cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Газавыя планеты
Гіпотэзы аб унутраным будынку газавых планет мяркуюць наяўнасць некалькіх пластоў. На пэўнай глыбіні ціск у атмасферах газавых планет дасягае высокіх значэнняў, дастатковых для пераходу вадароду ў вадкі стан. Калі планета досыць вялікая, то яшчэ ніжэй можа размяшчацца пласт металёвага вадароду (які нагадвае вадкі металь, дзе пратоны і электроны існуюць паасобна), электратоку У якім спараджаюць магутнае магнітнае поле планеты. Мяркуецца, што газавыя планеты маюць таксама адносна нявялікае каменнае або металёвае ядро.
Як паказалі вымярэнні апарата «Галілеа», ціск і тэмпература хутка растуць ужо ў верхніх пластах газавых планет. На глыбіні 130 км у атмасферы Юпітэра тэмпература склала каля 420 Кельвін (145 градусаў Цэльсія), ціск — 24 атмасферы. Усе газавыя планеты Сонечнай сістэмы выпраменьваюць больш цяпла, чым атрымліваюць ад Сонца. Верагодна, прычына складаецца ў іх паступовым сціску, але некаторыя вучоныя лічаць, што ў нетрах гіганцкіх планет ідуць рэакцыі тэрмаядзернага сінтэзу.
Газавымі могуць з'яўляцца толькі буйныя планеты, так як невялікія нябесныя целы не здольны ўтрымаць такі лёгкі газ, як вадарод.
Большасць выяўленых экзапланет такія вялікія, што бясспрэчна з'яўляюцца газавымі. На адной з іх (абарачаецца вельмі блізка ад зоркі) атрымалася выявіць разагрэтую атмасферу.
Генадзь Уладзіміравіч Кулажанка
У 1969 г. скончыў сярэднюю школу № 9 г. Мінска, працаваў слесарам-зборшчыкам на заводзе імя Арджанікідзе ў Мінску. У 1975 г. скончыў гістарычны факультэт БДУ імя У.I. Леніна. Пад час вучобы разам з сябрамі: Уладзімірам Арловым, Эдвардам Зайкоўскім, Ігарам Чарняўскім, Юрыем Бандаровічам выступіў арганізатарам, рэдактарам і адным з аўтараў самвыдатаўскага машынапіснага літаратурнага альманаху «Мілавіца». Таксама ў гэты час быў адным з лідараў студэнцкага нефармальнага гуртка «Партыя аматараў піва». За 1974—1976 гг. выйшла 7 нумароў альманаха. У 1976 г. выданне было канфіскавана КДБ, з аўтарамі правялі тлумачальную работу.
Пасля сканчэння БДУ працаваў дырэктарам школы ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. З 1975 г. другі сакратар Пастаўскага РК ЛКСМБ. 3 1976 да 1978 г. вучыўся ў Вышэйшай камсамольскай школе пры ЦК ВЛКСМ у Маскве. У 1978—80 гг.— першы сакратар Пастаўскага РК ЛКСМБ, з ліпеня да снежня 1980 г.— загадчык аддзела Віцебскага АК ЛКСМБ. У снежні 1980 г. накіраваны саветнікам па справах моладзі ў Афганістан.
У ліпені 1981 г. рухаючыся з аэрапорту на таксі трапіў у засаду ў ваколіцах г. Герат. Загінуў прыняўшы бой супраць 45 душманаў. Дакладнае месца пахавання невядома.
Узнагароджаны ордэнам Дружбы народаў (пасмяротна). У г. Паставы ў яго гонар названа вуліца.
Манец
Мане́ц — возера ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Сергуч (прыток Бярэзіны), за 42 км на паўднёвы ўсход ад горада Докшыцы, на тэрыторыі Бярэзінскага біясфернага запаведніка.
Плошча паверхні 1,44 км². Найбольшая глыбіня 1,3 м. Даўжыня 2,72 км, найбольшая шырыня 0,75 км. Даўжыня берагавой лініі 6,1 км. Аб'ём вады 0,96 млн. м³. Плошча вадазбору 186,5 км².
Катлавіна возера размешчана сярод забалочанага лесу. Схілы катлавіны невыразныя. Берагі нізкія, забалочаныя, пад хмызняком. Дно плоскае, выслана сапрапелем. Возера дістрафіруючае, цалкам зарастае. Праз Манец працякае рака Сергуч.
Фантастыка
Фантастыка — жанр мастацкай літаратуры, у якім з дапамогай дадання фіктыўных, уяўных элементаў ствараецца свет, адменны ад сённяшняга, рэальнага. Да фантастыкі не адносяцца казкі, накшталт «Ката ў ботах», і многія іншыя, бо апрача агульнай, павярхоўнай «казачнай» атмасферы, фантастыка мае свае тэмы, праблемы, якія яна раскрывае, — «чалавек і прырода», «чалавек і Сусвет», «чалавек і грамадства», «чалавек і дабро (зло)». У залежнасці ад тэмы ўнутраны свет кожнага фантастычнага твора напаўняецца пэўнымі атрыбутамі. Напрыклад, у «чалавек і Сусвет» канечне маюць быць зоркалёты або іншыя касмічныя транспартныя сродкі, на якіх ён, гэта значыць чалавек, будзе баразніць абшары Галактыкі, у «чалавек і дабро (зло)» павінны быць выяўленыя элементы дабра і зла, накшталт эльфаў і оркаў у фэнтэзійных творах. Часта тэмы пераплятаюцца, утвараючы непаўторны кактэйль з каларытных вобразаў (напрыклад, у тэхнафэнтэзі, дзе магія спакойна існуе разам з высокімі тэхналогіямі).
Героямі фантастыкі могуць быць не толькі людзі, у адным з такіх паджанраў як біяпанк галоўнымі героямі часта з'яўляюцца жывёлы, якія з прычыны генетычных эксперыментаў ці іншага збегу акалічнасцяў сталі разумнымі. Акрамя таго, героямі фантастычнага твора могуць стаць і робаты, і іншапланецяне (чужыя), што часта практыкуюць розныя аўтары, спрабуючы апісаць спецыфічную псіхалогію, сістэму каштоўнасцяў і логіку разумных істот (напрыклад, тры законы робататэхнікі, што прыдумаў Азімаў). У фэнтэзі (адным з паджанраў фантастыкі) выбар «герояў-нелюдзяў» вельмі шырокі — ад невялікіх гномаў да гіганцкіх цмокаў.
Падсумоўваючы вышэйсказанае, можна адзначыць, што фантастыка гэта асаблівы, своеасаблівы жанр літаратуры, які падахвочвае людзей задумвацца над жыццём, яго перспектывамі, рэаліямі і мэтамі.
Жанры
Перад пачаткам класіфікацыі фантастыкі варта зазначыць, што тут няма нейкага выразнага падзелу на жанры. Адны, напрыклад, адносяць фэнтэзі да навуковай фантастыкі, іншыя наогул кажуць, што фэнтэзі зусім іншы жанр літаратуры, адменны ад фантастыкі. Такая супярэчнасць стымулюецца яшчэ і тым, што ў беларускай мове паняцці фантастыка (science fiction) і фэнтэзі (fantasy), вельмі падобныя і часта блытаюцца. Акрамя таго, жанры пераплятаюцца адзін з адным і вылучыць сярод іх вядучы напрамак даволі цяжка. Напрыклад, кіберпанк — быццам з'яўляецца чыстым падвідам таймпанку, але калі прыгледзецца бліжэй, то там знойдуцца элементы і сацыяльнай фантастыкі, і антыўтопіі. Таму не варта ўспрымаць ніжэйпададзеную класіфікацыю як «бясспрэчную ісціну».
