cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Леся Украінка
Экранізацыі, тэатральныя пастаноўкі
Ёй прысвечаны мастацкі фільм Н. Машчанкі «Іду да цябе» (1972 г.) па сцэнарыі І. Драча, навукова-папулярныя карціны «Леся Украінка» (1957 г.), «Леся Украінка» (1969 г.), дакументальны фільм «Леся Украінка» (1971 г.). Вядомыя экранізацыі яе твораў — «Лясная песня» (1961 г.) В. Іўчанкі і «Лясная песня. Маўка» (1980 г.) Ю. Ілленка, «Спакуса Дон Жуана» (1985 г.) В. Левіна, тэлевізійнае прадстаўленне «Оргія» (1991 г.).
Кампазітар А. Скарульскі ў 1936 годзе напісаў балет «Лясная песня» па аднайменнай драме-феерыі Лесі Украінкі. Прэм’ера балета адбылася ў 1946 годзе ў Кіеўскім тэатры оперы і балета УССР імя Тараса Шаўчэнкі. З 1958 года балет «Лясная песня» ідзе ў пастаноўцы балетмайстра В. Вронскага. Харкаўскім тэатрам «P.S.» быў пастаўлены спектакль «Маналогі. Вечар Слова», паэтычны спектакль па вершах Лесі Украінкі (рэжысёр С. В. Пасічнык). Харкаўскім тэатрам імя Тараса Шаўчэнкі быў пастаўлены спектакль «Адвакат Марціян» (рэжысёр С. В. Пасічнык).
Беларускія пераклады
На беларускую мову яе творы пераклалі Эдзі Агняцвет, Анатоль Астрэйка, Мікола Аўрамчык, Артур Вольскі, Анатоль Вялюгін, Юрка Гаўрук, Ніл Гілевіч, Сяргей Грахоўскі, Сяргей Дзяргай, Хведар Жычка, Ніна Загорская, Іван Калеснік, Уладзімір Корбан, Еўдакія Лось, Піліп Пестрак, Паўлюк Прануза, Язэп Семяжон, Валерый Стралко, Мікола Хведаровіч і іншыя.
Газавыя законы
Га́завыя зако́ны — шэраг фізічных законаў, якія дазваляюць вызначаць тэрмадынамічныя параметры ідэальнага газу ў тэрмадынамічных працэсах сістэм з нязменнай колькасцю рэчыва і адным з тэрмадынамічных параметраў.
Газавыя законы былі атрыманыя эксперыментальным шляхам і атрымалі тэарэтычнае абгрунтаванне на аснове малекулярнай будовы рэчыва — хаця для іх тлумачэння малекулярная тэорыя не з’яўляецца абавязковай.
Да газавых законаў адносяцца:
Чэрняхіўскі раён
Чэрняхіўскі раён (Черняхівський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Жытомірскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Чэрняхіў (Черняхів).
Утвораны ў 1923 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 29200 чалавек, плошча — 850 км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 2 пасялковых і 23 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 2 пасёлкі гарадскога тыпу і 54 сяла.
NGC 1286
NGC 1286 (іншыя абазначэнні — MCG -1-9-25, NPM1G -07.0122, PGC 12250) — лінзападобная галактыка (S0) у сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Мішына (Андрэйкаўскае сельскае паселішча)
Мішына (Мишино) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Андрэйкаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Вэснянка (Валодарскі раён)
Вэснянка (Весня́нка) — пасёлак у Валодарскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Гродзенская пушча
Біясферны рэзерват «Гродзенская пушча» — прыродаахоўная тэрыторыя, якая знаходзіцца ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі, за 15—20 км на поўнач і паўночны ўсход ад горада Гродна, у міжрэччы Нёмана і Котры.
Гісторыя
У XVI стагоддзі пушча цягнулася ад Нарвы да Гарадка і называлася Пераломскай пушчай.
Падчас паўстання 1863—1864 гадоў на тэрыторыі пушчы базаваліся партызанскія атрады паўстанцаў, у перыяд са жніўня 1944 па люты 1945 гадоў тут дзейнічала Армія Краёва.
Пасля Другой сусветнай вайны лясны масіў перайшоў да Беларускай ССР. Ад 1991 года — у межах незалежнай Беларусі.
Біясферны рэзерват плошчай 20903 га ўтвораны ў 2007 годзе шляхам аб'яднання Сапоцкінскага і Гожскага біялагічных заказнікаў пастанаўленнем Савету Міністраў РБ ад 27.12.2007 г. № 1833.
Геаграфія
Заказнік лічыцца адным з найбольш экалагічна чыстых месцаў у Беларусі, мае вялікае значэнне як эталон для раўнінных ландшафтаў Еўропы.
У рэзерваце выяўлена 57 тыпаў лесу 12 лясных фармацый. Пераважаюць верасова-імшыстыя бары.
У цэнтральнай частцы пушчы з поўначы на поўдзень цягнецца сістэма азёр, найбольшае з іх Белае. На захад ад возера Белае ўздоўж ракі Стрыеўка ляжыць забалочанае паніжэнне з чорнаальховымі і пушыстабярозавымі лясамі, прыбалотнымі ельнікамі. На ўсход ад возера балотны масў Святое з вярховымі, пераходнымі сфагнавымі і асакова-сфагнавымі хвойнікамі і бярэзнікамі, па ўскрайках нізінныя бярэзнікі і алешнікі з сістэмай меліярацыйных каналаў.
Флора
У флоры выяўлены 801 від сасудзістых раслін і 770 відаў пакрытанасенных, якія адносяцца да 425 родаў і 111 сямействаў. На тэрыторыі заказніка растуць 19 відаў ахоўных раслін, у тым ліку, , , , , , , , , , , , , , , ,.
Некаторыя віды раслін, напрыклад,, , , выяўленыя ў Беларусі толькі на гэтай тэрыторыі.
Фаўна
Устаноўлена пражыванне 224 відаў наземных пазваночных жывёл, з якіх 41 належыць да сысуноў, 131 — птушак, 5 — рэптылій і 12 — да амфібій. Да ахоўных адносіцца 37 відаў жывёл, у тым ліку зубр.
Гары Кімавіч Каспараў
Гары Кімавіч Каспараў (пры нараджэнні Вайнштэйн;, Баку) — савецкі і расійскі шахматыст, 13-ы чэмпіён свету па шахматах, шахматны літаратар, палітык. Заслужаны майстар спорту СССР (1985). Прызнаецца многімі экспертамі найвялікшым шахматыстам ў гісторыі.
Біяграфічныя звесткі
Скончыў Азербайджанскі педагагічны інстытут замежных моў (1986). 3 1986 прэзідэнт Прафесійнай Шахматнай Асацыяцыі (ПША).
Чэмпіён СССР сярод юнакоў (1975—77). Чэмпіён свету сярод юнакоў, міжнародны гросмайстар (1980). Чэмпіён СССР (1981, 1988), чэмпіён Расіі (2004). Уладальнік прыза лепшага шахматыста года «Шахматны Оскар» у 1982—1983, 1985—1988, 1995—1996, 1999, 2001—2002. З 1985 года Каспараў бесперапынна ўзначальваў рэйтынг-ліст ФІДЭ; на 1 студзеня 2006 года ён займаў першае месца з каэфіцыентам Эло 2812, але, згодна з правіламі ФІДЭ, быў выключаны з рэйтынг-ліста на 1 красавіка 2006 года, паколькі не ўдзельнічаў у турнірах на працягу папярэдніх 12 месяцаў. Чэмпіён свету па версіі ПША (1985—97).
