cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Парламенцкія выбары ў Беларусі (2000)
У 2000 годзе адбыліся выбары дэпутатаў у Палату прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь другога склікання. Аднак яны байкатаваліся 7 з 9 апазіцыйных партый.
Перадвыбарчае становішча
Гэтыя выбары ў 110-мясцовую Палату прадстаўнікоў былі першымі, што адбыліся ў Беларусі пасля кансультатыўнага рэферэндуму 1996 года, пытанні якога аднак змянілі Канстытуцыю намаганнямі прэзідэнта Аляксандра Лукашэнкі. Увосень 1999 года адбыліся безвыніковыя перамовы між прадстаўнікамі Лукашэнкі і апазіцыяй аб доступе да ўрадавага вяшчання, выбарчым заканадаўстве і паўнамоцтвах парламента. У студзені 2000 года прызначаны Лукашэнкам Нацыянальны сход ухваліў Выбарчы кодэкс (ВК), а ў чэрвені ўнёс у яго праўкі. Сем апазіцыйных партый вырашылі байкатаваць выбары.
Прававыя ўмовы
ВК ад 24 красавіка 2000 года з чэрвеньскімі папраўкамі не забяспечваў шматпартыйнай прадстаўніцтва ў Цэнтральнай выбарчай камісіі і абмяжоўваў перадвыбарчае агітаванне. Трэцяя частка Артыкула 167 Адміністатыўнага кодэксу 1984 года працягвала выкарыстоўвацца для пераследу за заклікі да байкоту выбараў, што пацягнула за сабой асуджэнне напярэдадні выбараў больш як 100 асоб.
Паводле ВК для абрання дэпутата ў першым туры патрабавалася галасаванне больш як 50% улічаных у выбарчай акрузе выбаршчыкаў і атрыманне адным з вылучэнцаў больш як паловы пададзеных галасоў. Калі ніхто з вылучэнцаў не набіраў больш як паловы галасоў, але галасавала больш як палова выбаршчыкаў, другі тур адбываўся між дзвюма вылучэнцамі, якія атрымалі найбольшую колькасць галасоў. Калі ў другім туры яўка не дасягала больш як 25% выбаршчыкаў, адбываліся паўторныя выбары разам з новым улікам вылучэнцаў.
Выбарчыя камісіі
Правядзенне выбараў ажыццяўлялася Цэнтральнаю камісіяй па выбарах і рэферэндумах (ЦВК), 110 акруговымі выбарчымі камісіямі (АВК) і 6'693 ўчастковымі выбарчымі камісіямі (УВК). Склад выбарчых камісіяў прызначаўся выканаўчаю ўладаю пераважна з ліку чыноўнікаў і супрацоўнікаў урадавых прадпрыемстваў. З 330 пасад старшыняў, іх намеснікаў і сакратароў АВК чыноўнікі і кіраўнікі ўрадавых прадпрыемстваў занялі 86%. 11 верасня 2000 года Лукашэнка прызначыў у ЦВК дадаткова 9 членаў без права голасу ад палітычных партый, што бралі ўдзел у выбарах. У тым ліку былі 2 прадстаўнікі ад апазіцыйных партый — ліберальна-дэмакратычнай (ЛДП) і камуністаў (ПКБ).
Улік вылучэнцаў
Вылучэнне ажыццяўлялася партыямі, працоўнымі калектывамі і зборам 1'000 подпісаў выбаршчыкаў. З 768 вылучэнцаў улік у АВК прайшлі 550. З 218 вылучэнцаў, якім адмовілі ва ўліку, скаргі ў ЦВК падалі 146. ЦВК паставіла на ўлік 23 вылучэнцы. З 123 вылучэнцаў, якім адмовіла і ЦВК, 85 падалі скаргі ў Вярхоўны суд Рэспублікі Беларусь. Вярхоўны суд паставіў на ўлік толькі 5 вылучэнцаў. Такім чынам, уліку дамагліся 578 вылучэнцаў. Аднак пазней 11 вылучэнцаў зняліся з выбараў. Улік яшчэ аднаго вылучэнца скасавалі. Ва ўліку адмовілі 20% вылучэнцам ад партый і рабочых калектываў. АВК адмовіліся таксама ад уліку каля 50% самавылучэнцаў, якія сабралі па больш як 1'000 подпісаў выбаршчыкаў і пераважна належалі да апазіцыі, аднак не да ЛДП і ПКБ. Каля паловы з 578 ўлічаных вылучэнцаў ішлі ад 9 партый, у тым ліку 7 праўрадавых і 2 апазіцыйных — ЛДП і ПКБ. Яшчэ 7 апазіцыйных партый ладзілі байкот выбараў, хоць Сацыял-дэмакратычная партыя «Народная Грамада» (СДП «НГ») дазволіла сваім членам пайсці на выбары ў якасці незалежных вылучэнцаў. Агулам ад апазіцыі йшло 20 улічаных вылучэнцаў. Ва ўліку адмаўлялі на падставе памылак у дэкларацыях вылучэнцаў аб сваіх даходах і ўласнасці, а таксама 15% сумнеўных подпісаў, сабраных у падтрымку. На прэс-нарадзе 18 верасня старшыня ЦВК Лідыя Ярмошына заявіла: «Выбарчыя камісіі стараліся ўлічыць так званых значных асоб, часам даруючы зробленыя імі памылкі».
Перадвыбарчае агітаванне і вяшчанне
Падчас вобшука няўрадавай друкарні «Мэджык» 13 верасня канфіскавалі тыраж няўрадавае газеты «Рабочы», што змяшчала заклік да байкоту парламенцкіх выбараў. Уласніка і кіраўніка друкарні Юрыя Будко звінавацілі паводле трэцяй часткі Артыкула 167 Адміністрацыйнага кодэксу, аднак абвінавачанне знялі 18 верасня. Урад замарозіў рахунак друкарні 11 кастрычніка. 13 кастрычніка ўрад прыгразіў адборам друкарскага абсталявання, каб нібыта спагнаць падаткі, пратэрмінаваныя зачыненым у 1997 годзе прадстаўніцтвам Фонду Сораса, што выступала дабрачынцам той друкарні. У перадачы «Таемныя спружыны палітыкі» 21 верасня на БТ Беларускі Народны Фронт (БНФ) параўналі з «фашысцкімі калябарантамі» падчас другое сусветнай вайны. 7 кастрычніка старшыню БНФ Зянона Пазняка нараклі «свіннёй, добра падкормленай заходняй ежай». 9 і 10 кастрычніка ў перадачы «Панарама» вядучы сцвярждаў, што Марш свабоды праваліўся. Таксама журналіст дадаў, што апазіцыі спатрэбяцца заходнія бомбы, а не грошы, каб падарваць існы дзяржаўны лад. Таксама БТ парушала Артыкул 46 ВК, што забараняў грамадскія апытанні, двойчы — 5 і 9 кастрычніка. 12 і 13 кастрычніка ў перадачы «Лялькі» журналіст БТ параўнаў правадыроў апазіцыі з нацыянал-сацыялістамі. Апазіцыі так і не далі адказаць на абразы, закіды і паклёп ва ўрадавых выданнях. Аднак 2 прадстаўнікі апазіцыі — Станіслаў Шушкевіч з Сацыял-дэмакратычнай Грамады і Аляксандр Дабравольскі з Аб'яднанай грамадзянскай партыі (АГП), патрапілі ў эфір расійскага тэлеканала «ГРТ» за тыдзень да выбараў. Яны патлумачылі прычыну байкота выбараў і наракалі на адсутнасць доступу да ўрадавага вяшчання ў Беларусі.
