cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Федэрыга да Монтэфельтра
Федэрыка ды Монтэфельтра (Federico da Montefeltro;,  — , ) — кіраўнік (з 1444 года) і герцаг (з 1474 года) Урбіна. Знакаміты кандацьер эпохі італьянскага Рэнесансу з роду Монтэфельтра. Ён не абмяжоўваў сябе толькі роляй правадыра наёмнага войска, але, быўшы першым герцагам Урбінскім, сабраў пры сваім двары вялікую колькасць дзеячаў мастацтва і навукі.
Біяграфія
Пазашлюбны сын, кіраўніка Урбіна, Губіа і Кастэльдурантэ, герцага Спалета, нарадзіўся ў замку Петроя каля Губіа. Праз два гады са згоды жонкі Гвідантоніа Кацярыны Калоны быў узаконены Папам Марцінам V.
Пасля Ферарскага міру з 1433 года жыў у Венецыі і Мантуі ў якасці закладніка. У 1437 годзе пасвечаны ў рыцары імператарам Жыгімонтам I. У тым жа годзе ажаніўся з Джэнціліяй Бранкалеонэ ў Губіа. Дзякуючы шлюбу атрымаў зямлю Меркатэла, у 1443 годзе стаў графам Меркатэла.
Пачаў ваенную кар'еру ў 16 гадоў пад кіраўніцтвам Нікола Пічыніна. У 1441 годзе адрозніўся пры ўзяцці замка Сан-Леа. Пасля адстаўкі Пічыніна абараняў Пезара ад войскаў кіраўніка Рыміні Сіджызмонда Пандольфа Малатэсты.
22 ліпеня 1444 года адзінакроўны брат Федэрыга Адантоніа да Монтэфельтра, які нядаўна стаў герцагам Урбіна, быў забіты ў выніку змовы. Не ўсталявана, ці прымаў удзел у змове Федэрыга, але ў хуткім часе ён захапіў уладу ва Урбіна. Фінансавае становішча Урбіна было цяжкім пасля кароткачасовага кіравання марнатраўнага Адантоніа, таму Федэрыга працягваў служыць кандацьерам.
У кіраванне Федэрыга Урбіна набыў вялікае культурнае значэнне. Ён задумаў перабудаваць палац Монтэфельтра, стварыўшы «ідэальны горад». Для гэтай мэты герцаг запрасіў архітэктараў Лучана Лаўрана і Франчэска дзі Джорджа Марціні. Над упрыгожваннем палацца працавалі мастакі не толькі з Італіі, але і іншых краін: П'ера дэла Франчэска, Паала Учэла, Педра Беругетэ, Джавані Бакаці, Юстус ван Гент. Іх высілкамі быў створаны адзін з выдатных еўрапейскіх архітэктурных ансамбляў.
Калекцыянер рукапіснай кнігі, які сабраў вялікую бібліятэку, Федэрыга не прымаў кнігадрукаванне, якое толькі што з'явілася, завучы друкаваныя кнігі «механічным мастацтвам».
У 2003 годзе прафесар М. Сіманета, расшыфраваўшы ліст герцага Урбіна сваім прадстаўнікам пры папскім двары, прыйшоў да высновы, што арганізатарам змовы Пацы супраць Медычы быў не Папа Сікст IV, а Федэрыга Монтэфельтра.
Сям'я. Дзеці
Ад шлюбу (10 лютага 1460 г.) з Батыстам Сфорцам:
Пакінуў, акрамя таго, не менш за чатыры дзіцяці ад розных жанчын па-за шлюбам:
Драгуці
Драгу́ці (, Драгути) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Місявіцкага сельсавета.
Мамаі (Глыбоцкі раён)
Мамаі́ (, Мамаи) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Азярэцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Глыбокае Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
У 1940—1981 гадах цэнтр Мамайскага сельсавета.
Зарачаны (Воранаўскі раён)
Зарача́ны (, Заречаны) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Місявіцкага сельсавета.
Зенявічы (Воранаўскі раён)
Зеняві́чы (, Зеневичи) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Місявіцкага сельсавета.
