cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Харкаўскія пагадненні
Харкаўскія пагадненні (Харківські угоди) — пагадненне паміж Украінай і Расійскай Федэрацыяй па пытаннях знаходжання Чарнаморскага флоту Расійскай Федэрацыі на тэрыторыі Украіны (у прэсе таксама Харкаўскія пагаднення, Харкаўскі пакт, пагадненне Януковіча-Мядзведзева), падпісанае 21 красавіка 2010 г. ў г. Харкаве прэзідэнтам Украіны Віктарам Януковічам і прэзідэнтам Расіі Дзмітрыем Мядзведзевым, згодна з якім тэрмін знаходжання Чарнаморскага флоту Расійскай Федэрацыі ў г. Севастопаль падоўжаны з 2017 г. да 2042 года з аўтаматычным падаўжэннем на 5 гадоў, калі кожны бок не выкажа пярэчанні.
Як паказана ў самім пагадненні, тэрмін знаходжання флоту павялічаны ў абмен на патанненне для Украіны расійскага газу шляхам прымянення зніжкі ў выглядзе анулявання мытных пошлін. Ратыфікаваная Вярхоўнай Радай Украіны і Дзяржаўнай думай Расійскай Федэрацыі 27 красавіка 2010 г. Ва Украіне дамоўленасці выклікалі абурэнне апазіцыі, эколагаў, мясцовых саветаў і грамадства ў цэлым. Большасць аналітыкаў расцанілі яе як супярэчнасць Канстытуцыі Украіны.
Умовы Пагаднення
На працягу 6 дзён пасля падпісання прэса і шырокая грамадскасць была пазбаўленыя магчымасці азнаёміцца ​​з афіцыйным тэкстам міжнароднай Дамовы да моманту яе ратыфікацыі Вярхоўнай Радай Украіны 27 красавіка 2010 г..
У адпаведнасці з Пагадненнем, тэрмін знаходжання Чарнаморскага флоту Расійскай Федэрацыі падоўжаны на 25 гадоў, да 28 мая 2042 г. з наступным аўтаматычным падаўжэннем на наступныя пяцігадовыя перыяды, калі адзін з бакоў паведаміць пісьмова другому боку пра спыненне дзеяння Пагаднення не пазней, чым за адзін год да завяршэння тэрміну дзеяння. Аплата за знаходжанне флоту складаецца са штогадовых плацяжоў у 100 мільёнаў долараў ЗША, пачынаючы з 2017 года, а таксама з дадатковых сродкаў, што атрымліваюцца за кошт зніжэння з даты ўступлення ў сілу гэтага Пагаднення цаны ў памеры да 100 долараў ЗША ад усталяванай дзеючым кантрактам паміж НАК «Нафтагаз» Украіны і ААТ «Газпром», на кожную тысячу кубаметраў газу. Пры кошце 333 долара ЗША і вышэй за тысячу кубаметраў газу зніжэнне складзе 100 долараў ЗША, пры кошце ніжэй 333 долараў ЗША зніжэнне складзе 30 % ад такога кошту.
Ратыфікацыя
22 красавіка 2010 г. спікеры украінскага і расійскага парламентаў Уладзімір Літвін і Барыс Грызлоў дамовіліся пра сінхронную ратыфікацыю Пагаднення 27 красавіка 2010 г. .
Наступствы
Ратыфікацыя Пагаднення ва ўкраінскім парламенце стала кансалідуючым фактарам для апазіцыі, якая заявіла аб намеры пачаць бестэрміновыя акцыі пратэсту. Прадстаўнікі ўкраінскай інтэлігенцыі, у прыватнасці, пісьменнікі і публіцысты Валерый Шаўчук, Уладзімір Яварыўскі, Юрый Андруховіч, Дзмітрый Паўлычка, Мікалай Рабчук, акадэмікі Іван Дзюба, Мікалай Жулынскі, Міраслаў Паповіч, грамадскія дзеячы Канстанцін Марозаў, Ляўко Лук’яненка, Багдан Гарынь, стварылі Народны камітэт абароны Украіны для каардынацыі дзеянняў грамадскасці па выразе пратэстаў супраць дзеянняў улады.
27 красавіка, выказваючы незадаволенасць дзеяннямі кіруючай кааліцыі, члены дэлегацыі Украіны ў Парламенцкай Асамблеі Рады Еўропы ад апазіцыі падчас прамовы Віктара Януковіча ў ПАСЕ, пакінулі сесійны зал ў знак пратэсту. 5 мая падчас візіту міністра замежных спраў Украіны Канстанціна Грышчанка ў Нью-Ёрку ўкраінская дыяспара байкатавала запланаваную сустрэчу з міністрам, затое правяла акцыю пратэсту перад будынкам Пастаяннага прадстаўніцтва Украіны пры ААН.
11 мая Народны камітэт абароны Украіны правёў перад будынкам парламента ў Кіеве шматтысячныя акцыі пратэсту, падчас якіх людзі ў цывільным затрымалі 4 мітынгоўцаў ад ВА «Свабода», а напярэдадні ДАІ не пускала ў сталіцу аўтобусы з прыхільнікамі апазіцыі. У той дзень акцыі пратэсту прайшлі таксама ў Львове і Цярнопалі.
Дэнансацыі пагаднення
19 чэрвеня 2013 г. Вярхоўная Рада Украіны адхіліла законапраект, якім прадугледжвалася разарваць «Харкаўскае пагадненне»: «за» прагаласавалі толькі 152 народных дэпутата Украіны.
У 2014 г. пасля падзей Еўрамайдана і ваеннага ўварвання Расіі на тэрыторыю Украіны дэнансацыя Харкаўскага пагаднення стала магчымым.
Агда Эстлунд
Агда Эстлунд (швед. Agda Östlund, поўнае імя Agda Maria Östlund, народжаная Lundgren;  — ) — шведскі палітык, член Сацыял-дэмакратычнай партыі Швецыі.
Біяграфія
Навучылася на швачку, стварыла ўласную швейную майстэрню з некалькімі супрацоўнікамі. Выйшаўшы замуж за Андэрса Эстлунда (Anders Östlund), пераехала з ім у 1896 годзе ў Стакгольм.
У 1903 годзе Агда ўступіла ў стакгольмскі жаночы клуб (Stockholms allmänna kvinnoklubb), дзе пазней стала яго старшынёй. Яна здзейсніла шмат агітацыйных паездках па краіне, выступаючы за права голасу жанчын. Таксама працавала ў Сацыял-дэмакратычнай федэрацыі жанчын (Sveriges socialdemokratiska kvinnoförbund) і ў 1911—1917 гадах была старшынёй яе выканаўчага камітэта.
У 1921 годзе яна стала адной з пяці першых жанчын, абраных у рыксдаг пасля таго, як жанчыны атрымалі выбарчае права. У іх ліку былі: Нелі Цюрынг, Элізабет Там і Берта Велін — у ніжняй палаце, а таксама Керсцін Хесельгрэн — у верхняй палаце. Прапрацавала ў парламенце да 1940 года. У рыксдагу яна стала першай жанчынай, якая выступіла з трыбуны ніжняй палаты, а таксама першай жанчынай, абранай членам камітэта парламента ад сацыял-дэмакратаў.
Хачмач
Хачмач (Խաչմաչ, Xaçmaç) — сяло ў Аскеранскім раёне Нагорна-Карабахскай Рэспублікі.
