cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лявонкі
Ляво́нкі (, Леонки) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Камайскага сельсавета.
Келен (Люксембург)
Насельніцтва складае 4983 чалавек ​​(на 2008 год), у камуне размяшчаюцца 1822 хатніх гаспадарак. Займае плошчу 28,18 км ² (па займаемай плошчы 23 месца з 116 камун). Найвышэйшая кропка камуны над узроўнем мора складае 389 м. (70 месца з 116 камун), найменшая 242 м. (56 месца з 116 камун).
Антоні Малеўскі
Антоні Якаўлевіч Малеўскі (Antoni Malewski; каля 1783 — ?) — дзяржаўны службовец.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Малеўскіх герба «Ястрабец».
З 16 кастрычніка 1802 г. па 3 лютага 1803 г. выконваў абавязкі адваката ў Гродзенскіх прысутных месцах, з 3 лютага 1803 г. — дэкрэтавы рэгент Гродзенскага земскага суда, з 11 красавіка 1806 г. па 9 снежня 1816 г. — дэкрэтавы рэгент Гродзенскай палаты грамадзянскага суда. 31.12.1810 г. атрымаў чын калежскага сакратара, з 14 снежня 1816 г. прызначаны дэкрэтавым рэгентам Радзівілаўскай камісіі (у 1820 г. яшчэ быў у ёй). 3 сакавіка 1834 г. па дваранскіх выбарах выбраны ад Троцкага павета дэпутатам у Віленскі дваранскі сход. У 1837 г. — калежскі рэгістратар.
Член масонскай ложы «Вузел еднасці» ў Навагрудку, масон 4-й ст. у 1820—1821, прадстаўнік у ложы «Дасканалай Еднасці» ў Вільні.
Пахаваны побач з жонкай на могілках у Высокім Двары (цяпер Літва).
Узнагароды
Прадстаўлены на атрыманне знака адзнакі «беспорочной службы». Меў два пахвальныя лісты ад Гродзенскага галоўнага суда 2-га дэпартамента: 19.12.1808 г. і 19.12.1811 г. «об отличной способности и оказанном усердии в выполнении обязанностей» дэкрэтавага рэгента ў гэтым судзе.
Пётр Іванавіч Засецкі
Пётр Іванавіч Засецкі ( — ) — беларускі оперны спявак (тэнар), Народны артыст Беларускай ССР (1940).
Біяграфія
Пётр Засецкі вучыўся ў Саратаўскай кансерваторыі. На опернай сцэне дэбютаваў у 1920 годзе ў горадзе Растоў-на-Доне. Працаваў у оперным студыі Станіслаўскага (да 1924 года), у Вялікім тэатры. З 1924 па 1937 год працаваў у оперных тэатрах Ленінграда, а ў 1937 годзе перабраўся ў Мінск, дзе спяваў у тэатры оперы і балета.
Уладзімір Якаўлевіч Саханько
Уладзімір Якаўлевіч Саханько (нар., Магілёў) — беларускі палітык.
Біяграфія
Скончыў Магілёўскі машынабудаўнічы інстытут, інжынер-механік. Працаваў вучнем слесара, слесарам па рамонту рухомага саставу Магілёўскага паравознага дэпо. Пасля службы ў радах Савецкай Арміі працаваў слесарам-мантажнікам, слесарам-зборшчыкам, майстрам Магілёўскага завода «Строммашына», майстрам, старшым майстрам, начальнікам участка, начальнікам вытворчага дыспетчарскага бюро, намеснікам начальніка цэха, начальнікам цэха, намеснікам начальніка, начальнікам вытворчасці лябёдак Магілёўскага ліфтабудаўнічага завода, намеснікам дырэктара Магілёўскага завода сельскагаспадарчага машынабудавання «Магілёўсельмаш» (Магілёўскага завода транспартнага машынабудавання «Магілёўтрансмаш»), галоўным інжынерам — першым намеснікам дырэктара, намеснікам генеральнага дырэктара Магілёўскага завода «Магілёўтрансмаш».
Быў генеральным дырэктарам рэспубліканскага вытворчага ўнітарнага прадпрыемства «Магілёўскі завод „Строммашына“».
Выбіраўся членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання.
Узнагароды
Удастоены ганаровага звання «Чалавек года» (2000 г.). Узнагароджаны медалём «За працоўныя заслугі», юбілейным медалём «90 год Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь.
Мост Інвалідаў
Мост Інвалідаў (Pont des Invalides) — арачны мост у Парыжы праз Сену, размешчаны паміж мастамі Альма і Аляксандра III недалёка ад Дома Інвалідаў.
Гісторыя моста пачынаецца ў 1820-я гг. Французскі інжынер Клод Луі Мары Анры Наўе прапанаваў у 1821 годзе праект падвеснага моста. У 1824—1826 гг мост знаходзіўся ў стадыі будаўніцтва, але не быў завершаны. У 1829 годзе быў адкрыты новы мост з двума апорамі і трыма порцікамі. Але з-за зносу ў 1850 годзе доступ на мост быў абмежаваны. У 1854 годзе збудаванне было разбурана і пачалося будаўніцтва больш сучаснага моста, якое завяршылася праз год да Сусветнай выставы, якая праводзілася ў 1855 годзе ў Парыжы.
Постаць на цэнтральнай апоры моста сімвалізуе перамогі Напалеона на сушы і на моры, а скульптурныя галовы на іншых апорах — ваенныя трафеі.
Маскоўскі механізм АБСЕ
Маскоўскі механізм АБСЕ — метад працы АБСЕ ў сферы чалавечага вымярэння па ініцыятыве краін-удзельніц. Уключае стварэнне місій экспертаў ці дакладчыкаў для працы са становішчам з чалавечым вымярэннем ў пэўнай краіне. Эксперты і дакладчыкі не могуць быць прызначэнцамі, грамадзянамі або рэзідэнтамі адпаведнай краіны або дзяржаў-ініцыятараў місіі.
Механізм можа быць запушчаны:
Механізм уведзены Маскоўскім дакументам НБСЕ ў 1991 годзе ў развіццё Венскага механізму АБСЕ, які прадугледжваў двухбаковыя сустрэчы і абмен інфармацыяй па тэматыцы чалавечага вымярэння.
Маскоўскі механізм ўжываўся восем разоў, у адносiнах да:
Калыванскі раён
Калыванскі раён (Колыванский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Новасібірскай вобласці Расіі.
Бязверхавічы (вёска)
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Акцябрскага сельсавета.
Антон Антонавіч Шукелойць
Антон Антонавіч Шукелойць, або Шукелойц (, в. Якелеўшчына Ашмянскага пав. Віленскай губ., цяпер Ашмянскі раён Гродзенскай вобл. —, Нью-Ёрк) — беларускі грамадскі дзеяч у ЗША.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і Антона і Бенедыкты з Пецюкевічаў. Бацька меў гаспадарку і гандляваў лесам. Скончыўшы Жупранскую пачатковую школу, паступіў у Ашмянскую польскую гімназію. Скончыў аддзяленне славянскай філалогіі і этнаграфіі гуманістычнага факультэта Універсітэта Стэфана Баторыя (1939). Падчас студэнцтва працаваў ва ўніверсітэцкім этнаграфічным музеі, часта выязджаў для збору матэрыялаў у розныя мясціны Беларусі.
