cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Міхаіл Ціханавіч Сцепанішчаў
Біяграфія
Лётчык, камандзір звяна, намеснік камандзіра і камандзір эскадрыллі, штурман і намеснік камандзіра 76-га гвардзейскага авіяпалка, маёр Сцепанішчаў зрабіў 222 баявыя вылеты. Званне Героя Савецкага Саюза атрымаў двойчы 26 кастрычніка 1944 года i 29 чэрвеня 1945 года.
Пасля вайны жыў у Баранавічах. Памёр пры трагічных абставінах (скончыў самагубствам з табельнай зброі) у верасні 1946 года. Быў пахаваны на гарадскіх вайсковых могілках, адкуль астанкі ў 1954 годзе былі перанесены на гарадскія могілкі.
Памяць
На радзіме, у вёсцы Хмялінец Задонскага раёна Ліпецкай вобласці, устаноўлены бронзавы бюст. Імя героя носяць вуліцы і школы.
У 1986 годзе на магіле ўстаноўлена шэрага колеру мармуровая пліта (1 м х 0,6 м) з выявай дзвюх Залатых Зорак і надпісам: «Двойчы Герой Савецкага Саюза Сцепанішчаў Мiхаiл Ціханавіч 15.XI.1917- 08.IX.1946. Вечная памяць герою»
Жукавіцы (гміна)
Жукаві́цы (Żukowice) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Глагоўскага павета Ніжнесілезскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Жукавіцах. Плошча гміны складае 68,09 км². Станам на 2004 год у гміне Жукавіцы пражывалі 3505 чалавек, шчыльнасць — 51,5 чал./км².
Тбіліскае вадасховішча
Вадасховішча ўваходзіць у Самгорскую арашальную сістэму. Берагі вадаёма шырока выкарыстоўваюцца ў рэкрэацыйных мэтах. Да паўночна-заходняй часткі вадасховішча прылягае раён Тэвз, побач размяшчаецца нацыянальны парк Тбілісі.
Скіры
Скіры (Skiren, Sciren) — германскае племя, якое належала да гоцкай групы і жыло першапачаткова ля Балтыйскага мора і па Вісле на поўнач ад Карпат; злучыўшыся з ругами і геруламі, яны ў канцы II стагоддзя нашай эры накіраваліся да Чорнага мора; каля 454 г. яны з'явіліся на Сярэднім Дунаі і ў цяперашняй Mаравіі. Як самастойнае племя, скіры цалкам загінулі ў барацьбе з остготамі ў 457-471 гг.; сляды іх згубіліся паміж ругамі і свевамі або сярод рымскіх наймітаў у полчышчах Адаакра.
Вітэнагемот
Вітэнагемот або вітан (witenagemot, witan) — нацыянальны сход у англасаксонскі перыяд гісторыі Англіі. Вітэнагемот прадстаўляў інтарэсы англасаксонскай арыстакратыі і духавенства і меў дарадчыя функцыі пры каралі. Гэты орган лічыцца папярэднікам англійскага парламента. Інстытут Вітэнагемота ўзнік у VII стагоддзі і напрацягу наступных чатырохсот гадоў усе пытанні аб дзяржаўнай палітыцы вырашаліся каралём толькі пры згодзе сходу.
Назва і паходжанне
Назва «Вітэнагемот» на англасаксонскай мове азначала «сход мудрых людзей». Гэты орган, верагодна, паўстаў са старажытнагерманскага інстытута племянных народных сходаў, пазней трансфармаваўся ў сход найбольш уплывовых асоб краіны (вайскоўства, духавенства і арыстакратыі). Такія сходы існавалі ўва ўсіх англасаксонскіх каралеўствах Брытаніі, а пасля аб'яднання краіны пад уладай ўэсекскай дынастыі ў IX стагоддзі, ўэсекскі ўітэнагемот набыў агульнаанглійскі характар. Тым не менш, рэгіянальныя саветы ў Нартумбрыі і Мерсіі, відаць, збіраліся да 1065 года.
Гесенская муха
Гесенская муха, хлебны камарык (Mayetiola destructor) — насякомае сямейства галіц атрада двухкрылых.
Апісанне
Цела даўжынёй 2,5—3,5 мм, цёмна-шэрае або бурае. Падобная да камара. Галава вузейшая за грудзі, брушка цыліндрычнае або канічнае. Вочы фасетачныя. Ногі тонкія. Жылкаванне крылаў спрошчанае.
Пашырэнне
Пашырана ў Еўразіі (у т.л. у Еўропе акрамя Крайняй Поўначы, Сібіры, Сярэдняй Азіі, Закаўказзі) і Паўночнай Амерыцы. На Беларусі абмежаваныя ачагі пашырэння адзначаны ў Брэсцкай і Гомельскай абласцях. Лёт у красавіку—маі.
Асаблівасці біялогіі
Жыве да 20 сутак. Дарослая не корміцца. Яйцы (50—500) адкладвае на верхнім баку ліста злакавых. Дае 2 пакаленні за год. Лічынкі верацёнападобныя, малочна-белыя, даўжынёй да 4 мм, ротавыя органы ў іх сысучыя. Зімуюць лічынкі ў несапрадных коканах.
Меры барацьбы
У барацьбе з гесенскай мухай выкарыстоўваюць агратэхнічныя мерапрыемствы і хімічныя метады.
Звераў
Звераў — прозвішча.
Камп-Лінтфорт
Камп-Лінтфорт (Kamp-Lintfort) — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Дзюсельдорф. Уваходзіць у склад раёна Везель. Насельніцтва — чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 63,16 км². Афіцыйны код — 05 1 70 020.
Контр-гард Брэсцкай крэпасці
Контр-гард — земляное ўмацаванне Брэсцкай крэпасці, якое закрывае капанір тэнальнага фронта Кобрынскага ўмацавання. Пабудаваны ў 1863 годзе ў перыяд планавых работ па мадэрнізацыі Кобрынскага ўмацавання, мае вадзяны роў і прызначаны для абароны тылу насыпа Варшаўска-Брэсцкай чыгункі.
Клімянок
Клімянок — прозвішча.
Унутрана-Бейрскі ўніверсітэт
Унутрана-Бейрскі ўніверсітэт (Universidade da Beira Interior) — партугальская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Кавільян.
IC 2874
IC 2874 — галактыка тыпу P (особлива галактыка) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Вітаўт (балет)
Ві́таўт — балет у 2-х дзеях Вячаслава Кузняцова. Прэм'ера адбылася 5 верасня 2013 года, адкрыла 81-ы сезон у Нацыянальным акадэмічным Вялікім тэатры оперы і балета.
Харэаграфія
Харэаграфіяй і пастаноўкай спектакля займаўся народны артыст Беларусі Юрый Траян. Балетмайстарамі-рэпетытарамі былі Людміла Бржазоўская, Ігар Артамонаў, Аляксандр Мартынаў.
Сюжэт
Лібрэта заснавана на п'есе заслужанага дзеяча мастацтваў Рэспублікі Беларусь, лаўрэата Дзяржаўнай прэміі СССР Аляксея Дударава.
У першым акце паказана гісторыя сяброўства Вітаўта і Ягайлы і іх канфлікт з-за дзяўчыны Ганны. Вітаўт прадстаўляе Ганну ў якасці сваёй нявесты бацькам, але свята перапыняецца ганцамі, якія перадаюць Вітаўту запрашэнне на вяселле Ягайлы і Ядвігі. З цяжкім сэрцам збіраецца туды Вітаўт са світай і яго прадчуванні апраўдваюцца. Ягайла ўрываецца ў княжацкі замак і забівае Кейстута, забраўшы ў яго калар — сімвал улады.
