cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Германская медыятызацыя
Германізацыя еўрапейскай арыстакратыі
Гэта становішча вымушала кіраўнікоў Еўропы браць шлюбы з прадстаўніцамі медыятызаваных княжацкіх і графскіх родаў з Германіі, якія — у адрозненне ад знаці іншых дзяржаў — прызнаваліся з імі раўнароднымі. Да канца XIX стагоддзя ў жылах практычна ўсіх манархаў Еўропы пераважала нямецкая кроў.
Такая сітуацыя спараджала парадоксы: шлюб каго-небудзь з Раманавых з Рурыкавічамі (напрыклад, Далгарукавымі) ці Баграціёнамі (ледзь не найстаражытнай царскай дынастыяй Еўропы) лічыўся марганатычным, а шлюб з адносна нерадавітай, але медыятызаванай графіняй Несельродэ ці Грэвеніц прызнаваўся роўным.
Іншы парадокс — бацька і дзед герцагіні Саган незадоўга да медыятызацыі рэальна кіравалі Курляндыяй, але на яе і сясцёр раўнапраўе не распаўсюджвалася, у той час як продкі Несельродэ, Гравеніцаў і многіх іншых графскіх родаў ніколі не валодалі рэальным суверэнітэтам, але з гэтага часу прызнаваліся раўнароднымі з манаршымі асобамі. (У сутнасці, ніводная з медыятызаваных фамілій фармальна не была суверэннай, бо ўсе яны прызнавалі вяршэнства імператара Свяшчэннай Рымскай імперыі).
Ад медыятызацыі асабліва выйгралі фаміліі, якія параўнальна нядаўна падняліся да вышэйшай арыстакратыі дзякуючы службе пры аўстрыйскім двары (як, напрыклад, Каўніцы і Метэрніхі). У неафіцыйным арыстакратычным табелі аб рангах яны апынуліся вышэй старажытных французскіх (Манмарансі), італьянскіх (Калона) і іншых родаў. Медыятызацыя назаўжды замацавала іх прававую роўнасць з суверэнамі.
Ганна Уладзіміраўна Забродская
Ганна Уладзіміраўна Забродская (нар. ) — беларуская хакеістка (хакей на траве). Майстар спорту Беларусі.
Біяграфія
На ранніх этапах праходзіла падрыхтоўку ў МГСДЮШАР г. Мінск, трэнер — Чарналіхаў. У наш час асабісты трэнер — М. Я. Санкавец. Выступае за КХТ «Мінск» і.
Акуляры
Акуляры — найбольш простае аптычнае прыстасаванне, якое выкарыстоўваецца для карэкцыі недахопаў аптычнай сістэмы вока або засцерагае яго ад механічных пашкоджанняў, уздзеяння агрэсіўных вадкіх і газападобных асяроддзяў, прамянёў святла.
Акуляры з іншым мацаваннем аправы маюць асаблівыя назвы: манокль, ларнет і пенснэ. Разнавіднасцю акуляраў можна лічыць кантактныя лінзы. Робяць іх з гнугкага празрыстага шкла і прыкладаюць непасрэдна да рагавіцы або склеры вока. Найбольшае пашырэнне маюць акуляры, прызначаныя для паляпшэння зроку пры блізарукасці (міяпіі) і дальназоркасці (гіперметрапіі).
Пфорцгайм
Горад быў заснаваны яшчэ рымлянамі і яго назва паходзіць верагодна да лацінскага слова portus — порт. Горад цяжка пацярпеў ад бамбардзіровак саюзнікаў у канцы Другой сусветнай вайны. Найбольш разбуральны рэйд адбыўся 23 лютага 1945 года, калі загінула больш за 17 тысяч жыхароў. Пфорцгайм налічвае 119.423 жыхароў (на 31 снежня 2007 года).
Малдаўскае княства
Малдаўскае княства — феадальная дзяржава ў басейнах рэк Сірэт, Прут, Днестр у 1359—1861 гадах. Яна ўзнікла як васал Венгерскага каралеўства, затым па чарзе васал Польшчы і Венгрыі, з 1513 — Асманскай імперыі. У 1859—1861 разам з Валахіяй утварыла сучасную Румынскую дзяржаву. У польскіх і беларуска-літоўскіх крыніцах вядомая як «Валошскае ваяводства», «Валошчына».
Гісторыя
Паводле дагаваpоў ВКЛ нязменна захоўвала з Малдовай мір (за выняткам вайны Маскоўскай дзяржавы з ВКЛ 1492—1494, у якой Малдоўскае княства выступіла саюзнікам Масквы), нягледзячы на тое, што звязаная з ёй уніяй Польшча ваявала з Малдовай: напрыклад, у 1497, 1503—1505, 1509, 1531, 1535—1538, не лічачы шматлікіх авантураў, прадпрынятых на сваю рызыку асобнымі магнатамі. Вялікія ж князі літоўскія, нават калі былі адначасова i польскімі каралямі, імкнуліся ўнікнуць канфліктаў з Малдовай, улічваючы настрой грамадства i перадусім паноў-рады, якая паводле земскіх пpывілеяў, пачынаючы з пpывілея Аляксандpа (1492), была адказнай за вызначэнне знешняй палітыкі. Калі ў 1509, рыхтуючыся да вайны з Малдовай, Жыгімонт I Стары прапанаваў удзел у ей Літве, ён атpымаў адказ паноў-рады: «''Панство Великое княство со всих сторон огорнено есть неприятелми… Нижли только ешчо.. з тое стороны oд Волоского тое панство в покой мело. Яко ж Боже ўховай, если бы тот мир с тое стороны был нарушоны''». На сойме ў Вільні ў 1532 прадстаўнікі Жыгімонта Стаpога прасілі дазволу выкарыстаць супpаць Малдовы літоўскія войскі. Аднак паны-рада адказалі, што «около того намовяли зъ рыцерством великого князьства», але яно «произволить на то» не рачыла, беручы пад увагу «записы стародавныи покою звечистого и прысяги между еликим княжеством а воеводством Волошскимъ».
Hа пpыкладзе дачыненняў з Малдовай можна пpасачыць, што ў літоўскай знешняй палітыцы, асабліва да 1569, меліся ўласныя прыярытэты, што адpознівалі яе ад палітыкі польскай. Часта гэтыя дачыненні павінны былі пpадэманстpаваць Польшчы незалежнасць ВКЛ. Калі ў 1545 малдаўскія паслы сустрэлі Жыгімонта II Аўгуста ў Любліне па дарозе ў Кракаў, ен адаслаў іх у Вільню, «до приеханя з Ляхов, не хотячи того там в Коруне справовати, з тых прычын, иж ЕКМ на тот час на Великом князьстве Литовском, яко на особливом панстве своем отчызным седит». У 1551 вальны сойм у Вільні згадзіўся «прысегу ўчинити на вечны мир и покой воеводе волошскому з панством его милости, великим князством Литовским». У той жа час палякі падпісваць мірны дагавор адмовіліся, адклаўшы яго да часоў «лепшага вызнання крыўд, якія нашым людзям пачынены». Аналагічны дагавоp (апошні з гэтай сеpыі) быў заключаны ў 1554 з гаспадаром Аляксандрам IV Лапушняну. Дыпламатычныя адносіны з Малдовай падтрымліваліся ВКЛ і пасля Люблінскай уніі (напрыклад, Крыштафам Радзівілам на мяжы XVI-XVII стагоддзяў, Янушам Радзівілам у сярэдзіне 1640-х) і, як правіла, выражалі імкненне літоўскіх «сепаратыстаў» да большай незалежнасці ад Польшчы.
Зміцер Сідаровіч
Біяграфія
Дзед Змітра Сідаровіча — Мечыслаў Вiкенцьевiч у 1938 годзе пераехаў у Мінск з вёскі Скірмунтава пад Койданавым (цяпер Дзяржынск).
У 2000 годзе З. Сідаровіч разам з гуртамі «Стары Ольса» і «Contredanse» запісаў зборны альбом «Вір» (выйшаў у 2001).
