cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Рыкарду Куарэжма
«Барселона»
У 2003 годзе Куарэжма быў прададзены ў «Барселону» за 6 млн еўра. Ён дэбютаваў у складзе каталонцаў у таварыскім матчы супраць «Мілана», дзе забіў свой ​​першы гол за клуб. Аднак з цягам часу ўзаемаадносіны Рыкарду з галоўным трэнерам «Барселоны» Франкам Райкардам не заладзіліся, і Куарэжма заявіў аб тым, што адмаўляецца выступаць за клуб, пакуль Райкаард не сыдзе з каманды.
«Порту»
У выніку Рыкарду пакінуў «Барселону», якая атрымала Дэку з «Порту», а ў абмен аддала Куарэжму і 15 млн еўра. Сваю кар’еру ў «Порту» Куарэжма пачаў з гола ў Суперкубку УЕФА і пераможнага мяча ў браму «Бенфікі» ў матчы на Суперкубак Партугаліі.
«Інтэрнацыянале»
1 верасня 2008 года Рыкарду падпісаў пяцігадовы кантракт з італьянскім клубам «Інтэрнацыянале» тэрмінам да 30 чэрвеня 2013 года. Аднак за 2 няпоўных года ў складзе міланцаў Куарэжма па розных прычынах, галоўнай з якіх стаў недахоп трэнерскага даверу, гэтак і не здолеў наблізіцца да свайго ўзроўню часоў «Порту», правёўшы ў асноўным складзе нікчэмную колькасць гульняў.
«Бешыкташ»
13 чэрвеня 2010 года Куарэжма перайшоў у турэцкі «Бешыкташ»; сума трансферу склала 6 млн фунтаў. Першыя галы за новы клуб Рыкарду забіў у матчах Лігі Еўропы 2010. У пачатку сакавіка 2012 года з’явілася інфармацыя, што Куарэжма адхілены ад працы з камандай пасля сваркі з галоўным трэнерам Карласам Карвалалам. Паводле паведамленняў турэцкіх СМІ, прычынай сваркі паслужыла замена партугальца ў перапынку матча Лігі Еўропы супраць мадрыдскага «Атлетыка». Неўзабаве Куарэжма прынёс выбачэнні за свае выказванні, у выніку чаго канфлікт быў вычарпаны, і ігрок вярнуўся да гульняў за клуб. А затым стала вядома, што кіраўніцтва «Бешыкташа» адправіла Карвалала ў адстаўку.
Вяртанне ў «Порту»
Куарэжма вярнуўся ў «Порту» ў першы дзень 2014 года, больш за дзесяць тысяч заўзятараў віталі іграка на першай трэніроўцы. Да вяртання Рыкарду правёў картокі час у Дубаі, дзе гуляў за мясцовы клуб «Аль-Ахлі».
Вяртанне ў «Бешыкташ»
У чэрвені 2015 года стала вядома аб магчымым вяртанні Куарэжмы ў «Бешыкташ». 22 ліпеня 2015 года падпісаў двухгадовы кантракт з турэцкім клубам.
«Касымпаша»
У жніўні 2019 года перайшоў у іншы клуб са Стамбула — «Касымпашу». У ліпені 2020 года стала вядома, што Куарэжма па заканчэнні кантракта пакідае клуб.
«Віторыя»
У верасні 2020 года стаў іграком «Віторыі» з Гімарайнша. У маі 2022 года абвясціў, што пакідае клуб.
Міжнародная кар’ера
У нацыянальнай зборнай Партугаліі Рыкарду дэбютаваў у чэрвені 2003 года ва ўзросце 20 гадоў у таварыскім матчы супраць зборнай Балівіі. 24 сакавіка 2007 года ён забіў свой ​​першы гол за зборную ў гульні супраць зборнай Бельгіі.
Клубныя
«Спортынг»
«Порту»
«Інтэрнацыянале»
«Бешыкташ»
«Аль-Ахлі»
Міжнародныя
Партугалія
Крайні Паўночны рэгіён (Камерун)
Крайні Паўночны рэгіён (Région de l’Extrême-Nord) — адзін з дзесяці рэгіёнаў Камеруна, які размяшчаецца ў паўночнай частцы краіны. Адміністрацыйны цэнтр — Маруа. Плошча — 34 263 км², насельніцтва складае 3 142 883 чалавек (на 2007 год).
Карла Крывелі
Карла Крывелі (іт. Crivelli Carlo; паміж 1430 і 1435,  —, ) — італьянскі мастак.
Паходзіў з сям’і мастакоў. Вучыўся ў Венецыі і Падуі, у майстэрні Франчэска Скварчонэ. Большую частку жыцця правёў у Марке, Аскалі-Пічэне і ў Далмацыі. Крывэлі заўсёды падкрэсьліваў сваё паходжаньне — ягоныя працы падпісаныя «Карла Крывелі Вэнэцыянец» (Carolus Crivellus Venetus).
Сяргей Аляксандравіч Каўроўскі
Сяргей Аляксандравіч Каўроўскі (, Гомель — (?), Гомель) — беларускі мастак.
Біяграфія
Удзельнік выставак з 1911 года.
У годзе выкладаў у Гомельскай мастацкай студыі-школе імя М. Урубеля (кіраўнік дэкаратыўнай майстэрні). Вучыўся ў Вышэйшых мастацка-тэхнічных майстэрнях (1921), у майстэрні ў Маскве (1923). Пасля вартыння з Масквы ў 1924—1926 гадах ізноў выкладаў у студыі-школе імя М. Урубеля, у 1926—1941 гадах — у студыі пры Палацы чыгуначнікаў у Гомелі. Каўроўскі прымаў у студыю ўсіх жадаючых, таму што лічыў, што, калі чалавек і не будзе мастаком, ён стане адукаваным прыхільнікам, мецэнатам, эстэтам, аматарам жывапісу.
Беларускі мастак, вучань студыі М. Тарасікаў пісаў, што С. Каўроўскі быў адным з найталенавітых мастакоў з новымі рэвалюцыйнымі поглядамі на мастацтва, які заклікаў сваіх вучняў адзіным фронтам выступіць супраць «гідры контррэвалюцыі ў мастацтве». С. Каўроўскі, успамінаў Тарасікаў, быў вельмі ''«жывым, прыгожым, высокім, стройным чалавекам з вялікімі выразнымі і абаяльнымі вачамі. Ён падабаўся вучням сваёй унутранай і знешняй прыгажосцю, асабліва дзяўчатам. Каўроўскі марыў пра вялікі калектыў мастакоў-аднадумцаў, таму што адзін індывідуаліст нічога не зробіць са старым перайманнем акадэмічнай школе»''.
У студзені 1929 г. працы С. Каўроўскага былі прадстаўлены на трэцяй Усебеларускай мастацкай выстаўцы. Атрымаў першую прэмію на першай мастацкай выстаўцы ў Гомель, арганізаванай Гомельскім аддзяленнем Усебеларускага аб’яднання мастакоў у сакавіку 1929 г. У 1927—1932 гадах член Усебеларускага аб’яднання мастакоў. Жыў у Гомелі.
Бярозаўка (возера)
Бяро́заўка — возера ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці, за 10 км на паўночны ўсход ад горада Паставы, у басейне ракі Галбіца.
Плошча паверхні 0,11 км². Даўжыня 0,47 км, найбольшая шырыня 0,3 км. Даўжыня берагавой лініі 1,25 км.
Катлавіна возера размешчана сярод балота. Выцякае ручай у раку Паловіца.
Крывелі
Крывелі — прозвішча, тапонім.
