cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дом Мудрасці
Пры Доме Мудрасці існавала бібліятэка «Хізанат аль-хікма». Адной з найважнейшых задач акадэміі быў пераклад на арабскую мову індыйскіх і старажытнагрэчаскіх прац па астраноміі, матэматыцы, медыцыне, алхіміі, філасофіі. Па ініцыятыве аль-Мамуна ў Візантыю было адпраўлена спецыяльнае пасольства з мэтай атрымаць каштоўныя грэчаскія рукапісы. Главой перакладчыкаў Дому Мудрасці быў прызначаны нестарыянін Хунайн ібн Ісхак ал-Ібадзі, які валодаў чатырма мовамі і атрымліўваў узнагароду золатам, прычым паводле падання вага ўзнагароды залежала ад вагі перакладзеных прац. Ён пераклаў на арабскую мову Платона, Арыстоцеля і іх каментатараў, а таксама працы трох заснавальнікаў грэчаскай медыцыны: Гіпакрата, Галена і Дыяскарыда.
Вялікая ўвага надавалася астранамічным назіранням, мэтай якіх была праверка і ўдакладненне даных, атрыманых са старажытнагрэчаскіх і індыйскіх сачыненняў. Пры ал-Мамуне (829) была пабудавана абсерваторыя ў багдадскім прыгарадзе Шамасія. Па яго ж ініцыятыве ў 827 годзе на раўніне каля Сінджара былі праведзены геадэзічныя працы, у выніку якіх была непасрэдна вымерана даўжыня дугі 1° зямнога мерыдыяна. Яны ставілі мэтай удакладніць памеры Зямлі, вылічаныя Эратасфенам, з прычыны таго, што апынуліся невядомымі суадносіны паміж старажытнагрэчаскімі і арабскімі адзінкамі даўжыні. Атрыманы арабскімі астраномамі вынік толькі на 1 % адхіляецца ад сучаснага.
Супрацоўнікамі Дому Мудрасці ў розны час былі такія выдатныя вучоныя, як аль-Харэзмі, Ібн Турк, ал-Фаргані, ал-Джаўхары, Хабаш аль-Хасіб, аль-Кіндзі, браты Бану Муса, ал-Махані, Сабіт ібн Кура, Куста ібн Лука, ан-Насрані, ал-Ахвазі, Абу-л-Вафа, ал-Кухі.
Радэз (значэнні)
Радэз:
Дом Мудрасці
12 лютага 1258 года пасля захопу Багдада войскамі мангольскага хана Хулагу Дом Мудрасці быў разбураны, а кнігі, якія захоўваліся ў ім, былі скінуты ў раку Тыгр.
Заволжа (горад)
Заволжа (Заволжье) — горад (з 1964) у Расіі, у складзе Гарадзецкага раёна Ніжагародскай вобласці. Насельніцтва 42,9 тыс. чалавек (2005). Заснаваны ў 1950 годзе ў сувязі з будаўніцтвам Горкаўскай ГЭС.
Горад размешчаны на беразе Горкаўскага вадасховішча насупраць горада Гарадзец. Чыгуначная станцыя за 55 кіламетраў на паўночны захад ад горада Ніжні Ноўгарад (канцавая станцыя электрыфікаванай лініі).
Ніжагародская ГЭС, Заволжскі маторны завод (ЗМЗ), Заволжскі завод гусенічных цягачоў, станкабудаўнічы завод, завод прамысловага жалезабетону, дрэваапрацоўчы завод, завод нятканых матэрыялаў.
Тайсі Тагуці
(田口 泰士; нар. ) — японскі футбаліст. У 2014 годзе выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Батрахаспермум
Батрахаспе́рмум (Batrachospermum) — род чырвоных водарасцяў сямейства.
Батанічнае апісанне
Шматклетачная ніткападобная аднадомная водарасць. Слаявіна мяккая, слізістая, даўжыня 2—10 см, цемнаватага жоўта- або аліўкава-шэрага колеру, часам укрытая слоем скурыстых клетак. Асноўныя галінкі густа ўсаджаны пучкамі кароткіх галінак, размешчаных кальчакамі. Палавое размнажэнне — аагамія.
Экалогія
Адрозніваецца каля 50 відаў. Пашыраны амаль па ўсім зямным шары. Растуць у багатай кіслародам прэснай вадзе, асобныя віды — на тарфяных балотах паблізу крыніц. На Беларусі — адзначаны ў ручаях, рэчках і наваколлі возера Нарач.
Каўскэ
Каўскэ (Ка́всько) — вёска ў Стрыйскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
NGC 5512
NGC 5512 (іншыя абазначэнні — ZWG 163.6, NPM1G +31.0310, PGC 50749) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Іван Васілевіч Дзямура
Іван Васілевіч Дзямура (нар., с. Крупске, Мыкалаіўскі раён, Львоўская вобласць, УССР)
Біяграфія
Скончыў у 1974 годзе аддзяленне архітэктуры Львоўскага будаўнічага тэхнікума (выкладчыкі Л. Л. Абліцова, Гуль), у 1985 годзе — факультэт прамысловага і грамадзянскага будаўніцтва БІІЧТа.
Архітэктар Чачэрскага раёна; начальнік ВКПМ-3 інстытута «Белспецпраектрэстаўрацыя», дырэктар Гомельархпраекта, намеснік начальніка ўпраўлення Дзяржбуднагляда Гомельскага аблвыканкама, намеснік старшыні камітэта па будаўніцтве Гомельскага аблвыканкама; галоўны архітэктар праектаў інстытута «Гомельграмадзянпраект».
Член Беларускага саюза архітэктараў з 1990 года.
Творчасць
Асноўныя працы: праект дэталёвай планіроўкі цэнтра г. Чачэрска (1961, у сааўтарстве); карэктура генплана г. Чачэрска (1982, у сааўтарстве); праект зон аховы Палацава-паркавага ансамбля (1969), рэканструкцыя і рэстаўрацыя Сабора Св. Пятра і Паўла (1991, будаўніцтва ў 1991—1992), рэканструкцыя фасадаў будынкаў санаторна-аздараўленчага комплексу чыгункі (2003, будаўніцтва ў 2004), рэканструкцыя будынка па вул. Савецкай, 8 (2004, будаўніцтва ў 2005) — усе ў Гомелі; помнік землякам, загінулым у гады Вялікай Айчыннай вайны у г. Добрушы (2005, будаўніцтва ў 2005); рэканструкцыя будынка па вул. Пушкіна, 14 у г. Гомелі пад тэатр лялек (2005—2006, будаўніцтва ў 2007), бюст І. П. Шамякіну ў в. Карма Добрушскага раёна (2006, скульптар Д. А. Папоў); рэканструкцыя Палаца культуры чыгуначнікаў пад абласную філармонію ў Гомелі (2005—2006, будаўніцтва з 2005 года).
Семенаўцы
Семенаўцы́ (, Семеновцы) — вёска ў Жабінкаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Крыўлянскага сельсавета.
Да 13 кастрычніка 1961 года вёска ўваходзіла ў склад Мацеевіцкага сельсавета.
Леанід Сяргеевіч Собалеў
Леанід Сяргеевіч Со́балеў (Леонид Сергеевич Соболев;  — ) — рускі савецкі пісьменнік, журналіст, капітан 1-га рангу, Герой Сацыялістычнай Працы (1968).
