cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Узбекская мова
Гісторыя
Узбекская мова мае даўнюю пісьмовую традыцыю ў форме сярэднеазіяцкай цюркскай мовы (чагатайскай, або стараўзбекскай), якая склалася да 15-16 стст. на аснове карлуцка-уйгурскіх дыялектаў Маверанахра і стаў афіцыйнай мовай у дзяржаве Тымура (Тамерлана). Стараўзбекская мова зазнала ўплыў літаратурнай мовы Караханідcкай дзяржавы (11—12 стст.; т. зв. караханідcка-ўйгурская мова), карлуцка-харэзмійскай літаратурнай мовы даліны Сырдар’і (12—14 стст.; вядомая таксама як харэзмска-цюркская мова) і персідскай літаратуры. Росквіт цюркамоўнай літаратуры ў Сярэдняй Азіі прыпадае на 15-16 стст.; вяршыня паэзіі на стараўзбекскай мове — творчасць Алішэра Наваі (1441—1501; часам мову гэтага перыяду называюць сярэдняўзбекскай).
Сучасная літаратурная мова
Сучасная літаратурная ўзбекская мова сфарміравалася на аснове ферганска-ташкенцкай групы гаворак. Пісьмовасць на ўзбекскай мове да 1928 існавала на арабскай, у 1928—1940 на лацінскай аснове, з 1940 да 1992 — на аснове кірыліцы з некаторымі дадатковымі літарамі. На ўзбекскай мове створаная разнастайная арыгінальная літаратура. Ва ўзбекскіх школах на ёй вядзецца выкладанне ўсіх агульнаадукацыйных дысцыплін; пашыраецца яе выкарыстанне ў вышэйшай школе.
У 1992 годзе пачаўся перавод узбекскай мовы ізноў на лацінскі алфавіт. Аднак казаць пра выцясненне кірыліцы лацінкай яшчэ рана, праўдападобна, можа ўсталявацца раўналежнае выкарыстанне абодвух алфавітаў. Сучасны лацінскі алфавіт аднак, істотна адрозніваецца як ад папярэдняга лацінскага алфавіту ўзору 1928 года, гэтак і ад сучасных цюркскіх лацінак (турэцкай, азербайджанскай, крымскай і інш.). У прыватнасці, у сучаснай узбекскай лацінцы няма сімвалаў з дыякрытычнымі знакамі, а ў алфавіце 1928 года выкарыстоўваліся не толькі сімвалы з дыякрытычнымі знакамі, але і ўнікальныя сімвалы, створаныя савецкімі лінгвістамі.
«Наркамаўская» сталінская рэформа ва ўзбекскай мове
Першы лацінскі алфавіт быў канчаткова распрацаваны і зацверджаны актам урада Узбекістана ў 1926 г. Масавае практычнае ўжыванне яго пачалося ў 1928 г. З пераходам на новы алфавіт друкаваная прадукцыя і пісьменнасць насельніцтва сталі хутка расці.
Пераход на лацінізаваны алфавіт спярша не спрычыніўся да прынцыповых зменаў у арфаграфіі (карысталіся старой чагатайскай традыцыяй). Але ў 1929 г. на моўнай канферэнцыі ў Самаркандзе была прынятая новая арфаграфія. Гэтая арфаграфія, пабудаваная на паслядоўным правядзенні сінгарманізму (які для цюркскіх моў усё адно што аканне-яканне і пазначэнне мяккасці зычных для беларускай), накіроўвала літаратурную ўзбекскую мову ў бок гаворак глыбінных, менш зазналых уплыў іншых моў раёнаў і адрывала яго ад гаворак буйных гарадскіх цэнтраў, дзе сінгарманізм даўно згублены. Для выражэння сінгарманізму былі ўведзеныя дадаткова тры літары для галосных, і лік іх такім чынам быў даведзены да дзевяці (пры шасці галосных фанемах у ташкенцкай гаворцы).
Асаблівасці транслітарацыі
У традыцыйна прынятай праз расійскую ў беларускай мове транслітарацыі ўзбекскіх асабістых імёнаў і геаграфічных назваў ёсць дзве асаблівасці. Першая — захаванае яшчэ з царскіх часоў неадлюстраванне на пісьме ўзбекскага окання. Напрыклад, узбекскія імёны і назвы, перадаваныя па-беларуску праз расійскае пасярэдніцтва як Усман, Абдула, Бекабад, Андыжан, па-ўзбекску вымаўляюцца і пішуцца Usmon, Abdullo, Bekobod, Andijon.
Другая асаблівасць — гэта ўзніклая пад уплывам узбекскага кірылічнага алфавіту традыцыя передаваць у многіх словах гук [o], які абазначаўся ў кірыліцы літарай ў, праз у дзеля падабенства адпаведных літар. Насамрэч у гэтых словах прысутнічае гук, больш закрыты, чым [о], але больш адкрыты, чым [у].
Мнёў (Чарнігаўскі раён)
Мнёў (Мньов) — вёска ў Чарнігаўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Мнёўскага сельсавета.
Падбярэззе (Хацюхоўскі сельсавет)
Падбярэ́ззе (, Подберезье) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Хацюхоўскага сельсавета.
Эва Астроўская
Эва Марыя Астроўская (Ewa Maria Ostrowska;, — , Вежбіны, Польшча) — польская пісьменніца, журналістка.
Біяграфія
Нарадзілася перад самым пачаткам Другой сусветнай вайны ў Вілейцы.
З пачаткам вайны апынулася ў бабулі і дзядулі Браніслава і Вітольда Кандрацкіх у Ляндварове ля Вільні. Бацька загінуў у Катыні.
Вядомая як аўтар шматлікіх аповесцяў, пераважна на сямейныя тэмы. Выдавала таксама кніжкі для дзяцей і моладзі, трылеры, дэтэктывы. За кнігу “Што чутно за гэтымі дзвярыма” (Co słychać za tymi drzwiami) атрымала Прэмію Міжнароднай кніжнай палаты для моладзі (International Board on Books for Youngsters – 1988). Лаўрэат прэміі Старшыні Савета міністраў Польшчы за кнігі для дзяцей і моладзі.
Цэнтральнэ (Чарнігаўскі раён)
Цэнтральнае ці Цэнтральнэ (Центральне) — пасёлак у Чарнігаўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Мнёўскага сельсавета.
Брацкая магіла (Палессе)
Брацкая магіла — вайсковае пахаванне ў в. Палессе, Светлагорскі раён.
Апісанне
Разведвальныя атрады наведаліся ў в. Палессе на пачатку ліпеня 1941 года, акупіравана вёска была ў пачатку жніўня 1941 года.
Вызвалена вёска была 26-27 лістапада 1943 года, але менш чым праз месяц зноў захоплена немцамі. Канчаткова вызвалена да красавіка 1943 года.
