cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Алогія
Пазней з’явілася іншая думка, не столькі пра тоеснасць Алогіі, як інтэрпрэтацыя згадкі гэтага імя Сагай. Петэр Мунк, Карл Рафн, Сцяпан Гедэонаў лічылі, што ў вобразе жонкі Уладзіміра Алогіі, магчыма, выводзіцца яго баба, кіеўская княгіня Вольга. На думку Фёдара Браўна, княгіня Вольга выяўлена ў Сазе нават у двух вобразах — мудрай старой безыменнай маці Уладзіміра і яго жонкі Алогіі. Найбольш думку развіў Сэмуэль Крос, следам за К. Рафнам, ён лічыў галоўнай характарыстыкай Алогіі ў сагах — мудрасць, і думаў, што яе можна атаясняць з Вольгай. Крос быў упэўнены ў шырокавядомасці Вольгі, звяртаў увагу, што на Русі яе звязвалі з прыняццем хрысціянства, а падобны сюжэт у Сазе звязаны з Алогіяй. Вобраз Вольгі бачыў Крос і ў безыменнай маці Уладзіміра, згаданай побач Алогіі. На грунце храналогіі Крос лічыць, што пад імем Алогіі мог быць выведзены і вобраз княгіні Рагнеды. Каб спалучыць усе свае думкі, даследчык пераносіць падзеі Сагі з Ноўгарада ў Кіеў і датуе іх часам пасля 980 года, ён лічыць, што менавіта Рагнеда, якая адмовіла Уладзіміру праз яго нізкае паходжанне, магла добра паставіцца да Олафа праз яго высакароднасць. Сам Крос разумеў усё гэта не болей за гіпотэзу, але, на яго думку, яна шмат чаго тлумачыць. На думку Алены Рыдзеўскай, здагадка Кроса «даволі праўдападобная», даследчыца знаходзіць у Сазе рысы блізкія да летапіснага падання пра Рагнеду і лічыць, што «імя Рагнеды магло быць выціснута ў вуснай перадачы імем іншай, вядомейшай, рускай княгіні — Вольгі, чые імя сага дае жонцы Уладзіміра ў сваеасаблівай пераробцы — Allogia». Такую думка падзяляла і Эрма Гардон. лічыць, што Вольга ў нейкай ступені магла быць правобразам Алогіі.
Скліканне тынгу на просьбу Алогіі згадваецца толькі адным спісам Сагі — спісам манаха Ода, у спісе Сноры Стурлусана сюжэт прапушчаны. Аднак і ў «Коле Зямным», і следам «Вялікай Сазе», сюжэт захаваўся трансфармаваным, сам ён не згаданы, але згаданы духі-апекуны і ззянне святла. На думку А. Буге, апавяданне пра тынг — казка. Эрма Гардон думае таксама, бо сюжэт падобны да сюжэтаў іншых саг. На думку Гардон, сюжэт з тынгам, духамі-апекунамі і святлом над Олафам, служыў царкоўнай прапагандзе, яна бачыць у духах і святле паралелі з нараджэннем Хрыста і Анёлам Гасподнім, які абвяшчае вялікую радасць, а сам тынг нагадвае ёй як Ірад паслаў вешчуноў у Віфлеем разведаць пра Немаўля. Ларс Лёнрат таксама бачыць у сюжэце тынга матывы з Бібліі — калі Олаф з’яўляецца на Русі, узнікае нейкае святло, як ад віфлеемскай зоркі, якое асвятліла ўсход. Таксама Лёнрат бачыць у сюжэце блізкасць да матываў з Саксона Граматыка, напрыклад, як Сванхвіта па вачах пазнае каралеўскае паходжанне Рэгнера, які сам называе сябе рабом. Такім чынам, адны складальнікі спісаў карысталіся сюжэтам пра тынг каб тлумачыць асаблівае стаўленне Алогіі да Олафа, другія — каб паказаць наканаванасць яму стаць хрысціцелем многіх краін, трэція — наогул прапускалі сюжэт як незразумелы ці нязначны.
Сага паведамляе пра дапамогу і падтрымку Алогіі ў справе Олафа па хрышчэнні князя Уладзіміра і такім чынам агулам Русі. Зноў жа, адны даследчыкі не вераць Сазе. Цалкам адмаўляюць ўдзел Олафа і адпаведна Алогіі ў хрышчэнні Адольф Стэндэр-Петэрсен, Генрык Пашкевіч, Фрэнсіс Дворнік, Барыс Рам. Алена Рыдзеўская лічыла звесткі сагі пра вяртанне Олафа на Русь і ўдзел у хрышчэнні выключна апакрыфічнымі. На думку А. Буге, Олаф не ўдзельнічаў у хрышчэнні, бо Уладзімір ахрысціўся ў 988 годзе, калі Олаф ужо пакінуў Русь, але даследчык выпускае пытанні храналогіі і вяртанне Олафа. На думку Івана Шаскольскага, версія Сагі, якой даюць веры некаторыя гісторыкі, «не вытрымлівае сур’ёзнай крытыкі», але крытыкі не дае. Іншыя гісторыкі давяраюць Сазе ў нейкай ступені, на думку М. Баумгартэна, Олаф мог удзельнічаць у хрышчэнні, але даследчык не знаходзіць звестак для вызначэння ступені гэтага ўдзелу, такую думку падзяляў і Міхаіл Таўбе. Таксама ёсць думка, што пры выпрабаванні вер Уладзімірам Олаф мог быць сярод паслоў у Візантыю і па вяртанні яго сведчанне пераканала князя прыняць менавіта візантыйскі абрад. Таццяна Джаксан бачыць паралель словам Олафа з Сагі са словамі пра грэчаскую веру з «Аповесці мінулых часоў». Пра спрыянне хрышчэнню Русі безыменнай жонкі Уладзіміра паведамляў Бруна Кверфурцкі, які наведаў Кіеў у 1008 годзе. Паводле Сагі, пасля прамовы Олафа і яго прапановы Уладзіміру ахрысціцца, Алогія выступіла ў падтрымку, усе былі так уражаны яе красамоўствам і мудрасцю, што ўхвалілі хрышчэнне.
Калі з імем першай жонкі ўсё ж няма пэўнасці і згоды даследчыкаў, то агулам у такім шлюбе няма сур’ёзных сумненняў. Пералікі жонак Уладзіміра і іх сыноў у крыніцах розняцца, таму ў свой час Сяргей Салаўёў рабіў высновы з паведамлення «Аповесці мінулых часоў» пра раздачу Уладзімірам валасцей сынам, бо розніца ў ім паміж крыніцамі мінімальная. Ноўгарад, які раней і пазней звычайна атрымлівалі старэйшыя сыны, Уладзімір даў Вышаславу — таму Салаўёў вызначыў яго як старэйшага, хаця ў пераліках жонак Вышаслаў запісаны ўсярэдзіне і названы сынам «чахіні». На думку Салаўёва, калі Вышаслаў старэйшы сын, то нарадзіўся ён у першым шлюбе Уладзіміра, які адбыўся або ў Ноўгарадзе, або ў Скандынавіі, падчас ад’езду туды пасля гібелі брата, оўруцкага князя Алега. На думку Салаўёва, Іаакімаўскі летапіс, перададзены Тацішчавым, імаверна тлумачаць гэтыя падзеі, калі называе маці Вышаслава «варажкай». Цяпер такая думка агульнапрынятая.
Такім чынам, ёсць толькі агульныя меркаванні пра паходжанне Алогіі са Скандынавіі, яе магчымую роднасць з Олафам Тругвасанам і 975—978 гады як час шлюбу з Уладзімірам. Апроч гэтага, Галіна Глазырына выказала думку, паводле яе самой вельмі гіпатэтычную, што Алогія магла быць той безыменнай дачкой шведскага караля Эрыка Б’ёрнсана, якая выйшла замуж за безыменнага «конунга фулька» на Русь, але, паводле крыніцы на якой грунтуецца даследчыца, неўзабаве па шлюбе «конунг фулька» быў забіты, а дачка Эрыка вывезена назад у Нарвегію.
