cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Рок-музыка
Рокабілі
Сінтэз рок-н-рола і музыкі кантры (асабіста яго паджанра хілбілі) стварыў асабісты паджанр рок-музыкі — рокабілі. Найболей вядомыя выканаўцы 50-х — Эдзі Кокран, Джын Вінсэнт і Карл Перкінс. Сярод першых рокабілі вылучаюцца некаторыя раннія запісы знакамітага кантры-спевака Джоні Кэша. Уплыў на паджанр зрабілі першыя сінглы Чака Беры («Maybellene») і Элвіса Прэслі («That's All Right»). Музыка рокабілі зноў стала папулярнай у 80-х гг. Сярод прадстаўнікоў нэа-рокалібі — Stray Cats, The Cramps, Heavy Trash, Містэр Твістэр.
Праціўнік-ГЕ
Праціўнік-ГЕ (59H6-E) — расійская мабільная трохкаардынатная радыёлакацыйная станцыя дэцыметровага дыяпазону хваль з ЛАР.
РЛС прызначана для кантролю прасторы, выяўлення, вызначэння каардынатаў (азімут, далёкасць, вышыня), хуткасці і траекторыі палёту паветраных мэтаў на вялікіх далёкасцях і вышынях з высокай адрознівальнай здольнасцю ва ўмовах інтэнсіўнага радыёпрасторы.
Вытворца — Ніжагародскі навукова-даследчы інстытут радыётэхнікі. У 2016 годзе РЛС паступіла на ўзбраенне ў радыётэхнічныя войскі Беларусі.
Хрысціянскі рок
Хрысціянскі рок (Christian rock) — разнавіднасць рок-музыкі, прысвечаная тэме хрысціянства. Гурты хрысціянскага року выконваюць песні пра Бога, веру і душу. Хрысціянскі рок вылучаецца выключна па тэкстах, ён не мае сваіх музычных характарыстык і можа выконвацца ў самых розных па тэхніцы стылях рок-музыкі. Вылучаюць хрысціянскі класічны рок, хрысціянскі метал (уайт-метал), хрысціянскі хардкор.
Марозава (Аршанскі раён)
Маро́зава — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бабініцкага сельсавета.
Знаходзіцца за 10 кіламетраў на поўдзень ад Оршы і за 1,5 кіламетры на паўднёвы ўсход ад аўтамагістралі Санкт-Пецярбург — Адэса (у межах Беларусі — магістраль ). Размяшчаецца на беразе аднайменнага возера.
Да 16 верасня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Якаўлевіцкага сельсавета.
7-я армія
Назву Сё́мая а́рмія мелі:
Аляксандраўка (Хіславіцкі раён)
Аляксандраўка (Алекса́ндровка) — вёска ў Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Кажухавіцкага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Аляксандраўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Аляксандраўку не вярнулі БССР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Фабіян Шэр
Фа́біян Шэр (Fabian Schär; нар. 20 снежня 1991) — швейцарскі футбаліст, цэнтральны абаронца англійскага клуба «Ньюкасл Юнайтэд» і нацыянальнай зборнай Швейцарыі.
Сваю кар’еру ігрок пачаў у клубе «Віль» з роднага горада. У 2012 годзе Шэр далучыўся да «Базеля», з якім шматкроць здабываў перамогу ў Суперлізе, а таксама атрымаў досвед удзелу ў еўракубках. Такі стан рэчаў зацікавіў скаўтаў нямецкага клуба «Гофенгайма», у якім футбаліст правёў два сезоны. Потым далучыўся да складу іспанскага «Дэпартыва», склаўшы чатырохгадовую ўгоду. Аднак, у першым жа сезоне галісійцы страцілі месца ў эліце паводле вынікаў сезона 2017/18. Ігрок перайшоў да шэрагаў англійскага «Ньюкасл Юнайтэд».
З 2014 года Шэр не прапускаў з нацыяльнай камандай аніводнага буйнога чэмпіянату, як Еўропы ці свету.
Дасягненні
«Базель»:
Выкоты
Выкоты (Вико́ти) — вёска ў Самбірскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Марозаўка
Назву Маро́заўка маюць:
Адыгея
Уяўляе сабой анклаў: тэрыторыя рэспублікі з усіх бакоў акружана тэрыторыяй Краснадарскага края.
Утворана 27 ліпеня 1922 года як Чаркеская (Адыгейская) аўтаномная вобласць на тэрыторыі Майкопскага і Екацярынадарскага аддзелаў Кубана-Чарнаморскай вобласці, 24 жніўня 1922 года Чаркеская (Адыгейская) аўтаномная вобласць была перайменавана ў Адыгейскую (Чаркескую) аўтаномную вобласць. У жніўні 1928 года была перайменавана ў Адыгейскую аўтаномную вобласць, 3 ліпеня 1991 года пераўтворана ў Савецкую Сацыялістычную Рэспубліку Адыгея. 23 сакавіка 1992 года прынята сучасная назва.
Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
У складзе рэспублікі 2 гарадскія акругі — Майкоп і Адыгейск, 7 муніцыпальных раёнаў, 5 гарадскіх пасёлкаў, 43 сельскія паселішчы, 225 сельскія населеныя пункты (2006).
Гарадскія акругі:
Раёны:
Насельніцтва
Насельніцтва — 442,7 тыс. чалавек (2006). Гарадское насельніцтва — 52,6 % (2006). Шчыльнасць насельніцтва — 56,8 чал/км² (2006).
У рэспубліцы пражываюць прадстаўнікі больш як 80 нацыянальнасцей. Па дадзеных Усерасійскага перапісу насельніцтва 2002 года, нацыянальны склад рэспублікі быў наступным:
Адыгі (чаркесы) пражываюць у асноўным у 44 аўлах, а таксама ў некалькіх іншых буйных населеных пунктах. Найбольш кампактна яны размешчаныя ў Тахтамукайскім, Таўчэскім, Шаўгенаўскім, Кашахабльскім і Чырвонагвардзейскім раёнах. У 1998 з аўтаномнага края Косава і Мятохія (Сербія) рэпатрыявала група чаркесаў (каля 200 асоб), расселеную ў Майкопе і новым аўле Мафехабль (Майкопскі раён). Рэшта насельніцтва ў сельскай мясцовасці пражывае ў станіцах, хутарах, сёлах і пасёлках.
Рускія жывуць па ўсёй тэрыторыі рэспублікі, кампактна — у Гіягінскім і Майкопскім раёнах, вялікая іх колькасць у Чырвонагвардзейскім і Тахтамукайскім раёнах.
Украінцы расселеныя дысперсна па ўсёй Адыгеі. Яны паддаліся моцнай асіміляцыі з рускімі.
Кампактна ў Адыгеі жывуць татары: хутар Кіраў (Шаўгенаўскі раён), хутары Палітаддзел, Атрадны (Кашахабльскі раён), аўл Афіпсып (Тахтамукайскі раён), горад Майкоп.
Армяне жывуць кампактна ў Майкопскім раёне: хутары Пралетарскі, Квяточны, Шаўмян, пасёлак Тульскі, станіца Кужорская, горад Майкоп.