У другім акце дзеі пачынаюцца ў замку Ягайлы. Ядвіга сустракае гасцей, але ў яе нарастае хваляванне з-за адсутнасці гаспадара. Вітаўт супакойвае яе. З'яўляецца Ягайла і яго падарункам будучай жонцы становіцца калар. Расчараваны і раз'юшаны Вітаўт становіцца вязнем Ягайлы. У астрозе яго не адпускаюць думкі пра Ганну і забойства бацькі. Між тым мроі становяцца праўдай. Ганна прыходзіць, каб вызваліць каханага. З цяжкім сэрцам пакідае Вітаўт яе на сваім месцы. Раніцай Ягайла са служкамі прыходзяць, каб пакараць смерцю Вітаўта, але яны бачаць прыгажуню-Ганну. У гэты момант Вітаўт са світай урываецца ў замак Ягайлы і вызваляе Ганну.
Фінальная сцэна паказвае Вітаўта не забойцам, а велікадушным пераможцам, які даруе Ягайлу магчымасць жыць далей.
Узнагароды
У 2015 годзе калектыў Нацыянальнага акадэмічнага Вялікага тэатра оперы і балета ўпершыню атрымаў прэмію Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь «За духоўнае адраджэнне» за ўвасабленне нацыянальна-гістарычнай тэматыкі ў спектаклях тэатра і пастаноўку нацыянальнага балета «Вітаўт». . На трэцім рэспубліканскім конкурсе тэатральнага мастацтва «Нацыянальная тэатральная прэмія» «Вітаўт» перамог у чатырох намінацыях.
Гуляш
Гуля́ш — група традыцыйных страў венгерскай кухні, якія служаць своеасаблівай візіткай Венгрыі ў свеце, але за межамі самой Венгрыі не зусім слушна інтэрпрэтуюцца.
У краінах Цэнтральнай Еўропы — суседзях Венгрыі, і ў астатнім свеце (асабліва ў ЗША) гуляш — страва накшталт цёмнага рагу з ялавічыны, курыцы ці свініны, тушаная у пікантным соусе з вострай папрыкі з дадаткам вялікай колькасці цыбулі і спецыямі (перцам, маяранам і г.д.). У самой Венгрыі такая страва называецца pörkölt (без смятаны) або папрыкаш (са смятанай).
Сапраўдны гуляш: у Венгрыі прыметнік gulyás («пастухоў») адносяць да густога наварыстага гэтак званага «пастуховага супу» (gulyás leves), які ядуць з гаршчкоў лыжкамі. Гэтая страва больш вадкая, чым «міжнародны» гуляш, у яе апроч, мяса, цыбулі і папрыкі, дадаюць таматы, салодкі перац, бульбу, локшыну, мучныя клёцкі.
ДЮСШ г. п. Зэльва
'''Дзяржаўная ўстанова «дзіцяча-юнацкая спартыўная школа г. п. Зэльва»''' — спартыўная установа ў г. Зэльва Зэльвенскага раёна Гродзенскай вобласці. Знаходзіцца на вуліцы Чапаева, д. 4.
Помнік героям Айчыннай вайны 1812 года (Полацк)
Помнік героям Айчыннай вайны 1812 года ( ранейшая назва Помнік ва ўспамін Айчыннай вайны 1812 года) — адзін з дзесяці помнікаў 2-га класа, створаных па праекце архітэктара Антоніа Адаміні, якія планавалася ўстанавіць у месцах баёў часоў вайны 1812 года.
Узваедзены ў 1850 годзе ў цэнтры Полацка на Корпуснай плошчы (сучасная плошча Свабоды) ва «ўспамін Айчыннай вайны 1812 года».
Помнік выкананы ў візантыйскім стылі.
Гісторыя стварэння
15 лістапада 1835 года расійскі імператар Мікалай I зацвердзіў даклад міністра фінансаў пра ўскладанне на Санкт-Пецярбургскі Аляксандраўскі ліцейны завод адліўкі і пастаноўкі 16 помнікаў, прызначаных да збудавання на месцах бітваў 1812 года, якія былі падзелены па велічыні, афармленню і важнасці на тры класа: 1-га класа — адзін помнік, 2-га класа — 10 і 3-га класа — 5. Затым заказ быў перададзены Луганскаму ліцейнаму заводу.
25 красавіка 1846 года з Санкт-Пецярбурга на Луганскі ліцейны завод былі адпраўлены мадэлі для Полацкага помніка.
Выніковы праект
Конкурс на лепшы праект помніка выйграў архітэктар з Санкт-Пецярбурга Антоніа Адаміні, італьянец швейцарскага паходжання. У 1834 годзе ён кіраваў працамі па ўстанаўленні Александрыйскага слупа на Палацавай плошчы ў Санкт-Пецярбургу.
Падрыхтоўчыя працы
У 1836 годзе ў Віцебскую губерню быў камандзіраваны падпалкоўнік Якаўлеў, афіцэр Генеральнага штаба, з мэтай выбару месца для ўстанаўлення помніка. Якаўлеў рэкамендаваў устанавіць помнік на плошчы супраць кадэцкага корпуса. Справаздача падпалкоўніка была зацверджана Мікалаем I.
Выраб помніка
Адказным за ўзвядзенне падмурка для Полацкага помніка і доміка для інваліда пры ім быў прызначаны ў 1846 годзе старшыня Віцебскай казённай палаты.
Непасрэднае кіраўніцтва працамі ажыццяўляў архітэктар тытулярны саветнік Фіксен.
У красавіку 1847 года пачалася адліўка першых частак Полацкага помніка на Луганскам ліцейным заводзе.
25 чэрвеня 1848 года адбылася ўрачыстая закладка падмурка помніка.
Праз 22 месяцы пасля пачатку адліўкі на Луганскам заводзе прыступілі да папярэдняй зборкі помніка. Пазалота частак Полацкага помніка ажыцяўлялася гальванапластычным метадам і была скончана 10 снежня 1849 года.
Заключны этап
10 мая 1849 года часткі помніка пачалі адгружаць з Луганскага завода для адпраўкі ў Полацк. Да месца зборкі 1985 частак помніка былі дастаўлены да 9 снежня 1849 года.
Да 1 мая 1850 года Полацкі помнік быў сабраны. Заставалася толькі ўстанавіць пазалочаныя часткі. 16 чэрвеня 1850 года абоз з пазалочанымі часткамі помніка прыбыў у Полацк.
5 жніўня 1850 года майстар Броўкін з камандай майстравых з 11 чалавек, пасля выканання ўсіх прац па ўстаноўцы помніка ў Полацку, вярнуўся на Луганскі чыгуналіцейны завод.
Па дакладзе дэпартамента горных і саляных спраў 18 кастрычніка 1850 года, паводле прадстаўлення Віцебскай казённай палаты, адбылося ўзнагароджанне майстра Броўкіна і трыццаці майстравых Луганскага ліцейнага завода, якія былі ў Полацку для ўстаноўкі помніка.
18 красавіка 1851 года міністр фінансаў за выдатную руплівую службу і працу, аказаныя прабірэрам Луганскага завода, горным інжынерам, штабс-капітанам Філіп’евым, які займаўся залачэннем бронзавага купала помніка, упершыню ўкараніўшы на заводзе падобную тэхналогію, абвясціў яму падзяку.