Пасля разводу з Уладзімірам і яго хрышчэння, пра лёс Алогіі крыніцы не паведамляюць. Магчыма звесткі пра гэтыя падзеі захавала паданне змешчанае ў познім Цвярскім летапісе. Паводле яго, Уладзімір паслаў жонцы паведамленне разводу і прапанову магчымасці шлюбу з кім-небудзь з баяраў, аднак яна адмовілася, бо не хацела зніжаць свой статус, і пайшла ў манастыр з інацкім імем Анастасія. Прысутны пры гэтым сын Уладзіміра — Яраслаў, уражаны прапановай бацькі і ўчынкам маці, быццам адужаў ад хваробы ног і пачаў хадзіць. Цвярскі летапіс называе княгіню Рагнедай. Аднак, з ранейшай «Аповесці мінулых часоў» вядомы іншыя абставіны разводу Уладзіміра з Рагнедай, прысутнасць іншага сына і яе пазнейшы лёс. Мацярынства Рагнеды датычна Яраслава таксама дыскусійнае. На думку Юрыя Зайца, калі Цвярскі летапіс праз вусныя паданні перадае сапраўдныя падзеі, яны хутчэй тычацца Алогіі. Выказвалася думка, што «царыца», як характарызавала сябе маці Яраслава — анахранізм для X ст., і таму паданне цалкам пазнейшы твор. Аднак на праўдзе тытул «цар» ужываўся тым часам на Русі для князёў, прынамсі датычна Яраслава, Барыса і Глеба Уладзіміравічаў. У форме «цэсар» тытул ужывае і «Аповесць мінулых часоў», калі Уладзімір загадвае Рагнедзе апрануць «цэсарскі ўбор».
Андрыевіца
Андрыевіца (Андријевица/Andrijevica) — горад у Чарнагорыі на паўночным усходзе краіны, адміністрацыйны цэнтр муніцыпалітэта. Насельніцтва — 1073 жыхара (2003).
Фракійская грабніца ў Казанлыку
Фракійская грабніца — частка старажытнага некропаля каля горада Казанлык, Балгарыя. Аб'ект Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА з 1979 года.
Грабніца была створана ў канцы IV — пачатку III стагоддзя да н.э. для фракійскага кіраўніка Райгоса. Сцены абліцаваны мармуровымі плітамі і ўпрыгожаны фрэскамі. Карціны, якія апавядаюць пра жыццё фракійцаў і іх ваенныя перамогі, створаны мастаком Кадзамакісам, які выкарыстоўваў у сваёй працы 4 колеры: чорны, чырвоны, жоўты і белы. Сюжэты фрэсак звязаны з часам кіравання чалавека, для якога была пабудавана грабніца.
У цэнтры залы насупраць уваходу знаходзіцца выява мужчыны і жанчыны, якія сядзяць за сталом са стравамі, вакол іх — слугі з падарункамі. Вышэй — фігура Багіні-маці (Дэметры), якая кіруе падземным царствам. Даволі рэалістычна прадстаўлены сцэны пахавальнай цырымоніі — выява шлюбнай пары, якая трымаецца за рукі, сімвалізуе развітанне і растанне ў свеце мёртвых.
Грабніца фракійскага кіраўніка была знойдзена салдатам у 1944 годзе падчас збудавання акопа ў паўночна-ўсходняй частцы горада Казанлык.
Сёння доступ да грабніцы абмежаваны для таго, каб забяспечыць захаванасць фрэсак. Для турыстаў створана дакладная копія.
Мацей Карскі
Мацей Карскі (Maciej Karski; 24 лютага 1662, Добжынская зямля Польшча — 10 лютага 1717, Вільня) — дзеяч каталіцкага касцёла і Ордэна езуітаў, вучоны, педагог.
Верагодна, сын Казіміра Карскага і Ганны Радаеўскай. Уступіў у Таварыства Ісуса 30 жніўня 1680 г. у Вільні. Вывучаў паэтыку і рыторыку ў Полацкім езуіцкім калегіуме, філасофію ў Віленскай акадэміі (1683—1686) і тэалогію і права ў Варшаве (1689—1693). Выкладаў рыторыку ў Плоцку (1688—1689, 1693—1694) і Варшаве (1694—1695), філасофію ў Полацку (1696—1699). У Віленскай акадэміі абараніў доктарскую дысертацыю па тэалогіі. Быў прафесарам кананічнага права і схаластычнай тэалогіі, а таксама прэфектам школ у Варшаве (1700—1708).
Пад час Вялікай Паўночнай вайны выступаў у падтрымку Станіслава Ляшчынскага, а потым дабіваўся згоды паміж варагуючымі магнацкімі групоўкамі (у тым ліку паміж віленскім біскупам Канстанцінам Казімірам Бжастоўскім і вялікім гетманам літоўскім Людвікам Канстанцінам Пацеем).
Рэктар Полацкага езуіцкага калегіума (1709—1710) і Віленскай акадэміі (1710—1713). Адрадзіў дзейнасць акадэміі пасля спусташальнай акадэміі 1710 г. і аднавіў яе бібліятэку. Правінцыял Літоўскай правінцыі Таварыства Ісуса (1713—1716), прэпозіт у Доме прафесаў у Вільні (1716—1717).
У час, калі праходзіў курс тэалогіі, па рэкамендацыі выкладчыка права А. Краснадэмбскага яму даручылі падрыхтаваць да друку чацвёртага выдання Статута Вялікага княства Літоўскага (Вільня, 1693). Дзякуючы гэтай працы набыў вядомасць «знаўцы айчынных законаў». Шляхцічы часта выбіралі яго палюбоўным суддзёй, каб не звяртацца да Трыбунала ВКЛ.
Кэры Фішэр
Кэры Фішэр (Carrie Fisher;, штат Каліфорнія, ЗША —  , Каліфорнія, ЗША) — амерыканская актрыса, сцэнарыст і празаік, дачка актрысы Дэбі Рэйнольдс і спевака Эдзі Фішэра. Вядомасць атрымала дзякуючы выкананню ролі Прынцэсы Леі Аргана ў кінасаге «Зорныя войны».
Аляксей Фёдаравіч Патрын
Аляксей Фёдаравіч Патрын ( с. Борскае, Борскі раён, Самарская вобласць — ) — Герой Савецкага Саюза.
Даваенная біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і рабочага. Скончыў 8 класаў, два курсы агралесамеліярацыйнага інстытута. Працаваў прарабам-лесаводам. У Чырвонай Арміі з 1933 года. З верасня 1940 па чэрвень 1941 год вучыўся ў Артылерыйскай акадэміі імя Дзяржынскага. У гады Вялікай Айчыннай вайны служыў на 1-м Украінскім фронце начальнікам штаба палка, начальнікам штаба артылерыі стралковай дывізіі, камандзірам палка, камандуючым артылерыяй дывізіі. 576-ы артылерыйскі полк пад камандаваннем маёра Патрына 3 лістапада 1943 года ў с. Люціж Вышгародскага раёна Кіеўскай вобласці агнём забяспечыў прарыў варожай абароны і падтрымку наступлення стралковых часцей Чырвонай Арміі. Званне Героя Савецкага Саюза Аляксею Фёдаравічу Патрыну прысвоена 10 студзеня 1944 г.
Пасля Вялікай Айчыннай вайны працягваў службу ў Савецкай Арміі. З 2 красавіка 1952 па 14 ліпеня 1955 год працаваў начальнікам вучэбнай часткі і выкладаў курс артылерыі на спецкафедры БДУ.
