cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Будынак Свіслацкай гімназіі
Архітэктура
Галоўны будынак гімназіі быў пабудаваны напярэдадні афіцыйнага адкрыцця таксама на сродкі Тышкевіча. Гэта прамавугольны ў плане аднапавярховы будынак, накрыты двухсхільным дахам. Заходні тарцовы фасад аформлены каланадай дарычнага ордара з атыкам. Два ўваходы на бакавым фасадзе завершаны ў выглядзе порцікаў з дзвюма парамі квадратных у сячэнні слупоў. Унутраная планіроўка і дэкор інтэр'ера не захаваліся. У галоўным корпусе было змешчана шэсць лекцыйных залаў, два кабінеты, капліца, якая выконвала ролю і актавай залы, бібліятэка, дзве кухні.
У флігелях знаходзіліся кватэры настаўнікаў і пакоі гімназістаў.
Вакол гімназіі быў разбіты сад з сажалкай.
Палігамія
Палігамія (ад πολύς — шматлікі і γάμος — шлюб) — шматшлюбнасць, пры якім шлюбны партнёр аднаго полу мае больш аднаго шлюбнага партнёра процілеглага полу. Мае дзве формы — палігінія і паліандрыя. Супрацьпастаўляецца манагаміі, у рамках якой у шлюбным саюзе знаходзяцца два прадстаўнікі процілеглых палоў.
У перыяд старажытных цывілізацый палігамны шлюб быў распаўсюджаны сярод прадстаўнікоў кіруючых колаў дзяржавы. Багатыя і знатныя мужчыны старажытных Егіпту, Вавілону, Персіі, Кітая, Грэцыі, Рыму мелі ўласны гарэм. Здараліся і адваротныя выпадкі, калі ўплывовыя ў грамадстве жанчыны мелі мужчынскі гарэм. Але сустракаліся выпадкі, калі прадстаўнікі сярэдняга класу старажытных часоў мелі больш за адну жонку, паведамленні аб гэтым час ад часу сустракаюцца ў літаратурных творах часоў старажытных цывілізацый.
У эпоху Сярэднявечча і Новага часу палігамны шлюб быў афіцыйна распаўсюджаны ў нехрысціянскіх краінах свету. Аднак, у «фактычнай» палігаміі (наяўнасці, напрыклад, гарэму) розныя гісторыкі абвінавачвалі таксама і ўплывовых асоб хрысціянскага свету, напрыклад, расійскую імператрыцу Кацярыну ІІ, англійскую каралеву Елізавету І. Палігамія была распаўсюджана сярод хрысціян-анабаптыстаў Мюнстэра (Германія) з 1534 па 1535 г.
У час Найноўшай гісторыі палігамія захавала шырокае распаўсюджанне пераважна ў мусульманскіх краінах, а таксама ў традыцыйных грамадствах, асабліва Афрыкі на поўдзень ад Сахары. Цікава, што сярод мусульман свету практыка палігамных шлюбаў страчвае сваю папулярнасць, але ў сучаснай Афрыцы палігамія шырока распаўсюджана сярод прадстаўнікоў розных рэлігій, у тым ліку хрысціянскіх.
Аблога Магілёва (1655)
Аблога Магілёва 1655 — эпізод вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—1667. Вялася ў лютым—маі 1655 года войскамі Вялікага княства Літоўскага супраць гарнізона войскаў Маскоўскай дзяржавы і гараджан.
У час контрнаступлення ў студзені 1655 войскі ВКЛ на чале з Я. Радзівілам і В. Гасеўскім аблажылі Новы Быхаў. Частка войска пачала аблогу Магілёва. У пачатку 1655 у Магілёве налічвалася 4000 казакоў і 1105 маскоўскіх ратных людзей. Былі значна палепшаны гарадскія ўмацаванні. Па загадзе цара Аляксея Міхайлавіча ў горад накіраваны 3 пяхотныя палкі і 400 казакоў на чале з князем Р. Р. Рамаданаўскім. 3 лютага са Шклова ў Магілёў было перакінута 1500 наёмнікаў палкоўніка Г. Фонштадэна. 2 лютага Радзівіл прывёў пад Магілёў свае асноўныя сілы. 3 лютага Радзівіл і Гасеўскі патрабавалі ад абаронцаў капітуляцыі. Камандаванне гарнізона адхіліла прапанову і, як паведамляў цару ваявода М. П. Ваейкаў, «все сопча до обороны и бою ударили… Выходя из города, на вылазке бились по 3 дня, и отбили у него, Родивила, из обозу с 50 возов с запасы». У ноч на 15 лютага становішча абаронцаў рэзка пагоршылася: палкоўнік Беларускага казацкага палка К. Паклонскі выехаў з горада нібыта на бой супраць войск Радзівіла і «изменил с могилевскою и иных городов шляхтою, и с казаки, которые у него в полку были». На бок Радзівіла перайшло 400 чал., у т.л. частка магілёўскіх мяшчан. Яны прынялі ўдзел у штурме замка і ўнутранага вала Старога замка: ''«Февраля в 6 день. как приходили под Могилев гетманы Родивил и Гасевски и Богуслав Родивил с полскыми и литовскими людьми. и в то. государь, время могилевские мещане остались в большом валу с Родивилом, и к меншему валу и острогу к твоим государевым людям на приступ ходили и на вылазках билися вместе за одно с литовскими людьми»''.
У час штурму абаронцы страцілі каля 1000 казакоў і больш за 300 маскоўскіх служылых людзей, аднак адбілі атаку і ўчынілі некалькі вылазак у адказ. Беспаспяхова скончыліся для войск Радзівіла начны штурм Старога горада і замка 28 лютага, атакі, здзейсненыя пасля парахавых выбухаў у падкопах 18 сакавіка і 19 красавіка, і найбольш цяжкі для абаронцаў прыступ 23 красавіка. Казакі наказнога гетмана І. Залатарэнкі на працягу ўсёй аблогі наносілі ўдары ў тыле радзівілаўскіх войск, знішчалі гарады і гарнізоны (Бабруйск, Каралеўская Слабада, Глуск ). 27 красавіка Залатарэнка накіраваў да Магілёва па Дняпры на чаўнах Нежынскі і Старадубскі палкі на чале са сваім братам В. Залатарэнкам і Ц. Анікеевым, а сам «пошел со всим товарыством» берагам. Даведаўшыся аб набліжэнні казакоў, Радзівіл пачаў 11 мая апошні штурм горада. Аднак і ён скончыўся беспаспяхова. У той жа дзень Радзівіл зняў аблогу, выпаліў пасады ў Новым горадзе і адышоў з войскам за Бярэзіну. Разам з ім з Магілёва сышла частка мяшчан. У выніку беспаспяховай аблогі былі сарваны наступальныя планы Радзівіла і спынена контрнаступленне войск ВКЛ.
Натуралізм
Натуралізм:
Саломенка
Назву Сало́менка маюць:
Жалтаптык
Жалтаптык — сяло ў Жалезінскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Актаускай сельскай акругі. Код КАТА — 554233300.
Шылавічы (Смаленская вобласць)
Шылавічы (Шиловичи) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прачысценскага сельскага паселішча.
Жалтаптык
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 317 чалавек (154 мужчыны і 163 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 133 чалавекі (69 мужчын і 64 жанчыны).
