cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Арханёл Міхаіл (скульптура, Мінск)
Гісторыя
Скульптура была асвечаная 27 верасня 1996 года, у дзень каталіцкага свята Арханёла Міхаіла, кардыналам Казімірам Свёнтакам і прадстаўніком папы Яна Паўла II. Усталяванне скульптуры было прымеркаванае да першага ў гісторыі краіны сіноду Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі і Пінскай дыяцэзіі, інаўгурацыя якога адбылася 28 верасня. У гонар гэтай падзеі перад касцёлам была ўсталяваная бронзавая скульптура Святога Міхала Арханёла. Аўтары твора — скульптар Ігар Голубеў, які працаваў над скульптурай у 1994—1996 гг , і А. Багдановіч.
Апісанне
Твор мае алегарычна-сімвалічны характар. Бронзавая скульптурная кампазіцыя (вышыня 4,5 м, дыяметр 3 м, вага каля 3 тон) прадстаўляе кіраўніка нябеснага войска ў момант яго перамогі над варожай сілай: Міхаіл Арханёл з узнятымі ўгору крыламі працінае дзідам ашчэраную пастку крылатага цмока. Імклівы рух Арханёла з гнеўным рашучым тварам, «усхваляваныя» пасмы яго валасоў і расхінутыя крылы, перадсмяротныя звівы зрынутай пачвары, надаюць кампазіцыі надзвычайны дынамізм і экспрэсію. На п’едэстале скульптуры надпіс: «Абаронцам Бога, веры, хрысьціянства».
Са старажытнасці Архістратыг Міхаіл лічыўся апекуном Беларусі і абаронцам яе шматпакутнага народа. Яго перамога — сімвал перамогі Дабра над Злом.
Старажытнагрэчаская мова
Старажытнагрэчаская мова (ἡ Ἑλληνικὴ γλῶσσα) — мова індаеўрапейскай сям’і, продак грэчаскай мовы, распаўсюджаны на тэрыторыі грэчаскай айкумены ў эпоху з канца 2 тысячагоддзя да н.э. да 5 стагоддзя н.э.
Старажытнагрэчаская мова — мова паэм «Іліяда» і «Адысея» Гамера, філасофіі і літаратуры часоў залатога веку Афін, Новага Запавету. На ёй гаварылі ў полісах класічнай эпохі, імперыі Аляксандра Македонскага, царствах дыядохаў, яна была другой афіцыйнай мовай Рымскай імперыі і асноўнай на раннім этапе існавання Усходняй Рымскай імперыі. У Сярэднявеччы стала ўзорам літаратурнай мовы Візантыі, атрымала статус класічнай у Заходняй Еўропе часоў Адраджэння.
Капаткевіцкая раўніна
Капаткевіцкая раўніна — фізіка-геаграфічны раён Гомельскага Палесся, размешчаны ў міжрэччы Арэсы, Пцічы, Прыпяці і Бобрыка 2, на захадзе Гомельскай і поўдні Мінскай абласцей. Пераважаюць прыродна-тэрытарыяльныя комплексы з перарывістым покрывам водна-ледавіковых супескаў з плоскім і хвалістым рэльефам, які ўскладняецца невысокімі марэннымі ўзгоркамі.
Капаткевіцкая раўніна мяжуе з Бабруйскай раўнінай на поўначы, Мазырска-Лельчыцкай раўнінай на поўдні, Ясельдзінска-Слуцкай нізінай на захадзе і Васілевіцкай нізінай на ўсходзе. Значнай часткай адпавядае геамарфалагічнаму раёну, які мае назву Вятчынская нізіна.
У морфаструктурных адносінах тэрыторыя прымеркавана да Прыпяцкага прагіну. Сярэдняя магутнасць антрапагенавага чахла 30-60 м, месцамі да 120 м, ён складзены ніжне- і сярэднечацвярцічнымі гарызонтамі ледавіковых утварэнняў. Паверхня крышталічнага падмурка залягае на глыбіні 2500—5000 м.
Пераважае слабахвалістая водна-ледавіковая раўніна. Характэрная рыса рэльефа — прамалінейныя паралельныя лагчыны, у якіх з цягам часу сфарміраваліся даліны рэк, што дзеляць паверхню на шэраг увалападобных павышаных участкаў і сістэму балотных і азёрных паніжэнняў. Абсалютныя вышыні паверхні вагаюцца ў межах 145—184 м, адносныя — 2-3 м, на павышэннях — да 10 м. Ухілы паверхні рэдка перавышаюць 1-2°, круцізна схілаў далін і лагчын 5-10°. Гушчыня расчлянення 0,2 км/км². Паверхня раўніны ўскладняецца сухімі далінамі, балкамі і замкнёнымі азёрападобнымі паніжэннямі тэрмакарставага паходжання, дзе гушчыня расчлянення дасягае 2-2,5 км/км². Даліны і лагчыны шырокія — да 3—4 км, шмат скразных далін. На захадзе вялікія прасторы занятыя водна-ледавіковымі адкладамі, перакрытымі на міжрэччах маламагутнай марэнай дняпроўскага ўзросту. Тэрасы на схілах лагчын складзены пясчана-жвіровым матэрыялам і галькай, схілы далін — саліфлюкцыйнымі адкладамі, якія месцамі перакрыты лёсападобнымі пародамі і пластом дэлювія. Днішчы буйных балак запоўнены торфам магутнасцю да 4 м. Вакол асобных азёрных катлавін сустракаюцца эолавыя формы перавеяных пяскоў. Ва ўсходняй частцы развіты палі дробных эолавых бугроў з катлавінамі выдзімання і гляцыякарставыя западзіны дыяметрам да 40 м.
Глебы дзярнова-падзолістыя, большай часткай забалочаныя, пясчана-супясчаныя і дзярновыя, тарфяна-балотныя.
Пад лесам звыш 40 % (лясы хваёвыя, бярозавыя, чорнаальховыя, дубровы), пад ворывам каля 25 %.
Брындзянята
Брындзяня́та (, Бринденята) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Дубровенскага сельсавета.
Каля вёскі бярэ пачатак рака Нарва (прыток Нёмана).
Падарк
Падарк (Ποδάρκης) — персанаж старажытнагрэчаскай міфалогіі. Сын Іфікла, унук Філака Малодшы брат Пратэсілая. Жаніх Алены. Прыйшоў пад Трою на 10 караблях. Забіў амазонку Кланію. Забіты Пенфесілеяй.
Пентэсілея
Пентэсілея (Пенфесілея, Πενθεσίλεια) — у старажытнагрэчаскай міфалогіі дачка Арэса і Атрэры, царыца амазонак.
Пенфесілея была намалявана ў Аідзе на карціне Палігната ў Дэльфах: Парыс пляскае ў ладкі і кліча яе, а яна глядзіць на яго пагардліва.
Вобраз Пентэсілеі быў выкарыстаны пісьменнікам Генрыхам фон Клейстам у аднайменнай драме «Пентэсілея». Па яго кнізе былі напісаны музычныя творы, такія як сімфанічная паэма «Пентэсілея» Хуга Вольфа і аднайменная опера Отмара Шока.
У гонар Пентэсілеі названы астэроід (271) Пентэсілея, адкрыты ў 1887 годзе.
Лячэбны факультэт БДМУ
Лячэбны факультэт БДМУ — структурнае падраздзяленне Беларускага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта.
