cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Экалагічныя наступствы расійскага ўварвання ва Украіну (2022)
Энергетычны паварот
Вайна Расіі з Украінай можа стаць стымулам для Еўропы паскорыць на аднаўляльныя, экалагічна чыстыя крыніцы энергіі. У сакавіку 2022 года Еўропа штодня плаціла Расіі блізу 640 млн еўраў за нафту і газ, даходы ад экспарту вуглевадародаў складалі 40 % бюджэту краіны.
Генеральны сакратар Арганізацыі Аб’яднаных Нацый Антоніу Гутэрыш заявіў, што «замест таго, каб націскаць на тармазы дэкарбанізацыі сусветнай эканомікі, цяпер самы час націснуць на педаль газу ў напрамку будучай аднаўляльнай энергетыкі.». З ім згодныя многія эксперты — паводле іх ацэнак, пераход на экалагічныя крыніцы ў канчатковым рахунку магчымы за больш сціснутыя тэрміны і з меншымі інвестыцыямі, чым напрыклад будаўніцтва новых газаправодаў і тэрміналаў. Паводле ацэнкі Greenpeace, Германія зможа цалкам перайсці на электрычнасць з аднаўляльных крыніц да 2035 года.
Многія эксперты, аднак, настроены скептычна і ўпэўненыя, што пачатая ва Украіне вайна немінуча прывядзе да павышэння агульнасусветнай тэмпературы і таму, што ўсе пастаўленыя краінамі Вялікай дваццаткі экалагічныя мэты застануцца не дасягнутымі. Шкодныя выкіды ў атмасферу могуць павялічыцца, калі палітычныя лідэры вырашаць замяніць расійскі імпарт выкапнёвага паліва пастаўкамі з іншых краін і кампенсаваць недахоп павелічэннем долі вугалю. Пошук новых пастаўшчыкоў нафты і газу, новыя лагістычныя ланцужкі і будаўніцтва інфраструктуры як сродак у кароткатэрміновай перспектыве замяніць расійскія вуглевадароды, падарвуць шматгадовыя экалагічныя намаганні.
Аднаўленне
Эксперты адзначаюць, што да поўнага спынення ваенных дзеянняў немагчыма казаць аб пачатку работ па аднаўленні шкоды, нанесенай навакольнаму асяроддзю. На гэтым этапе важная фіксацыя ўсіх эпізодаў ўплыву вайны на прыроду, каб сфармаваць карту будучых работ.
Ачыстка зямель ад забруджвання выбуховымі рэчывамі з’яўляецца вельмі складанай задачай, паколькі працэсы распаду і распаўсюджвання таксічных рэчываў у глебе адрозніваюцца ў залежнасці ад яе складу, сінтэтычнай актыўнасці мікраарганізмаў, мясцовай тэмпературы і т. п.
Урад Украіны называе «экацыдам» ваенныя злачынствы расійскай арміі, якія наносяць непапраўную шкоду прыродзе. Адпаведнае паняцце было ўнесена ў Крымінальны кодэкс краіны. Украіна заяўляе, што плануе заручыцца падтрымкай сусветнай супольнасці і фінансаваць работы па аднаўленні навакольнага асяроддзя з замарожаных актываў Расіі.
Каментарыі
<references group="заўв"/>
Вуліца Лізы Чайкінай
Вуліца Лізы Чайкінай:
Джэймс Піблз
Філіп Джэймс Эдвін Піблз (Phillip James Edwin Peebles; нар., Сен-Баніфас, Манітоба, Канада) — канадска-амерыканскі астрафізік, астраном і тэарэтычны касмолаг. Ганаровы навуковы прафесар імя Альберта Эйнштэйна ў Прынстанскім універсітэце. Шырока вядомы як адзін з вядучых сусветных тэарэтычных касмолагаў у перыяд з 1970 года, з вялікім тэарэтычным укладам у першабытны нуклеасінтэз, цёмную матэрыю, касмічны мікрахвалевы фон і фарміраванне структуры.
Піблз быў узнагароджаны паловай Нобелеўскай прэміі па фізіцы ў 2019 годзе за свае тэарэтычныя адкрыцці ў галіне фізічнай касмалогіі. Ён падзяліў прыз з Мішэлем Маёрам і Дзідзье Кэлё за адкрыццё экзапланеты на арбіце сонцападобнай зоркі. У той час як большая частка яго працы звязана з развіццём Сусвету з першых яго секунд, ён больш скептычна ставіцца да таго, што мы можам ведаць аб самым пачатку, і заявіў: «Вельмі шкада, што мы думаем пра пачатак, тады як на самой справе мы не маем добрай тэорыі такога паняцця, як пачатак».
Піблз ахарактарызаваў сябе як перакананага агностыка.
Ранні перыяд жыцця
Піблз нарадзіўся 25 красавіка 1935 года ў Сен-Баніфасе, у сучасным Вініпегу, Манітоба, Канада, сын Ады Марыён (Грын), хатняй гаспадыні, і Эндру Чарльза Піблза, які працаваў на Вініпегскай збожжавай біржы. Атрымаў ступень бакалаўра навук у Манітобскім універсітэце. Затым паступіў у аспірантуру ў Прынстанскім універсітэце, дзе атрымаў ступень доктара філасофіі ў галіне фізікі ў 1962 годзе, завяршыўшы доктарскую дысертацыю пад назвай «Назіральныя тэсты і тэарэтычныя праблемы, звязаныя з гіпотэзай Дзюратэстона аб тым, што трываласць электрамагнітнага ўзаемадзеяння можа змяняцца» пад кіраўніцтвам Роберта Дыке. Ён застаўся працаваць ў Прынстане. Піблз быў членам Школы прыродазнаўчых навук Інстытута паглыбленых даследаванняў у 1977—1978 навучальным годзе, а таксама ён рабіў візіты ў 1990—1991 і 1998—1999 гадах.
Акадэмічная кар’ера
Большасць прац Піблза з 1964 года была ў галіне фізічнай касмалогіі для вызначэння паходжання Сусвету. У 1964 годзе цікавасць да гэтай сферы была вельмі малая, і яна лічылася «тупіковай», але Піблз заставаўся адданым яе вывучэнню. Піблз унёс шмат важных укладаў у мадэль Вялікага выбуху. З Дыке і іншымі (амаль праз два дзесяцігоддзі пасля Джорджа Гамава, Ральфа Альфера і Роберта Германа) Піблз прадказаў касмічнае мікрахвалевае фонавае выпраменьванне. Нароўні з важным укладам у нуклеасінтэз Вялікага Выбуху, цёмную матэрыю і цёмную энергію, ён быў вядучым піянерам у тэорыі фарміравання касмічнай структуры ў 1970-я гады. Задоўга да таго, як яна лічылася сур’ёзнай, колькаснай галіной фізікі, Піблз вывучаў фізічную касмалогію і шмат зрабіў для ўсталявання яе рэспектабельнасці. Піблз сказаў: «Гэта быў не адзін крок, нейкае крытычнае адкрыццё, якое раптоўна зрабіла касмалогію актуальнай, але поле паступова з’явілася дзякуючы шэрагу эксперыментальных назіранняў. Відавочна, што адным з найважнейшых у маёй кар’еры было выяўленне касмічнага мікрахвалевага фону, якое адразу прыцягнула ўвагу […] як эксперыментатараў, зацікаўленых у вымярэнні ўласцівасцей гэтага выпраменьвання, так і тэарэтыкаў, якія далучыліся да аналізу наступстваў». У цытаце яго прэміі Шаа гаворыцца: «Заклаў асновы амаль усіх сучасных даследаванняў у галіне касмалогіі, як тэарэтычных, так і назіральных, ператвараючы вельмі спекулятыўнае поле ў навуку дакладнасці».
