cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пажайсліскі манастыр
Гісторыя
Манастыр атрымаў сімвалічную назву Erme Monti Pacis ("Гара спакою", у бачна алюзія на імя фундатара). Пры выбары месца пад манастыр улічаны патрэбы манахаў-камедулаў, якія імкнуліся весці пустэльніцкі лад жыцця, таму манастыр закладзены далёка ад горада, на гары, аточанай ракой.
Вуглавы камень для будаўніцтва як кляштара, так і царквы быў закладзены 20 кастрычніка 1667 года, на свята Візітацыі Дзевы Марыі. Фундатар Хрыстафор Жыгімонт Пац уважліва сачыў за будаўніцтвам манастыра, часта наведваў Пажайсліс і кантраляваў выдаткі, самастойна наймаў архітэктараў і мастакоў.
Касцёл і познія пабудовы спраектавалі Карла і П'етра Пуціні і Джавані Батыста Фрэдыяні. Аўтарамі скульптур былі М. Вальшэйдас з Вільні, І. Мерлі з Ламбардыі і, як мяркуецца, П'ерці і М. Жалявічус.
Па дамове з вялікім пісарам літоўскім Казімірам Міхаілам Пацам, падпісаным у 1692 годзе, італьянскі мастак Джавані Росі распісаў купал і ліхтар у манастырскім касцёле Ушэсця Найсвяцейшай Панны Марыі, а таксама напісаў на палатне два абразы святога Яўстахія. Росі з'ехаў у 1719 годзе, не скончыўшы пісаць фігуры апосталаў над цэнтральнымі аркамі, як мяркуецца, у сувязі са смерцю свайго апекуна і мецэната Паца. У купале храма захавалася шматфігурная фрэска з выявай каранавання Найсвяцейшай Панны Марыі, выкананая Росі ў 1712-1719 гадах. Постаць каранаванай Маці Божай дасягае вышыні ў тры метры.
Паміж 1718 і 1755 гадамі ўнутраныя двары манастыра былі перабудаваныя і дададзеныя новыя дапаможныя будынкі. У 1755 годзе ў царкву ўдарыла маланка, ад пажару пацярпела чытальная зала бібліятэкі і некаторыя іншыя памяшканні над рызніцай. У ходзе рамонтна-будаўнічых работ, праведзеных у тым жа годзе, былі ўзведзены дадатковыя вежы.
У 1915 годзе праваслаўны манастыр быў эвакуіраваны, архівы перавезены ў Грузію. Да 1918 года ў манастыры размяшчаўся нямецкі ваенны шпіталь і склады
Пасля здабыцця Літвой незалежнасці манастыр у 1920-х гадах быў перададзены сёстрам Ордэна Святога Казіміра. Заснавальніцамі манастыра сталі чатыры сёстры ордэна з Чыкага. У 1948 годзе савецкая адміністрацыя закрыла манастыр, ператварыўшы яго ў архіў, а з 1950 года - у рэспубліканскую псіхіятрычную бальніцу. У 1967-1991 гадах манастыр быў філіялам Нацыянальнага мастацкага музея ім. М.К. Чурлёніса. У 1992 годзе комплекс вернуты Ордэну Святога Казіміра, адначасова была праведзена рэстаўрацыя кляштара. За галоўным будынкам адноўлены тры з дваццаці домікаў манахаў маўчальнікаў.
На тэрыторыі манастыра нямала гістарычных і культурных помнікаў, у тым ліку магіла Аляксея Львова, стваральніка музыкі гімна «Божа, Цара захоўвай!».
У 2004 годзе банкам Літвы была выпушчаная памятная сярэбраная манета вартасцю 50 літаў (аўтары Марыус Завадскіс і Рытас Ёнас Бялявічус).
Архітэктура
Ансамбль мае строга восевую кампазіцыю, алея падводзіць да ўязной брамы, за якой доўгі праезд паміж каменнымі агароджамі вядзе да круглай пляцоўкі для развароту карэт; тут наведвальнікі праходзілі праз другія вароты, за якімі раскрываецца від на манументальны храм з двухвежавым фасадам і купалам. За храмам-закрыты сад з індывідуальнымі хаткамі манахаў і вежай для пустэльнікаў на 33-метровай восі. Царква ў цэнтры ансамбля мае увагнуты двухвежавы фасад, расчлянёны пілястрамі іанічнага вялікага ордэра. Храм перакрыты шасцігранным купалам вялікіх памераў (дыяметрам 13 м і 49 м вышыні), увянчаны вытанчаным шасцігранным ліхтаром. Прасторавая кампазіцыя царквы мае некаторае падабенства з храмам Санта-Марыя-дэла-Салюце у Венецыі.
Ансамбль быў пабудаваны з абпаленай цэглы. Для аздаблення інтэр'еру храма выкарыстаны пяшчанік, рознакаляровы карпацкі мармур, дрэва, каляровыя металы. Падкрэслена прасторная алтарная частка з хорам і рызніцай; з бакоў, у паглыбленнях чатыры капліцы; цэнтр вылучаны шырокай падкупальнай прасторай. Інтэр'еры царквы і іншых найважнейшых памяшканняў багата ўпрыгожаны пластычнымі фігурнымі і арнаментальнымі кампазіцыямі з стука, а таксама манументальным жывапісам. У будынках ансамбля захавалася каля 140 фрэсак розных памераў, 6 жывапісных палотнаў М. Палоні, у тым ліку партрэты заснавальніка Х. Паца і яго жонкі Клары Ізабелы. Адна з самых цудоўных фрэсак-кампазіцыя "Сон Рамуальда" з яе жаўтлява-зеленаватым каларытам, дыяганальнай кампазіцыяй, рытмічна скампанаванымі фігурамі на фоне прыгожага дэкаратыўнага пейзажу.
Дэкор
Іканаграфічнае аздабленне ансамбля складанае і шматслаёвае; разгорнутыя тэмы характарызуюцца разнастайнасцю сімволікі і гарманічнай сукупнасцю. Ідэя дэкору заключаецца ў прынцыпах падваення і патраення. Яго галоўная тэма прысвечана святой Дзеве Марыі. Самая славутая фрэска купала, якая адлюстроўвае каранацыю Дзевы Марыі ў небе, з'яўляецца кульмінацыяй гэтай тэмы і ўсёй іканапіснай праграмы. Іншыя важныя тэмы ўключаюць: эўхарыстычны сакрамэнт у сакрыстыі, мукі Ісуса Хрыста ў зале Капітула, хрысціянскія місіі на балцкіх землях у канцы Х – пач.ХІ ст. у прэсбітэрыі і суседнім калідоры.
Святыя-патроны ордэна камальдулаў і патроны рода Пацаў ўшаноўваюцца ў капліцах. Фрэскі калідораў ілюструюць гісторыі жыцця першых манахаў, якія жылі ў гэтай краіне як камальдульцы. Асобныя апафеозныя сцэны святых можна знайсці на скляпеннях некаторых пакояў. Розныя іканаграфічныя сцэны прадстаўлены ў двух калідорах, якія вядуць да капітула і сакрыстыі, яны паказваюць першых паслядоўнікаў святога Рамуальда ў Літве. Калідорамі, якія злучаюць манастыр з царквой карысталіся толькі манахі, і такі іканапіс мог быць ім цалкам знаёмым.
У Пажайліскім манастыры захаваўся цыкл з адзінаццаці фрэсак з выявай манаха-бенедыктынца святога Бруна Баніфацыя Кверфурта. З манахам звязана першае згадванне назвы Літва ў Кведлінбургскіх аналах 1009 г. Святы Бруна быў адданым вучнем святога Рамуальда, заснавальніка ордэна камельдулаў.
