cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Васток (востраў)
Гісторыя
Наяўнасць пацукоў можа сведчыць пра тое, што ў мінулым Васток наведвалі палінезійцы або мікранезійцы, але ніякіх іншых прыкмет іх прысутнасці не знойдзена.
Востраў быў адкрыты ў 1820 г. расійскай экспедыцыяй на чале Ф. Ф. Белінсгаўзена і названы Восток ("усход"). У 1856 г. фармальна абвешчаны тэрыторыяй ЗША. Меркавалася, што амерыканскія кампаніі пачнуць здабываць на востраве гуана, але здабыча так і не пачалася. У 1892 г. уключаны ў склад брытанскай калоніі Астравы Гілберта і Эліс. У 1979 г. стаў часткай незалежнай дзяржавы Кірыбаці.
На востраве перыядычна праводзяцца даследаванні экалогіі мора.
Allium gorumsense
Распаўсюджанне
Эндэмік паўднёвай і цэнтральнай Турцыі (Адана).
Асуай (правінцыя)
Асуа́й (ісп.: Azuay) — адна з 22 правінцый Эквадора, створана 25 чэрвеня 1824 г. Плошча складае 7 700 км², цэнтр — горад Куэнка. Горы правінцыі дасягаюць вышыні 4500 м над узроўнем мора ў нацыянальным парку Кахас. У адміністрацыйным плане падраздзяляецца на 15 кантонаў.
Асуай размешчана на панамерыканскай шашы, Куэнка злучана з Гуаякілем і Кіта ўнутранымі авіярэйсамі.
Забулле
Забу́лле (, Забулье) — вёска ў Слонімскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Дзеравянчыцкага сельсавета.
Свістуны (фільм)
«Свістуны́» або «Гамера» (La Gomera) — мастацкі фільм 2019 года рэжысёра Карнэліу Парумбою.
Сюжэт
Крысці, карумпаваны паліцэйскі з Бухарэста, закаханы ў ракавую прыгажуню Гільду, звязаную са злачынным бізнесам. Дзеля яе ён гатовы на любую авантуру. Крысці выпраўляецца на сонечны востраў Гамера, каб вызваліць з турмы нячыстага на руку бізнесмена. Але для ажыццяўлення дзёрзкага плана ён павінен вывучыць мясцовы гангстарскі дыялект, поўны свісцячых і шыпячых гукаў…
Узнагароды
Паводле інфармацыі сайта «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 11 кінаўзнагародамі і яшчэ 15 намінацыямі.
Кізір
Кізі́р (Кизи́р ) — рака ў Азіяцкай частцы Расіі, у Краснаярскім краі, правы прыток ракі Казыр (басейн Енісея).
Інгрыд Тобіясан
Інгрыд Маргарэта Тобіясан (шведск. Ingrid Margareta Tobiasson; 2 лютага 1951, Стакгольм) — шведская оперная спявачка (меца-сапрана). За сваю багатую кар’еру выканала галоўную ролю ў «Кармэн» Жоржа Бізэ і Лізаветы ў «Марыі Сцюардзе» Гаэтана Даніцэці.
Кар’ера
Тобіясан наведвала музычную школу Адольфа Фрэдрыка (шведск.: Adolf Fredriks Musikklasser) — школу ў Стакгольме, вядомую сваёй песеннай і харавой праграмай. Яна атрымала стыпендыю Юсі Б’ёрлінга ў 2001 годзе, а ў 2000 годзе была прызначана Hovsångare Карлам XVI Густавам.
Сармацкі партрэт
Сарма́цкі партрэ́т — форма параднага рыцарскага партрэту, ўласцівая выяўленчаму мастацтву ВКЛ перыяду XV—XVIII стагоддзяў.
Інгрыд Тобіясан
Кар’ера
Тобіясан працавала ў Шведскай каралеўскай оперы ў 1988 годзе, дзе яна выканала мноства роляў, у тым ліку «Кармэн», вядомую Элізавету ў «Марыі Сцюардзе» Даніцэці, а таксама гасцявыя выступленні ў Тэатры дэ ла Маэстранса ў Севільі, Амегу ў «Бакшах» Бёрца, брамніка ў «A Dream Play» Ліндхольма, Сантуцы ў «Cavalleria Rusticana», Ортруд у «Лоэнгрін», Амнерыс у «Аідзе», Кундры ў «Парсіфалі», Азуцэну ў «Трубадуры», Гаспадыню Хутка ў «Фальстафе», Клітэмнестру ў «Электра», Эболу ў «Дон Карласе» і графіню ў «Пікавай даме».
Сармацкі партрэт
Дадзены партрэтны жанр быў часткай агульнае ідэалогіі сарматызму, што панавала ў той час на абшарах Рэчы Паспалітай. Паводле дадзенае ідэалогіі ўся шляхта лічылася нашчадкамі плямёнаў сарматаў, што ў 3 ст. да н. э. — 4 ст. н. э. насялялі прычарнаморскія стэпы. Сарматызм стаў светапоглядам, культурай і ладам жыцця шляхты. Гэтая ідэалогія лучачы вышэйшы стан Кароны і Літвы, адначасова супрацьпастаўляла яго іншым станам краіны і навакольным народам, асабліва некаталіцкага веравызнання. Галоўным абавязкам шляхты лічылася ваенная справа і абарона Бацькоўшчыны і каталіцтва.
Чалавек у такіх творах паказваўся па вызначанай схеме — у парадным аддзенні, у атачэнні прадметаў, што адлюстроўвалі не толькі мадэль, яе ўнутраны свет, характар, але і перадавалі прыналежнасць да тое ці іншае саслоўнае групы насельніцтва, дазвалялі даведацца пра становішча асобы ў грамадстве. Сармацкі партрэт, як асобны стыль «жывапіснага натуралізму», быў арыентаваны не толькі на выяву твару чалавека. Гэты жывапісны стыль нёс у сваёй аснове і новае разуменне пейзажу і асяроддзя пражывання чалавека. Узрастала імкненне да адлюстравання матэрыяльнасці і аб'ёмнасці твараў і фігураў, хоць святлоценявая мадэліроўка заставалася яшчэ плоскаснай.
У гэты час на Беларусі працавала шмат іншаземных майстроў, сюды прывозіліся творы з розных еўрапейскіх краінаў. Разам гэта стварала спрыяльную глебу для росквіту партрэтнага жанру, для фарміравання яго нацыянальных рысаў. У выніку сярод тыповых рысаў сармацкага партрэту можна знайсці і элементы рэнесансу і маньерызму, а таксама, у пазнейшы час, і барока. Буйнымі цэнтрам партрэтнага жывапісу ў ВКЛ былі Вільня, Нясвіж, Супрасль, Слуцк. Да ліку найбольш выдатных помнікаў адносіцца партрэт Юрыя Радзівіла. Мадэль у ім паказаная ў поўны рост у атачэнні шматлікіх дэталяў. Дзякуючы ім, а таксама надпісу, можна даведацца пра партрэтуемага, пра месца паказанае асобы ў тагачасным грамадстве. Тыпова «сармацкім» з'яўляецца і партрэт Яна Сабескага, выкананы вядомым беларускім граверам Аляксандрам Тарасевічам з Глуску. Ён паказвае караля ў рыцарскіх даспехах, з гербамі абедзвюх частак дзяржавы і панегірыкам пераможцу, а над усім — Святы Дух — белы голуб, які асвятляе караля промнямі славы.
