cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сафія Пшыбіляўскене
Біяграфія
Сафія Пшыбіляўскене нарадзілася ў сям'і жамойцкага шляхціца Нікадэма Іваноўскага (Нікадэмас Іванаўскас, 1844-1931), жывапісца і пісьменініка, які пісаў на польскай мове. Калі Сафіі было некалькі месяцаў, бацька паступіў у Мюнхенскую акадэмію выяўленчага мастацтва, таму ўся сям'я пераехала ў Мюнхен. У 1871 годзе сям'я страціла частку даходаў ад маёнтку, бацька яшчэ не скончыў вучобу ў Мюнхене, яшчэ некалькі месяцаў удасканальваў свае веды і навыкі ў Варшаве і Кракаве. Сям'я вярнулася ў Літву, але згарэў будынак сядзібы, таму сям'я пэўны час жыла ў Шаўлях, дзе бацька працаваў мастаком. Аднак у тыя часы было цяжка выжыць ад мастацтва, таму ў 1877 сям'я вярнулася ў абноўленую сядзібу ў Парагах.
У 1891 годзе Сафія выйшла замуж за значна старэйшага шляхціца Рапаласа Пшыбіляўскіса, але іх сямейнае жыццё не было шчаслівым, бо сужэнцы, якія выпадкова звязалі лёс і стварылі сям'ю без кахання, хутка адчужыліся. Муж быў расчараваны, маючы замест хатняй гаспадыні рамантычную летуценніцу. Сям'я распалася. Муж з'ехаў у ЗША, дзе і памёр. Застаўшыся адна з двума дзецьмі, Сафія працавала ў аптэцы. У 1902 годзе спрабавала скончыць жыццё самагубствам. З 1903 пачала актыўна займацца літаратурай у Вільні.
Літаратурная праца не прыносіла заробку. Сафія жыла ў нястачы. Даглядала за хворай на сухоты маці і за вялікай гаспадаркай. У незалежнай Літве пасля смерці маці пераехала ў Коўна, дзе працавала ў Карціннай галерэі імя Чурлёніса. Кволае здароўе, нястача і сухоты забралі жыццё пісьменніцы. Памерла ў 1926 у родным маёнтку Парагі.
Творчасць
Свой першы твор - аповесць «Našlaitė» (Сірата) апублікавала ў 1898 годзе ў газеце «Ūkininkas». Пісьменніца таксама шмат друкавалася ў Varpas, Darbininkų balsas, Vienybė Lietuvninkų. Напісала шмат апавяданняў, аповесцяў. Найбольш вядомыя творы - «Ir pražuvo kaip sapnas», «Motulė paviliojo», «Klaida».
Творы, надрукаваныя пад псеўданімам Lazdynų Pelėda, амаль усе напісаныя Сафіяй Пшыбіляўскене (Сафіяй Іванаўскайце-Пшыбіляўскене). З 1908 яна перакладала з польскай на літоўскую мову творы, напісаныя сястрой Марыяй Ластоўскай. Сафія апрацоўвала іх і друкавала пад супольным псеўданімам Лаздзіну Пяледа. Гэта вызначыла асноўную ролю Сафіі Пшыбіляўскене ў творчым хаўрусе, вядомым сяння пад імем Lazdynų Pelėda.
Ясяні
Ясяні́ (, Ясени) — былая вёска ў Брагінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Чамярыскага сельсавета.
Пасля катастрофы на Чарнобыльскай АЭС і радыяцыйнага забруджвання жыхары (20 сем'яў) пераселены ў чыстыя месцы.
Да 26 верасня 2006 года вёска ўваходзіла ў склад Дублінскага сельсавета. Афіцыйна ліквідавана 20 жніўня 2008 года.
Размяшчэнне
У 4 км на паўднёвы захад ад Брагіна, 28 км ад чыгуначнай станцыі Хойнікі (на галінцы Васілевічы — Хойнікі ад лініі Калінкавічы — Гомель), 134 км ад Гомеля.
Побач з вёскай ёсць радовішчы гліны і торфу.
Транспартная сетка
Побач аўтадарога Камарын — Хойнікі.
Гісторыя
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XVI стагоддзя як сяліба Ясенеў, валоданне князя Вішнявецкага, а ў 2-й палове XVII стагоддзя — Каняцпольскіх. Пасля 2-га падзела Рэчы Паспалітай (1793 год) у складзе Расійскай імперыі. У 1850 годзе ў Рэчыцкім павеце Мінскай губерні. Паводле перапісу 1897 года размяшчаліся: школа граматы, вятрак, у Брагінскай воласці Рэчыцкага павета Мінскай губерні.
З 8 снежня 1926 года па 30 снежня 1927 года цэнтр Ясянёўскага сельсавета Брагінскага раёна Рэчыцкай, з 9 чэрвеня 1927 года Гомельскай акруг.
У 1931 годзе арганізаваны калгас «Ленінец», працавалі цагельня (з 1928 года), вятрак і гамарня. Падчас Вялікай Айчыннай вайны на франтах і ў партызанскай барацьбе загінулі 42 мясцовых жыхара. У памяць пра загінулых у 1970 годзе ў цэнтры вёскі ўсталяваны абеліск і скульптурная кампазіцыя (партызан з дзяўчынкай). У 1959 годзе была цэнтрам калгаса «Запаветы Леніна». Месцаваліся млын, механічная і швейная майстэрні, васьмігадовая школа, Дом культуры, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, крама.
Павел Іванавіч Бондар
Павел Іванавіч Бондар (нар., с. Екацярынаўка, Мікалаеўская вобласць, УССР) — беларускі гісторык, палітолаг. Доктар гістарычных навук (1992), прафесар (1997).
Біяграфія
Скончыў у 1970 годзе БДУ і працаваў у ім. З 1991 у ЦК КПБ, Беларускай навукова-прамысловай асацыяцыі, Дзяржаўным вышэйшым атэстацыйным камітэце Рэспублікі Беларусь, Беларускім інстытуце інфармацыі і прагнозу. З 1995 у Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. З 2001 у Мінскім інстытуце кіравання.
Навуковая дзейнасць
Даследуе палітычную гісторыю 20 ст. і сучаснасці, праблемы ўзаемадзеяння маралі і палітыкі, выхаваўчага патэнцыялу літаратуры і мастацтва, культурна-асветных устаноў, працэсы трансфармацыі палітычнай сістэмы на шляху да дэмакратычнага грамадства і прававой дзяржавы. Аўтар навучальных дапаможнікаў для ВНУ, адзін з распрацоўшчыкаў дзяржаўнага адукацыйнага стандарту па паліталогіі (1999).
Мовы Аўстрыі
Аўстрыйская нямецкая мова
Школьнікі ў Аўстрыі вучацца чытаць і пісаць на стандартнай нямецкай (Standarddeutsch, Hochdeutsch), якая з'яўляецца мовай бізнесу і ўлады ў Аўстрыі. Аўстрыйская нямецкая мова, на якой размаўляюць дома і ў мясцовым гандлі, з'яўляецца адным з шэрагу рэгіянальных верхненямецкіх дыялектаў (гэтак жа як аўстра-баварскі ці алеманскі дыялекты).
