cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Авангард (спартыўны комплекс, Кіеў)
Ён складаецца з некалькіх будынкаў, якія маюць манеж з арэнай з месцамі для гледачоў (тут трэніруюцца і гуляюць кіеўскі хакейны клуб «Сокал» і выхаванцы юнацкай школы), баскетбольныя, гімнастычныя, трэнажорныя залі і іншае. Побач са спартыўным комплексам ёсць адкрытае футбольнае поле. Штаб-кватэра Федырэцыі хакея Украіны таксама знаходзіцца ў спартыўным комплексе.
Размешчаны па адрасе: вуліца Юрыя Ільенкі, 44,46,48.
IC 4944
IC 4944 — галактыка тыпу S0-a (спіральная галактыка) ў сузор’і Тэлескоп.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Карачанлы (Лачын)
Карачанлы (Qaraçanlı) — сяло ў Лачынскім раёне Азербайджанскай Рэспублікі.
У 1992—2020 гадах было пад кантролем узброеных сіл Арменіі і ўваходзіла ў Кашатагскі раён непрызнанай Нагорна-Карабахскай Рэспублікі. У ходзе Другой карабахскай вайны 1 снежня 2020 года сяло было занята ўзброенымі сіламі Азербайджана (армяне лічаць гэта акупацыяй).
Беларускі недзяржаўны інстытут кіравання, фінансаў і эканомікі
Беларускі недзяржаўны інстытут кіравання, фінансаў і эканомікі — прыватная вышэйшая навучальная ўстанова, якая дзейнічала ў Мінску ў 1990-х гг і пачатку 2000-х гг. Адрас: вул. Прытыцкага, 62. Пры вну дзейнічалі факультэты: эканамічны, права, сацыяльна-эканамічны, завочны, вячэрні. Унесена ў адзіны дзяржаўны рэестр 04.10.1994 і выключана з яго 08.09.2006 па прычыне банкруцтва.
Статыстыка на 1998-1999 нав. г.
Згодна статыстычным дадзеным Вылічальна-статыстычнага цэнтра Мінадукацыі РБ на 1998 г. у Інстытуце працаваў 71 выкладчык (з іх 47 жанчын, 6 дактароў і 23 кандыдаты навук) і навучаліся 784 чал ., з якіх 101 вучыліся за кошт арганізацый. На кастрычнік 1998 г. было пададзена 222 заявы, вытрымалі ўступныя экзамены і было залічана 197 чал. З 1.10.97 па 1.10.98 выбыла 707 чал., з якіх 75 на іншую форму навучання ў гэтай жа вну, 248 - у іншыя вну і 143 - адлічаны па непаспяховасці.
У 1998 г. вну арэндавана 4003 кв. м. будынкаў. З іх вучэбных - 3155, вучэбна-дапаможных - 450 і падсобных - 398 кв. м.
Ордэн Айчыны
О́рдэн Айчы́ны — беларуская дзяржаўная ўзнагарода, ордэн Рэспублікі Беларусь. Ордэн Айчыны заснаваны пастановай Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь N 3726-XII ад 13.04.1995 г.
Статут ордэна
Ордэн Айчыны мае тры ступені:
Вышэйшай ступенню ордэна Айчыны з'яўляецца I ступень.
Ордэн Айчыны носіцца на левым боку грудзей і пры наяўнасці іншых ордэнаў (акрамя ордэна Маці) размяшчаецца перад імі ў парадку старшынства ступеняў.
Апісанне
Ордэн Айчыны ўяўляе сабой знак, выкананы ў форме двух чатырохкутнікаў, якія тыражаюцца адзін на аднаго і ўтвараюць васьміканцовую зорку дыяметрам 44 мм.
У цэнтры зоркі знаходзіцца круг дыяметрам 24 мм, у якім размешчана выява Дзяржаўнага герба Рэспублікі Беларусь, які абрамлены вянком з дубовага і лаўравага лісця. У верхняй частцы круга на чырвоным эмалевым фоне змешчаны надпіс «Айчына», у ніжняй частцы абазначаныя ступені ордэну: I, II, III. Адваротны бок ордэну мае гладкую паверхню, у цэнтры знаходзіцца нумар ордэну.
Ордэн пры дапамозе вушка і кальца мацуецца да пяцікутнай калодкі, абцягнутай муаравай стужкай чырвонага колеру з падоўжнай зялёнай палоскай пасярэдзіне для ордэна I ступені, дзвюма зялёнымі падоўжнымі палоскамі па краёх для ордэна II ступені, дзвюма зялёнымі падоўжнымі палоскамі па краёх і адной зялёнай падоўжнай палоскай пасярэдзіне для ордэна III ступені.
Ордэн Айчыны I ступені вырабляецца з срэбра з пазалотай, II ступені — з срэбра з частковай пазалотай, III ступені — з срэбра.
NGC 2370
NGC 2370 (іншыя абазначэнні — UGC 3835, MCG 4-18-15, ZWG 117.36, IRAS07220+2352, PGC 20955) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) ў сузор’і Блізняты.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
210-я
Падзеі
У Кітаі працягваюцца сутыкненні паміж кітайскімі ваеннымі лідарамі.
Дзяніс Віктаравіч Шарамецьеў
Дзяніс Шарамецьеў (нар. ) — беларускі дызайнер і фатограф, палітычны зняволены, абвінавачаны падчас пратэстаў у Беларусі ў 2020 годзе.
Біяграфія
Як дызайнер Дзяніс Шарамецьеў супрацоўнічаў з гадзіннікавым заводам «Луч», у прыватнасці ён з’яўляецца аўтарам праекту мадэлі «Vinyl», з якім у 2021 Дзяніс перамог у штогадовым конкурсе праектаў MUSTART.
Аўтар вокладкі да выдадзенага на CD-дысках канцэрта «Мікалай Аруцюноў & The Blues Barbarians — Live In Minsk».
Палітычны пераслед
Дзяніс Шарамецьеў быў затрыманы разам са сваёй жонкай Святланай 14 чэрвеня 2022, абодвум было прад’яўлена абвінавачванне па арт. 342 Крымінальнага кодэксу (Арганізацыя і падрыхтоўка дзеянняў, што груба парушаюць грамадскі парадак).
Праз два тыдні пасля затрымання, 29 чэрвеня 2022 шэрагам беларускіх праваабарончых арганізацый, сярод якіх Праваабарончы цэнтр «Вясна», Беларускі Хельсінкскі камітэт і Беларускі ПЭН-цэнтр, Дзяніс Шарамецьеў быў прызнаны палітычным зняволеным.
Карнель дэ Ліён
Біяграфія
Звесткі аб біяграфіі мастака вельмі бедныя. Першая згадка пра яго адносіцца да 1534 года, і ў гэты час ён ужо знаходзіўся ў Ліёне. Вядома, уласна кажучы, толькі яго імя Карнель: дэ Ліён — гэта мянушка па месцы жыхарства, дадзенае яму ў XIX ст. біёграфам Анры Бушо.
Стаў прыдворным мастаком караля Генрыха II і Кацярыны Медычы. У 1551 годзе ён згадваецца як мажордам караля. У майстэрні Карнеля працавалі яго сын і дачка.
Леанід Міхайлавіч Луцэвіч
Леанід Міхайлавіч Луцэвіч (нар., в. Працавічы, Слуцкі раён, Мінская вобласць) — беларускі урач ветэрынарнай медыцыны. Доктар ветэрынарных навук (1993), прафесар (1995).
