолагамі гарадзішча VII—III стагоддзяў да н. э. (за 5 км на захад ад вёскі, ва ўрочышчы Хісціна), 4 селішчы позняга неаліту, бронзавага і ранняга жалезнага стагоддзяў (за 0,4-1 км на ўсход і паўднёвы ўсход ад вёскі) сведчаць пра засяленне тутэйшых месцаў з даўніх часоў. Па пісьмовых крыніцах вядомая з XVIII стагоддзя як вёска Хракавічы ў Рэчыцкім павеце. Дзейнічала Мікалаеўская царква (захоўваліся метрычныя кнігі з 1745 года). У 1776 годзе замест старой пабудавана новая драўляная царква.
У 1920-х гадах дзейнічалі школа, аддзяленне спажывецкай кааперацыі. У 1930 годзе арганізавана 2 калгасы, працавалі гамарня, цагельня (з 1930 года), 5 вятракоў, 2 конныя крупадрабілкі.
Падчас Вялікай Айчыннай вайны фашысты стварылі ў вёсцы апорны пункт, разгромлены ў далейшым партызанамі. У баях за вызваленне вёскі ў кастрычніку 1943 года загінулі 40 салдат 9-га гвардзейскага стралковага корпуса 61-й арміі, якія пахаваны ў брацкай магіле ў скверы. На франтах і ў партызанскай барацьбе загінулі 106 мясцовых жыхароў, у памяць пра загінулых у 1966 годзе каля брацкай магілы збудаваны абеліск.
Цэнтр калгаса В. І. Чапаева. Размяшчаецца сярэдняя школа (новы цагляны будынак пабудаваны ў 1987 годзе), аддзяленне сувязі, бібліятэка, амбулаторыя, дзіцячы сад.
У 1926—1974 і 1987—2009 гадах цэнтр Хракавіцкага сельсавета. У 1974—1987 і з 2009 года — вёска ў складзе Чамярыскага сельсавета.
28 кастрычніка 2014 года да вёскі далучана вёска Новыя Хракавічы.
Паблізу ёсць радовішчы гліны і торфу.
Робчык (Клінцоўскі раён)
Робчык (Робчик) — пасёлак станцыі ў Клінцоўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Каржовагалубоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Узнікае ў XX ст. як пасёлак каля чыгуначнага раз’езду.
IC 4973
IC 4973 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) ў сузор’і Паўлін.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Беларускі прафсаюз работнікаў культуры, інфармацыі, спорту і турызму
Беларускі прафсаюз работнікаў культуры, інфармацыі, спорту і турызму — беларускі прафесійны саюз, член Федэрацыі прафсаюзаў Беларусі. Аб’ядноўвае работнікаў сферы культуры, мастацтва, тэлерадыёвяшчання, паліграфіі, кнігавыдання, сродкаў масавай інфармацыі, друку, фізічнай культуры, спорту і турызму.
Першыя прафсаюзы работнікаў сферы інфармацыі - прафсаюзы друкароў - з’явіліся ў Беларусі яшчэ ў 1901 годзе.
З 1920 года ў БССР існавалі прафсаюзы работнікаў мастацтваў, паліграфічнай вытворчасці і друку і работнікаў палітыка-асветных устаноў. У 1953 годзе прайшоў устаноўчы з’езд прафсаюза работнікаў культуры БССР.
Лэбідзь (Ямільчынскі раён)
Лэбідзь (Ле́бідь) — вёска ў Ямільчынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Мікалай Міхайлавіч Кірычэнка
Мікала́й Міха́йлавіч Кірычэ́нка (, Маладзечна —, Мінск) — беларускі акцёр тэатра і кіно. Народны артыст Беларусі (2006).