У наш час у цэнтры вёскі, каля дарогі Парычы-Калінкавічы пахаваны 1753 чалавека. Гэта воіны 48-й і 65-й амій, якія загінулі ў баях у лістападзе 1943 — чэрвені 1944 гадоў у раёне вёсак Віша, Уюнішчы, Мехаўшчына, Мыслаў Рог, Палессе, былога пасёлка Падбярэззе Палесскага с/с, Карпавічы Асташкавіцкага с/с, воіны 28-й і 16-й паветраных армій, якія загінулі ў чэрвені 1944 года ў час аперацыі «Баграціён» пры прарыве фашысцкай абароны на захад і на поўнач ад вёскі Уюнішчы і каля вёсак Гарохавічы, Мыслаў Рог, салдаты і афіцэры партызаны, якія загінулі ў 1943—1944 гадах у баях супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў. У 1957 годзе на магіле пастаўлены помнік — скульптура воіна з аўтаматам і каскай у руках.
Айнабастау (Тарбагатайскі раён)
Айнабастау — сяло ў Тарбагатайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Айшылікскай сельскай акругі. Код КАТА — 635859200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 154 чалавекі (85 мужчын і 69 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 95 чалавек (56 мужчын і 39 жанчын).
Парламенцкія выбары ў Германіі (2013)
Парламенцкія выбары ў Германіі былі праведзены 22 верасня 2013 года. На іх былі абраныя 630 членаў 18-га бундэстагу, федэральнага парламента Германіі.
Кантэкст выбараў
На апошніх федэральных выбарах 2009 года перамагла кааліцыя, у якую ўвайшлі Хрысціянска-дэмакратычны саюз (ХДС), яе Баварскі філіял Хрысціянска-сацыяльны саюз (ХСС) і Свабодная дэмакратычная партыя (СвДП). Ангела Меркель заняла пасаду канцлера, а Гіда Вестэрвеле стаў намеснікам канцлера. Сацыял-дэмакратычная партыя (СДПГ) пацярпела цяжкае паражэнне, яе лідар Франк-Вальтэр Штайнмаер прызнаў паразу і абвясціў аб сваім намеры стаць лідарам апазіцыі ў бундэстагу. У выбарах удзельнічае новая партыя «Альтэрнатыва для Германіі».
Вынік
Паводле папярэдніх дадзеных, найбольшую колькасць галасоў набраў блок ХДС/ХСС на чале з Ангелай Меркель — 41,5 % (што стала лепшым вынікам блока за апошнія 20 гадоў). СДПГм25,7%, Левая партыя—8,6% і Партыя зялёных—8,4 %. Аднак пасля падліку колькасці месцаў у Бундэстагу, аказалася што ХДС / ХСС мае 311 месцаў з 631, гэта значыць блоку не хапіла 5 месцаў для атрымання большасці ў 316 месцаў. Былы партнёр ХДС / ХСС па кааліцыі Свабодная дэмакратычная партыя не здолела пераадолець 5-працэнтны бар’ер і прайсці ў парламент. Толькі пасля таго як 76 % членаў СДПГ ва ўсіх землях Германіі ўхвалілі кааліцыю з ХДС/ХСС на ўнутрыпартыйным рэферэндуме, удалося сфармаваць «вялікую» кааліцыю з ХДС / ХСС і СДПГ.
Мамленкі
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 18 км на паўночны захад ад Смаленска, за 2,5 км на паўночны ўсход ад аўтадарогі Смаленск — Невель. За 14 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Ракітная на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Акжол (Усходне-Казахстанская вобласць)
Акжол — сяло ў Тарбагатайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Айшылікскай сельскай акругі. Код КАТА — 635859300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 126 чалавек (65 мужчын і 61 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 74 чалавекі (38 мужчын і 36 жанчын).
Старыя Шчаўры
Стары́я Шчаўры́ (, Старые Щавры) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Хацюхоўскага сельсавета.
Мсціслаў Антонавіч Аляхновіч
Мсціслаў Антонавіч Аляхновіч (Mścisław Olechnowicz;,  — ) — польскі лінгвіст. Доктар гуманітарных (1963) і педагагічных (1966) навук, прафесар (1974).
Біяграфія
Скончыў у 1938 годзе Віленскі ўніверсітэт. З 1949 года выкладчык, з 1954 года загадчык кафедры замежных моў, з 1966 кафедры рускай філалогіі Лодзінскага ўніверсітэта.
Навуковая дзейнасць
Даследаваў рускую і беларускую мовы, беларускі фальклор, руска-беларуска-польска-літоўскія фальклорныя і моўныя сувязі. Аўтар манаграфіі «Польскія даследчыкі беларускага фальклору і мовы ў XIX ст.» (1986), прац «Польскія зацікаўленні беларускай мовай (ад паловы XVI стагоддзя да 1863 г.)» (1964), «Даследчыкі палескага фальклору ў першай палове XIX стагоддзя» (1965), «Беларускія элементы ў польскай песні першай паловы XIX стагоддзя» (1966), «„Беларусь—Палессе“ Оскара Кольберга» (1968), «Сістэма націску назоўнікаў з вытворнай асновай у беларускай мове» (1972), «Тэндэнцыі развіцця беларускага націску (на параўнальным фоне націску рускага)» (1978) і інш.
Глядын
Гля́дзін ці Гля́дын (Гля́дин) — вёска ў Чарнігаўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Мнёўскага сельсавета.
Маладая (вёска)
Маладая (Молодая) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у Навасельскае сельскае паселішча.
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 20 км на паўночны захад ад Смаленска, за 1,5 км на паўночны захад ад аўтадарогі Смаленск — Невель, на беразе ракі Удра.
За 12 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Купрына на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Пустынкы
Пустынкі ці Пустынкы (Пустинки́) — вёска ў Чарнігаўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Мнёўскага сельсавета.
Нагаць (вёска)
Нагаць (Нагаць) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прыгорскага сельскага паселішча.
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 6 км на паўднёвы ўсход ад Смаленска, за 0,1 км на захад ад аўтадарогі Арол — Віцебск, на беразе ракі Нагаць. За 6 км на ўсход ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя на лініі Смаленск — Рослаўль.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Навасёлкі (Стабенскае сельскае паселішча)
Навасёлкі (Новоселки) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Стабенскага сельскага паселішча.
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 17 км на поўнач ад Смаленска, за 11 км на поўнач ад аўтадарогі. За 19 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Смаленск на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Храпатэ
Храпатае ці Храпатэ (Храпа́те) — вёска ў Чарнігаўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Мнёўскага сельсавета.
Брацкая магіла (Парычы)
Брацкая магіла — вайсковае пахаванне ў г. п. Парычы, Светлагорскі раён.
