cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Санта-Барбара (Коста-Рыка)
Спорт
Футбольны клуб Barbareño такіх поспехаў не дасягнуў. У 1997—2004 гадах гуляў у першым дывізіёне чэмпіяната Коста-Рыкі. Хатняй арэнай Barbareño з'яўляецца стадыён імя Карласа Альварада Вільялобаса ўмяшчальнасцю 1500 чалавек.
Спасылкі
Афіцыйны сайт кантона Санта-Барбара
Верамееўка
Вераме́еўка (, Веремеевка) — аграгарадок (да 2006 года вёска) у Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Першамайскага сельсавета, на рацэ Гаражанка, за 1 км на поўнач ад Гарадка, за 2 км ад чыгуначнай станцыі Гарадок, за 40 км ад Віцебска, на шашы Гарадок — Віцебск.
Інфраструктура
Дом культуры і бібліятэка. Урачэбная амбулаторыя агульнай практыкі, магазін, комплексны прыёмны пункт.
Каср Ібрым
Каср Ібрым (‏قصر ابريم) — разваліны старажытнага горада сярэднявечнай Ніжняй Нубіі, знаходзіцца на поўдні сучаснага Егіпта. Старажытны горад размяшчаўся першапачаткова на схіле берага Ніла, але ў выніку будаўніцтва Асуанскай плаціны ў другой палове XX стагоддзя і ўтварэння ў выніку разліва вод Ніла вазера Насер, Каср Ібрым фактычна стаў востравам. З будаўніцтвам плаціны апынулася, што Каср Ібрым — адзіны археалагічны помнік у раёне затаплення, які апынуўся вышэй новага ўзроўню вады. І да, і пасля будаўніцтва плаціны Каср Ібрым прыцягваў да сябе археолагаў.
Першыя раскопкі Каср Ібрыма распачала экспедыцыя Пенсільванскага ўніверсітэта ў 1911 годзе. Археолагамі ўсталявана, што першыя паселішчы Каср Ібрым датуюцца Егіпецкім Познім перыядам. Паселішча дасягнула росквіту ў Сярэднявеччы, у гэты перыяд у Каср Ібрыме размяшчалася дыяцэзія дзяржавы Набатыі. У Каср Ібрыме знойдзена найбагацейшая на сённяшні дзень калекцыя дакументаў на старажытнанубійскай мове, уключаючы дакументы дыяцэзіі. Каср Ібрыме быў населены аж да 1840-х гадоў, у наш час востраў закрыты для наведвання, на ім працуюць толькі археолагі.
Зялёны Клін (Клімавіцкі раён)
Зялёны Клін (, Зелёный Клин) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гусаркаўскага сельсавета.
НФЛ у сезоне 1941
Cезон 1941 года стаў 22-ым сезонам Нацыянальнай футбольнай лігі (NFL). Скочыўся перамогай «Chicago Bears».
Выніковая табліца
В = Выйгрыш, П = Паражэнне, Н = Нічыя, % = Адсотак перамог, АН = Ачкі набраныя, АП = Ачкі прапушчаныя''
Заўвага: Да 1972 года, нічыі ў турнірных табліцах не ўлічваліся.
Гузы
Гузы́ (, Гузы) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Першамайскага сельсавета.
Майданіўка (Корасценскі раён)
Майданіўка (Майдані́вка) — вёска ў Корасценскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Мала Зубіўшчына
Мала Зубіўшчына (Мала́ Зубі́вщина) — вёска ў Корасценскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Ятаўты (Воранаўскі раён)
Я́таўты (, Ятовты) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Радунскага сельсавета.
Аравія Петрэйская
Аравія Петрэйская (Arabia Petraea), Аравія — памежная правінцыя Рымскай імперыі, створаная напачатку II стагоддзя.
Аравія ўвайшла ў склад імперыі ў 106 годзе пры Траяне ў выніку анексіі Набатэйскага царства. Стратэгічна правінцыя забяспечвала бяспеку Сірыі, Іўдзеі і Егіпта з паўднёвага ўсходу, а таксама бяспеку марскіх шляхоў па Чырвоным моры. Уключала тэрыторыі сучаснай Іарданіі, поўдзень сучаснай Сірыі, тэрыторыі Сінайскага паўвострава і паўночна-заходняй Саудаўскай Аравіі. Адміністрацыйным цэнтрам правінцыі была Босра. Прыкладна ў 297 годзе (пры Дыяклетыяне) Аравія была падзелена на дзве правінцыі, паўднёвую і паўночную, з цэнтрамі Петрай і Босрай.
Рымскі перыяд быў перыядам аднаўлення эканамічнага росквіту Аравіі. Рымляне адрамантавалі старую Царскую дарогу. У аравійскіх гарадах з'явілася шмат новых пабудоў. Караванны гандаль з парфянамі на ўсходзе квітнеў. Раманізацыя закранула гэту правінцыю, але не ў такой ступені, як астатнія. У кіраванне Септымія Сервера тэрыторыя правінцыі Аравія Петрэйская была пашырана.
Пры імператары Дыяклетыяне легіянерамі ў Аравіі, якая адышла да дыяцэзіі Усход, быў пабудаваны шэраг умацаванняў, якія атрымалі назву Арабскі лімес. У позняй антычнасці ён быў дэмантаваны. Пасля падзелу Рымскай імперыі, Камяністая Аравія стала часткай Усходу. Імператар Анастасій I прызнаў незалежную федэрацыю арабскіх плямёнаў з Емена як рымскага саюзніка пры ўмове, што яны будуць абараняць усходнія межы. Іх цар атрымаў тытул патрыкія. У 604 годзе, калі Сасаніды ўварваліся ў Візантыйскую імперыю, арабы ўжо не ваявалі за візантыйцаў і запатрабавалася амаль чвэрць стагоддзя, пакуль імператар Іраклій не выгнаў захопнікаў у Ірана-візантыйскай вайне (602—628). Неўзабаве Аравія ўвайшла ў склад Арабскага халіфата.
Фарнак (сын Арсама)
Фарнак І (па-эламску: Парнака; каля 565 да н.э.. — 497 да н.э.?) — міністр фінансаў Персідскай імперыі ў 506 да н.э. — 497 да н.э., заснавальнік роду Фарнакідаў.
Паходзіў з царскага роду Ахеменідаў, быў сынам Арсама. Спачатку быў падначаленым сатрапа Вавілоніі Гобрыя, але ўзвысіўся пасля таго, як яго пляменнік Дарый I у 522 да н.э., стаў царом Персіі. Адыгрываў важную ролю пры кралеўскім двары. Згодна з персепальскім таблічкамі, у 506—497 да н.э. выконваў абавязкі міністра фінансаў. Увёў пашпарты, пасады суддзяў, рахаўнікоў, караваны. Унармаваў парадак збору падаткаў (вядомы тры скарбнікі, якія жылі пры ім — Каркіш, Сутаяўда і Бараткама). На пасадзе падскарбія яго змяніў Аспацін.
Мэдыніўка
Мэдыніўка (Меди́нівка) — вёска ў Корасценскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Гаёвы Дзед
Гаёвы дзед, або Гаюн — дух лесу ў беларускай міфалогіі, які сочыць за парадкам у лесе, мае слугамі звяроў і птушак. Паданні пра яго вядомы на Вілейшчыне. Падобны да іншых духаў лесу беларускай міфалогіі — лесуна і пушчавіка.
Апісанне
Уяўляецца істотай з чалавечай старэчай галавой, сівым мохам замест валасоў і барады. Нагадвае мядзведзя, але ходзіць проста на задніх лапах.
