cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Магілёўская абласная бібліятэка імя У. І. Леніна
Гісторыя
Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 29 снежня 2020 г. аўтарскі калектыў у складзе Юліі Аляксандраўны Касцюк, галоўнага бібліятэкара, і Івана Уладзіміравіча Малініна, вядучага бібліятэкара аддзела маркетынгу і бібліятэказнаўчай работы бібліятэкі ўзнагароджаны Спецыяльнай прэміяй Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь дзеячам культуры і мастацтва «за значныя дасягненні ў справе выхавання любові да роднага краю, стварэнне інфармацыйных рэсурсаў, прысвечаных тэме малой радзімы».
Заполле (Слуцкі раён)
Запо́лле (, Заполье) — аграгарадок у Слуцкім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Бокшыцкага сельсавета.
Геаграфія
Аграгарадок знаходзіцца за 6 км у напрамку на поўдзень ад горада Слуцк, за 99 км ад Мінска, каля аўтамабільнай дарогі.
Lada Kalina
Lada Kalina (Лада Каліна, Лада Калина) — сямейства легкавых аўтамабіляў Lada. Выпускалася з 2004 да 2018 года.
Гісторыя
Распрацоўка аўтамабіля распачата ў 1993 годзе. У 1998 аўтамабіль атрымаў назву Лада Каліна. Прататыпы дэманстраваліся ў 1999 — хэтчбэк, у 2000 — седан і ў 2001 — універсал.
Першынцам новага сямейства стаў седан (ВАЗ-1118), які сышоў з канвеера 18 лістапада 2004 года. Для вытворчасці «Каліны» была пабудавана новая лінія, з заяўленай праектнай магутнасцю 220 тысяч аўтамабіляў у год. На пачатку вытворчасці дзённы тэмп зборкі складаў 335 штук. З восені 2005 года поўнасцю былі запушчаныя аўтаматызаваныя комплексы па зварцы і афарбоўцы кузаваў.
21 ліпеня 2006 пачата зборка пяцідзверных хэтчбэкаў (ВАЗ-1119), а ў жніўні 2007 года выпушчаны аўтамабіль у кузаве ўніверсал (ВАЗ-1117). З сярэдзіны 2008 года стала выпускацца спартыўная версія Lada 1119 — Lada Kalina Sport.
Леверкузен
Леверкузен (Leverkusen) — горад на захадзе Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн — Вестфалія. Размешчаны на правым беразе Рэйна, на паўночны ўсход ад Кёльна (мяжуе з ім). Насельніцтва 163 839 чалавек (2019).
Lada Kalina
Гісторыя
У жніўні 2007 года з-за дэфекту ў рулявой калонцы прыйшлося адклікаць 6200 аўтамабіляў, вырабленых у снежні 2005 — студзені 2006. Яны былі адрамантаваныя дылерам ААТ кампаніяй «Бранск-Лада».
Леверкузен
Леверкузен узнік у 1930 годзе ў выніку аб’яднання горада Вісдорф з суседнімі камунамі Шлебуш, Штайнбюхель і Райндорф, і быў названы ў гонар нямецкага аптэкара і прадпрымальніка Карла Леверкуза, які ў XIX стагоддзі заснаваў у Вісдорфе хімічную фабрыку. У нашыя дні Леверкузен вядомы як месцазнаходжанне хімічна-фармацэўтычнага канцэрна Bayer AG і футбольнага клуба Баер Леверкузен.
Lada Kalina
Гісторыя
З-за дэфекту ліцця картэра рулявога механізму завод адклікаў 171 аўтамабіль Lada Kalina, якія былі выпушчаныя 24 — 25 мая 2006 года. Акрамя таго, з-за дэфектаў апор рухавіка былі адкліканыя 8,4 тысячы аўтамабіляў Lada Kalina.
Улічваючы агульны аб’ём прададзеных аўтазаводам машын гэтай маркі, амаль 80 % аўтамабіляў Lada Kalina, якія былі выраблены заводам у 2006 годзе, утрымлівалі дэфекты.
Для выключэння магчымай няспраўнасці ў працы паліўнай сістэмы АўтаВАЗ аб’явіў аб адклiканнi 70.000 аўтамабіляў Lada Kalina, вырабленых з кастрычніка 2011 па сакавік 2012 года.
1 мая 2011 года быў спынены выпуск аўтамабіля Lada Kalina у кузаве седан, які быў заменены новым аўтамабілем Lada Granta. Што датычыцца мадыфікацый хетчбэк і ўніверсал, то іх выпуск яшчэ працягваўся некаторы час. 1 сакавіка 2013 года АўтаВАЗ завяршыў вытворчасць аўтамабіляў Лада Каліна першага пакалення. За 9 гадоў з канвеера сышло каля 760 тыс. машын.
Вішнявецкі сельсавет
Вішняве́цкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Стаўбцоўскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 г. вёска) Вішнявец. Размешчаны ў паўднёвай частцы раёна. Плошча 10744 га.
Lada Kalina
Абнаўленне 2013 года
Пад канец жніўня 2012 года на Маскоўскім міжнародным аўтасалоне (ММАС-2012) былі прадстаўленыя рэстайлінгавыя аўтамабілі Lada Kalina. Аўтамабілі атрымалі новы дызайн экстэр’еру і інтер’еру.
Вішнявецкі сельсавет
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Гавезнаўскі сельсавет у складзе Стаўбцоўскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Гавязна. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя Пагарэлецкага сельсавета. 27 кастрычніка 1964 года цэнтр сельсавета перайменаваны ў Вішнявец, сельсавет перайменаваны ў Вішнявецкі. 28 мая 2013 года да сельсавета далучана частка скасаванага Варацішчанскага сельсавета (4 населеныя пункты: Горкі, Жацерава, Раёўшчына, Савоні).
Lada Kalina
Абнаўленне 2013 года
Месца седана заняла мадэль Lada Granta, а абноўленая «Каліна» стала выпускацца толькі ў кузавах хэтчбэк (ВАЗ-2192) і ўніверсал (ВАЗ-2194), якім у мадэльным шэрагу адзведзена месца паміж Lada Granta і Lada Priora.
Серыйная вытворчасць другога пакалення Lada Kalina пачалася ў 2013 годзе. 16 мая — у кузаве хэтчбек, а 17 верасня — універсал.
Вішнявецкі сельсавет
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (11 населеных пунктаў) — 1487 чалавек, з іх 91,7 % — беларусы, 4,1 % — рускія, 2,8 % — палякі.
Lada Kalina
Абнаўленне 2013 года
Lada Kalina Sport другога пакалення выйшла ў продаж 6 жніўня 2014 года. Lada Kalina Sport абсталявана 118-моцным 16-клапанным рухавіком аб’ёмам 1.6 л, які дазваляе дасягаць 100 км/г за 9,5 секунд і развіваць максімальную хуткасць 197 км/г. Аўтамабіль атрымаў абноўленую сістэму ўпуску і выпуску, 5-ступеньчатую механічную каробку перадач са збліжанымі перадачамі і тросавым прывадам, рулявое кіраванне, паменшаны на 20 мм дарожны прасвет, газанапоўненыя амартызатары, 16-цалевыя нізкапрофільныя колы і абвісь спартыўнага стылю.
У жніўні 2014 годзе пачалася вытворчасць Lada Kalina Cross. Мадыфікацыя адрозніваецца молдынгамі, накладкамі на колавых арках і парогах, устаўкамі на панэлі прыбораў. Дарожны прасвет павялічаны на 23 мм. Машына мае больш жорсткія стабілізатары папярочнай устойлівасці, змененыя месцы мацавання спружын і новыя амартызатары.