10 лютага 1996 года суперкамп’ютар IBM Deep Blue ўпершыню перамог Гары Каспарава, на той час, чэмпіёна свету па шахматах.
NGC 1679
NGC 1679 (іншыя абазначэнні — ESO 422-1, MCG -5-12-4, UGCA 96, AM 0448-320, IRAS04480-3203, PGC 16120) — галактыка ў сузор’і Разец.
Гары Кімавіч Каспараў
Біяграфічныя звесткі
Гары Каспараў актыўна ўдзельнічаў у расійскай апазіцыі з сярэдзіны 2000-х. Ён прымаў удзел у стварэнні і рабоце арганізацый «Аб’яднаны грамадзянскі фронт» і «Салідарнасць». Двойчы быў затрыманы за ўдзел у несанкцыянаваных палітычных акцыях, у 2007 годзе ён быў арыштаваны на пяць сутак, і праваабарончая арганізацыя Amnesty International абвясціла яго «вязнем сумлення».
NGC 1679
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Гары Кімавіч Каспараў
Біяграфічныя звесткі
На пачатку сваёй шахматнай кар’еры Г. Каспараў паспяхова выступаў у спаборніцтвах, арганізаваных у Беларусі: Мемарыял Сакольскага (1978, 1-е месца), чэмпіянат СССР па шахматах (1979, 3-4-е месцы).
IC 4323
IC 4323 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) ў сузор’і Гідра.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Закон Бойля-Марыёта
Зако́н Бо́йля-Марыёта (або закон Бойля) — адзін з газавых законаў, які вызначае паводзіны ідэальнага газу ў ізатэрмічным працэсе. Гэты закон сцвярджае, што пры пастаяннай тэмпературы здабытак ціску газу на яго аб'ём застаецца нязменным:
Інакш кажучы, ціск газу адваротна прапарцыйны яго аб'ёму.
Православие.Ru
Праваслаўе.Ru (Православие.Ru, першапачаткова «Православие 2000» ) — праваслаўны інфармацыйны інтэрнэт-партал. Створаны і падтрымліваецца з 1 студзеня 2000 года рэдакцыяй інтэрнэт-праектаў маскоўскага Срэценскага манастыра па блаславенні Найсвяцейшага патрыярха Маскоўскага і ўсяе Русі Алексія II. Галоўны рэдактар сайта — намеснік манастыра архімандрыт Ціхан (Шаўкуноў).
Пеціна (Смаленская вобласць)
Пеціна (Петино) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Андрэйкаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Ажэгіўка
Ажэгіўка (Ожегі́вка) — вёска ў Валодарскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Гекатэй Мілецкі
Аўтар «Аб'езду зямлі» («Землеапісанне») — адной з першых геаграфічных прац краіназнаўчага кірунка, у якой дадзены звесткі пра Еўропу, Блізкі Усход і Паўночную Афрыку, і «Генеалогіі», якая змяшчае крытыку міфаў і падданняў гераічнай эпохі Грэцыі. Гекатэй Мілецкі — складальнік аднаго з першых картаграфічных малюнкаў айкумены (населенай часткі сушы). Ад прац Гекатэя Мілецкага, шырока вядомых у старажытнасці, захавалася 380 урыўкаў. Карта Гекатэя Мілецкага не выяўлена, аднак нават частковае прайграванне яе па апісанні Герадота і іншых аўтараў дазваляе навочна судзіць пра геаграфічныя ўяўленні і іншых грэкаў.
Каробачка
Каробачка, Пушачка  — сухі шматнасенны плод раслін, утвораны некалькімі пладалісцікамі і здольны да раскрыцця.
Уласціва многім відам (напрыклад, прадстаўнікам родаў мак, трыпутнік, цюльпан, бавоўнік і інш.). Бывае двух- ці шматгнездавая (паслёнавыя, залознікавыя, лілейныя), аднагнездавая з пасценнымі (, званочкавыя) ці з цэнтральнымі (гваздзіковыя) насенняносцамі.
Каробачкай называюць таксама частку спарагія імхоў, дзе знаходзяцца споры.
Паўднёвы востраў
Паўднёвы востраў (ці Новы Манстэр) — самы вялікі востраў Новай Зеландыі (другі па велічыні — Паўночны востраў).
Канстанцін (Хоміч)
Архіепіскап Канстанцін (свецкае імя: Канстанцін Андрэевіч Хоміч;, фальварак Рог каля вёскі Бобрык, Пінскі павет, Мінская губерня — , Брэст)  — беларускі праваслаўны дзеяч, архіепіскап Брэсцкі і Кобрынскі (1990—2000).
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. У 1929 годзе скончыў Пінскае рэальнае вучылішча і паступіў у праваслаўную Віленскую духоўную семінарыю, дзе навучаўся да 1935 года.
8 лютага 1936 года быў пасвечаны ў дыякана, а 28 лютага таго ж года — у іерэя. Неўзабавае быў прызначаны настаяцелем царквы ў вёсцы Ахова Пінскага павета, дзе служыў да 1939 года.
1 кастрычніка 1941 года быў прызначаны святаром Свята-Мікалаеўскай царквы ў вёсцы Купяцічах Пінскага раёна. Дзейнічаў ва ўмовах нямецкай акупацыі. У пачатку ліпеня 1944 года Канстанцін Хоміч з жонкай і сынам быў адпраўлены ў Германію, аднак здолеў затрымацца ў Варшаве. Пасля падаўлення Варшаўскага паўстання знаходзіўся ў канцлагеры да красавіка 1945 года.
Пасля вайны 28 лютага 1946 года па просьбе вернікаў вярнуўся служыць у вёску Ахова. 21 красавіка 1950 года быў узведзены ў сан протаіерэя, у канцы 1954 года атрымаў магчымасць вярнуцца ў Купяцічы. У 1956 годзе мітрапаліт Піцірым перавёў Хоміча ў Добруш настаяцелем Свята-Мікалаеўскай царквы, а ў 1962 годзе архіепіскап мінскі Варлаам перавёў яго ў Свята-Успенскую царкву ў вёску Краснае Гомельскага раёна.
У 1969 годзе протаіерэй Канстанцін аўдавеў і быў пастрыжаны ў манашаства ў Жыровіцкім манастыры. 25 чэрвеня 1970 года быў узведзены ў сан архімандрыта. 23 сакавіка 1987 года пастановай Свяшчэннага Сіноду РПЦ прызначаны епіскапам Пінскім, вікарыем Мінскай епархіі.
Пасля стварэння 6 ліпеня 1989 года самастойнай Пінскай і Брэсцкай епархіі Канстанцін стаў яе правячым архіерэем. 19 лютага 1990 года ў сувязі з раздзяленнем епархіі і аднаўленнем самастойнай Брэсцкай кафедры, Канстанцін быў прызначаны епіскапам Брэсцкім і Кобрынскім. 25 лютага 1995 года быў узведзены ў сан архіепіскапа.
Пры яго кіраванні ў епархіі былі заснаваны 2 манастыры, узведзены 28 цэркваў, адкрыты 60 нядзельных школ, удвая павялічылася колькасць прыходаў. Пры епархіальным упраўленні было створана брацтва «Спадвіжнік», якое выдавала газету «Духоўны веснік», у 1999 годзе выйшаў першы нумар «Брэсцкіх епархіальных ведамасцяў». Памёр у Брэсце. Адпяванне правёў 22 верасня 2000 года мітрапаліт мінскі і слуцкі Філарэт. Быў пахаваны каля Свята-Сімяонаўскага сабора.
