cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Моладзь.org
Моладзь.org, moladz.org, Маладзевая інтэрнэт-пляцоўка "ВОКА" – беларуская інтэрнэт-супольнасць, накіраваная на выхаванне моладзі на глебе беларускай нацыянальнай ідэі, на данясенне яе да шырокіх колаў грамадства.
Ініцыятыва была створана ў снежні 2003 года. Дэклараванымі задачамі з'яўляюцца: агітацыйна-масавая дзейнасць па адраджэнню беларускай культуры, мовы, фарміраванне ў людзей адказнасці за лёс сваёй дзяржавы, праява актыўнай грамадзянскай пазіцыі.
За час яе існавання каардынатарамі ініцыятывы было праведзена шмат разнастайных мерапрыемстваў, накіраваных на павышэнне актыўнасці грамадзянскай супольнасці. Арганізоўваліся дыскусіі на тэму "Становішча беларускай мовы ў грамадстве", футбольныя чэмпіянаты "За беларускую мову", "За кубак "ВОКА", валанцёры "ВОКА" садзейнічалі ў арганізацыі і інфармацыйнай падтрымцы канцэртаў "Я люблю ліцэй", "Генералы айчыннага рока", "Моладзь за Беларусь", "Рок пасля вакацыяў 2005". Акцыя "Зрабі-BY" была накіравана на павелічэнне колькасці беларускамоўных старонак у Інтэрнэце.
Кампаніі "Штурм FM-1" і "Штурм FM-2" мелі мэтай павелічэнне колькасці беларускіх песень і гучання беларускай мовы ў эфірах радыёстанцый. Таксама ў падтрымку кампаніі "Штурм FM" пачаў працу музычны інтэрнэт-рэсурс "Вызначым лепшую песню года": наведвальнікі сайта на працягу ўсяго 2004 года ўдзельнічалі ў сямі турах галасавання за найбольш упадабаныя беларускія песні і ў канцы года вылучылі пераможца.
Сутнасць праекта "За беларусізацыю МТС", распрацаванага сумесна з Таварыствам беларускай мовы, складалася ў зборы подпісаў за стварэнне аператарам сотавай сувязі "МТС" беларускамоўных СМС-паведамленняў, аўтаматычнай службы сэрвісу абанента, інтэрнэт-сістэмы сэрвісу абанента на беларускай мове. На працягу некалькіх месяцаў былі сабраныя тысячы подпісаў, а таксама праведзеныя інтэрнэт-акцыі і флэш-мобы ў падтрымку кампаніі. У выніку кампанія "МТС" стварыла беларускамоўную версію сайта, а таксама выканала яшчэ частку патрабаванняў.
Сумесна з БМАgroup быў створаны "Фан-клуб беларускай музыкі", дзе кожны тыдзень збіраюцца аматары творчасці айчынных выканаўцаў, абмяркоўваюць пытанні, якія іх цікавяць, у тым ліку з удзелам прафесійных музыкантаў.
Былі выдадзеныя зборнікі вершаў "Наш час" і "Наш Час 2", якія цалкам складаюцца з твораў звычайных грамадзян Беларусі, абраных падчас галасавання на сайце ініцыятывы.
Інтэрнэт-рэсурс таксама падае замежныя і міжнародныя навіны, аналітычныя матэрыялы.
Спасылкі
moladz.org – Галоўная старонка
Вінаград
Вінаград — шматзначны тэрмін.
IC 5169
IC 5169 — галактыка тыпу SB0-a (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Паўднёвая Рыба.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Прадслава
Прадслава (X ст.) — асоба, чый прадстаўнік замацаваў дагавор з грэкамі (944) сярод іншых ад рускага боку.
Гістарычныя звесткі
Упершыню і адзіны раз успамінаецца руска-візантыйскім дагаворам (944), які сярод іншых заключыў яе прадстаўнік Каніцар. Нічога болей пра Прадславу не вядома. Даследчыкі лічыць яе родзічкай ці сваячкай князя Ігара або жонкай ці ўдавой кагосьці з яго родзічаў. Напрыклад, Людміла Марозава лічыць Прадславу сястрой жонкі Ігара — Вольгі, але не аргументуе сваю думку. Яўген Пчалоў лічыць Прадславу жонкай пляменніка Ігара — таксама Ігара («неть» — сын сястры, яго ў дагаворы 944 года прадстаўляў Слуды ), названага ў дагаворы перад Прадславай, на думку даследчыка за гэта сведчыць парадак пералічэння асоб у тэксце.
Імя Прадслава ўваходзіла ў даволі вузкі іменаслоў Рурыкавічаў. Між іншых, Прадславай (XI ст.) звалі дачку Уладзіміра Святаславіча, быццам у шлюбе з Рагнедай, але колькасць іх дзяцей дыскусійная. Таксама Прадслава было свецкім імем Ефрасінні Полацкай (XII ст.). На такой аснове ў беларускай публіцыстыцы з’явілася думка пра пераемнасць гэтых Прадслаў ад Прадславы з 944 года, якую аўтары называюць маці і рэгенткай малалетняга або адсутнага за морам Рагвалода, аналізуюць яе палітыку і г.д. .
Пакроў Багародзіцы (Маларыта)
Пакроў Багародзіцы — абраз сярэдзіны XVII стагоддзя са Свята-Мікалаеўскай царквы ў г. Маларыта. Захоўваецца ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь.
Паходжанне
Абраз выяўлены экспедыцыяй Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору Акадэміі навук БССР у Свята-Мікалаеўскай царкве г. Маларыта Брэсцкай вобласці ў 1970 годзе. Раскрыты рэстаўратарам вытворчага аб’яднання «Расрэстаўрацыя» М. Я. Сакаленкам у 1974—1991 (Растоў-на-Доне).
Саюз Афрыканскіх Дзяржаў
Саюз Афрыканскіх Дзяржаў (Union des Etats africains) — кароткачасовае аб'яднанне двух (1958), а затым трох (1961) афрыканскіх дзяржаў у Заходняй Афрыцы. Саюз быў палітычна сацыялістычным і панафрыканскім, і ўзначальвалі яго трое афрыканскіх рэвалюцыянераў: Квамэ Нкрума у склад Гане, Ахмед Секу Турэ у склад Гвінеі і Мадзіба Кейта у склад Малі.
Гісторыя
23 лістапада 1958 г. Гана і Гвінея сфармавалі саюз, ён называўся Саюз Гана-Гвінея. У маі 1959 г. было абвешчана што саюз будзе перайменаваны ў Саюз Афрыканскіх Дзяржаў. У маі 1961 г. Малі ўступіла ў саюз. У 1962 г. саюз распаўся з-за таго, што ЗША звярнуліся да Гвінеі, каб апошняя ўстала на бок ЗША ў халоднай вайне, так як Саюз Афрыканскіх Дзяржаў быў саюзнікам СССР.
Сцяг
Калі Саюз Гана-Гвінея быў ​​сфармаваны, сцяг яго быў як сцяг Ганы, толькі з двума чорнымі зоркамі. Зоркі пазначалі колькасць членаў, таму калі ў саюз ўступіла Малі, зорак стала тры.
NGC 1023A
NGC 1023A (іншае абазначэнне — PGC 10139) — галактыка ў сузор’і Персей.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога і быў дададзены пазней.
Стараруднянскі сельсавет
Старарудня́нскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Жлобінскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Старая Рудня. Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Жлобінскага раёна Бабруйскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Жлобінскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. 11 лютага 1960 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Чацвярнянскага сельсавета, у склад Пірэвіцкага сельсавета перададзена вёска Рудзенка. 9 жніўня 1962 года да сельсавета далучана частка скасаванага Бабоўскага сельсавета (4 населеныя пункты: вёскі Бабоўка, Баршчоўка, Даліна і Падлессе). 20 чэрвеня 1985 года ў склад Майскага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (вёскі Бабоўка, Баршчоўка, Даліна і Падлессе).