Гаюн ахоўвае лес, сочыць за дрэвамі, а звяры і птушкі яму служаць. Мае ўлюбёныя месцы ў лесе і ахоўвае іх асабліва пільна, каб ніхто не парушыў прыроднай прыгажосці, калі нехта вырашыць рубіць там дрэвы, Гаюн з’явіцца перад чалавекам у сваім сапраўдным пачварным выглядзе. Вядома, пасля гэтага людзі доўга абыходзяць запаведныя мясціны. Калі чалавек паспяваў зрубіць дрэва, гаюн у гневе абвальваў яго на злачынцу.
У даўніну ніхто не рубіў дрэвы на будаўніцтва хаты без дазволу Гаюна. Лічылі, калі атрымаць дазвол Гаюна на будаўніцтва хаты, яна будзе моцнай і даўгавечная. Для гэтага гаспадар увечары ішоў у лес, нёс пачастунак на папярэдне выбранае месца, клаў пачастунак на пень і казаў: ''«Прынёс снеданне гаёваму дзеду. Ці сам з’ясі, ці ўнучкам дасі»''. У гэтым дзеянні праглядаецца акт ахвяравання сілам навакольнай прыроды. Калі да раніцы пачастунак знікаў, лічылі, што Гаёвы дзед даў згоду. Калі пачастунак заставаўся на месцы, трэба было шукаць іншае і несці пачастунак зноў. Лічылася, калі рубіць дрэвы на новую без дазволу ад Гаюна, лясны дух пасылаў у новую хату зайца (у народнай сімволіцы — сімвал няшчасця) як знак, што жытло не прастаіць доўга.
У гаёвага дзеда ёсць унучкі — гаёўкі.
Яноўка
Назву Яно́ўка маюць:
Зубакі 1
Зуба́кі 1 (, Зубаки 1) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Першамайскага сельсавета.
Канахоўка
Канахо́ўка (, Коноховка) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гусаркаўскага сельсавета.
Рысы
Ры́сы (Rysy, Rysy, Meeraugspitze, Tengerszem-csúcs) — гара на польска-славацкай мяжы ў Высокіх Татрах. Мае тры вяршыні, з якіх самая высокая — сярэдняя — знаходзіцца на тэрыторыі Славакіі (2503 м), а паўночная з’яўляецца самай высокай кропкай Польшчы (2499 м). Першае задакументаванае ўзыходжанне на гару было здзейснена ў 1840 годзе Эдэ Блазі і правадніком Янам Руманам-Дрэчным, а ў 1884 годзе Тэадор Вунт і Якаб Хорвай ажыццявілі першае зімовае ўзыходжанне.
Фундаментальная паслядоўнасць
Азначэнне
Паслядоўнасць пунктаў метрычнае прасторы (X, \rho) называецца фундаментальнаю, калі яна задавальняе ўмову Кашы:
для любога існуе такі натуральны лік, што для ўсіх.
Балотнікі (Воранаўскі раён)
Бало́тнікі (, Болотники) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Бастунскага сельсавета.
Да 11 студзеня 1966 года вёска ўваходзіла ў склад Пажыжмаўскага сельсавета, да 19 красавіка 1973 года — у склад Пагародненскага сельсавета.
Зуі 1
Зуі́ 1 (, Зуи 1) — былая вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Першамайскага сельсавета.
Скасавана 29 снежня 2022 года.
Гаёўкі
Гаёўкі — у беларускай міфалогіі міфічныя насельніцы лясоў і гаёў, унучкі Гаёвага дзеда.
Апісанне
Сяляне апісвалі іх як маладых гарэзлівых дзяўчат, толькі прыгажэйшых за смяротных. Але на зіму гаёўкі зарасталі снежна-белай поўсцю, чыстым заставаўся толькі твар, вясною поўсць спадала. Мелі русыя косы. Іх любіць усё жывое, па дапамогу звяртаюцца ўсе лясныя жывёлы — і паранены лось, і нямоглая птушка, і гаёўкі залечваюць ім раны. Чалавек не можа злавіць і прыручыць гаёўку. Калі гаёўкам нешта пагражае, яны могуць рабіцца нябачнымі. Гаёвы дзед не дазваляе ім пакідаць лес. Але, калі ў вёсцы адбываецца вялікае гулянне, яны бягуць туды і, схаваўшыся, назіраюць, як забаўляецца моладзь, у якіх прыгожых строях танчаць вясковыя дзяўчаты (гл. вілейскі строй). Калі нейкая дзяўчына адасобіцца, дзікія гаёўкі могуць зняць з яе сукенку, пусціць як у споднім ці зусім голую. А на Купалле гаёўкі часта выходзяць да святочнага вогнішча, забаўляюцца ў росным жыце, шукаюць зёлкі, а апоўначы вяртаюцца ў лес, каб паглядзець на папараць-кветку. Чалавек, якому такім часам трапяцца гаёўкі, можа непрыкметна пайсці за імі, і тыя прывядуць яго да чароўнай кветкі. Гаёўкі часткова маюць рысы русалак.
Гаёўкі, як і Гаёвы дзед, згадваюцца на Вілейшчыне.
Бальсі
Бальсі́ (, Больси) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Бастунскага сельсавета.
Да 11 лютага 1972 года вёска знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Воранаўскага пассавета, да 19 красавіка 1973 года вёска ўваходзіла ў склад Пагародненскага сельсавета.
НФЛ у сезоне 1942
Выніковая табліца
В = Выйгрыш, П = Паражэнне, Н = Нічыя, % = Адсотак перамог, АН = Ачкі набраныя, АП = Ачкі прапушчаныя''
Заўвага: Да 1972 года, нічыі ў турнірных табліцах не ўлічваліся.
Аруку
Аруку (, па-асірыйску: A-ru-uk-ku, па-арамейску: ʾrywk, Arioukes; каля 656 да н.э. - ?) - старэйшы сын караля Кураса Парсумаскага. У 639 да н.э. пасля захопу асірыйскім каралём Ашурбаніпалам Сузаў быў накіраваны як закладнік сваім бацькам у знак прызнання вяршынства Асірыі ў Ніневію, дзе, верагодна, і памёр.
Бацька Аруку, Курас з Парсумасу традыцыйна асацыюецца з Курашам з Парсы, больш вядомым як персідскі кароль Кір I. У такім разе нараджэнне Кіра прыпадае на 680—675 да н.э. Тым не менш, сёння дадзеная ідэнтыфікацыя ставіцца пад пытанне, перш за ўсё праз магчымы ўзрост Кіра І. Да таго ж, накіраванне Аруку ў Ніневію звязваецца не з падпарадкаваннем Персіі Асірыяй, а з усталяваннем сяброўскіх адносін між суседнімі краінамі. Апроч таго, ставіцца пад пытанне само прачытанне імя Аруку, асацыяцыя Парсумашу з Парсай (Персіяй), а Кураса з Кірам.
Пожар (Гусаркаўскі сельсавет)
По́жар (, Пожар) — былая вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіла ў склад Гусаркаўскага сельсавета.
Да 11 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Судзілаўскага сельсавета. Ліквідавана 25 лістапада 2009 года.
Вяканцы
У 1940—1954 гадах цэнтр Вяканцаўскага сельсавета. Да 11 студзеня 1966 года вёска ў складзе Пажыжмаўскага сельсавета, да 19 красавіка 1973 года — у складзе Пагародненскага сельсавета.
Кажамякі (Гарадоцкі раён)
Скасавана ў 2021 годзе.
Зуі 2
Зуі́ 2 (, Зуи 2) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Першамайскага сельсавета.
Раксана (дачка Кіра II)
Раксана ( — ад Ara-uchschna; да 540 да н.э. — 523 да н.э.) — прадстаўніца дынастыі Ахеменідаў, дачка Кіра II і жонка свайго брата Камбіза II.
Маці Раксаны невядомая. Герадот узгадвае толькі Атосу і Артыстону ў якасці дачок Касанданы. Ктэсій Кнідскі называе малодшую сястру Атосы Раксанай. Згодна з пастановай Камбіза II лічыцца, што была не роднай, а зводнай сястрой Атосы. Тое, што была жонкай Камбіза дае падставы меркаваць таксама, што яны была і яго зводнай сястрой.