Адам Ідзкоўскі
Адам Ідзкоўскі (Ідзькоўскі) (Adam Idźkowski);, в. , Вышкоўскі павет,  —, пгт. Літын, цяпер, Вінніцкая вобласць, Украіна) — польскі архітэктар, тэарэтык архітэктуры, прадстаўнік позняга класіцызму.
Біяграфія
Скончыў будаўнічае аддзяленне Варшаўскага ўніверсітэта ў 1824 г. Яшчэ падчас вучобы таленавіты студэнт звярнуў на сябе ўвагу міністра фінансаў, князя Ф. К. Друцкага-Любецкі, дзякуючы якому атрымаў дзяржаўную стыпендыю для далейшага навучання ў Італіі ў, членам якой ён стаў у далейшым.
Пасля вяртання на радзіму быў прызначаны асэсарам па будаўніцтву пры Камісіі веравызнанняў і грамадскай асветы. Вучань і паслядоўнік.
У 1840-я гады працаваў на пасадзе архітэктара і будаўніка імператарскага замка і палацаў у Варшаве і Скернявіцах.
Абраныя работы
Аўтар праектаў шмат якіх з палацаў у Літве, Беларусі, Мазовіі і іншых месцах Царства Польскага і Расійскай імперыі.
Каток — скок на платок
«Каток — скок на платок» (Wlazł kotek na płotek) — польская дзіцячая народная песня, мелодыя якой вядомая яшчэ з XVIII ст. Часта прыпісваецца беларускаму паэту Уладзіславу Сыракомлю, які толькі пашырыў змест існай народнай песні.
У Польшчы спяваецца як калыханка, а таксама часта засвойваецца польскімі музыкамі першай.
Гісторыя
У 1849 г. на сустрэчы з сябрамі Станіслаў Манюшка апрацаваў народную мелодыю.
Уладзіслаў Сыракомля напісаў тэкст песні, а Віктар Кажынскі — музыку. Свой твор яны апублікавалі ў 1854 г. у Пецярбургу ў зборніку «Śpiewnik Wiktora Katyńskiego». Песня была так папулярная, што з’явілася думка, быццам Кажынскі і ёсць аўтар мелодыі, хаця яна народная. Да тэкту Сыракомлі таксама пісаў музыку Рамуальд Зянтарскі. На аснове яго тэксту пісаў свой і Альбін Каратынскі.
У 1904 г. быў апублікаваны варыянт песні з тэкстам Уладзіслава Бэлзы і музыкай Міхала Свяжынскага.
Пабеда (Вяземскі раён)
Пабеда (Победа) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Андрэйкаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Бэрэзна (Валодарскі раён)
Бэрэзна (Бере́зна) — вёска ў Валодарскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Раваніцкая Слабада
Рава́ніцкая Слабада́ (, Рованичская Слобода) — вёска ў Чэрвеньскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Раваніцкага сельсавета.
NGC 1287
NGC 1287 (іншыя абазначэнні — KUG 0316-029, PGC 12310) — спіральная галактыка (Sa) у сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
ІнфармНапалм
ІнфармНапалм — шматмоўны некамерцыйны вэб-сайт аб расійскім вайсковым уварванні ва Украіну, заснаваны ў сакавіку 2014 года журналістам Раманам Бурко з Севастопаля (Украіна). Змяшчае матэрыялы. Пераклад беларускамоўнай версіі сайта ажыццяўляе Дзяніс Івашын з Гродна (Беларусь).
Гісторыя
У 2015 годзе было правездена расследаванне, у якім сцвярджалася, што InformNapalm — гэта праект кіраўніцтва інфармацыйных тэхналогій Міністэрства абароны Украіны. Аднак дадзеныя звесткі з’яўляюцца непацверджанымі. Паведамлялася, што заснавальнік праекта i яго галоўны рэдактар Раман Бурко насамрэч з’яўляецца старшым афіцэрам УIТ палкоўнікам Раеўскім Вячаславам Міхайлавічам.
IC 4324
IC 4324 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральная галактыка) ў сузор’і Цэнтаўр.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Ашмянскі сельсавет
Ашмя́нскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ашмянскага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — горад Ашмяны.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Ашмянскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да новаўтворанага Павяжынскага сельсавета.
Білііўка
Білііўка (Білі́ївка) — вёска ў Валодарскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Францішак Рамейка
Франці́шак Раме́йка (, вёска Нецькі, цяпер у Мядзельскім раёне Мінскай вобласці, Беларусь  — , , Другая Рэч Паспалітая) — беларускі каталіцкі святар-адраджэнец, грамадскі дзеяч.
Біяграфія
Нарадзіўся Францішак у сялянскай сям'і каталікоў Андрэя Рамейкі і Антаніны з Янцэвічаў.
У лістападзе 1903 года вытрымаў іспыт на званне аптэкарскага вучня пры экзаменацыйнай камісіі Маскоўскае навучальнае акругі. У 1905—1909 — студэнт духоўнай каталіцкай семінарыі ў Вільні.
За польскім часам служыў у задарожскім касцёле Найсвяцейшай Дзевы Марыі Ласкавай. У 1928 годзе за сваю дзейнасць па пашырэнні выкарыстання беларускай мовы ў царкве і паўсядзённым жыцці парафіян быў часова пазбаўлены права займацца душпастырскай дзейнасцю. Гэта адбілася на яго псіхічным стане.
16 чэрвеня 1931 Францішак Рамейка прыехаў у Вільню ў госці да Адама Станкевіча. Не дачакаўшыся таго, застрэліўся ў яго кабінеце. Пахаваны на Бернардзінскіх могілках Вільні.
Дзейнасць
Выступаў за шырокае ўжыванне беларускай мовы ў набажэнствах. У 1925 годзе сярод іншых беларускіх святароў падпісаў мемарандум да канферэнцыі польскіх біскупаў, які патрабаваў увядзення выкладання беларускай мовы, літаратуры і гісторыі ў духоўных семінарыях і інш.
NGC 1680
NGC 1680 (іншыя абазначэнні — ESO 203-4, IRAS04471-4754, PGC 16058) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) ў сузор’і Жывапісец.
Сюррэалізм
Сюррэалізм (ад surréalisme — надрэалізм, звышрэалізм) — мадэрнісцкі еўрапейскі мастацкі кірунак, які склаўся ў 1920-я гады.
Вытокі
Мадэрнісцкая плынь у выяўленчым мастацтве і літаратуры склалася 1920-я г. пераважна ў Францыі, а потым распаўсюдзілася ў іншых еўрапейскіх краінах. Тэарэтыкам гэтага кірунку быў філосаф і паэт Андрэ Брэтон. У яго аснове — бунт супраць класіцызму, рацыяналізму, рэалізму і утылітарызму ў мастацтве.