У юнацтве далучыўся да грамадскага руху, падчас вучобы ў Ашмянскай польскай гімназіі быў сябрам беларускага гуртка сацыялістычнай моладзі, якім кіраваў вядомы ашмянскі сацыялістычны дзеяч адвакат Аляксандр Барановіч. У Вільні далучыўся да групы студэнтаў, якая выдавала часопіс беларускай сацыялістычнай думкі «Золак», ідэалагічна набліжаны да эсэраў. Ва ўніверсітэце быў сябрам беларускіх студэнцкіх арганізацый: Беларускага студэнцкага саюза, Таварыства прыяцеляў беларусаведы (у апошнім быў старшынёй). Спяваў у беларускім студэнцкім хоры пад кіраўніцтвам Рыгора Шырмы.
Па далучэнні Заходняй Беларусі да БССР у 1939 годзе А. Шукелойць працаваў настаўнікам на Ашмяншчыне. Арганізаваў у Ашмянах першую беларускую сярэднюю школу, настаўніцкія курсы і каля 90 беларускіх школ на тэрыторыі былога Ашмянскага павета. Выкладаў беларускую мову ў гімназіі, дзе раней вучыўся сам. У 1940 годзе стаў дэпутатам Ашмянскага гарадскога савета, загадчыкам гарадскога аддзела народнай асветы і школьным інспектарам-метадыстам Ашмянскага раёна.
23 чэрвеня 1941 года арыштаваны органамі НКУС, вызваліўся з турмы ў выніку налёту нямецкай авіяцыі. Падчас нацысцкай акупацыі працаваў у аддзеле асветы і культуры Мінскай гарадской управы, дзе ўпарадкоўваў архівы ЗАГСа, часткова знішчаныя ў выніку ваенных дзеянняў. Затым стаў загадчыкам Беларускага гістарычнага музея (потым — Краязнаўчы музей). Далучыўся да падпольнай Беларускай незалежніцкай партыі, удзельнічаў у заснаванні Мінскага камітэта Беларускай незалежніцкай партыі. Пасля арганізацыі ў Мінску Беларускага культурнага згуртавання А. Шукелойця прызначылі кіраўніком аддзела краязнаўства галоўнай управы. Урэшце быў школьным інспектарам пры аддзеле Беларускай цэнтральнай рады. З 1944 года ў Германіі.
Пасля вайны працаваў у сістэме адукацыі ў лагерах для перамешчаных асоб у Германіі. Спрабаваў адшукаць у Баварыі сляды вывезеных туды беларускіх музейных каштоўнасцей. У пачатку 1950-x гадоў пераехаў у ЗША. Працаваў тавараведам пры Інстытуце вытворчасці моды, у краме вопраткі «Орбакг». Актыўны ўдзельнік жыцця беларускай дыяспары ў ЗША. Шматгадовы старшыня Беларуска-Амерыканскага задзіночання, член рэдакцыі газеты «Беларус», член Беларускага інстытута навукі і мастацтва ў Нью-Ёрку.
Аўтар дзясяткаў артыкулаў, успамінаў, некралогаў апублікаваных у газетах «Бацькаўшчына» і «Беларус». Апублікаваны матэрыялы А. Шукелойця пра лёс музейных фондаў вывезеных у час Другой сусветнай вайны з Беларусі ў Германію і Аўстрыю.
100-гадовы юбілей Антона Шукелойця ўрачыста адзначаўся 19 ліпеня 2015 года беларускай грамадой у Нью-Ёрку (урачыстасць ладзіў Бруклінскі аддзел БАЗА).
Памёр 7 студзеня 2017 года. Пахаваны 14 студзеня 2017 года на беларускіх могілках Божай Маці Жыровіцкай у Іст-Брансуіку ў штаце Нью-Джэрсі.
Дворышча
Назву Дворышча маюць:
Дэнамінацыя
Дэнамінацыя:
Геранім Віхерт
Геранім Віхерт (Hieronim Wichert, Hieronimus Wichert; 28 верасня 1734, Беларусь — 7 верасня 1816, Орша) — дзеяч каталіцкага касцёла і Таварыства Ісуса, педагог.
Уступіў у Таварыства Ісуса у Вільні 14 жніўня 1751 г. Высвечаны на ксяндза ў Варшаве ў 1762 г. У 1764—1772 гг. выкладаў і прапаведаваў у Драгічыне і Слуцку. У 1772—1773 гг. быў суперыёрам езуіцкай місіі ў Магілёве.
Пасля скасавання Таварыства Ісуса папам Кліментам XIV (1773) застаўся на Беларусі і працягнуў сваю ордэнскую дзейнасць. У 1773—1779 гг. — суперыёр місіі, а з 1779 па 1784 гг. — рэктар Магілёўскага езуіцкага калегіума. На ІІ Полацкай кангрэгацыі Таварыства Ісуса выконваў функцыі сакратара, а пасля ўваходзіў у склад камісіі, якая была павінна рэфармаваць езуіцкія навучальныя ўстановы ў адпаведнасці з законамі Расійскай імперыі. У 1785—1786 гг. — суперыёр місіі ў Расне.
З 1786 па 1799 і з 1803 па 1809 гг. — рэктар Аршанскага езуіцкага калегіума. У 1799—1803 гг. — рэктар Полацкага езуіцкага калегіума. Асістэнт генеральнага вікарыя (1786—1809) і асістэнт генерала Таварыства Ісуса Тадэвуша Бжазоўскага (1809—1816). З 30 ліпеня па 10 кастрычніка 1802 г. — генеральны вікарый Таварыства Ісуса.
Юзаф Манюшка
Юзаф Станіслававіч Манюшка (1789—1840) — дзяржаўны служачы.
Біяграфія
Прадстаўнік старажытнага беларускага шляхецкага роду Манюшкаў герба «Крыўда», сын Станіслава (1734—1807) і Евы з Вайніловічаў. Меў братоў Казіміра (1795—1836), Ігнацыя (1787—1869), Дамініка (1788—1848), Аляксандра (1801—1836), камер-юнкера.
У 1820 г. — барысаўскі харунжы. Лічыўся ў акрузе «вольнадумцам», на любіцельскія спектаклі запрашаў не толькі памешчыкаў, але і сялян; сядзеў са сваімі падданымі за адным сталом, спяваў беларускія песні.
Член масонскай ложы «Паўночная паходня» ў Мінску, масон 2-й ст. у 1820 годзе.
NGC 336
NGC 336 (іншыя абазначэнні — ESO 541-4, IRAS00555-1839, PGC 3470) — спіральная галактыка (возможно, пекулярная) у сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
IC 59
IC 59 — галактыка тыпу EN (эмісійная туманнасць) у сузор'і Касіяпея.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Allium kotschyi
Allium kotschyi — від травяністых раслін сямейства ; эндэмік Ірана.
Распаўсюджанне
Эндэмік паўднёвага Ірана.
Stephanitis
Stephanitis — род паўцвердакрылых сямейства. У родзе апісана не менш за 90 відаў.
Віды
Гэтыя 90 відаў належаць да роду Stephanitis:
Санталі
Санталі — адна з афіцыйных моў Індыі, некаторая колькасць носьбітаў ёсць таксама ў Бангладэшы, Непале і Бутане. На ёй размаўляюць санталы.
