cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Натуфійская культура
Пахаванні
Прыкладна траціна знойдзеных шкілетаў належыць дзецям.
У 2008 годзе групай археолагаў з Яўрэйскага ўніверсітэта ў Ерусаліме пад кіраўніцтвам Ліер Гросман (Leore Grosman) у раёне Ніжняй Галілеі (Ізраіль) было знойдзена пахаванне па меншай меры 28 чалавек, зробленае каля 12 000 гадоў таму. Сярод выяўленых пахаванняў — магіла жрыцы старажытнага культу. Цела ляжала на баку і было прыціснута да зямлі масіўнымі камянямі на галаве, тазе і руках. Таксама ў магіле знаходзілася 50 чарапахавых панцыраў, шкілет адной чалавечай нагі і часткі шкілетаў жывёл (арла, дзікага кабана, леапарда, куніцы, каровы).
Сувязі з суседнімі рэгіёнамі
Мяркуецца, што ад натуфийской культуры бярэ свой пачатак старажытнаегіпецкая харыфійская культура.
Канец натуфійскай культуры паклала тахунійская культура.
Прымашчаныця
Прымашчаныця (Примощани́ця) — вёска ў Барскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Партызанская брыгада імя Аляксандра Неўскага
Партызанская брыгада імя Аляксандра Неўскага — назва партызанскіх брыгад, якія ў гады Вялікай Айчыннай вайны дзейнічалі на тэрыторыі БССР.
Антоні Дулінец
Антоні Дулінец (20 красавіка 1889, в. Мосар — 21 лютага 1966, в. Будслаў) — беларускі каталіцкі святар лацінскага абраду, удзельнік беларускага хрысціянскага руху. Быў знаёмы з многімі беларускімі дзеячамі. Сябраваў з Вацлавам Аношкам і Пятром Татарыновічам.
Сям’я
Паходзіў з сялянскай каталіцкай сям’і з в. Мосар. Бацька — Ігнась, маці — Паўліна з Гарбоўскіх. Меў 8 братоў, палова з іх стала місіянерамі.
Адукацыя і духоўная фармацыя
Атрымаў гімназійную адукацыю ў 1917 годзе ў Санкт-Пецярбургу. Там жа працаваў памочнікам бухгалтара ў ваенным порце.
Вырашыў стаць ксяндзом пасля таго, як у яго стукнула маланка і ён цудам выжыў.
У 1920—1924 гадах навучаўся ў Мінскай духоўнай каталіцкай семінарыі пасля эвакуацыі яе ў Кельцы (Польшча). Пасля чаго працягнуў багаслоўскае навучанне ў Люблінскім каталіцкім універсітэце (1924—1926).
Высвячаны на каталіцкага святара лацінскага абраду біскупам Пінскім Зыгмунтам Лазінскім 4 красавіка 1926 года.
Падчас навучання ў семінарыі зацікавіўся справай адраджэння Уніі. У семінарыі навучаўся разам з Вацлавам Аношкам.
Душпастырская праца
У 1926 годзе прызначаны вікарыем касцёла Унебаўзяцьця НПМ у мяст. Браньск на Падляшшы. Аб гэтым прызначэнні Антонія і іншых ксяндзоў, свядомых беларусаў, пісалі як аб «ссылцы» за культурную працу сярод беларусаў-каталікоў.
У 1927 годзе ў віленскім касцёле св. Мікалая адправіў Св. Імшу разам з кс. Шутовічам, кс. Станкевічам і кс. Цікотам на дзявятыя ўгодкі абвяшчэння незалежнасці Беларусі.
З 1929 года супрацоўнічаў з Беларускім Каталіцкім Выдавецтвам. Пісаў для беларускіх рэлігійных выданняў «Krynica» і «Chryścijanskaja Dumka». Ахвяраваў на беларускую дзейнасць.
З 1929 года пробашч парафіі Марочна каля Пінска. Намаганнямі кс. Антонія — шчырага і ідэйнага беларуса — быў збудаваны мясцовы касцёл, на пасвячэнне якога прыязджаў ягоны сябар — беларускі каталіцкі святар Пётр Татарыновіч.
Гаварыў казанні па-беларуску. Заахвочваў вернікаў размаўляць на роднай мове. Распаўсюджваў беларускую культуру. Удзельнік 1-й канферэнцыі, прысвечанай царкоўнай уніі (23—24 красавіка 1930 года, Пінск).
З 1931 года да пачатку Другой сусветнай вайны служыў пробашчам парафіі у парафіяльным касцёле св. Яна Хрысціцеля ў мяст. Гранне Бельска-Падляскага павета. У 1932 годзе гэты храм быў грунтоўна перабудаваны і папоўнены хорам кс. Дулінцам.
У верасні 1936 года кс. Антоні разам з а. Аношкам віншуюць кс. Татарыновіча з юбілеем святарства ў Мядзведзічах. Там жа ён гаворыць навуку па-польску, але так зразумела і ўсё з беларускага жыцця.
З 1940 па 1949 гады пробашч касцёла Апекі НПМ Ружанцовай у в. Сігневічы Пружанскага дэканата.
Пасля вызвалення з лагера ў 1954—1966 гадах быў пробашчам у в. Будслаў.
Дзейнасць у час вайны
Падчас Другой сусветнай вайны садзейнічаў беларусізацыі Касцёла. Уваходзіў у спіс 45 каталіцкіх святароў на беларускіх паслугах, падрыхтаваны разведкай Арміі Краёвай у Мінску (жнівень — верасень 1942 года).
Пасляваенны лёс
Арыштаваны ў лютым 1949 года ў Сігневічах. Асуджаны да 25 гадоў ППЛ. Этапаваны ў адзін з лпгераў ГУЛАГа каля Кемерава. Атрымаў кілу. Прабыў нейкі час у лагеры з Фабіянам Ярэмічам. Вызвалены ў 1954 годзе. Зарэгістраваны пробашчам парафіі Унебаўзяцця НПМ у мяст. Будслаў Вілейскага дэканата.
Падчас яго служэння праводзіўся Будслаўскі фэст і была знойдзена былая бернардзінская бібліятэка ў адной з вежаў будслаўскага касцёла. Таксама ў касцёле гучаў арган, працаваў вежавы гадзіннік.
Украінцы
Украінцы (українці) — усходнеславянскі народ, які жыве ва Усходняй Еўропе, асноўнае насельніцтва Украіны.
Антоні Дулінец
Пасляваенны лёс
Неаднаразова падвяргаўся нападкам у камуністычных газетах.
Украінцы
Мова
Асноўная мова ўкраінцаў — украінская. Яна адносіцца да ўсходнеславянскай падгрупы славянскіх моў. Існуюць наступныя дыялекты:
Антоні Дулінец
Пасляваенны лёс
Анеля Катковіч у сваіх успамінах «Разьвітаньне з Будславам» піша:
Украінцы
Мова
Пашырана таксама руская мова (Пераважна сярод гараджан Поўдня і Данбасу). Пісьменнасць — на аснове кірыліцы.
Партызанская брыгада «Жалязняк» (Р. А. Дзякаў, І. П. Ціткоў, Л. П. Бірукоў)
Партызанская брыгада «Жалязняк» — партызанская брыгада, створаная ў верасні 1942 года на базе атрада «Рамана» (Р. А. Дзякава, арганізаваны ў снежні 1941 года). Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Бягомльскага і Лагойскага раёнаў. 28 чэрвеня 1944 года брыгада (2137 партызан, 8 атрадаў) злучылася з Чырвонай Арміяй. Камандзіру брыгады І. П. Ціткову і камісару С. С. Манковічу было прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.
