cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Харэзмская археолага-этнаграфічная экспедыцыя
Памяць
У 2006 годзе ў Дзяржаўным музеі Усхода ў Маскве працавала выстаўка «Гісторыя адной экспедыцыі», прысвечаная Харэзмскай экспедыцыі.
Нагайбакі
Культура
Традыцыйныя святы прымеркаваны да праваслаўнага календара. Вусны фальклор блізкі да татарскага.
Мова
Нагайбакі карыстаюцца сярэднім дыялектам татарскай мовы.
Рэлігія
Большасць вернікаў — праваслаўныя.
IC 3124
IC 3124 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Уладзімір Кірылавіч Саўчанка
Уладзімір Кірылавіч Саўчанка (нар. ) — вучоны-генетык, доктар біялагічных навук (1977), прафесар (1987), член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (1989)
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Хмяльное Буда-Кашалёўскага раёна Гомельскай вобласці. У 1962 годзе скончыў Беларускі тэхналагічны інстытут імя С. М. Кірава. У 1965—1978 гадах на пасадзе малодшага, старшага навуковага супрацоўніка, у 1979—1990 гадах — загадчыка лабараторыі ў Інстытуце генетыкі і цыталогіі Акадэміі навук БССР. У 1980—1990 гадах старшыня Беларускага Нацыянальнага камітэта па праграме ЮНЕСКА «Чалавек і біясфера». У 1990—2002 гадах галоўны праграмны спецыяліст сектара прыродазнаўчых навук ЮНЕСКА. З 2003 года У. К. Саўчанка ў Інстытуце генетыкі і цыталогіі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі на пасадзе галоўнага навуковага супрацоўніка. З 2010 года — галоўны навуковы супрацоўнік Інстытута філасофіі НАН Беларусі.
Навуковая дзейнасць
Аўтар навуковых прац у галіне агульнай біялогіі, генетыкі, геномікі і экалогіі. Увёў паняцці генасфера, ценагенетыка і ценагеноміка. Распрацаваў метады генетычнага аналізу і сінтэзу поліплоідных папуляцый, пакет камп’ютарных праграм генетычнага аналізу ў селекцыйных цэнтрах Беларусі і краін СНД і інш. Арганізаваў міжнародную Чарнобыльскую экалагічную навуковую сетку ЮНЕСКА для міждысцыплінарных даследаванняў экалагічных наступстваў Чарнобыльскай катастрофы.
Аўтар больш за 300 навуковых прац, у тым ліку 14 манаграфій, 3 вынаходстваў. Сярод апублікаванага:
Узнагароды
Узнагароджаны шэрагам медалёў. Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР 1984 года за цыкл работ «Генетыка гетэрозісу і шляхі яго выкарыстання ў селекцыі раслін».
1840 год у гісторыі астраноміі
1840 год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.
Джавані Марэлі
Джавані Марэлі, сапраўднае імя Нікалаас Шэфлер (, Верона —, Мілан) — італьянскі палітык і гісторык мастацтва.
Біяграфія
Джавані Марэлі атрымаў адукацыю ў Мюнхенскім універсітэце. Быў дэпутатам і сенатарам. Менавіта яму прыпісваецца залажэнне асноў параўнальнага аналізу.
Асноўныя працы
Галоўная яго праца — «Kunstkritische Studien über italienische Malerei» (1890—1893), тычыцца галерэй Баргезэ і Дорыя Памфілі ў Рыме, а таксама мюнхенскай, дрэздэнскай і берлінскай галерэй. Яго багатая карцінная галерэя (апісана Фрыцам, Бергама, 1892 год)  астаўлена ім у спадчыну роднаму гораду — Бергама, Акадэміі Карара.
У 1895 годзе ў Мілане Джавані Марэлі ўсталяваны помнік.
Бенгт Самуэльсан
Бенгт Інгемар Самуэльсан (Bengt Ingemar Samuelsson, нар., Хальмстад, Швецыя) — шведскі біяхімік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне ў 1982 годзе «за адкрыцці, якія датычацца простагландзінаў і блізкіх да іх біялагічна актыўных рэчываў» з Сунэ Бергстрэмам і Джонам Вейнам.
Біяграфія
Бенгт Самуэльсан нарадзіўся ў шведскім партовым горадзе Хальмстад. Яго бацькі былі Крысціна і Андэрс Самуэльсаны. Пасля заканчэння мясцовай школы паступіў у медыцынскі каледж Лундскага ўніверсітэта, дзе стаў працаваць у даследчай лабараторыі Сунэ Бергстрэма, прафесара фізіялагічнай хіміі. У 1958 годзе Самуэльсан разам з даследчай групай Бергстрэма перайшоў у Каралінскі інстытут у Стакгольме, дзе актыўна вывучаў медыцыну і біяхімію.
З 1972 года прафесар у Каралінскім інстытуце, з 1982 года — рэктар, у 1967—1972 гадах прафесар Стакгольмскага каралеўскага ветэрынарнага каледжа.
Даследуючы метабалізм халестэрыну і прадукты трансфармацыі арахідонавай кіслаты, Самуэльсан адкрыў і ахарактарызаваў сярод гэтых прадуктаў, такія важныя кампаненты як простагландзіны, тромбаксаны і лейкатрыены. Вылучыў і ўстанавіў хімічную структуру і біяхімічныя якасці некаторых простагландзінаў і звязаных з імі біялагічна актыўных рэчываў. Паказаў іх утварэнне з арахідонавай кіслаты, а таксама, што арахідонавая кіслата і ферментатыўныя сістэмы ўтварэння простагландзінаў ёсць ва ўсіх ядзерных клетках жывёльных арганізмаў.
Член Шведскай каралеўскай АН, замежны член Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук.
Бенгт Самуэльсан жанаты на Карын Бергстэн Самуэльсан. Дзве дачкі — Элізабэт і Астрыд Самуэльсан.
Лумпцыг
Лумпцыг (Lumpzig) — камуна ў Германіі, у зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Альтэнбург. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Альтэнбургер Ланд. Насельніцтва — 561 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 10,70 км².
Камуна падзяляецца на 6 сельскіх акруг.
Арэхаўскі сельсавет (Аршанскі раён)
Арэ́хаўскі сельсаве́т — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Аршанскага раёна Віцебскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр — гарадскі пасёлак Арэхаўск.
Гісторыя
Утвораны 8 красавіка 2004 года шляхам рэарганізацыі Арэхаўскага пассавета. У склад сельсавета былі перададзеныя гарадскі пасёлак Арэхаўск і вёска Брухава скасаванага Арэхаўскага пасялковага савета, вёскі Верацея, Карабішчы, Краснабель, Рагозіна, Халмы Высокаўскага сельсавета. 10 кастрычніка 2013 года да сельсавета далучана частка скасаванага Клюкаўскага сельсавета (4 населеныя пункты: Арашкі, Лісоўскія, Рамальдава, Старына).
Салічэ-Саленціна
Салічэ-Саленціна (Salice Salentino) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лечэ.
Насельніцтва складае 8872 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 153 чал./км². Займае плошчу 58 км². Паштовы індэкс — 73015. Тэлефонны код — 0832.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Francesco d'Assisi.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Такла-Макан
Та́кла-Мака́н (تەكلىماكان قۇملۇقى) — пустыня на захадзе Кітая, у цэнтральнай частцы Кашгарскай раўніны; адна з самых буйных пясчаных пустынь свету. Плошча 337 тыс. км². Даўжыня з захаду на ўсход больш за 1000 км, шырыня да 400 км.