Піблз мае вялікі досвед інавацый у асноўных ідэях, якія пазней будуць шырока вывучацца іншымі навукоўцамі. Напрыклад, у 1987 годзе ён прапанаваў першародную барыённую мадэль ізакрыўлення для развіцця ранняга Сусвету. Гэтак жа Піблз спрыяў устанаўленню праблемы цёмнай матэрыі ў пачатку 1970-х гадоў. Піблз таксама вядомы па крытэрыю Острыкера-Піблза, які адносіцца да ўстойлівасці галактычнай фармацыі.
Праца Піблза была прызнана, калі ён быў названы лаўрэатам Нобелеўскай прэміі па фізіцы 2019 года «за тэарэтычныя даследаванні ў фізічнай касмалогіі».
Піблз быў абраны членам Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук у 1977 годзе і членам Нацыянальнай акадэміі навук ЗША ў 1988 годзе.
Узнагароды
У яго гонар названы астэроід 18242 Peebles.
Радыён Асіевіч Кузьмін
Радыён Асі́евіч Кузьмі́н (, вёска Рабыя, Гарадоцкі павет, Віцебская губерня —, Ленінград) — расійскі і савецкі матэматык, вядомы сваімі працамі па тэорыі лікаў і матэматычным аналізе. Доктар фізіка-матэматычных навук (1935), член-карэспандэнт АН СССР (1946). Аўтар шэрага падручнікаў.
Жыццё
Нарадзіўся 9 снежня 1891 года ў вёсцы Рабыя Гарадоцкага павета Віцебскай губерні. Паходзіў з сялянскай сям'і.
У 1904—1910 гг. вучыўся ў Віцебскай гімназіі, у 1910 г. паступіў на фізіка-матэматычны факультэт Пецярбургскага ўніверсітэта. Закончыць універсітэт яму ўдалося толькі ў 1916 г., часткова з прычыны часовай высылкі яго з Пецярбурга (за ўдзел у студэнцкім руху), часткова з-за цяжкіх матэрыяльных умоў. У 1916—1918 гг. быў пакінуты пры ўніверсітэце для падрыхтоўкі да прафесарскага звання. З 1918 па 1922 г. Кузьмін працаваў спачатку асістэнтам, потым прафесарам Пермскага ўніверсітэта. Тут ён напісаў сваю першую навуковую працу, у якой даказваў, што лагарыфмічная вытворная беселевай функцыі I_n(x) з цэлым індэксам
n > 0
x
.
У 1922 г. пераехаў у Ленінград і з гэтага моманту пачалася яго шырокая педагагічная дзейнасць у ленінградскіх ВНУ. З 1922 г. і да канца жыцця працаваў у Ленінградскім політэхнічным інстытуце. У розны час чытаў лекцыі ў Ленінградскім універсітэце, Інстытуце механізацыі сельскай гаспадаркі, Лесатэхнічнай акадэміі, Педагагічным інстытуце імя Пакроўскага і іншых навучальных установах.
У 1935 г. Р. А. Кузьміну была прысвоена вучоная ступень доктара фізіка-матэматычных навук.
З 1945 г. і да канца жыцця загадваў кафедрай агульнай матэматыкі Ленінградскага ўніверсітэта.
У 1946 г. быў абраны членам-карэспандэнтам Акадэміі навук СССР.
Уклад у матэматыку
x
— выпадковая велічыня, раўнамерна размеркаваная на прамежку
(0, 1)
, і няхай
Δn
імкнецца к нулю пры нарастанні
да бесканечнасці, але не змог даць яўную ацэнку. Кузьмін даказаў, што
і
α
C·0.7n
.
a
з'яўляецца алгебраічным лікам, а
b
— рэчаіснай, то лік
ab
трансцэндэнтны. Напрыклад, адсюль вынікае, што лік
Храм-помнік Аляксандра Неўскага
Храм-помнік Святога Аляксандра Неўскага (Храм-паметник Свети Александър Невски) — кафедральны патрыяршы сабор Балгарскай Праваслаўнай Царквы. Размешчаны ў сталіцы Балгарыі Сафіі, на плошчы Аляксандра Неўскага, з'яўляецца адной з горадабудаўнічых дамінант сталіцы Балгарыі. Аўтар праекта — рускі архітэктар Аляксандр Памяранцаў.
Вышыня галоўнага купала сабора — 45 м, званіцы — 53 м, плошча сабора — 3170 кв. м. Храм умяшчае да 5000 чалавек. На званіцы знаходзіцца 12 званоў агульнай вагай 23 тоны.
Гісторыя і апісанне
Ідэя ўзвесці храм-помнік у гонар вызвалення Балгарыі і прысвяціць яго рускаму святому Аляксандру Неўскаму была прапанавана 13 красавіка 1879 года на пасяджэнні Першага Устаноўчага Народнага сходу ў Вяліка-Тырнаве Петкам Каравелавым. 26 лютага 1881 года была ўтворана Цэнтральная будаўнічая камісія з камітэтам пры ёй; 19 лютага 1882 года на самым высокім месцы ў цэнтры Сафіі адбылася закладка храма. Аўтарам першапачатковага праекта быў архітэктар Іван Багамолаў, аднак рэалізацыя праекта тармазілася, і да таго часу, калі ўрад Балгарыі зноў вярнуўся да пытання будаўніцтва храма, Багамолаў памёр. Чарцяжы Багамолава былі перададзены Аляксандру Памяранцаву, які істотна перапрацаваў першапачатковы праект. Да будаўніцтва прыступілі толькі ў 1904 годзе. Працамі па ўзвядзенні храма кіраваў калектыў расійскіх і балгарскіх архітэктараў: А. А. Якаўлеў, А. М. Смірноў, П. Мамчылаў, Ю. Міранаў і іншыя. Храм-помнік быў асвячоны ў 1912 годзе. Пасля ўступлення ў кастрычніку 1915 года Балгарыі ў Першую сусветную вайну на баку Цэнтральных дзяржаў, 2 сакавіка 1916 года Народны сход Балгарыі прыняў рашэнне пра пераназванне сабора — у гонар святых Кірыла і Мяфодзія, што афіцыйным органам расійскага Найсвяцейшага Сінода было названа «вялікім грахом Балгарыі». Пасля адрачэння цара Фердынанда ад прастола ў 1919 годзе, Сінод звярнуўся да ўрада з просьбай адмяніць рашэнне аб пераназванні сабора. Гэта пытанне было ўнесена ў Народны сход Балгарыі, які пастанавіў вярнуць сабору першапачатковую назву. 12 верасня 1924 года, у дзень памяці князя Аляксандра Неўскага, мітрапалітам Плоўдзіўскім Максімам было здзейснена асвячэнне галоўнага алтара храма ў гонар святога князя, а на наступны дзень паўночнага прыдзела — у імя святых Кірыла і Мяфодзія, а 14 верасня — паўднёвага ў імя святога цара Барыса.
Ленінградскі заапарк
Ленінградскі заалагічны парк — адзін з найстарэйшых заапаркаў Расіі і адзін з самых паўночных заапаркаў свету. Заснаваны 2 (14) жніўня 1865 года. Заапарк размешчаны ў гістарычным цэнтры Санкт-Пецярбурга ў Петраградскім раёне па адрасе: 197198, Санкт-Пецярбург, Аляксандраўскі парк, д. 1. Уваход з боку Кронверкскага праспекта.