Біяграфія
Працаваў з 1962 года на аўтазаводзе. З сёмага класа ў вячэрняй школе пры заводзе. Пасля працы наведваў драматычныя гурткі. З сям’і вайскоўца, маці — армянка, бацька — украінец, таму праз "нетыповую знешнасць меў праблемы пры паступленні ў ВНУ . Скончыў Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі інстытут у 1969 годзе. З 1969 па 1971 гады працаваў акцёрам у Брэсцкім тэатры.
Вядучы акцёр Нацыянальнага акадэмічнага драматычнага тэатра імя Купалы, у якім працаваў з 1971 года. У 2005—2009 гадах — генеральны дырэктар тэатру. Прафесар кафедры Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтва. Працаваў у БДАМ з 1987 года.
Галоўныя ролі ў спектаклях: «Дон Хіль — зялёныя нагавіцы» Цірса дэ Маліна, «Ажаніцца не журыцца» Міхася Чарота, «Дзвон — не малітва» Івана Чыгрынава, «Тры сястры» Антона Чэхава, «Дзеці сонца» Максіма Горкага, «Крывавая Мэры» Д. Бойкі, «Памінальная малітва» Рыгора Горына, «Гамлет» Уільяма Шэкспіра, «Князь Вітаўт», «Чорная панна Нясвіжа», «Вечар», «Ядвіга» Алеся Дударава, «С. В.» паводле Антона Чэхава, «Вяселле» Антона Чэхава, «Эрык XIV» Аўгуста Стрындберга, «Сны аб Беларусі» Уладзіміра Караткевіча, «Тутэйшыя» Янкі Купалы, «Пан Тадэвуш» Адама Міцкевіча, «Дзве душы» Максіма Гарэцкага, «Не мой» Алеся Адамовіча.
Вуліца Дастаеўскага (Санкт-Пецярбург)
Вуліца Дастаеўскага — вуліца ў Цэнтральным раёне Санкт-Пецярбурга. Праходзіць ад Кавальскага завулка да Сацыялістычнай вуліцы. Раней называлася Ямской вуліцай, бо ў гэтым раёне знаходзілася Ямская слабада.
У 1915 годзе вуліцу перайменавалі. Ёй было прысвоена імя рускага пісьменніка Фёдара Міхайлавіча Дастаеўскага, які жыў тут з 1878 года да сваіх апошніх дзён у доме 2 (з 1971 года там музей-кватэра). На ўчастку ад Свячнога завулка да Сацыялістычнай вуліцы частку вуліцы Дастаеўскага азелянілі (уздоўж цотных дамоў). Перад домам 15, які быў пабудаваны з белай сілікатнай цэглы (цяпер там філіял «Ростелекома»), разбіты сквер.
Аляксандр Аляксандравіч Даброцін
Аляксандр Аляксандравіч Даброцін ( — ) — савецкі акцёр, рэжысёр і педагог. Заслужаны дзеяч мастацтваў РСФСР (1958)
Біяграфія
Нарадзіўся ў Яраслаўлі (Расія). Захапленне тэатрам пачалося яшчэ падчас вучобы ў гімназіі. З 1918 г. займаўся ў Пралетарскай драматычнай студыі пры Яраслаўскім драматычным тэатры, якую ў 1919 г. узначальваў будучы заснавальнік, мастацкі кіраўнік і дырэктар Дзяржаўнага рускага драматычнага тэатра БССР У. Кумельскі. Дэбютаваў у спектаклі «Выгнаннікі» Ю. Тарыча. У 1925 г. закончыў студыю камернага драматычнага мастацтва ў Ленінградзе. Аляксандр Даброцін працаваў акцёрам у тэатрах Ленінграда, Ташкента, Душанбэ і іншых гарадоў. З 1939 г. займаўся таксама рэжысурай. Узначальваў тэатры ў Мурманску, Ніжнім Ноўгарадзе, Уладзівастоку, Курску, Варонежы.
У гады Вялікай Айчыннай вайны быў удзельнікам франтавой брыгады, якая давала канцэрты на франтах Карэльскага і Варонежскага напрамкаў, а таксама ў тылавых шпіталях і гарнізонах.