Назіранне
У рамках Цэнтральнай каардынацыйнай рады (ЦКР) за выбарамі назіралі 7 няўрадавых аб'яднанняў (НУА):
ЦКР заснавала 70 узгадняльных цэнтраў і мела больш як 5 тысяч улічаных назіральнікаў. ЦКР таксама вылучыла 470 асоб у склад выбарчых камісіяў, з якіх зацвердзілі толькі 20. Яе назіральнікі задакументавалі ўрадавае ўмяшанне ў ход выбараў і прыйшлі да высновы, што ў 34 выбарчых акругах прагаласавала менш як палова выбаршчыкаў, неабходных для прызнання выбараў адбыўшыміся. Тым часам ЦВК налічыла толькі 13 такіх акруг.
15 кастрычніка на выбарах прысутнічала каля 150 замежных назіральнікаў, з якіх 75 ад СНД. Яны знаходзіліся ў краіне не больш як 5 дзён і размяшчаліся ў гасцініцах за кошт ЦВК. Пад канец іх назірання ЦВК выдала тым назіральнікам на подпіс тэкст падрыхтаванай заявы аб тым, што «парламенцкія выбары былі важнаю ступенню развіцця народаўладдзя ў Беларусі».
Вынікі
Паводле ЦВК у першым туры яўка выбаршчыкаў перавысіла 50 % ў 97 акругах з 110, а выбрання дасягнуў 41 дэпутат. Сярэдняя ўяка ў першым туры паводле ЦВК склала 61,08 %, а ў другім — 52 %. У другім туры дэпутатамі сталі яшчэ 56 асоб. Дадзеныя падлікі аспрэчваліся назіральнікамі. Паўторныя выбары праводзіліся ў 13 акругах 18 сакавіка 2001 года. З 20 вылучаных ад апазіцыі шляхам збору подпісаў кандыдатаў выбрання ў першым туры не дасягнуў ніводны. Толькі тры апазіцыйныя вылучэнцы сталі дэпутатамі ў другім туры — былыя члены АГП Уладзімір Навасяд і Юрый Марозаў, а таксама старшыня «Яблыка» Вольга Абрамава. Дэпутацкага месца таксама дамогся Аляксей Ваганаў з ЛДП.
Праўрадавыя партыі атрымалі наступную колькасць месцаў:
Мянькі
Мянькі — беларуская народная гульня, таксама тапонім:
Прымакі (п’еса)
«Прымакі» — п'еса Янкі Купалы («сцэнічны жарт у адной дзеі»), завершаная 31 ліпеня 1913 года. Упершыню надрукаваная ў газеце «Рунь» у 1920 годзе (№ 5—8). Белавы аўтограф і машынапісны тэкст з праўкамі аўтара захоўваюцца ў Літаратурным музеі Янкі Купалы.
Сюжэт
Падзеі твору адбываюцца на вёсцы. Максім Кутас прачынаецца ў чужой хаце і не можа зразумець, дзе ён і чаму сюды трапіў. Даведаўшыся, што начаваў у кумы Даміцэлі, ён, як і яна, вельмі перажывае. Але добра паснедаўшы, абое павесялелі і выправіліся шукаць: Даміцэля — мужа Трахіма Сініцу, Максім — жонку Паланею. Тыя (яны таксама начавалі разам) у сваю чаргу шукаюць іх. Урэшце ўсе збіраюцца ў хаце Трахіма і пачынаецца агульная валтузня і сварка. З'яўляюцца ўраднік з соцкім і высвятляюцца ўсе непаразуменні: на першы дзень Сёмухі Трахім і Максім у манапольцы, перапіўшы, заспрачаліся, чыя жонка горшая, ды, каб развязаць спрэчку, вырашылі імі памяняцца. Мацейка Кутас і Кацярына Сініца, якія кахаюць адзін аднаго, пасьмейваюцца са сваіх бацькоў. Калі ж тыя нарэшце мірацца паміж сабою, яны дамагаюцца іх блаславення.
Апісанне
Твор напісаны ў жанры народнага анекдоту і камедыі становішчаў з выкарыстаннем фарсавых сітуацый. Для п'есы ўласцівыя дасціпнасць і сакавітасць мовы, кідкасць фарбаў у абмалёўцы характараў герояў. Хаця п'еса па сваім сацыяльным гучанні і мастацкім абанульненні не ўздымаецца да ўзроўню сваёй папярэдніцы — камедыі «Паўлінка», — набыты Купалам у часе працы над «Паўлінкай» вопыт і майстэрства камедыяграфа ў ёй вельмі адчуваюцца. Аўтар выкарыстаў у п'есе традыцыі і прыёмы народных камедый і інтэрмедый, народныя песні, прыпеўкі. Адчуваецца ўплыў «Пінскай шляхты» В. Дуніна-Марцінкевіча, асабліва ў абмалёўцы характараў галоўных герояў.
Пераклады і мастацкія ўвасабленні
На рускую мову п'есу пераклаў А. Пракоф'еў, на польскую — С. Артоўскі.
Камедыя заняла прыкметнае месца на беларускай прафесійнай і аматарскай тэатральнай сцэне. У 1936 годзе пастаноўку п'есы ажыццявіў Беларускі дзяржаўны тэатр (БДТ—2) і прадставіў разам з камедыяй «Паўлінка» на гастролях у Бабруйску. Беларускі дзяржаўны тэатр (БДТ—1) паставіў «Вечар беларускіх вадэвіляў», у які побач з «Паўлінкай» увайшлі «Прымакі» (прэм'ера адбылася 25 мая 1944 года ў Томску). У 1972 годзе п'есу ставілі Гродзенскі абласны драматычны тэатр і Беларускі тэатр юнага гледача. П'еса ставілася як дыпломныя спектаклі ў Беларускім тэатральна-мастацкім інстытуце ў 1958 і 1979 гадах. П'есу таксама ставілі шматлікія народныя тэатры і самадзейныя калектывы Беларусі. У 1959 годзе п'еса ставілася на Беларускім радыё. Удзельнікамі радыёпастаноўкі сталі П. Малчанаў, В. Пола, Г. Глебаў, Г. Макарава. У 1967 годзе купалаўскі твор знайшоў сваё ўвасабленне ў тэлевізійным спектаклі Беларускага тэлебачання. У 2007 годзе адбылася новая пастаноўка «Прымакоў» у Гродзенскім абласным драматычным тэатры.
Ганна Грэта Відэ
Ганна Грэта Відэ (швед. Anna Greta Wide,,  — , там жа) — шведская паэтэса.
Біяграфія і творчасць
Нарадзілася ў 1920 годзе ў Гётэбаргу. Яе бацькамі былі Ота Відэ, настаўнік, і яго жонка Ані К’ельмер. Ганна Грэта хадзіла ў школу для дзяўчынак і скончыла яе з адзнакай у 1940 годзе. У 1951 годзе яна скончыла Гётеборгский каледж са ступенню магістра мастацтваў, пасля чаго працавала настаўніцай шведскай мовы ў сярэдніх школах Гётэбарга і Кунгсбаккі.
Пісаць вершы Ганна Грэта пачала з маленства, а першы паэтычны зборнік, «Nattmusik», апублікавала ў 1942 годзе. У эпоху мадэрнізму Ганна Грэта пісала традыцыйныя рыфмаваныя вершы, якія адрозніваліся тэхнічнай дасканаласцю, багатай вобразнасцю і сур’ёзнасцю тэм. У 1944 годзе выйшаў другі яе зборнік, «Orgelpunkt», пасля чаго рушыла ўслед доўгая паўза. Наступны зборнік, «Dikter i juli», быў выдадзены толькі ў 1955 годзе і стаў самым значным творам паэтэсы. Прасякнуты хрысціянскай верай, ён адрозніваецца больш свабоднай формай і адсутнасцю рыфмы. За ім рушылі ўслед «Broar» (1956), «Kyrie» (1960) і «Den saliga osäkerheten» (1964). У 1956 годзе Ганне Грэце была прысуджана Экерстэйнаўская літаратурная прэмія. Некаторыя вершы паэтэсы пасля былі пакладзены на музыку.