Гісторыя
Факультэт з’яўляецца найстарэйшым і самым шматлікім у Беларускім дзяржаўным медыцынскім універсітэце. У 1921 годзе першыя студэнты ўвайшлі ў аўдыторыі медыцынскага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. А з 1930 года лячэбны факультэт стаў пачаткам гісторыі Мінскага дзяржаўнага медыцынскага інстытута, які ў 2001 годзе быў перайменаваны ў Беларускі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт. Шматлікія гады лячэбны факультэт заставаўся адзіным факультэтам універсітэта і рыхтаваў урачоў практычна ўсіх спецыяльнасцей.
Радучы (пасёлак)
Ра́дучы (, Радучи) — пасёлак у Чавускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Радамльскага сельсавета.
Біцавічы
Бі́цавічы (, Бицевичи) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Уселюбскага сельсавета.
Картахена (Іспанія)
Картахена (Cartagena) — горад у Іспаніі, у аўтаномнай супольнасці Мурсія.
Насельніцтва — 215,386 тыс. жыхароў (на 1 студзеня 2009).
Volvo Personvagnar
Volvo Personvagnar AB або Volvo Car Corporation (у ЗША) — шведская аўтамабілебудаўнічая кампанія, вытворца аўтамабіляў маркі «Вольва». Штаб-кватэра — у горадзе Гётэбарг, Швецыя. У перакладзе з латыні «volvo» азначае «я кручуся» або «я качуся».
Гісторыя
У 1924 годзе Густаў Ларсан і Асар Габрыелсан за абедам у рэстаране «Sturehof» (Стакгольм) прынялі рашэнне стварыць аўтамабіль. Кампаньёны працавалі над такім аўтамабілем, які быў бы прыдатны да выкарыстання ў дарожных і кліматычных умовах Швецыі.
На яго стварэнне ў Ларсана і Габрыэльсана сышло 3 гады. Фінансавую падтрымку партнёрам аказала кампанія «SKF».
У 1935 годзе Volvo здабывае поўную незалежнасць ад SKF.
З 1979 года супрацоўнічае з французскай аўтамабільнай кампаніяй «Рэно».
Бяспека
Брэнд Volvo робіць у сваёй рэкламе адмысловы ўпор на бяспеку аўтамабіляў гэтай маркі, як актыўную, так і пасіўную.
Так першы ў свеце трохкропкавы рэмень бяспекі з’явіўся ў 1958 годзе ў аўтамабілях Volvo.
У 1964 годзе — першае ў свеце дзіцячае крэсла, звернутае супраць ходу руху.
Пры распрацоўцы сямейства аўтамабіляў 240/260 ўлічваліся жорсткія патрабаванні да бяспекі. Гэтак жорсткія, што гэты аўтамабіль выкарыстоўваўся урадам ЗША ў якасці эталона пры распрацоўцы патрабаванняў да бяспекі.
У 1995 годзе Вольва былі першымі, хто стаў ўсталёўваць бакавыя падушкі бяспекі. Яны сталі часткай базавай камплектацыі на ўсіх мадэлях.
Уласнікі і кіраўніцтва
З 1999 Volvo знаходзіцца пад кантролем Ford Motor Company. Капіталізацыя на Стакгольмскай фондавай біржы — 256,86 млрд швецкіх крон ($37,91 млрд).
Галоўны кіраўнік — Фрэдрык Арп (Fredrik Arp).
Дзейнасць
Адзін з найбольшых у свеце вытворцаў рухавікоў для суднаў, у Заходняй Еўропе — грузавых аўтамабіляў вялікай грузапад’ёмнасці, аўтобусных шасі і будаўнічых машын. Вырабляе таксама авіяцыйныя маторы, абсталяванне для суднаў і сувязі, харчовую, харчасмакавую і біятэхналагічную прадукцыю.
У склад гурта ўваходзяць наступныя падраздзяленні:
У 2006 годзе кампаніяй было прададзена 219 931 грузавых аўтамабіляў.
Выручка гурта ў 2006 годзе — 248 млрд швецкіх крон ($36,24 млрд), чысты прыбытак — 16,32 млрд крон ($2,38 млрд).
Галоўныя цэнтры вытворчасці: Гётэбарг, Удэвала і Кальмар у Швецыі, Гент у Бельгіі, Борн (правінцыя Лімбург) у Нідэрландах, Галіфакс у Канадзе.
Украінская цэнтральная рада
Украінская цэнтральная рада (Українська центральна рада) — спачатку ўкраінскі прадстаўнічы орган палітычных, грамадскіх, культурных і прафесійных арганізацый; пасля Усеўкраінскага Нацыянальнага Кангрэса — рэвалюцыйны парламент Украіны, які кіраваў украінскім нацыянальным рухам. Перыяд дзеяння: 4 (17) сакавіка 1917 — 29 красавіка 1918.
У чэрвені 1917 года — студзені 1918 года выдала чатыры ўніверсалы Украінскай цэнтральнай рады. Па аналогіі з устаўнымі граматамі Рады БНР яны вызначылі этапы станаўлення ўкраінскай дзяржавы — ад аўтаноміі да самастойнасці.
З’езд паняволеных народаў Расіі
З’езд паняволеных народаў Расіі — форум прадстаўнікоў народаў былой Расійскай імперыі, якія заснавалі свае нацыянальныя арганізацыі і выступалі за федэратыўна-дэмакратычны прынцып дзяржаўнага ладу Расійскай рэспублікі. Праходзіў у Кіеве з 8 (21) па 15 (28) верасня 1917 года.
З’езд быў скліканы па ініцыятыве Украінскай цэнтральнай рады з мэтай вырашыць цывілізаваным шляхам карэнныя нацыянальныя праблемы. «Залатым сном народаў» пазней назваў з’езд Міхайла Грушэўскі. На ім упершыню ў гісторыі Расіі прадстаўнікі розных нацыянальнасцей паспрабавалі вызначыць свой далейшы лёс, прынцыпы суіснавання і гістарычную перспектыву.
З’езд праходзіў у памяшканні педагагічнага музея. У яго рабоце прынялі ўдзел 92 дэлегаты ад украінцаў, грузін, латышоў, літоўцаў, эстонцаў, яўрэяў, беларусаў, малдаван, казакоў, буратаў, татараў, крымскіх татараў, цюрцкіх і мусульманскіх арганізацый, Савета сацыялістычных партый Расіі, палякаў.
Найважнейшым дакументам з’езду стала пастанова «Аб федэратыўным ладзе Расійскай дзяржавы», у якой асуджалася празмерная цэнтралізацыя заканадаўчай і выканаўчай улады, што тармазіла развіццё дзяржавы. Дэлегаты з’езду пастанавілі, што разам з Усерасійскім Устаноўчым сходам будуць скліканыя краёвыя ўстаноўчыя сходы для ўстанаўлення формаў адносін з цэнтральнымі органамі, а таксама формаў ўнутранага ладу аўтаномнай адзінкі. Пастанова «Аб агульнадзяржаўнай і краёвых мовах» падавала раўнапраўны статус нацыянальным мовам. Агульнадзяржаўнай прызнавалася расійская мова, а ў асобных дзяржавах, частках федэрацыі — адна або некалькі краявых моў. Адносна школы, цэркваў і суда агульнадзяржаўная мова не павінна была мець ніякай перавагі над іншымі краёвымі мовамі.
Эвертурнеа (камуна)
Камуна Эвертурнеа (Övertorneå kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Нарботэн у паўночнай Швецыі. З усходу мяжуе з Фінляндыяй.