Класіфікацыя
Адносіцца да галіны мунда аўстраазіяцкіх моў, разам з вельмі блізкімі мовамі мундары і хо, і шэрагам іншых малых моў ўтварае падгрупу кхервары, а яна, у сваю чаргу, разам з мовай корку аб’ядноўваецца ў адну з дзвюх галоўных галін мунда — паўночныя мунда мовы.
Шэрвуд Андэрсан
Шэрвуд Андэрсан (Sherwood Anderson;  — ) — амерыканскі пісьменнік. Найбольш вядомым творам стаў складзены з паслядоўнасці кароткіх апавяданняў раман «Вайнсбург, Агая» (Winesburg, Ohio), з якога пачалася яго кар’ера.
Летнія Юнацкія Алімпійскія гульні 2018
Летнія Юнацкія Алімпійскія гульні 2018, афіцыйна вядомыя як Гульні III Юнацкай Алімпіяды (2018 Summer Youth Olympics), прайшлі з 6 па 18 кастрычніка 2018 года ў Буэнас-Айрэс, Аргенціна.
Рапуха шэрая
Рапу́ха звычайная, або шэрая (Bufo bufo) — земнаводнае, якое належыць да роду сямейства.
Апісанне
Звычайна даўжыня цела складае 6—8 см, можа дасягаць 10—15 см і нават 20 см. Маса 20—200 г. Цела масіўнае, адносна шырокае. Морда круглаватая. Канечнасці адносна кароткія. Перамяшчаецца рапуха часцей за ўсё паўзком. Афарбоўка верху звычайна аднатонная, шэрага, карычневага, часам амаль чорнага, шэра-аліўкавага колеру. Знізу брудна-белая, светла-шэрая або жаўтаватая, аднатонная ці часам з дробнымі цёмнымі плямамі. На ўнутраным баку задняй лапкі, на выгінах пальцаў ёсць двайныя сучляноўныя гурбячкі.
Распаўсюджанне
Распаўсюджана шэрая рапуха даволі шырока: у Паўночна-Заходняй Афрыцы, Еўропе, на Каўказе, у Азіі на ўсход — да Карэі і Японіі, на поўдзень — да Усходняга Кітая. У еўрапейскай часткцы Расіі на поўнач дасягае 65° пн.ш. Шырока распаўсюджана на тэрыторыі Беларусі.
Шэрая рапуха звычайна ў прыродных ландшафтах трымаецца вільготнейшых мясцін, яе даводзіцца сустракаць у алешніках, забалочаных лясах. Але нізкая патрабавальнасць да вільгаці дазваляе жыць і ў сухіх месцах. Шэрая рапуха звычайная ў культурных ландшафтах: садах, парках, агародах, на палях.
Асаблівасці біялогіі
Нягледзячы на свае атрутныя выдзяленні, шэрая рапуха трапляе ў страўнік многіх жывёлін. Часта на рапух палююць вужы і гадзюкі, якія таксама жывуць ва ўвільготненых лясных біятопаў. Шэрая рапуха сустракаецца ў корме некаторых птушак і сысуноў (гарнастай, тхор, барсук).
Шэрая рапуха ідзе на зімоўку позняй восенню і раней за іншых земнаводных прачынаецца. Зімуе ў норах пад тоўстым лясным подсцілам, частая госця таксама ў падвалах, склепах.
Шлюбны перыяд рапух звычайна не больш як 10 дзён, самцы спяваюць блага. Ікру самкі адкладваюць у выглядзе шнуроў, якія дасягаюць 3—5 м у даўжыню. Яны звычайна моцна «заблытаныя» сярод вадзяной расліннасці. Адна самка адкладвае ад 1200 да 7000 ікрынак. Лічынкі (апалонікі) даволі дробныя, чорнага колеру. Развіццё лічынак у вадаёме доўжыцца каля 50 дзён. Маленькія рапухі, якія выходзяць на сушу, маюць даўжыню каля 12—15 мм.
Віхерт
Віхерт — прозвішча.
Кёрых
Кёрых (люксемб. Käerch, фр. Koerich) — камуна ў Люксембургу, размяшчаецца ў акрузе Люксембург. Камуна Кёрых з'яўляецца часткай кантона Капелен. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.
Насельніцтва складае 2184 чалавек (на 2008 год), у камуне размяшчаюцца 798 хатніх гаспадарак. Займае плошчу 18,88 км ² (па займаемай плошчы 63 месца з 116 камун). Найвышэйшая кропка камуны над узроўнем мора складае 368 м. (86 месца з 116 камун), найменшая 262 м. (72 месца з 116 камун).
IC 60
IC 60 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) у сузор'і Кіт.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Бязверхавічы (пасёлак)
Бязве́рхавічы (, Безверховичи) — пасёлак у Слуцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Сяражскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Акцябрскага сельсавета.
Сіндхі (мова)
Сіндхі (дэванагары: सिन्धी, арабскім алфавітам: سنڌي) — мова інда-арыйскай групы індаеўрапейскай сям'і. З'яўляецца роднай прыкладна для 20 млн. сіндхаў, якія жывуць пераважна ў Пакістане. Значная колькасць носьбітаў жыве таксама ў Індыі. Пісьменнасць на аснове дэванагары (у Індыі) і араба-персідскага шрыфта (у Пакістане).
Шышко
Шышко — прозвішча.
Алена Барысаўна Курыла
Алена Курыла (, г. Слонім, Гродзенская губерня, Літоўскае генерал-губернатарства — ) — Украінская мовазнаўца, дыялектолаг, аўтарка папулярных падручнікаў украінскай мовы, стваральніца ўкраінскай навуковай тэрміналогіі.
Біяграфія
Стварыла падручнік украінскай граматыкі для дзяцей. Яна сабрала каля 200 песень, а таксама плачаў, шэптаў, казак, думак, легендаў, асобных словаў, якія ў цэлым складалі вялікі дыялектычны матэрыял.
Пасля спынення ўкраінізацыі была арыштаваная і асуджаная. Выйшла на волю ў 1946, далейшы лёс застаўся невядомым.
Народны камісарыят мясцовай паліўнай прамысловасці БССР
Наро́дны камісарыя́т мясцо́вай па́ліўнай прамысло́васці Белару́скай ССР быў утвораны 26 жніўня 1939 года па­вод­ле Пастановы Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР. З 1946 года пераўтвораны ў Міністэрства мясцовай паліўнай прамысловасці БССР.
NGC 338
NGC 338 (іншыя абазначэнні — UGC 624, MCG 05-03-34, ZWG 501.61, IRAS00578+3024, PGC 3611) — спіральная галактыка ў сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Гл. фатаграфію галактыкі.
IC 61
IC 61 — галактыка тыпу C (кампактная галактыка) у сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Догуш Дзер’я
Догуш Дзер’я (Doğuş Derya; нар. 1978, Паўночная Нікасія) — паўночнакіпрскі палітык.
Біяграфія
Нарадзілася ў 1978 годзе ў Паўночнай Нікасіі. Вывучала паліталогію і міжнародныя адносіны ў Стамбульскім універсітэце, які скончыла ў 1999 годзе. Затым атрымала ступень магістра на кафедры сацыялогіі Басфорскага ўніверсітэта. Ступень доктара філасофіі атрымала ў кіпрскім універсітэце.
Прымала ўдзел у стварэнні Асацыяцыі прадстаўнікоў універсітэтаў і кіпрскай маладзёжнай платформы. У апошнія гады навучання ў Турцыі актыўна ўдзельнічала ў дзейнасці шэрагу асацыяцый па абароне правоў жанчын.