Курды: сёлы Белае, Прэабражэнскае, Садовае, Яленаўскае, Чырвонагвардзейскае, аўл Бжэдугхабль (Чырвонагвардзейскі раён).
Грэкі: хутар Гавердаўскі (гарадская акруга «Майкоп»).
Эканоміка
Адыгея — індустрыяльна-аграрная рэспубліка з добра развітымі галінамі прамысловасці: харчовая прамысловасць, лясная, дрэваапрацоўчая і цэлюлозна-папяровая, машынабудаванне і металаапрацоўка.
Агульная плошча зямельных угоддзяў на канец 1998 года склала 781,4 тыс. гектараў, з іх 244,7 гектараў займаюць ворыўныя землі. Аснову мясцовай вытворчасці складаюць раслінаводства, свінагадоўля, авечкагадоўля, прамысловая птушкагадоўля, племянная конегадоўля.
На тэрыторыі рэспублікі дзейнічаюць мясцовыя авіялініі, развіты аўта- і чыгуначны транспарт. Суднаходства па рацэ Кубань.
Вільшанык
Вільшанык (Вільша́ник) — вёска ў Самбірскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
NGC 5102
NGC 5102 (іншыя абазначэнні — ESO 382-50, MCG -6-29-31, AM 1319-362, IRAS13191-3622, PGC 46674) — галактыка ў сузор’і Цэнтаўр.
Вістовычы
Вістовычы (Вісто́вичі) — вёска ў Самбірскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Гадкі я 3
«Гадкі я 3» (Despicable Me 3) — амерыканскі анімацыйны фільм студыі «Illumination» 2017 года. З'яўляецца працягам мультфільмаў «Гадкі я» і «Гадкі я 2».
Сюжэт
Надыходзіць трэцяе прышэсце. Шматдзетны суперагент, ракавая прыгажуня і несмяротныя міньёны на падыходзе. Рыхтуйцеся. Яны будуць кіраваць светам.
Нацыянальная школа грамадзянскай авіяцыі
Нацыянальная школа грамадзянскай авіяцыі (École nationale de l'aviation civile) — французскі публічны авіяцыйны ўніверсітэт. Заснаваны ў 1949 годзе і знаходзіцца ў Тулузе. З 1 студзеня 2011 года, з'яўляецца буйнейшым універсітэтам у еўрапейскай авіяцыі.
Школа з'яўляецца часткай France AEROTECH.
Беларуска-чэшскія адносіны
Гісторыя
Беларусь і Чэхію звязвае даўняя гісторыя адносін. У 1517 годзе беларускі першадрукар Францішак Скарына надрукаваў у Празе сваю першую кнігу «Псалтыр», а таксама Біблію і шэраг іншых.
У 1918—1945 гадах у Празе дзейнічалі Беларускае (Крывіцкае) культурнае таварыства імя Ф.Скарыны, беларускае таварыства «Сокал» і Беларускі архіў. У міжваенны час урад Чэхіі фінансаваў навучанне беларускіх студэнтаў пераважна з заходняй часткі краіны ў чэшскіх універсітэтах, дзейнічала Аб’яднанне беларускіх студэнтаў, якое выдавала свой бюлетэнь.
У 1923 годзе ў сталіцу Чэхаславакіі перамясціліся з Коўны Рада і ўрад Беларускай Народнай Рэспублікі. Рада БНР знаходзілася ў Празе да сакавіка 1943 года. Існавала і дыпламатычнае прадстаўніцтва БНР.
Сучаснасць
5 студзеня 1993 года Рэспубліка Беларусь і Чэшская Рэспубліка ўстанавілі дыпламатычныя адносіны. У Празе і Мінску з’явіліся пасольствы. У жніўні 2001 года ў Празе пабывала дэлегацыя Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь. У 2002 годзе Мінск наведаў прэм’ер-міністр Чэхіі Мілаш Земан. У канцы кастрычніка 2008 года Беларусь наведаў намеснік міністра замежных спраў Чэхіі Томаш Пояр.
Як і сто гадоў таму, сёння Чэхія з’яўляецца надзейным сябрам тых беларусаў, хто не згодны з афіцыйным палітычным курсам, таму адносіны Прагі і Мінска часта бываюць напружанымі, а падчас — адкрыта непрыхільнымі. З 1996 года ў чэшскія ВНУ сталі прымаць беларускіх студэнтаў, выключаных за выяўленне грамадзянскіх поглядаў. У лістападзе 2002 года ўрад Чэхіі адмовіўся пусціць у краіну Аляксандра Лукашэнку, які намерваўся прысутнічаць на саміце Савета Еўраатлантычнага партнёрства. У студзені 2005 года Камітэт дзяржаўнай бяспекі Беларусі звінаваціў аташэ пасольства Чэхіі Паўла Кржываглавага ў гвалтаванні дзяцей і выслаў яго з краіны. У 2006 годзе ў пасольства Беларусі ў Празе не пусцілі былога прэзідэнта Чэхіі Вацлава Гавела, а ў Беларусь — чэшскага сенатара Карала Шварцэнберга, якія ўзялі ўдзел у заснаванні грамадскага аб’яднання «Грамадзянская Беларусь» у 2005 годзе.
Эндру Норман
Эндру Норман (Andrew Norman; нар., Англія) — англійскі прафесійны гулец у снукер.
Атыльё
Атыльё (Ottiglio) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 694 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 48 чал./км². Займае плошчу 14 км². Паштовы індэкс — 15038. Тэлефонны код — 0142.
Алянава
Аля́нава (, Аляново) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавета.
Да 25 мая 1967 года вёска ўваходзіла ў склад Багданаўскага сельсавета, да 30 кастрычніка 2009 года — у склад Падбярэзскага сельсавета.
Calathus micropterus
Арэал
Сустракаецца паўсюль у Еўропе, акрамя Албаніі, Андоры, Грэцыі, Венгрыі, Малдовы, Манака, Партугаліі, Сан-Марына, Іспаніі, Ватыкана, усіх дзяржаў былой Югаславіі (за выключэннем Харватыі і Босніі і Герцагавіны), а таксама розных астравоў.
Владыпіль
Владыпіль (Влади́піль) — вёска ў Самбірскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Ян Шытлер
Ян Шытлер (Jan Szyttler;  — ) — вядомы кухар, аўтар першых сістэматычных кніг па кулінарыі на землях былога ВКЛ.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1763 годзе ў Варшаве ў сям’і кухара.
Пачаў кар’еру у 14-гадовым узросце як кухцік пры двары Агінскіх у Седльцах. Пазней — кухар пры двары Станіслава Аўгуста Панятоўскага (пад кіраўніцтвам славутага кухмістра Трэма), пры розных прыватных кухнях. У 1820 годзе асеў у Вільні, да канца жыцця займаўся толькі напісаннем і публікацыяй кніг па гаспадарцы, у тым ліку кулінарных, якія карысталіся вялікай папулярнасцю ў Літве і Беларусі, зважаючы на адсутнасць канкурэнцыі; Шытлер раўніва абараняў аўтарскае права.