Перш чым ажаніцца з Раксанай, Камбіз II мусіў выдаць адмысловую пастанову, бо паводле персідскага заканадаўства шлюб паміж братам і сястрой быў забаронены. Верагодна, у гэтым Камбіз абапіраўся на эламскія законы і традыцыі. Згодна з гэтай пастановай, цар абвяшчаўся вольным у прыняцці і здзяйсненні сваіх рашэнняў у незалежнасці ад законаў і традыцый.
У 525 да н.э. выправілася ўслед за мужам у паход на Егіпет. Памерлі праз два гады ў Нубіі ад наступстваў выпа́дку.
Фарнабаз III
Фарнабаз ІII (370 да н.э./365 да н.э. — пасля 320 да н.э.) — дзяржаўны дзеяч Персідскай імперыі. З роду Фарнакідаў, адгалінавання каралеўскага роду Ахеменідаў, сын Артабаза II.
У 353 да н.э. — 343 да н.э. знаходзіўся разам з бацькам у выгнанні ў Македоніі, пасля вярнуўся ў Персію. У 334 да н.э. з пачаткам вайны з Македоніяй стаў падначаленым свайго сваяка Мемнана, які кіраваў персідскім флотам у Эгейскім моры. Разам з Мемнам удзельнічаў у абароне Галікарнаса, што вымусіла македонцаў спыніць наступ, каб засцерагчы тылы.
Пасля падзення Галікарнаса ў 333 да н.э. персідскі флот, у складзе 300 караблёў і ўкамплектаваны фінікійцамі, егіпцянамі, кіпрыётамі і грэчаскімі наймітамі, распачаў напады на гарады каля Гелеспонта з мэтай адрэзаць македонскае войска ад забеспячэння. Апроч таго, вяліся перамовы са спартанскім царом Агісам III аб супольных дзеяннях, падвяргаліся нападам астравы Кос, Хіяс, Лесбас. У выніку Аляксандр Македонскі быў вымушаны пакінуць частку войска ў Македоніі, якое мусіла стварыць македонскі флот.
У 333 да н.э. падчас аблогі Мітылены, сталіцы Лесбаса, нечакана памёр Мемнан, і Фарнабаз быў прызначаны адзінасаобным кіраўніком флоту. Ён здолеў захапіць Мітылену, маленькі востраў Тэнедас, кантраляваў Гелеспонт, перарэзаў забеспячэнне зернем з Афінаў. Улетку 333 да н.э. збудаваў крэпасць каля Галікарнаса, што не дазваляла выкарыстоўваць гарадскую гавань. Персы захапілі астравы Самафракію, Сіфнас і Андрас, горад Мілет, заснавалі крэпасці ў Каліпалісе, горадзе ў Гелеспонце. Да таго Фарнабаз паслаў наймітаў на дапамогу Дарыю III.
Але Дарый III прайграў бітву пры Ісе. Фарнабаз даведаўся пра гэта падчас перамоў з Агісам III на Сіфнасе. Перамовы не прынеслі вынікаў, хоць праз 2 гады Спарта і паўстала супраць Македоніі. Пасля Фарнабаз быў вымушаны задушваць паўстанне на Хіясе, а яго флот быў разбіты каля Каліпаліса. Сітуацыя пагоршылася з аблогай македонцамі Ціра ўвесну 332 да н.э. 80 фінікійскіх і 120 кіпрскіх капітанаў пакінулі флот, які стаў дэзарганізаваны. Сам Фарнабаз быў схоплены і пасланы да Аляксандра ў Фінікію, але па дарозе здолеў уцячы і дабрацца да Коса.
Пасля на 12 гадоў ён знік з запісаў. Магчыма, у 330 да н.э. быў аточаны разам з бацькам Артабазам у Гірканіі і перайшоў на службу да македонцаў. У 321 да н.э. служыў афіцэрам кавалерыі ў македонскім войску. Пра далейшы яго лёс нічога невядома.
Артабан
Артабан (, па-эламску: Irdabanuš; пасля 550 да н.э. — пасля 480 да н.э.) — персідскі царэвіч з роду Ахеменідаў, сын Гістаспа, брат Дарыя І.
Узгадваецца паміж 513 да н.э. і 480 да н.э. Згодна з персепальскімі таблічкамі, быў сатрапам Бактрыі, вельмі важнага рэгіёна. Гэта дазваляе меркаваць, што быў галоўным прэтэндэнтам на пасаду будучага караля ў малалецтва сына Дарыя І Ксеркса I. Яго ўзгадваюць таксама Герадот і Ктэсій Кнідскі, апошні пад імем Артапан, як мудрага дарадніка, якія папярэджваў супраць непрадуманых ваенных выпраў.
Меў некалькі сыноў: Артыпія, Арыямарда, Басака, Тыграна, Трытантэхма. Усе яны ўдзельнічалі ў няўдалым паходзе Ксеркса на Грэцыю ў 480 да н.э., супраць якога папярэджваў Артабан.
Мэжырычка (Корасценскі раён)
Мэжырычка (Межирі́чка) — вёска ў Корасценскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Ныўкы (Корасценскі раён)
Ныўкы (Ни́вки) — вёска ў Корасценскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Мыхайліўка (Корасценскі раён)
Мыхайліўка (Миха́йлівка) — вёска ў Корасценскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Дайлідкі (Воранаўскі раён)
Дайлі́дкі (, Дайлидки) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Бастунскага сельсавета.
Нэмырыўка (Корасценскі раён)
Нэмырыўка (Неми́рівка) — вёска ў Корасценскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Луцый Мусій Эміліян
Луцый Мусій Эміліян (Lucius Mussius Aemilianus; пам. 261 ці 262) — рымскі ўзурпатар.
Мусій Эміліян верагодна меў італійскія карані. Належаў да вершніцкага саслоўю. Ён быў афіцэрам Рымскай арміі пры Філіпе Арабе і Валяр'яне. У 247 годзе быў «пракуратарам абедзвюх гаваняў» (procurator portus utriusque Ostiae (247 г.)) у Осціі. Пазней ён стаў прэфектам правінцыі Егіпет, дзе адказваў за выкананне Валерыянавых законаў супраць хрысціян.
Ён падтрымаў паўстанне Макрыяна супраць Галіена (260—261). Пасля паражэння Макрыяна, верагодна, сам абвясціў сябе імператарам. Галіен паслаў вайскавода Аўрэлія Феадота супраць Эміліяна. Пасля кароткай барацьбы Эміліян быў пераможаны (да 30 сакавіка 262), схоплены і, пазней, задушаны ў турме.
НФЛ у сезоне 1944
Выніковая табліца
В = Выйгрыш, П = Паражэнне, Н = Нічыя, % = Адсотак перамог, АН = Ачкі набраныя, АП = Ачкі прапушчаныя''
Заўвага: Да 1972 года, нічыі ў турнірных табліцах не ўлічваліся.
Тадэвуш Ружэвіч
Тадэвуш Ружэвіч (Tadeusz Różewicz; — ) — польскі паэт, пісьменнік і драматург. Лаўрэат мноства прэмій, ганаровы доктар некалькіх універсітэтаў Польшчы. Член акадэмій мастацтваў Германіі (член Баварскай акадэміі мастацтваў (1981), член Берлінскай акадэміі мастацтваў (1987).
Уладзімір Брытанішскі ўключыў Ружэвіча (разам з Каханоўскім, Міцкевічам, Выспяньскім) у лік драматургаў, якія «стваралі польскую драматургію, стваралі і абнаўлялі польскі тэатр». Марцін Эслін у кнізе «Тэатр абсурду» разам з Славамірам Мрожакам і Тадэвушам Кантарам прылічвае Ружэвіча да прадстаўнікоў тэатра абсурду. З'яўляючыся прадстаўніком «пакалення Калумбаў», Ружэвіч-паэт вядомы як аўтар «голай», аскетычнай лірыкі.
