cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бітва за Басру (2008)
Бітва за Басру — штурм іракскімі ўрадавымі войскамі горада Басра, дзе панавалі паўстанцы з групоўкі «Армія Махдзі» на чале з шыіцкіх багасловам Муктадой ас-Садрам. Аперацыя па вызваленні населенага пункта насіла кодавае абазначэнне «Атака рыцараў» (هجوم الفارس) і праходзіла ў рамках так званага паўстання Арміі Махдзі.
Яшчэ ў 2007 годзе Армія Махдзі абвясціла аб адмове ад вядзення ўзброенай барацьбы тэрмінам на паўгода, і ў лютым 2008 года падоўжыла спыненне агню. Аднак неўзабаве пасля гэтага ўрад краіны выступіў з ініцыятывай правядзення буйной армейскай аперацыі ў Басры. Раней горад кантралявалі брытанскія войскі, якія ў снежні 2007 года перадалі адказнасць за сітуацыю ў Басры іракскім сілам бяспекі, аднак тут быў традыцыйна моцным уплыў арміі Махдзі, і пазіцыі іракскай арміі і паліцыі пасля сыходу брытанцаў апынуліся вельмі хісткімі. Камандуючы сухапутнымі войскамі Ірака генерал-лейтэнант Алі Гайдан абвясціў, што мэта аперацыі ў Басры — «ачысціць горад ад тых, хто паставіў сябе па-за законам». Як пісаў Віктар Мяснікоў, аглядальнік расійскага «Независимого военного обозрения», асноўнай мэтай іракскага ўрада было аднавіць кантроль над экспартам нафты, якія праходзяць праз Басру (найбуйнейшы порт краіны). Ас-Садр заяўляў, што чыноўнікі кіруючай кааліцыі нажываюцца за кошт махінацый з экспартам; зрэшты, і сама «Армія Махдзі» была замяшана ў кантрабандзе нафты.
Аперацыя ў Басры пачалася 25 сакавіка. Яна праводзілася пад асабістым кантролем прэм’ер-міністра Нуры аль-Малікі і была практычна цалкам іракскім мерапрыемствам, хоць кааліцыйныя войскі аказалі артылерыйскую і авіяцыйную падтрымку, калі ў гэтым паўстала неабходнасць. Увайшоўшы ў горад, падраздзяленні ўрадавых войскаў адразу ж сутыкнуліся з актыўным супрацівам баевікоў. Актыўныя баявыя дзеянні працягваліся амаль тыдзень. Хоць урадавым сілам не ўдалося дасягнуць значных поспехаў, 30 сакавіка ас-Садр абвясціў аб перамір’і, загадаўшы сваім партызанам пакінуць вуліцы Басры і іншых гарадоў Ірака.
Портсмуцкі ўніверсітэт
Портсмуцкі ўніверсітэт (University of Portsmouth) — брытанская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Портсмут.
Агульная характарыстыка
Гэта адзін з чатырох універсітэтаў на паўднёвым усходзе Англіі, якія атрымалі залаты рэйтынг у дзяржаўнай сістэме выкладання.
Яго выпускнікоў можна знайсці па ўсім свеце, ян займаюць высокія і кіруючыя пасады ў банкаўскай сферы, палітыцы і грамадзянскім будаўніцтве.
Універсітэт з'яўляецца членам універсітэцкага альянсу і кансорцыума універсітэтаў Нармандскіх астравоў. Універсітэт прапануе цэлы шэраг дысцыплін, у тым ліку фармацыю, міжнародныя адносіны, машынабудаванне, матэматыку, палеанталогію, крыміналогію і крымінальнае правасуддзе. У выданні "Good University Guide" за 2022 год, складзеным The Times і Sunday Times, універсітэт заняў 88 месца са 132 брытанскіх ВНУ.
Сячэнне рассеяння
Сячэ́нне рассе́яння, ці эфекты́ўнае сячэ́нне ў квантавай механіцы — фізічная велічыня, якая характарызуе імавернасць пераходу сістэмы дзвюх часціц пры іх сутыкненні ў пэўны канечны стан у выніку пругкага ці няпругкага рассеяння, напрыклад, пучка часціц на нерухомай мішэні.
Выражаецца формулай: дзе
dN
— лік такіх пераходаў за адзінку часу,
n
— канцэнтрацыя часціц, якія падаюць на мішэнь,
v
— іх скорасць.
У прасцейшым выпадку вызначае памеры плошчы, пры праходжанні праз якую часціца рассейваецца (гл. рассеянне мікрачасціц). Пругкае рассеянне часціц характарызуюць дыферэнцыяльным сячэннем
dσ/dΩ
, дзе
dΩ
— элемент цялеснага вугла, у які рассейваюцца часціца і поўным пругкім сячэннем
σ
, роўным інтэгралу дыферэнцыяльнага сячэння, узятаму па поўным цялесным вугле.
У фізіцы элементарных часціц эфектыўнае сячэнне (сячэнне рэакцыі) характарызуе працэсы іх узаемадзеяння (рассеянне, распад, анігіляцыю, множнае нараджэнне часціц і інш.). Эксперыментальныя вымярэнні сячэння даюць звесткі аб структуры сутыкнутых часціц. Напрыклад, вымярэнні пругкага рассеяння альфа-часціц атамамі рэчыва дазволілі адкрыць атамнае ядро, а пругкага рассеяння электронаў нуклонамі — вызначыць радыусы нуклонаў і размеркаванне ў іх электрычнага зараду і магнітнага моманту (электрамагнітны формфактар).
Паняццем сячэння карыстаюцца таксама ў кінетычных ураўненнях, што апісваюць нераўнаважныя працэсы ў статыстычнай фізіцы і фізічнай кінетыцы.
Казніга
Казніга (Casnigo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бергама.
Насельніцтва складае 3348 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 248 чал./км². Займае плошчу 13 км². Паштовы індэкс — 24020. Тэлефонны код — 035.
Nyctegretis lineana
Nyctegretis lineana — матылёк з сямейства Агнёўкі. Ён сустракаецца ад Еўропы да Кітая і Манголіі.
Біялагічнае апісанне
Размах крылаў складае 17-19 мм. Лёт з ліпеня па жнівень у залежнасці ад месцазнаходжання.
Вусені харчуюцца на Ononis repens repens, Ononis repens spinosa і часам на канюшыне.
Гаст
Гаст, Гасток, канал Багданаўскі — рака на мяжы Іўеўскага раёна Гродзенскай вобласці і Валожынскага раёна Мінскай вобласці, правы прыток ручая Клімок (басейн Нёмана). Даўжыня 16 км. Плошча вадазбору 48 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,3 ‰. Пачынаецца каля вёскі Яхімаўшчына, цячэ па забалочанай, лясістай мясцовасці, упадае ў Клімок за 2,5 км на паўночны захад ад хутара Будзішча. На працягу 5,8 км каналізаваная (ад вытоку да вёскі Добавічы).
Людміла Уладзіміраўна Паўлава
Людміла Уладзіміраўна Паўлава (, Брэст) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыла ў 1971 годзе Брэсцкі інжынерна-будаўнічы інстытут. Працавала ў БелНДІдзіпрасельбудзе, з 1974 года — архітэктар, з 1986 года — начальнік аддзела Беларускага спецыялізаванага навукова-рэстаўрацыйнага ВА «Белрэстаўрацыя» Міністэрства культуры БССР.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1980 года. Пражывае ў Мінску.
Творчасць
Аўтар праектаў рэстаўрацыі шэрагу помнікаў архітэктуры Беларусі, у т.л. касцёлаў у Раўбічах (1978), Вілейцы (1985), жылога дома ў Магілёве (1980).