Сцяг Кіраўска
Сцяг Кіраўска — афіцыйны геральдычны сімвал горада Кіраўск Магілёўскай вобласці. Сцяг зарэгістраваны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь  года № 83.
Апісанне
Прамавугольнае палотнішча з суадносінамі бакоў 1:2, якое складаецца з дзвюх гарызантальных палос: верхняй блакітнага колеру і ніжняй — зялёнага, якія складаюць адпаведна 3/4 і 1/4 шырыні палотнішча, у цэнтры правага боку якога сноп злакавых жоўтага колеру, пераплецены белай вяроўкай.
Аляксандр Аляксандравіч Даброцін
Біяграфія
У 1966—1968 гг. А. Даброцін працаваў галоўным рэжысёрам Дзяржаўнага рускага драматычнага тэатра БССР імя М. Горкага. На яго сцэне ён дэбютаваў у якасці акцёра ў спектаклі «Шостага ліпеня» М. Шатрова (1966), дзе з поспехам выканаў ролю У. І. Леніна. Крытыка высока ацаніла ігру А. Даброціна, адзначыўшы, што акцёрам удала схоплены асобныя ленінскія рысы — кіпучая энергія, імклівасць, уменне хутка ўспрымаць, ацэньваць акалічнасці і неадкладна прымаць рашэнні.
Сцяг Кіраўска
Апісанне
Сцяг сканструяваны на аснове герба, шляхам «расцягвання» колераў гербавай эмблемы ўздоўж палотнішча і размяшчэннем асноўнай фігуры — снапа злакавых культур, пераплеценых белай вяроўкай у цэнтры права боку сцяга.
Сцяг горада і раёна і палажэнне аб ім зацверджаны рашэннем Кіраўскага раённага Савета дэпутатаў ад 28 снежня 2001 года № 12-3. Аўтар герба і мастак М. М. Елінская.
Аляксандр Аляксандравіч Даброцін
Біяграфія
Зацікавіў гледача спектакль «Падарожнік без багажу» Ж. Ануя, пастаўлены рэжысёрам у 1969 г. Ён пашырыў рэпертуарныя межы тэатра, дапамог раскрыццю рэжысёрскіх і акцёрскіх індывідуальнасцей. Акцёры атрымалі магчымасць паспрабаваць свае сілы на новым і цікавым драматургічным матэрыяле, а гледачы — пазнаёміцца з некаторымі бакамі жыцця французскага грамадства.
Аляксандр Даброцін ажыццявіў пастаноўкі спектакляў «» (1967), «Захавай май тайну» В. Сабко і «» Лопэ дэ Вэгі (абодва 1968), «» М. Горкага (1970). Ён быў кіраўніком пастаноўкі «Вяселле на ўсю Еўропу» А. Арканава і Р. Горына (1966, рэжысёр Ю. Арынянскі). У сваіх спектаклях рэжысёр дабіваўся ад акцёраў дакладнасці сацыяльных і псіхалагічных характарыстык персанажаў, пераканаўчага раскрыцця сутнасці вобразаў.
У 1971—1975 гадах Аляксандр Даброцін выкладаў у Беларускім дзяржаўным тэатральна-мастацкім інстытуце. З выпускным курсам паставіў разам з Т. Аляксеевай спектакль «Горад на світанні» А. Арбузава. У 1975—1982 гг. выкладаў у Мінскім інстытуце культуры. З’яўляецца аўтарам мемуараў, якія часткова надрукаваны ў часопісу «Нёман», 1983, № 6.
Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1946 года.
Чуўк (астравы)
Астравы Чуўк (Chuuk) — архіпелаг у складзе Каралінскіх астравоў. Да 1990 г. меў афіцыйную назву астравы Трук. Уваходзіць у склад дзяржавы Федэратыўныя Штаты Мікранезіі. Плошча сушы — 99,87 км², разам з лагунай — 2131,34 км².