Кнігі Шытлера аказалі значны ўплыў на фармаванне шляхецкіх і мяшчанскіх густаў перадрэформавай эпохі: «Кухар добра навучаны» (1830, пазней некалькі разоў перавыдавалася), «Параднік для паляўнічых» (1839), «Спіжарня дастаткова і абачліва абсталяваная» (1841), «Кухня мысліўская ці на ловах» (1845), «Ашчадная гаспадыня» (1846) і іншыя (усе — Вільня). У некаторых інтэлектуалаў эпохі гэтыя кнігі выклікалі іранічнае стаўленне дзеля іх апалітычнасці і сухасці. Падазеныя Шытлерам рэцэпты ў асноўным пачэрпнутыя з інтэрнацыянальнай («французскай») кухні, а таксама са старапольскай, арыгінальныя беларускія і літоўскія рэцэпты амаль адсутнічаюць. Шытлер паўплываў на наступныя пакаленні мясцовых аўтараў гэтай тэматыкі, у прыватнасці, на Ганну Цюндзявіцкую і Вінцэнціну Завадскую.
Марозава (возера)
Маро́зава — возера ў Беларусі, у Аршанскім раёне Віцебскай вобласці. Размешчана ў басейне ракі Хватаўка.
Гродзенскі шклозавод
ААТ «Гродзенскі шклозавод» — беларуская кампанія па вытворчасці шклатары, якая размешчана ў Гродна.
Апісанне
Вырабляе і прадае шклотару ў трох асноўных колерах: зялёны, аліўкавы і бясколернай. Супрацоўнічае з спажыўцамі шклянога пакавання ў Беларусі: ААТ «Мінскі завод пеністых він», ЗАТ «Бабруйскі бровар», ЗАТ «Мінскі завод вінаградных він», ААТ «Мінск Крышталь», ТАА «Завод Бульбашъ». Існуюць магутнасці па выпуску узорыстага і армаванага шкла. За ўсе гады працы завод неаднаразова мадэрнізаваўся.
Гісторыя
Заснаваны ў 1922 годзе. Складаўся з рэгенератыўнай газастанцыі, адной ваннай печы, якая працавала на вугальным газе і састаўнога цэха. Першай прадукцыяй завода была аптэкарская бутэлька (склянка). Усе вытворчыя працэсы ажыццяўляліся ўручную. Падчас вайны шклозавод быў разбураны. Аднаўленчыя работы былі пачаты пасля вызвалення горада ў 1944 годзе. У 1947 годзе Гродзенскі шклозавод дасягнуў даваеннага ўзроўню па выпуску прадукцыі. У тым жа годзе пабудавана ванная печ для вытворчасці аптэкарскага посуду на найноўшых па тых часах паўаўтаматах ВШМ.
У 1953 годзе было выпушчана звыш 6 млн. штук бутэлек для харчовай прамысловасці і 10,3 млн. штук аптэкарскага посуду. У 1959 годзе пабудавана 1-ая чарга цэха па выпуску стеклошарыкаў. У параўнанні з 1953 годам магутнасць завода павялічылася ў 1,5 разы. У 1964 годзе прадпрыемства цалкам перавялі на прыродны газ для ацяплення ўсіх тэхналагічных агрэгатаў.
У 2008—2009 гадах праведзены работы ў рамках інвестыцыйнага праекта «Рэканструкцыя тэхналагічнай лініі узорыстага шкла». У 2011—2012 гадах праведзены работы ў рамках інвестыцыйнага праекта «Рэканструкцыя тэхналагічнай лініі на ваннай печы №3, цэха №2 па вытворчасці шклатары і шклаблокаў». У 2013 годзе праведзена мадэрнізацыя шклаварнай печы №6 цэха № 3 па вытворчасці пракатнага шкла і бутэлькі, з мэтай павышэння прадукцыйнасці печы на ​​5—10%.
Calathus fuscipes
Calathus fuscipes — від жужаляў з падсямейства, якіх можна знайсці паўсюль у Еўропе, за выключэннем Андоры, Манака, Сан-Марына, Ватыкана і розных астравоў.
Воля-Блажыўска
Воля-Блажыўска (Во́ля-Блажі́вська) — вёска ў Самбірскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Баярка
Бая́рка — рака ў Беларусі, у Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці, правы прыток ракі Лашанка (басейн Нёмана).
Даўжыня ракі 15 км. Плошча вадазбору 77,5 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 4,1 ‰. Пачынаецца каля вёскі Саломенка, вусце ля вёскі Лаша. На працягу 4,4 км каналізаваная (ніжэй вытоку да вёскі Пяслі).
Кафля
Кафля (ад Kachel) — керамічныя пліткі прамавугольнай ці квадратнай формы для абліцоўкі інтэр'еру (печы, каміны, ванны пакой). Адрозніваецца ад абліцовачных архітэктурных пакрыццяў сістэмай мацавання, якая забяспечвае трываласць кафлі ў муроўцы печы пры значным перападзе тэмператур і яе лінейных памераў у час нагрэву.
Вырабляецца з сярэднепластычных ганчарных маргелістых і фаянсавых глін. Сфармаваную кафлю высушваюць, абпальваюць у печы пры тэмпературы 1150 градусаў.
Беларуская кафля
У Беларусі кафля вядома з пачатку XIV ст. Трапіла з Еўропы, магчыма, з Германіі. Паводле тэхналогіі вытворчасці, канструкцый, выкарыстання і дэкору яна мае трывалыя гістарычныя разнавіднасці.
Раннія «гаршковыя» кафлі (XIV — XVII стст.) мелі функцыю галаснікоў-каларыфераў, служылі для аблягчэння і мацавання скляпенняў глінабітных печаў.
У канцы XV — XVI стст. існавала пераходная форма ад гаршковай да каробчатай кафлі, у якой вонкавая пласціна была прарэзанай. Такую кафлю (кратавую) часта вылучаюць у асобны тып. Яна вядома з раскопак у Вільні, Полацку і Клецку.
З XV ст. на змену гаршковай паступова прыходзіць каробчатая кафля. Яна мае вонкавую пласціну, адфармаваную з дапамогай глінянай, драўлянай, гіпсавай або металічнай формы і прымацаваную з тыльнага боку румпы з дзіркамі для мацавання.
Адольф Стэндэр-Петэрсен
Біяграфія
Нарадзіўся ў Санкт-Пецярбургу. Да 1916 года жыў у Расіі. Вучыўся ў Пецярбургскім універсітэце. Выкладаў польскую і рускую мовы ў Гётэбаргскім ўніверсітэце. З 1923 года прафесар Тартускага ўніверсітэта, з 1931 года — Орхускага ўніверсітэта (з 1941 года — загадчык кафедры славістыкі). У 1954—1963 гадах рэдактар часопіса «Scando-Slavica». З 1949 пf 1950 год працаваў у Калумбійскім універсітэце ў Нью-Ёрку.
Навуковая дзейнасць
А. Стэндэр-Петэрсен вядомы даследаванняў рускай мовы, славяна-германскіх запазычанняў. Аўтар прац пра польскі тэатр XVII—XVIII стагоддзяў, рускую класічную літаратуру. Некаторыя яго артыкулы папулярызуюць творчасць М. Горкага. У працы «Гісторыя рускай літаратуры» («Den Rusiske litterature historie», v. 1—3, 1952; ням. пер. у 2 тт., Мюнхен, 1957) імкнуўся раскрыць заканамернасці літаратурнага працэсу, прыцягваў сацыялогічныя дадзеныя, аналізаваў форму і стыль.