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1699 чалавек, з іх 92,8 % — беларусы, 3,6 % — рускія, 2,5 % — украінцы.
Свята-Пакроўская царква (Ганчары)
Свята-Пакроўская царква — праваслаўны храм у вёсцы Ганчары Лідскага раёна Гродзенскай вобласці.
Гісторыя
На паўночна-ўсходняй ускраіне вёскі, на могілках. Пабудавана ў 1774 годзе з дрэва. У вопісе парафій Лідскага дэканату 1784 года згадваецца ўніяцкая царква ў вёсцы Ганчары
Асвячона 22 кастрычніка 1878 года пасля капітальнага рамонту (пастаўлены новы іканастас, створаны прастол, пакладзена новая падлога, зроблены трое дзвярэй з прытвора ў малітоўную залу, апсіда па-новаму ашалявана).
Архітэктура
Помнік народнага дойлідства. Прамавугольны ў плане зруб пераходзіць у прамавугольную трохгранную апсіду з бакавымі рызніцамі. Да галоўнага фасада далучана трох’ярусная чацверыковая вежа-званіца, завершаная цыбулепадобным купалам на нізкім васьмерыку. Вертыкальна ашаляваныя фасады ў верхняй частцы расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі.
Інтэр’ер
Унутраная прастора 3 парамі слупоў падзелена на 3 нефы. Цэнтральны, шырэйшы, неф паракрыты кілепадобным (бочкавым) скляпеннем, бакавыя — плоскай столлю. У межах залы абапал апсіды вылучаны 2 рызніцы, пад хорамі — бакавыя клеці і лесвіца.
NGC 2558
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Джэферсан Мантэра
Джэ́ферсан Анто́ніа Мантэ́ра Ві́тэ (Jefferson Antonio Montero Vite; нар., Бабаоя, Эквадор) — эквадорскі футбаліст, паўабаронца клуба «9 кастрычніка» і былы ігрок нацыянальнай зборнай Эквадора.
Клубная кар’ера
У дарослым футболе дэбютаваў у 2007 годзе выступамі за каманду клуба «Эмелек», у якой правёў адзін сезон, прыняўшы ўдзел у 22 матчах чэмпіянату. Пасля з 2008 па 2011 гады гуляў у складзе каманд эквадорскага клуба «Індэпенд’ентэ дэль Валье» і мексіканскага «Дарадас», а таксама ў Іспаніі за «Вільярэал» і «Левантэ».
Сваёй гульнёй за апошнюю каманду прыцягнуў увагу прадстаўнікоў трэнерскага штаба клуба «Рэал Бетыс», да складу якога далучыўся ў 2011 годзе. Згуляў за клуб з Севільі наступны сезон сваёй гульнявой кар’еры. Вялікую частку часу, праведзенага ў складзе «Бетыса», быў асноўным іграком каманды.
Да складу мексікансай «Марэліі» далучыўся ў 2012 годзе, а пасля чэмпіянату свету 2014 года падпісаў кантракт з клубам «Суонсі Сіці». У верасні 2017 года на правах арэнды стаў іграком «Хетафэ», а ў сакавіку 2018 года на тых жа ўмовах далучыўся да «Эмелека». У чэрвені 2018 года вярнуўся ў «Суонсі Сіці».
31 студзеня 2019 года да канца сезона 2018/19 быў арандаваны «Вест Бромвіч Альбіён», аднак згуляў толькі ў чатырох матчах. У жніўні 2019 года на правах арэнды далучыўся да «Бірмінгем Сіці». Па заканчэнні сезона 2019/20 пакінуў «Суонсі Сіці» ў якасці свабоднага агента.
У лістападзе 2020 года стаў іграком мексіканскага «Керэтара», а ў ліпені 2022 года далучыўся да «9 кастрычніка».
Міжнародная кар’ера
У 2007 годзе дэбютаваў у афіцыйных матчах у складзе нацыянальнай зборнай Эквадора.
Дасягненні
«Марэлія»:
Адкрыты чэмпіянат Брытаніі па снукеры 1999 (сезон 1998/1999)
Адкрыты чэмпіянат Брытаніі 1999 (British Open 1999) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 4 па 11 красавіка 1999 года на арэне ў Plymouth Pavilions, у Плімуце, Англія. Турнір стаў 20-м розыгрышам адкрытага чэмпіянату Брытаніі, які быў заснаваны ў 1980 годзе пад назвай залатога кубку Брытаніі і з 1985 года стаў рэйтынгавым спаборніцтвам. Прызавы фонд турніру склаў £365,275, з якіх £60,000 атрымаў пераможца.
Юрый Валянцінавіч Трубнікаў
Юрый Валянцінавіч Трубнікаў (нар., г. Ташкент, Узбекістан) — беларускі матэматык, спецыяліст у галіне тэорыі функцый і функцыянальнага аналізу. Доктар фізіка-матэматычных навук (2004), дацэнт (1982), прафесар.
Біяграфія
Скончыў Варонежскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Ленінскага камсамола (спецыяльнасць «Матэматыка. Фізіка», 1969; аспірантура, 1973). Працаваў у Віцебскім дзяржаўным тэхналагічным універсітэце (1986—2001, у 1986—1998 — загадчык кафедры вышэйшай матэматыкі), Віцебскім дзяржаўным універсітэце імя П. М. Машэрава (з 2001, факультэт матэматыкі і інфармацыйных тэхналогій, кафедра геаметрыі і матэматычнага аналізу, адначасова кафедра інжынернай фізікі, прафесар, у 2004—2006 — дэкан фізічнага факультэта, у 2008—2014 — загадчык кафедры тэарэтычнай фізікі).
Навуковыя інтарэсы: матэматычны аналіз; дыферэнцыяльныя ўраўненні; метады аптымізацыі.
Дэвід Хантэр Х’юбел
Дэвід Хантэр Х’юбел (David Hunter Hubel, нар., г. Уінсар, Канада) — амерыканскі ўрач-нейрафізіёлаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне ў 1981 годзе «за адкрыцці, якія датычацца прынцыпаў перапрацоўкі інфармацыі ў нейронных структурах», якую ён падзяліў разам з Роджэрам Сперы і Т. Н. Візелам.
Біяграфія
Х’юбел нарадзіўся ў Віндзары, Антарыё, у сям’і амерыканцаў у 1926 годзе. Яго дзед па бацькавай лініі эмігрыраваў, будучым дзіцем, у ЗША, з баварскага горада Нёрдлінген. У 1929 годзе яго сям’я пераехала ў Манрэаль, дзе ён правёў гады свайго станаўлення.
Скончыў універсітэт Макгіла (1947, г.Манрэаль) і медыцынскую школу пры ім (1951). З 1951 года ў ЗША. З 1958 года ва ўніверсітэце Дж. Хопкінса, з 1959 года ў Гарвардскай медыцынскай школе г.Бостан (з 1967 прафесар).
Навуковыя працы па нейрафізіялогіі зроку. Адкрыў прынцыпы перапрацоўкі інфармацыі ў нейронных структурах мозга, што ўспрымаюць вонкавыя сігналы.
Член Нацыянальнай АН ЗША, Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук.
Пятро Рашэтнік
Пятро Рашэтнік (2 чэрвеня 1926 — 21 ліпеня 2008) — беларускі грамадскі дзеяч, сябра СБМ, ахвяра палітычных рэпрэсій, ветэран нацыянальнага руху.