Тэхнічныя характарыстыкі
Да 2007 года аўтамабілі прапаноўваўся толькі ў адной камплектацыі — «Норма» з васьміклапанным рухавіком 1,6 л. Пазней шэраг варыянтаў выканання быў пашыраны да трох асноўных: «стандарт», «норма», «люкс». Для кожнай мадэлі сямейства Lada Kalina прадугледжана дзве версіі рухавіка: 16-клапанны аб’ёмам 1,4 літра або 8-клапанны аб’ёмам 1,6 літра.
Мертэрт
Мертэрт (люксемб. Mäertert, фр. Mertert) — камуна ў Люксембургу, размяшчаецца ў акрузе Грэвенмахер. Камуна Мертэрт з'яўляецца часткай кантона Грэвенмахер. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.
Насельніцтва складае 3500 чалавек (на 2008 год), у камуне размяшчаюцца 1500 хатніх гаспадарак. Займае плошчу 15,25 км ² (па займаемай плошчы 81 месца з 116 камун). Найвышэйшая кропка камуны над узроўнем мора складае 325 м. (105 месца з 116 камун), найменшая 132 м. (1 месца з 116 камун).
Валожына 2
Вало́жына 2 (, Воложино 2) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Курапольскага сельсавета.
Стоя
Стоя (Στοά — «порцік») — у антычнай архітэктуры, доўгая галерэя-порцік, звычайна з адным-двума шэрагамі калон і са сцяной па адным з доўгіх бакоў; крытая каланада.
Валожына 2
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Лучай Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.
Стоя
У Афінах была асабліва вядомая стоя Пікіле (στοα Ποικίλη — «пярэстая» каланада), упрыгожаная роспісамі Палігната. Нярэдка стоі мела два рады калон, як напрыклад, у Пірэі. Царская стоя (Στοα βασίλειος, або βασιλική) у Афінах, у якой засядаў архонт, была падзелена трыма радамі калон на 3 часткі (алеі), з якіх сярэдняя была завершана паўкругам (άψίς). Гэта каланада была прататыпам рымскіх базілік, якія ад яе атрымалі сваю назву. У старажытных Афінах назва стоі мелі многія будынкі, напрыклад, крамы, свіраны.
У 1950-я гады амерыканцы аднавілі на агоры стою Атала.
Валожына 2
Гісторыя
Да 2002 года ўваходзіла ў склад Юнькаўскага сельсавета.
IC 138
IC 138 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральна галактыка) у сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
МФК Дарожнік
МФК «Дарожнік» — міні-футбольны клуб з Мінска. Да 2004 года прадстаўляў горад Фаніпаль.
Дасягненні клуба
Чэмпіянат Беларусі па міні-футболе
Кубак Беларусі па міні-футболе
Суперкубак Беларусі па міні-футболе
Паўночныя могілкі (Стакгольм)
Паўночныя могілкі (Norra begravningsplatsen) — найвялікшыя могілкі Швецыі, знаходзяцца ў паўночнай частцы Стакгольма. На тэрыторыі могілак вылучаюцца ўчасткі для нябожчыкаў іўдзейскага і каталіцкага веравызнанняў.
Эстонія
Эсто́нія (Eesti), афіцыйная назва — Эсто́нская Рэспу́бліка (Eesti Vabariik) — дзяржава ў Паўночнай Еўропе, на паўночна-ўсходнім узбярэжжы Балтыйскага мора, абмываецца водамі Фінскага і Рыжскага заліваў. На ўсходзе мяжуе з Расіяй (працягласць мяжы 294 км), на поўдні з Латвіяй (339 км). На поўначы, у Фінскім заліве, праходзіць марская мяжа з Фінляндыяй. На поўначы і захадзе абмываецца водамі Балтыйскага мора. З'яўляецца членам Еўрапейскага саюза, Еўразоны, НАТА і ўдзельнікам Шэнгенскага пагаднення.
Гісторыя
У старажытныя часы Эстонія была заселена плямёнамі фіна-уграў. Хрысціянства прыйшло на эстонскую зямлю, калі нямецкія крыжакі і датчане заваявалі краіну ў 1227 годзе. Буйнейшае выступленне эстаў супраць іншаземцаў вядомае пад назвай Паўстанне Юр’евай ночы (1343—1345). За сваю гісторыю Эстонія знаходзілася пад уладай розных замежных захопнікаў: крыжакоў, Даніі, Швецыі, Вялікага Княства Літоўскага, Рэчы Паспалітай, і ўрэшце рэшт Расійскай Імперыі. Да 1918 года пануючым класам заставаліся остзейскія немцы, рэшткі якіх з'ехалі ў Германію пасля Другой Сусветнай Вайны.
Пасля канчатковага вываду расійскіх войск 31 жніўня 1994 года Эстонія змагла развіваць актыўныя сувязі з Заходняй Еўропай. 29 сакавіка 2004 года Эстонія далучылася да НАТА, а 1 мая 2004 года — да Еўрапейскага Саюза.
Палітыка і дзяржаўны лад
Эстонія — унітарная дэмакратычная рэспубліка. Прэзідэнт Эстоніі абіраецца аднапалатным парламентам на пяць гадоў. Выканаўчая ўлада ажыццяўляецца ўрадам, які фарміруецца прызначаным прэзідэнтам прэм'ер-міністрам і складаецца з 14 міністраў. Урад прызначаецца прэзідэнтам са згоды парламента.
Заканадаўчая ўлада належыць аднапалатнаму Рыйгікогу («Дзяржаўная Асамблея»), які складаецца са 101 дэпутата і абіраецца на 4 гады.
Судовая ўлада прадстаўлена Вярхоўным Судом (эст.: Riigikohus), які складаецца з 19 судзей. Старшыня Вярхоўнага Суда пажыццёва прызначаецца парламентам з намінацыі Прэзідэнта.
Адміністрацыйны падзел
Эстонія мае ў сваім складзе 15 адміністрацыйных адзінак — паветаў (эст.: маакондаў).
Геаграфія
Эстонія ляжыць на ўсходнім узбярэжжы Балтыйскага мора на паўночна-ўсходняй частцы Усходне-Еўрапейскай платформы, паміж 57,3 і 59,5° паўночнай шыраты; і 21,5 і 28,1° заходняй даўгаты. Сярэдняя вышыня над узроўнем мора — 50 метраў.
Прыродныя рэсурсы Эстоніі складаюць гаручыя сланцы (або кукерсіт) і вапняк, а таксама лясы, якія займаюць 47 % тэрыторыі краіны. Эстонія мае больш 1400 азёр (самае вялікае — Чудска-Пскоўскае возера мае плошчу 3555 км²), шмат балот, і ўзбярэжжа даўжынёй 3 794 км з шматлікімі залівамі, пралівамі, бухтамі. Колькасць астравоў раўняецца прыкладна 1500, самыя вялікія (якія таксама з'яўляюцца асобнымі акругамі) — Саарэмаа і Хіюмаа.
Найвышэйшы пункт Эстоніі — Суур Мунамягі на паўднёвым усходзе краіны (318 м).
Эканоміка
Эстонія — член Еўрапейскага Саюза, буйнейшай у свеце эканамічнай зоны. Пасля аднаўлення незалежнасці краіны ў 1991 годзе адбылася прыватызацыя большасці энергетыкі, тэлекамунікацый, чыгункі і іншых прадпрыемстваў.
