cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Аляксандр Аляксеевіч Ганчароў
Аляксандр Аляксеевіч Ганчароў (, г. Ламаносаў, Ленінградская вобласць) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў у 1971 годзе Беларускі політэхнічны інстытут. З 1971 года ў Інстытуце «Белпрампраект» (галоўны архітэктар праектаў). З 1989 г. па цяперашні час узначальвае персанальную творчую майстэрню. Выкладаў на архітэктурным факультэце БДПА.
Член Саюза архітэктараў БССР з 1975 года. Член КПСС з 1979 года. Пражывае ў г. Мінску.
Узнагароды
Узнагароджаны дыпломам СА СССР за дыпломную працу «Падшыпнікавы завод у г. Маладзечна» (1971); дыпломам і заахвочвальнай прэміяй на аглядзе творчых дасягненняў савецкай архітэктуры 1973—1977 гг. (Масква, 1978); медалём «За працоўную доблесць» (1977); граматай Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР (1980); дыпломамі на рэспубліканскіх аглядах лепшых твораў года (1978, 1982, 1991); дыпломамі нацыянальных фестываляў архітэктуры (1999, 2003).
Каштоўныя камяні
Каштоўныя камяні — мінералы, якія валодаюць прыгожым знешнім выглядам (як правіла, толькі пасля паліроўкі або агранкі) і пры гэтым досыць рэдкія, а як следства і дарагія. Іх шырока выкарыстоўваюць у вытворчасці ювелірных вырабаў, збіраюць у калекцыях, выкарыстоўваюць як банкаўскія актывы.
Цяжка адрозныя на выгляд імітацыі большасці каштоўных камянёў вырабляюцца штучна, імітацыі ці падробкі многіх каштоўных камянёў рабіліся яшчэ ў часы Старажытнага Рыма (у нашы дні такія сінтэтычныя камяні і імітацыі самацветаў вельмі папулярныя, бо кошт іх таннейшы). У 1902 годзе французскі хімік М. А. Вернейль ўпершыню атрымаў і пачаў пастаўляць на сусветны рынак сінтэтычныя рубіны, а крыху пазней сінтэтычныя сапфіры і сінтэтычную шпінель. З'яўленне вялікай колькасці сінтэтычных камянёў не знізіла, а, наадварот, падвысіла значэнне і кошт натуральных, прыродных самацветаў. Менш рэдкія мінералы часта называюць напаўкаштоўнымі.
Вывучэннем каштоўных камянёў як мінералаў і пошукамі спосабаў іх дакладнага распазнавання ад сінтэтычных падробак займаецца профіль мінералогіі — гемалогія. Мастацтва разьбы на каштоўных камянях называецца гліптыка.
Тона
Тона (tonne, ад сяр.-стаг. tunna - бочка) - назва некаторых адзінак вымярэння вагі, масы і аб'ёму.
Адзінкі масы
Сухая тона таксама пазначае вагу, але такога рэчыва, якое была высушана да адносна нізкага, кансістэнтнага ўзроўню ўтрымання вільгаці (чыстая вага). Можа выкарыстоўвацца для такіх рэчываў, як шлам, пульпа, кампост і падобныя сумесі, у якіх цвёрды матэрыял замочаны у вадзе або раствораны вадой. Калі рэчыва знаходзіцца ў сваім натуральным, мокрым стане, то прымяняецца назва «тона вільготнага матэрыялу».
Агульнапрынятыя скарачэнні
У горназдабыўной прамысловасці ЗША скарачэнне ў выглядзе вялікай літары 'T' выкарыстоўваецца для аддзялення традыцыйнай тоны ад мэтрычнай тоны, але 'T' таксама можа быць скарачэннем ад «тэсла». Скарачэнне ў выглядзе малой літары 't' традыцыйна выкарыстоўваецца як для англійскай і амерыканскай тоны, так і для мэтрычнай тоны.
Прапісная літара 'T' раней выкарыстоўвалася таксама для абазначэння тона-сілы, у той час як маленькая літара 't' пазначала тону як адзінку масы.
Адзінкі аб'ёму
Тона водазмяшчэння - гэта адзінка вымярэння аб'ёму, якая выкарыстоўваецца для разліку водазмяшчэння судна. Калі водазмяшчэннем называюць грузападымальнасць карабля, то маюць на ўвазе аб'ём вады, выцесненай суднам, памножаны на яе шчыльнасць і вымяраны ў англійскіх тонах (тонах водазмяшчэння). Тона водазмяшчэння - аб'ём вады, які важыць адну тону. Гэта эквівалентна каля 0,97 м³ вады.
Раней у Вялікабрытаніі выкарыстоўвалася такая адзінка вымярэння, як вадзяная тона, якая была эквівалентная 1,02 м³. Гэта быў аб'ём, займаны масай адной англійскай тоны вады.
Рудніца (Сафонаўскі раён)
Рудніца (Рудница) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 12 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 30 км на паўночны ўсход ад горада Сафонава, за 20 км на поўнач ад аўтадарогі, на беразе ракі Соля. За 24 км на поўнач ад вёскі чыгуначная станцыя Міціна.
Веліна (прыпыначны пункт)
Веліна (Велино) — чыгуначная платформа Маскоўскай чыгункі на лініі Масква — Брэст, паміж прыпыначным пунктам Вароніна і станцыяй Гусіна. За 0,1 км на поўнач ад прыпыначнага пункта размешчаны пасёлак Веліна Смаленскага раёна.
На прыпыначным пункце, станам на красавік 2020 года, робяць прыпынак прыгарадныя цягнікі зносінамі Смаленск — Красное і Красное — Смаленск тры разы на дзень.
Гісторыя
Прыпыначны пункт адкрыты ў 1926 годзе як раз’езд. У 1979 годзе праведзена электрыфікацыя лініі. Прыкладна з 2006 года прыпыначны пункт уяўляе сабой скарочаную платформу, якая прыдатна для пасадкі-высадкі першых двух вагонаў цягніка.
Ах’я (воласць)
Ах’я (Ahja) — воласць у Эстоніі, у складзе павета Пылвамаа.
Палажэнне
Плошча воласці — 72,2 км², колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2009 года складала 1115 чалавек.
Адміністрацыйны цэнтр воласці — пасёлак Ах’я.
Кавалірыа
Кавалірыа (Cavallirio) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Навара.
Насельніцтва складае 1212 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 152 чал./км². Займае плошчу 8 км². Паштовы індэкс — 28010. Тэлефонны код — 0163.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Gaudenzio.
Дом Броня (Інтэрнацыянальная вуліца, 4)
Дом Броня — будынак у Мінску, размешчаны ў квартале, які прымыкае да Верхняга Горада, па адрасе Інтэрнацыянальная вуліца, 4. Пабудаваны ў 1881 годзе з цэглы.
Гісторыя
У XIX стагоддзі на гэтым зямельным пляцы вуліцы Праабражэнскай існавала драўляная забудова, якая была знішчана падчас вялікага пажару 1881 года. Адразу пасля пажару мінскі мешчанін Моўша Бронь звярнуўся ў Мінскую гарадскую ўправу з праектам на пабудову на месцы знішчаных драўляных будынкаў аднапавярховага мураванага жылога дома. У 1881 годзе яго будаўніцтва было скончана. Гэта быў аднапавярховы прамавугольны ў плане будынак з высокім цокальным паверхам, накрыты двухсхільным дахам, які галоўным фасадам выходзіў на Праабражэнскую вуліцу.
