cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Парламенцкія выбары ў Германіі (1933, сакавік)
Сітуацыя ў Веймарскай рэспубліцы да выбараў
Штурмавыя атрады НСДАП пад кіраўніцтвам Эрнста Рома пачалі сапраўдную вайну супраць полуваеннага камуністычнага апалчэння Рот Фронт, які ўзначальваў Эрнст Тэльман. Штурмавікі пачалі нападаць на прадстаўнікоў прафсаюзаў, звязаных з Кампартыяй Германіі, офісы і дамы левых. Неўзабаве гвалт распаўсюдзілася і на сацыял-дэмакратаў. За крытыку ў адрас новага ўрада былі забароненыя шэраг партый і друкаваных выданняў, у тым ліку Партыя каталіцкіх немцаў і практычна ўсе газеты сацыял-дэмакратычнага толку. Неўзабаве пачаліся рэпрэсіі ў дачыненні да прадстаўнікоў Партыі Цэнтра.
Вынікі выбараў
Вынікі парламенцкіх выбараў у Германіі 5 сакавіка 1933 года:
У выніку выбараў склад новага рэйхстага стаў значна больш правым, за кошт вялікай прыбаўкі ва фракцыі нацыянал-сацыялістаў. Прадстаўніцтва нацыянальна-ліберальных партый у новым парламенце аказалася нікчэмным (Нямецкая народная партыя атрымала ў новым рэйхстагу ўсяго два месцы, замест 11 на мінулых выбарах і 30 на парламенцкіх выбарах 1930 года). Нацыянал-кансерватары ў асобе Нямецкай нацыянальнай народнай партыі захавалі свае пазіцыі і ўвайшлі ў склад кааліцыйнага ўрада Гітлера. Цэнтрысты фактычна захавалі, а збольшага умацавалі сваё прадстаўніцтва, аднак поспех нацыянал-сацыялістаў зрабіў іх удзел у будучай урадавай кааліцыі немэтазгодным. Захавала свае пазіцыі і Баварская народная партыя, якая адстойвала больш кансерватыўныя ідэалы, чым Партыя Цэнтра. Самыя цяжкія страты панеслі левыя (Сацыял-дэмакраты і камуністы), страціўшы ў агульнай складанасці 20 месцаў. Гэта шмат у чым тлумачылася вулічнай вайной супраць камуністычных агітатараў і Саюза чырвоных франтавікоў, акрамя таго, пасля прыходу да ўлады Гітлера ў дапамогу паліцыі былі прыстаўленыя штурмавікі СА, якія таксама ахоўвалі выбарчыя ўчасткі падчас галасавання.
Наступствы
Нягледзячы на тое, што кіруючая ультраправая кааліцыя не мела 2/3 галасоў, неабходных для ўнясення змяненняў у канстытуцыю, Гітлеру ўдалося правесці праз парламент дакумент, згодна з якім ён мог выдаваць і прымяняць новыя законы без ухвалення парламента. Для гэтага спецыяльнай пастановай была забароненая Камуністычная партыя Германіі, а яе месцы ў парламенце былі перададзеныя НСДАП, іншыя ж дэпутаты рэйхстага фактычна былі арыштаваныя ў будынку Каралеўскай оперы, у якой праходзілі пасяджэнні пасля пажару рэйхстага. Супраць прагаласавалі толькі сацыял-дэмакраты, на чале з Ота Вельсам. Выніковы вынік галасавання па дадзеным законапраекце ў рэйхстагу: за — 444 пры 94 — супраць.
«Закон для выпраўлення бядотнага становішча народа і рэйха» або «спрыяльны акт», прыняты такім чынам 24 сакавіка 1933 года, рабіў Адольфа Гітлера дыктатарам на тэрмін да красавіка 1937 года (у далейшым двойчы прадаўжаўся). Гэты закон канчаткова зацвердзіў у Германіі нацысцкую дыктатуру.
1 красавіка стартавала ўсенародная акцыя байкоту крамаў і прадпрыемстваў, якія належаць яўрэям. Гэтая акцыя лічыцца першым на шляху масавай дэпартацыі, знішчэння і прыгнёту яўрэяў, якія пражывалі ў Германіі і на тэрыторыях краін, заваяваных нацысцкай Германіяй падчас Другой сусветнай вайны.
2 мая ў Германіі былі забароненыя ўсе прафсаюзы, а 14 ліпеня былі забароненыя ўсе палітычныя партыі, за выключэннем НСДАП. Пасля ўвядзення гэтай забароны многія палітыкі былі вымушаныя альбо ісці на супрацоўніцтва з уладамі (так, былы рэйхсканцлер Франц фон Папен быў адпраўлены паслом у Аўстрыю, а пасля аншлюсу — у Турцыю), альбо адпраўляцца ў эміграцыю (Ота Вельс, лідар сацыял-дэмакратаў, эміграваў спачатку ў падкантрольны Лізе нацый раён Саар, а затым у Прагу і Парыж, дзе ўдзельнічаў у стварэнні замежнай арганізацыі СДПГ, Вілі Лявоў, адзін з кіраўнікоў Саюза чырвоных франтавікоў, эміграваў у СССР, дзе быў расстраляны ў 1937 годзе па абвінавачванні ва ўдзеле ў трацкісцка-фашысцкай тэрарыстычнай арганізацыі), альбо адпраўляцца ў першыя канцэнтрацыйныя лагеры, якія пачалі ствараць на тэрыторыі Германіі для палітычна нядобранадзейных немцаў (у лагеры Бухенвальд скончыў свае дні Эрнст Тэльман, арыштаваны ў дзень выбараў, 5 сакавіка, і які быў расстраляны толькі ў жніўні 1944 года).
На прайшоўшых у лістападзе 1933 года датэрміновых парламенцкіх выбарах адзінай партыяй-удзельніцай была НСДАП, за спіс якой прагаласавала 92,11 % немцаў пры 7,89 % бюлетэняў, дэманстратыўна сапсаваных у знак пратэсту супраць дзеянняў нацысцкага рэжыму. Гэтыя выбары, як і наступныя за імі выбары ў парламент, праходзілі пад кантролем паліцыі, СА і СС над галасуючымі.
Каларада
Геаграфія
Каларада — адзін з 3-х штатаў (разам з Ваёмінгам і Ютай), межы якіх праходзяць па паралелям і мерыдыянам, утвараючы прамавугольнік (а дакладней — сектар зямной паверхні). Штат мяжуе з наступнымі штатамі: Небраска, Ваёмінг, Юта, Нью-Мексіка, Аклахома, Канзас. З поўначы на поўдзень штат перасякаюць Скалістыя горы.
Асноўныя рэкі штата — Рыа-Грандэ і Каларада. Сталіца і найбуйнейшы горад Каларада — Дэнвер. Іншыя гарады: Каларада-Спрынгс.
Судовая сістэма і злачыннасць
У штаце Каларада дзейнічае простая судовая сістэма, якая ў асноўным складаецца з апеляцыйных судоў і судоў першай інстанцыі. Акрамя таго, існуе некалькі іншых адміністрацыйных і спецыялізаваных судоў, у тым ліку суды дробных цяжбаў, суд па спадчынных справах, суд па справах непаўналетніх. Суды апеляцыйнай інстанцыі складаюцца з Вярхоўнага суда і апеляцыйнага суда. Суды першай інстанцыі складаюцца з раённых, муніцыпальных і водных судоў.