Таксама Пажайсліскі манастыр стаў цэнтрам культа Святой Марыі Магдалены Пацы (кармеліцкай манашкі з Фларэнцыі, кананізаванай у 1669 годзе), які пашыраў на Літве род Пацаў. Гэта служыла ідэалагічным прэтэнзіям Пацаў на пакроўленасць са славутым фларэнтыйскім арыстакратычным родам. У 1677-83 гадах фларэнтыйскі мастак Мікелангела Палоні перабраўся з двара Медычы на службу Пацам, яго галоўнай задачай было стварэнне тут адмысловай капліцы, прысвечанай Святой Марыі Магдалены Пацы. Гэта капліца стваралася практычна адначасова з маўзалеем у царкве Святой Марыі Магдалены Пацы ў Фларэнцыі, і гэтая праекты аб'ядноўвае практычна аднолькавая іканаграфічная праграма. Для падмацавання гэтага культа фларэнтыйскі герцаг Казіма ІІІ Медычы перадаў у 1681 годзе рэліквіі (зуб і частку валосаў) святой Пацам.
Музычны фестываль
Штогод у манастыры праводзіцца Міжнародны фестываль музыкі. Пачатак Пажайсліскаму музычнаму фестывалю быў пакладзены ў 1996 годзе. На працягу трох летніх месяцаў праходзіць каля 30 канцэртаў музычнай класікі, пачынаючы ад Моцарта і заканчваючы "ABBA». Двойчы фестываль наведваў амерыканскі скрыпач і дырыжор Егудзі Менухін. Частка канцэртаў бясплатная для публікі. Канцэрты у рамках фестывалю праходзілі таксама ў Каўнаскім замку, Клайпедскім універсітэце і нават у аэрапорце.
Шальча
Даўжыня ракі 76 км (з іх у Літве 65 км), плошча вадазбору 749 км² (у Літве 596 км²). Сярэднегадавы расход вады ў вусці 5,72 м³/с.
Пачынаецца ў Шальчынінкайскім раёне Літвы, на ўсход ад горада Шальчынінкай. Цячэ ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці, на працягу некалькіх кіламетраў утварае натуральную мяжу паміж Беларуссю і Літвой. Затым рака ізноў цячэ па тэрыторыі Літвы, дзе ўпадае ў Мяркіс. Найбольшы прыток — Солчыца.
Нервовая сістэма
Нервовая сістэма — цэласная марфалагічная і функцыянальная сукупнасць розных узаемазвязаных нервовых структур, якая разам з гумаральнай сістэмай забяспечвае ўзаемазвязаную рэгуляцыю дзейнасці ўсіх сістэм арганізма і рэакцыю на змяненне ўмоў унутранага і знешняга асяроддзя. Нервовая сістэма дзейнічае як інтэгратыўная сістэма, якая звязвае ў адно адчувальнасць, рухальную актыўнасць і працу іншых рэгулятарных сістэм (эндакрыннай і імуннай).
Нервовая сістэма ажыццяўляе ўспрыняцце дзеяння на арганізм раздражняльнікаў, правядзенне і апрацоўку ўзбуджэння, якое ўзнікла пры гэтым, фарміраванне прыстасавальных рэакцый у адказ. Яна рэгулюе і каардынуе ўсе функцыі арганізма ў яго ўзаемадзеянні з асяроддзем.
Будова
У ходзе эвалюцыі жывёл паступовае ўскладненне нервовай сістэмы адбывалася з адначасовым ускладненнем іх паводзін. У прасцейшых жывёл нервовая сістэма адсутнічае. Сеткападобная, або дыфузная, нервовая сістэма з’явілася ў кішачнаполасцевых. Яна хутка праводзіць узбуджэнне з месца раздражнення па ўсіх напрамках, але не дыферэнцыруе рэакцыі. Далейшае ўскладненне нервовай сістэмы ішло паралельна з развіццём органаў руху і выяўлялася ў адасабленні нейронаў і паглыбленні іх у цела. Напрыклад, у кішачнаполасцевых, якія жывуць свабодна (медузы), нейроны аб’яднаны ў гангліі і ўтвараюць дыфузна-вузлавую нервовую сістэму. З’явіліся спецыялізаваныя рэцэптары, двухполюсныя нейроны (маюць аксоны і дэндрыты), тыпічныя сінапсы, нейраглія. Цэнтралізацыя нервовай сістэмы прывяла да вузлавога тылу арганізацыі (ігласкурыя, малюскі, сучасныя кольчатыя чэрві, членістаногія). У актыўных форм пярэдні канец цела пры перамяшчэнні першым сустракаецца з рознымі раздражняльнікамі, таму на ім развіліся дыстантныя рэцэптары, якія ўспрымаюць святло, гук, пах (з’яўленне пачуццяў органаў). Адпаведныя гангліі ў галаўной частцы тулава развіліся больш, падпарадкавалі сабе астатнія і ўтварылі галаўны мозг. Дыферэнцыяцыя крывяноснай, палавой, стрававальнай і іншых сістэм суправаджалася ўскладненнем узаемадзеяння паміж імі і нервовай сістэмай. Найбольшага развіцця яна дасягнула ў млекакормячых, асабліва ў чалавека, пераважна за кошт ускладнення будовы паўшар’яў і кары галаўнога мозга. Развіццё і дыферэнцыяцыя структур нервовай сістэмы ў высокаарганізаваных жывёл абумовілі яе падзел на цэнтральную нервовую сістэму і перыферычную нервовую сістэму.
Цэнтральная нервовая сістэма (ЦНС) прадстаўлена галаўным мозгам і спінным мозгам, якія знаходзяцца адпаведна ў поласці чэрапа і ў пазваночным канале. Перыферычная нервовая сістэма прадстаўлена нервамі, нервовымі канцамі і нервовымі вузламі.
Асноўным структурным і функцыянальным элементам нервовай сістэмы з’яўляецца нейрон. Нейроны, аб’яднаныя паміж сабой сінапсамі, здольны перадаваць узбуджэнне ад адной клеткі да другой. Нейрон можа знаходзіцца ў двух станах: спакою і актыўнасці. Гэтыя станы нейрона вызначаюць магчымасць перадачы інфармацыі ад адной нервовай клеткі да другой.
Найбольш простым функцыянальным аб’яднаннем нейронаў з’яўляецца рэфлекторная дуга. Яна служыць асновай усіх рэакцый арганізма ў адказ на знешнія ўздзеянні або змяненні яго ўнутранага стану. Кантроль за работай сэрца, унутраных органаў і стрававальных залоз ажыццяўляецца сімпатычным і парасімпатычным аддзеламі аўтаномнай нервовай сістэмы.
Галаўны мозг, уключаючы кару вялікіх паўшар’яў, ажыццяўляе ацэнку атрыманай інфармацыі. Ён фарміруе каманды, якія кіруюць дзейнасцю арганізма і накіраваны на рашэнне біялагічных і сацыяльных задач (пастаянства ўнутранага асяроддзя і паводзіны адпаведна). Такім чынам, вышэйшым рэгулятарным аддзелам нервовай сістэмы з’яўляецца галаўны мозг. Менавіта пад яго кантролем ажыццяўляецца работа ўнутраных органаў і паводзіны індывіда.
Аркадзь Люксембург
Аркадзь Люксембург — малдаўска-амерыканскі кампазітар і педагог.
Біяграфія
Ён атрымаў ступень магістра мастацтваў у Акадэміі музыкі ў Кішынёве, Малдова ў былым Савецкім Саюзе, дзе атрымаў дыплом у выкананні фартэпіяна, кампазіцыі і тэорыі музыкі. Ён працаваў інструктарам, канцэртным піяністам і акампаніятарам у розных установах па ўсім свеце, у тым ліку ў Акадэміі музыкі Малдовы, Малдаўскім музычным каледжы, Малдаўскай школе музыкі, Дзяржаўным універсітэце Сан-Дыега, Mesa College, Каліфарнійскім балеце і каледжы Дэвіда Еліна.