Хоць акцэнтаваныя формы розных дыялектаў, як правіла, не цалкам успрымаюцца іншымі носьбітамі нямецкай мовы, такімі як немцы ці швейцарцы, на практыцы, моўны бар'ер паміж аўстра-баварскім дыялектам у Аўстрыі і ў Баварыі адсутнічае. Цэнтральны аўстра-баварскі дыялект больш зразумелы для носьбітаў стандартнага нямецкага, чым паўднёвы аўстра-баварскі дыялект у Ціролі. Венскі, аўстра-баварскі дыялект Вены, найбольш часта выкарыстоўваецца ў Германіі для ўвасаблення тыповага жыхара Аўстрыі. Народ Граца, сталіцы Штырыі, размаўляе яшчэ на адным дыялекце, які больш зразумелы людзям з іншых раёнаў Аўстрыі, чым носьбітам іншых штырыйскіх дыялектаў. Што да заходняй часткі Аўстрыі, дыялект Форарльберга і невялікая частка Паўночнага Ціроля мае ў лінгвістычным і культурным плане больш агульнага з нямецкамоўнай Швейцарыяй, Бадэн-Вюртэмбергам ці Швабіяй на паўднёвым захадзе Германіі, таму што гэта алеманскі дыялект, як швейцарскі нямецкі ці швабскі нямецкі дыялект.
Афіцыйныя мовы меншасцей і іх уплыў
Аўстрыя, у рамках сваёй гісторыка-культурнай спадчыны, на працягу стагоддзяў была шматнацыянальнай дзяржавай (Аўстрыйская імперыя, пазней Аўстра-Венгрыя). І цяпер яна не цалкам аднародна нямецкамоўная, у межах сваіх граніц, хоць і невялікіх, у аўтахтонных меншасцей захоўваюцца розныя родныя мовы: венгерская з'яўляецца найбольш распаўсюджанай з прызнаных моў меншасцей, на якіх размаўляюць у Аўстрыі (галоўным чынам у Бургенландзе, дзе яна з'яўляецца афіцыйнай мовай, і ў Вене — каля 40 000 носьбітаў, агулам іх кольскасць складае 0,5 % аўстрыйскага насельніцтва). Славенская (24 000) мае такі ж статус у Карынтыі і Штырыі. Тое ж самае і з бургенландскай харвацкай (19 000), варыянтам харвацкай на якім размаўляюць у Бургенландзе. Акрамя таго, чэшская (18 000), славацкая (10 000) і цыганская (6 000) прызнаюцца на аснове правоў абароны меншасцей.
Аўстрыйская нямецкая мова, асабліва венскі дыялект, выкарыстоўвае некаторыя словы з венгерскай, чэшскай, яўрэйскай, а таксама некаторых іншых паўднёваславянскіх моў, каб замяніць словы стандартнай нямецкай мовы (такія, як Maschekseitn (іншы бок), ад венгерскай masik (іншы), у стандартнай нямецкай die andere Seite).
Копер
Копер (Koper, Capodistria) — горад у Славеніі, на паўвостраве Істрыя, на ўзбярэжжы Піранскага заліва Адрыятычнага мора. Насельніцтва горада — 23 726 чалавек, з прыгарадамі — 47 539 чалавек (2002).
Клаўдзіева-Тарасавэ
Клаўдзіева-Тарасавэ (Кла́вдієво-Тара́сове) — пасёлак гарадскога тыпу ў Барадзянскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Жаўрук-смяцюх
Жаўру́к-смяцю́х, ці Чуба́ты жа́варанак (Galerida cristata) — від птушак з сямейства жаваранкавых. Яго найбольш яскравым адрозненнем ад іншых прадстаўнікоў жаваранкавых з’яўляецца наяўнасць адносна вялікага чубка з пер’я на галаве. Гэты від распаўсюджаны пераважна ў Еўропе, але сустракаецца ў Паўночнай Афрыцы, некаторых рэгіёнах Заходняй, Паўднёвай і Усходняй Азіі.
Класіфікацыя і этымалогія
Жаўрук-смяцюх быў адным з відаў, упершыню апісаных Карлам Лінеем у XVIII ст. у працы «Сістэма прыроды» (Systema Naturae). Быў уключаны ў род Alauda, пакуль нямецкі натураліст Фрыдрых Бое не ўключыў яго ў новы род Galerida ў 1821 годзе. Колін Гарысан у 1865 годзе рэкамендаваў паўторна аб’яднаць прадстаўнікоў родаў Galerida і Lullula у род Alauda з прычыны, на думку Гарысана, недастаткова яскравых размежаванняў паміж гэтымі таксонамі, аднак гэта так і не было зроблена.
Падвіды ды іх арэал
У Беларусі зарэгістраваныя два падвіды жаўрука-смецюха: Цэнтральнаеўрапейскі жаўрук-смяцюх (Galerida cristata cristata) і Паўднёва-ўсходні еўрапейскі жаўрук-смяцюх (Galerida cristata tenuirostris).
Біятоп
Звычайна жаўрук-смяцюх аддае перавагу адкрытым сухім лугам, але сустракаецца таксама і па ўскраінах палёў і дарог, у прамысловых раёнах, портах, аэрапортах, ля чыгункі і ў гарадскіх парках. Ідэальнымі з’яўляюцца сухія і цёплыя тэрыторыі з нізкарослай расліннасцю, пераважна на гліністых пясчаных грунтах. Пры гэтым актыўныя ўрбанізацыя і развіццё сельскай гаспадаркі скарачае колькасць прыдатных для гэтай птушкі тэрыторый.
Знешні выгляд
Жаўрук-смяцюх мае даволі тыповы для жаўрука знешні выгляд, аднак вылучаецца і яскравымі асаблівасцямі. Даўжыня цела жаўрука-смецюха складае 17—19 см, размах крылаў — 29—38 см. Маса вагаецца ў дыяпазоне 36,5—46 г. Афарбоўка верху цела буравата-шэрая з падоўжнымі шырокімі цёмнымі стракатымі плямамі, ніз жа цела брудна-белы з падоўжнымі бурымі стракатымі плямамі на грудзях. Крайнія стырнавыя пёры рудаватыя і светляйшыя за астатні хвост. На галаве знаходзіцца вялікі шылаваты чуб. У маладых птушак чуб невялікі. Самкі і самцы амаль не адрозніваюцца, але маладыя птушкі маюць болей плям на спіне ў параўнанні з дарослымі.
Голас
Голас жаўрука-смецюха падобны да голасу палявога жаўрука, але больш прарэзлівы, мае больш частыя перапынкі. Вабны крык — прарэзлівае «ді-діі-трі» або «ірі-трі-тріэ», мяккае «джютт». Жаўрук-смяцюх спявае звычайна седзячы на паверхні, а часам — у палёце (пераважна на вышыні ад 30 да 60 м над зямлёй, што адрознівае яго ад жаўрука палявога, які дэманструе падобныя паводзіны, але таксама спявае падчас узлёту).
Харчаванне
Жаўрук-смяцюх пераважна харчуецца ежай расліннага паходжання: насеннем дзікай травы, аўса, пшаніцы і ячменю. Зімой птушка здольная перайсці на дробную жывёльную ежу. Таксама жывёл спажываюць маладыя жаўрукі. Дажджавыя чэрві, дробныя жукі, мухі, маленькія матылі, вусені, а таксама (зрэдку) дробныя смаўжы ды павукі — аснова жывёльнага рацыёну жаўрука-смецюха.
Размнажэнне
Самка будуе добра замаскіраванае гняздо, будаўнічым матэрыялам для якога з’яўляюцца завялыя травінкі, карані і каласкі (канцы якіх тырчаць па-за краямі гнязда), на зямлі ў рытвінцы сярод няшчыльнай расліннасці, грудкоў зямлі, камянёў і г. д. Зрэдку жаўрук-смяцюх будуе гнёзды на схілах або каменных сценах. Агульны дыяметр гнязда складае 9—15 см, унутраны дыяметр — 6,5—7 см, вышыня — 4,5—5 см.
