cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Жаўтабрухі полаз
Пашырэнне
Пашыраны ў Паўднёвай Еўропе, у Пярэдняй і Малой Азіі. Жыве ў адкрытых стэпах, паўпустынях, куставых зарасніках і інш. Корміцца дробнымі млекакормячымі, паўзунамі, птушкамі, насякомымі.
1972 год у гісторыі літаратуры
1972 год быў адзначаны шэрагам літаратурных падзей.
Жаўтабрухі полаз
Асаблівасці біялогіі
Адкладвае 6—16 яек.
Агрэсіўны від, нападае нават на чалавека. Укус дарослага полаза балючы і кроватачывы, але не небяспечны.
Мянюцева
Мяню́цева (, Менютево) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Беліцкага сельсавета.
Ладдзя з Ваўкавыска
Ладдзя з Ваўкавыска — шахматная фігурка ладдзі (тура) XIII стагоддзя, знойдзеная ў Ваўкавыску. Захоўваецца ў Гродзенскім дзяржаўным гісторыка-археалагічным музеі.
Апісанне
Фігурка вышынёй 5,5 см выразана з касці у форме карабля на ножцы з прамавугольнай асновай. Ля бартоў пасярэдзіне стаяць два маладыя воіны. У іх грубаватыя рысы твараў, з-пад невялікіх круглых шапачак, якія нагадваюць сучасны берэт, на плечы звісаюць доўгія валасы. На бартах судна перад воінамі вісяць шчыты міндалепадобнай формы. Трэці воін прытуліўся на носе судна з двума шчытамі па баках і засяроджана глядзіць уперад. Частка вырабу пашкоджана, таму выява чацвёртага воіна не захавался, уцалеў толькі шчыт. Гэта шахматная фігурка памерамі і многімі дэталямі блізкая да каменнай ладдзі з Гродна.
Ане (прыпыначны пункт)
Ане (Anne) — прыпыначны пункт Эстонскай чыгункі ў павеце Валгамаа. Знаходзіцца ля вёскі Ане на лініі Рыга — Пскоў.
Пасажырскія цягнікі на прыпынку спыняліся да 2001 года, зараз на лініі ў асноўным працуюць грузавыя цягнікі.
Майкл Крэмер
Майкл Роберт Крэмер (Michael Robert Kremer; нар., Нью-Ёрк)  — амерыканскі эканаміст у галіне развіцця, прафесар эканомікі і дзяржаўнай палітыкі ў Чыкагскім універсітэце. З’яўляецца дырэктарам-заснавальнікам лабараторыі развіцця інавацый у Інстытуце эканомікі Бекера Фрыдмана. Крэмер працаваў прафесарам у Гарвардскім універсітэце да 2020 года. У 2019 годзе разам з Эстэр Дзюфло і Абхіджытам Банерджы быў ганараваны прэміяй па эканоміцы імя Альфрэда Нобеля «за эксперыментальны падыход да барацьбы з глабальнай беднасцю».
Ранняе жыццё і адукацыя
Майкл Роберт Крэмер нарадзіўся ў 1964 годзе ў сям’і Яўгена і Сары Ліліян (у дзявоцтве Кімел) Крэмер у Нью-Ёрку. Яго бацька Яўген Крэмер быў сынам яўрэйскіх імігрантаў у ЗША з Аўстрыі і Польшчы. Яго маці, Сара Ліліян Крэмер, была прафесарам англійскай літаратуры, якая спецыялізавалася на амерыканскай яўрэйскай літаратуры і літаратуры пра Халакост. Яе бацькі былі яўрэйскімі імігрантамі ў ЗША з Польшчы.
Кар’ера
Аспірант Масачусецкага тэхналагічнага інстытута (МТІ) з 1992 па 1993 год, Крэмер быў запрошаным дацэнтам Чыкагскага ўніверсітэта вясной 1993 года і прафесарам Масачусецкага тэхналагічнага інстытута з 1993 па 1999 год. З 1999 па 2020 год ён быў прафесарам Гарвардскага ўніверсітэта. 1 верасня 2020 года ён паступіў на прафесарскі факультэт Чыкагскага ўніверсітэта ў якасці прафесара кафедры эканомікі Кенэта Грыфіна каледжа і Школы дзяржаўнай палітыкі Харыса.
Крэмер засяродзіў свае даследаванні на скарачэнні беднасці, часта ў тым, што тычыцца эканомікі адукацыі і аховы здароўя. Працуючы з Абхіджытам Банерджы і Эстэр Дзюфло (з якімі ён падзяліў Нобелеўскую прэмію па эканоміцы ў 2019 годзе), ён дапамог усталяваць эфектыўнасць выпадковых кантраляваных даследаванняў для праверкі прапанаваных мер па барацьбе з беднасцю. Апісваючы ранняе выкарыстанне Крэмерам піянерскіх эксперыментальных метадаў, Дзюфло сказала, што Крэмер «быў там з самага пачатку і пайшоў на вялізную рызыку… Ён дальнабачнік».
Крэмер з’яўляецца членам Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук, атрымальнікам стыпендыі Мак-Артура (1997) і стыпендыі прэзідэнцкага факультэта, а Сусветны эканамічны форум назваў яго маладым сусветным лідэрам. З’яўляецца даследчыкам у філіяле Innovations for Poverty Action (IPA), даследчай арганізацыі ў Нью-Хэйвене, штат Канэктыкут, займаецца стварэннем і ацэнкай рашэнняў сацыяльных і міжнародных праблем развіцця. Крэмер з’яўляецца членам Giving What We Can, эфектыўнай арганізацыі альтруізму, члены якой абавязваюцца аддаваць 10 % свайго даходу эфектыўным дабрачынным арганізацыям. З’яўляецца заснавальнікам і прэзідэнтам WorldTeach, гарвардскай арганізацыі, якая ставіць студэнтаў каледжаў і нядаўніх выпускнікоў у якасці выкладчыкаў-валанцёраў на летніх і гадавых праграмах па ўсім свеце у краінах, якія развіваюцца. Таксама з’яўляецца сузаснавальнікам Precision Agriculture for Development (PAD), некамерцыйнай арганізацыі, якая выкарыстоўвае глабальнае з’яўленне мабільных тэлефонаў для аказання лічбавых агранамічных кансультацыйных паслуг дробным фермерам у шырокім маштабе.
Крэмер пачаў прасоўванне рынкавых абавязанняў, якія засяроджаны на стварэнні механізмаў стымулявання для заахвочання распрацоўкі вакцын для выкарыстання ў краінах, якія развіваюцца, а таксама на выкарыстанні рандамізаваных даследаванняў для ацэнкі ўмяшання ў сацыяльныя навукі. Стварыў вядомую эканамічную тэорыю адносна ўзаемадапаўняльнасці навыкаў, якая называецца тэорыяй эканамічнага развіцця Крэмера. У 2000 годзе Крэмер разам з Чарльзам Моркам апублікаваў даследаванне, у якім рэкамендавалі ўрадам змагацца з браканьерствам сланоў шляхам назапашвання слановай косці і каб яны маглі актыўна затапіць рынак, калі папуляцыя сланоў занадта моцна скараціцца.
У сваёй шырока цытуемай працы «Рост насельніцтва і тэхналагічныя змены: ад 1 мільёна год да н.э. да 1990 года» Крэмер вывучаў эканамічныя змены за апошні мільён гадоў. Крэмер выявіў, што эканамічны рост павялічваўся з ростам насельніцтва.
Крэмер узначальваў дыскусію па рэфармаванні сістэм адукацыі на Тыдні росту Міжнароднага цэнтра росту ў 2010 годзе. У пачатку 2021 года ён быў прызначаны G20 у Незалежную групу высокага ўзроўню па фінансаванні глабальных даброт для гатоўнасці да пандэміі і рэагавання, сустаршынямі якой з’яўляюцца Нгозі Аконджа-Івеала, Тарман Шанмугаратнам і Лорэнс Самерс.