Узнагароды
Ордэнамі Леніна, Чырвонага Сцяга (тройчы), Чырвонай Зоркі і медалямі.
Памяць
Яго імем названа вуліца ў с. Борскае Самарскай вобласці.
Абу Бакр Юніс Джабер
Абу Бакр Юніс Джабер (أبو بكر يونس, 1940—2011) — адзін з бліжэйшых паплечнікаў Муамара Кадафі, адзін з арганізатараў рэвалюцыі 1 верасня, кіраўнік Народнага камітэта абароны з 1970 года, ваенны і палітычны дзеяч перыяду Джамахірыі.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1940 годзе ў паселішчы Джалу ў беднай сям’і. Пачатковую адукацыю атрымаў у Трыпалі, сярэдняе ў Бенгазі. У 1963—1965 гадах навучаўся ў Каралеўскім ваенным каледжы ў Бенгазі, дзе вучыўся на адным курсе з Абдэлем Саламам Джэлудам, Мухамадам Магарэфам, Мустафай аль-Харубі, Хувейлдзі аль-Хмейдзі і іншымі членамі падпольнай арганізацыі свабодных афіцэраў. Там жа ён пазнаёміўся і з Муамарам Кадафі. Пасля заканчэння каледжа Юніс Джабер атрымаў званне малодшага лейтэнанта і быў размеркаваны камандзірам узвода ў бронеаўтамабільны батальён у Бенгазі. У 1966-м ён разам з Кадафі праходзіў 10-месячную стажыроўку ў Вялікабрытаніі, дзе вывучаў брытанскую бронеаўтамабільную тэхніку. У групе лівійскіх афіцэраў абодва вылучаліся строгім выкананнем ісламскіх звычаяў, адмаўляліся ад спіртнога і забаўляльных паездак. У 1967 годзе Юнісу Джаберу было прысвоена званне старшага лейтэнанта. Разам з Абдэль Саламам Джэлудам ён быў адным з кіраўнікоў ваенных аперацый 1 верасня 1969 года ў Трыпалі, а пасля перамогі рэвалюцыі ўвайшоў у «Савет 12-ці» — Савет рэвалюцыйнага камандавання на чале з Кадафі ўжо ў званні капітана.
У студзені 1970-га ён быў прызначаны начальнікам Генеральнага штаба лівійскай арміі, а 23 кастрычніка 1976 года рашэннем СРК — галоўнакамандуючым узброенымі сіламі Лівійскай Арабскай Рэспублікі (Муамар Кадафі тым жа рашэннем быў прызначаны Вярхоўным галоўнакамандуючым узброенымі сіламі Лівіі), што было раўнасільна пасадзе ваеннага міністра, скасаванай у 1972 годзе.
У жніўні 1977 года Юнісу Джаберу было прысвоена адзінае ў лівійскай арміі званне брыгаднага генерала. З сакавіка 1979 года Юніс Джабер з’яўляўся членам Рэвалюцыйнага кіраўніцтва Лівіі.
У 1987 годзе ён узначальваў лівійскую дэлегацыю на ўрачыстасцях з нагоды 70-й гадавіны Кастрычніцкай рэвалюцыі ў Маскве.
Падчас вайны ў Лівіі да апошняга заставаўся на баку кадафістаў. 20 кастрычніка 2011-га Абу Бакр Юніс Джабер быў забіты разам з Муамарам Кадафі ў Сірце.
Алкі Зеі
Ангелікі (Алкі) Зеі (Αγγελική (Άλκη) Ζέη; 15 снежня 1923, Афіны, Каралеўства Грэцыя — 27 лютага 2020, Афіны, Грэцыя) — грэчаская пісьменніца і драматург, аўтар аповесцяў і апавяданняў для дзяцей і дарослых. Камандор ордэна Мастацтваў і літаратуры.
Аляксандр Аркадзевіч Барковіч
Аляксандр Аркадзевіч Барковіч (нар., Мінск) — беларускі мовазнаўца. Доктар філалагічных навук (2016).
Алкі Зеі
Біяграфія
Яе бацька Зінон Зеіс працаваў банкаўскім служачым. Ён вырас на Крыце, але свой радавод вёў з вострава Андрас, яе маці Элі паходзіла з вострава Самас, але свае дзіцячыя гады правяла ў Смірне. Сваё дзяцінства Алкі Зеі правяла на Самасе са сваёй старэйшай сястрой, у той час як іх маці лячылася ад туберкулёзу ў санаторыі, размешчаным на гары Парніс на поўнач ад Афін. Вярнуўшыся ў Афіны з сям’ёй у 1937 годзе, Алкі пачала вучыцца ў прыватнай Іанічнай школе, у якой пазнаёмілася са сваёй сяброўкай Георгіяй Сарываксевані Каракоста, пазней якая стала пісьменніцай Жорж Сары. Тры старэйшых класы сярэдняй школы Алкі Зеі скончыла ў прыватнай школе Міны Аіданапулу. Першыя крокі на літаратурнай ніве Алкі Зеі дапамагла зрабіць пісьменніца Дзіда Сатырыў — жонка яе дзядзькі Платона Сатырыў. Яшчэ будучы вучаніцай школы Аіданапулу, Алкі прымала ўдзел у дзейнасці лялечнай трупы тэатральнай студыі пад кіраўніцтвам Элен Тэахары-Перакі. Тады яна пачала пісаць п’есы для лялечнага тэатра. Адзін з яе персанажаў, створаных у той час, — «Тухлы», стаў пасля галоўным героем лялечнага тэатра Афін «Барба-Мітусіс».
Аляксандр Аркадзевіч Барковіч
Біяграфічныя звесткі
Скончыў ў 1989 г. філалагічны факультэт БДУ, у 1999 г. Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь, факультэт менеджменту.
Алкі Зеі
Біяграфія
Скончыла філасофскі факультэт Афінскага ўніверсітэта і драматычны факультэт Афінскай кансерваторыі. Выйшла замуж за тэатральнага пісьменніка і рэжысёра Георгіяса Севасцікаглу. Муж, удзельнік Грэчаскага супраціву, а затым грамадзянскай вайны ў Грэцыі 1946—1949 гадоў пакінуў краіну ў 1949 годзе разам з часткамі Дэмакратычнай арміі і знайшоў палітычны прытулак у Савецкім Саюзе. Алкі Зеі таксама пакінула краіну, каб далучыцца да мужа. Першапачаткова пражыла некаторы час у Італіі, дзе вучылася ў Эдуарда дэ Філіпа. Пра гэты перыяд свайго жыцця яна напісала пазней у Маскве нарыс «Мой настаўнік Эдуарда дэ Філіпа». У 1954 годзе праз Францыю у яе атрымалася з’ехаць у СССР. Пражыўшы нядоўга ў Ташкенце, Зеі разам з мужам пераехала ў Маскву, дзе скончыла Усерасійскі дзяржаўны інстытут кінематаграфіі імя С. А. Герасімава, рэжысёрскі факультэт.
У 1964 годзе вярнулася з сям’ёй у Грэцыю.
У грэчаскай літаратуры ўпершыню з’явілася ў 1963 годзе, яшчэ да вяртання ў краіну, з раманам «Леапард за шклом», які стаў этапам у грэчаскай дзіцячай літаратуры, паколькі ўпершыню прысвячаў непаўналетняга чытача ў палітычную праблематыку. Гэта быў гістарычны раман, дзеянне якога адбывалася ў гады дыктатуры генерала Метаксаса.
З усталяваннем ваеннай дыктатуры ў 1967 годзе зноў пакінула краіну, застаўшыся жыць у Парыжы.
У 1971 годзе Зеі напісала кнігу «Вялікі шпацыр Петраса», на гэты раз дзеянне адбывалася ў гады акупацыі і вызвалення.
