cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ерэванскі дзяржаўны лінгвістычны ўніверсітэт імя В. Я. Брусава
'''Ерэванскі дзяржаўны ўніверсітэт моў і сацыяльных навук імя В. Я. Брусава''' — вядучая ВНУ Арменіі, якая спецыялізуецца на лінгвістыцы і філалогіі. Заснаваны ў 1935 годзе, знаходзіцца ў Ерэване.
Гісторыя
4 лютага 1935 года — заснаванне Рускага двухгадовага настаўніцкага інстытута.
Прыазоўскі раён
Прыазоўскі раён (Приазовський район) — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Запарожскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Прыазоўскэ (Приазовське).
Утвораны ў 1935 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 27923 чалавекі, плошча — 1947 км².
Ліквідаваны 17 ліпеня 2020 года.
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 2 пасялковых і 23 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 2 пасёлкі гарадскога тыпу, 1 пасёлак сельскага тыпу і 49 сёлаў.
Валянціна Міхайлаўна Лузіна
Валянціна Міхайлаўна Лузіна (нар., г.п. Дзятлава Гродзенскай вобласці) — беларускі настаўнк і палітык.
Біяграфія
Скончыла Гродзенскі дзяржаўны педагагічны інстытут (настаўнік рускай мовы і літаратуры), Гродзенскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Я.Купалы (практычны псіхолаг), Мінскую вышэйшую партыйную школу (вышэйшая партыйна-палітычная адукацыя).
Працоўную дзейнасць пачала настаўніцай сярэдняй школы № 3 горада Ашмяны. Працавала інструктарам, намеснікам загадчыка аддзела прапаганды і агітацыі Ашмянскага райкама КПБ, загадчыкам аддзела прапаганды і агітацыі, сакратаром і другім сакратаром Іўеўскага райкама КПБ. Была выхавацелем, практычным псіхолагам Іўеўскай дапаможнай школы-інтэрната. Займала пасаду намесніка старшыні Ашмянскага райвыканкама.
Абарона Сігуэнсы
Абарона Сігуэнсы (Batalla de Sigüenza) — адна з бітваў у пачатку грамадзянскай вайны ў Іспаніі, якая праходзіла з 7 жніўня па 15 кастрычніка 1936 года на паўночны ўсход ад г. Мадрыд.
Валянціна Міхайлаўна Лузіна
Біяграфія
Выбіралася дэпутатам Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання.
Абарона Сігуэнсы
Баі на подступах
У сваю чаргу паўстанцы прасунуліся з Сорыі і Медынаселі і пачалі займаць пазіцыі вакол горада. Яны таксама занялі Ацьенсу і Альколеа-дэль-Пінар. З апошняга 7 жніўня нацыяналісты распачалі беспаспяховую спробу ўзяць Сігуэнсу.
Валянціна Міхайлаўна Лузіна
Узнагароды
Атрымала званне «Ганаровы грамадзянін горада Ашмяны» прысвоена рашэннем Ашмянскага раённага Савета дэпутатаў № 146 ад 25.06.2013 г. за шматгадовую добрасумленную працу, значны асабісты ўклад у развіццё сацыяльнай сферы Ашмянскага раёна.
Абарона Сігуэнсы
Баі на подступах
16 жніўня рэспубліканцы контратакавалі ў напрамку Ацьенсы. Размешчаныя там мяцежнікі лёгка адкінулі іх і пачалі прасоўвацца, але з-за недахопу сіл спыніліся ў Імоне.
28—29 жніўня апалчэнцы беспаспяхова спрабавалі адабраць Імон у мяцежнікаў.
29 і 30 верасня Сігуэнса была практычна акружана і падвергнулася моцнай бамбардзіроўцы самалётамі нямецкага легіёна «Кондар». Склалася нявызначаная сітуацыя, і палкоўнік Хіменес Оргэ, адзін з кіраўнікоў абароны горада, прапанаваў пакінуць яго, у выпадку, калі не прыбудзе падмацаванне.
3 кастрычніка нацыяналісты аб’ядналі свае разрозненыя сілы ў дывізію «Сорыя», камандаваць якой прызначаецца Хасэ Маскарда. Яго задача — прыкрыць фронт паміж Рэвентанам і Медынаселі і, згодна з загадам генерала Эміліа Мола, заняць Сігуэнсу і павольна пашыраць фронт. Дывізія складалася з двух калон: «Самасьера» і «Сігуэнса».
У гэты час афіцэры-рэспубліканцы вырашылі ўмацавацца ў саборы і чакаць падмацавання. Пачынаецца падрыхтоўка да абароны. У сабор звозяцца прадукты, боепрыпасы і зброя, у тым ліку шмат гранат, 1200 вінтовак, 13 станковых кулямётаў і адзін 50-мм мінамёт.
2 кастрычніка ў горад з боку Гвадалахары падыходзіць апошні бронецягнік, якому ўдалося прарваць блакаду: ён прывозіць боепрыпасы.
5 кастрычніка рэспубліканскі камендант Сігуэнсы Марцінес дэ Арагон пакідае горад у пошуках падмацавання з Мадрыда ці Гвадалахары.
Абарона
8 кастрычніка, пасля моцнай авіяцыйнай падтрымкі, мяцежнікі пайшлі на штурм горада і хутка занялі яго. У саборы схавалася група з 500 апалчэнцаў і каля 200 мірных жыхароў. Войскі нацыяналістаў, з мэтай прымусіць абаронцаў да здачы, пачынаюць падвяргаць яго інтэнсіўнаму стрэльбаваму і артылерыйскаму абстрэлу.
12 кастрычніка рэспубліканцамі робяцца дзве спробы прарваць аблогу, але яны заканчваюцца беспаспяхова.
13 кастрычніка нацыяналісты аднавілі артылерыйскі агонь па сценах сабора, нанёсшы значны ўрон многім часткам храма. На працягу двух наступных дзён і начэй невялікім групам апалчэнцаў атрымоўваецца бегчы, выкарыстоўваючы дынамітныя шашкі.
15 кастрычніка рэспубліканцы пачынаюць перамовы з абложнікамі. Каля 5:30 раніцы з сабора пачынаюць выхадзіць першыя апалчэнцы і мірныя жыхары. У гэты час камендант Марцінес дэ Арагон знаходзіўся менш чым за 20 кіламетраў ад горада з калонай падмацавання, якая, аднак, вяртаецца ў Гвадалахару яшчэ да весткі аб капітуляцыі.
16 кастрычніка, пасля тыдня аблогі, разбураны сабор дастаўся сілам мяцежнікаў. Крыху пазней 157 чалавек з ліку палонных былі расстраляны нацыяналістамі.
82 (лік)
82 (восемдзесят два) — натуральны лік паміж 81 і 83.
Centranthus calcitrapa
Centranthus calcitrapa — від кветкавых раслін сямейства.
Назва
Відавы эпітэт паходзіць calcitrapa — «з вузкімі лісцем».
Апісанне
Гэта аднагадовая расліна, якая дасягае вышыні ад 10 да 40 см. Сцеблы простыя ці разгалінаваныя, лысыя, сінія або зялёныя. Лісце супратыўнае. Ніжнія лісты даўжынёй да 10 см. Кветкі размешчаны ў суквеццях. Вяночак 1,5-3 (-4,5) мм, бледна-ружовы. Плады (1,7-) 2-2,5 (-3,5) мм, яйкападобныя, голыя або валасатыя. Перыяд цвіцення доўжыцца з сакавіка па чэрвень.
