cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Фёдар Яфрэмавіч Макавецкі
Біяграфія
У час Вялікай Айчыннай вайны са студзеня 1942 г. на Паўднёва-Заходнім, Варонежскім, Сталінградскім, Данскім, Цэнтральным, Беларускім, 1-м і 4-м Украінскім франтах. Удзельнічаў у Сталінградскай і Курскай бітвах. Стралковы полк пад камандаваннем падпалкоўніка Ф. Я. Макавецкага вызначыўся 21 верасня 1943 г. пры фарсіраванні рэк Дзясна і Дняпро на поўнач ад Кіева.
Госпіч
Госпіч (Gospić) — горад у Харватыі, адміністрацыйны цэнтр жупаніі Ліка-Сень, за 40 км ад узбярэжжа Адрыятыкі, за 65 км на поўнач ад горада Задар. Галоўны горад гарыстага і маланаселенага гістарычнага рэгіёну Ліка, размешчанага паміж горнымі масівамі Велебіт і Плешэвіца.
Прус
Прус — прозвішча.
Аламіцэс
Аламіцэс (Allomyces) — род грыбоў сямейства. Назва ўпершыню апублікавана ў 1911 годзе.
Класіфікацыя
Згодна з базай MycoBank да роду Allomyces адносяць 11 відаў:
Паламусэ (воласць)
Паламусэ (Palamuse) - воласць у Эстоніі, у складзе павета Йыгевамаа.
Палажэнне
Плошча воласці — 216 км², колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2010 года складала 2496 чалавек.
Адміністрацыйны цэнтр воласці — пасёлак Паламусэ.
NGC 4507
NGC 4507 (іншыя абазначэнні — ESO 322-29, MCG -7-26-11, TOL 97, DCL 73, IRAS12329-3938, PGC 41960) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) ў сузор’і Цэнтаўр.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Шыраканосыя малпы
Шыраканосыя малпы, або амерыканскія малпы, малпы Новага Свету (Platyrrhini) — парватрад (parvus — малы, маленькі) прыматаў. Разам з вузканосымі малпамі (малпамі Старога Свету) уваходзяць у інфраатрад малпападобныя, а з даўгапятамі ўтвараюць падатрад суханосых прыматаў.
Шыраканосыя малпы — адзіныя за выключэннем чалавека прыматы, якія жывуць на амерыканскім кантыненце. Іх арэал распасціраецца ад паўднёвай Мексікі да паўночнай Аргенціны. На астравах Карыбскага мора раней існавалі некалькі цяпер вымерлых відаў, якія адносіліся да групы антыльскіх малпаў (Xenotrochini).
Даўжыня цела 15—91 см. Найменшым прадстаўніком гэтага інфраатрада з'яўляецца карлікавая ігрунка, якая важыць усяго 100 г, а найбольшымі з'яўляюцца равуны і некаторыя віды павукападобных малпаў, чыя вага перавышае 10 кг. Хвост доўгі, звычайна даўжэйшы за цела, у некаторых хапальны. Маюць шырокую насавую перагародку, ноздры павернуты ў бакі. Нараджаюць 1—3 дзіцянят. Кормяцца пераважна пладамі, праросткамі і лісцем, насякомымі, таксама яйцамі птушак, дробнымі жывёламі. Жывуць да 25 гадоў. Усе малпы Новага Свету жывуць на дрэвах і, за выключэннем начных малпаў, актыўныя днём.
Найстаражытнейшыя выкапнёвыя знаходкі шыраканосых малпаў адносяцца да эпохі алігацэну. З двух іншых інфраатрадаў суханосых малпаў больш цеснае сваяцтва звязвае іх з малпамі Старога Свету, чым з даўгапятамі. Верагодна, што продкі гэтага таксона перабраліся праз Атлантычны акіян на плаваючым бярвенні ў эпоху, калі адлегласць паміж кантынентамі была яшчэ не такой вялікай.
Класіфікацыя
Малпы Новага Свету складаюцца з пяці сямействаў:
Прыналежнасць вымерлых антыльскіх малпаў яшчэ не высветлена да канца, аднак часцей за ўсё іх прылічваюць да сямейства сакавых малпаў.
Уна
Уна:
Сараеўская Агада
Сараеўская Агада́ — ілюмінаваны рукапіс, які змяшчае пасхальнай, якая суправаджае седэр. Гэта адна з найстарэйшых сефардскіх Агад у свеце, якая была створана ў Барселоне каля 1350. Агада ў цяперашні час належыць ў Сараева, дзе яна знаходзіцца на пастаяннай экспазіцыі. Яе грашовы кошт не вызначаны, але музей у Іспаніі патрабаваў, каб яна быў застрахавана на $ 7 млн, перш чым прыняць яе на выстаўку ў 1992 годзе.
Сараеўская Агада напісана ад рукі на беленай цялячай скуры і ілюстравана медзю і золатам. Яна пачынаецца з 34 старонак ілюстрацый ключавых сцэн з Бібліі са да смерці Маісея. На яе старонках засталіся плямы віна, што сведчыць пра яе выкарыстанне ў шматлікіх седэрах.
Гісторыя
Сараеўская Агада шмат разоў была блізка да знішчэння. Гісторыкі лічаць, што яна была прывезена з Іспаніі іспанскімі яўрэямі, выгнанымі Альгамбрскім эдыктам у 1492 годзе. Нататкі на палях Агады паказаць, што яна трапіла ў Італію ў 16 стагоддзі. Яна была прададзеная ў Нацыянальны музей у Сараева ў 1894 годзе чалавекам па імі Джозэф Коэн.
Падчас Другой сусветнай вайны, рукапіс быў схаваны ад нацыстаў і ўсташаў галоўным бібліятэкарам музея Дэрвішам Коркутам, які з рызыкай для ўласнага жыцця кантрабандай вывез Агаду з Сараева. Коркут даў яго прадстаўніку мусульманскага духавенства ў, дзе была схаваная пад падлогаю або мячэці або мусульманскага дома.
У 1957 годзе, факсіміле Агады было апублікавана, дырэктарам ў Будапешце. У 1992 годзе падчас Баснійскай вайны, рукапіс Агады перажыў узлом музея і быў знойдзены на падлозе ў ходзе паліцэйскага расследавання інспектарам (дэтэктывам) Фахрудзінам Себа (Fahrudin Čebo) (якому пазней далі мянушку Агада), разам з многімі іншымі прадметамі, якія злодзеі не палічылі каштоўнымі. Ён быў схаваны ў падземным сховішчы банка ў час аблогі Сараева сіламі баснійскіх сербаў (Аблога Сараева — самая доўгая аблога ў гісторыі сучасных войнаў). Для падаўлення чутак, што ўрад прадаў Агаду, каб купіць зброю, прэзідэнт Босніі прадставіў рукапіс у мясцовым седэры ў 1995 годзе.
Пасля гэтага, рукапіс была рэстаўраваны з дапамогай спецыяльнай кампаніі, якая фінансуецца Арганізацыяй Аб’яднаных Нацый і баснійскай яўрэйскай абшчынай у 2001 годзе, і трапіў у пастаянную экспазіцыю ў музеі ў снежні 2002 года.
Вывучэнне
У 1898 годдзе ў Вене было апублікавана выданне, прысвечанае Сараеўскай Агадзе, пад назвай «Die Haggadah von Sarajevo. Eine spanischjudische Bilderhandschrift des Mittelalters», напісаная хрысціянамі , і яўрэеем. Гэта зборная праца, у якой разбіраецца не толькі ўласна Сараеўская Агада, але і іншыя сефардскія Агады.