У фантастыцы можна вылучыць наступныя напрамкі: Таксама ў спіс яшчэ можна дадаць такі жанр, як готыка, хоць такое далучэнне будзе досыць ўмоўным.
Губенка
Губенка — прозвішча.
Мікалай Мікалаевіч Губенка
Мікалай Мікалаевіч Губенка (Никола́й Никола́евич Губе́нко;,  — , ) — савецкі і расійскі акцёр тэатра і кіно, кінарэжысёр і сцэнарыст; народны артыст РСФСР (1985). Лаўрэат прэміі Ленінскага камсамола (1972) і Дзяржаўнай прэміі РСФСР імя братоў Васільевых (1973).
Заснавальнік, мастацкі кіраўнік тэатра «Садружнасць акцёраў Таганкі» з 1993 года да канца жыцця.
Апошні міністр культуры СССР з 1989 па 1991 год. Дэпутат Дзяржаўнай Думы Федэральнага сходу Расійскай Федэрацыі II і III скліканняў (1995—2003). Дэпутат Маскоўскай гарадской Думы IV, V, VI і VII скліканняў (2005—2020). Намеснік старшыні Маскоўскай гарадской думы (2009—2020).
Смердзія
Смердзія́, Смердзея — рака ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, левы прыток Віліі.
Даўжыня ракі 14 км. Плошча вадазбору 31 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2 м/км. Пачынаецца на захад ад вёскі Паняцічы, цячэ сярод лесу, упадае ў Вілію за 1,5 км на поўдзень ад вёскі Асіпавічы. Рэчышча на працягу 8,6 км каналізаванае: 6 км ад вытоку да сажалкі рыбгаса «Вілейка» (плошча 2,18 км²) за 3 км на поўдзень ад вёскі Гліннае і 2,6 км ад сажалкі да вусця.
Александрыйскі кодэкс
Кодэкс был падораны Каралю Якаву I.
18 сакавіка
18 сакавіка — 77-ы (78-ы ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Александрыйскі кодэкс
Александрыйскі кодэкс змяшчае тэкст егіпецкага паходжання. Ён захоўваецца ў Брытанскай бібліятэцы (MS Royal 1. D. V-VIII) ў Лондане.
Пушкінскія Горы
Пушкінскія Горы (Пу́шкинские Го́ры) — пасёлак гарадскога тыпу (з 1960) на захадзе Пскоўскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Пушкінагорскага раёна, а таксама муніцыпальнага ўтварэння «Пушкінагор’е» (са статусам «гарадское паселішча»).
Сцеркава
Сце́ркава (, Стерково) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Дубровенскага сельсавета.
Да 21 лютага 2023 года вёска ўваходзіла ў склад Бердаўскага сельсавета.
Наваполацкі дзяржаўны музычны каледж
Установа адукацыі «Наваполацкі дзяржаўны музычны каледж» — дзяржаўная сярэдняя спецыяльная навучальная ўстанова ў горадзе Наваполацку.
Гісторыя
Наваполацкае музычнае вучылішча заснавана ў 1968 годзе загадам Міністэрства культуры БССР ад 23 ліпеня 1968 года і перайменавана ва УА «Наваполацкае дзяржаўнае музычнае вучылішча» загадам Віцебскага абласнога ўпраўлення культуры № 35 ад 16 красавіка 2001 года. У 2009 годзе перайменавана ва УА «Наваполацкі дзяржаўны музычны каледж».
Першы дырэктар вучылішча Барыс Пятровіч Палякоў. З 1988 г. вучылішча ўзначальвае Аляксандр Іванавіч Кандрацюк.
У 1997 годзе пры вучылішчы адкрыта дзіцячая музычная школа для таленавітых дзяцей.
Юдзо Курыхара
(栗原 勇蔵; нар. ) — японскі футбаліст. У 2006—2013 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
NGC 7673
NGC 7673 (іншыя абазначэнні — PGC 71493, UGC 12607, IRAS23252+2318, MCG 4-55-14, KCPG 584A, MK 325, 4ZW 149, KUG 2325+233, ZWG 476.42, VV 619) — галактыка ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ражава (ручай)
Ража́ва, Ржавец (Рожава, Ржавець) — ручай у Палескім раёне Кіеўскай вобласці Украіны і Нараўлянскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Жалонь (басейн Прыпяці).
Даўжыня ручая складае 20 км, з іх 17,5 км па тэрыторыі Нараўлянскага раёна. Плошча вадазбору 99 км². Выток ручая знаходзіцца за 1 км у напрамку на на паўночны ўсход ад былой вёскі Дэнысавычы Палескага раёна. Упадае ў Жалонь за 1 км на паўночны ўсход ад былой вёскі Ражава Нараўлянскага раёна. Вадазбор нізінны. Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,4 м/км.
Лекеберг (камуна)
Камуна Лекеберг (Lekebergs kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Эрэбру ў цэнтральнай Швецыі.
Лекеберг 185-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Ф’югеста.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 7 316 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Дзіцячы конкурс песні Еўрабачанне 2005
Дзіцячы Конкурс песні Еўрабачанне 2005 — трэці дзіцячы конкурс песні Еўрабачанне. Яго фінал адбыўся 26 лістапада 2005 года ў адным з гарадоў Бельгіі — Хаселце. Пераможцам конкурса стаў прадстаўнік Беларусі — Ксенія Сітнік с песняй «Мы вместе». Другое месца заняла Іспанія, якую прадстаўляў Antonio Jose з песняй «Te Traigo Flores». Трэцяе месца заняла Нарвегія. Удзел у гэтым годзе прыняло 16 краін, так як Францыя, Польшча, Швейцарыя і Кіпр адмовіліся ад удзелу, Кіпр адмовіўся ў апошні момант на сустрэчы кіраўнікоў дэлегацый. Але ў першыню ўдзельнічалі Сербія і Чарнагорыя, а таксама Расія.
Лекеберг (камуна)
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 3 гарадскія пасяленні (tätort) і некалькі сельскіх, найбольшыя з якіх:
Дзіцячы конкурс песні Еўрабачанне 2005
12 балаў
Спіс краін, якія атрымалі максімальны бал найбольшую колькасць разоў.
Пераможца
Першае месца заняла дзяўчынка Ксенія Сітнік (Беларусь) з песняй «Мы вместе» (149 балаў).
Бажаніўка
Бажаніўка (Бажані́вка) — вёска ў Прылуцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Французская Экватарыяльная Афрыка
Французская Экватарыяльная Афрыка (Afrique Équatoriale Française, AEF) — каланіяльнае валоданне Францыі ў цэнтральнай Афрыцы ў 1910—1958 гадах. У склад Французскай Экватарыяльнай Афрыкі ўваходзілі Габон, Сярэдняе Конга (Рэспубліка Конга), Убангі-Шары (Цэнтральна-Афрыканская Рэспубліка), Чад (з 1920). Сталіца (рэзідэнцыя губернатара) — Бразавіль (у Конга).
У 1911 годзе Францыя ў выніку Агадырскага крызісу страціла частку тэрыторыі, якая ўвайшла ў германскую калонію Камерун, аднак пасля паразы ў Першай сусветнай вайне тэрыторыя была вернутая.
Рычард I Бясстрашны
Рычард I Бясстрашны (Richard Sans-Peur, 28 жніўня 933/934, Фекан, Нармандыя — 20 лістапада 996, Фекан, Нармандыя) — герцаг Нармандыі з 942 па 996. Сын Вільгельма I і Спроты Брэтонскай.