Лука (Гарадоцкі раён)
Лука́ (, Лука) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Першамайскага сельсавета.
Шпак ружовы
Шпак ружовы (Pastor roseus) — від пеўчах птушак сямейства шпаковых.
Апісанне
Даўжыня цела 22 см, размах крылаў 37-40 см. Сілуэтам і паводзінамі нагадвае звычайнага шпака. Дарослыя адрозніваюцца чубком на галаве, іншым палётам і афарбоўкай: ружовае апярэнне грудзей, брушка і бакоў кантрастуе з чорнымі з сінявата-фіялетавым металічным адценнем галавой, крыламі і хвастом. Ногі брудна-жоўтыя. Маладыя вельмі падобныя да маладых звычайнага шпака, але больш светлыя, са светлымі нагамі, жоўтай дзюбай і светлым апярэннем каля асновы дзюбы. Спеў рыплівы і хрыплы.
Пашырэнне
Насяляе сухія адкрытыя тэрыторыі (як травяністыя, так і скалістыя або камяністыя) паблізу рэк і прэснаводных вадаёмаў; аддае перавагу пагоркам і ўзгорыстым ландшафтам, селіцца ў ярах са шматлікімі шчылінамі і норамі, часам у культурным ландшафце ў стэпава-пустыннай зоне. Таксама характэрныя біятопы: сцены старых крэпасцей, чыгуначны насып, могілкі, старыя кар’еры. Месцам адпачынку з’яўляюцца алеі, лесапасадкі ўздоўж дарог, сады, калючыя кусты, даволі аддаленыя ад гнязда.
Пералёты, часам інвазійны від. Месца зімовак у паўднёвай частцы арэала, а таксама Індыя, Шры-Ланка, Андаманскія і Нікабарскія астравы.
Асаблівасці біялогіі
Корміцца насякомымі, ягадамі, насеннем пустазелля. Знішчае саранчу. Трымаецца чародамі.
Селіцца калоніямі, часта шматтысячнымі. Гняздуе ў шчылінах скал, муроў, у земляных норах, ярах альбо кучах камянёў, пад чыгуначнымі рэйкамі, пад дахамі, рэдка ў дуплах дрэў або на зямлі. Плоскі подсціл з вялікай колькасці матэрыялу — галоўным чынам, лісце, тонкія галінкі, сухая травяністая расліннасць, высцілка з тонкіх траў (часам свежых), пёраў, валосся, лісця і карэньчыкаў.
Яйкі (4-6, часам 2-10), авальныя, з даволі тупым вузейшым канцом. Бела-блакітнаватыя альбо шаравата-белыя, бліскучыя.
Спіс аб’ектаў PGC (2168001—2169000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2168001—2169000)
Навакы (Корасценскі раён)
Навакы (Новаки́) — вёска ў Корасценскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Эміль Ёнасен
Эміль Ёнасен (Emil Jonassen; нар., Шыен, Нарвегія) — нарвежскі футбаліст, абаронца.
Клубная кар’ера
У сакавіку 2019 года прыбыў на прагляд у беларускі клуб БАТЭ з Барысава і неўзабаве падпісаў з ім кантракт. Пачатак сезона прапусціў з-за траўмы, у маі 2019 года, аднавіўшыся ад траўмы, стаў выхадзіць у стартавым складзе, аднак пазней у асноўным заставаўся на лаўцы запасных. У верасні 2019 года па пагадненні бакоў пакінуў БАТЭ.
У сакавіку 2020 года вярнуўся ў Нарвегію, стаўшы іграком «Стабека», а ў жніўні 2021 года зноў далучыўся да «Ода». У сакавіку 2022 года абвясціў аб завяршэнні кар’еры.
Міжнародная кар’ера
Выступаў за юнацкія і моладзевыя зборныя Нарвегіі розных узростаў.
Плэшчіўка
Плэшчіўка (Плещі́вка) — вёска ў Корасценскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Палянка (Корасценскі раён)
Палянка (Поля́нка) — вёска ў Корасценскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Лыска (Гарадоцкі раён)
Лы́ска (, Лыска) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Першамайскага сельсавета.
Разцяжын
Разцяжын (Розтя́жин) — вёска ў Корасценскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Сцяг Навагрудка
Сцяг Навагрудка — сцяг горада Навагрудка і Навагрудскага раёна. Сцяг і герб зацверджаны рашэннем Навагрудскага раённага Савета дэпутатаў ад года № 70.
Мамчыкава
Ма́мчыкава (, Мамчиково) — былая вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Першамайскага сельсавета.
Сцяг Навагрудка
Апісанне
Сцяг Навагрудка ўяўляе сабой прамавугольнае палотнішча з суадносінамі бакоў 1:2, якое складаецца з дзвюх каляровых гарызантальных палос, кожная з якіх складае ½ шырыні сцяга: уверсе зялёная, унізе — чырвоная. У цэнтры пярэдняга боку палотнішча размяшчаецца выява герба г. Навагрудка і Навагрудскага раёна.
Сцяг Луцка
Сцяг Луцка — сцяг горада Луцка, зацверджаны 23 жніўня 2007 года рашэннем сесіі гарадскога савета Луцка.
Апісанне
Сцяг уяўляе сабой прамавугольнае палотнішча з суадносінамі бакоў 1:1, падзеленае на чатыры роўныя часткі. Верхняя ад дрэўка і ніжняя ад краю — чырвоныя. Дзве іншыя часткі — жоўтыя. На верхняй ад дрэўка (чырвонай) частцы знаходзіцца сярэбраны (белы) валынскі крыж. Харугва спалучыла ў сабе колер сімволікі герба горада Луцка і Валыні.
Рэкта (Клімавіцкі раён)
Рэ́кта (, Ректа) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гусаркаўскага сельсавета.
Да 11 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Судзілаўскага сельсавета.
Вёска знаходзіцца каля паўднёвага берага ракі Рэкта.
Назва
Назва вёскі паходзіць ад назвы ракі Рэкта, на якой вёска стаіць (такіх назваў на Верхнім Падняпроўі налічваецца пад паўтара дзясятка). Рэкта — гідронім балцкага паходжання. Належыць да шэрагу такіх гідронімаў, як Рэхта, Рыхта, Рышты, Рэста, Рыста. Гэтыя формы ўзыходзяць да балцкага абазначэння арэха: літ. riešutas, лат. rieksts, пруск. reisis. Далей да літоўскага rišti, прускага *ristun «звязваць» (арэхі растуць «звязкамі», гронкамі). У гэтых выпадках рачныя назвы матываваныя семантыкай ушчыльнення ў выніку сціснутасці. Мяркуецца, што назвы з семантыкай «сціскання» адлюстроўваюць канфігурацыйныя асаблівасці адпаведнай ракі ці возера.
Іспанскі шчыт
Іспанскі шчыт (закруглены шчыт) — адна з дзевяці асноўных формаў шчытоў, якія выкарыстоўваюцца ў геральдыцы. Шчыт прамавугольнай формы, з паўколам у ніжняй часткі. У еўрапейскай геральдыцы прынята схема пабудовы іспанскага шчыта з суадносінамі шырыні да вышыні 5:6.
Ляжыць у аснове гербавых шчытоў Латвіі і Літвы, таксама распаўсюджаны на Беларусі і Украіне.
Аілінгінае
Аілінгінае (Ailinginae, маршал.: Aelōn̄in A) — атол на поўначы Маршалавых Астравоў. Плошча сушы — 2,8 км². У наш час незаселены.
Свірэль
Свірэ́ль (, Свирель) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гусаркаўскага сельсавета.