У 1994 годзе Эстонія стала першай у свеце краінай, якая перайшла на плоскую шкалу падаткаў, пры якой прыбытак любога памеру абкладаецца па адзіным тарыфе (26 %). У студзені 2005 года падатак на даходы фізічных асоб быў зменшаны да 24 %.
Валавы ўнутраны прадукт на асобу складае $18.453 і з'яўляецца найвышэйшым сярод краін Балтыі.
Моцна развіты сектар інфармацыйных тэхналогій. Эстонія займае першыя месцы ў свеце па карыстанні Інтэрнэтам і выкарыстанні найноўшых сродкаў сувязі.
Лічбавае рэзідэнцтва Эстоніі, запушчанае ў 2014 годзе, дае замежным грамадзянам абаронены доступ да электронных паслугаў краіны. Як гаворыцца ў інфармацыі на партале па рэгістрацыі электронных рэзідэнтаў, з электронным эстонскім ID можна падпісваць дакументы лічбавым подпісам. E-рэзідэнт Эстоніі можа праз інтэрнэт засноўваць у краіне камерцыйнае аб'яднанне, дыстанцыйна ўдзельнічаць у яго кіраванні без прызначэння дырэктарам грамадзяніна краіны, рабіць анлайн-плацяжы, і, у адрозненне ад іншых замежнікаў, весці спрошчаны дакументаабарот і дэклараваць выплачаныя ў краіне падаткі. 10% эстонскіх электронных рэзідэнтаў — грамадзяне Фінляндыі.
Насельніцтва
Амаль семдзесят працэнтаў насельніцтва складаюць этнічныя эстонцы, астатнія — пераважна рускія, якія жывуць галоўным чынам у прамысловым паўночным рэгіёне краіны ці ў сталіцы Таліне.
Рэлігія
Як і ў Латвіі, вернікамі сябе вызначае даволі малая частка насельніцтва Эстоніі (каля аднае траціны). Большасць вернікаў Эстоніі належаць да лютэранскай канфесіі. Руская мяншыня спаведуе праваслаўе. Пры гэтым традыцыйна высокая пашана аддаецца традыцыйным паганскім вераванням.
Прыкладна 32 % насельніцтва залічвае сябе да пэўнае рэлігіі:
Таксама маюцца больш дробныя групы пратэстанцкіх і іўдзейскіх вернікаў.
Культура
Дзяржаўная мова Эстоніі — эстонская. Шырока распаўсюджаныя руская і англійская. Эстонія вядомая, як краіна з найвышэйшым у свеце ўзроўнем пісьменнасці.
Беларуска-эстонскія адносіны
Дыпламатычныя дачыненні ўрады ўстанавілі 6 красавіка 1992 года.
У сакавіку 1994 года было афіцыйна адкрыта Генеральнае консульства Рэспублікі Беларусь у Таліне, якое ў чэрвені 2010 года было рэарганізавана ў Пасольства Рэспублікі Беларусь у Эстонскай Рэспубліцы (пастанова Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 21 красавіка 2010 г. № 599).
Генеральнае консульства Эстонскай Рэспублікі ў Мінску было адкрыта ў ліпені 1995 года, а пасля ў кастрычніку 2009 года было пераўтворана ў Пасольства Эстонскай Рэспублікі ў Рэспубліцы Беларусь.
Атрымала развіццё міжрэгіянальнае супрацоўніцтва. У прыватнасці такія сувязі ўстаноўлены паміж такімі гарадамі / рэгіёнамі Беларусі і Эстоніі: Фрунзенскі раён г. Мінска — горад Маарду, Барысаў — горад Нарва, Пастаўскі раён — Йыхвіская воласць, Салігорск — Кохтла-Ярвэ, Мсціслаў — Сілламяэ, Браслаўскі раён — павет Рапла, Валожынскі раён — павет Йыгева.
Беларуская літаратура прадстаўлена ў Эстоніі дзякуючы дзейнасці перакладчыка Олева Йыгі.
NGC 393
NGC 393 (іншыя абазначэнні — UGC 707, MCG 6-3-15, ZWG 520.18, 5ZW 52, PGC 4061) — галактыка ў сузор’і Андрамеда.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Іван Зайцаў
Іван Зайцаў:
Аляксандр Іванавіч Быліна
Аляксандр Быліна (нар., ) — беларускі футбаліст (абаронца) і трэнер. У цяперашні час працуе трэнерам у штабе мінскага «Дынама».
Клубная кар’ера
Пачынаў кар’еру ў мінскіх клубах, потым гуляў за «Шахцёр» і «Граніт». З 2010 года выступаў за бабруйскую «Белшыну», у 2011 годзе замацаваўся ў асноўным складзе бабруйскага клуба.
У студзені 2013 года перайшоў у «Дняпро», дзе стаў іграком асновы. Выступаў на пазіцыі флангавага (левага або правага) абаронцы. Ліпень 2013 года прапусціў з-за траўмы, пазней вярнуўся ў асноўны склад.
У студзені 2014 года падпісаў кантракт са «Слуцкам». У слуцкім клубе стаў асноўным левым абаронцам. У снежні 2014 года кантракт са «Слуцкам» быў разарваны.
З пачатку 2015 года трэніраваўся разам з «Зоркай-БДУ». У красавіку падпісаў кантракт з гэтым клубам. У «Зорцы-БДУ» быў іграком асновы.
У студзені 2016 года вярнуўся ў «Слуцк», дзе зноў стаў выступаць у якасці левага абаронцы. Сезон 2017 пачынаў у аснове, але пазней страціў месца ў складзе. Па заканчэнні сезона ў лістападзе 2017 года разарваў кантракт са «Слуцкам».
У пачатку 2018 года трэніраваўся з «Крумкачамі», а ў сакавіку — з клубам «Ашмяны-БДУФК». Аднак пазней, пасля таго як «Крумкачы», не атрымаўшы ліцэнзіі для ўдзелу ў Вышэйшай лізе, заявіліся ў Другую, Быліна зноў далучыўся да сталічнай каманды. Па выніках сезона 2018 дапамог «Крумкачам» выйсці ў Першую лігу. У студзені 2019 года падоўжыў кантракт з клубам, які змяніў афіцыйную назву на НФК. У пачатку сезона 2019 амаль не з’яўляўся на полі, з ліпеня стаў часцей выхадзіць у складзе. У студзені 2020 года пакінуў НФК.
Брацлаўскае ваяводства
Брацлаўскае ваяводства  — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў Вялікім Княстве Літоўскім (з 1569 года ў складзе Каралеўства Польскага). Сталіца — горад Брацлаў.
Аляксандр Іванавіч Быліна
Клубная кар’ера
У лютым 2020 года стала вядома, што Аляксандр Быліна пачынае працаваць у структуры мінскага «Дынама» ў якасці селекцыянера.
Брацлаўскае ваяводства
Сімволіка
Герб ваяводства меў наступны выгляд: «на чырвоным крыжы блакітны дыск з залатым паўмесяцам».
Аляксандр Іванавіч Быліна
Клубная кар’ера
У 2021 годзе ў якасці аматара выступаў за «Брэстжылбуд» у Другой лізе, правёў 1 матч.
Брацлаўскае ваяводства
Сімволіка
Ваяводская харугва была шэрага колеру з выявай Пагоні ў чырвоным полі.
Гісторыя
Утварылася паводле адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформы (1565—1566) на ўсходняй палове Падольскай зямлі (Ніжняе Падолле).
Літоша
Літо́ша — рака ў Лельчыцкім раёне Гомельскай вобласці, левы прыток ракі Убарць (басейн Дняпра). Даўжыня 6,5 км. Пачынаецца за 5 км на поўнач ад вёскі Мілашавічы, упадае ў Убарць каля вёскі Баравое.