Гісторыя
Партызаны ў снежні 1942 года разбілі гарнізон у Бягомлі, Бягомльскі раён стаў партызанскай зонай. Нападалі на гарнізон у Докшыцах, разграмілі станцыю Параф'янава. У сакавіку 1943 года напалі на гарнізоны ў вёсцы Даўгінава Крывіцкага і вёсцы Юхнаўка Бягомльскага раёнаў. У маі—чэрвені 1943 года вялі баі супраць карнікаў, якія праводзілі аперацыю «Котбус». 12 снежня 1942 года знішчылі 2 масты цераз Бярэзіну. У «рэйкавай вайне» падарвалі больш за 5,5 тыс. рэек, 5 чыгуначных мастоў. У жніўні 1943 года ўдзельнічалі ў Докшыцка-Крулеўшчынскай аперацыі. У чэрвені 1944 года ўтрымлівалі да падыходу Чырвонай Арміі пераправу цераз Бярэзіну, пабудавалі там 2 масты.
Украінцы
Колькасць і рассяленне
Украінцы — адзін з найбуйнейшых еўрапейскіх народаў агульнай колькасцю каля 44 мільёнаў. Большасць украінцаў, прыблізна 37 мільёнаў, жывуць ва Украіне, дзе складаюць больш за тры чвэрці насельніцтва. Найбуйнейшая ўкраінская супольнасць за мяжой Украіны знаходзіцца ў Расіі. Каля 3 мільёнаў расійскіх грамадзян лічаць сябе ўкраінцамі. Каля 2 мільёнаў украінцаў жывуць у Паўночнай Амерыцы (890 тысяч у ЗША і 1 мільён у Канадзе). Вялікая колькасць украінцаў жыве ў такіх краінах, як Бразілія (880,000), Казахстан (500,000), Малдова (450,000), Аргенціна (305,000), Польшча (300,000), Беларусь (250, 000) і Славакія (200,000). Украінскія дыяспары існуюць у Германіі, Вялікабрытаніі, Партугаліі, Румыніі і Латвіі.
Антоні Дулінец
Пасляваенны лёс
''«Адведваў нас у Будславе кс. Антон Дулінец, які таксама доўгія гады быў на Сібіры й вярнуўся з „раю“ амаль што разам з намі. Ён знаў амаль усіх ксяндзоў-беларусаў і сам быў беларусам. Казаньні ў касьцеле гаварыў па-польску, але ўводзячы цэлыя беларускія сказы. Ужо ён не жыве, памёр па дарозе з плябані ў касьцёл. Упаў і больш не падняўся.»''
Украінцы
Спасылкі
Украінцы Брэстчыны
Антоні Дулінец
Пасляваенны лёс
На ягоным пахаванні было шмат парафіян. Пахаваны на могілках у Будславе, каля капліцы. У Будславе нават праз паўстагоддзя з пашанай ўзгадваюць яго імя.
IC 602
IC 602 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральна галактыка) у сузор'і Леў.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Абарона Аўеда
Мяцеж
Пасля пачатку 17 ліпеня 1936 года ваеннага бунту ў Марока супраць урада Рэспублікі прафсаюзы і левыя партыі пачалі фармаваць апалчэнні (мілісіянас) і ўзбройвацца для барацьбы з паўстаннем. У Аўеда, сталіцы правінцыі Астурыя, генерал Антоніа Аранда спачатку абвясціў, што застаецца верным ураду, але 19 ліпеня далучыўся да ваеннага паўстання, падтрыманага салдатамі, грамадзянскай і штурмавой гвардыяй. Яны ўзялі горад пад свой кантроль, не сустракаючы вялікага супраціву.
Аднак сітуацыя для паўстанцаў была няпростай, паколькі астатняя частка правінцыі заставалася вернай уладам, чые шматлікія апалчэнцы неўзабаве акружылі горад. У мяцежнікаў была адна перавага — яны былі лепш навучаны і ўзброены. У дадатак рэспубліканскія сілы сутыкнуліся з яшчэ адным ваенным мецяжом у Хіхоне, дзе быў порт, захаванне якога мела стратэгічнае значэнне для ўрада, таму іх асноўныя сілы прыступілі да аблогі гэтага горада.
Пачатак абароны
Да 4 верасня праходзілі нязначныя баявыя дзеянні, але потым рэспубліканцы пачалі паветраны і артылерыйскі абстрэл горада. Чатыры дні праз, яны паспрабавалі захапіць самы аддалены фарпост. Пасля 12-гадзіннага бою пры падтрымцы трох танкаў Трубія A-4 (іспанская версія Рэно FT) мяцежнікі адкінулі ўрадавых апалчэнцаў.
Горад падвяргаўся штодзённым артылерыйскім абстрэлам і час ад часу — паветраным. Рэспубліканскія атакі сталі больш частымі. Апалчэнцы выкарыстоўвалі танкі і некалькі браняваных машын. Велізарнай перавагай апалчэнцаў стала іх колькасная перавага: іх было больш за 10 000 супраць 3000 мяцежнікаў. На працягу верасня аблога станавілася ўсё больш лютаснай, і апалчэнцы захапілі некалькі пагоркаў, якія атачалі горад, і адключылі водазабеспячэнне. Вада пачала заканчвацца, што прывяло да распаўсюджвання брушнога тыфа сярод вайскоўцаў і грамадзянскага насельніцтва. Рэспубліканцы мелі свае праблемы: было мала боепрыпасаў, таму яны неслі велізарныя страты і павольна прасоўваліся.
Апошні штурм і дэблакада
4 кастрычніка апалчэнцы Народнага Фронту пачалі масіраваную атаку на горад. Нападнікі спяшаліся, бо падраздзяленні нацыяналістаў з Галісіі падышлі на 40 км да Аўеда.
12 кастрычніка рэспубліканцам удалося ўвайсці ў горад, дзе разгарэліся вулічныя баі. У абаранялых скончыліся боепрыпасы, і часта бой пераходзіў у рукапашныя сутычкі. Калі ў Аранды засталося ўсяго 500 чалавек, ён адступіў у казармы, і па радыё, сілкаванага ад аўтамабільнага акумулятара, заклікаў абаронцаў «змагацца, як іспанцы, да канца». Ён адправіў паведамленне калоне дапамогі нацыяналістаў з Галісіі, у якім заявіў, што, хоць у яго войскаў скончыліся боепрыпасы, яны будуць змагацца да апошняга.
Нарэшце, 16 кастрычніка, нацыяналістычныя войскі ўвайшлі ў горад і злучыліся з апошнімі абложанымі. Рэспубліканцы, у якіх таксама амаль не засталося боепрыпасаў, спынілі атакі і адступілі на свае пазіцыі, займаныя ў пачатку аблогі.
Нацыяналісты прабілі вузкі калідор у Аўеда і ўтрымлівалі горад яшчэ год.
Золатавалютныя рэзервы
Золатавалютныя рэзервы (міжнародныя рэзервы або афіцыйныя рэзервы) — знешнія высокаліквідныя актывы, прадстаўленыя ў выглядзе замежнай валюты і золата, якія знаходзяцца пад кантролем дзяржаўных органаў грашова-крэдытнага рэгулявання і ў любы момант могуць быць выкарыстаны для фінансавання дэфіцыту плацежнага балансу, для інтэрвенцый на валютных рынках, якія аказваюць уплыў на курс нацыянальнай валюты, або для аналагічных мэтаў.