Пасля вяртання на Кіпр у 2007—08 гадах выкладала палітычную сацыялогію ў Блізкаўсходнім універсітэце.
Палітычная кар’ера
У 2013 годзе балатавалася ў склад Асамблеі ад Рэспубліканскай турэцкай партыі, была 6-й у партыйным спісе. Атрымала 18175 галасоў, заняўшы 7-ае месца, і была абраная, у 2018 годзе пераабралася.
Дзер’я вядомая як актыўная прыхільніца гендэрнай роўнасці, абароны правоў ЛГБТ, а таксама дэмакратычных каштоўнасцяў і свабоды ў сферы адукацыі. Бурныя абмеркаванні выклікаў той факт, што падчас прынясення прысягі ў Асамблеі яна адмовілася прамаўляць тэкст, у якім рабіўся акцэнт на «цэласнасці Турэцкай Рэспублікі Паўночнага Кіпра», заявіўшы, што клятва «занадта маскулінная». Дзер’я хацела зачытаць зменены варыянт прысягі, у якім рабіўся акцэнт на барацьбе за федэральны Кіпр і супраць любых формаў дыскрымінацыі, уключаючы заснаваную на сексуальнай арыентацыі. У 2014 годзе яна ініцыявала ўнясенне змяненняў у Крымінальны кодэкс, у тым ліку ў артыкулы аб сексуальных злачынствах. У 2015 годзе яна ўзначаліла камітэт, які займаўся падрыхтоўкай новай рэдакцыі Сямейнага кодэкса. У прапанаванай Дзер’яй рэдакцыі Кодэкса хлопчыкам прадастаўлялася магчымасць атрымаць гэтак жа моцную ступень абароны, як і дзяўчынкам, а таксама жанчынам давалася права вольнага выбару прозвішча пасля замужжа. Акрамя гэтага, у законе прапаноўвалася павялічыць меры па абароне жанчын, якія падвяргаюцца гвалту, або існуе пагроза яго прымянення.
Allium koyuncui
Allium koyuncui — від травяністых раслін сямейства, эндэмік Турцыі.
Распаўсюджанне
Эндэмік Турцыі.
Карасуцкі раён
Карасуцкі раён (Карасукский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Новасібірскай вобласці Расіі.
Адміністрацыйны цэнтр — горад Карасук.
Іван Іванавіч Дзібіч-Забалканскі
Іван Іванавіч Дзібіч-Забалканскі (Іаган Карл Фрыдрых Антон) (, Гросляйпэ, Сілезія, Польшча — ) — генерал-фельдмаршал расійскай арміі (1829).
Біяграфія
Паходзіў з сям’і афіцэра Дзібіча, які ў 1798 годзе перайшоў на службу ў расійскую армію.
Вучыўся ў Берлінскім кадэцкім корпусе, у 1801 годзе пераведзены на службу ў Расію.
Удзельнік вайны з Францыяй у 1805—1807 гадах, замежных паходаў расійскай арміі ў 1812—1813 гадах.
У 1823—1824 гадах — начальнік Галоўнага штаба.
Кіраваў арыштамі дзекабрыстаў у 2-й арміі.
Са снежня 1830 года галоўнакамандуючы войскамі супраць паўстання 1830—1831.
Анестэзія
Анестэзія (ἀναισθησία — «без пачуцця») — з'ява памяншэння адчувальнасці якой-небудзь вобласці цела або органа, нават да поўнай яе страты.
Адвольная анестэзія можа назірацца пры некаторых неўралагічных ці псіхічных захворваннях, напрыклад, пры паражэнні або пашкоджанні адчунняў нерваў скуры, мышцаў, унутраных органаў і органаў пачуццяў, а таксама пры такіх захворваннях, як істэрыя і некаторых псіхозах.
Шатэнштэйн
Шатэнштэйн — прозвішча.
Вэнівар Буш
Вэнівар Буш (Vannevar Bush, 1890 - 1974) - амерыканскі інжынер, распрацоўшчык аналагавых камп'ютараў, адміністратар і арганізатар навуковых даследаванняў і супольнасці. Дарадца па навуцы пры прэзідэнце Рузвельце. Аўтар артыкула «Як мы можам думаць» (As We May Think), у якой прапанаваў правобраз гіпертэкставай прылады Memex. У 1940  Вэнівар Буш быў прызначаны старшынёй Нацыянальнага даследчага камітэта абароны (National Defense Research Committee), а з 1941 па 1947 год узначальваў арганізацыю пераемніка камітэта - Бюро навуковых даследаванняў і развіцця (en: Office of Scientific Research and Development), якая займалася каардынацыяй намаганняў навуковага супольнасці ў мэтах ваеннай абароны, распрацоўкай ядзернай зброі і Манхэттэнскім праэктам. У 1963 узнагароджаны Нацыянальным навуковым медалем ЗША.
Рапухі
Рапухі сапраўдныя (Bufonidae) — сямейства бясхвостых земнаводных.
Апісанне
Даўжыня дарослых асобін да 25 см. Тулава звычайна шырокае, грузнае, канечнасці кароткія. Зубы ў большасці часткова або цалкам рэдукаваныя. Рапухі роду Bufo маюць гарызантальную зрэнку, пальцы задніх канечнасцей часткова звязаны плавальнай перапонкай. За вачамі — буйныя ядавітыя залозы (паратыды), а па ўсёй спіне — дробныя. Скура, якая змяшчае шматлікія атрутныя залозы, мае гузаватую будову.
Пашырэнне
Вядомы з позняга мезазою (каля 140 млн г. назад). Уключаюць больш за 400 відаў. Пашыраны на ўсіх мацерыках, акрамя Антарктыды і Аўстраліі. Найбольш вялікі род — уласна рапухі (Bufo) — каля 200 відаў.
Асаблівасці біялогіі
Рапухі — пераважна наземныя жывёлы. Актыўныя ў змроку. Кормяцца дробнымі беспазваночнымі.
Большасць размнажаецца ў вадаёмах, некаторыя на сушы; ёсць яйцажывародныя і жывародныя віды.
Наркоз
Наркоз (νάρκωσις — аняменне, здранцвенне) — агульнае абезбольванне, своеасаблівы стан штучнага сну, з поўнай або частковай стратай прытомнасці і стратай болевай адчувальнасці.
Некаторыя рэчывы для наркоза
(у парадку гісторыі іх адкрыцця і ўжыванні)
IC 62
IC 62 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) у сузор'і Рыбы.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Эдвард Джордж Гібсан
Эдвард Джордж Гібсан (Edward George Gibson; нар., горад Буфала, штат Нью-Ёрк) — астранаўт ЗША і навуковец.
Біяграфія
У 1959 годзе скончыў Рочэстэрскі ўніверсітэт (штат Нью-Ёрк). У 1964 г. атрымаў ступень доктара навук у галіне машынабудавання ў Каліфарнійскім тэхналагічным інстытуце. З 1965 г. у групе касманаўтаў. Адначасова вёў навуковую працу ў галіне фізікі Сонца і фізікі плазмы. 16 лістапада 1973 года — 8 лютага 1974 года сумесна з Дж. Карам і У. Поўгам здзейсніў палёт у космас у якасці члена 3-га экіпажа арбітальнай станцыі «Скайлэб», запушчанай 14 мая 1973 г. Палёт працягваўся 84 сут 1 гадзіна 16 мін; двойчы выходзіў у адкрыты космас (10 гадзін 3 мін).