Брацлаўскае ваяводства
Гісторыя
У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) тэрыторыя ваяводства апынулася ў складзе Расійскай імперыі.
Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
Падзялялася на два паветы: Вінніцкі і Брацлаўскі (апошні складаўся з дзвюх частак уласна Брацлаўскай і Звянігарадскай). У кан. XVIII ст. вылучыліся Набускі (цэнтр — Гранаў) і Звянігарадскі паветы.
Ураднікі
У Сенаце Рэчы Паспалітай Падляшскае ваяводства мела двух прадстаўнікоў — ваяводу і кашталяна.
Вілейскае партызанскае злучэнне
Камандаванне
Узначальвалася ваенна-аператыўным аддзелам Вілейскага падпольнага абкома КП(б)Б. Кіруючы склад злучэння: 1-ы сакратар падпольнага абкома Іван Фролавіч Клімаў, начальнік ваенна-аператыўнага аддзела Фёдар Рыгоравіч Клімаў.
Структура
Тэрыторыя вобласці была падзелена на тры зоны: Паўднёва-Усходнюю, Цэнтральную і Паўночную (упаўнаважаныя па зонах Павел Антонавіч Жуковіч, Аляксандр Андрэевіч Манахаў, В. А Цітавец), у кожнай былі створаны аператыўныя групы падпольных абкомаў КП(б)Б і ЛКСМБ, замацаваны партызанскія брыгады і атрады.
На час злучэння з Чырвонай арміяй (ліпень 1944 года) яднала васемнаццаць партызанскіх брыгад:
5 асобна дзейных атрадаў: усяго каля 12 000 партызан.
Аляксандру Сямёнавічу Азончыку, Андрэю Іванавічу Валынцу, Ганне Іванаўне Маслоўскай, Пятру Міронавічу Машэраву прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.
Анатоль Зайцаў
Анатоль Зайцаў:
IC 139
IC 139 — галактыка тыпу GxyP (частка галактыкі) у сузор’і Трыкутнік.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Райпур
Райпур — горад у Індыі, сталіца штата Чхатысгарх, на паўночным усходзе Дэканскага пласкагор'я. 785 тыс. жыхароў (2011). Транспартны вузел. Прадпрыемствы тэкстыльнай і харчовай прамысловасці.
Заводны Лес
Заво́дны Лес (Воўчыя Норы,, Заводный Лес) — вёска ў Слонімскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Новадзевяткавіцкага сельсавета.
Знаходзіцца за 28 км у напрамку на поўдзень ад горада Слонім, за 170 км ад Гродна, за 29 км ад чыгуначнай станцыі Слонім.
Гісторыя
У ХІХ стагоддзі — невялікая вёска, адносілася да фальварка Забулле, які ўваходзіў у склад маёнтка Новыя Дзявяткавічы. Паводле інвентара 1846 года, вёска знаходзілася ва ўласнасці памешчыка Альфрэда Слізеня.
Падчас Вялікай Айчыннай вайны вёска была спалена фашыстамі разам з жыхарамі. У 1967 годзе за 0,6 км на паўднёвы ўсход ад вёскі на магіле ахвяр фашызму пастаўлены абеліск.
З 22 ліпеня 1966 года вёска ў Новадзявяткавіцкім сельсавеце. Уваходзіць у СРУСП «Новадзявяткавічы».
Аталезь
Ата́лезь (, Аталезь) — аграгарадок у Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Шашкоўскага сельсавета. Месціцца за 18 км ад Стоўбцаў.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Аталезскага сельсавета.
Насельніцтва станам на 2013 год—423 жыхары.
Вечавы звон
«Вечавы звон» — рэвалюцыйна-прапагандысцкі гурток эсэраўскага кірунку ў 1902—1903 гадах у горадзе Горы-Горкі Магілёўскай губерні (цяпер Магілёўская вобласць). У яго ўваходзілі 5 навучэнцаў мясцовай земляробчай школы І. П. Папоў (у 1901 годзе выключаны са школы за атрыманне з-за мяжы забароненай брашуры Л. Талстога), В. К. Пятроў, А. Я. Іпатаў, Ф. К. Кірсанаў і В. Н. Тамараў (вучыліся ў школе пасля выключэння за ўдзел у палітычных хваляваннях з Казанскага земляробчага вучылішча, жылі на адной кватэры). Гурткоўцы склалі і надрукавалі літаграфічным спосабам пракламацыю «Да ўсяго сялянскага люду», якую разам з іншымі друкаванымі матэрыяламі эсэраў («Аб барацьбе», «Аб праўдзе», «Гутаркі аб зямлі» і інш.) распаўсюджвалі ў лютым і красавіку 1903 года па вёсках Горацкага і Чавускага паветаў. Неўзабаве гурток разграміла паліцыя. Папоў быў высланы на 5 гадоў ва Усходняюю Сібір, Пятроў і Іпатаў — на 3 гады ў Архангельскую губерню, Тамараў і Кірсанаў на 3 гады аддадзены пад публічны нагляд паліцыі па месцы жыхарства бацькоў.
Dominus ac Redemptor
Dominus ac Redemptor (Dominus ac Redemptor Noster) – папскае брэвэ (пасланне) рымскага папы Клімента XIV ад 21 ліпеня 1773 г. Гэтым дакументам быў скасаваны манаскі ордэн езуітаў (Таварыства Ісуса).
Папскае рашэнне было выклікана палітычнай неабходнасцю: перадусім, жаданнем рымскага прастола замірыцца з манаршай дынастыяй Бурбонаў. У выніку папства нармалізавала адносіны з каталіцкімі дзяржавамі Заходняй Еўропы, вярнула касцёльныя ўладанні, захопленыя Францыяй і Неапалем пры Кліменце ХІІІ, і аднавіла свой суверэнітэт над Авіньёнам і Беневента. Клімент ХIV быў перакананы ў тым, што ворагі не даруюць яму публікацыю брэве. Хуткая смерць рымскага пантыфіка (22 верасня 1774 г.), сапраўды спрыяла нараджэнню шырока распаўсюджанай версіі, што ён быў атручаны езуітамі. Дзеянне брэве ў сусветным маштабе забяспечыць не атрымалася, і гэта ў значнай ступені абумовіла яго недаўгавечнасць.
У Рыме езуіты былі распушчаны 16 жніўня, а генерал скасаванага ордэна Ларэнца Рычы, які выступаў супраць перамен, разам са сваім намеснікам быў увязнены ў рымскай крэпасці св. Анёла, дзе і памёр у 1775 г. Дзейнасць Таварыства Ісуса на тэрыторыі Вялікага княства Літоўскага ў пачатку 70-х гг. XVIII ст. вялася ў межах Літоўскай і Мазавецкай правінцый. Аднак пасля першага падзелу Рэчы Паспалітай 201 езуіт (97 айцоў, 57 схаластыкаў і 45 братоў) і шэраг езуіцкіх пляцовак (у Полацку, Віцебску, Магілёве, Оршы, Мсціславе, Дынабургу) апынуліся ў Расійскай імперыі. Кацярына ІІ забараніла публікаваць касацыйнае брэве і ўзяла ордэн пад сваю апеку.
Яўген Станіслававіч Зайцаў
Яўген Станіслававіч Зайцаў (нар., Мсціслаў Магілёўскай вобласці) — беларускі ваенны і дзяржаўны дзеяч.
