cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Юркаўшчына (Мёрскі раён)
Ю́ркаўшчына (, Юрковщина) — былы хутар у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіў у склад Туркоўскага сельсавета.
Да 5 ліпеня 1983 года хутар уваходзіў у склад Якубаўшчынскага сельсавета. Ліквідаваны ў 2008 годзе.
Хлопчыкі малююць
«Хлопчыкі малююць» (Ritande gossar) — карціна шведскай мастачкі Софі Рыбінг, створаная ў 1864 годзе. Карціна была набыта Гётэбаргскім мастацкім музеем у 1886 годзе.
Апісанне
Карціна была намаляваная алейнымі фарбамі на палатне і мае памеры 91,5 x 79 см. Гэта адна з лепшых работ не толькі ў творчасці Софі Рыбінг, але і ў выяўленчым мастацтве Швецыі сярэдзіны XIX стагоддзя. «Хлопчыкі малююць» — паўсядзенны рэалізм з жанравымі матывамі, якім шведскія мастакі авалодалі ў Дзюсельдорфе, а затым прымянялі ў Швецыі. Мяккае святло, якое падае на хлопчыкаў, стварыла стрыманую і спакойную атмасферу, якая дазваляе лепш канцэнтравацца на малюнку.
Трапічны год
Працягласць трапічнага года
Па надта спрошчанаму азначэнню, трапічны год — гэта час, неабходны для таго, каб сонца, пачаўшы свой рух ад абранай экліптычнай даўгаты, скончыла адзін поўны цыкл пор года і вярнулася да той жа самай экліптычнай даўгаты. Перад тым як разглядаць прыклад, належыць удакладніць паняцце раўнадзенства. Пры выкананні разлікаў у сонечнай сістэме ужываюцца дзве важныя плоскасці: плоскасць экліптыкі (арбіта Зямлі вакол Сонца), і плоскасць нябеснага экватара (праекцыя экватара Зямлі ў прасторы). Гэтыя плоскасці маюць лінію перасячэння. Напрамак уздоўж гэтай лініі перасячэння ад Зямлі ў напрамак сузор’я Овена — гэта сакавіцкае раўнадзенства, якое вызначаецца сімвалам ♈ (сімвал падобны на рогі барана).
Экліптычная даўгата Сонца — гэта вугал паміж ♈ і Сонцам, вымераны ў усходнім напрамку уздоўж экліптыкі. Яго вымярэнне спалучана з пэўнымі цяжкасцямі, паколькі Сонца рухаецца, і напрамак, адносна якога вымяраецца вугал, таксама рухаецца. Для такога вымярэння зручна мець фіксаваны (адносна далёкіх зорак) напрамак. У якасці такога напрамку абраны напрамак ♈ у поўдзень 1 студзеня 2000, яно вызначаецца сімвалам ♈0.
З ужываннем такога надта спрошчанага тлумачэння, было зафіксавана вясновае раўнадзенства 20 сакавіка 2009 года ў 11:44:43.6. Наступнае раўнадзенства будзе 20 сакавіка 2010 года ў 17:33:18.1, што дае працягласць трапічнага года ў 365 дзён 5 гадзін 49 хвілін 30 секунд. Сонца і ♈ рухаюцца ў супрацьлеглых напрамках. Калі Сонца і ♈ сустрэнуцца ў сакавіку 2010 ў кропцы раўнадзенства, Сонца пройдзе ў усходнім напрамку вугал 359° 59' 09", а ♈ зрушыцца ў заходнім напрамку на 51", што ў суме складае 360° (усё адносна ♈0).
Калі ў якасці кропкі адліку выбраць іншую экліптычную даўгату Сонца, працягласць трапічнага года будзе ўжо адрознівацца. Гэта звязана з тым, што, хоць змяненне ♈ адбываецца амаль з пастаяннай хуткасцю, але існуе значныя варыяцыі вуглавой хуткасці руху Сонца. Такім чынам, тыя 50 вуглавых секунд ці каля таго, якія Сонца не праходзіць па арбіце за поўны трапічны год, «выратоўваюць» розную колькасць часу ў залежнасці ад палажэння на арбіце.
Сярэдняя працягласць трапічнага года па веснавому раўнадзенству
Да пачатку XIX стагоддзя працягласць трапічнага года вызначалася шляхам параўнання дат раўнадзенстваў за вялікі прамежак часу. Гэты падыход дазволіў вылічыць сярэднюю працягласць трапічнага года.
Параўнанне значэнняў сярэдніх інтэрвалаў часу паміж раўнадзенствамі і сонцастаяннямі за астранамічны 0 (1 г. до н. э. па традыцыйнаму ліку) і 2000 гады прадстаўлена ў табліцы:
Бягучае значэнне сярэдняй працягласці трапічнага года
Сярэдняя працягласць трапічнага года з 1 студзеня 2000 года складае 365,2421897 дзён ці 365 дзён 5 гадзін 48 хвілін 45,19 секунд. Гэтая велічыня змяняецца даволі павольна. Выражэнне, подыходзячае для вылічэння працягласці трапічнага года ў далёкім мінулым:
− T − T² + T³
дзе Т — час у юліянскіх стагоддзях(1 юліянскае стагоддзе роўна дакладна 36525 дзён), адлічваемае ад паўдня 1 студзеня 2000 года
Каляндарны год
Грыгарыянскі каляндар, які ужываецца для грамадзянскіх мэт, з’яўляецца міжнародным стандартам. Гэта сонечны каляндар (ён вынаходжаны для падтрымкі сінхроннасці з трапічным годам). Ён мае перыядычнасць у 400 год (146097 дзён). У кожным перыядзе поўнасцю паўтараюцца месяцы, даты і дні тыдня. сярэдняя працягласць каляндарнага года: 146097 / 400 = 365,2425 дзён, што дае добрае набліжэнне да трапічнага года.
Грыгарыянскі каляндар уяўляе сабой палепшаны варыянт юліянскага календара. Да часу правядзення рэформы ў 1582 годзе дата вясновага раўнадзенства зрушыла прыкладна на 10 дзён, з 21 сакавіка — у перыяд Першага Нікейскага сабора ў 325 годзе — на 11 сакавіка. Істынная матывацыя рэформ заключалася, у першую чаргу, не ў пытанні вяртання сельскагаспадарчых цыклаў туды, дзе яны калісьці былі ў сезонным цыкле, галоўным клопатам хрысціян было правільнае прытрымліванне Пасхі. Правілы, ужываемыя для вылічэння даты Пасхі, ужывалі звычайную дату вясновага раўнадзенства(21 сакавіка), і было палічана важным, каб захаваць 21 сакавіка недалёка ад фактычнага раўнадзенства.