У XX стагоддзі адбылося адраджэнне жанру сармацкага партрэту, у выніку сумеснага праекту рыцарскага клуба «Жалезны воўк» і мастакоў А. Елізарава, А. Міхайлава, А. Піскуна і іншых. Сармацкі партрэт не толькі адрадзіўся на глебе старых традыцый, але і атрымаў новае развіццё ў розных стылях сучаснага жывапісу.
Златарыйскі павет
Златарыйскі павет (Powiat złotoryjski) — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Ніжнесілезскага ваяводства. Цэнтр павета — горад Златарыя. Павет утвораны ў выніку адміністрацыйнай рэформы ў 1999 годзе. Займае плошчу 575,45 км². Насельніцтва павета складае 43,5 тыс. чалавек.
Наталля Віктараўна Блахіна
Наталля Віктараўна Блахіна (нар., в. Балотчыцы Слуцкага раёна Мінскай вобласці) — беларускі палітык. Член грамадскага аб’яднання «Беларускі саюз жанчын».
Біяграфія
Скончыла Беларускі дзяржаўны інстытут народнай гаспадаркі імя В. У. Куйбышава (таваразнавец), Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (дзяржаўнае і мясцовае кіраванне). Працавала таваразнаўцам, дырэктарам магазіна № 6 Слуцкага гархарчпрамгандлю, дырэктарам універмага «Слуцк».
Выбіралася членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 2-га і 3-га скліканняў.
Узнагароды
Мае падзяку Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. Узнагароджана ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, дзвюма ганаровымі граматамі Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь, знакам «Выдатнік гандлю СССР» і нагрудным знакам «Выдатнік гандлю БССР».
Траўматалогія
Траўматалогія - раздзел медыцыны, што вывучае ўздзеянне на арганізм чалавека розных траўматворных уздзеянняў, наступствы траўмаў, метады іх лячэння.
Місюк
Місюк — прозвішча.
Рэчыцка-Вішанская зона падняццяў
Рэчыцка-Вішанская зона падняццяў, Рэчыцкі выступ, Рэчыцкая зона падняццяў — тэктанічная структура ў Акцябрскім, Светлагорскім і Рэчыцкім раёнах, у прыўзнятай частцы Рэчыцка-Шацілкаўскай ступені Прыпяцкага прагіну. Назва паходзіць ад г. Рэчыца і в. Віша ў Светлагорскім раёне.
Распасціранне зоны субшыротнае. Даўжыня больш за 200 км, шырыня 5—10 км. Паверхня фундамента на адзнаках ад -2000 да -4000 м і апускаецца ў паўночным напрамку. Па гэтай паверхні вылучаюцца (з захаду на ўсход) Усходне-Драздоўская, Барысаўская, Вішанская, Мармавіцкая, Давыдаўская, Асташкавіцкая, Рэчыцкая, Васілеўская і іншыя лакальныя структуры, якія ўяўляюць сабою тэктанічныя блокі і паўскляпенні. У разрэзе платформавага чахла зоны ўстаноўлены верхнепратэразойскія (за выключэннем усходняй часткі), дэвонскія (сярэдне- і верхнедэвонскія), ніжне- і сярэднекаменнавугальныя, пермскія, мезазойскія і кайназойскія адклады. Будова Рэчыцка-Вішанскай зоны падняццяў па падсалявых і міжсалявых адкладах падобна да будовы паверхні фундамента. У найбольш высокай частцы зоны міжсалявыя адклады амаль знікаюць з разрэзу.
Барадзіно (Пастаўскі раён)
Барадзіно́ (, Бородино) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Камайскага сельсавета.
Гісторыя
Барадзіно ўпершыню згадваецца у пісьмовых крыніцах у 1784 годзе. У апісанні населеных пунктаў Свірскага дэканата Рымска-Каталіцкай Царквы гаворыцца, што вёска Барадзіно належала яснавяльможнай пані Верыжынай. Адносілася да Задзеўскай парафіі.
Да 17 мая 1985 года вёска ўваходзіла ў склад Дварчанскага сельсавета.
Каралеўства Гвінед
Каралеўства Гвінед (Teyrnas Gwynedd) — адно з кельцкіх каралеўстваў сярэдневяковага Уэльса. Традыцыйная тэрыторыя Гвінеда — паўночны захад краіны, паміж рэкамі Дыві і Ды і вакол Снаўдоніі (Yr Eryri), а таксама востраў Англсі (Ynys Môn). Кіраўнікі Гвінеда, такія як Майлгун Хір, Грыфід ап Лівелін, Оўайн Гвінед, Лівелін Вялікі і Лівелін Апошні, традыцыйна адыгрывалі вядучую ролю сярод валійскіх кіраўнікоў. Геаграфічныя асаблівасці гэтай аддаленай гарыстай мясцовасці заміналі каралям Англіі эфектыўна весці заваявальную палітыку. У гонар заснавальніка дынастыі каралеўскі дом Гвінеда часта называецца домам Кунеды, а старэйшая галіна, якая бярэ пачатак ад Анараўда ап Родры, называецца лініяй валадароў Аберфрау (хоць іх сталіца далёка не заўсёды размяшчалася менавіта ў Аберфрау).
У пачатку XIII стагоддзя Лівелін Вялікі зрабіў цэнтрам каралеўства вобласць па беразе Ірландскага мора ад Бангара да Конуі: каралеўская рэзідэнцыя размяшчалася ў Гарт-Келін, на беразе праліва Менай. Бангар быў цэнтрам дыяцэзіі, а ў Конуі быў цыстэрцыянскі кляштар, цесна звязаны з кантынентальнымі манастырамі гэтага ордэна. Насупраць Гарт-Келіна, на беразе Англсі, знаходзіўся важны гандлёвы порт Ланвайс.
Агонія
Агонія (Ἀγωνία - барацьба) - апошні этап памірання, які звязаны з актывізацыяй кампенсаторных механізмаў, накіраваных на барацьбу са згасаннем жыццёвых сіл арганізма.
Клініка агоніі характарызуецца сімптомамі прыгнёту жыццёва важных функцый арганізма, абумоўленых выражанай гіпаксіяй. Знікае балявая адчувальнасць, назіраецца страта прытомнасці, пашырэнне зрэнкаў, згасання рэакцыі зрэнкаў на святло, знікаюць рагавічны, сухажыльныя і скурныя рэфлексы.
Таццяна Сапач
Таццяна Сапач (у замужжы — Дубавец; 26.8.1962, в. Маркава, Маладзечанскі раён — 27.12.2010) — беларуская журналістка, паэтэса, удзельніца нацыянальна-культурніцкага руху 1980-х і нацыянальна-дэмакратычнага руху 1980-х — пачатку ХХІ стагоддзя.
Біяграфічныя звесткі
Нарадзілася ў в. Маркава (Маладзечанскі раён).
Студэнткаю журфаку БДУ ўдзельнічала ў Беларускай майстроўні. Прыехала працаваць па размеркаванні ў Гомель, была сярод заснавальнікаў там моладзевай суполкі «Талака». Затым у Мінску на радыёстанцыі «Беларуская маладзёжная», у 1987 стварыла праграму «Альбаросіка», што хутка адгукалася на тагачасныя змены ў грамадстве і імкнулася паскараць іх.
Загінула ў аўтакатастрофе паблізу г. Алітус, Літва. Пахаваная на радзіме ў в. Маркава.
Творчасць
Як заўважыў пісьменнік Уладзімір Арлоў, у напісаных ёю паэтычных творах будзённае, штохвіліннае, мімалётнае яе талент нязменна ператвараў у нябеснае й касмічнае.
