cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тур’я (прыток Ушы)
Тур’я — рака ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Уша (басейн Нёмана).
Даўжыня ракі 12 км. Плошча вадазбору 37 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 5,7 м/км.
Пачынаецца за 1 км на поўдзень ад вёскі Лабачоўка, упадае ва Ушу за 0,5 км на поўнач ад вёскі Турэц-Баяры. Рэчышча на працягу 5,7 км (ад моста на аўтадарозе Маладзечна — Смаргонь да вёскі Турэц-Баяры) каналізаванае.
Цырымонія закрыцця летніх Алімпійскіх гульняў 2016
Цырымонія закрыцця летніх Алімпійскіх гульняў 2016 года адбылася 21 жніўня 2016 года з 20:00 да 22:50 па бразільскаму часу на стадыёне «Маракана» ў Рыа-дэ-Жанэйра, Бразілія. У адпаведнасці з традыцыйным алімпійскім пратаколам, цырымонія мела прыкметы прэзентацый культуры як дзеючай краіны-гаспадара гульняў (Бразілія), так і наступнай (Японія), а таксама ўтрымоўвала заключныя заўвагі прэзідэнта Міжнароднага алімпійскага камітэта (МАК) Томаса Баха і кіраўніка Аргкамітэта гульняў Карласа Артура Назмана, афіцыйную перадачу алімпійскага сцяга ад мэра Рыа-дэ-Жанэйра Эдуарда Паеса губернатару Токіа Юрыко Коіке, чый горад будзе праводзіць Летнія Алімпійскія гульні 2020, а таксама згашэнне алімпійскага агню.
Гарачыўка
Гарачыўка (Горя́чівка) — вёска ў Акнянскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Мінерва Макгонагал
Мінерва Макгонагал (Minerva McGonagall) — былы намеснік дырэктара, затым дырэктар Хогвартса. Была дэканам факультэта Грыфіндор і выкладчыкам трансфігурацыі. З'яўляецца зарэгістраваным анімагам, гэта значыць можа прымаць аблічча жывёлы, а менавіта паласатай кошкі з меткамі ў форме сваіх акуляраў вакол вачэй.
Гары Потэр і філасофскі камень
Назірала за Дурслямі, якім Дамблдар збіраўся падкінуць Гары Потэра.
Па ініцыятыве Мак-Гонагал Гары Потэр становіцца лаўцом каманды свайго факультэта па квідычы. Прымала ўдзел ва ўсталяванні аховы філасофскага камня.
Гары Потэр і Вязень Азкабана
Выдала Герміёне Грэйнджэр махавік часу, каб яна магла прысутнічаць на занятках.
Гары Потэр і Ордэн Фенікса
Мак-Гонагал заступілася за Хагрыда, калі за ім прыйшлі супрацоўнікі Міністэрства магіі, і была аглушана чатырма заклінаннямі, якія патрапілі ў яе адначасова, пасля чаго яе адправілі ў бальніцу Святога Мунга.
Гары Потэр і Прынц-паўкроўка
Мінерва Мак-Гонагал змагалася з Пажыральнікамі смерці і параніла Алекта Кэрау
Гары Потэр і Дары Смерці
Калі Валдэморт захапіў уладу над Хогвартсам, яна застаецца, каб абараніць вучняў ад Пажыральнікаў смерці, якія занялі выкладчыцкія пасады.
Калі Гары Потэр вяртаеца ў школу, прафессар Мак-Гонагал абясшкоджвае Амікуса Кэрау і разам з іншымі дэканамі ўступае ў сутычку з Пажыральнікамі. Дырэктару ж (Северусу Снэйпу) даводзіцца бегчы з Хогвартса па загадзе лорда Валдэморта, а Мінерва арганізуе абарону замка ад Валдэморта. У вырашальным баі змагаецца непасрэдна з Валдэмортам разам з Гарацыям Слізнартам і Кінгслі Брустверам.
Незаўбаве становіцца дырэктарам Хогвартса.
Вязынка (Вілейскі раён)
Вязы́нка (, Вязынка) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вязынскага сельсавета.
Валгарэчанск
Валгарэчанск (Волгоре́ченск) — прамысловы горад (з 1994) у Кастрамской вобласці Расіі, за 40 км ад Кастрамы ўніз па Волзе ў накірунку г. Плёс. Колькасць насельніцтва — 16 701 чал. (2016). З'явіўся ў 1964 годзе як пасёлак гарадскога тыпу. Яго нараджэнне было звязана з пачаткам будаўніцтва Кастрамской ДРЭС.
Ашмянскія гарбарныя мануфактуры
Ашмянскія гарбарныя мануфактуры — колішняя мануфактуры, якія дзейнічалі ў 1835—1914 гадах у Ашмянах.
Было 6 прадпрыемстваў, якімі валодалі купцы і мяшчане. Выкарыстоўваліся конныя рухавікі і вадзяное кола. Выраблялі скуры рознага гатунку: для простага абутку, шчыгрым (мяккая, шурпатая авечая ці казіная скура, аздобленыя адмысловым узорам), гамбургскі тавар з конскіх скур, а таксама шавецкія загатоўкі. На кожным прадпрыемстве працавала ад некалькіх да 95 чалавек. За год выраблялі 2-7 тысяч пудоў скур (1885 год).
Федэральны Урад Аўстрыі
Пасля рэформы аўстрыйскай канстытуцыі 1929 года ўсе члены Федэральнага ўрада прызначаюцца Федэральным прэзідэнтам Аўстрыі (у адпаведнасці з артыкулам 70), які, тым не менш, павінен шукаць кансенсусу з Нацыянальратам (ніжняя палата Парламента Аўстрыі), бо вотум недаверу можа неадкладна паклікаць звальненне членаў урада. На практыцы звычайна лідар самай моцнай палітычнай партыі, якога на парламенцкіх выбарах называюць «кандыдатам у канцлеры», становіцца Федэральным канцлерам (але ў гісторыі былі выключэнні). Канцлер і прапануе кандыдатуры міністраў, але прэзідэнт мае права выказаць сваё неадабрэнне. Акрамя таго, прэзідэнт можа ў любы час адхіліць ад пасады канцлера альбо ўвесь урад. Тым не менш, новы ўрад павінен быць сфарміраваны партыямі, якія кантралююць парламент.
Антэрыдый
Антэры́дый (ад άνθηρός — квітнеючы) — мужчынскі орган палавога размнажэння (мужчынскі гаметафіт) споравых раслін (моха- і папарацепадобных, некаторых водарасцяў) і грыбоў (ааміцэтаў і аскаміцэтаў). У вышэйшых раслін — невялікае авальнае або шарападобнае цельца з покрывам з аднаго або некалькіх радоў бясплодных клетак.
Унутры антэрыдыя ўтвараюцца сперматагенныя клеткі, з іх потым узнікаюць мужчынскія гаметы — сперматазоіды, або спермацыі. У грыбоў змесціва антэрыдыя не падзелена на асобныя гаметы.
Гулянка (Акнянскі раён)
Гулянка (Гу́лянка) — вёска ў Акнянскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Дружылавічы
Дружы́лавічы (, Дружиловичи) — аграгарадок у Іванаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Ляскавіцкага сельсавета.
Да 2013 года Дружылавічы з'яўляліся цэнтрам Дружылавіцкага сельсавета.
Гродзенскі раённы выканаўчы камітэт
Гродзе́нскі раё́нны выкана́ўчы камітэ́т (скарочана Гродзенскі райвыканкам) — орган выканаўчай улады ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Падпарадкаваны Гродзенскаму аблвыканкаму. Размешчаны па адрасе: г. Гродна, вул. Горкага, 51. Ажыццяўляе свае паўнамоцтвы ў адпаведнасці з Канстытуцыяй Рэспублікі Беларусь, Законам Рэспублікі Беларусь «Аб мясцовым кіраванні і самакіраванні ў Рэспубліцы Беларусь» і іншымі актамі заканадаўства, якія рэгламентуюць дзейнасць мясцовых выканаўчых і распарадчых органаў.