Біяграфія
Скончыў Віцебскі ветэрынарны інстытут (1969), Беларускі навукова-даследчы ветэрынарны інстытут імя С. М. Вышалескага (аспірантура, 1975). Працаваў у г. Гродна (з 1969, ветэрынарны ўрач-эпізаатолаг), Гродзенскім дзяржаўным аграрным унiверсiтэце (1976—2002, прафесар кафедры кармлення, марфалогіі і фізіялогіі сельскагаспадарчых жывёл, у 1994—1999 — загадчык кафедры), Віцебскай дзяржаўнай акадэміі ветэрынарнай медыцыны (2002—2003, прафесар кафедры анатоміі жывёл), Бранскай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі (Расія; з 2003, прафесар кафедры эпізааталогіі, мікрабіялогіі, паразіталогіі і ветэрынарна-санітарнай экспертызы).
Навуковыя інтарэсы: марфалогія сельскагаспадарчых жывёл; вывучэнне зменлівасці аппарата руху пры міжпародным скрыжаванні.
KHTML
KHTML — кампанент для прагляду HTML дакументаў распрацаваны для асяроддзя KDE для UNIX-сістэм. Быў прадстаўлены ў 2000 годзе, для выкарыстання ў Konqueror, які прыйшоў на змену маналітнаму KDE File Manager. Напісаны на C++ пад ліцэнзіяй GNU LGPL. Напачатку 2000-х гадоў карпарацыя Apple выкарыстоўвала KHTML як аснову для распрацоўкі рухавічка WebKit, які ўключаны ў KDE 4.5 наўзамен KHTML. KHTML падтрымлівае большую частку стандартаў, якія адносяцца да Web, аднак з-за няпоўнай адпаведнасці DOM шматлікія DHTML-сайты не працуюць з Konqueror.
Троіцкі раён (Алтайскі край)
Троіцкі раён (Тро́ицкий райо́н) — адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне (сельскі раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Алтайскім краі Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — сяло Троіцкае, размешчанае за 97 км ад Барнаула.
Геаграфія
Раён у цэнтральнай частцы края. Рэльеф узгорысты. Здабываецца жвір, пясок, гліна. Клімат кантынентальны. Сярэдняя тэмпература студзеня −19 °C, ліпеня +19,9 °C. Гадавая колькасць атмасферных ападкаў 450 мм. Плошча — 4200 км². Утвораны ў 1924 годзе.
Па тэрыторыі раёна працякаюць рэкі Вялікая Рэчка, Белая, Бараўлянка, Яльцоўка, Камышанка, Пятроўка; азёры Уткуль, Пятроўскае. Глебы — чарназёмы падзолістыя, супяшчаныя і гліністыя.
Бэл-Ланкастэрская сістэма
Бэл-Ланкастэрская сістэма (Сістэма ўзаемнага навучання) — форма вучэбнай працы, сутнасць якой складалася ў навучанні больш старэйшымі і дасведчанымі вучнямі вучняў малодшага ўзросту. Гэтая сістэма ўзнікла ў 1798 годзе ў Вялікабрытаніі. Яе распрацоўшчыкамі сталі незалежна адзін ад аднаго доктар Эндру Бэл і Джозеф Ланкастэр.
Апісанне метаду
Спачатку настаўнік займаўся са старэйшымі навучэнцамі, якія, атрымаўшы пэўныя веды, пачыналі навучаць ім, пад кіраўніцтвам настаўніка, больш малодшых навучэнцаў. Гэтыя старэйшыя і больш паспяваючыя навучэнцы называліся маніторамі. Замест кніг выкарыстоўвалі разнастайны дыдактычны матэрыял, пераважна друкаваныя і рукапісныя табліцы. Методыка выкладання вызначалася стандартызацыяй, навучанне заключалася ў механічным завучванні матэрыялу. У выніку вучні хутка засвойвалі навыкі чытання, пісьма і лічэння, але не атрымлівалі сістэмы ведаў.
Асноўныя перавагі сістэмы:
Асноўныя недахопы сістэмы:
Прымяненне
Належнага навучання дзяцей Бэл-Ланкастэрская сістэма не забяспечвала, таму шырокага распаўсюджвання як асноўная форма вучэбнай работы не атрымала. Разам з тым інтэнсіўна ўжывалася ў шэрагу краін (ЗША, Вялікабрытанія, Францыя і інш.) для навучання грамаце.
Першая ў Беларусі і Расійскай імперыі школа ўзаемнага навучання была адкрыта ў 1819 годзе ў Гомелі ў маёнтку графа М. П. Румянцава, куды для навучання і распрацоўкі праграмы з Англіі быў запрошаны педагог Дж. Герд. У ёй выкладалася чытанне, пісьмо, арыфметыка, вывучаліся рамёствы (кавальскае, экіпажнае, кравецкае), земляробства і жывёлагадоўля, існавала да 1825 г.
У першай чвэрці 19 ст. на Беларусі існавала 13 Ланкастэрскіх школ: у Гомелі, Мінску, Шчорсах (Навагрудскі павет), Кобрыне, Пружанах, Стоўбцах, Полацку, Століне і інш. Усе яны (за выключэннем Мінскай i Полацкай) утрымліваліся на сродкі буйных землеўладальнікаў, нярэдка былі гаспадарчым прыдаткам памешчыцкай гаспадаркі. У 1819 Віленскі ўніверсітэт арганізаваў падрыхтоўку настаўнікаў па ланкастэрскім метадзе навучання на ба­зе Гомельскай вучэльні ўзаемнага на­вучання, з 1821 — i Гродзенскай вучэльні. Пэўную ролю ў арганізацыі вучэльняў узаемнага навучання, распрацоўцы метадычных рэкамендацый i вучэбных табліц адыгралі “Таварыства для заснавання вучэльняў узаемнага навучання” ў Санкт-Пецярбургу (1819-1824) і “Камітэт для заснавання вучэльняў узаемнага навучання” пры Галоўным упраўленні вучэльняў (1819-1831). Урад, занепакоены ростам i дзейнасцю тайных таварыстваў i іх уплывам на Ланкастэрскія школы, узяў апошнія пад свой кантроль.
У 1820 Міністэрства народнай асветы патрабавала весці навучанне па табліцах, выдадзеных дэпартаментам народнай адукацыі; выкарыстанне іншых табліц i дапаможнікаў дапускалася толькі пасля іх праверкі. Паводле загада міністра асветы (1821) прыватныя вучэльні ўзаемнага навучання падпарадкоўваліся павятовым вучэльням, а потым — міністэрству. Падрыхтоўка настаўнікаў сканцэнтроўвалася ў Санкт-Пецярбургскім настаўніцкім інстытуце. У 1830-я г. рабіліся захады падрыхтоўкі настаўнікаў для Ланкастэрскіх школ Беларусі ў Магілёўскай і Віцебскай узорных вучэльнях, у 1834-1839 — у Віцебскай настаўніцкай семінарыі. Пас­ля ўвядзення “Статута гімназій, вучэльняў павятовых і прыходскіх” (1828) выкарыстанне ланкастэрскага метаду абмежавана прыходскімі вучэльнямі і падрыхтоўчымі класамі гімназій. Гэта перашкодзіла пашырэнню школ узаем­нага навучання. У Беларусі яны існавалi больш працяглы час, што было выклікана патрэбнасцю ў навучальных установах пасля скасавання каталіцкіх манаскіх ордэнаў, закрыцця і рэарганізацыі манастырскіх школ.
Спасылкі
Ланкастэрскія школы ў Беларусі
Адносіны Арменіі і АДКБ
Адносіны Рэспублікі Арменія і Арганізацыі Дагавора аб калектыўнай бяспецы накіраваны на захаванне бяспекі і рэалізацыі агульных інтарэсаў па індывідуальнай праграме партнёрства.
