cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Верхнесілезскі прамысловы раён
Насельніцтва раёна складае 2,8 млн чалавек, разам з Рыбніцкім вугальным басейнам, дзе пражывае 0,7 млн чалавек, абодва рэгіёна адносяцца да верхнесілезскага вугальнага басейна. Разам яны займаюць плошчу 3200 км², з агульнай колькасцю насельніцтва 3&bsp;487&gbsp;000 чалавек.
Геаграфія
Верхнесілезскі прамысловы раён знаходзіцца ў гістарычных абласцях Паўночная Сілезія і Заглеб'е Дамброўске, ў паўднёвай Польшчы, ў міжрэччы Віслы і Одэра.
Клімат
Клімат вобласці — умерана кантынентальны, вільготны. Сярэднегадавая тэмпература раўняецца 8° С (сярэднія тэмпературныя велічыні — 1,7° С у студзені і 17,7° С у ліпені). Сярэднегадавая колькасць асадкаў складае 750 мм, найбольш даждлівы месяц — ліпень).
Грамадскі транспарт
Транспартная сістэма рэгіёна прадстаўлена чатырма відамі транспарту — аўтобусы, трамваі, тралейбусы, і электрычкі, зведзена ў Камунальны саюз зносін Верхнесілезскага прамышленага раёна (Komunikacyjny Związek Komunalny Górnośskiego Okręgu Przemysłowego. KZK GOP). Акрамя гэтага, перавозкамі займаюцца прыватныя кампаніі і дзяржаўныя чыгункі.
Трамваі
Трамвайныя зносіны Верхняй Сілезіі — адна з буйнейшых трамвайных сістэм у свеце, існуе з 1894 года. сістэма працягваецца больш чым на 50 кіламетраў (с усхода на захад) і ахоплівае 13 гарадоў (галоўны горад Катавіцы, Бэндзін, Бытам, Хожаў, Чэлядзь, Дамброва Гурніча, Глівіцы, Мыславіцы, Руда Слёнска, Сасновец, Свентахлавіцы, Забжэ) і іх прадмесці.
Аэрапорты
Раён абслугоўвае міжнародным аэрапортам Катавіцы-Пыжавіцы, які знаходзіцца ў 30 кіламетрах ад цэнтра Катавіцаў. Штогод выконваецца больш за 20 міжнародных і ўнутраных рэйсаў, штогадовы пасажырапаток пастаянна расце. У 2005 годзе было перавезена 1,1 млн чалавек, у 2006 — 1,4 млн пасажыраў, а ў 2007 гэтая лічба ўзрасла амаль да двух міліёнаў.
Чыгуначныя дарогі
Першая чыгуначная дарога ў гэтым рэгіёне была пракладзена 1846 годзе, ёй стала верхнесілезская чыгуначная дарога (Kolej Górnośląnska Oberschlesische Eisenbahn). Сёння яна з’яўляецца адным з галоўных чыгуначных вузлоў у Сілезіі і Польшчы.
Акрамя чыгуначных дарог еўрапейскага стандарта шырыні каляі, па тэрыторыі рэгіёна пралягае Польская шырокакалейная металургічная лінія. Пабудаваная ў 1979 годзе, яна выкарыстоўваецца толькі для перавозкі прамысловых грузаў, пераважна жалезнай руды і вугля.
Рачны транспарт
У раёне маецца таксама сетка водных каналаў, якія выкарыстоўваюцца як для перавозкі грузаў, так і для забаўляльных тураў. Грузаабарот порта Глівіцы складае каля 2 млн тон у год. Праз такія транспартныя артэрыі як Глівіцкі канал, Глівіцкі порт злучаецца з Одэрам, сеткай нямецкіх каналаў і Балтыйскім морам. Кладніцкі канал, пабудаваны яшчэ ў канцы XVIII стагоддзя, для транспартыроўкі грузаў не выкарыстоўваецца, але з’яўляецца вельмі папулярным у якасці турыстычнага маршрута.
Адукацыя
Верхнесілезскі прамысловы раён з’яўляецца адным з буйнейшых навуковых цэнтраў у Польшчы. У рэгіёне знаходзіцца каля паўсотні вышэйшых навучальных устаноў, у якіх навчаецца каля 250 тысяч студэнтаў. Найбольш буйнымі ўніверсітэтамі лічацца Сілезскі ўніверсітэт у Катавіцах і Сілезскі тэхнічны ўніверсітэт «Сілезская палітэхніка» ў Глівіцах.
Спячка
Спя́чка — перыяд запаволення жыццёвых працэсаў і метабалізму ў гомаётэрмных (цеплакроўных) жывёл у перыяды маладаступнасці ежы і, адпаведна, немагчымасці захавання актыўнасці і высокага ўзроўню метабалізму. Характарызуецца зніжэннем тэмпературы цела, запаволеннем дыхання і частаты сэрцабіцця, тармажэннем нервовай дзейнасці (т. зв. «Глыбокі сон») і іншых фізіялагічных працэсаў.
Уласціва пераважна дробным жывёлам сярэдніх і высокіх шырот. Адрозніваюць зімовую (гібернацыя), летнюю (эстывацыя), сутачную і нерэгулярную спячкі.
Арда (Клецкі раён)
Арда́ (, Орда) — аграгарадок у Клецкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Шчэпіцкага сельсавета.
Да 25 красавіка 2007 года вёска ўваходзіла ў склад Даматканавіцкага сельсавета. Помнікі: мусульманскія (татарскія) і хрысціянскія могілкі.
Белае (Пастаўскі раён)
Бе́лае (, Белое) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Варапаеўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска i фальварак у складзе гміны Паставы Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
З 1939 года ў БССР.
Аберын Мартэл
Прынц Аберы́н Ма́ртэл (Oberyn Martell) па мянушцы Чырвоны Змей — адзін з членаў сямейства Мартэлаў, прынц дарнійскі, малодшы брат кіраўніка Дорна — Дорана Мартэла. Аберын карыстаецца благой славай заўзятага дуэлянта і атручальніка; хоць ён не жанаты, у яго мноства палюбоўніц і пазашлюбных дочак ад іх. У Дорне гэтыя дочкі Аберына вядомыя як Пясчаныя Змейкі. Апошняя палюбоўніца Аберына, Эларыя Сэнд, нарадзіла яму чатырох дочак.
У Аберына і Дорана калісьці была сястра Элія Мартэл, жонка прынца Рэегара Таргарыена. Падчас паўстання Роберта Баратэана людзі Ланістэраў забілі Элію і яе дзяцей, таму Аберын і Доран люта ненавідзяць Ланістэраў і намерваюцца адпомсціць і выканаўцам, і замоўцам забойства.
Знешнасць
Як выказаўся Тырыян Ланістэр пры сустрэчы, Аберын выглядаў як «салёны дарніец»; у Аберына быў «пануры твар з глыбокімі складкамі, тонкімі выгнутымі бровамі і вялікімі вачамі, чорнымі і бліскучымі, як мінеральнае масла. Густыя чорныя валасы з ледзь прыкметнай сівізной падалі назад ад мыса на лбу, вострага, як яго нос».
Біяграфія
Праз некаторы час, шаснаццацігадовага Аберына засталі ў ложку з палюбоўніцай запальчывага і лютага лорда Эдгара Айранвуда. Улічваючы высакароднае паходжанне Аберына і маладосць, паядынак гонару павінен быў завяршыцца першай крывёй. Абодва атрымалі раны, але Аберын акрыяў, а раны Айранвуда запаліліся, і ён сканаў. Многія думалі, што прынц біўся атручаным мячом і як сябры, так і ворагі далі яму мянушку Чырвоны Змей.