Эвертурнеа 38-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Эвертурнеа.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 4 783 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 3 гарадскія пасяленні (tätort) і некалькі сельскіх, найбольшыя з якіх:
Харакова (Мёрскі раён)
Харако́ва (, Хороково) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Туркоўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Мікалаёва Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Бальтазар Дэнер
Бальтазар Дэнер (ням.: Balthasar Denner,, Альтона — , ) — нямецкі мастак-партрэтыст.
У 1709 годзе, ва ўзросце 24 гадоў, Бальтазар Дэнер атрымаў свой першы важны заказ: ён напісаў партрэты Крысціяна Аўгуста (дзядзькі і апекуна Карла Фрыдрыха, герцага Шлезвіг-Гальштэйн-Гаторпскага, бацькі будучага расійскага імператара Пятра III) і яго сястры Марыі Лізаветы, якая пазней стала настаяцельніцай Кведлінбургскага абацтва. Заказчык быў настолькі ўражаны вынікам, што запрасіў мастака ў свой замак Готарп у Шлезвізе, каб Бальтазар працягнуў пісаць там партрэты. Тут Дэнер у 1712 годзе стварыў вялікі групавы партрэт (178×138 см), на якім адлюстраваў 21 чалавека са складу герцагскай радні. У наш час палатно знаходзіцца ў замку Растэдэ. Гэтая вялікая карціна прынесла аўтару славу выдатнага партрэтыста, і неўзабаве Бальтазар Дэнер пачаў атрымліваць новыя замовы.
Мастак адрозніваўся не толькі талентамі, але таксама працавітасцю і дакладна вытрымліваў абумоўленыя тэрміны. Таму да канца свайго жыцця ён атрымаў больш за дастатковую колькасць заказаў. Прычым да яго ахвотна звярталіся ў асноўным тытулаваныя асобы. Жывапісец пабываў пры шматлікіх дварах Еўропы, дзе маляваў партрэты кіраўнікоў і чальцоў іх сем’яў. Акрамя дзясяткаў герцагаў, Дэнер стварыў партрэты дацкіх каралёў Фрэдэрыка IV і Крысціян VI, польскага караля Аўгуста II Моцнага, рускага цара Пятра III і шведскага караля Адольфа Фрыдэрыка.
Стаўшы папулярным партрэтыстам, Дэнер пачаў актыўна прыцягваць да працы памагатых. Ён часта сам пісаў толькі самае складанае — твар заказчыка, а прамалёўку астатніх дэталяў карціны (адзенняў, інтэр’ераў, розных прадметаў і інш.) даручаў іншым малявальшчыкам. Пазней ён часам прывабліваў для гэтага і ўласных дзяцей. На партрэце трох дзяцей пісьменніка і ўплывовага гамбургскага гараджаніна Бартольда Генрыха Брокеса 1724 года ёсць надпіс на адваротным баку з пералікам усіх мастакоў, якія прымалі ўдзел у працы: Дэнер напісаў галовы дзяцей непасрэдна ў Гамбургу, Якаб ван Шупен пазней у Вене прамаляваў адзенне, дэ Паўль Ферг (1689—1740), а Франц Вернер Там (1658—1724) пісаў кветкі ў руках дзяцей.
Любахна
Любахна (Любохна) — пасёлак гарадскога тыпу ў Дзяцькаўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Любаханскага гарадскога паселішча.
Клімат
Пераважае умерана кантынентальны клімат. Лета цёплае і кароткае. Зімы доўгія і халодныя.
Сярэднегадавая колькасць ападкаў — 450 мм.
Гісторыя
Згадваецца як вёска Любахна з 1626 года. У 1747—1755 гадах пабудаваны чыгуналіцейны завод
З 1857 года Любахна — сяло. У гэтым жа годзе пабудавана каменная царква Казанскай іконы Божай Маці. Улетку 1931 года савецкай уладай касцёл быў закрыты. Уся маёмасць і ўбранне было знішчана. У памяшканні касцёл былі ўладкованыя клуб, потым спартзалу і машынатрактарная станцыя. У 1943 годзе касцёл быў узарваны.
З 1861 па 1924 год Любахна — валасны цэнтр Бранскага павета, з 1921 года ў складзе Бежыцкага павета, затым у Дзяцькаўскай воласці, з 1929 года ў Дзяцькаўскім раёне.
Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1939 года.
Каістр
Каістр (Κάϋστρος) — у грэчаскай міфалогіі рачны бог. Храм герояў Каістрыя і Асія знаходзіўся побач з Нісай і мясцовасцю Цытрына ў Іоніі.
Дахі
Да́хі  — старажытны іранскі  народ на захадзе Цэнтральнай Азіі.
Дахі ўпершыню ўзгадваюцца ў «Авесце» як племя, што прыняло зараастрызм. Аднак дахаў таксама абвінавачвалі ў забойстве Заратуштры.
У персідскіх надпісах Ксеркса I яны названы сярод народаў, падпарадкаваных імперыі Ахеменідаў. Дахі прымалі ўдзел у бітве пры Гаўгамелах супраць арміі Аляксандра Македонскага, складалі частку левага фланга персідскага войска. Старажытнагрэчаскія аўтары апісвалі іх як вершнікаў, узброеных лукамі, якія насялялі пусткі на паўночны ўсход ад Бактрыі і на ўсход ад Сагдыяны. Страбон вылучаў 3 племені дахаў — парнаў, ксанфаў і пісураў.
Відавочна, пасля руйнавання імперыі Ахеменідаў дахі істотна пашырылі населеныя імі тэрыторыі, але ў выніку распаліся на асобныя плямёны. Аршак, правадыр парнаў, лічыцца стваральнікам асобнай дынастыі Аршакідаў у Парфянскай імперыі. Каля 155 г. радзіма дахаў была падпарадкавана парфянамі.
Віня-Пых (значэнні)
Назву Віня-Пых маюць:
Шчаслівы муж
Сюжэт
На імяніны Магдалены, жонкі Гаўдэнта Залепкі, пад выглядам графа, запрошанага сяброўкай сям’і Фелькай, з'явіўся яго слуга Ільдэфонс Мацальскі, малады і па-свойму імпазантны. Ён робіць на Магдалену моцнае ўражанне. Яму прызначаецца спатканне, але запіска з адрасам памылкова трапляе ў рыдыкюль Уршулі. Адгэтуль Ільдэфонс Мацальскі робіцца цэнтральнай фігурай камедыі. Яму даводзіцца затраціць шмат энергіі і вынаходлівасці, каб выйсці сухім з вады, калі амаль адначасова ў графскія апартаменты з'явіліся Уршуля і Магдалена ў кампаніі з служанкай Мар’янай, з якой ён абяцаў ажаніцца. У гэты час урываецца раз'юшаны Залепка.
П’еса заканчваецца станоўча ў стылі французскай бытавой камедыі постмальераўскага часу : Гаўдэнт, насуперак відавочным фактам, дае сябе пераканаць, што няма на свеце больш вернай жонкі, чым яго Магдалена.
Крытыка
Тагачасная віленская прэса сустрэла камедыю без адабрэння — не задавальняла ўстаноўка драматурга на пацяшальнасць. П'есу абвясцілі безыдэйнай. Крытык У. Ковель, пагаджаючыся з адсутнасцю рэзка падкрэсленага сацыяльнага і філасофскага зместу адзначае, што смех у камедыі з'яўляецца «эмацыянальна насычанай формай крытыкі».