Алейнікі (Мёрскі раён)
Але́йнікі (, Олейники) — хутар у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Перабродскага сельсавета.
Майкл Крэмер
Асабістае жыццё
Крэмер жанаты з эканамістам Рэйчэл Гленерстэр.
Алейнікі (Мёрскі раён)
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Друя, пазней у складзе гміны Пераброддзе Дзісенскага (з 1926 года Браслаўскага) павета Віленскага ваяводства
IC 1318B
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Валаамскі архіпелаг
Валаамскі архіпелаг — група астравоў у паўночнай частцы Ладажскага возера ў 22 км ад мацерыка.
Плошча архіпелага, які складаецца больш чым з 50 астравоў, 36 км². Найбуйнейшы востраў — Валаам, на яго прыпадае больш за 2/3 плошчы — 27,8 км ². Даўжыня вострава 9,6 км, шырыня — 7,8 км. Адміністрацыйна архіпелаг адносіцца да Сартавальскага раёна Рэспублікі Карэлія.
Другі па памерах — востраў Скіцкі.
Маталыга
Маталы́га (, Маталыга) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Мётчанскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Аздзяціцкага сельсавета.
Рэспубліканскі інстытут прафесійнай адукацыі
Рэспубліканскі інстытут прафесійнай адукацыі — адукацыйная ўстанова інтэграванага тыпу з функцыямі навуковага, метадычнага і кадравага забяспячэння сістэмы адукацыі Рэспублікі Беларусь. Адрас: Мінск, вул. Карла Лібкнехта, 32.
Штогод каля 4 тыс. чалавек з’яўляюцца слухачамі курсаў перападрыхтоўкі і павышэння адукацыі, да 500 праходзяць курсы падрыхтоўкі на камерцыйнай аснове, да 400 чалавек здзяйсняе перападрыхтоўку па накіраванні гарадской службы занятасці. У аспірантуры займаецца 70 чалавек.
Станам на 2010 год у каледжах РІПА навучаюцца 3700 чалавек. Падрыхтоўка ў прафесійна-тэхнічным каледжы вядзецца па 3 спецыяльнасцях. У індустрыяльна-педагагічным каледжы па 5 спецыяльнасцях і забяспечвае атрыманне сярэдняй спецыяльнай адукацыі.
Перападрыхтоўка на курсах павышэння кваліфікацыі для педагагічных кадраў сістэмы прафесійнай адукацыі вядзецца па 7 спецыяльнасцях, камерцыйная курсавая сетка прапануе магчымасці для навучання па 15 кірунках.
Штогод супрацоўнікамі РІПА ажыццяўляецца каля 20 навукова-даследчых праектаў, выдаецца звыш 100 найменняў вучэбных, вучэбна-метадычных, навуковых і іншых выданняў.
Спорт
Адным з кірункаў дзейнасці інстытута з’яўляецца развіццё спорту сярод студэнтаў. Футбольная каманда «Працоўныя рэзервы-РІПА», якая знаходзілася на балансе РІПА, у 2002 годзе была зліта з прафесійнай футбольнай камандай Мінскага трактарнага завода «Трактар» пад новай назвай МТЗ-РІПА. У сезоне 2005 года каманда заняла 3-е месца ў чэмпіянаце Беларусі і ўпершыню прыняла ўдзел у Кубку УЕФА.
Шарнева
Назву Ша́рнева маюць:
Азербайджан на летніх Алімпійскіх гульнях 2008
Азербайджан на летніх Алімпійскіх гульнях 2008 года быў прадстаўлены ў 10 відах спорту.
Карна (рака)
Карна (Корна) — рака ў Навазыбкаўскім раёне Бранскай вобласці Расіі, левы прыток ракі Іпуць, басейн Дняпра. На рэчцы размешчаны горад Навазыбкаў, адміністрацыйны цэнтр раёна. Бярэ свой пачатак у вёсцы Замішэва і працякае па Зоне Адсялення ў паўночна-заходнім кірунку да ўпадзення ў раку Іпуць ля вёскі Ясная Паляна. Даліна рэчкі вузкая, толькі каля вёскі Шаломы і ніжэй шырыня яе павялічваецца да 1,5 м. На абодвух схілах даліны тут развіты дзве надпойменныя тэрасы вышынёй 5 м і 12 м. Рэчышча ракі мае глыбіню ад 0,3 да 1,5 м пры шырыні 1-5 м, хуткасць плыні не перавышае 0,2 м/с. Сілкаванне ракі ажыццяўляецца за кошт падземных вод, якія выбіваюцца на дне рэчышча і ў закрайках поймы ў выглядзе моцных крыніц. Агульная працягласць рэчкі каля 27 км. Акрамя таго ў цэнтры горада Навазыбкава размешчана аднайменнае возера Карна, утворанае ракой Карнай, плошча возера 2,5 га.
Гісторыя
Гістарычна атрымалася так, што рака Карна з'яўлялася натуральнай прыроднай мяжой паміж дзяржавамі, а менавіта паміж Вялікім Княствам Літоўскім і Княствам Маскоўскім у XVI стагоддзі.
Дубеі
Дубе́і (, Дубеи) — вёска ў Салігорскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснадворскага сельсавета.
1974 год у гісторыі літаратуры
1974 год быў адзначаны шэрагам літаратурных падзей.
Беларуска-венесуэльскія адносіны
Беларуска-венесуэльскія адносіны — двухбаковыя адносіны Беларусі і Венесуэлы.
Дыпламатычныя адносіны ўсталяваны 4 лютага 1997 года. Кіраўніцтвы Беларусі і Венесуэлы маюць падобныя пазіцыі па асноўных пытаннях сусветнай палітыкі. Краіны актыўна ўдзельнічаюць у працы ААН, Руху недалучэння. Надзвычайным і Паўнамоцным Паслом Рэспублікі Беларусь у Венесуэле з 2008 па 2012 года з’яўляўся Валянцін Гурыновіч. З 2012 года гэтую пасаду займае Алег Пафёраў.
Агляд
На тэрыторыі Венесуэлы пры ўдзеле беларускіх спецыялістаў завершана будаўніцтва і ўведзены ў эксплуатацыю такія аб’екты як жылы мікрараён на 2520 кватэр у сектары Гуасімаль, г. Маракай, штат Арагуа; жылы мікрараён на 4448 кватэр у раёне ваеннай базы «Лібертадор», штат Арагуа; 288 кватэр у складзе 8 дамоў у раёне ваеннай базы «Фуэртэ цівун», штат Міранда; завод па вытворчасці керамічных блокаў магутнасцю 25 млн блокаў у год у Гуарэнас-Гуацірэ, штат Міранда; завод па зборцы трактароў «Беларус», завод па зборцы грузавых аўтамабіляў «МАЗ», завод па зборцы дарожна-будаўнічай тэхнікі — усе ў прамысловай зоне «Санта Інэс», штат Барынас.
