cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вегетарыянства
Апісанне
Асноўны недахоп вегетарыянства — магчымасць развіцця ў арганізме дэфіцыту бялкоў, ненасычаных тлустых кіслот, некаторых вітамінаў — з адпаведнымі парушэннямі абмену рэчываў. Пераход на вегетарыянства не рэкамендуецца ў гады росту арганізма, пры цяжарнасці, кармленні грудзьмі, у глыбокай старасці.
Грудзёндз
Насельніцтва 97 573 жыхароў (2014 год).
Вегетарыянства
Гісторыя
Родапачынальнікам вегетарыянства лічаць старажытна-грэчаскага філосафа і матэматыка — Піфагора (VI стагоддзе да нашай эры). Прыхільнікамі гэтай сістэмы харчавання былі Эпікур, Платон, Сакрат, Авідзій, Плутарх, Вальтэр, Жан-Жак Русо, Джордж Байран, Ілля Рэпін, Р. Кент, Бернард Шоу, Леў Талстой і іншыя. Многія індуісцкія секты і большасць будыстаў — прыхільны да вегетарыянства. У многіх краінах свету (з-за беднасці) далёка не ўсе ядуць мяса. Адным з вынікаў Асветы XVIII-га стагоддзя стаў клопат чалавека пра жывёл.
Як вучэнне  — вегетарыянства узнікла ў першай палове XIX-га стагоддзя ў Заходняй Еўропе. У XIX-ым стагоддзі — Вялікабрытанія стала асноўным цэнтрам вегетарыянства, і хутка вегетарыянскі рух узнік у Германіі, ЗША і іншых краінах.
Меркаванні
Буйнейшая амерыканская арганізацыя прафесійных дыетолагаў (Academy of Nutrition and Dietetics; даўней — American Dietetic Association) выдала ў 1994 годзе (і, пасля, перыядычна актуалізоўвала; апошні раз — у 2009 годзе) « Пазіцыю на тэму вегетарыянскіх дыет » — аснаваную на праглядзе вынікаў даследаванняў, апублікаваных у некалькіх сотнях навуковых артыкулаў, — адкуль можна даведацца, што:"«Правільна спланаваныя вегетарыянскія дыеты (у тым ліку — строга вегетарыянскія, то бок веганскія) — здаровыя; задавальняюць харчовыя патрэбы і могуць быць карыснымі для прадухілення і лячэння некаторых хвароб. Добра спланаваныя вегетарыянскія дыеты — адпавядаюць патрэбам чалавека (на ўсіх этапах жыцця; уключна з перыядамі: цяжарнасці і лактацыі, маленства, дзяцінства, падлеткавага росту) і для спартсменаў».""«У 90-97 % выпадкаў — пераход на вегетарыянскую дыету прадухіляе развіццё сардэчна-сасудзістых захворванняў»."Доктар Яўген Збігнеў Сівік (гінеколаг і акушэр; стваральнік першай у Польшчы « Клінікі і школы натуральных родаў ») — кажа: "«Медыцына сёння удзельнічае ў адным з найбольшых ашуканстваў апошняга стагоддзя: абслугоўвае канцэрны, якія не клапоцяцца пра здароўе дзяцей, але дбаюць пра грошы… Лекары — набралі вады ў рот (бо так бяспечней)… Малако (насуперак распаўсюджанаму меркаванню) не ўзмацняе косці, але іх аслабляе: з-за малочнага бялка, кальцый вымываецца з арганізму. Кароўе малако — найлепшы рэцэпт на інвалідны вазок!»"Доктар біялагічных навук, кандыдат геаграфічных навук, прафесар Маскоўскага Дзяржаўнага Універсітэта — Мікалай Драздоў (вегетарыянец): "«Я зразумеў, што ўжываць мяса — не варта, з-за трох прычын: 1. ( Фізічная ) Яно дрэнна пераварваецца; 2. ( Маральная ) Жывёл нельга крыўдзіць; 3. ( Духоўная ) Раслінная дыета робіць чалавека болей спакойным, добразычлівым, мірным»."На яго думку, многія алімпійскія спартсмены дасягнулі сваіх рэкордаў дзякуючы пераходу на вегетарыянства.
У будызме
Паводле Дхаммапады — Гаўтама Буда сцвердзіў:
ФК Верас Нясвіж
«Верас» — былы беларускі футбольны клуб з горада Нясвіж (да 1998 прадстаўляў пасёлак Высокая Ліпа Нясвіжскага раёна). Заснаваны ў 1995 годзе, гуляў у Другой лізе, пакуль 2004 не выйшаў у Першую лігу. У лютым 2011 было абвешчана аб спыненні існавання клуба па фінансавых прычынах (галоўны спонсар, Гарадзейскі цукровы камбінат, стаў падтрымліваць новы праект — ФК «Гарадзея»).
Алжырскі Статут 1947
Алжырскі Статут 1947 — закон (20 верасня 1947 г.) пра «Арганічны статут Алжыра», выдадзены парламентам Францыі. Фармальна абвясціў Алжыр «групай французскіх дэпартаментаў» і гарантаваў насельніцтву ўсе правы французскіх грамадзян. Фактычна Алжырскі статут захоўваў каланіяльны рэжым Францыі ў Алжыры. Па Алжырскім статуце ўся ўлада ў Алжыры засяроджвалася ў руках генерал-губернатара, які прзначаўся французскім урадам. Пры генерал-губернатары стваралася урадавы савет з 6 чалавек. Алжырскі сход (120 чалавек) меў права толькі абмяркоўваць бюджэт, у выпадку адхілення якога яно падлягала роспуску. Выбары ў сход па Алжырскім статуце праводзіліся (у 1948, 1951, 1954 гг.) на антыдэмакратычнай аснове: еўрапейцы, якія складалі 1/9 частку насельніцтва краіны абіралі 60 дэлегатаў з 120.
Віторыя (Іспанія)
Віторыя (Vitoria, Gasteiz) — горад на поўначы Іспаніі, адміністрацыйная сталіца правінцыі Алава і аўтаномнай супольнасці Краіна Баскаў. Другі па велічыні горад Краіны Баскаў пасля Більбаа. На 2009 год у Віторыі зарэгістраваныя 235,661 жыхароў.
У нашы дні, у Іспаніі горад вядомы пад «камбінаванай» назвай Vitoria-Gasteiz, якая сумяшчае традыцыйныя іспанскую і баскскую назвы.
Браслаў
Бра́слаў (афіц. транс.: Braslaŭ) — горад у Віцебскай вобласці Беларусі, адміністрацыйны цэнтр Браслаўскага раёна, на паўночным беразе возера Дрывяты. За 220 км ад Віцебска, 40 км ад чыгуначнай станцыі Друя на лініі Варапаева—Друя. Насельніцтва 9 817 чал. (2017).
Назва
Упершыню назва Браслава згадваецца ў «Хроніцы Быхаўца» як Браславль і ў Хроніцы М. Стрыйкоўскага як Braslaw (абодва летапісы датуюцца XVI ст.). У абодвух выпадках назва згаданая ў сувязі з рухам на ўсход міфалагізаваных старалітоўскіх князёў Кернуса і Гімбута.
Згодна з адной версіяй, назва Браслава ад імя полацкага князя Брачыслава Ізяславіча, унука Рагнеды.
Больш верагоднай выглядае сувязь з латышскім словам brasla «брод». Браслаў узнік на месцы балцкага паселішча на Замкавай гары, размешчанай паміж азёрамі Дрывяты і Навята, і ля гары сапраўды цячэ пратока паміж гэтымі азёрамі. Апроч таго, у паўночнай частцы Латвіі вядомая рака Brasla.
