cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мікалай Мікалаевіч Нікулін
Біяграфія
Пасля пачатку вайны летам 1941 г. быў мабілізаваны і апынуўся ў школе па падрыхтоўцы радыёспецыялістаў. Пасля яе заканчэння атрымаў званне малодшага сяржанта.
З лістапада 1941 г. — на Волхаўскім фронце. Радавым 883-га артылерыйскага палку (пазней 13-ага гвардзейскага) браў непасрэдны ўдзел у наступе пад Волхавым, у кровапралітных баях пад Кірашамі і Пагостам, у прарыве блакады Ленінграда. Летам 1943 г. удзельнічаў у Мгінскай наступальнай аперацыі. З верасня 1943 г. ваяваў у 48-ой гвардзейскай артылерыйскай брыгадзе. Разам з ёй прайшоў праз Пскоў, Тарту, Ліваву, Варшаву і Данцыг да самага Берліна. Там ён і сустрэў перамогу ў чыне гвардыі сяржанта. Падчас вайны атрымаў чатыры лёгкіх ранення і адну кантузію. Быў дэмабілізаваны ў лістападзе 1945 г.
Паступіў на гістарычны факультэт Леніградскага дзяржаўнага ўніверсітэта, які паспяхова скончыў у 1950 г.
З 1949 г. працаваў у Эрмітажы экскурсаводам. З 1955 г. — навуковы супрацоўнік аднага з вядучых навуковых аддзелаў — аддзела заходнееўрапейскага мастацтва, у якім працаваў больш за 50 гадоў.
З 1965 г. выкладаў у Інстытуце імені І. Я. Рэпіна.
З 1991 г. — член-карэспандэнт Расійская акадэміі мастацтваў.
Памёр 19 сакавіка 2009 г. ў Санкт-Пецярбургу. Пахаваны на Смаленскіх могілках.
Публікацыі
Н. Нікулін з’яўляецца аўтарам больш за 160 артыкулаў, кніг, падручнікаў і навучальных дапаможнікаў, у тым ліку наступных:
Мемуары пра вайну
У 1975 г. М. Нікулін напісаў кнігу мемуараў пра вайну, на якой яму давялося ваяваць — «Успаміны пра вайну» («Воспоминания о войне»), якая была выдадзена толькі ў 2007 г. і адразу стала ў адзін шэраг з найлепшымі антываеннымі творамі сусветнай літаратуры.
Сваё стаўленне да войнаў аўтар выразіў словамі:
Вайна — самае вялікае свінства, якое выдумаў род чалавечы, … вайна заўсёды была подласцю, а армія, інструмент забойства — прыладай зла. Няма і не было войн справядлівых, усе яны, як бы іх ні апраўдвалі — антычалавечны.
Мікалай Мікалаевіч здзейсніў звычайны подзвіг у найвышэйшым хрысціянскім сэнсе гэтага слова. Ён сказаў суайчыннікам Праўду… Нікулін наглядна паказаў: савецкая ўлада ваявала са знешнім ворагам так, што пераўтварыла «свяшчэнную вайну» ў масавае знішчэнне рускага народа ў імя ратавання партыйнай наменклатуры.
Віцебская акруга
Віцебская акруга — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР у 1924—1930 гг. Утворана 17 ліпеня 1924 г. У яе ўвайшлі цалкам былы Віцебскі павет і часткі Аршанскага, Гарадоцкага, Лепельскага, Полацкага і Сенненскага паветаў. Цэнтр — Віцебск. Плошча акругі 11,4 тыс. км². Насельніцтва 583,4 тыс. чал. (1926 г.). Уключала 12 раёнаў:
3 гарады:
5 мястэчак:
20 жніўня 1924 г. раёны акругі падзелены на 131 сельсавет. 29 кастрычніка 1924 г. Лосвідскі раён перайменаваны ў Кузняцоўскі раён, які скасаваны 26 сакавіка 1927 г., яго тэрыторыя ўвайшла ў склад Віцебскага раёна. 12 кастрычніка 1929 г. скасаваны Езярышчанскі раён, яго тэрыторыя аб’яднана з Гарадоцкім раёнам. Выдавалася акруговая газета «Заря Запада». Віцебская акруга скасавана 26 ліпеня 1930 г.
Сялешня
Сялешня (Селешня) — вёска ў Ельнінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Карабецкага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена падчас Ельнінска-Дарагабужскай аперацыі ў 1943 годзе.
Бядрынец вялікі
Бядрынец вялікі (Pimpinella major) — травяністая расліна сямейства парасонавых.
Апісанне
Шматгадовая травяністая расліна з верацёнападобным галінастым коранем і прамастойным пустым баразнаватым сцяблом вышынёй 40-100 см. Лісце перыстае, цёмна-зялёнае. Суквецце — складаны парасонік з 9-15 прамянёў; абгортка і абгортачкі адсутнічаюць. Пялёсткі белыя або ружаватыя. Плод — прадаўгавата-яйкападобны віслаплоднік.
Пашырэнне
Сярэднееўрапейскі від. Пашырэнне: Скандынавія, Сярэдняя і Атлантычная Еўропа, паўночна-заходнія і заходнія раёны Усходняй Еўропы, Каўказ, Міжземнамор'е, Балканы. Знаходзіцца ў Беларусі ў асобных лакалітэтах на ўсходняй мяжы пашырэння. Расце ў разрэджаных лясах, на ўзлесках, палянах, у хмызняку па берагах рэк. Аддае перавагу дубравам. Расце невялікімі, часам буйнымі групамі або асобнымі экземплярамі.
Асаблівасці біялогіі
Цвіце ў чэрвені-жніўні, пладаносіць у жніўні-верасні. Размнажэнне насеннае.
Таксанамія
Від Бядрынец вялікі ўваходзіць у род сямейства  парадку.
Выкарыстанне
Дэкаратыўная, харчовая (вострапрыпраўная), лекавая і тэхнічная (фарбавальная) расліна.
Эма Чэдвік
Эма Чэдвік, народжаная Амалія Хільма Лоўстат (Emma Chadwick;, Стакгольм — , Авіньён) — шведская мастачка.
Эма Чэдвік была ўнучкай жывапісца-мініяцюрыста і гравёра Карла Тэадора Лоўстата. Нарадзілася яна ў Стакгольме, дзе пазней навучалася ў мастацкай акадэміі. Потым адправілася ў Парыж, каб скончыць вучобу. Вучылася ў Акадэміі Жуліяна, мела поспех у мастацкіх салонах. Лета праводзіла ў мастацкай калоніі ў Грэз-сюр-Луан, куды прыязджалі мастакі, такія як Карл Ларсан і іншыя шведы.
Аднойчы яна пазнаёмілася з амерыканскім мастаком Фрэнсісам Бруксам Чэдвікам. Маладыя людзі ажаніліся, купілі ў калоніі гасцініцу і ў летнія месяцы прымалі тамака многіх мастакоў. Эма любіла падарожнічаць і, пакуль муж маляваў для сябе, яна замалёўвала сцэны са сваіх падарожжаў. Падтрымлівала сяброўскія адносіны з Андэрсам Цорнам і яго жонкай.
Мастачка вядомая сваімі партрэтамі і жанравымі творамі. Прымала ўдзел у шэрагу парыжскіх выставак, на Сусветных выстаўках 1889 і 1900 года ў Парыжы, выстаўцы ў Чыкага ў 1893 годзе.