NGC 957
NGC 957 (іншае абазначэнне — OCL 362) — рассеянае скопішча ў сузор’і Персей.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
NGC 1493
NGC 1493 – галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Гадзінніка. Бачная зорная велічыня: 11,1. Бачны размер: 2,8' × 2,8'. Прамое ўзыходжанне: 3 гадз. 57 мін. 27,5 сек. Схіленне: -46° 12' 42".
Масткова
Мастко́ва (, Мостково) — пасёлак у Чэрыкаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Рэчыцкага сельсавета.
Да 18 лютага 1972 года пасёлак уваходзіў у склад Рэчыцкага сельсавета, да 23 снежня 2009 года — у склад Сормаўскага сельсавета.
Баснійская вайна
Баснійская вайна (1 сакавіка 1992 — 14 верасня 1995) — востры міжэтнічны канфлікт на тэрыторыі Босніі і Герцагавіны (рэспубліка былой Югаславіі) паміж узброенымі фармаваннямі сербаў і мусульмана-харвацкай федэрацыі (баснякі і харваты). Агульны лік забітых склаў 100 тысяч чалавек.
Перадгісторыя
Югаславія была шматнацыянальнай федэратыўнай дзяржавай, падзеленай на саюзныя рэспублікі. У 1989 годзе пасля падзення Берлінскай сцяны ў краінах сацлягеру пачаліся дэзінтэграцыйныя працэсы на хвалі абвастрэння міжнацыянальных канфліктаў. У Югаславіі стаў падаць аўтарытэт мясцовай кампартыі, Саюза камуністаў Югаславіі, у той час як нацыяналістычныя і сепаратысцкія сілы былі на ўздыме.
Пасля аддзялення Славеніі і Харватыі ад Сацыялістычнай Федэратыўнай Рэспублікі Югаславія ў 1991 годзе надышла чарга шматнацыянальнай Сацыялістычнай Рэспублікі Боснія і Герцагавіна, у якой пражывалі галоўным чынам баснякі (44 %, пераважна мусульмане), сербы (31 %, галоўным чынам праваслаўныя) і харваты (17 %, галоўным чынам каталікі). Рэферэндум аб незалежнасці рэспублікі прайшоў 29 лютага 1992 года без удзелу баснійскіх сербаў. Яго вынікі былі аспрэчаны лідарамі басьнійскіх сербаў, якія стварылі сваю ўласную рэспубліку. Пасля абвяшчэння незалежнасці разгарэлася вайна, у якой баснійскія сербы атрымалі падтрымку ад урада Сербіі, які ўзначальвае Слабаданам Мілошавічам, і Югаслаўскай Народнай Арміі. Неўзабаве баявыя дзеянні разгарэліся на тэрыторыі ўсёй рэспублікі і пачаліся першыя этнічныя чысткі.
Ход вайны
14 кастрычніка 1991 г. абвешчана незалежнасць Босніі і Герцагавіны. 9 студзеня 1992 года. У красавіку адбыўся «мусульманскі путч» — захоп будынкаў міліцыі і важнейшых аб’ектаў сепаратыстамі. Мусульманскім узброеным фарміраванням супрацьстаяла Сэрбская Добраахвотніцкае гвардыя і атрады добраахвотнікаў. Югаслаўская армія адвяла свае падраздзялення, а затым была блакіравана мусульманамі ў казармах.
ЗША і шэраг іншых дзяржаў абвінавацілі Сербію ў распальванні канфлікту ў Босніі і Герцагавіне. Пасля ўльтыматуму АБСЕ югаслаўскія войскі былі выведзены з тэрыторыі рэспублікі. Але становішча ў рэспубліцы не стабілізавалася. Успыхнула вайна паміж харватамі і мусульманамі з удзелам харвацкай арміі. Кіраўніцтва Босніі і Герцагавіны падзялілася на самастойныя этнічныя групоўкі.
18 сакавіка 1994 г. пры пасрэдніцтве ЗША была створана мусульмана-харвацкая федэрацыя і добра ўзброеная сумесная армія, якая пачала наступальную аперацыі пры падтрымцы паветраных сіл НАТА, якія нанасілі бомбавыя ўдары па сербскім пазіцыях. Супярэчнасці сербскіх лідараў з югаслаўскім кіраўніцтвам, а таксама блакада «блакітнымі каскамі» цяжкага ўзбраення сербаў паставілі іх у цяжкае становішча. У жніўні—верасні 1995 года НАТА, разбурыўшы сербскія ваенныя і грамадзянскія аб’екты, цэнтры сувязі і сістэмы СПА, падрыхтавалі новы наступ мусульмана-харвацкай арміі. 12 кастрычніка сербы былі вымушаныя падпісаць пагадненне аб спыненні агню.
Завяршэнне вайны
У лістападзе 1995 году падпісаннем Дэйтанскім пагаднення (ЗША), згодна з якімі Боснія (якая складалася з 51 % мусульман і 49 % праваслаўных хрысціян) падзялялася на баснійска-мусульманскую і баснійска-сербскую рэспублікі, але ў сваіх ранейшых межах, скончылася Баснійская вайна. Адзіную Боснію павінны былі прадстаўляць некаторыя агульныя інстытуты дзвюх рэспублік. 35-тысячны кантынгент войскаў НАТА з удзелам ЗША быў абавязаны сачыць за захаваннем пагадненняў па Босніі. Асобы, падазраваныя ў злачынствах, падлягалі арышту (перш за ўсё гэта тычылася лідараў баснійскіх сербаў Слабадана Мілошавіча і Радка Младзіча).
СБ ААН рэзалюцыяй № 1031 ад 15 снежня 1995 г. даручыў НАТА сфармаваць міратворчыя сілы для спынення канфлікту ў Босніі і Герцагавіне, што стала першай у гісторыі наземнай аперацыяй, якая праводзілася пры вядучай ролі НАТА за межамі зоны яе адказнасці. Роля ААН звялася да ўхвалення гэтай аперацыі. Склад міратворчых шматнацыянальных сіл уключаў у сябе 57300 чалавек, 475 танкаў, 1654 бронемашын, 1367 гармат, сістэм залпавага агню і мінамётаў, 200 баявых верталётаў, 139 баявых самалётаў, 35 караблёў (з 52 самалётамі палубнай авіяцыі) і іншае ўзбраенне. Лічыцца, што да пачатку 2000 г. мэты міратворчай аперацыі былі ў асноўным дасягнуты — наступіла спыненне агню. Але поўнай згоды канфліктуючых бакоў так і не адбылося. Не вырашанай засталася праблема бежанцаў.
Ваенныя злачынствы
Абодва бакі ў перыяд канфлікту абвінавачвалі ў этнічных чыстках, згвалтаваннях жанчын, згонам людзей у канцлагеры і іншых ваенных злачынствах.
Гелуг-па
Ге́луг-па́ (тыб.: དགེ་ལུགས་པ།, літаральна «дабрадзейнасць») — адна з асноўных школ тыбецкага будызму. Яна ўзнікла ў пачатку XV ст. і перажыла найбольшы ўздым у другой палове XVII — першай палове XX стст., калі яе прадстаўнікі Далай-ламы былі тэакратамі Тыбета.
У адрозненні ад прадстаўнікоў іншых тыбецкіх школ, ламы Гелуг-па апранаюць жоўтыя, а не чырвоныя капелюшы, таму часцяком узгадваюцца як «жоўтакапялюшнікі». Яны прытрымліваюцца харчовых забарон, у прыватнасці абмяжоўваюць ежу, звязаную з забойствам, практыкуюць цэлібат.
