cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Отэпя (воласць)
Геаграфічнае палажэнне
Плошча воласці — 217,4 км², колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2008 года складала 4048 чалавек.
Іван Адамавіч Лапянкоў
Іван Адамавіч Лапянкоў (, вёска Яськаўшчына — ) — Герой Савецкага Саюза.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Адукацыя няпоўная сярэдняя. Працавау ў розных галінах народнай гаспадаркі, удзельнічаў у Савецка-фінляндскай вайне. У 1941 г. прызваны ў Чырвоную Армію. Ваяваў на Заходнім, Калінінскім, Bapoнежскім, 1-м Украінскім, 1-м Беларускім франтах.
Намеснік камандзіра мотастралковага батальёна 20-й гвардзейскай механізаванай брыгады 8-га гвардзейскага механізаванага корпуса 1-й гвардзейскай танкавай арміі старшы лейтэнант І. А. Лапянкоў вызначыўся 18 ліпеня 1944 года пры фарсіраванні ракі Заходні Буг каля вёскі Дабрачын Сакальскага раёна Львоўскай вобласці. 30 ліпеня 1944 года з групай аўтаматчыкаў разведаў месца для фарсіравання Віслы ў раёне горада Баранаў-Сандамірскі ў Польшчы, знішчыў каля 40 гітлераўцаў, захапіў 2 лодкі, пераправіўся цераз раку і замацаваўся на левым беразе. 6 гадзін група адбівала контратакі, стварыўшы ўмовы батальёну i брыгадзе для фарсіравання ракі.
23 верасня 1944 г. гвардыі капітан удастоены ордэна Леніна і звання Героя Савецкага Саюза.
Сустрэў Дзень Перамогі ў Берліне. Пасля дэмабілізацыі працаваў у Ачынскім аддзяленні Дзяржбанка. Выбіраўся дэпутатам гарадскога Савета.
NGC 4369
NGC 4369 (іншыя абазначэнні — UGC 7489, IRAS12221+3939, MCG 7-26-4, ZWG 216.2, MK 439, KUG 1222+396, PGC 40396) — спіральная галактыка (Sa) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сет-Іль
Сет-Іль (Sept-Îles) — горад ва Усходняй Канадзе, у правінцыі Квебек, на паўднёвым беразе паўвострава Лабрадор. Апошні буйны горад-порт з еўрапейскім насельніцтвам на паўночным узбярэжжы заліва Святога Лаўрэнція ў акрузе Кот-Нор, які мае таксама сталыя аўтамабільныя зносіны з астатнімі рэгіёнамі правінцыі.
Успенскі сабор (Варна)
Успенскі сабор («Катедрален храм Успение на Пресвета Богородица» або Катедрален храм «Успение Богородично») — найбуйнейшы храм горада Варна ў Балгарыі і кафедральны сабор Варненскай мітраполіі Балгарскай праваслаўнай царквы.
Размешчаны ў цэнтры горада на плошчы Кірыла і Мяфодзія. Трохнефны купальны сабор быў афіцыйна адкрыты ў 1886 годзе як помнік вызвалення Варны ад асманскага валадарства. Адносіцца да кафедры мітрапаліта Варненскага.
Храм знакаміты выдатным зборам ікон, фрэсак і вітражоў. Большасць фрэсак унутры напісана ўжо пасля Другой сусветнай вайны. У час нядзельных і святочных набажэнстваў тут можна пачуць спевы самага вядомага балгарскага мужчынскага хору. У вячэрні і начны час храм падсвятляецца.
Роке Гастон Маспалі
Ро́ке Гасто́н Ма́спалі (Roque Gastón Máspoli;  — ) — уругвайскі футбаліст, брамнік. Чэмпіён свету 1950 у складзе нацыянальнай зборнай Уругвая.
Карл II (кароль Іспаніі)
Большую частку валадарання рэгенткай была яго маці; ненадоўга ўлада апынулася ў руках пазашлюбнага сына яго бацькі, дона Хуана Аўстрыйскага. Перыяд валадарання Карла — час глыбокага палітычнага і эканамічнага крызісу ў Іспаніі, распачатага яшчэ пры яго бацьку і дзедзе; у правінцыях узмацніўся сепаратызм, у краіне некалькі разоў быў моцны голад. Пры мадрыдскім двары ішла пастаянная барацьба алігархічных груповак. Са смерцю Карла спынілася кіраванне краінай дынастыяй Габсбургаў, што прывяло да Вайны за іспанскую спадчыну, па выніках якой на прастол узышлі французскія Бурбоны.
Характарыстыка асобы і здароўя
Адзіны законнанароджаны сын Філіпа IV, які перажыў бацьку; нарадзіўся ад шлюбу з яго роднай пляменніцай Марыянай Аўстрыйскай, перажыўшы чатырох старэйшых братоў, якія сканалі ў дзяцінстве. Апынуўся горача чаканым спадчыннікам.
З нараджэння быў інвалідам, паражоным самымі разнастайнымі захворваннямі, уключаючы эпілепсію і сіфіліс (гэта было выклікана шматлікімі блізкароднаснымі шлюбамі паміж іспанскай і аўстрыйскай галінамі Габсбургаў — яго каэфіцыент інбрыдынгу быў 25 %: такі ж паказчык у дзяцей, якія нарадзіліся ў выніку сапраўднага інцэсту ).
У той час як звычайны чалавек у пятым пакаленні мае 32 розных продкаў, у Карла II па прычыне блізкароднасных шлюбаў у родзе іх было толькі 10, і 7 з яго 8 прадзядоў і прабабак паходзілі ад Хуаны I Вар'яткі. Меў прыроджаныя пачварнасці — доўгія ніжняя сківіца і язык заміналі яму выразна гаварыць і жаваць ежу. Карл II меў непрапарцыйна вялікую галаву, пры гэтым кароль быў вельмі высокі, яго рост дасягаў 1,92 м. Па сцвярджэннях, акрамя залатухі, ліхаманкі, размякчэння касцей і эпілепсіі, таксама пакутаваў на дыярэю, частыя ваніты, заўчасную эякуляцыю і імпатэнцыю. Вельмі позна навучыўся хадзіць, гаварыць і пісаць. Як сцвярджаюць сучасныя даследчыкі, чацвёртая частка геному манарха была гомазіготнай, што рабіла караля больш уразлівым да хвароб. Пражыў да 39 гадоў, што з'яўляецца вялікім тэрмінам жыцця для інваліда ў тую эпоху.
Яго маці Марыяна і прыдворныя клапаціліся толькі аб тым, каб сачыць за яго здароўем (і то гэта зводзілася не столькі да лячэння, колькі да экзарцызму, «зняцця сурокаў») і не ператруджваць хворае дзіця; у выніку да дзесяці гадоў з ім звярталіся як з немаўлём і затым яшчэ доўга нічаму не вучылі, што дрэнна адбілася на яго разумовым развіцці. У 1667 годзе каралеўскім выхавальнікам быў прызначаны Франсіска Рамас дэль Мансана. Як пішуць: «Сам кароль быў вельмі далікатнага тэмпераменту. Часцей за ўсё ён праводзіў цэлыя дні ў сваім палацы, гуляючы ў бірулькі ці якія-небудзь дзіцячыя гульні са сваімі карлікамі; у яго не было ніякіх іншых клопатаў, акрамя выканання палацавага этыкету і механічнага выканання рэлігійных абрадаў».