Біяграфія
Пасля забойства яго бацькі, герцагам Нармандыі быў прызнаны малалетні сын забітага, Рычард. Кароль Францыі Людовік IV Заморскі прыехаў у Руан, жадаючы ўзяць у свае рукі кіраванне Нармандыяй замест малалетняга Рычарда. Ён павёз апошняга да свайго двара і стаў імкнуцца да поўнага падпарадкавання Нармандыі. Нарманы падзяліліся, пачалася барацьба партый. Кароль і Гуга Парыжскі, якому была абяцана частка Нармандыі, уступілі ў яе, але на дапамогу нармандскай партыі прыйшоў дацкі кароль Харальд Сінязубы. Людовік патрапіў у рукі нарманаў і павінен быў пацвердзіць незалежнасць Нармандыі. Неўзабаве паміж Нармандыяй і каралём ізноў пачаліся сваркі. Людовік быў напалоханы заручынамі герцага Рычарда з дачкой Гуга Парыжскага. Кароль заклікаў на дапамогу караля Германіі Атона I, але паход скончыўся нічым.
Адносіны паміж Нармандыяй і каралеўскай уладай заставаліся варожымі і пры новым каралі, Лотары. У 961 годзе граф Шартрскі Ціба I абвясціў вайну Рычарду I, графу дапамагаў кароль Лотар, які намагаўся сілай і інтрыгамі зрынуць Нармандскага герцага, не менш ненавідзелі нарманаў графы Анжуйскі і Фландрскі. Рычард ізноў заклікаў на дапамогу Харальда Сінязубага, у выніку чаго кароль вымушаны быў заключыць мір (969), а частка нарманаў, якая прыйшла з Харальдам, засталася ў Нармандыі і хрысцілася. Узыходжанне на каралеўскі прастол Гуга Капета, зяця Рычарда, змяніла ў спрыяльна адбілася на адносінах паміж каралём і Нармандыяй.
Падобна свайму бацьку, Вільгельму I, Рычард спрыяў аднаўленню Царквы. У 960 годзе ён пасяліў новых манахаў у Фантэнельскім абацтве для адраджэння разбуранага яго продкамі кляштара. Некалькіх манахаў гэтага манастыра пасля адправілі ў абацтва Мон-Сен-Мішэль для замены мясцовых канонікаў. У Фекане, родным горадзе Рычарда, была створана буйная рэзідэнцыя герцага і высунута ідэя заснавання кляштара паблізу ад Фекана.
Кухонныя прылады і прыстасаванні
Кухонныя прылады і прыстасаванні — прылады, апараты і прыстасаванні, якія выкарыстоўваюцца для вядзення дамашняй (кухоннай) гаспадаркі. Найбольш пашыраны: для захоўвання харчовых прадуктаў (халадзільнікі) і іх перапрацоўкі (мясарубкі, сокавыціскалкі, кухонныя ўніверсальныя машыны — камбайны і інш.), для прыгатавання ежы і напояў (электрычныя і мікрахвалевыя печы, газавыя пліты, міксеры, кававаркі і інш.), для падагрэву вады (чайнікі, самавары, газавыя воданагравальныя апараты).
Палкіна (Палкінскі раён)
Палкіна (Па́лкино) — пасёлак гарадскога тыпу, адміністрацыйны цэнтр Палкінскай воласці (не ўваходзіць у яе) і Палкінскага раёна Пскоўскай вобласці; складае муніцыпальнае ўтварэнне «Палкіна» са статусам «гарадское паселішча» (у межах пасёлка).
Размешчаны за 36 км на паўднёвы захад ад Пскова (з якім звязаны аўтобусным маршрутам), за 24 км ад чыгуначнай станцыі Чэрская (на лініі Пскоў — Пыталава), на рацэ Смолінка і ўсходнім беразе Смолінскага возера. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1985 года.
Білэшчына
Білэшчына (Біле́щина) — вёска ў Прылуцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Мост Альма
Мост Альма (Pont de l’Alma) — 150-метровы арачны мост праз Сену ў Парыжы, названы ў гонар перамогі французаў над рускімі ў Альмінскай бітве Крымскай вайны. Ён быў адкрыты каля плошчы Альма імператарам Напалеонам III 2 красавіка 1856 года, а да Сусветнай выставы 1900 года яго даўжыня павялічылася ўдвая за конт прыбудовы пешаходнага мастка.
Кожную з чатырох асноў моста некалі ўпрыгожвала статуя ваеннага — зуава, грэнадзёра, артылерыста і пехацінца. Гэтыя статуі былі зручныя для вызначэння ўзроўню Сены: калі вада пакрывала ступні ног зуава, доступ публікі да ракі перакрывала паліцыя, а калі вада даходзіла да ўзроўню бёдраў — зачынялася рачная навігацыя.
У 1970-74 гг. старадаўні мост быў заменены на сучасны з мэтай пашырэння для патрэб дарожнага руху. У цяперашні час з чатырох статуй на мосце захавалася толькі фігура зуава. Астатнія былі вывезеныя за межы Парыжа: напрыклад, «Пехацінец» стаіць у венсенскім форце Гравель.
<Gallery> Image:Paris-zouave-pont-de-l-alma.jpg|«Зуаў» Image:chasseur_a_pied.jpg|«Пехацінец» Image:Diebolt_-_le_grenadier.jpg|«Грэнадзёр» Image:Paris sculpture pont de l'alma.jpg|«Полымя свабоды» </Gallery>
Соўкі
Со́ўкі, або начніцы (Noctuidae) — найбольш буйное сямейства лускакрылых. У сусветнай фаўне налічваецца каля 1089 родаў і 11 772 віды (а з улікам 24 тыс. відаў з вылучанага ў асобнае сямейства  — звыш 35 000 відаў).
Мікелеўшчына
Мі́келеўшчына (, Микелевщина) — аграгарадок у Беларусі, у Мастоўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Мастоўскага сельсавета.
Соўкі
Апісанне
Размах крылаў 1—11 см. Цела масіўнае, шчыльна ўкрытае валаскамі. Агульная афарбоўка цёмная, пярэднія крылы вузкія з характэрным малюнкам (3 плямы), заднія белаватыя ці шараватыя, цямнейшыя па вонкавым краі. У совак добра развіта мімікрыя (колер і малюнак крылаў адпавядаюць колеру паверхні, на якой яны сядзяць).
Мікелеўшчына
Да 2013 года Мікелеўшчына была цэнтрам Мікелеўшчынскага сельсавета.
Соўкі
Пашырэнне
Пашыраны паўсюдна. На тэрыторыі Беларусі каля 300 відаў. Шкоднікі культурных раслін: азімая соўка, клічная, выдатная, гарохавая, агародная, капусная, лугавая, хваёвая, соўка-гама, соўка-коска, зерневая, баваўняная і інш.
Мікелеўшчына
Геаграфія
Знаходзіцца за 15 км у напрамку на паўночны ўсход ад горада Масты, за 75 км ад Гродна, за 12 км ад чыгуначнай станцыі Ражанка, на аўтамабільнай дарозе Масты—Шчучын.
Соўкі
Асаблівасці біялогіі
Начныя жывёлы. Матылі лятаюць пераважна на змярканні і ноччу, жывяцца нектарам кветак, сокам раслін. Днём находзяцца ў стане спакою, складваюць крылы стрэхападобна так, што заднія крылы не бачны.
Паводле спосабу жыцця, асаблівасцей кармлення і шкаданоснасці вусеняў адрозніваюць совак падгрызаючых (вусені жывуць у паверхневым слоі глебы, падгрызаюць расліны каля каранёвай шыйкі) і лісцегрызучых (вусені жывуць на раслінах, кормяцца надземнымі часткамі раслін).