Анатоль Барысавіч Чорны
Анатóль Барӹсавіч Чóрны (,, Калінінградская вобласць, РСФСР) — беларускі палітык, міністр архітэктуры і будаўніцтва Беларусі.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1958 годзе ў г. Чарняхоўск Калінінградскай вобласці РСФСР.
У 1983 годзе скончыў Магілёўскі машынабудаўнічы інстытут.
З 1983 да 1986 года — майстар ўпраўлення механізацыі «Магілёўсельбуд».
з 1986 да 1999 года — майстар, галоўны механік, начальнік вытворча-тэхнічнага аддзела, намеснік начальніка па вытворчасці, галоўны інжынер упраўлення механізацыі № 106 спецтрэста «Магілёўаблсельбуд».
З 1999 да 2002 года — начальнік упраўлення механізацыі № 120 Будтрэста № 12, г. Магілёў.
З 2002 да 2010 года — генеральны дырэктар ААТ «Лаўсанбуд», г. Магілёў.
З 2010 да 2013 года — намеснік, першы намеснік старшыні Магілёўскага аблвыканкама.
З 15 кастрычніка 2013 — міністр архітэктуры і будаўніцтва.
16 кастрычніка 2015 года пастановай Савета Міністраў № 870 у складзе Урада склаў свае паўнамоцтвы перад нававыбраным Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь, а 17 снежня 2015 года ўказам Прэзідэнта № 500 зноў зацверджаны на пасадзе міністра.
18 жніўня 2018 года вызвалены з пасады Міністра архітэктуры і будаўніцтва Рэспублікі Беларусь.
Беразінскае
Беразі́нскае (, Березинское) — аграгарадок у Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарадзілаўскага сельсавета. Знаходзіцца за 25 км на паўднёвы захад ад горада і чыгуначнай станцыі Маладзечна. 1645 жыхароў, 717 гаспадарак (2010).
Інфраструктура
У пасёлку размешчаны: УП «Беразінскае», сярэдняя школа, клуб, бібліятэка, бальніца, дзіцячы сад, музычная школа, 4 магазіны.
Лоўленд
Лоўленд (Lowlands, a' Ghalldachd, Lallans) — адна з дзвюх гісторыка-геаграфічных частак Шатландыі. Тэрмін выкарыстоўваецца разам з тэрмінам Хайленд. Займае рыфтавую частку Сярэднешатландскай нізіны (Central Belt), усходняе ўзбярэжжа і Паўночна-Шатландскае нагор'е.
Пад Лоўлендам у Шатландыі разумеюць тэрыторыю, населеную жыхарамі, дамінуючай мовай якіх да позняга Сярэднявечча была англа-шатландская мова (дыялект англійскай мовы, адна з германскіх моў, роднасная англійскай). Насельніцтва Хайленда, у адрозненне ад Лоўленда, выкарыстоўвала пераважна кельцкую шатландскую мову.
Бярозкі (Маладзечанскі раён)
Бяро́зкі (, Берёзки) (да 1948 года Тро́цкія ) — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарадзілаўскага сельсавета.
Варшава
Варшава (Warszawa ) — сталіца Польшчы з 1596 г. Афіцыйная назва — Сталічны горад Варшава (Miasto Stołeczne Warszawa). Насельніцтва 1,727 млн жыхароў (2014), з прыгарадамі 2,88 млн. (2009). Варшава — 9-ы па колькасці насельніцтва горад ЕС. Плошча горада 516,9 км², плошча гарадской агламерацыі (Obszar Metropolitalny Warszawy) 6100,43 км².
Порт на рацэ Вісла, прыкладна за 260 км ад узбярэжжа Балтыйскага мора; міжнародны аэрапорт. Машынабудаванне (аўтабудаванне, электратэхнічнае і інш.), металаапрацоўка і металургія, хімічная, парфумерная, паліграфічная, лёгкая прамысловасць. Універсітэт (1818). Нацыянальны музей, археалагічны музей. «Тэатр Велкі», «Тэатр Па-польску», «Тэатр нарадовы» і інш. Міжнародны музычны фестываль «Варшаўская восень», арганізаваны ў 1956 Тадэвушам Бердам і Казімірам Сероцкім. Метрапалітэн.
Варшава дала імя Варшаўскай канфедэрацыі, Варшаўскаму герцагству, Варшаўскаму дагавору (і адпаведнай арганізацыі), Варшаўскай канвенцыі.
Сярэднявечча
Першым паселішчам на тэрыторыі сучаснай Варшавы было заснаванае ў IX ст. Старое Брудна, якое праіснавала да XI ст. Новае ўмацаванае паселішча — Яздуў — узнікла ў XIII ст. і было знішчана войскам Міндоўга ў 1262 г. Першыя пісьмовыя згадкі пра Варшаву належаць да перыяду з 1281 да 1321 гг. У 1334 г. князь Трайдзень I надаў Варшаве Кульмскае права, і тады ў горадзе пасялілася шмат купцоў з Торуні.
У XIV ст. Варшава ўваходзіць у склад аб’яднанай Польшчы і становіцца часткай Чэрскага герцагства. У гэты час у Старым горадзе былі пабудаваныя два шэрагі гарадскога муру. У 1380 г. быў заснаваны Новы горад, які ў 1408 г. таксама атрымаў Кульмскае права. У 1413 г. Януш І Старэйшы перанёс сталіцу мазавецкага Чэрскага герцагства з Чэрска ў Варшаву. Пасля Крэўскай уніі горад хутка развіваецца, дзякуючы выгаднаму геаграфічнаму становішчу паміж абедзвюма сталіцамі — Вільняй і Кракавам. У 1548 г. каралева Бона Сфорца пераносіць свой двор з Вавелю ў Кракаве ва Уяздоўскі замак у Варшаве.
Хвастоў
Хвастоў — рускае прозвішча.
Варшава
Рэч Паспалітая
Пад час Польска-шведскай 1655-60 і Паўночнай войнаў Варшава была неаднаразова разбурана шведскімі войскамі, але хутка адбудоўвалася.
З другой паловы XVIII ст. Варшава з’яўляецца важнейшым палітычным, эканамічным, культурным і асветніцкім цэнтрам краіны.
Шматлікія помнікі Варшавы ў выніку Другой сусветнай вайны былі разбураны, але ў пасляваенныя гады адбудаваныя. Таму адрэстаўраваны гістарычны комплекс у цэнтры Варшавы з’яўляецца свайго роду «астраўком» памяці аб старой, даваеннай Варшаве і сувяззю часоў. У 1980 годзе ён быў занесены ў спіс помнікаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Клімат
Клімат Варшавы — умерана-кантынентальны, з мяккай зімой і цёплым, вільготным летам. Сярэдняя тэмпература ўзімку ад +2 °C да −5 °C, улетку — ад +15 да +20 °C. Клімат Варшавы — адзін з найбольш камфортных сярод гарадоў умеранага пояса, спякота вышэй +30 °C бывае рэдка і кароткачасова, маразы ніжэй −15 °C таксама бываюць рэдка. Восень зацяжная і цёплая, вясна прыходзіць паступова.
Адміністрацыйны падзел
Варшава мае статус павета (powiat) і складаецца з 18 раёнаў (dzielnic). Варшава мае два гістарычных цэнтра — Стары горад (Stare Miasto) і Новы горад (Nowe Miasto) у раёне Сьрудмесце (Śródmieście).
Геаграфія
Стары горад
Новы горад
Прамысловасць
Горад з’яўляецца цэнтрам машынабудавання, хімічнай прамысловасці, вытворчасці будаўнічых матэрыялаў і інш.