Шылавічы (Смаленская вобласць)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Мантсерат Кабалье
Мантсерат Кабалье, поўнае імя Марыя дэ Мантсерат Вівіян Кансепсьён Кабалье і Фолк (Maria de Montserrat Viviana Concepción Caballé i Folch; , , Іспанія — , , Іспанія ) — іспанская каталонская оперная спявачка (сапрана). Вядомая, у першую чаргу, сваёй тэхнікай бельканта і выкананнем роляў у класічных італьянскіх операх Расіні, Беліні і Даніцэці.
Аматарам рок-музыкі вядомая па сумеснаму альбому з вакалістам гурта «Queen» Фрэдзі Мерк'юры — «Barcelona» (1988). Загалоўная песня, прысвечаная роднаму гораду Кабалье — Барселоне, стала адной з двух афіцыйных песень Летніх Алімпійскіх гульняў 1992 года, якія праходзілі ў сталіцы Каталоніі.
У 1997 годзе сумесна з швейцарскім рок-гуртам Gotthard была запісаная рок-балада «One Life One Soul».
Юганава
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
NGC 4133
NGC 4133 (іншыя абазначэнні — UGC 7127, MCG 13-9-13, ZWG 352.20, IRAS12063+7510, PGC 38578) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) ў сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Салтанаўка
Назву Салта́наўка маюць:
Куяўска-Паморскае благачынне
Куяўска-Паморскае благачынне, Куяўска-Паморская благачынная акруга — акруга ў Лодзінска-Пазнаньскай епархіі Польскай аўтакефальнай праваслаўнай царквы.
Булгакава (Духаўшчынскі раён)
Булгакава (Булгаково) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Булгакаўскага сельскага паселішча.
Азаніды
Азаніды — злучэнні, у якіх атамы кіслароду злучаныя і паміж сабою, і з атамамі менш электраадмоўнага элемента.
Булгакава (Духаўшчынскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Азаніды
Ужываюцца для тых жа мэтаў, што і пераксіды.
Пакроўскі кафедральны сабор (Гродна)
Пакроўскі кафедральны сабор — помнік архітэктуры пачатку XX стагоддзя. Знаходзіцца па адрасе: Гродна, вуліца Э. Ажэшка, 23. З мастацкага пункту гледжання, храм адрозніваецца афармленнем уваходных парталаў і вокнаў і некаторымі элементамі знешняга аздаблення, якімі і была дасягнута пэўная адпаведнасць стылю.
Гісторыя
Пабудаваны ў псеўдарускім стылі ў памяць аб салдатах і афіцэрах 26 артылерыйскай брыгады, загінуўшых падчас руска-японскай вайны 1904—1905 гг.
За аснову ўзята царква ў Новым Пецяргофе. Яшчэ ў канцы 19 стагоддзя царскім урадам было прынята рашэнне аб будаўніцтве гарнізонных і палкавых цэркваў. У канцы 1901 года з’явіўся загад самога імператара :
Кіраўніцтва будаўніцтвам было ўскладзена на ваеннага инжынера штабс-капітана І. Я. Савельева. Асвячэнне храма адбылося 30 верасня 1907 года.
24 ліпеня 1995 года, на свята святой роўнаапостальнай княгіні Вольгі, сабор наведаў Патрыярх Маскоўскі і ўсяе Русі Аляксій II.
Архітэктура
Дзякуючы гродзенскаму ваеннаму інжынеру І. Я. Савельеву (1866—1951) (які, дарэчы, жыў і памёр у Гродне) сабор атрымаў непаўторныя рысы.
У плане храм, збудаваны ў рэтраспектыўна-рускім стылі, уяўляе сабой працяглую 12-калонную трохнефную базіліку з пяціграннай апсідай і бакавымі рызніцамі. Вертыкальны акцэнт характэрны для паўночна-заходняга галоўнага фасада сабора, які адметны 10-метровай васьміграннай шатровай званіцай з макаўкай на барабане і невялікімі шатрамі з макаўкай, якія фланкіруюць званіцу і ствараюць сіметрычную кампазіцыю фасада, а таксама паўцыркульнымі вокнамі з какошнікамі. Два намёты з макаўкамі таксама завяршаюць рызніцу. Алтарную частку адрознівае збудаваны над ёю невысокі чацвярык з пяцікупаллем. Гэтыя купалы (адзін вялікі размешчаны па цэнтры, а чатыры меншага памеру — па кутах вальмавага даху) пастаўленыя на васьмігранныя барабаны, несапраўдныя вокны (бленды) якія завяршаюць какошнікі. Для трох уваходаў франтальнага фасада было знойдзена рашэнне ў выглядзе двухкалонных з трохвугольнымі разьбянымі навесамі (акантоўкай) і высокіх ганкаў. Прастакутныя аконныя праёмы, якія падзяляюць на абодвух узроўнях працяглыя бакавыя фасады, адрозніваюцца багатымі «» ліштвамі, міжаконні — раскрапоўкай шырокімі лапаткамі з. Дэкаратыўнае ўбранне сабора, як тое какошнікі, шырынкі, вітыя калонкі, буйныя сандрыкі, кілепадобныя арачных аконных праёмаў, было шмат у чым узята са. У дэкоры сабора, разам з, выкарыстаная Поліхрамія: на фоне цагляных карычнева-чырвоных сцен сабора ярка вылучаецца беладывановае дэкаратыўнае пакрыццё фасадаў; для дахаў і намётаў выкарыстаны зялёны колер, а для купалоў — вохрыстая афарбоўка.
Інтэр’ер
Трохнефнае дзяленне ўнутранай двухсветавой прасторы сабора забяспечваюць 12 магутных калон і перакінутыя праз іх аркады. Прытвор перакрыты крыжовымі скляпеннямі. Перакрыццем служыць плоская столь з трыма плафонамі, якія ўпрыгожвае распісны арнамент у выглядзе старажытнарускай тэкставай вязі, пакрыццём падлогі — кафля з арнаментальным малюнкам (у прытворы — мазаіка  ). Унутраную прастору, сцены якой пакрытыя роспісамі, апярэзвае па перыметры пад вокнамі магутны прафіляваны карніз з сухарыкамі. Перакрыццем прытворам служаць высокія крыжовыя скляпенні. Галоўныя і бакавыя іканастасы, якія вылучаюць апсіды, з’яўляюцца драўлянымі і разнымі, маючы карычневую таніроўку і пакрыццё пазалотай. Форма іх сілуэту абумоўлена трохлопасцевымі кілепадобнымі франтонамі і цыбульнымі купаламі. Галерэя хораў, якая выступае над уваходам, з’яўляецца кансольнай   .Паміж асноўным аб’ёмам і прытворам знаходзяцца масіўныя разьбяныя дзверы.
Таксама вылучаецца разны драўляны алтар з роспісам.
Казахстанскі тэнгэ
Казахстанскі тэнгэ (Қазақстан теңгесі) (м. р. нескл.) — нацыянальная валюта Казахстана. На купюрах і манетах прынята абазначэнне проста тэнгэ (теңге). У лістападзе 2006 Нацыянальны Банк Рэспублікі Казахстан правёў конкурс на відарыс сімвала тэнгэ. З 30 тысяч прадстаўленых на конкурс малюнкаў 29 сакавіка 2007 быў зацверджаны новы знак тэнгэ, аўтары якога, Вадзім Давідзенка і Санжар Амерханаў, атрымалі прэмію адзін мільён тэнгэ.
