cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Алесь Гародня
Дзейнасць
У рэцэнзіі на зборнік вершаў Т. Кляшторнага «Светацені» крытык А. Гародня заўважыў занадта многа ''«трухі»: «багемшчыну», «эстэтнічанне», «песімізм» і «беспадстаўны сум», «гітарную возбразнасць», эпітэты, узятыя паэтам з «літаратурных анучнікаў» і інш., а ў «галіне ідэялагічнай»: не можа «аб’ектыўна падысці да сучаснасці» і «зрабіць правільныя вынікі», «пазбаўлены класавага пачуцця» і «ў класавым змаганні Кляшторны яшчэ дагэтуль не вызначыў сабе шляхі».
Ацэнкі дзейнасці
Слынны гісторык Мікола Улашчык, на вачах якога разгортвалася дзейнасць А. Гародні, наўпрост абазваў яго «падбрэхічам у Бэндэ».
1914 год у гісторыі музыкі
1914 год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.
Галіна Міхайлаўна Дубянецкая
Галіна Міхайлаўна Дубяне́цкая  — беларуская паэтка, перакладніца.
Біяграфія
Дачка выдаўца і пісьменніка Міхала Дубянецкага, сястра тэолага Ірыны Дубянецкай.
Скончыла Мінскі інстытут замежных моў. Працавала ў Інстытуце літаратуры Акадэміі навук, Скарынаўскім цэнтры, часопісах «Унія», «Крыніца». Сябра Саюза беларускіх пісьменнікаў.
Жыве ў Мінску.
Творчасць
Вершы і пераклады друкаваліся ў рэспубліканскім і замежным друку, у альманахах і анталогіях. У 2008 годзе выдала кнігу паэзіі «Анадыямэна».
Сям’я
У шлюбе з паэтам Сержуком Сысам.
Рэнэ Клеман
Рэнэ Клеман (René Clément;,  — , ) — кінарэжысёр, фільмы якога вызначалі твар пасляваеннага французскага кінематографа да наступлення «Новай хвалі».
Грыфіндор
Грыфіндор (Gryffindor) — адзін з чатырох факультэтаў Хогвартса. Адметныя якасці вучняў гэтага факультэта: адвага, гонар, шляхетнасць. Талісман — леў, колеры — пунсовы і залаты. Дэкан — выкладчыца трансфігурацыі Мінерва Макгонагал. Прывід — Амаль Безгаловы Нік. Заснавальнік — Годрык Грыфіндор. Паводле Роўлінг, Грыфіндор адпавядае стыхіі агню.
У перакладзе з французскай «Грыфіндор» азначае «залаты грыфон». Звычайна грыфона характарызуюць як пільную, храбрую і моцную істоту. Акрамя таго, у кабінета прафесара Дамблдора ёсць латуневы малаток у выглядзе грыфона, каб стукаць ім у дзверы.
Хоць Грыфіндор лічыцца «добрым» факультэтам, не ўсе грыфіндорцы трапляюць у гэту катэгорыю. Так, Кормак Маклаген гаралівы грубіян. Грыфіндорка Рамільда Вейн спрабавала спакусіць Гары Потэра, скарыстаўшыся любоўным зеллем. Пажыральнік Смерці Пітэр Петыгру таксама вучыўся на гэтым факультэце.
Агульны пакой Грыфіндор месціцца ў адной з самых высокіх вежаў, уваход у якую знаходзіцца на 7 паверсе замка. Ён ахоўваецца партрэтам Гладкай Пані ў ружовай сукенцы, якая адкрывае праход, запытваючы пароль з любога, хто жадае ўвайсці ў пакой.
На факультэце Грыфіндор вучыліся Гары Потэр, яго бацькі, усе згаданыя ў кнігах члены сямейства Уізлі, Герміёна Грэйнджэр ды іншыя.
Вежа Грыфіндора
Вежа Грыфіндора — другая паводле вышыні вежа ў Хогвартсе. Тут размешчаны гасціная і спальні факультэта, таму ўнутранае аздоба гэтых памяшканняў вырашана ў пунсова-залатых тонах. Мабыць гэтак жа, як і вежа астраноміі, грыфіндорская вежа месціцца на фасадным боку замка, вокнамі на Забаронены лес і Хагрыдаву хаціну.
Гасціная Грыфіндора
Гасцёўня Грыфіндора знаходзіцца ў грыфіндорскай вежы. Увайсці ў яе можна толькі праз праход за партрэтам Гладкай Пані на сёмым паверсе замка. І адкрыць гэты праход можа толькі сама Гладкая Пані (або нейкі іншы партрэт, які выконвае ролю вартавога праходу, як гэта адбываецца ў трэцяй кнізе). Як і ў дзвюх іншых факультэцкіх гасцёўнях, трэба назваць пароль для таго, каб трапіць усярэдзіну. Звычайна старасты даведваюцца пароль першымі і абавязаны паведаміць яго астатнім студэнтам факультэта.
Гасціная ўяўляе сабой пакой адпачынку — круглае ўтульнае памяшканне, аформленае ў чырвона-залатых тонах, дзе студэнты Грыфіндора могуць паслабіцца, пазаймацца, пагутарыць у вольны час. Прысутнічае шмат мяккіх крэслаў, якія можна прысунуць да сталоў (напрыклад, каб рабіць урокі) ці да каміна. На сцяне гасцінай ёсць стэнд, дзе вывешваюцца аб’явы пра розныя падзеі як факультэцкага, так і агульнашкольнага маштабу. Напрыклад, тут можна знайсці расклады заняткаў факультатываў і клубаў, аб’явы пра продаж ці згубу прадметаў, пра набор у каманду па квідычы і да т.п. Цалкам верагодна, што факультэцкія стэнды аб’яў неяк звязаны паміж сабой. Так, усё дэкрэты пра адукацыю, якія выдавала Далорэс Амбрыдж, з’яўляліся рана раніцай на гэтым стэндзе, хоць сама яна парог гасцінай не перасякала. З акна вежы адкрываецца краявід на возера і наваколлі школы.
Часта грыфіндорцы збіраюцца тут адзначыць тую ці іншую падзею. Напрыклад, падчас дзеяння сюжэту раманаў яны такім чынам адзначалі перамогу факультэцкай зборнай у квідыч і Гары Потэра на першым выпрабаванні ў Турніры Трох Чараўнікоў. Таксама яны адзначылі і паспяховы запуск чароўнага феерверка Фрэда і Джорджа Уізлі.
Грыфіндорская гасціная памятная студэнтам і як месца разнастайных падзей. Так, Гары ўпершыню пацалаваўся тут з Джыні Уізлі на вачах ўсяго факультэта, а Рон Уізлі не меней прылюдна мілаваўся з Лавандай Браўн, Сірыус Блэк выкарыстоўваў камін Грыфіндора, каб пагутарыць з Гары і яго сябрамі, а блізняты праводзілі тут рэкламу, выпрабаванні і продаж сваёй прадукцыі, калі яшчэ не абзавяліся ўласнай крамай.
З гасцінай факультэта вядуць дзве розныя лесвіцы да спальняў: адна — да спальні хлопчыкаў, іншая — да спальні дзяўчынак. Згадваецца, што лесвіца, якая вядзе да спальні дзяўчынак, зачаравана, і калі па ёй пройдзе хлопчык, то лесвіца неадкладна ператворыцца ў спусцістую горку. Заклінанне, якое выкарыстоўваецца для «абароны» пакоя ад хлапчукоў хутчэй за ўсё закляцце глісеа. Дзяўчынкі, аднак, могуць спакойна прайсціся па лесвіцы да хлопчыкаў.
Рагадашч
Ра́гадашч (, Рагодощь) — вёска ў Іванаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Рудскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Крытышынскага сельсавета.
