cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пэршатравэнск (Жытомірская вобласць)
Пэршатравэнск (Першотра́венськ) — пасёлак гарадскога тыпу ў Бараніўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Далмабахчэ
Далмабахчэ́ (Dolmabahçe у перакладзе з турэцкага азначае насыпны сад) — палац асманскіх султанаў на еўрапейскім баку Басфора ў Стамбуле на мяжы раёнаў Бешыкташ і Кабаташ.
Будаваўся ў 1842-53 гг. для Абдул-Меджыда I, якога больш не задавольваў сярэднявечны палацавы комплекс Тапкапы і ён жадаў мець палац у стылі барока, здольны пасупернічаць у вытанчанасці з еўрапейскімі рэзідэнцыямі XVIII стагоддзя. У якасці архітэктараў выступалі армяне з сямейства Бальянаў. На ўпрыгожванне Крыштальнай лесвіцы і іншых інтэр’ераў было выкарыстана 14 тон золата, а агульны кошт будаўніцтва перавысіў пяць мільёнаў залатых фунтаў. Сярод асноўных славутасцей — падораная каралевай Вікторыяй жырандоля з багемскага шкла, вагай амаль у пяць тон, і збор карцін Айвазоўскага, якія мастак выканаў па замове султана.
За некалькі дзесяцігоддзяў палацавы комплекс, першапачаткова сціплы па памерах, разросся да таго, што заняў 45 тыс. кв. метраў. У 1889 годзе Абдул-Хамід II перанёс сваю рэзідэнцыю ў новы палац Йылдыз, аднак яго пераемнікі вярнуліся ў Далмабахчэ. Пасля падзення манархіі ў палацы пасяліўся Атацюрк; тут ён і памёр 10 лістапада 1938 года. Палац заставаўся музеем аж да верасня 2007 года, калі турэцкі парламент ізноў вярнуў яму палітычную функцыю, зрабіўшы Далмабахчэ афіцыйнай рэзідэнцыяй прэм’ер-міністра ў Стамбуле.
Амбросавічы (Глыбоцкі раён)
Амбро́савічы (, Амбросовичи) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Падсвільскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Глыбокае, з 1929 года ў складзе гміны Галубічы Дзісенскага павета (Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 1965 года вёска ўваходзіла ў склад Галубіцкага сельсавета.
Кам’яны Брыд
Кам’яны Брыд (Кам'яний Брід) — пасёлак гарадскога тыпу ў Бараніўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Sophora prazeri
Sophora prazeri — від хмызнякоў сямейства, падсямейства.
Батанічнае апісанне
Расліна дасягае ад 1 да 3 метраў у вышыню. Мае карычневыя галіны з чырвона-карычневымі лямцавымі лісточкамі даўжынёй 7-11 і шырынёй 3-4 см. Вяночак белага або бледна-жоўтага колеру.
Арэал
Расліна сустракаецца ў горных лясах, далінах, вільготных схілах у Гуансі, Гуйчжоу, Юньнані (М'янма) на вышынях ніжэй 2000 метраў.
Рэйспа
Рэ́йспа — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Друйка, за 13 км у напрамку на паўднёвы захад ад горада Браслаў, прыкладна за 1,2 км на паўночны захад ад вёскі Даўблі.
Плошча паверхні возера 0,18 км². Даўжыня 0,5 км, найбольшая шырыня 0,4 км, даўжыня берагавой лініі 1,62 км. Плошча вадазбору 7,25 км².
Катлавіна возера рэшткавага тыпу, амаль круглай формы і размешчана сярод забалочанага масіву. Схілы катлавіны невыразныя. Берагі сплавінныя і забалочаныя. Вакол возера шырокая забалочаная пойма. Цалкам зарастае. На карце Браслаўскага раёна на месцы возера пазначаны балотны масіў. У паўночнай частцы праз сетку меліярацыйных каналаў возера Рэйспа злучаецца з возерам У́ся.
Радулын
Радулын (Раду́лин) — вёска ў Бараніўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Дэкамунізацыя ва Украіне
Дэкамунізацыя ва Украіне  — працэс дэкамунізацыі, які пачаўся ў часы распаду СССР, стыхійна актывізаваўся падчас «Ленінападу» у перыяд Рэвалюцыі годнасці і ўзаконены прынятым 9 красавіка 2015 года Вярхоўнай Радай Украіны пакетам законаў. 15 мая 2015 законы падпісаў Прэзідэнт Украіны Пётр Парашэнка. Пры гэтым ён адзначыў, што ў бліжэйшы час у Вярхоўную Раду будзе пададзены праект закона, накіраваны на ўдасканаленне нормы аб адказнасці за парушэнне Закона аб статусе змагароў за незалежнасць Украіны ў ХХ стагоддзі. Законы былі апублікаваныя 20 мая 2015 года і набылі моц з 21 мая.
Пачатак дэкамунізацыі
Працэс дэкамунізацыі ў грамадскім жыцці Украіны пачаўся з дэкамунізацыі адукацыі і выхавання. З навучальных праграм навучальных устаноў былі выведзеныя дысцыпліны, прысвечаныя вывучэнню асноў камуністычнай ідэалогіі, гісторыі КПСС і г.д. На прадпрыемствах і ў вайсковых часцях былі ліквідаваныя так званыя «Ленінскія пакоі», прыбраны бюсты Леніна і іншых камуністычных партыйных дзеячаў.
Адным з першых помнікаў камуністычнаму рэжыму, знесеных ва Украіне, быў манумент Вялікай Кастрычніцкай сацыялістычнай рэвалюцыі ў Кіеве. Знос адбыўся ў адпаведнасці з рашэннем Кіеўскай рады ў верасні 1991 года.
Падчас Рэвалюцыі годнасці 8 снежня 2013 года ў Кіеве быў скінуты помнік Уладзіміру Леніну. Гэта выклікала ланцуговую рэакцыю — пачаўся «Ленінапад», падчас якога масава знішчаліся помнікі савецкім дзяржаўным дзеячам і савецкая сімволіка. За першы год помнікі Леніну былі дэмантаваны ва ўсіх падкантрольных Украіны абласных цэнтрах, акрамя Запарожжа.
«Дэкамунізацыйны пакет законаў»
Чатыры дэкамунізацыйныя законы былі ўхвалены на пасяджэнні Кабінета Міністраў Украіны 31 сакавіка 2015 года :
9 красавіка Вярхоўная Рада Украіны прыняла рашэнне ўзяць усе 4 законы за аснову і цалкам. Прэзентаваў законы старшыня Украінскага інстытута нацыянальнай памяці, гісторык Уладзімір Вятровіч.
Старшыня Вярхоўнай Рады Уладзімір Гройсман, які асабіста не падтрымаў ні адзін з гэтых чатырох законаў , падпісаў іх толькі праз 20 дзён пасля прыняцця — 30 красавік 2014 г. 15 мая 2015 законы падпісаў прэзідэнт Пётр Парашэнка. Дэкамунізацыйныя законы былі апублікавана 20 мая ў газеце Вярхоўнай Рады «Голас Украіны», і, адпаведна, набылі моц з 21 мая 2015.