Структура
Акрамя пастаянных структурных адзінак у райвыканкаме дзейнічаюць:
Нерахта
Нерахта (Не́рехта) — горад (з 1778 года) у Кастрамской вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Нерахцкага раёна і гарадскога паселішча горад Нерахта. Горад размешчаны на рацэ Нерахта (прыток Саланіцы), за 46 км ад Кастрамы.
Насельніцтва — 21 612 чал. (2016).
Бярозаўскае
Бярозаўскае — гідронім і тапонім:
Антэнулы
Антэ́нулы — першая пара рухомых членістых прыдаткаў галавы ў ракападобных. Зыходна простыя, у некаторых вышэйшых другасна разгалінаваныя на 2—3. Звычайна з'яўляюцца органамі дотыку і хемарэцэпцыі; у некаторых ніжэйшых ракаў ператвораны ў прыстасаванні для плавання (весланогія) або прымацавання да субстрату (вусаногія).
Транцана-Лага-Маджорэ
Транцана-Лага-Маджорэ (Tronzano Lago Maggiore) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Варэзэ.
Насельніцтва складае 257 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 23 чал./км². Займае плошчу 11 км². Паштовы індэкс — 21010. Тэлефонны код — 0332.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Міхась Пянкрат
Міхась Міхайлавіч Пянкрат (, в. Карпілаўка, цяпер, Мінская вобласць — ) — беларускі паэт, празаік.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Бацькі з 1935 працавалі ў калгасе. У 1937 скончыў Хутарскую сямігодку і паступіў у Смілавіцкі сельскагаспадарчы тэхнікум, дзе атрымаў спецыяльнасць агранома.
Увосень 1939 пайшоў служыць у Чырвоную Армію, удзельнічаў у савецка-фінляндскай вайне (1939—1940), быў цяжка паранены, лячыўся ў шпіталі, у санаторыі г. Есентукі, быў камісаваны. У 1940—1941 працаваў у рэдакцыі рудзенскай раённай газеты «Бальшавіцкі сцяг». З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны да 1942 знаходзіўся ў вёсцы Ведрыца Чэрвеньскага раёна. У 1942 быў сувязным партызанскай брыгады «Красное знамя», якая дзейнічала на Міншчыне. З 1943 перайшоў у брыгаду, ваяваў да злучэння з часцямі Чырвонай Арміі. У 1945 пераехаў у Мінск і працаваў у рэдакцыях рэспубліканскіх газет «Сталінская моладзь» (1945—1947), «Савецкі селянін» («Колхозная правда», «Сельская газета», 1947—1956), у часопісе «Вожык» (1959—1979). Член Саюза пісьменнікаў БССР з 1951.
Творчасць
Першы верш «Песня калгасніцы» апублікаваны ў 1937 у газеце «Чырвоная змена». Многія яго вершы друкаваліся ў газетах «Літаратура і мастацтва», «Піянер Беларусі», «Комсомольская правда», часопісах «Полымя», «Смена», «Крокодил».
Першая кніга — зборнік вершаў «Салаўіны бераг» (1956). Аўтар зборнікаў сатырычных апавяданняў і гумарэсак «Палын і кветкі» (1958), «Не з таго канца» (1959), «Аўтарытэт на колах» (1968), апавяданняў і аповесцей «Шчасце маё» (1962), «Ведрыцкія напевы» (1965), «Любоў у квадраце» (1969), «Прынцыповы пасаг» (апавяданні, вершы і гумарэскі, 1978), «Спатканні і ростані» (выбранае, 1978), «Не астудзі сваё сэрца» (1989). Напісаў кнігі нарысаў «Простыя людзі» (1957), «Чэрвень» (1977), кніжкі апавяданняў для дзяцей «Два Пецькі» (1973), «Двое ў лодцы» (1983).
На словы М. Пянкрата П. Ахрыменка і З. Паўлоўскі напісалі песні. Паасобныя творы пісьменніка перакладзеныя на рускую, украінскую, азербайджанскую, грузінскую, літоўскую, таджыкскую, узбекскую, эстонскую мовы.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам Айчыннай вайны 2-й ступені, медалямі.
NGC 5614
NGC 5614 (іншыя абазначэнні — UGC 9226, MCG 6-32-22, ZWG 192.14, ARP 178, VV 77, IRAS14220+3505, PGC 51439) — галактыка ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Дэм’яніўка (Акнянскі раён)
Дэм’яніўка (Дем'яні́вка) — вёска ў Акнянскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Вуліца Зоі Касмадзям’янскай (Мінск)
Вуліца Зоі Касмадзям’янскай — вуліца ў Першамайскім раёне Мінска. Названа ў гонар Зоі Анатолеўны Касмадзям’янскай (1923—1941), камсамолкі-партызанкі, Героя Савецкага Саюза.
Нея
Нея (Нея) — горад (з 1958 года) у Кастрамской вобласці Расійскай Федэрацыі, адміністрацыйны цэнтр муніцыпальнага раёна Горад Нея і Нейскі раён. Горад размешчаны на правым беразе ракі Нея, за 230 км ад Кастрамы. Насельніцтва — 9001 чал. (2016). Чыгуначная станцыя Нея лініі Буй — Свяча Паўночнай чыгункі. Населены пункт узнік як пасёлак пры чыгуначнай станцыі Нея на лініі Волагда — Вятка (адкрыта ў 1906 годзе).
Іаган Хрысціян Разэнмюлер
Іаган Хрысціян Разэнмюлер (Johann Christian Rosenmüller, 1771—1820) — нямецкі анатам, сын Іагана Георга Разэнмюлера;
Быў празектарам анатамічнага інстытута, а затым прафесарам анатоміі і хірургіі ў Лейпцыгу. Даследаваў пячоры каля Мугендорфа ў Баварыі; адна з іх да гэтага часу носіць назву «пячоры Разэнмюлера».
Імем Разэнмюлера названыя наступныя анатамічныя структуры:
Дзігоры
Дзігоры (Діго́ри) — вёска ў Акнянскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Зулусы
Зулусы (зулу amaZulu, англ. Zulus) — афрыканскі народ колькасцю каля 10 млн. чалавек, які жыве ў асноўным у правінцыі Квазулу-Натал ў Паўднёва-Афрыканскай Рэспубліцы. Невялікія групы зулусаў пражываюць таксама ў Зімбабвэ, Замбіі і Мазамбіку. Мова зулу належыць да групы нгуні сям'і банту. Зулускае каралеўства адыграла важную ролю ў гісторыі цяперашняй ПАР у XIX і XX стагоддзях. У эпоху апартэіду зулусаў ў ПАР, найбуйную этнічную групу, разглядалі як грамадзян другога гатунку.
Вальгана
Вальгана (Valganna) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Варэзэ.
Насельніцтва складае 1462 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 122 чал./км². Займае плошчу 12 км². Паштовы індэкс — 21039. Тэлефонны код — 0332.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Хрыстафор.
Спіс народных артыстаў Беларусі
Званне Народны артыст Беларусі заснавана 13 красавіка 1995 года. Па факце прысуджалася званне з моманту распаду СССР, г. зн. з 25 снежня 1991 года. Для больш ранніх дат глядзіце спіс народных артыстаў Беларускай ССР.
Ніжэй прыведзены спіс народных артыстаў Беларусі па гадах прысваення звання.
Рыгор Станькавіч Осцік
Рыгор Станькавіч Осцік (Осцікавіч, Остык) (не пазней за 1478 — студзень ) — намеснік анікштанскі і маршалак гаспадарскі (1492), маршалак дворны літоўскі (1494—1500, 1509–1519), ваявода троцкі (1510—1519).