Пасля гэтага ён падарожнічаў па Вольным гарадам, вывучаючы мастацтва лячэння, яды, магчыма, і навукі куды больш небяспечныя. Вучыўся ў Цытадэлі і выкаваў шэсць звёнаў мейстарскага ланцуга, але потым яму гэта надакучыла. Аберын некалькі гадоў служыў наймітам у Спрэчных землях, знаходзіўся ў атрадзе Малодшых Сыноў, дзе мог пазнаёміцца з Мера, Бурым Бенам Пламам і іншымі, а потым аддзяліўся і сабраў свой уласны наёмны атрад, лёс якога невядомы. Аберын браў удзел і ў турнірных баях — апроч паядынку з Уіласам Тырэлам ён, напрыклад, удзельнічаў у турніры лорда Стэфана ў Штармавым Канцы, дзе быў пераможаны Барыстанам Селмі.
Пасля завяршэння Паўстання Баратэана, жадаў падняць Дорн пад сцягамі прынца Візерыса Таргарыена і пачаў падрыхтоўку да паўстання. Аднак Джон Арэн, які стаў каралеўскім правіцай, прыбыў у Сонечную Дзіду і здолеў заключыць мір, так што гутаркі пра вайну спыніліся.
Бура мячоў
На чале дэлегацыі Дорна прыбыў у Каралеўскую Гавань на святкаванне вяселля караля Джофры і Маргеры Тырэл. Прынц Аберын ехаў не толькі на святкаванне: ён ехаў шукаць правасуддзя за смерць сястры Эліі, да якой меў моцныя братэрскія пачуцці. Аднак Каралеўская Гавань не спяшалася выдаць яму Грыгара Клігана, а лорд Тайвін Ланістэр задумаў арганізацыю шлюбу Аберына з удавой Серсеяй Ланістэр. Падчас суду над Тырыянам быў адным з трох суддзяў і прапанаваў уступіць у бой як баец ад яго на паядынку — гэта давала яму магчымасць сустрэцца ў баі з Кліганам. Выкарыстоўваючы хітрасць, начышчаны да бляску медны шчыт і атручаную дзіду, Аберын нанёс тры раны і зваліў Грыгара Клігана, але страціўшы пільнасць сам загінуў ад рук свайго праціўніка.
Allium costatovaginatum
Allium costatovaginatum — від травяністых раслін сямейства ; распаўсюджаны ў Кыргызстане, Таджыкістане і Узбекістане.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў Кыргызстане, Таджыкістане і Узбекістане.
Аберын Мартэл
Тэлесерыял
Ролю Аберына Мартэла ў тэлесерыяле выканаў Педра Паскаль. У серыяле Аберын Мартэл і Эларыя Сэнд з'яўляюцца ў сталіцы не з афіцыйнай дарнійскай дэлегацыяй, а значна раней, спыніўшыся ў адным з бардэляў Мезенца. Першая сцэна паказвае палюбоўнікаў, якія адбіраюць сабе прастытутку для оргіі. Аднак гэтаму перашкаждаюць салдаты Ланістэраў, якія распяваюць «Рэйнаў з Кастамерэ». Аберын выходзіць да іх, уступае ў сварку і паспявае прышпіліць аднаго з салдатаў за запясце кінжалам да стала, але далейшае кровапраліццё спыняе з'яўленне Тырыяна Ланістэра, Брона і Подрыка Пейна.
У серыяле Аберын, апроч усяго іншага, захапляецца сачыненнем паэзіі для сябе і дочак. Як і ў кнізе выклікаўся абаронцам Тырыяна на судовым паядынку, каб паквітацца з Гарой. І аналагічна загінуў з-за ўласнай нядбайнасці і саманадзейнасці быўшы ў кроку ад перамогі.
Бярозаўскі вялікі камень
Бярозаўскі вялікі камень — валун, мае прасападобную форму, даўжыню 4,25 м, шырыню 3,3 м, вышыню 2,3 м, абвод 11,15 м, аб’ём 17,1 м³ і вагу 45 т. Знаходзіцца за 0,5 км на поўдзень ад упадзення ракі Вянужка ў Заходнюю Дзвіну ў Туркоўскім сельсавеце за 7 км на паўднёвы ўсход ад Туркова і за 32 км на ўсход ад Мёраў.
Прынесены ледавіком 250—320 тыс. гадоў таму ў часы дняпроўскага зледзянення са Скандынавіі і потым у паазёрскае зледзяненне быў ускрыты ў выніку ледавіковых працэсаў. Размешчаны на беразе Дзвіны, над узроўнем мора 107 м. Складзены з ружавата-шэрага дробназярністага граніту з уключэннем крышталёў цёмнаколерных мінералаў (біятыт) і палявога шпату ў выглядзе гняздоўяў, жылак, авоідаў (дыяметрам 3x4 см) і таблічак ад 0,4-5 да 2-8 см.
Ленінапад
Ленінапа́д — стыхійны дэмантаж або знос помнікаў Леніну. Атрымаў такую назву падчас Еўрамайдана ва Украіне.
Гісторыя
Першы выпадак зносу помніка Леніну ва Украіне зафіксаваны 1 жніўня 1990 года ў Чэрванаградзе Львоўскай вобласці. У 1990-х гадах на Галічыне і Валыні дэмантавана каля 2000 помнікаў Леніну. На пачатку 2000-х гадоў дэмантавана каля 600 помнікаў Леніну, пераважна ў цэнтральных абласцях Украіны. З пачаткам Еўрамайдана ў 2013 годзе актывісты знеслі помнік Леніну на Бесарабскай плошчы ў Кіеве. Пачаўся стыхійны дэмантаж і ва ўсходніх абласцях Украіны. За 2014 год знесена 552 манумента Леніну.
Ленінапад у Беларусі
На думку маскоўскага культуролага Дзмітрыя Кудзінава, Беларусь — адзіная краіна на прасторы былога СССР, дзе помнікі Леніну пакуль не зносілі цэнтралізавана. Знос помнікаў Леніну практыкуецца рэдка, часцей іх пераносяць у іншыя месцы. Напрыклад, 24 лютага 2015 года ў мінскім мікрараёне Вялікі Лес быў знесены помнік Леніну, каб зрабіць скрыжаванне , а праз два месяцы гэты помнік быў устаноўлены каля школы № 84 г. Мінска.
Ружакветныя
Ружакветныя (Rosáles) — парадак двухдольных раслін, які ўключае дзевяць сямействаў, самым тыповым з якіх з'яўляецца сямейства Ружавыя (Rosaceae).
Гістарычныя класіфікацыі
У гістарычнай літаратуры сучаснаму парадку Rosales адпавядае таксон Rosiflorae, які выйшаў з ужывання. У залежнасці ад аўтара, гэты таксон або падзяляўся на тры сямействы (ружавых (Rosaceae), міндальных або слівавых (Amygdalaceae) і яблыневых (Pomaceae)), або ўсе гэтыя тры сямействы групаваліся ў сямейства ружавых.
Сучасны падыход
Паводле генетычных даследаванняў, праведзеных групай APG, парадак Urticales (Крапівакветныя), які вылучаецца ў класіфікацыі Кронквіста, насамрэч з'яўляецца часткай Rosales. Акрамя таго, шматлікія сямействы, якія належалі па класіфікацыі Кронквіста да парадку Ружакветныя, цяпер перамешчаны ў іншыя парадкі. Сучасныя сямействы парадку Ружакветныя:
Плады
Плады ружакветных сухія або сакавітыя, лістоўкі, каробачкі, арэшкі, касцяніцы, яблыкі. У фарміраванні плода ў шматлікіх родаў удзельнічае гіпантый, які складае аснову адаптыўнасці пладоў да розных агентаў распаўсюджання. Насенне без эндасперма.