Марозавічы
Назву Маро́завічы маюць:
NGC 5103
NGC 5103 (іншыя абазначэнні — UGC 8388, ZWG 218.1, MCG 7-27-62, PRC C-44, ZWG 217.31, PGC 46552) — галактыка ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Базылеўка (Хіславіцкі раён)
Базылеўка (Базылевка) — вёска ў Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Кажухавіцкага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Базылеўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Базылеўку не вярнулі БССР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Авакум Пятровіч
Аваку́м Пятро́віч (1620 або 1621 — 14.4.1682) — пратапоп, адзін з заснавальнікаў рускага стараверства, пісьменнік.
Выступаў супраць рэформ патрыярха Нікана, за што неаднаразова быў сасланы ў Табольск, Даурыю, Мязень. У 1667 г. быў асуджаны на царкоўным саборы і сасланы ў Пустазерскі астрог.
Творы
Аўтар «Жыція пратапопа Авакума» (1672—75), «Кнігі гутарак» (1669—75), «Кнігі тлумачэнняў» (1673—76), «Кнігі выкрыванняў» (1679), «Слоў плачэўных» (1676) і інш.
Алена Дзмітрыеўна Шапашнікава
Алена Дзмітрыеўна Шапашнікава — беларускі мастацтвазнавец.
Татарбунарскае паўстанне
Татарбуна́рскае паўстанне (рум., Răscoala de la Tatarbunar, Татарбунарське повстання) — узброенае сялянскае паўстанне ў Паўднёвай Бесарабіі пад кіраўніцтвам бальшависцкай партыі супраць румынскай улады, адбылося 15—18 верасня 1924 года.
Алена Дзмітрыеўна Шапашнікава
Біяграфія
Скончыла Ленінградскі інстытут жывапісу, скульптуры і архітэктуры імя І. Я. Рэпіна. Пачала працу ў Дзяржаўным мастацкім музеі БССР у аддзеле прапаганды (цяпер аддзел навукова-асветніцкай працы), дзе рыхтавала экскурсіі, лекцыі. У музеі ў той час адсутнічаў аддзел захоўвання, быў толькі адзін галоўны захавальнік. У 1976 годзе дырэктарка музея Алена Аладава і намесніца па навуцы Ірына Паньшына дамагліся стварэння адзінак захавальнікаў. Алена Шапашнікава стала першай такой захавальніцай, прыняла калекцыі рускага жыпавісу, рускай графікі, замежнага жывапісу, замежнай графікі, скульптуры і старажытнабеларускага мастацтва. Пасля пашырэння штата некаторыя калекцыі былі перададзены іншым захавальнікам. Пры музеі быў арганізаваны лекторый выхаднога дня, дзе Шапашнікава чытала шмат лекцыі пераважна па эпосе Адраджэння, рускім мастацтве (асабліва пейзажы).
Вядучы навуковы супрацоўнік навукова-фондавага аддзела Нацыянальнага мастацкага музея Беларусі. Пасля распаду СССР у музей паступіла шмат рускага іканапісу, затрыманага на мяжы, гэтую калекцыю Шапашнікава захоўвае дагэтуль (2023).
Выкладала ў Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў. Цяпер піша рэцэнзіі на дыпломныя, творчыя працы студэнтаў мастацкіх ВНУ, займаецца напісаннем невялікіх манаграфій пра мастакоў.
Член Беларускага саюза мастакоў з 2003 года, член Міжнароднага камітэта музеяў (ICOM).
Анцэлеўшчына
Анцэ́леўшчына (, Анцелевщина) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавета.
Да 25 мая 1967 года вёска ўваходзіла ў склад Багданаўскага сельсавета, да 30 кастрычніка 2009 года — у склад Падбярэзскага сельсавета.
Хвалынск
Хвалынск (Хвалынск) — горад (з 1780) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Хвалынскага раёна Саратаўскай вобласці. Насельніцтва 13,6 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1556 годзе.
Размешчаны на правым беразе ракі Волгі, за 232 км на паўночны ўсход ад Саратава. Горад Хвалынск — самы стары горад у вобласці. Ён быў заснаваны ў 1556 годзе як рускі вартавы пост на волжскім востраве Хваёвы. У 1606 годзе паселішча было перанесена на месца сучаснага Хвалынска і стала сялом Хваёвы Востраў. З 1780 года павятовы горад Хвалынск. Хвалынск і яго ваколіцы былі адным з цэнтраў стараабрадства Расіі.
У горадзе ёсць масларобны, маслабойны заводы, завод ААТ «Чарамшанскі» з кансервавым цэхам, завод Гідраапаратура, завод па вытворчасці цэглы.
Аляксандра Яўгенаўна Тарасава
Аляксандра Яўгенаўна Тарасава (нар., Гродна, Беларусь) — прафесійная беларуская баскетбалістка. Выступала за зборную Беларусі.
Біяграфія
Выхаванка ДЮСШАР-7 г. Гродна. Першым трэнерам была А. М. Тарасава.
У кастрычніку 2013 года падпісала кантракт з мінскім «Гарызонтам».
Выступала ў жаночых зборных Беларусі U-18 (2003—2006) і U-20 (2006). У 2009 годзе дэбютавала за зборную Беларусі.
Calathus erratus
Calathus erratus — від жужаляў з падсямейства, якіх можна знайсці паўсюль у Еўропе, за выключэннем Андоры, Манака, Сан-Марына, Ватыкана і розных астравоў.
Політэхнічны інстытут перадавой навукі
Політэхнічны інстытут перадавой навукі (Institut polytechnique des sciences avancées) — прыватны ўніверсітэт, заснаваны ў 1961 годзе і размешчаны ў Іўры-сюр-Сен, Ліёне, Марселі і Тулузе.
З 1998 года школа з’яўляецца членам IONIS Education Group.
Бедрыца
Бедрыца — рака ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Нача (басейн Заходняй Дзвіны).
Даўжыня 6,5 км. Пачынаецца ў паўночна-заходняй частцы возера Лунічна, вусце за 0,6 км вышэй вёскі Косарава. Рэчышча ад вусця на працягу 5,7 км каналізаванае. Рака прымае сцёк з ручаёў і каналаў.
Тэадозія Маркаўна Брыж
Тэадозія Маркаўна Брыж (Теодозія Марківна Бриж;, Бэрэжныця, Палескае ваяводства, Польская Рэспубліка — , Львоў) — украінскі скульптар. Заслужаны мастак Украіны (1997).
Біяграфія
Нарадзілася 18 лютага 1929 года ў сяле Беражніца Сарненскага павета.
Скончыла Сарненскую гімназію. У 1954 годзе скончыла Львоўскі інстытут прыкладнога і дэкаратыўнага мастацтва. Сярод выкладчыкаў Іван Поўначы і Леапольд Лявіцкі. Жыла і працавала ў Львове.