Памёр года ў Мінску. Развітанне з адпяваннем адбылося 21 мая ў Свята-Петра-Паўлаўскім саборы, у той жа дзень пахаваны на Заходніх могілках.
Выратаваць радавога Раяна
Фільм атрымаў некалькі ўзнагародаў, у тым ліку за найлепшы фільм і рэжысуру прэміі «Залаты Глобус». Акрамя таго, кінастужка была намінавана на адзінаццаць прэмій «Оскар», але стала лаўрэатам толькі пяці ўзнагародаў за найлепшую рэжысуру, найлепшы мантаж фільму, найлепшую аператарскую працу, найлепшы гук і найлепшы мантаж гуку. Галоўны ж тытул найлепшага фільму прэміі «Оскар» стаў фільм «Закаханы Шэкспір».
Сюжэт
У Вашынгтоне, у ваенным дэпартаменце генерал Джордж Маршал (Харві Прэснел) даведваецца, што трое з чатырох сыноў сям’і Раян былі забіты на вайне за кароткі час. Дэніел Раян у Новай Гвінеі незадоўга да высадцы ў Нармандыі, Шон Раян на пляжы Омаха і Пітэр Раян на пляжы Юта. Чацвёрты сын, Джэймс Фрэнсіс Раян (Мэт Дэйман), знаходзіцца ў 101-й паветрана-дэсантавай дывізіі недзе ў Нармандыі. Прачытаўшы ўслых ліст Біксбі, які напісаў Аўраам Лінкальн, Маршал загадвае знайсці адзінага ацалелага Раяна і вярнуць яго дадому.
Праз тры дні пасля высадкі Мілер атрымлівае загад знайсці Раяна і вярнуць яго назад. Ён абірае сем чалавек са сваёй кампаніі, каб выканаць загад. Яны прыязджаюць у Нёвіль, дзе сустракаюць атрад 101-й дывізіі, які змагаецца супраць ворага. Аднаго вайскоўца з атраду, Эдрыена Капарза (Він Дызель), забівае нямецкі снайпер. Мілер і атрад знаходзяць шарагоўца Джэймса Раяна, але высвятляюць, што той – Джэймс Фрэдэрык Раян. Ад праходзячых міма салдат Мілер даведваецца, што Раян, якога трэба выратаваць, абараняе важны мост у Рамеі, таму атрад накіроўваецца туды.
Крытыка
Фільм быў ухвалены крытыкамі і гледачамі. Была асабліва адзначана праца Стывена Спілберга ў стварэнні рэалістычных батальных сцэнах, а таксама ігра акцёраў. Кінастужка мае рэйтынг 93% на агрэгатары аглядаў «Rotten Tomatoes» на аснове 139 аглядаў з сярэднім балам 8,64/10. Паводле словаў крытыкаў, чарговы раз Том Хэнкс паказаў добры выступ, а Спілберг стварыў дужа рэалістычны ваенны фільм, які практычна перайначыў жанр. Фільм таксама мае адзнаку 91 з 100 магчымых на «Metacritic» на аснове 35 аглядаў крытыкаў, што паказвае ўхвалу фільму.
Абрамаўшчына (Валожынскі раён)
Абра́маўшчына (, Абрамовщина) — былая вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіла ў склад Івянецкага сельсавета.
Да 27 сакавіка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Станюшкаўскага сельсавета. Ліквідавана 28 лістапада 2014 года.
Абака (значэнні)
Абака, аба́к:
Пенснэ
Пенснэ (з Pince-nez ад pincer — зашчаміць і nez- нос) — акуляры без завушных дужак, такія, што трымаюцца на носе пасродкам заціскальнай пераноссе спружыны
Хендэрсан (Невада)
Плошча — 244,7 км². Насельніцтва — 252 064 чал.
Дарыюс Міё
Дарыюс Міё (Darius Milhaud;,  — , ) — французскі кампазітар, дырыжор, музычны крытык і педагог, адзін з удзельнікаў «Шасцёркі». Міё лічыцца адным з самых пладавітых кампазітараў XX стагоддзя — яму належаць 443 опусныя сачыненні. Творчасць кампазітара адзначана ўплывам музычнага фальклору, джаза і сучасных яму музычных плыняў.
Франсіс Пуленк
Франсіс Жан Марсель Пуленк (Jean Marcel Poulenc;,  — , ) — французскі кампазітар, піяніст, крытык, найвыдатнейшы з удзельнікаў французскай «Шасцёркі».
Біяграфія
Паходзіў з багатай сям’і французскіх фабрыкантаў. У 1910 годзе з-за паводкі ў Парыжы сям’я перабралася ў Фантэнбло. Там Франсіс выпадкова купіў «Зімовы шлях» Шуберта — твор, па яго прызнанні, які адыграў немалаважную ролю ў рашэнні стаць музыкантам. Вучань Р. Віньеса (фартэпіяна) і Ш. Кёклена (кампазіцыя). У пачатку 1920-х гадоў удзельнік творчай садружнасці «Шасцёрка». Выпрабаваў уплыў Э. Шабрые, І. Ф. Стравінскага, Э. Саці, К. Дэбюсі, М. Равеля, С. С. Пракоф’ева,
З 1933 па 1959 год шмат выступаў як акампаніятар разам са спеваком П’ерам Бернакам, першым выканаўцам шматлікіх вакальных твораў Пуленка.
Памёр 30 студзеня 1963 года ад сардэчнага прыступу.
Дуайт Эйзенхаўэр
Дуайт Дэйвід Эйзенхаўэр (Dwight David Eisenhower; у ЗША распаўсюджана мянушка «Айк», Ike;, Дэнісан, Тэхас — , Вашынгтон) — амерыканскі дзяржаўны і ваенны дзеяч, генерал арміі (1944), 34-ы прэзідэнт ЗША (20 студзеня 1953—20 студзеня 1961).
Біяграфія
Дуайт Эйзенхаўэр нарадзіўся ў Тэхасе, у сям’і Дэвіда Эйзенхаўэра і Айды Стровер Эйзенхаўэр. У 1891 годзе яго бацькі разам з ім пераехалі ў горад Абілін, штат Канзас, у пошуках працы. Эйзенхаўэр скончыў сярэднюю школу ў 1909 годзе і пасля гэтага вучыўся ў ваеннай акадэміі Вест-Пойнт з 1911 па 1915 год.
Скончыў ваенную акадэмію ва Уэст-Пойнце (1915), школу Генштаба (1926), ваенны каледж арміі (1928). 3 1920 служыў у пяхоце, у 1922—24 на штабных пасадах у амерыканскіх войсках у Панаме, у 1933—35 у Генштабе ЗША, у 1935—39 ваенны саветнік на Філіпінах. У II сусветную вайну камандуючы амерыканскімі войскамі на еўрапейскім тэатры ваенных дзеянняў (з чэрвеня 1942) і саюзнымі войскамі ў Паўночнай Афрыцы (з лістапада 1942), Вярхоўны галоўнакамандуючы саюзнай экспедыцыйнай арміяй (са снежня 1943), кіраваў яе высадкай у час Нармандскай дэсантнай аперацыі (1944).
У знешняй палітыцы неафіцыйна працягвалася палітыка «стрымлівання камунізму», у т.л. з дапамогай ЗША ліквідавана рэвалюцыя ў Гватэмале (1954), утвораны ваенны блок СЕАТО (1954), але падпісана пагадненне аб перамір’і ў Карэі (1953). Былі часова палепшаны (да інцыдэнту са збітым у маі 1960 над савецкай тэрыторыі амерыканскім ваенным самалётам) адносіны з СССР (у верасні 1959 ЗША наведаў з афіцыйным візітам савецкі кіраўнік М. Хрушчоў).