Істотным у яе гістарычных раманах з’яўляецца тое што яны не з’яўляюцца простым апісаннем гістарычных падзей, але замяшаныя на аўтабіяграфічных элементах яе герояў.
Як п’еса кніга «Вялікі шпацыр Петраса» была перакладзеная на некалькі моў і ішла пад назвай «Вайна Петраса».
Яе «Леапард за шклом» быў таксама ў праграме вучняў французскіх школ.
Дзеянне рамана «Тупат ног дракона» гістарычна адбываецца ў дарэвалюцыйнай Расіі, але ў ім ёсць спасылкі на падзеі дыктатуры Метаксаса ў Грэцыі, а таксама паўстанне ў Афінскім Політэхнічным універсітэце у 1973 годзе. У гэтым рамане пісьменніца паказвае ўніверсальнасць пэўных гістарычных сітуацый і ідэй, якія тычацца свабоды, дэмакратыі, супраціву. Яна стварае гэта шляхам адмены межаў часу і месца, зрабіўшы тэкст даступным для любой гісторыка-культурнага асяроддзя. Тое ж самае адносицца і да іншых яе гістарычных раманаў («Леапард за шклом» і «Вялікая прагулка Петраса»). Усе гэтыя тры кнігі былі ганараваны прэміі «Мілдрэд Батчэлдэр» (1970, 1974, 1980), якія былі ўручаны Асацыяцыяй бібліятэчнага абслугоўвання дзяцей у ЗША як лепшыя перакладзеныя на англійскую мову замежныя кнігі.
Разам з пісьменніцай Жорж Сары, з якой яна была знаёмая са школьных гадоў, Зеі ўвяла новы прынцып у дзіцячым і юнацкім рамане як з пункту гледжання аўтабіяграфічнага стылю, так і ўвядзення палітычнага, грамадскага і гістарычнага элементаў у жанр.
У 2010 годзе Алкі Зеі ўзнагароджана Афінская Акадэміяй.
У верасні 2015 года была ўзнагароджана французскім ордэнам мастацтваў і літаратуры (Камандор).
IC 2020
IC 2020 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральная галактыка) ў сузор’і Сетка.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Гліна (прыток Ліпы)
Даўжыня 15 км. Плошча вадазбору 100 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1 ‰. Пачынаецца за 1,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Салтанаўка, вусце на паўночнай ускраіне вёскі Польпін. Рэчышча на ўсім працягу каналізаванае. У абалоне ракі каля вёскі Бронніца плаціна і сажалка.
Закон Ламберта
Закон Ламберта — фізічны закон, згодна з якім яркасць L (дыфузнай) паверхні, што рассейвае святло аднолькавая ва ўсіх напрамках.
Закон быў сфармуляваны ў 1760 годзе Ё. Ламбертам. У цяперашні час разглядаецца як закон ідэальнага рассейвання святла, зручны для тэарэтычных даследаванняў. Аднак ён знаходзіць прымяненне і для набліжаных фотаметрычных і святлотэхнічных разлікаў.
Таксама па законе Ламберта маем, што свяцільнасць M і яркасць L прама прапарцыянальныя:
Пераходзячы да энергетычных велічынь, можна ўсталяваць, што згодна з законам Ламберта колькасць прамяністай энергіі, што выпраменьваецца элементам паверхні dS_1 ў напрамку элемента dS_2, прапарцыянальна здабытку колькасці энергіі, выпраменьванай па нармалі, dQ_n на велічыню прасторавага вугла d\omega і \cos\varphi, складзенага напрамкам выпраменьвання з нармаллю:
Апошні выраз азначае, што сіла святла плоскай паверхні максімальная (I_0) па перпендыкуляру да яе і, адбываючы з павелічэннем \alpha, становіцца роўнай нулю ў датычных да паверхні напрамках.
Рэальныя цела рассейваюць святло са значнымі адступленнямі ад закона Ламберта (нават у бачнай вобласці спектру). Найбольш блізкія да закона Ламберта матавыя шурпатыя паверхні гіпсу, вокісу магнію, сернакіслага барыю і ін.; з мутных асяроддзяў — некаторыя тыпы аблокаў і малочных шыбаў; сярод выпраменьвальнікаў, што свецяцца самі — абсалютна чорнае цела, парашкападобныя люмінафоры.
Моцнае адхіленне ад закона Ламберта назіраецца для паліраваных паверхняў, так як для іх выпраменьванне пры вугле \varphi будзе большым, чым у кірунку, нармальным да паверхні.
Аляксандр Васільевіч Кірсанаў
Аляксандр Васільевіч Кірсанаў (, г. Казань — ) — Герой Савецкага Саюза.
Даваенная біяграфія
Нарадзіўся ў працоўнай сям’і. У Чырвонай Арміі з 1920 года. Удзельнік Грамадзянскай вайны. Скончыў артылерыйскае аддзяленне Аб’яднанай ваеннай школы (Кіеў, 1926), Ваенную акадэмію Генеральнага штаба (1949).
З верасня 1941 года ваяваў на Паўднёвым, Сталінградскім, Цэнтральным і Беларускім франтах. Вызначыўся пры фарсіраванні Дняпра ў Чарнігаўскай вобласці. У ноч на 28 верасня 1943 года стралковая дывізія пад камандаваннем А. В. Кірсанава пераправілася праз раку, захапіла плацдарм і паспяхова адбіла шматлікія контратакі пераўзыходзячых сіл праціўніка.
Званне Героя Савецкага Саюза Аляксандру Васільевічу Кірсанаву прысвоена 15 студзеня 1944 года.
За гады вайны яго імя 21 раз згадвалася ў зводках і загадах Вярхоўнага Галоўнакамандуючага. У 1949 годзе пасля заканчэння Ваеннай акадэміі Генштаба быў прызначаны намеснікам камандзіра паветрана-дэсантнага корпуса (Полацк), а потым — начальнікам Вышэйшых афіцэрскіх курсаў Паветрана-дэсантных войскаў.
Са жніўня 1955 па 17 верасня 1960 год служыў начальнікам спецкафедры БДУ, а ў 1960—1974 гадах працаваў на пасадзе прарэктара Белдзяржуніверсітэта.
Узнагароды
Кавалер ордэнаў Леніна (двойчы), Чырвонага Сцяга (чатыры разы), Суворава II ступені, Кутузава II ступені, Айчыннай вайны I ступені.
Памяць
Ён з’яўляецца Ганаровым грамадзянінам гарадоў Чарнігаў, Брагін і Калінкавічы.
Аляксандр Канопка
Аляксандр Канопка (3 траўня 1787, Скалодычы (зараз напэўна Скоўдзічы) каля Слоніма — 23 красавіка 1831, Пултуск) — літоўскі, польскі і французскі ваенны дзеяч. Прадстаўнік роду Канопак гербу Навіна.
Біяграфія
Аляксандр Канопка з наймалодшых год прысвяціў сябе ваеннай службе. Браў удзел у напалеонаўскіх войнах. Адзначыўся ў Іспаніі, дзе даслужыўся да капітана захапіў два штандара ў бітве  16 траўня 1811 года, за што быў узнагароджаны Ордэнам Ганаровага Легіёна.
Пасля адрачэння імператара Напалеона і ўтварэння Каралеўства Польскага, перайшоў на рускую службу ў польскай арміі як капітан. У 1819 годзе прызначаны маёрам у, у 1830 годзе — падпалкоўнік у тым жа палку, з якім дыслакаваўся спачатку ў Лукаве, пазней у Уладаве Люблінскага ваяводства.