Калі грамадства ў будучыні будзе па-ранейшаму адаваць важнае значэнне сінхранізацыі паміж грамадзянскім календаром і сезонамі, у канчатковым выніку патрабуецца новая рэформа календара. Калі трапічны год будзе мець значэнне 1900 года ў 365,242199 дзён, то грыгарыянскі каляндар адстане ад яго прыкладна на 3 дні 17 хвілін 33 сек. за 10 000 год. Павялічваючы гэту памылку, працягласць трапічнага дня (вымераная ў зямным часе) змяншаецца з хуткасцю прыкладна 53 сек. за 100 трапічных год. Акрамя таго, сярэднія сонечныя суткі павялічваюцца на 1,5 мс за 100 трапічных год. Гэтыя эфекты выклікаюць зрух календара на дзень за 3 200 год. Прапаноўваемыя разнастайныя варыянты далейшага удасканалення календара пакуль не ўяўляецца актуальнымі. Акрамя таго, паколькі грыгарыянская рэформа мела мэтай сінхранізацыю календара не з сезонамі, а з вясновым раўнадзенствам, то і дакладнасць календара належыць ацэньваць не па даўжыні сярэдняга трапічнага года, а па году вясновага раўнадзенства. І, як вынікае з табліцы, прыведзенай вышэй, з гэтай задачай грыгарыянскі каляндар спраўляецца ў наш час настолькі добра, што памылка ў адзін дзень набярэцца не раней чым праз 10 000 год.
Аборты ў Беларусі
Аборты ў Беларусі легальны з 23 лістапада 1955 года, калі Беларусь была рэспублікай Савецкага Саюза. Дзеючае заканадаўства аб абортах датуецца 31 снежня 1987 года і з'яўляецца адным з самых ліберальных законаў аб абортах у Еўропе. Аборт дазволены па запыце да 12 тыдняў, а пры пэўных абставінах па розных прычынах — да 28 тыдняў.
Закон 1987 года дазваляе рабіць аборты па традыцыйных прычынах нанясення шкоды або смерці плёну і/або маці, згвалтаванню і інцэсту, а таксама:
Калісьці папулярны метад кантролю над нараджальнасцю, аборты ў 1995 годзе перавышалі колькасць двух нараджэнняў. Узровень знізіўся больш чым на 75%, аборты ў 2008 годзе склалі 42 000 (або 39% ад нараджальнасці).
NuSTAR
Nuclear Spectroscopic Telescope Array (NuSTAR) — касмічная абсерваторыя НАСА ў праграме малых касмічных спадарожнікаў (SMEX). Гэта першы касмічны тэлескоп жорсткага рэнтгенаўскага дыяпазону (7-80 кэВ), які працуе на прынцыпе слізгальнага адлюстравання — адлюстравання рэнтгенаўскіх і гама-прамянёў пад вельмі малымі вугламі да паверхні люстэркаў. Праца ў гэтым участку электрамагнітнага спектру раней вялася толькі з выкарыстаннем прынцыпу кадуючай апертуры, што істотным чынам абмяжоўвала іх адчувальнасць. У прыборах, якія працуюць па прынцыпе кадуючай апертуры, сігнал крыніцы неабходна вылучаць на фоне вялікага інструментальнага фону, збіраемага з амаль усяго дэтэктара. У выпадку люстраной сістэмы фатоны крыніцы праецыююцца у малую частку дэтэктара, і, такім чынам, уплыў інструментальнага фону на вымярэнні можа быць на парадкі меншым.
13 чэрвеня 2012 з борта самалёта L-1011 'Stargazer' стартавала РН Пегас XL і вывела тэлескоп на зададзеную арбіту. Чаканы час працы спадарожніка на арбіце — 2 гады.
Renault S.A.
Renault S.A. — французская аўтамабілебудаўнічая карпарацыя. Штаб-кватэра — у прыгарадзе Парыжа.
Уласнікі і кіраўніцтва
Найбуйныя акцыянеры кампаніі — урад Францыі (15,01 %) і Nissan (15 %).
Старшыня рады дырэктараў — Луі Швейцер, генеральны дырэктар і прэзідэнт — Карлас Гон.
Дзейнасць
«Renault» кантралюе карэйскую кампанію Samsung Motors і румынскую Dacia, валодае 44 % акцый японскай кампаніі Nissan Motor (пры гэтым апошняй прыналежыць 15 % акцый Renault) і 20 % AB Volvo. Альянс Renault і Nissan (Renault Nissan Alliance) займае адно з першых месцаў у свеце па выпуску аўтамабіляў.
Кампанія выпускае аўтамабілі пад маркамі «Renault», «Samsung», «Dacia». У мадэльны шэраг уваходзяць легкавыя і камерцыйныя (у тым ліку цяжкія грузавікі) аўтамабілі, трактары і г. д.
У студзені 2008 г. Renault склала дамову з Microsoft і Novell на замену выкарыстоўваных дыстрыбутываў GNU/Linux на Suse Linux Enterprise Server, які падпадае пад дамову 2006 г. паміж Microsoft і Novell.
У Беларусі
Станам на канец 2020 года ў Беларусі ў асабістай уласнасці грамадзян зарэгістравана аўтамабіля маркі Renault.
Забалаць (Навагрудскі раён)
За́балаць (, Заболоть) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Уселюбскага сельсавета.
Pontiac
«Панціак» (Pontiac Division) — аддзяленне амерыканскай кампаніі General Motors («Джэнерал Мотарс»), якая спецыялізуецца на выпуску спартыўных аўтамабіляў. Штаб-кватэра знаходзіцца ў Панціаку (штат Мічыган).
Боўшава (Краснінскі раён)
Боўшава (Бовшево) — вёска ў Краснінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Гусінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Угодзіна
Уго́дзіна (, Угодино) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Блужскага сельсавета. Месціцца за 16 км на поўдзень ад Мар’інай Горкі, 71 км ад Мінска, 13 км ад чыгуначнай станцыі Талька.
Каліроя (акіяніда)
Яе мужыкамі таксама лічацца Пасейдон і яе брат, рачны бог Ніл (дачка Хіёна).
Угодзіна
Гісторыя
У пачатку XX стагоддзя ўрочышча ў Амельнянскай воласці Ігуменскага павета Мінскай губерні.
Каліроя (акіяніда)
Словы Каліроі была ў паэме Стэсіхара «Герыянеіда» (фр. S13 Пейдж).
Угодзіна
Гісторыя
З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Жыхары Амельнянскай воласці накіроўвалі звароты ў Народны Сакратарыят Беларусі са скаргамі на дзеянні нямецкіх акупацыйных улад. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў пад акупацыяй Польшчы (Мінская акруга ГУУЗ).
З 31 ліпеня 1920 года ў Беларускай ССР. У 1926 годзе мела статус пасёлка. У пачатку 1930-х гадоў праведзена прымусовая калектывізацыя, створаны калгас, працавала кузня.
У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года вёска пад акупацыяй Германіі.
Арэшніца
Арэ́шніца (, Орешница) (да 1964 года Навозы ) — аграгарадок у Клецкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Грыцэвіцкага сельсавета.
Гісторыя
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Заастравецкага сельсавета.
Геаграфія
Аграгарадок знаходзіцца за 30 км у напрамку на поўдзень ад горада Клецк, за 170 км ад Мінска.
