cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сістэма кіравання версіямі
Версіі праекта, тэгі
Сістэма кіравання версіямі забяспечвае захоўванне ўсіх былых варыянтаў файлаў і, як вынік, усіх варыянтаў праекта ў цэлым, якія мелі месца з моманту пачатку яго распрацоўкі. Але само паняцце «версіі» ў розных сістэмах можа тлумачыцца двума рознымі спосабамі.
Адны сістэмы падтрымліваюць версійнасць файлаў. Гэта значыць, што любы файл, які існуе ў праекце, атрымлівае асабісты нумар версіі (звычайна — нумар 1, умоўнай «нулёвай» версіяй файла лічыцца пусты файл з тым жа імем). Пры кожнай фіксацыі змен распрацоўшчыкам, якія закранаюць файл, адпаведная частка фіксуемых змен прымяняецца да файла і ён атрымлівае новы, звычайна наступны па парадку, нумар версіі. Паколькі фіксацыі звычайна закранаюць толькі частку файлаў у рэпазіторыі, нумары версій файлаў, які існуюць на адзін і той жа момант часу, з цягам часу разыходзяцца, і праект у цэлым (гэта значыць увесь набор файлаў рэпазіторыя), фактычна, ніякага «нумара версіі» не мае, бо складаецца з мноства файлаў з рознымі нумарамі версій. Падобным чынам працуе, напрыклад, сістэма кіравання версіямі CVS.
Для іншых сістэм паняцце «версія» належыць не асобнаму файлу, а рэпазіторыю цалкам. Зноў створаны пусты рэпазіторый мае версію 1 ці 0, любая фіксацыя змен вядзе да павелічэння гэтага нумара (гэта значыць нават пры змяненні аднаго файла на адзін байт увесь рэпазіторый лічыцца змененым і атрымлівае новы нумар версіі). Такім чынам трактуе нумары версій сістэма Subversion. Нумара версіі асобнага файла тут фактычна не існуе, умоўна можна лічыць такім бягучы нумар версіі рэпазіторыя (калі лічыць, што пры кожнай змене, унесенай у рэпазітар, усе яго файлы мяняюць нумар версіі, нават тыя, якія не мяняліся). Часам, гаворачы аб «версіі файла» у такіх сістэмах, маюць на ўвазе тую версію рэпазіторый, у якой файл быў апошні раз (да патрэбнага моманту) зменены.
Для практычных мэтаў звычайна мае значэнне не асобны файл, а ўвесь праект цалкам. У сістэмах, якія падтрымліваюць версійнасць асобных файлаў, для ідэнтыфікацыі пэўнай версіі праекта можна ужываць дату і час — тады версія праекта будзе складацца з тых версій уваходзячых у яго файлаў, якія меліся ў рэпазітары на названы момант часу. Калі падтрымліваецца версійнасць рэпазітара ў цэлым, нумарам версіі праекта можа лічыцца нумар версіі рэпазітара. Аднак абодва варыянты не надта зручныя, таму што ні дата, ні нумар версіі рэпазітара звычайна не змяшчаюць інфармацыі аб значных зменах у праекце, аб тым, як доўга і інтэнсіўна над ім працавалі. Для больш зручнай паметкі версій праекта (ці яго частак) сістэмы кіравання версіямі падтрымліваюць паняцце тэгаў.
Тэг (tag) — гэта сімвалічная метка, якая можа быць звязана з пэўнай версіяй файла і/ці каталога ў рэпазітары. З дапамогай адпаведнай каманды ўсім ці частцы файлаў праекта, якія адпавядаюць пэўным умовам (напрыклад, уваходзяць у асноўную версію галоўнай галіны праекта на пэўны момант часу) можа быць прызначана зададзеная метка. Такім чынам можна ідэнтыфікаваць версію праекта (версія «XX.XXX.XXX» — гэта набор версій файлаў рэпазітара, якія маюць тэг «XX.XXX.XXX»), зафіксаваўшы такім чынам яго стан на некаторы пажаданы момант. Як правіла, сістэма тэгаў досыць гнуткая і дазваляе пазначыць адным тэгам і не адначасовыя версіі файлаў і каталогаў. Гэта дазваляе сабраць «версію праекта» любым адвольным чынам. З пункту гледжання карыстальніка сістэмы пазнака тэгамі можа выглядаць па-рознаму. У некаторых сістэмах яна выяўляецца менавіта як пазнака (тэг можна стварыць, ужыць да пэўных версій файлаў і каталогаў, зняць). У іншых сістэмах (напрыклад, Subversion) тэг уяўляе сабой наўпрост асобны каталог у файлавым дрэве рэпазітара, куды з ствала і галінаў праекта з дапамогай каманды капіявання робяцца копіі патрэбных версій файлаў. Візуальна тэг — гэта проста вынесеная ў асобны каталог копія пэўных версій файлаў рэпазітара. Па ўзгадненню ў дрэве каталогаў, якое адпавядае тэгу, забаронена фіксацыя змен (гэта значыць версія праекта, якая прадстаўляецца тэгам, з'яўляецца нязменнай).
Базавыя прынцыпы распрацоўкі ПЗ у VCS
Парадак ужывання сістэмы кіравання версіямі ў кожным пэўным выпадку вызначаецца тэхнічным рэгламентам і правіламі, прынятымі ў пэўнай фірме ці арганізацыі, дзе вядзецца распрацоўка праекта. Тым не менш, агульныя прынцыпы правільнага ўжывання VCS нешматлікія і адзіныя для любых распрацовак і сістэм кіравання версіямі.
Размеркаваныя сістэмы кіравання версіямі
Таксама вядомы як Distributed Version Control System, DVCS. Такія сістэмы ўжываюць размеркаваную мадэль замест традыцыйнай кліент-сервернай. Яны ў агульным выпадку не патрабуюць цэнтралізаванага сховішча: уся гісторыя змен дакументаў захоўваецца на кожным камп'ютары, у лакальным сховішчы, і пры патрэбе асобныя фрагменты гісторыі лакальнага сховішча сінхранізуюцца з аналагічным сховішчам на іншым камп'ютары. У некаторых такіх сістэмах лакальнае сховішча змяшчаецца непасрэдна ў каталогах рабочай копіі.
Закон Клейтана
Закон Клейтана (Clayton Antitrust Act 1914) — федэральны закон ЗША, які рэгуляваў дзейнасць трэстаў.
Сістэма кіравання версіямі
Размеркаваныя сістэмы кіравання версіямі
Апісаная мадэль лагічна блізкая да стварэння асобнай галіны для кожнага распрацоўшчыка ў класічнай сістэме кіравання версіямі (у некаторых размеркаваных сістэмах перад пачаткам работы з лакальным сховішчам патрэбна стварыць новую галіну). Адрозненне палягае ў тым, што да моманту сінхранізацыі іншыя распрацоўшчыкі гэтай галіны не бачаць. Пакуль распрацоўшчык змяняе толькі сваю галіну, яго праца не ўплывае на іншых удзельнікаў праекта і наадварот. Па сканчэнні адасобленай часткі працы, унесеныя ў галіны змены зліваюць з галоўнай (агульнай) галіной. Як пры зліцці галін, так і пры сінхранізацыі розных сховішчаў магчымы канфлікты версій. На гэты выпадак ва ўсіх сістэмах прадугледжаны тыя ці іншыя метады выяўлення і вырашэння канфліктаў зліцця.
Закон Клейтана
Прыняты Кангрэсам і 15 кастрычніка 1914 падпісаны Прэзідэнтам Вудра Вільсанам. Атрымаў назву ад імя распрацоўшчыка законапраекта - Генры Клейтана.