Тэрмін «сюррэалізм» упершыню выкарыстаў Гіём Апалінэр. Напачатку сюррэалісты абапіраліся на дадаізм, з якога пачынала будучае творчае «ядро» сюррэалізма — Андрэ Брэтон, Поль Элюар, Луі Арагон і іншыя. Дадаізм быў кірункам у мастацтве, які адмаўляў рацыянальнасць, парадак, канструктыўнасць і фігураваў у першую чаргу як пратэст грамадска-дзяржаўнаму ладу, пры якім людзі дзяліліся на багатых і бедных, які ўцягнуў Еўропу ў Першую Сусветную вайну. Але дадаізм хутка вычэрпаў сябе. Жадаючы стварыць нешта, што будзе вышэй і актуальней мастацтва як з'явы, яны зразумелі, што стварылі толькі яшчэ адзін мастацкі кірунак — у дадатак да ўжо існуючых. У 1922 г. адзін з вынаходнікаў дадаізма — Трыстан Тцара — афіцыйна выступіў з пахавальнай прамовай гэтай плыні. Узнікла патрэба ў новым авангардным кірунку.
Гісторыя сюррэалізма
Афіцыйна сюррэалізм пачынае сваё існаванне ў 1924 г., калі Андрэ Брэтон абвяшчае свой маніфест. На самой справе ён абагульняе тэндэнцыі, які на той час ужо даўно пачалі выяўляцца ў авангардным мастацтве, а таксама сплочвае блізкіх па духу творчых людзей у адну групу. Акрамя дадаізму на светапогляд сюррэалістаў паўплавала творчасць Жана Както, Марселя Дзюшана, Антоніа Гаўдзі, Арцюра Рэмбо і Джорджа дэ Кірыко. Сярод "старадаўніх" папярэднікаў сюррэалізма можна назваць Іераніма Босха і Джузэпэ Арчымбольда.
Пазней да сюррэалістаў далучаецца тады яшчэ амаль невядомы мастак Сальвадор Далі. Але ў 1934 яго выключаюць з супольнасці за манархічныя ідэі і камерцыйны ўхіл творчасці.
У 1927 г. Брэтон уступае ў камуністычную партыю Францыі. З гэтага часу рэвалюцыйныя погляды сюррэалістаў набываюць ідэялагічную кантрэтыку. Але пазней яны расчароўваюцца ў прасавецкім камунізме - часткова з-за замоўчвання кіраўніцтвам камуністычнай партыі Францыі маштабаў рэпрэсій у СССР. Брэтон збліжаецца з Львом Троцкім, які ў той час знаходзіўся ў палітычнай эміграцыі ў Мексіцы. Наведваючы Мексіку, ён адначасова запісаў у шэраг сюррэалістаў мастакоў Фрыду Кало і Дыега Рыверу.
Пасля пачатку Другой Сусветнай вайны і акупацыі Францыі войскамі вермахта, большасць сюррэалістаў (у прыватнасці сам Андрэ Брэтон, мастак Макс Эрнст) эмігравала ў ЗША. З бачных сюррэалістаў у Францыі застаўся Поль Элюар, які ўдзельнічаў у падпольнай барацьбе з нацысцкай акупацыяй і рэжымам Вішы.
Пасля вайны сюррэалісты вяртаюцца ў Еўропу і спрабуць аднавіць рух гуртка. Афіцыйна супольнасць сюррэалістаў скончвае сваё існаванне ў 1969 г. Але асобныя мастакі працягваюць працаваць у гэтым кірунку і сёння. Сюррэалізм паралельна развіваўся ў іншых краінах. Сярод чэшскіх сюррэалістаў добра вядомы рэжысёр Ян Шванкмаер у Празе, які працуе ў цяперашні час. Значны ўнёсак ў развіцце амерыканскага сюррэалістычнага кінематографа зрабілі Дэвід Лінч і Тэры Гіліам.
Сутнасць
Сюррэалізм абапіраўся на ірацыяналізм, алагізм, канцэпцыю неўсвядомленага З. Фрэйда. Ставіў мэтай адлюстраванне звышрэальных, алагічных сувязей аб'ектаў рэальнага свету, якія існуюць толькі ў падсвядомасці чалавека і праяўляюцца ў стане сну, гіпнозу, трансу ці хваробы. Абвясціў крыніцай мастацкай творчасці і натхнення сферу падсвядомага (інстынкты, галюцынацыі, сны); творчым метадам — разрыў лагічных сувязей, замененых свабоднымі асацыяцыямі, а галоўнай мэтай — сацыяльнае і маральна-інтэлектуальнае вызваленне чалавека. Выступаў супраць камерцыяналізацыі мастацтва.
Карысталіся метадам аўтаматычнага пісьма, які прадугледжваў скасаванне разумнага, інтэлектуальнага кантролю над творчым працэсам.
Эмуляцыя
Эмуляцыя (emulation) — мадэляванне праграмнымі або апаратнымі сродкамі, альбо іх камбінацыяй, работы іншых праграм ці прылад.
Апаратная і праграмна-апаратная эмуляцыя
У выпадку праграмна-апаратнага комплексу эмулятарам з’яўляецца спецыяльная электронная прылада, выкананая ў выглядзе платы.
Праграмная эмуляцыя
Эмуляцыя дазваляе выконваць камп’ютарную праграму на платформе (камп’ютарнай архітэктуры і/або аперацыйнай сістэме), адрознай, ці ў некаторых выпадках ідэнтычнай той, для якой яна была напісана ў арыгінале. Эмуляцыяй таксама называюць сам працэс гэтага выканання. У адрозненні ад сімуляцыі, якая толькі паўтарае паводзіны праграмы, пры эмуляцыі ставіцца мэта дакладнага мадэлявання стану сістэмы, якую імітуюць, для выканання арыгінальная машыннага кода.
Пры ўжыванні моў высокага ўзроўню, часам у мэтах захоўвання хуткадзейнасці праграмы, замест эмуляцыі робяць партаванне праграм у новае асяроддзе. У гэтым выпадку ажыццяўляецца перапісванне нанова апаратна-залежных частак кода.
Адно з папулярных прымяненняў эмуляцыі — выкананне на персанальным камп’ютары гульняў, напісаных для гульнявых аўтаматаў ці гульнявых прыставак.
Тэарэтычна, згодна тэзісу Чорча—Цьюрынга, любое аперацыйнае асяроддзе можа быць эмулявана ў любым іншым асяроддзі. На практыцы, аднак, назіраецца шэраг цяжкасцяў; у прыватнасці, дакладныя паводзіны эмулюемай сістэмы часта не дакументаваны (ці ўтоены пад грыфам камерцыйнай тайны) і павінны быць даследаваны і вызначаны з дапамогай адваротнай распрацоўкі.
Досыць поўная эмуляцыя некаторых апаратных платформ патрабуе вялікай дакладнасці, да ўзроўню асобных тактавых цыклаў, недакументаваных асаблівасцяў і нават памылак рэалізацыі. Гэта асабліва важна для такіх мадэляў класічных хатніх машын, як Commodore 64, ZX Spectrum.
Звычайна, эмулятар складаецца з некалькіх модуляў, якія адказваюць за разнастайныя падсістэмы эмулюемага камп'ютара. Часцей усяго, эмулятар складаецца з: Сістэмная шына звычайна не эмулюецца, па прычынах спрашчэння ці падвышэння хуткадзейнасці, і віртуальная перыферыя звяртаецца непасрэдна да модуля ЦП і модуля памяці.
Вагонья
Вагонья (Vogogna) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Вербана-Кузіа-Асола.