Аўтамабільны транспарт
Горад з’яўляецца галоўным транспартным вузлом Мазовіі. Праз горад праходзяць 5 хуткасных дарог: S2, S7, S8, S17, S79; 2 нацыянальныя дарогі: DK61 і DK79 і 10 мясцовых дарог: DW580, DW631, DW633, DW634, DW637, DW638, DW719, DW724, DW801 і DW898.
Адной з галоўных задач горада з’яўляецца развіццё гарадской транспартнай сеткі, якая можа стаць альтэрнатывай прыватнаму аўтамабільнаму транспарту, роля якога ў цэнтры горада будзе абмежаваная. У 1999 годзе ў цэнтры горада створана зона платнай паркоўкі.
Гарадскі транспарт
Сістэма гарадскога транспарту складаецца з аўтобусных ліній, трамваяў, метро і гарадской чыгункі. Усе лініі каардынуюцца Упраўленнем грамадскага транспарту.
У апытанні, праведзеным у 2018 годзе, 84 % ацанілі грамадскі транспарт у Варшаве як добры і вельмі добры, у той час як у апытанні 2020 года 93 % мелі ацэнкі добра і вельмі добра, і дадаткова 45 % рэспандэнтаў заявілі, што карыстаюцца ім кожны дзень ці амаль кожны дзень.
Чыгунка
У Варшаве 6 буйных чыгуначных вакзалаў — Цэнтральны, Гданьскі, Сярэдмескі, Віленскі, Усходні і Заходні — і больш за 40 меншых станцый і пасажырскіх прыпынкаў.
Адукацыя і навука
У горадзе размяшчаецца Польская АН, Нацыянальная бібліятэка. Варшаўскі ўніверсітэт — буйнешы навучальны і навуковы цэнтр Польшчы, заснаваны ў 1816.
У Варшаве каля 40 музеяў.
Тэатры
Першая тэатральная зала ў Варшаве была створана ў летняй сядзібе Ганны Ягелонкі ў Уяздове. Там 12 студзеня 1578 г. падчас вяселля Яна Замойскага і Крыстыны Радзівіл ў прысутнасці каралевы і караля Стэфана Баторыя адбылося інсцэніраванне Янам Каханоўскім Адказ грэчаскім паслам. У 1748 г. быў узведзены першы будынак публічнага тэатра пад назвай «Аперальная».
Штогод у пачатку ліпеня праходзіць Міжнародны фестываль вулічнага мастацтва.
Музыка
Нацыянальная філармонія знаходзіцца ў Варшаве.
Вялікія музычныя канцэрты арганізуюцца ў асноўным у Кангрэс-холе, на Нацыянальным стадыёне, у Торвар-холе, на іпадроме Служавец і аэрапорце ў Бемове, а меншыя — у тэатрах.
Гарады-пабрацімы
Варшава з’яўляецца горадам-пабрацімам наступных гарадоў:
Цюркі
Цюркі — этнамоўная супольнасць. Прадстаўнікі супольнасці гавораць на мовах цюркскай групы.
Юсефін Асплунд
Марыя Юсефін Асплунд (швед. Maria Josefin Asplund, нар. г., ) — шведская актрыса. Яна выканала ролю Пернілы, дачкі Мікаэля Блумквіста ў фільме «Дзяўчына з татуіроўкай дракона» (2011). Таксама сыграла галоўную ролю ў фільме «Кола», які з’яўляецца кінаадаптацыяй шведскага бестсэлера.
У 2007—2010 гадах вучылася ў прэстыжнай гімназіі Södra Latin у Стакгольме.
Геогліф
Гео́гліф — нанесены на зямлю геаметрычны або фігурны ўзор, як правіла, даўжынёй больш за 4 метраў. Многія геогліфы настолькі вялікія, што іх можна разгледзець толькі з паветра (найбольш вядомы прыклад — геогліфы Наскі).
Лэнд-арт
Гісторыя
Узнік у 1960-я гады ў ЗША і краінах Заходняй Еўропы як рэакцыя на экалагічныя праблемы і камерцыялізацыю мастацтва. Першапачаткова творы лэнд-арту ствараліся на т.зв. ускраінных прасторах (пустыні, астравы, аддаленыя ад жылых месцаў вадаёмы і інш.).
Заснавальнікі кірунку (Д. Опенгайм, Р. Лонг, В. дэ Марыя, Р. Смітсан, М. Хейзер) ажыццяўлялі буйнамаштабныя праекты на вялікай прыроднай прасторы: капалі равы, рабілі насыпы, праводзілі на зямлі барозны, лініі вапнай або камянямі і інш. Іх формы часта нагадвалі знакі культур старажытных плямён, якія жылі на гэтай тэрыторыі. Пазней месцамі правядзення падобных акцый сталі пераважна лясныя гушчары, паляны, узбярэжжы рэк і азёр, дзе ствараліся інсталяцыі з прыродных матэрыялаў (ствалы дрэў, лісце, галіны, камяні, дзірван і інш.).
У задуму твора ўключаюцца яго змены пад уздзеяннем атмасферных з'яў, росту раслін і інш. прыродныя працэсы. Твор звычайна ахоплівае вялікую плошчу і цалкам бачны толька з вялікай вышыні.
Найбольш вядомы ўзор лэнд-арта — «Спіральная дамба» Смітсана ў Вялікім Салёным возеры ў ЗША (1970).
Сярэднешатландская нізіна
Сярэднешатландская нізіна (Central Lowlands) — нізінныя раёны ў паўночнай частцы вострава Вялікабрытанія, якая раздзяляе Паўночна-Шатландскае нагор’е і Паўднёва-Шатландскае ўзвышша. На паўночным захадзе мяжой лічыцца лінія ад Дамбартана да Стонхейвена. Заходні бераг нізіны абмежаваны залівам Ферт-оф-Клайд; ва ўсходні ўразаюцца Ферт-оф-Тэй і Ферт-оф-Форт.
Алена Масла
Алена Масла (, в. Мілашова,, Віцебская вобласць, Беларусь) — беларуская пісьменніца-казачніца.
Сярэднешатландская нізіна
Нізіна складзена чырванаколернымі пясчанікамі, сланцамі і вапнякамі, перакрытымі чахлом марэны. Месцамі сустракаюцца астанцавыя кражы і ўзгоркі пераважна са старажытных вывергнутых парод. Маюцца радовішчы каменнага вуглю. Па схілах кражаў і ўзгоркаў — хваёвыя і бярозавыя лясы, верасовыя пусткі.
Алена Масла
Біяграфія
Нарадзілася ў сям’і настаўнікаў-філолагаў. Друквацца пачала з 10 гадоў, дэбютавала ў часопісе «Бярозка», у якім выходзілі і шматлікія яе наступныя публікацыі. Таксама публікавалася ў газ. «Чырвоная змена». Школу закончыла з залатым медалём.
З 1984 па 1989 год навучалася на факультэце журналістыкі БДУ. Пасля навучання працавала фотакарэспандэнтам у газеце «Піянер Беларусі» («Раніца»), рэдактарам краязнаўчага аддзела ў газеце «Туризм и отдых», рэдактарам аддзела часопіса «Качели», галоўным рэдактарам газеты «Переходный возраст». У 2005 г. выйшла яе першая кніга.
З 2006 года — загадчыца рэдакцыі дзіцячай літаратуры выдавецтва «Мастацкая літаратура». Пазней узначальвала часопіс «Бярозка» (?-2011). З 2011 па 2014 год — у выдавецтве «Мастацкая літаратура».
З лістапада 2009 года з’яўлялася сябрам Саюза пісьменнікаў Беларусі, адкуль выйшла ў ліпені 2013 года.
Член рэдкалегіі часопіса «Вясёлка», шэрагу часопісаў выдавецтва «Пачатковая школа».