Валерый Уладзіміравіч Страмук
Біяграфія
Скончыў Маскоўскі інстытут інжынераў чыгуначнага транспарту, інжынер шляхоў зносін-будаўнік. Пасля заканчэння вучобы працаваў дарожным майстрам дыстанцыі шляху Яраслаўль-Галоўны, намеснікам начальніка дыстанцыі шляху Яраслаўль-Галоўны па штучных збудаваннях, намеснікам начальніка дыстанцыі шляху Яраслаўль-Галоўны, дарожным майстрам, начальнікам участка, прарабам, галоўным інжынерам Брэсцкай дыстанцыі шляху, начальнікам Жабінкаўскай дыстанцыі шляху транспартнага рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства «Брэсцкае аддзяленне Беларускай чыгункі». Былы намеснік Начальніка Беларускай чыгункі.
Выбіраўся членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання.
Узнагароды
Узнагароджаны юбілейнымі медалямі «60 год Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», «90 год Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь.
Баптызм
Бапты́зм (паводле Βάπτισμα — хрышчэнне) — хрысціянская дэнамінацыя ў пратэстанцтве, засяроджаны на індывідуалізме ў дачыненні да Бога і надзвычайнай ролі Святога Пісання. Збавенне паводле баптыстаў недасягальнае ўласнымі ўчынкамі, адно толькі ласкай Божай праз асабістую веру ў збаўчую ахвяру Ісуса Хрыста дзеля выкуплення грахоў чалавецтва. Баптысты здзяйсняюць хрышчэнне выключна над тымі, хто свядома выражае пакаянне за грахі і вызнае веру ў Хрыста. Акцэнтуючы аўтаномію асобных збораў, ёсць таксама прыхільнікамі аддзялення царквы ад дзяржавы.
Большасць баптыстаў прадстаўляе евангельскае хрысціянства, хоць існуюць нешматлікія баптысцкія дэнамінацыі, якія належаць да ліберальнага напрамку пратэстанцтва. Баптысцкія цэрквы могуць адрознівацца ў стаўленні да пэўных пытанняў: прадвызначэнне альбо свабода волі, канчатковасць альбо мажлівасць страты збавення, адносіны да тэорыі эвалюцыі.
У практыцы царкоўнага жыцця баптысты прытрымліваюцца прынцыпу ўсеагульнага святарства, а таксама самастойнасці і незалежнасці кожнай асобнай царкоўнай суполкі (кангрэгацыяналізм). Прэсвітар (пастар) суполкі не мае абсалютнай улады, найбольш істотныя пытанні вырашаюць на царкоўных радах, агульных сходах вернікаў. Набажэнствы складаюцца з казаняў, спеваў у суправаджэнні інструментальнай музыкі, імправізаваных малітваў (уласнымі словамі), чытання духоўных паэм і вершаў.
Гісторыя
Першыя баптысты былі англічанінамі-кангрэгацыяналістамі, якія праз рэлігійны пераслед эмігравалі з Англіі ў Нідэрланды. Першая суполка была заснавана ў 1609 годзе ў Амстэрдаме групай англійскіх пурытанаў на чале з Джонам Смітам, якая пад уплывам менанітаў (умераных анабаптыстаў) прыняла дактрыну, якая адрынала хрышчэнне немаўлят. Аднак неўзабаве збор быў вымушаны спыніць існаванне з прычыны пераследу. У 1612 годзе, калі ў Англіі паўстала хваля рэлігійных пераследаў, частка амстэрдамскіх баптыстаў вярнулася на бацькаўшчыну — але ўжо без заснавальніка баптызму — і заснавала ў Лондане першую баптысцкую суполку. Менавіта ў Англіі цалкам сфарміраваліся веравучэнне і дагматы, і тут англічане пачалі называць сябе баптыстамі.
Зарадзіўшыся ў Еўропе, найбольшага развітку баптысцкі рух дасягнуў у Паўночнай Амерыцы. Аснову першых баптысцкіх суполак склалі выгнаннікі з пурытанскіх калоній, якіх пераследвалі за выказванне поглядаў пра неабходнасць аддзялення царквы ад дзяржавы і адмову ад хрышчэння дзяцей. У 1638 годзе група такіх вернікаў на чале з перасяленцам Роджэрам Уільямсам заснавала новую калонію Род-Айленд, дзе афіцыйна была абвешчана свабода веравызнання, а ў гарадах Провідэнс і Ньюпарт заснаваны першыя баптысцкія цэрквы Пасля здабыцця рэлігійнай свабоды баптысты разгарнулі актыўную місіянерскую дзейнасць, якая ахоплівала, акрамя белых каланістаў, індзейцаў і чарнаскурае насельніцтва краіны. Сярод апошніх дадзенае спавяданне атрымала шырокі распаўсюджванне, у выніку чаго да цяперашняга часу ў ЗША існуе некалькі афраамерыканскіх баптысцкіх аб'яднанняў.
У кантынентальнай Еўропе баптызм практычна не меў распаўсюджванню да першай паловы XIX стагоддзя. Дзякуючы высілкам брытанскіх і амерыканскіх місіянераў у 20—30-я гады XIX стагоддзя баптысцкія суполкі былі заснаваны ў Францыі і Германіі. Надалей, дзякуючы актыўнай місіянерскай палітыцы нямецкіх баптыстаў, у прыватнасці пастара Іагана Герхарда Онкена, Германія стала цэнтрам распаўсюджванню баптысцкага вучэння ў краінах Скандынавіі і іншых дзяржавах Еўропы.
У 1905 на 1-м Сусветным сходзе баптыстаў у Лондане быў заснаваны Сусветны баптысцкі альянс, які па стане на 2007 налічваў больш за 170 тысяч збораў і 36 мільёнаў членаў. Варта зазначыць,што ў саюз не ўваходзіць вялікая колькасць фундаменталісцкіх цэркваў, не згодных з умеранай тэалогіяй і экуменізмам Альянсу. Таксама ў большасці баптысцкіх цэркваў сябрамі суполкі можна стаць толькі па дасягненні паўналецця. Такім чынам, дзеці з баптысцкіх сем'яў не ўлічаны ў статыстыцы.
Назва
Слова «баптыст» паходзіць ад грэчаскага слова «баптыза» і азначае сабой хрышчэнне (літаральна — «пагружэнне»). Баптысты практыкуюць хрышчэнне дарослых праз поўнае пагружэнне ў ваду. Ідэя зараджэння хрысціян-баптыстаў звязана з евангельскім вучэннем пра хрышчэнне.
Давід Ісаевіч Шатэнштэйн
Давід Ісаевіч (Шаевіч) Шатэнштэйн (1899—1952) — савецкі фізіёлаг; доктар медыцынскіх навук, прафесар.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Вільні ў сям’і лекара Шаі Лейбавіча (Ісая Львовіча) Шатэнштэйна (1871, Панямуне — ?) і Гедвігі Лейзераўны Шатэнштэйн (народжанай Камбер). Брат — фізікахімік. Бацька жыў і практыкаваў па адрасе Нямецкая вуліца, дом № 22, кв.17. У 1915 годзе сям’я пераехала ў Ліду.
