cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Адмаўленне генацыду армян
Армянскі генацыд у навуковых энцыклапедыях
У той жа час шэраг даследчыкаў адзначае, што найбуйнейшыя агульнаадукацыйныя энцыклапедыі да апошняга часу адлюстроўвалі рэвізіянісцкі пункт погляду на генацыд армян. З энцыклапедый «», «», «», «Encyclopedia of the Modern Middle East» і «The New Encyclopaedia Britannica» толькі апошняя паведамляе, што гэтыя падзеі могуць быць кваліфікаваны як генацыд (у рэдакцыі красавіка 2015 года «Брытаніка» кваліфікавала падзеі як генацыд, які аспрэчваецца Турцыяй). «Encyclopedia Americana» кажа пра «спробу знішчэння армян», а «Collier’s Encyclopedia» паведамляе толькі пра дэпартацыю армянскага насельніцтва. Таксама ўплыў рэвізіянісцкага пункту погляду выяўляецца ў тлумачэннях забойстваў армян, якое прыпісваецца супрацы армян з рускімі войскамі. Артыкулы пра Турцыю ці Асманскую Імперыю амаль не ўтрымваюць якіх-небудзь звестак пра знішчэнне армян, а артыкулы пра лідараў младатурак зусім не кажуць пра іх ролю ў гэтым працэсе.
Каваленя
Каваленя — прозвішча.
Адмаўленне генацыду армян
Армянскі генацыд у навуковых энцыклапедыях
Механізм уплыву турэцкага ўрада на акадэмічныя тэксты, злучаныя з генацыдам армян, быў прадэманстраваны пры падрыхтоўцы энцыклапедыі «». Кампанія Microsoft, якая распрацоўвала энцыклапедыю, звярнулася да вядомых даследчыкаў, і, з прапановай напісаць некалькі артыкулаў, у тым ліку і злучаных з генацыдам армян. Увесну 2000 года турэцкі пасол у ЗША скіраваў ліст у рэдакцыю «Энкарты», пратэстуючы супраць ужытку тэрміна «генацыд» пры апісанні забойстваў армян. Рэдактар «Энкарты» прапанаваў Сюні і Фейн перапісаць артыкулы, каб адбіць «нязгоды ў думках». Паводле слоў рэдактара, турэцкі ўрад пагражаў арыштаваць супрацоўнікаў і забараніць прадукцыю кампаніі Microsoft, калі падзеі 1915 года будуць ахарактарызаваны як генацыд. Сюні і Фейн адмовіліся перапісваць артыкулы пад націскам турэцкага ўрада, і ў выніку «Энкарта» вырашыла пакінуць артыкулы ў выточным выглядзе.
Французская і нямецкая Энцыклапедыя Бракгаўз вызначаюць падзеі 1915 года як генацыд.
Britannica
Першае згадванне пра армянскія пагромы з’явілася ў «Энцыклапедыі Брытаніка» ў 1922 годзе і было падпісана супрацоўнікам брытанскай выведкі Чайлдсам (W.J. Childs). У артыкуле апісваліся дэпартацыя і забойствы безабароннага насельніцтва. Дэпартацыя кваліфікавалася як ускосны сродак знішчэння армян, а афіцыйная прычына дэпартацыі — падстава для масавага забойства. Наступнае выданне 1926 года ўлучала апісанне падзей, напісанае былым брытанскім віцэ-консулам у Бітлісе Сафрасцянам, паводле якога законныя акты самаабароны армян былі пададзены асманскім урадам як здрада і нагода для палітыкі знішчэння. Наступныя 14 выданняў Брытанікі ўтрымвалі рэзюмэ таго ж аўтара, аднак у 1957 годзе невядомы рэдактар выдаліў фрагмент пра забойства армянскіх жанчын і дзяцей без разбору. З 1968 года тэкст Сафрасцяна быў заменены на тэкст, які паказваў прычынай знішчэння 600 тысяч армян іх супрацу з рускімі. Тэкст Доўсета нічога не паведамляў пра ўдзел армян у турэцкай арміі і пра знішчэнне жанчын і дзяцей. З некаторымі мадыфікацыямі 1985 года гэты тэкст прысутнічае і ў наступных выданнях Брытанікі. У тэксце артыкула «Армянская разня» (Armenian Massacres) напісана:
У выданні 1974 года ў артыкуле «Urartu and Armenia» той жа Чарлз Доўсет уявіў ужо іншую трактоўку падзей, назваўшы падзеі 1915 года аналагічнымі «» Гітлера.
Аналагічныя пропускі інфармацыі ёсць і ў артыкулах пра архітэктараў генацыду армян. Так, у артыкулах пра Талаата і Энвера адсутнічае інфармацыя пра тое, што яны былі прысуджаны да смерці турэцкім ваенным трыбуналам у тым ліку і за ўдзел у разне армян. У артыкуле пра Энвера няма ніякіх згадванняў пра яго ўдзел у забойствах армян. У выданнях Брытанікі да 1969 года ўлучна ў артыкуле пра Талаата быў тэкст пра яго адказнасць, як міністра ўнутраных спраў, за дэпартацыю армян і гібель большасці з Пазнейшыя рэдакцыі выключылі гэтыя словы і паказваюць Талаата як «», на якога былі спісаны злачынствы, якія ён не мог запабегчы.
У студзені 2015 года рэдактары Брытанікі дадалі ў артыкул «Armenian massacres» інфармацыю, што кваліфікацыя гэтых падзей, як генацыд, аспрэчваецца турэцкім урадам, а ў красавіку артыкул быў наноў перапісаны Рональдам Сюні пад назвай «Armenian Genocide».
Турцыя
Турэцкая Рэспубліка афіцыйна і ўсебакова падтрымлівае адмаўленне генацыду армян, таксама выдаткоўвае значныя сродкі на піяр-кампаніі па адмаўленні генацыду армян, падтрымвае і фундуе ўніверсітэты, што забяспечваюць праўдападобнасць турэцкай пазіцыі. Пры абмеркаванні прызнанні генацыду дзяржаўнымі органамі ці навуковымі калектывамі, Турцыя пагражае ім дыпламатычнымі і гандлёвымі санкцыямі і рэпрэсіямі да ўласных меншасцей. Каб знішчыць сляды наяўнасці армян у Турцыі, у краіне сістэматычна разбураліся помнікі армянскай архітэктуры.
Тэса Хофман адзначае, што пасля наўмысных разбурэнняў да 1970-х у 1990-х з’явілася «разбуральнае аднаўленне» пад падставай археалагічных раскопаў і некваліфікаванай рэстаўрацыі, у прыватнасці пры раскопах горада Ані. У апошні час адзначаюцца станоўчыя змены ў дачыненні да армян і іншых меншасцей у турэцкім грамадстве, у прыватнасці адноўлены некаторыя армянскія помнікі: манастыр «Сурб Хач» на востраве Ахтамар, «Святы Кіракос» у Дыярбекіры, слова «генацыд» пры апісанні падзей 1915 года перастае быць табуяваным, і г.д. .
агадвае кару за «аганьбаванне турэцкай нацыі» тэрмінам да двух гадоў (у рэдакцыі да 2008 года да трох гадоў за абразу «турэцкасці»). Па гэтым артыкуле праходзілі некалькі гучных спраў, фігуранты якіх вінаваціліся ў канстатаванні факта масавых забойстваў армян у 1915 годзе. У 2005 годзе судоваму пераследу падвяргаўся нобелеўскі лаўрэат Архан Памук, у 2006 годзе —, які атрымаў тэрмін у 6 месяцаў. 19 студзеня 2007 года Грант Дзінк быў забіты 17-гадовым турэцкім нацыяналістам, які пратэставаў супраць выступаў Дзінка па пытанні генацыду армян. Пасля забойства Дзінка і пагроз у свой адрас з боку ісламскіх экстрэмістаў пакінуў Турцыю Архан Памук.