Дротнінгхольм
Дротнінгхольм (Drottningholm, што значыць «востраў каралевы») — палацавы комплекс у Швецыі. Размешчаны на востраве Лувён пасярод возера Меларэн, на захадзе ад Стакгольма. З 1981 года рэзідэнцыя шведскіх каралёў. У 1991 годзе Дротнінгхольм уключаны ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Гісторыя
У XVI стагоддзі шведскі кароль Юхан III пабудаваў на востраве Лувён замак для свой жонкі Кацярыны Ягелонкі. Аднак у 1662 годзе Дротнінгхольм згарэў. Праз год каралева Хедвіга Элеанора задумала рэканструкцыю і загадала пабудаваць на гэтым месцы новы палац — сціплы, без празмернасцяў, супамерны і элегантны. Будаўніцтва сучаснага будынка ўзначаліў архітэктар Нікадэмус Тэсін (старэйшы), а пасля яго смерці ў 1682 годзе — сын Тэсін (малодшы). На поўначы Еўропы гэта была першая загарадная рэзідэнцыя, пабудаваная як перайманне Версаля, без моцных сцен, веж і іншых атрыбутаў сярэднявечнага замка. Хоць палац стваралі з аглядкай на Версаль, але пазычылі ідэю, а не формы, і адмовіліся ад гігантаманіі французскага ўзору. Таксама, палац створаны без умацаванняў і бастыёнаў, бо возера служыла натуральнай перашкодай. Да таго ж ваенная моц Швецыі XVII стагоддзя, баяздольнасць яе арміі і флоту давалі упэўненасць у непераможнасці дзяржавы, якая паспяхова ваявала на еўрапейскім кантыненце. Дротнінгхольм паслужыў адной з крыніц архітэктурных прыёмаў пятроўскага барока, бо рускі цар Пётр запрашаў будаваць Пецярбург і самога Тэсіна, і яго вучняў (Трэзіні).
З пачатковага перыяду захавалася спальня каралевы Хедвігі Элеаноры, створаная вядучымі мастакамі і майстрамі краіны, і манументальная лесвіца — упрыгожаная мармурам, карцінамі і скульптурамі — якая была прадметам вялікага гонару архітэктара. Тэсін-старэйшы памёр у 1682 годзе, і задача завяршэння будаўніцтва палаца была перададзена яго сыну, Тэсіну-малодшаму. Ён скончыў працу свайго бацькі, у прыватнасці, галерэю караля Карла XI, з карцінамі бітвы за Сконэ з яго ўдзелам.
У 1744 годзе Дротнінгхольм падарылі прынцэсе Луізе Ульрыцы Прускай да яе вяселля са шведскім спадчыннікам стальца Адольфам Фрэдрыкам. Луіза Ульрыка аднавіла інтэр’еры ў стылі французскага ракако і адкрыла ў яго сценах прыдворны тэатр. Час Луізы Ульрыкі быў новым залатым векам палаца. Яна апекавала культуру, і акружыла сябе паэтамі, мастакамі, навукоўцамі і пісьменнікамі. Тут адбываліся важныя дыскусіі і супольныя канцэрты. Бібліятэка, з яе класічнымі пазалочанымі калонамі і гуллівымі арнаментамі ў стылі ракако лічыцца адным з самых прыгожых пакояў Швецыі. Архітэктару Жан-Эрыку Рэну дапамагалі лепшыя шведскія майстры.
Зноў былі зроблены змены ў інтэр’еры, у тым ліку створаны Кітайскі салон з яго прыгожай кафлянай печчу і сучаснай мэбляй, вырабленай вядучымі шведскімі вытворцамі мэблі, Георгам Хауптам і Ёханам Крысціянам Лінінгам.
Дротнінгхольм быў летнім палацам, які быў кантрастам паўсядзённаму жыццю ў палацы Стакгольма. Аднак і жыццё тут было запоўнена правіламі, як згадвае нявестка караля Густава III Гедвіга Лізавета Шарлота: "«Наша жыццё тут даволі своеасаблівае. Гэта спалучэнне гарадскога ладу і загараднага жыцця, спалучэнне куртуазных задавальненняў і сельскіх гульняў, этыкета і свабоды, весялосці і адпачынку, што робіць жыццё тут надзвычай прыемным. Быў складзены адмысловы набор правілаў для знаходжання ў Дротнінгхольме, і кожны мае копію правіл у сваім пакоі. Для добрага і благога надвор’я ёсць розныя правілы. Калі надвор’е добрае, мы ямо абед і праводзім увесь дзень у Кітайскім павільёне. Калі надвор’я няма, мы застаемся ў палацы. Калі знаходзімся ў Кітайскім павільёне, то павінны апранацца проста, а мужчыны — у вячэрнія касцюмы або ваенную форму, калі хто яе мае. Калі надвор’е благое, дамы і кавалеры мусяць насіць тое, што і ў Стакгольме»."Сам кароль Густаў III вырашаў, добрае ці благое надвор’е. Кожную раніцу ён змяшчаў ігральную карту на дзвярах свайго пакоя. Калі гэта былі чэрві, надвор’е лічылася добрым, і прыдворныя пойдуць у Кітайскі павільён. Калі пікі — надвор’е благое, усе застануцца ў палацы. Гедвіга Лізавета Шарлота скардзілася, што кароль часта мяняў сваё меркаванне: "«Часам бывае, што карта змяняецца два ці тры разы на працягу вячэры, што выклікае вялікія нязручнасці»."Са смерцю караля Густава III у 1792 годзе Дротнінгхольм крыху страціў сваю яскравасць. Палац перайшоў да яго сына, караля Густава IV Адольфа і каралевы Фрэдрыкі. Вечарыны і турніры па-ранейшаму тут праводзіліся, але без ранейшай легкадумнасці. У Дротнінгхольме Густавіянская эпоха падышла да драматычнага канца. Пасля дзяржаўнага перавароту ў красавіку 1809 года скінуты кароль Густаў IV Адольф быў дастаўлены спачатку ў Дротнінгхольм, а затым — у замак Грыпсхольм перад канечным выгнаннем.
Кароль Оскар I зацікавіўся палацам, і хоць выбраў палац Тульгарн сваёй летняй рэзідэнцыяй, ён паклапаціўся, каб захаваць Дротнінгхольм, правёў першы рамонт у 1846 годзе. Ён яшчэ больш карыстаўся палацам для публічных урачыстасцяў, такіх як прыём для панскандынаўскіх студэнтаў ў 1856 годзе, а ў 1858 годзе будучы кароль Густаў V нарадзіўся ў палацы. Карл XV выбраў Ульрыксдаль сваёй летняй рэзідэнцыі і ігнараваў Дротнінгхольм, але Оскар II працягнуў рамонт. Як Оскара I, так і Оскара II крытыкавалі за мадэрнізацыю палацу і прывядзенне яго ў адпаведнасць сучаснай модзе, а не аднаўленне зыходнага стану, і толькі ў валадараства Густава V палац і яго наваколлі рэканструяваны адпаведна вонкаваму выгляду XVIII стагоддзя. У 1907 годзе была распачата буйная чатырохгадовая рэстаўрацыя палаца, каб аднавіць Дротнінгхольм у ранейшым стане, пасля чаго каралеўскі двор пачаў зноў ім рэгулярна карыстацца.