Журналіст і літаратар Ян Максімюк сказаў, што зборнік «Восень» Таццяны Сапач для яго — светлы вястун абнаўлення беларускай паэзіі пасля яе савецкага перыяду, гаючы сыход у прыватнасць, у пачуццёвую інтымнасць.
Капусты
Капусты́ (, Капусты) — вёска ў Слонімскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Дзеравянчыцкага сельсавета.
Нексюша
Нексюша (нар., Омск, Расія) — расійская спявачка.
2021: «На твиче», «Фенибут», блакіроўка кліпаў
У ліпені-верасні 2021 года былі заблакаваныя два адзіныя відэакліпы «Фенибут» і «На твиче» на YouTube па патрабаванні дзяржаўных органаў. «Я проста апісваю сваё жыццё, і хай яно не заўсёды складаецца з прыемных і радасных момантаў… Я ўсяго толькі не самы шчаслівы на свеце чалавек і песні ў мяне такія ж», — напісала Нексюша.
Са слоў спявачкі, у відэакліпе «Фенибут» «былі сцэны, якія маглі парушаць дзеючае заканадаўства», пасля чаго кліп быў перамантаваны, прыбраныя забароненыя кадры і перазагружаны на YouTube. Новую версію відэакліпа заблакавалі праз месяц пасля выхаду. Прыпеў песні «Фенибут» змяшчае радкі аб спосабе здзяйснення самагубства.
«На твиче» — «гісторыя пра чалавека, які ратуецца ад шэрых будняў, гуляючы на кампутары», піша расійскі музычна-забаўляльны-партал The Flow.
2022: «И смех и грех»
17 чэрвеня 2022 года выйшаў студыйны альбом «И смех и грех», які складаецца з 14 трэкаў. Альбом дэбютаваў на 16 месцы ў эстонскім чарце і 18 месцы ў расійскім чарце альбомаў у Apple Music. З гасцей у альбоме прысутнічаюць Мэйбі Бэйбі, Грэчка і Lida. Партал «Афиша», падводзячы музычныя вынікі тыдня, апісалі нексюшу: «Досціп Манетачкі, жартаўлівасць і беспардоннасць Алёны Швец, гук Доры (таксама пастараўся прадзюсар XWinner) і назіральнасць, якую складана знайсці ў кагосьці яшчэ». Аляксей Мажаеў з InterMedia паставіў альбому ацэнку 8 з 10. «Назва пласцінкі 19-гадовай Нексюшы, […] — на рэдкасць дакладна апісвае змест песень. Нексюша ставіцца да шэрагу юных і кранальных спявачак са сваімі дзявочымі клопатамі (умоўна кажучы, тыпу Доры), аднак не саромеецца ненарматыўнай лексікі (грэх), пры гэтым яе выкарыстанне дае хутчэй камічны эфект (смех)», — піша Мажаеў у рэцэнзіі да альбома.
27 ліпеня 2022 года выйшаў сінгл «Завадская». У сваёй рэцэнзіі для InterMedia Аляксей Мажаеў паставіў трэку ацэнку 8 з 10: «Парадаксальнае пачуццё гумару Нексюшы працягвае захапляць: у строга лірычнай, трохі сумнай манеры артыстка малюе сумныя карціны з жыцця завадчан і цяжкай прамысловасці наогул», піша Мажаеў.
23 верасня 2022 года ў сваім Telegram-канале паведаміла, што год таму ёй ідэнтыфікаваліВІЧ.
Гарадзец (Рагачоўскі раён)
Гарадзе́ц (, Городец) — аграгарадок у Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Гарадзецкага сельсавета.
Стаіць на рацэ Ржаўка. За 28 км на паўднёвы ўсход ад Рагачова, 1194 жыхары, 502 двары.
Гісторыя
У пісьмовых крыніцах упамінаецца ў 18 ст. У 1880 г. мястэчка, цэнтр воласці Рагачоўскага павета Магілёўскай губерні, 820 жыхароў, у тым ліку 615 праваслаўных, 205 іудзеяў, 130 дамоў, яўрэйская малітоўная школа, царква, валасная ўправа, народнае вучылішча, 3 крамы. Праводзіліся штогод 2 кірмашы (9 мая і 15 жн.) з гандлёвым абаротам з 3 да 10 тыс. рублёў. Вёска належала Драбышэўскім затым Дашкевічам і Судзілоўскім. Жыхары займаліся нарыхтоўкай і вывазам лесу, сельскай гаспадаркай. З 17.7.1924 цэнтр Гарадзецкага раёна, з 20.8.1924 цэнтр сельсавета, з 4.8.1927 у Рагачоўскім раёне. Перад Вялікай Аўчыннай вайной 1319 жыхароў, 240 двароў. У снежні 1943 вёску часткова спалілі (183 двары) і 181 жыхара знішчылі нямецкія захопнікі.
У 1970 1046 жыхароў, 331 гаспадарка. Цэнтр калгаса «Світанак». У вёсцы сярэдняя школа, дапаможная школа інтэрнат, бібліятэка, Дом культуры, дзіцячая дашкольная ўстанова, бальніца, аптэка, аддзяленне хуткай медыцынскай дапамогі, комплексны прыёмны пункт бытавога абслугоўвання, спажывецкае таварыства. У вёсцы брацкія магілы савецкіх воінаў і партызанаў.
Помнік Уладзіміру Ільічу Леніну (Капыль)
Помнік Уладзіміру Ільічу Леніну — помнік у Капылі Мінскай вобласці, размешчаны ў цэнтры горада. Пастаўлены ў 1958 годзе на Калгаснай плошчы (цяпер Леніна), каля будынка Дома культуры. Прысвечаны заснавальніку савецкай дзяржавы У. І. Леніну.
У рамках падрыхтоўкі горада да Дня беларускага пісьменства ў 2021 годзе помнік дэмантавалі і перанеслі ў сквер на іншым баку плошчы.
NGC 248
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Тамара Уладзіміраўна Філіповіч
Тамара Уладзіміраўна Філіповіч (нар., в. Васылькы Палтаўскай вобласці Украінскай ССР) — беларускі палітык.
Біяграфія
Скончыла Маскоўскі тэхналагічны інстытут мясной і малочнай прамысловасці (інжынер-тэхнолаг), Усесаюзны інстытут стандартызацыі (стандарт і якасць), Беларускі інстытут механізацыі сельскай гаспадаркі (арганізатар-эканаміст сельскагаспадарчай вытворчасці).
Пасля заканчэння вучобы ў Палтаўскім тэхнікуме мясной прамысловасці працавала майстрам каўбаснага цэха Ашмянскага птушкакамбіната, галоўным інжынерам, дырэктарам Ашмянскага філіяла Лідскага мясакамбіната, дырэктарам Ашмянскага мясакамбіната. Дырэктар адкрытага акцыянернага таварыства «Ашмянскі мясакамбінат» Гродзенскай вобласці.
Выбіралася членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 2-га і 3-га скліканняў.
Узнагароды
Занесена ў Кнігу славы Гродзенскай вобласці. Удастоена звання «Ганаровы грамадзянін горада Ашмяны». Узнагароджана юбілейным медалём «За доблесную працу. У азнаменаванне 100-годдзя з дня нараджэння Уладзіміра Ільіча Леніна», медалём «Ветэран працы», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Міжпарламенцкай Асамблеі Еўразійскага эканамічнага супольніцтва.
Allium goulimyi
Allium goulimyi — від травяністых раслін сямейства ; эндэмік Грэцыі.
Апісанне
2n=16.
Распаўсюджанне
Эндэмік Грэцыі.