Сістэма кіравання версіямі
Размеркаваныя сістэмы кіравання версіямі
З пункту гледжання карыстальніка размеркаваная сістэма адрозніваецца патрэбай ствараць лакальны рэпазітар і наяўнасцю ў каманднай мове дзвюх дадатковых каманд: каманды атрымання рэпазітара ад аддаленага камп'ютара (pull) і перадачы свайго рэпазітара на аддалены камп'ютар (push). Першая каманда выконвае зліццё змен аддаленага і лакальнага рэпазітара са змяшчэннем выніку ў лакальны рэпазітар; другая — наадварот, выконвае зліццё змен двух рэпазітараў са змяшчэннем выніку ў аддалены рэпазітар. Як правіла, каманды зліцця ў размеркаваных сістэмах дазваляюць абраць, якія наборы змен будуць перадавацца ў іншы рэпазітар ці вымацца з яго, выпраўляць канфлікты зліцця непасрэдна падчас аперацыі ці пасля яе няўдалага завяршэння, паўтараць ці ўзнаўляць няскончанае зліццё. Звычайна перадача сваіх змен у чужы рэпазітар (push) завяршаецца ўдала толькі пры ўмове адсутнасці канфліктаў. Калі канфлікты ўзнікаюць, карыстальнік павінен спачатку зліць версіі ў сваім рэпазітары (выканаць pull), і толькі потым перадаваць іх іншым.
Закон Клейтана
Згодна з законам Клейтана:
Сістэма кіравання версіямі
Размеркаваныя сістэмы кіравання версіямі
Звычайна рэкамендуецца арганізаваць работу з сістэмай так, каб карыстальнікі заўсёды ці пераважна выконвалі зліццё ва ўласным рэпазітары. Гэта значыць, у адрозненні ад цэнтралізаваных сістэм, дзе карыстальнікі перадаюць свае змены на цэнтральны сервер, калі лічаць патрэбным, у размеркаваных сістэмах больш натуральным з'яўляецца парадак, калі зліццё версій распачынае той, каму патрэбна атрымаць яго вынік (напрыклад, распрацоўшчык, які кіруе будовым серверам).
Закон Клейтана
У адрозненне ад прынятага раней ў 1890 першага Федэральнага антытрэстаўскага закона Шэрмана, вызваляў ад пераследаў рабочыя і фермерскія арганізацыі.
Сістэма кіравання версіямі
Размеркаваныя сістэмы кіравання версіямі
Асноўная перавага размеркаваных сістэм — іх гнуткасць і значна большая (у параўнанні з цэнтралізаванымі сістэмамі) аўтаномія асобнага рабочага месца. Кожны камп'ютар распрацоўшчыка з'яўляецца фактычна самастойным і паўнавартасным серверам, з такіх камп'ютараў можна пабудаваць адвольную па структуры і ўзроўню складанасці сістэму, задаўшы (як тэхналагічна, так і адміністрацыйнымі мерамі) пажаданы парадак сінхранізацыі. Пры гэтым кожны распрацоўшчык можа весці работу незалежна, як яму зручна, змяняючы і захоўваючы прамежкавыя версіі дакументаў, карыстаючыся ўсімі магчымасцямі сістэмы (у тым ліку доступам да гісторыі змен) нават у адсутнасці сеткавага злучэння з серверам. Сувязь з серверам ці іншымі распрацоўшчыкамі патрабуецца выключна для выканання сінхранізацыі, пры гэтым абмен наборамі змен можа ажыццяўляцца па розных схемах.
Да недахопаў размеркаваных сістэм можна аднесці павелічэнне патрабаванага аб'ёму дыскавай памяці: на кожным камп'ютары даводзіцца трымаць поўную гісторыю версій, у той час як у цэнтралізаванай сістэме на камп'ютары распрацоўшчыка звычайна захоўваецца толькі рабочая копія, толькі зрэз рэпазітара на нейкі момант часу і ўнесеныя змены. Менш відавочным, але непрыемным недахопам з'яўляецца тое, што ў размеркаванай сістэме практычна немагчыма рэалізаваць некаторыя віды функцыянальнасці, якія падаюць цэнтралізаваныя сістэмы. Гэта:
Можна вызначыць наступныя тыповыя сітуацыі, у якіх ужыванне размеркаванай сістэмы дае заўважныя перавагі:
У традыцыйнай «офіснай» распрацоўцы праектаў, калі група распрацоўшчыкаў адносна невялікая і цалкам знаходзіцца на адной тэрыторыі, у межах адзінай лакальнай камп'ютарнай сеткі з увесь час даступнымі серверамі, цэнтралізаваная сістэма можа апынуцца лепшым выбарам з-за сваёй больш жорсткай структуры і наяўнасці функцыянальнасці, якая адсутнічае ў размеркаваных сістэмах. Магчымасць фіксаваць змены без іх зліцця ў цэнтральную галіну ў такіх умовах лёгка рэалізуецца шляхам вылучэння няскончаных работ у асобныя галіны распрацоўкі.
Слоўнік
Агульнапрынятай тэрміналогіі не існуе, у розных сістэмах могуць ужывацца розныя назвы для адных і тых жа дзеяў. Ніжэй прыведзены некаторыя з найбольш часта ўжывальных варыянтаў.
Гаружанка
Гаружа́нка, Граўжанка  — рака ў Беларусі, у Ашмянскім раёне Гродзенскай вобласці, правы прыток ракі Ашмянка (прыток Віліі, басейн Нёмана).
Даўжыня ракі 13 км. Плошча вадазбору 74 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,5 ‰. Пачынаецца каля вёскі Шчапанавічы, упадае ў Ашмянку на поўдні ад вёскі Будзёнаўка. Вадазбор на паўднёвых схілах Ашмянскага ўзвышша. На працягу 7,1 км каналізаваная (выток — 1,7 км на паўночны захад ад вёскі Гароднікі). Шырыня рэчышча ў межань складае 8—10 м. Берагі стромкія, абрывістыя, параслі лесам.
Лермантаўскі праспект (Санкт-Пецярбург)
Першы ўчастак (ад вуліцы Дзекабрыстаў да канала Грыбаедава) 20 жніўня 1739 года атрымаў назву 1-я Салдацкая вуліца, бо там збіраліся будаваць дамы для салдат Адміралцейскага ведамства. У 1776 годзе яна была пераназваная ў Вялікую Папярочную вуліцу. У 1798 годзе была падзелена на два праезды. Першы быў названы Вялікі Майстэрскай вуліцай (з-за размяшчэння слабод майстравых людзей), другі — Старой кананерскай вуліцай (там размяшчалася паселішча пушкароў, кананіраў). У 1801—1859 гадах называўся Бруднай вуліцай, а пасля — Магілёўскай. Трэці ўчастак з 1798 года таксама некалькі разоў мяняў назву — Ізмайлаўскі праспект, Малы Ізмайлаўскі праспект (знаходзіўся на мяжы тэрыторыі Ізмайлаўскага палка). З 1820-х гадоў называўся праспектам да Абводнага гарадавога канала або праспектам да Нова-Абводнага канала, з 1829 года — Загарадным праспектам, з 5 сакавіка 1871 года — Нова-Пецяргофскім.
24 верасня 1912 года ўсе тры ўчасткі аб’ядналі пад назвай Лермантаўскі праспект.
Allium chrysocephalum
Allium chrysocephalum  — від аднадольных раслін роду сямейства. Упершыню апісаны нямецка-расійскім батанікам у 1887 годзе.
Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання
Эндэмік Кітая, які сустракаецца ў правінцыях Ганьсу, Цынхай і Сычуань. Сустракаецца на лугах і вільготных схілах.
Батанічнае апісанне
Цыбуліны звычайна цыліндрычныя, часам патоўшчаныя ў аснове, адзінкавыя, 0,5—1 см дыяметрам; шалупіна ад карычневага да светла-карычневага колеру.
Лісце лінейнае, злёгку серпападобнае, плоскае.
Суквецце — паўшарападобны або шарападобны парасонік, які нясе вялікую колькасць шчыльна размешчаных кветак з калякветнікам ярка-жоўтага адцення.
Цвіце і плоданасіць з ліпеня па верасень.
Лік храмасом — 2n=16.
Рух 30 верасня
Рух 30 верасня (Gerakan 30 September, таксама вядомая пад скарочанымі назвамі G30S, Gestapu (ад Gerakan September Tiga Puluh — Рух 30 верасня) — арганізацыя, што складалася з пракамуністычна настроеных афіцэраў Нацыянальнай арміі Інданезіі, пад кіраўніцтвам якой у Інданезіі была здзейснена няўдалая спроба дзяржаўнага перавароту ў ноч з 30 верасня на 1 кастрычніка 1965 года. Мяцежнікамі было арганізавана забойства шасцярых генералаў — членаў Генеральнага штаба інданезійскага арміі; ім атрымалася захапіць джакарцкую радыёстанцыю, якая перадала паведамленне пра зрушэнне прэзідэнта Сукарна і пераходзе ўсёй поўнасці ўлады да Рэвалюцыйнага савета. Аднак да 2 кастрычніка мяцеж быў цалкам прыгнечаны.
Пачатак мяцяжу. Забойства мяцежнікамі шасцярых членаў вышэйшага ваеннага кіраўніцтва
1 кастрычніка 1965 года ў 3:15 сем падраздзяленняў інданезійскай арміі, кіраваных «Рухам 30 верасня», у тым ліку (Tjakrabirawa, ),  (Diponegoro, была раскватаравана ў Цэнтральнай Яве) і  (Brawijaya, была раскватаравана ва Усходняй Яве), скіраваліся на грузавіках і аўтобусах да ваеннай авіябазы  (Halim Perdanakusuma). Мяцежнікамі былі забіты шэсць генералаў — членаў інданезійскага Генштаба. Трое з іх (міністр абароны і вярхоўны галоўнакамандуючы генерал-лейтэнант Ахмад Яні, генерал-маёр Мас Тыртадарма Хар'ёна і брыгадны генерал Дональд Панджаітан) былі забіты ў сваіх дамах пры спробе выкраданні, яшчэ траіх (генерал-маёр Супрапта, генерал-маёр Сісвонда Пармон і брыгадны генерал Сутоя Сісваміхарджа) атрымалася захапіць жывымі.
Мяцежнікам не атрымалася выкрасці міністра-каардынатара па пытаннях абароны і бяспекі, начальніка штаба арміі генерал-лейтэнанта Абдула Харыса Насутыёна, якому атрымалася атуліцца ў садзе пасольства Ірака. Заміж Насутыёна быў па абмыле захоплены і забіты яго ад'ютант, старэйшы лейтэнант П'ер Тэндеан ; пяцігадовая старэйшая дачка Насутыёна, Адэ Ірма Сур'яні (Ade Irma Suryani Nasution) была паранена і памерла 6 кастрычніка. Выкрадзеныя генералы і целы іх мёртвых калег прывезлі ў прадмесце Джакарты (Lubang Buaya — даслоўна кракадзілавая яма), недалёка ад авіябазы Халім, дзе ўсе выкрадзеныя былі парасстрэльваны, а іх целы, разам з целамі раней забітых, скінуты ў яму.
Ляднае
Ляднае (Лядное) — вёска ва Угранскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Знаменскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У 2004—2017 гадах у складзе Дрожжынскага сельскага паселішча.
1992 год у гісторыі музыкі
1992 год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.
Есіф Міхайлавіч Халецкі
Есіф Міхайлавіч Халецкі (? — 1559)  — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Халецкіх герба «Халецкі». Сын Міхаіла Міхайлавіча. Староста оўруцкі ў 1544—1553 гадах, чаркаскі і канеўскі з 1555 года, маршалак гаспадарскі з 1558 года.
У 1537 годзе разам з братам Астафам атрымаў пацвярджальны прывілей на Хальч, калі Гомельскае староства было вернута з-пад улады Вялікага Княства Маскоўскага.
Сям’я
У шлюбе з Даброхнай, дачкой Мацвея Мікітавіча, князя Галоўчынскага. Іх дзеці:
У шлюбе з Ганнай, дачкой Дзмітрыя Корсака. Іх дзеці:
У шлюбе з Фядорай, дачкой Мікалая Сідара Копця, каралеўскага маршалка. Іх дзеці:
Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Задарожжа)
Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі — рымска-каталіцкі храм у Задарожжы Глыбоцкага раёна, узведзены ў 1910.
Аб'ект Дзяржаўнага спісу гістарычна-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь.
Гісторыя
У 1902 згарэў стары драўляны касцёл, пасля чаго пачолася будаўніцтва новага мураванага, завершанае ў 1910.
Святыню на сваім малюнку адлюстраваў беларускі мастак Язэп Драздовіч.
Архітэктура
Помнік архітэктуры неаготыкі. Магутная 3-нефавая базіліка з 5-граннай апсідай. Галоўны фасад фланкуюць 2-ярусныя 4-гранныя вежы са шпілямі. Сцены рытмічна падзяляюцца ступеньчатымі контрфорсамі ў прасценках высокіх стральчатых аконных праёмаў. У інтэр'еры — стральчатыя скляпенні, над уходам — хоры.
Вакол касцёла бутавая агароджа з 3-аркавай брамай і вуглавой 2-яруснай шатровай званіцай.
Хайпудырская губа
Хайпуды́рская губа́ (Хайпуды́рская губа ) — заліў у паўднёва-ўсходняй частцы Пячорскага мора, каля ўзбярэжжа Ненецкай аўтаномнай акругі Архангельскай вобласці Расіі.
Даўжыня Хайпудырскай губы 46 км, шырыня каля ўваходу 15 км, у сярэдняй частцы — 33 км. Глыбіні 1—2 м. Заходнія берагі высокія і абрывістыя, ўсходнія — нізкія, з водмелямі. Прылівы паўсутачныя, вышынёй каля 1 м.
У губу ўпадаюць рэкі Мора-Ю (Хайпудыра) і Каратаіха.
Запярынне
Запяры́нне (, Заперинье) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дубраўскага сельсавета.
Геаграфія
За 20 км на поўдзень ад раённага цэнтра Мар’іна Горка і чыгуначнай станцыі Пухавічы на лініі Мінск-Ачіповічы.
Пад уладай Расійскай імперыі
У 1816 г. уласнасць Ратынскіх.
На пачатку 20 ст. у Амельнянскай воласці Ігуменскім павеце Мінскай губерні.
Найноўшы час
У Першую сусветную вайну ў лютым — снежні 1918 года была пад акупацыяй войскаў кайзераўскай Германіі.
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі вёска ўвайшла ў склад БССР.
У жніўні 1919 — ліпені 1920 вёска знаходзілася пад польскай уладай.
На пачатку 1930-ых гг. створаны калгас "Асілак", працавала кузня і ганчарны завод.
Трэцяя Пунічная вайна
Трэцяя Пунічная вайна (149 — 146 гг. да н.э.) — апошняя з Пунічных войнаў.