З роду Осцікаў, сын Станка Осцікавіча.
Браў удзел у маскоўска-літоўскіх войнах (1492—1494, 1500—1503), у бітве на Ведрашы (1500) трапіў у маскоўскі палон. Пасля ўцёкаў з палону кн. К. Астрожскага вераснем 1507 года, іншых палонных закавалі ў кайданы, а некаторых вял.кн. маскоўскі хацеў пакараць смерцю, у тым ліку Рыгора Осціка. Вызвалены з палону ў красавіку 1509 года.
Замошша (Іванаўскі раён)
Замо́шша (, Замошье) — вёска ў Іванаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Ляскавіцкага сельсавета.
Рыгор Станькавіч Осцік
Зноў атрымаў урад дворнага маршалка, а пасля заняцця ўрада віленскага ваяводы Мікалаем Мікалаевічам Радзівілам, летам 1510 года стаў ваяводам троцкім.
Замошша (Іванаўскі раён)
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Дружылавіцкага сельсавета.
Рыгор Станькавіч Осцік
Ажаніўся ў канцы XV ст. з Аляксандрай, дачкой кн. Петкі Раманавіча Свірскага, атрымаў за ёю ў пасаг частку маёнтка Мядзель-Кабыльнік. Меў трох сыноў — Рыгора, Станіслава і Юрыя.
Готы (субкультура)
Готы (Goths, ад gothic — гатычны) — субкультура, якая распаўсюдзілася ў пачатку 1980-х гадоў у Вялікабрытаніі на базе панк-руху.
Гатычная субкультура была распрацавана прыхільнікамі готык-року, адгалінавання музычнага жанру пост-панк. Яна характарызуецца самаўвядзёнай выбітнасцю ва светаўспрыманні, часам брутальнай манерай паводзінаў і ўчынкаў яго прыхільнікаў (тафафілія, самапараньванне, псіхічныя адкланенні i іншыя мартальныя з’явы). Готыка, з’яўляючыся цёмным рамантызмам, узыходзіць сваімі каранямі да перыяду, што распачаўся ў Еўропе на зломе XIV i XV стагоддзяў i называўся Рамантызмам. Iдэалізацыя мінулага, а менавіта Рыму (Rome — Roman — Romantism), эскапізм ад рэчаіснасці ў мары аб іншым жыцці, апісаны ў раманах (romans — Romantism) і фундаванне на ідэалістычнай плыні азначылі вытокі аднаго з даўнейшых маладзёвых рухаў сучаснасці.
Адзенне
Галоўнымі часткамі «гатычнасці» з’яўляюцца імідж, гэта па-першае. Па-другое — выбітнасць, затым рэальная ці пачуццёвая самотнасць і адзіноцтва. Апранаецца гот амаль нязменна на працягу ўсяго года — чорныя, паласатыя з розных колераў рэчы, двубортныя каўнеры, працоўныя робы і спецадзенне (у тым ліку процівагазы, распіратары).
Музыка
Музыкальна готыка фундуецца на нігілістычным і бунтарскім панк-року другой паловы XX стагоддзя. Гэтай плыні вельмі блізкі па духу i знешняй атрыбутыцы пост-панка і эма. Таксама, з 1990 года гуртам Paradise Lost быў усталяваны стыль Гатычны метал, які, ў сваю чаргу, зліўшыся з Дэз-металам, усталяваў стыль Дум-метал.
Разнастайнасць
На базе рамантычна-цёмнай літаратуры Эдгара Алана По, Дж. Говарда Лаўкраўта, Брэма Стокера, Шэллі з аднаго боку i анці-утапізму з другога, зардзелі вампіра-готы, індустрыяльныя, кібер-готы i звычайныя Anj «☥» готы. Такая разнастайнасць у межах адной плыні нараджае размытасць штампаў і канонаў, якімі маглі б карыстацца крытыкі і рэцэнзенты готаў. Сапраўды, памкненні да самавольства шчыра шануюцца, а ўнікальнасць пераўтвараецца ў адметную рысу. Але не толькі смерць і самотнасць, а i вытанчаная прыгажосць цёмных ангелаў, сум песень люцыпара ляжаць у фундаменце Готыкі.
Сучасныя тэндэнцыі
У цяперашні час гэты стыль музыкі зыйшоў з пазіцый ар’ергарду — значнымі становяцца элементы танчых, электронных, клубных плыняў.
Ананасная вада для прыгожай дамы
«Ананасная вада для прыгожай дамы» («Ананасная вода для прекрасной дамы») — зборнік апавяданняў рускага пісьменніка Віктара Пялевіна, апублікаваны ў 2010 годзе ў выдавецтве «Эксмо».
Кніга складаецца з двух няроўных частак: «Багі і механізмы» (вялікая), «Механізмы і Багі» (меншая). Першая частка складаецца з двух аповесцяў: «Аперацыя «Burning Bush»» і «Зенітныя кодэксы Аль-Эфесбі». Другая частка складаецца з трох апавяданняў: «Сузіральнік цені», «Тхагі» і «Гатэль добрых увасабленняў».
Змест
Багі і механізмы
Механізмы і Багі
Крытыка
Расійскі крытык Галіна Юзэфовіч лічыць зборнік «Ананасная вада для прыгожай дамы» лепшай кнігай Пялевіна апошніх год, адзначыўшы, што ён вяртаецца да шчымлівай і чыстай танальнасці сваіх больш ранніх, па-сапраўднаму вялікіх тэкстаў
Антысемітызм
Антысемітызм — адна з формаў нацыянальнай нецярпімасці, якая выяўляецца ў варожым стаўленні да яўрэяў як этнічнай ці рэлігійнай групы, часта заснаваны на забабонах. Антысемітызм з'яўляецца адной з разнавіднасцяў ксенафобіі. Паняцце азначае варожасць да яўрэяў або іўдзеяў, а не да ўсіх народаў семіцкай моўнай групы ..
Гісторыя
Лічыцца, што слова «антысемітызм» ўвёў у абарот нямецкі публіцыст Вільгельм Мар у 1879 годзе, які назваў групу сваіх прыхільнікаў «антысеміцкай лігай». Нямецкі гісторык Міхаэль Уладзіка піша, што ўпершыню паняцце з'явілася ў энцыклапедыі «Rotteck-Welckeschen Staatslexikon» ў 1865 годзе і пасля было памылкова прыпісана Мару.
Але сама з'ява вядома яшчэ у старажытнасці. На думку шэрагу даследчыкаў, антысемітызм паўстаў і развіўся ў свеце антычнага паганства.
Антысемітызм ў СССР
Сталінскі антысемітызм не быў ані этнічным, ані расісцкім, ані выкліканы рэлігійнай антыпатыяй, як у царскай Расіі. Антысемітызм ператварыўся у частку афіцыйнай палітыкі, калі стала зразумела, што Ізраіль займае прынцыповую праамерыканскую пазіцыю. Такім чынам сталінскі антысемітызм быў цалкам «палітычным», хоць гэта можа быць толькі прыпушэннем. Святлана Алілуева тлумачыць чысткі старых партыйных функцыянераў «антысемітызмам… які ўзрос у самой партыі».
Падчас Другой сусветнай вайны кіраўніцтва СССР неахвотна прызнавала халакост на акупаванай тэрыторыі. Сам І. Сталін згадаў пра генацыд еўрапейскіх яўрэяў толькі аднойчы — у прамове 7 лістапада 1941 г. Савецкае кіраўніцтва сцвярджала на афіцыйным узроўні, што на акупаваных тэрыторыях нямецкія акупацыйныя ўлады ставяцца да яўрэяў як да ўсіх іншых народаў. Толькі ў снежні 1942 г., пасля ціску з боку сусветнага яўрэйскага грамадства, кіраўніцтва СССР выдала дэкларацыю «Выкананне плана па вынішчэнні яўрэйскага насельніцтва Еўропы гітлераўскім рэжымам».