Прырода
Пераважаюць вышыні 800—1300 м, найбольшая вышыня 1664 м (г. Чонгтаг). Большая частка тэрыторыі ўкрыта пяскамі (месцамі магутнасцю да 300 м). Характэрны барханы, дзюны, замацаваныя ўзгоркі, на ўскраінах гліністыя ўчасткі з саланчакамі. Такла-Макан з захаду і поўначы агінае рака Тарым, у вільготныя гады перасякае рака Хатан. Клімат рэзка кантынентальны, сухі. Ападкаў да 100 мм за год. Моцныя вятры, пясчаныя буры. Большая частка паверхні без расліннага покрыва. У вільготных месцах — тамарыск, салянкі, сялітранкі, па далінах рэк — рэшткі тугайных таполевых лясоў, рэдкія аазісы.
Улугбек
Мірза (пазней Султан) Мухамед ібн Шахрух ібн Цімур Улугбек Гураган (, Mirzo (keyinchalik Sulton) Muhammad ibn Shohruh ibn Temur Ulug’bek Ko’ragon;, Сальтаніе — , Самарканд) — кіраўнік дзяржавы Цімурыдаў, сын Шахруха, унук Тамерлана. Вядомы як выдатны астраном і астролаг. Тытул Гуркані (Гураган) Gurkān — іранізаваны варыянт мангольскага күрүгэн або хүргэн, «зяць», «ханскі жаніх». Тытул Гуркані першым прыняў Тамерлан, які парадніўся з домам Чынгізідаў.
Эканоміка Смаленскай вобласці
Эканоміка Смаленскай вобласці — адна з эканомік Цэнтральнай федэральнай акругі Расійскай Федэрацыі.
Банкаўская сістэма
Банкаўская сістэма Смаленшчыны фармавалася адначасова з банкаўскай сістэмай Расіі ў 60-я гг. ХIХ ст. Заснаванне ў 1860 годзе Дзяржбанка Расіі спрыяла стварэнню ў параўнальна кароткі час шматузроўневай крэдытна-банкаўскай сістэмы, у якую ўваходзяць дзяржаўныя банкаўскія ўстановы (Дзяржбанк, Дваранскі зямельны банк, Сялянскі пазямельны банк); прыватныя банкі; таварыствы ўзаемнага крэдыту; ашчадныя касы. Юрыдычнай датай адкрыцця першага смаленскага камерцыйнага банка з’яўляецца 29 кастрычніка 1870 года. У гэты дзень імператар Аляксандр II падпісаў Статут Смаленскага таварыствы ўзаемнага крэдыту. Праз два гады — ў 1872 годзе — у Смаленску быў адкрыты першы прыватны банк «Гарадскі банк Пестрыкава і Ланіна», які праіснавала больш за 45 гадоў. У 1874 годзе засноўваецца Гжацкі гарадскі грамадскі банк, а ў 80-я гг. — Вяземскі і Рослаўльскі. Ужо да 1890 года ў Смаленску, акрамя мясцовых камерцыйных банкаў, функцыянавалі аддзялення Дзяржбанка, Дваранскага зямельнага і Сялянскага банкаў, а таксама філіялы буйных сталічных банкаў, у асноўным маскоўскіх. Акрамя гэтага, у Смаленску былі створаны так званыя банкірскія канторы Н. В. Шварца, Г. М. Зелікіна, І. І. Швейцера, Я. М. Магідава і інш.
Адначасова актыўна развівалася сетка ашчадных кас. З 1884 годзе яны адкрываюцца не толькі пры аддзяленнях Дзяржбанка Расіі, але і пры павятовых і губернскіх казначэйствах, а з 1889 — пры паштова-тэлеграфных установах, фабрычна-завадскіх прадпрыемствах. Ашчадкасы функцыянавалі як дзяржаўныя ўстановы, што падкрэслівае адказнасць дзяржавы за укладзеныя ў іх сродкі. На 1 студзеня 1911 года у Смаленскай губерні было адкрыта 79 дзяржаўных ашчадных кас, з іх 13 цэнтральных і 66 — пры паштова-тэлеграфных установах.
Найважнейшай складовай часткай крэдытнай сістэмы Расіі ў канцы ХIХ ст. сталі ўстановы кароткатэрміновага крэдыту, якія ўключаюць таварыствы ўзаемнага крэдыту, крэдытна-ашчадныя таварыствы і інш. З 1871 года пачынае функцыянаваць Смаленскае таварыства ўзаемнага крэдыту, якія абслугоўваюць дробную прамысловасць і гандаль; у 1906 годзе — Смаленскае крэдытнае таварыства. У 1912 годзе у Смаленскай губерні дзейнічала 95 устаноў дробнага крэдыту: 71 крэдытнае таварыства, 13 пазыковы-ашчадных таварыстваў, 11 сялянскіх саслоўных кас.
Па меры развіцця банкаўскай сістэмы пашыраліся і аперацыі банкаў. Яшчэ ў першыя гады іх узнікнення банкі атрымлівалі прыбытак у асноўным за кошт вэксальнай аперацый, то ўжо ў 80-я гг. банкі пашырылі вядзенне спецыяльных бягучых рахункаў, але большую частку даходаў пачалі прыходзіць па пазыковых аперацый. У цэлым банкаўская сістэма, якая склалася да 1913 года, што цалкам адпавядала патрэбам мясцовай прамысловасці і хутка развіваючаму гандлю.
На падставе Дэкрэта УЦВК ад 27 снежня 1917 года банкаўская справа ў Расіі было абвешчана дзяржаўнай манаполіяй. У Заходняй вобласці, куды ўваходзіла цяперашняя тэрыторыя Смаленскай вобласці, налічвалася 5 аддзяленняў Дзяржаўнага банка і іх філіялаў, 2 камунальных банка, 3 сельскагаспадарчых банка, агенцтва «Усекамбанка», 2 таварыствы ўзаемнага крэдыту.
Пасля распаду СССР Цэнтральны банк РСФСР прыняў на сябе абавязацельствы Цэнтрабанка СССР, яго матэрыяльную базу і маёмасць на тэрыторыі Расіі. Спецыялізаваныя банкі, якія знаходзіліся на тэрыторыі РФ, у тым ліку і ў Смаленскай вобласці, абвясціўшы аб сваім банкруцтве, актыўна прыватызаваліся. Адначасова пачалі стварацца камерцыйныя прыватныя і акцыянерныя банкі. У выніку рэформ 1991—1996 гг. на тэрыторыі Смаленскай вобласці функцыянуюць: Галоўнае Упраўленне Цэнтральнага Банка РФ па Смаленскай вобласці; Смаленскае аддзяленне Акцыянернага Камерцыйнага Ашчаднага Банка РФ, а ў гарадах і раёнах вобласці яго аддзялення і філіялы. Акрамя таго, у Смаленскай вобласці дзейнічаюць філіялы шэрагу камерцыйных банкаў іншых тэрыторый — «Аўтабанку», «Банка высокіх тэхналогій», «Міжнароднага акцыянернага банка», «Менатэп», «Прамыслова-будаўнічага банка», «Расійскі крэдыт», акцыянернага прафсаюзнага банка «Салідарнасць», Цэнтральнага грамадства Ўзаемнага Крэдыту" і інш., а таксама рэгіянальныя банкі — «Аскольд», «СКА Банк», «Смалявіч» (Смаленскі філіял Рослаўльскім АКБ), «Смаленскі Банк» і інш.