Джон Грыгс Томпсан
Джон Грыгс Томпсан (John Griggs Thompson; нар., Атава, штат Канзас, ЗША) — матэматык-алгебраіст, спецыяліст у галіне канечных груп, прафесар кафедры матэматыкі Фларыдскага ўніверсітэта ў Гейнсвіле (Фларыда). Адзін з двух матэматыкаў у свеце (разам з Жанам-П’ерам Серам) — лаўрэат адразу трох прэмій: медалі Філдса (1970), прэміі Вольфа (1992) і прэміі Абеля (2008).
Біяграфія
Нарадзіўся 13 кастрычніка 1932 года ў горадзе Атава (штат Канзас, ЗША). У 1955 годзе атрымаў ступень бакалаўра ў Ельскім універсітэце.
У 1959 годзе ў Чыкагскім універсітэце абараніў дысертацыю на суісканне вучонай ступені доктара філасофіі. Праца была выканана пад кіраўніцтвам аднаго з заснавальнікаў тэорыі катэгорый Саўндэрса Мак-Лейна.
Да 1962 года Джон Томпсан працаваў дацэнтам Гарвардскага ўніверсітэта, затым быў прызначаны на пасаду прафесара факультэта матэматыкі Чыкагскага ўніверсітэта, дзе ён прапрацаваў да 1970 года. Пасля Чыкага Томпсан заняў пасаду прафесара матэматыкі Кембрыджскага ўніверсітэта (Вялікабрытанія) і толькі праз 23 гады бесперапыннай працы ў Кембрыджы вярнуўся ў Злучаныя Штаты, дзе прыняў цяперашнюю пасаду прафесара (Professor emeritus) ва ўніверсітэце штата Фларыда.
Джон Томпсан разам са званнем ганаровага прафесара матэматыкі Кембрыджскага ўніверсітэта атрымаў званне ганаровага доктара ў Ельскім, Оксфардскім і Ілінойскім універсітэтах, а таксама ва ўніверсітэце штата Агая. Член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (1971), Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук (1998), Лонданскага каралеўскага таварыства (1979), Нарвежскай акадэміі навук і літаратуры, замежны член Акадэміі навук Італіі.
Чацвертая паліцэйская часць Мінска
Чацвертая паліцэйская часць Мінска — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка дарэвалюцыйнага Мінска ў XIX — пачатку XX стст. Яе тэрыторыя ад Першай і Трэцяй паліцэйскіх часцей адасаблялася Свіслаччу, Маскоўска-Брэсцкай чыгункай і Каломенскай вуліцай, а ад Пятай — Маскоўскай вуліцай і рэйкамі Лібава-Роменскай чыгункі.
Утварылася ў сувязі з развіццём Мінску ў паўднёва-заходнім кірунку праз пракладку Маскоўска-Брэсцкага (1871) і Лібава-Роменскага (1873) чыгуначных шляхоў.
Жыхары — прамысловыя працоўныя, чыгуначнікі, дробныя гандляры. Як і жыхары Трэцяй паліцэйскай часці, яны мелі невялікія сады і гароды.
ЖФК Кубаначка Краснадар
«Кубаначка Краснадар» — былы расійскі жаночы футбольны клуб з горада Краснадар, заснаваны ў 2007 годзе. Выступае ў жаночай лізе чэмпіянату Расіі.
NGC 2490
NGC 2490 (іншыя абазначэнні — MCG 5-19-27, ZWG 148.78, PGC 22382) — галактыка ў сузор’і Блізняты.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
IC 5092
IC 5092 — галактыка тыпу SBc ў сузор’і Паўлін.
Сяргей Рычардавіч Зямчонак
Сяргей Рычардавіч Зямчонак (нар., г.п. Варапаева, Пастаўскі раён, Віцебская вобласць) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання.
Біяграфія
Працаваў інструктарам Пастаўскага райкама ЛКСМБ Віцебскай вобласці, сталяром, начальнікам вытворчасці, галоўным інжынерам, дырэктарам адкрытага акцыянернага таварыства «Паставымэбля».
З’яўляўся дэпутатам Віцебскага абласнога Савета дэпутатаў дваццаць чацвёртага, дваццаць пятага і дваццаць шостага скліканняў.
Удастоены званняў «Чалавек года Віцебшчыны — 2008», «Чалавек года Пастаўшчыны — 2009», «Лепшы кіраўнік Віцебшчыны — 2015», граматы Патрыяршага Экзарха ўсяе Беларусі (2017). Дэлегат пятага Усебеларускага народнага сходу.
11 чэрвеня 2019 года прызначаны старшынёй Лёзненскага райвыканкама.
Асабістае жыццё
Жанаты, мае сына і дачку.
Уладзіслаў Валер’евіч Касмынін
Уладзіслаў Касмынін (нар., ) — беларускі футбаліст, абаронца казахстанскага клуба «Мактаарал» з Атакента.
Клубная кар’ера
Распачаў кар’еру ў складзе наваполацкага «Нафтана», дзе гуляў за дубль, а ў сезоне 2008 дэбютаваў у Вышэйшай лізе. З 2010 года на правах арэнды выступаў у Першай лізе за «Полацк», «Хвалю» і «Граніт».
Перад сезонам 2014 вярнуўся ў склад «Нафтана», стаў выступаць на пазіцыі апорнага паўабаронцы, але не здолеў замацавацца ў аснове. У жніўні 2014 года зноў быў аддадзены ў арэнду ў Першую лігу, на гэты раз у «Віцебск», якому дапамог выйсці ў вышэйшы дывізіён.
У сезоне 2015 зноў вярнуўся ў «Нафтан», стаў пераважна выхадзіць на замену. У снежні 2015 года пакінуў наваполацкі клуб, і ў лютым 2016 пасля прагляду стаў іграком «Граніта». У ліпені 2016 года з-за фінансавых праблем «Граніта» перайшоў у гродзенскі «Нёман», дзе таксама замацаваўся ў цэнтры абароны.
У студзені 2017 года падпісаў кантракт з узбекскім клубам «Алмалык», які на наступны год змяніў назву на АГМК. Разам з клубам стаў уладальнікам Кубка Узбекістана, а ў сезоне 2017 з шасцю галамі стаў найлепшым бамбардзірам каманды.
У лютым 2019 года перайшоў у казахстанскі клуб «Акжэтпес» з Какшэтаў, аднак ужо ў ліпені пакінуў яго і неўзабаве вярнуўся ў АГМК , дзе гуляў да канца сезона 2019. Другую палову 2020 года правёў у складзе «Кызылкума».
У лютым 2021 года стаў іграком наманганскага «Наўбахора», аднак ужо праз тыдзень перайшоў у «Турон». Трывала гуляў у стартавым складзе каманды. Па выніках сезона 2021 «Турон» страціў месца ў Суперлізе, і ў снежні 2021 года абаронца пакінуў клуб.
У сакавіку 2022 года стаў іграком чэмпіёна Таджыкістана «Істыклола». Разам з клубам выйграў чэмпіянат, Кубак і Суперкубак Таджыкістана.
У студзені 2023 года папоўніў склад узбекскага «Металурга». У жніўні 2023 года перайшоў у казахстанскі «Мактаарал».
Аляксандр Андрэевіч Вярыга
Аляксандр Андрэевіч Вяры́га ( — ) — рускі вучоны, хімік, прафесар (1871).
Навуковая дзейнасць
Сярод апублікаваных навуковых прац:
Эпікантус
Эпіка́нтус (ад κανφοσ — "унутраны вугал вока"; plica palpebronasalis) — вертыкальная скурная зморшчына ў пазваночных жывёл і чалавека, што што затуляе ўнутраны вугал шчыліны вока. Лічыцца, што сфарміраваўся як абарона вочнага яблыка ад холаду і іншых знешніх пашкоджанняў.