Апісанне
Помнік знаходзіцца ў скверы насупраць пасялковага дома культуры. На пастаменце размешчана гіпсабетонная скульптура воіна, які схіліўся на адно калена. Колькасць пахаваных — 1643 чалавека.
Падчас Беларускай наступальнай аперацыі савецкіх войск гарадскі пасёлак Парычы быў важным апорным пунктам варожай абароны. Ён прыкрываў шлях на Бабруйск. На гэтым напрамку гітлераўцы стварылі некалькі ўмацаваных рубяжоў. Таму камандаванне 1-га Беларускага фронту вырашыла нанесці галоўны удар з раёна балот на поўдзень ад Парычаў. Раніцай 24 чэрвеня войскі 65-й арміі пайшліў наступленне. За першы дзень наступлення была поўнасцю прарвана абарона праціўніка, гітлераўцы страцілі каля 1700 салдат і афіцэраў, 19 гармат, 35 мінамётаў, 85 кулямётаў, 17 аўтамашын, 27 дзотаў і 25 бліндажоў. 17-я танкавая брыгада 1-га танкавага корпуса выйшла да Бярэзіны і адрэзала шляхі адыходу парыцкай групоўкі ворага на поўнач. На працягу 26 і 27 чэрвеня часці 105-га стралковага корпуса разграмілі акружаную групоўку і ў 18 гадзін вызвалілі гарадскі пасёлак.
У вызваленні Парыч таксама ўдзельнічалі маракі Дняпроўскай ваеннай флатыліі, якія на бранякатэрах прарваліся ўверх па бярэзіне да гарадскога пасёлка і нанеслі ўдар па пераправе, адрэзаўшы ворагу шляхі адступлення на Жлобін. Вялікую дапамогу савецкім воінам аказалі партызаны, якія 20 чэрвеня падарвалі больш за 40 тыс. рэек, што паралізавала работу чыгункі.
У 1964 годзе адбылося перазахаванее, на магіле пастаўлены помнік — скульптура воіна з вянком. Пахаваны 1143 чалавека, воінаў, якія загінулі ў 1941—1944 гадах. У баях за вызваленне тэрыторыі раёна. Сярод пахаваных — Герой Савецкага Саюза Ніканор Андрэевіч Лявухін.
Ежы Анджаеўскі
Е́жы Анджае́ўскі (Jerzy Andrzejewski; 19 жніўня 1909, Варшава, Расійская імперыя — 19 красавіка 1983, Варшава, Польшча) — польскі празаік і публіцыст.
Біяграфія
У 1927—1931 гадах вучыўся ў Варшаўскім універсітэце. У 1950-х гадах член ПАРП. Займаў кіруючыя пасады ў Саюзе пісьменнікаў. У 1955—1961 гадах быў літаратурным кіраўніком кінастудыі «Syrena».
З 1960-х гадоў у апазіцыі да афіцыйнай палітыкі і ідэалогіі. У канцы жыцця стаў сузаснавальнікам Камітэта абароны рабочых, актыўны прыхільнік руху «Салідарнасць».
Творчасць
Першае апавяданне «Хлусня» (1932). Вядомасць прынесла аповесць «Лад сэрца» (1938). У зборніку апавяданняў «Ноч» (1945) адлюстраваў жыццё суайчыннікаў у. Раман «Попел і дыямент» (1948; экранізацыя А. Вайды, 1958) пра супярэчлівую грамадска-палітычную і маральную атмасферу ў пасляваеннай Польшчы. У метафарычных аповесцях «Цемра ахінае зямлю» (1957), «Брама раю» (1960) праблемы быцця чалавека ў складанай гістарычнай плыні часу, пошукі справядлівасці, веры, сэнсу існавання. У аповесці «Ужо амаль нічога» (1976) даследуе душэўны стан і памкненні мастака, у аповесці «Ніхто» (1983) праз міфалагічную прызму спрабуе асэнсаваць месца і прызначэнне чалавека ў Сусвеце. Яго творам уласцівы філасафічнасць, нетрадыцыйнае светаўспрамынне, экзістэнцыяльная праблематыка.
Ніна Андрыч
Ніна Андрыч (Ninosława Andrycz; 11 лістапада 1912, Брэст — 31 студзеня 2014) — польская актрыса. Актрысу называлі «Вялікая Дама польскага тэатра» з-за яе доўгай і паспяховай кар'еры.
Біяграфія
Скончыла ў 1935 годзе Інстытут тэатральнага мастацтва ў Варшаве. Працавала ў варшаўскім.
У 1946—1968 гадах у шлюбе з прэм'ер-міністрам ПНР Юзафам Цыранкевічам.
Ніна Андрыч памерла 31 студзеня 2014 года ў Варшаве.
Віктар Кузьміч Паджараў
Віктар Кузьміч Паджа́раў ( — ) — вучоны ў галіне лясной меліярацыі, рэкультывацыі і аховы зямель, доктар сельскагаспадарчых навук (1978), прафесар, Заслужаны лесавод БССР (1980).
Навуковая дзейнасць
В. К. Паджараву належаць навуковыя працы ў галіне меліярацыі і рэкультывацыі зямель. Распрацаваў асновы лесагаспадарчай рэкультывацыі выпрацаваных тарфянікаў і лесамеліярацыйнай аховы асушаных сельскагаспадарчых зямель. Займаўся агратэхнікай увядзення лубіну ў культуры хвоі, вывучэннем лясных экасістэмам пасля аварыі на Чарнобылькай АЭС і інш.
Аўтар 150 навуковых артыкулаў, 10 брашур, 4 манаграфій. Сааўтар (разам з Л. З. Сцерыным) патэнта «Переносной прибор для измерения уровня пьезометрического напора и коэффициента фильтрации жидкости в торфяной залежи».
Сярод апублікаванага:
Махнатын
Махнацін ці Махнатын (Мохна́тин) — вёска ў Чарнігаўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Махнатынскага сельсавета.
Есім (Усходне-Казахстанская вобласць)
Есім — сяло ў Тарбагатайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Айшылікскай сельскай акругі. Код КАТА — 635859400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 259 чалавек (131 мужчына і 128 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 157 чалавек (80 мужчын і 77 жанчын).
Ямпіль (Сумская вобласць)
Ямпіль (Ямпіль) — пасёлак гарадскога тыпу ў Сумской вобласці Украіны. Раённы цэнтр. Чыгуначная станцыя на лініі Канатоп — Хутір Мыхайліўскі. Паселішча адносілася да Ноўгарад-Сіверскага павета Чарнігаўскага ваяводства. З 1648 г. — у Ніжынскім палку Войска Запарожскага, ягонае соценнае мястэчка. Канапляны завод, харчовая прамысловасць, ААТ «Ямпільскі механічны завод».
