cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Загаваліна (археалагічны помнік)
Кліменцій Шут не выключае, што знойдзеныя на гарадзішчы жалезныя рэчы былі зроблены мясцовымі кавалямі.
Джэймс Хорнер
Джэймс Рой Хорнер (James Roy Horner,, Лос-Анджэлес, ЗША — , штат Каліфорнія, ЗША) — амерыканскі кінакампазітар. Лаўрэат двух прэмій «Оскар» 1998 года за музыку і песню для фільма «Тытанік».
Аўтар музыкі да фільмаў «Сорак восем гадзін», «Крул», «Каманда», «Чужыя», «Легенды восені», «Балта», «Джуманджы», «Апалон-13», «Каспер», «Мужнае сэрца», «Тытанік», «Маска Зора», «Сутыкненне з безданню», «Двухсотгадовы чалавек», «Ідэальны шторм», «Гульні розуму», «Вораг ля варотаў», «Чатыры пяры», «Забытае», «Троя», «Апакаліпсіс», «Хлопчык у паласатай піжаме», «Аватар», «Новы Чалавек-павук», «Ляўша» і многіх іншых. Яго музыка вылучаецца частым выкарыстаннем электронных і харавых элементаў, а таксама дабаўленнем кельцкіх матываў.
Мухіўці
Мухіўці (Му́хівці) — вёска ў Нэмірыўскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Талмачоў
Талмачоў — прозвішча.
Спадарожнікі Юпітэра
Спадарожнікі Юпітэра — натуральныя спадарожнікі планеты Юпітэр. Налічваецца 67 спадарожнікаў Юпітэра — найбольшая колькасць адкрытых спадарожнікаў сярод усіх планет Сонечнай сістэмы. Акрамя таго, у Юпітэра ёсць сістэма кольцаў.
У 1610 годзе Галілеа Галілей, назіраючы Юпітэр у тэлескоп, адкрыў чатыры найболей буйных спадарожніка — Іо, Еўропа, Ганімед і Каліста, якія цяпер носяць назву «галілеевых». Яны яркія і круцяцца па досыць аддаленых ад планеты арбітах, так што іх лёгка адрозніць нават у палявы бінокль. Першынства ў адкрыцці спадарожнікаў аспрэчваў таксама нямецкі астраном Сімон Марыус, які пазней даў ім назвы, узяўшы імёны са старажытнагрэчаскіх міфаў.
Дзякуючы наземным назіранням сістэмы Юпітэра, да канца 1970-х гадоў было вядома 13 спадарожнікаў. У 1979 годзе, здзяйсняючы пралёт міма Юпітэра, касмічны апарат «Вояджэр-1» выявіў яшчэ тры спадарожнікі.
Батрун’ё
Ботрун'ё (Botrugno) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лечэ.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
IC 3030
IC 3030 — галактыка тыпу NF (у працэсе падцверджання) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Вайсковыя могілкі (Шуміліна)
Вайсковыя могілкі ў Шуміліне — вайсковае пахаванне ў Шуміліне Віцебскай вобласці.
Апісанне
Вайсковыя могілкі знаходзяцца на вуліцы Кароткіна, у гарадскім парку. Тут пахаваны 63 савецкія воіны, якія загінулі ў баях за вызваленне раёна ад нямецкіх войск. Сярод пахаваных — Герой Савецкага Саюза Аляксей Емяльянавіч Талмачоў.
У 1956 годзе на могілках пастаўлены помнік — двухфігурная скульптурная кампазіцыя.
Вуліца Таўлая (Гродна)
Вуліца Валянціна Таўлая — вуліца ў Гродна ў мікрараёне Дзевятоўка.
Названая ў гонар беларускага паэта Валянціна Таўлая.
Інстытут тэалогіі імя святых Мяфодзія і Кірыла БДУ
Інстытут тэалогіі імя святых Мяфодзія і Кірыла Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта — структурнае падраздзяленне Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Размяшчаецца ў будынку былой духоўнай кансісторыі на рагу праспекта Незалежнасці і вул. Чырвонаармейская, 24/1.
Гісторыя
У 1992 годзе ў Еўрапейскім гуманітарным ўніверсітэтце (ЕГУ) была заснавана кафедра тэалогіі. На яе базе ў 1993 годзе быў заснаваны багаслоўскі факультэт ЕГУ. У 2006 годзе ён ўвайшоў у склад Белдзяржуніверсітэта, выпускнікі атрымлівалі дыпломы дзяржаўнага ўзору.
Інстытут рыхтуе кваліфікаваных спецыялістаў у галіне праваслаўнага багаслоўя, гісторыі Царквы, сучаснага рэлігіязнаўства для работы ў навукова-даследчых установах, выдавецтвах, СМІ, сацыяльных, грамадскіх і дабрачынных арганізацыях. З 2001 года адкрыта магістратура па спецыяльнасці «тэалогія». Выпускнікі працуюць у сістэме вышэйшай і сярэдняй дзяржаўнай адукацыі, у катэхізатарскіх, царкоўнапрыходскіх і нядзельных школах, рэдакцыях царкоўных выданняў. У 2006/2007 навучальным годзе навучалася 92 студэнты і 11 магістрантаў.
Цэнтрам духоўнага жыцця Інстытута з’яўляецца дамовая царква ў гонар святых роўнаапостальных Мяфодзія і Кірыла. Настаяцель яе — кандыдат багаслоўя протаіерэй Сергій (Гардун).
У Інстытуце дзейнічаюць: студэнцкая рада самакіравання, рада па якасці адукацыі, літаратурна-гістарычны клуб, клуб аматараў царкоўнаславянскай мовы, царкоўны хор і хор Інстытута тэалогіі, дыскусійны багаслоўскі клуб, мастацкая галерэя, нядзельная школа.
Віктарас Баўбліс
Віктарас Баўбліс (Viktoras Baublys; нар. ) — літоўскі дыпламат, першы надзвычайны і паўнамоцны пасол Літвы ў Беларусі (1994 – 1998).
Біяграфія
Скончыў Вільнюскі ўніверсітэт у 1972 годзе, з 1979 па 1982 навучаўся ў Вышэйшай Партыйнай Школе ў Ленінградзе. Пасол Літвы ў Беларусі (1994 – 1998), пасол Літвы ва Ўкраіне (2002 – 2005), генеральны консул Літвы ў Калінінградзе (2005 – 2009).
Мірагошчанскі сельсавет
Міраго́шчанскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Крычаўскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Мірагошч.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Чэрыкаўскага раёна Магілёўскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Чэрыкаўскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. З 16 верасня 1959 года ў складзе Крычаўскага раёна. 8 ліпеня 1960 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Сормаўскага сельсавета.
Ныкыфарыўці
Ныкыфарыўці (Ники́форівці) — вёска ў Нэмірыўскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Дом, дзе жыў Якуб Колас (Пінск)
Дом, дзе жыў Якуб Колас — будынак у Пінску, размешчаны па вул. Чуклая, 63 (раней вул. Водаправодная). Аднапавярховы драўляны дом, пабудаваны ў 1900 годзе.
Метыда (спадарожнік)
Метыда — самы блізкі спадарожнік Юпітэра.
Спадарожнік быў адкрыты ў 1979 годзе апаратам Вояджэр 1 і атрымаў папярэдняе пазначэнне S/1979 J 3. У 1983 спадарожнік быў афіцыйна названы ў гонар старажытнагрэчаскай багіні мудрасці Метыды, першай жонкі Зеўса.