Эма Чэдвік памерла 2 студзеня 1932 года ў Авіньёне.
Яе сястра, Ева Лоўстат-Острам, таксама стала мастачкай.
Вусень
Вусень — лічынка насякомых з атрада лускакрылых, або матылькоў.
Памеры ад некалькіх міліметраў (у шэрагу молей) да 12 сантыметраў. Цела складаецца з галавы, трох грудных і дзесяці брушных сегментаў. Галава з магутна склератызаванымі пакровамі, астатняе цела ў большасці мяккае, без буйных склерытаў. На целе ёсць развітыя шчацінкі, размешчаныя строга пэўным чынам, спецыфічным для асобных сямействаў, родаў і нават відаў. Акрамя гэтых першасных шчацінак ў старэйшых узростах ў шматлікіх адкрытажывых формаў развіваецца густое покрыва з другасных шчацінак (найбольш магутнае ў вусеняў з сямейства мядзведзіц).
NGC 4780A
NGC 4780A (іншае абазначэнне — PGC 1000913) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Рамянішке (Казіцішкіская сянюнія)
Рамя́нішке (Remeniškė) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Казіцішкіскай сянюніі. Размешчана за 1 км ад Казіцішкіса. Насельніцтва 7 чал. (2001 г.).
Суперкубак Польшчы па футболе
Суперкубак Польшчы па футболе — футбольнае спаборніцтва ў Рэспубліцы Польшчы, якое праводзіцца перад пачаткам футбольнага сезона і складаецца з аднаго матча паміж пераможцам Экстраклясы і ўладальнікам Кубка Польшчы папярэдняга сезона. У выпадку, калі кубак і чэмпіянат выйграла адна каманда, то ў Суперкубку гуляюць чэмпіён краіны і фіналіст Кубка.
Кызылту (Каркаралінскі раён)
Кызылту — сяло ў Каркаралінскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Бесабінскай сельскай акругі. Код КАТА — 354847400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 456 чалавек (245 мужчын і 211 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 399 чалавек (209 мужчын і 190 жанчын).
Браты Люм’ер
Браты Люм’ер, пачынальнікі кіно:
Стварэнне кінематографа
У 1883 годзе Луі і Агюст Люм’еры разам з бацькам Антуанам, на аснове тэхналогіі распрацаванай Луі, наладзілі ў Ліёне вытворчасць жэлацінавых фотапласцінак з ужываннем браміду срэбра. За першы год фабрыка вырабіла 216 тысяч фотапласцінак, а да 1890 года на ёй працавала 200 рабочых, якія выраблялі штогод 4 мільёны пласцінак. З 1892 года кампанія Люм’ераў таксама выпускала брамідную паперу, мела капітал у 3 мільёны франкаў.
Вынаходнікам тэхнікі, названай «сінематографам» (Cinématographe, ад κίνημα — рух і  — пісаць), быў малодшы брат, Луі, на той час афіцыйны ўладальнік сямейнай фабрыкі. Яго праект часткова фінансаваў старэйшы брат Агюст, а пасля стварэння здымачнага апарата абодва браты актыўна ўдзельнічалі ў стварэнні першых фільмаў. Разам з Люм’ерамі над новай тэхнікай працаваў інжынер, ён сканструяваў першы праекцыйны апарат для дэманстрацыі іх стужак.
Патэнтавая заяўка на вынаходніцтва сінематографа пададзена 13 лютага 1895 года, амаль праз два гады пасля патэнтавання ў ЗША кінетаскопа Эдысана, разлічанага, аднак, на індывідуальны прагляд. Хоць Люм’еры і маглі быць знаёмы з вынаходніцтвам Эдысана і, напэўна, карысталіся некаторымі яго ідэямі, але іх сінематограф быў прызначаны для масавага прагляду, што дазваляе лічыць менавіта іх стваральнікамі сучаснага кіно. Першы публічны сеанс праведзены ў Парыжы 22 сакавіка 1895 года, аднак днём нараджэння кіно афіцыйна лічыцца 28 снежня 1895 года, калі ў Grand Café на бульвары Капуцынак прайшоў першы камерцыйны паказ фільмаў Люм’ераў. Праз шырокае асвятленне ў прэсе ў 1895 годзе Люм’ерам пачалі прапаноўваць правядзенне сеансаў у іншых гарадах і краінах. Каб адолець рост колькасці заявак, браты працавалі па сістэме канцэсій, калі заказчыкі бралі ў арэнду праекцыйныя апараты, а прадстаўнікі кампаніі Люм’ераў іх мантавалі на месцах і праводзілі сеансы, з перадачай 60 % збораў аўтарам «Сінематографа». Першай паловай 1896 года дэманстрацыі новай тэхналогіі прайшлі ў Лондане, Рыме, Кёльне, Жэневе, Мадрыдзе, Санкт-Пецярбургу і Нью-Ёрку, вераснем — у Мельбурне, студзенем 1897 года — у Японіі.
Першыя 50-секундныя стужкі Люм’ераў заклалі аснову жанравай разнастайнасці кінематографа, уключаючы як дакументальнае («Выхад рабочых з фабрыкі Люм’ер», «Прыбыццё цягніка на вакзал Ла-Сьёта», так і першую кінахроніку «Прыбыццё дэлегатаў на фотакангрэс у Ліёне» з канферэнцыі ), і ігравое кіно (сярод узораў якога асаблівы поспех мела камедыя «Паліты палівальшчык»). Люм’ерамі апрабаваны шэраг прыёмаў, пазней ужываных іншымі кінематаграфістамі — у прыватнасці, трэвелінг, або здымка з рухомай платформы: у ролі платформы ў іх выпадку была гандола, на якой яны плылі венецыянскім каналам.
Здымкамі кіно браты актыўна займаліся да 1898 года, калі скончыўшы працы над фільмам «Страсці Ісусавы» Луі Люм’ер адмовіўся ад кінакар’еры і засяродзіўся на паляпшэнні тэхналогіі каляровай фатаграфіі. Сыход з кінаіндустрыі быў звязаны таксама з узрастаннем канкурэнцыі. Калі першыя гады эксплуатацыі апарата Люм’ераў яны атрымлівалі мноства заказаў і ўжо да ліпеня 1896 года зарабілі на канцэсіях каля мільёна франкаў, а ў 1897 годзе іх «Сінематографам» розныя аўтары знялі больш за 500 карцін, то пазней неўдасканаленне першапачатковай канструкцыі прымусіла публіку пераключыцца на іншыя мадэлі. Публічныя сеансы з выкарыстаннем «Сінематографа» працягваліся да 1902 года, а ў каталогах фабрыкі Люм’ераў ён згадваецца да 1907 года. Пазней Люм’еры працягвалі вырабляць 35-мм цэлулоідную кінастужку, якую выкарыстоўвалі і ў навейшых кінаапаратах (з пачатку 1900-х да пачатку 1940-х гадоў праз даччыную фірму Société des pellicules françaises), аднак выпуск камер спынілі. Агулам даходы ад сеансаў і продажу здымачных камер складалі толькі 15 % ад даходаў кампаніі нават у гады буму, паміж 1896 і 1900 гадамі.
Агулам з 1895 да 1898 год Люм’ерамі было знята каля 1800 стужак, перададзеных Луі ў 1946 годзе Французскай сінематэцы.