Перайменаванне адміністрацыйных адзінак
Дзеянне закона прывядзе да перайменавання вялікай колькасці населеных пунктаў і вуліц ва Украіне. У прыватнасці, 2 абласныя цэнтры  — Днепрапятроўск і Кіраваград прыйдзецца перайменаваць. У Днепрапятроўску, які названы ў гонар аднаго з арганізатараў галадамора ва Украіне Рыгора Пятроўскага, ужо пачалося абмеркаванне новай назвы. З перайменаваннем гэтых абласцей могуць быць складанасці, паколькі для гэтага трэба змяніць канстытуцыю, дзе гэтыя вобласці прапісаны.
Украінскі інстытут нацыянальнай памяці пасля набыцця законамі моцы запрасіў да супрацоўніцтва валанцёраў-краязнаўцаў для падрыхтоўчай работы па рэалізацыі закона № 317-VIII. Звязана гэта з тым, што інстытут пачаў фармаваць інфармацыйную базу найменняў тапанімікі населеных пунктаў, якія змяшчаюць сімволіку камуністычнага рэжыму, іх гістарычных назваў і прапаноў па перайменаванні.
Крытэрыі перайменавання
Згодна з законам Украіны «Аб асуджэнні камуністычнага і нацыянал-сацыялістычнага (нацысцкага) таталітарных рэжымаў ва Украіне і забароне прапаганды іх сімволікі», які быў прыняты Вярхоўнай Радай Украіны 9 красавіка 2015 года, змянення назвы патрабуюць тапонімы (геаграфічныя назвы і назвы вуліц і прадпрыемстваў населеных пунктаў Украіны), якія маюць камуністычнае паходжанне.
Тым жа законам вызначаны тэрмін «камуністычная партыя» (артыкул 1, частка 1, пункт 1), «прапаганда камуністычнага і нацыянал-сацыялістычнага (нацысцкага) таталітарных рэжымаў» (арт.1, ч.1, п.2), «савецкія органы дзяржаўнай бяспекі» (арт.1, ч.1, п.3), «сімволіка камуністычнага таталітарнага рэжыму» (арт.1, ч.1, п.4), да апошняй адносяцца выявы, гімны, помнікі, лозунгі, цытаты і г.д., «сімволіка нацыянал-сацыялістычнага (нацысцкага) таталітарнага рэжыму» (арт.1, ч.1, п.5).
Прававое патрабаванне перайменавання тапонімаў з камуністычным паходжаннем змешчана ў арт.7, ч.6 таго ж закона.
Гарады
<!--
Комуністичні назви населених пунктів України
Перелік згідно з версією Українського інституту національної пам’яті.
Донецька область
В області нараховуються 11 міст (у тому числі 8 — обласного значення), 17 смт, 110 сільських населених пунктів, 6 районів області та 15 районів у містах, які потребують перейменуванню:
Рэакцыя ва Украіне
За дзень да разгляду дэкамунізацыйных законаў у Вярхоўнай Радзе старшыня Украінскага інстытута нацыянальнай памяці Уладзімір Вятровіч заклікаў парламентарыяў да іх прыняцця такімі словамі :
У ноч на 11 красавіка ў Харкаве невядомыя знеслі тры помнікі савецкага часу: Якаву Свярдлову, Серго Арджанікідзэ і Мікалаю Рудневу, пры гэтым пашкодзілі агароджу ўніверсітэта, на тэрыторыі якога стаяў адзін з іх. Усе яны стаялі ў розных раёнах горада. Па факце хуліганства міліцыя адкрыла крымінальную вытворчасць.
Пасля падпісання законаў прэзідэнтам Першы намеснік Старшыні Вярхоўнай Рады Украіны Андрэй Парубій назваў іх «вехавымі законамі для нашага дзяржаўнага станаўлення, для самасвядомасці ўкраінцаў, як свабоднай, сучаснай, скіраванай у будучыню адзінай нацыі». Таксама ён адзначыў, што «зло павінна быць названым і асуджаным, а Героі павінны быць прызнаны і ўшанаваны».
Спіс аб’ектаў PGC (2171001—2172000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2171001—2172000)
Дэкамунізацыя ва Украіне
Рэакцыя ў іншых краінах
Міністэрства замежных спраў Расіі выказала занепакоенасць у сувязі з прыняццем ва Украіне закона аб забароне прапаганды камуністычнага і нацысцкага рэжымаў.
Украінская Свабодная Акадэмія Навук (УСАН) у Канадзе падтрымала прыняцце чатырох дэкамунізацыйных законаў.
Крытыка законаў
Канстытуцыйнасць законаў абскарджвалася групай народных дэпутатаў Украіны ў Канстытуцыйным Судзе Украіны.
Абгрунтаванне неабходнасці прыняцця законаў
Старшыня Украінскага інстытута нацыянальнай памяці, гісторык Уладзімір Вятровіч лічыць, што адсутнасць палітыкі дэкамунізацыі ва Украіне пасля абвяшчэння незалежнасці была адной з прычын, якія прывялі да неасавецкага рэваншу рэжыму Януковіча. … Носьбіты савецкіх каштоўнасцей (а не рускія ці рускамоўныя, як пра гэта кажа расійская прапаганда) у цяперашні час з’яўляецца галоўным кадравым рэзервам тэрарыстычных атрадаў у так званых ДНР і ЛНР. Таму пытанне дэкамунізацыі для Украіны сёння тычыцца ўжо не толькі гуманітарнай палітыкі, але і палітыкі бяспекі.
Заўвагі
<references group="закон"/>
Стаўпы (Бараніўскі раён)
Стаўпы (Стовпи́) — вёска ў Бараніўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Дубрыўскай вясковай абшчыны.
Баяры (Глыбоцкі раён)
Бая́ры (, Бояры) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Падсвільскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Пліса Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 15 кастрычніка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Галубіцкага сельсавета.
Жылянцы
Да 2 снежня 1961 года вёска ўваходзіла ў склад Асаўскога сельсавета.
Хыжыўка
Хыжыўка (Хи́жівка) — вёска ў Бараніўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Дубрыўскай вясковай абшчыны.
Генрых Барт
Генрых Барт (Heinrich Barth;,  — , ) — нямецкі даследчык Афрыкі.
Атрымаў адукацыю ў Берлінскім універсітэце, які скончыў у 1844 годзе. Наведаў Італію і Сіцылію.
Вывучыўшы арабскую мову ў Лондане, адправіўся ў падарожжа ў 1845 годзе. З Танжэра Барт прайшоў па сушы ўсю Паўночную Афрыку. Таксама ён перасёк Егіпет, падняўшыся па Нілу да Вадзі-Халфа і прайшоў усю пустыню, дасягнуўшы Берэнікі. Падчас гэтага падарожжа ён падвергнуўся нападу рабаўнікоў і быў паранены.
Перайшоўшы Сінайскі паўвостраў, ён прайшоў Палесціну, Сірыю, Малую Азію і Грэцыю, усюды вывучаючы рэшткі старажытнай культуры. У 1847 годзе ён вярнуўся ў Берлін.