Гісторыя
Астравы былі населены каля 2 тысячагоддзяў таму. Да прыходу еўрапейцаў тут жыў мікранезійскі народ чуўк. На яго мове назва астравоў значыла «гара».
У XVI ст. астравы былі адкрыты іспанцамі, аднак ніякіх захадаў да іх каланізацыі яны не рабілі да 1885 г., калі было абвешчана аб анэксіі Каралінскіх астравоў. У 1899 г. Чуўк былі пераўтвораны ў калонію Германіі, а ў 1914—1944 гг. заняты Японіяй. Пасля II Сусветнай вайны мандат ААН на кіраванне астравамі і ўсёй Мікранезіяй як падапечнай тэрыторыяй атрымалі ЗША.
У 1986 г. астравы ўвайшлі ў штат Чуўк у складзе Федэратыўных Штатаў Мікранезіі.
Прырода
Архіпелаг мае часткова вулканічнае, часткова каралавае паходжанне і фактычна ўяўляе сабой вялізарны атол, які ўключае 11 асноўных і 46 дробных астравоў. Плошча сушы — 99,87 км, разам з лагунай — 2131,34 км. Сталых наземных вадацёкаў амаль няма.
Клімат экватарыяльны. На працягу года сярэдняя тэмпература амаль не змяняецца і складае 30 — 31° С. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — 3561 мм.
Раслінны і жывёльны свет значна зменены чалавекам. Пераважаюць культурныя насаджэнні какосавай пальмы, хлебнага дрэва, бананаў і інш. Часткова захаваліся мангравыя лясы. Шмат марскіх птушак.
Насельніцтва
Насельніцтва — 40465 чал., у асноўным чуўк. Жывуць таксама выхадцы з ЗША, Філіпін і іншых краін.
Сацыялістычная вуліца (Санкт-Пецярбург)
Сацыялістычная вуліца — вуліца ў цэнтры Санкт-Пецярбурга. Праходзіць ад Загараднага праспекта да Баравой вуліцы.
Гісторыя
Першапачаткова — Кабінецкая вуліца (з 1776 па 1822). Назва дадзена ад Кабінецкага двара. На плане 1798 года ў склад вуліцы ўваходзіць участак ад Баравой вуліцы да Абводнага канала. З 1821 года — Іванаўская вуліца. Назва дадзена па царкве Іаана Прадцечы (дом № 7, не захавалася). Сучасная назва дадзена ў кастрычніку 1918 года ў сувязі з гадавінай Кастрычніцкай рэвалюцыі.
ФК Працоўныя рэзервы-РІПА
ФК Працоўныя рэзервы-РІПА — былы беларускі футбольны клуб з горада Мінск. Прадстаўляў Рэспубліканскі Інстытут Прафесійнай Адукацыі. У 2002 быў аб'яднаны з клубам «Трактар» у новы клуб — МТЗ-РІПА.
Лісавэ (Ямільчынскі раён)
Лісавэ (Лісове) — вёска ў Ямільчынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Ваенныя дзеянні
Ваенныя дзеянні — арганізаванае выкарыстанне сіл і сродкаў дзеля выканання пастаўленых баявых задач часткамі, злучэннямі, аб'яднаннямі ўсіх відаў узброеных сіл.
Вядуцца ў розных формах на зямлі, у паветры і на моры. Характарызуюцца, з сяр. 20 ст., рашучасцю мэт і вялікім прасторавым размахам, удзелам буйных груповак войск (сіл), шырокім выкарыстаннем усіх відаў зброі і баявой тэхнікі, высокай манёўранасцю, дынамічнасцю і хуткацечнасцю, рэзкімі зменамі сітуацыі, вялікім выдаткаваннем матэрыяльных сродкаў. Тэрмін «ваенныя дзеянні» звычайна ўжываецца ў дачыненні да дзеянняў стратэгічнага маштабу, а ў дачыненні да дзеянняў аператыўна-тактычнага маштабу ўжываецца тэрмін «баявыя дзеянні».
