cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Генрык Сянкевіч
Біяграфія
Пасля смерці ў Вевэ яго цела спачатку было пахавана ў тутэйшым каталіцкім храме, у 1924 перанесена ў Варшаву і пахаванае ў падмурках кафедральнага сабора Святога Яна.
Творчасць
Першая аповесць — «Дарэмна» (1872). Тэма ранніх аповесцей, апавяданняў і навел — цяжкае жыццё польскага сялянства; у зборніку «Гумарэскі з партфеля Варшылы» (т. 1—2, 1872—73) выказаў погляды пазітывістаў. Найбольш вядомы твор 1880-х г. — гістарычная трылогія: раманы «Агнём і мячом» (1883—84), у якім паказана казацкая вызваленчая вайна 1648—54, «Патоп» (1884—86) пра вызвольную барацьбу народаў Рэчы Паспалітай супраць шведскай інтэрвенцыі 1655—56 і «Пан Валадыёўскі» (1887-88) пра барацьбу з турэцкім нашэсцем у 1672-73. У рамане «Quo vadis?» (1895—96, Нобелеўская прэмія 1905) паказаў барацьбу ранніх хрысціян з дэспатызмам Нерона. Раман «Крыжакі» (1897—1900) — эпапея барацьбы славян супраць Тэўтонскага ордэна на мяжы 14-15 ст. На рамане «Віры» (1909-10) адбілася негатыўнае стаўленне пісьменніка да рэвалюцыі 1905-07 у Расіі. Аўтар псіхалагічных раманаў «Без догмату» (1889-90), «Сям’я Паланецкіх» (1893-94), шматлікіх аповесцей, літаратурна-крытычных прац і інш.
IC 2845
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Тадэвуш Тышкевіч
Тадэвуш Тышкевіч (Tadeusz Tyszkiewicz, Тадеуш Станиславович-Антониевич Тышкевич; 6 (17) верасня 1774 — 3 (15) красавіка 1852) — дзяржаўны і ваенны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага і Расійскай імперыі.
Паходжанне і сям’я
Належаў да каталіцкага шляхецкага роду Тышкевічаў гербу «Ляліва», прадстаўнікі якога ў XVI—XVIII стст. адносіліся да праслойкі магнатаў Рэчы Паспалітай. Адносіўся да «украінскай» (бярдычаўскай) галіны роду Тышкевічаў.
Нарадзіўся ў сям’і графа Станіслава-Антонія Тышкевіча (1727—1801) і Людвікі Белапятровіч. Бацька Станіслаў Антоні займаў сенатарскія пасады мсціслаўскага кашталяна (1775—1783) і жамойцкага кашталяна (1783—1795) і быў двойчы жанаты — з Ганнай-Евай Белазор і Людвікай Белапятровіч.
Тадэвуш Тышкевіч у 1816 ажаніўся з графіняй Юзэфай з Салагубаў Патоцкай, для якой гэта быў ужо другі шлюб. Першым мужам Юзэфы быў генерал польскіх войск граф Станіслаў Патоцкі.
Выхаванне і адукацыя
Скончыў Віленскую школу-пансіён, вучыўся ў Варшаўскім піярскім калегіуме.
Службовая дзейнасць
З 1790 служыў у конным гвардзейскім Мірскім палку, з 1792 харунжы Пінскай пяцігорскай (легкаконнай) брыгады войска Вялікага Княства Літоўскага. Удзельнік вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1792. Падчас паўстання 1794 быў ад’ютантам Якуба Ясінскага, які даручыў Тышкевічу ўзначаліць адзін з паўстанцкіх атрадаў у Вільні. Удзельнік абароны Прагі (прадмесце Варшавы), потым эмігрыраваў у Галіцыю (Аўстрыйская імперыя).
З 1801 у Парыжы, дзе скончыў ваенную школу інжынераў і артылерыстаў. У 1805 пераехаў у Варшаву, у 1806 сфарміраваў там конны атрад. Удзельнік аўстра-французскай вайны 1809 (узнагароджаны ордэнам «Віртуці Мілітары»).
У вайну 1812 ваяваў на баку французаў, генерал кавалерыйскай брыгады 5-га корпуса Юзафа Панятоўскага (1763—1813), удзельнічаў у баях пад Мірам, Смаленскам, у Барадзінскай бітве. Паранены, пад Мядынню ўзяты ў палон і вывезены ў Астрахань. У 1814 вярнуўся ў Варшаву.
10 снежня 1813 граф Вінцэнт Антоніевіч-Казіміравіч Тышкевіч (1756—1816), вялікі рэферэндарый і кавалер ордэнаў Рэчы Паспалітай, граф на Лагойску і Свіслачы, міліянер, ажэнены з пляменніцай апошняга польскага караля і вялікага князя літоўскага Марыяй-Тэрэзай Панятоўскай (1761—1831), зацвердзіў тэстамент. Не маючы дзяцей, Вінцэнт Тышкевіч свае багатыя маёнткі перадаваў сваякам: Лагойск адпісаў графу Пію Тышкевічу (1756—1858), Белаполле — украінскім Тышкевічам, а Свіслач — графу Юзафу Тышкевічу (1724—1815), старосце вялятыцкаму, але апошні адмовіўся ад Свіслачы на карысць Тадэвуша Тышкевіча (1774—1852), з украінскай (бярдычаўскай) галіны роду Тышкевічаў.
Тадэвуш Тышкевіч прыняў у валоданне Свіслацкае графства (з цэнтрам у Свіслачы) у Ваўкавыскім павеце Літоўска-Гродзенскай губерні, дзе вырашыў пасяліцца.
З 1820 сенатар Царства Польскага, увайшоў у склад сеймавага суда, які 1828 вёў следства над членамі Патрыятычнага таварыства.
Падчас паўстання 1830—1831 гадоў, калі апошняе разгарнулася і ў літоўска-беларускіх губернях, графу Тадэвушу Тышкевічу было прапанавана ўзначаліць там паўстанне. Тышкевіч згадзіўся ўзначаліць Часовы паўстанцкі ўрад Літвы, створаны пры штабе паўстання ў Варшаве, і войскі. У чэрвені 1831 на чале паўстанцкіх войск Тадэвуш Тышкевіч штурмаваў Вільню, але беспаспяхова. Пасля паразы паўстання выехаў у Прусію, адтуль — у Дрэздэн, а ў пачатку 1832 — у Парыж, дзе стала пачаў жыць і скончыў жыццё.
У адпаведнасці з тэстаментам, складзеным у 1847 годзе, Тышкевіч выказаў пажаданне пасля атрымання Польшчай незалежнасці быць перазахаваным на радзіме. Нашчадкі генерала распачалі спробы выканання яго тэстамента толькі ў 1936 годзе. На просьбу аб мажлівасці перавоза цела Тадэвуша Тышкевіча з Парыжа ў Польшчу 21 студзеня 1936 года імі быў атрыманы станоўчы адказ ад загадчыка ваенна-гістарычнага аддзела генеральнага інспектарыята Узброеных сіл Польшчы Отана Лясковіча.
Псалом 35
Псалом 35 (36 паводле масарэцкай нумарацыі) ўваходзіць у 5-ю кафізму. Аўтарства прыпісваецца Давіду. Галоўная тэма гэтага псалма — дабрыня і ласка Божая.
Вільшанска Навасэлыця
Вільшанска Навасэлыця (Вільшанська Новосе́лиця) — вёска ў Васылькіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Васіль Фядосавіч Юхімук
Васіль Фядосавіч Юхімук (нар., в. Лукава, Маларыцкі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі дзяржаўны дзеяч, Ганаровага грамадзяніна Маларыцкага раёна.