Па даных за 2018 год узровень гвалтоўных злачынстваў у Каларада, які складае 397,2 выпадкаў на 100 000 чалавек, толькі крыху вышэй супастаўнага нацыянальнага паказчыка ў 380,6 выпадкаў на 100 000 чалавек. Найбольш небяспечны горад у штаце — Пуэбла.
Вадзяны перац (значэнні)
Вадзяны перац
Узбераж (прыпыначны пункт)
У́збераж (, Узбережь)  — прыпыначны пункт Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці. Размешчаны за 1,6 км на захад ад вёскі Узбераж; на лініі Вільнюс — Гродна, паміж п.п. Сянове і Ліхачы.
Айкіна (Комі)
А́йкіна (Айкино, комі-зыр. Айкатыла) — сяло ў Рэспубліцы Комі, Расія. З’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам Усць-Вымскага раёна рэспублікі і Айкінскага сельскага паселішча. Знаходзіцца на правым беразе ракі Вычагда. Непадалёк ад сяла знаходзіцца вусце ракі Шэ́жамка. Насельніцтва сяла складае 3532 чалавекі, большасць з іх — комі і рускія. Большасьць вернікаў — праваслаўныя.
Катастрофа МіГ-29 пад Ганцавічамі
Катастрофа МіГ-29 пад Ганцавічамі — авіяцыйная катастрофа, якая адбылася 23 верасня 2010 года за 3—5 км ад вёскі Раздзялавічы Ганцавіцкага раёна.
На 1 лістапада 2010 года расследаванне абставін катастрофы было скончана. Вынікі не афішаваныя і былі перарадзены Міністру абароны Юрыю Жадобіну. Знятая забарона на палёты Міг-29.
Абставіны
Знішчальнік МіГ-29 61-й знішчальнай авіяцыйнай базы ВПС і войскаў СПА Узброеных сіл (Баранавічы) выконваў планавы палёт. Катастрофа адбылася а 16:20 пад Ганцавічамі пры выкананні элементаў пілатажу павышанай складанасці. Паводле звестак Мінабароны, прадухіляючы падзенне самалёта на населеныя пункты, экіпаж адвёў машыну ў раён лясіста-балоцістай мясцовасці, дзе і адбылося яе крушэнне. Пілоты загінулі.
След падзення расцягнуўся прыкладна на 300 метраў па лесе, зрэзаўшы і паваліўшы дрэвы.
Самалёт
МіГ-29УБ 61-й знішчальнай авіяцыйнай базы раней быў на ўзбраенні 927-й знішчальнай авіяцыйнай базы, якая дыслакавалася на аэрадроме «Асаўцы» (Бяроза). У жніўні 2010 года асабісты склад і тэхніка 927-й ЗАБ увайшлі ў склад 61-й ЗАБ.
Знішчальнік быў застрахаваны, паведаміў начальнік прэс-службы Мінабароны Вячаслаў Раменчык.
Ахвяры
Загінулі ўсе члены экіпажу:
Абарнікі (гміна)
Абарні́кі (Oborniki) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Абарніцкага павета Велікапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Абарніках. Плошча гміны складае 340,16 км². Станам на 2004 год у гміне Абарнікі пражывалі, шчыльнасць — 92,1 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 43 салецтвы.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 52 сельскіх населеных пунктаў і горад Абарнікі.
Новае Прыгарына
Новае Прыгарына (Новое Пригарино) — вёска ў Дзямідаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Слабадскога сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Царква Увядзення ў храм Прасвятой Багародзіцы
Царква Увядзення ў храм Прасвятой Багародзіцы — назва шэрагу праваслаўных храмаў, асвячоных у гонар хрысціянскага свята «Увядзенне ў храм Прасвятой Багародзіцы».
Барыс Васілевіч Ерафееў
Барыс Васілевіч Ерафе́еў (Борис Васильевич Ерофеев; — ) — вучоны ў галіне фізічнай хіміі, доктар хімічных навук (1940), прафесар (1941), акадэмік Акадэміі навук БССР (1947), Заслужаны дзеяч навукі БССР (1979).
Біяграфія
З 1939 года Б. В. Ерафееў у Акадэміі навук БССР. У 1939—1941 гадах на пасадзе дырэктара Інстытута хіміі. У 1942—1950 гадах загадчык лабараторыі, намеснік начальніка Усесаюзнага інстытута авіяцыйных матэрыялаў і адначасова ў 1944—1948 гадах дырэктар Інстытута хіміі Акадэміі навук БССР. У 1952—1958 гадах зноў на пасадзе дырэктара Інстытута хіміі, у 1959—1965 гадах — Інстытута фізіка-арганічнай хіміі. З 1950 года член Прэзідыума Акадэміі навук БССР, у 1953—1956 гадах — віцэ-прэзідэнт. Адначасова ў 1951—1965 загадваў лабараторыяй у Беларускім дзяржаўным універсітэце. У 1973—1976 гадах працаваў у Інстытуце торфу Акадэміі навук БССР на пасадзе загадчыка лабараторыі. У 1976—1987 гадах загадчык лабараторыі ў Інстытуце фізіка-арганічнай хіміі, а з 1987 года дарадца яго дырэкцыі.
Навуковая і грамадская дзейнасць
Навуковыя даследаванні Б. В. Ерафеева ў галіне хімічнай кінетыкі і каталізу, тапахіміі, аўтаакіслення арганічных злучэнняў, фізічнай хіміі палімераў. Аўтар больш за 600 навуковых прац, у тым ліку 5 манаграфій і 87 вынаходстваў.
Сярод апублікаванага:
Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР у 1951—1959 гадах.
Каньён Белага Дрына
Каньён Белага Дрына (алб.: Gryka e Drinit të Bardhë; Kanjon Belog Drima, Кањон Белог Дрима) — невялікі каньён, размешчаны на паўднёвым захадзе Косава. Праз каньён праходзіць рака Белы Дрын. Каньён параўнальна кароткі, усяго каля 900 метраў даўжынёй і глыбінёй 45 метраў. Ля ўваходу ў каньён знаходзіцца мост Фшайт, стары асманскі мост, які прыцягвае дайвераў з усіх балканскіх краін. Каньён ракі Белы Дрын, дзякуючы яго гідралагічным і геамарфалагічным каштоўнасцям, у 1986 годзе быў узяты пад юрыдычную ахову як помнік прыроды.
Геаграфія
Каньён Белага Дрына размешчаны побач з мастом Фшайт недалёка ад вёскі Зрзе (муніцыпалітэта Араховац) у дарогі Джаковіца — Прызран. Каньён быў сфармаваны ў неагенавых перыяд. Яго фарміраванне было абумоўлена шматлікімі тэктанічнымі падзеямі. Яр мае тыповыя рысы каньёна і ўтрымлівае мноства карбанатных утварэнняў.