Цяпер відавочна, што беларуска-венесуэльскія адносіны можна падзяліць на два перыяды: чавесаўскі і постчавесаўскі. Першы перыяд (2006—2013) характарызуецца цеплынёй і станоўчай дынамікай адносін. Прэзідэнт Венесуэлы Уга Чавес ў 2006 годзе наведаў Беларусь і з тых часоў ажыццяўляў візіты штогод — у 2007, 2008, 2009 і 2010 гадах. Беларускі прэзідэнт, Аляксандр Лукашэнка ў адказ наведаў Венесуэлу ў 2007, 2010 і 2012 гадах. Два лідары вельмі сімпатызавалі адзін аднаму. У гэтыя гады актывізавалася эканамічнае супрацоўніцтва, а таксама развіццё двухбаковых сувязей у галіне культуры, навукі, адукацыі, у гуманітарнай сферы. Прэзідэнты Беларусі і Венесуэлы прынялі ўдзел у пуску першай чаргі сумеснага прадпрыемства па здабычы нафты «Петралера Беловенесалана». Яно здабыла 1 млн тон нафты ўжо ў 2008, а ў перспектыве планавалася здабыча да 7 млн тон нафты штогод. Перыяд скончыўся са смерцю Уга Чавеса 5 сакавіка 2013 года. Другі перыяд стаў часам ахаладжэння і кансервацыі ўсяго дасягнутага.
Чавесаўскі перыяд (2006—2013)
Развіццю двухбаковых адносін судзейнічалі:
Аснову беларускага экспарту ў 2005 склалі калійныя і азотныя ўгнаенні. Назіраецца тэндэнцыя да павелічэння аб’ёмаў паставак іншых асноўных экспартных тавараў і дыверсіфікацыі экспарту: шын, электраабсталявання, дэталей і абсталявання для аўтамабіляў і трактараў, сінтэтычных ніцей. Двухбаковы тавараабарот склаў звыш 15 млн. USD.
2007—2008
У 2007 краіны працягвалі рэалізоўваць курс на доўгатэрміновае стратэгічнае партнёрства. 19—25 сакавіка адбыўся візіт у Венесуэлу Дзяржаўнага сакратара Савета Бяспекі Рэспублікі Беларусь, сустаршыні беларуска-венесуэльскай сумеснай камісіі высокага ўзроўню В.Шэймана. Абмяркоўваліся пытанні двухбаковага палітычнага, гандлёва-эканамічнага, навукова-тэхнічнага і ваенна-тэхнічнага супрацоўніцтва.
Па выніках візіту было падпісана 24 дакументы, з якіх 11 — у нафтагазавай сферы (адносна стварэння сумеснага прадпрыемства па здабычы нафты, арганізацыі вытворчасці і зборкі вібрацыйных крыніц, правядзення сейсмаразведачных работ і стварэння для гэтага сумеснага прадпрыемства «СейсмаВенБел», газіфікацыі з дапамогай беларускіх спецялістаў венесуэльскіх гарадоў, у т.л. сталіцы штата Барынас).
Было заяўлена, што заводы па вытворчасці сваёй тэхнікі пабудуюць Мінскі трактарны завод, Мінскі аўтамабільны завод і Беларускі аўтамабільны завод. Адзначалася, што гэта будзе не зборачная вытворчасць (як меркавалася раней), а заводы па максімальнай лакалізацыі вытворчасці, з пастаўкай вырабленай прадукцыі на рынкі краін рэгіёна. Высокія бакі дамовіліся, што беларускія спецыялісты будуць праектаваць і будаваць офісны квартал, а таксама два жылых мікрараёна на 5-6 тыс. кватэр. Пацверджаны ранейшыя планы ў сферы індустрыяльнага і горадабудаўніцтва.
Махамед Рэза Пехлеві
Махамед Рэза́ Пехлеві́ ( — ) — трыццаць пяты і апошні шах Ірана з 1941 па 1979 з дынастыі Пехлеві. Пры Махамедзе Рэза Пехлеві ўзмацнілася вестэрнізацыя Ірана, былі зроблены крокі ў бок раўнапраўя жанчын, што выклікала апазіцыю шырокіх народных мас і мусульманскага шыіцкага духавенства. Сам шах спрабаваў парваць з многімі ісламскімі традыцыямі, нават увёў ненадоўга летазлічэнне не ад хіджры, а ад пачатку дынастыі Ахеменідаў (1976 год ад Ражства Хрыстова быў абвешчаны ім замест 1355 года хіджры 2595 годам шахіншахскай улады); неўзабаве, аднак, ён быў вымушаны адмяніць гэта непапулярнае новаўвядзенне. У 1973 годзе ў Іране быў усталяваны аўтарытарны аднапартыйны рэжым, усім грамадзянам было загадана належаць да кіруючай партыі, а ўсе іншыя грамадскія аб’яднанні былі забаронены; была заснавана таксама тайная паліцыя. Ісламская рэвалюцыя 1979 года зрынула шаха, які быў вымушаны пакінуць краіну і памёр у выгнанні ў Каіры ў наступным годзе. На хвалі рэакцыі супраць рэформ апошніх шахаў да ўлады прыйшлі ісламскія фундаменталісты на чале з аяталой Хамейні.
Беларуска-венесуэльскія адносіны
2007—2008
Падпісана пагадненне аб будаўніцтве пад Каракасам беларускімі будаўнікамі жылога раёна на 5 тыс. кватэр. Абмеркаваны перспектывы будаўніцтва беларусамі гарадоў у Венесуэле, для чаго вырашана распрацаваць 5 генеральных планаў у 2007 і яшчэ 4 генпланаў у 2008—2011. Запланавана будаўніцтва завода будматэрыялаў на базе беларускіх тэхналогій магутнасцю 100 млн цаглін у год. Удакладнены пачатак узвядзення беларускімі спецыялістамі горада і трох аграгарадкоў — у 2007 праводзіўся выбар месцаў іх будаўніцтва.
Махамед Рэза Пехлеві
Біяграфія
Махамед Рэза нарадзіўся 26 кастрычніка 1919 года ў Тэгеране ў сям’і палкоўніка Рэзы-хана, у той час камандзіра Персідскай казачай брыгады, а пазней — галоўнакамандуючага іранскімі ўзброенымі сіламі і ваеннага міністра. У канцы 1925 года Рэза-хан зрынуў Ахмед-шаха Каджара і абвясціў сябе шахам Ірана, прыняўшы для сваёй дынастыі прозвішча Пехлеві.
У 1925—1930 гадах Махамед Рэза Пехлеві вучыўся ў Персідскім кадэцкім корпусе, затым у школе-пансіёне Institut Le Rosey у Швейцарыі, у 1936—1938 гадах — у афіцэрскім вучылішчы ў Тэгеране.
Беларуска-венесуэльскія адносіны
2007—2008
Разгледжаны ўмовы стварэння сумесных прадпрыемстваў па зборцы аўтамабіляў «МАЗ» і «БелАЗ», трактараў «МТЗ», дарожнай і камунальнай тэхнікі «Амкадор». Венесуэльцам перададзены праекты кантрактаў на пастаўку аўтатрактарнай і сельскагаспадарчай тэхнікі.
Махамед Рэза Пехлеві
Другая сусветная вайна і пачатак кіравання
У верасні 1941 года, пасля акупацыі Ірана англійскімі і савецкімі войскамі і адрачэння і ссылкі свайго бацькі Рэзы Пехлеві, Махамед Рэза Пехлеві быў абвешчаны шахіншахам Ірана і разам з урадам выказаў жаданне супрацоўнічаць з Вялікабрытаніяй і СССР, падпісаўшы з імі ў 1942 годзе саюзны дагавор. 9 верасня 1943 года шах сваім указам абвясціў вайну нацысцкай Германіі. У 1946 годзе савецкія войскі былі выведзены з поўначы Ірана.
Спачатку шах мала ўмешваўся ў кіраванне краінай, урад быў падсправаздачны меджлісу. Сам шах лічыўся нявопытным і нерашучым кіраўніком. Становішча стала змяняцца пасля няўдалага замаху на шаха, здзейсненага 4 лютага 1949 года. Падчас наведвання шахам урачыстай цырымоніі ў Тэгеранскім універсітэце ў яго з адлегласці трох метраў выстраліў Фахр-Арай, але шах быў толькі лёгка паранены ў шчаку. Фахр-Арай быў застрэлены на месцы афіцэрамі. У Іране было ўведзена ваеннае становішча. Народная партыя Ірана, да якой належаў забойца, была абвешчана па-за законам, адбыліся арышты апазіцыйных дзеячаў. У 1949 годзе Устаноўчы сход ухваліў змены ў канстытуцыі, падаўшы шаху шырэйшыя паўнамоцтвы ў кіраванні дзяржавай, уключаючы права распускаць меджліс.