Хофтарэн
Хофтарэн (Hoftoren, МФА: ) — шматпавярховы будынак у Гаазе, размешчаны па адрасе Рэйнстраат, 50 (Rijnstraat 50) побач з чыгуначным вакзалам і за 1 км на ўсход ад Біненхофа. З-за сваёй формы атрымаў мянушку «аўтаручка»,
Гісторыя
Будынак узведзены ў 1999—2003 гадах. Праект будынка быў распрацаваны нью-ёркскім архітэктурным бюро і рэалізаваны галандскай кампаніяй Heijmans Bouw BV. Першапачатковы план прадугледжваў вышыню 170 м, але архітэктары і ўладальнік падчас будаўніцтвы пагадзіліся, што 142 м будзе дастаткова. Калі б першапачатковы план быў рэалізаваны, то Хофтарэн стаў бы самым высокім будынкам у Нідэрландах.
Архітэктура
Вышыня небаскроба складае 142 м, што робіць яго самым высокім будынкам у Гаазе. Гэты офісны будынак налічвае 29 паверхаў, большая частка якіх занята Міністэрствам адукацыі, культуры і навукі, якое пераехала сюды ў 2003 годзе, адразу пасля завяршэння будаўніцтва Хофтарэн.
У будынку размяшчаецца Міністэрства адукацыі, культуры і навукі Нідэрландаў. Офісныя работнікі небаскроба жаляцца на свісцячы гук, які чутны ў будынку падчас моцнага ветру, прычынай чаго, верагодна, з'яўляецца адтуліна ў верхняй частцы вежы.
Калона (род)
Родапачынальнікам яе лічаць герцага Стэфана, які прыйшоў з Германіі ў Італію каля 1037 года; ён жаніўся з графіняй Эміліяй, уладальніцай Палестрыны. Яго нашчадак П'етра дэла Калона (1099—1151), які адносіцца да галіны графаў Тускуланскіх, атрымаў, паводле падання, свая мянушку ад калоны Траяна, побач з якой ён жыў і валодаў велізарнымі зямельнымі ўладаннямі, у тым ліку горадам Палестрынай і магутнымі замкамі. Прадстаўнікі роду жывуць і ў наш час.
Буфалаўскі дзяржаўны ўніверсітэт
Буфалаўскі дзяржаўны ўніверсітэт (Buffalo State University) — дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Буфала, штат Нью-Ёрк, ЗША.
Уваходзіць у сістэму Нью-Ёркскага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Статус універсітэта ўстанова атрмала ў 2023 годзе, да гэтага часу з'яўляючысь універсітэцкім каледжам і каледжам.
Чэрэзета
Чэрэзета (Cereseto) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Патэнцыял (тэрмін)
У ваеннай тэорыі патэнцыял вызначаецца як сукупнасць матэрыяльных і духоўных сіл дзяржавы, грамадства, узброеных сіл, якія могуць быць ужытыя дзеля дасягнення мэтаў вайны. Адрозніваюць патэнцыялы: баявы, ваенны, маральна-палітычны, навуковы, сацыяльны, эканамічны і іншыя. Усе такія патэнцыялы маюць колькасныя і якасныя паказчыкі, з'яўляюцца ўзаемазвязанымі і ўзаемаабумоўленымі; у сукупнасці яны характарызуюць узровень ваеннай моцы дзяржавы. Рэалізацыя патэнцыялу ажыццяўляецца праз дзейнасць палітычнага і ваеннага кіраўніцтва, народных мас, войска.
Літоўскі пасольскі двор
Літоўскі пасольскі двор (Панскі польскі двор) існаваў у XVI—XVII стст. Першы вядомы пасольскі двор Вялікага Княства Літоўскага размяшчаўся на, паміж і Цвярской. У 1520-я гг. тут пабудаваны двор для імператарскіх паслоў, у 1530-я г. ён адведзены для паслоў Вялікага Княства Літоўскага, з таго часу называўся Літоўскім.
У 1560-я гг. пераведзены на Пакроўку каля Паганага стаўка (цяпер Чыстыя Пруды). Паводле здагадкі Р. Э. Рахматуліна, падклет XVI стагоддзя, на якім пабудаваны, мог быць часткай літоўскага пасольскага двара 1560 года. Уваход у гэты падклет арыентаваны на поўдзень, туды дзе раней знаходзіўся царскі Старасадскі палац.
Не пазней 1601 размяшчаўся на вул. Ільінка ў Кітай-горадзе, тут пабудаваны мураваны 3-павярховы будынак з галерэяй і вялікай агароджанай тэрыторыяй. Ліквідаваны ў сярэдзіне XVII ст. паводле ўказа цара Міхаіла Фёдаравіча.
Мікалай Іванавіч Сеўрукоў
Біяграфія
Скончыў у 1971 годзе Ленінградскую кансерваторыю. З 1966 года выкладчык музычнай школы ў Ленінградзе, з 1972 года — Мінскага музычнага вучылішча імя М. Глінкі, з 1973 года саліст Беларускай філармоніі, адначасова выкладчык Беларускай акадэміі музыкі (у 1981—2011 гадах загадчык кафедры).
Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1976 года, член Беларускага саюза музычных дзеячаў з 1991 года.
Творчасць
Яго выканальніцкі стыль адметны глыбокім пранікненнем у аўтарскую задуму, віртуозным валоданнем інструментам, раскрываючы яго тэхнічныя і тэмбравыя магчымасці. У рэпертуары творы кампазітараў-класікаў (у пералажэннях) і сучасных аўтараў, у тым ліку беларускіх Я. Глебава, В. Войціка, В. Іванова, В. Помазава, Л. Шлег і інш.
Пра творчасць Сеўрукова зняты тэлефільм «Іграе Мікола Сеўрукоў».
Сярод вучняў Б. Біёчыч, Г. Вінаградскі, І. Квашэвіч, А. Мацкевіч, Н. Слюсар, Ю. Тарасёнак.
Узнагароды
Лаўрэат Міжнароднага конкурсу баяністаў у ГДР (1971). У 2010 годзе быў узнагароджаны Спецыяльнай прэміяй Прэзідэнта РБ за выдатныя дасягненні ў вобласці выхавання творчай моладзі і падрыхтоўцы лаўрэатаў міжнародных конкурсаў.
Сцяг Вострава Рапануі
Неафіцыйны сцяг Рапануі ўяўляе сабой белае палотнішча, на якім намалявана традыцыйнае нагруднае ўпрыгожванне рэіміра (reimiro) чырвонага колеру ў выглядзе маладзіка з трыма паглыбленнямі. На канцах - два чалавечыя твары з вачыма, накіраванымі ў неба. Рэіміра сімвалізуе роднасныя сувязі і аўтарытэт.
Таксама лічыцца, што чырвоная выява таксама сімвалізуе човен. Акрамя таго, маладзік з рэіміра аддалена нагадвае контуры самога вострава.
Адаміўка (Крынычанскі раён)
Адаміўка (Ада́мівка) — вёска ў Крынычанскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
Дэвід Гарнет
Дэвід Гарнет (David Garnett;  — ) — англійскі пісьменнік і выдавец.
Біяграфія
Гарнетт нарадзіўся ў Брайтане. Ён паходзіў з англійскай пісьменніцкай дынастыі Гарнет: яго бацька Эдвард быў пісьменнікам і рэдактарам, дзед Рычард — пісьменнікам і бібліятэкарам, маці Канстанс — перакладчыцай рускай літаратуры.
Быў антымілітарыстам, Гарнет не браў удзел у Першай сусветнай вайне. Падчас вайны ён працаваў на пладовых фермах. Ён стаў удзельнікам літаратурнага аб’яднання «Блумсберы», куды ўваходзілі таксама Вірджынія Вульф, Артур Уэйл, Літан Стрэйч і іншыя вядомыя пісьменнікі. Вядомасць прыйшла да яго пасля выхаду рамана «Жанчына-лісіца» («Lady Into Fox»), які ў 1922 годзе атрымаў прэмію Тэйт. Гарнет і Фрэнсіс Бірэл валодалі кнігарняй каля Брытанскага музея. Сумесна з паэтам Фрэнсісам Мейнелам ён заснаваў выдавецтва Nonesuch Press. Па яго рамане «Аспекты кахання» («Aspects of Love») Эндру Лойд Уэбер у 1989 годзе напісаў мюзікл.