Адмаўленне генацыду армян у Турцыі з’яўляецца працягам палітыкі Асманскай імперыі, якая адмаўляла масавыя забойствы армян у канцы XIX стагоддзя. Пляма масавых забойстваў была непрыемнай ношай для пераемніка Асманскай імперыі, а мадэрнісцкі рэжым быў вельмі адчувальны да задзірлівага «традыцыйнага» іміджу турэцкага варварства. Адмаўленне таксама згуляла значную ролю падчас стварэння міфаў пра паходжанне Турцыю і фармавання нацыянальнай ідэнтычнасці. Многія прадстаўнікі турэцкай эліты мелі асабістую цікавасць ва ўтойванні крыніцы прысвоеных імі земляў і маёмасці армян. Многія са злачынцаў Іціхат захавалі ўплыў і ў Турэцкай Рэспубліцы. Пасля Другой сусветнай вайны на фоне прызнання Халакосту Турцыя таксама асцерагалася параўнання з нацысцкай Германіяй. Спроба Турцыі падманным шляхам мінімізаваць лік армян, якія жылі ў Асманскай імперыі, перакручванне наступстваў і прычын рашэння пра дэпартацыю 1915 года прывяла да сістэматычнага і фундаванага Турцыяй перапісвання гісторыі. Турэцкая гістарыяграфія складаецца з кемалісцкіх міфаў пра турэцкае засяленне Анатоліі тысячагоддзі назад, пра турэцкую культуру, якая паслужыў глебай для ўсіх еўраазіяцкіх культур, адмаўляе існаванне сярэднявечнага армянскага царства Кілікія.
У 2005 годзе турэцкі прэм'ер-міністр Эрдаган прапанаваў ураду Арменіі стварыць супольную камісію гісторыкаў для вывучэння падзей 1915 года. На дадзеную прапанову прэзідэнт Арменіі Роберт Качаран адказаў, што развіццё двухбаковых адносін — справа ўрадаў, а не гісторыкаў, і прапанаваў нармалізацыю адносін паміж дзвюма краінамі без якіх-небудзь прадумоў. Міністр замежных спраў Арменіі у зваротнай заяве адзначыў, што «па-за Турцыяй, навукоўцы — армяне, туркі і іншыя, вывучылі гэтыя праблемы і зрабілі ўласныя незалежныя высновы. Самы вядомы сярод іх — ліст прэм'ер-міністру Эрдагану ад Міжнароднай асацыяцыі навукоўцаў генацыду ў маі 2006 года, у якім яны разам і згоднена пацвярджаюць факт генацыду і звяртаюцца да турэцкага ўрада з просьбай прызнаць адказнасць папярэдняга ўрада».
У снежні 2008 года Эрдаган выступіў з крытыкай, разгорнутай шэрагам прадстаўнікоў турэцкай інтэлігенцыі, якія прынеслі выбачэнні за генацыд армян у Асманскай імперыі. Ён, у прыватнасці, адзначыў: «Мы не здзяйснялі гэтага злачынства, нам няма за што прасіць прабачэння. Хто вінаваты, той можа прынесці выбачэнні. Аднак у Турэцкай Рэспублікуі, у турэцкай нацыі такіх праблем няма».
23 красавіка 2014 года, выступаючы ў парламенце, Эрдаган упершыню выказаў спачуванні нашчадкам армян, «загінулых падчас падзей пачатку стагоддзя».
Прызнанне генацыду армян афіцыйна не з’яўляецца абавязковай умовай для, аднак некаторыя аўтары лічаць, што Турцыі давядзецца зрабіць гэта на шляху да членства ў ЕС.
Азербайджан
Паводле заявы дырэктара інстытута гісторыі НАНА, генацыд армян з’яўляецца выдумкай, і азербайджанскімі гісторыкамі прароблена вялікая праца для доваду гэтага.
Вялікабрытанія
У 2009 годзе ініцыятыўная група армянскіх эмігрантаў у Лондане наняла вядомага юрыста і прэзідэнта суда ААН па ваенных злачынствах у Сьера-Леонэ для аналізу дакументаў  па пытанні генацыду армян. У апублікаванай у 2009 годзе справаздачы Робертсана гаворыцца, што няма ніякіх сумневаў у дэпартацыі больш 2 мільёнаў армян і гібель некалькіх сотняў тысяч з іх. У справаздачы таксама адзначана, што брытанскі парламент рэгулярна дэзынфармаваўся ўрадам. Брытанскі МЗС не рэкамендаваў міністру замежных спраў наведваць імпрэзы, прысвечаныя армянскаму генацыду, і адмаўляўся ўлучаць гэтыя імпрэзы ў дні памяці Халакосту. Паводле Робертсана, пазіцыя Брытаніі абумоўлена нежаданнем крыўдзіць Турцыю, за ўваходжанне якой у ЕС актыўна выступае Брытанія.
ЗША, Ізраіль і яўрэйскія арганізацыі
Многія даследнікі адзначаюць ключавую ролю ЗША і Ізраіля як асноўных краін, прызнанне якімі генацыду армян здольна паўплываць на пазіцыю Турцыі. Таксама адзначаецца, што прызнанне з боку адной з краін — ЗША ці Ізраіля — рана ці позна прывядзе да прызнання і з боку другой дзяржавы.
ЗША
У пракламацыі да дня памяці ахвяр Халакосту 22 красавіка 1981 года прэзідэнт ЗША Рональд Рэйган стаў першым і дасёння адзіным прэзідэнтам ЗША, што ўжылі слова «генацыд» пры апісанні падзей 1915 года.
У ЗША ў 1985 і 1987 гадах былі распачаты першыя спробы правесці дакумент, асуджальны генацыд армян, праз Сенат. У 1989 годзе ў Сенат была прапанавана рэзалюцыя, якая аб’яўляла 24 красавіка днём памяці ахвяр армянскага генацыду, аналагічная рэзалюцыі па дні памяці Халакосту. Турцыя звінаваціла ў падрыхтоўцы гэтай рэзалюцыі «яўрэйскае лобі ў Вашынгтоне». Падчас праходжання рэзалюцыі ў Сенаце яўрэйскія арганізацыі Турцыі і ізраільскія дыпламаты распачыналі спробы выклікаць адчужэнне паміж яўрэямі і армянамі і не дапусціць прыняцця рэзалюцыі, што паставіла яўрэйскія арганізацыі ЗША ў няспрытнае становішча. Галоўны рабін Турцыі паслаў асабісты ліст кожнаму члену Сената, у якім прызнаваў «трагедыю, якая здарылася з туркамі і армянамі», але адмаўляў генацыд. Роля пасольства Ізраіля ў ЗША была асуджана побач яўрэйскіх арганізацый і лідараў у ЗША, якія падтрымалі рэзалюцыю пра генацыд армян. Турэцкі міністр замежных спраў сустрэўся з лідарамі «», аднак яны адмовіліся падтрымаць туркаў. Тым не менш, прадстаўнікі яўрэйскай супольнасці негалосна аказвалі туркам дапамогу.
У самым Ізраілі роля дзяржавы ў прадухіленні армянскай рэзалюцыі выклікала рэзкую крытыку ў прэсе. Намеснік міністра замежных спраў Біньямін Нетаньяху адмаўляў кожную дзейнасць Ізраіля ці па армянскай рэзалюцыі (Яір Арон расцэньвае гэту заяву, як свядомую няпраўду).