Сёдзіро Сугімура
(杉村 正二郎; нар. — ) — былы японскі футбаліст. У 1927 годзе выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Музей сучаснага мастацтва (Стакгольм)
Музей сучаснага мастацтва (Moderna museet) знаходзіцца на востраве Шэпсхальмен у цэнтры Стакгольма. Адкрыўся ў 1958 годзе.
Гісторыя
Першым дырэктарам быў Ота Скёльд. У 1994—1998 гадах будынак музея быў перабудаваны па праекце Рафаэля Манеа, адну з галерэй спланаваў Рэнца П'яна. З 2010 года музей узначальвае Даніэль Бірнбаўм. Асноўная экспазіцыя спачатку была бясплатнай.
Калекцыя
У музеі прадстаўлена каля 100 тысяч узораў сучаснага мастацтва, уключаючы працы Маціса, Пікаса, Малевіча, Альберта Джакамеці, Джорджа дэ Кірыка, Далі, Марселя Дзюшана, Аляксандра Колдэра, Луізы Буржуа, Эндзі Уорхала, Жана Тэнглі і Нікі дэ Сен-Фаль, Роберта Раўшэнберга, Пера Кіркебі, Ульрыха Рукріма, Дэна Грэма, а таксама рускіх канструктывістаў, вежы Татліна (Манумент Трэцяга інтэрнацыянала) і іншых яго рэчаў.
У 1993 годзе з музея былі выкрадзены 6 прац Пікаса і 2 працы Жоржа Шлюбу, агульным коштам больш 40 млн фунтаў стэрлінгаў. Тры рэчы Пікаса былі потым знойдзены і вернутыя.
Базіліка Святога Антонія
Базіліка трохнефная, галоўны алтар знаходзіцца ў прэсбітэрыі цэнтральнага нефа. Бакавыя нефы у апсіды злучаюцца ў паўкола, у якім у форме прамянёў пабудавана 9 капэл (т. зв. вянок капэл). У цэнтральнай капэле дэамбулаторыя знаходзіцца капэла рэліквій у стылі барока (арх. Піліпа Пародзі) — багаты збор хрысціянскіх святынь і шэдэўраў італьянскага ювелірнага мастацтва.
У сваім цяперашнім стане базіліка вельмі эклектычная, злучае ў сабе спадчыну некалькіх будаўнічых этапаў, ад гатычнага інтэр'ера першапачатковага храма да барочнай капэлы рэліквій, пабудаванай адным з вучняў Берніні. Па ўзоры венецыянскага Сан-Марка сабор увенчаны пяццю шырокімі купаламі, запазычанымі італьянцамі з візантыйскай архітэктуры. У адной з капэл базілікі знаходзіцца грабніца Падуанскага кіраўніка Гатамелаты, а перад уваходам у царкву стаіць знакамітая працы Данатэла.
Талачманы
Талачманы́ (, Толочманы) — вёска ў Свіслацкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Поразаўскага сельсавета.
Да 14 лютага 1977 года вёска ўваходзіла ў склад Гарнастаевіцкага сельсавета, да 18 кастрычніка 2013 года знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Поразаўскага пассавета.
Гарбуноўшчына
Гарбуно́ўшчына (, Горбуновщина) — вёска ў Клецкім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Шчэпіцкага сельсавета.
Шайбакі (Лідскі раён)
Шайбакі́ (, Шейбаки) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Траццякоўскага сельсавета.
На паўднёвы ўсход ад вёскі ўпадае ў Лідзею рака Астраўлянка.
Стафан Францкевіч-Радзімінскі
Стафан Францкевіч-Радзімінскі (? — 1693) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Францкевічаў-Радзімінскіх герба «Бродзіц». Малодшы сын харужага лідскага Яна і невядомай з Нарушэвічаў. Харужы новагародскі ў 1654 годзе, каралеўскі дваранін, староста слонімскі.
Удзельнічаў у вайне Расіі з Рэччу Паспалітай 1632—1634 гадоў, у, у вайне Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—1667 гадоў. Вызначыўся ў Хацінскай бітве 1673 года, у Венскай кампаніі 1683 года.
Шмат разоў з 1648 года выбіраўся паслом на соймы, уваходзіў у шматлікія соймавыя камісіі.
Сям’я
Быў некалькі разоў быў жанаты: спачатку з Крышкоўскай, потым з Ежавай Храптовічавай і, нарэшце, з Марыянай з Раецкіх, ваевадзянкай менскай, з якой пакінуў дачку Ганну Эльжбету і двух сыноў. Адзін з іх, Міхал Гедэон, быў харунжым надворным літоўскім.
Новая Каледонія
Новая Каледо́нія (Nouvelle Calédonie) — французская залежная тэрыторыя ў заходняй частцы Ціхага акіяна ў Меланезіі. Знаходзіцца ў 1400 км на ўсход ад Аўстраліі і ў 1500 км на паўночны захад ад Новай Зеландыі. Сталіца — горад Нумеа.
Гісторыя
Астравы былі заселеныя прыкладна 1500 гадоў да н.э. Прыкладна ў ХІ стагоддзі сюды прыбылі палінезійцы і перамяшаліся з мясцовым насельніцтвам. Новая Каледонія была адкрытая для еўрапейцаў ў 1774 годзе Джэймсам Кукам. Назва вострава мае паходжанне ад старажытнай назвы Шатландыі — Каледонія.
З 1853 года востраў перайшоў пад французскае кіраванне. З 1864 да 1894 года тут знаходзілася турэмнае паселішча, дзе адбывалі пакаранне камунары. Пад час Другой суветнай вайны тут знаходзілася база саюзных войскаў.
Элем Германавіч Клімаў
Элем Германавіч Клімаў (Эле́м Ге́рманович Кли́мов; 9 ліпеня 1933,, РСФСР, СССР — 26 кастрычніка 2003, , Расійская Федэрацыя) — савецкі ,. Народны артыст Расійскай Федэрацыі (1997). У 1986—1988 гадах — старшыня СК СССР. Член КПСС з 1962 года.
Новая Каледонія
Гісторыя
З 1946 года астравы атрымалі статус заморскай тэрыторыі Францыі. У 1980-х гадах пачаўся рух за атрыманне незалежнасці астравоў. У 1998 годзе Новая Каледонія атрымала поўную ўнутраную аўтаномію. Цяпер яна мае сваіх прадстаўнікоў у французскім парламенце.
Элем Германавіч Клімаў
Біяграфія
Нарадзіўся 9 ліпеня 1933 года ў Сталінградзе (цяпер Валгаград). Пасля заканчэння ў 1957 годзе Маскоўскага авіяцыйнага інстытута працаваў інжынерам-канструктарам на адным з маскоўскіх заводаў, а таксама супрацоўнічаў у Маладзёжнай рэдакцыі Усесаюзнага радыё і Цэнтральнага тэлебачання і ў Маскоўскай філармоніі.
Новая Каледонія
Геаграфія і прырода
Новая Каледонія — астраўная краіна. Большую частку яе займае востраў Новая Каледонія (16,8 тыс. км²) або, як яго яшчэ называюць Гран-Тэр (Grande Terre, літаральна «Вялікая зямля»). У яе склад таксама ўваходзяць астравы Луаятэ, архіпелаг Чэстэрфілд, архіпелаг Белеп і невялікі астравок Іль-дэ-Па.
Элем Германавіч Клімаў
Біяграфія
У 1964 годзе скончыў рэжысёрскі факультэт УДІКа (майстэрня Е. Л. Дзігана) і пачаў працаваць на кінастудыі «Масфільм».