Біяграфія
Л. С. Собалеў нарадзіўся ў Іркуцку. Вучыўся ў 3-м Аляксандраўскім кадэцкім корпусе. У 1917 годзе скончыў марскі кадэцкі корпус і праходзіў практыку на Балтыйскім флоце. Прымаў удзел у Маанзунскай аперацыі і Лядовым паходзе балтыйскага флоту. З сакавіка 1918 года на службе ў Чырвоным флоце. У 1921 годзе скончыў Курсы ўласканалення каманднага саставу Марской акадэміі, у 1924 годзе — гіраскапічныя курсы. З лютага 1930 года праходзіў службу ў аператыўным аддзеле штаба Марскіх сіл Балтыйскага мора. У студзені 1931 года быў дэмабілізаваны. У 1939 годзе Л. С. Собалеў быў накіраваны ў якасці ваеннага карэспандэнта на фронт савецка-фінляндскай вайны. З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны — ваенны карэспандэнт газеты «Праўда» і Саўінфармбюро, газеты «Чырвоны флот». З пачатку 1950-х гадоў займаўся грамадскай работай. Быў ініцыятарам стварэння Саюза пісьменнікаў РСФСР і яго старшынёй у 1957—1970 гадах.
Творчасць
Друкавацца пачаў з 1926 года. Асноўная частка твораў прысвечана марской тэматыцы. Сярод твораў раман «Капітальны рамонт», зборнік апавяданняў «Марская душа», аповесць «Зялёны прамень», трагедыя «Абай» (разам з М. Аўэзавым), кнігі нарысаў «Дарогамі перамогі», «Святло перамогі», зборніка публіцыстычных артыкулаў, кінасцэнарыяў і інш.
Апавяданне «Салавей» перакладзена на беларускую мову В. Рабкевічам.
Грамадская дзейнасць
Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР 5—8 скліканняў. Член Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР 8-га склікання.
Памяць
Мемарыяльныя дошкі на доме ў Санкт-Пецярбургу, дзе ён жыў у 1924—1971 гадах і на доме ў Маскве, дзе ён жыў і працаваў з 1955 года па 1971 год. Імем Л. С. Собалева былі названы акіанаграфічнае судна Ваенна-Марскога Флоту СССР, рачны цеплаход у Ніжнім Ноўгарадзе, базавы тральшчык Ваенна-Марскога Флоту Расіі, Цэнтральная раённая бібліятэка Неўскай цэнтральнай бібліятэчнай сістэмы Санкт-Пецярбурга.
Сігулдскі замак
Сігулдскі замак, або Новы Сігулдскі замак (Siguldas viduslaiku pils) — замак у Сігулдзе, Латвія, пабудаваны ў 1878 годзе ў неагатычным стылі князямі Крапоткінымі.
Гісторыя
Новы замак быў пабудаваны ў 1878 годзе побач з Сігулдскім сярэдневяковым замкам. У час Першай Сусветнай вайны быў разбураны. З 1922 года замак сталі выкарыстоўваць сябры Латышскага саюза пісьменнікаў, які ўкладваў сродкі ў яго рэстаўрацыю. У час Другой Сусветнай вайны замак становіцца штаб-кватэрай Паўночнай дывізіі нямецкай арміі, а пасля яе — санаторыем для дзяржаўных дзеячаў СССР. З 1993 па 2002 г. у замку размяшчаўся савет горада Сігулда, а з 2003 года — савет Сігулдскага края.
Таварыства прамяністых
«Прамяністыя» (таксама Таварыства сяброў карыснай забавы) — легальная патрыятычная арганізацыя студэнтаў Віленскага ўніверсітэта ў красавіку — чэрвені 1820 г. Заснавана Тамашам Занам (Архіпрамяністы, Архі). Аб'ядноўвала моладзь Беларусі, Літвы і Польшчы. Кіраўніцтва ажыццяўлялі філаматы. Структура арганізацыі распрацавана Ануфрыем Петрашкевічам. Статут «Пятнаццаць правілаў паводзін для моладзі, якая належаць Таварыству сяброў карыснай забавы» складзены Юзафам Яжоўскім і зацверджаны 3 чэрвеня 1820 г. рэктарам універсітэта Ш. Малеўскім.
Паводле статута мэтай «Прамяністых» было далучэнне моладзі да навукі, добрыя паводзіны, падтрымка роднай мовы, літаратуры, гісторыі і г. д. Колькасць «Прамяністых» дасягала 200—300 чалавек (каля 33% віленскіх студэнтаў). Хуткі рост колькасці арганізацыі выклікаў у кансерватыўных колах рэакцыйнай часткі прафесуры ўніверсітэта і святароў нараканні, якія прывялі да забароны таварыства. Пасля першага следства па справе «Прамяністых» у 1822 г. быў вынесены вердыкт, што гэта тайнае таварыства, а не дазволенае рэктарам.
NGC 3930
NGC 3930 (іншыя абазначэнні — UGC 6833, MCG 6-26-45, ZWG 186.59, KUG 1149+382, PGC 37132) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) у сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Калодныця (Стрыйскі раён)
Калодныця (Коло́дниця) — вёска ў Стрыйскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Пярэвалакі
Пярэ́валакі (, Переволоки) — вёска ў Ганцавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Чудзінскага сельсавета. Размешчаны за 45 км на ўсход ад горада і чыгуначнай станцыі Ганцавічы (на лініі Баранавічы — Лунінец).
За 1,3 км на паўночны ўсход ад вёскі знаходзіцца возера Бохнава.
Аманіты (галаваногія)
Аманіты (Ammonoidea) — вымерлы падклас галаваногіх малюскаў, якія існавалі з Дэвона па мелавы перыяд. Сваю назву аманіты атрымалі ў гонар старажытнаегіпецкага боства Амона са спіральнымі рагамі.
Музей незалежнасці (Баку)
Музей незалежнасці (İstiqlal Muzeyi), або Музей «Істыглал» — музей, створаны 7 снежня 1919 года ў сталіцы Азербайджанскай Дэмакратычнай Рэспублікі, у горадзе Баку. Вялікую ролю ў стварэнні музея згулялі Г. Мірзаджамалаў і І. М. Агааглы. У музеі былі сабраныя археалагічныя знаходкі, творы мастакоў, асобнікі рэдкіх кніг, прадметы нумізматыкі, ювелірныя ўпрыгажэнні і інш.
Музей размяшчаўся ў будынку парламента АДР (цяпер — будынак Інстытута рукапісаў Нацыянальнай Акадэміі Навук Азербайджана). Адзначаецца, што менавіта тады ў Азербайджане ўпершыню была зроблена спроба стварэння прававога дакумента па арганізацыі і захаванню музейных прадметаў. Музей праіснаваў усяго адзін год і не змог ажыццявіць ўсіх задуманых планаў. Ён быў ліквідаваны ў 1920 годзе, калі ў Азербайджане была ўсталяваная Савецкая ўлада. Матэрыялы, сабраныя ў музеі, сталі асновай для фондаў «Музэкскурс» і Азербайджанскага дзяржаўнага музея.
Заўвагі
1. Адзначаецца, што спроба стварэння першага музея на тэрыторыі Азербайджана была прадпрынятая Джалілем Мамедкулізадэ ў 1890 годзе, калі ён арганізаваў у школе вёскі Нехрэн (Нахічэванская АР) краязнаўчы музей, у якім былі сабраны матэрыялы, якія распавядаюць пра гісторыю Азербайджана. Архіўныя дакументы сведчаць аб тым, што ў пачатку ХХ стагоддзя ў Баку, пры дырекцыі народных вучылішчаў, меўся педагагічны музей, створаны педагогам А. С. Тхаржэўскім. Гэты музей служыў для навучальных мэтаў, ствараў і дэманстраваў метадычныя і наглядныя дапаможнікі. Ён быў закрыты ў 1920 годзе, пасля стварэння музеяў пры Наркамасветы. Таксама ў архівах былі выяўленыя і дакументы, якія распавядаюць, што Усерасійскае Тэхнічнае Грамадства пры сваім Бакінскім аддзяленні мела невялікі музей, які складаўся з 1500 экспанатаў, падзеленых па 13 аддзелам.