Адрозніваўся поўнай годнасці прыхільнасцю да традыцый і глыбокай набожнасцю. У ліпені 1699 года па савеце духоўніка да яго пачалі ўжываць экзарцызм — паляпшэння пытання з пераходам у спадчыну прастола пасля гэтага не адбылося, але мянушку «Зачараваны» мадрыдцы свайму манарху прысвоіць паспелі.
Геаграфія Ліберыі
Ліберыя знаходзіцца на ўзбярэжжы Атлантычнага акіяна ў Трапічнай Афрыцы. Плошча Ліберыі 111370 км ², з якіх 96320 км ² зямлі і 15.050 км ² вады.
Геаграфічнае становішча
Мяжуе з трыма дзяржавамі — Гвінеяй (563 км) — на поўначы, са Сьера-Леонэ (306 км) і Кот-д’Івуарам (716 км) — на ўсходзе. На паўднёвым захадзе абмываецца Атлантычным акіянам, берагавая лінія складае 579 км. Ліберыя ляжыць паміж 4 і 9° пн.ш. і 7 і 12° з.д.
Карл II (кароль Іспаніі)
Маладыя гады. Рэгенцтва
Каралеўскім выхавальнікам 5 чэрвеня 1667 года быў прызначаны Франсіска Рамаса дэль Мансана, адзін з самых паважаных людзей свайго часу, прафесар права ва ўніверсітэце Саламанкі, член Саветаў Кастыліі і Індый. З дзяцінства Карл адрозніваўся вельмі слабым здароўем — у яго доўга не рэзаліся зубы і нейкі час не мог навучыцца хадзіць. Карл не меў якіх-небудзь здольнасцей або талентаў і пры гэтым нават не спрабаваў нечаму вучыцца.
Геаграфія Ліберыі
Рэльеф
Рэльеф Ліберыі змяняецца з аддаленнем ад марскога ўзбярэжжа: пачаткова плоская, часам узгорыстая раўніна пераходзіць у хвалістае пласкагор'е і невысокія горы ў паўночна-ўсходняй частцы краіны. Самая высокая кропка краіны — гара Маўнт-Вутэвэ (1440 м). Больш высокую (1752 м) гару Німба Ліберыя дзеліць з Кот-д'Івуарам і Гвінеяй.
Карл II (кароль Іспаніі)
Маладыя гады. Рэгенцтва
Рэгентка Марыя Ганна адчуваючы сваю няздольнасць самастойна справіцца прыцягнула да сябе езуіта Хуана Эверарда Нітхарда. Спачатку яна прызначыла яго Вялікім інквізітарам (верасень 1665 года), аўтаматычна Нітхард стаў таксама членам Урадавай хунты.
Шыпары
Шыпары (Шипари) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Пакроўскага сельскага паселішча.
Геаграфія Ліберыі
Карысныя выкапні
З мінеральных рэсурсаў на тэрыторыі Ліберыі сустракаюцца жалезная руда, алмазы, золата.
Карл II (кароль Іспаніі)
Маладыя гады. Рэгенцтва
Неўзабаве распачаўся канфлікт паміж Нітхардам і пазашлюбным сынам Філіпа IV донам Хуанам за ўплыў і пасады. У грамадстве разгорнулася таксама палеміка, у выніку чаго ў 1669 створана Камісія рэформаў, якая павінна была разглядаць паданыя прапановы. Камісія прапанавала шэраг славалюбівых рэформаў. Але яны засталася на паперы. Значэнне гэтай камісіі ў тым, што ўпершыню пачалася грамадскія дэбаты адносна становішча Іспаніі. У гэты ж час незадаволенасць Нітхардам сярод арыстакратыі, чынавенства, духавенства ўзрасла настолькі, што рэгентка вымушана была 25 лютага 1669 года вызваліць яго і прызначыць надзвычайным пасланнікам ў Рыме. На гэта паўплывала таксама засцярога імператара Леапольда I і папскага нунцыя па факце аб'яднання вакол дона Хуана магутнай групы прыхільнікаў, якія былі ўзброены як сапраўдная армія (налічвалася прыкладна 1000 чалавек).
Шыпары
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Карл II (кароль Іспаніі)
Маладыя гады. Рэгенцтва
Але і дон Хуан цалкам не перамог. У чэрвені таго ж года яго прызначылі генеральным намеснікам Арагонскай кароны ў Сарагосе. Дон Хуан пакінуў Мадрыд. У перыяд паміж 1669 і 1675 гадамі ён праводзіў асцярожную палітыку з відавочным рэфармісцкім ухілам, абапіраючыся на гатоўнасць мясцовай эліты да супрацоўніцтва і інтэграцыі.
Геаграфія Ліберыі
Паверхневыя воды
Усе галоўныя рэкі краіны цякуць у паўднёва-заходнім кірунку, самыя доўгія з іх бяруць пачатак на плато ў суседняй Гвінеі. Мяжа са С'ера Леонэ праходзіць па рацэ Мана, з Кот-д'Івуарам — па рацэ Кавалі. Манровія размясцілася побач з вусцем ракі Сент-Пол.
Карл II (кароль Іспаніі)
Маладыя гады. Рэгенцтва
Найбольшую выгаду атрымалі іспанскія гранды. Яны дэ-факта захапілі ўладу — адстаўка Нітхарда стала прычынай значнага падзення аўтарытэту рэгенткі.
Гады рэгенцтва — гэта таксама павелічэнне вагі некастыльскіх земляў і ўзмацнення федэралісцкіх настрояў.
У знешняй палітыцы ў гэты перыяд працягвала адбывацца паслабленне пазіцый Іспаніі. Па выніках дэвалюцыйнай вайны з каралём Францыі Людовікам XIV краіна страціла землі ў Паўднёвых Нідэрландах (май 1668 года, Аахенскі дагавор). 18 лютага 1668 года — канчаткова Іспанія прызнала незалежнасць Партугаліі. У ліпені 1670 іспанскі ўрад саступіў Англіі усе захопленыя ў кіраванне Олівера Кромвеля тэрыторыі ў Амерыцы, перш за ўсё Ямайку.
У 1672 Іспанія ў саюзе са Свяшчэннай Рымскай імперыяй і Брандэнбургам выступіла супраць Францыі. Вайна апынулася няўдалай — Іспанія паводле Німвегенскага міру (жнівень 1678 года) страціла фрайграфства Бургундыя (Франш-Кантэ).
У лістападзе 1676 рэгентка прызначыла прэм'ер-міністра дона Фернанда дэ Валенсуэла, маркіза Віласьера. Фактычна кіраваць працягвала маці караля. Дзеянні каралевы і Валенсуэла прывялі да таго, што 16 снежня 1676 года 20 грандаў абвясцілі свой маніфест з патрабаваннем выдаліць каралеву-маці ад караля, арыштаваць прэм'ер-міністра, а на гэтую пасаду прызначыць дона Хуана. Валенсуэла быў звольнены, а затым арыштаваны і адпраўлены на Філіпіны. 23 студзеня 1677 года рэгенцтва скончылася, дон Хуан стаў прэм'ер-міністрам Іспаніі.
Урады Карла II
Кіраванне дона Хуан працягвалася да 17 верасня 1679, да яго смерці. Галоўнай праблемай было выратаванне іспанскай валютнай сістэмы — медную манету - велоны - за мяжой ужо не прымалі. Яшчэ пры жыцці Дон Хуан стварыў у сакавіку 1679 Манетную камісію з мэтай правядзення грашовай рэформы.