Мікола Капыловіч
Мікола Капыловіч, поўнае імя Мікалай Фаміч Капыловіч (нар., Астражанка, Лельчыцкі раён, Гомельская вобласць — 24 лютага 2000, Маладзечна Мінскай вобласці) — беларускі
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям'і. Скончыў Астражанскую сярэднюю школу (1956), працаваў загадчыкам сельскага клуба, інструктарам Лельчыцкага райкама камсамола. У 1958 г. паступіў на філалагічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. На апошнім курсе вучобу сумяшчаў з работаю на Беларускім радыё ў якасці рэдактара Галоўнай рэдакцыі літаратурна-драматычных перадач. Пасля заканчэння ўніверсітэта (1963) выкладаў беларускую мову і літаратуру ў Цудзенішскай сярэдняй школе Ашмянскага раёна. У 1964—1967 гадах — рэдактар выдавецтва «Беларусь». Працаваў літаратурным сакратаром газеты «Звязда», рэдактарам у Дзяржаўным камітэце Савета Міністраў па друку, у выдавецтвах «Навука і тэхніка», «Мастацкая літаратура». У 1989—1990 гадах — загадчык аддзела пісьмаў газеты «Маяк Палесся» Брагінскага раёна. З 1983 года жыў у Маладзечне.
Творчасць
У рэспубліканскім друку ўпершыню выступіў у 1960 годзе. Аўтар зборнікаў аповесцей і апавяданняў «Скрозь жывуць людзі» (1968), «Засада» (1979), «Дні ціхай восені» (1981), «Чужы сваяк» (1987).
Марцыбыліна
Марцыбылі́на (, Марцыбылино) — аграгарадок у Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Азярэцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах маёнтак у складзе гміны Глыбокае Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Удзелаўскага сельсавета.
Паліндром
Паліндро́м — слова, выраз, лік ці нейкая іншая паслядоўнасць элементаў, якая супадае з сваім люстэркавым адлюстраваннем, чытаецца аднолькава і злева направа і справа налева. Пры гэтым прагалы і знакі пунктуацыі звычайна не зважаюць.
Слова паліндром паходзіць ад грэчаскага palin (παλιν) — «назад» і dromos (δρóμος) — «шлях, кірунак». Паліндромы вядомыя з даўніх часоў. Старажытныя грэкі на фантанах змяшчалі надпіс «Νίψον ανομήματα μη μόναν όψιν» (мыйце свае грахі так сама як і твар). Ад грэкаў паліндромы перайшлі да рымлян. Найвядомы лацінскі паліндром «Sator Arepo Tenet Opera Rotas» (магчымы пераклад: Сейбіт Арэпа ў працы трымае колы) можна размясціць у квадрат, і ён чытаецца як па радках, так і па слупках:
Прыклады паліндромаў
На паліндрамічны дзень — 20 лютага 2002 года (20022002), Петэр Норвіг стварыў камп’ютарную праграму, якая згенеравала найдаўжэйшы паліндром на англійскай мове, складзены з 17 259 слоў.
У сучаснай паэзіі вылучаюць верш-паліндром і верш-паліндрамон. Верш-паліндром складаецца з паліндромных радкоў. Верш-паліндрамон — адзіны паліндром ад пачатку да канца.
Кубельчыкі
Ку́бельчыкі (, Кубельчики) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Місявіцкага сельсавета.
Пыршчына
Пы́ршчына (, Пырщина) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Азярэцкага сельсавета.
Драні (Клічаўскі раён)
Драні́ (, Драни) — вёска ў Беларусі, у Клічаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Доўгаўскага сельсавета.
Пыршчына
Да 27 сакавіка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Залескага сельсавета.
Знаходзіцца каля паўночна-заходняга берага возера Пыршчына.
Драні (Клічаўскі раён)
Да 21 снежня 2011 года вёска ўваходзіла ў склад Ганчанскага сельсавета. Да 2018 года знаходзілася ў складзе Патоцкага сельсавета.
Мушкат
Мушка́т (, Мушкат) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Азярэцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Глыбокае, з 1929 года ў складзе гміны Галубічы Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Жалезная Баравіна
Жале́зная Бараві́на (, Железная Боровина) — вёска ў Клічаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Доўгаўскага сельсавета
Да 21 снежня 2011 года вёска ўваходзіла ў склад Ганчанскага сельсавета, да 28 верасня 2015 года — у склад Патоцкага сельсавета.