Біяграфія
Нарадзіўся 2 чэрвеня 1926 года ў в. Заполле Навагрудскага павета Навагрудскага ваяводства ў Польскай Рэспубліцы. Бацька працаваў дарожным майстрам у Кашалёўскай гміне.
Скончыў пачатковую школу ў Заполлі, паступіў у польскую прыватную гімназію ў Навагрудку. Пасля далучэння Заходняй Беларусі да СССР у верасні 1939 года нядоўга вучыўся ў школе ў Навагрудку, але потым перайшоў вучыцца ў Навагрудскую беларускую гімназію, што пераехала з Вільні і дырэктарам якой першапачаткова быў вядомы беларускі дзеяч Барыс Кіт. Пасля нямецкай акупацыі працягваў вучыцца і скончыў 7-ы клас. У 1942 годзе паступіў у Навагрудскую настаўніцкую семінарыю.
У 1943 годзе па прапанове Барыса Рагулі ўступіў у Саюз беларускай моладзі. У 1944 годзе добраахвотна як сябра СБМ паехаў вучыцца ў авіяцыйную школу ў Германіі, але фактычна ягоная група вучылася на электрыкаў і была накіраваная ставіць лініі электраперадач у Аўстрыі, Югаславіі і Германіі. Пасля беларуская моладзь была распушчана і кожны зарабляў на жыццё сам, а Пятро Рашэтнік працаваў у нямецкага фермера ў Баварыі, дзе ён і застаў амерыканскае войска. Разам з іншымі быў перавезены амерыканцамі да Чэхаславакіі і перададзены савецкім уладам, якая яго забралі ў Савецкую Армію. Тры гады служыў у Чэхаславакіі, Венгрыі і Аўстрыі.
У 1948 годзе арыштаваны ў аўстрыйскім горадзе Сантпэльпэне. Следства вяла контрразведка, Пятро Рашэтнік быў асуджаны на 25 гадоў за «здраду Радзіме». Трапіў у лагеры на Інце, дзе пазнаёміўся і пасябраваў з беларускімі нацыянальнымі дзеячамі Янкам Гінько, Сымонам Раманчуком і іншымі. У 1950 годзе дзякуючы Сымону Раманчуку пазнаёміўся з Ларысай Геніюш, якую тады прыслалі ў лагер. У 1953 годзе Пятро Рашэтнік разам з Міколам Канашам прабраліся праз шахту да жаночага лагеру, каб перадаць запіскі беларускім дзяўчатам і Ларысе Геніюш, а па вяртанні былі затрыманыя аховаю. Атрымалі за гэта 20 сутак арышту і на тры месяцы падаўжэння тэрміну зняволення.
З лагераў вызваліўся ў верасні 1956 года. Пасля вызвалення Пятро Рашэтнік вярнуўся на бацькаўшчыну. Жыў у Баранавічах, працаваў токарам. Працягваў сябраваць з Ларысай і Янкам Геніюшамі, іншымі былымі беларускімі палітзняволенымі.
16 студзеня 2000 года ўдзельнічаў у сустрэчы беларускіх камбатантаў у Гародні, куды прыехалі беларускія патрыёты, былыя вязні з розных гарадоў Беларусі.
Памёр 21 ліпеня 2008 года ў Баранавічах. Пахаванне адбылося 22 ліпеня на баранавіцкіх могілках.
Музей К’ярамонці
Музей К'ярамонці  — адзін з музеяў Ватыкана.
Музей, прысвечаны антычнай скульптуры, быў заснаваны папай Піем VII з сям'і К'ярамонці ў 1805—1807 гг. (пад кіраўніцтвам Антоніа Канова) і першапачаткова размяшчаўся ў галерэі Corridore della Libraria. Гэта галерэя злучала палац Папы з Бельведэрам. Гэта музей класічнай скульптуры. Музей складаецца з трох частак: асноўная частка музея К'ярамонці (Калідор), Braccio Nuovo і Galleria Lapidaria.
Калідор
Калідор — вялікая аркавая галерэя, падзеленая на 60 секцый. Па абодвух яе баках цягнецца бясконцы шэраг статуй, бюстаў, саркафагаў, рэльефаў — усяго каля 800 экспанатаў, якія адносяцца да рымскай эпохі. Найбольшую цікавасць уяўляюць каласальная галава Афіны эпохі Адрыяна, рэльеф I ст. н.э., які адлюстроўвае «Тры Грацыі» і два грэчаскіх арыгінала: «Дачкі Ніёбы» з беатыйскага вапняка, і галава Пасейдона (Нептуна).
Braccio Nuovo
Папа Пій VII запланаваў гэта адгалінаванне ад асноўнага музея К'ярамонці (Braccio Nuovo азначае новы рукаў, адгалінаванне) яшчэ ў 1806 г., аднак ажыццявіць ідэю стала магчымым толькі ў 1817—1822 гг. пад кіраўніцтвам архітэктара Рафаэля Стэрна.
У нішах залы сабраны класічныя творы грэчаскага і рымскага мастацтва, падзеленыя тэматычна на дзве часткі: грэчаская міфалогія і рымская гісторыя. Найбольш значныя: Аўгуст з Прыма Порта (I ст.), знойдзеная ў 1863 г.; палітык Дэмасфен (рымская копія c бронзавага арыгінала Паліеўкта III ст. да н.э.), «Сілен і Дыяніс» (копія з арыгінала Лісіпа IV ст. да н.э.), «Параненая Амазонка» (копія з арыгінала Паліклета V ст. да н.э.); статуя Нілу з 16 «дзецьмі» — прытокамі, кракадзіламі і сфінксамі (рымская копія скульптуры I ст.) як увасабленне рачнога бажаства, знойдзена магчыма ў 1513 годзе на месцы храма Ісіды ў Рыме; Афіна з савой (рымская копія з грэчаскага арыгінала V ст. да н.э.); пастух Ганімед і арол, пасланы Зеўсам, каб выкрасці яго (рымская копія II ст. да н.э. з арыгінала Леахара IV ст. да н.э.). Статуя Дарыфора — рымская копія з бронзавага арыгінала Паліклета V ст. да н.э., стала ўзорам для некалькіх пакаленняў скульптараў аж да XIX стагоддзя як прыклад праўдзівага грэчаскага мастацтва. Тут захоўваецца і выдатная калекцыя рымскай партрэтнай скульптуры (найбольш значны экспанат — партрэт Цыцэрона). Зала ў стылі класіцызму ўпрыгожана антычнымі калонамі і падлогавай чорна-белай мазаікай (II стагоддзе да н.э.).
Galleria Lapidaria
У Galleria Lapidaria знаходзіцца адзін з найбуйнейшых у свеце збораў грэчаскіх і рымскіх (больш 3 тысяч фрагментаў) надпісаў хрысціянскага і паганскага зместа. Калекцыю заснаваў Папа Бенедыкт IV, пазней яна была пашырана, у тым ліку Папай Піем VII.
Уладзіслаў Рыжы-Рыжскі
Біяграфія
Нарадзіўся 26 красавіка 1925 г. у в. Латыгаль Дзісенскага павета Навагрудскага ваяводства ў Польскай Рэспубліцы (цяпер Глыбоцкі раён Віцебскай вобласці). Паходзіў з сям’і беларусаў-католікаў. З дзяцінства праявіў вялікія здольнасці да навукі. Да пачатка Другой сусветнай вайны і акупацыі Заходняй Беларусі савецкімі войскамі скончыў некалькі класаў польскай гімназіі ў Глыбокім. У 1940 г. паступіў у Глыбоцкі сельскагаспадарчы тэхнікум.