Гісторыя
Заснавальнікам школы Гелуг-па з'яўляецца тыбецкі містык Цанкапа (каля 1357 — 1419 гг.). У маладосці ён вывучаў традыцыі асноўных у яго час школ Каг’ю і Сак’я. Гэтыя школы знаходзіліся калі не ў варожых, то вельмі напружаных адносінах. У 1354 г. прадстаўнікі школы Сак’я згубілі магчымасць займаць пасаду мангольскага намесніка Тыбета. Свецкі валадар Джанчубу Г’ялцэн і яго пераемнікі, якія захапілі ўладу, фактычна арыентаваліся на школу Каг’ю. Тым не меней, Каг’ю не мела адзінай арганізацыі і не магла цалкам выціснуць Сак’я. У сваіх багаслоўскіх працах «Вялікі выклад стадый шляху» і «Вялікі пераказ патаемнай мантры» Цанкапа імкнуўся спалучаць філасофію абедзьвюх школ, але разам з гэтым арыентаваўся на вядомыя яму творы індыйскіх майстроў ваджраяны. У пачатку XV ст. ён заснаваў кляштар Гандэн не далёка ад Лхасы, які пазней ператварыўся ў галоўны цэнтр Гелуг-па.
Пры жыцці Цанкапа лічыўся, хутчэй, прадстаўніком школы Сак’я. Вылучэнне самастойнай школы адбылося ўжо пасля яго смерці дзякуючы дзейнасці яго вучняў, якія арганізавалі актыўную місіянерскую дзейнасць, падобную той, што рабілі Каг’ю, і адначасова захавалі цэнтралізаванае кіраванне і ўнутраную іерархію, болей характэрную для Сак’я. Яго вучань Гедун Друпа быў прызнаны першым Далай-ламам. У першай палове XVII ст. у Тыбеце разгарнулася палітычная і рэлігійная барацьба, што саслабіла асноўныя школы. У 1642 г. Далай-лама V пры падтрымцы айратаў быў абвешчаны тэакратычным валадаром Тыбета. У XVII ст. за прадстаўнікамі Гелуг-па замацавалася яшчэ адна важная лінія перараджэння ламаў — Панчэн-лама.
У 1950 г. Тыбет быў заняты Народна-вызваленчай арміяй Кітая. Пасля паражэння тыбецкага паўстання ў Лхасе ў 1959 г. Далай-лама XIV пераехаў у Індыю. Падчас Культурнай рэвалюцыі кляштар Гандэн быў разбураны, а мумія Цанкапы спалена. Тыбецкія бежанцы адрадзілі кляштар у індыйскім штаце Карнатака. Нягледзячы на ўзнаўленне дзейнасці Гандэна ў КНР, менавіта намеснік трыпа карнатакскага кляштара з'яўляецца фармальным кіраўніком Гелуг-па. Школа захоўвае значны уплыў на будыстаў Манголіі і Расіі.
Вучэнне
Школа Гелуг-па працягвае традыцыі ваджраяны, якая адасабляе абсалютную рэчаіснасць ад умоўнай і шукае паміж імі сярэдні шлях. Умоўная рэчаіснасць выкрываецца ў рэчах, якія маюць сваю прыроду. Абсалютная рэчаіснасць — пустата, рэчы ў ёй не існуюць асобна ад іх частак, прычын або абазначэнняў; гэта «не-знаходжанне» ёсць сэнс пустаты. Пустата ў традыцыі гелук-па тлумачыцца як не-імплікатыўнае адмаўленне, калі пустата выступае ў якасці прыроды ўсіх рэчаў, або прырода рэчаў адсутнічае як самастойная з'ява.
Сярэдні шлях прапануе разуменне ўзаемнай сувязі абсалютнай і ўмоўнай рэчаіснасцей. Яны суіснуюць разам і нават з'яўляюцца адным і тым жа, але падзелены ў свядомасці чалавека. Таму адрозненне паміж «правільнай» і «няправільнай» адноснай ісцінай залежыць ад умоўнасцей і практык, а не ад нейкіх творцаў ісціны. Мерай таго, што правільна, з'яўляецца тое, што адпавядае рэчаіснасцям, а не тое, што заснавана на якім-небудзь іншым довадзе. Гелук-па падкрэсліваюць узаемазалежнасць — адносную прыроду рэчаў (ўнутранае і вонкавае, гранічнае і ўмоўнае). Каб пераадолець цяжкасці ў разуменні гэтай адноснасці, школа засяроджваецца на выніку. Канкрэтны вынік — гэта распад рэчаў, аб'ектаў, свядомасці і г. д.
Распад раскрывае праўдзівасць «не-я» і такім чынам вызваляе ад памылковага ўяўлення пра сябе, якое прывязвае чалавека да пакутаў. Як сцвярджаў Цанкапа, веданне пустаты з'яўляецца ключом да вызвалення, паколькі чалавек павінен усвядоміць пустату. Замест таго, каб пераадольваць памылковыя ўяўленні, абыходзячы іх у містычнай успышцы азарэння або экстатычным досведзе яднання, традыцыя гелуг-па прапануе больш цвярозы спосаб пераадолення памылак, заснаваны на ясным, рацыянальным аналізе і прамым звароце да свету, на розуме.
Такім чынам, дасягненне стану Буды магчыма праз навучанне, дыскусіі, логіку, практыкаванні, этыку паводзінаў, якая дэманструе спачуванне да свету.
Структура
Цанкапа вылучыў 3 узроўні далучэння да будысцкай практыкі: для простых вернікаў, якія імкнуцца знайсці выгоднае перараджэнне ў коле сансары; для тых, хто імкнецца выйсці з сансары; для тых, хто вырашыў дасягнуць стану Буды. Апошняе магчыма праз сталую духоўную практыку ламы.
Прыхільнікі гелуг-па гуртуюцца вакол ламаісцкіх кляштароў, што з'яўляюцца месцамі навучання, практыкавання і дыскусій. Жыхары кляштароў завуцца «трапа». Ламамі лічацца толькі тыя, хто з'яўляецца духоўнымі настаўнікамі. У адрозненні ад прадстаўнікоў іншых тыбецкіх школ, яны цалкам адмаўляюцца ад цывільнага жыцця, не прымаюць шлюб, не ўжываюць алкагольныя напоі і мяса, ім забараняюцца сваркі. Яны апранаюць цёмна-бардовую вопратку і жоўтыя капелюшы, абавязкова голяць галаву і твар, паколькі наяўнасць валасоў можа прывесці да ганарыстасці.
Навучальная праграма ў кляштарах ўключае 5 асноўных тэм: метафізіку (абхідхарма), эпістэмалогію (прамана), адмоўную дыялектыку (мадх’ямака), структуру шляху (абхісамая ламкара) і этыку (віная). У нашы дні гелуг-па надаюць ўвагу вывучэнню сацыяльных навук, а таксама тыбецкіх традыцый і культуры. Практыкаванні складаюцца з медытацыі, рытуалаў, малітваў і заданняў для навучэнцаў. Адукацыя ў кляштары можа цягнуцца каля 20 гадоў перш, чым вучань будзе пасвечаны ў ламу.
Кожны лама мае свой асабісты ранг, што падкрэсліваецца наяўнасцю кія. Ранг азначае не толькі пашану і пэўныя правы, але і абавязкі. Лама вышэйшага рангу ўзначальвае кляштар. На чале іерархіі знаходзіцца вышэйшы лама кляштара Гандэн, заснаванага Цанкапам.
Рудалі
Рудалі́ (, Рудали) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Сольскага сельсавета.