Хідэн-Хілс
Хідэн-Хілс (Hidden Hills) — горад і закрытая абшчына ў акрузе Лос-Анджэлес, Каліфорнія, ЗША. Насельніцтва — 1875 чалавек (перапіс 2000 года). Горад размешчаны ў самай заходняй даліне Сан-Фернанда. Горад быў спраектаваны і створаны ў 1950-х гадах А. Е. Хенсанам, вядомым у Паўднёвай Каліфорніі ландшафтным архітэктарам і распрацоўшчыкам планаў абшчын.
Умбрыэль (спадарожнік Урана)
Умбрыэль — спадарожнік планеты Уран. Адкрыты Уільямам Ласелам у 1851 годзе. Названы ў гонар персанажа (гнома) паэмы А. Поўпа «Выкраданне пасмы».
Умбрыэль з'яўляецца трэцім па памерах і самым цёмным з буйных спадарожнікаў Урана, ён адлюстроўвае ўсяго 16% пападальнага на яго святла. Паверхня моцна кратарыраванна, але на ім няма кратараў са светлымі прамянямі, наяўных на іншых спадарожніках Урана. Адно з прапанаваных тлумачэнняў складаецца ў тым, што вылучэнне цеплыні ў нетрах Умбрыэля чамусьці было недастатковым, каб выклікаць плаўленне кары і гравітацыйную дыферэнцыяцыю. Таму сумесь лёду і цёмных каменных парод засталася на паверхні ў першародным выглядзе, а выкіды матэрыялу вакол ударных кратараў неадрозныя ад асноўнай паверхні.
Асаблівасць Умбрыэля — незвычайны светлы круг каля 140 км у дыяметры. Яго прырода невядомая, хоць гэта могуць быць адкладанні інею, звязаныя з ударным кратарам.
Даследаванні
Дагэтуль адзіная выява Умбрыэля буйным планам была атрымана «Вояджэрам-2», які сфатаграфаваў спадарожнік падчас даследаванняў Урана ў студзені 1986 года. Бо найменшая адлегласць да спадарожніка складала 325 000 кіламетраў (202 000 міль), то здымкі спадарожніка маюць разрозненне прыблізна 5,2 кіламетра. Выявы пакрываюць толькі 40% паверхні, і толькі 20% здымкаў былі прыдатныя для геалагічнага карціравання. Падчас пралёта паўднёвае паўшар'е Умбрыэля (як і іншых спадарожнікаў) было звернута да Сонца, таму паўночнае паўшар'е, якое ў той момант не было асветлена Сонцам, не магло быць вывучана. Ні Уран, ні Умбрыэль не наведваліся іншымі міжпланетнымі зондамі, не плануюцца наведванні і ў агляднай будучыні.
Беларускі звон
Беларускі звон — назва беларускіх газет:
Тытанія (спадарожнік Урана)
Тытанія — буйнейшы спадарожнік Урана і восьмы па масіўнасці спадарожнік у Сонечнай сістэме.
Тытанія была адкрыта Уільямам Гершэлем 11 студзеня 1787 года.
Кальцавая плямістасць півоні
Кальцавая плямістасць півоні  — хвароба півоні, выкліканая вірусам Tobacco rattle virus.
Апісанне
Вельмі пашыраная хвароба, але вялікіх страт не прычыняе. Вірус перадаецца тлямі, пры вегетатыўным размнажэнні, зрэдку з сокам хворых раслін. На лісці паміж жылкамі вузкія светла-зялёныя палосы, якія складаюць узоры ў выглядзе кольцаў і паўкольцаў. Паступова палосы жаўцеюць і некратызуюцца утвараючы выразныя плямы няправільнай формы.
Прафілактыка і меры барацьбы
Вырошчванне раслін на высокім агратэхнічным фоне, прытрымліванне аптымальных тэрмінаў пасадкі, уборкі: знішчэнне насякомых-пераносчыкаў вірусаў; фітасанітарныя прачысткі (да з'яўлення тлей).
Савецк (Кіраўская вобласць)
Савецк (Советск) — горад (з 1937 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Савецкага раёна Кіраўскай вобласці. Насельніцтва 17,2 тыс. чалавек (2005). Заснаваны ў 1594 годзе.
Горад размешчаны на высокім правым беразе ракі Піжма, пры ўпадзенні яе ў Вятку, за 137 км на поўдзень ад Кірава.
NGC 5814
NGC 5814 (іншыя абазначэнні — MCG 0-38-17, ZWG 20.46, IRAS14588+0149, PGC 53653) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Хемет (Каліфорнія)
Хемет (Hemet) — горад у даліне Сан-Джасінта, у акрузе Рыверсайд, штат Каліфорнія, ЗША. Горад Хемет размешчаны на паўднёвым захадзе акругі Рыверсайд, у даліне Сан-Джасінта, за 130 км на поўдзень ад цэнтра Лос-Анджэлеса. Агульная плошча — 72,124 км². Насельніцтва — 78657 чалавек (2010).
Краснагорскі сельсавет
Назву Краснаго́рскі сельсавет маюць:
Дом па вуліцы Валадарскага, 10
Дом № 10 уяўляе сабой мураваны трохпавярховы з мансардамі прамавугольны ў плане будынак. З левага боку на галоўным фасадзе праезд у двор. Гарызантальна фасад падзелены карнізным поясам паміж першым і другім паверхамі, завершаны карнізам з дэнтыкуламі. Сцены на першым паверсе апрацаваны рустам. Прамавугольныя аконныя праёмы на ніжніх двух паверхах дэкараваны простымі ліштвамі з замковым каменем. На трэцім паверсе рытмічна размешчаны балконы з балюстраднымі агароджамі. Два галоўныя ўваходы фланкіраваны паўкалонамі, якія падтрымліваюць антаблемент з карнізам са значным вынасам. На фасадзе блокі лесвічных клетак вылучаны паўкруглымі атыкамі.
Оскар (кінапрэмія, 2024)
96-я цырымонія ўручэння ўзнагарод прэміі «Оскар» за заслугі ў галіне кінематографа за 2023 год павінна адбыцца ў тэатры «» ў Галівудзе, Лос-Анджэлес, Каліфорнія. На гэтай цырымоніі будуць уведзены новыя правілы для паляпшэння разнастайнасці і інтэграцыі.
Інфармацыя аб цырымоніі
Пачынаючы з 96-й прэміі «Оскар» для фільмаў, выпушчаных у 2023 годзе, Акадэмія ўстанавіла набор «стандартаў рэпрэзентацыі і ўключэння», якім фільм павінен адпавядаць, каб патрапіць у катэгорыю «Найлепшы фільм». Паводле меркавання «», стандарты «галоўным чынам дзеляцца на дзве вялікія групы: стандарты, якія спрыяюць больш інклюзіўнаму прадстаўніцтву, і стандарты, якія спрыяюць больш інклюзіўнай занятасці». Стандарты прызначаны для прадастаўлення больш шырокіх магчымасцей для працаўладкавання ў акцёрскім складзе, здымачнай групе, студыйным навучанні і стажыроўках, а таксама кіраўнікам па развіццю, маркетынгу, рэкламе і распаўсюджванню сярод недапрадстаўленых расавых і этнічных груп, жанчын, прадстаўнікоў ЛГБТК+, а таксама асоб з кагніціўнымі або фізічнымі недахопамі, глухіх або са слабым слыхам.