Аграрна-прамысловы комплекс
Аграрна-прамысловы комплекс прадстаўлены двума галоўнымі сферамі: сельскай гаспадаркай і перапрацоўкай сельскагаспадарчай прадукцыі, якія развіваюцца пад уздзеяннем прыродна-кліматычных і гістарычных фактараў.
Сельская гаспадарка
Нізкае урадлівасць дзярнова-падзолістых закісленых глеб, залішняе ўвільгатненне на вялікай тэрыторыі, дробнаконтурнасць палёў і іх моцная камяністасць, асабліва ў паўночна-заходняй частцы, абумоўлівае традыцыйны тып сельскагаспадарчага асваення тэрыторыі, для якога характэрныя пастаянныя меліярацыя зямель, акультурванне і выраўноўванне палёў, абавязковае вапнаванне і ўнясенне арганічных угнаенняў. Утрыманне перагною рэдка перавышае 1,8 % і мае тэндэнцыю да памяншэння, а ўнясенне мінеральных, асабліва азотных угнаенняў, узмацняе кіслую рэакцыю глебы. Шырока назіраюцца водна-эразійны працэсы, найбольш моцна выяўленыя ў надрэчнага зоне, якія памяншаюць і без таго малыя памеры палёў (у сярэднім 4-5 га), таму для сельскагаспадарчага асваення гістарычна выкарыстоўваюцца ўзнёслыя ўчасткі і адрозныя павышаным урадлівасцю катлавіны старажытных ледавіковых азёраў.
Характэрнымі культурамі для ўсёй нечарназёмнай зоны з часоў сярэднявечча з’яўляюцца шэрыя хлеба, асабліва азімае жыта, традыцыйныя яравыя ячмень і авёс — культуры з кароткім вегетацыйным перыядам, якія могуць расці на кіслых глебах. Лішкі збожжа пастаўляліся ў Прыбалтыку, паўночныя і цэнтральныя раёны Расіі.
Са з’яўленнем шашэйных дарог і чыгунак у сярэдзіне XIX ст. смаленскія хлеба прайграюць таннаму збожжу з лесастэпавай зоны — цэнтральна-чарназёмных губерняў Расіі і выкарыстоўваюцца пераважна як фураж. У гэты перыяд поля актыўна асвойваюць кармавыя культуры (канюшына, кармавыя травы) і бульба (12 % плошчы раллі губерні). Адной з самых традыцыйных культур Смаленшчыны заўсёды з’яўлялася грэчка, значная доля пасеваў якой засяроджвалася ў паўднёвых паветах губерні (у Рослаўльскім — больш за 20 % яравых пасеваў). Пасевамі яравой пшаніцы вылучаўся Краснінскі павет. Распаханность тэрыторыі дасягала 30 %, больш за ўсё ворыва — ва ўсходніх (Сычэўскім, Юхнаўскім, Гжацкім) і заходнім Краснінскім паветах.
Пачынаючы з XVIII ст., на тэрыторыі вобласці з’яўляецца таварнае вырошчванне тэхнічных культур: першапачаткова канопляў, якая прыносіла вялікія прыбыткі. Каноплі Смаленшчыны давалі значную долю вытворчасці пянькі, якая праз Рыжскі порт адпраўлялася ў Англію і паслужыла для развіцця паруснага флоту Брытаніі.
У сярэдзіна XIX ст., калі на змену парусным флоту прыйшоў паравой, мяняецца і спецыялізацыя тэхнічных культур. Каноплі выцясняюцца блакітнымі палямі «візітнай карткі» Смаленшчыны — лёну, якія займаюць усе большыя плошчы, і да канца XIX ст. усходняя частка Смаленшчыны з’яўлялася найбуйнейшым вытворцам ільнавалакна ў Расіі. Праўда, як і ў ранейшыя гады, фактычна ўвесь таварны лён пакідае тэрыторыю губерні і вывозіцца пераважна ў Еўропу. Асабліва высока ён шануецца ў Францыі, Бельгіі, Германіі. Акрамя валакна, лён дае алей, заводы па вытворчасці якога размяшчаюцца ў Вяземскім і Рослаўльскім паветах. Найменш асвоены ў сельскагаспадарчай сферах былі Бельскі, Парэцкі і Рослаўльскі паветы.
Структура жывёлагадоўлі практычна нязменная з часоў сярэднявечча да першай паловы XX ст., калі галоўнай цяглавай сілай з’яўляўся конь, пагалоўе якіх фактычна раўнялася пагалоўю буйной рагатай жывёлы, што звязана з прыродна-кліматычнымі ўмовамі і патрэбай у арганічных угнаеннях, якія спрыяюць развіццю гэтых галін жывёлагадоўлі. З XIII ст. актыўна развіваецца свінагадоўля, асабліва ў XV ст., калі Смаленшчына становіцца буйным экспарцёрам скур і сала на Захад. Традыцыйна на тэрыторыі Смаленшчыны ў заходняй яе частцы было мацней развіта свінагадоўля, а ва ўсходняй — жывёлагадоўля. Атрымала развіццё развядзенне дробнага рагатай жывёлы (асабліва аўчынна-шубнымі накірунку), дзве траціны колькасці якога складалі авечкі, адна частка — козы).
Старажытныя карані мае пчалярства, якое пачыналася з бортніцтва ў XI—XII стст., калі воск і мёд былі адным з галоўных прадметаў экспарту Расіі, які доўжыўся да XVI ст., калі трысняговы цукар стаў завозіцца ў Еўропу партугальцамі з Індыі, і ўзніклі плантацыі цукровага трыснёга на Азорскіх астравах. У далейшым пчалярства, хоць і ў меншай меры, традыцыйна захоўвалася ў сялянскіх гаспадарках (вылучаліся Рослаўльскі, Краснінскі, Бельскі, Смаленскі, Юхнаўскі паветы).
Для XVII—XIX стст. было характэрна садоўніцтва. Смаленскія яблыні, вішні, слівы і прадукты іх перапрацоўкі (марынаваныя слівы і мочаныя яблыкі) былі прадметам экспарту ў Прыбалтыку і Маскву аж да 60-х гг. XIX ст., пакуль моцныя марозы не загубілі сады.
Спецыялізацыя сельскай гаспадаркі ў значнай меры фармалася на пряцягу некалькіх стагоддзяў, хоць шэраг галін сельскагаспадарчай вытворчасці перажывае небывалы за ўсю гісторыю крызіс. Асабліва ільнаводства, адну з самых эфектыўных культур у ранейшыя часы. У сувязі з дэградацыяй сельскагаспадарчай вытворчасці ў значнай меры скарачаецца доля сельгасугоддзяў, зарастаюць хмызнякамі і лясамі паля. У структуры пасяўных плошчаў пераважаюць пераважна яравыя збожжавыя і кармавыя культуры, галоўнай з якіх стаў авёс. Асноўнай галіной сельскай гаспадаркі працягвае заставацца малочна-мясная жывёлагадоўля (больш за 55 % кошту прадукцыі галіны) малочна-мяснога напрамку.