Падчас нямецкай акупацыі скончыў настаўніцкія курсы ў Глыбокім. На Глыбоччыне Уладзіслаў Рыжы пачаў нацыянальна-рэлігійную дзейнасць, прымаў удзел у арганізацыі касцельнага хору ў Глыбокім. Працаваў настаўнікам. Далучыўся да Беларускай народнай самапомачы ў Глыбоцкай акрузе. У 1943 г. быў прызначаны сакратаром аддзела моладзі Беларускай цэнтральнай рады і пераехаў у Менск. Пазней перайшоў у аддзел прапаганды Беларускай краёвай абароны.
Сябра нелегальнай Беларускай незалежніцкай партыі, выконваў адказныя даручэнні кіраўніцтва БНП. Прыкладам таму з’яўляецца эпізод падрыхтоўкі антынямецкага паўстання ў 30-й грэнадзёрскай дывізіі СС. Мэтай гэтага паўстання бачыўся пераход байцоў дывізіі, якая складалася пераважна з беларусаў, на бок англа-амерыканскіх войск. Аднак змова была раскрыта гестапа. Узнікла пагроза арышту, намаганнямі старшыні ЦК БНП У. Родзькі для У. Рыжага былі падрыхтаваны фальшивыя дакументы, а сам ён атрымаў заданне шукаць магчымасці для усталявання кантактаў з саюзнікамі, паказваючы перад імі БНП як антынямецкую арганізацыю.
У 1944 г. быў пераведзены да беларускага батальёна «Дальвіц», які тады фармаваўся на тэрыторыі Усходняй Прусіі. У адрозненні ад шматлікіх іншых жаўнераў батальёна, не быў дэсантаваны на тэрыторыю Беларусі. Пад канец Другой сусветнай вайны апынуўся ў англа-амерыканскай зоне акупацыі Германіі, дзякуючы чаму не быў дэпартаваны ў СССР як польскі грамадзянін. У эміграцыі спачатку жыў у Германіі, у 1946 годзе пераехаў у Бельгію. Стаў адным з ініцыятараў стварэння Саюза беларусаў у Бельгіі, а пазней стаў старшынёй ягонага Цэнтральнага Камітэта. Прымаў удзел у арганізацыі беларускага студэнцкага саюза ў Лёвенскім каталіцкім універсітэце. Адзін з заснавальнікаў і рэдактараў эмігранцкага перыядычнага выдання «Беларуская Праўда» (1946—1947), а неўзабаве пачаў выдаваць часопіс «За незалежнасьць».
На пачатку 1950-х гадоў знаходзіўся ў Рыме. Вучыўся ў ватыканскім тэалагічным інстытуце «Russicum». За арганізацыю беларускага гуртка і грамадскую дзейнасць быў выключаны з ліку студэнтаў. Пэўны час жыў у Iспаніі. Паступіў у Мадрыдскім універсітэце, быў адным з арганізатараў мясцовага беларускага студэнцкага саюза. У Мадрыдзе выдаваў часопіс «Беларускі прапаведнік». Прыкладаў намаганні па арганізацыі беларускіх праграм на радыё.
У 1946 г. пераязджае ў ЗША, дзе пры атрыманні амерыканскага грамадзянства змяняе прозвішча з Рыжы на Рыжы-Рыжскі (Ryzy-Ryski). Вучыўся ў Прынстанскім універсітэце, дзе абараніў доктарскую дысертацыю па тэалогіі. Працаваў выкладчыкам у гэтым жа ўніверсітэце. Ініцыятар і адзін з заснавальнікаў Інстытута Льва Сапегі (Іспанія-ЗША). Выкладаў у Жэнеўскім каледжы ў Пенсільваніі.
Будучы прыхільнікам ідэі беларускай царкоўнай аўтакефаліі, адмовіўся ад далучэння да Беларуская аўтакефальная праваслаўная царква і ў 1960 г. далучыўся да Амерыканскай каталіцкай праваслаўнай царквы. Заснавальнік і тэарэтык беларускага артадаксальнага каталіцкага руху ў эміграцыі і «місійнай Старакаталіцкай Субожні». Са студзеня 1960 г. абвясціў сам сябе апостальскім візітатарам для беларусаў-католікаў. Праводзіў арганізацыйна-адміністрацыйную дзейнасць па стварэнні і функцыянаванні беларускай артадаксальнай каталіцкай царквы як альтэрнатывы Каталіцкай Царкве з цэнтрам у Рыме і «экспансіі польскага каталіцызму».
Уладзіслаў Рыжы-Рыжскі заснаваў новую рэлігійную арганізацыю «Беларуская каталіцкая субожня» і ўзначаліў яе ў званні апостальскага візітатара. Яна пазіцыянавалася як «незалежная ад Ватыкана каталіцкая царква» для беларускага народа. Для папулярызацыі сваіх поглядаў і інфармавання аб дзейнасці «Субожні» ён у маі 1960 г. выдаў у Прынстане (штат Нью-Джэрсі) першы нумар часопіса «Беларускі каталік», а з 1960 па 1961 гады выпусціў на лацінцы 14 нумароў часопіса «Biełaruskaja Chryścijanskaja Artadaksalna-Katalickaja Subožnia. (Naślednica Litouskae Jadnoty)». Назва другога часопіса сведчыць аб пераіменаванні арганізацыі ў «Беларускую праваслаўна-каталіцкую субожню».
У 1965 годзе быў узведзены ў святарскі сан Амерыканскай каталіцкай праваслаўнай царквы, наступнага дня стаў епіскапам Лаканійскім, Новага Хэмпшыра і Новай Англіі, а з 1967 года стаў архіепіскапам. У ягонай архіярэйскай хіратоніі былі наступныя асобы: Уладзімір I Прафета (патрыярх), Пётр Журавецкі, (мітрапаліт) і Лорэнс Ф. П’ер (епіскап). У 1968 г. арганізаваў для падрыхтоўкі святароў Універсітэт народаў Амерыкі ў ЗША, на яго базе адкрыўся Інстытут Беларусаведы св. Ефрасінні Полацкай «Беларусікум». На 1972 год, калі Уладзіслава Рыжага адлучылі ад Амерыканскай каталіцкай праваслаўнай царквы, ён паспеў высвяціць 17 незалежных патрыярхаў, імкнучыся стварыць міжнародную арганізацыю. У сан патрыярхаў ён узводзіў звычайна «незалежных епіскапаў», якія амаль ці зусім не мелі прыхаджанаў. У тым жа годзе заснаваў сваю юрысдыкцыю, якая неўзабаве атрымала назву Сусветны Амерыканскі Патрыярхат (САП), а Уладзіслаў Рыжы-Рыжскі стаў патрыярхам.
Публіцыстыка, літаратурная творчасць
Аўтар рэлігійна-філасофскіх прац «Чалавек у гісторыі», «Матэрыялістычнае талкаваньне гісторыі», «Выклад інстытуцыі хрысьціянскай рэлігіі Яна Кальвіна». Тэалагічна-філасофскую дактрыну і сутнасць беларускага артадаксальнага каталіцызму выклаў у працы «Веравызнаньне беларускай хрысьціянскай Артадаксальна-Каталіцкай Субожні».
Рэдагаваў і выдаваў рэлігійны часопіс «Беларускі каталік». Супрацоўнічаў з беларускім эмігранцкім друкам («Беларускі голас», «Баявая Ўскалось» і інш.). Сябра літаратурнага згуртавання «Баявая Ўскалось». Аўтар паэтычнага зборніка «Маці мая».
