cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вішнуізм
Вішнуізм пашыраны ў Паўночнай Індыі. Пакланяюцца пераважна богу-ахоўніку Вішну, дапускаецца таксама пакланенне ведыйскім і мясцовым дамашнім багам.
Святыя кнігі вішнуізму «Бхагавадгіта» і «Бхаватапурана» даюць уяўленне пра найвышэйшую мэту душы — вызваленне, магчымае ў выніку пазнання чысціні душы, боскасці яе і ідэнтычнасці з усяленскім вышэйшым духам і пра шляхі дасягнення гэтай мэты: ёгу, што прыводзіць да змены свядомасці, да атаясамлівання душы адэпта з бажаством; джняну-марге — накіравання думкі на бажаство для пазнання яго безаблічнай сутнасці і самаатаясамленага з ім адэпта; карму-марге, якая мае на ўвазе бескарыслівае дзеянне і служэнне людзям, што раўназначна шанаванню бога; бхакці-марге — адданасці і эмацыянальнай любові да бога.
Развіццё вішнуізму ўзмацнілася ў пачатку н.э. як рэакцыя на замацаванне і ўскладненне каставай сістэмы.
Мікалоўскі павет
Мікалоўскі павет (Powiat mikołowski) — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Сілезскага ваяводства. Цэнтр павета — горад Міколаў. Павет утвораны ў выніку адміністрацыйнай рэформы ў 1999 годзе. Займае плошчу 233,06 км². Насельніцтва павета складае 96,7 тыс. чалавек.
Эпіхлоргідрын
Эпіхлоргідры́н, 1-хлор-2,3-эпаксіпрапан, хлорметылаксіран, CH2(O)CHCH2Cl — арганічнае рэчыва, насычаны вуглевадарод.
Бясколерная вадкасць з рэзкім непрыемным пахам. Тэмпература плаўлення — 57 °С, тэмпература кіпення 116,11 °C. Добра раствараецца ў арганічных растваральніках, з вадой утварае азеатропную сумесь. Лёгка запальваецца.
Эпіхлоргідрын атрымліваюць дыгідрахлараваннем дыхлоргідрынаў гліцэрыны, эпаксідаваннем аліхларыду.
Выкарыстоўваецца у вытворчасці сінтэтычнай гліцэрыны, эпаксідных смол, эпіхлоргідрынавых каўчукоў, іонаабменных смол.
Шкоднае ўздзеянне
Эпіхлоргідрын раздражняе слізістыя абалонкі дыхальных шляхоў і выклікае дэрматыты. Шкодна ўздзейнічае на ныркі і печань.
Спазма
Спа́зма, ці Спазм (Σπασμός, ад σπάω — выцягваць) — міжвольнае скарачэнне (сутарга) мышцы ці групы мышц, звычайна суправаджаецца рэзкім болем.
Адрозніваюць спазмы поперачнапаласатых (шкілетных) мышц (напрыклад, пры некаторых паралічах) і гладкіх мышц — сасудзістай сценкі (напрыклад, пры стэнакардыі), бронхаў (гл. Бранхіяльная астма), стрававода (балючыя спазмы стрававода, кардыяспазма), страўніка (пілараспазма), кішэчніка і інш. Спазмы шкілетных мышц абцяжарваюць рухі. Спазмы гладкіх мышц парушаюць розныя функцыі органаў.
Лячэнне
Цягліцавыя спазмы, канвульсіўныя паторгванні, ікаўка, нервовы цік — гэтыя праявы выкліканыя дэфіцытам магнію. Магній блакуе залішні прыток кальцыю ў клеткі, дзякуючы чаму перашкаджае залішняга напружанню шкілетных мышц і гладкай мускулатуры, і спрыяе іх натуральнаму паслабленню.
Планідаўка
Планідаўка — сяло ў Глубокаўскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Белаусаўскай пасялковай адміністрацыі. Код КАТА — 634037400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 108 чалавек (48 мужчын і 60 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 117 чалавек (53 мужчыны і 64 жанчыны).
Жазэ Рамуш-Орта
Жазэ Мануэл Рамуш-Орта (парт.: José Manuel Ramos-Horta, нар. 26 снежня 1949, Дылі) — дзейсны прэзідэнт Усходняга Тымору. Адзін з заснавальнікаў РФНУТ.
Пуэбла (значэнні)
Гл. таксама
Пуэбліта — мураваныя абарончыя збудаванні індзейцаў-наваха
Жазэ Рамуш-Орта
З пачатку 1970-х у руху за незалежнасць Усходняга Тымору. Займаў пасаду «міністра замежных спраў у выгнанні» (1975, 2000—2002).
У 1996 разам з біскупам Карлушам Белу атрымаў Нобелеўскую прэмію міру.
Пасля набыцця Усходнім Тыморам незалежнасці ў 2002 стаў міністрам замежных спраў новай дзяржавы, а ў 2006—2007 — прэм'ер-міністр Усходняга Тымору.
10 лютага 2008 быў цяжка паранены ў жывот з прычыны замаху арганізаванага экстрэмісцкай арганізацыяй баевікоў Усходняга Тымору. Пры замаху лідар баевікоў, Алфрэду Рэйнаду, загінуў.
Партызанская брыгада «Савецкая Беларусь» (П. П. Тамілаў, І. А. Сматроў)
Гісторыя
Пртызаны праводзілі дыверсіі на чыгуначных участках Лунінец — Калінкавічы, Лунінец — Сарны і на шашэйных дарогах. З верасня па лістапад 1942 года на чыгунцы Лунінец — Сарны падарвалі больш за 120 рэек, пашкодзілі 1,5 км чыгуначнага палатна, спынілі рух на 22 сутак. У ліпені і кастрычніку 1943 года разам з партызанамі злучэння А. М. Сабурава вялі баі ў Давыд-Гарадку, у студзені 1944 года разам з партызанамі С. А. Каўпака ў Століне. Знішчылі сельскагаспадарчыя ўправы ў вёсках Харомск, Альпень, Альшаны, Семігосцічы Давыд-Гарадоцкага раёна, 126 аўтамашын, у маёнтках Луткі, Рамель, Беражное спалілі 7,5 тысяч пудоў збожжа, падрыхтаванага для адпраўкі ў Германію, сельскагаспадарчыя машыны. У студзені 1944 года разам з часцямі Чырвонай Арміі вялі баі каля вёсак Колбікі, Старына Давыд-Гарадоцкага раёна, у лютым удзельнічалі ў разгроме нямецкай групоўкі каля вёскі Іванава Слабада Тураўскага раёна.
Памяць
У 1965 годзе ў горадзе Століне ў гонар брыгады ўстаноўлена мемарыыяльная дошка.
NGC 6824
NGC 6824 (іншыя абазначэнні — PGC 63575, UGC 11470, MCG 9-32-12, ZWG 281.8, IRAS19426+5559) — галактыка ў сузор’і Лебедзь.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Багданаўшчына (Дзяржынскі раён)
Багда́наўшчына (, Богдановщина) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Станькаўскага сельсавета.
Гамбургер (абразок)
«Гамбургер» — устояная назва абразка, якая складаецца з трох паралельных гарызантальных ліній, што сімвалізуюць спіс меню. У пачатку 2010-х гадоў яна стала стандартам малюнка кнопкі меню ў графічным карыстацкім інтэрфейсе. Назва «гамбургер» адбылася з-за таго, што тры лініі абразку нагадваюць тры пласты гамбургера.
Гісторыя
Абразок быў прыдуманы дызайнерам Нормам Коксам для першага ў сусвеце Камп’ютара з графічным карыстацкім інтэрфейсам Xerox Star, які выйшаў ў 1981 годзе. Паводле яго слоў, ён хацеў стварыць просты, выразны, функцыянальны запамінальны малюнак, які быў бы падобны на спіс.