Зусім падобная назоўная сітуацыя і з тапонімам Барысаў. Згодна з адной версіяй (у расійскага гісторыка В. Тацішчава), назва ад імя Барыс, але згодна з іншай — ад назвы бярэзінскай ракі Барыса́ (фігуруе на карце 1595 г.).
Іншая паралель — назва Брэст (Берасце), якая таксама можа быць звязаная з літоўскім brasta і асабліва прускім *brastan "брод".
Гісторыя
У пісьмовых крыніцах вядомы пад назвамі Браславль, Браслав Завельский, Брячиславль, Брятисав. Упершыню згадваецца пад 1065 г. у «Хроніке» М. Стрыйкоўскага, якая ў сваёй легендарнай частцы гісторыі не выклікае асаблівага даверу навукоўцаў. На думку некаторых даследчыкаў, Браслаў быў заснаваны полацкім князем Брачыславам Ізяславічам як памежнае ўмацаванне Полацкага княства. Гэты факт пацвярджаюцца археалагічнымі дадзенымі. Дзяцінец старажытнага Браслава размяшчаўся на перасмыку паміж азёраў Дрывяты і Навята на Замкавай гары, быў умацаваны валам вышынёй ад 3 да 9 м, побач нахадзіўся пасад. У XI—XIII стст. памежны горад Полацкага княства. З пачатку XIV ст. вялікакняскае ўладанне. У XIV ст. Браслаў завяшчаны вялікім князем Гедымінам малодшаму сыну Яўнуту. У час выступлення Свідрыгайлы яго войскі ў Браславе злучыліся з сіламі Лівонскага ордэна (1434 г.) і татарскай конніцай (1435 г.) — саюзнікамі Свідрыгайлы ў барацьбе з Жыгімонтам Кейстутавічам.
8 кастрычніка 1500 г. вялікі князь Аляксандр у час знаходжання ў Браславе даў гораду прывілей на магдэбургскае права (няпоўнае), які некалькі разоў пацвярджаўся. Герб «Вока прадбачання» (сімвалічная выява чалавечага вока ў трохвугольніку на фоне сонечных промняў) горад атрымаў 2 чэрвеня 1792 г. у адпаведнасці з прывілеем Станіслава Аўгуста Панятоўскага. З 1506 г., пасля смерці вялікага князя Аляксандра Ягелончыка, належаў яго жонцы Алене, якая пасялілася ў Браславе. Алена заснавала на Замкавай гары жаночы праваслаўны манастыр, дзе памерла ў 1513 г. 3 1500 г. вядомы Браслаўскі мужчынскі манастыр на востраве воз. Неспіш (спачатку праваслаўны, пазнен уніяцкі). У 1517 г. праз Браслаў праязджаў дыпламат і падарожнік С. Герберштэйн, які адзначыў размяшчэнне горада каля вялізнага возера.
Перыяд Беларускай ССР
З 1939 г. у БССР, з 1940 г. цэнтр Браслаўскага раёна.
Другая сусветная вайна
3 чэрвеня 1942 г. было знішчана 2000 чал. яўрэйскай нацыянальнасці.
6 красавіка 1944 г. каля Браслава савецкая партызанская брыгада імя Жукава знішчыла атрад Арміі Краёвай пад кіраўніцтвам Казіміра Краўзэ «Ваўжэцкага». У баі загінуў 21 салдат АК, партызаны дабілі раненых.
Грабянёўскі сельсавет (значэнні)
Назву Грабянё́ўскі сельсавет маюць:
Янова (Ваўкавыскі раён)
Гісторыя
У 1836 г. прыватная вёска, 21 двор, 150 жыхароў.
Браслаў
Гарадская сімволіка
Цяперашнія герб і сцяг заснаваны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь № 36 ад 20 студзеня 2006 года.
Сцяг горада Браслава ўяўляе сабой прамавугольнае палотнішча белага колеру з суадносінамі бакоў 1:2, пасярэдзіне знаходзіцца блакітная паласа шырынёй, роўнай 1 / 3 шырыні палотнішча, у цэнтры якой — выява герба горада Браслава.
Пры распрацоўцы каляровага эталона герба горада Браслава раённая камісія кіравалася ўжо існуючымі гістарычнымі рэканструкцыямі герба. Дакумент «Грамата на аднаўленне правоў і вольнасцяў г. Браслава» ад 2 чэрвень 1792 г. не ўтрымлівае ніякай характарыстыкі каляровай гамы герба. Сцяг створаны з ужываннем асноўных колераў герба і ўласна яго выявы. Мастак — А. В. Леўчык.
У краязнаўчым музеі Браслава сабраны шматлікія дакументы з выявай гарадскога сімвала. Больш чым за два стагоддзі свайго існавання ізаграфія герба практычна заставалася нязменнай. Герб Браслава адносіцца да гісторыка-геральдычных помнікаў Беларусі.
Эканоміка i турызм
Прадпрыемствы харчовай, лёгкай прамысловасці і сацыяльна-бытавога абслугоўвання. У Браславе функцыянуюць наступныя прадпрыемствы:
Браслаў — цэнтр турызму нацыянальнага значэння. Турагенцкую і тураператарскую дзейнасць ажыццяўляюць турысцка-аздараўленчае прыватнае дачэрняе УП (ТАПДУП) «Браслаўскія азёры» (туркомплексы: «Дрывяты», «Золава», «Слабодка») і дзяржаўная прыродаахоўная ўстанова "Нацыянальны парк «Браслаўскія азёры». 2 гасцініцы, у т.л. «Заезны двор». Дамы паляўнічага «Абаб’е», «Браслаў», дом рыбака «Леошкі», агратурыстычная сядзіба «На Браслаўскіх азёрах». Размешчаны ў сэрцы Беларускага Паазер’я, Браслаў з даўніх часоў прыцягваў турыстаў. Штогод сотні тых, хто адпачывае з Расіі, Літвы, Латвіі, Польшчы, Германіі і многіх іншых краін прыязджаюць у Браслаў купляцца ў чыстых азёрах, палавіць рыбу або агледзець славутасці азёрнага края. Горад стаіць на беразе найбуйнейшага ў раёне возера Дрывяты, на берагах якога маецца мноства пляжаў, кемпінгаў і баз адпачынку. У самім горадзе ёсць некалькі гасцініц і турбазы «Дрывяты». Акрамя таго, да паслуг адпачываючых многія мясцовыя жыхары ў летні перыяд здаюць дома або пакоі, даюць напракат лодкі, веласіпеды, паказваюць рыбныя месцы.
Транспарт
Браслаў мае добрае транспартнае паведамленне з іншымі гарадамі краіны. Праз горад праходзяць аўтадарогі Лагойск — Глыбокае — мяжа Латвіі, Полацк — Браслаў і Браслаў — Мядзел. Маюцца рэгулярныя аўтобусная зносіны з Рыгай, Мінскам, Віцебскам, Полацкам, Міёрамі, Глыбокім.
Гарадскі транспарт прадстаўлены 3 маршрутамі аўтобусаў. Чыгуначнага паведамлення ў Браславе няма.
Карона (сетка гандлёвых цэнтраў)
«Карона» — сетка гандлёвых комплексаў у Беларусі, якая з'яўляюцца філіялам ТАА «ТАБАК-IНВЕСТ».
Гісторыя
Першы гандлёвы цэнтр «Карона» адкрыўся ў Мінску ў 2006 годзе, праз тры гады адкрыўся ў Брэсце, яшчэ праз год — у Бабруйску. У 2011 годзе адкрыўся i ў горадзе Віцебск. На 23 снежня 2011 года ў Беларусі адкрыта 4 гандлёвых цэнтра «Карона».