Удзельніца многіх абласных і рэспубліканскіх выставак. У 1960 годзе на першай персанальнай выставе ў Львове экспанаваліся трыццаць работ Тэадозіі Брыж.
Тэадозія Брыж стварыла больш за дзвесце скульптур. Дваццаць сем рэалізаваны ў натуры. Гэта помнікі, надмагіллі, мемарыяльныя дошкі, дэкаратыўныя паркавыя скульптуры. Многія мастацкія праекты Брыж рэалізавала разам са сваім мужам Яўгенам Бязніскай, мастаком-манументалістам і графікам са Львова. Муж і жонка спраектавалі мемарыяльныя могілкі сечавых стральцоў на гары Макаўцы, мемарыяльную капліцу ахвярам НКУС у Залачоўскім замку, а таксама помнік Данілу Галіцкаму і Васілька Раманавічу, устаноўлены ва Уладзіміры.
Асобнай увагі заслугоўвае серыя вобразаў з драмы-феерыі Лесі Украінкі «Песня пра лес». Скульптуры Тэадозіі Брыж вылучаюцца пластычнасцю, вытанчанасцю і лёгкасцю. Брыж адна з першых ва Украіне стала на шлях сучаснага сусветнага мастацтва ў 1960-я гады.
Памерла 4 ліпеня 1999 года ў Львове. Пахавана на Лычакіўскіх могілках.
Ушанаванне памяці
У Львове ў колішняй майстэрні на вуліцы Мартовіча, 5 працуе Мемарыяльны музей Тэадозіі Брыж.
У Роўна ёсць вуліца Тэадозіі Брыж.
Авада
Авада (Ovada) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 11941 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 338 чал./км². Займае плошчу 35 км². Паштовы індэкс — 15076. Тэлефонны код — 0143.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Paolo della Croce.
Эліат Слесар
Эліат Слесар (Elliot Slessor; нар., Англія) — англійскі прафесійны гулец у снукер.
Ігар Аляксандравіч Фількевіч
Ігар Аляксандравіч Фількевіч (нар., Масква, Расія) — беларускі і расійскі эканаміст. Доктар эканамічных навук, дацэнт (1998), прафесар.
Гарадчанка (Хіславіцкі раён)
Гарадчанка (Городчанка) — вёска ў Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Кажухавіцкага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Гарадчанка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Гарадчанку не вярнулі БССР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
NGC 5104
NGC 5104 (іншыя абазначэнні — UGC 8391, MCG 0-34-31, ZWG 16.57, IRAS13188+0036, PGC 46633) — спіральная галактыка (Sa) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
МЦ-116М
МЦ-116М — расійская магазінная снайперская вінтоўка, створаная на аснове спартыўнай адназараднай вінтоўкі МЦ-116. Ударна-спускавы механізм рэгуляваны. Ложа і прыклад выраблены з дрэва Вінтоўка камплектуецца аптычным прыцэлам ПКС-07У.
Туле (культура)
Этымалогія
У навуковы зварот паняцце культура Туле ўвайшло дзякуючы экспедыцыі 1923 - 1924 гг. дацкага палярнага даследчыка Кнуда Расмусена. Назва паходзіць ад наймення эскімоскага паселішча на паўночным захадзе Грэнландыі.
Распаўсюджанне
Археалагічная культура Туле сфарміравалася да VIII - IX стст. н. э. на тэрыторыі сучаснай Аляскі на ўсход ад заліва Амундсена на аснове адгалінаванняў старажытнай берынгаморскай культуры. Каля 1000 г. н. э. яе прадстаўнікі рушылі на ўсход і паўночны ўсход. Менавіта гэтым часам прадстаўлена найстаражытнейшая стаянка культуры Туле на востраве Банкс у Канадзе. На працягу наступных 2 стагоддзяў стаянкі Туле з'явіліся на ўсіх буйных астравах Арктычнага архіпелага. Каля 1200 г. прадстаўнікі Туле мігрыравалі з вострава Элсмір на поўнач Грэнландыі.
Большасць дадзеных тэрыторый была занята палеаэскімосамі-носьбітамі археалагічных культур Дорсет і Індэпэндэнс II. Палеагенетыкі сцвярджаюць, што наступ прадстаўнікоў Туле не быў звязаны з асіміляцыяй папярэдняга карэннага насельніцтва. У легендах саміх інуітаў апавядаецца пра барацьбу іх продкаў з тубыльцамі. У выніку культура Дорсет у Грэнландыі знікла да 1450 г. У XIV ст. пісьмова зафіксаваны сутычкі людзей Туле з нарманскімі каланістамі паўднёвай Грэнландыі. Перасяленне прадстаўнікоў Туле на Лабрадор і канчатковае вынішчэнне імі тутэйшых носьбітаў Дорсет таксама адбылося не раней за XV ст.
Перасяленні ў значнай ступені былі выкліканы кліматычнымі зменамі. Некаторыя даследчыкі мяркуюць, што міграцыі не мелі выгляд адной хвалі, назіраліся перыяды наступлення і адступлення перасяленцаў з пэўных тэрыторый. Напрыклад, у Грэнландыі налічваюць 2 буйныя хвалі міграцый з тэрыторыі Арктычнага архіпелага. Самыя апошнія перасяленцы-інуіты прыбылі на гэты востраў у XIX ст.
XII - XV стст. лічацца росквітам класічнай культуры Туле. З XVI ст. назіраецца еўрапейскі ўплыў і падзел на некалькі рэгіянальных культур інуітаў.
Характэрныя рысы
Носьбіты археалагічнай культуры Туле выкарыстоўвалі матэрыялы, даступныя ва ўмовах Арктыкі, — скуру і косткі кітоў і ластаногіх, некаторых наземных звяроў. Ім былі вядомы выраб керамікі і апрацоўка метэарытнага жалеза. Галоўны занятак — паляванне з дапамогай гарпуноў з рухомым навершам. Вырабляліся вялікія гарпуны для палявання на кітоў, да якіх чапляліся паплавы з цюленяй скуры. Узімку палявалі пераважна на нерпу. Шырока карысталіся непрамакальнай скураной вопраткай. Носьбіты Туле былі выдатнымі разьбярамі.
Распаўсюджаны зімовыя хаціны зямлянкавага тыпа, якія складаліся з каменнай платформы, драўлянага або касцянога каркаса, абкладзенага дзёрнам. Многія стаянкі налічвалі 10 - 15 хацін. У якасці агменя выкарыстоўваўся кітовы пузыр, напоўнены жывёльным жырам. Увесну ў зямлянках збіралася вада, таму іх пакідалі і жылі ў скураных намётах. Падчас зімовага палявання будавалі часовыя снежныя іглу.
Адна з прычын паспяховага распаўсюджвання культуры Туле — развіццё транспартных сродкаў. Продкі інуітаў трымалі сабак, якіх запрагалі ў лёгкія нарты. На моры карысталіся скуранымі каркаснымі лодкамі-каякамі.
Шыханы
Шыханы (Шиханы) — горад (з 1996) у Расіі, закрытае адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне ў Вольскім раёна Саратаўскай вобласці. Насельніцтва 6,5 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1928 годзе.