Пшчынскі павет
Пшчынскі павет (Powiat pszczyński) — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Сілезскага ваяводства. Цэнтр павета — горад Пшчына. Павет утвораны ў выніку адміністрацыйнай рэформы ў 1999 годзе. Займае плошчу 471,12 км². Насельніцтва павета складае 111,5 тыс. чалавек.
Гамбургер (абразок)
Гісторыя
Новае нараджэнне абразка адбылося ў канцы 2000-х гадоў, калі яна пачала выкарыстоўвацца ў інтэрфейсах прыкладанняў для мабільных прылад. Найбольш папулярная яна стала пасля таго, як з’явілася ў дадатку Facebook для iPhone у 2010 годзе. У цяперашні час абразок сустракаецца ў вялікай колькасці прыкладанняў (VK, Uber, HeadHunter і іншых), праграм і сайтаў (Time.com ), і з’яўляецца стандартам індустрыі для адлюстравання кнопкі меню навігацыі.
Бараны (Жабінкаўскі раён)
Бараны́ (, Бараны) — вёска ў Жабінкаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Азяцкага сельсавета.
Кахамарка
Кахамарка (Cajamarca) — горад на поўначы Перу, за 861 км ад сталіцы Лімы, сталіца аднайменнага рэгіёна Кахамарка. Насельніцтва складае каля 284 тысяч чалавек.
Мелясніца
Мелясні́ца (, Мелесница) — вёска ў Лунінецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Лунінскага сельсавета.
Неграза
Неграза, Гарадзі́шча — возера ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Ладасна, за 13 км на паўночны ўсход ад Лепеля, за 2 км на поўнач ад аграгарадка Чарэйшчына.
Плошча паверхні возера 0,8 км². Даўжыня 2,39 км, найбольшая шырыня 0,7 км, даўжыня берагавой лініі 5,6 км. Найбольшая глыбіня дасягае 3,4 м, сярэдняя каля 2 м. Аб'ём вады ў возеры 1,57 млн. м³. Плошча вадазбору 8,3 км².
Катлавіна возера рэшткавага тыпу, выцягнутая ў напрамку з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад. Схілы катлавіны спадзістыя, вышынёй 6—8 м. Берагавая лінія слабазвілістая. Берагі вышынёй 0,4—0,6 м, пясчаныя. Вакол возера забалочаная пойма. Дно ў прыбярэжнай зоне пясчанае да глыбіні 2 м. На большых глыбінях дно возера выслана сапрапелем.
Возера эўтрофнае, слабапраточнае. Цалкам зарастае. У паўночнай частцы выцякае ручай у возера Ладасна.
У возеры водзяцца шчупак звычайны, акунь, лешч, лінь, мянтуз, плотка, карась і іншыя рыбы.
Шанана Гужмау
Кай Рала Шана Гужмау (Kay Rala Xanana Gusmão, нар. 20 чэрвеня 1946, імя ад нараджэння — Жазэ Алешандре Гужмау, José Alexandre Gusmão) — дзяржаўны дзеяч Усходняга Тымора, адзін з архітэктараў незалежнасці краіны, лаўрэат Сіднейскай прэміі міру (2000). Прэм’ер-міністр Усходняга Тымора з 1 ліпеня 2023 года.
Кар’ера
З 1971 года — рух за незалежнасць Усходняга Тымора (РФНУТ).
У 2002—2007 года — першы прэзідэнт незалежнага Усходняга Тымора.
З 8 жніўня 2007 да 16 лютага 2015 года — прэм’ер-міністр Усходняга Тымора, з 1 ліпеня 2023 года зноў заняў гэту пасаду.
NGC 6825
NGC 6825 (іншыя абазначэнні — PGC 63535, ZWG 324.1, 7ZW 906) — галактыка ў сузор’і Дракон.
Пагуошскі рух навукоўцаў
Пагуошскі рух навукоўцаў (Pugwash Conferences on Science and World Affairs) — рух вучоных, якія выступаюць за мір, раззбраенне і міжнародную бяспеку, за прадухіленне сусветнай тэрмаядзернай вайны і навуковае супрацоўніцтва. Пагуошскі рух зарадзіўся ў 1955 годзе, калі 11 сусветна вядомых навукоўцаў, у тым ліку і А. Эйнштэйн, Ф. Жаліё-Кюры, Б. Расэл, М. Борн, П. У. Брыджмэн, Л. Інфельд, Л. Полінг, Дж. Ротблат, выступілі з маніфестам, у якім заклікалі склікаць канферэнцыю супраць выкарыстання ядзернай энергіі ў ваенных мэтах.
У 1987 годзе створаны Міжнародны студэнцкі і маладзёжны Пагуошскі рух.
Для распаўсюджвання ідэй удзельнікаў Пагуошскага руху выпускаюцца перыядычныя выданні: «Proceedings of the Pugwash Conferences on Science and World Affairs» (штогод з 1957), «Pugwash Newsletter» (штоквартальна з 1963), «Pugwash Occasional Papers» (штоквартальна з 2000), спецыяльныя манаграфіі і даклады.
Мышкоўскі павет
Мышкоўскі павет (Powiat myszkowski) — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Сілезскага ваяводства. Цэнтр павета — горад Мышкаў. Павет утвораны ў выніку адміністрацыйнай рэформы ў 1999 годзе. Займае плошчу 471,12 км². Насельніцтва павета складае 71,7 тыс. чалавек.
Баброўка (Глубокаўскі раён)
Баброўка — сяло ў Глубокаўскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Баброўскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 29 км на ўсход ад раённага цэнтра, пасёлка Глубокае. Код КАТА — 634039100.
Багрыцоўшчына
Багрыцо́ўшчына (, Багрицовщина) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Станькаўскага сельсавета.
Палескі
Пале́скі (, Полесский) — аграгарадок у Лунінецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Лунінскага сельсавета.
Гатча
Га́тча (, Гатча) — вёска ў Жабінкаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Азяцкага сельсавета.
Джозеф Ротблат
Сэр Джозеф Ротблат (Sir Rotblat, Joseph) (,  —, ) — брытанскі фізік і радыёбіялогія, грамадскі дзеяч, член Лонданскага каралеўскага таварыства (1995), лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру (1995), адзін з заснавальнікаў і кіраўнікоў Пагуошскага руху вучоных, ганаровы прафесар Маскоўскага дзяржаўнага універсітэта імя М. В. Ламаносава, замежны член Нацыянальнай акадэміі навук Украіны, ганаровы і замежны член шэрагу акадэмій навук і навуковых таварыстваў.
Маанзундскі архіпелаг
Маанзундскі архіпелаг (ад нямецкай назвы праліва Муху-Вяйн — Moonsund), або Заходні Эстонскі архіпелаг (Lääne-Eesti saarestik) — група астравоў ва ўсходняй частцы Балтыйскага мора, належыць Эстоніі.
Агульная плошча — каля 4 тысяч км². У склад архіпелага ўваходзяць чатыры буйныя астравы: Саарэмаа, Хійумаа, Муху і Вормсі і каля 500 дробных. Ад мацерыка аддзяляецца пралівам Вяйнамеры, які складаецца з праліваў Суур-Вяйн паміж мацерыком і Муху і Вааз-Вяйн паміж мацерыком і Вормсам. Найбольшая вышыня — 54 м (ўзгорак Раўнамягі на востраве Саарэмаа). Клімат умераны марскі, лагодны. Сярэдняя тэмпература студзеня складае −4 °C, ліпеня — 17 °C. Ападкаў 550 мм у год. Вялікая колькасць азёр. Астравы малаўрадлівыя, бо складаюцца галоўным чынам з вапнякоў і марскіх адкладаў антрапагену. Глебы друзавыя і пясчаныя. Расліннасць прадстаўлена лугамі і беднымі хваёвымі лясамі, па берагах сустракаюцца зараснікі трыснягу. На астравах ёсць запаведнікі Війдумяэ і Вільсандзі. Найбуйнейшыя гарады — Курэссаарэ (востраў Саарэмаа, насельніцтва — 14 тысяч чалавек) і Кярдла (востраў Хійумаа, 4 тысячы чалавек).