Некалькі яго вучняў сталі сусветна вядомымі выканаўцамі, у тым ліку Сафія Ратару, Надежда Чепрага, Алег Майзенберг і Марк Сельцэр.
Ён з’яўляецца членам Саюза кампазітараў і у ЗША.
Сярод значных сімфанічных твораў: «Сімпаньета», Сімфонія для струнных, Два канцэрты для фартэпіяна з аркестрам, Канцэрт для віяланчэлі з аркестрам, Сімфанічная фантазія «Вясновыя мелодыі». Да вядомых твораў для сола для фартэпіяна адносяцца: «Акварэлі», «Памяці Шастаковіча», «Памяці Гершвіна», Саната, Санаціна, «Блюз», «Прэлюдыі».
Выканаўцы эстрадных песень кампазітара — Надзея Чапрага, Іён Суручану, Вольга Чолаку, Анастасія Лазарюк, Аура, ансамбль «Контемпоранул» (пасля «Норок»)
Запісана вялікая частка яго твораў. Іх рэгулярна выдаюць і граюць у Чэхіі і Славакіі, былым Савецкім Саюзе, Румыніі, Венгрыі, Ізраілі, Францыі і ЗША. З 1995 г. ён пражывае ў Сан-Дыега, Каліфорнія, дзе працягвае кар’еру выканаўцы, кампазітара і інструктара.
Іншыя творы
Розныя творы для струнных, латунных, лясных духаў, голасу і фартэпіяна, хору, поп-джазавыя песні, музыка для тэатра і кіно.
Двор брацтва Святога Георгія
Двор брацтва Святога Георгія (Dwór Bractwa św. Jerzego, Hof der St.-Georg-Schützenbruderschaft) — гістарычны будынак у Галоўным горадзе Гданьска, пабудаваны ў 1487-1494 гадах як сядзіба брацтва патрыцыята горада Гданьска.
Гісторыя
Брацтва Святога Георгія збіралася пры Двары Артуса, пазней побач з Залатой брамай быў пабудаваны адпаведны будынак у фламандскім стылі.
На першым паверсе размяшчаліся цір для лучнікаў і памяшканні для захоўвання рэчаў для стральбы з лука. На першым паверсе знаходзіцца вялікая зала для сустрэч брацтва, святкаванняў важных цырымоній, святаў і тэатральных пастановак. У 1566 годзе вяршыню купала, які вянчае будынак, упрыгожыла фігура Святога Георгія, які забівае дракона. У канцы XVI стагоддзя дом брацтва быў перабудаваны, у тым ліку былі павялічаны вокны.
Пасля роспуску брацтва ў 1798 годзе будынак перайшоў ва ўласнасць горада. На першым паверсе размясцілася гаўптвахта, на другім — школа выяўленчага мастацтва. У канцы ХІХ стагоддзя будынак быў адноўлены ў першапачатковым выглядзе.
Пасля ваенных пашкоджанняў (дах, згарэлы інтэр'ер) будынак быў адноўлены ў 1950-1953 гадах. Фігура Святога Георгія захавалася, эвакуіраваная з горада і змешчаная ў будынак Белькаўскай ГЭС.
У цяперашні час у будынку знаходзіцца сядзіба аддзяленне Асацыяцыі польскіх архітэктараў.
Рычард Атэнбора
Рычард Сэмюэл Атэнбора, барон Атэнбора CBE (Richard Samuel Attenborough, Baron Attenborough;, Кембрыдж, Вялікабрытанія — ) — англійскі акцёр тэатра і кіно, рэжысёр, прадзюсар; лорд. Старэйшы брат вядомага брытанскага натураліста, пісьменніка, рэжысёра дакументальных фільмаў сэра Дэвіда Атэнбора.
Будзяніцкая Рудня
Будзяні́цкая Ру́дня (, Буденичская Рудня) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Іканскага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 47 км на паўночны захад ад горада Барысаў, 118 км ад Мінска. Рэльеф раўнінны. На поўдні і ўсходзе мяжуе з лесам і цячэ рака Сасна (прыток ракі Мрай). На рацэ каля вёскі сажалка. Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе і далей па шашы Барысаў—Бягомль.
Гісторыя
У 1858 годзе вёска Рудня, 26 жыхароў мужчынскага полу, у Карсакавіцкай воласці Барысаўскага павета Мінскай губерні Расійскай імперыі. У 1897 годзе ў Зембінскай воласці. Напачатку ХХ ст. дзейнічалі вадзяны млын, маслабойня.
З 31.7.1920 г. ў БССР. З 20.8.1924 г. ў Карсакавіцкім сельсавеце Зембінскага раёна Барысаўскай, з 9.6.1927 г. да 26.7.1930 г. Мінскай акруг, з 20.2.1938 г. Мінскай вобласці. У 1929 г. арганізаваны калгас «Трэці рашаючы». Дзейнічала кузня.
У Вялікую Айчынную вайну ў канцы чэрвеня 1941 г. акупіравана нацыстамі. 29 мая 1943 года гітлераўцы поўнасцю спалілі вёску, загубілі 58 жыхароў, якія пахаваны ў брацкай магіле на паўночнай ускраіне вёскі.
Пасля вайны адбудавана. З 11 студзеня 1968 года ў Іканскім сельсавеце.
Квасевічы
Квасе́вічы (, Квасевичи) — аграгарадок у Івацэвіцкім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр Квасевіцкага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 20 км у напрамку на захад ад горада Івацэвічы, за 147 км ад Брэста.
Гісторыя
Да 1964 года вёска ўваходзіла ў склад Бялавіцкага сельсавета, да 17 лістапада 1980 года — у склад Верашкоўскага сельсавета.
Самсоны (Сенненскі раён)
Самсо́ны (, Самсоны) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ходцаўскага сельсавета.
IC 1625
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Клочаў (гміна)
Кло́чаў (Kłoczew) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Рыцкага павета Люблінскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Клочаве. Плошча гміны складае 143,17 км². Станам на 2004 год у гміне Клочаў пражывалі 7409 чалавек, шчыльнасць — 51,7 чал./км².
Ашмяны (станцыя)
Ашмя́ны (, Ошмяны)  — станцыя Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Ашмянскім раёне Гродзенскай вобласці. Размешчана ў вёсцы Навікі.
Сонечнае зацьменне 28 жніўня 1859 года
Сонечнае зацьменне 28 жніўня 1859 года — частковае сонечнае зацьменне 152 сараса.
Зацьменне мела велічыню 0,5261 і дасягнула свайго максімуму ў 05:02:00 UTC у пункце з каардынатамі 61° пд. ш. 34° у. д..
Зацьменне 28 жніўня 1859 года стала 4-ым сонечным зацьменнем у 1859 годзе і 146-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 29 ліпеня 1859 года, наступнае — 23 студзеня 1860 года.
Фланель
Фланель — баваўняная, шарсцяная або паўшарсцяная тканіна, з пухнатым двухбаковым або аднабаковым раўнамерным рэдкім начосам-ворсам. Цеплазберагальны, мяккі, прыемны навобмацак матэрыял. Павярхоўная шчыльнасць 170—257 г/м². Фланель выпускаецца набіўной, гладкаафарбаванай і адбеленай.
Добра падыходзіць для адзення ў міжсезонне, у прахалоднае надвор’е.
Для некаторых сучасных разнавіднасцяў гэтай тканіны выкарыстоўваецца бавоўнасіблонавая пража.