Асноўныя арганізацыі: НДІ радыяцыйнай, хімічнай і біялагічнай абароны), 1-я мабільная брыгада РХБЗ, база забеспячэння інстытута, полк засечкі і выведкі, Шыханскі хімічны палігон, лясгас. На Шыханскім палігоне захоўваюцца вялікія запасы атрутных баявых рэчываў, у асноўным гэта такія састарэлыя атрутныя рэчывы як іпрыт.
Герард Дэнгаф
Імя Герард мела некалькі прадстаўнікоў роду Дэнгафаў:
Леанард Аўгусцінавіч Кржыжаноўскі
Леанард Аўгусцінавіч Кржыжаноўскі  (Крыжаноўскі ) — грамадзянскі інжынер, архітэктар, які працаваў у Гродзенскі губерні. Калежскі асэсар.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Гродзенскай губерні. Каталік. Скончыў.
У 1856—1878 гадах працаваў пры будаўнічым аддзяленні Гродзенскага губернскага праўлення. Быў грамадзянскім інжынерам былой палаты дзяржаўнай маёмасці.
Творчасць
24 снежня 1858 года яму загадвалася скласці каштарыс на рамонт праваслаўнага сабора ў Слоніме, які знаходзіўся ў «самым разладжаным стане, пагражаў нават небяспекай».
4 чэрвеня 1860 года засведчыў перабудову Свята-Мікалаеўскай царквы ў мястэчку Дубне. Зацвярджаў заканчэнне будаўніцтва Свята-Георгіеўскай царквы ў мястэчку Мсцібаве Ваўкавыскага павета (не захавалася), будоўлю прыходскага вучылішча ў мястэчку Свіслачы (21 студзеня 1861) і Спаса-Праабражэнскай царквы ў Дзярэчыне (12 лістапада 1862).
На пасадзе члена гродзенскага губернскага будаўнічага аддзялення Кржыжаноўскі меў права даваць указанні архітэктарам. У прыватнасці, 11 лістапада 1866 года ён рэкамендаваў скласці «неадкладна праект і каштарыс на перабудову каталіцкага касцёла м. Бяроза у праваслаўную царкву» і пры гэтым прапанаваў праект званіцы для яе.
17 кастрычніка 1877 года падаў справаздачу аб аглядзе недабудаванага касцёла ў мястэчку Зэльве, у якім напісаў рэкамендацыі па яго дабудове.
Узнагароды
Узнагароджаны брыльянтавым пярсцёнкам, бронзавым медалём у памяць вайны 1853—1856 гадоў, ордэнам Святога Станіслава 2-й і 3-й ступеняў.
Calathus
Calathus — род жужаляў з падсямейства.
Апісанне
Апошні сегмент губных шчупікаў пашыраны. Адростак пярэднегрудзяў на вяршыні акантаваны.
Сістэматыка
У складзе роду:
7-я армія (Расійская імперыя)
7-я а́рмія (7 А) — агульнавайсковае аператыўнае, раней стратэгічнае, аб'яднанне (фармаванне, армія) узброеных сіл Расійскай імперыі, падчас Першай сусветнай вайны ў Рускай Імператарскай Арміі.
Таксама мела назвы: «7-я палявая армія», раней «Асобная армія № 7» або «Адэская армія».
Гісторыя
Палявое ўпраўленне (штаб 7 А) было ўтворана ў ліпені 1914 года пры штабе Адэскай ваеннай акругі, было сфармавана па штатам палявога ўпраўлення галоўнакамандуючага войскамі фронту (па сучаснаму камандуючага войскамі фронту), але са скарочанай колькасцю чыноў штаба арміі (вайскоўцаў і ваенных чыноўнікаў), прадугледжаных мабілізацыйнымі планам. У пачатку вайны у нас мелася два фронту і дзве асобныя арміі: Паўночна-Заходні фронт — ўключаў у сябе арміі, якія дзейнічалі супраць  Германіі;
Паўднёва-Заходні фронт — які складаецца з армій, якія дзейнічалі супраць Аўстра-Венгрыі; Асобная армія № 6 (Петраградская), якая ахоўвала ўзбярэжжа Балтыйскага мора; Асобная армія № 7 (Адэская), якая ахоўвала ўзбярэжжа Чорнага мора.
У задачу арміі ўваходзіла ахова ўзбярэжжа Чорнага мора і мяжы з Румыніяй.
У кастрычніку 1914 года штаб і армія былі перакінутыя ў раён гарадоў Трэмбоўля — Чорткаў і ўключана ў склад Паўднёва-Заходняга фронту (перастала быць асобнай). Чатыры пяхотныя дывізіі Адэскай акругі сфармавалі кожная па другачарговай. Дывізіі гэтыя склалі пры мабілізацыі 7-ю армію генерала Нікіціна, на фронт былі выкліканыя толькі восенню і паспелі набыць неабходную спайку і спрыт, што адразу ж і адбілася на іх працы.
7-я палявая армія ўдзельнічала, сумесна з 8-й, 9-й і 11-й палявымі арміямі, у новым выглядзе франтавой наступальнай аперацыі, якая была названа па імені аднаго з яе аўтараў Брусілаўскім прарывам.
Па ініцыятыве камандуючага Паўночна-заходнім фронтам Л. Г. Карнілава і пры цярпімым дачыненні свайго непасрэднага начальніка — камандуючага 7-й Арміяй У. І. Селівачова генерал-лейтэнант Павел Пятровіч Скарападскі праводзіў украінізацыю частак даручанага яму 34-га корпуса.
На канец 1917 года штаб арміі размяшчаўся ў Бары.
Ліквідавана ў пачатку 1918 года.
Склад
У склад 7-й арміі ўваходзілі ўпраўленне, злучэнні, часці і ўстановы (ніжэй прадстаўлены не ўсе, больш падрабязна ў польскамоўнай віке).
Канец 1917 года
На канец 1917 года армія мела ў сваім складзе:
Чачня
Чачня́, Чачэ́нская Рэспубліка (Чече́нская Респу́блика, Чечня́; Нохчийн Республика, Нохчийчоь) — суб’ект на поўдні Еўрапейскай часткі Расійскай Федэрацыі, на Паўночным Каўказе. Мяжуе з Інгушэціяй, Паўночнай Асеціяй, Дагестанам, Стаўрапольскім краем і Грузіяй. Насельніцтва 1,1414 млн чал. (2005). Шчыльнасць насельніцтва 76 чал./км², удзельная вага гарадскога насельніцтва 34,0 %. Нацыянальны склад: чачэнцы 93,5 %, рускія 3,7 %. Таксама пражываюць нагайцы, кумыкі і інш. Сталіца — г. Грозны.