Вельмі пладавітыя. Вусені шаравата-бурыя, карычневыя або зялёныя з прадаўгаватымі палоскамі, пераважна голыя. Кукалка жаўтавата-бурая, карычневая, без кокана, звычайна ў глебе.
Ібрагім Ісмаіл Чундрыгар
Ібрахім Ісмаіл Чундрыгар (ابراہیم اسماعیل چندریگر) — пакістанскі дзяржаўны дзеяч. Шосты прэм’ер-міністр Пакістана.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1897 годзе ў Ахмадабадзе. У 1920 годзе скончыў Бамбейскі ўніверсітэт. На выбарах 1937 года ён быў выбраны членам Заканадаўчага савета Бамбея. Годам пазней ён стаў намеснікам лідара Мусульманскай лігі ў Заканадаўчым сходзе. Чундрыгар быў лідарам Мусульманскай лігі Бамбея з 1940 па 1945 год.
Калі Пакістан атрымаў незалежнасць, Чундрыгар быў прызначаны міністрам гандлю краіны. Затым ён быў прызначаны паслом Пакістана ў Афганістане. Пазней ён служыў губернатарам Паўночна-Заходняй памежнай правінцыі з лістапада 1951 года па май 1953.
Пасля таго як Сухравардзі сышоў у адстаўку, Іскандэр Мірза прызначыў Чундрыгара, лідара Мусульманскай лігі, прэм’ер-міністрам краіны. Яго знаходжанне на пасадзе прэм’ер-міністра доўжылася менш за два месяцы. Чундрыгар быў вымушаны сысці ў адстаўку 11 снежня 1957 года.
Ібрахім Ісмаіл Чундрыгар быў у большай ступені юрыстам, чым палітыкам. Ён набыў вялікую папулярнасць у народзе, як спецыяліст па канстытуцыйным праве.
Памёр 26 верасня 1960 года.
Ватыканскі кодэкс
Ватыканскі кодэкс (Codex Vaticanus), B або 03 (Gregory-Aland) — адзін з найстарэйшых і самых галоўных рукапісаў Новага Запавету і Старога Запавету, напісаны на старажытнагрэчаскай мове (дыялект Койне), датуецца пачаткам 4 ст..
Не захаваўся поўны тэкст Новага Запавету, адсутнічаюць пастырскія паслання, частка паслання да Яўрэяў і кніга Адкрыцця.
Ватыканскі кодэкс мае тэкст егіпецкага паходжання.
Ватыканскі кодэкс мае тэкст александрыйскага паходжання. Ён захоўваецца ў Ватыкане (Vat. Gr. 1209).
Захар Захаравіч Кавальчук
Заха́р Заха́равіч Кавальчу́к (, в. Крыўляны Гродзенскай губерні (цяпер Брэсцкай вобласці) —, , турма НКУС) — савецкі партыйны і прафсаюзны дзеяч, кандыдат у члены Сакратарыята ЦК КП(б)Б, старшыня Цэнтральнага Савета прафсаюзаў БССР.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1893 годзе ў вёсцы Крыўляны Пружанскага павета (цяпер у Жабінкаўскім раёне Брэсцкай вобласці) ў сялянскай сям’і.
У 1911 годзе, у 18-гадовым узросце, сеўшы на параход у Лібаве, з’ехаў у Амерыку на заробкі. Працаваў чорнарабочым у сталеліцейным цэху ў Пенсільваніі, неўзабаве перабраўся ў Дэтройт, штат Мічыган. Тут пражывала шмат эмігрантаў з Расійскай імперыі, у тым ліку вядома, што з восені 1914 года ў Дэтройце працаваў Іван Іванавіч Аноцкі, ураджэнец Пружанскага павета. У канцы 1916 года Кавальчук далучыўся да расійскай федэрацыі Амерыканскай сацыялістычнай партыі. Пасля яе распаду далучыўся да Камуністычнай партыі адразу па яе стварэнні ў верасні 1919 года. Абраны сакратаром партячэйкі аўтазавода.
Арыштаваны паліцыяй за палітычную дзейнасць. Правёў у турме пяць месяцаў, пасля быў высланы з ЗША «як непатрэбны элемент». На параходзе даплыў да Кітая, а адтуль цягніком дабраўся да Масквы.
На XIV з’ездзе КП(б)Б, які адкрыўся ў канцы студзеня 1932 года, увайшоў у склад прэзідыума з’езда разам з Р. П. Грысевічам, П. М. Рачыцкім, Е. П. Убарэвічам, А. Р. Чарвяковым. У гэтым самым года выбраны членам Бюро ЦК КП(б)Б, у склад якога ўвайшлі М. М. Галадзед, М. Ф. Гікала, Р. П. Грысевіч, Е. П. Убарэвіч, А. Р. Чарвякоў, В. Ф. Шаранговіч і іншыя. Кандыдат у члены бюро ЦК КП(б)Б (1934—1936).
У жніўні 1932 года выбраны старшынёй Цэнтральнага савета прафсаюзаў БССР (ЦСПСБ). Пасля таго, як ЦСПСБ злучылі з Наркаматам працы БССР, стаў фактычна трэцяй асобай у рэспубліцы пасля Мікалая Гікалы і Мікалая Галадзеда.
У лютым 1935 года быў дэлегатам VII з’езда Саветаў СССР, абраны сябрам ЦВК СССР.
У 1937 выкліканы ў Маскву і выключаны са складу ЦВК за прыналежнасць да трацкісцкай апазіцыі ў 1923 годзе. Падчас арышту дырэктар рыбна-кансервавага завода. Арыштаваны 29 ліпеня 1937 года ў Мінску па адрасе: вул. Ленінская, д. 36/43, кв. 22. Выключаны з партыі ў сувязі з арыштам. Асуджаны 29 кастрычніка 1937 «тройкай» НКУС, як «актыўны член контррэвалюцыйнай тэрарыстычнай шпіёнскай арганізацыі» да ВМП з канфіскацыяй маёмасці. Расстраляны ў ноч з 29—30 кастрычніка 1937 года. Жонка Таццяна з шасцігадовай дачкой Галяй сасланыя.
Рэабілітаваны пасмяротна 15 верасня 1956 года (паводле іншых звестак у сакавіку 1989).
Сінгалы
Гісторыя
Згодна летапісу «Махавамса», сінгалы паходзяць з Паўночна-Заходняй Індыі. У сяр. VI ст. да н. э. 700 чал. на чале прынца Віджая прыплылі адтуль на караблі і высадзіліся ў 543 г. да н. э. у месцы Тамбапані (відавочна, на паўночным захадзеі Шры-Ланкі). Род Віджаі паходзіў ад сувязі яго бабулі са львом і дагэтуль гаспадарыў у горадзе Сінгапура (літаральна «Ільвіны горад») у вобласці Лал на тэрыторыі Гуджарата. Адсюль і паходзіць назва сінгалаў (літаральна «ільвінага роду»). Віджая і яго паслядоўнікі былі абвінавачаны на радзіме ў гвалце, і, каб пазбегнуць смерці, былі вымушаны збегчы разам з жанчынамі і дзецьмі. Сінгалы перамаглі тубыльцаў якха і заснавалі некалькі гарадоў. . Аднак цікава, што генетычныя даследаванні паказваюць найбольшую блізкасць сінгалаў да насельніцтва не Заходняй, а Ўсходняй Індыі.