Саракташ
Саракташ (Саракта́ш) — пасёлак, адміністрацыйны цэнтр Саракташскага раёна Арэнбургскай вобласці Расіі. Утварае Саракташскі пассавет. Размешчаны на левым беразе Сакмары ў месцы ўпадзення ў яе ручая Чаркаскі за 85 км на ўсход ад Арэнбурга і за 75 км на паўночны захад ад Кувандыка.
На паўночным захадзе да пасёлка прымыкаюць вёскі Чаркасы і Аляксандраўка.
У пасёлку знаходзіцца чыгуначная станцыя Саракташ на лініі Арэнбург — Орск. Праз пасёлак праходзіць аўтадарога Арэнбург — Кувандык (на Бяляеўку, Орск), на поўнач адыходзіць аўтадарога да сяла Ісянгулава (на Мелеуз, Сібай).
Сялец (вёска, Чавускі раён)
Сяле́ц (, Селец) — вёска ў Чавускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Радамльскага сельсавета.
Дом Ландау (Магілёў, Першамайская вуліца)
Дом Ландау — будынак у Шклоўскім пасадзе Магілёва, размешчаны па Першамайскай вуліцы, 27.
Гісторыя
Дом пабудаваны ў пачатку XX ст. з цэглы як жылы. Першапачаткова быў двухпавярховым з невысокім цокалем, пазней надбудаваны яшчэ два паверхі. Належыў Гіршы Самуілавічу Ландау, ганароваму грамадзяніну Магілёва. Меў падвал, дзе размяшчалася дзве кватэры на 8 пакояў, і трохпавярховы флігель з кватэрамі на 10 пакояў. На трэцім паверсе флігеля да 1919 г. была малітоўная школа Ландау, на першым паверсе — крама і кватэры на 9 пакояў, тры з якіх заняты савецкай дзяржаўнай установай. На другім паверсе размяшчаліся кватэры на 13 пакояў. У 1921 г. 12 пакояў першага і другога паверха будынка займаў камсамольскі клуб. У 1924 г. будынак нацыяналізаваны. Тут у былой краме размясцілася шавецкая майстэрня. Пасля яе ліквідацыі 25 кастрычніка 1924 г. рабочымі майстэрні арганізаваны працоўны калектыў пры біржы працы. У 1926 г. у будынку размяшчаецца польскі клуб.
У пасляваенны час выкарыстоўваўся як жылы з рознымі установамі. Цяпер верхнія паверхі жылыя, на ніжнім — гандлёвыя крамы.
2 кастрычніка
2 кастрычніка — дзвесце семдзесят пяты (дзвесце семдзесят шосты ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Бела IV
Бела IV (IV. Béla); 29 лістапада 1206 — 3 мая 1270) — венгерскі кароль з дынастыі Арпадаў, які кіраваў з 14 кастрычніка 1235, сын Андраша II, які выдаў для абароны правоў шляхты «Залатую булу» (венгерскі эквівалент Magna Carta).
Кіраванне
Бела спрабаваў вярнуць каралеўскай уладзе ранейшае значэнне і ўсяляк стрымліваў імкненні магнатаў да самастойнасці, але гэтым выклікаў усеагульнае незадавальненне сярод шляхты, частка якой заклікала ў Венгрыю герцага Фрыдрыха II Аўстрыйскага, які быў разбіты Белай у 1236 годзе.
Напачатку 1247 года Бела IV апавясціў Папу Інакенція IV пра свой намер авалодаць Аўстрыяй. Папа спачатку паабяцаў яму падтрымку, але затым абраў сярод магчымых прэтэндэнтаў пляменніцу памерлага герцага Гертруду. Бела IV у 1248—1250 гг. здзейсніў некалькі нападаў на аўстрыйскія землі, але асаблівага поспеху не дасягнуў.
Нашчадкі
У 1218 годзе Белая ажаніўся з Марыяй Ласкарынай, дачкой імператара Нікеі Феадора I Ласкарыса і Ганны Ангеліны (дачкі візантыйскага ўзурпатара Аляксея III Ангела). Ад гэтага шлюбу нарадзілася два сына і восем дочак. Найбольш вядомыя з іх, гэта:
Доўкні (Лідскі раён)
До́ўкні (, Довкни) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Дубровенскага сельсавета.
Тамара Іванаўна Навасад
Тамара Іванаўна Навасад (нар., в. Труханавічы Дзятлаўскага раёна Гродзенскай вобласці) — беларускі палітык.
Біяграфія
Скончыла Гродзенскі дзяржаўны ўніверсітэт, настаўнік рускай мовы і літаратуры. Працоўную дзейнасць пачала старшай піянерважатай сярэдняй школы № 2 горада Ваўкавыска Гродзенскай вобласці. Працавала выхавацелем школьнага інтэрната Ліпскай сярэдняй школы Ляхавіцкага раёна Брэсцкай вобласці, старшай піянерважатай Краснасельскай сярэдняй школы Ваўкавыскага раёна Гродзенскай вобласці, дырэктарам Дома піянераў горада Ваўкавыска. Была арганізатарам пазакласнай і пазашкольнай выхаваўчай работы, дырэктарам сярэдняй агульнаадукацыйнай школы № 6 горада Ваўкавыска. Займала пасаду дырэктара ўстановы адукацыі «Гімназія № 2 г. Ваўкавыска».
Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь трэцяга склікання.
Узнагароды
Узнагароджана Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.
Горадзень
Го́радзень (, Городень) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Блужскага сельсавета. Месціцца за 18 км на паўднёвы ўсход ад Мар’інай Горкі, 73 км ад Мінска, 14 км ад чыгуначнай станцыі Талька, на рацэ Свіслач.
Гісторыя
У сярэдзіне XIX ст. фальварак Горадзень у Пухавіцкай воласці Ігуменскага павета Мінскай губерні.
З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы (Мінская акруга ГУУЗ).
З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР.
Універсалы Украінскай цэнтральнай рады
Універса́лы Укра́інскай Цэнтра́льнай Ра́ды — 4 граматы-пракламацыі, якія выдала Украінская цэнтральная рада. Па аналогіі з устаўнымі граматамі Рады БНР яны вызначылі этапы станаўлення ўкраінскай дзяржавы — ад аўтаноміі да самастойнасці.
Змест універсалаў
I Універсал, выдадзены 10 чэрвеня, абвясціў аўтаномію Украіны ў адказ на негатыўнае стаўленне да гэтага пытання расійскага Часовага ўрада.
II Універсал, выдадзены 3 ліпеня, зафіксаваў дамоўленасці між УЦР і Часовым урадам: апошні прызнаваў УЦР і Генеральны сакратарыят як дзяржаўны орган Украіны. Са свайго боку, УЦР прызнавала Усерасійскія ўстаноўчыя сходы, а да іхняга склікання абавязвалася не рабіць самастойных крокаў для атрымання аўтаноміі Украіны.
III Універсал, выдадзены 7 лістапада, абвясціў Украінскую Народную Рэспубліку (УНР), фармальна не парываючы федэратыўных сувязяў з Расіяй, і дэмакратычныя прынцыпы: свабоду слова, друку, веравызнання, сходаў, саюзаў, страйкаў, недатыкальнасць асобы і памяшкання; абвясціў нацыянальную аўтаномію для меншасцей (рускіх, палякаў, яўрэяў), скасаваў смяротную кару і права прыватнай уласнасці на зямлю, усталяваў 8-гадзінны рабочы дзень, абвясціў рэформу мясцовага самакіравання, вызначыў 9 студзеня 1918 днём выбараў ва Украінскія устаноўчыя сходы.