Формы ваенных дзеянняў
Формы ваенных дзеянняў ужываюцца ў залежнасці ад маштабу ўзброенай барацьбы, магчымасцяў відаў узброеных сіл і родаў войск (сіл), мэты ваенных дзеянняў і характару задач, што выконваюцца.
Да форм ваенных дзеянняў адносяцца: аперацыя, бітва, баявыя дзеянні (у т.л. сістэматычныя баявыя дзеянні), бой, удар (у т.л., ядзерны).
(98) Іянта
(98) Іянта — астэроід галоўнага пояса, які быў адкрыты 18 красавіка 1868 года амерыканскім астраномам Крысціянам Петэрсам у абсерваторыі Лічфілд, ЗША і названы ў гонар Іянты, адной з акіянід у старажытнагрэчаскай міфалогіі.
Харыш-Чандра
Харыш-Чандра ( — ) — амерыканскі матэматык і фізік індыйскага паходжання. Займаўся тэорыяй прадстаўленняў, асабліва гарманічным аналізам і алгебрамі Лі. Член Лонданскага каралеўскага таварыства (1973), Індыйскай нацыянальнай акадэміі навук (INSA, 1975), Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (1981).
Узнагароды
Лаўрэат прэміі Коўла па алгебры за 1954 год. У 1958 мог атрымаць медаль Філдса, аднак гэтага не адбылося, бо яго палічылі бурбакістам. У 1977 годзе атрымаў узнагароду Падма бхушан. Урад Індыі назвала імем вучонага даследчы інстытут.
Вална (Клінцоўскі раён)
Вална (Волна) — пасёлак у Клінцоўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Каржовагалубоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Пасёлак узнікае ў першай палове XX ст., перад Вялікай Айчыннай вайной пражывае 25 чалавек, але ў 2020 годзе пасёлак фактычна знікае.
Сацыялістычная вуліца
Сацыялістычная вуліца:
Боб чорба
Боб чорба — нацыянальная балгарская страва. Назва перакладаецца як «суп з фасолі». Гэта суп з сухой фасоллі, цыбулі, памідораў, мяты і морквы.
Мясцовыя варыянты таксама могуць выключаць моркву ці ўключаюць перац, бульбу, а некаторыя нават і мяса.
Белае (возера, Чашніцкі раён)
Бе́лае — возера ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Свячанка за 17 км на паўднёвы ўсход ад горада Чашнікі.
Плошча паверхні возера 0,5 км². Даўжыня 2,1 км, найбольшая шырыня 0,38 км. Найбольшая глыбіня дасягае 8,5 м. Катлавіна Белага возера выцягнутая з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад. Схілы катлавіны вышынёй 3—8 метраў, часткова пад хмызняком. Берагі нізкія. Дно пясчанае, на вялікіх глыбінях глеістае.
Ручаямі Белае злучана з ракой Свяча (назва Свячанкі ў верхнім цячэнні) і возерам Чорнае.
У возеры водзяцца шчупак, карась, плотка, лінь, судак, акунь і іншыя віды рыб.
Павел Грушаўскі
Біяграфія
У 1978 скончыў факультэт права Браціслаўскага ўніверсітэта імя Коменскага. У 1989—1992 кіраваў прававым аддзелам кампаніі «Jednota SD» у Нітры. У 1992 стаў старшынёй раённага савета ў Нітры.
У 1990 абраны ў парламент Чэхаславакіі. З 1992 года дэпутат Народнай рады Славакіі (пераабіраўся ў 1994, 1998, 2002, 2006, 2010). Пры правацэнтрысцкім урадзе служыў у якасці віцэ-прэзідэнта (1998—2002) і спікера парламенту (2002—2006). Быў членам сталай дэлегацыі Народнай рады да парламенцкай асамблеі Заходнееўрапейскага саюза. У 2000—2009 — старышня партыі Хрысціянскі дэмакратычны рух.