У гэты час ён стаў прыват-дацэнтам і быў заняты ў падрыхтоўцы да публікацыі працы «Падарожжы па пустынных краях Міжземнамор’я» (Wanderungen durch die Küstenländer des Mittelmeeres), якая з’яўляецца ў 1849 годзе. Барт здзейсніў пераход ад азёр Чад і Багірмі на ўсходзе да Цімбукту на захадзе і Камеруна на поўдні. Па шляху ён вывучаў тапаграфію, гісторыю, цывілізацыі і мовы краін, якія наведваў.
Дзібрыўка (Бараніўскі раён)
Дзібрыўка (Ді́брівка) — вёска ў Бараніўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Залескія
Зале́скія (, Залесские) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Жырмунскага сельсавета.
Тасійская культура
Тасійская культура — найстаражытная з археалагічных культур дадынастычнага перыяду на тэрыторыі Верхняга Егіпта, якая існавала каля 4500 г. да н.э.
Тасійская культура стварыла характэрную «кераміку з чорным верхам». Гэта была чырвона-карычневая кераміка, верх і ўнутраная паверхня якой былі выфарбаваны ў чорны колер. Гэта кераміка адыгрывае важную ролю ў датаванні дадынастычнага Егіпта. Паколькі ўсе даты, звязаныя з дадынастычным перыядам, з'яўляюцца меркаванымі, Фліндэрс Пітры распрацаваў сістэму, якую ён назваў «», з дапамогай якой можна ўсталяваць калі не абсалютную, то прынамсі адносную дату для любога з помнікаў дадынастычнага перыяду на падставе формы ручак керамікі.
Па меры развіцця дадынастычнага перыяду ручкі керамічнага посуду развіваліся ад функцыянальных да арнаментальных, і наяўнасць у тым ці іншым археалагічным помніку керамікі з функцыянальнымі ці арнаментальнымі ручкамі можа адыгрываць важную ролю ў датаванні гэтага помніка. З-за адсутнасці прыкметных адрозненняў паміж керамікай тасійскай і бадарыйскай культур, тасійская культура прыкладна супадае з бадарыйскай у прамежку паміж перыядамі 21 і 29 шкалы Пітры адноснага датавання дадынастычнага Егіпта.
Жоўтэ (Бараніўскі раён)
Жоўтэ (Жо́вте) — вёска ў Бараніўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Тартак (Бараніўскі раён)
Тартак (Тарта́к) — вёска ў Бараніўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Чэрванадвірка
Чэрванадвірка (Червонодві́рка) — вёска ў Бараніўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Самбар (значэнні)
Самбар:
Каварыкі
Кавары́кі (, Коварики) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Жырмунскага сельсавета.
Тахунійская культура
Тахунійская культура — неалітычная культура Палесціны VIII-V тыс. да н.э., якая змяніла Натуфійскую культуру. Змянілася плямёнамі ярмукскай культуры, які прыйшлі з поўначы.
Атрымала назву ў гонар Вадзі-Тахун, размешчанага ў цэнтральнай Палесціне, дзе ўпершыню была знойдзена характэрная для гэтага перыяду вырабы. Артэфакты гэтай культуры знаходзяць на Іўдзейскіх узгорках і ў пустыні Негеў. Абу-Гош — эталонны помнік тахунійскай культуры. Жан Перо выявіў там рэшткі аднапакаёвых чатырохвугольных жытлаў з канічным дахам. У позні час свайго існавання азначыліся ўстойлівыя сувязі з Егіптам (Тасійская культура). Апошнія тахунійскія прылады тасійскай культуры ў Егіпце, мабыць, адносяцца да 5-му тысячагоддзю да н.э. і нават да пачатку 4-га.
Паводле адной з версій, прарадзімай тахунійцаў была паўднёва-ўсходняя Малая Азія і яны мелі роднасныя сувязі з плямёнамі свідэрскай культуры. Цэнтрам культуры быў Іерыхон Б. Свяцілішчы маюць выгляд мегарона. Асноўным заняткам насельніцтва было земляробства, а таксама паляванне з лукам і стрэламі. Ёсць звесткі пра прыручэнне казы.
Варанова
Варано́ва (, Вороново) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Падсвільскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска, пазней засценак у складзе гміны Глыбокае, з 1929 года ў складзе гміны Пліса Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Інфраструктура
Праз вёску праходзіць мясцовая аўтамабільная дарога (Гваздова — Стрынадкі — Падсвілле).
Губэнкавэ
Губэнкавэ (Губе́нкове) — вёска ў Хорашыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Іршанскай пасялковай абшчыны.
Магуны
Магу́ны (, Могуны) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Жырмунскага сельсавета.
Дабрынь (Хорашыўскі раён)
Дабрынь (Добри́нь) — вёска ў Хорашыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Іршанскай пасялковай абшчыны.
Гута-Дабрынь
Гута-Дабрынь (Гута-Добринь) — вёска ў Хорашыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Іршанскай пасялковай абшчыны.
Сабалёўка (Родненскі сельсавет)
Сабалёўка (, Соболёвка) — вёска ў Беларусі, у Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Родненскага сельсавета.
Да 11 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Судзілаўскага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца 25 км у напрамку на ўсход ад горада Клімавічы, за 149 км ад Магілёва, за 25 км ад чыгуначнай станцыі Клімавічы. Каля вёскі сажалка на рацэ Сабалёўка.
Гарадзішча (Глыбоцкі раён)
Гарадзі́шча (, Городище) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Падсвільскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Пліса Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Емыліўка (Хорашыўскі раён)
Емыліўка (Єми́лівка) — вёска ў Хорашыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Іршанскай пасялковай абшчыны.
Іршанск
Іршанск (Ірша́нськ) — пасёлак гарадскога тыпу ў Хорашыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Іршанскай пасялковай абшчыны.
Хорашыў
Хорашыў (Хόрошів) — пасёлак гарадскога тыпу ў Жытомірскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Хорашыўскага раёна і Хорашыўскай пасялковай абшчыны.
Слабада (Родненскі сельсавет)
Слабада́ (, Слобода) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Родненскага сельсавета.
Да 11 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Судзілаўскага сельсавета.
Прастыр
Назву Прасты́р маюць:
Спіс аб’ектаў PGC (986001—987000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (986001—987000)
Сусветны снукерны рэйтынг у сезоне 1992/1993
Сусветны рэйтынг снукерыстаў у сезоне 1992/1993: Сусветны рэйтынг для топ прафесійных гульцоў, якія былі кваліфікаваны на сезон 1992/1993, прадстаўлены ніжэй.
Мажэйкаўшчына
Мажэ́йкаўшчына (, Можейковщина) — хутар у Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Жырмунскага сельсавета.
Мелевічы
Ме́левічы (, Мелевичи) — хутар у Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Жырмунскага сельсавета.
Нава Барава
Нава Барава (Нова́ Борова́) — пасёлак гарадскога тыпу ў Хорашыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Навабараўской пасялковай абшчыны.
Валкы (Хорашыўскі раён)
Валкы (Ва́лки) — вёска ў Хорашыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Навабараўской пасялковай абшчыны.