Біяграфія
Працоўную дзейнасць пачаў у 1971 годзе паляводам калгаса «Чырвоны партызан», затым служыў у Савецкай арміі. У 1981 годзе скончыў Беларускую дзяржаўную сельскагаспадарчую акадэмію, атрымаў дыплом інжынера-механіка. У 1984—1989 гадах працаваў вызваленым сакратаром партарганізацыі калгаса «1 Мая» Маларыцкага раёна.
З 3 лютага 1989 года працаваў на пасадзе старшыні калгаса «17 Верасня» Маларыцкага раёна. У 2003 года гаспадарка пераўтворана ў сельскагаспадарчы вытворчы кааператыў «Дарапеевiчы».
Іван Андрэевіч Хаванскі
Іван Андрэевіч Хаванскі (? — ), князь, ваявода і палітычны дзеяч Маскоўскай дзяржавы, род якога паходзіў ад Гедымінавічаў.
Васіль Фядосавіч Юхімук
Біяграфія
З’яўляўся дэпутатам Чарнянскага сельскага Савета дэпутатаў, Маларыцкага раённага Савета дэпутатаў, Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13 склікання, Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, членам камісіі па аграрных пытаннях.
Іван Андрэевіч Хаванскі
Службу пачаў пры цары Міхаіле Раманаве. У 1636 г. ужо быў стольнікам, у 1659 г. атрымаў чын баярына. У час вайны 1654—1667 гадоў быў царскім ваяводам у Магілёве (1656—1658), пазней узначальваў буйную вайсковую групоўку, з якой спрабаваў заняць заходнія землі ВКЛ, але пацярпеў шэраг няўдач (1660, 1661, 1664). Пасля разгрому Меднага бунту ў Маскве ўзначальваў галоўную следчую камісію. Пакараны смерцю (1682) за спробу выкарыстаць чарговае стралецкае паўстанне ва ўласнай барацьбе за ўладу.
Васіль Фядосавіч Юхімук
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам Айчыны ІІІ ступені (2018), медалём «За трудовое отличие» (1975), Ганаровай граматай Брэсцкага абласнога Савета дэпутатаў, Граматамі Маларыцкага раённага Савета дэпутатаў і райвыканкама і інш. У лістападзе 2018 года за значны ўклад у сацыяльна-эканамічнае развіццё Маларытчыны прысвоена званне «Ганаровы грамадзянін Маларыцкага раёна».
Вінныцкі Ставы
Вінныцкі Ставы (Вінницькі Стави́) — вёска ў Васылькіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Свяжава (гміна)
Свяжа́ва (Świerzawa) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Златарыйскага павета Ніжнесілезскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Свяжаве. Плошча гміны складае 157,72 км². Станам на 2004 год у гміне Свяжава пражывалі 7890 чалавек, шчыльнасць — 49,5 чал./км².
Міхаіл Канстанцінавіч Буза
Міхаіл Канстанцінавіч Буза (нар. , д. Залюбічы, Баранавіцкі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі матэматык, спецыяліст у галіне матэматычнага і праграмнага забеспячэння вылічальных машын, комплексаў і камп’ютарных сетак. Доктар тэхнічных навук (1992), кандыдат фізіка-матэматычных навук (1971), прафесар (1988).
Біяграфія
Скончыў Пінскае педагагічнае вучылішча (школьнае аддзяленне, 1959); Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (матэматычны факультэт, спецыяльнасць «Матэматыка», 1965). Працуе ў Беларускім дзяржаўным універсітэце (з 1967, факультэт прыкладной матэматыкі і інфарматыкі, кафедра шматпрацэсарных сістэм и сетак, прафесар).
Навуковыя інтарэсы: кадзіраванне інфармацыі; паралельны працэсінг; архітэктура вылічальных сістэм.
Аляксандр Сцяпанавіч Рагачук
Аляксандр Сцяпанавіч Рагачу́к (нар., Шыповічы, Кобрынскі раён, Брэсцкая вобласць, БССР) — беларускі дзяржаўны дзеяч. Старшыня Брэсцкага гарадскога выканаўчага камітэта (2014 –2023 ). Палкоўнік запасу.
Біяграфія
Нарадзіўся 1 лютага 1965 года ў вёсцы Шыповічы Кобрынскага раёна Брэсцкай вобласці ў сям’і педагогаў. У 1985 годзе скончыў Курганскае вышэйшае ваенна-палітычнае авіяцыйнае вучылішча і быў накіраваны для праходжання службы ў Афганістан. Па 1998 год служыў на афіцэрскіх пасадах ва Узброеных Сілах Расійскай Федэрацыі. У 1998—2000 гадах выкладаў у Самарскім аэракасмічным універсітэце.
У 2000 годзе вярнуўся на радзіму, працаваў у Кобрынскім райвыканкаме начальнікам аддзела арганізацыйна-кадравай працы, намеснікам старшыні выканкама.
У 2004 годзе скончыў Акадэмію кіравання пры прэзідэнце Рэспублікі Беларусь і быў прызначаны на пасаду начальніка ўпраўлення ідэалагічнай працы Брэсцкага аблвыканкама. На гэтай пасадзе ён стаў вядомым тым, што ўвёў па серадах абавязковы беларускамоўны дзень у арганізацыі.
У 2010 годзе заняў пасаду главы адміністрацыі Маскоўскага раёна горада Брэста. У інтэрв’ю пасля прызначэння заявіў, што «мы з часам, канешне, але ўсё роўна пяройдзем на беларускую мову», хоць большасць грамадзянаў цяпер карыстаецца «расійскай мовай».
У 2012 годзе скончыў Інстытут павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі Брэсцкага дзяржаўнага тэхнічнага ўніверсітэта па спецыяльнасці «Эканоміка і кіраванне на прадпрыемстве прамысловасці».
14 кастрычніка 2014 года прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка даў згоду на прызначэнне Аляксандра Рагачука старшынёй Брэсцкага гарвыканкама. 15 кастрычніка 2014 года прызначэнне было падтрымана дэпутатамі гарсавета.
У час «Марша недармаедаў» 2017 года, накіраванага супраць прэзідэнцкага Дэкрэта № 3 «Аб папярэджанні сацыяльнага ўтрыманства» і эканамічнай палітыкі ўлад, Аляксандр Рагачук нечакана запрасіў на гутарку ў актавую залу гарвыканкама пратэстоўцаў, якія сабраліся каля будынка. На перамовах пратэстоўцы выказалі яму патрабаванне адмяніць дэкрэт, на што Рагачук паабяцаў перадаць гэтае патрабаванне «вышэйшым уладам».
Сям’я
Жанаты, мае дачку.
Гліколі
Гліколі (дыолы, двухатамныя спірты) — клас арганічных злучэнняў, якія змяшчаюць у малекуле дзве гідраксільныя групы. Маюць агульную формулу CnH2n(OH)2. Найпростым гліколем з'яўляецца этыленгліколь НО-СН2-СН2-ОН.
Валодаюць характэрнымі ўласцівасцямі спіртоў.
Іасія (цар іўдзейскі)
Іасія, Асія (יֹאשִׁיָּהוּ) — паводле біблейскіх звестак, сын і пераемнік Амона, цар іўдзейскі, які стаў царом пасля смерці бацькі, калі яму было толькі 8 гадоў.