Чарговая рэзалюцыя ў 2000 годзе была занесена ўжо ў Кангрэс ЗША і падтрымана камітэтам па міжнародных адносінах. У выпадку прыняцця рэзалюцыі Турцыя пагражала закрыць, якую выкарыстоўвалі ў вайне супраць Ірака. Пасля ціску на Кангрэс з боку прэзідэнта ЗША Клінтана за некалькі гадзін да абмеркавання рэзалюцыя была знята з парадку дня па прычыне магчымай небяспекі для жыцця амерыканцаў у Іраку. Згодна Ніцану Хоравіцу, туркі зноў спрабавалі выкарыстаць яўрэйскія арганізацыі ЗША, аднак яны адмовіліся, бо пытанне не тычылася Ізраіля і выходзіла за рамкі магчымасцей яўрэйскага лобі. Тым не менш нейтральная пазіцыя яўрэйскіх арганізацый выклікала крытыку. Варта адзначыць, што, нягледзячы на супраціў рэзалюцыі, у розныя гады Клінтан неаднаразова выступаў 24 красавіка з прамовай, у якой адзначаў масавае забойства армян у Асманскай імперыі, аднак унікаў слова «генацыд».
Многія амерыканскія сенатары і прадстаўнікі, якія ініцыююць ці заўважна падтрымліваюць рэзалюцыі па генацыдзе, прадстаўляюць акругі са значным армянскім насельніцтвам, і ключавым фактарам іх дзейнасці, па думцы Блоксхэма, з’яўляецца перавыбранне.
У 2006 годзе пасол ЗША ў Арменіі Джон Эванс быў пазбыты занятай пасады за публічнае прызнанне масавай разні армян у Асманскай імперыі генацыдам.
Ізраіль
Довады прыхільнікаў прызнання галоўным чынам грунтуюцца на маральна-этычным боку пытання. Пасля астуджэння ізраільска-турэцкіх адносін таксама стаў папулярны пункт погляду, што прызнанне генацыду армян можа быць адэкватным адказам новым уладам Турцыі, што займаюць праісламскую пазіцыю і падтрымваюць палестынцаў. Праціўнікі прызнання спасылаюцца на realpolitik: армянская абшчына Ізраіля малая і не прадстаўляе цікавасці, з улікам астуджэння ізраільска-турэцкіх адносін прызнанне генацыду армян можа цалкам перапыніць іх, улічваючы колькасць ворагаў у бліжэйшым асяроддзі Ізраіль не можа стварыць яшчэ аднаго моцнага ворага. Таксама важным фактарам для Ізраіля з’яўляецца ўразлівасць армянскіх абшчын у арабскіх краінах і іх залежнасць ад кіруючых рэжымаў, што фактычна ператвараюць гэтыя абшчыны ў ворагаў Ізраіля.
Праведзены ў 2007 годзе NEWSru.co.il апытанне па тэме прызнання генацыду армян сярод рускамоўных ізраільцян паказала, што 72,4 % лічылі, што Ізраіль павінен прызнаць масавыя забойствы армян у Турцыі ў 1915 годзе генацыдам армянскага народа. Калі цаной прызнання стаў бы разрыў з Турцыяй, дзель прыхільнікаў прызнання падала да 43,8 %. Аналагічнае апытанне ў 2011 годзе паказала падтрымку прызнання генацыду з боку ўжо 89 % рэспандэнтаў. Згодна The Jerusalem Post многія ізраільцяне лічаць, што генацыд армян варта прызнаць.
У чэрвені 1982 года ў Ерусаліме планавалася Першая міжнародная канферэнцыя па пытаннях Халакосту і генацыду, адкрыццё якой павінна было прайсці ў мемарыяле Яд ва-Шэм. У праграме канферэнцыі агадваліся 150 лекцый, пяць з якіх былі прысвечаны генацыду армян. Турцыя зрабіла моцны ціск на Ізраіль, і МЗС Ізраіля запатрабаваў, каб арганізатары канферэнцыі выключылі з праграмы даклады пра генацыд армян. У выніку армянскія даклады засталіся ў праграме, але мемарыял Яд ва-Шэм адмовіў арганізатарам канферэнцыі і яна была перанесена ў Тэль-Авіў. Шэраг арганізатараў канферэнцыі падаў у адстаўку, заявіўшы пра небяспеку для турэцкіх яўрэяў. МЗС Ізраіля і Турцыя адмаўлялі ціск на арганізатараў і ўдзельнікаў. Канферэнцыя была падтрымана ізраільскай прэсай і мела поспех.
Першы раз дакументальны фільм пра падзеі 1915 года, зняты, быў паказаны ў папулярнай праграме навін «Каляндар тыдня» 22 красавіка 1994 года, і з таго часу штогод напярэдадні 24 красавіка хоць бы адзін ізраільскі тэлеканал паведамляе пра хуткія ўгодкі. Рэпартаж быў скрытыкаваны паслом Турцыі, які заявіў, што стаўленне Ізраіля да армянскага пытання супярэчыць супольным зацікаўленасцям Турцыі і Ізраіля. Падчас дэбатаў у Кнэсеце па заяве пасла Турцыі, намеснік міністра замежных спраў заявіў, што падзеі 1915 года несумнеўна былі генацыдам, а не проста гібеллю людзей падчас грамадзянскай вайны. Заява Бэйліна была расцэнена некаторымі СМІ як прызнанне Ізраілем генацыду армян. Надалей афіцыйная пазіцыя Ізраіля пад ціскам Турцыі стала змяняцца. Турцыя з’яўлялася адзінай мусульманскай краінай, што падтрымвае дыпламатычныя адносіны з Ізраілем, была буйным бізнес-партнёрам Яўрэйскай дзяржавы, і магла зрабіць сур'ёзны ўплыў на насельніцтва ПНА, якая вяла інтыфаду. У 2000 годзе намміністра замежных спраў Ізраіля Алон Ліэль фактычна дезавуяваў словы Бэйліна пра генацыд армян. У 2001 годзе міністр замежных спраў Шымон Перэс заявіў, што параўноўваць генацыд армян і Халакост немагчыма, і што ў першым выпадку мела месца трагедыя, але не генацыд. Шэраг яўрэйскіх лідараў засудзіў заяву Перэса. МЗС Ізраіля заявіў, што сцвярджэнні пра падзеі 1915 не былі сказаны Перасам, і што ён быў няслушна працытаваны турэцкай прэсай. У 2002 годзе пасол Ізраіля ў Арменіі, Рыўка Коэн, паўтарыла тэзу Пераса пра немагчымасць параўнання Халакосту і «армянскай трагедыі», што выклікала пратэст МЗСа Арменіі. У адказе на гэты пратэст МЗС Ізраіля заявіў, што прызнае велізарную колькасць армянскіх ахвяр, але таксама лічыць Халакост унікальнай з’явай, непараўнальнай з армянскімі падзеямі.
Рэзалюцыі пра прызнанне генацыду армян 5 разоў выносіліся на абмеркаванне ў Кнэсеце, але былі адхілены.
13 мая 2014 года ў Кнэсеце прайшло адмысловае пасяджэнне, на якім абмяркоўвалася магчымасць прызнання генацыду армян да 100-гадовых угодкаў гэтай падзеі ў 2015 годзе. Шэраг парламентароў падтрымаў гэту ініцыятыву. «Мы не можам адмаўляць гісторыю і абыходзіць чалавечыя каштоўнасці з-за дыпламатычнай ці палітычнай дамэтнасці», — заявіў на пасяджэнні спікер кнэсета.
Пітар Балаян адзначае, што яўрэйскія даследчыкі, у тым ліку і за межамі Ізраіля, такія як Элі Візель, Роберт Джэй Ліфтан, Дэбора Ліпштат, Роберт Мелсан, Яір Арон, і інш., унеслі выбітны ўнёсак у вывучэнне генацыду армян.
