cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Каталіцкі ўніверсітэт Фужэнь
Гісторыя стварэння
Фужэнь каталіцкі універсітэт быў заснаваны ў сталіцы Кітая ў снежні 1925 года, падчас так званых «Каталіцкі універсітэт Пекіна», а ў 1961 годзе, паўторнае ўсталяванне ў Тайвані, атрымаў сваё сучаснае імя.
Субатэ
Субатэ (Subate) — горад Ілуксцкага краю ў Латвіі. Плошча 5 км². Насельніцтва 684 чал. (2016).
Культ асобы Сталіна
Культ асобы Сталіна — узвялічванне асобы Іосіфа Сталіна савецкімі сродкамі масавай інфармацыі, у творах мастацтва, дзяржаўных дакументах, законах.
Паняцце «культ асобы Сталіна» атрымала шырокае распаўсюджванне пасля даклада Мікіты Хрушчова «Аб кульце асобы і яго наступствах» і пастановы ЦК КПСС «Аб пераадоленні культу асобы і яго наступстваў». Перыяд пасля апублікавання даклада і пастановы характарызаваўся ўсеагульным збавеннем ад спадчыны культу асобы, сімвалічнай кропкай завяршэння дадзенага працэсу стаў вынас цела Сталіна з Маўзалея і яго пахаванне ля Крамлёўскай сцяны.
Правадырства
Да 1933 году ў Маскве было ўдвая больш бюстаў і выяў Сталіна, чым Леніна.
Пачынаючы з 1935 года фраза «Дзякуй, дарагі таварыш Сталін, за шчаслівае дзяцінства!» з’явіліся над дзвярнымі праёмамі дзіцячых дамоў і школ, дзеці таксама скандавалі гэты лозунг на фестывалях.
Савецкія СМІ ў дачыненні да Сталіна пастаянна выкарыстоўвалі эпітэты «Вялікі», «Любімы», «Смелы», «Мудры», «Натхняльнік» і «Геній». У прэсе ён адлюстроўваўся як клапатлівы, але ўладны бацька, а савецкае насельніцтва адлюстроўвалася як яго «дзеці». З 1936 года савецкая прэса стала называць Сталіна «Бацькам народаў».
Іосіф Сталін быў адзіным Генералісімусам Савецкага Саюза. З прычыны аб’явы Сталіна тэарэтыкам марксізму-ленінізму, яго імя і яго партрэтная выява змяшчалася ў адным шэрагу з Марксам, Энгельсам і Ленінам, а таксама, падобна «марксізму-ленінізму», часам выкарыстоўваўся тэрмін «сталінізм», праз дзесяцігоддзі які стаў паняццем-вызначэннем створанага ім палітычнага рэжыму з адмоўнай ацэнкай-асэнсаваннем.
Гарады
У розны час у гонар Сталіна былі названыя наступныя гарады СССР:
Гарадскія тапонімы
З 1938 па 1961 год Завадскі раён Мінска меў назву Сталінскі раён.
Іншыя аб’екты
Імя Іосіфа Сталіна насілі Беларускі нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт, Тбіліскі дзяржаўны ўніверсітэт, Нацыянальны даследчы тэхналагічны ўніверсітэт «МІСіС».
У гонар Сталіна названа серыя танкаў ІС.
Помнікі
З 1952 па 1961 год у Мінску на Цэнтральнай плошчы знаходзіўся помнік Сталіну.
Прэзідэнцкія выбары ў Прыднястроўі (1996)
Прэзідэнцкія выбары ў Прыднястроўі адбыліся 22 снежня 1996, былі другімі прэзідэнцкімі выбарамі пасля абвяшчэння незалежнасці ПМР. Разам з прэзідэнтам абіраўся віцэ-прэзідэнт ПМР. Удзельнічалі дзве пары кандыдатаў:
Прэзідэнтам ПМР быў абраны Ігар Смірноў, за якога прагаласавала 71,94 % прыднястроўцаў, якія прынялі ўдзел у галасаванні. Усяго ў выбарах удзельнічала 57,1 % грамадзян, якія былі ўнесены ў спісы для галасавання.
Млечкі (род)
Млечкі (Mleczkowie) — шляхецкі род герба «Даліва» змененая («Ружы»). Паходзілі з Жамойці.
Ігнат Цярэнцьевіч Буйніцкі
Ігна́т Цярэ́нцьевіч Буйні́цкі (, в. Палівачы Празароцкай воласці, цяпер Глыбоцкі раён — ) — беларускі акцёр, рэжысёр, тэатральны дзеяч, стваральнік нацыянальнага прафесійнага тэатра, удзельнік літаратурнага жыцця.
Яшчэ пры жыцці яго называлі бацькам беларускага тэатра. Ігнат Буйніцкі ўпершыню вывеў «мужыцкі» танец на сцэну, як выканаўца і пастаноўшчык паказаў невычарпальныя магчымасці і прыгажосць беларускіх народных танцаў. Як драматычны акцёр выступаў пераважна ў характарных ролях, умела выяўляў гумар і тонкую іронію. У сваёй музычна-тэатральнай дзейнасці ён працягваў развіваць на больш высокім прафесійным узроўні традыцыі тэатра В. Дуніна-Марцінкевіча.
Біяграфія
Належаў да шляхецкага каталіцкага роду Буйніцкіх гербу «Лебедзь», які яшчэ ў XVIII — пачатку XIX ст. адносіўся да сярэднезаможных у Полацкім ваяводстве ВКЛ і Віцебскай губерні Расійскай імперыі. Аднак бацька Ігната — Тарквіній-Тэафіл Буйніцкі — ужо быў збяднелым шляхціцам. Бацькам Тарквінія Буйніцкага і дзедам Ігната Буйніцкага быў Зігфрыд-Гіяцынт Буйніцкі. Маці Ігната — Клацільда Гласка — таксама была збяднелай шляхцянкай і адносілася да шляхецкага каталіцкага роду Гласкаў, які яшчэ ў XVIII — пачатку XIX ст. адносіўся да сярэднезаможных у Полацкім ваяводстве ВКЛ і Віцебскай губерні Расійскай імперыі. І Буйніцкія, і Гласкі сустракаюцца сярод шляхты Полацкага ваяводства ВКЛ яшчэ з XVI ст., дзе займалі земскія пасады і мелі маёнткі. Імя па бацьку будзе пісацца ў афіцыйных дакументах Расійскай імперыі на праваслаўны манер як «Цярэнцьевіч». Пасля заканчэння чатырохкласнага рэальнага вучылішча ва Улацлаўку Варшаўскай губерні, Ігнат Буйніцкі скончыў Рыжскае землямернае вучылішча (паводле звестак Язэпа Дылы — Віленскае землямерна-таксатарскае вучылішча ), вучыўся ў прыватнай драматычнай студыі ў Вільні. Працаваў каморнікам на Навагрудчыне, Магілёўшчыне, Полаччыне, Ашмяншчыне: вырашаў пытанні продажу зямлі сялянам. Пасля працы Буйніцкі ішоў на вячоркі, адкуль вяртаўся з запісамі песень, замалёўкамі народных строяў і арнаментаў.
Зямлю ў Палівачах Буйніцкі набыў, узяўшы крэдыт у банку. У Празароках ён арганізаваў крэдытнае таварыства, дзе сяляне пад невялікі працэнт маглі атрымаць пазыку.