Лепш не бывае
«Лепш не бывае» (As Good as It Gets) — амерыканскі рамантычны камедыйны фільм 1997 года рэжысёра Джэймса Брукса, які распрацаваў разам з Маркам Эндрусам і сцэнарый да фільму. У фільме зняліся Джэк Нікалсан як мізантрапічны і дакучлівы літаратар, які мае апантана-кампульсіўны разлад, Хэлен Хант выканала ролю самотнае маці з хранічна хворым сынам, а Грэг Кінір — мастака-гея. Фільм выйшаў у кінатэатрах 23 снежня 1997 года і стаў гітом, атрымаўшы 314,1 мільёнаў долараў у пракаце пры бюджэце ў 50 мільёнаў долараў. Нікалсан і Гант сталі лаўрэатамі прэміі «Оскар» за найлепшую мужчынскую і жаночую ролі адпаведна, зрабіўшы фільм апошнім на сённяшні дзень, які атрымаў дзве галоўныя акцёрскія ўзнагароды. Ён таксама быў намінаваны на найлепшы фільм, але ў выніку саступіў «Тытаніку». Фільм займае 140-ы радок у спісе часопіса Empire 500 найвялікшых фільмаў усіх часоў.
Сюжэт
Мэлвін Удал (Джэк Нікалсан) з'яўляецца мізантропічным, але паспяховым літаратарам Нью-Ёрку, ён мае апантана-кампульсіўны разлад, які прымушае яго пазбягаюць наступаць на расколіны тратуарных плітаў падчас прагулкі па горадзе і кожны дзень снедаць за адным сталом у адной і той жа рэстарацыі. Ён цікавіцца сваёй сталай афіцыянткай Кэрал Конелі (Хэлен Хант), якая з'яўляецца адзінай, хто можа яго абслугоўваць і цярпець яго паводзіны.
Аднойчы, Сайман Бішап (Грэг Кінір), гей-мастак, які з'яўляецца суседам па кватэры Мэлвіна, падчас рабавання падвяргаецца нападу і яго ледзь не забіваюць. Фрэнк Сакс (К’юба Гудынг-малодшы), агент і сябар Саймана, запалохвае Мэлвіна і прымушае таго клапаціцца пра сабаку Саймана, Вердэла, пакуль Сайман знаходзіцца ў шпіталі. Хоць першапачаткова Мэлвіну не падабаецца клопат, з цягам часу літаратар эмацыйна прывязваецца да сабаку. Ён адначасова атрымлівае больш увагі ад Кэрал. Калі Сайман выходзіць з лякарні, Мэлвін не можа эмацыйна справіцца з тым, што сабака вымушаны пакінуць яго. Жыццё Мэлвіна яшчэ больш змяняецца, калі Кэрал вырашае працаваць бліжэй да свайго дому ў Брукліне, каб яна магла клапаціцца пра свайго астматычнага сына Спэнсера (Джэсі Джэймс). Не маючы магчымасці прыстасавацца да іншай афіцыянткі, Мэлвін дамаўляецца праз свайго выдаўца, муж якой працуе ўрачом, каб аплаціць значныя медыцынскія выдаткі на лячэнне сына Кэрал, каб яна пагадзілася вярнуцца на працу. Яна здзіўленая, але скептычна ставіцца да яго шчодрасці.
Між тым, напад і рэабілітацыя ў спалучэнні з тым, што Вердэл цяпер больш прывязаны да Мэлвіна, прыводзіць да таго, што Сайман губляе творчую музу і ўпадае ў дэпрэсію. Не маючы медыцынскае страхоўкі, Сайман набліжаецца да банкруцтва праз медыцынскія выдаткі. Фрэнк угаворвае яго паехаць у Балтымар, каб папрасіць у бацькоў грошай. Паколькі Фрэнк занадта заняты, каб везьці Саймана да самога Балтымара, Мэлвін неахвотна пагаджаецца гэта зрабіць. Фрэнк пазычае Мэлвіну выкарыстанне яго кабрыялета Сааб 900 у мэтах паездкі. Літаратар запрашае Кэрал суправаджаць іх у падарожжы, каб паменшыць няёмкасць. Яна неахвотна прымае запрашэнне, але ўзаемаадносіны паміж трыма даволі добра складваюцца.
Патрапіўшы ў Балтымар, Кэрал угаворвае Мэлвіна адвезьці яе на святочную вячэру. Каментары Мэлвіна падчас вячэры вельмі ліслівыя, але потым ён неасцярожна засмучае яе, і Кэрал рэзка сыходзіць. Убачыўшы расчараваную Кэрал, Сайман пачынае маляваць яе напаўаголенай у сваім гасцінічным нумары, што аднаўляе яго прагу да творчасці, і ён зноў адчувае жаданне маляваць. Ён ненадоўга аднаўляе сувязь са сваімі бацькамі, але кажа ім, што ў яго ўсё будзе ў парадку.
Пасля вяртання ў Нью-Ёрк Кэрал кажа Мэлвіну, што больш не хоча яго бачыць у сваім жыцці. Пазней яна шкадуе аб сваёй заяве і тэлефануе Мэлвіну, каб папрасіць прабачэння. Адносіны паміж Мэлвінам і Кэрал застаюцца складанымі, пакуль Сайман, якому Мэлвін дазволіў пераехаць да яго, бо яму давялося прадаць сваю кватэру, не пераконвае Мэлвіна прызнацца ёй аб сваім каханні. Мэлвін едзе да Кэрал, якая вагаецца, але згаджаецца паспрабаваць наладзіць з ім адносіны. Фільм заканчваецца тым, што Мэлвін і Кэрал ідуць разам. Адкрываючы дзверы ў кандытарскай дзеля Кэрал, ён разумее, што наступіў на расколіну на бруку, але, здаецца, не супраць гэтага.
Grameen Bank
Grameen Bank (গ্রামীণ ব্যাংক, даслоўна «Сельскі банк») — мікрафінансавая арганізацыя і банк, заснаваны Мухамадам Юнусам у Бангладэшы. Банк займаецца выдачай невялікіх пазык (мікракрэдытаў, або «грэмінкрэдытаў») бедным, не патрабуючы закладу.
Банк быў заснаваны ў 1976 годзе як даследчы праект Мухамада Юнуса па вывучэнні таго, як распрацаваць сістэму прадастаўлення крэдытаў сельскай беднаце. У кастрычніку 1983 года Grameen Bank быў упаўнаважаны нацыянальным заканадаўствам Бангладэша дзейнічаць як незалежны банк.
Банк значна вырас у перыяд з 2003 па 2007 год. Па стане на студзень 2011 года агульная колькасць пазычальнікаў банка складала 8,4 мільёна чалавек, 97% з якіх складаюць жанчыны. У 1998 годзе «Праграма недарагога жылля» банка атрымала ўзнагароду. У 2006 годзе банк і яго заснавальнік Мухамад Юнус былі сумесна ўдастоены Нобелеўскай прэміі міру.
Аляксандр Калодка
Аляксандр Калодка (, в. Церабостынь, Стаўбцоўскі павет, цяпер, Гродзенская вобласць — ) — беларускі грамадскі дзеяч у Аўстраліі, магістр права.
Біяграфія
З верасня 1941 г. працаваў надзвычайным упаўнаважаным акруговага камісара ў Вілейцы, дзе займаўся беларусізацыяй адміністрацыі. У 1943 г. арыштаваны вілейскім гестапа. Быў вязнем канцэнтрацыйных лагераў Асвенцім, Біркенаў, Бухенвальд і інш. Пасля вайны працаваў у Беларускім нацыянальным камітэце, супрацоўнічаў з беларускай прэсай, Арганізацыяй былых вязняў канцэнтрацыйных лагераў.