Турызм
Падчас працяглага геамарфалагічнага працэсу рака Белы Дрын сфармавала каньён паміж двума вапняковымі пародамі, стварыўшы вельмі прывабны і цікавы каньён для даследчыкаў і наведвальнікаў. Размешчаны побач з галоўнай дарогай, якая злучае Джакаву і Прызран, Каньён Белага Дрына наведвае вялікая колькасць замежных турыстаў, а таксама мясцовых жыхароў. Адзіны аркавы мост Фшайт над каньёнам уяўляе сабой яшчэ адну важную турыстычную славутасць у гэтым раёне. Штогод праводзіцца конкурс «Скачкі з моста», у якім бяруць удзел шматлікія рэгіянальныя спартсмены. І мост, і каньён юрыдычна ахоўваюцца з 1986 года. Паверхня ахоўнай зоны складае 199 га, і яна належыць муніцыпалітэтам Араховац (124,96 га) і Джакава (73,86).
Побач з мостам ёсць дзве скалы, вядомыя як «Арліная скала» (Shkëmbi i Shqiponjës) і «Скала Скандэрбега» (Shkëmbi i Skenderbeut), на якой намалявана гравюра албанскага шляхціца XV стагоддзя Георга Кастрыёці Скандэрбега. Партрэт Скандэрбега быў напісаны на скале ў 1968 годзе Мексідам Івейшы з нагоды 500-годдзя яго смерці.
У верхнім канцы каньёна вы знаходзіцца рэстаран, дзе можна паесці свежалоўленай рыбы з ракі Белы Дрын.
Сакрэтны дадатковы пратакол да Дагавора аб ненападзе паміж Германіяй і СССР
Сакрэтны дадатковы пратакол да Дагавора аб ненападзе паміж Германіяй і СССР ад 23 жніўня 1939 года вызначаў «граніцы сфер інтарэсаў» бакоў «у выпадку тэрытарыяльна-палітычнай перабудовы абласцей, якія ўваходзяць у склад Прыбалтыйскіх дзяржаў (Фінляндыя, Эстонія, Латвія, Літва)» і Польскай Дзяржавы.
Пратакол быў натуральным працягам Дагавора, у якім і змяшчаўся ўвесь яго сэнс, які складаўся ў агароджванні часткі Усходняй Еўропы ад германскай акупацыі. Мэтай Дагавора, з пункту гледжання савецкага кіраўніцтва, было забяспечыць уплыў Савецкага Саюза ва Усходняй Еўропе, а без сакрэтнага пратакола ён не меў сэнсу. Хоць пратакол не з'яўляўся юрыдычнай падставай для перакройвання ўсходнееўрапейскіх граніц, ён прадвызначыў лёс трэціх краін і сведчыць пра супрацоўніцтва СССР з Германіяй у перадзеле Усходняй Еўропы.
Перадгісторыя
Вывучэнне савецкіх дыпламатычных дакументаў паказвае правасць тых аўтараў, якія лічаць, што сакрэтны пратакол быў ініцыятывай СССР і саступкай з боку Германіі.
Палажэнні пратакола
Паводле пратакола, паўночная граніца Літвы станавілася граніцай сфер інтарэсаў Германіі і СССР у Прыбалтыцы. Пры гэтым Літва атрымлівала Вільню (на той момант польскі), а граніца інтарэсаў у Польшчы праходзіла па рэках Нараў, Вісла і Сан.
Пытанне аб незалежнасці Польшчы, паводле пратакола, мог «быць канчаткова высветлены» пазней, па згодзе бакоў.
Першыя звесткі пра факт існавання
Сам пакт быў апублікаваны неадкладна пасля падпісання, інфармацыя ж пра дадатковы пратакол трымалася пад грыфам сакрэтнасці. Тым не менш, яна прасачылася ў дыпламатычныя колы практычна адразу. Раніцай 24 жніўня нямецкі дыпламат Ганс фон Герварт паведаміў свайму амерыканскаму калегу Чарльзу Болену поўны змест сакрэтнага пратакола.
Умовы савецка-германскіх пагадненняў змяшчае і так званая «прамова Сталіна на пасяджэнні Палітбюро 19 жніўня 1939 года», тэкст якой быў апублікаваны французскім інфармацыйным агенцтвам «Гавас» у лістападзе таго ж года. Некаторыя даследчыкі лічаць прамову сапраўднай, іншыя адмаўляюць яе сапраўднасць. Аднак аж да заканчэння Другой сусветнай вайны гэтыя звесткі заставаліся на ўзроўні чутак, хоць і знайшлі відавочнае пацверджанне далейшым развіццём падзей.
На Захадзе
Нямецкі арыгінал тэксту дадатковага пратакола быў знішчаны ў час бамбардзіроўкі Берліна ў сакавіку 1944 года, але яго копія на мікрастужцы захавалася ў дакументальным архіве МЗС Германіі. Карл фон Лёш, служачы МЗС, перадаў гэту копію брытанскаму падпалкоўніку Р. С. Томсану ў маі 1945 года.
Публічна пытанне пра сакрэтныя пратаколы ўпершыню было паднятае на Нюрнбергскім працэсе: абвінавачваныя пабудавалі на гэтым факце лінію абароны. Пра гэты дагавор гаварыў Рыбентроп, а абаронца Геса Зайдль атрымаў машынапісную копію пратакола і паспрабаваў агучыць яе, але яму было адмоўлена пад маркай, што ён адмовіўся паведаміць суду крыніцу атрымання дакумента (пазней у сваіх успамінах ён згадаў, што атрымаў дакументы ад амерыканскай разведкі). Праз некалькі месяцаў Зайдль апублікаваў дакумент у амерыканскай правінцыйнай газеце «St. Louis Post-Dispatch», але гэта публікацыя засталася незаўважанай.
Шырокую вядомасць дакумент набыў у 1948 годзе, калі быў апублікаваны ў зборніку Дзярждэпартамента ЗША «Нацысцка-савецкія адносіны. 1939—1941 гг.». Акрамя таго, зборнік змяшчаў нямецкую і нямецка-савецкую дыпламатычную перапіску, у якой меліся прамыя спасылкі на сакрэтныя дамоўленасці. Гэты факт паслужыў для шэрагу даследчыкаў падставай для правядзення аналогій паміж палітыкай СССР і палітыкай нацысцкага Трэцяга рэйха і для абвінавачвання Савецкага Саюза ў саўдзеле ў развязванні Другой сусветнай вайны.
У сувязі з гэтым, пытанне аб сакрэтных пратаколах (да Дагавора аб ненападзе і Дагавору аб дружбе і граніцы) набыло важнае палітычнае значэнне.
У СССР
У СССР існаванне сакрэтных пратаколаў катэгарычна адмаўлялася. Паводле слоў кіраўніка апарата прэзідэнта СССР Валерыя Болдзіна, яны захоўваліся ў асабістым сейфе Сталіна, а ў далейшым — у архіве ЦК КПСС.
У 1948 годзе, у адказ на публікацыю зборніка Дзярждэпартамента ЗША «Nazi-Soviet relations», Саўінфармбюро апублікавала кнігу «Фальсіфікатары гісторыі», у якой высоўваліся сустрэчныя абвінавачванні краінам Захаду і змяшчаліся сцвярджэнні пра фінансаванне Германіі англійскімі і амерыканскімі фінансавымі коламі ў 1930-я гады. У адрозненне ад выдання Дзярждэпартамента ЗША, які ўяўляў сабой зборнік архіўных дакументаў, савецкае выданне ўяўляла сабой аўтарскі тэкст; у ім не было прыведзена ніводнага дакумента цалкам і некалькі — у невялікіх вытрымках. Існаванне сакрэтнага пратакола адмаўлялася Молатавым да самай смерці, пра што ён неаднаразова гаварыў у гутарках з пісьменнікам Чуевым.