Першы кінапостар таксама звязаны з братамі Люм’ер. Постар анансаваў першы кінапаказ 28 снежня 1895 года, на ім выяўлены натоўп людзей у чаканні першага публічнага кінасеансу ў Grand Café на бульвары Капуцынак. Кінапостар быў выстаўлены на аўкцыён 28 жніўня 2018 года і прададзены за 160 000 фунтаў, рэкорд для плакатаў выстаўляных аўкцыён домам Сотбіс.
Другі вядомы кінапостар рэкламуе фільм «Паліты палівальшчык» 1895 года. Фільм лічыцца першым паўнавартасным «кароткім метрам» з постарам.
У 1909 годзе браты Люм’ер узнагароджаны медалём Эліёта Крэсона. У гонар братоў названы астэроід (775) Люм’ер, адкрыты ў 1914 годзе.
Памяць
У 1995 годзе Банк Францыі вымушанана спыніў выпуск новай 200-франкавай купюры з партрэтамі Люм’ераў, хоць было ўжо надрукавана 17 мільёнаў банкнот, пазней наклад быў знішчаны. Рашэнне выклікана скандалам праз выяўленыя акалічнасці супрацоўніцтва братоў з калабарацыянісцкім рэжымам Вішы ў гады Другой сусветнай вайны. Старэйшы брат, Агюст, быў прызначаны маршалам Петэнам у гарадскі савет Ліёна, а малодшы, Луі, стаў членам і адным з патронаў фашысцкага Легіёну французскіх добраахвотнікаў супраць бальшавізму (ЛВФ).
Эрлітоу (культура)
Культура Эрлітоу (二里頭文化) — археалагічная культура бронзавага веку на поўначы Кітая ў рэчышчы Хуанхэ. У кітайскай гістарыяграфіі атаесамляецца з дынастыяй Ся. Найбольш пашыраная перыядызацыя: 1900 да н.э. — 1500 да н.э. У 2007 г. была прапанавана перыядызацыя 1750 г. да н.э. — 1530 да н.э.
Вывучэнне
Культура Эрлітоу атрымала сваю назву па найменню помніка, адкрытага ў 1959 г. у правінцыі Хэнань. У ім былі знойдзены рэшткі двух палацаў, жылы квартал, ганчарныя і бронзавыя майстэрні, печы і магільні. З самога пачатку раскопак помнік Эрлітоу атаесамляўся са сталіцай дынастыі Ся. У нашы дні прынята лічыць, што ён адносіцца да позняга перыяда Ся або адначасова да Ся і ранняй дынастыі Шан.
У 2019 г. у Лаяне быў адчынены музей Эрлітоу.
Храналогія
Храналогія развіцця культуры Эрлітоу распрацавана на аснове храналогіі помніка Эрлітоу. Прынята вылучаць некалькі перыядаў яго існавання:
Апошні перыяд супадае з пачаткам існавання культуры Эрліганг.
Асаблівасці
Галоўным заняткам насельніцтва была сельская гаспадарка. Вырошчвалі звычайнае проса, бабовыя, каля 1600 г. да н. э. сталі вырошчваць пшаніцу. Большасць жывёльных рэштак належаць свойскім каровам, свінням, авечкам. Косткі дзікіх аленяў трапляюцца значна радзей.
Для культуры Эрлітоу характэрны ўрбанізацыя і змена структуры паселішчаў у параўнанні з Луншань. Мяркуецца, што змены паказваюць на ўзнікненне цэнтралізаванага палітычнага і эканамічнага кантролю. Адзін вялікі гарадскі цэнтр дамінаваў над меншымі цэнтрамі і вёскамі ў вельмі шырокім рэгіёне. Стылі керамікі сталі болей аднастайнымі, што сведчыць пра ўзмацненне рамеснай спецыялізацыі і стандартызацыі вытворчасці.
Сяменкава (Ельнінскі раён)
Сяменкава (Семенково) — вёска ў Ельнінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Карабецкага сельскага паселішча.
Публічнае права
Публічнае права — сукупнасць галінаў права, якія рэгулююць адносіны, звязаныя з забеспячэннем агульнага (публічнага) або агульнадзяржаўнага інтарэса. У публічна-прававых адносінах бакі выступаюць як юрыдычна нераўнапраўныя. Адным з такіх бакоў заўсёды выступае дзяржава альбо яе орган (службовая асоба), надзеленая ўладнымі паўнамоцтвамі; ў сферы публічнага права адносіны рэгулююцца выключна з адзінага цэнтра, якім з'яўляецца дзяржаўная ўлада. Характар ​​паводзінаў бакоў у прыватнаправавых адносінах вызначаецца самімі ж бакамi.
Сяменкава (Ельнінскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена падчас Ельнінска-Дарагабужскай аперацыі ў 1943 годзе.
Публічнае права
Для нормаў, інстытутаў і галін публічнага права найбольш уласцівы імператыўны метад. Адпаведна, галіны прыватнага права грунтуюцца на дыспазітыўнасці. Адсюль, калі крыніцай публічнага права, галоўным чынам, з'яўляецца нарматыўна-прававы акт (статутнае права), то ў галінах прыватнага права значную удзельную вагу займаюць дамовы. Прыватнае права — гэта вобласць свабоды, а не неабходнасці, дэцэнтралізацыі, а не цэнтралізаванага рэгулявання. Публічнае права — гэта сфера панавання імператыўнага пачатку, неабходнасці, а не аўтаноміі волі і прыватнай ініцыятывы.
Альхоўка (прыток Жыварэзкі)
Альхо́ўка — рака ў Магілёўскім раёне Беларусі, левы прыток ракі Жыварэзка (басейн Дняпра).
Рабурэнт
Рабурэнт (Roburent) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кунеа.
Насельніцтва складае 548 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 19 чал./км². Займае плошчу 29 км². Паштовы індэкс — 12080. Тэлефонны код — 0174.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Siro.
Прыватнае права
Прыватнае права — розныя галіны права, якія рэгулююць адносіны, звязаныя з абаронай прыватнага інтарэса індывідуальных уласнікаў і аб'яднанняў. Сутнасць прыватнага права выказана ў ягоных прынцыпах — незалежнасці і аўтаноміі асобы, прызнанні абароны прыватнай уласнасці, свабоды дамовы. Прыватнае права — гэта права, якое абараняе інтарэсы асобы ў яе ўзаемаадносінах з іншымі асобамі. У сферы дзеянні прыватнага права індывід самастойна вырашае, выкарыстоўваць яму свае правы або устрымлівацца ад дазволеных дзеянняў, заключаць дамову з іншымі асобамі або паступаць іншым чынам. Умяшанне дзяржавы ў гэтых выпадках мінімальнае і залежыць, галоўным чынам, ад інтарэсаў удзельнікаў гэтых адносін. Прынцыповае адрозненне прыватнага ад публічнага права заключана ў характары юрыдычнай абароны прыватных і публічных інтарэсаў.
Да галінаў прыватнага права адносяцца: грамадзянскае права, сямейнае права, працоўнае права, зямельнае права, міжнароднае прыватнае права.
Перавоз (Бярэзінскі раён)
Пераво́з (, Перевоз) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Багушэвіцкага сельсавета.
У 1927—1954 гадах цэнтр Перавозскага сельсавета. Да 21 снежня 2007 года вёска ўваходзіла ў склад Якшыцкага сельсавета.
Ігнацы Паўлоўскі
Ігнацы Паўлоўскі (Ignacy Ludwik Pawłowski;  — ) — рымска-каталіцкі дзеяч, архібіскуп магілёўскі.