Структура гандлёвых комплексаў
У ГЦ «Карона» прадстаўлены прадукты харчавання, а таксама прамысловая група: адзежа, спорттавары, посуд, касметыка, побытавая хімія, сувенірная прадукцыя, тэкстыль, цацкі і г.д. На тэрыторыі ГЦ акрамя харчовага аддзела дзейнічае супермаркет побытавай тэхнікі «Карона-Тэхна». Працуе рэстаран хуткага сілкавання «Піт-стоп», кафэ-піцэрыя «Амстэрдам», а таксама Забаўляльны цэнтр «Дыскаверы».
Цікавыя рэчы
ГЦ «Карона» стаў першым гіпермаркетам у Беларусі, які працуе да 01.00 гадзін
Адэскі нацыянальны эканамічны ўніверсітэт
Адэскі нацыянальны эканамічны ўніверсітэт — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова эканамічнага профілю са статусам нацыянальнага ўніверсітэта, якая знаходзіцца ў Адэсе.
Агульная характарыстыка
Заснаваны ў 1921 годзе ў будынку, дзе раней размяшчалася Адэскае імя імператара Мікалая I камерцыйнае вучылішча. У 1931 годзе ў СССР праводзілася крэдытная рэформа. У сувязі з гэтым Адэскі Інстытут народнай гаспадаркі быў рэарганізаваны ў крэдытна-эканамічны інстытут. У 1966 годзе ён быў рэарганізаваны ў Інстытут народнай гаспадаркі, які становіцца шырокапрофільным цэнтрам падрыхтоўкі і перападрыхтоўкі эканамістаў для прамысловасці, будаўніцтва і сельскай гаспадаркі. Па выніках акрэдытацыі ў 1993 годзе інстытут быў аднесены да вышэйшай, IV ступені акрэдытацыі.
Пётр Мікалаевіч Кобрынец
Пётр Мікалаевіч Кобрынец (, в. Дубна, Мастоўскі раён, Гродзенская вобласць — ) — беларускі гісторык. Доктар гістарычных навук (1988), прафесар (1989). Кандыдат педагагічных навук (1972).
Біяграфія
Скончыў Гродзенскі педагагічны інстытут імя Я. Купалы (1968), Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (аспірантура). Працаваў у Мінскім інстытуце замежных моў; Гродзенскім дзяржаўным універсітэце імя Я. Купалы (з 1973, кафедра гісторыі СССР і БССР, старшы выкладчык, з 1981 — загадчык кафедры гісторыі СССР, з 1992 — загадчык кафедры гісторыі славянскіх дзяржаў).
Кіраўскі раён
Кі́раўскі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Магілёўскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр — гарадскі пасёлак Кіраўск.
Геаграфія
Плошча 1300 км². Землі Кіраўскага раёна знаходзяцца на вышыні 160—170 метраў над узроўнем мора. Найвышэйшы пункт раёна 196,4 м размешчаны на паўночным захадзе ад вёскі Казулічы. Паверхню раўнінная, слаба парэзана далінамі.
Асноўныя рэкі — Друць з прытокамі Вепрынка, Хмялінка, Белая (з Чарабаміркай), Дабрыца, на захадзе рака — Бярэзіна (прыток ракі Дняпро) з прытокамі Ольса, Ала, Добасна. Іншыя рэкі: Даранка, Дунайка, Чарабамірка, Суша, Рылейка. На тэрыторыі раёна размешчана 16 вадасховішчаў, у тым ліку самае вялікае з якіх — Чыгірынскае (яго частка займае 1014 га плошчы раёна), а таксама Добасна, Скрыпліца.
Карысныя выкапні: торф, мел, жвірова-пясчаныя матэрыялы, пяскі, гліны і суглінкі для грубай керамікі.
Клімат умерана-кантынентальны, сярэдняя тэмпература паветра студзеня −6,9 °C, ліпеня + 18,2 °C. Сярэдняя норма ападкаў 631 мм у год.
Гісторыя
У XIX ст. на месцы Кіраўска існаваў маёнтак Качэрычы Бабруйскага павета.
Насельніцтва
У 2009 г. насельніцтва пасёлка складала 8,7 тыс. жыхароў, насельніцтва раёна складала 23,7 тыс. чалавек. На 01.01.2014 г. у раёне налічваліся 123 населеныя пункты, дзе пражывала 20449 чалавек.
Славутасці
У аддзеле культуры Кіраўскага райвыканкама мяркуюць, што праектна-рэстаўрацыйныя работы ва Палацава-паркавым комплексе Булгакаў роду Булгакаў у пасёлку Жылічы дазволяць узнавіць у Беларусі адзін з унікальных гісторыка-культурных турыстычных аб’ектаў, так як рэстаўрацыя праводзіцца па арыгінальным чарцяжах і сапраўдным малюнках палаца, зробленым сучаснікам, вядомым мастаком Напалеонам Ордай. Тут таксама будзе пабудавана і цагляная аранжарэя, якую нямецка-фашысцкія акупанты разабралі падчас вайны на ўзвядзенне умацаванняў.
Казліў
Казліў (Козлі́в) — пасёлак гарадскога тыпу ў Казаўскім раёне Цярнопальскай вобласці Украіны, цэнтр аб’яднанай тэрытарыяльнай грамады.
Агульная характарыстыка
Першая згадка — 23 жніўня 1448 г., калі кароль Казімір IV Ягелончык, знаходзячыся тут, выдаў грамату аб наданні магдэбургскага права сялу Зушыцы, што было запісана каралеўскім канцлерам Янам Канецпольскім.
У мястэчку ёсць Царква Ушэсця Гасподняга (1896 г., каменная). Пабудаваны мемарыял на брацкай магіле савецкіх воінаў (1953 г.), помнікі загінулым у Другой сусветнай вайне землякам (1965 г.), Тарасу Шаўчэнку (1992 г., скульптар В. Мельнік), змагарам за волю Украіны (1993 г.), усталяваны памятны крыж у гонар адмены паншчыны ў Галічыне ў 1848 г. (1990 г.) і інш.
Дзейнічаюць сярэдняя школа 1-3 ступеняў, дом культуры з залай на 460 месцаў, бібліятэка, дашкольная навучальная ўстанова, участковая бальніца, паліклініка, спіртавы і цагляны заводы, сельскагаспадарчае прадпрыемства — ТАА «зорка», гандлёвыя ўстановы. У савецкі час дзейнічалі кінатэатр, 2 бібліятэкі, раённая бальніца на 75 ложкаў, аптэка і дзіцячы садок. У пасёлку ёсць народны жаночы вакальны ансамбль, шахматны клуб і інш.
Чаглінка (Аляксееўская пасялковая адміністрацыя)
Чаглінка — сяло ў Зерэндзінскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Аляксееўскай пасялковай адміністрацыі. Знаходзіцца прыкладна за 29 км на поўнач ад цэнтра сяла Зерэнда. Код КАТА — 115635300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 602 чалавекі (299 мужчын і 303 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 544 чалавекі (280 мужчын і 264 жанчыны).