Адкрыццё помніка
Адкрыццё помніка адбылося 7 верасня года напярэдадні юбілею Барадзінскай бітвы. На цырымоніі прысутнічалі спадчыннік расійскага прастола цэсарэвіч Аляксандр Мікалаевіч, архіепіскап Васіль (Лужынскі), генерал-губернатар Віцебскі, Магілёўскі і Смаленскі, ваенны губернатар Віцебска і Віцебскі грамадзянскі губернатар, губернскі і павятовы правадыры дваранства, у страі кадэты Полацкага корпуса. Адкрыццё суправаджалася хросным ходам і ўрачыстым набажэнствам ля падножжа помніка, у якім бралі ўдзел укленчаныя войскі і сам спадчыннік.
Да вас зараз звяртаю маё пастырскае слова, юныя гадаванцы Расіі, будучыя воіны рускага цара. Прад тварам яго імператарскай высокасці гасудара спадчынніка, найяснейшага начальніка нашага, які ўзвялічыў сваёй прысутнасцю гэту ўрачыстасць, захавайце назаўжды ў нявінных сэрцах і розумах вашых памяць пра гэту падзею
У завяршэнне ўрачыстага мерапрыемства батальён кадэтаў прайшоў міма помніка цырыманіяльным маршам.
Знішчэнне помніка
Напачатку 30-х гадоў ХХ стагоддзя (1931—1932) Полацкі помнік быў знесены «на метал для патрэб I пяцігодкі». Замест помніка ў памяць падзей 1812 года быў збудаваны помнік У. І. Леніну.
Апісанне помніка
Полацкі помнік-капліца ўяўляе сабой васьмігранную ўсечаную піраміду на цыліндрычным пастаменце, увянчаную цыбульным купалам з пазалочаным праваслаўным крыжам. Вакол сярэдняй часткі піраміды размешчана восем пар калон з пазалочанымі двухгаловымі арламі наверсе.
Тэкст на таблічцы помніка: Уверсе:
Битва при Полоцке 5 и 6-го августа и взятие сего города приступом 7-го октября 1812 года
Унізе:
Поражение Удино и Сен-Сира графом Витгенштейном
На процілеглым боку помніка:
''Взято в плен неприятеля 4500 ч. Отбито 3 орудия''
Абраз
На Полацкім помніку ўстаноўлены выява з выявай святых мучанікаў Сергія і Вакха, памяць якіх праваслаўная царква святкуе 20 кастрычніка, у дзень вырашальнага штурму Полацка.
Эскіз абраза быў падрыхтаваны мастаком А. В. Нотбекам. Да дня асвячэння помніка абраз святых мучанікаў Сергія і Вакха быў не гатовы. Таму на помніку быў часова ўмацаваны абраз Хрыста Выратавальніка, узяты з царквы Полацкага кадэцкага корпуса.
9 красавіка 1852 года абраз святых мучанікаў Сергія і Вакха, дастаўлены з Санкт-Пецярбурга, быў умацаваны на помніку.
Васіль Адрэеевіч Звераў
Васіль Адрэеевіч Звераў (, в. Вялікае Кутунава, Скопiнскі раён, Разанская вобласць —, Баранавічы ) — Герой Савецкага Саюза, дэпутат Вярхоўнага Савета БССР.
Помнік героям Айчыннай вайны 1812 года (Полацк)
Працы 1912 года
Вакол помніка ўзвялі ажурную жалезную агароджу.
Васіль Адрэеевіч Звераў
Біяграфія
У Чырвонай Арміі з 1941 года, на фронце з 1942 года. Удзельнік вызвалення Украіны, Беларусі, Польшчы, Германіі, фарсіраваў 36 рэк. Вясной 1945 года пераплыў раку Одэр, захапіў катар ворага і пераправіў на ім савецкіх дэсантнікаў на варожы бераг.
Помнік героям Айчыннай вайны 1812 года (Полацк)
Аднаўленне помніка ў 2010 годзе
Зборка помніка адбывалася з верасня па снежань. Устаноўка помніка была завершана 27 снежня 2009 года. У 2010 годзе помнік быў асвечаны архіепіскапам Полацкім і Глубокскім Феадосіем.
Васіль Адрэеевіч Звераў
Біяграфія
Званне Героя Савецкага Саюза атрымаў 29 чэрвеня 1945 года. Пасля вайны жыў у горадзе Баранавiчы, працаваў на мясакамбiнаце. З 1947 года па 1951 год быў дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР.
Помнік героям Айчыннай вайны 1812 года (Полацк)
Аднаўленне помніка ў 2010 годзе
Падчас археалагічных раскопак былі выяўлены медная закладная таблічка і гранітная пліта з крыжам, якія перадалі на захоўванне ў фонды Нацыянальнага Полацкага гісторыка-культурнага музея-запаведніка. У кастрычніку 2011 на тэрыторыі аднаго са складскіх памяшканняў Полацка быў знодзены т. з. стакан — кавалак з бела-шэрага граніту памерам прыкладна 50 на 50 см і вышынёй 30 см на якім і размяшчалася таблічка, как зберагчы яе ад пашкоджання.
Васіль Адрэеевіч Звераў
Біяграфія
На могілках у 1972 годзе на магіле ўстаноўлены помнік — мармуровая прамавугольная чорнага колеру пліта з фотаздымкам, выявай зоркі, лаўравай галінкі і надпісам: «Герой Савецкага Саюза Звераў Васілій Андрэевіч. 20.07.1923-13.10.1971 г.».
Павел Рыгоравіч Курлоў
Павел Рыгоравіч Курлоў (—) — расійскі дзяржаўны дзеяч.
Помнік героям Айчыннай вайны 1812 года (Полацк)
Помнік у фотамастацтве
Фатограф С. М. Пракудзін-Горскі ажыццявіў унікальны фатаграфічны праект «Мясцовасці, звязаныя з успамінамі пра 1812 год», зрабіўшы каляровыя фотаздымкі месцаў, дзе праходзілі баі вайны 1812 года. У Полацку С. М. Пракудзін-Горскі здымаў краявіды горада, Полацкі Спаса-Ефрасіннеўскі манастыр, раку з мошчамі прападобнай Еўфрасінні Полацкай, агароджу Струнскай царквы, інтэр’ер Нікалаеўскага сабора і Полацкі помнік героям Айчыннай вайны 1812 года.
Павел Рыгоравіч Курлоў
Біяграфія
Нарадзіўся ў дваранскай сям’і. У 1879 годзе скончыў Мікалаеўскае кавалерыйскае вучылішча. Служыў у лейб-гвардыі Конна-грэнадзёрскага палка, у Таўрагенскай, Бакінскай, Пецярбургскай брыгадах памежнай варты.
У 1888 годзе скончыў Ваенна-юрыдычную акадэмію, служыў у пракурорскім наглядзе. Прыкамандзіраваны да пракурорскага нагляду Маскоўскай ваеннай акругі. З 1890 у ведамстве Міністэрства юстыцыі (таварыш пракурора Кастрамскога, Цвярскога, Уладзімірскага, Маскоўскага акруговых судоў). У 1891 звольнены з ваеннай службы. З 1899 пракурор пры Валагодскай акруговым судзе, з 1900 намеснік пракурора Маскоўскай судовай палаты.
З 1903 года — Курскі віцэ-губернатар. З 1905 года мінскі губернатар. Губернатарства яго прыйшлося на час рэвалюцыі 1905 года. З яго згоды 18 кастрычніка 1905 г. у Мінску адбыўся растрэл дэманстрантаў Мінскага гарнізона (Курлоўскі расстрэл). За гэта на яго жыццё было ўчынена 2 замахі з боку эсэраў (у кастрычніку 1905 г. невядомым і 14 студзеня 1906 г., зроблены І. П. Пуліхавым і А. А. Ізмайловіч).