У перыяд красавік-чэрвень самка двойчы адкладае ад 2 да 6 (у пераважнай большасці выпадкаў — ад 3 да 5) яек. Яйкі крыху падоўжаныя, часта ўздзьмутыя. Яны вельмі нагадваюць яйкі жаўрука палявога, але адрозніваюцца ад апошніх наяўнасцю на белым або шараватым фоне светла-шэрых ці шэра-фіялетавых глыбокіх плямак. Паверхневыя яйкі жаўрука-смецюха могуць мець густы аліўкава-карычневы або шэра-карычневы колер і ўтвараць пояс (або «шапачку») на шырокім канцы. Сярэднія памеры яек — 22 на 17 мм (пры рэальным дыяпазоне 19—25,5 мм на 15—19,5 мм).
Яйкі выседжваюцца ад 11 да 14 дзён (найчасцей 11—12 дзён), пасля чаго вылупліваюцца птушаняты, якія (як і прадстаўнікі іншых жаўрукоў) пакідаюць гняздо ў пошуках ежы досыць рана — на 8—11 дзень, а лётаць пачынаюць ва ўзросце 15—16 дзён.
Колькасць
Жаўрук-смяцюх перажыў некалькі абумоўленых кліматам пашырэнняў і скарачэнняў арэала на працягу апошніх стагоддзяў. Такім чынам вобласць распаўсюджвання пашыралася ў перыяд цеплыні ў XVI ст. і XVIII ст. і зноў скарачалася ў перыяд холаду XVII ст. У пачатку XX ст. жаўрук-смяцюх скарыстаўся магчымасцю гнездавацца ў гарадах і на прамысловых пабудовах.
Глабальная папуляцыя жаўрука-смецюха ў свеце складае, па розных ацэнках, ад 22 000 000 да 91 200 000 дарослых птушак. Што да еўрапейскай папуляцыі, то тут няма такой вялікай розніцы паміж мінімальнай і максімальнай ацэнкамі колькасці чубатага жаваранка: у Еўропе пражываюць ад 7 200 000 да 15 200 000 дарослых птушак.
З 1930-х гадоў папуляцыя, пачынаючы з паўднёвага ўсходу, амаль ва ўсёй Еўропе драматычна скарачаецца. Агульная колькасць жаўрука-смецюха ў Еўропе скарацілася з 1980 г. агулам на 98 % і знаходзіцца ў неспрыяльных умовах, што пагражае стабільнасці ўсёй сусветнай папуляцыі гэтай птушкі.
Абмежавальныя фактары
Нягледзячы на спрыяльныя кліматычныя ўмовы XX ст., паўторнага пашырэння арэала жаўрука-смецюха не адбылося. Асноўнымі прычынамі з’яўляюцца, відавочна, недахоп ежы і змены месцаў пражывання гэтай птушкі. Рудэральныя і аблогавыя палі даступныя для чубатага жаваранка толькі ў нязначнай ступені і на працягу адносна кароткага перыяду. Сёння адкрытыя плошчы, напрыклад, на тэрыторыі гарадоў, якія з пачатку XX ст. пачаў засяляць жаўрук-смяцюх, усё больш азеляняюцца, угнойваюцца і шчыльна засаджваюцца. Іншыя сырыя зямельныя плошчы таксама адразу азеляняюцца. Да гэтага дадаецца інтэнсіфікацыя сельскай гаспадаркі і ўшчыльненне ландшафту за кошт шырокіх неапрацаваных ускраін палёў. Следствам гэтага з’яўляецца адсутнасць дзікіх траў і іх насення, важных для харчавання птушак. Адначасова адсутнічае дастатковы асартымент насякомых у перыяд гнездавання.
Ахова
Нягледзячы на тое, што ў Чырвоным спісе Міжнароднага саюза аховы прыроды жаўрук-смяцюх апісаны як від пад найменшай пагрозай (Least concern, LC), заўважыўшы тэндэнцыю да імклівага скарачэння яго колькасці шэраг дзяржаў і міждзяржаўных аб’яднанняў шчыльна заняліся пытаннем аховы гэтай птушкі.
Жаўрук-смяцюх знаходзіцца пад аховай «Птушынай дырэктывы» — Дырэктывы Еўрапейскага Саюза аб захаванні дзікіх птушак. Чубаты жаваранак занесены ў Чырвоную кнігу Беларусі з прысваеннем III катэгорыі (VU) і ахоўваецца законам. Гэта птушка ахоўваецца на відавым узроўні ў Польшчы, Славакіі (асобна ад «Птушынай дырэктывы»).
Жаўрук-смяцюх і чалавек
Святы Францыск Асізскі лічыў жаўрука-смецюха асаблівай птушкай, падкрэсліваў падабенства яе жыцця з жыццём францысканцаў: зямлісты колер апярэння чубатага жаваранка, яго пакорлівасць («бо ён ідзе ахвотна ўздоўж узбочыны і знаходзіць зерне для сябе») і доўгі час, які ён праводзіць у спевах.
Птушка 2017 года ў Беларусі
Нацыянальную кампанію «Птушка года» грамадская арганізацыя «Ахова птушак Бацькаўшчыны» праводзіць з 2000 г. Галоўная мэта кампаніі — прыцягнуць увагу насельніцтва да хараства прыроды і птушак, што жывуць вакол нас.
У мэтах прыцягнення ўвагі грамадскасці да праблем жаўрука-смецюха, удзельнікі XIX з’езда грамадскай арганізацыі «Ахова птушак Бацькаўшчыны» шляхам галасавання абралі яго птушкай 2017 г.
У межах кампаніі 22 сакавіка 2017 г. Белпошта выпусціла шэраг філатэлістычнай прадукцыі : Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь выпусціць памятную манету, прысвечаную жаўруку-смецюху.
Акрамя гэтага, у межах кампаніі пройдуць конкурсы ад АПБ:
Малы Стыдын
Малы Стыдын (Ма́лий Стидин) — вёска ў Кастопільскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Пытальнік
Пытальнік (?) — знак прыпынку, ставіцца звычайна ў канцы сказа для выражэння пытання або сумнення. Пытальнік ставіцца ў канцы простага сказа (у тым ліку слова-сказа), якім выражаецца прамое пытанне: ''Адкуль тут музыка нясецца? Чыя тут песня ў душу льецца?'' (Я. Колас). Пытальнік ставіцца ў канцы складаназалежнага сказа, калі пытанне выражана ў галоўнай і даданай частках або толькі ў галоўнай: ''Край мой родны! Дзе ж у свеце край другі такі знайсці, дзе б магла так, поруч з смеццем, гожасць пышная ўзрасці?'' (Я. Колас). Пытальнік можа ставіцца ў канцы складаназалежнага сказа і тады, калі прамое пытанне заключаецца ў даданай частцы: І скажы, дзядок, адкуль хмары гэтыя выходзяць? (Я. Колас). Пытальнік ставіцца ў канцы складаназлучанага і бяззлучнікавага складанага сказа, калі кожная яго частка або толькі апошняя частка выражае пытанне: Ці гэта казку лес складае, ці даль ачнулася нямая і немасць песняй парушала? (Я. Колас). У пытальных сказах з аднароднымі членамі сказа пытальнік можа ставіцца пасля кожнага аднароднага члена з мэтай раздзялення пытання: ''Стрэл адзінокі рэхам трывожна глухім дакаціўся да іх. Што гэта? Стрэл паляўнічы? Ці знак таямнічы?'' (А. Куляшоў).
Ізбішча (Расонскі раён)
Ізбі́шча (, Избище) — вёска ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Альбрэхтаўскага сельсавета.