У 1891 годзе Моўша Бронь зноў звярнуўся ў гарадскую ўправу з праектам на будаўніцтва яшчэ аднаго, ужо двухпавярховага, дома побач з існуючым.
У пачатку XX стагоддзя да аднапавярховага дома быў надбудаваны другі паверх. Адначасова да паўночна-ўсходняга фасада прыбудавана вонкавая лесвіца, якая вяла на другі паверх.
Гэтыя два будынкі выкарыстоўваліся пад жылыя кватэры. Акрамя таго, на тэрыторыі пляца знаходзіліся мураваны флігель і гаспадарчыя пабудовы.
Пасля 1920 года былыя дамы Броня нацыяналізаваны і да 1941 года выкарыстоўваліся пад камунальныя кватэры.
У гады Вялікай Айчыннай вайны будынкі не пацярпелі і ў асноўным захавалі архітэктурны выгляд пачатку XX стагоддзя.
Падчас рамонту дэкаратыўная каваная агароджа канца XIX стагоддзя была заменена на сучасную. Да канца XX стагоддзя абодва будынкі выкарыстоўваліся пад жылыя кватэры.
Архітэктура
Двухпавярховы, чатырохвугольны ў плане, накрыты двухсхільным дахам. Галоўны фасад мае строгае кампазіцыйнае і дэкаратыўнае вырашэнне. Паверхі падзелены карнізным поясам. Плоскасць сцяны рытмічна члянёна на 1-м паверсе прамавугольнымі аконнымі праёмамі, на 2-м — лучковымі з сандрыкамі. Выкарыстоўваецца як жылы.
Сморгаўскі тракт
Смо́ргаўскі тракт — тракт у Цэнтральным раёне Мінска. Ідзе ад вуліцы Кахоўскай да Прыгараднай, перасякае Брагінскі сквер.
Гісторыя
Сморгаўскі тракт названы па засценку (хутары) Сморгаўка (Сморгаўцы) і аднайменным прадмесці. Засценак месціўся прыкладна там, дзе цяпер вуліца Прыгарадная і зялёная зона, якая пераходзіць у ворныя землі. У сярэдзіне XIX ст. у месцы, дзе сыходзяцца вуліца Чарвякова і Сморгаўскі тракт, было звычайнае скрыжаванне дзвюх дарог: налева — на Даўгінава (старажытная вёска ў Вілейскім раёне, важны пункт на шляху з Варшавы ў Полацк), направа — на Сморгаўку. Пазней гэтыя дарогі ператварыліся ў вуліцы і атрымалі свае назвы — Даўгінаўскі і Сморгаўскі тракты. Пасля на скрыжаванні з’явіліся хаты, вырас прыватны сектар. У 1960-х гадах ля прыватнага сектара пабудаваныя 5-павярховыя хрушчоўкі.
NGC 4522
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Эмануэль Ласкер
Эмануэль Ласкер (Emanuel Lasker, 24 снежня 1868 — 11 студзеня 1941) — нямецкі шахматыст і матэматык, прадстаўнік пазіцыйнай школы, другі чэмпіён свету па шахматах (1894—1921). Ласкер захоўваў званне чэмпіёна свету 27 гадоў, што з'яўляецца рэкордным дасягненнем для шахмат, а працягваў выступаць на вышэйшым узроўні да 68 гадоў.
Ласкер валодаў універсальным стылем гульні, аднак яго самымі моцнымі бакамі лічылі пазіцыйнае пачуццё і эндшпіль. Многія біёграфы і даследчыкі называюць Ласкера першаадкрывальнікам псіхалагічнага падыходу да шахматах: лічыцца, што Ласкер часцяком быў гатовы пайсці на пагаршэнне сваёй пазіцыі, каб накіраваць гульню ў нязручнае для канкрэтнага суперніка рэчышча. Гэтая кропка гледжання папулярная і цяпер, хоць частка экспертаў лічыць яе памылковай і тлумачыць дасягненні Ласкера глыбокім разуменнем шахмат і ўменнем ацаніць плюсы і мінусы таго ці іншага працягу партыі.
На працягу сваёй шахматнай кар'еры Ласкер неаднаразова спыняў выступу на некалькі гадоў для заняткаў матэматыкай і філасофіяй. Ласкер абараніў доктарскую дысертацыю па матэматыцы ў 1901 годзе, а яго галоўным дасягненнем у матэматыцы стала тэарэма, названая ад імя Ласкера і Эмі Нётэр, якая пазней падагульніла высновы Ласкера. Акрамя гэтага Ласкер выдаў некалькі філасофскіх прац і літаратурных твораў.
У лютым 1936 года Ласкер выступіў у БССР з сеансам адначасовай гульні на 25 дошках. Яго афіцыйна прымаў старшыня Савета народных камісараў БССР М. Галадзед.
Аклахома
Аклахома (Oklahoma) — штат на поўдні цэнтральнай часткі ЗША. Насельніцтва 3,451 млн чалавек (2000). Сталіца і найбуйны горад — Аклахома-Сіці. Назва Аклахома паходзіць з індзейскай мовы чакта, у якім яно азначае «чырвоныя людзі». Афіцыйная мянушка — «Штат хапатліўцаў» (Sooner State).
Геаграфія
Плошча Аклахомы складае 181 196 км² (20-е месца ў ЗША). На ўсходзе штат мяжуе з Арканзасам і Місуры, на поўдні — з Тэхасам, на захадзе — з Нью-Мексіка, на поўначы — з Каларада і Канзасам.
Гісторыя
Да прыходу еўрапейцаў на тэрыторыі Аклахомы жылі індзейскія плямёны — Уічыта, Куапа, Када і Асаге. У XVI стагоддзі тут з’явіліся іспанскія экспедыцыі. Затым некаторы час тэрыторыю аспрэчвалі Іспанія і Францыя.
У 1830-х Аклахома, якая мела статут Індзейскай тэрыторыі, стала адным з месцаў, куды перасялялі карэнных жыхароў у адпаведнасці з Законам аб перасяленні індзейцаў.
Падчас грамадзянскай вайны розныя плямёны індзейцаў падтрымлівалі розныя бакі. У 1861 г. шматлікія плямёны, у прыватнасці чэрокі, чакта і семінолы, склалі саюзніцкія пагадненні з канфедэратамі. Пасля вайны, у 1866 г., федэральны ўрад вымусіў індзейцаў скласці новыя дамовы. Вялікая частка індзейскай тэрыторыі перайшла да ўрада ЗША. У 1905 г. быў створаны праект асобнага індзейскага штата Секвоя, але ён не быў рэалізаваны.
Аклахома была абвешчана асобным штатам 16 чэрвеня 1906 г. Афіцыйна ўвайшла ў склад ЗША 16 лістапада 1907 г., стаўшы 46-м штатам.
Судовая сістэма
Судовая сістэма штата Аклахома складаецца з Вярхоўнага суда, Апеляцыйнага суда па крымінальных справах, Апеляцыйнага суда па грамадзянскіх справах і 77 акруговых судоў. Адміністрацыйныя паслугі для судовай сістэмы прадастаўляюцца Адміністрацыйнай канцылярыяй судоў. У адрозненне ад большасці штатаў, у Аклахоме ёсць два суды апошняй інстанцыі. Вярхоўны суд вырашае ўсе пытанні грамадзянскага характару, а Апеляцыйны суд штата Аклахома вырашае ўсе крымінальныя справы.