Івашкавічы
Назву Іва́шкавічы маюць:
NGC 5615
NGC 5615 (іншыя абазначэнні — MCG 6-32-23, VV 77, ARP 178, PGC 51435) — галактыка ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Дністровэць
Дністровэць (Дністро́вець) — вёска ў Акнянскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Дум-метал
Дум-ме́тал (ад metal — ме́тал і doom — непазбежны рок, фатум, лёс) — паджанр метал музыкі, што ўзнік амаль паралельна з Дэз-дум-метал стылем у 1990 годзе, з апярэджаннем на 2 гады. Распачаты такімі гуртамі як The Gathering (1990), Cathedral (1991), Scepticism (1992). Гістарыяграфія металу адносіць генезіс дум-мета́лу да 80-ых, але павольна-зацяжныя кампазіцыі вядомы з пачатку 70-ых у выкананні гурта Black Sabbath.
Музыкі
Слупамі Дума лічацца Брытанская не святая троіца: Paradise Lost, My Dying Bride, Anathema і сатанінскія скандынавы Tiamat, Theatre of Tragedy разам з Katatoni’яй. У канцы 90-ых амаль усе значныя гурты ад дум-мята́лу перайшлі на мяккі рокавы гук і чыстыя вакалы. Апошнімі гадамі прыкметна тэндэнцыя да «вяртання да каранёў», а таксама пераход да думавага гуку музыкантаў Emperor, Celtic Frost і інш.
Гучанне
Дум-метал спалучае меладызм у музыцы і запаволенасць тэмпу, 8 і 3 дольныя памеры, нізкае гучанне голасу, гроўлінг, клавішныя і смычковыя інструменты.
Лірыкі
Аснову лірыкі састаўляе барацьба святла і цемры, жыцця і смерці, Д’ябла і Збавіцеля.
Сяргей Іванавіч Амяльчук
Сярге́й Іва́навіч Амяльчýк (нарадзіўся, в. Рачыца, Бярозаўскі раён, Брэсцкая вобласць, БССР) — беларускі паэт, пісьменнік і перакладчык.
Біяграфія
Навучаўся ў Рачыцкай пачатковай школе, потым у сярэдніх школах № 2 і № 3 г Белаазёрску. Працаваў слесарам на Белаазёрскім энерга-механічным заводзе (1974—1975). З 1975 студэнт Маскоўскага авіяцыйнага тэхналагічнага інстытута імя К. Э. Цыялкоўскага. У 1980 годзе скончыў навучанне ў вышэйзгаданым інстытуце і атрымаў адукацыю інжынера-металурга. Працаваў у г. Балашыха Маскоўскай вобласці, у г. Барысаў Мінскай вобласці і ў г. Белаазёрску. З 1993 г. і па цяперашні час жыве ў Брэсце. Інжынер на СП ААТ «Брэстгазаапарат».
Пачаў пісаць вершы ў 1972 годзе. У 1999 годзе выйшаў з друку першы паэтычны зборнік «Дарога, вір і амфара», які ў 2003 годзе быў перавыдадзены. Наступны паэтычны зборнік «Мая Сінекура» быў выдадзены ў 2012 годзе ў Луцку ў выдавецтве «Терен». З 2012 годзе сябар Саюзу беларускіх пісьменнікаў. Трэці паэтычны зборнік «Зямля, якую бяруць з сабою», быў выдадзены ў 2013 годзе ў выдавецтве «Логвінаў» (г. Мінск). У 2015 годзе ўваходзіў у рэдкалегію альманаха «Жырандоля», які выдаецца Брэсцкім аддзяленнем Саюза беларускіх пісьменнікаў. У 2016 атрымаў ліцэнзію на рознічны продаж кніжных выданняў і працуе каля цэнтральнага рынку Брэста. Уваходзіў у журы прэміі «Кніга года 2016».
Піша вершы, апавяданні. Перакладае з украінскай. Асобныя творы перакладзены на ўкраінскую мову.
Тур’я (правы прыток Нёмана)
Ту́р'я — рака ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці, правы прыток Нёмана. Даўжыня 17 км. Плошча вадазбору 107 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 3,1 ‰. Пачынаецца за 0,5 км на захад ад вёскі Янчукі, цячэ ў межах Лідскай раўніны, упадае ў старыцу Нёмана на поўдзень ад вёскі Забор'е. Рэчышча каналізаванае. Прытокі: Тураўка, Лука.
Рагнгільда
Рагнгільда (Ragnhild, Ragnhildr) — жаночае імя. Паходзіць з скандынаўскіх моваў, утворанае ад каранёў ragna (багі, уладары) і hild (вайна). Такім чынам, імя значыла — «ваяўнічая багіня», «ваяўнічая ўладарка», альбо «боская (уладная) ваярка». На Беларусі больш вядомае ў славянскай транскрыпцыі Рагнеда.
Бунастамоз
Бунастамоз — гельмінтоз з групы нематадозаў, які паражае сельскагаспадарчых жывёл, і, рэдка, чалавека.
Для чалавека ўяўляе небяспеку, паразіт кішачніка буйной рагатай жывёлы (радзей — у авечак і коз), зебу і буйвалаў. Яйкі 95 X 50 мкм, авальныя, з аднаго боку плоскія, з тонкай шкарлупінай.
Лічынкі Bunostomum phlebotomum могуць паражаць скуру чалавека як вынік сіндрому.
Хвароба выяўляецца узнікненнем такіх сімптомаў, як сверб, утварэннем папул і з'яўленнем ацёкаў.
Субарбітальны касмічны палёт
Субарбітальны касмічны палёт — касмічны палёт лятальнага апарата па балістычнай траекторыі з хуткасцю менш першай касмічнай, гэта значыць недастатковай для вывада на арбіту штучнага спадарожніка Зямлі. Іншае вызначэнне:
Сіндром Марціна Ідэна
Сіндро́м Ма́рціна І́дэна ці сіндро́м дасягне́ння мэ́ты — паталагічны стан чалавека, які ўзнікае і развіваецца ў выніку дасягнення запаветнае мары. Сваю назву атрымаў у гонар аднайменнага рамана Джэка Лондана, дзе галоўны герой, прайшоўшы доўгі і цяжкі шлях да сваёй мары, упадае ў дэпрэсію і канчае жыццё самагубствам.
Субарбітальны касмічны палёт
Субарбітальны касмічны палёт — палёт апарата з эліптычнай хуткасцю па балістычнай траекторыі з апацэнтрам, які знаходзіцца вышэй мяжы космасу, і з перыцэнтрам, які знаходзіцца ніжэй паверхні планеты, гэта значыць без выхада на арбіту штучнага спадарожніка планеты.
Сіндром Марціна Ідэна
Сіндром выяўляецца ў выніку завышаных чаканняў, а таксама знясілення нервовае сістэмы, што і прыводзіць да смерці.
Субарбітальны касмічны палёт
Паводле другога азначэння, субарбітальны касмічны палёт можа ажыццяўляцца таксама пры хуткасцях, якія перавышаюць па велічыні значэнне першай касмічнай хуткасці аж да велічыні другой касмічнай (парабалічнай) хуткасці. Такія палёты магчымыя, напрыклад, пры строга вертыкальным наборы хуткасці, а таксама ў іншых выпадках, у якіх вектар хуткасці апарата ў момант адключэння рухавікоў арыентаваны такім чынам, што сфарміраваная траекторыя мае перыцэнтр ніжэй паверхні планеты. Пры гэтым апарат не можа стаць штучным спадарожнікам планеты, нягледзячы на дастатковую па велічыні хуткасць.