Мантоджа
Мантоджа (Montoggio) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лігурыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Генуя.
Насельніцтва складае 2095 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 45 чал./км². Займае плошчу 46 км². Паштовы індэкс — 16026. Тэлефонны код — 010.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Giovanni Decollato.
Гарцаранаін (станцыя метро)
Гарцаранаін (Գործարանային — «Завадская») — 6-я станцыя Ерэванскага метрапалітэна.
Гісторыя
Станцыя адкрылася 11 ліпеня 1983 года ў складзе пускавой пляцоўкі Ерэванскага метрапалітэна «Сасунцы Давід — Гарцаранаін». Да запуску станцыі «Шэнгавіт» была канечнай.
Апісанне
Станцыя размешчана на поўдні Ерэвана, у раёне Шэнгавіт з выхадам да вуліцы Таманцынеры, каля паўднёвай прамзоны.
Княгініна
Княгініна (Княгинино) — горад (з 1988) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Княгінінскага раёна Ніжагародскай вобласці. Насельніцтва 6,7 тыс. чалавек (2005). Заснаваны ў 1552 годзе.
Малочны камбінат, футравая і швейная фабрыкі. Інжынерна-эканамічны інстытут.
Горнае
Назву Го́рнае маюць:
Мэрта Стэневі
Ганна Мэрта Вікторыя Стэневі (швед. Anna Märta Viktoria Stenevi, у дзявоцтве Валін, Wallin, нар., , Швецыя) — шведскі палітычны і дзяржаўны дзеяч. Адзін з двух спікераў Партыі зялёных з 31 студзеня 2021 года (сумесна з Перам Болундам). У мінулым — міністр гендэрнай роўнасці і жыллёвага будаўніцтва, які нясе асаблівую адказнасць за развіццё гарадоў і барацьбу з дыскрымінацыяй і сегрэгацыяй у Міністэрстве працы Швецыі з 5 лютага па 30 лістапада 2021 года.
Біяграфія
Нарадзілася 30 сакавіка 1976 года ў парафіі Альхельгона (Усіх Святых) на поўнач ад горада Лунд. Вывучала літаратуразнаўства, кіно, выдавецкую справу і бізнес-адміністраванне ў Лундскім універсітэце.
15 гадоў працавала ў выдавецкім бізнэсе, у тым ліку менеджарам па закупках у International Masters Publishers.
Была рэгіянальным дарадцам у лене Сконэ ў 2014—2016 гадах, муніцыпальным дарадцам у Мальмё ў 2016—2019 гадах, партыйным сакратаром Партыі зялёных у 2019—2021 гадах. Была кандыдатам на выбарах у Еўрапейскі парламент 26 траўня 2019 года. Пасля сыходу з палітыкі Ісабелы Лёвін, на партыйным з’ездзе 31 студзеня 2021 года 142 з 265 галасамі абрана спікерам Партыі зялёных (сумесна з Перам Балундам).
24 лістапада 2021 года «Зялёныя» адмовіліся працаваць ва ўрадзе, якому трэба будзе выконваць прыняты рыксдагам бюджэт, прапанаваны правымі, і пакінулі кааліцыю.
Літоўская дзяржава
Літоўская дзяржава або агульналітоўская дзяржава — паняцце, якое абазначае гіпатэтычную этнічна літоўскую дзяржаву, якая на думку літоўскіх і некаторых іншых гісторыкаў існавала на землях літоўскага засялення ад пачатку 2 тысячагоддзя н.э.
Самым раннім дакументальным сведчаннем аб існаванні такой дзяржавы на думку прыхільнікаў гэтай канцэпцыі лічыцца дагавор 1219 г. літоўскіх князёў з Галіцка-Валынскім княствам, у якім згадваюцца імёны 20 літоўскіх князёў, у т.л. Міндоўга.
На думку Пашуты, палітычны лад гэтай дзяржавы развіваўся, на працягу XIII — сяр. XIV ст., ад канфедэрацыі зямель праз іх саюз да адносна адзінай манархіі; тэрытарыяльны рост пачаўся ад г.зв. «Літвы Міндоўга», вакол якой аб’ядналіся землі Аўкштайціі, Жамойці, часткова — Яцвягіі і Земгаліі. Грамадскі лад дзяржавы быў пачаткова ўтвораны сінтэзам раннефеадальных інстытутаў незавершанага феадалізму на землях карэннай Літвы з развітымі інстытутамі федальна-раздробнага ладу на падпарадкаваных землях Русі; гэтакі сінтэз спрычыніў, пад сяр. XIV ст., развіццё феадальнай раздробленасці і на землях Літвы.
Ланга
Ланга (саманазва Lango) — афрыканскі народ. Жывуць пераважна ў паўночнай і цэнтральнай Угандзе. Асобныя групы сустракаюцца ў Паўднёвым Судане. Агульная колькасць (2021 г.) — 2 715 000 чалавек.
Гісторыя
Існуюць 2 асноўныя версіі паходжання ланга. Першая абапіраецца на іх асабістыя паданні, а таксама на тое, што мова гэтага народа блізкая да мовы ачолі. Ланга сцвярджаюць, што іх радзімай з'яўляюцца землі на поўначы, дзе яны сфарміраваліся як адзіны народ да перасялення на тэрыторыю сучаснай Уганды. Прыхільнікі гэтай версіі лічаць, што першаснай радзімай ланга быў Паўднёвы Судан, адкуль яны мігрыравалі каля XVI ст. разам з продкамі ачолі і луа. Другая версія заснавана на даследаваннях, што паказваюць падабенства ў назвах родаў ланга, карамаджонг і календжын, а таксама падабенства многіх рытуалаў гэтых народаў. Яе прыхільнікі ўпэўнены, што продкі ланга прыйшлі на тэрыторыю Уганды з Эфіопіі разам з іншымі паўднёвымі нілотамі і ўжо тут перанялі мову заходніх нілотаў.
Да ўсталявання брытанскага каланіяльнага панавання ў канцы XIX ст. ланга не мелі супольнай дзяржавы і падзяляліся на родавыя арганізацыі. Тым не меней, часам яны фарміравалі агульную армію для войн з суседзямі. Найбольш складаныя адносіны ў XIX ст. былі з дзяржавай Буньёра. Характэрна, што першыя еўрапейскія місіянеры і даследчыкі лічылі ланга вельмі ваяўнічым народам. Каланіяльная адміністрацыя захавала пэўную аўтаномію родаў, але спыніла канфлікты. Некаторыя прадстаўнікі ланга навучаліся ў школах еўрапейскага тыпу, супрацоўнічалі з адміністрацыяй і пазней удзельнічалі ў антыкаланіяльным руху. Найбольш вядомым з іх быў Мілтан Аботэ, першы палітычны лідар незалежнай Уганды.
Фёдар Іванавіч Ульянін
Фёдар Іванавіч Ульянін (1915—1944) — камандзір батальёна 422-га стралковага палка 170-й стралковай Рэчыцкай дывізіі, Герой Савецкага Саюза.
Ланга
Гісторыя
У другой палове 1980-х гг. — першым дзесяцігоддзі XXI ст. выбаршчыкі-ланга традыцыйна падтрымлівалі апазіцыю, а таму атрымлівалі меней клопату ад афіцыйнага ўрада. У нашы дні рэгіён, населены ланга, — адзін з бяднейшых ва Угандзе.
Фёдар Іванавіч Ульянін
Біяграфія
Фёдар Ульянін нарадзіўся ў 1915 года ў вёсцы Балтуноўка Хвалынскага павета Саратаўскай губерні (цяпер — Ульяніна ў Хвалынскім раёне).
У сяле Балтуноўка скончыў сямігадовую школу. Затым працаваў у Карагандзе пасадчыкам на шахце № 17.