Выкарыстанне
Фланель доўгі час выкарыстоўвалася ў расійскай арміі ў якасці зімовых, замест шкарпэтак. Гэтая традыцыя была ўведзена яшчэ пры Пятры I і была адменена 23 лістапада 2007 года.
Да сярэдзіны XX стагоддзя ў Расійскай імперыі, а затым і ў СССР фланель ужывалася для вырабу цёплай (зімовай) (як жаночай, так і мужчынскай).
Папулярная ў якасці пялёнак для нованароджаных. Можа быць налепленая на малаточкі ў фартэпіяна.
Міхаіл Васілевіч Лусто
Міхаіл Васілевіч Лусто (20 верасня 1921; горад Магілёў Гомельскай губерні — 16 сакавіка 1979, горад Масква) — Герой Савецкага Саюза (1945), палкоўнік (1958), ваенны лётчык.
Біяграфія
Нарадзіўся 20 верасня 1921 года ў горадзе Магілёў Гомельскай губерні. У 1939 годзе скончыў 10 класаў школы, у 1940 годзе — Магілёўскі аэраклуб.
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны: у маі 1943 — маі 1945 — лётчык, старэйшы лётчык, камандзір звяна, намеснік камандзіра і камандзір авіяэскадрыллі 27-га (з кастрычніка 1943 г. — 129-га гвардзейскага) знішчальнага авіяцыйнага палка. Удзельнічаў у Курскай бітве,, , , , , , , Берлінскай і Пражскай аперацыях. За час вайны здзейсніў больш за 170 баявых вылетаў на знішчальнікі і, у 36 паветраных баях збіў асабіста 18 і ў складзе групы 1 самалёт праціўніка.
За мужнасць і гераізм, праяўленыя ў баях, указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 27 чэрвеня 1945 года камандзіру эскадрыллі 129-га гвардзейскага знішчальнага авіяцыйнага палка  22-й гвардзейскай знішчальнай авіяцыйнай дывізіі  гвардыі старэйшаму лейтэнанту Лусто Міхаілу Васілевічу прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка» (№ 7905).
Да 1949 года працягваў службу ў страявых частках ВПС; камандаваў авіяэскадрыллямі знішчальных які не прыйшоў з вайны (у, Аўстрыя). У 1954 годзе скончыў Ваенна-паветраную акадэмію (Моніна). У 1954-1959 — афіцэр-аператар Кіравання авіяцыі і СПА Галоўнага аператыўнага ўпраўлення Генштаба ВС СССР. У 1961 годзе скончыў Ваенную акадэмію Генштаба. Служыў старэйшым афіцэрам і начальнікам аддзела аператыўнага ўпраўлення Штаба. З чэрвеня 1974 года палкоўнік М. В. Лусто — у запасе.
23-і Мінскі міжнародны кінафестываль «Лістапад»
XXIII Мінскі міжнародны кінафестываль «Лістапад» прайшоў з 4 па 11 лістапада 2016 года. Пляцоўкамі кінафестывалю сталі кінатэатры «Цэнтральны», «Мір», «Піянер», «Перамога», Музей гісторыі беларускага кіно. Цырымоніі адкрыцця і закрыцця пройдуць у кінатэатры «Масква».
На кінафестываль «Лістапад» у 2016 годзе былі заяўлены 159 карцін з 45 краін, 83 з якіх прынялі ўдзел у конкурсах. Фільм адкрыцця фестывалю — альманах «Пецярбург. Толькі па любві» (Расія), фільм закрыцця — «Астаткавыя выявы» вядомага польскага кінарэжысёра Анджэя Вайды.
Троіцкая царква (Гомель)
Троіцкая царква — колішняя праваслаўная царква ў Гомелі.
Гісторыя
Будаўніцтва каменнай Троіцкай царквы пачалося ў 1824 годзе на загад тагачаснага ўладальніка Гомеля графа Мікалая Румянцава, на месцы ранейшай драўлянай. Летам 1828 года царква была пабудавана, а ў 1833 годзе — завершана аздабленне царквы і адбылося яе асвячэнне. Знаходзілася на скрыжванні тагачасных вуліц Румянцаўскай ці Прабойнай (цяпер — Савецкая) і Траецкай (цяпер — Сялянская). Узвышша, на якім царква была ўзведзена, атрымала назву «Троіцкая гара». Будынак не захаваўся, пасля Вялікай Айчыннай вайны яе паўразбураны каркас знеслі.
Архітэктура
У вонкавым выглядзе царквы дамінаваў кубічны аб’ём, які быў распрацаваны ў характэрных для маскоўскага ампіра формах. Ён быў падзелены гарызантальнай цягай карніза на дзве часткі, што адпавядала двум паверхам. Яго бакі былі ўпрыгожаны адной і той жа архітэктурнай формай — злучэннем каланады рымска-дарычнага ордэра, заціснутай паміж двума рызалітамі, якія выступаюць з плоскасці сцяны і завершанай арачным акном, падзеленым лапаткамі на тры часткі. Усе гэтыя элементы — візітная картка двух маскоўскіх архітэктараў: Восіпа Іванавіча Бавэ і Даменіка Жылярдзі. Хтосьці з іх, ці іх вучняў выканаў праект Троіцкай царквы. І. Дзячкоў, які склаў каштарыс, верагодна кіраваў будаўніцтвам.
Джон Лайдан
Джон Джозэф Лайдан (англ.: John Joseph Lydon) —  англійскі музычны дзеяч. Найбольш вядомы як вакаліст брытанскага панк-гурта The Sex Pistols, у складзе якога знаходзіўся у 1975-1978 гадах. Таксама з'яўляецца стваральнікам постпанк-гурта Public Image Ltd. Вядомы пад сцэнічным псеўданімам Джоні Ротэн (англ.: rotten - гнілы).
Часопіс Q адзначыў, што "Лайдан набыў статус нацыянальнага здабытку". У 2002 годзе яго прызналі адным з 100 найвялікшых брытанцаў паводле галасавання па ўсёй Вялікабрытаніі.
Раннія гады
Як старэйшы з дзяцей, Джон павінен быў даглядаць сваіх братоў з-за рэгулярных хвароб маці. У дзяцінстве ён часта гуляў з сябрамі па закінутым заводам. Ён належаў да мясцовай банды і часта бываў у сутычках з іншымі групамі, што з прыязнасцю згадваў. У сямігадовым узросце Джон захварэў на спіннамазгавы менінгіт і правёў год у шпіталі Сэнт-Эн. На працягу ўсяго дзяцінгства ён пакутаваў ад галюцынацый, млоснасці, галаўных боляў, перыядаў комы і сур'ёзнай страты памяці, якая доўжылася чатыры гады, а лячэнне, якое праводзілася медсястрамі, уяўляла выцягванне вадкасці з хрыбетніка хірургічнай іголкай, пакідаючы яго з пастаяннай скрыўленным пазваночнікам. Менінгіт таксама быў адказны за тое, што ён потым назваў "Лайданскім поглядам" (aнгл.: Lydon stare).
Да таго, як Джон змог скончыць свой узровень O, яго выключылі з каталіцкай сярэдняй школы з-за праблем з паводзінамі. Ён вучыўся ў Хакні і Сток-Ньюінгтанскім каледжы дадатковай адукацыі, потым у каледжы Кінгсвей, дзе здаў экзамены.
Удзел у Sex Pistols (1975-1978 гг.)