У 1918 годзе заасад нацыяналізаваны. Для кіравання гаспадаркай саду быў створаны Вучоны савет. У 1929 годзе створаны Гурток юных заолагаў (ГЮЗ), які дзейнічае і зараз. З 1932 года пачалі рэгулярна размнажацца белыя мядзведзі, што ў тыя часы было вялікай рэдкасцю, і менавіта таму белы мядзведзь намаляваны на эмблеме Ленінградскага заапарка. Да 75-гадовага юбілею ў 1940 годзе яму была перададзена тэрыторыя ў 171 га ў раёне парку Чалюскінцаў.
Але да будаўніцтва так і не прыступілі — пачалася Вялікая Айчынная вайна. У ваенныя гады заасад моцна пацярпеў, але не спыняў сваёй працы нават у вельмі складаных умовах блакады. Служыцелі здолелі захаваць частку калекцыі жывёл і нават атрымлівалі маладняк, праводзіліся выязныя лекцыі, а летам заасад быў адкрыты для наведвальнікаў. У памяць пра гераічны подзвіг супрацоўнікаў, якія захавалі заасад у блакаду, заапарк, нягледзячы на ​​перайменаванне горада, застаўся Ленінградскім, а каля ўваходу ў заапарк устаноўлена мемарыяльная дошка.
Увесну 1944 года заасад быў адкрыты для пастаяннага наведвання, пачаліся аднаўленчыя работы. Найбольш інтэнсіўнае будаўніцтва вялося ў 1951 годзе. У 1952 годзе заасад быў перайменаваны ў заапарк.
У 1950-1960-я гады адбылося папаўненне новымі цікавымі жывёламі. Па відавым складзе калекцыі і ўзроўню навукова-асветніцкай працы Ленінградскі заапарк заняў адно з вядучых месцаў у Савецкім Саюзе. У 1965 годзе заапарк адзначыў стагоддзе. Калекцыя яго да гэтага часу была адной з самых буйных сярод заапаркаў Савецкага Саюза, але большасць будынкаў і збудаванняў ўжо прыйшло ў нездавальняльны стан. Таму было прынята рашэнне правесці генеральную рэканструкцыю, работы па якой пачаліся ў 1967 годзе.
NGC 2167
NGC 2167 (іншае абазначэнне — SAO 132848) — зорка ў сузор’і Аднарог.
Сцяг Капаткевічаў
Сцяг Капаткевічаў — сцяг гарадскога пасёлка Капаткевічы Петрыкаўскага раёна Гомельскай вобласці. Сцяг зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад  года № 68.
Апісанне
Прамавугольнае палотнішча блакітнага колеру з суадносінамі бакоў 1:2, на адным боку злева гербавая эмблема — тры бэлькі белага колеру, размешчаныя паралельна, якія звужваюцца да нізу.
Сцяг Капаткевічаў зацверджаны рашэннем Капаткевіцкага пасялковага Савета дэпутатаў ад 22 чэрвеня 2001 года № 31. Аўтар сцяга С. Я. Рассадзін.
Нацыянальны парк Вуд-Буфала
Вуд-Бафала (Wood Buffalo National Park) — нацыянальны парк на тэрыторыі правінцый Альберта і Паўночна-Заходнія тэрыторыі, Канада. Заснаваны ў 1983 годзе.
Гэта найбуйнейшы ў Канадзе нацыянальны парк і адзін з самых вялікіх у свеце, мае плошчу больш за 44 тыс км². Размешчаны ў цэнтральнай частцы Канады, паміж азёрамі Атабаска і Вялікае Нявольніцкае ў поясе сухіх барэальных іглічных лясоў з умерана прахалодным кліматам, доўгай і халоднай зімой, але з цёплым летам. Тут суседнічаюць травяністыя прэрыі і засоленыя лугавыя раўніны, дзе кормам для траваедных служаць солеўстойлівыя травы і дзікія кветкі. Таксама запаведнік вядомы тым, што на яго тэрыторыі жыве самае вялікі на кантыненце дзікі статак амерыканскіх бізонаў (каля 2500 галоў), акрамя таго тут гняздуюць амерыканскія журавы і пеліканы, часта сустракаюцца лось, паўночны алень карыбу, бабры, мускусныя пацукі і ваўкі. Яшчэ адна прыродная славутасць — самая шырокая ў свеце ўнутраная рачная дэльта, утвораная рэкамі Атабаска і Піс-Рывер.
Аляксей Васільевіч Назарэўскі
Аляксей Васільевіч Назарэўскі (, вёска Сіняўка Слуцкага павета — ?) — беларуска-рускі грамадска-палітычны дзеяч, дзейнічаў у Заходняй Беларусі.
Біяграфія
У 1922 быў абраны ў польскі Сенат, быў членам Беларускага пасольскага клуба. Працаваў у магістраце горада Баранавічы.
Арыштаваны НКУС БССР 2 студзеня 1940 на сваёй кватэры ў Баранавічах. Асобай нарадай НКУС СССР 9 верасня 1940 асуджаны на 8 гадоў ППЛ. У верасні 1941 у адпаведнасці з Указам Прэзідыўма Вярхоўнага Савета СССР вызвалены з Сіблага і накіраваны ў Паўладарскую вобласць. Далейшы лёс невядомы.
Спіс народжаных у 2018 годзе
У гэтым спісе прадстаўлены спіс персон, якія нарадзіліся ў 2018 годзе.
Артур Сміт Вудвард
Артур Сміт Вудвард (Arthur Smith Woodward;, Маклсфілд — , Хейуардс-Хіт) — англійскі палеантолаг, член Лонданскага каралеўскага таварыства (1901). Асістэнт, затым захавальнік аддзела геалогіі Брытанскага музея (1882—1924). Асноўныя даследаванні па выкапнёвым рыбам (галоўным чынам мезазойскім). У 1913 апісаў рэшткі выкапнёвага «пілтдаўнскага чалавека».
Герман Мюлер (рэйхсканцлер)
Ге́рман Мю́лер (Hermann Müller,, — , ) — нямецкі палітык, сацыял-дэмакрат. Рэйхсканцлер Веймарскай рэспублікі (у 1920 і 1928 — 1930).
Эпоха заваявання радзімы на Дунаі
Эпоха заваявання радзімы на Дунаі — гістарычны пэрыяд Венгрыі, які ахоплівае другую палову IX стагоддзя, ажно да 896 года, калі старажытнавенгерская канфедэрацыя плямёнаў на чале з Арпадам і Курсанам перасяляецца з Паўночнага Прычарнамор’я ў Паннонію.
Гісторыя
Венгерскія плямёны паўкачэўнікаў-жывёлагадоўцаў, радзімай якіх сучасныя даследчыкі лічаць вобласці на ўсход ад Уралу, у I тысячагоддзі нашай эры перасяліліся як мяркуецца, у басейн Камы, пасля ў прычарнаморскія і прыазоўскія стэпы, дзе доўгі час знаходзіліся пад уладай хазар. У 895—896 гадах венгры перайшлі Карпаты і занялі землі ў басейне Сярэдняга Дуная (г. зв. «Здабыццё радзімы»). Адбыўся пераход да аселага ладу жыцця, земляробства. У пачатку XI стагоддзя паўстала Венгерскае каралеўства, тады ж было прынятае каталіцтва.
Генрых Хантынгданскі
''Гэты артыкул пра сярэдневяковага англійскага гісторыка. Артыкул пра сына шатландскага караля Давіда I гл.: Генрых Шатландскі, граф Хантынгдан.''
Генрых Хантынгданскі (Henry of Huntingdon; каля  — ?) — сярэдневяковы англійскі гісторык, аўтар «Гісторыі англійскага народа» (Historia Anglorum), архідыякан Хантынгдана.