NGC 3489
NGC 3489 (іншыя абазначэнні — UGC 6082, MCG 2-28-39, ZWG 66.84, PGC 33160) — галактыка ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
NGC 4434
NGC 4434 (іншыя абазначэнні — UGC 7571, MCG 1-32-69, ZWG 42.115, VCC 1025, PGC 40886) — эліптычная галактыка (E) у сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Антаполле
Назву Антапо́лле маюць:
Баскская мова
Баскская мова (баск. euskara) — мова баскаў, народа, якія насяляюць Краіну Баскаў — паўночныя вобласці Іспаніі і сумежныя паўднёвыя раёны Францыі. Баскская мова, у адрозненне ад іншых моў Еўропы, не належыць ні да індаеўрапейскіх, ні да якой-небудзь з іншых вядомых сем’яў моў, і з’яўляецца так званай ізаляванай мовай. Генетычныя сувязі мовы не ўсталяваныя, аднак баскская традыцыйна ўключаецца навукоўцамі ў склад так званых палеаіспанскіх моў, а ў больш шырокім сэнсе — у некласіфіцыйную і, верагодна, разнастайную групу міжземнаморскіх моў.
Вензавец
Вензаве́ц, Вязавец — аграгарадок у Беларусі, Цэнтр сельсавета Дзятлаўскага раёна Гродзенскай вобласці.
Геаграфія
Знаходзіцца за 7 км на паўднёвы захад ад Дзятлава, за 22 км ад чыгуначнай станцыі Наваельня; на шашы Дзятлава — Слонім.
Гісторыя
Упершыню Вязавец згадваецца ў 2-й пал. XV ст. У 1-й чвэрці XVI ст. маёнткам валодаў князь Фёдар Заслаўскі. У 1566 — Геранім Сяняўскі, які атрымаў яго праз шлюб з дачкой Ф. Заслаўскага Ганнай.
На карце Т. Макоўскага (1613) Вязавец значыцца як мястэчка. У 1624 годзе згадваецца як цэнтр воласці ва ўласнасці Сапегаў. У XVII ст. маёнтак знаходзіўся ва ўладанні Сапегаў і Палубінскіх. У гэты час тут дзейнічаў касцёл, вядомы цудоўным абразам Маці Божай. У XVIII ст. мястэчка ўваходзіла ў склад Здзецельскага графства Радзівілаў. Станам на 1775 тут было 53 двары, 2 млыны, карчма.
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) Вязавец апынуўся ў складзе Расійскай імперыі, у Слонімскім павеце Гродзенскай губерні. Станам на 1885 у мястэчку было 90 двароў, царква, школа, праводзіліся кірмашы.
Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) Вензавец апынуўся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Здзецельскай гміне Слонімскага павета Навагрудскага ваяводства.
У 1939 Вензавец увайшоў у БССР, у Юравіцкі сельсавет. Статус паселішча панізілі да вёскі. Станам на 1970 тут было 145 двароў, на 1992 — 164. 12 лістапада 1973 Вензавец стаў цэнтрам Вензавецкага сельсавета.
Інфраструктура
Працуюць сярэдняя школа, бальніца, дом культуры.
Порт Ла-Карунья
Порт Ла-Карунья — іспанскі порт, які знаходзіцца ў горадзе Ла-Карунья, у правінцыі Ла-Карунья, на беразе Атлантычнага акіяна. Ён з'яўляецца сэрцам эканомікі горада Ла-Карунья. Ён мае больш за 6 км прычалаў і прымае судны з самымі рознымі грузамі ад рыбы да вугля і паліва.
Док
Гэта эпіцэнтр порта больш за 80 гадоў. Ён быў пабудаваны былым Саветам па будоўлі порта (Junta de Obras del Puerto) і быў скончаны ў 1907 годзе. Мае глыбіню да 6 метраў і ў цяперашні час выкарыстоўваецца ў асноўным як прычалы для прагулачных кацераў.
Трансатлантычны прычал
Быў пабудаваны ў 1991, зараз прымае больш за 65 круізных суднаў у год, а таксама ваенныя караблі і прыватныя яхты. Яго даўжыня 484 метры, а глыбіня 11 метраў.
Батарэя Calvo Sotelo
Была сімвалам прагрэсу горада у 60-х гадах. Прычалы важны для пагрузкі/выгрузкі цэменту, цынку і іншых цвёрдых і вадкіх грузаў.
Сан-Дыега
Пабудаваны ў 60-х гадах у якасці галоўнай станцыі для пагрузкі і разгрузкі нафты і нафтапрадуктаў, якія прыходзяць у порт для нафтаперапрацоўчага завода ў Ла-Каруньі, мае большую глыбіню, чым прычалы, якія з'явіліся раней.
Асноўныя тавары
У порт паступаюць шматлікія тавары са ўсяго свету, у тым ліку з Ротэрдама, Лісабона, Брэста, краін Персідскага заліву, Кітая і Амерыкі. Порт можа прымаць як вадкія, так і цвёрдыя грузы.
Знешні порт
З 2004 года праводзіцца рэканструкцыя порта ў Пунта-Лангастэйра, у муніцыпалітэце Артэйха, побач з Ла-Каруньяй. Бюджэт будоўлі больш за 300 млн еўра, яе плануецца скончыць у 2012, але з з 2010 года новы порт ужо часткова функцыянуе.
Новы порт уключае хвалярэз 3250 метраў у даўжыню, 264 гектараў ўнутраных вод (што эквівалентна больш за 100 футбольных палёў) і 91 гектар зямлі пад забудову.
Акрамя таго, ёсць пад'яздная дарога да трасы і чыгункі.
Прычальная лінія больш чым на 9 км з глыбінямі ад 16 да 30 метраў, што дасць магчымасць прыёму судоў да 250 000 тон.
Выкарыстанне гэтага новага порта дапаможа да 2020 года выкараніць перавозку брудных і небяспечных грузаў (напрыклад, сыпкіх матэрыялаў і вадкасцей) ад горада Ла-Карунья. Пасля выканання другога і трэцяга пашырэння, запланавана на 2020 год, у новым порце будуць таксама размешчаны кантэйнеры, генеральныя грузы і рыбапрадукты, якія адправяцца ў гарадскія докі Сан-Дыега і Оза.
У 2020 годзе, калі, як чакаецца, новы порт павінен запрацаць у поўную сілу, трафік груза- і пасажырапатоку можа выйсці на ўзровень партоў у Тарагона і Більбаа.
Георгій Канстанцінавіч Недзьведзь
Біяграфія
Нарадзіўся ў г. Пінску Палескага ваяводства, 21 сакавіка 1938 года ў сям’і служачага.
З 1945 г.па 1952 г. вучыўся ў СШ № 3 г. Пінска. Скончыў Пінскае медыцынскае вучылішча ў 1955 годзе, Мінскі медыцынскі інстытут у 1961 годзе, клінічную ардынатуру па неўралогіі ў Беларускім інстытуце ўдасканалення ўрачоў у 1966 годзе.
Працаваў загадчыкам Бродніцкага сельскага медыцынскага ўчастка Іванаўскага раёна Брэсцкай вобласці з 1.08.1961 г. па 31.07.1962 г. неўрапатолагам Іванаўскай цэнтральнай раённай бальніцы з 1.08.1962 г. па 31.08.1964 г. навучаўся ў клінічнай ардынатуры па неўралогіі пры Беларускім інстытуце ўдасканалення ўрачоў з 1.09.1964 г. па 31.08.1966 года. З 1.09.1966 г.па 31.12.1966 г. працаваў неўрапатолагам у Мінскай абласной клінічнай бальніцы. Працаваў у неўралагічным аддзеле НДІ неўралогіі, нейрахірургіі і фізіятэрапіі з 1.01.1967 года — малодшым, а з 1974 года — старшым навуковым супрацоўнікам. З 1977 года кіраўніком неўралагічнага аддзялення, а з сакавіка 1997 г. па 2005 г. — кіраўніком неўралагічнага аддзела Інстытута.