Гісторыя
15 мая 1992 года Арменія сумесна з Беларуссю, Казахстанам, Кыргызстанам, Расійскай Федэрацыяй, Таджыкістанам і Узбекістанам падпісалі ў Ташкенце дагавор аб калектыўнай бяспецы (ДКБ). Дагавор набыў моц 20 красавіка 1994 года. Дагавор быў разлічаны на 5 гадоў і дапушчаў падаўжэнне. 2 красавіка 1999 года прэзідэнты Арменіі, Беларусі, Казахстана, Кіргізіі, Расіі і Таджыкістана падпісалі пратакол аб падаўжэнні тэрміну дзеяння дамовы на наступны пяцігадовы перыяд.
4 лютага 2009 года ў Маскве лідэры краін АДКБ адобрылі стварэнне Калектыўных сіл аператыўнага рэагавання (КСАР). Згодна з падпісаным дакументам, КСАР павінны будуць выкарыстоўвацца для адбіцця ваеннай агрэсіі, правядзення спецыяльных аперацый па барацьбе з міжнародным тэрарызмам і экстрэмізмам, транснацыянальнай арганізаванай злачыннасцю, наркатрафікам, а таксама для ліквідацыі наступстваў надзвычайных сітуацый. Ад Арменіі ў склад КСАР увайшоў 1 батальён, а таксама атрады спецпадраздзяленняў МУС, МНС і органў дзяржбяспекі.
16 студзеня 2012 года Указам Прэзідэнта Армені Сержа Саргсяна было заснавана Пастаяннае прадстаўніцтва Арменіі пры АДКБ з рэзідэнцыяй ў Маскве.
15 верасня 2015 года Арменія чарговы раз прыняла старшынства ў АДКБ.
16 верасня 2021 года Арменія чарговы раз прыняла старшынства ў АДКБ. Армянскі бок вызначыў наступныя прыярытэты старшынства ў арганізацыі: павышэнне эфектыўнасці АДКБ, далейшае развіццё ваеннага складальніка арганізацыі, барацьба з тэрарызмам, экстрэмізмам, незаконным абаротам наркотыкаў і нелегальнай міграцыяй.
У верасні 2022 года ўлады Арменіі засталіся незадаволеныя рэакцыяй АДКБ на абвастрэнне канфлікту з Азербайджанам. У выніку армянскі бок адмовіўся ўдзельнічаць у штогадовых ваенных вучэннях «Узаемадзеянне-2022», «Пошук-2022», «Эшалон-2022» ў Жамбылскай і Алмацінскай абласцях Казахстана.
Удзел у аперацыях пад эгідай АДКБ
5 студзеня 2022 года па прычыне пратэстаў насельніцтва і масавых беспарадкаў у Казахстане прэзідэнт Казахстана звярнуўся да лідэраў АДКБ з просьбай аб аказанні АДКБ міратворчай падтрымкі Казахстану. У ноч з 5 на 6 студзеня Саветам калектыўнай бяспекі (СКБ) было прынята рашэнне аб увядзенні ў Казахстан міратворчых сіл АДКБ. Ад Арменіі ў аперацыі ў Казахстане прымалі удзел каля 100 вайсковых 12-й міратворчай брыгады, якія ажыццяўлялі ахову хлебаабаранкавага камбіната «Аксай», які з'яўляецца галоўным пастаўшчыком хлеба для горада Алма-Аты. Рашэнне адправіць армянскіх вайскоўцаў у Казахстан выклікала ў Арменіі крытыку з боку часткі грамадзянскай супольнасці і апазіцыі.
Звароты па дапамогі АДКБ
14 верасня 2022 года ў выніку ўзброенных сутыкненняў на азербайджана-армянскай мяжы, паводле арт. 4 Статута АДКБ Арменія звярнулася да арганізацыі па ваенную дапамогу, каб аднавіць сваю тэрытарыяльную цэласнасць. У адказ АДКБ толькі выказаў «надзвычайную заклапочанасць сітуацыяй, якая складваецца». На пасяджэнні нечарговай сесіі Савета калектыўнай бяспекі АДКБ было вырашана стварыць рабочую групу з ліку супрацоўнікаў сакратарыята і вайскоўцаў Аб'яднанага штаба АДКБ для пастаяннага маніторынгу сітуацыі ў зоне адказнасці. 17 верасня Перадавая група місіі АДКБ (узначальваў генерал-палкоўнік Анатоль Сідараў), правяла маніторынг абстаноўкі на армяна-азербайджанскай мяжы.
Пратэсты супраць удзелу ў арганізацыі
18 верасня 2022 года, на плошчы «Францыя» ў Ерэване мясцовыя жыхары правялі акцыю пратэсту за выхад Арменіі з АДКБ. На іх думку АДКБ не прыняла ніякіх мер для прадухілення канфлікту з Азербайджанам.
Касманаўт
Касманаўт, ці астранаўт, — чалавек, які праводзіць выпрабаванні і эксплуатацыю касмічнай тэхнікі ў касмічным палёце.
Паняцце касмічнага палёту ў розных краінах рознае. Паводле класіфікацыі Міжнароднай федэрацыі аэранаўтыкі (ФАІ), касмічным лічыцца палёт, вышыня якога перавышае 100 км. Паводле класіфікацыі Ваенна-паветраных сіл ЗША (ВПС ЗША, United State Air Forces, USAF), касмічным палётам лічыцца палёт, вышыня якога перавышае 50 міль (80 км 467 м). У Расіі ж касмічным палётам завецца арбітальны палёт, — гэта значыць апарат павінен зрабіць хоць бы адзін віток вакол Землі. Менавіта таму агульная колькасць касманаўтаў адрозніваецца ад крыніцы да крыніцы. На 31 снежня 2010 года налічвалася 517 чалавек, якія здзейснілі арбітальны касмічны палёт; 7 чалавек  , якія здзейснілі касмічны палёт па балістычнай траекторыі вышынёй больш 100 км (класіфікацыя ФАІ); 6 чалавек, якія здзейснілі касмічны палёт па балістычнай траекторыі вышынёй больш 50 міль, але ніжэй 100 км (класіфікацыя ВПС ЗША).
Сярод касманаўтаў 56 жанчын.
Па даных на 1 мая 2009 года, касманаўты планеты правялі за межамі Землі звыш 10 000 чалавека-дзён, уключаючы больш 100 чалавека-дзён выхадаў у адкрыты космас. Прадстаўнікі 36 краін пабывалі на арбіце Зямлі (Гл. Першыя палёты касманаўтаў розных краін свету, табліца).
Юрый Вінніцкі
Юрый Вінніцкі (у свецкім жыцці Гаўрыіл Вінніцкі, Jerzy Winnicki Ежы Вінніцкі; 24 ліпеня 1660, Перамышль — 22 верасня 1713, Страшэвічы — епіскап Рускай уніяцкай царквы; з 7 мая 1710 г. мітрапаліт Кіеўскі — 9-ы Прадстаяцель Рускай уніяцкай царквы.
Біяграфія
Паходзіў з украінскага шляхецкага роду, які даў украінскай царкве некалькіх іерархаў.
Earthrise
«Earthrise» («Узыход Зямлі») — фатаграфія Зямлі, зробленая, відаць, астранаўтам Уільямам Андэрсам падчас аблёту Месяца касмічным караблём «Апалон-8». Адна з самых вядомых фатаграфій Зямлі з космасу.
Нумар здымка ў каталогах НАСА — AS8-14-2383. Фатаграфія зроблена 24 снежня 1968 года.
Строга гаворачы, на большай частцы Месяца няма ўзыходаў і заходаў Зямлі — Месяц заўсёды павернуты да Зямлі адным бокам. Аднак існуе лібрацыя, максімальнае значэнне якой складае 7°45′. Дзякуючы лібрацыі Зямля (бачная з Месяца вуглавым памерам у 2°) на месяцавым небасхіле апісвае падабенства фігур Лісажу ў прамавугольніку 15°48′ шырынёй і 13°20′ вышынёй. Адпаведна, ёсць участкі Месяца (краі, адносна назіральніка з Зямлі: каля 20 % паверхні), на якіх адбываюцца ўзыходы і заходы Зямлі з перыядычнасцю каля 30,5 зямных сутак.