Распаўсюджанне
Міжземнаморскі і Макаранезійскі рэгіёны (акрамя Каба-Вэрдэ). Расце на сухіх лугах і пустках.
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Урыцкае)
Свята-Раства-Багародзіцкая царква — мураваны праваслаўны храм у аграгарадку Урыцкае Гомельскага раёна Гомельскай вобласці. Знаходзіцца на вул. Леніна, 102. З’яўляеццы цэнтрам гомельскага раённага благачыння.
Гісторыя
20 студзеня 1992 года быў зарэгістраваны прыход. Вырашэнне пра пачатак будаўніцтва прымаў архірэй Арыстарх. Першыя службы здзяйсняліся ў невялікім драўлянай доме побач з будаваным храмам.
Асвячэнне храма адбылося 16 кастрычніка 1994 года епіскапам Арыстархам. Вялікі ўнёсак у будаўніцтва храма ўнёс старшыня калгаса «Урыцкае» Аркадзь Аляксеевіч Паташкін.
У 2010 годзе было распачата будаўніцтва нядзельнай школы на месцы былога прыходскога дому.
IC 3096
IC 3096 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Аляксандр Міхайлавіч Ласякін
Аляксандр Міхайлавіч Ласякін (нар., в. Новая Беліца, Сенненскі раён, Віцебская вобласць) — беларускі палітык.
Дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання (2008—2012). Член Цэнтральнай камісіі Рэспублікі Беларусь па выбарах і правядзенні рэспубліканскіх рэферэндумаў (з 2016).
Біяграфія
Нарадзіўся 27 ліпеня 1957 года ў в. Новая Беліца Сенненскага раёна Віцебскай вобласці.
У 1979 годзе скончыў Віцебскі дзяржаўны педагагічны інстытут па спецыяльнасці «Матэматыка», у 2000 годзе скончыў Віцебскі дзяржаўны ўніверсітэт імя П. М. Машэрава па спецыяльнасці «Правазнаўства». Працаваў дырэктарам Глебаўскай васьмігадовай школы Сенненскага раёна, першым сакратаром Сенненскага райкама ЛКСМБ, загадчыкам аддзела прапаганды і культурна-масавай работы Віцебскага абкама ЛКСМБ.
Асінара
Асінара (L'Asinara) — востраў на паўночным захадзе італьянскага аўтаномнага рэгіёна Сардзінія. Плошча — 51,9 км². У нашы дні востраў з'яўляецца нацыянальным паркам.
Аляксандр Міхайлавіч Ласякін
Біяграфія
З 1989 па 2008 год працаваў дырэктарам Віцебскага прафесійна-тэхнічнага вучылішча № 147 будаўнікоў (цяпер — Віцебскі дзяржаўны тэхналагічны каледж).
Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання. У 2016 годзе ўвайшоў у склад Цэнтральнай камісіі Рэспублікі Беларусь па выбарах і правядзенні рэспубліканскіх рэферэндумаў.
Асінара
Геаграфія
Востраў фактычна з'яўляецца працягам ланцуга невысокіх старажытных гор, складзеных метамарфічнымі пародамі, на паўночным захадзе Сардзініі. Заходняе ўзбярэжжа скалістае і абрывістае. На ўсходнім беразе ёсць шырокія плоскія месцы вышынёй да 50 м, вылучаюцца тры пляжы. Найвышэйшы пункт на поўначы вострава дасягае 408 м.
Аляксандр Міхайлавіч Ласякін
Біяграфія
У цяперашні час працуе дырэктарам Віцебскага дзяржаўнага тэхнічнага каледжа.
Асінара
Геаграфія
Клімат міжземнаморскі засушлівы. Сярэдняя гадавая колькасць ападкаў — 481 мм.
Аляксандр Міхайлавіч Ласякін
Санкцыі ЕС, ЗША і іншых краін
2 кастрычніка 2020 года трапіў у Чорны спіс Еўрасаюза. Пры абгрунтаванні ўвядзення санкцый было адзначана, што Ласякін як член ЦВК нясе адказнасць за парушэнне правілаў выбарчага працэсу падчас прэзідэнцкіх выбараў 2020 года: невыкананне асноўных міжнародных стандартаў справядлівасці ды празрыстасці і фальсіфікацыю іх вынікаў. Разам з калегамі па ЦВК Ласякін, у прыватнасці, на фальшывых падставах арганізаваў нядопуск некаторых кандыдатаў ад апазіцыі і ўвёў непрапарцыйныя абмежаванні для назіральнікаў на выбарчых участках, а таксама забяспечыў прадузяты склад выбарчых камісій, якія знаходзіліся пад наглядам ЦВК. 20 лістапада да санкцый ЕС далучыліся Албанія, Ісландыя, Ліхтэнштэйн, Нарвегія, Паўночная Македонія, Чарнагорыя і Украіна. Акрамя таго, Ласякіна ў свае санкцыйныя спісы ўключылі Вялікабрытанія, Канада , Швейцарыя.
Асінара
Прырода
Флора вострава Асінара ўключае каля 800 відаў сасудзістых раслін. Пераважна гэта шматлікія травы, аднак сустракаюцца зараснікі ядлоўца і малачая, а на поўначы вылучаецца дубовы лес.
Аляксандр Міхайлавіч Ласякін
Санкцыі ЕС, ЗША і іншых краін
21 чэрвеня 2021 года Ласякін таксама быў унесены ў спіс спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб ЗША.
Асінара
Прырода
Фаўна даволі разнастайная. На востраве шмат птушак, зайцоў, муфлонаў і здзічэлых свойскіх жывёл. Найбольшую цікавасць для наведвальнікаў уяўляе статак аслоў-альбіносаў.
У 1997 г. Асінара і прыбярэжныя тэрыторыі былі абвешчаны нацыянальным паркам. Яго наведванне магчыма толькі ў складзе арганізаваных груп. Стала на востраве жыве толькі 1 метэаролаг, які абслугоўвае пабдаваную тут станцыю.
Гісторыя
Асінара была населена ўжо ў неаліце. На поўначы вострава выяўлены магільня тыпу домус-дэ-янас, а таксама бронзавая нурагічная статуэтка. Старажытныя рымляне называлі яго востравам Геркулеса.
У перыяд ранняга сярэднявечча Асінара была пакінута жыхарамі з-за пірацтва. У XII ст. яго нанава каланізавалі генуэзцы. Тут былі пабудаваны ваенныя ўмацаванні, адкрыты кляштар камедулаў. У пачатку XV ст. Асінара з'яўлялася важным стратэгічным пунктам генуэзцаў у барацььбе з арагонцамі за Сардзінію. У 1409 г. арагонскія войскі захапілі востраў і далучылі яго да сваіх валоданняў.
У 1775 г. Савойскі дом перадаў востраў у валоданне сардзінскаму рыцару Антоніа Манка Амату, які прыняў тытул герцага Асінары і перасяліў сюды сялян з іншых рэгіёнаў Сардзініі. У 1836 г. валоданне было вернута дзяржаве.
У 1885 г. італьянскі ўрад перасяліў тубыльцаў на поўнач Сардзініі, а на месцы іх вёскі стварыў сельскагаспадарчую калонію для зняволенных. У 1937 г. сюды высылалі палонных эфіопаў. Калонія праіснавала да 1999 г. і была зачынена пасля пераўтварэння ў нацыянальны парк.
56 (лік)
56 (пяцьдзесят шэсць) — натуральны лік паміж 55 і 57.