Тавалета (камуна)
Тавалета (Tavoleto) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Пезара-э-Урбіна.
Насельніцтва складае 903 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 75 чал./км². Займае плошчу 12 км². Паштовы індэкс — 61020. Тэлефонны код — 0722.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Лаўрэнцій.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Аляксандр Дзмітрыевіч Боечка
Алякса́ндр Дзмі́трыевіч Боечка (нар., у Наваград-Валынскім раёне Жытомірскай вобласці УССР) — беларускі ваенны і дзяржаўны дзеяч, старшыня Дзяржаўнага пагранічнага камітэта Беларусі (2012-2013).
Біяграфія
У 1986 скончыў Тбіліскае вышэйшае артылерыйскае каманднае вучылішча, у 1999-м — Акадэмію Федэральнай пагранічнай службы Расійскай Федэрацыі, у 2009 годзе — Ваенную акадэмію Генеральнага штаба Узброеных Сіл РФ.
З 1986 года ў органах пагранічнай службы.
Два з паловай года служыў у Афганістане. Па яго словах, выклікаўся добраахвотнікам. Трапіў туды адразу пасля Тбіліскага вучылішча. Камандаваў узводам і батарэяй.
Cлужыў у Гродзенскім і Лідскім пагранатрадзе.
Да прызначэння старшынёй Дзяржаўнага пагранічнага камітэта працаваў намеснікам начальніка галоўнага ўпраўлення рэжыму і арганізацыйнага забеспячэння - начальнікам арганізацыйна-інспектарскага аддзела - сакратаром калегіі ДПК.
2 жніўня 2012 года быў прызначаны старшынёй Дзяржаўнага пагранічнага камітэта Рэспублікі Беларусь.
2 лістапада 2013 быў вызвалены з пасады.
Збуж
Збуж (Збуж) — вёска ў Кастопільскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
2005 год у гісторыі кіно
2005 год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.
IC 1065
IC 1065 — галактыка тыпу SB0 (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект уваходзіць у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Нэмішаевэ
Нэмішаевэ (Неміша́єве) — пасёлак гарадскога тыпу ў Барадзянскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Ян Слізень
Ян Слізень — памешчык, дзяржаўны службовец.
Біяграфія
Харунжы, пазней суддзя Навагрудскага павета. Уваходзіў у склад навагрудскай масонскай ложы «Саюз Адзінства» (1820—1821).
Ажаніўшыся з Анэляй Мацкевіч, Ян Слізень у 1802 годзе ўзяў у шасцігадовую арэнду ў сваякоў фальваркі Бартнікі і Вольна з прылеглымі вёскамі, палямі і гаямі. Цэнтральнай іх сядзібай сталі Бартнікі.
Сям’я
Ажаніўся Ян з Анэляй (Ангеляй), дачкой старадубскага стражніка Юзафа Мацкевіча і Марцыяны Букоўскай. Дзеці:
Амаль усе дзеці Яна Слізня, згодна з арыгінальнымі метрыкамі, нарадзіліся ў Бартніках.
У 1852 годзе, калі пара святкавала залатое вяселле, унук Ян, сын Рафала, напісаў да гэтай падзеі п’есу, якую на сцэне ставіла ўся шматлікая сям’я. Як сцвярджаюць знаўцы пытання, «у тэксце п’есы знайшлі адлюстраванне каштоўнасці, якіх трымалася сям’я Слізняў: гонар за сям’ю, Радзіму, Літву, сяброўства…», «Уся далейшая гісторыя роду паказвае, што гэты род быў сапраўдным прадстаўніком Вялікага Княства Літоўскага, захоўваючым каштоўнасці гэтай дзяржавы нават у той час, калі гэта дзяржава даўно знікла».
Іванычы (Кастопільскі раён)
Іванычы (Іва́ничі) — вёска ў Кастопільскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Квантавая струна
Квантавая струна (string) — у тэорыі струн бясконца тонкія аднамерныя аб'екты даўжынёй у 10-35 м, ваганні якіх вырабляюць ўсе разнастайнасць элементарных часціц. Характар ​​ваганняў струны задае ўласцівасці матэрыі, такія як электрычны зарад і маса.
Вызначэнні
Квантавая струна можа быць вызначана некалькімі раўназначнымі спосабамі:
Тыпы струн
Існуюць струны, у якіх ёсць канцы, іх называюць адкрытымі, і ў якіх рэшт няма, іх называюць замкнёнымі. У выпадку, калі Φ залежыць толькі ад базонных зменных, то струна з'яўляецца базоннай. Калі Φ залежыць толькі ад ферміённых зменных, то ферміённай. Калі і ад базонных, і ад ферміённых, пры ўмове суперсіметрыі, то суперсіметрычнай або суперструной. Калі патрабаванне суперсіметрыя часткова немагчыма, то гетэратычнай. На мове вызначэння 1 гэта адпаведна базонныя і ферміённыя асцылятары. Струны могуць быць як арыентаванымі (стрэлка ўнутры), так і неарыентаванымі.
Галоўнай асаблівасцю квантавых струн з'яўляецца тое, што яны «жывуць» у крытычнай або падкрытычнай размернасці прасторы, у адрозненне ад класічных струн. Базонная струна ў D=26, а ферміённая і суперструна ў D=10, для вядомых мадэляў гетэратыческих струн крытычная размернасць таксама роўная 10. Гэта з'яўляецца следствам ліквідацыі нефізічных станаў, так званых дýхоў з спектру струны падчас працэдуры квантавання і вядома як «Тэарэма аб адсутнасці духоў».
Ябланова Паморске (гміна)
Яблано́ва Памо́рске (Jabłonowo Pomorskie) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Брадніцкага павета Куяўска-Паморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Ябланова Паморске. Плошча гміны складае 134,36 км². Станам на 2004 год у гміне Ябланова Паморске пражывалі 9045 чалавек, шчыльнасць — 67,3 чал./км².
Квантавая струна
Узаемадзеянні
Квантавыя струны даволі складаным чынам узаемадзейнічаюць адзін з адным, так як з'яўляюцца нелакальнымі, больш дакладна мультылакальнымі аб'ектамі. Аднак з пункту гледжання змены іх формы (тапалогіі) дапушчальныя толькі 5 элементарных лакальных актаў, якія пагадзіліся з фізічнымі прынцыпамі
Усе кропкі ўзаемадзеяння з'яўляюцца «патройнымі» кропкамі, якія пры малым варушэнне даюць ўсе 5 вышэйнапісаных перабудоў. Зваротныя працэсы дадаюць яшчэ 5 элементарных лакальных актаў ўзаемадзеяння.
Для суперструн з-за розных умоў на базонныя і ферміённыя зменныя прыходзіцца дадаваць у «патройную» кропку дадатковыя палі, каб не парушыць суперсіметрыю. (гл. літаратуру ў заўвазе і спіс літаратуры ў артыкуле Тэорыя струн)
Многія даследчыкі мяркуюць, што на аснове мадэлей струн і суперструн ўдасца пабудаваць усю нізкаэнергетычную фізіку нашага свету.
Сямён Сцяпанавіч Навумовіч
Сямён Сцяпанавіч Навумо́віч (нар., ) — вучоны ў галіне траўматалогіі і артапедыі, доктар медыцынскіх навук (1973), прафесар.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Копысі Аршанскага павета Віцебскай губерні РСФСР (сучасны гарадскі пасёлак у Аршанскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі). У 1951 годзе скончыў Мінскі медыцынскі інстытут і пачаў працу ў Беларускім навукова-даследчым інстытуце траўматалогіі і артапедыі Міністэрства аховы здароўя БССР. У 1973 годзе абараніў доктарскую дысертацыю на тэму «Оперативное лечение несросшихся переломов и ложных суставов шейки бедра».