Першым поўнаметражным фільмам Клімава была камедыя «Сардэчна запрашаем, ці Староннім уваход забаронены» (1964), якая мела вялікі поспех у краіне. Аднак наступны фільм рэжысёра «Прыгоды зубнога ўрача» (1965) выйшаў у 1967 г. у абмежаваным пракаце (78 копій) і быў «пакладзены на паліцу». Паўторны выпуск адбыўся толькі ў 1987 годзе. Пазней Клімаў казаў, што і сам не быў задаволены гэтым фільмам.
Новая Каледонія
Геаграфія і прырода
Гран-Тэр сфарміраваўся прыкладна 85 — 65 млн гадоў таму, калі адарваўся спачатку ад Аўстраліі, а потым ад Новай Зеландыі. Яго паверхня гарыстая. Найвышэйшы пункт — гара Панье — ўзвышаецца на 1628 м над узроўнем мора. Толькі на крайняй поўначы і поўдні маюцца значныя раўнінныя прасторы. Узбярэжжа месцамі атачае каралавы рыф. Далёка на поўнач сягае Бар'ерны рыф Новай Каледоніі. Востраў багаты на карысныя выкапні. Тут знаходзіцца адно з самых вялікіх у свеце радовішчаў нікелю. Акрамя таго, ёсць радовішчы жалеза, хрому, кобальту, марганцу і г. д. Пераважаюць чырвона-бурыя глебы. Рэк шмат, але яны кароткія, многія яшчэ і парожыстыя.
Элем Германавіч Клімаў
Біяграфія
Таксама Клімаў завяршыў (разам з Г. Лаўровым і М. Хуцыевым) няскончаны фільм М. Рома «І ўсё-такі я веру».
У 1965 годзе ажаніўся з Ларысай Шапіцька.
У канцы 1980-х гадоў меў намер экранізаваць раман М.Булгакава «Майстар і Маргарыта», для якога сумесна з братам Германам напісаў сцэнарый — аднак гэтая задума так і засталася нерэалізаваная.
Памёр 26 кастрычніка 2003 года ад інсульту. Пахаваны ў Маскве на Траекураўскіх могілках.
Новая Каледонія
Геаграфія і прырода
Фаўна прадстаўлена пераважна птушкамі, у тым ліку эндэмічнай варонай, якая лічыцца адной з найразумнейшых істот у свеце пасля прыматаў і карыстаецца ў паўсядзённым жыцці самаробнымі прыладамі працы, а таксама хутканогай нялётнай птушкай кагу (Rhynochetos jubatus) і вялікім голубам (Ducula goliath). Ёсць вельмі рэдкія віды яшчарак і аманіты.
Адміністрацыйны падзел
Новая Каледонія дзеліцца на 3 правінцыі, якія ў сваю чаргу дзеляцца на 33 раёны.
Ягаднае (Пухавіцкі раён)
Я́гаднае (, Ягодное) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дубраўскага сельсавета.
Гісторыя
Да 5 мая 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Варашылаўскага сельсавета, пасля — у складзе Сінчанскага сельсавета.
У 1964 годзе назва вёскі была зменена з Апляўніцы на Ягаднае.
Жулавы
Плошча раёна складае каля 1 000 км². Жулавы аддзелены ад Балтыйскага мора пясчанымі дзюнамі, складзены алювіяльнымі наносамі. Частка тэрыторыі знаходзіцца ніжэй за ўзровень мора (да -1,8 м). Тут пабудаваны шматлікія дамбы і звыш 17 000 км меліярацыйных каналаў.
На поўдні раёна апрацоўваюцца пшаніца, цукровы бурак, каноплі; на поўначы і ўсходзе — малочная жывёлагадоўля, на паўночным захадзе — агародніцтва.
Глагоўскі павет
Глагоўскі павет (Powiat głogowski) — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Ніжнесілезскага ваяводства. Цэнтр павета — горад Глогаў. Павет утвораны ў выніку адміністрацыйнай рэформы ў 1999 годзе. Займае плошчу 443,06 км². Насельніцтва павета складае 89,1 тыс. чалавек.
Міціё Такі
(瀧 通世) — былы японскі футбаліст. У 1927 годзе выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Срынагар
Срына́гар (سرینگر, श्रीनगर, Srinagar, «багаты горад» на санскрыце) — горад у Індыі, сталіца штата Джаму і Кашмір. 1730 м над узроўнем мора, 650 км на паўночна-паўночна-захад ад Дэлі. 1 273 312 жыхароў (2011). Горад стаіць на рацэ Джэлам, знакаміты сваімі каналамі-вуліцамі, з-за чаго горад завуць «азіяцкай Венецыяй». Срынагар быў пабудаваны пры цары Ашоку (290 да н.э — 232 да н.э.)
Аляксандр Рыгоравіч Акенцьеў
Аляксандр Рыгоравіч Аке́нцьеў (нар. 21 мая 1950, г. Чавусы, Магілёўская вобласць) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў у 1972 годзе БПІ. У 1972—2006 гадах працаваў у майстэрскай раённай планіроўкі, архітэктурна-канструктарскім аддзеле і архітэктурна-планіровачнай майстэрні БелНДІПгорадабудаўніцтва, з 1988 года — галоўны архітэктар праектаў. У 2006 г. пераведзены на працу ў «Мінскграда», дзе ўзначаліў творчы калектыў распрацоўшчыкаў генеральнага плана г. Мінска. Шмат гадоў выкладаў на кафедры горадабудаўніцтва БНТУ. Начальнік майстэрні генеральнага плана УП «Мінскграда».
Член Саюза архітэктараў СССР з 1975 года (Мінск).
Прафесійная дзейнасць
Асноўныя працы: праект рэканструкцыі раёна піянернай забудовы ў Наваполацку (1974), забудова мікрараёна Аэрапорт у Полацку (1982); у аўтарскім калектыве: генпланы Светлагорска (1975) і Маладзечна (1982), ПДП цэнтральных раёнаў Светлагорска (1975), Бярозы (1976), Брэста (1977), Маладзечна (1986), праект рэгенерацыі раёна гістарычнай забудовы Брэста (1985).
Выкананыя ў ролі кіраўніка творчых калектываў працы: генеральныя планы гарадоў, праекты дэталёвай планіроўкі раёнаў, праекты рэгенерацыі і эскізы забудовы гарадскіх цэнтраў, сярод якіх гарады Мінск і Брэст, Полацк і Маладзечна, Светлагорск, Наваполацк, Нясвіж і інш.
З часу распрацоўкі дыпломнага праекта творчую дзейнасць будаваў на аснове метаду прадпраектных даследаванняў. Пры складанні інструкцый па складзе горадабудаўнічых праектаў ВБН 38-82 і БНБ 1.03.01-96 настойваў на абавязковасці ўключэння прадпраектнага этапу, даказваючы перавагі метаду сітуацыйнага горадабудаўнічага планавання ў параўнанні з абезасобленым нарматыўным метадам планавання развіцця тэрыторый.
Для павышэння ўзроўню горадабудаўнічай культуры насельніцтва і аказання кваліфікаванай дапамогі ўдзельнікам горадабудаўнічай дзейнасці ініцыяваў стварэнне ў рэспубліцы Праграмы няўрадавай сістэмы тэрытарыяльнай інфармацыі, з якой у 1990 г. высоўваўся працоўным калектывам БелНДІПгорадабудаўніцтва кандыдатам у дэпутаты Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь.
Узнагароды
Шматгадовая творчая дзейнасць адзначана прэміяй імя У. А. Караля, Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь і шматлікімі іншымі ўзнагародамі.
Мішэль Барнье
Мішэль Барнье (Michel Barnier, нар. 9 студзеня 1951, Ла Тронш, Францыя) — французскі кансерватыўны палітык. Міністр замежных спраў Францыі ў кабінеце Рафарэна з 31 сакавіка 2004 па 5 чэрвеня 2005 года. Еўрапейскі камісар па ўнутраным гандлі з 9 лютага 2010 года.