Біяграфія і творчасць
Пра Генрыха Хантынгданскага вядома, што ён служыў пад кіраўніцтвам Роберта Блоэ (Robert Bloet), біскупа лінкальнскага, а затым яго пераемніка Аляксандра Блуаскага. Менавіта пад яго патранажам Генрых і напісаў сваю галоўную працу — «Гісторыю англійскага народа». Большая частка гэтай кнігі была створана ў 1125—1130 гадах, апошнія главы былі дададзены некалькі пазней.
Historia Anglorum
«Гісторыя англійскага народа» ахоплівае перыяд ад рымскага ўварвання ў Брытанію ў 43 годзе да н.э. да ўзыходжання на прастол Генрыха II у 1154 годзе. Прыкладна 75 % гэтай працы ўяўляе сабой пераказ, пераклад або прамы выклад прац больш ранніх аўтараў, галоўным чынам гэта «Царкоўная гісторыя народа англаў» Беды Вялебнага. Найбольш каштоўныя тыя часткі кнігі Генрыха Хантынгданскага, якія ахопліваюць перыяд паміж 1126 і 1154 гадамі, гэта значыць канец кіравання Генрыха I Баклерка і эпоху феадальнай анархіі пры Стэфане Блуаскім, сучаснікам якіх быў Генрых Хантынгданскі. Выклад гісторыі ў Генрыха адрозніваецца драматызмам і паэтычнасцю, што забяспечыла папулярнасць яго працы ў Сярэднявеччы і яе ўплыў на творчасць пазнейшых аўтараў, хоць па дакладнасці і поўнасці гэта праца значна саступае «Гісторыі англійскіх каралёў» і «Новай гісторыі» Вільяма Мальмсберыйскага. Акрамя таго, у сваёй кнізе Генрых шмат увагі надае нацыянальным пытанням і абгрунтаванню правоў нармандцаў на ўладу над Англіяй і Уэльсам.
У аснове структурнага падзелу «Гісторыі англійскага народа» ляжаць пяць вялікіх заваяванняў Брытаніі: рымлянамі, піктамі і скотамі, англасаксамі, вікінгамі і нарманамі. Праца (у рэдакцыі 1135 года) складаецца з сямі кніг: Пазнейшыя рэдакцыі «Гісторыі англійскага народа» ўключалі да трох дадатковых кніг: жыціі англійскіх святых і легенды пра цуды, а таксама вытрымкі з «Гісторыі каралеўства Брытанія» Гальфрыда Монмуцкага.
Менавіта Генрых Хантынгданскі ўпершыню ўжыў у дачыненні да англасаксонскіх каралеўстваў тэрмін «гептархія». Аднак толькі ў XVI стагоддзі, пасля выхаду «Historia Anglorum» у друкаваным відзе, паняцце ўвайшло ў абарот.
Адзін з найбольш характэрных эпістулаў «De contemptu mundi», напісаны Генрыхам, верагодна ў 1135 годзе, прысвечаны архідыякану-нябожчыку Вальтэру. Твор характэрны з'едлівай крытыкай заган таго часу.
Вудвард
Вудвард — англійскае прозвішча.
IC 4741
IC 4741 — галактыка тыпу Sab (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Паўлін.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Маўзалей Георгія Дзімітрава
Маўзалей Георгія Дзімітрава — помнік-пахавальня кіраўніка Балгарыі Георгія Дзімітрава. Пабудаваны ў 1949 годзе, архітэктары — Г. Аўчараў і Р. Рыбараў. Падарваны ў жніўні 1999 года.
Муміфікаванае цела Георгія Дзімітрава ў саркафагу, было змешчана ў спецыяльна пабудаваны маўзалей. Пасля падзення камуністычнага рэжыму ў Балгарыі, у 1990 годзе, партыя БСП (былая Балгарская камуністычная партыя) па просьбе сваякоў (паводле афіцыйнай версіі) прыняла рашэнне аб перапахаванні цела. Цела былога правадыра вынеслі з маўзалея тайна, позняй ноччу. 25 лютага 1992 года Абшчынскі савет Сафіі прыняў рашэнне знесці маўзалей як збудаванне, бо яно ідэалагічна і архітэктурна не пасуе цэнтру горада.
У жніўні 1999 года будынак падарвалі з пятай спробы, абломкі вывозіліся машынамі і разбіраліся на сувеніры. Сёння пра маўзалей у Сафіі нішто не нагадвае. Там, дзе ён стаяў — забетанаваная пляцоўка.
Цяпер дакументальныя кадры з маўзалеем можна ўбачыць у відэазале Музея сацыялістычнага мастацтва ў Сафіі.
Міхаіл Паўлавіч Касцюк
Міхаі́л Па́ўлавіч Касцю́к (, в. Масцішча, Навагрудскі раён, Гродзенская вобласць — 5 лютага 2019 ) — беларускі гісторык. Акадэмік НАНБ (1996, член-карэспандэнт з 1989), доктар гістарычных навук (1980), прафесар (1987). Ганаровы архівіст Беларусі (2014). Ганаровы грамадзянін Навагрудскага раёна (2010).
Біяграфія
Скончыў гістарычна-філалагічны факультэт Гродзенскага педагагічнага інстытута (1963). З 1969 года працаваў у Інстытуце гісторыі АН БССР, у 1970—1975 гадах вучоны сакратар. У 1975—1981 гадах — вучоны сакратар Інстытута гісторыі партыі пры ЦК КПБ. У 1981—1989 гадах намеснік дырэктара Інстытута гісторыі АН БССР, у 1989—1999 гадах дырэктар Інстытута гісторыі НАН Беларусі. З 1999 года — загадчык аддзела, з 2007 — галоўны навуковы супрацоўнік Інстытута гісторыі НАН Беларусі.
У 1969 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю, у 1980 годзе — доктарскую. У 1989 годзе абраны членам-карэспандэнтам Акадэміі навук БССР, у 1996 — акадэмікам НАНБ. У 1998 годзе М. П. Касцюк стаў акадэмікам Цэнтральнай Еўрапейскай Акадэміі навук і мастацтва, Міжнароднай акадэміі навук Еўразіі.
Адзін з ініцыятараў стварэння Беларускай асацыяцыі гісторыкаў у 1993 годзе, яе старшыня з 1997 года.
Навуковая дзейнасць
Займаўся даследаваннем сацыяльна-эканамічнай і грамадска-палітычнай гісторыі Беларусі XX стагоддзя: гісторыі сялянства, рабочых, інтэлігенцыі. Вывучаў гісторыю дзяржаўнага і нацыянальна-культурнага будаўніцтва, пытанні ўсталявання і функцыянавання савецкай сістэмы ўлады, праблемы гістарыяграфіі, крыніцазнаўства і інш.
Аўтар звыш 300 навуковых прац, у тым ліку 4 індывідуальныя і звыш 10 калектыўных манаграфій. Касцюк з’яўляўся галоўным рэдактарам «Нарысаў гісторыі Беларусі» ў 2 частках (1994—1995) і «Гісторыі Беларусі» ў 6-ці тамах (2000—2011)
NGC 2175S
NGC 2175S — рассеянае скопішча ў сузор’і Арыён.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Плошча Народнага Сходу
Плошча Народнага Сходу (площад „Народно събрание“) — паўкруглая плошча ў Сафіі, размешчаная ва ўсходняй частцы бульвара Цара-Вызваліцеля.