IV Універсал, выдадзены 9 студзеня, абвясціў УНР «самастойнай, ні ад каго незалежнай, свабоднай суверэннай дзяржавай ўкраінскага народу», а выканаўчы орган, Генеральны сакратарыят — Радай Народных Міністраў.
Заастравечча
Заастраве́чча (, Заостровечье) — аграгарадок у Клецкім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Заастравецкага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 30 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад горада Клецк, за 157 км ад Мінска. На захад ад аграгарадка працякае рака Лань.
Іштван V
Іштван (Стэфан) V (V. István, Stjepan V, Štefan V) (каля 18 кастрычніка 1239, Буда, Венгрыя — 6 жніўня 1272, Востраў Кшэпель, Венгрыя) — кароль Венгрыі ў 1246—1272 гг.
Першыя гады
Ён быў старэйшым сынам венгерскага караля Белы IV і каралевы, Марыі Ласкарыны, дачкі Імператара Нікеі Феадора I Ласкарыса. На другім годзе пасля яго нараджэння, 11 красавіка 1241, мангольскія войскі разбілі армію яго бацькі ў бітве рацэ Шаё. Пасля прайгранай бітвы каралеўская сям’я вымушана была бегчы да Трау, добра ўмацаванага горада ў Далмацыі. Яны змаглі вярнуцца ў Венгрыю толькі пасля нечаканага сыходу сіл манголаў з Еўропы.
Малодшы Кароль Венгрыі
У 1246 годзе Іштван быў каранаваны як малодшы Кароль Венгрыі, і яго бацька даручыў яму кіраванне Харватыяй, Славоніяй і Далмацыяй, але гэтымі трыма абласцямі дэ-факта кіраваў Бан Стэфан Гут-Келед. Бацька Іштвана, спрабуючы ўціхамірыць моцнае племя язычнікаў полаўцаў-куманаў, арганізваў шлюб Іштвана (прыблізна ў 1253 годзе), з Элізабет, дачкой хана куманаў Кётэна.
Герцаг Штырыі
Іштван прыняў удзел у ваеннай кампаніі свайго бацькі супраць штырыйцаў, якія паўсталі супраць кіравання венгерскага караля ў 1258 годзе. Пасля паспяховай кампаніі Кароль Бела IV прызначыў яго герцагам Штырыі.
Яго кіраванне, аднак, было непапулярна сярод яго новых падданых, і яны паўсталі супраць яго пры падтрымцы Караля Багеміі Отакара II. Іштван і яго бацька пачалі напад на землі Отакара II, але іх войскі былі разбіты 12 ліпеня 1260 года ў бітве пры Кроісенбруне. Пасля бітвы два караля Венгрыі саступілі герцагства Штырыя Каралю Багеміі, падпісаўшы мір у Пожані (славац. Браціслава).
Прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса 1991
17-я прэмія Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса была абвешчана 14 снежня 1991 года, цырымонія ўручэння адбылася 21 студзеня 1992 года. Найлепшым фільмам абрана карціна «».
Perisomena caecigena
Perisomena caecigena — від матылькоў з сямейства.
Арэал
Арэал віду ахоплівае Італію (на ўсход ад Венецыі, побач з мяжой з Харватыяй), далей арэал распасціраецца з паўднёва-ўсходняй Аўстрыі праз Венгрыю, Славенію, Харватыю, Сербію, Албанію, Румынію, Балгарыю і Грэцыю. Таксама арэал уключае ў сябе Турцыю і Каўказ, Грузію, Арменію і Азербайджан. Існуе таксама ізаляваная папуляцыя ў гарах Лівана і Ізраіля. Падвід stroehlei з’яўляецца эндэмічным для гары Троадас на востраве Кіпр.
Размнажэнне
Вусень у маі-чэрвені развіваецца на наступных кармавых раслінах:, , , , , , , , , ,.
Акукленне ў авальным дзіркаватым светла-карычневым кокане. Зімуе на стадыі яйца.
Віні-Пух (мультфільм)
«Віні-Пух» — савецкі анімацыйны фільм-казка. Серыя мультфільмаў здымалася ў 1969-72. Рэжысёр Фёдар Савельевіч Хітрук.
На студыі «Саюзмультфільм» пад яго кіраўніцтвам былі створаны тры мультфільмы:
Стварэнне мультфільма
Сцэнарый напісаў Ф. Хітрук у суаўтарстве з Б. Захадэрам; праца сааўтараў не заўсёды ішла гладка, што стала ў канчатковым рахунку прычынай спынення выпуску мультфільмаў (першапачаткова планавалася выпусціць серыял па ўсёй кнізе ).
Некаторыя эпізоды, фразы і песні (перш за ўсё знакамітая «Куды ідзем мы з Пятачком…») адсутнічаюць у кнізе і складзеныя спецыяльна для мультфільмаў; пазней гэтыя песні Захадэр у некалькі іншай рэдакцыі публікаваў асобным выданнем (кніжка-кардонка для малых «Песенькі Віні-Пуха», К., «Веселка», 1987) і уключаў як дадатак у зборнік «Віні-Пух і многае іншае».
Параўнанне з кнігай
Падчас працы над фільмам Ф. Хітрук так пісаў Б. Захадэру аб сваёй канцэпцыі галоўнага персанажа:
Я разумею яго так: ён увесь час напоўнены нейкімі грандыёзнымі планамі, занадта складанымі і грувасткімі для тых дробязных спраў, якія ён збіраецца прадпрымаць, таму планы бурацца пры судотыку з рэчаіснасцю. Ён увесь час трапляе ў няёмкае становішча, але не па дурасці, а таму, што яго свет не супадае з рэальнасцю. У гэтым я бачу камізм яго і характару дзеянні. Вядома, ён любіць пажраць, але не гэта галоўнае.
Сюжэт
Аднойчы Віні-Пух пайшоў у лес, каб трохі паесці - ён заўсёды быў не супраць паесці. Акрамя таго, ён быў паэт і ў вольны час складаў вершы і нават песенькі... Віні-Пух ходзіць па лесе і спявае песню. Раптам ён наторкаецца на Вялікай Дуб, чуе гудзенне пчол і пасля некаторых разважанняў вырашае падняцца на Дуб, спадзеючыся знайсці зверху мёд. Дабраўшыся да вулля, Віні-Пух спатыкаецца і ляціць уніз.
Наступствы
Цыкл мультфільмаў атрымаў велізарную папулярнасць. Цытаты з яго сталі агульным здабыткам савецкіх дзяцей і дарослых і паслужылі асновай для стварэння ладу Віні-Пуха ў савецкім гумарыстычным фальклоры. Усяго ў гутарковую гаворку гараджан ўвайшла 21 цытата з фільма, палова якіх прыпадае на фільм «Віні-Пух і дзень клопатаў».
За гэты цыкл у ліку іншых работ Хітрук атрымаў у 1976 годзе Дзяржаўную прэмію СССР.
Жан-Патрык Абуна
Жан-Патрык Абуна Ндзана (Jean-Patrick Abouna Ndzana; нар., , Камерун) — камерунскі футбаліст, абаронца. Ігрок нацыянальнай зборнай Камеруна (2010—2016).
Клубная кар’ера
Выхаванец футбольнай акадэміі «Дружба» з горада Дуала, выступаў за каманды другога дывізіёна Камеруна «Раён Спорт» і «Атэнтык». У 2009 годзе перайшоў у адзін з вядучых камерунскіх клубаў «Лез Астр», з якім тройчы станавіўся срэбраным прызёрам нацыянальнага чэмпіянату. З 2014 года выступаў у кангалезскім клубе «Леапардс», у складзе якога двойчы стаў чэмпіёнам Конга.