Таварыства ўзаемнага крэдыту (Мінск)
Таварыства ўзаемнага крэдыту (т.зв. «Польскі банк») — неафіцыйнага назва дома мешчаніна Фота; адзін з найбольш адметных будынкаў дасавецкага Мінска ў стылі мадэрн, які знаходзіўся на вуліцы Захар'еўскай у доме №59 (цяпер — праспект Незалежнасці, дом №17). Стаяў прыкладна на тым месцы, дзе зараз знаходзіцца левае крыло будынка Камітэта Дзяржаўнай Бяспекі Рэспублікі Беларусь.
Гісторыя
Узведзены ў 1910-я гг. паводле праекта беларускага архітэктара Станіслава Гайдукевіча і належаў мешчаніну Фоту. У доме ў 1910—1921 гг. знаходзілася Таварыства ўзаемнага крэдыту. У 1933—1934 гг. будынак быў рэканструяваны пад Мінскі ГУМ, а 28 мая 1934 г. адбылося ўрачыстае адкрыццё крамы. Падчас Другой Сусветнай вайны быў нязначна пашкоджаны, зруйнаваны пры будаўніцтве ансамбля цэнтральнага праспекта ў 1944 г.
Таварыства ўзаемнага крэдыту
Максімальны памер крэдыту для асобы ці юрыдычнай установы дасягаў 25 тысяч рублёў. Па маштабам сваёй фінансавай дзейнасці таварыства складала канкурэнцыю для аддзяленняў агульнарасійскіх камерцыйных банкаў.
Кофі Анан
Кофі Ата Анан (8 красавіка 1938, Кумасі, Гана — 18 жніўня 2018, Берн, Швейцарыя) — ганскі дыпламат, сёмы Генеральны сакратар Арганізацыі Аб’яднаных Нацый. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру (2001).
Біяграфія
Нарадзіўся 8 красавіка 1938 года ў Кумасі (Гана). Вучыўся ў Навукова-тэхнічным універсітэце ў Кумасі і завяршыў вучобу, займаючыся пытаннямі эканомікі, у Макалестэр-каледжы ў Сэнт-Поле, штат Мінесота (ЗША), у 1961 годзе. У 1961—1962 гадах ён прайшоў курс аспіранцкай падрыхтоўкі ў галіне эканомікі ў Вышэйшым інстытуце па вывучэнні міжнародных праблем у Жэневе. У 1971—1972 гадах, атрымаўшы стыпендыю імя Слоўна, ён навучаўся ў Масачусецкім тэхналагічным інстытуце, дзе атрымаў ступень магістра ў галіне кіравання.
3 1962 года — на кіруючых пасадах у структурах ААН (акрамя 1974—76, калі быў дырэктарам турызму Ганы): у фінансавых органах Сусветнай арганізацыі аховы здароўя ў Жэневе (Швейцарыя), Вярхоўны камісар ААН па правах чалавека, член Камісіі ААН па справах Афрыкі. У 1990—92 гадах — памочнік генеральнага сакратара ААН па праграме планавання бюджэту і фінансаў, з 1993 года — намеснік генеральнага сакратара па міратворчых аперацыях. 3 1997 па 2006 гады — Генеральны сакратар ААН.
Свабодна валодаў англійскай, французскай і некалькімі афрыканскімі мовамі.
Памёр 18 жніўня 2018 года ў Берне (Швейцарыя).
Праца ў Арганізацыі Аб’яднаных нацый
Паступіў на працу ў сістэму Арганізацыі Аб’яднаных Нацый у 1962 годзе ў якасці супрацоўніка па адміністрацыйных і бюджэтных пытаннях Сусветнай арганізацыі аховы здароўя ў Жэневе. Пасля гэтага ён працаваў:
Працаваў у якасці памочніка Генеральнага сакратара па аперацыях па падтрыманні міру (сакавік 1993 года — люты 1994 года) і затым намесніка Генеральнага сакратара (люты 1994 года — кастрычнік 1995 года; красавік 1996 года). Перыяд яго працы ў якасці намесніка Генеральнага сакратара супаў з беспрэцэдэнтным ростам маштабаў і сферы аперацый Арганізацыі Аб’яднаных Нацый па падтрыманні міру, у рамках якіх агульная колькасць разгорнутага персаналу, калі яна дасягнула максімальнага ўзроўню ў 1995 годзе, складала практычна 70 000 вайскоўцаў і грамадзянскіх супрацоўнікаў краін. У перыяд з лістапада 1995 года па сакавік 1996 года пасля падпісання Дэйтонскага мірнага пагаднення, якое паклала канец вайне ў Босніі і Герцагавіне, Анан выконваў функцыі Спецыяльнага прадстаўніка Генеральнага сакратара ў былой Югаславіі, ажыццяўляў назіранне за перадачай функцый у Босніі і Герцагавіне Арганізацыі Аб’яднаных Нацый па ахове (СААТ) шматнацыянальным Сілам па выкананні пагаднення (СВС), кіраўніцтва якімі ажыццяўляла Арганізацыя Паўночнаатлантычнага дагавора (НАТА).
Барацьба з ВІЧ і СНІД
На мяжы стагоддзяў грамадскае адмаўленне праблемы СНІДу дасягнула свайго піка, і менавіта Кофі Анан дапамог парушыць змову маўчання.
Калі Кофі Анан заняў пасаду генеральнага сакратара ААН у 1997 годзе, прагнозы адносна эпідэміі СНІДу былі вельмі песімістычнымі: у свеце было каля 23,9 млн ВІЧ-інфікаваных, за год заразіліся прыкладна 3,5 млн чалавек, а доступ да жыццёва неабходных лекаў быў толькі у абраных, якія складалі мізэрную долю ўсіх, хто жыве ў нястачы.
Як новы Генеральны сакратар ён пачаў шукаць падыход да сусветных лідараў, спачатку мякка і дыпламатычна, але зразумеўшы, што яго словы засталіся непачутымі, змяніў тактыку і пачаў выступаць публічна і ў больш настойлівай манеры.
Пад яго кіраўніцтвам у 2000 годзе Савет Бяспекі ААН прыняў рэзалюцыю 1308, у якой СНІД быў уключаны ў лік пагроз глабальнай бяспецы. У 2001 годзе прайшла спецыяльная сесія Генеральнай Асамблеі Арганізацыі Аб’яднаных Нацый па пытанні ВІЧ/СНІДу — першая сустрэча сусветных лідэраў па пытаннях аховы здароўя ў ААН.
У 2000 годзе, калі фінансаванне барацьбы са СНІДам складала менш за 1 млрд долараў ЗША, Кофі Анан прапанаваў стварыць рэзервовы фонд у памеры як мінімум 7-10 млрд дал ЗША для вырашэння праблем СНІДу, туберкулёзу і малярыі. Вынікам яго ўпартай працы з сусветнымі лідэрамі ў гэтым напрамку стала стварэнне Глабальнага фонду для барацьбы са СНІДам, сухотамі і малярыяй, які выратаваў мільёны жыццяў. Кофі Анан заставаўся апекуном фонду, назіраў за тым, каб ён атрымліваў дастатковае фінансаванне.
Мэта з Дэкларацыі тысячагоддзя, якая тычыцца спынення і ліквідацыі наступстваў эпідэміі СНІДу, а таксама Дэкларацыя ААН аб прыхільнасці справе барацьбы з ВІЧ/СНІДам ад 2001 года ўстанаўліваюць мэты па прафілактыцы ВІЧ, але не агаворваюць канкрэтныя мэты па доступе. Правёў мноства перамоў з прадстаўнікамі фармацэўтычнай галіны, Кофі Анан пераконваў іх зніжаць цэны лекаў. Да 2018 года кошт жыццёва неабходных антырэтравірусных прэпаратаў ўпаў да 60 долараў ЗША на аднаго чалавека ў год. У цяперашні час каля 21 млн чалавек ва ўсім свеце атрымліваюць лячэнне ад ВІЧ.