Мальбаркскае ваяводства
Мальбаркскае ваяводства (Województwo malborskie) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Каралеўства Польскага і Рэчы Паспалітай як частка Каралеўскай Прусіі, якая існавала з 1466 па 1772 год. Падзялялася на 4 паветы. Сядзібай ваяводскіх улад быў горад Мальбарк.
Мішэль Нэй
Мішэль Нэй (Michel Ney; 1769—1815) — адзін з найбольш вядомых маршалаў Францыі часоў Напалеонаўскіх войнаў, герцаг Эльхінгельскі (duc d'Elchingen) і прынц Маскварэцкі (prince de la Moscowa). Напалеон зваў яго «le Brave des Braves» — «найадважны з адважных».
Пачатак кар’еры
. Мішэль Нэй нарадзіўся 10 студзеня 1769 года ў тагачасным французскім анклаве Сар-Луі з пераважна нямецкамоўным насельніцтвам (цяпер горад Саарлуіс у нямецкім Заарландзе). Ён стаў другім сынам у сям’і бачкара П’ера Нэя (1738—1826) і Маргарэт Грэвелінгер. Пасля заканчэння каледжу працаваў пісцом у натарыуса, потым наглядчыкам на ліцейным заводзе.
У 1788 радавым уступіў у гусарскі полк, удзельнічаў у рэвалюцыйных войнах Францыі, атрымаў раненне пры аблозе Майнца.
У жніўні 1796 стаў брыгадным генералам у кавалерыі. 17 красавіка 1797 Нэй у баі пад Нойвідам патрапіў у палон да аўстрыйцаў і ў маі таго ж года вярнуўся ў войска ў выніку абмену на аўстрыйскага генерала.
У сакавіку 1799 павышаны ў званні да дывізіённага генерала. Пазней у тым жа годзе, пасланы для падмацавання Масена ў Швейцарыю, каля Вінтэртура быў цяжка паранены ў сцягно і кісць.
У 1800 адзначыўся пры Гагенліндэне. Пасля Люневільскага перамір’я Банапарт прызначыў яго генерал-інспектрам кавалерыі. У 1802 г. Нэй быў паслом у Швейцарыі, дзе правёў мірны дагавор і медыяцыйныя акты 19 лютага 1803 г.
Асноўныя бітвы
Атрымаўшы пры абвяшчэнні імперыі маршальскую булаву, Нэй у вайне 1805 г. з Аўстрыяю разбіў эрцгерцага Фердынанда пры Гюнцбурге і 14 кастрычніка штурмам на Эльхінгельскія бастыёны прывёў да капітуляцыі Ульма. У бітве пры Іене ён давяршыў паражэнне прусакоў, потым прымусіў да рэшты Эрфурт і Магдэбург; у 1807 г. вырашыў зыход бітвы пры Фрыдландзе, заслужыўшы тут мянушку le brave de braves. У Іспаніі, з 1808 г., ён здзейсніў шэраг бліскучых подзвігаў, але ў 1811 г. пасварыўся з галоўнакамандуючым Масенай з-за плану кампаніі і вярнуўся ў Францыю. Тытул le brave de braves Ёй атрымаў 17 лістапада 1812 года пры адыходзе ад Масквы
Паход у Расію і адступ
Падчас адыходу з Расіі, пасля бітвы пад Вязьмай, устаў на чале ар’ергарду, змяніўшы корпус маршала Даву. Пасля адыходу галоўных сіл Войска з Смаленску затуляў яе адыход і распараджаўся падрыхтоўкаю ўмацаванняў Смаленску да падрыву. Прамарудзіўшы з адступам, ён быў адрэзаны ад Напалеона расійскімі войскамі пад кіраўніцтвам Міларадавіча; ён спрабаваў прабіцца, але, панясучы вялікія страты, не змог ажыццявіць свайго намеру, адабраў лепшыя часткі корпуса лікам каля 3 тысяч салдат і з імі перайшоў Днепр паўночней, каля вёскі Сыракарэнне, кінуўшы вялікую частку сваіх войскаў (у тым ліку ўсю артылерыю), якія на наступны дзень капітулявалі. У Сыракарэння войскі Нэя перабіраліся праз Днепр па тонкім лёдзе; на ўчасткі адкрытае вады кідалі дошкі. Значная частка салдат пры пераходзе праз раку патанула, таму калі Нэй злучыўся ў Оршы з галоўнымі сіламі, у яго атрадзе заставалася толькі каля 500 чалавек. З жалезнаю строгасцю падтрымліваў ён дысцыпліну, пры пераходзе праз Бярэзіну выратаваў рэшткі войска.
Пры адступе з Расіі ён стаў героем вядомага выпадку. 15 снежня 1812 года ў Гумбінене, у рэстаран, дзе абедалі французскія старэйшыя афіцэры, увайшоў валацуга ў ірванай адзежы, са зблытанымі валасамі, з барадою, якая закрыла твар, брудны, страшны і, перш чым яго паспелі выкінуць на маставую, падняўшы руку, голасна заявіў: «Не спяшаецеся! Вы не пазнаяце мяне, панове? Я — ар’ергард „ войска“. Я — Мішэль Нэй!»
У 1813 г. ён, пасля паразы Удзіно пры Гросберэне, атрымаў галоўнае начальства над войскамі, якія прызначаліся да нападу на Берлін, але 6 верасня быў пабіты Бюлавым каля Дэневіца. У кампаніі 1814 г. ён ваяваў у Брыене, Манміраля, Краона і Шалён-сюр-Марна. Пасля ўзяцця Парыжу ўгаварыў імператара зрачыся ад прастолу. Людовік XVIII прызначыў яго членам ваеннай рады і перам і даручыў яму начальства над шостаю дывізіяю.
Сто дзён. Пакаранне смерцю
Калі Напалеон вярнуўся з астравы Эльбы, Нэй абяцаў Людовіку XVIII прывесці Напалеона жывым ці мёртвым, але 17 сакавіка 1815 года, з-за ціску свайго войска перайшоў на бок Напалеона. «Нібы плятына прадралася, — казаў Нэй, — я павінен быў саступіць сіле акалічнасцей».
Пры адкрыцці кампаніі 1815 года Нэй з рук Напалеона прыняў начальства над 1-м і 2-м карпусамі. 16 чэрвеня ваяваў у Катрбра з герцагам Уэлінгтанам і пры Ватэрлоа з вялікаю адвагаю кіраваў цэнтрам. Вярнуўшыся ў Парыж пасля паразы, ён у палаце пераў раіў заклікаць Бурбонаў прыйсці зноў. Хаваючыся ўцёкамі ў Швейцарыю, быў арыштаваны 19 жніўня і прывезены ў Парыж.
Ёй быў чалавекам адважным. Яго смерць такая ж незвычайная, як і яго жыццё. Іду ў заклад, што тыя, хто засудзіў яго, не адважваліся глядзець яму ў твар. Ёй пакінуў чатырох сыноў, якія апублікавалі пасля яго «Memoires» (П., 1833).
Аомары
— цэнтральны горад і порт у Японіі, размешчаны на поўначы вострава Хансю ў бухце Аомары. Адміністрацыйны цэнтр прэфектуры Аомары.
Агульныя звесткі
Аомары размешчаны ў цэнтральнай частцы прэфектуры. Ён выконвае ролю транспартнага калідора паміж двума вялікімі астравамі Хансю і Хакайда, Японскім морам і Ціхім акіянам. Асновай эканомікі горада з’яўляецца сельская гаспадарка, вырошчванне яблыкаў, чорнай парэчкі, гадоўля і лоўля малюскаў (грабеньчыкаў прыморскіх, Patinopecten yessoensis), а таксама вытворчасць ялавічыны. Штогод у Аомары праходзяць вялікія начныя парады нэбута з велізарнымі ліхтарамі. У горадзе размешчана найбуйнейшае ў краіне паселішча-стаянка эпохі неаліту.