Dominus ac Redemptor
Пэўны час дзейнасць езуітаў працягвалася і ва ўладаннях прускага караля-пратэстанта Фрыдрыха ІІ, які высока ацэньваў поспехі іх адукацыйнай дзейнасці. Аднак спачатку ў Сілезіі (1776), а потым і ў сваіх польскіх землях (1780) ён усё ж пазбавіўся ад апальнага ордэна.
Яўген Станіслававіч Зайцаў
Біяграфія
Скончыў Харкаўскае вышэйшае ваеннае камандна-інжынернае вучылішча ракетных войскаў імя Маршала Савецкага Саюза М. І. Крылова, Беларускі недзяржаўны інстытут правазнаўства.
Dominus ac Redemptor
Рашучая падтрымка з боку расійскіх уладаў і паспяховая дзейнасць беларускіх езуітаў, цэнтрам якіх становіцца Полацк, а потым нарастанне кансерватыўных настрояў у Заходняй Еўропе пад уздзеяннем падзей Французскай рэвалюцыі вымусілі папства перагледзець сваё стаўленне да Таварыства Ісуса. Пій VI у 1783 г. даў вусную згоду на яго існаванне на тэрыторыі Расійскай імперыі. Пій VII у 1801 г. сваім брэвэ Catholicae fidei даў на гэта афіцыйны дазвол, а ў 1814 г. булай Sollicitudo omnium ecclesiarum аднавіў дзейнасць Таварыства Ісуса ў сусветным маштабе.
Яўген Станіслававіч Зайцаў
Біяграфія
З 1992 года праходзіў ваенную службу на розных пасадах — ад інжынера аддзялення ракетнага палка да камандзіра артылерыйскай брыгады. З 2012 года па 2019 год — ваенны камісар Брэсцкай вобласці, начальнік Брэсцкага гарнізона.
Выбіраўся дэпутатам Брэсцкага гарадскога Савета дэпутатаў 26-га склікання, дэпутатам Брэсцкага абласнога Савета дэпутатаў 27-га і 28-га скліканняў. Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 7-га склікання.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам «За службу Радзіме» III ступені, медалямі «За бездакорную службу» II і III ступені.
Аленскае выступленне сялян
Падзеі
Не дачакаўшыся дапамогі ад улад, сяляне ў 1880 г. знішчылі межавыя знакі і пачалі пасвіць жывёлу на спрэчных землях, якія ўваходзілі ў склад маёнтка, што належаў купцу Прасольнаму. У лютым 1881 г. сяляне перашкодзілі перавозцы сена з гэтых зямель у фальварак, учынілі парубку лесу, а ў красавіку і маі сілай не дапусцілі правядзення на спрэчных дзялянках сельскагаспадарчых работ і ўступілі ў сутычку з паліцыяй. У 1882 г., нягледзячы на процідзеянне паліцыі, яны скасілі луг Прасольнага і выказалі намер зжаць яго збожжа. Для ўхіхамірвання сялян 15 чэрвеня 1882 г. у вёску прыбыў магілёўскі губернатар А. С. Дамбавецкі, які запатрабаваў спыніць самавольныя дзеянні. Нягледзячы на пагрозу губернатара прымяніць сілу, сяляне, узначаленыя сваім аднавяскоўцам І. Філіпавым, які незадоўга да гэтага вярнуўся з войска, катэгарычна адмовіліся падпарадкавацца. На наступны дзень загадам губернатара ў вёску для задушэння выступлення былі ўведзены 2 роты салдат 62-га пяхотнага Суздальскага палка. Пад націскам узброенай сілы 14 жніўня на сходзе сяляне адмовіліся ад сваіх намераў і прасілі вывесці з вёскі вайсковую каманду. Але праз некалькі дзён радавы гэтай каманды Зічык, ураджэнец суседняй в. Цвёрдава, заклікаў сялян не ўступаць патрабаванням улад да яго вяртання з Пецярбурга, куды ён, самавольна пакінуўшы часць, накіраваўся, каб хадайнічаць за землякоў. У выніку многія жыхары в. Алень сышлі ў суседнія лясы і там хаваліся, чакаючы вяртання Зічыка. Толькі ў кастрычніку 1882 г. частка сялян спыніла супраціўленне і падпарадкавалася распараджэнням улад. Губернатар загадаў вывесці з вёскі адну роту салдаь, а другую пакінуць на поўным утрыманні сялян, што працягвалі праяўляць непакорнасць. У хуткім часе выступленне было канчаткова задушана.
Беларусы ў Польшчы
Беларусы ў Польшчы — адной з найбуйнейшых нацыянальных меншасцяў. Паводле перапісу 2002 года, у Польшчы жыве 50 тысяч беларусаў, пераважна ў Падляскім ваяводстве (96,6 %; найбольш у Беластоку — 7,5 тысяч). Тым часам паводле падлікаў Пятра Эбергарта ў 1992 годзе іх колькасць складала 215 тысяч чалавек, а паводле Марка Галушка колькасць беларусаў дасягае 230 тысяч.
На думку польскага даследчыка К. Падляскага, у канцы 1980-х у Польшчы жыло ад 250 да 400 тысяч беларусаў, паводле звестак Польскай аўтакефальнай праваслаўнай царквы — 290 тысяч (1/3 ейных вернікаў). Паводле статыстыкі выбараў у сойм у 1989 годзе на Беласточчыне беларусы складалі 30 % насельніцтва (206,8 тысяч чалавек), у тым ліку ў Беластоку 25 % (65,5 тыс. чал.), Бельску Падляскім і Гайнаўцы па 65 % (адпаведна 17,2 і 15,1 тысяч чалавек). Паводле перапісу беларускую мову ў штодзённых зносінах ужывае толькі 40,6 тысяч чалавек.
Абароне правоў і інтарэсаў беларускай дыяспары ў Польшчы спрыяюць Дэкларацыя пра беларуска-польскія адносіны (кастрычнік 1990), пагадненне пра супрацоўніцтва паміж Міністэрствам адукацыі Беларусі і Міністэрствам народнай адукацыі Польшчы (сакавік 1992), беларуска-польская Дамова пра добрасуседства і супрацоўніцтва ад 23 чэрвеня 1992 года.
Рассяленне
Беларусы ёсць аўтахтонным насельніцтвам Усходняй Беласточчына, якая ў 1944 годзе перададзена Польшчы. Беларусы афіцыйна пераважаюць колькасна ў чатырох гмінах Падляскага ваяводства, адрозніваючыся такім чынам ад іншых нацыянальных меншасцяў Польшчы (апроч іх адно літоўцы ствараюць абсалютную большасць насельніцтва ў Пунскай гміне). У 12 гмінах ваяводства (у тым ліку ў гарадах Бельску Падляскім і Гайнаўцы) беларусы складаюць больш за 20 % насельніцтва, што, згодна з законам ад 6 студзеня 2005 года, дало ім права на ўжыванне двухмоўных назваў геаграфічных аб’ектаў і выкарыстанне беларускай мовы ў кантактах з урадам. З 21 чэрвеня 2007 года беларуская мова стала афіцыйнай у Гайнаўцы. Адпаведную ўхвалу на ўнёсак Беларуска-народнай фракцыі прыняла гарадская Рада.