Для карабля, які звяртаецца вакол Месяца па досыць нізкай калякругавой арбіце, Зямля ўзыходзіць і заходзіць падчас кожнага абароту.
IC 4946
IC 4946 — галактыка тыпу SB0-a (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Стралец.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Мішэль Карнель Старэйшы
Мішэль Карнель Старэйшы (каля 1602, Арлеан —, ) — французскі жывапісец і гравёр. Яго раннія карціны створаны пад уплывам Караваджа. З 1640 года яго карціны робяцца больш светлымі і спакойнымі («Павел і Варнава», 1664, Музей вытанчаных мастацтваў, Арас). Карнель стварыў таксама шмат гравюр з карцін такіх майстроў, як Рафаэль і Ладавіка Карачы.
Зялёна Гура
Зялёна Гура (Zielona Góra, нямецкая назва Grunberg in Schlesien) — горад на правах павета ў Польшчы, адзін з двух адміністрацыйных цэнтраў Любушскага ваяводства. Адлегласць па прамой паміж гарадамі Зялёна Гура — Мінск 819 км, да Варшавы — 376 км.
Насельніцтва — 118 533 жыхароў (2014 год).
Гісторыя
У XIII стагоддзі ўмацаванае паселішча на скрыжаванні гандлёвых шляхоў. Гарадскія правы з 1323 года (нямецкая назва Грунберг). З 1331 васал Чэхіі. З 1490 належала польскім каралям. З 1506 года ў складзе Чэхіі. У XV—XVI стагоддзях хутка развівалася эканоміка горада (сукнаробства, вінаградарства, выраб він), існавалі манетны двор і водаправод. З 1742 года ў складзе Прускай дзяржавы, вялася планамерная германізацыя. З 1945 года ў складзе Польшчы пад сучаснай назвай, у 1950—1998 гадах цэнтр ваяводства.
Жорж Мельес
Жорж Мелье́с (Maries-Georges-Jean Méliès;  — ) — французскі прадпрымальнік,, , , , адзін з заснавальнікаў сусветнага кінематографа.
Хуанган
Хуанган  — гарадская акруга ў правінцыі Хубэй КНР.
Падчас пандэміі COVID-2019 стаў другім (пасля Ухані) горадам у Кітайскай Народнай Рэспубліцы, які быў зачынены на каранцін.
Лік Рэйнальдса
Лік Рэйнальдса або крытэрый Рэйнальдса (Reynolds number) — безразмерная фізічная велічыня, якая з'яўляецца крытэрыем падабенства струменяў вадкасці ці газу. Лік Рэйнальдса вызначае імавернасць таго, ці будзе плынь ламінарнай, ці турбулентнай. Крытэрый названы ў гонар выдатнага ірландскага фізіка О. Рэйнальдса (1842—1912), аўтара шматлікіх піянерскіх прац па гідрадынаміцы.
Лік Рэйнальдса — адзін з найболей важных крытэрыяў падобнасці ў гідрадынаміцы.
Азначэнне і фізічны сэнс
Лік Рэйнальдса азначаюць наступным чынам: дзе \rho — шчыльнасць асяроддзя, v — характэрная хуткасць, d — характэрны памер, \eta — дынамічная вязкасць асяроддзя.
Лік Рэйнальдса ёсць стасункам сіл інерцыі да сіл вязкасці.
Крытычны лік Рэйнальдса
Пераход плыні ад ламінарнага да турбулентнага цячэння адбываецца па дасягненні так званага крытычнага ліку Рэйнальдса Re_{kp}. Пры цячэнне будзе ламінарным, а пры  магчыма ўзнікненне турбулентнасці (бурлівай плыні). Крытычнае значэнне ліку Рейнальдса залежыць ад розных абставін, найперш ад таго, як і дзе цячэ вадкасць (ад пэўнага віду цячэння: цячэнне ў круглай трубе, цячэнне вакол шара і г.д.)
Напрыклад, для цячэння ў круглай трубе:
Лік Рэйнальдса як крытэрый пераходу ад ламінарнага да турбулентнага цячэння адносна добра дзейнічае тады, калі вадкасць цячэ пад вонкавым ціскам (напорам). Калі напору няма, пераходная зона паміж ламінарным і турбулентным цячэннем расцягваецца, і выкарыстанне ліку Рэйнальдса ў якасці крытэрыю не заўсёды правамерна. Напрыклад, хоць у вадасховішчах фармальна вылічаныя значэнні ліку Рэйнальдса вельмі вялікія, а пры гэтым усё роўна назіраецца ламінарнае цячэнне.
Вячаслаў Васілевіч Багдановіч
Вячаслаў Васілевіч Багдановіч (1878, Дзісна — 1939?) — беларускі рэлігійны і грамадска-палітычны дзеяч, публіцыст.
Біяграфія
Сын святара Васілія Багдановіча і брат педагогаў Анатолія і Генадзя Багдановічаў. Бацька Глеба Багдановіча.
Скончыў Віцебскую духоўную семінарыю, Кіеўскую духоўную акадэмію са ступенню кандыдата багаслоўя (1903). З 6 лістапада 1903 года выкладчык біблейскай і царкоўнай гісторыі ў Віцебскай праваслаўнай семінарыі. З 18 мая 1907 года інспектар Мінскай, з восені 1907 года Літоўскай (Віленскай) духоўных семінарыяў. У 1915 годзе эвакуіраваўся з семінарыяй у Разань. У 1919 годзе вярнуўся ў Вільню, прызначаны рэктарам семінарыі.
Удзельнічаў у Памесным Саборы Расійскай (Рускай) праваслаўнай царквы (1917—1918), член II, VII, XIII, XX аддзелаў. Аўтар алоўкавых партрэтаў сабаран. Напісаў аб саборы некалькі спецыяльных артыкулаў і надрукаваў дзённік удзельніка Сабора.
Быў адказным рэдактарам «Литовских Епархиальных Ведомостей» з 1919 да 20 кастрычніка 1922 года, калі пастановай Віленскай духоўнай кансісторыі выданне было зачынена. У верасні 1921 года ўступіў у Таварыства беларускай школы. Захоўваючы вернасць Патрыярху, адмовіўся прыняць аўтакефалію Польскай царквы, за што пастановай архіепіскапа Варшаўскага Георгія звольнены з пасады рэктара семінарыі і рэдактара «Литовских Епархиальных Ведомостей». У кастрычніку 1922 года арыштаваны польскімі ўладамі з архіепіскапам Літоўскім і Віленскім Елеўферыем (Богаяўленскім) і вывезены ў Кракаў. Мітрапалітам Дзіянісіем адлучаны ад Польскай аўтакефальнай царквы.
У канцы 1922 года абраны ў сенат Польскай Рэспублікі. Актыўны змагар за правы беларусаў у Польшчы. У 1930 годзе абраны сенатарам на другі тэрмін. Са святаром Лукой Голадам арганізаваў у Вільні адзіны ва ўсёй Польшчы праваслаўны прыход, які падпарадкоўваўся патрыярху Ціхану і служыў у ім псаломшчыкам (1924—1936). Пасля дзесяцігадовага існавання Патрыяршая абшчына ў Вільні адміністрацыйнымі ўладамі была разгромлена, а яе храм апячатаны (1936). Выступаючы ў сенаце (1929) паведаміў пра сапраўднае становішча Праваслаўнай царквы, пра гвалт, канфіскацыю маёмасці, нацыянальныя прыцясненні. З 1930 года выкладаў у Віленскай рускай гімназіі імя А. Пушкіна і ў жаночым епархіяльным вучылішчы.