У 1918 годзе з залатым медалём скончыў гімназію ў Маскве. У 1918—1919 гадах рэгістратар біржы працы, статыстык ваенпрадбюро ВЦСПС, у 1919—1920 — сакратар аддзела галоўпаліткульта.
З 1923 года, скончыўшы медыцынскі факультэт МДУ, працаваў у тэрапеўтычнай клініцы універсітэта: навуковы супрацоўнік, асістэнт (з 1927). У 1929—1936 гадах ва ўстановах РСЧА: памочнік начальніка санітарнай часткі і кіраўнік псіхафізіялагічнай лабараторыі артылерыйскай школы (Адэса), з 1931 — начальнік фізіялагічнага аддзела навукова — даследчага і выпрабавальнага санітарнага інстытута РСЧА.
Навуковая дзейнасць
У 1938 годзе прысвоена вучонае званне доктара медыцынскіх навук.
Асноўныя напрамкі даследаванняў:
Даказаў вядучую ролю коркавых працэсаў у рэгуляцыі рэакцый арганізма на працу.
Аўтар больш за 50 навуковых прац.
Леанід Фёдаравіч Бражнік
Леанід Фёдаравіч Бражнік (, сяло Маскаленкі, Белапольскі раён, Сумская вобласць — ) — беларускі оперны спявак (бас). Народны артыст БССР (1959).
Біяграфія
В 1951—1952 саліст Маскоўскай філармоніі. З 1953 саліст Беларускага тэатра оперы і балета. З 1964 выкладчык Беларускай кансерваторыі. Выступаў як канцэртны спявак.
Творчасць
Сцэнічную дзейнасць пачаў у 1939. Для яго характэрны майстэрства пераўвасаблення, натуральнасць сцэнічных паводзін, створаныя ім вобразы адрозніваюцца завершанасцю пластычнага малюнка.
Партыі
Даніла, Анішчук («Алеся», «Міхась Падгорны» Цікоцкага), Якуб («Марынка» Пукста), Дураў («Надзея Дурава» А. Багатырова), Гадлеўскі («Яснае світанне» А. Туранкова), Мельнік («Русалка» А. Даргамыжскага), Грэмін («Яўген Анегін» П. Чайкоўскага), Галіцкі («Князь Ігар» Барадзіна), Мамыраў («Чарадзейка»), Гудал («Дэман»), Пімен, Варлаам («Барыс Гадуноў» Мусаргскага), Мефістофель («Фаўст» Гюно), Збігнеў («Страшны двор» Манюшкі), Фернанда («Трубадур»), Дон Базіліа («Севільскі цырульнік» Д. Расіні) і інш.
Узнагароды
Народны артыст БССР (1959). Лаўрэат Усесаюзнага конкурсу на лепшае выкананне вакальных твораў Мусаргскага ў 1956.
Родзін
Родзін — прозвішча.
Одыя (мова)
Належыць да групы новаіндыйскіх моў.
Тэрыторыя распаўсюджвання індыйскі штат Адыса і прылеглыя акругі штатаў Заходняя Бенгалія, Андхра-Прадэш і Біхар.
Аглютынатыўная мова. Вельмі блізкая да моў бенгальскай і асамскай.
Пісьмовасць мовы орыя ўзыходзіць да пісьменнасці брахмі.
Старажытныя літаратурныя помнікі ўзыходзяць да XIII ст. н. э. Адзін з іх — выклад «Махабхарата», зроблены Саралдасам. Сучасная літаратурная мова пачынаецца з перыяду творчасці Факірмахана Сенапатаку.
Сабака і воўк
«Сабака і воўк» (Воўк, сабака і кошка; Мядзведзь, сабака і кошка; Собака и вовк,, , ; Сабака і воўк, ) — сюжэт ,  і беларускіх народных казак. Адносіцца да так званых казак пра жывёл. Рускіх варыянтаў — 3, украінскіх — 22, беларускіх — 7. Сюжэт сустракаецца таксама ў казках некаторых народаў расійскага Усходу, напрыклад, башкір.
Сюжэт
У указана пад нумарам 101 «Сабака і воўк (мядзведзь)»: воўк па ўгаворы з сабакам выкрадае дзіця (авечку) і дае сабаку адабраць яго; за гэта стары сабака атрымлівае пражытак ад гаспадара.
лічыў, што ўсе варыянты, якія развіваюць гэты эпізод, узыходзяць да байкі Эзопа «Сабака і воўк». Існуе варыянт літаратурнай казкі Льва Талстога, які з’яўляецца вольным перакладам байкі Эзопа «Сабака і воўк».
У кінематографе
У 1982 годзе па матывах украінскай народнай казкі «Сярко» (Сірко) быў зняты савецкі мультфільм «Жыў-быў пёс».
У мастацтве
Сярод мастакоў, якія стваралі ілюстрацыі да гэтай казкі, можна згадаць Міхаіла Эндэ, Валянціна Ціхановіча, Анатоля Волкава , , , Дзяніса Краўца і іншых.
У баністыцы
Нацыянальны банк Казахстана ў 2014 годзе выпусціў манету 50 тэнге ў серыі «Казкі народаў Казахстана» з выявай украінскай казкі «Сярко».
Жан Менэ
Жан Батыст Менэ (Jean Baptist Menet, Jan Chrzciciel Menet, Joannes Menet; 6 сакавіка 1793, Віньё, Францыя — 24 чэрвеня 1869, Квебек, Канада — дзеяч каталіцкага касцёла і Ордэна езуітаў, педагог.
Уступіў у Таварыства Ісуса 13 кастрычніка 1815 г. у Пушы, дзе пасля праходзіў выпрабаванні ў навіцыяце. У 1817—1818 гг. вывучаў філасофію ў Полацкай езуіцкай акадэміі, а потым выкладаў у ёй французскую мову і працаваў у полацкім шляхецкім канвікце выхавацелем (1818—1820).
Пасля выгнання езуітаў з Расійскай імперыі (1820) выехаў на Радзіму, дзе скончыў курс тэалогіі і быў высвечаны на ксяндза (1824). З 1832 г. працаваў у Галічыне. Прафесар французскай мовы і этыкі, а таксама кіраўнік школьнага тэатра (1832—1838), французскай мовы і рэлігіі (1844—1845) у Цярнопальскім езуіцкім калегіуме; прафесар гісторыі і царквы ў Новым Сончы (1838—1840). У 1845 г. пераехаў у Паўночную Амерыку, дзе працаваў у ЗША і Канадзе.
Мянушка (заанімія)
Мянушка - адзінка зааніміі, назва, дадзеная адной жывёліне ў адрозненне ад іншых падобных [1, с. 65]. Напрыклад, Мурзік, Шарык і пад.
NGC 339
NGC 339 (іншае абазначэнне — ESO 29-SC25) — рассеянае скопішча ў сузор’і Тукан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Еўлічы
Е́ўлічы (, Евличи) — вёска ў Слуцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Беліцкага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Акцябрскага сельсавета.
Анестэзіялогія
Анестэзіялогія (an — адсутнасць, aesthesia — адчувальнасць і logos — вучэнне) — раздзел медыцыны, які займаецца вывучэннем сродкаў і метадаў забеспячэння анестэзіі (гэта значыць страты адчувальнасці, ў тым ліку болевай) пры розных вострых болевых сіндромах, шокавым стане, траўмах, хірургічных ўмяшальніцтвах.