Егіпет на Алімпійскіх гульнях
Егіпет пачаў удзельнічаць на Алімпійскіх гульнях з 1912 года. Нароўні з Іракам і Ліванам Егіпет байкатаваў Алімпіяду 1956 года ў знак пратэсту супраць уварвання з боку Ізраіля, Вялікабрытаніі і Францыі падчас Суэцкага крызісу. Тым не менш, трое наезнікаў з Егіпта прынялі ўдзел у спаборніцтвах па коннаму спорту, якія адбыліся ў Швецыі на пяць месяцаў раней афіцыйнага старту Алімпіяды (з-за ўвядзенні карантыну ў Аўстраліі, якая прымала Гульні). У 1976 годзе Егіпет падтрымаў панафрыканскі байкот супраць Новай Зеландыі, якая мела сувязі з расісцкім рэжымам ПАР. Таксама краіна байкатавала Маскоўскую Алімпіяду ў 1980 годзе. У зімовых Алімпійскіх гульнях Егіпет удзельнічаў усяго адзін раз. у 1984 годзе на Гульнях у Сараева, Егіпет прадстаўляў гарналыжнік Джаміль эль-Рыдзі.
Усяго егіпецкія спартсмены заваявалі 24 медалі, галоўным чынам у спаборніцтвах па цяжкай атлетыцы.
Нацыянальны Алімпійскі камітэт Егіпта ўтвораны ў 1910 годзе.
Гл. таксама
Байкот Алімпійскіх гульняў
Гмыранка
Гмыранка (Гми́рянка) — вёска ў Ічнянскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Ічнянскай гарадской абшчыны.
У ХІХ стагоддзі сяло Гмыранка было ў складзе Альшанcкай воласці Прылуцкага павета Палтаўскай губерні.
Мікалай Уладзіміравіч Румак
Мікалай Уладзіміравіч Рума́к ( — ) — вучоны ў галіне мікраэлектронікі, доктар тэхнічных навук (1986), прафесар (1988), член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (1991).
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Хойна (Пінскі раён, Брэсцкая вобласць, Беларусь). У 1965 годзе скончыў Беларускі політэхнічны інстытут. З 1967 года працаваў у Фізіка-тэхнічным інстытуце Акадэміі навук БССР, дзе вучыўся ў аспірантуры, займаў пасаду малодшага навуковага супрацоўніка. З 1978 года на пасадзе загадчыка аддзела, з 1990 года — намеснік дырэктара інстытута па навуковай працы. Адначасова з 1988 года прафесар Беларускага дзяржаўнага універсітэта інфарматыкі і радыёэлектронікі. У 1994—1995 гадах на пасадзе старшыні Камітэта па навуцы і тэхналогіях Міністэрства адукацыі і навукі Беларусі.
Навуковая дзейнасць
Аўтар навуковых прац у галіне мікраэлектронікі, па распрацоўцы тэхналогіі вырабу інтэгральных мікрасхем, сінтэзу шматслойных кампазіцый метал-дыэлектрык-паўправаднік, распрацоўцы метадаў стварэння высакаякасных металічных, паўправадніковых і дыэлектрычных слаёў. Выканаў комплекс работ па развіццю тэорыі акіслення паўправаднікоў, даследаванню прыроды ўзаемадзеяння патокаў атамаў, іёнаў і выпраменьвання з паверхні цвёрдага цела. Аўтар каля 200 навуковых прац. Сааўтар манаграфій «Зарядовые свойства МОП-структур» (1980), «Диэлектрические плёнки в твёрдотельной микроэлектронике»(1990).
Сярод апублікаванага:
Узнагароды
Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі БССР 1984 года а стварэнне навуковых асноў, распрацоўку тэхналогіі і арганізацыю высокарэнтабельнай вытворчасці нізкапарогавых вялікіх інтэгральных схем камплементарных метал-вокісел-паўправаднік-структурах.
Мацільда Эрнкранс
Мацільда ​​Элізабет Эрнкранс (Matilda Elisabeth Ernkrans; нар., Хальсберг, Швецыя) — шведскі палітык, член Сацыял-дэмакратычнай партыі Швецыі, з 21 студзеня 2019 года — міністр вышэйшай адукацыі і даследаванняў урада Лёвена II.
Біяграфія
Мацільда ​​Эрнкранс — дачка Яна Карлсана (Jan Karlsson) і Карыты Эрнкранс (Carita Ernkrans). З 1995 па 2002 год яна вывучала паліталогію, эканоміку і сацыялогію ва Універсітэце Эрэбру. Эрнкранс раней працавала ў якасці агента па працаўладкаванні.
Мацільда ​​Эрнкранс была выбрана ў гарадскі савет муніцыпалітэта Халсберга ў 1995 годзе і была намеснікам старшыні з 2003 па 2007 год. Яна была сябрам муніцыпальнага савета з 1994 па 2002 год.
Эрнкранс з’яўляецца членам Рыксдага з 2002 года, яна была абраная ў акрузе Эребру спачатку ў якасці дэпутата, а з лютага 2006 года ў якасці пастаяннага члена. У сакавіку 2018 года Эрнкранс стала старшынёй Камітэта па адукацыі, а таксама былым членам Камітэта па культуры 2004—2006 і Камітэта сацыяльнага забеспячэння, а таксама старшынёй Камітэта па навакольным асяроддзі і сельскай гаспадарцы 2010—2018 гадоў. Яна з’яўляецца старшынёй сацыял-дэмакратаў акругі Эрэбру.
21 студзеня 2019 года была прызначана стацкім саветнікам у Міністэрстве адукацыі Швецыі з тытулам міністра вышэйшай адукацыі і даследаванняў.
Гародня (Ічнянскі раён)
Гародня (Горо́дня) — вёска ў Ічнянскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Ічнянскай гарадской абшчыны.
Арбуга (камуна)
Камуна Арбуга (Arboga kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, што знаходзіцца ў лене Вестманланд, у цэнтральнай Швецыі. Тэрыторыя камуны мае агульную плошчу 419,37 кв. км.
Адміністрацыйным цэнтрам камуны Арбуга з'яўляецца аднаімённы горад.
Населеныя пункты
У склад камуны ўваходзяць населеныя пункты:
Прыгоды бравага генералісімуса Ператрахчэнкі
«Прыгоды бравага генералісімуса Ператрахчэнкі» (Приключения бравого генералиссимуса Перетрахченко), альбо «Жэстачайшый мульт» (тряс.: Жэстачайшый мульт) — беларускі расейскамоўны мультсерыял, створаны на замову тэлеканала «Белсат». Распавядае пра дзейнасць прэзідэнта Рэспублікі Беларусь Аляксандра Лукашэнкі і высмейвае яе. Выходзіць таксама на Ютуб-канале «Жэстачайшый мульт».
Вуліца Бярнардзіну
Вуліца Бярнардзі́ну (традыцыйная беларуская назва — Бернардзі́нская ву́ліца (Bernardinų gatvė) — вуліца ў цэнтральнай частцы Вільнюса, у Старым Горадзе. Звязвае вуліцу Замкавую з вуліцай Святога Мікалая.
Прыгоды бравага генералісімуса Ператрахчэнкі
Сюжэт
Падзеі адбываюцца ў Беларусі, улада якой прадстаўлена калхозам «Светлы Жах» (у арыгінале — «Светлый Жах») на чале з генералісімусам Шурай Ператрахчэнкам (ён жа і прэзідэнт Беларусі). Беларусь — марыянэткавая дзяржава Расеі, бо Ператрахчэнка ўвесь час просіць крэдыты у Расеі, якія звычайна не вяртаюцца. Але сам генералісімус абвяргае гэтую заяву, называючы путлера «заклятым сябрам». Путлер цісне на Ператрахчэнка, каб той удзельнічаў у вайне супраць Украіны, але той пастаянна спрабуе адступіць. Ператрахчэнка таксама мусіць змагацца з заходнімі каштоўнасцямі і дурыць насельніцтва ўласнай краіны, каб яно не паўстала супраць яго. Напрыклад, эканоміка Беларусі у занепадзе, але Ператрахчэнка і дзяржаўнае СМІ «ГэбэльсТВ» паведамляюць, што эканоміка на самым высокім узроўні.