Пытанне пра Пакт Молатава - Рыбентропа і, асабліва, пра сакрэтны дадатак да яго быў падняты ў СССР падчас перабудовы, перш за ўсё — з прычыны ціску з боку Польшчы. Для вывучэння пытання была створана адмысловая камісія на чале з сакратаром ЦК КПСС Аляксандрам Якаўлевым. 24 снежня 1989 года З'езд народных дэпутатаў СССР, заслухаўшы дакладзеныя Якаўлевым высновы камісіі, прыняў рэзалюцыю, у якой асудзіў пратакол (адзначыўшы адсутнасць арыгіналаў, але прызнаўшы яго сапраўднасць, абапіраючыся на графалагічную, фотатэхнічную і лексічную экспертызу копій, і адпаведнасцб іх зместу наступным падзеям). Тады ж упершыню ў СССР быў апублікаваны тэкст сакрэтных пратаколаў (па нямецкай мікрастужцы — «Пытанні гісторыі», № 6, 1989).
Савецкі арыгінал пратакола захоўваўся ў Агульным аддзеле ЦК КПСС (цяпер Архіў Прэзідэнта РФ), Адмысловая папка, пакет № 34. Паводле слоў гісторыка Льва Безыменскага, змесціва гэтага пакета хавалася Міхаілам Гарбачовым, які ведаў пра яго існаванне яшчэ з 1987 года, прычым Гарбачоў, паводле слоў яго кіраўнік справамі Болдзіна, намякаў яму на пажаданасць знішчэння гэтага дакумента.
У Расійскай Федэрацыі
Пасля рассакрэчвання архіва пакет № 34 быў выяўлены ў кастрычніку 1992 года былым намеснікам начальніка Галоўнага палітычнага ўпраўлення генерал-палкоўнікам Д. А. Валкагонавым, пасля чаго пратакол разам з астатнімі дакументамі пакета быў прадстаўлены грамадскасці на прэс-канферэнцыі і апублікаваны ў газетах. Навуковая публікацыя адбылася ў часопісе «Новая и новейшая история», № 1 за 1993 год.
Юрыдычная характарыстыка
Немагчыма ацэньваць «Сакрэтны дадатковы пратакол» па-за кантэкстам «Дагавора аб ненападзе паміж Германіяй і Савецкім Саюзам». Хоць пратакол не з'яўляўся юрыдычнай падставай для перакройвання ўсходнееўрапейскіх граніц, ён прадвызначыў лёс трэціх краін і сведчыць пра супрацоўніцтва з Германіяй у перадзеле Усходняй Еўропы. Тым больш што, як адзначае С. З. Случ, для Сталіна граніца «сферы інтарэсаў» азначала будучую граніцу СССР. Як лічыць В. Я. Сіпалс, пакт адлюстраваў узаемныя інтарэсы Германіі і СССР. Першая была зацікаўлена ў акупацыі Польшчы да «лініі 4 рэк», а другі — у спыненні вермахта як мага далей ад існых граніц і ў далучэнні Заходняй Беларусі і Заходняй Украіны.
Ацэнкі юрыдычнага боку ўласна дагавора (без пратакола) супярэчлівыя. Паводле меркаванняў адных гісторыкаў, Дагавор аб ненападзе сам па сабе (без пратакола) не змяшчае нічога незвычайнага і ўяўляе сабой тыповы дагавор аб ненападзе, прыклады якіх частыя ў тагачаснай еўрапейскай гісторыі (гл., напрыклад, аналагічны пакт паміж Германіяй і Польшчай). Гэта значыць пакт без дадатковага пратакола фармальна быў накіраваны на прадухіленне вайны і стрымліванне агрэсіі ад трэціх бакоў.
А. А. Пронін прытрымліваецца іншага меркавання, адзначаючы, што ў дагаворы адсутнічаў пункт, які адмяняў яго дзеянне ў выпадку, калі адзін з бакоў здзейсніць агрэсію (такі пункт прысутнічаў у большасці дагавораў аб ненападзе, заключаных СССР). Такім чынам, пакт і без дадатковага пратакола не стрымліваў агрэсію, але быў накіраваны супраць трэціх краін з боку дзяржаў, якія яго падпісалі, — СССР і Германіі. Аднак А. А. Пронін таксама адзначае, што дагавор цесна звязаны з сакрэтным пратаколам і не можа ацэньвацца асобна ад яго. Уласна дадатковы пратакол ацэньваецца А. А. Проніным як юрыдычна неправамерны, паколькі тычыўся трэціх краін.
Варта таксама адзначыць, што Вярхоўны Савет і Рэйхстаг не былі азнаёмлены з тэкстам «Сакрэтнага дадатковага пратакола», ён не быў ратыфікаваны парламентамі бакоў-падпісантаў і дэ-юрэ з'яўляўся, такім чынам, толькі асабістым пагадненнем Сталіна і Гітлера (што ніяк не змяняла яго значэнне дэ-факта, таму што і той, і іншы валодалі неабмежаванай таталітарнай уладай і ўвасаблялі сабой свае дзяржавы; у выпадку з Гітлерам гэта дэкларавалася і законамі 1933—1934 гг.). У Пастанове З'езду народных дэпутатаў СССР ад 24 снежня 1989 года № 979-1 «Аб палітычнай і прававай ацэнцы савецка-германскага дагавора аб ненападзе ад 1939 года» гаворыцца: 6. З'езд канстатуе, што перамовы з Германіяй па сакрэтных пратаколах вяліся Сталінам і Молатавым употай ад савецкага народа, ЦК УКП(б) і ўсёй партыі, Вярхоўнага Савета і Урада СССР, гэтыя пратаколы былі выняты з працэдур ратыфікацыі. Такім чынам, рашэнне аб іх падпісанні было па сутнасці і па форме актам асабістай улады і ніяк не адлюстроўвала волю савецкага народа, які не нясе адказнасці за гэту змову.
Пратаколы не стваралі новай прававой базы для ўзаемаадносін Савецкага Саюза з трэцімі краінамі, але былі выкарыстаны Сталінам і яго атачэннем для прад'яўлення ўльтыматумаў і сілавога ціску на іншыя дзяржавы ў парушэнне ўзятых перад імі прававых абавязацельстваў.
Кайгарадок
Кайгарадок (Койгородок, Койгорт) — сяло ў Расіі на паўднёвым усходзе Рэспублікі Комі, адміністрацыйны цэнтр Кайгародскага раёна. Утварае муніцыпальнае ўтварэнне сельскае паселішча «Кайгарадок». Сяло размешчана за 192 км на паўднёвы ўсход ад рэспубліканскага цэнтра Сыктыўкара на правым боку ракі Сысола.
Уза (Гомельскі раён)
Уза́ (, Уза) — вёска ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Бабовіцкага сельсавета.
Да 21 чэрвеня 2007 года вёска ўваходзіла ў склад Давыдаўскага сельсавета.
Курылы (вёска)
Курылы (Курилы) — вёска ў Дзямідаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Слабадскога сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Падмасамбхава
Падмасамбха́ва (पद्मसंभव; каля 717 — 762 гг.), таксама гуру Рынпачэ́ (тыб.: པདྨ་འབྱུང་གནས།) — індыйскі будысцкі філосаф, адзін з распаўсюджвальнікаў напрамку ваджраяна ў Тыбеце. У тыбецкім будызме разглядаецца як адно з увасабленняў Буды.