NGC 6826
NGC 6826 (іншыя абазначэнні — Колдуэлл 15, PK 83+12.1) — планетарная туманнасць у сузор’і Лебедзь.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Слабада-Кучынскі сельсавет
Слабада-Кучы́нскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Капыльскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Слабада-Кучынка.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Капыльскага раёна Слуцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Мінскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Капыльскім раёне БССР. З 21 чэрвеня 1935 года ў складзе Слуцкай акругі. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Капыльскім раёне Мінскай вобласці. З 20 верасня 1944 года па 8 студзеня 1954 года ў складзе Бабруйскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Старыцкага сельсавета. 24 мая 1960 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Пукаўскага сельсавета, таксама ў склад сельсавета са скасаванага Старакапыльскага сельсавета перададзены 7 населеных пунктаў (Аборкі, Красны Май, Кунцаўшчына, Леткаўшчына, Мельнічкі, Мірава, Руднічкі), з Пясочанскага сельсавета — 3 населеныя пункты (Крыніца, Ліпнікі і Свінка). 9 жніўня 1960 года рашэнне аб перадачы трох населеных пунктаў Пясочанскага сельсавета было адменена. 8 чэрвеня 1963 года да сельсавета далучана частка скасаванага Пясочанскага сельсавета (9 населеных пунктаў: Ганчароўка, Калінаўка, Крыніца, Ліпнікі, Малінаўка, Пясочнае, Рулёва, Свінка і Шамы), адначасова ў склад Бабаўнянскага сельсавета з Кучына-Слабодскага сельсавета былі перададзены 5 населеных пунктаў (Аборкі, Красны Май, Кунцаўшчына, Леткаўшчына і Руднічкі). 30 сакавіка 2016 года ў склад Бабаўнянскага сельсавета перададзены 7 населеных пунктаў (аграгарадок Пясочнае, вёскі Вялешына 1, Калінаўка 2, Лугавая, Шамы, пасёлкі Ганчароўка і Малінаўка), адначасова ў склад сельсавета з Капыльскага сельсавета перададзены пасёлак Андросаўшчына.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (26 населеных пунктаў) — 2825 чалавек, з іх 96,8 % — беларусы, 2,1 % — рускія, 0,4 % — украінцы.
Васількава
Васі́лькава (, Васильково) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Станькаўскага сельсавета.
Солнечнае (Глубокаўскі раён)
Солнечнае — сяло ў Глубокаўскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Баброўскай сельскай акругі. Код КАТА — 634039300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 966 чалавек (461 мужчына і 505 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1065 чалавек (486 мужчын і 579 жанчын).
NGC 6827
NGC 6827 (іншае абазначэнне — OCL 120) — рассеянае скопішча ў сузор’і Лісічка.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сіністэр
«Сіністэр» (Sinister) — фільм жахаў рэжысёра Скота Дэрыксана, у галоўных ролях Ітан Хоўк, Вінсент Д’Анофрыа і Джэймс Рэнсан. Сусветная прэм’ера адбылася на кінафестывалі «На поўдзень праз паўднёвы захад» 11 сакавіка 2012 года.
Сюжэт
Разам з сям’ёй аўтар дэтэктываў пасяляецца ў невялікім гарадку, у доме, дзе амаль год назад разгарнулася страшэнная трагедыя — былі забіты ўсе жыльцы. Пісьменнік выпадкова знаходзіць відэазапісы, якія з’яўляюцца ключом да тайны злачынства. Але ні што не даецца дарма: у доме пачынаюць адбывацца жудасныя рэчы і цяпер пад пагрозай жыццё яго блізкіх. Яны сутыкнуліся з чымсьці, ад чаго няма выратавання…
Ruth B.
Рут Берхэ (Ruth Berhe; нар. 2 ліпеня 1995), больш вядомая пад псеўданімам Ruth B. — канадская спявачка і аўтар песень з Эдмантана, штат Альберта. Пачала спяваць песні на Vine ў пачатку 2013 года. У лістападзе 2015 года яна выпусціла свой дэбютны EP The Intro. 5 мая 2017 года яна выпусціла свой першы альбом Safe Haven. Яе сінгл «Lost Boy» сабраў больш за 300 мільёнаў патокаў толькі на Spotify, станам на чэрвень 2018 года яе канал на YouTube атрымаў у агульнай складанасці 138 мільёнаў праглядаў.
Бялынкавіцкі раён
Бялы́нкавіцкі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР у 1924—1927. Цэнтр — вёска Бялынкавічы.
На 1 студзеня 1925 года плошча раёна складала 719 км², на тэрыторыі раёна налічвалася 124 населеныя пункты, насельніцтва раёна складала 23 448 чалавек.
Раён утвораны 17 ліпеня 1924 года ў складзе Калінінскай акругі БССР. 20 жніўня 1924 года падзелены на 10 сельсаветаў: Баронькаўскі (Барэйкаўскі), Батаеўскі, Бялынкавіцкі, Велікаборскі, Гаўрыленскі, Каніцкі, Машаўскі, Мокраўскі (Макранскі), Смолькаўскі, Сялецкі. З 9 чэрвеня 1927 года раён у складзе Магілёўскай акругі. 4 жніўня 1927 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Касцюковіцкага раёна.
Еўрапейская кінапрэмія 2005
18-я цырымо́нія прысуджэ́ння Еўрапе́йскай кінапрэ́міі за дасягненні ў еўрапейскім кінематографе адбылася 3 снежня 2005 года ў Берліне.
Пераможцы і намінанты
Ніжэй прыведзены спісы пераможцаў і намінантаў. У межах адной катэгорыі намінанты ўпарадкаваны паводле беларускага алфавіта. Пераможца адзначаны блакітным колерам фона    і прыводзіцца першым.
Ступень захаванасці мовы
Узровень жыццяздольнасці мовы (Degree of endangerment ) — ацэнка, якая надаецца ЮНЭСКА ўключаным у «Атлас моў света, якія знаходзяцца пад пагрозай знікнення» (Atlas of the World's Langueges in danger) мовам у адпаведнасці з 9 крытэрыямі, з якіх найбольш важным лічыцца перадача мовы паміж пакаленнямі.
Узроўні пагрозы
Абсалютная колькасць носьбітаў не грае істотнай ролі: на малінальтэпекскай тлапанэкскай мове гавораць 29 чалавек, але яна пападае ў катэгорыю ўразлівых, а мова дурува з 51 216 носьбітамі аднесена да моў, якія знаходзяцца на мяжы знікнення. Значна важней, наколькі добра мова перадаецца наступным пакаленням, што найбольш відавочна па колькасці дзяцей, якія размаўляюць на ёй, а таксама з сярэдняга і мінімальнага ўзроста гаворачых.
Атлас моў света, якія знаходзяцца пад пагрозай знікнення
«Атлас моў света, якія знаходзяцца пад пагрозай знікнення», выдадзены ў 2010 годзе ўтрымлівае каля 2500 моў. Цяпер у статус мёртвых могуць перайсці больш за трэцяй часткі жывых моў планеты. Напрыклад, эякская мова стала мёртвай пасля смерці яе апошняга носьбіта — Мэры Сміт Джонс (Аляска). Яшчэ на 1492 мовах планеты гавораць менш за дзве тысячы чалавек.