Геаграфія
Аомары размешчаны на паўночным узбярэжжы заліва Муцу, на раўніне Аомары, цэнтральнай часткі прэфектуры Аомары. Горад акружаны з усіх бакоў горамі, найбуйнейшымі з якіх з’яўляюцца вулканічная града Хакода.
Аомары мяжуе на захадзе з сялом Ямогіта і горадам Гасёгавара, на паўднёвым захадзе з пасёлкамі Ітаянагі, Фудзісакі і сялом Інакадатэ, на поўдні з гарадамі Кураісі, Хіракава і Тавада, і на ўсходзе з пасёлкамі Сітынахэ і Хіранай. Паўночны бок горада Аомары абмываецца водамі заліва Муцу.
Плошча горада складае 824,54 км². Гэта найбуйнейшы горад на тэрыторыі прэфектуры Аомары.
Клімат
Клімат Аомары ўмераны. Сярэдняя тэмпература паветра ў 2007 годзе складала 11,1 ° С. Лета па японскіх мерках халаднаватае і часта туманнае, а зіма адносна цёплая, але вельмі снежная. Сярэдняя колькасць ападкаў у 1999—2007 гадах вагалася паміж 1300—1400 мм.
Гісторыя
Першыя людзі пасяліліся на тэрыторыі Аомары ў перыяд Дзёмон (12 000 да н.э. — 300 да н.э.). Сведчаннем гэтага з’яўляецца стаянка Санай-Маруяма, найбуйнейшае паселішча дзёмонцаў у Японіі. Нашчадкі гэтых людзей былі часткай этнічна-сацыяльнай агульнасці эмісі, якая ў 12 стагоддзі была заваявана і асімілявана жыхарамі дзяржавы Ямата, продкамі большай часткі сучасных японцаў.
У 1624 годзе Цугару Набухіра, пераемнік Тамэнобу і кіраўнік княства Хірасакі, загадаў пабудаваць на берагах заліва Муцу порт Аомары, які ўжо з наступнага года пачаў прымаць караблі. У 1626 туды быў пасланы аканом з княства Хірасакі, які паспрыяў развіццю паселішча. Гэты год лічыцца годам заснавання пасёлка Аомары.
На працягу ўсяго перыяду Эда (1603—1867) Аомары меў ролю важнага транспартнага пункта ў межах княства Хірасакі, уладання роду Цугару. Ён звязваў асноўныя японскія землі на востраве Хансю з востравам Хакайда, радзімай айнаў.
Пасля рэстаўрацыі прамога імператарскага кіравання ў Японіі ў 1869 годзе і адміністрацыйнай рэформы 1871 года, княства Хірасакі было ператворана ў прэфектуру Хірасакі. У верасні 1871 года прэфектурны цэнтр перанеслі з Хірасакі ў пасёлак Аомары, і новая адміністрацыйная адзінка атрымала назву прэфектура Аомары. 1 красавіка 1898 года гэтаму пасёлку быў нададзены статус горада.
Узімку 1902 года Аомары стаў месцам вялікай трагедыі: на горным перавале Хакода падчас ваенных вучэнняў загінулі 199 воінаў з 210. Вучэнні былі падрыхтоўкай да будучай руска-японскай вайны, якую планавалася весці ў Сібіры.
У часы існавання Японскай імперыі Аомары і яго порт служылі важным ваенна-стратэгічным пунктам. З-за гэтага горад моцна пацярпеў падчас Другой сусветнай вайны — у кастрычніку 1945 года авіяцыя ЗША знішчыла каля 90 % яго забудовы.
Паваенны Аомары развіваўся дзякуючы свайму статусу прэфектурнага цэнтра і парому Аомары-Хакадатэ паміж астравамі Хансю і Хакайда, які кантраляваў японскі ўрад. З 1988 года пад Сангарскім пралівам быў пракладзены тунэль Сэйкан, які замяніў гэты паром. У пачатку 21 стагоддзя вялося будаўніцтва хуткасных чыгуначных шляхоў сінкансэн, якія павінны злучыць Аомары з Токіа і буйнымі гарадамі ўзбярэжжа Японскага мора і Ціхага акіяна.
1 кастрычніка 2006 года Аомары атрымаў статус цэнтральнага горада Японіі.
Эканоміка
Важны сельскагаспадарчы, лесапрамысловы, гандлёвы і транзітна-транспартны цэнтр у рэгіёне Тохаку. Звязаны хуткасным чыгуначным паромам з горадам Хакадатэ (востраў Хакайда). Развіта рыбная прамысловасць, машынабудаванне, вытворчасць вырабаў з лаку.
Адміністрацыя
Адміністрацыя горада размешчана па адрасе Аомары-сі, Цюо, 1-цёмэ, 22-5. Тэлефон — 017—734-1111.
1915 год у гісторыі музыкі
1915 год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.
Казімір Нарбут
Казімір (Даніэль) Нарбут (, маёнтак Яшнец, Лідскі павет, цяпер  — ) — асветнік, філосаф і настаўнік, член ордэна Піяраў. Прафесар філасофіі Collegium Nobilium. Прадстаўнік эклектычнага кірунку ў філасофіі эпохі Асветніцтва ў Вялікім Княстве Літоўскім.
Біяграфія
Паходзіць з роду Нарбутаў, брат гісторыка Тэадора Нарбута. Вучыўся ў піярскай школе ў Шчучыне, потым у Любяшоўскім навіцыяце і ў піярскім калегіуме ў Дубровіцы, з 1759 у піярскім калегіуме ў Вільні, каля 4 гадоў — у піярскім вучылішчы ў Рыме. У 1764 вярнуўся на радзіму, прызначаны прафесарам і прэфектам піярскага калегіума ў Дубровіцы. Пасля жыў у Вільні, чытаў лекцыі па філасофіі, быў прэфектам піярскай друкарні.
У 1770—1799 гадах працаваў пробашчам у Радзыміне. Супольнік уладальніцы Радзыміна Элеаноры, княжны Чартарыйскай. Быў дзеячам Народнай адукацыйнай камісіі, адказным Аддзела спраў школы і элементарных кніг. Кавалер ордэна Святога Станіслава.
З 1773 да 1775 года Казімір Нарбут знаходзіўся ў Германіі і Францыі як выхавальнік дзяцей падскарбія вялікага літоўскага, пазней — працаваў у Адукацыйнай камісіі ў Варшаве. Пробашч лідскі ў 1784-1786 г. Пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай Нарбут жыў у вёсцы пад Лідай.
Пахаваны ва ўніяцкай царкве ў Радзівонішках (Лідскі раён). Магіла не захавалася.
Навуковая дзейнасць
У 1769 выдаў у Вільні падручнік па логіцы («Логіка, або Навука разважання і меркавання пра прадметы навукі», на польскай мове). Аўтар курса «Эклектычнай філасофіі» і рукапісаў на лацінскай мове. Пераклаў з французскай мовы на польскую кнігу «Ваенная навука прускага караля для яго генералаў» (1771). У прадмове да яе выказаў сваё захапленне грамадскімі мерапрыемствамі, што ажыццяўляліся ў тагачаснай Беларусі, у прыватнасці будаўніцтвам Пінскага канала. Як член Адукацыйнай камісіі, займаўся рэформай школьнага навучання ў Беларусі і Літве. Член «Таварыства па складанні элементарных кніг», напісаў 2 раздзелы для школы «Статута парафіяльных школ» і настаўленне «Аб інспектаванні школ».