У маі 1948 г. прыехаў у Аўстралію, працаваў на цукровых плантацыях у Квінслендзе, пазней — рабочым у Мельбурнскім порце. Арганізатар сектара Рады БНР у Аўстраліі, першага Беларускага клуба ў Мельбурне. Адзін з заснавальнікаў Беларускага аб’яднання ў Аўстраліі, якое, аднак, праз год пакінуў. Сябра Згуртавання беларусаў у Вікторыі, Згуртавання беларускіх камбатантаў, Каардынацыйнага камітэта беларускіх арганізацый у Аўстраліі, Беларускага цэнтральнага камітэта ў Вікторыі. Сталы аўтар заметак пра жыццё беларусаў Мельбурна ў газетах «Бацькаўшчына» і «Беларус». Член Беларускага інстытута навукі і мастацтва.
Пахаваны разам з жонкай Брыгітай на могільніку Фоўкнэр Меморыял Парк каля Мельбурна.
Іраклій I
Іраклій I ( — ) — візантыйскі імператар (5 кастрычніка 610 — 11 лютага 641), заснавальнік кіруючай 100 гадоў так званай дынастыі Іраклія. Валадаранне Іраклія адкрывае новую эпоху ў гісторыі Візантыі, «якая стала мяжой паміж старым і зноў адроджаным гістарычным рухам».
Паходжанне
Родам элінізаваны кападакійскі армянін, сын вядомага вайскавода Іраклія, экзарха Афрыкі.
Прыход да ўлады
У 608 годзе глыбокая незадаволенасць імператарам Фокам ахапіла ўсю імперыю. Тады кіраўнікі Лівіі, браты Іраклій і Георгій, дамовіліся падрыхтаваць кожны сваю армію і паслаць іх у сталіцу пад камандаваннем сваіх сыноў. Закліканы візантыйскімі вяльможамі супраць імператара Фокі, Іраклій-старэйшы ўзброіў вялікія сілы і даручыў камандванне над імі Іраклію, свайму сыну (нар. 575).
Апошні зрынуў тырана ў 610 г. і быў абвешчаны імператарам. Бліскуча адораны, энергічны і ваяўнічы імператар рэформамі ў кіраванні і ў войску аднавіў на час магутнасць Візантыі.
Імператар Іраклій падтрымліваў блізкія сяброўскія адносіны з балгарскім ханам Кубратам. Апошні вырас разам з Іракліем у Канстанцінопалі ў імператарскім палацы і быў ахрышчаны ў 12 гадоў. Пасля таго, як Кубрат аб’яднаў балгарскія плямёны і стварыў дзяржаву Вялікая Балгарыя, ён падпісаў мірны дагавор з Візантыяй і склаў дружалюбны саюз, па якім абедзве дзяржавы павінны былі дапамагаць адна адной.
Войны з Сасанідамі
Галоўная ўвага ў знешняй палітыцы Іраклія была звернута на Усход, дзе пад уладай Хасрова II Парвіза Персідская імперыя праявіла сваю велічэзную моц і заваявальную сілу. У пачатковы перыяд кіравання Іраклія Малая Азія і Сірыя заставаліся практычна без абароны, з прычыны таго, што персы ў кароткі час зрабілі тут вялікія заваяванні. У 611 годзе імі была заваявана Сірыя з яе галоўным горадам Антыёхіяй, у 612 годзе — Малая Азія, дзе персы авалодалі Кесарыяй Кападакійскай, захапілі дзясяткі тысяч палонных і адправілі іх Персію. У 614 годзе надышла чарга Іерусаліма, аблога якога доўжылася 3 тыдні. Калі нарэшце персам атрымалася разбурыць частку сцяны і ўварвацца ў горад, яны пакінулі лёс хрысціянскага насельніцтва на волю фанатычных яўрэяў, якія сталі жорстка вынішчаць хрысціян.
Затое яму атрымалася з 622 годзе ў цэлым шэрагу бліскучых паходаў адбіць нашэсце персаў і адкінуць іх (нягледзячы на новы напад авараў у 626 годзе на Канстанцінопаль, які скончыўся для іх разгромным паражэннем) у 628 годзе ў Месапатамію. (Падрабязней: Узяцце Тбілісі, 627, Бітва пры Ніневіі).
Імператар Іраклій вярнуў у Іерусалім Жыватворчы Крыж — адну з галоўных святынь хрысціянства, якая была захоплена персідскім царом Хасровам.
Затым была беспаспяховая барацьба з арабамі: у перыяд 632—641 гадах яны заваявалі шмат земляў імперыі: Сірыю, Палесціну, Месапатамію і Егіпет.
Царкоўная палітыка Іраклія
У царкоўнай палітыцы імператар Іраклій вядомы тым, што з дапамогай канстанцінопальскага патрыярха Сергія імкнуўся пераадолець раз’яднанасць памесных рэгіянальных Цэркваў імперыі, а таксама Цэркваў па-за ёй, пароджаную багаслоўскім супрацьстаяннем з часоў Халкідонскага сабора. Сэнс яго рэформы (з 630 года) складаўся ў тым, каб знайсці багаслоўскі кампраміс паміж прыхільнікамі і праціўнікамі Халкідонскага сабора, гэта значыць дыяфізітамі-халкіданітамі і міяфізітамі-антыхалкіданітамі. У гэты працэс былі ўцягнуты таксама дыяфізіты сіра-персідскай (нестарыянскай) традыцыі Цэрквы Усходу.
На спавяданні формулы аб дзвюх прыродах у Хрысце і адзінай Богачалавечай волі, вядомай як монафеліцтва, Іраклію атрымалася прывесці ўсе цэрквы да адзінства. Аднак пазней ўсе яго высілкі апынуліся дарэмнымі з прыняццем дыяфеліцтва ў Рымскай і Візантыйскай цэрквах на Шостым сусветным саборы, дзе монафеліцтва было абвешчана ерассю. Адпаведна, нехалкідонскімі цэрквамі ерассю было абвешчана дыяфеліцтва.
Іраклій у літаратуры
Іраклій стаў героем літаратурных сачыненняў і легенд у самых розных краінах свету.
Рыцарскі раман
Сярэднявечны рыцарскі раман «Іраклій» з’явіўся ў Францыі ў XII стагоддзі, яго аўтарам быў Гацье з Араса. Дэталі біяграфіі імператара ў ім амаль цалкам выдуманы.
Афрыканскі эпас
Напісаная напачатку XVIII стагоддзя на тэрыторыі сучаснай Кеніі эпічная паэма на суахілі «Кніга пра Іраклія», якая апісвае бой візантыйцаў з арабамі-мусульманамі пры Тамбуку, стала адным з найбуйнейшых твораў літаратуры Чорнай Афрыкі.
Легенда пра шкатулку Іраклія
У арабскіх і візантыйскіх крыніцах захавалася гісторыя пра арабскае пасольства да двара Іраклія, падчас якога на тайнай аўдыенцыі мусульманскіх паслоў у імператара Іраклія, апошні прадэманстраваў прыбыўшым пасланцам шкатулку з выявамі прарокаў з часоў біблейскага прарока Данііла, вышытых белымі ніткамі на цёмных шаўковых абрэзках. Сярод вышытых быў і прарок Мухамед. З часоў Іраклія шкатулка больш ніколі не згадваецца.
I з’езд КП(б)Б
Першы з’езд КП(б)Б, VI Паўночна-Заходняя абласная канферэнцыя РКП(б). Адбыўся 30—31 снежня 1918 года ў Смаленску.