Віджая і яго спадчыннікі стварылі дзяржаву, цэнтрам якой першапачаткова быў горад Анурадхапура. У III ст. да н. э. сінгалы прынялі будызм. З кан. 1 тысячагоддзя да н. э. іх дзяржава вяла барацьбу з таміламі, якія перасяляліся з Паўднёвай Індыі. У 1017 г. Анурадхапура была захоплена магутнай імперыяй Чола. Новымі цэнтрамі сінгальскай дзяржаўнасці з сяр. ХII ст. былі Паланарува, Котэ (тэрыторыя сучаснага Каломба), Канды і Сітаваке (зараз горад Авісавела). К канцу ХVI ст. партугальцы захапілі ўзбярэжжа Шры-Ланкі. Адзіная незалежная дзяржавай сінгалаў з цэнтрам у Канды праіснавала да 1815 г., пакуль не была акупавана Вялікабрытаніяй.
У друг. пал. ХIХ ст. пачаўся перыяд нацыянальнага адраджэння сінгалаў. З самага пачатку сінгальскі нацыяналістычны рух арыентаваўся не толькі на дзяржаўны або этнічны, але і рэлігійны фактар. 4 лютага 1948 г. быў абвешчаны дамініён Цэйлон — форма самакіравання, якая прадугледжвала захаванне на востраве шырокіх правоў брытанскай манархіі. 22 мая 1972 г. была абвешчана Сацыялістычная Рэспубліка Шры-Ланка.
Сінгальскія палітыкі, якія пераважалі ў парламенце Шры-Ланкі з 1947 г., імкнуліся да дамінуючай ролі сінгалаў, што прывяло да сутыкненняў з таміламі і грамадзянскай вайне 1983 - 2009 гг.
Палітычныя рэформы, якія праводзяцца з кан. 1970-ых гг. спрыяюць паступоваму знікненню напружанасці паміж сінгаламі і этнічнымі меншасцямі.
Асаблівасці традыцыйнай культуры
Галоўным заняткам большасці сінгалаў традыцыйна з'яўляецца сельская гаспадарка - вырошчванне рысу, садавіны, гародніны. Нават у цэнтральных раёнах Шры-Ланкі важнай культурай застаецца какосавая пальма. Для забеспячэння стабільнага развіцця земляробства са старажытных часоў узводзілі вялізарныя ірыгацыйныя збудаванні, стваралі дамбы, сажалкі і вадасховішчы.
Сем'і патрылакальныя, вялікія пашыраныя і малыя нуклеарныя. Главой сям'і заўсёды з'яўляецца мужчына. Пры адсутнасці прамых нашчадкаў, нашчадкамі першай чаргі з'яўляюцца дзеці старэйшай сястры. Да сяр. XIX ст. у багатых сем'ях была распаўсюджана палігінія.
Сінгальская кухня зведала моцны ўплыў іншых культур. Найбольш распаўсюджаны стравы з рысу, запраўленага спецыямі. Садавіна і гародніна ўжывалася пераважна ў якасці гарніру, да якога падавалі мясныя і рыбныя стравы. Найбольш распаўсюджаныя ў нашы дні напоі - какосавае малако і вельмі салодкі чай з малаком. Папулярны моцны алкагольны напой - арак, самагонка з какосавых арэхаў.
Традыцыйная культура развівалася ў цеснай сувязі з будызмам. Сінгалы адзначаюць будысцкія святы, з якіх асабліва вядомае Эсала Перахера, якое праводзіцца ў Канды. Помнікі сінгальскіх архітэктуры і мастацтва захаваліся з кан. 1 тысячагоддзя да н. э. Найбольш вядомы будысцкія і палацавыя комплексы Анурадхапуры, Паланарувы, Сігірыі, Канды. Будысцкія манахі прынеслі з Індыі медыцынскія веды, заснаваныя на выкарыстанні пераважна фітатэрапіі.
Сінгалы вядомы музычным і танцавальным мастацтвам. Галоўным цэнтрам захавання і развіцця традыцыйнага танца з выкарыстаннем элементаў акрабатыкі, пантамімы і фокусаў у нашы дні з'яўляецца Канды.
Мова
Сінгальская мова належыць да індаарыйскай групы індаіранскай галіны індаеўрапейскай моўнай сям'і. Пісьмовасць развівалася з кан. 1 тысячагоддзя да н. э. пад моцным уплывам палі. У перш. пал. XX ст. літаратурная мова была значна рэфармавана і набліжана да гутарковага кандыйскага дыялекта.
Рэлігія
Асноўнай рэлігіяй з'яўляецца будызм напрамку школы Тхеравада. Характэрна, што сінгалы складаюць 74% насельніцтва Шры-Ланкі, а будызм спавядае 69,3% насельнікаў вострава.
Маргонін
Маргонін (Margonin) — горад на захадзе Польшчы. Уваходзіць у склад Хадзежскага павета Велікапольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Маргонін. Насельніцтва 2988 чалавек (2019).
Геаграфія
Размешчаны за 330 км на захад ад Варшавы і за 80 км на поўнач ад Познані. Займае плошчу 5,15 км².
Паўночна-Каўказскі федэральны ўніверсітэт
Універсітэт быў створаны ў 2012 годзе ў адпаведнасці з указам прэзідэнта РФ Дзмітрый Мядзведзева ад 18 ліпеня 2011 года на базе Паўночна-Каўказскага дзяржаўнага тэхнічнага ўніверсітэта. У гэтым жа 2012 годзе ўніверсітэт быў рэарганізаваны шляхам далучэння да яго Стаўрапольскага дзяржаўнага ўніверсітэта і Пяцігорскага дзяржаўнага гуманітарна-тэхналагічнага ўніверсітэта.
Баі за Севераданэцк (2022)
Баі за Энэргадар — узброеныя сутыкнення паміж Узброенымі Сіламі Украіны з аднаго боку і Узброенымі Сіламі Расійскай Федэрацыі і Народнай міліцыяй ЛНР з другога боку за кантроль над горадам Севераданэцк.
Храналогія
Баі за Севераданецк пачаліся 5 сакавіка.
Да мая 2022 года Лысычанск і Севераданэцк засталіся адзінымі гарадамі ў Луганскай вобласці, падкантрольныя Украіне. 6 мая кіраўнік Севераданэцкай ваенна-грамадзянскай адміністрацыі Аляксандр Стрюк заявіў, што Севераданэцк фактычна акружаны. 30 мая расійскія войскі ўвайшлі ў цэнтр горада.
Да 11 чэрвеня ўкраінскія вайскоўцы былі адціснуты да хімічнага кабмінату «Азот». 21 чэрвеня кіраўнік Луганскай абласной адміністрацыі заявіў, што Узброеныя сілы Украіны ў горадзе кантралююць толькі тэрыторыю завода «Азот». 24 чэрвеня ўкраінскія вайскоўцы атрымалі загад адступіць са сваіх пазіцый і пакінуць Севераданэцк, а 25 чэрвеня кіраўнік Севераданэцкай ваенна-грамадзянскай адміністрацыі Аляксандр Струк заявіў, што горад цалкам пад кантролем расійскіх войскаў.
Куяльніцкі курорт
Куяльніцкі курорт, Куяльнік — бальнеагразевы курорт ва Украіне. У складзе Адэскай групы курортаў, за 10 км ад г.Адэса, на беразе Куяльніцкага лімана. Адзін са старэйшых гразевых курортаў (першыя ўстановы былі пабудаваны ў 1833 годзе). Асноўныя лекавыя прыродныя фактары: глеевыя сульфідныя гразі (запасы каля 20 млн.м³), ліманная рапа (мінералізацыя да 190 г/л, мае ў сабе серавадарод, бром, жалеза), хларыдна-гідракарбанатна-натрыевыя воды мясцовых мінеральных крыніц (пітная лячэбна-сталовая і для ваннаў, наладжаны прамысловы разліў). Гразе-, бальнеа-, аэрагелія- і таласатэрапія хвароб суставаў, нервовай сістэмы, гінекалагічных, некаторых страўнікава-кішачных. Санаторыі, пансіянаты, бальнеа- і гразелячэбніцы, установы для амбулаторна-курсовачнага лячэння.