Allium kujukense
Allium kujukense — від травяністых раслін сямейства, эндэмік Казахстана.
Распаўсюджанне
Эндэмік паўднёва-ўсходняга Казахстана.
IC 63
IC 63 — галактыка тыпу EN (эмісійная туманнасць) у сузор'і Касіяпея.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Бродня (прыток Схі)
Даўжыня ракі 15 км. Плошча вадазбору 82 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,3 м/км. Выток прыкладна за 4,5 км у напрамку на захад ад вёскі Барань. Упадае ў Сху за 1,2 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Бродаўка.
Рака прымае сцёк з ручаёў і меліярацыйных каналаў. Каля ракі вёскі Плітчанка, Дразы, Бродаўка. Каля вёскі Бродаўка на рацэ сажалка.
Уладзімір Міхайлавіч Шышко
Уладзімір Міхайлавіч Шышко (нар., Пружаны Брэсцкай вобласці) — беларускі палітык.
Біяграфія
Скончыў Беларускі ордэна Працоўнага Чырвонага Сцяга політэхнічны інстытут, інжынер-электрык. Пасля заканчэння Пружанскага саўгаса-тэхнікума працаваў слесарам-электрыкам Пружанскага маслазавода. Служыў у радах Савецкай Арміі. Быў электрыкам перасоўнай механізаванай калоны № 45 г. Пружаны, затым вучыўся на падрыхтоўчым аддзяленні Беларускага політэхнічнага інстытута. Пасля вучобы працаваў інжынерам, начальнікам аддзела кадраў прадпрыемства «Белэнергарэмналадка», старшым інжынерам цэнтральнай службы электраабсталявання, ізаляцыі і аховы ад перанапружанняў, старшым інжынерам цэнтральнай службы электрычных сетак РЭУ «Брэстэнерга», начальнікам электрацэха Брэсцкай ЦЭЦ прадпрыемства цеплавых сетак, намеснікам галоўнага інжынера, намеснікам кіраўніка РЭУ «Брэстэнерга», намеснікам генеральнага дырэктара, галоўным інжынерам вытворчага аб’яднання «Брэстэнерга».
Быў генеральным дырэктарам Брэсцкага рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства электраэнергетыкі «Брэстэнерга». У 2004—2010 гадах — старшыня праўлення футбольнага клуба «Дынама» з Брэста.
Выбіраўся членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 3-га склікання.
Спаса-Праабражэнская царква (Шклоў)
Гісторыя
Пабудавана ў пачатку 20 стагоддзя (да 1905 года) з цэглы ў цэнтры Шклова (сучасная вуліца Савецкая, 57) пад уплывам тонаўскай канцэпцыі візантыйскага сабора.
Архітэктура
Помнік эклектычнай архітэктуры, у якім спалучаюцца рысы псеўдавізантыйскага стылю і мадэрну. Храм крыжападобны ў плане, цэнтрычная кампазіцыі, мае элементы стыляў псеўдавізантыйскага і мадэрн. Над сяродкрыжжам узвышаецца вялікі 8-гранны светлавы барабан, накрыты гранёным шлемападобным купалам. Паміж рамёнамі ці канцамі крыжа ўбудаваны 4 квадратныя ў плане трох’ярусныя вежападобныя аб’ёмы. Верхнія 8-гранныя ярусы са скразнымі праёмамі завершаны гранёнымі купаламі. Розныя вышыні аб’ёму надаюць будынку вертыкальную дынаміку. Усе фасады вырашаны з яскрава выяўленай сіметрыяй, падкрэсленай восевым размяшчэннем уваходаў, над якімі па 2 акны з арачнымі завяршэннямі. Іх матыў паўтараюць вялікія аркі накшталт закамараў у завяршэнні сцен. Фасады аздоблены стрымана: тонкія прафіляваныя карнізныя цягі, пілястры, плоскія нішы.
Інтэр’ер
Інтэр’ер 2-светлавы, сяродкрыжжа перакрыта самкнутым скляпеннем, астатнія часткі залы — цыліндрычнымі скляпеннямі з распалубкамі. У паўднёва-заходняй вежы лесвіца на званіцу. Дэкаратыўны акцэнт у інтэр’еры зроблены на групах тонкіх калонак, якія падтрымліваюць светлавы барабан.
Каньяр (правінцыя)
Каньня́р (Cañar) — правінцыя Эквадора з насельніцтвам 221 тысяча жыхароў і плошчай 3.908 км². Адміністрацыйны цэнтр — горад Асогес.
Назва правінцыі паходзіць ад старажытнага народа каньяры.
Інстытут арабскага свету
Інстытут арабскага свету (Institut du monde arabe) — культурная ўстанова ў Парыжы, адкрытая ў 1987 у выніку партнёрства Францыі і 22 арабскіх краін для азнаямлення і распаўсюджвання арабскай культуры.
Будынак інстытута выкананы ў стылі, які змешвае традыцыйныя арабскія арнаменты з сучаснымі заходнімі тэхналогіямі.
Аснову інстытута складае музей, экспанаты якога адлюстроўваюць багатую гісторыю арабскіх краін. Акрамя асноўнай экспазіцыі музей праводзіць часовыя выстаўкі.
Дэнамінацыя (рэлігія)
Дэнамінацыя (ад denominatio — «пераназванне») — у рэлігіязнаўстве тып рэлігійнай арганізацыі ў хрысціянстве. Спецыфічнай характарыстыкай дэнамінацыі з'яўляецца яе прамежкавы характар у адносінах да секты і царквы. Дэнамінацыя прызнае іншыя рэлігіі і вераванні і знаходзіцца ў станоўчых адносінах з грамадствам. Упершыню паняцце ўведзена амерыканскім багасловам Х. Р. Нібурам у кнізе «Сацыяльныя вытокі дэнамінацыяналізму» («The social sources of denominationalism»).
Ад царквы дэнамінацыя запазычае адносна высокую сістэму цэнтралізацыі і іерархічны прынцып кіравання, адмову ад палітыкі ізаляцыянізму ў адносінах да дзяржавы і грамадства, прызнае магчымасць духоўнага адраджэння для любога веруючага чалавека. З сектай жа яе збліжае адносна невялікі перыяд існавання, пераважны ўпор на рэлігійную дзейнасць, у веравучэнні наяўнасць якасных адрозненняў ад традыцыйных цэркваў і проціпастаўленне сябе ім, прэтэнзія на выключнасць установак і каштоўнасцей, ідэя богавыбранніцтва.
Акрамя таго, тэрмін дэнамінацыя выкарыстоўваецца ў штодзённым словаўжыванні ў якасці сіноніма слова канфесія. .
NGC 340
NGC 340 (іншыя абазначэнні — MCG −1-3-55, IRAS00580-0708, PGC 3610) — спіральная галактыка (Sb) у сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Фёдар Міхайлавіч Вяржбіцкі
Фёдар Міхайлавіч Вяржбіцкі (1846—1916) — рускі архітэктар. Аўтар праекта тыпавой вайсковай царквы (1901), па якому на тэрыторыі Расіі было пабудавана 66 храмаў. Сярод іх —, , , ,  (сумесна з ), Свята-Пакроўская царква ў Лібаве.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1846 годзе. Скончыў поўны курс навук у Пецярбургскім будаўнічым вучылішчы са званнем архітэктарскага памочніка і правам на чын XII класа. Быў вызначаны на службу ў міністэрства ўнутраных спраў з 9 чэрвеня 1871 года, з адкамандзіраваннем для заняткаў у. Ужо 27 верасня таго ж года ён быў зацверджаны ў чыне губернскага сакратара; 13 чэрвеня 1872 года прызначаны малодшым інжынерам будаўнічага аддзялення Віленскага губернскага праўлення і на гэтай пасадзе знаходзіўся да 14 мая 1875 года.