Навуковая дзейнасць
С. С. Навумовічу належаць навуковыя працы па эксперыментальным пратэзаванні, хірургічнай дапамозе пры прыроджанай і набытай паталогіі тазасцегнавога сустава, пераломах і вывіхах шыйкі сцягна, прыроджаных і сістэмных захворваннях дзіцячага ўзросту, скаліёзу і інш.
Аўтар шэрагу патэнтаў.
Баравыя (Шчучынскі раён)
Баравы́я (, Боровые) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Астрынскага сельсавета.
Залатолын
Залатолын (Золото́лин) — вёска ў Кастопільскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Швіц (кантон)
Швіц (Schwyz [ʃviːts], Schwy(t)z, Svitto, Sviz) — нямецкамоўны кантон у цэнтральнай частцы Швейцарыі. Сталіца — Швіц. Насельніцтва — 131 тыс. чалавек (17-е месца сярод кантонаў у 2003 годзе).
Гісторыя
Кантон стаў адным з трох кантонаў, якія заснавалі Швейцарскую Канфедэрацыю 1 жніўня 1291 года. Ад імя кантона Швіц названа Швейцарыя агулам. Сцяг сучаснай Швейцарыі створаны на аснове сцяга кантона Швіц.
Біятлон на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 — гонка праследавання (мужчыны)
Гонка праследавання на 12,5 кіламетраў сярод мужчын у біятлоне на зімовых Алімпійскіх гульнях 2014 года прайшла 10 лютага. У спаборніцтвах прыняла ўдзел 60 спартсменаў з 21 краіны. Месцам правядзення гонкі стаў лыжна-біятлонны комплекс Лаура. Спаборніцтвы пачаліся ў 19:00 па мясцовым часе (UTC+4).
Птуй
Птуй (Ptuj, Pettau) — горад у Славеніі з насельніцтвам 23 тысячы жыхароў.
Бердзібякі
Бердзібякі або Бердзябякі (Бердибяки) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ленінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Бердзібякі абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Да 1929 года ў складзе Ельнінскага павета Смаленскай губерні.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года ..
Майск
Назву Майск маюць:
Гарна (рака)
Гарна́ — рака ў Лёзненскім і Віцебскім раёнах Віцебскай вобласці, правы прыток ракі Вымнянка (басейн Заходняй Дзвіны). Даўжыня 16,8 км. Пачынаецца за 1 км на ўсход ад вёскі Сяцішча Лёзненскага раёна, вусце на паўднёвай ускраіне гарадскога пасёлка Янавічы Віцебскага раёна. Прыток — рака Паловец (злева). Рэчышча ад вёскі Загарадна Лёзненскага раёна ўніз па цячэнні на працягу 8,1 км каналізаванае.
Цэнтралізаваная база даных
Цэнтралізаваная база даных — база даных, якая знаходзіцца, захоўваецца і падтрымліваецца ў адным месцы. Гэтым месцам часцей за ўсё з’яўляецца цэнтральны камп’ютар або сістэма базы даных, напрыклад, цэнтральны працэсар або мэйнфрэйм. У большасці выпадкаў цэнтралізаваная база даных будзе выкарыстоўвацца арганізацыяй (напрыклад, бізнес-кампаніяй) або ўстановай (напрыклад, універсітэтам).
Гістарычны кантэкст
Патрэба ў базах даных узнікла ў 1960-я гады з вынаходствам сховішча з прамым доступам, якое дазволіла карыстальнікам атрымліваць прамы доступ да запісаў. Раней камп’ютарныя сістэмы былі заснаваныя на стужках. Гэта азначала, што доступ да запісаў можна было атрымаць толькі паслядоўна.
Перавагі
Цэнтралізаваныя базы даных маюць некаторыя перавагі перад іншымі тыпамі баз даных:
Недахопы
Цэнтралізаваныя базы даных таксама маюць пэўныя абмежаванні:
Цэнтралізаваныя базы даных супраць размеркаваных баз даных
Асноўная ідэя цэнтралізаваных баз даных заключаецца ў тым, што існуе толькі адзін файл базы даных, які захоўваецца ў адным месцы ў дадзенай сетцы.
Размеркаваная база даных — гэта база даных, у якой уся інфармацыя захоўваецца ў некалькіх фізічных месцах. Каб падтрымліваць свае запісы ў актуальным стане, яна абапіраецца на рэплікацыю і дубліраванне ў некалькіх падбазах даных. Яна складаецца з некалькіх файлаў базы даных, якія кіруюцца цэнтральнай СКБД.
Асноўныя адрозненні паміж цэнтралізаванымі і размеркаванымі базамі даных:
Андрыіўка (Барыспільскі раён)
Андрыіўка (Андрі́ївка) — вёска ў Барыспільскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Луіза Райнер
Луіза Райнер (Luise Rainer;, Вена — , Лондан) — нямецкая , двойчы лаўрэатка прэміі «Оскар». Сярод лаўрэатаў яна з’яўляецца ўладальніцай самых ранніх гэтых узнагарод.
Панежукай
Панежукай (Пэнэжьыкъуай, Понежукай) — аул, адміністрацыйны цэнтр Панежукайскага сельскага паселішча і Тэўчэжскага раёна Рэспублікі Адыгея Расіі. Размешчаны на рацэ Апчас, за 65 км на паўночны захад ад Майкопа. Праз Панежукай праходзіць рэгіянальная аўтатраса Адыгейск — Бжэдугхабль.
Звіздзіўка
Звіздзіўка (Звізді́вка) — вёска ў Кастопільскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Іван Раманавіч Валошка
Іва́н Рама́навіч Вало́шка (24 верасня (6 кастрычніка) 1898, в. Рачкі, цяпер Жабінкаўскі раён, Брэсцкая вобласць — 3 лютага 1966) — удзельнік рэвалюцыйнага руху ў Заходняй Беларусі, сябра КПЗБ.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. З лета 1915 года праз Першую сусветную вайну сям’я была ў бежанстве ў Расіі. Вярнуўся на радзіму, занятую Польшчай, у 1920 годзе.
З 1921 года працаваў у Брэсце дворнікам і вартаўніком у доме на рагу вуліц Ягелонскай і Пераца. У 1923 годзе ўступіў у Камуністычную партыю Заходняй Беларусі (КПЗБ). На складзе, што быў у падвале дома дзе ён працаваў, зладзіў тайнік нелегальнай літаратуры. З канца 1925 года тут працавала друкарня ЦК КПЗБ. Іван Валошка ўдзельнічаў у стварэнні друкарні і распаўсюджванні літаратуры. Захаваў друкарню да заняцця Заходняй Беларусі савецкім войскам у час Заходняга паходу Чырвонай арміі, у кастрычніку 1939 года перадаў яе палітычнаму аддзелу Брэсцкага пагранічнага атрада.
У Другую сусветную вайну, пасля нападу Германіі на СССР, быў сувязным у савецкім партызанскім атрадзе імя Фрунзэ брыгады імя Сталіна Брэсцкай вобласці. Пасля вайны працаваў у Брэсце ў дзяржаўным банку.
Артэміўка (Барыспільскі раён)
Артэміўка (Арте́мівка) — вёска ў Барыспільскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Zündapp KS 750
Zündapp KS 750 — цяжкі армейскі матацыкл, які вырабляўся ў Германіі ў 1941—1948 гг.