Названа ў гонар будынка Народнага Сходу, які стаіць на паўночным баку плошчы. У цэнтры плошчы Народнага Сходу ўзвышаецца конная статуя Аляксандра II — помнік Цару-Вызваліцелю, які быў пастаўлены рускаму цару за дапамогу, аказаную Балгарыі ў барацьбе за незалежнасць ад Асманскай імперыяй.
Плошча выбрукавана жоўтай цэглай. У Сафію яе даставілі ў якасці падарунку ад аўстра-венгерскага імператара да вяселля балгарскага цара.
Школьная вуліца (Брэст)
Школьная вуліца  — вуліца ў заходняй частцы Брэста. Утворана ў 1968 годзе пасля ўключэння ў гарадскія межы в.Рэчыца. Працягласць — 700 м, ад вуліцы Пісьменніка Смірнова на захад да гарадской мяжы. Забудавана 1-павярховымі дамамі сядзібнага тыпу і 2-павярховымі катэджамі. На вуліцы знаходзіцца раённая бальніца.
Ithomiini
Ithomiini — трыба матылькоў з сямейства німфалід (Nymphalidae) і падсямейства Danainae. Некаторыя аўтары разглядаюць гэтую трыбу як асобнае падсямейства (Ithomiinae). Матылі распаўсюджаны выключна ў неатропіцы, сустракаюцца ў вільготных лясах на вышыні да 3000 м над узроўнем мора. Арэал ад паўднёва-паўднёва-захаду Злучаных Штатаў да Аргенціны. Трыба ўключае ў сябе каля 370 відаў у 40-45 родах.
Біялогія
Прадстаўнікі гэтай трыбы ядавітыя, паколькі вусені харчуюцца раслінамі сямейства і  якія змяшчаюць у сабе алкалоід піралізідзін. Адрозніць дарослых асобін магчыма па жылкаванні задніх крылаў, у самца на іх маюцца андраканіяльныя лускавінкі.
Класіфікацыя
Трsба Ithomiini Godman & Salvin, 1879
Гамільтан Сміт
Гамільтан Отанел Сміт (Hamilton Othanel Smith; нар., Нью-Ёрк, ЗША) — амерыканскі мікрабіёлаг і генетык, лаўрэат Нобелеўскай прэміі ў галіне медыцыны і фізіялогіі ў 1978 годзе разам з В.Арберам і Д.Натансам за адкрыццё рэстрыкцыйных ферментаў.
Біяграфія
Гамільтан Сміт нарадзіўся 23 жніўня 1931 года ў Нью-Ёрку, дзе ў той час яго бацька быў аспірантам ў Калумбійскім універсітэце. Скончыў школу ў горадзе Урбана штат (Ілінойс) і пачаў вучыцца ў Ілінойскім універсітэце ва Урбана-Шампэйн, але ў 1950 годзе перавёўся ва ўніверсітэт Каліфорніі ў Берклі, які і скончыў у 1952 годзе па спецыяльнасці матэматыка.
Скончыў медыцынскі каледж універсітэта Дж. Хопкінса (1956), дзе і працуе з 1967 года (прафесар мікрабіялогіі з 1973 года, прафесар малекулярнай біялогіі і генетыкі з 1981 года).
Гамільтан Сміт кіраваў групай у Інстытуце Крэйга Вэнтэра, якая працавала над стварэннем сінтэтычнай бактэрыі Mycoplasma laboratorium. У 2003 годзе гэта група сінтэзавала геном бактэрыяфага Phi X174.
На даны момант Гамільтан Сміт з’яўляецца навуковым кіраўніком прыватнай кампаніі Synthetic Genomics, заснаванай Крэйгам Вэнтэрам у 2005 годзе для працягу гэтых работ. Зараз Synthetic Genomics працуе над праблемай вытворчасцю біяпаліва ў прамысловых маштабах, выкарыстоўваючы рэкамбінантныя водарасці і іншыя арганізмы.
Аўтар навуковых прац па вывучэнні ферментатыўных механізмаў сістэм рэстрыкцыі-мадыфікацыі, ферменталогіі генетычных рэкамбінацый, механізмаў бактэрыяльных трансфармацый, генетычнай рэгуляцыі ў пракарыётаў і эўкарыётаў.
Адкрыў рэстрыкцыйныя ферменты.
Член Нацыянальнай АН ЗША. Член-карэспандэнт Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук.
Кароль Урсын Нямцэвіч
Кароль Урсын Нямцэвіч (Karol Ursyn Niemcewicz;  — ) — адзін з кіраўнікоў паўстання 1830—1831 гадоў.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Урсын-Нямцэвічаў. Скончыў Свіслацкую гімназію, вучыўся ў Віленскім універсітэце. У 1830 годзе абраны віцэ-маршалкам Гродзенскай губерні.
У час паўстання 1830—1831 гадоў на 4 месяцы інтэрніраваны ў Гродне. Уцёк пад Беласток, дзе ўзначаліў невялікі атрад, які быў разбіты 16 мая 1831, адышоў пад Белавежу, пасля рассеяны. Нямцэвіч далучыўся да дывізіі генерала М. Рыбінскага. У жніўні 1831 года ўвайшоў у склад Сената Каралеўства Польскага як прадстаўнік ад Гродзеншчыны. Пасля капітуляцыі Варшавы эмігрыраваў у Парыж, дзе звязаны з Ю. Нямцэвічам, А. Чартарыйскім.
Аўтар мемуараў «Успаміны з 1831 г.» (1863), «Успаміны пра паўстанне ў Брэсце Літоўскім» (1869).
(95) Арэтуса
(95) Арэтуса  — астэроід галоўнага пояса, які належыць да цёмнага спектральнага класа C. Ён быў адкрыты 23 лістапада 1867 года нямецкім астраномам Робертам Лютэрам у Дзюсельдорфскай абсерваторыі, Германія і названы ў гонар Арэтусы, адной з німф са старажытнагрэчаскай міфалогіі.
Стывен Сміт
Стывен Сміт (, Фінікс, ЗША) — амерыканскі астранаўт.
Біяграфія
Скончыў Стэнфардскі ўніверсітэт (1982). З 1992 года ў групе астранаўтаў НАСА (з 2001 намеснік камандзіра атрада астранаўтаў). Здзейсніў 3 палёты ў складзе экіпажаў касмічных караблёў: 30.09—11.10.1994 на КК «Індэвар», 11.2—21.2.1997 і 20.12—28.12.1999 на КК «Дыскаверы». Правёў у космасе 29,2 сутак, у тым ліку ў адкрытым космасе 35,6 гадзін (5 выхадаў)
Малакскі праліў
Малакскі праліў (Selat Melaka, Selat Malaka) — праліў паміж паўвостравам Малака і востравам Суматра. Праз Сінгапурскі праліў злучае Андаманскае мора з Паўднёва-Кітайскім морам.
Даўжыня праліва 937 (805 ), плошча 198 000 км². Найменшая шырыня 15 км. Найбольшая глыбіня 113 м, найменшая глыбіня на фарватары 12 м.
Буйнейшыя парты Сінгапур, Джахро-Бару, Кланг, Джорджтаўн (Пенанг), Малака.
Венедыкт Аляксандравіч Мякоцін
Венедыкт Аляксандравіч Мякоцін (Венедикт Александрович Мякотин;, Гатчына, Царскасельскі павет, Санкт-Пецярбургская губерня, Расійская імперыя — , , Чэхаславакія) — рускі гісторык, публіцыст, адзін з лідараў партыі народных сацыялістаў.