Хейвард (Каліфорнія)
Хейвард (Hayward) — горад у ЗША (штат Каліфорнія, акруга Аламіда). Плошча — 165,108 км², насельніцтва — 144 186 чалавек (2010). Горад быў заснаваны мексіканцамі ў 1841 годзе. Назву Хейвардс ён атрымаў у 1860 годзе, у 1910 годзе перайменаваны ў Хейвард. Горад быў практычна цалкам разбураны ў выніку землятрусу 1868 года, але ў другой палове XIX стагоддзя ўстойліва развіваўся ў асноўным за кошт буйных фруктовых плантацый. Статус горада атрымаў у 1876 годзе.
Іван Сямёнавіч Баба
Іван Сямёнавіч Баба Друцкі (каля 1385 — пасля 1436) — князь.
Біяграфія
Паходзіў з княжацкага роду Друцкіх. Сын Сямёна Дзмітрыевіча.
Магчыма, быў полацкім намеснікам (1409). Актыўны прыхільнік Свідрыгайлы ў час яго барацьбы супраць Жыгімонта Кейстутавіча, у 1431 годзе ўваходзіў у склад яго рады (пад адным з дзяржаўных актаў захавалася выява яго пячаткі — прататып больш позняга герба «Друцк»). Пасля перамогі Жыгімонта Кейстутавіча ў 1436 годзе выехаў у Пскоў, потым у Маскву разам з малодшымі сынамі Іванам, Васілём і Сямёнам Бабічамі, якія засталіся на маскоўскай службе. Старэйшыя сыны Канстанцін (каля 1410 — каля 1442) і Фёдар (каля 1410 — пасля 1446) засталіся ў ВКЛ.
Джон Руіс
Джон Руіс (англ.: John Ruiz, 4 студзеня 1972, Мэтуен, штат Масачусетс, ЗША) — амерыканскі баксёр-прафесіянал, які выступае ў суперцяжкай катэгорыі. Чэмпіён свету ў суперцяжкай (версія WBA, 2001—2003 і 2004—2005; часовы тытул па версіі WBA, 2003) вагавой катэгорыі. Знакаміты сваім аднастайным стылем вядзення бою — «удар-клінч, удар-клінч».
Атыдэя
Атыдэ́я, Вушка (Otidea) — род сумчатых грыбоў сямейства парадку.
Апісанне
Пладовыя целы (апатэцыі) буйныя, аднабока развітыя, вухападобныя, з завернутымі ўсярэдзіну краямі, каля асновы звужаныя ў ножку, мясістыя, ярка-афарбаваныя або карычнева-бурых таноў, звонку гладкія, з гіменіем на ўвагнутай паверхні, сядзяць групамі, радзей адзіночныя. Сумкі цыліндрычныя, 8-споравыя. Сумкаспоры эліпсоідныя, бясколерныя, гладкія.
Пашырэнне
Вядома некалькі дзясяткаў відаў, пашыраных у Еўропе, Амерыцы, Індыі, Аўстраліі. На Беларусі трапляюцца,.
Сапратрофы. Растуць у лясах на глебе.
Малавядомыя ядомыя грыбы.
Рэнэ Касэн
Рэнэ Касэн (фр. René Cassin; 5 кастрычніка 1887 — 20 лютага 1976) — французскі юрыст, адзін з аўтараў Усеагульнай дэкларацыі правоў чалавека, лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру і прэміі ААН па правах чалавека 1968 года, старшыня ЕСПЧ ў 1965—1968 гадах. У 1941—1943 гг. міністр юстыцыі ва ўрадзе Свабоднай Францыі.
Майсей Гітлін
Біяграфічны нарыс
Нарадзіўся 18 ліпеня 1896 года (паводле іншых звестак, у 1897 годзе ). Паходзіў з беднай яўрэйскай сям’і, рана страціў бацьку. Пэўны час вучыўся ў хедары, пасля працаваў памочнікам майстра па пашыве галаўных убораў.
У 1912 пасля знаёмства з украінскім баптысцкім пастарам Кірычэнкам Майсей Гітлін прыняў хрысціянства. У 1913 эміграваў у ЗША да старэйшае сястры і пасяліўся ў Нью-Ёрку, дзе неўзабаве прыняў водны хрост. Працаваў па спецыяльнасці, у суботы займаўся місіянерскай працай сярод яўрэяў.
Пасля пераехаў у Філадэльфію, навучаўся ў агульнаадукацыйным універсітэце Тэмпл (1915—1920), потым у Біблейскім інстытуце Вільгельма Фэтлера (Філадэльфія), Біблейскім інстытуце Мудзі (Чыкага). Далучыўшыся да арганізаванага Фэтлерам Таварыства па евангелізацыі яўрэяў у ЗША і Канадзе, у 1921 заняўся місіянерскай дзейнасцю і пераехаў у Польшчу (Здалбунаў).
У 1922 узяў шлюб з Кларай, эмігранткай з СССР.
Да 1939 г. працаваў місіянерам у Польшчы, выкладаў на біблійных курсах, стварыў у мястэчку Радасьць (цяпер раён Варшавы) біблійную школу.
З пачатку 1960-х супрацоўнічаў з беларускім эмігранцкім перыядычным друкам («Бацькаўшчына», «Беларус»), удзельнічаў у працы па перакладзе Бібліі на беларускую мову, быў сябрам Беларускага біблійнага камітэту.
Пахаваны на могілках у Кліўлэндзе.
Сям’я
Меў жонку Клару і прынамсі шэсць дзяцей.
Касільё
Кассильйо (Cassiglio) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бергама.
Насельніцтва складае 124 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 9 чал./км². Займае плошчу 14 км². Паштовы індэкс — 24010. Тэлефонны код — 0345.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Bartolomeo.
Эйіці Нэгісі
Эйіці Нэгісі (根岸 英一,, Чанчунь, Маньчжоу-го — , Уэст-Лафеет, Індыяна, ЗША) — японскі хімік. Вядомы як першаадкрывальнік так званай рэакцыі Нэгісі. Ганаровы прафесар Універсітэта Пердзью (ЗША). Нобелеўскі лаўрэат па хіміі за 2010 год.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1935 годзе ў горадзе Чанчунь (у той час — сталіца японскай марыянеткавай дзяржавы Маньчжоу-го, у цяперашні час належыць Кітаю). У 1958 годзе скончыў бакалаўрыят па кірунку «Арганічная хімія» Такійскага універсітэта. З 1958 па 1960 гады працаваў у кампаніі Teijin. Атрымаў ступень доктара філасофіі па арганічнай хіміі ў Пенсільванскім універсітэце ў 1963 годзе. Пасля атрымання дыплома зноў вярнуўся ў кампанію Teijin, у якой прапрацаваў да 1966 года. Затым пераехаў у ЗША, дзе два гады працаваў пастдокам ля Герберта Браўна ва Універсітэце Пердзью. У 1968 годзе атрымаў там пасаду асістэнт-прафесара. У 1972—1979 гадах працаваў у Сіракузскім універсітэце, спачатку на пасадзе асістэнт-прафесара, а з 1976 года як дацэнт-прафесар. У 1979 годзе вяртаецца ва Універсітэт Пердзью на пасаду поўнага прафесара. З 1999 года ганаровы прафесар хіміі Універсітэта Пердзью.
У сакавіку 2018 ён і жонка прапалі без вестак, перамяшчаючыся на машыне па штаце Ілінойс і, верагодна, заблудзіліся. Нэгісі быў знойдзены, яго жонка загінула.
Сан-Барталамеа
Са́н-Барталаме́а  — тытулярная базіліка на востраве Тыберына, у Рыме.
Уладзіслаў Сяргеевіч Ясюкевіч
Уладзіслаў Ясюкевіч (нар. ) — беларускі футбаліст, абаронца клуба «Астравец».
Сан-Барталамеа
У 2002 годзе Папа Ян Павел II прысвяціў Сан-Барталамеа новым мучанікам XX стагоддзя.