Калектыўныя рэзалюцыі
8 чэрвеня 2000 года ў газетах The New York Times і The Jerusalem Post апублікавана заява 126 даследчыкаў Халакосту (у іх ліку Іегуда Баўэр, Ізраэль Чарні і Элі Візель), якія пацвердзілі бясспрэчнасць факта генацыду армян у Першай сусветнай вайне.
У жніўні 2001 года была апублікавана «Заява даследчыкаў, рабінаў, настаўнікаў, грамадскіх лідараў і студэнтаў яўрэйскага паходжання», у якім сцвярджаўся факт генацыду армян. У ліку падпісантаў былі, , , Роберт Джэй Ліфтан, Дэбара Ліпштат, Роберт Мелсан і іншыя.
Расія
Нягледзячы на тое, што РФ прызнала факт генацыду армян у 1995 годзе, шэраг расійскіх дзеячаў (, і іншыя) таксама распачыналі спробы публічнага адмаўлення генацыду армян. У 2008 годзе Генконсульства РФ у Трабзоне ў інфармацыйным паведамленні, апублікаваным на афіцыйным сайце Генконсульства, паставіла пад сумнеў факт генацыду армян у Асманскай імперыі, выкарыстаўшыы фармулёўку «так званы армянскі генацыд». У гэтай сувязі шэраг грамадскіх з’яднанняў Рэспублікі Арменія падрыхтавалі зварот у Дэпартамент інфармацыі і друку МЗС РФ, у пасольства Расійскай Федэрацыі ў Ерэване, у Генконсульства Расійскай Федэрацыі ў Трабзоне, у якім запатрабавалі выбачэнняў. Пазней дадзеная фармулёўка была зменена.
Глебаўск
Гле́баўск (, Глебовск) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Беліцкага сельсавета.
Адмаўленне генацыду армян
Судовыя працэсы над «адмаўляльнікамі»
У 1995 годзе грамадзянскі суд Францыі засудзіў заявы гісторыка Бернарда Льюіса і аштрафаваў яго за адмаўленне армянскага генацыду на адзін франк, а таксама прысудзіў да абавязковай платнай публікацыі прысуду ў дачыненні сябе ў Le Monde. Суд пастанавіў, што, тым часам як Льюіс мае права на ўласныя пагляды, яны ў рэчаіснасці нанеслі шкоду трэцім асобам і «толькі хаваючы факты, якія супярэчылі яго перакананням, адказнік змог заявіць, што не існуе „сур'ёзнага доваду“ генацыду армян; такім чынам, ён занядбаў абавязкам быць аб'ектыўным і разважным пры выказе пра такую спрэчную тэму, не маючы пры гэтым на тое кваліфікацыі».
Глебаўск
Гісторыя
Згадваецца ў 1641 годзе як вёска Глебаўшчына ў складзе маёнтка Вейна ў Аршанскім павеце Вялікага Княства Літоўскага.
Адмаўленне генацыду армян
Судовыя працэсы над «адмаўляльнікамі»
У кастрычніку 2008 года швейцарскі суд звінаваціў траіх туркаў у расавай дыскрымінацыі, бо яны сцвярджалі, што армянскі генацыд — гэта «міжнародная хлусня». Палітычны дзеяч Алі Мерчан была асуджана да штрафу ў 4500 швейцарскіх франкаў, а астатнія — да штрафу ў 3600 швейцарскіх франкаў.
У сакавіку 2007 года турэцкі палітычны дзеяч Догу Перынчэк за адмаўленне генацыду армян быў прызнаны вінаватым у расавай дыскрымінацыі швейцарскім акруговым судом Лазаны. Перынчэк апратэставаў рашэнне, аднак у снежні 2007 года швейцарскі федэральны суд пакінуў прысуд без змен. У снежні 2013 года Еўрапейскі суд па правах чалавека злічыў асуджэнне Перынчэка супрацьпраўным, абгрунтаваўшы свой рашэнне прынцыпам свабоды слова. Не пагадзіўшыся з гэтай пастановай, Швейцарыя паспрабавала апратэставаць рашэнне ЕСПЧ у судовым парадку, аднак 15 кастрычніка 2015 года Вялікая палата ЕСПЧ адхіліла апеляцыйны зварот.
IC 1302
IC 1302 — галактыка тыпу SBc у сузор’і Лебедзь.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Махмуд Джэляль Баяр
Махмуд Джэляль Баяр (Mahmut Celâl Bayar; 16 мая 1883 — 22 жніўня 1986) — турэцкі палітык і дзяржаўны дзеяч, трэці прэзідэнт Турцыі (з 1950 па 1960 гг.), прэм’ер-міністр Турцыі (з 1937 па 1939 гг.). Да 8 снежня 2008 г. з’яўляўся рэкардсменам па працягласці жыцця сярод кіраўнікоў дзяржаў, калі яго рэкорд пабіў.
Палітычная дзейнасць
У 1908 г. Баяр уступіў у добраахвотніцкі атрад Камітэта саюза і прагрэсу — палітычнай арганізацыі младатуркаў. Ён займаў пасаду генеральнага сакратара нядаўна заснаванага аддзялення ў Бурсце, а пазней ізмірскага аддзялення партыі.
У 1919 годзе Баяр быў абраны дэпутатам Асманскага парламента ў Стамбуле ад г. Сарухана. З-за незгоды з новай канстытуцыяй, вызначанай султанам, у 1920 годзе ён адправіўся ў Анкару, каб далучыцца да Мустафы Кемаля і турэцкага руха за незалежнасць. Ён стаў актыўным членам «Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti» (Асацыяцыі абароны правоў Анатоліі і Румеліі), палітычнай арганізацыі, утворанай пасля Першай сусветнай вайны. Ён стаў дэпутатам Бурсы ў нядаўна створаным Вялікім нацыянальным сходзе Турцыі. У тым жа годзе ён заняў пасаду намесніка міністра эканомікі, а 27 лютага 1921 г. быў прызначаны міністрам эканомікі. Ён кіраваў перагаворнай камісіяй падчас паўстання Этхэма. У 1922 годзе Баяр уваходзіў у склад турэцкай дэлегацыі падчас Лазанскай мірнай канферэнцыі ў якасці дарадцы Ісмета Інёню. Пасля выбараў у 1923 г. ён працаваў дэпутатам Ізміра ў парламенце. 26 жніўня 1924 г. засноваў у Анкары банк Türkiye İş Bankası, выкарыстоўваючы ў якасці капіталу залатыя зліткі, адпраўленыя мусульманамі Індыі для падтрымкі турэцкай вайны за незалежнасць. Да 1932 г. з’яўляўся дырэктарам гэтага банка.
На чале дзяржавы
22 мая 1950 г. парламент выбраў Баяра прэзідэнтам Турцыі. Пасля быў пераабраны ў 1954 і 1957 гадах, 10 гадоў выконваў абавязкі прэзідэнта. У гэты перыяд яго прэм’ер-міністрам быў Аднан Мэндарэс. Падчас яго прэзідэнцтва 6-7 верасня 1955 г. адбыўся антыгрэчаскі стамбульскі пагром.
Пераварот і адхіленне ад ўлады
27 мая 1960 года ўзброеныя сілы зладзілі дзяржаўны пераварот. 10 чэрвеня яны накіравалі Джэляля Баяра разам з Аднанам Мэндарэсам і некаторымі іншымі членамі ўрада і партыі на ваенны суд на востраве Ясіяда ў Мармурным моры. Яго і яшчэ 15 членаў партыі судзілі за парушэнне канстытуцыі і прысудзілі да расстрэлу. Пастанова ваеннага камітэта падцвердзіла смяротны прысуд Мэндарэсу, Зорлу і Палаткану, але пакаранне Баяру і астатнім 12 членам партыі было заменена на пажыццёвае зняволенне. Баяр быў адпраўлены ў турму ў Кайсеры, але яго вызвалілі 7 лістапада 1964 г. з-за кепскага стану здарояўя.