Беларуска-венесуэльскія адносіны
2007—2008
Венесуэльскі бок пацвердзіў зацікаўленасць у беларускіх тэхналогіях у галіне сельскай гаспадаркі і харчавання (выраб сухога і згушчанага малака, тушаніны, захоўванне і складзіраванне замарожаных прадуктаў, вытворчасць і захоўванне кармоў для жывёлы), прапанаваў стварыць сумеснае прадпрыемства па перапрацоўцы кавы.
Махамед Рэза Пехлеві
Палітычны крызіс пачатку 1950-х гадоў
У красавіку 1951 года шах прызначыў прэм’ер-міністрам Махамеда Масаддыка які выступаў за нацыяналізацыю, а 1 мая падпісаў закон аб нацыяналізацыі Англа-Іранскай нафтавай кампаніі, пасля таго як ён быў аднагалосна прыняты меджлісам. Пасля нацыяналізацыі здабыча нафты практычна спынілася з-за ад’езду брытанскіх спецыялістаў і ўведзенага Брытаніяй нафтавага эмбарга. 16 ліпеня 1952 года, пасля таго як Масаддык запатрабаваў для сябе надзвычайных паўнамоцтваў і падпарадкавання яму арміі, шах адправіў яго ў адстаўку. Гэта выклікала ўсеагульны страйк і паўстанне ў Тэгеране. 22 ліпеня 1952 года шах быў вымушаны зноў прызначыць Масаддыка прэм’ер-міністрам.
Беларуска-венесуэльскія адносіны
2007—2008
У красавіку Мінск наведала ўрадавая дэлегацыя Венесуэлы.
Махамед Рэза Пехлеві
Палітычны крызіс пачатку 1950-х гадоў
У кастрычніку 1952 года ўрад Масаддыка разарваў адносіны з Англіяй. У лютым 1953 года Масаддык прапанаваў шаху пакінуць Іран, заявіўшы, што манарх павінен валадарыць, а не кіраваць. У той жа час брытанцам удалося дамагчыся амерыканскай падтрымкі ў звяржэнні Масаддыка, пагадзіўшыся на падзел нафтавых прыбыткаў з імі. Планаваны пераварот атрымаў назву Аперацыя Аякс. 16 — 18 жніўня шах знаходзіўся ў часовым выгнанні ў Багдадзе (Ірак), 18 — 22 жніўня — у Рыме (Італія). У жніўні 1953 года звязаныя з тронам ваенныя на чале з генералам Ф. Захедзі пры англа-амерыканскай падтрымцы здзейснілі дзяржаўны пераварот і зрынулі ўрад Нацыянальнага фронту Масаддыка. З тых часоў у рукі шаха фактычна перайшла ўся паўната ўлады ў краіне.
Беларуска-венесуэльскія адносіны
2007—2008
У маі ў Каракасе адбылося першае пасяджэнне сумеснай камісіі па супрацоўніцтву ў галіне навукі і тэхналогій. Пачалася работа па стварэнню Двухбаковага інвестыцыйнага фонда. Беларусі было прапанавана ў перспектыве ўступіць у Гуманітарны банк міжнароднага развіцця, які ствараецца Венесуэлай, Іранам і Малайзіяй для забеспячэння фінансавай незалежнасці краін-удзельніц ад міжнародных фінансавых арганізацый.
Махамед Рэза Пехлеві
Палітычны крызіс пачатку 1950-х гадоў
19 верасня 1954 года ўрад Ірана падпісаў пагадненне з Міжнародным нафтавым кансорцыумам (ухвалена меджлісам 21 кастрычніка). Паводле гэтага пагаднення 95 % акцый Міжнароднага нафтавага кансорцыума (скарочана МНК) належыць 8 кампаніям: 40 % у былой АІНК, пераназванай у «British Petroleum»; 14 % у англа-галандскай «Royal Dutch Shell»; 35 % у амерыканскай «вялікай пяцёркі» («Стандарт ойл оф Нью-Джэрсі», «Сокані мобіл ойл», «Стандарт ойл оф Каліфорніа», «Тэксака», «Галф ойл карпарэйшн») і 6 % — у французскай «Кампані франсез дэ петроль». Іран атрымліваў 50 % чыстага прыбытку. Тэрмін дзеяння пагаднення вызначаны на 25 гадоў — да канца 1979 года з наступным падаўжэннем да 1994 года. Пагадненне фактычна ліквідавала пастанову 1951 года пра нацыяналізацыю нафтавай прамысловасці.
Беларуска-венесуэльскія адносіны
2007—2008
У снежні ў Каракасе прайшла нацыянальная выстаўка Беларусі, на якой узоры сваёй прадукцыі выставілі 216 беларускіх прадпрыемстваў. Выстаўка была прыўрочана да афіцыйнага візіту ў Венесуэлу Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь А.Лукашэнкі. У рамках візіту было падпісана 15 міждзяржаўных пагадненняў і мноства кантрактаў паміж суб’ектамі гаспадарання абедзвюх краін.
Махамед Рэза Пехлеві
Палітычны крызіс пачатку 1950-х гадоў
У 1957 годзе — пры садзейнічанні ЦРУ і Масада была створана тайная палітычная паліцыя САВАК.
Беларуска-венесуэльскія адносіны
2007—2008
Былі падпісаны міжурадавыя пагадненні аб супрацоўніцтве ў гандлёва-эканамічнай сферы, аб садзеянні ажыццяўленню і ўзаемнай абароне інвестыцый, аб пазбяганні двайнога падаткаабкладання, аб адмене віз у нацыянальных пашпартах. Заключаны пагадненні паміж міністэрствамі фінансаў дзвюх краін, аб культурным супрацоўніцтве, аб супрацоўніцтве ў галіне адукацыі, а таксама ў сферы барацьбы са злачыннасцю.
Махамед Рэза Пехлеві
1950-я гады
11 кастрычніка 1955 года Іран далучыўся да багдадскага пакту.
Беларуска-венесуэльскія адносіны
2007—2008
5 сакавіка 2013 у дзень смерці Уга Чавеса па ўсёй Беларусі былі прыспушчаны дзяржаўныя сцягі.
Махамед Рэза Пехлеві
1950-я гады
У 1957 годзе Іран абвясціў сваёй тэрыторыяй Бахрэйн, які быў калоніяй Вялікабрытаніі. У 1971 годзе, пасля правядзення ў Бахрэйне рэферэндуму, на якім большасць насельніцтва выказалася за незалежнасць ад Вялікабрытаніі, але і супраць уваходжання ў склад Ірана, было створана новая дзяржава, з якім Іран усталяваў дыпламатычныя адносіны.
Беларуска-венесуэльскія адносіны
Постчавесаўскі перыяд (з 2013)
З прыходам да ўлады Нікаласа Мадура адбылося ахаладжэнне адносін. Хоць у 2013 годзе Беларусь стала адной з першых краін, якія наведаў Нікалас, гэта адбылося хутчэй за ўсё па інерцыі. У наступныя гады аб’ём гандлю скараціўся ў сотні разоў, затухлі супольныя праекты, дзяржаўныя СМІ перасталі называць Венесуэлу і яе новага прэзідэнта нашымі сябрамі. Па той жа інерцыі у 2010-х гады былі дабудаваны сумесныя прадпрыемствы. Сярод іх завод «ВенеМінск» у штаце Барынас, які выпускае трактары. У 2015 годзе там жа быў адкрыты завод па зборцы беларускай дарожна-будаўнічай тэхнікі, пабудаваны пры ўдзеле беларускіх спецыялістаў.