Ланга
Культура
Ланга здаўна займаюцца жывёлагадоўляй, трымаюць кароў, авечак і коз. З культурнага пункту гледжання, жывёлагадоўля застаецца важнай, паколькі колькасць кароў вызначае сацыяльны статус іх уладальніка, выкарыстоўваецца для выкупу нявесты, жывёле прыпісваецца сімвалічны дабрабыт, жыццёвую пэўнасць і нават мужнасць. Аднак жывёлагадоўля амаль не прыносіць прыбыткаў. Распаўсюджаныя пароды даюць мала малака і мяса, патрабуюць шырокіх пашаў для выгану. Наадварот, земляробства забяспечвае ланга ежай, а таксама таварам на продаж. Яны вырошчваюць сорга, кукурузу, бабовыя, з камерцыйнымі мэтамі — кунжут і бавоўнік. На поўдні рэгіёна рассялення каля возера К'ёга вядома рыбалоўства. Традыцыйныя рамёствы: металургія, ганчарства, пляценне, апрацоўка драўніны.
Фёдар Іванавіч Ульянін
Біяграфія
Быў прызваны ў РСЧА ў 1936 годзе. У 1938 годзе прымаў удзел у баях з японцамі на возеры Хасан. У 1940 годзе прымаў удзел у Савецка-фінскай вайне.
Ланга
Культура
У мінулым, калі ланга часта ваявалі, насельніцтва аддавала перавагу жыццю ў буйных вёсках, абароненых тынам. У XX ст. з'явіліся дробныя паселішчы ў цэнтры сямейных зямельных валоданняў. Яны ўключаюць некалькі хацін, у тым ліку хаціну для сну і гаспадарчыя пабудовы. Бліжэйшыя паселішчы фарміруюць першасную нефармальную тэрытарыяльную абшчыну вангтык, якая кіруецца радай гаспадароў. Афіцыйныя тэрытарыяльныя рады кіруюцца прызначанымі чыноўнікамі.
Фёдар Іванавіч Ульянін
Біяграфія
Удзельнічаў у Вялікай Айчыннай вайне з жніўня 1941 года. Ваяваў на Карэльскім, Паўночна-Заходнім, Цэнтральным і 1-м Беларускім франтах. У 1943 годзе быў узнагароджаны за баявыя заслугі ордэнамі Чырвонага Сцяга і Чырвонай Зоркі.
Ланга
Культура
Традыцыйная вопратка амаль выйшла з ужытку. Раней яе выраблялі са скур і тканіны з лубу накшталт тапы. Мужчыны насілі футравыя капялюшы, упрыгожаныя пер'ем, жанчыны — мноства пацерак.
Фёдар Іванавіч Ульянін
Біяграфія
Званне Героя Савецкага Саюза Фёдару Іванавічу Ульянину прысвоена 23 жніўня 1944 года за доблесць і мужнасць, праяўленыя пры фарсіраванні рэк Друць і Дабысна.
Despacito
Была запісана ў 2017 годзе на іспанскай мове і адразу стала штампаваць рэкорды. За першыя тры месяцы яна мела 3 мільярды праглядаў на «YouTube», а за год — ужо 5 мільярдаў. Да 2022 года колькасць праглядаў «Despacito» на «YouTube» дасягнула 8 мільярдаў, што больш, чым насельніцтва Зямлі.
Песня займела шмат кавераў.
Фёдар Іванавіч Ульянін
Подзвіг
Камандзір батальёна 422-га стралковага палка 170-й стралковай Рэчыцкай дывізіі Фёдар Ульянін ў ноч з 23 на 24-е чэрвеня 1944 года ўтойліва пераправіў даручаную яму частку праз раку Друць у раёне горада Рагачова. Раніцай, пасля правядзення артпадрыхтоўкі, байцы батальёна першымі ўступілі ў бой, тым самым палегчыўшы пераправу асноўных сіл дывізіі. Раптоўным ударам гвардзейцы выбілі праціўніка з першых двух траншаў, а затым занялі вышыню 147,1, панаваўшую над навкольнай мясцовасцю.
Праціўнік неаднаразова контратаковаў, наносіў артылерыйскія і бомбавыя ўдары, спрабуючы выбіць батальён Ульяніна з вышыні, але беспаспяхова. А калі да вышыні падышлі іншыя падраздзяленні дывізіі, Ульянін зноў падняў батальён у атаку і адбіў у ворага вёску Заполле, а затым авалодаў вёскай Хапаны, забяспечыўшы агульны поспех палка і дывізіі.
Ульянин асабіста павёў байцоў у контратаку, праціўнік пачаў адступаць. У ходзе атакі Ульянін быў смяротна паранены асколкам разарваўшагася снарада, аднак ён адмовіўся эвакуіравацца і да апошніх хвілін жыцця кіраваў боем.
Пахаваны з воінскімі ўшанаваннямі ў вёсцы Дварэц Рагачоўскага раёна Гомельскай вобласці.
Памяць
У 1985 годзе роднае сяло Фёдара Ульяніна — Балтуноўка — было перайменавана ў яго гонар у Ульяніна.
Спасылкі
Ульянин, Фёдар Іванавіч. Сайт «Героі краіны».
Ланга
Культура
Асноўны традыцыйны сацыяльны інстытут — буйная родавая арганізацыя джо дагола. Яна ўтвараецца ў выніку рассялення сыноў аднаго бацькі каля яго паселішча і такім чынам з'яўляецца яшчэ і тэрытарыяльным аб'яднаннем. Звычайна джо дагола уключае 4 — 6 пакаленняў, якія ўдзельнічаюць у супольных святах і рытуалах. Калі родавая арганізацыя пашыраецца так, што яе чальцы не выяўляюць цікавасці да супольных мерапрыемстваў, гэта знак таго, што яна павінна падзяліцца. Родавыя арганізацыі маюць свае татэмы — дзікіх жывёл, ужыванне якіх у ежу забаронена. Сваяцтва перадаецца толькі па мужчынскай лініі, шлюбы знутры родаў забаронены. У мінулым улада была засяроджана ў руках ваенных правадыроў джон-джага і рвот. Пасля 1910 г., калі з'явілася афіцыйная дзяржаўная адміністрацыя, яны ператварыліся ў рытуальных лідараў або прадстаўнікоў буйных абшчын.
Сем'і звычайна малыя нуклеарныя, складаюцца з бацькоў і нежанатых дзяцей. Шлюбу папярэднічае выкуп нявесты ў выглядзе свойскай жывёлы і хатніх рэчаў. Забеспячэнне выкупу з'яўляецца істотнай праблемай для сям'і жаніха, асабліва, калі ў ёй шмат сыноў. Часцяком хлопцы чакаюць, калі выйдуць замуж іх сёстры, каб выкарыстаць кароў, перададзеных у якасці выкупу за іх, для асабістай жаніцьбы. З гэтай прычыны дзяўчыны ўступаюць у шлюб значна раней, чым хлопцы.
У ланга існуюць моцныя традыцыі палігініі, калі мужчына абзаводзіцца некалькімі жонкамі. Першая жонка з'яўляецца старэйшай і адказвае за ўсю жаночую частку гаспадаркі, яе сыны могуць разлічваць на першынство пры размеркаванні спадчыны. Кожная жонка жыве са сваімі дзецьмі ў асобнай хаціне. У 1960-я гг. прыкладна 20% дарослых мужчын мелі болей за 1 жонку. Аднак пазней паказчык палігініі пачаў скарачацца галоўным чынам з-за дэмаграфічнага ўціску, што прывёў да недахопу зямель, каб падтрымліваць выжыванне вялікай сям'і. На змяньшэнне колькасці палігінічных шлюбаў таксама паўплывалі барацьба з імі з боку хрысціянскіх арганізацый і асэнсаванне маладымі дзяўчынамі свайго права выбару.