Перапрацоўка сельскагаспадарчай прадукцыі
З сельскагаспадарчай вытворчасцю цесна звязаны комплекс па перапрацоўцы сельскагаспадарчай прадукцыі. Большасць існуючых галін абапіраюцца на ўласную сыравінную базу. З дарэвалюцыйных часоў на тэрыторыі вобласці развіта вінакурэнне (вытворчасць спірту). Традыцыйна на перапрацоўку выкарыстоўваліся бульбу і жыта. На пачатак 2000 гадоў на тэрыторыі вобласці дзейнічае 8 спіртзавод: 2 — у Смаленскім раёне (Піскарыхінскі і Янаўскі), Крапівенскім спіртзавод у Манастыршчынскім, Рускаўскі — у Шумяцкім, Фралоўскі і Зарэўскі — у Хіславіцкі, Прачысценскі — у Гагарынскім, Пацёмкінскі — у Пачынкаўскім.
Найбольш шырока ў галіне прадстаўлена перапрацоўка малака. Самым старым прадпрыемствам гэтай галіны з’яўляецца Вачкаўскі завод па вытворчасці малака, размешчаны ў в. Вачкава і ўзнік яшчэ ў 1912 годзе.
Найбуйнейшымі прадпрыемствамі на пачатак XXI ст. з’яўляюцца: АТ «Руднякансервмалако» — камбінат, вытворчыя магутнасці якога былі пушчаны ў 1930-я гг., цяпер выпускае згушчанае малако, вяршкі, какава з малаком; «Гагарынкансервмалако» — сучаснае прадпрыемства, асноўная доля прадукцыі якога (сухое малако і сметанковае масла) паступае ў Маскву; а таксама Красноборскі сыраробны камбінат — найбуйнейшае прадпрыемства ў вобласці па вытворчасці плаўленых сыроў. Акрамя гэтага, у вобласці працуе 15 масласырзавод, асабліва вылучаюцца ТАА «Сыраробы» у п. Манастыршчына, АТ «Уграсыр» у п. Угра, Холм-Жыркоўскі сырзавод; меншае значэнне маюць Дарагабускі, Ельнінскі, Ершыцкий, Краснінскі, Хіславіцкі, Шумяцкі сырзаводы, якія спецыялізуюцца на вытворчасці тлустых сыроў. На Ярцаўскай і Вяземскай маслосырбазах адбываецца даспявання сыроў. Шматлікія малаказаводы, якія маюць як самастойнае значэнне, асабліва ў буйных гарадах (АТ «Раса» у Смаленску, «Вязьмамалако», «Пачынакмалако», «Сафонавамалако», «Ярцаўмалако»), так і заводы, якія ўваходзяць у больш буйныя вытворчыя грамадства: Стадолішчанскі і Мурыгінскі малаказаводы ў Пачынкаўскім раёне, Навадугінскі, Туманаўскі і Сычоўскі малаказаводы, якія адносяцца да камбіната «Гагарынмалако», Дзямідаўскі і Веліжскі малаказаводы — да Руднянскага малакакансервнаму камбінату.
Мясаперапрацоўка ў 2000х гадах прадстаўлена 5 мясакамбінатамі, размешчанымі ў Смаленску (АТ «Смолмяса» з вытворчасцю каўбасных вырабаў і мясных кансерваў) і іншых гарадах — «Вязьмамясапрадукт», «Сафонаўмясапрадукт», «Сычоўкамясапрадукт» і АТ «Агромяса» у с. Казлоўка ў прыгарадзе г. Рослаўля, якое мае найбуйнейшыя ў галіне магутнасці для перапрацоўкі мяса, і мноствам дробных цэхаў. Большасць буйных сельскагаспадарчых вытворцаў мяса адкрыла свае міні-цэхі, якія маюцца пры птушкафабрыках.
У вобласці размешчаны шэраг прадпрыемстваў па перапрацоўцы збожжа — 2 буйных млынкамбіната ў Смаленску і Вязьме, якія вырабляюць розныя віды мукі, камбікорму; буйная макаронная фабрыка (АТ «САОМИ» у Смаленску) і Пачынкаўскі камбікормавы завод. У 1995 г. у Духаўшчыне пушчаны млын магутнасцю перапрацоўкі 8 т мукі ў суткі і падрыхтавана да эксплуатацыі крупорушка для вытворчасці круп з аўса і ячменю. Шматлікія прадпрыемствы па вытворчасці хлеба, найбуйнейшым з якіх з’яўляецца хлебабулачныя-кандытарскі камбінат у Смаленску — «Сахко», які мае 3 філіяла ў горадзе, у тым ліку кандытарскі цэх, і асноўнае вытворчасць па Краснінскай шашы; а таксама акцыянернае таварыства «Смаленскі хлеб». Дадзеныя прадпрыемствы валодаюць адпаведнай збытавай сеткай фірмовых крамаў і булачных. Хлебакамбінаты і хлебазаводы маюцца ва ўсіх гарадах і раённых цэнтрах, а пякарні — у шматлікіх буйных сельскіх паселішчах.
Сярод прадпрыемстваў па перапрацоўцы гародніны маюцца як спецыялізаваныя заводы — Краснінскі, Якімавіцкі (Рослаўльскі раён), Смаленскі кансервавы завод, так і 4 шматпрофільных харчкамбінатаў. Асабліва вылучаецца Вяземскі, які вырабляе маянэз, крекеры; Руднянскі, перапрацоўчы бульбу і які выпускае кансервы; Рослаўльскі і Сафонаўскі, якія выпускаюць харчовыя канцэнтраты, разліў сокаў, газаванай вады.
Асноўнай праблемай, якая ўплывае на развіццё харчовай прамысловасці, з’яўляецца сыравінная, якая цесна звязана як з недахопам абаротных сродкаў, так і з падзеннем сельскагаспадарчай вытворчасці. Значна ўскладняе існуючую праблему і канкурэнцыя з боку імпарту больш таннага харчавання краін Захаду і блізкага замежжа (пераважна Беларусі і Украіны).
Традыцыйнай галіной АПК, якая мае старажытнае паходжанне, з’яўляецца першасная перапрацоўка лёну. Але прамысловая вытворчасць паўстала толькі ў 1925 г. i звязана з будаўніцтвам Сычоўскага і Цёмкінскага ільнозаводаў. На пачатак 2000х у вобласці налічвалася 31 льноперапрацоўчае прадпрыемства, большасць з якіх адчувала сыравінны дэфіцыт, звязаны з крызісам льнаводства.
IC 3125
IC 3125 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Псалом 89
Псалом 89 (90 паводле масарэцкай нумарацыі) ўваходзіць у 12-ю кафізму. Аўтарства прыпісваецца Майсею. Галоўная тэма гэтага псалма — справядлівасць Божая і часовасць чалавека.
Спіс дэпутатаў Вярхоўнага Савета БССР 10-га склікання
Спіс дэпутатаў Вярхоўнага Савета БССР 10-га склікання. Выбары прайшлі 24 лютага 1980 года.
Кішэчнік
Кішэчнік (Intestinum) — у пазваночных жывёл — стрававальны тракт ад  страўніка да ануса. Тонкі кішэчнік чалавека мае 5 м даўжынёй і 4 см у дыяметры і складаецца з дванаццаціперснай, худой і падуздышнай кішак; тоўсты кішэчнік мае ў даўжыню 2 м, 6 см у дыяметры і складаецца са сляпой, абадочнай, сігмападобнай і прамой кішак. Абодва з'яўляюцца мышачнымі трубамі, унутраны слой якіх ўтрымлівае шчолачны стрававальны сок, нервовыя канчаткі, крывяносныя сасуды. Змесціва кішэчніка павольна прасоўваецца з дапамогай перыстальтыкі (хвалепадобнага руху). Кішэчнікам таксама часам называюць ніжні аддзел стрававальнага тракту беспазваночных.