Барыс Міхайлавіч Маісееў
Барыс Міхайлавіч Маісееў (,  — ) — расійскі поп-спявак, артыст эстрады, танцоўшчык, харэограф, заслужаны артыст Расіі.
1954-1960-я гады
Нарадзіўся 4 сакавіка 1954 года ў Магілёве, у турме. Рос без бацькі, яго маці, Геня Барысаўна Маісеева (Мойсес), была палітвязнем. Памяці маці пасля яе смерці Барыс прысвяціў песню «Глуханямое каханне», бо яна была забіта глуханямым, які памыліўся дзвярыма.
Скончыўшы школу, з’ехаў у Мінск, дзе паступіў у харэаграфічнае вучылішча. Вучыўся ў балерыны Ніны Младзінскай. Скончыў вучылішча як класічны танцоўшчык.
Працаваў у Харкаўскім тэатры оперы і балета, пачаўшы з пасады артыста і скончыўшы харэографам-пастаноўшчыкам.
1970-я гады
У 1975 годзе з’ехаў у Каўнас, дзе танчыў у музычным тэатры. Пазней стаў галоўным балетмайстрам літоўскага аркестра «Трымітас».
У 1978 годзе стварыў танцавальнае трыо «Экспрэсія», у якім танцаваў з дзвюма дзяўчынамі. Пазней трыо перайшло працаваць у «Тэатр песні» спявачкі Алы Пугачовай.
Памёр 27 верасня 2022 года.
Капэла (Пецяргоф)
Царква святога Аляксандра Неўскага — не працуючы праваслаўны храм у Пецяргофе, у парку Александрыя. Ва ўжытку вядомы як Капэла.
Гісторыя
У 1829 годзе, пасля завяршэння будаўніцтва катэджа, паўстала неабходнасць у дамавой царкве. Месца для будучай хатняй малельні ў заходняй частцы Александрыі абраў сам Мікалай I.
Праекты фасадаў і планы былі выкананы вядомым нямецкім архітэктарам К.-Ф. Шынкелем, а непасрэднае назіранне за будаўніцтвам ажыццяўляў архітэктар А. А. Менелас, пасля скону якога, з верасня 1831 года гэтая роля была ўскладзена на архітэктара І. І. Шарлеманя.
Урачыстую закладку царквы здзейсніў 24 мая 1831 года духаўнік Імператара протапрэсвітар Мікалай Музоўскі ў Вышэйшай прысутнасці.
Улетку 1834 года будаўніцтва было скончана, і 3 ліпеня 1834 года адбылося ўрачыстае асвячэнне царквы ў імя святога дабравернага вялікага князя Аляксандра Неўскага, здзейсненае тым жа протапрэсвітэрам Мікалаем Музоўскім ў Вышэйшай прысутнасці.
Храм з'яўляўся дамавой царквой імператарскай сям'і, набажэнствы ў ім праводзіліся толькі ў летні перыяд.
У 1918 годзе царква была зачынена. У 1920 у будынку быў адкрыты музей, неўзабаве закрыты, і толькі пасля капітальнага рамонту, у 1933 годзе ў ёй была адкрыта выстава па гісторыі парку «Александрыя».
Будынак моцна пацярпеў у перыяд Вялікай Айчыннай вайны. Пасля заканчэння праведзеных у 1970—1999 гадах рэстаўрацыйных работ у будынку царквы быў зноў адкрыты музей.
26 і 27 верасня 2006 года ў храме некалькі дзён была выстаўлена труна з целам імператрыцы Марыі Фёдараўны, дастаўленая з Даніі для наступнага перапахавання ў Петрапаўлаўскай крэпасці Санкт-Пецярбурга.
Архітэктура, унутранае ўбранне
Царква размешчана на адкрытым узвышаным месцы. Будынак пабудаваны ў неагатычным стылі. Адсюль яе другое звычайнае найменне — Капэла.
Квадратны ў плане будынак мае трохграневы выступ алтарнай апсіды, па кутах — дваццаціметровыя васьмігранныя вежы са шпілямі з чыгуну, завершаныя пазалочанымі крыжамі.
Над кожным парталам ўладкована круглае акно-ружа з вітражом, выкананым на Санкт-Пецярбургскім шкляным заводзе, над якімі размешчана па постаці анёла. Каляровае шкло устаўлена ў стральчатыя вокны.
У аздабленні інтэр'еру былі выкарыстаны матывы готыкі. Унутраны роспіс царквы быў выкананы мастаком А. Нефам.
Сола (Вануату)
Сола (Sola, Sola) — горад у Рэспубліцы Вануату, цэнтр правінцыі Торба. Размешчаны на востраве Вануа-Лава, на вышыні 140 метраў над узроўнем мора. Насельніцтва на 2010 год — 1065 чалавек. У Сола ёсць аэрапорт. Сярэднегадавая тэмпература паветра — 26,9 ° С. Гадавая сума ападкаў — 3372 мм, больш за ўсё іх выпадае са студзеня па сакавік. Сярэднегадавая хуткасць ветра — 6,2 м/с.
Гутарка старога дзеда
«Гутарка старога дзеда» — беларускі ананімны вершаваны агітацыйны твор XIX ст. У навуковай літаратуры аўтарам гутаркі называлі В. Каратынскага (паводле ўспамінаў ягонага сына Бруна), У. Сыракомлю, В. Дуніна-Марцінкевіча.
Гісторыя
Напісана ў пачатку 1861 года. Надрукавана В. Шварцэ, А. Белакозам, І. Грынявіцкім лацінкай у беластоцкай падпольнай друкарні напярэдадні паўстання 1863—1864 гадоў.
Было зроблена 2 выданні, каб падмануць цэнзуру і прыцягнуць увагу чытачоў, на тытуле аднаго з іх пазначана Познань, другога — Парыж. Публікавалася ў львоўскай газеце «Dziennik Literacki» («Літаратурны дзённік») № 89 (1861), пашыралася таксама ў рукапісах і літаграфічна. Да аднаго з выданняў прыкладзены беларускі верш Сыракомлі «Добрыя весці». Распаўсюджвалася ў Беларусі як пракламацыя.
Выкрывала царскія парадкі, заклікала беларускіх сялян падтрымліваць польскі вызвольны рух. Складальнікі — шляхецкія рэвалюцыянеры — дапускалі ідэалізацыю мінулага Рэчы Паспалітай, заклікалі да класавага міру ў імя нацыянальнага адзінства. Ужо ў 1861 літаратурным асветнікам і рэвалюцыйным дзеячам М. Акялайцісам «Гутарка…» была перакладзена на літоўскую мову.
Аўтарства
Напачатку 1960-х гадоў нашага стагоддзя Генадзь Кісялёў у кнізе «Сейбіты вечнага» зрабіў спробу далучыць асобныя тэксты паўстанцкай агітацыйнай літаратуры да беларускага прыгожага пісьменства, у тым ліку «Гутарку старога дзеда», бо цэлы шэраг фактаў сведчыў, што яна была створана ў асяроддзі вядомых беларускіх літаратараў сярэдзіны ХІХ ст.