Скончыў вышэйшую камерцыйную школу ў Парыжы.
Мішэль Барнье быў выбраны ў палату дэпутатаў у 1978 і выбіраўся да 1993.
9 лютага 2010 года Барнье быў зацверджаны еўракамісарам па ўнутраным рынку.
Барнье кавалер ордэна Ганаровага легіёна.
Жанаты. Мае траіх дзяцей.
Тэўкры
Тэўкры (Τευκρί)  — старажытны народ у Малой Азіі.
Старажытнагрэчаскі гісторык Герадот атаесамляў тэўкраў з траянцамі. Страбон паведамляў, што яны ў старажытнасці перасяліліся з Крыта або Атыкі. Згодна яму, прыбыццё тэўкраў у Малую Азію суправаджалася нашэсцем мышоў, што некаторыя сучасныя даследчыкі лічаць сведчаннем татэмнай саманазвы тэўкраў і атаесамляюць іх з мізійцамі. Генрых Шліман лічыў тэўкраў нашчадкамі фракійцаў.
У сучаснай гістарыяграфіі Старажытнага Егіпта абмяркоўваецца магчымасць атаесамлення тэўкраў з народам, які старажытныя егіпцяне пазначалі як :
Гэты народ у канцы 2 тысячагоддзя да н. э. узгадваўся як адзін з народаў мора і як насельнік Блізкага Усходу.
430
430 — невысакосны год, пачаўся ў сераду. 430 год нашай эры, 430 год 1 тысячагоддзя, 30 год V стагоддзя, 10 год 3-га дзесяцігоддзя V стагоддзя, 1 год 430-х гадоў.
Гедэон Міхал Францкевіч-Радзімінскі
Гедэон Міхал Францкевіч-Радзімінскі (? — 16 чэрвеня 1712) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Францкевічаў-Радзімінскіх герба «Бродзіц», сын Стафана. Староста слонімскі з 1693, харунжы надворны літоўскі з 1695.
Уладзімір Мікалаевіч Лапата-Загорскі
Уладзімір Мікалаевіч Лапата-Загорскі (нар., Брэст) — беларускі дыпламат.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1968 годзе. Маці — Ніна Загорская, беларуская паэтка, бацька — Мікалай Лапата.
У 1994 годзе скончыў Маскоўскі дзяржаўны інстытут міжнародных адносін. У 1994—1996 гадах — аташэ, трэці сакратар аддзела Азіі і Афрыкі, Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь. У 1997—1998 гадах — начальнік аддзела Азіі Чацвёртага палітычнага кіравання, Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь. У 1998—1999 гадах — выконваючы абавязкі начальніка Чацвёртага палітычнага кіравання, Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь. У 1999—2000 гадах — намеснік начальніка ўпраўлення Азіі і Афрыкі, Міністэрства замежных спраў. У 2000—2001 гадах — начальнік упраўлення Азіі і Афрыкі, Міністэрства замежных спраў,
У 2001—2008 гадах — Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Рэспублікі Беларусь у Сірыйскай Арабскай Рэспубліцы, у Ліванскай Рэспубліцы і Іарданскага Хашыміцкага Каралеўства (па сумяшчальніцтве). У 2008—2011 гадах — начальнік упраўлення Азіі і Афрыкі, Міністэрства замежных спраў.
З 2011 года — Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Рэспублікі Беларусь у Рэспубліцы Інданезіі (з лістапада 2011 г.), Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Рэспублікі Беларусь у Аўстраліі (з лютага 2012 г. да чэрвеня 2014 года), Малайзіі, Рэспубліцы Сінгапур і Рэспубліцы Філіпіны па сумяшчальніцтву (з лютага 2012 года), Пастаянны прадстаўнік Рэспублікі Беларусь пры Асацыяцыі дзяржаў Паўднёва-Усходняй Азіі (АСЕАН) па сумяшчальніцтве (з верасня 2013 г.)
14 верасня 2017 года Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь быў вызвалены з пасады Надзвычайнага і Паўнамоцнага Пасла Рэспублікі Беларусь у Рэспубліцы Інданезія і па сумяшчальніцтве ў Малайзіі, Рэспубліцы Сінгапур і Рэспубліцы Філіпіны, Пастаяннага прадстаўніка Рэспублікі Беларусь пры Асацыяцыі дзяржаў Паўднёва-Усходняй Азіі (АСЕАН) у сувязі з пераводам да іншага наймальніка.
Цзюцюань (касмадром)
Цзюцюань (酒泉卫星发射中心) — касмадром у Кітаі. Размяшчаецца ў аўтаномным раёне Унутраная Манголія.
Створаны ў 1958 годзе Цзюцюань з’яўляецца першым касмадромам і адзінай пляцоўкай для правядзення пілатуемых касмічных палётаў у Кітаі. У 1970 годзе з касмадрома Цзюцюань быў здзейснены старт першага спадарожніка айчыннай распрацоўкі. Да 2018 года адсюль у космас былі запушчаныя 140 спадарожнікаў і 11 касмічных караблёў серыі «Шэньчжоў». У верасні 2018 тут адбыліся запускі двух ракет-носьбітаў, пабудаваных прыватнымі кампаніямі.
Мёрскі гісторыка-этнаграфічны музей
Мёрскі гісторыка-этнаграфічны музей — музей у Мёрах заснаваны ў 1983 г., адчынены для наведвальнікаў у 1994 г. Плошча экспазіцыі 131 м², колькасць экспанатаў асноўнага фонду 3000 (2005 г.).
Экспазіцыя
У экспазіцыі прадстаўлены жалезныя прылады працы, шкляныя пацеркі, ювелірныя ўпрыгожванні з археалагічных помнікаў Мёрскага раёна, матэрыялы, прысвечаныя падзеям 1812 г., паўстанням 1830—1831 гг. і 1863—1864 гг., рэвалюцыі 1905 г., 1-й сусветнай вайне, перыяду знаходжання тэрыторыі раёна ў складзе Польшчы, дзейнасці партызан і падпольшчыкаў падчас Вялікай Айчыннай вайны, развіццю народнай гаспадаркі ў пасляваенны час. У экспазіцыі прадстаўлены таксама творы дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.
Васевічы
Ва́севічы (, Васевичи) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Варапаеўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Лучай Пастаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
З 1939 года ў БССР.
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Дунілавіцкага сельсавета.
Allium crameri
Allium crameri — від травяністых раслін сямейства ; эндэмік Егіпта.
Апісанне
Цыбуліна з чорнай абалонкай, лісце з рогава абробленым краем.
Перыяд цвіцення: (студзень) люты-красавік (май).
Распаўсюджанне
Эндэмік паўночна-ўсходняга Егіпта, у тым ліку Сіная.
Расце на пяску і жвіры, а таксама зафіксаваны на крэмневых пагорках; вышыня 50-200 метраў н. у. м.
Геліяфіты
Святлалюбныя расліны, аба геліяфіты (ад  — сонца +  — расліна) — расліны, прыстасаваныя да жыцця на адкрытых, добра асветленых сонцам месцах, якія дрэнна пераносяць працяглае зацяненне (у іх праяўляюцца прыкметы прыгнечанасці і затрымка развіцця). Геліяфітам для звычайнай жыццядзейнасці важна інтэнсіўнае асвятленне — сонечнае ў натуральных месцах росту ці штучнае ва ўмовах аранжарэй або цяпліц.