У чалавека эпікантус шырока распаўсюджаны ў прадстаўнікоў мангалоіднай расы і бушменскай малой расы, прычым у многіх груп сустракаецца толькі ў дзяцінстве. У прадстаўнікоў іншых рас з'яўляецца анамаліяй і можа сведчыць пра наяўнасць пэўных хвароб. Набыты эпікантус сустракаецца ў асоб, якія перажылі рубцовыя змены павекаў.
Сымон Малеўскі
Сымон Малеўскі (Szymon Malewski) ( —, Вільня) — правазнаўца, эканаміст фізіякрат; рэктар Віленскага ўніверсітэта (1826—1832); бацька Францішка Малеўскага.
У 1781 г. паступіў у настаўніцкую семінарыю пры Галоўнай школе Вялікага Княства Літоўскага; два гады вучыўся ў кракаўскім Ягелонскім універсітэце. У 1785 г. атрымаў ступень доктара філасофіі ў Галоўнай літоўскай школе і стаў настаўнікам матэматыкі ў Вільні. З 1787 гг. — прафесар права і палітычнай эканоміі галоўнай літоўскай школы; паводле іншых звестак, пачаў выкладаць курсы права і логікі з 1793 г.
Быў прыхільнікам караля Станіслава Аўгуста Панятоўскага. У 1794 г. атрымаў чын надворнага саветніка. Падчас паўстання пад кіраўніцтвам Тадэвуша Касцюшкі быў упаўнаважаным цэнтральнай дэпутацыі Вялікага Княства Літоўскага.
У 1803—1809 гг. выкладаў у Віленскім універсітэце палітычную эканоміку. З 1816 г. прафесар эмерыт маральных і палітычных навук. У 1817—1822 гг. быў рэктарам імператарскага Віленскага ўніверсітэта. Ускосна падтрымліваў дзейнасць студэнцкага Таварыства філаматаў, у якім удзельнічаў яго сын Францішак Малеўскі.
Пахаваны ў вёсцы Тургелях, Салечніцкі раён.
Спаса-Праабражэнская царква (Валожын)
Спаса-Праабражэнская царква, раней Свята-Увазнясенская капліца — мураваны праваслаўны храм у горадзе Валожыне Мінскай вобласці. Размешчана на пагорку ў цэнтры могілак, справа пры ўезде ў горад з боку Мінска.
Гісторыя
Пабудавана ў 1850 годзе з цэглы намаганнямі графа Тышкевіча як могілкавая каталіцкая капліца для касцёла бернардзінцаў. У 1885 годзе перададзена праваслаўным і 20 кастрычніка 1886 года асвечана ў гонар Ператварэння Гасподняга.
19 верасня 2008 года мітрапаліт Мінскі і Слуцкі Філарэт асвяціў храм.
Архітэктура
Храм вырашаны ў спрошчаных формах у выглядзе кампактнага прамавугольнага ў плане аб'ёму пад вальмавым дахам, завершаным над апсідай цыбулепадобным купалам на драўляным васьмігранным барабане. Па цэнтры франтальнага фасада выступае двух'ярусная чатырохгранная званіца (вуглы скруглены), шацёр якой завершаны макаўкай; па восі сіметрыі высокі ўваходны прамавугольны партал, над якім рэльефны крыж і квадратная ніша. Бакавыя фасады па восі сіметрыі расчлянёны арачнымі вокнамі-трыфорыумамі. Рудзіментам стылю барока з'яўляюцца валютныя заплечнікі па баках званіцы.
Дыстрыбутыўнасць
Дыстрыбуты́ўнасць (ад distributivus — «размеркавальны»), ці размеркавальны закон — уласцівасць узгодненасці двух бінарных аперацый, вызначаных на адным і тым жа мностве.
Калі аперацыі складання і перасячэння для аднабаковых ідэалаў некаторага кальца (ці падмодуляў некаторага модуля) задавальняюць уласцівасць дыстрыбутыўнасці, то кажуць аб дыстрыбутыўным кальцы (ці дыстрыбутыўным модулі).
Бітва пад Таненбергам (1914)
Бі́тва пад Та́ненбергам (26—30 жніўня 1914 года) — буйная бітва паміж рускімі і германскімі войскамі ў ходзе Усходне-Прускай аперацыі Першай сусветнай вайны. У расійскай і савецкай гістарыяграфіі гэтая бітва вядома як «самсонаўская аперацыя», «самсонаўская катастрофа», «аперацыя Гіндэнбург».
Гістарычныя перадумовы
Рускае наступленне ажыццяўлялася сіламі двух армій. Ад Коўна (Каўнас) ішла 1-я армія пад камандаваннем генерала П. К. Рэненкампфа, а з міжрэчча Нарава і вярхоўі Віслы — 2-я армія, пад камандаваннем генерала А. В. Самсонава. 8-я нямецкая армія пад камандаваннем генерал-палкоўніка Прытвіца 20 жніўня пацярпела паразу ў баі пад Гумбіненам. А ў фланг і тыл ёй выходзіла 2-я армія Самсонава.
У выніку Прытвіц, баючыся акружэння, вырашыў пачаць адступленне і пакінуць усю тэрыторыю Усходняй Прусіі на ўсход ад Віслы.
Прызначэнне камандаваць суседнімі расійскімі арміямі А. В. Самсонава і П. К. Раненкамфа можна лічыць вельмі няўдалымі. Справа ў тым, што ў перыяд руска-японскай вайны гэтыя два генерала ўжо камандавалі на сумежных участках, іх непрымірымыя рознагалоссі на поле бою вылілася ў публічны кулачны бой на Мукдэнскім вакзале пасля Ляаянскай бітвы. Калі вострае суперніцтва генералаў можна аднесці да чуткаў, то адсутнасць узаемадзеянняў суседніх армій на полі бою відавочна (крыніцай чуткаў аб кулачным баі з’яўляюцца мемуары нямецкага генерала Макса Гофмана, былога ў гады Руска-японскай вайны ваенным агентам пры штабе японскай арміі). Адсутнасць узаемадзеянняў суседніх армій паказвае на слабы генеральны штаб.
Манеўраванне сіламі 21—25 жніўня
Параза пры Гумбінене стварыла рэальную пагрозу акружэння 8-й германскай арміі, і ўвечары 20 жніўня Прытвіц прыняў рашэнне адступаць за Віслу, аб чым паведаміў у генштаб. Аднак гэтаму рашэнню запрацівілася германская Стаўка і насуперак планам Шліфена, які меркаваў пры неспрыяльным развіцці падзей на Усходнім фронце адступаць у глыб Германіі, але ні ў якім разе не здымаць войскаў з Заходняга фронту, каб гарантавана разграміць Францыю і пазбегнуць вайны на два фронты, прыняла рашэнне Усходнюю Прусію не здаваць і перакінуць у дапамогу 8-й арміі войскі з Заходняга фронту (2 карпусы і конную дывізію).