18 снежня
18 снежня — трыста пяцьдзясят другі (трыста пяцьдзясят трэці ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Альхоўка (Смаленская вобласць)
Альхоўка (Ольховка) — вёска ў Краснінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мерлінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Тамара Фёдараўна Макарава
Тамара Фёдараўна Макарава (Тама́ра Фёдоровна Мака́рова; 31 ліпеня [13 жніўня] 1907,, Расійская імперыя — , ) — савецкая кінаактрыса, педагог прафесар. Герой Сацыялістычнай Працы (1982), лаўрэат двух Сталінскіх прэмій (1941, 1947), народная артыстка СССР (1950). Кавалер двух ордэнаў Леніна (1977, 1982).
Разам са сваім мужам, народным артыстам СССР Сяргеем Герасімавым, выхавала восем пакаленняў вядомых кінаакцёраў.
Касіў Ясь канюшыну
«Касіў Ясь канюшыну» ― беларуская народная песня, вядомая ў апрацоўцы Уладзіміра Мулявіна. Адно з першых выкананняў захавана ў музычным фільме Уладзіміра Арлова «Песняры» (1971). Выконвалася таксама ансамблем «Белорусские песняры» у аранжыроўцы Максіма Пугачова.
Ала Канстанцінаўна Тарасава
Ала Канстанцінаўна Тарасава (А́лла Константи́новна Тара́сова; 25 студзеня (6 лютага) 1898,  —, ) — савецкая актрыса тэатра і кіно, педагог. Герой Сацыялістычнай Працы (1973), народная артыстка СССР (1937). Лаўрэат пяці Сталінскіх прэмій (1941, 1946 — двойчы, 1947, 1949). Кавалер трох ордэнаў Леніна (1948, 1967, 1973).
Дамашкаўскае
Дама́шкаўскае — возера ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Бярэзіна, за 35 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад горада Докшыцы, каля вёскі Дамашкавічы.
Плошча паверхні 0,81 км². Даўжыня 1,7 км, найбольшая шырыня 0,71 км. Даўжыня берагавой лініі 4,11 км. Найбольшая глыбіня 3,2 м. Аб'ём вады 1,07 млн м³. Плошча вадазбору 11,9 км².
Катлавіна возера лагчыннага тыпу. Схілы катлавіны пераважна стромкія, вышынёй 20—25 м (на паўночны захад 5—8 м), параслі лесам, на поўначы разараныя. Берагі зліваюцца са схіламі, на поўначы і паўднёвым усходзе нізкія. Возера бяссцёкавае.
У возеры водзяцца шчупак звычайны, лешч, акунь, плотка, гусцяра, краснапёрка і іншыя віды рыб.
На паўднёвым беразе возера месціцца санаторый-прафілакторый «Лясное».
На паўднёвым беразе возера знаходзіцца вышыня, якая з'яўляецца найвышэйшая кропкай Барысаўскага раёна Мінскай вобласці.
Георг I (кароль брытанскі)
Георг I (Georg Ludwig von Hannover, George I;,  — , ) — кароль Вялікабрытаніі з 1 жніўня 1714 года, першы прадстаўнік Гановерскай дынастыі на каралеўскім троне Вялікабрытаніі.
Цікавыя факты
У гонар Георга I названы штат ЗША — Джорджыя.
Ганна Ленгрэн
Ганна-Марыя Ленгрэн, народжаная Malmstedt (Anna Maria Lenngren;, Упсала — , Стакгольм) — шведская паэтка.
Бацька і брат Ганны-Марыі таксама былі паэтамі. Адным з яе найбольш вядомых вершаў з’яўляецца Några ord till min kära dotter, ifall jag hade någon  («Саветы маёй дарагой дачкі…»). Напісала некалькі сатырычных вершаў — Hans nåds morgonsömn nåds morgonsömn («Яго светласці ранішняя дрымота») і Grevinnans besök («Візіт графіні»).
Біяграфія
Бацька рана выявіў імкненне дачкі да заняткаў літаратурай. Ён даў ёй добрую адукацыю — Ганна-Марыя вывучала дома лацінскую і антычную літаратуру. Яе любімым паэтам быў Гарацый. У 1770-х гадах Ганна-Марыя пачала літаратурную дзейнасць, пісала эпіграмы, займалася перакладамі, пісала пад псеўданімамі артыкулы ў прэсе. У 1772 годзе апублікавала першы верш «På mademoiselle Anna Lovisa Pahls saliga hemfärds dag, den 14 Maji 1772, die Corona» пад сваім імем. У 1776 годзе на замову герцага Карла, брата караля Швецыі, яна пераклала на шведскую мову французскую аперэту "Люсіль". За зроблены пераклад яна была ўзнагароджана залатымі гадзіннікам герцагіняй Гедвігай Лізаветай Шарлотай Гальштэйн-Готорпскай.
Творы Ленгрэн карысталіся ў Швецыі вялікім поспехам. У 1774 годзе яна стала сябрам літаратурнага грамадства ў Уппсале. У 1775 годзе стала членам Каралеўскага таварыства навук і літаратуры ў Гётэбаргу.
У 1780 годзе Ленгрэн выйшла замуж за чыноўніка Карла Пятра Ленгрэна (1750—1827), галоўнага рэдактара шведскай газеты Stockholms-Posten. З 1778 года Ганна-Марыя публікавала свае творы ў гэтым выданні, але пасля вяселля і да 1780 года стала публікавацца там пад псеўданімам. Шлюб прывёў да вялікіх пераменаў у жыцці пісьменніцы. Яна друкавалася пад псеўданімамі, адмовілася ад сваіх поглядаў на інтэлектуальную эмансіпацыю жанчын. Сцвярджала, што жанчыны павінны пазбягаць інтэлектуальнай працы, на карысць выканання матчыных абавязкаў.
У свой час Ленгрэн арганізавала літаратурны салон, які стаў цэнтрам культурнага жыцця горада. Салон наведвалі шведскія паэты Карл Густаў аф Леапольд, Нільс фон Розенштейна, Міхаіл Франс Франс і інш.
Літаратурная дзейнасць
Ганна-Марыя Ленгрэн дэбютавала як паэт у 1770-х гадах. У сваіх кароткіх творах яна выкарыстала сатыру, сарказм, і іронію, парадыравала пастарал, оперу і баладу.
Спадчына
Ганна-Марыя Ленгрэн з’яўляецца адной з самых вядомых паэтак у гісторыі Швецыі. Пасля смерці паэткі, яе творы неаднаразова друкавалася на працягу ХIХ, ХХ і ХХI стагоддзяў.
Першым яе пасмяротным зборнікам быў зборнік пад назвай Skaldeförsök («Спробы паэзіі»). Яе перапіска з яе сябрам Густафос аф Леапольдам была апублікавана ў 1795—1798 гадах.
Літаратура
Sv icon Sv icon
Данілаўск
Дані́лаўск (, Даниловск) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Падсолтаўскага сельсавета.
Мікалай Аляксеевіч Драненка
Біяграфія
Скончыў мастацка-графічны факультэт Віцебскага педагагічнага інстытута (1969). Вучыўся ў I. Сталярова, Я. Красоўскага. Працуе пераважна ў акварэлі, у жанры лірычнага пейзажу. Асноўныя творы: акварэльныя цыклы «Лукомская ДРЭС», «Помнікі дойлідства Віцебшчыны», «Гарадскія рытмы», «Здраўнёва», «Азёрны край», «Маё Прыдзвінне», «Беліцкі маёнтак», «Белае возера», «Над Дзвіной», «Там, дзе Лучоса ўпадае ў Дзвіну», а таксама лісты «Квітнеюць сады», «Блакітная вада», «Бярозавы сок», «Касцёл у Камаях», «Партрэт Г. Ляцкалава».