Геаграфія
Займае цэнтральную частку паўночных схілаў Вялікага Каўказа (вышыня да 4493 метраў, гара Тэбуласмта) і прылеглыя да яе Чачэнскую і Церска-Кумскую нізіну. Карысныя выкапні: нафта, газ, мінеральныя будаўнічыя матэрыялы. Клімат кантынентальны. Сярэдняя тэмпература студзеня ад −3 °C на Церска-Кумскай нізіне да −12 °C у гарах, ліпеня адпаведна 25 і 21 °C. Ападкаў 300—1000 мм за год. Галоўныя рэкі — Церак і Сунжа з прытокам Аргун. Глебы на раўніне каштанавыя, светла-каштанавыя і горна-лугавыя і чарназёмныя, у гарах горна-лясныя і горна-лугавыя. Расліннасць на Церска-Кумскай нізіне палынна-салянкавая, на Чачэнскай раўніне стэпавая і лесастэпавая, у гарах да 1600—2000 м шыракалістыя лясы (пераважна букавыя), вышэй — субальпійскія і альпійскія лугі. У складзе жывёльнага свету ў гарах каменная і лясная куніцы, буры мядзведзь, дзік, казуля, воўк, лясны кот, з птушак — чорнагаловы грыф, каменная курапатка, каўказскі цецярук, у стэпах і лесастэпах шмат грызуноў, з птушак — дзікія качкі, драфа, гусі, у далінах рэк — каўказскі фазан.
Адміністрацыйны падзел
Рэспубліка падзяляецца на 15 раёнаў:
Асноўныя населеныя пункты:
NGC 5105
NGC 5105 (іншыя абазначэнні — MCG -2-34-39, IRAS13191-1256, PGC 46664) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Бабры (Валожынскі раён)
Бабры́ (, Бобры) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавета.
Да 25 мая 1967 года вёска ўваходзіла ў склад Багданаўскага сельсавета, да 30 кастрычніка 2009 года — у склад Падбярэзскага сельсавета.
Бежыца (рака)
Бе́жыца — рака ў Глускім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Пціч (басейн Дняпра).
Даўжыня ракі 15 км. Плошча вадазбору 203 км². Пачынаецца каля вёскі Крукаўшчына, вусце за 2 км на ўсход ад аграгарадка Бярозаўка. Рэчышча ад вытоку на працягу 5,2 км каналізаванае. Вадазбор нізінны. У вярхоўі рака прымае сцёк з сеткі меліярацыйных каналаў, у сярэднім і ніжнім цячэнні цячэ праз лес.
Рыкса Баляславаўна
Рыкса Баляславаўна, альбо Рыхеза Польская (Ryksa Bolesławówna, Rikissa Boleslavsdotter av Polen; 1116 — пасля 25 снежня 1155) — каралева Швецыі, дачка князя Польшчы Баляслава III і Саламеі фон Берг-Шэлклінген.
Біяграфія
У 1127—1129 гадах выдана замуж за Магнуса Моцнага, сына дацкага караля Нільса. Магнус прэтэндаваў на каралеўскі сталец Швецыі, хоць быў абраны толькі гётамі і яго ўлада распаўсюджвалася толькі на Вестэргёталанд. Шлюб быў заключаны як саюз Даніі і Польшчы для барацьбы з вендамі — саюзнікамі Кнуда Лаварда.
Забойства Кнуда Лаварда стала прычынай грамадзянскай вайны ў Даніі, у якой прыхільнікі караля пацярпелі паразу. Пасля гібелі Магнуса ў бітве каля бухты Фоцевік, Рыкса разам з сынам Кнудам найверагодней вярнулася ў Польшчу, дзе ў 1135/1136 годзе выйшла замуж за Валадара Глебавіча з роду Ізяславічаў Полацкіх, будучага князя менскага (1151—1159, 1165—1167). Такім чынам сфармаваўся саюз Баляслава III з полацкімі князямі супраць Эрыка II і спадчыннікаў Уладзіміра Манамаха (у прыватнасці, наўгародскім князем Усеваладам Мсціславічам). Адной з мэтаў новага альянсу была падтрымка дамаганняў сына Рыксы і Магнуса на каралеўскі сталец Даніі. Аднак пасля выгнання Усевалада з Ноўгарада (1136), смерці Эрыка II (1137) і Баляслава III (1138) саюз распаўся, разам з ім распаўся і шлюб.
Пасля адрачэння Эрыка III у 1146/1147 годзе, Кнуда абралі каралём у Ютландыі. У канцы 1140-х гадоў Рыкса развялася з Валадаром, і яе наступны шлюб (пасля 1143 года, верагодна ў 1147/1148 годзе) з аўдавелым каралём Швецыі Сверкерам, магчыма, быў звязаны са стварэннем кааліцыі якраз для падтрымкі Кнуда.
Дачка Рыксы і Валадара Сафія пазней была выдана замуж за сына Кнуда Лаварда, дацкага караля Вальдэмара.
Памерла Рыкса пасля 25 снежня 1155, напэўна, у Кракаве.
Кацямятка
Кацямятка (Népeta) — род кветкавых раслін сямейства.
Батанічнае апісанне
Большасць відаў — травяністыя шматгадовыя расліны, некаторыя — аднагадовыя. Сцябло прамое. Лісце ад зялёнага да шаравата-зялёнага, супраціўнае, простае, суцэльнае, зубчастае па краі.
Кветкі ў мутоўчатых суквеццях; вяночкі звычайна не больш за 10 мм даўжыні, белыя або сінія, радзей ружовыя ці бэзавыя. Чашачка трубчастая або цыліндрычная. Тычынак 4. Плод — чатырохарэшак.
Распаўсюджанне
Большая частка відаў расце ў Еўропе, Азіі і Афрыцы, некаторыя віды сустракаюцца ў Паўночнай Амерыцы. На тэрыторыі Беларусі — 1 дзікарослы від —.
Гаспадарчае значэнне
Многія з відаў — эфіраалейныя, лекавыя, меданосныя і дэкаратыўныя расліны.
Грыгорава (Хіславіцкі раён)
Грыгорава (Григорово) — вёска ў Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Кажухавіцкага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Грыгорава абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яно ўвайшло ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Грыгорава не вярнулі БССР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Раскол рускай царквы
Раскол — рэлігійна-грамадскі рух у Расіі, у выніку якога адбылося аддзяленне ад рускай праваслаўнай царквы самастойнай рэлігійнай плыні — стараабрадства.
Зачэпкай для Раскола сталі рэформы 1653—1660 гг., праведзеныя патрыярхам Ніканам з мэтай павышэння аўтарытэту царквы і патрыяршаства і ўсталявання аднастайнасці ў царкоўнай службе. Рэформа ліквідавала адрозненні паміж рускімі і грэчаскімі чынамі богаслужэння і прадугледжвала выпраўленні розначытанняў у рускіх царкоўных кнігах паводле грэчаскіх узораў.
Нікан шырока выкарыстоўваў богаслужбовую практыку праваслаўнай царквы ў Рэчы Паспалітай, дзе адрозненняў ад грэчаскай царквы не было; святары і манахі з Беларусі і Украіны (напрыклад, Сімяон Полацкі) актыўна удзельнічалі ў правядзенні рэформы.
Так 8-канцовы крыж быў заменены на 6-канцовы, 2-пальцавае хрышчэнне — З-пальцавым, двайная (сугубая) алілуя — трайной і інш.
Супраць новаўвядзенняў і за захаванне старой набожнасці выступіла частка духавенства на чале з пратапопамі Авакумам, Даніілам, Іванам Няронавым і інш.