Ход вайны
Рымляне неадкладна падрыхтаваліся да вайны. Пуны спрабавалі прадухіліць яе, яны пакаралі смерцю глаў антырымскай партыі і накіравалі ў Рым пасольства. Але рымская армія ўжо адплыла ў Афрыку. Перш за ўсё консул Луцый Марцый Цэнзарын запатрабаваў выдаць усё ўзбраенне, 300 найбольш знатных грамадзян у якасці закладнікаў і выпусціць усіх палонных. Пасля выканання гэтых патрабаванняў консул абвясціў галоўную ўмову — горад Карфаген павінен быць знішчаны, а новае паселішча заснавана за 10 міль ад мора.
У Карфагене гэта патрабаванне сустрэлі абсалютна непрымірыма — грамадзяне разадралі веснікаў і былі поўныя рашучасці памерці, але не прымаць гэтай жудаснай умовы. З мэтай выйграць час у рымлян была выпрашана месячная адтэрміноўка, і консул лёгка пагадзіўся на яе — ён лічыў, што з выдачай узбраення Карфаген безабаронны.
З захаваннем поўнай сакрэтнасці карфагеняне пачалі падрыхтоўку да абароны. Карфаген быў цудоўнай крэпасцю, за месяц грамадзяне давялі яго абараназдольнасць да максімальна магчымага ўзроўню і калі рымская армія паказалася пад сценамі горада, консулы са здзіўленнем убачылі перад сабой гатовага да бою ворага. Штурм быў адбіты з вялікімі стратамі для рымлян, атрады пунійскай арміі, якія пакінулі горад, трывожылі рымлян сваімі набегамі. Нарэшце, Масініса быў зусім незадаволены жаданнем рымлян абгрунтавацца ў Афрыцы і не аказаў ім ніякай падтрымкі. Беспаспяховая аблога доўжылася 2 гады, калі правадырства над рымлянамі атрымаў Сцыпіён Эміліян. Ён правёў рэарганізацыю арміі і перайшоў да актыўных дзеянняў. Неўзабаве карфагеняне страцілі вонкавую сцяну, а гавань горада была закрыта плацінай. Але пунійцы пракапалі канал і іх судны нечакана выйшлі ў мора. Сцыпіён здолеў перакрыць яго і акружыў Карфаген знешняй сцяной.
Увесну 146 года да н.э. рымляне штурмам уварваліся ў горад, але яшчэ 6 дзён ішла бязлітасная бітва. Пасля падзення горада 55 000 яго жыхароў былі звернутыя ў рабства. Камандуючы абаронай — Гасдрубал і ўсе тыя, хто не мог разлічваць на жыццё ўмацаваліся ў адным з храмаў, рымляне вырашылі вымарыць іх голадам. Даведзеныя да крайнасці, абложаныя падпалілі храм, каб не гінуць ад рук ворага. Толькі Гасдрубал выбег з храма і вымаліў сабе літасць, яго жонка кінула ў агонь дзяцей і сама кінулася ў полымя.
Вынікі
Трыумфаванне ў Рыме было бязмежным. Сенат пастанавіў знішчыць горад. Карфаген быў ізноў падпалены і гарэў яшчэ 17 дзён. Па яго тэрыторыі была праведзена разора плугам, плошча навекі праклятая, зямля пасыпана соллю ў знак таго, што тут ніхто ніколі не павінен сяліцца.
Каломенскі мост
Каломенскі мост — пешаходны арачны мост цераз канал Грыбаедава ў Адміралцейскім раёне Санкт-Пецярбурга, злучае Каломенскі і Пакроўскі астравы. Першы і адзіны ў горадзе суцэльназварны алюмініевы мост. Размешчаны ў створы вуліцы Валодзі Ермака. Вышэй па цячэнні знаходзіцца Аларчын мост, ніжэй — Мала-Калінкін мост. Найбліжэйшыя станцыі метрапалітэна — «Садовая», «Сянная плошча», «Спаская». Назва моста паходзіць ад Каломны — старадаўняга наймення раёна Санкт-Пецярбурга, які размяшчаецца на тэрыторыі цяперашніх Каломенскага і Пакроўскага астравоў. З 1911 да 1920-х гадоў выкарыстоўвалася найменне Каломенскі пешаходны мост.
Няманя Човіч
Клубная кар’ера
Пачынаў кар’еру, гуляючы ў ніжэйшых лігах Сербіі. У 2010 годзе апынуўся ў складзе прымаверы італьянскай «Пармы», але так і не дасягнуў асновы клуба. Улетку 2011 года стаў іграком клуба сербскай Суперлігі «Вайводзіна», але ўжо праз месяц перабраўся ў «Спартак Злацібар Вода», дзе гуляў на працягу двух гадоў.
У другой палове 2013 года выступаў за «Доньі Срэм». Першую палову 2014 года правёў у Казахстане, гуляючы за «Спартак» з Семея. Пасля вярнуўся ў «Пролетар», гуляў з ім у Першай лізе Сербіі.
У лютым 2015 года пасля прагляду падпісаў кантракт з салігорскім «Шахцёрам». У першай палове сезона 2015 трывала з’яўляўся на полі, нярэдка і ў стартавым складзе, але пазней страціў месца ў аснове. У лістападзе 2015 года стала вядома, што «Шахцёр» не будзе падаўжаць кантракт з сербам, і той пакінуў клуб.
У сакавіку 2016 года вярнуўся ў «Пролетар». Згуляў за клуб чатыры матчы, пасля чаго зноў апынуўся ў Беларусі, падпісаўшы кантракт з «Мінскам». Здолеў замацавацца ў аснове мінчан, з 8 галамі ў чэмпіянаце стаў адным з найлепшых бамбардзіраў каманды ў сезоне. У лістападзе 2016 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Мінск».
Старая Беліца (Чэрыкаўскі раён)
Стара́я Бе́ліца (, Старая Белица) — вёска ў Чэрыкаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Верамейскага сельсавета.
Няманя Човіч
Клубная кар’ера
У пачатку 2018 года зноў стаў іграком «Пролетара». У ліпені 2019 года перайшоў у «Вайводзіну», з якой выйграў Кубак Сербіі. У красавіку 2022 года перабраўся ў кітайскі клуб «Куньшань», якому па выніках сезона 2022 дапамог перамагчы ў Першай лізе, а сам стаў найлепшым бамбардзірам каманды. У сакавіку 2023 года «Куньшань» спыніў існаванне, і ў красавіку нападнік перабраўся ў «Хэнань».
Міжнародная кар’ера
Выступаў за юнацкія і моладзевыя зборныя Сербіі.
25 студзеня 2021 года дэбютаваў у нацыянальнай зборнай Сербіі, адгуляўшы другі тайм таварыскага матча супраць Дамініканскай Рэспублікі (0:0).
Сафонава (Угранскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Дрожжынскага сельскага паселішча.
Александрыйскі маяк
Александрыйскі маяк — адно з «Сямі цудаў свету».
У III стагоддзі да н.э. быў пабудаваны маяк, каб караблі маглі шчасна абмінуць рыфы на шляху ў александрыйскую бухту. Уначы ім дапамагала ў гэтым адлюстраванне полымя, а ўдзень — слуп дыму. Гэта быў першы ў свеце маяк, і прастаяў ён 1500 гадоў.
Востраў і маяк
Маяк быў пабудаваны на маленькім востраве Фарос у Міжземным моры, каля берагоў Александрыі. Гэты ажыўлены порт заснаваў Аляксандр Вялікі падчас наведвання Егіпту ў 332 да н.э. Будынак назвалі па імю вострава. На яго будаўніцтва, напэўна, спатрэбілася 20 гадоў, а завершаны ён быў каля 280 г. да н.э., у часы кіравання Пталамея II, цара Егіпту.