Да святлалюбных раслін адносяцца многія дрэвы (акацыя, лістоўніца, хвоя, бяроза), усе водныя расліны, лісце якіх знаходзіцца па-над паверхняй вады (лотас, гарлачык), травяністыя расліны лугоў і стэпаў (многія злакі), большасць ксерафітаў (кактусы), эфемеры паўпустыняў і пустыняў. Сярод сельскагаспадарчых раслін пераважаюць святлалюбныя: пладовыя дрэвы (апельсін, яблыня, кафейнае дрэва) і кусты (вінаград), а таксама бавоўнік, кукуруза, пшаніца, рыс, тамат, цукровы трыснёг і інш.
Марфалогія
Прыстасаванасць да інтэнсіўнага асвятлення забяспечваецца асаблівасцямі марфалогіі і фізіялогіі святлалюбных раслін. У іх звычайна даволі тоўстае лісце, нярэдка размешчанае пад вялікім вуглом да святла (часам амаль вертыкальна); ліст бліскучы (за кошт развітай кутыкулы) або з апушэннем. У святлалюбных раслін значна часцей (у параўнанні з ценялюбнымі) сустракаецца адраўненне пабегаў з утварэннем шыпоў, калючак. Характэрна вялікая колькасць вусцеек, якія сканцэнтраваны галоўным чынам на ніжнім боку ліста; шматпластовую палісадную парэнхіму складаюць дробныя клеткі. У параўнанні з ценялюбнымі раслінамі геліяфіты маюць значна вышэйшую колькасць хларапластаў у клетках ліста — ад 50 да 300 на клетку; сумарная паверхня хларапластаў ліста ў дзясяткі разоў перавышае яго плошчу. За кошт гэтага забяспечваецца высокая інтэнсіўнасць фотасінтэзу — адметная рыса геліяфітаў. Іншым марфалагічным адрозненнем ад ценялюбных раслін з'яўляецца большая колькаць хларафілу на адзінку плошчы і меншая — на адзінку масы ліста.
Попел і дыямент
«Попел і дыямент» (Popiół i diament) — апошні фільм «ваеннай трылогіі» польскага рэжысёра Анджэя Вайды. Зняты па матывах аповесці Ежы Анджаеўскага. Адно з найбольш значных дасягненняў польскай кінашколы.
Сюжэт
Шчука спрабуе высвятліць лёс свайго сына ў сястры жонкі Станевіч.
У рэстаране гасцініцы праводзіцца святкаванне Дня Перамогі (капітуляцыі нацысцкай Германіі) і прызначэння мэра Свецкага міністрам аховы здароўя. Святкаванне азмрочваецца паводзінамі сакратара мэра Драўноўскага (таксама інфарматара Мачака і Анджэя), якога напаіў даўні знаёмы мэра рэдактар газеты Пянёнжак.
Мачак і Крысціна сустракаюцца ў нумары, займаюцца каханнем, гуляюць па начным горадзе. Яны заходзяць у паўразбураны касцёл, дзе на надмагіллі чытаюць вершы Цыпрыяна Норвіда (цытатай з іх азагалоўлены фільм). У гэтым жа касцёле яны бачаць целы рабочых цэментавага завода. Мачак жадае змяніць лёс, пра што размаўляе з Крысцінай.
Шчука даведваецца, што яго сына схапілі пры знішчэнні групы Арміі Краёвай, якой камандаваў капітан Воўк.
Анджэй прызначаны на месца Воўка. Ён гаворыць Мачаку, што той павінен выканаць загад. Шчука накіроўваецца на сустрэчу з сынам. За ім ідзе Мачак і забівае яго.
Раніца. У гасцініцы працягваецца святкаванне з выкананнем паланэзаў Шапена A major, Op. 40 (пры гэтым аркестр фальшывіць) і Агінскага «Развітанне з Радзімай». Мачак пакідае гатэль і Крысціну. Мачак не спыняецца па патрабаванні патруля. У яго страляюць і смяротна раняць. Мачак спрабуе ўцячы, але памірае на звалцы пад гукі паланэза Агінскага.
Праца над фільмам
Фільм здымалі ў Тшэбніцы і ва Уроцлаве. Збігнеў Цыбульскі іграў у сваім паўсядзённым адзенні (джынсы, брызентавая торба праз плячо) і цёмных акулярах, што не адпавядала гістарычным рэаліям 1945 года.
У «Попела і дыямента» ўзніклі сур'ёзныя цэнзурныя цяжкасці. Адказных за ідэалогію бянтэжыла тое, што антыкамуніст у выкананні Цыбульскага, нават забіўшы партыйнага функцыянера, не губляе рамантычнага арэолу. На кінафестываль у Венецыі фільм патрапіў па ініцыятыве дробнага чыноўніка насуперак рашэнню партыйнага кіраўніцтва. Хоць стужку паказалі па-за конкурсам, яна была заўважана і атрымала сусветнае прызнанне. Да паказу ў СССР фільм быў дапушчаны толькі ў 1965 годзе.
Мастацкія асаблівасці
Фільм не пазбаўлены характэрнай для Вайды барочнай экспрэсіі. У ім — пачынаючы з самых першых кадраў — актыўна выкарыстоўваецца хрысціянская сімволіка. Супрацьстаянне колішняй Польшчы і Польшчы паваеннай пад гукі паланэза Агінскага прадстаўлена як экзістэнцыяльная драма, а фінал карціны надае ёй веліч гістарычнай трагедыі. На візуальныя рашэнні аказалі ўплыў «Асфальтавыя джунглі» і іншыя фільмы нуар.
Менавіта ў фільме «Попел і дыямент» сыграў лепшую сваю ролю Збігнеў Цыбульскі. Пры выкананні гэтай ролі ён арыентаваўся на Джэймса Дзіна ў «Бунтары без прычыны».
Працяг
Тэматычным працягам «Попела і дыямента» павінен быў стаць зняты Вайдай 35 гадоў праз фільм «Пярсцёнак з арлом у кароне». У гэты фільм рэжысёр уключыў аўтацытату з «Попела і дыямента» — знакамітую сцэну, калі Мачак падпальвае гарэлку ў чарках у памяць пра загінулых сяброў. На здымках «Попела і дыямента» ў чарках насамрэч быў бензін, таму што ён дае больш яркае полымя, чым спірт.
Пётр Пузына
Пётр Пузына (,  —, ) — дзеяч каталіцкага касцёла, тэолаг і падагог з роду Пузынаў.
Біяграфія
Сын упіцкага падчашага Яна Казіміра Пузыны і Кацярыны Фашч. Пасля сканчэння курса паэтыкі ў Віленскай акадэміі 28 кастрычніка 1677 г. уступіў у Вільні ў Таварыства Ісуса. Пасля выпрабаванняў у навіцыяце пад кіраўніцтвам прафесара Яна Вікірата з 1679—1680 гг авалодваў педагагічным майстэрствам у настаўніцкай семінарыі, што дзейнічала пры Слуцкім езуіцкім калегіуме. Вывучаў філасофію (1780—1783) і тэалогію (1787—1791) у Віленскай акадэміі. Высвечаны на ксяндза ў Вільні ў 1791 г.
Выкладаў у класах інфімы і граматыкі ў Навагрудку (1683—1684), граматыкі (1684—1685) і паэтыкі (1685—1686) у Ломжы і паэтыкі ў Пултуску (1686—1687). Прафесар рыторыкі і этыкі ў езуіцкіх навучальных установах у Вільні (1691—1692, 1699—1705), Нясвіжы (1692—1693), Крожах (1694—1695), Оршы (1695—1699). У 1701—1705 гг. быў прэфектам езуіцкай друкарні ў Вільні. Займаючы ў 1705—1709 гг. пасаду суперыёра рэзідэнцыі Таварыства Ісуса ў Магілёве, працягваў будаўніцтва касцёла Св. Францыска Ксаверыя і Анёлаў Ахоўнікаў. У 1709—1713 гг. — рэктар Нясвіжскага езуіцкага калегіума. У апошнія гады жыцця — прапаведнік пры двары біскупа Віленскага Канстанціна Казіміра Бжастоўскага.