Яшчэ Яўхімам Карскім Вінцэсь Каратынскі называўся аўтарам гэтага твора. Выяўлены Г. Кісялёвым у матэрыялах архіва ІІІ аддзялення данос агента В. Бярнацкага сведчыў, што сучаснікі прыпісвалі аўтарства «Гутаркі» В. Дуніну-Марцінкевічу :
Сведчанне агента падмацоўвалася аналізам паэтыкі твораў В. Дуніна-Марцінкевіча. Даследчыкаў уражвала падабенства творчае манеры, паказвала на руку аднаго творцы. Відаць, усё гэта садзейнічала актывізацыі пошукавай працы ў дадзеным напрамку. У выніку было выяўлена, што «Гутарка» была выдадзена двойчы, апрача таго яна «хадзіла» ў рукапісных копіях, мелася таксама літаграфаванае выданне.
Расійская ж даследчыца З. Тальвірская прыйшла да высновы, што і беларускі, і літоўскі тэксты з’яўляюцца перакладамі з невядомага сёння польскага арыгінала.
Усё гэта дало падставы Г. Кісялёву (не выключаючы таго, што «Гутарка старога дзеда» — калектыўны твор) лічыць В. Дуніна-Марцінкевіча найбольш рэальным прэтэндэнтам на аўтарства гэтага вершаванага тэксту. А вось А. Мальдзіс і В. Рагойша (грунтуючыся на ўспамінах Бруна Каратынскага) называюць аўтарам «Гутаркі старога дзеда» Вінцэся Каратынскага. Той жа думкі прытрымліваўся і У. Мархель, які змясціў фрагменты з гутаркі ў двух выданнях «Твораў» паэта, праўда, у раздзеле твораў, які толькі прыпісваюцца Каратынскаму.
На думку ж Міколы Хаўстовіча аўтарам, відаць, не мог з’яўляцца В. Дунін-Марцінкевіч, бо верш больш лёгкі, рыфма больш дакладная, больш дакладнае словаўжыванне. А таксама таму, што ў тым жа 1861 годзе У. Сыракомля папракаў В. Дуніна-Марцінкевіча за «падаграванне старой непрыязні паміж грамадскімі класамі». З часоў напісання «Гапона» (1855) погляды пісьменніка маглі змяніцца, але, на думку літаратуразнаўца, наўрад ці настолькі, каб ён узняўся да сцвярджэння: «Kali staniem z Palakami, // Budziem roúnymi z panami».
Пэўныя пярэчанні выклікае ў Хаўстовіча і кандыдатура В. Каратынскага, які ў 1858 годзе сваім беларускамоўным вершам вітаў Аляксандра І. Таксама паэтыка В. Каратынскага (як, дарэчы, і У. Сыракомлі) вышэй на ўзровень за паэтыку «Гутаркі старога дзеда». Нават адрасацыя твора малапісьменнаму чытачу і слухачу не магла паўплываць на талент паэтаў.
Змест
Аўтар рэзка выступае супраць самадзяржаўя, тагачасных парадкаў, хоць і адчуваецца ў творы некаторая ідэалізацыя патрыярхальнага мінулага. Асноўная ідэя твора змяшчаецца ў радках:
Маскаль, кажуць, мае волю, Палягчыць нам нашу долю, Ой! Не верце таму, людзі, Нічога з таго не будзе. Калі б хацеў так зрабіць, Даўно б то мусела быць.
У «Гутарцы…» сцвярджаецца, што дзеля перамогі сялянам трэба забыць пра свае крыўды на паноў:
Бо як станем палякамі, Будзем вольнымі панамі.
Цэнзура
Па заяве пракуратуры горада Мінска тэксты твораў «Плывуць вятры» і «Гутарка старога дзеда», якія прыпісваюцца В. Дуніну-Марцінкевічу, прызнаныя экстрэмісцкімі матэрыяламі.
Гутарка двух суседаў
«Гутарка двух суседаў» — цыкл беларускіх ананімных твораў XIX ст. Мяркуюць, што аўтарамі яго былі У. Сыракомля і В. Каратынскі. Выдаваўся В. Шварцэ, А. Белакозам, Грынявіцкім лацінкай у беластоцкай падпольнай друкарні асобнымі выпускамі напярэдадні паўстання 1863—1864. У 1861—1862 выйшлі 4 нумары.
Адкрыты чэмпіянат Аўстраліі па снукеры
Адкрыты чэмпіянат Аўстраліі (Australian Goldfields Open) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры. З'явіўся ў календары мэйн-тура ў 1979 годзе як нярэйтынгавае спаборніцтва Аўстраліян Мастэрс. Турнір з перапынкамі праходзіў да 1995 года, пасля чаго толькі ў 2011 годзе вярнуўся ў снукерны каляндар у якасці рэйтынгавага турніру. З 2011 года турнір штогод праходзіць на Стадыёне Бендыга ў горадзе Бендыга. Адкрыты чэмпіянат Аўстраліі 2015 стаў першым рэйтынгавым турнірам у сезоне 2015/2016. Прызавы фонд турніру складае А$539,600.
У 2015 годзе турнір праходзіў на працягу сямі дзён у канцы чэрвеня і пачатку ліпеня, а ў нядзелю быў згуляны фінальны двубой спаборніцтва.
Рэкардсменамі па колькасці тытулаў адкрытага чэмпіяната Аўстраліі з'яўляюцца Тоні Меа, які перамагаў на турніры ў 1981 і 1985 гадах, калі ён яшчэ не быў рэйтынгавым, і Джон Хігінс, які выйграў нярэйтынгавы тытул у 1994 годзе і праз 21 год рэйтынгавы — у 2015 годзе.
Мантэроні-дзі-Лечэ
Мантэроні-дзі-Лечэ (Monteroni di Lecce) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лечэ.
Насельніцтва складае 13677 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 854 чал./км². Займае плошчу 16 км². Паштовы індэкс — 73047. Тэлефонны код — 0832.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы sant'Antonio di Padova.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Тугулым
Тугулым (Тугулы́м) — пасёлак гарадскога тыпу ў Расіі, адміністрацыйны цэнтр Тугулымскай гарадской акругі Свярдлоўскай вобласці. Размешчаны на берагах ракі Тугулымка (левы прыток ракі Пышмы), за 248 км (па аўтатрасе за 272 км) ад Екацярынбурга, за 5 км на захад ад чыгуначнай станцыі Тугулым лініі Екацярынбург — Цюмень Свярдлоўскай чыгункі і за 56 км на захад ад Цюмені. Праз пасёлак праходзіць федэральная аўтатраса Р351 Екацярынбург — Цюмень.
Акадэмія спецыяльнай педагогікі імя Марыі Гжэгажэўскай у Варшаве
Акадэмія спецыяльнай педагогікі імя Марыі Гжэгажэўскай у Варшаве (Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie) — польская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова педагагічнага профілю з сядзібай у Варшаве.
Асноўнай мэтай навучальнай установы з’яўляецца падрыхтоўка кадраў для працы з людзьмі з абмежаванымі магчымасцямі і спецыяльнымі патрэбамі, якім неабходны адмысловы дагляд і дапамога.
Гісторыя
У 1922 годзе рашэннем Міністэрства рэлігійных культаў і народнай адукацыі ў выніку аб’яднання Дзяржаўнага фанетычнага інстытута і Дзяржаўнай семінарыі спецыяльнай педагогікі быў створаны Дзяржаўны інстытут спецыяльнай педагогікі. Дырэктарам інстытута стала Марыя Гжэгажэўская. У 1970 годзе інстытут атрымаў статус вышэйшай прафесійнай школы, а ў 1976 годзе быў ператвораны ў Вышэйшую школу спецыяльнай педагогікі імя Марыі Гжэгажэўскай. У чэрвені 2000 года ўстанове была прысвоена сучасная назва — Акадэмія спецыяльнай педагогікі імя Марыі Гжэгажэўскай.