Тры вежы
Фароскі маяк складаўся з трох мармурных веж, якія стаялі на аснове з масіўных каменных блокаў. Першая вежа была прастакутнай, у ёй знаходзіліся пакоі, у якіх жылі працоўныя і салдаты. Над гэтай вежай размяшчалася малодшая, восьмікутавая вежа са спіральным пандусам, накіраваным у верхнюю вежу.
Накіраванне святла
Верхняя вежа формай нагадвала цыліндр, у якім гарэў агонь, які дапамагаў караблям шчасна дасягнуць бухты.
Агульная вышыня маяка — 115—135 метраў, яго святло было відаць на адлегласці 60 км (па іншых сведчаннях, да 100 км). Ніжняя частка ўяўляла сабой чатырохгранную прызму 60-метровай вышыні з квадратнай асновай, даўжыня боку складала 30 м. Ва ўнутраных памяшканнях захоўваўся розны інвентар, а плоскі дах, упрыгожаная па кутках велізарнымі статуямі Трытона, служыла асновай сярэдняй часткі. Гэта была 40-мятровая васьмігранная прызма-вежа, абліцаваная белым мармурам. Верхняя (трэцяя) частка маяка была збудаваная ў форме цыліндрычнай каланады — 8 калон неслі купал, увянчаны 7-мятровай бронзавай постаццю ўладара мораў Пасейдона (або статуя Зеўса Выратавальніка).
Адпаліраваныя бронзавыя люстэркі
Каб падтрымліваць полымя, патрабавалася вялікая колькасць паліва. Дрэва прывозілі па спіральным пандусу на калёсах, запрэжанымі коньмі або муламі. За полымем стаялі бронзавыя пласціны, якія накіроўвалі святло ў мора. З караблёў можна было бачыць гэты маяк на адлегласці да 50 км.
Згуба маяка
Да XII ст. н.э. александрыйская бухта настолькі запоўнілася глеем, што караблі больш не маглі ёю карыстацца. Маяк прыйшоў у заняпад. Бронзавыя пласціны, якія служылі люстэркамі, верагодна, пераплавілі на манеты. У XIV ст. маяк быў знішчаны землятрусам. Некалькімі гадамі пазней мусульмане выкарысталі яго абломкі, каб пабудаваць ваенны форт. Форт пасля не раз перабудоўваўся і дагэтуль стаіць на месцы першага ў свеце маяка.
Прып’яць
Пры́п’яць, або Прыпяць (Прип'ять) — горад ва Украіне, у Кіеўскай вобласці. Пакінуты пасля чарнобыльскай аварыі.
Агульная інфармацыя
Прыпяць заснавана 4 лютага 1970 года. Статус горада атрымала ў 1979 годзе пастановай Вярхоўнага Савета Украінскай ССР № 1264/686. Насельніцтва было эвакуіравана 27 красавіка 1986 года з-за Чарнобыльскай аварыі.
Асноўнай прычынай заснавання горада стала будаўніцтва і наступная эксплуатацыя адной з самых буйных у Еўропе Чарнобыльскай атамнай электрастанцыі, якая і дала Прыпяці званне горада атамшчыкаў. Прыпяць стала дзявятым у Савецкім Саюзе атамаградам.
Паводле апошняга праведзенага да эвакуацыі перапісу насельніцтва (лістапад 1985), яго колькасць складала 47.500 чалавек, і ўключала больш за 25 нацыянальнасцей. Штогадовы прырост насельніцтва складаў на той момант звыш 1500 чалавек, сярод якіх каля 800 былі нованароджаныя, і прыблізна 500—600 чалавек — прыбывалі з розных рэгіёнаў Савецкага Саюза.
Праектная, першапачаткова разлічаная, колькасць насельніцтва — 75-78 тысяч чалавек.
Прыпяць была чыгуначным вузлом (станцыя Яніў), зручным вузлом транспартных магістралей Палесся, а таксама прыстанню рачнога суднаходства.
Інфраструктура
Насельніцтва горада да чарнобыльскай аварыі складала: 49,4 тыс. чалавек. Плошча жылога фонду — 658.700 м², 160 дамоў, 13.414 кватэр, 18 інтэрнатаў для халасцякоў на 7621 месца, 8 сямейных інтэрнатаў і дамоў гасцінічнага тыпу на 1206 пакояў.
Медсанчасць № 126 на 410 ложкаў, тры паліклінікі.
25 крам на 9239 м² гандлёвай плошчы. 27 сталовых, кафэ, рэстаранаў на 5535 месцаў. Складская гаспадарка і сховішчы — 10 адзінак на 4213 м², складскія памяшканні на 4430 тон.
3 адзінкі культурных устаноў: палац культуры, кінатэатр на 1220 месцаў, школа мастацтваў на восем пакояў для гуртковай працы і 312 вучняў.
10 спартыўных зал, 3 басейны для плавання, 10 стралковых ціраў, 2 стадыёны.
1 парк, 35 дзіцячых гульнявых пляцовак і гарадкоў, 18 136 дрэў, 249 247 хмызнякоў, 33 тыс. кустоў руж.
4 прадпрыемствы з агульным аб’ёмам вытворчасці 477 млн рублёў.
6 будаўніча-мантажных арганізацый, якія выконвалі аб’ём будаўніча-мантажных работ на 132,3 млн рублёў.
Чыгуначная станцыя Янаў і 3 транспартных прадпрыемствы: аўтатранспартнае прадпрыемства № 31015, ТПА Упраўленне будаўніцтва, аўтатранспартны камбінат Чарнобыльскай АЭС з агульным лікам транспартных адзінак 533, у тым ліку 167 аўтобусаў.
Гарадскі вузел сувязі на 2926 тэлефонных нумароў. Акрамя таго — 1950 нумароў ведамасных станцый АТС Кіравання будаўніцтва, Чарнобыльскай АЭС, завода «Юпітэр».
28 артэзіянскіх свідравін з сутачным дэбітам вады 15 тысяч м³ у суткі, з іх 8050 на горад.
На суткі — 121 тысяч кілават-гадзін. У тым ліку на прамысловую зону — 29 тысяч кілават-гадзін.
Аб’ява аб эвакуацыі, 27 красавіка 1986
Увага! Паважаныя таварышы! Гарадскі савет народных дэпутатаў паведамляе, што ў сувязі з аварыяй на Чарнобыльскай атамнай электрастанцыі ў горадзе Прыпяць складаецца неспрыяльнае радыяцыйнае становішча. Партыйнымі і савецкімі органамі, вайсковымі часцямі прымаюцца неабходныя меры. Аднак, з мэтай забеспячэння поўнай бяспекі людзей, і, у першую чаргу, дзяцей, узнікае неабходнасць правесці часовую эвакуацыю жыхароў горада ў населеныя пункты Кіеўскай вобласці. Для гэтага да кожнага жылога дома сёння, дваццаць сёмага красавіка, пачынаючы з чатырнаццаці нуль-нуль гадзін, будуць пададзены аўтобусы ў суправаджэнні работнікаў міліцыі і прадстаўнікоў гарвыканкама. Рэкамендуецца з сабой узяць дакументы, крайне неабходныя рэчы, а таксама, на першы абыходак, прадукты харчавання. Кіраўнікамі прадпрыемстваў і ўстаноў вызначана кола работнікаў, якія застаюцца на месцы для забеспячэння звычайнага функцыянавання прадпрыемстваў горада. Усе жылыя дамы на перыяд эвакуацыі будуць ахоўвацца работнікамі міліцыі. Таварышы, часова пакідаючы сваё жыллё, не забудзьцеся, калі ласка, зачыніць вокны, выключыць электрычныя і газавыя прыборы, перакрыць вадаправодныя краны. Просім захоўваць спакой, арганізаванасць і парадак пры правядзенні часовай эвакуацыі.