Аілінгінае
Атол быў адкрыты ў 1767 г. брытанскім даследчыкам С. Уолісам. У той час ён быў населены маршальцамі. Мясцовыя насельнікі мелі адзінага вярхоўнага правадыра разам з рангелапцамі.
У 1885—1914 гг. знаходзіўся пад пратэктаратам Германіі. У 1914 — 1944 гг. — пад кантролем Японіі. У 1947—1986 гг. — пад апекай ЗША. У 1986 г. увайшоў у склад Рэспублікі Маршалавых Астравоў.
У 1954 г. падчас выпрабавання ядзернай зброі на атоле Бікіні на Аілінгінае адбылося распаўсюджванне радыёактыўных ападкаў у выглядзе белага попелу. Ваенныя эвакуявалі тубыльцаў на атол Кваджалейн. У пачатку 1980-ых гг. ім была выплачана грашовая кампенсацыя. У наш час большасць выхадцаў з Аілінгінае жыве на Кваджалейне і Маджура.
Волчак
Волчак — беларускае прозвішча.
Камбіз II
Камбіз II (, Καμβύσης) — персідскі цар (530 да н.э. — 522 да н.э.), з дынастыі Ахеменідаў. Старэйшы сын Кіра Вялікага і Касанданы, дачкі Фарнаспа.
Вавілонскі кароль
Яшчэ пасля захопу Вавілона Кір прызначыў свайго сына Камбіза царом Вавілона. Каранаванне Камбіза праходзіла 4 нісана (1 красавіка) 538 да н.э. па традыцыйным старажытным рытуале, у свята «Новага года», з захаваннем усіх фармальнасцей (уладу Камбіз атрымліваў «з рук Мардука»). Пасля прызначэння Камбіза вавілонскім царом з’яўляюцца дакументы, датаваныя імем Камбіза і яго бацькі, часам разам, але гэта працягвалася толькі восем месяцаў; ужо ў снежні датыроўка ідзе па адным Кіры. Невядома, што заахвоціла Кіра прызначыць сына царом, да таго ж часовым; магчыма, што гэта было зроблена праз магчымую адлучку яго для новых войнаў. Ад 4-га года кіравання Кіра ў Вавілоне захаваўся дакумент, у якім Камбіз проста названы царэвічам і ўладальнікам капіталу, пакладзенага ў вавілонскі банк Эгібі; справы свае ён вёў праз даверанага, такім чынам, мог сам і не жыць у Вавілоне.
Уступленне на персідскі прастол
Паводле Герадота, адпраўляючыся ў свой фатальны паход, Кір II зрабіў суправіцелем Камбіза. Пасля пагібелі бацькі ў бітве з масагетамі ў ліпні 530 да н.э. Камбіз заняў персідскі прастол. Аднак пры яго ўступе на пасад у краіне пачаліся смуты. Асобныя краіны і народы, заваяваныя Кірам, але эканамічна вельмі мала звязаныя з Персіяй, не ўвайшлі яшчэ арганічна ў склад Персідскай дзяржавы. Яны памяталі аб сваёй былой незалежнасці і, натуральна, скарысталіся смерцю заваёўніка і паўсталі, каб вярнуць сабе сваю волю. Магчыма, што да гэтых паўстанняў быў датычны і другі сын Кіра, які ў Бехістунскім надпісы названы Бардыя, а ў працы Герадота — Смердысам. Калі верыць Ктэсію, ён быў прызначаны кіраўніком Бактрыі і суцэль мог абурыць усходнія народы супраць свайго брата. Па словах Ксенафонта, пасля згубы Кіра «неадкладна пачалася смута паміж яго дзецьмі, адклаліся гарады і народы, і ўсё схілілася да горшага».
Камбізу прыйшлося выдаткаваць шмат высілкаў, душачы паўстанні. Відавочна, для таго, каб умацаваць сваё становішча ў якасці поўнаўладнага цара Персідскай дзяржавы, Камбіз забіў свайго брата Бардыю, прычым, як гаворыцца ў Бехістунскім надпісы, «калі Камбуджыя Бардыю забіў, народу невядома было, што Бардыя забіты». Відаць, што смерць Бардыі, які карыстаўся папулярнасцю, засталася невядомай нават большасці набліжаных і родных цара. Герадот перадае, што Бардыяя (Смердыс) удзельнічаў у егіпецкім паходзе і быў выдалены з Егіпта ў Сузы па падазрэнні, а затым таемна забіты падасланым забойцам, але Бехістунскі надпіс ясна кажа, што забойства адбылося яшчэ да егіпецкага паходу.
Падрыхтоўка паходу
На паўднёвым усходзе Персідская імперыя межавала са Старажытным Егіптам, які заставаўся на той момант адзінай буйной старажытнай дзяржавай, якая працягвалі самастойнае існаванне і па-ранейшаму ўяўляла небяспеку дзякуючы сувязям з грэкамі і інтрыгам у Азіі. Менавіта яго і вырашыў захапіць Камбіз. Падобна свайму бацьку, Камбіз імкнуўся выкарыстаць нараўне з ваеннымі і дыпламатычныя меры. Засяродзіўшы да вясны 525 да н.э. свае войскі ў Палесціне, Камбіз уступіў у дамову з арабскімі вандроўцамі, у руках якіх знаходзіліся шляхі, што вялі праз Сінайскую пустыню да межаў Егіпта. Дзякуючы гэтаму ён забяспечыў сваё войска запасамі пітное вады, якую дастаўлялі яму на вярблюдах. На моры персы не мелі свайго флоту, але максімальна выкарысталі фінікійскія караблі. Да таго ж Камбіз склаў саюз з тыранам вострава Самас Палікратам. Апошні паслаў у дапамогу Камбізу 40 караблёў. Праўда, гэтая эскадра не прыбыла да месца ваенных дзеянняў, бо Палікрат уключыў у яе асоб, якіх ён лічыў патрэбным прыбраць з астравы, і тыя вярнуліся з дарогі, каб зрынуць свайго тырана. Кіпрыёты таксама перайшлі на бок Камбіза і падтрымалі яго сваімі караблямі.
Грэчаскія найміты былі на абодвух баках. Правадыр жа грэкаў, што былі на егіпецкай службе, галікарнасец Фанес, які меў вялікі аўтарытэт сярод наймітаў і быў дасведчаным ва ўсіх справах у Егіпце, здрадзіў фараону Амасісу і збег да Камбізу, даставіўшы персам каштоўныя звесткі аб ваенных падрыхтоўках егіпцян. Яшчэ больш каштоўнай для персаў была незадаволенасць значнай колькасці егіпцян Амасісам; у ліку іх, мусіць, былі і прыхільнікі былога фараона Апрыя, і жрацы, і іншыя. Ктэсій прама кажа, што перамога Камбіза была абумоўлена здрадай вяльможы, еўнуха Камбафея, які жадаў атрымаць пасаду намесніка Егіпта і таму адкрыў Камбізу «масты і іншыя справы егіпцян». Акрамя таго, маюцца відавочныя намёкі на здраду камандуючага марскімі сіламі егіпцян Уджагарэсента. У сваім надпісе апошні адкрыта выхваляе літасцямі персідскіх цароў, якія абсыпалі яго ўшанаваннямі і ўзнагародамі, што дае магчымасць меркаваць, што Уджагарэсент здаў персам егіпецкі флот без бою. Некаторыя гісторыкі прама атаясамляюць гэтага Уджагарэсента з Камбафеем, згаданым у Ктэсія. Становішча ўскладнілася яшчэ тым, што ў гэты час памёр энергічны Амасіс, пакінуўшы пасад свайму сыну Псаметыху III. За гэтай цяжкай, неспрыяльнай і злавеснай акалічнасцю рушыла ўслед рэдкая метэаралагічная з’яву ў Верхнім Егіпце — у Фівах выпаў дождж, што на забабонных егіпцянах не магло не вырабіць цяжкага ўражання. Аднак егіпецкія патрыёты вырашыліся адважна супраціўляцца.