Матацыкл KS750 быў сканструяваны адмыслова для ваенных мэтаў. Выкарыстоўваўся германскай арміяй, звычайна, у складзе разведвальных або асобных матацыклетна-стралковых частак, маглі быць на ўзбраенні ўзводаў кіравання і сувязі штабных рот і батарэй розных воінскіх частак, разведкі, фельдсвязі, палявой жандармерыі. Нараўне з падобнай мадэллю BMW R75 быў адным з характэрных германскіх матацыклаў часоў Другой сусветнай вайны. Каля 70% частак матацыклаў Zündapp KS 750 і BMW R75 былі ўзаемазаменнымі, што вельмі спрашчала пастаўкі войскаў запаснымі часткамі да матацыклаў.
Сілавы агрэгат уяўляў сабой гарызантальны двухцыліндравы рухавік з паветраным астуджэннем і скрынку перадач з чатырма пярэднімі і заднімі перадачамі.
Матацыкл абсталёўваўся каляскай, кола якой мела прывад праз блакаваны дыферэнцыял, тарсіённую падвеску, і тормаз кола ад задняй восі матацыкла. Злева і справа на кузаве мацаваліся сумкі з баепрыпасамі, а ў пярэдняй часткі на спецыяльнай турэлі ўсталёўваліся кулямёты MG-34 або MG-42.
Да 1942 года вырабляўся грамадзянскай прамысловасцю, а ў 1942—1945 гг. — вайсковым ведамствам. Усяго было выпушчана 18.695 матацыклаў Zündapp KS 750 Wehrmachtsgespann.
Тэхнічныя характарыстыкі
Агульныя:
Рухавік:
Хадавыя якасці:
IC 1066
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Казлы (Расонскі раён)
Казлы́ (, Козлы) — вёска ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Альбрэхтаўскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Дварышчанскага сельсавета. У 2004 — 2005 гадах у складзе Краснапольскага сельсавета.
Усходнеславянскія мовы
Усходнеславянскія мовы — падгрупа славянскай моўнай групы. Мовы гэтай падгрупы ўжываюцца на вялікай тэрыторыі Еўропы і Азіі ад рэк Прута, Днястра, Сана, Буга і Нёмана да Балтыйскага мора, да Курыльскіх і Камандорскіх астравоў і ўзбярэжжа Ціхага акіяна, ад Чорнага і Каспійскага мораў і вяршынь Каўказа да Паўночнага Ледавітага акіяна.
Агульная характарыстыка
Усходнеславянская падгрупа ўключае рускую, украінскую і беларускую мовы. На беларускай мове гавораць больш як 10 млн чал. (у Беларусі, дзе яна адна з дзяржаўных моў — разам з рускай; бытуе на сумежных тэрыторыях Расіі, Украіны, Літвы, Польшчы, Латвіі, а таксама ў Эстоніі, Казахстане, Канадзе, ЗША, Аргенціне і інш.), на рускай звыш 200 млн чал. (дзяржаўная мова Расійскай Федэрацыі, мова міжнацыянальных зносін у Расіі, адна з шасці афіцыйных і рабочых моў ААН, ЮНЕСКА і іншых міжнародных арганізацый) і на ўкраінскай каля 41 млн (дзяржаўная мова Украіны; пашырана ў сумежных абласцях Беларусі і Расіі, на Кубані і Далёкім Усходзе, таксама ў Польшчы, Славакіі, Чэхіі, Югаславіі, Канадзе, ЗША, Аргенціне і Аўстраліі).
Злазнэ
Злазнэ (Зла́зне) — вёска ў Кастопільскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Яблань (гміна)
Я́блань (Jabłoń) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Парчэўскага павета Люблінскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Яблані. Плошча гміны складае 110,98 км². Станам на 2004 год у гміне Яблань пражывалі 4233 чалавекі, шчыльнасць — 38,1 чал./км².
Камарыўка (Кастопільскі раён)
Камарыўка (Комарі́вка) — вёска ў Кастопільскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Хакурынахабль
Хакурынахабль (Хьэкурынэхьабл; Хакуриноха́бль) — аул у Шаўгенаўскім раёне Рэспублікі Адыгея Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Шаўгенаўскага раёна і Хакурынахабльскага сельскага паселішча.
Размешчаны ў паўночна-заходняй частцы Рэспублікі Адыгея на правым беразе ракі Фарс, за 42 км на поўнач ад Майкопа (53 км па дарозе), за 130 км на ўсход ад Краснадара. Хакурынахабль звязаны з гэтымі і іншымі населенымі пунктамі аўтатрасай. Да найбліжэйшай чыгуначнай станцыі — Дандукоўскай — 23 км.
Тавулія
Тавулія (Tavullia) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Пезара-э-Урбіна.
Насельніцтва складае 7527 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 178 чал./км². Займае плошчу 42 км². Паштовы індэкс — 61010. Тэлефонны код — 0721.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Лаўрэнцій.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
АНБ
Абрэвіятура АНБ можа азначаць:
Лізэ Майтнер
Ушанаванне памяці
У гонар Лізэ Майтнер названы штучна сінтэзіраваны хімічны элемент Мейтнерый (атамны нумар 109).
1935 год у гісторыі кіно
1935 год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.
Багдан Саковіч
Багдан Саковіч (? — 1491) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
Намеснік браслаўскі ў 1463—1474, маршалак гаспадарскі ў 1463—1477, намеснік полацкі ў 1477—1484, маршалак земскі з 1480 і адначасова ваявода троцкі з 1484.
Быў паслом да крымскага хана Менглі-Гірэя ў 1473, у Маскву ў 1474 і 1482.
Сям'я
З баярскага роду Саковічаў, старэйшы сын троцкага ваяводы Андрэя Саковіча.
Меў дачку Альжбету, якая стала жонкай Мікалая Радзівіла.
Ліпінкі (прыпыначны пункт)
Лі́пінкі (, Липенки, нарматыўная назва — )  — прыпыначны пункт Брэсцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Ліпінкі; на лініі Брэст-Паўднёвы — Уладава, паміж прыпыначным пунктам Дамачава і прыпыначным пунктам Харсы.
Пушча 1
Пу́шча 1 (, Пуща 1) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лынтупскага сельсавета.
Нова-Горыца
Нова-Горыца (Nova Gorica) — горад у заходняй частцы Славеніі, на мяжы з Італіяй. Размешчаны на рацэ Соча. Насельніцтва горада — 13 491 чалавек па дадзеных перапісу 2002 г., 13 852 чалавек па дадзеных на 2006 год. Насельніцтва Нова Горыцы з прыгарадамі складае каля 20 000 чалавек, а насельніцтва ўсяго раёна — 35 640.
Корчын (Кастопільскі раён)
Корчын (Ко́рчин) — вёска ў Кастопільскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
IC 1067
IC 1067 — галактыка тыпу SBb (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор’і Дзева.
Квамэ Нкрума
Квамэ Нкрума (Фрэнсіс Нвія Кофі Квамэ Нкрума, Francis Nwia Kofie Kwame Nkru-mah, 21 верасня 1909, вёска Нкрофул, Гана —, Бухарэст, Румынія), ганскі філосаф, сацыёлаг і палітолаг; першы прэм’ер-міністр (1957—1960) і першы прэзідэнт (1960—1966) незалежнай Ганы.
Навучанне на радзіме
У школе Квамэ правучыўся восем гадоў, пасля чаго там жа стаў выкладчыкам. У 1926 годзе яго заўважыў рэктар Педагагічнага каледжа з Акры. Гэта стала паваротным момантам у жыцці Квамэ — з правінцыйнага гарадка ён трапіў у найбуйнейшы горад краіны, яе палітычны і культурны цэнтр. Нягледзячы на ​​складанасці, Квамэ вырашыў не кідаць вучобу. У гэтым жа годзе ў яго памёр бацька, і вялікая сям’я распалася.