Сіндром Марціна Ідэна
Гісторыя
Гэтае захворванне атрымала сваю назву ў гонар галоўнага персанажа рамана Джэка Лондана. Марцін Ідэн прайшоў цярністы шлях ад анікому непатрэбнага марака, да ўсімі вядомага і багатага пісьменніка. Ён дамагаўся сваёй мэты не адзін год, а калі дасягнуў яе, запаў у глыбокую дэпрэсію. Марцін расчараваўся ў жыцці, паколькі стаўшы старэйшым і разумнейшым, наблізіўшыся да сваёй запаветнай мары, ён страціў веру ў людзей, веру ў дабро і справядлівасць, тым самым увесь навакольны свет страціў для яго фарбы. Усё гэта выклікала дэпрэсію, а як вынік прывяло да суіцыду.
Субарбітальны касмічны палёт
Паводле класіфікацыі Міжнароднай федэрацыі аэранаўтыкі (FAI), касмічным лічыцца палёт, вышыня якога перавышае 100 км (лінія Кармана). Паводле класіфікацыі Ваенна-паветраных сіл ЗША, касмічным палётам лічыцца палёт, вышыня якога перавышае 50 міль (прыблізна 80 км).
Сіндром Марціна Ідэна
Гісторыя
Вядома, што персанаж Марціна Ідэна з'яўляецца аўтабіяграфічным, бо шматлікія падзеі ў яго жыцці апісваюць шлях самога Джэка Лондана.
Субарбітальны касмічны палёт
Першыя паспяховыя спробы субарбітальных палётаў былі здзейсненыя ў 1944 годзе ў Германіі пры выпрабаванні баявой балістычнай ракеты Фау-2. Пры вертыкальным запуску падчас выпрабаванняў ракета дасягнула вышыні 188 км, што, па сучасных мерках, лічыцца субарбітальным палётам. Ракеты Фау-2 былі непілатуемымі. Таксама існаваў праект «Амерыка» для нанясення удараў па ўсходнім ўзбярэжжы ЗША з стварэннем двухступенчатай першай у свеце міжкантынентальнай ракеты (МБР) A9/A10 «Amerika-Rakete», чыя галаўная частка з баягалоўкай здзяйсняла субарбітальны палёт і наводзілася на цэль спачатку па радыёмаяку, а пасля — пілотам, які пакідаў кабіну на парашуце і меў прывадненне ў Атлантычным акіяне. Выпрабаванні другой ступені А-9 праводзіліся некалькі разоў, пачынаючы з 8 студзеня 1945 года, пры гэтым, паводле непацверджаных звестак, на борце знаходзіліся пілоты, якія ў выпадку перавышэння ў гэтых запусках вышыні 100 км маглі лічыцца першымі касманаўтамі.
Сіндром Марціна Ідэна
Прычыны фарміравання сіндрому
Узнікненне хваробы звязана ў збоі працы псіхікі і нервовае сістэмы чалавека. Сімптомы сіндрому развіваюцца пад уплывам наступных прычын:
Дыягнаставаць апісаны сіндром і выхад з яго можа толькі дасведчаны псіхолаг-практык. Гэты дэпрэсіўны стан развіваецца вельмі дынамічна.
Субарбітальны касмічны палёт
У 1960-х гадах у ЗША былі ажыццяўлены 15 субарбітальных пілатуемых касмічных палётаў. Два палёты праведзены па праграме «Меркурый» (Mercury) — касмічныя караблі «Фрыдам-7» (Freedom-7) і «Ліберці Бэл-7» (Liberty Bell-7) выводзіліся на балістычную траекторыю ракетай-носьбітам «Рэдстоўн» (Redstone). Абодва гэтых палёты прызнаныя касмічнымі па версіі МФА і ВПС ЗША і іх пілоты сталі першымі астранаўтамі ЗША.
Трынаццаць субарбітальных палётаў былі ажыццяўлены на ракетным самалёце «Х-15А». Усе гэтыя трынаццаць палётаў прызнаныя касмічнымі па версіі ВПС ЗША. Толькі два палёты «Х-15А» (№ 3 і 4 ў табліцы) прызнаныя касмічнымі таксама і МФА.
Тры субарбітальных палёта (№ 6-8 у табліцы) ажыццяўлены ўпершыню на прыватным касмічным самалёце SpaceShipOne.
У рамках разгортвання ў 2010-х гадах прыватнага касмічнага турызму, субарбітальныя палёты прапануюцца шырокай грамадскасці на авіякасмічных сістэмах SpaceShipTwo і іншых, а таксама на ракетных сістэмах Tycho Brahe, ARCASPACE-Stabilo, New Shepard і іншых. У ЗША ўжо будуецца першы касмапорт для ажыццяўлення рэгулярных субарбітальных палётаў.
Таксама існуюць праекты субарбітальных пасажырскіх авіялайнераў (напр, SpaceLiner) і ваенных транспартнікаў хуткага рэагавання.
Група армій Гіндэнбурга
Гру́па а́рмій Гіндэнбу́рга (Heeresgruppe Hundenburg) — воінскае аб'яднанне імперскай Германскай арміі падчас Першай сусветнай вайны.
Удзельнічала ў баявых дзеяннях у складзе Усходняга фронта ў перыяд з 5 жніўня 1915 да 30 ліпеня 1916 года пад камандаваннем Обер Оста Паўля фон Гіндэнбурга.
У сувязі з тым, што 3 ліпеня 1916 года Герман фон Айхгорн замяніў на пасадзе камандуючага Гіндэнбурга група армій была перайменавана ў Групу армій Айхгорна, якая праіснавала да 30 сакавіка 1918 года.
Вялікая Восмата
Вялі́кая Во́смата — возера ў Гарадоцкім раёне ў басейне ракі Свіна́, за 33 км на паўночны-захад ад горада Гарадок, сярод лесу.
Назва
Назва Восмата балцкага паходжання. Пачатковы В- устаўны, пазнейшы. Адпачатная балцкая форма *Asmatà (Асмата́).
Корань Asm- у балцкіх рачных назвах, што вар’іруюцца як Осма / Восма / Восьма, на Верхнім Падняпроўі і Верхнім Павоччы. Іх адпачатная форма аднаўляецца як *Asma  .
Балцкія гідранімічныя аналагі — рачныя назвы тыпу Ašmena (> Ашмянка), Akmena. Усе звязаныя з літоўскім akmuo, латышскім akmens «камень». Побач з рэкамі з назвамі Осма / Восма / Восьма сапраўды часта цякуць рэчкі з назвамі «Каменка», што калькуюць балцкую «каменную» назву.
Аснова Asm- з’яўляецца дыялектным варыянтам асновы Ašm- (як Asv- i Ašv- у гідронімах Asveja і Ašva, Ašvija, ад літоўскага ašva «кабыла» ).
Асновы Akm- і Ašm- паходзяць ад варыянтаў індаеўрапейскага *ak- / *ak'- «востры». Ад першага ў літоўскай мове «камень», ад другога —  «вастрыё» і (на перыферыі мовы)  «камень».
На ўсходзе старабалцкай тэрыторыі раней мусілі быць і рачныя назвы ад Akm(en)-. Але яны лёгка перакідаліся ў гукава блізкае Кам- (akmen- : камень), таму да сёння не дайшлі (захаваліся толькі там, дзе моўная перамена адбылася зусім нядаўна, як з назвамі Акмянеі ля Ашмянаў, Акмяніца ля Браслава). За пэўнымі гідронімамі тыпу «Каменка» могуць хавацца ранейшыя формы тыпу Akmena, але на сёння гэтага дакладна не вызначыць.
У назве Асмата корань Asm- пашыраны з дапамогай -at-. Той жа пашыральнік у назвах рэчак Гардата, Аката (> Акатаўка, прыток Гардаты) на Верхнім Павоччы, у літоўскіх гідронімах тыпу Amata, Žlagatas, Kamatis. Ён шырока выкарыстоўваўся ў літоўскім назва- і словаўтварэнні (gyvas «жывы» — gyvata «жыццё»). Блізкі пашыральнік -et- таксама ў назве возера Вядзета недалёка ад Асматы.