У студзені 1679 створана Гандлёвая камісія. У яе ўваходзілі: Маёмасны савет, Савет Індый, Савет Кастыліі. У выніку яна аформілася ў Гандлёва-грашовую палату (1730). Гэта камісія ўкараняла важныя стымулы для камерцыі. Галоўнымі напрамкамі сталі каланізацыя і развіццё шаўковай прамысловасці, заахвочванне вінаробства, удасканаленне цэхавой сістэмы арганізацыі працы. Было шмат зроблена для паляпшэння федэральных адносін. У траўні 1677 годзе ў суправаджэнні дона Хуана Карл II ўрачыста адкрыў пасяджэнне картэсаў Арагона і прыняў іх прысягу пасля пацверджання фуэрас (гарантаваных правоў і прывілеяў).
У лютым 1680 главой урада стаў Хуан Францыска дэла Цэрда, герцаг Медыначэлі. Ён працягнуў палітыку дона Хуана. 10 лютага 1680 года выдадзены дэкрэт - кошт грошай, што знаходзіліся ў абарачэнні, зніжаўся на чвэрць, фальшывыя грошы, якіх была велізарная колькасць, легалізаваліся на 1/8 частку свайго наміналу, пазыкі дараваліся. Адным з першых наступстваў гэтай палітыкі стала разарэнне многіх гандлёвых дамоў. Але ўрад трымаўся ўзятага курсу і да 1686 года была створана стабільная грашовая сістэма.
З мэтай паляпшэння гаспадарчай дзейнасці у 1682 годзе ствараецца аб'яднанне Encabezamiento (для падаткаабкладання). 1 лістапада 1680 г. выдаецца Збор законаў для Паўднёвай Амерыкі, дзе калоніі атрымалі нарэшце прававыя гарантыі і універсальны дзеючы кодэкс законаў. Але вясной 1685 Медыначэлі падаў у адстаўку і пакінуў Мадрыд.
Пасля гэтага прэм'ер-міністрам стаў Мануэль дэ Таледа-і-Партугаль, граф Арапес. Ствараецца сістэма інтэнданцтва. З 1687 па 1691 гады ў Кастыліі быў зацверджана генеральнае суперінтэнданцтва, а таксама 21 суперінтэнданцтва, якія павінны былі клапаціцца аб падатковых паступленнях і гаспадарчым становішча. Выдаюцца загады аб забароне неэфектыўных метадаў збору плацяжоў на карысць дзяржавы, шматлікіх пенсіённых плацяжоў. Падатковы цяжар быў істотна паслаблены. У 1691 Арапес пакінуў сваю пасаду. У 1698-1699 граф Арапес на нядоўгі час ізноў узначаліў іспанскі ўрад.
У 1692 ствараецца дзяржаўнае аб'яднанне par negocios de Hacienda (для дзяржаўнага фінансавання палітыкі і падатковых ільгот).
Вяселлі і знешняя палітыка
Па патрабаванні дона Хуана Аўстрыйскага ў ліпені 1679 быў заключаны шлюб з пляменніцай караля Францыі Людовіка XIV - Марыяй Луізай Арлеанскай. Гэта было перш за ўсё звязана з тым, што ўрад дона Хуана арыентаваўся на Францыю. Спробы маці караля выбраць яму ў жонкі аўстрыйскую партыю - Марыю Антонію Габсбург скончыліся безвынікова. Гэта працягнула палітычнае адчужэнне Мадрыда ад Вены. У той жа час, нягледзячы на роднасныя сувязі Людовік XIV працягваў ваенныя паходы супраць Іспаніі. У 1683-1684 гадах ён напаў на Люксембург, Фляндрыю і Каталонію. Заключаны ў жніўні 1684 у Рэгенсбургу мір замацаваў за Францыяй Люксембург. Гэты мір доўжыўся нядоўга. Кропку ў адносінах з Францыяй паставіла смерць у лютым 1689 Марыі Луізы. Вясной 1690 паміж Мадрыдам і Парыжам адбыўся новы канфлікт. Французскія войскі занялі Барселону (1691), Герону (1694), Росас (1693), Брусель (1695). Новы шлюб заключаны вясной 1690 з Марыяй Ганнай Пфальц-Нойбургскай, сваячкай аўстрыйскіх Габсбургаў. Гэта зблізіла Вену, Мадрыд і Мюнхен. У адрозненне ад папярэдняй жонкі Карла, Марыя Ганна была адукаванай, ведала некалькі моў і мела палітычныя амбіцыі. Але Іспанія ўжо не магла процідзейнічаць магутнай Францыі. У 1697 годзе быў заключаны Рысвіцкі мір з Францыяй. Францыя захавала за сабой Люксембург, Бургундыю, фламандскія ўмацаванні, некаторыя апорныя пункты ў Цэнтральнай Амерыцы, але Францыя вяртала заваяванні ў Каталоніі.
Іспанская спадчына
Здароўе Карла заўсёды было такім слабым, што першы тайны дагавор аб падзеле іспанскай спадчыны паміж імператарам і французскім каралём быў складзены яшчэ ў 1668 годзе, праз тры гады пасля ўзыходжання Карла на прастол. Новы дагавор быў складзены ў 1698 годзе, падобныя тайныя перамовы працягваліся да смерці Карла.
У апошнія гады Карл II, чый стан хутка пагаршаўся, заклапаціўся пераходам прастола ў спадчыну: ён завяшчаў яго спачатку свайму траюраднаму пляменніку Іосіфу Фердынанду Баварскаму, а пасля таго, як ён сканаў у дзіцячым узросце ў лютым 1699 года — Філіпу, герцагу Анжуйскаму, унуку Людовіка XIV, які даводзіўся Карлу II таксама траюрадным пляменнікам, паколькі кароль Францыі быў жанаты на яго старэйшай сястры Марыі Тэрэзіі. Завяшчанне было складзена насуперак ціску прааўстрыйскай жонкі Карла і па парадзе Папы Рымскага і архібіскупа Таледскага. (Варта адзначыць, што завяшчанне Карла абумаўляла перадачу ў спадчыну ўсёй краіны цалкам, тады як тайныя перамовы за спіной Іспаніі прадугледжвалі падзел дзяржавы).
Гэта завяшчанне было аспрэчана іншымі прэтэндэнтамі, і пачалася Вайна за іспанскую спадчыну, якая каштавала Еўропе паўмільёна жыццяў толькі ваенных страт.
Характарыстыка кіравання
Краіна на працягу 35-гадовага валадарання Карла перажыла адзін з самых цяжкіх перыядаў гісторыі. Яна была спустошана з прычыны поўнага развалу кіравання, хабарніцтва, казнакрацтва і пастаянных ваенных паражэнняў. Пастаянныя няўдалыя войны не дазвалялі правесці буйныя рэформы, у якіх мела патрэбу краіна. Міжнародны прэстыж Іспаніі быў падарваны і яна ператваралася ў другаразрадную еўрапейскую краіну. Адначасова скончыўся залаты век іспанскай культуры.
Іспанія сутаргава спрабавала захаваць усе свае ўладанні ў Еўропе і калоніі. Яе галоўным праціўнікам стала Францыя, якая мацнела пад уладай Людовіка XIV і імкнулася адабраць у Іспаніі яе Паўднёвыя Нідэрланды, Франш-Кантэ і Каталонію, з-за чаго вяліся шматлікія войны. У пошуках саюзнікаў супраць Францыі іспанцы збліжаюцца са сваімі даўнімі ворагамі — Англіяй і Галандыяй. Англа-іспанскі дагавор 1670 года быў закліканы аслабіць націск флібусцьераў у Вест-Індыі на іспанскія караблі. Адначасова незалежнасць здабывае Партугалія.