Косіўскі раён
Косіўскі раён (Косівський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Івана-Франкоўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Косіў (Косів).
Утвораны ў 1939 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 88281 чалавек, плошча — 986 км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 гарадскога, 2 пасялковых і 37 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 горад раённага значэння, 2 пасёлкі гарадскога тыпу і 42 сяла.
Кішкі (значэнні)
Кішкі:
П’едэстал
Старажытныя рымляне выкарыстоўвалі пастаменты як фундамент для калон на плошчах і форумах (напрыклад, калона Траяна, калона Марка Аўрэлія) для надання ім большай велічнасці, а таксама ў якасці падножжаў калон трыўмфальных арак.
У імперскім Кітаі пастаментам для стэл, якія ўвекавечвалі імператараў, традыцыйна служыла каменная чарапаха «бісі».
Формы пастаментаў разнастайныя: па-геаметрычнаму правільныя, часта з ужываннем архітэктурных ордарных элементаў, упрыгожаныя скульптурным рэльефам, арнаментам, надпісамі, або ў выглядзе натуральнага, неапрацаванага каменя, а таксама прадметаў.
Мена (Цюрынгія)
Мена (Mehna) — камуна ў Германіі, у зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Альтэнбург. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Альтэнбургер Ланд. Насельніцтва — 344 чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 4,69 км². Афіцыйны код — 16 0 77 031.
Камуна падзяляецца на 3 сельскія акругі.
Караткавусыя двухкрылыя
''Гэты артыкул пра падатрад двухкрылых. Пра падатрад прамакрылых глядзіце адпаведны артыкул''
Караткавусыя, або мухі (Brachycera) — падатрад двухкрылых насякомых, характэрнай рысай для якога з’яўляюцца скарочаныя вусікі.
Сістэматыка
Велізарны падатрад, які складаецца з прыкладна 120 сямействаў. Віды падатраду могуць адрознівацца па паводзінах, некаторыя драпежнікі, некаторыя дэтрытафагі.
Наўндорф (Цюрынгія)
Наўндорф (Naundorf) — пасёлак у Германіі, у зямлі Цюрынгія, уваходзіць у раён Альтэнбург у складзе камуны Штаркенберг.
Насельніцтва — 510 чалавек (31 снежня 2007 года). Плошча — 10,88 км².
ФК Ст’ярнан
«Ст’ярнан» (Stjarnan Knattspyrnudeild) — ісландскі футбольны клуб з горада Гардабайр.
Заснаваны ў 1960 годзе.
Рычард Грант
Рычард Грант быў членам трупы кейптаўнскага Касмічнага тэатра, у 1982 годзе канчаткова перабраўся ў Лондан. У 2005 годзе зняў аўтабіяграфічны фільм пра сваё дзяцінства і бацькоў па ўласным сцэнары — "Вау-Вау", у галоўных ролях выступілі Гэбрыэл Бірн, Міранда Рычардсан, Эмілі Уотсан і Джулі Уолтэрс.
22 студзеня 2019 года Грант быў намінаваны на «Оскар» у катэгорыі «Лепшая мужчынская роля другога плана» за ролю ў фільме «Ці зможаце вы мне дараваць?».
Мікалай Міхайлавіч Карамзін
Біяграфія
У 1783—1784 гадах на вайсковай службе. Выдаваў альманахі, часопісы. Яскравы прадстаўнік расійскага сентыменталізму. У гістарычных працах адмаўляў дэспатыю, прыхільнік рэспубліканскага ладу. Абапіраючыся на старажытныя крыніцы, творы В. Тацішчава і М. Шчарбатава напісаў «Гісторыю дзяржавы Расійскай» (т. 1—12, 1816—1829).
Гісторыю Беларусі разглядаў у кантэксце расійскай дзяржаўнасці. Даў адметныя характарыстыкі старажытных дзяржаўных дзеячаў (Усяслава Полацкага, Гедзіміна, Альгерда і інш.). У «Дадатках» да «Гісторыі…» выкарыстаў шмат выпісак са страчаных пазней пісьмовых крыніц.
Дэйзі Рыдлі
Дэйзі Джаз Ізабель Рыдлі (Daisy Jazz Isobel Ridley; нар., , Вялікабрытанія) — англійская актрыса, атрымала шырокую вядомасць дзякуючы выкананню ролі Рэй у трылогіі сіквелаў сагі «Зорныя войны».
Рыдлі з’яўлялася ў тэлесерыялах «Містэр Сэлфрыдж», «Маўклівы сведка», «Катастрофа», «Шпана». Знялася ў кароткаметражным фільме Blue season, які выйшаў у межах 48-гадзіннага конкурсу кароткаметражных фільмаў брытанскага кінафестывалю Sci-Fi-London. Сыграла галоўную ролю ў трэцім міні-фільме Lifesaver, інтэрактыўнага фільма пра першую дапамогу ў трох эпізодах, намінаванага на ўзнагароду Брытанскай акадэміі. Яе можна таксама ўбачыць у музычным відэакліпе на песню «Lights On» рэпера Уайлі.
Пасля атрымання некалькіх канкуруючых прапаноў, Рыдлі ў жніўні 2014 года перайшла са свайго першапачатковага агенцтва Jonathan Arun у United Talent Agency. У кастрычніку 2014 года, праз два месяцы працы з UTA, заключыла кантракт з агенцтвам Creative Artists Agency.
У красавіку 2014 года было абвешчана, што Рыдлі выканае ролю Рэй, адной з галоўных гераінь фільма «Зорныя войны: Абуджэнне сілы». Выбар Дэйзі Рыдлі ў цэлым выглядае як абдуманы ход з боку рэжысёра Дж. Дж. Абрамса, які жадае паўтарыць размеркаванне галоўных роляў паміж малавядомымі акцёрамі, гэтак жа, як гэта зрабіў Джордж Лукас у першым фільме «Зорных войнаў» у 1977 годзе.
У 2017 годзе Рыдлі выканала ролю Мэры Дэбенхэм у экранізацыі аднайменнага дэтэктыўнага рамана Агаты Крысці «Забойства ва Усходнім экспрэсе» і ролю Рэй, у фільме-працягу «Зорныя войны: Апошнія джэдаі», выхад якога адбыўся 14 снежня 2017 года.
У студзені 2018 года Рыдлі знялася ў ролі Афеліі, у аднайменным фільме «Афелія», пераасэнсаванні гісторыі Гамлета, разам з Наомі Уотс і Клайвам Оўэнам. Праект здымаўся з красавіка па ліпень 2017 года і дэбютаваў на кінафестывалі Sundance Film Festival 2018 года. У лютым 2018 года Рыдлі агучыла ролю Пухнатага хвосціка ў фільме «Трус Пітэр», экранізацыі аднайменных дзіцячых гісторый Беатрыкс Потэр.
У снежні 2019 года Дэйзі Рыдлі вярнулася да ролі Рэй у «Зорныя войны: Узыходжанне Скайуокера», выхад якога адбыўся 19 снежня 2019 года і з’яўляецца апошнім фільмам у трылогіі сіквелаў «Зорных Войн».
Гэбрыэл Бірн
Гэбрыэл Джэймс Бірн (Gabriel James Byrne; нар. года,, Ірландыя) — ірландскі акцёр тэатра, кіно і тэлебачання. Лаўрэат прэміі «Залаты глобус».