У 2018 годзе ў штаце было зарэгістравана 210 забойстваў. Гэта на 14,6% менш, чым у 2017 годзе. Але гэта толькі 0,2% ад усіх зарэгістраваных злачынстваў.
Эканоміка
Аснову эканомікі Аклахомы складае распрацоўка нафтавых і газавых радовішчаў, а таксама сельская гаспадарка і харчовая прамысловасць.
Duran Duran
Duran Duran («Д’юран Д’юран») — брытанскі рок-гурт, сфармаваны ў горадзе Бірмінгеме ў 1978 годзе Нікам Родсам, Джонам Тэйларам і Сцівенам Дафі. У склад гурта ўваходзяць Сайман Ле Бон (вакаліст), Нік Родс (клавішнік), Джон Тэйлар (бас гітара) і Роджэр Эндру Тэйлар. У 2006 годзе Эндзі Тэйлар пакінуў гурт.
Ван-Хан
Таарыл (, Тогорил, Тогрул; ? 1130—1203), больш вядомы як Ван-хан (Он-хан) — хан у 1165—1203 гадах.
Жыццяпіс
Унук, сын (Хурчахус-Буірух)-хана. У дзяцінстве быў захоплены, аднак збег ад іх ва ўзросце 13 гадоў.
Кіраваў паміж 1165 і 1203 гадамі. Паводле Тайнай гісторыяй манголаў у пачатку праўлення знішчыў двух братоў, а яго трэці брат збег да. Дапамог Чынгісхану вызваліць яго жонку Бортэ, выкрадзеную меркітамі.
Гісторыя адносін Ван-Хана і Чынгісхана коратка выкладзена па польскай першакрыніцы маскоўскім гісторыкам у «», напісанай у канцы 1680 года.
Вулкан (бог)
Ён стварыў Юпітэру маланкі. Паводле міфа, аднойчы раз’юшаны Юпітэр выкінуў яго з нябёсаў. Вулкан зламаў пры гэтым абедзве ногі і стаў кульгавым.
Карта з Мадабы
Карта з Мадабы ці Мадабская карта — мазаічная карта-пано на поле праваслаўнай Георгіеўскай царкве ў горадзе Мадаба (Іарданія). Уяўляе сабою найстаражытнейшую карту Святой зямлі. Створаная візантыйскімі майстрамі ў VI ст. н. э., была нанова адкрыта ў XIX стагоддзі пры будаўніцтве сучаснай царквы на месцы больш старажытнай, якая адносіцца да кіравання дынастыі Юстыніяна Вялікага. У цэнтры карты — схематычная выява Іерусаліма, на якой выдзяляюцца Храм Труны Гасподняй і шматлікая гарадская брамы. Некалькі ўбаку можна разглядзець дэльту Нілу.
Ручкава (Сафонаўскі раён)
Ручкава (Ручково) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва – 4 жыхары (2007).
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 28 км на паўночны ўсход ад горада Сафонава, за 14 км на поўнач ад аўтадарогі. За 18 км на поўдзень ад вёскі чыгуначная станцыя Іздзешкава на лініі Масква — Мінск. Уваходзіць у склад Прудкоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў верасні 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе. .
Герб Ветрына
Герб Ветрына — герб гарадскога пасёлка Ветрына Полацкага раёна. Герб зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад  г. № 60.
Апісанне
Герб Ветрына ўяўляе сабой іспанскі шчыт, на блакітным полі якога выява залатога млына.
Ледзяная скульптура
Ледзяная скульптура — мастацкая кампазіцыя, выкананая з лёду.
Для вырабу ледзяной скульптуры выкарыстоўваецца як прыродны, так і штучна створаны лёд. Блокі прыроднага лёду выпілоўваюць уручную або з дапамогай бензапілы (што нашмат зручней) з ледзянога покрыва розных вадаёмаў. Пры гэтым варта праяўляць асцярожнасць: навакольны лёд можа не вытрымаць спілаваную глыбу і праламацца.
У прыродных вадаёмах неабходнай таўшчыні лёд можна знайсці, як правіла, да канца снежня - пачатку студзеня. Штучны матэрыял для ледзяной скульптуры можна атрымаць ужо да пачатку зімовага сезона. Для падрыхтоўкі штучнага лёду зімой падыдзе любая форма з пластыка, нержавеючай сталі або драўляная апалубка з раскладзенай унутры для гідраізаляцыі поліэтыленавай плёнкай. З дапамогай фарбавальнікаў дададзеных у ваду можна атрымаць лёд розных каляровых адценняў. У лёд для мастацкага афармлення могуць быць умарожаны розныя прадметы. Таксама для каляровага афармлення выкарыстоўваюць розныя віды падсвятлення.
Для мастацкай рэзкі па лёдзе выкарыстоўваюцца розныя прылады: пілы, стамескі, разцы, аналагічныя тым, якімі працуюць па дрэве. На стварэнне кампазіцыі або скульптуры ў залежнасці ад памераў сыходзіць як правіла ад 3-4 г. да некалькіх дзён.
У шэрагу гарадоў паўночнага паўшар'я такіх як Фербенкс, Харбін, Любек зімой праводзяць фестывалі ледзяных скульптур. На якіх ствараюць з лёду дзесяткі, а то і сотні статуй і кампазіцый.
Ледзяныя скульптуры часам выкарыстоўваюць пры мастацкім афармленні памяшканняў падчас правядзення вяселляў, дзён нараджэння або карпаратыўнай вечарынкі.
Ледзяныя кампазіцыі пры адмоўных тэмпературах здольныя захоўвацца практычна вечна, а досыць вялікія лядовыя скульптуры (вышынёй каля 100 см) як правіла спакойна вытрымліваюць 1 месяц зімой на адкрытым паветры, а пры належным доглядзе здольныя прастаяць на вуліцы 2-3 месяцы.
Скульптура вышынёй ад 50 см і вышэй пры пакаёвай тэмпературы не губляе сваёй прыгажосці і формы ад 8 да 24 гадзін.
Канепі (воласць)
Ка́непі (Kanepi vald) — воласць у Пылваскім павеце.
Узброеныя сілы Эфіопіі
Узброеныя сілы Эфіопіі — ваенная арганізацыя Рэспублікі Эфіопія, прызначаная для абароны свабоды, незалежнасці і тэрытарыяльнай цэласнасці дзяржавы. Складаюцца з сухапутных войскаў і ваенна-паветраных сіл.
Альгалогія ў Беларусі
На Беларусі першыя даследаванні па альгалогіі пачалі праводзіцца ў 1920-я гады ў БДУ.
Вывучаліся некаторыя пытанні марфалогіі, экалогіі і сістэматыкі водарасцей (А. М. Зубковіч, С. Віславух, М. М. Гайдукоў). З 1930-х гадоў праблемы альгалогіі вывучалі ў БДУ і інстытутах АН БССР - эксперыментальнай батанікі, фотабіялогіі, геахіміі і геафізікі; у Цэнтральным НДІ комплекснага выкарыстання водных рэсурсаў, Беларускім нацыянальна-даследчым і праектна-канструктарскім інстытуце рыбнай гаспадаркі, ва Упраўленні па гідраметэаралогіі і кантролю прыроднага асяроддзя.
У мэтах стратыграфіі і палеаграфіі даследуюцца выкапнёвыя дыятомавыя водарасці (Г. І. Гарэцкі, Г. К. Хурсевіч, Л. П. Логінава). Апісаны многія віды водарасцей, упершыню знойдзеныя на тэрыторыі СССР у вадаёмах БССР (Н. І. Срэценская, Т. М. Міхеева, Г. К. Хурсевіч), у тым ліку некалькі новых для навукі.