Пазнейшыя гады і асабістае жыццё
Баяр быў памілаваны ў 1966 г. Поўныя палітычныя правы яму былі адноўлены ў 1974 годзе, але ён адмовіўся ад запрашэння стаць пажыццёвым членам Сената на той падставе, што чалавек можа прадстаўляць народ толькі ў выпадку яго абрання народам. Ён памёр 22 жніўня 1986 года ў Стамбуле ва ўзросце 103 гадоў пасля кароткай хваробы.
Быў бацькам траіх дзяцей.
Клога-Аэдлін (прыпыначны пункт)
Клога-Аэдлін (Klooga-Aedlinna) — прыпыначны пункт Эстонскай чыгункі ў павеце Хар’юмаа. Знаходзіцца ў мястэчку Клога на лініі Кейла — Палдыскі.
1960 год у гісторыі літаратуры
1960 год быў адзначаны шэрагам літаратурных падзей.
Ігнаценка
Ігнаценка — прозвішча.
Царква ў гонар Казанскага абраза Маці Божай (Лясная)
Царква ў гонар Казанскага абраза Маці Божай — мураваны праваслаўны храм у в. Лясная Баранавіцкага раёна Брэсцкай вобласці. Знаходзіцца на вул. Акімава, 30-а.
Гісторыя
Учынена ў рэканструяваным будынку былой гаспадарчай крамы. Пабудавана ў 1997 годзе.
Архітэктура
Пабудавана з цэглы. Вырашана кубападобным аб’ёмам пад пакатым шатровым дахам, завершаным цыбулепадобным купалам на 8-гранным барабане. Уваход аформлены прамавугольным у плане прытворам пад 2-схільным пакрыццём. Плоскасныя фасады прарэзаны адзінарнымі высока ўзнятымі арачнымі аконнымі праёмамі.
Над прытворам узведзена 2-ярусная чацверыковая шатровая званіца з макаўкай.
Помнік байцам антытэрарыстычнай аперацыі (Кіеў)
Помнік байцам антытэрарыстычнай аперацыі ў Кіеве — помнік, выкананы ў выглядзе меча, які пранізвае карту Расіі. Адкрыты 1 жніўня 2017 года ў Кіеве.
Прысвечаны байцам, якія ўдзельнічалі ў Антытэрарыстычнай аперацыі (АТА). Помнік размешчаны на скрыжаванні праспекта Леся Курбаса і вуліцы акадэміка Каралёва ў Кіеве, яго вышыня складае 2,5 метры.
Па словах арганізатараў, помнік усталявалі, каб ушанаваць памяць загінулых падчас канфлікту на Данбасе байцоў і каб пастаянна нагадваць жыхарам ўкраінскай сталіцы аб цане міру.
Прадстаўнік грамадскай арганізацыі „Вэтэраны АТА“ Яўген Яранцаў распавёў парталу АСН, што памятны знак сімвалізуе будучую перамогу Украіны над агрэсарам.
Красны Бераг (Салігорскі раён)
Кра́сны Бе́раг (, Красный Берег) — вёска ў Салігорскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Зажэвіцкага сельсавета.
Да 23 сакавіка 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Новацярушскага сельсавета.
Сланы з Друцка
Сланы з Друцка — шахматныя фігуркі слана XII—XIII стст., знойдзеныя ў Друцку. Фігуркі маюць выгляд цыліндрыкаў з двума бакавымі выступамі. Стылізаваныя шахматныя фігуры створаны рускімі майстрамі па ўсходніх узорах, для якіх характэрны абстрактны характар, паколькі іслам забараняў адлюстраванне жывых істот.
Мікалай Весялоўскі
Мікалай Весялоўскі (? — ) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
З шляхецкага роду Весялоўскіх герба «Агеньчык» зменены, сын Пятра, вялікага маршалка літоўскага.
Вялікі літоўскі кухмістр у 1611—1623, стольнік у 1623—1626, крайчы ў 1626—1630, падчашы ў 1630—1633, кашталян жамойцкі з 1633; староста дзісенскі з 1606 і ковенскі з 1621.
Мансампола-дэль-Тронта
Мансампола-дэль-Тронта (Monsampolo del Tronto) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Асколі-Пічэна.
Насельніцтва складае 4417 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 282 чал./км². Займае плошчу 15 км². Паштовы індэкс — 63030. Тэлефонны код — 0735.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Mauro.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Наварскі ўніверсітэт
Наварскі ўніверсітэт (Universidad de Navarra) — іспанская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Памплона ў аўтаномнай супольнасці Навара.
Крыштальная пячора
Крышта́льная пячора (Крыўчэнская пячора, Кришталева печера) — карставая пячора ў гіпсе на тэрыторыі Цярнопальскай вобласці Украіны. Адна з найбуйнейшых пячор у краіне.
Сумарная працягласць пячоры складае 22 км, амплітуда — 10 м. Уяўляе сабой складаную лабірынтавую сістэму хадоў, выпрацаваных пераважна па вертыкальных тэктанічных расколінах. Пячора сухая, пастаянная тэмпература паветра складае каля 10 °C. Дэкараваная карбанатнымі нацёкамі і гіпсавымі крышталямі (часам у выглядзе махроў).
Крыштальная пячора вядомая з 1721 года. Цяпер помнік прыроды; абсталяваная для экскурсій (працягласць маршруту — 3 км).
Алесь Ставер
Біяграфічныя звесткі
Нарадзіўся ў сялянскай сям'і. Вясной 1944 падчас блакады партызанскага краю згубіў бацьку і братоў, быў вывезены фашыстамі ў Германію. Вярнуўся дамоў у 1945. У 1949 скончыў Барысаўскае педвучылішча. Працаваў старшым піянерважатым і выкладчыкам беларускай мовы і літаратуры ў Бягомльскай сярэдняй школе. У 1954 скончыў філалагічны факультэт Мінскага педагагічнага інстытута. Працаваў інспектарам школ Лагойскага РАНА, літсупрацоўнікам газеты «Калгасная праўда», рэдактарам у Дзяржаўным выдавецтве БССР, загадчыкам літаратурнай часткі Белдзяржфілармоніі, навуковым супрацоўнікам Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору АН БССР. У 1975-84 - карэспандэнт-арганізатар Бюро прапаганды мастацкай літаратуры СП БССР. Член Саюза пісьменнікаў СССР з 1962.
Загінуў у аўтакатастрофе 23 ліпеня 1995. Пахаваны ў Мінску.
Творчасць
З вершамі выступіў у друку ў 1949 (барысаўская раённая газета «Бальшавіцкая трыбуна»). У 1959 выйшаў з друку першы зборнік яго вершаў «Золак над Бярозай». А. Ставер аўтар паэтычных зборнікаў «Ластаўкі перад дажджом» (1967), «Жураўлі ляцяць…» (1972), «Лірнік» (1975), «Жнівеньскі вырай» (1979), «Зоры зямныя» (1989). Пісаў таксама для дзяцей (зборнікі «Касцёр не гасне», 1961; «Пад вясёлкавай дугой», 1984). Многія вершы паэта пакладзены на музыку і сталі вядомымі, папулярнымі песнямі: «Колас, ты мой колас» (музыка М. Чуркіна), "Вячэрні вальс (музыка Г. Вагнера), «Дзе ты, маё шчасце?» (музыка Р. Бутвілоўскага), «Канікулы», «Яркі месяц», «Песня пра Якуба Коласа» (музыка І. Кузняцова), «Жураўлі на Палессе ляцяць», «Песня пра раку Бярозу», «Дзіянка» (музыка І. Лучанка), «Нікагусенькі няма», «Косіць хлопец канюшыну» (музыка М. Пятрэнкі), «А мне ў шчасце верыцца», «Юная бярозка» (музыка Ю. Семянякі), «Беларусачка» (музыка Ю. Семянякі і А. Хлімановіча) і шмат іншых. У 1983 г. выдадзены зборнік песень «Мой край беларускі».