Галоўную адказнасць за выхаванне дзяцей нясе іх маці. Пасля 1 — 2 гадоў братоў і сясцёр выхоўваюць асобна. Характэрна, што дзяўчыны раней пачынаюць выконваць абавязкі па хатняй гаспадарцы. Працоўнае выхаванне хлопчыкаў да падлеткавага ўзросту абмяжоўваецца наглядам за свойскай жывёлай.
Ланга вядомы як выдатныя спевакі і музыканты. Распаўсюджаны жаночыя сольныя, а таксама супольныя харавыя песні. Святы суправаджаюцца танцавальнымі спаборніцтвамі. Народныя музычныя інструменты: барабаны, флейта, ручныя клавішныя прыстасаванні.
Рэлігія
Ланга вераць, што самай магутнай істотай у свеце з'яўляецца яго стваральнік джок. Пад уплывам хрысціянскіх місіянераў постаць джок ператварылася ў бога. Але ў найбольш ранніх апісаннях ён маляваўся як вярхоўны дух. Народныя вераванні таксама прызнаюць існаванне шматлікіх іншых духаў, што ўздзейнічаюць на жыццё чалавека. У XX ст. былі пазычаны культы ньёра апантаннасці духамі. Яны асабліва папулярны сярод жанчын. У мінулым ланга практыкавалі шматлікія рытуалы пераходу мужчын з адной узрастовай групы ў іншую. У нашы дні яны сустракаюцца рэдка, як і самі ўзрастовыя групы. Існавала постаць традыцыйнага жраца, які арганізоўваў такія рытуалы, а таксама лекаваў хворых. З распаўсюджаннем культаў апантаннасці духамі лекаванне травамі і магіяй амаль спынілася.
Частка вернікаў спавядае хрысціянства.
Гродзенскі мясакамбінат
ААТ «Гродзенскі мясакамбінат» — беларуская кампанія па вытворчасці мяса, якая размешчана ў Гродна.
NGC 5513
NGC 5513 (іншыя абазначэнні — UGC 9099, MCG 4-34-5, ZWG 133.11, PGC 50776) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Палітыка Аўстрыі
Палітыка Аўстрыі рэалізуецца ў рамках федэральнай парламенцкай прадстаўнічай дэмакратычнай рэспублікі з Федэральным канцлерам у якасці кіраўніка ўрада і Федэральным прэзідэнтам у якасці кіраўніка дзяржавы. Мясцовы і федэральны ўрады ажыццяўляюць выканаўчую ўладу. Федэральную заканадаўчую ўладу ва ўрадзе і ў дзвюх палатах парламента ажыццяўляюць Нацыянальны савет і Федэральны савет. З 1949 года на партыйна-палітычным ландшафце Аўстрыі дамінуюць у асноўным Аўстрыйская народная партыя (Österreichische Volkspartei; ÖVP) і Сацыял-дэмакратычная партыя Аўстрыі (Sozialdemokratische Partei Österreichs; SPÖ). Судовая ўлада з’яўляецца незалежнай ад выканаўчай і заканадаўчай уладаў і мае выключна федэральны характар пры адсутнасці дзяржаўных судоў.
Этнічна і культурна гетэрагенная нацыянальная дзяржава Аўстрыя з’яўляецца адной з шматлікіх рэшткавых дзяржаў Аўстра-Венгрыі, велізарнай шматнацыянальнай імперыі, якая спыніла сваё існаванне ў 1918 годзе. Аўстрыйскай рэспубліцы папярэрднічала канстытуцыйная манархія, чый заканадаўчы орган упершыню быў абраны ў 1897 годзе.
Першая спроба Аўстрыі на рэспубліканскае кіраванне пасля падзення манархіі ў 1918 годзе была абцяжараная эканамічнымі выдаткамі, неабходнымі для ваенных рэпарацый, якія краіна павінна была выплачваць пераможцам Першай сусветнай вайны. Першая Аўстрыйская рэспубліка (1918—1938) зрабіла некалькі наватарскіх рэформаў у 1920-я гады, якія служылі прыкладам для еўрапейскіх дзяржаў пасля Другой сусветнай вайны. Тым не менш, рэспубліка паступова вырадзілася ў фашысцкую дыктатуру пад кіраўніцтвам канцлера Энгельберта Дольфуса, якога ў 1934 годзе забілі агенты Нацысцкай партыі. Перыяд існавання Першай рэспублікі быў скончаны ў 1938 годзе ўварваннем і анэксіяй краіны Германіяй. Пасля паразы Германіі ў 1945 годзе Аўстрыя аднавіла рэспубліканскі ўрад.
У пачатку XXI стагоддзя было адзначана паўстагоддзя стабільнага ўрада Аўстрыі з канстытуцыйнай федэратыўнай рэспубліканскай сістэмай, якая рэгулюецца ў адпаведнасці з прынцыпамі прадстаўнічай дэмакратыі і вяршэнства закона.
Чорная Натапа
Чорная Натапа — рака ў Мсціслаўскім і Крычаўскім раёнах Магілёўскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Сож (басейн Дняпра). У Чорную Натапу ўцякае рака Белая Натапа.
Назва
У гэтай мясціне абапал Сажа назвы Белая Натапа і Чорная Натапа адлюстроўваюць асаблівасць называння суседніх рэк або ракі з яе прытокам. Перад Рослаўлем у раку Асцёр (левы прыток Сажа) адна за другой уцякаюць Белая Рыдага і Чорная Рыдага (< Rūdaga «Рудая (рака)» ). Ніжэй па цячэнні Астра прыток Белая Немка ўцякае ў раку Немку (найімаверней раней Чорная Немка).
Таксама, у раку Сожанку (цячэ паралельна ніжняму цячэнню ракі Асцёр) адна за другой уцякаюць Чорная Натапа і Крапіўна (з другога, левага боку Сажа ад Чорнай Натапы і Белай Натапы).
Назва Натапа (< *Nat-ap-) балцкага паходжання, складаецца з дзвюх асноў. Першая аснова звязаная з прускім *nātis, латышскім natre, natra, літоўскім noterė, notra «крапіва».
Другая аснова ў назвах Натапа звязаная з прускім api «рака», літоўскім upė. Яна ж у такіх двухасноўных балцкіх гідронімах на ўсходзе старабалцкай тэрыторыі, як Няропля «Глыбокая рака», Каспля «Камарыная рака» (на Верхнім Падзвінні), Жукопа «Рыбная рака» (у вярхах Волгі). Таксама і ў аднаасноўных гідронімах Упа (прыток Акі), Вопь (прыток Дняпра), Упінка (прыток Сажа каля Хіславічаў), якія значаць «Рака» або «Паўнаводная».
Назва Натапа значыць «Крапіўная рака». Тапанімічны комплекс «Белая Натапа — Чорная Натапа» паўтараўся паабапал цячэння Сажа.
Водаапісанне
Асноўныя прытокі — Белая Натапа (леваруч), Мяртвіца.
Пачынаецца за 2 км на поўнач ад вёскі Пячкавічы Мсціслаўскага раёна, вусце за 1,5 км на поўдзень ад аграгарадка Сялец Мсціслаўскага раёна. Цячэ па Горацка-Мсціслаўскай і Аршанска-Магілёўскай раўнінам. Рэчышча на працягу 7 км паміж вёскамі Бялынец і Сычоўка Мсціслаўскага раёна і ніжэй вёскі Кашаны Крычаўскага раёна (2,4 км) каналізаванае.