Насельніцтва складае 1702 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 113 чал./км². Займае плошчу 15 км². Паштовы індэкс — 28805. Тэлефонны код — 0324.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Рызскае
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Валадымырыўка (Валодарскі раён)
Валадымырыўка (Володи́мирівка) — вёска ў Валодарскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Джуліян Барнс
Біяграфія і творчасць
Джуліян Барнс нарадзіўся ў Лестэры (Англія) 19 студзеня 1946 года. Ён атрымаў адукацыю ў Школе Лонданскага Сіці з 1957 да 1964 год. Пасля заканчэння школы ён паступае ў каледж «Магдалена» Оксфардскага ўніверсітэта. Скончвае яго У 1968 годзе з адзнакаю па кафедры сучасных заходнееўрапейскіх моў. Пасля гэтага працаваў лексікографам для Оксфардскага англійскага дадатку Слоўніка на працягу трох гадоў. У 1977 годзе Барнс пачаў працаваць рэцэнзентам і літаратурным рэдактарам для New Statesmen і New Review. З 1979 да 1986 года ён працаваў тэлекрытыкам, спачатку для New Statesmen і затым для the Observer.
Першымі літаратурным досведам сталі дэтэктыўныя аповеды, якія Барнс публікаваў пад псеўданімам Дэн Кавана. Пасля шэрагу публікацый у літаратурных альманахах — надрукаваў свой першы раман «метралэнд», як узнагароджаны прэміяй Сомерсэта Моэма. Раман распавядае пра лёс пакалення бунтароў і нігілістаў 60-х гадоў.
Сярод твораў Барнса ёсць навелы пра каханне, напрыклад «Да таго, як яна сустрэла мяне», «Каханне і гэтак далей». Раман «Чыюк Флабера» ўяўляе сабой цікавае даследаванне пра ролю аўтара ў творчым працэсе.
Джуліян Барнс стаў героем кнігі «Дзённік Брыджэт Джонс», дзе ён быў прадстаўлены рафінаваным інтэлектуалам, які холадна ўзвышаецца над ардынарнасцю.
Узнагароды
Барнс тройчы за сваю творчую кар'еру трапляў у шортаў-ліст Букераўскай прэміі. Характэрна, што некаторыя расійскія выдавецтвы не першы год хібна ўяўляюць Барнса як лаўрэата гэтай прэміі. У 2005 годзе на сушуканне Букера быў высунуты раман «Артур і Джордж». Англійскія букмекеры лічылі Барнса фаварытам, аднак стаць пераможцам яму было не наканавана.
IC 4325
IC 4325 — галактыка тыпу SBbc (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Гідра.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Чынар
Чынар (Чинар, Çinar) — сяло ў Расіі, ў Дзербенцкім раёне Дагестана.
Насельніцтва
Па выніках Усерасійскага перапісу насельніцтва, у Чынары пражывала 4357 чалавека. Па нацыянальнасці азербайджанцы, даргінцы, табасараны, агулы, лезгіны, па веравызнанні мусульмане-суніты.
Аляксандр Назаравіч Кузняцоў
Аляксандр Назаравіч Кузняцоў (Александр Назарович Кузнецо́в;  — ) — савецкі хімік, металург, металазнавец, адзін з арганізатараў алюмініевай прамысловасці ў СССР.
Біяграфія
Нарадзіўся 18 (30 лістапада) 1877 года ў пасёлку Ніжнесалдзінскі завод (цяпер Ніжняя Салда, Свярдлоўская вобласць). Скончыў Пецярбургскі горны інстытут (1900); працаваў там жа на кафедры металургіі (з 1919 прафесар). Адначасова з 1902 года выкладаў у Політэхнічным інстытуце. Падчас Першай сусветнай вайны распрацаваў і выпрабаваў на сабе процівагаз, арганізаваў іх вытворчасць для расійскай арміі на «Першым рускім процівагазавым заводзе» ва Усць-Славянцы пад Пецярбургам.
У 1915—1916 гадах распрацаваў (сумесна з інжынерам Я. І. Жукоўскім) спосаб атрымання чыстага гліназёму з баксітаў. З 1926 года дырэктар Горна-металургічнай лабараторыі. Ініцыятар стварэння (1931) Ленінградскага НДІ лёгкіх металаў (НИИСАлюминий), у 1931—1934 гадах намеснік дырэктара НДІСА па навуковай частцы. У 1938—1941 гадах распрацаваў новае выбуховае рэчыва СІНАЛ-АК, якое шырока выкарыстоўвалася ў час Вялікай Айчыннай вайны.
У 1941—1944 гадах ва эвакуацыі на Урале. Доктар тэхнічных навук (1935), прафесар (1935). Памёр 2 сакавіка 1946 года. Пахаваны ў Ленінградзе на Волкаўскіх могілках. На прафесарскім корпусе Горнага інстытута ў яго гонар усталяваная мемарыяльная дошка.
Адміралцейскі канал
Адміралцейскі канал (1710—1738 — Прадзільны, 1922—1991 — Круштэйна) — канал у Санкт-Пецярбургу ад Крукава канала да ракі Мойкі. Працякае паміж астравамі 2-м Адміралцейскім і Новай Галандыяй. Даўжыня канала каля 0,44 км, шырыня 9-14 м, глыбіня 1,5-2,7 м, сярэдні расход вады каля 0,05 м³/с.
Guda
Guda — беларускі фолк-гурт, адметнасцю якога з’яўляецца жаночае акапэльнае выкананне пераважна абрадавых спеваў, захаванне аўтэнтычнага (у тым ліку, рэгіянальнага) гучання.
Пра гурт
Выканаўцы гурта Guda практыкуюць голасны спеў (паняцце ўведзена этнамузыколагам З. Я. Мажэйка), які паходзіць ад гучнага спеву на адкрытым паветры. Асноўныя эстэтычныя крытэрыі выканання: уменне «голасна весці» (спяваць працяжна, на вялікім дыханні), «падняць» песню (распець яе са звонкай грудной падводкай). Для голаснага спеву характэрнае мноства гукавых фарбаў, якія арганічна ўплятаюцца ў меладычную лінію напеву (глісы на ўзлётах ды спадах, падрыгванні голасу, доўгія і кароткія воклічы на асобных фанемах) — так выконваюцца, найперш, песні вясенне-летняга цыклу, бальшыня вясельных ды радзінных песень.
Творчай мэтай гурта з’яўляецца не толькі захаванне і трансляцыя старадаўняга спеўнага мастацтва, але і сцвярджэнне адметнага светапогляду, у падмурку якога — разуменне вялікай старадаўнасці і сакральнасці сваёй традыцыйнай культуры, а таксама адчуванне сувязі з ёю. "Фальклор для нас — Веды, угрунтаваныя ў старажытную мясцовую Традыцыю, і частка асабістага Сусвету."Строі, у якіх выступаюць спявачкі, пашытыя ўручную паводле этнаграфічных звестак (апісанняў і фотаздымкаў) і адпавядаюць таму гісторыка-культурнаму рэгіёну, з якога яны родам.
Гісторыя
Гурт Guda быў створаны ў 1996 годзе як асяродак эксперыментальнага пошуку ў галіне архаічнай спеўнай спадчыны. Этнаграфічныя экспедыцыі, падчас якіх адбываўся непасрэдны кантакт з жывымі носьбітамі традыцыі, работа з аўдыё- і відэаматэрыяламі, кансультацыі з фалькларыстамі і этнамузыколагамі дазволілі пераняць асаблівасці старадаўняй спеўнай манеры. За 20 гадоў існавання склад удзельніц неаднаразова змяняўся, аднак нязменнай заставалася спецыфічнае «гучанне» — надзвычай набліжанае да аўтэнтычнага.