Да 15 мая 1978 года вёска ўваходзіла ў склад Сольскага сельсавета, да 25 чэрвеня 2008 года — у склад Кушлянскага сельсавета.
Гарочычы (станцыя)
Гаро́чычы (, Горочичи)  — станцыя Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Калінкавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Размешчана ў пасёлку Гарочыцкі, за 1,8 км на паўночны захад ад вёскі Гарочычы.
Пазалота
Пазалота або залачэнне — нанясенне на прадмет тонкага пласта золата (ад доляй мкм да некалькіх мкм) у дэкаратыўных, ахоўных або ахоўна-дэкаратыўных мэтах.
Агнявое залачэнне
Лічыцца найбольш старажытнай тэхнікай залачэння. На Русі гэты спосаб насіў назву палёнага золата. Шырока выкарыстоўвалася на Русі з IX стагоддзя. Спосаб уяўляе сабой гартаванне растворанага ў ртуці высакапробнага золата (амальгамы) да поўнага выпарэння ртуці.
Гэтая тэхналогія была шырока распаўсюджаная ў архітэктуры, найбольш вядомае: пазалота купалаў Ісакіеўскага сабора Санкт-Пецярбурга (1838—1841) і шпіль званіцы Петрапаўлаўскага сабора ў Санкт-Пецярбургу быў вызалачаны агнявым спосабам у 1735 г і 1744 гадах.
Яшчэ адным з напрамкаў выкарыстання агнявога залачэння з’яўлялася аднайменная тэхніка іканапісу на метале. Адным з самых вядомых помнікаў гэтай тэхнікі з’яўляецца Залатая брама Свята-Раства-Багародзіцкага сабора ў Суздалі.
Перавага — высокая каразійная ўстойлівасць. Недахоп — высокая таксічнасць.
Залачэнне на алейнай аснове
Таксама на мардан, на міксцьен, на адліп — ужываецца для залачэння металічных паверхняў (помнікі, агароджы, купалы, свінцовых фігур), гіпсавых і каменных паверхняў, а таксама для інтэр’ернага залачэння. Залачэнне на мардан атрымліваецца матавым, у выпадку, калі паверхня пад нанясенне пазалоты не падрыхтавана адпаведным чынам, альбо з ёй працуе неспрактыкаваны майстар.
Пазалота на «гульфарбу»
Ужываецца на ўсіх грунтах па дрэве, палатне, шкле і метале. Гульфарба складаецца з лака-мардана з дамешкам невялікай колькасці аранжавага крона, расцёртага на ільняным алеі. Крон да лаку прымешваецца як падшэўка пад золата, каб яно мела больш моцны і глыбокі тон. Месца для пазалоты старанна падрыхтоўваецца, так, каб паверхня, на якую будзе накладвацца золата, была роўная і чыстая.
Далей гэтыя месцы фарбуюць пэндзлем тоўстым пластом гульфарбы і затым прасушваюць. Трэба давесці прасушку гульфарбы да невялікага адліпу, тады золата будзе добра да яе прыставаць і будзе мець добры бляск. Золата накладваецца на гульфарбу лампемзелем, які па-над веярка злёгку прыціскаецца ватай. Паліруюць яго не агатам, як пазалоту на палімент, а злёгку прыціскаючы «прытамповываючы» і праціраючы тампонам ваты.
Статут Вялікага Княства Літоўскага 1588
Статут Вялікага Княства Літоўскага 1588, таксама Трэці статут Вялікага Княства Літоўскага — звод законаў феадальнага права. Статут закончыў кадыфікацыю права ў Вялікім Княстве Літоўскім.
Гісторыя падрыхтоўкі
Пасля таго як быў прыняты Статут Вялікага Княства Літоўскага 1566, кадыфікацыйная работа не спынілася. Ужо на Берасцейскім сойме 1566 года было папраўлена некалькі артыкулаў. Праз два гады Гарадзенскі сойм унёс папраўкі ў некаторыя артыкулы і стварыў камісію для дапрацоўкі Статута. Камісія для выпраўлення Статута была выбрана і на Люблінскім сойме 1569 года. Крыніцы для распрацоўкі Статута 1588 — Статуты ВКЛ 1529 і 1566, соймавыя пастановы 1573, 1578 (гл. Паправы статутовыя 1578), 1580 і 1584, прывілеі, пастановы павятовых соймікаў. Да канца 1584 года работа над Статутам была скончана, але ў сувязі з тым, што ён ігнараваў акт Люблінскай уніі 1569 года, прадстаўнікі Польшчы не дапускалі яго зацвярджэння на агульным сойме Рэчы Паспалітай. Каб захаваць вялікакняжацкі трон, Жыгімонт Ваза зацвердзіў Статут сваім прывілеем 28 студзеня 1588 года.
Змест і структура
Трэці статут Вялікага Княства Літоўскага падрыхтаваны на высокім тэарэтычным узроўні кваліфікаванымі прававедамі пад кіраўніцтвам канцлера ВКЛ Астафія Валовіча і падканцлера Льва Сапегі. У Статут увайшлі нормы дзяржаўнага (канстытуцыйнага) права, чаго на той час не было ў заканадаўчай практыцы іншых еўрапейскіх дзяржаў. Ён абагульніў тагачасныя дзяржаўна-прававыя ідэі, некаторыя з іх былі новымі для таго часу. У Статуце знайшла адлюстраванне тэорыя падзелу ўлад на заканадаўчую (сойм), выканаўчую (вялікі князь, адміністрацыйны апарат) і судовую (Трыбунал ВКЛ, земскія і падкаморскія суды, выбарныя і незалежныя ад адміністрацыі).
Статут мае 14 раздзелаў і 488 артыкулаў. У 1—4-м раздзелах змешчаны нормы дзяржаўнага права і судовага ладу, у 5—10-м і часткова ў 13-м — шлюбна-сямейнага, зямельнага і цывільнага права, у 11—12, 14-м і часткова ў 13-м — крымінальнага і крымінальна-працэсуальнага права. Ідэі Рэфармацыі і верацярпімасці замацаваны ў арт. 3-м раздз. 3-га, паводле якога вялікаму князю і ўсім дзяржаўным органам прадпісана забяспечваць спакой усіх жыхароў дзяржавы, незалежна ад таго, якога вучэння яны прытрымліваюцца ў хрысціянскім веравызнанні. Ідэі гуманізму адбіліся і на нормах крымінальнага, цывільнага права. Так, у пэўнай ступені гарантаваліся маёмасныя і асабістыя правы мяшчан. Кожны вольны чалавек мог пры жаданні выехаць за мяжу, калі гэта рабілася не на шкоду сваёй краіне. Статут юрыдычна замацоўваў тыя фактычныя адносіны, якія склаліся паміж ВКЛ і Польшчай пасля 1569 года, але абавязаў урад вярнуць адлучаныя ад княства землі, забараняў назначаць на дзяржаўныя пасады і надзяляць зямлёй «чужаземцаў і загранічнікаў», у тым ліку і падданых Польшчы, захаваў адасобленасць дзяржаўных устаноў, арміі, заканадаўства, эканомікі і фінансаў ВКЛ. Уладаром дзяржавы прызнаваўся вялікі князь, названы ў Статуце гаспадаром. Але многія яго паўнамоцтвы былі абмежаваны і выконваць іх ён мог толькі са згоды сойма, вышэйшых дзяржаўных службовых асоб. Статут замацоўваў наяўнасць феадалаў і залежных сялян. Асабліва былі вылучаны князі, паны радныя і паны харугоўныя, якія мелі права судзіць не толькі простых людзей, але і залежную ад іх шляхту, даваць ёй у часовае карыстанне землі, маёнткі, а таксама адбіраць гэтыя маёнткі, нягледзячы на даўнасць уладання імі (раздз. 3, арт. 30). Статут рэгламентаваў таксама некаторыя правы і абавязкі простых людзей і прадстаўнікоў этнічных груп (сялян, слуг, чэлядзі, мяшчан, рамеснікаў, яўрэяў, татараў). Ён абараняў інтарэсы буйных і сярэдніх феадалаў і ўзмацняў іх прывілеяванае становішча, канчаткова запрыгоніў сялян. Для шляхты Статут прадугледжваў крымінальную адказнасць за забойства простага чалавека, забараняў перадачу ў няволю вольнага чалавека за даўгі або злачынства, абмяжоўваў пакаранне непаўналетніх да 16 гадоў. Хоць Статут дэклараваў, што ўсе простыя людзі разам з феадаламі ўдзельнічаюць у выбранні гаспадара (разд. 3, арт. 2), аднак простых людзей не дапускалі ў сойм, а іх удзел у палітычным жыцці абмяжоўваўся выключна мясцовымі валаснымі справамі.