Біяграфія
Вучыўся ў Бары, Полацку і Камянец-Падольску. Пасвечаны ў святара ў 1800 годзе. З 1817 года быў вікарыем Камянецкай дыяцэзіі, членам Пецярбургскага рымска-каталіцкага духоўнага капітула.
У 1832—1842 гадах — старшыня Рымска-каталіцкай духоўнай калегіі. У 1839 годзе, па рашэнні імператара, стаў архібіскупам і мітрапалітам Магілёўскім. 1 сакавіка 1841 года быў зацверджаны Святым Прастолам у гэтым сане.
Памёр 2 ліпеня 1842 года.
NGC 4781
NGC 4781 (іншыя абазначэнні — MCG -2-33-49, IRAS12517-1015, PGC 43902) — спіральная галактыка з перамычкай (SBcd) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Кепі
Кепі, кепка (фр. képi, з швейц.-Käppi ад cappa — галаўны ўбор) — род фуражкі з маленькім цвёрдым донцам, які складаецца з высокага адносна мяккага аколыша, і доўгага, шырокага, прамога брыля.
Кепі ў форме
Як правіла, з'яўляецца элементам формы людзей, якія маюць справу з тэхнікай (вадзіцелі, рамонтнікі) з-за наяўнасці брыля, які затуляе ад знешняга ўздзеяння на твар. Кепі зручныя тым, што іх можна скласці і прыбраць.
З гісторыі
Лічыцца, што кепі з'явілася ў арміі і сярэдне навучальных установах Францыі і ў Расіі 19 ст. Існавала ў рускіх узброеных сілах з 1862 па 1881 г. пад назвай «шапак новага ўзору». У 1870 г. было таксама галаўным уборам вучняў класічных гімназій і рэальных вучылішчаў.
Ананке (міфалогія)
Паводле орфікаў, дачка Афрадыты Ураніі. Паводле орфікаў і Платона, маці мойраў (ад Зеўса). Паводле Плутарха, нарадзіла Адрастэю ад Зеўса. Яе храм у Карынфе.
Паводле Платона, паміж каленаў Ананке круціцца верацяно, вось якога — сусветная вось, мойры ж час ад часу дапамагаюць вярчэнню.
Уяўленне пра Ананке ясна адбілася ў «Праметэі» Эсхіла (ахвяра Ананке — Праметэй); сюды ж адносіцца: пераслед эрыніямі мацізабойцы Арэста ў трагедыі «Эўменіды», праклён сям'і Эдыпа і яго жудасныя мімавольныя злачынствы ў незахванай трагедыі Эсхіла, а асабліва ў трагедыях Сафокла «Эдып-цар» і «Эдып у Калоне».
Сос (Ельнінскі раён)
Сос (Сос) — вёска ў Ельнінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Карабецкага сельскага паселішча.
Канстытуцыйны рэферэндум у Таджыкістане (1994)
Усенародны рэферэндум ў Таджыкістане аб прыняцці новай Канстытуцыі Рэспублікі Таджыкістан адбыўся 6 лістапада 1994 года, стаўшы першым рэферэндумам у гісторыі незалежнага Таджыкістана. Рэферэндум праходзіў на фоне і ва ўмовах бесперапыннай грамадзянскай вайны ў краіне, якая пачалася ў маі 1992 года і скончылася толькі ў чэрвені 1997 года. Па выніках рэферэндуму, была прынята зусім новая Канстытуцыя Рэспублікі Таджыкістан, якая замяніла дзеючую да гэтага часу Канстытуцыю Таджыкскай ССР, прынятую ў 1978 годзе.
Перадгісторыя
Пасля аб’явы аб дзяржаўнай незалежнасці Рэспублікі Таджыкістан ад СССР 9 верасня 1991 года, у краіне працягвала дзейнічаць Канстытуцыя таджыкскай ССР, прынятая 14 красавіка 1978 года Вярхоўным Саветам таджыкскай ССР. У маі 1992 года ў Рэспубліцы пачалася грамадзянская вайна паміж дзеючым камуністычным і неакамуністычным Урадам Рэспублікі, прарасійскімі і праўзбекскімі сіламі з аднаго боку, і Аб’яднанай таджыкскай апазіцыяй, якая ўключала ісламскія, дэмакратычныя і нацыяналістычныя партыі, рухі і сілы з другога. Як і дзеючы камуністычны і неакамуністычны ўрад, так і Аб’яднаная таджыкская апазіцыя выступалі за прыняцце абсалютна новай Канстытуцыі незалежнай рэспублікі, але ў кожнага з бакоў былі свае праекты новай Канстытуцыі.
Вынікі рэферэндуму
Нягледзячы на масавы адток часткі насельніцтва (бежанцаў) Рэспублікі з-за вайны ў Расію, Узбекістан, Афганістан і іншыя краіны, па афіцыйных дадзеных ЦВК Рэспублікі, на рэферэндуме яўка склала рэкордныя 94,40 %. Гэтыя лічбы былі падвергнутыя сумневу некаторымі замежнымі назіральнікамі, а таксама прадстаўнікамі Аб’яднанай таджыцкай апазіцыі. Паводле тых жа афіцыйных дадзеных, 95,70 % выбарцаў прагаласавала за прыняцце новай Канстытуцыі незалежнага Таджыкістана, а 4,28 % грамадзянаў прагаласавала супраць яе. У той жа дзень рэферэндум быў прызнаны праведзеным. Новая Канстытуцыя была падтрымана 90 % галасоў.
Асноўнымі пунктамі новай Канстытуцыі незалежнага Таджыкістана былі ўвядзенне прэзідэнцкага праўлення, Увядзенне аднапалатнага парламента, абвяшчэнне Таджыкістана свецкай дзяржавай і забарона на стварэнне і рэгістрацыю палітычных партый рэлігійнай накіраванасці, абавязак правядзення ўсенародных канстытуцыйных рэферэндумаў для ўнясення магчымых будучых паправак у Канстытуцыю.
Старыкава
Старыкава:
Лань у Беларусі
Лань для Беларусі — від сысуноў, які не з’яўляецца абарыгенным для гэтай тэрыторыі, але на працягу стагоддзяў некалькі разоў больш-менш паспяхова інтрадукаваўся і вольна жыў у гэтай мясцовасці. У XXI стагоддзі ў чарговы раз прыкладаюцца намаганні для аднаўлення вольнай папуляцыі лані і мяркуецца, што магчыма рэінтрадукцыя гэтага віду ў беларускія лясы.
Гістарычныя звесткі
У XVI стагоддзі лань была акліматызаваная ў беларускіх лясах. Мяркуюць, што яшчэ ў пачатку XVIII стагоддзя была ў беларускіх лясах. Неаднаразова завозілі ў Белавежскую пушчу ў 2-й палове XIX стагоддзя, разводзілі як аб’ект для палявання каранаваных асоб. У 1914 годзе ў пушчы было каля 1,5 тысяч ланяў. У Першую Сусветную вайну поўнасцю знішчана. У 1932 годзе 8 асобін былі завезены ў Налібоцкую пушчу з Германіі, размножыліся, але за час Вялікай Айчыннай вайны пагалоўе рэзка скарацілася, а пасля скасавання Вялаўскага запаведніка ланяў не стала. У 1963 5 жывёлін завезлі ў Белавежскую пушчу з Польшчы. У наступныя гады ланяў у белавежскіх лясах не выяўлена. Наступныя спробы рэакліматызацыі лані былі няўдалыя.