Уладзіслаў Сяргеевіч Ясюкевіч
Клубная кар’ера
Уладзіслаў пачаў кар’еру ў клубе «Іслач» у Другой лізе і ўжо тады быў асноўным іграком каманды. Разам з клубам прайшоў шлях да Вышэйшай лігі, стаў віцэ-капітанам каманды. У студзені 2016 года падоўжыў кантракт з «Іслаччу». 1 красавіка 2016 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, у якасці капітана вывеўшы сваю каманду на матч супраць «Нафтана» (2:0). Пазней трывала выхадзіў на поле на пазіцыі цэнтральнага абаронцы. У другой палове сезона 2017 стаў радзей з’яўляцца ў складзе, а канец сезона прапусціў з-за траўмы.
Сан-Барталамеа
Тытулярная царква
Царква Святога Варфаламея з’яўляецца тытулярнай царквой, кардыналам-святаром з тытулам царквы Святога Варфаламея з 21 лютага 1998 года, з’яўляецца амерыканскі кардынал Фрэнсіс Юджын Джордж.
Уладзіслаў Сяргеевіч Ясюкевіч
Клубная кар’ера
У сезоне 2018 звычайна заставаўся на лаўцы запасных, правёў за асноўную каманду толькі адзін матч у Вышэйшай лізе і два ў Кубку Беларусі, гуляў таксама за дубль. У снежні 2018 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Іслач».
Са студзеня 2019 года знаходзіўся на праглядзе ў брэсцкім «Руху» і ў выніку падпісаў кантракт з клубам. Стаў трывалым іграком асновы брэсцкай каманды. У студзені 2020 года кантракт з «Рухам» быў разарваны.
У лютым 2020 года стаў іграком бабруйскай «Белшыны». Трывала гуляў у стартавым складзе бабруйчан, але не выратаваў каманду ад вылету ў Першую лігу. У снежні 2020 года пакінуў «Белшыну».
У лютым 2021 года перайшоў у брэсцкае «Дынама». У сезоне 2021 часцей гуляў у стартавым складзе, аднак нярэдка заставаўся на лаўцы запасных. У лютым 2022 года падоўжыў пагадненне з дынамаўцамі.
У сакавіку 2023 года стаў іграком «Маладзечна». Пакінуў клуб у ліпені 2023 года і неўзабаве далучыўся да «Астраўца».
Міжнародная кар’ера
У студзені 2016 года ўпершыню быў выкліканы ў моладзевую зборную Беларусі на ўдзел у Кубку Садружнасці ў Санкт-Пецярбургу, дзе 23 студзеня і дэбютаваў у камандзе, правёўшы ўвесь матч супраць адналеткаў з Латвіі. Усяго за моладзевую зборную правёў тры матчы.
Андрэй Канстанцінавіч Друцкі-Прыхабскі
Біяграфія
Валодаў маёнткамі Прыхабы ў Аршанскім і Обаль у Віцебскім павеце, быў намеснікам аршанскім да 1505 года.
Перажыў сваіх братоў і сыноў дзядзькі Фёдара, пасля чаго яго спадчына адышла да дачок.
Радунь
Радунь  — гарадскі пасёлак у Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі. За 30 км ад г.п. Воранава, 93 км ад Гродна, 24 км ад чыгуначнай станцыі Бастуны на лініі Вільнюс—Ліда. Вузел аўтадарог на Вільнюс, Ліду, Іўе, Васілішкі, Астрыну. 2 299 чал. (2017).
Назва
На думку беларускага географа В. Жучкевіча тапонім «Ра́дунь», найбольш імаверна, утварыўся ад назвы рэчкі Радунька.
Гісторыя
Паводле археалагічных даследаванняў мяркуецца, што старажытнае славянскае паселішча з’явілася тут каля ХІ ст. У 1217 г. згадваецца ў летапісе «Манумента Германіка» ў аповедзе пра крыжовы паход нямецкіх рыцараў супраць прыбалтыйскіх плямёнаў. 3 1259 г. ў складзе дзяржавы Міндоўга, у Дайноўскім княстве.
У XIV ст. мястэчка, у 1328 г. 5 вуліц, 4 крамы, рынак, 12 заможных гандляроў. У 1387 г. згадваецца ў грамаце караля польскага і вялікага князя літоўскага Ягайлы князю Скіргайлу Альгердавічу, якому падараваны «град Радыня и вся тая волость со всякою службою, все люди и села…»
У 1440 г. Радуня — гаспадарскі двор, уласнасць караля Казіміра IV.
У актах вялікіх князёў літоўскіх Аляксандра і Жыгімонта I Старога адміністратары ў Радунскім старостве названы намеснікамі і дзяржаўцамі. У 1522 г. за пазыку грошай (1000 коп) кароль Жыгімонт I Стары даў гаспадарскі двор Радунь намесніку і дзяржаўцу староства, падляшаму ваяводзе і гаспадарскаму маршалку Я. Касцевічу (1498—1527). Станам на 1538 у Радуні было, апрача Рынку, 7 вуліц і 210 хрысціянскіх дамоў, 43 крамы, у якіх гандлявалі півам, мёдам, гарэлкай і інш.
У 1528 г. згадваецца Радунскі павет у Троцкім павеце ВКЛ, меў сваю ўзброеную харугву. У ХV—ХVI ст. цэнтр Радунскага староства ў складзе каралеўскай эканоміі.
Цягам XIV—ХVII стагоддзяў у ваколіцах горада існаваў замак на беразе р. Радунька (за 2 км ад Радуні, цяпер в. Гарадзішча). Быў 4-вугольны ў плане, умацаваны 5-метровым валам і абкружаны глыбокім ровам. Перад уязной вежай-брамай быў пад’ёмны мост.
У сярэдзіне ХVI ст. ўтвораны Радунскі дэканат у складзе 11 парафій (7522 вернікі). У 1556 г. пабудаваны драўляны касцёл. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай у 1567 г. Радунскае староства далучана да Лідскага павета Віленскага ваяводства ВКЛ і падзялялася на 4 войтаўствы. Гораду (мястэчку) належалі 40 валок зямлі і 10 засценкаў, 141 двор, касцёл (заснаваны каралевай Бонай, 1541).
У 1649 кароль і вялікі князь Уладзіслаў Ваза надаў гораду Магдэбургскае права і герб: «у срэбным полі чырвоны рак». Пад час вайны Расіі з Польшчай у 1655 г. мястэчка і касцёл былі спалены.
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) Радунь апынулася ў складзе Расійскай імперыі, у Віленскай, з 1797 г. ў Літоўскай, з 1801 г. ў Гродзенскай, з 1842 г. ў Віленскай губернях, у Лідскім павеце, мястэчка.
Станам на 1829 у мястэчку было 88 будынкаў (47 хрысціянскіх і 41 іўдзейскі) і 8 вінакурняў, на 1861 — 121 двор, на 1866 — 91 двор. Паводле вынікаў перапісу (1897) — 313 будынкаў, гарбарня, млын, народнае вучылішча.
Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) Радунь апынулася ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, дзе зрабілася цэнтрам гміны Лідскага павета.
У 1939 Радунь увайшла ў БССР, дзе ў 1940 зрабілася цэнтрам раёна. У Другую сусветную вайну з 24 чэрвеня 1941 да 13 ліпеня 1944 мястэчка знаходзілася пад нямецкай акупацыяй.
Лоцевічы
Ло́цевічы (, Лотевичи) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Людвіноўскага сельсавета.
Радунь
Гісторыя
Да пачатку 1950-х гадоў у раёне вялася барацьба з антысавецкім падполлем.