Гурт выпусціў 3 сольныя студыйныя альбомы, а таксама ўдзельнічаў у супольных праектах, у тым ліку ў галіне электроннай музыкі.
У 2011 быў прэзентаваны кліп на песню «За горэю крэмянэю».
У 2012 была створана Школа традыцыйнага мастацтва гурта Guda. З выпускнікоў курсу «Мастацтва традыцыйнага танцу» была ўтворана танцавальная суполка, якая ў 2015 годзе ўвайшла ў склад гурта.
2002 Архаічныя абрадавыя сьпевы
«Архаічныя абрадавыя сьпевы» — першы студыйны альбом гурта, які выйшаў у свет у 2002 г. Перавыданне адбылося ў 2006 г.
2005 Ігры багоў
«Ігры Багоў» — другі студыйны альбом гурта
Спіс кампазіцый
=== 2014 Вясельле ===
NGC 1289
NGC 1289 (іншыя абазначэнні — IC 314, UGC 2666, MCG 0-9-54, ZWG 390.55, PGC 12342) — лінзападобная галактыка (S0) у сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
NGC 1681
NGC 1681 (іншыя абазначэнні — MCG -1-13-26, IRAS04493-0553, PGC 16195) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Танака Гііці
Танака Гііці ( — ) — генерал Імператарскай арміі Японіі, палітык, 26-ы прэм’ер-міністр Японіі.
Прэм’ер-міністр
Танака стаў прэм’ер-міністрам Японіі ў 1927 годзе, паралельна выконваючы функцыі міністра замежных спраў. Пры яго праўленні адбылася фінансавая паніка 1927 года.
Танака прадпрымаў намаганні для таго, каб здушыць руху сацыялістаў, камуністаў і іх прыхільнікаў.
Танака працягнуў палітыку агрэсіўнай інтэрвенцыі ў Кітаі і Манголіі. На працягу 1927—1928 гадоў ён тройчы накіроўваў войскі ў Кітай, у тым ліку ў час Цзінаньскага інцыдэнту.
Танака прыйшоў да ўлады ў той час, калі ў Японіі пачалі наспяваць падзеі, што прывялі да яе ўдзелу ў Другой сусветнай вайне. У 1928 годзе дзеянні ўльтраправых груповак і Квантунскай арміі выліліся ў крызіс: забойства Чжан Цзаліня і няўдалую спробу акупацыі Маньчжурыі. Для самога Танакі забойства Чжан Цзаліня было нечаканасцю. Ён сцвярджаў, што афіцэры, адказныя за інцыдэнт павінны паўстаць перад ваенна-палявым судом. Не маючы падтрымкі і падвяргаючыся крытыцы як з боку парламента, так і з боку самога імператара Хірахіта, Танака і яго кабінет сышлі ў адстаўку ў поўным складзе. Праз некалькі месяцаў генерал памёр.
Еўінская друкарня
Еўінская друкарня — колішняя друкарня ў мястэчку Еўе (цяпер у Літве), якая дзейнічала з 1610 года да сярэдзіны XVII ст. Заснавана праваслаўным шляхціцам падкаморым троцкі Багданам Агінскім у сваім уладанні пасля часовай забароны дзейнасці брацкай Святадухаўскай друкарні ў Вільні.
Друкарня спыніла сваю дзейнасць як з-за фінансавых цяжкасцей, так і з-за шматлікіх войнаў сярэдзіны XVII ст.
Ксанф (гісторык)
Ксанф (гісторык) (Ξάνθος) (V ст. да н.э., Сард) – старажытнагрэчаскі гісторык. Напісаў гісторыю Лідзіі ў 4 кнігах, ад якіх засталіся толькі ўрыўкі. У сваіх аповядах пра Лідзію Герадот выкарыстоўваў твор Ксанфа. Акрамя геаграфічных і гістарычных звестак, у «Гісторыі» даваў звесткі па лідыйскай міфалогіі і этнаграфіі. Ксанфу таксама прыпісваюць таксама твор пра чараўнікоў і пра Эмпедокла.
Аравінд Адзіга
Аравінд Адыга (ಅರವಿಂದ ಅಡಿಗ; нарадзіўся ) — індыйскі пісьменнік і журналіст. Тэматэка яго прац шырокая: ад асабістых успамінаў да гістарычных падзей. Яго творы былі змешчаны ў шэрагу шорт-лістоў літаратурных прэміяў. Лаўрэат Букераўскай прэміі 2009 года за дэбютны раман «Белы тыгр».
Біяграфія
Нарадзіўся ў горадзе Чэнаі ў сям'і доктара Медхевэ Адзіга і яго жонкі Ашэ Адзіга. Рос у мястэчку Мангалуру і вучыўся ў сярэдняй школе Канара (Canara), затым у сярэдняй школе Св. Алаізіюса, якую скончыў у 1990 годзе. Пасля эміграцыі з сям'ёй у Сідней, Аўстралія, скончыў Сельскагаспадарчую Сярэднюю школу. Потым вывучаў англійскую літаратуру ў Калумбійскім універсітэце ў Нью-Ёрку, дзе і атрымаў вышэйшую адукацыю ў 1997 годзе. Арнавід таксама вучыўся ў каледжы Магдаліны, Оксфард, дзе адным з яго настаўнікаў была Герміёна Лі.
IC 4326
IC 4326 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) ў сузор’і Гідра.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Церашкоў
Церашкоў — прозвішча.
Гіём Апалінер
Гіём Апалінэр, сапр.: Гіём-Альберт-Уладзімір-Аляксандр-Апалінарый Кастравіцкі (Guillaume Apollinaire — Wilhelm Albert Vladimir Apollinaris Kostrowicki;,  — , ) — паэт, пісьменнік, крытык, графік.
Біяграфія
Гіём-Вільгельм-Альберт-Уладзімір-Аляксандр-Апалінарый Кастравіцкі (сапраўднае імя паэта) нарадзіўся 26 жніўня 1880 года ў Рыме. Яго маці паходзіла са шляхецкага роду герба Вонж. Хто быў бацькам паэта, дакладна не вядома, магчыма, італьянскі афіцэр, арыстакрат швейцарскага паходжання Франчэска Флюджы д’Аспермонт. Маці паэта, Анжаліка Кастравіцкая, была дачкой афіцэра расійскага войска Міхала-Апалінарыя Кастравіцкага.
Радавы маёнтак Кастравіцкіх, Дарожкавічы пад Навагарудкам, быў канфіскаваны за іх удзел у паўстанні 1863—1864 гадоў. Дзед Апалінэра эміграваў у Італію, дзе прайшло дзяцінства паэта.
Гіём і яго малодшы на два гады брат Альбер нарадзіліся ў Рыме, але Анжаліка Кастравіцкая не адразу прызнала іх за сваіх дзяцей. Дзяцінства Апалінер правёў у Італіі, у 1897 годзе сям’я пераязджае ў Манака, Гіём вучыцца ў Канах і Ніцы.
У 1899 годзе маці з сынамі пераязджае ў Парыж. Апалінеру ўдаецца знайсці працу хатняга настаўніка ў сям’і дэ Мілё, разам з якімі ў 1901—1902 гадах ён жыве на Рэйне, дзе з’яўляецца цыкл «Рэйнскія вершы», ездзіць па розных гарадах Германіі і Аўстрыі, наведвае Прагу, і ўсё гэта на фоне нешчаслівага кахання да англічанкі Ані Плэйден, гувернанткі сям’і дэ Мілё. У гэты час нараджаюцца некаторыя вершы для будучых «Алкаголяў» (Alcools), нешта друкуецца ў перыёдыцы пад імем Гіёма Кастравіцкага.