Тры правансальскія сястры
«Тры правансальскія сястры» (trois sœurs provençales) — у французскай мове назва трох найбольш вядомых цыстэрцыянскіх абацтваў Праванса, помнікаў раманскай архітэктуры XII—XIII стагоддзяў:
Яны ўвасабляюць сабой Праванс, які адрозніваецца ад распаўсюджанага ўяўлення аб ім, як аб частцы Францыі з пляжамі, бухтамі, садамі і велічнымі гарадамі, які прывабліваюць натоўпы турыстаў; уяўляюць Праванс цяністых далін і дзікага каменя і пакрытых тайнай крыніц.
Гразі (Падсвільскі сельсавет)
Гра́зі (, Грязи) — былы хутар у Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіў у склад Падсвільскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах засценак у складзе гміны Пліса Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 15 кастрычніка 1960 года хутар уваходзіў у склад Галубіцкага сельсавета.
Ліквідаваны ў 2018 годзе.
Гацкіўка
Гацкіўка (Га́цьківка) — вёска ў Хорашыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Навабараўской пасялковай абшчыны.
Краснарычка
Краснарычка (Краснорі́чка) — вёска ў Хорашыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Навабараўской пасялковай абшчыны.
Ісакіўка
Ісакіўка (Ісакі́вка) — вёска ў Хорашыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Навабараўской пасялковай абшчыны.
Кам’яны Брыд (Хорашыўскі раён)
Кам’яны Брыд (Кам'яний Брід) — вёска ў Хорашыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Навабараўской пасялковай абшчыны.
Дабрэзіна
Дабрэ́зіна (, Добрезино) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Падсвільскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Пліса Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 15 кастрычніка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Галубіцкага сельсавета.
Пячатка з раскопак у Лаўрышаве
Пячатка з раскопак у Лаўрышаве — прыкладна́я каменная пячатка-матрыца, выяўлена ў 2015 годзе пры раскопках на археалагічным селішчы Лаўрышаўскага мужчынскага манастыра ў в. Лаўрышава Навагрудскага раёна. Формай падобная да бруска, на адным з тарцоў выразаны надпіс у 2 радкі. Адметнасць знаходкі ў захаванасці менавіта матрыцы, бо звычайна сярэдневяковыя пячаткі знаходзяць у выглядзе адбіткаў. Аналагаў у Беларусі няма.
Паводле Галіцка-Валынскага летапісу, манастыр «на рацэ на Нёмане, паміж Літвой і Наваградкам» заснаваў каля 1260 года сын вялікага князя літоўскага Міндоўга — Войшалк (вялікі князь літоўскі ў 1264—1267). Паводле царкоўнага падання, манастыр заснаваны ў сярэдзіне XIII ст. прападобным ігуменам Елісеем.
Археалагічныя даследаванні ў Лаўрышаве
Месцазнаходжанне Лаўрышаўскага манастыра з XVI ст. вядома па дакументах. Археалагічныя абследаванні ў Лаўрышаве пачаў у 1990 годзе А. К. Краўцэвіч, які зрабіў выснову: «На падставе здабытага падчас раскопак археалагічнага матэрыялу можна сцвярджаць, што мы знайшлі культурны слой Лаўрышаўскага манастыра.» У 2011—2015 гадах раскопкі ў гэтым месцы праводзілі Лаўрышаўскія археалагічныя экспедыцыі, якія складаліся з добраахвотнікаў, пад навуковым кіраўніцтвам доктара гістарычных навук, прафесара С. Я. Рассадзіна. Па выніках даследаванняў ім была зроблена выснова, што манастыр існаваў на гэтым месцы з часу заснавання ў XIII ст.
Выяўленне пячаткі
У экспедыцыі вялася палявая апрацоўка археалагічных матэрыялаў, кіраўнік — гісторык Т. В. Маслюкоў, знаходка была папярэдне вызначана як каменны брусок і вылучана для далейшага навуковага даследавання. Ёй быў нададзены шыфр «Л15 37/5».
Пры абследаванні знаходкі ў Мінску С. Рассадзін выявіў на тарцы бруска надпіс. Т. Маслюкоў выказваў меркаванне, што гэта можа быць імя уладальніка, якое трэба прачытаць. На меркаванне С. Рассадзіна, знаходка выраблена са сланцавага каменя, які здабывалі і апрацоўвалі ў Сярэдневякоўі да XIII ст. (сланцавыя вырабы з'яўляюцца ў археалогіі датавызначальнымі прадметамі, паколькі ў 1240 г. камнездабыўныя майстэрні былі разбураны падчас мангола-татарскага нашэсця і пазней не аднаўляліся ). Для прачытання надпісу знаходка была перададзена спецыялісту па эпіграфіцы, кандыдату гістарычных навук І. Л. Калечыц.
Прачытанне і вызначэнне
Прачытанне надпісу ў лабараторных умовах і вызначэнне тыпу знаходкі прапанавала І. Калечыц. Паводле яе высновы, артэфакт з'яўляецца пячаткай, а надпіс чытаецца як Святая пу́стынь, пры гэтым першае слова напісана скарочана на грэчаскай мове, што было характэрна для XII—XIV стагоддзяў: Ά(για). Літару «н» ва ўсходнеславянскай кірыліцы да XIV ст. пісалі ў грэчаскай форме Ν. У такім разе, знаходка папаўняе шэраг ранніх пячатак часоў Вялікага Княства Літоўскага.
Каментуючы паведамленні пра яўрэйскае прачытанне, І. Калечыц патлумачыла, што яе версія пра грэка-славянскі тэкст з'яўляецца папярэдняй, і што спецыяльным вывучэннем гэтага надпісу яна не займаецца. Ніхто з беларускіх навукоўцаў, і ніхто з эпіграфістаў ці сфрагістаў не апублікаваў сумненняў адносна прачытання І. Калечыц.
Прадстаўленне
У Лаўрышаве 1 лістапада 2015 года адбылося прадстаўленне пячаткі грамадскасці, а 5 лістапада, у дзень прастольнага свята Лаўрышаўскага манастыра, пячатка разам з археалагічнай экспазіцыяй была паказана мітрапаліту Мінскаму і Заслаўскаму, Патрыяршаму экзарху ўсяе Беларусі Паўлу, духавенству і гасцям.
Паведамленне С. Я. Рассадзіна і І. Л. Калечыц «Каменная матрыца пячаткі з Лаўрышаўскага манастыра» было ўключана ў праграму міжнароднай навуковай канферэнцыі «Вялікае Княства Літоўскае: палітыка, эканоміка, культура», у секцыі «Духоўная і матэрыяльная культура» (5—6.11.2015, Мінск).
Самбар
Са́мбар (Са́мбір Sambor) — горад абласнога значэння ў Львоўскай вобласці Украіны, цэнтр Самбарскага раёна, не ўваходзіць у яго склад. Размешчаны на левым беразе ракі Днестр. Адлегласць да Львова па чыгунцы— 78 км, па аўтадарогах — 79 км.