Машаўскі сельсавет
Машаўскі́ сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Касцюковіцкага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Машавое.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Бялынкавіцкага раёна Калінінскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Магілёўскай акругі. З 4 жніўня 1927 года ў Касцюковіцкім раёне Магілёўскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Касцюковіцкім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 8 снежня 1959 года скасаваны, тэрыторыя далучана да зноў утворанага Мокраўскага сельсавета.
Будынак парламента Японіі
Буды́нак Парла́мента Япо́ніі (国会議事堂, こっかいぎじどう, какай гідзі-до, «Будынак Дзяржаўнай Рады») — будынак у Японіі, месца правядзення пасяджэнняў Парламента Японіі. Размешчаны ва ўрадавым квартале Нагата раёна Ціёда сталічнага Токіа. Пабудаваны ў 1936 годзе з жалезабетону. Раней меў назву «Будынак Імперскага Парламента Японіі».
Часовыя будынкі
Планаванне будаўніцтва Будынка Парламента Японіі пачалося пасля абвяшчэння рэскрыпту імператара Мэйдзі ў 1881 годзе аб адкрыцці парламента.
У 1890 годзе, для правядзення першай сесіі імператарскага парламента, з дрэва быў пабудаваны першы Часовы Будынак Парламента ў квартале Касімугасекі раёна Ціёда. Будынак цалкам згарэў падчас вялікага пажару ў студзені 1891 года, таму падчас рэстаўрацыйных работ Палата пэраў японскага парламента некалькі месяцаў размяшчалася ў Доме таварыства тытулаванай шляхты ў квартале Ямасіта, а Палата прадстаўнікоў — у корпусе Імператарскага інжынернага ўніверсітэта ў мясцовасці Таранамон.
У 1894 годзе, падчас японска-кітайскай вайны, калі фактычная сталіца Японіі была ненадоўга перанесена ў Хірасіму, Парламент праводзіў пасяджэнні ў Часовым Будынку на тэрыторыі Хірасімскага замка.
У 1891 годзе на месцы першага Часовага Будынка Парламента ў квартале Касумігасекі быў пабудаваны другі. Ён згарэў у 1925 годзе, але быў адноўлены за 3 месяцы. Да 1936 года гэты будынак служыў галоўнай Залай пасяджэнняў японскіх парламентарыяў.
Пастаянны будынак
У 1886 годзе для пабудовы пастаяннага Будынка Парламента быў створаны часовы Аддзел будаўніцтва пад эгідай Кабінета міністраў Японіі. У 1887 годзе савет Кабміна выдзеліў зямельны ўчастак для парламенцкага будынка ў квартале Нагата, але адклаў на будучыню праектаванне і фінансаванне будаўніцтва. У 1899 годзе Інспекцыйны камітэт па будаўніцтве Парламента агледзеў месца і правёў праверку глебы і будаўнічых матэрыялаў. Аднак работы зацягнуліся з-за ажыўленых спрэчак японскай грамадскасці на ўсіх узроўнях аб архітэктурным стылі будучага збудавання і спосабах яго пабудовы.
У 1917 годзе ўрад стварыў новы Інспекцыйны камітэт па будаўніцтве Парламента пры Міністэрстве фінансаў Японіі, а ў наступным годзе выдзеліў сродкі на праектаванне. Пасля працяглых абмеркаванняў было прынята рашэнне аб правядзенні агульнанацыянальнага конкурсу на найлепшы праект Будынка. Архітэктарам мусіў быць толькі японец, а ўсе будаўнічыя матэрыялы павінны былі быць толькі японскімі. У 1919 годзе ў выніку двухэтапнага конкурсу перамагла праца Ватанабэ Фукудзо. Аднак яе выкарысталі толькі ў якасці арыенціру, а будаўніцтва пачалося па праекце архітэктара Яхасі Кеніці, дзяржаўнага чыноўніка Міністэрства фінансаў.
Асфіксія
Асфіксія (Ἀ- «без» і σφύξις — «пульс», літаральна — адсутнасць пульса) — удушша, абумоўленае кіслародным галаданнем і лішкам вуглекіслаты ў крыві і тканках, напрыклад пры сцісканні дыхальных шляхоў звонку (удушэнне), закрыцці іх прасвету, ацёк і г. д. Формай удушша з’яўляецца Удушша пры глытанні, што патрабуе неадкладнай аказання першай дапамогі (чытайце ніжэй).
Будынак парламента Японіі
Пастаянны будынак
Работы над Будынкам Парламента пачаліся ў 1920 годзе і працягваліся 17 гадоў. У іх прымалі ўдзел каля 2,54 мільёна рабочых. Выдаткі на будаўніцтва склалі 257 мільёнаў ен. 7 лістапада 1936 года будаўніцтва было завершана і Будынак Парламента быў афіцыйна адкрыты ў прысутнасці першых асоб дзяржавы.
Асфіксія
Удушша пры глытанні (і першая дапамога)
Удушша пры глытанні адбываецца, калі ежа дрэнна перажоўваецца, і ўступае на іншы шлях, і блакуе дыхальныя шляхі.
Буцавічы
Бу́цавічы (, Буцевичи) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Камайскага сельсавета.
Будынак парламента Японіі
Апісанне
Будынак Парламента Японіі — прамавугольнае жалезабетоннае трохпавярховае збудаванне, абліцаванае гранітам звонку. Яно выканана ў так званым «новым стылі». Крайнія вежы Будынка маюць чатыры паверхі, а цэнтральная вежа — дзевяць. Вышыня крылаў будынка складае 20,91 м, а цэнтральнай вежы — 65,45 м. Агульная плошча збудавання складае 53 466 м². Плошча ўсяго ўчастка — 103001 м². У левай частцы Будынка праводзіць пасяджэнні Палата прадстаўнікоў, а ў правай — Палата дарадцаў. Кожная частка збудавання мае асобны ўваход. Цэнтральны ўваход размешчаны пад цэнтральнай вежай. Ён выкарыстоўваецца толькі ў асаблівых выпадках — падчас адкрыцця новых сесій парламента, прыёму новых дэпутатаў абедзвюх палат пасля агульнанацыянальных выбараў або прыёму высокіх замежных гасцей. У будынку 390 вялікіх і каля 60 маленькіх пакояў. Агульная працягласць калідораў 4,64 км. Усе дэталі інтэр’ера і экстэр’ера будынка зроблены японскімі майстрамі з японскіх будаўнічых матэрыялаў.
Асфіксія
Удушша пры глытанні (і першая дапамога)
Некаторыя метады рук могуць вырашыць удушша (чытайце ніжэй).
Будынак парламента Японіі
Апісанне
Залы пасяджэнняў абедзвюх палат размешчаны на другім паверсе Будынка — у правай і левай частках. Плошча кожнай залы складае 743 м². Месцы дэпутатаў размешчаны паўколам вакол кафедры для выступленняў. Усе месцы іменныя, замацаваныя за канкрэтнымі парламентарыямі. За кафедрай знаходзіцца сядзенне спікера парламента, а злева ад яго — сядзенне генеральнага сакратара. Перад месцам старшыні, паабапал яго, размешчаны сядзенні міністраў Кабінета міністраў, за якімі размяшчаюцца месцы для іх памочнікаў і службовых асоб. У цэнтральнай фасадавай частцы залы Палаты дарадцаў знаходзіцца крэсла Яго Вялікасці Імператара, якое выкарыстоўваецца падчас адкрыцця сесій Палаты. Месцы для слухачоў і прэсы знаходзяцца на трэцім паверсе.
Асфіксія
Першая дапамога звычайным пацярпелым
Першая частка — кашляць.