Шылела
Шыле́ла, або шыля́ла (shillelagh, shillalah), або блэктарн (літар.: цёрн), або «ірландская дубінка» — традыцыйная зброя, спартыўны снарад, сродак ірландскага бою на дубінкі (бата), прадмет культуры ірландскага народу. Наогул, пад агульнай назвай «ірландскай дубінкі» існавалі розныя ўстаноўленыя віды (гл. лорга-ярнай, кліт-альпін). Адзін з асноўных і найбольш вядомых — драўляны кій даўжынёю каля 1,2 м (чатыры футы), абавязкова прамы і аднолькавы таўшчынёю і тугасцю ўздоўж сябе. Найлепшым матэрыялам традыцыйна лічыўся цёрн (адсюль адна з назваў), але таксама ўжываліся ясень, дуб, арэх.
Хацюхова
Хацюхо́ва (, Хотюхово) — аграгарадок у Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Хацюхоўскага сельсавета.
Гісторыя
Згадваецца ў 1642 годзе як вёска Хаціхова ў складзе маёнтка Халопенічы ў Аршанскім павеце Вялікага Княства Літоўскага.
Ніканор Андрэевіч Лявухін
Ніканор Андрэевіч Лявухін (, с. Антонаўка, Нова-Тар’яльскі раён, Марый Эл —, Светлагорскі раён, Беларусь) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, гвардыі сяржант. Герой Савецкага Саюза (17.10.1943).
Біяграфія
З сялян. Працаваў у калгасе, бухгалтарам сельпо, на хлебазаводзе. У чырвонай Арміі з 1939 года. У час Вялікай Айчыннай вайны на фронце з сакавіка 1943 года. Вызначыўся пры фарсіраванні Дняпра на поўнач ад Кіева. У ноч на 24 верасня 1943 года камандзір гарматы гв. малодшы сяржант 241-га гв. стралковага палка 75-й гв. стралковай дывізіі 65-й арміі Н. А. Лявухін са сваім разлікам, гарматамі і боепрыпасамі пераправіўся цераз раку, прамой наводкай падбіў варожы танк і самаходную гармату, знішчыў некалькі агнявых кропак гітлераўцаў, што забяспечыла пераправу нашых часцей.
Загінуў 18 чэрвеня 1944 года ў баі каля вёскі Язвін. Пахаваны ў брацкай магіле ў г.п. Парычы, дзе ягоным імём названа вуліца. У Светлагорску на Алеі Герояў усталяваны бюст.
Юр'іўка (Чарнігаўскі раён)
Юр'еўка ці Юр'іўка (Ю́р'ївка) — вёска ў Чарнігаўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Махнатынскага сельсавета.
Шылка (рака)
Шы́лка — рака ў Забайкальскім краі Расіі, левы прыток Амура.
Вадазбор 206 тыс. км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 550 м³/сек.
Новая Дзярэўня (Смаленскі раён)
Новая Дзярэўня (Новая Деревня) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Стабенскага сельскага паселішча.
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 15 км на паўночны ўсход ад Смаленска, за 3 км на поўнач ад аўтадарогі, на беразе ракі Калодня. За 16 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Смаленск-Сартавальны на лініі Масква — Мінск.
Чэмпіянат Еўропы па фігурным катанні
Чэмпіянат Еўропы па фігурным катанні — штогадовае спаборніцтва па фігурным катанні. Праводзіцца пад эгідай Міжнароднага саюза канькабежцаў (ІСУ), і з’яўляецца старэйшым з чатырох штогадовых спаборніцтваў, якія праводзіць Саюз (астатнія — Чэмпіянат свету, «Чатыры кантынента» і Чэмпіянат свету па фігурным катанні сярод юніёраў).
Новая Дзярэўня (Смаленскі раён)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Новае Каравіна
Новае Каравіна (Новое Корявино) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Стабенскага сельскага паселішча.
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 14 км на паўночны ўсход ад Смаленска, за 2 км на поўнач ад аўтадарогі, на беразе ракі Калодня. За 15 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Смаленск-Сартавальны на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Фасоля
Фасоля (Phaseolus) — род кветкавых раслін сямейства бабовых. Больш за 200 відаў. Пашыраны ў тропіках і субтропіках Амерыкі і Афрыкі. Старажытная культура Цэнтральнай Амерыкі — вядома з 4-3-га тысячагоддзя да н. э. У Еўропу завезена ў 16, у Беларусь — 17-18 стагоддзях. У культуры больш 20 відаў. На Беларусі вырошчваюць фасолю звычайную і.
Батанічнае апісанне
Адна- і шматгадовыя травяністыя расліны. Амаль усе віды — самаапыляльныя ліяны даўжынёй да 2,5 метраў, некаторыя — паўкусты, большасць з іх — расліны кароткага дня. У кустовых форм моцнае непалягаючае сцябло да 0,5 метраў. Лісце трайчастае. Кветкі матыльковыя, разнастайнай афарбоўкі, сабраныя ў гронкападобныя суквецці. Плод — струк. Насенне высокай смакавай годнасці, мае да 30 % паўнацэннага бялку.
Віды
Некаторыя віды:
Значэнне і выкарыстанне
Харчовая, кармавая, лекавая, сідэральная, дэкаратыўная расліна.
Кырыкіўка
Кырыкіўка (Кириківка) — пасёлак гарадскога тыпу ў Вэлыкапысарыўскім раёне Сумской вобласці Украіны на рацэ Ворскла. Вузлавая чыгуначная станцыя на лініі Сумы — Харкаў. Адносілася да Ахтырскага павета Харкаўскай губерні. З 1939 г. — у Сумской вобласці.
Мірыям Браянт
Мірыям Мэлані Браянт (нар. г., ) — шведская спявачка і аўтар песень.
Біяграфія
Пад уплывам музычнага выхавання свайго брытанскага бацькі і фінскай маці пачала сачыняць песні. У лістападзе 2011 года разам са сваім сябрам дзяцінства, прадзюсарам і кампазітарам Віктарам Радстрэмам яна запісала тры песні, якія склалі дэбютны альбом «Finders, Keepers» («Што знайшоў, то маё»). Альбом выйшаў у свет у сакавіку 2012 года пры садзейнічанні студыі «100Songs». Музыка Мірыям зрабілася папулярнай сярод блогераў і на музычных сайтах.
Мірыям супрацоўнічала з вядомым музычным прадзюсарам і дыджэем Зедам — ён зрабіў рэмікс яе песні «Push Play» на яго паўторна выпушчаным альбоме.
Рэліз міні-альбома «Push Play» ў ЗША адбыўся 8 кастрычніка 2013 пры падтрымцы лэйбла «Interscope Records». У 2015 годзе Браянт была адной з васьмі музыкантаў, запрошаных у праграму тэлевізійнага шоў «Sa mycket bättre» на шведскім камерцыйным канале TV4.