Бітва каля Пелусія
Мінуўшы Сінайскую пустыню па шляху, паказаным Фанесам, персы падышлі да мяжы Егіпта. У паходзе Камбіза суправаджалі былы лідыйскі кароль, састарэлы Крэз, якога грэчаскія гісторыкі паказваюць у выглядзе прымудронага жыццёвым досведам старца, і Сылясон, брат Палікрата Самоскага.
Захоп Мемфісу і паланенне Псаметыха III
Камбіз, паводле Герадота, не адразу рушыў на Мемфіс, а паслаў (відавочна, падчас аблогі Пелусію) папярэдне карабель з пасланцам, патрабуючы здачы гораду. Але егіпцяне напалі на карабель і патапілі яго, а ўвесь яго экіпаж выразалі, разам з царскім пасланцам. Тады Камбіз з’явіўся асабіста. Персы абсадзілі горад, і егіпцяне пасля доўгае аблогі змушаныя былі здацца (верагодна ў чэрвені 525 да н.э.). Псаметых III і ўся яго сям’я патрапілі ў палон. Дзве тысячы шляхетных эгіпэцкіх юнакоў, і ў іх ліку сын фараона, былі пакараныя смерцю ў якасці пакарання за забойства персідскага пасла, але самога Псаметыха Камбіз пашкадаваў, мабыць, арыентуючыся ў гэтым пытанні на палітыку свайго бацькі, які міласціва ставіўся да ўсіх захопленых у палон валадароў. Пасля ўзяцця Мемфіса астатні Егіпет, верагодна, быў скораны без вялікіх цяжкасцей. Да канца жніўня 525 да н.э. Камбіз афіцыйна быў абвешчаны фараонам Егіпта. Ён заснаваў новую, XXVII дынастыю. Датыроўка, аднак, ішла па гадах ад уступу Камбіза на персідскі пасад.
Асцерагаючыся персідскага нашэсця, добраахвотна здаліся персам некаторыя плямёны Паўночнай Афрыкі, якія жылі да захаду ад Егіпта. Так, па словах Герадота, ''«лёс Егіпта запалохаў лівійцаў, якія жылі па суседстве з Егіптам і здаліся персам бяз бою, самі наклалі на сябе даніну і паслалі падарункі Камбізу. Падобна да лівійцаў паступілі таксама перапуджаныя кірэняне і баркіяне»''. Камбіз міласціва прыняў дарункі лівійцаў, а да дарам грэкаў Кірэнаікі пагрэбаваў, бо, на яго погляд, ён быў нікчэмна малым — 500 мін (больш за 170 кг) срэбра. Камбіз, у сваю чаргу, аказаў афрыканскім грэкам увагу, адправіўшы на радзіму ўдаву Амасіса, кірэнянку Ладыку.
Палітыка Камбіза паводле егіпецкіх крыніц
Такія звесткі аб захопе Егіпта паведамілі класічныя грэчаскія пісьменнікі. Аднак з надпісу Уджагарэсента і іншых егіпецкіх афіцыйных крыніц вынікае, што Камбіз дзейнічаў не як заваёўнік, а паўтараў палітыку свайго бацькі Кіра пры заваяванні Вавілона. Гэта значыць, персідскі кароль надаў захопу Егіпта характар персанальнай уніі, каранаваўся ў Саісе паводле егіпецкіх звычаяў, прыняў тытул «кароль Егіпта, кароль краін», традыцыйныя тытулы фараонаў — «нашчадак (богаў) Ра, Асірыса», егіпецкае імя — Месут-Ра (літар. «Спараджэнне Ра»), і імкнуўся, каб усё было, «як рабілася спрадвеку». Камбіз працягваў палітыку фараонаў папярэдняе XXVI дынастыі і імкнуўся прыцягнуць на свой бок егіпцян. На рэльефах з Егіпта ён намаляваны ў егіпецкай адзежы. Ён удзельнічаў у рэлігійных цырымоніях у храме багіні Нейт у Саісе, прыносіў ахвяры егіпецкім багам і аказваў ім іншыя знакі ўвагі. Каб надаць захопу Егіпта законны характар, ствараліся легенды аб нараджэнні Камбіза ад шлюбу Кіра з егіпецкай царэўнай Нітэтыдай, дачкой фараона Апрыя. Па гэтай версіі персідскі царскі род быў не менш, калі не больш, законным у якасці фараонаў за апошніх саіскіх цароў. Такім чынам, Камбіз заваяваў Егіпет, як законны спадчыннік, вярнуўшы сваю вотчыну з рук узурпатара — Амасіса і яго сына Псаметыха III. Яшчэ Герадоту егіпцяне распавядалі гэту легенду.
Адразу пасля захопу Егіпта Камбіз загадаў усім сваім ваярам спыніць рабаванні, пакінуць храмавыя тэрыторыі і заплаціў за прычыненую свяцілішчам шкоду. Следуючы палітыцы Кіра, Камбіз падаў егіпцянам волю ў рэлігійным і прыватным жыцці. Егіпцяне, як і прадстаўнікі іншых народаў, працягвалі займаць свае пасады ў дзяржаўным апараце і перадавалі іх па спадчыне. Так, жрэц і военачальнік Уджагорэсент не толькі захаваў пры Камбізе ўсе дзяржаўныя пасады (акрамя начальніка флоту), якія ён займаў дагэтуль, але і атрымаў новыя. Ён таксама стаў дараднікам Камбіза, а пазней і Дарыя I у справах, якія датычылі кіравання краінай. Юрыдычныя і адміністрацыйныя дакументы часу Камбіза сведчаць аб тым, што першы час персідскага панавання не прынёс значнай шкоды эканамічнаму жыццю краіны.
Уварванне ў Куш
Герадот паведамляе, што, заваяваўшы Егіпет, Камбіз вырашыў далучыць затым усю вядомую тады Афрыку, гэта значыць Карфаген, аазісы і Эфіопію (Куш). Ад першага прыйшлося адмовіцца, бо фінікійскі флот не захацеў ісці супраць супляменнікаў, а персідскі кароль палічыў, што не мае права настойваць, бо фінікійцы далучыліся добраахвотна. Экспедыцыя ж для заваёвы аазісаў, якая выйшла з Фіваў, дасягнула Вялікага аазіса (Эль-Харге) і заваявала яго; аб гэтым кажа Герадот, і і там захаваліся пабудовы ад імя персідскіх цароў Дарыя I і Дарыя II. Але наступнае прасоўванне персідскіх ваяроў да аазіса Амона (Сіва), па аповядзе, перададзеным Герадотам, скончылася катастрофай — войска было засыпана пяском пустыня падчас пясчанай буры. Заставалася яшчэ адно афрыканскае царства — Куш (у Герадота Эфіопія), са сталіцамі ў Напаце і Мероэ. Камбіз вырашыў заваяваць і яго. Нажаль, усе нашы звесткі аб гэтай выправе чэрпаюцца з Герадота, у якога і тут аповяд не вольны ад легендарных напластаванняў і тэндэнцый прадставіць паход як задуму вар’яцкую і па задуме, і па выкананні, накіраваную, да таго ж, не толькі супраць уласна Кушу, але таксама для праверкі цудоўнай чуткі аб «шматгадовых эфіопах» і аб «сонечным стале». Паводле Герадота, да эфіопскага цара былі пасланыя элефантынскія «іхтыяфагі», што разумелі па-нубійску, з прапановай здацца. Пасля атрымання абразлівай адмовы, раздражнёны Камбіз занадта паспешна, без дастатковых падрыхтовак, рушыў у паход уздоўж Ніла (зіма 524 да н.э./523 да н.э.), але, ужо мінуючы ледзь пятую частку шляху, адчуў недахоп у харчовых запасах. Аднак гэта не спыніла дзівацкага заваёўніка. Але калі яго войска дайшло да канібалізму, вярнуцца ўсё ж прыйшлося. На зваротным шляху пачаўся мор, і пяскі пустыні пакрылі пад сабой шмат народа. Груды з пахаванымі аддзеламі персаў паказвалі цікаўным у Нубіі яшчэ пры Аўгусце. Такім чынам, паход быў няўдалы і меў вынікам толькі пратэктарат над «эфіопамі, памежнымі з Егіптам», якія нават не былі абавязаныя плаціць персідскаму цару даніну, а прыносілі падарункі.