Спасылкі
Пригоди бравого генералісимуса Перетрахченко
Вуліца Бярнардзіну
Архітэктурныя дамінанты вуліцы — кляштарныя комплексы бернардзінцаў з касцёлам Святых Францішка і Бернарда і бернардзінак з касцёлам Святога Міхаіла Арханёла, касцёл Святой Ганны і палац Лапацінскіх, помнікі архітэктуры XV—XVIII стагоддзяў.
Гісторыя
Вуліца пачала забудоўвацца ў XVI ст. Яна праходзіла паўночнай мяжой Рускага Горада.
У XIX ст. улады Расійскай імперыі аддзялілі сярэднюю частку вуліцы, што ішла ад бернардзінскіх кляштараў да моста ў Зарэчча, і назвалі яе Аляксандраўскай (улица Александровская). Пазней гэту частку з мэтай русіфікацыі колішняга Вялікага Княства Літоўскага перайменавалі ў Сувораўскую (улица Суворовская), у часы міжваеннай Польскай Рэспублікі — у вуліцу Святой Ганны, цяпер яна носіць імя Майроніса. Рэшту вуліцы расійскія ўлады пераназвалі ў Замкавы завулак, за польскім часам зноў Бернардзінская вуліца (частка завулка ў Зарэччы — Млынавая вуліца), за савецкім — Замкавы завулак. Менавіта гэтай рэшце (без часткі ў Зарэччы) у наш час вярнулі гістарычную назву.
Агульныя звесткі
Даўжыня вуліцы каля 240 м. Нумарацыя дамоў пачынаецца ад Замкавай вуліцы. З правага паўднёвага боку вуліцы дамы з няцотнымі нумарамі, з левага паўночнага боку — цотная нумарацыя.
Карын Энстром
Карын Энстром (Karin Enström), народжаная Карын Марта Элізабет Ландэрхольм (Karin Märta Elisabeth Enström, нар., Упсала) — шведскі палітык, міністр абароны Швецыі.
Карын скончыла ў 1987 годзе афіцэрскія курсы Каралеўскага ваеннага каледжа, у 1993 годзе скончыла вышэйшыя курсы. Служыла ў Берагавой ахове Швецыі да 1998 года ў Ваксхальме.
З 1991 па 1992 год Карын Энстром была генеральным сакратаром моладзевага крыла Умераннай кааліцыйнай партыі, з 1993 па 1994 год працавала ў Міністэрстве прамысловасці ў якасці эксперта. Таксама займала пасаду дарадцы ў гарадскім савеце Ваксхальма, працягваючы паралельна службу ў войску. У 1998 годзе пакінула гэтую пасаду (вярталася ў 2002 і 2010 гадах на пасаду кіраўніка гарадскога савета), звольнілася з войска і неўзабаве была выбрана ў Рыксдаг. З 1998 па 2000 год была дэпутатам Рыксдага, з 2002 па 2010 год працавала ў Камітэце абароны Швецыі (з 2008 года яго старшыня). Пасля выбараў 2010 года працавала ў Міністэрстве замежных спраў, а таксама ўзначальвала парламенцкую дэлегацыю ў Парламенцкай асамблеі НАТА. 19 красавіка 2012 года пасля адхілення ад дзейнасці міністра абароны Швецыі Стэна Тальгфорса ўзначаліла міністэрства і ўвайшла ў кабінет міністраў Фрэдрыка Рэйнфельта.
Хачэн
Хачэн (Խաչեն), Сеідбейлі (Seyidbəyli) — сяло ў Аскеранскім раёне Нагорна-Карабахскай Рэспублікі.
Юрый Святаславіч
Біяграфія
Другі сын вялікага князя смаленскага Святаслава Іванавіча. Быў жанаты з дачкой вялікага князя разанскага Алега Іванавіча і Еўпраксіі Альгердаўны. Упершыню князь Юрый успамінаецца крыніцамі пад 1386 годам, калі разам з бацькам, старэйшым братам князем Глебам і стрыечным братам князем Іванам Васілевічам, браў удзел у паходзе смаленскіх войскаў на Віцебск, Оршу і Мсціслаў. Летапісцы адзначаюць лютасць смалян да вялікалітоўскіх падданых «кого где изъимавши, и мучаху нещадно различными казньми, мужеи, и жон, и детеи, а иных в ызбы насажавше, и запирающе, и зажигаху». Да Мсціслава смаленскае войска падышло 18.4.1386 года і аблажыла горад. На дапамогу абложаным, 29.4.1386 года прыйшлі вялікалітоўскія войскі пад камандаваннем князя Скіргайлы і смаляне былі ўшчэнт разбіты ў бітве на рацэ Віхры (29.4.1386), вялікі князь Святаслаў і яго пляменнік князь Іван Васілевіч загінулі, а параненыя князі Глеб і Юрый Святаславічы паланёныя. Ад Мсціслава вялікалітоўскае войска прыйшло да Смаленска, які здаўся і заплаціў выкуп. Скіргайла даў смаленскі сталец Юрыю, які 16.9.1386 года ў Вільні прысягнуў на вернасць каралю польскаму і вярхоўнаму князю літоўскаму Уладзіславу-Ягайле і яго літоўскаму намесніку Скіргайле, абавязаўся аказваць вайсковую падтрымку і адмовіцца ад сувязяў з полацкім князем Андрэем Альгердавічам. Мяккасць стаўлення да Юрыя і наданне менавіта яму смаленскага стальца, напэўна, тлумачыцца яго шлюбам з пляменніцай Альгердавічаў. Глеб Святаславіч, напэўна, застаўся закладнікам пры двары Скіргайлы.
У 1392 годзе кароль Ягайла памірыўся з князем Вітаўтам і той стаў літоўскім намеснікам караля. У 1393 годзе Юрый Святаславіч браў удзел у паходзе Вітаўта і Скіргайлы на Віцебск супраць Свідрыгайлы. Пад Віцебскам Юрый прысягнуў Вітаўту, а той пацвердзіў яму смаленскі стальц. Аднак неўзабаве адбыўся канфлікт, Юрый захапіў аршанскія воласці і раздаў іх смаленскім баярам. Пасля гэтага Вітаўт перадаў Смаленск князю Глебу Святаславічу, які ў свой час быў разам з ім у Прусіі, а Юрыю даў Рослаўль. У 1395 годзе паміж сынамі Святаслава Іванавіча пачалася барацьба за перадзел уладанняў у непадуладнай Літве частцы Смаленскай зямлі. Магчыма, шукаючы падтрымкі ў гэтай барацьбе Юрый паехаў да свайго цесця вялікага князя разанскага Алега Іванавіча.
Тым часам, 28.9.1395 года Вітаўт падманам захапіў Смаленск, у палон трапіў Глеб Святаславіч і іншыя смаленскія князі, і прызначыў туды сваіх намеснікаў — князя Яманта Тулунтавіча і Васіля Барэйкавіча. Літоўская Метрыка 1440-х гадоў паведамляе, што з патрабавання Вітаўта ад смаленскай кафедры адлучаны епіскап Міхаіл. На новага епіскапа смаленскага 6.4.1396 года хіратанісаны Насон, хіратонію ўзначальваў мітрапаліт Кіпрыян. У 1396 годзе ў Смаленск на сустрэчу з Вітаўтам прыязджаў вялікі князь маскоўскі Васіль Дзмітрыевіч, які ў 1390-я гады падтрымліваў добрыя адносіны з цесцем. Зімой 1395/1396 гадоў пасланае Вітаўтам войска пад камандаваннем Лугвеня Альгердавіча разарыла разанскія землі.