21 жніўня Мольтке зняў Прытвіца і начальніка штаба генерала Вальдэрзее і прызначыў на іх месца генерал-фельдмаршала Паўля фон Гіндэнбурга і генерала Эрыха фон Людэндорфа. На той момант Людэндорф ваяваў на заходнім фронце, а Гіндэнбург знаходзіўся ў адстаўцы, і жыў у Гановеры. Хуткім цягніком Людэндорф быў адпраўлены на Усходні фронт, па шляху да яго ў цягнік у 4 гадзіны раніцы сеў Гіндэнбург. Па прыбыцці ў штаб 8-й арміі 23 жніўня яны зацвердзілі план адбіцця рускага наступу. Было вырашана перакінуць па ракаднай чыгунцы праз Кёнігсберг галоўныя сілы 8-й арміі супраць 2-й рускай арміі Самсонава і паспрабаваць разграміць яе раней, чым яна злучыцца з часцямі 1-й арміі Рэненкампфа, супраць якой пакідалася дзве з паловай дывізіі.
Рэалізацыя гэтага плана цалкам залежала ад дзеянняў арміі Рэненкампфа, чыё хуткае прасоўванне на захад, па словах Людэндорфа, магло б зрабіць увесь манеўр бессэнсоўным. У гэты час камандаванне Паўночна-Заходнім фронтам, атрымаўшы рапарт аб хуткім адыход нямецкіх войскаў з фронту 1-й арміі, успрыняла гэта як адыход немцаў за Віслу. Палічыўшы аперацыю выкананай, камандаванне фронту змяніла першапачатковыя задачы. Асноўныя сілы 1-й арміі Рэненкампфа былі накіраваны не насустрач 2-й арміі Самсонава, а на адсячэнне Кёнігсберга, дзе па здагадцы камфронта схавалася частка 8-й арміі, і на пераслед «адступаўшых да Віслы» немцаў. Са свайго боку, галоўнакамандуючы 2-й арміі Самсонаў вырашыў перахапіць «адступаўшых да Віслы» немцаў і настойваў перад камандаваннем фронту на перанясенні галоўнага ўдару сваёй арміі з паўночнага напрамку на паўднёва-заходняе. У выніку рускія арміі сталі наступаць па разбежным напрамках, і паміж імі ўтварылася пралом у 125 кіламетраў. Стаўка, у сваю чаргу, таксама палічыла аперацыю ва Усходняй Прусіі ў асноўным скончанай і працавала над планам наступу ўглыб Германіі, на Познань, у сувязі з чым камандуючаму фронтам Жылінскаму было адмоўлена ва ўзмацненні 2-й арміі Гвардзейскім корпусам.
Новае камандаванне 8-й германскай арміі вырашыла скарыстацца ўтварыўшымся разрывам паміж рускімі арміямі, каб нанесці флангавыя ўдары па 2-й арміі Самсонава, акружыць яе і знішчыць.
Паражэнне 2-й рускай арміі ў Усходняй Прусіі
26 жніўня падышоўшыя ад Гольдапа 17-ы корпус Макензена і 1-ы рэзервовы корпус Белава з ландверной брыгадай атакавалі правафланговы 6-ы корпус 2-й арміі генерала Благавешчанскага і адкінулі яго ад Бішафсбурга да Ортэльсбургу. Дзве дывізіі корпуса страцілі 7500 чалавек і адступілі ў поўным беспарадку, пры гэтым генерал Благавешчанскі кінуў войска і збег у тыл. Правы фланг 2-й арміі апынуўся адкрытым на працягу дзясяткаў кіламетраў, але Самсонаў не атрымаў інфармацыі пра гэта і 27 жніўня загадаў арміі выконваць раней пастаўленую задачу.
На левым флангу 2-й арміі 27 жніўня 1-ы корпус Франсуа з часткай 20-га корпуса (Шольц) і ландверам нанёс ўдар па 1-му корпусу генерала Артамонова і адкінуў яго на поўдзень ад Сольдау. 23-ці корпус генерала Кандратовіча панёс страты і адступіў на Найдэнбургу (пасля — на поўдзень за горад). У выніку чаго, цэнтральныя 13-ы і 15-ы карпусы, далей за ўсіх прасунуўшыяся на тэрыторыю Усходняй Прусіі, апынуліся адкрытымі для ўдараў у фланг і тыл з боку нямецкіх карпусоў. Самсонаў у сваю чаргу атрымаў ад Артамонова памылковую інфармацыю аб сітуацыі і запланаваў на 28 жніўня ўдар сіламі 13-га корпуса генерала Клюева і 15-га корпуса генерала Мартаса у фланг заходняй германскай групоўкі, што яшчэ больш пагоршыла сітуацыю.
Для кіраўніцтва боем Самсонаў з аператыўнай часткай штаба арміі раніцай 28 жніўня прыбыў у штаб 15-га корпуса. У выніку была страчана сувязь са штабам фронту і флангавым карпусамі, а кіраванне арміяй — дэзарганізавана. Загад штабу фронту аб адводзе карпусоў 2-й арміі на лінію Ортэльсбург—Млава да войскаў не дайшоў. Раніцай 28 жніўня Мартас прапанаваў Самсонаву неадкладна пачаць адвод цэнтральных карпусоў, каб вывезці іх з-пад флангавых удараў, але Самсонаў вагаўся да вечара. 28 жніўня штаб фронту загадаў 1-й арміі рушыць наперад левафланговыя карпусы і кавалерыю для аказання дапамогі 2-й арміі, але ўжо ўвечары 29 жніўня наступленне было спынена. Жылінскі палічыў, што 2-я армія паводле яго загаду ўжо адышла да мяжы. У выніку да моманту адыходу карпусоў 2-й арміі пяхота Рэненкампфа знаходзілася ад іх на адлегласці каля 60 км, а кавалерыя — 50 км.
29 жніўня адступленне пяці рускіх дывізій 13-га і 15-га карпусоў, якія займалі цэнтр фронту і якія трапілі пад галоўны ўдар нямецкай арміі, праходзіла пад растучым флангавым ціскам 1-га корпуса Франсуа і 1-га рэзервовага корпуса Белава. На флангах 2-й арміі 1-м і 23-м карпусамі германскія атакі былі адбітыя, але ў цэнтры ў цэлым рускае адступленне прыняло бязладны характар, а пяць дывізій 13-га і 15-га карпусоў (каля 30 тысяч чалавек пры 200 гарматах) былі акружаны ў раёне Камусінскага/Канюшынскага (Грунфліскага) лесу. У ноч на 30 жніўня генерал Самсонаў, які знаходзіўся сярод акружаных часцей, застрэліўся. Генерал Мартас быў узяты ў палон, генерал Клюеў спрабаваў вывесці войскі з акружэння трыма калонамі, але дзве калоны былі разбітыя, і Клюеў аддаў загад аб здачы ў палон.
Такім чынам, страты 2-й арміі склалі 6 тысяч забітых, паранена каля 20 тысяч (амаль усе трапілі ў палон), палонных — 30 тысяч (разам з якія трапілі ў палон параненымі — 50 тысяч), захоплена 230 гармат. Забітыя 10 генералаў, 13 узятыя ў палон. Агульныя страты 2-й арміі забітымі, параненымі і палоннымі — 56 тысяч чалавек. Нямецкія страты забітымі і параненымі склалі 30 тысяч чалавек.
2-я армія (1-ы, 6-ы, 23-ці карпусы і рэшткі, якія трапілі ў акружэнне 13-га і 15-га карпусоў) адступіла за раку Нараў.
У гэтай бітве рускія разбілі 6-ю і 70-ю ландверные брыгады ў і,  Гольца ,  пад Хохенштэйнам,  пад  (de:Gefecht von Waplitz),  пад , ,  (it:Battaglia di Orlau-Frankenau) Хоць міру звонку вымалёўвалася паражэнне немцаў у Прусіі, але ў Парыжы, пад няўхільным прарывам нямецкай моцы з поўначы, французскае міністэрства замежных спраў, паддаючыся ці то уласнай панічнай выдумцы, ці то чыёй-то містыфікацыі, дало істэрычную тэлеграму свайму паслу ў Пецярбургу, што «па звестках з самай дакладнай крыніцы» немцы знялі два дзеючых карпусы з Прусіі ў Францыю — а таму зноў настойваць на неадкладным наступе рускіх на Берлін. На самай жа справе германская Стаўка 11-га жніўня сапраўды зняла два дзеючых карпусы — Рэзервовы Гвардзейскі корпус (Германская iмперыя) і XІ корпус (Германская імперыя) — але менавіта з Марнскай бітвы, з заходзячага на Парыж правага крыла, — і ў Прусію. Гэта цяжкае рашэнне генерал граф Мольтке-малодшы прыняў пасля весткі аб ўчорашнім паражэнні пад Орлаў. Да паражэнню пад Гумбіненам гэта быў ужо нясцерпны давесак, Германія не магла аддаваць Прусію ні нават на час. А па вялікаму плану Шліфена менавіта ў правым крыле і была ўся сіла бітвы за Парыж, каб расправіцца з французамі за першыя 40 дзён вайны. (Пасля «цуду на Марне» звольнены і Мольтке.) Так згубленым у гісторыі боем нікім не славутага карпуснога генерала Мартаса быў сарваны захоп Парыжа немцамі — а тым самым і ўся вайна. ; нарэшце, яны нанеслі паражэнне 2-й пяхотнай дывізіі пад (de:Gefecht von Usdau), але асобныя поспехі рускіх не былі ўвязаныя ў агульную перамогу. Ланцуг пераможных баёў асобных рускіх палкоў і дывізій вылілася ў паразу шасці дывізій. Германцы ж цярпелі шэраг тактычных паразаў у рамках асобных баёў, але выйгралі аперацыю на акружэнне цэнтра арміі Самсонава. Акружаныя часці працягвалі весці баі да 31 жніўня, спрабуючы выйсці з акружэння.
Нямецкія страты забітымі, параненымі і прапаўшымі без вестак склалі 30—40 тысяч чалавек. 2-я руская армія страціла каля 150 тысяч чалавек забітымі, параненымі і прапаўшымі без вестак, у асноўным са складу цэнтральных карпусоў. Таксама было страчана не менш 298 гармат.
Асноўнымі прычынамі паразы 2-й арміі стала зусім нездавальняючае камандаванне з боку штаба Паўночна-Заходняга фронту, не здолеўшы правільна ацаніць аператыўную сітуацыю ў перыяд 20—26 жніўня, а таксама памылкі камандуючага арміяй генерала Самсонава, які неапраўдана пашырыў паласу наступлення арміі і не здолеў забяспечыць аператыўнае кіраванне злучэннямі арміі ў ходзе сустрэчнай бітвы. Асобных слоў у апісанні прычынаў паразы заслугоўвае дрэнная праца рускай армейскай разведкі, якая не здолела выявіць засяроджванне асноўных сіл 8-й германскай арміі супраць флангаў Самсонава, і поўнае грэбаванне ў штабе 2-й рускай арміі правіламі франтавой радыёсувязі. За дзень да пераходу ў наступленне, нямецкія сувязісты перахапілі перададзеныя адкрытым тэкстам паведамленні штаба 2-й арміі ў адзін з карпусоў з падрабязнай дыспазіцыяй сіл арміі і ўказаннем бліжэйшых яе задач, што адразу адбілася на пастаноўцы Гіндэнбургам задач надыходзячым войскам. У той жа час сам Гіндэнбург паказваў на выяўлены ў забітага рускага афіцэра «дакумент, з якога можна было зрабіць заключэнне аб намерах варожага камандавання».
Значэнне
Пагроза акружэння і разгрому 8-й арміі была ліквідаваная. Аднак жаданне германскага кіраўніцтва ў што бы то ні стала ўтрымаць Усходнюю Прусію нават за кошт перакідання войскаў з Заходняга фронту абярнулася правалам аперацыі супраць Францыі, і тым самым стратэгічнай паразай Германіі. Германія была вымушана весці зацяжную вайну на два фронту. Імкненне нямецкіх палітыкаў сімвалічна прывязаць бітву пры Таненбергу да Грюнвальдскай бітвы, што адбылося ў гэтых месцах 500 гадамі раней, прывяло да стварэння маштабнага Таненбергскага мемарыяла з магілай прэзідэнта Гіндэнбурга (гл. таксама de:Samsonow-Stein).
Падчас Другой сусветнай вайны, пры набліжэнні савецкіх войскаў, па загадзе генерала Райнхарта немцы самі ўзарвалі мемарыял, каб не дапусціць яго апаганьвання, а парэшткі Гіндэнбурга і яго жонкі, адчыніўшы іх саркафагі, вывезлі ў надзейнае месца
Гісторыя Візантыі
Гісторыя Усходняй Рымскай імперыі. Традыцыйна, пачаткам гісторыі Візантыйскай імперыі лічыцца валадаранне першага рымскага імператара-хрысціяніна Канстанціна. Гэты час прынёс істотныя змены ў парадку рэчаў: хрысціянства набыло значна большую вагу ў грамадскім жыцці Рымскай імперыі, сталіца была перанесена з Рыму ў Канстанцінопаль. Але заканадаўчая, палітычная, эканамічная, вайсковая структуры заставаліся пэўны час амаль такімі самымі. Нават форма хрысціянства ў Візантыйскай імперыі набыла шмат істотных прыкмет грэка-рымскай культуры. Канцом гісторыі Візантыйскай імперыі стала падзенне Канстанцінопалю ў 1453.
Аналы
Найстаражытныя запісы, відаць, загінулі пры пажары Рыма ў 387 да н.э. падчас нашэсця галаў, але затым былі адноўлены па памяці і працягнуты. Каля 130 да н.э. аналы былі зведзены Публіем Муцыем Сцэволай у зборнік з 80 кніг пад назвай «вялікіх аналаў» (Annales maximi). Вядзенне аналаў спынілася паміж 123 і 114 да н.э. Існавалі таксама і «малодшыя аналы» (напрыклад, Валерый Анцыят напісаў іх ажно 75 кніг).
Хоць старажытнарымскія аналы да нас не дашлі, імі карысталіся як крыніцай шматлікія рымскія гісторыкі (напрыклад, Ціт Лівій), якія таксама часам давалі сваім сачыненням назва і форму аналаў. У гісторыкаў старажытнай Грэцыі форма аналаў была распаўсюджана да Герадота.
Вялікае распаўсюджванне аналы атрымалі ў Сярэднявеччы, калі амаль кожны буйны манастыр вёў свае пагадовыя запісы. Такія сярэднявечныя аналы гістарычна развіліся з кароткіх запісаў на палях табліц, якія вызначаюць даты святкавання хрысціянскага Вялікадня ў розныя гады.
Аналагічныя аналы на Русі ў айчыннай гістарыяграфіі носяць назву летапісаў.
У сучаснай мове слова аналы часта выкарыстоўваецца ў значэнні «хроніка», запіс значных падзей. У гэтым сэнсе выраз «увайшоў у аналы» сінанімічны выразу «ўвайшоў у гісторыю».
Стральба на летніх Алімпійскіх гульнях 2012
Спаборніцтвы па стральбе на летніх Алімпійскіх гульнях 2012 прайшлі з 28 ліпеня па 5 жніўня на тэрыторыі Казармаў каралеўскай артылерыі на паўднёвым усходзе Лондана ў Вуліджы. Былі разгуляны 15 камплектаў узнагарод.
Першапачаткова планавалася, што стралкі будуць спаборнічаць у Нацыянальным стралковым цэнтры, размешчаным у вёсцы Бізлі ў графстве Сурэй. Аднак Міжнародны алімпійскі камітэт заўважыў, што занадта вялікая колькасць спаборніцтваў запланавана за межамі Лондана, і было вырашана, што стралкі будуць выступаць у Вуліджы, дзе будзе пабудаваны часовы стралковы цэнтр, які пасля заканчэння Алімпійскіх і Паралімпійскіх гульняў плануецца разабраць і выкарыстоўваць у іншым месцы. Выдаткі на правядзенне спаборніцтваў па стральбе ў рамках лонданскай Алімпіяды ацэньваюцца ў 18 мільёнаў фунтаў стэрлінгаў.
Факты
У жаночым трапе 24-гадовая Алесандра Перылі была блізкая да таго, каб прынесці Сан-Марына першую ў гісторыі алімпійскую ўзнагароду ва ўсіх відах спорту. Аднак у перастрэлцы за 2-4 месцы Перылі стала толькі чацвёртай.
Галівуд (значэнні)
Галівуд:
Нанцкі ўніверсітэт
Нанцкі ўніверсітэт (Université de Nantes) — французская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Нант.
Агульная характарыстыка
Створаны ў цяперашнім выглядзе ў 1961 годзе, ён выводзіць свае вытокі з ўніверсітэта герцагства Брэтань, заснаванага ў 1460 годзе ў Нанце герцагам Францыскам II. Сучасная ВНУ мае шэсць кампусаў у Нанце і дадатковыя кампусы ў Сен-Назеры і Ла-Рош-сюр-Ёне.
1 студзеня 2022 года ўніверсітэт мае аб’яднаць пад сваім дахам дадаткова яшчэ і Нанцкую цэнтральную школу, Нанцкую нацыянальную вышэйшую школу архітэктуры, Школу выяўленчых мастацтваў, Інстытут тэхналагічных даследаванняў імя Жуля Верна і Нанцкі ўніверсітэцкі шпіталь.
Сучасная архітэктура
Тэрмін сучаснай архітэктуры прымяняецца да дыяпазону новых стыляў нядаўна створаных збудаванняў і прасторы. Ахоплівае розныя архітэктурныя стылі, сярод якіх: мадэрнізм,, эклектыка — аднак гэтыя стылі не выключаюцца толькі сучаснай архітэктурай.
Выключна да сучаснай архітэктуры ставяцца стылі:, , ,.
Да сучаснай архітэктуры можна аднесці плыні ў архітэктуры: новы урбанізм, камп’ютарнае мадэляванне і камп’ютарны дызайн, інтэрактыўныя архітэктурныя элементы.
IC 5093
IC 5093 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Паўлін.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Павел Эдэльман
Павел Эдэльман (Pawel Edelman; нар. ) — польскі кінааператар. Найбольш вядомы сваім супрацоўніцтвам з такімі прызнанымі рэжысёрамі, як Раман Паланскі і Анджэй Вайда.
Узнагароды
Паводле інфармацыі сайта «Internet Movie Database» Павел Эдэльман быў адзначаны 10 кінаўзнагародамі і яшчэ 19 намінацыямі.
Беатрыкс Логран
Беатрыкс Логран (Beatrix Loughran;, Маўнт-Вернан, ЗША — , Лонг-Біч, ЗША) — фігурыстка з ЗША, сярэбраны прызёр Алімпійскіх гульняў 1924 года, бронзавы прызёр Алімпійскіх гульняў 1928 года, сярэбраны прызёр чэмпіянату свету 1924 года, бронзавы прызёр чэмпіянату свету 1928 года, трохразовая чэмпіёнка ЗША 1925—1927 гадоў у жаночым адзіночным катанні, а таксама сярэбраны прызёр Алімпійскіх гульняў 1932 года, бронзавы прызёр чэмпіянатаў свету 1930 і 1932 гадоў, трохразовы чэмпіёнка ЗША 1930—1932 гадоў у парным катанні.
Апрэтура тканін
Апрэтура тканін, Апрэт (apprêter — канчаткова аздабляць) — цыкл заключных аздобных аперацый, якім падвяргаюць тканіны ў працэсе іх вытворчасці.
Часцей за ўсё апрэтуру робяць або  (касцяным або мяздровым). Такія апрэты надаюць тканінам калянасці, пругкасці і прыгожага выгляду, але яны вельмі няўстойлівыя і пасля мыцця знікаюць, з прычыны чаго знешні выгляд тканін рэзка пагаршаецца. Таму хімікамі-тэкстыльшчыкамі было распрацавана шмат нязмыўных апрэтаў рознага прызначэння. Для змякчэння тканін, павелічэння іх пругкасці ўжываюць апрэты з тлушчавымі рэчывамі (алеямі, мыламі) і з гіграскапічнасцю (гліцэрынам, патакай, паваранай соллю). Для надання тканінам воданепранікальнасці ўжываюць прэпараты, якія замяшчаюць гідрафільныя групы цэлюлозы гідрафобнымі (апрэты тэксцін, салан і іншыя). Імі апрацоўваюць тканіны спецыяльнага прызначэння: брызенты, палаткі, плашчовыя тканіны.
У прэты для вогнеўстойлівай апрацоўкі тканін дадаюць растваральнае шкло або розныя мінеральныя солі. Баваўняныя і віскозныя тканіны апрэтуюць рознымі штучнымі смоламі. Апрэтаванне трыкатажнага палатна і трыкатажных вырабаў вырабляюць у асноўным пералічанымі сродкамі.
Першая паліцэйская часць Мінска
Першая паліцэйская часць — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка дарэвалюцыйнага Мінска ў XIX — пачатку XX стст. Ахоплівала цэнтр горад.
Мяжа часці праходзіла па Койданаўскай вуліцы, перасякала па дыяганалі Саборную плошчу, ішла па Хрышчэнскай вуліцы да Паліцэйскага моста (цяперашні раён рэстарана «Журавінка»), правым берагам уніз па плыні Свіслачы да драўлянага моста на Ляхаўцы (знаходзіўся насупраць цяперашняй Чырвонаармейскай вуліцы), далей — па вуліцах Ляхаўскай, Ніжне-Ляхаўскай, Круглай і аднайменнаму завулку і выходзіла на Каломенскую. Напярэдадні Першай сусветнай вайны з Трэцяй часці ў склад Першай улучылі землі, што ляжалі за чыгункай, паміж Свіслаччу і Ляхаўскай вуліцай, а таксама Губернатарскі сад (парк).
У цэнтры горада пераважалі галоўным чынам шматпавярховыя камяніцы. Тут размяшчаліся дзяржаўныя і гарадскія ўстановы, банкі, кіраванні акцыянерных таварыстваў, буйныя крамы, рэстарацыі, гатэлі, навучальныя ўстановы і тэатры. Усе вуліцы, за выключэннем узбярэжных завулкаў, былі выбрукаваны, абсаджаны паабапал дарогі дрэвамі.
Толькі на жыхароў гэтай часці Мінска пашыраліся ўсе выгоды камунальных паслуг.
Антоній Валовіч (нар. 1691)
Антоній Валовіч (нар. 9 студзеня 1691 года) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Валовічаў герба «Багорыя». Нарадзіўся 9 студзеня 1691 года ў сям’і Уладзіслава Аляксандра і Барбары Ганны Пятроўны Орвід.
Староста калачэўскі ў 1730—1776 гг. Удзельнік сойма 1733 года, прыхільнік і электар Станіслава Ляшчынскага. 7 снежня 1750 г. ён разам з сынамі заставіў жыровіцкім айцам базыліянам свой родавы маёнтак Хмельніца ў Слонімскім павеце.
Сям’я
У шлюбе з Багуміла Таўрыловіч (памерла да 7 снежня 1750 г.).
Брусельскі сталічны рэгіён
Брусельскі сталічны рэгіён (Région de Bruxelles-Capitale, Brussels Hoofdstedelijk Gewest) — адзін з трох рэгіёнаў Бельгіі, суб'ект федэрацыі нароўні з Фландрыяй і Валоніяй. Брусельскі сталічны рэгіён складаецца з 19 муніцыпалітэтаў, кожны з сваім бургамістрам і ратушай. Фактычна яны з'яўляюцца раёнамі аднаго горада (часта мяжа праходзіць пасярэдзіне вуліцы). Фармальна назва Брусель адносіцца толькі да аднаго з вышэйзгаданых муніцыпалітэтаў, але на практыцы яе выкарыстоўваюць у дачыненні да ўсёй агламерацыі.
Муніцыпалітэт Брусель дэ-юрэ з'яўляецца сталіцай Бельгіі, і ў ім знаходзяцца Французская і Фламандская супольнасці. Дэ-факта, з-за таго што сталічныя ўстановы размеркаваны па розных муніцыпалітэтах Брусельскага сталічнага рэгіёна, увесь рэгіён лічыцца сталіцай Бельгіі, сталіцай Еўрапейскага саюза.
Брусель пачынаўся як горад-крэпасць у 10 стагоддзі, заснаваны Карлам I. Насельніцтва рэгіёна складае 1,1 мільён чалавек, а ўсё насельніцтва метраполіі — больш за 1,8 мільёнаў, займаючы такім чынам першае месца па гэтым паказчыку ў Бельгіі. З часоў заканчэння Другой сусветнай вайны Брусель з'яўляецца адным з галоўных цэнтраў сусветнай палітыкі. Будучы месцам размяшчэння інстытутаў Еўрапейскага саюза і штаб-кватэры НАТА, Брусель стаў шматмоўным домам для шматлікіх міжнародных арганізацый, палітыкаў і дыпламатаў.
Гістарычна нідэрландамоўны, Брусель з часоў здабыцця Бельгіяй незалежнасці ў 1830 годзе, ператварыўся амаль цалкам у франкамоўны рэгіён. На сёння афіцыйнымі лічацца абедзве мовы. Усе дарожныя знакі, назвы вуліц і большая частка рэкламы і назваў паслуг прыводзяцца на дзвюх мовах. Моўнае пытанне застаецца вострым у Бруселі, законы, якія закранаюць яго, з'яўляюцца прадметам несціханых абмеркаванняў у Бельгіі.
Палітыка
Заканадаўчы орган Брюсселького сталічнага рэгіёна — Брусельскі сталічны парламент (Le Parlement bruxellois, Brussels Hoofdstedelijk Parlement), які выбіраецца жыхарамі рэгіёна ў ходзе прамых усеагульных выбараў. Адукацыя і культура з'яўляюцца паўнамоцтвамі не Брусельскага сталічнага парламента, а Фламандскага і франкамоўных супольнасцей (у залежнасці ад мовы). Для каардынацыі дзеянняў гэтых двух супольнасцей на тэрыторыі Бруселя створаны Брусельскі сталічны савет (Le Conseil bruxellois, Brusselse Hoofdstedelijke Raad), які складаецца з нідэрландска- і франкамоўных прадстаўнікоў.
Камуны
З'яўляючыся фактычна адзіным горадам, Вялікі Брусель складаецца з дзевятнаццаці камун, кожная з якіх мае свайго бургамістра, сваю ратушу, свой савет дэпутатаў і т. д.
Спіс камун (з паштовымі індэксамі):
Двухмоўе
Брусельскі сталічны рэгіён з'яўляецца двухмоўным. Гэта значыць, усе афіцыйныя публікацыі выдаюцца на французскай і на нідэрландскай. Таксама ўсе вуліцы, муніцыпалітэты, станцыі метро і пад. маюць па дзве афіцыйныя назвы. Хоць Брусель гістарычна адносiцца да нідэрландамоўнага рэгіёна, на зломе XIX і XX стагоддзяў лінгвістычная сітуацыя ў горадзе пераважыла на карысць носьбітаў французскай мовы, і з таго часу доля франкафонаў у горадзе працягвае павялічвацца. На цяперашні момант яна складае каля 85—90 % насельніцтва.
Тым не менш, дадзеныя лічбы не перадаюць моўную сітуацыю з поўнай дакладнасцю. Часта людзі, якія адносяць сябе да франкамоўнай суполкі, таксама добра валодаюць нідэрландскай, часам нават на ўзроўні роднай мовы. Многія брусельцы (перш за ўсё старэйшае пакаленне) могуць свабодна размаўляць на трох мовах — французскай, нідэрландскай і брусельскім дыялекце (адзін з нідэрландскіх дыялектаў), які вельмі моцна адрозніваецца ад нідэрландскай літаратурнай мовы. Аб прадстаўніках гэтай групы можна сказаць, што яны авалодалі гэтымі мовамі «стыхійна», у працэсе натуральных зносін і сацыяльных кантактаў.
У апошнія гады франкамоўныя бацькі часта адпраўляюць сваіх дзяцей вучыцца ў школы з выкладаннем на нідэрландскай мове. Звязана гэта з узмацненнем ролі нідэрландскай мовы ў Бельгіі. Лічыцца, што дзецям, якія аднолькава добра гавораць на абодвух мовах, лягчэй будзе дабіцца поспеху ў жыцці.
Клімат
Згодна з класіфікацыяй кліматаў Кёпена, клімат рэгіёна Брусель марскі (Cfb). Блізкасць рэгіёна да прыбярэжных тэрыторый абумоўлівае ўплыў на яго клімат марскіх мас паветра, што прыходзяць з Атлантычнага акіяна. Клімат бліжэйшых нізін таксама марскі ўмераны. У сярэднім (за 100 гадоў назіранняў) колькасць дажджлівых дзён складае 200 дзён у год. Снегапады здараюцца кожны год у перыяд паміж кастрычнікам і красавіком. У снежні 2010 года ў Бруселі было зафіксавана 20 дзён са снегападам.
Сталічная функцыя
Фармальна сталіцай з'яўляецца толькі горад (муніцыпалітэт) Брусель, але на практыцы сталічныя ўстановы размеркаваны па розных муніцыпалітэтах Брусельскага сталічнага рэгіёна. Такім чынам увесь рэгіён у цэлым з'яўляецца сталіцай Еўрапейскага саюза, Бельгіі, Франкамоўнай супольнасці, Фламандскай супольнасці і Фландрыі.
У міжнароднай палітыцы
З часоў Другой сусветнай вайны Брусель з'яўляецца адміністрацыйным цэнтрам многіх міжнародных арганізацый. З найбольш значных — Еўрапейскі саюз і НАТА, чые галоўныя ўстановы знаходзяцца ў Бруселі, а акрамя іх і многія іншыя арганізацыі, напрыклад, такія як Сусветная мытная арганізацыя і Еўракантроль (арганізацыя, якая займаецца бяспекай авіяцыйнага трафіка ў Еўропе), а таксама офісы міжнародных карпарацый. Брусель займае трэцяе месца ў свеце па колькасці праводзімых канферэнцый і таксама становіцца адным з найбуйнейшых цэнтраў правядзення з'ездаў. Наяўнасць інстытутаў Еўрапейскага саюза і іншых міжнародных арганізацый прывяло да таго, што Брусель перасягнуў Вашынгтон па колькасці паслоў і журналістаў. Колькасць прадстаўнікоў тых ці іншых міжнародных арганізацый дасягае ў Бруселі 70 тысяч чалавек.