Махамед Рэза Пехлеві
1960-я і 1970-я гады
У 1960-х і 1970-х гадах у знешняй палітыцы Ірана адбыліся істотныя змены і з’явіліся прынцыпова новыя яе кірункі. Па-першае, шах рэзка пашырыў маштабы эканамічнага супрацоўніцтва з сацыялістычнымі краінамі. Гэта было абумоўлена нежаданнем Захаду садзейнічаць будаўніцтву базавых галін прамысловасці Ірана; схаднейшымі ўмовамі знешнеэканамічнага супрацоўніцтва з СЭУ; імкненнем Тэгерана да выгоднага балансавання паміж дзвюма супрацьстаялымі сістэмамі, што дазваляла праводзіць больш самастойную знешнюю палітыку; спробай забяспечыць Ірану тылы на яго паўночных межах на выпадак узнікнення канфлікту ў раёне Персідскага заліва; надзеямі нейтралізаваць уплыў Багдада на фарміраванне савецкай палітыкі на Сярэднім Усходзе. Асноўным аб’ектам савецка-іранскага супрацоўніцтва стаў Ісфаханскі металургічны камбінат. Важнае значэнне для абедзвюх краін мела «ўгода стагоддзя» пра пастаўку па Трансіранскім газаправодзе іранскага газу ў Закаўказзе і аналагічнай колькасці сібірскага газу ў Заходнюю Еўропу па ірана-еўрапейскіх кантрактах, што адкрыла Тэгерану «акно ў Еўропу». Паралельна савецка-іранскаму супрацоўніцтву развіваліся сувязі Ірана з краінамі Усходняй Еўропы, асабліва з Румыніяй, якая мела занадта вялікія для яе магутнасці па вытворчасці нафтаздабываючага абсталявання.
Беларуска-венесуэльскія адносіны
Адлюстраванне ў культуры
Беларуска-венесуэльскія адносіны знайшлі адлюстраванне ў культуры: так сяброўскім эканамічным стасункам дзвюх дзяржаў прысвечана песня «Венесуэла» гурта Разбітае сэрца пацана.
Махамед Рэза Пехлеві
1960-я і 1970-я гады
Па-другое, Тэгеран прыняў актыўны ўдзел у стварэнні АПЕК і барацьбе нафтаздабываючых краін за ўсталяванне раўнапраўных адносін з прамыслова развітымі краінамі Захаду і перш за ўсё, за павышэнне коштаў на нафту і павелічэнне адлічэнняў за права яе здабычы. У 1973 годзе ўся маёмасць МНК была перададзена Іранскай нацыянальнай нафтавай кампаніі (ІННК) з гарантыяй паставак нафты ў распараджэнне МНК на працягу 20 гадоў і адлічэння апошняй на карысць Тэгерана 60 % сумы прыбыткаў. У выніку павышэння коштаў на нафту і адлічэнняў ад МНК на карысць ІННК нафтавыя даходы Ірана выраслі з 2,4 млрд дол. у 1972 годзе да 20 млрд у 1974 годзе.
Па-трэцяе, у знешняй палітыцы шаха з’яўляюцца не толькі праімперыялістычныя, але і імперыялістычныя рысы, падмацаваныя імклівым ростам ваеннага патэнцыялу Ірана (ваенныя расходы за 1970-я гады выраслі ў 20 разоў), планамі ўсталявання кантролю Ірана над «газавай бочкай» планеты — Персідскім залівам, што паставіла б сусветную капіталістычную эканоміку ў пэўную залежнасць ад Тэгерана. Стварыўшы наймацнейшы ў свеце флот на паветранай падушцы, самую дасканалую ў трэцім свеце ракетную сістэму ППА, пераўзыходзячы па ВПС і верталётнаму парку ўсіх членаў НАТА, акрамя ЗША, Іран дамагаўся поўнага кантролю над найважнейшай транспартнай нафтавай артэрыяй свету — Армузскім пралівам. Дамагаючыся прысутнасці на іншым беразе Праліва, Шах умяшаўся ва ўнутраны канфлікт у Амане і паслаў свае войскі супраць партызанскага руху ў гэтым султанаце. З астатнімі арабскімі дзяржавамі ў Тэгерана склаліся напружаныя адносіны. Шах прыкладаў вялікія высілкі да падтрымання дружалюбных адносін з Пакістанам і Афганістанам, паколькі асцерагаўся сепаратызму белуджаў.
1 снежня 1971 года, пасля вываду англійскіх войскаў з Персідскага заліва і ўтварэння Аб’яднаных Арабскіх Эміратаў іранскія войскі занялі тры астравы ў Армузскім праліве: Абу-Муса, Тамбэ Базорг і Тамбэ Кучэк пад маркай, што гэтыя астравы былі да прыходу англічан іранскай тэрыторыяй (англа-іранскія перамовы і пратэсты некаторых арабскіх краін з гэтай нагоды працягваліся да кастрычніка 1972 года).
Шах падтрымліваў манархіі Персідскага заліва. Падчас грамадзянскай вайны ў Емене (1962—1970) Іран аказваў падтрымку манархістам. Падобная палітыка праводзілася ў Амане, куды ў 1973 годзе быў адпраўлены экспедыцыйны корпус, які адыграў важную ролю ў прыгнечанні там антыманархічнага партызанскага руху ў правінцыі Дафар.
Шах падтрымліваў дружалюбныя адносіны з Савецкім Саюзам. Махамед Рэза тройчы наведваў СССР у 1956, 1965 і 1972 гадах.
У 1963, 1966 і 1972 гадах паміж СССР і Іранам былі заключаны пагадненні аб супрацоўніцтве ў эканамічнай і тэхнічнай сферы, будаўніцтве розных прамысловых аб’ектаў і да т.п.
Унутраная палітыка шаха і серыя радыкальных рэформ
У 1963 годзе шах распачаў буйную праграму радыкальных эканамічных і сацыяльных рэформ, якая атрымала назву «Белая рэвалюцыя». Першапачаткова праграма складалася з 6 пунктаў, пасля да іх было дададзена яшчэ 13. Праграма складалася з зямельнай рэформы, падчас якой урад, выкарыстоўваючы даходы ад экспарту нафты, выкупляў зямельныя ўчасткі ў памешчыкаў і прадаваў іх сялянам, якія апрацоўвалі іх, па кошце на 30 % ніжэйшым за рыначны ў растэрміноўку. Да 1970 года зямлю атрымалі 1,2 млн сялянскіх сем’яў (каля паловы ўсіх іранскіх сялян). Былі нацыяналізаваны лясы і пашы. Разгарнулася індустрыялізацыя, пры садзейнічанні дзяржавы будаваліся сучасныя металургічныя, машынабудаўнічыя, нафтахімічныя, аўтамабілебудаўнічыя, суднабудаўнічыя і самалётабудаўнічыя прадпрыемствы. У той жа час частка дзяржаўных прадпрыемстваў была прыватызавана з распаўсюджваннем праграм удзелу рабочых у прыбыткі.
Радыкальныя рэформы выклікалі апазіцыю шырокіх народных мас і мусульманскага шыіцкага духавенства. Сам шах спрабаваў парваць з многімі ісламскімі традыцыямі, нават увёў ненадоўга летазлічэнне не ад хіджры, а ад пачатку дынастыі Ахеменідаў (1976 год быў абвешчаны ім замест 1355 года хіджры 2535 годам шахіншахскай улады); неўзабаве ён быў вымушаны адмяніць гэта непапулярнае новаўвядзенне. У 1973 годзе ў Іране быў усталяваны аўтарытарны аднапартыйны рэжым, усім грамадзянам было загадана належаць да кіруючай партыі, а ўсе іншыя грамадскія аб’яднанні забаронены.