Пасля Чарнобыльскай катастрофы
Пасля чарнобыльскай аварыі і эвакуацыі насельніцтва горад знаходзіцца ў часткова разбураным стане. Таксама пакінутае жыллё вабіць да сабе шматлікіх марадзёраў, а сам пакінуты горад стаў выдатнасцю для турыстаў. На 2013 год у горадзе працуе аўтапарк, станцыя па абеззаражванні і абезжалезванні вады, а таксама КПП і спецпральня.
Гея (багіня)
Гея (Γαῖα, тс. ) — багіня зямлі, ад якой адбыліся горы і моры, цыклопы, тытаны і тытаніды (ад Урана), гіганты (ад кропель крыві бога неба Урана), гекатанхейры (спараджэнне Урана і Геі). Ад звяза Геі і бога Понта, яе жа спараджэнне, нарадзіліся таксама марскі волат Таўмант, бурнае мора Форкіс, бездань Кета, марскі старац Нярэй і Эўрыбія. Ад звяза Геі і бога Пасейдона нарадзіўся Антэй. Ад звяза Геі і Урана нарадзіліся Рэя, Іапет і Брыарэй. Яе спараджэнне — Тыфон, жахлівы змей. Маці волата Тытыя. Маці стаглазага волата Аргуса. Ад звяза Геі і Гефеста нарадзіўся афінскі цар Эрыхтоній.
Геі адпавядае рымская Целус.
Скумпія
Ску́мпія (Cotinus) — род лістападных кветкавых раслін сямейства Сумахавыя (Анакардыевыя). Распаўсюджаны ў Паўночнай Амерыцы, Паўднёвай Еўропе і Паўднёвай Азіі.
Батанічнае апісанне
Лістападныя дрэвы або кусты вышынёй да 5—12 м з шарападобнай кронай. Лісце простае, чаргаванае, суцэльнае, шызаватага колеру. Кветкі дробныя, жаўтавата-белыя або зеленаватыя ў рыхлых канцавых мяцёлках з недаразвітымі кветкамі на падоўжных кветаножках, пакрытых чырванаватымі або зеленаватымі валаскамі. Плод — сухая касцянка. Растуць на сухіх камяністых і мелавых схілах сярод хмызняку, часам у дубовых і хваёвых лясах.
Выкарыстанне
Дэкаратыўныя і тэхнічныя расліны. Вырошчваюць у ахоўных палосах. З лісця атрымліваюць таніны і іх вытворныя. Драўніна (жаўтавата-зялёнага колеру) выкарыстоўваецца для дэкаратыўнага аздаблення. Таксама са скумпій атрымліваюць фарбавальнік фізегін, выкарыстоўваемы для афарбоўкі воўны, шоўку, скур, драўніны.
Allium circassicum
Allium circassicum — від травяністых раслін сямейства, распаўсюджаны ў заходнім Закаўказзі і Краснадарскім краі.
Апісанне
Расліна вышынёй (10) 20-30 см. Цыбуліны шарападобныя, да 15 мм шырынёй. Лісце вузка-лінейнае, 3-7 мм шырынёй, у 1.5 — 2 разы карацейшае за парасонік. Парасонік не шматкветкавы. Калякветнік шырока званочкавы; лісточкі ланцэтна-эліптычныя, белыя з ружовым адценнем, 15 мм даўжынёй.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў заходнім Закаўказзі і Краснадарскім краі.
Расце ў субальпійскім і альпійскім паясах.
Фінглясы
Фінгля́сы (, Финглясы) — былы хутар у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіў у склад Язненскага сельсавета.
Гісторыя
Да 15 кастрычніка 1960 года хутар уваходзіў у склад Малінаўскага сельсавета. Ліквідаваны ў 2008 годзе.
Новасады
Новасады́ (, Новосады) — вёска ў Свіслацкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Поразаўскага сельсавета.
15 лістапада 1971 года да вёскі далучана суседняя вёска Лескі.
Забегі
Забе́гі (, Забеги) — вёска ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Будслаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1868 г. вёска Будслаўскай гміны Вілейскага павета Віленскай губерні, 6 двароў, 48 жыхароў. У 1904 г. у вёсцы 103 жыхары. У 1921 г. у складзе Будслаўскай гміны Дунілавіцкага, потым Вілейскага паветаў Віленскага ваяводства, 20 двароў, 114 жыхароў. З 12.10.1940 г. у Вераб'ёўскім сельсавеце Крывіцкага раёна Вілейскай, з 20.09.1944 г. Маладзечанскай абласцей, з 27.03.1959 г. у Будслаўскім сельсавеце, з 20.10.1960 г. Мінскай вобласці, з 25.12.1962 г. у Мядзельскім раёне. У 1950 г. сяляне вёсак Баркоўшчына і Забегі аб’ядналіся ў калгас імя Кірава. З 1965 г. вёска ў складзе саўгаса «Будслаўскі» (цэнтр — вёска Будслаў), з 1991 г. — калгаса «Будслаўскі».
Ураўненне Планка
Ураўненне Планка, ураўненне Планка — Эйнштэйна, суадносіны Планка — Эйнштэйна, квантавая формула Планка — формула, якая звязвае энергію фатона з яго частатой: дзе
E
— энергія фатона,
h
— пастаянная Планка, З'яўляецца неад'емнай часткай квантавай механіцы і фактычна яе пачаткам.
Ураўненне было ўстаноўлена нямецкім вучоным Максам Планкам.
Залежнасць паміж энергіяй і частатой ва ўраўненні лінейная, а пастаянная Планка з'яўляецца пастаяннаю прапарцыянальнасці.
Альтэрнатыўныя формы запісу
Улічваючы суадносіны паміж скорасцю святла, яго частатой і даўжынёй хвалі (дзе \omega — кругавая частата фатона, \lambda — даўжыня хвалі,
c
— скорасць святла ў вакууме), ураўненне Планка можна запісаць у выглядзе дзе
Барсіпа
Барсіпа (بورسيبا) — помнік археалогіі ў Іраку на месцы старажытнага месапатамскага горада.
Неўская губа
Неўская губа (Не́вская губа́) — усходняя частка Фінскага заліва. У вяршыню Неўскай губы некалькімі рукавамі ўпадае рака Нява. У дэльце Нявы знаходзіцца горад Санкт-Пецярбург. Неўская губа абмежавана на ўсходзе пясчаным барам ракі Нява, на захадзе — лініяй Лісі Нос — Кранштат — Ламаносаў, на поўначы — заказнікам «Паўночнае ўзбярэжжа Неўскай губы». Плошча воднай паверхні да стварэння Комплексу ахоўных збудаванняў Санкт-Пецярбурга ад паводак прымалася роўнай 329 км². Дно пераважна пясчанае і плоскае.
Барсіпа
Гісторыя
Барсіпа была заснавана ў перыяд трэцяй дынастыі Ура на канале Бурс на поўдзень ад ракі Еўфрат. Ужо ў перыяд кіравання Хамурапі яна ўзгадвалася як частка Вавілонскай дзяржавы, дзе адыгрывала ролю другога па значнасці горада пасля самога Вавілона. Набу, заступнік Барсіпы, стаў адным з найбольш шанаваных багоў Месапатаміі. Мясцовае свята ў гонар Набу і Ташмету супернічала па свайму размаху са святам у гонар Мардука і Сарпаніт у Вавілоне. Паміж Барсіпай і Вавілонам арганізоўвалася сакральная працэсія на чале са статуяй Набу. Такім чынам, лічылася, што бог-сын наведвае свайго бацьку Мардука. У XIX ст. да н. э. у цэнтры горада быў узведзены зікурат Эўрымінанкі, які поруч з храмам Набу з'яўляўся важным сакральным месцам.