У лютым 2017 года прыбыў на прагляд у беларускі клуб «Нёман» з Гродна, аднак не падышоў і неўзабаве далучыўся да іншага клуба — «Крумкачы». У сакавіку зноў апынуўся ў «Нёмане», з якім у выніку падпісаў кантракт. У складзе гродзенскай каманды стаў асноўным левым абаронцам. У лістападзе 2017 года падоўжыў кантракт з «Нёманам» на два гады. У сезоне 2018 заставаўся трывалым іграком асновы гродзенцаў. У лістападзе 2018 года па пагадненні бакоў датэрмінова разарваў кантракт з «Нёманам».
У жніўні 2019 года далучыўся да жэнеўскага «Алімпіка» з чацвёртага дывізіёна Швейцарыі, а ў лютым 2020 года перабраўся ў «Гран-Саканэ» з шостага дывізіёна, дзе гуляў да лета 2021 года.
Міжнародная кар’ера
3 сакавіка 2010 года дэбютаваў за нацыянальную зборную Камеруна ў таварыскім матчы супраць Італіі (0:0), выйшаўшы на замену ў другім тайме. Трапіў у пашыраную заяўку зборнай на чэмпіянат свету 2010, аднак у канчатковы склад не быў уключаны.
Алтэя лекавая
Алтэ́я лекавая (Althaea officinalis) — від кветкавых раслін з роду сямейства.
Батанічнае апісанне
Шматгадовая травяністая расліна вышынёй да 150 см з тоўстымі мясістымі каранямі. Сцябло прамое, моцнае, апушанае. Лісце простае, зубчастае, апушанае, чаргаванае па даўжыні сцябла. Кветкі бледна-ружовага колеру, на кветаножках даўжынёй 2—4 см, у пазухах лісця. Плод — сухая сямянка.
Выкарыстанне
Лекавая, кармавая, дэкаратыўная, меданосная расліна. Прэпараты з каранёў расліны выкарыстоўваюцца ў медыцыне ў якасці адхарквальнага, змякчальнага і процізапаленчага сродку.
Вялікія Карнышы
Вялі́кія Карнышы́ (, Великие Карныши) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Уселюбскага сельсавета.
Астравы Таварыства
Астравы Таварыства (Îles de la Société, таіц.: Tōtaiete mā) — архіпелаг у Ціхім акіяне. Уваходзіць у склад Французскай Палінезіі. Агульная плошча — 1590 км².
Гісторыя
У кан. XVIII ст. на Таіці ўзнікла манархічная дзяржава. У 1842 г. быў абвешчаны французскі пратэктарат. У 1885 г. астравы ўвайшлі ў склад Французскай Палінезіі.
Геаграфія
Астравы падзяляюцца на Наветраныя і Падветраныя. Большасць мае вулканічнае паходжанне, даволі ўзгорыстая. Найвышэйшы пункт — гара Арахена на Таіці (2241 м). Узбярэжжа многіх астравоў атачаюць каралавыя рыфы.
Клімат трапічны вільготны. Сярэдняя тэмпература жніўня каля 24,4 °C, сакавіка 31,7 °C. У сярэднім бывае 4 — 10 дажджлівых дзён у месяц.
Спіс астравоў
Падветраныя астравы:
Трэццячэрвеньскі пераварот
«Трэ́ццячэ́рвеньскі пераваро́т» — шырока пашыраная назва датэрміновага роспуску, які адбыўся 16 чэрвеня года ў Расіі і суправаджаўся.
Прычынай роспуску II Думы паслужыла немагчымасць наладзіць канструктыўнае ўзаемадзеянне паміж урадам, узначаленым прэм’ер-міністрам П. А. Сталыпіным, і Думай, значную частку якой складалі прадстаўнікі крайніх левых партый (сацыял-дэмакраты, сацыялісты-рэвалюцыянеры, народныя сацыялісты) і трудавікі, якія прылягалі да іх. II Дума, якая адкрылася 20 лютага 1907 года, мела не менш апазіцыйны настрой, чым раней распушчаная. Дума выявіла тэндэнцыю да адхілення ўсіх урадавых законапраектаў і бюджэту, а законапраекты, што прапаноўваліся Думай, свядома не маглі быць зацверджаны Дзяржаўным Саветам і імператарам. Сітуацыя, якая склалася, уяўляла сабою канстытуцыйны крызіс — (фактычна канстытуцыя Расіі) дазвалялі імператару ў любы момант распусціць Думу, але ён быў абавязаны склікаць новую Думу і не мог без яе згоды змяніць выбарчы закон; але пры гэтым наступная Дума, меркавана, не адрознівалася б па апазіцыйнасці ад распушчанай.
Урад знайшоў выйсце з крызісу ў адначасным роспуску Думы і змене выбарчага закона для выбараў у наступную Думу. Падставай для роспуску паслужыла наведванне сацыял-дэмакратычных дэпутатаў Думы дэлегацыяй салдатаў пецярбургскага гарнізона, якія перадалі ім «салдацкі наказ». П. А. Сталыпін скарыстаў гэту нязначную падзею для таго, каб 1 чэрвеня 1907 года, уяўляючы дадзены эпізод у выглядзе разгорнутай змовы супраць дзяржаўнага ладу, запатрабаваць ад Думы адхілення ад удзелу ў пасяджэннях 55 дэпутатаў сацыял-дэмакратычнай фракцыі і здымання дэпутацкай недатыкальнасці з шаснаццаці з іх. Дума, не даўшы неадкладны адказ ураду, заснавала асаблівую камісію, заключэнне якой павінна было быць абвешчана 4 ліпеня. Не чакаючы адказу Думы, Мікалай II 3 чэрвеня распусціў Думу, апублікаваў зменены выбарчы закон і прызначыў выбары ў новую Думу, якая павінна была сабрацца 1 лістапада 1907 года. II Дума праіснавала 103 дні.
Роспуск Думы быў прэрагатывай імператара, але адначасная змена выбарчага закона з’яўлялася парушэннем вымогаў артыкула 87 Асноўных дзяржаўных законаў, па якіх выбарчы закон мог быць зменены толькі пры згодзе і Дзяржаўнага Савета; паводле гэтай прычыны дадзеныя падзеі атрымалі слыннасць як «трэццячэрвеньскі пераварот».
быў зменены такім чынам, што кола выбарцаў значна павузілася, а выбарцы з высокім маёмасным цэнзам (землеўласнікі і гараджане высокага цэнзу, то бок пераважна домаўласнікі) атрымалі фактычны кантроль над выбарамі на большасць парламенцкіх месцаў. Большасць у перайшла да праўрадавых фракцый — акцябрысцкай і нацыяналістычнай, пазіцыі левых партый былі істотна падарваны. Новая Дума здолела наладзіць канструктыўную заканадаўчую працу ў кантакце з урадам. У той жа час новы выбарчы закон пахіснуў уяўленні насельніцтва пра тое, што дэпутаты Думы з’яўляюцца яго прадстаўнікамі.
Роспуск II Думы супаў па часе з заўважным паслабленнем страйкавага руху, аграрных хваляванняў. У краіне наступіў адносны спакой. 3 чэрвеня прынята лічыць апошнім днём Першай рускай рэвалюцыі.