Перадгісторыя
Рашэнне аб правядзенні абласной канферэнцыі прынята 2 снежня 1918 г. на пасяджэнні Паўночна-Заходняга абласнога камітэта РКП(б). За скліканне выказаліся Віцебскі, Магілёўскі і Рослаўльскі, супраць — Смаленскі, Бельскі і Аршанскі раённыя камітэты РКП(б). Канферэнцыя была прызначана на 27 снежня 1918 г., зацверджаны прыкладны парадак дня, устаноўлена норма прадстаўніцтва (1 дэлегат ад 50 членаў партыі, падраённыя арганізацыі, якія не мелі 50 членаў, накіроўвалі па 1 дэлегату). Падрыхтоўка асноўных дакументаў да канферэнцыі вялася ў ЦК РКП(б) і Народным камісарыяце па справах нацыянальнасцей РСФСР пад кіраўніцтвам І. Сталіна. Актыўны ўдзел у гэтай рабоце прымалі супрацоўнікі Беларускага нацыянальнага камісарыята (Белнацкома), Беларускіх секцый РКП(б) І. Лагун, А. Р. Чарвякоў, З. Жылуновіч (Ц. Гартны) і інш.
Асноўнымі былі пытанні аб стварэнні Камуністычнай партыі (бальшавікоў) Беларусі, беларускай дзяржаўнасці і дзяржаўных межах. Многія кіраўнікі Віцебскай, Мінскай і іншых партыйных арганізацый не прымалі ідэі стварэння самастойнай беларускай дзяржавы. У снежні 1918 г. на старонках газеты «Известия» і «Правда» абмяркоўваліся пытанні аб саюзе Літвы і Беларусі «для барацьбы з літоўска-беларускай буржуазіяй» і барацьбы супраць Польшчы. Канчаткова пытанні для разгляду на канферэнцыі вырашаны 27 снежня 1918 г., падрыхтаваны Дырэктыва Народнага камісарыята па справах нацыянальнасцей РСФСР, якая вызначала асноўныя прынцыпы партыйна-дзяржаўнага будаўніцтва Беларусі, а таксама Маніфест Часовага рабоча-сялянскага савецкага ўрада Беларусі. Хаця некаторыя кіраўнікі Паўночна-Заходняга абласнога камітэта РКП(б) і Аблвыкамзаха не падзялялі ідэі стварэння КП(б)Б і абвяшчэння Беларусі Сацыялістычнай Савецкай Рабоча-Сялянскай Рэспублікай, яны падпарадкаваліся указанням ЦК РКП(б). 27 снежня 1918 г. І. Сталін накіраваў у Мінск тэлеграму прадстаўніку СНК РСФСР Гопнеру, у якой адзначаў, што «пытанне не выкліча на канферэнцыі ніякіх спрэчак, бо канферэнцыя будзе мець справу з рашэннем ЦК партыі».
Прадстаўніцтва на з’ездзе
Стэнаграфічнай справаздачы аб канферэнцыі няма. Смаленскі і Мінскі варыянты «Пратакола I з’езда Камуністычнай партыі (бальшавікоў) Беларусі», пазнейшыя выданні гэтага дакумента, звесткі перыядычнага друку таго часу ў шэрагу выпадкаў падаюць супярэчлівыя звесткі. Так, у афіцыйных выданнях сцвярджаецца, што 206 дэлегатаў (175 з рашаючым і 31 з дарадчым голасам) прадстаўлялі 17 771 камуніста ад партыйных арганізацый Віцебскай, Магілёўскай, Мінскай, Смаленскай губерняў, а таксама ад беларускіх партыйных арганізацый Віленскай і Чарнігаўскай губерняў. У спісах дэлегатаў значацца 173 дэлегаты з рашаючым і 30 з дарадчым голасам ад 112 партыйных арганізацый, якія налічвалі 17 295 членаў партыі. Дакладчык ад мандатнай камісіі Арлоў абвясціў на з’ездзе аб прысутнасці 187 дэлегатаў (162 з рашаючым і 25 з дарадчым голасам). Ад Смаленскай губерні было прадстаўлена 58 партыйных арганізацый (6668 членаў партыі), Магілёўскай — адпаведна 20 (2178), Віцебскай — 12 (3555), Мінскай — 11 (2575), Віленскай — 6 (282), Чарнігаўскай — 5 (2037). Буйнейшымі партыйнымі арганізацыямі ў Магілёўскай губерні былі Мсціслаўская (350 членаў партыі), Клімавіцкая (200), Магілёўская (182), Аршанская, Быхаўская, Жлобінская (па 150), у Мінскай губерні — Слуцкая (950), Уздзенская (700), Бабруйская (400), Самахвалавіцкая Мінскага павета (150), Замір’еўская Навагрудскага павета (80), у Віцебскай губерні — Невельская (1312), Гарадоцкая павятовая (900) і гарадская (156), Віцебская гарадская (500) і павятовая (300). У большасці гарадоў і паветаў цэнтральнай і заходняй частак Беларусі партыйных арганізацый не існавала або яны былі нешматлікія.
З’езд
У прэзідыум былі абраны А. Ф. Мяснікоў (старшыня), Р. В. Пікель, І. І. Рэйнгольд, І. Я. Алібегаў, С. В. Іваноў, Р. П. Найдзёнкаў. Па прапанове А. Мяснікова была прынята рэзалюцыя «Аб назве канферэнцыі», канферэнцыя абвясціла сябе «I з’ездам Камуністычнай партыі (бальшавікоў) Беларускай Рэспублікі» і накіравала ў ЦК РКП(б) тэлеграму з просьбай зацвердзіць гэта рашэнне.
З даклада А. Мяснікова аб бягучым моманце вынікала, што партыйнае кіраўніцтва ў Маскве і Смаленску разглядала стварэнне КП(б)Б і Беларускай Рэспублікі хутчэй як палітычны манёўр, а не як доўгатэрміновую перспектыўную палітыку. Адзначалася, што партыя трымае курс «на рэвалюцыю еўрапейскую, сусветную». У рэзалюцыі «Па бягучаму моманту» з гэтых пазіцый ацэньваліся падзеі ў Англіі, Францыі, Італіі. Выказвалася ўпэўненасць, што «Германія знаходзіцца напярэдадні новай рэвалюцыі». Камуністы і ўсе працоўныя заклікаліся да новых рэвалюцыйных баёў. Пры вызначэнні асноўных задач эканамічнай палітыкі ў рэзалюцыі былі падтрыманы прапановы А. Мяснікова аб стварэнні Савета народнай гаспадаркі, развіцці кааперацыі і прыстасаванні яе да рэальных умоў жыцця. Дапускалася існаванне прыватнай уласнасці ў бяднейшага і сярэдняга сялянства, аднак «селянін паступова павінен пранікнуцца ідэяй адмаўлення ад прыватнай уласнасці». Адзначалася, што прафсаюзам неабходна адкінуць старую цэхавую псіхалогію і «больш непакоіцца не аб ахове працы». У дакладзе В. Кнорына аб дзейнасці абласнога камітэта партыі адзначалася, што за 4 месяцы з часу правядзення V Паўночна-Заходняй абласной канферэнцыі РКП(б) (2—4 верасня 1918 г.) колькасць членаў партыі павялічылася ў 3,5 раза (з 5 тыс. да амаль 18 тыс.). Ён выказаўся за канцэнтрацыю «ўсёй рэвалюцыйнай партыйнай улады ў руках яе камітэтаў. Ад гэтага—бязмежная ўлада, поўная дыктатура Цэнтральнага Камітэта ва ўсерасійскім маштабе і такая ж дыктатура на месцах абласных камітэтаў. Пры такой пастаноўцы Саветы з’яўляюцца органамі дзяржаўнай улады, выконваюць прадвызначэнні партыі, якія праводзяць у жыццё тактычную лінію партыі». У дакументах з’езда падкрэслівалася, што Паўночна-Заходні абласны камітэт РКП(б) кантраляваў работу Надзвычайнай камісіі (ЧК), пастаянна займаўся пытаннямі ваеннай палітыкі, кіраваў дзейнасцю аддзелаў Аблвыкамзаха, рыхтаваў і накіроўваў правядзенне шматлікіх з’ездаў, аказваў дапамогу мясцовым партыйным і прафсаюзным арганізацыям, праводзіў расследаванні па надзвычайных палітычных падзеях, канфліктах і інш., займаўся агітацыяй і прапагандай сярод салдат германскай арміі, якія ад’язджалі на радзіму, рыхтаваў кадры для партыйнай работы, выдаваў газеты, брашуры, лістоўкі на нямецкай, венгерскай і інш. мовах. З абагульненнем паведамленняў з месцаў выступіў А. Мяснікоў. У прынятай рэзалюцыі «Аб становішчы на месцах» выказвалася неабходнасць «рашучым чынам выкараняць усялякія недысцыплінаваныя паступкі ў радах партыі». З’езд даручыў Цэнтральнаму бюро КП(б)Б стварыць вышэйшую партыйную інспекцыю «з мэтай непасрэднага нагляду і кантролю за дзейнасцю партыйных арганізацый і тэрміновай ліквідацыі тых ці іншых недахопаў у іх рабоце».