Сям'я
Быў жанаты двойчы:
Капуставыя
Капуставыя, Крыжакветныя, Крыжакветкавыя (Brassicáceae) — сямейства двухдольных раслін, якое ўключае ў сябе аднагадовыя і шматгадовыя травы, зрэдку паўхмызнякі або хмызнякі. Раней сямейства называлася крыжакветныя (Cruciferae).
Аб'ём сямейства — 349 родаў і больш за тры з паловай тысяч відаў. Адметнай асаблівасцю сямейства з'яўляецца багацце двугадовых монакарпічных (гэта значыць квітнеючых толькі на апошнім годзе жыцця) траў. Капуста з'яўляецца важнейшым для чалавека прадстаўніком гэтага сямейства.
Батанічнае апісанне
Плод — стручок (даўжыня перавышае шырыню больш чым у 3 разы), стручочак (даўжыня перавышае шырыню не болей чым у 3 разы), рэдка распадаецца (у рэдзькі дзікай), ці аднасенны арэх. Эвалюцыя крыжакветных ішла па шляху змянення пладоў ад тыповага доўгага стручка ў кароткі стручочак. Стручочкі двух тыпаў: шырокаперагародачныя і вузкаперагародачныя; нераскрываемыя стручкі — членістыя, разломвальныя. Семя без эндасперма, семядолі ўтрымліваюць алей, гліказіды. Зародак сагнуты, з розным становішчам карэньчыка адносна семядолей. Будова плода і насення — важная сістэматычная адзнака для адрознення больш дробных груп сям'і.
Сістэматыка
Сямейства ўключае 349 родаў раслін, якія размеркаваны па 45 трыбам:
Выкарыстанне
Крыжакветныя — важныя харчовыя, кармавыя, а таксама вітамінаносныя (утрымліваюць вітамін С) расліны, і таму ўжываюцца як каштоўны проціцынготны сродак; ёсць меданосныя, алейныя, тэхнічныя, пустазельныя і дэкаратыўныя прадстаўнікі.
Палахва
Палахва, канал Палахва — рака ў Жабінкаўскім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Мухавец.
Даўжыня ракі 18 км. Пачынаецца за 1,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Свішчы, вусце за 1 км на паўночны ўсход ад вёскі Здзітава. Рэчышча амаль на ўсім працягу каналізаванае.
Ванч
Ванч (Ванч) — рака ў Таджыкістане, правы прыток ракі Пяндж (басейн Амудар’і).
Даўжыня ракі 103 км. Плошча вадазбору 2070 км². Сярэдні расход вады ў вусці каля 50 м³/с. Утвараецца зліццём двух вытокаў, якія пачынаюцца на Ванчскім хрыбце і хрыбце Акадэміі Навук. Працякае паміж Дарвазскім і Ванчскім хрыбтамі.
У даліне ракі знаходзіцца пасёлак Ванч — адміністрацыйны цэнтр Ванчскага раёна Горна-Бадахшанскай аўтаномнай вобласці. На рацэ маецца ГЭС.
Тарпеда Mark 45
Гэта электрычна рухальная 19-дзюймовая (48 см) тарпеда была даўжынёй 5.67 м і масай 1100 кг. Дыяпазон дзеяння 8-13 км. Тарпеда з аднолькавай эфектыўнасцью магла дзейнічаць як супраць субмарын, так і супраць караблёў. Тарпеда таксама магла быць укамплектавана ядзернай боегалоўкай W34 (11 кілатон).
Шанхай Мастэрс 2017 (снукер)
Шанха́й Ма́стэрс 2017 (Shanghai Masters 2017) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 13 па 18 лістапада 2017 года на Шанхайскай гранд-сцэне, у Шанхаі, Кітай. Турнір стаў адзінаццатым розыгрышам Шанхай Мастэрс, які быў заснаваны ў 2007 годзе. Прызавы фонд турніру склаў £750,000, з якіх £150,000 атрымаў пераможца.
Батэрст (Нью-Брансуік)
Батэрст (Bathurst) — горад у графстве Гластэр правінцыі Нью-Брансуік (Канада). Горад знаходзіцца на поўначы правінцыі на беразе аднайменнай гавані ў вусці ракі Ніпізігуіт. Гавань Батэрст з’яўляецца самай паўднёвай часткай заліва Шалёр.
Горад заснаваны ў 1652 годзе Нікаласам Дэнісам, першапачаткова называўся Ніпізігуіт, затым Сент-Пітэрс, сваю цяперашнюю назву атрымаў у гонар Генры Батэрста.
Tatra KT4
Tатрa KT4 — чэшскі двухсекцыйны сучленены четырехосных трамвайных вагонаў для аднабаковага руху з усімі кіраванымі восямі; электраабсталяванне з реостатно-контакцёрным або імпульсным рэгуляваннем. Выпускаўся АТ «ЧКД Татр» Прага - Смихов з 1973 па 1997 год. Усяго пабудавана 1798 вагонаў KT4. Гэтыя вагоны эксплуатаваліся ў ГДР, СССР, Югаславіі і КНДР. Большасць вагонаў працягваюць эксплуатавацца і па гэты дзень. Поўная назва гэтага трамвая гучыць як KT4A2 D.
Агульная
Четырехосный маторны трамвайных вагонаў тыпу КТ4 з падзелам кузавам прызначаецца галоўным чынам для яго эксплуатацыі ў гарадах з вузкімі вуліцамі. Сам кузаў вагона спраектаваны так, каб была аптымальна выкарыстана плошчу вуліц. Злучэнне частак кузава забяспечваюць: верхні падшыпнік на даху і ніжні падшыпнік, размешчаны пад падлогай кузава вагона. Абодва падшыпніках уяўляюць сабой шарніры, які дазваляе паварочваць часткі кузава вакол вертыкальнай восі. Вынікам з'яўляецца аптымальнае становішча кузава пры вписывании крывых. Вагон прызначаецца для руху ў адным напрамку з магчымасцю злучэння двух вагонаў у цягніка па сістэме многія адзінак (СМЕ).
Чарнакішке
Чарнакі́шке (Černakiškė) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Міелагенайскай сянюніі. Размешчана за 10 км ад Цвярачуса.
Tatra KT4
Кузаў вагона
Кузаў вагона складаецца з двух частак, якія паваротнай злучаныя шарніра пад падлогай і на даху вагона. Кожная секцыя кузава вагона размешчана на адной возіку, узаемна паваротнай пасаджаных. Для адназначнага вызначэння кінематычная ўвязкі паміж возік і кузавам, у прасторы пад вагонам знаходзіцца цягавае механізм, які ў залежнасці ад узаемнага павароту тележек адхіляе сярэдзіну кузава ў месцы знаходжання шарніра і гарантуе ўзаемную паварот секцый кузава, а гэтым і аптымальны праезд крывой. Характэрнымі для кузава вагона КТ4 з'яўляюцца шырокія вокны і вуглаватая форма. У пярэдняй частцы вагона знаходзіцца чатыры дзверы з шырынёй праём у свету 1300 мм, якія дазваляюць хуткую пасадку і высадку пасажыраў. Вентыляцыя пасажырскага салона забяспечваецца столевыя люками і ссоўваемымі шклом у верхняй частцы вокнаў (фортачкамі). Ацяпляльныя элементы вагона размешчаны ў бакавых кажуха ў падлогі вагона.
Cядзеннямі і поручні
Сядзенні пасажыраў забяспечаны абіўкай. Іх размяшчэнне залежыць ад экспартнага тыпу вагона. Для забеспячэння бяспекі якія стаяць пасажыраў у пасажырскім салоне вагона прадугледжаны падоўжныя і вертыкальныя поручні. Пасярэдзіне кожнага дзвярны праём таксама прадугледжаны апорны даручэнняў.