Праведзенае ў 1992 годзе анкетнае даследванне абапіралася на выяўленні і параўнанні колькасці прадстаўнікоў меншасцяў у Польшчы паводле афіцыйных дадзеных, паводле меркавання гмінных уладаў і паводле меркавання прадстаўнікоў арганізацый меншасцяў. Паводле афіцыйных дадзеных (1976) лічба беларусаў акрэслівалася ў 180 тысяч асоб, паводле ацэнак гмінных уладаў (1992) колькасць беларусаў складала 76 тысяч, а паводле ацэнак беларускіх арганізацый (1992) — 400 тысяч асоб. Разам з тым даследчык Люцыян Адамчык падкрэслівае, што дадзеныя анкетных даследванняў не абапіраліся на самадэкларацыі грамадзян, а афіцыйныя звесткі былі часцякам значна скажоныя па палітычных прычынах. Так, колькасць нямецкай меншасці была ацэнена ў 3 тыс. асоб, у той час як гмінныя ўлады ацэньвалі яе колькаснасць у 260 тыс., а ўласна арганізацыі нямецкай меншасці — у 250—300 тыс. Такім чынам, колькасць немцаў Польшчы была заніжана, як мінімум, у 83 разы.
Польская даследчыца Андрыяна Скарупска падкрэслівала пэўныя цяжкасці з дакладным вызначэннем колькасці беларусаў у Польшчы, што было абумоўлена недасканаласцю методык падліку (адсутнічала прамое пытанне аб нацыянальнай прыналежнасці), а таксама тым фактам, што колькасць беларусаў вызначалася толькі праз статыстыку, якая фактычна датычылася толькі праваслаўных. Спецяліст таксама адзначала феномен падвоенай, няпэўнай альбо рэгіянальнай самасвядомасці сярод шэрагу жыхароў беларуска-польскага памежжа.
Паводле дадзеных перапісу насельніцтва Польшчы 2011 г. беларускае насельніцтва склала 43 878 чалавекі, паменшыўшыся ў параўнанні з перапісам 2001 г. прыблізна на 4 тыс. (у 2001 г. — 47 640). Найбольшую долю беларусы складалі ў чатырох паўднева-ўсходніх паветах Падляскага ваяводства: 39,2 % — у Гайнаўскім павеце, 19,8 % — у Бельскім, 3,46 % — у Семятыцкім, 3,2 % — у Беластоцкім. У 12 гмінах ваяводства доля беларусаў перавышала 20 %, а ў чатырох гмінах (81 % у гміне Чыжы Гайнаўскага павета, 81 % у гміне Дубічы Царкоўныя Гайнаўскага павета, 68 % у гміне Орля Бельскага павета, 84 % у гміне Гайнаўка Гайнаўскага павета) доля беларускага насельніцтва была большай за 50 %. Паводле афіцыфных падлікаў беларуская меншасць з’яўляецца другой найбуйнейшай нацыянальнай меншасцю ў Польшчы пасля нямецкай меншасці (144 236 асоб).
Гісторыя
Беларуска-польскія кантакты вядомыя ад часоў ранняга Сярэднявечча (гандлёвыя стасункі, дынастычныя шлюбы, ваенныя сутыкненні і інш.). Беларуская прысутнасць у Польшчы і абмен насельніцтвам пачаліся ў часы ВКЛ. Ранейшыя беларусы траплялі на польскія землі як ваеннапалонныя. Прыкладам, калі ў 1325 вялікі князь літоўскі Гедзімін аддаў сваю дачку Альдону за Казіміра, сына Уладзіслава I Лакетка, з Польшчы былі вернутая пэўная колькасць ваеннапалонных, а ў складзе світы Альдоны ў Польшчу былі накіраваныя выхадцы з ВКЛ. Лічыцца, што ў сярэдзіне ХІV ст. у Польшчы жыло каля 40 тыс. беларусаў. У 1386, ажаніўшыся з польскай каралевай Ядзвігай, каралём Польшчы стаў вялікі князь ВКЛ Ягайла, які паклаў пачатак польскай каралеўскай дынастыі Ягелонаў.
У выніку Люблінскай уніі 1569 беларусы і палякі амаль да канца XVIII ст. апынуліся ў складзе адзінай дзяржавы — Рэчы Паспалітай. Пасля падзелаў Рэчы Паспалітай пэўная колькасць беларусаў жыла на этнічна польскіх землях у складзе Расійскай імперыі. Паводле перапісу 1897 у Прывіслінскім краі беларусы складалі 6,7 % насельніцтва (каля 30 тыс. чал.), найбольш у Сувалкаўскай (27 525 чал.) і Варшаўскай (1354 чал.) губернях.
Пасля Першай сусветнай вайны, калі польская дзяржава была адноўлена, на ейных землях засталася частка этнічных беларусаў. У складзе Польшчы неўзабаве апынулася вялікая частка этнічна беларускіх земляў (г. зв. Заходняя Беларусь), што ўвайшлі ў склад Віленскага, Палескага, Наваградскага, Беластоцкага ваяводстваў. Паводле падлікаў статыстычных органаў СССР у Польшчы жыло 3250 тыс. чал. У верасні 1939 беларускія землі Польшчы ўвайшлі ў склад СССР. Падчас Другой сусветнай вайны беларусы служылі ў Войску Польскім, удзельнічалі ў абарончых баёў у 1939, уваходзілі ў склад Арміі Андэрса, Арміі Краёвай і Арміі Людовай.
Пад канец Другой сусветнай вайны паводле савецка-польскіх пагадненняў пра мяжу ад 26 ліпеня 1944 і 16 жніўня 1945 улады СССР перадалі Польшчы з складу БССР 17 раёнаў Беластоцкай і 3 раёны Брэсцкай абласцей, населеныя пераважна беларусамі. Падчас дэмаркацыі мяжы паміж БССР і Польшчай і ўзаемнае рэпатрыяцыі насельніцтваа з Беларусі ў Польшчу (пераважна на Беласточчыну) у 1944—1948 пераехалі больш за 270 тыс.-чалавек (беларусы-каталікі дэкларавалі сябе палякамі). Праз тэрор польскага нацыяналістычнага падполля, неспрыяльнае эканамічнае становішча на Беласточчыне частка беларусаў пасялілася ў Альштынскім краі, Памор’і (раёны Гданску і Шчэціну), Варшаве, Кракаве, Торуні і інш. гарадох.
У 1946 годзе адбылося масавае забойства беларусаў Падляшша, здзейсненыя бандай былых байцоў польскай Арміі Краёвай на чале з капітанам Рамуальдам Райсам на тэрыторыі Беластоцкага ваяводства.
Да 1948 улады Польшчы афіцыйна не прызнавалі наяўнасці беларускай нацыянальнай меншасці ў краіне. Арганізаваная нацыянальна-культурная дзейнасць беларусаў, што пачалася пад канец 1940-х з аднаўлення беларускага школьніцтва, актывізавалася ў кастрычніку 1956, калі нацыянальныя меншасці атрымалі права арганізоўваць свае аб’яднанні, якія, тым не менш, знаходзіліся пад кантролем і ў фінансавай залежнасці ад Міністэрства ўнутраных спраў. Было створанае Беларускае грамадска-культурнае таварыства (БГКТ), кафедра беларускай філалогіі ў Варшаўскім універсітэце і інш. У 1956 пачала выдавацца газета «Ніва», у 1957 — «Беларускі каляндар», а ад 1958 дзейнічае літаратурна-мастацкае аб’яднанне «Белавежа», створаныя беларускія ліцэі ў Бельску Падляскім і Гайнаўцы. Паводле сацыяльнага статусу да канца 1950-х бальшыня беларусаў Польшчы была сялянамі.
У 1976 г. Цэнтральны Камітэт Польскай Аб’яднанай Рабочай партыі прыняў рашэнне аб маральна-палітычным адзінстве польскай нацыі, што мелі негатыўныя наступствы для дзейнасці аб’яднанняў нацыянальных меншасцяў. У 1970-я і ў часе ваеннага становішча ў 1981—1983 праз абмежаванні з боку польскіх уладаў назіраўся спад грамадска-культурнай актыўнасці беларусаў. У 1980-я ўзніклі Беларускае аб’яднанне студэнтаў (1981, зарэгістраванае ў 1988), беларускі музей у Гайнаўцы, шэраг беларускіх выдавецтваў і пэрыядычных выданняў.