У дакладзе Я. Пярно па арганізацыйных пытаннях і спрэчках па дакладзе прызнавалася неабходным умацаванне кантролю з боку партыйных органаў за дзейнасцю партыйных устаноў і арганізацый, стварэнне ваенных фракцый у гарадах, дзе меліся буйныя гарнізоны. Адным з галоўных на з’ездзе было пытанне пра беларускую дзяржаўнасць. А. Мяснікоў унёс прапанову, якая была аформлена ў рэзалюцыю аб абвяшчэнні Заходняй камуны «самастойнай Савецкай Рэспублікай Беларусі». Акрамя гэтай назвы ў дакументах з’езда і Маніфесце Часовага рэвалюцыйнага рабоча-сялянскага савецкага ўрада Беларусі сустракаюцца назвы «Беларуская сацыялістычная савецкая рэспубліка», «Сацыялістычная савецкая працоўная рэспубліка Беларусі», «Савецкая Беларуская Рэспубліка», «Беларуская савецкая незалежная рэспубліка». З дакладам аб граніцах Беларускай рэспублікі выступіў Р. Найдзёнкаў. На аснове распрацаваных Камісіяй (створана перад з’ездам) прапаноў была прынята пастанова «Аб граніцах Беларусі». Адзначалася, што асноўным ядром Беларускай Рэспублікі лічацца Мінская, Смаленская, Магілёўская, Віцебская і Гродзенская губерні з часткамі прылеглых да іх этнічных мясцовасцей суседніх губерняў, населеных пераважна беларусамі. Такімі прызнаваліся часткі Новааляксандраўскага павета Ковенскай, Свянцянскага і Ашмянскага паветаў Віленскай, Аўгустоўскі павет Сувалкаўскай, Суражскі, Мглінскі, Старадубскі і Навазыбкаўскі паветы Чарнігаўскай губерняў. Са складу Смаленскай губерні выключаліся Гжацкі, Сычэўскі, Вяземскі і Юхнаўскі паветы, са складу Віцебскай губерні — частка Дзвінскага, Рэжыцкага і Люцынскага паветы. У адпаведнасці з гэтым з’ездам вызначыў адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел рэспублікі на 7 раёнаў — Мінскі, Смаленскі, Віцебскі, Магілёўскі, Гомельскі, Гродзенскі, Баранавіцкі, якія падзяліліся на 54 падраёны. Згодна з такім падзелам павінны былі стварацца райкомы (губпарткомы) і падрайкомы (павятовыя камітэты) КП(б)Б.
У тэлеграме I з’езда за подпісамі членаў прэзідыума, накіраванай у СНК РСФСР, адзначалася, што «канферэнцыя лічыць неабходным аб’явіць самастойную сацыялістычную рэспубліку Беларусі з тэрыторый Гродзенскай, Магілёўскай, Віцебскай і Смаленскай губерняў», «Першы з’езд Камуністычнай партыі Беларусі просіць Савет Народных Камісараў пацвердзіць дадзенае яго рашэнне, аб чым аб’явіць працоўным усяго свету». Былі накіраваны тэлеграмы на адрас ЦК РКП(б) і СНК РСФСР з просьбай зацвердзіць рашэнні з’езда. З’езд зацвердзіў «Палажэнне аб партыйных арганізацыях», у якім давалася схема арганізацый ЦБ КП(б)Б, райкомы (губпарткомы), падрайкомы (валасныя камітэты), ячэйкі (валасныя і сельскія). Вызначаліся функцыі і абавязкі кожнай з гэтых структур, іх склад і парадак работы. Палажэнне змяшчала «Інструкцыю для работы раённага і падраённага камітэтаў», вызначала асноўныя кірункі агітацыі і прапаганды, адносіны да Саветаў, сродкі партыі і абавязкі камуністаў. Быў прыняты зварот «Да рабочых, батракоў, сялян і салдат Чырвонай Арміі Беларускай Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі» з заклікамі змагацца за ўмацаванне камуністычнай улады і перамогу рэвалюцыі ва ўсім свеце.
З’езд абраў ЦБ КП(б)Б, у якое ўвайшлі 15 чал.: І. Я. Алібегаў, А. А. Андрэеў, З. Жылуновіч (Ц. Гартны), С. В. Іваноў, М. І. Калмановіч, В. Г. Кнорын (сакратар), І. В. Лагун, А. Ф. Мяснікоў, Р. П. Найдзёнкаў, Р. В. Пікель, Я. Ф. Пярно, І. І. Рэйнгольд, У. С. Селязнёў, В. З. Собалеў, В. І. Яркін.
NGC 5022
NGC 5022 (іншыя абазначэнні — MCG -3-34-21, ESO 576-14, FGC 1581, PGC 45952, IRAS13108-1917, PGC 45953) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Бекет (Карагандзінская вобласць)
Бекет — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Краснапалянскай сельскай акругі. Код КАТА — 356467200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 273 чалавекі (136 мужчын і 137 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 288 чалавек (148 мужчын і 140 жанчын).
Адамкі
Ада́мкі (, Адамки) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Івянецкага сельсавета.
Адаміўка (Славянскі раён)
Адаміўка (Ада́мівка) — вёска ў Краматорскім раёне Данецкай вобласці Украіны.
Ауд Хакансдоцір
Ауд Хакансдоцір (Aud Håkansdotter) — легендарная каралева Швецыі, у сазе пра Інгвара падарожніка, жонка караля Эрыка VI.
Ауд была дачкой нарвежскага ярла Хокана Магутнага з Лады і сястрой рэгента Эйрыка Хокансана. Дакладна невядома, калі яна выйшла замуж за караля Эрыка, ці калі яна нарадзілася і памерла. Як мяркуецца, яна выйшла за яго замуж пасля яго шлюбу са знакамітай Сігрыд Гордай. Пацвярджэнне гэтага шлюбу не было знойдзена у захаваных афіцыйных крыніцах. Існуе меркаванне, што калі яна і існавала ў рэчаіснасці, яна магла быць яго палюбоўніцай або жонкай на кароткі перыяд у канцы яго жыцця.
Марыя Анатолеўна Галіноўская
Марыя Анатолеўна Галіноўская (нар. ) — беларуская хакеістка (хакей на траве). Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.
Біяграфія
На ранніх этапах праходзіла падрыхтоўку ў СДЮШАР г. Смалявічы, трэнер — Ст. Г. Каграманян. У наш час асабістыя трэнеры — Н. І. Дашко, А. І. Кісель. Выступае за ХК «Рытм» і.
Конрад Гётке
Конрад Гётке (Konrad Götke; ?, - пасля 1652) -  гравёр шведскага паходжання, які працаваў у Вялікім Княстве Літоўскім.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Швецыі. Жыў у Вільні і, магчыма, у Любчы. Іпюстраваў кнігі Віленскай акадэмічнай друкарні і Любчанскай друкарні.