Сучасная папуляцыя
У цяперашні час прадпрынятая яшчэ адна спроба для рэакліматызацыі лані на тэрыторыі Беларусі — завезеныя лані ў Белавежскую пушчу, некаторыя лясгасы, заасад.
У 2013 годзе з падтрымкай спецыялістаў навукова-практычнага цэнтра па паляўніцтвазнаўстве «Чырвоны Бор» пачалі спробы па рэакліматызацыі лані ў Беларусі. На самай поўначы Беларусі ў лес выпусцілі 300 жывёл, у тым ліку 64 самца, 165 самак і 71 сяголетак. Ланяў купілі ў Літве. Дзесяць месяцаў яны правялі ў карантыне, адаптаваліся і нават далі прыплод. Выпуск жывёл у дзікую прыроду стаў сапраўднай падзеяй. Яны разбрыліся па лясах Расонскага і Верхнядзвінскага раёнаў.
Прыкладна з 2015 года існуе таксама папуляцыя ланяў у Слуцкім раёне. На 2019 год 14 асобін утрымліваліся ў вальеры Слуцкага лясгаса, але ў планах стварыць папуляцыю на вольным выгуле.
Утрыманне ў няволі
У Беларусі лані ўтрымліваюцца ў Акцябрскім, Мінскім, Гродзенскім і Віцебскім заапарках і ў Магілёўскім заасадзе.
Біялогія
Сілкуецца лань летам травяністай расліннасцю (метлюжковыя, парасонавыя, бабовыя) і лісцем хмызнякоў. Зімой есць парасткі і кару драўняна-хмызняковай расліннасці (хвоя, елка, ядловец, клён, рабіна, асіна, вярба, брызгліна, дуб і інш.). Могуць есці жалуды, грыбы, ягады. Узімку лань добра есць падкормку — сена і венікі з лісцяных парод. У перыяд росту рогаў інтэнсіўна наведваюць саланцы. Раслінамі-індыкатарамі голаду выступаюць бяроза, вольха шэрая і чорная, бружмель. Пасуцца ў асноўным раніцай і ўвечары. Летам рэгулярна наведваюць вадапоі.
Сямён Канстанцінавіч Цімашэнка
Сямён Канстанці́навіч Цімашэ́нка (, Фурманка, Бесарабская губерня — ) — савецкі военачальнік, Маршал Савецкага Саюза (1940), двойчы Герой Савецкага Саюза (1940, 1965). У маі 1940 — ліпені 1941 народны камісар абароны СССР.
Алена Віктараўна Старыкава
Алена Віктараўна Старыкава (нар. г., ) — украінская трэкавая велагоншчыца, віцэ-чэмпіёнка Алімпійскіх гульняў 2020 года, шматразовая прызёрка чэмпіянатаў свету і Еўропы.
На чэмпіянаце Еўропы 2018 года ў Глазга заняла другое месца ў камандным спрынце і гіце на 500 метраў.
У студзені 2019 года Нацыянальны алімпійскі камітэт Украіны прызнаў Старыкаву лепшай спартсменкай месяца. У тым жа годзе заваявала срэбра ў гіце на 500 метраў спачатку на чэмпіянаце свету 2019 года, затым на Еўрапейскіх гульнях. У канцы года на а чэмпіянаце Еўропы ў Апелдорне, Нідэрланды, стала сярэбраным прызёрам у спрынце і бронзавым у гіце на 500 м.
У 2021 годзе ўвайшла ў склад зборнай Украіны на летніх Алімпійскіх гульнях 2020 года ў Токіа. На іх 5 жніўня 2021 года заняла чацвёртае месца ў кейрыне, а 8 жніўня 2021 года стала віцэ-чэмпіёнкай у спрынце.
Шарнева (пасёлак)
Ша́рнева (, Шарнево) — пасёлак у Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.
Да 5 мая 1962 года пасёлак уваходзіў у склад Абчугскага сельсавета, да 28 ліпеня 1966 года — у склад Акцябрскага сельсавета , да 31 сакавіка 1977 года — у склад Бобрскага сельсавета , да 28 мая 2013 года — у склад Абчугскага сельсавета.
Ростакская гарадская электрычка
Ростакская гарадская электрычка (S-Bahn Rostock) — прыгарадна-гарадская чыгунка (S-Bahn), адзін з відаў грамадскага транспарту ў Ростаку і яго агламерацыі. Адзіная ў федэральнай зямлі Мекленбург-Пярэдняя Памеранія.
Чыгуначная сетка ростакскай гарадской электрычкі даўжынёй 60 км складаецца з 22 станцый. Дзве лініі злучаюць цэнтральны вакзал Ростака з Варнемюндэ і портам праз раёны горада, трэцяя лінія вядзе да горада Гюстраў. З 2007 года інтэгравана ў сістэму гарадскога транспарту Ростака, у тым ліку адзіным пасажырскім квітком. Састаў уяўляе з сябе чоўнавы цягнік (цягнік, абсталяваны прыладамі кіравання пры руху ў абодвух кірунках без перастаноўкі лакаматыва) з двухпавярховымі вагонамі і дызель-цягніком.
Лініі
Лінія ідзе ў заходняй частцы горада да Варнемюндэ праз спальныя раёны Ліхтэнхаген, Лютэн Кляйн, Эферсхаген і індустрыяльныя Марыенэе, Брамаў у гістарычны цэнтр і да цэнтральнага вакзала.
Лінія праходзіць як і лінія S1, але праходзіць далей на поўдзень горада і ідзе ў Шваан і Гюстраў.
Лінія таксама ідзе ў Гюстраў, але па іншым маршруце, праз Лагэ.
Рамянішке (Відзішкеская сянюнія)
Рамя́нішке (Remeniškė) — хутар у Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Відзішкескай сянюніі. Размешчана за 6 км ад Рымшэная. Насельніцтва 3 чал. (2001 г.).
Мічыф
Мічыф узнік на тэрыторыі сучаснай Канады і поўначы ЗША ў выніку французскай каланізацыі і першапачаткова з'яўляўся памежнай кантактнай мовай паміж французскімі каланістамі і індзейцамі. Асновай мічыфу стала старафранцузская мова з лексічным запазычаннем індзейскіх слоў. Большасць дзеясловаў запазычаны з мовы кры.
Назва паходзіць ад старафранцузскага слова Métif ("каляровы"). У наш час метысы-носьбіты мічыфу сустракаюцца ў Канадзе, радзей на поўначы ЗША.
Егіндыбулак (Карагандзінская вобласць)
Егіндыбулак — сяло ў Каркаралінскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Егіндыбулакскай сельскай акругі. Код КАТА — 354851100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 4165 чалавек (2061 мужчына і 2104 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 3399 чалавек (1632 мужчыны і 1767 жанчын).
Сасноўка (Ельнінскі раён)
Сасноўка (Сосно́вка) — вёска ў Ельнінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Карабецкага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена падчас Ельнінска-Дарагабужскай аперацыі ў 1943 годзе.
Ніжні замак (Віцебск)
У 1959 г. у час земляных работ па плошчы Свабоды выпадкова выяўлена першая на Беларусі берасцяная грамата 13—14 стагоддзяў. Культурны пласт на пл. Свабоды 5—8 м. У ім добра захаваліся дрэва і арганічныя рэшткі.