Біяграфія
Сын паштмайстра. Вучыўся ў Кранштацкай гімназіі. У 1891 г. скончыў гісторыка-філалагічны факультэт Імператарскага Санкт-Пецярбургскага ўніверсітэта. Венедыкта Аляксандравіча пакінулі пры універсітэце для падрыхтоўкі да прафесарскага звання. Выкладаў гісторыю ў сярэдніх навучальных установах, а з 1891 г. чытаў лекцыі ў Імператарскім Аляксандраўскім ліцэі па рускай гісторыі. З 1893 г. супрацоўнічаў з народніцкім часопісам «Русское богатство».
8 студзеня 1905 г., напярэдадні падзей «Крывавай нядзелі», увайшоў у склад дэпутацыі з прадстаўнікоў інтэлігенцыі, якая наведала міністраў С. Ю. Вітэ і П. Д. Святаполк-Мірскага з просьбай не ўжыць вайсковую сілу супраць дэманстрантаў. Дэпутацыя поспеху не мела, і пасля разгону працоўнага шэсця, 11 студзеня, Мякоцін з іншымі яе членамі быў арыштаваны і заключаны ў Петрапаўлаўскую крэпасць. Уваходзіў у ліберальны «Саюз вызвалення», быў адным з рэдактараў апазіцыйнай газеты «Сын Отечества». У канцы 1905 г. супрацоўнічаў у газеце эсэраў «Революционная Россия». У маі—чэрвені 1906 гг. адзін з самых вострых крытыкаў Дзяржаўнай думы I склікання на шматлікіх мітынгах у Санкт-Пецярбургу.
Адзін з заснавальнікаў Партыі народных сацыялістаў восенню 1906 г. У 1911 г. быў прысуджаны за выдадзеную ў 1906 г. брашуру «Ці трэба ісці ў Дзяржаўную думу?» да гадавога зняволення, якое адбыў у 1911—1912 у Дынабургскай крэпасці.
У 1917 г. абраны старшынёй ЦК Працоўнай народна-сацыялістычнай партыі. У 1918 г. адзін са стваральнікаў і кіраўнікоў Саюза адраджэння Расіі. У 1920 г. арыштаваны, утрымліваўся ў Бутырскай турме. У 1922 г. высланы з савецкай Расіі.
Жыў у Берліне (да 1923 г.), Празе, затым у Сафіі. З 1928 г. выкладаў у Сафійскім універсітэце.
Спіс народжаных у 2019 годзе
У гэтым спісе прадстаўлены спіс персон, якія нарадзіліся ў 2019 годзе.
Венедыкт Аляксандравіч Мякоцін
Навуковыя інтарэсы
Тэарэтычную аснову гістарычнай канцэпцыі Мякоціна складалі пазітывізм, «суб’ектыўная сацыялогія», ліберальна-народніцкая дактрына ў цэлым. Славістычныя інтарэсы Мякоціна складваліся пад уплывам А. Ф. Мілера, асноўная вобласць заняткаў — гісторыя Украіны, Польшчы і украінска-польскіх адносін у XVII—XIX стст. Упершыню даследуючы на аснове першакрыніц становішча сялянства Рэчы Паспалітай у перыяд яе падзелаў, Мякоцін палемізаваў з польскай шляхецкай гістарыяграфіяй, якая бачыла прычыны антыпрыгонніцкіх рухаў у падбухторванні звонку, паказваў шляхецка-магнацкі кансерватызм, які перашкаджаў вырашэнню сялянскага пытання і які прывёў да падзення дзяржаўнасці Рэчы Паспалітай. Насуперак гістарычным фактам вызваліцелем польскіх сялян Мякоцін лічыў рускі царызм.
Прадставіў вялікага польскага паэта А. Міцкевіча рэлігійным фанатыкам і містыкам, адарваным ад вызваленчай барацьбы польскага народа.
IC 4742
IC 4742 — галактыка тыпу E1 ў сузор’і Паўлін.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Студэнцкае этнаграфічнае таварыства
Студэ́нцкае этнаграфі́чнае тавары́ства (СЭТ) – рэспубліканская моладзевая грамадская арганізацыя, заснаваная ў жніўні 1998 года.
Арганізацыя акрэдытаваная пры ЮНЭСКА ў якасці эксперта па нематэрыяльнай культурнай спадчыне.
Рада таварыства дзейнічае ў Мінску, дзе знаходзіцца офіс СЭТ, у Гродна, Віцебску і Магілёве існуюць суполкі-філіялы.
Кірункі працы
Кірункі працы СЭТ:
Этнаграфічныя экспедыцыі
За час існавання РМГА «Студэнцкае этнаграфічнае таварыства» правяло больш за 20 этнаграфічных экспедыцый у розныя раёны Беларусі, стварыла ўласны навуковы архіў і этнаграфічныя калекцыі. Фальклорна-этнаграфічны архіў СЭТ налічвае каля 2 тыс. гадзін аўдыё- і відэазапісаў, 50 тыс. фотаздымкаў.
Докшыцы-2012
Асноўнай тэрыторыяй экспедыцыі быў Докшыцкі раён, але таксама даследваліся памежныя часткі Вілейскага, Лагойскага і Мядзельскага раёнаў. Асноўныя працы вяліся па зборы фальклорнага матэрыялу і звестак пра сакральную геаграфію. Разам з гэтым фіксаваліся самыя разнастайныя этнаграфічныя і краязнаўчыя звесткі. Сярод сабранай інфармацыі багата звестак з паўночна-заходніх вёсак Вілейшчыны - Даўгінаўскага краю.
Горкі-2013
5-23 жніўня 2013 г. была праведзеная этнаграфічная экспедыцыя ў Горацкі раён Магілёўскай вобласці. Падчас экспедыцыі ўдзельнікі (агулам каля 20 чалавек) сабралі багаты песенны матэрыял (каля 500 песень і іх варыянтаў), правялі даследванне мясцовага тэкстылю і іншых рамёстваў. Сабраны матэрыял прадстаўлены ў выглядзе аўдыё- і відэазапісаў, больш як 6000 фотаздымкаў, этнаграфічных экспанатаў.
Экспедыцыяй была ахоплена большая частка Горацкага раёна. Акрамя гэтага, удзельнікі правялі грунтоўнае даследванне памежных тэрыторыяў Краснінскага раёна Смаленскай вобласці (Расія). У Расіі праца праводзілася сумесна з аддзелам культуры Краснінскага раёна.
Вілейка-2014
З 30 чэрвеня па 20 ліпеня 2014 г. плануецца правядзенне этнаграфічнай экспедыцыі ў Вілейскім раёне (Мінская вобласць). Тэматыка экспедыцыі - універсальная этнаграфічная.
Масты-2014
З 04 па 24 жніўня 2014 г. плануецца правядзенне этнаграфічнай экспедыцыі ў Мастоўскі і Шчучынскі раёны (Гродзенская вобласць). Тэматыка экспедыцыі – універсальная этнаграфічная.
Партнёры
РМГА „Студэнцкае этнаграфічнае таварыства“ супрацоўнічае з рознымі навукова-даследчымі і навучальнымі ўстановамі краіны: Навукова-асветніцкім цэнтрам БДПУ імя М.Танка, Інстытутам мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору НАНБ, Беларускім інстытутам праблемаў культуры, Беларускім дзяржаўным музеем народнай архітэктуры і побыту, установамі культуры ў рэгіёнах Беларусі, а таксама з моладзевымі арганізацыямі і фальклорнымі калектывамі Літвы, Латвіі, Польшчы, Расіі, Украіны, Эстоніі, Швецыі.
Герб Капаткевічаў
Герб Капаткевічаў — герб гарадскога пасёлка Капаткевічы Петрыкаўскага раёна Гомельскай вобласці. Герб зарэгістраваны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь  года № 68.