У 1911—1913 гадах набыткам грамадскасці сталі звесткі пра тое, што напісанне «салдацкага наказу» і арганізацыя візіту салдацкай дэлегацыі да сацыял-дэмакратычных дэпутатаў адбываліся пры актыўным удзеле ўкаранёных у пецярбургскую Ваенную арганізацыю РСДРП агентаў Ахоўнага аддзялення. Пытанне пра тое, ці была сітуацыя з «салдацкім наказам» арганізавана на загад П. А. Сталыпіна ці па ўласнай ініцыятыве паліцыі, ці ж паліцэйскія інфарматары данеслі ўладам пра падзеі, застаецца дасёння нявырашаным.
Гурыды
Гурыды — дынастыя султанаў, якая правіла на тэрыторыі сучаснага Афганістана і часткова Індыі ў 1148—1206 гадах. Паходзілі з роду Суры. Цэнтр заснаванай імі дзяржавы ахопліваў горную вобласць Гур у Афганістане (адсюль назва дынастыі), сталіцамі былі гарады Фірузкух і Газні. Найбольшай магутнасці дасягнулі ў час праўлення братоў Гіяс-ад-дзіна Мухамеда (1163—1203) і Шыхаб-ад-дзіна (Муіз-ад-дзіна ці Мухамеда Гуры, правіў у 1203-06 гадах), якія заваявалі амаль усе афганскія землі, Сінд, Пенджаб, Бенарэс і іншыя вобласці і гарады. Пасля ваеннага паражэння гурыдаў ў барацьбе з харэзмшахамі іх дзяржава распалася (1206).
Тсуга
Тсуга (Tsuga, ад 栂, ツガ, Tsúga) — род, блізкі да піхтаў і елак, які займае прамежкавае паміж імі становішча. Вечназялёныя, аднадомныя дрэвы з ніцымі тонкімі парасткамі і ў большасці відаў кароткай плоскай ігліцай. Навуковая назва паходзіць ад японскай назвы віду. Жыве ў Паўночнай Амерыцы і Усходняй Азіі ў адносна вільготным клімаце. Большасць з іх з’яўляюцца важкімі, калі не панавальнымі кампанентамі раслінных супольнасцяў, у якіх яны растуць.
Апісанне
Крона ад канічнай да няправільнай яйкападобнай (у некаторых азіяцкіх відаў). Кара ад шэрага да карычневага колеру, лускаватая, часта з глыбокімі разорамі. Лісце невялікае, захоўваецца некалькі гадоў, вяршыня вострая, круглявая або зубчастая. Пупышкі ў асноўным з закругленымі верхавінамі, не смалістыя. Пылковыя шышкі: <8 мм даўжынёй, адзінкавыя, шарападобныя, карычневыя. Насенныя шышкі спеюць 5-7 месяцаў, яйкападобныя або даўгаватыя, сядзячыя або амаль сядзячыя, ападаюць неўзабаве пасля высыпання насення, але могуць трымацца і некалькі гадоў. Насенне памерам каля 3-5 × 2-3 мм, са шматлікімі дробнымі бурбалкамі смалы і з тонкімі крыламі 5-10 мм.
Віды
Паводле базы даных The Plant List (на ліпень 2016) род уключае 10 відаў : 4 у Паўночнай Амерыцы і 6 у Азіі.
(271) Пентэсілея
(271) Пентэсілея (Πενθεσίλεια) — буйны астэроід галоўнага пояса. Ён быў выяўлены 13 кастрычніка 1887 года рускім астраномам нямецкага паходжання Віктарам Кнорэ ў Берлінскай абсерваторыі і названы ў гонар Пентэсілеі, царыцы амазонак у старажытнагрэчаскай міфалогіі, забітай у траянскай вайне.
Хоцькава (Мёрскі раён)
Хо́цькава (, Хотьково) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Туркоўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Мікалаёва Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 16 верасня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Мікалаёўскага сельсавета.
Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2002/2003
Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2002/2003 — 11-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па гандболе.
Гурт
Гурт — шматзначны тэрмін:
Валансьен
Валансьен (Valenciennes, Valinsien, Valencijn) — горад на поўначы Францыі, камуна ў дэпартаменце Нор. Мае статус супрефектуры. Насельніцтва — 41,3 тыс. чалавек (1999 г.).
Тэрыторыя — 14 км². Горад размешчаны на беразе ракі Эско (Шэльда).
Гісторыя
Горад упершыню згадваецца ў 693 годзе ў адным з дакументаў Хлодвіга II. У 843 годзе па Вердэнскаму дагавору вызначаны статус Валансьена як нейтральнага горада паміж Нейстрыяй і Аўстразіяй. У IX стагоддзі горад, як і ўсе навакольныя тэрыторыі, быў заваяваны нарманамі, а ў 923 годзе стаў часткай герцагства Ніжняя Латарынгія, якое ўваходзіла ў склад Свяшчэннай Рымскай імперыі. Валансьен хутка развіваўся, стаўшы цэнтрам адной з памежных марак імперыі.
У 1008 годзе па Еўропе пракацілася эпідэмія чумы. Паводле мясцовых паданняў Дзева Марыя ўстанавіла вакол Валансьена кардон, які абараніў горад ад эпідэміі. З гэтага часу кожны год жыхары Валансьена праходзяць па крузе працягласцю 14 км вакол горада, па гэтак званаму шляху Святога кардона. У XIV стагоддзі Альберт Баварскі пабудаваў у горадзе Вежу Дадэн, у якой быў усталяваны звон, які да гэтага часу штодня б’е ў гонар Дзевы Марыі Святога кардона.
У Сярэднявеччы Валансьен быў квітнеючым цэнтрам графства Эно. Пасля 1433 году горадам валодалі Філіп III Добры і ягоныя спадчыннікі, спачатку з Бургундcкай дынастыі, а потым з Габсбургаў. У 1560-я гады Валансьен стаў адным з цэнтраў кальвінізму і супраціву прыгнёту пратэстантаў у Іспанскіх Нідэрландах. Пасля жорсткай барацьбы ў 1570 годзе войска герцага Алесандра Фарнезэ захапіла горад і зладзіла масавы гвалт пратэстантаў.
У 1793 годзе падчас вайны першай кааліцыі супраць рэвалюцыйнай Францыі горад быў абложаны, а французская ўлада скасавана. Французская армія адваявала яго толькі ў жніўні 1794 года. У 1890 годзе Валансьен страціў статус крэпасці, і ягоныя магутныя крапасныя сцены былі разбураныя. У 1900 годзе горад быў узнагароджаны Ордэнам Ганаровага легіёна.
Падчас абедзвюх сусветных войн горад быў разбураны, яго цэнтральная частка была адбудавана нанова пасля Другой сусветнай вайны.
Гулевіч
Гулевіч — беларускае прозвішча.
Дуброўня
Дубро́ўня (, Дубровня) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі. Цэнтр Дубровенскага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 5 км у напрамку на ўсход ад горада Ліда, за 115 км ад Гродна, за 2 км ад чыгуначнай станцыі Гутна.
Наступныя 11
Наступныя 11 (N-11 таксама Next Eleven) — група дзяржаў, што валодаюць значным эканамічным і да сярэдзіны ХХІ стагоддзя маюць ператварыцца ў вядучыя гаспадаркі свету. Гэтыя краіны маюць найлепшыя перспектывы для прыцягнення інвестыцый і эканамічнага росту. «Наступныя 11» выдзеленыя ў 2005 годзе брытанскім фінансістам Джымам О’Нілам, аўтарам больш вядомага тэрміна БРІК. Група аб’ядноўвае 11 (што вынікае з назвы) дзяржаў Афрыкі (Нігерыя, Егіпет); Амерыкі (Мексіка); Азіі (Пакістан, Турцыя, Іран, Бангладэш, Філіпіны, Інданезія, В’етнам, Паўднёвая Карэя) агульнай плошчай 10 млн кв.км. з насельніцтвам 1,5 млрд чал.