Шырокадзюбыя
Шырокадзюбыя (Eurylaimidae) — сямейства птушак у атрадзе вераб'інападобных (Passeriformes). У сямейства шырокадзюбых уваходзяць 8 родаў і 14 відаў.
Забалацце (Баранавіцкі раён)
За́балацце (, Заболотье) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Навамышскага сельсавета. Размешчана за 17 км на захад ад Баранавічаў, за 7 км ад чыгуначнай станцыі Дамашэвічы на лініі Баранавічы — Ліда.
Гісторыя
У 1897 годзе вёска Навамышскай воласці Навагрудскага павета Мінскай губерні, працавалі хлебазапасны магазін і карчма.
З 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, у Навамышскай гміне Баранавіцкага павета Навагрудскага ваяводства.
З 1939 года ў складзе БССР. З 15 студзеня 1940 года ў Навамышскім раёне Баранавіцкай, з 8 студзеня 1954 года Брэсцкай абласцей, з 8 красавіка 1957 года ў Баранавіцкім раёне.
У час Вялікай Айчыннай вайны з канца чэрвеня 1941 года да 8 ліпеня 1944 года вёска акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. На франтах вайны загінула 38 вяскоўцаў.
Каля вёскі 8 ліпеня 1944 года вызначылася група савецкіх разведчыкаў, якія захапілі 6 мінамётаў, 4 радыёстанцыі і шмат іншай тэхнікі, узялі ў палон 7 нямецкіх салдат і афіцэраў. За гэты подзвіг сяржанту С. Ашыраву і радавому М. Яроміну было прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.
Да 26 чэрвеня 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Цешаўлянскага сельсавета.
Танамырза
Танамырза — аул у Тарбагатайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Айшылікскай сельскай акругі. Код КАТА — 635859500.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 608 чалавек (317 мужчын і 291 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у ауле пражывалі 546 чалавек (292 мужчыны і 254 жанчыны).
Прэзідэнцкія выбары ў Лівіі (2022)
Прэзідэнцкія выбары ў Лівіі зацверджаны на 2022 год, але потым перанесены на 2023. Гэта першыя пасляваенныя выбары ў Лівіі.
З прычыны грамадзянскай вайны і двоеўладдзя меўся шэраг складанасцяў у плане даты галасавання, якая некалькі разоў пераносілася. Самі выбары павінны былі стаць ўсеагульнымі, калі адначасова з прэзідэнтам абіраўся б парламент, але пазней было вырашана падзяліць іх.
Перадгісторыя
З 2011 года Лівія была ахоплена грамадзянскімі войнамі. На першым этапе (2011) ішоў канфлікт паміж урадам Муамара Кадафі і сіламі лівійскай апазіцыі, што пры падтрымцы замежных інтэрвентаў скончыўся звяржэннем дзеючага рэжыму. У другі этап (2012—2014) адбыўся фактычны распад краіны на шэраг самастойных дзяржаўных утварэнняў, працягваліся ваенныя сутыкненні паміж рознымі фракцыямі і групоўкамі. Іх барацьба прывяла да стварэння двух лівійскіх урадаў у гарадах Трыпалі (Урад нацыянальнай згоды, УНЗ) і Табрук (Палата прадстаўнікоў Лівіі, ППЛ), з чаго пачаўся трэці этап (2014—2020). Бакамі канфлікту і міжнароднай супольнасцю былі зроблены шматлікія спробы пакласці канец ваенным дзеянням і аб’яднаць краіну. Толькі 20 кастрычніка 2020 года атрымалася дасягнуць рэальнага перамір’я. Пасля ППЛ і УНА пачалі актыўна вырашаць пытанні па аб’яднанні разрозненых дзяржаўных інстытутаў.
Падрыхтоўка
Пасля вайны 2011 года Пераходны нацыянальны савет Лівіі, які прыйшоў на змену Кадафі, павінен быў правесці выбары прэзідэнта. Ён распрацаваў дарожную карту, па якой выбары павінны былі прайсці ў 2013 годзе і перадаў уладу абранаму парламенту. У 2014 годзе сфармавана Канстытуцыйная асамблея Лівіі. Ёй трэба было вырашыць якім чынам праводзіць выбары. Аднак у гэты перыяд адбылася актывізацыя баявых дзеянняў, з-за чаго выбары прэзідэнта апынуліся пад пагрозай. У жніўні 2014 года Палата прадстаўнікоў Лівіі, новы парламент дзяржавы, вырашыў, што выбары прэзідэнта будуць прамымі.
24 снежня 2017 годзе старшыня Вярхоўнай нацыянальнай выбарчай камісіі Лівіі (ВНВК) Імада ас-Саех заявіў, што прэзідэнцкія і парламенцкія выбары ў Лівіі адбудуцца да 30 верасня 2018 года. Рэгістрацыя выбаршчыкаў пачалася з 6 снежня і доўжылася 60 дзён, рэгістрацыя пражываючых за мяжой выбаршчыкаў пачалася 1 лютага таго ж года. 12 лютага 2018-га кіраўнік Палаты прадстаўнікоў Лівіі Агіла Салах Іса паведаміў, што больш за 2,5 мільёнаў грамадзян зарэгістраваліся ў якасці выбаршчыкаў на будучых прэзідэнцкіх і парламенцкіх выбарах.
У канцы мая супрацьстаялыя сілы на міжнароднай канферэнцыі пад эгідай ААН у Парыжы дасягнулі пагаднення аб правядзенне 10 снежня ўсеагульных выбараў у краіне. У лістападзе стала вядома, што выбары перанесены на пачатак 2019 года. Дамоўленасці аб гэтым былі дасягнуты на канферэнцыі ў Палерма, у якой удзельнічалі прэм’ер-міністр Расіі Дзмітрый Мядзведзеў, галоўнакамандуючы арміяй Лівіі Халіфа Хафтар, прадстаўнікі ўрада нацыянальнага згоды, Егіпта, Італіі, Туніса і Турцыі. 10 снежня 2018 года кіраўнік МЗС УНЗ Махамед Тага Сіала заявіў, што яны перанесены на вясну.
Аднак і ў гэты раз усё было адкладзена з-за напружанай ваеннай сітуацыі на паўночным захадзе краіны.