Барыс Мікалаевіч Гурскі
Барыс Мікалаевіч Гурскі (, Мінск — ) — беларускі вучоны-геолаг, аўтар прац па геалогіі антрапагену і геамарфалогіі, выдатнік разведкі нетраў СССР, выдатнік асветы СССР, выдатнік народнай адукацыі Беларусі, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Беларусі (1986)
Біяграфія
Скончыў аддзяленне геалогіі геолага-геаграфічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта (1957).
Працоўную дзейнасць пачаў на пасадзе малодшага геолага Беларускай геолага-гідрагеалагічнай экспедыцыі, а з часам узначаліў яе. Кіраваў геолагаздымачнымі работамі, на аснове вынікаў якіх былі складзены карты і апублікаваны шэраг навуковых прац. Даследаваў ніжне- і сярэднеантрапагенавыя адклады, рэканструяваў этапы развіцця прыроды ў антрапагене на тэрыторыі Беларусі, вывучаў будову антрапагенавых адкладаў басейна Сажа. У 1965 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю па тэме «Условия залегания и строение антропогеновых (четвертичных) отложений в басейне р. Сож». У 1966 годзе быў адзначаны нагрудным знакам «Выдатнік разведкі і аховы нетраў СССР» за ўклад у практычную геалогію БССР. З 1967 года працаваў у Мінскім дзяржаўным педагагічным інстытуце імя М. Горкага старэйшым выкладчыкам кафедры геаграфіі замежных краін (з 1968 па 1971 год з’яўляўся яе загадчыкам). З 1971 па 1980 г. — дэкан факультэта прыродазнаўства. У кастрычніку 1973 года абараніў доктарскую дысертацыю па тэме «Стратиграфические комплексы и палеогеоморфологические поверхности нижнего и среднего антропогена территории Белоруссии». У 1974 годзе стаў доктарам геолага-мінералагічных навук, у 1976 г. — прафесарам. З 1980 года кіраваў кафедрай фізічнай геаграфіі.
За гады працы на факультэце стаў вядомым навукоўцам, лаўрэатам Дзяржаўнай прэміі БССР (1986), аўтарам больш за 300 навуковых прац па геалогіі антрапагену і геамарфалогіі, у тым ліку некалькіх манаграфій і навучальных дапаможнікаў для сярэдніх і вышэйшых навучальных устаноў. Вучонаму належаць такія працы, як «Нижний и средний антропоген Белоруссии» (1974), «Общая геология» (1976, разам з Г. У. Гурскім), «Практикум по общей геологии» (1978), «Историческая геология с элементами палеонтологии» (1979), «Пытанні геалогіі ў школе» (1980), «Як збудаваны і чым багатыя нетры Беларусі» (1992) і інш. Ён з’яўляўся членам шэрагу вучоных саветаў, рэдкалегій, быў віцэ-прэзідэнтам Геаграфічнага таварыства Беларусі, старшынёй аб’яднання выкладчыкаў біёлага-геаграфічных дысцыплін. Адзначаны знакамі: «Выдатнік асветы СССР» і «Выдатнік народнай адукацыі БССР».
Пажар у Клубе НКДБ (1946)
Пажар у Клубе НКДБ — адзін з найбуйнейшых у гісторыі Беларусі пажараў, які адбыўся ў ноч 3 студзеня 1946 года ў Клубе НКДБ у Мінску. У выніку трагедыі загінула, паводле афіцыйных адзнак, 27 чалавек, паводле неафіцыйных — да некалькіх сотняў.
Перад пажарам
У канцы снежня 1945 года ў ацалелым пасля вайны будынку Гасцінага двара на Плошчы Свабоды ішла падрыхтоўка да навагодняга свята. Была ўсталявана вялікая ёлка, аздобленая гірляндамі і ватай. Але ў ноч з 31 снежня на 1 студзеня святкаванне не адбылося з прычыны адсутнасці электрычнасці. Святло абяцалі даць толькі 3 студзеня, на гэты дзень і быў назначаны баль-маскарад.
Білеты на баль размяркоўваліся гаркамам камсамола, пераважна іх атрымалі выдатнікі вучобы, актывісты і дзеці чыноўнікаў. Забаўляць публіку павінны былі вядомыя беларускія артысты і аркестр Беларускай ваеннай акругі. У дзень мерапрыемства ўваход адбываўся выключна па запрашальных білетах.
Перад галоўнай залай на трэцім паверсе абарудавалі «пакой казак». Гасцей сустракалі Дзед Мароз, Снягурка, зайцы, вавёркі. Многія ўпрыгожванні зрабілі з лёгкаўзгаральных матэрыялаў, паперы і ваты.
Ракавую ролю ў трагедыі згуляла суседства Клуба НКДБ з Камісіяй па расследаванні злачынстваў нямецка-фашысцкіх захопнікаў і іх памагатых. У часе акупацыі ў гэтым будынку знаходзілася гестапа, увесь архіў якога пасля вызвалення Мінска застаўся тут. Менавіта з гэтымі нацысцкімі дакументамі працавалі ў Камісіі. Уваход у гэтую частку будынка быў зачынены і знаходзіўся пад узмоцненай аховай.
Акрамя гэтага, у падвалах будынка знаходзіліся камеры, у якіх утрымліваліся палонныя немцы, што знаходзіліся пад следствам.
Усяго перад пажарам у клубе сабралося больш за 500 чалавек.
Пажар
Святочнае мерапрыемства праходзіла паводле плану. У галоўны момант свята, калі павінна была ўключыцца гірлянда, загарэлася ёлка. Хутка полымя перакінулася на фігуру Дзеда Мароза, якая была набіта ватай, і на іншыя прадметы інтэр’ера. Праз некалькі хвілін гарэла ўсё памяшканне.
Госці пабеглі да лесвіцы, што вяла на вуліцу, аднак там таксама было полымя. Відавочцы ўзгадвалі, што менавіта ў «пакоі казак», які знаходзіўся перад галоўнай залай, пачаўся пажар. Прабіцца праз яго да выхаду была немагчыма, а лесвіца паміж паверхамі была зачынена на замок. Людзі апынуліся ў пастцы.
Разбіўшы вокны, людзі пачалі скакаць з трэцяга паверха. Некаторыя здолелі прабрацца на гарышча, яны спускаліся адтуль па вадасцёкавай трубе. Але праз пэўны час труба не вытрымала вагі людзей. Яшчэ частка людзей уратавалася, прабіваючыся праз завалены рэчамі «чорны ход».
Наступствы трагедыі
Паводле афіцыйных дадзеных загінула 27 чалавек, паводле неафіцыйных — да двухсот. Людзей, што загінулі ад ран і ад падзення з вышыні, хавалі асобна; тых, хто згарэў жыўцом у галоўнай залі клуба, пахавалі ў дзвюх вялікіх цынкавых трунах на Вайсковых могілках Мінска.