Навуковая дзейнасць
У 1976 г. абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму: «Структура і функцыя мітахондрый галаўнога мозгу пры эксперыментальным алергічным энцэфаламіеліце».
У 1991 годзе абараніў доктарскую дысертацыю на тэму: «Некаторыя пытанні этыялогіі, патагенезу і лячэння неўралагічных праяў паяснічнага астэахандрозу (клініка-генетычнае, імунагенетычнае даследаванне)».
Аўтар 16 вынаходніцтваў (з іх 2 патэнта РФ), 31 рацыяналізатарскай прапановы. Апублікаваў 275 работ, з іх 1 вучэбна-метадычны дапаможнік, 22 метадычных рэкамендацыі. Падрыхтаваў 7 кандыдатаў медыцынскіх навук.
З 2001 года з’яўляўся кіраўніком Рэспубліканскага цэнтра рассеянага склерозу. На з’ездзе неўролагаў і нейрахірургаў Рэспублікі Беларусь (15-16 студзеня 2003 года) быў абраны старшынёй Рэспубліканскага таварыства неўролагаў.
Рудня Прыбыткаўская
У 1926—1927 гадах цэнтр Рудня-Прыбыткаўскага сельсавета.
Арлы
Арлы (Aquila) — род птушак сямейства ястрабіныя.
Апісанне
Даўжыня цела 75-88 см, хвост даволі кароткі. Крылы шырокія, да 2,4 м у размаху. Ногі маюць пёры да пальцаў.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаныя ў Еўразіі, Афрыцы і Паўночнай Амерыцы ад лесатундры да пустыняў.
Асаблівасці біялогіі
Гняздуюць на зямлі, скалах або дрэвах. Сілкуюцца дробнымі і сярэдняй велічыні хрыбтовымі (высочваюць здабычу, лунаючы ў паветры, ці падпільноўваючы, седзячы на ўзвышаным месцы), часам падалкай.
Колькасць скарачаецца. 1 падвід e Чырвонай кнізе МСАП.
Корчыцы
Гісторыя
Пасля 3-га падзелу Рэчы Паспалітай (1795) у складзе Рас. імперыі, у Кобрынскім пав., з 1801 г. ў Гродзенскай губ.
Інфраструктура
Працуюць дзіцячы сад, клуб, бібліятэка, базавая школа, фельч.-акушэрскі пункт, магазін, аддзяленне сувязі, ветучастак.
Вядомыя выхадцы
У Корчыцах нарадзіўся Мікалай Казюк (1898 - 1979) — беларускі літаратурны крытык, Палкоўнік, выкладчык ваенна-паветранай акадэміі імя Гагарына.
Хімічная формула
Хімічная формула паказвае састаў адной малекулы і колькасць атамаў кожнага элемента ў адным молі рэчыва. Калі простае рэчыва мае атамную ці металічную структуру, яго хімічная формула мае выгляд хімічнага знака элемента (напрыклад, Cu, Fe, S). Хімічная формула складанага рэчыва з атамнай ці металічнай структурай адлюстроўвае толькі суадносіны паміж элементамі (напрыклад, CuS).
У хімічных формулах ужываюцца круглыя дужкі, якія абмяжоўваюць групоўкі атамаў — іоны ці радыкалы, часам для іх ужываюцца адмысловыя абазначэнні (напрыклад, Ph для C6H5). Квадратныя дужкі ўжываюцца ў хімічных формулах для абазначэння каардынацыйнай сферы ў камплексных злучэннях (напрыклад, K3[Fe(CN)6]). З дапамогаю квадратных дужак таксама пазначаюць хімічны састаў элементарнай ячэйкі крышталічнай рашоткі. Тлустаю кропкаю пазначаюць сувязь паміж малекуламі ў крышталегідратах і ім падобных злучэннях (напрыклад, CuSO4•5H2O — лік перад формулай вады абазначае колькасць малекул).
У вузкіх галінах хіміі (напрыклад, біяхімія, хімія сілікатаў) ў хімічных формулах ужываюцца дадатковыя спецыфічныя абазначэнні.
Расціслаў Алегавіч Стэфановіч
Расціслаў Алегавіч Стэфановіч (нар. ) — беларускі дызайнер і архітэктар, сябра пашыранага складу Каардынацыйнай рады, палітычны зняволены, абвінавачаны і асуджаны падчас пратэстаў у Беларусі ў 2020 годзе.
Біяграфія
Скончыў БНТУ па спецыяльнасці «Архітэктурны дызайн». Працаваў па спецыяльнасці, ствараў архітэктурныя праекты і дызайны інтэр’ераў, аўтар шматлікіх праектаў будынкаў у Беларусі і за мяжой, у тым ліку, ВК «Алімпік-Парк», будынкаў ДВА «Белэнерга», кафэ «Масква».
Шмат гадоў захапляецца амерыканскім футболам, больш за 15 гадоў з’яўляецца гульцом каманды «Мінскія Зубры», у складзе якой стаў срэбным прызёрам ЧУ 2009, 2010, і 2011 гадоў, срэбным прызёрам Eastern Cup, чэмпіёнам УЛАФ 2013, УЛАФ 2016, BSL 2016.
У жніўні 2020 года стаў сябрам пашыранага складу Каардынацыйнай рады.
Сям’я
Жонка Крысціну, у сям’і два непаўнагадовых дзіцёнка, дачка Ніколь і сын Марк.
Палітычны пераслед
Расціслаў Стэфановіч быў затрыманы ўвечары 29 верасня 2020, калі паехаў на сустрэчу з іншымі ўдзельнікамі чата. Сустрэча планавалася каля станцыі метро «Уручча», там удзельнікаў чата чакалі супрацоўнікі ГУБАЗіКа (якія фактычна самі арганізавалі сустрэчу праз акаўнт аднаго з раней затрыманых). «''Пасля затрымання мяне завялі ў мікрааўтобус, паклалі тварам у падлогу і наносілі ўдары дубінкай… у вобласць ног і ягадзіц. Мяне білі і адначасова задавалі пытанні… што мы збіраліся падпальваць „Табакеркі“. Усяго нанеслі не менш за 20 удараў. Хтосьці сказаў, што здымуць з мяне штаны, каб згвалціць: штаны пацягнулі, але не знялі''» — пазней на судзе сведчыў Стэфановіч. Пры затрыманні Стэфановіч быў збіты, цялесныя пашкоджанні ў яго былі зафіксаваныя ў ІЧУ на Акрэсціна і ў СІЗА на Валадарскага, але судмедэксперт аглядзеў Расціслава толькі праз два месяцы пасля затрымання.
7 кастрычніка шэрагам беларускіх праваабарончых арганізацый, сярод якіх Праваабарончы цэнтр «Вясна», Беларускі ПЭН-цэнтр і Беларуская асацыяцыя журналістаў Расціслаў Стэфановіч быў прызнаны палітычным зняволенным: «''дэманстрантамі не здзяйсняліся дзеянні, якія ахопліваюцца дыспазіцыяй артыкула 293 КК і адпаведна не могуць кваліфікавацца як масавыя беспарадкі. Удзельнікі пратэстаў не здзяйснялі падпалаў, пагромаў, не знішчалі маёмасць і не аказвалі ўзброенага супраціву праваахоўным органам''».
9 кастрычніка былі выстаўленыя абвінавачванні па ч. 2 арт. 293 Крымінальнага кодэкса (Удзел у масавых беспарадках).
5 лістапада 2020 сімвалічным «хросным» Расціслава Стэфановіча стаў дэпутат Бундэстагу : «Я заклікаю да неадкладнага і безумоўнага вызвалення і абароны жыцця і здароўя Расціслава Стэфановіча».