У балцкай гідраніміі не менш актыўна выкарыстоўваўся корань stab-, звязаны з прускім stabis «камень». Ён у верхнедняпроўскіх гідронімах Стабна, Стабенка, Стабніца.
Побач з возерам Восмата — азёры з балцкімі назвамі Арлея, Жодзень, Обаль (праз яго цячэ рака Обаль), Обалінец (на пэўным аддаленні на захадзе ад ракі Обаль).
Алазея
Алазе́я (Алаһыай) — рака ў Расіі, на паўночным усходзе Рэспублікі Саха (Якуція).
Вялікая Восмата
Назва
Назва возера Асмата (Восмата) значыць «Камяністае (возера)».
Сякерычы
Назву Сяке́рычы маюць:
Вялікая Восмата
Водаапісанне
Плошча паверхні 1,12 км². Даўжыня 2,56 км, найбольшая шырыня 0,67 км. Даўжыня берагавой лініі 7,26 км. Найбольшая глыбіня возера 8,8 м, сярэдняя 4,6 м. Аб’ём вады 5,21 млн м³. Плошча вадазбору 203 км².
Алазея
Даўжыня ракі 1590 (1520 ) км. Плошча вадазбору 64 700 км². Сярэдні расход вады ў вусці 320 м³/с. Сярэдні шматгадовы сцёк 10,1 км³/год. Рака ўтвараецца ад зліцця рэк Кадылчан і Нелькан на Алазейскім пласкагор’і. Працякае па Калымскай нізіне, упадае ва Усходне-Сібірскае мора двума пратокамі ў напрамку на ўсход ад вусця ракі Індыгірка. На працягу 100 км ад вытоку Алазея з’яўляецца горнай ракой з парогамі і вадаспадамі. На выхадзе з пласкагор’я ў нізіну даліна ракі становіцца больш шырокай, рэчышча меандруе. Вада ракі мае невялікую мінералізацыю (25—40 мг/л). У басейне Алазеі больш за 24 000 азёр. Найбольш буйны прыток — рака Расоха (злева). Сярод прытокаў — Слабада, Буор-Ярах і інш. У рацэ водзяцца омуль, чыр, нельма і іншыя віды рыб.
Вялікая Восмата
Водаапісанне
Катлавіна возера лагчыннага тыпу, выцягнутая з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад. Схілы катлавіны вышынёй 2—3 м (на поўначы і поўдні месцамі да 10 м), параслі лесам, які падступае да ўрэзу вады. Літаральная зона вузкая, шырынёй 5—10, на ўсходзе да 10 метраў.
Алазея
Каля ракі пасёлкі Сватай, Аргахтах і Андрушкіна.
Даўжанка (Акнянскі раён)
Даўжанка (Довжа́нка) — вёска ў Акнянскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Вялікая Восмата
Водаапісанне
Дно спачатку пясчанае, пасля да глыбіні 7 м ілістае, глыбей выслана сапрапелем. На возеры 2 астравы агульнай плошчай 0,2 га. Возера эўтрофнае, праточнае. Надводная расліннасць уздоўж берагоў утварае паласу шырынёй 4—90 м, падводная распаўсюджваецца на адлегласці 20—150 м ад берага.
На захадзе ў возера ўпадае рака Асмоціца, на поўдні выцякае рака Копань (злучае з возерам Беразінец); злучана пратокай з возерам Малая Восмата.
У возеры водзяцца шчупак звычайны, лешч, акунь, плотка, гусцяра і іншыя рыбы.
Вуліца Алега Кашавога (Мінск)
Вуліца Алега Кашавога — вуліца ў Партызанскім раёне Мінска. Названа ў гонар Алега Васільевіча Кашавога (1926—1943), камісара і члена штаба падпольнай камсамольскай арганізацыі «Маладая гвардыя», Героя Савецкага Саюза.
Перасячэнні
Пралягае ад вуліцы Даўгабродскай (у раёне ст. метро «Трактарны завод») у паўднёва-заходнім кірунку паўз бульвар Трактарабудаўнікоў, перасякаючы вуліцы Стаханаўскую, Шчарбакова, Партызанскі праспект, да злучэння вуліц Ванеева, Трасцянецкай і праспекта Ракасоўскага (у раёне аўтавакзала «Усходні»).
Нацыянальная дзяржава
Нацыя ёсць найвышэйшай каштоўнасцю, галоўнай крыніцай улады і вызначае сацыяльна-палітычную сістэму такой дзяржавы. Ідэалам нацыянальнай дзяржавы ёсць монаэтнічная дзяржава, дзе пераважная большасць грамадзян належыць да аднаго карэннага этнасу і выкарыстоўвае адзіную знакавую сістэму, зразумелую ўсім выхадцам з гэтай нацыі: мову, культуру, звычаі, стэрэатыпы, сістэму каштоўнасцей і іншае.
Згодна з дакументамі ААН і ЮНЕСКА нацыянальная дзяржава — гэта такая дзяржава, у якой тытульны народ складае 67% насельніцтва.
Канцэпцыя нацыянальнай дзяржавы мае цесныя повязі з развіццём нацыяналізму ў Еўропе XVII—XVIII стагоддзяў, каланіялізмам і нацыянальна-вызваленчымі рухамі XIX — першай паловы XX стагоддзяў. У XX стагоддзі нацыянальныя дзяржавы сталі асноўнымі формамі дзяржаўнай арганізацыі свету; яны замянілі дынастычныя і класавыя дзяржавы Сярэднявечча.
Нацыянальным дзяржавам часта супрацьстаяць наднацыянальныя ўтварэнні імперскага-інтэгральнага тыпу, такія як імперыі мінулага — СССР і г. д. У канцы XX стагоддзя прадказваўся заняпад нацыянальных дзяржаў, аднак распад СССР паказаў супрацьлеглае. У большасці міжнародных арганізацый менавіта нацыянальная дзяржава выступае асноўнай палітычнай адзінкай ва ўсіх міжнародных працэсах.
Канстанцін Канстанцінавіч Караткоў
Канстанцін Канстанцінавіч Караткоў (8 красавіка 1922, г. Горкі Магілёўскай вобласці — 16 чэрвеня 1993, г. Ніжні Ноўгарад) — савецкі гаспадарчы дзеяч, начальнік Волжскага аб’яднанага рачнога параходства, заслужаны работнік транспарта РСФСР, ганаровы работнік рачнога флоту РСФСР, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
Біяграфія
У 1940 годзе Караткоў быў прызваны ў Чырвоную Армію. У гады Вялікай Айчыннай вайны служыў, як сведчаць дакументы сайта «Память народа», у 30-ым аўтамабільным палку, потым ў 16-ым вучэбным танкавым палку на Заходнім і Паўднёва-Заходнім франтах, скончыў вайну ў 10-ым асабным аўтатранспартным палку. Прайшоў шлях ад радавога да капітана. Быў двойчы цяжка паранены. Узнагароджаны ордэнам Вялікай Айчыннай вайны II ст., медалём «За баявыя заслугі».
У 1946 годзе паступіў і ў 1951 годзе з адзнакай скончыў эксплуатацыйны факультэт Горкаўскага інстытута інжынераў воднага транспарту. У 1952—1955 гадах працаваў намеснікам галоўнага дыспетчара і галоўным дыспетчарам Волжскага грузавога рачнога параходства ў Куйбышаве. І хутка таленавітага інжынера прызначылі начальнікам Стаўрапольскага порта (цяпер гэта порт Тальяці). Затым — намеснік начальніка Куйбышаўскага лінейнага параходства і ў 1958 годзе — намеснік начальніка Волжскага аб’яднанага рачнога параходства. А праз два гады Канстанцін Караткоў узначальваў гэта параходства.