Метыда ляжыць у асноўным планетарным кольцы Юпітэра і можа з'яўляцца крыніцай матэрыялу, з якога складаецца кольца. Арбіта спадарожніка ляжыць ўнутры радыусу сінхранізаванай арбіты Юпітэра (як і ў Адрастэі), таму прыліўныя сілы паступова прымушаюць арбіту паніжацца. Метыда таксама ляжыць у межах Роша для «вадкіх» спадарожнікаў, але не для «цвёрдых», таму ёй не пагражае гравітацыйнае разбурэнне.
Спіс аб’ектаў PGC (1751001—1752000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1751001—1752000)
Ананій Васільевіч Сабашнікаў
Ананій Васільевіч Саба́шнікаў (Ананий Васильевич Сабашников;  — ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).
Біяграфія
Нарадзіўся ў горадзе Вязнікі (Уладзімірская вобласць Расіі). У 1938 годзе скончыў Вязнікаўскі тэхнікум ільняной прамысловасці і працаваў на ільняной фабрыцы цеплатэхнікам, намеснікам механіка. 1 кастрычніка 1941 года быў прызваны ў Чырвоную Армію. Прайшоў падрыхоўку ў Гарахавецкіх лагерах каля горада Горкі і скончыў школу малодшых камандзіраў у Арзамасе. Прымаў удзел у баях пад Масквой, быў паранены. У лістападзе 1942 года скончыў Маскоўскае ваенна-палітычнае вучылішча, у 1943 годзе — курсы перападрыхтоўкі камандзіраў стралковых рот. Прымаў удзел у баях на Ленінградскім, Паўночна-Заходнім, 1-м Прыбалтыйскім і 2-м Беларускім франтах.
Вызначыўся ў баях на тэрыторыі Віцебскай вобласці. 22—24 чэрвеня 1944 года стралковая рота гвардыі старшага лейтэнанта Сабашнікава прарвала абарону праціўніка каля вёскі Арэхі Шумілінскага раёна, каля вёскі Мамойкі Бешанковіцкага раёна першай фарсіравала раку Заходняя Дзвіна і захапіла плацдарм. Быў паранены, але не пакінуў поля бою.
Перамогу сустрэў у Германіі. Працягваў службу ў Групе савецкіх войскаў у Германіі. У 1946 годзе звольнены ў запас у званні капітана. Вярнуўся на радзіму. У 1948 годзе скончыў Іванаўскую абласную партыйную школу. Да 1987 года на партыйнай і гаспадарчай рабоце. На працягу дваццаці гадоў узначальваў базу Ростэкстыльгандлю.
Памёр А. В. Сабашнікаў 29 мая 2003 года. Быў пахаваны на Алеі Славы ў горадзе Вязнікі, у лістападзе 2015 года перапахаваны на Гарадскіх могілках.
Памяць
Ганаровы грамадзянін горада Вязнікі. Імя А. В. Сабашнікава занесены на Абеліскі Славы ў горадзе Вязнікі і гарадскім пасёлку Шуміліна.
Луза (рака)
Лу́за (Лу́за ) — рака ў Еўрапейскай частцы Расіі, у Кіраўскай, Валагодскай абласцях і Рэспубліцы Комі, правы прыток ракі Юг (басейн Паўночнай Дзвіны).
Даўжыня ракі 574 км. Плошча вадазбору 18 300 км². Сярэдні расход вады за 99 км ад вусця складае 117 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,25 м/км. Выток ракі знаходзіцца на тэрыторыі Апарынскага раёна Кіраўскай вобласці. Упадае ў раку Юг каля вёскі Гаўрына Вялікаусцюгскага раёна Валагодскай вобласці. Вадазбор раўнінны, моцна забалочаны і лясісты.
Прытокі Лузы: Чаромушка, Асінаўка, Шарлюг, Куваш, Вазюг, Тылай, Ула, Саракас, Пыр-Ёль, Гыркуль, Чэкша, Седка (Сетка), Соль, Керкаюг, Паруб, Уга, Лехта, Варжа, Валгіна, Учка, Лала, Залеская Лала, Княжа, Лунданка, Вялікі Кендус, Палдуй, Недума, Пырза, Шалаеўка, Чыгра, Юрэц і інш.
На рацэ горад Луза, пасёлак Лальск, дзве гідраэлектрастанцыі. Суднаходная на адлегласці 410 км ад вусця.
IC 3031
IC 3031 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Аўгуст Бжастоўскі
Аўгуст Робертавіч Бжастоўскі (1768 — ?) — дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
Паходзіў з роду Бжастоўскіх герба «Стрэмя», сын Роберта Бжастоўскага і Ганны Броэль-Плятэр (паходзіла з шостага пакалення Бржастоўскіх з Міхаліцкай і Мосарскай галін).
З 1773 г. на службе, лейб-гвардыі капрал, 1 студзеня 1777 г. звольнены ў чыне падпаручніка. З 26 верасня 1805 па 12 перасня 1807 г. — Вілейскага і Дзісенскага паветаў Мінскай губерні, тытулярны дарадца са старшынствам (31 снежня 1806). Граф, памешчык, меў маёнтак Мосар разам з братам Вінцэнтам (614 дзесяцін). У 1814 і 1817 выбіраўся старшым Дзісенскага межавага апеляцыйнага суда. У чэрвені 1827 г. прызначаны ганаровым дазорцам вучылішчаў Дзісенскага павета.
Сям’я
Жонка: 1) Кубліцкая, 2) Грэбніцкая Барбара (не раней за 1807 г.). Дзеці: сыны Эдуард (нар. 1805), Абадон (нар. 1809), Канстанцы; дачкі Паўліна (1810), Ванда (1814).
NGC 711
NGC 711 (іншыя абазначэнні — UGC 1342, MCG 3-5-24, ZWG 460.38, NPM1G +17.0073, PGC 6940) — лінзападобная галактыка (S0) у сузор’і Авен.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Ганчароўскі сельсавет
Ганчаро́ўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Ганчары.
Утвораны 16 ліпеня 1954 года як Мініцкі сельсавет у складзе Ляхавіцкага раёна Брэсцкай вобласці БССР шляхам аб’яднання скасаваных Мядзведзіцкага і Цыганскага сельсаветаў. Цэнтр — вёска Мінічы. 14 красавіка 1971 года вёска Вонькі перайменавана ў Набярэжную. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Мініцкага сельсавета 13 населеных пунктаў.
4 чэрвеня 1979 года Мініцкі сельсавет перайменаваны ў Ганчароўскі, цэнтр перанесены ў вёску Ганчары. 20 снежня 2013 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Куршынавіцкага сельсавета (аграгарадок Тальмінавічы, вёскі Асосы, Гайнін, Гайнінец, Гашчын, Куляні, Куршынавічы, Нізкія, Новыя Буды, Савейкі, Стараселле, Старыя Буды, Хацяж).
Паводле перапісу 2009 года насельніцтва сельсавета (13 населеных пунктаў) — 1106 чалавек, з іх 72,5 % — беларусы, 24,8 % — палякі.
Андрэа Бардзальі
Андрэа Бардзальі (Andrea Barzagli; нар. ) — італьянскі футбаліст, абаронца. Чэмпіён свету 2006 у складзе нацыянальнай зборнай Італіі.
Купа (рака)
Купа (харв. Kupa, славен. Kolpa) — рака ў Харватыі і Славеніі даўжынёй 292 км.
Буйныя прытокі: Добра, Корана (у межах Карлаўца), Гліна, Одра (у межах Сісака).
У Сісаку ўліваецца ў Саву.
На Купе была пабудаваная першая ў Харватыі гідраэлектрастанцыя (паводле праекту Ніколы Тэслы).