Вядомы і як кампазітар, аўтар музыкі да некалькіх рамансаў на словы А. Пшчолкі. Паводле звестак А. Клімовіча, у 1920-я г. яму прыпісвалася аўтарства раманса «Зорка Венера» на словы М. Багдановіча.
У 1920—1930-я гады член Беларускага нацыянальнага камітэта (БНК) у Вільні. Да 28 лістапада 1933 года старшыня Царкоўнай праваслаўнай камісіі пры БНК. Адзін з заснавальнікаў і кіраўнікоў Праваслаўнага беларускага дэмакратычнага аб’яднання ў Вільні, уваходзіў у Беларускі пасольскі клуб. У 1939 арыштаваны польскай дэфензівай як праціўнік аўтакефаліі. Заключаны ў Віленскую турму, адкуль этапаваны ў Бяроза-Картузскі канцлагер. З наступам Чырвонай арміі ахова лагера ўцякла, і зняволеныя вызваліліся. У верасні 1939 года арыштаваны органамі НКУС. Паводле іншай крыніцы, арыштаваны 17 кастрычніка 1939 года, вывезены з Вільні органамі НКУС 23 кастрычніка 1939 года. Па заяве пракуратуры СССР сярод асуджаных не значыцца. Па прыватных сведчаннях, расстраляны ў Вілейскай турме НКВД неўзабаве пасля арышту.
На праваслаўных могілках парафіі Усіх Святых у Беластоку ўстаноўлены кенатаф Вячаслава Багдановіча.
Георгій Фёдаравіч Юрчанка
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. У 1951 годзе скончыў Магілёўскі педагагічны інстытут. Выкладаў беларускую і рускую мову і літаратуру ў школах Дзятлаўскага і Воранаўскага раёнаў на Гродзеншчыне. У 1959 годзе завочна скончыў філалагічны факультэт Гродзенскага педагагічнага інстытута і паступіў у аспірантуру пры Інстытуце літаратуры імя Янкі Купалы АН БССР.
З 1961 года — рэдактар, у 1962—1988 гадах загадчык рэдакцыі літаратуры, мовы і мастацтва, затым рэдакцыі філалогіі ў выдавецтве «Навука і тэхніка».
Творчасць
Друкавацца пачаў з 1959 года (воранаўская раённая газета «Путь социализма».)
Вядомы як парадыст, збіральнік народнай лексікі і дыялектнай фразеалогіі. Выйшлі кнігі літаратурных пародый і эпіграм «Распрэжаны Пегас» (1965), «Вярхом на вожыку» (1968), «Немеладычныя мелодыі» (1974), «Парнаскія ўхабы» (1979), «У натхнёнай паграбеньцы» (1983), «Негабляваная пегасня» (1989), навукова-папулярная праца «На мсціслаўскай зямлі ўзгадаваны: Нарыс жыцця і навуковай дзейнасці П. П. Кабекі» (1986), дыялектныя слоўнікі «Дыялектны слоўнік: З гаворак Мсціслаўшчыны» (1966), «Народная сінаніміка» (1969), збор дыялектнай фразеалогіі Мсціслаўшчыны ў 3-х кнігах — «І коціцца і валіцца» (1972), «І сячэ і паліць» (1974), «Слова за слова» (1977), «Народнае вытворнае слова: З гаворкі Мсціслаўшчыны» ў 3-х кнігах (1981, 1983, 1985), «Сучаснае народнае слова: З гаворкі Мсціслаўшчыны» (1988).
NGC 2371
NGC 2371 (іншыя абазначэнні — NGC 2372, PK 189+19.1) — планетарная туманнасць у сузор’і Блізняты.
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 2371, NGC 2372.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Балгарскі алфавіт
Балга́рскі алфаві́т — кірылічны алфавіт балгарскай мовы. Уключае 30 літар — у параўнанні з рускім (самым падобным з балгарскім), у ім няма літар Ы, Э і Ё:
Найбольш істотныя адрозненні балгарскага алфавіта ад рускага заключаюцца ў тым, што:
Гісторыя
Балгарская стала ў VIII стагоддзі першай пісьменнай славянскай мовай, пры гэтым для запісу выкарыстоўвалася глаголіца. Пазней глаголіца была заменена кірыліцаю.
Уведзены ў Расіі ў 1708 грамадзянскі шрыфт быў прыстасаваны да балгарскай мовы к канцу XVIII стагоддзя. Пазней ужываліся розныя варыянты кірылічнага алфавіта, а к 1870 году найбольш распаўсюджаным стаў алфавіт з 32 літар, прапанаваны Марынам Дрынавым.
Рэформа 1945 года адмяніла дзве літары, [æː] (т. зв. «Е двойно» — «Е двайное») і  [ɔ̃] («голям юс»). Яць быў заменен на я ці е, што стварыла яцеву граніцу, юс вялікі — на ъ. Рэформа 1945 года выключыла таксама літары ъ і ь на канцы слоў (у адрозненне ад рускай дарэформеннай арфаграфіі, дзе нямым быў толькі канцавы ъ, у балгарскай пісьменнасці нямым быў і ь, бо канцавыя зычныя зацвярдзелі: градъ — сучасн. град, царь — сучасн. цар).
Практычная транскрыпцыя на рускую мову
Пры перадачы балгарскіх імён уласных (перш за ўсё імён і тапонімаў) на рускую мову выкарыстоўваюцца наступныя правілы.
Усе літары, акрамя «й, щ, ъ, ь» застаюцца без змен: Владая, Ясеновец, Гложене.
Акрамя таго, пры перадачы геаграфічных назваў, якія складаюцца з некалькіх слоў, усе словы пішуцца з вялікай літары і праз злучок. Напрыклад: Царев дол → Царев-Дол.
Аляксандр Леанідавіч Папкоў
Аляксандр Леанідавіч Папкоў (нар., Арэхаўск, Віцебская вобласць) — беларускі баскетбаліст, трэнер.
Біяграфія
Выхаванец СДзЮШАР № 1 горада Светлагорска. Першы трэнер — Мікалай Іванавіч Зарубаў.
У 1970—1980 гады быў капітанам мінскага РТІ, прыцягваўся ў зборную СССР. У складзе студэнцкай зборнай СССР стаў сярэбраным прызёрам Універсіяды-1977.
У якасці трэнера працаваў з клубамі РВАР, РТІ, «Гродна-93» і «Мінск-2006».
У 2008—2009 гадах быў трэнерам беларускай нацыянальнай каманды.
Нагдалы
Нагдалы (Nağdalı) — сяло ў Лачынскім раёне Азербайджанскай Рэспублікі.
У 1992—2020 гадах было пад кантролем узброеных сіл Арменіі і ўваходзіла ў Кашатагскі раён непрызнанай Нагорна-Карабахскай Рэспублікі. У ходзе Другой карабахскай вайны 1 снежня 2020 года сяло было занята ўзброенымі сіламі Азербайджана (армяне лічаць гэта акупацыяй).
IC 4947
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Галавічполе
Галавічпо́ле (, Головичполе) — аграгарадок у Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Васілішкаўскага сельсавета.
З 1973 года да 2013 года Галавічполе было цэнтрам Галавічпольскага сельсавета.
220-я
Падзеі
Рымскі імператар Геліягабал быў забіты падчас паўстання легіянераў у 222 годзе, пасля чаго Аляксандр Север стаў імператарам, яго кіраванне доўжылася да 235 года. У Кітаі пачаўся перыяд трох дзяржаў, у Індыі — Кушанская імперыя, у Персіі — Сасанідская імперыя замяніла Парфянскае царства.
Вампаноаг
Вампаноаг (саманазва: Wôpanâak, літаральна "людзі ніжніх земляў") — алганкінскі народ, карэнныя насельнікі ЗША. Агульная колькасць — каля 4 300 чал.