У 1927 годзе ў Ачымоце, горадзе блізу Акры, адкрыўся Каледж прынца Валійскага. Заснавальнікамі каледжа былі сэр Гордан Гагісберг, губернатар Залатога Берагу, Джэймс Эма Квегіір Агрэй, вядомы місіянер і настаўнік, і вялебны Аляксандр Фрэйзер. Пры падтрымцы прынца Валійскага каледж стаў самай адукаванай установай у краіне. Квегіір Аггрей, сам мясцовы ўраджэнец, дамогся таго, што выкладаць ў каледжы маглі і афрыканцы, а не толькі еўрапейцы. Каледж навучаў дзяцей з шасці гадоў, і ў ім дазвалялася вучыцца як хлопчыкам, так і дзяўчынкам. У адрозненне ад ранейшых місіянерскіх навучальных устаноў каледж дапускаў свабоднае навучанне рэлігіі. У будучыні выпускнікамі каледжа станавіліся такія знакамітыя дзеячы Ганы як Эдвард Акуфа-Ада, Джэры Ролінгс і іншыя. Першым афрыканцам сярод выкладчыкаў каледжа стаў сам Квегіір Агрэй, і яго асоба зрабіла моцнае ўражанне на Квамэ, разбудзіўшы ў ім «пачуццё нацыяналізму». Ледзь зводзячы канцы з канцамі, Квамэ працягваў навучанне і на прыкладзе Агрэя пачаў марыць аб вучобе за мяжой.
У 1928 Педагагічны каледж быў аб’яднаны з каледжам прынца Валійскага, і Квамэ стаў адным з першых, каго рыхтавалі да выкладчыцкай дзейнасці ў Ачымоце. Ён вывучаў пачатку вышэйшай матэматыкі, увядзенне ў латынь, удзельнічаў у спектаклях. Разам з сябрамі па вучобе займаўся гульнёй на народных інструментах. У апошні год навучання Квамэ прызначылі прэфектам (старэйшым вучнем у школе, сачыльным за дысцыплінай), у гэты ж час ён пачаў цікавіцца аратарскім мастацтвам.
У 1930 Квамэ скончыў навучанне, і яго запрасілі на пасаду выкладчыка рымска-каталіцкай пачатковай школы ў Эльміне. Працуючы настаўнікам, Квамэ рабіў спробы арганізаваць у Эльміне Асацыяцыю настаўнікаў. Праз год яго прызначылі дырэктарам школы ў Аксіме. У Аксіме ён пачаў рыхтавацца да экзаменаў у Лонданскі ўніверсітэт, аднак праваліў іх. Тут жа ён упершыню сустрэўся з С. Р. Вудам, сакратаром Нацыянальнага кангрэса Брытанскай Заходняй Афрыкі, які пазнаёміў Квамэ з палітыкай і падтрымаў яго ідэю паехаць у Амерыку.
Праз два гады Квамэ перайшоў выкладаць у рымска-каталіцкую семінарыю ў Амісана, каля Эльміны. У яе сценах ён сур’ёзна задумваўся над тым, каб стаць членам ордэна езуітаў і прысвяціць сябе служэнню Богу. Аднак жаданне вучыцца далей атрымала ўверх, і Квамэ пачаў прадпрымаць намаганні для таго, каб апынуцца ў Амерыцы.
Навучанне за мяжой
Квамэ падаў заяву ва Універсітэт Лінкальна ў Пенсільваніі і атрымаў станоўчы адказ. Універсітэт Лінкальна быў адной з першых навучальных устаноў у Злучаных Штатах, якая дазваляла афраамерыканцам атрымаць вышэйшую адукацыю. Але, каб апынуцца ў Амерыцы, спачатку патрабавалася дабрацца да Англіі і атрымаць візу, бо амерыканскіх пасольстваў на Залатым Беразе не было. На ўсе гэтыя паездкі патрабаваліся грошы. Для таго каб іх здабыць, Квамэ дабіраецца безбілетнікам на параходзе ў Лагас, дзе жыў адзін з яго сваякоў, і той пагадзіўся яму дапамагчы. Квамэ адпраўляецца ў Лондан, адкуль едзе ў ЗША і прыбывае туды ў канцы кастрычніка 1935 года, спазніўшыся на два месяцы да пачатку курса.
Абмежаваны ў сродках, студэнт стараўся добра вучыцца, каб атрымліваць стыпендыю, якая магла часткова пакрыць яго выдаткі. Аднак даводзілася і падпрацоўваць: Квамэ працаваў асістэнтам ў бібліятэцы, афіцыянтам у сталовай, пісаў за ўзнагароджанне навучальныя даклады для іншых студэнтаў, гандляваў рыбай, працаваў на мылаварнай фабрыцы. Падчас летніх канікул Квамэ падпрацоўваў на марскіх судах далёкага плавання, пакуль на пачалася вайна. Скончыўшы ўстанову ў 1939 годзе, ён атрымлівае ступень бакалаўра эканомікі, сацыялогіі і тэалогіі. Квамэ хацеў працягнуць навучанне на факультэце журналістыкі Калумбійскага ўніверсітэта, аднак для гэтага ў яго не было сродкаў. Больш за тое, у яго застаўся доўг у сваёй альма-матэр. У сілу гэтага ён быў вымушаны прыняць прапанову застацца ва ўніверсітэце Лінкальна на пасады асістэнта лектара па філасофіі.
Адначасова з выкладаннем Квамэ працягнуў адукацыю. Яго прынялі ў багаслоўскую семінарыю Універсітэта Лінкальна, ён слухаў курсы лекцый у Пенсільванскага універсітэце па філасофіі і педагогіцы. Квамэ чытаў шмат пропаведзей у цэрквах, наведвае негрыцянскія сям’і. У 1942 скончыў семінарыю са ступенню бакалаўра багаслоўя, а ў Пенсільванскім ўніверсітэце атрымаў ступень магістра педагагічных навук. Пачаў самастойна чытаць лекцыі па філасофіі, грэцкай гісторыі, гісторыі неграў. У лютым 1943 года атрымаў ступень магістра філасофіі ў Пенсільванскім універсітэце, пачынаў рыхтавацца да іспытаў на ступень доктара філасофіі.
Аднак цяжкія ўмовы жыцця падарвалі здароўе Квамэ. Ён быў вымушаны пастаянна ездзіць з аднаго універсітэта ў іншы. У выніку, ён трапіў у бальніцу з цяжкім запаленнем лёгкіх. Апынуўшыся ў крытычным становішчы, ён даў сабе зарок вярнуцца на радзіму.
Прымаў удзел у стварэнні Інстытута афрыканскіх моў і культуры пры Пенсільванскага універсітэце. Стаўшы членам студэнцкага братэрства «Фі-Бэта-Сігма», удзельнічаў у Руху бацькі Дывайна, які прапаведаваў ідэі негрыцянскага рэлігійнага адраджэння. Арганізатар Асацыяцыі студэнтаў-афрыканцаў ЗША і Канады.