Выкарыстанне
Статут ВКЛ 1588 выкарыстоўваўся пры кадыфікацыі ў канцы 16 ст. прускага права, складанні Саборнага улажэння 1649 ў Расіі, афіцыйна незацверджаных зборнікаў «Права за якими судится малороссийский народ» (другая чвэрць 18 ст.), «Суд и разправка в правах малороссийских» (1750—1758). У заканадаўстве і судах Польшчы, Латвіі, Эстоніі ўжываўся як дадатковая крыніца права. Статут 1588, пераважна ў рэдакцыі 1614, быў галоўным пісьмовым зводам дзеючага права на Украіне. У 17—19 ст. перакладзены на рускую, украінскую, нямецкую, французскую, лацінскую мовы.
Публікацыі
Статут упершыню надрукаваны на беларускай мове ў 1588 у віленскай друкарні Мамонічаў пад наглядам падканцлера Сапегі. Выданне яго двойчы паўторана (каля 1592—93 і каля 1600) з выхадной датай «1588». У 1614, 1619 і каля 1623 (з датай «1619») Л. Мамоніч выдаў Статут на польскай мове. У 1648 Статут на польскай мове надрукаваў у Варшаве каралеўскі друкар П. Элерт. Наступныя польскамоўныя выданні выйшлі ў Акадэмічнай друкарні ў Вільні ў 1693, 1744, 1786 і ў друкарні А. Марціноўскага ў 1819. У 1811 Сгатут у перакладзе на польскую і рускую мову выдадзены ў Санкт-Пецярбургу, у 1854 — у Маскве на беларускай мове.
Комплекснае выданне, прысвечанае Статуту Вялікага Княства Літоўскага 1588, з нагоды яго 400-годдзя было падрыхтавана выдавецтвам «Беларуская Энцыклапедыя» ў 1989. Яно стала першай на Беларусі поўнай публікацыяй Статута. Выданне ўключае: нарыс «Сацыяльна-гістарычныя ўмовы ўзнікнення Статута Вялікага Княства Літоўскага 1588 г.», дзе раскрыты ўмовы, пры якіх адбывалася падрыхтоўка і ўвядзенне ў дзеянне Статута; факсімільнае ўзнаўленне тэксту Статута, яго арыгінальны тэкст і пераклад на рускую мову; энцыклапедычны даведнік з 820 артыкулаў; паартыкульны каментарый; тэрміналагічны і імянны паказальнікі. Асноўная частка матэрыялаў даведніка — артыкулы пра тагачасныя адміністрацыйна-тэрэтарыяльны падзел ВКЛ, катэгорыі насельніцтва, саслоўі, службовыя асобы і пасады, судовы лад; віды злачынстваў і правапарушэнняў, меры пакарання і ўздзеяння за іх; грашовая сістэма, адзінкі вымярэння і інш. Змешчаны артыкулы пра крыніцы Статута і іншыя прававыя акты і дакументы XV—XVI ст., пра гісторыю падрыхтоўкі і выдання Статута, яго паліграфічныя і мастацкія асаблівасці. Шэраг артыкулаў прысвечаны выкарыстанню, збераганню і гісторыі даследавання Статута. У каментарыях разглядаецца прававая сутнасць і гісторыя распрацоўкі кожнай з уключаных у яго норм.
Ле Зуан
Ле Зуан (Lê Duẩn; 7 красавіка 1907 — 10 ліпеня 1986) — в’етнамскі палітычны і дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1907 годзе ў сям’і вядомага в’етнамскага двараніна. Стаў адным з заснавальнікаў Камуністычнай партыі Індакітая.
Пасля смерці Ха Шы Міна стаў генеральным сакратаром Камуністычнай партыі В’етнама. Пад яго кіраўніцтвам в’етнамскай арміі ўдалося выйсці пераможцам у В’етнамскай вайне.
Падтрымліваў цесныя адносіны з СССР, падтрымліваючы яго антырэвізіяніскую палітыку. Па гэтай прычыне, у 1970-я ўрад Ле Зуана ўступіў у канфлікт з КНР і Кампучыяй (цяпер Камбоджа), што прывяло да двух войнаў — в’етнама-кампучыйскай (1975—1989) і в’етнама-кітайскай (1979—1990). Абодве скончыліся для В’етнама поспехам.
Памёр 10 ліпеня 1986 г. у Ханоі.
Падазер’е (Полацкі раён)
Знаходзіцца каля паўднёва-ўсходняга берага возера Сушына.
Сцяг Гарадка
Сцяг Гарадка — сцяг горада Гарадок і Гарадоцкага раёна.
Апісанне
Сцяг уяўляе сабой прамавугольнае палотнішча з суадносінамі бакоў 1:2, якое складаецца з дзвюх роўнавялікіх гарызантальных палос: верхняй — чырвонага колеру і ніжняй — жоўтага колеру, у цэнтры пярэдняга боку якога размяшчаецца выява герба горада Гарадок.
Гісторыя
Герб і сцяг зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 20 студзеня 2006 года № 36. У сувязі з унясеннем змяненняў у выяву герба Гарадка, у 2011 годзе герб і сцяг Гарадка зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 28 лютага 2011 года № 86.
Лукаўскі сельсавет (Свіслацкі раён)
Лу́каўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Свіслацкага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Свіслацкага раёна Беластоцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 жніўня 1945 года скасаваны, тэрыторыя перададзена ПНР.
На 1 студзеня 1941 года ў склад сельсавета ўваходзілі 20 населеных пунктаў, насельніцтва сельсавета складала 2692 чалавекі.
Свентакшыскі політэхнічны ўніверсітэт
Свентакшыскі політэхнічны ўніверсітэт (Politechnika Świętokrzyska) — польская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова тэхнічнага профілю са статусам універсітэта, якая знаходзіцца ў Кельцах.
Агульная характарыстыка
Заснаваны ў 1965 годзе як Келецка-Радамская вячэрняя інжынерная школа, пасля атрымання ў 1972 годзе паўнамоцтваў для прысваення доктарскай ступені ў галіне будаўніцтва і эксплуатацыі машын у 1974 годзе вучэльня атрымлівае сучасную назву і статус. На працягу многіх гадоў універсітэт меў навучальныя цэнтры ў асобных гарадах Свентакшыскага ваяводства. У 2016 годзе ВНУ стварыў у Сандаміры Цэнтр архітэктуры і гуманітарных навук.