Міхаіл Аркадзевіч Керзін
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і маскоўскага адваката, Керзіна Аркадзя Міхайлавіча, гарачага аматара і прапагандыста рускай музыкі, разам з жонкай, піяністкай Марыяй Сямёнаўнай, які заснаваў «Гурток аматараў рускай музыкі», так званы «Керзінскі гурток». З 1903 па 1912 вучыўся ў Пецярбургскай Акадэміі мастацтваў у класе Залемана. Аднакурснік скульптара Сяргея Канёнкава. Дыпломная скульптура пад назвай «Вакханалія» прынесла Керзіну званне мастака і аплочваемае замежнае турнэ на 2 гады. Камандзіровачныя складалі 5000 рублёў золатам. Скульптар аб’ехаў Грэцыю, Італію, Францыю, Германію, Англію, удасканальваючы сваё майстэрства і вывучаючы еўрапейскую культуру. З’яўляўся адным з заснавальнікаў Саюза дзеячаў пластычных мастацтваў (СДПМ) у 1917 годзе ў Пецярбургу разам з Багданавым-Бельскім, Макоўскім, Беклемішавым, Рэпіным. Удзельнічаў у вясновых выставах у залах Імператарскай Акадэміі мастацтваў, якія праходзілі ў 1897—1918 гадах у Санкт-Пецярбургу. Уваходзіў у суполку мастакоў «Новы саюз перасоўных выстаў», які існаваў у 1908—1930 гадах і ў Саюз скульптараў-мастакоў, створаны ў 1917 годзе ў Петраградзе. У 1918—1923 гадах выкладаў у мастацкай школе ў Веліжы.
З 1923 года па 1932 выкладаў у Віцебскім мастацкім тэхнікуме, змяніўшы на пасадзе дырэктара Марка Шагала, які эміграваў у Парыж. Керзін запрасіў з Пецярбурга майстроў жывапісу, малюнка, і зладзіў пераэкзаменоўкі ўсіх студэнтаў. Многія былі адлічаныя, бо залічэнне раней праводзілася часцяком не па здольнасцях, а па рэвалюцыйнай прыналежнасці. Керзін стаў аднаасобна вырашаць пытанні арганізацыі навучання. Палічыўшы гэта зневажальным, Пэн Ю. М. (прарэктар па вучэбнай рабоце), Юдовін С. Б., Мінін Я. С. і група студэнтаў 23 верасня 1923 г. выступілі з калектыўнай заявай аб сыходзе і пакінулі інстытут.
Вучнямі Керзина былі вядомыя беларускія скульптары Заір Азгур, Аляксей Глебаў, Андрэй Бембель, Сяргей Селіханаў, Анатоль Анікейчык і іншыя. Заіру Азгуру Керзін асабіста параіў перайсці з аддзялення жывапісу на першы курс скульптуры. Аляксей Глебаў быў любімым вучнем Керзіна, нягледзячы на ​​тое, што не змог скончыць курс да канца. Яго некалькі разоў адлічвалі за тое, што пры паступленні схаваў сваё паходжанне. Яго бацька быў святаром. З 1932 года ў Мінску. Вучні Керзіна ў 1930-х гадах пад яго кіраўніцтвам склалі брыгаду скульптараў, якія працавалі над афармленнем Дома ўраду ў Мінску. Падчас нямецка-фашысцкай акупацыі Керзін М. А. заставаўся ў Мінску, працуючы сувязным ў мінскім падполлі, якое дзейнічала пад прыкрыццём майстэрні скульптара. Пасля вызвалення Мінска Керзін быў узнагароджаны партызанскім медалём і абраны дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР. У 1949 годзе, па паклёпе сваіх вучняў, быў абвінавачаны ў касмапалітызме і вымушаны з’ехаць на радзіму, у Ленінград, дзе з 1949 года загадваў кафедрай скульптуры ў інстытуце імя Рэпіна. Меў невялікую кватэру на 4-й лініі Васільеўскага вострава, у двары Расійскай Акадэміі мастацтваў, дзе выкладаў да 1980-х гадоў. Член Саюза мастакоў СССР. Заслужаны дзеяч мастацтваў Беларускай ССР. Міхаіл Керзін працаваў у розных жанрах скульптуры.
Бернау
Бе́рнау (Bärnau) — назва некалькіх населеных пунктаў:
NGC 3929
NGC 3929 (іншыя абазначэнні — UGC 6832, MCG 4-28-76, ZWG 127.80, NPM1G +21.0315, PGC 37126) — эліптычная галактыка (E) у сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Канюхіў
Канюхіў (Коню́хів) — вёска ў Стрыйскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Ханькі
Ханькі́ (, Ханьки) — вёска ў Жабінкаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Крыўлянскага сельсавета.
Кітайскі чайны дамок (Сан-Сусі)
Кітайскі чайны дамок (Chinesisches Haus) — садовы павільён у парку летняга палаца Сан-Сусі ў Патсдаме.
Будынак быў пабудаваны па загаду прускага караля Фрыдрыха Вялікага як ўпрыгожванне для яго летняй рэзідэнцыі. Праект быў даручаны архітэктару Іагану Готфрыду Бюрынгу. Будаўніцтва, пачатае ў 1755, працягвалася да 1764 з-за Сямігадовай вайны.
Пабудаваны па эскізах самога караля, павільён з'яўляецца яркім прыкладам захаплення той эпохі вырабамі ў кітайскім стылі, сумесі арнаментальных стылявых элементаў ракако і усходнеазіяцкіх будаўнічых формаў.
Абрысы кітайскага дамка нагадваюць форму ліста канюшыны.
Рота Марыёка
(森岡 亮太; нар. ) — японскі футбаліст. У 2014—2018 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Самавук
Супрацьлегласцю яму з’яўляецца дылетант, які хоць і можа атрымаць веды аўтадыдактычнымшляхам, але гэта веданне часцяком абмежавана і павярхоўна. Аўтадыдакт ж, як правіла, праяўляе незвычайныя здольнасці, нястомную стараннасць і цвёрдую волю, і, як следства, знаходзіць прафесійнае прымяненне сваіх ведаў, а часам і грамадскае і навуковае прызнанне.
Вартасці і недахопы такога навучання
Пры напружаным і пастаянным вывучэнні свайго прадмета, ня душыцца чужымі забабонамі, аўтадыдакты нярэдка адкрываюць у навуках новыя сьцежкі (шляхі), знаходзяць новыя пункты гледжання і тым самым прыносяць навуцы або мастацтву вялікую карысць. Але іх уклад у навуку не заўсёды аказваецца актуальным або запатрабаваным, паколькі яны часта знаходзяцца ў ізаляцыі, і ім не хапае знешніх ацэнак і саветаў ад іншых спецыялістаў, якія, у выпадку памылак, маглі б выправіць ці даць адсутнічаюць матэрыялы.
У сучасным грамадстве часта сустракаюцца спецыялісты, якія не атрымалі фармальнай адукацыі, але пры гэтым вельмі добра асвоілі базавыя веды якіх-небудзь прадметаў і ўсяляк імкнуцца максымізаваць свае веды і навыкі ў пэўнай форме. Акадэмікі РАН падтрымліваюць патэнцыял аўтадыдактаў і не выключаюць, што веды суб’екта,  які атрымаў адукацыю ня ў сценах якіх-небудзь інстытутаў, могуць у асобных і даволі рэдкіх выпадках пераўзыходзіць ўзровень ведаў адукаванага чалавека.
Кулябакі
Кулябакі (Кулебаки) — горад (з 1932 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Кулябакскага раёна Ніжагародскай вобласці. Насельніцтва 38,1 тыс. чалавек (2005). Заснаваны ў канцы XVII стагоддзя.
Горад размешчаны на аўтамабільнай дарозе Уладзімір — Мурам — Арзамас. У горадзе знаходзіцца аднайменная чыгуначная станцыя — канцавы пункт галіны (29 км) ад станцыі Навашына на магістральнай лініі Мурам — Арзамас.
Металургічны завод, завод металаканструкцый, швейная фабрыка, малочны завод, хлебазавод, мясакамбінат і інш.