Кры (мова)
Кры (саманазвы Nēhiyawēwin, Nīhithawīwin, Nēhinawēwin, Nehirâmowin, Nehlueun, Ilnu-Aimûn, Innu-Aimûn, Iynu-Ayimûn, Iyyu-Ayimûn) — індзейская мова ў Паўночнай Амерыцы. Родная мова народа кры. З'яўляецца адной з афіцыйных моў Паўночна-Заходніх тэрыторыій Канады. Падзяляецца на 8 буйных дыялектаў.
Галіна права
Галіна права ― адасобленая ўнутры сістэмы права частка, сукупнасць аднародных нормаў права, якія рэгулююць пэўную вобласць грамадскіх адносінаў. Гэта значыць, што часткі сістэмы права, згрупаваныя па прадмеце свайго рэгулявання, складаюць галіну права.
Для ўтварэння самастойнай галіны права маюць значэнне наступныя ўмовы:
Розныя галіны права адрозніваюцца адна ад адной прадметам рэгулявання. Прадмет прававога рэгулявання галіны права ― гэта аднародная група адносін, што рэгулююцца групай прававых нормаў.
Асноўныя галіны права
Можна вылучыць наступныя асноўныя галіны права:
Галіны права не ізаляваныя адна ад адной. Кожная галіна права знаходзіцца ва ўстойлівай сувязі з іншымі галінамі права. Спалучанасць агульных інстытутаў выяўляецца ў тым, што яны маюць нормы, якія адносяцца да розных галінаў права. У выніку гэтага роднасныя інстытуты, якія ўваходзяць у адну галіну, могуць утвараць прамежкавую падгаліну. Напрыклад, патэнтнае права ўяўляе сабой падгаліну грамадзянскага.
Іншыя класіфікацыі
Галіны права можна класіфікаваць наступным чынам:
Новэ Варпна
Новэ Варпна (Nowe Warpno, Neuwarp — Нойварп) — горад на паўночным захадзе Польшчы на ўзбярэжжы Балтыйскага мора. Размешчаны за 600 км на паўночны захад ад Варшавы, за 40 км на поўнач ад Шчэціна. Пралівам шырынёю ў 2 км аддзелены ад нямецкага горада Альтварп (Stare Warpno), праз які курсуе паром. Уваходзіць у Паліцкі павет Заходнепаморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Новэ Варпна. Чыгуначная станцыя. Марскі порт. Займае плошчу 24,51 км². Насельніцтва 1,2 тыс. чалавек.
World of Warcraft
«World of Warcraft» (WoW; ) — масавая шматкарыстальніцкая анлайн ролевая гульня, створаная ў 2004 годзе кампаніяй Blizzard Entertainment. Падзеі гульні адбываюцца ў фэнтзійным свеце Warcraft, на выдуманай планеце Азэрот. Гульня была анансавана ў 2001 годзе, а пасля была выпушчана ў свет на дзесяцігоддзе франшызы Warcraft, у 2004 годзе. Пасля запуску, для World of Warcraft было выпушчана дзевяць вялікіх дадаткаў: The Burning Crusade (2007), Wrath of the Lich King (2008), Cataclysm (2010), Mists of Pandaria (2012), Warlords of Draenor (2014), Legion (2016), Battle for Azeroth (2018), Shadowlands (2020) і Dragonflight (2022).
Як і ў іншых MMORPG, у World of Warcraft гулец можа стварыць свайго персанажа, каб вандраваць па бязмежнаму адкрытаму свету, выконваць заданні, змагацца з рознымі пачварамі і ворагамі, а таксама кантактаваць з негульнявымі персанажамі Азэрота і рэальнымі гульцамі. Гульня ў першую чаргу сфакусавана на развіцці свайго персанажа: гулец атрымлівае ачкі прагрэсу і выкарыстоўвае іх для развіцця сваёй галіны талентаў, каб зрабіць свайго персанажа мацнейшым.
World of Warcraft стала сусветнай сенсацыяй і займела вялікі поспех сярод крытыкаў і простых гульцоў. Пачынаючы з 2004 года, калі гульня была выпушчана, World of Warcraft стала самай папулярнай MMORPG за ўвесь час, дасягнуўшы піка падпісантаў (12 мільёнаў актыўных гульцоў) у 2010 годзе. Напрыканцы 2014 года, у гульне было зарэгістравана больш за сто мільёнаў чалавек, а ў 2017 яна прынясла кампаніі каля $9.23 мільярдаў даляраў, што зрабіла World of Warcraft самай касавай гульнявой франшызай у свеце. Журналісты называюць гульню найвыдатнейшай MMORPG за ўвесь час, хваляць яе за доўгую падтрымку распрацоўшчыкамі (гульня працягвае быць папулярнай з-за выходзячых кожные два гады дадаткаў). У 2019 годзе выйшла World of Warcraft: Classic, «ванільная» версія гульні, якая дазволіла новым і старым гульцам адчуць вопыт гульні ў самую першую версію World of Warcraft.
Карлавац
Ка́рлавац (Karlovac) — горад у Харватыі, адміністрацыйны цэнтр аднайменнай жупаніі, за 65 км на паўднёвы захад ад Заграба. Насельніцтва 47,4 тыс. чал. (2008). Размешчаны на паўднёва-заходняй ускраіне Сярэднедунайскай раўніны, у месцы ўпадзення рэк Корана і Мрэжніца ў р. Купа (прыток Савы), у межах горада таксама працякае р. Добра (Карлавац называецца «горадам 4 рэк»). Буйны транспартны вузел — аўтамабільныя дарогі ў Заграб, Рыеку, Спліт, Любляну, Сараева. Чыгуначная станцыя (паведамленне з гарадамі Заграб, Рыека, Спліт).
Гісторыя
Горад сфарміраваўся вакол крэпасці, закладзенай у 1579 па загадзе эрцгерцага Штырыі Карла II для абароны ўладанняў Габсбургаў ад турэцкіх уварванняў. Атрымаў па імі эрцгерцага назву Карлштат (Karlstadt). З’яўляўся адміністрацыйным цэнтрам харвацкага ўчастку Ваеннай граніцы. Неаднаразова беспаспяхова браўся ў аблогу туркамі. У 1778 атрымаў гарадскія правы, у 1781 — герб і статус вольнага каралеўскага горада. У 19 — пачатку 20 стст. стаў адным з найважнейшых гандлёвых і прамысловых цэнтраў Харватыі, якая ўваходзіла ў склад Венгерскага каралеўства Аўстрыйскай імперыі (з 1867 года Аўстра-Венгрыі) [венг. назва Каралівараш (Károlyváros)]. З 1918 у Каралеўстве сербаў, харватаў і славенцаў (з 1929 Югаславія), у 1941—1945 гадах у т.зв. Незалежнай дзяржаве Харватыя, затым ізноў у складзе Югаславіі.
Пасля распаду Югаславіі ў 1991 годзе горад стаў часткай незалежнай Харватыі. У час вайны, якая рушыла ўслед, Карлавац сур'ёзна пацярпеў, многія будынкі горада былі пашкоджаны ці разбураны. На мосце цераз раку Корану 21 верасня 1991 года харвацкімі салдатамі былі пакараны смерцю 13 югаслаўскіх рэзервістаў.