Лоцевічы
Гісторыя
Уваходзіла ў склад Вілейскага павета Расійскай імперыі. У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Касцяневічы.
Радунь
Гісторыя
30 красавіка 1958 вёска Радунь атрымала афіцыйны статус пасёлка гарадскога тыпут. 25 снежня 1962 Радунскі раён расфарміравалі, мястэчка ўвайшло ў склад Воранаўскага раёна.
Лоцевічы
Гісторыя
Да 27 снежня 1962 года вёска знаходзілася ў складзе Крывіцкага пассавета.
Радунь
Эканоміка
Прадпрыемствы харчовай прамысловасці.
Інфраструктура
У Радуні працуюць 2 сярэднія школы, школа-інтэрнат, дзіцячая музычная школа, 2 бібліятэкі, дом культуры.
NGC 5815
NGC 5815 (іншыя абазначэнні — MCG -3-38-44, IRAS14576-1638, PGC 53600) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Шалі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Рэдынгскі ўніверсітэт
Рэдынгскі ўніверсітэт (University of Reading) — брытанская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Рэдынг.
Агульная характарыстыка
Універсітэт быў заснаваны ў 1892 годзе як Рэдынгскі ўніверсітэцкі каледж, Рдадатковы каледж Оксфардскага ўніверсітэта.
Установа атрымала права выдаваць свае ўласныя дыпломы ў 1926 годзе каралеўскай граматай ад караля Георга V і была адзіным брытанскім універсітэтам, які атрымаў такую ​​грамату паміж дзвюма сусветнымі войнамі.
Універсітэт звычайна класіфікуецца як "універсітэт з чырвонай цэглы", што адлюстроўвае яго заснаванне яшчэ ў ХІХ стагоддзі.
Матэус Даніэль Пёпельман
Галоўная работа Пёпельмана — палацавы ансамбль Цвінгер у Дрэздэне. На Беларусі паводле яго праекта пабудаваны каралеўскі палац у Гродне.
Рэдынгскі ўніверсітэт
Агульная характарыстыка
Ён мае чатыры асноўныя кампусы, ён таксама мае кампус у Малайзіі. Універсітэт арганізаваны ў 16 акадэмічных школ з 2016 года.
Гадавы даход установы за 2016/2017 навучальны год склаў 275,3 мільёна фунтаў стэрлінгаў, з якіх 35,4 мільёна фунтаў стэрлінгаў прыпадалі на даследчыя гранты і кантракты, а выдаткі — 297,5 мільёна фунтаў стэрлінгаў.
Александрыя (перакладны раман)
Усходнім славянам твор вядомы ў 3 асноўных рэдакцыях: лацінскай (узнікла ў IV ст.), хранаграфічнай (XI—XII стст.) і сербскай (XIV ст.). На Беларусі у XV ст. быў перакладзены паўднёваславянскі варыянт «Александрыі». Непасрэднай крыніцай беларускага перакладу лацінскай рздакцыі было адно з польскіх друкаваных выданняў XVI ст. Раман бытаваў у розных скарочаных варыянтах, уключаўся ў гістарычныя зборнікі, хронікі, хранографы (гл. «Вялікая хроніка», «Хроніка ўсяго свету») і ўспрымаўся тагачасным чытачом як праўдзівае і дакладнае аддюстраванне і гістарычных падзей і рэалій.
Асноўныя беларускія спісы ўпершыню апублікаваў У. В. Анічэнка ў кнізе «Александрыя» (1962).
Нікіценка
Нікіценка — прозвішча.
Вядомыя носьбіты:
Самараўка
Даўжыня ракі 14 км. Плошча вадазбору 104 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 3,2 ‰. Пачынаецца на поўдзень ад вёскі Ялуцавічы, цячэ па ўсходняй частцы Ваўкавыскага ўзвышша. Упадае ў Зальвянку за 1,5 км на паўночны ўсход ад вёскі Самаравічы. Прыток — рака Мартынаўка (справа). Каля вёскі Крамяніца створана сажалка (плошча 0,18 км²).
Тымь
Тымь (Тымь) — рака ў Сахалінскай вобласці Расіі, другая (пасля Параная) па даўжыні рака вострава Сахалін.
Асноўныя прытокі: Піленга, Парката, Імчын, Ныш, Чачма, Малая Тымь, Аляксандраўка, Красная. У басейне ракі каля 400 азёра
Каля вусця ракі размешчаны пасёлак Ноглікі.
Аперацыя «Граніт»
Грані́т — кодавая назва аперацыі беларускіх партызан у Вялікую Айчынную вайну па вывадзе са строю транспартных ліній нямецкіх акупантаў вясной і летам 1943 года.
План і задачы
План аперацыі зацверджаны 21 красавіка 1943 года начальнікам Беларускага штаба партызанскага руху П. З. Калініным. Задача аперацыі — шляхам узгодненых дзеянняў партызан сарваць перавозкі ворага да фронту, нанесці яму максімальныя страты. Для падрыхтоўкі і правядзення аперацыі ў тыл ворага былі накіраваны прадстаўнікі БШПР (афіцэры сувязі, інструктары-мінёры).
Дзеянні і вынікі
З сакавіка пры дапамозе авіяцыі далёкага дзеяння партызанам перапраўлялі зброю, боепрыпасы, узрыўчатку; да 6 чэрвеня 1943 года дастаўлена 555 тон грузаў (тол, міны, аўтаматы, ручныя кулямёты, вінтоўкі, карабіны, процітанкавыя ружжы, патроны, гранаты і іншае).
Слабадской
Слабадской (Слободской) — горад (з 1780 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Слабадскога раёна Кіраўскай вобласці. Насельніцтва 32,4 тыс. чалавек (2005). Заснаваны ў 1505 годзе.
Горад размешчаны на правым беразе ракі Вяткі, за 35 км ад Кірава.
Мэблевы камбінат, футравая фабрыка, фанерны камбінат, запалкавая фабрыка, машынабудаўнічы завод, завод жалезабетонных канструкцый, спіртагарэлкавы завод, макаронна-кандытарскі камбінат, мясакамбінат.
2ЭС10
2ЭС10 "Граніт" — адзін з магутных у Расіі і Еўропе грузавых двухсекцыйных васьмівосных магістральных электравозаў пастаяннага току з асінхронным цягавым прывадам. Электравоз выпускаецца ў горадзе Верхняя Пышма Свярдлоўскай вобласці ТАА «Уральскія лакаматывы», сумесным прадпрыемствам нямецкага канцэрна Siemens і ЗАТ Група Сінара на базе Уральскага завода чыгуначнага машынабудавання, з 2010 года. РЧ у маі 2010 года падпісала кантракт на закупку 221 электравоза такога тыпу на 42 мільярды рублёў. На момант стварэння электравоз з’яўляецца самым магутным лакаматывам для каляіны 1520 мм. Пры стандартных вагавых параметрах ён здольны вадзіць цягнікі вагой прыкладна на 40-50% больш, чым электравозы серыі ВЛ11. Плануецца, што пры выкарыстанні «Граніту» на участках Свярдлоўскай чыгункі з цяжкім горным профілем з’явіцца магчымасць пропуску транзітных цягнікоў вагой ад 6300-7000 тон без падзелу цягніку і адчэпкі лакаматыва. 4 жніўня 2011 г. была прадэманстравана работа 2ЭС10 ў трохсекыйным выкананні, з зададзенай нагрузкай 9000 тон. Даказаная эфектыўнасць такой кампаноўкі для працы на складаных участках ва уральскіх гарах (на перавалах).
Фёдар Іванавіч Бабіч
Фёдар Іванавіч Бабіч (? — ?) — князь, землеўласнік.