Апісанне
У блакітным полі іспанскага шчыта тры срэбныя размешчаны паралельна бэлькі, якія звужваюцца да нізу.
У гербе гарадскога пасёлка выкарыстаны галоўныя элементы герба Яленскіх — тры сярэбраныя бэлькі, якія звужаюцца да нізу. Яны служаць асновай і для сцяга Капаткевічаў.
Герб Капаткевічаў зацверджаны рашэннем Капаткевіцкага пасялковага Савета дэпутатаў ад 22 чэрвеня 2001 года № 31. Аўтар герба С. Я. Рассадзін.
NGC 2176
NGC 2176 (іншае абазначэнне — ESO 86-SC50) — рассеянае скопішча ў сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
The National
The National — амерыканскі інды-рок гурт, створаны ў 1999 годзе ў Цынцынаці, Агая. Тэксты песень гурта апісваюць як «цёмныя, меланхалічныя і цяжкія для ўспрымання». Іх аўтар і выканавец — Мэт Бернінгер. Музыка створана братамі Ааронам і Брайсам Дэнсерамі, Скотам і Браянам Дэвендорфамі. Гурт выпусціў шэсць студыйных альбомаў. Апошні — Trouble Will Find Me, выйшаў у маі 2013 і ў 2014 годзе атрымаў Грэмі ў намінацыі «Найлепшы альтэрнатыўны альбом».
Крупаўскі сельсавет
Утвораны 16 ліпеня 1954 года ў складзе Лідскага раёна Гродзенскай вобласці БССР шляхам аб’яднання скасаваных Аполінскага і Запольскага сельсаветаў. 30 жніўня 1957 года ў склад Гервянікаўскага сельсавета перададзена вёска Белевічы. 3 красавіка 1959 года да сельсавета далучана частка скасаванага Гервянікаўскага сельсавета. 11 лютага 1972 года да сельсавета далучана частка скасаванага Мыцкага сельсавета (6 населеных пунктаў: Банцавічы, Дайнава II, Заполле, Засценак Бельскія, Кульбакі і Рапэйкі). 27 сакавіка 1978 года ў склад сельсавета з Дубровенскага сельсавета перададзены вёскі Колышкі, Малейкаўшчына, Споркаўшчына, Стругі, Чахаўцы. 24 красавіка 1978 года з часткі сельсавета ўтвораны Дзітвянскі сельсавет, у яго склад перададзены 16 населеных пунктаў: Банцавічы, Бельскія, Дайнава 1, Дайнава 2, Дамейкі, Дзітва, Заполле, Засценак Бельскія, Кульбакі, Мальгі, Рапэйкі, Рылаўцы, Хрулі, Хутар Янцавічы, Янцавічы, Яўсеевічы. 21 лютага 2023 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Дварышчанскага (8 населеных пунктаў: аграгарадок Гуды, вёскі Аўсядава, Верх-Ліда, Вялікае Сяло, Колышкі, Малэйкаўшчына, Споркаўшчына і Чахаўцы) і Дзітвянскага (16 населеных пунктаў: аграгарадок Крупава, вёскі Абрубы, Белевічы, Бенкевічы, Бярнуці, Верх-Крупава, Ворнішкі, Вялікія Рэксці, Жырмуны, Кербядзі, Козічы, Навіцкія 3, Наркуны, Пурсці, Чэрнікі і Шаўдзюкі) сельсаветаў.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 2977 чалавек, з іх 67,1 % — палякі, 26,0 % — беларусы, 4,6 % — рускія.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 24 населеныя пункты.
Група армій «A»
Група армій «A» (Heeresgruppe A) — адна з груп армій Германіі падчас Другой сусветнай вайны.
Стварэнне групы армій. Кампанія на Захадзе
Група армій «A» была сфарміравана ў кастрычніку 1939 г. у Рэйнланд-Пфальцы падчас Дзіўнай вайны з 12-й і 16-й армій. У сувязі з падрыхтоўкай наступа на Францыю ў маі 1940 г. у групу былі дададзены 2-я і 4-я армія. Усяго ў групе да таго моманту было 45 дывізій (з іх 7 танкавых і матарызаваных).
Па плану «Гельб» групе «А» адводзілася вырашальная роля пры уварванні ў Францыю. Злучэння вермахта, якія ўваходілі ў склад групы, перайшлі Ардэны, нанеслі ўдар у кірунку Ла-Манша і былі спынены ў Дзюнкерка. У другім перыядзе кампаніі ў Францыі групе армій «А» былі падпарадкаваны ўсе танкавыя і матарызаваныя дывізіі. Пасля падпісання капітуляцыі французскай арміі, на аснове штаба групы армій «А» была створана Камандаванне «Захад».
Усходнееўрапейскі тэатр
Пасля паразы Чырвонай Арміі пад Харкавам, Гітлер падзяліў групу армій «Поўдзень» на дзве часткі: «А» і «Б». Група «А» прызначалася для наступу на Паўночны Каўказ з мэтай захопу нафтавых палёў зблізку Грознага і Баку. 11-я армія, якая ўваходзіла ў склад групы армій «А», вылучалася для штурму Севастопаля. Падчас летняга наступу 1942 г. часткам германскай арміі атрымалася захапіць практычна ўвесь Паўночны Каўказ, уключаючы стратэгічна важны порт- Новарасійск. Незадаволены тэмпамі наступу, Адольф Гітлер адхіліў ад камандавання групай фельдмаршала Ліста і на працягу двух месяцаў асабіста ажыццяўляў кіраўніцтва арміямі са сваёй стаўкі ў Вінніцы. Аднак, да лістапада 1942 г. наступ армій групы «А» было спынена на мяжы Каўказскага хрыбта. Пасля паразы нямецкіх войскаў пад Сталінградам, над войскамі групы армій «А» навісла пагроза акружэння. У студзене - лютым 1943 г. нямецкія войскі арганізавана адышлі на Таманскі паўвостраў, адкуль былі выбіты толькі да кастрычніка 1943 г. . У другой палове 1943 г. падраздзялення групы армій «А» трымалі абарону ў Крыму і ў Паўднёвай Украіне. У 1944 г., у выніку праводжаных савецкімі войскамі аперацыі па вызваленні Правабярэжнай Украіны, група армій «А» панесла вялікія страты і была пераназвана ў групу армій «Паўднёвая Украіна».
Генры Джозеф Вуд
Генры Джозеф Вуд (, Лондан —, Хітчын, Хартфардшыр) — англійскі дырыжор. Доктар музыкі Оксфардскага ўніверсітэта (1926).
Біяграфія
Вучыўся ў Каралеўскай акадэміі музыкі ў Лондане (1886-88). Дэбютаваў як дырыжор у 1889. З 1895 дырыжыраваў агульнадаступнымі так званымі праменад-канцэртамі (кіраваў імі да апошніх дзён жыцця) і «нядзельнымі» у Лондане. Вуд шмат зрабіў для папулярызацыі сімфанічнай музыкі і развіцця аркестравай культуры ў Англіі: кіраваў сімфанічнымі аркестрамі і музычнымі фестывалямі ў розных гарадах краіны, дырыжыраваў опернымі спектаклямі; гастраляваў у ЗША. З 1923 прафесар Каралеўскай акадэміі музыкі.
Бесарабія
Бесара́бія (Basarabia, Бессарабія і радзей ) — гістарычная вобласць паміж Чорным морам і рэкамі Дунай, Прут, Днестр, усходняя частка гістарычнай Малдовы. Назва (Ţara lui Basarab — «Зямля Басараба») паходзіць ад імя валашскага ваяводы Басараба I Вялікага (1289—1352, кіраваў з 1310). Па даных Энцыклапедычнага Слоўніка Бракгаўза і Ефрона, у XVI—XVII стагоддзях Бесарабіяй звалі частку цяперашняй Румыніі — (Валахію з Бабадагскай вобласцю па Дунаю), затым паўднёвую частку міжрэчча Прута і Днестра — Буджак, а пасля 1812 года — усё міжрэчча.