Калі пацярпелы не можа кашляць, выкарыстоўвайце гэтыя дзве тэхнікі ўручную (гл. абодва малюнкі ніжэй).
Будынак парламента Японіі
Апісанне
Абедзве палаты таксама маюць памяшканні для сваіх камітэтаў: Палата прадстаўнікоў — 16, і Палата дарадцаў — 18. Аднак палова камітэтаў збіраецца ў асобным корпусе, пабудаваным побач з Будынкам парламента.
Асфіксія
Першая дапамога звычайным пацярпелым
Для лепшага выніку камбінуйце іх па чарзе: выканайце кожную тэхніку прыкладна 5 разоў, пераходзьце на іншую тэхніку і паўтарайце гэтыя павароты бесперапынна.
Цяжарным і поўным людзям патрэбныя варыяцыі гэтых ручных тэхнік (чытайце ніжэй).
Будынак парламента Японіі
Апісанне
У заходняй частцы трэцяга паверха цэнтральнай вежы, да якой з галоўнай лесвіцы вядзе галоўны ўваход, знаходзіцца пакой адпачынку Імператара. Пад ім, на другім паверсе, знаходзіцца пакой міністраў, дзе падчас адкрыцця парламенцкіх сесій адбываюцца пасяджэнні Кабінета міністраў.
На захад ад Будынка Парламента знаходзяцца тры дэпутацкія будынкі, дзе кожны дэпутат мае свой асобны рабочы кабінет. На ўсходзе перад фасадам Будынка размешчаны Парламенцкі сад. У паўночнай частцы знаходзяцца Нацыянальная парламенцкая бібліятэка Японіі і Зала канстытуцыйнай палітыкі, у якой захоўваюцца матэрыялы, прысвечаныя гісторыі развіцця японскага парламентарызму.
Асфіксія
Першая дапамога звычайным пацярпелым
Калі ўдушша працягваецца, выклікайце хуткую медыцынскую дапамогу.
Пацярпелы можа страціць прытомнасць праз некаторы час (чытайце ніжэй), і што патрабуе «Сардэчна-лёгачнай рэанімацыі супраць удушша».
Першая дапамога цяжарным жанчынам або людзям з празмерным атлусценнем
Першая частка таксама кашляць.
Для лепшага выніку камбінуйце іх па чарзе: выканайце кожную тэхніку прыкладна 5 разоў, пераходзьце на іншую тэхніку і паўтарайце гэтыя павароты бесперапынна.
Калі ўдушша працягваецца, выклікайце хуткую медыцынскую дапамогу.
Першая дапамога немаўлятам (да 1 года)
Выкарыстоўвайце гэтыя дзве тэхнікі ўручную для немаўлятаў (гл. абодва малюнкі ніжэй).
Для лепшага выніку камбінуйце іх па чарзе: выканайце кожную тэхніку прыкладна 5 разоў, пераходзьце на іншую тэхніку і паўтарайце гэтыя павароты бесперапынна.
Калі ўдушша працягваецца, выклікайце хуткую медыцынскую дапамогу.
Калі пацярпелы без прытомнасці
Неабходная «Сардэчна-лёгачная рэанімацыя супраць удушша» (звычайная, не для немаўлятаў) або «Сардэчна-лёгачная рэанімацыя супраць удушша для немаўлятаў» (да 1 года).
Сардэчна-лёгачная рэанімацыя супраць удушша, звычайная
Неабходны выклік у службу хуткай медыцынскай дапамогі.
Пацярпелага пакласці ляжачым, тварам уверх.
Пастаянна рабіце пацярпеламу «сардэчна-лёгачную рэанімацыю супраць удушша»:
Паўтарайце бесперапынна ўсе гэтыя крокі, пачынаючы з першага (30 сцісканняў).
Сардэчна-лёгачная рэанімацыя супраць удушша для немаўлятаў (да 1 года)
Неабходны выклік у службу хуткай медыцынскай дапамогі.
Пакладзеце немаўля ляжачым тварам уверх. Галава немаўля павінна заўсёды глядзець наперад.
Пастаянна рабіце дзіцяці сардэчна-лёгачную рэанімацыю супраць удушша:
Баронікі (археалагічны помнік)
Баро́нікі — археалагічны помнік — гарадзішча каля вёскі Баронікі Віцебскага раёна. Знаходзіцца на паўночна-ўсходняй ускраіне вёскі, на левым беразе ракі Лучоса.
Заслучна
Заслу́чна (, Заслучно) — вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Мухавецкага сельсавета. Размешчаны за 19 км на паўднёвы ўсход ад Брэста, 8 км ад чыгуначнай станцыі Брэст-Усходні.
У складзе дзяржаўнага ўнітарнага сельскагаспадарчага прадпрыемства «Племзавод «Мухавец» (цэнтр — пас. Мухавец).
Асфіксія
Сардэчна-лёгачная рэанімацыя супраць удушша для немаўлятаў (да 1 года)
Паўтарайце бесперапынна ўсе гэтыя крокі, пачынаючы з першага (30 сцісканняў).
Баронікі (археалагічны помнік)
Пляцоўка авальная памерамі 74х42 м, вышыня 20 м, умацавана валам. Некалькі пашкоджана дзотамі, пабудаванымі падчас Другой сусветнай вайны. З захаду і ўсходу працякаюць 2 ручаі, з поўначы — рака. Уваход на гарадзішча з паўднёвага боку.
Асфіксія
Дапамога ў іншых распаўсюджаных выпадках
Традыцыйна выкарыстоўваюць прымусовае задзьмухванне паветра ў лёгкія хворага. Гэты метад, названы «рот у рот» ці «рот у нос» выкарыстоўваецца паўсюдна ў якасці неадкладнай дапамогі да прыезду ўрача.
Заслучна
Гісторыя
У 19 стагоддзі вёска — прыватная ўласнасць у Брэсцкім павеце Гродзенскай губерні. Уваходзіла ў склад маёнтка Камяніца Біскупская, які належаў графіні Красінскай. У 1870 годзе адносілася да Біскупска-камяніцкай сельскай грамады.
Баронікі (археалагічны помнік)
У 1956 г. помнік абследаваў Л. В. Аляксееў, даследавалі 160 м² у 1965 г. К. П. Шут, у 1972, 2006 Г. В. Штыхаў.
Заслучна
Гісторыя
У 1905 годзе ў Камянец-Жыровіцкай воласці. Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польшчы, у Камянец-Жыровіцкай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.
Баронікі (археалагічны помнік)
Спачатку гарадзішча не мела штучных умацаванняў, пазней насыпаны невысокі вал. Культурны пласт у цэнтры 0,2—0,3 м, з паўночнага боку — 0,9 м. Выяўлены ямы ад жытлаў слупавой канструкцыі. Знойдзены бронзавая умбонападобная падвеска, жалезны нож з гарбатай спінкай, сякера скіфскага тыпу, 2 каменныя клінападобныя сякеры, глінянае прасліца, тачыльны брусок, каля 200 фрагментаў керамікі днепра-дзвінскай культуры сярэдзіны I-га тысячагоддзя да н. э. — пачатку н. э. Кераміка ляпная ў большасці гладкасценная, зрэдку трапляюцца фрагменты, паверхня якіх пакрыта штрыхоўкай, асобныя чарапкі маюць адбіткі тэкстылю. Сярод знаходак скарб VI—VIII стст. з 3 драцяных скроневых кольцаў, якія мелі па 2 трапецападобныя падвескі.
Заслучна
Гісторыя
З 1939 года ў складзе БССР. У Вялікую Айчынную вайну загінулі 4 вяскоўцы.