Выступаў за вызваленне філасофіі ад схаластыкі і багаслоўя, за развіццё навукі. З'яўляўся прыхільнікам дэізму. Асновай разумення лічыў дакладнасць і відавочнасць ідэй, слушнасць прынцпаў метада Рэнэ Дэкарта.
У пачатку 1770-х гадоў Казімір Нарбут прапанаваў ідэю пра сацыяльную прыроду чалавека, якая была блізкай да ідэй Грэцыя і Лока. На думку Нарбута дзяржава — арганізацыя, створаная ў інтарэсах усіх разам і кожнага паасобку, пры гэтым натуральныя правы асобы мусяць быць незалежнымі ад дзяржавы, а асновай дзяржаўнага ладу павінны быць законы і дзейнасць, якая цалкам ім адпавядае.
Крытыкаваў сістэму адукацыі ў акадэміях і калегіумах ордэна езуітаў, выступаў за свецкую сістэму адукацыі. Апроч гэтага займаўся школьнай рэформай у Вялікім Княстве Літоўскім. Паводле меркавання Нарбута адной з асноўных адукацыйных дысцыплін з'яўляецца свецкая этыка.
NGC 5623
NGC 5623 (іншыя абазначэнні — UGC 9260, MCG 6-32-35, ZWG 192.21, PGC 51598) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Нутка (востраў)
Ну́тка (Nootka) — востраў каля заходняга ўзбярэжжа большага па плошчы вострава Ванкувер (Канада). Плошча — 510 км².
Востраў месціцца на мацерыковай платформе, аднак большая частка сушы сфарміравана ў выніку вулканічнай актыўнасці юрскага перыяда. У фарміраванні яго абрысаў важную ролю адыгралі землятрусы і акіянічныя затапленні. У выніку заходні бераг больш парэзаны, чым усходні. Фіёрд Унутраны Басейн падзяляе востраў на малую паўночную і вялікую паўднёвую часткі. Усходні бераг скалісты, аддзелены ад вострава Ванкувер пралівам шырынёй ўсяго каля 450 м. Паверхня скалістая з частымі пагоркамі. Найвышэйшыя знаходзяцца на поўначы (да 551 м) і на паўднёвым усходзе (да 618 м). На востраве некалькі рэк і азёр.
Каля 4000 гадоў таму востраў быў заселены продкамі індзейцаў-мукалат, што займаліся рыбалоўствам і паляваннем на кітоў. У 1778 г. ён быў адкрыты Дж. Кукам, які прыняў прапанову тубыльцаў абыйсці іх зямлю (Nuučaan̓uł) за мясцовую назву. У 1789 г. на поўдні вострава была створана іспанская калонія Санта-Крус-дэ-Нутка, аднак канфлікт з Вялікабрытаніяй вымусіў іспанцаў пакінуць яе ў 1795 г. Макіна, правадыр мукалат, імкнуўся весці самастойную палітыку ў дачыненні да еўрапейцаў. Аднак у 1849 г. Вялікабрытанія афіцыйна абвясціла аб анексіі Нуткі. У 1866 г. востраў далучаны да Канады.
Рудзянецкі канал
Рудзянецкі канал — меліярацыйны канал у Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці, левы прыток ракі Навуць. Даўжыня 16 км. Пачынаецца з водаразмеркавальніка за 2 км на паўночны ўсход ад вёскі Хісцецкі Бор, вусце за 1,3 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Востранка. Цячэ праз сажалкі рыбгаса «Чырвоная Зорка».
Патроклас Каранцінас
Патроклас Каранцінас (Πάτροκλος Καραντινός; Канстанцінопаль, 1903 — Афіны, 1976) — вядомы грэчаскі архітэктар ранняга мадэрнізму ў Грэцыі.
Біяграфія
Каранцінас вывучаў архітэктуру ў Афінах і затым адправіўся ў Францыю, дзе вучыўся ў Агюста Перэ.
Ён быў прафесарам архітэктуры ва ўніверсітэце Арыстоцеля ў Салоніках у перыяд з 1959 па 1968 год. Ён асабліва вядомы дзякуючы распрацоўцы многіх музеяў у Грэцыі, у тым ліку і Іракліяне.
Віцебскі павет (Вялікае Княства Літоўскае)
Ві́цебскі паве́т — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Віцебскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. Сталіцай павету быў горад Віцебск.
У Віцебскі павет уваходзіла тэрыторыя Віцебскага гродавага, Веліжскага, Суражскага, Усвяцкага і Азярышчанскага старостваў і прылеглыя прыватнаўласніцкія маёнткі.
Асноўныя падзеі
Ваеннае ліхалецце прычыніла павету моцнае спусташэнне. Колькасць дымаў скарацілася на 59%.
Насельніцтва
На сяр. XVII ст. колькасць насельніцтва павету складала 80 280 чал.
Урадоўцы
Мясцовая шляхта абірала двух паслоў на вальны сойм і двух дэпутатаў у Трыбунал ВКЛ.
Юпік
Юпік (саманазва: Yup’ik, юпик) — група эскімоскіх народаў, якія размаўляюць на галіне моў юпік алеуцка-эскімоскай сям’і моў. Жывуць пераважна ў штаце Аляска (ЗША), Чукоцкай аўтаномнай акрузе (Расія). Агульная колькасць — каля 70 000 чалавек.
Паходжанне
Існуюць 2 асноўныя версіі паходжання народаў юпік — азіяцкая і паўночнаамерыканская. Большасць сучасных даследчыкаў прытрымліваюцца першай версіі, якая заснавана на выніках археалагічных і палеагенетычных даследаванняў. Лічыцца, што продкі юпік, інуітаў, палеаэскімосаў і алеутаў перасяліліся з Азіі ў Паўночную Амерыку праз Берынгаў праліў каля 6 тысяч гадоў таму. У 4 — 3 тысячагоддзях да н. э. на Алясцы склалася мікралітычная культура, якая таксама аказвала ўплыў на жыхароў заходняга берага Берынгава праліва. У канцы 1 тысячагоддзя да н. э. на ўсходзе Аляскі і захадзе Чукоцкага паўвострава сфарміравалася археалагічная культура паляўнічых Берынгава мора, што ўжо непасрэдна датычылася продкаў сучасных юпік. Не раней за XIV ст. юпік пачалі насяляць цэнтральныя землі Аляскі ўздоўж буйных рэк.
Станіслаў Нарбут
Станіслаў Нарбут (, б. маёнтак Шаўры Лідскага павета, цяпер Воранаўскі раён — ) — беларускі урач, вучоны-медык, мецэнат, сын Тэадора Нарбута.
Біяграфія
Нарадзіўся 4 мая 1853 года ў б. маёнтку Шаўры Лідскага павета Віленскай губерні (цяпер Воранаўскі раён). Скончыў 1-ю віленскую класічную гімназію (1871), з 1872 года вучыўся ў Баварскім універсітэце ў Мюнхене, выключаўся за ўдзел у хваляваннях, заплаціў буйны штраф. Абараніў дысертацыю аб каўтуне на ступень доктара хірургіі і акушэрства (7.08.1879). У 1891 годзе скончыў Дэрпцкі ўніверсітэт, атрымаў дыплом лекара.
З 1904 года на пасадзе ўрача Нова-Аляксандраўскага павета. Жыў у Браславе, дзе на ўласныя сродкі збудаваў бальніцу. У Першую сусветную вайну ўзначальваў лазарэт на Паўночна-Заходнім фронце, цяжка паранены, часткова ампутаваная нага. У 1919 годзе вяртаецца да лячэбнай практыкі.