Біяграфія
Паходзіў з княжацкага роду Друцкіх. Сын Івана Сямёнавіча Бабы.
Выслужыў у вялікага князя Казіміра маёнткі Драчалукі і Вярхоўе ў Віцебскім павеце.
Сям’я
Меў сыноў Сямёна, Фёдара Каноплю, Васіля Шчарбатага і Івана, якія ў 1466 падаравалі сяло Рыдамль Друцкага княства Чарэйскаму манастыру. Ад Сямёна пайшоў род князёў Друцкіх-Саколінскіх, ад Фёдара — Друцкіх-Канопляў, ад Івана — Друцкіх-Азярэцкіх.
Сан-Марка (Рым)
Сан-Марка (Sancti Marci) — трохнефная тытулярная базіліка ў Рыме, на плошчы Сан-Марка, акружаная Палацца Венецыя.
Царква была пабудавана ў 336 годзе ў гонар апостала Марка і перабудавана ў 828—844 гадах. У 1455—1471 гадах частка яе была выбудавана нанова па даручэнні кардынала П'етра Барба і стала часткай яго палаца (Палацца Венецыя). У 1740—1750 гадах унутранае ўбранне царквы было адрэстаўравана ў барочным стылі.
Апсіда царквы ўпрыгожана мазаікай IX стагоддзя, якая адлюстроўвае Хрыста сярод апосталаў і святых, а таксама Папы Рыгора IV з квадратным німбам. У руках Папа трымае макет царквы.
Вічыта
Вічыта (Wichita; саманазва: Kitikiti'sh, літаральна «з татуяванымі вачыма») — індзейскі народ у ЗША. Агульная колькасць (2020 г.) — 2 300 чал.
Гісторыя
Пад націскам лепей узброеных осэйдж вічыта былі вымушаны мігрыраваць на паўночны ўсход Тэхаса. Па адной версіі, сучасная назва вічыта значыць на іх мове «людзі з поўначы». Па іншай, яна трапіла з моў маскогі і значыць тых, хто насяляў берагі Рэд-Рывер. Менавіта там аселі вічыта пасля міграцыі на поўдзень. Дзякуючы саюзу з каманчамі яны паспяхова стрымлівалі такіх моцных ворагаў, як апачы, паўні і сіў. У 1758 г. адбілі напад іспанцаў. Пасля заканчэння Сямігадовай вайны працягвалі лічыць сябе саюзнікамі французаў і каманчаў, удзельнічалі ў рэйдах на іспанскія паселішчы на поўдні. У XVIII — XIX стст. да вічыта далучыліся блізкія па мове і культуры плямёны іскані, уака, таавая, таваконі і кічаі. Такім чынам, была створана моцная канфедэрацыя. Аднак яе развіццю перашкаджалі несупынныя войны з іншымі індзейцамі Вялікіх раўнін і яшчэ болей — эпідэмічныя захворванні, выпадкова занесеныя еўрапейцамі. Так, эпідэмія воспы ў 1777 — 1778 гг. знішчыла каля трэці насельніцтва. У 1790 г. агульная колькасць канфедэратаў ацэньвалася ў 3 200 чалавек, а ў 1868 г. — толькі ў 572 чалавекі.
Цімафей (Шрэтэр)
Епіскап Цімафей (свецкае імя Георгій Шрэтэр;, Тамахіў, Ровенская вобласць — , Варшава) — праваслаўны дзеяч, мітрапаліт варшаўскі.
Вічыта
Гісторыя
Тэхасцы і амерыканцы разглядалі вічыта перш за ўсё як саюзнікаў каманчаў. У 1835 г. ЗША заключылі мірнае пагадненне з абодвума народамі, але яно было парушана з боку каманчаў. Таму ў 1838 г. вічыта заключылі першы прамы дагавор з амерыканцамі. Тым не меней, у 1858 г. падчас вайны з каманчамі амерыканскія салдаты здзейснілі атаку на паселішча вічыта. У 1859 г. рэшткі канфедэрацыі далі згоду на перасяленне ў рэзервацыю на землях у Аклахоме, арэндаваных урадам ЗША ў чыкаса і чакта. Падчас Грамадзянскай вайны частка вічыта мігрыравала ў Канзас, але пад ціскам амерыканскіх каланістаў вярнулася зноў у Аклахому.
Цімафей (Шрэтэр)
Біяграфія
Скончыў багаслоўскі факультэт Варшаўскага ўніверсітэту. Служыў у прыходскай царкве ў Ланаўцах на Валыні. У 1934—1938 гадах — вайсковы святар, а ў 1938 годзе хіратанізаваны ў епіскапа Люблінскага, вікарыя Варшаўска-Холмскай епархіі. Адначасова выкладаў у Варшаўскім універсітэце гамілетыку (тлумачэнне Святога Пісання, а таксама прынцыпаў прапаведніцтва). Падчас Другой сусветнай вайны жыў у Яблачынскім манастыры. 3 1944 года епіскап Холмскі, з 1945 года — архіепіскап Беластоцкі і Бельскі, намеснік мітрапаліта Варшаўскага. У чэрвені 1948 года вярнуўся ў лона Рускай Праваслаўнай Царквы. 3 1961 года мітрапаліт Варшаўскі і усёй Польшчы.
Вічыта
Культура
Асноўнымі заняткамі вічыта і далучаных да іх плямён здаўна былі ручное земляробства, збіральніцтва і паляванне. Яны вырошчвалі кукурузу, сланечнік, фасолю і гарбузовыя. Збіралі арэхі, дзікія вінаград і слівы. Пад час археалагічных раскопак на месцы старажытных паселішчаў былі выяўлены косткі бізонаў, аленяў, ласёў, антылоп і сабак і іншых жывёл, якіх забівалі на мяса. Хаця вічыта ўзводзілі паселішчы ўздоўж рэк, яны не ўжывалі рыбу.
Вічыта вялі аселы лад жыцця. Сяліліся ў вялікіх вёсках. Жытлом з'яўляліся канічныя каркасныя хаціны, пакрытыя травой і дзёранам. Упершыню яны былі апісаны іспанцамі ў XVI ст. Каля хацін будавалі навесы для сушкі кукурузы, мяса і гарузоў. У пазнейшы перыяд падчас доўгіх вандровак паляўнічыя выкарыстоўвалі тыпі ў якасці часовага пераноснага жытла. Вопратку шылі са звярыных скур. Мужчыны апраналі вузкія штаны і тунікападобныя кашулі. Улетку аддавалі перавагу насцегнавым повязям. Жанчыны хадзілі ў спадніцах, упрыгожаных зубамі лосяў. Зубы лося з'яўляліся важным атрыбутам гандлёвых зносін, часам выкарыстоўваліся як разліковая адзінка. Прадстаўнікі абодвух полаў насілі макасіны. Характэрнай рысай былі татуіроўкі ў выглядзе доўгіх ліній і кропак на твары і іншых частках цела.
Сацыяльныя адносіны мелі вельмі складаны характар. Адлік сваяцтва і перадача спадчыны вяліся па лініі маці. Таму пасля вяселля маладая сям'я пераязджала ў хаціну сваякоў жонкі. Мужчыны працягвалі падтрымліваць шчыльныя зносіны з сёстрамі, часцяком мянялі жонку і пераязджалі ў іншы дом. Фактычна яны кантралявалі палітычнае жыццё. Найбольш паспяховыя воіны і паляўнічыя станавіліся правадырамі. Жанчыны адказвалі за гаспадарку і выхаванне дзяцей. Пакаранні апошніх з боку блізкіх сваякоў не віталіся, таму маці маглі звяртацца за дапамогай у выхаванні да суседдзяў. З 10 гадоў хлопчыкі паступалі пад апеку мужчын, а дзяўчынкі прызвычайваліся да жаночай працы.