У гады Першай сусветнай вайны быў пры галоўным начальнікам забеспячэння Паўночна-Заходняга фронту і стаў генерал-губернатарам новаўтворанай правінцыі Усходняя Прусія, затым памочнік галоўнага начальніка Двінскага ваеннай акругі па грамадзянскай часткі У 1916 г. на працягу двух месяцаў знаходзіўся на пасадзе таварыша міністра ўнутраных спраў. Са студзеня 1917 г. пайшоў у адстаўку. З 1918 г. у эміграцыі. У эміграцыі прымаў удзел у дзейнасці манархічных арганізацый. Курлоў пісаў у сваёй працы «Гибель императорской России»: «Я был и остался до сего дня убежденным монархистом <…> единственною, соответствующую характеру русского народа, формою правления может быть только абсолютная монархия». Пахаваны ў 1923 г. у Берліне на могілках Цегель.
Індыйская анексія Гоа
Індыйская анексія Гоа у 1961 годзе (Indian annexation of Goa) (таксама званая ўварваннем у Гоа, освобождением Гоа і падзеннем партугальскай Індыі ) — акцыя ўзброеных сіл Індыі, якая паклала канец партугальскаму кіраванню ў эксклавах на тэрыторыі індыйскага субкантынента ў 1961 годзе. Узброеная акцыя пад кодавай назвай «аперацыя Віджай» (विजय, літар. «перамога») (назва дадзена ўрадам Індыі) працягвалася 36 гадзін, удары наносіліся з паветра, мора і наземнымі сіламі і прывяла да наважнай перамогі Індыі, што паклала канец 451-гадоваму партугальскаму каланіяльнаму кіраванню Гоа. Падчас баёў загінулі 22 індыйцы і 30 партугальцаў. Кароткі канфлікт выклікаў розную рэакцыю ў свеце: ад хвалы да асуджэння. У Індыі акцыя разглядалася як вызваленне гістарычнай індыйскай тэрыторыі, тым часам як партугальцы глядзелі на яе як агрэсію супраць нацыянальнай тэрыторыі.
Перадгісторыя
Васка да Гама быў першым еўрапейцам, які ступіў на зямлю Гоа ў 1498 годзе. З 1510 года Стары Гоа — сталіца Партугальскай Індыі пад валадарствам Афонсу д'Албукеркі. Землі, якія кіраваліся з Гоа, распасціраліся ад афрыканскай Мамбасы да кітайскага Макаа. З гэтага часу пачынаецца залаты век Гоа. Хоць каланізатары заахвочвалі змяшаныя шлюбы, каталіцтва ўкаранялася вельмі цвёрда — не ў апошнюю чаргу дзякуючы высілкам інквізіцыі. Адсюль вёў сваю місіянерскую дзейнасць св. Францыск Ксаверый; тутака ж ён і пахаваны. У XVII стагоддзі езуіцкую місію ў Гоа ўзначальваў Антоніу ды Андрадзі, першы еўрапеец, які перасек Гімалаі і патрапіў у Тыбет. Гоа быў празваны «горадам цэркваў» і архітэктурным хараством перасягаў усе хрысціянскія храмы Усходу.
У час Напалеонаўскіх войн Гоа знаходзіўся ў руках англічан.
Да часу атрымання Індыйскім саюзам незалежнасці ад Брытанскай імперыі у 1947 Партугалія валодала ланцужком эксклаваў на тэрыторыі індыйскага субкантынента — раёны Гоа, Дамана і Дыу, Дадры і Нагар-Хавелі, усё разам пад назвай Estado da Índia. Гоа, Даман і Дыу займалі тэрыторыю ў 4 тыс. кв. км, на гэтай тэрыторыі жыло насельніцтва ў 637.591. Дыяспара ганцаў налічвала 175 тыс. (каля 100 тыс. у Індыйскім саюзе, галоўным чынам у Бамбеі). Размеркаванне па рэлігіі выглядала так: 61 % індусаў, 36,7 % хрысціянаў (галоўным чынам каталікоў), 2,2 % мусульманаў. Эканоміка засноўвалася галоўным чынам на сельскай гаспадарцы, хоць у 1940—50 гадах адбыўся бум у горнай прамысловасці — пераважна ў здабычы жалезнай руды і марганца.
Вальтурара-Апула
Вальтурара-Апула (Volturara Appula) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Фоджа.
Насельніцтва складае 571 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 11 чал./км². Займае плошчу 52 км². Паштовы індэкс — 71030. Тэлефонны код — 0881.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Лука (евангеліст).
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Іоры
Іоры (იორი, Qabırlı) — рака на ўсходзе Грузіі і ў Азербайджане. Цяпер упадае ў Мінгечавірскае вадасховішча, раней з'яўлялася адным з прытокаў ракі Алазані.
Частка вод Іоры па Самгорскім канале падаецца ў Тбіліскае вадасховішча. На Іоры і Самгорскім канале пабудаваны Самгорскі каскад з чатырох малых ГЭС.
Свен I Вілабароды
Свен I Вілабароды (Sveinn Tjúguskegg, Sven Tveskägg, Svend Tveskæg, Sweyn Forkbeard, каля 960 — ) — кароль Даніі, Англіі і вялікай часткі Нарвегіі. Свен быў лідарам вікінгаў і бацькам Кнуда Вялікага. Ён стаў каралём Даніі пасля смерці свайго бацькі, Харальда Сінязубага, у канцы 986 ці ў пачатку 987 года. У 1000 годзе Свен стаў валадаром большай часткі Нарвегіі, калі Эйрык, сын Хокана Магутнага, прысягнуў яму як васал. Пасля доўгіх заваяванняў і амаль перад смерцю па загаду Свена быў заснаваны горад у Англіі, які атрымаў назву Суонсі (ад Sweyn's Ey). Пазней Свен стаў каралём Англіі. А ў апошнія месяцы жыцця стварыў такую вялікую імперыю Паўночнага мора, якая па памерах магла паспрачацца толькі з імперыяй яго сына Кнуда.
Мянушка
Мянушка Свена, якая верагодна ўжывалася пры яго жыцці, не падобна на большасць мянушак каралеўскіх асоб. Яна ўказвае на вілападобны тып вусоў, а не барады, як можна было меркаваць. Такі стыль быў вельмі папулярны ў тыя часы, асабліва ў Англіі, дзе, верагодна, Свен і вырашыў яго пераняць. Падобны стыль вусоў можна знайсці на выяве з дывана з Баё.
Царква і Свен
Бацька Свена, Харальд Сінязубы, быў першым скандынаўскім каралём, які афіцыйна прыняў хрысціянства ў 960-х гадах. Згодна з Адамам Брэменскім, гісторыкам 11 стагоддзя, сын Харальда, Свен быў хрышчоны пад імем Ота, у гонар першага імператара Свяшчэннай Рымскай імперыі. Але Свен Вілабароды ніколі афіцыйна не карыстаўся сваім хрысцянскім імем. На манетах, якія ён біў было напісана «ZVEN REX DAENOR», што перакладецца як «Свен, кароль данаў». І нават калі ён быў абраны Уітэнагемотам на пасаду караля Англіі ў 1013 годзе, ён стаў каралём Свенам, а не Ота.
Кароль Даніі
Згодна з некаторымі крыніцамі, як то «Сага аб ёмсвікінгах», Свен быў незаконнанароджанным сынам Харальда Сінязубага і быў выхаваны легендарным ёмсвікінгам і ярлам Ёмбарга Палнатокі.