Купчына (станцыя метро)
Купчына (Купчино) — станцыя Пецярбургскага метрапалітэна. Канцавая станцыя Маскоўска-Петраградскай лініі. Размешчана на наземным участку лініі паміж парталам тунэляў і дэпо «Маскоўскае». Адкрыта 25 снежня 1972 года ў складзе ўчастка «Маскоўская» — «Купчына».
Себ Хідры
Себ Хідры — няўрадавая праваабарончая арганізацыя з рэгіёна Тыграй у Эфіопіі, створаная ў 2018 годзе. У складзе прысутнічае моладзь, навукоўцы і ветэраны баявых дзеянняў. Арганізацыя падвяргаецца крытыцы з-за распаўсюджвання сепаратысцкіх ідэй.
Мэты
«Себ Хідры» называе сваімі мэтамі садзейнічанне дэмакратыі, справядлівасці і актыўнай грамадзянскай пазіцыі для абароны правоў тыграйцаў «з дапамогай мірнага і негвалтоўнага дыскурсу», а таксама заахвочванне і абарона суверэнітэту і тэрытарыяльнай цэласнасці Тыграя. Арганізацыя прапагандуе ідэю незалежнасці рэгіёну і пашырэнню яго, з уключэннем тэрыторыі Эрытрэі, грунтуючыся на бачанні этнічнай аднастайнасці з жыхарамі гэтай дзяржавы.
Кіраўніцтва
У верасні 2019 года дырэктарам стаў Мехары Ёханэс, які да 2016 года быў членам партыі «Народны фронт вызвалення Тыграя». Па словах Гетачу Гебрэкіроса Тэмарэ, што пісаў у Ethiopia Insight, Мехары выкарыстаў «Себ Хідры» для прасоўвання палітычнай ідэй, а менавіта незалежнасці Тыграя, «прапаведуючы сепаратысцкае евангелле».
Па стане на верасень 2020 года дырэктарам быў Гойтам Арэгаві.
Дзейнасць
31 сакавіка 2019 года «Себ Хідры» правёў несанкцыянаваную акцыю ў Геры-Альце. Некаторыя з удзельнікаў мітынгу былі затрыманы, звольнены або падвергліся іншым пераследам з боку мясцовых уладаў. «Себ Хідры» назваў такую рэакцыю спробай запалохаць удзельнікаў ад публічнага абмеркавання парушэнняў правоў чалавека.
У 2020 годзе «Себ Хідры» ўсяляк садзейнічаў правядзенню рэгіянальным выбараў у Тыграі, дапамагаючы змяніць выбарчае заканадаўства края. У той жа час «Себ Хідры» быў адхілены выбарчай камісіяй ад назірання за самімі выбарамі пасля скаргі НФВТ на тое, што арганізацыя «займаецца незаконнай дзейнасцю». Мерэса Цэхае з выбарчай камісіі заявіла, што НФВТ прад’явіда доказы незаконнай дзейнасці. У сваю чаргу, Гойтам Арэгаві заявіў, што ніякіх падрабязнасцяў гэтага прадстаўлена не было.
З пачаткам ваеннага канфлікту паміж федэральным урадам і прыхільнікамі НФВТ «Себ Хідры» падтрымаў апошніх. 21 лютага 2021 года арганізацыя апублікавала сваю заяву, датычнае масавых забойстваў, згвалтаванняў, знікненняў, разбурэнняў медыцынскіх устаноў і школ, наўмысных забойстваў хатніх жывёл, спальванняў пасеваў, блакаваннеяў гуманітарнай дапамогі і іншым праблем вакол баявых дзеянняў. «Себ Хідры» раскрытыкаваў міжнародную супольнасць за «жахлівае маўчанне і бяздзейнасць», якое «дало зялёнае святло генацыду ў Тыграі». Арганізацыя заклікала свет да неадкладных дзеянняў у рамках мірнага працэсу, спынення агню, адкрыцця доступу для гуманітарнай дапамогі і міжнародных сродкаў масавай інфармацыі, незалежнаму расследаванню ваенных злачынстваў, вываду эрытрэйскай арміі і апалчэння Фано, а таксама эфіопскіх сіл абароны і іх замена міратворчымі сіламі Арганізацыі Аб’яднаных Нацый.
Блесаньё
Блесан'ё (Blessagno) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кома.
Насельніцтва складае 253 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 84 чал./км². Займае плошчу 3 км². Паштовы індэкс — 22028. Тэлефонны код — 031.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Сьюзен Пэвэнсі
Сью́зен Пэ́вэнсі (Susan Pevensie; 1928) — персанаж серыі кніг Хронікі Нарніі, сястра Пітэра, Эдмунда і Люсі, стрыечная сястра Юстэса Шкоды. Нарадзілася ў 1928 годзе па зямным летазлічэнні. У Сьюзен цёмныя валасы, зелянява-блакітныя вочы, яна станістая, стройная дзяўчына. Яна начытаная, разумная, але трохі зазнайка. У Нарніі яе называюць Сьюзен Велікадушная.
Сьюзен належыць чароўны Рог. Гэты рог падарыў ёй бацька Каляды разам з лукам і стрэламі. Здрадзіла Нарніі, адмовіўшыся верыць у яе.
Леў, Вядзьмарка і Гардэроб
Спачатку, як і Пітэр з Эдмундам, не верыць Люсі. Калі Эдмунд кажа, што ён і Люсі гулялі ў гэтую краіну, абураная яго ўчынкам і разам з Пітэрам наведвае прафесара. Па фільме, калі хлопцы Пэвэнсі трапляюць у Нарнію ўсе разам, Сьюзен, даведаўшыся пра арышт Тумнуса, спрабуе вярнуць усіх у Англію. Пасля ўцёкаў Эдмунда вінаваціць ва ўсім Пітэра, але калі той ратуе яе і Люсі ад ваўка, даруе брата. Сьюзен дапамагла Люсі знаходзіць статуі для Аслана, таксама яна ўдзельнічала ў канцоўцы бітвы пры Берунах. Праз 15 гадоў пасля каранацыі 26-гадовая Сьюзен разам з братамі і сястрой вяртаецца ў Англію, у дом прафесара.
Конь і ягоны хлопчык
Наведвае краіну Тархістан, прынц якой прапануе ёй выйсці за яго замуж, аднак адхіляе прапанову, як і прапановы многіх іншых.
Прынц Каспіян
У фільме была закаханая ў прынца Каспіяна.
Копыскі замак
Апісанне
Замак размяшчаўся на ўзвышаным левым беразе Дняпра, на месцы першапачатковага мысавага гарадзішча летапіснай Копысі. Гарадзішча круглаватае ў плане (каля 0,5 га) мела ўваход з усходняга боку.
У ходзе археалагічных даследаванняў зафіксаваны 2 будаўнічыя этапы. Першапачатковы вал быў насыпаны з дробнага пяску з гумусаванымі праслойкамі, што сведчыць пра існаванне раней неўмацаванага паселішча. Старажытны вал вышынёй каля 5 м узведзены ў 2-й пал. ХІ — пач. ХІІ ст. Пазней яго расшырылі і падсыпалі ўверх яшчэ на 2 м. У выніку ваенна-будаўнічых работ структура ўмацаванняў гарадзішча значна змянілася. Перыметр вала склаў 370 м, памеры ўнутранай пляцоўкі — 80 х 60 м. У XVI—XVIII ст. важную ролю ў планіровачнай структуры ўмацаванняў Копысі адыгрывалі невялікія рэкі Страшаўка і Сморкаўка, якія абгіналі замак з 2 бакоў і ўпадалі ў Дняпро. Вусце Сморкаўкі было перагароджана дамбай, а воды абедзвюх рэк, падпертыя плацінай млына, утваралі штучнае вадасховішча. Млын ахоўваў подступы да замка з поўдня, усходу і паўночнага ўсходу. Праезд у замак ішоў па запрудзе млына, якая падводзіла да пад’ёмнага моста перад замкавай брамай.