Чыжы (Беларусь)
Чыжы́ (, Чижи) — вёска ў Чавускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Радамльскага сельсавета.
2 красавіка
2 красавіка — дзевяноста другі (дзевяноста трэці ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Марыя Ласкарына
Марыя Ласкарына (* 1206, Нікея, цяпер Ізнік, глей Бурса, Турцыя — 24 чэрвеня ці 16 ліпеня 1270, Эстэргам, Венгрыя) — нікейская прынцэса і венгерская каралева, жонка Белы IV.
Біяграфія
Марыя Ласкарына была дачкой імператара Нікейскай імперыі ў 1204—1221 гадах Феадора I Ласкарыса і яго жонкі Ганны Ангеліны (дачкі візантыйскага ўзурпатара Аляксея III Ангела). Унучка імператара Візантыі Аляксея III Ангела. Старэйшая сястра Ірыны Ласкарына, муж якой Іаан III Дука Ватац атрымаў у спадчыну нікейскі прастол.
У 1218 годзе з мэтай замацавання венгерска-візантыйскага саюза адбыўся шлюб Марыі Ласкарыны з каралевічам Белай. Тым часам маладым было па 12 гадоў.
У кастрычніку 1235 адбылася каранацыя Белы IV і Марыі, якія разым пражылі 35 гадоў. Бела IV памёр 26 мая 1270. Марыя Ласкарына перажыла мужа на два месяца. Пахавана ў касцёле дамініканак, пабудаваным для яе дачкой Святой Маргарытай Венгерскай.
Шлюб і дзеці
У шлюбе з Белай IV мела 10 дзяцей:
З 10 дзяцей караля Белы IV і Марыі дзве дачкі прылічаны да ліку каталіцкіх святых і адна — да ліку блажэнных.
Людвіг Бехштайн
Людвіг Бехштайн (Ludwig Bechstein;, Веймар, Германія — , ) — нямецкі пісьменнік і складальнік зборнікаў народных казак.
Біяграфічныя звесткі
Быў пазашлюбным сынам Іаганы Караліны Даратэі Бехштайн і французскага эмігранта Луі Дзюпантро. У 1810 яго ўсынавіў дзядзька, Іаган Матэус Бехштайн. У 1821 годзе Людвіг скончыў гімназію, у 1829 вывучаў філасофію, гісторыю і літаратуру ў Лейпцыгу, у 1830 — у Мюнхене. У 1833 робіцца герцагскім бібліятэкарам у Майнінгене, з 1833 — дырэктар герцагскай бібліятэкі, у 1840 атрымлівае чын прыдворнага радцы, з 1848 кіраўнік грамадскага хенебергскага архіва.
Творчасць
Людвіг Бехштайн пісаў паэтычныя (лірычныя і патрыятычныя) творы, гістарычныя навелы і раманы, аднак славу яму прынеслі складзеныя ім зборнікі нямецкіх народных казак: "Цюрынгскія народныя казкі" (Thüringische Volksmärchen, 1823), "Нямецкая кніга казак" (Deutsches Märchenbuch, 1940), "Кніга нямецкіх сагаў" (Deutsches Sagenbuch, 1853) і інш.
Лукша
Лукша — прозвішча.
Дывізіён III чэмпіянату свету па хакеі з шайбай 2016
Чэмпіянат свету па хакеі з шайбай 2016 года ў III-цім дывізіёне — спартыўнае спаборніцтва па хакеі з шайбай пад эгідай ІІХФ, якое прайшло з 31 сакавіка па 6 красавіка 2016 года ў Стамбуле, Турцыя. Каманда, якая заняла першае месца (зборная Турцыі), атрымала права гуляць у групе В другога дывізіёна чэмпіянату свету па хакеі з шайбай 2017 года.
Удзельнікі
У чэмпіянаце павінны былі браць удзел 7 нацыянальных каманд — чатыры з Азіі, дзве з Еўропы і адна з Афрыкі. Зборная ПАР прыйшла з другога дывізіёна, астатнія — з мінулага турніру трэцяга дывізіёна. Аднак перад стартам чэмпіянату каманда ААЭ знялася з турніру.
Суддзі
ІІХФ зацвердзіла 4 галоўных і 7 лінейных суддзяў для абслугоўвання гульняў трэцяга дывізіёну чэмпіяната свету па хакеі з шайбай 2016 года.
Вынікі
Час мясцовы (UTC+3).
Губарэвіч
Губарэ́віч — беларускае прозвішча.
Карфаген (горад)
Карфаген (фінік. Qart Hadasht, Carthago, Carthage) — горад у Тунісе, прыгарад сталіцы краіны. Назва Qart Hadasht (у пунічным запісе без галосных Qrthdst (קרת חדשת)) перакладаецца з фінікійскай мовы як «новы горад».
Карфагенская дзяржава
Карфаген заснаваны ў 814 годзе да н.э. каланістамі з фінікійскага горада Ціра. Пасля падзення фінікійскага ўплыву Карфаген перападпарадкоўвае сабе былыя фінікійскія калоніі і ператвараецца ў сталіцу найбуйнейшай дзяржавы Заходняга Міжземнамор’я. Да III стагоддзя да н.э. карфагенская дзяржава падпарадкоўвае Паўднёвую Іспанію, Паўночную Афрыку, заходнюю Сіцылію, Сардзінію, Корсіку. Пасля серыі войн супраць Рыма (Пунічныя войны) страціў свае заваяванні і быў разбураны ў 146 годзе да н.э., яго тэрыторыя пераўтворана ў правінцыю Афрыкі.
Пасля Рыма
Падчас Вялікага перасялення народаў і распаду Заходняй Рымскай імперыі Паўночная Афрыка была захоплена вандаламі і аланамі, якія зрабілі Карфаген сталіцай сваёй дзяржавы. Гэта дзяржава праіснавала да 534 года, калі палкаводцы ўсходнерымскага імператара Юстыніяна I вярнулі афрыканскія землі імперыі. Карфаген стаў сталіцай Карфагенскага экзархата.
Падзенне
Пасля заваявання Паўночнай Афрыкі арабамі новым цэнтрам рэгіёна Іфрыкія стаў заснаваны імі ў 670 годзе горад Кайруан, і Карфаген даволі хутка загас.
Эльвсбюн (камуна)
Камуна Эльвсбюн (Älvsbyns kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Нарботэн у паўночнай Швецыі.
Эльвсбюн 56-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Эльвсбюн.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 8 234 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 4 гарадскія пасяленні (tätort) і некалькі сельскіх, найбольшыя з якіх:
Toyota Motor Corporation
Toyota Motor Corporation (TMC, トヨタ自動車株式会社, або Toyota — найбуйная японская аўтамабілебудаўнічая карпарацыя, таксама падае фінансавыя паслугі і мае некалькі дадатковых кірункаў у бізнесе. Штаб-кватэра — у горадзе Таёта, прэфектура Айты (Японія).
Кампанія Toyota Motor Co., Ltd. (TMC) заснаваная ў 1937 годзе Кіхіра Тоеда.