Кабіна вадзіцеля
На галоўнай панэлі кіроўцы (пульце) размешчаны ўсе важныя элементы сігналізацыі і кіравання. На падлозе ў кабіне вадзіцеля знаходзяцца нажныя элементы кіравання: ездовые і тармазныя элементы кіравання і электрамагнітнае кіраванне пясочніцы. У левым століку змяшчаецца адключэнне кантактнага драты - зазямленне і высакавольтныя засцерагальнікі. У правай аддзяляючай сценцы вагона знаходзяцца астатнія элементы сігналізацыі і кіравання. Месца вадзіцеля ацяпляецца калорифером. Натуральная вентыляцыя вырабляецца з дапамогай соўгаемых вокнаў (фортачак), прымусовую вентыляцыю забяспечвае вентылятар калорифера (хуткасць паветранага патоку 140 м ³ / гадзіну) і дадатковы вентылятар (хуткасць паветранага патоку 500 м ³ / гадзіну) У задняй частцы вагона для манеўравання трамваем без пасажыраў прадугледжаны дапаможны пераключальнік кіравання вагонам, замыкаўся на ключ.
Электрычная аснастка (мадэль вагона Tatra KT4t)
Вагон абсталяваны тиристорно-імпульснай сістэмай кіравання (ТИСУ) тыпу TV3. Цягавае рухавікі ТЫЯ 023 з уласнай вентыляцыяй у кожнай возіку паслядоўна злучаныя, і кожная група рухавікоў кіруецца адным тиристорно-імпульсным пераўтваральнік. Дзейнасць імпульсных пераўтваральнік кіруецца электронных рэгулятарам формай лагічных сігналаў, што з'яўляецца выгадным асабліва пры ўпраўленні па СМЕ. У батарэйнага гаспадарцы выкарыстоўваецца статычны пераўтваральнік. Дзякуючы выключэнню матор-генератара ў низковольтной сеткі (24 V) павысілася электрычная эфектыўнасць і эксплуатацыйная надзейнасць вагона. На вагоне КТ4t як складовая частка электрычнай аснасткі зманціраваны сістэма абароны ад буксования і юза, якая паляпшае выкарыстанне адгезійных масы і абараняе моноблок ад павышанага зносу.
KT4 D
Адной з прычын стварэння новага тыпу трамвайных вагонаў былі заказы ГДР, якая павінна была прыпыніць сваю ўласную вытворчасць трамвайных вагонаў у сярэдзіне шасцідзесятых гадоў на аснове дамоўленасцей у рамках цэВ на карысць закупак трамвайных вагонаў ЧКД. ГДР патрабаваліся трамвайныя вагоны, якія маглі б эксплуатавацца ў гарадах з вузкімі вуліцамі і цяжкім профілем, характэрнымі для большасці гарадоў ГДР. Таксама трамвайныя вагоны павінны былі мець магчымасць эксплуатавацца на каляіне 1000 мм, якія былі ў некаторых гарадоў ГДР. Для вырашэння пастаўленых задач былі патрэбныя вагоны маюць вузел сучлянення. ЧКД ужо меў вопыт вытворчасці сучлененых вагонаў. 3 трамвайных вагона-прататыпа новай мадэлі распрацоўваліся ў 1969 (1 вагон) і 1973 (2 вагона) гадах. Асаблівасцю вузла сучлянення быў цягавае механізм, які ў залежнасці ад узаемнага павароту тележек адхіляў сярэдзіну кузава ў месцы сучлянення і гарантаваў узаемную паварот секцый кузава, а гэтым і аптымальны праезд крывой. Гэтая канструкцыя адчувала ўжо ў 1969 годзе на перабудаваная прататып вагона K1 ў Празе, інвентарны нумар 7000. Пасля кароткага выпрабаванні ў Празе 2 прататыпа вагона KT4 1973 года (інвентарныя нумары 8001 і 8002) выпуску былі адпраўленыя ў Патсдам, дзе ім былі прысвоены інвентарныя нумары 001 і 002. Яны эксплуатаваліся да 1989 года. Пасля заканчэння эксплуатацыі вагон 002 быў адпраўлены ў музей. У 1974 пачалося серыйную вытворчасць трамвайных вагонаў гэтай мадэлі. Трамвайныя вагоны KT4 D маглі эксплуатавацца адзіночным або ў складзе цягніка з двух вагонаў па СМЕ. У Эрфурте праводзіліся эксперыменты па эксплуатацыі цягнікоў з трох вагонаў, сумарная даўжыня такога цягніка складала 57 м. У 1983 былі пабудаваныя 2 прататыпа трамвайных вагона KT4 Dt (з ТИСУ TV3). Пасля выпрабаванні ў Празе (пад інвентарныя нумарамі 0014 і 0015) яны былі перададзеныя ў Берлін, дзе ім былі прысвоены інвентарныя нумары 219302 і 219303. У 1992 годзе яны былі перенумерованы ў 9702 і 9703. А праз тры гады мадэрнізаваны па тыпу KT4M і перенумерованы ў 7011 і 7012. У 1986 і 1987 гадах былі выпушчаныя 97 вагонаў KT4 Dt.
KT4 SU
Трамвайныя вагоны, якія мелі магчымасць працы на вузкіх вуліцах і цяжкім профілі, былі неабходныя і некаторым трамвайных гаспадаркам СССР. 2 прататыпа KT4 SU былі пабудаваныя ў 1976 годзе. Пасля выпрабаванняў у Празе (інвентарныя нумары 8007 і 8008) яны былі адпраўленыя ў Львоў, дзе атрымалі інвентарныя нумары 1 і 2. Праз некалькі гадоў былі перенумерованы ў 1001 і 1002, а ў 1998 годзе спісаныя. Серыйную вытворчасць мадэляў KT4 SU пачалося ў 1980 годзе.
KT4 YU
З 1980 пачаліся пастаўляліся KT4 пад маркай KT4 YU ў Югаславію. У Бялградзе яны замянілі ўсе іншыя тыпы рухомага складу трамвая. У Заграбе яны ўжываюцца нараўне з больш старымі тыпамі T4 YU і B4 YU. Там жа адчуваў з 1986 прататып трамвайнага вагона KT4 YUt з ТИСУ TV3.
KT4 K
У 1991 годзе былі пастаўленыя 50 вагонаў мадэлі KT4 K у Пхеньян для новага трамвайнага дэпо ў паўночнакарэйскае сталіцы.
Лужкі (Сафонаўскі раён)
Лужкі (Лужки) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 7 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 15 км на паўночны ўсход ад горада Сафонава, за 8 км на поўнач ад аўтадарогі, на беразе ракі Вержа. За 11 км на поўнач ад вёскі чыгуначная станцыя 300 км на лініі Масква — Мінск. Уваходзіць у склад Нікола-Пагарэлаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў верасні 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Палупера (воласць)
Па́лупера (Palupera) — воласць на поўдні Эстоніі, у складзе павета Валгамаа.
Палажэнне
Плошча тэрыторыі — 123,62 км². На 1 студзеня 2012 года колькасць насельніцтва складала 1116 чалавек.
Горвальскі сельсавет
Го́рвальскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэчыцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Горваль.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года ў складзе Горвальскага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Рэчыцкага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаванага Берагава-Слабадскога сельсавета. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Рэчыцкім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Гомельскай вобласці. 2 красавіка 1959 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Падалескага сельсавета.