Банкноты
На сёння на тэрыторыі Казахстана знаходзяцца ў абароце грашовыя знакі вартасцю:
Эдвард Эрыксен
Эдвард Хрысціян Іаганес Эрыксен (Edvard Eriksen;, Капенгаген — , Капенгаген) — дацкі скульптар-натураліст.
Біяграфія
У 1895 годзе Эдвард Эрыксен атрымаў мастацкую адукацыю. Першы поспех прыйшоў да яго ў 1902 годзе, калі адна з яго скульптур («Каецца») была прынята для выстаўкі ў каралеўскім палацы Шарлотэнборг (Капенгаген). Канчатковае прызнанне мастацкіх заслуг майстра адносіцца да 1904 года, калі Дзяржаўным мастацкім музеем Капенгагена была набыта яго скульптура «Надзея», а ў 1905 годзе Эрыксен за сваю працу «Лёс» быў узнагароджаны прэміяй.
Сапраўды сусветную славу прынесла Эдварду Эрыксену створаная ім і ўсталяваная на набярэжнай у Капенгагене 23 жніўня 1913 года статуя андэрсанаўскай Русалачкі, якая стала сімвалам Капенгагена і ўсёй Даніі.
У 1900 годзе Эрыксан ажаніўся з Элінай Вільгельмінай Мелер (1881—1963), меў у гэтым шлюбе пяцёра дзяцей.
Дом, які танцуе
Дом, які танцуе у Празе  — дзве цыліндрычныя часткі будынка ў стылі дэканструктывізма, у жарт званыя «Джынджэр і Фрэд». Як і многія дэканструктывісцкія збудаванні, рэзка кантрастуе з суседнім суцэльным архітэктурным комплексам рубяжа XIX—стагоддзяў.
Дом размешчаны ў раёне Прага 2, на рагу Рэславай вуліцы і набярэжнай. Аўтары праекта — харвацкі архітэктар Влада Мілуніч і канадскі архітэктар Фрэнк Геры. Будаўніцтва вялося з 1994 па 1996 гады. Будаўніцтва дома курыраваў асабіста Вацлаў Гавел.
Будынак уяўляе сабой офісны цэнтр, у якім размяшчаюцца некалькі міжнародных кампаній. На даху знаходзіцца французскі рэстаран з відам на Прагу.
Гісторыя будынка
Дом, які танцуе, быў пабудаваны на месцы разбуранага падчас бамбардзіроўкі Прагі амерыканскай авіяцыяй будынка, пабудаванага ў стылі неакласіцызму ў канцы XIX стагоддзя. Ідэя будаўніцтва новага будынка на месцы руін, які псаваў твар горада аж да 1960-х належыць Вацлаву Гавелу, былому прэзідэнту Чэхіі, які на працягу многіх гадоў пражываў па суседству.
Пётр Міхайлавіч Гаўрылаў
Біяграфія
Нарадзіўся 17 (30) чэрвеня 1900 года ў вёсцы Альведзіна Казанскай губерні Расійскай імперыі (зараз Рэспубліка Татарстан) у сялянскай сям’і. Бацька памёр яшчэ да яго нараджэння (па некаторых дадзеных — калі яму споўніўся 1 год). Ва ўзросце 15 гадоў адправіўся пяшком у Казань. Працаваў у пякарні, пасля — на заводзе чорнарабочым.
Удзельнічаў ва ўсталяванні Савецкай улады ў Казані. У 1918 годзе добраахвотна ўступіў у Чырвоную Армію, ваяваў на франтах грамадзянскай вайны. Пасля вайны застаўся ў арміі. У 1922 годзе ўступіў у ВКП(б). У верасні 1925 г. скончыў Уладзікаўказскую пяхотную школу. На Каўказе ажаніўся і ўсынавіў хлопчыка-сірату. У 1939 годзе скончыў паскораны курс Ваеннай акадэміі імя М. У. Фрунзэ і сфарміраваў 44-ы стралковы полк, які ўдзельнічаў у Фінскай кампаніі.
У сакавіку 1940 г. полк накіраваўся ў Латвію, а потым у саставе 42-й стралковай дывізіі быў перакінуты ў Заходнюю Беларусь. У красавіку частка перадыслацыраваўся ў Брэст.
Абарона Брэсцкай крэпасці
Пасля нападу немцаў на крэпасць 22 чэрвеня 1941 года Гаўрылаў узначаліў групу байцоў з 1-га батальёна свайго палка і дробных разрозненых падраздзяленняў 333-га і 125-га стралковых палкоў, на чале якой арганізаваў абарону на ўчастку каля Паўночных варот і Усходняга форту Кобрынскага ўмацавання. Затым узначальваў гарнізон Усходняга форта, дзе з 24 чэрвеня засяродзіліся ўсе абаронцы Кобрынскага ўмацавання. Усяго ў Гаўрылава было каля 400 чалавек з дзвюма зенітнымі прыладамі, некалькімі 45-мм гарматамі і чатырохствольным зенітным кулямётам.
Толькі 24 чэрвеня пасля жорсткіх баёў гітлераўцы авалодалі Паўночнымі варотамі. Пасля агульнага штурму 30 чэрвеня, распачатага немцамі, які скончыўся захопам Усходняга форта, Гаўрылаў з рэшткамі сваёй групы (12 чалавек з чатырма кулямётамі) хаваецца ў казематах.
Застаўшыся адзін, 23 ліпеня цяжка параненым трапляе ў палон. Па апісанні доктара Варановіча: Палонны маёр быў у поўнай камандзірскай форме, але ўся вопратка яго ператварылася ў лахманы, твар быў пакрыты парахавой сажай і пылам, аброс барадой. Ён быў паранены, знаходзіўся ў несвядомым стане і выглядаў знясіленым да крайнасці. Гэта быў у поўным сэнсе слова шкілет, абцягнуты скурай. Да якой ступені дайшло знясіленне, можна было меркаваць па тым, што палонны не мог нават зрабіць глытальнага руху: у яго не хапала на гэта сіл, і лекарам давялося ўжыць штучнае харчаванне, каб выратаваць яму жыццё. Але нямецкія салдаты, якія ўзялі яго ў палон і прывезлі ў лагер, распавялі лекарам, што гэты чалавек, у чыім целе ўжо ледзь-ледзь цяплілася жыццё, усяго гадзіну таму назад, калі яны пабачылі яго ў адным з казематаў крэпасці, у адзіночку прыняў з імі бой, кідаў гранаты, страляў з пісталета і забіў і параніў некалькіх гітлераўцаў. Пасля на чатыры гады трапіў у палон. Утрымліваўся ў канцлагерах «Святыя крыжы» (Польшча), Хамельбург, Рэгенсбург, Дахау.
Пасля вайны
Пасля вызвалення з нямецкага палону П. М. Гаўрылава выключылі з ВКП(б), з прычыны страты партбілета. Аднак, адноўлены ў ранейшым вайсковым званні, восенню 1945 года ён быў прызначаны начальнікам савецкага лагера для японскіх ваеннапалонных у Сібіры, дзе атрымаў некалькі падзяк па службе (лічыцца, што ён прадухіліў эпідэмію тыфу сярод японскіх ваеннапалонных, а таксама перарываў злоўжыванні з боку японскіх афіцэраў ).