Іван Дзмітрыевіч Юдзін
Іван Дзмітрыевіч Юдзін ( — ?) — беларускі ветэрынар і арганізатар ветэрынарнай службы.
Дзяцінства і адукацыя
Нарадзіўся ў сям’і патомных дваран Сімбірскай губерні. Бацькі валодалі радавым маёнткам Ціханаўка ў і 37 дзесяцінамі зямлі.
І. Юдзін атрымаў добрую хатнюю адукацыю, што дазволіла яму паступіць, а затым і скончыць поўны курс Казанскага ветэрынарнага інстытута ў 1878 годзе.
Ваенная служба і прафесійная дзейнасць
У 1878—1881 гадах Юдзін знаходзіўся на ваеннай службе ў якасці ветэрынара запаснога пяхотнага батальона.
5 красавіка 1881 года ён быў звольнены ў запас, а потым прызначаны медыцынскім дэпартаментам Міністэрства ўнутраных спраў звышштатным ветэрынарным урачом па Гродзенскай губерні. Тут у 1881—1884 гадах ён быў выраблены ў тытулярнага саветніка, а затым і калежскага асэсара. 4 жніўня 1887 года ён быў перамешчаны ў г. Кобрын.
З 1889 года заняў пасаду старшага губернскага ветэрынара. У кастрычніку 1897 года быў прызначаны гродзенскім губернскім ветэрынарным урачом.
22 мая 1898 года Юдзін быў выраблены за выслугу гадоў у стацкага саветніка. Звыш прамых абавязкаў ён у розныя тэрміны ў 1898—1903 гг. кіраваў рознымі аддзяленнямі губернскага праўлення.
Пастановай губернатара ад 19 лютага 1902 года на яго было ўскладзена вядзенне справаводства Гродзенскага мясцовага кіравання Чырвонага Крыжа.
12 чэрвеня 1902 года на падставе рашэння Дзяржаўнага савета І. Д. Юдзін быў пераведзены з губернскага ветэрынарнага ўрача ў губернскага ветэрынарнага інспектара.
У 1905—1907 гадах па запрашэнні губернатара ён быў членам камітэта па аказанні дапамогі сямействам воінаў, адпраўленых на Далёкі Усход для ўдзелу ў вайне ях з Японіяй.
Адрасы
На 1910 год жыў у Гродне ў доме Кульвец па Паліцэйскай вуліцы.
IC 3097
IC 3097 — галактыка тыпу E? (эліптычная галактыка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Нацыянальны юрыдычны ўніверсітэт імя Яраслава Мудрага
Нацыянальны юрыдычны ўніверсітэт імя Яраслава Мудрага (Національний юридичний університет імені Ярослава Мудрого) — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам нацыянальнага ўніверсітэта, размешчаная ў Харкаве.
Уолтэр Цьюксберы
Джон Уолтэр Бердслі Цьюксберы (John Walter Beardsley Tewksbury;, Эшлі, Пенсільванія — , Танкханак, Пенсільванія) — амерыканскі лёгкаатлет, двухразовы чэмпіён і трохразовы прызёр летніх Алімпійскіх гульняў 1900.
Біяграфія і дасягненні
Пасля заканчэння ўніверсітэта Цьюксберы прыняў удзел у летніх Алімпійскіх гульнях 1900 у Парыжы. Ён спаборнічаў у пяці відах спаборніцтваў і ў кожным з іх выйграў медаль.
Таксама 15 ліпеня ён змагаўся ў бегу на 60 м. Ён стаў найлепшым у паўфінале, але ў заключнай гонцы саступіў Элвіну Крэнцлайну.
16 ліпеня Цьюксберы пачаў ужо сваё чацвёртае спаборніцтва, на гэты раз у бегу на 200 м з бар’ерамі. Ён заняў другое месца ў паўфінале, саступіўшы індыйцу Норману Прычарду, але прайшоў у фінальны забег, у якім заняў трэцяе месца.
Яго апошняе змаганне — бег на 200 м — прайшло 22 ліпеня. У паўфінальнай гонцы ён стаў другім, саступіўшы аўстралійцу Стэнлі Роўлі, але ў фінале стаў чэмпіёнам з вынікам 22,2 с.
Пасля гэтых Гульняў Цьюксберы адышоў ад спорту і адкрыў прыватную стаматалагічную клініку ў Танкханаку, Пенсільванія. Памёр там жа ва ўзросце 92 гадоў.
У 1996 годзе ён быў уключаны ў Амерыканскую лёгкаатлетычную залу славы.
Нераст
Нераст — адкладанне рыбамі і кругларотымі спелых ікры і малака з далейшым апладненнем. Адбываецца пры пэўных для кожнага віду ўмовах (сезон, тэмпература, салёнасць вады, глыбіня, скорасць цячэння, субстрат і інш.), адным ці некалькімі заходамі. Субстратам для нерасту літафільных рыб (асятры, ласосі, галавень, жэрах і інш.) служыць камяніста-галечнікавы грунт, псамафільных (напр., гальцы, печкуры) — пясок, часам карэньчыкі раслін, фітафільных (карп, лешч, плотка, сазан, шчупак і інш.) — расліны, астракафільныя (напр., гарчакі) адкладаюць ікру ў мантыйную поласць малюскаў, пад панцыр крабаў і інш., пелагафільныя (белы амур, камбалы, таўсталобікі, чахонь і інш.) у тоўшчу вады. У трапічных і субтрапічных рыб сезонны нераст слаба выяўлены, расцягнуты, выспяваенне ікры і нерасту часта парцыённыя, раз за некалькі месяцаў. Большасць рыб халодных і ўмераных шырот нерастуюць раз за год, некаторыя прахадныя рыбы — 1-2 разы за жыццё. У час нерасту ў многіх рыб развіваецца шлюбны ўбор.
Прыморскі раён (Запарожская вобласць)
Прыморскі раён (Приморський район) — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Запарожскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Прыморск (Приморськ).
Утвораны ў 1923 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 30537 чалавек, плошча — 1400 км².
Ліквідаваны 17 ліпеня 2020 года.
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 гарадскога і 15 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 горад раённага значэння, 4 пасёлкі сельскага тыпу і 26 вёсак.
Зямля Іштар
Зямля Іштар — адзін з двух асноўных горных рэгіёнаў планеты Венера. Іштар з'яўляецца меншай з двух «кантынентаў» і размешчана побач з паўночным полюсам планеты. Названа ў гонар шумера-акадскай багіні Іштар.
Плошча зямлі Іштар прыблізна параўнальная з плошчай Аўстраліі ці кантынентальнай часткі ЗША. На ўсходзе знаходзіцца горны хрыбет, які атрымаў назву горы Максвела, чыя вышыня складае прыблізна 11 км. Для параўнання, найвышэйшая гара на Зямлі Эверэст узвышаецца на 8,8 км над узроўнем мора. На адным краю хрыбта знаходзіцца запоўнены лавай ударны кратар дыяметрам 100 км.
Зямлю Іштар апраўляюць чатыры галоўныя горныя ланцугі Венеры: горы Максвела на ўсходзе, горы Фрэя на поўначы, горы Акна на захадзе і горы Дану на поўдні. Такім чынам, атрымліваецца нізкі ўчастак паверхні, які атрымаў назву плато Лакшмі, якое, у сваю чаргу, было названа ў гонар індуісцкай багіні Лакшмі.
