cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Балгын (Усходне-Казахстанская вобласць)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 716 чалавек (354 мужчыны і 362 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 416 чалавек (220 мужчын і 196 жанчын).
Якуб Брайцаў
Якуб (Якаў Раманавіч) Брайцаў (, в. Забялышын Магілёўская губерня, Расійская імперыя, цяпер, Беларусь  — ) — беларускі рускамоўны празаік, драматург, паэт.
Біяграфія
Нарадзіўся ў с. Забялышын Клімавіцкага павета Магілёўскай губерні (Беларусь) у сям'і беларускіх сялян. Брат Івана і Васіля Брайцавых.
Скончыў пачатковую школу ў родным Забялышыне, а прыблізна ў 1873 годзе паступіў у павятовае вучылішча ў Клімавічах. Менавіта тут ён пазнаёміўся з талентам А. Пушкіна, М. Гогаля, М. Лермантава, М. Някрасава.
3 2-й палавіны 1880-х гадоў у Маскве. 3 1900 г. на радзіме. У 1905 г. за рэвалюцыйную дзейнасць быў пад наглядам паліцыі.
Пад уражаннямі твораў рускіх пісьменнікаў ён піша вялікую аповесць «Багацеі», якая выйшла асобным выданнем у маскоўскай друкарні ў 1889 г.
Набраныя ў выдавецтве яго аповесці «Няўдашачка Анюта» і «Дудалёва лаза» з-за немагчымасці аплаціць выданне, так і не выйшлі ў свет.
1905—1906 гг. ўвайшлі ў яго жыццё актыўнай падтрымкай рэвалюцыйных выступленняў, надзеі на вялікія перамены.
Менавіта ў гэты перыяд Я. Брайцаў прыступілі да стварэння першага беларускага рускамоўнага рамана «Сярод балот і лясоў». Ён завяршыла яго ў 1916 годзе, але да публікацыі справа не дайшла. Патрэбныя былі грошы, якіх у Якуба Брайцава не было. Ды і не так проста было знайсці выдаўца, які б узяўся друкаваць раман пра экспрапрыятара Аляксандра Савіцкага, вобраз якога аўтар бясспрэчна ўзвышаў да ролі рэвалюцыянера і змагара за народную справу.
Пахаваны ў вёсцы Забялышына Хоцімскага раёна.
Творчасць
Літаратурную дзейнасць пачаў у 1880-я гады.
У творах Брайцава адлюстраваны сацыяльная несправядлівасць, барацьба з прыгнятальнікамі.
У аповесці «Няўдашачка Анюта» (1887), апавяданнях «Старая вёска», «Юда» (1899) адлюстравана непрыняцце бездухоўнасці існуючага ладу. Галоўная тэма творчасці — лёс беларускага сялянства, бяспраўнае становішча ў часы прыгонніцтва (апавяданне «Дудалёва лаза», 1884, апублікавана ў 1966), побыт і працэсы сацыяльнага расслаення ў беларускай вёсцы 2-й палавіны ХІХ-пачатку ХХ ст. (аповесць «Багацеі», 1889; апавяданне «Бяда цыгана», 1905), жыццё ў савецкі час (верш «Дудка», 1920; аповесць «Гаспадар», 1929). У аснове рамана «Сярод 6алот і лясоў» (1913—1916) рэальныя падзеі, звязаныя з рэвалюцыяй 1905 г., дзейнасцю атрада рэвалюцыянера-экспрапрыятара А. Савіцкага).
Літаратурны талент Я. Брайцава доўгі час ацэньваўся выключна па адной выдадзенай аповесці «Багацеі». У 1920 годзе гэту аповесць М. Гарэцкі адзначыў у сваёй працы «Гісторыя беларускай літаратуры», а ў 1923 г. пераклаў урывак на беларускую мову і змясціў у «Хрэстаматыі беларускай літаратуры. XI стагоддзе — 1905 год». У 1922 г. ацэнку аповесці даў Я. Карскі ў сваёй знакамітай працы «Беларусы»: «У канцы 80-х гадоў з'явіўся таленавіты твор Я. Р. Брайцава: „Багацеі“». Леў Талстой, прачытаўшы яе, стаў запрашаць Брайцава ў Ясную Паляну. Вядома, што ў канцы 90-х гадоў мінулага стагоддзя пісьменнік быў не толькі ўваходны ў дом Талстых, але і лічыўся там досыць блізкім знаёмым. Ён нярэдка ўспамінаў потым пра тыя шчаслівыя дні, якія праводзіў у маёнтку Талстога, аб доўгіх спрэчках, аб гасціннасці. Пазней Брайцаў напіша аб гэтым часе псіхалагічны эцюд «Юда».
Ударная ўстаноўка
Ударная ўстаноўка (барабанная ўстаноўка, драмз ад drums ) — набор барабанаў, талерак і іншых ударных інструментаў, прыстасаваны для зручнай гульні музыканта-барабаншчыка. Звычайна выкарыстоўваецца ў джазе, року і поп-музыцы.
Якуб Брайцаў
Памяць і спадчына
У 2013 годзе ў выдавецтве «Регистр» выйшаў зборнік твораў Якуба Брайцава «Сярод балот і лясоў». Кніга вяртае імя выдатнага пісьменніка Якуба Брайцава ў кантэкст рускамоўнай літаратуры Беларусі і дазваляе вучоным пашырыць межы сваіх даследаванняў.
Ударная ўстаноўка
Па асобных інструментах устаноўкі іграюць барабаннымі палачкамі, рознымі шчоткамі і выбівачкамі. Для гульні на хай-хэце і бас-барабане выкарыстоўваюцца педалі, таму барабаншчык іграе седзячы на спецыяльным крэсле ці зэдліку.
Розныя жанры музыкі дыктуюць стылістычна адпаведны склад інструментаў у барабаннай устаноўцы.
Алабамскі сельскагаспадарча-механічны ўніверсітэт
Алабамскі сельскагаспадарча-механічны ўніверсітэт (Alabama Agricultural and Mechanical University) — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Хантсвіл у штаце Алабама.
Агульная характарыстыка
Гэта гістарычна "чорны" ўніверсітэт, дзе традыцыйна большасць студэнтаў складаюць афраамерыканцы.
Заснаваная ў 1875 годзе, сваю цяперашнюю назву вучэльня атрымала ў 1969 годзе.
Гістарычны раён кампуса ўніверсітэта, таксама вядомы як гістарычны раён Каледж Нормал Хіл, мае 28 будынкаў і чатыры збудаванні, занесеныя ў Нацыянальны рэестр гістарычных месцаў ЗША.
Блюз-рок
Блюз-рок — гібрыдны музычны жанр, разнавіднасць рок-музыкі, які аб’ядноўвае элементы стыляў блюз і рок-н-рол. Аснову блюз-фатальнага гучання складаюць электрагітара, бас-гітара і ўдарная ўстаноўка, прычым гук электрагітары падвяргаецца скажэнню «овердрайв», звычайна з дапамогай лямпавага гітарнага ўзмацняльніка.