Добрыч
До́брыч (Добрич) — горад у Балгарыі, адміністрацыйны цэнтр Добрыцкай вобласці. Насельніцтва — 90,4 тыс. жыхароў (2012).
Гісторыя
На тэрыторыі Добрыча людзі жылі са старажытных часоў. У горадзе былі адкрыты рэшткі рымскага паселішча з IV стагоддзя. У VIII стагоддзі тут быў заснаваны старажытны балгарскі пасёлак. Шматлікія варварскія захопнікі і іншыя качавыя плямёны спусташалі вобласць. Жыццё ў вобласці становіцца больш спакойным толькі ў часы Другога Балгарскага царства.
Да 18 стагоддзя насельніцтва горада галоўным чынам складалі туркі, але напачатку 19 стагоддзя, пасля Руска-турэцкіх войнаў (1810, 1828, 1845 гадоў) шматлікія балгарскія пасяленцы з гарадоў Одрын, Котлен і Тырговіштэ пасяліліся ў Добрычы.
У 1851 годзе ўпершыню быў арганізаваны вядомы кірмаш у Добрычы. Тут прадаюцца мноства тавараў з гарадоў Варна, Русэ, Шумен і інш. У 1843 годзе ў горадзе была заснавана першая балгарская царква Св. Георгія, а ў 1844 годзе была пабудавана першая школа. Адраджэнне горада пачалося з 1869 года калі з'явіліся парк, тэлеграфная сувязь з Варнай, пошта і бальніца.
Пасля вызвалення Балгарыі ад туркаў была пракладзена чыгунка, якая злучыла гарады Раздзелна — Добрыч — Кардам, а пазней і румынскі горад Медгія.
Эканоміка
Добрыч — прамысловы, сельскагаспадарчы і транспартны цэнтр дабруджанскага рэгіёна і адзін з дзесяці найбуйнейшых гарадоў Балгарыі — важны эканамічны, адміністрацыйны і культурны цэнтр Паўночна-Усходняга эканамічнага рэгіёна.
Славутасці
У цэнтры горада размешчана мноства музеяў і цікавых месцаў для наведвання:
Новачаркаскі расстрэл
Перадумовы
Сітуацыя на размешчаным у прыгарадзе Новачаркаска Новачаркаскім электравозабудаўнічым заводзе імя С. М. Будзённага была напружанай яшчэ з пачатку 1962 года. У сакавіку адміністрацыя завода знізіла расцэнкі за цяжкую працу на 10%, што прывяло да зніжэння зарплаты і пакупніцкай здольнасці рабочых. Увесну 1962 гады на заводзе ў кузава-зборачным цэху рабочыя тры дня не прыступалі да працы, патрабуючы палепшыць умовы працы, а ў абмоткава-ізаляцыйным цэху з-за нізкага ўзроўня тэхнікі бяспекі атруціліся 200 чалавек.
1 чэрвеня 1962 года была апублікавана пастанова ЦК КПСС і Савета Міністраў СССР «Аб павышэнні цэн на мясамалочныя прадукты», згодна з якой павышаліся цэны на мяса і мясныя прадукты ў сярэднім на 31% і на сметанковае масла - на 25-35%.
1 чэрвеня
Раніцай 1 чэрвеня 1962 года на Новачаркаскім электравозабудаўнічым заводзе ім. С.М. Будзённага пачаўся стыхійны мітынг дзесяці фармоўшчыкаў сталеліцейнага цэха, якія абмяркоўвалі пастанову аб павышэнні коштаў. Неўзабаве да фармоўшчыкаў далучыліся працоўныя з кузава-зборачнага цэха, якія былі таксама незадаволеныя павышэннем цэн і паніжанай тры месяцы таму зарплатай.