На тэрыторыі зямлі Іштар таксама размешчаны вулканы, названыя ў гонар вядомых жанчын: Сакагавея, Калет і Клеапатра. Таксама на зямлі Іштар паверхня мае няроўную, «мазаічную» будову, якая сведчыць пра тое, што паверхня планеты знаходзіцца ў руху.
Кацярына Генадзьеўна Вінаградава
Кацяры́на Гена́дзьеўна Вінагра́дава (нар., ), народжаная Івано́ва — армянская біятланістка, у мінулым прымала ўдзел у міжнародных лыжных і біятлонных спаборніцтвах, прадстаўляючы Расію, Беларусь і ЗША. Трохразовая чэмпіёнка свету па летнім біятлоне ў эстафеце. Займалася біятлонам з 1991 года. Член алімпійскай зборнай каманды Беларусі па біятлону на Алімпійскіх гульнях 2006 года.
Пошукі новай каманды
Пасля нараджэння ў ЗША сына Кацярына хацела змяніць зборную на амерыканскую або расійскую, атрымала дазвол на змену грамадзянства ад Беларускай федэрацыі біятлону, але не атрымала ніякіх запрашэнняў, хоць на чэмпіянаце ЗША 2008 года ёй удалося выйграць дзве гонкі з трох. Пасля гэтага ў Кацярыны ўзнікла жаданне вярнуцца ў зборную Беларусі, але там яе гатовыя прыняць толькі без яе мужа Сяргея Вінаградава, які, з’яўляючыся яе асабістым трэнерам, спрабаваў займацца подкупам біятланістак з Беларусі і Расіі з мэтай выйгрышу на таталізатары. Таксама Іванова атрымала ад FIS дазвол на выступы за зборную ЗША па лыжных гонках. З 2009 года прымала ўдзел у розных паўночнаамерыканскіх і амерыканскіх спаборніцтвах па лыжных гонках. У сезоне 2010/11 выступала ў біятлоне за Арменію.
Вялікае Княства Рускае (1658—1659)
Вялікае Княства Рускае (Велике Князівство Руське; ВКР) — назва Казацкай Украіны (частка Брацлаўскага, Кіеўскага і Чарнігаўскага ваяводстваў), па якой, паводле ўмоў Гадзяцкага дагавора, заключанага на казацкім радзе 16 верасня 1658 г., яна павінна была ўвайсці ў склад Рэспублікі трох народаў. Вялікае княства Рускае было выкрэслена, калі дагавор быў ратыфікаваны сеймам.
Асноўныя прынцыпы
Аўтарам канцэпцыі Вялікага Княства Рускага, а таксама яго першым і апошнім канцлерам быў Юрый Нямырыч, які ў красавіку 1659 г. выступіў з прамовай перад дэпутатамі сейма Рэчы Паспалітай у Варшаве.
Спробы ўрада Івана Выгоўскага вясной 1659 г. уключыць у склад княства Валынскае, Падольскае і Рускае ваяводствы, павялічыць казацкі рэестр да 60 тыс. і ліквідаваць унію пацярпелі няўдачу.
Пасля абвяшчэння Гадзяцкага дагавора пачалася маскоўска-ўкраінская вайна (1658-1659), якая завяршылася перамогай казацкіх войскаў пад Канатопам.
Аднак пасля гэтага пачаўся (пры актыўнай падтрымцы Масквы) казацкі рух супраць саюза з Польшчай, і ўвосень 1659 г. новы гетман Юрый Хмяльніцкі фактычна скасаваў пагадненне.
Краснагародск
Краснагародск (Красногоро́дск) — пасёлак гарадскога тыпу (з 1967) на захадзе Пскоўскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Краснагародскага раёна, а таксама сельскага паселішча «Краснагародская воласць» (у якое сам пасёлак не ўваходзіць). Складае муніцыпальнае ўтварэнне «Краснагародск» (са статусам «гарадское паселішча» — у межах пасёлка). Размешчаны на рацэ Сінюха (прыток Вялікай), за 120 км на поўдзень ад Пскова, за 51 км ад чыгуначнай станцыі Пыталава.
Сасновы Бор (Себежскі раён)
Сасновы Бор (Сосно́вый Бор) — пасёлак гарадскога тыпу (з 1998) у Себежскім раёне Пскоўскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр муніцыпальнага ўтварэння гарадское паселішча Сасновы Бор. Размешчаны за 208 км на поўдзень ад Пскова, за 18 км на паўднёвы захад ад чыгуначнай станцыі Себеж.
Кніга Ісуса Сірахава (Скарына)
Кніга Ісуса Сірахава («Книга Исуса Сирахова рекомая Панаретосъ Еклесиастыкусъ или Церъковникъ») — пражскае выданне Скарыны, якое выйшла ў свет 5 снежня 1517 года.
Змест кнігі
Выданне адкрываецца тытульным лістом з гравюрай і назвай кнігі («Зуполъне выложены на руский языкъ докторомъ Францискомъ Скориною изъ славнаго града Полоцька…»). На першым і другім аркушы даецца «Предъсловие Исуса сына Сирахова в книгу, рекомую Церъковникъ», на 2-м — 4-м аркушах: «… Другая предъмолъва доктора Францъциска Скорины въ книгу Исуса Сирахова». Пасля даецца тэкст 51 раздзелаў кнігі, а на апошнім аркушы — пасляслоўе.
Друкарскія асаблівасці выдання
Кніга выдадзена на царкоўна-славянскай мове беларускай рэдакцыі. Фармат выдання — у чвэрць аркуша, аб'ём — 82 аркушы, якія сабраны ў 10 сшыткаў. Набор выкананы пражскім шрыфтам Скарыны — у 10 радкоў вышынёй 75 мм, на паласе — 22 радкі. Сігнатура адсутнічае. Фаліяцыя на верхнім боку аркуша ўверсе злева. У некаторых экзэмплярах захавалася рукапісная нумерацыя сшыткаў (сігнатура) на верхнем боку першых і адваротным боку апошніх аркушаў сшыткаў. Выданне ўпрыгожана 2 ілюстрацыямі, застаўкай і 32 ініцыяламі. На тытульным лісце змешчана ілюстрацыя «Дыспут» з выявай сярэднявечнага вучонага сходу, а на апошнім аркушы даецца партрэт самаго Скарыны. Перад першай прамовай надрукавана малая застаўка, а вялікая застаўка з дзікімі людьмі і шчытом з зацьменнем сонца папярэднічае асноўнаму тэксту. Ініцыялы вылучаюць пачаткі раздзелаў.
Захавалася 13 экзэмпляраў кнігі Ісуна Сірахава, з іх 3 поўныя.
Максім Сяргеевіч Луцкі
Максім Луцкі (нар., ) — беларускі футбаліст, абаронца клуба «Маладзечна».
Клубная кар’ера
Пачынаў займацца футболам у мінскай СДЮШАР «Дынама», пазней трапіў у структуру «Мінска», дзе з 2018 года пачаў выступаць за дубль. У 2020 годзе пачаў таксама прыцягвацца да асноўнай каманды, аднак так і не згуляў за яе.
У сакавіку 2021 года падпісаў трохгадовы кантракт з брэсцкім «Рухам», аднак застаўся ў «Мінску» на правах арэнды. Дэбютаваў у Вышэйшай лізе 13 сакавіка 2021 года ў матчы першага тура супраць салігорскага «Шахцёра» (0:1), калі выйшаў на замену ў другім тайме. У далейшым працягваў з’яўляцца ў асноўнай камандзе мінчан, пераважна выхадзіў на замену, але часам трапляў і ў стартавы склад, выступаў таксама ў Юніёрскай лізе УЕФА. У снежні 2021 года па заканчэнні арэнды вярнуўся ў «Рух».