Біяграфія
Дасягнуўшы свайго паўналецця, праявіў сябе заўзятым ворагам паганскага ідалапаклонства. Рашуча разбураў паганскія капішчы і ахвярнікі, знішчаў ідалаў і куміраў. Будучы абаронцам рэлігійнай чысціні, ён паспяхова знішчаў сляды паганства не толькі на тэрыторыі свайго Іўдзейскага царства, але і на землях, падуладных Ізраільскаму царству. У бітве з егіпцянамі на 31-м годзе свайго валадарства Іасія атрымаў смяротную рану, ад якой памёр, і быў пахаваны ў Іерусаліме. Яго смерць аплакаў Ерамія ў сваёй жалобнай песні.
Сусветная выстаўка (1873)
У 1873 годзе сусветная выстаўка (Weltausstellung 1873) упершыню праводзілася па-за межамі Англіі і Францыі — у сталіцы Аўстра-Венгрыі, Вене. З пункту гледжання габсбургскай манархіі, выстаўка павінна была надаць новы імпульс мадэрнізацыі краіны і аднавіць яе ўпэўненасць у сабе пасля пасля параз у войнах з Прусіяй і Італіяй.
Арганізатарамі Венскай выстаўкі выступілі буйныя банкіры і індустрыялісты, у тым ліку Ротшыльды і Крупы. Акцэнт быў зроблены не столькі на асветніцтва публікі (як афіцыйна дэкларавалася), колькі на складанне прыбытковых пагадненняў. Экспазіцыя прыцягнула ў Вену натоўпу прадпрымальнікаў з усяго свету, што выклікала «коштавую рэвалюцыю» ў венскіх кафэ, рэстаранах і гасцініцах.
Жывапісец Антоніа Рота атрымаў міжнародную прэмію ў галіне жывапісу.
Для размяшчэння экспазіцыі быў выдзелены парк Пратэр, на якім высіўся цэнтральны павільён — Ратонда, які праіснаваў да 1937 года, нягледзячы на пастаянныя працёкі даху. На працягу выстаўкі яе ўдзельнікам было ўручана 25572 медаля. Паралельна з выстаўкай праводзіўся кангрэс па патэнтаваму праву. Акрамя таго, у аўстрыйскую сталіцу з’ехаліся дыпламаты, якім было даручана аформіць саюз трох імператараў.
Адметнай рысай выстаўкі была ўвага да нацыянальных культур краін-удзельніц. На лугу была абсталявана «міжнародная вёска» з сялянскім жыллём розных народаў. У гэтай выстаўцы ўпершыню бралі ўдзел экзатычныя для еўрапейцаў краіны Афрыкі, а таксама Японія. Велізарны ажыятаж сярод рэпарцёраў выклікала з’яўленне ў Вене персідскага Насрэдзін-шаха, якога размясцілі ў Лаксенбургскім палацы.
Шчытападобная залоза
Шчытападобная залоза (glandula thyr(e)oidea) — эндакрынная залоза пазваночных жывёл і чалавека, якая выпрацоўвае тры гармоны: тыраксін, трыёдтыранін і кальцытанін (рэгулюе фосфарна-кальцыевы абмен).
Няпарны орган (радзей парны — у земнаводных і птушак), размешчаны ў сярэдняй вобласці шыі ў вобласці гартанных храсткоў і складаецца з дзвюх долей, якія аб'ядноўваюцца мосцікам. Асноўная марфалагічная і функцыянальная адзінка шчытападобнай залозы — фалікул. Мае форму шчыта (адсюль назва) або падковы. Яе гармоны ўплываюць на працэсы абмену рэчываў: павялічваюць выкарыстанне бялкоў, тлушчаў і вугляводаў, павышаюць расход энергіі, узмацняюць кровазварот і дыханне.
У чалавека шчытападобная залоза размешчана ў пярэдняй вобласці шыі, спераду і па баках ад трахеі, складаецца з 2 доляў (правай і левай), злучаных перашыйкам. Маса шчытападобнай залозы дарослага чалавека 20—60 г, нованароджанага — 1—2 г.
Недахоп гармонаў шчытападобнай залозы тыраксіну і трыёдтыраніну ў раннім дзіцячым узросце прыводзіць да крэтынізму. У дарослых пры гіпафункцыі ўзнікае захворванне мікседэма, або слізісты ацёк: сэрца працуе недастаткова інтэнсіўна, хворы адчувае слабасць і санлівасць, набірае масу, у яго зніжаецца ўзбудлівасць нервовай сістэмы. Гіперфункцыя шчытападобнай залозы вядзе да павелічэння яе памераў і ўзмоцненага ўтварэння гармонаў. Лішак гармонаў выклікае павышэнне ўзбудлівасці нервовых клетак, развіццё лупатасці, пачашчэнне сэрцабіцця, празмернае схудненне — базедаву хваробу.
Шчытападобная залоза ўтрымлівае ёд, які жыццёва неабходны для яе дзейнасці. Таму парушэнні функцый шчытападобнай залозы ўзнікаюць, як правіла, у выніку недахопу ў пітной вадзе ёду, які патрэбен для сінтэзу гармонаў. Характэрная прымета расстройства — павелічэнне шчытападобнай залозы ў выглядзе валляка. Было высветлена, што, чым больш аддалена мясцовасць ад мора, тым часцей у яе жыхароў сустракаецца валляк. Таму ў праблемных раёнах у прафілактычных мэтах да кухоннай солі дадаюць ёдыд калію з разліку 1 г на 100 г солі. Акрамя таго, рэкамендуецца часцей ужываць у ежу разнастайныя морапрадукты, багатыя на ёд.
Вуліца Свярдлова (Полацк)
Вуліца Свярдлова — вуліца ў цэнтры Полацка.
Гісторыя
У пачатку XX стагоддзя насіла назву Задзвінская, бо вяла да пераправы цераз Дзвіну на вуліцу Лепельскую (сучасная 23 Гвардзейцаў).
Савецкія ўлады перайменавалі вуліцу ў гонар расійскага рэвалюцыянера Якава Свярдова.
Да Кастрычніцкай рэвалюцыі паміж Задзвінскай і Лепельскай вуліцамі існавала паромная пераправа цераз Дзвіну.
Да 1932 года на гэтым існаваў драўляны мост цераз Дзвіну, які быў разбураны паводкай.
У 1941 годзе частка вуліцы Свярдлова ўваходзіла ў яўрэйскае гета.
У 1944 годзе немцы пабудавалі драўляны мост на гэтым месцы. 3 чэрвеня 1944 года мост быў захоплены групай лейтэнанта Аляксандра Грыгор’ева. 23 аўтаматчыкі выйшлі па ім да вуліцы Свярдлова. Гвардзейцы авалодалі мастом, пагасілі пажар на ім і захапілі пляцоўку на правым беразе Дзвіны. 4 ліпеня 1989 года ля вуліцы Свярдлова на беразе Дзвіны быў адкрыты помніг 23-м гвардзейцам.
Пакуль да 1953 года цягнулася адбудова транспартнага моста праз Дзвіну, улетку функцыянаваў пантонны мост з вуліцы Свярдлова на Лепельскую.
Апісанне
Вуліца цягнецца ад Ніжне-Пакроўскай вуліцы на поўдні да вуліцы Валадарскага на поўначы.
Факты
Планавалася стварэнне пешаходнага маста праз Дзвіну ад вуліцы Свярдлова да вуліцы 23 Гвардзейцаў, але ад плану адмовіліся.
Слёзная залоза
Слёзная залоза — буйная залоза вока наземных жывёл і чалавека.