Замак Аточэц
Замак Аточэц — сярэднявечны замак. Размешчаны ў Славеніі ў 7 км ад горада Нова-Места. Першая згадка аб замку адносіцца да 1252 года. Замак пабудаваны на маленькім астраўку на рацэ Крка. Цэнтральная частка замка збудаваная, па ўсёй верагоднасці, у XIII-XIV стагоддзях. У XIV стагоддзі замак быў абнесены сцяной, аднак у наступныя часы ўмацаванні былі разабраныя. У XVII стагоддзі жылыя пакоі былі перабудаваныя, а палацавая капэла была распісаная фрэскамі ў рэнесансным духу. Улетку 1942 года замак быў спалены партызанамі і да 1952 года не аднаўляўся. Пасля рэстаўрацыі тут была пабудавана гасцініца. Зараз ён уяўляе добра захаваны ўзор раманскай архітэктуры. Вакол замка разбіты парк у англійскім стылі, а непадалёк маюцца тэрмальныя мінеральныя крыніцы Шмар'ешке Топліцэ (4 км), Даленьске Топліцэ (20 км.)
Бэрэгаўскі раён
Утвораны ў 1953 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 51895 чалавек, плошча — 635 км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 пасялковага і 30 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 пасёлак гарадскога тыпу і 42 сяла.
Знаменка (Тамбоўская вобласць)
Знаменка (Зна́менка) — пасёлак гарадскога тыпу, адміністрацыйны цэнтр Знаменскага раёна Тамбоўскай вобласці Расіі. Насельніцтва — 8440 жыхароў (2010 год). Размешчаны за 45 км на поўдзень ад Тамбова, за 3 км на ўсход ад аўтадарогі М6 «Каспій», на рацэ Цна. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1971 года.
Калімера
Калімера (Calimera) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лечэ.
Насельніцтва складае 7310 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 661 чал./км². Займае плошчу 11 км². Паштовы індэкс — 73021. Тэлефонны код — 0832.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Brizio e Maria, madre di Gesù.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Шароеўскі сельсавет
Шаро́еўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Крычаўскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Шароеўка.
ФІФА 100
Спіс ФІФА 100 (FIFA 100) быў прадстаўлены ФІФА 4 сакавіка 2004 года ў Лондане на цырымоніі, прысвечанай 100-годдзю галоўнай футбольнай арганізацыі. Спіс складзены бразільскім футбалістам Пеле, у які ён уключыў 125 вядомых ігракоў, якія жылі на той момант. Лік 100 у назве азначае 100-годдзе ФІФА. Пеле было трэба з 300 прапанаваных варыянтаў выбраць 50 дзейных і 50 былых да моманту складання спіса футбалістаў. У часткі выбару ігракоў, якія завяршылі кар'еру, ён не змог укласціся ў прапанаваныя рамкі і замест 50 уключыў у спіс 75 футбалістаў
Шароеўскі сельсавет
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Чэрыкаўскага раёна Магілёўскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Чэрыкаўскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. З 16 верасня 1959 года ў складзе Крычаўскага раёна. 8 ліпеня 1960 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Сормаўскага сельсавета.
ФІФА 100
Крытыка
У адрас ФІФА раздавалася шмат крытыкі з нагоды гэтага дакумента, на думку некаторых даследчыкаў, спіс быў складзены самой ФІФА, у прыватнасці яе прэзідэнтам, Зепам Блатэрам, а не Пеле, і што ў ім шмат сучасных футбалістаў, унёсак якіх у футбол яшчэ не гэтак вялікі. На думку тых жа даследчыкаў, спіс быў складзены па палітычных матывах, у прыватнасці, пра гэта кажа шырокая геаграфія спіса.
Крытыка раздавалася нават ад сяброў Пеле. Паўабаронца зборнай Жэрсан, не ўлучаны ў спіс, спрабаваў знайсці першакрыніца спіса, але беспаспяхова. Пазней, на адной з тэлевізійных праграм ён разарваў буклет са спісам. Марка ван Бастэн і Увэ Зеелер адмовіліся ад удзелу ў дадзенай імпрэзе (не сталі фатаграфавацца для буклета).
Юпітэр (міфалогія)
Юпітэр (Iuppiter) — у старажытнарымскай міфалогіі бог неба, дзённага святла, навальніцы, бацька багоў, вярхоўнае бажаство рымлян. Муж багіні Юноны, сын Сатурна і Опс. Адпавядае грэчаскаму Зеўсу. Бог Юпітэр шанаваўся на ўзвышшах, вяршынях гор у выглядзе каменя. Яму прысвечаны дні поўні — Іды. Храм Юпітэра стаяў на Капітоліі, дзе Юпітэр разам з Юнона і Мінерва уваходзіў у тройку галоўных рымскіх бажаствоў.
Спіс журчалак Беларусі
Спіс журчалак Беларусі. У Беларусі налічваецца парадку 274 відаў
Батанічная вуліца (Мінск)
Вуліца Батанічная — вуліца ў Першамайскім раёне Мінска.
Размяшчэнне
Арыентавана з паўднёвага захаду на паўночны ўсход. Пачынаецца ад скрыжавання з вуліцай Казлова — Даўгабродскай, з захаду прымыкае 1-ы Цвёрды завулак, далей перасякае вуліцу Петруся Броўкі, завяршаецца скрыжаваннем з вуліцай Акадэмічнай каля Цэнтральнага батанічнага саду Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Даўжыня вуліцы складае каля 1,0 км.
Сундарбан
Сундарба́н (Sundarbans, সুন্দরবন Shundorbôn) — багністая мясцовасць у Заходняй Бенгаліі ў раёне агульнай дэльты рэк Ганг, Брахмапутра і Мегхна. З'яўляецца аб'ектам са спісу Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
У гэтым раёне растуць самыя шырокія мангравыя лясы ў свеце. Яны размяшчаюцца на невялікіх астраўках, якія перыядычна затапляюцца марскімі прылівамі.
Этымалогія
Назва «Сундарбан» можа быць даслоўна перакладзена як «прыгожыя джунглі» або «прыгожы лес» з бенгальскай мовы. Таксама існуе гіпотэза паходжання назвы рэгіёна ад назвы дрэў «сундары», распаўсюджаных у гэтай мясцовасці.
Геаграфія
Сундарбан размешчаны ў шырокай дэльце ў Бенгальскім заліве. Забалочаныя лясы знаходзяцца ўдалечыні ад мангравых лясоў прыбярэжнай паласы. Лес ахоплівае 10000 квадратных кіламетраў, з якіх каля 6000 квадратных кіламетраў знаходзяцца ў Бангладэш.
У 1984 годзе рэгіён аб'яўлены Нацыянальным паркам. Ён складаецца з 2 аб'ектаў Сусветнай спадчыны: на тэрыторыі Бангладэш яго плошча складае прыкладна 133 тыс. га, а ў індыйскай частцы — каля 130 тыс. га. Прыблізна трэцяя частка парка знаходзіцца пастаянна ў вадзе, таму большасць цікавых месцаў запаведніка можна наведаць толькі ў чоўне.
Флора і фаўна
Сундарбан — месца пражывання рэдкіх відаў жывёл, у тым ліку бенгальскага тыгра, скурастых марскіх чарапах, грабністага кракадзіла. Мясцовыя мангравыя зараснікі забяспечваюць ежай многія віды флоры і фаўны, служаць для іх прыстанішчам. У Нацыянальны парк Сундарбан уваходзіць птушыны запаведнік Саджнекалі — месца гнездавання і міграцыі каля 300 відаў птушак.