Статут Люшні
Статут Люшні ці Кананічныя асновы Вышэйшага савета — канстытуцыйны акт Княства Албанія, які быў прыняты 31 студзеня 1920 года.
Перадгісторыя
21 студзеня 1920 года больш за 50 дэлегатаў, якія прадстаўлялі амаль усе раёны Албаніі, сабраліся ў Люшне. Сход прыняў рашэнне аб звяржэнні ўрада ў Дурэсе, заявілі аб непрызнанні ўмоў сакрэтнага Лонданскага пагаднення 1915 года аб падзеле Албаніі і з усёй пэўнасцю выказаліся супраць закулісных здзелак на Парыжскай мірнай канферэнцыі.
Паседжанні працягваліся дзесяць дзён, да 31 студзеня.
Змест
На сходзе ставіўся, але не атрымаў канчатковага рашэння пытанне аб дзяржаўным ладзе Албаніі.
Адкладаючы кардынальнае вырашэнне гэтай праблемы да склікання Устаноўчага сходу, кангрэс заняўся ўтварэннем працоўных адміністрацыйных органаў. Быў створаны Вышэйшы савет у складзе чатырох чалавек (каталік, праваслаўны, мусульманін-суніт і бекташы), надзеленая функцыямі рэгенцтва, што з'яўлялася саступкай манархічным настроям шматлікіх дэлегатаў. Вярхоўная ўлада ў краіне ажыццяўлялася Нацыянальным саветам (сенатам) у складзе 37 чалавек, абіраных паводле часавага канстытуцыйнага акта Нацыянальным сходам. На справе ж сенатары былі назначаны прысутнымі на пасяджэнні дэлегатамі. Новы урад узначаліў Сулейман-бей Дэльвіна, які знаходзіўся ў той час у Парыжы. Членамі ўрада і іншых кіруючых органаў сталі буйныя гандляры, памешчыкі, ваенныя, прадстаўнікі інтэлектуальнай эліты і духавенства.
Сезон 2018 ЖФК Славянка Мінск
У 2018 годзе жаночы футбольны клуб «Славянка» з горада Мінска прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
Міжнародны грэчаскі ўніверсітэт
Міжнародны грэчаскі ўніверсітэт (Διεθνές Πανεπιστήμιο της Ελλάδος) — грэчаская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у Салоніках.
Агульная характарыстыка
Універсітэт прапануе праграмы, якія выкладаюцца выключна на англійскай мове, і фінансуецца Еўрапейскім саюзам і Грэчаскай дзяржавай.
Куэнка (Эквадор)
Гісторыя
Гарадское паселішча на месцы Куэнкі ўзнікла ў перыяд сярэднявечча. Яно было заснавана індзейцамі-каньяры і звалася Гуапанделіг. Пасля заваявання гэтага рэгіёна інкамі на яго месцы ўзнік буйны палітычны цэнтр Тамеба́мба (на кечуа, Tomebamba), які часцяком называюць паўночнай сталіцай інкаў. Пасля захопу іспанцамі ў 1533 годзе інкскі горад быў разбураны. Але на яго руінах 12 красавіка 1557 года па загаду віцэ-караля Андрэса Гуртада-дэ-Мендосы быў закладзены горад Са́нта-А́на-дэ-лас-Куа́тра-Ры́ас-дэ-Куэ́нка «Святой Ганны на чатырох рэках» (у гонар іспанскага горада Куэнка) (Santa Ana de los Cuatro Ríos de Cuenca).
1336
1336 — высакосны год, пачаўся ў панядзелак. 1336 год нашай эры, 336 год 2-га тысячагоддзя, 36 год XIV стагоддзя, 6 год 4-га дзесяцігоддзя XIV стагоддзя, 7 год 1330-х гадоў.
Амасія (цар іўдзейскі)
Амасія (אֲמַצְיָה «падмацаваны Богам», αμασιας; Amasias) — дзевяты цар Іўдзейскага царства, сын Іаяса і Іегаадань з Іерусаліма.
Біяграфія
Пачаў панаваць, калі яму было 25 гадоў, гады яго валадарства — з 797 па 767 да н.э., з 796 па 792 ён быў суўладаром разам са сваім бацькам.
У пачатку свайго панавання Амасія пакараў смерцю забойцаў свайго бацькі, але іх нашчадкі не былі асуджаны згодна з законам Майсея. У гэты ж час цар наняў 100 000 воінаў для барацьбы з ізраільскім царствам, але з-за засцярог прарока супраць братазабойнай вайны распусціў войска. Пасля гэтага войска цара атрымала рашучаю перамогу над Едомам, з якога Амасія вынес і паставіў едомскіх ідалаў у Храме, і пачаў ім пакланяцца.
У новай вайне з Ізраільскім царствам сілы Іудзеі былі рагромлены, а сам Ахозія трапіў у палон да цара Іаяса. Войска Іаяса пераможна ўвайшло ў Іерусалім, былі захоплены царскія багацці і разбурана сцяна горада. Пакуль Амасія знаходзіўся ў няволі, у Іерусаліме панаваў яго сын Озія. Пасля смерці Іаяса Амасія вярнуўся дадому, дзе неўзабаве супраць яго была складзена змова. Цар у пошуках выратавання збег у Лахіш, але там ён быў забіты. Яго цела прывезлі ў Іерусалім, дзе пахавалі ў царскіх могілках.
Флінт (востраў)
Флінт (Flint) — востраў у Паўднёвай групе астравоў Лайн. Уваходзіць у склад дзяржавы Кірыбаці. Плошча — 3 км². Незаселены.
Прырода
У мінулым быў пакрыты эндэмічным лесам, які ў 1880-ых гг. быў заменены на плантацыі какосавай пальмы.
Фаўна прадстаўлена марскімі птушкамі, яшчаркамі, казуркамі, крабамі, пацукамі. Добра захаваўся прыродны свет каралавага рыфу.
Гісторыя
Адкрыты ў пач. XIX ст. У 1856 г. фармальна абвешчаны тэрыторыяй ЗША. Меркавалася, што амерыканскія кампаніі пачнуць здабываць на востраве гуана, але ў 1875—1880 гг. амерыканскіх здабытчыкаў апярэдзіла брытанская кампанія. У 1881 г. былі створаныя какосавыя плантацыі. Здабыча копры працягвалася да 1912 г. У 1908 г. амерыканскімі даследчыкамі на востраве вяліся астранамічныя назіранні.
Спірэя
Батанічнае апісанне
Спірэя — расліна вышынёй ад 15 см да 2,5 м. Каранёвая сістэма махрыстая, неглыбокая. Галіны стромкія, раскінутыя, ляжачыя, узнімальныя або сцелюцца, ад светла- да цёмна-бурых, з падоўжна адслойваецца карой. Маладыя парасткі светла-зялёныя, жоўтыя, чырвоныя або карычневыя, голыя або апушчаныя. Пупышкі дробныя, у асобных кустоў даўжынёй да 0,5-1 см, адзіночныя або па дзве, круглыя, ад яйкападобных да востраканцовых, голыя або апушчаныя, з 2—8 лускай. Лісце чарговае, чарашковае, без прылісткаў, ад вузка ланцэтна-лінейнага да круглага, 3—5 — лопасцевае, простае ці зубчастае.