Аляксей Пятровіч Зефіраў
Аляксей Пятровіч Зефі́раў (,  —, ) — савецкі вучоны ў галіне неарганічнай хіміі і металургіі, член-карэспандэнт Акадэміі навук СССР (1968), доктар тэхнічных навук (1954), прафесар (1958).
Біяграфія
Памёр А. П. Зефіраў 8 верасня 1979 г. у Маскве.
Педагагічная дзейнасць
У 1948—1951 гг. А. П. Зефіраў старэйшы выкладчык, у 1958—1961 гг. загадчык кафедрай тэхналогіі рэдкіх і радыеактыўных рэчываў (у 1961—1967 гг прафесар) Маскоўскага хіміка-тэхналагічнага інстытута імя Д. І. Мендзялеева. У 1955—1958 гг. — прафесар, загадчык кафедрай металургіі і металазнаўства Маскоўскага інжынерна-фізічнага інстытута.
Навуковая дзейнасць
А. П. Зефіраву належаць больш за 200 навуковых прац.
Канстанцін Ферэнбах
Канстанці́н Фе́рэнбах (Konstantin Fehrenbach,, — , ) — нямецкі палітык (партыя Цэнтра). З 25 чэрвеня 1920 па 4 мая 1921 года рэйхсканцлер Веймарскай рэспублікі.
NGC 2177
NGC 2177 (іншае абазначэнне — ESO 57-SC66) — рассеянае скопішча ў сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Вуд
Вуд — распаўсюджанае англійскае прозвішча.
Спіс народжаных у 2020 годзе
У гэтым спісе прадстаўлены спіс персон, якія нарадзіліся ў 2020 годзе.
Лізавета Іванаўна Чайкіна
Лізавета Іванаўна Ча́йкіна (Елизаве́та Ива́новна Ча́йкина;, вёска Руно, Цвярская губерня — , Пена, Калінінская вобласць) — сакратар Пенаўскага падпольнага райкама камсамола Калінінскай вобласці, адна з арганізатараў партызанскага атрада ў гады Вялікай Айчыннай вайны. Герой Савецкага Саюза (1942).
Эра (тэлеканал)
Эра (укр. Ера) — украінскі тэлеканал. Пачаў вяшчанне ў 2001 годзе.
Гісторыя
З 1 студзеня 1999 па лістапад 2001 тэлекампанія на заказ УТ-1 вырабляла для канала розныя перадачы, такія як «Добрай раніцы, Украіна!». З 24 снежня 2001 па 2017 год эфір канала выхадзіў на аналагавай частаце Першага нацыянальнага канала з 6:00 да 09:00 і з 23:00 да 01:18 штодня. Падчас футбольных матчаў, Алімпійскіх гульняў, вячэрніх шоу на Першым эфір Эры пачынаецца пасля 23:00.
Пакрыццё
Эфірнае — 98,8 % насельніцтва Украіны, кабельнае, спадарожнікавае.
Відэакліп
Відэакліп, відэаролік або проста кліп (ад clip) — непрацяглая па часе мастацка складзеная паслядоўнасць кадраў. Відэакліпы найбольш часта ўжываюцца для рэкламы тавараў і паслуг і для візуальнага суправаджэння аўдыёкампазіцый на тэлебачанні. Мастацтва здымкі і мантажу відэакліпаў вылучаюць як асобны кароткаметражны падвід кінамастацтва. Кліпы звычайна маюць больш «дробны» мантаж, у параўнанні з кароткаметражным кіно, і ў іх больш часта выкарыстоўваюцца спецэфекты.
Барыс Барысавіч Грабеншчыкоў
Біяграфія
У 1971 годзе Барыс Грабеншчыкоў скончыў фізіка-матэматычную школу №239 Ленінграда. Летам 1972 года Грабеншчыкоў разам з Анатолем Гуніцкім заснаваў гурт «Акварыум». Да сярэдзіны 1980-х гадоў гурт жыў напаўпадпольнай жыццём, робячы хатнія запісы і зрэдку выязджаючы на кароткія гастролі ў іншыя гарады.
У 1977 годзе Грабеншчыкоў скончыў факультэт прыкладной матэматыкі — працэсаў кіравання Ленінградскага дзяржаўнага ўніверсітэта ім. Жданава і пачаў працаваць у НДІ сацыялогіі, працягваючы пісаць песні, выступаць з канцэртамі і супрацоўнічаючы з эксперыментальным студэнцкім тэатрам Ленінградскага дзяржаўнага універсітэта.
Красавік 1980 — пасля выступу на Тбіліскім рок-фестывалі, які праходзіў у сакавіку 1980 года быў выключаны з камсамола (уступіў у 1967), зняты з пасады малодшага навуковага супрацоўніка, звольнены з працы 1 красавіка 1980 года з фармулёўкай «па пагадненні бакоў», а група «Акварыум» была забаронена афіцыйна.
1981 — першы паўнавартасны самвыдатаўскі альбом у гісторыі рускага року, з вокладкай, запісаны ў студыі — «Сіні альбом» «Акварыума». Група становіцца членам Ленінградскага рок-клуба; прымала ўдзел у першых пяці яго фестывалях.
У 1982 — прадзюсаванне першага альбома гурта «Кіно» «45». 1987 — першая пласцінка Акварыума ў СССР. 1989 — выпуск за мяжой першага англамоўнага альбома «Radio Silence», з удзелам Дэйва Сцюарта з Eurythmics. 14.03.1991 — спыненне дзейнасці «Акварыума». 1991-1992 — «БГ-Бэнд». «Рускі альбом». 1992 — Грабеншчыкоў збірае новы склад «Акварыума» («Акварыум 2.0»).
1997 — лаўрэат прэміі «Трыумф». Роспуск «Акварыума 2.0». Запісы ў ЗША з групай The Band. Альбом «Ліліт». 2003 — 50-гадовы юбілей Барыса Грабеншчыкова і вялікі канцэрт у Крамлі па гэтай нагоды.
Сакавік 2005 — выступіў арганізатарам сустрэчы шэрагу рок-музыкаў і прадзюсараў з Уладзіславам Сурковым, намеснік кіраўніка адміністрацыі прэзідэнта, якая выклікала вялікі рэзананс у СМІ. 22 мая 2005 — пачаў кар'еру радыёвядучага і вядзе амаль гадзінную аўтарскую праграму «Аэрастат» на «Радыё Расіі».
21 траўня 2007 — канцэрт у Альберт-холе.
2014 — новы сольны альбом «Соль», «лепшы за 40 з лішнім гадоў»
(10054) Саломін
(10054) Саломін  — тыповы астэроід галоўнага пояса. Ён быў адкрыты 17 верасня 1987 года савецкім астраномам Людмілай Чарных у Крымскай абсерваторыі і названы ў гонар вядомага расійскага акцёра Юрыя Саломіна.
Вуліца Шаблоўскага (Брэст)
Вуліца Шаблоўскага (гістарычныя назвы: Урвана, Тупік) — вуліца ў паўночна-усходняй частцы г.Брэста. Названа ў 1956 годзе ў гонар У. В. Шаблоўскага. Працягласць 300 м — ад вуліцы Прыдарожнай да вуліцы Піянерскай. Забудавана аднапавярховымі дамамі сядзібнага тыпу.