Творчасць
У кнізе П. Ляцкага «Сем герояў Хадкевічаў» (Вільня, 1642) выканаў гравіраваны тытульны ліст, герб Хадкевічаў, партрзт Я. К. Хадкевіча. У 1643 выканаў алегорыю на смерць вармінскага біскупа, а у 1644 — партрэт плоцкага біскупа Карла Фердынанда Вазы ў кнізе «Свяшчэнная дарога» (Вільня). Аўтар партрэтаў і гербаў старосты жамойцкага Я. А. Ляцкага (1647) і падкаморыя ваўкавыскага А. Дольскага (1648) у прысвечаных ім панегірыках.
Да кніг міністра віленскага лютэранскага збору А. Шонфлісіуса «Сад душы чалавечай» (Любча, 1648) і «Пасціла хрысціянская» (Любча, 1652) выканаў тытульныя лicты, ілюстрацыі, віньеткі, партрэт аўтара. У кнізе А. Ф. Бачкоўскага «Яснавяльможнага роду Кішкаў аздоба» (1648) змешчаны 9 партрэтаў Кішкаў аўтарства Гётке. Выканаў партрэты новагародскага кашталяна В. В. Копаця, прадстаўнікоў родаў Хадкевічаў і Тышкевічаў.
Мунтжакі
Мунтжакі (Muntiacus) — род аленяў (Cervidae), што жывуць у Паўднёвай і Паўднёва-Усходняй Азіі.
Біялогія
Мунтжакі па сваёй велічыні з'яўляюцца параўнальна невялікімі аленямі. Адрозніваюцца досыць простой будовай рагоў: кожны рог мае толькі адно, максімум два адгалінаванні даўжынёй не больш за 15 сантыметраў. Як і ў амаль усіх відаў аленяў, рогі ёсць толькі ў самцоў. Як у кабаргавых і ў вадзяных аленяў, у самцоў-мунтжакоў ў верхняй сківіцы ёсць разцы, прызначаныя для перакусвання і выступаюць з пашчы. Поўсць жывёл, у залежнасці ад віду, мае розную афарбоўку — ад жаўтаватай да шэра-карычневай і цёмна-карычневай, часам са светлымі плямамі. Даўжыня тулава з галавой у гэтых аленяў адрозніваецца ад 64 да 135 сантыметраў, да гэтага варта дадаць і хвост даўжынёй ад 6 да 24 сантыметраў. Важаць мунтжаки ад 12 да 33 кілаграмаў, у асобных відаў вага дасягае 50 кілаграмаў.
Ваенны патэнцыял
Ваенны патэнцыял — магчымасці дзяржавы (кааліцыі) утрымліваць і ўдасканальваць узброеныя сілы, павышаць іх баяздольнасць, папаўняць вучанымі кадрамі, забяспечваць сучаснай зброяй і ваеннай тэхнікай, усімі відамі забеспячэння ў мірны і ваенны час, забяспечваць дасягненне мэтаў вайны.
Ваенны патэнцыял не з'яўляеццца сталай велічынёй. Яго стан характарызуецца наяўнасцю розных паказнікаў, а найперш такіх, як колькасць асабовага саставу і яго маральна-палітычная, псіхалагічная, агульнаадукацыйная, ваенная і ваенна-тэхнічная падрыхтоўка, палявая, марская і паветраная вучанасць; колькасць і якасць узбраення і ваеннай тэхнікі; ступень забяспечанасці войскаў матэрыяльна-тэхнічнымі сродкамі; узровень распрацоўкі ваеннай дактрыны і ваеннай тэорыі, іх адпаведнасць патрабаванням ваеннай практыкі; падрыхтаванасць камандных кадраў; узровень баявой гатовасці ўзброеных сіл; наяўнасць мабілізацыйных рэзерваў і мабілізацыйныя магчымасці дзяржавы.
Раіса Іванаўна Сергіенка
Раіса Іванаўна Сергі́енка (нар., г. Рэчыца, Гомельская вобласць) — беларускі музыказнавец. Доктар мастацтвазнаўства (1999), прафесар.
Біяграфія
Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1979 года, член Беларускага саюза кампазітараў з 1981 года.
Навуковая дзейнасць
Навуковыя працы па тэарэтычных праблемах музыкі XX стагоддзя, у т.л. «Выканальніцкая інтэрпрэтацыя музычнага твора» (1992), «Гукавышынная аснова музычнай кампазіцыі XX ст.» (1998) і інш.
Аўтар і вядучая радыё- і тэлеперадач.
Група Анушкевічаў
Група Анушкевічаў — падпольная антысавецкая суполка, якая дзейнічала ў Ляхавічах у 1956—1957 гадах.
Перадумовы
Вячаслаў Анушкевіч (нар. 14 кастрычніка 1931 года) пасля заканчэння ў 1952 годзе двухгадовага аддзялення пры Інстытуце народнай гаспадаркі ў Мінску працаваў спачатку ў Шчучыне, а потым у Ляхавічах, дзе нарадзіўся. У Ляхавічах Вячаслаў са сваім старэйшым братам Антонам і суседскім хлопцам Юзікам Анушкевічам вырашылі пісаць і распаўсюджваць антысавецкія ўлёткі на пратэст супраць існай палітычнай і сацыяльнай рэчаіснасці.
Дзейнасць
Улёткі, як больш адукаваны, запісваў на аркушах паперы Вячаслаў. У іх змяшчалася крытыка савецкіх парадкаў, свавольстваў камуністычных функцыянераў і чыноўнікаў, выкрывалася фальшывая выбарчай сістэмы. Улёткі, якія звычайна заканчваліся заклікам «Смерць камунізму!», распаўсюджваліся ў Ляхавічах, Баранавічах, у суседніх гарадах і мястэчках, у цягніках. Група дзейнічала каля паўтара года.
Арышт
Вячаслаў Анушкевіч быў выяўлены па почырку на ўлётках. Арыштаваны 6 красавіка 1957 года, перажыў працяглыя допыты і катаванні ў баранавіцкай турме «Крывое кола» і ў Брэсцкай турме, не выдаў сяброў і ўсю віну ўзяў на сябе. З чэрвеня 1957 года па красавік 1961 года адбываў пакаранне ў канцлагеры ў Мардовіі (Зубапалянаўскі раён, пасёлак Сасноўка, ЖХ 385-7/1).
Радрыга Дутэртэ
Радры́га Ро́а Дутэ́ртэ (Rodrigo Roa Duterte; нар., Маасін, Філіпіны) — філіпінскі юрыст і палітык, 16-ы прэзідэнт Філіпін. Першы прэзідэнт-выхадзец з вострава Мінданаа, чацвёрты нацыянальнасці вісая. Займаў пасаду мэра горада Даваа ў агульнай складанасці больш, чым 22 гады. Таксама быў віцэ-мэрам горада і членам Палаты Прадстаўнікоў Філіпін. 21 лістапада 2015 года абвясціў аб выстаўленні сваёй кандыдатуры на пост прэзідэнта Філіпін, і ў 2016 годзе перамог на выбарах.
Біяграфія
Сын губернатара Вічэнтэ Дутэртэ. Акрамя яго, у сям’і было яшчэ чацвёра дзяцей, Радрыга стаў другім і старэйшым сынам. У 1951 годзе сям’я пераехала ў Даваа.
У 1972 атрымаў юрыдычную адукацыю ў каледжы Сан Бэда. У 1998—2001 быў дэпутатам Палаты прадстаўнікоў ад 1-й акругі горада Даваа. Пасля гэтага тройчы пераабіраўся на пасаду мэра горада Даваа. У 2010 годзе саступіў пасаду сваёй дачцэ Сары.
За часы мэрства Радрыга Дутэртэ Даваа ператварылася ў мірны і спакойны горад. Узровень злачыннасці ўпаў да такога ўзроўню, што мясцовыя тураператары характарызуюць Даваа як «адно з найбольш міралюбных месцаў Паўднёва-Усходняй Азіі».
Сергіенка
Сергі́енка — прозвішча.
Радрыга Дутэртэ
Біяграфія
У кастрычніку 2021 года Радрыга Дутэртэ абвясціў, што не будзе балатавацца на пасаду віцэ-прэзідэнта ў 2022 годзе і сыдзе з палітычнага жыцця.