Адам Брэменскі піша, што Свен быў пераможаны шведскім каралём Эрыкам VI Пераможцам, які кіраваў Даніяй на працягу некаторага часу ў 994—995 гадах. Аднак на гэты конт няма адзінага меркавання. Вядома, таксама, што пасля таго як Эрык памёр, Свен ажаніўся з яго ўдавой, вядомай пад імёнамі Гунхільда, Сігрыд і Святаслава. Адносна гэтай паўлегендарнай жанчыны асноўныя крыніцы разыходзяцца: згодна з ісландскімі сагамі яна была дачкой шведскага вікінга і жонкай Эрыка VI, а пасля яго смерці — Свена Вілабародага; Саксон Граматык пацвярджае толькі тое, што Свен узяў у жонкі ўдаву Эрыка; Адам Брэменскі піша, што яна была польскай прынцэсай; а Цітмар Мерзебургскі згадвае, што жонкай Свена і маці Кнуда Вялікага была дачка Мешка I, сястра караля Баляслава I Храбрага. Верагодна, гэта дае тлумачэнне згадванню ў хроніках факта ўдзела польскіх войскаў у паходзе Кнуда на Англію ў 1015 годзе.
Ходараўцы
Хо́дараўцы (, Ходоровцы) — аграгарадок у Лідскім раёне Гродзенскай вобласці, адміністрацыйны цэнтр Ходараўскага сельсавета.
Свен I Вілабароды
Барацьба за Нарвегію
Разам з тытулам караля Даніі Свен адразу ж стаў і каралём Нарвегіі, аднак фактычным кіраўніком Нарвегіі быў Хокан Магутны, які стаў рэгентам яшчэ пры Харальдзе Сінязубым. У 995 годзе Олаф I Тругвальдсан вярнуўся ў Нарвегію і забіў Хокана, тым самым Данія да 1000 года страціла кантроль над Нарвегіяй. У тым годзе ў бітве пры Свольдэры аб’яднаны дацка-шведскі флот з далучыўшымся да іх карабелямі Эйрыка Хоканарсана, сына забітага Хокана, змог перамагчы флот Олафа, карабель якога патануў разам з ім. Нарвегія зноў вярнулася пад дацкі кантроль, а новым рэгентам стаў Эйрык.
Заваяванне Англіі
Згодна з хронікай Джона Уолінфордскага Свен здзейсніў набегі на Англію ў 1002—1005, 1006—1007 і 1009—1012 гадах, з мэтай помсты за гвалт у дзень святога Брайса, калі па загаду англійскага караля Этэльрэда Неразумнага было згвалтавана дацкае насельніцтва брытанскага вострава. Лічыцца, што сярод ахвяр гвалту была і сястра Свена Гунхільда.
Ходараўцы
Геаграфія
Размешчаны каля ракі Лебяда, на скрыжаванні дарог на Жалудок, Беліцу, Радзівонішкі. За 42 кіламетры на паўднёвы захад ад г. Ліда, 87 кіламетраў ад Гродна, 15 кіламетраў ад чыгуначнай станцыі Скрыбаўцы.
Свен I Вілабароды
Заваяванне Англіі
Сайман Кейнз піша, што Свен быў актыўны ў рэгіёнах Уэсекс і Усходняй Англіі ў 1003—1004 гадах, але з-за недахопу харчу быў вымушаны вярнуцца дадому. Некаторыя навукоўцы лічаць, што ў гэтых наскоках Свен мог і не прымаць удзел. Але дакладна вядома, што ў 1013 годзе Свен разам з вялікім флотам уварваўся ў Англію.
Ходараўцы
Гісторыя
За 1 км ад вёскі, ніжэй па цячэнні р. Лебяда, паблізу былога хутара Хмелеўшчына прасочваюцца сляды паселішча бронзавага веку.
Свен I Вілабароды
Заваяванне Англіі
Як паведамляе хроніка Пітэрбора, у ліпені кароль Свен высадзіўся з вялікім флотам у Сендвічы, потым па рацэ Трэнт войска дасягнула Гейнсбара. Амаль адразу ўся Усходняя Англія і Нартумбрыя трапілі пад прыгнёт нарвежцаў, хутка здаліся і жыхары Саюза Пяці Гарадоў. Свен зразумеў, што ён можа пайсці далей, і, зрабіўшы запасы харчоў, рушыў з асноўнымі сіламі на поўдзень у раён Оксфарда, амаль не сустракаючы процідзеяння. Пасля Оксфарда вікінгі захапілі Вінчэстэр і аблажылі Лондана.
Аднак лонданцы трымаліся; сярод абаронцаў горада былі кароль Англіі Этэльрэд і Торкель Высокі, вікінг, які перабег да Этэльрэда. Нарэшце Свен зняў аблогу і рушыў на захад да горада Бат, дзе збіраўся папоўніць запасы харчу для далейшай аблогі Лондана. На гэты раз лонданцы спужаліся, што Свен захопіць горад і адпомсціць жыхарам за доўгае непадпарадкаванне. Этэльрэд збег у Нармандыю разам са сваёй сям’ёй, а Свен у дзень Ражства Хрыстова 1013 года быў абраны Уітэнагемотам новым каралём Англіі.
3 лютага 1014 года Свен памёр, ён быў каралём Англіі толькі пяць тыдняў. Першапачаткова быў пахаваны ў Ёрку, пазней яго цела было перавезена ў Данію, дзе Свен і быў пахаваны ў Кафедральным саборы Роскіле. Яго сын, Кнуд, быў вымушаны вярнуцца ў Данію дзеля абароны свайго тытула караля Даніі, але праз нейкі час зноў вярнуўся ў Англію і стаў, як і бацька, каралём Англіі.
IC 2875
IC 2875 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Таланка
Тала́нка — рака ў Крупскім раёне Мінскай вобласці, левы прыток ракі Нача (басейн Дняпра). Даўжыня 8,1 км. Пачынаецца на заходняй ускраіне вёскі Версанка, вусце за 0,3 км на паўночны захад ад вёскі Казубец. Рэчышча каналізаванае.
Экстраардынарны прафесар
Экстраардынарны прафесар (professor extraordinarius) — пасада ў сістэме вышэйшай адукацыі Германіі і шэрагу іншых краін, чыя навукова-адукацыйная сістэма арганізавана па германскім узоры. У шырокім сэнсе абазначае асобу, якая мае навуковую ступень (часцей за ўсё хабілітаванага доктара), працуе на прафесарскай пазіцыі ў вышэйшай навучальнай установе, але не мае яшчэ ўласна навуковага звання прафесара.
У пачатку ХХ стагоддзя сярэдняя зарплата ардынарнага прафесара ў Германіі была ў два разы больш, чым у экстраардынарнага, і ў дзевяць разоў больш, чым у прафесара (выкладчыка), які толькі пачынаў сваю навукова-педагагічную кар'еру. Экстраардынарны прафесар не кіраваў кафедрай і не з'яўляўся членам вучонага савета факультэта. Сёння паспяховыя нямецкія даследчыкі часта спачатку займаюць пазіцыю экстраардынарнага прафесара ў сваім універсітэце, каб з часам атрымаць пасаду ардынарнага прафесара ў іншым універсітэце.
У Расіі першы экстраардынарны прафесар з'явіўся ў Маскоўскім універсітэце ў 1766 годзе.
У Польшчы да 2018 года для абазначэння падобнай пасады ўжываўся нацыянальны адпаведнік надзвычайнага прафесара (profesor nadzwyczajny), а з 2018 года выкарыстоўваецца найменне прафесара вучэльні (рrofesor uczelni). Таксама каб адрозніваць звычайных і надзвычайных прафесароў у Польшчы склалася традыцыя для звычайных прафесараў зазначаць гэта перад навуковай ступенню і прозвішчам (Prof. dr hab. Jan Nowak), а для надзвычайных прафесараў — пісаць гэта ўжо пасля прозвішча з абавязковым зазначэннем ВНУ, якая працаўладкавала навукоўца на гэтую пасаду (dr hab. Jan Nowak, prof. UJ).