Гаспадарка
Урадлівыя тэрыторыі дэльты са старажытных часоў інтэнсіўна выкарыстоўваліся чалавекам, і рэгіён быў цалкам пакрыты сельскагаспадарчымі ўгоддзямі, заставаліся толькі нешматлікія анклавы некранутага лесу. Толькі намаганнямі па аднаўленні лясоў атрымалася стварыць сучасную суцэльную паласу лясоў. Акрамя вялізнай каштоўнасці для захавання папуляцыі бенгальскага тыгра і іншых рэдкіх жывёл, гэтая тэрыторыя служыць для абароны мільёнаў жыхароў прыгарадных раёнаў Калькуты ад разбуральнага дзеяння частых цунамі.
Ганна Іванаўна Дулеба
Ганна Іванаўна Дулеба (нар. 14 кастрычніка 1932, х. Дулебшчына, Чэрвеньскі раён, Мінская вобласць) — беларускі гісторык і беларусазнавец. Кандыдат гістарычных навук.
Працавала старшым навуковым супрацоўнікам у Інстытуце мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Удзельнічала ў распрацоўцы 8-томнага даследавання «Збор помнікаў гісторыі і культуры Беларусі» (выйшлі ўсе тамы) і «Гарады і вёскі Беларусі».
Глушкавіцкі друзавы завод
Глушкавіцкі друзавы завод — прадпрыемства па здабычы і апрацоўкі будаўнічага друзу ў в. Глушкавічы.
Пачаў дзейнічаць у 1975 годзе. Тут граніт залягае на невялікай глыбіні — усяго 8-10 метраў ад паверхні зямлі.
Разведаныя пласты 10,3 млн.м³. У год здабываецца прыкладна 160 тыс. м³ друза. Праектная магутнасць 800 тыс. м³ друза ў год.
Сёння з’яўляецца філіялам друззавода «Глушкавічы» КПРБУП «Гомельаблдарбуд».
Інжавіна
Інжавіна (Инжа́вино) — пасёлак у Тамбоўскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Інжавінскага раёна. Знаходзіцца на правым беразе ракі Варона (басейн Дона). Злучаны чыгуначнай лініяй (41 км) са станцыяй Інакаўка Паўднёва-Усходняй чыгункі. У 1960 годзе сяло Інжавіна было ператворана ў пасёлак гарадскога тыпу. Інжавінскі краязнаўчы музей.
Баранавіцкі раён
Бара́навіцкі раё́н — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Брэсцкай вобласці Беларусі. Утвораны 15 студзеня 1940 года як Навамышскі, у 1957 годзе быў перайменаваны ў Баранавіцкі раён. У сучасных межах існуе з 1962. Плошча 2,2 тыс. км². Працягласць з захаду на ўсход — 71 км, з поўначы на поўдзень — 100 км. Адміністрацыйны цэнтр — горад Баранавічы.
Адміністрацыйны падзел
Раён уключае г. п. Гарадзішча, 240 населеных пунктаў, 14 сельскіх саветаў: Велікалуцкі, Вольнаўскі, Гарадзішчанскі, Жамчужненскі, Крошынскі, Ляснянскі, Малахавецкі, Маўчадскі, Мілавідскі, Навамышскі, Падгорнаўскі, Палонкаўскі, Пачапаўскі і Сталовіцкі.
Геаграфія
Большая частка раёна размешчана на Баранавіцкай раўніне, паўночная частка — на схіле Навагрудскага ўзвышша. Паверхня ўзгорыста-раўнінная, пераважаюць вышыні 180—240 м. Самы высокі пункт раёна 267 м знаходзіцца каля в. Зялёная.
Найбольшая рака — Шчара з прытокамі Мышанка, Лахазва, Іса, на поўначы — р. Сэрвач, на паўночным захадзе — Моўчадзь. Створана вадасховішча Гаць. Ёсць азёры Калдычэўскае, Дамашэўскае, Грэнкі.
Лясы займаюць 33 % тэрыторыі. Пад балотамі 18,7 тыс. га, амаль усе нізінныя, часткова асушаныя.
На тэрыторыі раёна знаходзяцца частка біялагічнага заказніка Баранавіцкі, Моўчадскае насаджэнне еўрапейскай лістоўніцы. Ахоўваецца помнік прыроды Карчоўскія дубы-блізняты.
Агульная плошча сельска-гаспадарчых угоддзяў 117 тыс. га, з іх асушаных 18,6 тыс. га.
Пашыраны дзярнова-падзолістыя, дзярнова-падзолістыя забалочаныя і тарфяна-балотныя глебы.
Карысныя выкапні: торф, будаўнічыя пяскі, гліны, пясчана-жвіровы матэрыял.
Клімат
Сярэдняя тэмпература студзеня -6,1 °С, ліпеня 18 °С. Ападкаў 630 мм за год. Вегетацыйны перыяд 193 дні.
Гісторыя
8 красавіка 1957 года Навамышскі раён перайменаваны ў Баранавіцкі. 14 кастрычніка 1957 года да раёна далучаны Гавінавіцкі і Мілавідскі сельсаветы скасаванага Быценскага раёна. 17 лістапада 1959 года скасаваны Балабанавіцкі і Лотвіцкі сельсаветы. 22 сакавіка 1962 года Люшнеўскі сельсавет перайменаваны ў Перхавіцкі, скасаваны Лаўрынавіцкі сельсавет. 25 снежня 1962 года да раёна далучаны гарадскі пасёлак Гарадзішча, Велікасельскі, Вольнаўскі, Гірмантаўскі, Душкавецкі, Карчоўскі, Крошынскі, Маўчадскі, Мядзеневіцкі, Падлясейскі, Пачапаўскі, Савіцкі, Сталовіцкі сельсаветы скасаванага Гарадзішчанскага раёна. 1 жніўня 1964 года Гавінавіцкі сельсавет перайменаваны ў Падгорнаўскі, у 1965 годзе Чэшаўленскі сельсавет — у Цешаўлянскі. 19 студзеня 1965 года скасаваны Велікасельскі сельсавет. 21 студзеня 1971 года Душкавецкі сельсавет перайменаваны ў Зялёнаўскі. 17 лютага 1975 года скасаваны Гірмантаўскі сельсавет. 6 жніўня 1979 года Гірмантаўскі сельсавет утвораны зноў, а Зялёнаўскі сельсавет скасаваны. 18 сакавіка 1985 года ўтвораны Жамчужненскі сельсавет, скасаваны Перхавіцкі сельсавет. 15 сакавіка 1986 года Мядзеневіцкі сельсавет скасаваны. 21 ліпеня 1986 года Савіцкі сельсавет перайменаваны ў Петкавіцкі, утвораны Паланечкаўскі сельсавет. 19 студзеня 1987 года скасаваны Падлясейскі сельсавет, адноўлены Мядзеневіцкі сельсавет. 26 чэрвеня 2013 года скасаваны Гірмантаўскі, Карчоўскі, Каўпеніцкі, Мядзеневіцкі, Паланечкаўскі, Петкавіцкі, Уцёскі і Цешаўлянскі сельсаветы, Гарадзішчанскі пассавет рэарганізаваны ў Гарадзішчанскі сельсавет.
Насельніцтва
Колькасць насельніцтва:
Нацыянальны склад насельніцтва (1999): беларусы — 83,1 %, палякі — 9,0 %, рускія — 6,0 %, іншыя — 1,9 %.
Эканоміка
Прамысловасць раёна прадстаўлена прадпрыемствамі паліўнай (брыкет), дрэваапрацоўчай (піламатэрыялы, зрубы садовых домікаў), харчовай галіны.