Палацавая царква
Прыдворная царква знаходзіцца ў паўночным акруглым крыле палаца. Тэсін-малодшы завяршыў будаўніцтва на пачатку XVIII стагоддзя паводле планаў свайго бацькі. Інтэр’ер распрацаваны пад кіраўніцтвам Карла Хорлемана, і капліца была завершана да 1730 года. Царква належыць прыдворнай скарбніцы і з’яўляецца часткай парафіі каралеўскага двара, але для мясцовага прыхода ў царкве праводзяцца службы ў апошнія выходныя кожнага месяца, на якіх ўсе ахвотныя могуць прысутнічаць. Таксама тут праводзяцца канцэрты на працягу лета і на Каляды.
Унутры знаходзіцца арган, створаны ў 1730 годзе, і габелен, які ўласнаручна выткаў Густаў V.
Оперны тэатр
Пярліна дротнінгхольмскага палацавага комплексу, адзін з найлепш захаваных тэатраў гэтага перыяду ў свеце — прыдворны тэатр, пабудаваны Карлам Фрэдрыкам Адэлькранцам у 1766 годзе на месцы ранейшага будынка, згарэлага ў 1762 годзе.
Росквіт палацавага тэатра пачаўся ў 1777 годзе, калі кароль Густаў III выкупіў Дротнінгхольм. Тут часта адбываліся вялікія оперныя прэм’еры, выступалі французскія трупы і шведскі Каралеўскі драматычны тэатр.
Пасля смерці караля Густава III тэатр паступова занепадае, і будынкам сталі карыстацца як складам. Ён быў адноўлены ў сваім першапачатковым стане ў 1922 годзе. З 1953 года тут праводзіцца міжнародны оперны фестываль, з 1990-х гадоў ён вядомы як прэстыжная пляцоўка для аўтэнтычных пастановак старадаўніх опер і балетаў.
У адрозненне ад іншых еўрапейскіх тэатраў XVIII стагоддзя тут захаваліся тыповыя для таго часу італьянскія машыны і механізмы, з дапамогай якіх па сцэне перасоўвалася мэбля, раздаваўся гром, лілася вада, а ў фінале прадстаўлення спускаўся «бог з машыны». Да гэтага часу драўлянымі тэатральнымі машынамі кіруюць рукамі. Захавалася каля трыццаці сцэнаграфічных набораў, які даюць уяўленне пра тэатральны свет XVIII стагоддзя
Кітайская вёска
Кітайскія домікі ў Дротнінгхольме складаюць адзін з першых і найбольш значных помнікаў захаплення еўрапейцаў кітайскай архітэктурай, вядомага пад назвай шынуазры.
Гандлёвыя кампаніі прывозілі ў Еўропу XVIII стагоддзя вялікую колькасць чаю, спецый, шоўку, фарфору і эксклюзіўных твораў мастацтва. Кітай успрымаўся як экзатычная, міфічная краіна, і кітайскі павільён быў увасабленнем гэтай усходняй фантазіі.
Пабудаваны ў спешцы і сакрэтнасці, невялікі замак не вытрымаў суровага шведскага клімату. Праз дзесяць гадоў драўляны каркас пачаў гнісці, і Карлу Фрэдрыку Адэлькранцу было даручана стварыць новы і большы павільён, з больш трывалых матэрыялаў.
Стары драўляны павільён быў заменены новай структурай, будаўніцтва пачалося ў 1763 годзе і было завершана ў 1769 годзе.
Інтэр’еры павільёна створаны ў стылі ракако і маюць экзатычны характар. Пакоі напоўнены прадметамі раскошы, прывезенымі з Кітая Шведскай Ост-Індскай кампаніяй — фарфорам, шоўкам, лакіраванымі прадметамі і іншым. Кітай быў міфічнай зямлёй, кожны шведскі дваранін хацеў мець кітайскі пакой ці хоць некаторыя кітайскія рэчы, каб мець уяўленне пра гэту легендарную, але закрытую для еўрапейцаў краіну. Сцены ў Жоўтым пакоі пакрыты кітайскімі лакіраванымі панэлямі, тым часам эксклюзіўнай тэхнікай, бо ў Еўропе не было аналагаў. Панэлі паказваюць адносіны паміж Азіяй і Еўропай у XVIII стагоддзі — сцэны з Кантона (цяпер Гуанчжоу) і еўрапейскія Трынаццаць фабрык, аддзеленыя ад горада падвойнымі сценамі.
Пляменніца шведскага караля Адольфа Фрэдэрыка, расійская імператрыца Кацярына II, пад уражаннем ад гэтага праекта загадала Рынальдзі пабудаваць аналагічную вёску ў Царскім Сяле. Побач вёскі ўзведзены будынак для прыдворных тэатральных прадстаўленняў.
У 1989—1996 гадах праведзена руплівая рэстаўрацыя Кітайскага павільёна, пасля яе ён паўстаў перад наведвальнікамі парку ў першаствораным выглядзе. Сам павільён даступны для наведвання з мая па верасень уключна. Праводзяцца экскурсіі на шведскай і англійскай мовах.
Барочны парк
Да сённяшніх дзён захаваўся рэгулярны парк у стылі французскага барока. Барочны парк створаны ў канцы XVII стагоддзя па ініцыятыве каралевы Гедвігі Элеаноры, пад кіраўніцтвам архітэктараў палацавага комплекса Нікадэмуса Тэсіна-старэйшага і яго сына. У садзе побач палаца, акружанага чатырма радамі ліпаў. Архітэктары натхняліся палацавымі садамі Францыі, дзе ідэалам быў строгі, спарадкаваны і сіметрычны парк.
Бронзавыя скульптуры ў парку — копіі арыгіналаў галандскага скульптара Адрыяна дэ Фрыза, прывезеныя ў Швецыю як трафеі з пражскага палаца Валенштэйна і палаца Фрэдрыксборг у Даніі. Арыгіналы можна ўбачыць у Музеі дэ Фрыза. Два бронзавыя львы ля ўвахода ў палац былі вывезены з Уяздоўскага палаца ў Варшаве.
У дадатак да радоў ліп, барочны парк таксама ўключае parterre de broderie, крыху прыўзняты партэр з 12 невялікімі фантанамі і фантанам Геркулеса ў цэнтры, каскадамі і баскетамі, а таксама вялікім баскетам вядомым як «Зорка».
Барочны сад прыйшоў у заняпад у XIX стагоддзі, але быў адноўлены ў 1950-1960-я гады ініцыятывай караля Густава VI Адольфа.
Англійскі парк
Калі кароль Густаў III прыняў Дротнінгхольм у 1777 годзе, ён захацеў рэалізаваць апошнія тэндэнцыі ў паркавым дызайне паходжаннем з Англіі — прыродны ландшафтны парк. Фрэдрыку Магнусу Пайперу, які вучыўся ў Англіі, была пастаўлена задача стварэння менавіта такога парка на поўнач ад барочнага парка ў 1780 годзе. Англійскі парк складаецца з двух сажалак з каналамі, выспамі і прыгожымі мастамі, вялікімі газонамі, дрэвамі і цяністымі алеямі. З парка адкрываюцца віды і панарамы на сельскую мясцовасць. Большасць антычных мармуровых статуй набыта Густавам III у Італіі. Мэта статуй — здзівіць наведвальніка сваім нечаканым з’яўленнем у зялёнай зоне, або служыць абазначэннем панарамных відаў.
