cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Віцебскі трамвай
Дарэвалюцыйны перыяд
Рух па цяперашняй вуліцы Леніна быў адкрыты 30 чэрвеня 1898 года. Спачатку, з-за недастатковай шырыні Чырвонага моста лінія падзялалася на дзве часткі — па вуліцы Гогалеўскай (сёння — частка вуліцы Леніна ад сучаснай плошчы Перамогі да плошчы Свабоды) і вуліцы Смаленскай (ад плошчы Свабоды да плошчы Леніна). У лістападзе 1898 года лінія злучылася пабудаваным для трамвая драўляным мостам праз Віцьбу побач з Чырвоным мостам. Трамвай ішоў да Акопнай плошчы па Багадзельнай вуліцы. Лінія была першапачаткова двухпутнай, на сучаснай плошчы Леніна пуць дзяліўся на дзве часткі, агінаючы пятлёй Смаленскі рынак.
Гары Потэр і Кубак агню
«Гары Потэр і Келіх агню» (Harry Potter and the Goblet of Fire) — чацвёрты раман з серыі пра Гары Потэра, напісанай Джаан Роўлінг. Раман апавядае пра чацвёрты год навучання Гары Потэра ў школе вядзьмарства і чараўніцтва «Хогвартс».
Віцебскі трамвай
Дарэвалюцыйны перыяд
Яшчэ адна лінія цягнулася па Замкавай і Пушкінскай вуліцах, да Дзвінскага моста і далей па вуліцы Вакзальнай.
Акрамя ліній па сучасных вуліцах Леніна, Замкавай і Кірава, быў уведзены яшчэ адзін трамвайны маршрут — па Задуноўскай вуліцы (цяпер — праспект Фрунзэ), ад плошчы Свабоды да трамвайнага парку.
Гары Потэр і Кубак агню
Кніга была выдадзеная ў Вялікабрытаніі 8 ліпеня 2000 года выдавецтвам «Bloomsbury», а ў Злучаных Штатах выдавецтвам «Scholastic Inc» у той жа дзень. Такім парадкам, упершыню раман быў апублікаваны адначасова ў дзвюх гэтых краінах. Кніга стала адзіным раманам пра Гары Потэра, які атрымаў прэмію «Х’юга» (2001).
Віцебскі трамвай
Дарэвалюцыйны перыяд
12 мая 1905 года была абвешчаная забастоўка, спыніліся трамвайны рух і падача электраэнергіі. Страйкоўцы патрабавалі працоўны дзень у 16 ​​гадзін летам і 15 — узімку, уключаючы 3 гадзіны на абед, падняць зарплату, увесці аплату падчас хваробы, забараніць неабгрунтаваныя звальненні і выплачваць звольненым 2-тыднёвыю дапамогу. 19 мая 1905 года бельгійскія прадпрымальнікі задаволілі патрабаванні страйкоўцаў і рух быў адноўлены. У ліпені 1905 года быў створаны прафсаюз — «Таварыства служачых віцебскага трамвая». 12 лістапада 1905 года з-за невыканання патрабаванняў першай забастоўкі працоўныя зноў забаставалі. Цяпер былі выстаўленыя новыя ўмовы: праца ў дзве змены, а таксама нацыяналізацыя прадпрыемства і перадача яго гораду. 7 снежня 1905 года патрабаванні былі выкананыя і забастоўка была скончана.
Гары Потэр і Кубак агню
Экранізацыя рамана, прэм’ера якой адбылася 18 лістапада 2005 года, атрымала больш за $896 мільёнаў у пракаце (на $100 тысяч больш, чым трэцяя частка), а таксама спрыяльныя ацэнкі ад крытыкаў. Апроч таго, паводле матываў рамана «Гары Потэр і Келіх агню» кампанія «Electronic Arts» выпусціла відэагульню.
Віцебскі трамвай
Дарэвалюцыйны перыяд
У 1918 годзе пасажырскі рух па Задунаўскай вуліцы быў спынены, бо яна не карысталася папулярнасцю ў гараджан. Пуць стаў выкарыстоўвацца толькі для выезду і вяртання вагонаў у дэпо.
1940-я—80-я гады
Пасля Вялікай Айчыннай вайны трамвайны рух адноўлены ў 1947 годзе. 5 кастрычніка 1947 года быў адноўлены рух па маршруце «Смаленскі рынак — Маркаўшчына» праз плошчу Свабоды і мост Блахіна. У красавіку 1948 года трамвайныя лініі аднавілі ў Задзвінні. Пасажырскі рух на праспекце Фрунзэ быў адноўлены ў 1949 годзе.
20 лістапада 1966 адкрыты Музей гісторыі віцебскага трамвая.
Сучаснасць
Агульная працягласць трамвайных ліній (2008) больш за 60 км (9 ліній). Праезд каштуе 55 капеек.
Маршруты Віцебскіх трамваяў (01.01.2022)
У Віцебску працуе 7 маршрутаў трамвая.
Музей
Музей створаны ў 1966 годзе. У яго залах прадстаўлены макеты розных мадэляў вагонаў, якія эксплуатаваліся ў Віцебску, дакументы і фатаграфіі розных этапаў развіцця транспарту ў Віцебску. У музеі захоўваюцца праязныя квіткі розных гадоў, касавыя апараты, элементы экіпіроўкі важатых і кандуктараў розных гадоў. На стэндах размешчаны схемы ліній трамвая ва ўсе перыяды працы. Ёсць у музеі і экспазіцыя, прысвечаная тралейбуснаму руху ў Віцебску.
Нежыхаўскі сельсавет
Не́жыхаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Брагінскага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Нежыхаў.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Брагінскага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Выграбна-Слабадскога сельсавета.
Янаульскі раён
Янау́льскі раён (Янаульский район; Яңауыл районы) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўначы Башкартастана ў Расіі. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляецца горад Янаул.
Геаграфія
Янаульскі раён мяжуе з Татышлінскім, Бураеўскім, Калтасінскім і Краснакамскім раёнамі, а таксама з Удмурціяй і Пермскім краем. Плошча раёна складае 2176 км².
Гісторыя
Янаульскі раён быў утвораны 20 жніўня 1930 года ў адпаведнасці з пастановай УЦВК.
Насельніцтва
Насельніцтва раёна станам на 2017 год складала 44911 чалавек. Паводле перапісу 2010 года большасць складаюць башкіры (43,3 %), далей ідуць татары (22,8 %), удмурты (14,1 %), рускія (11,7 %) і марыйцы (6,9 %).
Пекары
Назву Пекары́ маюць:
Каратамар (Паўладарская вобласць)
Каратамар — сяло ў Баянаульскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Каратамарскай сельскай акругі. Код КАТА — 553643100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 538 чалавек (273 мужчыны і 265 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 433 чалавекі (232 мужчыны і 201 жанчына).
Каты (Ваўкавыскі раён)
Каты́, Коты (, Коты) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Роскага сельсавета.
Дамкрат
Дамкрат (гал. dommekracht ) — пераносны або перасоўны механізм для падымання цяжараў на невялікую (да 2 м) вышыню. Паводле прынцыпу дзеяння адрозніваюцца дамкраты рычажна-рэечныя, рэечныя з зубчастымі перадачамі, вінтавыя і гідраўлічныя; паводле тыпу прыводу — ручныя і маторныя. Грузапад'ёмнасць ад некалькіх кілаграмаў да соцень тон. Выкарыстоўваюцца пры будаўнічых, рамонтных і пагрузачна-разгрузачных работах, на аўтамабільным транспарце.