Выгнанне і смерць шаха
Ісламская рэвалюцыя 1979 года ў Іране зрынула шаха, і ён пакінуў краіну. На хвалі рэакцыі супраць рэформ апошніх шахаў да ўлады прыйшлі ісламскія фундаменталісты на чале з аяталай Хамейні. Першапачаткова Махамед Рэза накіраваўся ў Егіпет, затым жыў у выгнанні ў Марока, на Багамах і ў Мексіцы. Ісламскія ўлады Ірана патрабавалі яго выдачы, тым часам стан здароўя былога манарха пагоршыўся. У яго была выяўлена няходжкінская лімфома. Прыбыццё Махамеда Рэзы на лячэнне ў ЗША выклікала ў лістападзе 1979 года захоп мусульманскімі экстрэмістамі амерыканскага пасольства ў Іране і востры міжнародны крызіс. Зрынуты шах пакінуў ЗША і перабраўся ў Панаму, а затым ізноў у Егіпет, дзе яму была аказана тэрміновая медыцынская дапамога, у тым ліку спленэктамія, выкананая доктарам Майклам Дэбейкі, але ўсё ж памёр ад ускладненняў макраглабулінеміі Вальдэнстрэма (тып няходжкінскай лімфомы) 27 ліпеня 1980 года, ва ўзросце 60 гадоў. Прэзідэнт Егіпта Анвар Садат абвясціў нацыянальную жалобу і распарадзіўся правесці дзяржаўныя пахаванні. У жалобным шэсці праз Каір побач з сям’ёй Пехлеві прынялі ўдзел Анвараў Садат, Рычард Ніксан і Канстанцін II, кароль Грэцыі. Пахаваны апошні шахіншах Ірана ў каірскай мячэці ар-Рыфаі побач са шваграм — перадапошнім каралём Егіпта і Судана Фарукам I. Цікава, што знаходзячыся ў выгнанні, Махамед Рэза спадзяваўся атрымаць прытулак у Англіі. Англійская каралева лічыла, што Брытанія не павінна адмаўляць яму ў гэтым, улічваючы яго шматгадовую падтрымку брытанскіх інтарэсаў на Блізкім Усходзе. Прэм’ер-міністр Маргарэт Тэтчэр спагадліва адклікалася пра шаха, які, паводле яе меркавання, быў «надзейным і карысным сябрам Вялікабрытаніі». Аднак калегіяй Форын Офіс было вырашана, што дазволіць яму пасяліцца ў Англіі было б палітычна няправільна, таму што гэта акажа негатыўны ўплыў на брытанскія адносіны з новай ісламскай рэспублікай. На былога брытанскага пасла ў Іране Дэніса Райта была ўскладзена асаблівая місія — сустрэцца інкогніта на адным з Багамскіх астравоў з шахам і пераканаць яго прыняць рашэнне брытанскага ўрада (урад Тэтчэр не жадаў апынуцца ў сітуацыі, калі шаху прыйшлося б адмаўляць ва ўездзе на мяжы), — з чым Дэніс Райт паспяхова справіўся. Нішто не магло развеяць горкае расчараванне шаха ў сувязі з гэтым.
Сям’я
Быў жанаты тройчы. Яго першай жонкай была егіпецкая прынцэса Фаўзія, дачка караля Егіпта Фуада I. Другая жонка Махамеда Рэзы, Сарая Ісфандзіяры-Бахціяры (напалову нямецкага паходжання), была адной з самых вядомых жанчын свайго часу. З першымі дзвюма жонкамі шах развёўся, таму што не меў ад іх сыноў. У шаха і яго першай жонкі Фаўзіі была дачка Шахназ.
Трэцяя жонка шаха, Фарах Дыба, азербайджанка з Тэбрыза, якая нарадзіла яму дваіх сыноў і дзвюх дочак, была каранавана як шахбану (імператрыца) Ірана ў 1967 годзе. Яго старэйшы сын Рэза Кір Пехлеві, названы ў гонар цара Кіра Персідскага, пасля смерці бацькі з’яўляецца главой дому Пехлеві і спадчыннікам неіснуючага іранскага шахскага трона. Малодшы сын Алі Рэза Пехлеві скончыў жыццё самагубствам 4 студзеня 2011 года выстралам са стрэльбы ў сваім доме ў Бостане.
Малінаўка (Веткаўскі раён)
Малі́наўка (, Малиновка) — былы пасёлак у Веткаўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Свяцілавіцкага сельсавета.
Ліквідаваны ў 2017 годзе.
Антсла (станцыя)
Антсла (Antsla) — станцыя Эстонскай чыгункі ў павеце Вырумаа. Знаходзіцца ў горадзе Антсла на лініі Рыга — Пскоў.
Пасажырскія цягнікі на станцыі спыняліся да 2001 года, зараз на лініі ў асноўным працуюць грузавыя цягнікі.
Барыс Васільевіч Спаскі
Барыс Васільевіч Спаскі (, Ленінград, РСФСР, СССР) — савецкі і французскі шахматыст. 10-ы чэмпіён свету па шахматах (1969-1972), міжнародны гросмайстар (1955), заслужаны майстар спорту СССР (1965), двухразовы чэмпіён СССР (1961, 1973), чэмпіён свету сярод юнакоў (1955).
Хара (род водарасцей)
Хара (Chara) — род шматклетачных водарасцей сямества харавых.
Апісанне
Адна- або двухгадовыя расліны. Талом кустваты, членіста-кальчаковы, падзелены на вузлы і міжвузеллі, з карой, радзей без яе, вышынёй ад 20 см да 1 м і больш, з коранепадобнымі рызоідамі, у многіх відаў моцна інкрустваны вапнай. Вузлы складзены з папярочнага слоя клетак. Міжвузеллі — з адной выцягнутай клеткі даўжынёй 5—10 см і больш. Бакавыя парасткі («лісце») па 3—7 у кальчаку, 2—7-членікавыя, з прылісткамі, адыходзяць ад вузлоў і будовай паўтараюць сцябло.
Размнажэнне вегетатыўнае — «укараненнем» бакавых галін талому і клубеньчыкамі, якія ўтвараюцца на рызоідах і паглыбленых у грунт частках сцябла. Полавы працэс — аагамія. Антэрыдыі і аагоніі развіваюцца на лісцевых вузлах (у двухполых відаў часцей парамі, у разнаполых і некаторых двухполых — адзіночна).
Віды
Вядома каля 120 відаў, пашыраных у чыстых прэсных і саланаватых вадаёмах рознага тыпу па ўсім зямным шары, акрамя Антарктыды. На Беларусі (у азёрах) адзначаны, , , , , , , , , і.
Фанцік (абгортка)
Фанцік (ад слова «фант») — народная назва абгорткі, якая служыць для закручванню цукерак і іншай кандытарскай прадукцыі (карамель, ірыска, жавальная гумка). Матэрыялам служыць папера, палімер (звычайна фальгіраваны), фольга. Акрамя асноўнага прызначэння ў якасці ўпакоўкі, з’яўляецца таксама аб’ектам калекцыянавання і для гульні ў «фанцікі», якая была папулярная сярод дзяцей у дарэвалюцыйны і савецкі час.
Слабада (паселішча)
Слабада́, во́ля або ву́лька — тып паселішча, характэрны для феадалізму.
Першапачаткова ў перыяд феадалізму паселішчы гэтага тыпу атрымлівалі часовае вызваленне ад выплаты падаткаў на карысць уладальнікаў, пасля свайго заснавання. Мэтай было пашырэнне ворыўных зямель.