Уваскрэсенне Лазара
Уваскрэсенне Лазара — Евангельская падзея, адзін з цудаў Ісуса Хрыста, у якім Ісус вяртае Лазара да жыцця праз чатыры дні пасля яго пахавання.
Біблейскае апавяданне
Гісторыя запісана толькі ў Евангеллі ад Яна (Ян. 11:1-46).
Ісусу паведамілі, што Лазар хворы, і што дзве яго сястры чакаюць Яго дапамогі. Аднак Ісус сказаў Сваім вучням, што гэтая хвароба не да смерці, але да славы Божай. Пасля гэтага Хрыстос на працягу яшчэ двух дзён заставаўся на ранейшым месцы, а потым сказаў, што вяртаецца ў Іудзею. На гэта яго вучні сказалі, што іўдзеі хочуць забіць Яго. Аднак Ісус сказаў, што Лазар заснуў, але Ён ідзе разбудзіць Яго. Вучні палічылі, што Ён кажа пра звычайны сон, а Хрыстос меў на увазе, што Лазар ужо памёр.
Пасля прыбыцця ў Віфанію высветлілася, што Лазар быў на працягу чатырох дзён мёртвы і ўжо пахаваны. Сястра Лазара Марфа сказала Ісусу, калі Ён быў тут, то яе брат бы не памёр. Ісус яе запэўніў, што яе брат ўваскрэсне і заяўляе: «Я — уваскрэсенне і жыццё; хто верыць у Мяне, калі і памрэ, — ажыве». На гэта Марфа заўляе, што верыць, што яе брат уваскрэсне ў канцы часу, падчас Уваскэсення. Пасля гэтага Ён накіроўваецца да труны, і ўбачыўшы смуткуючых людзей, засмуціўся духам, ўзрушыўся заплакаў. Ён просіць адняць камень ад пячоры, на што Яму паведамляюць, што прайшло ужо чатыры дні і ўжо смярдзіць. Узняўшы вочы ў малітве, Ён усклікнуў моцным голасам: «Лазар! выходзь», пасля чаго выйшаў памерлы, яго рукі, ногі і цела былі абгорнутыя палоскамі тканіны. А Ісус сказаў ім: «Вазьміце развяжыце яго, хай ідзе.»
Цуд уваскрашэння Лазара, з'яўляецца кульмінацыяй цудоўнай дзейнасці ў Евангеллі ад Яна. Гэта тлумачыць, чаму натоўп шукаў Ісуса ў Вербніцую нядзелю, а таксама чаму Кайяфа і сінедрыён планавалі забіць Ісуса. У гэтым урыўку таксама паказваецца погляд на смерць як на сон, калі памерлы як бы засыпае да Другога Прышэсця.
Пялеўшчына
Пя́леўшчына (, Пялевщина) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Азярэцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска, пазней засценак у складзе гміны Глыбокае, з 1929 года ў складзе гміны Галубічы Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Куклі
Куклі́ (, Кукли) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Місявіцкага сельсавета.
Славутасці
За 1,5 — 2 км на захад ад вёскі, на пагорку сярод поля, знаходзіцца каменны могільнік XII — XVII стст.
Таварыства з’яднаных славян
Таварыства з'яднаных славян — тайная рэвалюцыйная арганізацыя, створаная ў пачатку 1823 г. у г. Наваград-Валынскі на аснове «Таварыства сяброў прыроды» братамі афіцэрамі А. І. і П. І. Барысавымі і палітычным ссыльным Ю. К. Люблінскім.
Праграма
Мяркуючы па праграмных дакументах («Катэхізіс», «Клятвеннае абяцанне»), таварыства выступала паслядоўным праціўнікам прыгоннага права (для выкупу сялян выдзялялася частка грошай з грамадскай сумы), адмоўна ставілася да саслоўнага ладу і самадзяржаўя, выступала за ўвядзенне «дэмакратычнага прадстаўнічага праўлення», было утапічным праціўнікам багацця. Дамагчыся ўмоў выканання сацыяльных рэформ таварыства збіралася шляхам узброеннага паўстання з удзелам народа. Для гэтага члены таварыства праводзілі агітацыю сярод салдат, планавалі ствараць вясковыя вучылішчы, каб уплываць на палітычную актыўнасць сялян, і г.д. Галоўная мэта таварыства — аб’яднанне ўсіх славянскіх плямён і некаторых суседніх народаў (Расія, Польшча, Багемія, Маравія, Венгрыя з Трансільваніяй, Сербія, Малдавія, Валахія, Далмацыя) у адну федэратыўную рэспубліку. Меркавалася, што кожны народ будзе мець дэмакратычную канстытуцыю з улікам нацыянальных асаблівасцей.