Фрэнсіс Мэрыён
Фрэнсіс Мэрыён (Frances Marion, нарадзілася 18 лістапада 1888 у Сан-Францыска, Каліфорнія, ЗША — памерла 12 мая 1973 у Лос-Анджэлесе) — знакамітая амерыканская журналістка, пісьменніца і сцэнарыстка.
Ніко
Ніко (日光) — адзін з найстарэйшых рэлігійных і паломніцкіх цэнтраў Японіі. Размешчаны за 140 км на поўнач ад Токіа. Станам на 2 снежня 2020 года ў муніцыпалітэце пражывала чалавек. Пры плошчы каля 1500 км² — гэта трэці па працягласці муніцыпалітэт Японіі.
Японскія гісторыкі сцвярджаюць, што сінтаісцкая кумірня дзейнічала ў Ніко яшчэ ў IV ст. н. э. У 767 годзе на вяршыні патухлага вулкана было заснавана свяцілішча Футарасан. Яго сцены, а таксама старадаўні масток цераз горную рэчку, пафарбаваны ў ярка-пунсовы колер.
Галоўная славутасць Ніко — сінтаісцкай свяцілішча Ніко Тосё-гу — месца спачыну вялікага палкаводца і дзяржаўнага дзеяча сёгуна Іэясу Такугавы.
Рудольф Баўэр (мастак)
Аляксандр Георг Рудольф Баўэр (ням.: Rudolf Bauer;, Ліндэнвольдэ, Сілезія, Германская імперыя (цяпер Выжыск, Польшча) — , Дыл, Нью-Джэрсі ЗША) — мастак нямецкага паходжання, адзін з заснавальнікаў абстрактнага мастацтва, карціны якога зрабілі пачатак калекцыі беспрадметнага мастацтва Саламона Гугенхайма. Сябра групы авангардыстаў «Der Sturm».
Сангірцы
Сангірцы (саманазвы Sangir, Sangihe, Sangu) — карэннае насельніцтва астравоў усходняй часткі мора Сулавесі, у тым ліку астравоў Санг'ё, а таксама поўначы вострава Сулавесі, захаду вострава Мінданао. Жывуць пераважна ў Інданезіі і Філіпінах. Агульная колькасць (2014 г.) - 378 тысяч чалавек.
Гісторыя
Першасным месцам рассялення сангірцаў з'яўляюцца астравы Санг'ё. Археолагі вызначылі, што першыя людзі трапілі на іх у 3 тысячагоддзі да н. э. і, верагодна, з'яўляліся негрытосамі. У 1 тысячагоддзі да н. э. праз тэрыторыю паўднёвых Філіпін сюды прыйшлі мігранты-аўстранезійцы. Яны асімілявалі тубыльцаў, пачалі развіваць сельскую гаспадарку, вырабляць тканіны і кераміку. Сучасныя сангірцы — прамыя нашчадкі таго насельніцтва, што склалася на астравах Санг'ё да пачатку нашай эры.
Exorista
Exorista — род двухкрылых сямейства.
Сангірцы
Гісторыя
Да XIX ст. уплыў еўрапейцаў абмяжоўваўся гандлем. Паколькі астравы Санг'ё знаходзіліся паміж галандскімі і іспанскімі валоданнямі, мясцовыя насельнікі паспяхова выступалі ў ролі гандлёвых пасрэднікаў і кантрабандыстаў. Гэта абумовіла з'яўленне паселішчаў сангірцаў на Сулавесі і поўдні Філіпін. Перасяленню сангірцаў у іншыя раёны ўсходу мора Сулавесі садзейнічала катастрафічнае вывяржэнне вулкана Аву на востраве Сангір 2 сакавіка 1856 г. У XIX ст. на астравах з'явілася пратэстанцкая місія, узмацнілася роля каланіяльных чыноўнікаў.
У 1950 г. Сулавесі і астравы Санг'ё ўвайшлі ў склад Інданезіі. Першае дзесяцігоддзе кіравання інданезійскай адміністрацыі адзначыліся барацьбой супраць кантрабанды, якой займаліся многія сангірцы, а таксама ўдзелам некаторых сангірцаў у антыўрадавым руху. У канцы 1950-ых — пачатку 1960-ых гг. незадаволенныя дзеяннем інданезійцаў сангірцы ўзнавілі міграцыю на тэрыторыю Філіпін. Міграцыя сангірскага насельніцтва паміж дзвюмя краінамі адбываецца і ў нашы дні.
Асаблівасці культуры
Жытлы будавалі на па́лях. Сем'і, якія жылі ў адной вёсцы, складалі абшчыну соа. Пры перасяленні з астравоў Санг'ё сангірцы імкнуліся і надалей падтрымліваць сваяцкія сувязі са сваёй соа, што садзейнічала захаванню іх самавызначэння ў асяроддзі блізкіх па мове і культуры народаў.
Фальклор сангірцаў знакаміты сваім танцавальным мастацтвам. Мясцовыя танцы гундэ, алабадзіры, сала, упасі і інш. першапачаткова мелі рытуальнае прызначэнне, але ў нашы дні таксама суправаджаюць звычайныя святы. Сангірскія танцы ўяўляюць сабою пэўны набор плыўных рухаў цела аднаго танцора, аднак танцы арганізуюцца для вялікай колькасці людзей, суправаджаюцца музычным акампаніментам і жаночым рыфмаваным спевам.
Рэлігія
Старажытная рэлігія сангірцаў мела політэістычны характар, уключала веру ў шматлікіх духаў прыроды і продкаў, шанаванне рытуальных фетышоў і магію. Сярод сангірцаў вылучаўся пласт шаманаў, якія выступалі ў якасці пасярэднікаў паміж светам людзей і духаў, аберагалі хворых і дзяцей. Нягледзячы на распаўсюджанне ісламу і хрысціянства, многія старажытныя абрады практыкуюцца і ў нашы дні.
Першымі хрысціянскімі місіянерамі былі іспанскія манахі-каталікі (XVII ст.). Але іх дзейнасць не мела доўгатэрміновага характара. З 1857 г. на астравах Санг'ё адчыняліся пратэстантцкія місіі.
У нашы дні каля 98% вернікаў спавядае хрысціянства, прычым большасць — пратэстантызм. Астатнія вернікі — мусульмане.
Мова
Сангірская мова блізкая да мовы мінахасаў. Падзяляецца на 8 лакальных дыялектаў. Пісьмовасць на аснове лацінкі. На ёй існуе рэлігійная літаратура, аднак у школьнай адукацыі і сродках масавай інфармацыі амаль не ўжываецца. Сангірскія мужчыны таксама шырока карыстаюцца вуснай гаворкай сасахара, распрацаванай ў першай палове XX ст. сангірскімі піратамі і кантрабандыстамі. Яна ўключае вялікую колькасць запазычаных або скажоных словаў.
Стаўрапаль
Ста́ўрапаль (Ставрополь) — горад (з 1785 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Стаўрапольскага края. Насельніцтва 412 тыс. чалавек (2007). Заснаваны ў 1777 годзе. Размешчаны на ўзгорках і распадках у цэнтральнай частцы Перадкаўказзя на Стаўрапольскім узвышшы, у вярхоўях ракі Ташла (басейн Усходняга Маныча), за 1621 км на поўдзень ад Масквы.
Прамысловасць
Асноўнае месца ў структуры прамысловай вытворчасці Стаўрапаля займае машынабудаванне. Вялікую ролю адыгрывае таксама вытворчасць радыёэлектроннай апаратуры, камплектуючых для аўтамабіляў, зарадных прылад, сістэм кіравання суднаў, сістэм абароны ад электрахімічнай карозіі, вымяральных прылад, лічыльнікаў электрычнай энергіі. Вытворчасць харчовай прадукцыі ў вартасным выразе складае 35 % у структуры агульнага аб’ёму прамысловай прадукцыі — розныя прадукты харчавання: каўбасныя вырабы, кансервы, мука, сыры, алей, масла, піва, алкагольныя і безалкагольныя напоі. Выпускаюцца таксама прадукты хіміі і высокіх тэхналогій.
Перавессе
Назву Пераве́ссе маюць:
NGC 4069
NGC 4069 (іншае абазначэнне — PGC 38166) — галактыка ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Перавознікі
Назву Пераво́знікі маюць:
Міто (Ібаракі)
Міто — адмысловы горад Японіі, размешчаны ў прэфектуры Ібаракі. Горад Міто размешчаны ва ўсходняй частцы вострава Хонсю, у прэфектуры Ібаракі рэгіёна Канто, за 140 км на паўночны ўсход ад Токіа. Адміністрацыйны цэнтр прэфектуры Ібаракі. Плошча горада — 217,43 км², насельніцтва — чалавек (на 1 жніўня 2014 года), шчыльнасць насельніцтва — 1245,46 чал./км².
Сальск
Сальск (Сальск) — горад (з 1926 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Сальскага раёна Растоўскай вобласці. Насельніцтва 110,3 тыс. чалавек (2005). Заснаваны ў 1830 годзе.
Завод кавальна-прэсавага абсталявання, цагельня, лёгкая і харчовая прамысловасць.
Дамен (зямля)
Даме́н (dominium — «уладанне») — спадчыннае зямельнае ўладанне феадала ў сярэднявечнай Еўропе; было ў поўным уладанні феадала. Частку вотчыны з асабістай гаспадаркай называлі сеньярыяльным даменам.
Як правіла, дамен уключаў розныя населеныя пункты, умацаванні, зямельныя ўчасткі, пашы і лясы. Не была выключэннем тэрытарыяльная раздробненасць уладанняў, калі асобныя вобласці дамену знаходзіліся ў розных раёнах краіны. Свае дамены былі ў герцагаў, графаў, баронаў і іншых феадалаў. Дамен караля мог і не быць найбольшым феадальным уладаннем у краіне.
Закамара
Закама́ра у архітэктуры: паўкруглае завяршэнне сцяны будынку якое звычайна адпавядае форме ўнутранага скляпення.
Архітэктурны элемент, уласцівы царкоўным будынкам, пераважна старажытнарускім храмам. Апроч закамараў канструкцыйнага характару, у рускай архітэктуры 16—17 ст. былі распаўсюджаныя закамары дэкарацыйнага характару — какошнікі.
NGC 4071
NGC 4071 (іншыя абазначэнні — PK 298-4.1, ESO 94-PN12, AM 1201-670) — планетарная туманнасць у сузор’і Муха.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Барташыцы
Барташыцы (Bartoszyce) — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Барташыцкага павета Вармінска-Мазурскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Барташыцы. Займае плошчу 11,79 км². Насельніцтва — 23810 чалавек (на 2018 год). У 1975—1998 гадах Барташыцы адміністрацыйна адносіліся да Альштынскага ваяводства. Важны транспартны вузел і адміністрацыйны, культурна-гістарычны цэнтр.
Закрылак
Закрылак — прафіляваная адхіляемая паверхня, сіметрычна размешчаная на заднім канцы крыла, элемент механізацыі крыла. Закрылкі ў прыбраным стане з'яўляюцца працягам паверхні крыла, тады як у выпушчаным стане могуць адыходзіць ад яго з утварэннем шчылін. Выкарыстоўваюцца для паляпшэння апорнай здольнасці крыла падчас узлету, набору вышыні, зніжэння і пасадкі, а таксама пры палёце на малых хуткасцях. Існуе вялікая колькасць тыпаў канструкцыі закрылкаў.
Першыя самалёты з механізацыяй задняга краю крыла былі пабудаваныя ў 1920-х гадах. Больш шырока закрылкі сталі прымяняцца з 1930-х гадоў, калі атрымала распаўсюджанне схема свабоднанясучага манаплана.
Прынцып дзеяння
Прынцып дзеяння закрылак заключаецца ў тым, што пры іх выпуску павялічваецца крывізна (Су) профілю і (у выпадку высоўных закрылак, якія таксама называюцца закрылкамі Фаўлера ) плошча паверхні крыла (S), такім чынам, павялічваецца і апорная здольнасць крыла. Увазрослая апорная здольнасць крыла дазваляе лятальным апаратам ляцець без звальвання пры меншай хуткасці. Такім чынам, выпуск закрылаў з'яўляецца эфектыўным спосабам знізіць узлётную і пасадачную хуткасці. Другое следства выпуску закрылкаў — гэта павелічэнне аэрадынамічнага супору. Калі пры пасадцы ўвазрослае лабавое супраціўленне спрыяе тармажэнню самалёта, то пры ўзлёце дадатковы лабавы супор аднімае частку цягі рухавікоў. Таму на ўзлёце закрылкі звычайна выпускаюцца на меншы вугал, чым пры пасадцы. Трэцяе следства выпуску закрылкаў — падоўжная перабалансіроўка самалёта з-за ўзнікнення дадатковага падоўжнага моманту. Гэта ўскладняе кіраванне самалётам (на многіх сучасных самалётах пікіруючага момант пры выпуску закрылкі кампенсуецца перастаноўкай стабілізатара на некаторы адмоўны вугал, альбо адхіленнем цэльнапаваротнага стабілізатара). Закрылкі, якія ўтвараюць пры выпуску прафіляваныя шчыліны, называюць шчыліннымі. Закрылкі могуць складацца з некалькіх секцый, утвараючы некалькі шчылін (звычайна, ад адной да трох).
Да прыкладу, на Ту-154М прымяняюцца двухшчылінныя закрылкі, а на Ту-154Б — трохшчылінныя. Наяўнасць шчыліны дазваляе патоку перацякаць з вобласці павышанага ціску (ніжняя паверхня крыла) ў вобласць паніжанага ціску (верхняя паверхня крыла). Шчыліны прафіляваныя так, каб струмень, які вынікае з іх, быў накіраваны па датычнай да верхняй паверхні, а перасек шчыліны павінен плаўна звужацца для павелічэння хуткасці патоку. Прайшоўшы праз шчыліну, струмень з высокай энергіяй узаемадзейнічае з «млявым» памежным пластом і перашкаджае ўтварэнню завіхрэнняў і адрыву струменя. Гэта мерапрыемства і дазваляе «адсунуць» зрыў струменя на верхняй паверхні крыла на вялікія вуглы атакі і вялікія значэнні ўздымнай сілы.
На сучасных самалётах прывад закрылкаў — гэта часта адзіны электра- або гідраматор, звычайна двухканальны (здубляваны), які з дапамогай валоў перадае круцільны момант на вінтавы механізм перамяшчэння закрылкаў, а самі закрылкі рухаюцца па падоўжных накіравальных (рэйках). У трансмісіі закрылкаў усталявана некалькі датчыкаў, якія адсочваюць вуглавое становішча правых і левых закрылкаў, а таксама іх разладжанне паміж сабой, пры перавышэнні парога якога аўтаматыка блакуе іх далейшае перамяшчэнне, а ў шэрагу выпадкаў і прымусова сінхранізуе ("дацягвае"). Датчыкі крайніх палажэнняў спыняюць закрылкі, не дазваляючы ім даходзіць да механічных упораў пры ўборцы і выпуску, што зніжае механічную нагрузку на трансмісію. Акрамя гэтага, могуць прымяняцца фрыкцыйныя муфты, якія спрацоўваюць пры перавышэнні зададзенага намагання (напрыклад, пры закліноўванні трансмісіі). Дадаткова паміж закрылкамі можа быць усталяваны вал сінхранізацыі. Ручкай кіравання закрылкамі ў кабіне звычайна дазваляе выпускаць закрылкі на любы вугал (прадугледжаны канструкцыяй), але часта ў механізме ручкі зробленыя механічныя фіксатары, для асноўных рабочых палажэнняў закрылкаў (звычайна для прыбранага палётнага становішча, прамежкавага ўзлетнага і поўнага пасадкавага).
Краснакамскі раён (Башкартастан)
Краснака́мскі раён (Краснокамский район; Краснокама районы) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўночным захадзе Башкартастана ў Расіі. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляецца сяло Нікола-Бярозаўка.
Геаграфія
Краснакамскі раён мяжуе з Янаульскім, Калтасінскім, Дзюрцюлінскім і Ілішаўскім раёнамі, а таксама з Татарстанам і Удмурціяй. На тэрыторыі раёна размешчаны гарады Нефцякамск і Агідэль, якія ўтвараюць уласныя гарадскія акругі і не ўваходзяць у склад раёна. Плошча раёна складае 1594,92 км².
Гісторыя
Краснакамскі раён быў утвораны 20 жніўня 1930 года ў адпаведнасці з пастановай УЦВК.
Насельніцтва
Насельніцтва раёна станам на 2017 год складала 27467 чалавек. Паводле перапісу 2010 года большасць складаюць башкіры (31,3 %), далей ідуць марыйцы (26,5 %), татары (25,8 %) і рускія (14,7 %).
Вялікі кулон
Вялікі кулон, вялікі кулён (Numenius arquata) — від птушак з сямейства бекасавых (Scolopacidae).
Апісанне
Вялікі кулон дасягае велічыні ад 50 да 60 см і важыць ад 600 да 1000 г. Яго размах крылаў складае ад 80 да 100 см. Вялікія кулоны з’яўляюцца самымі буйнымі прадстаўнікамі атрада сеўцападобных і найбольш часта сустракаемы ў Еўропе кулон. Характэрнай рысай вялікага кулона з’яўляецца доўгая і выгнутая ўніз дзюба. Самкі, як правіла, крыху буйнейшая за самца, а яе дзюба яшчэ даўжэйшая і больш выгнутая. Акрамя гэтага, паміж імі знешніх адрозненняў не існуе. Афарбоўка вялікага кулона хутчэй сціплая, апярэнне вар’іруецца ад бэжава-карычневага да шэра-карычневага з рознымі палоскамі і ўкрапінамі. Крык вялікага кулона складаецца з доўгага, амаль сумнага гуку, што нагадвала «палі-ці».
Пашырэнне
Арэал: Еўропа (акрамя поўдня і крайняй поўначы), шырокай паласой праз Азію да ўсходу Кітая (у Заходняй Еўропе толькі лакальна). У Беларусі спарадычна распаўсюджаны, рэдкі пералётны і транзітна мігрыруючы від.
Насяляе вялікія вільготныя тэрыторыі, вільготныя лугі, часцей за ўсё заліўныя, як натуральныя, так і штучныя (сельскагаспадарчыя), таксама стэпы (паблізу вільготных тэрыторый), дзюны, тарфянікі.
Пералётны, у заходняй частцы арэала — аселы. Месца зімовак: Заходняя Еўропа, басейн Міжземнага мора, Малая Азія, паўднёвае ўзбярэжжа Каспійскага мора, Паўднёвая Азія і ўсход Японіі, Малайскі архіпелаг і Барнеа, Аравійскі паўвостраў, узбярэжжы Афрыкі і Мадагаскар.
Асаблівасці біялогіі
Гняздуе на выступаючай з вады купіне травы альбо асакі (спарадычна на астраўках сярод балот). Высцілка гнязда з невялікай колькасці сухой травы або асок і некалькіх пёраў, дыяметр 15-24 см.
Яйкі звычайна 4 (можа быць 2-6), грушападобныя, шэра-аліўкавыя, шэра-зеленаватыя альбо папяліста-жоўтыя. Плямы даволі вялікія: глыбокія — шэра-зеленаватыя, паверхневыя — аліўкава-карычневыя або чырванавата-карычневыя. Памеры: 66,5 х 46,5 мм.
Уладзімір Мікалаевіч Шыцік
Уладзі́мір Мікала́евіч Шы́цік (, Шклоў Магілёўскай вобласці — ) — беларускі журналіст, пісьменнік, член Саюза беларускіх пісьменнікаў з 1962 года.
Творчасць
Дэбютаваў апавяданнем у 1952 годзе (газета «Сталинская молодежь»). Значнае месца ў творчасці У. Шыціка займала фантастыка. Першая апублікаваная аповесць «Назаўсёды» выйшла ў 1958 годзе ў часопісе «Полымя». Аўтар аповесцей «Сосны адшумелі свае» (1960), «Апошняя арбіта» (1962), «Майская раніца» (1963), зборнікаў фантастычных апавяданняў і аповесцей «Зорны камень» (1967), «Парсекі за кармой» (1970), «У час не вярнуліся» (1975), «Масткі над абрывам» (1977), кніг фантастыкі і дэтэктываў «Другая версія» (1979), «Трансплутонавыя афеліі» (1982), «Левы рэйс» (1983), «Ускосныя доказы» (1985), «Камандзіроўка ў сваім горадзе» (1989), «Падстаўка» (1990), апавядання для дзяцей «Як малако на стол прыйшло» (1979).
Прызнанне
Узнагароджаны медалём.
Плутоід
Плутоід (plutoid) — нябеснае цела ў Сонечнай сістэме, арбіта якога праходзіць за арбітай Нептуна, і якое мае дастатковую масу, каб гравітацыйныя сілы надавалі яму амаль сферычную форму, але не такую вялікую, каб расчысціць прастору вакол сваёй арбіты (г.зн. каля іх знаходзіцца мноства дробных аб'ектаў). Тэрмін быў уведзены рашэннем выканаўчага камітэта Міжнароднага астранамічнага саюза на з'ездзе ў Осла ў чэрвені 2008 года. Да плутоідаў былі аднесены карлікавыя планеты Плутон і Эрыда. У ліпені таго ж года ў гэту катэгорыю быў уключаны Макемаке. 17 верасня 2008 у спіс дадалі Хаўмеа.
Плутоіды з'яўляюцца падмноствам карлікавых планет. Вялікія паўвосі іх арбіт большыя, чым у Нептуна.
Белагаш (Паўладарская вобласць)
Белагаш — сяло ў Баянаульскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Каратамарскай сельскай акругі. Код КАТА — 553643200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 273 чалавекі (137 мужчын і 136 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 91 чалавек (48 мужчын і 43 жанчыны).
Данатас Навікас
Данатас Навікас (Donatas Navikas, нар. 30 чэрвеня 1983, Укмярге) — літоўскі футбаліст, паўабаронца клуба «Мінія» з Крацінгі.
Клубная кар’ера
Пачаў кар’еру ў родным горадзе Укмярге, пазней гуляў за розныя клубы, але найбольшую колькасць матчаў правёў за клайпедскі «Атлантас». У 2008 гуляў за белгарадскі клуб «Салют-Энергія», а ўлетку 2009 далучыўся да «Мінска». У сезоне 2012 гуляў за «Славію-Мазыр», пасля чаго вярнуўся ў «Атлантас».
З 2015 года гуляў у Першай лізе за «Палангу», якой у сезоне 2017 дапамог атрымаць перамогу ў другім дывізіёне і выйсці ў A Лігу. З 2018 года пачаў працаваць трэнерам у «Атлантасе», выступаючы таксама ў Другой лізе за «Атлантас B», аднак пазней «Атлантас B» быў выключаны з Другой лігі, і паўабаронца перабраўся ў «Мінію» з Крацінгі, разам з якой перамог у Другой лізе і выйшаў у Першую лігу.
Кербер (спадарожнік)
Кербер (Kerberos; таксама S/2011 P 1 і P4) — чацвёрты спадарожнік Плутона. Адкрыты 28 чэрвеня 2011 года. Паводле папярэдніх ацэнак, яго дыяметр складае ад 13 да 34 км. На момант свайго адкрыцця быў самым маленькім з усіх спадарожнікаў Плутона, да выяўлення ў 2012 годзе пятага спадарожніка Стыкс.
Арбітальныя характарыстыкі
Вялікая паўвось арбіты спадарожніка роўная прыблізна 59 000 км.
Адкрыццё
Спадарожнік быў выяўлены пры абследаванні неба касмічным тэлескопам «Хабл» 28 чэрвеня 2011 года. Новыя фатаграфіі былі атрыманы 3 і 18 ліпеня. Афіцыйна адкрыццё новага спадарожніка было пацверджана 20 ліпеня.
Аб’екту было дадзена часавае абазначэнне P4. Як было абвешчана, спадарожнік быў выяўлены выпадкова, гэта значыць, яго адкрыццё не было вынікам спланаваных пошукаў.
Як заяўляюць у НАСА, вывучэнне спадарожніка S/2011 P 1 будзе ўключана ў праграму даследаванняў, якія будзе праводзіць у 2015 годзе касмічны апарат «Новыя гарызонты».
Назва
Пасля адкрыцця гэты спадарожнік атрымаў часавае абазначэнне S/2011 (134340) 1 у адпаведнасці з сістэмай класіфікацыі астранамічных аб’ектаў. Марк Шоўалтэр, які ўзначальвае групу вучоных, што адкрылі новы спадарожнік, заявіў, што ў адпаведнасці з правіламі Міжнароднага астранамічнага саюза спадарожніку будзе прысвоена імя з грэчаскай міфалогіі, звязанае з падземным царствам мёртвых (працягваючы шэраг — Плутон (бог падземнага царства), Харон (перавозчык душ праз раку Стыкс) і г.д.). У галасаванні, якое было праведзена на спецыяльна створаным сайце, перамаглі варыянты Вулкан і Цэрбер. 2 ліпеня 2013 года спадарожнік атрымаў афіцыйнае імя — Kerberos (Кербер). Было вырашана даць спадарожніку назву ў лацінскай транскрыпцыі грэчаскага імя гэтага міфалагічнага персанажа, каб не ўзнікла блытаніны з назвай астэроіда (1865) Цэрбер (Cerberus).
Вазуза
Вазуза — рака ў Смаленскай і Цвярской абласцях Расіі, правы прыток Волгі.
Назва
Назва балцкага паходжання.
Корань Vaz- у літоўскіх (паміж Рокішкісам і Уцяной) назвах ракі Vazajà і возера Vazajis (з-пад яго рака выцякае), у якіх пашыральнік -aj- (як у рачной назве Kamaja).
У гэтых паўночналітоўскіх назвах корань Vaz- лічыцца балцкім дыялектызмам, моўнай спадчынай селаў (іх мова, як і яцвяжская, адрознівалася пераходам š > s, ž > z, адсюль назвы падзвінскіх азёраў Асвея, Вісяты, Золва), яму адпавядае «літоўскі» корань Važ- у рачной назве Važ-upė.
Да індаеўрапейскага *ṷegh- «рухацца, цягнуць, везці». Ад яго літоўскае vežti «везці», važiuoti «ехаць». Карнявое -z- (< -ž-) у прускіх *vazīs «воз (на чым вязуць)», *vezīs «возчык (хто вязе)».
Корань Vež- у воднай назве Нявежа (нёманская рака, задзвінскае возера, таксама на Павоччы рака прыток Упы ).
Корань Vaz- пашыраны пашыральнікам -z-, які вядомы ў літоўскім словаўтварэнні: karvė «карова» — karviūzė «каравёнка». Роднасны яму пашыральнік -ž- у смаленскіх балцкіх рачных назвах Вяліжа, Буліжа, у літоўскіх гідронімах Gumyža, Gabižis.
Значэнне назвы Вазуза можна перадаць як «Хуткаплынная (рака)».
Таго ж паходжання, што і ў назве Вазуза, і карнявое -z- у назве ракі на Ніжнім Павоччы, дзе вядомая канцэнтрацыя балцкіх гідронімаў. Корань Sez- таксама ў назве Сезема на зусім «старабалцкім» Верхнім Павоччы (пашыральнік -em- як у літоўскім гідроніме Nerema ). Паралельны яму корань Sež- у рачной назве Сежа (двойчы на Павоччы), ад вядомага ў стараеўрапейскай гідраніміі індаеўрапейскага *seĝh- «трымаць, утрымліваць» (канфігурацыйнага значэння, як у назвах тыпу Жлобін).
Гідраграфія
Даўжыня ракі 162 км. Плошча вадазбору 7120 км². Выток ракі знаходзіцца на Смаленска-Маскоўскім узвышшы.
У сярэднім цячэнні размешчаны горад Сычоўка. Пры ўпадзенні ў Волгу — горад Зубцоў. На рацэ, за 5,1 км ад вусця, Вазузскае вадасховішча, створанае ў 1977 годзе.
Перадавы
Назву Перадавы́ маюць:
Анжаліка Борыс
Анжаліка Борыс (Andżelika Borys; нар. ) — настаўніца і польскі грамадскі дзеяч Беларусі. Кіраўнік Саюза палякаў на Беларусі (абрана ў 2005, 2009, 2016), які не прызнаецца ўрадам Аляксандра Лукашэнкі.
Біяграфія
Нарадзілася ў вёсцы Грабяні Гродзенскага раёна. Скончыла сярэднюю школу ў вёсцы Падліпкі на Гродзеншчыне, а потым — педагагічны тэхнікум у Замосці (Польшча). Атрымала вышэйшую педагагічную адукацыю ў Беластоку. Пасля навучання вярнулася ў Беларусь, каб выкладаць польскую мову ў польскай школе ў Гродне і ў Адэльску. У 1995 стала членам Саюзу палякаў на Беларусі (СПБ), а праз тры гады — кіраўніком яго адукацыйнага аддзела. На шостым з’ездзе СПБ у сакавіку 2005 яна была абрана, кіраўніком Саюза, што выклікала незапакоенасць дзяржаўнай улады Рэспублікі Беларусь. Змяніла на гэтай пасадзе Тадэвуша Кручкоўскага, які імкнуўся да супрацоўніцтва з уладамі. 12 мая 2005 Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь скасавала вынікі выбараў.
За сваю дзейнасць неаднаразова сутыкалася з беларускай праваахоўнай сістэмай. Пачынаючы з 2005 Шматразова выклікалася на допыты ў Камітэт дзяржаўнай бяспекі, пракуратуру. Некалькі разоў атрымлівала вялікія штрафы ці арыштоўвалася. 9 чэрвеня 2008 атрымала штраф у памеры 1,4 млн беларускіх рублёў (больш чым 400 €) за арганізацыю 2 мая 2008 у Гродне канцэрту польскага гурта Lombard.
15 сакавіка 2009 другі раз была абрана кіраўніком незарэгістраванага Саюза палякаў на Беларусі.
У снежні 2016 года Борыс зноў узначаліла аб’яднанне.
Анжаліка Борыс была затрымана 23 сакавіка 2021 года і асуджана на 15 сутак. 25 сакавіка 2021 года Генеральная пракуратура Беларусі паведаміла, што распачала крымінальную справу ў дачыненні да старшыні незарэгістраванага Саюза палякаў Анжалікі Борыс і іншых асоб па частцы 3 артыкула 130 КК Рэспублікі Беларусь (распальванне варожасці). Борыс і іншых абвінавачваюць у правядзенні масавых мерапрыемстваў, падчас якіх нібыта ўшаноўваліся ўдзельнікі антысавецкіх бандфарміраванняў, а іх дзеянні нібыта пераследвалі мэты рэабілітацыі нацызму, апраўдання генацыду беларускага народа.
Анжаліку Борыс вызвалілі з-пад варты ў сакавіку 2022 года, яе адвезлі ў вёску Грабяні, дзе загадалі заставацца пад хатнім арыштам у доме маці. Яшчэ цераз год паведамлена аб спыненні справы «ў сувязі з адсутнасцю складу злачынства».
Цівалі
Назву Цівалі маюць:
Карпаўцы (Ваўкавыскі раён)
Ка́рпаўцы (, Карповцы) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснасельскага сельсавета.
Гісторыя
Вядома з XVIII ст. У 1914 г. 25 двароў, 136 жыхароў. З красавіка 1942 г. па ліпень 1944 г. дзейнічалі камсамольская і піянерская падпольныя арганізацыі.
Насельніцтва
На 01.01.2004 г. 47 двароў, 45 жыхароў.
Цар гары
«Цар гары́» — беларускі дакументальны фільм рэжысёра Андрэя Куцілы, зняты на тэлеканале «Белсат» у 2017 годзе. Фільм дэманстраваўся ў межах анлайн-кінафестывалю BelarusDocs.
Сюжэт
Беларускі відэаблогер і малады селянін Сямён, праваслаўны вернік, заўсёды меў філасофскія думкі пра жыццё, захапляўся матухнаю-прыродаю ды дзяліўся гэтым з усім светам. Ужо пяць гадоў ён з жонкаю і двума сынамі жыве ў вёсцы, гадуе авечкі. Здавалася б, радаснаму, гарманічнаму існаванню ў глушы нічога не можа перашкодзіць.
Назема
Назема (Nosema) — род прасцейшых групы мікраспарыдый.
Адрозніваецца каля 120 відаў. Пашыраны ўсюды. Спецыфічныя ўнутрыклетачныя паразіты жывёл (пераважна членістаногіх) і чалавека. Напрыклад, выклікае назематоз дарослых пчол і некаторых чмялёў, паразітуе пераважна ў сярэдняй кішцы і мальпігіевых сасудах насякомых.
Споры даўжынй 3—7 мкм, прадаўгаватыя, з моцнай абалонкай, змяшчаюць двух’ядзерны амёбаладобны зародак і жыгучую капсулу са спіральнай трубчастай ніццю. Пасля заглынання споры гаспадаром зародак трапляе ў клетку кішэчнага эпітэлію і шматразова дзеліцца з утварэннем ланцужкоў аднаядзерных клетак (могуць разносіцца па арганізме з крывёю), потым двух’ядзерных клетах і слор, якія выводзяцца з экскрэментамі.
Зубцоў
Зубцоў — горад у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Зубцоўскага раёна Цвярской вобласці. Гістарычны горад агульнадзяржаўнага значэння.
Горад размешчаны ля вусця ракі Вазузы, пры ўпадзенні яе ў Волгу, за 146 км ад Цверы.
Беларускія імёны
Беларускія імёны — пералік традыцыйных і распаўсюджаных беларускіх імёнаў. Беларуская іменная мадэль складаецца з асабістага імя, імя па бацьку і прозвішчы.
Асабістае імя
Сучасныя імёны, якія ўжываюцца ў Беларусі, Расіі і Украіне, у пераважнай большасці запазычаны з іншых моў (старажытнагрэчаскай, лацінскай, старажытнаяўрэйскай і інш.), з якіх яны трапілі ў беларускую мову праз грэчаскую і царкоўнаславянскую разам з прыняццем хрысціянства. Зразумела, што з цягам часу з’явіліся і новыя імёны, якія прыйшлі з іншыў моў у вынік культурных і эканамічна-палітычных сувязей паміж розным нацыямі. Для беларускай мовы ўласцівы народны іменнік, які характарызуецца адсутнасцю адной строга замацаванай (кананічнай) формы, як у рускай праваслаўнай традыцыі (напр., Юрась, Юрок, Юрка, Юры, а не толькі Юрый), а таксама адсутнасцю паралельнага ўжывання імёнаў па бацьку разам з імёнамі (казалі, напр., Юрчыха, калі ейным таткам быў Юрка). Аднак у выніку русіфікацыі, якая адбывалася за савецкім часам, у беларускай мове народныя імёны былі выціснутыя з афіцыйнага ўжытку праваслаўнымі кананічнымі формамі імёнаў. Нельга было ў дакументах запісаць дзіця Юркам або Юрком, аднак у савецкія часы (асабліва ў часы калектывізацыі і індустрыялізацыі) лёгка можна было запісацца Трактарам (Трактар Іванавіч), Акцябрынай, Бісектрысай і Канстытуцыяй. .
Прозвішча
Беларускія прозвішчы сфармаваліся ў кантэксце агульнаеўрапейскага працэсу. Найстаражытныя з іх датуюцца канцом XIV — пачаткам XV стагоддзя, калі тэрыторыя Беларусі ўваходзіла ў склад Вялікага княства Літоўскага — шматнацыянальнай і шматканфесійнай дзяржавы. Вынікам складанага і працяглага шляху развіцця антрапоніма ў розных рэгіёнах стала разнароднасць беларускіх прозвішчаў. Асноўная частка беларускіх прозвішчаў з’явілася ў XVII — XVIII стагоддзях, аднак яны не былі ўстойлівыя, абавязковымі. Строга спадчыннымі і юрыдычна замацаванымі яны сталі толькі ў 1930-х гадах.
Імя па бацьку
Імя па бацьку ўжываецца ў рускіх, украінцаў і беларусаў. Імя па бацьку ўзыходзіць да старажытнага патранімічнага наймення (pater — ‘бацька’), якое ўказвала на паходжанне ад пэўнага пачынальніка роду па лініі бацькі або дзеда. Імёны па бацьку ў рускіх сустракаюцца яшчэ ў першых пісьмовых помніках. Імя па бацьку дадаецца да імені, каб падкрэсліць павагу да асобы, звычайна дарослага чалавека. Яны ўтвараюцца рознымі спосабамі, што з’яўляюцца раўнапраўнымі, аднак сярод іх пераважае ўтварэнне шляхам далучэння да імя бацькі суфіксаў -овіч/-евіч, -авіч, -оўна/-аўна/-еўна. Выбар суфіксаў залежыць ад якасці канцавога зычнага бацькоўскага імя, а таксама ад націску. У адрозненне ад першага кампанента, які выбіраецца адвольна з пэўнага кола гатовых імён, імёны па бацьку патранімічныя, не валодаюць свабодай выбару, навязваюцца, паколькі патронім прадвызначаецца імем бацькі. Свабодны выбар магчымы толькі ў крытычных сітуацыях, калі імя бацькі застаецца невядомым. Другія кампаненты ўтрымліваюць і пэўнае лексічнае значэнне: сын або дачка той асобы, што названа матывавальнай асновай (Іванавіч, Іванаўна — сын, дачка Івана). Імя па бацьку абавязкова патрабуецца афіцыйнай сферай ужывання імён, прычым месца знаходжання ў формуле строга не фіксуецца. У неафіцыйнай сферы або ў розных сацыяльных палях беларусы імкнуцца адштурхнуцца ад ужывання імя па бацьку.
Зубчастая перадача
Зубчастая перадача — механізм перадачы руху з дапамогаю зубчастых колаў. Выкарыстоўваецца звычайна для перадачы вярчэння ад аднаго вала да другога з зададзеным перадатачным лікам (звычайна 2—4, у асобным выпадках 8—10).
Адрозніваюць зубчастыя перадачы: з паралельнымі восямі — цыліндрычныя прамазубыя, касазубыя і шаўронныя; з перасякальнымі восямі — канічныя з прамымі, косымі і кругавымі зубцамі; з перакрыжаванымі восямі — вінтавыя і гіпоідныя; перадачы шасцярня—рэйка. Да зубчастых перадач адносяцца таксама: кругавінтавая перадача сістэмы М. Л. Новікава і хвалевая перадача.
Таксама зубчастыя перадачы адрозніваюцца паводле канструкцыйнага выканання: унутранага і вонкавага счаплення; планетарныя і радавыя; адкрытыя, паўадкрытыя і закрытыя.
Гамаль Абдэль Насер
Гама́ль А́бдэль На́сер (جمال عبد الناصر — Джамāль ‘Абд ан-Нāсыр, Гамаль Абдэль-Насер;, Александрыя — , Каір) — другі прэзідэнт Егіпта (1956—1970), дзеяч панарабскага руху, Герой Савецкага Саюза.
Біяграфія
Ужо ў 12-гадовым узросце ўдзельнічаў у антыбрытанскай дэманстрацыі (вучань трэцяга класа пачатковай школы ў Александрыі).
У 1935 годзе скончыў сярэднюю школу (El Nahda Secondary School) у Каіры.
У 1936 годзе паспрабаваў паступіць у ваеннае вучылішча, аднак незнатнае паходжанне, а таксама ўдзел у мінулым у антыбрытанскіх дэманстрацыях перашкодзілі яму зрабіць гэта. Таму Гамаль падаў заяву на юрыдычны факультэт Каірскага ўніверсітэта. Правучыўшыся з паўгода, ён пазнаў, што ў ваеннай акадэміі ажыццяўляецца дадатковы набор на сорак чатыры месцы. Гэтым разам Насер заручыўся падтрымкай сакратара міністэрства абароны Ібрагіма Хейры-ары, якая дазволіла яму паступіць у вучылішча і скончыць яго (з адзнакай) у 1938 годзе ў чыне малодшага лейтэнанта. Праходзіў службу ў Пятым эскадроне на поўдні краіны, пасля — у Судане.
У 1942 годзе заснаваў і ўвайшоў у кіраўніцтва таемнай палітычнай арганізацыі «Вольныя афіцэры», якая падрыхтавала і ажыццявіла ў ноч, разам з групай 89 прыхільнікаў, на 23 ліпеня 1952 года ваенны пераварот, у выніку якога быў зрынуты кароль Фарук.
У 1944 годзе ажаніўся з Тах’е Казем (Tahia Kazem), дачкой персідскага гандляра.
26 ліпеня 1952 года была створана Рада рэвалюцыйнага кіраўніцтва (СРР), афіцыйным старшынёй якой быў прызначаны Махамед Нахіл. У той жа дзень кароль Фарук адрокся ад пасады на карысць свайго 7-месячнага сына.
Насер стаў намеснікам старшыні СРР. Пасля працяглага змагання за ўладу ў красавіку 1954 года Махамед Нахіл быў адхілены ад кіраўніцтва, улада перайшла да Насера.
У 1956 годзе пасля няўдалай спробы атрымаць дапамогу ад Вялікабрытаніі і ЗША для ажыццяўлення праекта пашырэння Асуанскай плаціны Насер нацыяналізаваў кампанію «Суэцкі канал», чые акцыі знаходзіліся ў асноўным у брытанскіх і французскіх руках. Вялікабрытанія, Францыя і Ізраіль уварваліся ў Егіпет, але суэцкі крызіс быў спынены дзякуючы пратэстам міжнароднай грамадскасці і дыпламатычнаму ўмяшанню ЗША і СССР.
23 чэрвеня 1956 года падчас нацыянальнага рэферэндуму прынятая першая рэспубліканская канстытуцыя Егіпта. Насер быў абраны выканаўцам абавязкаў прэзідэнта.
У 1954—1956 гадах (з невялікімі перапынкамі) — прэм’ер-міністр, адначасова выконваў абавязкі прэзідэнта. З чэрвеня 1956 года — прэзідэнт Егіпта.
З 1 лютага 1958 года — прэзідэнт Аб’яднанай Арабскай Рэспублікі (ААР).
З 1963 года  — старшыня партыі Арабскі сацыялістычны саюз.
У 1967 годзе параза Егіпта ў «Шасцідзённай вайне» з Ізраілем вымусіла Насера прыняць рашэнне аб адстаўцы. Але пасля дэманстрацый у яго падтрымку, якія прайшлі па ўсёй краіне, перагледзеў сваё рашэнне.
За час кіравання Гамаля Насера Егіпет паступова ператварыўся ў сацыялістычную краіну, у якой дзяржаўны сектар складаў больш 80 адсоткаў эканомікі краіны. Пераход да сацыялізму адбыўся падчас зямельнай рэформы канца 1950-х гадоў і нацыяналізацыі прамысловасці, а таксама фінансавых устаноў у пачатку 1960-х гадоў.
Памёр 28 верасня 1970 года ў Каіры ў выніку інфаркта, пры выкананні прэзідэнцкіх абавязкаў.
Аб Насеры ў Егіпце быў зняты фільм «Насер 56» (''Nasser 56, 1956).
Насер — Герой Савецкага Саюза
Па асабістай ініцыятыве Хрушчова, які знаходзіўся з 9 па 25 мая 1964 года ў Егіпце з афіцыйным візітам, Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 13 мая 1964 года Насер быў уганараваны званнем Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медаля «Залатая Зорка» № 11 224. Узнагароджанне Насера выклікала жарт:
Уладзімір Высоцкі напісаў песню «Адбярыце ордэн у Насера»:
Перамога
Назву Перамо́га маюць:
Пераслова
Назву Перасло́ва маюць:
NGC 4072
NGC 4072 (іншыя абазначэнні — ZWG 98.45, ZWG 128.10, PGC 38176) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Радапсін
Радапсі́н, або зрокавы пурпур — складанае бялковае святлоадчувальнае рэчыва чырвонага колеру (хромапратэід), якое ёсць у фотарэцэптарах сятчаткі вока (у палачках). Фотахімічныя ператварэнні радапсіну — аснова змрокавага зроку.
Нікола-Бярозаўка
Нікола-Бярозаўка (Николо-Берёзовка; Николо-Берёзовка) — сяло ў Расіі, адміністрацыйны цэнтр Краснакамскага раёна Башкартастана. Колькасць насельніцтва станам на 2010 год складала 6202 чалавекі. Большасць насельніцтва складаюць рускія.