Творчасць
Алена Масла піша казкі для дзяцей і падлеткаў. Друкавалася ў часопісах «Маладосць», «Дзеяслоў», «Вясёлка», газеце «Літаратура і мастацтва» і інш.. З’яўляецца аўтарам кніг і шэрагу публікацый у перыёдыцы на тэму развіцця беларускай дзіцячай літаратуры.
У 2011 годзе распачала праект «Мілашоўска-Мілашаўскіх чытанняў» падчас 100-гадовага юбілею Нобелеўскага лаўрэата, паэта і перакладчыка Чэслава Мілаша. Праект прадугледжвае адметныя літаратурныя і гістарычныя мерапрыемствы, якія праводзяцца як на Міёршчыне, так і ў Віцебску, Мінску, Літве. З сакавіка 2022 года вядзе аўтарскую рубрыку «Кніжная паліца», у якой расказвае пра беларускія кнігі для дзяцей з асабістай хатняй бібліятэкі.
Удзельніца канферэнцыі славістаў у Швецыі, шведскай цырымоніі ўзнагароджання прэміяй Астрыд Ліндгрэн, «круглых сталоў» па праблемах дзіцячай літаратуры і кнігавыдання на Міжнародных кніжных кірмашах у Мінску, Львове, Вільнюсе, сябра журы літаратурных прэмій імя Янкі Маўра, імя Цёткі.
Творы Алены Масла перакладзены на украінскую, сербскую мовы.
Біргіта Андэрсан
Ула Біргіта Хелена Андэрсан Бай (народжаная Андэрсан, нар. ) — шведская актрыса і комік. Лаўрэат прэміі Hedersguldbaggen Шведскага інстытута кіно (2015).
Біяграфія
Біргіта Андэрсан нарадзілася 20 красавіка 1933 года ў шведскім горадзе Марыестад ў сям’і гандляра.
Сваю папулярнасць яна здабыла як актрыса розных музычных шоу, дзе выступала спачатку разам з Павелам Рамелем і Карлам Герхардам і затым з камедыйным дуэтам Хасэ і Таге. Сярод найбольш вядомых яе работ — ролі ў фільмах і шоў Gula Hund, Att Angöra en Brygga, Spader, Madame !, Äppelkriget, Ägget är löst, Picassos Äventyr і Häxan Surtant.
У 1967 годзе яна выканала ролю Бабулькі-дробкі-з-чайную-лыжку (персанаж кнігі Альфа Пройсена) ў шведскім калядным календары з аднайменнай назвай. Гэты тэле- і радыёсерыял меў вялікі поспех. Пазней у яна выканала ролю Букля ў дзіцячым шоу Från A till Ö — En Resa Orden runt (1974) і маленькага троля Дэйзі ў шоў Trolltider (1979).
У 1989 і 1995 гадах выканала ролю Дорыс у камедыйным кінасерыяле Jönssonligan (Банда Ёнсана).
Марыя Баневі
Ганна Марыя Сесілія Баневі (Anna Maria Cecilia Bonnevie, нар., Вестэрос, Швецыя) — шведска-нарвежская актрыса тэатра і кіно.
Біяграфія
З сям’і акцёраў, бацька — швед, маці — нарвежка. У 1997 годзе скончыла Шведскую нацыянальную акадэмію акцёрскага і пластычнага мастацтва ў Стакгольме. У тым жа годзе дэбютавала ў Каралеўскім драматычным тэатры (швед. Dramaten).
Марыя Баневі — адна з самых папулярных актрыс у Каралеўскім драматычным тэатры ў Стакгольме, на сцэне якога яна не раз з’яўлялася ў драмах Ібсена і Стрындберга, у пастаноўках Інгмара Бергмана. Уладальніца прэміі Аманда і прыза Манрэальскага фестывалю 2002 года ў намінацыі «Лепшая жаночая роля» за карціну «Я — Дзіна» рэжысёра Оле Борнедаля паводле рамана Херб’ёрг Васму «Кніга Дзіны». Выканала адну з галоўных роляў у фільме Андрэя Звягінцава «Выгнанне» (2007). Уваходзіла ў журы МКФ у Карлавых Варах (2009).
Боржак Дочкал
Бо́ржак До́чкал (Bořek Dočkal; нар., Местац-Кралавэ, Чэхаславакія) — чэшскі футбаліст, паўабаронца. Ігрок нацыянальнай зборнай Чэхіі (2012—2022).
Кар’ера
Займацца футболам Боржак пачаў у горадзе Подзебрады. Таленавітага паўабаронцу запрыкмецілі ў пражскай «Славіі», куды малады хлопец з’ехаў у 10 гадоў. Скончыўшы акадэмію «Славіі», Дочкал дэбютаваў у асноўным складзе каманды ў матчы супраць «Кладна». Свой першы гол за клуб забіў у трэцім матчы, які праходзіў супраць «Цепліцаў». У 2008 годзе ігрок накіраваўся ў клуб «Слован».
Пасля некаторага часу праведзенага за мяжой у жніўні 2013 года паўабаронца вярнуўся на радзіму, дзе падпісаў трохгадовы кантракт са сталічнай «Спартай». У лютым 2017 года стаў іграком кітайскага клуба «Хэнань Цзянье». У лютым 2018 года на правах арэнды далучыўся да клуба амерыканскай МЛС «Філадэльфія Юніян».
У лютым 2019 года вярнуўся ў «Спарту», дзе і завяршыў кар’еру ў 2022 годзе.
Дасягненні
«Слован»:
«Спарта»:
Нацыянальная музычная акадэмія Украіны імя Пятра Чайкоўскага
Нацыянальная музычная акадэмія Украіны імя Пятра Чайкоўскага (Національна музична академія України імені Петра Чайковського) — вядучая вышэйшая музычная адукацыйная ўстанова Украіны. Знаходзіцца на цэнтральнай плошчы Кіева — Майдане Незалежнасці.
Гісторыя
27 кастрычніка 1863 года было адкрыта Кіеўскае аддзяленне Імператарскага рускага музычнага таварыства (ІРМТ). У студзені 1868 года на яго базе было адкрыта Кіеўскае музычнае вучылішча, якое ў 1913 годзе было ператворана ў кансерваторыю. Першым рэктарам стаў Уладзімір Пухальскі. Ператварэнню ўстановы ў кансерваторыю паспрыялі вядомыя музыканты, у тым ліку Сяргей Рахманінаў, Аляксандр Глазуноў. У 1925 годзе малодшыя класы кансерваторыі вылучылі ў асобную ўстанову — музычны тэхнікум. У 1934 годзе пры кансерваторыі была адчынена Сярэдняя спецыяльная музычная школа імя Міколы Лысенкі. У 1938 годзе кансерваторыя атрымала Ордэн Леніна, а ў 1940 годзе атрымала імя Пятра Чайкоўскага. Указам Прэзідэнта Украіны Леаніда Кучмы ў 1995 годзе кансерваторыя набыла статус Нацыянальнай музычнай Акадэміі. Але ў размоўнай мове часцей ужываецца былая назва — Кансерваторыя. Таксама студэнты карыстаюцца і скарачэннем — Конса.
Сучаснасць
Падчас Аранжавай рэвалюцыі будынак акадэміі выкарыстоўваўся для патрэб маніфестантаў. Студэнты Акадэміі пераважна таксама актыўна падтрымалі рэвалюцыю
Будынак акадэміі
Размешчаны каля галоўнай плошчы Кіева — Майдане Незалежнасці. Будынак кансерваторыі пабудаваны ў 90-х гадах 19 стагоддзя. Спачатку гэта быў гатэль «Кантыненталь» (Континента́ль). Падчас Другой сусветнай вайны будынак быў моцна пашкоджаны. Пасля вайны будынак адбудаваны, у 1955—1958 была пабудавана канцэртная зала. Будынак Акадэміі мае чатыры паверхі і дзве залы («Малую» і «Вялікую»). У Вялікай зале праходзяць канцэрты і пастаноўкі опер, а ў малой — пераважна канцэрты студэнтаў Акадэміі. Вялікай зале ў 2017 годзе нададзена імя загінулага ў расійска-ўкраінскай вайне спевака Васіля Сліпака. Малая зала атрымала імя былога рэктара, Алега Цімашэнкі.