Ажаніўся Ігнат Буйніцкі зусім маладым са збяднелай шляхцянкай Францішкай Бжазоўскай (1869—1899), ад гэтага шлюбу ў яго было чатыры дачкі: Ванда-Ігнаціна (нар. 13 красавіка 1890), Гелена-Герменгільда (нар. 16 сакавіка 1892), Людвіга (нар. 19 сакавіка 1894), Леанціна-Эміліана (нар. 1898). У 1899 годзе жонка Буйніцкага памерла і ён ажаніўся зноў — са збяднелай шляхцянкай з Магілёва Марыяй Аношка (1863—1937). Ад гэтага шлюбу нарадзіліся яшчэ дзве дачкі: Яўгенія (нар. 20 снежня 1900) і Анатолія-Іаланта (нар. 1903). Другая жонка кінула Ігната Буйніцкага, сказаўшы: «Здурнеў пан Ігнат, я не магу глядзець на тыя мужыцкія танцы». Дачка ад другога шлюбу Анатолія-Іаланта была шлюбам за Станіславам-Янам Грушэцкім (капітан Войска Польскага, адзначаны Крыжам Храбрых).
У час Першай сусветнай вайны ў 1917 адправіўся на Заходні фронт, быў на вайсковай службе ў Маладзечне. Па сведчанні музыкі трупы Яна Голера, Буйніцкі памёр на сцэне ў час рэпетыцыі (з роту пайшла кроў), займаючыся салдацкай мастацкай самадзейнасцю. Быў пахаваны на мясцовых могілках.
Упландс-Весбю (камуна)
Камуна Упландс-Весбю (Upplands Väsby kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Стакгольм у цэнтральнай Швецыі.
Ігнат Цярэнцьевіч Буйніцкі
Біяграфія
Паводле іншай, не пацверджанай версіі, ён заразіўся тыфам і памёр у гарачцы ў шпіталі каля мястэчка Гарадок, быў пахаваны на салдацкіх могілках ля вёскі Палачаны, а потым дачка Алена перавезла яго прах у родныя Палівачы. «Антон Луцкевіч ва ўспамінах піша, што калі дочкі Ванда і Гэля прывезлі астанкі бацькі ў 1918 годзе ў Палевачы на цягніку, каб пахаваць яго ў трох соснах, як гэтага хацеў сам дзядзька Ігнат, то на станцыю не прыйшоў ні адзін жыхар. Магчыма, час тады быў такі, цьмяны».
Упландс-Весбю (камуна)
Упландс-Весбю 275-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Упландс-Весбю.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 40 723 чалавек (станам на студзень 2013 года).
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 4 гарадскія пасяленні (tätort):
Ігнат Цярэнцьевіч Буйніцкі
Уласная трупа
У 1907 г. у сваёй сядзібе ў Палівачах (каля Празарокаў) заснаваў самадзейны тэатр, дзе спачатку прымалі ўдзел яго сваякі. У ім удзельнічала 8 акцёраў, і чалавек прыблізна 16 танцораў. Перад канцэртамі былі рэпетыцыі, якія праводзіў сам Буйніцкі. Тэатр даваў канцэрты і спектаклі ў Палівачах, Празароках і навакольных вёсках. Вывучаў беларускія песні, танцы, народнае адзенне.
У Вільні 12 лютага 1910 г. тэатр Буйніцкага па адмысловым запрашэнні рэдакцыі «Нашай Нівы» прыняў удзел у прадстаўленні, якое ўвайшло ў гісторыю пад назвай «Першая беларуская вечарынка ў Вільні». Выступленне танцавальнай трупы Буйніцкага мела на гэтай вечарыне каласальны поспех. Разам з новымі драматычнымі акцёрамі і спевакамі трупа стала прафесійнай і атрымала назву «Першая беларуская трупа» або «Тэатр Ігната Буйніцкага».
NGC 983
NGC 983 (іншыя абазначэнні — NGC 1002, UGC 2133, MCG 6-6-70, ZWG 523.79, IRAS02358+3424, PGC 10034) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) у сузор’і Трыкутнік.
Ігнат Цярэнцьевіч Буйніцкі
Уласная трупа
Другое выступленне трупы Ігната Буйніцкага адбылося 22 лютага 1910 года на этнаграфічным вечары, прысвечаным культурам народаў Паўночна-Заходняга краю. У вечары прымалі ўдзел хоры, якія выконвалі расійскія, украінскія, літоўскія, польскія і яўрэйскія песні. Польскі кампазітар Людамір Міхал Рагоўскі адмыслова для беларускай часткі выступлення напісаў музыку на словы верша Янкі Купалы «А хто там ідзе?», які пазней стаў неафіцыйным гімнам трупы. Апрача песень на вечары паказвалі і народныя танцы ў выкананні трупы Ігната Буйніцкага.
NGC 983
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 983, NGC 1002.
Ігнат Цярэнцьевіч Буйніцкі
Уласная трупа
Пасля неаднаразовых поспехаў беларускіх спектакляў Ігнат Буйніцкі ў канцы лета 1910 года нарэшце атрымлівае ад губернскіх уладаў дазвол на гастрольную паездку. Перад адпраўкай у падарожжа, рэжысёр са значнай часткай акцёраў прыязджае да сябе ў Палівачы, каб па-сур’ёзнаму падрыхтаваць гастрольны рэпертуар. У 1910—1913 г. тэатр гастраляваў па Беларусі (Мінск, Слуцк, Полацк, Дзісна, Свянцяны, Паставы, Нясвіж, Ляхавічы), двойчы выступаў у Пецярбургу (1911, 1912), а таксама ў Варшаве (1913).
Адначасова І. Буйніцкі старанна адбіраў для сваіх выступаў народныя песні. У гэтым яму дапамагаў кампазітар Л. Рагоўскі і хормайстар трупы Я. Феакцістаў. Напрыклад, хорам выконваліся такія песні, як «Дуда-весялуха», «Ах ты дзьмі», «Падушачка», «За гарамі, за лясамі», «Ох ты дуб», «Прыляцелі гусі», «Ды куды ж ты, дуб зялёны» і іншыя.
І. Буйніцкі падтрымліваў свой тэатр уласнымі сродкамі. У рэпертуары тэатра акрамя танцаў і песень былі невялікія сцэнкі, пастаноўкі п’ес «Па рэвізіі» і «Пашыліся ў дурні» Маркі Крапіўніцкага, «Хам» і «У зімовы вечар» паводле Элізы Ажэшка, «Міхалка» братоў Далецкіх, «Сватанне» Антона Чэхава, «Модны шляхцюк» Каруся Каганца, Янкі Купалы, Альберта Паўловіча і інш. У большасці гэта былі пастаноўкі І. Буйніцкага, таксама ён іграў у ролях.
І. Буйніцкі меў сяброўскія і творчыя кантакты з Янкам Купалам, Якубам Коласам, Элізай Ажэшкай, Змітраком Бядулем, Цёткай (якая сама ўдзельнічала ў спектаклях трупы як актрыса).
Тэатру ўвесь час даводзілася пераадольваць прыдзіркі цэнзуры і ўсялякія перашкоды мясцовых уладаў, якія бачылі ў дзейнасці трупы пагрозу вялікадзяржаўнай палітыцы царызму. У сваёй кнізе заслужаны настаўнік Рэспублікі Беларусь А. П. Цыхун піша, што з-за выкарыстання беларускай мовы на афішах вечароў з удзелам трупы Буйніцкага артысты мелі праблемы з царскай паліцыяй. Царскія ўлады непрыхільна ставіліся да паказу са сцэны твораў на беларускай мове, асабліва на вострыя сацыяльныя тэмы і часта забаранялі спектаклі.
З-за матэрыяльных цяжкасцей і ўціску царскіх уладаў у 1913 г. дзейнасць трупы была спыненая.
Прафесійны тэатр
У 1914 г. Буйніцкі паспрабаваў стварыць новую трупу, аднак 1-я сусветная вайна перашкодзіла здзейсніць гэту задуму. У пачатку 1917 г. Буйніцкі з’явіўся ініцыятарам арганізацыі прафесійнага тэатра ў Мінску — Першага беларускага таварыства драмы і камедыі, з якога пачаўся Нацыянальны акадэмічны драматычны тэатр імя Якуба Коласа. Сённяшні Купалаўскі тэатр быў заснаваны на базе Першага таварыства беларускай драмы і камедыі. Ствараў таварыства Ігнат Буйніцкі. Прыязджаў у Мінск ужо ў ваеннай форме. На працягу многіх гадоў у тэатры існаваў артэфакт — світка Буйніцкага, у якой ён выступаў. Яе перадавалі акцёру, які лепш за ўсіх выконваў ролі, якія граў сам Ігнат. Пазней світка знікла.
Буйніцкі-выканаўца
Буйніцкі быў узорам добрага артыста для сваіх калег, выходзіў на сцэну ў драматургічных творах, дэкламаваў вершы, танцаваў, спяваў сола і ў хоры (меў лёгкі бас-барытон). Буйніцкі адрозніваўся тэмпераментным выкананнем беларускіх народных танцаў.
Выступаў у ролях бытавога і характарнага плану: Антон, Мірановіч («Пашыліся ў дурні», «Па рэвізіі» Крапіўніцкага), Ігнась («Модны шляхцюк» Каганца), Аляксей («У зімовы вечар» Ажэшкі). Відавочна, што ён быў сінтэтычным акцёрам. Любіў асабліва дэкламаваць. І паэзію, і прозу. Але перавагу аддаваў гумарыстычным творам. Ігра Буйніцкага вызначалася жыццёвай і бытавой дакладнасцю, глыбокай самабытнасцю, тонкім гумарам.
Паводле ўспамінаў Ядзвігі Іванаўны Радзевіч, удзельніцы трупы, Буйніцкі быў ветлівы, прывабны, росту сярэдняга і сярэдняй паўнаты, голас яго быў бліжэй да барытону, размаўляў з калегамі па-беларуску. Яшчэ адзін удзельнік трупы, І. Голер адзначаў, што «Ігнат Буйніцкі быў сярэдняга росту, чорнавалосы, з сівымі скронямі. Танцаваў заўсёды „з сэрцам“. Акцёрам танцы паказваў сам, музыкам мелодыі таксама напяваў сам. Займаўся з трупай стала і ўзімку, і ўлетку.»
Значэнне працы Буйніцкага
Дзейнасць Буйніцкага ажыццяўлялася ў складаны і супярэчлівы перыяд беларускага адраджэння, калі грамадскае жыццё Беларусі бурліла, утвараючы магутны стваральны струмень, які падхапляў створаную народам спадчыну: музычную, літаратурную, тэатральную і перамолваў усё гэта, надаючы выніку стройную форму, скончанасць і цэласнасць.
З. Абрамовіч так апісвае выступленне танцавальнай групы ў спектаклі :
З. Бядуля ў адным з артыкулаў адзначаў, што Буйніцкі, надаючы танцам асаблівую жвавасць і бойкасць, свядома не мадэрнізуе іх ніякімі новымі рыскамі, пакідаючы іх сырым этнаграфічным матэрыялам.
Імкненне да этнаграфічнай рэгіянальнай дакладнасці праяўлялася ў выбары касцюмаў, тыпу арнаменту, колеравых спалучэнняў, у роспісах заднікаў, куліс, харэаграфічнай лексіцы. Пры гэтым разнастайнасць творчых форм, якія аб’ядноўвала трупа ў адным выступленні: п’еса, танцы, дэкламацыя вершаў і харавыя спевы — не выглядалі стракатым калейдаскопам дзякуючы таму, што звязальнай тэмай кожнага вечара была народная, фальклорная аснова творчага матэрыялу. Буйніцкі стварыў выдатны сімбіёз народнай і прафесійнай творчасці.
Творчая назіральнасць, цудоўныя музычныя даныя дазволілі І. Буйніцкаму этнаграфічна дакладна фіксаваць стылістыку народнага танца і ствараць яркія, дынамічныя, фальклорна-праўдзівыя танцавальныя сюіты-дывертысменты, якія сталі вытокамі нацыянальнага балетнага мастацтва. Ён шырока прапагандаваў музычную творчасць народа, яго песні і танцы, імкнуўся да стварэння сінтэтычнага тэатра, у якім, акрамя драматычнага мастацтва, былі б прадстаўлены харавыя спевы і народная харэаграфія. Важным значэннем яго дзейнасці стала магчымасць азнаёміць з беларускай нацыянальнай культурай шырокае кола людзей самых розных сацыяльных груп.
І. Буйніцкі нястомна прапагандаваў беларускі тэатр, арганізоўваў аматарскія гурткі. Акрамя тэатральнай дзейнасці, ён прымаў удзел і ў іншых формах грамадскага жыцця, напрыклад, уваходзіў у склад праўлення Беларускага таварыства дапамогі пацярпелым ад вайны.
Ігнат Буйніцкі і беларуская дуда
Буйніцкі быў родам з аднаго з найбольш дударскіх рэгіёнаў Паазер’я. Па ўспамінах аднавяскоўцаў, мясцовыя музыкі (з цымбаламі, скрыпкай і дудой) заўжды віншавалі Буйніцкага на Вялікдзень. Дуда была знакавым інструментам Глыбоцкага краю, а адным з моцных цэнтраў яе бытавання былі Палівачы.
Для Буйніцкага дуда не была проста адным з трох інструментаў у традыцыйнай капэлі, але сімвалам беларускай культуры ў цэлым, сінонімам беларускай даўніны і народнасці. У публікацыі «Нашай Нівы» з 1910 года (3 снежня, № 49) чытаем, што пасля заканчэння сімфанічнага канцэрта кампазітара і дырыжора Людаміра Міхала Рагоўскага ў Вільні (12 лістапада) у знак падзякі «яму былі дадзены на ўспамін…. ад арганізатараў беларускага тэатру — беларуская дуда». Па словах даследчыцы Ірыны Шумскай, калі ў 1911 годзе Міхал Рагоўскі пераязджаў з Вільні ў Парыж, то пакінуў падораныя інструменты ў фонды калекцыі Івана Луцкевіча, якія сталі асновай для створанага пазней беларускага музея. Пасля ліквідацыі музея ў 1944 годзе дуда трапіла ў фонд літоўскага музея, дзе захоўваецца па сённяшні дзень. Паходжанне дуды з беларускага музея пацвярджае надпіс на мяху дуды.
Ігнат Буйніцкі зрабіў важкі ўнёсак у захаванне і развіццё традыцыі беларускай дуды. Гэты ўнёсак заўважалі і ягоныя сучаснікі. Янка Купала ў прысвечаным Ігнату Буйніцкаму вершы напісаў: «Важна рэй Ігнат Буйніцкі/Ў танцах нашых водзіць… Пад дуду і пад цымбалы/Топне, прысьпявае…/Сьцеражыцеся, ўсе людзі:/Беларус гуляе!».
Памяць і прызнанне землякоў
Буйніцкаму прысвячалі вершы Янка Купала, Змітрок Бядуля, Віталь Гарановіч, Алесь Жыгуноў, Уладзімір Караткевіч , Антон Бялевіч, Пятрусь Макаль, Навум Гальпяровіч, аповесць «Апошняя дзея» прысвяціла яму Ірына Жарнасек. Мастак Я. М. Ціхановіч у 1983 годзе намаляваў партрэт Буйніцкага, збоку прыпісаўшы радкі купалаўскага верша.
Зона маўчання
«Зона маўчання» – дакументальна-публіцыстычная аповесць беларускага пісьменніка Сяргея Грахоўскага. Напісаная на дакументальнай аснове, яна перадае драматызм перажытага ў гады сталінскіх рэпрэсій. Ад першай асобы ў творы паказваецца цяжкае жыццё арыштантаў. Відаць, як жыццё ператварае хлапчукоў у зладзеяў і бандытаў, а дзяўчатак – у разбэшчаных прастытутак. Галоўны герой кожны дзень змагаецца за сваё жыццё, то ў турме роднага горада, то ў лагпункце ГУЛАГа. Аўтар паказвае лёсы пісьменнікаў, артыстаў і рэшты ахвяр масавай рэпрэсіўнай «мясарубкі»...
Ігнат Цярэнцьевіч Буйніцкі
Памяць і прызнанне землякоў
Насупраць помніка Ігнату Буйніцкаму ў 1994 годзе пачалі ўзводзіць будынак музея-сядзібы. У 1998 годзе будаўніцтва прыпынілі, да гэтага часу паспелі закласці фундамент і часткова ўзвесці сцены. З таго часу даўгабуд плошчай амаль 400 квадратных метраў муляе вочы чыноўнікам. Прадаць незавершаны будынак спрабавалі яшчэ ў 2009 годзе, таксама за адну базавую велічыню (35000 рублёў), аднак пакупнікоў не знайшлося. Было прынята рашэнне разабраць спаруду, калі недабудаваны музей-сядзібу не выкупяць да 2012 года.
У Мінску ў гонар Буйніцкага названы вуліца і завулак, у Маладзечне — вуліца, у Глыбокім — вуліца і глядзельная зала гарадскога цэнтра культуры.
З 1992 года прысуджаецца прэмія імя І. Ц. Буйніцкага ў галіне тэатральнага мастацтва.
У 2007 годзе быў выпушчаны канверт з арыгінальнай паштовай маркай у гонар стагоддзя з часу стварэння першага тэатра ў Беларусі пад кіраўніцтвам Ігната Буйніцкага. 16 жніўня 2011 года Нацыянальны банк Рэспублікі Беларусь увёў у абарачэнне памятныя манеты «І. Буйніцкі. 150 гадоў».
У 2018 годзе Ігнату Буйніцкаму быў прысвечаны міжнародны фэст дударскіх рэгіёнаў Дударскі рэй, які праходзіў на Глыбоччыне. Удзельнікі фэсту ўсклалі кветкі на магіле Ігната Буйніцкага ў Празароках. У трупе Ігната Буйніцкага быў дудар Адам Шульга.
У Глыбокім дзейнічае народны тэатр фальклору «Цярэшка», праграмы якога заснаваны на імкненні захаваць пераемнасць традыцый  першага  беларускага тэатра  І. Ц. Буйніцкага. Кіруе гуртом Наталля Нікіфаровіч.
Цікавыя факты
Стрыечны прапраўнук Ігната Буйніцкага вядомы як кінарэжысёр.
Эдна Марцін
Эдна Марцін (Edna Martin, народжаная Ёхансан; 17 снежня 1908 — 11 мая 2003) — шведская мастачка па тэкстылі і педагог.
Біяграфія
Нарадзілася 17 снежня 1908 года ў гётэбаргскім прыходзе Гамлестад ў сям’і Тэадора Ёхансана і яго жонкі Сафі Флуд.
Вучылася ў школе Högskolan för design och konsthantverk (зараз факультэт мастацтваў Гётэбаргскага ўніверсітэта), працягнула сваю адукацыю ў Францыі. Пасля сваёй дэбютнай выставы ў музеі Röhsska museet у 1931 годзе, Эдна Марцін працавала мастацкім кіраўніком прадпрыемства Axevalla-Varuhemslöjd. Затым у 1935-1937 гадах працавала ў кампаніі Svenskt Tenn, якую заснавала Эстрыд Эрыксан.
У 1937—1939 гадах была мастаком па тэкстылі шведскай асацыяцыі рамеснікаў, а ў 1941—1953 гадах тэкстыльным дырэктарам гэтай асацыяцыі. З 1953 года Эдна была кіраўніком кампаніі Handarbetets vänner, працавала ў студыі Licium, як і вядомая мастачка Тайра Лундгрэн, і адукацыйным цэнтры Sätergläntan.
Эдна ўдзельнічала ў Сусветнай выставе ў Парыжы ў 1937 годзе, Сусветнай выставе ў Нью-Ёрку ў 1939 годзе, Х’юстанскай выставе ў 1956 годзе і ў вялікай колькасці шведскіх выстаў дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва, пачынаючы з 1937 года.
Таксама Эдна Марцін выкладала мастацкае шыццё ў Стакгольмскай школе Констфак з 1948-га года, а затым, будучы на пасадзе старэйшага выкладчыка з 1957 па 1969 гады. Атрымала званне прафесара ў 1980 годзе.
Пасля выхаду на пенсію Эдна Марцін працягвала займацца мастацтвамі, натхнённая навакольным асяроддзем Эланда, дзе яна жыла летам. Яе наватарскі падыход да работ заключаўся ў падыходзе да незнаёмых матэрыялаў, з якімі яна ніколі раней не сустракалася — гэта былі рыбалоўныя сеткі, тонкая шаўковая вуаль, якую выкарыстоўвалі пераплётчыкі. Творы мастачкі прадстаўленыя ў Нацыянальным музеі Швецыі, музеі Röhsska museet і іншых музеях краіны. За сваю мастацкую дзейнасць была ўзнагароджана ў 1964 годзе медалём Litteris et Artibus і ў 1971 годзе медалём прынца Яўгена.
Прыватнае жыццё
C 1942 года яна была замужам за юрыстам Янам Гербертам Марцінам, у сям’і раслі дзеці: Сюзана, Барбара і Іахім.
Наталля Іванаўна Палятаева
Палятаева Наталля Іванаўна  (,, БССР (цяпер — Рэспубліка Беларусь) — беларускі гісторык, доктар гістарычных навук (2005), загадчык кафедры эканамічнай гісторыі Беларускага дзяржаўнага эканамічнага ўніверсітэта (2017).
Біяграфія
У 1982 г. скончыла гістарычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. У 1982 − 1983 гг. працавала стажорам-выкладчыкам БДУ. У 1983 − 1986 гг. навучалася ў аспірантуры БДУ. У 1986 г. абараніла кандыдацкую дысертацыю на тэму “Комсомол Белоруссии – помощник партии в развитии активности молодой научно-технической интеллигенции (1971 − 1980)”. У студзені 1987 г. Была накіравана на працу ў БДІНГ імя У.У. Куйбышава (з 1992 г. – БДЭУ. У 2001 − 2004 гг. навучалася ў дактарантуры Інстытута гісторыі НАН. У сакавіку 2005 г. абараніла доктарскую дысертацыю «Купечество Беларуси (60-е гг. XIX – начало XX в.)». У 1987 − 2001 гг. працавала асістэнтам, дацэнтам, з 2006 г. – прафесарам кафедры. З красавіка 2017 г. – загадчык кафедры эканамічнай гісторыі БДЭУ.
Навуковая дзейнасць
З 2018 г. з’яўляецца кіраўніком навуковага калектыва па выкананні тэмы «Прыватная ініцыятыва і прадпрымальніцтва Беларусі ў канцы XIX ст. – 1920-я гг.» у межах Дзяржаўнай праграмы навуковых дследаванняў на 2016 − 2020 гг.: «Эканамічнае і гуманітарнае развіццё беларускага грамадства» падпраграмы «Гісторыя і культура».
Дзікірх (акруга)
Дзікірх (Diekirch, Dikrech) — адна з трох акругаў Люксембурга.
Геаграфія
Знаходзіцца ў паўночнай частцы краіны. На поўначы і захадзе мяжуе з Бельгіяй, на ўсходзе з Германіяй і акругай Грэвенмахер, на поўдні з акругай Люксембург.
Складаецца з кантонаў Клерво, Дзікірх, Рэданж, Віяндэн, Вільц.
Тальсінкі
Тальсінкі (часам таксама Хельлін) — размоўная назва вандровак між Хельсінкі (Фінляндыя) і Талінам (Эстонія) з мэтай танных закупак. Тэрмін упершыню выкарыстаў у 1992 годзе эстонскі пісьменнік Яан Каплінскі, відавочна скампанаваўшы яго з назваў абодвух гарадоў. Аддзялае абедзве сталіцы адлегласць усяго 80 км.
Штолета тысячы турыстаў з Хельсінкі накіроўваюцца ў Талін на адзін дзень, праводзячы ўвесь гэты час у разнастайных універсамах і на рынках, дзе кошты на тавары ніжэйшыя, чым на іх радзіме. Падобныя вандроўкі ладзяць і талінцы, хоць і ў значна меншых маштабах. Іх вабяць не столькі «танны» шопінг, але магчымасць прыдбаць нейкія асаблівыя тавары, што адсутнічаюць у Эстоніі. Да таго ж кошты на некаторыя харчовыя прадукты і вопратку ў Хельсінкі нават ніжэйшыя за талінскія.
Пашырэнню падобнага з'яўлення спрыялі далучэнне Эстоніі да Шэнгенскай зоны ў 2004 годзе, скасаванне памежнага кантролю ў 2007 і, урэшце, пераход Эстоніі на еўра ў 2011.
У перспектыве эстонскія спецыялісты прапануюць злучыць Талін і Хельсінкі чыгункай па дне Фінскага заліва замест цяперашняе паромнай пераправы. У якасці падобнага праекту прыводзіцца прыклад метрапольнай тэрыторыі Капенгагена і Мальмё (Эрэсунскі рэгіён). У дадатак на паўдарозе між Талінам і Хельсінкі прапанавана збудаваць штучны востраў з назвай Тальсінкі, матэрыял на які можа быць узяты з рэштак гранітнага камяню ад будаўніцтва падводнага тунэлю. Аднак гэтая ідэя пакуль не атрымала шырокае падтрымкі.
Стрэнчы
Стрэнчы (Strenči) — горад у Латвіі. З’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам Стрэнцкага краю. Плошча 5,7 км². Насельніцтва 1228 чал. (2016).
Абухаўскі мост
Абухаўскі мост — аўтадарожны мост цераз Фантанку ў Цэнтральным раёне Санкт-Пецярбурга, які злучае Спаскі і Безыменны астравы. Адзін з найстарэйшых мастоў у горадзе. Аб’ект культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння. Размешчаны па восі Маскоўскага праспекта. Побач з мостам размешчаны Пецярбургскі дзяржаўны ўніверсітэт шляхоў зносін, палац Юсупавых на Садовай вуліцы. Вышэй па цячэнні знаходзіцца Горсткін мост, ніжэй — Ізмайлаўскі мост. Бліжэйшыя станцыі метрапалітэна — «Садовая», «Сянная плошча» і «Спаская». 20 жніўня 1739 года камісія аб Санкт-Пецярбургскім уладкаванні ўстанавіла для моста найменне Саарскі, ад Сарскай перспектывы, як тады называўся праспект. Аднак фактычна гэтае найменне не ўжывалася. У 1750 годзе з’яўляецца назва Абухаў мост — па прозвішчы Абухава. У 1761 годзе з’явіўся сучасны варыянт назвы.
Леніна (Пухавіцкі раён)
Ле́ніна (, Ленино) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Турынскага сельсавета.
Гісторыя
Вёска заснавана на пачатку 20 ст..
У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 да ліпеня 1944 года акупаваная нацысцкай Германіяй.
Кэралайн
Кэралайн (Caroline) або Міленіум (Millennium) — атол у Паўднёвай групе астравоў Лайн. Уваходзіць у склад дзяржавы Кірыбаці. Плошча — 3,76 км². Незаселены.
Гісторыя
На Кэралайне былі знойдзены рэшткі платформы стадола марае, што сведчыць аб яго наведванні ў старажытнасці палінезійцамі.
У 1846 г. брытанскія прадпрымальнікі стварылі паселішча. Яго жыхары, пераважна палінезійцы, займаліся вырошчваннем какосаў, здабычай фасфатаў і гуана. Аднак з-за абмежаваных рэсурсаў у 1904 г. яно было ліквідавана. У 1916 г. была прадпрынята яшчэ адна спроба стварыць сталае паселішча, якое праіснавала да 1930-ых гг.
У 1973 г. атол быў далучаны да брытанскай калоніі Астравы Гілберта і Эліс. У 1979 г. увайшоў у склад незалежнай дзяржавы Кірыбаці.
1 студзеня 1995 г. урад Кірыбаці змяніў часавы пояс для астравоў Лайн. Такім чынам, атол Кэралайн стаў самым усходнім пунктам ад лініі змены дат.
Прырода
Кэралайн — тыповы атол, які складаецца з доўгага кола каралавага рыфа, на якім месціцца каля 20 астраўкоў, і прасторнай лагуны (6,3 км²). Паколькі атол падвержаны моцнаму ўплыву штормаў, новыя астраўкі то ўзнікаюць, то знікаюць зноў. Сталых вадацёкаў няма. Дажджавая прэсная вада кандэнсуецца толькі пад пластамі каралавага пяску і друзу.
Клімат трапічны пасатны. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — 1500 мм. Сярэднегадавая тэмпература вагаецца паміж 28 і 32 °C.
Глебы бедныя мікраэлементамі. Аднак у цэнтральных частках астраўкоў растуць лес і хмызнякі. Маюцца насаджэнні какосавай пальмы.
Музей Рахмі Коча
Музей Рахмі Коча — індустрыяльны музей у Стамбуле, размешчаны на ўзбярэжжы заліва Залаты Рог.
Заснаваны турэцкім мільянерам і філантропам. Гэта першы і буйнейшы ў краіне музей, прысвечаны гісторыі развіцця транспарту, прамысловасці і сродкаў сувязі Турцыі. Музей размясціўся непадалёку ад Старога горада ў комплексе будынкаў былога ліцейнага цэха канца ХІХ ст., якія сімвалізуюць эпоху індустрыялізацыі Асманскай імперыі. У 1991 г. яны былі набыты культурным фондам Р. Коча. Пасля рэстаўрацыі тут размясціўся музей, які адчыніў дзверы для наведвальнікаў у 1994 г. Яго стваральнікі імкнуліся зрабіць экспазіцыю максімальна інтэрактыўнай і цікавай. Прадстаўленыя экспанаты — гэта рэчы з паўсядзённага жыцця, створаныя таленавітымі інжынерамі і рамеснікамі. Калекцыя ўключае дзясяткі тысяч прадметаў: ад дробнай грамафоннай іголкі да караблёў і самалётаў.
Лесвіца троляў
Лесвіца троляў, таксама Дарога троляў (Trollstigen) — адно з самых папулярных турыстычных месцаў Нарвегіі. Знаходзіцца ў паўночнай частцы заходняй Нарвегіі (рэгіён Вестлан).
Апісанне
Лесвіца троляў з'яўляецца часткай нарвежскай нацыянальнай дарогі RV63, якая злучае гарады Ондалснес у камуне Роўма і Валдал у камуне Нордаль у фюльке Мёрэ-ог-Румсдал. Гэтая дарога была адкрыта каралём Хоканам VII 31 ліпеня 1936 пасля 8 гадоў будаўніцтва. Нават у нашы дні Лесвіца троляў можа служыць прыкладам інжынернага і канструктарскага мастацтва. Дарога ў час пад'ёму робіць 11 рэзкіх паваротаў, вышыня ўздыму часам складае 9%. Прыкладна на сярэдзіне ўздыму знаходзіцца мост праз вадаспад Стыгфосен. На самай вяршыні (858 метраў над узроўнем мора) ёсць вялікая паркоўка і мноства сувенірных крамак. У некалькіх хвілінах хады ад паркоўкі размешчана аглядная пляцоўка, з якой адкрываецца від на серпанцін Лесвіцы троляў і на вадаспад Стыгфосен, вышыня якога складае 180 метраў.
Месцамі шырыня дарогі не перавышае 3,3 метры, таму праезд машын, даўжыня якіх больш, чым 12,4 метры, забаронены.
У асенне-зімовы перыяд Лесвіца троляў закрыта для праезду. Звычайна гэты ўчастак дарогі адкрываецца ў другой палове мая і зачыняецца ў кастрычніку, але ў залежнасці ад надвор'я гэтыя даты могуць карэктавацца.
Attacus lorquinii
Attacus lorquinii — від молей з сямейства. Сустракаецца на Філіпінах.
Стайцэлэ
Стайцэлэ (Staicele) — горад Алайскага краю ў Латвіі. Плошча 4 км². Насельніцтва 1025 чал. (2016).
Тбіліскі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт
Тбіліскі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт — грузінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Тбілісі.
Гісторыя
У 1930 годзе на базе медыцынскага факультэта Тбіліскага ўніверсітэта быў адкрыты медыцынскі інстытут. У 1935 годзе курсы павышэння кваліфікацыі лекараў гэтага інстытута былі рэарганізаваны ў самастойны Тбіліскі інстытут удасканалення лекараў. З 1962 года ў медыцынскім інстытуце пачала дзейнічаць Цэнтральная навукова-даследчая лабараторыя, якая складалася з 11 аддзелаў (патафізіялогіі і эксперыментальнай тэрапіі, генетыкі, біяфізікі, мікрабіялогіі і імуналогіі, біяхіміі і інш.). У 1992 годзе інстытут атрымаў статус універсітэта.
Музей Адама Міцкевіча (Стамбул)
Музей Адама Міцкевіча (Muzeum Adama Mickiewicza; Adam Mickiewicz Müzesi)  — музей у Стамбуле, размешчаны ў раёне Беяглу.
Музей знаходзіцца ў доме, дзе жыў паэт. Экспазіцыя музея ўключае многія дакументы і матэрыялы, якія расказваюць пра жыццё паэта, яго творчасць, вызваленчую барацьбу польскіх арганізацый. Прадстаўлены фотаздымкі Стамбула таго часу. У музеі знаходзіцца сімвалічная магіла паэта.
Саўлкрасты
Саўлкрасты (Saulkrasti) — горад у Латвіі. З’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам Саўлкрасцкага краю. Плошча 4,8 км². Насельніцтва 3280 чал. (2016).
NGC 978
NGC 978 (іншыя абазначэнні — NGC 978A, UGC 2057, MCG 5-7-16, ZWG 505.18, KCPG 71A, PGC 9821) — галактыка ў сузор’і Трыкутнік.
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 978, NGC 978A.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Закон Шарля
Зако́н Ша́рля – адзін з газавых законаў, які вызначае паводзіны ідэальнага газу ў ізабарным працэсе. Гэты закон сцвярджае, што пры пастаянным ціску аб'ём газу прапарцыйны яго тэмпературы, гэта значыць, адносіна аб'ёму да тэмпературы застаецца нязменнай:
Салацгрыва
Салацгрыва (Salacgrīva) — горад у Латвіі. З’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам Салацгрыўскага краю. Плошча 12,57 км². Насельніцтва 3010 чал. (2016).
Вікінавіны
Вікінаві́ны (Wikinews) — адкрытае навінавае інтэрнэт-выданне, якое вядзецца неаплачанымі добраахвотнікамі. Тэхналогія і прынцыпы напісання навінавых артыкулаў у Вікінавінах такія ж, як у іншых выданнях Фонду Вікімедыя — некамерцыйнай арганізацыі, якая падтрымлівае Вікінавіны.
Гісторыя
У лістападзе 2004 года была запушчана пробная версія. У снежні 2004 года скончылася бэта-тэставанне.
Блакітны свін
Блакітны свін — літаратурная прэмія, заснаваная суполкай «Літаратурнае прадмесце» ў 2006 годзе. Надавалася за «нонканфармізм і здольнасць захаваць творчую „самасць“». Апошняе ўручэнне прэміі адбылося ў 2018 годзе.
Апісанне
Адзіная беларуская літаратурная антыгламурная прэмія, заснаваная суполкай «Літаратурнае прадмесце» ў 2006 годзе, прысуджалася за крэатыўныя праекты цягам году, нонканфармізм і здольнасць захаваць творчую «самасць».
Узнагарода ўяўляе з сабе дыплом, на якім на тле блакітнага неба размешчана выява пятачка. І дадаткова сотня розных прадметаў на памяць: сто алоўкаў, свечак, пакетаў. Кожны год нешта рознае, змесціва прыза вызначаецца галасаваннем.
Сімвал — свін — прэзентуецца як беларуская птушка шчасця, якая (па словах арганізатараў) блакітная таму, што лётае ў нябёсах. У яго імені выклік і сімволіка, спроба разбурыць стэрэатыпы. Яго скура рамантычнага колеру, а пад ёй хаваецца тутэйшае сала з белымі і чырвонымі праслойкамі. У яго вобразе аб’яднаны і авангард, і нацыянальная традыцыя, і вялікія магчымасці для фантазій.
Эстэрокер (камуна)
Камуна Эстэрокер (Österåkers kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Стакгольм у цэнтральнай Швецыі.
Эстэрокер 233-я па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Окерсберга.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 40 269 чалавек (станам на студзень 2013 года).
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 10 гарадскіх пасяленняў (tätort) і некалькі сельскіх, найбольшыя з якіх:
NGC 974
NGC 974 (іншыя абазначэнні — UGC 2049, MCG 5-7-12, ZWG 505.15, NPM1G +32.0104, IRAS02314+3243, PGC 9802) — спіральная галактыка (Sb) у сузор’і Трыкутнік.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Прэзідэнцкія выбары ў Прыднястроўі (2001)
Прэзідэнцкія выбары ў Прыднястроўі адбыліся 9 снежня 2001, яны былі трэцімі прэзідэнцкімі выбарамі пасля агалошання незалежнасці ПМР. Разам з прэзідэнтам абіраўся віцэ-прэзідэнт ПМР. Удзельнічала тры пары кандыдатаў:
Кандыдатам ад ліберальнай апазіцыі ў прэзідэнты Аляксею Сафонаву і віцэ-прэзідэнты Віктару Скоку ЦВК рэспублікі адмовіў у рэгістрацыі. Прэзідэнтам ПМР быў абраны Ігар Смірноў, за якога прагаласавала 81,85 % прыднястроўцаў, якія прынялі ўдзел у галасаванні. За Тома Зяновіча прагаласавала 6,68 %, за Аляксандру Радчанку — 4,65%. Усяго ў выбарах удзельнічала 254 863 чалавека 62,89 % грамадзян, якія былі ўнесены ў спісы для галасавання.
Прэзідэнцкія выбары ў Прыднястроўі (2006)
Прэзідэнцкія выбары ў Прыднястроўі адбыліся 10 снежня 2006, яны былі чацвёртымі прэзідэнцкімі выбарамі пасля агалошання незалежнасці ПМР. Разам з прэзідэнтам абіраўся віцэ-прэзідэнт ПМР. Удзельнічала чатыры пары кандыдатаў:
Сабілэ
Сабілэ (Sabile) — горад Талсінскага краю ў Латвіі. Плошча 4,34 км². Насельніцтва 1642 чал. (2016).
Тэракт у аэрапорце Кабула (2021)
Тэракт у аэрапорце Кабула — тэрарыстычны акт, здзейснены тэрарыстам-смяротнікам «Ісламскай дзяржавы» 26 жніўня 2021 года.
Храналогія падзей
Пасля падзення Кабула 15 жніўня 2021 года і прыходу талібаў да ўлады ў Афганістане Кабульскі міжнародны аэрапорт стаў адзіным месцам, з дапамогай якога можна было пакінуць краіну. Гэта выклікала вялікую цісканіну на тэрыторыі паветранай гавані, у тым ліку на УПП.
26 жніўня Міністэрства абароны Вялікабрытаніі заявіла аб магчымым тэракце ў аэрапорце Кабула ў бліжэйшыя гадзіны. Міністр Узброеных Сіл Джэймс Хэпі заявіў, што разведка дала зразумець, што аэрапорт чакае атака.
Дзяржаўны дэпартамент ЗША загадаў амерыканцам пакінуць аэрапорт у сувязі з пагрозай тэракту.
Выбух ля паўночнага ўваходу ў аэрапорт учыніў тэрарыст-смяротнік, актываваўшы выбуховую прыладу ў натоўпе. Пазней прагучаў другі выбух — быў падарваны аўтамабіль ля гатэля Baron. Лік выбухаў адрозніваецца ў крыніцах. Агенцтва Reuters, спасылаючыся на паказанні відавочцаў, паведамляла аб шасці.
Адказнасць
Газета Politico са спасылкай на крыніцу ў амерыканскай адміністрацыі паведамляла, што адказнасць за тэракт нясе арганізацыя «Ісламская дзяржава».
Прадстаўнікамі «Ісламскай дзяржавы» было апублікавана наступнае паведамленне :
Арганізатар тэракту — Абдул-Рахман Лагары, які дапамагаў арганізацыі ў правядзенні нападаў з 2019 года.
Таксама прадстаўнікі арганізацыі адзначылі, што пры падзенні Кабула талібамі былі вызвалены зняволеныя з турмаў, сярод іх былі прадстаўнікі «Ісламскай дзяржавы».
Пацярпелыя
Афіцыйная колькасць параненых складае 210. Паводле паведамлення афганскага Міністэрства аховы здароўя ў выніку тэракту пацярпелі 1 338 чалавек.
Першапачатковая колькасць загінуўшых — 103  (пазней вырасла да 200), уключаючы 13 вайскоўцаў ЗША, 12 з якіх былі марскімі пяхотнікамі, 1 — санітарам ваенна-марскога флоту. Гэта найбуйнейшая страта амерыканскіх вайскоўцаў з моманту катастрофы верталёта CH-17 у 2011 годзе. Сярод загінулых не менш за 28 чалавек з’яўляюцца прадстаўнікамі руху «Талібан».
Наступствы
27 жніўня беспілотнік ВПС ЗША знішчыў штаб-кватэру тэрарыстычнага руху «Вілаят Харасан» у правінцыі Нангархар.
Піронім
У 1940—1957 гадах цэнтр Піронімскага сельсавета.
Первы Май (Пухавіцкі раён)
Пе́рвы Май (, Первый Май) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Турынскага сельсавета.
Гісторыя
Вёска заснаваная ў 1920-я гады. Паводле перапісу 1926 года вядома як пасёлак.
У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 да пачатку ліпеня 1944 года акупаваная войскамі нацысцкай Германіі.
Святаслаў Мікалаевіч Ліс
Біяграфія
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (географ), Свярдлоўскае вышэйшае ваенна-палітычнае танкава-артылерыйскае вучылішча (палітработнік танкавых войскаў), Ваенна-палітычную акадэмію імя У. І. Леніна (выкладчык грамадскіх навук).
Працаваў сакратаром камітэта УЛКСМ танкавага палка, старшым інструктарам палітычнага аддзела танкавай арміі, палітычнага ўпраўлення Беларускай ваеннай акругі, намеснікам камандзіра гвардзейскага мотастралковага палка, намеснікам начальніка палітаддзела гвардзейскай танкавай дывізіі. Быў намеснікам начальніка палітаддзела мотастралковай дывізіі ў складзе абмежаванага кантынгенту савецкіх войскаў у Рэспубліцы Афганістан, начальнікам аддзялення арганізацыйна-партыйнай работы палітаддзела, сакратаром парткама агульнавайсковай арміі, намеснікам камандзіра па выхаваўчай рабоце армейскага корпуса, намеснікам камандуючага войскамі па маральна-псіхалагічнаму забеспячэнню Заходняга аператыўнага камандавання Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь. Памочнік рэктара ўстановы адукацыі «Гродзенскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Янкі Купалы».
Выбіраўся членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 2-га і 3-га скліканняў.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнамі Чырвонай Зоркі, Чырвонага Сцяга (Рэспубліка Афганістан), васемнаццаццю медалямі, Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета СССР, Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Савета Міжпарламенцкай Асамблеі дзяржаў — удзельніц Садружнасці Незалежных Дзяржаў.
Таццяна Уладзіміраўна Вароніч
Вароніч Таццяна Уладзіміраўна  (,, БССР) — беларускі гісторык, кандыдат гістарычных навук (2005), дацэнт кафедры эканамічнай гісторыі Беларускага дзяржаўнага эканамічнага ўніверсітэта.
Біяграфія
У 1998 г. скончыла гістарычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. У 2000 − 2003 гг. навучалася ў аспірантуры БДУ. З 2004 г. працавала асістэнтам, з 2005 г. – дацэнтам кафедры эканамічнай гісторыі Беларускага дзяржаўнага эканамічнага ўніверсітэта. У 2005 г. абараніла кандыдацкую дысертацыю на тэму “Губернский город Витебск на рубеже XIX―XX вв.” па спецыяльнасці 07.00.02 «Айчынная гісторыя» (абаронена 17.03.05, зацверджана 01.06.05).
Навуковая дзейнасць
У 2015 і 2017 гг. прайшла стажыроўкі ў Інстытуце гісторыі Літвы ў межах літоўскай дзяржаўнай стыпендыі Education Exchanges Support Foundation, the Lithuanian state scholarship for research visit.
Публікацыі
Аўтар звыш 40 навуковых публікацый.
Гермафрадытызм
Гермафрадытызм, двухполавасць, бісексуалізм — наяўнасць прыкмет мужчынскага і жаночага полу ў аднаго арганізма. Бывае натуральны і анамальны.
Натуральны гермафрадытызм
Натуральны гермафрадытызм уласцівы вышэйшым і ніжэйшым раслінам (аднадомнасць, гоматалізм) і беспазваночным жывёлам (чэрві, малюскі, ракападобныя і інш.). Пры гэтым у арганізме адначасова ўтвараюцца яйцы і сперматазоіды. Здольнасцю да апладнення валодаюць абодва віды палавых клетак або адзін з іх.
Анамальны гермафрадытызм
Анамальны гермафрадытызм — прыроджаная, у большасці выпадкаў генетычна абумоўленая паталогія, што ўзнікае пры парушэнні развіцця палавых залоз і іх гарманальнай дзейнасці. Назіраецца ў чалавека і жывёл. Можа быць сапраўдны (наяўнасць палавых залоз абодвух полаў) і несапраўдны (псеўдагермафрадытызм), калі палавыя залозы сфарміраваны правільна, па мужчынскім або жаночым тыпе, але вонкавыя палавыя органы маюць прыкметы двухполавасці.
У чалавека сапраўдны гермафрадытызм трапляецца рэдка; характэрна наяўнасць яечніка і яечак або змешанай залозы, часцей мужчынскі набор палавых храмасом (46 XV). Другасныя палавыя прыкметы, як правіла, маюць элементы абодвух полаў. Гермафрадытызм несапраўдны бывае вонкавы і ўнутраны. Пры вонкавым мужчынскім гермафрадытызме ёсць мужчынскія палавыя залозы, а вонкавыя палавыя органы падобныя да жаночых; пры ўнутраным — побач з яечнікамі, недаразвітай прадстацельнай залозай і семявымі пузыркамі могуць быць матка і матачныя трубы. Зрэдку трапляюцца выпадкі жаночага несапраўднага гермафрадытызму, калі сфарміраваны яечнікі, а вонкавыя палавыя органы і другасныя палавыя прыкметы развіваюцца па мужчынскім тыпе. Лячэнне гермафрадытызму: аператыўная змена полу. Дзетанараджэнне немагчыма.
Нацыянальны гісторыка-культурны музей-запаведнік «Нясвіж»
Нацыянальны гісторыка-культурны музей-запаведнік «Нясвіж» — дзяржаўная музейная ўстанова. Выконвае рознабаковую дзейнасць: фарміраванне і захаванне калекцый, навукова-даследчая і культурна-асветніцкая работа, арганізацыя пастаяннай экспазіцыі і ўладкаванне выставак.
Нацыянальны гісторыка-культурны запаведнік утвораны 2 ліпеня 1993 г., статус музея-запаведніка быў атрыманы 22 мая 1997 г.
Пасля масавых фальсіфікацый на прэзідэнцкіх выбарах 2020 года, жорсткага разгону акцый пратэстаў, збіцця і катаванняў затрыманых пратэстоўцаў, калектыў музея-запаведніка выйшаў 14 жніўня на акцыю пратэсту супраць гвалту і за новыя выбары. 17 жніўня на даху замка быў устаноўлены нацыянальны бела-чырвона-белы сцяг. Дырэктар музея-запаведніка Сяргей Клімаў заявіў, што «шчаслівы ад таго, што дажыў да гэтага часу».
Аб’екты
У 2005 г. «Архітэктурны, жылы і культурны комплекс рэзідэнцыі роду Радзівілаў у Нясвіжы» у складзе Палацава-паркавага ансамбля, які рэпрэзентуе гісторыю роду Радзівілаў, палацавай архітэктуры і інтэр’ераў магнацкай рэзідэнцыі XVI — пачатку XX стст., і Комплексу былога кляштара езуітаў XVI—XIX стст. быў унесены ў Спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. Гарадская ратуша, у экспазіцыі гарадской ратушы прадстаўлена гісторыя гарадскога самакіравання і гандлёва-рамесніцкага жыцця Нясвіжа XVI—XIX стст., з гандлёвымі радамі і гарадская Слуцкая брама з’яўляюцца гісторыка-культурнымі каштоўнасцямі Рэспублікі Беларусь першай катэгорыі. Сярод праектаў музея-запаведніка апошніх гадоў вылучаюцца серыя сумесных тэатральных і музычных мерапрыемстваў у межах акцый «Нясвіж — культурная сталіца Беларусі-2012», штогадовы фестываль балетнага мастацтва «Вечары Вялікага тэатра ў замку Радзівілаў» Музей-запаведнік разгортвае шырокую міжнародную дзейнасць. Нацыянальны гісторыка-культурны музей-запаведнік «Нясвіж» браў удзел у Міжнародным фестывалі музеяў «Інтэрмузей-2012», арганізацыя Міжнароднага семінара ЮНЕСКА «Аб’екты сусветнай спадчыны: захаванне і выкарыстанне ў мэтах устойлівага развіцця».
Агульная колькасць адзінак захоўвання на пачатак 2012 г. — 5651, з іх 1623 адзінак — у экспазіцыі.
NGC 973
NGC 973 (іншыя абазначэнні — UGC 2048, IRAS02313+3217, MCG 5-7-13, FGC 314, ZWG 505.14, KUG 0231+322, PGC 9795) — спіральная галактыка (Sb) у сузор’і Трыкутнік.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Біяграфічны фільм
Біяграфічныя фільм — кінажанр, у якім сюжэт ідзе за біяграфіяй рэальнага чалавека альбо яго ключавымі момантамі. Ён адрозніваецца ад гістарычнага і ад дакументальнага фільма — выкарыстаннем драматычных прыёмаў і мастацкага прайгравання тэмы. Пераважна ў біяграфічным фільме мова ідзе пра жыццё вядомых і знакамітых людзей, чыя дзейнасць нейкім чынам здолела пакінуць след у сусветнай гісторыі. Большасць біяграфічных фільмаў — драмы, але некаторыя спалучаюць у сабе камедыю, баявік і іншыя жанры.
Пры стварэнні фільма рэжысёры павінны надаваць асаблівую ўвагу акцёрам, якія павінны валодаць агульнымі рысамі падабенства з героямі, якіх збіраюцца гуляць. Рэжысёр павінен дакладна адлюстраваць на кінастужцы час, у якім жыў герой. Малюючы тую эпоху, у біяграфічным фільме асаблівае месца адводзяць жыццю канкрэтнага чалавека. Традыцыйным для біяграфічных фільмаў стаў прыём выкарыстання асабістых запісаў і дзённікаў героя, хроніка, архіўныя фатаграфіі, інтэрв’ю з людзьмі, датычнымі да жыцця героя. Менавіта так, гледачу ўдасца даведацца праўду пра вялікіх або вельмі вядомых людзях.
У сусветным кінематографе надавалася шмат увагі ролі асобы ў гісторыі. Шматлікія фільмы прысвечаны Спартаку, Клеапатры, Чынгісхану, Напалеону, Аляксандру Македонскаму і велізарнаму ліку іншых больш ці менш значных персанажаў. Асабліва біяграфічны фільм пачаў распаўсюджвацца з развіццём гукавога кіно ў 1930-х гадах.