Росквіт Барсіпы прыйшоўся на першую палову 1 тысячагоддзя да н. э., асабліва на гады кіравання Халдзейскай дынастыі. У 484 г. да н. э. горад моцна пацярпеў падчас задушэння персамі паўстання супраць Ксеркса, калі быў разбураны храм Набу. Але ён быў узноўлены і ўзгадваўся нават у сярэдзіне 1 тысячагоддзя н. э. Страбон паведамляў, што ў Барсіпе знаходзілася секта астролагаў. Пазней у ёй месцілася значная яўрэйская абшчына.
Заняпад горада адбыўся пасля арабскага заваявання Месапатаміі. Рэшткі Эўрымінанкі доўгія стагоддзі прыцягвалі да сябе вандроўнікаў. Некаторыя з іх прымалі іх за рэшткі Вавілонскай вежы.
Археалогія
Французская навуковая экспедыцыя ў Месапатаміі пачала раскопкі на месцы горада ў 1852 г. Аднак канчатковая ідэнтыфікацыя Барсіпы адбылася толькі ў 1854 г. дзякуючы Генры Роўлінсану, які адшукаў сведчанні рэстаўрацыі перыяду Навухаданосара II. У 1980-я гг. аўстрыйскія археолагі выявілі пабудовы 2 тысячагоддзя да н. э.
Неўская губа
Калі лінію ахоўных збудаванняў прыняць за сучасную заходнюю мяжу Неўскай губы, то плошча воднай паверхні пры ўзроўні, блізкім да ардынару, складзе 380 км², аб’ём воднай масы 1,2 км³. Даўжыня Неўскай губы ў названых межах з захаду на ўсход 21 км, найбольшая шырыня 15 км. Сярэдняя натуральная глыбіня губы каля 3,0 м.
Барсіпа
Археалогія
Археалагічны помнік складаецца з 2 пляцовак-узвышшаў. Найбуйнейшая паўночна-заходняя пляцоўка Ібрагім-Халіл знакаміта знаходкамі гліняных клінапісных таблетак падчас ракопак у XIX ст. Паўднёва-заходняя пляцоўка Бурс уяўляе сабою пагорак з рэшткамі зікурата Эўрымінанкі і храма Набу. У нашы дні вышыня зікурата складае каля 52 м. У перыяд Навухаданосара II яна дасягала прыкладна 70 м. Галоўная вежа Эўрымінанкі калісьці была абліцавана блакітнай кафляй. Для будаўніцтва зікурата і храма выкарыстоўвалася як сырцовая, так і абпаленая цэгла.
Рэгіёны Літвы
Этнакультурныя рэгіёны Літвы (па-літоўску: Lietuvos etnokultūriniai regionai) — гістарычныя і культурныя вобласці Літвы, якія прыблізна адпавядаюць зонам распаўсюджання дыялектаў літоўскай мовы. На дадзены момант яны не з’яўляюцца палітычнымі ці адміністрацыйнымі адзінкамі, але частка літоўскіх палітыкаў выступае за рэарганізацыю адміністрацыйнага падзелу краіны на базе рэгіёнаў, якія ў такім выпадку будуць называцца землямі (žemės).
Гаць (рака)
Гаць — рака ў Смалявіцкім і Чэрвеньскім раёнах Мінскай вобласці, левы прыток ракі Волма (басейн Дняпра).
Даўжыня ракі 29 км. Плошча вадазбору 210 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,8 ‰. Пачынаецца за 3 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Пяцілетка Смалявіцкага раёна, вусце за 1 км на паўднёвы захад ад вёскі Лежні Чэрвеньскага раёна. Асноўныя прытокі — Дыеўка, Крупіца. Рэчышча на ўсім працягу каналізаванае.
Ян Іосіфавіч Халецкі
Ян Іосіфавіч Халецкі (? — да 24 жніўня 1615) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Халецкіх герба «Халецкі». Сын Есіфа Міхайлавіча і Фядоры з Копцяў. Маршалак гаспадарскі ў 1588—1589 гадах, мечнік вялікі літоўскі з 1589 года.
Андрэй Халецкі
Андрэй Есіфавіч Халецкі (Андрэй Іосіфавіч; ? — да 6 лютага 1595) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Халецкіх герба «Халецкі». Сын Есіфа Міхайлавіча і Даброхны з Галоўчынскіх.
Рэчыцкі пісар земскі ў 1569 годзе, суддзя земскі з 1579 года, маршалак з 1589 года. Пасол на сойм 1569 года, падпісаў акт Люблінскай уніі 1569 года, пасол у Вялікае Княства Маскоўскае з паведамленнем пра заключэнне уніі. Удзельнічаў у Інфлянцкай вайне 1558—1582 гадоў, у тым ліку ў баях пад Полацкам, Вялікімі Лукамі, Псковам.
Муцыа Клеменці
Муцыа Клеменці (Muzio Clementi; поўнае імя — Mutius Philippus Vincentius Franciscus Xaverius Clementi; 24 студзеня 1752, Рым — 10 сакавіка 1832, Вустэршыр) — італьянскі кампазітар, піяніст і педагог, які жыў пераважна ў Англіі.
Аляксандр Бжастоўскі
Аляксандр Бжастоўскі (? — ) — дзяржаўны дзеяч Рэчы Паспалітай. Апошні кашталян мазавецкі (1791—1795).
Біяграфія
Паходзіў з роду Бжастоўскіх герба «Стрэмя», сын Адама Бжастоўскага. Староста ваўкавыскі ў 1779—1783, сакалоўскі з 1783, кашталян мазавецкі з 1791. Пасол на сойм 1776, з 1790 — на Чатырохгадовы сойм 1788—92, прыхільнік рэформ.
У 1798 атрымаў ад прускага караля графскі тытул.
Муцыа Клеменці
Біяграфія
У 1777—1780 гадах Клеменці быў капельмайстрам Італьянскай оперы ў Лондане. З пачатку 80-х шмат гастраляваў у Еўропе як піяніст-віртуоз з выкананнем уласных фартэпіянных твораў (першыя фартэпіянныя санаты Клеменці былі выдадзены ў 1773 годзе). У 1781 годзе наведаў Вену, дзе ў прысутнасці імператара Іосіфа II змагаўся з В. А. Моцартам. Змаганне скончылася ўнічыю, аднак тэму Саната сі-бемоль, якую выконваў у гэтым паядынку Клеменці, Моцарт пасля выкарыстаў у уверцюры да «Чароўнай флейты».
Аляксандр Бжастоўскі
Сям'я
Быў жанаты з Ганнай Вадынскай і меў з ёй сына Міхала.
Іспана-амерыканская вайна
Іспана-амерыканская вайна 1898 г. прадстаўляе сабой баявыя дзеянні паміж арміяй ЗША і кубінскімі паўстанцамі з аднаго боку і арміяй Іспаніі з другога, якія вяліся на в. Куба і ля Філіпінскіх астравоў з красавіка па жнівень.