Размешчана пад верхнім павекам вонкавага вугла вачніцы. У слізістай абалонцы вока ёсць і дабавачныя слёзныя залозы (напр., у чалавека 1—22). Яны выпрацоўваюць слёзы — празрыстую вадкасць, у якой да 99% вады, 0,9% неарганічных рэчываў, пераважна хлорыстага натрыю, эпітэліяльныя клеткі, слізь, тлушч, лізацым — фермент, што мае бактэрыцыдныя ўласцівасці. Па слёзным канале слёзы сцякаюць да ўнутранага вугла вока ў слёзны мяшок і далей — у насаслёзны канал. Увільгатняюць пярэднюю паверхню вока, вымываюць іншародныя целы, удзельнічаюць у жыўленні рагавіцы. Слёзавыдзяленне — бесперапынны рэфлекторны працэс, спыняецца у час сну. У чалавека за суткі выдзяляецца 0,5—1 мл слёзнай вадкасці, пры плачы да 30 мл. Сакрэцыя павялічваецца пры некаторых псіхічных станах (боль, гнеў, радасць, смутак), памяншаецца пры захворваннях (напр., трахаматозны ксероз). У водных млекакормячых слёзная залоза выпрацоўвае тлушчавы сакрэт, які ахоўвае рагавіцу ад уздзеяння вады. Запаленне слёзнай залозы называецца дакрыяадэніт.
Чорная (прыток Ушы)
Чо́рная, Чарняўка — рака ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці, левы прыток ракі Уша (басейн Віліі). Даўжыня 4,6 км. Пачынаецца за 3 км на паўночны ўсход ад вёскі Крыніца, i упадае ў Ушу за 2 км на паўночны ўсход ад былой вёскі Вялікае Сяло, што ў паўночна-ўсходняй частцы Маладзечна. Прымае сцёк з меліярацыйных каналаў.
IC 2846
IC 2846 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Шылін (Бярозаўскі раён)
Шылі́н (, Шилин) — вёска ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Здзітаўскага сельсавета.
Да 8 сакавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Міжлескага сельсавета.
Гвоздзіў (Васылькіўскі раён)
Гвоздзіў (Гво́здів) — вёска ў Васылькіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
У ХІХ стагоддзі сяло Гвоздзіў было ў складзе Хоціўскай воласці Кіеўскага павета Кіеўскай губерні.
1950 год у гісторыі музыкі
1950 год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.
Даныліўка (Васылькіўскі раён)
Даныліўка (Дани́лівка) — вёска ў Васылькіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Саюз трох імператараў
«Саюз трох імператараў» — сукупнасць пагадненняў паміж Расіяй, Германіяй і Аўстра-Венгрыяй, складзеных у 1873, 1881 і 1884 гадах.
Першы дагавор 1873 года
года падчас візіту цара і міністра замежных спраў Расіі А. М. Гарчакова ў Вену Аляксандр II і Франц Іосіф I падпісалі ў Шонбрунскім палацы (пад Венай) пагадненне. Яно магло быць скасавана толькі праз 2 годы пасля папярэджання аднаго з бакоў. года да гэтага пагаднення далучылася і Германія. Гэтым быў пакладзены пачатак «Саюзу трох імператараў».
У 1878 годзе дагавор быў моцна пахіснуты падчас руска-турэцкай вайны, калі на Берлінскім кангрэсе Бісмарк падтрымаў Аўстрыю супраць Расіі.
Другі дагавор 1881 і 1884 гады
года ў Берліне быў падпісаны новы дагавор трох імператараў. Берлінскім дагаворам было падпісана пагадненне аб узаемных гарантыях паміж Расіяй, Германіяй і Аўстра-Венгрыяй. Дагавор быў складзены на 3 года і падоўжаны года яшчэ на 3 года.
Распаўсюджванне COVID-19 у Арменіі
Па даных на 28 красавіка 2022 года ў Арменіі было выяўлена 422 917 выпадкаў захворвання COVID-19, з якіх 8623 скончыліся смерцю.
Студзень
30 студзеня 2020 г. па рашэнні прэм’ер-міністра Нікола Пашыняна створана міжведамасная камісія па каардынацыі работ па прафiлактыцы распаўсюджвання каранавіруса на чале з віцэ-прэм’ерам Тыгранам Авінянам.
Люты
23 лютага Арменія закрыла сухапутныя зносіны з Іранам.
З 25 лютага ва ўсіх ваенных часцях Узброеных сіл Арменіі забароненыя наведвання бацькоў вайскоўцаў, адмененыя ўсе адпачынкі тэрміновых вайскоўцаў.
Сакавік
1 сакавіка быў выяўлены першы выпадак захворвання каранавірусам у грамадзяніна, які прыехаў з суседняга Ірана. Ён і тыя, хто кантактавалі з ім, былі ізаляваны. Усе навучальныя ўстановы былі закрыты.
7 сакавіка ўрад ўвёў візавы рэжым для грамадзян Ірана.
11 сакавіка Нікола Пашынян паведаміў, што зафіксавана тры новыя выпадкі каранавіруса: двое заражаных — грамадзяне Арменіі, адзін — грамадзянін Італіі.
16 сакавіка ўрад Арменіі аб’явіў надзвычайнае становішча да 14 красавіка для прадухілення распаўсюджвання каранавіруса. Кіраўніком камендатуры прызначаны віцэ-прэм’ер Тыгран Авінян. Надзвычайныя меры ўключаюць у сябе закрыццё ўсіх навучальных устаноў, закрыццё межаў з Грузіяй і Іранам, забарона сходаў больш за 20 чалавек і перанос канстытуцыйнага рэферэндуму 2020 года.
17 сакавіка ўведзена забарона на ўезд замежных грамадзян з Кітая, Ірана, Паўднёвай Карэі, Японіі, Італіі, Іспаніі, Францыі, Германіі, Швейцарыі, Даніі, Аўстрыі, Бельгіі, Нарвегіі, Швецыі, Нідэрландаў і Злучанага Каралеўства.
18 сакавіка абмежаваныя сухапутныя і паветраныя камунікацыі паміж Арменіяй і Расіяй да 24 сакавіка, уключна.
Па даных на 22 сакавіка праведзена 1246 тэстаў, 157 выпадкаў з пацверджаных 190 выпадкаў заражэння звязаныя з двума першаснымі выпадкамі. У 14 пацыентаў — запаленне лёгкіх. Шасцёра мелі патрэбу ў інтэнсіўнай тэрапіі і знаходзіліся пад кантролем у рэанімацыі.
23 сакавіка пашыраны спіс краін грамадзянам, якіх забаронены ўезд у Арменію.
З 22 па 23 сакавіка было прыпынена правядзенне тэстаў на вірус.
23 сакавіка парламентам прыняты пакет законаў аб прыцягненні да адказнасці за парушэнне каранціннага рэжыму.
24 сакавіка заяўлена пра больш жорсткія каранцінныя меры — спыненні будаўнічых работ, дзейнасці кафэ, лёгкай прамысловасці. Міністэрства аховы здароўя імкнулася забяспечыць наяўнасць 500—600 новых ложка-месцаў, прызначаных для лячэння хворых. Па даных на 24 сакавіка выпадкі каранавіруса выяўлены ў Ерэване, Армавірскай, Арарацкай, Арагацотнскай, Катайкскай, Сюнікскай, Шыракскай і Ларыскай абласцях.