Гісторыя
Першае летапісная згадка пра горад адносіцца да 1241 годзе. Пералічаны ў летапісным «Спісе рускіх гарадоў далёкіх і блізкіх» (канец XIV стагоддзя). Цяперашні горад Самбар заснаваны на новым месцы пасля эпідэміі чумы ў 1542 годзе. У выніку ўзніклі два гарады Самбар (першы з іх у наступным атрымаў назву Стары Самбар — ён знаходзіцца вышэй па цячэнні ракі Днестр).
У 1604 годзе ў замку ваяводы Ежы Мнішка жыў Рыгор Атрэп'еў, вядомы як Лжэдзмітрый I, які выдаваў сябе за сына цара Івана IV Грознага.
У 1855 годзе пачалося будаўніцтва шашэйнай дарогі, якая звязала Самбар і Драгобыч. У канцы 1872 года горад быў звязаны чыгуначнай лініяй з Барыславам.
Насельніцтва
Паводлое вынікаў усеўкраінскага перапісу насельніцтва 2001 года ў горадзе пражывала 36,2 тысяч чалавек (92,6 % у адносінах да перапісу 1989 года), з іх рускіх — 0,9 тысяч чалавек (2,5 % ад усяго насельніцтва) і палякаў — 1,2 тысяч чалавек (3,3 %).
Крапыўня (Хорашыўскі раён)
Крапыўня (Кропи́вня) — вёска ў Хорашыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Навабараўской пасялковай абшчыны.
Мніхі
Мні́хі (, Мнихи) — былая вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіла ў склад Жырмунскага сельсавета.
Скасавана ў 2021 годзе.
Мендрыкаўшчына
Ме́ндрыкаўшчына (, Мендриковщина) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Жырмунскага сельсавета.
Тапкапы
Тапкапы́ (Topkapı) — галоўны палац Асманскай імперыі да сярэдзіны XIX стагоддзя. Назва Тапкапы ў перакладзе з турэцкага азначае «гарматная брама» (top — гармата, kapı — брама, дзверы). Таксама вядомы як Сераль (Serail ад персідскага Serai — «вялікі дом, палац», які перайшоў у saray).
Палац размешчаны на мысе Сарайбурну, у месцы ўпадзення Басфора і Залатога Рога ў Мармуровае мора ў гістарычным цэнтры Стамбула. Плошча палаца складае больш за 700 тыс. кв. м., яго атачае сцяна даўжынёй у 1400 м.
Лукавэць (Хорашыўскі раён)
Лукавэць (Лукове́ць) — вёска ў Хорашыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Навабараўской пасялковай абшчыны.
Тапкапы
Гісторыя палаца
У 1453 годзе, пасля заваявання туркамі Канстанцінопаля, асманскі султан Мехмед Заваёўнік першапачаткова пасяліўся ў пабудаваным для яго палацы ў раёне цяперашняй стамбульскай плошчы Баязід. Ад гэтага палаца нічога не захавалася, аднак гарэм старога палаца з самага пачатку размяшчаўся ў Тапкапы. Гэты стары гарэм цяпер вядомы як «Кафляны павільён». Пасля таго як Мехмед Заваёўнік загадаў (у 1475—1478 гг.) збудаваць на развалінах палаца візантыйскіх імператараў новы палац — палац Тапкапы, «Кафляны павільён» апынуўся на ўскрайку гэтага новага палаца, але, тым не менш, стаў лічыцца самай старой яго часткай. Пры гэтым першыя 50 гадоў існавання Тапкапы захоўвалася сітуацыя, калі султанскі палац быў фактычна толькі рабочай рэзідэнцыяй султанаў, як гэта было і падчас існавання палаца Баязід. «Кафляны кіёск» з гарэмам знаходзіўся за межамі палацавага комплексу Тапкапы. Толькі пазней Раксалана — славянская наложніца, а затым жонка султана Сулеймана I, дамаглася ад яго пераносу гарэма ў султанскі палац Тапкапы, каб быць бліжэй да султана. Будаўніцтва гарэма Тапкапы пры Сулеймане I стала найбуйнейшай перабудовай палаца Тапкапы з моманту яго заснавання Мехмедам Заваёўнікам.
Структура палаца Тапкапы
Палац Тапкапы быў пабудаваны па прынцыпе чатырох двароў (аўлу), акружаных сцяной і падзеленых паміж сабой. Галоўная Брама Уладара ці Баб-ы Хюмаюн (Bab-ı Hümayun) вядзе у першы двор, у якім знаходзіліся службовыя і дапаможныя памяшканні. За «Брамай Прывітання» ці Баб-ус-селям (Babü's-selâm), у другім двары, размяшчаліся канцылярыя дывана і казна. Праходам у трэці двор служыць Брама Шчасця ці Баб-вус-саадэт (Babü's-saadet). Тут размяшчаліся гарэм і эндэрун (унутраныя пакоі). У розных палатах унутраных пакояў размяшчалася школа Эндэрун — цэнтр падрыхтоўкі кіраўнічых кадраў. У чацвёртым двары знаходзяцца павільёны Рэван, Сафа і Меджыдые, вежа Башлала, мячэць Сафа, павільён для абразанняў, гардэробная і іншыя памяшканні.
Гнезненскія вароты
Гнезненскія вароты – двупольныя расхісныя дзверы, адлітыя з бронзы ў XII стагоддзі. Знаходзяцца ў Гнезненскім архікафедральным касцёле.
Былі створаны паміж 1160 і 1180 гадамі па замове гнезненскага архібіскупа. На васямнаццаці рэльефах адлюстроўваюць сцэны з жыцця Святога Войцеха з Прагі, патрона сабора.
Гісторыя варот застаецца прадметам спрэчкі гісторыкаў. Магчыма, што яны былі адліты ў Гнезне майстрамі з Мааса, або выраблены ў Хільдэсхайме ці Магдэбургу.
Яны нагадваюць магдэбургскія вароты з Вялікага Ноўгарада.
Левая створка памерам 328 x 84 x 1,5 см выраблена адным кавалкам, правая змантавана з 24 асобных частак.
Нэбіж
Нэбіж (Не́біж) — вёска ў Хорашыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Навабараўской пасялковай абшчыны.
Рудня-Гацкіўка
Рудня-Гацкіўка (Рудня-Гацьківка) — вёска ў Хорашыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Навабараўской пасялковай абшчыны.
Замошша (Падсвільскі сельсавет)
Замо́шша (, Замошье) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Падсвільскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска, пазней засценак у складзе гміны Глыбокае, з 1929 года ў складзе гміны Галубічы Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Сураў (вёска)
Су́раў (, Суров) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Родненскага сельсавета.
Да 21 снежня 2011 года вёска ўваходзіла ў склад Родненскага сельсавета, да 2 чэрвеня 2023 года — у склад Галіцкага сельсавета.
Плікі
Плі́кі (, Плики) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Жырмунскага сельсавета.
Евангелле Генрыха Льва
Цікава
Евангелле было выкуплена ўрадам Германіі на аўкцыёне Сотбіс у Лондане ў 1983 годзе за 11.7 млн долараў.