Гісторыя
У 1620 г. на землях патуксет, спустошаных эпідэміяй, была заснавана Плімуцкая калонія. У сакавіку 1621 г. Масасойт, вялікі правадыр вампаноаг, заключыў з каланістамі пагадненне, згодна якому тыя атрымоўвалі дазвол на пасяленне і 12 000 акраў зямлі. На першых парах дапамога з боку Масасойта і Скванта адыгрывала значную ролю для выжывання калоніі. Памяць пра гэта захоўваецца ў амерыканскай традыцыі Дня Падзякі. Нарангасет, якія прынялі дамову паміж Масасойтам і заснавальнікамі Плімуцкай калоніі за ваенны саюз, абвясцілі каланістам вайну, аднак былі вымушаны адцягнуць увагу на дзеянні супраць іракезаў і пеквот. У 1632 г. яны напалі на вампаноаг, але Масасойт атрымаў ваенную падтрымку каланістаў, што дазволіла захаваць свабоду яго народа.
Адносіны паміж вампаноаг і першымі каланістамі таксама мелі адваротны бок. Яны спрыялі працягу распаўсюджвання новых захворванняў, што вялі да далейшага скарачэння насельніцтва. Сярод загінулых ад хвароб быў Скванта. Моцна захварэўшы Масасойт быў выратаваны з дапамогай еўрапейскіх лекаў. Пасля яго смерці ў 1661 г. вялікім правадыром стаў яго другі сын Метакомет, вядомы сярод англійскіх каланістаў як кароль Філіп. Ён здолеў аб'яднаць вакол сябе суседнія плямёны, незадаволеных дзеяннямі каланістаў, а таксама прыцягнуць да змовы частку тых індзейцаў, што ўжо прынялі хрысціянсіва і еўрапейскія звычаі. У 1675 - 1676 гг. адбылася так званая вайна караля Філіпа, у якой вампаноаг і іх вярхоўны правадыр пацярпелі паражэнне. Пасля гэтага іх колькасць скарацілася да 400 чалавек. У лепшым стане знаходзіліся вампаноаг, што жылі на астравах каля кантынентальнага ўзбярэжжа. Яны меней пацярпелі ад эпідэмій і захоўвалі нейтралітэт падчас вайны караля Філіпа.
У 1660 г. для вампаноаг была створана рэзервацыя плошчай каля 120 км² з правам на самакіраванне. Яно адмянялася ўрадам ЗША у 1788 - 1834 гг. Акрамя таго, захоўваліся аўтаномныя рэзервацыі на астравах. У наш час урад ЗША афіцыйна прызнае 4 племені вампаноаг, якія маюць самакіраванне.
Плямёны вампаноаг
Каля 1620 г. канфедэрацыя вампаноаг уключала наступныя плямёны : агавам, анавон, асамеекг, асавампсет, асанет, астравіцяне, коаксет, каханет, канеконарн, коаксісет, каўмпсусіт, племя ракі Джонс, лакускусет, матакест, матапоісет, мунпонсет, нукехкуменс, намаскет, патуксет, пёвант, пакасет, паканакет, жыхары Солт-Вотэр-Понд, шавамет, шымоа, тыспакін, татасон, цяск, уаўчымакут.
У наш час прызнаны плямёны намаскет, пакасет, вампаноаг Херынг-Понд, часткова прызнаны вампаноаг машпі.
Традыцыйная культура
Да сярэдзіны XVII ст. асноўнымі заняткамі вампаноаг былі рыбалоўства, паляванне, ручное земляробства. Меліся сталыя ўмацаваныя вёскі з доўгімі хацінамі, разлічанымі на вялікую колькасць жыхароў. Каля іх ладзіліся агароды. Аднак большую частку года вампаноаг перамяшчаліся па паляўнічых тэрыторыях і жылі ў часовых вігвамах вету. Вопратка шылася са скур дзікіх жывёл і апрацаванай бярозавай кары. Рамяні пляліся з раслінных валокнаў. Карысталіся каноэ, драўлянай булавой, рознымі сякерамі, дзідамі, лукам і стрэламі.
Мова
Для вампаноаг з'яўляюцца роднымі некалькі дыялектаў алганкінскай мовы масачусет. Хаця першыя запісы на іх рабіліся ўжо ў XVII ст., у выніку асіміляцыі да канца XX ст. гутарковая мова была страчана. З 1993 г. прыкладаюцца намаганні для яе адраджэння.
Тама Куцюр
Куцюр быў вучнем Антуана Жана Гро і Поля Дэлароша. У пачатку 40-х гг. карыстаўся вялікай папулярнасцю дзякуючы сваёй элегантнай манеры пісьма, характэрнай рысай класічнай французскай школы, з якой звязана вытанчанае пачуццё колеру і палёт творчай фантазіі, званы многімі французскім Веранезэ.
Шлях моладзі (1929)
«Шлях моладзі» — маладзёжны грамадска-палітычны і літаратурна-мастацкі часопіс. Выдаваўся ў 1929—1939 гадах у Вільні на беларускай мове (лацінкай і кірыліцай).
Гісторыя
Выходзіў 1 раз у месяц, з верасня 1937 года — 2 разы ў месяц. Друкаваўся ў Беларускай друкарні імя Ф. Скарыны, выдавецтве «Белпрэс». Рэдактары М. Пецюкевіч, Я. Найдзюк, Я. Шутовіч, выдавец Я. Багдановіч; у склад рэдкалегіі ўваходзілі І. Тумаш, А. Шутовіч, Я. Малецкі і інш.
Галоўная дэклараваная мэта — «змаганне за незалежнасць Беларусі і за паляпшэнне народнай долі шляхам абуджэння моладзі да народнай свядомасці, пашырэння асветы і культуры на вёсцы».
Часопіс меў рубрыкі «З краю», «Хроніка», «Лісты», «Паштовая скрынка», «Што чуваць у свеце», «Для нашых малодшых» (вершы, апавяданні, казкі для дзяцей) і інш. З 1938 года выдаваў штомесячны дадатак «Шлях беларускага студэнта». Часопіс знаходзіўся пад уплывам Беларускай хрысціянскай дэмакратыі (БХД), аднак імкнуўся адлюстроўваць погляды прадстаўнікоў розных ідэйна-палітычных плыняў. Апублікаваў гістарычныя працы А. Станкевіча, паліталагічныя матэрыялы Я. Найдзюка, успаміны М. Краўцова. Даваў хроніку падзей грамадска-палітычнага і культурнага жыцця Заходняй Беларусі: пра дзейнасць Беларускага інстытута гаспадаркі і культуры, Беларускага студэнцкага саюза, Таварыства прыяцеляў беларусаведы, суд над кіраўніцтвам Таварыства беларускай школы, забарону працы беларускіх культурна-асветных і палітычных арганізацый у 1936—1937, змаганне за існаванне Віленскай беларускай гімназіі, беларускіх пачатковых школ, беларускія пілігрымкі і інш. Заклікаў стварыць фонд культурна-асветнай працы ў заходнебеларускіх вёсках. У палеміцы з польскімі шавіністычнымі выданнямі адстойваў нацыянальныя інтарэсы беларусаў. Уважліва сачыў за падзеямі ў БССР, выказваў пратэст супраць рэпрэсій, рэформы беларускага правапісу (1933). Праяўляў цікавасць да міжнароднага жыцця. Традыцыйнымі былі публікацыі да юбілеяў, угодкаў гістарычных падзей. Рэдакцыя праводзіла конкурс на лепшае апавяданне. На старонках часопіса друкаваліся творы В. Адважнага, Н. Арсенневай, Я. Бартуля, Я. Брыля, А. Бярозкі, З. Верас, Я. Журбы, М. Засіма, Х. Ільяшэвіча, М. Машары, У. Паўлюкоўскага, М. Танка, Н. Тарас, В. Таўлая, Я. Салаўя, Ф. Стацкевіча, С. Хмары і інш., літаратуразнаўчыя артыкулы Я. Шутовіча, М. Мілючанкі, пераклады твораў сусветнай літаратуры, палемічныя нататкі, рэцэнзіі, анатацыі. У некаторых матэрыялах закраналіся пытанні геалогіі, фізічнай геаграфіі; рабіўся аналіз развіцця промыслаў. Часопіс змяшчаў сельскагаспадарчыя парады, выступаў за правядзенне справядлівай аграрнай рзформы, разгортванне кааперацыі. Значнае месца адводзілася праблемам аховы здароўя. Шмат увагі аддавалася пытанням выхавання моладзі, існавала асобная «Скаўцкая старонка». Прымаліся спробы стварыць новую моладзевую арганізацыю, аднак польскія ўлады ў гэтым адмовілі.