Амерыканскае Самоа
Амерыканскае Самоа (American Samoa, на самоа: Amerika Sāmoa) — залежная тэрыторыя ЗША, якая знаходзіцца ва ўсходняй частцы архіпелага Самоа і на атоле Суэйнс у Ціхім акіяне. Сталіца — горад Пага-Пага. Астатнія астравы архіпелагу належаць незалежнай краіне Самоа.
Гісторыя
Астравы былі заселеныя 3000 гадоў таму. Еўрапейцы высадзіліся тут у 1606 годзе, калі астравы былі адкрытыя іспанскім вандроўнікам дэ Куірасам, але аб іх забылі, а новае адкрыццё астравоў для еўрапейцаў адбылася ў 1722 годзе. У 1768 годзе экспедыцыя Буганвіля правяла даследаванне астравоў. У 1889 годзе архіпелаг Самоа быў падзелены на заходнюю частку (сучаснае незалежнае Самоа), якая дасталася Германіі і ўсходнюю (сучаснае Амерыканскае Самоа), якая дасталася ЗША. Вялікабрытанія, у замен на адмову ад астравоў Самоа, атрымалі астравы Тонга, Ніуэ і Саламонавы астравы.
Да 1951 году Усходняе Самоа кіравалася ВМС ЗША. У 1948 годзе былі ўведзеныя элементы самакіравання. Пасля закрыцця вайскова-марской базы тэрыторыя была перададзеная пад кіраўніцтва Міністэрства ўнутраных спраў ЗША. У 1960 годзе была прынятая першая канстытуцыя тэрыторыі, а ў 1977 годзе прайшлі першыя губернатарскія выбары.
Крэўскі замак
Крэўскі замак — комплекс абарончых збудаванняў тыпу кастэль каля вёскі Крэва Смаргонскага раёна.
Будаўніцтва
Пэўны час пабудовы замка застаецца дыскусійным. Класічная версія — пабудова замка Альгердам пасля 1338 года (да 1345 года) як сваёй рэзідэнцыі. У 1980—1990-я гады пашырылася версія пра пачатак будаўніцтва Крэўскага замка ў канцы XIII — пачатку XIV стагоддзяў, якую актыўна падтрымалі беларускія археолагі Міхась Ткачоў, Алег Трусаў, Ігар Чарняўскі. Як аргументы прыводзяцца некаторыя асаблівасці будаўнічай тэхнікі, а таксама характарыстыкі цэглы муроў. Юрый Бохан падтрымлівае думку, што будаўніцтва замка пачалося на мяжы XIII — пачатку XIV стагоддзяў, але завяршылася ўжо ў часы кіравання Гедыміна.
Як падсумоўвае Алег Дзярновіч:"Найбольш жа абгрунтаваным застаецца традыцыйнае датаванне — 1320—1330-я. Ва ўсялякім выпадку, Крэўскі замак стаў адным з першым цалкам мураваных замкаў Вялікага Княства Літоўскага, дзе да той пары, як і на беларускіх землях увогуле, не існавала традыцый мураванага дойлідства аб’ектаў такога маштабу. Узводзіўся замак, як нам бачыцца, пры ўдзеле ганзейскіх майстроў."Адна з першых мураваных кастэляў Вялікага княства Літоўскага пабудавана каля сутокаў Краўлянкі і Шляхцянкі. Асноўная частка збудаванняў размешчана на балоцістым поплаве, палова абарончых муроў узведзена на штучна расшыранай пясчанай дзюне.
Гісторыя
Крэўскі замак быў сведкам і месцам многіх гістарычных падзей. Ужо ў хуткім часе пасля будаўніцтва ён быў абстраляны каменнымі ядрамі (іх знайшлі падчас раскопак ля заходняй сцяны), была спалена баявая галерэя.
У 1382 годзе загадам вялікага князя літоўскага Ягайлы ў замку задушаны яго дзядзька вялікі князь Кейстут — сапернік па велікакняжацкім стальцы. Паводле Супрасльскага летапісу:"Князя великого Кестутия… оковав ко Криеву послали и всадили во вежю… И так во Криеве пятой нощи князя великого Кестутия удавили коморники князя великого Ягайлавы."Такі ж лёс мусіць чакаў Вітаўта, сына Кейстута, які «седель во Криеве за твердою сторожею в комнате», але ён здолеў уцячы, пераапрануты ў жаночую вопратку кампаньёнкі сваёй жонкі.
У 1385 годзе ў замку выпрацоўваліся ўмовы Крэўскай уніі — аб’яднання Вялікага Княства Літоўскага і Польшчы пад уладай вялікага князя Ягайлы. У 1433 годзе Крэўскім замкам авалодаў вялікі князь Свідрыгайла, скінуты з велікакняжацкага стальца («взяша Криево мурованны и сожже»).
Паступова замак губляў абарончае значэнне.
Яшчэ ў XVIII стагоддзі Крэўскі замак быў у добрым стане. Пазней пачалося яго разбурэнне, якое давяршыла Першая сусветная вайна, калі праз Крэва праходзіла лінія фронту і больш як 3 гады вяліся пазіцыйныя баі. Замак апынуўся на тэрыторыі, захопленай немцамі, тут былі збудаваны сховішчы і назіральныя пункты. Падчас абстрэлаў асабліва моцна пацярпела Княжацкая вежа і сцены ў паўднёвай частцы замка. Да нашых дзён захаваліся толькі замкавыя руіны.
Кансервацыя рэшткаў замкавых муроў была зроблена ў 1929 годзе польскімі рэстаўратарамі пад кіраўніцтвам Станіслава Лорэнца.
У 1970 годзе замак даследавала экспедыцыя пад кіраўніцтвам М. А. Ткачова. У 1985 годзе — на чале з А. Трусавым і М. А. Ткачовым. У 1988 годзе — пад кіраўніцтвам І. М. Чарняўскага.
Замак знаходзіцца на мяжы разбурэння. Кансервацыя рэштак замка працягнулася ў 2004 годзе. Тады студэнты-валанцёры закансервавалі ўваход у Кейстутаву вежу. Пазней на сцяне замка была ўсталявана супрацьаварыйная канструкцыя, якая абараняе гэту частку сцяны ад уздзеяння ападкаў. У 2005 годзе быў створаны Мясцовы дабрачынны фонд «Крэўскі замак» (www.kreuskizamak.by), галоўнай мэтай якога з’яўляецца садзеянне захаванню Крэўскага замка. Фонд штогод ладзіць летнікі і культурныя мерапрыемствы ў Крэве і іншых населеных пунктах.
Сучасны стан
Замак — помнік архітэктуры і гісторыі, турыстычны аб’ект.
Паводле пастановы Савета Міністраў ад 3 чэрвеня 2016 года № 437 Крэўскі замак быў уключаны ў лік 27 аб’ектаў, выдаткі на захаванне якіх (у частцы капітальных выдаткаў) могуць фінансавацца з рэспубліканскага бюджэту.
У канцы 2010-х — пачатку 2020-х гадоў праведзены кансервацыя Княжацкай вежы, кансервацыя з рэстаўрацыяй паўночна-заходняй i паўночна-ўсходняй сцен. У 2022 годзе вядзецца кансервацыя паўднёва-заходняй сцяны.
Праектам прадугледжваецца аднаўленне сцен, баявых галерэй i Княжацкай вежы, у якой плануецца размясцiць музейную экспазiцыю.