Пасля паразы войскаў Вітаўта ад ардынцаў у бітве на Ворскле (12.9.1399), улада вялікага князя літоўскага ў рускіх землях аслабла. У бітве на Ворскле загінулі сапернікі Юрыя за смаленскі сталец — намеснік Ямант і брат Глеб Святаславіч. Да 1400 года Юрый Святаславіч выдаў дачку Анастасію замуж за брата вялікага князя маскоўскага — звянігародска-галіцкага князя Юрыя Дзмітрыевіча, умацаваў такім чынам сувязі з Масквой. У 1401 годзе Юрый Святаславіч пры падтрымцы Алега Іванавіча пачаў барацьбу за вяртанне смаленскага стальца. У жніўні 1401 года князі падышлі да Смаленска, у горадзе пачаліся свары, бо адны хацелі застацца пад уладай Вітаўта, другія — вяртання «отчыча» князя Юрыя. На баку Юрыя Святаславіча была большасць гараджан, «не могуще тьрпети налоги, насильства от иноверных». Пасля перамоў смаляне адчынілі Юрыю брамы. Намеснік Вітаўта, колішні чарнігаўскі князь Раман Міхайлавіч, быў схоплены і забіты, таксама і смаленскія з бранскімі баяры, якія былі супраць Юрыя. У адказ восенню 1401 года Вітаўт прыйшоў пад Смаленск, 4 тыдні цягнулася аблога, урэшце ён адышоў, заключыў мір з Юрыем Святаславічам «по старине». Пасля адходу вялікалітоўскага войска ў горадзе «крамола бысть велика, людии посекоша много», паводле Кароткага Валынскага летапісу, працягвалася знішчэнне баяр прыхільных Вітаўту.
Юрый Святаславіч шукаў саюзнікаў супраць Вітаўта. У чэрвені 1402 года смаленскі князь заключыў мір з Вялікім Ноўгарадам. У маі-чэрвені 1402 года вялікі князь разанскі Алег Іванавіч арганізаваў у падтрымку Юрыя паход пад камандаваннем свайго сына Радаслава на падуладны вялікаму князю літоўскаму Бранск. Аднак на мяжы пад Любуцкам разанскае войска было разбіта князямі мсціслаўскім Лугвеням і старадубскім Аляксандрам, а Радаслаў трапіў у палон.
Сітуацыя для Юрыя ўскладнілася калі 5.7.1402 года памёр яго цесць і заступнік Алег Іванавіч, а новым вялікім князем разанскім стаў Фёдар Ольгавіч, жанаты з сястрой Васіля Дзмітрыевіча, з Вітаўтам ён імкнуўся падтрымліваць прыязны нейтралітэт. У 1403 годзе на загад Вітаўта мсціслаўскі князь Лугвень зноў атакаваў Смаленскую зямлю, захапіў Вязьму, у палон да яго трапілі брат Юрыя — Іван Святаславіч і вяземскі князь Аляксандр Міхайлавіч. На пачатку вясны 1404 года Вітаўт пры падтрымцы Карыбута, Лугвеня і Свідрыгайлы здзейсніў новы вялікі паход на Смаленск і трымаў яго ў аблозе 7 тыдняў, біў па горадзе з гармат, новай зброі таго чаму. Горад вялікалітоўскія войскі ўзяць не здолелі, але спустошылі ваколіцы.
У такім цяжкім становішчы Юрый паведаміў Васілю Дзмітрыевічу пра сваё жаданне перайсці да яго на службу, «даючися ему сам и со всем своим княжением». Юрый Святаславіч паехаў у Маскву, узяў з сабою вядомы абраз Смаленскай Божай Маці «Адзігітрыі», які вялікі князь Васіль Дзмітрыевіч паставіў у Дабравешчанскім саборы маскоўскага крамля. У адсутнасць Юрыя Вітаўт зноў аблажыў Смаленск, горад здаўся 26.6.1404 года, у палон трапіла жонка смаленскага князя і іншыя смаленскія князі. Вітаўт загадаў забіць або выгнаць з горада баяр — прыхільнікаў Юрыя, — зноў пакінуў у Смаленску сваіх намеснікаў. Таксама Вітаўт адправіў да Масквы паслоў «по князя Юрья… на взыскание его». Не жадаючы канфлікту з вялікалітоўскім гаспадаром, Васіль Дзмітрыевіч адмовіўся ад прапановы службы Юрыя. Разам з сынам Фёдарам і служылымі яму вяземскімі князямі — братамі Сямёнам і Уладзімірам Мсціславічамі, Юрый збег да Ноўгарада. Наўгародцы ўзялі Юрыя Святаславіча на службу і далі ў «кармленне» вялікую колькасць гарадоў — Русу, Ладагу, Арэхаў, Таржок, Волак Ламскі, Порхаў, Вышгарад, Высокае, Кошкін, Карэлу, Церскі бераг. У 1405 годзе Юрый спрабаваў атрымаць дапамогу Тэўтонскага ордэна, а таксама прасіў магістра паспрыяць вяртанню з палону сваёй жонкі.
У 1406 годзе, калі пачаўся канфлікт паміж Васілём Дзмітрыевічам і Вітаўтам, Юрый паехаў з Ноўгарада ў Маскву і цяпер быў прыняты на службу. Паводле наўгародскіх крыніц гэта адбылося восенню 1406 года, паводле маскоўскіх — зімою 1406—1407 гадоў. Васіль Дзмітрыевіч надаў Юрыю Святаславічу і Сямёну Мсціславічу ў «кармленне» Таржок. У Таржку паміж Юрыем і Сямёнам адбыўся канфлікт.
Апавяданне пра далейшыя падзеі ёсць у Сафійскім I-м летапісе старэйшага ізводу (1-я чвэрць XV ст.), а таксама ў маскоўскіх летапісных зводах 2-й паловы XV — пачатку XVI ст. Летапісы 1-й паловы XV ст. — Наўгародскі I-ы малодшага ізводу і Троіцкі — пра канфлікт не паведамляюць. Юрый Святаславіч гвалтам прывёў на свой двор жонку Сямёна — княгіню Юліянію, «хотя с нею жити», яна супраціўлялася і параніла Юрыя нажом. У адказ Юрый забіў Сямёна, а Юліяніі загадаў адсячы рукі і ногі і кінуць у раку. Пасля злачынства Юрый не мог заставацца ў Таржку, ён збег у Арду, у спадзяванні на заступніцтва хана Шадзібека. Аднак Шадзібек быў скінуты 20.7.1407 года Булат-Салтанам. Юрый паехаў назад на Русь, на шляху спыніўся ў Веневым манастыры на ўскраіне Разанскага княства, дзе праз некалькі дзён (14.9.1407) памёр, там і быў пахаваны.
Юрый Святаславіч меў, прынамсі, двух сыноў — Рамана і Фёдара; а таксама двух дачок — Анастасію (жонку Юрыя Дзмітрыевіча) і невядомую на імя (1-ю жонку Свідрыгайла).
Памяць
На думку А. Г. Кузьміна, паведамленне пра смерць Юрыя Святаславіча запісаў разанскі летапісец, а ў 1-й чвэрці XV ст. яго выкарысталі пры складанні Сафійскага I-га летапісу старэйшага ізводу. Беларуска-літоўскія летапісы не ведаюць пра вяртанне Юрыя на Русь і паведамляюць пра яго смерць у Ардзе. Позняя «Хроніка Літоўская і Жамойцкая» дае няслушныя звесткі, што Юрый паехаў у Венгрыю і там у якімсьці войску быў падстрэлены пад нейкім замкам і памёр. Длугаш у «Гісторыі Польшчы» паведамляе пра смерць Юрыя ў войску Жыгімонта Люксембургскага ў 1420 годзе, але гэта атаясненне Юрыя з яго сынам Фёдарам, які ў 1412 годзе паехаў з Ноўгарада ў Заходнюю Еўропу і загінуў у войску імператара на вайне з гусітамі 14.7.1420 года.