4 студзеня 1946 года ў Мінску адбылося экстранае пасяджэнне ЦК КП(б)Б. Прысутнічалі кіраўнікі камуністычнай партыі Беларусі Панцеляймон Панамарэнка, начальнік рэспубліканскага НКДБ Лаўрэнцій Цанава, народны камісар НКУС Сяргей Бельчанка і іншыя кіраўнікі рэспублікі. Пажар «ацанілі» як «надзвычайнае здарэнне, якое мае палітычны характар». Паводле вынікаў пасяджэння прыйшлі да наступнай высновы: "У парушэнне элементарных правілаў бяспекі ў фае клуба, дзе ўзнік пажар, было дазволена размясціць кінаперасоўку і каробку з кінастужкамі, што з’явілася прычынай хуткага распаўсюджвання полымя па будынку." Дырэктар клуба НКДБ атрымаў 6 гадоў турмы. Аляксандр Рабцэвіч, камендант будынка, дзе ў тым ліку загінула і ягоная дачка, быў арыштаваны, але хутка вызвалены.
Уільям Уілберфорс
Уі́льям Уілберфорс (William Wilberforce;, Кінгстан-апан-Хал, Іаркшыр, Англія — , , Англія) — брытанскі палітык, філантроп, прадстаўнік абаліцыйнага руху. Узначаліў у парламенце Брытаніі кампанію супраць рабаўладання і за сацыяльныя рэформы. Яго кампанія завяршылася поспехам у 1807 годзе, калі быў ухвалены закон пра скасаванне гандлю рабамі.
Біяграфія
У 1767 пайшоў у гімназію, кіраўніком якой тады быў малады, дынамічны дырэктар Джозеф Мілнер, які пазней стаў сябрам Уільяма на ўсё жыццё. Аднак у 1768, па смерці бацькі, быў вымушаны пераехаць у Лондан да заможных сваякоў. Пад уплывам цёткі Ганны малады Уільям зацікавіўся евангельскім хрысціянствам.
У 1776 Уілберфорс паступіў у каледж святога Яна ў Кембрыджскім універсітэце. Па смерці дзеда і дзядзькі (у 1776 і 1777 адпаведна) ён стаў багаты і незалежны і цалкам рынуўся ў студэнцкае жыццё з картамі, азартнымі гульнямі, начнымі п’янкамі і іншымі складнікамі. Стаў вельмі папулярнай фігурай у аднакурснікаў дзякуючы сваёй дасціпнасці, сяброўскасці і шчодрасці. Сярод яго прыяцеляў былі некалькі ўплывовых у будучым фігураў кшталту будучага прэм’ер-міністра Уільяма Піта. Тым не менш, нягледзячы на свой стыль жыцця, Уілберфорс здолеў у 1781 скончыць навучанне са ступенню бакалаўра, а ў 1788 атрымаў ступень магістра гуманітарных навук.
У верасні 1780, яшчэ падчас навучання, Уілберфорс быў абраны дэпутатам парламента ад Кінгстан-апан-Хала. Падтрымліваў як Торы, так і вігаў, за што часта быў вінавачаны ў непаслядоўнасці. Калі парламент у 1784 годзе быў распушчаны, Уілберфорс вырашыў балатавацца ад графства Іаркшыр. 6 красавіка ён атрымаў месца ў парламенце, і на той момант яму было 24 гады.
У кастрычніку 1784 Уільям Уілберфорс выправіўся ў турнэ па Еўропе, якое змяніла ўсё яго жыццё. Пасля вяртання ў Англію ён прайшоў евангельскія пераўтварэнні, пачаў у парламенце выступаць за змякчэнне пакарання для злачынцаў, а ў 1787 далучыўся да групы праціўнікаў гандлю рабамі, неўзабаве зрабіўшыся выбітным прадстаўніком брытанскага абаліцыйнага руху.
12 мая 1789 года ён выступіў у парламенце са сваёй знакамітай прамовай, у якой заклікаў да забароны гандлю рабамі. Был скліканы Камітэт за скасаванне гандлю рабамі, у які ўвайшлі і гэтак званыя «евангельскія англіканцы». Уілберфорс узначальваў гэту кампанію цягам 26 гадоў, пакуль 25 сакавіка 1807 года не быў прыняты закон, што скасаваў гандаль рабамі.
Уільям Уілберфорс памёр праз тры дні пасля слуханняў, перакананы ў прыняцці закону. Пахаваны ў Вэстмінстэрскім абацтве побач са сваім сябрам Уільямам Пітам.
Хенадэзоксіхолевая кіслата
Хенадэзоксіхолевая кіслата (антрападэзоксіхолевая кіслата, 3α, 7α-дыаксі-5β-халанавая кіслата) — кіслата з групы жоўцевых кіслот. Эмпірычная формула С24H40O4.
Роля ў страваванні
Хенадэзоксіхолевая кіслата — адна з дзвюх найважнейшых для чалавечага арганізма жоўцевых кіслот (другая — холевая), якія адносяцца да так званых першасных жоўцевых кіслот, якія ўтвараюцца ў гепатацытах печані пры акісленні халестэрыну.
Хуткасць сінтэзу хенадэзоксіхолевай кіслаты ў дарослага чалавека ў норме прыкладна 200—300 мг / суткі.
У жоўцевым пузыры хенадэзоксіхолевая кіслата прысутнічае галоўным чынам у выглядзе кан’югатаў — парных злучэнняў з гліцынам і таўрынам. Пры кан’югавання з гліцынам ўтвараюцца глікахенадэзоксіхолевая, а з таўрынам (дакладней, з прадуктам дэградацыі цыстэіну — папярэдніка таўрыну) — таўрахенадэзоксіхолевая кіслоты.
Валянцін Міхайлавіч Гапіенка
Валянцін Міхайлавіч Гапіенка (нар., пас. Курганаўка, Барзаскі раён, Кемераўская вобласць) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
У 1963—1965 гадах працаваў рабочым Мостацягніка 811 Мастабуда-5. У 1965—1968 гадах служыў у Савецкай Арміі. У 1968 годзе паступіў у Брэсцкі інжынерна-будаўнічы інстытут, які скончыў у 1973 годзе. 3 1973 года ў Брэсцкім філіяле інстытута «Белдзяржпраект» (цяпер «Брэстграмадзянпраект»), у 1977—1996 гадах галоўны архітэктар Брэста, начальнік упраўлення архітэктуры і горадабудаўніцтва Брэсцкага гарвыканкама. У 1996—2006 гадах начальнік АКА-4 «Брэстграмадзянпраект», у 1997—2012 гадах галоўны спецыяліст па архітэктуры тэхнічнага аддзела ААТ «Брэстпраект».
З 1984 года член Саюза архітэктараў СССР. Член горадабудаўнічага Савета Брэсцкага гарвыканкама з 1996 года.
Творчасць
Асноўныя работы: серыя індывідуальных буйнапанэльных дамоў для Брэсцкага домабудаўнічага камбіната, праект забудовы мікрараёна Усход 3 (1986, у сааўтарстве), інтэр’еры рэстаранаў «Брэсцкае піва» (1977) і «Інтурыст» (1975), Брэсцкі аэравакзал (1986, Дзяржаўная прэмія БССР 1988), праект рэгенерацыі цэнтра Брэста (1985, абодва ў сааўт.), генеральны план г. Брэста (1991—1995); дызайн-праект лядовага палаца ў г. Брэсце.
Узнагароды
Узнагароджаны граматай Вярхоўнага Савета БССР (1980), Бронзавым медалём ВДНГ СССР (1983). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР у вобласці архітэктуры (1988).
Юргялішке (Ігналінскі раён)
Юргя́лішке (Jurgeliškė) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Наўясісдаўгелішкіскай сянюніі. Размешчана за 7 км ад Наўясіс Даўгелішкіса. Насельніцтва 2 чал. (2001 г.).