У сакавіку 1902 года ў друку з’яўляецца апавяданне «Ерасіярх» (L’Hérésiarque) падпісанае псеўданімам Гіём Апалінер, які склаўся з двух французскіх варыянтаў імёнаў паэта, да таго ж, другое імя — Апалінар — насіў яго дзед. У той жа час Апалінер працуе журналістам.
У 1902 годзе ён вяртаецца ў Парыж і пачынае ўваходзіць у літаратурныя колы. Паэт быў адным з самых вядомых удзельнікаў мастацкай суполкі «Манпарнас» (Montparnasse). Яго сябрамі і калегамі па мастацкай справе былі Пабла Пікаса, Андрэ Брэтон, Андрэ Дэрэн, П’ер Рэвердзі, Жан Както, Марк Шагал, Анры Русо і іншыя.
У 1910-я ён актыўны публіцыст, крытык, піша пра сучасны жывапіс, у 1912—1913 гадах разам з Андрэ Білі рэдагуе часопіс «Суарэ дэ Пары» (Soirées de Paris). Апалінер першапачаткова быў звязаны з фавістамі, пазней з кубістамі, праторваў сцежку сюррэалізму (менавіта ён прыдумаў гэты тэрмін). 7 верасня 1911 года паліцыя арыштавала Апалінера па падазрэнні ва ўдзеле ў крадзяжы «Моны Лізы» з Луўру, але праз тыдзень паэта адпусцілі.
У 1911 годзе зборнікам з цудоўнымі ілюстрацыямі Рауля Дзюфі выходзіць цыкл «Бестыярый, або Картэж Арфея» (Le Bestiaire ou le cortège d’Orphée).
У 1913 годзе выходзіць зборнік паэзіі «Алкаголі» (Alcools) — плён працы пачынаючы з 1898 года. Гэта зборнік, у якім суіснуюць старая і новая паэзія, раннія вершы, напісаныя ў больш традыцыйным ключы, пад уплывам у першую чаргу сімвалістаў, і пазнейшыя творы, выкананыя ў цалкам новай паэтыцы.
Адзін з майстроў мастацкай культуры авангардызму і роданачальнікаў экспрэсіўнай тыпаграфікі XX стагоддзя. У сваім зборніку паэзіі «Каліграмы» (1918) складаў з наборных знакаў і радкоў выяўленчыя фігуры (дождж, птушка, фантан, вока і інш.), дамагаючыся візуалізацыі славеснага вобраза і эфекту сімультаннасці (адначасовасці выяўляемага дзеяння або паказу аб’екта і іх успрыяцця).
У 1914 годзе, хутка пасля пачатку Першай сусветнай вайны, пайшоў добраахвотнікам у войска, шмат у чым дзеля таго, каб атрымаць жаданае французскае грамадзянства, служыў у артылерыі. 17 сакавіка 1916 года, праз тыдзень пасля таго як дачакаўся грамадзянства, Апалінер быў паранены ў скронь кавалкам снараду.
Творчасць
Большасць твораў апублікована пасмяротна.
Творчасць Апалінера не пазбаўлена фармалістычных эксперыментаў (паасобныя вершы; буфонная п’еса «Грудзі Тырэзія», 1918; раман «Жанчына», 1920), падхопленых дадаістамі і сюррэалістамі.
На беларускую мову творы Апалінера перакладала Э. Агняцвет (зборннік «Зямны акіян», 1973).
Чудніўскі раён
Утвораны ў 1923 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 36236 чалавек, плошча — 1037 км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 гарадскога, 3 пасялковых і 25 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 горад раённага значэння, 3 пасёлкі гарадскога тыпу, 1 пасёлак сельскага тыпу і 55 сёлаў.
Хутар (Раваніцкі сельсавет)
Ху́тар (, Хутор) — вёска ў Чэрвеньскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Раваніцкага сельсавета.
Знаходзіцца за 22 км у напрамку на паўночны ўсход ад горада Чэрвень, за 84 км ад Мінска.
Пік Лайла
Пік Лайла — гара ў горнай сістэме Каракарум (Гімалаі, Пакістан) на ўсход ад ледавіка Чандаджэра і на захад ад ледавіка Чагаліса і алносіцца да Машэрбрумскага горнага масіву, знаходзіцца на поўдзень ад стыку гор Машэрбрум і Чагаліса. Вышыня — 6096 м.
Уладзімір Іванавіч Тарасаў
Уладзімір Іванавіч Тарасаў (нар. , в. Шчыткавічы, Старадарожскі раён, Мінская вобласць) — беларускі эканаміст. Доктар эканамічных навук (1989), прафесар (1998).
Біяграфія
Скончыў Беларускі дзяржаўны інстытут народнай гаспадаркі імя В. У. Куйбышава (спецыяльнасць «Эканоміка і планаванне матэрыяльна-тэхнічнага забеспячэння», 1975), Інстытут эканомікі АН БССР (аспірантура, 1978). Працаваў у Інстытуце эканомікі АН Беларусі (з 1978, навуковы супрацоўнік, загадчык сектара, загадчык аддзела цэнаўтварэння і фінансава-крэдытных адносін, у 1989—1994 гадах — намеснік дырэктара па навуцы), Нацыянальным банку Рэспублікі Беларусь (1994—1996, галоўны кансультант, кіраўнік групы саветнікаў пры праўленні банка), Беларускім дзяржаўным эканамічным універсітэце (1996—1999, прафесар кафедры банкаўскай справы), Беларускім дзяржаўным універсітэце (з 1999 года — загадчык кафедры банкаўскай і фінансавай эканомікі, у 2013—2019 гадах — кафедры карпаратыўных фінансаў, у 2019—2021 гадах — прафесар кафедры).
Навуковыя інтарэсы: грашова-крэдытная палітыка; цэнаўтварэнне; эканамічная палітыка.
Аджус
Аджус (Aggius) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сардзінія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Ольбія-Тэмпіа.
Насельніцтва складае 1643 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 20 чал./км². Займае плошчу 84 км². Паштовы індэкс — 7020. Тэлефонны код — 079.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santa Vittoria.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Канал (гідраграфія)
Водны канал (canalis — труба, жолаб) — штучная водная артэрыя, прызначаная для скарачэння водных маршрутаў або для перанакіравання воднай плыні. Існуе два асноўныя прызначэнні канала: Часта каналы сумяшчаюць у сабе абедзве функцыі. Мэтай стварэння суднаходнага канала ёсць злучэнне басейнаў двух вадаёмаў у выпадку адсутнасці такога, скарачэнне шляху паміж дзвюма вадаёмамі, забеспячэнне гарантаванага суднаходства, вырашэнне праблем транспартнай даступнасці па водных шляхах пунктаў прызначэння, стварэнне эканамічна выгадных шляхоў транспартавання.