Гісторыя
Уваходзілі афіцэры, дробныя чыноўнікі, службоўцы, усяго больш за 50 членаў, сярод іх І. І. Гарбачэўскі і І. І. Іваноў (сакратар таварыства). Кожны, хто ўступіў у таварыства, даваў на мячы клятву, складзеную на аснове карбанарскіх клятваў: «Для вызвалення сябе ад тыранства і для вяртання свабоды, такой каштоўнай для роду чалавечага». У верасні 1825 г. таварыства па прапанове С. І. Мураўёва-Апостала і М. П. Бястужава-Руміна аб’ядналася з Паўднёвым таварыствам дзекабрыстаў на аснове яго праграмы. 3 таварыства былі створаны 2 управы адну склалі артылерысты, другую — пехацінцы. Пасрэднікамі паміж Славянскімі ўправамі і Паўднёвым таварыствам сталі Гарбачэўскі і М. М. Спірыдаў. Не менш чым 12 «славян» запісалася ў атрад царазабойцаў, які склаў Бястужаў-Румін. 26 членаў таварыства ў 1826 г. асуджаны Вярхоўным крымінальным судом па справе дзекабрыстаў.
Адольфа Суарэс
Адольфа Суа́рэс Ганса́лес, 1-ы герцаг Суарэс (Adolfo Suárez González,, Себрэрас, правінцыя Авіла — , Мадрыд) — іспанскі дзяржаўны дзеяч. Па прафесіі адвакат, член калегіі адвакатаў Мадрыда. Першы старшыня ўрада Іспаніі з 3 ліпеня 1976 па 29 студзеня 1981 года. Пасля падзення рэжыму Франка Адольфа Суарэсу ўдалося аб’яднаць Іспанію, легалізаваць палітычныя партыі, правесці першыя дэмакратычныя выбары, прыняць канстытуцыю краіны.
СКАЙ
«СКАЙ» — украінскі музычны калектыў. Група заснавана у 2001 годзе ў Цярнопалі. Калектыў выпусціў тры студыйных альбома, пабываў у гастрольным турнэ па гарадах Украіны, Расіі, Беларусі. С. К.А. Й. прыняў удзел у такіх фестывалях як Жамчужыны сезону, Таврийские ігры, Червона рута (трэцяя прэмія ў галіне рок-музыкі). У 2008 годзе С. К.А. Й. правеў ўсеўкраінскі тур разам з гуртом MLLM. Група ўваходзіць до самых папулярных рок-груп ва ўкраінскім шоу-бізнэсе.
Да асноўных песень групы адносяцца: «Цябе гэта можа забіць», «Падары святло», «Каханне», «Бест сябар» і інші, выдадзеныя з 2006 па 2013 гады.
Амерыкана-канадскі тур (2016)
Лістапад-снежань 2016 года — група ў рамках міжнароднага юбілейнага тура наведала 10 гарадоў ЗША і Канады з канцэртнай праграмай «Скай - Новая жыццё 15». Першымі пачуць песні з альбома "Новае жыццё" мелі магчымасць у Таронта. На наступны дзень было праведзена выступу ў ЗША ў Чыкага, затым у Вашынгтоне, дзе артысты сыгралі дабрачынны выступ. Атрыманыя сродкі былі аддадзены на дапамогу байцу Антытэрарыстычнай аперацыі — Анатолю Гарбенку. Квіткі на канцэрт у Нью-Ёрку былі цалкам раскупленыя. Наступным дабрачынным мерапрыемствам стала выступленне ў Дэтройце, дзе група збірала грошы для дапамогі Аляксандру Дарморос, які страціў зрок і нагу ў АТА. Было сабрана 2119 $ на пражыванне і лячэнне байца.