Творы М. Драненкі знаходзяцца ў фондах БСМ, Віцебскім краязнаўчым музеі, галерэі «Маладое мастацтва» (г. Шчэцін, Польшча).
Спадарожнікі Венеры
Спадарожнікі Венеры — гіпатэтычныя нябесныя целы натуральнага паходжання, якія абарочваюцца вакол Венеры, пра адкрыццё якіх у XVII—XVIII стагоддзях неаднаразова паведамлялі розныя астраномы. У наш час вядома, што натуральныя спадарожнікі ў Венеры адсутнічаюць.
Сучасны погляд на гэта пытанне выказаў у 1928 годзе дацкі астраном : «У Венеры няма месяцаў. У мінулым мелі месца шматлікія заявы пра назіранне спадарожнікаў Венеры, але адкрыццё заўсёды апынялася заснаваным на памылцы. У наш час можна лічыць даказаным фактам адсутнасць у Венеры якіх-небудзь спадарожнікаў істотных памераў». Астраномамі XX стагоддзя праблема існавання спадарожнікаў Венеры разглядаецца толькі ў кантэксце гісторыі астраноміі і касмалогіі. Існуюць таксама гіпотэзы, якія ставяць сваёй мэтай растлумачыць адсутнасць спадарожніка: або першапачатковую (з моманту фармавання Сонечнай сістэмы), або выкліканую якой-небудзь касмічнай катастрофай.
У Венеры існуе квазіспадарожнік, астэроід, які абарочваецца вакол Сонца такім чынам, што паміж ім і Венерай існуе арбітальны рэзананс, у выніку якога на працягу шматлікіх перыядаў абароту ён застаецца блізка да планеты.
Аранская мова
Ара́нская мо́ва — дыялект гасконскай (варыянт аксітанскай мовы, якая належыць да групы раманскіх моў; распаўсюджаны на поўдні Францыі), на якім гавораць у даліне Валь-д'Аран у Іспаніі. Мае афіцыйны статус у раёне Валь-д'Аран і з 1984 вывучаецца ў школах. Каля 90 % жыхароў даліны разумеюць яго і 65 % могуць гаварыць на ім. Большасць аранцаў могуць таксама свабодна гаварыць на каталонскай, іспанскай, французскай.
Радамір Дамнянавіч
Радамір Дамнянавіч (нар., , Югаславія) — югаслаўскі мастак. Жыве і працуе ў Бялградзе і Мілане.
Жыццё і творчасць
Радамір Дамнянавіч скончыў Акадэмію прыгожых мастацтваў у Бялградзе ў 1957 годзе. У 1958 годзе адбылася яго першая персанальная выстава ў Бялградзе, а ў 1961 годзе яшчэ адна выстава ў «Studio G» у Заграбе. З 1959 па 1965 год пісаў фантастычныя пейзажы і гарадскія пейзажы, у 1970 годзе пачаў маляваць у стылі мінімалізму. Ён таксама выкарыстоўвае канцэптуальнае мастацтва з фатаграфіяй і мультымедыйнымі метадамі, такімі як кіно і відэа. З 1973 года займаецца перформансам і бодзі-артам.
У 1974 годзе Дамнянавіч пераехаў у Мілан, дзе жыве з тых часоў. У 1960-я гады яго творчасць прыцягнула міжнародны рэзананс.
Біларычыця
Біларычыця (Білорі́чиця) — вёска ў Прылуцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Семяховічы
Семяхо́вічы — возера ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі, у басейне ракі Піна, за 30 кіламетраў ад Пінска, каля вёскі Семехавічы.
Плошча паверхні 0,32 км², даўжыня 750 м, найбольшая шырыня 520 м, найбольшая глыбіня 7,5 м, даўжыня берагавой лініі 2,1 км. Схілы катлавіны вышынёй да 1 метра, разараныя, на поўначы пад хмызняком. Берагі пясчаныя, высокія, на поўначы забалочаныя, пад хмызняком. Больш за 50 % дна выслана сапрапелем. На поўначы сцёк з возера па канале.
Жанна Уладзіміраўна Бічэўская
Жанна Уладзіміраўна Бічэўская (Бичевская Жанна Владимировна; нар., Масква) — народная артыстка Расіі.
Біяграфія
У 1966—1971 вучылася ў дзяржаўнам вучылішчы цыркавога і эстраднага мастацтва. Падчас вучобы пачала збіраць і запісваць рускія народныя песні. Адначасова працавала выкладчыкам по класу гітары ў Загорскай вячэрней музычнай школе, затым — салісткай-вакалісткай у эстрадным аркестры. З 1971 па 1973 год — салістка вакальна-інструментальнага ансамбля «Добры молодцы», з 1973 года працавала ў Москанцэрце.
У 1970-е гады ў рэпертуар спявачкі ўвайшлі старажытныя рускія народныя песні, якія выконваліся на бардаўскі лад: працоўныя і абрадавыя песні вёскі, песні-жарты, песні-плачы, гарадская песня, балада. Дзякуючы таленавітаму і арыгінальнаму выкананню (яна выкарыстоўвае лепшыя дасягненні стыляў «фолк» і «кантры») Бічэўская пачала імкліва набываць папулярнасць. У 1973 годзе становіцца Лаўрэатам Усерасійскага конкурсу артыстаў эстрады. З гастролямі наведала Фінляндыю, Венгрыю, Румынію. Чэхаславакію, Югаславію, мноства гарадоў СССР. Пласцінкі з запісамі народных песень разыходзіліся мільённымі тыражамі больш за ў 40 краінах свету.
Рэпертуар спявачкі налічвае некалькі сотняў твораў — песні духоўнага і грамадзянскага зместу, рускія народныя песні, а таксама песні на вершы паэтаў «срэбнага стагоддзя».
У 1990-е гады на змену фальклору ў творчасць Жанны Бічэўскай прыйшлі белагвардзейскія (альбомы «Любо, братцы, любо…», «Русская Голгофа»), а затым духоўныя спевы — песні іераманаха Рамана і песні, напісаныя яе мужам, паэтам і кампазітарам Генадзем Панамаровым («Имени Твоему, Господи», «Песни иеромонаха Романа», «Осень музыканта»). У канцы 1990-х — пачатку 2000-х гадоў выдала некалькі альбомаў песен вядомых бардаў (А. Макарэвіча, А. Вярцінскага, Б. Акуджавы і інш.), а таксама шэраг альбомаў патрыятычнай тэматыкі («Мы — русские», «Царь Николай» і інш.).
Жыве і працуе ў Маскве.
Міхаіл Трыфанавіч Іаўчук
Міхаі́л Тры́фанавіч Іаўчу́к (, в. Завужоўе, цяпер Кобрынскага раёна Брэсцкай вобласці — 9 студзеня 1990, Масква) — савецкі філосаф і партыйны дзеяч.
Член кампартыі з 1926 года, кандыдат у члены ЦК КПСС (1971—1981). Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР 2-га склікання.
Спецыяліст па гісторыі рускай філасофіі,, прафесар, (1946). Замежны член Балгарскай АН (1972). Прадстаўнік александраўскай групы ў савецкай філасофіі.
Першы лаўрэат прэміі імя Г. В. Пляханава (1971).