Ён кіраваў параходствам чвэрць стагоддзя — з 1960 па 1984 год. Параходства пры ім стала найбуйнейшым рачным прадпрыемствам не толькі СССР, але і Еўропы. Яно мела 60 буйнатанажных цеплаходаў тыпу «Волга-Дон» грузападымальнасцю 5 тыс. тон, 25 буксіраў і больш за 20 судоў змешанага тыпа «рака-мора», 20 судоў тыпу «Волжскі» грузападымальнасцю 10 тыс.тон, больш за 100 пасажырскіх цеплаходаў, каля 200 хуткасных судоў на падводных крылах. Усяго флот параходства тады налічваў амаль 450 плаўсродкаў рознага прызначэння. Пры ім флот папоўняўся караблямі, пабудаванымі на заводах СССР, Чэхаславакіі, ГДР і Венгрыі. Грузы вазілі не толькі па рэках СССР: па ініцыятыве К. Караткова ў параходстве пачалі асвойваць новы напрамак — замежныя перавозкі. У 1974 годзе было створана Упраўленне міжнародных грузавых перавозак. Судны «рака-мора» асвоілі маршруты праз Каспійскае, Чорнае, Азоўскае, Міжземнае, Балтыйскае, Паўночнае моры і дастаўлялі грузы ў парты 38 краін Еўропы, Афрыкі, Азіі.
Канстанцін Караткоў надаваў вялікую ўвагу вырашэнню сацыяльна-бытавых праблем работнікаў. У тыя гады вялося актыўнае будаўніцтва жылля для бальніц, дзіцячых садоў і школ. У параходства былі інтэрнаты для плаўсастава, свае сталовыя і пякарні, атэлье па пашыве адзення, клубы і спартыўныя збудаванні. Падчас яго кіраўніцтва, параходства было ўдастоена дзяржаўнай узнагароды СССР — ордэна Леніна.
Барыс Маркавіч Фіх
Барыс Маркавіч Фіх ( — ) — беларускі гісторык, доктар гістарычных навук (1966), прафесар (1967)
Біяграфія
Б. М. Фіх нарадзіўся ў вёсцы Грушка (зараз у Каменскім раёне, Малдова). У 1941 годзе скончыў педагагічны інстытут у Ціраспалі, у 1948 годзе — Мінскі педагагічны інстытут. З 1951 года загадчык кафедры, намеснік дырэктара Мінскага педагагічнага інстытута. З 1954 па 1976 год загадчык кафедры гісторыі, прарэктар па навуковай і навучальнай рабоце ў Гродзенскім педагагічным інстытуце. Б. М. Фіх з’яўляецца аўтарам ідэі стварэння ў 1955 годзе навукова-даследчага гісторыка0краязнаўчага гуртка пры кафедры гісторыі інстытута.
Навуковая дзейнасць
Б. М. Фіх займаўся даследаваннямі гісторыі сялянства і аграрных адносін у 1917—1920 гг, гісторыі краязнаўства, становішча Гродна ў рэвалюцыі 1905—1907 гг. і ў перыяд усталявання Савецкай улады. 15 студзеня 1960 года ён выступіў на навуковай сесіі, прысвечанай 20-гадоваму юбілею Гродзенскага педагагічнага інстытута з дакладам «Асноўныя праблемы гісторыі г. Гродна». Таксама Б. М. Фіх кіраваў аўтарскім калектывам, які падрыхтаваў першую сінтэтычную працу па гісторыі Гродна — «Гродно: исторический очерк» (першае выданне адбылося ў 1960 годзе). Адзін з аўтараў кнігі «Беларуская ССР. Гродзенская вобласць» (1968), 3-га тома «Гісторыі Беларускай ССР» (1973).
Сярод апублікаваных прац: і інш.
Канстанцін Канстанцінавіч Караткоў
Ацэнка дзейнасці
Тыя, хто працаваў разам з ім успаміналі, што гэта быў таленавіты арганізатар вытворчасці, дасведчаны кіраўнік, кампетэнтны ва ўсіх пытаннях функцыянавання шматгаліновай гаспадаркі параходства. Ён звяртаў ўвагу не толькі на караблі, але і на парты, рамонтна-эксплуатацыйныя базы, суднабудаўнічыя заводы і навучальныя камбінаты, падраздзяленні рачной сувязі і прамысловыя прадпрыемствы.
Заслужаны будаўнік Расіі, Андрэй Барысавіч Галубкоў які працяглы час працаваў разам з К. К. Каратковым успамінаў: "…Канстанцін Канстанцінавіч Караткоў, як кіраўнік, давяраў сваім падначаленым і заўсёды падтрымліваў ініцыятыўных работнікаў, а калі трэба, і абараняў іх. Гэта адчувалі ўсе супрацоўнікі і таму працавалі без аглядкі і боязні за прынятыя рашэнні. Дзякуючы такому стылю кіраўніцтва ініцыятыва работнікаў літаральна «бурліла». Яго дэвіз, якому цвёрда ішоў ён сам: «Ніколі не мітусіся і не бойся. Прыняў рашэнне — рабі. Зрабіў памылку — скажы шчыра, не віляй!».
Дзмітрый Альпідоўскі, ганаровы работнік транспарту Расіі, які з Канстанцінам Канстанцінавічам працаваў 14 гадоў, успамінаў, што «Адметная асаблівасць яго стылю кіраўніцтва — заахвочванне новых ідэй, падтрымка ініцыятыўнасці работнікаў». Яшчэ ён адмячаў, што «К. Караткова паважалі не толькі як дасведчанага прафесіянала і разумнага кіраўніка, але і як эрудыраванага, высокаадукаванага чалавека, з ім было цікава мець зносіны на самыя розныя тэмы. Канстанцін Канстанцінавіч шмат чытаў, сачыў за ўсімі навінкамі літаратуры, не прапускаў ніводнай тэатральнай прэм’еры, быў кансультантам фільмаў Эльдара Разанава і Мікіты Міхалкова».
Туарэгі
Туарэгі (саманазва — імашчаг, імашаг) — народ групы бербераў у Малі, Нігеры, Буркіна-Фасо, Марока, Алжыры і Лівіі.
Першае навуковае даследаванне туарэгаў зрабіў Анры Дзювер'е.
Цапра
Назву Цапра́ маюць:
Бабаўнянская суконная мануфактура
Бабаўнянская суконная мануфактура — колішняя мануфактура, якая дзейнічала на Беларусі ў 1769—1806 гадах у мястэчку Бабоўня Слуцкага павета (цяпер вёска ў Капыльскім раёне Мінскай вобласці). У 1797 годзе працавалі 110 рабочых, выпушчана 4600 аршынаў сукна (каля 3300 метраў). У 1800 годзе вырабляла сукны, байку, вігонь.
Нарнія
Нарнія — свет у стыле фэнтэзі, створаны Клайвам Стэйплзам Льюісам, які з’яўляецца месцам дзеяння кніг серыі Хронікі Нарніі. Таксама краіна ў гэтым свеце, якая мае вызначаючае значэнне ў касмалогіі.
У Нарні шматлікія жывёлы размаўляюць, жывуць міфічныя стварэнні і магія з’яўляецца ўласцівасцю шматлікіх істот.
Серыя паказвае гісторыю света ад стварэння да канца. Героямі кніг з’яўляюцца людзі, якія прыходзяць з «нашага свету».
Рэлігія
Нарнія (нарнійскі свет) створана Асланам, Вялікім Ільвом — Богам, які з’яўляецца стваральнікам усяго міраздання. Шанаванне Аслана з’яўляецца сапраўднай рэлігіяй, якую вызнаюць нарнійцы, адступленне ад якой вядзе да розных пагубных наступстваў.
Апрача Аслана, вядомы і яго бацька — Імператар-за-морам.