Розныя формы так званых вольных паселішчаў, слабод, з'яўляюцца ва Усходняй Еўропе ў XIV—XVI ст. Слабоды ўзнікалі, да прыкладу, у паўднёвых рэгіёнах і вядомыя як казацкія паселішчы. Уся тэрыторыя ад ніжняга цячэння Дняпра да Дона зрабілася казацкім рэгіёнам — Слабажаншчынай.
Слабоды ў Беларусі — іншага паходжання. Адной з прычын іх узнікнення было імкненне феадалаў стымуляваць засваенне малапрыдатных для земляробства зямель: балоцістых, парослых кустоўем, пашкоджаных прыроднай эрозіяй. Другая, асноўная прычына, — заняпад цэлых рэгіёнаў у выніку войнаў і эпідэмій. Так, у другой палове XVII ст. колькасць «дымоў» у беларускім Падняпроўі скарацілася больш, чым на трэць, а колькасць насельніцтва ў некаторых усходніх староствах — на палавіну. У гэтых умовах адміністрацыя Рэчы Паспалітай выдавала прывілеі, паводле якіх пасяленцы на апусцелых землях вызваляліся (рабіліся свабоднымі) ад падаткаў на тэрмін 20 гадоў. Гэта дало штуршок узнікненню слабод, воль і вулек (гл. напрыклад Бракава Слабада, Святая Воля, Дабраволле, Вулька).
Апроч сельскіх слабод, ужо з XII ст. вядомыя і гарадскія слабоды — рамеснікаў, служылага люду і г.д. Як у іншых славянскіх краінах, на тэрыторыі сучаснай Беларусі ў XII—XIII ст. слабодамі часам называлі і запрыгоненыя паселішчы, што былі яшчэ не абкладзеныя падаткамі.
Пазней слабодамі сталі называць паселішчы гарадскога тыпу, або мястэчкі, дзе пражывалі галоўным чынам мяшчане і рамеснікі, якія пакінулі абшчыну і былі звязаны з сельскай гаспадаркай толькі часткова.
Дзьёрдзь I Ракацы
Біяграфія
Пасля смерці Габара Бетлена (1629) у 1630 годзе Георгій I Ракацы быў прызначаны князем Трансільваніі. У адказ на недружалюбнасць Габсбургаў ён прадпрымаў невялікія і несістэматычныя ваенныя вылазкі ў Венгрыю. Але ў 1643 годзе, заключыўшы саюз са Швецыяй і Францыяй супраць Аўстрыі, Ракацы скарыў амаль усю Венгрыю і стаяў ля варот Прэсбурга, аднак паддаўся ціску Стамбула і пагадзіўся на перамір'е.
Ракацы падтрымала насельніцтва (асабліва сялянства, якое паднялася на барацьбу за нацыянальнае вызваленне) на поўначы Венгерскага каралеўства. Лінцкі мір, які быў заключаны ў 1645 годзе з імператарам Свяшчэннай Рымскай імперыі і венгерскім каралём Фердынандам III Габсбургам, гарантаваў у Венгрыі свабоду веравызнання і вяртанне пратэстантам усіх аднятых у іх цэркваў. Сам Ракацы атрымаў у пажыццёвае валоданне сем венгерскіх камітатаў і іншыя вялікія зямельныя ўладанні. Таксама ён атрымаў для сябе і сваіх нашчадкаў тытул імперскага князя.
У Трансільваніі Дзьёрдзь Ракацы заахвочваў развіццё горнай справы, рамёстваў, гандлю. Усталяваў дружалюбныя сувязі з Багданам Хмяльніцкім. Спадчыннікам на прастоле Трансільваніі стаў яго сын, Дзьёрдзь II Ракацы, абраны князем у 1648 годзе.
Максім Юр’евіч Недасекаў
Максі́м Ю́р’евіч Недасе́каў (нар., Віцебск) — беларускі лёгкаатлет, які спецыялізуецца ў скачках у вышыню. Майстар спорту Рэспублікі Беларусь міжнароднага класа.
Біяграфія
Бацькі Максіма Недасекава — спартсмены, майстры спорту: бацька — у бегу з бар’ерамі, маці — у скачках у даўжыню. У дзяцінстве займаўся плаваннем, потым боксам, але неўзабаве перайшоў у лёгкую атлетыку, дзе выступаў у бар’ерах, скачках у даўжыню і вышыню.
Першы трэнер — Сяргей Сяргеевіч Кахненка. У час вучобы ў Рэспубліканскім дзяржаўным вучылішчы алімпійскага рэзерву трэніраваўся пад кіраўніцтвам Юрыя Вікенцьевіча Маісіевіча. Пасля трэніраваўся ў Таццяны Фёдараўны Нарэйка і Уладзіміра Мікалаевіча Полагава.
Навучаецца ў Беларускім дзяржаўным універсітэце фізічнай культуры і спорту. З ліпеня 2016 года з’яўляецца спартсменам-выхаванцам аддзялення лёгкай атлетыкі Віцебскага абласнога комплекснага цэнтра алімпійскага рэзерва. Спартсмен-інструктар Спартыўнага камітэта Узброеных сіл Рэспублікі Беларусь. Член нацыянальнай зборнай Рэспублікі Беларусь па лёгкай атлетыцы.
Спартыўная кар’ера
Пераможца першынства Беларусі 2016 года ў скачках у вышыню з вынікам 2,20 м. На чэмпіянаце свету 2016 года заняў 8 месца ў скачках у вышыню з вынікам 2,18 м.
У 2017 годзе выйграў кантынентальны юніёрскі чэмпіянат па лёгкай атлетыцы з вынікам 2,33 м, пабіўшы рэкорд юніёрскіх чэмпіянатаў, які трымаўся 40 гадоў.
На чэмпіянаце Еўропы 2018 года выйграў срэбраны медаль з паказчыкам 2,33 м. Неўзабаве стаў бронзавым прызёрам Кантынентальнага кубка IAAF 2018 у Остраве з вынікам 2,27 м. У тым жа годзе на чэмпіянаце свету ў памяшканні сярод дарослых у Бірмінгеме і на этапе Брыльянтавай лігі ў Лазане заняў 6-я месцы.
Пераможца чэмпіяната Еўропы сярод моладзі 2019 года ў Еўле з вынікам 2,29 м. Атрымаў перамогу ў легкаатлетычным матчы Еўропа—ЗША (2019) з паказчыкам 2,35 м, што стала лепшым вынікам сусветнага сезона. Пры гэтым на чэмпіянаце свету 2019 года ў Досе паказаў вынік 2,33 м і заняў чацвёртае месца.
На чэмпіянаце Еўропы па лёгкай атлетыцы ў памяшканні 2021 года выйграў золата, усталяваўшы нацыянальны рэкорд з паказчыкам 2,37 м.
На XXXII летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года ў Токіа заваяваў бронзавы медаль, паўтарыўшы свой нацыянальны рэкорд.
Палітычныя погляды
У красавіку 2023 года прэзідэнт Украіны Уладзімір Зяленскі ўвёў санкцыі супраць Недасекава.
Асабістае жыццё
У 2021 годзе ажаніўся з лёгкаатлеткай, пераможцам і прызёрам рэспубліканскіх юніёрскіх чэмпіянатаў Дар’яй Батогавай.
Узнагароды і званні
Узнагароджаны ордэнам Пашаны (2022), Ганаровай граматай Міністэрства спорту і турызму Рэспублікі Беларусь (2019). Удастоены ганаровага звання Віцебскага аблвыканкама «Чалавек года Віцебшчыны-2018».