Венарыя-Рэале
Венарыя-Рэале (Venaria Reale) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Гаспэ (горад)
Гаспэ, старое напісанне Гаспе (Gaspé) — горад у Канадзе, у правінцыі Квебек. Адміністрацыйны цэнтр і найбольшы населены пункт квебекскай вобласці Гаспезі — Астравы Мадлен. Размешчаны на ўсходзе правінцыі на аднайменным паўвостраве на беразе Атлантычнага акіяна. Насельніцтва — 15 102 чалавек (2007), пераважна, франкаканадцы.
Шчокіна (Гагарынскі раён)
Шчокіна (Щекино) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Пакроўскага сельскага паселішча.
NGC 4370
NGC 4370 (іншыя абазначэнні — UGC 7492, MCG 1-32-51, ZWG 42.89, VCC 758, IRAS12223+0743, PGC 40439) — спіральная галактыка (Sa) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Лукіна (Сафонаўскі раён)
Лукіна (Лукино) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 2 жыхары (2007).
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 26 км на ўсход ад горада Сафонава, за 6 км на поўдзень ад аўтадарогі. За 1,5 км на поўнач ад вёскі чыгуначная станцыя 286 км.
Міжнародны транспартны форум
Міжнародны транспартны форум (ІТФ) (International Transport Forum) (з 1953 да 2007 гг. — Еўрапейская канферэнцыя міністраў транспарту, ЕКМТ) — міжнародная міжурадавая арганізацыя ў рамках сістэмы Арганізацыі эканамічнага супрацоўніцтва і развіцця (АЭСР), якая мае мандат на ўе віды транспарту. ІТФ дзейнічае ў якасці аналітычнага цэнтра па пытаннях транспартнай палітыкі і арганізуе штогадовы сусветны саміт міністраў транспарту.
Гісторыя
17 кастрычніка 1953 г., у Бруселі (Бельгія), была створана Еўрапейская канферэнцыя міністраў транспарту (ЕКМТ).
Дзейнасць
ІТФ аб'ядноўвае 60 краін-членаў з мэтай прасоўвання глабальнай праграмы транспартнай палітыкі і забеспячэння таго, каб яна працягвала садзейнічаць устойліваму развіццю, дабрабыту, сацыяльнаму ўключэнню, абароне жыцця і дабрабыту чалавека. Галоўная задача ІТФ палегчыць міжнародны абмен інфармацыяй і павысіць патэнцыял для прыняцця рашэнняў у краінах-членах.
У якасці пастаяннай рабочай групы ІТФ выступае Міжнародная база даных дарожнага руху і аварый (ІРТАД).
У 2013 г. ІТФ стварыў Савет па карпаратыўным партнёрстве (КПБ) як механізм для ўзаемадзеяння з прыватным сектарам і забеспячэння дзелавой перспектывы палітычных дыскусій.
Рыгор Фёдаравіч Мядзведзеў
Рыгор Фёдаравіч Мядзведзеў (нар. г., вёска Харошаўка, Добрушскі раён, Гомельская вобласць) — беларускі вучоны ў галіне ветэрынарыі. Акадэмік Міжнароднай акадэміі аграрнай адукацыі. Доктар ветэрынарных навук (1989), прафесар (1991).
Біяграфія
У 1951 годзе скончыў сямігадовую школу, у 1954 годзе — сярэднюю школу ў вёсцы Агародня Кузьмініцкая. Паступіў на ветэрынарны факультэт Смаленскага зоаветэрынарнага інстытута, пасля закрыцця якога быў пераведзены ў Віцебскі ветэрынарны інстытут. Інстытут скончыў у 1959 годзе. Працаваў ветэрынарным урачом раённай ветэрынарнай лячэбніцы Даманавіцкага раёна. У 1960 годзе, пасля скасавання Даманавіцкага раёна, быў пераведзены ў саўгас «Рагачоўскі» на пасаду галоўнага ветэрынарнага ўрача. Скончыў аспірантуру пры кафедры акушэрства і штучнага асемянення Віцебскага ветэрынарнага інстытута пад кіраўніцтвам Я. Р. Губарэвіча. З 1964 года Р. Ф. Мядзведзеў у Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі (старшы выкладчык, дацэнт, у 1987—1988 гадах загадчык кафедры). У 1989 годзе абараніў доктарскую дысертацыю пры Львоўскім зоаветэрынарным інстытуце. У 1990 годзе быў абраны на пасаду прафесара кафедры фізіялогіі, біятэхналогіі і ветэрынарыі БДСГА. У 2003 годзе пераведзены на пасаду загадчыка кафедры фізіялогіі, біятэхналогіі і ветэрынарыі (з 2011 года кафедра біятэхналогіі і ветэрынарнай медыцыны).
Прызнаны «Чалавекам года 2000» Магілёўшчыны.
9 жніўня 2023 года прысвоена ганарове званне заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь.
Навуковая дзейнасць
Аўтар звыш 150 навуковых прац па ветэрынарных прэпаратах і спосабах лячэння акушэрскіх і гінекалагічных захворванняў, патагенетыцы і эндакрыналогіі ўзнаўлення жывёл, біятэхналагічных метадах штучнага асемянення і трансплантацыі эмбрыёнаў, арганізацыі ветэрынарнага кантролю ўзнаўлення буйной рагатай жывёлы.
Пука (воласць)
Пу́ка (Puka) - воласць у Эстоніі, у паўночнай частцы павета Валгамаа,.
Палажэнне
Плошча тэрыторыі — 200,90 км². На 1 студзеня 2010 года колькасць насельніцтва складала 1 786 чалавек.
Канто (раўніна)
Раўніна Канто, або Такійская раўніна — найбольшая раўніна ў Японіі на ўсходзе вострава Хонсю ў рэгіёне Канто.
Ты кинула
«Ты кинула» (Ты кінула) — другі альбом беларускага гурта «Ляпіс Трубяцкі», запісаны ў тон-студыі «» у 1997 годзе.
Крытыка
Музычны эксперт Алег Клімаў выказаў меркаванне, што гурт запісаў у Маскве цудоўны альбом менавіта з пункту гледжання якасці запісу.
Музычны крытык Сяргей Будкін лічыць:
Крытык Зміцер Безкаравайны адзначыў, што з гэтым альбомам гурт з «псіхадэлічнага альтэрнатыўнага тэатра» ператварыўся ў «узорна-паказальных герояў мэйнстрымавай новай гітарнай хвалі».
Лукшына (Сафонаўскі раён)
Лукшына (Лукшино) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва – 21 жыхар (2007).
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 7 км на захад ад горада Сафонава, за 1 км на поўнач ад аўтадарогі, на беразе ракі Пярэмча. У 4,5 км на паўночны захад ад вёскі чыгуначная станцыя Вышагор на лініі Масква — Мінск. Уваходзіць у склад Вышагорскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў верасні 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Пека Халанен
Пека Халанен (Pekka Halonen,, Лапінлахці, Вялікае княства Фінляндскае — , Туусула, Фінляндыя) — фінскі мастак, прафесар. Найбольш вядомы сваімі зімовымі пейзажамі.