Біяграфія
Скончыў філасофскае аддзяленне Акадэміі камуністычнага выхавання імя Н. К. Крупскай (1931). Пасля заканчэння — аспірант Камуністычнага універсітэта выкладчыкаў грамадскіх навук. У 1933—1936 гадах начальнік палітаддзела саўгаса ў Беларускай ССР. У 1936—1939 гадах кіраваў кафедрамі дыялектычнага матэрыялізму і марксізму-ленінізму ў Маскоўскім хіміка-тэхналагічным інстытуце і ў Маскоўскай сельскагаспадарчай акадэміі. Кандыдат філасофскіх навук, дысертацыя аб філасофскіх і сацыяльна-палітычных поглядах Бялінскага. У 1939—1941 гадах на партыйнай рабоце ў Выканкаме Камінтэрна, у 1941—1947 гадах ва Упраўленні прапаганды і агітацыі ЦК УКП(б) (з 1944 года намеснік начальніка ўпраўлення), таксама з 1943 года загадваў створанай па яго ініцыятыве кафедрай гісторыі рускай філасофіі на філасофскім факультэце МДУ. Доктар філасофскіх навук (1946), дысертацыя «З гісторыі рускай матэрыялістычнай філасофіі XVIII—XIX стагоддзяў», закрытая абарона праходзіла ў Акадэміі грамадскіх навук пры ЦК партыі. З 4 снежня 1946 года член-карэспандэнт Акадэміі навук СССР па Аддзяленню гісторыі і філасофіі (гісторыя філасофіі).
У 1947—1949 гадах сакратар ЦК КП Беларусі па прапагандзе і агітацыі, таксама працаваў у БДУ.
У 1949—1970 гадах вёў навукова-выкладчыцкую працу ва Уральскім універсітэце (загадваў кафедрай дыялектычнага і гістарычнага матэрыялізму Уральскага дзяржаўнага універсітэта ў 1949—1953 гадах), МДУ (у 1957—1963 гадах загадваў кафедрай гісторыі марксісцка-ленінскай філасофіі на філасофскім факультэце МДУ), Інстытуце філасофіі АН СССР. У 1970—1977 рэктар Акадэміі грамадскіх навук пры ЦК КПСС.
Адзін з заснавальнікаў свярдлоўскай філасофскай школы. Пляханавед.
У 1971 годзе стаў першым у гісторыі лаўрэатам прэміі імя Г. В. Пляханава ''«за працы „Г. В. Пляханаў і яго працы па гісторыі філасофіі“ (1960), і „Ленінізм, філасофскія традыцыі і сучаснасць“ (1970)»''.
Водгукі
Аб Іаўчуку нельга судзіць адназначна негатыўна.
М. Т. Іаўчук працаваў сакратаром па ідэалогіі ЦК Кампартыі Беларусі. Яго прызначылі туды пасля зняцця з пасады намесніка начальніка Упраўлення прапаганды, дзе ён пакінуў аб сабе, як сказана ў адным з лістоў у ЦК, сумную памяць. У адрозненне ад зручнага маскоўскага жыцця, у Мінску пераважалі суровыя норавы. Аўтар ліста назваў Іаўчука «зазнаўшымся, зарваўшымся і нахабным партбюракратам», «прайдзісветам, мацёрым спяцом па наладжванню асабістага дабрабыту», «заўзятым авантурнікам, да дна выкарыстоўваўшым свой высокі партыйны пост для сваіх нізкіх і карыслівых мэтаў». Гаварылася пра тое, «як спрытна Іаўчук ў тыднёвы тэрмін зарабіў званне прафесара, доктара і залез у члены-карэспандэнты Акадэміі навук СССР», што ўсе яго артыкулы пісаліся падначаленымі, дысертацыя сфабрыкаваная, жонка ходзіць у дыяментах і золаце.
Іаўчук быў прамоўца добры, і на гэтым ён зрабіў кар’еру, а як філосаф ён зусім нічога сабой не ўяўляў. Заходняй гісторыі філасофіі ён не ведаў зусім, таму і рускую тлумачыў дубова.
Цынія
Распаўсюджанне і экалогія
Радзімай цыніі з’яўляецца тэрыторыя Амерыкі, пераважна Цэнтральнай. У цяперашні час у якасці дэкаратыўнай расліны культывуецца паўсюдна. Цвіце з сярэдзіны чэрвеня. Размнажаецца насеннем.
Віды
Род налічвае больш за 15 відаў (па дадзеных сайта The Plant List — 22 віды). Некаторыя з іх:
Панскае (Краснінскі раён)
Панскае (Панское) — вёска ў Краснінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мерлінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Цельмукі
Цельмукі́ (, Тельмуки) — вёска ў Мастоўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Мастоўскага сельсавета.
Каралеўскі замак у Познані
Каралеўскі замак у Познані — каралеўская рэзідэнцыя ў Познані, верагодна, пабудаваная ў 13 ст. Пшэмыслам II, затым неаднаразова пашыралася. Замак быў сведкам многіх гістарычных падзей. У 1493 годзе вялікі магістр Тэўтонскага ордэна Ганс фон Тыфен прысягнуў на вернасць каралю Польшчы. Замак быў часткова разбураны падчас Паўночнай вайны, перабываў у заняпадзе. Часткова перабудаваны ў канцы XVIII ст. Зноў разбураны ў 1945 годзе, часткова адбудаваны ў 1959—1964 гадах, затым рэканструяваны ў 2010—2013 гадах па праекце Вітольда Мілеўскага.
Гісторыя будаўніцтва і сучасны выгляд
Няма звестак, якія маглі б дакладна сказаць, калі быў пабудаваны першы замак у Познані. Мяркуецца, што першая пабудова была пабудавана ў часы кіравання Пшэмысла I, якая магла пачалася на пагорку, які тады называўся замкавая гара (mons castrensis), а цяпер называецца гара Пшэмысла, з будаўніцтвам мураванай жылой вежы, якая атачае ўзвышша частаколам. У сярэдзіне XIII ст. невялікая рэзідэнцыя магла быць уключана ў сістэму сцен, размешчанай на левабярэжнай Познані у 1253 г. Будаўніцтва мог распачаць і сын Пшэмысла I, Пшэмысл II, які ў надзеі ўз’яднаць польскія землі пад сваёй уладай пачаў будаваць новы замак, які павінен быў стаць яго рэзідэнцыяй. У 1295 годзе Пшэмысл II стаў каралём Польшчы, але праз год, у 1296 годзе, кароль быў забіты, і пашырэнне замка не было завершана. Пра тое, што будаўніцтва было перапынена на першым этапе, сведчыць змена сцяны з манаскай на гатычную і іншы спосаб падмурка пазнейшай фазы. Працу маглі працягнуць Глагоўска-Жаганскія Пясты, якія кіравалі Вялікай Польшчай, а завяршыў яе пабудову напярэдадні 1337 года Казіміра III Вялікі, для якога, калі ён быў ваяводам Вялікай Польшчы, замак служыў сядзібай. У часы праўлення Казіміра Вялікага ў замку, верагодна, быў узведзены жылы дом, але яго форма не была да канца даследавана да пабудовы існуючага будынка на месцы замка. Замак тады складаўся з вежы, гатычнага дома і навакольных сцен.
Пазней з поўдня была прыбудавана абарончая вежа, якая выступала за сцены замка і горада. З часоў Уладзіслава Лакеткі будынак стаў пастаянай сядзібай генерал-губернатараў Вялікай Польшчы. У 1434 годзе Уладзіслаў II Ягайла даручыў рэканструкцыю моцна пашкоджанай вежы. У пачатку XVI стагоддзя гатычны замак ужо не адпавядаў стандартам каралеўскай рэзідэнцыі, таму ў 1513 годзе ў біскупскай рэзідэнцыі на Тумскім востраве спыніўся кароль Жыгімонт Стары.