Маргарыта Французская
Маргарыта Французская:
Спірэя
Батанічнае апісанне
Суквецці відаў, квітнеючых вясной, — з месцамі або амаль сядзячыя парасончыкі або шчыткападобныя пэндзлікі з разеткай лісця ў пачатку; у відаў, квітнеючых летам, — простыя ці складаныя шчыткі на канцах кароткіх пакрытыя лісцем галінак або парасткаў бягучага года; у познакрасуючых відаў — вузка цыліндрычныя, шырока пірамідальныя або эліптычныя мяцёлкі на канцах доўгіх, пакрытыя лісцем парасткаў бягучага года.
Кветкі абодваполыя, радзей раздельнаполыя; віды квітнеючыя вясной пафарбаваны ў белы колер; летнеквітнеючыя віды маюць афарбоўку ад белай да ружова-чырвонай; позна квітнеючыя — за рэдкімі выключэннямі, афарбаваны ў розныя адценні пурпурнага. Гіпанцій чашападобны або званочкавы, з пяццю чашалісцікамі; на ўнутранай частцы кубачкі размешчаны дробна — ці буйнагародчаты, або лопасны кветкавы дыск, у некаторых відаў мала прыкметны. Пялёсткаў пяць, яны круглявыя, даўгаватыя, звычайна даўжэй чашалісцікаў. Тычынак 15—60; завязяў звычайна пяць, яны верхнія, свабодныя або трохі зрослыя пачаткамі.
Цвіценне вясновых відаў непрацяглае, але дружнае; ў гэты час вялікая частка кроны пакрываецца квітнеючым суквеццем. У летнеквітнеючых відаў яно такое ж масавае, але больш працяглае. Позна квітнеючыя віды адрозніваюцца паступовым цвіценнем — на працягу ўсяго перыяду адбываецца змена адцвітаючых суквеццяў распускаючыма, пры гэтым суквецці пакрываюць адносна невялікую частку кроны. Квітнець большасць відаў пачынаюць на 3—4 год жыцця, пры гэтым першае цвіценне часам абмяжоўваецца з’яўленнем асобных суквеццяў і нераскрытых бутонаў. Насенне спее і пачынае высыпацца праз паўтара — два з паловай месяцы пасля цвіцення.
Распаўсюджанне
Прадстаўнікі роду сустракаюцца ў лесастэпавай, лясной і паўпустынных зонах і ў субальпійскім поясе гор Паўночнага паўшар’я. У Азіі паўднёвая мяжа праходзіць па Гімалаях, у Паўночнай Амерыцы — па тэрыторыі Мексікі. Многія віды засухаўстойлівыя, зімаўстойлівыя, аднак патрабавальныя да багацця глебы. Размножваецца спірэя насеннем, тронкамі і дзяленнем кустоў.
Таксанамія
Род Спірэя ўваходзіць у падсямейства сямейства  парадку.
Прадстаўнікі
Род налічвае 80—100 відаў, некаторыя з іх:
Значэнне і выкарыстанне
Спірэя вельмі цэніцца ў дэкаратыўным садоўніцтве і лесапаркавай гаспадарцы. Валодаючы вялікім разнастайнасцю форм і памераў кустоў, часа і працягласці цвіцення, афарбоўкі кветак і формы суквеццяў, расліны вельмі шырока ўжываюцца ў азеляненні і арганізацыі жывых агароджаў. Акрамя таго, многія віды роду спірэі — меданосы і крыніцы лекавай сыравіны. У розных частках гэтых раслін выяўленыя аскарбінавая кіслата, каратын, алкалоіды, флаваноіды, сапаніны, дубільныя рэчывы. Спірэя можа прымяняцца і як глебаўзмацняючая расліна.
Іван Іванавіч Трухан
{{Навуковец |Імя                 = Іван Іванавіч Трухан |Арыгінал імя        = |Фота                = |Шырыня              = |Подпіс              = |Месца нараджэння    = в. Каменка |Месца смерці        = |Навуковая сфера     = эканамічная геаграфія |Месца працы         = |Навуковая ступень   = {{Навуковая ступень|кандыдат|геаграфічных навук}} |Навуковае званне    = {{Навуковае званне||0}} |Альма-матэр         = БДІНГ |Навуковы кіраўнік   = |Знакамітыя вучні    = Сяргей Іванавіч Сідор, Іван Іванавіч Пірожнік |Вядомы як           = |Вядомая як          = |Узнагароды і прэміі = {{{!}} style="background:transparent" {{{!}} style="background:transparent" {{Медаль У азнаменаванне 100-годдзя з дня нараджэння Уладзіміра Ільіча Леніна}} {{!}}} |Роспіс              = |Шырыня роспісу      = |Сайт                = |Вікікрыніцы            = }} Іван Іванавіч Трухан (, в. Каменка, Бабруйскі раён (паводле іншых звестак Глускі раён) — ) — беларускі навуковец у галіне эканомікі і эканамічнай геаграфіі. Кандыдат геаграфічных навук (1949), прафесар (1977).
Біяграфія
Паходзіць з сялянскай сям’і. У 1934—1938 навучаўся ў Беларускім інстытуце народнай гаспадаркі на факультэце народнагаспадарчага ўліку. Потым паступіў у аспірантуру на кафедру эканамічнай геаграфіі ў БДУ.
У гады Вялікай Айчыннай вайны працаваў у Пензенскай вобласці ў адной з сярэдніх школ, затым дырэктарам Сардэбскага педагагічнага вучылішча.
У 1944—1946 вучыўся ў Вышэйшай партыйнай школе пры ЦК ВКП(б). У 1946—1949 працаваў галоўным рэдактарам Савінфармбюро пры Савеце Міністраў СССР і па сумяшчальніцтве выкладчыкам у МВТУ імя Баўмана.
У 1949 абараняе дысертацыю на ступень кандыдата геаграфічных навук на тэму «Льнаводства і льняная прамысловасць у БССР». Пасля абароны пераведзены на працу ў Мінск у БДУ. У 1954 прысвоена званне дацэнта, а ў 1977 — прафесара.
У 1962—1965 — рэктар БДІНГ. З 1965 быў дырэктарам НДІ эканомікі і ЭММ пры Дзяржплане БССР, затым на выкладчыцкай працы.
У 1967 І. І. Трухан зноў вяртаецца ў БДУ, узначальвае кафедру эканамічнай геаграфіі БССР і 14 год з’яўляецца яе бяззменным загадчыкам. На пенсіі ад 1982.
Навуковая дзейнасць
Навуковыя інтрарэсы ў асноўным былі звязаны з эканамічнай геаграфіяй Беларусі. Пад яго навуковым кіраўніцтвам праводзіліся навуковыя даследаванні па геаграфіі галін і рэгіёнаў Беларусі, у прыватнасці па Беларускім Палессі, перспектывах развіцця гарадоў і вёсак рэспублікі.
За гады навуковай дзейнасці І. І. Труханам апублікавана больш за 50 навуковых прац. Ён з’яўляўся адным з аўтараў падручніка для ВНУ «Геаграфія Беларусі». Удзельнічаў у падрыхтоўцы Атласа БССР 1958 года, падручнікаў па эканамічнай геаграфіі СССР, даведнікаў пра СССР, рэспублікі Прыбалтыкі, Беларусь, Украіну, Малдову, Маскву.
І. І. Трухан у 1963 у складзе дэлегацыі БССР прымаў удзел у сесіі Генеральнай Асамблеі ААН.
Allium gracillimum
Allium gracillimum — від травяністых раслін сямейства ; распаўсюджаны ў Кыргызстане і Таджыкістане.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў Кыргызстане і Таджыкістане.