У асноўным Халанен працаваў у пейзажным жанры і ў жанравым жывапісе. У пачатку 1900 г. Халанен стаў звяртацца да каларыстычных эксперыментаў і шукаў новыя спосабы малюнка. У 1915—1916 гадах агульны каларыт яго прац страціў былую яркасць, а сам мастак вярнуўся да традыцыйных пейзажаў. Халанен, у адрозненне ад многіх іншых мастакоў-пейзажыстаў, сканчаў карціны на прыродзе, а не ў студыі. Звычайна ён не рабіў накідаў, а адразу ж пачынаў пісаць пэндзлем. Мэтай мастака з'яўлялася не скрупулёзнае прайграванне назіранай карціны, а стварэнне гарманічнай і ўзважанай кампазіцыі. У працах Халанена знаходзяць адлюстраванне матывы і сюжэты як традыцыйнага фінскага, так і сусветнага жывапісу. Ён выяўляў асаблівую цікавасць да работ Жана-Франсуа Міле, майстра малюнка сялянскага жыцця і прыроды, а таксама да твораў Жуля Басцьен-Лепажа.
Гемімарфіт
Гемімарфіт (ἡμι- — паў- і  — форма) — мінерал класа сілікатаў, вадаўтрымальны сілікат цынку астраўной структуры. Назва звязана са «сціснутай» формай крышталяў. Сінонім - каламін (лац. calamia). Міжнароднае гемалагічнае скарачэнне - gmm. Упершыню апісаны як самастойны мінерал ў 1853 годзе.
Уласцівасці
Дысперсія, плеахраізм адсутнічаюць. Спектр паглынання не інтэрпрэтуецца. Люмінесцэнцыя слабая, нехарактэрная. Часта ў гемімарфіце адзначаецца чаргаванне белых і блакітных палос або ўключэнні цёмнай матрыцы. Раствараецца ў салянай кіслаце. Валодае піраэлектрычнымі ўласцівасцямі.
Утвараецца як другасны мінерал ў зонах акіслення свінцова-цынкавых радовішчаў, пераважна сфалерыта. Асацыюецца з галенітам, кальцытам, смітсанітам, сфалерытам, цэрусітам.
Склад (%): 67,5 ZnO; 25 SiO2; 7,5 H2O. Прымешкі: Pb, Fe, Ca, Mg, Ti, Al, Cd.
Радовішчы
Радовішчы гемімарфіту маюцца ў Алжыры, Аўстрыі, Бельгіі, Вялікабрытаніі, Германіі (Ахен), Італіі (Сардзінія), Грэцыі, Мексіцы (Чыўаўа), ЗША (штаты Каліфорнія, Мантана, Невада, Пенсільванія,Юта), Намібіі, Цэнтральным Казахстане, Польшчы (Верхняя Сілезія), Расіі (Усходняе Забайкалле), В’етнаме, Кітаі.
Канто
Канто:
Валгаградская вуліца (Мінск)
Вуліца Валгаградская — вуліца ў Першамайскім раёне Мінска. Названа ў гонар г. Валгаград. Да 1961 г. называлася Сталінградскай. Забудова вуліцы пачалася з другой паловы 1940-х гг і актыўна прыйшлася на 1950-я гг. Архітэктура вуліцы спалучае 4-х і 5-павярховыя жылыя дамы на няцотным боку вуліцы, 2-павярховыя баракі на цотным боку паміж вул. Чарняхоўскага і Наўгародскай і прыватны сектар ад вул. Кутузава да Чарняхоўскай, часткова спалучаемы з высотнымі дамамі, пабудаванымі ў ХХІ ст.
Размяшчэнне
Арыентавана з паўднёвага ўсходу на паўночны захад. Пачынаецца ад скрыжавання з праспектам Незалежнасці, перасякае вуліцу Кедышкі, з паўночнага ўсходу прымыкаюць вуліцы Кутузава, Караленкі, Суворава, праезд Ватуціна, перасякае вуліцу Кнорына, далей паўночнага ўсходу прымыкаюць вуліцы Заслонава, Чарняхоўскага, Наўгародская, завяршаецца скрыжаваннем з вуліцай Якуба Коласа — Лагойскім трактам. Даўжыня вуліцы складае каля 1,9 км.
Планы забудовы ў 2018 годзе
21 мая 2018 г. архітэктары і адміністрацыя Першамайскага раёна Мінска правялі грамадскае абмеркаванне планаў забудовы прыватнага сектара вуліцы Валгаградскай шматпавярховымі жылымі дамамі. У выніку адбылася бурная дыскусія з мясцовымі грамадскімі актывістамі і апошнія заблакіравалі ў будынку намглавы адміністрацыі і выклікалі на яго міліцыю.
Пыдрала (воласць)
Пы́драла (Põdrala) - воласць на поўдні Эстоніі, у складзе павета Валгамаа.
Палажэнне
Плошча тэрыторыі — 127,2 км². На 1 студзеня 2012 года колькасць насельніцтва складала 854 чалавекі.
Хларыты
Хларыты — група слюдападобных мінералаў з падкласа ліставых сілікатаў класа сілікаты.
Станіслаў Уладзіміравіч Чапурны
Станіслаў Уладзіміравіч Чапурны (, Мінск) — беларускі дыпламат. Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Рэспублікі Беларусь у Манголіі (2014—2021).
Біяграфія
У 1997 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт па спецыяльнасці «Правазнаўства».
У 1994—1998 гг. — інспектар, старшы інспектар, галоўны інспектар Мінскай рэгіянальнай мытні; галоўны інспектар прававога ўпраўлення Дзяржаўнага мытнага камітэта Рэспублікі Беларусь.
У 1998—1999 гг. — галоўны спецыяліст дагаворна-прававога ўпраўлення апарату Міністра па справах СНД; галоўны саветнік упраўлення міждзяржаўнага супрацоўніцтва Апарату Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь.
У 1999—2000 гг. — намеснік начальніка ўпраўлення па справах Саюза Беларусі і Расіі; начальнік упраўлення двухбаковага супрацоўніцтва з дзяржавамі — удзельнікамі СНД Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь.
У 2000—2002 гг. — саветнік аддзялення Пасольства Рэспублікі Беларусь у Расійскай Федэрацыі ў г. Новасібірску.
У 2007—2010 гг. — саветнік Пасольства Рэспублікі Беларусь у Дзяржаве Ізраіль.
У 2010—2014 гг. — начальнік упраўлення рэгіёнаў Расіі; намеснік начальніка галоўнага ўпраўлення Расіі — начальнік упраўлення рэгіёнаў Расіі галоўнага ўпраўлення Расіі Міністэрства замежных спраў Рэспублікі Беларусь.
З траўня 2014 года па 2021 год  — Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Рэспублікі Беларусь у Манголіі (даверчыя граматы Прэзідэнту Манголіі ўручыў 6 жніўня 2014 г.)
Валодае англійскай мовай. Жанаты. Мае дачку.
Чыекупіс
Чы́екупіс (Čiekupis) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Цвярачускай сянюніі. Размешчана за 5 км ад Цвярачуса. Насельніцтва 3 чал. (2001 г.).
Вераленга
Насельніцтва складае 4467 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 154 чал./км². Займае плошчу 29 км². Паштовы індэкс — 10038. Тэлефонны код — 011.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Сцяпан Мікалаевіч Халтурын
Сцяпан Мікалаевіч Халтурын (, в. Верхнія Жураўлі, Вяцкая губерня —, Адэса) — расійскі рабочы-рэвалюцыянер.
Біяграфія
Расійскі рабочы-рэвалюцыянер. Арганізатар (1878) і кіраўнік (з В. П. Абнорскім) «Паўночнага саюза рабочых». 3 1879 года ў «Народнай волі». У лютым 1880 года, каб здзейсніць замах на Аляксандра II, учыніў выбух у Зімнім палацы (цар уцалеў), дзе працаваў сталяром.
3 сакавіка 1881 года член Выканкома «Народнай волі». Пакараны смерцю (павешаны) за ўдзел у забойстве (сакавік 1882 года) адэскага ваеннага пракурора.