Ключ (Чавускі раён)
Ключ (, Ключ) — вёска ў Чавускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Асінаўскага сельсавета.
Да 23 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Прудкоўскага сельсавета.
Густаў V
Біяграфія
Яго хроснай маці была прабабка Дэзірэ Клары, нявеста Напалеона I, якая выйшла замуж за маршала Бернадота, які пасля стаў каралём Швецыі. Пры нараджэнні прысвоены тытул герцага Вермландскага. Узыйшоў на прастол пасля смерці бацькі, праз два гады пасля аддзялення Нарвегіі. Яго жонка, Вікторыя Бадэнская (у шлюбе з 20 верасня 1881 года) была нашчадкам папярэдняй шведскай дынастыі — Гольштэйн-Готарпскай (ад караля Адольфа Фрэдрыка). Меў чын рускага (снежань 1907) і германскага (3 жніўня 1908) адмірала.
Густаў V быў апошнім каралём Швецыі, якія прама ўмешваліся ў палітыку ўрада (пытанне пра абаронны бюджэт у 1914 годзе). У 1939 годзе ён адмовіўся ад пасады вярхоўнага галоўнакамандуючага шведскай арміяй. Лічыцца, што Густаў V меў падчас Першай сусветнай вайны пранямецкія сімпатыі (шмат у чым пад уплывам жонкі). Перад Другой сусветнай вайной кароль і яго ўнук, герцаг Вестэрботэнскі, мелі зносіны з кіраўніцтвам Трэцяга рэйха, асабліва Герынгам. Швецыя падчас вайны пастаўляла Германіі руду, але заставалася нейтральнай і не была акупавана. Пры гэтым кароль выступаў супраць пераследу яўрэяў у Германіі і Венгрыі. У 1941 годзе ён віншаваў Гітлера ў прыватным лісце з перамогамі над СССР і «бальшавіцкай чумой». Баючыся канфлікту з Германіяй, патрабаваў ад урада дазволіць транзіт нямецкіх войскаў праз Швецыю.
Сям’я
Ад шлюбу з Вікторыяй Бадэнскай (1862—1930) Густаў меў трох сыноў:
2 мая
2 мая (2 траўня) — сто дваццаць другі (сто дваццаць трэці ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Выжымакі
Выжымакі (Выжимаки) — вёска ў Краснінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Гусінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Пашкі (Лідскі раён)
Пашкі́ (, Пашки) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Дубровенскага сельсавета.
30 жніўня 1957 года вёска перададзена з Дубровенскага сельсавета ў склад Гервянікаўскага сельсавета. Да 3 красавіка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Бердаўскага сельсавета Лідскага раёна, да 11 студзеня 1966 года — у склад Жырмунскага сельсавета Воранаўскага раёна , да 9 верасня 1981 года — у склад Дварышчанскага сельсавета.
Нарэйкаўскі сельсавет
Нарэ́йкаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дзяржынскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Нарэйкі.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Нарэйкаўскі 2-гі сельсавет у складзе Койданаўскага раёна Мінскай акругі БССР. 18 снежня 1925 года перайменаваны ў Нарэйкаўскі сельсавет. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Койданаўскім раёне БССР. З 25 ліпеня 1931 года Нарэйкаўскі нацыянальны польскі сельсавет. З 23 сакавіка 1932 года ў Койданаўскім нацыянальным польскім раёне. З 29 чэрвеня 1932 года ў складзе Дзяржынскага раёна. 14 мая 1936 года рэарганізаваны ў беларускі сельсавет. З 31 ліпеня 1937 года ў складзе Заслаўскага раёна. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Заслаўскім раёне Мінскай вобласці. З 4 лютага 1939 года ў складзе Дзяржынскага раёна. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Вертнікаўскага сельсавета.
Герасіменкі
Герасіменкі (Герасименки) — вёска ў Краснінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Гусінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Барыс Бокша
Бары́с Бо́кша (нар., , БССР) — беларускі графік.
Біяграфія
Нарадзіўся ў г.п. Шарашова Пружанскага раёна Брэсцкай вобласці. У дванаццацігадовым узросце пераехаў з сям'ёй у Пружаны. Скончыўшы Пружанскую сярэднюю школу № 2, паступіў у Гродзенскі медінстытут. З 1993 жыве і працуе ў Мінску.
Творчасць
Асноўны матыў творчасці — беларускі пейзаж. Асаблівае месца займаюць творы з выявамі славутасцей Пружаншчыны: палацыка, Ружанскага палаца, капліцы Святога Казіміра, чахецкай сядзібы.
Першая персанальная выстаўка адбылася ў 2006 годзе ў мінскім Палацы мастацтваў. У 2008 годзе прайшла першая выстаўка на радзіме, у музеі-сядзібе «Пружанскі палацык». Таксама выстаўляўся за мяжой, у Браціславе, Будапешце і Берліне.
Бадахос
Бадахос,  — горад у Іспаніі, аўтаномная супольнасць Эстрэмадура, цэнтр аднайменнай правінцыі. Муніцыпалітэт знаходзіцца ў складзе раёна (камаркі) Бадахос. Размешчаны на мяжы з Партугаліяй. Найбуйнейшы горад Эстрэмадура. Насельніцтва ў 2005 годзе — 143 тыс. чалавек. Заснаваны мусульманскімі заваёўнікамі Іспаніі ў 875 годзе. Эканоміка заснаваная на сектары прадастаўлення паслуг. Маецца аэрапорт. Самы вядомы выхадзец — канкістадор Педра дэ Альварада. Эстрэмадурскі ўніверсітэт.
Ляхаўшчына (Чавускі раён)
Ля́хаўшчына (, Ляховщина) — вёска ў Чавускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Асінаўскага сельсавета.
Да 23 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Прудкоўскага сельсавета.
Peugeot
Пежо:
У Беларусі
Станам на канец 2020 года ў Беларусі ў асабістай уласнасці грамадзян зарэгістравана аўтамабіляў маркі Peugeot.
Астроўчыцы (Клецкі раён)
Астро́ўчыцы (, Островчицы) — вёска ў Клецкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Заастравецкага сельсавета.
2 сакавіка
2 сакавіка — шэсцьдзесят першы (шэсцьдзесят другі ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Жудасная даліна
У эстэтыцы, жудасная даліна з’яўляецца гіпатэтычнай залежнасцю паміж ступенню падабенства аб’екта да чалавека і эмацыйнай рэакцыю на такі аб’ект. Канцэпцыя жудаснай даліны прапануе, што чалавекападобныя аб’екты, якія выглядаюць амаль, але не зусім, як сапраўдныя чалавечыя істоты выклікаюць невытлумачальнае пачуццё жудасці і агіды ў назіральніках. Даліна пазначае правал прывабнасці копіі для чалавека на графіку, які звычайна расце з павышэннем падабенства чалавеку.