Блюз-рок пачаў сваё развіццё ў сярэдзіне 1960-х гадоў у Англіі і ЗША як тое, што музычны гісторык П'еро Скаруфі назваў «рытм-н-блюз у выкананні белых еўрапейскіх музыкантаў». Англійскія гурты, такія, як The Who, Yardbirds, Led Zeppelin, Animals, Cream і Rolling Stones, эксперыментавалі з музыкай ранніх амерыканскіх блюзменаў Хаўліна Вульфа, Роберта Джонсана, Джымі Рыда, Мадзі Уотэрса і іншых. Раннія блюз-фатальныя групы «імкнуліся іграць доўгія і складаныя імправізацыі, тыповыя для джазавых запісаў», але да сярэдзіны 1970-х гадоў блюз-рок стаў цяжэйшым і заснаваным на рыфах. На хвалі папулярнасці рок-музыкі, «напачатку 70-х гадоў мяжа паміж блюз-рокам і хард-рокам была ледзь прыкметная». Пазней, у 1980-х і 1990-х гадах выканаўцы блюз-рока вярнуліся да блюзавых каранёў, а некаторыя, напрыклад, Fabulous Thunderbirds ці Стыві Рэй Вон, «фліртавалі са статусам рок-зорак».
Буда (Халопеніцкі сельсавет)
Бу́да (, Буда) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Халопеніцкага сельсавета.
Эдвард Хіт
Эдуард Рычард Джордж ХІТ (Edward Richard George Heath;, Бродстэрс, Вялікабрытанія — ) — брытанскі дзяржаўны і палітычны дзеяч. 69-ы прэм’ер-міністр Вялікабрытаніі. Належаў да Кансерватыўнай партыі.
Урад Э. Xіта імкнуўся абмежаваць правы рабочых на забастоўкі, падпісаў Дагавор аб забароне размяшчэння ядзернай зброі на марскім дне (1971), увёў прамое кіраванне Паўночнай Ірландыяй з Лондана (1972), дамогся ўступлення Вялікабрытаніі ў Еўрапейскую эканамічную супольнасць (1973).
Палідарыўка
Палідараўка ці Палідарыўка (Полідарівка) — вёска ў Іванкіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Сыдаравыцкага сельсавета.
Стары Сокалы
Старыя Со́калы ці Стары Со́калы (Старі Со́коли) — вёска ў Іванкіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Старасакалыўскага сельсавета.
Атраднае (Бранскі раён)
Атраднае (Отрадное) — сяло ў Бранскім раёне Бранскай вобласці Расіі.
Гісторыя
У 1950-я гг. да 3. ад вёскі выяўлена селішча V—XIII стст., што пацвярджае версію аб старажытным узнікненні вёскі (не пазней X ст.).
У 1898 была адчынена земская школа.
У 1930 годзе арганізаваны калгас «13 год Кастрычніка».
У 1945 годзе калгас «13 гадоў Кастрычніка» перайменаваны ў калгас імя Леніна.
У 1946 годзе Голяжская сямігадовая школа зрабіла першы пасляваенны выпуск. У 1950 годзе адкрыты Дом культуры.
1 верасня 1960 года адкрыты новы драўляны будынак васьмігадовай школы. У 1967 годзе адкрыта сельская бібліятэка. У 1967 годзе Атрадзенская васьмігадовая школа рэарганізавана ў сярэднюю школу. У 1970 годзе Дом культуры і бібліятэка пераехалі ў новы будынак.
У 1964 годзе Галя́жа было перайменавана ў Атраднае.
Леанід Мікалаевіч Андрэеў
Леанід Мікалаевіч Андрэеў  (, Арол, Расійская імперыя —, Нейвола, Фінляндыя) — рускі пісьменнік. Прадстаўнік Сярэбранага веку рускай літаратуры. Лічыцца пачынальнікам рускага экспрэсіянізму.
Нові Сокалы
Но́выя Со́калы ці Но́ві Со́калы (Но́ві Со́коли) — вёска ў Іванкіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Старасакалыўскага сельсавета.
Леанід Мікалаевіч Андрэеў
Дзяцінства
Нарадзіўся ў Арле ў не вельмі забяспечанай сям'і каморніка-таксатара Мікалая Іванавіча Андрэева ​​(1847—1889) і Анастасіі Мікалаеўны Андрэевай (Пацкоўскай) — дачкі збяднелага польскага памешчыка. Ужо ў дзяцінстве выяўляў цікавасць да чытання. Вучыўся ў Арлоўскай класічнай гімназіі (1882—1891). Захапляўся творчасцю Шапенгаўэра і Гартмана.
Юнацтва
Юнацкая ўражлівасць і развітае ўяўленне некалькі разоў падахвочвалі яго на безразважныя ўчынкі: ва ўзросце 17 гадоў вырашыў выпрабаваць сілу волі і лёг паміж рэек перад надыходзячым паравозам, але застаўся цэлы.
Скончыўшы гімназію, Андрэеў паступіў на юрыдычны факультэт Пецярбургскага ўніверсітэта; пасля смерці бацькі матэрыяльнае становішча яго сям'і пагоршылася, а сам Андрэеў пачаў злоўжываць алкаголем. Некаторы час Андрэеву даводзілася нават галадаць. У Пецярбурге спрабаваў пісаць свае першыя апавяданні, аднак з рэдакцыі, як Андрэеў узгадвае ў сваіх мемуарах, іх вярнулі са смехам. Адлічаны за нявыплату, ён паступіў на юрыдычны факультэт Маскоўскага ўніверсітэта. У Маскве, па словах самога Андрэева​​: «матэрыяльна жылося лепш: дапамагалі таварышы і камітэт». У 1894 г., пасля любоўнай няўдачы, Андрэеў спрабаваў скончыць жыццё самагубствам. Наступствам няўдалага стрэлу было царкоўнае пакаянне і парок сэрца, які і выклікаў пасля смерць пісьменніка. Пасля гэтага выпадку Леанід Андрэеў зноў быў вымушаны бедаваць: цяпер яму неабходна было карміць маці, сваіх сясцёр і братоў, якія перабраліся ў Маскву. Перабіваўся выпадковымі заробкамі, выкладаннем і маляваннем партрэтаў на заказ. У палітычнай дзейнасці не ўдзельнічаў.
У 1897 паспяхова здаў выпускныя экзамены ва ўніверсітэце, што адкрыла яму дарогу ў адвакатуру, якой ён займаўся аж да 1902 г. У тым жа годзе пачынае сваю журналісцкую дзейнасць у газетах «Маскоўскі веснік» і «Кур'ер». Свае фельетоны ён падпісваў псеўданімам «James Lynch». У 1898 г. у «Кур'еры» быў надрукаваны яго першы аповяд: «Баргамот і Гараська». Паводле слоў Андрэева, аповяд быў перайманнем Дзікенса, аднак маладога аўтара заўважыў Максім Горкі, які і запрасіў Андрэева ​​ў кнігавыдывецкае таварыства «Веды», якое аб’ядноўвае многіх маладых пісьменнікаў.