Пасля звальнення ў адстаўку ў сувязі з скарачэннем узброеных сіл з’ехаў у Татарстан, а затым у Краснадар, дзе ў 1955 годзе знайшоў жонку і сына, з якімі не бачыўся з першага дня вайны.
Пасля выхаду на радыё ў 1955 годзе цыкла перадач пад назвай «У пошуках герояў Брэсцкай крэпасці», іх аўтарам — Сяргеем Смірновым — у 1956 годзе была напісана, і ў 1957 годзе выдадзена кніга «Брэсцкая крэпасць», у якой быў паказаны подзвіг гарнізона крэпасці ў 1941 годзе. Дзякуючы гэтаму П. М. Гаўрылаў аднавіў членства ў партыі і быў прадстаўлены да ўзнагароды.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 30 студзеня 1957 года за ўзорнае выкананне воінскага абавязку пры абароне Брэсцкай крэпасці ў 1941 годзе і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм Гаўрылава Пятру Міхайлавічу прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка» (№ 10.807).
Пасля Гаўрылаў зрабіў шэраг паездак па СССР, актыўна займаўся грамадскай працай. З 1968 года да канца жыцця жыў у Краснадары ў доме 103 на Светлай вуліцы (у 1980 годзе яна была перайменавана ў вуліцу Гаўрылава).
Пётр Міхайлавіч Гаўрылаў памёр у Краснадары 26 студзеня 1979 годзе. Ён быў пахаваны з воінскімі ўшанаваннямі на гарнізонных мемарыяльных могілках Брэста. У 1981 годзе на магіле пастаўлены помнік (скульптар У. Лятун, архітэктар Ю. Казакоў).
У мастацтве
Пасля выхаду ў 1957 і 1959 гадах сваіх першых кніг пра абаронцаў Брэсцкай крэпасці («Брэсцкая крэпасць» і «Героі Брэсцкай крэпасці»), Сяргей Смірноў прысвяціў дзесяць гадоў новаму, істотна перапрацаванаму і дапоўненаму, выданню кнігі «Брэсцкая крэпасць». За яе С. С. Смірноў быў уганараваны Ленінскай прэміяй 1965 года ў галіне літаратуры і журналістыкі.
Асабістыя ўспаміны П. М. Гаўрылава былі двойчы выдадзены ў Краснадары: у 1975 і 1980. гадах.
Акрамя таго, подзвіг маёра Гаўрылава быў паказаны ў шэрагу кінафільмаў:
Бітва за Эн-Наджаф (2003)
Бітва пры Эн-Наджафе — адна з важных бітваў падчас ўварвання амерыканскіх войскаў у Ірак.
Эн-Наджаф — горад, які знаходзіцца ў 150 км ад Багдаду, з’яўляецца таксама святым горадам шыітаў. На гэты раз замежныя войскі наважылі ўжыць аблогавую тактыку. Планавалася, абышоўшы горад, як было з Насірыяй і Эс-Самавай, ізаляваць яго, каб перашкодзіць нападам іракскіх войскаў на амерыканскія камунікацыі. Для гэтага планавалася захапіць стратэгічна важныя масты на поўначы і поўдня Эн-Наджафа. У аперацыі прымалі ўдзел часці 3-й механізаванай дывізіі ЗША.
26—27 сакавіка каля горада адбыўся самы разлютаваны бой з пачатку ўварвання. Супраціў амерыканскім войскам аказвалі рэгулярныя воінскія часці і атрады народнага апалчэння. Пры абароне горада іракцы выкарыстоўвалі лёгкае стралковае ўзбраенне. Да гэтага часу пад горадам загінула прыкладна 650 іракцаў. Крыху раней у баі іракскімі войскамі былі знішчаны два амерыканскіх танка «Абрамс». Сілы міжнароднай кааліцыі страцілі чатырох чалавек забітымі і двух параненымі.
Да канца сакавіка Эн-Наджаф быў узяты ў аблогу. У пачатку красавіка пасля некалькіх дзён баёў горад быў узяты 101-й паветрана-дэсантнай дывізіяй ЗША.
Абалонне (Духаўшчынскі раён)
Абалонне (Аболонье) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Булгакаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Кабылін
Кабылін (Kobylin) — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Краташынскага павета Велікапольскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Кабылін.
NGC 4134
NGC 4134 (іншыя абазначэнні — UGC 7130, MCG 5-29-23, ZWG 158.31, KUG 1206+294, IRAS12066+2927, PGC 38605) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Слуцкі строй
Слуцкі строй — традыцыйны комплекс беларускага народнага адзення цэнтральнай Беларусі. Бытаваў у канцы XIX — пачатку XX ст. на тэрыторыі, што ўключала г. Слуцк (пераважна мяшчан) і навакольныя вёскі. Яму ўласцівы аднатыпнасць форм адзення, сціпласць арнаментальнага аздаблення, перавага крамных тканін.
Жаночае адзенне
Летні жаночы гарнітур складалі кашуля, спадніца, фартух і гарсэт. Кашулю шылі з каўняром (пры нашэнні прыпадымалі вакол шыі), з рукавамі, сабранымі на каўнерцы. Спадніцу шылі з крамнай шарсцянкі або даматканай клятчастай тканіны светлых вясёлкавых колераў, фартух — з крамнага цёмнага ці белага набіванага паркалю з нашыўкамі шырокіх паскаў карункаў па нізе. Доўгі суцэльны гарсэт цёмна-сінега ці чорнага колеру з аблямоўкай па крыссі меў вялікі, амаль да таліі, выраз, які запаўняўся вертыкальным шляком вышыўкі кашулі і шматлікімі нізкамі пацерак.
Галаўныя ўборы жанчын — вялікія з махрамі набіваныя хусткі, завязаныя ў выглядзе цюрбана.
Мужчынскае адзенне
Галаўныя ўборы мужчын — саламяныя капелюшы з расшыраным верхам, футраванкі, картузы. Верхняе адзенне мужчын і жанчын значна адрознівалася: жаночую вопратку кроілі па тыпу гарсэта, да якога прыточвалі рукавы (чорныя суконныя курцікі, світы), а мужчыны насілі курты з чорнага ці карычневага сукна, кажухі.
Алферава (Духаўшчынскі раён)
Алферава (Алферово) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Булгакаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Дзмітрый Віктаравіч Гушчанка
Клубная кар’ера
Выхаванец віцебскага футбола, з 2007 года гуляў за дубль «Віцебска», аддаваўся ў арэнду ў клубы ніжэйшых ліг. У 2010 годзе стаў асноўным брамнікам віцебскага клуба, выцесніўшы вопытнага Юрыя Васюціна.
Улетку 2011 года перайшоў у мінскае «Дынама». 28 жніўня 2011 года, гуляючы супраць БАТЭ, прычыніў цяжкую траўму нападніку Віталю Радзівонаву.
У 2012 годзе страціў месца ў аснове, і ў студзені 2013 года быў аддадзены ў арэнду ў бабруйскую «Белшыну». У «Белшыне» стаў асноўным брамнікам. Па заканчэнні сезона 2013 вярнуўся ў «Дынама», але ў мінскім клубе перастаў з’яўляцца нават на лаўцы запасных. У ліпені 2014 года вярнуўся ў «Белшыну», дзе зноў стаў першым брамнікам.