Прыклады, сярод іншых, можна знайсці ў робататэхніцы, камп’ютарнай 3D-анімацыі, і рэалістычных ляльках. З павелічэннем распаўсюджання віртуальнай рэальнасці, дапоўненай рэальнасці і фотарэалістычнай камп’ютарнай анімацыі, тэрмін «даліна» быў ужыты у папулярнай прэсе ў дачыненні да стварэнняў, праўдабадабенства якіх набліжаецца да неадрознасці ад рэальнасці. Гіпотэза жудаснай даліны прадказвае, што аб’ект, які выглядае амаль як чалавек, рызыкуе выклікаць пачуцці холаду і жаху ў гледачоў.
Гіпотэза
Зыходная гіпотэза Моры сцвярджае, што пакуль аблічча робата робіцца больш чалавечым, эмацыйны водгук у некаторых назіральнікаў становіцца ўсё больш пазітыўным і чулым, пакуль не дасягне кропкі, за якой рэакцыя хутка пераўтвараецца на моцную агіду. Аднак, калі знешні выгляд робата працягвае страчваць адрозненні ад чалавека, эмацыйны водгук зноў змяняецца на станоўчы і набліжаецца да ўзроўню эмпатыі да чалавека.
Гэтая вобласць агіднага адказу выкліканая робатам з якасцямі аблічча і руха паміж «зусім НЕ чалавек» і «зусім ЯК чалавек» з’яўляецца жахлівай далінай. Назва адлюстроўвае ідэю аб тым, што робат, які выглядае амаль як чалавек, здаецца занадта «дзіўным» для некаторых людзей, выклікае пачуццё жудасці, і, такім чынам, не можа выклікаць эмпатычнага адказу, неабходнага для прадуктыўнага ўзаемадзеяння паміж чалавекам і робатам.
Тэарэтычнае абгрунтаванне
Быў прапанаваны шэраг тэорый для тлумачэння кагнітыўнага механізму, які ляжыць у аснове феномена:
Даследаванні
Шэраг даследаванняў эксперыментальна вывучаў, ці існуюць эфекты жудаснай даліны для статычных малюнкаў твару робата. Mathur MB & Reichling DB выкарыстоўвалі два наборы картак, якія ахопліваюць дыяпазон ад вельмі механічнага да вельмі чалавечага тыпу: спачатку 80 незалежна абраных выяў твараў робата знойдзеныя ў Інтэрнэце, а потым твары людзей. Яны папрасілі падыспытных яўна ацаніць прывабнасць кожнага твару. Для вымярэння даверу да кожнага твару, падыспытныя згулялі ў інвестыцыйную гульню ў адзін раўнд, каб ўскосна вымераць, якімі грошамі яны гатовы «паставіць» на надзейнасць робата. Абодва наборы картак паказаў моцную жудасную сілу даліны на яўны рэйтынг прывабнасці і больш кантэкстна-залежную жудасную даліну на няяўным рэйтынг даверу. Іх аналіз прапанаванаў механізму жудаснай даліны, як блытаніну ўспрымання мяжы катэгорый, але высветлена, што хоць блытаніна адбываецца ў жудаснай даліне, але потым не ўплывае на сацыяльныя і эмацыйныя рэакцыі.
Адно даследаванне, праведзенае ў 2009 годзе разглядала эвалюцыйны механізм антыпатыі, звязаны з жудаснай далінай. Групе з пяці малпаў былі паказаны тры малюнка: два розныя твары 3D малпаў (рэалістычны, нерэалістычны) і рэальны малюнак твару малпы. Напрамак погляду вачэй быў выкарыстаны ў якасці паказальніка прывабнасці або антыпатыі. На рэалістычны 3D твар малпы глядзелі менш, чым на рэальную фатаграфію або нерэалістычны 3D твар, гэта было вытлумачана як прыкмета таго, што малпы знайшлі рэалістычны 3D твар агідным або палічылі іншыя два малюнкі больш прывабнымі. Як і варта было чакаць ад жудаснай даліны, пабольшаны рэалізм можа прывесці да зніжэння станоўчай рэакцый, і гэта даследаванне паказала, што ні спецыфічныя кагнітыўныя працэсы чалавека, ні чалавечая культура не тлумачаць жудасную даліну. Іншымі словамі, можна сказаць, што такая рэакцыя антыпатыі мае эвалюцыйнае паходжанне.
У 2011 годзе даследчыкі з Каліфарнійскага ўніверсітэта ў Сан-Дыега і Каліфарнійскага інстытута тэлекамунікацый і інфармацыйных тэхналогій вымералі актыўнасць мозгу чалавека, звязаную з жудаснай далінай. У адным даследаванні з дапамогай, група вучоных кагнітывістыкі і робататэхнікі выявілі вялікія адметнасці ў адказах мозгу на жудасных робатаў у , па абодва бакі мозгу, асабліва ў тых абласцях, якія злучаюць частку візуальнай кары галаўнога мозгу, якая апрацоўвае цялесны рух з часткай маторнай кары, якая, як лічыцца, утрымлівае люстраныя нейроны. Даследчыкі кажуць, што яны бачылі, у сутнасці, сведчанне неадпаведнасці або канфлікту ўспрымання. Мозг «засвяціўся», калі чалавека-падобнае аблічча андроіда і яго рабатызаваны рух «не супадалі». Айше Пінар Сайгун (Ayşe Pınar Saygın), дацэнт з UCSD, кажа: «Мозг здаецца, не наладжаны асобна на біялагічны выгляд і рух. Здаецца, ён чакае, што выгляд і рух павінны супадаць.
Тынвел (Tinwell) ды інш. даследавалі ўспрыманне гледачом мімікі і маўлення, эфект жудаснай даліны для рэалістычных, чалавека-падобных персанажаў, прызначаных для відэагульняў і кіно. Таксама Тынвелам ды інш. (2010) вядзецца разгляд таго, як гэты жах можа быць выкарыстаны для антыпатычных персанажаў у гульнях. Грунтуючыся на ўжо праведзенай працы ў робататэхніцы, гэта даследаванне мае намер пабудаваць канцэптуальную мадэль жудаснай даліны з дапамогай 3D-персанажаў, згенераваных у рухавіку гульні ў рэжыме рэальнага часу. Мэта складаецца ў тым, каб прааналізаваць, як крос-мадальныя фактары мімікі і гаворкі могуць пабольшваць жудасць. Тынвел ды інш. ў 2011 таксама ўвялі паняцце непрыступнай жудаснай сцяны, якая прапануе меркаванне, што выяўленне гледачом дэфектаў у рэалізме будзе ісці ў нагу з новымі тэхналогіямі эмітацыі рэальнасці. Высновы даследаванняў Анжэлы Тынвел аб жахлівай даліне, яе псіхалагічных прычынах і аб тым як дызайнеры могуць прадухіліць жахлівае ў чалавекападобных віртуальных персанажах прадстаўлены ў яе кнізе «Жудасная Даліна ў гульянях і анімацыі» (The Uncanny Valley in Games and Animation by CRC Press).