Гісторыя
Транспартная ёмістасць клуначных жывёлаў і вазкоў абмежаваная. Мулы могуць цягнуць восем тонаў грузаў, а максімальная нагрузка на шлях зносін вымяраецца ў днях і тыднях, хоць можа складаць і больш пры праходзе на больш кароткія адлегласці і з адпаведным адпачынкам. Акрамя таго, для вазкоў патрэбныя дарогі. Водны транспарт з’яўляецца значна больш эфектыўным і эканамічна выгаднейшым для вялікіх грузаў. Гісторыя выкарыстання вады для перавозкі грузаў узыходзіць да самых ранніх часоў гісторыі чалавеецтва.
Старажытнасць
Самымі старажытнымі вядомымі каналамі былі ірыгацыйныя каналы, пабудаваныя ў Месапатаміі каля 4000 года да н. э., на тэрыторыі сучасных Іраку і Ірану. Індская цывілізацыя распрацавала складаныя сістэмы паліву і захоўвання вады, у тым ліку вадаёмы, пабудаваныя ў Гірнары каля 3000 году да н. э. У Егіпце самыя старажытныя каналы датуюцца прынамсі часам панавання фараона Пепі I, які кіраваў краінай у 2332—2283 гадах да н. э. Ён загадаў пабудаваць канал для абыходу парогаў Нілу каля Асуана.
У Старажытным Кітаі вялікія каналы для рачнога транспарту былі створаны яшчэ ў перыяд Чуньцю, то бок у VIII—V стагоддзях да н. э. Самым доўгім з каналаў гэтага перыяду быў канал Ган-Гоў ці Канал дзікіх гусей, які, паводле старажытнага гісторыка Сыма Цяня, зьвязаў старажытныя дзяржавы Сун, Чжан, Чэнь, Цай, Цаа і Вэй. Сістэма каналаў Цааюнь мела важнае значэнне для сістэмы падаткаабкладаньня імператара, якое ў значнай ступені складалася з натуральных тавараў і прадугледжвала велізарныя аб’ёмы рысу і іншых збожжавых. Далей самым доўгім каналам быў Вялікі канал Кітая, дагэтуль самы доўгі канал у свеце і самы стары з існых на сёння. Ягоная працягласць складае 1794 км. Гэты канал быў пабудаваны для перавозкі імператара Ян-Гуана паміж Чжуду і Юхан. Праект будаўніцтва быў распачаты ў 605 годзе і завершаны ў 609 годзе, не зважаючы на тое, што большая частка працы была накіравана на злучэнне паміж сабой старых каналаў, самы старажытны ўчастак каналу існуе прынамсі з 486 года да н. э. Нават у самых вузкіх гарадскіх участках ён рэдка бывае менш за 30 м у шырыню.
Грэчаскія інжынэры былі першымі, хто выкарыстаў канальныя шлюзы, дзякуючы якім яны рэгулявалі паток вады ў Старажытным Суэцкім канале яшчэ ў III стагоддзі да н. э..
Сярэднявечча
У Сярэднявеччы водны транспарт быў у некалькі разоў таннейшы і хутчэйшы за транспарт па сухазем’і. Сухаземны транспарт, які выкарыстоўваў жывёльную цягу, ужываўся ў ваколіцах населенных пунктаў, у той час як непрыстасаваныя дарогі паміж імі патрабавалі выкарыстанне запрэжкі з некалькіх жывёлаў, як правіла, мулаў, якія перавозілі амаль любую масу грузаў, і ў той час як адзін мул мог перавозіць каля васьмі тон. Такой запрэжцы патрэбен паганяты чалавек, які будзе весці яе. Паганятаму трэба кампенсаваць начлег, выплаціць заробную плату і гэтак далей, што падвышала кошты на выкарыстанне такога віду транспарту. Галоўным чыннікам гэтага было тое, што дарогі з вялікай працягласью былі неасфальтаванымі, часцей за ўсё яны былі занадта вузкімі для запрэжкі з жывёлаў, знаходзіліся і ў дрэнным стане, праходзілі праз лясы або каламутныя балоты. У тую эпоху, як і сёння, больш вялікія грузы, асабліва сыравіна, маглі перавозіцца суднамі значна больш ашчадна ў параўнанні з сухаземным транспартам. Да з’яўленьня чыгункі падчас прамысловай рэвалюцыі водны транспарт з’яўляўся залатым стандартам хуткага транспарту. Першым штучным каналам у Заходняй Еўропе стаў Карлсграбен, пабудаваны ў канцы VIII стагоддзя пад асабістым наглядам Карла Вялікага.
У Брытаніі, як мяркуецца, Гластанберскі канал стаўся першым каналам пасьля рымскага перыяду. Ён быў пабудаваны ў сярэдзіне Х стагоддзя, каб злучыць раку Бру ля Нортовера з Гластанберскім абацтвам. Ягоная адлегласьць скалала каля 1,75 км. Першапачатковым прызначэннем каналу лічылася перавозка будаўнічага камення для абацтва, але пазней яго выкарыстоўвалі дзеля дастаўкі прадуктаў, у тым ліку збожжа, віна і рыбы, з аддаленых зямель, падпарадкаваных абацтву. Гластанберскі канал заставаўся ва ўжытку прынамсі да XIV стагоддзя, але, магчыма, выкарыстоўваўся ажно да сярэдзіны XVI стагоддзя.
Да больш працяглых і больш эканамічна прыбытковых каналаў адносіцца канал Навільё-Грандэ, пабудаваны паміж 1127 і 1257 гадамі для злучэньня Мілана з ракой Тычына. Ён з’яўляецца адным з самых галоўных з сістэмы каналаў ў Ламбардыі і самым найстарэйшым дзейным каналам у Эўропе. Пазьней у Нідэрландах і Фландрыі былі пабудаваны каналы для асушэння і стварэння польдараў і дапамогі ў справе перавозцы грузаў і людзей.
Выкарыстанне і будаўніцтва новых каналаў было адроджана ў XII стагоддзі праз развіццё гандлю. Суднаходства па рацэ паступова ўдасканальвалася пры дапамозе выкарыстання шлюзаў. Аднак, гэта прывяло ў нейкай ступені да канфліктаў з уладальнікамі млыноў, якія працавалі на выкарыстанні водных цячэнняў. Каб выправіць гэта, былі распрацаваны камерныя шлюзы, якія ўпершыню з’явіліся ў X стагодзьдзі ў Кітаі і ў 1373 годзе ў Еўропе, а менавіта ў вёсцы Фрээсвэйк ў Нідэрландах. Яшчэ адным важным этапам развіцця каналаў стала вынаходства шлюзных брамаў з засланкамі, якія, як мяркуецца, упершыню былі пабудаваны ў Італіі ў XVI стагоддзі. Гэта дазволіла будаваць больш шырокія брамы шлюзаў.
Ранні перыяд Новага часу
Каля 1500—1800 гадоў каналы, якія злучалі даліны рэкаў, пачалі будавацца са шлюзамі. Першым у Еўропе стаў Брыярскі канал, які злучыў Луару і Сену ў 1642 годзе, а за ім больш амбітны Паўднёвы канал, які быў пабудаваны ў 1683 годзе і злучыў Атлантыку з Міжземным морам. Гэты канал уключаў шэраг з 8 шлюзаў ля Бэзье, тунэль ў 157 м і тры акведукі. Пабудова каналаў нязьменна праходзіла ў Германіі ў XVII і XVIII стагоддзях. Тры вялікія ракі, Эльба, Одэр і Везер, былі злучаныя каналамі. У паслярымскай Брытаніі першым пабудаваным каналам ранняга Новага часу стаў Эксетэрскі канал, які быў адкрыты ў 1566 годзе.