Аб перажытым у гады вайны А. Ставер расказаў у рамане «Пад канвоем» (1969). Ён выдаў дзве кнігі аб партызанскай барацьбе «Да сваіх» (1974) і «Лясныя аповесці» (1986). Напісаў лірычную камедыю «Алімпіяда Салодкая» і п’есу «Слова не верабей» (абедзве пастаўлены ў 1977). Вершы А. Ставера перакладзены на многія мовы (балгарскую і польскую і інш.).
Аляксандр Аляксандравіч Каваленя
Аляксандр Аляксандравіч Каваленя (нар., ) — беларускі гісторык. Акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2021, член-карэспандэнт з 2014), доктар гістарычых навук (2000), прафесар (2004). Заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь (2014).
Біяграфічныя звесткі
Нарадзіўся ў Капылі. Пасля заканчэння дзевяці класаў у 1962 годзе паступіў у Мінскае прафесійна-тэхнічнае вучылішча № 23. Адначасова наведваў заняткі ў школе рабочай моладзі. У 1964 годзе атрымаў дыплом з адзнакай аб заканчэнні вучылішча і атэстат аб сярэдняй адукацыі. У 1970 годзе паступіў на гісторыка-геаграфічны факультэт Мінскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута імя А. М. Горкага. У 1979 годзе паступіў у аспірантуру, якую скончыў праз тры гады з паспяховай абаронай кандыдацкай дысертацыі.
Са снежня 1982 года пачаў працаваць асістэнтам кафедры гісторыі КПСС Мінскага педінстытута, затым старшым выкладчыкам, а ў маі 1987 года выбраны дацэнтам кафедры. З 1983 па 1991 год з’яўляўся членам Рэспубліканскага каардынацыйнага савета па распрацоўцы праблем гісторыі Вялікай Айчыннай вайны. У 1995 годзе А. Каваленю залічваюць у дактарантуру, аднак у 1996 годзе яго адклікаюць з вучобы і выбіраюць загадчыкам кафедры айчыннай і сусветнай гісторыі.
З 2004 года — в.а. дырэктара, у 2005—2010 гадах — дырэктар Інстытута гісторыі НАН Беларусі. З 2009 — акадэмік-сакратар Аддзялення гуманітарных навук і мастацтваў НАН Беларусі.
Асноўныя напрамкі навуковай дзейнасці: гісторыя Другой сусветнай вайны, партызанскага руху і падпольнай барацьбы на акупаванай тэрыторыі Беларусі (1941—1944), маладзёжнага руху ХХ ст.
Узнагароджаны медалём Францыска Скарыны, медалём ордэна свяціцеля Кірыла Тураўскага Беларускай праваслаўнай царквы (2018).
Погляды
У жніўні 2019 года заявіў, што «Тадэвуш Касцюшка не вёў барацьбу за інтарэсы беларускага народа, а адстойваў інтарэсы Польшчы і ЗША» і «калі б Сувораў не разбіў Касцюшку, не было б ніякай Беларусі».
Клогарана (прыпыначны пункт)
Клогарана (Kloogaranna) — тупіковы прыпыначны пункт Эстонскай чыгункі ў павеце Хар’юмаа. Знаходзіцца ў вёсцы Клогарана на тупіковай лініі Клога — Клогарана, адгалінаванні лініі Кейла — Палдыскі.
Сія (спявачка)
Сі́я Ке́йт Ізабе́ль Фе́рлер (Sia Kate Isobelle Furler, нар. 18 снежня 1975, Адэлаіда, Паўднёвая Аўстралія, Аўстралія), вядомая як Сія (Sia, ) — аўстралійская спявачка і аўтарка песень у стылі эмацыйны джаз і поп, а таксама актрыса. Першы яе альбом выйшаў у 1997 годзе, але камерцыйны поспех быў звязаны з альбомам 2008 года Some People Have Real Problems. У 2010 годзе Сія атрымала шэсць намінацый на і перамагла ў намінацыях «найлепшы незалежны альбом», «найлепшы поп-альбом» и «найлепшае відэа». У 2014 годзе песня «Chandelier» здабыла чатыры намінацыі на «Грэмі» ў катэгорыях «Запіс года», «Песня года», «Найлепшае сольнае поп-выкананне», «Найлепшае музыкальнае відэа».
Міхалова
Назву Міхало́ва маюць:
Радуга (Веткаўскі раён)
Геаграфія
Знаходзіцца за 9 км у напрамку на паўночны захад ад горада Ветка, за 25 км ад Гомеля, за 15 км ад чыгуначнай станцыі Касцюкоўка. На ўсход ад аграгарадка працякае рака Беседзь.
1962 год у гісторыі літаратуры
1962 год быў адзначаны шэрагам літаратурных падзей.
Горы (Сенненскі раён)
Го́ры (, Горы) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Беліцкага сельсавета.
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Латыгальскага сельсавета, да 8 красавіка 2004 года — у склад Ульянавіцкага сельсавета.
IC 1303
IC 1303 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральна галактыка) у сузор’і Лебедзь.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Спіс аб’ектаў PGC (1701001—1702000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1701001—1702000)
EMD DDA40X
DDA40X — васьмівосны амерыканскі цеплавоз з электрычнай перадачай. Выпускаўся EMD (падраздзяленне General Motors) з красавіку 1969 да верасня 1971 г. для чыгункі Union Pacific Railroad. Самы доўгі, цяжкі і магутны аднасекцыйны цеплавоз у свеце.
1963 год у гісторыі літаратуры
1963 год быў адзначаны шэрагам літаратурных падзей.
Крываль (вёска, Салігорскі раён)
Крыва́ль (, Криваль) — вёска ў Салігорскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Зажэвіцкага сельсавета.
Маціяш Бернард Браўн
Маціяш Бернард Браўн (,, Эц, зямля Ціроль, Аўстрыя — , ) — чэшскі скульптар. Прадстаўнік барока.
Біяграфія
Вучыўся ў Італіі, зведаў уплыў Л.Берніні.
Працаваў у Зальцбургу, з 1710 года — у Празе.
Памёр ад сухотаў.
Рэчкі (Багушэўскі сельсавет)
Рэ́чкі (, Речки) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Багушэўскага сельсавета.
Рыгор Мяфодзьевіч Байкачоў
Біяграфія
У 1925—1927 гадах — старшыня сельскага савета ў роднай вёсцы, з 1927 года — у УКП(б), сакратар ячэйкі КП(б) Беларусі, у 1928—1930 гадах — старшыня сельскагаспадарчага крэдытнага кааператыва, у 1930—1933 гадах — вучыўся ў Маскоўскім Інстытуце Журналістыкі, пасля чаго ён быў прызначаны адказным рэдактарам раённай газеты.
З верасня 1937 года — намеснік адказнага рэдактара газеты «Советская Белоруссия», з красавіка да жніўня 1938 года — загадчык аддзела партыйнага жыцця ў рэдакцыі гэтай газеты, пазней яе адказны рэдактар.