У 1930-я часопіс «Шлях моладзі» быў адным з самых папулярных у Заходняй Беларусі. Часопіс падвяргаўся нападкам з боку БССР, заходнебеларускага камуністычнага друку, кансерватыўнага крыла БХД. Польскія ўлады 14 разоў канфіскоўвалі тыраж асобных нумароў, арганізавалі некалькі судоў супраць рэдкалегіі і ввдаўца. Выданне спыненае ў верасні 1939 года.
Якімовіч
Якімо́віч — беларускае прозвішча. Вядомыя носьбіты:
Каровін
Каровін — прозвішча.
Якубовіч
Якубовіч — беларускае прозвішча.
Ордэн Воінскай Славы
Ордэн Воінскай Славы — беларуская дзяржаўная ўзнагарода, ордэн.
Статут
Ордэнам Воінскай Славы ўзнагароджваюцца ваенныя Рэспублікі Беларусь:
Ордэн Воінскай Славы носіцца на левым баку грудзей і пры пры наяўнасці іншых ордэнаў размяшчаецца пасля ордэна Айчыны.
Апісанне
Ордэн Воінскай Славы ўяўляе сабой знак, ў аснову якога ляжыць пяціканцовая зорка, якая тыражаецца на праменепадобны пяцівугольнік. Кампазіцыя фармуе дзесяціканцавую зорку дыяметрам 44 мм. У цэнтры зоркі размешчаны круг дыяметрам 23 мм, ў крузе — рэльефная выява двух воінаў, якія ўвасабляюць наземныя і паветраныя сілы. Круг абрамлены вянком з дубовага і лаўравага лісця, у верхняй частцы круга на зялёным эмалевым фоне змешчаны надпіс «Воінская Слава». Адваротны бок ордэну мае гладкую паверхню, у цэнтры знаходзіцца нумар ордэну.
Ордэн Воінскай Славы вырабляецца з срэбра з пазалотай.
Насельніцтва Бразіліі
Бразілія — шостая краіна ў свете і другая ў Амерыцы па колькасці насельніцтва. Дзяржаўная мова — партугальская. Гэта адзіная партугаламоўная краіна на амерыканскім кантыненце і буйнейшая лузафонная краіна свету. Найбуйнейшы горад — Сан-Паўлу.
Дэмаграфія
Агульная колькасць жыхароў Бразіліі на пачатак 2019 года складае 210 млн чалавек. Нягледзячы на тое, што за апошняе дзесяцігоддзе насельніцтва краіны павялічылася на 20 млн.чал, тэмпы росту яго колькасці моцна запаволіліся (0.71 % у 2018). На 1000 чалавек у 2018 нарадзілася 13,9, а памерла — 6,7 чалавек. Гэтыя лічбы сведчаць, што нараджальнасць значна скарацілася, а станоўчай дынаміка насельніцтва застаецца дзякуючы нізкай смяротнасці. За кошт падзення нараждальнасці (сумарны каэфіцыент нараджальнасці ў 2018 складае 1.75), доля маладога насельніцтва імкліва змяшаецца (0-14 гадоў — 22 % у 2018), аб чым сведчыць полава-ўзроставая піраміда. .
Расавы склад
Расава-этнічны склад насельніцтва Бразіліі надзвычай стракаты. У бразільцах перамяшалася індзейская, афрыканская і еўрапейская кроў, і на колькі адсоткаў чорным або белым з'яўляецца бразілец, сказаць немагчыма. Тым не менш, падчас перапісу 2010 года 47,7 % жыхароў краіны назвалі сябе белымі (пры папярэднім перапісе белымі назвалі сябе больш за палову бразільцаў), 43 % — мулатамі або парда (у гэтую групу ўключаны і метысы і самба), 7,6 % — проста чарнаскурымі. Яшчэ 1,1 % бразільцаў маюць азіяцкае паходжанне, 0,4 % — карэннае насельніцтва (індзейцы); азіятаў і індзейцаў лучыць прыналежнасць да мангалоіднай расы. У 2007 Нацыянальны індзейскі фонд адзначыў, што ў Бразіліі пражываюць 67 некантактных (да якіх зусім не дакранулася сучасная цывілізацыя) індзейскіх плямёнаў — больш, чым ва ўсім астатнім свеце.
Рэлігійны склад
Бразільская рэлігія сфармавалася на партугальскім каталіцкім субстраце з дамешкам афрыканскіх і індзейскіх рэлігійных традыцый, што прывяло да з'яўлення мноства сінтрэтычных культаў, самымі вядомымі з якіх сталі умбанда ды спірытуалізм Алана Кардэка. У ХХ - пач. ХХІ ст. у Бразіліі распаўсюджваецца пратэстантызм, і сёння 22 % бразільцаў — гэта пратэстанты (пяцідзесятнікі, евангелісты, баптысты).
Размяшчэнне насельніцтва
Сярэдняя шчыльнасць насельніцтва складае 25 чал.на кв.км. Насельніцтва сканцэнтравана ў паўднёва-ўсходнім (86 млн.) і паўночна-ўсходнім (57 млн.) рэгіёнах, у той час як цэнтральны захад і поўнач Бразіліі, якія ахопліваюць 64 % плошчы разам маюць толькі 33 млн жыхароў, або 16 % насельніцтва краіны. Такі дысбаланс тлумачыцца слабай асвоенасцю Амазоніі (паўночны рэгіён) і цэнтральна-заходніх раёнаў Бразільскага пласкагор'я (цэнтральны захад), што тлумачыцца як прыроднымі прычынамі, так і гісторыяй асваення краіны.
Урбанізацыя
87 % бразільцаў жыве ў гарадах. Буйнейшымі агламерацыямі з’яўляюцца Сан-Паўлу (21,65 млн), Рыа-дэ-Жанэйра (13,29 млн), Белу-Арызонты (5,97) — усе ў паўднёва-ўсходнім рэгіёне; Бразілія (4,47), Порту-Алегры (4,1), Рэсіфі (4 млн). Сан-Паўлу канкурыруе з Нью-Ёркам за званне найбуйнейшага горада Амерыкі. Рыа-дэ-Жанэйра з’яўляецца самым наведвальным горадам у паўднёвым паўшар’і.
IC 4950
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Scoliocentra
Scoliocentra — род мух сямейства. Уключае прынамсі 40 апісаных відаў .
NGC 2373
NGC 2373 (іншыя абазначэнні — UGC 3848, IRAS07233+3355, MCG 6-17-4, KUG 0723+339, ZWG 177.14, ARAK 131, NPM1G +33.0105, PGC 21016) — галактыка ў сузор’і Блізняты.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Хумарта
Хумарта (Xumarta) — сяло ў Лачынскім раёне Азербайджанскай Рэспублікі.
У 1992—2020 гадах было пад кантролем узброеных сіл Арменіі і ўваходзіла ў Кашатагскі раён непрызнанай Нагорна-Карабахскай Рэспублікі. У ходзе Другой карабахскай вайны 1 снежня 2020 года сяло было занята ўзброенымі сіламі Азербайджана (армяне лічаць гэта акупацыяй).