У розныя часы на тэрыторыі Нарніі дзейнічалі Вядзьмаркі, якія адвяргалі шанаванне Аслана і пераследавалі за веру ў Аслана або яе сцвярджэнне.
Большасць нарнійцаў лічылі Аслана і Таша фундаментальнымі супрацьлегласцямі.
Геаграфія
Нарнія — гэта і весь створаны другасны свет, і краіна, размешчанная ў ягоным цэнтры. Жыццё зарадзілася менавіта там, астатнія краіны былі заселеныя выхадцамі з Нарніі або з іншых светаў.
Нарнія
Нарнія — краіна гор, раўнін і пагоркаў, дастатковая частка яе пакрыта лесам. На ўсходзе краіну абмяжоўвае Усходняе мора, на захадзе — велізарныя горы, на поўдні знаходзяцца горы, які адзяляюць краіну ад Арландыі. Поўнач каріны - балоцістая мясцоваць, дзе жывуць кваклі.
Арландыя
Невялікае каралеўства, якое на захадзе мяжуе з Тэльмарам, на поўдначы — з Нарніяй, на поўдні — з Тархістанам па рацэ Ветраная стрэлка, мае выхад да Вялікага ўсходняга акаена.
Сталіца — Анвард.
Тэльмар
На ўсходзе мяжуе з Нарніяй і Арландыяй.
Тэалогія вызвалення
Тэалогія вызвалення — хрысціянская школа тэалогіі, якая ўзнікла ў Паўднёвай Амерыцы на аснове хрысціянскага сацыялізму. Яна засяроджвае ўвагу на Ісусе Хрысце не толькі як Адкупіцелі, але і як Вызваліцелі прыгнечаных, а таксама бачыць галоўную хрысціянскую місію ў прадастаўленні справядлівасці бедным і прыгнечаным.
Нарнія
Тархістан
На поўначы — пустыня і мяжа з Арландыяй. На паўднёвым захадзе азёры, з якіх выцякае рака. На гэтай рацэ стаіць сталіца Ташбаан.
Усходняе Мора
Мноства астравоў і архіпелагаў усейваюць Усходняе Мора. Найбольш значныя з іх: Гальма, Тэравінфія, Сем Астравоў і Адзінокія Астравы. Імператарам апошніх з’яўляецца нарнійскі кароль, Гальма незалежнае герцагства, Тэравінфія каралеўства.
Тэалогія вызвалення
Узнікненне і распаўсюджванне
Ля вытокаў тэалогіі вызвалення стаяў рух першасных абшчын, які з’явіўся ў 1957 г. у Бразіліі. Першасныя абшчыны ўжо ў 1964 г. былі ўключаны ў «Першы нацыянальны пастарскі план на 1965-70 гг.». Там жа, у Бразіліі, магістр Паўночнага ўсходу Паўлу Фрэйрэ распрацаваў новы метад ліквідацыі непісьменнасці ў працэсе развіцця свядомасці. У гэтым руху бралі ўдзел таксама рух студэнтаў і працоўных «Каталіцкае дзеянне» і інтэлектуалы-каталікі. Некаторыя хрысціяне пачалі выкарыстоўваць марксісцкія канцэпцыі для правядзення аналізу грамадства. Рычард Шоль, прэсвітэранскі місіянер, паставіў пытанне, ці мае рэвалюцыя таксама тэалагічнае значэнне. Ён разам з некалькімі маладымі пратэстантамі пачаў абмяркоўваць гэтыя тэмы з дамініканскімі святарамі і каталіцкімі інтэлектуаламі.
Нарнія
Жыхары
У Нарніі жывуць людзі, гномы, фаўны, кентаўры, дрыяды, кваклі, жывёлы, якія размаўляюць.
Дубавэ (Акнянскі раён)
Дубавэ (Дубове́) — вёска ў Акнянскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Нарнія
Гномы
Аслан назваў іх «Сынамі Зямлі». Сярод гномаў існуюць як мінімум дзве расы: рыжыя гномы і чорныя гномы; адрозненне, якое гучыць у колерах валасоў і барады.
Тэалогія вызвалення
Узнікненне і распаўсюджванне
Крыніцай натхнення для гэтага лацінаамерыканскага руху былі еўрапейскія святары-рабочыя. Кардынал Эмануэль Сюар (Emmanuel Suhard) з Парыжа заснаваў «Французскую місію», дазваляючы некаторым святарам працаваць на фабрыках, каб уключыцца ў круг працоўнага класа. Знакаміты дамініканец Жак Лёў (Jacques Loew) працаваў грузчыкам на баржах марсельскага порта, як і святар Мішэль Фавро, які загінуў ад вытворчай траўмы. У 1950 годзе выйшла кніга абата Годэна «Францыя: місіянерская зямля?». Працоўных святароў абвінавацілі ў сувязях з камуністамі і асудзілі ў Рыме за падрыўную дзейнасць. У тыя гады Мадлен Дэбрэль (Madeleine Delbrêl) апісала свой досвед працы сярод працоўных Іўры ў кнігах «Мы, людзі вуліцы» і «Евангелле ў рабочых кварталах Парыжа». У 1954 г. Папа Пій XII заклікаў усіх працоўных святароў вярнуцца да сваёй пастарскай работы ў парафіях або ўвайсці ў склад сваіх рэлігійных абшчын. Рабочыя святары былі рэабілітаваныя пасля Другога Ватыканскага сабора ў 1965 г.
Нарнія
Астраномія
Сузор’і Нарніі адрозніваюцца ад зямных. Узгадваюцца летнія сузор’і Карабель, Молат, Леапард. Паўночная палярная зорка назваецца Вастрыё Кап’я і ярчэйшая за Палярную зорку.
Тэалогія вызвалення
Узнікненне і распаўсюджванне
Іншай важнай крыніцай развіцця тэалогіі вызвалення было жыццё і рэвалюцыйная дзейнасць калумбійскага святара Каміла Торэс (1929—1966), які ў канцы свайго жыцця змагаўся ў шэрагах Арміі нацыянальнага вызвалення (ELN) і загінуў у сваім першым баі з калумбійскай рэгулярнай арміяй. Каміла Торэс стаў сапраўдным прыкладам для пераймання для святароў і свецкіх каталікоў, якія працягвалі справу Торэса не толькі ў Калумбіі, але і ва ўсёй Амерыцы. Астурыйскі святар Гаспар Гарсія Лавіана, знаходзячыся пад уплывам тэалогіі вызвалення, узяўся за зброю, зразумеўшы, што мірным шляхам палітычных рэформаў не ліквідаваць тую жудасную галечу, якую ён увесь час назіраў у Нікарагуа пры кіраванні дыктатара Самосы.
Нарнія
Шматсусвецце
Сусвет Нарніі — адзін з бязлікіх сусветаў, сярод якіх і наш з вамі Сусвет, і сусвет Чарна.
Тэалогія вызвалення
Узнікненне і распаўсюджванне
Яшчэ адной крыніцай натхнення для тэалогіі вызвалення была барацьба за грамадзянскія правы, якая ў свой час дапамагла неграм ЗША на чале з Марцінам Лютэрам Кінгам (1929—1968) заваяваць свае правы. Чорную тэалогію вызвалення прапагандавалі Джэймс Х. Коун (James H. Cone) і іншыя. У ПАР чорная тэалогія вызвалення была адным з прылад барацьбы з апартэідам. У астатняй Афрыцы тэалогія ставіла пад пытанне правамернасць заваёвы, прыгнёту і каланізацыі народаў Афрыкі еўрапейскім хрысціянствам і разглядала праблему абсалютнай галечы ў большасці афрыканскіх краін як следства гэтага. У Азіі тэалогія «міньчун» (кар. Minjung — «з народных мас») і «сялянская тэалогія» ў Філіпінах (распрацаваная Чарльзам Р. Авіла) мелі шмат агульных рысаў з лацінаамерыканскай тэалогіяй вызвалення.