«Нам патрэбны значныя пазітыўныя змены, якія пашырылі б правы і магчымасці жаночага насельніцтва, надалі яму ўпэўненасці і змянілі характар ​​адносін паміж мужчынамі і жанчынамі на ўсіх узроўнях грамадства. Жанчынам неабходна даць больш рэсурсаў, у тым ліку на заканадаўчым узроўні, і даць ім права голаса пры прыняцці важных рашэнняў. Гэта азначае, што кожны з нас павінен праяўляць асабістую зацікаўленасць у супрацьдзеянні СНІДу не толькі на гэтым пасяджэнні, у бягучым ці наступным годзе, але кожны год, пакуль эпідэмія не будзе спынена».
Кофі Анан быў прыхільнікам разнастайнасці. Ён выступаў за правы працаўнікоў секс-бізнесу, мужчын-гомасексуалаў і іншых мужчын, якія маюць палавыя кантакты з мужчынамі, трансгендарных людзей і людзей, якія ўжываюць наркотыкі.
Генеральны сакратар ААН
З’яўляецца першым Генеральным сакратаром ААН, які быў абраны з шэрагаў персаналу Арганізацыі Аб’яднаных Нацый. Кофі Анан прыступіў да працы на гэтай пасадзе 1 студзеня 1997 года. 29 чэрвеня 2001 года рашэннем Генеральнай Асамблеі Анан быў прызначаны на другі тэрмін паўнамоцтваў, які скончыўся 31 снежня 2006 года.
Прыярытэтныя задачы Анана ў якасці Генеральнага сакратара складаліся: *ў актывізацыі дзейнасці Арганізацыі Аб’яднаных Нацый за кошт ажыццяўлення ўсёабдымнай праграмы рэформы;
Першай буйной ініцыятывай Анана ў якасці Генеральнага сакратара быў яго план рэформы «Абнаўленне Арганізацыі Аб’яднаных Нацый», які быў прадстаўлены дзяржавам-членам у ліпені 1997 года і які ажыццяўляецца з таго часу з наданнем асаблівай увагі забеспячэнню больш эфектыўнага ўзаемадзеяння і каардынацыі. Яго даклад «Прычыны канфліктаў і садзейнічанне забеспячэнню трывалага міру і ўстойлівага развіцця ў Афрыцы», прадстаўлены Савету Бяспекі ў красавіку 1998 года, адносіўся да шэрагу ініцыятыў, накіраваных на захаванне прыхільнасці міжнароднай супольнасці да вырашэння праблем Афрыкі, якая з’яўляецца рэгіёнам свету, які знаходзіцца ў найбольш няшчасных умовах. Ён выкарыстоўваў свае добрыя паслугі ў шэрагу складаных палітычных сітуацый. Такая дзейнасць уключала:
Ён таксама рабіў намаганні для паляпшэння становішча жанчын у Сакратарыяце і наладжвання больш цесных адносін з грамадзянскай супольнасцю, прыватным сектарам і іншымі недзяржаўнымі суб’ектамі, магчымасці якіх дапаўняюць магчымасці Арганізацыі Аб’яднаных Нацый. У прыватнасці, ён заклікаў да заключэння «глабальнага дагавора» з удзелам лідараў міжнародных дзелавых колаў, а таксама прафсаюзаў і арганізацый грамадзянскай супольнасці, з тым каб ва ўсім свеце людзі маглі выкарыстоўваць перавагі глабалізацыі і зацвердзіць ва ўмовах глабальнага рынку каштоўнасці і практыку, якія маюць асноватворнае значэнне для задавальнення сацыяльна-эканамічных патрэб.
У красавіку 2000 года ён апублікаваў даклад з нагоды наступу новага тысячагоддзя, азагалоўлены «Мы, народы: роля Арганізацыі Аб’яднаных Нацый у XXI стагоддзі», у якім утрымліваецца заклік да дзяржаў-членаў заявіць аб сваёй прыхільнасці ажыццяўленню плана дзеянняў, накіраванага на тое, каб пакласці канец галечы і няроўнасці, павысіць эфектыўнасць адукацыі, скараціць маштабы распаўсюджвання ВІЧ/СНІДу, забяспечыць ахову навакольнага асяроддзя і абараніць народы ад смяротных канфліктаў і гвалту. Гэты даклад лёг у аснову «Дэкларацыі тысячагоддзя», прынятай кіраўнікамі дзяржаў і ўрадаў падчас саміту тысячагоддзя, які адбыўся ў Цэнтральных установах Арганізацыі Аб’яднаных Нацый у верасні 2000 года.
У красавіку 2001 года Генеральны сакратар апублікаваў «Заклік да дзеянняў» з пяці пунктаў для барацьбы з эпідэміяй ВІЧ/СНІДу, якую ён ахарактарызаваў як сваю «асабістую прыярытэтную задачу», і прапанаваў стварыць глабальны фонд для аховы здароўя ў якасці механізма для мабілізацыі дадатковых фінансавых рэсурсаў. , неабходных для аказання дапамогі краінам, якія развіваюцца ў барацьбе з крызісам.
10 снежня 2001 года, Генеральны сакратар і Арганізацыя Аб’яднаных Нацый былі ўдастоены Нобелеўскай прэміі міру. Прымаючы рашэнне аб узнагароджанні, Нарвежскі нобелеўскі камітэт адзначыў, што Анан «больш, чым хто-небудзь, садзейнічаў абнаўленню Арганізацыі». У сувязі з узнагароджаннем прэміяй сусветнай арганізацыі Камітэт заявіў, што «адзіны перамоўны шлях да глабальнага міру і супрацоўніцтва ляжыць праз Арганізацыю Аб’яднаных Нацый».
Асабістае жыццё
Двойчы быў жанаты.
Першую жонку звалі Ціці Алакіі, яна паходзіла з арыстакратычнай сям’і. Ён ажаніўся з ёй ў 1965 годзе. У шлюбе нарадзіліся дачка Ама і сын Коджа. Пара развялася ў канцы 1970-х гадоў.
Другая жонка — Нане Лагергрэн, шведская праваабаронца, пляменніца шведскага дыпламата Рауля Валенберга. Ажаніліся ў 1984 годзе. Пара выхоўвала дачку Ніну (ад папярэдняга шлюбу жонкі)
Смерць
Памёр Кофі Анан 18 жніўня 2018 года ў Берне ў Швейцарыі пасля непрацяглай хваробы, пра што напісалі Міжнародная арганізацыя па міграцыі ААН на сваёй старонцы і сям’я з Фондам Кофі Анана на старонцы Анана ў Твітэры.
Рэпік
Батанічнае апісанне
Шматгадовыя травяністыя карэнішчавыя расліны з прамымі простымі або галінастымі сцёбламі вышынёй ад 30 см да 2 м. Лісце трайчастае або суцэльнае, супраціўнае, чаргаванае, зрэдку па 3—4 у кальчаках. Кветкі белыя або ружовыя, ў кошыках, сабраных у агульнае шчытападобнае суквецце. Плод — сямянка з пяццю рэбрамі і чубком з доўгіх валаскоў.
Арэал
Налічвае каля 600 відаў, распаўсюджаных пераважна ў Амерыцы, некаторыя віды ў Еўразіі і трапічнай Афрыцы.
Значэнне і выкарыстанне
Лекавыя, тэхнічныя, фарбавальныя, алейныя і дэкаратыўныя расліны. Ядавітыя расліны.
Расул Гамзатавіч Гамзатаў
Расул Гамзатавіч Гамзатаў (Расул XIамзатов; 8 верасня 1923 — 3 лістапада 2003) — знакаміты аварскі паэт, пісьменнік, публіцыст, палітычны дзеяч. Народны паэт дагестанскай АССР (1959). Герой Сацыялістычнай Працы (1974). Лаўрэат Ленінскай (1963) і Сталінскай прэміі трэцяй ступені (1952). Член ВКП (б) з 1944 года.