У 1975 годзе Лайдан уваходзіў у групу юнакоў, якія былі знаёмыя з Малькальмам Макларэнам — адным з уладальнікаў крамы фетышнага адзення SEX. Макларэн вярнуўся з нядоўгай паездкі з амерыканскім пратапанк-гуртам "New York Dolls", і ён працаваў над прасоўваннем новага гурта, створанага Стывам Джонсам, Гленам Мэтлакам і Полам Кукам пад назвай Sex Pistols. Макларэн быў уражаны эпатажгым выглядам Лайдана і непаўторным пачуццём стылю, асабліва яго аранжавымі валасамі і змененай футболкай Pink Floyd (дзе было пазначана яго негатыўнае стаўленне да гэтага гурта). Пасля таго, як ён праспяваў песню Аліса Купера "I'm Eighteen" 'пад акампанемент аўтамата, Лайдан быў абраны вакалістам. У 1977 годзе, калі святкаваўся срэбраны юбілей каралевы Лізаветы II, гурт выпусціў альбом "God Save the Queen".
Лайдан таксама цікавіўся даб-музыкай. Казалі, што Макларэн быў засмучаны, калі падчас радыё-інтэрв'ю Лайдан выказаў, што на яго ўплывалі прагрэсіў-рок гурты, такія як Magma, Can, Captain Beefheart і Van der Graaf Generator. Узнікла напружанасць паміж Лайданам і басістам Гленам Мэтлакам. Прычыны гэтага аспрэчваюцца, але ў аўтабіяграфіі Лайдан сцвярджае, што лічыў Мэтлака тыповым прадстаўніком сярэдняга класа. Мэтлак у сваёй аўтабіяграфіі заявіў, што большасць напружанасцей у калектыве, а таксама паміж ім і Лайданам, была арганізавана Макларэнам. Мэтлак адмовіўся ад працы і ў якасці замены Лайдан раіў паспрабаваць свайго школьнага сябра Джона Саймона Рычы (ён жа Сід Вішас). Хоць Рычы быў некампетэнтным басістам, Макларэн пагадзіўся з прапановай, бо ён меў выгляд, які хацеў гурт: бледны, знясілены, з шыпамі, з ірванай вопраткай. У 1977 годзе Sex Pistols выпусцілі свой адзіны студыйны альбом — Never Mind the Bollocks, Here's Sex Pistols.
Дэзінтэграцыя Sex Pistols была зафіксавана ў сатырычным псеўда-біяграфічным фільме Джуліяна Храма "The Great Rock 'n' Roll Swindle". Мэтлак быў паказыны толькі ў раней запісаных жывых кадрах і асабіста не ўдзельнічаў. Лайдан адмовіўся удзельнічаць, адчуваючы, што Макларэн мае надта вялікі кантроль над праектам. Хоць Лайдан вельмі крытычна ставіўся да фільма, праз шмат гадоў ён пагадзіўся дазволіць Храму кіраваць дакументальным фільмам "The Filth and the Fury". У гэты фільм увайшлі новыя інтэрв'ю з удзельнікі гурта. У цэлым, Лайдан асуджаў папярэднія публіцыстычныя працы, прысвечаныя Sex Pistols, ва ўводзінах да сваёй аўтабіяграфіі "Rotten - No Irish, No Blacks, No Dogs", якую ён назваў "максімальна блізкай да праўды".
Удзел у Public Image Ltd (1978-1993 гг.)
Асноўны артыкул: Public Image Ltd
У 1978 годзе Лідон стварыў постпанк-гурт Public Image Ltd (PiL). У першы склад увайшлі басіст Джо Ўобл і былы гітарыст The Clash Кіт Левэне. Яны выпусцілі альбомы Public Image: "First Issue" (1978), "Metal Box" (1979) і жывы альбом "Paris au Printemps" (1980). Пасля сыходу Ўобла быў выдадзены "The Flowers of Romance" (1981). Потым выйшаў "This Is What You Want ... This Is What You Get" (1984) з удзелам Марціна Аткінса на барабанах (ён таксама прыймаў удзел у запісе Metal Box і The Flowers of Romance); У ім быў прадстаўлены іх самы вялікі хіт "This Is Not Love Love", які трапіў пад № 5 у чартах Вялікабрытаніі за 1983 год.
Катастрофа ТС-62 у Мінску
4 снежня 1948 г. пры пасадцы самалёта ТС-62 Мінскім аэрапорце на прабегу склалася правая нага шасі па прычыне абрыву задняга вузла падкоса шасі. У выніку самалёт атрымаў пашкоджанні: 1) дэфармаваны канцавы абцякальнік правай кансолі; 2) пагнутыя лопасці правага шруба; 3) дэфармаваны капот і кошык правага масларадыятара; 4) дэфармаваны элерон правай плоскасці; 5) невялікая дэфармацыя шчыткоў з правага боку центроплана. Брыгада авіярамонтнікаў з 15 па 21 снежня зрабіла рамонт. Пры гэтым па ўказанні брыгадзіра быў зменены аб'ём працы - замест замены канцавога абцякальніка быў пакінуты стары, адрамантаваны. Аблёт самалёта не рабіўся. Вылет па розных прычынах затрымаўся да 30 снежня. У 08:25 дырэктару аэрапорта было ўручана штармавое папярэджанне, што ў перыяд з 09:30 да 13:00 чакаецца паніжэнне воблачнасці ніжэй 100 м і узнікненне туману пры бачнасці менш за 1000 м (мінімум аэрадрома - 100х1000 м). Два выляцеўшыя ў 08:30 і ў 08:45 экіпажы далажылі вышыню воблачнасці 75 м. У выдадзеным бюлетэні надвор'я экіпажу Гаўрылава значыліся вышыня воблачнасці 75 м і гарызантальная бачнасць 2 км. Самалёт быў выпушчаны ў 09:15 з відавочным парушэннем устаноўленага мінімуму надвор'я. Узлёт здзейснены ад МК = 300 °. Пасля дакладу экіпажа аб ўзлёце сувязь з ім спынілася. Пасля першага развароту самалёт увайшоў у воблачнасць і праз 1-1,5 мін, па сведчаннях сведкаў, выйшаў з воблачнасці ў раёне вёскі Пятроўшчыны з правым нахілам. У такім становішчы самалёт на адлегласці 50 м чапляў зямлю, затым з разрывам 25 м, яшчэ 30 м. Аддзяліўшыся ад зямлі, самалёт праляцеў 20 м і стукнуўся правай плоскасцю, маторам і насавой часткай. Ад удару правая плоскасць і насавая частка разбурыліся. Самалёт узняўся і праз 100 м ўпаў, разгарнуўшыся на 180°, і загарэўся. Правы матор знаходзіўся на выдаленні 200 м ад фюзеляжа, часткі правай плоскасці - на выдаленні 120 м. Катастрофа адбылася ў 09:20 ў 2 км на паўночным захадзе ад а/п Мінск з азімутам 300°. Бортрадыст атрымаў ўдары, астатнія члены экіпажа загінулі.
Першапачатковае расследаванне прывяло да высновы аб памылковых дзеяннях рамонтнай брыгады і катастрофы з-за паломкі элерона правай плоскасці з прычыны дэфармацыі канцавога абцякальніка, але далейшае следства ДзяржНДІ грамадзянскай авіяцыі ўсталявала, што праблема была не ў элероне, а, верагодна, у сілавой устаноўцы.
Джон Лайдан
З'ёмка ў кіно
У 1983 годзе Лайдан зняўся з Харві Кайтэлем у трылеры " Corrupt, a.k.a. Copkiller and The Order of Death". Пазней атрымаў невялікую ролю ў фільме "The Independent" у 2000 годзе.