З 25 сакавіка спыняецца дзейнасць усіх прадпрыемстваў за выключэннем дазваляльнага спісу, некаторыя працуюць выдалена. Выхад з месца пражывання дазваляецца толькі па неадкладных справах, для гэтага неабходна запоўніць і мець пры сабе анкету з указаннем мэты і перыяду выхаду, а таксама пашпарт. Паліцыі даручана інфармаваць насельніцтва і прымяняць санкцыі ў выпадку парушэнняў.
Родзі-Гарганіка
Родзі-Гарганіка (Rodi Garganico) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Фоджа.
Насельніцтва складае 3702 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 280 чал./км². Займае плошчу 13 км². Паштовы індэкс — 71012. Тэлефонны код — 0884.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Madonna della Libera.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Кніга Эсфір
Кніга «Эсфір» (מְגִלַּת אֶסְתֵּר, Мэгілат Эстэ́р — Скрутак Эстэр; Liber Esther; βιβλίο της Εσθήρ) — 34-я частка Танаху, 8-я кніга Ктувім, адна з кніг Старога Запавету. У праваслаўным каноне Бібліі змешчана паміж кнігамі Юдзіф і Іова. Аўтар яе дакладна не вядомы, традыцыйна ім лічыцца Мардахей (Мардэхай) — стрыечны брат Эсфір (Эстэр). Яна напісана на старажытнаяўрэйскай мове, але з даданнем персідскіх і арамейскіх словаў.
Змест
Галоўная гераіня кнігі — Эсфір, пляменніца і выхаванка яўрэя Мардэхая, які жыў у персідскім горадзе Сузы і аднойчы ўратаваў жыццё цару Артаксерксу. Калі перад царом паўстала праблема выбару новай жонкі, замест пакінутай ім Вашты, яногы выбор паў на Эсфір.
Адзін з прыдворных Артаксеркса, Аман, амалекіцянін, быў украй раззлаваны тым, што Мардэхай адмаўляўся схіляцца перад ім, і інтрыгамі дамогся згоды на вынішчэнне усяго яўрэйскага народу.
Дазнаўшыся пра гэта, Мардэхай пажадаў, каб Эсфір заступілася перад царом за свой народ. Насуперак сувораму прыдворнаму этыкету, парушэнне якога пагражала ёй стратай свайго становічша і нават жыцця, Эсфір з’явілася да Артаксеркса без запрашэння і пераканала яго адведаць пір, ёю падрыхтаваны, падчас якога і звярнулася да яго з прашэннем пра абарону яўрэяў.
Даведаўшыся пра інтрыгі Амана, Артаксеркс загадаў павесіць яго на той жа шыбеніцы, якую той прыгатаваў для Мардэхана, а ўздагон да ўказу пра вынішчэння яўрэяў быў разасланы новы указ — пра іхняя права працівіцца выкананню папярэдняга. У рэшце рэшт яўрэі са зброяю ў руках паўсталі на абарону свайго жыцця і знішчылі безліч ворагаў, у тым ліку дзесяць сыноў Амана. На памяць пра гэтыя падзеі ў яўрэяў было закладзена свята Пурым.
Біблія Францыска Скарыны
Выданне Ф. Скарыны кнігі «Эсфір» захавалася ў 9 экземплярах, з іх толькі 4 поўныя. На тытульным аркушы змешчана тэматычная тлумачальная гравюра «Есьфер-царица пришла пред Асъвера-царя», якая паўторана ў гэтай кнізе на а. 18 і суправаджаецца тэкстам: «''Сие же речи, нижей положеные, написаны суть во книгах греческаго н латинъскаго языка выкладу посполитого. И абы не было уменъшено в руском языку, положил есм яко и в тых писмах все зуполне''». Пасля сваёй прадмовы перад тэкстам самой кнігі Скарына змясціў, ужо каторы раз, гравюрную застаўку з кнігі «Ісус Навін». Цікавай своеасаблівасцю скарынаўскага выдання гэтай кнігі Бібліі з’яўляецца наяўнасць у ёй двух пасляслоўяў. Кароткае пасляслоўе пададзена на а. 17 пасля 9 раздзела кнігі, у ім гаворыцца: «''Книги Есфер, зовемые от еврей Мъкгіля, доконаваются зуполне, выложены на руский язык доктором Франциском Скориною с Полоцька. А толико ест сее книги написано еврейским языком''». Разгорнутае пасляслоўе змешчана на а. 26 адразу пасля тэксту біблейскага твора.
Пражскі мір (1635)
Пражскі мір (Prager Frieden) — мірны дагавор, заключаны 30 мая 1635 года ў час Трыццацігадовай вайны ў Празе паміж імператарам Свяшчэннай Рымскай імперыі Фердынандам II Габсбургам і пратэстанцкімі князямі імперыі. Яго ўмовамі прадугледжвалася адмена Эдыкта аб рэстытуцыі і вяртанне да Аўгсбургскага міру. Акрамя таго, было ўзгоднена аб'яднанне арміі імператара і армій германскіх князёў у армію Свяшчэннай Рымскай імперыі. На стварэнне кааліцый паміж князямі была накладзена забарона, а кальвінізм быў легалізаваны. Прынцып cujus regio, ejus religio быў навечна ўсталяваны ў межах імперыі. У абмен на рэлігійныя саступкі Фердынанд атрымаў альянс лютэранскіх князёў у дапамогу ў сваёй барацьбе як са шведамі, так і з чаканым умяшаннем Францыі ў Трыццацігадовую вайну. Фактычна Пражскі мір завяршыў грамадзянскую і рэлігійную вайну паміж дзяржавамі, якія ўваходзяць у Свяшчэнную Рымскую імперыю, пасля чаго Трыццацігадовая вайна працягвалася ў якасці барацьбы супраць дамінавання Габсбургаў у Еўропе.
Ціль Уленшпігель (балет)
Ціль Уленшпігель — балет у 3-х дзеях кампазітара Яўгена Глебава, створаны ім у 1974 годзе паводле матываў рамана.
Вобраз Тыля Уленшпігеля
(Tijl Uilenspiegel, Dyl Ulenspegel, Till Eulenspiegel) — персанаж сярэднявечных нідэрландскіх і нямецкіх легенд.
Яго вобраз па-рознаму інтэрпрэтуюць у нямецкім і фламандскім фальклоры ў XIV стагоддзі.
Але гэта заўсёды — жабрак-валацуга, прадстаўнік самых сацыяльных нізоў, безжурботны вандроўнік.
Гісторыя пастановак
Упершыню быў пастаўлены ў Мінску Беларускім дзяржаўным тэатрам оперы і балета ў 1974 (прэм'ера 29 снежня 1974 года). Лібрэта і харэаграфія Атар Дадзішкіліані, дырыжор-пастаноўшчык Таццяна Каламійцава, мастак. Тыль — Віктар Саркісьян, Неле — Людміла Бржазоўская, Філіп — Уладзімір Камкоў.
У 1975 г. балет быў пастаўлены Львоўскім дзяржаўным тэатрам оперы і балета (прэм'ера 26 красавіка 1975). Дырыжор-пастаноўшчык С. Арбіт, балетмайстар-пастаноўшчык, мастак Н. Беўзенка-Занкіна.