У студзені 2015 года стаў іграком «Віцебска». Замацаваўся ў якасці асноўнага брамніка віцяблян, у сезоне 2015 правёў усе 26 матчаў чэмпіянату. У сезоне 2016 стаў капітанам каманды.
У сезоне 2019 зноў стаў асноўным брамнікам віцебскай каманды. У студзені 2020 года знаходзіўся на праглядзе ў казахстанскім клубе «Каспій», аднак у выніку вырашыў падоўжыць кантракт з «Віцебскам». У сезоне 2020 стаў часцей саступаць месца ў аснове Арцёму Сароку, у 2021 годзе вярнуўся ў стартавы склад. У студзені 2022 года падоўжыў пагадненне з клубам.
У сезоне 2022 правёў без замен усе 30 матчаў каманды ў чэмпіянаце Беларусі. У студзені 2023 года, нягледзячы на вылет «Віцебска» ў Першую лігу, вырашыў застацца ў клубе на новы сезон.
Міжнародная кар’ера
Былы ігрок моладзевай зборнай Беларусі.
Леў I Макела
Леў I Макела (Λέων A′; Flavius Valerius Leo Augustus 401—18 студзеня 474) — усходне-рымскі імператар у 457—474 гадах.
Леў нарадзіўся ў Дакіі. Пагаворвалі нават што ў маладосці ён быў простым мясніком, і ў сталіцы доўгі час паказвалі ахвотнікам крамку, у якой Леў гандляваў мясам са сваёй жонкай Верынай. Пазней ён, аднак, камандаваў войскамі і кіраваў Сілімбрыяй.
Калі памёр імператар Маркіян, вайскаводы Аспар і Ардавурый (бацька і сын) узвялі Льва, які служыў у іх куратарам, на візантыйскі прастол. Яны спадзяваліся, што будуць за яго кіраваць імперыяй, але жорстка пралічыліся. У 463 годзе паміж імі адбыўся сур'ёзны разлад. Леў заклікаў да сябе на дапамогу ісаўрыйскіх федэратаў і наблізіў да сябе іх вайскавода, нейкага Тарасікадзісу Русумвладзеота, якому ён даў імя Зянона і выдаў за яго сваю дачку Арыядну.
Ардавурый вырашыў падпарадкаваць сабе ісаўраў, жадаючы падарваць уладу імператара. Але план яго быў раскрыты, і Леў загадаў забіць Аспара і яго сыноў (Ардавурыя ў тым ліку). Сам Зянон быў прызначаны вайскаводам Усходу. Аднак падданыя Льва недалюблівалі Зянона і былі настроены супраць яго. Леў, паміраючы, абвясціў імператарам свайго ўнука, сына Зянона і Арыядны, Льва II.
Фау-2
«Фау-2» (ад ням. V-2 — Vergeltungswaffe-2, зброя адплаты; іншая назва — ім. А-4 — Aggregat-4, агрэгат) — першая ў свеце балістычная ракета далёкага дзеяння, распрацаваная нямецкім канструктарам Вернерам фон Браўнам і прынятая на ўзбраенне вермахта ў канцы Другой сусветнай вайны.
Алаколь (Паўладарская вобласць)
Алаколь — сяло ў Жалезінскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Алакольскай сельскай акругі. Код КАТА — 554235100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1135 чалавек (575 мужчын і 560 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 776 чалавек (395 мужчын і 381 жанчына).
Фау-2
Ракета з'яўлялася аднаступенчатай, мела вадкасны ракетны рухавік, запускалася вертыкальна, на актыўным участку траекторыі ў дзеянне ўступала аўтаномная гіраскапічная сістэма кіравання, абсталяваная праграмным механізмам і прыборамі для вымярэння хуткасці. Максімальная хуткасць палёту — да 1,7 км / с (6120 км / г), далёкасць палёту дасягала 320 км, вышыня траекторыі — 100 км. Баявая частка змяшчала да 800 кг амматола. Сярэдні кошт — 119 600 рейхсмарак.
Сасноўскі
Сасноўскі — беларускае, польскае, украінскае і рускае прозвішча, тапонім.
Пскоўскае возера
Пскоўскае возера (Pihkva järv) — буйное прэснаводнае возера, з'яўляецца паўднёвым складнікам так званага Чудска-Пскоўскага азёрнага комплексу. З паўночным Чудскім возерам Пскоўскае злучае Цёплае возера. Плошча возера — 709 км² (20 % усяго комплексу). Пасля 1945 года, калі Пячорскі раён вярнуўся ў склад Пскоўскай вобласці, большая частка берагавой лініі Пскоўскага возера (у адрозненне ад больш прыгранічнага Чудскага), роўна як і ўсе яго астравы кантралююцца Расіяй (Пскоўская вобласць), Эстоніі належыць невялікі 6%-ы ўчастак на паўночным захадзе возера.
Пясэчынскі павет
Пясэчынскі павет (Powiat piaseczyński) — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Мазавецкага ваяводства, з'яўляецца часткай Варшаўскай агламерацыі. Цэнтр павета — горад Пясэчна. Займае плошчу 621,04 км². Насельніцтва павета складае 178,5 тыс. чалавек (на 2018 год).
Пскоўскае возера
Этымалогія
Назва возера паходзіць ад імя горада Пскова, які стаіць на берагах возера.
NGC 4135
NGC 4135 (іншыя абазначэнні — MCG 7-25-32, ZWG 215.34, PGC 38601) — галактыка ў сузор’і Гончыя Псы.
Сасноўцы
Назву Сасно́ўцы маюць:
Басіна (Духаўшчынскі раён)
Басіна (Басино) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Булгакаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Sort
sort — UNIX‐утыліта, якая друкуе сартаванае зліццё ўказаных файлаў на стандартны вывад з выкарыстаннем усталяванаў у асяроддзі лакалі.
Абрам Яфімавіч Смалякоў
Абрам Яфімавіч Смалякоў (, Крычаў ці вёска Ермакоўка  — ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, маёр. Герой Савецкага Саюза.
Біяграфія
У 1930 годзе быў слухачом савецка-партыйнай школы ў Кіеве. Пасля заканчэння школы ён атрымлівае званне палітрука і становіцца палітработнікам Чырвонай Арміі. Удзельнічае ў 1939 годзе ў вызваленні Заходняй Украіны. Вялікую Айчынную вайну Абрам Смалякоў сустрэў у Станіславе.
Намеснік камандзіра 1177-га знішчальнага процітанкавага артылерыйскага палка па палітычнай частцы, вызначыўся ў баях за Дняпро каля горада Канеў (Чаркаская вобласць, Украіна) 30.09.1943. Умела арганізаваў фарсіраванне Дняпра, асабістым прыкладам натхняў артылерыстаў на адбіццё атак ворага, загінуў у гэтым баі.
Угра
Угра́ (Угра) — рака ў Смаленскай і Калужскай абласцях Расіі, левы прыток Акі (басейн Волгі). Найдаўжэйшы (разам з ракой Масквой) прыток Акі на Верхнім і Сярэднім Павоччы.