Карыбскі крызіс
Крызісу папярэднічала размяшчэнне ў 1961 годзе Злучанымі Штатамі ў Турцыі ракет сярэдняй дальнасці PGM-19 Jupiter, якія пагражалі гарадам у заходняй частцы Савецкага Саюза, дастаючы да Масквы і асноўных прамысловых цэнтраў. У адказ у якасці адэкватнай меры на Кубе былі размешчаны савецкія ракеты сярэдняй дальнасці Р-12.
Рыгор Мяфодзьевіч Байкачоў
Біяграфія
У 1939 годзе — упаўнаважаны ЦК КП(б)Б Віцебскай вобласці, з 16 лістапада 1939 года па 22 снежня 1940 года — сакратар ЦК КП(б)Б і член палітбюро ЦК КП(б)Б, у 1940—1942 гадах — слухач Вышэйшай Школы Партыйных Арганізатараў пры ЦК УКП(б).
Карыбскі крызіс
Крызіс пачаўся 14 кастрычніка 1962 года, калі самалёт-разведчык U-2 ВПС ЗША ў ходзе аднаго з рэгулярных аблётаў Кубы выявіў у ваколіцах вёскі Сан-Крыстабаль савецкія ракеты сярэдняй дальнасці Р-12. Па рашэнні прэзідэнта ЗША Джона Кенэдзі быў створаны адмысловы Выканаўчы камітэт, у якім абмяркоўваліся магчымыя шляхі вырашэння праблемы. Некаторы час пасяджэнні выканкама насілі сакрэтны характар, аднак 22 кастрычніка Кенэдзі выступіў са зваротам да народа, абвясціўшы аб наяўнасці на Кубе савецкай «наступальнай зброі», з-за чаго ў ЗША неадкладна пачалася паніка. Быў уведзены «карантын» (блакада) Кубы.
Рыгор Мяфодзьевіч Байкачоў
Біяграфія
З 1941 года — адказны арганізатар ЦК КП(б)Б, з жніўня 1944 па ліпень 1950 года 1-ы сакратар абласнога камітэта УКП(б) у Вялікіх Луках. У 1950—1953 гадах — намеснік начальніка Упраўлення Галоўнага Упраўлення па справах выдавецтваў, паліграфіі і гандлю кнігамі пры Савеце Міністраў СССР, у 1953—1954 гадах — намеснік дырэктара Дзяржаўнага выдавецтва выяўленчага мастацтва Міністэрства Культуры СССР, у 1954—1955 гадах — упаўнаважаны ЦК КПСС для стварэння новых саўгасаў на палях у Кустанайскай вобласці.
Карыбскі крызіс
Спачатку савецкі бок адмаўляў наяўнасць на востраве савецкай ядзернай зброі, затым — запэўніваў амерыканцаў у стрымліваючым характары размяшчэння ракет на Кубе. 25 кастрычніка фатаграфіі ракет былі прадэманстраваны на пасяджэнні Савета Бяспекі ААН. У выканкаме сур'ёзна абмяркоўваўся сілавы варыянт вырашэння праблемы і яго прыхільнікі пераканалі Кенэдзі як мага хутчэй пачаць масіраваныя бамбардзіроўкі Кубы. Аднак чарговы аблёт U-2 паказаў, што некалькі ракет ужо ўсталяваны і гатовы да пуску, і што падобныя дзеянні немінуча прывялі б да вайны.
Рыгор Мяфодзьевіч Байкачоў
Біяграфія
У 1955—1956 гадах — 2-гі сакратар, а з 1956 па лістапад 1958 года — 1-ы сакратар Паўночнаказахстанскага абласнога камітэта КПК.
Карыбскі крызіс
Прэзідэнт ЗША Джон Кенэдзі прапанаваў Савецкаму Саюзу дэмантаваць устаноўленыя ракеты і развярнуць караблі, што ішлі на Кубу, у абмен на гарантыі ЗША не нападаць на Кубу і не зрынваць рэжым Фідэля Кастра (часам паказваецца, што Кенэдзі таксама прапанаваў вывесці амерыканскія ракеты з Турцыі, але дадзенае патрабаванне зыходзіла ад савецкага кіраўніцтва). Старшыня Савета Міністраў СССР і першы сакратар ЦК КПСС Мікіта Хрушчоў пагадзіўся, і 28 кастрычніка пачаўся дэмантаж ракет. Апошняя савецкая ракета пакінула Кубу праз некалькі тыдняў, і 20 лістапада блакада Кубы была знятая.
Рыгор Мяфодзьевіч Байкачоў
Біяграфія
У 1958—1959 гадах — слухач курсаў пры ЦК КПСС, у 1959—1963 гадах — начальнік Галоўнага ўпраўлення выдавецтваў і паліграфічнай прамысловасці Міністэрства культуры Беларускай ССР, у 1963—1970 гадах — намеснік старшыні Дзяржаўнага камітэта Савета Міністраў Беларускай ССР па справах выдавецтваў, паліграфіі і гандлю кнігамі, затым на пенсіі.
Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР і Вярхоўнага Савета БССР.
Карыбскі крызіс
Спасылкі
на англійскай мове:
Сяргей Сцяпанавіч Мусінскі
Сяргей Сцяпанавіч Мусі́нскі (, с. Лісіцына, Нікольскі раён, Валагодская вобласць — ) — беларускі архітэктар. Заслужаны архітэктар БССР (1973). Акадэмік архітэктуры Беларусi.
Біяграфія
Член Саюза архітэктараў СССР з 1953 года.
Асноўныя праекты
Асноўныя работы: у Мінску — праект забудовы плошчы Калініна (1954—1962), праект планіроўкі і забудовы 2-й чаргі Ленінскага праспекта (1958—1964), жылыя дамы з крамамі «Моднае адзенне», «Дом абутку», (1958—1963), «Гастраном» і «Бульбяная» (1958),  (1964), корпус інстытута фізкультуры па праспекце Ф. Скарыны (1960), інтэрнат БПІ (1954); будынак гарвыканкама (1964), Палац культуры тэкстыльшчыкаў (1960), гасцініца «Мінск» (1968, 2-я чарга), Палац мастацтваў (1973), комплексы 5—14-павярховых інтэрнатаў БПІ па вуліцах Сурганава (1969—1975), 12-павярховых Цнянскай (1978), Карбышава (1979) і Металістаў (1979),  НДІ сродкаў аўтаматызацыі па праспекце Ф. Скарыны (1977), фантан «Юнацтва» каля гасцініцы «Мінск» (1978, усе ў сааўт.), комплекс жылых дамоў па вул. Няміга (1991, кіраўнік аўтарскага калектыву); санаторны комплекс «Беларусь» у Сочы (1953—1968), мемарыяльны комплекс «Вязынка» (1972, в. Вязынка Маладзечанскага раёна); будынак аблвыканкама ў Гомелі (1974), Дом Саветаў у Шчучыне (1979, усе ў сааўт.) і інш.
У вобласці манументальнага мастацтва: помнік двойчы героям Савецкага Саюза С. І. Грыцаўцу (1960) і лётчыку-касманаўту У. В. Кавалёнку (1984), мемарыяльны комплекс «Вязынка» (1970).
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам «Знак Пашаны» (1978). Дзяржаўная прэмія БССР (1968, у аўтарскім калектыве) за архітэктуру Ленінскага праспекта, Заслужаны архітэктар БССР (1973)
Сям’я
З 1952 года быў у шлюбе са сваёй аднакурсніцай Ліяй Авейсаўнай Каджар. У нiх нарадзіліся дочкі Таццяна Сяргееўна (мастацтвазнауца) і Яўгенія Сяргееўна (мастак ДПМ, сябра СМБ)(жывуць у Мінску) і сын Іван Сяргеевiч (навучаўся на фізічным факультэце Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, жыве ў Маскве) Мусінскія.