Верасовая пустка
Верасовая пустка — біятоп, тыповы для гарыстай мясцовасці, характарызуецца перавагай рыхлых кіслых глеб цёмна-шэрага колеру з прымешкай белага пяску, бедных на калій, азот і фосфар. Звычайна ўяўляе сабой зараснікі і раслін з роду.
Найбольшае распаўсюджванне мае ва умераным клімаце Паўночнага і Паўднёвага паўшар'яў, як напрыклад, у Вялікабрытаніі, Ірландыі і Новай Зеландыі, а таксама ў высакагорных раёнах тропікаў, як, напрыклад, у андскіх парама. Як правіла, пусткі не адрозніваюцца біялагічнай разнастайнасцю і звычайна асацыююцца з верасам.
У другой палове XX стагоддзя празмернае выкарыстанне верасовых пустак пад выпас скаціны, камерцыйныя лесапасадкі і інвазія чужародных раслін, такіх, як, прывялі да дэградацыі і знікнення 20% усёй прасторы пустак.
Аляксандр Аляксандравіч Церахаў
Аляксáндр Аляксáндравіч Цéрахаў (,, БССР) — беларускі палітык, Міністр жыллёва-камунальнай гаспадаркі Беларусі (2014—2020).
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1978 годзе ў Гомелі. У 1997 годзе скончыў Гомельскі дарожна-будаўнічы тэхнікум, у 2004 годзе — Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт транспарту, у 2011 годзе — Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь.
У 2011-2014 гадах — першы намеснік Міністра жыллёва-камунальнай гаспадаркі.
Назначаны Міністрам жыллёва-камунальнай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь 17 лістапада 2014 года.
16 кастрычніка 2015 года пастановай Савета Міністраў № 870 у складзе Урада склаў свае паўнамоцтвы перад нававыбраным Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь. , а 17 снежня 2015 года ўказам Прэзідэнта № 500 зноў зацверджаны на пасадзе міністра
3 чэрвеня 2020 года зняты з пасады Міністра жыллёва-камунальнай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь.
Басейн Паўднёвы полюс — Эйткен
Басейн Паўднёвага полюса — Эйткена — месяцавы ўдарны кратар. Прыблізна 2500 кіламетраў у дыяметры і 13 кіламетраў глыбінёй. Гэта найбуйнейшы з вядомых ўдарных кратэраў ва ўсёй Сонечнай сістэме. Найбліжэйшы да яго па памерах ўдарны басейн — раўніна Элада на Марсе (Hellas Planitia), у дыяметры толькі 2100 кіламетраў. Гэты Месяцавае басейн быў названы за дзве асаблівасці на яго процілеглых баках: кратэра Эйткен на поўначы і паўднёвага полюса Месяца з іншага боку. Знешні край гэтага басейна можа быць убачаны з Зямлі як велізарны горная ланцуг, размешчаная ў паўднёвага лімба Месяца, таксама часам званая «Горы ​​Лейбніца», хоць Міжнародным астранамічным саюзам гэта назва афіцыйна прынята не была.
Адкрыццё
Існаванне гіганцкага басейна на адваротным баку Месяца падазравалі яшчэ ў 1962 годзе, грунтуючыся на ранніх пробных фотаздымках (а менавіта зробленых савецкімі станцыямі Луна-3 і Зонд-3). Тым не менш, яго існаванне не было пацверджана да таго часу, пакуль не было праведзена глабальнае фатаграфаванне Месяца ў рамках праграмы Lunar Orbiter ў сярэдзіне 60-х, калі геолагі ўсвядомілі яго сапраўдны памер. Дадзеныя з лазернага вышынямера атрыманыя падчас місій Апалон-15 і Апалон-16 прадэманстравалі, што паўночная частка гэтага басейна была вельмі глыбокай, але так як гэтыя дадзеныя былі атрыманы толькі для каля экватарыяльнай арбіты каманднага і сервіснага модуляў, тапаграфія астатняй часткі басейна заставалася невядомай. Першая поўная геалагічная карта, што паказвае межы басейна, была апублікаваная ў 1978 годзе Геалагічны камітэтам (Geological Survey) Злучаных Штатаў. Вельмі няшмат што было вядома аб басейне да 90-х гадоў, калі КА «Галілеа» і «Клементіна» наведалі Месяц. Шматспектральныя фатаграфіі атрыманыя пры гэтых місіях паказалі, што гэты басейн змяшчае больш FeO і TiO2, чым тыповыя месяцавыя пласкагор'і, і такім чынам маюць больш цёмны выгляд. У першы раз тапаграфія басейна была картаграфіравана цалкам падчас місіі КА «Клементіна», выкарыстоўваючы дадзеныя вышынямера і парамі аналізуючы атрыманыя стэрэафатаграфіі. Зусім нядаўна, структура басейна была удакладнена з дапамогай аналізу дадзеных атрыманых спектрометраў гама-прамянёў, якія знаходзіліся на борце КА «Месяцавы разведчык» (Lunar Prospector).
Фізічныя характарыстыкі
Найбольш нізкія вобласці Месяца (каля -6 км) сканцэнтраваны ў межах Басейна Паўднёвага полюса — Эйткена, а найбольш высокія для Месяца ўтварэнні (каля 8 км) знойдзеныя на паўночна-ўсходнім краі гэтага басейна. З-за вялізнага памеру гэтага басейна месяцавая кара ў гэтай вобласці як мяркуецца, танчэй, чым тыповая, як вынік шырокага выкіду матэрыялу падчас сутыкнення. Карта таўшчынь кары, створаная пры выкарыстанні месяцавай тапаграфіі і гравітацыйнага поля, мяркуе таўшчыню кары каля 10-15 км пад асновай гэтага басейна. Для параўнання, сярэдняе глабальнае значэнне таўшчыні Месяцавай кары — каля 50 км.
Склад грунту гэтага басейна, ацэнены па дадзеных місій «Галілеа», « Клементіна » і «Месяцавы выведнік», паказвае, што ён адрозніваецца ад тыповых плоскагорных рэгіёнаў. Найбольш важна, што ні ўзоры, здабытыя пры выкананні амерыканcкай праграмы Апалон і савецкай праграмы Луна, ні тыя некалькі метэарытаў, ідэнтыфікаваных як месяцавыя, не маюць падобнага складу. Арбітальныя дадзеныя паказваюць, што аснова гэтага басейна мае лішак жалеза, тытана і торыя. У тэрмінах метралогіі, дно басейна нашмат багацей піраксэнамі (клінапіраксэнам і ортапіраксэнам), чым навакольныя нагор'і, якія шырока анортазітны. Існуе некалькі магчымасцей для тлумачэння такой асаблівай хімічнай структуры. Адна з іх тлумачыць гэты склад як проста адлюстроўвальныя ніжэйлеглыя крышталічныя матэрыялы, якія збольшага больш багатыя жалезам, тытанам і торыям, чым верхняя кара. Іншае магчымае тлумачэнне — гэта тое, што склад адлюстроўвае шырока разліты стаў жалеза-багатых базальтаў, падобны да тых, што фармуюць месяцавыя моры. Акрамя таго, камяні тут могуць утрымліваць кампаненты з месяцавай мантыі, калі басейн праходзіць наскрозь праз кару. Паходжанне анамальнага складу гэтага басейна пакуль дакладна не ўстаноўлена, аднак найбольш імаверна, што спатрэбіцца місія па дастаўцы ўзору для ўрэгулявання спрэчкі. Яшчэ больш заблытвае рашэнне праблемы той факт, што ўсе тры вышэйпералічаныя гіпотэзы могуць унесці ўклад у анамальную геахімічную структуру гэтага гіганцкага кратэра. Да таго ж магчыма, што шырокая частка месяцавай паверхні ў ваколіцах гэтага басейна падчас удару была растаплю, і перайначванне гэтага расплаўленага ударам пласта магло з'явіцца чыннікам росту дадатковых геахімічнай анамалій.