Дэрэўянкы (Васылькіўскі раён)
Дэрэўянкы (Дерев'янки́) — вёска ў Васылькіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Васіль Кірылавіч Бандарчык
{{Навуковец |Навуковая сфера     = этналогія, гісторыя |Месца працы         = НАН Беларусі |Навуковая ступень   = {{Навуковая ступень|доктар|гістарычных навук}} |Навуковае званне    = {{Навуковае званне|АН БССР|1}}, {{Навуковае званне||0}} |Альма-матэр         = |Навуковы кіраўнік   = |Знакамітыя вучні    = Ігар Усеваладавіч Чаквін |Вядомы як           = |Вядомая як          = |Узнагароды і прэміі = {{{!}} {{{!}} style="background:transparent" {{!}}{{Ордэн Айчыннай вайны II ступені}}{{!!}}{{Медаль За абарону Масквы}}{{!!}}{{Медаль За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне 1941-1945 гг.}}{{!!}}{{Медаль Францыска Скарыны}} {{!}}} |Роспіс              = |Шырыня роспісу      = |Сайт                = |Вікікрыніцы            = }}
Ціль Уленшпігель (балет)
Гісторыя пастановак
Потым пастаноўка прайшла ў Чалябінску (1976, балетмайстар В. Бутрымовіч).
Васіль Кірылавіч Бандарчык
Васіль Кірылавіч Бандарчык (, в. Цараўцы, цяпер в. Кірава,, Мінская вобласць — ) — беларускі этнолаг, гісторык. Член-карэспандэнт Акадэміі навук БССР (1972). Доктар гістарычных навук (1965), прафесар (1978). Заслужаны работнік культуры БССР (1980). Ганаровы член Польскага этнаграфічнага таварыства (1970).
Ціль Уленшпігель (балет)
Гісторыя пастановак
У 1976 г. балет быў прыняты да пастаноўкі ў Ленінградскім тэатрам оперы і балета імя С. Кірава. Дырыжор Я. Фядотаў, балетмайстар-пастаноўшчык Валянцін Елізар'еў, мастак Я. Лысік, але так і быў зняты з рэпертуара. У 1978 Валянцін Елізар'еў аднавіў пастаноўку ў Мінску. Балет таксама быў пастаўлены ў Хельсінкі (Фінляндыя).
Васіль Кірылавіч Бандарчык
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Скончыў сямігадовую школу (1936), затым — Слуцкае педагагічнае вучылішча (1939). Настаўнічаў у сельскай школе Заслаўскага раёна Міншчыны.
Ціль Уленшпігель (балет)
Гісторыя пастановак
У 2004 В. Елізар'еў зноў звярнуўся ў Мінску да балета. Трэцяя рэдакцыя атрымала назву «Легенда пра Уленшпігеля» (адноўлена сцэнаграфія Я. Лысіка), дырыжор — В. Воліч. Спектакль да гэтага часу карыстаецца заслужанай папулярнасцю і любоўю гледача. 5 красавіка 2010 у рамках адкрыцця Года культуры Беларусі ў Расійскай Федэрацыі быў паказаны на сцэне Вялікага тэатра Расіі.
Васіль Кірылавіч Бандарчык
Біяграфія
Удзельнічаў у Вялікай Айчыннай вайне. Дэмабілізаваўся з Савецкай Арміі ў 1947 годзе. Скончыў гістарычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта ў 1952 годзе.
Ціль Уленшпігель (балет)
Сюжэт
Сюжэт пабудаваны на літаратурным творы Шарля дэ Костэра, у якім Тыль перарадзіўся ў народнага героя і змагара з засіллем ворагаў. Дзеянне адбываецца ў сярэдзіне XVI стагоддзя ў Фландрыі, у часы зверстваў інквізіцыі, заснаванай іспанскім каралём Філіпам II.
Асноўная тэма балету — барацьба нідэрландскага народа супраць іспанскага гвалту, бязмежнай улады жорсткага і фанатычнага караля Філіпа II.
Васіль Кірылавіч Бандарчык
Біяграфія
З 1972 года — член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук БССР. У 1976—1991 гады загадчык аддзела этнаграфіі, з 1991 года — саветнік пры дырэкцыі інстытута. У 1997—2005 гадах — галоўны навуковы супрацоўнік Інстытут мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору імя Кандрата Крапівы НАН Беларусі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі.
Ціль Уленшпігель (балет)
Сюжэт
Тыль Уленшпігель — аднагодак Філіпа Другога, яны нарадзіліся адначасова, але ў розных месцах, у розных сем'ях і ў розных сацыяльных асяроддзях. Іх вобразы супрацьпастаўленыя адзін аднаму.
Васіль Кірылавіч Бандарчык
Біяграфія
Падрыхтаваў 17 кандыдатаў навук. Тры яго вучні сталі дактарамі навук.
Памёр 16 лютага 2009 года ў Мінску.
Ціль Уленшпігель (балет)
Музыка
Для балета характэрна сацыяльная накіраванасць, высокі гуманізм і грамадскі пафас балета, выразныя лейтматывы, эмацыйнае напружанне, дынамізм, рэльефнасць музыкі. У музыцы былі выкарыстаны бельгійскія і фламандскія мелодыі 15-18 стагоддзяў. Кампазітар робіць зварот да традыцыйных формаў балета — лірычнага адажыа, сольных танцавальных нумароў, пантамім, скразных разгорнутых сцэн. У балеце яркая аркестравая партыя.
Васіль Кірылавіч Бандарчык
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам Айчыннай вайны II ступені, медалямі «За абарону Масквы» і «За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», медаль Францыска Скарыны.
Ціль Уленшпігель (балет)
Цікавыя факты
Балет стаў першым беларускім музычна-сцэнічным творам, пастаўленае за мяжой. У 2013 годзе балет быў сыграны на сцэне ў соты раз.
Васіль Кірылавіч Бандарчык
Узнагароды
Лаўрэат прэміі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (1999).
Навуковая дзейнасць
Займаўся вывучэннем гісторыі беларускай этнаграфіі і фальклору, даследаваў пытанні этнагенезу, матэрыяльнай і духоўнай культуры беларусаў. Сабраў і ўпершыню сістэматызаваў шырокі фактычны матэрыял па гісторыі этналагічныя вывучэння беларусаў рускімі і польскімі даследчыкамі і навуковымі арганізацыямі.
Бібліяграфія
Аўтар 5 індывідуальных манаграфій і 15 брашур, больш за 200 артыкулаў. Пад навуковым кіраўніцтвам і пры аўтарскім удзеле В. К. Бандарчыка падрыхтавана таксама 27 манаграфій і зборнікаў.
Пад навуковым кіраўніцтвам і непасрэдным аўтарскім удзеле В. К. Бандарчыка выйшлі працы «Народная сельскагаспадарчая тэхніка беларусаў» (1974), «Беларускае народнае жылле» (1973), «Беларуская народнае адзенне» (1975), «Змены ў побыце і культуры гарадскога насельніцтва Беларусі» (1976), «Змены ў побыце і культуры сельскага насельніцтва Беларусі» (1976), «Этнічныя працэсы і вобраз жыцця» (1980), «Промыслы і рамёствы Беларусі» (1984), «Этнаграфія беларусаў» (1985), «Палессе. Матэрыяльная культура» (1988), «Сям’я і сямейны побыт беларусаў» (1990), «Грамадскі быт і культура гарадскога насельніцтва Беларусі» (1990), «Грамадскі быт і культура сельскага насельніцтва Беларусі» (1993), «Белорусы» (Москва, 1998).
IC 2847
IC 2847 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Свежна (гміна)
Све́жна (Świerzno) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Каменьскага павета Заходнепаморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Свежне. Плошча гміны складае 140,13 км². Станам на 2010 год у гміне Свежна пражывалі 4381 чалавек, шчыльнасць — 30,4 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 9 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 22 населеныя пункты.
Шылінок
Шыліно́к (, Шилинок) — вёска ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Здзітаўскага сельсавета.
Да 8 сакавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Міжлескага сельсавета.