Архітэктура
Замак у плане няправільны чатырохвугольнік, абнесены мураванымі сценамі. Паўночная сцяна даўжынёй 85 м, усходняя — 108,5 м, паўднёвая — 71,55 м, заходняя — 97,2 м. Таўшчыня сцен 2,5—3 м, вышыня каля 12—13 м. Сцены да ўзроўню баявой галерэі вымураваны з палявога каменю, на вышыні каля 7 м ад паверхні сцены па вонкавым перыметры аблямаваны поясам каля 2 м з буйнапамернай цэглы. Замак па рагах меў 2 вежы. Паўночная, Княжацкая вежа, амаль квадратная ў плане (18,65 × 17 м) выступае за перыметр абарончых муроў. У вежы было не менш за 4 паверхі і склеп-турма ўнізе, пераходы паміж імі існавалі ў тоўшчы сцен. Па дыяганалі ад Княжацкай вежы знутры да замкавых муроў была прыбудавана Малая вежа памерамі 11 × 10,65 м. Сцены да вышыні 3 м вымураваны з камянёў, вышэй — з цэглы. Уяздная брама знаходзілася ў паўднёва-ўсходняй сцяне. На замкавым двары размяшчалася кузня, жылыя пабудовы, мелася сажалка.
Хрустава
Хру́става (, Хрустово) — вёска ў Свіслацкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Поразаўскага сельсавета.
У 1940—1954 года цэнтр Хрустаўскага сельсавета.
Семязавязь
Семязавязь, семязачатак (ovulum) — утварэнне ў насенных раслін, з якога (звычайна пасля апладнення) развіваецца насенне.
Уяўляе сабой жаночы спарангій (мегаспарангій) насенных раслін. У пакрытанасенных раслін семязавязь размешчана ў поласці завязі, у голанасенных — на паверхні насенных лускавінак у жаночых шышках. У цэнтральнай частцы семязавязі (нуцэлусе) фарміруюцца ў выніку меёзу матчынай клеткі спор чатыры мегаспоры, затым тры з іх гінуць, а з адной мегаспоры фарміруецца жаночы гаметафіт. У кветкавых ён называецца зародкавы мяшок, у голанасенных яго часам называюць эндаспермам, таму што ў спелым насенні ў ім запасаюцца пажыўныя рэчывы. Звонку семязавязь прымацавана семяножкай (фунікулюс) да плацэнты.
Размяшчэнне ў расліне
Розныя тыпы плацэнтацыі могуць быць знойдзены сярод розных відаў раслін. Сярод іх:
Зборная Туніса па футболе
Зборная Туніса па футболе прадстаўляе Туніс на міжнародных спаборніцтвах па футболе з 1957 года. Каманда кантралюецца Туніскай футбольнай асацыяцыяй, якая з’яўляецца адным з 56 членаў КАФ (Канфедэрацыя Афрыканскага футбола) і ўваходзіць у ФІФА.
Цяперашні склад
Наступныя 23 футбалісты былі выкліканыя на ўдзел у асноўнай стадыі чэмпіянату свету 2018 года.
Яніна Казіміраўна Глебаўская
Яніна Казіміраўна Глебаўская (,  — ) — беларуская савецкая. Народная артыстка БССР (1970).
Біяграфія
Скончыла Беларускую драматычную студыю ў Маскве ў 1926 годзе.
Працавала ў Беларускім тэатры імя Я. Коласа.
Творчасць
Народнасць, вострая характарнасць, філіграная вытанчанасць малюнка ролі ўласцівы творчасці Глебаўскай. Стварыла сакавітыя народныя характары ў беларускім нацыянальным рэпертуары: Даміцэля («Прымакі» Я. Купалы), Мальвіна («Несцерка» В. Вольскага), Югася («Навальніца будзе» А. Звонака паводле трылогіі Я. Коласа «На ростанях»), Паўлючыха («Лявоніха» П. Данілава), Сухадол («Сэрца на далоні» па І. Шамякіну), старуха Жыгоцкая («Вайна пад крыламі» па А. Адамовічу).
Сярод іншых роляў: Бярсеньева («Разлом» Б. Лаўранёва), Забеліна («Крамлёўскія куранты» М. Пагодзіна), Шарлота («Жаркае лета ў Бярліне» па ), Гурмыжская і Уліта, Феліцата («», «» А. Астроўскага), Малання, Паліна, Васа («», «», «» М. Горкага), Дульская («» Г. Запольскай), Орта («Вей, вецярок!» Я. Райніса).
Благадаць (Пухавіцкі раён)
Благада́ць (, Благодать) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дукорскага сельсавета.
Гісторыя
З канца чэрвеня 1941 г. да пачатку ліпеня 1944 г. акупіравана нямецкімі войскамі.
432
432 — высакосны год, пачаўся ў пятніцу. 432 год нашай эры, 432 год 1 тысячагоддзя, 32 год V стагоддзя, 2 год 4-га дзесяцігоддзя V стагоддзя, 3 год 430-х гадоў.
Глеб Расціславіч
Глеб Расціславіч — друцкі князь у сярэдзіне XII ст., сын князя Расціслава Глебавіча. Упамінаецца ў Іпацьеўскім летапісе пад 1159 г. (у В. Тацішчава — пад 1158 г. ), калі друцкае веча выгнала яго з Друцка, дзе ён княжыў, верагодна, з 1151 г., калі яго бацька стаў полацкім князем.
Сцяг Грэнады
Сем зорак сцяга Грэнады выкарыстаны ў якасці сімвала надзеі на добрую будучыню, а таксама сімвалічна адлюстроўваюць сем адміністрацыйных адзінак у складзе астраўной краіны: Сент-Джорджэс (вялікая зорка ў сярэдзіне сцяга для сталіцы), Сент-Джон, Сент-Марк, Сент-Патрык, Сент-Эндру, Сент-Дэвід і астраўны ланцуг Грэнадзінаў. Колеры сцяга маюць наступныя значэнні:
У левым зялёным трохвугольніку знаходзіцца мускатны арэх, вырошчванне якога з'яўляецца асновай эканомікі Грэнады і важнейшым прадуктам экспарту.
Сцяг Грэнады быў афіцыйна зацверджаны 7 лютага 1974 года.
Нагаясу Хонда
(本田 長康) — японскі футбаліст. У 1927—1930 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Марк Фурый Каміл (консул 8 года)
Марк Фурый Каміл (Marcus Furius Camillus; каля 26 да н.э. — каля 38 н. э.) — старажытнарымскі военачальнік і палітык часоў імператара Тыберыя.
Біяграфія
З біяграфіі Каміла добра вядомыя два факту. У 8 годзе Каміл дамогся кансулату, а ў 17-18 гады знаходзіўся на пасадзе праконсула Афрыкі. Падчас яго пракансулату ў Афрыцы ўспыхнула паўстанне Такфарыната. Былы салдат рымскіх дапаможных войскаў арганізаваў нумідыйскую армію па рымскім узоры, уступіў у саюз маўрэтанцамі і кініфіямі і пачаў рабаваць рымскія гарады.
Не спужаўшыся колькаснай перавагі праціўніка Каміл выступіў супраць Такфарыната з адным легіёнам, двума коннымі аламі і дапаможнымі лёгкаўзброенымі атрадамі і разбіў варожую войска, адціснуўшы ўцекачоў у пустыню. За гэту славутую перамогу ён быў ганараваны трыўмфальных ушанаванняў. Тацыт у сваіх Аналах ганаруе яго параўнаннем з яго вялікім продкам Маркам Фурыем Камілам. Паколькі ён не меў сур’ёзных палітычных амбіцый, гэта не перашкодзіла яму быць у добрых адносінах з Тыберыем і ўваходзіць у калегію арвальскіх братоў.