Тарос
Тарос — нагрувашчванне абломкаў лёду на морах, рэках, азёрах, да 10-20 метраў у вышыню. Таросы ўтвараюцца ў выніку бакавога ціску ледзянога покрыва.
Адрозніваюць два віды ўтварэння таросаў: узлом і раздробленасць ледзянога покрыва.
Танка
Танка — шматзначны тэрмін.
Каця Кін
Каця Кін (Katja Kean, сапр. імя — Сусі ла Кур (Sussi la Cour); нар. 7 лютага 1968, Фрэдэрыксберг, Данія) — дацкая порнаактрыса, займалася мадэльным бізнесам у Паўднёвай Амерыцы. Цнатлівасці Каця пазбавілася ў 13 год з 20-гадовым маладзёнам. Першы лесбійскі досвед у Каці быў у 20 год.
Аляксандр Анатолевіч Шырвінт
Аляксандр Анатолевіч Шырвінт (Алекса́ндр Анато́льевич Ши́рвиндт; нар., , РСФСР) — савецкі і расійскі акцёр тэатра і кіно, тэатральны рэжысёр, сцэнарыст, педагог, тэлевядучы, пісьменнік-мемуарыст; народны артыст РСФСР (1989). Поўны кавалер ордэна «За заслугі перад Айчынай».
Прэзідэнт Маскоўскага акадэмічнага тэатра сатыры з 16 лістапада 2021 года, у 2000—2021 гадах быў мастацкім кіраўніком.
Біяграфія
У 1956 годзе з адзнакай скончыў Тэатральнае вучылішча імя Б. В. Шчукіна (курс Веры Канстанцінаўны Львовай) і быў прыняты ў трупу Тэатра-студыі кінаакцёра. У тым жа годзе сыграў сваю першую ролю ў кіно — эстраднага спевака Вадзіма Сцяпанавіча Ухава ў фільме «Яна вас любіць!» (рэж. Сямён Дзеравянскі і Рафаіл Сусловіч).
У 1957 годзе прыняты ў трупу тэатра імя Ленінскага камсамола і залічаны ў штат кінастудыі «Масфільм». У 1967 годзе разам з рэжысёрам Анатолем Эфрасам і некалькімі іншымі акцёрамі перайшоў у Маскоўскі драматычны тэатр на Малой Броннай.
У сакавіку 1970 года па запрашэнні сваіх сяброў Міхаіла Дзяржавіна, Марка Захарава і Андрэя Міронава пачаў працаваць у Маскоўскім акадэмічным тэатры сатыры, быў уведзены на ролю графа Альмавівы ў спектаклі «Вар’яцкі дзень, або Жаніцьба Фігара».
У 1979 годзе паставіў спектакль «Яе правасхадзіцельства» паводле п’есы Самуіла Алёшына, у 1982 годзе «Канцэрт для тэатра з аркестрам» (аўтар сцэнарыя сумесна з Рыгорам Горыным).
Актыўна працаваў на эстрадзе як рэжысёр і канферансье.
Біркір Б’ярнасан
Біркір Б’ярнасан (Birkir Bjarnason; нар., , Ісландыя) — ісландскі футбаліст, паўабаронца італьянскага клуба «Брэшыя» і нацыянальнай зборнай Ісландыі. Удзельнік чэмпіянату Еўропы 2016. Аўтар першага гола Ісландыі на міжнародных турнірах.
Віктар Максімавіч Голубеў
Віктар Максімавіч Голубеў (Виктор Максимович Голубев; 4 [17] студзеня 1916 — ) — лётчык-штурмавік, двойчы Герой Савецкага Саюза.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Петраградзе ў сям’і рабочага. Дзяцінства і юнацтва прайшлі ва Углічы, скончыў сярэднюю школу. Працаваў на заводзе ў Ленінградзе. У шэрагах Чырвонай Арміі з 1936 года. У 1939 годзе скончыў авіяцыйнае аддзяленне 2-й аб’яднанай памежнай школы ў Харкаве.
У Вялікую Айчынную вайну з першых яе дзён у штурмавой авіяцыі. Ваяваў у складзе 285-га штурмавога авіяпалка 228-й штурмавой авіяцыйнай дывізіі 16-й паветранай арміі.
Камандуючы звяном штурмавікоў «Іл-2», удзельнічаў у баях пад Смаленскам, Растовам-на-Доне. У перыяд Сталінградскай бітвы (з 17 ліпеня 1942 года па 2 лютага 1943 года) лётчыкі-штурмавікі яго звяна, а затым і эскадрыллі праявілі ўзоры гераізму і майстэрства, знішчаючы тэхніку і жывую сілу гітлераўцаў.
12 жніўня 1942 года «за мужнасць і адвагу, праяўленыя ў баях з нямецка-фашысцкімі захопнікамі» прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медаля «Залатая Зорка» (№ 693).
8 лютага 1943 года «за праяўленую адвагу ў баях з нямецкімі захопнікамі, за стойкасць, мужнасць, дысцыпліну і арганізаванасць, за гераізм асабістага складу ў разгроме нацысцкіх войскаў пад Сталінградам» 285-ы штурмавы авіяполк быў ператвораны ў 58-ы гвардзейскі штурмавы авіяцыйны полк.
У ходзе Курскай бітвы (з 5 ліпеня па 23 жніўня 1943 года) па ўсім фронце грукатала слава аб майстэрскіх ударах па нямецкіх «Тыграх», «Пантэрах» і «Фердынандах» лётчыка-штурмавіка Героя Савецкага Саюза штурмана 58-га гвардзейскага авіяпалка гвардыі маёра В. М. Голубева. У разлютаваных баях на «Курск выступе» ён шматкроць вадзіў у бой шасцёрку штурмавікоў «Іл-2», якой нярэдка ўдавалася за адзін вылет знішчаць дзясяткі танкаў ворага.
24 жніўня 1943 года «за мужнасць і адвагу, праяўленыя ў баях з нямецкімі захопнікамі» гвардыі маёр Голубеў В. М. атрымаў другі медаль «Залатая Зорка». Ён стаў першым двойчы Героем 16-й паветранай арміі. Да гэтага часу на яго баявым рахунку налічвалася 257 баявых вылетаў, у ходзе якіх ім знішчана і пашкоджана 69 танкаў, 875 аўтамашын, 10 цыстэрнаў з гаручым, шмат іншай баявой тэхнікі, а таксама выведзена са строю не адна сотня варожых салдат і афіцэраў.
З 1943 года гвардыі маёр Голубеў В. М. — слухач Ваенна-паветранай акадэміі. 17 мая 1945 года яго жыццё трагічна абарвалася пры выкананні вучэбна-трэніровачнага палёту. Пахаваны ў Маскве, на Новадзявочых могілках.
Ізубрыца (значэнні)
Ізубрыца — тапонім:
Суднікі
Назву Суднікі маюць:
Давыд Ігаравіч
Давыд Ігаравіч (каля 1055 — ) — князь дарагабужскі (?—1080; 1085—1087; 1099—1113), тмутараканскі (1080—1082), уладзіміра-валынскі (1087—1099).
Біяграфія
Сын князя Ігара Яраславіча і Кунігунды, дачкі графа Ота II Арламюндскага.