За час знаходжання ў ЗША Квамэ прасякнуўся ідэямі Маркуса Гарві. Асаблівае ўражанне на яго зрабіла кніга Гарві «Філасофія і погляды Маркуса Гарві», выпушчаная яшчэ ў 1923 годзе. Ўступіў у шырокую перапіску з трацкісцкай тэарэтыкамі Джэймсам Л. Р. Сірыл, Раяй Дунаеўскай, Грэйс Лі Богс. Устанавіў кантакт з такімі арганізацыямі як «Грамадская рада па афрыканскім справах», «Афрыканскі камітэт», «Камітэт вайны і свету» і інш. Квамэ цікавілі прынцыпы працы падобных арганізацый, іх эфектыўнасць. Менавіта ў Злучаных Штатах у Квамэ афармляюцца ідэі аб неабходнасці вызвалення ад каланіяльнага ладу ў Афрыцы.
У 1945 Квамэ пакінуў Амерыку, атрымаўшы пры гэтым у родным універсітэце тытул «найбольш выбітнага выкладчыка года».
Гады ў Лондане
З чэрвеня 1945 па лістапад 1947 Квамэ жыў у Вялікабрытаніі. Увесь гэты час ён здымаў пакой на Берлроуд, 60. Мэтай пераезду было вывучэнне правы і заканчэнне доктарскай дысертацыі па філасофіі. Квамэ запісаўся ў юрыдычную школу пры судовым Іне Грэйс-Ін, наведваў Лонданскую школу эканомікі, дзе сустрэўся з прафесарам Гаральдам Ласкі, чытаў лекцыі па палітычнай навуцы. Першапачаткова Кваме збіраўся правесці даследчую работу ў галіне этнафіласофіі, аднак захапіўся новай у той час тэорыяй пазнання. Ёй ён стаў займацца пад кіраўніцтвам прафесара Альфрэда Джулса Аера.
Паралельна з вучобай Квамэ актыўна ўдзельнічаў у палітычным жыцці. Адразу ж пасля прыезду ён уступіў у Саюз студэнтаў Заходняй Афрыкі і хутка стаў яго віцэ-прэзідэнтам. Пад кіраўніцтвам Квамэ Саюз развіўся ў вельмі актыўную арганізацыю, якая займаецца дапамогай якія прыязджаюць на навучанне афрыканцам і вядучую прапагандысцкую працу з мэтай паляпшэння ўмоў жыцця ў Заходняй Афрыцы.
Адбылося знаёмства Квамэ з Джорджам Падмарам. Сумесна з ім, а таксама з Т. Р. Маконенам і Пітэрам Генры Абрахамсам быў падрыхтаваны V Панафриканский кангрэс, які прайшоў у Манчэстэры ў кастрычніку 1945. Абрахамс апісаў гэты перыяд у рамане «Вянок Майклу Удома», прататыпам галоўнага героя стаў Нкрума. Калегі прарабілі вялікую працу па арганізацыі мерапрыемства, на кангрэс удалося сабраць дзесяткі чалавек з усяго свету. Праграмай кангрэса стаў афрыканскі нацыяналізм, былі прынятыя дзве дэкларацыі, аўтарам адной з якіх, аб палiтычным свабодзе і эканамічным прагрэсе, быў Квамэ. Пасля заканчэння кангрэса быў створаны Працоўны камітэт для ажыццяўлення прынятай праграмы. Старшынёй камітэта быў абраны доктар Дзюбуа, а Квамэ прызначаны генеральным сакратаром.
Нкрума кінуў дысертацыю і вывучэнне права, так як палітычнае жыццё паглынула яго цалкам. Нацыянальны сакратарыят арганізоўваў мноства мітынгаў і дэманстрацый, займаўся праблемамі афрыканскіх рабочых у Англіі.
17 лістапада 1947 года Квамэ Нкрума пакідае Лондан, каб вярнуцца на радзіму.
Вяртанне на радзіму
У 1947 вярнуўся ў Залаты Бераг — тады быў створаны Аб’яднаны канвент Залатога Берагі (ОКЗБ), і ён заняў пост генеральнага сакратара. Аднак у 1948 годзе адбыўся разрыў Нкрума з ОКЗБ. У 1949 годзе ён заснаваў Народную партыю канвента (НПК) і прапанаваў лозунг «Незалежнасць неадкладна!». Дамагчыся пастаўленай мэты меркавалася рэалізацыяй праграмы «пазітыўнага дзеяння», якая прадугледжвала «законнае прымяненне забастовак, байкоту і несупрацоўніцтва на аснове прынцыпу поўнага ненасілля, якім карыстаўся Гандзі ў Індыі».
У 1948 і 1950 гадах арыштоўваўся за арганізацыю забастовак і дэманстрацый, у 1950—1951 — у турме.
Два разы, у 1954 і 1956 гадах, партыя Нкрума выйгравала усеагульныя выбары ва ўмовах жорсткай канкурэнцыі, а часам і тэрору з боку праціўнікаў, галоўным з якіх быў Кофі Бусіа. У ноч з 6 на 7 сакавіка 1957 года Залаты Бераг стаў незалежнай Ганай, а Квамэ Нкрума стаў яго першым прэм’ер-міністрам.
На чале незалежнай Ганы
Да моманту здабыцця незалежнасці Гана валодала адной з самых развітых эканомік у Трапічнай Афрыцы: развіты таварны сектар (найбуйнейшы ў свеце экспарцёр какава-бабоў, горназдабыўная прамысловасць), даход на душу насельніцтва на ўзроўні Мексікі, найбольш развітыя сістэмы адукацыі і аховы здароўя і салідным валютным запасам (200 млн ф. ст.). Да негатыўных фактараў ставіліся: ўразлівасць да ваганняў сусветнага рынку, адсутнасцю апрацоўчай прамысловасці, слабая ўзаемазвязанасць сектараў эканомікі, абмежаваныя магчымасці дзяржаўнага рэгулявання.
Расійскі гісторык-африканист С. В. Мазаў так характарызуе погляды Нкрума на шляху пераадолення адсталасці Ганы: «Нкрума быў апантаны ідэяй паскоранага развіцця Ганы, а затым і ўсёй Афрыкі, верыў, што Гана увойдзе ў лік індустрыяльна развітых краін пры жыцці аднаго пакалення, хацеў хутка перемахнуть гэты і дагэтуль не узяты Афрыкай бар’ер. Спачатку ён разлічваў, што эканамічны лібералізм і заходнія інвестыцыі стануць лакаматывам фарсіраванай індустрыялізацыі. Гэтага не адбылося… Патрабавалася новая ідэалогія і новы механізм развіцця. Нкрума знайшоў іх у сацыялізме».
З 1961 года ён — генеральны сакратар і пажыццёвы старшыня НПК. У 1964 годзе была ўведзена аднапартыйная сістэма, а Нкрума — абвешчаны пажыццёвым прэзідэнтам Ганы. Ператварэнне Ганы ў аднапартыйную дзяржаву вылілася ў стварэнне аўтарытарнага вождистского рэжыму, які практычна не быў звязаны з масамі.
Увечары 1 жніўня 1962 года на Квамэ Нкрума, які вяртаўся ў Акру з сустрэчы з прэзідэнтам Верхняй Вольты Морысам Ямеога, быў здзейснены замах. У вёсцы Кулунгугу (Паўночная Гана) падчас яго сустрэчы з групай школьнікаў была падарваная бомба, схаваная ў букеце кветак. Адзін школьнік загінуў, 56 вучняў і людзей з акружэння прэзідэнта атрымалі раненні, але сам Квамэ Нкрума не пацярпеў. У арганізацыі замаху былі абвінавачаныя міністр замежных спраў Ганы Эбенезер Ако-АджЭй, міністр інфармацыі Тавія Адамафіа, выканаўчы сакратар Народнай партыі канвента Кофі Крабэ, а таксама Джозэф Яау Ману і Роберт Бенджамін Ачэре. У далейшым яны былі прысуджаныя да розных тэрмінаў турэмнага зняволення.