Луі дэ Сільвестр
Жыццё і творчасць
Луі дэ Сільвестр быў малодшым сынам прыдворнага мастака і гравёра французскага караля Людовіка XIV Ізраэля Сільвестра. Першым настаўнікам малявання ў Луі быў ягоны бацька. Пазней ён, ужо юнаком, ён займаўся ў Каралеўскай акадэміі жывапісу і скульптуры ў Шарля Лебрэна і Бона Булоня Старэйшага. Яшчэ працуючы пад іх кіраўніцтвам, праславіўся добрым мастаком, а затым удасканальваўся ў Італіі, карыстаючыся парадамі Карла Мараці. Па вяртанні ў Парыж прадставіў у 1702 годзе мясцовай Каралеўскай акадэміі жывапісу міфалагічную карціну «Стварэнне чалавека» (цяпер у музеі Манпелье) і быў прыняты ў члены гэтай установы, а пазней (1706) абраны прафесарам.
Басейн Паўднёвы полюс — Эйткен
Паходжанне
Мадэляванні ўдару па блізкай да вертыкальнай траекторыі паказвае, што басейн павінен мець велічэзную колькасць мантыйнага матэрыялу з глыбінь больш за 200 кіламетраў пад паверхняй. Аднак, назірання да гэтага часу не пацвердзілі мантыйны складу для гэтага басейна, а карта таўшчынь кары паказвае на прысутнасць каля 10 кіламетраў крышталічнага матэрыялу пад дном басейна. Гэта прымушае меркаваць, што басейн не быў сфармаваны тыповым высакахуткасным ударам, але замест гэтага быў сфармаваны нізкахуткасным «снарадам», які ўдарыў пад малым вуглом (каля 30 градусаў ці менш) і такім чынам, не ўкараніўся вельмі глыбока ў паверхню Месяца. Меркаваным доказам гэтага служыць высокае ўзняцце паўночна-ўсходняга краю басейна Паўднёвага полюса — Эйткена, што можа прадстаўляць адкінутую пароду пры слізгальным удары такога роду.
Вуліца Каменшчыкава (Гомель)
Вуліца Каменшчыкава — вуліца ў Чыгуначным і Цэнтральным раёнах горада Гомеля. Пачынаецца ў жылым масіве Прудок, праходзіць па паўднёвых ускраінах мікрараёнаў Валатава і Клёнкаўскі. Праходзіць ад вуліцы Крупскай да Чачэрскай вуліцы і Усходняга абыходу. Перасякаецца з вуліцамі Мічурына, 7-я Навасёлкавая, 8-я Навасёлкавая. На яе выходзяць вуліцы Ягаўкіна, Юнацкая, 40 год БССР, Верхняя, 10-я Навасёлкавая, 1-я Навасёлкавая, Агарэнкі, Петруся Броўкі і Макаёнка (з поўначы), 2-я Светлая, 1-я Светлая, 2-я Навасёлкавая, 3-я Навасёлкавая, 6-я Навасёлкавая, 9-я Навасёлкавая, Мазурава (з поўдня). На прудкоўскім адрэзку пераважае індывідуальная забудова сядзібнага тыпу сумежных вуліц, на валатаўскім адрэзку жылая забудова складаецца з трох шматпавярховых дамоў, на клёнкаўскім адрэзку жылой забудовы, якая б непасрэдна адносілася да вуліцы Каменшчыкава, няма.
Луі дэ Сільвестр
Жыццё і творчасць
У 1712 годзе Луі дэ Сільвестр прызначаны рэктарам Каралеўскай акадэміі ў Парыжы. У 1716 годзе ён прыязджае па запрашэнні курфюрста саксонскага і караля польскага Аўгуста Моцнага ў Дрэздэн, дзе затым жыве і працуе больш за 30 гадоў. У Саксоніі Луі дэ Сільвестр становіцца обер-мастаком Двара і атрымлівае дваранскую годнасць. Акрамя шматлікіх партрэтаў ён стварае дэкаратыўныя ўпрыгажэнні для шэрагу дрэздэнскіх палацаў і розных салонаў Цвінгера. У 1727 годзе Луі дэ Сільвестр становіцца дырэктарам дрэздэнскай Акадэміі мастацтваў.
Пасля вяртання ў Парыж у 1752 годзе ён атрымлівае пасаду рэктара Акадэміі жывапісу і займае гэтую пасаду да канца свайго жыцця.
Вуліца Каменшчыкава (Гомель)
З гісторыі
Правобраз вуліцы з’явіўся яшчэ ў даваенны час. На нямецкіх авіяфотаздымках 1941 года ён зафіксаваны як дарога між вуліцай Леніна (будучая Крупскай) і вуліцай Камсамольскай (будучая Юнацкая). Склалася ў пасляваенны час. Да 1975 года называлася 3-я Праезджая. Цяперашнюю назву атрымала ў гонар У. Р. Каменшчыкава — савецкага воіна-лётчыка, Героя Савецкага Саюза, удзельніка баёў у 1941-1943 гадах супраць нямецкіх нацысцкіх акупантаў. Інфармацыйны стэнд з яго партрэтам і біяграфічнымі звесткамі ў канцы 1980-х – пачатку 1990-х гадоў знаходзіўся на фасадзе дома па 9-й Навасёлкавай вуліцы, што выходзіць на вуліцу Каменшчыкава.
Сучаснасць
На вуліцы знаходзяцца:
Стамбульскі марафон
Стамбульскі марафон (афіцыйная назва: Vodafone Istanbul Marathon, былая назва: Intercontinental Istanbul Eurasia Marathon) — марафон, які праводзіцца штогод у Стамбуле, пачынаючы з 1979 года.
Рэкорды марафону (лепшы час):
Відаўшчына
Віда́ўшчына (, Видавщина) — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарадзілаўскага сельсавета.
Астанінскі лёгкі метрапалітэн
Астанінскі лёгкі метрапалітэн (Астана LRT) — праект надземнага лёгкага метрапалітэна у сталіцы Казахстана Астане.
Пасля разгляду розных альтэрнатыўных варыянтаў, уключаючы звычайны падземны метрапалітэн і манарэйкавую дарогу, у 2005 годзе акімат горада прыняў праграму «Новая транспартная сістэма Астаны», у якой прадугледжана, што ў мэтах аптымізацыі выдаткаў хуткасны пазавулічны і вулічны транспарт горада мусіць бы стаць пераважна наземным і надземным.
У сістэму хуткаснага транспарту сталіцы Казахстана мусіць бы ўваходзіць таксама маршрут хуткасных шматсекцыйных нізкападлогавых аўтобусаў хуткасных зносін (BRT) даўжынёй 10 км, які звяжа цэнтр і ўсходнія мікрараёны.
Збудаванне сістэмы было запланавана пачаць у 2008 годзе, але было адкладзена. Зацвярджэнне праекта для пачатку рэалізацыі адбылося ў 4 квартале 2009 года. 4 ліпеня 2011 года прайшла цырымонія фармальнага пачатку будаўніцтва, першая чарга павінна была быць пабудаваная за 2,5 гадоў. Аднак рэальныя працы так і не былі пачаты.