Прытрымліваўся ідэі незалежнасці ад Расійскай Імперыі, належаў да праціўнікаў тыранскіх метадаў, якімі карыстаўся. З выбухам паўстання 1830—1831 гадоў перайшоў разам са сваім палком (неўзабаве прызначаны палкоўнікам) на бок інсургентаў. Аляксандр меў добрыя арганізацыйныя здольнасці, вызначаўся прадбачлівасцю і адвагай, што неўзабаве прадэманстраваў. Падчас бітвы 13 красавіка 1831 года разбіў цэлую брыгаду расійскай кавалерыі, дзе быў лёгка паранены ў галаву і трапіў у пултускі шпіталь. За гэтае сражэнне, 17 красавіка 1831 года ўзнагароджаны Залатым крыжом Virtuti Militari.
Падчас лячэння ў шпіталі захварэў на халеру і памёр 23 красавіка 1831 года. Пахаваны на пултускіх могілках.
Ілья Яўгенавіч Дзятлаў
Ілья Яўгенавіч Дзятлаў (, Масква) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Сын архітэктара Яўгена Дзятлава, нарадзіўся ў час навучання бацькоў у Маскве.
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1972 г. Працаваў у БелНДІдзіпрасельбудзе, з 1973 года — архітэктар, кіраўнік групы архітэктараў у Мінскпраекце.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1977 года. Пражывае ў Мінску.
Творчасць
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): добраўпарадкаванне бульвара па праспекце Машэрава і водна-зялёнай зоны ўздоўж р. Свіслач (1974), помнік студэнтам і выкладчыкам БПІ, які загінулі ў гады Вялікай Айчыннай вайны (1975), рэканструкцыя Траецкага прадмесця (1980) у Мінску, манумент у гонар першабудаўнікоў Салігорска (1978), рэканструкцыя гістарычнай зоны цэнтра Мінска (1986), манумент піянерскай славы і памятныя знакі каля месца пахавання піянера-героя М. Казея ў в. Станькава (1986).
Узнагароды
Узнагароджаны медалём і дыпломам СА СССР на аглядзе-конкурсе за лепшы праект года (1986, у аўтарскім калектыве), 1-я прэмія на рэспубліканскім конкурсе за праект помніка партызанскай славы Беларусі (1975).
Геаграфія Албаніі
Большую частку тэрыторыі Албаніі займаюць сярэдневысокія горы. Клімат узбрэжжа субтрапічны міжземнаморскі, у гарах — умераны кантынентальны. Памежныя азёры — Скадарскае, Ахрыдскае, Прэспа — маюць вялікія памеры і славяцца сваёй прыгажосцю. Прыродныя раслінны і жывёльны свет захаваліся лепш, чым у іншых міжземнаморскіх краінах. Уражвае разнастайнасць ландшафтаў у краіне плошчай (28 748 км²) меншай нават за Магілёўскую вобласць.
Геаграфічнае становішча
Плошча Албаніі складае 28,7 тыс. км² — трохі менш за Бельгію і Арменію і крыху больш за Паўночную Македонію. Размешчана ў заходняй частцы Балканскага паўвострава. Албанія выцягнутая на 340 км з поўначы на поўдзень і на 150 км з захаду на ўсход. Агульная працягласць мяжы краіны складае 2508 км. Мае сухапутныя межы з Чарнагорыяй на паўночным захадзе, з часткова прызнанай Рэспублікай Косава на паўночным усходзе, з Паўночнай Македоніяй на ўсходзе і з Грэцыяй на поўдні і паўднёвым усходзе. Ад Італіі краіну аддзяляе праліў Атранта шырынёй у 72 км у самым вузкім месцы. Албанія абмываецца Адрыятычным морам на захадзе і Іанічным морам на паўднёвым захадзе, якія з'яўляюцца часткамі Міжземнага мора. Агульная даўжыня марскога ўзбярэжжа 362 км. У Адрыятычным моры Албаніі належыць востраў Сазані.
Межы
Калі не лічыць берагавой лініі, то варта прызнаць, што ўсе межы Албаніі былі праведзеныя штучна. У асноўным яны былі вызначаныя на канферэнцыі амбасадараў вялікіх дзяржаў у Лондане (1912—1913). Падчас Першай сусветнай вайны Албанія апынулася акупаваная італьянскімі, сербскімі, грэчаскімі і французскімі войскамі, але ў 1921 годзе дзяржавы-пераможцы ў асноўным пацвердзілі раней усталяваныя межы. Межы праводзіліся такім чынам, каб аддзяліць тэрыторыі кампактнага пражывання албанцаў ад суседніх народаў — сербаў, чарнагорцаў і грэкаў, імкнучыся пры гэтым максімальна ўлічваць інтэрасы ўсіх бакоў і, пры магчымасці, выкарыстаць пры правядзенні межаў самыя прыкметныя элементы рэльефу. Пры гэтым азёрны край заходняй Македоніі быў падзелены паміж трыма дзяржавамі — Албаніяй, Грэцыяй і Каралеўствам Югаславія.
Падзел азёрнага края паміж трыма дзяржавамі рабіўся такім чынам, каб кожны з бакоў атрымаў сваю долю нізін, прылеглых да азёр. Такі штучны падзел, зразумела, паўплываў на прасціранне меж у паўночным і паўднёвым кірунку ад азёр. Мяжа, што ідзе да поўначы, мае адпавядаць лініі горнага хрыбта на ўсходзе, але ляжыць прыкладна за 16 — 32 км ад водападзела. Мяжа Албаніі на крайняй поўначы і паўночным усходзе — там, дзе яна праходзіць па горных раёнах, — праведзеная такім чынам, што злучае найбольш высокія кропкі рэльефу і паўтарае лінію горных хрыбтоў праз амаль непраходныя Паўночныя Албанскія Альпы. На ўчастку паўночна-заходняй мяжы паміж высакагор'ем і Адрыятыкай натуральныя межы ў асноўным адсутнічаюць, калі не лічыць Скадарскае возера і ўчастак ракі Буна на поўдзень ад яго. На поўдзень і паўднёвы захад ад азёрнага края ў кірунку Іанічнага мора паўднёва-ўсходняя мяжа Албаніі не адпавядае формам рэльефу, а наўпрост шыбуе праз некалькі горных хрыбтоў.
Тым не менш, даволі значная частка албанскага насельніцтва апынулася за межамі нацыянальнай дзяржавы, што ў наступным прывяло да шматлікіх канфліктаў паміж шматлікай албанскай дыяспарай і ўладамі дзяржаў пражывання.
Рэльеф і карысныя выкапні
Цэнтральная частка ўзбярэжжа — раўніна; астатняя тэрыторыя (каля 70 %) занятая гарамі, што агулам вядомыя як Балканскія: Паўночнымі Албанскімі Альпамі (або Праклецце); хрыбтамі Таморы, Карабі (да апошняга належыць найвышэйшая кропка краіны — гара Кораб (або па-албанску Карабі, 2764 м) на мяжы з Паўночнай Македоніяй); на паўднёвым захадзе размешчаны Акракераўнскія горы, што спускаюцца адхонамі проста ў Іанічнае мора; на паўднёвым усходзе — горы Пінд,
На тэрыторыі Албаніі ёсць радовішчы нафты, прыроднага газу, вуглю, хрому, медзі, нікеля.
Клімат
Клімат субтрапічны, на ўзбярэжжы міжземнаморскі, на ўсходзе — кантынентальны. У гарах клімат умераны. Сярэдняя тэмпература складае −1°C узімку і 21.8°C улетку, але чаргаванне гор і раўнін стварае значныя кантрасты паміж рознымі часткамі невялікай краіны. На ўзбярэжжы, у вобласці міжземнаморскага клімату, сярэдняя тэмпература студзеня складае 8—9°С, ліпеня — 24—25°С, у гарах зімовыя тэмпературы адмоўныя. Ападкаў 800—2000 мм у год, што болей чым у сярэднім па Міжземнамор’і, большая частка выпадае зімой у выглядзе дажджу. Некаторыя схілы Паўночных Албанскіх Альпаў атрымліваюць больш за 3000 мм ападкаў, што робіць іх адным з самых "вільготных куткоў" Еўропы.