У дзяцінстве ён рыхтаваўся быць свяшчэннікам, але стаў настаўнікам і пайсці ў прафесійныя акцёры вырашыў толькі ў 29 гадоў. Найбольш папулярныя працы ў кіно — «Абарона дзяржавы», «Скрыжаванне Мілера», «Звычайныя падазроныя». На тэлебачанні — роля псіхатэрапеўта ў серыяле HBO «Пацыенты». Аддае перавагу здымацца ў артхаўсных праектах.
IC 3126
IC 3126 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Кулдыгскі край
Кулдыгскі край (лат.: Kuldīgas novads) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на захадзе Латвіі ў вобласці Курземе. Край складаецца з трынаццаці воласцяў і горада Кулдыга, які з'яўляецца цэнтрам краю.
Мяжуе з Алсунгскім, Вэнтспілскім, Талсінскім, Кандаўскім, Салдускім, Скрундскім, Айзпуцкім і Павілосцкім краямі.
Насельніцтва на 1 студзеня 2010 года склала 27213 чалавек. Плошча краю займае 1756,7 км ².
Сальвэ
Сальвэ (Salve) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лечэ.
Насельніцтва складае 4556 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 142 чал./км². Займае плошчу 32 км². Паштовы індэкс — 73050. Тэлефонны код — 0833.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Мікалай Цудатворац.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Святлана Сяргееўна Пішч
Святлана Сяргееўна Пішч (нар., с. Тарангул Ленінскага раёна Паўночна-Казахстанскай вобласці, Казахстан) — беларускі палітык.
Біяграфія
Скончыла Беларускі інстытут правазнаўства (бухгалтарскі ўлік, аналіз, аўдыт), Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (дзяржаўнае кіраванне і права).
Працоўную дзейнасць пачала рэвізорам кантрольна-рэвізійнага аддзела аб’яднання «Гроднааблплодагароднінагас». Працавала бухгалтарам, эканамістам, дырэктарам магазіна, генеральным дырэктарам адкрытага акцыянернага таварыства «Гарант-Сэрвіс» у горадзе Баранавічы Брэсцкай вобласці.
Член прэзідыума Баранавіцкай гарадской арганізацыі грамадскага аб’яднання «Белая Русь».
З’яўлялася дэпутатам Баранавіцкага гарадскога Савета дэпутатаў дваццаць пятага склікання. Выбіралася дэпутатам Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання.
Узнагароды
Узнагароджана юбілейнымі медалямі «65 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», «65 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў», медалём «За супрацоўніцтва» (Саюзная дзяржава).
Лапацінскі сельсавет
Назву Лапа́цінскі сельсавет маюць:
Амбарцумян
Амбарцумян — прозвішча.
Усевалад Васілевіч Санаеў
Усевалад Васілевіч Санаеў (12 (25) лютага 1912, Тула —, Масква) — савецкі , , Народны артыст СССР (1969).
Біяграфія
Нарадзіўся 12 (25) лютага 1912 года ў Туле.
Памёр 27 студзеня 1996 года. Пахаваны ў Маскве на Новадзявочых могілках (участак № 10).
Наш дзень
«Наш дзень» — беларускі музычны рок-фестываль. Мерапрыемства арганізавана ў працяг святкавання 100-годдзя Беларускай Народкай Рэспублікі арганізатарамі «Свята Незалежнасці», на якім павінны выступіць удзельнікі канцэрта 25 сакавіка і гурты, якія па розных прычынах не змаглі патрапіць на «Дзень Волі».
Гісторыя
30 чэрвеня 2018 года на тэрыторыі Музея народнай архітэктуры і побыту пад Мінскам прайшоў першы рок-фэст «Наш дзень», лайн-ап якога складаўся з гуртоў сучаснай беларускай рок-музыкі. У фестывалі прынялі ўдзел: Volski, Dzieciuki, Akute, B:N:, «Дай дарогу!», Nizkiz, Neuro Dubel, «Крама», The Superbullz, Мутнаевока, Зміцер Вайцюшкевіч, Пётр Клюеў. Фестываль праходзіў з 12:00 да 22:00, лайн-ап дапоўнілі пазнавальныя экскурсіі, гульні для дзяцей і дарослых, займальныя квэсты, фудкорт, кірмашы і іншыя забавы. Дзецям да 6-ці гадоў уваход на фестываль быў бясплатны, таксама адбылося некалькі after-party вечарын у клубах Мінска з выступамі ўдзельнікаў фэста.
Бабініцкі сельсавет (Аршанскі раён)
Ба́бініцкі сельсаве́т — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Аршанскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок Бабінічы.
Гісторыя
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Панізоўскі сельсавет у складзе Аршанскага раёна Аршанскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Панізоўе. У 1928 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Бабінічы. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Аршанскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. У 1939 годзе цэнтр сельсавета вернуты ў вёску Панізоўе. 16 верасня 1960 года ў склад сельсавета з Якаўлевіцкага сельсавета перададзены 3 населеныя пункты (Марозава, Сцяпкова і Чарное). На 1 студзеня 1974 года ў складзе Панізоўскага сельсавета 15 населеных пунктаў. 18 снежня 2009 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Бабінічы, сельсавет перайменаваны ў Бабініцкі.
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 5476 чалавек, з іх 89,9 % — беларусы, 6,4 % — рускія, 0,8 % — украінцы.
Штаркенберг
Штаркенберг (Starkenberg) — камуна ў Германіі, у зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Альтэнбург. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Альтэнбургер Ланд. Насельніцтва — 1904 чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 8,05 км². Афіцыйны код — 16 0 77 044.
Камуна падзяляецца на 7 сельскіх акруг.
Сяргей Генадзевіч Новік
Сяргей Новік (нар. ) — беларускі футбаліст, паўабаронца.
Клубная кар’ера
У красавіку 2015 года стаў іграком клуба «Смалявічы-СТІ». Згуляўшы ў дзевяці матчах Першай лігі, у ліпені пакінуў клуб.
У пачатку 2017 года далучыўся да «Баранавічаў». Па заканчэнні сезона ў снежні 2017 года пакінуў клуб. У лютым 2018 года падпісаў кантракт з жыткавіцкім ЮАС, пакінуў яго ў лютым 2019 года.
У красавіку 2019 года папоўніў склад чысцінскага «Андэрдога», а ў жніўні таго ж года перайшоў у «Маладзечна». У красавіку 2020 года зноў стаў іграком «Баранавічаў». Пакінуў каманду ў красавіку 2021 года і неўзабаве далучыўся да «Астраўца», якому па выніках сезона 2021 дапамог перамагчы ў Другой лізе. У ліпені 2023 года пакінуў «Астравец».
Міжнародная кар’ера
Выступаў за моладзевую зборную Беларусі.
Партызанская брыгада імя В. І. Чапаева (М. Дз. Сцефановіч)
'''Партызанская брыгада імя В. І. Чапаева''' — партызанская брыгада, створаная ў верасні 1943 года на базе атрадаў імя В. І. Чапаева (арганізаваны ў лістападзе 1942 года) і імя Дз. А. Фурманава (арганізаваны ў сакавіку 1943 года). Дзейнічала на тэрыторыі Буда-Кашалёўскага, Жлобінскага, Стрэшынскага, Рэчыцкага, Парыцкага і Васілевіцкага раёнаў. 23 лістапада 1943 года брыгада (817 партызан, 4 атрады) злучылася з Чырвонай Арміяй.