Прынцыпы дызайну
Быў прапанаваны шэраг прынцыпаў дызайну, каб пазбегнуць жудаснай даліны:
Крытыка
Існуе шэраг крытычных заўваг адносна існавання жудаснай даліны як адзінай з’явы, прыдатнай да навуковага даследавання:
Падобныя эфекты
Эфект падобны на жудаснай даліны быў адзначаны, Чарлзам Дарвінам ў 1839 годзе:
Выраз твару гэтай змяі быў агідны і раз’юшаны; зрэнка была вертыкальнай шчыліны ў страката-меднай вясёлкавай абалонцы вока; сківіцы былі шырокімі ў аснове, а нос завяршаецца ў праекцыі трохкутнікам. Я не думаю, што калі-небудзь бачыў штосьці больш выродлівае, за выключэннем, можа быць, некаторых кажаноў-вампіраў. Як разумею, гэта вынікае з таго, што рысы твару размешчаны ў прапорцыях падобных да чалавека, што дадае некаторую ступень агіднасці.
Аналагічны эфект «жудаснай даліны» можа, паводле пісьменніка этыка-футурыста Жамэ Каско (Jamais Cascio), з’яўляецца, калі людзі пачынаюць праводзіць на сабе трансгуманістычныя мадыфікацыі, якія накіраваны на паляпшэнне здольнасцяў арганізма чалавека звыш нармальна магчымых, будзь то зрок, мускульная сіла або пазнавальныя здольнасці. Да таго часу, пакуль гэтыя ўдасканаленні застаюцца ў межах меркаванай нормы паводзін чалавека, адмоўная рэакцыя малаверагодна, але як толькі людзі выходзяць за межы нармальнага, можна чакаць аддалення людзей. Аднак, згодна з гэтай тэорыяй, калі такія тэхналогіі працягнуць аддаляцца ад норм чалавека, трансгуманістычныя індывіды стануць судзіцца не агульначалавечымі меркамі, а як асобныя суб’екты (гэты пункт называюць «постчалавецтва»). Менавіта тут і адбываецца выхад з жудаснай даліны. Іншы прыклад — перабольшанае рэдагаванне фатаграфій, асабліва дзяцей, якія некаторыя знаходзяць хвалююча лялечнымі.
У сувязі з хуткім развіццём у вобласці штучнага інтэлекту і сінтэзу эмоцый, нейрапсіхолагі таксама дапускаюць магчымасць «жудаснай даліны розуму». Адпаведна ёй, людзі могуць адчуваць моцныя пачуцці агіды, калі яны сутыкаюцца з высокаразвітай тэхналогіяй здольнай да ўспрымання эмоцый. Сярод магчымых тлумачэнняў гэтай з’явы зараз абмяркоўваюць як страту чалавечай унікальнасці, так і чаканне непасрэднай фізічнай шкоды.
У камп’ютарнай анімацыі і спецэфектах
Шэраг фільмаў, якія выкарыстоўваюць камп’ютарную графіку для персанажаў, былі апісаны рэцэнзентамі, як абуджаючыя пачуццё агіды або «жахлівасці» у дачыненні да персанажаў, якія выглядаюць занадта рэалістычна. Прыклады ўключаюць у сябе наступнае:
У культуры
У 2008 годзе ў эпізодзе «Пераемнасць» серыялу Студыя 30, Фрэнк Разітано тлумачыць канцэпцыю жудаснай даліны, з дапамогай графіка і прыкладу Зорных Войн, каб паспрабаваць пераканаць Трэйсі Джордана, што яго мара аб стварэнні парнаграфічнай відэагульні нездзяйсняльна. Ён таксама спасылаецца на камп’ютарную анімацыю у фільме Палярны экспрэс.
Дрэвы-помнікі
Дрэвы-помнікі — дрэвы, якія лічацца каштоўнымі аб'ектамі жывой прыроды ці культурна-гістарычнымі аб'ектамі і ахоўваюцца дзяржавай; помнікі прыроды. Бываюць рэспубліканскага і мясцовага значэння. Ахова дрэў-помнікаў прадугледжвае перадачу іх пад ахоўнае абавязацельства, паспартызацыю, прафілактычнае і бягучае лячэнне.
Беларусь
На Беларусі каля 120 асобных дрэў-помнікаў аб'яўлены помнікамі прыроды, сярод іх рэспубліканскага значэння каля 90. Да іх належаць векавыя дрэвы, у т.л. дубы-волаты, напрыклад, цар-дуб у Маларыцкім, Сувораўскі дуб у Кобрынскім раёнах Брэсцкай вобласці, дуб-волат у Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці, і дрэвы рэдкіх інтрадукаваных відаў, напрыклад, карыя авальная ў Драгічынскім раёне Брэсцкай вобласці, ліпа каралінская ў Слонімскім раёне Гродзенскай вобласці, хвоя кедравая еўрапейская ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці.
Помнікамі прыроды лічацца таксама 95 груп дрэў-помнікаў, сярод іх рэспубліканскага значэння 30. Гэта натуральныя ўчасткі лесу — дубровы, хвойнікі, бярэзнікі, ясеннікі — і насаджэнні з удзелам інтрадукаваных відаў, напрыклад, лістоўніцы ў Баранавіцкім, хвоі веймутавай у Пружанскім раёнах Брэсцкай вобласці.
Шведскі інстытут
Шведскі інстытут (Svenska institutet, SI) — фонд, які фінансуецца Урадам Швецыі.
Кірункі дзейнасці, якія падтрымлівае Фонд: распаўсюджванне інфармацыі пра Швецыю; стварэнне міжкультурных сувязей праз арганізацыю сустрэч, абменаў, стварэнне сетак; развіццё культуры, грамадзянства, адукацыі і навукі. Геаграфічныя прыярытэты Шведскага інстытута ва Усходняй Еўропе: Украіна, Беларусь, Грузія.
У Беларусі Шведскі інстытут падтрымлівае Пасольства Швецыі ў Беларусі ў арганізацыі Дзён культуры Швецыі.
Ермакі (Краснінскі раён)
Ермакі (Ермаки) — вёска ў Краснінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Гусінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Перапечыца
Перапе́чыца (, Перепечица) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Дубровенскага сельсавета.
Да 30 жніўня 1957 года вёска ўваходзіла ў склад Траццякоўскага сельсавета.
Абухава (Мёрскі раён)
Абу́хава (, Обухово) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Язненскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска і фальварак у складзе гміны Язна Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Уса (прыток Нёмана)
Назва
Назва Уса балцкага паходжання.
Корань Us- таксама ў іншых (двух) гідронімах Уса (прыток Нёмана і прыток Бярэзіны), у назвах ракі Усія (прыток Угры), возера Усая.
У больш пашыраным выглядзе аснова Us-ṷ- (> Усв-) у назвах рэк Усвятка (у верхнім цячэнні Дняпра), Усвяж (прыток бярэзінскай Гайны), возера Усвят (на Задзвінні).
Корань Us- звязваюць з індаеўрапейскім *aus- / *us- «блішчэць, ззяць», ад якога літоўскае aušra «зара», apy-ūšris «час перад світанкам», латышскае *Ūss (балцкае боства зары).
Роднасны яму корань Uš- у назвах рэк Уша (прытокі Бярэзіны, Віліі, Нёмана), Ушача.
Назвы Уша і Уса канцэнтруюцца ў адным рэгіёне, паабапал лініі нёманска-дняпроўскага водападзелу. На ўсходзе — Уса і Уша выцякаюць і працякаюць адна побач з адной паміж Мінскам і Беразіном. На захадзе — дзве Усы і дзве Ушы сканцэнтраваныя паміж Маладзечнам і Нясвіжам.