Назва
Назва Угра балцкага паходжання, яна не звязаная з этнонімам «вугры».
Найбліжэйшыя гідранімічныя адпаведнікі — літоўская рачная назва Ugra, латышская Ugriņ-up (< Ugriņa «Уграчка» < *Ugra).
Назва Угра параўноўваецца з назвай латвійскай дзвінскай ракі Ogre (Uogre) і звязваецца з балцкім *angur- «(рыба) вугор».
Далей да індаеўрапейскага *angṷ(h)i- «змяя, чарвяк», ад якога балцкае *angis «вуж, вужака» і вытворнае ад яго *angra- «падобны да вужакі» (> «вугор»).
Рака Угра вядомая сваёй выключнай звілістасцю (колькасцю выгінаў і паваротаў на адзінку вымярэння). Яе назва матываваная звілістасцю рачнога рэчышча, так жа сама як «звілістасць» уласцівая вугру і вужу.
Паводле звілістасці рэчышча таксама названая і пруская рака *Wangr-ape «Звілістая рака», назва якой ад іншага кораня — балцкага *veng- (да індаеўрапейскага *ṷe-n-g- «быць сагнутым» ).
Гідраграфія
Даўжыня 399 км, плошча басейна 15 700 км². Бярэ пачатак на Смаленскім узвышшы на паўднёвым усходзе Смаленскай вобласці.
Жыўленне ракі змяшанае: доля сцёку талых вод у сярэднім складае каля 60 %, больш за 30 % гадавога сцёку прыпадае на грунтавыя воды, каля 5 % — на сцёк дажджавых вод. Расход вады за 35 км ад вусця — каля 90 м³/с. Замярзае ў лістападзе — пачатку студзеня.
Даліна ракі пойменная, з шырынёй поймы 1—2 км, у ніжнім цячэнні — 3,5 км. Шырыня рэчышча ў ніжнім цячэнні — 70—80 м. Глыбіня ў межань на перакатах — 0,4-0,6 м, найбольшая на плёсах — 4 м. Сярэдняя хуткасць цячэння вады — 0,4—0,6 м/с.
Галоўны вакзал Прагі
Цэнтральны вакзал Прагі  — найбуйнейшы і найважнейшы чыгуначны вузел Прагі і ўсяе Чэхіі.
Ён быў упершыню адкрыты ў 1871 і названы ў гонар Франца Іосіфа I, імператара Аўстрыйскай імперыі. У часы Першай рэспублікі і з 1948 па 1953 года вакзал насіў імя Вільсана, прэзідэнта ЗША. Яго статуя была ўстаноўлена ў парку перад вакзалам, але пасля ўступлення ЗША ў вайну, 11 снежня 1941 года была знішчана фашысцкімі акупантамі.
Станцыя ў стылі мадэрн была выбудавана паміж 1901 і 1909 гадамі па праекце чэшскага архітэктара Іосіфа Фанты, у баку ад старой станцыі у стылі неарэнесанс. Пасля вакзал пашырыўся за кошт пабудовы ў 1971—1979 гадах новага будынка, які ўключае станцыю метро. У выніку будаўніцтва была забудавана значная частка парку, а гістарычны будынак у стылі неа-рэнесанс апынуўся недаступным для прагляду з боку аўтадарогі.
Бобылі (Смаленская вобласць)
Бобылі (Бобыли) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Булгакаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Вялікі шэры ківі
Вялікі шэры ківі  — новазеландская эндэмічная птушка. Самы буйны з відаў, якія адносяцца да адзінага роду (Apteryx) і сямейства (Apterygidae) у атрадзе ківіпадобных (Apterygiformes). Маорыйская назва хаастова ківі — Roroa.
Агульная характарыстыка
Вышыня вялікага шэрага ківі дасягае 45 см, а вага — 3,3 кг. Днём хаваецца ў выкапанай нары, якая ўяўляе сабой сапраўдны лабірынт з некалькімі выхадамі.
Характэрнай рысай гэтага віду з'яўляецца тое, што самка адкладае толькі адно яйка ў год. Насіжваюць яго абодва бацькі.
Жыве ў гарыстай частцы Паўднёвага вострава. Сустракаецца ад горных лясоў да альпійскіх лугоў.
Ступень пагрозы існаванню
Вялікі шэры ківі занесены ў міжнародную Чырвоную Кнігу са статусам прыступны для нападаў (анг. Vulnerable).
Папуляцыя ацэньваецца больш чым у 20 000 асобін. З-за цяжкадаступных для завозных драпежнікаў месцаў пасялення папуляцыя гэтага віду скарачаецца павольней за ўсё - на 2% у год.
Кінавар
Мае 86,2 % ртуці. Крышталізуецца ў трыганальнай сінганіі. Крышталі тоўстатаблітчастыя або ромбаэдрычныя. Агрэгаты тонказярністыя, шчыльныя ці зямлістыя. Колер чырвоны да карычнева-чырвонага. Бляск алмазны ў чыстым мінерале або зямлісты, цьмяны (з прымесямі). Паўпразрысты. Цвёрдасць 2,5. Шчыльнасць 8—8,2 г/см³.
Кінавар — мінерал гідратэрмальнага паходжання. Пашыраны ў выглядзе ўкрапін і жыл паблізу маладых вулканічных парод і гарачых крыніц. Трапляецца ў асацыяцыі з пірытам, марказітам, стыбнітам, сульфідам медзі ў жыльных пародах.
Старыя могілкі (Пінск)
Старыя могілкі — самы стары і вядомы некропаль Пінска. Могілкі ўключаюць у сябе каталіцкія, праваслаўныя, яўрэйскія, агульнагарадскія і воінскія пахаванні, на іх пахаваны беларускія і польскія рэлігійныя, культурныя і грамадска-палітычныя дзеячы. Цераз могілкі ідзе вуліца Спакойная.
Кінавар
Буйныя радовішчы кінавары ёсць на Украіне, у Іспаніі.
Кінавар з’яўляецца асноўнай рудою ртуці, а таксама сыравінаю для вырабу мастацкіх фарбаў.
Старыя могілкі (Пінск)
Гісторыя
Першыя пахаванні на могілках адносяцца да пачатку XIX стагоддзя. Каталіцкія і праваслаўныя пахаванні дзяліў праезд, які стаў пазней часткай вуліцы Спакойнай. Некаторыя надмагіллі і агароджы XIX — пачатку XX стагоддзяў выкананы на высокім мастацкім узроўні з каштоўных матэрыялаў і прадстаўляюць мастацтва пінскіх скульптараў, разьбяроў па камені, ліцейшчыкаў і кавалёў. На могілках месціўся драўляны касцёл Маці Божай Балеснай, пабудаваны ў 1820 годзе. На пачатку 1980-х гадоў ён згарэў. На пляцы на месцы былога касцёла ўсталяваны крыж, каля якога штогод вернікі збіраюцца 1 лістапада на супольную малітву.
У 1823 годзе пабудавана драўляная праваслаўная царква ў стылі класіцызму, якая існавала да 1980-х гадоў. Далейшы лёс невядомы, захаваліся дзве мураваныя калоны ганка.
Пахаванні
На могілках пахаваны прадстаўнікі вядомых родаў Агінскіх, Бутрымовічаў, Ордаў, Скірмунтаў, маці вядомага польскага журналіста Рышарда Капусцінскага, маці архітэктара Івана Жалтоўскага, бацькі біскупа Пінскай дыяцэзіі Казіміра Букрабы.