Важнасць захавання моў
Захаванне ўсіх, нават малараспаўсюджаных моў, вельмі важна як з пункту гледжання захавання культурнай разнастайнасці чалавецтва, так і з навуковай — шмат якія са знікаючых моў яшчэ дрэнна апісаны лінгвістамі (зрэдку нават амаль не апісаны) і прадстаўляюць вялікую цікаўнасць для параўнальна-гістарычнага мовазнаўства, этнаграфіі, этналогіі, культурнай антрапалогіі.
Прыкладам такой мовы з’яўляецца вымерлая, але адраджаемая, эякская мова — даследаванне яго фанетыкі лінгвістам Майклам Краусам прывяло да з’яўлення гіпатэтычнай моўнай сям’і на-дэнэ.
21 чэрвеня 2012 года кампанія Google Inc. абвясціла аб праекце па выратаванні моў, якія выміраюць (Endangered Languages Project). Сутнасць праекта складаецца ў стварэнні сайта, на якім цэнтралізавана прадстаўлена інфармацыя аб мовах, якія знаходзяцца на мяжы знікнення. Усяго ў азе дадзеных сайта на 21 чэрвеня 2012 года было 3054 мовы. Геаграфічнае размеркаванне носьбітаў моў можна праглядзець на спецыяльнай інтэрактыўнай карце.
NGC 6828
NGC 6828 — группа звёзд ў сузор’і Арол.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Вішнёўка (Станькаўскі сельсавет)
Вішнёўка (, Вишнёвка) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Станькаўскага сельсавета.
Obie
Obie Awards або Off-Broadway Theatre Awards — амерыканская штогадовая тэатральная прэмія, якая прысуджаецца нью-ёркскім тэатральным дзеячам і трупа за і  пастаноўкі. Прэмія лічыцца адной з прэстыжных тэатральных прэмій у ЗША, падобна прэміям «Тоні» і.
Гісторыя
Прэмія «Обі» была заснаваная ў 1955 годзе нью-ёркскім штотыднёвікам для заахвочвання пачынанняў і дасягненняў у галіне тэатральнай справы у Нью-Ёрку і ўручаецца штогод з 1956 года. Спачатку ўручалася газетай «Голас гарадка» толькі акцёрам і калектывам тэатраў у Нью-Ёрку.
У верасні 2014 года прэмія была ўручана сумесна з. Паколькі прэмія «Тоні» ахоплівае пастаноўкі на Брадвеі, узнагарода «Обі» ахоплівае пастаноўкі за межамі Брадвея і за межамі.
Антуан Анры Бекерэль
Антуан Анры Бекерэль (Antoine Henri Becquerel; — ) — французскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы і адзін з першаадкрывальнікаў радыёактыўнасці.
Вясёлаўка (Усходне-Казахстанская вобласць)
Вясёлаўка — сяло ў Глубокаўскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Вясёлаўскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 18 км на поўнач ад раённага цэнтра, пасёлка Глубокае. Код КАТА — 634041100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1487 чалавек (720 мужчын і 767 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1129 чалавек (553 мужчыны і 576 жанчын).
Антуан Анры Бекерэль
Апошнія дні і след у гісторыі
У яго гонар названыя:
Яго імя ўнесена ў спіс найвялікшых вучоных Францыі, змешчаны на першым паверсе Эйфелевай вежы.
Рыдзігерава
Рыдзіге́рава (, Ридигерово) — аграгарадок у Лунінецкім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Рыдзігераўскага сельсавета.
Названы ў гонар вучонага ў галіне меліярацыі, доктара сельскагаспадарчых навук У. Р. Рыдзігера, які тут жыў і працаваў у 1907—1915 гадах.
Геаграфія
Знаходзіцца за 35 км у напрамку на ўсход ад горада Лунінец, за 272 км ад Брэста, за 12 км ад чыгуначнай станцыі Сінкевічы.
Мілаславіцкі раён
Міласла́віцкі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР у 1924—1927. Цэнтр — вёска Мілаславічы.
Раён утвораны 17 ліпеня 1924 года ў складзе Калінінскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Мілаславічы. 20 жніўня 1924 года падзелены на 8 сельсаветў: Галіцкамызскі, Галіцкі, Звянчаткаўскі (Звянчацкі), Кісялёвабудскі (Кісялёвабудзянскі), Макеевіцкі, Мілаславіцкі, Пуцімельскі, Склімінскі. 24 верасня 1926 года Галіцкамызскі сельсавет рэарганізаваны ў нацыянальны латышскі. З 9 чэрвеня 1927 года раён у складзе Магілёўскай акругі. 4 жніўня 1927 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Клімавіцкага раёна Магілёўскай акругі.
Георгій Навіцыян
Георгій Навіцыян — беларускі гісторык.
Магістр міжнародных адносін Цэнтральнаеўрапейскага ўніверсітэта ў Будапешце (1998).
Аўтар манаграфіі па беларускай ваеннай гісторыі, артыкулаў у выданнях Выдавецтва «Беларуская энцыклапедыя». Друкаваўся ў часопісах «ARCHE» і «Спадчына». Кірункі навуковых зацікаўленняў: сучасныя міжнародныя адносіны, раннесярэднявечная гісторыя Беларусі, антычная цывілізацыя.
Іпр
Іпр (Ieper, Ypres, Yper), Іперн (Ypern) — горад, размешчаны на паўночным захадзе Бельгіі, у правінцыі Заходняя Фландрыя, каля мяжы з Францыяй, у складзе еўраакругі Вялікі Ліль. Насельніцтва — 34 897 жыхароў (2006).
Гісторыя
Упершыню згаданы ў VIII стагоддзі, Іпр быў адным з самых багатых гарадоў сярэднявечнай Еўропы, з насельніцтвам у 80 тысяч жыхароў. У XII—XIV стст. ён аспрэчваў у Бругэ і Гента званне галоўнага цэнтра цэхавога сукнаробства ва Фландрыі. Зацяжная аблога англічанамі падчас Стагадовай вайны (1383) падарвала яго дабрабыт. У канцы XVI стагоддзя, калі мясцовым біскупам быў знакаміты Янсен (заснавальнік янсенізму), у Іпры жыло ўжо не больш за пяць тысяч чалавек. Далейшыя страты эканоміка панесла падчас войн Людовіка XIV, калі ўмацаваны Вабанам горад не раз падвяргаўся аблогам.
Першая сусветная вайна
Іпр забяспечыў сабе месца ў сусветнай гісторыі як ключавы пункт Заходняга фронту Першай сусветнай вайны. Іпрскі выступ у брытанскіх лініях абароны стаў арэнай трох буйных бітваў, падчас якіх немцы ў 1915 годзе ўпершыню ў гісторыі ўжылі хімічную зброю — хлор — і ў 1917 годзе, таксама ўпершыню ў якасці зброі, — гарчычны газ, цяпер вядомы як іпрыт.
З 250 000 салдат Антанты, якія загінулі каля Іпра, кожны пяты застаўся непахаваным. У памяць пра гэта каля ўезду ў Іпр у 1927 годзе была адкрыта ўзведзеная на брытанскія сродкі трыўмфальная арка — так званыя Мененскія вароты. На мануменце выбіты імёны 54 тысяч загінулых у гэтых месцах падчас Першай сусветнай вайны. Увогуле вакол горада налічваецца не менш за сто сорак вайсковых могілак і мемарыялаў.
Славутасці
Стары горад быў амаль цалкам знішчаны падчас Першай сусветнай вайны, аднак яго найбольш значныя збудаванні былі пазней адноўлены. Першае месца сярод іх займае выбітны помнік гатычнай грамадзянскай архітэктуры — палата суконшчыкаў і бефруа (1304). У гарадскім саборы Св. Марціна (XIII—XV стст.) Янсен. У новы і найноўшы час гэта быў першы выпадак поўнага знішчэння (і наступнага аднаўлення) еўрапейскага горада па прычыне ваенных дзеянняў.
Раз у тры гады ў Іпры праводзіцца касцюмаваны Фестываль Кошак, у памяць пра жудасную традыцыю, якая існавала аж да пачатку XIX стагоддзя: скідваць жывых кошак з гарадской вежы. Апагеем свята становіцца скіданне з вежы цацачных катоў.
Леў (імя)
Леў — мужчынскае асабістае імя грэчаскага паходжання.
Апенька восеньская
Народныя назвы
Апенька, пенька, апенёк, опэ́нёк, пе́нек, пе́нёк, апенок, упенок, апенечка, бярозава апенька, падапенька, падпенька, апенкі, асе́нская апенка, апянок, апенак, апёнак , пянушка , апенка , пеначка, хілецкая апенька , падбярэзнік, мядняк, апёнка  , падапенка, пашанцэйка, карчавік, лугавік, бярозавая апенька, альховая апенька, апеначка, апёнька, апенек, альхоўка, дубова апенька, поп’ята, падапяты, апянёнак, апянчонак, апянчонакак, апенік.
Апісанне
Шапка дыяметрам 3—10 см, пукатая, потым амаль пляскатая, з невялікім бугарком, бураватая, са шматлікімі лусачкамі, сухая. У маладых шапак гіменафор закрыты прыватным пакрывалам (плеўка з рыхлага спляцення гіфаў). Мякаць белаватая, мяккая, з прыемным смакам і пахам. Пласцінкі прырослыя зубцом, белавата-жаўтаватыя, пазней з дробнымі бураватымі плямамі. Ножка цыліндрычная, роўная або расшыраная да асновы, з плеўкавым кольцам (рэшткі прыватнага пакрывала) у верхняй частцы, уверсе светлая, знізу аліўкава-бураватая. цвёрдая. Споры яйцападобна-эліпсаідальныя, гладкія, бясколерныя. Споравы парашок белы. Міцэлій грыба дае рызаморфы, э дапамогай якіх ён пашыраецца ад дрэва да дрэва.
Экалогія
Паразіт (пашкоджвае да 200 відаў вышэйшых раслін) і сапратроф. Расце на ламаччы, пнях, каранях і ствалах дрэў, часта вялікімі групамі. На Беларусі пладаносіць у жніўні—кастрычніку.
Выкарыстанне
Ядомая. Спажываецца свежая, марынаваная, соленая.
Труна
Апісанне
Труна часцей за ўсё мае спецыфічную форму, накрыўку, абабітая матэрыялам звонку (часцей за ўсё чырвоным альбо чорным, магчымыя і іншыя колеры) і ўнутры (часцей за ўсё белым). Можа быць упрыгожаная аборамі.
Юрый Ігаравіч Андруховіч
Юрый Андруховіч (Юрій Андрухович; нар. 13 сакавіка 1960, Станіслаў) — украінскі паэт, празаік, перакладчык, эсэіст.
У 1985 годзе разам з Віктарам Небаракам і Аляксандрам Ірванцом заснавалі паэтычную суполку Бу-Ба-Бу. З 1991 года Андруховіч быў сурэдактарам літаратурна-мастацкага журналу «Четвер», супрацоўнічаў таксама з журналам «Перевал», выступіўшы ўкладальнікам двух яго нумароў.
У часопісе «Сучасність» упершыню былі апублікаваныя ягоныя самыя вядомыя прозавыя творы: «Рекреації» (1992), «Московіада» (1993), «Перверзія» (1996) (пазней выданыя ў 1997 годзе асобнымі кнігамі), эсэ «Центрально-Східна ревізія» («Сучасність», 2000, № 3).
Прысутнасць Андруховіча ў Івана-Франкоўску стала важным фактарам узнікнення т.зв. «станіслаўскага феномэну» (кола мясцовых пісьменнікаў) і фарміравання мясцовай мастацкай эліты. Творчасць Андруховіча мае значны ўплыў на ход сённяшняга літаратурнага працэса Украіны. Працы Андруховіча перекладзеныя на шмат моваў, сярод якіх польськая, англійская, нямецкая, французская, руская, венгерская, фінская, шведская, іспанская, чэшская, славацкая і эспэранта.
28 жніўня 2016 Андруховіч быў узнагароджаны медалём Гётэ.
Жанаты. Ягоная дачка Сафія таксама пісьменніца.
Беларускія пераклады
На беларускую мову вершы Андруховіча пераклаў Андрэй Хадановіч.
Гомельскі каледж
Гомельскі дзяржаўны каледж чыгуначнага транспарту  — сярэдняя спецыяльная навучальная ўстанова ў г. Гомель. Філіял Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта транспарту.
Гісторыя
З’яўляецца найстарэйшай сярэдняй спецыяльнай установай адукацыі ў Беларусі. Заснавана 30 кастрычніка 1878 года ў сувязі з будаўніцтвам Лібава-Роменскай чыгункі, для падрыхтоўкі кваліфікаваных інжынерных работнікаў. Наглядчыкам тэхнічнага вучылішча быў прызначаны І. К. Бульферт.
Першы выпуск кваліфікаваных інжынерных работнікаў (11 чалавек) адбыўся ў 1881 годзе. Да 1924 года ў каледжы навучаліся толькі юнакi. У 1924 годзе здала ўступныя іспыты і была залічана на механічнае аддзяленне першая дзяўчына Вера Чарнаног.
У перыяд з 1929 па 1936 гады тэхнікум размяшчаўся ў будынку, дзе зараз знаходзіцца Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт транспарту. У 1936 годзе будынак тэхнікума быў перададзены Упраўленню Беларускай чыгункі. Тэхнікум пераехаў у зноў пабудаваны будынак па вуліцы Савецкай.
У 1936 годзе дырэктарам тэхнікума быў прызначаны Мікалай Кунцэвіч, які загінуў у жніўні 1941 года пры абароне Гомеля. Памятная дошка Мікалаю Кунцэвічу ўстаноўлена пры ўваходзе ў галоўны навучальны корпус каледжа. 27 лістапада 1943 года, на наступны дзень пасля вызвалення Гомеля, тэхнікум аднавіў сваю работу.
У адпаведнасці з загадам Беларускай чыгункі № 106Н ад 9 верасня 1999 года тэхнікум увайшоў у склад Беларускай чыгункі. На падставе загада 128Н ад 1 лістапада 1999 года Беларускай чыгункі тэхнікум перайменаваны ў вучэбна-адукацыйную ўстанову «Гомельскі тэхнікум чыгуначнага транспарту Беларускай чыгункі».
У мэтах ажыццяўлення адзінага падыходу да наймення навучальных устаноў і з улікам рэкамендацый Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь загадам Беларускай чыгункі № 27Н ад 2 чэрвеня 2002 года тэхнікум перайменаваны ва ўстанову адукацыі «Гомельскі дзяржаўны тэхнікум чыгуначнага транспарту Беларускай чыгункі». З 1 студзеня 2007 года — Гомельскі дзяржаўны каледж чыгуначнага транспарту Беларускай чыгункі.
У адпаведнасці з пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 2014/10/20 № 995, загадам Міністэрства транспарту і камунікацый Рэспублікі Беларусь ад 2015/05/23 № 55 — Беларускі дзяржаўны універсітэт транспарту рэарганізаваны шляхам далучэння да яго ўстаноў адукацыі Брэсцкі дзяржаўны каледж чыгуначнага транспарту Беларускай чыгункі, Гомельскі дзяржаўны каледж чыгуначнага транспарту Беларускай чыгункі, Аршанскі дзяржаўны каледж чыгуначнага транспарту Беларускай чыгункі і з’яўляецца іх правапераемнікам.
Мікалай Пятровіч Лугоўскі
Мікалай Пятровіч Луго́ўскі (, в. Равуча, Аршанскі павет, цяпер Талачынскі раён — ) — камандзір стралковага батальёна, капітан. Герой Савецкага Саюза (1944).
М. П. Лугоўскі нарадзіўся ў вёсцы Равуча Аршанскага павета (сучасны Талачынскі раён). В 1932 годзе скончыў Маскоўскі электратэхнікум. Працаваў у Сібіры на будоўлях і на прадпрыемствах у Алма-Аце. У Чырвонай Арміі з 1939 года. У гады Вялікай Айчыннай вайны на фронце з 1941 г. У 1942 годзе скончыў пяхотнае вучылішча.
Вызначыўся ў час Вялікай Айчыннай вайны пры вызваленні Віцебскай вобласці. 23 чэрвеня 1944 г. стралковы батальён 1124-га стралковага полка (334-я стралковая дывізія, 43-я армія, 1-ы Прыбалтыйскі фронт) пад камандваннем М. Лугаўскога прарваў абарону ворага на тэрыторыі Сіроцінскага раёна (сучасны Шумілінскі раён), вызваліў вёскі Гуркі і Ермакі і выйшаў тыл праціўніка. На працягу дня чырвонаармейцы адбілі 9 контратак праціўніка і вызвалілі вёскі Крупчына і Засіннікі. 24 чэрвеня 1944 г. батальён фарсіраваў раку Заходняя Дзвіна ля вёскі Грынёва, захапіў плацдарм і выйшаў на шашу Віцебск—Бешанковічы.
М. П. Лугоўскі загінуў у баі 26 чэрвеня 1944 года. Пахаваны ў гарадскім пасёлку.
Імем героя названа вуліца ў Бешанковічах, Друцкая школа ў Талачынскім раёне.
Ліскі (Жабінкаўскі раён)
Лі́скі (, Лиски) — хутар у Жабінкаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Азяцкага сельсавета.
Дэкларацыя Бальфура
Дэкларацыя Бальфура:
Флярова
Фляро́ва (, Флерово) — вёска ў Лунінецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Рыдзігераўскага сельсавета.
Мурамцаў
Мурамцаў — прозвішча.
Лунін
Лу́нін (, Лунин) — аграгарадок у Лунінецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Лунінскага сельсавета.
Назва
Форма "Лунія" звязаная з латышскім luns "твань", літоўскім liūnas "твань; покрыва моху над вадой у балоце або ля берага азёраў ці рэк, што зарастаюць". Далей да літоўскага liaunas "гнуткі, слабы" і значэння балотнай паверхні як няўстойлівай, гнуткай.
Гідранімічныя адпаведнікі — літоўскія рачныя і азёрныя назвы тыпу Liūnas .
У назве Лунія корань Lun- пашыраны з дапамогай балцкага гідранімічнага пашыральніка -j- (як у назвах Бабруя, Мярэя і інш.).
Недалёка ад утоку Луніі (Лані) у Прыпяць таксама ўцякаюць рэкі з балцкімі назвамі Ясельда, Піна, Цна.
Судовыя спрэчкі
Станам на 1613 г. маёнткі Лунін і Пагост знаходзіліся ў руках кашталяна троцкага Юрыя Мікалаевіча Радзівіла, які, не маючы нашчадкаў, 25 ліпеня 1612 года запісаў усю маёмасць стрыечным братам — кашталяну віленскаму Янушу і ваяводзе віленскаму Крыштафу Крыштафавічам Радзівілам. Тастаментам ад 11 лютага 1613 года Юрый Мікалаевіч пакінуў сваім сёстрам Зоф’і, жонцы маршалка вялікага літоўскага Крыштафа Дарагастайскага, і Кацярыне, жонцы старасты ўшпольскага Пятра Гарайскага, па 10 тыс. злотых. Але іх гэта не задаволіла, і яны распачалі працэс супраць Януша і Крыштафа, у выніку якога Зоф’я Дарагастайская і яе муж атрымалі дадаткова 50 тыс. злотых, а Кацярына Гарайская і яе сям’я — маёнткі Пагост, Лунін, Бобрык і Хатынічы ў Навагрудскім ваяводстве і Пінскім павеце, а таксама камяніцу ў Вільні, што было замацавана запісам на карысць сыноў Кацярыны Пятра і Крыштафа Гарайскіх ад 7 сакавіка 1614 года.
Пасля смерці маці Пётр і Крыштаф падзялілі маёмасць, першы атрымаў Пагост і Лунін, да другога адышлі Бобрык і Хатынічы. Пётр ажаніўся з дачкой суддзі земскага лідскага Ежы Францкевіча-Радзімінскага Ганнай, разам з якой 8 сакавіка 1633 года набыў у брата (які не меў дзяцей) за 30 тыс. злотых фальварак Парахонск Пінскага павета, затым заставіў жонцы за тыя ж 30 тыс. злотых Лунін і Парахонск (запіс ад 10.01.1636). Другім шлюбам Ганна Францкевіч-Радзімінская была за падкаморыем мсціслаўскім (затым кашталянам навагрудскім) Багданам Вільгельмавічам Статкевічам, пры гэтым сваю адзіную дачку ад Пятра Гарайскага Кацярыну яна выдала за сына Багдана ад першага шлюбу Міхаіла-Уладзіміра. Кацярына дароўным запісам ад 2 кастрычніка 1649 года (актыкаваным 15 кастрычніка 1649 у аршанскім земскім судзе) перадала мужу спадчынныя па бацьку маёнткі Лунін, Пагост і Парахонск, а ён, у сваю чаргу, запісаў ёй 60 тыс. злотых на ўласных маёнтках Баркалабава і Буйнічы Аршанскага павета. Адзіным дзіцем Міхаіла-Уладзіміра і Кацярыны Статкевічаў была Кацярына, якая памерла сіратой у падлеткавым узросце паміж 27 студзеня 1664 і 5 чэрвеня 1665, пакінуўшы тастамент ад 10 красавіка 1663. Такім чынам, на ёй канчаткова перарвалася лінія нашчадкаў Пятра і Кацярыны, народжанай князёўны Радзівіл, Гарайскай, а таксама мужчынская лінія нашчадкаў Багдана Вільгельмавіча Статкевіча.
К 1665—1667 гг. у Галоўным Трыбунале ВКЛ, пінскім земскім і гродскім судах, навагрудскім земскім судзе вялі працэсы Крыштаф Статкевіч і Мікалай Друцкі-Любецкі (разам з жонкай Крысцінай Статкевіч). У выніку навагрудскі земскі суд пастановай ад 21 студзеня 1667 года скасаваў тастамент Кацярыны Міхайлаўны-Уладзіміраўны Статкевіч з прычыны яго складання пад прымусам Крыштафа Статкевіча, перадаў маёнткі Любавічы і Парахонск, а таксама 110 тыс., забяспечаных на розных валоданнях, Друцкім-Любецкім, а наконт трымання Пагоста і Луніна адзначыў, што на іх у асобным працэсе выказаў прэтэнзіі Багуслаў Радзівіл. Гэтая справа таксама завяршылася на карысць Друцкіх-Любецкіх дэкрэтам пінскага земскага суда ад 2 чэрвеня 1668 года, які прысудзіў ім маёнткі Лунін і Пагост.
Працэс за Лунін, Пагост і Парахонск аднавіўся ў сярэдзіне XVIII ст..
NGC 6829
NGC 6829 (іншыя абазначэнні — PGC 63667, UGC 11478, MCG 10-28-10, ZWG 303.9, 7ZW 915) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Bradysia
Bradysia — род насякомых сямейства. Яны лічацца галоўным шкоднікам у парніковай сельскай гаспадарцы, паколькі яны выдатна сябе адчуваюць у вільготных умовах, распаўсюджаных у цяпліцах, і сілкуюцца раслінамі, якія вырошчваюцца ўнутры. Гэта вялікі род, які змяшчае больш за 500 відаў, з якіх прынамсі 65 відаў сустракаюцца ў Паўночнай Амерыцы і 172 у Еўропе.
Віды роду з’яўляюцца асноўным апыляльнікам некаторых раслін, у тым ліку.
Віды
Сярод шэрагу відаў роду такія, як :
Карл фон Фасбендэр
Карл фон Фасбе́ндэр (Karl von Fasbender; —, г. ) — германскі ваенны дзеяч, генерал ад інфантэрыі.
Біяграфія
Скончыў Ваенную акадэмію (1888).
Службу пачаў ў 1875 годзе лейтэнантам баварскай арміі. У 1890 годзе быў камандзіраваны ў Вялікі Генштаб. З 1893 года выкладаў у Ваеннай акадэміі, з 1895 года служыў у штабе 4-й пяхотнай дывізіі ў Вюрцбургу. З 1897 года камандзір 3-га батальёна 10-га пяхотнага палка, з 1898 года — 1-га егерскага батальёна. У 1901 годзе прызначаны начальнікам ваенных устанаўленняў у Аўгсбургу. З 1902 года камандзір 3-га пяхотнага палка, з 1905 — 9-й пяхотнай брыгады. З 1907 года начальнік штаба баварскага АК. З верасня 1908 года камандзір 4-й баварскай пяхотнай дывізіі. 12 сакавіка 1912 года звольнены ў адстаўку.
Першая сусветная вайна
Пры мабілізацыі прызваны з адстаўкі і 2 жніўня 1914 года прызначаны камандзірам 1-га баварскага рэзервовага корпуса. 10 лістапада 1918 года прызначаны камандуючым 19-й арміяй на Заходнім фронце. 18 снежня армія была расфармаваная, а Фасбендэр выйшаў у адстаўку і вярнуўся ў Мюнхен.
13 верасня 1916 года узнагароджаны ордэнам Pour le Mérite.
Аватара
Авата﻿́ра (санскр. літар. «сыходжанне», «сашэсце (Бога)») — у індуізме ўвасабленне бога Вішну ў вобразах іншых багоў, людзей або жывёл; у будызме аватара — наогул увасабленне бажаства.
Аватара звязана з верай у перасяленне душы, пашырана з 4—6 ст. н.э.
У міфах найбольш вядомы 10 аватар Вішну (у т.л. ў выглядзе герояў Крышны, Рамы, вепра, карліка), якія здзяйсняюць подзвігі на зямлі.
Тапіномы
Тапіномы (Tapinoma) — род дробных мурашак падсямейства даліхадэрыны. Больш за 60 відаў. На Беларусі трапляюцца два віды.
Грынькоўшчына
Грынько́ўшчына (, Гриньковщина) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Станькаўскага сельсавета.
Bradysia fungicola
Bradysia fungicola — від двухкрылых сямейства. Сустракаецца ў Палеарктыцы.
Аляксандр Мікалаевіч Несмяянаў
Аляксандр Мікалаевіч Несмяянаў (1899—1980) — савецкі хімік-арганік, арганізатар савецкай навукі. Прэзідэнт Акадэміі навук СССР у 1951—1961 гг., Рэктар Маскоўскага ўніверсітэта, дырэктар ІНЭОС.
NGC 6830
NGC 6830 (іншае абазначэнне — OCL 125) — рассеянае скопішча ў сузор’і Лісічка.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Чарабасава
Чараба́сава (, Черебасово) — вёска ў Лунінецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Рыдзігераўскага сельсавета.
Жылеўшчына
Жы́леўшчына (, Жилевщина) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Станькаўскага сельсавета.
Чашачка рачная
Чашачка рачная (Ancylus fluviatilis) — від прэснаводных лёгачных малюскаў класа бруханогіх.
Цела ўкрыта шапачкападобнай, з невысокай вяршыняй ракавінай даўжынёй да 5 мм. Мантыйная поласць рэдукаваная, ніжні край мантыі мае лопасцепадобны выраст, які функцыяніруе як жабры. Вочы каля асновы шчупальцаў.
Пашырана ў заходняй частцы Палеаарктыкі. На Беларусі рэдкая, трапляецца ў прыбярэжнай зоне рэк, некаторых азёр (Нарач, Дрысвяты).
Кормяцца водарасцямі, зялёнымі часткамі раслін. Удзельнічаюць у біялагічным ачышчэнні вадаёмаў.
Лонданская нацыянальная галерэя
Лонданская нацыянальная галерэя (National Gal­lery) — музей у Лондане, размешчаны на паўночным боку Трафальгарскай плошчы. Адзін з найбольш каштоўных у свеце музейных збораў заходнееўрапейскага жывапісу XIII — пачатку XX стст.
Гісторыя
Заснавана па рашэнні парламента ў 1824 годзе. Ядро калекцыі склаў набыты дзяржавай збор банкіра (38 карцін), які ў 1826 годзе быў дапоўнены зборам, падораным мастаком і калекцыянерам. У далейшым набыццём прац для музея займаліся члены Савета апекуноў і дырэктары, у прыватнасці (першы дырэктар, 1855—1865), які сабраў адну з лепшых у свеце калекцый італьянскага жывапісу Протарэнесансу і Ранняга Адраджэння. Важную ролю ў фарміраванні калекцыі адыгралі і прыватныя зборы. Да 1838 года музей размяшчаўся ў асабняку Ангерстайна на вуліцы Пэл-Мэл. У 1831—1838 гадах быў пабудаваны будынак у стылі класіцызму па праекце архітэктара Уільяма Уілкінса на паўночным боку Трафальгарскай плошчы, дзе, акрамя галерэі, да 1869 года знаходзілася Каралеўская Акадэмія мастацтваў. У 1869—1876 гадах да будынка Нацыянальнай галерэі было прыбудавана ўсходняе крыло, увянчанае купалам (арх. ); у 1987—1991 гадах у рэчышчы постмадэрнізму пабудавана т.зв. Крыло Сейнсберы (назва ў гонар братоў Сейнсберы, якія прафінансавалі будаўніцтва) па праекце архітэктараў і. У вестыбюлі галерэі падлогавыя мармуровыя мазаікі.
Экспазіцыя
З самага пачатку галерэя стваралася як агульнадаступная і прызначалася для адукацыі і асветы шырокіх слаёў публікі. Адносна невялікая па сваім аб’ёме калекцыя (звыш 2300 адзінак) экспануецца цалкам. Экспазіцыя складаецца з 4 частак, якія адпавядаюць разлічным храналагічным перыядам, кожны з якіх прадстаўлены выдатнымі працамі найбуйнейшых мастакоў. Раздзел 13-15 стст. складаецца з творы Дуча дзі Буанінсенья, Паала Учэла, П’ера дэла Франчэска, Джавані Беліні, Андрэа дэль Верок'я, Сандра Бацічэлі, Андрэа Мантэньі, Яна ван Эйка, Рагіра ван дэр Вэйдэна, Ганса Мемлінга, Іераніма Босха і інш. Мастацтва 16 ст. прадстаўлена працамі Рафаэля, Леанарда да Вінчы, Мікеланджэла, Тыцыяна, Паала Веранезэ, Аньёла Бранзіна і іншых італьянскіх маньерыстаў, Пітэра Брэйгеля Старэйшага, Альбрэхта Дзюрэра, Лукаса Кранаха Старэйшага, Ганса Гольбейна Малодшага і інш. У раздзел 17 ст. уваходзіць найбуйнейшы па-за межамі Іспаніі збор карцін Дыега Веласкеса, карціны Пітэра Паўля Рубенса, Антоніса ван Дэйка, Яна Вермеера, Рэмбранта, Караваджа, Нікала Пусэна, Клода Ларэна і інш. У раздзеле 18 — пачатку 20 стст. — карціны Каналета, Франчэска Гвардзі, Франсіска Гоі, Жана Агюста Дамініка Энгра, Жака-Луі Давіда, Джона Констэбла, Уільяма Цёрнера, Анры Русо, Клода Манэ, Агюста Рэнуара, Поля Сезана, Вінсента ван Гога і інш. Працы брытанскіх мастакоў, якія з самага пачатку ўваходзілі ў склад музейнага збору, у 1954 годзе перададзены галерэі Тэйт. Пры музеі працуе навукова-даследчы і адукацыйны цэнтр.
Да будынка Нацыянальнай галерэі прылягаюць карпусы Нацыянальнай партрэтнай галерэі, у якой сабраны партрэты дзеячаў брытанскай гісторыі, культуры і навукі.
Клабуцкі павет
Клабуцкі павет (Powiat kłobucki) — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Сілезскага ваяводства. Цэнтр павета — горад Клобуцк. Павет утвораны ў выніку адміністрацыйнай рэформы ў 1999 годзе. Займае плошчу 889 км². Насельніцтва павета складае 85,1 тыс. чалавек.
Пётр Аляксеевіч Карнач
Пётр Аляксеевіч Карна́ч (, в. Клінок, Чэрвеньскі раён, Мінская вобласць — ) — беларускі мастацтвазнавец, мастак. Кандыдат мастацтвазнаўства (1967).
Навуковая дзейнасць
Даследаваў пытанні тэорыі і практыкі тэатральна-дэкарацыйнага мастацтва. Аўтар тэксту і складальнік альбома «Мастацтва беларускіх дэкаратараў» (1989), манаграфій пра беларускі мастакоў: «С. Ф. Нікалаеў» (1970), «П. В. Масленікаў» (1973), «Я. Чамадураў» (1984) і інш., артыкулаў для «Гісторыі мастацтва народаў СССР» (т. 8—9, 1977—1982), «Гісторыі беларускага мастацтва» (т. 3—6, 1989—1994).
Працаваў у пейзажным жывапісе: «Лагойскі матыў» (1975), «Сонечны дзень» (1980), «Зімовы пейзаж» (1981), «Напрадвесні» (1988).
КТ315
КТ315 — тып крэмніевага біпалярнага транзістара, n-p-n–праводнасці, які атрымаў вялікае распаўсюджанне ў савецкай радыёэлектроннай апаратуры.
Старадарожскі раён
Геаграфія
Плошча 1371 км². Раён мяжуе з Любанскім, Пухавіцкім і Слуцкім раёнамі Мінскай вобласці, Глускім і Асіповіцкім раёнамі Магілёўскай вобласці.
КТ315
Ужыванне
Транзістары КТ315 прызначаліся для работы ў схемах узмацняльнікаў высокай, прамежкавай і гукавой частаты.
Старадарожскі раён
Гісторыя
30 ліпеня 1966 года Старадарожскі раён утвораны зноў, уключаў горад Старыя Дарогі, Дражнаўскі, Новадарожскі, Палажэвіцкі, Пасецкі, Паськавагорацкі, Старадарожскі, Шчыткавіцкі, Языльскі сельсаветы, якія былі вылучаны са складу Слуцкага раёна. 20 кастрычніка 1995 года горад Старыя Дарогі і Старадарожскі раён аб’яднаны ў адну адміністрацыйную адзінку. 27 чэрвеня 2003 года Паськавагорацкі сельсавет перайменаваны ў Горкаўскі. 28 мая 2013 года скасаваны Горкаўскі сельсавет.
КТ315
Тэхналогія
Транзістары гэтага тыпу сталі першапраходцамі новай тэхналогіі — планарна-эпітаксіяльнай. Гэтая тэхналогія прадугледжвае, што ўсе структуры транзістара ўтвараюцца з аднаго боку, зыходны матэрыял мае тып праводнасці як у калектара, у ім спачатку фармуецца базавая вобласць, а потым у ёй — эмітарная. Гэта тэхналогія была засвоена савецкай радыёэлектроннай прамысловасцю, як ступень да вырабу інтэгральных мікрасхем без дыэлектрычнай падкладкі. Да ўзнікнення КТ315 нізкачастотныя транзістары вырабляліся па «сплаўной» тэхналогіі, а высокачастотныя — па дыфузіённай. Суадносіны параметраў, якіх дасягнулі ў КТ315, сталі прарывам у час яго з'яўлення. КТ315 пераўзыходзіў сучасны яму германіевы высокачастотны транзістар ГТ308 па моцы ў 1,5 раза, па межавай частаце ў 1,4 раза, па максімальнаму току калектара ў 3 разы, і пры гэтым быў таннейшы. Ён мог замяніць і нізкачастотныя МП37, пры роўнай моцы пераўзыходзячы іх па каэфіцыенту перадачы тока базы, максімальнаму імпульснаму току і меў лепшую тэмпературную стабільнасць. Крэмній як матэрыял дазваляў гэтаму транзістару дзясяткі хвілін працаваць на ўмераных токах нават пры тэмпературы плаўлення прыпою, але з пагаршэннем характарыстык, аднак без незваротнага разладдзя.
Старадарожскі раён
Насельніцтва
Насельніцтва раёна складае 21,9 тыс. чалавек (2009), у гарадскіх умовах пражывае каля 12 тыс. чал.
КТ315
КТ361
КТ361 — біпалярны транзістар p-n-p–праводнасці.
Старадарожскі раён
Насельніцтва
Дынаміка змянення колькасці насельніцтва:
На тэрыторыі раёна знаходзіцца 90 населеных пунктаў.
КТ315
КТ361
Кампліментарны да КТ315, дзякуючы чаму часта выкарыстоўваецца напару з апошнім у бестрансфарматарных двухтактных схемах. Дзякуючы неблагім тэхнічным характарыстыкам атрымаў шырокае распаўсюджанне ў айчыннай радыётэхніцы. Для адрознення ад КТ315 літара, якая пазначае групу, змяшчалася пасярэдзіне верхняй часткі плоскага боку, часам у абрамленні двух дэфісаў злева і справа.
Старадарожскі раён
Палітыка
Кіраўніком раёна з 2001 г. з’яўляецца Васіль Пятровіч Вусік, кандыдат эканамічных навук.
З 25 кастрычніка 2008 г. выконвае абавязкі старшыні райвыканкама Карпіевіч Вячаслаў Мікалаевіч.
Са студзеня 2009 года старшынёй райвыканкама абраны Чачуха Сцяпан Уладзіміравіч.
Эканоміка
Мяса-малочная жывёлагадоўля, свінагадоўля, кормавытворчасць. Пасевы збожжавых і зернебабовых культур, бульбы, ільну. Прадпрыемствы харчовай, лёгкай, лясной прамысловасці.