Напярэдадні вайны
Злучаныя Штаты да канца ХІХ ст ўжо сталі магутнай дзяржавай. Распаўсюджваліся ідэі пераўтварэння краіны, якая сама нарадзілася ў барацьбе за незалежнасць ад метраполіі, ў каланіяльную дзяржаву. У 1895 г. на Кубе пачалася партызанская вайна за незалежнасць ад Іспаніі. У ЗША было шмат прыхільнікаў кубінскіх паўстанцаў, супраць якіх іспанцы падчас выкарыстоўвалі жорсткія метады барацьбы, ў тым ліку і канцлагеры, але больш за 3 гады Злучаныя Штаты як дзяржава захоўвалі нейтралітэт. Сітуацыя змянілася, калі ў 1898 г. ў гаванскім парту пры няясных абставінах быў знішчаны ваенны карабель «Мэн» разам з 250 амерыканскімі маракамі. Пасля гэтага прэзідэнт ЗША Кліўленд яшчэ некалькі месяцаў спрабаваў захаваць нейтралітэт, але грамадства патрабавала адпомсціць за загінуўшых амерыканцаў і прэзідэнт аб'явіў вайну Іспаніі.
Баявыя дзеянні
Вайна ЗША з Іспаніяй цягнулася 4 месяцы і была для Злучаных Штатаў «маленькай перамаганоснай вайной». На Кубу быў выкінуты марскі дэсант, які разам з мясцовымі партызанамі паспяхова перамог сухапутныя іспанскія войскі. Адначасова флот ЗША хутка разграміў іспанскі флот у Карыбскім моры.
Яшчэ адна сур'ёзная перамога была атрымална на Філіпінах. 6 караблёў ВМФ ЗША пад камандаваннем Джорджа Дзюі зрабіла нечаканы налёт на іспанскія ваенныя караблі ў адным з галоўных філіпінскіх партоў. Эфект нечаканасці даў амерыканцам знішчыць усе караблі ворага і не страціь аніводнага матроса.
Вынікі вайны
Згодна мірнаму пагадненню, якое падпісалі Іспанія і ЗША 10 снежня 1898 г., пад кантроль Злучаных Штатаў пераходзілі: Куба, Пуэрта-Рыка і Гуам. За 20 млн долараў кампенсацыі Іспанія аддала ЗША Філіпіны. Такім чынам Іспанія губляла апошнія калоніі ў Заходнім паўшар'і. Паражэнне ў гэтай вайне нанесла пэўны адбітак на нацыянальную самаацэнку іспанцаў. Узнік нават тэрмін «пакаленне 98 года». ЗША, наадварот, зрабіліся каланіяльнай дзяржавай. Трэба адзначыць, што ўмовы мірнага пагаднення дазвалялі толькі часовы ваенна-адміністрацыйны кантроль ЗША на Кубе. У 1902 г. амерыканскія войскі пакінулі «востраў свабоды» аднак Куба знаходзілася пад фактычным кантролем Злучаных Штатаў да рэвалюцыі 1959 г. і ўсталявання ўлады Ф.Кастра.
Падобным чынам, пераход Філіпінскіх астравоў пад кантроль ЗША не прынёс больш свабоды філіпінцам. На працягу прыкладна 10 гадоў амерыканская адміністрацыя на Філіпінах вяла барацьбу з мясцовымі змагарамі за незалежнасць. Некаторая аўтаномія была дадзена Філіпінам пад ціскам руху барацьбітоў за незалежнасць, але канчаткова краіна стала незалежнай дзяржавай толькі ў 1946 г.
Тыгран III
Тыгран III (Տիգրան Գ) — цар Вялікай Арменіі 20—8 гг. да н.э., сын Артавазд II.
Біяграфія
Рымскі трыумвір Марк Антоній у 34 годзе да н.э. падманам паланіў Артавазда II і адправіў яго з сынамі і жонкамі ў Егіпет, дзе ён у 31 годзе да н.э. быў абезгалоўлены. Пасля краху Марка Антонія і Клеапатры ў тым жа 31 годзе да н.э., Тыгран, яго брат Арташэс і іншыя члены яго сям’і апынуліся пад уладай першага рымскага імператара Актавіяна Аўгуста. Тыгран жыў да 20 года да н.э. у Рыме, дзе і атрымаў адукацыю. У 20 годзе да н.э. быў забіты цар Вялікай Арменіі Арташэс II, старэйшы брат Тыграна. Імператар Аўгуст прызначыў царом Вялікай Арменіі Тыграна. У першай палове свайго кіравання ён кіраваў як рымлянін, але потым вярнуўся да традыцыйнай палітыкі армянскіх цароў у дачыненні да Рыма, ізноў стаўшы яго праціўнікам. Гэта відаць хоць бы з таго, што ён адпусціў бараду ў канцы свайго кіравання, па прыкладзе ўсходніх кіраўнікоў. Тыгран перадаў свой трон сыну Тыграну IV, які працягнуў антырымскую лінію свайго бацькі.
Шварн Данілавіч
Шварн Данілавіч, хроснае імя Іаан (1230-я — 1270) — кароль рускі (1264—1270), вялікі князь літоўскі (1267—1270).
Біяграфія
Малодшы сын галіцка-валынскага князя і рускага караля Данілы.
Позняй вясною 1262 года ўдзельнічаў у мазоўскім паходзе Міндоўга. Пасля захопу Плоцка літоўска-рускае войска аблажыла ў Яздаве пад Варшавай мазавецкага кн. Земавіта з сынам Конрадам. Праз здраду Яздаў быў захоплены Міндоўгам і Шварнам, падчас штурму загінуў Земавіт, а Конрад трапіў у палон. Паводле адной з версій, Шварн уласнаручна адсек галаву Земавіту, свайму швагру, што аднак малаверагодна. Мазавецкае рыцарства ў пагоні пацярпела паразу пад Длугасёдламі (5.8.1262).
У 1264 годзе па смерці бацькі Шварн атрымаў Холм, праўда, склад і дакладныя межы ўдзелаў Данілавічаў застаюцца дыскусійнымі, але, бо Холм быў рэзідэнцыяй кн. Даніла апошнімі гадамі жыцця, напэўна, Шварн лічыўся непасрэдным спадкаемцам бацькі. У 1264 годзе разам з дзядзькам кн. Васількам Раманавічам дапамог Войшалку вярнуць уладу ў Літве, заваяваць Нальшаны і Дзяволтву, адпомсціць ворагам. Пасля гэта на чале ўласных і літоўскіх войскаў напаў на Малую Польшчу, але Баляслаў Сарамлівы ў адказ парабаваў уладанні Шварна і разбіў яго пагоню пад Бранскам, што пахіснула пазіцыі Шварна ў Галіцка-Валынскім княстве на карысць яго брата і канкурэнта Льва.
У 1267 годзе атрымаў ад Войшалка ўладу ў Літве. Шварн прасіў Войшалка княжыць разам з ім, але той адмовіўся. Пасля забойства Войшалка кн. Львом Данілавічам, становішча Шварна ў Літве пахіснулася. У 1269 годзе памёр «бацька і гаспадар» Войшалка, саюзнік і дзядзька Шварна, уладзімірскі кн. Васілька Раманавіч. Памёр Шварн у 1270 годзе, магчыма, быў забіты.
Нашчадкаў не пакінуў, пасля яго смерці да ўлады ў Літве прыйшоў Трайдзень. Воласці Шварна на Русі дасталіся Льву Данілавічу.
1990 год у гісторыі музыкі
1990 год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.
Ота Клемперэр
У яго рэпертуары шырока прадстаўлены творы І.-С.Баха, Бетховена, Брамса, Брукнера, Гендэля, Малера, Мендэльсона, Моцарта, Стравінскага, Вагнера, Вейля.