Пасля Акрэсціна быў пераведзены ў СІЗА на Валадарскага, пасля ў СІЗА Жодзіна, адтуль зноў у СІЗА на Валадарскага. З СІЗА дасылаў свае малюнкі і вершы.
Суд над удзельнікамі чата (усяго па справе прахадзіла 12 чалавек, Давід Слашчоў знаходзіўся на волі, пасля першага пасяджэння ён з’ехаў з краіны, таму ў СМІ справа мела назву «справа 11 удзельнікаў чата», усе падсудныя, за выключэннем Аляксандра Юрчыка, былі прызнаны палітвязнямі), распачаўся ў чэрвені 2021, паседжанні адбываліся ў Ленінскім судзе Мінска, справу вёў суддзя Дзмітрый Астапенка, дзяржабвінавачанне падтрымліваў старшы памочнік пракурора Ленінскага раёна Аляксандр Рамановіч. Суд праходзіў у напаўзакрытым рэжыме: на яго пускалі не ўсіх ахвочых, слухачоў прымушалі выдаляць аўдыёзапісы з пасяджэнняў. На судзе стала вядома, што мужчын акрамя арт. 293 таксама абвінавачваюць па ч. 3 арт. 218 КК (Наўмысныя знішчэнне альбо пашкоджанне маёмасці, здзейсненыя агульнанебяспечным спосабам альбо якія пацягнулі прычыненне шкоды ў буйным памеры) на падставе таго, што яны нібыта збіраліся пашкодзіць адзін з кіёскаў «Табакеркі». Пры гэтым дырэктар «Табакерак» падчас следства напісаў заяву, што ніякай шкоды прычынена не было і што ён не мае ніякіх прэтэнзій, але абвінавачванні з фігурантаў так і не знялі.
Падчас допытаў абвінавачаных яны звярталі ўвагу на жорсткае затрыманне, парушэнні падчас следчых дзеянняў, фізічны і маральны ціск на допытах, а таксама сведчылі, што іх паказанні першапачаткова былі зафіксаваны пад прымусам. Напрыклад, Дзмітрый Ластоўскі сцвярджаў наступнае: "супрацоўнікі ўзялі мяне за рукі, вывелі да смеццевых кантэйнераў і сказалі: «Калі нічога не скажаш па фактах, мы цябе можам прыстрэліць, нам за гэта нічога не будзе». Другі абвінавачаны, Яўген Прапольскі: «Мне пагражалі, катавалі — білі маім электрашокерам. Добраахвотна я не пісаў заяву». У некалькіх вязняў меліся дакументы, дзе былі зафіксаваны іх траўмы, але суддзя адхіліў гэтыя дакументы, як і сведчанні саміх вязняў пра факты гвалту, ад далучэння да справы, нягледзячы на тое, што доказы, сабраныя з парушэннем закона, не могуць быць прынятыя для разгляду згодна з беларускім заканадаўствам.
Падчас спрэчак бакоў 5 і 6 ліпеня пракурор Рамановіч запрасіў для дзесяці палітвязняў пазбаўленне волі, тэрмінам ад пяці да дзевяці гадоў, у калоніі ўзмоцненага рэжыму. 19 ліпеня 2021 суддзя Астапенка вынес менавіта такія прысуды, як раней запрасіў пракурор, Расціслаў Стэфановіч атрымаў восем гадоў пазбаўлення волі ў калоніі ўзмоцненага рэжыму.
Пасля прысуду Стэфановіч быў пераведзены ў турму № 4 у Магілёве, з сярэдзіны снежня 2021 знаходзіцца ў папраўчай калоніі № 17 у Шклове.
Казава
Казава (Козова) — пасёлак гарадскога тыпу ў Казаўскім раёне Цярнопальскай вобласці Украіны, былы раённы цэнтр, цэнтр тэрытарыяльнай грамады, чыгуначная станцыя на лініі Цярнопаль — Ходарыў.
Агульная характарыстыка
Першае пісьмовае згадванне — 1440 г., калі паселішча было ўласнасць Багдана Скарбка герба Абданк, сына Якуба. Уваходзіў ў склад Рускага ваяводства Каралеўства Польскага і Рэчы Паспалітай. Сяло доўгі час належала магнатам Патоцкім, якія ў XVI ст. пабудавалі тут замак. У 1650 г. мястэчку было прадастаўлена магдэбургскае права і дазвол на правядзенне 11 штогадовых кірмашоў і штотыднёвых таргоў па чацвяргах. У 1772—1918 гг. — у складзе Каралеўства Галіцыі і Ладамерыі Аўстрыйскай імперыі, Аўстра-Венгрыі як мястэчка Беражанскага павета. У 1918 г. мястэчка перабывала ў складзе Заходне-Украінскай Народнай Рэспублікі, у 1919—1939 гг. — у складзе міжваеннай Польшчы.
У мястэчку ёсць царквы Успення Прасвятой Багародзіцы (1885 г., цагляная), св. Уладзіміра Вялікага (1994 г., цагляная), св. Васіля Вялікага (2001 г.), храм Святых апосталаў Пятра і Паўла (2007 г.), збудаваныя помнікі на брацкай магіле савецкіх воінаў (1973 г.), помнік Тарасу Шаўчэнку (1993 г., скульптар І. Сансядла), стэлы ў гонар герояў Нябеснай сотні і вайны на ўсходзе Украіны, ў гонар 2000-годдзя Раства Хрыстова, манумент на тэрыторыі бальніцы «Хрыстос аздараўляе слепанароджанага», насыпана сімвалічная магіла воінам УПА (1990 г.), усталяваная мемарыяльная табліца закатаваным у засценках НКУС землякам (2001 г.). Сінагогу пасля вайны перарабілі ў кінатэатр, цяпер плануецца ў ёй стварэнне краязнаўчага музея. У мястэчку ёсць дэндрапарк «Лясная Песня» (1961 г., плошча 3 га, больш за 300 разнавіднасцяў дрэў і кустоў), 2 стаўкі.
Дзяржаўны ўніверсітэт інфраструктуры і тэхналогій
Дзяржаўны ўніверсітэт інфраструктуры і тэхналогій — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова транспартнага профілю са статусам універсітэта, якая знаходзіцца ў Кіеве.
Гісторыя
Дзяржаўны універсітэт інфраструктуры і тэхналогій створаны ў лютым 2016 года шляхам зліцця двух вышэйшых навучальных устаноў — Дзяржаўнага эканоміка-тэхналагічнага ўніверсітэта транспарту і Кіеўскай дзяржаўнай акадэміі воднага транспарту імя гетмана Пятра Канашэвіча-Сагайдачнага.
Карані навучальнай установы сягаюць 1898 года, калі была пачата падрыхтоўка інжынераў-чыгуначнікаў у КПІ. Гэта была першая кузня кадраў для чыгуначнага транспарту ў Кіеве на мяжы ХІХ—ХХ ст. Першы выпуск інжынераў-чыгуначнікаў адбыўся ў 1903 годзе. Акрамя таго, у верасні 1909 быў адкрыты Чыгуначны аддзел Кіеўскіх вышэйшых камерцыйных курсаў з тэхнічнымі навукамі і «эканоміяй шляхоў зносін», а з чэрвеня 1912 ён атрымаў статус вышэйшай навучальнай установы і быў перайменаваны ў Кіеўскі камерцыйны універсітэт. З 1922 года ў складзе КПІ існаваў факультэт інжынераў шляхоў зносін, які рыхтаваў спецыялістаў для сухапутнага і воднага транспарту, а ў створаным пазней Інстытуце шляхоў зносін функцыянавалі факультэты па падрыхтоўцы спецыялістаў як для дарог, так і для водных шляхоў.