У 1080 годзе князь Давыд незадаволены сваім Дарагабужскім удзелам, разам з Валадаром Расціславічам, захапіў Тмутараканскае княства выгнаўшы Рацібора — пасадніка Усевалада Яраславіча. Некалькі гадоў Давыд і Валадар княжылі ў Тмутаракані, дзе да іх далучыўся Валадараў брат — Васілька Расціславіч. У 1082 годзе са ссылкі на візантыйскі востраў Родас вярнуўся ранейшы тмутараканскі князь Алег Святаславіч, перабіў хазараў, якія забілі яго брата Рамана, і заняў сталец, а Давыда, Валадара і Васільку адпусціў. У 1084 годзе Давыд таксама з Валадаром і Васількам захапіў Уладзімір-Валынскі, але збеглі адтуль, калі з войскам падышоў Уладзімір Манамах. Тады Давыд пайшоў да вусця Дняпра, захапіў Алешша і рабаваў караваны візантыйскіх суднаў, якія ішлі з Кіева. Кіеўскі князь Усевалад Яраславіч, якому Давыд даводзіўся пляменнікам, паслаў войска, якое захапіла і прывяло Давыда ў Кіеў, дзе Усевалад Яраславіч даў пляменніку Дарагабуж на Гарыні — яго папярэднюю воласць, а пасля смерці Яраполка Ізяславіча даў Уладзімір-Валынскі.
У 1097 годзе Давыд удзельнічаў у з'езде ў Любечы, пасля разам з Святополкам Ізяславічам адправіўся ў Кіеў. Некаторыя баяры сталі намаўляць Давыду на Васільку Расціславіча. Давыд паверыў паклёпам, а потым упэўніў і недаверлівага Святаполка, што Васілька яму вораг. Святаполк і Давыд змовіліся і запрасілі Васільку на княжацкі двор у Кіеве. Там Васільку схапілі, скавалі падвойнымі ланцугамі і прыставілі вартавога на ноч. У наступную ноч слугі Давыда перавезлі Васільку ў Белгарад і там асляпілі, а потым адвезлі ў зняволенне ва Уладзімір-Валынскі.
Князі Уладзімір Манамах, Давыд і Алег Святаславічы, калі дазналіся пра злачынства, пайшлі супраць Святаполка, але памірыліся пасрэдніцтвам мітрапаліта і ўсіх кіяўлян. І паслалі сказаць Святаполку: ''«Гэтая звада праз Давыда. Ідзі зараз на яго і або захапі, або прагані яго»''. Святаполк пагадзіўся з прысудам князёў, але марудзіў з паходам.
Тым часам вясной 1098 года Давыд пайшоў заняць Васількаву воласць Церабоўль. Брат Васількі, Валадар Расціславіч, сустрэў Давыда каля Бужска. Давыд не хацеў уступаць з ім у бой і закрыўся ў Бужску, а Валадар паслаў сказаць яму: ''«Чаму, зрабіўшы зло, не павінішся ў тым? Успомні, колькі ты ўжо зла нарабіў!», -- Давыд стаў вінаваціць ва ўсім Святаполка, гаворачы: «Хіба я гэта зрабіў? Хіба ў маім гэта было горадзе? Я сам баяўся., што мяне схопяць і паступяць са мной таксама; нехаця прыйшлося мне далучыцца да змовы і дзейнічаць заадно са Святаполкам»''. Валадар адказваў: «Бог сведка таму, а зараз адпусці брата майго, і я з табой паміруся». Давыд узрадаваўся і зараз жа выдаў Васільку Валадару, і быў заключаны мір -- Васілька сеў у сваёй Церабоўлі, а Давыд вярнуўся ва Уладзімір-Валынскі.
Неўзабаве Валадар і Васілька пайшлі супраць Давыда, узялі із'ездам Усевалаж і спалілі яго, а жыхароў забілі. Затым пайшлі да Уладзіміра-Валынскага. Давыд закрыўся ў горадзе, а браты аблажылі яго паслалі да ўладзімірлян: «Мы прыйшлі не на горад ваш і не на вас, а на ворагаў сваіх: на Турака, на Лазара і на Васіля, бо гэта яны падгаварылі Давыда і схілілі яго да злачынства». Гараджане сабралі веча і сказалі Давыду: ''«Выдай мужоў гэтых, не будзем біцца за іх, а за цябе біцца можам. Калі не аддасі іх, то адчынім брамы, а ты сам аб сабе падбай»''. Давыд вымушаны быў выдаць сваіх радцаў Васіля і Лазара. Толькі Турака не мог выдаць, бо ён збег у Кіеў. Пасля гэтага Расціславічы заключылі новы мір з Давыдам, а на другі дзень павесілі Васіля і Лазара, а Васількавы отракі расстралялі іх целы.
У 1099 годзе Святаполк Ізяславіч, як абяцаў, пайшоў супраць Давыды, які дазнаўшыся пра прыбыццё Святаполка ў Берасце, адправіўся ў Польшчу па дапамогу да свайго цесця князя Уладзіслава Германа. Уладзіслаў абяцаў дапамагчы і узяў за абяцанне 50 грыўняў золата, але саюз са Святаполкам быў Уладзіславу выгадней. Давыд закрыўся ва Уладзіміры-Валынскім, а Святаполк стаяў пад горадам сем тыдняў. Давыд не здаваўся, чакаючы дапамогі ад палякаў, але ўрэшце стаў прасіць у Святаполка, каб выпусціў яго з горада. Святаполк пагадзіўся, яны пацалавалі адзін аднаму крыж (22 красавіка 1099) і Давыд выехаў у Чэрвень. Святаполк пасадзіў ва Уладзіміры-Валынскім свайго сына Мсціслава, а іншага сына -- Яраслава, паслаў у Венгрыю да караля Каламана, каб ваяваць разам супраць Расціславічаў.
Агульная небяспека зноў аб'яднала Давыда з Расціславічамі, пакінуўшы сваёй жонку ў Валадара, ён адправіўся па падмогу да полаўцаў. Па дарозе сустрэў Баняка з ардой і разам яны раптам напаў на венграў. Венгры не вытрымалі націску, пабеглі ўздоўж Сана, а полаўцы гналіся два дні і шмат забілі. Яраслаў Святаполчыч збег у Польшчу, а Давыд захапіў Суцейск і Чэрвень, а потым раптам з'явіўся пад Уладзімірам-Валынскім. Гараджане паспяхова абараняліся ад полаўцаў, але неўзабаве Мсціслаў Святаполчыч загінуў у баі.
Сям'я
У шлюбе з дачкой польскага князя Уладзіслава I Германа.
Спадчыну па Давыдзе -- Дарагабуж, Бужск, Астрог, Дубна і Чартарыйск, атрымаў уладзіміра-валынскі князь Яраслаў Святаполчыч.
Адпачываючы Гермес
Адпачываючы Гермес — адна з першых антычных бронзаў, якая сталі здабыткам асвечаных аматараў мастацтва ў Новы час. Гэта статуя юнага атлета была выяўлена ў 1758 г. пры раскопках Геркуланума на т. з. віле Папірусаў.
Сіцылійскія Бурбоны перавезлі статую ў палацавы комплекс Парцічы, адкуль пры вестцы пра наступленне Напалеона (1798) яна здзейсніла вандраванне ў Палерма, дзе заставалася да 1816 г. Арыгінал у наш час упрыгожвае Нацыянальны археалагічны музей Неапаля, копія — вілу Геці ў Малібу.
З самага пачатку статую звязвалі з імем Лісіпа, хоць у наш час устаноўлена, што гэта старажытнарымская копія са згубленага грэчаскага арыгінала. На працягу XX стагоддзя марскімі археолагамі былі выяўлены тыпалагічна падобныя з «Гермесам» статуі «Марафонскі юнак» і «Атлет з Фано».