Інфраструктура
У сістэме адукацыі раёна 19 дашкольных устаноў, 20 сярэднеагульнаадукацыйных школ, 10 базавых школ, дзіцячая спартыўная школа. Дзейнічаюць тэхналагічны тэхнмкум і тэхнікум лёгкай прамысловасці, медыцынскае, педагагічнае і музычнае вучылішчы, ПТВ.
Працуюць 67 бібліятэк, 5 бальніц.
Зоны адпачынку:
IC 3032
IC 3032 — галактыка тыпу E? (эліптычная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Эрнст Тэльман
Эрнст Тэльман (Ernst Thälmann;, Гамбург — , канцэнтрацыйны лагер Бухенвальд) — лідар нямецкіх камуністаў, адзін з галоўных палітычных апанентаў Гітлера.
Біяграфія
Нарадзіўся 16 красавіка 1886 года ў Гамбургу. Рабочы. З 14 гадоў працаваў упакоўшчыкам, вознікам, партовым рабочым, грузчыкам у гавані, затым быў карабельным юнгай і памочнікам качагара. Патрапіўшы ў ЗША, працаваў сельскагаспадарчым рабочым на ферме. З 1912 года ўзначальваў прафсаюз транспартных рабочых Гамбурга. У Першую сусветную вайну служыў у артылерыі.
У канцы 1917 года ўступіў у Незалежную сацыял-дэмакратычную партыю. У 1919 годзе стаў кіраўніком гамбургскай гарадской арганізацыі партыі. У 1920 годзе далучыў арганізацыю да камуністычнай партыі. З 1922 года член ЦК кампартыі Германіі. Пад яго кіраўніцтвам было арганізавана Гамбургскае паўстанне ў 1923 годзе. З 1924 года старшыня ЦК кампартыі Германіі. У 1925 годзе абраны дэпутатам рэйхстага (да 1933 года). Кіраваў баявым крылом КПГ — арганізацыяй Рот Фронт.
Пасля інсцэнаванага нацыстамі падпалу будынка Рэйхстага ў ноч з 27 на 28 лютага 1933 года ў Германіі пачаліся арышты камуністаў. 5 сакавіка 1933 года Тэльман быў арыштаваны і ўтрымліваўся па загадзе Гітлера ў адзіночным зняволенні. Суда над Тэльманам не было (пасля правалу суда над Георгіем Дзімітравым нацысты пазбягалі публічных працэсаў над палітычнымі супернікамі).
У жніўні 1944 года Тэльман быў пераведзены ў канцлагер Бухенвальд, дзе 18 жніўня 1944 года быў расстраляны па прамым ўказанні Гітлера і Гімлера.
Грак
Грак ​​(Corvus frugilegus) — шырока распаўсюджаная ў Еўразіі птушка роду крумкачоў.
Апісанне
Даўжыня 45-47 см, размах крылаў 81-100 см. Пёры чорныя, з фіялетавым адценнем. У дарослых птушак пачатак дзюбы голы; ў маладых птушак пёры ў пачатку дзюбы ёсць, але пазней яны выпадаюць.
Пашырэнне
Арэал: ад Іспаніі, Францыі і Брытанскіх астравоў праз Цэнтральную і Усходнюю Еўропу, Цэнтральную і Усходнюю Азію да Японіі і ўсходу Кітая.
Тыповыя біятопы: групы дрэў сярод палёў паблізу рачных далін, лугоў і сельскагаспадарчых земляў, а таксама высокія дрэвы ў населеных пунктах; на паўднёвым усходзе таксама зараснікі трыснягу паблізу культурных ландшафтаў. У Карпатах даходзіць да вышыні 700 м. У Азіі сустракаецца да вышыні 2000 м.
У паўночнай частцы арэала гракі — пералётныя птушкі, у паўднёвай — аселыя. Месца зімовак у межах гнездавога арэала і на поўдзень ад яго.
Асаблівасці біялогіі
Гракі ўсяедныя, але галоўным чынам сілкуюцца чарвякамі і лічынкамі насякомых, якіх яны знаходзяць, капаючыся ў зямлі сваёй моцнай дзюбай. Любяць вялікімі зграямі ісці за трактарамі, якія толькі ўзаралі зямлю.
Увесну грак прылятае вельмі рана, яшчэ ляжыць снег на палях. Перыяд прылёту ў розных месцапражываннях прыпадае на перыяд з лютага па красавік. Гняздо будуе з сухога вецця, высцілае сухой травой, часам жмуткамі воўны, тоненькімі галінкамі, а таксама выкарыстоўвае рознае смецце. Гнездавая калонія існуе вельмі доўга нават дзесяцігоддзі.
Адзін раз у год бывае адна кладка з 3-7 яек. Птушаняты з’яўляюцца ў пачатку-сярэдзіне красавіка. Інкубацыя граковых яек складае па розных дадзеных даследчыкаў 16-20 дзён. Вылет граканят адбываецца праз 30 дзён. Вылятаюць у пачатку траўня і ў першай палове чэрвеня.
У кулінарыі
Яшчэ ў канцы XIX стагоддзя мяса гракоў ўжывалася ў ежу «бедным класам» у Еўропе, у прыватнасці, у Германіі і на Украіне. У Германіі гракоў салілі ў бочках.
Адрастэя (спадарожнік)
Адрастэя — унутраны спадарожнік Юпітэра, другі па аддаленасці ад планеты пасля Метыды. Вядомы таксама як Юпітэр XV.
Адкрыццё
Быў выяўлены 8 ліпеня 1979 г. амерыканскімі астраномамі Дэвідам Джуітам і Эдвардам Даніэльсанам на здымках, атрыманых з міжпланетнай станцыі «Вояджэр-2», і атрымаў часовае абазначэнне S/1979 J 1. У 1983 годзе атрымаў афіцыйную назву ў гонар старажытнагрэчаскай багіні Адрастэі.
740-я зенітная ракетная брыгада
740-я Мі́нская о́рдэнаў Суво́рава і Куту́зава зені́тная раке́тная брыга́да — падраздзяленне ўзброеных сіл Беларусі. Месца дыслакацыі — Барысаў.
Гісторыя
1 мая 1943 года на станцыі Сетунь Маскоўскай вобласці было завершана фарміраванне 1701-га зенітнага артылерыйскага палка (зап) пад камандаваннем маёра Івана Цёмнага.
У пасляваенны час воінская часць неаднаразова перафарміроўвалася і пераназывалася.
У маі 1995 года адбылася перадыслакацыя часці ў Барысаў, дзе яна была перафарміравана ў 740-ю зенітную ракетную брыгаду, пераняўшы ад 1701 зап баявыя ўзнагароды і ганаровае найменаванне.
NGC 716
NGC 716 (іншыя абазначэнні — IC 1743, UGC 1351, MCG 2-5-54, ZWG 437.49, IRAS01503+1227, PGC 6982) — спіральная галактыка з перамычкай (SBa) у сузор’і Авен.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Сяргей Анатолевіч Мельнік
Сяргей Мельнік (нар., ) — украінскі футбаліст, абаронца канадскага клуба «Варкута».
Клубная кар’ера
Выхаванец адэскага футбола, гуляў за дубль адэскага «Чарнаморца», але асновы не дасягнуў і ў далейшым гуляў за клубы другога дывізіёна.
У ліпені 2013 года падпісаў кантракт з «Тарпеда-БелАЗ». У жодзінскім клубе стаў з’яўляцца ў асноўным складзе, але ў верасні 2013 года атрымаў траўму, з-за якой выбыў да канца сезону.