У лютым 2022 года стаў трэніравацца з наваполацкім «Нафтанам» і ў сакавіку афіцыйна папоўніў склад клуба, аднак не здолеў замацавацца ў стартавым складзе. У ліпені 2022 года пакінуў «Нафтан» і далучыўся да «Маладзечна», дзе стаў гуляць у аснове. Канец сезона 2022 прапусціў з-за службы ў арміі, у пачатку 2023 года вярнуўся ў каманду, аднак у маі 2023 года зноў адправіўся ва Узброеныя сілы.
Міжнародная кар’ера
У кастрычніку 2018 года гуляў за юнацкую зборную Беларусі (да 17 гадоў) у кваліфікацыйным, а ў сакавіку 2019 года ў элітным раўндах чэмпіянату Еўропы.
Мантэзана-Саленціна
Мантэзана-Саленціна (Montesano Salentino) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лечэ.
Насельніцтва складае 2765 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 346 чал./км². Займае плошчу 8 км². Паштовы індэкс — 73030. Тэлефонны код — 0833.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Donato.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
IC 3099
IC 3099 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральная галактыка) ў сузор’і Дзева.
Залішнія лікі
Залішні лік — станоўчы цэлы лік n, сума станоўчых уласных дзельнікаў (выдатных ад n) якога перавышае n.
Любы натуральны лік адносіцца да аднаго з трох класаў:
Залішнія лікі (паслядоўнасць A005101 у OEIS):
Лік 48, напрыклад, з’яўляецца залішнім, паколькі 1 + 2 + 3 + 4 + 6 + 8 + 12 + 16 + 24 = 76, 76 > 48.
Найменшым залішнім лікам з’яўляецца 12. Найменшым няцотным залішнім лікам з’яўляецца 945.
Індэксам залішнасці называецца велічыня, дзе \sigma(N) — сума дзельнікаў ліку (для дасканалых лікаў I(N)=2.
Існуюць лікі з калі заўгодна вялікім індэксам залішнасці. Паслядоўнасць \{a_k\} мінімальных лікаў N, такіх што I(N)>k — паслядоўнасць A134716 у OEIS.
Савецкі матэматык Леў Шнірэльман даказаў, што любы натуральны лік, большы 28 123, можа быць прадстаўлена ў выглядзе сумы двух залішніх лікаў.
Земгалы
Земгалы (земигола) — усходнебалцкае племя, якое жыло ў парэччы Ліелупе (цяпер сярэдняя частка Латвіі), блізкае мовай да латгалаў. У 11 — пач. 13 ст. знаходзіліся на стадыі разлажэння племяннога ладу і фарміравання феадальных адносін. Займаліся ў асноўным ральным земляробствам. У 13 ст. змагаліся супраць нямецкай каланізацыі, але да 1290 года трапілі пад уладу Лівонскага ордэна. Зліўшыся з іншымі ўсходнебалцкімі плямёнамі ў ніжнім цячэнні Заходняй Дзвіны, з'яўляюцца продкамі сучасных латышоў.
Гало
Тлумачэнне з’явы
Гало з’яўляецца вынікам адлюстравання і пераламлення светлавых прамянёў ледзянымі крышталямі, якія ўтвараюць некаторыя тыпы аблокаў і арыентаваныя аднолькава або амаль аднолькава адносна вертыкалі.
Гало звычайна з’яўляецца вакол Сонца або Месяца, часам вакол іншых моцных крыніц святла, такіх як вулічныя агні. Існуе мноства тыпаў гало, але выкліканыя яны пераважна ледзянымі крышталямі ў пёрыстых аблоках на вышыні 5-10 км у верхніх пластах трапасферы. Выгляд гало залежыць ад формы і размяшчэння крышталёў. Адлюстраванае і пераломленае ледзянымі крышталямі святло нярэдка раскладаецца ў спектр, што робіць гало падобным да вясёлкі, аднак гало ва ўмовах слабой асветленасці мае малую каляровасць, што звязана з асаблівасцямі зроку ў прыцемках. Часам у марознае надвор’е гало ўтвараецца крышталямі вельмі блізка да зямной паверхні. У гэтым выпадку крышталі нагадваюць зіхатлівыя каштоўныя камяні.
У культуры
У даўнейшыя часы гало, як і іншым нябесным з’явам, прыпісвалася містычнае значэнне знакаў (як правіла — благіх, асабліва калі гало прымала крыжападобную форму, якая тлумачылася як крыж або меч, або з’яўляліся двайнікі свяціла), гэта адлюстравана ў мностве летапісных сведчанняў. Тады, калі не існавала навуковай метэаралогіі, гало і падобныя аптычныя з’явы выкарыстоўваліся для прадказання надвор’я. Напрыклад, рускія народныя прыкметы гавораць, што з’яўленне вакол альбо каля Месяца падобных светлых кольцаў, дуг, плям, слупоў — да дажджу.
Катча
Ка́тча — возера ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Сож, за 26 км у напрамку на поўдзень ад Гомеля, прыкладна за 2,8 км на паўночны захад ад вёскі Студзёная Гута, за 2 км на захад ад аўтамабільнай дарогі.
Плошча паверхні возера 0,14 км². Даўжыня каля 1,5 км, найбольшая шырыня 0,1 км. Даўжыня берагавой лініі 3,05 км.
Возера старычнае і знаходзіцца на пойме Сажа. Катлавіна выгнутая ў форме дугі. Схілы катлавіны вышынёй да 5 м, спадзістыя. Берагавая лінія слабазвілістая. У паўднёвай частцы пратокамі Катча злучаецца з ракой Сож і возерам Асушное.
У возеры водзяцца шчупак звычайны, акунь, лешч, плотка, краснапёрка, лінь і іншыя віды рыб.
Талькаўскі фэст
Талькаўскі фэст — штогадовы беларускі музычны фестываль каля в. Талька Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці, у лесе за р. Таль.
Пра фэст
Бярэ пачатак у 2002 годзе на ініцыятыву талькаўскага школьнага фальклорна-краязнаўчага гуртка і працягваецца цяперашняга часу ўжо як традыцыйнае свята беларускай культуры. На свята запрашаюць бардаў, паэтаў, дудароў і дзіцячыя фальклорныя гурты.
Аўтар ідэі — Андрэй Мельнікаў. Каардынатар фестывалю — Наталля Ільініч.
За час існавання на фэсце выступалі: Зміцер Сідаровіч (гурт «Камелот»), Ігар Сімбіроў, Зміцер Бартосік, Андрэй Мельнікаў, Міхась Булавацкі, Таццяна Барысік, Алесь Чумакоў (гурт «Стары Ольса»), Уладзімір Пузыня, Вячка Красулін (гурт «Кашлаты Вох»), Аляксей Галіч, Кася Камоцкая, Раман Абрамчук, Сяргей Скурат, Уладзімір Рунцэвіч, Зміцер Захарэвіч, Славамір Адамовіч, Ганна Чумакова, Мікола Рудакоўскі, Таццяна Беланогая, Таццяна Матафонава, Раман Яраш, Віталь Быль, Юлія Літвінава, Цімафей Авілін, Анатоль Кудласевіч, Ілья Арыстаў, Адась Матафонаў, Тамаш Сідаровіч, Вічка Крывічка (Вікторыя Ткачук), Аляксей Жораў, Аляксей Карпенка, Таццяна Маслоўская, Эдуард Адамовіч, Цімафей і Васіль Хадневічы, гурт «Балцкі субстрат» і іншыя .