Каасаці
Кааса́ці (саманазва: Kowassáti, літаральна "белы кій") — індзейскі народ у ЗША. Жывуць у Алабаме, Аклахоме і Тэхасе. Агульная колькасць (2010 г.) - 2270 чал.
Каасаці маюць адзінае паходжанне з індзейцамі-маскогі і семіноламі. Іх продкі з'яўляліся чальцамі супольнай канфедэрацыі маскогі, аднак у XVIII ст. уступілі ў саюз з французскімі пасяленцамі з Луізіяны. Пасля паражэння Францыі ад Вялікабрытаніі ў 1763 г. каасаці былі вымушаны мігрыраваць на захад ад Місісіпі і ўступіць у саюз з іспанцамі. У першай палове XIX ст. да каасаці далучылася частка маскогі і чорных семінолаў. Пасля 1845 г. яны былі канчаткова падпарадкаваны ЗША.
У 1858 г. для каасаці і алабама была створана рэзервацыя ў Тэхасе. У 1972 г. узнікла асобная рэзервацыя каасаці ў Луізіяне. Абедзьве рэзервацыі падпарадкаваны федэральнаму ўраду ЗША і маюць унутранае самакіраванне. У горадзе Ветумка (Аклахома) з 1939 г. існуе племянны муніцыпалітэт каасаці, прызнаны федэральным урадам ЗША і ўрадам штата Аклахома.
Каасаці здаўна практыкавалі ручное земляробства, якое лічылася жаночай працай. Мужчыны займаліся паляваннем і ваеннай справай. Адлік сваяцтва вёўся па жаночай лініі. Традыцыйнае племянное свята арганізуецца ў пачатку жніўня. У нашы дні рэзервацыі каасаці валодаюць значнай зямельнай маёмасцю і ігральнымі ўстановамі. Каасаці Луізіяны спецыялізуюцца на таварнай вытворчасці рысу.
Ягадынка Друга
Ягадынка Друга (Я́годинка Друга) — вёска ў Хорашыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Навабараўской пасялковай абшчыны.
Ягадынка (Хорашыўскі раён)
Ягадынка (Я́годинка) — вёска ў Хорашыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Навабараўской пасялковай абшчыны.
Кішы
Кішы́ (, Киши) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Падсвільскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Пліса Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Тамашыўка (Хорашыўскі раён)
Тамашыўка (Томаші́вка) — вёска ў Хорашыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Навабараўской пасялковай абшчыны.
Пяткаўшчына
Пя́ткаўшчына (, Пятковщина) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Жырмунскага сельсавета.
Да 2 снежня 1961 года вёска ўваходзіла ў склад Асаўскога сельсавета.
Фасава (Хорашыўскі раён)
Фасава (Фа́сова) — вёска ў Хорашыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Навабараўской пасялковай абшчыны.
Хычыў
Хычыў (Хи́чів) — вёска ў Хорашыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Навабараўской пасялковай абшчыны.
Санкт-Пецярбургская біржа
Санкт-Пецярбургская біржа — біржа ў Пецярбургу, заснаваная па загадзе Пятра I у 1703 годзе.
Гісторыя Санкт-Пецярбургскай біржы да 1917 года
Яшчэ ў эпоху Вялікага Ноўгарада на Русі праходзілі купецкія сходы, якія мелі збольшага біржавы характар​​. Пасля разгрому наўгародскай рэспублікі Іванам Грозным, пры новых царах — Раманавых — у XVII стагоддзі такія сходы праходзілі ўжо ў Маскве, Ніжнім Ноўгарадзе і іншых гарадах. Паўсюдны характар ​​меў кірмашовы гандаль, аднак ні ў XVII, ні ў XVIII стагоддзях яна так і не перарасла ў біржавую.
Першая біржа ў Расіі паўстала не як вынік самаарганізацыі купецтва, а па загадзе Пятра I у 1703 годзе ў Санкт-Пецярбургу. Вырашальную ролю ў гэтым рашэнні Пятра Вялікага адыграла яго наведванне таварнай біржы ў Амстэрдаме. У 1705 годзе па найвысокім загадзе для першай расійскай біржы быў пабудаваны асобны будынак і пазначаны гадзіны для правядзення ў ім сходаў купецтва — час правядзення гандлёвай сесіі. Такія ж біржы Пётр I меркаваў арганізаваць і ў іншых гарадах.
16 студзеня 1721 года быў выдадзены «Рэгламент, або Статут Галоўнага магістрата», у 18-й главе якога «Аб біржах або падобных месцах» гаварылася:
Першая Санкт-Пецярбургская біржа апынулася ў Расіі не занадта ўдалым камерцыйным інстытутам для рускага гандлю пачатку XVIII стагоддзя. Больш за стагоддзе пецярбургская біржа мела бядотны лёс, пакуль не была рэарганізавана бліскучым расійскім міністрам фінансаў — графам Канкрынам пры Мікалаі I. Менавіта па ўказанні міністра фінансаў быў напісаны і зацверджаны першы ў Расіі Статут Санкт-Пецярбургскай біржы і створаны Біржавы савет.
Уключэнне прыватнага капіталу ў склад пайшчыкаў рэзка ажывіла і паскорыла працэс станаўлення расійскіх біржавых структур. На працягу амаль цэлага стагоддзя біржа ў Санкт-Пецярбургу заставалася адзінай афіцыйна прызнанай у Расіі. Толькі ў 1796 годзе ўзнікае другая расійская біржа — у Адэсе. Дзіўна, што гандлёвая рэвалюцыя ў першым расійскім «порта-франка» была праведзена нашчадкамі самых знакамітых манархічных прозвішчаў — заснавальнікамі горада, герцагам (Дзюкам) Рышэльё і, уцекачамі ў Расію ад французскай рэвалюцыі. А ў 1816 годзе з’явілася трэцяя расійская біржа: — у Варшаве, бліскучай спадчынніцы еўрапейскіх традыцый. І толькі чацвёртай біржай стала Маскоўская — яна з’явілася ў 1837 годзе.
У далейшым — у XIX і пачатку XX ст.ст. у Расіі назіралася бурнае развіццё біржавога гандлю. І хоць у агульнай складанасці функцыянавала больш за 100 біржаў, Санкт-Пецярбургская біржа працягвала займаць лідзіруючыя пазіцыі.
Аднак пасля рэвалюцыі 1917 года ўсе біржы ў Расіі былі зачыненыя як чужыя элементы дзяржавы рабочых і сялян. Адзіна, кароткачасовы ўсплёск біржавы актыўнасці назіраўся ў перыяд НЭПа ў 1921—1929 г., г. Аднак разам са «смерцю» новай эканамічнай палітыкі памёр і біржавы гандаль. Апошняя біржа ў СССР была зачыненая ў канцы 20- х гадоў.
Сучасная гісторыя Санкт-Пецярбургскай біржы
Толькі праз доўгіх 60 гадоў у перыяд перабудовы з'явіліся ў СССР, а затым і Расіі, першыя сучасныя біржы. Адрадзілася і Санкт-Пецярбургская біржа. Аднак перш чым аднавілася яе гістарычная назва прайшло яшчэ некалькі гадоў.