Пасля цяжкіх для беларускага нацыянальнага жыцця ў Польшчы часоў у 1970-1980-я гг. змены грамадска-палітычнай сітуацыі ў 1989—1991 гг. дазволілі выправіць становішча да лепшага. На пачатку 1990-х гг. у польскіх школах беларускую мову вывучалі 3 677 чалавек, а ў беларускіх ліцэях у Гайнаўцы і ў Бельску займаліся 630 вучняў. У ліцэі ў Гайнаўцы выкладанне прадметаў вялося на польскай мове, аднак 4 гадзіны на тыдзень адводзілася на вывучэнне беларускай мовы, літаратуры, культуры і гісторыі Беларусі. Беларуская філалогія як спецыяльнасць для славяністаў была ўведзена ў Люблінскім універсітэце, а ў Ягелонскім універсітэце выкладаўся курс беларускай мовы.
У 1990-я былі зарэгістраваныя Рада беларускіх арганізацый у Польшчы, Саюз гмінаў усходняе Беласточчыны, Саюз беларускай моладзі, Беларускае гістарычнае таварыства (кіраўнік Алег Латышонак), Асацыяцыя беларускіх журналістаў. Створаныя Згуртаванне варшаўскіх беларусаў, беларускае культурна-асветнае таварыства ў Гданьску «Хатка» (1992), беларускі гурток у Ольштыне. У 1997 у сойм быў абраны кіраўнік БГКТ Ян Сычэўскі.
Грамадска-культурнае жыццё
Бальшыня вернікаў належыць Польскай Аўтакефальнай Праваслаўнай Царквы, што праз сваю дзейнасць спрыяе захаванню нацыянальнай адметнасці беларусаў: выдаецца штомесяц часопіс «Przegląd Prawosławny», дзейічаюць Брацтва Святых Кірыла і Мяфодзія, Моладзевае Праваслаўнае Брацтва.
Гісторыю, культуру, побыт беларускае дыяспары ў Польшчы даследуюць Алена Глагоўская, Яўген Мірановіч, Ян Мірановіч, Юрый Туронак і іншыя польскія гісторыкі беларускага паходжання. Выдаюцца літаратурныя творы А. Барскага (А. Баршчэўскага), М. Гайдука, С. Яновіча, В. Шведа і іншых беларускіх пісьменнікаў Польшчы.
Палітычнае жыццё
Прадстаўнікі беларускай меншасці ўваходзяць у мясцовае кіраўніцтва Падляскага ваяводства. На парламенцкіх выбарах 2001 беларускія арганізацыі здолелі правесці двух паслоў — Аўгена Чыквіна і Аляксандра Чужа — і аднаго сенатара Сяргея Плеву (утрох — прадстаўнікі Саюза Дэмакратычнай Лявіцы-Уніі Працы). У выбарах у Падляскі ваяводскі соймік у 2002 за Беларускі Выбарчы Камітэт было аддадзена 15.544 галосаў (4,11 %). Найбольшую колькасць галасоў атрымалі Сакрат Яновіч (1736), Ян Чыквін (4846) і Яўген Вапа (5134). Такая малая колькасць галасоў звязаная з тым, што паветы з беларускай меншасцю былі злучаныя з этнічна польскімі, дзе моцныя нацыяналістычныя сімпатыі (гэтак Семятыцкі і Бельскі паветы былі злучаныя з Высокамазавецкім і Замброўскім).
На парламенцкіх выбарах 2005 дэпутацкі мандат здолеў атрымаць толькі Яўген Чыквін, набраўшы 14481 голас.
Шырокай падтрымкай падляскіх беларусаў карыстаецца Уладзімеж Цімашэвіч, кандыдат у прэзідэнты Польшчы ў 2005. Найбольш яго падтрымліваюць у Бельскім, Гайнаўскім і Семятыцкім паветах. Для большасці польскіх беларусаў Цімашэвіч быў нацыянальным кандыдатам, хоць ён ніколі не казаў пра свае беларускае паходжанне. Дзякуючы Цімашэвічу вялікай падтрымкай карыстаецца і яго партыя Саюз Дэмакратычнай Лявіцы. У той самы час беларускае паходжанне кандыдата было скарыстана яго супернікамі, якія выкарысталі нелюбоў да беларусаў ці да праваслаўных, што існуе ў некаторых мясцовасцях. Яны таксама акцэнтавалі ўвагу на аўтарытарным рэжыме Аляксандра Лукашэнкі ў самой Беларусі. На выбарах у Падляскі ваяводскі соймік у 2006 за Беларускі Выбарчы Камітэт было аддадзена 7914 галасоў (2.05 %), найбольш — за Яна Чыквіна (2405), Аўгена Вапу (1669) і Аўгена Мірановіча (1119). Хоць БВК не атрымаў аніводнага мандату, у складзе сойміку апынуліся тры беларусы. Аднак прадстаўнікі беларускай меншасці атрымалі шмат месцаў у гарадскіх радах. У Беластоку 4 мандаты атрымалі кандыдаты ад Форуму Меншасці Падляшша, якія супрацоўнічалі з Грамадзянскай платформай. У Бельску Падляскім 7 мандатаў з 21 атрымала Бельская Кааліцыя, што складалася з беларускіх арганізацый. У Гайнаўцы 6 з 21 мандату былі аддадзеныя Беларускаму Выбарчаму Камітэту. На выбарах у Падляскі соймік у 20 мая 2007 Беларускі Выбарчы Камітэт атрымаў 2,19 % галасоў. Разам з беларусамі па спісе БВК праходзілі ўпершыню і прадстаўнікі літоўскай меншасці.
Электронныя СМІ
Першая праграма па-беларуску з’явілася на «Радыё Беласток» у 1956 годзе. На радыё існуюць наступныя беларускамоўныя праграмы і перадачы: «Пад знакам Пагоні», «Пажадальная песня», «Духоўныя сустрэчы» і «Перад выхадам у царкву». На TVP3 Białystok штотыдзень ідзе інфармацыйна-публіцыстычная перадача «Беларускі тыдзень», прысвечаная жыццю беларусаў Польшчы. Ад 2002 выходзяць беларускія праграмы і на Радыё Рацыя.
NGC 394
NGC 394 (іншыя абазначэнні — MCG 5-3-63, ZWG 501.95, ARAK 30, PGC 4049) — лінзападобная галактыка (S0) у сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ніўлакіта
Гісторыя
Востраў Ніўлакіта, відавочна, быў адкрыты ў 1568 г. іспанскім мараплаўцам Альвара Менданья дэ Нейра. Да 1949 г. заставаўся бязлюдным. У XIX ст. час ад часу наведваўся здабытчыкамі гуана. Дзякуючы маракам на востраве апынулася некалькі кароў, якія напужалі першых перасяленцаў з Ніўтао (1949 г.), дзе такіх жывёл ніколі не было.
Прырода
Сталых вадацёкаў і крыніц пітной вады няма. Ад старажытнай лагуны засталося некалькі малых вадаёмаў з салёнай вадой.
Клімат трапічны пасатны, вільготны. Востраў знаходзіцца ў зоне ўздзеяння трапічных цыклонаў.