На могілках месцяцца рускія і нямецкія пахаванні перыяду Першай сусветнай вайны, польскія гарнізонныя пахаванні.
Чэшская крона
Чэшская крона (чэш.: koruna česká, код ISO 4217 — CZK) — афіцыйная валюта Чэхіі з 8 лютага 1993 года, калі была ўведзена для замены Чэхаславацкай кроны.
Акрамя афіцыйнай назвы «koruna česká» існуе яшчэ адна форма назвы валюты — «korun českých» які ўжываецца на банкнотах. Акрамя скарачэння згодна сістэмы ISO, ужываюць, таксама, скарачэнне «Kč». Крона дзеліцца на 100 гелераў (скарачэнне «h»).
Планавалася, што да 2012 года Чэхія ўвойдзе ў зону «еўра», але пасля Еўрапейскага даўгавога крызісу планы былі адменены.
Stellarium
Stellarium — свабодны віртуальны планетарый, з адкрытым крынічным кодам, даступным у адпаведнасці з GNU General Public License для платформ Linux, Mac OS X, Microsoft Windows і Android (як Stellarium Mobile). Пачынаючы з версіі 0.10.0 праграма ўжывае тэхналогіі OpenGL і Qt (да версіі 0.10.0 выкарыстоўваліся тэхналогіі OpenGL і SDL), каб ствараць рэалістычнае неба ў рэжыме рэальнага часу. Stellarium дазваляе ўбачыць тое, што можна назіраць праз сярэдні і нават вялікі тэлескоп. Праграма таксама дазваляе назіраць за сонечнымі зацьменнямі і рухамі камет.
Stellarium створаны французскім праграмістам Фабіянам Шэро, які запусціў праект летам 2001 года. Таксама трэба адзначыць распрацоўшчыкаў: Роберт Спірман, Джохэйнсм Гадждозік, Мэцью Гэйтс, Цімаці Ріўз, якія адказныя за мастацкую працу.
Візуялізацыя
Пачынаючы з версіі 0.8.0 Stellarium даступны болей чым на 40 мовах (у тым ліку і беларускай).
Ужыванне
На афіцыйным сайце ўказана, што мадыфікаваны код праграмы ўжываецца для лічбавых праектараў, усталяваных у планетарыях.
Мікалай Ільясавіч Азаматаў
Мікала́й Ілья́савіч Азама́таў (нар. у ауле Адамій Чырвонагвардзейскага раёна, Краснадарскі край) — беларускі дзяржаўны дзеяч, першы старшыня Дзяржаўнага ваенна-прамысловага камітэта Рэспублікі Беларусь (2003—2009).
Біяграфія
У 1967 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны універсітэт. Член-карэспандэнт Міжнароднай акадэміі інфарматызацыі і Беларускай інжынерна-тэхнічнай акадэміі. Ганаровы радыст СССР.
У 1976—1987 — намеснік начальніка аддзялення, начальнік комплекснага тэматычнага аддзялення, першы намеснік дырэктара па навуковай рабоце — галоўны інжынер Навукова-даследчага інстытута сродкаў аўтаматызацыі.
У 1987—1998 гадах — першы намеснік генеральнага дырэктара па навуковай рабоце — галоўны інжынер НВА (з 1996 года ДНВА) «Агат» — першы намеснік дырэктара па навуковай рабоце — галоўны інжынер НДІ СА (з 1996 года ДП «НДІ СА»).
У 1998—2003 гадах — генеральны дырэктар ДНВА «Агат» — дырэктар ДП «НДІ СА», генеральны канструктар па аўтаматызаваным сістэмам кіравання і інфармацыйных тэхналогіях Міністэрства прамысловасці Рэспублікі Беларусь — генеральны дырэктар ДНВА «Агат» — дырэктар УП «НДІ СА».
30 снежня 2003 года прызначаны старшынёй утвораннага Дзяржаўнага ваенна-прамысловага камітэта Рэспублікі Беларусь.
4 снежня 2009 вызвалены ад пасады старшыні Дзяржаўнага ваенна-прамысловага камітэта ў сувязі з выхадам у адстаўку.
Навуковая дзейнасць
Аўтар 69 навуковых прац, у тым ліку 12 вынаходак.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам «Знак Пашаны», ордэнам Айчыны III ступені, двума медалямі. Заслужаны работнік прамысловасці Рэспублікі Беларусь. Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь у галіне навукі і тэхнікі (2002, у аўтарскім калектыве) — за працу «Распрацоўка, асваенне ў вытворчасці і экспартная пастаўка новага пакалення палявой аўтаматызаванай сістэмы кіравання групоўкай ракетных войск».
Тэарэма Грына — Тао
У тэорыі лікаў тэарэма Грына-Тао, даказаная Бенам Грынам і Тэрэнцам Тао ў 2004 годзе, сцвярджае, што паслядоўнасць простых лікаў змяшчае адвольна доўгія арыфметычныя прагрэсіі. А дакладней, для любога натуральнага
k
існуюць арыфметычныя прагрэсіі, якія ўтрымліваюць
простых лікаў. Па сутнасці, доказ тэарэмы ўяўляе сабою пашырэнне тэарэмы Семерэдзі.
Гісторыя задачы
З’яўленне гэтай гіпотэзы не было нечаканасцю, бо простая эўрыстыка, заснаваная на тэарэме пра размеркаванне простых лікаў наводзіць на думку, што існуе
k
N
. У 1923 годзе Хардзі і Літльвуд выставілі адну дужа агульную гіпотэзу, якая ў адмысловым выпадку ўтрымлівае гіпотэзу пра тое, што лік такіх
-членных прагрэсій асімптатычна роўны з некаторай яўнай сталай C_k > 0.
, гэта значыць, што існуе бясконца многа троек простых лікаў у арыфметычнай прагрэсіі. Аднак, тады пытанне пра даўжэйшыя арыфметычныя паслядоўнасці канчаткова развязана не было. Пазней былі атрыманы некаторыя іншыя вынікі, якія ўскосна пацвярджалі выказаныя здагадкі. Развязак задачы пра арыфметычныя прагрэсіі з простых лікаў быў завершаны работай Грына і Тао.
Дакладная фармулёўка
Няхай
A
- любое падмноства простых лікаў дадатнай адноснай верхняй шчыльнасці
x
Тады для любых натуральных
k
мноства
.
Абагульненні
У 2006 годзе Тао і Тамар Цыглер абагульнілі свой вынік на палінаміяльныя прагрэсіі. Больш дакладна, няхай дадзены любыя цэлалікавыя мнагасклады
P1(m),..., Pk(m)
ад адной зменнай
m
з нулявымі сталымі складнікамі, тады існуе бясконца многа цэлых
x
,
, такіх што лікі
x + P1(m), ..., x + Pk(m)
адначасова простыя. Адмысловы выпадак, калі мнагасклады роўныя
m, 2m, ..., km
, дае папярэдні вынік пра існаванне арыфметычных прагрэсій даўжыні
k
з простых лікаў.