Псалом 51
Псалом 51 (52 паводле масарэцкай нумарацыі) ўваходзіць у 7-ю кафізму. Аўтарства прыпісваецца Давіду. Галоўная тэма гэтага псалма — доля грэшніка.
Пісуэрга
Пісуэрга (Pisuerga) — рака на поўначы Іспаніі, другі па велічыні прыток Дуэра. Даўжыня ракі складае 283 км, плошча вадазборнага басейна — км². Сярэдні расход вады каля 70 м³/с. Бярэ пачатак у Кантабрыйскіх гарах. Працякае праз горад Вальядалід, ніжэй якога ўпадае ў Дуэра. З 1950 года сцёк ракі зарэгуляваны вадасховішчам каля Агілар-дэ-Кампаа, што дазваляе абвадняць плато Месета.
Касцёл Апекі Маці Божай (Каралішчавічы)
Касцёл Апекі Маці Божай — рымска-каталіцкі касцёл у в. Каралішчавічы Мінскага раёна.
Гісторыя
Драўляны касцёл (Апекі) Маці Божай у Каралішчавічах пабудаваны ў 1785 годзе фундацыяй Станіслава Прушынскага, і потым падтрымліваўся ў добрым стане клопатамі роду Прушынскіх.
У касцёле Апекі Маці Божай, верагодна, былі ахрышчаны ўраджэнцы Каралішчавіч Ганна Цюндзявіцкая (дзявоч. Прушынская), аўтарка гаспадарчага даведніка «Літоўская гаспадыня», і Язэп Пушча (сапр. Плашчынскі, 1902—1964), беларускі паэт. Сястра Ганны Цюндзявіцкай (Прушынскай) — Міхаліна Семірадская (Прушынская), маці польскага і рускага мастака Генрыха Семірадскага, які ў 1873 годзе ў касцёле Апекі Маці Божай узяў шлюб са сваёй 18-гадовай кузінай Марыяй Прушынскай. У 1861 годзе касцёл наведаў, у сувязі з пабудовай тут мінскім майстрам А. Бяляўскім новага аргану, кампазітар Станіслаў Манюшка, які склаў апісанне аргана. Паводле энцыклапедыі Nasze Kościoły, на касцельным цвінтары было некалькі магіл вядомых людзей, не названых, аднак, па імені.
У наш час будынак быў перададзены рыма-каталіцкай парафіі Св. Станіслава і 13 красавіка 2014 года адбылася першая святая імша ў адноўленым касцёле.
Свеі
Свеі (svear, sviar) — германскае племя, якое жыло на тэрыторыі цяперашняй Швецыі. Тэрмін таксама выкарыстоўваўся як зборная назва насельніцтва старажытнай Швецыі. Ад этноніма «свеі» паходзіць назва Швецыі: Sverige = svea + rige (швед. "дзяржава свеяў»).
Існуе абсалютная няяснасць адносна арэала рассялення свеяў і ходу іх гістарычнага развіцця. Згодна з панаваўшымі раней паданнямі, цэнтрам свеяў была вобласць Упланд, размешчаная ў Сярэдняй Швецыі. Сцвярджэнні аб тым, што свеі ў VI стагоддзі падпарадкавалі гётаў, цяпер пастаўлена навукоўцамі пад сумнеў.
Свеі мелі славу справктыкаваных мараходаў і ваяроў і дзякуючы гэтаму часта згадваліся ў старажытных крыніцах. З IX стагоддзя назва «свеі» зрабілася зборнай, а назва "гёты" засталася чыста геаграфічнай. Зрэшты, і гётаў і свеяў вельмі складана размежаваць этнічна. Так, напрыклад, Адам Брэменскі выкарыстоўвае тэрмін «свеі» як назву асобнага народа, г.зн. агульная назва жыхароў Швецыі, уключаючы гётаў.
У сярэднія вякі імя свеяў стала сінонімам этноніма «шведы».
Вадзім Уладзіміравіч Саранчукоў
Дзяцінства. Вучоба
Нарадзіўся 19 красавіка 1980 года. Вучыўся ў школах у Гродне з 1987 па 1997 гады: №№ 24 (1987—1991), 26 (1992—1995), 13 (1996—1998). Вырас у Беларусі. Вучыўся з 1998 па 2001 гады ў Гродзенскім дзяржаўным універсітэце імя Янкі Купалы. Закончыў юрыдычны факультэт. Правазнаўца ў галіне грамадзянскага права.
Дарослае жыццё
Пасля заканчэння вучобы ў ВНУ пачаў грамадскую дзейнасць у ГА БНФ. Неаднаразова быў арыштаваны. Займаўся з 1998 года прадпрымальніцкай дзейнасцю. Зараз займаецца рамесніцкай дзейнасцю. Палітычнай дзейнасцю пачаў займацца з 1998 года.
Чарнобыльская аварыя
В. Саранчукоў падтрымлівае дзейнасць БНФ па пытанні Чарнобыльскай аварыі на АЭС. Ён упэўнены, што каб не пазіцыя Беларускага Народнага Фронту, пра Чарнобыльскую катастрофу ўсе б даўно забыліся. Цяпер таксама ёсць праблемы: адменены чарнобыльскія льготы, пачалося будаўніцтва АЭС, але гарантыі самой пабудовы, захавання адкідаў, усё гэта выклікае вельмі шмат пытанняў і прэтэнзій.
Дзейнасць
У Свіслацкім раёне ў 2012 годзе прымаў удзел ва ўшанаванні памяці братоў Каліноўскіх. За гэта быў пакараны адміністрацыйным штрафам. Выступае супраць адкрытай мяжы з Расіяй. На думку В. Саранчукова гэта дае магчымасць завозу наркотыкаў і зброі на Беларусь. Выступае за развіццё малога памежнага руху паміж Беларуссю і суседнімі краінамі: Польшча, Літва.
Выбары 2015 года
Удзельнічаў у выбарах кіраўніка Беларусі ў 2015 годзе. Вынікі выбараў В. Саранчукоў падвёў так:
– Кампанія, якая скончылася, назваць яе выбарамі, мякка кажучы, язык не паварочваецца. Тое назіранне, якое партыя БНФ праводзіла падчас датэрміновага і асноўнага галасавання толькі пацвярджае класічныя парушэнні падчас падліку галасоў. Зноў назіральнікі не бачуць бюлетэні, не ведаюць, адкуль бяруцца лічбы, запісаныя ў пратакол. Камісіі створаны без удзелу нашых людзей. Таму казаць, што кампанія мае нейкую вялікую адметнасць ад папярэдніх кампаній — не выпадае. Усё прайшло пад кантролем і без удзелу як палітычных апанентаў, так і грамадства.