У 1929 годзе Народны Камісарыят асветы УССР арганізаваў у Кіеве Інстытут інжынераў шляхоў зносін у складзе пяці факультэтаў. Праз год ён быў рэарганізаваны і ў выніку з 1930 года пачалі працаваць 5 асобных вышэйшых навучальных устаноў:
Кіеўскі інстытут інжынераў транспарту ў 1934 годзе быў аб’яднаны з Харкаўскім інстытутам інжынераў чыгуначнага транспарту. З 1951 года быў створаны вучэбна-кансультацыйны пункт Усесаюзнага завочнага інстытута інжынераў чыгуначнага транспарту. І толькі 14 ліпеня 1966 года быў арганізаваны філіял Харкаўскай дзяржаўнай акадэміі чыгуначнага транспарту ў Кіеве. А ў 1968 годзе ў Кіеўскім філіяле была адноўлена спецыяльнасць «Эканоміка і арганізацыя чыгуначнага транспарту».
Кіеўскі філіял Харкаўскай дзяржаўнай акадэміі чыгуначнага транспарту ў 1995 годзе спачатку стаў Кіеўскім інстытутам чыгуначнага транспарту, а ў 2001 годзе атрымаў статус самастойнага ўніверсітэта. З 2007 па 2016 гады ён называўся Дзяржаўным эканоміка-тэхналагічным універсітэтам транспарту.
ВНУ водна-транспартнага профілю ў Кіеве сваё паходжанне выводзіць з 1912 года — з часу заснавання на сродкі Саюза суднаходства Кіеўскага рачнога вучылішча першага разраду Міністэрства шляхоў зносін Расійскай імперыі. Вучылішча пачалося з невялікай бібліятэкі, макетаў рачных судоў, макета паравой машыны і чатырох дзясяткаў парт. У пасляваенны час у Кіеве адкрыўся факультэт Ленінградскага інстытута воднага транспарту для падрыхтоўкі спецыялістаў-воднікаў вышэйшай кваліфікацыі, які пазней стаў Інстытутам воднага транспарту Адэскай марской акадэміі. Завяршыўся ж працэс фарміравання ВНУ воднага транспарту таксама пасля здабыцця незалежнасці Украіны, калі на базе Кіеўскага рачнога вучылішча, Інстытута воднага транспарту і суднабудаўнічага тэхнікума ў 1998 годзе была арганізавана самастойная вышэйшая навучальная ўстанова — Кіеўская дзяржаўная акадэмія воднага транспарту, якой у 2003 годзе было прысвоена імя выбітнага ўкраінскага гетмана-флатаводца Пятра Канашэвіча-Сагайдачнага.
Антунова
Назву Антуно́ва маюць:
Яленаўка (Акмолінская вобласць)
Яленаўка — сяло ў Зерэндзінскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Булакскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 43 км на паўночны захад ад цэнтра сяла Зерэнда. Код КАТА — 115637100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1575 чалавек (861 мужчына і 714 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1346 чалавек (663 мужчыны і 683 жанчыны).
Анэліна
Назву Анэ́ліна маюць:
NGC 3490
NGC 3490 (іншыя абазначэнні — MCG 2-28-36, ZWG 66.80, NPM1G +09.0236, PGC 33128) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
NGC 4436
NGC 4436 (іншыя абазначэнні — UGC 7573, MCG 2-32-66, ZWG 70.96, VCC 1036, PGC 40903) — лінзападобная галактыка (S0) у сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Міжнародны саюз аховы прыроды
Міжнародны саюз аховы прыроды (Union internationale pour la conservation de la nature, IUCN) — міжнародная некамерцыйная арганізацыя, якая займаецца асвятленнем праблем захавання біяразнастайнасці планеты, прадстаўляе навіны, кангрэсы, якія праходзяць у розных краінах, спісы відаў, якія маюць патрэбу ў асаблівай ахове ў розных рэгіёнах планеты. Арганізацыя мае статус назіральніка пры Генеральнай Асамблеі ААН. Арганізацыя заснаваная ў 1948 годзе, яе штаб-кватэра размешчаная ў горадзе Гландэ (Швейцарыя). Саюз аб'ядноўвае 82 дзяржавы, 111 ўрадавых устаноў, больш за 800 няўрадавых арганізацый і каля 10 000 навукоўцаў і экспертаў з 181 краіны свету.
Асавок
Назву Асаво́к маюць:
Партызанская брыгада імя Я. М. Свярдлова
'''Партызанская брыгада імя Я. М. Свярдлова''' — партызанская брыгада, створаная ў 1943 годзе. Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Іванаўскага, Ганцавіцкага, Драгічынскага, Антопальскага, Бярозаўскага раёнаў.
Склад
Брыгада была заснавана ў лістападзе 1943 года на базе атрадаў імя Чкалава (арганізаваны ў кастрычніку 1941, у жніўні 1942 уліўся ў атрад Ю. А. Бярэнчыка, арганізаваны на базе партызанскай групы, якая дзейнічала з ліпеня 1941 года ў Бярозаўскім раёне), імя Макарэвіча (створаны ў верасні 1942 у Іванаўскім раёне на базе маладзёжнай групы, якую ў ліпені 1941 арганізавалі жыхары вёсак Моталь і Опаль і групы, што ўзнікла ў красавіку 1941 у Драгічынскім раёне).
Гісторыя
У 1942 — 1943 гадах партызаны разбілі больш за дваццаць апорных пунктаў ворага, валасных упраў, маёнткаў, разбурылі шмат прадпрыемстваў, масты на рацэ Ясельда, чыгуначных станцыях Драгічын, Снітава. У чэрвені 1944 года на чыгуначным участку Люшча — Люсіна пашкодзілі чатыры кіламетры палатна. Ахоўвалі сямейныя лагеры. 16 ліпеня 1944 года брыгада (1001 партызан, атрады імя Чкалава, імя Макарэвіча (атраду нададзена імя камандзіра атрада Яўгена Георгіевіча Макарэвіча, які загінуў у баі) імя Жданава, імя Бажэнкі) злучылася з Чырвонай Арміяй.
Память
У 1965 годзе ў Драгічыне і Іванаве ў гонар брыгады ўстаноўлены мемарыяльныя дошкі.
Спасылкі
[http://www.partizany.by/brigade/36/ Бригада им. Я. М. Свердлова]
Краіна Баскаў
Краіна Баскаў (País Vasco, Euskadi), Басконія — гістарычны рэгіён і аўтаномная супольнасць на поўначы Іспаніі. Сталіца — Віторыя-Гастэйс. Рэгіён з’яўляецца часткай аднайменнай гістарычнай вобласці, тэрыторыя якой распаўсюджваецца таксама на паўднёвую частку Францыі.
Дэмаграфія
Насельніцтва — 2 141.86 тыс. чалавек (дадзеныя 2007 г.).
Прырода
Краіна Баскаў займае ўсходнюю частку Кантабрыйскіх гор, вышынёй 1000—1500 метраў. Да мора горы паступова зніжаюцца, утвараючы узгорыста берагавую паласу, парэзаную залівам і бухтамі.
Клімат умераны, марскі.
Рэкі кароткія, але паўнаводныя.
Лясы з дуба, каштаны, бука і інш.
Яўген Дзмітрыевіч Брадун
Яўген Брадун (нар., , УССР) — былы ўкраінскі футбаліст, паўабаронца.