Гісторыя
Партызаны наносілі ўдары па чыгуначным дарогам Гомель — Жлобін, Гомель — Калінкавічы і прылеглых да іх шашэйным і грунтовым дарогам. У ліпені — верасні 1943 года разбілі 9 нямецкіх апорных пунктаў, знішчылі 24 аўтамашыны, падарвалі 9 мастоў, пусцілі пад адхон 17 эшалонаў. У жніўні — кастрычніку 1943 года падарвалі каля 1,1 тысячы рэек. У лютым, маі, чэрвені — кастрычніку 1943 года вялі баі з карнікамі.
Кокс-Базар
Кокс-Базар (কক্সবাজার) — горад на паўднёвым усходзе Бангладэш, цэнтр муніцыпалітэту і аднайменнай акругі. Насельніцтва (2011 г.) — 223 522 чал.
Гісторыя
Кокс-Базар атрымаў сваю назву ў гонар брытанскага каланіяльнага адміністратара і выдатнага шахматыста Хірама Кокса, які ў XVIII ст. арганізоўваў дапамогу ўцекачам з тэрыторыі сучаснай М'янмы. Сам горад быў заснаваны на месцы яго дзейнасці ў 1869 г. У 1874 г. стаў адміністрацыйным цэнтрам акругі.
У 2012 г. у горадзе адбываліся сутычкі паміж мусульманамі і будыстамі.
Эканоміка і інфраструктура
Кокс-Базар з'яўляецца галоўным турыстычным цэнтрам Бангладэш. Ён славіцца самым доўгім у краіне пляжам, ляснымі і горнымі тэрыторыямі па суседству. Дадатковыя галіны эканомікі: рыбалоўства, здабыча солі, абслугоўванне ВМФ Бангладэш. У горадзе працуюць некалькі каледжаў з універітэцкім узроўнем адукацыі, марскі порт і аэрапорт.
Асаблівасці культуры
У горадзе і акрузе пражывае значная частка будысцкай абшчыны Бангладэш.
IC 3127
IC 3127 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральная галактыка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Тэквіц
Тэквіц (Tegkwitz) — пасёлак у Германіі, у зямлі Цюрынгія, уваходзіць у раён Альтэнбург у складзе камуны Штаркенберг.
Насельніцтва — 321 чалавек (31 снежня 2007 года). Плошча — 4,73 км².
Міжнародная кампанія за забарону ядзернай зброі
У 2017 годзе арганізацыя атрымала Нобелеўскую прэмію міру "за працу па барацьбе з катастрафічнымі гуманітарнымі наступствамі любога выкарыстання ядзернай зброі і за інавацыйныя намаганні па дасягненні забароны такой зброі на аснове дагавора".
Калона Траяна
Калона Траяна — калона на форуме Траяна ў Рыме, створаная архітэктарам Апаладорам Дамаскім у 113 годзе н. э. у гонар перамог Траяна над дакамі.
Канструкцыя
Выканана з 20 блокаў карарскага мармуру, мае вышыню 38 м (разам з пастаментам) і дыяметр 4 м. Унутры калона полая: у ёй знаходзіцца вітая лесвіца са 185 прыступкамі, якая вядзе да пляцоўкі на капітэлі. Важыць манумент каля 40 тон. Ствол калоны 23 разы спіраллю агінае стужка даўжынёй 190 м з рэльефамі, якія адлюстроўваюць эпізоды вайны Рыма і Дакіі. Першапачаткова была ўвянчана арлом, пазней статуяй Траяна. У 1588 замест яе Сікст V устанавіў статую апостала Пятра, якая і знаходзіцца на калоне дагэтуль.
У п’едэстале калоны размешчана дзверы, якая вядзе ў залу, дзе змяшчаліся залатыя ўрны з прахам Траяна і яго жонкі Пампеі Плаціны.
Рэльеф
Рэльеф апавядае пра дзве войны Траяна з даками (101—102 і 105—106 гадоў). Секцыі, прысвечаныя войнам, падзелены выявай фігуры крылатай Перамогі, якая піша на шчыце, акружаным трафеямі, імя пераможца. Адлюстроўваюцца галоўным чынам дзеянні рымскай арміі: перамяшчэнне, пабудова ўмацаванняў, пераправы праз рэкі, бітвы. Усяго на калоне каля 2 500 чалавечых фігур. Траян з’яўляецца на ёй 59 раз. Апроч Перамогі ў рэльефе прысутнічаюць і іншыя алегарычныя фігуры: Дунай у вобразе велічнага старца, Ноч — жанчына з закрытым покрывам тварам, і інш.
Асобныя фігуры перададзены вельмі рэалістычна, так што рэльеф калоны служыць каштоўнай крыніцай для вывучэння зброі, даспехаў, касцюмаў — як рымлян, так і дакаў таго часу. Перспектывай жа скульптары свядома ахвяравалі для дасягнення большай інфарматыўнасці. Дэталі пейзажу, крапасныя сцены гэтыя па-за маштабам. Блізкія і далёкія чалавечыя фігуры маюць аднолькавую выразнасць і памеры і размешчаны адна над іншай.
Пладовае цела грыба
Пладовае цела (спарака́рп, ці карпафо́р) — рэпрадуктыўная частка арганізма грыба, якая ўтвараецца з пераплеценых гіфаў міцэлію. Функцыяй пладовага цела з'яўляецца ўтварэнне спор, якія ўзнікаюць у выніку палавога працэсу (такія споры завуць меяспорамі, у адрозненне ад мітаспор, што ўтвараюцца без палавога працэсу, вегетатыўна). Ва ўжытку пладовае цела звычайна завецца проста «грыб». Пладовае цела аскаміцэтаў завуць таксама аскака́рп ці аско́ма, а базідыяміцэтаў — базідыяка́рп ці базідыёма.
Пладовымі целамі завуць таксама спараносныя органы слізявікоў.
Джозеф Колман Харт
Джозеф Колман Харт (Joseph Coleman Hart;  — ) — амерыканскі пісьменнік. Вядомы як першы, хто апублікаваў сумневы, што Вільям Шэкспір ​​не быў аўтарам п’ес, якія яму прыпісваюцца. Раман Харта «Мірыям Кофін» (англ. Miriam Coffin) паўплываў на Германа Мелвіла і яго раман «Мобі Дзік», хоць сам Мелвіл адгукаўся крытычна аб працы Харта.
Касцёл Святога Юрыя (Кедайней)
Касцёл Святога Юрыя — каталіцкі храм у горадзе Кедайней (Кейданы) Кедайнейскага раёна Літвы.
Гісторыя
На аснове фармальна-стылістычнага аналізу можна меркаваць, што касцёл Св. Георгія ў г. Кейданы пабудаваны ў апошняй чвэрці XV — пачатку XVI ст. Упершыню ўпамінаецца ў 1523 годзе. У 1560 годзе прыстасаваны пад кальвінскі збор, да галоўнага фасада прыбудавана вежа-званіца з рэнесансавымі ордарнымі элементамі. У 1627 годзе вернуты католікам. У 1655 годзе ў касцёле быў адслужаны малебен у гонар падпісання уніі Вялікага Княства Літоўскага са Швецыяй (Кейданскай уніі). У 1662 паўторна асвячоны. У час рамонту 1758 перароблены вокны бакавых фасадаў. У 1839—1840 гадах адноўлены фасады, дах накрыты дахоўкай.