Гідраграфія
Самая вялікая рака — Дрын, што, пачынаючыся ў Праклецці са зліцця Чорнага і Белага Дрынаў, цячэ свае 148 км з усходу на захад у паўночнай частцы краіны. Самая доўгая рака — В'ёса (192 км), што мае выток у Грэцыі. Найбуйнейшыя азёры: Скадарскае (памежнае з Чарнагорыяй), Ахрыдскае, Прэспа (абодва на мяжы з Паўночнай Македоніяй). Усе азёры чымсьці геаграфічна адметныя: Скадарскае — найбуйнейшае ў Паўднёвай Еўропе;  Ахрыдскае возера занесена ў спіс Сусветнай спадчыны, да таго ж, лічыцца адным з самых старажытных азёр свету; Прэспа — надзвычай высакагорнае. На Дрыне маецца нізка вадасховішчаў. З Праклецця спускаюцца ледавікі, прычым снегавая лінія дзе-нідзе праходзіць на вышыні 2000 м. — з'ява незвычайная для гэткіх цёплых шырот.
Раслінны і жывёльны свет
Раслінны і жывёльны свет Албаніі, дзякуючы рэльефу, клімату і гідраграфіі, вельмі разнастайны; а дзякуючы невялікай шчыльнаці насельніцтва — яшчэ і няблага захаваны. Звыш 2/5 тэрыторыі Албаніі пакрыта лясамі з сасны, елкі, бярозы і дубу ды хмызнякамі, каля 1/4 — лугамі. Лясы лепей захаваліся ў гарах. На месцы зведзеных лясоў утварыліся фармацыі тыпу маквісу. Жывёльны свет даволі багаты, сустракаюцца буйныя млекакормячыя: мядзведзь, алень, рысь — усе яны знаходзяцца пад пагрозай знікнення; шмат ліс, шакалаў, ваўкоў, лясных катоў. У эстуарыях рэк, на азёрах і балотах гняздуецца мноства птушак, у тым ліку фламінга, малы баклан, курчавы пелікан; на узбярэжжах кладуць яйкі розныя віды чарапах. У эстуарыі ракі В'ёса створаны рэзерват В'ёса–Нарта, даліна ж самой ракі лічыцца адной з рэдкіх малакранутых чалавекам рачных далін у Еўропе і яе сённяшні стан выклікае заклапочанасць эколагаў. Усягоў Албаніі 14 нацыянальных паркаў, 4 водна-балотных угоддзі, 1 марскі парк. Албанія займае самыя высокія сярод краін Паўднёвай Еўропы пазіцыі ў розных экалагічных рэйтынгах.
Тэрыторыя Албаніі адносіцца да чатырох экарэгіёнаў: Ілірыйскія лістападныя лясы, Дынарскія горныя мяшаныя лясы, горныя мяшаныя лясы Пінду, Балканскія мяшаныя лясы.
Сюто Ямамота
Сюто Ямамота (山本 脩斗; нар. ) — японскі футбаліст. У 2017 годзе выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Латышова (Ушацкі раён)
Латышо́ва (, Латышово) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Сарочынскага сельсавета.
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Мосарскага сельсавета. У 2004 — 2005 гадах вёска ў складзе Вяркудскага сельсавета.
Бломберг (Ліпэ)
Бломберг (Blomberg) — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Дэтмальд. Уваходзіць у склад раёна Ліпэ. Насельніцтва — чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 99,12 км². Афіцыйны код — 05 7 66 016.
Горад падзяляецца на 19 гарадскіх раёнаў.
Сокалападобныя
Сокалападобныя (Falconiformes) — атрад птушак.
Дзённыя драпежныя птушкі. Атрад аб'ядноўвае 5 сямействаў, 79 родаў, 290 відаў.
Пашыраны ўсюды, акрамя Антарктыды і невялікіх акіянічных астравоў. На Беларусі 22 віды, з якіх 14 у Чырвонай кнізе.
Вядуць пераважна дзённы спосаб жыцця (адсюль другая назва). Драпежныя, часта ўсёедныя.
Новадзявочыя могілкі (Санкт-Пецярбург)
Новадзявочыя могілкі Санкт-Пецярбурга — некропаль па адрасе Маскоўскі праспект, 100 пры Васкрасенскім Новадзявочым манастыры. Пахаванні ахопліваюць перыяд з 1850-х гадоў да цяперашняга часу.
Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі, асабліва ў перыяд знішчэння царкоўных і манастырскіх могілак у СССР у 1920—1930-я гады, многія магілы былі знішчаны. Капліцы і цэрквы на могілках былі разбураны.
Радзымін (гміна)
Радзы́мін (Radzymin) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Валамінскага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Радзыміне. Плошча гміны складае 130 км². Станам на 2011 год у гміне Радзымін пражывалі 24 548 чалавек, шчыльнасць — 189 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 26 салецтваў.
IC 2021
IC 2021 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральная галактыка) ў сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Леапольдсхёэ
Леапольдсхёэ (Leopoldshöhe) — камуна ў Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкоўваецца адміністрацыйнай акрузе Дэтмальд. Уваходзіць у склад раёна Ліпэ. Насельніцтва — чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 36,94 км². Афіцыйны код — 05 7 66 048.
Асноўны саюзнік па-за НАТА
«Асноўны саюзнік па-за НАТА» (Major Non-NATO Ally або ) — азначэнне ўрада Злучаных Штатаў Амерыкі, якое характарызуе выключна цесныя стратэгічныя і ваенныя адносіны з краінамі, якія не з’яўляюцца членамі НАТА. Увядзенне падобнага статусу ў двухбаковых адносінах вызначае прыярытэтнасць развіцця адносін ЗША з гэтымі краінамі, у тым ліку, магчымасць удзелу ў сумесных абаронных ініцыятывах, магчымасць правядзення сумесных даследаванняў ваеннага характару, удзел у шэрагу абмежаваных контртэрарыстычных мерапрыемствах, пастаўка абмежаваных відаў узбраення, сумесны ўдзел у касмічных праектах. Статус MNNA быў заканадаўча вызначаны ў 1989 годзе. Наяўнасць статусу не вызначаецца ўваходжаннем краін у тыя ці іншыя ваенныя блокі.
Леапольдсхёэ
Камуна падзяляецца на 8 сельскіх акруг.
Асноўны саюзнік па-за НАТА
Статус MNNA станам на сакавік 2023 года маюць
Краіны-кандыдаты
Нейкі час мелі статус
Салізана
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Франсуа-Жазеф Навез
Навез у сваёй творчасці прытрымліваўся неакласічнага напрамку ў жывапісе. Вучыўся спачатку ў П'ера Франсуа ў Бруселі, а затым у Парыжы ў Жака-Луі Давіда. У 1810 годзе, сумесна з іншымі бельгійскімі мастакамі, засноўвае Таварыства аматараў жывапісу. У 1817-1822 гадах здзяйсняе падарожжа па Італіі, у гэты перыяд сваёй творчасці знаходзіцца пад уплывам жывапісу Энгра.
У 1835-1862 гадах Навез - дырэктар Каралеўскай Акадэміі вытанчаных мастацтваў у Бруселі. Быў настаўнікам такіх мастакоў, як Жан-Франсуа Партэль, Фані Гіфс, Альфрэд Стывенс. Навез атрымаў прызнанне як цудоўны партрэтыст, пісаў таксама карціны на міфалагічныя і гістарычныя тэмы.
Гліна (прыток Дулепы)
Гліна, Глінка, Гнілка — рака ў Рагачоўскім і Чачэрскім раёнах Гомельскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Дулепа (басейн Дняпра).