Універсітэт праводзіць падрыхтоўку спецыялістаў на першай і другой ступенях вышэйшай адукацыі па 19 спецыяльнасцях і больш за 60 спецыялізацыях, а таксама на трэцяй ступені (у дактарантуры) па чатырох напрамках. Універсітэт мае права прысвойваць ступень доктара ў сямі дысцыплінах і прысвойваць ступень доктара хабілітаванага ў чатырох дысцыплінах.
Allium trautvetterianum
Allium trautvetterianum — від травяністых раслін сямейства, эндэмік Таджыкістана.
Распаўсюджанне
Эндэмік Таджыкістана.
Рэгэнціўка
Рэгэнціўка (Ре́гентівка) — вёска ў Барскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Марцін’яка
Марціньяка (Martignacco) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Фрыўлі-Венецыя-Джулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Удзінэ.
Насельніцтва складае 6327 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 208 чал./км². Займае плошчу 26 км². Паштовы індэкс — 33035. Тэлефонны код — 0432.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Biagio vescovo e martire.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Тэрэшкы (Барскі раён)
Тэрэшкы (Тере́шки) — вёска ў Барскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
NGC 1494
NGC 1494 — галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Гадзінніка. Бачная зорная велічыня: 11,6. Бачны размер: 3,3' × 2,0'. Прамое ўзыходжанне: 3 гадз. 57 мін. 42,5 сек. Схіленне: -48° 54' 34".
950
950 — невысакосны год, пачаўся ў аўторак. 950 год нашай эры, 950 год 1 тысячагоддзя, 50 год X стагоддзя, 10 год 5-га дзесяцігоддзя X стагоддзя, 1 год 950-х гадоў.
Праліў Сміта
Быў названы Уільямам Бафінам у 1616 годзе ад імя англійскага дыпламата Томаса Сміта. Прычым сам Бафін, як і некаторыя яго паслядоўнікі, выкарыстаў назву Заліў сэра Томаса Сміта (Sir Thomas Smith’s Bay), бо лічыў што гэта заліў, які вядзе да горнага ланцуга, які ён назваў пагоркі Крокера (Crocker Hills).
Трудалюбіўка (Барскі раён)
Трудалюбіўка (Трудолю́бівка) — вёска ў Барскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Князь
Князь — назва правадыра ў славян у дадзяржаўны перыяд; уладар феадальнай манархічнай дзяржавы або яе складовай часткі (удзельны князь) у IX—XVI стагоддзях у славян і некаторых іншых народаў; прадстаўнік феадальнай арыстакратыі; пазней — вышэйшы дваранскі тытул, у залежнасці ад важнасці прыраўноўваецца да прынца або да герцага ў Заходняй і Паўднёвай Еўропе, у Цэнтральнай Еўропе (былой Свяшчэннай Рымскай імперыі) гэты тытул называецца фюрст, а ў Паўночнай — конунг. Тэрмін «князь» выкарыстоўваецца для перадачы заходнееўрапейскіх тытулаў, узыходных да princeps і fürst, таксама часам dux (звычайна герцаг).
Вялікі князь — вышэйшы тытул, які належыў кіраўніку дзяржавы ў Вялікім Княстве Літоўскім, а таксама дваранскі тытул членаў царскай сям’і Расійскай імперыі. Паняцце «вялікі князь» сустракаецца ў наратыўных усходнеславянскіх крыніцах пачынаючы з XI ст., аднак у гэты час носіць усхваляльны персаніфікаваны характар і не мае прыкмет аформленага тытула. З’яўленне тытула «вялікі князь» адносіцца да другой паловы XII ст. і звязана з палітычнымі рэаліямі распаду Русі, ростам амбіцый асобных княжацкіх родаў і неабходнасцю афармлення шматступеньчатай тытулатуры. Княгіня — жонка князя, а таксама ўласна тытул жаночай асобы дваранскага саслоўя, княжыч — сын князя (толькі ў славян), князёўна — дачка князя.
Украінскэ (Барскі раён)
Украінскэ (Украї́нське) — вёска ў Барскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
NGC 958
NGC 958 (іншыя абазначэнні — MCG -1-7-19, IRAS02281-0309, PGC 9560) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) у сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Паддуб’е (Полацкі раён)
Падду́б'е (, Поддубье) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бабыніцкага сельсавета.
Іван Піліпавіч Ціткоў
Іван Піліпавіч Ціткоў (27 жніўня 1912, сяло Слабада, Бялёўскі раён, Тульская вобласць — 23 ліпеня 1982) — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху ў Мінскай вобласці. Герой Савецкага Саюза (1944).
Біяграфія
Скончыў Новасібірскі будаўнічы інстытут (1939), ВПШ пры ЦК КП(б)Б (1950), Ваенную акадэмію імя Фрунзэ (1953). З 1941 года на фронце. У чэрвені 1943 года капітан Ціткоў быў накіраваны ў нямецкі тыл. У кастрычніку 1942 — чэрвені 1944 гадоў камандаваў партызанскай брыгадай «Жалязняк». У 1945—1972 гадах на партыйнай і гаспадарчай рабоце.
Яго імем названа вуліца ў гарадскім пасёлку Бягомль.
Рудзішкі (Смаргонскі раён)
Ру́дзішкі (, Рудишки) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Сольскага сельсавета.
Да 15 мая 1978 года вёска ўваходзіла ў склад Сольскага сельсавета, да 25 чэрвеня 2008 года — у склад Кушлянскага сельсавета.
Барысаўская фабрыка драўляных шавецкіх шпілек і капылоў
Барысаўская фабрыка драўляных шавецкіх шпілек і капылоў — колішняе прадпрыемства ў горадзе Барысаве. Дзейнічала ў 1882—1895 гадах. Мела паравую машыну (15 к.с.) і паравы кацёл. У 1885 годзе працавалі 106 рабочых. Вырабляліся драўляныя шавецкія шпількі і капылы.
IC 603
IC 603 — галактыка тыпу Sa (спіральная галактыка) у сузор'і Секстант.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Паданская раўніна
Паданская (Падана-Венецыянская) раўніна (ад Padanus — назва ракі По ў старажытных рымлян; італ. Pianura Padana або Val Padana, эміл.-рам. Pianûra Padâna) — раўніна на поўначы Італіі.
Размешчана паміж Альпамі, Апенінамі і Адрыятычным морам, пераважна ў басейне ракі По. Даўжыня каля 500 км, шырыня да 200 км (на ўсходзе).
Прырода
Клімат пераходны ад субтрапічнага да ўмеранага. Сярэдняя тэмпература студзеня ад 0 да 4 °C, ліпеня ад 22 да 24 °C. Ападкаў 600—1000 мм у год, максімумы вясной і ў пачатку лета, а таксама восенню. Устойлівае снежнае покрыва не ўтвараецца. Густая сетка рэк басейна По, Адыджэ, Брэнта і інш.
Важнейшая рака — По. Густая сетка арашальных, асушальных і суднаходных каналаў.
Насельніцтва і гаспадарка
Паданская раўніна — жытніца Італіі; асноўныя сельскагаспадарчыя культуры — пшаніца, кукуруза, рыс; вінаграднікі, фруктовыя сады.
Асноўныя гарады: Мілан, Турын, Венецыя, Балоння.
Мірагошч
Міраго́шч (, Мирогощ) — вёска ў Чэрыкаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Сормаўскага сельсавета.
У 1924—1960 гадах цэнтр Мірагошчанскага сельсавета.
Гарынь (станцыя)
Гары́нь (, Горынь)  — станцыя Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Столінскім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчана ў рабочым пасёлку Рэчыца.