Асабістае жыцце
У 1979 г. Лайдан ажаніўся з Нарай Форстэр. Ён быў айчымам дачкі Форстэра Ары Уп, якая была вакалісткай у постпанк-гурце The Slits да яе смерці ў 2010 годзе. У 2000 годзе Лайдан і Нара сталі законнымі апякунамі хлопчыкаў-блізнят Ары. У 2010 годзе яны таксама сталі апекунамі трэцяга дзіцяці Ары, Уілтана. Лайдан і Форстэр жывуць пераважна ў Венецыі, штат Каліфорнія, дзе яны пражываюць з пачатку 1980-х гадоў, але таксама часта бываюць у Лондане. У 2018 годзе Лайдан распавёў, што Форстэр знаходзіцца ў сярэдняй стадыі хваробы Альцгеймера.
Лайдан стаў грамадзянінам ЗША ў 2013 годзе, ужо маючы на той момант брытанскае і ірландскае грамадзянства.
Палітычныя погляды
Нягледзячы на тое, што ён з'яўляецца аўтарам песні "Anarchy in the U.K.", пазней пісаў, што ён не анархіст, называючы гэта "гульнямі розуму для сярэдняга класа".
Сула (Літвенскі сельсавет)
Сула́ (, Сула) — вёска ў Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Літвенскага сельсавета.
Алінда
Алінда — муніцыпалітэт у Бразіліі, уваходзіць у штат Пернамбуку, гістарычная частка якога уваходзіць у спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Алінда была заснавана партугальцамі ў 1537 г. Сёння гэта адзін з каланіяльных гарадоў Бразіліі, якія добра захаваліся.
Горад быў пабудаваны як цэнтр вытворчасці трысняговага цукру і сталіца правінцыі, праз сто гадоў быў разрабаваны галандцамі, і зараз бачна ў асноўным толькі пабудова 18 ст.
Францысканскі манастыр 16 ст., самая старая кармеліцкая царква Бразіліі, яшчэ 20 іншых барочных цэркваў і мноства капліц, палац Леманжа, другі ў краіне батанічны сад, дамы пастэльных расфарбовак, гарбатыя вулачкі – усё гэта гістарычны цэнтр Алінды, дзе забаронены праезд аўтамабіляў.
Горад, размешчаны высока на пагорку, на якім растуць какосавыя пальмы, маляўнічы па каларыце і сілуэце. Карнавал у Аліндзе лічыцца адным з лепшых у краіне.
Чарнігаўскі тралейбус
Чарнігаўскі тралейбус (Черні́гівський троле́йбус)  — тралейбусная сетка Чарнігава. Тралейбусная сетка адкрыта 5 лістапада 1964 года. Па стане на 2017 год маецца 10 маршрутаў, 105 пасажырскіх тралейбусаў (у тым ліку 17 з нізкім узроўнем падлогі) працягласць кантактнай сеткі - 110,5 км.
Гісторыя
8 красавіка 1963 года міністр камунальнай гаспадаркі выдаў указ № 116 пра арганізацыю Чарнігаўскага тралейбуснага прадпрыемства.
Будаўніцтва праходзіла з уласцівай сацыялістычнай сістэме размахам і хуткімі тэмпамі. За 1963 год былі заасфальтаваны вуліцы па якіх планавалася пусціць тралейбус. У пачатку красавіка 1964 года ўжо паступілі першыя чатыры машыны (2 МТБЭС і 2 ЗІУ-5). Падрыхтоўка да пуску першага тралейбуса праходзіла ў сціснутыя тэрміны. З канца кастрычніка ўжо вялася абкатка пабудаваных ліній. І вось 5 лістапада 1964 гады на трасе даўжынёй 22 кіламетры адбылося афіцыйнае адкрыццё двух тралейбусных ліній: «Вакзал - Бабровіца» і «Бабровіца - Капронавы завод», на якія выйшлі 22 машыны.
Тралейбус спадабаўся не толькі гараджанам, але і ўладам горада - гэта спрыяла далейшаму развіццю сеткі, з'яўленню новых маршрутаў, закупцы рухомага складу. Тралейбус стаў асноўным транспартам горада. Колькасць машын, якія выходзяць на маршруты дасягала 150-160 у суткі. У 80-х гадах была пабудавана тралейбусная траса па вул. Баявой (цяпер Герояў Чарнобыля) і пушчаны новы 10-ы маршрут злучыў ЗаЗ і ЧаРаЗу. Гэтай лініі было наканавана стаць апошняй пабудаванай пры СССР і на працягу больш чым 20 гадоў заставацца самой новай ў горадзе.
У 90-я гады маршруты 4а і 7а былі перанумерованы ў 3 і 11 адпаведна. Нядоўга прапрацаваў, па прычыне малога пасажырапатоку, тралейбусны маршрут № 12 (Другая гарадская бальніца - ААТ «Сіверянка») адкрыты ў 2002 годзе. З чэрвеня 2010 гады зачынены тралейбусны маршрут № 11, прызнаны нерэнтабельным.
У 2010 годзе скончаны мантаж кантактнай сеткі на ўчастку «вул. Любечская - вул. Незалежнасці ». Такім чынам, маршрут № 6 падоўжаны да новага мікрараёна «Масаны». Наступны этап - завяршэнне будаўніцтва ўчастка кантактнай сеткі «вул. 50-годдзя УЛКСМ - вул. Любечская», што дазволіць звязаць мікрараён «Масаны» з горадам яшчэ адным тралейбусных маршрутам. Пасля падаўжэння маршруту № 6 да мікрараёна «Масаны» у тралейбусы маршруту былі вернутыя кандуктары (на безкандуктарны рэжым перавялі маршрут № 5). Гэтак жа планавалася падаўжэнне закрытага 9-га маршруту да Аляксандраўкі.
З 1 сакавіка 2011 года спынены рух тралейбусаў па маршруце № 9. Выпуск тралейбусаў 9-га маршруту быў пераведзены на 5-ы а аўтобусы МТ 41 на 39-ы. З ліпеня 2011 года на тралейбусы маршруту № 5 былі вернутыя кандуктары і зараз усё маршруты знаходзяцца на абслугоўванні кандуктараў.
У чэрвені 2016 года афіцыйна завершана будаўніцтва кантактнай сеткі ўздоўж вуліцы 50-годдзя УЛКСМ, якая злучыла пр-т Міра і вул. Любечскую. Аднак новы маршрут у мікрараён Масаны так і не быў адкрыты. Новы маршрут №11 быў адкрыты 19 снежня 2016 года, па меры паступлення новых тралейбусаў Эталон Т12110 "Барвінак".
Таксама ў снежні 2016 з-за недахопу персаналу маршрут №5 быў зноў пераведзены на безкандуктарны рэжым, а ў лютым - скарочаны да гасцініцы "Украіна". У напрамку гасцініцы "Украіна" маршрут варта праз плошчу Перамогі.
Стражнік вялікі літоўскі
Стражнік вялікі літоўскі (па-лацінску exeubiarum vel vigiliarum praefectus) — ураднік у Вялікім Княстве Літоўскім, абавязкам якога было ў час знаходжання караля ў войску кіраваць пярэдняй стражай і загадваць каравулам у час пастояў.
Пасада заснавана ў 1635 годзе вялікім князем Уладзіславам Вазам. Падобныя функцыі ў дачыненні да павятовага паспалітага рушэння мелі павятовыя стражнікі.
Сапегі (Сенненскі раён)
Сапе́гі (, Сапеги) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ходцаўскага сельсавета.