Славутасці
Цэнтральная частка горада — Звезда, размешчана паміж рэкамі Купа і Корана, у плане захавала абрысы былой крэпасці (у форме шасціканцовай зоркі). Сярод захаваных элементаў абарончага комплексу — Старая (Турэцкая) брама. На глоўнай плошчы — збудаванні ў стылі барока: касцёл Найсвяцейшай Тройцы (1580), францысканскі кляштар (17 ст., гадзіннікавая вежа — 1795), Чумная калона (1691). У заходняй частцы горада — руіны капліцы (17 ст.), касцёл Св. Іосіфа — заступніка горада (1968-1975). Руіны праваслаўнай (1785-1787; узарвана ўсташамі ў 1992). Помнікі грамадзянскай архітэктуры: будынкі гарадскога музея (17 ст.), гарадской управы (1763), музычнай школы (1804), гарадскога тэатра («Зорын дом»; 1892). Парк імя Врбаніча (1886). У межах горада (на захад ад цэнтра) (13-15 стст.).
Культура
Крэпасць Дубавац з’яўляецца месцам правядзення фестываляў і інш. Дзейнічаюць гарадская бібліятэка (1838),, музей вайны 1991—1995 гадоў, галерэя маст. В. Караса. Камерны аркестр (1987). Штогод з 1998 года праводзяцца Міждународны фальклорны фестываль, фестываль піва («Піўныя дні»).
На ўсход ад Карлаваца — Этнаграфічны музей пад адкрытым небам у (1995).
Спорт
У Карлавацы праходзілі матчы чэмпіянатаў свету (1970) і Еўропы (1975) па баскетболе, чэмпіянату свету па гандболе сярод жанчын (2003).
Эканоміка
Вытворчасць паравых турбін (французская кампанія «Alstom») і авіяцыйных рухавікоў (харвацкая фірма TPT) на плошчах былы завода «Юготурбина». Прадпрыемствы па выпуску электронных кампанентаў, інструментаў, металавырабаў; чыгуналіцейная вытворчасць (у горадзе-спадарожніку Дуга-Рэса). Вытворчасць прамысловых газаў (аўстрыйская кампанія «Linde»), будаўнічых матэрыялаў («Wienerberger»). Тэкстыльная прамысловасць — шарсцяныя (у Карлавацы) і баваўняныя (у г. Дуга-Рэса) тканіны; гарбарныя, дрэваапрацоўчыя прадпрыемствы. Развіта харчовая (хлебабулачная, мясная, малочная) прамысловасць; адзін з найбуйнейшых у краіне піваварных заводаў «Karlovacka Pivovara» (належыць нідэрландскаму канцэрну «Heineken»; выпускае таксама безалкагольныя напоі).
Алена Міхайлаўна Апановіч
Алена Міхайлаўна Апановіч (, Мелякес, Самарская губерня —, Кіеў) — савецкі і ўкраінскі гісторык, архівіст, пісьменніца. Член Саюза пісьменнікаў Украіны з 1991 года.
Біяграфія
Нарадзілася 9 лістапада 1919 года ў Мелякесе (цяпер — Дзімітраўград Ульянаўскай вобласці). Яе бацька Міхаіл Апановіч, беларус, чыгуначнік, маці Каміла — з польскага шляхецкага роду Бартноўскіх. З-за спецыфікі працы бацькі сям’я пастаянна мяняла месца жыхарства: Белгарад, Сумы, Харкаў, Харбін (у 1929—1933 гадах бацька працаваў галоўным рэвізорам Кітайска-Усходняй чыгункі), зноў Харкаў.
У 1936 годзе скончыла сярэднюю школу ў Харкаве і паступіла ва Усесаюзны камуністычны інстытут журналістыкі ў Маскве. У сувязі з яго ліквідацыяй працягнула навучанне на факультэце рускай мовы і літаратурыў Харкаўскага педагагічнага інстытута, які скончыла ў 1941 годзе.
Падчас Вялікай Айчыннай вайны эвакуіравалася ў Паўднёвы Казахстан, затым пераехала ва Уфу, дзе ў 1942—1944 гадах працавала карэспандэнтам і інструктарам вузлавога радыёвяшчання Башкірскага радыёкамітэта.
У маі 1944 года вярнулася ў Кіеў. У 1944—1950 гадах — навуковы супрацоўнік, старшы навуковы супрацоўнік, з чэрвеня 1946 года — начальніца аддзела старажытных актаў Цэнтральнага дзяржаўнага гістарычнага архіва Украінскай ССР. У 1945—1948 гадах — аспірантка ў гэтым архіве. У студзені 1950 года абараніла кандыдацкую дысертацыю на тэму «Войска Запарожскае, яго арганізацыя і баявыя дзеянні ў складзе рускай арміі ў перыяд руска-турэцкай вайны 1768—1774 гадоў».
У 1950—1952 гадах — м. н. с., з 1956 года — ст. н. с. у Інстытуце гісторыі АН УССР.
У 1951 годзе прыняла ўдзел у археалагічных экспедыцыях па мясцінах былых Запарожскіх сечаў напярэдадні будаўніцтва Кахоўскай ГЭС і пасля затопленых Кахоўскім вадасховішчам. А. М. Апановіч была адным з апошніх гісторыкаў, якія заспелі Вялікі Луг у яго першародным выглядзе.
Ракабруна
Рокабруна (Roccabruna) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кунеа.
Алена Міхайлаўна Апановіч
Біяграфія
12 верасня 1972 года была звольнена за палітычныя погляды. Фармальна «па скарачэнні штатаў», а фактычна за дысідэнцтва ў навуцы. У 1994 годзе была адноўлена на працы з-за звальнення «па палітычных матывах».
Ракабруна
Насельніцтва складае 1524 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 64 чал./км². Займае плошчу 24 км². Паштовы індэкс — 12020. Тэлефонны код — 0171.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Assunzione_della_Vergine_Maria.
Алена Міхайлаўна Апановіч
Біяграфія
З 1986 года на пенсіі, але працягвала працаваць, прымала актыўны ўдзел у навуковым, грамадскім і культурным жыцці Украіны. У 1998 годзе выдала манаграфію — першую працу пра Чартамлыцкую Сеч, якая сёння застаецца адзінай навуковай працай ва ўкраінскай гістарычнай навуцы пра гэтае казацкае ўтварэнне. Займалася даследаваннямі па ваеннай гісторыі і гісторыі мастацтва («Узброеныя сілы Украіны 1-й паловы XVIII ст.», «Культура казацтва», «Апавяданні пра запарожскіх казакоў»).
Член Саюза пісьменнікаў Украіны з 1991 года.
Прыцерпа (Бярэзінскі раён)
Прыце́рпа (, Притерпа) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Багушэвіцкага сельсавета.
Да 21 снежня 2007 года вёска ўваходзіла ў склад Якшыцкага сельсавета.
NGC 4782
NGC 4782 — эліптычная галактыка ў сузор’і Воран. Парна з NGC 4783 і узаемадзейнічае з ёй. C галактыкай асацыявана радыёкрыніца 3C 278. У гама-дыяпазоне назіраецца «мост» гарачага газу, што злучае галактыкі.
Макатон
Макатон — моўная праграма, якая спалучае звычайную гутарку, жэсты і сімвалы, і выкарыстоўваецца для зносінаў з людзьмі, якія маюць парушэнні развіцця навучальных навыкаў. Макатон паспяхова выкарыстоўваецца ў выпадках з аўтызмам, сіндромам Даўна, для дзяцей з рознага кшталту псіхічным разладам, а таксама для дзяцей з парушэннямі слыху і дадатковымі праблемамі. Моўную праграму Макатон рымяняюць больш чым у 50 краинах свету. У прафесійнай дзейнасці яе могуць выкарыстоўваць настаўнікі, лагапеды, працаўнікі сацыяльнай сферы, супрацоўнікі дзіцячых садоў, інструктары, сядзелкі, нянькі, псіхолагі і псіхіятры.