Дырэктар завода Барыс Мікалаевіч Курачкін не змог уціхамірыць рабочых, заявіўшы, што «калі работнікам не хапае грошай на піражкі з мясам, то няхай купляюць піражкі з ліверам». Гэтым дырэктар абразіў працоўных і не змог спыніць распаўсюджванне забастоўкі па заводзе. Ужо да 12 гадзін дня вялікая група пратэстоўцаў, ад 300 да 500 чалавек, пакінула тэрыторыю завода і сабралася ля будынка заводаўпраўлення, а таксама спыніла пасажырскі цягнік «Саратаў-Растоў».
Інфармацыя пра забастоўку ў Новачаркаску была паведамлена Мікіце Хрушчову. Ён аддаў загад аб падаўленні «антысавецкага бунту», а таксама адправіў у Новачаркаск Ф. Р. Казлова, А. І. Мікаяна, Л. Ф. Ільічова, Д. С. Палянскага і А. М. Шалепіна ў разгорнуты часовы камандны пункт.
Да 14:30 зводнае падраздзяленне з міліцыянераў, супрацоўнікаў КДБ і народных дружыннікаў адціснулі пратэстоўцаў ад чыгуначных пуцей.
2 чэрвеня
Раніцай 2 чэрвеня страйкоўцы-працоўныя зноў спынілі пасажырскі цягнік «Масква-Баку», а затым пад чырвонымі сцягамі і з партрэтамі Уладзіміра Леніна накіраваліся да гарадскога камітэта КПСС у Новачаркаску. Даведаўшыся пра гэтыя падзеі, Мікіта Хрушчоў, праз камандуючага ПКВА Ісу Пліева, перадаў загад аб сілавым падаўленні бунту генерал-лейтэнанту Мацвею Шапашнікаву, чыё падраздзяленне блакавала танкамі і аўтамабілямі дарогу да гаркома. Шапашнікаў адмовіўся выконваць загад страляць у пратэстуючых, тым самым забастоўшчыкі бесперашкодна пераадолелі загароды і накіраваліся ў цэнтр горада. Адна частка пратэстоўцаў накіравалася да гараддзелу міліцыі і КДБ для вызвалення раней затрыманых працоўных і завалоданнем зброяй, а другая частка накіравалася гаркаму КПСС, дзе ўчыніла пагром. У гэтай сітуацыі падраздзяленні 18-й танкавай дывізіі і 89-й дывізіі ўнутраных войскаў адкрылі па мітынгоўцах агонь на паражэнне. Стральба прымусіла пратэстоўцаў адступіць.
3 чэрвеня
3 чэрвеня 1962 года натоўпы жыхароў Новачаркаска ізноў сталі збірацца ў гараддзелаў міліцыі і дзяржбяспекі. У гэтых умовах камандуючы ПКВА Іса Пліеў аддаў загад аб увядзенні ў горадзе каменданцкай гадзіны, што і дазволіла ў бліжэйшыя суткі здушыць пратэсты.
Наступствы
Пасля расстрэлу забастоўкі, дырэктар завода Барыс Мікалаевіч Курачкін быў звольнены і выключаны з КПСС. Яго месца заняў былы дырэктар завода і намеснік старшыні Савета Міністраў РСФСР Павел Іванавіч Аброскін. Усе тры сакратары Новачаркаскага гаркама КПСС і старшыня Новачаркаскага гарвыканкама атрымалі «строгую вымову». Патрабаванні рабочых задаволеныя не былі.
Інфармацыя аб ходзе забастоўкі і растрэле была засакрэчана савецкімі ўладамі і рассакрэчана толькі пасля распаду СССР.
Ахвяры
Па афіцыйных дадзеных, у выніку расстрэлу загінула 26 чалавек , 87 атрымалі раненні.
Згодна з данясеннем штаба Паўночна-Каўказскай ваеннай акругі міністру абароны СССР, падчас беспарадкаў 15 ваеннаслужачых атрымалі раненні, каля 40 — удары і пабоі.