Пачатак сезону 2014 таксама прапускаў з-за траўмы, а ў маі вярнуўся на поле і замацаваўся ў якасці асноўнага цэнтральнага абаронцы жодзінцаў. 31 ліпеня 2015 года ў сувязі з заканчэннем кантракта пакінуў жодзінскі клуб і неўзабаве стаў іграком «Віцебска».
У сакавіку 2016 года падпісаў кантракт з малдаўскім «Мілсамі». Пакінуў каманду ўлетку 2017 года.
У 2018 годзе далучыўся да канадскага клуба «Варкута».
Жазеф-Франсуа Ларшэ
Жазеф-Франсуа Ларшэ (Joseph-François Larcher) — французскі (бельгійскі) анатам.
Біяграфія
Прафесар факультэта ўнутранай медыцыны і хірургіі бальніцы Парыжа. Член Французскай акадэміі навук. Рыцар Ганаровага легіёна. Вядомы сваім навуковым укладам у нармальную анатомію, паталогію і судовую медыцыну.
Памяць
Імя Ларшэ носіць адна з  — «Плямы Ларшэ», якія з’яўляюцца ў кутках вачэй у выніку трупнага высыхання.
Павел V
Павел V (лац.: Paulus PP. V) (у свеце Каміла Баргезэ, італ. Camillo Borghese; (17 верасня 1552 — 28 студзеня 1621) — Папа Рымскі з 16 мая 1605 па 28 студзеня 1621.
Біяграфія
Сям’я Баргезэ паходзіла з Сіены, але пераехала ў Рым. Тут 17 верасня 1552 г нарадзіўся Каміла. Ён вывучаў права і, як святар, паступіў на папскую службу.
У 1616 дэкрэт папскай Кангрэгацыі «Індэкса забароненых кніг» асудзіў працу Мікалая Каперніка «Аб зваротах нябесных сфер». Па ініцыятыве Папы быў пачаты таксама інквізіцыйны працэс супраць Галілеа Галілея (1564—1642), самага выбітнага фізіка і астранома таго перыяду, прапагандыста ідэй Мікалая Каперніка. Забаронена было, у прыватнасці, прапагандаваць тэззіс, што «Сонца не рухаецца вакол Зямлі і Зямля не з’яўляецца цэнтрам Сусвету». У часы Паўла V развіваліся місіі — капуцынаў у каралеўстве Конга, іезуітаў — у Парагваі. У 1611 г. распаўсюдзіў на ўсю каталіцкую царкву прынцып «чысціні крыві».
Аляксей Емяльянавіч Талмачоў
Аляксей Емяльянавіч Талмачоў (, с. Нова-Свініна (цяпер Краснатуранскі раён, Краснаярскага краю) —, Бешанковіцкі раён) — Герой Савецкага Саюза.
Біяграфія
Пасля заканчэння 5 класаў працаваў трактарыстам. У студзені 1942 года быў прызваны ў РККА. З лютага таго ж года на франтах Вялікай Айчыннай вайны. Да чэрвеня 1944 года гвардзіі радавы Аляксей Талмачоў быў разведчыкам 213-га гвардзейскага стралковага палка 71-й стралковай дывізіі 6-й гвардзейскай арміі першага Прыбалтыйскага фронту.
24 чэрвеня 1944 года Талмачоў падабраўся да кулямётнага гнязда і гранатай падарваў яго, што спрыяла поспеху баявых дзеянняў. У далейшым наступленні Талмачоў у складзе перадавога атраду пераправіўся праз Заходнюю Дзвіну ў раёне в. Мамойкі Бешанковіцкага раёна і актыўна ўдзельнічаў у захопе і абароне плацдарма на заходнім беразе Дзвіны. У тых баях загінуў.
Пахаваны на вайсковых могілках у г. п. Шуміліна. Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР 22 ліпеня Аляксею Талмачову прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.
Верхні правіянцкі склад
Музей прыроды і аховы навакольнага асяроддзя (Верхні правіянцкі склад) размешчаны ў горадзе Ніжнім Тагіле (Свярдлоўская вобласць, Расія), у гістарычным будынку XVIII стагоддзя Верхні правіянцкі склад, які разам з Ніжнім правіянцкім складам уваходзіць у комплекс будынкаў Правіянцкія склады, самы стары будынак горада. Музей з'яўляецца часткай ніжнетагільскага музейнага аб'яднання «Горназаводскі Урал».
Апісанне
Верхні і Ніжні правіянцкія склады ўяўляюць сабою адзін архітэктурны комплекс, што знаходзіцца ў абалоне ракі Тагіл, на беразе Тагільскай сажалкі, ад якога іх адлучае толькі ЦПКіА ім. Бондзіна, размешчаныя ў гістарычнай частцы горада паміж двума найбуйнейшымі музеямі горада - Гісторыка-краязнаўчым і Музеем выяўленчых мастацтваў. Будынак Ніжняга склада размяшчаецца каля парка, а Верхні знаходзіцца вышэй па схіле (адсюль назва) па пр. Леніна (былая вуліца Аляксандраўская), Верхні і Ніжні правіянцкія склады падзяляе вуліца Уральская. Абодва будынкі пабудаваны ў падобным стылі Пятроўскага барока, сумешчанага з традыцыйным Рускім стылем і напамінаюць невялікія церамы.
Будынак Верхняга склада складзены з чырвонай цэглы з круглымі акна-ілюмінатарамі, па паўночным і паўднёвым фасадах будынка знаходзяцца шэрагі руставаных «церамных» калон. Сцены і калоны чырвонага колеру з белымі палосамі, вуглы будынка таксама аформлены рустам, нішы якіх выфарбаваны белым. Дах склада высокі, прамавугольны, чатырохкантовы, пакрыты каванымі лістамі жалеза дыяметрам 0,7 м і пераходны з паўночнага і паўднёвага бакоў у больш пакатыя паветкі, над якімі з абодвух бакоў ёсць невялікія круглявыя вокны-мансарды. Будынак Верхняга склада аднапавярховы, мае вялікі склеп, дзе ў XVIII-XIX стст. захоўвалася зерне. Сутарэнны паверх таксама мае шэрагі вокнаў-ілюмінатараў ледзь вышэй зямлі. Усярэдзіне будынка захаваліся перакрыцці з тоўстых драўляных калон і бэлек, зробленых з лістоўніцы.
Гісторыя
Верхні правіянцкі склад быў пабудаваны ў 1737 годзе па раўмяшчэнні князя Акінфія Дзямідава для захоўвання зерня і іншых запасаў для Тагільскага жалезаапрацоўчага завода. Пад канец XIX стагоддзя ў будынку размяшчалася "метальная крама" купца Злаказава.
З 1920 па 1980-я гг. будынак выкарыстоўваўся пад гаражы гарвыканкама. Першая экспазіцыя, прысвечаная прыродзе Сярэдняга Урала, была адкрыта ў Ніжнетагільскім краязнаўчым музеі у 1929 годзе. У 1937 годзе ў музеі з'явіўся аддзел прыроды, фонд якога фармаваўся за кошт збіральніцкіх і экспедыцыйных прац саміх супрацоўнікаў музея і ад падарункаў розных прадпрыемстваў, арганізацый і прыватных асоб горада. У 1989 годзе Верхні склад быў перададзены Краязнаўчаму музею, і на базе аддзела прыроды быў створаны «Музей прыроды і навакольнага асяроддзя», які стаў складнікам Ніжнетагільскага музея-запаведніка «Горназаводскі Урал».
У 2005 годзе склад быў цалкам адрэстаўраваны, улучаючы і ўнутранае ўбранне (драўляныя бэлькі перакрыццяў і драўляныя апорныя слупы), і адкрыты для наведнікаў.