Беларускія пераклады
На беларускую мову вершы перакладалі Язэп Семяжон, Аркадзь Куляшоў, Анатоль Грачанікаў, Алесь Звонак , Анатоль Астрэйка, Мікола Аўрамчык, Рыгор Барадулін, Алесь Бачыла, Алег Лойка, Сяргей Грахоўскі, Янка Сіпакоў, Максім Танк.
Аява
А́ява — штат на сярэднім захадзе ЗША. Плошча — 145,8 тыс. км², насельніцтва — 2,9 млн. чал. Адміністрацыйны цэнтр — Дэ-Мойн. Штат названы ў гонар індзейскага народа аява.
Гісторыя
Да часу прыходу еўрапейцаў тут жылі індзейскія народы: ілінойсы, аява, санці і янктонаў, продкі якіх засялялі гэтыя землі больш за 10 тыс. гадоў таму.
Хоць першая экспедыцыя еўрапейцаў Жака Маркета і Луі Жалье пабывала тут у 1673, сталае паселішча было заснавана толькі ў 1788.
У 1803 ў выніку Луізіянскай куплі тэрыторыя будучага штата была набытая ЗША. Супраціў індзейцаў засяленню Аёвы быў зламаны каланістамі пасля Вайны Чорнага Коршака 1832.
Пірынгавае навучанне
Пірынгавае навучанне (peer learning або peer-to-peer learning) — метад адукацыі, заснаваны на самастойнай, парнай або групавой працы студэнтаў, якія дапамагаюць адзін аднаму ў навучанні. У гэтым метадзе вопытны студэнт дапамагае менш вопытным студэнтам засвоіць матэрыял, а таксама дае зваротную сувязь і веды. Прынцып актыўнага навучання ў пірынгавым метадзе забяспечваецца за кошт наступных спосабаў ўзаемадзеяння паміж навучэнцамі: кансультаванне, настаўніцтва і тлумачэнне адзін аднаму.
AEIOU
AEIOU — акронім, які імператар Фрыдрых III змяшчаў на розных каштоўных рэчах, сваім гербе, а таксама на тых збудаваннях, якія былі пабудаваны пад яго заступніцтвам. Пры Марыі Тэрэзіі гэты дэвіз размяшчаўся на гербе Тэрэзіянскай ваеннай акадэміі. У наш час гэты дэвіз размяшчаецца на пячатках выпускнікоў Акадэміі.
Пірынгавае навучанне
Вобласць прымянення
Дзякуючы гнуткасці і высокай адаптыўнасцi метаду, сфера яго прымянення вельмі шырокая. Метад можа выкарыстоўвацца ў розных адукацыйных курсах, ад школьнага да вышэйшай адукацыі. Таксама ён можа прымяняцца ў медыцыне, юрыспрудэнцыі і іншых прафесійных абласцях.
Аява
Геаграфія
Штат размешчаны на водападзеле найбуйных рэк — Місісіпі і Місуры. Ён мяжуе са штатамі Мінесота, Паўднёвая Дакота, Небраска, Місуры, Ілінойс і Вісконсін.
AEIOU
Значэнні
Існуе звыш 300 розных інтэрпрэтацый абрэвіятуры AEIOU. Аўстрыйскі гісторык Альфонс Лхоцкі склаў 86 розных інтэрпрэтацый гэтай абрэвіятуры. Найбольш распаўсюджаныя сярод іх наступныя:
Аява
Геаграфія
Найвышэйшы пункт штата — Хоўк-Ай-Пойнт (509 м), кропка найменшага ўзроўня над морам — раўніна Кіёкак, 146 м. Сярэдняя вышыня над узроўнем мора — 335 метраў.
AEIOU
Значэнні
У Інтэрнэце існуе анлайн-энцыклапедыя на нямецкай і англійскай мовах AEIOU.
Аява
Клімат
Кантынентальны клімат з вялікай колькасцю ападкаў; штат перыядычна падвяргаецца паводкам, бурам і тарнада.
Баргалавеццара
Боргалавеццара (Borgolavezzaro) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Навара.
Насельніцтва складае 1944 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 92 чал./км². Займае плошчу 21 км². Паштовы індэкс — 28071. Тэлефонны код — 0321.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы santa Giuliana.
Рок за Бобров
Рок за Бобров — беларускі музычны фестываль, які праводзіцца ў Бабруйску і Мінску піваварнай кампаній «Сябар» у фармаце оўпэн-эйр.
Гісторыя
22 ліпеня 2017 года адбыўся юбілейны дзесяты фестываль, які сабраў каля 25000 чалавек на мінскім аэрадроме «Баравая». У фестывалі прынялі ўдзел «Brutto», «Чайф», «Каста», NaviBand, Сплин, Дай дарогу!, Anacondaz.
4 жніўня 2018 года прайшоў XI фестываль, які сабраў рэкордныя 45000 гледачоў. Удзел прынялі гурты «ДДТ», «Ляпис 98», «Сплин», «ЛСП», «Звери», «Noize MC», «Louna», «Дай дарогу!», «J:морс».
Нукус
Нукус (Нукус, Nukus, Нөкис, No‘kis) — горад ва Узбекістане, сталіца Рэспублікі Каракалпакстан. Размешчаны ў цэнтральнай частцы Каракалпакстана на правым беразе Амудар'і, у 800 км на паўночны захад ад Ташкента (1255 км па дарозе). Паўднёвая і ўсходняя частка горада акружаная пустыняй Кызылкум. Клімат рэзка кантынентальны, сухі, з доўгім малавоблачным гарачым летам.
Эканоміка
Нукуская ГЭС, паліграфічны камбінат, маторарамонтны, сілікальцытавы, аўтарамонтны, цагляны заводы, прадпрыемствы лёгкай і харчовай прамысловасці.
Памятныя мясціны
У Нукусе размешчаны Дзяржаўны музей мастацтваў імя І. В. Савіцкага, краязнаўчы музей, музей Бердаха, помнікі Бердаху, Улугбеку, Ажыніязу і інш. У ваколіцах горада размешчаны археалагічныя помнікі Шылпык — зараастрыйская Дахма, і некропаль старажытнага Міздахкана.
Сістан
Сіста́н, раней Сакастан (даслоўны пераклад краіна сакаў) — геаграфічная вобласць на паўднёвым усходзе Ірана і паўднёвым захадзе Афганістана. Заходні Сістан з'яўляецца часткай іранскай правінцыі Сістан і Белуджыстан, тады як усходні — афганскай правінцыі Німроз. Краіна, багатая на помнікі даўніны і гераічныя паданні.
Гісторыя
У першай палове I тысячагоддзі да н.э. гэты рэгіён уваходзіў у склад Мідыйскай дзяржавы, пасля чаго быў уключаны ў склад Ахеменідскай дзяржавы. У IV стагоддзі да н.э. Сістан быў заваяваны фалангамі Аляксандра Македонскага, які заснаваў тут горад Александрыя-ў-Арахазіі, (сучасны Кандагар).
З прыходам сакаў у канцы II стагоддзя да н.э. назва Сакастан паступова распаўсюджваецца на Дрангіяну (Δραγγιανή, у антычных і іранскіх крыніцах таксама Заранг) — старажытнаіранскую вобласць у басейне возера Хамун і нізоўях ракі Гільменд (у суседніх раёнах сучаснага Ірана і Афганістана), у часы Ахеменідаў і ў эліністычны перыяд — адну з асноўных усходне-іранскіх абласцей.
Пасля смерці Аляксандра рэгіён паслядоўна пераходзіў да Селеўкідаў і Маур'яў у 305 годзе да н.э. Далей рэгіён уваходзіў у склад Грэка-Бактрыйскага царства (з 180 года да н.э.).