Даўжыня ракі 5 км. Пачынаецца за 2 км на паўночны ўсход ад вёскі Бярозавы Гай Рагачоўскага раёна. Вусце на паўднёвай ускраіне вёскі Асінаўка Чачэрскага раёна. Рэчышча на ўсім працягу каналізаванае.
Калеталь
Калеталь (Kalletal) — камуна ў Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкоўваецца адміністрацыйнай акрузе Дэтмальд. Уваходзіць у склад раёна Ліпэ. Насельніцтва — чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 112,43 км². Афіцыйны код — 05 7 66 036.
Камуна падзяляецца на 16 сельскіх акруг.
IC 2022
IC 2022 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) ў сузор’і Сетка.
Ян Самуэль Бекер
Ян Самуэль Бекер — саксонскі архітэктар 2-й паловы XVIII стагоддзя, вучань Яна Зігмунта Дэйбля. Працаваў у князёў Сапегаў.
Біяграфія
Нарадзіўся на пачатку 1730-х у Саксоніі. Магчыма, навучаўся ў майстэрні дрэздэнскага архітэктара, пасля якой быў прыняты ў Саксонскі будаўнічы дэпартамент.
У сярэдзіне XVIII стагоддзя з'явіўся ў ВКЛ. З 60-х гадоў працаваў у князёў Сапегаў.
Паводле інвентара 1793 года вядома, што за Бекерам лічылася аднапавярховая драўляная хата ў Ружанах, а апошняе дакументальнае пацверджанне яго пражывання тут датавана 1808 годам. Апошнія пенсійныя выплаты здзейсненыя ў Мінску, дзе, магчыма, і памёр дойлід.
Творчасць
Пабудаваў палац у в. Дзярэчын Зэльвенскага раёна (1786—87, сумесна з архітэктарам Л. Гуцэвічам), займаўся перабудовай палацавага комплексу (1784-86), Ружанскага Троіцкага касцёла дамініканцаў, Ружанскай Петрапаўлаўскай царквы базыльянаў і пабудова корпуса кляштара пры ёй (усе ў г. п. Ружаны Пружанскага раёна). За сваю працу над палацам архітэктар атрымаў ад Сапегаў пажыццёвую пенсію ў 2160, а пасля ў 2520 злотых.
Сярод яго іншых прац ў. Акрамя праекта перабудовы ружанскіх уладанняў Сапегаў, захаваліся таксама і праекты для іх уладанняў у Вільні, Высокім, Дзярэчыне, Крыстыянпалі. Дзякуючы Самуэлю Бекеру палацава-паркавае мастацтва на Беларусі дасягнула якаснага еўрапейскага ўзроўня, а яго творы сталі ўзорам беларускага класіцызму.
Нова-Волкаўскія могілкі
Нова-Волкаўскія могілкі — некропаль у Фрунзенскім раёне Санкт-Пецярбурга. Размяшчаецца паабапал вуліцы Салова непадалёк ад лініі Віцебскай чыгункі (станцыя метро «Бухарэсцкая»). Плошча — 32,6 гектара. Могілкі атрымалі сваю сучасную назву ў 1946 годзе, у гэтым жа годзе канторы Нова-Волкаўскіх могілак была перададзена кіраванне магаметанскімі могілкамі.
Адрас: 192102, Санкт-Пецярбург, вуліца Салава, д. 80. З 1820-х гадоў на гэтай тэрыторыі існавалі Мусульманскія могілкі, якія складаліся з Татарскага і Персідскага ўчасткаў. Улетку 1831 года падчас эпідэмііі халеры ўзніклі «халерныя могілкі».
На Нова-Волкаўскіх могілках пахаваныя Героі Савецкага Саюза М. М. Кузьмін, В. Н. Малодчыкаў, І. П. Неўструеў, паэт Г. С. Сямёнаў, пісьменнік В. А. Лебедзеў, кампазітар А. А. Еўлахаў.
На тэрыторыі старых Мусульманскіх могілак пахаваныя арабіст М. А. Тантаві, генералы Т. Б. Дудараў і М. С. Энемук, урач С. М. Яновіч-Чайнскі.
Джон Кёрцін
Джон Кёрцін (англ.: John Curtin, — ) — аўстралійскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, з 1928 у парламенце ад Лейбарысцкай партыі, 14-ы прэм'ер-міністр Аўстраліі (7 кастрычніка 1941-5 ліпеня 1945 года).
Палітычная кар'ера
Прымаў некалькі разоў удзел у парламенцкіх выбарах, пакуль не выйграў месца ў парламенце ад выбарчай акругі Фрэмантл у 1928 годзе. Пасля фарміравання лейбарысцкага ўрада пад кіраўніцтвам Джэймса Скаліна ў 1929 годзе лічыўся адным з галоўных прэтэндэнтаў на пасаду міністра, аднак з-за захаплення алкаголем яго кандыдатура не атрымала адабрэння. У 1931 годзе Кёрцін страціў сваё месца ў парламенце, але ўжо ў 1934 годзе зноў у яго вярнуўся.
Помнік у гонар заснавання горада (Салігорск)
У 1978 г. у гонар заснавання горада пастаўлены помнік па праекце архітэктараў Ільі Дзятлава і Ігара Пілатовіча : 10 бетонных стэл, якія нагадваюць разгорнутую кветку і сімвалізуюць, росквіт і маладосць горада, пастаўлены на круглы стылабат з прыступкамі ў выглядзе канцэнтрычных кольцаў. У цэнтры камень з надпісам-прысвячэннем, які быў устаноўлены ў 1968 годзе.
Злачынства і пакаранне
«Злачынства і пакаранне» (Преступление и наказание) — сацыяльна-псіхалагічны і сацыяльна-філасофскі раман Фёдара Міхайлавіча Дастаеўскага, над якім пісьменнік працаваў у 1865—1866 гадах. Упершыню апублікаваны ў 1866 годзе ў часопісе «Рускі веснік» (№ 1, 2, 4, 6—8, 11, 12). Праз год пабачыла свет асобнае выданне, структура якога была нязначна зменена ў параўнанні з часопіснай рэдакцыяй; акрамя таго, аўтар унёс у кніжны варыянт шэраг скарачэнняў і стылістычных правак.
Выхад «Злачынства і пакарання» ў святло выклікаў бурную палеміку ў літаратурнай супольнасці Расіі; водгукі рэцэнзентаў вар'іраваліся ў дыяпазоне ад захаплення да поўнага непрымання. З фундаментальным аналізам твора выступілі такія сучаснікі Дастаеўскага, як Дзмітрый Пісараў, Мікалай Страхаў, Мікалай Ахшарумаў. У 1880-х гадах твор быў перакладзены на французскую, нямецкую, шведскую, англійскую, польскую, венгерскую, італьянскую, дацкую, нарвежскую, фінскую мовы. Твор аказаў уплыў на сусветны літаратурны працэс: у французскай, італьянскай, нямецкай літаратуры з'явіліся раманы-«спадарожнікі», якія працягвалі развіццё тэмы, зададзенай Дастаеўскім. Раман быў неаднаразова інсцэнаваны (першыя монаспектаклі з'явіліся ў 1880-х гадах, першая тэатральная пастаноўка ў Расіі пастаўлена ў 1899 годзе, першая замежная сцэнічная версія прадстаўлена ў Парыжы ў 1888 годзе) і экранізаваны.