Дэвід Атэнбора
{{Асоба {{!}}{{Ордэн Заслуг, Вялікабрытанія}}{{!}}{{!}}{{Ордэн Кавалераў Пашаны}} {{!}}- {{!}}{{Каралеўскі Віктарыянскі ордэн}}{{!}}{{!}}{{Ордэн Брытанскай імперыі|грамадзянскі|CBE}} {{!}}} }}
Сэр Дэвід Фрэдэрык Атэнбора (Sir David Frederick Attenborough), OM, CH, CVO, CBE, FRS (нар., Лондан) — адзін з самых знакамітых вядучых і натуралістаў у свеце. Вядучы дакументальных фільмаў пра прыроду ўжо на працягу 60 гадоў. Быў вядучым і галоўным стваральнікам дзевяці знакамітых дакументальных серыялаў пра прыроду «Life», якія падрабязна распавядаюць пра усе віды жыцця на Зямлі і іх узаемадзеянне. Апроч таго, ён працаваў галоўным менеджэрам BBC у 1960-х і 1970-х гадах. Дэвід Атэнбора з’яўляецца адзіным чалавекам, які выйграваў прэмію BAFTA за чорна-белы, каляровы, HD і 3D фільмы.
У 2002 годзе паводле вынікаў апытання Атэнбора быў названы сярод 100 найвялікшых брытанцаў. З’яўляецца малодшым братам вядомага рэжысёра, прадзюсара і акцёра Рычарда Атэнбора.
Сельджук
Сельджу́к (Selçuk Bey Сельчу́к-бей, Сельджу́к бег Дукак), Сельджук ібн Дукак (Такак), або Малік ал-Газі («Султан газіяў» атрымаў гэту мянушку ваюючы з язычнікамі) — глава цюркскага агузскага племя кынык, эпанім дынастыі Сельджукідаў.
Біяграфія
Бацькам Сельджука быў Такак, які паходзіў з роду Тугшэрмыша агузскага радавога племя Кынык. Такак знаходзіўся на ваеннай службе ў ябгу ці Алі кіраўніка Джэнда. Імя «Такак» азначае «Жалезная страла». Ёсць звесткі, што яго сын Сельджук пачынаў сваю ваенную кар'еру камандзірам у войсках Хазарскага каганата. Пазней пасля паслаблення ўлады кагана ў сярэдзіне X стагоддзя разам з бацькам перайшоў на службу да агузаў. Яму было не больш за 20 гадоў, калі ён стаў сю-башы ў агузскага ябгу. Па легендзе, жонка ябгу, бачачы ў Сельджуку небяспечнага суперніка, падгаворвала мужа забіць яго. Даведаўшыся пра гэту змову, Сельджук сабраў усіх людзей свайго племя Кынык і з сотняй вершнікаў перасяліўся пад маркай пошуку новых пашаў з Турана, краіны агузаў, у Іран. Гэта здарылася ў 985 ці 986 годзе. Пражыў, паводле падання, 107 гадоў і памёр у Джэндзе. Сельджук пакінуў пасля сябе пецярых сыноў. Унукі Сельджука сталі выдатнымі палкаводцамі Халіфата: Тагрул-бек, Чагры-бек Даўд, Алп-Арслан. Пазней, захапіўшы Месапатамію, Ірак, Сірыю і большую частку Ірана яны стварылі велізарную імперыю і сталі заснавальнікамі дынастыі Сельджукідаў, якая кіравала гэтымі землямі з XI па XIV стагоддзі.
IC 1626
IC 1626 — галактыка тыпу OCL (розпилене скупчення) у сузор’і Тукан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Крымская вайна
Крымская вайна 1853—1856, таксама Усходняя вайна — вайна паміж Расійскай імперыяй і кааліцыяй у складзе Брытанскай, Французскай, Асманскай імперый і Сардзінскага каралеўства. Баявыя дзеянні разварочваліся на Каўказе, ў Дунайскіх княствах, на Балтыйскім, Чорным, Белым, Баранцавым морах, а таксама на Камчатцы. Найбольшага напружання яны дасягнулі ў Крыму.
Да сярэдзіны XIX стагоддзя Асманская імперыя знаходзілася ў стане заняпаду, і толькі прамая ваенная дапамога Расіі, Англіі, Францыі і Аўстрыі дазволіла султану двойчы прадухіліць захоп Канстанцінопаля мяцежным васалам Мухамедам Алі Егіпецкім. Акрамя таго, працягвалася барацьба праваслаўных народаў за вызваленне ад асманскага ярма. Гэтыя чыннікі прывялі да з'яўлення ў рускага імператара Мікалая I на пачатку 1850-х гадоў думак пра аддзяленне балканскіх уладанняў Асманскай імперыі, населеных праваслаўнымі народамі чаму працівіліся Вялікабрытанія і Аўстрыя. Вялікабрытанія, акрамя таго, імкнулася да выцяснення Расіі з чарнаморскага ўзбярэжжа Каўказа і з Закаўказзя. Імператар Францыі Напалеон III, хоць і не падзяляў планаў англічанін па аслабленні Расіі, лічачы іх празмернымі, падтрымаў вайну з Расіяй як рэванш за 1812 год і як сродак умацавання асабістай улады.
У ходзе дыпламатычнага канфлікту з Францыяй па пытанні кантролю над царквой Раства Хрыстова ў Віфлееме, Расія з мэтай аказання ціску на Турцыю акупавала Малдавію і Валахію, якія знаходзіліся пад пратэктаратам Расіі па ўмовах Адрыянопальскага мірнага дагавора. Адмова рускага імператара Мікалая I вывесці войскі прывёў да аб'яўлення 4 (16) кастрычніка 1853 года Турцыяй, а за ёй Вялікабрытаніяй і Францыяй, вайны Расіі
У ходзе пачаўшыхся баявых дзеянняў саюзнікам атрымалася, выкарыстоўваючы тэхнічнае адставаннє рускіх войскаў і нерашучасць рускага камандавання, сканцэнтраваць колькасна і якасна пераўзыходзячыя сілы арміі і флоту на Чорным моры, што дазволіла ім зрабіць паспяховую высадку ў Крыме дэсантнага корпуса, нанесці расійскай арміі шэраг параз і пасля гадавой аблогі захапіць паўднёвую частку Севастопаля — галоўнай базы рускага Чарнаморскага флоту. Севастопальская бухта, месца дыслакацыі расійскага флоту, засталася пад кантролем Расіі. На Каўказскім фронце рускім войскам атрымалася нанесці рад паражэнняў турэцкай арміі і захапіць Карс. Аднак пагроза далучэння да вайны Аўстрыі і Прусіі вымусіла рускіх прыняць навязаныя саюзнікамі ўмовы міру. Падпісаны ў 1856 годзе прыніжальны Парыжскі мірны дагавор запатрабаваў ад Расіі вярнуць Асманскай імперыі ўсё захопленае ў паўднёвай Бесарабіі, у вусці ракі Дунай і на Каўказе; імперыі забаранялася мець баявой флот у Чорным моры, абвешчаным нейтральнымі водамі; Расія спыняла ваеннае будаўніцтва на Балтыйскім моры, і многае іншае.
Джэбель-Шамбі
Джэбель-Шамбі (جبل الشعانبي) — гара на захадзе Туніса, найвышэйшы пункт краіны, на ўсходніх адгор’ях сістэмы Атлас. Знаходзіцца ў вілаеце Касерын, у 20 км на захад ад аднайменнага адміністрацыйнага цэнтра, на тэрыторыі нацыянальнага парку Джэбель-Шамбі. Пакрыта хваёвымі лясамі.
Эндакрынная сістэма
Эндакрынная сістэма — сістэма рэгуляцыі дзейнасці ўнутраных органаў пры дапамозе гармонаў. Яе ўтварае група органаў, што выпрацоўваюць біялагічна актыўныя рэчывы (гармоны) і выдзяляюць іх у кроў і лімфу.