У канцы II стагоддзя да н.э. Сістан засялілі плямёны сакаў, які прыйшлі з поўначы. Сакаў прыкладна ў 100 годзе да н.э. падпарадкавала Парфія, у 20 годзе н.э. — Кушанскае царства, затым — Сасанідская дзяржава.
У 640 годзе Сістан быў захоплены арабамі. З 861 па 1003 гады Сістанам кіравалі Сафарыды.
Славутасці
Найбольш буйныя археалагічныя раскопкі ў Сістан праводзіліся на востраве, акружаным водамі возера Хамун, які ў перыяд росквіту зараастрызму служыў адным з асноўных месцаў паломніцтва.
Кубак Беларусі па хакеі з шайбай 2006
Кубак Беларусі па хакеі з шайбай 2006 — 6-ы розыгрыш Кубка Беларусі.
Пераможцам Кубка стаў, другі раз запар, хакейны клуб «Дынама», які ў фінале перамог «Керамін».
Фтарыд магнію
Фтарыд магнію - гэта неарганічнае злучэнне з формулай MgF2. Злучэнне ставіць сабой белую крышталічную соль, празрыстую ў шырокім дыяпазоне даўжынь хваль, з камерцыйным выкарыстаннем у оптыцы, а таксама ў касмічных тэлескопах. Яно таксама сустракаецца ў прыродзе як рэдкі мінерал селаіт.
Атрыманне і структура
Фтарыд магнію атрымліваюць з аксіду магнію з крыніц фтарыду вадароду, такіх як двухфтарыд амонію :
Магчыма таксама ужываць звязаныя рэакцыі метатэзы.
Структура
Злучэнне крышталізуецца ў выглядзе тэтраганальных двухпраменепраламляльных крышталёў. Структура злучэння падобная да структуры рутылу, з актаэдрычнымі цэнтрамі Mg 2+ і 3-каардынатнымі фтарыднымі цэнтрамі. У газавай фазе манамерныя малекулы MgF2 маюць лінейную малекулярную геаметрыю.
Оптыка
Фтарыд магнію празрысты ў вельмі шырокім дыяпазоне даўжынь хваляў. Вокны, лінзы і прызмы з гэтага матэрыялу можна выкарыстоўваць ва ўсім дыяпазоне даўжынь хваль ад 0,120 мкм (вакуумны ультрафіялет ) да 8,0 мкм (інфрачырвоны дыяпазон). Высакаякасны сінтэтычны фтарыд магнію з'яўляецца адным з двух матэрыялаў (іншым з'яўляецца фтарыд літыю), які прапускае у вакуумным ультрафіялетавым дыяпазоне пры 121 нм (Ліман альфа). Фтарыд магнію ніжэйшага гатунку саступае фтарыду кальцыю ў інфрачырвоным дыяпазоне.
Фтарыд магнію цвёрды і добра паліруецца, але мае невялікае падвойнае праламленне, і таму крышталь павінен быць выразаны так, каб аптычная вось была перпендыкулярная плоскасці аптычнага элемента. З-за адпаведнага паказчыка праламлення 1,37 фтарыд магнію звычайна наносіцца тонкімі пластамі на паверхні аптычных элементаў ў якасці недарагога антыблікавага пакрыцця. Яго канстанта Вердэ роўная 0.00810вугл. хвіл. ⋅ Г −1 ⋅см−1 пры 632,8 нм.
Кенгуровыя
Кенгуровыя (Macropodidae) — сямейства сумчатых млекакормячых.
Апісанне
Выдзяляюцца 3 падсямействы, 17 родаў, каля 55 відаў. Пашыраны ў Аўстраліі на а-вах Новая Гвінея, Тасманія, архіпелагу Бісмарка; акліматызаваны ў Новай Зеландыі.
Даўжыня цела 25—160 см, хваста 15—110 см, маса 1,4—90 кг. Заднія канечнасці даўжэйшыя і мацнейшыя за пярэднія; хвост моцны, большасць відаў карыстаецца ім як балансірам пры скачках (да 13 м у даўжыню) са скорасцю да 50 км/гадз.
Большасць відаў — наземныя, некаторыя прыстасаваны да жыцця на дрэвах. Актыўныя ў прыцемках. Трымаюцца групамі. Расліннаедныя; некаторыя кормяцца насякомымі і чарвямі.
Раз у год нараджаюць адно дзіцяня (зрэдку два—тры) і выношваюць у вывадкавай сумцы на жываце самкі 6—8 месяцаў.
Шэраг відаў — аб'екты промыслу. Гадуюць на фермах.
Свята-Мікалаеўская царква (Станькава)
Свята-Мікалаеўская царква — праваслаўны храм у вёсцы Станькава Дзяржынскага раёна, збудаваны ў XIX ст. на падмурках дзвюх цэркваў XVIII стагоддзя (драўлянай царквы, пабудаванай князем Радзівілам і ўніяцкай Петрапаўлаўскай). Размешчана ў цэнтры вёскі, на левым беразе Рапусы. Помнік архітэктуры псеўдарускага стылю.
Гісторыя
Візітны запіс за 1714 г. сведчыць, што тут князем Радзівілам была пабудавана драўляная царква яшчэ да прыняцця уніі. Пазней на яе масцы была пабудавана Петра-Паўлаўская ўніяцкая царква. У царкоўным архіве меліся 2 кнігі візітных запісаў з 1732 па 1832 г., пісаныя на польскай мове. Існуючыя руіны належаць мураванай Мікалаеўскай царкве, пабудаванай у 1858 г. ўладальнікам маёнтка графам Эмерыкам Чапскім пры дапамозе прыхаджан (на 1878 налічвалася прыхаджан 2040 мужчынскага і 2066 жаночага полу). Царква была пастаўлена на супрацьлеглым беразе ракі, насупраць графскага палаца, вырашанага з ёй у адным архітэктурным стылі, што візуальна ўключала храм у агульны абшырны і маляўнічы палацава-паркавы ансамбль (захаваўся часткова). Пры царкве меліся 3 штатныя народныя вучылішчы, дзякуючы чаму амаль чвэрць насельніцтва прыхода была пісьменнай. Вядома мясцовая блажэнная Валянціна Мінская (Валянціна Фёдараўна Сулкоўская). Царкоўны пагост быў акружаны мураванай агароджай.
Пачатак панавання савецкай улады
У 1920 годзе Свята-Мікалаеўская царква была зачынена. З яе было вынесена ўсё самае каштоўнае: залатое начынне, срэбра, рызніцы, аклады, крыжы. Шматлікія абразы былі спалены, шматлікія былі схаваны і захаваны вернікамі. На пераплаўленне пусцілі званы, акрамя самага вялікага, яго не змаглі зняць.
Нейкі час храм пуставаў. Потым у ім зрабілі збожжасховішча. Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў сценах храма захоўвалі зброю. Пры адным з баёў боепрыпасы былі падарваны. Пацярпеў інтэр'ер царквы. Аднак храм працягваў стаяць. Пасля вайны ў царкве зноў захоўвалі збожжа, але пасля моцнага пажару, які здарыўся з-за навальніцы, яго перасталі выкарыстоўваць у гаспадарчых патрэбах.
Разбурэнне 1961 г.
Увесну 1961 года на гаці прадрала старую плаціну. Было затоплена поле і суседняя вёска Каменка. Для ўзвядзення новай плаціны былі разбураны некаторыя пабудовы сядзібы, а таксама і Свята-Мікалаеўская царква.
Сакавіцкай раніцай 1961 года людзі з найбліжэйшых да храма хат былі выселены, зона выбуху ачэплена. Роўна ў 12 гадзін быў зроблены першы выбух. Воблака пылавой завесы ахінула месца выбуху, а калі яно рассеялася, то храм стаяў цэлы. Гэта вырабіла моцнае ўражанне. Вернікі бачылі ў гэтым знак. Праз нейкі час раздаўся другі выбух. Ізноў воблака пылу асела — храм стаяў. І толькі пасля трэцяга выбуху барабан пакрывіўся і сышоў уніз, унутр. Выбухаць увесь будынак царквы цалкам пабаяліся, блізка стаялі жылыя хаты. Дамовіліся з дапамогай танкаў і стальных тросаў расцягнуць сцены храма і разбурыць яго канчаткова.