Вічыта мелі багатае цырыманіяльнае жыццё. Вылучаліся патаемныя цырыманіяльныя таварыствы мужчын і жанчын, якія падтрымлівалі асабістыя танцавальныя, ваенныя, родавыя і іншыя рытуалы. Танец аленя лічыўся ачышчальным, таму арганізоўваўся тройчы за год. Улетку на працягу 2 тыдняў пасціліся, абменьваліся падарункамі з іншымі плямёнамі, вялі перамовы і заключалі мір. Аднак вайна заставалася важным сацыяльным фактарам, які дазваляў маладым людзям набываць грамадскую значнасць. Воін, што дэманстраваў выдатныя асабістыя здольнасці, мог сабраць часовы атрад для здзяйснення ваенных рэйдаў. Вяртанне воінаў суправаджалася святамі, падчас якіх раздавалі падарункі супляменнікам. Ваенныя правадыры падтрымлівалі сваю ўладу толькі падчас рэйдаў, але захоўвалі высокі сацыяльны статус і ў мірны перыяд.
Мова
Мова вічыта адносіцца да кадаанскай сям'і, падзяляецца на шэраг дыялектаў. У нашы дні знаходзіцца пад пагрозай знікнення.
Рэлігія
Традыцыйная рэлігія была заснавана на політэістычных і анімістычных вераваннях. Стваральнікам сусвету лічыўся бог Кінекасус, які не меў канкрэтнага аблічча. Першы мужчына К'ярксідыя навучыў людзей паляваць і пасля смерці ператварыўся ў ранішнюю зорку. Мужчыны шанавалі яго таксама як бога вайны. Першая жанчына Кашацыятыдысэ вынайшла земляробства і ператварылася ў месяц. Зямлю шанавалі як маці ўсіх людзей. Памерлых хавалі разам з асабістымі рэчамі. Сваякі памерлага захоўвалі абавязковую жалобу, стрыглі валасы і раздавалі частку маёмасці суседдзям.
Большасць сучасных вернікаў спавядаюць хрысціянства, хаця некаторыя ачышчальныя рытуалы накшталт танца аленя арганізоўваюцца і ў нашы дні.
Феалета Фёдараўна Пархімовіч
Феалета Фёдараўна Пархімовіч (, Ленінград) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1961 годзе. Працавала старшым архітэктарам, кіраўніком групы архітэктараў у Белдзяржпраекце, Мінскім філіяле Белдзяржпраекта, з 1974 года — кіраўнік групы архітэктараў, галоўны архітэктар праектаў у Белдзіпрагандлі.
Творчасць
Асноўныя працы: універмаг у Лідзе (1982), блок абслугоўвання ў мікрараёне Захад-2 у Мінску (1983); у аўтарскім калектыве: Дом быту ў Лідзе (1981), універмагі ў Гродне (1981) і Жодзіне (1987), універсам «Талін» у Мінску (1982), гандлёвы цэнтр па вул. Бялова ў Пінску (1986), крыты рынак у Віцебску (1987).
Клод Сімон
Клод Эжэн Анры Сімон (Claude Simon;, — ) — французскі пісьменнік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры (1985).
Вучыўся ў Парыжы, Оксфардзе і Кембрыджы. На яго эстэтычнае фарміраванне паўплывалі У. Фолкнер і экзістэнцыялісты (асабліва А. Камю).
Асноўная тэмы яго твораў — мастацтва і вайна, асоба і гісторыя, чалавек сярод людзей. Аўтар раманаў «Вясна свяшчэнная» (1954), «Вецер» (1957), «Трава» (1958), «Дарогі Фландрыі» (1960), «Атэль «Палас» (1962), «Гісторыя» (1967), «Фарсальская бітва» (1969), «Трыпціх» (1973), «Урок рэчаў» (1975), «Георгікі» (1981), «Акацыя» (1989), кніг успамінаў, літаратурных эсэ, у якіх выклаў свае погляды на «новы раман». Творы Клода Сімона адметныя падкрэсленай эксперыментальнасцю, адмаўленнем ад храналогіі, персанажа і сюжэта ў традыцыйным сэнсе, прасторава-часавымі напластаваннямі, знешняй алагічнасцю і кампазіцыйнай фрагментарнасцю, разгорнутымі апісаннямі і перанасычанасцю дэталямі, выкарыстаннем «плыні свядомасці», часам пунктуацыйнай ускладненасцю.
Чаронкаўскі сельсавет
Чаро́нкаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дзісенскага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — вёска Чаронка.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Дзісенскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Завуццеўскага сельсавета.
NGC 5816
NGC 5816 (іншае абазначэнне — PGC 902544) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Шалі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Прынцэса Майкл Кенцкая
Прынцэса Майкл Кенцкая (народжаная баранеса Марыя-Хрысціна Ганна Агнес Ядвіга Іда фон Рэйнбіц, Princess Michael of Kent nee Baroness Marie-Christine Anna Agnes Hedwig Ida von Reibnitz; нар. 15 студзеня 1945 ) — чалец брытанскае каралеўскае сям'і нямецкага, аўстрыйскага, чэшскага і вугорскага паходжання, жонка прынца Майкла Кенцкага, унука караля Георга V. Да набыцця папулярнасці ў якасці аўтара кніг была дызайнерам інтэр'еру. Яна напісала некаторую колькасць кніг пра еўрапейскія каралеўскія сем'і.
Дзяцінства і продкі
Прынцэса Майкл нарадзілася як баранэса Марыя-Хрысціна Ганна Агнес Ядвіга Іда фон Рэйнбіц 15 студзеня 1945 года ў Карлсбадзе, мястэчку ў тагачасным Трэцім рэйху, цяперашнім Карловым Вары ў Чэхіі.
Генрых X Горды
Генрых Горды (Heinrich der Stolze; каля  — ) — герцаг Баварыі пад імем Генрых X з 1126 года, герцаг Саксоніі пад імем Генрых II з 1137 года, маркграф Тасканы з 1137 года, з роду Вельфаў.
Другі сын герцага Баварыі Генрыха IX Чорнага, і Вулфілд (пам. 29 снежня 1126 года), старэйшай дачкі герцага Саксоніі Магнуса. Яго старэйшы брат Конрад быў манахам-цыстэрцыянцам і памёр у 1126 годзе незадоўга да смерці сваіх бацькоў.
Біяграфія
Генрых атрымаў у спадчыну Баварыю пасля таго, як яго бацька Генрых IX сышоў у манастыр і неўзабаве затым памёр у 1126 годзе. Як было раней дамоўлена паміж Генрыхам IX і імператарам Лотарам II, Генрых Горды ажаніўся 29 мая 1127 года з адзінай дачкой і спадчынніцай імператара Гертрудай. Такім чынам, пад яго кантроль перайшлі вялікія ўладанні на поўначы Германіі, якія раней належалі родам графаў Суплінбурга, Браўншвайга (Брунанам) і Нортхейма.
Генрых Горды быў верным прыхільнікам імператара ў барацьбе з Штаўфенамі: братамі Фрыдрыхам II, герцагам Швабіі, асноўным супернікам Лотара за нямецкую карону на выбарах 1125 года, і Конрадам, герцагам Франконіі, абвешчаным сваімі прыхільнікамі каралём у 1127 годзе. Генрых беспаспяхова аблажыў Нюрнберг (1127 год), браў удзел у захопе Шпаера (1129 год) і ўзяў Ульм (1134 год). У 1129 годзе Генрых Горды паспрабаваў зманам захапіць у палон Фрыдрыха II, але пацярпеў няўдачу. Вайна завяршылася ў 1135 годзе, калі Штаўфены прызналі ўладу Лотара. Адначасова Генрых Горды ўвязаўся ў Баварыі ў канфлікт (які доўжыўся да 1133 года) за прызначэнне епіскапа Рэгенсбурга з Фрыдрыхам, графам Богена.