У лістападзе 2013 года Нурсултан Назарбаеў заявіў аб адмове ад будаўніцтва ЛРТ з-за дарагоўлі. Наўзамен абяцана запусціць хуткасныя аўтобусы.
15 ліпеня 2019 года прэзідэнт Казахстана Касым-Жамарт Такаеў заявіў, што ён не верыць у акупляльнасць легкарэйкавага транспарту (LRT) у Астане і мяркуе, што гэты праект ляжа «цяжарам» на ўрад, але спыняць праект з улікам панесеных выдаткаў нельга. У Такаева выклікала сумнеў абгрунтаванасць праектаваных велічынь пасажырапатоку ў 146 тысяч чалавек у суткі, тады як у цяперашні час па падобным маршруце ад аэрапорта да новага вакзала пасажырапаток складае ўсяго 2 тысячы чалавек у суткі
Улетку 2019 года была праведзена «аптымізацыя» праекта будаўніцтва LRT.
Па стане на красавік 2021 года, быў прапрацаваны актуалізаваны каляндарны графік рэалізацыі праекта, які прадугледжвае завяршэнне будаўніча-мантажных прац у канцы 2022 года. Для рэалізацыі праекта было неабходна прыцягнуць 1,08 млрд долараў пазыковых сродкаў. Пасля завяршэння тэставых выпрабаванняў, на ліпень 2023 года планавалася пачатак доследнай эксплуатацыі лініі.
Прэзідэнт Казахстана Касым-Жамарт Такаеў 11 студзеня 2022 года заявіў, што LRT гэта пытанне, якое раздражняе грамадскасць, асабліва жыхароў сталіцы, які ператварыўся з звычайнага інфраструктурнага праекта ў сур’ёзную праблему, якая наносіць шкоду рэпутацыі Казахстана. Былі выдаткаваныя велізарныя сродкі, прыцягнутыя пазыкі, прынятыя аб’ёмныя кантрактныя абавязацельствы перад замежнымі партнёрамі, аднак праект LRT першапачаткова быў памылковым, ён меў «моцны пах карупцыі». Прэзідэнт Казахстана сказаў, што неабходна прыняць аптымальнае рашэнне, таму што просты знос недабудаванага аб’екта азначаў бы страту часу і грошай. А таму няма іншага выбару, як запрасіць казахстанскіх і замежных архітэктараў і ўрбаністаў, якім будзе пастаўлена задача выпрацаваць магчымыя варыянты выкарыстання праекта LRT. У пачатку лета 2022 года Акім Астаны даў інтэрв’ю з нагоды працягу будаўніцтва ЛРТ. Каб дабудаваць першапачатковы праект, трэба было звыш 1 мільярда долараў. Праект аптымізавалі, з 18 станцый пакідаем 8. З 19 запланаваных рухомых саставаў (адзін састаў складаецца з 4 вагонаў) на першым этапе дастаткова 5 саставаў. Інтэрвал складзе 15 хвілін. З улікам аптымізацыі трэба 577 мільёнаў долараў на завяршэнне — эканомія ў два разы. Кітайскія партнёры кажуць, калі мы будзем забяспечваць бесперапыннае фінансаванне, то з моманту пачатку будаўніцтва на працягу двух гадоў дабудуюць і здадуць у эксплуатацыю.
Для прыспяшэння запуску LRT праект падзелены на два пускавых комплексаў. Першы пускавы комплекс запусцяць у эксплуатацыю да 2025 года. Першым пускавым комплексам коштам $1,152 млрд прадугледжана поўнае завяршэнне васьмі станцый. Кошт другога пускавога комплексу складае $ 735 млн — увядуцца ў эксплуатацыю 10 станцый, а таксама дадаткова паставяць 14 цягнікоў. Тэрміны завяршэння — да канца 2026 года пры бесперапынным фінансаванні.
У лютым 2023 года Акім Астаны Жаніс Касымбек паведамляў, што LRT дабудуюць да канца 2024 года. Кіраўнік горада тлумачыў, што чарговы этап будаўніцтва надземнага метрапалітэна пачалі яшчэ ў 2022 годзе.
«У якасці рухомага складу прадугледжана мадэль «Трытон». Магутнасць — 115 квт, максімальная ўмяшчальнасць 652 чалавека. Максімальная хуткасць — 80 км/г. Саставы цалкам аўтаматызаваныя і з’яўляюцца беспілотнымі, [рухаюцца] пад выдаленым кіраваннем аператара. Пасажырапаток, мяркуем, на ўзроўні 25 тысяч чалавек з далейшым павелічэннем», — заявіў Тажыеў.
Цягнікі для праекта будзе вырабляць кітайская вагонабудаўнічая кампанія CRRC Tangshan Co.
Дафінэ
Дафінэ́ (Dauphiné) — гістарычная вобласць Францыі, якая ўключае цяперашнія дэпартаменты Ізер, Верхнія Альпы, большую частку дэпартамента Дром і невялікую частку дэпартамента Ваклюз. Галоўны горад — Грэнобль.
Геаграфія
Дафінэ арашаецца двума прытокамі Роны: Дром і Дзюранс; усходняя частка (Верхняе Дафінэ) узвышаная (Каційскія Альпы); тут знаходзіцца багатая на глетчары гара Пельву вышынёй 4103 м (найвышэйшая ў Францыі, акрамя Савоі). Дафінэ належыць да самых маляўнічых частак Францыі; багатая на мінералы; асноўная вытворчасць — збожжавы хлеб, віно, алей, сена, каноплі, тутавыя ягады, шоўк.
Гісторыя
Дафінэ, краіна алаброгаў, знаходзілася з часоў Цэзара пад рымскім валадарствам і пасля падзення Заходняй Рымскай імперыі ўтварыла паўднёвую частку Бургундскага каралеўства, разам з якім увайшло ў склад дзяржавы франкаў. З 880 г. належала Арэлацкай дзяржаве; з 1032 г. да сярэдзіны XIV ст. — у складзе Свяшчэннай Рымскай імперыі. Сярэднявечнае Дафінэ служыла буферам паміж Французскім каралеўствам і Савойскім герцагствам.
Графы д’Альбон, якія займалі пасаду сенешаля Арэлацкай дзяржавы, насілі тытул дафінаў (верагодна, ад выявы дэльфіна ў іх гербе) і далі гэту назву самой краіне. Першая дынастыя дафінаў згасла ў канцы XII стагоддзя. Спадчынніца роду, Беатрыса, была ў шлюбе з герцагам Бургундскім, і сын яе, Гіг VI Андрэ (пам. 1237), быў заснавальнікам другой, Бургундскай дынастыі дафінаў. Спадчыніццай апошняга з гэтай дынастыі Гіга VII (пам. 1282) стала яго сястра Ганна (пам. 1293), якая была ў шлюбе з Юмберам I дэ Ла Тур-дзю-Пін (пам. 1307), іх сын, Жан II (пам. 1319), пачаў сабой трэцюю дынастыю дафінаў. Апошнім прадстаўніком яе быў Юмбер II (пам. 1355), які ў 1342 годзе прадаў Дафінэ каралю Францыі.
Насуперак пагадненню, паводле якога Дафінэ было далучана да Францыі, з цягам часу яно страціла большую частку сваіх вольнасцей і паступова злілося з Францыяй. Тытул дафіна стаў насіць старэйшы сын караля. Лічыцца, што Карл VI першым у гісторыі атрымаў пры нараджэнні тытул «дафін» і правінцыю Дафінэ ў якасці апанажу.
Свята-Міхайлаўская царква (Такары)
Свята-Міхайлаўская царква — праваслаўны храм у вёсцы Такары Камянецкага раёна Брэсцкай вобласці, помнік драўлянага дойлідства. Знаходзіцца ў цэнтры вёскі.