IC 1319
IC 1319 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральна галактыка) у сузор’і Казярог.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Анастасія Мікалаеўна Нядзельская
Анастасія Мікалаеўна Нядзельская (нар. ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў скачках з шастом. Майстар спорту Беларусі.
Дасягненні
Пераможца Алімпійскіх дзён моладзі Беларусі 2016 года ў скачках з шастом з вынікам 3.70.
Пераможца Кубка Беларусі 2016 года ў скачках з шастом з вынікам 3.80.
Жаўтапузік
Жаўтапу́зік, глушэц (Pseudopus apodus) — яшчарка сямейства Вераценніцавыя.
Мяшчэнцы
Мяшчэ́нцы (, Мещенцы) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Беліцкага сельсавета.
Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь
Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь (Белстат) — рэспубліканскі орган дзяржаўнага кіравання ў галіне дзяржаўнай статыстыкі, праводзіць дзяржаўную палітыку ў галіне дзяржаўнай статыстыкі, ажыццяўляе рэгуляванне і кіраванне, а таксама каардынацыю дзейнасці іншых дзяржаўных органаў, іншых арганізацый у гэтай галіне.
Жаўтапузік
Даўжыня да 1,5 м, маса да 550 г. Верхняя частка цела бурая, брудна-бурая з аліўкавым або чырванавата-бурым адценнем, ніжняя — жоўта-бурая або мяснога колеру. Цела змеепадобнае, без ног (у самцоў захаваліся рудыменты задніх ног). Пад луской залягаюць касцявыя пласцінкі (астэадэрмы). Па баках цела глыбокая маршчына скуры, высланая дробнай луской.
Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь
Белстат падпарадкоўваецца непасрэдна Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь.
З 29 снежня 2014 года пасаду старшыні камітэта займае Іна Мядзведзева.
Гісторыя
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР ад 12 жніўня 1987 № 1652-1 Цэнтральнае статыстычнае ўпраўленне БССР пераўтворана ў саюзна-рэспубліканскі Дзяржаўны камітэт Беларускай ССР па статыстыцы. Пастановай Вярхоўнага Савета БССР ад 18 ліпеня 1990 г. Дзяржаўны камітэт БССР па статыстыцы перайменаваны ў Дзяржаўны камітэт БССР па статыстыцы і аналізе, у 1991 — у Дзяржаўны камітэт Рэспублікі Беларусь па статыстыцы і аналізе.
Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 23 верасня 1994 года Дзяржаўны камітэт Рэспублікі Беларусь па статыстыцы і аналізе пераўтвораны ў Міністэрства статыстыкі і аналізу Рэспублікі Беларусь.
Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 26 жніўня 2008 г. № 445 Міністэрства статыстыкі і аналізу Рэспублікі Беларусь пераўтворана ў Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь. Дадзенае пераўтварэнне выклікана неабходнасцю захавання аднаго з асноўных прынцыпаў афіцыйнай статыстыкі, замацаванага ў Законе Рэспублікі Беларусь «Аб дзяржаўнай статыстыцы» — прынцыпу незалежнасці пры ажыццяўленні дзяржаўнай статыстычнай дзейнасці.
За 2017 год Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь склаў звыш 2 000 000 справаздач. На кастрычнік 2018 года Нацстаткам Беларусі налічваў звыш 1500 супрацоўнікаў, з іх 93% складалі жанчыны.
Структура
Сістэму Белстата складаюць:
Задачы
Асноўнымі задачамі Белстата з’яўляюцца:
Паўнамоцтвы
Згодна з уставам ведамства мае паўнамоцтвы на:
Жаўтапузік
Пашыраны ў Паўднёва-Заходняй Еўропе, Сярэдняй і Паўднёва-Заходняй Азіі. Жыве пераважна ў сухіх месцах, з густой расліннасцю. Кормяцца беспазваночнымі (пераважна насякомымі і малюскамі), дробнымі пазваночнымі.
Адкладваюць 8—10 яец.
Апанасёнкі
Апанасёнкі (, Апанасёнки) — хутар у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Перабродскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Мёры Дзісенскага павета, а з 1926 года ў Браслаўскім павеце Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Мяшчэнцы
Гісторыя
Згадваецца ў 1666 годзе ў складзе вёсак, выдзеленых вялікім гетманам літоўскім Паўлам-Янам Сапегам з маёнтку Беліца Беліцкаму дамініканскаму кляштару.
Ордэн Дружбы народаў (СССР)
О́рдэн Дру́жбы наро́даў — адна з дзяржаўных узнагарод СССР. Заснаваны 17 снежня 1972 года указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР у азнаменаванне 50-годдзя ўтварэння СССР. Статут ордэна быў часткова зменены указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 18 ліпеня 1980 года. Аўтар эскіза ордэна — мастак Аляксандр Барысавіч Жук. Спыніў сваё існаванне ў 1991 годзе.
Статут ордэна
Статут ордэна Дружбы народаў, у адпаведнасці з указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 17 снежня 1972 года, выглядаў наступным чынам: 1. У азнаменаванне 50-годдзя ўтварэння Саюза Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік заснаваны ордэн Дружбы народаў для ўзнагароджання за вялікія заслугі ва ўмацаванні дружбы і братэрскага супрацоўніцтва сацыялістычных нацый і народнасцяў, за значны ўклад у эканамічнае, сацыяльна-палітычнае і культурнае развіццё Саюза ССР і саюзных рэспублік. 2. Ордэнам Дружбы народаў узнагароджваюцца: — грамадзяне СССР; — прадпрыемствы, установы, арганізацыі, вайсковыя часці і злучэнні, саюзныя і аўтаномныя рэспублікі, краі, вобласці, аўтаномныя вобласці, аўтаномныя акругі, горада. Ордэнам Дружбы народаў могуць быць узнагароджаны і асобы, якія не з'яўляюцца грамадзянамі СССР. 3. Узнагароджанне ордэнам Дружбы народаў вырабляецца: — за вялікі ўклад ва ўмацаванне дружбы і братэрскага супрацоўніцтва сацыялістычных нацый і народнасцей; — за вялікія працоўныя дасягненні ў галіне развіцця народнай гаспадаркі Саюза ССР і саюзных рэспублік; — за заслугі ў нацыянальна-дзяржаўным будаўніцтве СССР; — за асабліва плённую дзейнасць у развіцці навукі, збліжэнні і ўзаемаўзбагачэнні культур сацыялістычных нацый і народнасцяў, актыўны ўдзел у выхаванні савецкіх людзей у духу пралетарскага інтэрнацыяналізму, адданасці і вернасці Савецкай Радзіме; — за адмысловыя заслугі ва ўмацаванні абароннай моцы СССР; — за вялікія заслугі ў развіцці брацкай дружбы і супрацоўніцтва паміж народамі сацыялістычных краін, умацаванні міру, дружалюбных адносін паміж народамі. 4. Ордэн Дружбы народаў носіцца на левым баку грудзей і размяшчаецца пасля ордэна Працоўнага Чырвонага Сцяга.
Апісанне ордэна
Ніжэй прыведзена апісанне ордэна ў адпаведнасці з указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 17 снежня 1972 года. Ордэн Дружбы народаў вырабляецца з срэбра і ўяўляе сабой злёгку выпуклую пазалочаную, пакрытую цёмна-чырвонай эмаллю пяціканцовую зорку, апраўленай серабрыстымі пірамідальнымі гранямі i пяццю пучкамі разбежных залацістых прамянёў.
У цэнтры зоркі змешчаны накладны пазалочаны Дзяржаўны герб СССР, асобныя дэталі якога пакрытыя каляровай эмаллю. Герб абрамлены накладным абадком з выявай поціскаў рукі, у ніжняй частцы абадка знаходзіцца пазалочаная накладная, пакрытая цёмна-чырвонай эмаллю стужка з надпісам «СССР».