5 лютага 2021 года ў горадзе Жэнева (Швейцарыя) на форуме палітычнага дыялогу Лівіі прайшло абранне часовага аб’яднанага ўрада краіны. Часовым прэзідэнтам быў абраны Мухамед Юніс Манфі, прэм’ер-міністрам — Абдэль Хамід Махамед Дбэйбе, а Муса аль-Кані і Абдала аль-Лафі сталі віцэ-прэзідэнтамі. Яны павінны былі кіраваць дзяржавай да правядзення выбараў, зацверджаных на снежань таго ж года. ППЛ працягнула сваё існаванне, падпарадкаваўшыся новым уладам, а УНА быў расфармаваны. Фаіз Сарадж, прадстаўнік Трыпалі, саступіў Манфі пасаду кіраўніка Прэзідэнцкага савета, вышэйшага дзяржаўнага органа, які да гэтага кіраваўся УНА.
Новым урадам у якасці даты галасавання абраная дата 24 снежня, але потым яе перанеслі на 24 студзеня, а затым на чэрвень, а пазней яшчэ на нявызначаны тэрмін.
Кандыдаты
8 лістапада 2021 года Цэнтральны выбарчы камітэт пачаў рэгістрацыю кандытатаў. За пасаду кіраўніка дзяржавы меў намер змагацца і Алі Зейдан (кандыдат ад НПРСЗ, былы прэм’ер-міністр), але быў дыскваліфікаваны за наяўнасць больш за аднаго грамадзянства і адсутнасць 5000 прыхільнікаў. 30 лістапада за перашкоду выбарчаму працэсу знята кандыдатура Хафтара. Аднак ужо 6-га яго вярнулі ў спісы. Таксама на некаторы час былі выключаны Дбэйба і Кадафі. Абодва палітыка падалі апеляцыю: 1 снежня ў спіс кандыдатаў вярнулі Дбэйбу, а 2-га — Кадафі.
Аб патэнцыйных кандыдатах была вядома задоўга да гэтага. Так, напрыклад, Кадафі, Хафтар і Салех заяўлялі аб сваёй гатоўнасці прыняць удзел яшчэ падчас грамадзянскай вайны, калі выбары планаваліся на 2018—2019 гады. Самымі апошнімі далучыліся Башага, які заявіў аб намерах балатавацца ў сакавіку 2021-га, Зейдан, Майтыг і Дбэйбе, што зрабілі гэта перад самой рэгістрацыяй. У верасні Хафтар сышоў з пасады кіраўніка ЛНА для ўдзелу ў прэзідэнцкіх выбарах. На час перадвыбарчай гонкі ён перадаў свае паўнамоцтвы генерал-палкоўніку Абдэль Разаку ан-Надуры.
Сваю гатоўнасць паўдзельнічаць у прэзідэнцкіх выбараў выказваў і Фаіз Сарадж, былы старшыня Прэзідэнцкага савета Лівіі і Урада нацыянальнага адзінства, але пазней ён перадумаў падаваць заяўку.
Канфрантацыя
20 лютага 2022 года Палата прадстаўнікоў, бачачы праблемы ва ўрадзе Дбэйбы з правядзеннем выбараў, прызначыла новым прэм’ерам Фатхі Башагу. Аднак яго прызначэнне было аспрэчана, што ў жніўні прывяло да новых узброеных сутыкненняў.
Новы Білавус
Новы Белавус ці Новы Білавус (Но́вий Білоу́с) — вёска ў Чарнігаўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Новабілавускага сельсавета.
Нацыянальны Банк Рэспублікі Казахстан
Нацыянальны банк Рэспублікі Казахстан (Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі) — цэнтральны банк Рэспублікі Казахстан.
Функцыі
Праўны статус і функцыі банка вызначаны законамі «Пра Нацыянальны банк Рэспублікі Казахстан» і «Пра банкі ў Рэспубліцы Казахстан». У адпаведнасці з законам «Пра Нацыянальны банк Рэспублікі Казахстан» усталявана яго падсправаздачнасць Прэзідэнту Рэспублікі Казахстан; тамсама паказана што Нацыянальны банк з'яўляецца:
Падсправаздачнасць Прэзідэнту Рэспублікі Казахстан у адпаведнасці з арт. 3 закона «Пра Нацыянальны банк» азначае:
Асноўнай мэтай Нацыянальнага банка з'яўляецца забеспячэнне стабільнасці цэн у Рэспубліцы Казахстан. Для рэалізацыі асноўнай мэты на Нацыянальны банк ускладаюцца наступныя заданні:
Нацыянальны банк у адпаведнасці з ускладзенымі на яго заданнямі выконвае наступныя асноўныя функцыі:
Структура кіравання
Нацыянальны банк падсправаздачны прэзідэнту Рэспублікі Казахстан, але ў межах пададзеных яму заканадаўствам паўнамоцтваў незалежны ў сваёй дзейнасці.
Найвысокім органам кіравання Нацыянальнага банка з'яўляецца Кіраванне, а органам аператыўнага кіравання — Рада дырэктараў. Кіраванне складаецца з 9 чалавек. У склад Кіравання ўваходзяць Старшыня Нацыянальнага банка і чатыры службовыя асобы Нацыянальнага банка (намеснікі Старшыні), адзін прадстаўнік ад Прэзідэнта Рэспублікі Казахстан, два прадстаўнікі ад Урада Рэспублікі Казахстан і старшыня Камітэта па кантролю і нагляду фінансавага рынку і фінансавых арганізацый Нацыянальнага банка.
У структуру Нацыянальнага банка Казахстана ўваходзяць:
Дэснянка
Дэснянка (Десня́нка) — вёска ў Чарнігаўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Новабілавускага сельсавета.
Арэнатакія
Арэнатакія ці арэнатокны партэнагенез (ад  — «мужчынскі») + грэч."tokos" — нашчадства) — спосаб нявіннага размнажэння насякомых, пры якім з неаплодненых яек шляхам партэнагенезу развіваюцца выключна самцы.
Гэтая з'ява сустракаецца ў  пчол, некаторых вос (Vespidae) і пілільшчыкаў (Tenthredinidae). Найбольш падрабязна арэнатакія даследавана на прыкладзе меданоснай пчалы (Apis mellifera).
Белыя Баркі
Белыя Баркі́, да 2010 года Баркі́ (, Борки) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Халопеніцкага сельсавета.
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Янаўшчынскага сельсавета.
У 2010 годзе ў сувязі з далучэннем да Халопеніцкага сельсавета, дзе мелася вёска Баркі, вёска была перайменавана ў Белыя Баркі.
Пячэрск (сяло, Смаленскі раён)
Пячэрск (Печерск) — сяло ў Смаленскай вобласці Расіі, у Смаленскім раёне.
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 7 км на поўнач ад Смаленска паміж аўтадарогай «Беларусь» і горадам. Насельніцтва — 3816 жыхароў (2007). Адміністрацыйны цэнтр Пячэрскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Упершыню згадана ў 1402 годзе.
Эканоміка
Прамысловасць села звязана галоўным чынам з блізкасцю да Смаленска. Будаўнічыя арганізацыі, вытворчасць будматэрыялаў.