12 інвентароў Копысі за 1726—1773 удакладняюць планіроўку замка і паведамляюць пра элементы яго ўмацаванняў: 4 бастыёны, драўляныя сцены (палісад), якія рэгулярна рамантаваліся. Уязная драўляная вежа-брама мелі двайныя вароты з магутнымі запорамі Яе 2-і паверх займала зала з 4 вокнамі вакол якой была зроблена кругавая галерэя верхняга бою. Памяшканне залы выкарыстоўвалася для захоўвання ручной агаястрэльнай зброі, у якасці лямуса, а таксама бажніцы, дзе спраўляли «святую імшу». Вежа была накрыта гонтам. Яе завяршаў бляшаны флюгер «ветранік» у выглядзе арла.
Гісторыя
Копысь у сувязі з размяшчэннем на скрыжаванні важных сухапутнага і воднага шляхоў часта была ў эпіцэнтры ваенных дзеянняў. Замак і горад неаднаразова разбураліся і спальваліся. Рамонтам умацаванняў замка займалася гарадское і навакольнае насельніцтва, у т.л. і новазаснаванага мястэчка Барань. Мяшчане, сяляне, зямяне-шляхта, баяры панцырныя і путныя ў час ваеннай небяспекі павінны былі з’яўляцца для абароны Копысі, а ў мірны час адбываць у замку «старажоўшчыну». У 1597 паводле загаду князя Мікалая Радзівіла была заснавана Бараньская кульня па вытворчасці ядраў і куль для гармат і гакаўніц. Паводде распараджэння адміністратара замка. У 1598 г. 14 бараньскіх «кульнікаў» павінны былі ''«на кожны рок давать до замку Копыского з кожной волоки куль железных великих… до дел Копыских по 30, до гаковниц Копыских куль по копе». Гістарычныя крыніцы за 1597-99 строга вызначаюць ваенна-будаўнічую павіннасць сялян воласці — «замок Копыский… направовати»''. Баяры ж, што валодалі, як правіла, надзелам у 5 валок зямлі, мелі абавязкі «…подчас войны и кожной потребы Его Милости Князя на кожную потребу замку Копыского конь 1 по козацку ставити, также з листы ездити и по тыдню в замку Копыским мешкати повинны будут, стерегучи в нем меж собой чергами, водлуг описанья той повинности у инвентаре головным». Акрамя таго, яны павінны былі «работу альбо направу замку, на их приходячую, отправлять». Пра ўмовы землекарыстання і павіннасці копыскіх пушкароў можна меркаваць па прывілеі, дадзеным у 1599 пушкару Сямёну Івановічу. У час правядзення валочнай памеры «при месцы Копысим» яму выдзелілі ў в. Завеі 6 валок зямлі «водлуг порадку разданя инвентару описанного». За гэта пушкар ''«…верно и цнотливе Его Милости Князю пану свойму в замке Копыском служити мает повинность свою пушкарскую, будучи готовы до каждой потребы пушкарской замковой. К тому армата, якая есть и напотом будет на замку Копыском, за каждой потребой его, поровнавшися з иншими пушкарами замковыми, што на него припадет, хендожыть и направлять тое, што реместву належать будет, до которой направы той арматы врадник копыски железа мает давать. До того ж з волок своих 20 фунтов ручничного и 40 фунтов дельного и гаковничего пороху до эконома Его Милости Князя копыского отдавать мусить на каждый рок часу певного при сведках»''.
Паводле інвентара Копысі за 1651, у замку былі 2 брамы з «форткамі» — вялікая для ўезду з боку «места» і моцна нахіленая («опавшая») вежападобная, якая стаяла над Дняпром і патрабавала рамонту. Пэўную ролю ў абароне замка выконваў і вялікі 2-павярховы дом, «розным маляваннем помалёванный», і абведзены кругом галерэяй верхняга бою — «бланкованьем». Усе гэтыя пабудовы былі абнесены частаколам.
Да пачатку вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1654-67 замкавыя абарончыя ўмацаванні не былі прыведзены ў належны стан. Мясцовае насельніцтва, распрапагандаванае манахамі і святарамі Куцеінскага манастыра, 13.5.1654 здало дрэнна ўмацаваны горад войску ваяводы Замятні Лявонцьева.
Барон А. Маерберг, праязджаючы ў верасні 1661 праз Копысь, адзначаў, што горад абараняўся драўляным замкам, які стаяў пасярэдзіне высокага пагорка. У 1668 пачаліся вялікія работы па рэканструкцыі замкавых ўмацаванняў і запруды млына, дзякуючы якой замкавы «капец вада наўкола аблівала». Замак умацавалі земляным валам і 4 бастыёнамі — «больверкамі» (у 1668 тры з іх былі ўжо ўзведзены, а будаўніцтва 4-га заканчвалася). Была пакінута толькі адна ўязная брама, перад якой размяшчаліся пад’ёмны мост і вадзяны млын. Істотную ролю ў абароне подступаў да замка адыгрывала вада сажалкі. Аднак вясной 1668 паводка, асабліва воды Страшаўкі, сарвала млынавы «спуст» і яго перанеслі на іншае месца. У цэнтры замкавага двара знаходзілася фудня з пад’ёмным колам і акаваным жалезам вядром. Работы па перабудове ўмацаванняў Копыскага замка працягваліся ў 1670 і 1688. На той час тут меліся 4 гарматы, 22 жалезныя гакаўніцы, 4 мушкеты, запас пораху, волава, ядраў, куль, а таксама харугва-сцяг на малінавым шоўку князя Багуслава Радзівіла.
Паводле інвентара Копысі ад 18.10.1684, замкавыя ўмацаванні былі моцна «надруйнаванымі». У арсенале замка налічваліся 3 цэлыя палявыя гарматы, 17 даўжэйшых і 5 карацейшых гакаўніц, запас ядраў, пораху, волава, кнатоў, рознай амуніцыі. У час Паўночнай вайны 1700-21 рускія войскі, якія адступалі на поўдзень, у 1707 поўнасцю спалілі Копысь, замкавыя ўмацаванні і забралі ўсю зброю з арсенала.
У 1713 сяляне Копыскай воласці не маглі справіцца з ваенна-будаўнічымі работамі ў замку, паколькі быў «галодны час і на хлеб цяжкі». Вадзяны роў вакол замка заплыў пяском, і яго з цяжкасцю ачышчалі. Сярод праведзеных рускімі войскамі ў Паўночную вайну фартыфікацыйных работ у Копысі інвентары згадваюць толькі ўзвядзенне штыкету на земляным вале. Акрамя сялян Копыскай воласці, штыкет ставілі тады і жыхары многіх іншых навакольных валасцей, якія вазілі дрэва з бліжэйшых лясоў.
Пасля 1772 умацаванні Копыскага замка больш не аднаўляліся з цягам часу зніклі.
Археалагічныя даследаванні
Археалагічныя даследаванні замка праводзіў у 1972 Э. Загарульскі.
Вінчэнца Тынэа
Вінчэнца Тынэа (Vincenzo Tineo; 1791—1856) — італьянскі батанік.
Біяграфія
Вінчэнца Тинео нарадзіўся ў Палерма 27 лютага 1791 года у сям’і батаніка Джузэпэ Тынэа (1756—1812). З 1815 года быў прафесарам батанікі Універсітэта Палерма, таксама працаваў дырэктарам мясцовага батанічнага саду. У 1836 годзе сышоў з гэтых пастоў.
У 1838 годзе Тынеа быў прызначаны намінальным кіраўніком універсітэта Палерма.