Адраджэнне 2007—2011 гг.
У 1996 г. распрацаваны праект рэстаўрацыі храма (архітэктар У. Чарнатаў), у стане якой і знаходзіцца. Па блаславенні Мітрапаліта Філарэта, Патрыяршага Экзарха ўсёй Беларусі, пачаты работы па аднаўленні храма. З 6 лютага 2006 года, пасля кананізацыі блажэннай Валянціны Мінскай, лёс якой найцяснейша звязана са Станькаўскім храмам, пайшлі справы па ўзнаўленні святыні. Да верасня 2007 года скончаны першачарговыя і падрыхтоўчыя працы, а з кастрычніка пачаты будаўнічыя і рэстаўрацыйна-аднаўленчыя работы.
Архітэктура
Царква пабудавана ў псеўдарускім стылі (дакладней у рэтраспектыўна-рускім стылі) на ахвяраванні Эмерыка Чапскага і зборы вернікаў. Гэта крыжова-купальны храм з высокай шатровай званіцаю над створкай і вялікай паўкруглай апсідай. Тры арачныя ўваходы аформлены манументальнымі парталамі, арачныя вокны — кілепадобнымі ліштвамі. У архітэктуры выкарыстаны какошнікавы парапет, закамары, кілепадобныя нішы, руставаныя лапаткі, аркатура.
Інтэр'ер
Асноўны кубападобны аб'ём быў перакрыты светлавым купалам, падтрыманым праз скляпеністыя парусы 4 слупамі, бакавыя прыдзелы і трапезная — цыліндрычнымі скляпеннямі. Зала і апсіда асвятляліся арачнымі вокнамі. Апсіда была вылучана трох'ярусным дубовым іканастасам натуральнай тэкстуры і колеру; рамы 10 абразоў, карнізы, разьба, капітэлі калонак і пілястраў пазалочаныя. У царкве знаходзіўся вельмі шанаваны абраз «Свяціцель і цудатворац Мікалай», пісаны на палатне і пакрыты металічнай залачонай рызай. Да каштоўных рэчаў начыння адносіліся поўны набор літургічных сярэбраных сасудаў (ахвяраваны маскоўскім грамадзянінам І. І. Чацверыковым) і сярэбраная чаша (ахвяравана ў 1778 Кунцэвічам).
Айван Хітчэнс
Айван Хітчэнс (Ivon Hitchens;,  — ) — англійскі мастак. Пачаў выстаўляцца ў 1920-х гадах. Быў сябрам «Лонданскай групы» мастакоў і выстаўляўся з імі на працягу 1930-х гадоў. Яго дом разбамбілі ў 1940 годзе падчас Другой сусветнай вайны. Хітчэнс і яго сям’я пакінулі сталіцу і пераехалі ў сельскую мясцовасць Сасекса, дзе ён набыў невялікі ўчастак лесу на Лавінгтан-Каман (недалёка ад Петуорта). Менавіта тут мастак развіў сваё захапленне лясной тэматыкай, і гэты занятак працягваўся да самай смерці мастака ў 1979 годзе.
Ігнат Сымонавіч Анацэвіч
Ігнат Анацэвіч (Onacewicz;, в. Малая Бераставіца на Гродзеншчыне, цяпер  — , Санкт-Пецярбург; Псеўданімы: Жэгота) — гісторык і педагог, прафесар Віленскага ўніверсітэта (1818), калежскі асэсар (1827).
Пуурмані (воласць)
Пуурмані (Puurmani) — воласць у Эстоніі, у складзе павета Йыгевамаа.
Ігнат Сымонавіч Анацэвіч
Навука
Навуковая дзейнасць Анацэвіча адметная тым, што лягла ў аснову нацыянальнай беларускай гістарыяграфіі. Паводле словаў А. Латышонка, Ігнат Анацэвіч — адзін з тых «гістарычна адукаваных спакойных [уніяцкіх] паповічаў», якія, уласна, і стварылі беларускую нацыянальную ідэю на сумежжы 18 і 19 ст.
Пуурмані (воласць)
Палажэнне
Плошча воласці — 292,7 км², колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2010 года складала 1845 чалавек.
Свята-Ануфрыеўская царква (Спорава)
Свята-Ануфрыеўская царква — мураваны праваслаўны храм у аграгарадку Спорава Бярозаўскага раёна Брэсцкай вобласці.
Ігнат Сымонавіч Анацэвіч
Навука
Асноўным прадметам навуковых даследаванняў Анацэвіча, яшчэ з часу навучання ў Кёнігсбергу (1800-я гг.), была гісторыя Літвы, якою ён называў ВКЛ наогул.
Пуурмані (воласць)
Палажэнне
Адміністрацыйны цэнтр воласці — пасёлак Пуурмані.
Ігнат Сымонавіч Анацэвіч
Навука
Спрабаваў стварыць агульную гісторыю ВКЛ. Распрацаваў і чытаў у Віленскім універсітэце першы спецыяльны ўніверсітэцкі курс, прысвечаны мінуламу беларускага і літоўскага народаў. Стварыў цэласную арыгінальную навуковую карціну гісторыі ВКЛ ад старажытнасці да канца 16 ст. Некаторыя элементы гэтай канцэпцыі ляжаць у аснове пазнейшых беларускай і літоўскай гістарыяграфій.
Свята-Ануфрыеўская царква (Спорава)
Гісторыя
15 верасня 2008 года была зарэгістравана грамада, якая стала ўзводзіць на месцы спаленага новы храм. Храм збудаваны з газасілікатных блокаў, мае 5 невялікіх, 1 вялікі купал і званіцу.
Ігнат Сымонавіч Анацэвіч
Навука
Распрацаваў класіфікацыю крыніц па гісторыі ВКЛ ад старажытнасці да 1569, выдзеліўшы наступныя іх групы: міжнародныя трактаты, Метрыка ВКЛ і Кароны, судовыя акты і акты капітул, «Хроніка…» Мацея Стрыйкоўскага, «Гісторыя Літвы» Войцеха Каяловіча, трактат Міхалона Літвіна «Аб норавах татар, ліцьвінаў і маскавітаў», Галіцка-Валынскі летапіс, тайны архіў крыжакоў. Важнымі лічыў таксама «нямыя помнікі», да якіх адносіў руіны замкаў, пахаванні, рэшткі адзення і зброі, урочышчы (напрыклад, гара Міндоўга пад Навагрудкам), народныя песні. Даў характарыстыку гэтым групам крыніц. Увёў у навуковае абарачэнне вялікую колькасць фактычнага матэрыялу, які стаў хрэстаматыйным.
Склаў перыядызацыю гісторыі Літвы ад першага ўзгадання гэтай назвы (1009) да 1569, падзяляючы яе на 5 перыядаў:
Свята-Ануфрыеўская царква (Спорава)
Гісторыя
Пасля богаслужэння быў здзейснены хросны ход і адслужаны малебен. Іаан прамовіў пропаведзь на тэму любові і праяўлення міласэрнасці да блізкіх, павіншаваў айца настаяцеля і прыхаджан храма са святам.
Настаяцелем храма з’яўляецца Мікалай Шустаў.