Гліколевая кіслата
Гліколевая кіслата — найпростая аліфатычная оксікіслата HOCH2–COOH.
Бясколерныя крышталі, без паху. Тэмпература плаўлення 79—80 °С. Лёгка растваральны ў вадзе і арганічных растваральніках.
Змяшчаецца ў няспелым вінаградзе і бурачным соку. У прамысловасці гліколевую кіслату атрымліваюць гідролізам монахлорвоцатнай кіслаты, электралітычным аднаўленнем шчаўевай кіслаты або кандэнсацыяй вокісу вугляроду з фармальдэгідам пад ціскам у прысутнасці кіслотных каталізатараў. Гліколевую кіслату выкарыстоўваюць у тэкстыльнай (пры фарбаванні) і гарбарнай прамысловасці, а таксама як кампанент складаў для ачысткі паверхні металаў.
Барыс Сяргеевіч Гарбачоў
Барыс Сяргеевіч Гарбачоў (1892—1937) — савецкі ваенны дзеяч, герой Грамадзянскай вайны, камкор (1935).
Біяграфія
Нарадзіўся 7 жніўня (19 жніўня па новым стылі) 1892 года. Сын селяніна. У арміі з 1913 года. Удзельнік 1-й сусветнай вайны, старэйшы ўнтэр-афіцэр.
З мая 1918 года — камандзір Асобага чыгуначнага кавалерыйскага палка, на чале якога праводзіў карныя аперацыі ў Смаленскай губерні. Затым ваяваў на Поўдні Расіі. З восені 1919 года — камандзір 35-га кавалерыйскага палка. З ліпеня 1920 года камандзір 3-й брыгады 4-й кавалерыйскай дывізіі.
Адукацыю атрымаў у Ваеннай акадэміі імя М. В. Фрунзе (1926).
З 1926 года камандзір брыгады, дывізіі, начальнік і ваенкам Аб’яднанай ваеннай школы імя УЦВК.
Са снежня 1933 года — памочнік, праз год, са снежня 1934 года намеснік камандуючага войскамі Маскоўскай ваеннай акругі.
Арыштаваны 3 мая 1937 года на пасадзе камандуючага войскамі,. Член Ваеннага савета пры Наркамаце абароны СССР. Абіраўся членам УЦВК і ЦВК СССР.
Бібліяграфія
Аўтар успамінаў «В борьбе за Советскую Белоруссию» (часопіс «Бальшавік Беларусі», 1935, № 10-11).
Ігар Уладзіміравіч Каныгін
Заслужаны майстар спорту СССР (1981), чэмпіён свету (1981), Еўропы (1980, 1982, 1985), СССР, сярэбраны прызёр Алімпійскіх гульняў (1980). Выступаў за «Дынама» Віцебск.
Вучань заслужанага трэнера СССР Уладзіміра Мікалаевіча Ізапольскага.
Жыве ў горадзе Віцебску.
Яўген Яўгенавіч Жук
Біяграфія
Навуковыя інтарэсы: статыстычная класіфікацыя мнагамерных назіранняў; статыстычны аналіз часавых радоў; тэорыя імавернасцей і матэматычная статыстыка.
Мельхіёр Ксавер’евіч Валадковіч
Мельхіёр Ксавер’евіч Валадковіч (Валадкевіч;  — ?) — дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Валадковічаў герба «Радван». Нарадзіўся ў сям’і Францішка-Ксаверыя Валадковіча (?-1786), суддзі Мінскага гродскага суда, і графіні Тэрэзы з Пшаздзецкіх, дачкі Юзафа, старасты грабоўскага. Маці ў другім шлюбе з Вінцэнтам Валадковічам.
У 1798 скончыў Віленскае вучылішча і паступіў у Віленскі ўніверсітэт, які скончыў 12 ліпеня 1802 г. З 22 жніўня 1802 па 19 жніўня 1808 года дэпутат Мінскага дваранскага сходу. У 1808 г. падараваў Мінскай гімназіі сваю бібліятэку. З 19 жніўня 1808 па 28 жніўня 1811 года Дваранскі камісар па нагляду за будаўніцтвам шляхоў зносінаў. З 1811 — галоўны наглядальнік вучылішчаў Вілейскага павета. Пад час вайны 1812 г. (з 05.08) быў прэфектам падпрэфектуры Мінскага дыстрыкта (пав.). З 2 жніўня 1814 г. — маршалак вілейскі. З 10 лістапада 1832 года зноў выбраны вілейскім маршалкам. У 1835 г. — ганаровы наглядальнік вучылішчаў Вілейскага павета. Меў маёнтак Новы Двор у Вілейскім павеце (497 муж. душ). Актыўна працаваў у прысутнасці для ваенных павіннасцяў. Прашэнне Валадковіч ад 25 студзеня 1835 г. аб звальненні з пасады галоўнага назіральніка вучылішчаў Вілейскага павета было задаволена Міністэрствам народнай асветы 1 мая 1835 г.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнамі Св. Ганны (20.04.1817, відаць, не атрымаў), Св. Уладзіміра 4-й ст. (21.11.1822), Св. Іаана Іерусалімскага.
Канстанцін Піевіч Тышкевіч
Канстанцін-Бенедыкт-Станіслаў Піевіч Тышкевіч (,  —, Мінск) — беларускі гісторык, археолаг, краязнавец, адзін з заснавальнікаў беларускай археалогіі.
Паходжанне і сям'я
Належаў да каталіцкага шляхецкага роду Тышкевічаў гербу «Ляліва», прадстаўнікі якога ў XVI—XVIII стст. адносіліся да праслойкі магнатаў Рэчы Паспалітай.
Бацька Пій быў сынам генерал-маёра войск ВКЛ графа Феліцыяна Міхалавіча-Янавіча Тышкевіча (1719—1792) ад яго першай жонкі шляхцянкі Масецкай, валодаў буйным маёнткам Лагойск (Лагойск, Антанопаль, Косін, Камень і інш.) у Барысаўскім павеце, дзе ў 1805 налічвалася 1 390 рэвізскіх душ, у 1814 — 1 455, у 1836 — 1 320. Пасля выдзялення значнай часткі маёнтка сваім дарослым сынам — Канстанціну і Яўстаху, — Пій Феліцыянавіч Тышкевіч у 1841 меў за сабой паводле рэвізіі 120 душ у маёнтку Слабодка ў Барысаўскім павеце, а ў 1853 — 392 душы.
Маці Канстанціна графіня Аўгуста-Марыя Аўгустаўна-Гіяцынтаўна Плятэр (1782—1834) нарадзілася ў сям'і прадстаўніка рэгіянальнай эліты Інфлянцкага ваяводства графа Аўгуста-Гіяцынта Канстанцінавіча-Людвікавіча Плятэра (1745—1803), дынабургскага павятовага маршалка (1779—1780), браслаўскага маршалка Таргавіцкай канфедэрацыі, і Ганны Станіславаўны Ржавускай (1761—1800), якая была дачкой Станіслава-Фердынанда Вацлававіча Ржавускага (1737—1786) і яго жонкі князёўны Кацярыны-Караліны Радзівіл (1740—1789), сястры вядомага нясвіжскага ардыната князя Караля-Станіслава Радзівіла «Пане Каханку». Гэта парадніла ўжо адносна бяднеючую магнацкую галіну лагойскіх Тышкевічаў з самымі ўплывовымі сем'ямі ВКЛ другой паловы XVIII ст. — князямі Радзівіламі, князямі Агінскімі, графамі Плятэрамі.