Месца правядзення фестывалю
Фэст адбываецца з 2002 года ў вёсцы Талька. Ад 2006 года сустрэча адбываецца толькі на прыродзе ў лесе за р. Таль на Коласавай паляне, дзе ў пачатку 1930-х гадоў стаяла «стража» — хата-леснічоўка, дзе любіў бываць Якуб Колас. Менавіта пра Тальку знакаміты пісьменнік распавёў у сваёй паэме «Міхасёвы прыгоды» і вершы «Загібелька».
2006
Дата: 2 кастрычніка 2006 года. Выступалі запрошаныя: барды Андрэй Мельнікаў і Ганна Чумакова з Гомеля, паэтэса Таццяна Барысік з Магілёва, Аляксей Галіч з Мінска, Цімафей і Васіль Хадневічы (сын і бацька) са Свіслачы. На фестывалі атрымаўся незвычайны сплаў народных, бардаўскіх і агульнавядомых (узору NRM, народнаальбомаўскіх) песень, смешных і рамантычных вершаў.
Fedia cornucopiae
Fedia cornucopiae — від кветкавых раслін сямейства.
Талькаўскі фэст
2007
Дата: 7 кастрычніка 2007 года. На фэсце выступаў бард Андрэй Мельнікаў з Гомеля, іграў на дудзе і спяваў Зміцер Сідаровіч. Чытала свае вершы паэтэса Таццяна Барысік з Магілёва, спявалі Аляксей Галіч, Мікола Рудакоўскі, Ганна Чумакова, Ігар Сімбіроў.
Fedia cornucopiae
Апісанне
Гэта аднагадовая травяністая расліна невялікага памеру (10-35 см) з мясістым зялёным або фіялетавым яйкападобна-эліптычнымі лісцем да 15 см. Кветкі звычайна фіялетавыя. Сямянкі 2-8 × 2-3.2 мм. Цвіце з лютага па май.
Распаўсюджанне
Насяляе на Пірэнэйскім паўвостраве і паўночным захадзе Афрыкі (Марока, Алжыр). Расце на вышынях 0-1200 м.
Талькаўскі фэст
2009
Дата: 4 кастрычніка 2009 года. Выступаў барт Андрэй Мельнікаў з Гомеля, дуэт Раман Яраш і Юлія Літвінава, Раман Абрамчук, Цімафей Авілін, Ілья Арэстаў і Аляксей Галіч з Мінска. Паэт Віталь Быль з Нясвіжа, Таццяна Барысік з Магілёв.
2010
Дата: 3 кастрычніка 2010 года. Адась Матафонаў і Тамаш Сідаровіч прэзентавалі «Дзіцячы альбом». Выступалі барды Таццяна Беланогая, Ганна Чумакова, Раман Абрамчук, Ігар Сімбіроў, Аляксей Жораў, Таццяна Матафонава, Зміцер Сідаровіч, Аляксей Галіч, Андрэй Мельнікаў. Народныя песні выконвалі Юлія Літвінава і Раман Яраш. Таццяна Барысік і Віталь Быль чыталі свае вершы і прозу. З паэтычнага аб’яднання «Мар’інка», што дзейнічае пры раённай газеце «Пухавіцкія навіны», прыехалі Уладзімір Рунцэвіч, Эдуард Білейчык і Яўген Фіцнер.
2011
Дата: 2 кастрычніка 2011 года. Выступалі ўжо вядомыя барды: Ганна Чумакова, Раман Абрамчук, Аляксей Галіч, Мікола Рудакоўскі, Андрэй Мельнікаў, тандэм Таццяны Барысік і Ігара Сімбірова. Паэты Віталь Быль, Аляксей Карпенка з Магілёва, Таццяна Маслоўская з Міханавіч, Уладзімір Рунцэвіч з Мар’інай Горкі.
2012
Дата: 7 кастрычніка 2012 года. Выступалі барды Ганна Чумакова і Андрэй Мельнікаў. Паэты Эдуард Адамовіч з Мінска, Уладзімір Рунцэвіч з Мар’інай Горкі, Міхась Булавацкі і паэтэса Таццяна Барысік з Магілёва. Ганна Чумакова прэзентуе сваю новую кніжку вершаў «Мой анёл прысніў мяне…».
2013
Дата: 5 кастрычніка 2013 года. Фэст быў прысвечаны паўстанню 1863 года. Кожны з выступоўцаў неяк закрануў тэму паўстання ў сваім выступе. Гэта былі Андрэй Мельнікаў, Міхась Булавацкі, Зміцер Захарэвіч, Раман Абрамчук, Віктар Крэс, Таццяна Барысік, Алесь Чумакоў, Аляксей Галіч.
2014
Дата: 4 кастрычніка 2014 года. Мерапрыемства прайшло пад песні і вершы Змітра Захарэвіча, Таццяны Барысік, Аляксея Карпенкі, Аляксея Галіча, Рамана Абрамчука, Алеся Чумакова, Славаміра Адамовіча.
2015
У 2015 годзе фэст не адбыўся.
2016
Дата: 2 кастрычніка 2016 года. Выступалі ўдзельнікі гурта «Балцкі субстрат» Ганна Амозава і Максім Іўкін, таксама выступалі Раман Абрамчук і Зміцер Захарэвіч. Паэт і бард Анатоль Кудласевіч, паэт Славамір Адамовіч з Мар’інай Горкі, Уладзімір Рунцэвіч з Мар’інай Горкі, Міхась Булавацкі з Магілёва і Таццяна Барысік з Магілёва.
2017
Дата: 1 кастрычніка 2017 года. Выступілі Андрэй Мельнікаў, Зміцер Захарэвіч, Раман Абрамчук, вершы і прозу чыталі Уладзімір Рунцэвіч з Мар’інай Горкі, Міхась Булавацкі, Таццяна Барысік, Вольга Мікалайчык. Граў на дудзе Мікалай Дашыновіч, супрацоўнік музею народнай архітэктуры і побыту ў Строчыцах. Чытала вершы Вікторыі Ткачук кінарэжысёр Вольга Нікалайчык.
2018
Дата: 7 кастрычніка 2018 года. Выступілі Раман Абрамчук, Аляксей Галіч, Кася Камоцкая, Вячаслаў Красулін, Андрэй Мельнікаў, Уладзімір Рунцэвіч, Сяргей Скурат, Міла Таранік.
2019
Дата: 6 кастрычніка 2019 года. Выступілі Таццяна Барысік, Міхась Булавацкі, Алена Вайцяшонак, Аляксей Галіча, Мікола Дашыневіч, Змітр Захарэвіч, Змітр Крэса, Андрэй Мельнікаў, Уладзімір Рунцэвіч. Адметнасцю гэтай сустрэчы стала прэзентацыя кнігі Алены Кароўчанкі «Ігуменская шляхта ў Сібіры».
2020
Дата:3 кастрычніка 2020 года. Выступілі Андрэй Мельнікаў, спявачка Патрыцыя Свіціна, паэты Уладзімір Рунцэвіч, Славамір Адамовіч і Сяргей Крачкоўскі, гурт Балцкі субстрат, танчылі пад дуду Міколы Дашыневіча. Ніна Багінская чытала вершы П. Севярынца, Н. Гілевіча і ўласныя.