Мерэта-дзі-Томба
Мерэта-дзі-Томба (Mereto di Tomba) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Фрыўлі-Венецыя-Джулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Удзінэ.
Насельніцтва складае 2749 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 100 чал./км². Займае плошчу 27 км². Паштовы індэкс — 33036. Тэлефонны код — 0432.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Фоцій (Давідзенка)
Епіскап Фоцій (свецкае імя Аляксандр Сяргеевіч Давідзенка; нар., Кіеў, Украіна) — архірэй Праваслаўнай царквы Украіны, епіскап Запарожскі і Мелітопальскі.
Біяграфія
У 1997 годзе паступіў у Кіеўскую духоўную семінарыю (УПЦ КП), па сканчэнню якой, працягнуў навучанне ў Кіеўскай праваслаўнай багаслоўскай акадэміі.
21 красавіка 2014 года быў узведзены ў сан ігумена.
Уляніўка (Барскі раён)
Уляніўка (Уля́нівка) — вёска ў Барскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Хадакы (Барскі раён)
Хадакы (Ходаки́) — вёска ў Барскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
NGC 151
NGC 151 – галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Кіта. Бачная зорная велічыня: 11,6. Бачны размер: 3,8′ × 1,6′. Прамое ўзыходжанне: 0 гадз. 34 хв 2,8 сек. Схіленне: -09° 42' 18".
Апакаліпсіс сёння
«Апакаліпсіс сёння» (Apocalypse Now) — мастацкі фільм, пабудаваны на тэме вайны ў В’етнаме, зняты Фрэнсісам Фордам Копалам па сцэнарыі самога Копалы, Джона Міліуса і Майкла Гера. Адпраўным пунктам для сцэнарыстаў паслужыла аповесць Джозефа Конрада «Сэрца цемры» (1902). Фільм быў удастоены прэміі «Оскар» за найлепшую аператарскую працу і найлепшы гук, а на Канскім фестывалі падзяліў «Залатую пальмавую галіну» са стужкай Ф. Шлёндорфа «Бляшаны барабан». «Я ўпэўнены, што стварыў твор мастацтва і не мог зрабіць лепш», — сказаў Фрэнсіс Копала аб «Апакаліпсіс».
Галоўная сюжэтная лінія фільма — аповед пра капітана спецназа Уіларда, пасланага ў джунглі Камбоджы, каб ухіліць звар’яцелага палкоўніка Курца, які камандуе атрадам з мясцовых жыхароў і абвінавачваецца ў забойстве некалькіх патрэбных амерыканскаму ўраду в’етнамцаў. Падчас падарожжа з Уілардам адбываецца шмат дзіўных падзей, і пад уздзеяннем навакольнага становішча ён па меры набліжэння да мэты паступова губляе адчуванне рэальнасці і перастае разумець, што яму рабіць далей.
У галоўных ролях выступілі Марцін Шын, які сыграў капітана Уіларда, і Марлан Бранда ў ролі палкоўніка Курца. У ліку іншых яркіх персанажаў — напаўвар’ят фотажурналіст-філосаф у селішчы Курца ў выкананні Дэніса Хопера і эксцэнтрычны камандзір «паветранай кавалерыі» падпалкоўнік Кілгар у выкананні Роберта Дзюваля. У эпізадычных ролях былі занятыя такія акцёры, як Харысан Форд, Скот Глен і Лорэнс Фішберн.
NGC 960
NGC 960 (іншыя абазначэнні — MCG -2-7-28, PGC 9621) — спіральная галактыка (Sb) у сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
IC 605
IC 605 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральна галактыка) у сузор'і Секстант.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Бертран Пікар
Бертран Пікар (фр. Bertrand Piccard, нар. ) — швейцарскі псіхіятр і паветрапалавацель.
Біяграфія
Ён нарадзіўся ў Лазане. Яго дзед, Агюст Пікар, і яго бацька, Жак Пікар, былі падарожнікамі і вынаходнікамі.
Бертран быў заўсёды зачараваны палётам і рушыў услед сямейнай традыцыі.
1 сакавіка 1999 года Пікар і Браян Джонс здзейснілі на паветраным шары «Breitling Orbiter 3» кругасветнае падарожж. Адпраўны пункт быў Шато д’Э (Chateau d’Oex) у Швейцарыі. Яны прызямліліся ў Егіпце пасля 45755 км палёту, палёт працягваўся 19 дзён, 21 гадзін і 47 хвілін. За гэта яны атрымалі Harmon Trophy.
5 лістапада 2007 г. Пікар прадставіў разам з Андрэ Боршбергам мадэль самалёта на сонечных батарэях — Solar Impulse, на якім ён хоча абляцець вакол Зямлі ў 2011 годзе.
Еўрапейскі маршрут E06
E06 — назва галоўнай дарогі, якая ідзе ад паўднёвага ўскрайка Швецыі ў Трэлебаргу па заходнім узбярэжжы Швецыі, а затым праз усю Нарвегію на поўнач да мяжы з Расіяй у фюльке Фінмарк. Даўжыня дарогі — 3140 км.
Гэта дарога атрымала назву Е06 па старой сістэме «Е» да 1985 года і раней цягнулася да Рыма. Пазней яна атрымала назву Е47 па новай сістэме на большай скандынаўскай частцы (ад Хельсінгбарга да Олдэрфіёрда), а назва Е06 засталося толькі для паўночнай часткі даўжынёй 460 км (ад Олдэрфіёрда да Фінмарка). Пасля палітычных перамоў уся скандынаўская частка трасы атрымала назву Е06.
З поўдня на поўнач траса Е06 праходзіць па наступным маршруце: Трэлебарг, Мальмё, Хельсінгбарг, Хальмстад, Гётэбарг і Свінесунд у Швецыі, потым перасякае мяжу з Нарвегіяй, і далей ідзе праз Сарпсбарг, Мос, Осла, Хамар, Лілехамер, Думбас, Опдал, Мельхус, Тронхейм, Сх'ёрдал, Вердал, Стэйнх’ер, Гронг, Мушээн, Му-і-Рана, Салтдал, Фёўске, затым у Хамарэй па паромным маршруце з Богнеса ў Скарбергет, далей праз камуны і гарады Нарвік, Сетэрмаэн, Нурк'ёсбатн, Шыбатн, Алта, Олдэрфіёрд, Лаксэльв, Карасьёк, Несебю і Кіркенес, дзе і заканчваецца на ўсход ад цэнтра горада.
Траса Е06 мае па дзве паласы ў кожны бок ад Трэлебарга да Удэвалы, а таксама ад Стрэмстада да Дала. Некаторыя часткі далей на поўнач таксама маюць па 4 паласы руху. Плануецца, што да 2013 года каля 700 км дарогі ад Трэлебарга да Коламаэна стануць аўтабанам. Астатняя частка трасы — звычайная дарога, шырынёй 6-10 м. Некаторыя часткі на далёкай поўначы Нарвегіі маюць шырыню меньшую за 6 м. У сваёй паўночнай частцы (за Тронхеймам) дарога з'яўляецца вельмі пакручастай.
У некалькіх частках Нарвегіі траса Е06 пракладзена скрозь голыя скалы.
Узімку пры пагаршэнні пагодных умоў дарога можа часова закрывацца.
Легамовіцкі сельсавет
Легамо́віцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Юрацішкаўскага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — вёска Легамовічы.
Чэмэрыскэ (Барскі раён)
Чэмэрыскэ (Чемери́ське) — вёска ў Барскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.