Браўнау
Бра́унау (Braunau) — назва некалькіх населеных пунктаў:
Джуліяна Буджардзіні
Джуліяна Буджардзіні (Giuliano Bugiardini;, г. Фларэнцыя — ) — італьянскі мастак эпохі Адраджэння.
Жыццё і творчасць
Джуліяна Буджардзіні, вядомы таксама як Джуліяна ды П’еро ды Сімане, працаваў пераважна ў Фларэнцыі, а таксама ў Балонні ў 1526—1530 гадах. Спачатку быў вучнем у скульптара, а потым — у мастака Даменіка Гірландая. У 1503 годзе Буджардзіні ўступае ў кангрэгацыю мастакоў Кампанья ды Сан Лука і працуе сумесна з аж да 1509 года, калі апошні сыходзіць у майстэрню Фра Барталамеа. Паводле паведамлення Джорджа Вазары, Буджардзіні быў асістэнтам Мікеланджэла, калі той у 1508 годзе працаваў над роспісам Сікстынскай капэлы. Для царквы  у Фларэнцыі Буджардзіні ў 1530-я гады піша па эскізах Мікеланджэла карціну ''Пакутніцтва св. Кацярыны''.
Хатынічы
Хаты́нічы (, Хатыничи) — аграгарадок у Ганцавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Хатыніцкага сельсавета. Размешчаны на аўтадарозе Ганцавічы — Лагішын, за 17 км на паўднёвы захад ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Ганцавічы (на лініі Лунінец — Баранавічы).
Гісторыя
Перад вайной у вёсцы жыло 1500 чалавек у 312 дварах.
Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў 1941-42 гадах гітлераўцамі было спалена 130 дамоў, забіта 73 чалавекі.
Інфраструктура
Кавярня «На хвілінку».
Куты (Стрыйскі раён)
Куты (Кути́) — вёска ў Стрыйскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Браўнау-ам-Ін (значэнні)
Браўнау-ам-Ін:
Ланы-Сакаліўскі
Ланы-Сакаліўскі (Лани-Соколівські) — вёска ў Стрыйскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
NGC 5514
NGC 5514 (іншыя абазначэнні — UGC 9102, IRAS14111+0753, MCG 1-36-23, VV 70, ZWG 46.66, KCPG 420A, PGC 50809) — спіральная галактыка (Sab) ў сузор’і Валапас.
Кербела
Шыіты лічаць Кербела адным з сваіх самых свяшчэнных гарадоў пасля Мекі, Медзіны, Іерусаліма і Эн-Наджафа, таму што тут у ходзе Кербельскай бітвы (680) салдатамі Язіда ібн Муавіі быў абезгалоўлены імам Хусейн.
NGC 5514
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Алег Анатольевіч Віннік
Алег Анатольевіч Віннік (нарадзіўся 31 ліпеня 1973, вёска Вярбіўка, Чаркаская вобласць) — украінскі спявак, кампазітар і аўтар песень. Атрымаў вядомасць у Германіі, Аўстрыі і Швейцарыі як выканаўца галоўных роляў папулярных мюзіклаў пад сцэнічным імем OLEGG
Біяграфія
Алег Віннік нарадзіўся 31 ліпеня 1973 у вёсцы Вярбіўка, Каменскага раёна Чаркаскай вобласці. Сярэднюю школу скончыў у вёсцы Чырвоны Кут, (Жашкіўскі раён, Чаркаская вобласць). Прымаў актыўны ўдзел у мастацкай самадзейнасці, умеў і да спеву, і да гульні на каханай электрагітары.
У рамках праграмы культурнага абмену Алег праходзіў стажыроўку ў Германіі. Падчас стажыроўкі атрымаў прапанову Люнебургскага тэатра з Ніжняй Саксоніі, дзе працягнуў кар’еру, выконваючы партыі ў оперы «Toska» і аперэце «Paganini». Далей — два гады навучання ў Гамбургу пад чулым кіраўніцтвам выкладчыка вакалу Джона Лемана, а таксама першыя спробы ў жанры мюзікла. Спачатку былі ролі Лючэнцыа («Kiss me Kate» (1999—2001), Фебус і блашчыц («Der Glöckner von Notre Dame» (2001—2002).
Але не самай важнай стала роля ў мюзікле «Адрынутыя» («Les miserables») па аднайменным рамане Віктара Гюго. 30-гадовы Алег Віннік сыграў ролю Жана Вальжана (Jean Valjean) — героя, якому ў пачатку мюзікла 46, а ў фінале — 80 гадоў. Наступнай важнай роляй стала роля Чорнага прынца — Смерці (Der Tod) у мюзікле «Элізабэт» («Elisabeth»).
Пачынаючы з 2011 года Алег Віннік сканцэнтраваўся на сольнай кар’еры і пераехаў ва Украіну, у Германіі праводзячы толькі невялікі час для запісу новых хітоў. З’яўляецца аўтарам усіх песень, якія ўваходзяць у яго альбомаў.
Пасля праведзеных некалькіх гадоў ва Украіне Алег Віннік здабыў яшчэ большую вядомасць пасля выхаду такіх песень як Шчасце, Каменная ноч, Здравствуй нявеста, Ніно і іншых, пры гэтым збіраючы велізарныя залы на канцэртах.
Інаполіс (асаблівая эканамічная зона)
АЭЗ «Інаполіс» — асаблівая эканамічная зона тэхніка-ўкараняльнага тыпу на тэрыторыі аднайменнага горада ў Рэспубліцы Татарстан. Была створана пастановай Урада Расіі 1 лістапада 2012 года дзеля прыцягнення інвестыцый і развіцця IT-тэхналогій у рэгіёне. АЭЗ прадастаўляе рэзідэнтам і партнёрам права на падатковыя і мытныя льготы, страхавыя ўзносы і шэраг іншых прэферэнцый.
Алег Анатольевіч Віннік
Біяграфія
У 2016 годзе песня Ніно стала лідарам хіт-параду на радыё «Рускае Радыё Украіна»
Інаполіс (асаблівая эканамічная зона)
Агульная тэрыторыя пляцовак АЭЗ — 311 га, яны размешчаны ў Верхнеўслонскім і Лаішаўскім муніцыпальных раёнах Татарстана. На 2020 год 109 кампаній маюць статус рэзідэнта АЭЗ «Інаполіс», 26 з’яўляюцца партнёрамі, 50 атрымалі статус стартапа. Кампаніі, якія працуюць у АЭЗ «Інаполіс», стварылі 3,8 тыс.працоўных месцаў і інвеставалі каля 27 млрд рублёў.
Алег Анатольевіч Віннік
Біяграфія
У сакавіку 2016 года Алег Віннік на канцэрце ў Кіеве прэзентаваў новыя песні : «Шчэ мить», «Яшчэ ўчора», «Маці каже праўду», «Як ці там».
Свята-Мікалаеўская царква (Ястрамбель)
Свята-Мікалаеўская царква — праваслаўны храм, які знаходзіўся ў в. Ястрамбель Баранавіцкага раёна і не захаваўся.
Была размешчана ў баку ад вёскі. Пабудавана ў 1840 г. з дрэва, рэканструявана ў 1925 г.
Гісторыя
Першае апісанне драўлянай капліцы ў імя свяціцеля Мікалая Цудатворца ў маёнтку Ястрамбель змешчана ў дакументах Візітаў уніяцкіх цэркваў Мінскага і Навагрудскага сабораў 1680—1682 гг., што захоўваюцца ў Нацыянальным гістарычным архіве Беларусі. Капліца была пабудавана па фундацыі пана Моклака.
Згодна з апісаннем 1864 года ў вёсцы Ястрамбель размяшчалася драўляная 5 класа Свята-Мікалаеўская царква, пабудаваная ў 1840 годзе прыхаджанамі. Пры царкве было 50 дзесяцін зямлі. Прыхаджан 865.