Экспазіцыя
Цяпер у будынку Верхняга правіянцкага склада размяшчаецца Музей прыроды і аховы навакольнага асяроддзя. На першым (сутарэнным) паверсе музея пададзены ўзоры мінералаў Горнаўральскай акругі і каменярэзныя вырабы Урала, на другім можна ўбачыць экспазіцыі флоры і фаўны, адменная ўвага надаецца экспазіцыі пра праблемах экалогіі ў Ніжнім Тагіле і акрузе, а таксама «Палеанталагічная» зала.
Багацце і разнастайнасць мінералаў Урала пададзена на ўвесь час дзейнай выставе «Дасканаласць дзівосных меж». У рамках праекта «Асаблівая камора музея-запаведніка» працуюць дзве залы: у адным (зала «Чараўнікі смарагдавага горада») мясцуюцца зменныя каменярэзныя экспазіцыі з іншых музеяў іншых гарадоў і краін свету; іншы («Малахітавая») зала прысвечана малахіту.
Гонарам музея з'яўляюцца шкілеты мамантаў: сталага самца, самкі і маманцяняці, названых адпаведна Рыфеем, Таўдзіей і Тагілёнкам. Для гэтых экспанатаў у «Палеанталагічнай» зале аформлена дыярама, дзе яны паказаны ў дагістарычным асяроддзі краявідаў Урала ледавіковага перыяду, які дапаўняе ўнікальны гербарый той эпохі, каменныя гарматы старажытніка і ўзноўлены ландшафт Чацвярцічнага перыяду гісторыі Зямлі.
Карнеол
Карнеол, або сердалі́к — мінерал, чырванавата-ружовая, жоўта-чырвоная ці аранжавая-чырвоная разнавіднасць халцэдону. Ювелірна-вырабны камень.
Назва
Назва мінерала звязана з афарбоўкай каменя (ад  — ягада кізіла), а 'сердалік' — ад грэчаскай назвы гэтага каменя σαρδόνυξ.
Уласцівасці
Фізіка-хімічныя ўласцівасці мінерала супадаюць з уласцівасцямі халцэдона.
Радовішчы
У Індыі (Гуджарат) у ЗША (штат Мантана). Масіў Карадаг у Крыму. З Індыі паступаюць самыя прыгожыя гатункі каменя — пасля працяглага знаходжання на святле колер з карычняватага пераходзіць у густы аранжава-чырвоны. Радовішчы таксама ў Бразіліі, Уругваі, у Забайкаллі (Расія).
Маларыцкі абраз Божай Маці
Маці Боская Замілаванне — абраз невядомага мастака з Маларыты, напісаны на мяжы XIV — XV стагоддзяў і належыць да візантыйскага стылю. Адзін самых ранніх тыпаў абразоў беларускага паходжання.
Гісторыя
У абразе выразна прасочваецца сувязь з традыцыямі візантыйскага і старажытнарускага іканапіснага мастацтва, што сведчыць пра захаванне старажытнарускай традыцыі на гэтых тэрыторыях, нягледзячы на тое, што ўзмацняліся тэндэнцыі паланізацыі і лацінізацыі. Менавіта па стылі стварэнне абраза «Маці Боская Замілаванне» можна аднесці да мяжы XIV — XV стагоддзяў. Няма дакладных звестак пра тое, кім і калі быў напісаны гэты абраз, і як ён патрапіў у царкву ў Маларыце. Лічыцца, што ў канцы XIX стагоддзя гэты абраз знаходзіўся ў Олтушскай Спаса-Праабражэнскай царквы злева ад царскай брамы. У летапісе Спаса-Праабражэнскай царквы згадвае старажытны мясцовы абраз Маці Божай, які ў канцы XIX стагоддзя шанаваўся мясцовымі як цудатворны. Але Олтушскі абраз, хутчэй за ўсе, знік падчас эвакуацыі 1915—1918 гадоў. Магчыма, што той жа іканапісец, які стварыў Маларыцкі абраз, працаваў таксама і ў адным з манастыроў Валыні ці Берасцейшчыны.
Апісанне
Мастак надаў вобразам на абразе пераканаўчую жыццёвасць. Немаўля з пяшчотнай цяплёный дакранаецца рукой да шчакі сваёй маці, чый пранікнённы позірк нясе шырокую гаму пачуццяў: бязмежнасць матчынага кахання, усхваляванасць і смутак. У каларыстычнай будове абраза, якая пазней стане вядучай для беларускага іканапісу, пераважаюць жоўтыя, вохрыстыя, карычневыя і чырвоныя фарбы. Вохрыстае святло абраза і прыглушаны чырвоны мафорый падкрэсліваюць лірычны настрой усяго твора.
Жаночая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2020
Жаночая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2020 (29-ы жаночы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па футболе) — чэмпіянат Беларусі па футболе сярод беларускіх жаночых каманд 2020 года.
Мардова
Мардова (Мордо́во) — пасёлак у Тамбоўскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Мардоўскага раёна і Мардоўскага пассавета. Размешчаны ў паўднёва-заходняй частцы вобласці, за 80 км ад Тамбова, на берагах ракі Біцюг. Чыгуначная станцыя Абарона на лініі Гразі — Паворына.
Кампі-Саленціна
Насельніцтва складае 10892 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 242 чал./км². Займае плошчу 45 км². Паштовы індэкс — 73012. Тэлефонны код — 0832.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Sant'Oronzo.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Пратасаўскі сельсавет
Гісторыя
У склад сельсавета да 1976 года ўваходзіла вёска Нівішчы (у наш час не існуе).
Насельніцтва
Паводле перапісу 2009 года насельніцтва сельсавета — 1385 чалавек, з іх 94,8 % — беларусы, 2,8 % — рускія, 2,0 % — украінцы.
Слуцкае Евангелле
Слуцкае Евангелле — рукапіснае Евангелле-тэтр (Чацвераевангелле), помнік славянскай пісьменнасці XVI стагоддзя.
Гісторыя
Да нядаўняга часу лічылася, што рукапіс уласнаручна перапісаў у 1582 годзе князь Юры Юр'евіч Алелькавіч Слуцкі (1559—1586). Падставай такой думкі служыў запіс на адным з пустых аркушаў рукапісу. Аднак, лінгвістычны і палеаграфічны аналіз тэксту паказаў, што гэты стылізаваны пад старажытнасць запіс з’яўляецца фальшывым і хутчэй за ўсё зроблены ў XIX ст. . Даследаванне паперы і вадзяных знакаў (філіграняў) на аркушах Слуцкага Евангелля дазваляе лічыць рукапіс помнікам пісьменнасці першай трэці XVI ст. Дакладнае месца напісання рукапісу невядомае. Магчыма, гэты быў Кіеў, Луцк ці Супрасльскі манастыр. Супраць версіі пра тое, што кодэкс стварылі ў слуцкім Свята-Траецкім манастыры сведчыць тое, што астатнія слуцкія Евангеллі пачатку XVI ст. былі напісаныя ў іншых месцах — Лаўрышаўскім манастыры і Морацкім Мікольскім манастыры, а значыць устойлівай школы кнігапісання ў тагачасным Слуцку не існавала.
У канцы ХІХ ст. Евангелле знаходзілася ў рызніцы слуцкага Свята-Траецкага манастыра.
У 1889 годзе Евангелле прывозілі ў Маскву на Маскоўскую археалагічную выстаўку. Далей сустракаюцца звесткі пра яго ў спісе дакументаў Расійскага гістарычнага архіва ў Санкт-Пецярбургу, як пра царкоўную каштоўнасць, якую неабходна вывезці са Слуцка з прычыны распачатай сусветнай вайны.