Падтрыманне пастаянства ўнутранага асяроддзя і ажыццяўленне асноўных жыццёвых функцый адбываецца пры ўдзеле біялагічна актыўных рэчываў. Так, гармоны ўтвараюцца ў залозах унутранай сакрэцыі і дастаўляюцца крывёй да ўсіх тканак і органаў чалавечага цела. Звязваючыся з рэцэптарамі клетак, гармоны змяняюць функцыянальную актыўнасць розных тканак, падладкоўваючы яе пад запыты арганізма. Акрамя таго, ныркі, лёгкія, страўнік і іншыя органы ўдзельнічаюць у выпрацоўцы гармонаў, якія аказваюць не толькі мясцовае ўздзеянне, але і ініцыіруюць утварэнне гармонаў у іншых органах і залозах.
Эндакрынная сістэма ўключае залозы ўнутранай сакрэцыі (гіпофіз, шчытападобную залозу, наднырачнікі і інш.). Яны выпрацоўваюць і выдзяляюць у кроў біялагічна актыўныя рэчывы, якія выконваюць функцыю рэгуляцыі практычна ўсіх працэсаў жыццядзейнасці. Залозы ўнутранай сакрэцыі ўтвараюць усе стэроідныя гармоны, гармоны шчытападобнай залозы і многія пептыдныя гармоны. Дыфузная эндакрынная сістэма прадстаўлена рассеянымі па ўсім арганізме эндакрыннымі клеткамі, якія прадуцыруюць гармоны. Практычна ў кожнай тканцы арганізму змяшчаюцца эндакрынныя клеткі.
У клетках гіпофіза выпрацоўваюцца гармоны, якія ўплываюць на нервовую сістэму, кантралююць дзейнасць іншых залоз унутранай сакрэцыі, уздзейнічаюць на функцыі тканак і органаў. Некаторыя гармоны сінтэзуюцца ў арганізме незалежна ад уплыву гіпофіза. Да іх адносяцца інсулін і глюкагон — гармоны падстраўнікавай залозы. Яны кантралююць узровень глюкозы ў крыві. Адрэналін і норадрэналін — гармоны мазгавога рэчыва наднырачнікаў — павышаюць крывяны ціск і стымулююць вугляводны абмен.
Вышэйшым цэнтрам рэгуляцыі дзейнасці эндакрыннай сістэмы з’яўляецца гіпаталамус — аддзел прамежкавага мозга, цесна звязаны з гіпофізам. Разам з гіпаталамусам істотную ролю ў падтрыманні на аптымальным узроўні розных параметраў унутранага асяроддзя арганізма адыгрываюць і некаторыя прадукты абмену рэчываў.
Кладава (гміна, Любушскае ваяводства)
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 15 населеных пунктаў.
Разбойнікі (п’еса)
Разбойнікі (Die Räuber) — першая драма Фрыдрыха Шылера, напісаная ў 1781 годзе. З'яўляецца яскравым узорам шцюрмерскай драматургіі. Прэм'ера «Разбойнікаў» адбылася 13 студзеня 1782 года ў Мангайме, Германія. Яна была напісана ў перыяд заняпаду нямецкага літаратурнага кірунку буры і націску і разглядалася некаторымі даследчыкамі, літаратурным творам, які паўплываў на развіццё еўрапейскай меладрамы. П'еса шакіравала мангеймскую публіку. У гэту ж ноч пастанова драмы Шылера стала сенсацыяй.
Крыніцы
Сюжэт «Разбойнікаў» быў падказаны Шылеру аповесцю Шубарта «Да гісторыі чалавечага сэрца» (ням. Zur Geschichte des menschlichen Herzens, 1775). У Шубарта таксама выяўленыя два браты: старэйшы, Карл, вядзе развязаны вобраз жыцця, але пры гэтым з'яўляецца высакародным і сумленным юнаком, малодшы, Вільгельм, — крывадушны і разважлівы злодзей, які носіць маску дабрадзейнасці. Карл просіць айца дараваць яму яго правіны, але Вільгельм хавае яго лісты і тым самым выганяе старэйшага брата з дому. У далейшым Карл выратоўвае бацьку ад нападу разбойнікаў, які падстроіў Вільгельм, каб завалодаць бацькоўскай спадчынай.
Калі за аснову сюжэта драмы Шылер браў аповесць свайго старэйшага сучасніка, то вобраз разбойніка Моора і яго шайкі быў падказаны драматургу англійскімі народнымі баладамі аб дабрачынным разбойніке Робін Гудзе, дзе той выступае як народны мсцівец за несправядлівасці вышэйшых класаў, як член маламожных і вораг несправядлівых кіраўнікоў, карыслівых папоў і багацеяў.
Сюжэт
З першых сцэн драмы ўзнікае востры драматычны канфлікт. Франц Моор робіць падседы супраць свайго брата Карла, дабіваючыся таго, каб айцец адмовіў яму ў спадчыне. Карл Моор бачыць у гэтым новае праяўленне несправядлівасці, наогул пануючай у свеце, і калі раней ён толькі абураўся фактам існавання зла, то зараз паўстае супраць усяго чалавечага ўпарадкавання, — ён становіцца завадатарам разбойніцкай шайкі. У той час як адзін брат, Франц, пайшоў па шляху злачынства дзеля дасягення сваіх эгаістычных мэтаў, другі брат, Карл, таксама стаўшы на злачынны шлях, кіруецца не прагай уласнай адплаты, а жаданнем здзейсніць сацыяльную помсту ў дачыненні да ўсіх прыгнятальнікаў.
Варажба паміж братамі ўдасканальваецца іх спаборніцтвам у каханні да прыгожай Амаліі, якая кахае Карла, нягледзячы на ўсе наветы Франца, які імкнецца заваяваць яе прыхільнасць. Франц даходзіць у сваёй злачыннасці да таго, што хоча замарыць бацьку голадам.
Імкліва развіваючыяся падзеі завяршаюцца фіналам, у якім загінае Франц, Амалія, старык Моор (бацька двух братоў), а Карл выракаецца ад свайго бунту.
Пераклад на беларускую
«Разбойнікі» былі перакладезныя на беларускую мову Піменам Панчанкам.
Страбаскапічныя прылады
Страбаскапі́чныя прыла́ды — дэманстрацыйныя ці кантрольна-вымяральныя прылады для назірання хуткіх перыядычных рухаў аб’ектаў.
Прынцып дзеяння страбаскапічных прылад грунтуецца на страбаскапічным эфекце. Прызначаны для назірання і вымярэння частаты ваганняў механічных і электронных сістэм, рэзанансу, колькасці абаротаў механізмаў, для вывучэння вібрацый розных целаў, візуальнага кантролю хутка вагаючыхся элементаў і інш. Дазваляюць праводзіць вымярэнні без механічнага кантакту.
Страбаскапічныя прылады падзяляюць на механічныя або оптыка-механічныя, электронна-аптычныя, электронныя і асцылаграфічныя і інш. Да механічных адносяцца прыборы з механічнымі абтураторамі (перарывальнікамі) святла ў выглядзе дыскаў або полых барабанаў са шчылінамі, праз якія назіраецца аб’ект. У электронна-аптычных прыладах перыядычнае перарыванне святла ажыццяўляецца электроннымі затворамі (напрыклад, заснаванымі на эфекце Кера), у электронных — імпульснымі крыніцамі святла, якія кіруюцца з дапамогай спецыяльных генератараў.
Пры даследаванні электронных працэсаў выкарыстоўваюцца страбаскапічныя асцылографы, страбаскапічныя гальванометры і інш. Існуюць страбаскапічныя прылады, якія працуюць не толькі ў бачным, але і ў іншых дыяпазонах электрамагнітнага выпраменьвання, напрыклад, рэнтгена-імпульсныя.
Існуюць страбаскапічныя прылады спецыяльнага прызначэння. Да іх можна аднесці аўтамабільны страбаскоп, прызначаны для рэгулявання вугла запальвання ў аўтамабільным рухавіку, прылады для медыцынскіх мэт (даследаванне руху галасавых звязак, работы клапанаў сэрца).