Напэўна, пасля ўзяцця Смаленска ў 1514 годзе войскамі вялікага князя маскоўскага Васіля Іванавіча імёны Юрыя Святаславіча і Фёдара Юр'евіча былі ўнесены ў велікакняжацкі сінодзік. У канцы 1550-х — пачатку 1560-х гадоў апавяданне Ніканаўскага летапісу (створанага ў 1520-я) пра барацьбу Юрыя з Вітаўтам, яго злачынства, пазнейшае пакаянне і богаўхвальнае жыццё, было перапрацавана ў уключана ў Ступенную кнігу. У XVII—XVIII ст. апавяданне пра забойства Юрыем князя Сямёна і княгіні Юліяніі трапіла у яе Жыціе — «Сказанне пра забойства святога князя Сямёна Мсціславіча і цнатлівай яго княгіні Юліяніі і пра князя Юрыя Смаленскага».
Ушанаванне Юрыя Святаславіча ў Веневым манастыры прасочваецца з 2-й паловы XVII ст. У 1698 годзе ў паўднёвы прыдзел манастырскага Мікольскага сабора быў асвячоны ў імя вялікамучаніка Георгія; у XVIII — пачатку XIX ст. было аздоблена каменнае надмагілле князя. Напэўна, у 1-й палове XVIII ст. на аснове Ступеннай кнігі было складзена кароткае Жыціе Юрыя Святаславіча, якое сустракаецца ў рукапісных зборніках. Пасля закрыцця Венева манастыра і ператварэння Мікольскага сабора ў прыходскую царкву (1782), у 1827 годзе старое каменнае спарахнелае надмагілле князю было заменена на драўлянае, а ў 1828 годзе быў скасаваны прыдзел вялікамучаніка Георгія. Як паведамляў Я. Е. Галубінскі, у канцы XIX ст. у Мікольскай царкве працягвалі ўшаноўваць памяць Юрыя Святаславіча, на яго надмагіллі служылі паніхіды, а ў надпісе на надмагіллі нічога не гаворыцца пра яго злачынства ў Таржку, толькі пра тое, што ў Веневе ён знайшоў месца для выратавання душы. Цяпер магіла Юрыя Святаславіча страчана.
Грабіў (Ічнянскі раён)
Грабіў (Гра́бів) — вёска ў Ічнянскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Ічнянскай гарадской абшчыны.
Камароўка
Назву Камаро́ўка маюць:
Сара Хыйтэдал
Сара Магдалена Хыйтэдал (памылкова: Скітэдал; швед. Sara Magdalena Skyttedal; нар., акруга Стакгольм, Швецыя) — шведскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, член шведскай партыі хрысціянскіх дэмакратаў (КД). Яна была дэпутатам Еўрапейскага парламента пасля выбараў 2019 года. У Еўрапейскім парламенце яна ўзначальвае дэлегацыю па Іраку і з’яўляецца членам камітэта энергетычнай прамысловасці Яна таксама з’яўляецца членам партыйнага савета KD.
Бамбергскі кафедральны сабор
Бамбергскі кафедральны сабор (афіцыйна Бамбергскі кафедральны сабор Святога Пятра і Святога Георгія, Bamberger Dom, Bamberger Dom St. Peter und St. Georg)  — адзін з сямі імперскіх сабораў Германіі.
Касута
Касута́ (, Косута) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крывасельскага сельсавета. Знаходзіцца каля Вілейскага вадасховішча, размешчана ў 103 км на паўночны захад ад Мінска. Назва вёскі паходзіць ад назвы ракі Касуткі, якая ўпадае ў раку Вілія.
Бамбергскі кафедральны сабор
Гісторыя
Будаўніцтва сабора пачалося ў 1004 годзе па загаду Генрыха Святога і скончылася ў 1012 года. Асвячэнне адбылося 6 мая 1012 года. У 1081 годзе сабор быў пашкоджаны пажарам. У 1111 годзе Ота Бамбергскі асвяціў зноў пабудаваны сабор. Пасля яшчэ аднаго пажару, у 1215 годзе пачалося будаўніцтва трэцяга па ліку сабора. Ён быў асвечаны 6 мая 1237 года.
У саборы знаходзяцца пахаванні вядомых асоб, у тым ліку самога Генрыха Святога, яго жонкі Кунігунды, папы рымскага Клімента II — адзінага папы, пахаванага ў Германіі, і першага караля Германіі з дынастыі Штаўфенаў Конрада III. Сёння Бамбергскі кафедральны сабор уяўляе сабой узор раманскай архітэктуры, даўжыня - 94 м, шырыня - 28 м, вышыня будынка 26 м. Па вуглах пабудаваныя чатыры вежы па 81 м у вышыню кожная. У вежах сустракаюцца элементы готыкі. Падчас Другой сусветнай вайны Бамберг практычна не пацярпеў, рэканструкцыя або аднаўленне сабора не патрабавалася. Сабор - частка старога горада, уключанага ў 1993 годзе ў Сусветную спадчыну ЮНЕСКА.
Касута
Гісторыя
Першая пісьмовая згадка пра вёску Касута датавана 1499 годам. Дакументы сведчаць, што ў канцы ХV стагоддзя гэта паселішча было маёнткам-замкам ураднікаў Вялікага Княства Літоўскага, спачатку — княгіні Ядвігі Гальшанскай, а з 1518 года ім валодаў віленскі кашталян Станіслаў Кезгайла і яго сыны. Ужо тады тут налічвалася 206 сялянскіх двароў. У 1638 годзе новы ўладальнік панскага маёнтка Савасцян Свяцкі пабудаваў тут праваслаўную царкву Уваскрэсення Хрыстова, неўзабаве вакол яе ўтварыўся і праваслаўны манастыр. Амаль адначасова ў Касуце ўзнікае ўніяцкі кляштар, ва ўлонне якога неўзабаве пераходзіць і мясцовае праваслаўнае брацтва разам са сваімі храмамі. Падчас казацка-сялянскай вайны 1648—1651 гадоў замак быў разбураны, але пасля адноўлены. Яго гаспадарамі на працягу ХVIII — XIX стагоддзяў былі шляхецкія роды Любанскіх, П'яншэнскіх, Крываблоцкіх, Пузіных, Ромераў, Сулістроўскіх, Тукалаў, Вітгенштэйнаў.
Яшчэ ў канцы XVIII стагоддзя ў Касуце ўзвышаўся старадаўні драўляны храм Унебаўзяцця Прасвятой Багародзіцы, дзе, відавочна, хрысцілі Піліпа Орліка. Сёння на яго месцы стаіць мураваная Свята-Петрапаўлаўская царква, пабудаваная нашмат пазней — ужо ў 1868 годзе. На ўскраіне вёскі захаваліся рэшткі разбуранага старадаўняга маёнтка.
Каля вёскі Касута ў лесе стаяць два крыжы, праваслаўны і каталіцкі. Тут 26 чэрвеня 1941 года саветамі было расстраляна каля паўтары сотні вязняў з Вілейскай турмы, якіх у час Другой сусветнай вайны гналі на ўсход.
У 1973 годзе пры напаўненні вадой Вілейскага вадасховішча затапіла большую частку Касуты. Цяпер тут жыве каля дзясятка сялян. У апошнія гады ў вёсцы з'явілася некалькі дзясяткаў дач.
Хнацах (Аскеран)
Хнацах (Խնածախ), Ханюрду (Xanyurdu) — сяло ў Аскеранскім раёне Нагорна-Карабахскай Рэспублікі.