Спачатку — у студзені 1991 года рашэннем Прэзідыума Ленінградскага гарадскога Савета народных дэпутатаў ад 24.08.90 № 93 была створана Ленінградская таварна-фондавай біржа. Затым, пасля вяртання Ленінграду яго гістарычнага імя — Санкт-Пецярбург, была перайменаваная і біржа, якая таксама атрымала назву Біржа «Санкт-Пецярбург».
У красавіку 1997 года згодна з патрабаваннямі Федэральнага Закона «Аб рынку каштоўных папер» на базе фондавага аддзела ЗАТ "Біржа"Санкт-Пецярбург"" было створана Некамерцыйнае Партнёрства «Фондавая Біржа „Санкт- Пецярбург“», якое атрымала ліцэнзію № 1 на дзейнасць у якасці фондавай біржы.
І нарэшце, у студзені 2009 года Некамерцыйнае Партнёрства «Фондавая Біржа „Санкт-Пецярбург“» было рэарганізавана ў ААТ «Санкт-Пецярбургская біржа», прычым усе члены партнёрства сталі яго акцыянерамі. Такім чынам біржы нарэшце вярнулася яе гордая гістарычная назва «Санкт-Пецярбургская біржа», і Адкрытае акцыянернае таварыства «Санкт-Пецярбургская Біржа» стала поўным пераемнікам Некамерцыйнага партнёрства «Фондавая Біржа „Санкт-Пецярбург“».
Халдэеўка
Халдэ́еўка (, Холдеевка) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Родненскага сельсавета.
Кубачнікі
Ку́бачнікі (, Кубочники) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Падсвільскага сельсавета.
Турчынка
Турчынка (Ту́рчинка) — вёска ў Хорашыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Навабараўской пасялковай абшчыны.
Стары Бобрык
Стары Бобрык (Старий Бо́брик) — вёска ў Хорашыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Навабараўской пасялковай абшчыны.
Скарводы
Скарво́ды (, Скорводы) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Жырмунскага сельсавета.
Рудня-Фасава
Рудня-Фасава (Рудня-Фасова) — вёска ў Хорашыўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Навабараўской пасялковай абшчыны.
Стукі (Воранаўскі раён)
Стукі́ (, Стуки) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Жырмунскага сельсавета.
Якубаўка
Яку́баўка (, Якубовка) — вёска ў Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Родненскага сельсавета.
Да 21 снежня 2011 года вёска ўваходзіла ў склад Родненскага сельсавета, да 2 чэрвеня 2023 года — у склад Галіцкага сельсавета.
Леднікі (Глыбоцкі раён)
Леднікі́ (, Ледники) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Падсвільскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска, пазней засценак у складзе гміны Глыбокае, з 1929 года ў складзе гміны Галубічы Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 1965 года вёска ўваходзіла ў склад Галубіцкага сельсавета.
Родня
Ро́дня (, Родня) — аграгарадок у Клімавіцкім раёне Магілёўскай вобласці, на рацэ Лабжанцы. Адміністрацыйны цэнтр Родненскага сельсавета. Знаходзіцца за 17 км на паўднёвы ўсход ад Клімавічаў, за 10 км ад чыгуначнай станцыі Асмолавічы (лінія Орша—Унеча), на аўтамабільнай дарозе Касцюковічы—Клімавічы. На ўсходзе вёскі — штучнае вадасховішча.
Вялікае Княства Літоўскае
Паселішча ўзнікла на скрыжаванні шляхоў з Касцюковічаў на Мсціслаў і з Касцюковічаў на Шумячы. У крыніцах вядома з 1709 года як уладанне сяла Судзілавічаў.
У 1727 годзе — сяло ў Крычаўскім старостве Вялікага Княства Літоўскага. У 1747 годзе Родня — мястэчка мсціслаўскага канюшага Казіміра Свадкоўскага, які перавёў існуючы тут праваслаўны храм ва ўніяцкі. Мястэчка знаходзілася ў дзяржаўнай уласнасці.
Расійская імперыя
У выніку першага падзелу Рэчы Паспалітай у 1772 годзе Родня апынулася ў складзе Клімавіцкага павета Магілёўскай губерні Расійскай імперыі. На той час, у 1783—1785 гадах, мястэчка мела квартальную забудову, цэнтрам якой была рынкавая плошча з драўлянай царквой.
На пачатку XIX стагоддзя — прыватнае ўладанне, дзейнічаў вінакурны завод, на якім у 1819 годзе працавалі 8 чалавек. У 1866 годзе адкрылася народнае вучылішча, у якім у 1889 годзе навучаліся 80 хлопчыкаў. Гаспадар маёнтка меў тут у 1867 годзе 1432 дзесяцін зямлі, 2 вадзяныя млыны і піцейны дом.
Мястэчка было ўласнасцю Асмалоўскіх. У 1880 годзе ў ім працавалі 9 лавак, вадзяны млын, валасное праўленне, народнае вучылішча, мураваная царква і яўрэйскі малітоўны дом, у 1897 годзе пачала дзейнічаць крупадзёрка. Частка жыхароў займалася кравецкім, кавальскім і кушнерскім промысламі. Штогод 18 студзеня, 2 мая і 6 жніўня праводзіліся кірмашы.
У часе рэвалюцыі 1905—1907 гадоў у Родні адбываліся хваляванні. 1 снежня 1905 года на валасным сходзе сяляне адмовіліся ад выплаты падаткаў і патрабавалі бязвыплатнага надзялення іх зямлёй. 28 снежня 1905 года яны сілай вызвалілі арыштаванага агітатара, студэнта Маскоўскага ўніверсітэта. У 1909 годзе, у мястэчку, якое было цэнтрам воласці, дзейнічала казённая вінная лаўка.
Найноўшы час
1 студзеня 1919 года, згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі, вёска ўвайшла ў склад БССР. 16 студзеня яна апынулася ў складзе РСФСР, дзе 26 красавіка таго ж года ўвайшла ў Клімавіцкі павет Гомельскай губерні.
У выніку першага ўзбуйнення БССР Родню вярнулі БССР, дзе 20 жніўня 1924 года яна стала цэнтрам сельсавета ў Клімавіцкім раёне Калінінскай (у 1927—1930 гадах — Магілёўскай) акругі, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці.
У 1924 годзе быў створаны калгас «Праўда». У 1925 годзе ў вёсцы пачала функцыянаваць хата-чытальня. У 1926 годзе адкрыўся фельчарска-акушэрскі пункт, пазней — амбулаторыя, бібліятэка, паштовае аддзяленне і 7-гадовая школа (налічвала 248 вучняў і 6 настаўнікаў). У 1929 годзе 7 чалавек арганізавалі арцель саматужнікаў. У снежні таго ж года быў створаны калгас «Бальшавік Беларусі», які ў 1932 годзе аб’ядноўваў 622 гаспадаркі з Родні і суседніх вёсак, меў 3584 га ворнай зямлі і абслугоўваўся Клімавіцкай МТС. У 1932 годзе ў паселішчы з’явілася стацыянарная кінаўстаноўка, а ў 1934 годзе — ветэрынарная лячэбніца. Працавалі кузня і нафтавы млын.