Інфраструктура
Маецца 1 паселішча (8 гаспадарак), насельніцтва якога займаецца земляробствам. Галоўная культура — какосавая пальма. З-за рыфаў, якія атачаюць Ніўлакіту, лоў рыбы і падыход марскога транспарту да берага ўскладнены.
На востраве арганізавана 1 пачатковая школа, маецца адміністрацыйны будынак.
МФК Барысаў-900
«Барысаў-900» — беларускі міні-футбольны клуб з Барысава. Клуб быў заснаваны ў 2001 годзе.
Дасягненні клуба
Кубак Беларусі па міні-футболе
Новы Раздзіл
Новы Раздзіл (Нови́й Розді́л) — горад у Львоўскай вобласці Украіны. Размешчаны непадалёк ад ракі Днестр. Заснаваны ў 1952 годзе ў сувязі з развіццём здабычы серы. Насельніцтва — 30 тысяч жыхароў, плошча — 550 га.
Гісторыя
Тэрыторыя, на якой быў заснаваны горад, да 1952 года была занятая палямі і сенажацямі. Геолагі выявілі тут радовішча серы — адно з найбуйнейшых у Еўропе. Сера залягае пад паверхняй глебы на глыбіні 35 — 130 м, што стварае выгадныя ўмовы для здабычы серы кар'ерным спосабам, эканамічная эфектыўнасць якога ў 4-6 раз вышэй, чым шахтавага. Сярэдняя таўшчыня сераносных пластоў — 13 м, максімальная — каля 30 метраў. З прычыны таго, што сера з'яўляецца стратэгічнай сыравінай для хімічнай і ваеннай прамысловасці, у 1952 годзе Міністэрства хімічнай прамысловасці СССР прыняло рашэнне аб будаўніцтве вялікага сернага камбіната і рабочага пасёлка для рассялення будаўнікоў і эксплуатацыйнікаў камбіната.
У 1959 годзе Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета УССР Новы Раздзіл быў аднесены да катэгорыі пасёлкаў гарадскога тыпу. У 1960 годзе Савет Міністраў СССР Пастановай № 315 прыняў рашэнне аб падваенні магутнасці горна-хімічнага камбіната, а 24 чэрвеня 1963 года Дзяржплан СССР прыняў рашэнне аб далейшым павелічэнні магутнасці вытворчасці. У 1963 годзе Указам Прэзідыума ВР УССР горад быў аднесены да катэгорыі гарадоў раённага значэння. Вярхоўная рада Украіны ў снежні 2002 годзе дала яму статус горада абласнога значэння.
Эканоміка
Пасля здабыцця Украінай незалежнасці Новараздзільскае прадпрыемства хімічнай прамысловасці паменшыла, а праз некалькі гадоў цалкам спыніла вытворчасць асноўнай прадукцыі.
У горадзе захаваліся прадпрыемствы хімічнай, харчовай і лёгкай прамысловасці, машынабудавання і металаапрацоўкі, вытворчасці будаўнічых матэрыялаў і будаўнічыя кампаніі. Важным фактарам развіцця эканомікі горада стала дробнае прыватнае прадпрымальніцтва, у якім занята каля 1000 чалавек. Важным і стабілізуючым для сацыяльна-эканамічнай сферы горада фактарам застаюцца бюджэтныя ўстановы — установы адукацыі, аховы здароўя, культуры, дашкольныя ўстановы.
Мерцыг (Люксембург)
Мерцыг (Люксембург) (люксемб. Mäerzeg, фр. Mertzig) — камуна ў Люксембургу, размяшчаецца ў акрузе Дзікірх. Камуна Мерцыг (Люксембург) з'яўляецца часткай кантона Дзікірх. У камуне знаходзіцца аднайменны населены пункт.
Насельніцтва складае 1714 чалавек ​​(на 2008 год), у камуне размяшчаюцца 550 хатніх гаспадарак. Займае плошчу 11,10 км ² (па займаемай плошчы 102 месца з 116 камун). Найвышэйшая кропка камуны над узроўнем мора складае 409 м. (50 месца з 116 камун), найменшая 302 м. (104 месца з 116 камун).
Галаўны боль
Галаўны боль (cephalalgia) — распаўсюджаны сімптом разнастайных захворванняў і паталагічных станаў, адчування болю ў вобласці чэрапа. альбо шыі. Мазгавая тканка сама па сабе не адчувальная да болю, таму што ў ёй не змяшчаюцца болевыя рэцэптары. Хутчэй за ўсё, боль выклікана парушэннем болеадчувальных структур вакол мозгу. Некалькі абласцей галавы і шыі ў гэтых структурах дзеляцца на дзве катэгорыі: усярэдзіне чэрапа (крывяносныя сасуды, мазгавыя абалонкі і чарапныя нервы) і па-за чэрапам (надкосніцы чэрапа, мышцы, нервы, артэрыі і вены, падскурныя тканкі, вочы, вушы, прыдаткавыя пазухі носа і слізістыя абалонкі).
Ёсць цэлы шэраг розных сістэм класіфікацыі галаўных боляў. Найбольш шырока прызнанай з’яўляецца сістэма, якая была распрацавана Міжнародным таварыствам галаўнога болю. Лячэнне галаўнога болю залежыць ад асноўнай этыялогіі або прычыны, але звычайна ўключае ў сябе прымяненне анальгетыкаў.
Класіфікацыя
Галаўныя болі найбольш грунтоўна класіфікуюцца Міжнароднай класіфікацыяй галаўных боляў (International Classification of Headache Disorders, ICHD), якая была створана Міжнародным таварыствам галаўнога болю. На сённяшні дзень дзейнай з’яўляецца другая рэдакцыя гэтай класіфікацыі, якая была апублікавана ў 2004 годзе. Гэтая класіфікацыя таксама прынята Сусветнай арганізацыяй аховы здароўя. Таксама існуюць і іншыя сістэмы класіфікацыі. Адна з першых такіх класіфікацыяў была распрацавана ў 1951 годзе. Нацыянальныя інстытуты здароўя ЗША распрацавалі свае класіфікацыі ў 1962 годзе.
ICHD-2
Міжнародная класіфікацыя галаўных боляў (ICHD) з’яўляецца паглыбленай іерархічнай класіфікацыяй галаўных боляў Міжнароднага таварыства галаўнога болю. Яна змяшчае відавочныя дыягнастычныя крытэрыі выяўленняў галаўнога болю. Першы варыянт класіфікацыі, ICHD-1, быў апублікаваны ў 1988 годзе. Цяперашняя рэдакцыя ICHD-2 была апублікавана ў 2004 годзе.
Класіфікацыя выкарыстоўвае лічбавыя коды. Дыягностыка ўключае ў сябе 14 груп галаўнога болю. Першыя чатыры з іх класіфікуюцца як першасныя галаўныя болі, групы з 5 па 12 ёсць другасныя галаўныя болі, чарапныя неўралгіі, цэнтральныя і першасныя болі твару і іншыя галаўныя болі адносяцца да апошніх двух груп.
ICHD-2 класіфікацыя вызначае мігрэні, напружаныя тыпы галаўных боляў, кластарныя галаўныя болі і іншыя болі, звязаныя з трайчастай нервай, у якасці асноўных тыпаў першасных галаўных боляў. Акрамя таго, згодна з той жа класіфікацыяй, галаўныя болі, якія выкліканы з-за раненняў, кашалю, напружання і сексуальнай актыўнасці, таксама класіфікуюцца як першасныя галаўныя болі. Штодзённыя зацятыя галаўныя болі, нараўне з гіпнічным галаўным болем і громападобнымі галаўнымі болямі лічацца першаснымі галаўнымі болямі таксама.