Шок
Шок (ад shock — удар, узрушэнне) — паталагічны працэс, які развіваецца ў адказ на ўздзеянне надзвычайных раздражняльнікаў і суправаджаецца прагрэсіўным парушэннем жыццёва важных функцый нервовай сістэмы, кровазвароту, дыхання, абмену рэчываў і некаторых іншых функцый. Па сутнасці, гэта зрыў кампенсатарных рэакцый арганізма ў адказ на пашкоджанне.
NGC 249
NGC 249 (іншае абазначэнне — ESO 29-EN9) — эмісійная туманнасць у сузор’і Тукан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ігар Мікалаевіч Шаруха
Ігар Мікалаевіч Шаруха (нар., г. Полацк, Віцебская вобласць) — беларускі географ, краязнаўца. Кандыдат педагагічных навук (2000), дацэнт (2003).
Біяграфія
Скончыў у 1992 годзе Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт па спецыяльнасці «Геаграфія», у 1998 годзе аспірантуру Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя А. А. Куляшова.
У 1993-1995 годах на кафедры педагогікі і методыкі пачатковага навучання, у 1995—2015 — на кафедры геаграфіі і аховы прыроды Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя А. А. Куляшова, у 2008—2012 — загадчык кафедры геаграфіі і аховы прыроды, у 2012—2015 — дэкан факультэта прыродазнаўства; у 2015—2016 — загадчык кафедры прыродазнаўства факультэта матэматыкі і прыродазнаўства, з 2016 года — прафесар кафедры прыродазнаўства. Сышоў з універсітэта ў 2021 годзе.
Старшыня магілёўскай абласной суполкі Беларускага геаграфічнага таварыства. Адказны рэдактар геаграфічнага часопіса абласнога аддзялення Беларускага геаграфічнага таварыства «Магілёўскі мерыдыян».
Узнагароды
Граматы Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (2003, 2010), Саюза пісьменнікаў Беларусі (1997), Беларускага таварыства «Веды» (1997, 2009), Беларускага геаграфічнага таварыства (2009), Цэнтра геафізічнага маніторынгу НАН Беларусі (2009) і інш.
Васіль Фёдаравіч Давыдзёнак
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1961 годзе. Працаваў архітэктарам, галоўным архітэктарам праектаў у Казандзіпрасельгасвадбудзе, з 1966 года — кіраўнік майстэрні, галоўны архітэктар праектаў у Гроднаграмадзянпраекце.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1975 года. Пражывае ў г. Гродне.
Творчасць
Асноўныя працы: генпланы г. Мартук Акцюбінскай вобласці (1962—1963); у аўтарскім калектыве: гандлёва-бытавыя прыбудовы да жылых дамоў па вул. Белуша (1969), будынак гаркама КПБ (1972), цэнтральны дыспетчарскі пункт «Гроднаэнерга» (1977), тры комплексы 5-, 13-павярховых жылых дамоў па вул. М. Горкага (1973—1980), 8-, 10-павярховыя жылыя дамы з блокамі абслугоўвання ў мікрараёне Фарты-2 (1975—1978), мікрараёны Фарты-1, Пярэселка-3 і Дзевятоўка (1981), Дом тэхнікі (1982) у Гродне, навучальны корпус з актавым і спартыўным заламі гандлёва-эканамічнага тэхнікума ў Навагрудку (1970).
Літвіны (Брэсцкі раён)
Літвіны́ (, Литвины) — вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Мухавецкага сельсавета. Размешчаны за 16 км на паўднёвы ўсход ад Брэста.
У складзе дзяржаўнага ўнітарнага сельскагаспадарчага прадпрыемства "Племзавод «Мухавец» (цэнтр — пас. Мухавец).
Гісторыя
Вёска заснавана ў пачатку 1920-х гадоў. Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польшчы, у Брэсцкім павеце Палескага ваяводства.
З 1939 года ў складзе БССР.
Эякі
Эякі (саманазва: dAXunhyuu) — індзейскі народ на паўднёвым усходзе Аляскі. Апошняя чыстакроўная эяк памерла ў 2008 г. , аднак 515 чалавек працягваюць лічыць сябе часткай гэтага народа.
Гісторыя
Эякі блізкі па паходжанню да атабаскаў. Да другой паловы XVIII ст. мігрыравалі да ўзбярэжжа Ціхага акіяна з унутраных раёнаў Паўночнай Амерыкі. Насялялі некалькі вёсак. Падтрымлівалі шчыльныя гандлёвыя сувязі з тлінкітамі. Варагавалі з сугпіят. Эякі моцна пацярпелі падчас войн паміж Расіяй і тлінкітамі, аднак да сярэдзіны XIX ст. здолелі ўсталяваць мірныя адносіны з РАК. Да эякаў накіроўваліся праваслаўныя місіі. У канцы XIX ст. сярод эякаў пачалася эпідэмія воспы. Да 1906 г. іх колькасць скарацілася да 60. Апошняя чыстакроўная эяк Мары Сміт Джонс памерла 21 студзеня 2008 г.
Культура
Эякі займаліся рыбалоўствам і паляваннем на марскіх звяроў. Асабліва важным для забеспячэння з'яўляўся лоў ласося. Будавалі доўгія драўляныя лодкі, што ўмяшчалі да 10 чалавек. Практыкавалася абшчынная маёмасць на ўгоддзі, хаты і лодкі.
Эякі падзяляліся на 2 матрылінейныя групы Крумкача і Арла. Адлік сваяцтва вёўся па жаночай лініі. Шлюб знутры групы забараняўся. Жаніх адпрацоў нявесту ў сям'і яе бацькоў. У вёсках эякаў вылучаліся мужчыны, якія вялі жаночы лад жыцця і не ўступалі ў шлюб. Сустракалася палігінія. На чале родаў стаялі правадыры. Значную ролю ў жыцці эякаў адыгрывалі шаманы.
Мова
У нашы дні эякская мова з'яўляецца мёртвай, аднак робяцца захады да яе адраджэння.
Сімфонія № 6 (Моцарт)
Сімфонія № 6 фа мажор KV 43 — сімфонія Вольфганга Амадэя Моцарта, напісаная ў 1767 годзе (кампазітару было 11 гадоў). Аўтограф партытуры сёння захоўваецца ў Бібліятэцы Ягелонскага ўніверсітэта у Кракаве.
Гісторыя напісання і першае выкананне
Юны Моцарт пачаў пісаць сімфонію ў Вене, аднак увосень 1767 года ў горадзе вылілася эпідэмія воспы, і ўся сям’я з’ехала ў мараўскі горад Оламаўц. Тут сімфонія і была скончана. Нягледзячы на ад’езд, маленькі Моцарт усё ж захварэў на воспу. Яго лячэнне арганізаваў рэктар Оламаўцкага ўніверсітэта граф Падстацкі, і праз 2 месяца хлопчык акрыяў. 30 снежня 1767 года ў горадзе Брно адбыўся канцэрт, арганізаваны графам фон Шратэнбах, братам архібіскупа Зальцбурга, на якім у тым ліку ўпершыню прагучала сімфонія № 6. У канцэрце таксама брала ўдзел 15-гадовая сястра Моцарта Марыя. Мясцовы святар запісаў: «Я прысутнічаў на музычным канцэрце ў гарадскім доме, вядомым як „Карчма“, у якім адзінаццацігадовы хлопчык з Зальцбурга і яго пятнаццацігадовая сястра акампанавалі на розных прыладах для жыхароў Брно, выклікаючы ў кожнага захапленне» У памяць пра гэты канцэрт сёння ў Брно штогод праводзяць конкурс маладых піяністаў да 11 гадоў.
Структура
Сімфонія напісана ў чатырох частках. Час гучання — прыкладна 16 хвілін.