Адзіны дзяржаўны экзамен
Адзіны дзяржаўны экзамен (АДЭ) — экзамен, які цэнтралізавана праводзіцца ў Расійскай Федэрацыі у сярэдніх навучальных установах (школах, ліцэях і гімназіях), форма правядзення ДВА па адукацыйных праграмах сярэдняй агульнай адукацыі. Служыць адначасова выпускным іспытам са школы і ўступным іспытам у ВНУ. Да 2013 года  служыў таксама і ўступным іспытам у ССНУ, але новым Законам аб адукацыі яны былі адменены. Пры правядзенні экзамену на ўсёй тэрыторыі Расіі прымяняюцца аднатыпныя заданні і адзіныя метады ацэнкі якасці выканання работ. З 2009 года АДЭ з’яўляецца адзінай формай выпускных экзаменаў у школе і асноўнай формай ўступных экзаменаў у ВНУ, пры гэтым ёсць магчымасць паўторнай здачы АДЭ ў наступныя гады. АДЭ праводзіцца па рускай мове, матэматыцы, замежных мовах (англійскай, нямецкай, французскай, іспанскай, кітайскай), фізіцы, хіміі, біялогіі, геаграфіі, літаратуры, гісторыі, грамадазнаўстве, інфарматыцы.
Увядзенне ЕГЭ
Упершыню эксперымент па ўвядзенні ЕГЭ быў праведзены ў 2001 годзе ў рэспубліках Чувашыя, Марый Эл, Якуція, а таксама ў Самарскай і Растоўскай абласцях па васьмі вучэбных дысцыплінах[7]. У 2002 годзе эксперымент па ўвядзенні адзінага дзяржаўнага экзамену прайшоў у 16 рэгіёнах краіны. У 2003 годзе эксперымент ахапіў 47 суб’ектаў РФ, а ў 2004 годзе — 65 рэгіёнаў краіны[9]. У 2006 годзе АДЭ ўжо здавалі каля 950 тысяч школьнікаў у 79 рэгіёнах Расіі. У 2008 годзе яго здавалі звыш мільёна навучэнцаў ва ўсіх рэгіёнах. Канкрэтны пералік прадметаў, па якіх АДЭ праводзіўся ў 2001—2008 гадах, ўсталёўваўся кожным рэгіёнам самастойна.
Аўтарам ідэі АДЭ стаў міністр Уладзімір Філіпаў, а рэалізатарам Уладзімір Хлебнікаў.
Арганізацыю правядзення АДЭ ажыццяўляе Федэральная служба па наглядзе ў сферы адукацыі і навукі сумесна з органамі выканаўчай улады суб’ектаў Расійскай Федэрацыі, якія ажыццяўляюць кіраванне ў сферы адукацыі.
Структура і змест заданняў
Заданні АДЭ называюцца кантрольна-вымяральнымі матэрыяламі (КВМамі), якія распрацоўваюцца Федэральным інстытутам педагагічных вымярэнняў.
Першапачаткова заданні па большасці прадметаў дзяліліся на тры часткі (блока): A, B, C.
Блок А змяшчаў тэставыя заданні, у кожным з якіх неабходна выбраць адзін варыянт адказу з чатырох прапанаваных.
Блок C складаўся з аднаго або некалькіх заданняў з разгорнутым адказам (напрыклад, неабходна вырашыць задачу, напісаць сачыненне на прапанаваную тэму ці абгрунтавана адказаць на пэўнае пытанне). Адказы на заданні блока C ацэньваюцца экспертамі рэгіянальнай экзаменацыйнай камісіі, заданні КВМ часткі С змяшчаюць крытэрыі ацэньвання для экспертаў.
КВМы па асобных прадметах могуць мець свае асаблівасці. Напрыклад, КВМы па літаратуры і матэматыцы (з 2010 года) не змяшчаюць заданняў з выбарам адказу. У КВМах па замежных мовах ёсць раздзел, у якім вучню неабходна праслухаць аўдыёзапіс тэксту на замежнай мове і адказаць на пытанні па зместу тэксту.
З 2015/2016 навучальнага года з КВМаў па ўсіх прадметах канчаткова выдалены заданні з выбарам аднаго варыянту з двух прапанаваных (раней — частка А), пашыраны змест часткі 1 (раней Б), і перапрацаваны заданні часткі 2.
Ігнат Сымонавіч Анацэвіч
Адукацыя і педагогіка
Скончыў Ваўкавыскае вучылішча (1789—1796), вучыўся ў Гродзенскай акруговай школе (1796—1797), настаўніцкай семінарыі ў Элку (1801—1802). Атрымаў узнагароду міністра адукацыі і каралеўскую стыпендыю на двухгадовае навучанне ў Кёнігсбергскім універсітэце. Вучыўся там з 1802, быў высока ацэнены прафесурай, атрымаў падоўжанне каралеўскай стыпендыі яшчэ на два гады, і скончыў універсітэт у 1806. Выкладаў польскую мову, пачаткі рускай мовы, займаў пасаду афіцыйнага перакладчыка прускага караля; працаваў у Кёнігсбергу да 1809. Вучыўся ў Віленскім універсітэце (1810—1811), атрымаў званне магістра філасофіі. Выкладаў на публічных курсах для дзяржаўных служачых усеагульную гісторыю, права і палітэканомію. З 1813 — настаўнік Беластоцкай гімназіі., з 1817 — памочнік дырэктара. З восені 1818 — намеснік прафесара ў Віленскім універсітэце, чытаў курс усеагульнай гісторыі (1818—1821), расійскай статыстыкі і дыпламатыі (з 1821). Абраны экстраадынарным прафесарам (28.6.1827). Пасля выкрыцця арганізацыі «Патрыёты Айчыны» (восень 1827) быў палічаны тым, хто сваім уплывам падштурхнуў моладзь да дысідэнцтва. Арыштаваны ў лютым 1828, у маі 1828 высланы з Вільні ў Малую Бераставіцу. Пераехаў у Пецярбург (1834). Працэс Анацэвіча цягнуўся да 21.2.1836, калі Сенат вызваліў яго ад суда і следства. Працаваў у Археаграфічнай камісіі (з 1834)
Сям'я
Паходзіў з сям'і Сымона Анацэвіча, уніяцкага святара, настаяцеля Малабераставіцкай царквы. Звестак аб маці няма. Браты — Міхаіл, Антон.
Адзіны дзяржаўны экзамен
Структура і змест заданняў
Змест КВМаў рэгламентуецца трыма дакументамі, якія зацвярджаюцца Расабрнаглядам восенню: кадыфікатары элементаў зместу КВМаў, спецыфікацыяй іспыту і дэмаверсіяй экзамену. Такім чынам, прыкладная структура, форма і змест КВМаў загадзя вызначаны і не могуць быць зменены адвольным чынам
Шыракарот усходні
Шыракарот усходні (Eurystomus orientalis) — птушка сямейства.
Апісанне
Даўжыня цела каля 30 см. Галава і спіна чарнаватыя з зялёным адценнем на галаве. На крылах бледна-блакітнае «люстэрка». Бруха цёмна-блакітнае з зеленаватым адценнем і фіялетава-сіняй плямай на горле і валляку. Хвост чорны з цёмна-сіняй асновай. Дзюба чырвоная з чорным канцом. Ногі чырванаватыя. Нясе 4—6 яец. Корміцца насякомымі, малюскамі.
MTV Europe Music Awards
MTV Europe Music Awards — штогадовая цырымонія ўручэння музыкальных узнагарод, заснаваная тэлеканалам MTV Еўропа ў 1994 годзе. Кожны год цырымонія праходзіць у адным з найбуйнейшых еўрапейскіх гарадоў.
Агроцыбе
Агроцыбе, Палявіца (Agrocybe) — род шапкавых базідыяльных грыбоў сямейства страфарыевых.
Апісанне
Пладовыя целы дробныя. Шапка зменьвае вонкавы выгляд у залежнасці ад вільготнасці, пукатая, гладкая. Мякаць светлая, мясістая. Пласцінкі шырокія. Ножка з кольцам або без яго, цыліндрычная, часам сагнутая, шчыльная, іншы раз пустая. Споры гладкія, брудна-бурыя, з порай прарастання.