Віталь Аляксандравіч Парахонька
Віталь Аляксандравіч Парахонька (нар. ) — беларускі лёгкаатлет. Спецыялізуецца ў бар'ерным бегу на 100 метраў. Майстар спорту Беларусі.
Дасягненні
Срэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі 2016 года ў бегу на 110 метраў з бар'ерамі з вынікам 14.08 сек.
Срэбраны прызёр Кубка Беларусі 2016 года ў бегу на 110 метраў з бар'ерамі з вынікам 13.86 сек.
Домбуры
Домбуры (丼物) — японская страва, якая атрымала сваю назву па посуду, у якой падаецца (домбуры с японскай перакладаецца як міска). Міска домбуры месціць каля двух стандартных порцый рыса, па-над якім кладуцца розныя дабаўкі: мяса, рыба, яйкі, гародніну ці нейкі іншы гарнір. Па сутнасці з’яўляецца разнавіднасцю японскага фаст-фуда.
Розныя віды домбуры маюць свае ўласныя назвы, аднак усе яны заканчваюцца на склад «дон»: напрыклад, папулярны варыянт домбуры з курыцай і яйкам «маці і дзіця» называецца, а домбуры з адбіўной —.
Міска
Звычайна домбуры — гэта глыбокая міска каля 15 сантыметраў дыяметрам па верхнім краі, якая накрываецца вечкам. Аб’ём домбуры разлічаны на прыкладна дзве стандартныя порцыі рысу.
Гісторыя
Ідэя домбуры з’явілася ў эпоху Мэйдзі, калі павевы часу стварылі запыт на з’яўленне «зручнай ежы». Змяшаная ў адной місцы ежа стала рэвалюцыйнай пераменай у японскай традыцыйнай трапезе, таму была прынятая грамадствам не адразу. Аднак на сёння налічваецца ўжо больш за 50 варыянтаў гатавання домбуры.
Сінгонія
Сінгонія мінералу вызначаецца на буйным крышталі або спайным абломку па элементах сіметрыі.
Элементы сіметрыі групуюцца ў 7 крышталеграфічных сінгоній: кубічную, гексаганальную, тэтраганальную, трыганальную, рамбічную, манаклінную, трыклінную.
1964 год у гісторыі літаратуры
1964 год быў адзначаны шэрагам літаратурных падзей.
Ладдзя з Копыся
Ладдзя з Копыся — шахматная фігурка ладдзі XII ст. знойдзеная ў Копысі. Фігурка выразана з касці, у нізе мае прамавугольную аснову, а зверху — два фігурныя выступы. Выступы сімвалізвалі ўзнятыя крылы птушкі. У старажытнасці арабы па назве фантастычнай птушкі з персідскага казачнага эпасу называлі фігурку ладдзі рухам. Ладдзя з Копыся нагадвае арабскі «рух», але мае і свае асаблівасці.
Клога (станцыя)
Клога (Klooga) — станцыя Эстонскай чыгункі ў павеце Хар’юмаа. Знаходзіцца ў мястэчку Клога на лініі Кейла — Палдыскі.
IC 1304
IC 1304 — галактыка тыпу NF (у працэсе пацверджання) у сузор’і Лебедзь.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Крываль (пасёлак)
Крыва́ль (, Криваль) — пасёлак у Салігорскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Зажэвіцкага сельсавета.
Да 23 сакавіка 1987 года пасёлак уваходзіў у склад Новацярушскага сельсавета.
Каліёпа
Каліё́па (Καλλιόπη — «красамоўная») у старажытнагрэчаскай міфалогіі — муза эпічнай паэзіі, навукі і філасофіі. Па этымалогіі Дыядора, атрымала імя ад выгуку цудоўнага слова ( і ).
Старэйшая дачка Зеўса і Мнемасіны. Маці Арфея і Ліна ад Апалона (ці ад Эагра ). Па адной з версій, маці Рэса. Па версіі, нарадзіла ад Апалона Гамера. Часам згадваецца як маці карыбантаў.
Па Гесіёду, выдаецца сярод музамі, ідзе за царамі. Яе згадваюць Алкман, Стэсіхор. Да яе звяртаецца Вергілій. Дзіянісій Медны ў элегіях зваў паэзію «крыкам Каліёпы».
Малявалася з васковымі таблічкамі і стыласам (палачкай для пісьма). Шанавалася ў Локрах эпізефірскіх.
Воданапорныя вежы (Гродна)
Воданапорныя вежы — помнік архітэктуры пач. XX ст. Размешчаны па адрасе: г. Гродна, вул. Свярдлова, 2. Іх яшчэ называюць «Бася» і «Кася».
Архітэктура
Дзве цагляныя васьмігранныя ў плане вежы вышынёй 22 м, дахі васьмісхільныя.
Паўночная вежа пабудавана ў 1890 г., верагодна, па праекце гродзенскага землямера Майсея Любіча. Яе фасады багата дэкараваны. Сцены ўпрыгожаны пілястрамі, лапаткамі, сухарыкамі, фігурнай ліштвой, люкарнямі. Карнізы з арнаментамі, «жамчужныя» паясы, дэнтыкулы падзяляюць будынак знадворку на 4 ярусы. Вокны другога яруса высокія, паўцыркульныя, размешчаныя ў неглыбокіх нішах з навершам у выглядзе какошнікаў. У цэнтры вежы ўзвышаецца каркас з трубамі для падачы вады ў рэзервуар, які знаходзіцца на самым верхнім ярусе. Кожны ярус падзелены на 4 звязаныя паміж сабой адсекі, у якіх размяшчаецца інжынернае абсталяванне і службовыя памяшканні. Перакрыцці драўляныя. Спалучэнне чырвонай цэглы і белай тынкоўкі надае будынку маляўнічы каларыт.
Паўднёвая вежа пабудавана ў 1916 г. у час нямецкай акупацыі. Яе фасады больш стрыманы ў дэкоры. Ліштвы акон і дзвярэй складанай формы, афарбаваны ў белы колер. Грані раскрапаваны арачнымі і лучковымі вокнамі і нішамі, вуглы вылучаны лапаткамі. У завяршэнні і паміж ярусамі прафіляваныя карнізы з зубчастым паяском. Унутраная планіроўка падобная да планіроўкі Паўночнай вежы. Цяпер у будынку знаходзяцца творчыя майстэрні Беларускага саюза мастакоў.
Чжу Сі
Чжу Сі ( — ) — выдатны канфуцыянскі філосаф дынастыі Сун (960—1279), заснавальнік кітайскага неаканфуцыянства. Філосаф-энцыклапедыст, літаратар, тэкстолаг, каментатар старажытных тэкстаў. У гісторыі кітайскай думкі часта называюць другой па ўплывовасці фігурай пасля самога Канфуцыя; сучаснікі прылічалі яго ў шэрагу з Чжан Шы і Люй Цзуцянем да «трох мудрацоў з Паўднёвага Усходу». Прыхільнікам яго ідэй у Японіі быў Ямасакі Ансаі.
Жыццё
Першым месцам дзяржаўнай службы Чжу Сі стаў павет Тун'ань на поўдні правінцыі Фуцзянь (1151—1158). Там ён памяняў падаткаабкладанне і паліцыю, палепшыў бібліятэку і школу, распрацаваў форму рытуалу, якая адсутнічала да яго. Сваёй службай ва ўправе павета ён у 26 гадоў заслужыў такую павагу насельніцтва, што яму быў збудаваны алтар у мясцовай школе.
На погляды на Чжу Сі паўплываў мысліцель-канфуцыянец Лі Тун, якога Чжу Сі наведваў да свайго назначэння ў Тун'ань. У 1158 годзе ён наведаў Лі Туна зноў і правёў у навучанні з ім некалькі месяцаў у 1160 годзе.