Біяграфія
Лічыцца, што нарадзіўся ў краіне Удыяна, якая на думку большасці сучасных даследчыкаў месцілася ў горнай мясцовасці на поўначы сучаснага Пакістана. Быў знойдзены мясцовым валадаром у кветке лотаса, таму і атрымаў сваё імя, якое значыла «народжаны ў лотасе». Выхоўваўся пры двары, але жадаў прысвяціць сваё жыццё духоўным пошукам. Падчас выканання сакральнага танца выпадкова забіў сына аднаго з прыдворных і быў выгнаны. Жыў на могілках, дзе займаўся духоўнымі практыкаваннямі, асвоіў ёгу, пазнаёміўся з вучэннем ваджраяны. Ужо да місіянерскай дзейнасці ў Тыбеце стаў знакамітым. Згодна паданню, валадар краіны Манды на тэрыторыі Хімачал-Прадэш быў раз'юшаны каханнем яго дачкі да філосафа-жабрака і прыняў рашэнне пакараць Падмасамбхаву смерцю, але алей, які прынеслі для яго спалення, ператварыўся ў свяшчэннае возера Рэвалсар.
У 749 г. быў запрошаны ў Тыбет валадаром Трысонгам Дэцэнам, калі тыбецкія дэманы запярэчылі будаўніцтву будысцкага кляштара. Падмасамбхава здолеў падначаліць іх і зрабіць сваімі памагатымі. Заснаваў каля Лхасы першы ў Тыбеце будысцкі кляштар Сам’е. Меў 25 вучняў, галоўным з якіх быў сам Трысонг Дэцэн. Наведваў розныя куты Тыбета і захоўваў там святыні, пазней 108 святынь былі знойдзеныя манахамі ньінгма. Вучаніца Ешэ Цаг’ял занатоўвала яго выказванні. Пасля заканчэння місіі ў Тыбеце паехаў на мяжу з Непалам, адкуль узнёсся на неба.
Спадарожніцы
У Падмасамбхавы было 5 тантрычных спадарожніц. Іх называюць «дакіні мудрасці» (гл. Рэлігія тыбетцаў) і «пяць умілаваных». Іх імёны:
Праявы
У тыбецкай традыцыі Падмасамбхава мае 8 праяў:
Нёманская армія (Германская імперыя)
Нё́манская А́рмія (Njemen-Armee) — воінскае аб'яднанне армейскага узроўня імперскай Германскай Арміі падчас Першай сусветнай вайны.
Была сфарміравана ў маі 1915 года ў Курляндыі на базе штаба 8-й арміі. Нёманская армія паспяхова ўдзельнічала ў баях Вялікага адступлення. 30 снежня яна была перайменавана назад у 8-ю армію.
Камандуючыя
Увесь час свайго існавання армія была пад камандаваннем генерала ад інфантэрыі Ота фон Белаў.
Бадзян сапраўдны
Бадзян сапраўдны, або бадзян зорчаты (Illicium verum) — від кветкавых раслін, які ўваходзіць у род бадзян падсямейства іліцыевыя.
Пашыраны ў Індакітаі, Паўднёвым Кітаі і іншых раёнах Паўднёва-Усходняй Азіі.
Апісанне
Дрэва вышынёй да 10 м са скурыстым падоўжана-эліптычным лісцем з суцэльным краем. Кветкі двухполыя, шматпялёсткавыя, адзіночныя. Плод — цыклічная скурыстая або дравяністая шматлістоўка ў выглядзе своеасаблівай зоркі (адсюль другая назва «аніс зорчаты»). Харчовая, тэхнічная і лекавая расліна. Плады выкарыстоўваюць як вострую прыправу для араматызацыі лікёраў, вінаў, кандытарскіх вырабаў і інш. Лісты, плады і алей выкарыстоўваюць у медыцыне.
Ключ 20
Ключ 20 勹 са значэннем «абгортваць» са Спісу 214 ключоў Кансі, якія выкарыстоўваюцца пры напісанні іерогліфаў. Адзін з 23 ключоў, якія складаюцца з дзвюх рыс.
У слоўніку Кансі налічваецца 64 іерогліфа з гэтым ключом (з 49 030).
Варыянты значэння
Старажытны знак паходзіць ад выявы чалавека, які схіліўся і збіраецца ўзяць нешта ў ахапак. У сучаснай мове выкарыстоўваецца ў значэнні «загортваць», «абмотваць», «звязваць».
Задзіночанне беларускіх ветэранаў у Аўстраліі
Задзіночанне беларускіх ветэранаў у Аўстраліі (і Новай Зеландыі) (ЗБВА) — беларуская камбатанцкая арганізацыя ў Аўстраліі і Новай Зеландыі. Арганізаванае ў лютым 1950 г. у Брысбене, афіцыйна зарэгістравана як агульнааўстралійская арганізацыя 25 сакавіка 1950 г. Галоўным ініцыятарам стварэння і кіраўніком быў Данат Яцкевіч. Было абвешчана пра стварэнне аддзелаў арганізацыі ў Перце (1952 г.), Келмскаце (1952 г.; з 6 студзеня 1952 г. аддзел прыняў назву ЗБВ у Заходняй Аўстраліі), Адэляйдзе (1952 г.), Мельбурне (1956 г.), Тайджэры (Новая Зеландыя, 1954 г.; З гэтага часу арганізацыя змяніла назву — ЗБВ у Аўстраліі і Новай Зеландыі) — да назову арганізацыі далучаецца адпаведнае пазначэнне. Галоўнае кіраўніцтва на Аўстралію ажыццяўлялася з управы ў Брысбене.
Кірункамі дзейнасці было наладжванне нацыянальных мерапрыемстваў, а таксама рэпрэзентацыя беларусаў у аўстралійскім грамадстве і стасунках з іншымі арганізацыямі. Задзіночанне імкнулася актыўна ўдзельнічаць у стварэнні беларускіх стэндаў на міжнацыянальных выставах, наладзіла трансляцыю беларускіх песень на радыё, выдавала часопіс «Łučnik», мела ўласную друкарню. Арганізацыя аб'ядноўвала ў сваіх шэрагах прыхільнікаў Рады БНР і прызнавала ў камбатанцкіх справах непахісны аўтарытэт Франца Кушаля. З 1952 г. пры ЗБКА дзейнічала Задзіночанне беларускіх жанчын (кіраўнічцка Эўлялія Яцкевіч).
Нягледзячы на поспехы ў арганізацыі ветэранскай дзейнасці ў Аўстраліі, не абышлося без непаразуменняў. У другой палове 1951 г. калі рыхтаваўся паўстаць аддзел ЗБВА ў Мельбурне.
Спыніла існаванне хутка пасля пераезду кіраўніка Даната Яцкевіча ў Мельбурн. Да канца 1950-х гадоў звесткі пра арганізацыю зніклі.
Слабада (Талачынскі сельсавет)
Слабада́ (, Слобода) — пасёлак у Талачынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Талачынскага сельсавета.
Да сакавіка 1977 года пасёлак уваходзіў у склад Азярэцкага сельсавета.