13-20 жніўня 1962 года ў Новачаркаску адбыўся адкрыты судовы працэс над удзельнікамі забастоўкі. У выніку 7 падсудных былі прысуджаныя да смяротнага пакарання - А. Ф. Зайцаў, Б. М. Макраусаў, А. А. Коркач, С. С. Сотнікаў, М. А. Кузняцоў, У. Р. Шуваеў і У. Д. Чарапанаў. 103 падсудныя былі прысуджаныя да розных тэрмінаў зняволення.
У 1996 годзе ўсе асуджаныя, у тым ліку расстрэленыя, былі рэабілітаваныя расейскімі ўладамі.
Аляксей Станіслававіч Бутарэвіч
Аляксей Бутарэвіч (нар., ) — беларускі футбаліст, паўабаронца расійскага клуба «Зеніт-2» з Санкт-Пецярбурга.
Орля Пэрць
Орля Пэрць (Orla Perć, беларус. "Арліны шлях") — горны пешаходны маршрут ў Татрах ў паўднёвай Польшчы. Лічыцца самым цяжкім і небяспечным шляхам ва ўсіх Татрах і таму рэкамендуецца толькі дасведчаным. Шлях маркіраваны чырвонымі знакамі. З часу яго заснавання больш, чым 120 людзей загінула на шляху.
Аляксей Станіслававіч Бутарэвіч
Клубная кар’ера
Выхаванец лідскай ДЮСШ, у юнацкім узросце далучыўся да гродзенскага «Нёмана», дзе выступаў за дубль. У пачатку 2016 года далучыўся да клуба Першай лігі «Смалявічы-СТІ», аднак ужо ў маі пакінуў яго, каб адправіцца служыць ва Узброеныя Сілы.
Орля Пэрць
Тэхнiчныя даныя
Шлях знаходзіцца ў цэнтры Высокіх Татр. Агульная даўжыня даступнага шляху гэта 4,5 км. Поўны час пераходу (летам, у залежнасці ад ўмоваў на шляху) мяняецца ад 6 да 8 гадзін. Найвышэйшая кропка гэта Коз'і Верх з 2291 м нм. Шлях пачынаецца на перавале Заврат (2159 м) і сканчваецца на перавале Кжыжне (2112 м); вядзе праз некалькі вяршын і траверсуе іншыя. Шлях моцна небяспечны і вядзе ў асноўным уздоўж горнага хрыбту. Ёсць шматлікія дапаможныя сродкі, даступныя для турыстаў на самых стромкіх і вертыкальных частках, уключаючы лесвіцы, драбінкі, ланцугі і металічныя ўсходы. Найбольш частым грунтам з'яўлаюцца у асноўным гранітныя пліты, шчэбень і няроўная паверхня. Шлях звязаны з іншымі маршрутамі; ёсць зусім восем скрыжаванняў, вядучых да горных прытулкаў. Частка ад перавала Заврат да Каз'яга Верху з'яўлаецца аднабаковай. Уздоўж шляху магчымыя падзенні каменя і лавіны.
Аляксей Станіслававіч Бутарэвіч
Клубная кар’ера
У пачатку 2018 года, вярнуўшыся з арміі, трэніраваўся з «Лідай», але неўзабаве далучыўся да мінскага «Тарпеда» і падпісаў з ім кантракт. Хутка замацаваўся ў стартавым складзе мінчан, з ліпеня стаў пераважна заставацца на лаўцы запасных, у кастрычніку вярнуў месца ў аснове. У сезоне 2019 выхадзіў на поле нерэгулярна.
У ліпені 2019 года перайшоў у «Смалявічы». У складзе смалявіцкай каманды стаў чаргаваць выхады ў стартавым складзе і на замену. У студзені 2020 года падоўжыў кантракт са «Смалявічамі». У сезоне 2020 замацаваўся ў стартавым складзе каманды ў Вышэйшай лізе.