З сярэдзіны жніўня 1941 да 28 верасня 1943 года Родня была пад нямецкай акупацыяй. На ўшанаванне памяці 104 жыхароў вёсак сельсавета, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну, у 1969 годзе ў цэнтры Родні ўсталявалі помнік.
У 1957 годзе ў вёсцы з’явіліся радыё і электрычнасць, быў арганізаваны саўгас «Раднянскі» (першы дырэктар — Васіль Старавойтаў ), які ў 1975 годзе быў ператвораны ў эксперыментальную базу. У 1967 годзе да Родні была далучана вёска Пачаеўка. У кацы 1980-х гадоў у паселішчы існавалі свінагадоўчая ферма і ферма буйной рагатай жывёлы, механічныя майстэрні, гараж, лясніцтва, лесапільня, ветэрынарны ўчастак, сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка з фондам больш за 14.6 тысяч кніг, бальніца, аддзяленне сувязі, яслі-сад, сталовая, камбінат побытавага абслугоўвання насельніцтва і 3 крамы.
У лістападзе 2005 года вёска была пераўтворана ў аграгарадок. У яго будаўніцтва было ўкладзена больш за 2 мільярдаў рублёў.
Інфраструктура
Дзейнічаюць 4 крамы, аддзяленне АСБ «Беларусбанк», аддзяленне паштовай сувязі, дзіцячы сад, Дом культуры, комплексна-прыёмны пункт, сярэдняя агульнаадукацыйная школа, урачэбная амбулаторыя, участак УКП «Камунальнік», філіял тэрытарыяльнага цэнтра сацыяльнага абслугоўвання насельніцтва.
Эканоміка
Дзейнічае ААТ «Родненскі», якое спецыялізуецца на вытворчасці мяса-малочнай прадукцыі і займаецца элітным насенняводствам збожжавых, бульбы і шматгадовых траў. На прадпрыемстве працуюць больш за 200 чалавек.
Забудова
Родня забудоўваецца паводле праекта, распрацаванага ў БелНДІПгорадабудаўніцтва ў 1983 годзе. Аграгарадок складаецца з 2 прамалінейных вуліц, арыентаваных з паўднёвага ўсходу на паўночны захад і 2 вуліц амаль мерыдыянальнай арыентацыі. Другарадныя вуліцы размешчаны паралельна і пад вуглом да іх. Забудова прадстаўлена пераважна традыцыйнымі сялянскімі хатамі. Забудова на поўначы вядзецца мураванымі двухпавярховымі 8-кватэрнымі дамамі. Грамадскія будынкі змешчаны вакол невялікай плошчы. На ўсходняй ускраіне адасоблена знаходзяцца прамысловыя будынкі.
Свідэрская культура
Свідэрская культура — археалагічная культура, прыкметная і значная з’ява ў фінальным палеаліце (IX—VIII тыс. да н.э.) Усходняй Еўропы, традыцыі якой праходзяць праз мясцовы мезаліт і праглядваюцца ў неаліце. Свідэрскія помнікі знойдзены на тэрыторыі Польшчы, Літвы, Беларусі, Украіны аж да Крыма. Яе элементы прасочваюцца на сумежных тэрыторыях Расіі (Пскоўская вобласць ). Названа па стаянцы Свідры Вельке (Świdry Wielkie) каля Варшавы. Прадстаўлена стаянкамі тундравых паляўнічых на паўночнага аленя, якія выкарыстоўвалі стрэлы з крэмневымі наканечнікамі.
На захадзе была звязана з Лінгбі.
Мяркуецца, што носьбіты свідэрскай культуры мелі гаплагрупу I і складалі т.зв. дагерманскі субстрат.
Першыя свідэрскія помнікі былі выяўлены натэрыторыі Польшчы яшчэ ў сярэдзіне XIX ст. Паступовае назапашванне матэрыялу паказала, што для калекцый крамянёвых прылад свідэрскіх стаянак характэрна ўстойлівае спалучэнне пэўных адзнак як у іх форме, так і ў тэхнічных прыёмах апрацоўкі. Падобнасць тыпалагічных даных інвентару прывяла польскіх археолагаў да думкі аб аб’яднанні гэтых помнікаў у адну роднасную групу.
На Беларусі вялікая колькасць помнікаў каменнага веку са свідэрскімі рысамі ў інвентары знаходзіцца ў рэгіёне Заходняга Палесся і Панямоння.
Стаянкі свідэрскай культуры размяшчаліся, як правіла, на ўчастках першай, другой надпоймавых тэрас або карэнных берагоў (там, дзе няма больш нізкіх геамарфалагічных узроўняў) на пясчаных узвышэннях, на схілах марэнных бугроў. Стратыграфія іх не з’яўляецца дастаткова вызначальнай. Культурныя напластаванні звычайна залягаюць у пясчаных адкладах, што перашкаджала іх захаванню і з’явілася прычынай змешвання рознаўзроставых і рознакультурных матэрыялаў. На большасці помнікаў культурныя пласты ўвогуле адсутнічаюць, свідэрскія матэрыялы збіраліся на паверхні.
Асноўны занятак насельніцтва — паляванне на паўночнага аленя. Насельніцтва пакінула кароткачасовыя стаянкі адкрытага тыпу. Жытлы круглаватыя, будана- і трапецападобныя, паглыбненыя ў зямлю, з вогнішчам пасярэдзіне. Некаторыя жытлы мелі ўваходны калідор.
Для інвентару свідэрскіх помнікаў характэрныя наступныя рысы. Вядучым тыпам нуклеуса з’яўляецца двухпляцовачны аднабаковы з сустрэчным зняццем нарыхтовак, са скошанымі ўдарнымі пляцоўкамі і папярочнай падчэскай тыльнага боку. Для свідэрскай індустрыі тыпова развітая пласціначная тэхніка. Нарыхтоўкай для большасці прылад часцей была пласцінка. У калекцыях са свідэрскіх помнікаў, як правіла, пераважаюць разцы, якія істотна перавышаюць колькасць скрабкоў. У больш ранніх комплексах сярод разцоў дамінуюць сярэдзінныя, у позніх — бакавыя і на зломе нарыхтоўкі. Вядучай формай скрабкоў з’яўляецца канцавы з дугападобным або прамым рабочым краем. Свідэрскія наканечнікі стрэл зроблены з пласцін, яны двухтыпаў — лазалістыя і чаранковыя. Для іх характэрная апрацоўка насадкі стромкай або паўстромкай рэтушшу па краях і плоскай з брушка. На шэрагу наканечнікаў плоская рэтуш прысутнічае на брушку вастрыя. Сякеры на свідэрскіх стаянках у асноўным двух тыпаў — з перахопам на масіўных адшчэпах і авальнай формы з грубай двухплоскаснай апрацоўкай з плітак або кавалкаў. Характэрны кампанент свідэрскіх комплексаў — свердлы-праколкі, пласціны са скошаным рэтушшу канцом, пласціны і адшчэпы з рэтушшу па краях, скоблі.