Восіп Цадкін
Біяграфія
Цадкін нарадзіўся 14 ліпеня 1890 у Віцебску. Бацька, Яфім Цадкін, хрысціўся, быў прафесарам класічных моў у Смаленскай семінарыі, маці — Сафі Лестэр — паходзіла з сям'і шатландскіх караблебудаўнікоў. Вучыўся ў Віцебскай школе. У 1905 быў адпраўлены да сваякоў на поўнач Англіі, браў урокі скульптуры ў мясцовай мастацкай школе. У 1905—1909 жыў у Лондане, пастаянна наведваў Брытанскі музей, вучыўся ў Політэхнічнай школе. З 1910 пасяліўся ў Парыжы, на Манпарнас, працаваў у «Вуллі» («Ла руш»). У 1911 яго працы былі выстаўлены ў восеньскім Салоне і Салоне незалежных. Зблізіўся з Апалінэрам, Бранкузі, Пікаса, Бурдэлем, Мацісам, Дэланэ, Мадыльяні (які пакінуў графічны партрэт Цадкіна, 1913—1914). У 1914—1915 выстаўляўся ў Берліне, Амстэрдаме, Лондане. Удзельнічаў у Першай сусветнай вайне, быў атручаны газамі, дэмабілізаваны ў 1917, перажыў зацяжны душэўны крызіс.
Творы
6 чэрвеня 2019 каля галоўнага офіса Белгазпрамбанка ўсталявалі скульптуру «Носьбіт дароў» (іншыя назвы: «Пасланец», «Навігатар»).
Некаторыя скульптуры Цадкіна захоўваюцца ў карпаратыўнай калекцыі Белгазпрамбанка ў Мінску.
Памяць
У доме на парыжскай вуліцы д'Асас (VI акруга), дзе Цадкін пасяліўся ў 1928, пасля яго смерці адкрыты музей. Імем скульптара названая вуліца ў XIII акрузе Парыжа.
Генры Сальт
Генры Сальт (Henry Salt) — англійскі падарожнік і мастак.
Біяграфія
Некалькі разоў наведаў Абісінію, быў генеральным консулам у Каіры. Адкрыў і выдаў знакаміты аксумскі надпіс.
Візінга
Візінга (Визинга) — сяло ў Расіі, на паўднёвым захадзе Рэспублікі Комі, адміністрацыйны цэнтр Сысольскага раёна і сельскага паселішча Візінга. Сяло размешчана за 76 км на паўднёвы захад ад рэспубліканскага цэнтра Сыктыўкара на рацэ Вялікая Візінга, за 10 км ад яе ўпадзення ў Сысолу (басейн Паўночнай Дзвіны).
Кітын’яна
Кітын'яна (Chitignano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Таскана, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Арэца.
Насельніцтва складае 967 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 66 чал./км². Займае плошчу 15 км². Паштовы індэкс — 52010. Тэлефонны код — 0575.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Vincenzo di Saragozza.
Качугскі раён
Качугскі раён (Качугский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Іркуцкай вобласці Расіі.
Кітын’яна
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Качугскі раён
Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак гарадскога тыпу Качуг.
Вірус аўкуба-мазаікі бульбы
Вірус аўкуба-мазаікі бульбы (Potato aucuba mosaic virus, PAMV) — хваробатворны вірус мазаікі сямейства.
Апісанне
Вірус перадаецца механічна і тлямі. На хвормы лісці ніжняга і сярэдняга ярусаў з’яўляюцца ярка-жоўтыя круглыя кантрастныя плямы. У некаторых сартоў бульбы на клубнях некратычныя плямы няправільнай формы, якія ператвараюцца ў сухія бурыя паглыбленні.
Значэнне
Вірус пашкоджвае лісце і клубні бульбы.
Суперкамп’ютар
«Суперкамп'ютар» (supercomputer) — умоўная назва вылічальнай машыны з вельмі высокай, у гэты гістарычны перыяд, вылічальнай прадукцыйнасцю. Адсюль яшчэ адна нефармальная назва размеркаваных вылічэнняў — «звышвылічэнні» (англ. supercomputing). Такая вылічальная машына можа мець якое заўгодна канструкцыйнае выкананне — паралельная вылічальная машына (напрыклад, кластар, масіўна-паралельная), вектарная вылічальная машына і інш.
Аканічы
Аканічы (Occaneechi, Aconechos, Akenatzy, Hockinechy) — індзейскі народ, карэнныя насельнікі Віргініі і Паўночнай Караліны. У 2009 г. у ЗША жыло 1160 чалавек, якія вызначалі сваю тоеснасць як аканічы.
У 1677 г., 1680 г., 1713 г. заключалі мірныя пагадненні з Віргінскай кампаніяй. У пачатку XVIII ст. з-за сутычак з іракезамі адступілі ўглыб Паўночнай Караліны. Лічыцца, што аб'ядналіся з іншымі ўсходнімі сіўанскімі плямёнамі ў канфедэрацыю сапоні, якая пазней далучылася да каюга і перасялілася разам з імі ў Канаду.
У 2002 г. штат Паўночная Караліна афіцыйна прызнаў групу аканічы нацыі сапоні. Яе чальцы лічаць сябе прамымі нашчадкамі старажытных аканічы.
Клін (Дзямідаўскі раён)
Клін (Клин) — вёска ў Дзямідаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Слабадскога сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
IC 1987-3
IC 1987-3 — галактыка тыпу C (кампактная галактыка) у сузор’і Сетка.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Уздорнікі (прыпыначны пункт)
Уздо́рнікі (, Уздорники)  — прыпыначны пункт Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Уздорнікі; на лініі Орша-Цэнтральная — Лепель, паміж прыпыначным пунктам Сенненскі і прыпыначным пунктам Блажэўшчына.
Чырвоная Горка (Бярэзінскі раён)
Чырво́ная Го́рка (, Чирвоная Горка) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Багушэвіцкага сельсавета.
Усевалад Міхайлавіч Увядзенскі
Усевалад Міхайлавіч Увядзенскі (, г. Екацярынаслаў, Украіна — ) — хімік, фармаколаг. Доктар фармацэўтычных навук (1972), кандыдат хімічных навук (1958), прафесар (1973). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
Біяграфія
Скончыў Днепрапятроўскі дзяржаўны ўніверсітэт (хімічны факультэт, 1941). Працаваў у Чарнавіцкім дзяржаўным універсітэце (1944—1946), Львоўскім лесатэхнічным інстытуце (1946—1959), Львоўскім дзяржаўным медыцынскім інстытуце (1959—1960), Львоўскім навукова-даследчым інстытуце пералівання крыві (1960—1961, загадчык лабараторыі сінтэзу фізіялагічна актыўных рэчываў), Гродзенскім дзяржаўным медыцынскім інстытуце (1961—1979, загадчык кафедры агульнай і біяарганічнай хіміі). Навуковыя інтарэсы: фармацэўтычная хімія; сінтэзу новых вытворных барбітуратавай кіслаты.
Усць-Цыльма
Усць-Цыльма (Усть-Цильма, Чилимдiн) — сяло ў Рэспубліцы Комі, адміністрацыйны цэнтр Усць-Цылемскага раёна і сельскага паселішча Усць-Цыльма.