Быў перайменаваны 15 сакавіка 1877 года ў грамадзянскія інжынеры.
З 31 студзеня 1891 года вызначаны ў Міністэрства ўнутраных спраў, а 11 жніўня таго ж года быў прызначаны тэхнікам ў канцылярыю камісіі па ўладкаванні казармаў.
З 22 верасня 1896 года — калежскі асэсар, з 6 снежня 1906 года — стацкі саветнік.
Памёр пасля 1916 года.
Мантро-Фот-Ён
Мантро́-Фот-Ён (Montereau-Fault-Yonne) — камуна ў Францыі ў рэгіёне Іль-дэ-Франс, дэпартамент Сена і Марна. Насельніцтва — (2019). Мантро-Фот-Ён размешчаны прыкладна за 70 км на паўднёвы ўсход ад Парыжа, за 28 км на паўднёвы ўсход ад Мелёна. Сваю назву атрымала дзякуючы геаграфічнаму размяшчэнню каля зліцця рэк Ёна і Сена.
Гігантызм
Гігантызм — захворванне, якое ўзнікае ў асоб з адкрытымі эпіфізарнымі зонамі росту (у дзяцей і падлеткаў) пры залішняй сакрэцыі пярэдняй доляй гіпофізу гармону росту (СТГ). Рост вышэй за 190 см можа набываць паталагічны характар​​. Людзі вышэй за 200 см сустракаюцца рэдка. Гігантызм назіраецца часцей у мужчын, выяўляецца звычайна ў 9-10-гадовым узросце або ў перыяд палавога паспявання і працягваецца на працягу фізіялагічнага росту арганізма.
Людзі пры паталагічным росце адрозніваюцца слабым здароўем, да старасці дажываюць рэдка, палавая цяга адсутнічае або зніжана. Бывае парцыяльны (частковы) гігантызм, які характарызуецца павелічэннем часткі (напрыклад, стоп) ці паловы цела. Лячэнне: рэнтгена-і гармонатэрапія, часам хірургічнае.
IC 64
IC 64 — галактыка тыпу E-S0 (еліптична спіральна галактыка) у сузор'і Рыбы.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Жан Жэрсон
Жан Жэрсон (Jean Gerson;, Жэрсон, Шампань — , ) — французскі тэолаг XIV ст., доктар тэалогіі (з 1392), канцлер Парыжскага ўніверсітэта (з 1395), рэфарматар сістэмы адукацыі.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і, вучыўся ў Наварскім калежы, стаў ліцэнцыятам мастацтваў; затым вучыўся на тэалагічным факультэце і стаў бакалаўрам тэалогіі (з 1384) і выкладчыкам тэалагічнага факультэта Парыжскага ўніверсітэта. У 1391 годзе Жэрсон упершыню выступіў з прамовай перад каралём Францыі Карлам VI і з гэтага моманту стаў прапаведнікам і настаўнікам каралёў. Шанаваўся як бясспрэчны аўтарытэт і быў аблашчаны французскім дваром, але да канца не зразуметы. Ён быў духоўнікам герцага Бургундскага Філіпа Смелага, аднак адмовіўся стаць на бок бургіньёнаў і апраўдаць грамадзянскую вайну, якая пачалася ў Францыі.
Думкі Жэрсона пра лёс культуры, пра выхаванне, асвету, пра вучонасць, пра ролю і значэнне выкладчыка ўвайшлі ў залаты фонд заходняй цывілізацыі.
Машчыцы
Ма́шчыцы (, Мащицы) — вёска ў Слуцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Беліцкага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Акцябрскага сельсавета.
Цэнтралізацыя
Цэнтралізацыя — у іерархічнай сістэме такая рэарганізацыя працэсаў, што працяюць унутры сістэмы, пры якой частка працэсаў перакладаецца на больш высокі (бліжэй да кораня) узровень іерархіі; адпаведна, пры дэцэнтралізацыі — на ніжэйшы (далей ад кораня) узровень.
Напрыклад, у менеджменце цэнтралізацыя можа азначаць перадачу долі паўнамоцтваў і абавязкаў у частцы вынясення рашэнняў ад падпарадкаваных да кіраўніка.
У паліталогіі звычайна пад цэнтралізацыяй разумеюць засяроджванне долі дзяржаўнай улады ў нейкім цэнтры (напрыклад, федэралізацыя — частка дзяржаўнай улады (паўнамоцтвы і адказнасць за іх выкарыстанне) дэлегуецца ад рэгіёнаў цэнтральнаму ўраду).
Мікалай Канстанцінавіч Андрайчук
Мікалай Канстанцінавіч Андрайчук (нар., в. Падбела Камянецкага раёна Брэсцкай вобласці) — беларускі юрыст і палітык.
Біяграфія
Скончыў Калінінградскі дзяржаўны ўніверсітэт. Працаваў следчым Камянецкага РАУС, суддзёй, старшынёй суда Камянецкага раёна Брэсцкай вобласці.
Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь чацвёртага склікання. Быў членам пастаяннай камісіі Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь па заканадаўству і судова-прававых пытаннях.
Узнагароды
Медаль «90 год Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь», Ганаровая грамата Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь.
Копцкая мова
Копцкая мова — мова коптаў, апошняя прадстаўніца егіпецкай сям'і, якая ўваходзіць у афразійскую макрасям'ю. З'яўляецца апошняй прыступкай развіцця старажытнаегіпецкай мовы, якая ахоплівае прыкладна дзве тысячы гадоў. Выкарыстоўвае уласны алфавіт на аснове грэчаскай сістэмы пісьма. Адну з першых граматык копцкай мовы склаў нямецкі вучоны-езуіт А. Кірхер («Prodromus copticus», 1636).
Allium kunthianum
Allium kunthianum — від травяністых раслін сямейства.
Копцкая мова
Гісторыя
Склалася на аснове дэматычнай егіпецкай ў I—II стст. н. э., да 5 ст. суіснавала з апошняй. Запісвалася спачатку дэматычным і грэчаскім пісьмом, на іх аснове к пач. IV ст. склалася копцкая пісьменнасць.
Як пісьмовая мова суіснавала спачатку з грэчаскай, а з VII ст. — з арабскай мовай да XIV ст. Час канчатковага знікнення ў якасці першай мовы невядомы, магчыма, у некаторых сем'ях захоўваецца і зараз.
Выкарыстоўваецца як культавая мова ў копцкім абрадзе. Акрамя таго, з канца XX стагоддзя назіраецца некаторая цікавасць у адраджэнні копцкай мовы як гутарковай сярод копцкіх актывістаў.
IC 65
IC 65 — галактыка тыпу SBbc (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор'і Андрамеда.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Тамара Васільеўна Шукала
Тамара Васільеўна Шукала (нар., Баранавічы Брэсцкай вобласці) — беларускі палітык.
Біяграфія
Скончыла Калінінскі дзяржаўны ўніверсітэт, біёлаг, выкладчык біялогіі і хіміі.