Янова (возера)
Янова, Янаўскае — возера на мяжы Ушацкага і Полацкага раёнаў Віцебскай вобласці ў басейне ракі Дзіва. Знаходзіцца за 22 км на поўдзень ад Полацка і за 16 км на паўночны ўсход ад Ушачаў, каля вёскі Бікульнічы. Належыць да групы Ушацкіх азёр.
Катлавіна Янова падпруднага тыпу, выцягнутая з паўднёвага захаду на паўночны ўсход. Схілы катлавіны спадзістыя, месцамі стромкія. Вышыня схілаў дасягае 12 метраў. Берагавая лінія звілістая, утварае некалькі заліваў і мысоў (у заходняй частцы возера залівы паўднёвы і Паўночны Рог). Берагі вышынёй да 1 м, на поўдні зліваюцца з забалочанай нізінай. Літаральная зона шырынёй да 100 метраў пясчаная. Схілы сублітаралі выразныя. Глыбіні да 2 метраў займаюць каля 20 %, да 4 м — 42,8 % плошчы возера. Каля 70 % дна выслана крэменязёмістым сапрапелем.
NGC 4371
NGC 4371 (іншыя абазначэнні — UGC 7493, MCG 2-32-33, ZWG 70.57, VCC 759, PGC 40442) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Янова (возера)
Возера Янова эўтрофнае, слабапраточнае. Праз возера працякае рака Дзіва (выцякае пад назвай Туржэц і злучае Янова з возерам Зашчаты). Упадаюць каналы і ручаі, у тым ліку, на паўднёвым захадзе ручай з возера Адворанскае. Прыбярэжная надводная расліннасць распаўсюджана на адлегласці да 70 м ад берага возера.
У возеры водзяцца лешч, шчупак, судак, акунь, плотка, язь і іншыя віды рыб.
Армавір (марз)
Армавірская во́бласць (Արմավիրի մարզ) — вобласць у Арменіі. Змесцаваны на паўднёвым захадзе краіны, у Арарацкай даліне паміж горамі Арарат і Арагац, мяжуе з Турцыяй. Адміністрацыйны цэнтр — горад Армавір. Іншыя гарады — Вагаршапат (Эчміядзін) і Мецамор.
Земенскі манастыр
Комплекс манастыра складаецца з двух жылых будынкаў, званіцы і царквы ў гонар Іаана Багаслова (XI стагоддзе).
Царква Іаана Багаслова
Каменная царква пабудавана ў форме куба памерам 9×9 м. Купал трымаецца на цыліндрычным барабане, упрыгожаным сляпымі аркамі. Мае чатырохсхільны дах. Усярэдзіне размешчаны масіўны каменны алтар, падлога выкладзена мазаікай з мармуру і каляровага каменя.
У 1354 годзе царква была распісана фрэскамі (ад роспісы часоў пабудовы царквы захавалася толькі выява Святой Ганны). Фрэскавы цыкл з'яўляецца помнікам самабытнага народнага сярэднявечнага мастацтва. На роспісе прадстаўлены не толькі святыя, але і кцітары царквы дэспат Дзеян і яго жонка Доя. Евангельскія сцэны напісаныя не толькі з кананічных сюжэтаў, але адлюстроўваюць апакрыфічныя гісторыі і народныя паданні (напрыклад, гісторыя падрыхтоўкі цвікоў для распяцця Хрыста).
IBM PC/AT
З выкарыстаннем працэсара Intel 80286 быў звязаны пераход на шыну AT bus: 16-разрадную шыну даных, 24-бітную шыну адраса, што дазваляла адрасаваць АЗП аб'ёмам да 16 Мбайт (у параўнанні з 640 кбайт арыгінальнай мадэлі IBM PC). Пры гэтым забяспечвалася сумяшчальнасць з платамі старога ўзору (шына даных — 8 біт, шына адрасу — 20 біт).
На мацярынскай плаце з’явілася батарэйка для сілкавання мікрасхемы CMOS, у памяці якой, ёмістасцю 50 байт, знаходзіўся змест гадзінніка рэальнага часу. Спачатку IBM PC не меў такой памяці і карыстальніку, каб пазбегнуць скідання часу пасля выключэння на 01/01/1980, прыходзілася альбо ўсталёўваць дату і час самастойна, з дапамогай каманд Time і Date, альбо ўсталёўваць плату пашырэння з гадзіннікам рэальнага часу.
Праграма настройкі BIOS пастаўлялася на дыску, што дазволіла адмовіцца ад DIP-пераключальнікаў, што канфігуравалі IBM PC і IBM PC/XT.
Большасць клонаў IBM PC/AT мела праграму наладкі BIOS, размешчаную ў ПЗП, якая працавала значна хутчэй, чым з дыска.
Разам з IBM PC/AT пастаўлялася 84-клавішная клавіятура: 84-й кнопкай стала SysRq (System Request); лічбавая клавіятура цяпер змяшчалася асобна ад асноўнага блока клавіш; дадаліся святлодыёды ў якасці індыкатараў Caps lock/Scroll lock/Num lock. Клавіятура IBM PC/AT ужывала той жа 5-штырковы DIN-раздым, што і клавіятура IBM PC, толькі з той розніцай, што ў ёй выкарыстоўваўся двухбаковы інтэрфейс (клавіятуры IBM PC і IBM PC/XT выкарыстоўвалі аднабаковы) і з’явіўся іншы скан-код. Двухбаковы інтэрфейс дазволіў камп’ютару уключаць індыкатары на клавіятуры, ажыццяўляць скід кантролера i8042 клавіятуры, усталёўваць хуткасць абмену і інш. Пазней IBM PC/AT атрымалі 101-клавішныя клавіятуры.
Для захоўвання даных цяпер ужываліся 5¼" дыскаводы з падтрымкай дыскет ёмістасцю 1.2 Мбайт (15 сектараў па 512 байтаў, 80 трэкаў, два бакі), тым часам як папярэдняе пакаленне IBM PC выкарыстоўвала аб'ём не болей 360 кбайт. Неўзабаве на IBM PC/AT сталі даступныя і дыскаводы 3½".
Цвёрды дыск ёмістасцю 20 Мбайт быў удвая хутчэй (40 мс), чым у папярэдняй мадэлі, IBM PC/XT, але раннія мадэлі цвёрдых дыскаў, вырабленыя Computer Memories (CMI), мелі 25-30 % паломак на працягу года эксплуатацыі. Часткова гэта адбывалася з-за памылкі ў алгарытме FAT, якім карысталася MS-DOS 3.0 падчас паркоўкі галовак чытання/запісу ў момант выключэння сілкавання камп’ютара.
Раннія IBM PC/AT (1984—1986 гадоў вырабу) абсталёўваліся CGA, манахромным MDA, EGA ці PGA відэаадаптарам. Мадэлі, вырабленыя пазней (пасля 1987 года), камплектаваліся толькі VGA відэаадаптарам, адваротна сумяшчальным з рэжымам EGA і CGA. Апцыянальна для прафесійнай работы з графікай можна было заказаць відэаадаптар PGC (Professional Graphics Controller) коштам $4290, які быў здольны выводзіць да 256 колераў на экран манітора з разрозненнем 640х480 пікселяў, а таксама падтрымліваў 2D і 3D паскарэнне для CAD-праграм.
Падобна свайму папярэдніку IBM PC, IBM PC/AT падтрымлівае дадатковы чып матэматычнага сапрацэсара Intel 80287 для больш хуткага выканання аперацый з лікамі з плаваючай коскай.