Да канца 1920-х гадоў Евангелле знаходзілася ў фондах Мінскага дзяржаўнага музея, з 1929 года, калі беларускай сталіцай мелі намер зрабіць Магілёў — у Магілёўскім краязнаўчым музеі, а затым у пакоі-сейфе будынка Магілёўскага абкама партыі. У пачатку Вялікай Айчыннай вайны евангелле знікла з браніраванага пакоя-музея разам з Крыжам Ефрасінні Полацкай.
Увесь гэты час Евангелле знаходзілася на тэрыторыі Беларусі, у адной сям'і. 12 чэрвеня 2003 года экзарх Беларусі Філарэт абвясціў, што мінская прыхаджанка перадала атрыманы ў спадчыну рукапіс святару за адпяванне сваяка. Жанчына нават не ўяўляла значнасці кнігі. У 2002 годзе перададзена ў Беларускі экзархат, захоўваецца ў дамавым храме ў гонар Сабора беларускіх святых.
Пераплётчыкі зрабілі пераплёт з дошак, абкладзеных малінавым аксамітам. Ювеліры выканалі металічны абклад. Завершана кніга была ў 1582 годзе. Каля 1860-х абклад з Евангелля быў зняты і з тых часоў яно ўпамінаецца ў простым, агорнутым аксамітам пераплёце.
Апісанне
Слуцкае Евангелле — вялікая кніга на паперы фарматам in folio.
Унутраная структура
У кнізе 263 аркушы, з якіх 6 чыстых, 4 запоўнены тэкстам не цалкам і 8 пераплётных аркушаў. У рукапісе 32 сшыткі, колькасць аркушаў у іх аднолькавая — па 8 у кожным сшытку. Першапачатковая знешняя структура кнігі не парушаная — усе сшыткі захаваліся, аркушы ў сшытках не страчаныя і знаходзяцца ў іх на сваіх месцах, узноўленых аркушаў няма.
Сшыткі маюць першапачатковую (XVI ст.) пісцовую сігнатуру атрамантам, якая пазначаная літарамі кірыліцы пад цітлам. Сігнатура прастаўлена двойчы ў ніжнім полі аркуша пасярэдзіне — на пярэднім баку першага аркуша і адваротным баку апошняга аркуша кожнага сшытка. Нумарацыя сшыткаў паслядоўная, без пропускаў і паўтораў. Сігнатура захавалася толькі на некаторых сшытках, але няпоўнасцю — ці на першым, ці на апошнім аркушы. На большасці сшыткаў сігнатура пашкоджаная: абрэзана ў час рэстаўрацыі амаль цалкам (акрамя цітла) ці захавалася толькі верхняя частка.
Памеры аркушаў — 342х232 мм — не першапачатковыя, на іх сляды падроўнівання. Знізу рукапіс быў абрэзаны не зусім роўна. Таму знешні край аркуша болей за спінкавы на 2-3 мм. Аркуш мае традыцыйна шырокія палі: верхняе і спінкавае амаль аднолькавага памеру — 30-35 мм і 30-33 мм адпаведна; самае шырокае ніжняе поле — 48-50 мм; знешняе (ці бакавое) — 40-43 мм.
Разліноўка выкананая вострым інструментам (металічным ці касцяным стрыжнем), радок вычарчаны дзвюма гарызанталямі для напісання малых літар. На аркушах 139—162 ў левым верхнім куце, амаль ля самага краю аркуша, дзірка круглай формы ад наколвання вострым інструментам. Лічыцца, што гэта след ад наколу пры разліноўцы. Верагодна, былі такія наколы і на іншых аркушах, але з прычыны абрэзкі аркушаў пры рэстаўрацыі яны зніклі. На двух аркушах (163 і 165) захаваўся толькі след ад націскання.
Напісаная царкоўнаславянскай мовай малодшым паўуставам карычневым чарнілам з выкарыстаннем кінавары і золата. Ёсць каляровыя застаўкі, якія, як і многія літары, былі аздоблены геаметрычным і раслінным арнаментам. Пераплёт XIX стагоддзя з тоўстага кардону ў малінавым аксаміце, ёсць аклад. На першым лісце запіс княжацкага спавядальніка пратапопа Малафея пра тое, што гэту кнігу запісаў князь Юрый Алелькавіч.
Змест кнігі
Слуцкае Евангелле паводле зместу — гэта службовы тэтр, які забяспечаны разбіўкаю на чытанні (перыкопы ці зачалы) і богаслужэбнай рубрыкацыяй, якая дазваляе выкарыстоўваць тэкст для літургіі. У гэтых мэтах пачатак і канец евангельскага чытання ў рукапісе адзначаны кінавар'ю, якою таксама часта падаецца назва чытання (на які дзень тыдня ці свята), а на палях або паміж радкоў выпісваецца богаслужэбны інцыпіт. Склад тэкстаў рукапісу звычайны для службовых тэтраў XVI ст.: кожнаму з чатырох Евангелляў папярэднічаюць традыцыйныя прадмовы (магчыма, з Тлумачальнага Евангелля балгарскага архібіскупа Феафілакта) і пералік царкоўных раздзелаў з кароткімі загалоўкамі, якія адлюстроўваюць змест. Кожнае Евангелле заканчваецца традыцыйнай кароткай прыпіскай кінавар'ю, дзе падаюцца звесткі пра лік вершаў ды гістарычную эпоху, у якую было напісана Евангелле. Рукапіс завяршаюць дадатковыя тэксты, што звычайна змяшчаліся ў службовых тэтрах: меналогій (саборнік) і некалькі паказальнікаў царкоўных чытанняў (у т.л. сінксара). Верагодна, усе гэтыя паказальнікі перапісаныя паводле пратографа, а не ўпісаныя стваральнікам рукапісу самастойна.
Узнаўленне
У 2008 годзе па выніках праведзенага на працягу некалькіх гадоў навуковага даследавання Нацыянальная бібліятэка Беларусі выдала электроннае выданне, якое ўключала лічбавую копію і ўзноўлены тэкст рукапісу, а таксама матэрыялы гістарычнага, кодэка-палеаграфічнага і лінгвістычнага аналізу Слуцкага Евангелля. У 2009 годзе Беларускі экзархат пры ўдзеле Нацыянальнай бібліятэкі выдаў названыя матэрыялы ў выглядзе факсімільнага выдання.
Такмак (Украіна)
Такмак (Токмак) — горад абласнога падпарадкавання ў Запарожскай вобласці Украіны, адміністрацыйны цэнтр Такмакскага раёна, не ўваходзіць у яго склад. Чыгуначная станцыя Вялікі Такмак Прыдняпроўскай чыгункі. 31 787 жыхароў (2017).
Нава Мыкалаіўка (Нэмірыўскі раён)
Нава Мыкалаіўка (Нова́ Микола́ївка) — вёска ў Нэмірыўскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Мучкапскі
Мучкапскі (Мучка́пский) — пасёлак у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Мучкапскага раёна Тамбоўскай вобласці і Мучкапскага пассавета. Знаходзіцца за 160 км ад Тамбова, на паўднёвым усходзе Тамбоўскай вобласці. Мучкапскі размешчаны на левым беразе ракі Вароны (басейн Дона).
Нарангасет
Нарангасет (саманазва: Nahahiganseck) — алганкінскі народ, карэнныя насельнікі ЗША. У нашы дні жывуць пераважна ў Род-Айлендзе. Агульная колькасць — каля 2 400 чал.