Гужыўка
Гужыўка (Гужі́вка) — вёска ў Ічнянскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Ічнянскай гарадской абшчыны.
Ву Цзяньсюн
Ву Цзяньсюн (таксама вядомая як мадам Ву;, — ,  ) — амерыканскі радыёфізік кітайскага паходжання. Удзельнічала ў Манхэтанскім праекце (узбагачэнне ўранавага паліва), паставіла (па прапанове Янг Чжэньніна і Лі Цзундаа) знакаміты «эксперымент Ву», які даказаў незахаванне прасторавай цотнасці ў слабых узаемадзеяннях.
У 1965 годзе выйшла ў свет кніга Ву «Бэта-распад», якая застаецца настольнай кнігай радыёфізікаў. У далейшым Ву даследавала малекулярныя змены ў гемаглабіне, якія выклікаюць серпападобнаклетачную анемію. Першая жанчына — прэзідэнт Амерыканскага фізічнага таварыства (у 1975). У тым жа годзе атрымала Нацыянальны медаль за заслугі ў галіне навукі. У 1990 годзе ў гонар Ву быў названы астэроід 2752 Ву Цзяньсюн. У 1997 годзе памерла ад інсульту.
Гарбоўшчына
Гарбо́ўшчына (, Горбовщина) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крайскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Нястанавіцкага сельсавета.
Дзюбіўка (Ічнянскі раён)
Дзюбіўка (Дзю́бівка) — вёска ў Ічнянскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Ічнянскай гарадской абшчыны.
Камароўка (Брэсцкі раён)
Камаро́ўка (, Комаровка) — вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Тамашоўскага сельсавета. Размешчана за 66 км на поўдзень ад Брэста, на захадзе — р. Заходні Буг і дзяржаўная граніца з Польшчай. Аўтадарогай звязана з Брэстам.
Гісторыя
Паводле пісьмовых крыніц вядома з XVI стагоддзя як сяло ў Берасцейскім павеце Троцкага, з 1566 года — Берасцейскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. Маёмасць праваслаўнай царквы. У 1580 годзе ўласнасць М. Казярадскага.
У XIX стагоддзі вёска ў Брэсцкім павеце Гродзенскай губерні, уваходзіла ў склад маёнтка Прыбарава. У 1861 годзе ў Прыбараўскай воласці. Належала графу Замойскаму. У ліпені 1862 года ў вёсцы адбыліся сялянскія хваляванні. Сяляне адмовіліся выконваць згонную павіннасць і плаціць чынш грашыма або хлебам. У 1890 годзе ў вёсцы зямля належала сельскагаспадарчай абшчыне, якая мела 149 дзес. зямлі. Працавала царкоўна-прыходская школа, у якой вучыўся 31 хлопчык.
У 1905 годзе ў Прыбараўскай воласці. Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, у Прыбараўскай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.
З 1939 года ў складзе БССР. З 12 кастрычніка 1940 года цэнтр Камароўскага сельсавета ў Дамачаўскім раёне. У Вялікую Айчынную вайну загінулі 40 вяскоўцаў.
У 1954 годзе Камароўскі сельсавет перайменаваны ў Тамашоўскі, у 1956 годзе аднесены да Брэсцкага раёна.
Вестэрас (камуна)
Камуна Вестэрас (Västerås kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Вестманланд у цэнтральнай Швецыі.
Вестэрас 103-я па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Вестэрас.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 140 188 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 14 гарадскіх пасяленняў (tätort) і некалькі сельскіх, найбольшыя з якіх:
Цяжкія крэйсеры тыпу «Фурутака»
— серыя з двух японскіх крэйсераў 1920-х гадоў. Першыя цяжкія крэйсеры японскага імператарскага флоту.
Караблі ўтрымлівалі шэраг наватарскіх для свайго часу рашэнняў і пераўзыходзілі па ТТХ амерыканскія крэйсеры тыпу «Амаха» і брытанскія тыпу «Хокінс», якія лічыліся верагоднымі праціўнікамі. Аднак яны маральна састарэлі яшчэ падчас будаўніцтва з-за падпісання Вашынгтонскага дагавора, які зрабіў стандартнымі прадстаўнікамі гэтага класа буйнейшыя і лепш узброеныя адзінкі.
Абодва крэйсера праслужылі ўвесь міжваенны час, у другой палове 1930-х прайшлі радыкальную мадэрнізацыю. Яны прынялі актыўны ўдзел у пачатковым этапе баявых дзеянняў на Ціхаакіянскім тэатры Другой сусветнай і загінулі падчас Гуадалканальскай кампаніі, у жніўні і кастрычніку 1942 года.
Лініа Энгстром
Агнес Лініа Марціна Энгстром (Agnes Linnéa Martina Engström; нар., Упсала, Швецыя) — шведскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, член шведскай партыі зялёных. Член Еўрапейскага парламента (2014—2019).
Біяграфія
Энгстрём атрымала ступень магістра палітычных навук у Шведскім каледжы нацыянальнай абароны. Да таго, як стаць членам парламента ЕС, яна працавала каардынатарам па пытаннях гендэрнай роўнасці ў галоўным офісе партыі зялёных і была членам праўлення Зялёнага форуму. Яна працавала над дапамогай развіцця, накіраванага на Расію, Грузію, Беларусь і Усходнюю Еўропу.
Напярэдадні выбараў у Еўрапейскі парламент ў 2014 годзе Энгстром была на пятым месцы ў спісе Экалагічнай партыі, аднак, на выбарах партыя зялёных атрымала ўсяго толькі чатыры месцы, але пасля таго, як лідар партыі зялёных Ізабела Лёвін была прызначаная міністрам развіцця Швецыі, Лініа Энгстром замяніла Ізабелу Лёвін у Еўрапарламенце і стала дэпутатам Еўрапарламента ў кастрычніку 2014 года.
Перад выбарамі ў Еўрапейскі парламент у 2019 годзе Энгстром выказала жаданне працягнуць сваю працу ў Еўрапарламенце, аднак, камітэт па прызначэннях партыі зялёных вырашыў не ўключаць яе ў свой спіс кандыдатаў.
З 2019 года працуе ў якасці праграмнага дырэктара ў Марской апякунскай радзе.
Спіс вуліц Ваўкавыска
У гэтым спісе прыведзены бульвары, вуліцы, завулкі, паркі, плошчы, праезды, праспекты, спускі, тупікі, шасэ г. Ваўкавыск
Суднавы рухач
Су́днавы руха́ч — прыстасаванне (рухач) для пераўтварэння работы суднавай энергетычнай устаноўкі (суднавага рухавіка) ці вонкавай крыніцы энергіі ў карысную цягу, якая забяспечвае паступальны рух судна.
Цяга суднавага рухача, які выкарыстоўвае энергію вонкавай крыніцы (ветру), ствараецца за кошт аэрадынамічных сіл, якія ўзнікаюць на яго элементах (напрыклад, ветразях). Па прынцыпу дзеяння падзяляюцца на актыўныя, якія непасрэдна пераўтвараюць энергію ветру ў паступальны рух судна, і рэактыўныя, якія ствараюць упорны ціск за кошт рэакцыі масы вады, якая адкідваецца ў бок, процілеглы руху судна. Цяга суднавага рухача, які выкарыстоўвае магутнасць суднавай энергетычнай устаноўкі, ствараецца за кошт рэактыўных сіл, абумоўленых адкідваннем рабочага асяроддзя (вады) у бок, процілеглы кірунку руху судна. Па характару рабочага асяроддзя суднавыя рухачы падзяляюцца на паветраныя, гідраўлічныя і газавадамётныя. У сваю чаргу, гідраўлічныя суднавыя рухачы падзяляюцца на лопасцевыя, якія ствараюць упор дзякуючы лопасцям, умацаваным на апорнай канструкцыі, і нялопасцевыя, у якіх рэакцыя масы вады (воднапаветранай сумесі) ўспрымаецца нерухомымі дэталямі.