Мэн
Назву Мэн маюць:
Пасат-Пласт (пляжны футбол)
Пасат-Пласт — былая беларуская каманда па пляжным футболе з горада Мінск. Каманда існавала ў 2008—2010 гадах. Уласнікам клуба быў ТАА «Пасат».
У 2009 годзе каманда не змагла ўдзельнічаць у трэцім Гран-пры OBSL у Санкт-Пецярбургу.
Чэрана
Чэрана (Cerano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Навара.
Насельніцтва складае 6815 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 213 чал./км². Займае плошчу 32 км². Паштовы індэкс — 28065. Тэлефонны код — 0321.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Beato Pacifico Ramati.
Рыбкі (вёска, Сафонаўскі раён)
Рыбкі (Рыбки) — вёска ў Сафонаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі.
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 16 км на паўночны захад ад Сафонава, за 4 км на поўнач ад аўтамагістралі, на беразе ракі Вядоса. За 6 км на поўдзень ад вёскі чыгуначная станцыя Вышагор на лініі Масква — Мінск. Адміністрацыйны цэнтр Рыбкоўскага сельскага паселішча.
Эканоміка
Сельскагаспадарчае прадпрыемства. У 1980-х гадах буйны свінагадоўчы комплекс (цяпер не працуе).
NGC 4523
NGC 4523 (іншыя абазначэнні — UGC 7713, IRAS12313+1526, MCG 3-32-68, ZWG 99.89, DDO 135, VCC 1524, PGC 41746) — галактыка ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сумская вобласць
Су́мская во́бласць (Сумська́ о́бласть) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ва Украіне. Плошча вобласці складае 23,834 тыс. км². Насельніцтва — 1,226 млн чалавек (2006). Адміністрацыйны цэнтр — горад Сумы.
У складзе вобласці 51 тэрытарыяльная грамада.
Геаграфія
Большая частка вобласці знаходзіцца ў межах Прыдняпроўскай нізіны, крайняя паўночная частка — у межах Палескай нізіны, на ўсходзе і паўночным усходзе — адгор’і Сярэднярускага ўзвышша. Паверхня ўяўляе сабой хвалістую раўніну, падзеленую шырокімі далінамі рэк, ярамі і бэлькамі. Максімальная вышыня 226 м. Клімат умерана кантынентальны. Зіма халодная, лета ўмерана спякотнае. Сярэдняя тэмпература студзеня ад −7,9 °C на поўначы да −7,1 ° С на паўднёвым захадзе, ліпеня ад 18,4 °C на поўначы да 19,9 °C на паўднёвым усходзе. Ападкаў 550—600 мм на поўначы і 450 мм на поўдні ў год (максімум летам). Працягласць вегетацыйнага перыяду (з тэмпературай вышэй за 10 ° С) 144—161 сут. Рэкі належаць басейну Дняпра і пераважна з’яўляюцца яго левымі прытокамі. Найбольш значныя з іх — Дзясна з Сеймам, Сула, Псёл, Ворскла. У далінах рэк — азёры-старыцы і балоты; ёсць шмат штучных сажалак. У паўднёвай лесастэпавай частцы пераважаюць чарназёмныя глебы (малагумусавыя тыповыя лёгка-і сярэднесугліністыя і ападзоленныя чарназёмы), у паўночнай палескай — дзярнова-падзолістыя. Пад лясамі і хмызнякамі занята 17 % тэрыторыі, у паўночных раёнах пераважаюць змяшаныя лясы (сасна, бяроза, дуб), у цэнтральным і паўднёвым раёнах — астраўныя лясы (пераважна з ліпы, клёна, ясеня; сустракаюцца дубовыя гаі).
Сакралізацыя
Сакраліза́цыя (ад sacralis — свяшчэнны) — наданне прадметам, з'явам, людзям свяшчэннага, рэлігійнага зместу; падпарадкаванне сацыяльных інстытутаў, культуры і бытавых зносін рэлігійнаму ўплыву.
Гжацкі мяцеж
Гжацкі мяцеж — белагвардзейскае паўстанне ў Гжацкім і Медынскім паветах 15-25 лістапада 1918. Нягледзячы на ​​адчайнае супраціўленне белапаўстанцаў, задушана праўзыходнымі сіламі РККА, ВЧК пры СНК РСФСР і міліцыі.
У Прачысценскай воласці паўстанцы забілі ваенкама Сушкіна.
У Карытаўскай воласці паўстанцы забілі старшыні валаснога камбеда Н. М. Пахлебкіна.
Некаторыя партыйныя і савецкія работнікі, схопленыя паўстанцамі, былі збітыя і пасаджаны пад арышт.
16 лістапада паўстанцы вырашылі штурмам браць Гжацк.
М. П. Рэмізаў, кіраўнік павятовага камітэта РКП (б) і старшыня выканкама Саветаў, разам з каравульных батальёнам адправіўся з Гжацка ў Сямёнаўскую воласць і хутка рассправіўся з паўстанцамі. Тым часам паўстанцы здзейснілі напад на Гжацк і ўзялі яго.
Узяўшы горад паўстанцы наладзілі масавы тэрор. Яны забілі члена УЦВК, загадчыка павятовым аддзелам народнай адукацыі Л. Цыпкіна, кіраўніка ЧК Ф. Эйзенарма, супрацоўніка павятовага ЧК Міхаіла Гадунова, чырвонаармейцаў Герасімава і Смальянінова і многіх іншых.
18 лістапада паўстанцы былы выцесненыя з Гжацка, а да 25 лістапада паўстанне ў Гжацкім павеце было задушана канчаткова.
Прыдняпроўе
Прыдняпро́ўе (, Приднепровье) (да 30 ліпеня 1964 года Кабыля́кі ) — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Андрэеўшчынскага сельсавета.
Дадэкаэдр
Дадэкаэдр (ад δώδεκα — дванаццаць і εδρον — грань) — адзін з пяці тыпаў правільных шматграннікаў. Мае 12 граней (пяцівугольных), 30 рэбраў, 20 вяршынь (у кожнай вяршыні сыходзяцца 3 рабры).
Прыдняпроўе
Геалогія
Каля вёскі знаходзіцца Кабяляцкае радовішча даламіту. Пластавы паклад звязаны з карэннымі адкладамі франкскага яруса (верхні дэвон). Ускрыша ўтворана пяскамі, марэннымі супескамі са жвірам і галькай.
Гісторыя
Перад вайной у вёсцы жыло 82 чалавек у 20 дварах.
Дадэкаэдр
Упершыню дадэкаэдр пабудаваў Тэатэт (4 ст. да н.э.).
Прыдняпроўе
Гісторыя
Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў чэрвені 1944 года гітлераўцамі было спалена 20 дамоў.
Таварыства беларускай культуры імя Францыска Скарыны
Тава́рыства белару́скай культу́ры імя́ Францы́ска Скары́ны горада Масквы (Общество Белорусской Культуры имени Франциска Скорины города Москвы) — грамадска-культурная арганізацыя беларусаў Масквы.