Зноб-Наўгародскэ
Зноб-Наўгародскэ (Зноб-Но́вгородське) — пасёлак гарадскога тыпу ў Сэрэдына-Будскім раёне Сумской вобласці Украіны. Хлебзавод, лясніцтва, дрэваапрацоўчае прадпрыемства, школа, аграрны ліцэй, дом культуры, царква, бібліятэга і інш. Самы паўночны пасёлак гарадскога тыпу ва Украіне.
Кошыўка
Кошыўка (Ко́шівка) — вёска ў Чарнігаўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Новабілавускага сельсавета.
Гаэтана Шырэа
Гаэтана Шырэа (Gaetano Scirea;, Чарнуска-суль-Навілья, Італія — , Бабск, Польшча) — італьянскі футбаліст, абаронца. Чэмпіён свету 1982 у складзе нацыянальнай зборнай Італіі.
Betfred
Галоўны офіс кампаніі знаходзіцца ва Уорынгтане. Кіраўніком з’яўляецца Джон Хэдак, які пачынаў працаваць у кампаніі ў якасці рэгіянальнага менеджэра.
Фрэд Дан стаў першым букмекерам, які вярнуў грошы гульцам, нягледзячы на іх паразу, калі ў 1998 годзе кампанія вярнула грошы гульцам, якія паставілі на перамогу «Манчэстэр Юнайтэд» у Прэм'ер-лізе, але «Арсенал» абышоў манчэстэрскую каманду на 1 ачко. Апроч таго, Betfred вярнулі грошы гульцам, якія паставілі на перамогу «Манчэстэр Юнайтэд» у Прэм'ер-лізе 2011/2012, калі «Манчэстэр Сіці» абышоў «Юнайтэд» па розніцы мячоў.
Арсеніты (хімія)
Арсеніты (ортаарсеніты) і метаарсеніты — солі ортамыш'яковістай і метамыш'яковістай кіслот H3AsO3, HAsO2. У вадзе растваральныя толькі арсеніты амонія і шчолачных металаў. Вельмі ядавітыя. Прымяняюцца як інсектыцыды.
Барсукі (Крупскі раён)
Барсукі́ (, Барсуки) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Халопеніцкага сельсавета.
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Янаўшчынскага сельсавета.
Дубав’язіўка
Дубав’язіўка (Дубов’язівка) — пасёлак гарадскога тыпу ў Канатопскім раёне Сумской вобласці Украіны. Аднайменная чыгуначная станцыя размешчана за 8 км ад пасёлка. У пасёлку працуюць: спіртавы завод, хлебазавод, сельскагаспадарчыя прадпрыемствы, царква, медычная амбулаторыя, фельдшарска-акушэрскі пункт, школа, дом культуры, бібліятэка, крамы, паштовае аддзяленне і інш.
Пакуль (Чарнігаўскі раён)
Па́куль (Па́куль) — вёска ў Чарнігаўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Пакульскага сельсавета.
Фасоля звычайная
Фасоля звычайная (Phaséolus vulgáris) — від раслін з роду фасоля сямейства бабовыя. Культурная расліна. Мае шмат разнавіднасцяў і сартоў. Сарты адрозніваюцца паміж сабой па форме і колеру лісця, кветак і пладоў. На ежу бяруць як насенне, так і струкі (зялёная фасоля).
Завад (Чарнігаўскі раён)
За́вад (За́вод) — вёска ў Чарнігаўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Пакульскага сельсавета.
Фасоля звычайная
Батанічнае апісанне
Фасоля звычайная — аднагадовая травяністая расліна 0,5-3 м вышынёй (сустракаюцца як карлікавыя сарты, так і павойныя з даўжынёй сцябла да 3 м). Сцябло ў некаторых сартоў уецца, у іншых — прамое; галінастае, пакрыта рэдкімі валасінкамі.
Плод — бабы, вісячыя, 5-20 см даўжыні, 1-1,5 см шырыні, прамыя або выгнутыя, ад бледна-жоўтых і зялёных да цёмна-фіялетавых, з 2-8 зярняткамі. Зярно 5-15 мм даўжыні, эліптычнае, ад белага да цёмна-ліловага і чорнага колеру, аднастайнае або мазаічнае, крапчатае, плямістае.
Хімічны склад
Утрымлівае бялкі (у асобных сартах да 31 %), вугляводы (мона-і алігацукрыды, крухмал), азоцістыя рэчывы (у тым ліку і незаменныя амінакіслоты), флаваноіды (кверцытурон), стэрыны (β-і γ-сітастэрыны, стыгмастэрын) і арганічныя кіслоты (яблычная, малонавая, лімонная). Змяшчае вітаміны: пірыдаксін, тыямін, пантатэнавую і аскарбінавую кіслоты. У надземнай частцы фасолі знойдзены флаваноіды (кемпферол-3-глюказід, кемпферол-3-глюкаксілазід, мірыцэтын-3-глюказід), лейкаантацыяніды (лейкадэльфінідын, лейкацыянідын, лейкапеларганідын) і антацыяны (цыянідын, пеларганідын, дэльфінідын, петунідын-3-глюказід і мальвідын −3-глюказід).
Лынэя
Лінея ці Лынэя (Лине́я) — вёска ў Чарнігаўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Пакульскага сельсавета.
Тэрны (Сумская вобласць)
Тэрны (Терни́) — пасёлак гарадскога тыпу ў Нэдрыгайліўскім раёне Сумскай вобласці Украіны на Слабажаншчыне. Дзейнічае цукровы завод.
Вялікія Хальнявічы
Вялі́кія Хальняві́чы (, Великие Хольневичи) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Халопеніцкага сельсавета.
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Янаўшчынскага сельсавета.
Папірня (Чарнігаўскі раён)
Папірня (Папі́рня) — вёска ў Чарнігаўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Пакульскага сельсавета.
Маркетынг лаяльнасці
Маркетынг лаяльнасці — падыход да маркетынгу, заснаваны на стратэгічным кіраванні, у якой кампанія факусуецца на развіцці і захаванні існуючых кліентаў з дапамогай стымулаў.