Мерай эфектыўнасці суднавага рухача служыць прапульсіўны каэфіцыент — стаўленне буксіровачнай магутнасці, якая выдаткоўваецца на рух судна з дадзенай скорасцю ходу, да магутнасці механізмаў, прызначаных для той жа мэты. Ён вагаецца ў межах 0,45—0,55.
Вадкі кісларод
Вадкі кісларод (ВК, liquid oxygen, LOX) — вадкасць бледна-сіняга колеру, адносіцца да моцных парамагнетыкаў. З'яўляецца адным з чатырох агрэгатных станаў кіслароду. ВК мае удзельную шчыльнасць 1,141 г/см³ і мае умерана крыягенныя ўласцівасці з кропкай замярзання 50,5 K (-222,65 ° C) і кропкай кіпення 90,188 K (-182,96 ° C). Вадкі кісларод актыўна выкарыстоўваецца ў касмічнай і газавай галінах, пры эксплуатацыі падводных лодак, шырока выкарыстоўваецца ў медыцыне. Звычайна прамысловае атрыманне грунтуецца на фракцыйнай перагонцы паветра. Каэфіцыент пашырэння кіслароду пры змене агрэгатнага стану на газападобны складае 860:1 пры 20 ° C, што часам выкарыстоўваецца ў сістэмах забеспячэння кіслародам для дыхання ў камерцыйных і ваенных самалётах.
З-за сваёй крыягеннай прыроды ВК можа выклікаць крохкасць матэрыялаў, якія знаходзяцца з ім у судотыку. Вадкі кісларод таксама з'яўляецца вельмі магутным акісляльным агентам: арганічнае рэчыва хутка згарае ў яго асяроддзі з вялікім вылучэннем цяпла. Больш за тое, некаторыя з гэтых рэчываў, будучы прасякнутымі ВК маюць ўласцівасць непрадказальна выбухаць. Нафтапрадукты часта дэманструюць такія паводзіны, уключаючы асфальт.
Аннелі Хултэн
Аннелі Марыя Хултэн (швед. Anneli Maria Hulthén; нар., , Швецыя) — шведскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, член шведскай Сацыял-дэмакратычнай рабочай партыі, з 1 кастрычніка 2016 г. губернатар акругі Сконэ, былы старшыня муніцыпальнага савета Гётэбарга.
Біяграфія
У 1986 годзе Хултэн была выбрана ў Рыксдаг, дзе да 1996 года яна была намеснікам члена камітэта па транспарце, камітэта па замежных справах, канстытуцыйнага камітэта, камітэта па сельскай гаспадарцы і камітэта па прамысловасці. Яна была дэпутатам Еўрапейскага парламента з 1995 па 2002 год.
Аннелі Хултэн была прызначаная старшынёй муніцыпальнага савета Гётэбарга 17 лістапада 2008 года. Яна прыступіла да сваёй працы 13 студзеня 2009 года. Апроч пасады старшыні муніцыпальнага савета, Хултэн таксама адказвала за развіццё бізнесу, інфраструктуры, міжнародных адносін і турызму ў Гётэбаргу.
Хултэн праславілася сваёй вялікай прыхільнасцю да веласіпеднага спорту, а менавіта штодзённымі паездкамі на веласіпедзе да месца працы і падарожжам на веласіпедзе з Гётэбарга ў Стакгольм у 2009 годзе для ўдзелу ў кангрэсе сацыял-дэмакратычнай партыі. У 2010 годзе яна выйграла штогадовую прэмію сярод палітыкаў Swedish Cycling.
Хултэн з’яўляецца членам выканаўчага камітэта сацыял-дэмакратычнай партыі. 18 студзеня 2016 года Аннелі Хултэн пакінула пасаду старшыні муніцыпальнага савета Гётэбарга. Яе змяніла на гэтай пасадзе Анн-Сафі Хермансан.
Завішына (Лагойскі раён)
Заві́шына (, Завишино) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крайскага сельсавета.
У 1924—1954 гадах цэнтр Завішынскага сельсавета. Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Нястанавіцкага сельсавета.
Андрэй Аляксеевіч Паўлухін
Андрэй Аляксеевіч Паўлухін (нар., Рагачоў) — беларускі пісьменнік-фантаст.
Біяграфія
Друкаваўся ў беларускіх («Дзеяслоў», «Беларусь», «ЛіМ», «Маладосць», «Першацвет», «Чырвоная змена», «Свабоднае слова») і расійскіх («Полдень, XXI век», «Золотое перо», «Юный техник», «Новая Россия», «Анапа», CD «Мира фантастики») газетах і часопісах, зборніках («Фантастика-2003/2», «Фантастика-2005/1», «Что там, за дверью?», «Панядзелак», «Настрой», «Золотой Рог», «Славянские колокола»).
Дарагынка (Ічнянскі раён)
Дарагынка (Дороги́нка) — вёска ў Ічнянскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Ічнянскай гарадской абшчыны.
Вялікія Нястанавічы
Вялі́кія Няста́навічы (, Великие Нестановичи) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Крайскага сельсавета.
Геаграфія
Вёска знаходзіцца за 45 км ад Лагойска, за 86 км ад Мінска, за 59 км ад чыгуначнага прыпыначнага пункта Крывічы.
Вялікае Княства Літоўскае
У XVI стагоддзі Нястанавічы (Нястанішкі) упамінаюцца як цэнтр аднайменнага маёнтка ў Менскім паве­це і ваяводстве. У 1567 годзе вёска ўпамінаецца ў пoпice войска Вялікага Княства Літоўскага як сяло, шляхецкая улас­насць. У 1594 г.ўпамінаецца вадзяны млын на р. Горбаўка. У другой палове XVIII стагоддзя сяло, уласнасць дамініканскага касцёла.
У складзе Расійскай імперыі
У XIX стагоддзі маёнтак, які складаўся з фальваркаў Нястанавічы, Белае і вёскі Прагой, належаў памешчыкам Асцімскім. Паводле рэвізіі 1816 года вёска ўласнасць Б. Асцімскага. Паводле інвентара 1846 года вёска, 21 двор, 256 жыхароў, уласнасць Асцімскіх, якім належалі 959 дзесяцін зямлі і 281 сялянская душа. У маёнтку меўся вадзяны млын і бровар. У 1870 годзе вёска, 92 сялянскія душы мужчынскага по­лу, цэнтр маёнтка Нястанавічы, уласнасць Рудольфа Асцімскага ў Плешчаніцкай воласці Барысаўскага павета Мінскай губерні, меўся хлебазапасны магазін. У 1909 годзе ў вёсцы 32 двары, 191 жыхар, адчынена народнае вучылішча, у 1913 годзе для яго пабудаваны ўласны будынак.
Найноўшы час
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Вялікія Нястанавічы абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі вёска ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі.
З 20 жніўня 1924 года вёска ў Завішынскім сельсавеце Плешчаніцкага раёна Барысаўскай, з 9 чэрвеня 1927 года Мінскай акругі, з 20 лютага 1938 года Мінскай вобласці.
На базе народнага вучылішча створана школа, у 1923 годзе ў ёй дзейнічаў драматычны гурток. У 1924 годзе ў школе вучыліся 179 дзяцей з 5 навакольных населеных пунктаў. У 1926 годзе 64 двары, 301 жыхар. Быў створаны калгас «Парыжская камуна».
У Другую сусветную вайну гітлераўцы загубілі 2 жыхароў, 11 вяскоўцаў вывезлі ў Германію, 25 вяскоўцаў загінулі на фронце, адзін жыхар у партызанскай барацьбе. У баях за вызваленне вёскі ў 1944 годзе загінулі 13 савецкіх воінаў.