Заснаванне
Згодна з перапісам 1989 года ў Маскве пражывала каля 73 тысяч беларусаў. Яшчэ на пачатку 1980-х паміж студэнтамі некалькіх маскоўскіх ВНУ было створанае нефармальнае «беларускае студэнцкае брацтва», якое налічвала каля 30 членаў. У 1987 годзе маскоўскімі студэнтамі была створаная маладзёжная суполка «Пагоня» (каля 40 членаў — пераважна МДУ). Менавіта члены гэтай суполкі ўпершыню ў Маскве ўзнялі бел-чырвона-белы сцяг. За выняткам двух чалавек, усе гэтыя студэнты з’ехалі ў Беларусь. 26 кастрычніка 1988 года атрымала афіцыйны статус як Маскоўскае гарадское таварыства беларускай культуры імя Францыска Скарыны (ТБК), у арганізацыі якога вялікую ролю адыграў прафесар Аляксей Каўка. Гэта была першая афіцыйна ўтвораная суполка беларускай дыяспары ў РФ. У склад згуртавання ўвайшлі беларускія літаратары, пісьменнікі, вайскоўцы, навукоўцы, члены суполкі «Пагоня» і былога «студэнцкага брацтва». У 1988—1991 гадах у ТБК запісаліся каля сямісот чалавек. Падчас ГКЧП бел-чырвона-белы сцяг разам з расійскім трыкалорам быў узняты членамі ТБК над Белым Домам РФ на паветранай кулі. Частка членаў ТБК актыўна ўдзельнічала ў абароне Белага Дома і была ўзнагароджана. У 1991 годзе, адразу пасля путчу, з дапамогай Старшыні Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь Станіслава Шушкевіча, Таварыства атрымала сядзібнае памяшканне ў пасольстве РБ.
Дзейнасць
Актыўны ўдзел у працы ТБК бралі беларускія вайскоўцы, якія на пачатку 1991 года ў межах ТБК стварылі «Згуртаванне беларускіх вайскоўцаў» на чале з сакратаром ТБК, паэтам і палкоўнікам Ігарам Паўлоўскім. У 1994 годзе гэтая секцыя ТБК спыніла сваё існаванне, бо абсалютная бальшыня актыўных членаў ужо служыла ў беларускім войску. Пры ТБК існуе маладзёжная секцыя, нашчадак перабудовачнай «Пагоні».
У 1990—1992 гадах у межах ТБК працавала нядзельная школка на чале з Ганнай Рыжкоўскай. З 1990 года выдаецца часопіс «Шляхам Скарыны» (рэдактары — Аляксей Каўка і Алесь Драянкоў; Генадзь Лех; Алесь Гелагаеў). Рэдакцыя ТБК, у першую чаргу сяброўка Рады Таіса Мішчанка, судзейнічала выданню зборніка вершаў Ігара Паўлоўскага.
З 1993 года да пачатку 2000-х гадоў у межах ТБК існаваў фальклорны гурт «Алеся» пад кіраўніцтвам Алесі Бабарэкі. З 1991 года намаганнямі члена Рады ТБК Генадзя Прыбыткі некалькі гадоў існавала ўніяцкая суполка.
Галоўным рухавіком дзейнасці ТБК у розных кірунках заўсёды была суполка руху БНФ, да 1991 года — група падтрымкі БНФ, хоць сябры гэтай плыні складалі каля 10% ад усяго ТБК. Лідарам гэтай плыні ТБК з’яўляецца Генадзь Лех. Да пачатку 1994 года ТБК наладзіла адносіны з каля 15 суполкамі беларускай дыяспары, а ў 1994 годзе ўвайшло ў склад Згуртавання беларусаў свету, брала ўдзел у І і ІІІ З’ездах арганізацыі.
На сённяшні ТБК перыядычна арганізуе ў Маскве лекцыі беларускіх пісьменнікаў, гісторыкаў і палітыкаў.
Крызіс у адносінах з афіцыйным Мінскам
У 1994 годзе ў сувязі з палітычнымі зменамі ў Беларусі ў беларускай дыяспары РФ з’явіўся шэраг маральных і матэрыяльных праблем. Улетку 1994 года ў ТБК адабралі памяшканне ў пасольстве РБ разам з бібліятэкай, абразамі і інш.
У 1995 годзе лекцыі па гісторыі Беларусі наладзіў член Рады ТБК Сяржук Папоў. На працягу 1996—1999 гадоў ТБК наведвалі некалькі разоў барды Віктар Шалкевіч, Эдуард Акулін, Зміцер Бартосік і Андрэй Мельнікаў. У гэты перыяд ТБК 9 разоў праводзіла пікетаванне Пасольства РБ з лозунгамі абароны беларускай дзяржаўнасці, мовы, культуры, некалькі разоў з дапамогай іншых грамадскіх арганізацый дэмакратычнага кірунку праводзіла мітынгі, прысвечаныя абароне правоў чалавека ў Беларусі. У 1999 годзе ТБК выступіла адным з ініцыятараў стварэння Міжрэгіянальнага Аб’яднання Беларусаў Расіі. У 2000 годзе ТБК прайшоў перарэгістрацыю пад назвай РГА «Таварыства беларускай культуры» імя Францыска Скарыны. Склад членаў і прыхільнікаў таварыства — каля 200 асоб.
Кабяк
Кабяк — прозвішча.
Код аэрапорта ІКАА
Код аэрапорта ІKAА (або ІКАО ад англ.  ICAO  — International Civil Aviation Organization), таксама індэкс аэрапорта ІKAА — чатырохлітарны ўнікальны індывідуальны ідэнтыфікатар, які прысвойваецца аэрапортам свету Міжнароднай арганізацыяй цывільнай авіяцыі (ІКАА). Гэтыя коды выкарыстоўваюцца авіякампаніямі, органамі кіравання паветраным рухам, метэаралагічнымі службамі для перадачы аэранавігацыйнай і метэаралагічнай інфармацыі па аэрапортах, планаў палётаў (флайт-планаў), абазначэння цывільных аэрадромаў на радыёнавігацыйных картах, а таксама ў якасці адрасоў аэрапортаў у міжнароднай сетцы тэлеграфнай авіяцыйнай сувязі AFTN.
Структура кода ІКАА
Коды ІКАO маюць рэгіянальную структуру. Першыя дзве літары ўтвараюць рэгіянальны прэфікс. Першая літара кода ідэнтыфікуе рэгіён у свеце — кантынент, частку кантынента (напрыклад, «E» — Паўночная Еўропа, «L» — цэнтральная і паўднёвая Еўропа) або краіну з вялікай тэрыторыяй («K» — кантынентальная частка ЗША, «C» — Канада, «Y» — Аўстралія). Другая літара ідэнтыфікуе краіну ў рэгіёне, які адпавядае першай літары. Астатнія дзве (тры для буйных краін) літары кода паказваюць на аэрапорт у гэтай краіне.
У наш час усе магчымыя прэфіксы на літару «L» ужо выкарыстоўваюцца. Літары I, J,Q і X не выкарыстоўваюцца ў якасці першай літары кода аэрапорта ICAO. Спецыяльны код ZZZZ зарэзерваваны для выпадкаў, калі складаецца план палёту ў аэрапорт, які не мае кода ІКАO.
Коды IKAА і коды ІАТА
Апроч кода ІКАА, многія аэрапорты маюць код ІАТА — трохлітарны код, які прысвойваецца аэрапортам свету Міжнароднай асацыяцыяй паветранага транспарту (ІАТА). У кантынентальнай частцы ЗША і ў Канадзе коды аэрапортаў ІАТА — гэта коды аэрапортаў ІКАА без першай літары-прэфікса. У астатніх частках свету (уключаючы Аляску і Гавайскія астравы, які ўваходзяць у ЗША) гэта не так.
Невялікія аэрапорты (асабліва аэрапорты мясцовых паветраных ліній) могуць не мець ні кода ІКАА, ні кода ІАТА.