Колькасць насельніцтва — 4877 чал. (2010). Сяло размешчана на правым беразе ракі Пячоры, насупраць вусцяў рэк Цыльмы і Піжмы. Па аўтамабільных дарогах адлегласць да сталіцы горада Сыктыўкар складае 690 км. Бліжэйшая чыгуначная станцыя Іраёль размешчана за 220 км на паўднёвы ўсход ад Усць-Цыльмы.
Кіранскі раён
Адміністрацыйны цэнтр — горад Кіранск.
Сцякольны
Сцякольны (Стекольный) — пасёлак гарадскога тыпу ў Хасынскім раёне Магаданскай вобласці Расіі. Названы па шкляному заводу, які быў пабудаваны ў 1941 годзе.
Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1953 года.
Абарнікі Слёнске (гміна)
Абарні́кі Слё́нске (Oborniki Śląskie) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Тшэбніцкага павета Ніжнесілезскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Абарнікі Слёнске. Плошча гміны складае 153,75 км². Станам на 2010 год у гміне Абарнікі Слёнске пражывалі 18 521 чалавек, шчыльнасць — 120,4 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 23 салецтвы.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 24 населеныя пункты.
Эдгар Лорэнс Доктараў
Эдгар Лорэнс Доктараў (Edgar Lawrence Doctorow; 6 студзеня 1931, Бронкс, Нью-Ёрк, ЗША — 21 ліпеня 2015, Манхэтэн, Нью-Ёрк, ЗША) — амерыканскі пісьменнік, лаўрэат шматлікіх прафесійных прэмій.
Клімяты (Смаленская вобласць)
Клімяты (Климяты) — вёска ў Дзямідаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Слабадскога сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Сакалава
Сакалава (малагас.: Sakalava, літаральна «народ доўгіх далін») — этнічная група малагасійцаў. Насяляюць заходні Мадагаскар. Агульная колькасць — 1 949 000 чалавек (2022 г.).
Гісторыя
Сакалава склаліся як этнічная група яшчэ да прыбыцця на Мадагаскар еўрапейцаў. Яны падтрымлівалі цесныя сувязі з Каморскімі астравамі, Занзібарам, усходнім узбярэжжам Афрыкі і нават краінамі Персідскага заліва. Гандлявалі рысам, мясам, рабамі. У XV ст. на тэрыторыі сакалава склалася першае на Мадагаскары дзяржаўнае ўтварэнне, якое пазней распалася на манархіі Буйна і Менабэ. Да сёй пары сакалава падзяляюцца на дзве буйныя часткі ў адпаведнасці з прыналежнасцю іх продкаў да адной з гэтых дзяржаў.
У XIX ст. значная частка сакалава ўвайшла ў склад дзяржавы мерына. У 1896 г. астатнія сакалава былі заваяваны французамі і далучаны да калоніі Мадагаскар.
Асаблівасці культуры
Сакалава вядомыя сваімі рамёствамі, у першую чаргу разьбярствам, а таксама спеўным мастацтвам і рытмічнай музыкай, даволі папулярнай на ўсім востраве і нават за межамі Мадагаскара.
Большасць сакалава практыкуюць традыцыйныя культы. Каля 35% спавядаюць хрысціянства, 5% — іслам.
Везу
Да сакалава таксама далучаюць групу ве́зу (268 тыс. чал.), назва якіх перакладаецца як «рыбакі». У адрозненні ад іншых сакалава, якія займаюцца пераважна земляробствам і жывёлагадоўляй, везу звязалі сваё жыццё з морам, займаюцца ловам рыбы і чарапах, значную частку свайго жыцця праводзяць у лодках. Ад астатніх сакалава яны адрозніваюцца матэрыяльнай культурай, будуюць часовыя хаціны, лодкі, часта перамяшчаюцца з месца на месца, гандлююць морапрадуктамі.
Макуа
Яшчэ адной групай, якая размаўляе на дыялекце сакалава і блізкая да іх культурна, з’яўляюцца ма́куа — нашчадкі афрыканскіх рабоў-макуа з ўзбярэжжа Мазамбіка. Макуа жывуць сярод сакалава, часам рытуальна далучаюцца да іх сем’яў і носяць малагасійскія прозвішчы, але памятаюць аб сваім паходжанні «з-за мора». Найбольш распаўсюджаныя заняткі — сельская гаспадарка, лоў рыбы, вулічны гандаль.
Макуа прынеслі на Мадагаскар традыцыі будаўніцтва асобных відаў лодак, мазання твару белай глінай для абароны ад спякотнага сонца і г. д. У каланіяльны час многія з іх ахвотна супрацоўнічалі з французскай адміністрацыяй і дасягнулі значных поспехаў у кар’еры. Аднак у нашы дні сярод сакалава сацыяльны статус нашчадкаў рабоў разглядаецца як вельмі нізкі. Шлюбы паміж макуа і іншымі сакалава здараюцца рэдка.
Васілева (Гомельскі раён)
Васі́лева (, Василево) — вёска ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Даўгалескага сельсавета.
У 1939—1954 гадах цэнтр Карналінскага сельсавета, у 1954—1957 гадах цэнтр Васілеўскага сельсавета.
Віктар Міхайлавіч Ніжагародаў
Віктар Міхайлавіч Ніжагародаў (, с. Адскочное, Хварасцянскі раён, Варонежская вобласць, Расія — ) — урач-гігіеніст. Доктар медыцынскіх навук (1975), прафесар (1977). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
Біяграфія
Скончыў Уманскую фельчарска-акушэрскую школу (1943), Львоўскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (1954; аспірантура, 1957).
Працаваў у Панінскім раённым аддзеле аховы здароўя Варонежскай вобласці (1947—1948, загадчык), Львоўскім дзяржаўным медыцынскім інстытуце (1958—1960, кафедра агульнай гігіены, асістэнт), Гродзенскім дзяржаўным медыцынскім інстытуце (з 1960, кафедра агульнай гігіены, дацэнт, у 1961—1994 — загадчык кафедры, з 1994 — прафесар-кансультант).
Навуковыя інтарэсы: вітамінны абмен пры вострых і хранічных оксівугляродных інтаксікацыях; умовы працы ў хімічнай і гарбарнай прамысловасці, іх уплыў на стан здароўя работнікаў; стан асяроддзя пражывання і ўплыў неспрыяльных эколага-гігіенічных фактараў на здароўе асобных груп насельніцтва паўночна-заходняга рэыгіёна Беларусі.
Вядомыя асобы Бялынічаў
Вядомыя ўраджэнцы Бялынічаў:
Куйтунскі раён
Куйтунскі раён (Куйтунский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Іркуцкай вобласці Расіі.
Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак гарадскога тыпу Куйтун.
Мікалай Мікалаевіч Канявалаў
Мікалай Мікалаевіч Канявалаў (нар., в. Мышанка Петрыкаўскага раёна Гомельскай вобласці) — беларускі дзяржаўны дзеяч, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.
Біяграфія
Скончыў Наваполацкі політэхнічны інстытут, інжынер-будаўнік.