28 мая 2013 года Нястанавіцкі сельсавет быў скасаваны, і вёска ўвайшла ў склад Крайскага сельсавета.
Насельніцтва
1559 год — у вёсцы 36 дымоў, 27 служб, 41 селянін, з якіх 19 былі отчычы і 22 вольныя. 1594 год — у сяле 147 сялян. 1799 год — у вёсцы 14 двароў, 73 жыхары 1833 год — у вёсцы 106 рэвізскіх сялянскіх душ, у маёнтку 308 рэвізскіх сялянскіх душ. 1886 год — 25 двароў, 134 жыхары. 1816 год — у вёсцы 78 душ мужчынскага полу 1941 год — 57 двароў, 187 жыхароў. 1969 год — 61 двор, 197 жыхароў. 1996 год — 102 жыхары, 52 двары. 1 студзеня 2003 год — 40 двароў, 81 жы­хар.
Храморт
Храморт (Խրամորթ, Xramort) — сяло ў Аскеранскім раёне Нагорна-Карабахскай Рэспублікі.
Аіда Хаджаліч
Аіда Хаджаліч (басн. Aida Hadžialić; нар. г., Фоча, Боснія і Герцагавіна, Югаславія) — шведскі палітычны дзеяч баснійскага паходжання, член Сацыял-дэмакратычнай рабочай партыі Швецыі. З 3 кастрычніка 2014 па 16 жніўня 2016 года займала пасаду міністра па справах старэйшых класаў сярэдняй школы, адукацыі і прафесійнай падрыхтоўкі дарослых, да працы ва ўрадзе займала пасаду намесніка мэра Хальмстад (2010—2014). Рознымі выданнямі неаднаразова прызнавалася «адным з самых таленавітых маладых лідараў Швецыі».
З 7 верасня 2019 года з’яўляецца лідарам апазіцыі ў Лене Стакгольм.
Opportunity (марсаход)
«Opportunity», «Апарцюніці», ці «MER-B», — рабатызаваны марсаход, які працаваў на Марсе з 2004 па 2018 год цягам 5111 сол (14 год і 138 дзён на Зямлі). Марсаход быў запушчаны с Зямлі 8 ліпеня 2003 г. у рамках праграмы NASA Mars Exploration Rover, і прызямліўся на раўніну Мерыдыян 25 студзеня 2004 г., праз тры тыдні пасля таго, як яго двайнік Спірыт (MER-A) прызямліўся на іншым баку планеты. Пры запланаваным тэрміне дзейнасці ў 90 сол (крыху менш за 92,5 зямных дзён) Spirit функцыянаваў, пакуль не завяз у 2009 годзе і не страціў сувязь у 2010 годзе, у той час як Opportunity змог заставацца працаздольным на працягу 5111 сол пасля прызямлення, захоўваючы сваю энергетычную і іншыя найважнейшыя сістэмы шляхам пастаяннай падзарадкі акумулятараў ад сонечных панэлей і спячаму рэжыму для эканоміі энергіі падчас пылавых бур. Такая асцярожная дзейнасць дазволіла Opportunity працаваць у 57 разоў даўжэй за запланаваны тэрмін, перавысіўшы першапачатковы план на 14 years, 50 days (па зямным часе). Да 10 чэрвеня 2018 года, калі ён апошні раз звязваўся з НАСА, марсаход праехаў шлях у 45,16 кіламетраў.
З-за планетарнай пыльнай буры 2018 года на Марсе, Opportunity спыніў сувязь 10 чэрвеня і ўвайшоў у спячы рэжым 12 чэрвеня 2018 года. Былі спадзяванні што ён перазагрузіцца як толькі надвор’е праясніцца, але гэтага не адбылося мяркуючы альбо з-за катастрафічнага збоя, альбо праз тое што пласт пылу пакрыў сонечныя панэлі. NASA спадзявалася аднавіць кантакт з марсаходам, спасылаючыся на ветраны сезон, які прагназаваўся з лістапада 2018 года па студзень 2019 года, што патэнцыйна магло ачысціць сонечныя панэлі. 13 лютага 2019 года прадстаўнікі НАСА абвясцілі аб завяршэнні місіі Opportunity пасля таго як касмічны карабель не адрэагаваў на больш чым 1000 сігналаў, пасланых са жніўня 2018 года.
Мэты
Місія Mars Exploration Rover мела наступныя навуковыя задачы:
Завудайка (Ічнянскі раён)
Завудайка (Заудайка) — вёска ў Ічнянскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Ічнянскай гарадской абшчыны.
Opportunity (марсаход)
Графік місіі
Марсаходы Opportunity і Spirit былі часткай праграмы Mars Exploration Rover у доўгатэрміновай праграме даследавання Марса. Марсаходы Mars Exploration Rover павінны былі падарожнічаць па паверхні Марса і перыядычна праводзіць геалагічныя аналізы, каб вызначыць, ці існавала калі-небудзь вада на Марсе, а таксама вызначыць тыпы мінералаў і пацвердзіць даныя, атрыманыя Mars Reconnaissance Orbiter (MRO). Абодва марсахода былі распрацаваны з чаканым тэрмінам службы 90 сол (92 зямныя дні), але кожны праслужыў значна даўжэй, чым чакалася. Місія Spirit доўжылася ў 20 разоў даўжэй за чаканы тэрмін службы, і завершылася 25 мая 2011 года. Opportunity праслужыў у 55 разоў даўжэй, чым запланаваны тэрмін службы ў 90 сол, і працаваў 5498 дзён ад пасадкі да завяршэння місіі. Архіў штотыднёвых абнаўленняў стану марсахода можна знайсці ў архіве абнаўленняў Апарцюніці.
Старт і пасадка
Spirit і Opportunity былі запушчаны з розніцай у месяц, 10 чэрвеня і 8 ліпеня 2003 года адпаведна, і абодва дасягнулі паверхні Марса ў студзені 2004 года. Запуск Opportunity быў таксама першым запускам Delta II Heavy. Тэрмін запуску - з 25 чэрвеня па 15 ліпеня 2003 года. Першая спроба запуску адбылася 28 чэрвеня 2003 г., але запуск адбыўся дзевяццю днямі пазней, 7 ліпеня 2003 г., з-за затрымак праз моцны вецер, а потым праз замены некаторых дэталяў ракеты (ізаляцыі і батарэі). Кожны дзень было два акна запуску. У дзень запуску запуск быў адкладзены да другога акна (23:18 па EDT), з-за непрацуючага клапана. 25 студзеня 2004 г. абаронены падушкамі бяспекі пасадачны модуль MER-B сеў на паверхню Марса ў кратары Ігл.
Пасля пасадкі ва ўдарны кратар пасярод звычайна роўнай раўніны, Opportunity паспяхова даследаваў узоры рэгаліту і горных парод і зрабіў панарамныя фотаздымкі месца прызямлення. Яго пробы глебы дазволілі навукоўцам NASA вылучыць гіпотэзы адносна наяўнасці гематыту і прысутнасці вады ў мінулым на паверхні Марса. Пасля гэтага марсаход здзейсніў пераезд па паверхні Марса да суседняга кратара Эндюранс, які ён даследаваў з чэрвеня па снежань 2004 года Пасля Opportunity даследаваў месца ўдару свайго ўласнага цеплавога экрана і выявіў на паверхні Марса непашкоджаны метэарыт, цяпер вядомы як Heat Shield Rock.
У перыяд з кастрычніка 2005 г. па сакавік 2006 г. Апарцюніці працягнуў рух у паўднёвым напрамку з прыпынкай у кратары Эрэбус на шляху да кратара Вікторыя. У гэты час марсаход меў некаторыя механічныя праблемы з рабатызаванай рукой.