Водныя назвы з коранем Us- / Uš- матываваныя блішчастасцю воднай паверхні.
Назва Уса значыць «Блішчастая (рака)».
Гідраграфія
Даўжыня складае 75 км. Вадазбор — 665 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці — 5 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні — 1,1 ‰.
Пачынаецца за 1 км на ўсход ад вёскі Таўканы Валожынскага раёна, цячэ па паўднёва-заходніх схілах Мінскага ўзвышша, па Налібоцкай пушчы, упадае ў Нёман за 2 км на паўночны ўсход ад гарадскога пасёлка Любча Навагрудскага раёна.
Даліна ў верхнім цячэнні трапецападобная, яе шырыня 0,8—1 км, у Стаўбцоўскім раёне каля вёскі Драздоўшчына пашыраецца да 1,5 км, каля вёскі Пільніца звужаецца да 0,2 км. Пойма ў верхнім і ніжнім цячэнні двухбаковая (шырыня 0,1—0,15 км), у вярхоўі і нізоўі забалочаная, на астатнім працягу сухая, перасечаная ручаямі і меліярацыйнымі каналамі. Рэчышча (шырыня 8—10 м) на працягу 20 км перад вусцем каналізаванае.
Асноўныя прытокі — рэкі Казялец, Замянка, Вадзічанька, Быстрая (правыя), Шура, Рэчыца, Каменка (левыя).
Масцішча (Навагрудскі раён)
Масці́шча (, Мостище) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Уселюбскага сельсавета.
Буда (Краснінскі раён)
Буда (Бу́да) — вёска ў Краснінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Гусінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Новаягораўка
Новаяго́раўка (, Новоегоровка) — вёска ў Чавускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Асінаўскага сельсавета.
Да 23 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Прудкоўскага сельсавета.
Ёкмак (камуна)
Камуна Ёкмак (Jokkmokks kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Нарботэн у паўночнай Швецыі.
Ёкмак 2-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Ёкмак.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 5 065 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 3 гарадскія пасяленні (tätort) і некалькі сельскіх, найбольшыя з якіх:
Лібералізм
Лібералізм (ад лац. liber: свабодны, liberalis: датычны свабоды) — філасофская, эканамічная і палітычная ідэалогія, галоўнай вартасцю якой ёсць свабода чалавека распараджацца сваёй асобай і ўласнасцю.
Лібералізм стаў рухавіком вызвалення ад догмаў феадалізму і абсалютызму, якія апраўдвалі несвабоду і прыгнёт грамадства з боку палітычнай, эканамічнай і рэлігійнай эліты.
У цэнтры палітычнай філасофіі лібералізму знаходзяцца чалавек, якому павінна быць дадзеная максімальная магчымая свабода, а таксама прынцып неагрэсіі. Індывідуальная свабода разумеецца ў лібералізме як асноўная норма і база грамадскіх адносін, згодна з якой павінна быць вызначаная і роля дзяржавы. Паўнамоцтвы дзяржавы не павінны абмяжоўваць асабістую свабоду грамадзян, дзяржава павінна ўмешвацца ў адносіны паміж людзьмі толькі дзеля абароны іх свабоды і закона. Рэгуляцыя эканомікі, як і сацыяльныя ільготы павінны быць зведзеныя да мінімуму. Асоба павінна атрымаць як максімум свабоды, так і максімум адказнасці.
Лібералізм з'яўляецца супрацьлегласцю таталітарызму і лічыцца перадумовай пабудовы сучаснай плюралістычнай дэмакратыі. У адрозненне ад анархізму, лібералізм лічыць дзяржаву неабходным інстытутам дзеля абароны свабоды і ўласнасці, а таксама рашуча выступае за рынкавыя прынцыпы ў эканоміцы.
Асновы лібералізму
Лібералізм зарадзіўся ў большасці як рэакцыя на бясчынства абсалютных манархаў і Каталіцкай царквы. Лібералізм адхіліў шэраг палажэнняў, што былі асновай былых тэорый дзяржавы, такія як боскае права манархаў на ўладу і роля рэлігіі як адзінай крыніцы ісціны. Замест гэтага лібералізм прапанаваў наступнае : Функцыя дзяржаўнай улады пры гэтым зводзіцца да мінімуму, неабходнага для забеспячэння гэтых прынцыпаў. Сучасны лібералізм таксама аддае перавагу адкрытаму грамадству, заснаваным на плюралізме і дэмакратычным кіраванні дзяржавай, пры ўмове няўхільнага захавання правоў меншасцяў і асобных грамадзян.
Некаторыя сучасныя плыні лібералізму больш памяркоўныя да дзяржаўнага рэгулявання свабодных рынкаў дзеля забеспячэння роўнасці магчымасцяў дамагчыся поспеху, ўсеагульнай адукацыі і памяншэння розніцы ў даходах насельніцтва. Прыхільнікі такіх поглядаў мяркуюць, што палітычная сістэма павінна ўтрымліваць элементы сацыяльнай дзяржавы, уключаючы дзяржаўную дапамогу па беспрацоўі, прытулкі для бяздомных і бясплатную ахову здароўя. Усё гэта не супярэчыць ідэям лібералізму.
Згодна з лібералізмам, дзяржаўная ўлада існуе толькі для выгоды грамадзян, і палітычнае кіраўніцтва краінай можа ажыццяўляцца толькі на аснове грамадскага кансэнсусу. У цяперашні час найбольш адпаведнай ліберальным прынцыпам палітычнай сістэмай з'яўляецца ліберальная дэмакратыя.
Этымалогія і гістарычнае выкарыстанне
Слова «ліберальны» паходзіць ад Liber. Так звалі аднаго з рымскіх багоў, заступніка плебса. Свята Лібераліі, якое арганізоўвалася ў яго гонар увесну, суправаджалася працэсіямі ў масках, раскаванымі паводзінамі і вольнымі выказваннямі. У сярэднявеччы і эпоху Адраджэння паняцці liber і liberum значылі наяўнасць права на пэўную дзейнасць (напрыклад Liberum veto) або адсутнасць абмежаванняў, якія надаваліся ў якасці прывілегіі. Асветнікі пазначалі словам «ліберальны» асоб, пазбаўленых прадузятасцяў.
Такім чынам, першасна тэрмін «ліберальны» не быў звязаны з палітычнымі дактрынамі. Аднак, барацьба за палітычныя правы і сацыяльную свабоду існавала незалежна ад самога тэрміна. Ціт Лівій у «Гісторыі Рыма ад заснавання горада» апісвае барацьбу за свабоду паміж плебеямі і патрыцыямі. Марк Аўрэлій у сваіх «Развагах» піша пра ўяўленне «аб дзяржаве, з законам, роўным для ўсіх, дзе прызнаюцца роўнасць і роўнае права на выказванне; таксама аб адзінаўладдзі, што ўсяго больш шануе свабоду падданых». Нікало Макіявелі ў сваіх «Развагах аб першай дэкадзе Ціта Лівія» падтрымаў вартасць рэспубліканскага ладу.