Паўстанне ў Егіпце і «Вар’яцтвы Камбіза»
Герадот распавядае, што вярнуўшыся з свайго паходу на поўдзень, Камбіз заспеў у Мемфісе егіпцян у святочнай адзежы, якія весяліліся і піравалі з нагоды «з’явы» новага Апіса. Персідскі кароль западозрыў, што егіпцяне цешацца яго няўдачам, прыйшоў у лютасць, пакараў смерцю гарадскія ўлады, загадаў секчы жрацоў, а самога цяля Апіса паспрабаваў закалоць кінжалам, але толькі раніў у сцягно, ад чаго той, аднак, усё роўна памёр. Пасля яго скону ад раны жрацы таемна, каб Камбіз не даведаўся аб гэтым, пахавалі Апіса. Наколькі дакладныя звесткі Герадота аб жорсткасцях Камбіза з нагоды свята інтранізацыі Апіса і яго здзекі з егіпецкай рэлігіі, невядома; ва ўсякім разе, аповяд аб забойстве ім Апіса не апраўдваецца, на той падставе, што стэлы з Серапеума, кажуць аб смерці Апіса ў 6-ы год Камбіза, такім чынам, у пачатку эфіопскага паходу (524 да н.э.), і затым аб смерці наступнага Апіса ў 4-ы год Дарыя I, з чаго відаць, што змена Апісаў адбылася падчас эфіопскага паходу і нармальным парадкам, прычым на стэле часу Камбіза намаляваны ён сам укленчаны перад святым цялём. На пахавальным саркафагу Апіса захаваўся надпіс, які сведчыць аб урачыстым афіцыйным (а не таемным) пахаванні Апьса. Надпіс абвяшчае: «Камбіз, кароль Верхняга і Ніжняга Егіпта, прысвяціў вялікі саркафаг свайму бацьку Асірысу». Аднак не ўяўляецца цалкам даказаным, што Апіс 4-га года Дарыя быў непасрэдным пераемнікам памерлага падчас эфіопскага паходу, і што малюнак Камбіза не змешчана выключна ў сілу традыцыі. Можа быць, да гэтага ж часу адносіцца і пашкоджанне імёнаў на саркафагах. Прынамсі, Герадот паведамляе, што Камбіз «у Мемфісе адчыняў старажытныя магільні». Падобнае ж пашкоджанне і дасканалае згладзжванне імя Амасіса заўважана на шматлікіх помніках з Саісу і наогул з Дэльты. Да таго ж дэматычная хроніка прыводзіць спіс прадметаў, якія атрымлівалі храмы пры Амасісе, і кажа, што шматлікія з гэтых паступленняў адмененыя Камбізам, іншыя (напрыклад, быдла) скарочаныя напалову.
Па словах Герадота, пасля забойства Апіса Камбіз — «па аповядах егіпцян, з-за гэтага блюзнерства адразу стаў шалёным», хоць, як тут жа адзначае грэчаскі гісторык, ён «і перш быў не зусім у сваім розуме». Да таго ж, кажуць, ён ад нараджэння хварэў на эпілепсію), і быў цалкам не ўстрыманы ў п’янстве. У прыпадку ўтрапёнасці ён збіў сваю цяжарную жонку Раксану (якая была яго малодшай сястрой), і так, што тая дачасна пачала нараджаць і ад гэтага памерла. Потым ён з лука застрэліў сына свайго даверанага чалавека Прэксаспа, загадаў без усякага важкага чынніку схапіць дванаццаць найбольш шляхотных персаў і з галавой закапаць жывымі ў зямлю, а таксама жадаў пакараць смерцю і Крэза, свайго дарадніка і настаўніка, толькі за тое, што той зрабіў яму наконт гэтага заўвагу. Верныя служкі атулілі Крэза і, хоць у наступным Камбіз прабачыў Крэза, служкі за непаслушэнства былі пакараныя. І яшчэ шмат падобных злачынных дзеяў у апантанасці здзейсніў Камбіз.
Аднак усе гэтыя паведамленні, магчыма, некалькі перабольшаныя. Відавочна, захопніцкая і дэспатычная палітыка Камбіза выклікала вялікую апазіцыю ў Мідыі і ў цэлым шэрагу краін, якія ўвайшлі ў склад Персідскай дзяржавы, выбух патрыятычных пачуццяў у Егіпце і трывогу ва ўсім грэчаскім свеце. Таму не дзіўна, што асабліва ў грэка-егіпецкіх колах паўсталі перабольшаныя аповяды і нават амаль легенды аб жорсткасцях, дэспатызме і ўтрапёнасці Камбіза. Гэтыя легенды знайшлі сваё яркае адлюстраванне ў працах грэчаскіх гісторыкаў, у прыватнасці, у кнізе Герадота. Маралізатарская грэчаская гістарыяграфія супрацьпастаўляла «гуманнага і справядлівага» Кіра II «жорсткаму і вар’яту» Камбізу, і ў тым і ў іншым выпадку, вядома, дапушчаючы перабольшанні. Да таго ж малодшая галіна Ахеменідаў у асобе Дарыя I, які заняў персідскі пасад неўзабаве пасля смерці Камбіза, ва ўсім падтрымлівала гэтыя выдумкі, а часам і сама спараджала адкрытыя міты. Іх мэтай было паказаць няздольнасць да кіравання старэйшае лініі.
Паўстанне Гаўматы. Смерць Камбіза
Увесну 522 да н.э. у Егіпет сталі даходзіць з Азіі трывожныя чуткі аб з’яўленні на персідскім пасадзе самазванца Ілжэбардыі. Ужо ў месяцы аяру (красавік — май) у Вавілоне сталі датаваць дакументы яго кіраваннем. Камбіз спешна рушыў у Персію для задушэння паўстання, але па шляху загінуў пры вельмі загадкавых і падазроных абставінах (красавік 522 да н.э.).
Па афіцыйнай версіі, зафіксаванай у Бехістунскім надпісы цара Дарыя I, уладу пад выглядам Бардыі захапіў маг (мідыйскі жрэц) і самазванец Гаўмата. Далей гаворыцца, што Камбіз «памёр, забіўшы сябе», але не кажыцца ніякіх падрабязнасцей гэтага эпізоду. Аповяд Герадота па гэтай падставе больш падрабязны. Ён гэтак жа, як і Бехістунскі надпіс, заве самазванцам мага, тых нешматлікіх, якія ведалі аб забойстве Бардыі. Самазванец таксама назваўся Бардыем (у Герадота — Смердыс), і быў падобны на яго тварам; брат яго Патызыф быў галоўным вінаватым бунту; ён пасадзіў Ілжэбардыю на пасад і разаслаў паўсюль вяшчальнікаў, асабліва да войска, з загадам прысягаць самазванцу. Чуткі дайшлі да Камбіза (нібы ён бачыў прарочы сон), які рушыў назад у Персію і знаходзіўся ў нейкіх сірыйскіх Экбатанах (мажліва, у горадзе Хамат), дзе яму было нібы прадказаная смерць. І сюды з’явіліся вяшчальнікі ад імя самазванца. Камбіз дапытваецца ў Прэксаспа, якому было даручана забіць Бардыю, затым ловіць вяшчальніка, і ад яго даведваецца, што той самога Бардыі не бачыў, а пасланы Патызыфам. Прэксасп і Камбіз здагадваюцца, у чым справа. Камбіз у лютасці ўскоквае на каня, каб ехаць у Сузы, але пры гэтым раніць сябе ў сцягно, і праз дваццаць дзён памірае ад гангрэны. Схільны да маралізавання Герадот тлумачыць смерць персідскага ўладары помстай багоў за Камбізавае блюзнерства: ''«калі кароль ускокваў на каня, адпаў наканечнік похваў яго мяча і аголены меч рассёк яму сцягно. Рана была ў тым самым месцы, куды ён перш сам раніў егіпецкага бога Апіса».'' Смерць Камбіза наступіла праз 7 гадоў 8 месяцаў яго кіравання.