На царкоўных саборах 1654—1655 і 1666—1667 гг. перамаглі прыхільнікі рэформ. Аднак праціўнікі перамен не падпарадкаваліся саборным пастановам і т.ч. «раскалолі» царкву (адсюль назва «Раскол»).
Раскольнікі падвяргаліся ганенням з боку патрыяршаства і царскай улады: іх высылалі на ўскраіны Расіі, знявольвалі ў турмы і манастыры, катавалі і каралі смерцю; шмат іх уцякло за мяжу, у т.л. на Беларусь.
У 2-й палавіне 17 ст. стараабрадства стала ідэйным сцягам самых розных апазіцыйных рухаў — ад антыфеадальна-сялянскіх да кансерватыўна-баярскіх. Супярэчлівы характар, сацыяльная неаднароднасць удзельнікаў Расколу абумовілі наяўнасць розных па арганізацыі і ідэалогіі груповак стараабрадства.
Аб’яднаныя Масмедыі
Гісторыя
15 ліпеня 2009 года пасведчанне аб рэгістрацыі асацыяцыі атрымаў Уладзімір Янукевіч, кіраўнік выдавецкага дому «Intex-press», які і ўзначаліў новую некамерцыйную арганізацыю ў галіне СМІ.
У 2010 годзе асацыяцыя прыняла ўдзел у выставе «СМІ ў Беларусі» і адтрымала дыплом за подпісам Алега Праляскоўскага. У 2011 годзе РУП «Дом друку» адмовіў асацыяцыі ў стэндзе па «арганізацыйна-тэхнічных прычынах». У 2012 годзе для асацыяцыі выставілі непад’ёмны кошт за стэнд, што вымусіла адказацца ад удзелу ў выставе.
29 сакавіка 2021 года да аб’яднання далучыліся «Сильные Новости» і «Mogilev.Online», што давяло лічбу чальцоў да 16.
У рамках пагрому незалежных медыя ў Беларусі ў ліпені 2021 года прайшлі ператрусы ў рэдакцыях і ў журналістаў выданняў асацыяцыі, частка з якіх была дапытаная і падвергнута арыштам. Таксама ў журналістаў была масава канфіскавана тэхніка. Як вынік «Рэгіянальная газета» была вымушана перастаць друкавацца.
Выданні ў межах асацыяцыі
Сябры асацыяцыі выдаюць мясцовыя масава-палітычныя выданні з агульным накладам больш за 80.000 асобнікаў. Гэта: Былыя чальцы:
Мэта арганізацыі
Галоўная мэта — развіццё асяроддзя, спрыяльнага для прыватнага выдавецкага бізнесу. Асацыяцыя дапамагае зносінам і абмену досведам незалежных выдаўцоў; спрыяе развіццю рынку рэгіянальных друкаваных CMI; развівае кадравы патэнцыял рэгіянальных кампаній праз рэалізацыю кансультатыўных і трэнінгавых праграм.
Віні Калабрэзэ
Вінсэнт «Віні» Калабрэзэ (Vinnie Calabrese; нар., , Аўстралія) — аўстралійскі прафесійны гулец у снукер.
Авільё
Авільё (Oviglio) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 1243 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 46 чал./км². Займае плошчу 27 км². Паштовы індэкс — 15026. Тэлефонны код — 0131.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Felice e Sant'Agata.
Аляксандр Поўп
Аляксандр Поп, Поўп (Alexander Pope) (, Лондан —, Твікэнэм) — англійскі пісьменнік; прадстаўнік Асветніцтва. Дэбютаваў у жанры вершаванай пастаралі, прадоўжыў традыцыі «Буколік» (зборнік «Пастаралі», 1704 г.; паэма «Віндзорскі лес», 1713 г.). Паэма «Спроба пра крытыку» (1711 г.) — маніфест англійскага асветніцтва класіцызму. Майстар сатыры і лёгкай, іранічнай, вытанчанай паэзіі ракако (іроікамічныя паэмы «Выкраданне кудзеру», 1712 г.; «Дунсіяда», 1728 г.; «Новая Дунсіяда», 1742 г.). Вяршыня творчасці — філасоўская паэма «Спроба пра чалавека» (1732—1734 гг.) — вершаванае выкладанне ідэй Дж. Лока і А.Шэфтсберы. Аўтар сатыр і эпіграм, перакладаў «Іліяды» і «Адысеі» Гамера.
Літвічы
Лі́твічы (, Литвичи) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці, на шашы М3. Уваходзіць у склад Задор’еўскага сельсавета.
Безымянка (рака)
Безымянка — рака ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Градаўка (прыток Лясной, басейн Віслы). Даўжыня 8,3 км. Пачынаецца каля вёскі Няневічы, вусце на паўднёвай ускраіне вёскі Чарнаўчыцы. Рэчышча каналізаванае.
Вячаслаў Мікалаевіч Данілаў
Вячаслаў Мікалаевіч Данілаў (нар., г. Архангельск, РСФСР — 22 снежня 2017, Мінск)  — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў у 1968 годзе Мінскі архітэктурна-будаўнічы тэхнікум, у 1974 годзе вячэрняе аддзяленне архітэктурнага факультэта БПІ. У 1968—1969 гадах тэхнік-архітэктар інстытута «Белдзяржпраект»; у 1969—1975 гадах архітэктар, старэйшы архітэктар, кіраўнік групы архітэктараў інстытута «Мінскграмадзянпраект»; у 1975—1982 гадах кіраўнік групы архітэктараў інстытута «Мінскпраект»; у 1982—2002 гадах начальнік групы архітэктараў, галоўны архітэктар праектаў «Белпраекта»; у 2002—2006 гадах галоўны архітэктар праектаў інстытута «Мінскпраект»; у 2006—2007 галоўны спецыяліст КУП «Белдзяржэкспертыза па г. Мінску»; у 2007—2009 гадах галоўны архітэктар праектаў «Творчай майстэрні архітэктара Крывашэева У. М.»; з 2010 года галоўны архітэктар праектаў, начальнік аддзела капітальнага будаўніцтва ААТ «Масбудкамплект».
Член Беларускага саюза архітэктараў з 1979 года. Пражываў у Мінску.
Творчасць
Асноўныя пабудаваныя аўтарскія працы: адміністрацыйны будынак райвыканкама і райкама Мінскага раёна (1974—1977) у Мінску; гасцініца на 200 месцаў у Маладзечне (1977—1982); мікрараён «Сярова-1» (1978), 176-кватэрны жылы дом у мікрараёне Сярова-1 (1981) ; Рэспубліканскі Палац культуры на Кастрычніцкай плошчы (1978); добраўпарадкаванне Аляксандраўскага (Цэнтральнага) сквера; комплексная рэканструкцыя і добраўпарадкаванне плошчы Незалежнасці; падземны грамадска-гандлёвы цэнтр «Сталіца» з паркінгам (у сааўтарстве з М. Л. Гаўхфельдам, В. Д. Нікіціным, А. Чадовічам) — усе ў Мінску. У апошнія гады па праектах В. Данілава ў Мінску пабудаваны буйныя офісныя будынкі па вул. Ф. Скарыны, вул. Платонава і іншыя.