Указ пра дармаедаў. Паклёп на В. Саранчукова. Суд
В. Саранчукоў прымаў удзел у народных выступленнях у пачатку 2017 года. Яны былі выкліканыя падаткам на дармаедства. Вадзім Саранчукоў 14 сакавіка 2017 года быў прыцягнуты да адміністрацыйнай адказнасці за палітычную дзейнасць і абарону правоў простых людзей. Касацыйныя скаргі ў абласны суд нічога не далі. Дзяржаўныя СМІ Гродзенскай вобласці пачалі дзейнасць па прыніжэнні і высмейванні В. Саранчукова. Была паказана стужка, дзе В. Саранчукоў быў абвінавачаны ў дармаедстве. У адказ В. Саранчукоў напісаў скаргу ў пракуратуру і заявіў «Радыё Рацыя»:
Незалежныя беларускія медыя зрабілі гэтай стужцы і тэлеканалу вельмі моцную рэкламу, на якую, як я мяркую, нават не спадзявалася Гродзенскае тэлебачанне. Бо калі фільм з’явіўся на «Ютубе», было некалькі дзясяткаў праглядаў. А пасля таго, як пра яго напісалі незалежныя СМІ, праглядаў стала больш за 10 тысячаў. Я пра стужку таксама даведаўся праз незалежныя медыя.
Пазней В. Саранчукоў пазваў у суд Гродзенскае тэлебачанне. Суд ішоў па-беларуску. На судзе 6 ліпеня 2017 года прадстаўнік тэлебачання Барыс Кунцэвіч заявіў, што аўтара стужкі няма, бо рабіла гэтае "кіно" ўся рэдакцыя тэлебачання.
Эйрык (сын Хокана Магутнага)
Эйрык, сын Хокана Магутнага (або Хоканарсан; Eirik Håkonsson; —) — кіраўнік Нарвегіі з 1000 па 1014 год пад цэнтральнай уладай Свена Вілабародага, незаконнанароджаны сын Хокана II Магутнага.
Вадзім Уладзіміравіч Саранчукоў
100 гадоў БНР
В. Саранчукоў прымаў удзел у святкаванні 100-годдзя абвяшчэння незалежнасці БНР. Збор удзельнікаў быў прызначаны на 13 гадзіну ў Калоскім парку Гродна. Канцэрт-мітынг пачаўся а 14 гадзіне і працягнуўся да 17 гадзіны. Падчас канцэрту ў Калоскім парку быў фудкорт і сувенірны кірмаш. Улады дазволілі прыносіць бел-чырвона-белы сцяг і герб «Пагоня».
Эйрык (сын Хокана Магутнага)
Яго бацька не прымаў удзелу ў выхаванні сына. У 995 годзе Олаф Тругвасан захапіў уладу ў Нарвегіі, Эйрык быў вымушаны бегчы ў Швецыю.
Журавіца (гміна)
Жураві́ца (Żurawica) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Пшэмыскага павета Падкарпацкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Журавіцы. Плошча гміны складае 95,37 км². Станам на 2004 год у гміне Журавіца пражывалі 12 165 чалавек, шчыльнасць — 127,6 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 9 салецтваў.
Эйрык (сын Хокана Магутнага)
Хадзіў з рабаваннямі на Русь, у якой кіраваў Уладзімір I Святаславіч, вядомы факт нападу Эйрыка на Ладагу ў 997 годзе.
Тэадат Невядомскі
Тэадат Невядомскі (Teodat Niewiadomski; 22 снежня 1692, Літва — 10 лістапада 1761, Вільня ) — дзеяч каталіцкага касцёлу і Ордэна езуітаў, педагог.
Эйрык (сын Хокана Магутнага)
У 1000 годзе напаў на флот Олафа Тругвасана, які загінуў у гэтай бітве пры Свольдэры. Пасля гібелі Олафа Эйрык стаў кіраўніком Нарвегіі сумесна са сваім братам Свейнам у якасці васала Свена Вілабародага, караля Даніі.
Тэадат Невядомскі
Пасля заканчэння курса рыторыкі ў езуіцкіх школах 18 ліпеня 1714 г. уступіў у Вільні ў Таварыства Ісуса. Прайшоўшы выпрабаванні ў навіцыяце, два гады займаўся выкладаннем, у там ліку як настаўнік інфімы ў Полацкім езуіцкім калегіуме (1716—1717). Вывучаў філасофію ў Полацку (1718—1721) і тэалогію ў Вільні (1723—1727). Таксама ў сталіцы ВКЛ быў высвечаны на ксяндза (1726). У наступныя гады — прафесар рыторыкі для экстэрнаў у Нясвіжы (1727—1728), прэфект школ і прафесар рыторыкі для семінарыстаў-езуітаў у настаўніцкай семінарыі ў Слуцку (1728—1730), прафесар філасофіі ў Варшаве (1731—1733).
Астраномія
Астраномія (ástron зорка + nómos закон) — фундаментальная навука, якая займаецца даследваннем нябесных целаў (такіх напрыклад, як астэроіды, каметы, планеты і іх спадарожнікі, зоркі, туманнасці, галактыкі), іх фізічнага і хімічнага склада, эвалюцыі іх развіцця, а таксама працэсаў, якія з імі адбываюцца (напрыклад, выбухі звышновых, гама-воплескі і рэліктавае выпраменьванне). Звязаная з ёй, але асобная навука – фізічная касмалогія, займаецца вывучэннем Сусвету ў цэлым.
Тэадат Невядомскі
У 1733 г. быў накіраваны ў Рым, дзе займаў пасаду пенітэнцыярыя для палякаў у базіліцы Св. Пятра (1733—1746), а потым пракуратара па справах беатыфікацыі Андрэя Баболі (1747—1755). Атрымаў ад папы Бенедыкта XIV згоду на правядзенне часткі беатыфікацыйнага працэсу А. Баболі ў Пінску. Пасля вяртання на Радзіму займаў пасаду прэпозіта Дому прафесаў у Вільні (1758—1761).
Ад імя езуітаў, якія працавалі ў Інфлянтах, выдаў панегірык у гонар інфлянцкага біскупа Аўгусціна Адама Весэля Corona Anni Sancti proavita gratiarum cornua Illmi… Augustini Adami Wessel (Вільня, 1725).
Астраномія
Аб'екты астраноміі вельмі разнастайныя, і спіс іх няспынна расце. Традыцыйнымі аб'ектамі з'яўляюцца Сонца, зоркі, планеты і іх спадарожнікі, метэорныя целы, туманнасці, зорныя скопішчы, зорныя сістэмы і Сусвет наогул. З рухам навукі наперад з'явіліся новыя аб'екты — пульсары, квазары, касмічныя прамяні, мікрахвалевае фонавае (рэліктавае) выпрамяненне, тэарэтычна прадказаныя чорныя дзіркі і гравітацыйныя хвалі.
З пазіцый тэорыі будовы Сусвету ў цэлым астраномія вывучае таксама структуру прасторы-часу Сусвету. З астраноміяй звязаныя праблемы пошуку пазазямных цывілізацый і наладжвання кантакту з імі.
Астраномія — адна з самых старажытных навук. Дагістарычныя культуры і найстаражытнейшыя цывілізацыі пакінулі пасля сябе шматлікія астранамічныя артэфакты, якія сведчаць аб веданні імі заканамернасцей руху нябесных цел. У якасці прыкладаў можна прывесці і Стоўнхендж. Першыя цывілізацыі, грэкаў, , індыйцаў і мая ўжо праводзілі метадычныя назірання начнога небасхілу. Але толькі вынаходніцтва тэлескопа дазволіла астраноміі развіцца ў сучасную навуку. Гістарычна астраномія ўключала ў сябе астраметрыю, навігацыю па зорках,, стварэнне календароў і нават астралогію. У нашы дні прафесійная астраномія часта разглядаецца як сінонім астрафізікі.
У XX ст. астраномія падзялілася на дзве галоўныя галіны: і тэарэтычную. Назіральная астраномія - гэта атрыманне назіральных дадзеных аб нябесных целах і наступны іх аналіз. Тэарэтычная астраномія арыентавана на распрацоўку камп'ютэрных, матэматычных або аналітычных мадэлей для апісання астранамічных аб'ектаў і з'яў. Гэтыя дзве галіны дапаўняюць адна адну: тэарэтычная астраномія шукае тлумачэнні вынікам назіранняў, а назіральная астраномія дае матэрыял для тэарэтычных вывадаў і гіпотэз і магчымасць іх праверкі.