Клубная кар’ера
З 2000 года выступаў за данецкі «Шахцёр», гуляў за фарм-клубы, за асноўную каманду правёў 10 матчаў. Пасля шэрагу арэнд у 2009 годзе стаў іграком «Гомеля», які не змог выратаваць ад вылету ў Першую лігу па выніках сезону 2009.
Пасля вылету «Гомеля» перайшоў у «Севастопаль», якому дапамог перамагчы ў Першай лізе 2012/2013. У ліпені 2013 года стаў іграком бабруйскай «Белшыны», дзе стаў выступаць на пазіцыі атакуючага паўабаронцы.
Па заканчэнні сезону пакінуў «Белшыну» і ў студзені 2014 года папоўніў склад харкаўскага «Геліяса». Увосень 2014 года пакінуў «Геліяс».
Сезон 2015 распачаў у севастопальскім СКЧФ у чэмпіянаце Крыма, пазней стаў гуляць за «Гвардзеец». У сезоне 2017/18 гуляў за ялцінскі «Артэк» і адначасова быў яго галоўным трэнерам, пазней вярнуўся ў «Гвардзеец». У 2018 годзе завяршыў кар’еру і канчаткова перайшоў на трэнерскую працу.
Ганаровы работнік банкаўскай сістэмы Беларусі
Ганаровы работнік банкаўскай сістэмы Беларусі — беларуская ведамасная ўзнагарода, нагрудны знак Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь. Заснаваная 21 студзеня 2004 года ўказам № 29.
Статут
Узнагароджваюцца працаўнікі Нацыянальнага банка і банкаў Рэспублікі Беларусь за паспяховае выкананне задач, пастаўленых перад банкаўскай сістэмай рэспублікі, узорнае выкананне службовых абавязкаў, якія прапрацавалі ў банкаўскай сістэме, зазвычай, больш за 15 гадоў. Нагрудным знакам могуць узнагароджвацца іншыя асобы, што ўнеслі значны ўнёсак у забеспячэнне выканання паказнікаў грашова-крэдытнай палітыкі Рэспублікі Беларусь.
Шчэжарскі сельсавет
Шчэ́жарскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Магілёўскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Шчэжар.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Лупалаўскага раёна Магілёўскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Лупалаўскім раёне БССР. З 2 сакавіка 1931 года ў складзе Магілёўскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Дарскага сельсавета.
Юбілейны (Ваўкавыскі раён)
Юбіле́йны (, Юбилейный) — аграгарадок у Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснасельскага сельсавета.
Існуе з 2001 г. як пасёлак. Рашэннем Ваўкавыскага раённага Савета дэпутатаў ад 12.02.2009 г. № 85 ператвораны ў аграгарадок без змянення назвы.
Да 2013 года Юбілейны ўваходзіў у склад Ваўкавыскага сельсавета.
Насельніцтва
На 01.01.2004 г. 113 двароў, 383 жыхары.
Інфраструктура
Цэнтр СВК “Няверавічы”. Ёсць крама, Дом культуры, бібліятэка, ДЮСШ, філіял Ізабелінскай дзіцячай музычнай школы.
Памятныя мясціны
На будынку Дома культуры ўсталявана мемарыяльная дошка Стругу Сцяпану Францавічу. Устаноўлена ў 1977 г. на ўшанаванне памяці дэпутата Народнага сходу Заходняй Беларусі С.Ф.Струга.
Чэрнеўскі сельсавет
Назву Чэ́рнеўскі сельсавет маюць:
NGC 3491
NGC 3491 (іншыя абазначэнні — UGC 6088, MCG 2-28-41, ZWG 66.89, PGC 33180) — галактыка ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Трыпутнік
Трыпу́тнік (Plantago) — род кветкавых раслін сямейства трыпутнікавых.
Апісанне
Аднагадовыя ці шматгадовыя травяністыя расліны, радзей куст і кусцікі. Лісце звычайна чаргаванае, часта збліжанае ў прыкаранёвую раэетку, простае, вузкалінейнае або шырокаланцэтнае, з суцэльным краем, хвалістае ці зубчастае. Кветкі дробныя, у галоўках або каласах на верхавінках бязлістых стрэлак. Плод — каробачка.
Арэал
Адрозніваецца каля 260 відаў. Пашыраны пераважна ва ўмерана цёплых зонах абодвух паўшар'яў. На Беларусі сустракаюцца, , ,. Трапляюцца каля жылля, уздоўж дарог (адсюль назва), на пустках, лугах.
Значэнне і прымяненне
Лекавыя, тэхнічны, кармавыя расліны. Насенне некаторых відаў трыпутніка (т.зв. блошнае семя) выкарыстоўваюць у медыцыне, тэкстыльнай і папяровай прамысловасці.
Юбілейны
Назву Юбіле́йны маюць:
Атрубы
Назву Атру́бы маюць:
Яўген Барысавіч Меве
Яўген Барысавіч Меве (, Варшава, Польшча — ) — фтызіятр, пульманолаг. Доктар медыцынскіх навук (1964), прафесар (1965). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
NGC 4437
NGC 4437 (іншыя абазначэнні — NGC 4517, IRAS12301+0023, UGC 7694, FGC 1455, MCG 0-32-20, ZWG 14.63, KCPG 344B, UM 505, PGC 41618) — спіральная галактыка (Sc) у сузор’і Дзева.
Яўген Барысавіч Меве
Біяграфія
Скончыў Адэскі медыцынскі інстытут (1932). Працаваў у Хабараўскім туберкулёзным дыспансеры (з 1935, ардынатар, галоўны ўрач); Падмаскоўным клінічным туберкулёзным дыспансеры імя Загорскага (1937—1941, загадчык аддзялення, галоўны ўрач); Клінічным туберкулёзным санаторыі Цэнтральнай групы войск у Аўстрыі (1945—1947, намеснік начальніка па навуковай частцы); Ялцінскім клінічным санаторыі (1948—1950, намеснік начальніка); Харкаўскім ваенным шпіталі (1950—1963, начальнік туберкулёзнага аддзялення, з 1962 — кансультант); Беларускім дзяржаўным інстытуце удасканалення ўрачоў (1964—1990, кафедра фтызіятрыі, у 1964—1983 — загадчык кафедры, з 1983 — прафесар).
NGC 4437
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 4437, NGC 4517.
Яўген Барысавіч Меве
Біяграфія
Навуковыя інтарэсы: павышэнне эфектыўнасці калапсатерапіі лёгачнага туберкулёзу; ранняе выяўленне, клініка першаснага туберкулёзу, спецыфічная прафілактыка захворвання; флюараграфія; туберкулінадыягностыка. Пазапрафесійныя інтарэсы: творчасць А. П. Чэхава.
Памёр 16 студзеня 1990 года, пахаваны ў Мінску на Усходніх могілках.
Узнагароды
Званне «Заслужаны дзеяч навукі БССР» (1979), ордэны Чырвонай Зоркі, Айчыннай вайны 1-й ступені і інш.
Абсурд
Абсу́рд (ад absurdus — недарэчны ) — бязглуздзіца, бяссэнсавасць, недарэчнасць. 2) У матэматыцы і логіцы сцвярджэнне, якое не мае сэнсу ў межах дадзенай тэарэтычнай сістэмы, прынцыпова не сумяшчальнае з ёй.
NGC 4437
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Клімаўка (Гомельскі раён)
Гісторыя
У 19 ст. быў пабудаваны невялічкі шклозавод.
У 1926—1954 гадах цэнтр Клімаўскага сельсавета.
Жанааул (Акмолінская вобласць)
Жанааул — сяло ў Зерэндзінскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Булакскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 45 км на поўнач ад цэнтра сяла Зерэнда. Код КАТА — 115637400.