Сюжэт
Сюжэт разгортваецца вакол галоўнага героя, Радыёна Раскольнікава, у галаве якога выспявае тэорыя злачынства. Паводле яго задумы чалавецтва падзяляецца на «избранных» і «тварей дрожащих». «Выбраныя» (класічным прыкладам з'яўляецца Напалеон) маюць права здзейсніць забойства альбо некалькі забойстваў дзеля будучых вялікіх здзяйсненьяў. Сам Раскольнікаў знаходзіцца ў вельмі благім матэрыяльным стане, ён не здольны аплаціць не толькі вучобу ва ўніверсітэце, але і ўласнае сваё пражыванне. Маці і сястра яго таксама жывуць у паўгалечы, але хутка ён даведваецца, што яго сястра (Аўдоцця Раманаўна) гатовая выйсці замуж за чалавека, якога не кахае, дзеля грошай, дзеля брата. Гэта было апошняй кропляй, і Раскольнікаў здзяйсняе наўмыснае злачынства старухі-ліхвяркі («вош» паводле яго вызначэння) і яе сястры, сведкі. Але Раскольнікаў не можа скарыстацца нарабаваным, ён хавае яго. З гэтага часу пачынаецца жахлівае жыццё злачынцы, утрапёнай, ліхаманкавай свядомасці, яе спробы знайсці апору і сэнс у жыцці, апраўданне ўчынка і яго ацэнка. Тонкі псіхалагізм, экзістэнцыяльнае асэнсаванне ўчынка і далейшага існавання Раскольнікава маляўніча пераданы Дастаеўскім. У дзеянне рамана ўцягваюцца ўсё новыя і новыя асобы. Лёс сутыкае яго з самотнай, запалоханай, беднай дзяўчынай, у якой ён знаходзіць роднасную душу і падтрымку, Соняй Мармеладавай, якая стала на шлях самапродажу з прычыны галечнага стану. Соня, якая верыць у Бога, імкнецца, згубіўшы бацькоў, неяк пратрымацца ў жыцці. Раскольнікаў знаходзіць таксама апору ва ўніверсітэцкім сябры Разуміхіну, закаханым у яго сястру Аўдоццю Раманаўну. З'яўляюцца такія персанажы, як следчы Парфірый Пятровіч, які зразумеў душу Раскольнікава і дасціпна вывеў яго на чыстую ваду, Свідрыгайлаў, распуснік і падлец — яркі ўзор «выбранага» чалавека (паводле тэорыі Раскольнікава), Лужын, адвакат і хітры эгаіст і інш. У рамане раскрываюцца сацыяльныя чыннікі злачынстваў і бедстваў, маральных супярэчнасцей, гнятучых акалічнасцей падзення, апісваецца жыццё пецярбургскае бядоты, п'янства і прастытуцыі, апісаны дзесяткі своеасаблівых персанажаў, якія дзейнічаюць у рамане, на працягу якога, Раскольнікаў імкнецца зразумець, ці дастойным чалавекам ён з'яўляецца, ці мае ён права вяршыць суд над іншымі людзьмі. Не вытрымаўшы цяжару свайго злачынства, галоўны герой прызнаецца ў здзейсненым забойстве, напісаўшы чыстасардэчнае прызнанне. Аднак ён бачыць віну не ў тым, што здзейсніў забойства, а ў тым, што пайшоў на яго, не ацаніўшы сваёй унутранай кволасці і жаласнай маладушнасці. Ён адмаўляецца ад прэтэнзій на выбранасць. Раскольнікаў трапляе на катаргу, але Соня застаецца побач з ім. Гэтыя дзве самотныя асобы здабылі адна адно ў вельмі складаны перыяд жыцця для абодвух. У рэшце рэшт, герой знаходзіць апору ў каханні і рэлігійнай свядомасці.
Месца дзеяння
Дзеянне рамана адбываецца летам у Санкт-Пецярбургу. Адрасы дамоў, у якім нібыта жылі персанажы рамана, вядомыя: «дом Раскольнікава» — Грамадзянская вуліца, 19 (на доме ўсталяваная памятная стэла); «дом Соні Мармяладавай» — канал Грыбаедава, 73; «дом старухі-ліхвяркі» — канал Грыбаедава, 104.
Ліпаўкі (Ушацкі раён)
Лі́паўкі (, Липовки) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Сарочынскага сельсавета.
Савецк (Калінінградская вобласць)
Саве́цк (Советск; да 1946 г. — Тыльзіт, Tilsit) — горад і порт у Калінінградскай вобласці Расійскай Федэрацыі.
Другі па колькасці насельніцтва (пасля Калінінграда) горад Калінінградскай вобласці — 44,6 тыс. чал. (2011).
Горад заснаваны ў 1288 годзе. Размешчаны на сутоцы рэк Тыльжа і Нёман, злучаны мытным тэрміналам з літоўскім берагам праз мост Каралевы Луізы.
Прамысловы цэнтр: прадпрыемствы радыёэлектроннай, лёгкай і харчовай прамысловасці. Транспартны вузел.
25 чэрвеня 1807 года ў горадзе быў падпісаны Тыльзіцкі мір.
Дунай (значэнні)
Назву Дунай маюць:
Цырата
Цырата (ад cerata, ад cerata — «нацёрты воскам», «ваксаваны»), часам Кляёнка (ад клеёнка) — тканіна, з аднаго або абодвух бакоў якой нанесена водатрывалае пакрыццё.
Віды цыратаў
Воданепранікальнае пакрыццё атрымліваецца з высыхаючых раслінных алеяў (алейная цырата), канцэнтраваных высокастэрыльных сінтэтычных латексаў (латэксная цырата) або пластыфікаванага (полівінілхларыдная цырата). Усе пакрыцці ўтрымліваюць вялікую колькасць напаўняльнікаў. Для цыратаў выкарыстоўваюцца гладкія і варсаваныя тканіны, часам для мяккасці іх дублююць.
Прызначэнне цыратаў
Цыраты прызначаны для бытавых патрэб (абрусы, розныя вырабы), паліграфічнай, швейнай, мэблевай прамысловасці, медыцынскіх мэтаў і г. д.
Уласцівасці цыратаў
Вага 1 м² цыратавага пакрыцця 300—400 г і больш у залежнасці ад прызначэння. Асноўныя патрабаванні да цыраты: драпіравальнасць, эластычнасць, адсутнасць ліпкасці, воданепранікальнасць.
Вытворчасць алейнай цыраты
Вытворчасць алейнай цыраты складаецца з наступных аперацый: варэння алею, падрыхтоўкі на яго аснове кааліну (з суспензіі кааліну ў вадзе, эмульгатора і пакосту) і фарбавальных (якія змяшчаюць пігменты) грунтаў і нанясення некалькіх слаёў на папярэдне вычышчаную і прасаваную тканіну з каляндраваннем і сушкай кожнай. Затым наносяць маляўнічы ўзор і пакрываюць цырату. Некаторыя разнавіднасці цыратаў падвяргаюцца цісненню.
Выраб латэкснай цыраты
Вытворчасць латэкснай цыраты ўключае ў сябе наступныя аперацыі: падрыхтоўка латэксных грунтоў, апрацоўка імі тканіны ў 4-6 праходаў з прамежкавай сушкай, нанясенне маляўнічага друку, лакіраванне, цісненне і вулканізацыя.
Вытворчасць полівінілхларыднай цыраты
Полівінілхларыдную цырату атрымліваюць з эмульсійных і суспензійных тыпаў полівінілхларыду. Эмульсія полівінілхларыду з ўтварае пасту, у якую ўмешаны напаўняльнікі і пігменты. Пасту размазваюць па тканінах і падвяргаюць тэрмічнай апрацоўцы (да 200 °C). Паўфабрыкат каляндруюць і астуджваюць. Суспензійны полівінілхларыд, змешаны з пластыфікатарамі, ператвараецца ў набраклы парашок, які разам з напаўняльнікамі, пігментамі і стабілізатарамі пераходзіць у пластычную сумесь ва ўмовах тэрмамеханічнай апрацоўкі на цяжкім абсталяванні (змяшальнікі, мікструдэры, вальцы) — пластыкат. Затым пры высокай тэмпературы ўтвараецца плёнка, якая злучаецца з тканінай. Пасля астывання наносіцца каляровы малюнак.
Экстэрталь
Камуна падзяляецца на 12 сельскіх акруг.