Працоўную дзейнасць пачаў падсобным рабочым завода «Шкловалакно» г. Полацка. Служыў у радах Узброеных Сіл. Быў грузчыкам Полацкага піваварнага завода. Працаваў асістэнтам кафедры эканомікі і арганізацыі вытворчасці Наваполацкага політэхнічнага інстытута, галоўным інжынерам абласнога штаба студэнцкіх будаўнічых атрадаў Віцебскага абкама ЛКСМБ, інструктарам аддзела будаўніцтва і гарадской гаспадаркі Віцебскага гаркама КПБ, сакратаром парткама будтрэста № 9 г. Віцебска, намеснікам дырэктара па вучэбна-вытворчай рабоце Віцебскага прафесіянальна-тэхнічнага вучылішча № 57 будаўнікоў, часова выконваючым абавязкі начальніка ўпраўлення капітальнага будаўніцтва, намеснікам старшыні — начальнікам упраўлення капітальнага будаўніцтва Віцебскага гарвыканкама, старшынёй Кастрычніцкага райвыканкама, кіраўніком адміністрацыі Кастрычніцкага раёна г. Віцебска.
Дроздава (археалагічны помнік)
Дроздава — курганныя могільнікі крывічоў каля вёскі Дроздава Талачынскага раёна Віцебскай вобласці.
Могільнік — 1. За 400 м на поўначы ад вёскі, злева ад дарогі на вёску Скавышкі. Захаваліся 2 курганы дыяметрам 6 м, вышынёй 1,5 м. У 1970 г. даследавала 5 курганоў З. М. Сяргеева. Пахавальны абрад — трупапалажэнне ў дамавіне (устаноўлена па знаходках у кожным пахаванні жалезных цвікоў і іх фрагментаў). У жаночых пахаваннях знойдзена 39 цыліндрычных і бобачка падобных залачоных шкляных пацерак, пярсцёнкі (2 сярэбраныя пласціністыя з арнаментам і адзін драцяны з патоўшчанай сярэдзінай і звужанымі заходзячымі канцамі). Датуецца XI ст.
Мікалай Мікалаевіч Канявалаў
Біяграфія
Выбіраўся членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.
Дроздава (археалагічны помнік)
Могільнік — 2. За 500 м ад могільніка — 1, у лесе. Складаецца з 2 груп могільнікаў (13 і 24 курганы) на адлегласці 50 м адна ад адной. Усе насыпы круглаватыя, дыяметрам 7—9 м, вышынёй 1,7—1,8 м. Адкрыў у 1925 г. Д. З. Васілеўскі, абследавалі ў 1959 г. Л. В. Аляксееў, у 1972 г. А. Р. Мітрафанаў, у 1987 г. групу з 13 курганоў даследавала В. М. Ляўко. Пахавальныя абрады — трупаспаленне, трупапалажэнне галавой на захад і пераходны (частковае спаленне трупаў на гарызонце ці ў насыпе). Спальвалі на месцы ў цэнтры або на краі насыпу. У курганах зафіксавана дадатковае і парнае трупапалажэнне мужчыны і жанчыны на гарызонце, у адным — у драўлянай скрыні. Знойдзены фрагменты ганчарных гаршчкоў з лінейным або хвалістым арнаментам, прамым або адагнутым вонкі венчыкам, дужка і 3 абручы ад драўлянага вядра, нажы з драўлянымі тронкамі.
Мікалай Мікалаевіч Канявалаў
Біяграфія
Дырэктар даччынага рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства «Дзяржбудэкспертыза па Віцебскай вобласці».
Узнагароды
Узнагароджаны юбілейнымі медалямі, нагруднымі знакамі «Ганаровы будаўнік», «За заслугі ў будаўніцтве», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, ордэнам Рускай праваслаўнай царквы прападобнага Сергія Раданежскага III ступені, ордэнамі Беларускай праваслаўнай царквы свяціцеля Кірылы Тураўскага II ступені, ордэнам Казацкага Запарожскага войска Украіны «Казацкая слава» III ступені, медалём Беларускай праваслаўнай царквы святой велікамучаніцы Анастасіі Вызваліцельніцы вязняў І ступені. Удастоены звання «Ганаровы член грамадскага аб’яднання „Беларускі саюз афіцэраў“».
Дроздава (археалагічны помнік)
У ліку жаночых упрыгожанняў пацеркі (рознай формы шкляныя, чорныя каралавыя, сердалікавыя, залачоныя, з пясчаніку, бірузовага фаянсу), сярэбраныя падковападобныя фібулы, пласціністы пярсцёнак з разеткай, скроневыя кольцы рознай велічыні, бронзавыя фібулы, віты бранзалет з завязанымі канцамі, пярсцёнкі, скроневыя кольцы, жалезная падковападобная фібулы.
Вылучаюцца мужчынскія пахаванні ў 2 курганах з трупалажэннем на падсыпцы з рэчамі (нож, набор вагавых гірак, сякеры, крэсіва з крэменем). Нябожчыкі прысыпаны зямлёй, на якой быў разведзены касцёр, на вогнішчы знойдзены вагавыя шаля, ключ, 2 жалезныя спражкі, 2 крэсівы, бронзавы рыбалоўны кручок. Пазней курганы дасыпаны. У адным з курганоў пахаванні не выяўлены, у разрэзе прасочваецца да 6—8 тонкіх попельна-вугальных праслоек, што дае падставу аднесці яго да месца правядзення рытуальных пахавальных або памінальных язычніцкіх абрадаў. Датуецца 2-й паловай X — XI стст..
Бохан (пасёлак)
Бохан (Бохан) — сяло, адміністрацыйны цэнтр Боханскага раёна Іркуцкай вобласці.
Слабодка (Талачынскі раён)
Слабо́дка (, Слободка) — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Талачынскага сельсавета.
Да 29 снежня 1961 года вёска ўваходзіла ў склад Навасельскага сельсавета.
Майкл Колінз (Ірландыя)
З сям’і фермера, наймалодшы з васьмі дзяцей. Рана застаўся без бацькі, з малых гадоў пад уплывам ірландскай нацыянальнай ідэі, якую яму выказвалі бацька, потым школьны настаўнік. Яшчэ да 14 гадоў пачаў удзел у барацьбе за незалежнасць Ірландыі.
Член Ірландскага рэспубліканскага брацтва (1909). Падчас Велікоднага паўстання (1916) капітан Ірландскіх добраахвотнікаў, пасля правалу інсурэкцыі зняволены на 8 месяцаў. Адзін з «выканаўчых дырэктараў» (англ. Executive) Ірландскіх добраахвотнікаў (1917, з 1919 — Ірландская рэспубліканская армія). Прэзідэнт Ірландскага рэспубліканскага брацтва (з 1917). Ваенны кіраўнік ірландскіх рэспубліканскіх сіл (1917), стваральнік і кіраўнік контрразведкі ІРА, у тым ліку сакрэтнай групы забойцаў «Сквод» (нефарм. «12 апосталаў»), якая паспяхова змагалася з аддзяленнем «G» брытанскай разведкі ў Ірландыі. Арганізатар кампаніі па збору сродкаў і прыцягненню добраахвотнікаў, кіраўнік сакрэтных паставак зброі і боепрыпасаў у Ірландыю.
Міністр фінансаў у Дойле (ірландскім парламенце). Пасля Вайны за незалежнасць прадстаўнік Ірландыі на мірных перамовах у Лондане (1921). Падпісаў (21.12.1921) пагадненне, паводле якога паўднёвая частка Ірландыі атрымлівала статус дамініёна. Пагадненне падзяліла нацыянальныя сілы, і ў выніку пачало грамадзянскую вайну ў Ірландыі (28.6.1922).