Першая руская рэвалюцыя і даваенныя гады
Сапраўдная слава прыйшла да Андрэева пасля выдання ў 1901 яго апавядання «Жылі-Былі» ў часопісе «Жыццё».
У 1902 Андрэеў ажаніўся з А. М. Велігорскай — унучатай ​​пляменніцай Тараса Шаўчэнкі. У тым жа годзе становіцца рэдактарам «Кур'ера», вымушаны быў даць паліцыі падпіску аб нявыездзе з-за сваёй сувязі з рэвалюцыйна настроеным студэнцтвам. Дзякуючы дапамозе Максіма Горкага вялікім накладам быў выпушчаны першы том яго твораў. У гэтыя гады абазначылася накіраванасць творчасці і яго літаратурная манера.
У 1905 годзе вітаў Першую рускую рэвалюцыю; хаваў у сябе дома членаў РСДРП, 10 лютага быў пасаджаны ў турму за тое, што напярэдадні на яго кватэры прайшоў тайны сход ЦК (25 лютага выпушчаны пад заклад, унесены Савам Марозавым). У гэтым жа годзе ён напіша апавяданне «Губернатар», якое стала водгукам на забойства 17 лютага эсэрам І. Каляевым маскоўскага генерал-губернатара вялікага князя Сяргея Аляксандравіча.
У 1906 годзе пісьменнік вымушаны з'ехаць у Германію, дзе ў яго нараджаецца другі сын, Данііл, які пасля стане пісьменнікам (яго пяру належыць трактат «Ружа Свету»). У снежні таго ж года ад послеродовой гарачкі памірае яго жонка (пахавана ў Маскве на могілках Навадзевічага манастыра).
Андрэеў ад'язджае на Капры (Італія), дзе жыве ў Горкага (са снежня 1906 года — да вясны 1907). Пасля пачатку рэакцыі ў 1907 годзе Андрэеў расчароўваецца ў самой рэвалюцыі. Ён адыходзіць ад рэвалюцыйна настроенага пісьменніцкага асяроддзя Горкага.
У 1908 годзе Андрэеў ажаніўся з А. І. Дзенісевіч (Карніцкай) і пераязджае ва ўласны дом у Вамельсу. На віле «Аванс» (назва была абрана з-за таго, што дом быў пабудаваны на аванс ад выдаўца) Леанід Андрэеў піша свае першыя драматычныя творы.
З 1909 года актыўна супрацоўнічае з мадэрнісцкімі альманахамі выдавецтва «Шыпшына».
Першая сусветная вайна, рэвалюцыя 1917 года і смерць пісьменніка
Пачатак Першай сусветнай вайны Леанід Андрэеў сустрэў з натхненнем:
«Перамагчы Германію неабходна — гэта пытанне жыцця і смерці не толькі для Расіі — найвялікшай славянскай дзяржавы, усе магчымасці якой наперадзе, але і для еўрапейскіх дзяржаў. <…> Разгром Германіі будзе разгромам Усееўрапейскай рэакцыі і пачаткам новага цыкла еўрапейскіх рэвалюцый».
У час вайны Андрэеў публікуе драму пра ваенные падзеі ў Бельгіі («Кароль, закон і свабода»). Зрэшты, творы пісьменніка ў той час прысвечаны, галоўным чынам, не вайне, а мяшчанскаму побыту, тэме «маленькага чалавека».
Пасля Лютаўскай рэвалюцыі 1917 года ўваходзіў у рэдакцыйны Савет рэакцыйнай газеты «Руская воля».
12 верасня 1919 года Леанід Андрэеў раптоўна памёр ад пароку сэрца ў мястэчку Мустамякі, на дачы ў свайго сябра — лекара і літаратара Ф. М. Фалькоўскага. Быў пахаваны ў Марыёках. У 1956 годзе перапахаваны ў Ленінградзе на Літаратарскіх мастках на Волкавых могілках.
З 1956 года яго выбраныя творы часта перавыдаваліся ў СССР. У 1991 годзе ў Арле, на радзіме пісьменніка, адкрыўся Дом-Музей Леаніда Андрэева.
Творчасць, асноўныя ідэі
Першыя творы Леаніда Андрэева, шмат у чым пад уздзеяннем бядотных умоў, у якіх тады знаходзіўся пісьменнік, прасякнутыя крытычным аналізам сучаснага свету («Баргамот і Гараська», «Горад»). Аднак яшчэ ў раннім перыядзе творчасці пісьменніка праявіліся яго асноўныя матывы: крайні скептыцызм, нявер'е ў чалавечы розум («Сцяна», «Жыццё Васіля Фівейскага»), узнікае захапленне спірытуалізмам і рэлігіяй («Юда Іскарыёт»). Апавяданні «Губернатар», «Іван Іванавіч» і п'еса «Да зорак» адлюстроўваюць сімпатыю пісьменніка да рэвалюцыі. Аднак пасля пачатку рэакцыі 1907 Леанід Андрэеў адмовіўся ад усялякіх рэвалюцыйных поглядаў, лічачы, што бунт мас можа прывесці толькі да вялікіх ахвяраў і вялікіх пакут (гл. «Аповяд пра сем павешаных»). У сваім апавяданні «Чырвоны смех» Андрэеў намаляваў карціну жахаў сучаснай вайны (рэакцыя на Руска-японскую вайну). Незадаволенасць яго герояў навакольным светам і парадкамі нязменна выліваецца ў пасіўнасць або анархічны бунт. Перадсмяротныя сачыненні пісьменніка прасякнуты дэпрэсіяй, ідэяй пра радасць ірацыянальных сіл.
Нягледзячы на патэтычны настрой твораў, літаратурная мова Андрэева​​, напорыстая і экспрэсіўная, з падкрэсленым сімвалізмам, сустракала шырокі водгук у мастацкай і інтэлігенцкім асяроддзі дарэвалюцыйнай Расіі. Станоўчыя водгукі аб Андрэеве ​​пакінулі Максім Горкі, Рэрых, Рэпін, Блок, Чэхаў і многія іншыя. Творы Андрэева ​​адрознівае рэзкасць кантрастаў, нечаканыя павароты сюжэту, у спалучэнні са схематычна прастатой склада. Леанід Андрэеў прызнаны яркім пісьменнікам Срэбнага веку рускай літаратуры.
Лагуна Уюні
Уюні (Uyuni Lacuna) — лагуна, якая знаходзіцца на паўночным полюсе самага буйнога спадарожніка Сатурна — Тытана, па каардынатах 66.3°N, 131.6°W. Лагуна (lacuna) — падобная да возера фармацыя, якая пры радарным зандаванні мела слабае паглынанне радыёхваль, што кажа аб яе малой глыбіні, альбо поўнай адсутнасці вадкасці.
Дыяметр лагуны складае 27 км. Знаходзіцца на паўночным полюсе побач з яго морамі (Кракена, Лігеі і Пунгі). Лагуна складаецца з вадкіх вуглевадародаў (у асноўным з метану, этану і прапану). Лагуна Уюні з'яўляецца адной з многіх лагун, якія раскіданыя ўздоўж паўночнага полюса Тытана. Пры дапамозе радара Касіні яна была знойдзена ў 2007 годзе.