Родным братам Канстанціна быў Яўстах Піевіч Тышкевіча (1814—1873), барысаўскі павятовы маршалак (1844—1847), які падзяляў з ім яго густы і быў таксама вядомым замілаваным этнографам, археолагам, асветнікам, культурным дзеячам і гаспадарлівым маянткоўцам.
Жонкай Канстанціна Тышкевіча стала Паўліна Станіславаўна Цеханавецкая, дачка Станіслава Юзафавіча Цеханавецкага (каля 1788—1848), чавускага павятовага маршалка (1811—1813, 1815—1821), і яго жонкі Вікторыі Цыпрыянаўны Здзяхоўскай (каля 1810—1859). Ад іх шлюбу нарадзіліся сын Оскар (Оскар-Станіслаў-Пій), які нарадзіўся 12 сакавіка 1837 і ажаніўся з Ганаратай Навамейскай; і дачка Марыя, якая пабралася шлюбам з графам Анастазіем Тышкевічам. Оскар Канстанцінавіч Тышкевіч выхоўваўся ў Віленскім дваранскім інстытуце (створаным у 1832 на базе зачыненага Віленскага ўніверсітэта), а 24 жніўня 1859 быў прыняты (і заступіў пасля выканання прысягі 9 лістапада 1859) на вакансію пісца ў канцылярыю барысаўскага павятовага маршалка Франца Касперавіча Макрыцкага.
Біяграфія
Падчас вайны 1812 года Тышкевіч прызначаны шэфам 17-га ўланскага палка арміі Генеральнай канфедэрацыі. Вучыўся ў Забельскім дамініканскім калегіуме, Полацкай езуіцкай акадэміі. Скончыў Віленскі ўніверсітэт і 27 чэрвеня 1826 года атрымаў ступень студэнта.
У 1828 граф Канстанцін Тышкевіч па знаёмстве быў прызначаны канцылярскім службоўцам у канцылярыю міністра фінансаў (1821—1830) Царства Польскага князя Франца-Ксаверыя Францавіча Друцкага-Любецкага (1779—1846), дзе і працаваў па пачатак лістападаўскага паўстання: блізкі сваяк Канстанціна Тышкевіча граф Людовік Казіміравіч Плятэр (1775—1846), генеральны дырэктар скарбавых лясоў і сенатар Царства Польскага, быў сябрам і «правай рукой» міністра князя Фраца-Ксаверыя Друцкага-Любецкага. З 1831 жыў у Лагойску, дзе заснаваў ашчадны банк для мяшчан і сялян, цукровыя заводы, Лагойскую палатняную мануфактуру і інш.
10 кастрычніка 1832 у Мінску на дваранскіх выбарах Канстанцін Тышкевіч быў выбраны дваранамі губерні на пасаду межавога суддзі ў мінскі губернскі межавы суд на кадэнцыю 1832—1835. 24 мая 1835 указам Сената Расійскай імперыі яго навуковая ступень студэнта была перайменавана на грамадзянскі чын губернскага сакратара са старшынствам для ўступлення ў службу. 27 кастрычніка 1835 быў скончаны яго тэрмін кадэнцыі ў мінскім губернскім межавым судзе.
3 чэрвеня 1836 быў прызначаны ў лік канцылярскіх службітаў (канцылярыстаў) Мінскага даваранскага дэпутацкага сходу. У чэрвені 1839 Канстанцін Тышкевіч прасіў у мінскага губернскага маршалка (1823—1847) Льва Францавіча Оштарпа (1785—1851) аб звальненні ад службы ў Мінскім дваранскім дэпутацкім сходзе і 20 чэрвеня 1839 афіцыйна быў звольнены.
7 кастрычніка 1841 у Мінску на дваранскіх выбарах быў выбраны барысаўскім павятовым дваранствам на пасаду дэпутата Барысаўскага павета па раскладцы земскіх павіннасцей (1841—1844).
18 студзеня 1851 мінскі губернатар Фядот Шклярэвіч сваім пісьмовым зваротам да мінскага губернскага маршалка (1847—1853) Атона Ігнатавіча Горвата (1809—1894) паведаміў: ''«Гаспадар-імператар Найвысачэй зволіў падараваць міласці асобам у дазваленні ўдзельнічаць у дваранскіх выбарах. Атрымаўшы аб гэтым прапанову спадара Віленскага ваеннага і генерал-губернатара Гродзенскага, Мінскага і Ковенскага, я доўгам сваім лічу перадаць Вашаму правасхадзіцельству спіс памянутых маянткоўцаў, якім дазволена ўдзельнічаць у дваранскіх выбарах. Грамадзянскі губернатар Ф. Шларэвіч»''. У тым спісе значыліся наступныя маянткоўцы, на якіх распаўсюджвалася імператарскае дараванне:
Такім чынам з Канстанціна было знята абмежаванне, калі ён не мог быць выбраным на выбарную дваранскую пасаду па міністэрству юстыцыі (павятовага суддзі, старшыні судовай палаты) ці па міністэрству ўнутраных спраў (павятовага маршалка, губернскага маршалка).
У верасні 1853 у Мінску на дваранскіх выбарах Канстанцін Тышкевіч быў выбраны павятовым дваранствам на пасаду барысаўскага павятовага маршалка (прадвадзіцеля дваранства), але мінскі губернатар яго не зацвердзіў з-за невыслугі Тышкевічам належных 10 год абавязковай кароннай службы, а толькі 7 гадоў і 9 месяцаў. У выніку была прызначана новая балаціроўка, калі быў выбраны барысаўскім павятовым маршалкам (1853—1856) Аляксей Міхалавіч Чудоўскі, адстаўны маёр.
Генадзь Казак
Генадзь Казак (1924 — канец 1940-х) — дзеяч беларускага нацыянальнага супраціву, арганізатар і кіраўнік падпольнага Саюза вызвалення Беларусі ў Навагрудку. Мянушка «Віктар».
Канстанцін Піевіч Тышкевіч
Біяграфія
Увайшоў членам (роўна як і Віктар Фларыянавіч Свіда, Ігнат Бялінскі і Дамінік Лапа) ад Барысаўскага павета ў склад створанага 30 жніўня 1858 Мінскага губернскага камітэта па сялянскай справе (1858—1861) — камітэта па падрыхтоўцы дваранамі праекту сялянскай рэформы.
Генадзь Казак
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Брацянка Навагрудскага ваяводства (цяпер Навагрудскі раён Гродзенскай вобласці). Меў сярэднюю адукацыю. Падчас Другой сусветнай вайны ў 1944 г. быў вывезены на прымусовыя работы ў Германію, дзе працаваў на заводзе па рэмонту самалётаў у Эгеры. Паступіу ў школу малодшых афіцэраў Беларускага легіёна ў Берліне, якой кіраваў Барыс Рагуля. Падчас навучання Генадзь Казак уступіў у Беларускую Незалежніцкую Партыю, узначаліў школьную арганізацыю БНП. Пасля вайны вярнуўся ў Беларусь як рэпатрыянт, жыў у Навагрудку. У лістападзе 1946 г. арганізаваў Саюз вызвалення Беларусі — падпольную моладзевую арганізацыю, мэтай якой было стварэнне незалежнай беларускай дзяржавы. Меў мянушку «Віктар». Арганізацыя працавала сістэмай «троек», але належнай канспірацыі не было. У выніку арганізацыя была выдадзена спецыяльна засланымі правакатарамі і савецкія спецслужбы нават атрымалі пратаколы пасяджэнняў кіраўніцтва арганізацыі.