2009 год быў абвешчаны ААН Міжнародным годам астраноміі (IYA2009). Асноўны ўпор робіцца на павышэнне грамадскай зацікаўленасці астраноміяй і яе разумення. Гэта адна з нешматлікіх навук, дзе непрафесіяналы ўсё яшчэ могуць гуляць актыўную ролю. Аматарская астраномія прыўнесла свой уклад у рад важных астранамічных адкрыццяў.
Асноўныя раздзелы астраноміі: астраметрыя, астрафізіка, зорная астраномія, касмагонія, касмалогія, нябесная механіка, пазагалактычная астраномія, радыёастраномія.
Касмічнымі даследваннямі займаецца не толькі астраномія, але і касманаўтыка, касмічная біялогія, касмічная медыцына, спадарожнікавая геадэзія і інш.
Гісторыя
Астраномія ўзнікла ў глыбокай старажытнасці з практычных патрэб чалавецтва. Рух Месяца, планет і сузор’яў дапамагаў вызначаць прамежкі часу і змены пор года, весці каляндар, арыентавацца на мясцовасці. Практычны характар астранамічных ведаў адлюстраваўся ў народных назвах касмічных аб'ектаў (напрыклад, Млечны Шлях — «Птушыны Шлях», планета Венера — «Вечарніца» і інш.) і ў стварэнні найпрасцейшых аграрна-астранамічных «абсерваторый». Адно з такіх збудаванняў дахрысціянскіх часоў з арыентаваных валуноў выяўлена і на Беларусі каля возера Янова ў Полацкім раёне.
Астраномія паспяхова развівалася ў Вавілоне, Егіпце, Старажытнай Грэцыі, Індыі і Кітаі. Старажытнагрэчаскі вучоны Пталамей распрацаваў у 2 стагоддзі геацэнтрычную сістэму свету, якая была агульнапрынятай амаль 1,5 тыс. гадоў.
У сярэднія вякі астраномія дасягнула значнага развіцця ў дзяржавах Усходу. У 15 стагоддзі Улугбек пабудаваў паблізу Самарканда астранамічную абсерваторыю з дастаткова дакладнымі на той час вугламернымі інструментамі.
Узнікненне сучаснай астраноміі звязана са стварэннем геліяцэнтрычнай сістэмы свету (М. Капернік, 16 ст.), вынаходствам тэлескопа (Г. Галілей, пач. 17 ст.), адкрыццём законаў руху планет (І. Кеплер, пач. 17 ст.) і закону сусветнага прыцягнення (І. Ньютан, канец 17 ст.).
У 18—пач. 20 ст. назіральная астраномія атрымала шматлікія звесткі пра Сонечную сістэму, фізічную прыроду зорак і іншых касмічных аб'ектаў, што спрыяла стварэнню навуковай карціны свету. Выкарыстанне ў астранамічных даследаваннях метадаў спектраскапіі, фатаграфіі і фотаметрыі прывяло да ўзнікнення астрафізікі. Вялікае значэнне мела заснаванне многіх астранамічных абсерваторый, удасканаленне астранамічных інструментаў і прылад, складанне зорных каталогаў з указаннем дакладных каардынат зорк. Гэтыя дасягненні астраноміі звязаны з працамі У. Гершэля (Вялікабрытанія), Ж. Лагранжа, П. Лапласа, У. Левер'е (Францыя), М. В. Ламаносава, В. Я. Струвэ, Ф. А. Брадзіхіна (Расія), К. Доплера (Аўстрыя) і інш.
Значны ўклад у назіральную астраномію і астрафізічныя метады даследавання зрабілі астраномы Віленскай астранамічнай абсерваторыі і астраномы — выхадцы з Беларусі: С. М. Блажко, Дз. І. Дубяга, Г. А. Ціхаў, В. К. Цэраскі.
Сярэдзіна 20 стагоддзя характарызавалася з'яўленнем новых сродкаў назірання і выкарыстаннем касмічнай тэхнікі, што значна расшрыла магчымасці астранамічных даследаванняў. Стварэнне аптычных і радыётэлескопаў з высокай раздзяляльнай здольнасцю, выкарыстанне штучных спадарожнікаў Зямлі, ракет, а таксама аптычных і электронных сістэм, у стварэнні якіх бралі ўздел вучоныя Беларусі, дало магчымасць у 1960—1980 гады выявіць і даследаваць новыя касмічныя аб'екты: радыёгалактыкі, квазары, пульсары, крыніцы рэнтгенаўскага і нейтрыннага выпрамяненняў.
Вадзім Уладзіміравіч Саранчукоў
Намеснік старшыні партыі БНФ
З 30 верасня 2017 года займае пасаду намесніка старшыні партыі БНФ. З пачатку 2001 года Вадзім Саранчукоў займае пасаду старшыні гродзенскай гарадской арганізацыі БНФ. У красавіку 2018 года В. Саранчукоў быў пераабраны на пасаду старшыні гродзенскай гарадской арганізацыі БНФ.
Астраномія
Гісторыя
Астраномія стала эксперыментальнай навукай, здольнай непасрэдна даследаваць касмічную прастору, вывучаць Месяц і бліжэйшыя планеты.
Вадзім Уладзіміравіч Саранчукоў
Намеснік старшыні партыі БНФ
“На маю думку галоўным прыярытэтам нашай працы ў бліжэйшай будучыні павінна стаць праца з людзьмі. Прыцягненне новых сябраў у шэрагі нашай арганізацыі. Я вельмі спадзяюся, што тыя новыя людзі якія прыйшлі да нас і тыя, хто даўно у шэрагах Партыі БНФ, будуць больш надаваць увагі нашай партыйнай справе, чым гэта было раней”.
Сям’я
Жанаты. Мае трох дзяцей.
Веравызнанне
Праваслаўны. Вызначае свае погляды, як нацыяналіст.
Ворагі розуму
«Ворагі розуму» (The Enemies of Reason) — дакументальны фільм у двух частках («Рабы забабонаў» і «Ірацыянальная служба аховы здароўя») аб забабонах і ірацыяналізме. Вядучы і сцэнарыст Рычард Докінз разглядае абгрунтаванасць астралогіі, лазаходніцтва, гамеапатыі і іншых навукова непацверджаных практык, і робіць здагадкі пра прычыны іх папулярнасці. Уключае, сярод іншага, інтэрв’ю з Дзіпакам Чопрай і Дэрэнам Браўнам.
Сюжэт
Частка другая, «Ірацыянальная служба аховы здароўя». Крытыка адмовы ад прышчэпак, справакаванага шуміхай у СМІ. Гутарка з урачом-гамеапатам і крытыка гамеапатыі як метаду, які не даказаў эфектыўнасці, але фінансуецца з бюджэту Вялікабрытаніі праз Нацыянальную службу аховы здароўя. Гутарка з псіхолагам Н. Хамфры аб магчымым эфекце плацэба пры гамеапатыі.
Паражальныя ўласцівасці кулі
Паражальныя ўласцівасці кулі — розныя характарыстыкі, якія ў сукупнасці вызначаюць паражальную здольнасць кулі агнявой зброі, то бок здольнасць кулі наносіць пашкоджанні цэлі (як жывой, гэтак і нежывой) пры трапленні ў яе.
Сярод паражальных уласцівасцяў кулі, у прыватнасці, вылучаюцца: