cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вялікі цырк
Апісанне
Юлій Цэзар пашырыў Вялікі цырк да 600 метраў у даўжыню, так што на ім магло размясціцца 250 тысяч гледачоў (яшчэ столькі ж маглі назіраць за спаборніцтвамі стоячы). У сярэдзіне кароткага і паўкруглага боку апісанай агароджы арэны знаходзіліся вароты, праз якія выязджалі з Цырка пераможцы на скачках (porta triumphalis). На процілеглым канцы арэны стаялі тры вежы (oppida); у сярэдняй былі зроблены таксама вароты, якія служылі для ўезду калясніц унутр Цырка (porta pompae); паміж ім і бакавымі вежамі быў створаны, справа і злева, размешчаны па дузе круга рад стойлаў (carceres) для калясніц і коней. Па сярэдзіне арэны цягнулася доўгая і вузкая платформа (spina) з паўкружжамі на абодвух канцах і конусападобнымі слупамі (metae), якія стаялі на іх. Гэта платформа была ўпрыгожана спачатку адным, а потым дзвюма абеліскамі; абодва яны ацалелі і захаваліся да нашых дзён; першы, вывезены з Егіпта і пастаўлены Аўгустам, высіцца цяпер на П'яцца дэль Попала; другі, яшчэ большы, пастаўлены Канстанцінам Вялікім, перанесены ў 1588 г. на плошчу перад Латэранскім палацам. Акрамя абеліскаў, на платформе ў двух месцах былі пастаўлены на невялікіх пастаментах (без сумневу, у гонар заступніка рысталішчаў Нептуна Eqnestris) па сем статуй дэльфінаў, якія вырыгвалі ваду ў невялікія басейны, і асобна ад гэтых фігур, на асобых падстаўках, па сем шароў (ova). Сваёй пастаяннай архітэктурнай формай Вялікі цырк абавязаны Аўгусту. Рад месцаў на найбліжэйшых ступенях быў прадстаўлены сенатарам і вершнікам; гледачоў пускалі на ненумараваных бронзавых марках-квітках. Да гэтага часу адносіцца апісанне Дзіянісія Галікарнаскага. Паводле гэтага апісання, ніжні паверх месцаў для гледзішчаў быў каменны, верхнія два — драўляныя; вонкавыя аркады былі аднапавярховыя, у іх знаходзіліся крамы, корчмы і да т.п. Carceres уяўлялі сабой порцік з дванаццаццю аркамі для варотаў і сярэднім парталам. Клаўдзій стварыў мармуровыя carceres і пазалочаныя меты; Нерон у 63 годзе загадаў засыпаць Цэзараў канал, каб даць больш месца вершнікам. Пажар 64 года знішчыў, верагодна, толькі драўляныя часткі; у 68 годзе ў цырку зноў даюцца раскошныя святы. У 81 годзе Цітам была пабудавана цудоўная брама на паўднёвым кароткім боку цырка.
Эпохай у жыцці цырка было кіраванне Траяна, які значна пашырыў месцы для гледачоў, часткай на месцы знішчанага імператарскага ложа, пабудаванага Даміцыянам. Даміцыян праклаў дарогу ад цырка ў свайго палаца. І пасля Траяна значная частка месцаў была драўляная, як паказваюць паўторныя выпадкі абвалаў, якія каштавалі жыцця тысячам гледачоў. Пры Канстанціне цырк быў грунтоўна рэстаўраваны; spina упрыгожылася новым абеліскам, вывезеным з Геліёпаля.
Заняпад і разбурэнне
Яшчэ ў VI стагоддзі Тэадорых падтрымліваў цырк; апошнія гульні даў Тотыла ў 549 годзе. Найбольш масіўнае цыркавое збудаванне — арка Ціта — стаяла да XII ст., але ўжо ў XVI ст. ад цырка заставалася не больш, чым засталося да XIX стагоддзя, калі даліну цырка забудавалі будынкамі газавай фабрыкі. У Сярэднявеччы каменныя збудаванні цырка былі разабраны на новые будаўніцтва. Тым не менш тэрыторыя цырка ніколі цалкам не забудоўвалася, і дагэтуль тут праводзяцца грамадскія мерапрыемствы (напр., рок-канцэрты).
Гісторыя скаўтынгу ў Беларусі
Першапачатковае развіццё скаўцкага руху ў Беларусі адбывалася ў рамках, як часткі Расійскай імперыі. На тэрыторыі Заходняй Беларусі ў 1921 годзе скаўцкая арганізацыя (харцэжы) была заснаваная ў Клецку, пазней скаўты з’яўляліся ў Нясвіжы і іншых сумежных вёсках. У 1926 годзе амерыканскія метадысты дапамаглі заснаваць гёрл-скаўцкую арганізацыю ў Вільні. Яе дзейнасць працягвалася да 1929 года, але пад канец 1920-х скаўтынг быў забаронены ў Савецкім Саюзе, і яго дзейнасць скончылася арыштамі і турэмнымі зняволеннямі шматлікіх лідараў і сяброў арганізацыі.
Пасля Другой сусветнай вайны этнічныя беларусы збіраліся ў і ў  па ўсёй Еўропе, як рабілі іх калегі з Расіі, Украіны і Балтыі. Беларускія скаўты сфармавалі (ЗБСЧ), якое дзейнічала з 1945 па 1951 у Германіі. У адрозненні ад іншых арганізацый ЗБСЧ не здолела выжыць, каб засведчыць распад СССР. У той час як Расія, Польшча і Украіна, у прыватнасці, мелі нарыхтаваны скаўцкі досвед, пазней арганізацыйна ўтвораны ў 1990—1991 гадах, Беларусь, па сутнасці, была вымушаная пачынаць усё спачатку.
Першыя скаўцкія атрады (расійскія падраздзяленні)
Першыя скаўцкія атрады на тэрыторыі сучаснай Беларусі былі падраздзяленнямі расійскага скаўцкага руху, які ўзначальваўся генералам. Яны не былі незалежнымі беларускімі адзінкамі, а цалкам падпарадкоўваліся расійскаму скаўцкаму кіраўніцтву. Такія першыя атрады з’явіліся ў Гомелі. У 1912 годзе ў Гомелі існавалі некалькі атрадаў бой- і гёрлскаўтаў: расійскіх, польскіх і яўрэйскіх. У 1915 годзе ўжо было 170 ваўчанятаў (ваўчанятамі называлі малодшых скаўтаў ва ўзросце 7—11 гадоў). Расійскія скаўцкія атрады, якія адносіліся да, дзейнічалі і ў іншых гарадах Беларусі. З прыходам савецкай ўлады, пасля Грамадзянскай вайны, у 1922 годзе, скаўтынг забараняецца на тэрыторыі ўсяго Савецкага Саюзу, у склад якого ўвайшла і Беларусь. У красавіку 1926 года АДПУ праводзіць масавыя арышты скаўтаў (якіх адпраўляе галоўным чынам ў Салавецкі лагер асобага прызначэння. Частка скаўтаў і скаўт-лідараў трапляе падчас эміграцыі за мяжу, працягваючы сваю дзейнасць у НАРС . Расійскія эмігранты ў Францыі рабілі з кадэта скаўтаў, але ўжо болей на каталіцкі (мясцовы французскі) манер. Былі сярод іх і афіцэры з беларускіх сямей, якія эмігравалі ў Францыю пасля Першай сусветнай вайны.
Польскі скаўтынг (харцэжы). Пачатак беларускага нацыянальнага скаўтынгу
У выніку савецка-польскай вайны 1919—1921 гадоў Заходняя Беларусь апынулася паводле Рыскай дамовы ў складзе Польскай Рэспублікі. Разам з новымі, польскімі ўладамі на тэрыторыю Беларусі трапляе й польскі скаўтынг —.
Першы скаўцкі (харцэрскі) атрад арганізаваўся ў 1921 г. ў Клецку, у Клецкай гімназіі. Амаль адначасова з’яўляюцца скаўты у Нясвіжы і ў Нясвіжскай гімназіі. Харцэжы ў Клецкім раёне былі каталікамі (беларускія дзеці вучыліся ў польскіх школах). Праваслаўных скаўтаў не было. У Нясвіжы праваслаўны бацюшка нават не дазваляў быць скаўтам. Патронкай скаўтаў была Маці Божая. Выходзіў часопіс па-польску «Рыцар Непарочнай Дзевы Марыі». У Клецкай школе кіраўніком харцэжаў быў настаўнік геаграфіі Маджэеўскі. Адной са скаўтак у Клецку была спадарыня Галіна Дамашэвіч. У Нясвіжскай гімназіі адным са скаўтаў быў беларускі паэт Сяргей Новік-Пяюн. Скаўты Нясвіжу ладзілі тэатральныя відовішчы.
Было тры прынцыпы: «Бог, Бацькаўшчына і гонар». Галоўнае, чаму вучылі скаўтаў: любі сваю Бацькаўшчыну і будзь гатоў за яе жыццё аддаць. Пасля Першай сусветнай вайны кіраваў скаўтамі айцец Адам Станкевіч. У вёсках скаўты былі ў кожнай парафіі. Ён жа разам з Аляксандрам Астрамовічам арганізаваў скаўцкі рух на Віленшчыне. Айцец Станкевіч не прызнаваў аніякіх моваў, апроч беларускай. Менавіта яго варта лічыць арганізатарам беларускага скаўтынгу. Пад яго ўзначальваньнем пачынаецца гісторыя беларускага скаўтынгу, менавіта як беларускага нацыянальнага скаўтынгу. Таксама арганізатарамі скаўцкага руху ў Віленскай беларускай гімназіі былі Сымон Рак-Міхайлоўскі, Антон Луцкевіч, Аркадзь Смоліч, Максім Гарэцкі, Францішак Аляхновіч і іншыя дзеячы заходнебеларускага грамадства. У Віленскай гімназіі, якая знаходзілася побач з Вострай брамай, скаўтынг з’явіўся ў 1922 годзе. Скаўты Віленскай гімназіі, якая на той час налічвала 2000 вучняў, насілі шэрыя фуражкі з бел-чырвона-белы трохкутнікам на месцы знакаў распазнавання, над казырком. Тыя з іх, што жылі ў горадзе, мелі нават мундзіры. У гімназіі былі створаныя чатыры дружыны. Нават пасля забароны іх польскімі ўладамі старшакласнікі прапагандавалі ідэі скаўцкага руху падчас летніх вакацый у вёсках. Ганенні польскіх уладаў прымусілі праводзіць работу пад выглядам спартовага аб’яднаньня «Гайсак», аднак быў забаронены і ён. У апошнія гады старшынёй беларускіх скаўтаў пры Віленскай беларускай гімназіі быў ксёндз Станіслаў Глякоўскі, які выкладаў у гімназіі Закон Божы. Так сама ў Віленскай беларускай гімназіі быў створаны ў 1926 г. атрад дзяўчын-скаўтак, які насіў назву «Сёстры вогнішча», але і ён спыніў сваю дзейнасьць у 1929 г. .
Скаўты ўдзельнічалі ва ўсіх набажэнствах, яны стаялі ва ўніформе побач з ксяндзом і лічыліся слугамі Маці Божай і памочнікамі святара. Дзяўчыны маглі прыйсці ў сукенках, а хлопцы абавязкова былі ў мундзірах, як вартаўнікі парадку, і абавязкова надавалася ўвага выпраўленай паставе.
У кастрычніку 1922 г. у 1-й Беларускай Дзяржаўнай Дзвінскай гімназіі быў арганізаваны 45-ы атрад скаўтаў пад кіраўніцтвам І. Краскоўскага (але ў складзе ЛЦСА (Латвійскай скаўцкай Цантральнай арганізацыі)). 23 красавіка 1923 года (у дзень Св. Юрыя, апекуна скаўтаў) прадстаўнікі беларускага атраду ўдзельнічалі ў агульналатвійскім скаўцкім парадзе ў Рызе. Прэзідэнт Латвійскай Рэспублікі перадаў Беларускаму Дзвінскаму атраду герб скаўтаў і белы штандар, на якім залатым шыццём быў пазначаны нумар атраду. У верхнім куце штандара змяшчаўся маленькі латвійскі сцяг, а над ім — бел-чырвона-белы сцяг, на якім была вышыта блакітная валошка. 24 красавіка ў Дзвінскай гімназіі адбыўся скаўцкі парад. На ім выступілі з прамовай кіраўнік беларускага аддзелу С. П. Сахараў, дырэктар І. І. Краскоўскі, а таксама дырэктар Мінскай гімназіі К. Б. Езавітаў.
Таксама скаўты былі ў Крэве, Баранавічах, Барунах і ў іншых гарадах і мястэчках. У Барунах існавалі атрады «аленяў» і «ваўкоў». У даваенныя гады (да 1939 года) ў лідскай дзяржаўнай гімназіі імя Караля Яна Хадкевіча узначальвала маладзёжную арганізацыю скаўтаў Ядзвіга Мастовіч (будучая жонка былога прэм’ера Польшчы (да 1939 году) генерала Феліцыяна Славой-Складкоўскага) і сястра пісьменніка Тадэвуша Даленга-Мастовіча, якая выкладала ў гімназіі лацінскую мову.
Скаўты наведвалі дамы састарэлых і адзінокіх. Нават дачка графіні была нароўні з усімі. Шмат увагі надзялялі арыентаванню на мясцовасці. Для дзяцей у горадзе рабілі простае арыентаванне — па стрэлках. Таксама праводзілі гульні, арыентаваныя на захаванне-знаходжанне рэчаў, што таксама павышала здольнасці скаўтаў у спартыўным арыентаванні. Рабілі гонкі на байдарках, гулялі ў валейбол, выбіяны, каталіся на каньках, лыжах. Дзе былі конскія базы — вучыліся коннай яздзе. Вучыліся гатаваць (кухарства).
У Польшчы пры паступленні ў ліцэй, калі кандыдат быў скаўтам, яму дадаваўся бал, бо ўжо ведалі, што ён будзе добрым вучнем і выхаванцам.
У выніку ваеннага паходу Чырвонай Арміі СССР на Польшчу Заходняя Беларусь апынулася пад савецкай адміністрацыяй. Віленскі край з Вільняй быў перададзены Літве, а рэшта земляў 2 лістапада 1939 года была ўключана ў склад БССР. Скаўцкі рух ізноў апынуўся пад забаронай. У 1939 г. бальшавікі растрэльвалі скаўтаў за набажнасць. Скаўтынг быў ў большасці месцаў спынены альбо зышоў ў падполле, працягваючыся нелегальна.
Скаўтынг на чужыне ў пасляваенныя гады
У ваенныя гады скаўцкія арганізацыі на акупаванай тэрыторыі былі забароненыя нямецкімі ўладамі.
Першы Звяз Беларускіх Скаўтаў. Згуртаванне Беларускіх Скаўтаў на Чужыне.
Беларускі DP-лагер у Рэгенсбургу арганізаваўся ўвосені 1945 году ў прыгарадзе Гангофер. 15 кастрычніка 1945 года ў Рэгенсбурскім лагеры беларуская моладзь заснавала «Першы Звяз Беларускіх Скаўтаў імя Кастуся Каліноўскага». 15 лістапада 1945 года арганізоўваецца новая выключна беларуская скаўцкая арганізацыя «Згуртаванне Беларускіх Скаўтаў на Чужыне».
10 снежня 1945 года ў DP-лягеры ў Рэгенсбургу Беларускім Нацыянальным Камітэтам была адчыненая Беларуская гімназія імя Янкі Купалы на чужыне. Усе вучні гімназіі належалі да «Згуртавання Беларускіх Скаўтаў на Чужыне».
Скаўты атрымалі пакой, які ўпарадкавалі агульнымі сіламі і зрабілі святліцу. Упрыгожылі яе партрэтамі беларускіх пісьменнікаў і дзеячоў: Янкі Купалы, Якуба Коласа, Францішка Багушэвіча і нацыянальнага героя — Кастуся Каліноўскага, здабылі і неабходную літаратуру.
Да скаўцкай працы далучылася і моладзь Беларускай Гімназіі (калі адкрылася гімназія, у скаўтынг уліліся ўсе яе вучні). Усе дружна працавалі, каб здабыць права насіць тое імя, якое прысвоіў сабе Звяз — імя каліноўцаў. Штодзень у святліцы адбываліся зборкі скаўтаў паводле дружынаў. На зборках чыталіся лекцыі-гутаркі на тэму выхавання, мэтаў і заданняў скаўтаў і на актуальныя тэмы нацыянальнага характару. Напачатку дзейнасць скаўтаў пачыналася з азнаямлення з мэтадамі і мэтамі руху. Усё давалася цяжка, бо справа гэтая была амаль новая — мала хто памятаў пачаткі беларускага скаўтынгу ў Віленскай Беларускай гімназіі. Настаўнікі таксама спрыялі гэтай форме актыўнасці моладзі, якая дапаўняла праграму нацыянальнага патрыятычнага выхавання ў гімназіі. Шмат вечарынаў і святкаванняў праходзілі з удзелам скаўтаў.
У дзень вялікага нацыянальнага свята 25 сакавіка 1946 году беларускія скаўты ў Рэгенсбургу складалі абавязанне служыць свайму народу. Урачыстая прысяга была дадзеная пад бел-чырвона-белым сцягам. Гэты сцяг падараваў япіскап Апанас, сцяг быў перад прысягаю асвячоны ў царкве. Словы прысягі: На мой гонар прысягаю, што паводле маёй найлепшай волі і старанняў буду верны Богу і Бацькаўшчыне, буду дапамагаць кожнаму чалавеку ў ва ўсякім часе, буду паслухмяны Скаўцкаму праву і свайму Кіраўніцтву. Рэгэнсбурскі Скаўцкі Сцяг меў свае аддзелы і ў іншых гарадах Германіі: Аўгсбургу, Фюсэне, Тырсгайме і Эльвангене. Ён стаў наймацнейшай скаўцкай адзінкай у Амерыканскай акупацыйнай зоне Германіі. На міжнародных злётах скаўтаў прысутнічалі і беларускія скаўты.
6 ліпеня—8 ліпеня 1946 года кіраўнікі і старэйшыя скаўты і скаўткі Рэгенсбурскага Сцягу вялікай колькасцю прынялі ўдзел у Першым Злёце Беларускіх Скаўтаў усёй Заходняй Германіі ў Ватэнштэце. Яны актыўна ўдзельнічалі ў нарадах злёту, а пазней і сваімі скаўцкімі паказамі ля вогнішча.
Беларускі лягер DP з Рэгенсбургу 26 ліпеня 1946 г. быў вывезены ў Міхельздорф. Разам з усімі і ўсім пераехала і Беларуская Гімназія.
Міхельсдорф
Пасля пераезду ў Міхельсдорф скаўцкі рух набывае шырокі размах. Адсюль скаўтмайстры раз’язджаліся па іншых лагерах, дзе былі выдзеленыя беларускія групы і засноўваліся скаўцкія адзінкі: дружыны, звязы і сцягі. У 1947 годзе ўсе скаўцкія адзінкі ў амерыканскай зоне аб’ядналіся ў штандар (сцяг) «Баварыя». Кіраўніком штандару (штандаровым) быў Аляксандр Бута. Да кіраўніцтва штандару належалі скаўтмайстры Уладзімір Цвірка, Вітаўт Кіпель, Васіль Шчэцька, Янка Запруднік і Янка Жучка. Кіраўніком скаўтаў у Міхельсдорфе быў Вітаўт Кіпель.
8 — 10 жніўня 1947 года адбыўся II з’езд ЗБСЧ.
28 верасня 1947 года пяць дзявочых скаўцкіх дружын у Міхельсдорфе выдзяліліся ў самастойны 2-і сцяг. Кіраўніцамі дзявочага сцягу былі Зора Савёнак, Наталля (Туся) Куліковіч і Тамара Карповіч. Ва ўсёй Германіі гэта быў ужо дванаццаты беларускі скаўцкі сцяг.
Увосені 1948 года, на трэція ўгодкі заснавання першых беларускіх скаўцкіх адзінак у Гермнаіі (15 лістапада), «Згуртаванне Беларускіх Скаўтаў на Чужыне» налічвала 512 сябраў, арганізаваных у 5 штандараў у англійскай, амерыканскай і французскай зонах Германіі. Арганізацыйна беларускі скаўтынг утваралі 5 штандараў: «Баварыя», «Гарц», «Франконія», «Швабія» і «Гэсія». Апроч таго існавалі аддзелы ў Аўстрыі і Англіі.
ЗБСЧ — ЗКСЧ
У Англійскай зоне акупацыі Германіі, за 10 км ад Браўншвайгу, Ніжняя Саксонія, каля вёскі Ватэнштэт у ліпені 1945 размясьціўся беларускі ДП лагер АБЦатэнштат. На пачатку 1948 г. ў ім было 716 беларусаў-эмігрантаў з БССР.
15 лістапада 1945 г. ў лагеры была адкрыта гімназія імя Максіма Багдановіча, якая працавала да ліквідацыі лагеру ў лютым 1950 г. Першым дырэктарам гэтай гімназіі стаў Вацлаў Пануцэвіч. У гімназіі ён жа кіраваў скаўтамі, а скаўткамі — Валянціна і Раіса Жукоўскія (пасля шлюбу — Пашкевіч і Жук-Грышкевіч).
Вацлаў Пануцэвіч імкнуўся змяніць у назове арганізацыі ЗБСЧ «беларускія» на «крывіцкія» («Згуртаванне Крывіцкіх Скаўтаў на Чужыне»), хаця па сутнасці, гэта была адна арганізацыя — «Згуртаванне Беларускіх Скаўтаў на Чужыне». Хутчэй гэта была альтэрнатыўная назва ЗБСЧ, якая афіцыйна так і не была зацверджана, тым ня менш ужывалася пад час кіраўніцтва ЗБСЧ Пануцэвіча. Кропка ў гэтай блытаніне была пастаўлена толькі у сакавіку 1949 г. на III злёце беларускіх скаўтаў на чужыне, калі быў абраны новы кіраўнік, назва «Згуртаванне Беларускіх Скаўтаў на Чужыне» была пакінута нязменнай.
У 1949 г. В. Пануцэвіч пераехаў у ЗША, у Чыкага, дзе арганізаваў скаўцкую дружыну «Арлы».
Іншыя беларускія скаўцкія звязы ў Германіі
У мае 1947 г. у вёсцы Віндышбергердорф (знаходзіцца у 4 км на паўночны ўсход ад Каму) былі паселены беларусы (каля 500). Пачатковая школа была адкрыта 15 жніўня; у ёй было 4 класы з 56 вучнямі. Пры школе заснаваўся звяз беларускіх скаўтаў (45 сяброў). Кіраўніком скаўтаў быў у 1947 г. Янка Запруднік, потым Міхась Белямук, а апекуном — айцец Асіпчык. 25 сакавіка 1948 г. адбылося ўрачыстае злажэнне прысягі і уручэнне сцягу скаўтам 6-га Сцягу ў Віндышбергердорфе. 25 красавіка 1948 г. на міжнацыянальных спаборніцтвах у Рэгенсбурзе 6-ы Сцяг атрымаў дыплом за першае месца ў пабудове шатра.
23 сакавіка 1948 г. адбылося заснаванне скаўцкай дружыны ў лагеры Зэедорф каля Брэмену (Англійская зона).
Былі таксама скаўты пры гімназіі ў лагеры Розэнгайм. Кіраваў спартовым гуртком скаўцкай моладзі І. Муха, а скаўтамі — Я. Раковіч. Яны шмат вымагалі ад моладзі, але і розэнгаймскія беларускія скаўты часта перамагалі ў спаборніцтвах скаўтаў іншых нацыянальнасцяў.
Скаўцкі сцяг у Французскай зоне Аўстрыі
Колькасць беларусаў, якая знаходзілася ў ДП-лягеры Куфштайн у французскай зоне Аўстрыі, налічвала каля 300 асобаў. У верасні 1948 г. быў арганізаваны скаўцкі сцяг. На першай зборцы было 18 скаўтаў і скаўтак. Сцяг складалі: 1 дружына старэйшых скаўтаў, 1 дружына юначак і 1 грамада ваўчанятаў. Арганізатарам і апякуном Сцягу з’яўляўся сп. Гуз Міхась.
Скаўцкія звязы ў іншых краінах
26 сакавіка 1949 г. у Парыжы заснаваны Круг Старэйшых Скаўтаў Згуртавання Беларускіх Скаўтаў на Чужыне.
У 1950 г. у г. Мельбурн, Аўстралія, зарганізаваны беларускі скаўцкі звяз «Усяслаў Чарадзей». У 1954 г. у Сіднеі існавалі скаўты пад кіраўніцтвам Уладзімера Пацко.
Скаўцкі рух на Беларусі ў нашы дні
6 студзеня 1988 г. ў Мінскім парку Горкага некалькі дарослых на чале з Ігарам Касцевічам сабралі невялікую групу дзяцей, якія пажадалі даведацца пра скаўтынг пасля маленькай зацемкі ў газеце «7 дней». У выніку гэтай сустрэчы і бяседы 9 чалавек склалі першы патруль пасля вялікага перапынку, выкліканага забаронай скаўцкага руху на савецкай прасторы. Патруль атрымаў назву «Орлы». А ў канцы 1988 г. Ігар Касцевіч узначаліў Мінскую дружыну «Форт-Немига», у якой ужо было 160 скаўтаў. Гэтая дружына склала аснову зарэгістраванага Мінюстам БССР 14 чэрвеня 1991 г. «Союза скаутов Белоруссии». Але варта адзначыць, што арганізацыя, ачоленая Ігарам Касцевічам, прытрымлівалася традыцый расійскага скаўтынгу, закладзеных генералам. Гэта адзначалася ня толькі ўжываннем сябрамі арганізацыі рускай мовы (беларуская не забаронена, проста не ўжываецца), але і структурай арганізацыі, выкарыстаннем дэвізу расійскіх скаўтаў «Будь готов!» У 1-м параграфе Статуту арганізацыі (перарэгістраванай у 1999 г. як ) запісана: «ведёт своё начало от отрядов и патрулей, существующих на территории нынешней Беларуси с 1909 по 1922 год» («вядзе свой пачатак ад атрадаў і патрулей, існуючых на тэрыторыі цяперашняй Беларусі з 1909 па 1922 год»). Але гэтая арганізацыя ў той жа час і ня ставіла сваёй мэтай адраджэнне нейкай канкрэтнай раней існуючай арганізацыі.
Адраджэнцам беларускага скаўцкага руху лічыцца Алега Грушэцкага. Да зацікаўлення скаўтынгам ён быў актыўным удзельнікам грамадзкага аб’яднання «Талака», якое займалася адраджэннем беларускай культуры (у «Талацэ» Грушэцкі нават быў кандыдатам у сябры Рады). Ад талакоўцаў ды іншых тагачасных «адраджэнцаў» ён не аднойчы чуў пра існаванне скаўтаў на Беларусі. У жніўні 1989 Грушэцкі сабраў першы невялікі звяз (атрад), у склад якога ўвайшлі ў асноўным вучні школы № 20 ды сябры БВС (Беларускі вучнёўскі саюз ), якім Грушэцкі на той час кіраваў. Створаны атрад (які складаўся пераважна з хлапцоў і некалькіх дзяўчын) узяў назву «Касінеры» ў гонар касінераў Кастуся Каліноўскага. Грушэцкі актыўна збіраў ня толькі ўсемажлівую інфармацыю пра скаўтынг (каб рухацца ў правільным напрамку) але і шукаў былых беларускіх скаўтаў, і запісваў іх каштоўныя ўспаміны.
Праз некаторы час утварыўся яшчэ адзін звяз — з вучняў мінскай школы № 64 пад кіраўніцтвам Уладзіміра Улаховіча. Атрады Грушэцкага і Улаховіча хутка наладзілі добрыя сувязі, і ўжо напачатку 1991 г., у студзені, зладзілі сваю першую дабрачынную справу — правялі віншаванне Каляд для хворых дзяцей мінскай 1-й гарадской клінічнай бальніцы.
Таксама ўтварыўся скаўцкі звяз у Беларускім гуманітарным ліцэі імя Якуба Коласа (пад кіраваннем Вадзіма Сугойдзя). Узніклі скаўцкія звязы ў Гродна (кіраўнік Аркадзь Жукоўскі), Маладзечне (кіраўнік Вянглоўскі).
Напачатку 1991 году Алегам Грушэцкім было надрукавана першае сучаснае беларускае скаўцкае выданне — газета «Скаўт Беларусі». Цікава адзначыць той факт, што газета была надрукавана як выданне Саюзу Скаўтаў Беларусі, бо менавіта пад такой назвай на той час неафіцыйна дзейнічалі беларускія скаўцкія звязы, якія потым былі зарэгістраваны як Рэспубліканская грамадская арганізацыя «Аб’яднанне беларускіх скаўтаў» (а у хуткім часе пад назвай Саюз Скаўтаў Беларусі афіцыйна зарэгістравана арганізацыя, узначальваная Ігарам Касцевічам).
У чэрвені 1991 Міністэрствам юстыцыі зарэгістравана Рэспубліканская дзіцячая арганізацыя «Союз скаутов Белоруссии» (ССБ). Прэзыдэнтам ССБ быў абраны Ігар Касцевіч. Летам 1991 года адбылася значная падзея ў беларускім скаўтынгу. З 31 ліпеня, каля в. Падневічы (Мінская вобласць, Валожынскі раён, пад Ракавам), адбыўся франка-беларускі летнік (французы афіцыйна з’яўляліся куратарамі беларускіх скаўтаў). Шматлікая колькасць скаўтаў размясцілася на беразе звілістай ракі Іслач. Гэтая падзея стала першым агульнабеларускім скаўцкім злётам, бо ў ім прынялі ўдзел ня толькі скаўты, якія потым утварылі «Аб’яднанне беларускіх скаўтаў», але і скаўцкая арганізацыя «Союз Скаутов Белоруссии», узначальваемая Ігарам Касцевічам (сёння гэта «Белорусская республиканская скаутская ассоциация»). Такім чынам, на той злёт сабраліся ўсе скаўцкія арганізацыі, якія на той час дзейнічалі на Беларусі. Звяз Уладзімера Улаховіча толькі перад гэтым прыехаў з ЗША, дзе яны ладзілі летнік з амерыканскімі скаўтамі.
У той час адбылася яшчэ адна значная падзея — адразу з гэтага летніка Алег Грушэцкі накіраваўся на (скаўцкі злёт), які праходзіў з 8 жніўня па 16 жніўня 1991 года ў Паўднёвай Карэі. Гэты быў першы (і на той час адзіны) беларускі скаўт, які прадстаўляў Беларусь на сусветным Джамбары (па запрашэнні Сусветнага скаўцага кіраўніцтва) /
21 сакавіка 1992 году адбыўся Ўстаноўчы Сойм, на якім была ўтворана арганізацыя «Аб’яднанне беларускіх скаўтаў». На Сойме, апроч скаўтаў АБС, прысутнічалі шаноўна запрошаныя кіраўнікі ССБ Касцевіча, дырэктар Бюро для СНД Аляксандар Бондар, ксёндз Ян Матусевіч, а таксама былая скаўтка Клецкай гімназіі спадарыня Мендзялеева. 12 жніўня таго ж году Міністэрствам юстыцыі РБ арганізацыя была афіцыйна зарэгістравана як Рэспубліканская грамадзкая арганізацыя «Аб’яднанне беларускіх скаўтаў». Канцлерам (кіраўніком) быў абраны Аркадзь Жукоўскі (кіраўнік гродзенскай харугвы). У склад Рады ўвайшлі: Алег Грушэцкі, Вольга Клімановіч (скаўтка са звязу Уладзімера Улаховіча) і Кастусь Хадыка (скаўт з Беларускага гуманітарнага ліцэю). 9-15 ліпеня 1993 г. АБС праводзіць свой першы Джамбары. Знамянальна, што гэтае Джамбары праходзіла каля в. Падневічы, на мейсцы франка-беларускага летніка, стаўшагася ў свой час першым агульнабеларускім злётам. На гэтым Джамбары прысутнічалі таксама скаўты з Амерыкі, якіх запрасіла сябра Рады АБС Вольга Клімановіч. Таксама прысутнічалі і скаўты з Прыднястроўя. На той час у склад АБС ужо ўваходзілі скаўцкія звязы і харугвы (некалькі звязаў у адной мясціне, горадзе) ў гарадах і мейсцах: Мінск, Маладзечна, Гродна, Баранавічы, Гомель, Рагачоў, в. Парэчча (Слонімскі раён). Падзея адкрыцця ды жыцця Джамбары асвятлялася рэпарцёркай Беларускага тэлебачаньня Юліяй Качанавай. На ўрачыстым адкрыцці пад скаўцкі салют было запалена вялікае джамбарыйскае вогнішча. Варта заўважыць тое, што гэтае вогнішча, якое ўрачыста запаліў Алег Грушэцкі, было запалена свячою, якую Грушэцкі запаліў ад джабарыйскага агню на 17-м Сусветным Джамбары, у якім ён ганарова браў удзел. Такім чынам Сусветны Джамбарыйскі агонь сімвалічна прыйшоў і на Беларусь.
У 1993 годзе ў Мінску на I Устаноўчай канфэрэнцыі была створана «Ассацыяцыя беларускіх гайдаў», якая у 2002 г. стала паўнапраўным сябрам WAGGGS (Сусветная ассацыяцыя дзяўчын-гайдаў і дзяўчын-скаўтаў). 13 красавіка 1998 г. адбылася яшчэ адна значная падзея ў гісторыі скаўтынгу на Беларусі — Беларуская Нацыянальная Скаўцкая Асацыяцыя (БНСА) (перайменаваная на гэты час ССБ) была прынята 149-м сябрам Сусьветнай Арганізацыяй Скаўцкага Руху. У 1999 г. БНСА была перарэгістравана Мінюстам РБ як дзіцячая грамадзкая арганізацыя «Белорусская Республиканская Скаутская Ассоциация» (pэr. № 807). 25 сакавіка 2005 Вярхоўны суд Рэспублікі Беларусь пад старшынствам А. Забары пастанавіў зліквідаваць «Аб’яднанне беларускіх скаўтаў». Прэтэнзіі Мінюсту да арганізацыі: праблемы з юрыдычным адрасам, нелегітымнасць Сойму, праведзенага ў 2002 годзе, прызнанага незаконным з-за недастатковай колькасці зарэгістраваных структурных адзінак, а таксама тое, што па новых правілах арганізацыі не могуць быць зарэгістраваны ў жыллёвым памяшканні. Цікава тое, што той жа Мінюст і зарэгістраваў аб’яднанне ў 2002 годзе. На момант закрыцця колькасць скаўтаў АБС налічвала каля 1500 чалавек. На той час канцлерам АБС быў Кастусь Хадыка, які выказаўся, што, нягледзячы на закрыццё, скаўты разыходзіцца не будуць. АБС працягнулі сваю дзейнасць ўжо неафіцыйна.
Ваграм Камеравіч Папазян
Вагра́м (Варфаламей) Каме́равіч (Гамэравіч, Паміравіч) Папазя́н (Վահրամ Փափազյան; —) — армянскі савецкі акцёр тэатра і кіно, тэатральны рэжысёр. Народны артыст СССР (1956).
Біяграфія
Нарадзіўся 18 студзеня года ў Канстанцінопалі, цяпер — Стамбул, Турцыя.
Вучыўся ў Італіі, спачатку ў Венецыі (1905-1907), потым у Міланскай акадэміі майстэрстваў (1908-1911), дзе браў удзел у спектаклях труп Э. Дузе, Э. Навелі, Э. Цаконі, Дж. Гроса (у Італіі і за яе межамі). Дасканаліўся ў Парыжы.
У 1907-1922 гадах (з перапынкамі) працаваў у армянскіх трупах Канстанцінопаля. Гастраляваў па гарадах Балгарыі, Албаніі, Македоніі, Фракіі. У 1913-1915 гадах выступаў у Баку і Тыфлісе.
У 1922 года з групай акцёраў (Р. Нерсесян, М. Джанан др.) пераехаў у СССР.
У 1922-1954 гадах іграў і ставіў спектаклі ў армянскіх і рускіх трупах Закаўказзя (Ерэван, Тбілісі, Баку), РСФСР (Ленінград, Масква) і Украіны (Адэса).
У 1922-1923 гадах — акцёр і рэжысёр 1-га Дзяржаўнага тэатра Арменіі (цяпер Армянскі тэатр імя Сундукяна) (Ерэван).
У 1926 годзе паставіў драму «Маскарад» М. Ю. Лермантава ў Тыфліскім армянскім тэатры, дзе меў ролю Арбеніна. Лічачы стары пераклад несцэнічным, сам пераклаў драму на армянскую мову.
У 1932-1954 гадах жыў у Ленінградзе, нават у перыяд блакады падчас вайны заставаўся ў горадзе. У 1941—1944 гадах — акцёр ленінградскіх тэатраў — Вялікага драматычнага тэатра імя М. Горкага і Тэатра драмы імя А. Пушкіна.
Гастраляваў у многіх гарадах СССР, а таксама ва Францыі, Іране, Балгарыі, Ліване. У 1932 годзе ў парыжскім тэатры «Адэон» гуляў ролі Атэла і Гамлета.
З 1954 года — акцёр Армянскага тэатра імя Г. Сундукяна (Ерэван).
З 1917 года здымаўся ў кіно. На кінафабрыцы Аляксандра Ханжонкава (цяпер Ялцінская кінастудыя) здымаўся пад псеўданімам Эрнэста Ваграм.
Памёр 5 чэрвеня 1968 года ў Ленінградзе. Пахаваны ў пантэоне парка ім. Камітаса ў Ерэване.
Viola hissarica
Viola hissarica — від раслін сямейства Фіялкавыя.
Ахова
Від быў уключаны ў Чырвоную кнігу СССР у 1975 і 1984 гадах і ў Чырвоную кнігу Таджыкістана 2015 года.
У культуры
У 2002 годзе пошта Узбекістана выкарыстала выяву расліны на паштовай марцы.
Надзежда (Добрушскі раён)
Надзе́жда (, Надежда) — пасёлак у Добрушскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Івакаўскага сельсавета.
Да 8 снежня 1966 года пасёлак уваходзіў у склад Насовіцкага сельсавета.
Bergenia hissarica
Bergenia hissarica — від раслін сямейства Каменяломнікавыя.
Ахова
Від быў уключаны ў Чырвоную кнігу СССР у 1975 і 1984 гадах і ў Чырвоную кнігу Узбекістана 2009 года.
У культуры
У 2002 годзе пошта Узбекістана выкарыстала выяву расліны на паштовай марцы.
Eremurus hilariae
Eremurus hilariae — від раслін сямейства Асфадэлавыя. Від быў названы ў гонар выкладчыцы кафедры вышэйшых раслін Ташкенцкага ўніверсітэта Іларыі Аляксееўны Райковай.
Ахова
Від быў уключаны ў Чырвоную кнігу СССР у 1975, 1978 і 1984 гадах, у Чырвоную кнігу Казахстана 2006 года і ў Чырвоную кнігу Таджыкістана 2015 года.
Каланізацыя
Каланізацыя — працэс засялення і асваення новых тэрыторый. Каланізацыя цесна звязана з паняццем міграцыі, аднак не прадугледжвае аўтаматычнай страты каланізатарскай супольнасцю кантролю над сваёй ранейшай тэрыторыяй. У старажытнасці каланізацыя і заснаванне калоній былі шырока распаўсюджанай практыкай сярод народаў-каланізатараў, такіх як грэкі ці фінікійцы. Пачынаючы з эпохі Вялікіх геаграфічных адкрыццяў, еўрапейская каланізацыя ахапіла розныя кантыненты. З часам, валоданне калоніямі стала настолькі палітычна і эканамічна істотным для вядучых дзяржаў, што ў гістарыяграфіі прынята гаварыць пра эпоху каланіялізму.
Агародня Гомельская
Агаро́дня Го́мельская (, Огородня Гомельская) — вёска ў Добрушскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Кармянскага сельсавета.
У 1926—1991 гадах цэнтр Агародня-Гомельскага сельсавета.
Агародня Кузьмініцкая
Агаро́дня Кузьмі́ніцкая (, Огородня Кузьминичская) — вёска ў Добрушскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Кармянскага сельсавета.
У 1926—1927 гадах цэнтр Агародня-Кузьмініцкага сельсавета.
Роберт Майлхамер
Ро́берт Ма́йлхамер (Robert Mailhammer) — нямецкі лінгвіст, даследчык у Мюнхенскім і шэрагу іншых універсітэтаў. Спецыяліст па германскіх мовах і дагістарычных лінгвістычных рэканструкцыях (даіндаеўрапейскі субстрат, дагерманскі субстрат, протагерманская мова). У кнізе «Германскі моцны дзеяслоў», прааналізаваўшы тыпалогію і гісторыю германскіх моцных дзеясловаў, прыйшоў да высновы, што яны з'яўляюцца спадчынай дагістарычнай крэалізацыі адной з індаеўрапейскіх моў з мовай даіндаеўрапейскага субстрата.
Зайцаў (Добрушскі раён)
За́йцаў (, Зайцев) — пасёлак у Добрушскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Кармянскага сельсавета.
Завадатар
Завадатар (важаты) — педагог, які працуе з дзіцячым аб'яднаннем. Упершыню паняцце і сам тэрмін з'явіўся ў 1922, у дачыненні да дзіцячай Піянерскай арганізацыі CCСР. Так тады звалі кіраўніка піянерскага атрада. У Савецкім саюзе склад завадатараў для піянерскіх лагераў фармаваўся з камсамольцаў (чальцоў ВЛКСМ).
З 1991 г., пасля роспуску Піянерскай арганізацыі, тэрмін не мае нарматыўнага вызначэння.
Для агульнаадукацыйных устаноў уведзена пасада «Старэйшага завадатара», які працуе з дзіцячымі грамадскімі аб'яднаннямі. Але для загарадных дзіцячых аздараўленчых лагераў і іншых устаноў адпачынку і аздараўленні дзяцей пасада агульнаўжывальная і ў паўсядзённай маўленчай практыцы часцей замяняе больш правільныя найменні пасад «выхавальнік» ці «педагог-арганізатар».
Даіндаеўрапейскі субстрат
Даіндаеўрапейскі субстрат — мовы, якія існавалі на тэрыторыі Еўропы, Іранскага культурнага кантынента і Індастана да прыходу туды носьбітаў індаеўрапейскіх моў. Ад даіндаеўрапейскага перыяду засталіся нешматлікія помнікі. Пра наяўнасць субстрата, апроч іх, дазваляюць меркаваць гідронімы, тапонімы і словы індаеўрапейскіх моў з няяснай этымалогіяй, а таксама згадкі ў антычных ці старажытнаіндыйскіх крыніцах меркавана неіндаеўрапейскіх народаў.
Гісторыя вывучэння
Гіпотэзы пра існаванне даіндаеўрапейскіх моў на тэрыторыі старажытнай Еўропы сталі высоўвацца лінгвістамі з сярэдзіны XIX ст. Для гэтых моў, меркавана звязаных з насельніцтвам эпохі неаліту, быў прапанаваны тэрмін «азіянічныя», Asianic, asianique (паколькі іх носьбіты лічыліся выхадцамі з Блізкага Усходу), які, аднак, не прыжыўся.
Марыя Гімбутас, адна з найбуйнейшых фігур індаеўрапеістыкі, у адносінах да меркавана даіндаеўрапейскага перыяду гісторыі Еўропы выкарыстоўвала тэрмін «Старая Еўропа», аднак апісаная ёй культура «старой Еўропы» ахоплівае неалітычныя балканска-ўсходнееўрапейскія культуры размаляванай керамікі і не ўключае дагістарычныя культуры Атлантычнай Еўропы.
У наш час найбуйнейшая група даследчыкаў даіндаеўрапейскага субстрата маецца ў Лейдэнскім універсітэце (Р. Беекес, Ж. ван Дрым, П. Схрэйвер), у ЗША (У. Леман), у Германіі (Р. Майлхамер), у Францыі (А. Фурнэ) і інш.
Спіс аб’ектаў PGC (2067001—2068000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2067001—2068000)
Нарвежскі чыгуначны клуб
Нарвежскі чыгуначны клуб (Norsk Jernbaneklubb) — грамадская арганізацыя, якая аб’ядноўвае энтузіястаў чыгуначнага транспарту Нарвегіі.
Клуб быў заснаваны 22 мая 1969 года. Штаб-кватэра знаходзіцца ў Осла, на чыгуначнай станцыі Брун, мае філіялы па ўсёй краіне. Клуб выдае свой часопіс «På Sporet» («На рэйках»), які выходзіць раз у квартал, а таксама публікуе кнігі.
Удзельнікі клуба ўдзельнічаюць у захаванні чыгуначнай спадчыны. У падпарадкаванні клуба знаходзяцца дзве музейныя чыгуначныя лініі: Кродэрбанен (26 км) і Гамла Всебанен (18 км).
На сваім вэб-сайце клуб збірае інфармацыю пра станцыі і рухомым састаў, фатаграфіі.
Клуб з’яўляецца членам культурнага фонду Нарвегіі.
Валожын (значэнні)
Валожын — прозвішча і тапонім.
Кафедральны сабор Осла
Пабудаваны ў 1694—1697 гадах.
З'яўляецца трэцім па ліку, які быў пабудаваны ў Осла; быў асвечаны ў лістападзе 1697 года. Сабор выкарыстоўваецца нарвежскай каралеўскай сям'ёй і ўрадам краіны для розных афіцыйных і ўрачыстых мерапрыемстваў; у 1968 і 2001 гадах тут бралі шлюб адпаведна кароль і наследны прынц краіны.
Сабор рэканструяваўся ў 1848—1850 гадах (па праекце архітэктара Алексіса дэ Шатонефа) і ў 1950 годзе. У жніўні 2006 года ён зноў быў зачынены на рэканструкцыю, у красавіку 2010 года быў адкрыты. Сабор вядомы сваімі вітражамі і арганам (першы арган быў усталяваны ў ім ў 1711 годзе, цяперашні усталяваны ў 1997 годзе.
Крысцінэ Нёстлінгер
Біяграфія
Вучылася ў Венскай Акадэміі мастацтваў. У маладосці ілюстравала кнігі для дарослых. Сваю першую кнігу «Агніста-рудая Фрэдэрыка» Крысцінэ Нёстлінгер сачыніла ў 1968 годзе і сама яе ілюстравала. Кніга выйшла ў 1970 годзе і была адзначана літаратурнай прэміяй Фрыдрыха Бедэкера.
Крысцінэ Нёстлінгер замужам за журналістам, у яе дзве дачкі.
Элімцы
Элімцы (Ἔλυμοι; Elymi) — адзін з трох найстаражытных вядомых па гістарычных крыніцах народаў Сіцыліі. Насяляў заходнюю частку вострава ў перыяд бронзавага веку і класічнай антычнасці.
Паходжанне
Старажытнагрэчаскія крыніцы, у прыватнасці, Фукідыд, пішуць пра элімцаў як пра нашчадкаў выхадцаў з Троі, якія перасяліліся ў Сіцылію, і змяшаўшыся з мясцовымі сіканамі, утварылі новы народ. Вергілій піша, што паход элімцаў з Троі ў Сіцылію ўзначальваў герой Ацэст.
Археалагічныя знаходкі нядаўніх гадоў сведчаць пра анаталійскае паходжанне элімцаў. Пры гэтым элімцы, хутчэй за ўсё, адносіліся не да носьбітаў анаталійскіх моў, але хутчэй да «народаў мора» — даіндаеўрапейскага насельніцтва Малой Азіі, масавая міграцыя якога адбылася ў XIII стагоддзі да н.э. Тым не менш, паводле адных толькі археалагічных помнікаў жалезнага веку элімцаў вельмі цяжка адрозніць ад іх суседзяў. Пазней яны перанялі культуру грэчаскіх каланістаў, узвялі храм у Сегесце і прынялі грэчаскі алфавіт. Надпісы на элімскай мове нешматлікія і да цяперашняга часу не расшыфраваны.
Антанін Ліберал пісаў, што элімцы раней жылі на поўдні Італіі, аднак вымушаны былі перасяліцца на Сіцылію ў сувязі з масавай міграцыяй энотраў у месцы іх пражывання.
Гісторыя
Элімцы падтрымлівалі сяброўскія і саюзніцкія адносіны з Карфагенам, аднак часта канфліктавалі з грэчаскімі каланістамі на захадзе Сіцыліі, асабліва з горадам Селінунт. Прыгранічныя спрэчкі з Селінунтам прывялі да некалькіх ваенных сутыкненняў пасля 580 да н.э. Спачатку элімцы заключылі саюз з афінянамі, які прывёў да катастрафічнай Сіцылійскай экспедыцыі 415—413 да н.э., пасля чаго сумесна з карфагенянамі ў 409 да н.э. знішчылі горад.
Вобласць пражывання
Элімцы жылі на захадзе Сіцыліі разам з сіканамі, фінікійскімі і грэчаскімі каланістамі. Іх найбольш важнымі гарадамі былі: Сегеста, іх палітычны цэнтр; Эрыкс, рэлігійны цэнтр; і Энтэле. Сярод іншых гарадоў вядомыя Эліма, Галікія, Яты, Гіпана і Дрэпанон.
Закапыцце
Закапы́цце (, Закопытье) — былы пасёлак у Добрушскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Кармянскага сельсавета.
Ліквідаваны 27 чэрвеня 2008 года.
Salvia korolkovii
Salvia korolkovii — від раслін сямейства Ясноткавыя.
Ахова
Від быў уключаны ў Чырвоную кнігу СССР у 1975, 1978 і 1984 гадах, Чырвоную кнігу Кыргызстана 2006 года і ў Чырвоную кнігу Узбекістана 2009 года.
У культуры
У 2002 годзе пошта Узбекістана выкарыстала выяву расліны на паштовай марцы.
Нарвежская ваенна-марская акадэмія
Каралеўская Нарвежская ваенна-марская акадэмія (Sjøkrigsskolen) — ваенна-марская вышэйшая навучальная ўстанова па падрыхтоўцы афіцэраў для ВМС Нарвегіі. Знаходзіцца ў раёне Лаксевог (Laksevåg) у нарвежскім парту Берген. Была адкрыта ў мястэчку Ставерн 27 кастрычніка 1817 г. Навучанне ў акадэміі працягваецца тры гады. За гэты час кадэты вывучаюць аператыўнае і тактычнае вядзенне баявых дзеянняў, матэрыяльна-тэхнічную частку флота, навігацыю, механіку і электроніку, эканоміку і камандна-кіраўнічыя дысцыпліны, і інш. Пасля заканчэння гэтага ваенна-марскога вучылішча кадэты атрымліваюць як вайскавое афіцэрскае званне, так і званне бакалаўра.
Гісторыя
У 1701 г. у Капенгагене была заснавана Каралеўская марская акадэмія (Søcadet-Academiet), якая выпускала марскіх афіцэраў для дацка-нарвежскага ваеннага флоту. 27 кастрычніка 1817 г. на аснове гэтай акадэміі ў Ставерне (Фрэдэрыксверне) адкрываецца Каралеўскі нарвежская марскі інстытут. У 1864 г. была заснавана яго вучэбная база ў Хортэне. Пасля акупацыі Нарвегіі нямецкімі войскамі ў 1940 г. акадэмія была пераведзена ў Вялікабрытанію, у Лондан (у 1941) і ў Эдынбург. Пасля заканчэння Другой сусветнай вайны знаходзілася ў Осла. У 1960 г. пераведзена ў Берген.
Сідараўка
Сідараўка — тапонім.
Селішча 1
Се́лішча 1 (, Селище 1) — пасёлак у Добрушскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Кармянскага сельсавета.
Сідараўка (Магілёўскі раён)
Сі́дараўка (, Сидоровка) — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Падгор’еўскага сельсавета. За 12 км на паўднёвы ўсход ад Магілёва.
Да 15 студзеня 1965 года вёска ўваходзіла ў склад Вяйнянскага сельсавета, да 26 сакавіка 1987 года — у склад Кадзінскага сельсавета (у 1965—1983 гадах — Дарскі сельсавет).
Усход НФК
Усходні дывізіён Нацыянальная футбольнай канферэнцыі (скарочана часцей за ўсё называецца Усход НФК) — одзін з чатырох дывізіёнаў Нацыянальнай футбольнай канферэнцыі, якая ў сваю чаргу з’яўляецца часткай Нацыянальнай футбольнай лігі. Дывізіён быў заснаваны ў 1970 годзе.
Цяперашнія каманды
На дадзены момант у дывізіён уваходзяць каманды — Далас Каўбойз, Нью-Ёрк Джаентс, Філадэльфія Іглз, Вашынгтон Рэдскінз.
Пераможцы дывізіёну
{| class="wikitable" ! Сезон !! Каманда !! Вынік рэгулярнага сезону !! Вынік плэй-оф
Філадэльфія Іглз застаюцца адзінай камандай Усходняга дывізіёна, якая ніводнага разу не выйгравала Супер Боўл. Каўбоі перамагалі ў галоўным матчы сезону 5 разоў, Гіганты - 4, а Вашынгтон - 3. За агульную гісторыю лігі, Нью-Ёрк Джаентс станавіліся чэмпіёнамі лігі 8 разоў, Далас Каўбойз і Вашынгтон Рэдскінз па - 5, а Філадэльфія Іглз - 3 разы.
Агульныя вынікі плэй-оф
{| class="sortable wikitable" ! Каманда !! Пераможча Дывізіёна !! Удзелы ў Плэй-оф !! Чэмпіён канферэнцыі !! Пераможца Супер Боўла
Для сартыроўкі табліцы вышэй, націсніце кнопку справа ад напрамку руху.
Карма (Добрушскі раён)
Карма́ (, Корма) — аграгарадок у Добрушскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Кармянскага сельсавета.
Геаграфія
Аграгарадок знаходзіцца за 17 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад горада Добруш, за 45 км ад Гомеля, за 12 км ад чыгуначнай станцыі Закапыцце. Прыкладна за 1 км на ўсход ад ускраіны аграгарадка працякае рака Хорапуць.
Караіндаш I
Караіндаш I — касіцкі цар Вавілоніі, кіраваў у XV стагоддзі да н.э.
З Ашурам, дзе тады кіраваў Ашур-бел-нішэшу Караіндаш каля 1415 г. да н.э. ізноў заключыў дагавор аб межах. Ва Уруку Караіндаш пабудаваў храм і ў сваім урукскім надпісе ён атаясамлівае сябе, падобна старажытным царам, з мужам багіні Інаны — пастухом Думузі — дакладная прыкмета таго, што ён здзейсніў тут абрад свяшчэннага шлюбу.
Звесткі пра колькасць гадоў яго кіравання не захаваліся.
Зюскінд
Зюскінд — прозвішча.
Лукас Бэрфус
Лукас Бэрфус (Lukas Bärfuss, нар., Тун) — швейцарскі пісьменнік і драматург, адзін з самых значных нямецкамоўных аўтараў.
Вялікі поспех прынёс яму дэбютны раман «Сто дзён». За раман «Каала» пісьменнік быў узнагароджаны ў 2014 годзе Швэйцарскай кніжнай прэміяй. 23-24 кастрычніка 2015 года наведаў Беларусь.
Захад НФК
Заходні дывізіён Нацыянальнай футбольнай канферэнцыі (скарочана часцей за ўсё называецца Захад НФК) - адзін з чатырох дывізіёнаў Нацыянальнай футбольнай канферэнцыі, якая ў сваю чаргу з'яўляецца часткай Нацыянальнай футбольнай лігі. Дывізіён быў утвораны ў 1970 годзе пасля зліцця АФЛ і НФЛ.
Каманды
На дадзены момант у дывізіён ўваходзяць чатыры каманды - Арызона Кардыналс, Сент-Луіс Рэмс, Сан-Францыска Форці Найнэрс, Сіэтл Сіхокс.
Total playoff berths
Для сартыроўкі табліцы вышэй, націсніце кнопку справа ад напрамку руху.
Lamyropappus
Lamyropappus — манатыпны род двухдольных раслін сямейства Астровые (Lamyropappus schakaptaricus (B.Fedtsch.) Knorr. & Tamamsch.).
Адзіны від роду быў першапачаткова апісаны расійскім батанікам Барысам Аляксеевічам Федчанкам пад назвай Cirsium schakaptaricum B. Fedtsch.basionym; у 1954 годзе від быў перанесены Вольгай Эвертаўнай Кнорынг і Соф'яй Іванаўнай Тамамшан у склад асобнага роду Lamyropappus.
Распаўсюджанне
Адзіны від вядомы з Сярэдняй Азіі ; па дадзеных МСАП арэал — Казахстан, Кіргізія і Узбекістан.
Агульная характарыстыка
Лісце суцэльнае, эліптычнай формы, калюча-зубчастае па краях, зялёнае ў верхняй частцы і бялёсае з ніжняй.
Суквецці-кошыкі адзінкавыя, даволі буйныя (памерам 3-5 см), з ружовымі кветкамі з моцна падоўжаным венчыкам.
Плод — голая зваротнаяйкападобна-прадаўгаватая сямянка з прыдаткам-папусам.
Селішча 2
Се́лішча 2 (, Селище 2) — пасёлак у Добрушскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Кармянскага сельсавета.
У 1926—1927 гадах цэнтр Селішчанскага сельсавета.
Поўнач НФК
Паўночны дывізіён Амерыканскай футбольнай канферэнцыі (скарочана часцей за ўсё называецца Поўнач АФК) - адзін з чатырох дывізіёнаў Нацыянальнай футбольнай канферэнцыі, якая ў сваю чаргу з'яўляецца часткай Нацыянальнай футбольнай лігі. Дывізіён быў утвораны ў 1967 годзе. Тады ён насіў назву Цэнтр НФЛ (NFL Central) і меў такі самы склад. У 1970 годзе, пасля зліцця АФЛ і НФЛ і з'яўлення канферэнцый, дывізіён атрымаў назву Цэнтр НФК . У 2002 годзе, пасля пашырэння лігі да 32 каманд, дывізіён перайменавалі ў Поўнач НФК. Тампа-Бэй Бакэнірс у 1977 годзе стала пятым членам дывізіёна, але ў 2002 годзе каманда была перамешчаная ў Паўднёвы дывізіён НФК.
Цяперашнія каманды
На дадзены момант у дывізіён уваходзяць чатыры каманды - Чыкага Бэарз, Дэтройт Лаянз, Грын-Бей Пэкерс, Мінесота Вікінгс.
Агульныя вынікі плэй-оф
{| class="sortable wikitable" ! Каманда !! Пераможча Дывізіёна !! Удзелы ў Плэй-оф !! Чэмпіён канферэнцыі !! Пераможца Супер Боўла
Для сартыроўкі табліцы вышэй, націсніце кнопку справа ад напрамку руху.
Поўдзень НФК
Паўднёвы дывізіён Нацыянальнай футбольнай канферэнцыі (скарочана часцей за ўсё называецца Поўдзень НФК) - адзін з чатырох дывізіёнаў Нацыянальнай футбольнай канферэнцыі, якая ў сваю чаргу з'яўляецца часткай Нацыянальнай футбольнай лігі. Дывізіён быў створаны ў 2002 годзе пасля пашырэння лігі да 32 каманд.
Каманды
На дадзены момант у дывізіён ўваходзяць чатыры каманды - Атланта Фэлканс, Караліна Пантэрз, Нью-Арлеан Сэйнтс, Тампа-Бэй Бакэнірс.
Агульныя вынікі плэй-оф
{| class="sortable wikitable" ! Каманда !! Пераможча Дывізіёна !! Удзелы ў Плэй-оф !! Чэмпіён канферэнцыі !! Пераможца Супер Боўла
Для сартыроўкі табліцы вышэй, націсніце кнопку справа ад напрамку руху.
Сідараўка (Клімавіцкі раён)
Сі́дараўка (, Сидоровка) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці, на рацэ Лабжанка, за 14 км на паўднёвы ўсход ад Клімавіч. Сідараўка ўваходзіць у склад Родненскага сельсавета.
Да 11 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Судзілаўскага сельсавета.
Ментол
Ментол — арганічнае рэчыва, насычаны спірт з групы тэрпенаў, C10H20O. З'яўляецца асноўным складнікам эфірнага алею мяты перцавай (каля 80 %) і ўваходзіць у склад шэрагу іншых эфірных алеяў.