Архітэктура
Касцёл пабудаваны з цэглы ў тэхніцы гатычнай муроўкі. Першапачатковая форма франтонаў неўстаноўлена. Цяпер кожны неф мае самастойнае крыццё даху. Спачатку помнік, відаць, быў накрыты стромкім гатычным двухсхільным дахам. Па тэктанічнай схеме гэта блізкая да квадрата ў плане пабудова, падзеленая ў інтэр’еры 4 апорнымі слупамі на 3 нефы. Галоўны неф вышэйшы за бакавыя. Па памерах яму адпавядае прэсбітэрый, які яго прасторава прадаўжае. Алтарная частка заканчваецца поліганальнай апсідай. 3 паўночнага боку да вімы прымыкае 2-павярховая сакрыстыя. Вокны бакавых фасадаў і прэсбітэрыя завяршаюцца паўцыркульнай перамычкай. Аўтэнтычная сакрыстыя была, напэўна, меншых памераў. Яе ўсходняя частка прыбудавана пазней. Цяпер па сваёй архітэктоніцы храм уяўляе сабой псеўдабазіліку, хаця першапачаткова планаваўся і быў пабудаваны як зальная пабудова. Інтэр’еры перакрыты плоскай драўлянай столлю на бэльках. Спачатку контрфорсы падзялялі на асобныя праслы не толькі бакавыя фасады, але і галоўны. Фасады былі прарэзаны вокнамі спічастай формы. Адметнасць трактоўцы галоўнага фасада надае дэкор контрфорсаў у выглядзе складаных ромбападобных кампазіцый.
Макаў Мазавецкі
Макаў Мазавецкі (Maków Mazowiecki) — горад у Польшчы, за 77 км на поўнач ад цэнтра Варшавы, адміністрацыйны цэнтр Макоўскага павета Мазавецкага ваяводства. Утварае гарадскую гміну. Займае плошчу 10,3 км². Насельніцтва 10 тыс. чалавек (на 2018).
Магдэбургскае права
Магдэбу́ргскае пра́ва — феадальнае гарадское права, якое склалася ў нямецкім горадзе Магдэбург у ХІІ—ХІІІ стст.
Магдэбургскае права склалася з розных крыніц, у т.л. з прывілеяў, выдадзеных архіепіскапам Віхманам гарадскому патрыцыяту (1188), Саксонскага зярцала, пастаноў суда шэфенаў Магдэбурга і інш. Мела ўніверсальны характар, г.зн. трактавала розныя віды праваадносін: дзейнасць гарадской улады, суда, яго кампетэнцыю і парадак судаводства, пытанні зямельнай уласнасці «ў межах горада», парушэнні ўладання, захопу нерухомасці, устанаўлівала пакаранні за розныя віды злачынстваў і г.д. Асобае месца займалі нормы, што рэгулявалі гандаль і рамесніцтва, дзейнасць цэхаў і купецкіх гільдый, парадак падаткаабкладання. Магдэбургскае права з'явілася юрыдычным замацаваннем поспехаў гараджан у барацьбе з феадаламі за самастойнасць. Яно давала гораду права на самакіраванне і ўласны суд, права зямельнай уласнасці і вызваленне ад большай часткі феадальных павіннасцей. Магдэбургскае права было перанята многімі гарадамі Усходняй Германіі, Усходняй Прусіі, Сілезіі, Чэхіі, Венгрыі, Польшчы.
Вялікае Княства Літоўскае
3 XIV ст. магдэбургскае права пашыралася на гарады ВКЛ. Жыхары гарадоў, якія атрымлівалі магдэбургскае права, вызваляліся ад феадальных павіннасцей, ад суда і ўлады ваявод, старост і інш. дзяржаўных службовых асоб. У прыватнаўладальніцкіх гарадах Магдэбургскае права не вызваляла гараджан ад залежнасці і ўлады феадалаў, аднак залежнасць не мела рыс прыгонніцтва. На аснове Магдэбургскага права ў горадзе ствараўся выбарны орган самакіравання — магістрат. 3 увядзеннем Магдэбургскага права адмянялася дзейнасць мясцовага права, але не адмаўлялася правамернасць карыстання мясцовымі звычаямі, калі вырашэнне справы не прадугледжвалася Магдэбургскім правам. У судовай практыцы магістратаў Беларусі разам з Магдэбургскім выкарыстоўваліся нормы агульнадзяржаўнага права — Статутаў ВКЛ, судовых статутаў сталіцы — Вільні і ўласнай юрыдычнай практыкі.
У ліку першых Магдэбургскае права ў ВКЛ атрымалі Вільня (1387), Брэст (1390), Гродна (няпоўнае - у 1391, поўнае - у 1496), Трокі (1409), Слуцк (1441), Высокае (1494), Полацк (1498), Мінск (1499), Браслаў (1500), Навагрудак (1511), Барысаў (1563) і інш.
Магдэбургскае права мелі каля 60 гарадоў і мястэчак Беларусі. Граматы на Магдэбургскае права дзяржаўным гарадам выдавалі вялікія князі ВКЛ, прыватнаўладальніцкім гарадам — уладальнікі гарадоў або па іх хадайніцтве вялікія князі. На Беларусі Магдэбургскае права скасавана паводле ўказаў Кацярыны II у Магілёўскай губерні ў лістападзе 1775, у Мінскай — у маі 1795, у заходняй Беларусі — у снежні 1795.
Санарыка
Санарыка (Sanarica) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лечэ.
Насельніцтва складае 1462 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 121 чал./км². Займае плошчу 12 км². Паштовы індэкс — 73030. Тэлефонны код — 0836.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Madonna delle Grazie.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Гойкевальдэ
Гойкевальдэ (Heukewalde) — камуна ў Германіі, у зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Альтэнбург. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Аберэс Шпротэнталь. Насельніцтва — 222 чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 5,89 км². Афіцыйны код — 16 0 77 016.
Санаціна
Санаціна (саната без распрацоўкі) — разнавіднасць санатнай формы, у якой адсутнічае распрацоўка, і якая ўжываецца ў тыповых для санатнай формы умовах (напрыклад, у першых частках цыклу).
Агульныя звесткі
Гэтая разнавіднасць санатнай формы не вельмі распаўсюджана. Ужываецца яна звычайна ў творах больш «лёгкага» характару. Асноўная вобласць прымянення — уверцюра (уверцюра да оперы, балету або уверцюра як самастойны твор). Пры адсутнасці галоўнай для санатнай формы часткі — распрацоўкі, санаціна тым не менш захоўвае прыналежнасць да гэтай формы. Яна мае традыцыйны санатны тэматызм (актыўная галоўная партыя і напеўнасць пабочная) і актыўную матыўную працу, хоць бы на ўзроўні экспазіцыі.
Марачны аркуш
Марачны аркуш (прадажны аркуш, ці паштовы марачны аркуш) — частка друкарскага аркуша паперы з надрукаванымі паштовымі маркамі. Перад перадачай паштовай адміністрацыіна ён разразаецца ў друкарні на маркі. Марачныя аркушы такога памеру зручней перавозіць, захоўваць, улічваць і выкарыстоўваць для мэтаў пошты. Часам марачныя аркушы супадаюць па памерах з друкарскімі аркушамі.
Дзмітрый Аляксеевіч Харытонаў
Дзмітрый Аляксеевіч Харытонаў (нар., ) — беларускі футбаліст, брамнік клуба «Віцебск».