Лікавыя вынікі
Вышэйазначаныя вынікі ёсць тэарэмамі існавання і не паказваюць, як знайсці такія прагрэсіі. 18 студзеня 2007 Яраслаў Урублеўскі знайшоў першую вядомую арыфметычную прагрэсію з 24 простых лікаў: Сталая 223092870 ёсць здабыткам усіх простых лікаў ад 2 да 23.
17 траўня 2008 года Урублеўскі і Раанан Чэрмані адшукалі першы вядомы выпадак з 25 простых лікаў:
12 красавіка 2010 Бенуа Перышон, карыстаючыся праграмай Урублеўскага і Джэфа Рэйнальдса ў праекце размеркаваных вылічэнняў PrimeGrid адшукаў першы вядомы выпадак 26 простых лікаў :
Тайбэй 101
Будаўніцтва небаскроба пачалося ў 1999 годзе. Афіцыйнае адкрыццё адбылося 17 лістапада 2003 года, у эксплуатацыю быў уведзены 31 снежня 2003 г. Кошт небаскроба склаў 1,7 млрд долараў.
У гэтым небаскробе знаходзяцца адны з самых хуткіх у свеце ліфтаў, якія падымаюцца з хуткасцю 63 км/гадз. З пятага паверху да агляднай пляцоўкі на 89-м можна даехаць за 39 секунд.
Будынак са шкла, сталі і алюмінія падтрымліваюць 380 бетонных апор, кожная з якіх уваходзіць у зямлю на 80 м. Небяспеку абвальвання пры урагане або землетрасенні зніжае велізарны 660-тонны шар-маятнік, змешчаны паміж 87 і 91 паверхамі. Па словах інжынераў, вежа зможа вытрымаць моцныя ваганні на працягу 2500 гадоў.
Арандатары
Тайбэй 101 — першым чынам, офісная вежа. Тут размешчаны офісы мноства кампаній, сярод якіх:
Шыпкуль
Шыпкуль — былое сяло ў Жалезінскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіла ў склад Алакольскай сельскай акругі. Скасавана 12 кастрычніка 2012 года, яго тэрыторыя далучана да складу сяла Алаколь Алакольскай сельскай акругі. Код КАТА — 554235200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 227 чалавек (111 мужчын і 116 жанчын). Паводле дадзеных 2009 года, у сяле не было пастаяннага насельніцтва.
Бараўцы
Назву Бараўцы́ маюць:
Савет эканамічнай узаемадапамогі
Савет эканамічнай узаемадапамогі (СЭУ) — міжурадавая эканамічная арганізацыя, якая дзейнічала ў 1949—1991 гадах
. Створана па рашэнні эканамічнай нарады прадстаўнікоў Балгарыі, Венгрыі, Польшчы, Румыніі, СССР і Чэхаславакіі. Штаб-кватэра СЭУ знаходзілася ў Маскве.
Асноўныя рашэнні прымаліся штогод на спецыяльных сесіях, якія праходзілі па чарзе ў сталіцах краін-членаў у парадку назваў па рускім алфавіце. Дэлегацыі краін узначальвалі кіраўнікі ўрадаў, на 16-18-м і 23-м пасяджэннях дэлегацыі краін узначальвалі першыя (генеральныя) сакратары цэнтральных камітэтаў камуністычных і працоўных партый. У 1962 годзе быў створаны выканаўчы камітэт, які складаўся з прадстаўнікоў краін-членаў на ўзроўні намеснікаў кіраўнікоў урадаў па адным ад кожнай краіны. Дзейнічаў сакратарыят СЭУ — эканамічны і выканаўча-адміністрацыйны орган, які размяшчаўся ў Маскве, працай сакратарыята кіраваў сакратар СЭУ (галоўная службовая асоба Савета) і яго намеснікі.
Перакладны рубель — калектыўная валюта, мера кошту, сродак плацяжу і назапашвання для арганізацыі шматбаковых разлікаў краін — членаў Савета эканамічнай узаемадапамогі.
Стварэнне
5 студзеня 1949 года ў Маскве па ініцыятыве СССР і РНР было склікана закрытая эканамічная нарада (падоўжылася да 8 студзеня) прадстаўнікоў урадаў СССР, Румыніі, Венгрыі, Балгарыі, Польшчы і Чэхаславакіі. Нарада прыняла рашэнне аб утварэнні Савета эканамічнай узаемадапамогі, закліканага спрыяць усталяванню цесных эканамічных сувязяў паміж Савецкім Саюзам і краінамі новай дэмакратыі. Пратакол аб стварэнні СЭУ быў падпісаны ў Маскве 18 студзеня 1949 года, але па-сапраўднаму актыўная дзейнасць Савета пачалася каля 1960 года, калі кіраўніцтва СССР спрабавала зрабіць СЭУ свайго роду сацыялістычнай альтэрнатывай ЕЭС (Еўрапейскай эканамічнай супольнасці, папярэдніку Еўрапейскага Саюза). Прыярытэтным напрамкам дзейнасці СЭУ было вызначана эканамічнае і навукова-тэхнічнае супрацоўніцтва краін — членаў Саюза, якая ўключала развіццё ўзаемнага гандлю, арганізацыю абмену гаспадарчым вопытам, аказанне ўзаемнай дапамогі сыравінай, прадуктамі харчавання, абсталяваннем, машынамі і іншымі таварамі. Таксама распрацоўваліся адзіныя стандарты і нормы для краін-удзельніц.
Перыяд паспяховага функцыянавання арганізацыі
З 1964 года пачала дзейнічаць новая сістэма шматбаковых разлікаў паміж краінамі-чальцамі СЭУ. Аперацыі па гэтых разліках ажыццяўляліся Міжнародным банкам эканамічнага супрацоўніцтва (МБЭС), які быў створаны ў кастрычніку 1963 гады ў мэтах садзейнічання развіццю знешняга гандлю членаў СЭУ для пашырэння іх супрацоўніцтва і рэалізацыі шматбаковых разлікаў ў перакладных рублях. 1 студзеня 1970 года быў утвораны Міжнародны інвестыцыйны банк (МІБ) для прадастаўлення доўгатэрміновых і сярэднетэрміновых крэдытаў на правядзенне мерапрыемстваў, звязаных з рэалізацыяй праграмы далейшага паглыблення i ўдасканалення супрацоўніцтва і развіцця сацыялістычнай эканамічнай інтэграцыі краін-членаў СЭУ.
У пачатку 1970-х гадоў краіны-члены СЭУ перайшлі да новага этапу развіцця
Вялікі ўплыў на развіццё сацыялістычных краін аказаў сусветны энергетычны крызіс 1973-1974 гадоў, які выказаўся ў росце коштаў на нафту. Заходнія краіны, імкнучыся аслабіць залежнасць ад імпарту сыравіны і паліва, аператыўна перабудоўвалі народнагаспадарчыя структуры шляхам ўкаранення рэсурса- і энергазберагальных тэхналогій (такіх, напрыклад, як вытворчасць мікрапрацэсараў) і біятэхналогій, а невычэрпныя па тагачасных уяўленнях запасы рэсурсаў у СССР плюс непаваротлівая сістэма цэнаўтварэння ва ўзаемным гандлі пазбаўлялі краіны СЭУ усялякіх стымулаў да такіх навацый. Гэта абярнулася сур'ёзным адставаннем на ключавых кірунках навукова-тэхнічнага прагрэсу.