Барыс Мікалаевіч Лунін
Барыс Мікалаевіч Лунін (1918—1994) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, камандзір партызанскай брыгады «Штурмавая», якая дзейнічала на акупаванай тэрыторыі Беларусі. Герой Савецкага Саюза (1944), пазбаўлены ўсіх званняў і ўзнагарод у сувязі з асуджэннем.
Біяграфія
Барыс Лунін нарадзіўся ў вёсцы Туркі Саратаўскай губерні (цяпер раённы цэнтр, Саратаўская вобласць) у сям'і селяніна.
У 1939 годзе Лунін быў прызваны ў Рабоча-Сялянскую Чырвоную Армію. З лютага 1941 года ён займаў пасаду камандзіра мінамётнага разліку 17-а палка 17-й бранятанкавай дывізіі.
Вайна
З чэрвеня 1941 года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. 8 жніўня 1941 года Лунін, чыё падраздзяленне да таго часу ўжо папала ў акружэнне, быў захоплены нямецкімі войскамі ў палон. Першапачаткова Лунін утрымліваўся ў канцлагеры «Дразды». У сакавіку 1942 года ён здолеў збегчы з палона і далучыцца да партызан.
У красавіку 1942 года Лунін стаў камандзірам партызанскага атрада «Штурмавы», які пазней быў пераўтвораны ў партызанскую брыгаду «Штурмавая», якая ў 1942 — 1944 гадах нанесла значныя страты акупантам.
У маі 1942 года ў раён вёскі Швалі атрад пусціў пад адхіл эшалон з цыстэрнамі спірту, а ў раёне вёскі — Петрашкі — яшчэ адзін. Шмат разоў атрад удзельнічаў у сутычках з нямецкімі падраздзяленнямі. Да верасня 1942 атрад знішчыў ужо дзевяць эшалонаў. Да снежня 1942 года атрад дзейнічаў самастойна, без сувязі з «Вялікай зямлёй».
Лунін і самасудны растрэл 8 разведчыкаў
Новы 1943 год камандаванне брыгады адзначала разам з членамі разведгруп. Лунін, які меў схільнасць да алкагалізму, на наступны дзень пасварыўся з Вішнеўскім, калі яны разам з камісарам Фёдаравым ехалі ў госці на хутар Юшкі, у раёне Радашковічаў. Па дарозе назад Лунін заявіў Фёдараву, што Вішнеўскі хоча заняць яго месца. Пасля вяртання ў штаб, Лунін у хуткім часе з'ехаў у Руднянскі лес, у суседні партызанскі атрад, і вярнуўся толькі ўвечары, у стане моцнага алкагольнага ап'янення. Ён адразу абвясціў Фёдараву, што Вішнеўскі і астатнія разведчыкі — нямецкія перавербаваныя агенты, закінутыя з мэтай знішчэння партызанскага камандавання. Аб тым, што ў партызанскія злучэнні былі закінуты шэсць груп разведчыкаў, Луніну паведаміў, па яго словах, камандзір суседняга атрада Кеймах («Дзіма»), які раней атрымаў тэлеграму ад Панцеляймона Панамарэнкі.
Фёдараў спрабаваў пярэчыць Луніну, кажучы, што раследавнне павінен правесці трыбунал, імкнуўся адгаварыць яго ад самаўпраўства і самасуду. Праз нейкі час у штаб прыйшоў начальнік асобага аддзела брыгады Белік, які прынёс мех з вопраткай і заявіў, што восем разведчыкаў на чале з Вішнеўскім ужо растралялі.
На наступны дзень Лунін выдаў загад па брыгадзе, у якім ён абвясціў аб «знішчэнні фашысцкіх лазутчыкаў». Камісар Фёдараў адмовіўся падпісаць загад, і тады яго подпіс падрабіў начштаба брыгады Іосіф Фогель.
Дзейнасць брыгады
Брыгада «Штурмавая» працягвала паспяховыя баявыя дзеянні, дзейнічая ў Мінскай і Вілейскай абласцях. Вясной 1943 года брыгада абараняла беларускія вёскі, прызначаныя немцамі да поўнага вынішчэння. 30 красавіка 1943 года партызаны разграмілі карную калону.
Затым партызаны напалі на гарнізон, які ахоўваў мост на рацэ Удранка, знішчыўшы і гарнізон, і мост. Затым брыгада знішчыла дзьве аўтамашыны, якія накіроўваліся на дапамогу да разбітага раней гарнізона. Агульныя нямецкія страты ў гэтых сутыкненнях склалі 40 афіцэраў і салдат.
2 мая 1943 года супраць брыгады была распачата карная аперацыя, якая працягнулася да 12 мая але не была паспяховай. Брыгада працягвала здзяйсняць дыверсіі. Усяго ж з 1 красавіка па 1 ліпеня 1943 года брыгада знішчыла 27 аўтамашын, 7 бронемашын, 1 танк, больш за 1000 тон гаруча-змазачных матэрыялаў. Аднойчы на савяшчанні, арганізаваным старшынёй Мінскага падпольнага абкома КП(б) Раманам Мачульскім, Лунін, які знаходзіўся ў стане алкагольнага ап'янення, учыніў дэбош, заявіўшы, што яго брыгада пастаянна знаходзіцца на другарадных участках і што яе пастаянна абыходзяць. Мачульскі прыгразіў разжалаваць Луніна і адхіліць таго ад камандавання. Луніна выратавала толькі ўмяшальніцтва іншых камандзіраў брыгад.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР за «ўмелае камандаванне брыгадай, узорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецка-фашысцкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм» Барыс Лунін быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медаля «Залатая Зорка» за нумарам 3567.
У дзень прысваення Луніну звання Героя Савецкага Саюза яго падначаленыя знішчылі эшалон. Вясной 1944 года супраць брыгады было распачата некалькі беспаспяховых карных аперацый. Да лета 1944 года ў складзе брыгады было ўжо шэсць атрадаў агульнай колькасцю 1464 чалавека. 2 ліпеня 1944 года яна злучылася з часткамі Чырвонай Арміі.
Пасляваенныя гады
Ужо пасля вызвалення Мінска былы падпольшчык Павел Ляхоўскі, да якога дайшлі чуткі аб растрэле Вішнеўскага, напісаў у НКДБ СССР аб сваіх падазрэннях. Маюцца звесткі аб размове Сталіна з Панамарэнка з нагоды злоўжыванняў партызан на акупаванай тэрыторыі, а таксама аб выпадках беспадстаўных рэпрэсій, але Сталін не праявіў да гэтых выпадкаў аніякай цікаўнасці.
Пасля заканчэння вайны Лунін працаваў памошнікам міністра аўтатаранспарту Беларускай ССР, а пасля — намеснікам начальніка аўтакалоны ў Краснадарскім краі.
У 1953 годзе Лунін пераехаў у Краснадарскі край, дзе ён атрымаў у спадчыну дамы, але неўзабаве быў вымушаны прадаць іх і пасяліцца ў Анапе, дзе ён працаўладкаваўся на камбінат камунальных прадпрыемстваў. У Анапе ён і быў арыштаваны следчым Беларускай ваеннай акругі Васютовічам. .
22 чэрвеня 1957 года Лунін быў прысуджаны ваенным трыбуналам Беларускай ваеннай акругі да сямі гадоў пазбаўлення волі. Згодна з тэкстам прыгавора, Лунін, на пасадзе каамандзіра партызанскай брыгады неаднаразова аддаваў загады аб забойствах партызанамі мірных савецкіх грамадзян, а яго падначалены Белік — у тым ліку і дзяцей.