Ашчушчэнія
«Ашчушчэнія» — шосты студыйны альбом гурта «Разбітае сэрца пацана», які выйшаў 31 жніўня 2021 года на лэйбле «Menka».
Пірс Джон Селерс
Пірс Джон Селерс (Piers John Sellers; 11 красавіка 1955, Кроўба (анг Crowborough), графства Усходні Сусекс, Вялікабрытанія — 23 снежня 2016) — англа-амерыканскі навуковец, астранаўт НАСА.
Адукацыя
Селерс вучыўся ў «Кранбрук Скул Кент» (анг. Cranbrook School, Kent). Ступень бакалаўра па экалогіі Селерс атрымаў ва універсітэце Эдынбурга. Ступень доктара ў галіне біяметэаралогіі Селерс атрымаў ва ўніверсітэце Лідса. Селерс працаваў у вобласці метэаралогіі і спецыялізаваўся ў камп'ютарным мадэляванні сістэм клімату.
Канстанцін Аляксеевіч Каровін
Канстанцін Аляксеевіч Каровін (23 лістапада (5 снежня) 1861,  —, Парыж) — рускі жывапісец, тэатральны мастак, педагог і пісьменнік. Акадэмік жывапісу (з 1905 г.). Галоўны дэкаратар і мастак маскоўскіх тэатраў (з 1910 г.).
Біяграфія
Нарадзіўся ў Маскве ў Дурным зав. каля Таганскай плошчы. Паходзіў з заможнай купецкай сям’і. Дзед — купец першай гільдыі Міхаіл Емяльянавіч Каровін. Пасля банкруцтва бацькі ў малалецтве пераехаў у Вялікія Мыцішчы, дзе адбылося яго першае знаёмства з маляваннем. У трынаццаць гадоў Канстанцін паступіў на архітэктурнае аддзяленне Маскоўскага вучылішча жывапісу, разьбярства і дойлідства, праз год перайшоў на аддзяленне жывапісу. Вучыўся ў Аляксея Саўрасава, Васіля Паленава і Васіля Пярова.
AOL
AOL Inc. (nyse: AOL; стылізаваны варыянт назвы — Aol.; прамаўляцца як «Эй-Оў-Эл») — амерыканскі медыйны кангламерат, пастаўшчык онлайн-службаў і электронных дошак аб'яў, уладальнік шостай па папулярнасці (0,39 % ) у свеце пошукавай сістэмы, сацыяльнай сеткі Bebo, папулярнага інтэрнэт-пэйджара AIM, а таксама медыяплэера Winamp. З’яўляецца правайдарам першага ўзроўня.
Канстанцін Аляксеевіч Каровін
Біяграфія
Для завяршэння адукацыі Каровін паехаў у Санкт-Пецярбург і паступіў у Акадэмію мастацтваў, але праз тры месяцы сышоў адтуль, расчараваўшыся ў метадах выкладання.
Лабірынт, або Заблытаная сцежка
'''«Лабірынт, або Заблытаная сцежка, у якой прыгожая Мудрасць паказвае найкарацейшы шлях магіляўчанам i іншым ва ўсіх ix пачатках. Напісана студэнтам філасофскага факультэта Фамой Іяўлевічам»'''  — паэма беларускага пісьменніка Фамы Іяўлевіча (Тамаша Яўлевіча) на польскай мове, выдадзеная ў 1625 годзе ў Кракаве. Твор уяўляе сабой узор экспрэсіўна-метафарычнай паэзіі барока.
Канстанцін Аляксеевіч Каровін
Біяграфія
Наведаў Парыж у 1887, 1892 і 1893 гадах, дзе пазнаёміўся з імпрэсіянізмам.
AOL
24 лістапада 1998 года набыла Netscape за 4,2 мільярда долараў ЗША.
Лабірынт, або Заблытаная сцежка
Апісанне
Назва паэмы ўзнікла як вынік аўтарскага ўяўлення пра сусвет, які нагадваў яму заблытаны клубок супярэчнасцей, адкуль чалавецтва не знаходзіць выйсця. Паводле зместу і ідэйна-мастацкай скіраванасці «Лабірынт…» працягвае рэнесансныя, гуманістычныя традыцыі. Зліццё лірычнага героя і алегарычнага вобраза Мудрасці, ад імя якіх ажыцяўляецца аповед, складае мастацка-кампазіцыйную аснову твора. Так дасягаецца эпічная шырыня і шматпланавасць мастацкага выяўлення.
Канстанцін Аляксеевіч Каровін
Біяграфія
У 1896 годзе Канстанцін Каровін аформіў павільён «Крайняя Поўнач», пабудаваны па яго праекце на кірмашы ў Ніжнім Ноўгарадзе.
AOL
Валодае найбуйнейшым каталогам спасылак на сайты сусветнага павуціння — Open Directory Project.
Лабірынт, або Заблытаная сцежка
Апісанне
Паэма ўяўляе сабой маналог Мудрасці, звернуты да малодшага Магілёўскага брацтва i наогул да ўсяго беларускага мяшчанства i славян, якія насялялі Беларусь i Украіну. Твор вылучаецца свецкай, дэмакратычнай накіраванасцю, пазбаўлены тэалагічнага пакрыцця, прасякнуты ідэямі сацыяльнай перавагі.
Канстанцін Аляксеевіч Каровін
Біяграфія
Удзельнічаў у афармленні расійскай экспазіцыі на Сусветнай выставе ў Парыжы (1900), дзе выступіў як архітэктар (спраектаваў будынак саматужнага аддзела) і як аўтар экспазіцыі выканаў 31 дэкаратыўнае пано (захоўваюцца ў ДРМ, Санкт-Пецярбург). Удастоены двух залатых і сямі сярэбраных медалёў выставы і ордэна Ганаровага легіёна.
Лабірынт, або Заблытаная сцежка
Апісанне
На першым плане ў ім актыўнасць асабістага i грамадскага быцця, мудрасць, на яго думку, даецца не дзеля боскіх адкрыццяў ісцін, а для разумення ўсяго існуючага, пазнання самога сябе, прыроды, грамадства. Яна дазваляе адказаць i на самыя складаныя філасофскія, i на простыя пытанні, практычныя патрэбы людзей. Галоўнай ідэяй твора з'яўляецца патрыятычная ідэя адраджэння «славянскага народа», духоўнай асветы моладзі. Аўтар заклікаў аб'яднаць намаганні ў ратаванні краіны, вывесці яе са складанага i заблытанага шляху нягод i ўзрушэнняў.
Паэма мае 20-радковы ўступ, дзе аўтар асвятляе ўласныя прынцыпы мастацкай творчасці. На думку Т. Яўлевіча, аснову яго творчага метаду складала імкненне ва ўсім прытрымлівацца вялікай Мудрасці, якую могуць спасцігаць і кіравацца ў практыцы вершаскладання не толькі пасівелыя творцы, але і юнакі, што накіроўваюць свае памкненні на пошук дабра і справядлівасці. У прадмове аўтар просіць прабачэння на выпадак, калі яго «верш» камусьці не спадабаецца.
Галоўная тэма твора — роля навук і мастацтваў у жыцці грамадства. Дзеля яе асвятлення аўтар стварыў сімвалічны вобраз усепранікальнай Мудрасці. Т. Яўлевіч лічыў яе адзіным выратавальнікам асуджанага на пагібель свету.
Важны матыў — услаўленне багатай гісторыі Вялікага Княства Літоўскага, якая ўвасобілася ў гарадах, такіх, як Магілёў, Галіч, Кіеў і інш., упрыгожаных мноствам цудоўных бажніцаў, што на працягу стагоддзяў цешылі вока праваслаўнага чалавека. У мінуласці аўтар паэмы бачыў ідэальны, залаты век.