Сям’я
Вядомыя прынамсі дзве яго жонкі, прычым абедзве — яго сёстры: Атоса і Раксана. Перш чым ажаніцца з імі, Камбіз II мусіў выдаць адмысловую пастанову, бо паводле персідскага заканадаўства шлюб паміж братам і сястрой быў забаронены. Верагодна, у гэтым Камбіз абапіраўся на эламскія законы і традыцыі. Згодна з гэтай пастановай, кароль абвяшчаўся вольным у прыняцці і здзяйсненні сваіх рашэнняў у незалежнасці ад законаў і традыцый. Пра дзяцей Камбіза нічога невядома.
Сынгаі (Корасценскі раён)
Сынгаі (Сингаї́) — вёска ў Корасценскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Занюны
Заню́ны (, Занюны) — хутар у Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Бастунскага сельсавета.
Да 19 красавіка 1973 года хутар уваходзіў у склад Пагародненскага сельсавета.
Рымскі Егіпет
Егіпет — правінцыя Рымскай імперыі, тэрыторыя якой практычна супадае з тэрыторыяй сучаснага Егіпта, за выключэннем Сінайскага паўвострава. На захадзе яна межавала з Кірэнаікай, а на ўсходзе з Аравіяй. Егіпет патрапіў пад уладу Рыма ў 30 да н.э. пасля смерці царыцы Клеапатры і Марка Антонія.
Рымская ўлада ў Егіпце
Першы прэфект Егіпта, Гай Карнелій Гал, падпарадкаваў рымскай улады Верхні Егіпет і ўсталяваў пратэктарат над тэрыторыямі за паўднёвай мяжой правінцыі, якія былі страчаны пры апошніх Пталамеях. Наступны праконсул, Гай Элій Гал, здзейсніў няўдалы паход у Камяністую Аравію і ў Шчаслівую Аравію (Arabia Felix, суч. Емен). Трэці праконсул, Гай Петроній, здзейсніў ачыстку ірыгацыйных каналаў, стымуляваўшы гэтым адраджэнне земляробства ў Егіпце.
З часу кіравання Нерона для Егіпта на стагоддзе надышоў «залаты век». Найбольшым няшчасцем апынуліся масавыя сутыкненні паміж грэкамі і іўдзеямі ўАлександрыі, якая пасля разбурэння Іерусаліма ў 70 стала сусветным цэнтрам іўдзейскай рэлігіі і культуры. Егіпецкі пракуратар Марк Рутылій Луп змог толькі выслаць легіён (III Cyrenaica або XXII Deiotariana) для абароны Мемфіса. Для аднаўлення парадку ў Александрыі Траян выслаў туды Марцыя Турбона з легіёнам VII Claudia і ваеннымі суднамі, а для рэканструкцыі разбураных храмаў прыйшлося правесці канфіскацыю іўдзейскай маёмасці. Адрыян, які двойчы наведваў Егіпет, заснаваў горад Антынупаль у памяць пра свайго палюбоўніка Антыноя, які патануў у Ніле.
Каракала (211—217) дараваў рымскае грамадзянства ўсім егіпцянам, нароўні з астатнімі правінцыямі. Але гэта было толькі нагодай для павелічэння падаткаў, якія ўвесь час узрасталі для папаўнення дзяржаўнай казны, якая бесперапынна спусташалася. У III ст. адбылося некалькі паўстанняў. Пры Дэцыі Траяне, у 250 хрысціяне паўсталі супраць увядзення культу Генія імператара. У 260 прэфект Егіпта Луцый Мусій Эміліян першым падтрымаў узурпатараў Макрыянаў, а ў наступным 261 сам абвясціў сябе імператарам, але быў пераможаны Галіенам. У 272 Зенобія, царыца Пальміры на кароткі час авалодала Егіптам, але страціла яго, калі Аўрэліян здушыў яе паўстанне. У чэрвені/ліпені 297 Даміцый Даміцыян падняў паўстанне супраць Дыяклетыяна і абвясціў сябе імператарам, але яго ўлада ў Егіпце пратрымалася толькі да снежня таго ж года, калі Дыяклетыян прыбыў у Егіпет і здушыў паўстанне.
Хрысціянства ў Егіпце
Спрабуючы прызначыць у Александрыю арыянскага епіскапа, імператары Канстанцый II і Валент II некалькі разоў выганялі з горада Апанаса Вялікага. Падтрымка арыянства спынілася з узыходжаннем у 379 годзе Феадосія, які ўсталяваў у сваім кодэксе роўныя статусы для патрыярха Пятра II і Папы Дамасія.
Тэрытарыяльны падзел
У 298 правінцыя Егіпет была падзелена на тры правінцыі: Фіваіда, Aegyptus Jovia і Aegyptus Herculia (Дыяклетыян меў эпітэт Jovius, гэта значыць — Юпітэраў, а Максіміян — Herculius, гэта значыць — Геркулесаў), якія ўвайшлі ў дыяцэзія Усход (Oriens). Пазней з гэтай дыяцэзіі была вылучана асобная дыяцэзія Егіпет, якая была падзелена на правінцыі:
Юрый Мікалаевіч Грыгаровіч
Юрый Мікалаевіч Грыгаровіч (нар., Ленінград, СССР) — савецкі і расійскі артыст балета, і,. Народны артыст СССР (1973), Герой Сацыялістычнай Працы (1986), лаўрэат Ленінскай (1970) і двух Дзяржаўных прэмій СССР (1977, 1985), Герой Працы Кубані (2003).
Марозава (Гарадоцкі раён)
Маро́зава (, Морозово) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Першамайскага сельсавета.
Сабаліўка (Корасценскі раён)
Сабаліўка (Соболі́вка) — вёска ў Корасценскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Гагаравыя
Гагаравыя, гагачыныя (Gaviidae) — сямейства вадаплаўных птушак, адзінае ў атрадзе гагарападобных.
Вялікія, рыбаедныя, добра ныраючыя птушкі, якія рэдка ўзлятаюць з вады. У палёце галава ніжэй за тулава, а ногі выступаюць за кароткі хвост. На вадзе галава характэрна ўзнята ўверх. Здольныя ў час плавання на паверхні вады апускаць тулава па шыю ў ваду. Дзюба вострая. Палавы дымарфізм адсутнічае, зімовае апярэнне адрозніваецца ад летняга. Летам трымаюцца пераважна на кантынентальных вадаёмах, пад час пералётаў – на ўзбярэжжах. 5 відаў:
Валерый Ігнатавіч Глушакоў
Валерый Ігнатавіч Глушакоў (, г.  — ) — беларускі савецкі спявак (лірычны тэнар). Народны артыст БССР (1964).
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1926 годзе ў Бабруйску. Валерый Глушакоў гераічна праявіў сябе падчас Вялікай Айчыннай вайны. Знаходзячыся на акупіраванай тэрыторыі, служыў связным 9-ай Кіраўскай брыгады, быў арыштаваны гестапа, збег.
Скончыў Беларускую кансерваторыю (1956, па класе Я. Вітынга). З 1954 саліст Беларускай філармоніі, у 1956-74 Дзяржаўнага тэатра оперы і балета БССР.