Названа ў гонар зямнога саланчаку Уюні, размешчанага на тэрыторыі Балівіі.
Жулдыз (Усходне-Казахстанская вобласць)
Жулдыз — сяло ў Катон-Карагайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Улкен Нарынскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 7 км на паўднёвы ўсход ад раённага цэнтра, сяла Улкен Нарын. Код КАТА — 635430300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 710 чалавек (364 мужчыны і 346 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 406 чалавек (213 мужчын і 193 жанчыны).
Красыліўка (Іванкіўскі раён)
Красі́лаўка ці Красыліўка (Краси́лівка) — вёска ў Іванкіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Старасакалыўскага сельсавета.
Абазначэнне Баера
Абазначэнне Баера — зорнае абазначэнне, пры якім канкрэтная зорка ідэнтыфікуецца грэчаскай або лацінскай літарай, якая суправаджаецца формай роднага склону лацінскага імя яе бацькоўскага сузор’я. Арыгінальны спіс абазначэнняў Баера ўтрымоўваў 1564 зоркі.
Большасць яркіх зорак атрымалі свае першыя сістэматычныя назвы ад нямецкага астранома Іагана Баера ў 1603 годзе ў яго зорным атласе Уранаметрыя.
Баер выкарыстаў грэчаскія літары для больш яркіх зорак, але грэчаскі алфавіт мае толькі дваццаць чатыры літары, у той час як адно сузор’е можа ўтрымліваць пяцьдзясят і больш зорак, бачных няўзброеным вокам. Калі грэчаскія літары скончыліся, Баер працягваў абазначэнне зорак лацінскімі літарамі: верхні рэгістр А, за ім ніжні рэгістр b  — z (апускаючы j і v), у агульнай складанасці яшчэ 24 літары. Баер ніколі не выходзіў за межы z, але потым астраномы дадалі больш абазначэнняў, выкарыстоўваючы лацінскія літары верхняга і ніжняга рэгістраў. Літары верхняга рэгістра ішлі за літарамі ніжняга рэгістра. Апошняя вялікая літара, якая выкарыстоўвалася такім чынам, была Q.
Парадак па бачнай зорнай велічыні
У большасці сузор’яў Баер прысвойваў грэчаскія і лацінскія літары зоркам унутры сузор’я ў грубым парадку бачнай зорнай велічыні, ад яркіх да цьмяных. Паколькі самая яркая зорка ў большасці сузор’яў пазначаецца як α (альфа), многія людзі памылкова мяркуюць, што Баер упарадкаваў зоркі выключна па яркасці. У часы Баера, аднак, яркасць зорак не магла быць дакладна вымерана. Зоркі традыцыйна ставіліся да аднаго з шасці класаў зорнай велічыні (самая яркая — да першай, самая цьмяная — да шостай), і Баер звычайна парадкаваў зоркі ўнутры сузор’я па класах: усе зоркі першай велічыні, за імі ўсе зоркі другой велічыні і г. д. Унутры кожнага класа зорак Баер не рабіў спробаў размясціць зоркі па адноснай яркасці. У выніку, самая яркая зорка ў кожным класе не заўсёды паказана першай у парадку Баера.
Але, акрамя таго, Баер не заўсёды ішоў класаваму правілу велічыні: ён часам прызначаў літары зоркам у адпаведнасці з іх месцазнаходжаннем у сузор’і або парадкам іх уздыму, або гістарычным або міфалагічным дэталяў. Часам парадак выглядае даволі адвольным.
З 88 сучасных сузор’яў ёсць па меншай меры 30, у якіх альфа не з’яўляецца самай яркай зоркай, і 4 з іх увогуле не маюць α-зоркі. (Сузор’і без зоркі α: Ветразі і Карма — абодва раней былі часткай сузор’я Карабель Арго, чыя α-зорка — цяперашні Канопус у сузор’і Кіля.)
Розныя абазначэнні Баера
Хаця Баер не выкарыстоўваў загалоўныя лацінскія літары (акрамя А) для абазначэння «нерухомых зорак», ён выкарыстаў іх для абазначэння іншых аб’ектаў, паказаных на яго картах, напрыклад: суседнія сузор’і, «часовыя зоркі», розныя астранамічныя аб’екты або апорныя лініі, такія як Тропік Рака. Баер не меў намеру выкарыстоўваць такія пазнакі, як каталогавыя пазначэнні, але некаторыя з іх захаваліся для абазначэння астранамічных аб’ектаў. У дыяграмах сузор’яў, якія не вычарпалі грэчаскіх літар, Баер часам выкарыстоўваў пакінутыя грэчаскія літары для розных пазначэнняў.
Перагледжаныя абазначэння
Пталемей вызначыў чатыры зоркі як «памежныя зоркі», кожная з якіх падзелена двума сузор’ямі: Альферац (зорку дзеляць Андрамеда і Пегас), Эльнат (зорку дзеляць Цялец і Вознік), Ню Валапаса (зорку дзеляць Валапас і Геркулес) і Фамальгаут (зорку дзеляць Паўднёвая Рыба і Вадаліў). Першыя тры з гэтых зорак Баер прызначыў грэчаскую літару з абодвух сузор’яў: Альфа Андрамеды = Дэльта Пегаса, Бэта Цяльца = Гама Возніка і Ню Валапаса = Псі Геркулеса. Калі Міжнародны астранамічны саюз прызначыў пэўныя межы для сузор’яў у 1930 годзе, ён абвясціў, што зоркі і іншыя нябесныя аб’екты могуць належаць толькі аднаму сузор’ю. Такім чынам, залішняе другое абазначэнне ў кожнай пары выйшла з ужывання.
Баер памылкова прысвоіў двум зоркам дублюючыя імёны: Ксі Авена (дублюецца як Псі Кіта) і Капа Кіта (дублюецца як g Цяльца). Ён выправіў іх у наступным атласе, і дубляваныя імёны больш не выкарыстоўваліся.
Іншыя выпадкі шматлікіх абазначэнняў Баера паўсталі, калі зоркі, названыя Баерам у адным сузор’і, былі пераведзены пазней астраномамі ў іншае сузор’е. Напрыклад, Гама і Омікрон Скарпіёна Баера былі пераведзены з сузор’я Скарпіёна ў сузор’е Шалі і атрымалі новыя імёны: Сігма і Іпсілон Шаляў. (Зорка, якая зараз вядомая як Омікрон Скарпіёна, не была названая Баерам, але атрымала назву o Скарпіёна (лацінскі ніжні рэгістр «o») Лакайлем, які пазней астраномы няправільна вытлумачылі як омікрон.)
Лагуна Эйр
Дыяметр лагуны складае 25,4 км. Знаходзіцца на паўночным полюсе побач з яго морамі (Кракена, Лігеі і Пунгі). Лагуна складаецца з вадкіх вуглевадародаў (у асноўным з метану, этану і прапану). Лагуна Эйр з'яўляецца адной з многіх лагун, якія раскіданыя ўздоўж паўночнага полюса Тытана. Пры дапамозе радара Касіні яна была знойдзена ў 2007 годзе.
Названа ў гонар зямнога возера Эйр, размешчанага на тэрыторыі Аўстраліі.
Абазначэнне Баера
Перагледжаныя абазначэння
Некалькі зорак больш не ляжаць (паводле сучасных межаў сузор’я) у межах сузор’я, для якога яны названыя. Уласны рух Ро Арла, напрыклад, перанёс зорку праз мяжу ў сузор’е Дэльфіна ў 1992 годзе.
Стылі
Пазначэнні Байера часцей за ўсё пішуць як грэчаскую або лацінскую літару, пасля якой варта стандартная абрэвіятура сузор’я з 3 знакамі, або часам з поўным генетычным сузор’ем. Часам пішуцца таксама грэчаскія імёны: Альфа Вялікага Пса, Бэта Персея.
Лацінскія літарныя абазначэння Баера
Лацінскія абазначэння не так часта ўжываюцца, як грэчаскія (асабліва ў сузор’ях з абазначэннямі Флемсціда), але ёсць некаторыя выключэнні, такія як h Персея (з’яўляецца зорным скопішчам) і P Лебедзі. Загалоўныя лацінскія абазначэння Баера ў сучасным выкарыстанні не выходзяць за рамкі Q: такія імёны, як R Зайца і W Вялікай Мядзведзіцы, з’яўляюцца зменнымі зорнымі пазначэннямі, а не пазначэннямі Баера.
Яшчэ адным ускладненнем з’яўляецца выкарыстанне лікавых надпісаў, каб адрозніць суседнія зоркі, якія Баер (або больш позні астраном) пазначыў звычайнай літарай. Звычайна гэта падвойныя зоркі (у асноўным аптычныя падвойныя, а не сапраўдныя падвойныя зоркі), але ёсць некаторыя выключэнні, такія як ланцуг зорак π1, π², π³, π4, π5 і π6 Арыёна.
Пазнейшыя літары
Баер не маркіраваў «сталыя» зоркі вялікімі літарамі (за выключэннем A, якую ён выкарыстаў замест a). Тым не менш, шэраг зорак у паўднёвых сузор’ях маюць загалоўныя літарныя абазначэння, такія як B Цэнтаўра і G Скарпіёна. Гэтыя лісты былі прызначаныя больш познімі астраномамі, у прыватнасці Лакайлем у яго каталогу і Гулда ў сваёй працы «Uranometría Argentina». Лакайл рушыў услед за выкарыстаннем грэчаскіх літар Баера, але для многіх сузор’яў гэта было недастаткова. Спачатку ён выкарыстоўваў малыя літары, пачынаючы з а, а пры неабходнасці, загалоўныя літары, пачынаючы з А, некалькі адхіляючыся ад практыкі Байера. Лакайль тры разы выкарыстоўваў лацінскі алфавіт у вялікім сузор’і Карабель Арго, адзін раз для кожнай з трох абласцей, якія ў цяперашні час з’яўляюцца сузор’ямі Кіля, Кармы і Ветразяў. Гэтага было недастаткова для колькасці зорак, таму ён таксама выкарыстаў вялікія лацінскія літары, такія як N Ветразяў і Q Кармы. Лакайль прызначыў вялікія вялікія літары паміж R і Z у некалькіх сузор’ях, але яны або былі адкінуты, каб дазволіць прысваенне гэтых літар пераменным зоркам, або фактычна аказалася пераменнай.
Кастрычана
Кастрычана (Костричено) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Валокаўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 8 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 39 км на паўночны захад ад Смаленска, за 11 км на поўнач ад аўтадарогі Арол — Віцебск, на беразе ракі Грэбелька. За 9 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Галынкі на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Кузіна (Касплянскае сельскае паселішча)
Кузіна (Кузино) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Касплянскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 8 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 38 км на паўночны захад ад Смаленска, за 1 км на паўночны захад ад аўтадарогі Смаленск — Невель. За 21 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Леляквінская на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Атамная фізіка
Атамная фізіка — раздзел фізікі, які вывучае будову і станы атамаў. Узнікла ў канцы XIX — пачатку ХХ ст. У выніку эксперыментаў вызначаўшых, што атам уяўляе сістэму з дадатна зараджанага ядра і адмоўна зараджаных электронаў. Вялікі штуршок у развіцці атамнай фізікі далі вопыты Рэзерфорда па рассейванні α-часціц.
Агульныя звесткі
Атамная фізіка — раздзел фізікі, які вывучае будову і ўласцівасці атамаў, іонаў і электронных канфігурацый, а так сама элементарных працэсаў, у якіх яны удзельнічаюць. Атамная фізіка карыстаецца лінейнымі памерамі каля  см і энергіямі каля 1 эВ. Асноўнай мэтай атамнай фізікі з’яўляецца вызначэнне ўсіх магчымых станаў атама. Асноўныя раздзелы атамнай фізікі: тэорыя атама, атамная спектралогія, рэнтгенаспектральны аналіз, радыёспектраскапія, фізіка атамных сутыкненняў.
У аснове сучаснай атамнай фізікі знаходзіцца квантава-механічная тэорыя, якая апісвае фізічныя з’явы на атамна-малекулярным узроўні. Атамная фізіка разглядае атам як сістэму з дадатна зараджаным ядром і адмоўна зараджанымі электронамі.
Ізаляваныя атамы
Атамная фізіка ў першую чаргу разглядае атамы ў ізаляцыі. Атамныя мадэлі будуць складацца з аднаго ядра, якое можа быць акружана адным ці некалькімі звязанымі электронамі. Ён не звязаны з утварэннем малекул (хоць вялікая частка фізікі ідэнтычная) і не разглядае атамы ў цвёрдым стане як кандэнсаваныя рэчывы. Ён звязаны з такімі працэсамі, як іанізацыя і ўзбуджэнне фатонамі або сутыкненні з атамнымі часціцамі.
Хоць мадэляванне атамаў паасобку можа здацца нерэалістычным, калі разглядаць атамы ў газе або плазме, то часовыя рамкі для ўзаемадзеяння атама з атамам велізарныя ў параўнанні з атамнымі працэсамі, якія звычайна разглядаюцца. Гэта азначае, што з асобнымі атамамі можна звяртацца так, як калі б кожны быў ізаляваны, як і пераважная большасць часу.
Электронная канфігурацыя
Электроны ўтвараюць ўмоўныя абалонкі вакол ядра. Звычайна яны знаходзяцца ў асноўным стане, але могуць быць распачаты паглынаннем энергіі з святла (фатонаў), магнітнымі палямі або ўзаемадзеяннем з часціцай, з якой яны сутыкаюцца (звычайна іоны або іншыя электроны).
Кажуць, што электроны, якія запаўняюць абалонку, знаходзяцца ў звязаным стане. Энергія, неабходная для выдалення электрона з яго абалонкі (якая нясе яго ў бясконцасць) называецца энергіяй сувязі. Любая колькасць энергіі, паглынутая электронам больш гэтай колькасці, пераўтвараецца ў кінетычную энергію ў адпаведнасці з захаваннем энергіі. У такім выпадку кажуць, што атам падвергнуўся працэсу іанізацыі.
Калі электрон паглынае колькасць энергіі, меншую, чым энергія сувязі, ён пераходзіць ва ўзбуджаны стан. Праз некаторы час электрон ва ўзбуджаным стане «скокне» (пяройдзе) у больш нізкі стан. У нейтральным атаме сістэма будзе вылучаць фатон з-за рознасці энергій, бо энергія захоўваецца.
Гісторыя
Ідэя пра існаванне драбнейшых непадзельных часціц — атамаў, упершыню была сфармулявана старажытнагрэчаскімі філосафамі: Леўкіпам, Дэмакрытам і Эпікурам. У XVII ст. гэта ідэя была развіта ў працах французскіх філосафаў П’ера Гасендзі і Рэнэ Дэкарта, а таксама англійскага хіміка Роберта Бойля. Атамізм гэтага перыяду меў абстрактны характар прадстаўлення аб атамах, як аб пастаянных часціцах з рознымі памерамі і формамі, якія так сама не маюць фізічных і хімічных уласцівасцей.
Паскоранае развіццё хіміі ў канцы XVIII — пачатку XIX ст. прывяло да перагляду некаторых аспектаў атамістычнага вучэння. Англійскі вучоны Джон Дальтан зрабіў здагадку пра тое, што атам гэта драбнейшая часціца хімічнага элемента і атамы розных хімічных элементаў маюць розную масу, якая з’яўляецца асноўнай характарыстыкай атама. Працы італьянскіх навукоўцаў Амедэа Авагадра і Станіслаа Каніцара ​​вызначылі строгія размежавання паміж атамам і малекулай. У XIX ст. таксама былі адкрыты аптычныя ўласцівасці атамаў, нямецкімі фізікамі Густавам Кірхгофам і Робертам Вільгельмам Бунзенам быў пакладзены пачатак спектральнага аналізу. У 1869 годзе Дзмітрый Іванавіч Мендзялееў адкрыў перыядычны закон хімічных элементаў.
Найважнейшымі вехамі ў гісторыі атамнай фізікі былі адкрыццё электрона ў 1897 годзе англійскім фізікам Джозефам Джонам Томсанам і радыеактыўнага распаду французскімі навукоўцамі М. Складоўскай-Кюры і П. Кюры, яны змянілі ўяўленне пра атам як пра сістэму ўзаемадзейных зараджаных часціц, паводле тэорыі галандскага фізіка Х. Лорэнца. На падставе гэтых даследаванняў, Томсан прапанаваў ў 1903 годзе мадэль атама ў выглядзе сферы з дадатным зарадам, з украпінамі невялікіх па памеры часціц з адмоўным зарадам — ​электронаў, якія трымаюцца ў атаме за кошт роўнасці сілы прыцягнення дадатнага зарада сілам ўзаемнага адштурхвання электронаў. Далейшыя вывучэння радыеактыўнасці Ф. Содзі прывялі да адкрыцця ізатопаў, тым самым разбурыўшы навуковыя ўяўленні аб абсалютнай ідэнтычнасці ўсіх атамаў аднаго хімічнага элемента. Важную ролю адыграла таксама даследаванне А. Р. Сталетавым фотаэфекту і далейшае тлумачэнне гэтай з’явы А. Эйнштэйнам.
Мадэль Томсана была аспрэчана ў 1909 годзе яго вучнем Э. Рэзерфордам, які прапанаваў планетарную мадэль атама, са змешчаным ў цэнтры масіўным дадатным шчыльным ядром, вакол якога, як планеты вакол Сонца, лётаюць электроны, колькасць якіх у нейтральна зараджаным атаме такая, каб іх сумарны адмоўны зарад кампенсаваў дадатны зарад ядра. Г. Мозлі высветліў, што зарад ядра павялічваецца ад аднаго хімічнага элемента да наступнага на адну элементарную адзінку зарада, роўную зараду электрона, але з процілеглым знакам, а колькасна зарад атамнага ядра, у адзінках элементарнага зарада, роўны парадкаваму нумары элемента ў перыядычнай сістэме.
Планетарная мадэль атама мела шэраг недахопаў, з якіх самы значны быў звязаны з тэарэтычна дакладнай стратай энергіі электрона: за таго, што электрон верціцца вакол атама, то на яго дзейнічае цэнтраімклівае паскарэнне, а паводле формулы Лармора кожная зараджаная часціца, якая рухаецца з паскарэннем, выпраменьвае энергію. Калі электрон губляе энергію, то ўрэшце ён мусіць зваліцца на ядро, чаго на праўдзе не адбываецца. Удакладненне мадэлі атама стала магчымым толькі з пазіцыі цалкам новых уяўленняў аб атаме, адкрытых нямецкім фізікам М. Планкам, які ўводзіць у навуку паняцці квантаў. У 1905 годзе А. Эйнштэйн прапанаваў квантавае тлумачэнне з’явы фотаэфекту, вызначыўшы квант святла як адмысловую часціцу, пазней названую фатонам. У 1913 годзе Н. Бор выказаў думку, што электрон можа вярцецца не адвольна, а на строга вызначаных арбітах, не змяняючы сваёй энергіі які заўгодна працяглы час. Пераход з арбіты на арбіту патрабуе пэўнай энергіі — кванта энергіі.
Мадэль атама Бора атрымала эксперыментальнае пацверджанне ў вопытах нямецкіх фізікаў Дж. Франка і Г. Герца. Тэорыя атамных спектраў атрымала далейшае развіццё ў працах нямецкага фізіка А. Зомерфельда, які прапанаваў больш складаныя эліптычныя арбіты электронаў у атаме. Квантавая тэорыя атама растлумачыла структуру характарыстычных спектраў рэнтгенаўскага выпраменьвання і перыядычнасць хімічных уласцівасцяў атамаў. Аднак з далейшым развіццём атамнай фізікі квантавая мадэль атама перастала адпавядаць узроўню ўяўленняў пра атам. Французскім фізікам Л. дэ Бройлем была выказана здагадка аб дваістай прыродзе руху мікрааб’ектаў, у прыватнасці электрона. Гэтая тэорыя паслужыла адпраўным пунктам стварэння квантавай механікі, у працах нямецкіх фізікаў В. Гейзенберга і М. Борна, аўстрыйскага фізіка Э. Шродзінгера і англійскага фізіка П. Дзірака; і створанай на яе аснове сучаснай квантава-механічнай тэорыі атама.
Прасвята
Прасвята — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці, за 23 км на поўнач ад горада Браслаў, за 3 км на паўночны захад ад вёскі Спрынды, у басейне ракі Заходняя Дзвіна.
Плошча паверхні 0,05 км². Даўжыня 0,4 км, найбольшая шырыня 0,2 км. Даўжыня берагавой лініі 1,45 км.
Размешчана сярод балоцістага масіву. Зарастае. Упадае ручай з возера Ільжа. Выцякае ручай Прасвята.
Коз’і Горы
Коз’і Горы (Козьи Горы) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Катынскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 6 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 15 км на захад ад Смаленска, за 0,1 км на поўдзень ад аўтадарогі Арол — Віцебск, на беразе ракі Дняпро. За 1,5 км на паўночны захад ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Катынь на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Раймон Бар
Раймон Бар (Raymond Barre; 12 красавіка 1924, востраў Рэюньён — 25 жніўня 2007) — французскі палітык, міністр знешняга гандлю, прэм’ер-міністр Францыі ў 1976—1981 гадах, адзін са стваральнікаў еўрапейскага Эканамічнага і валютнага саюза.
Біяграфія
Раймон Бар нарадзіўся на востраве Рэюньён — заморскай тэрыторыі Францыі і правёў там большую частку свайго юнацтва. У 1946 годзе ён перабіраецца ў Парыж, каб завяршыць навучанне ў інстытуце палітычных навук. Пазней, стаўшы прафесарам, ён напіша падручнік па эканоміцы, які стане настольнай кнігай многіх пакаленняў студэнтаў.
У 1967 году Шарль дэ Голь прызначае ўжо вядомага эканаміста віцэ-прэзідэнтам Еўрапейскай камісіі, Бар правядзе на гэтай пасадзе 5 гадоў 1967—1971. Кіраваў падрыхтоўкай так званага «Мемарандума Бара» (1969) — плана манетарнай стабільнасці ў Еўропе. Галоўнымі прынцыпамі гэтага дакумента сталі: супрацоўніцтва краін-членаў у валютнай сферы; фінансавая дапамога краінам з валютнымі праблемамі; эканамічнае збліжэнне, як база для далейшай фінансавай інтэграцыі.
Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі і кляштар цыстэрцыянцаў (Мазыр)
Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі і кляштар цыстэрцыянцаў — колішні каталіцкі культавы комплекс у горадзе Мазыры. Размяшчаецца на паўднёва-ўсходняй ускраіне горада, на вуліцы Гогаля 98, у былым прадмесці Кімбараўка (зараз тэрыторыя мэблевай фабрыкі).
Раймон Бар
Біяграфія
Бар быў старшынёй урада пры прэзідэнце Валеры Жыскар д’Эстена, які прызначыў яго на гэтую пасаду ў жніўні 1976 гады замест Жака Шырака, сышоў у адстаўку. Да прызначэння прэм’ерам быў вядомы перш за ўсё як эканаміст і палітычнай фігурай не быў, а ў далейшым, будучы прэм’ерам, працягваў дыстанцыявацца ад бягучай палітычнай барацьбы. Раймон Бар сумяшчаў пасаду прэм’ера з функцыямі міністра эканомікі. Праводзіў палітыку «жорсткай эканоміі»: скарачэнне сацыяльных абавязацельстваў і фінансавання праграм у рамках канцэпцыі франкафоніі. Палітыка Бара лічыцца адным з праяў крызісу галізма.
Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі і кляштар цыстэрцыянцаў (Мазыр)
Гісторыя
У 1711 годзе сродкі на стварэнне кляштара ахвяраваў навагрудскі кашталян Антоній Аскерка, у 1740-я і 1780-я гады яго мецэнатамі выступалі Рафаіл Алаіз і Казімір Мацей Аскеркі. У 1717 годзе кароль Рэчы Паспалітай Аўгуст II ахвяраваў кляштару 30 валок зямлі, а Аўгуст III у 1742 годзе яшчэ 20.
Раймон Бар
Біяграфія
Пасля перамогі сацыяліста Франсуа Мітэрана над Жыскаром на выбарах 1981 Бар выйшаў у адстаўку, аднак да сярэдзіны 1980-х гадоў пасля шэрагу няўдач сацыялістаў стаў разглядацца як перспектыўны кандыдат і адзін час нават апярэджваў Мітэрана па рэйтынгу. Аднак да моманту прэзідэнцкіх выбараў 1988 Мітэран вярнуў папулярнасць, і Бар, які прадстаўляў на іх цэнтрысцкую жискаривську партыю UDF, не выйшаў нават у другі тур (16 %), прапусціўшы наперад галіст Жака Шырака (19 %). Пакінуўшы пасаду прэм’ера пасля прыходу да ўлады Франсуа Мітэрана, Барр засяродзіўся на рэгіянальнай палітыцы. Ён быў дэпутатам нацыянальнага сходу Францыі ад дэпартамента Рона і займаў пасаду мэра Ліёна з 1995 па 2001 год да фінансавага скандалу, які адбыўся ў адміністрацыі горада. Раймон Бар канчаткова пакінуў палітыку ў 2002 годзе.
Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі і кляштар цыстэрцыянцаў (Мазыр)
Гісторыя
У 1730 годзе да кляштара адносіліся капліцы ў вёсках Кочышчы, Кузьмічы, Нароўля, Новікі, Санюкі, Юзафаўка. Пры кляштары дзейнічала школа (у 1819 годзе было 10 вучняў), бібліятэка ў 850 тамоў. У 1825 годзе манахі мелі юрыздыку ў Кімбараўцы з шасцю дамамі, вёскі Новікі і Юхнаўка (18 дымоў), 24 валокі зямлі ворнай і падлесам.
У 1864 годзе кляштар быў скасаваны, касцёл прыстасаваны пад праваслаўную царкву.
Архітэктура
Касцёл з’яўляўся творам архітэктуры барока. Галоўны фасад быў завершаны франтонам плаўнага ўвагнута-пукатага абрысу з бакавымі валютамі. Плоскасць фасада крапавалася высокімі пілястрамі, паміж якімі на другім ярусе ў арачных экседрах былі размешчаны скульптуры святых. Пасярод чарапічнага даху на васьмігранным барабане ўзносіўся цыбулепадобны купал з ліхтаром. Неф завяршала паўкруглая апсіда. Уваход быў вырашаны пяцігранным прытворам-барбаканам.
Перад храмам стаяла мураваная брама адзінай з ім архітэктурна-стылёвай трактоўкі. З правага боку ад брамы адасоблена стаяла мураваная двух’ярусная чатырохгранная званіца пад двухсхільным пакрыццём. Мела насычаную пластычную трактоўку.
Трохпавярховы жылы корпус захаваў рысы архітэктуры барока: рустоўка, тонкапрафіляваныя карнізы, скругленыя вуглы аб’ёмаў, пілястравая крапоўка. Памяшканні перакрыты крыжовымі скляпеннямі.
Уладзімір Пянткевіч
Уладзімір Пянткевіч (26 снежня 1865, в. Аджыкань каля Кросна, Польшча — 23 сакавіка 1933) — першы протаігумен усходняй місіі і суперыёр законнага дому айцоў-езуітаў у Альбярціне.
Ранняе жыццё і адукацыя
Пасля заканчэння трохкласнай школы ў Кросне, Уладзімір вучыўся ў гімназіі ў горадзе Ясла (1-2 класы) і горадзе Жэшаў (3-4 класы). У 1880 годзе ён уступіў у ордэн езуітаў у вёсцы Стара Весь каля горада Бжозаў, дзе прайшоў двухгадовы навіцыят і вывучаў гуманітарныя навукі, а таксама рыторыку пад кіраўніцтвам немца Алойза Петэрса. А потым вывучаў філасофію ў горадзе Хыраў і ў Цярнопалі. Са снежня 1888 года да чэрвеня 1890 года вывучаў лацінскую мову ў Хыраве і дапамагаў ксяндзу Мар’яну Мараўскаму рэдагаваць штомесячнік «Усеагульны агляд», а таксама прыватным чынам закончыў першы курс багаслоўя. У 1891—1894 гадах Уладзімір Пянткевіч працягваў навуку на багаслоўскім факультэце, падчас якой 26 мая 1892 года быў рукапаложаны ў святары. Пэўны час выкладаў багаслоўе ў семінарыі езуітаў у Кракаве, а пасля закончыў курсы езуіцкай духоўнасці (трэцюю прабацыю — самая высокая ступень езуіцкага пасвячэння) у Цярнопалі. У 1896—1898 гадах святар быў членам рэдкалегіі штомесячніка «Усеагульны агляд», дзе адказваў за грамадскі аддзел. А друкавацца пачаў з 1890 года, публікаваў у штомесячніку «Усеагульны агляд» артыкулы, справаздачы і рэцэнзіі, а таксама пераклады паэтычнай творчасці Мацея Казіміра Сарбеўскага, спрабаваў нават пісаць рэлігійныя песні.
З 1897 года на старонках штомесячніка «Усеагульны агляд» Уладзімір Пянткевіч тлумачыў грамадскія пытанні, выказваўся за наладжванне апекі над дзяўчатамі, якія працуюць або шукаюць працу, над рабочымі і эміграцыяй. З этычнага боку ён абгрунтоўваў дапушчальнасць арганізавання забастовак прафсаюзамі і рабочымі ў абарону ад эксплуатацыі і несправядлівасці (артыкул «Страйк перад этыкай» у месячніку «Усеагульны агляд» за 1898 год і іншыя).
У 1889 годзе святар Пянткевіч вярнуўся на кафедру дагматычнага багаслоўя ў семінарыі ордэна езуітаў у Кракаве. У гэты час ён становіцца суперыёрам дома езуітаў у Львове і прысвячае сябе прапаведніцтву і арганізаванню саслоўных гавенняў для моладзі, інтэлігенцыі, памешчыкаў і клірыкаў.
Пасля зыходу з пасады ў чэрвені 1904 года Уладзімір Пянткевіч выехаў у Рым, дзе ў 1904—1906 гадах працаваў сакратаром нямецкай асістэнцыі езуітаў, да якой тады належала галіцыйская правінцыя. Пасля вяртання на радзіму Пянткевіч быў рэктарам калегіі ў Кракаве, затым дарадчыкам правінцыяла, а пасля намеснікам правінцыяла і правінцыялам галіцыйскіх езуітаў. Ён рэарганізаваў езуіцкае школьніцтва ў адпаведнасці з патрабаваннямі, пераняў апякунства над новаадкрытай місіяй польскіх езуітаў у Паўночнай Радэзіі, наглядаў за сацыяльнымі адносінамі і развіццём народных рухаў у Галіцыі.
Пад уплывам Уладзіміра Ледухоўскага, асістэнта пры генерале ордэна, Уладзімір Пянткевіч падтрымліваў ідэю будаўніцтва касцёла Сэрца Езуса ў Кракаве (вул. Каперніка, 26) паводле праекта Францішка Манчынскага.
Першая Сусветная вайна
Падчас Першай сусветнай вайны з паловы 1914 года да паловы 1915 года працаваў у душпастырстве на Верхняй Сілезіі і Пазнаншчыне, выступаў з патрыятычнымі пропаведзямі. Потым узначальваў езуітаў у Станіслававе (цяпер Івана-Франкоўск) ды кіраваў у якасці намесніка правінцыяла езуіцкімі дамамі на Букавіне і ва ўсходняй частцы Галіцыі, якую занялі расіяне.
Пасля вайны
Пасля вайны вярнуўся ў Кракаў, дзе выступаў з пропаведзямі і супрацоўнічаў з езуіцкім перыядычнымі выданнямі «Усеагульны агляд», «Sodalis Marianus», «Glosy Katolickie». Пад канец 1923 года прымаў удзел у кангрэгацыі езуітаў у Рыме, падчас якой па адмысловай ініцыятыве папы Пія ХІ ва ўлонні ордэна была створана ўсходняя галіна грэка-славянскага абраду (гэтак званая ўсходняя місія) і ў 1924 годзе была адкрыта першая місійная станцыя ў Альбярціне каля Слоніма. Уладзімір Пянткевіч далучыўся да гэтай місіі, а 15 ліпеня 1925 года ён быў прызначаны суперыёрам ды протаігуменам. І на гэтай пасадзе заставаўся да канца жыцця.
У Альбярціне
Уладзімір Пянткевіч вывучаў старажытнацаркоўнаславянскую і беларускую мовы, усходнюю літургію, арганізоўваць місію, прыцягваць да справы добраахвотнікаў розных нацыянальнасцяў: італьянцаў, французаў, венграў, немцаў. У 1926 годзе ён адкрыў уласны навіцыят у Альбярціне. Шляхам выступленняў і публікацый у айчынным і замежным друку знаёміў шырокія слаі грамадства з узнікненнем і развіццём уніяцкай акцыі.
З недаверам пэўны час глядзелі на дзейнасць езуітаў у Альбярціне беларускія каталіцкія святары з Беларускай хрысціянскай дэмакратыі. Вядомы сваім змаганнем супраць усяго беларускага Віленскі архібіскуп Рамуальд Ялюбжыкоўскі выдаў спецыяльны пастырскі ліст. А ў рэлігійным штомесячніку «Jutrzenka Bialostocka» рэдактар ксёндз-канонік Адам Абрамовіч у кастрычніку 1931 года змясціў артыкул пад загалоўкам «З якой мэтай?», у якім крытыкаваў айцоў езуітаў у Альбярціне. Гэты самы артыкул пад змененым загалоўкам «Русіфікацыя Слонімшчыны» 6 кастрычніка 1931 года перадрукавала «Gazeta Warszawska», а таксама віленскае «Slowo», а таксама ягоны правінцыйны варыянт «Kurier Nowogródzki». 2 снежня 1931 года «Gazeta Warszawska» апублікавала вялікі артыкул памешчыка з вёскі Бердавічы (цяпер Бярдовічы) Слонімскага павета Ул. Есьмана, які называўся «Русіфікацыя польскай Беларусі», дзе большую частку матэрыялу займала абвінавачванне ў русіфікацыі спраў ордэна езуітаў грэчаска-славянскага абраду. Гэты матэрыял перадрукавалі таксама іншыя выданні.