Гісторыя
Вёска заснавана ў 1550 годзе Якавам Строганавым як крэпасць і першае расійскае паселішча ў гэтых месцах. Першая згадка пра вёску датуецца 1641 годам. Некалькі стагоддзяў у Нікола-Бярозаўцы была буйная хлебанарыхтоўчая прыстань, а самое паселішча было адной з хлебных сталіц рэгіёна. У пачатку XIX стагоддзя ў вёсцы была пабудавана Нікольская царква.
Ператок
Назву Перато́к маюць:
Ганна Андрэеўна Ахматава
Ганна Андрэеўна Ахматава (імя пры нараджэнні Ганна Андрэеўна Гарэнка, 11 (23) чэрвеня 1889, Адэса, Расійская імперыя —, Дамадзедава, Маскоўская вобласць, РСФСР) — руская паэтэса, пісьменнік, літаратуразнавец, літаратурны крытык, перакладчык.
Прызнаная класікам рускай паэзіі яшчэ ў 1920-я гг., Ахматава падвяргалася замоўчванню, цэнзуры і ганенню (уключаючы «персанальную» пастанову ЦК КПСС 1946 г., якая не была адмененая пры яе жыцці), шматлікія творы не былі надрукаваныя не толькі пры жыцці аўтара, але і на працягу больш за двух дзесяцігоддзяў пасля яе смерці. Пры гэтым яе імя аж да канца жыцця атачала слава сярод шырокіх кругоў прыхільнікаў паэзіі, як у Расіі, так і ў эміграцыі.
Біяграфія
Нарадзілася ў адэскім раёне Вялікі Фантан, у сям'і інжынера-механіка флота ў адстаўцы. У 1890 годзе сям'я пераехала ў Царскае сяло. Першы верш надрукавала ў 1911 годзе. У маладосці належыла да акмеістаў (зборнікі «Вечар», 1912, «Пацеркі», 1914). Характэрнымі рысамі творчасці Ахматавай можна назваць пэўнасць маральным асновам быцця, тонкае разуменне псіхалогіі пачуцця, асэнсаванне агульнанародных трагедый 20 стагоддзя, спалучанае з асабістымі перажываннямі, прыцягненне да класічнага стылю паэтычнай мовы.
Аўтабіяграфічная паэма «Рэквіем» (1935-40; апублікаваны 1987) — адно з першых паэтычных твораў, прысвечаных ахвярам рэпрэсій 1930-х гадоў.
У «Паэме без героя» (1940—1965, цалкам апублікаваная ў 1976) — Ахматава паспрабавала ўзнавіць эпоху «срэбнага стагоддзя» рускай літаратуры. Акрамя паэтычных твораў пяру Ахматавай належаць артыкулы аб творчасці А. С. Пушкіна, успаміны аб сучасніках.
Памерла ў Дамадзедава (Падмаскоўе), пахаваная ў Камарова, пад Санкт-Пецярбургам.
Пачынаючы з 1922 года кнігі Ганны Ахматавай падвяргаліся цвёрдай цэнзурнай праўцы. Усе зборнікі яе вершаў, якія выйшлі ў свет з 1922 па 1966 гг., нельга назваць у поўнай меры аўтарскімі.
Першае даволі поўнае і навукова пракаментаванае пасмяротнае выданне: ''Ганна Ахматава. Вершы і паэмы. Л., 1976. Пад рэдакцыяй акадэміка У. М. Жырмунскага. Вялікая серыя Бібліятэкі паэта''.
Жыццё і творчасць
У 1900—1905 гадах вучылася ў Царскасельскай гімназіі. У 1906—1907 гадах вучылася ў Кіеўскай Фундуклееўскай гімназіі. У 1908—1910 гадах вучылася на Кіеўскіх вышэйшых жаночых курсах і на Вышэйшых гісторыка-літаратурных курсах Раева ў Пецярбургу.
Першы верш напісала ў 11 гадоў. Бацька забараніў падпісваць вершы прозвішчам Гарэнка і яна ўзяла дзявочае прозвішча прабабулі па жаночай лініі Праскоўі Федасееўны Ахматавай (у замужжы — Матавілавай), памерла ў 1837 годзе. Па бацьку Праскоўя Федасееўна паходзіла са старадаўняга дваранскага роду Ахматавых (вядомых з XVI стагоддзя), па маці — з старадаўняга татарскага роду князёў Чагадаевых, абруселага ў XVII стагоддзі.
1910 — у красавіку выйшла замуж за М.Гумілёва.
год 1910—1912 двойчы пабывала ў Парыжы, падарожнічала па Італіі. Уражанні ад гэтых паездак, ад знаёмства ў Парыжы з Амедэо Мадыльяні несумнеўна аказалі вялікі ўплыў на творчасць паэтэсы.
1911 — першыя публікацыі пад імем «Ганна Ахматава» (раней, у 1908, за подпісам «Ганна Г.» Гумілёў апублікаваў у Парыжы адзін яе верш у часопісе «Сірыус», які выдаваў). У сакавіку 1912 года выйшла першая кніга, зборнік «Вечар», у выдавецтве «Цэхі паэтаў» тыражом 300 экз. У кастрычніку 1912  года нарадзіўся сын Леў Мікалаевіч Гумілёў. Вясной 1914 года выходзяць «Пацеркі» у выдавецтве «Гіпербарэй» немалым па тых часах тыражом — 1000 экз. Да 1923 года было зроблена 8 перавыданняў.
1918 — адбыўся развод з Гумілёвым, у жніўні.
1918 — выходзіць замуж за вучонага-асіролага і паэта У. К. Шылейка.
1921 — у красавіку, у выдавецтве «Петропаліс» выходзіць зборнік «Трыпутнік» з тыражом 1000 экз.
1921, лета — растаецца з У. К. Шылейка.
1921 — у ноч з 3 на 4 жніўня арыштаваны, а затым, праз тры тыдні, расстраляны Мікалай Гумілёў.
1921 — у кастрычніку свет пабачыла пятая кніга «Anno Domini MCMXXI» («У лета гасподне 1921») у выдавецтве «Петропаліс».
1922 — фактычна становіцца жонкай мастацтвазнаўца М. М. Пуніна.
8 чэрвеня 1926 — аформлены развод з У. К. Шылейка, які збіраўся ўступіць у другі шлюб з У. К. Андрэевай. Пры разводзе ўпершыню афіцыйна атрымала прозвішча Ахматава (раней па дакументах насіла прозвішчы сваіх мужоў).
22 кастрычніка 1935 — арыштаваныя, а праз тыдзень вызваленыя М. М. Пунін і Л. М. Гумілёў.
1938 — арыштаваны і асуджаны да 5 гадоў выпраўленча-працоўных лагераў сын — Л. М. Гумілёў.
З 1923 па 1934 практычна не друкавалася. Па сведчанні Л. К. Чукоўскай («Запіскі аб Ганне Ахматавай») шматлікія вершы тых гадоў былі згубленыя ў пераездах і падчас эвакуацыі.
Сама Ахматава ў нататцы «Сцісла аб сабе» 1965 пісала аб гэтым так: «З сярэдзіны 20-х гадоў мае новыя вершы амаль спынілі друкаваць, а старыя — перадрукоўваць».
1935—1940 напісаная паэма «Рэквіем».
1938 — растаецца з М. М. Пуніным.
1940 — новы, шосты зборнік: «З шасці кніг».
1941 — вайну сустрэла ў Ленінградзе. Пазней па патрабаванні ўрачоў была эвакуіраваная спачатку ў Маскву, затым у Чыстапаль, адтуль праз Казань у Ташкент. У Ташкенце выходзіць зборнік вершаў Ганны Ахматавай.