Тынеа сабраў шырокі гербарый раслін флоры Сіцыліі, аднак ён быў амаль цалкам знішчаны падчас сіцылійскай рэвалюцыі 1820 года. Пасля ён стараўся аднавіць згублены гербарый.
Вінчэнца Тынэа памёр 25 ліпеня 1856 года.
Капліца Свяціцеля Мікалая Цудатворцы (Каралеўцы)
Капліца Свяціцеля Мікалая Цудатворцы — праваслаўная капліца ў в. Каралеўцы Вілейскага раёна Мінскай вобласці. З’яўляецца прыпісной да прыходу Царквы Святога Іосіфа ў аг. Іжа.
Гісторыя
Знаходзіцца на могілках, на заходнім краі вёскі, на месцы старадаўняй капліцы-царквы, вывезеннай у 1986 годзе ў Беларускі дзяржаўны музей народнага дойлідства і побыту. Пабудавана з дрэва, намаганнямі тагачаснага настаяцеля Іжскай царквы айца Вячаслава (Вабішчэвіча) і мясцовых жыхароў, па праекце архітэктара Мікалая Лук’янчыка. Будаўніцтва распачалося позняй восенню 2006 года, асвячэнне адбылося 22 мая 2008 года.
Архітэктура
Кубападобны зруб накрыты шатровым дахам, злучаным з апсідай трохсхільным вальмавым дахам. У завяршэнні — 8-гранны барабан з цыбулепадобнай галоўкай. Франтальны фасад вылучаны двухсхільнай навіссю на 2 слупах. Бакавыя сцены аздобленыя двума прамавугольнымі аконнымі праёмамі.
Адры Тату
Біяграфія
Бацька — урач-дантыст, маці — член Асацыяцыі па барацьбе з непісьменнасцю. У дзяцінстве Адры захаплялася біялогіяй, аднак бацькі ўгаварылі дачку наведваць заняткі тэатральнага майстэрства ў ліцэі, дзе яна вучылася. Калі дзяўчынка скончыла ліцэй, бацькі аплацілі ёй двухтыднёвы курс у лепшай тэатральнай школе Парыжа — «Курэй-Фларан».
Адры скончыла музычную школу па класе фартэпіяна і габоя. Добра ведае нямецкую мову і не менш добра гаворыць па-англійску. Яе рост — 160 см.
Адры Тату паступіла ў Парыжскі каледж мастацтваў на факультэт сучаснай літаратуры, потым — на філалагічны факультэт Сарбоны, які, аднак, не скончыла. Трапіўшы на акцёрскія курсы, Адры канчаткова вырашала звязаць сваё жыццё з тэатрам і кіно. Пераехала ў Парыж, дзе вучылася, працавала сакратаром, здымалася ў серыяле на Першым французскім тэлеканале пра маладую следчага Жулі Леско.
Гледачам ва ўсім свеце Тату вядомая перш за ўсё як галоўная гераіня фільма «Неверагодны лёс Амэлі Пулен» 2001 года. Галоўная гераіня фільма, Амэлі Пулен, у Францыі і ў многіх іншых краінах (напрыклад, у Японіі) стала аб'ектам глыбокай пашаны — як і ўсё, што з ёй звязана. Бацькі сталі называць імем Амэлі сваіх нованароджаных дзяўчынак. Кафэ «Два Млына», якое рэальна існуе на Манмартры, стала пасля выхаду фільма карыстацца вялізнай папулярнасцю. Фільм «Узмах крылаў матылька» быў успрыняты публікай і рэкламаваўся пракатчыкамі як «Неверагодны лёс Амэлі Пулен-2», хоць быў зняты яшчэ ў 2000 годзе, гэта значыць на год раней «Амэлі».
Наступнай буйной роляй, параўнальнай з роляй у «Неверагодны лёс Амэлі Пулен», стала для Тату галоўная жаночая ролю ў фільме 2006 года «Код да Вінчы», дзе яна здымалася з Томам Хэнксам.
У 2009 годзе Адры Тату, сыграла легенду моды Како Шанэль ў поўнаметражным фільме-біяграфіі «Како да Шанэль» (Coco avant Chanel), які апісвае ўзыходжанне іконы стылю ад спявачкі кабарэ да гуру дызайну, стала тварам маркі французскіх духоў Chanel No.5, замест Ніколь Кідман.
Бітва пры Мюльгаўзене (1914)
Бітва пры Мюльгаўзене (7 — 10 жніўня 1914 года) — адна з першых бітваў Першай сусветнай вайны. Завяршылася перамогай германскага войска і адыходам французскіх войскаў, з'яўлялася часткай Пагранічнай бітвы 1914 года.
Бітва
Згодна французскаму плану ведання вайны супраць Германіі («план № 17») перад французскім войскам стаяла заданне захапіць Эльзас і Латарынгію, згубленыя пасля франка-прускай вайны.
Адры Тату
Біяграфія
У 2010 годзе Адры Тату дэбютавала на сцэне парыжскага тэатра «Мадлен», сыграла галоўную ролю Норы ў п'есе нарвежскага драматурга Генрыха Ібсена «Лялечны дом» у пастаноўцы рэжысёра Мішэля Фо, які сыграў ролю адваката Хельмера, мужа Норы.
Бітва пры Мюльгаўзене (1914)
Бітва
Французскае камандаванне надавала галоўную ўвагу менавіта захопу Эльзаса і Латарынгіі, таму менавіта тут разгарнула наступальныя дзеянні. Першыя баі паміж французскімі і германскімі войскамі пачаліся ў 5 гадзін раніцы 7 жніўня. Пасля выточных баёў французам атрымалася захапіць Мюльгаўзен. Захоп горада французскімі войскамі быў успрынята ў Францыі як свята. Аднак 9 жніўня з Страсбура прыбылі германскія рэзервы, і немцы пачалі цясніць французскія войскі.
У канчатковым выніку французскія войскі змушаны былі адступіць і пакінуць раней захопленыя пазіцыі. Насельніцтва горада, якое раней з радасцю сустрэла французаў, падпала з боку немцаў пад рэпрэсіі.
Лучынка (часопіс)
«Лучы́нка» — літаратурна-мастацкі і навукова-папулярны часопіс краязнаўчага кірунку для беларускай моладзі. Выдаваўся на беларускай мове ў Мінску ў 1914 годзе на 16 старонках.
Рэдактар-выдавец — А. Уласаў, літаратурны рэдактар — А. Пашкевіч (Цётка). У часопісе супрацоўнічалі пісьменнікі і публіцысты газеты «Наша ніва», беларускія студэнты. «Лучынка» прапагандавала ідэю асветы на роднай мове, самаадукацыі, духоўнага і нацыянальна-патрыятычнага выхавання дзяцей і юнацтва.
У праграмных рэдакцыйных публікацыях (верш «Лучынка», артыкулы «Да вясковай моладзі беларускай», «Шануйце роднае слова!», «Аб душы маладзёжы», «Наша народная беларуская песня», напісаны Цёткай без пазначэння аўтара) услаўляліся культурныя традыцыі народа, яго таленавітыя дзеці, гуманістычны светапогляд, беларускі патрыятызм. Вобраз «Лучынкі» раскрываецца ў творах Цёткі як сімвал святла, што выпраменьвае кніжка і асвета на роднай мове.