Незалежная Дзяржава Харватыя
Незалежная Дзяржава Харватыя (Nezavisna Država Hrvatska) — дзяржава-сатэліт нацысцкай Германіі, абвешчаная ўсташамі 10 красавіка 1941 г. пры ваеннай і палітычнай падтрымцы краін восі і іх саюзнікаў. У 1941 годзе насельництва 6640000 чалавек, плошча 102,7 тыс. км². У склад новай дзяржавы ўвайшла частка сучаснай Харватыі без Істрыі і большай часткі Далмацыі, а таксама ўся сучасная Боснія і Герцагавіна, некаторыя раёны Славеніі і Срэм. Уся Істрыя і вялікая частка Далмацыі (з гарадамі Шыбенік і Спліт) па Рымскіх пагадненнях былі ўключаныя ў склад фашысцкай Італіі. НДХ межавала на захадзе і паўднёвым усходзе з Італіяй, на поўначы — з Германіяй і Венгрыяй, на ўсходзе з Сербіяй (Урад нацыянальнага выратавання) і Чарнагорыяй, якая з’яўлялася італьянскім пратэктаратам.
NGC 908
NGC 908 (іншыя абазначэнні — ESO 545-11, MCG -4-6-35, UGCA 29, IRAS02207-2127, PGC 9057) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) у сузор’і Кіт.
NGC 2559
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
IC 5170
IC 5170 — галактыка тыпу SBa (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Журавель.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Галавінскі мост
Галавінскі мост — аўтадарожны рамны мост цераз Чорную рэчку ў Прыморскім раёне Санкт-Пецярбурга. Размешчаны ў месцы ўпадзення Чорнай рэчкі ў Вялікую Неўку. Злучае Выбаргскую набярэжную з Ушакоўскай набярэжнай.
Вышэй па цячэнні знаходзіцца Строганаўскі мост.
Бліжэйшая станцыя метрапалітэна (1,2 км) — «Чорная рэчка».
Круглае (возера, Расонскі раён)
Кру́глае — возера ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Нешчарда, за 18 км на ўсход ад г. п. Расоны, на ўсход ад воз. Нешчарда.
Плошча паверхні возера 0,27 км². Даўжыня 0,8 км, найбольшая шырыня 0,6 км, даўжыня берагавой лініі 2,4 км. Найбольшая глыбіня дасягае 3,9 м. Плошча вадазбору 1 км². Аб'ём вады ў возеры 0,8 млн. м³.
Схілы катлавіны вышынёй да 2 м, параслі лесам, асобныя ўчасткі разараныя. Берагі нізкія, на паўднёвым захадзе сплавінныя. Дно да глыбіні 1,5—2 м пясчанае, ніжэй выслана сапрапелем. На поўначы злучана пратокай з воз. Доўгае. Зарастае да глыбіні 2—2,5 м пераважна падводнай расліннасцю. Па берагах возера жывуць бабры.
Сага
Са́гі  — апавядальная форма старажытна-скандынаўскага і стараражытна-ірландскага эпасу; гістарычныя і легендарна-міфічныя апавяданні пра багоў і герояў у прозе, часта з вершаванымі ўстаўкамі.
Найбольшую гістарычную каштоўнасць маюць ісландскія сагі, якія першапачаткова існавалі ў выглядзе вусных паданняў, а ў ХІІ ст. пачалі запісвацца на лацінскай мове ісландскімі каталіцкімі манахамі. Ісландскія сагі ўмоўна падзяляюць на: каралеўскія (гістарычна найбольш верагодныя, створаны ў ХІІ—ХІІІ ст. і апісваюць падзеі Х—ХІ ст. у Нарвегіі), сагі пра ісландцаў (запісаны не раней за ХІІІ ст. і апавядаюць пра падзеі Х—ХІ ст. у Ісландыі), сагі пра старажытныя часы (найменш верагодныя, злучаюць зерне гістарычнай ісціны з фантастычнымі апавяданнямі пра герояў і багоў скандынаўскага пантэона).
Апрача «вялікіх» сагаў вылучаюць татры (літаральна «пасмы») — невялікія ўстаўныя сагі.
Далёкаўсходні дзяржаўны інстытут мастацтваў
Далёкаўсходні дзяржаўны інстытут мастацтваў (Дальневосточный государственный институт искусств) — вышэйшая навучальная ўстанова ў горадзе Уладзівасток.
Заснаваны 14 студзеня 1962 года як Далёкаўсходні педагагічны інстытут мастацтваў. У 1992 годзе перайменаваны ў Далёкаўсходні дзяржаўны інстытут мастацтваў. У 2000 годзе перайменаваны ў Далёкаўсходнюю дзяржаўную акадэмію мастацтваў. У 2016 годзе атрымаў сучасную назву.
Цялушскі сельсавет
Цялу́шскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бабруйскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2010 года вёска) Цялуша.
Гісторыя
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Бабруйскага 1-га раёна Бабруйскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Бабруйскага раёна Бабруйскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Бабруйскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Магілёўскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Бабруйскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Магілёўскай вобласці.
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1535 чалавек, з іх 91,5 % — беларусы, 7,0 % — рускія, 1,0 % — украінцы.
Свята-Пакроўская царква (Гаравец)
Свята-Пакроўская царква — праваслаўны храм у вёсцы Гаравец Лагойскага раёна Мінскай вобласці.
Гісторыя
Пабудавана ў 19 ст. ў традыцыях народнага драўлянага дойлідства. Закрыта ў 1929 г. пасля арэшту святара; далей выкарыстоўвалася пад клуб, склад, стайню, зноў склад.
Выяўлена экспедыцыяй 1939 г., у задавальняючым стане. Адноўлена і адкрыта для набажэнства ў 1990 — 92 гг.
Архітэктура
Вырашана трохчасткавай кампазіцыяй, сфарміраванай прамавугольнымі ў плане пад двухсхільнымі дахамі прытворам і малітоўнай залай, пяціграннай апсідай пад вальмавым дахам. Фасады прарэзаны адзінарнымі прамавугольнымі аконнымі праёмамі.
Дом Галянішчава-Кутузава
Дом Галянішчава-Кутузава — помнік архітэктуры, асабняк, пабудаваны ў 1822 годзе па праекце дойліда Карла Росі для ваеннага генерал-губернатара Санкт-Пецярбурга П. В. Галянішчава-Кутузава. Размешчаны ў Санкт-Пецярбургу па адрасе Плошча Мастацтваў, 3. Будынак мае тры паверхі, фасад якіх не аформлены ордэрам. Першы паверх руставаны. Верхні паверх надбудаваны атыкам.
Інтэр’еры часткова мяняліся ў 1843 годзе (арх. Г. Ю. Босэ), а таксама ў пачатку XX стагоддзя, аднак у сваім першапачатковым выглядзе да цяперашняга часу пераважна не захаваліся. Некаторыя пакоі аформленыя ляпнінай, месцамі прысутнічаюць каміны.
Гісторыя
У 1833—1835 гадах дом належаў К. А. Карамзіной. У 1833—1837 гадах у асабняку жылі браты Віельгорскія: Міхаіл і Мацвей.
Аляксандр Пушкін тады быў частым госцем дома Віельгорскіх і Карамзіна. У 1924—1939 гадах — у доме пражываў жывапісец І. І. Бродскі, што было адзначана мемарыяльнай дошкай.
Пярвішчанскае
Плошча паверхні возера 0,55 км². Найбольшая глыбіня 8,2 м. Даўжыня 1,95 км, найбольшая шырыня 0,38 км. Найбольшая глыбіня дасягае 8,2 м. Аб'ём вады 1,2 млн. м³.
Возера эўтрофнае, слабапраточнае. Злучана ручаём з возерам Глыбокае. На ўсходзе выцякае ручай у раку Чарніца. Зарастае больш паловы плошчы возера трыснягом, аерам, гарлачыкамі, рдзестамі і інш.
У возеры водзяцца шчупак, акунь, плотка, язь, лінь, мянтуз і іншыя віды рыб.
Кастр
Кастр (Castres, Castras) — горад у Францыі на рацэ Агу, цэнтр акругі ў дэпартаменце Тарн.
Насельніцтва — 42900 жыхароў (2006).
Гісторыя
Дакладная дата заснавання горада невядома. Кастр утварыўся ля абацтва бенедыкцінцаў, якое, паводле легенды, было заснавана ў 647 годзе. Назва пайшла ад лацінскага castrum («умацаванне, крэпасць»). У XII стагоддзі горад стаў адным з цэнтраў у альбігойцаў. Альбігойскі крыжовы паход далучыў горад да Французскага каралеўства ў 1229 годзе, а ў 1317 годзе Папа Рымскі Іаан XXII заснаваў епархію, якая праіснавала да Вялікай Французскай рэвалюцыі. Цэнтрам епіскапства быў Кафедральны сабор Кастра. Пазней Кастр быў крэпасцю ў гугенотаў і кальвіністаў.
У пачатку XX стагоддзя Кастр быў цэнтрам па вытворчасці сукна, шоўка, баваўняных і ваўняных тканін. У горадзе пражывала больш за 20 тыс. чалавек. Сёння таксама развіты машынабудаванне і хімічная прамысловасць. Значную ролю ў эканоміцы горада адыгрывае і турызм.
Культура
Акрамя Кафедральнага сабора, сярод славутасцей захавалася вежа старога абацтва ў раннім раманскім стылі. У горадзе размешчаны і музеі Гоі (адкрыты ў 1840 годзе) і Жарэса. Таксама ў Кастры маецца прыватны, але адкрыты для наведванняў батанічны сад плошчай 4 га.
З выхадцаў горада вядомыя такія асобы як сацыяліст Жан Жарэс, маршал Нікаля Жан дэ Дзьё Сульт, пісьменнік Ражэ Пейрэфіт і інш. Доўгі час у Кастры пражываў матэматык П’ер Ферма.
Транспарт
Паміж Кастрам і горадам Мазамэ размешчаны аэрапорт Кастр-Мазамэ.
Спорт
У 2007 годзе фініш дванаццатага этапу велагонкі Тур-дэ-Франс знаходзіўся ў Кастры.
Атлет з Фано
Атлет з Фано — грэчаская бронзавая скульптура эпохі элінізму, вынятая з Адрыятычнага мора ля берагоў Фано ў 1964 годзе. У 1977 годзе статую набыў музей Геці ў Каліфорніі. Правамоцтва вывазу статуі за межы Італіі дагэтуль аспрэчваецца італьянскім урадам.
Твар юнака не ідэалізаваны, правай рукой ён дакранаецца да аліўкавага вянка на галаве, што гаворыць на карысць таго, што мадэллю служыў рэальны пераможца Алімпійскіх або Дэльфійскіх гульняў. Сярод магчымых аўтараў завуць самога Лісіпа. Ногі ніжэй шчыкалатак і пастамент не захаваліся, роўна як і ўстаўкі з косці ў вачніцы. Саскі атлета дэталізаваны пры дапамозе медзі.
NGC 912
NGC 912 (іншыя абазначэнні — MCG 7-6-15, ZWG 539.20, NPM1G +41.0069, PGC 9222) — галактыка ў сузор’і Андрамеда.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Майскі сельсавет
Ма́йскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Жлобінскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2011 года вёска) Майскае.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Шапілаўскі сельсавет у складзе Жлобінскага раёна Бабруйскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Шапілава. 30 ліпеня 1928 года вёска Шапілава перайменавана ў Майскае, а сельсавет — у Майскі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Жлобінскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. 9 жніўня 1962 года да сельсавета далучана частка скасаванага Бабоўскага сельсавета (3 населеныя пункты: вёскі Асінаўка, Лугавая Вірня і Чорная Вірня). 20 чэрвеня 1985 года ў склад сельсавета са Стараруднянскага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (вёскі Бабоўка, Баршчоўка, Даліна і Падлессе). 4 студзеня 2002 года ў склад Кіраўскага сельсавета перададзены 6 населеных пунктаў (вёскі Асінаўка, Бабоўка, Баршчоўка, Даліна, Лугавая Вірня і Падлессе).
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1156 чалавек, з іх 81,5 % — беларусы, 9,5 % — рускія, 6,4 % — цыганы, 0,7 % — азербайджанцы, 0,5 % — украінцы.
NGC 2560
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Петрушэўскі
Петрушэўскі — прозвішча.
Малая Марская вуліца
Малая Марская вуліца — вуліца ў гістарычным цэнтры Санкт-Пецярбурга. Пачынаецца ад Неўскага праспекта і праходзіць да Ісакіеўскай плошчы, перасякаючы таксама Гарохавую вуліцу і Вазнясенскі праспект.
Да рэвалюцыі 1917 года — адна з галоўных фешэнебельных вуліц Пецярбурга.
IC 5171
IC 5171 — галактыка тыпу SBbc (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Журавель.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Пункт пропуска Лоша-Шумскас
Пункт пропуска Лоша-Шумскас — беларуска-літоўскі аўтамабільны памежны і мытны пераход каля в. Лоша (Беларусь) і мястэчкам Шумскас (Літва).
Раней праз пукт пропуска маглі трапіць толькі жыхары памежжа пешшу або на легкавым транспарце, зарэгістраваным у памежных тэрыторыях Беларусі і Літвы.
З 17 лютага 2017 года пункт пропуска пачаў функцыянаваць у статусе міжнароднага, але па спрошчанай схеме — тут можна было праязджаць легкавым аўтамабілям усіх формаў уласнасці масай не больш за 3,5 тоны і колькасцю месцаў не больш за 8. З 1 кастрычніка пачаў працаваць як паўнавартасны міжнародны аўтадарожны пункт пропуску для легкавых аўто. Цяпер на пераходзе можна зрабіць мытнае афармленне тавараў, якія падлягаюць дэклараванню, аформіць «часовы ўвоз» на аўто і гэтак далей
12 красавіка 2021 года ў пункце пропуска было адноўлена афармленне.
Ваўкавічы (курганны могільнік)
Ваўкавічы, Воўкавічы — курганныя могільнікі XI стагоддзя каля вёскі Ваўкавічы Талачынскага раёна Віцебскай вобласці.
Воўкавічы-1
У 1969 (1971) годзе 3. М. Сяргеева раскапала 2 курганы. У першым пахавальны абрад — трупапалажэнне. Парнае пахаванне (мужчынскае і жаночае) арыентавана галавой на паўднёвы захад. Знойдзены рэшткі жалезных абручоў ад драўляных вёдзер, жалезныя нажы (тронкі аднаго мелі абмотку з бронзавага дроту), віты бронзавы бранзалет з завязанымі канцамі, бронзавы пярсцёнак, сярэбранае скроневае кольца, 85 бісерных пацерак, сіняя зонная, сіняя цыліндрычная і лімонападобная пацеркі.
У другім пахавальны абрад — трупаспаленне. Выяўлена вогнішча памерам 4×4 м з попелам, вуголлем, перапаленай зямлёй і мноствам дробных кальцыніраваных касцей. Частка спаленых касцей — конскія. Знойдзены ганчарны гаршчок з лінейным арнаментам і кляймом, жалезны нож.
Могільнік датуецца ХІ стагоддзем, належаў крывічам. Матэрыялы раскопак захоўваюцца ў Інстытуце археалогіі Расійскай акадэміі навук.