Пашырэнне
Вядома звыш 20 відаў, пашыраных у Еўразіі, Паўднёвай Амерыцы, Аўстраліі. На Беларусі найбольш вядомыя, ,.
Сапратрофы. Растуць групамі па лясным подсціле, лугах, палях, у хмызняках.
NGC 4508
NGC 4508 — падвойная зорка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сяргей Юльевіч Вітэ
Сяргей Юльевіч Вітэ (Серге́й Ю́льевич Ви́тте) (17 (29) чэрвеня 1849, Тыфліс—28 лютага (13 сакавіка) 1915, Петраград) — дзяржаўны дзеяч Расійскай імперыі, граф, міністр фінансаў Расіі (1892—1903), старшыня Камітэта міністраў (з 1905 — Савета міністраў) Расійскай імперыі (1903—1906).
Асноўныя дасягненні Вітэ на дзяржаўнай службе:
Асноўны дзяржаўны экзамен
Асноўны дзяржаўны экзамен (АДЭ) — выніковы экзамен за курс асноўнайагульнай адукацыі ў Расіі. Служыць для кантролю ведаў, атрыманых навучэнцамі за 9 гадоў, а таксама для прыёму ва ўстановы сярэдняй прафесійнай адукацыі (не ў Маскве і ў Маскоўскай вобласцi (каледжы і тэхнікумы). З’яўляецца адной з трох формаў дзяржаўнай выніковай атэстацыі (ДВА).
Парадак правядзення
Эксперыменты па ўвядзенні ДВА па рускай мове і матэматыцы праводзіліся ў розных рэгіёнах Расіі з 2002 года. Зараз падобная сістэма выкарыстоўваецца па ўсёй Расіі.
Рур
Рур:
Касцёл Святога Аўгусціна (Капаткевічы)
Касцёл Святога Аўгусціна ў Капаткевічах — рымска-каталіцкі касцёл у г.п. Капаткевічы на вуліцы Школьная, 26, цэнтр парафіі.
Стары касцёл
Касцёл быў пабудаваны ў ХVIIІ ст. і быў драўляным. Знішчаны ў 1935 годзе савецкімі ўладамі.
Сучасны касцёл
Рэлігійнае жыццё адрадзілася ў 1995 годзе, калі мясцовых каталікоў згуртаваў айцец цыстэрцыянец Эфрэм Бісага, які стаў пробашчам адноўленае парафіі святога Аўгусціна. У ліпені 1998 года пачалося будаўніцтва касцёла, у т.л. з дапамогай вернікаў з Германіі і Аўстрыі. Касцёл кансекраваны 23 чэрвеня 2003 года.
Галадрыэль
Гала́дрыэль  — эльфійская каралева, персанаж эпасу «Уладар Пярсцёнкаў» і квенты «Сільмарыліён» Джона Р. Р. Толкіна. Наймагутная з эльфійскіх валадароў, якія засталіся ў Міжзем'і пасля Вайны Гневу. Уладарка Лорыэна.
Малодшая дачка Фінарфіна і Эарвен, сястра Фінрада, Ародрэта, Анграда і Аэгнара. Жонка Келебарна, маці Келебрыян. Бабуля Арвен, Эладана і Элрахіра.
Перадпачатковая Эпоха
Да пачатку першай эпохі Галадрыэль жыла ў Валінары.
Калі вораг валадароў Валінара, Моргат, выкраў у нолдар Сільмарылы і схаваўся ў Міжзем'і, шматлікія князі нолдар вырашылі пераследваць яго. Галадрыэль пажадала пакінуць Валінар разам з імі. У адрозненне ад Феанара і яго сыноў, яна не давала страшнай клятвы: ёй жадалася мець свае ўладанні ў Міжзем'і і кіраваць там па ўласнай волі. Разам са сваімі братамі яна рушыла ўслед за Фінголфінам і ўзначаліла небяспечны пераход свайго народа ў Міжзем'е праз паўночныя землі і льды Хелкараксэ.
Паводле іншай версіі, запісанай у чарнавіках Толкіна, Галадрыэль пакінула Валінар не разам з іншымі нолдар, а перасекла Вялікае мора самастойна.
Першая Эпоха
Пасля заканчэння Вялікай вайны і падзення Ангбанда ў 583 годзе, калі Белерыянд пайшоў пад ваду і абрысы Міжзем'я змяніліся, многія нолдар вярнуліся ў Валінар, але Галадрыэль з мужам засталіся ў Міжзем'і.
Другая Эпоха
Паводле позніх прац Джона Р. Р. Толкіна, Галадрыэль перабралася з мужам у Ліндан, дзе кіравала невялікай групай эльфаў. Магчыма, яна падпарадкоўвалася Гіл-Галаду. Затым яна пераехала на ўсход — у Эрэгіян. Тады яна ўвайшла ў кантакт з паселішчам эльфаў-нандар у даліне ракі Андуін — будучым Латлорыэнам. Тады Эрэгіянам кіраваў Келебрымбар.
Калі ў Другую Эпоху Келебрымбар выкаваў Пярсцёнкі Улады, Галадрыэль у 1590 годзе Д. Э. атрымала Нэнья — парсцёнак вады, адзін з Трох эльфійскіх Пярсцёнкаў, утоеных ад Саўрана.
Трэцяя Эпоха і ўдзел у Вайне Пярсцёнка
Галадрыэль уваходзіла ў Савет Мудрых Міжзем'я і першая склікала яго.
Паводле кнігі «Уладар Пярсцёнкаў», у лютым 3019 года Т. Э. Галадрыэль дала прыстанак членам Брацтва Пярсцёнка пасля іх паходу праз Морыю і паднесла ім багатыя і карысныя дары. Яна выпрабавала членаў Звяза, уяўна прапанаваўшы ім зрабіць выбар паміж іх цяжкім шляхам і іх патаемнымі жаданнямі, якія могуць вымусіць іх сысці са шляху. Яна таксама дазволіла Фрода і Сэму зазірнуць у Люстэрка. Яна адмовілася прыняць Пярсцёнак Усеўладдзя ад Фрода, усведамляючы, што, атрымаўшы яго, яна стане вялікай, магутнай, але жудаснай уладаркай, якая будзе валодаць разбуральнай сілай, здольнай толькі занявольваць і знішчаць.
Увесну таго ж 3019 года Лорыэн падвергся прынамсі тром магутным нападам оркаў Саўрана з Дол Гулдура — цытадэлі Ворага ў паўднёвай частцы Ліхалесся. Аднак абарона эльфійскіх земляў так і не была прарвана, а пасля трэцяга нападу сіл Саўрана эльфы Лорыэна пад кіраўніцтвам Келебарна нанеслі свой контрудар па Дол Гулдуру і з налёту ўзялі варожую цытадэль. Выкарыстоўваючы сваё магічнае ўменне, Галадрыэль абрынула сцены варожай крэпасці.
Чацвёртая Эпоха і зыход на Захад
Праз паўтара гады пасля ўзыходжання на прастол караля Элесара і пачатку Чацвёртай Эпохі Галадрыэль пакінула Міжзем'е і 29 верасня 3021 года адпыла разам з Элрандам, Гэндальфам, Фрода і Більба на Захад, пакінуўшы Келебарна ў Лорыэне. На той момант ёй было больш за 7000 гадоў. Яна заставалася адзінай жывой з князёў нолдар, якія ў свой час пакінулі Валінар.
Алабама
Алабама (Alabama) — штат у групе штатаў Паўднёваўсходняга Цэнтра. Плошча 133,9 тыс. км². Насельніцтва 4,4 млн. чалавек (2000). Адміністрацыйны цэнтр — горад Мантгомеры. Мае статут штата з 1819. Афіцыйная мянушка — «Сэрца Поўдня».