Друкаваліся творы Я. Купалы (вершы «Моладзі», «Страшны вір», «Вясна», «Запела вясна сваю песню», «З вясной»), Я. Коласа (верш «Наша гуменца», апавяданні «Малады дубок», «Казкі жыцця» і іншыя), З. Бядулі (апавяданне «Буслы»), нарысы і апавяданні У. Галубка (некаторыя пад крыптанімам Г-у-к), вершы, апавяданні і драматычныя абразкі А. Паўловіча, Я. Журбы, А. Петрашкевіча, К. Буйло, Ц. Гартнага, М. Арла, Ядвігіна Ш., А. Жыгалкі, В. Лявіцкай. Даследаванню гісторыі і культуры прысвечаны нарысы У. Галубка «Сляды старыны» пра старадаўнія замкі, Власта (В. Ластоўскага) «Якога мы роду-племені» пра станаўленне беларускай народнасці і дзяржавы, успаміны Я. Тараса (Б. Тарашкевіча) пра У. Эпімаха-Шыпілу, артыкул А. Уласава «Вялікі Бацька Украіны» пра Т. Шаўчэнку (падпісаны крыптанімам А. У.), «Фрыдрык Містраль» (нарыс пра французскага паэта, без подпісу). Змяшчала навукова-папулярныя артыкулы па прыродазнаўстве: «Вадаспады» і «Вулкан» А. Паўловіча, «Гутаркі аб птушках», «Газа» і «Пералётныя птушкі» Цёткі (пад псеўданімам Мацей Крапіўка), пра сусветныя навуковыя адкрыцці («Радый» Цёткі пад крыптанімам К-ая, «Сіла з народу» Л. Гмырака), атмасферныя з’явы («Аб той вадзе, што падае з неба» У. Рышкевіча пад крыптанімам В. Р-іч; «Паветра» А. Балкоўскага пад крыптанімам А. Бол-і), а таксама этнаграфічныя і дарожныя нататкі («З дарогі» Цёткі пад псеўданімам Ангелька), матэрыялы пра асновы эканомікі (нарысы А. Жывіцы «Даўнейшая натуральная гаспадарка і цяперашняе царства рубля», «Капітал», «Як цана робіцца і што яна азначае»); рэкламавала беларускія кнігі, газеты і часопісы. Мела старонкі «Паштовая скрынка», «Шарады і народныя гульні», выяўленчыя творы.
Выйшла 6 кніжак. У 1914 годзе рэдакцыя часопіса выпусціла зборнік апавяданняў у перакладзе з польскай мовы.
1916 год у гісторыі музыкі
1916 год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.
Гіньярдыя
Гіньярдыя (Guignardia) — род грыбоў сямейства. Класіфікаваны ў 1892 годзе.
Класіфікацыя
Род Guignardia налічвае 341 від:
Латыгаль (Вілейскі раён)
Латы́галь (, Латыголь) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вязынскага сельсавета.
У 1940—1947 гадах цэнтр Латыгальскага сельсавета.
Паморскае ваяводства (1466—1772)
Паморскае ваяводства (Województwo rawskie) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Каралеўства Польскага і Рэчы Паспалітай як частка Каралеўскай Прусіі, якая існавала з 1454 па 1772 год. Падзялялася на 8 паветаў. Сядзібай ваяводы быў горад Скаршэвы.
Паморскае ваяводства (значэнні)
Паморскае ваяводства — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка, якая існавала ў Польшчы ў розныя часы:
Радаўня
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Крытышынскага сельсавета.
Вядомыя асобы
У вёсцы нарадзіўся Мікалай Лагодзіч (1928-2009), іншадумца, палітычны вязень у БССР.
Лесьна Падляска
Ле́сьна Падля́ска (Leśna Podlaska), традыцыйная беларуская назва Лясная Падляская — вёска ў Польшчы, на рацэ Клюкоўцы. Цэнтр сельскай гміны Бяльскага павета Люблінскага ваяводства. Насельніцтва на 2011 год — 983 чалавекі. Знаходзіцца за 15 км на паўночны захад ад Белай.
Паміж Вялікім Княствам Літоўскім і Каралеўствам Польскім
Лясная, відаць, утварылася яшчэ ў канцы XIV ст., пра што сведчыць існаванне ў гэтай мясцовасці «Акопаў Крыжацкіх» у XVII ст.
У 1569 годзе згодна з умовамі Люблінскай уніі Лясная перайшла да Каралеўства Польскага. У 1683 годзе тут з’явіўся цудоўны абраз Маці Божай, пасля чаго ў вёсцы заснавалі кляштар паўлінаў. У 1713 годзе кароль і вялікі князь Аўгуст Моцны надаў Лясной Магдэбургскае права.
Пад уладай Расійскай імперыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай у 1795 годзе Лясная апынулася ў складзе Аўстрыі, з 1809 года — у складзе Расійскай імперыі. На 1827 год у вёсцы было 17 будынкаў. Па здушэнні нацыянальна-вызваленчага паўстання ў 1864 годзе расійскія ўлады гвалтоўна перарабілі касцёл паўлінаў пад праваслаўную царкву. 19 кастрычніка 1885 года Яўгенія Яфімаўская прыбыла ў Лясную разам з пяццю паслушніцамі і 2 дзяўчынкамі-сіротамі, першымі жыхаркамі манастырскага прытулку. Днём пазней урачыстым набажэнствам пачалася дзейнасць жаночай манаскай абшчыны. 26 жніўня 1889 рашэннем Свяшчэннага Сінода дадзеная манаская абшчына атрымала статус манастыра першага класа.
Вероніка Кастра
Вероніка Кастра (Verónica Castro; нар. 19 кастрычніка 1952, Мехіка) — мексіканская, і.
Лесьна Падляска
Найноўшы час
Згодна з Рыжскім мірным дагаворам 1921 года Лясная апынулася ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі.
У Другую сусветную вайну з верасня 1939 да жніўня 1944 года Лясная знаходзілася пад акупацыяй Трэцяга Рэйха.
Вероніка Кастра
У былым СССР стала вядомай дзякуючы галоўным ролям у серыялах «Багатыя таксама плачуць» і «Дзікая Ружа».
Сям’я
Не замужам, мае двух дзяцей:
Зыгмунт Макрэцкі
Зыгмунт Аўтаназі Макрэцкі (, в. Дзітрыкі, Лідскі павет — ) — навуковец-біёлаг.
Талочка
Талочка — беларускае прозвішча.
NGC 5624
NGC 5624 (іншыя абазначэнні — UGC 9256, MCG 9-24-6, ZWG 273.6, IRAS14248+5148, PGC 51568) — галактыка ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Жыткавіцкі канал
Жы́ткавіцкі канал — меліярацыйны канал у Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Даўжыня 11 км. Пачынаецца з возера Чырвонае за 2 км на паўночны ўсход ад вёскі Ляхавічы, вусце за 2 км на паўночны ўсход ад вёскі Хісцецкі Бор, дзе знаходзіцца водаразмеркавальнік, з якога вада падаецца ў рэкі Гніліца, Навуць і Рудзянецкі канал.
Блевіа
Блевіа (Blevio) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кома.
Насельніцтва складае 1219 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 244 чал./км². Займае плошчу 5 км². Паштовы індэкс — 22020. Тэлефонны код — 031.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Манвэліўка
Манвэліўка (Манвелівка) — вёска ў Васылькіўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
Пхеньянскі інстытут лёгкай прамысловасці імя Хан Док Су
Пхеньянскі інстытут лёгкай прамысловасці імя Хан Док Су, — вышэйшая навучальная ўстанова ў Пхеньяне (КНДР). Створаны ў верасні 1959. Імя Хан Док Су (першага старшыні Асацыяцыі карэйскіх грамадзян у Японіі) прысвоена ў 1995.
Факультэты:
У інстытуце больш за 40 кафедр, навукова-даследчы інстытут і дактарантура, навучальная майстэрня і аналітычная лабараторыя.
Літаратура
Чвэ Бон Чхор. Пхеньянский институт легкой промышленности имени Хан Док Су // Корея сегодня. — № 3 (714). — 2008 (У Сеціве).