Брусельскі сталічны рэгіён служыць сталіцай Еўрапейскага саюза, галоўныя інстытуты Еўрапейскага саюза размешчаны на яго тэрыторыі. Афіцыйна Еўрапейскі саюз не абвяшчаў сваю сталіцу, хоць Амстэрдамскі дагавор афіцыйна вызначыў Брусель месцам размяшчэння Еўрапейскай камісіі (выканаўчая ўлада) і Савета Еўрапейскага саюза (заканадаўчы орган Еўрапейскага саюза). Афіцыйным месцам пасяджэнняў Еўрапейскага парламента абраны французскі горад Страсбург, але сустрэчы палітычных груп і камітэтаў звычайна праходзяць у Бруселі, разам з часткай пленарных пасяджэнняў. Месцам пасяджэнняў парламента ў Бруселі з'яўляецца комплекс будынкаў. У перыяд 2002—2004 гадоў Еўрапейскі савет таксама засядаў у Бруселі.
Брусель, разам з Люксембургам і Страсбургам, стаў прымаць міжнародныя інстытуты з 1957 года, паступова становячыся цэнтрам палітычнай актыўнасці, асабліва з тых часоў, як Камісія і Еўрапейскі савет асталяваліся там, у так званым «Еўрапейскім квартале» (European Quarter). Раннія рэзідэнцыі размяшчаліся бессістэмна, без якога-небудзь плана. На сённяшні момант галоўнымі будынкамі з'яўляюцца, дзе размяшчаецца Камісія, будынак , дзе знаходзіцца Савет, і Espace Léopold Парламента. Плошчы, занятыя інстытутамі, выраслі вельмі значна. Камісія займае 865 тысяч квадратных метраў ва ўсходняй частцы горада (што складае чвэрць усёй офіснай тэрыторыі Бруселя ). Канцэнтрацыя і шчыльнасць размяшчэння дасягнулі таго ўзроўню, што тэрыторыю сталі параўноўваць з гета. Аднак іменна гэтая канцэнтрацыя служыць пацвярджэннем вялікай важнасці Бруселя як міжнароднага цэнтра.
Транспарт
У Бруселі (рэгіёне) ёсць метро, трамвай (гл. брусельскі трамвай) і мноства аўтобусных маршрутаў. Аператар усіх відаў грамадскага транспарту Бруселя (за выключэннем таксі) — «Таварыства грамадскага транспарту Бруселя», (Société des Transports Intercommunaux Bruxellois — STIB / Maatschappij voor het Intercommunaal Vervoer te Brussel - MIVB; (больш даслоўны пераклад — «міжмуніцыпальнага транспарту»)
Горад Брусель
Большая частка славутасцей агламерацыі знаходзіцца ў граніцах гістарычнага ядра Бруселя.
Люблін
Люблін (Lublin) — горад на правах павета на ўсходзе Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Люблінскага ваяводства. Знаходзіцца на Люблінскім ўзвышшы, на рацэ Быстрыцы — левы прыток Вепша. Адлегласць па прамой паміж гарадамі Люблін — Мінск 441 км, да Варшавы — 152 км.
Геаграфія
Люблін знаходзіцца ў паўночнай частцы Люблінскага ўзвышша. Праз горад цячэ рака Быстрыца (Bystrzyca) — левы прыток Вепша (Wieprz). Сярэдняя тэмпература паветра ў студзені складае −5 °C, у ліпені +18,5 °C. Колькасць ападкаў не перавышае 600 мм. У межах горада знаходзіцца тры лясы: самы вялікі — Las Dąbrowa (закладзены каля збудаванага ў 1974 годзе штучнага вадасховішча — Зэмбарыцкай Бухты (Zalew Zemborzycki), Stary Gaj і Las Prawiedniki. Таксама Люблін багаты на паркі. Старэйшы з іх — Саксонскі парк (Ogród Saski) знаходзіцца ў самым цэнтры горада і паўстаў у 1837 г. Парк Бранавіцкіх (Park Bronowicki) трошкі саступае яму па ўзросце. Зараз, на жаль, ён занядбаны. Пасля II сусветнай вайны на балоцістай тэрыторыі каля Быстрыцы быў створаны Народны Парк (Park Ludowy).
Гісторыя горада
Засяленняе тэрыторыі сённяшняга горада пачалося яшчэ ў VI стагоддзі, калі развілося пасяленне на ўзгорку Czwartek (Чацвер), якое потым пашыралася на суседнія ўзгоркі. На замкавым узгорку ў X стагоддзі паўсталі абаронныя збудаванні: спачатку драўняныя — потым мураваныя. У XII стагоддзі замак атрымаў правы кашталяніі. Побач, на Старамесйкім (Staromiejskim) узгорку, паўстаў горад.
Люблін першы раз узгадваецца ў 1198 годзе.
Настарэйшы люблінскі касцёл у гонар Арханёла Міхаіла згодна з легендай быў пабудаваны ў 1282 годзе князем Лешакам Чорным, які вяртаўся пасля пераможнага паходу на яцвягаў. Касцёл разабраны ў XIX стагоддзі.
У 1474 годзе Казімір IV Ягелончык прызначыў Люблін сталіцай новастворанага Люблінскага ваяводства, вылучанага з Сандамірскага ваяводства. У XV—XVI стст. горад перажывае росквіт дзякуючы гандёвым шляхам з Чорнага мора ў Заходнюю Еўропу. У 1569 годзе ў Любліне падпісана знакамітая Люблінская унія.
У XVI і XVII стагоддзях Люблін з'яўляўся адным з галоўных цэнтраў рэфармацыі. Тут дзейнічала вялікая суполка польскага брацтва (Bracia polscy). Таксама ў Любліне існаваў кальвінскі збор. У горадзе ў XVI ст. ужо працавала яўрэйская друкарня, недзе ад 1630 — польская друкарня, а ад 1687 езуіцкая друкарня.
XVII стагоддзе — цяжкі этап у гісторыі Любліна. На хвалі агульнапольскіх міжнацыянальных і гаспадарчых канфлікаў занепадаюць знакамітыя люблінскія кірмашы. У 1630 годзе горад пакутвае ад эпідэміі чумы, якая забрала жыцці 5 тыс. чалавек. Пасля вайны з казакамі (1648—1650) горад пакідае большасць купцоў з Еўропы. У 1655 Люблін спусташае расійска-казацкае войска, асабліва моцна пацярпелі яўрэі. У 1656 горад рабуюць шведы, знішчая будынкі і насельніцтва.
Ад 1686 пачынаецца традыцыя Люблінскага Хэйнала (Hejnał Miasta Lublina).
Пачатак XVIII стагоддзя прыносіць новыя знішчэнні падчас Паўночнай вайны. У 1703 годзе Аўгуст II надае гораду прывілей, які параўноўвае Люблін у правах з Кракавам. Пасля войнаў горад нарэшце паступова разбудоўваецца (у асноўным магнацкія сядзібы і касцёлы). Афармляецца аблічча сённяшняга Кракаўскага Прадмесця і Літоўскай плошчы, але горад усё яшчэ выглядае досыць убога. Падчас польскай эпохі Асветніцтва (1780) паўстае фундацыя «Boni Ordinis», якая сваёй дзейнасцю прыводзціь да рэстаўрацыі гарадскіх камяніц і выбрукавання вуліц, а таксама аднаўлення ратушы.