Правы яго малалетняга сына Генрыха Льва ў Саксоніі працягвала абараняць удава Лотара II Рыхенза, а ў Баварыі — малодшы брат Генрыха Вельф VI.
Шлюб і дзеці
Жонка — з 7 сакавіка 1127 года Гертруда (18 красавіка 1115 — 18 красавіка 1143), дачка Лотара II Суплінбургскага і Рыхензы, графіні Нортхейма. Сын:
Пераклад Бібліі Станкевіча
Перакла́д Бі́бліі Я́на Станке́віча — пераклад Бібліі на беларускую мову аўтарства Яна Станкевіча ў супрацоўніцтве з гебраістам Майсеем Гітліным.
Пераклад быў ініцыяваны «Беларускім Біблійным камітэтам», створаным у 1965 у ЗША з мэтаю выдаць і распаўсюдзіць беларускую Біблію. У склад камітэту ўвайшлі Майсей Гітлін (дырэктар), Янка Станкевіч і Т. Сайка (сябры).
Іхні пераклад зроблены паводле пратэстанцкага канону і зроблены з арыгіналу (Стары Запавет — з яўрэйскай, Новы Запавет — з грэчаскай мовы), тэкстуальна не саступае ў даставернасці класічным перакладам.
Пераклад быў выдадзены паэтапна. У 1970 годзе быў выдадзены «Новы Закон» (у Нью-Ёрку), у 1973 годзе — уся «Сьвятая Бібля». Абедзве часткі — класічным правапісам.
Адной з адметных асаблівасцяў перакладу з’яўляецца яго насычанасць архаічнымі старабеларускімі формамі і неалагізмамі. Моўны пурызм Янкі Станкевіча зрабіў гэты пераклад цяжкім для чытання. Сучасная літаратурная мова значна адрозніваецца ад прапанаванага варыянту перакладу.
Юхнаўка (рака)
Ю́хнаўка, Раго́зніца — рака ў Мастоўскім раёне Гродзенскай вобласці, левы прыток ракі Зэльвянка (басейн Нёмана). Даўжыня 15 км. Плошча вадазбору 87,5 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,7‰. Пачынаецца за 1 км на ўсход ад вёскі Грыцкі Ваўкавыскага раёна, цячэ па ўсходніх схілах Ваўкавыскага ўзвышша, упадае ў Зальвянку за 0,5 км на паўночны ўсход ад вёскі Боркі. Пойма ад вытоку да вёскі Малая Рагозніца пераважна забалочаная. Рэчышча на працягу 9,5 км (ад вёскі Малая Рагозніца да вусця) каналізаванае. Каля вёскі Вялікая Рагозніца створана сажалка (плошча 0,22 км²). За 1 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Забалацце да вусця па правабярэжжы прымае сцёк з меліярацыйных каналаў.
Сасноўка (Кіраўская вобласць)
Сасноўка (Сосновка) — горад (з 1962 года) у Расіі, у Вяцкапалянскім раёне Кіраўскай вобласці. Насельніцтва 12,6 тыс. чалавек (2005). Заснаваны ў 1699 годзе.
Дрэваапрацоўчы камбінат, лесаперавалачная база (буйнейшая ў вобласці), суднабудаўнічы завод (выпускае катэры, шлюпкі, суды на паветранай падушцы).
Каццана-Сант’Андрэа
Каццана-Сант’Андрэа (Cazzano Sant'Andrea) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бергама.
Насельніцтва складае 1402 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 701 чал./км². Займае плошчу 2 км². Паштовы індэкс — 24026. Тэлефонны код — 035.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы апостал Андрэй Першазваны.
Плошча Гагарына (Магілёў)
Плошча Гагарына (площадь Гагарина) — плошча ў паўднёвай частцы Магілёва. Размешчана ў Задняпроўскім жылым раёне, у Кастрычніцкім раёне.
Гісторыя
Названая ў 1974 годзе ў гонар Ю. А. Гагарына.
Забудова
Усходні бок фарміруюць 5-, 9-павярховыя, пераважна жылыя, дамы мікрараёна Задняпроўе 1, паўднёва-заходні - кварталы забудовы па вул. Сіманава і Куцепава. З паўночнага захаду да плошчы прымыкаюць аўтазапраўка "Беларуснафта", аўтацэнтр Renault, аўтастаянка.
Транспарт
З'яўляецца разваротным кольцам, адыгрывае важную ролю ў ажыцяўленні транспартнага паведамлення паміж раёнамі горада.
Джордж Маршал
Джордж Кэтлет Маршал-малодшы (George Catlett Marshall, Jr., 31 снежня 1880 — 16 кастрычніка 1959, Вашынгтон) — дзяржаўны і ваенны дзеяч ЗША, генерал арміі (18 снежня 1944), ініцыятар плана Маршала, лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру (1953). Займаў пасады начальніка Генштаба, дзяржаўнага сакратара і міністра абароны.
Varanus doreanus
Varanus doreanus — від яшчарак сямейства Вараны (Varanidae).
Распаўсюджанне
Від сустракаецца на востраве Новая Брытанія, на астравах Бісмарка і ў Аўстраліі на паўвостраве Кейп-Ёрк.
Апісанне
Цела можа дасягаць у даўжыню 135 см. Луска на шыі гладкая і авальная. Цела шэра-сіняй расфарбоўкі.
Троя (перакладная аповесць)
«Троя», «Гісторыя траянскай вайны», «Аповесць пра Трою» — помнік беларускай літаратуры XV ст.; гістарычная перакладная аповесць пра падзеі легендарнай Траянскай вайны. Асноўны змест твора грунтуецца не на «Іліядзе» Гамера, а на больш позняй апрацоўцы народных паданняў, якая ў антычную эпоху прыпісвалася грэку Дыктысу і траянцу Дарэсу (Дарэту) і выдавалася за ўспаміны сапраўдных удзельнікаў вайны. Паслужыла крыніцай для шматлікіх літаратурных апрацовак.
У XV ст. ўсходнім славянам праз паўднёва-славянскае пасрэдніцтва стала вядома т.зв. «Прытча пра каралёў» з візантыйскай хронікі XII ст. Канстанціна Манасіі, у канцы XV ст. перакладзеная на беларускую мову. У ёй апісваюцца гісторыя заснавання Троі, незвычайнае жыццё траянскага царэвіча Парыса (у беларускім тэксце — Фарыжа), сцісла апісваецца традыцыйная фальклорна-паэтычная версія прычын узнікнення Траянскай вайны: грэкі выступаюць супраць траянцаў таму, што Парыс выкраў у іх царыцу-прыгажуню Алену. Асноўнае месца ў «Троі» займае апавяданне пра падзеі апошняга года вайны, якая скончылася смерцю яе галоўных герояў (Гектара, Ахіла, Парыса і інш.). У творы ўслаўляюцца воінская мужнасць і доблесць герояў, падзеі асвятляюцца з гуманістычных пазіцый (асуджаецца неапраўданая жорсткасць на вайне, бязлітаснасць да пераможаных), з глыбокім спачуваннем аўтар ставіцца да трагічнага лёсу траянцаў і іх роднага горада. «Троя» карысталася значнай папулярнасцю сярод беларускіх чытачоў, яе і «Александрыю» згадвае Францыск Скарына.