Гісторыя
Тэрмін «манібэк» паходзіць ад спалучэння англійскіх слоў money і back, гэта значыць, «грошы назад», «вяртанне грошай». Мэта выкарыстання манібек — падштурхоўванне патэнцыяльнага пакупніка да куплі тавару (паслугі), у лаяльнасці да брэнда, паслугі, стымуляванне далейшых пакупак. Праграмы лаяльнасці, якія практыкуюць манібек, бываюць двух відаў: 1. Банкаўскія — гэта калі пакупнік плаціць за тавар або паслугу і мае не толькі сам манібек, але і банкаўскія прэферэнцыі; 2. Бонусныя — калі пакупнік аплачвае поўны кошт тавару, а частка сродкаў пры гэтым вяртаецца яму на картку ў выглядзе сродкаў, якія ён можа ў далейшым траціць на тавары ці паслугі або абменьваць на прызы (напрыклад, праграма лаяльнасці Keycard). Крыніца манібек — камісійныя, якія выплачваюцца прадаўцом аффіліатов за кожнага пакупніка. Названымі камісійнымі, ўладальнікі манібек-праграм лаяльнасці дзеляцца з пакупнікамі, стымулюючы іх купляць тавары і паслугі ў пэўных партнёраў. Тэрмін прыйшоў з Вялікабрытаніі і ЗША. Напісанне тэрміна ва беларускай мове яшчэ не фармалізавана. Маркетынгавая праграма «манібэк» скарыстоўваецца ў адносiнах да наступных тыпаў тавараў: тавары, паслугі, якія рэалізуюцца ў рамках кааліцыйнай праграмы лаяльнасці, як форма лаяльнасці, а таксама ў web-гандлю, як прэмія да дарагога тавару, паслугі сегмента лакшері, прэміум.
Карткі лаяльнасці
У маркетынгу ў цэлым і ў рознічным гандлі ў прыватнасці, картка лаяльнасці знешне падобная да крэдытнай карткі, альбо можа быць лічбавай карткай, якая ідэнтыфікуе ўладальніка карткі ў якасці ўдзельніка праграмы лаяльнасці. Праграмы лаяльнасці могуць разглядацца як форма цэнтралізаванай віртуальнай валюты, з аднанакіраваныя патокам сродкаў, паколькі прызавыя балы і бонусы можна абмяняць на тавар ці паслугу, але не назад у наяўныя. Прыкладамі кааліцыйных праграм у свеце з'яўляюцца брытанская Nectar, канадская Home Air Miles, амерыканская Gold Points, іспанскі Aeromillas, нямецкі Payback, украінскі Keycard.
Новыя Бацекі
Новыя Бацекі (Новые Батеки) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Смаленскім раёне.
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 12 км на захад ад Смаленска на Віцебскай шашы, на правым беразе ракі Дняпро каля вусця ракі Вольша. Аднайменная чыгуначная станцыя на лініі Смаленск — Віцебск. Насельніцтва — 895 жыхароў (2007). Адміністрацыйны цэнтр Гнёздаўскага сельскага паселішча.
Рай (Смаленскі раён)
Рай (Рай) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Смаленскім раёне.
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 1,5 км на поўдзень ад аўтамагістралі Арол — Віцебск і за 6 км на паўднёвы захад ад Смаленска. Насельніцтва — 132 жыхары (2007). Уваходзіць у склад Прыгорскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Пыльня
Пыльня (Пи́льня) — вёска ў Чарнігаўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Пакульскага сельсавета.
Пілічкі
Пілічкі (Пилички) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Смаленскім раёне. Насельніцтва — 5 жыхароў (2007).
Прыгорскае
Прыгорскае (Прыгорскае) — сяло ў Смаленскай вобласці Расіі, у Смаленскім раёне.
Пілічкі
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 29 км на паўночны захад ад Смаленска, на паўднёвым беразе возера Каспля, за 7 км на паўднёвы захад ад аўтадарогі Смаленск — Невель. Уваходзіць у склад Валокаўскага сельскага паселішча.
Ханс Шэфер
Ханс Шэфер (Hans Schäfer; — ) — нямецкі футбаліст, паўабаронца і нападнік. Чэмпіён свету 1954 у складзе нацыянальнай зборнай ФРГ.
Прыгорскае
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 14 км на паўднёвы ўсход ад г. Смаленска, на аўтадарозе Арол — Віцебск. Насельніцтва — 2469 жыхароў (2007). Адміністрацыйны цэнтр Прыгорскага сельскага паселішча.
Брацкая магіла (Расава)
Брацкая магіла — вайсковае пахаванне ў в. Расава, Светлагорскі раён.
Апісанне
Вёска Расава была захоплена 7-8 жніўня 1941 года. Вызвалена ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў 24 лістапада 1943 года 115-м палком падпалкоўніка А. З. Фёдарава 38-й гв. Лазоўскай Чырванасцяжнай дывізіі ў ходзе баёў за в. Шацілкі (зараз г. Светлагорск). 115-ы полк адрэзаў ворагу падыход да Шацілак з боку Парыч, якія былі апорным пунктам нямецка-фашысцкіх захопнікаў. У выніку нямецкай контратакі, Расава зноў захоплена ў снежні 1943 года. Канчаткова вёска была вызвалена ў лютым 1944 года.
Зараз на паўднёвай ускраіне вёскі пахаваны 459 воінаў, якія загінулі ў 1943—1944 гадах у баях супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў. У 1967 годзе на магіле пастаўлены абеліск. У 2004 годзе пасля рэканструкцыі ўсталявана стэла з барыльефам воіна, пліты з імёнамі ўсіх загінуўшых.
Лебяжаны
Лебяжа́ны (, Лебежаны) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Навамышскага сельсавета. Размешчаны за 15 км на паўночны захад ад Баранавічаў, на аўтадарозе Баранавічы — Ліда, каля ракі Мышанкі.
Гісторыя
У 1884 годзе вёска і фальварак у Навамышскай воласці Навагрудскага павета Мінскай губерні. З 1890 года дзейнічала народнае вучылішча.
У 1909 годзе побач з вёскай знаходзіўся аднайменны маёнтак (6 двароў, 65 жыхароў).
З 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, у Навамышскай гміне Баранавіцкага павета Навагрудскага ваяводства.
З 1939 года ў складзе БССР. З 15 студзеня 1940 года ў Навамышскім раёне Баранавіцкай, з 8 студзеня 1954 года Брэсцкай абласцей, з 8 красавіка 1957 года ў Баранавіцкім раёне.
У час Вялікай Айчыннай вайны з канца чэрвеня 1941 года да 8 ліпеня 1944 года вёска акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. На франтах вайны загінулі 9 вяскоўцаў.
Да 26 чэрвеня 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Цешаўлянскага сельсавета.
Пілічкі
Славутасці
Комплекс помнікаў археалогіі:
Рудня (Чарнігаўскі раён)
Ру́дня (Ру́дня) — вёска ў Чарнігаўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Пакульскага сельсавета.
Сэмэнягіўка
Сэмэнягіўка (Семеня́гівка) — вёска ў Чарнігаўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Пакульскага сельсавета.
Тамар (Усходне-Казахстанская вобласць)
Тамар — сяло ў Тарбагатайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Айшылікскай сельскай акругі. Код КАТА — 635859600.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 164 чалавекі (93 мужчыны і 71 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 129 чалавек (81 мужчына і 48 жанчын).