У апісанні цэркваў і прыходаў Мінскай епархіі 1879 года згадваецца драўляная Свята-Мікалаеўская царква, пабудаваная ў 1840 годзе.
У склад прыходу ўваходзілі вёскі Ястрамбель, Малахоўцы, Скварчыцы, Гінцавічы, Кунцэвічы, Валахва, Гайкаўцы, Замошша. Прыхаджан 1533 душ.
Святары Свята-Мікалаеўскай царквы вёскі Ястрамбель: Іаан Лаўроўскі (1889), Іаан Лукашэвіч (1893), Іосіф Кезевіч (1895—1908), Канстанцін Радзівіновіч (1910), Стэфан Сінякоў (1912—1915) (даты пададзены па гадах выхаду Памятных кніжак Мінскай губерніі).
Архітэктура
Царква была вырашана кубападобным зрубам з глухім купалам над гонтавым дахам і прырубам апсіды. Вокны размешчаны ў адзін рад, мелася двое дзвярэй. Драўляны іканастас быў пафарбаваны ў карычневы колер, з пацямнеўшаю пазалотаю ў некаторых месцах, складаўся з 7 абразоў мясцовага пісьма.
На званіцы, размешчанай асобна, было тры званы вагою ў 5, 2 і 1 пуд.
Нэ
Нэ (Ne) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лігурыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Генуя.
Насельніцтва складае 2323 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 36 чал./км². Займае плошчу 64 км². Паштовы індэкс — 16040. Тэлефонны код — 0185.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Assunta.
Pax Americana
Pax Americana (Амерыканскі мір) — перыяд эканамічнай і грамадска-палітычнай стабільнасці, які склаўся ў заходніх краінах пасля заканчэння другой сусветнай вайны і канчатковага размежавання сфер уплыву ЗША і СССР, які стаў цэнтрам Pax Sovietica (Савецкі мір). Гэтыя дзве новыя дзяржавы, якія стварылі біпалярны свет, былі свайго роду аналагамі старажытнай Рымскай імперыі ў часы сваёй стабільнасці — Pax Romana. ЗША, у прыватнасці, былі відавочным пераемнікам былой магутнасці шмат у чым ідэнтычнага Pax Britannica.
Роля ЗША, як дамінанты заходняга свету, шмат у чым тлумачылася тым, што гэта краіна не пацярпела ад разбуральных наступстваў Другой сусветнай вайны і змагла лёгка распаўсюдзіць свой уплыў у краінах Захаду. Шмат у чым роля ЗША пасля 1945 года была нават больш значнай, чым пасля распаду СССР у 1991 годзе. Неаднаразова, аднак, нягледзячы на моцную эканамічную сувязь паміж краінамі, якія склалі Pax Americana, быў відавочны нейкі ідэйны раскол — у першую чаргу з Францыяй, якая заўважыла відавочнае германскае дамінаванне кааліцыі.
Аршанска-Магілёўская раўніна
Аршанска-Магілёўская раўніна — фізіка-геаграфічны раён Усходне-Беларускай ландшафтнай правінцыі, размяшчаецца ў Магілёўскай і на крайнім паўднёвым усходзе Віцебскай абласцей.
Працягласць тэрыторыі з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход больш за 200 км, з захаду на ўсход ад 50 км да 120 км. Абсалютная вышыня 150—200 м. Аршанска-Магілёўская раўніна працягнулася з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Мяжуе з Аршанскім і Горацка-Мсціслаўскім узвышшамі, Цэнтральнабярэзінскай і Чачорскай раўнінамі.
Геалогія
У тэктанічных адносінах Аршанска-Магілёўская раўніна прымеркавана да Аршанскай упадзіны. Крышталічны фундамент перакрыты асадачнай тоўшчай верхняга пратэразою, дэвону і антрапагену, на поўдні акрамя таго адкладамі юры, мелу, палеагену і неагену.
Магутнасць антрапагенавых адкладаў у сярэднім 50—80 м, у лагчынах ледавіковага выворвання і размыву да 200 м. У будове антрапагенавага покрыва ўдзельнічаюць пераважна адклады бярэзінскага, дняпроўскага з сожскім зледзяненняў, александрыйскага і муравінскага міжледавікоўяў, галацэну. Адметная роля ў фарміраванні сучаснай паверхні належыць, лёсападобным адкладам магутнасцю да 10—12 м, якія намножыліся ў час адступання апошняга, паазерскага зледзянення. Яны перакрываюць больш старажытныя марэнныя і флювіягляцыяльныя адклады.
Рэльеф
Паверхня платопадобная, месцамі хвалістая, з агульным нахілам на поўдзень. Уздоўж Дняпра, Проні і Сажа пясчаныя (зандравыя) раўніны і надпойменныя тэрасы, паверхня якіх месцамі ўскладненая выдмамі і камамі. Часта сустракаюцца суфазійныя западзіны, на паўднёвым усходзе — карставыя варонкі.
Асноўныя рысы сучаснага рэльефу сфарміраваліся ў перыяд адступання сожскага ледавіка. Пераважае флювіягляцыяльная раўніна з хвалістай і спадзіста-хвалістай паверхняй, а таксама спадзіста-хвалістая і дробнаўвалістая марэнная раўніна. Водападзельныя ўчасткі ў познім плейстацэне і ў галацэне набылі платопадобны выгляд, прыдалінныя схілы былі парэзаны эрозіяй, якой садзейнічалі лёсападобныя пароды. Часта трапляюцца суфазійныя западзіны, калдобіны, прамывіны. Найдаўжэйшыя і найглыбейшыя маладыя яры і старыя спадзістыя яры і лагчыны прымеркаваны да схілаў рачных далін і дасягаюць даўжыні 2—3 км, глыбіні 20—30 м.
Клімат
Тэмпературы студзеня ад −7,5 да −8,2 °C, ліпеня 17,8—18,5 °C. Ападкаў 600—645 мм за год.
Унутраныя воды
Рачная сістэма належыць да басейна Дняпра. Найбольшыя рэкі, якія праразаюць раўніну: Дняпро (ад Оршы да Магілёва), Проня з Басяй і Растай, Сож з Волчасам, Лабжанкай і Сяннай. На поўдні цякуць правыя прытокі Бесядзі — Жадунька з Крупняй, Дзяражня.
Глебава-расліннае покрыва
Глебы дзярнова-падзолістыя (найбольш урадлівыя дзярнова-палева-падзолістыя). Глебаўтваральныя пароды — лёсападобныя суглінкі і супескі, радзей трапляюцца марэнныя суглінкі, супескі і пяскі.
Францішак Сыман
Франці́шак А́льбін Сы́ман (Franciszek Albin Symon; 3 студзеня 1841, Дубавец — 26 мая 1918, Кракаў) — рымска-каталіцкі святар, рэктар Духоўнай акадэміі ў Пецярбургу (1884—1897).
Біяграфія
Сын валынскіх шляхціцаў Пятра Сымана і Аўгусціны з Серачынскіх. Пачатковую адукацыю атрымаў у Траянаве. У 1852—1855 навучаўся ў Наваград-Валынскай дваранскага вучылішча. У 1856 годзе паступіў у Жытомірскую рымска-каталіцкую духоўную семінарыю, адкуль у 1859 годзе пераведзены ў Каталіцкую духоўную акадэмію ў Пецярбургу, дзе ў 1862 атрымаў ступень акадэміка багаслоўя. Працягнуў навучанне тэалогіі ў Мюнхенскім універсітэце, дзе ў 1864 абараніў доктарскую дысертацыю па тэалогіі. 9 кастрычніка таго ж года прыняў капеланскія пасвечанні ў Рыме.