Гісторыя
У 1968 годзе Маргарэт Уокер ппачала працаваць лагапедам у псіхіятрычнай бальніцы (Botley’s park) для дарослых і дзяцей. Маргарэт выявіла, што сярод 1100 пацыентаў бальніцы 60 % маюць моцныя праблемы з камунікацыяй, а палова пацыентаў цалкам ці часткова пазбаўлены мовы. Сярод іншых расстройстваўтаксама прысутнічалі парушэнні слыху, парушэнні зроку фізічная інваліднасць, аўтызм. Спрабуючы распрацаваць сістэму камунікацыі з хворымі, Маргарэт пачала запісваць іхнія размовы як падчас кансультацыяў, так і ў бытавых абставінах. Найчасцей выкарыстоўваемыя словы Маргарэт размяркоўвала па ўзроўням, пачынаючы з асноўных паняццяў, звязаных з базавымі патрэбнасцямі: «есці», «піць», «спаць», «дом», «я», «ты», «тата», «мама», канчаючы дзеясловамі, якія адлюстроўваюць пачуцці. Калі звычайны чалавек выкарыстоўвае падчас паўсядзённых зносінаў 1500 слоў, то для людзей з камунікацыйнымірасстройствамі гэтая лічба значна меншая. У выніку Маргарэт стварыла Асноўны слоўнік Макатон, куды ўвайшлі 350 паняццяў, неабходных для перадачы свіх паўсядзённых патрэб.
Але многія з хворых не маглі ўспрымаць інфармацыю на слых, і да таго ж утрымліваць яе ў памяці. Для вырашэння гэтай праблемы Маргарэт вырашыла суправаджаць свае словы падчас зносінаў з пацыентамі жэстамі, шэраг з якіх яна пазычыла з Брытанскай мовы жэстаў, якую ёй даводзілася выкарыстоўваць яшчэ студэнткай, падчас працы ў школе для глухіх.
У 1972 годзе на працягу 9 месяцаў Маргарэт спрабавала зразумець, ці разумеюць хворыя мову, якая складаецца з жэстаў, суправаджаемых словамі, і ці будуць яе выкарыстоўваць пастаянна. У выніку, група, з якой працавала Маргарэт за гэты часзмагл навучыцца распазнаваць ад 60 да 90 % выкарыстоўваемых жэстаў. Да таго ж асобныя пацыенты пачалі самастойна выкарыстоўваць жэсты і нават ужываць мову.
Неўзабаве Маргарэт вырашыла правесці тую ж працу з дзецьмі ўзростам ад 3 да 7 гадоў, якія мелі тыя ж адхіленні, што і яе пацыенты, але жылі дома і не былі ізаляванымі ад грамадства. Вынікі зноў былі вельмі станоўчымі: людзі з рознымі камунікатыўнымі парушэннямі могуць адрозніваць, запамінаць і потым выкарыстоўваць жэсты, якія суправаджаюцца словамі. Але ў выпадку з дзецьмі колькасць выкарыстоўваемых паняццяў было пашырана да 400. Былі дададзеныя словы, звязаныя з камунікацыяй унутры грамадства, неабходнасці ў якіх не было ў межах адной бальніцы.
Пасля паспяховай практычнай праверкі спалучэння мовы і жэстыкуляцыі ў зносінах з людзьмі з рознымі парушэннямі, стварылі паўнавартасны слоўнік Макатон. Сама назва — гэта абрэвіятура, дзе «Ма» — гэта Маргарэт, «ка» — Кэці (Kathy) і «тон» — Тоні. Кэці Джонсан і Тоні Корнфарт — калегі Маргарэт, члены Брытанскай аацыяцыі глухіх і нямых (цяпер Брытанская асацыяцыя глухіх).
У 1976 годзе Маргарэт Уокер заснавала дабрачынны фонд, які першапачаткова насіў назву Праект па развіццю слоўніка Макатон, а затым быў перайменаваны ў Дабрачынны фонд Макатон.
Тагачасная версія моўнай праграмы Макатон, цікаўнасць да якой праявілі людзі з усёй Велікабрытаніі, тым не менш падыходзіла не для ўсіх. Маргарэт і яе калегі заўважылі, што людзі з сур’ёзнымі недахопамі фізічнага развіцця не могуць паўнавартасна выкарысоўваць жэсты для перадачы свіх эмоцый. У сувязі з гэтым на працягу пяці гадоў Маргарэт з камандай распрацоўвалі спецыяльна=ыя сімвалы, якія б маглі забяспечваць працэс камунікацыі з людзьмі, не здольнымі паўнавартасна выкарыстоўваць мову і жэсты.
Такім чынам у Макатон уваходзяць тры складнікі: мова, жэсты і візуальныя арыенціры ў выглядзе сімвалаў. У залежнасці ад пэўных фізічных і разумовых недахопаў чалавек можа выкаыстоўваць як усе тры камунікацыйныя складальніка, так і рабіць упор на пэўную іх частку.
Да 1982 года 95 % англійскіх школаў для дзяцей з сур’ёзнымі расстройствамі развіцця вучэбных навыкаў выкарыстоўвалі Макатон. Моўная праграма таксама стала выкарыстоўвацца ў бальніцах, цэнтрах навучання дарослых, дашкольных установах, а таксама дома.
Стайкі (Ельнінскі раён)
Стайкі (Ста́йки) — вёска ў Ельнінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Карабецкага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена падчас Ельнінска-Дарагабужскай аперацыі ў 1943 годзе.
Эфір (міфалогія)
Эфі́р (Αἰθήρ — горнае паветра) у старажытнагрэчаскай міфалогіі  — верхні пласт паветра (неба), месцазнаходжанне багоў, а таксама яго увасабленне (персаніфікацыя) — бажаство Эфір.
Эфір як частка свету — верхні (горны), найбольш лёгкі (тонкі, разрэджаны), празрысты і прамяністы пласт паветра, верхні пласт неба, якім дыхаюць і жывуць багі. Эфір дасягае вяршыні Алімпа, дзе знаходзяцца алімпійскія багі.
Па найбольш папулярнай версіі, бог Эфір быў сынам Эрэба (падземнай Цемры) і Нюкты-Ночы, братам Гемеры (Дня).
Па версіі паэмы «Тытанамахія», Эфір і Гемера былі бацькамі Геі-Зямлі, Урана-Неба, Понта (Мора), Акіяна, Тартара. У выкладзе Гігіна, Эфір нарадзіўся ад Хаоса і Імглы. Па іншай версіі, Эфір — бацька Зеўса. Зываецца бацькам вятроў.
Вялікабялевіцкі сельсавет
Вялікабяле́віцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Магілёўскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Вялікія Бялевічы
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Магілёўскага раёна Магілёўскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Магілёўскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Семукацкага сельсавета.
Жарлы (сельская акруга Нуркена)
Жарлы — сяло ў Каркаралінскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр сельскай акругі Нуркена. Знаходзіцца прыкладна за 32 км на паўднёвы заход ад раённага цэнтра, горада Каркаралінска. Код КАТА — 354853100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1561 чалавек (795 мужчын і 766 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1407 чалавек (707 мужчын і 700 жанчын).