Граніт (прадпрыемства)
Рэспубліканскае ўнітарнае вытворчае прадпрыемства «Граніт» (РУВП «Граніт») з’яўляецца найбуйнейшым прадпрыемствам у Еўропе па здабычы і перапрацоўцы шчыльных горных парод. Сёння выпускае больш за 21 млн тон нярудных будаўнічых матэрыялаў у год. Сыравінай для перапрацоўкі з’яўляюцца горныя пароды радовішча «Мікашэвічы».
Радовішча
Гісторыя радовішча пачынаецца з 1963 года. Радовішча прымеркавана да Мікашэвіцка-Жыткавіцкага выступа і мае форму прамавугольніка агульнай плошчай каля 377 га. Будаўнічы камень дэталёва разведаны на глыбіню 150 м. На гэтую ж глыбіню запраектаваны кар'ер. Раскрыўныя пароды прадстаўлены ў асноўным пяскамі, магутнасць якіх вагаецца ад 7,3 да 60,2 м, у сярэднім па радовішчы — 30 м. Карыснымі выкапнямі на радовішчы «Мікашэвічы» з’яўляюцца інтрузіўныя крышталічныя пароды (будаўнічы камень) — дыярыты, гранадыярыты, граніты.
Капыльскае ткацтва
У пашыраным да XX ст. закладным ткацтве (мясцовыя назвы «старасвецкае ткацтва», «старасвецкае натыканне») меліся шчыліны; выкарыстоўвалі габеленавую тэхніку, характэрныя спалучэнні чырвонага і чорнага колераў. У XX ст. развівалася шматнітовае і пераборнае ткацтва. У шматнітовай тэхніцы (да 12 нітоў) налічваецца больш за 200 узораў — «простых» і «павучковых», найбольш уласцівыя спалучэнні белага і шэрага колераў. Асаблівую разнавіднасць шматнітовай тэхнікі складаюць тканіны з фактурай «у бубікі» («касматыя»), дзе ў пэўных месцах выцягваюць уточную неразразную нітку. Пераборнае ткацтва мае 2 разнавіднасці. Традыцыйныя арнаменты: геаметрычны (мясцовыя назвы «кашэчая лапка», «шпора», «кругі», «катушкі», «вакенцы», «зоркі»; «касіца», «вада», «маланкі», «шахінь», «калатушкі» і іншыя), зааморфны («пеўні», «каты», «сабачкі», «вавёрка», «ільвы», «птушкі», «рыба», «чалавек» і інш.), раслінны («дуб», «вяночак», «васількі», «ландыш» і інш. Характэрныя спалучэнні белага з блакітным або рознымі адценнямі сіняга колеру. Гэтыя спалучэнні ў ручніках абумоўленыя вясельным фальклорам.
Граніт (прадпрыемства)
Кар’ер
Радовішча будаўнічага каменю «Мікашэвічы» распрацоўваецца кар’ерам «Мікашэвічы» з 1973 года. У цяперашні час кар’ер уяўляе сабой самую вялікую адкрытую горную выпрацоўку ў Цэнтральнай Еўропе. Кар’ер расцягнуўся на 2760 м з захаду на ўсход і на 1770 м з поўначы на поўдзень і складаецца з 4 раскрыўных і 11 здабыўных уступаў. На здабыўных і раскрыўных работах задзейнічаны магутныя экскаватары з аб’ёмам каўша да 11 м³, на адвозе горных парод выкарыстоўваюцца кар’ерныя самазвалы грузападымальнасцю да 90 т. За год кар’ер «Мікашэвічы» выдае на-гара да 8 млн м³ карыснага выкапня і да 2 млн м³ раскрыўных парод.
Капыльскае ткацтва
У 1950-1980-я гг. ткацтвам займаліся ў вёсках Макраны (Г. Паляшчук), Семежава (А. Серада), Лешня (Н. Чаркас), Кіявічы (Л. Пілат і В. Кіеня), Гулевічы (А. Мяшэчак), Цімкавічы, Агароднікі, Душава, Ванелевічы, Крывасёлкі ды іншыя. Многія ткачыхі працуюць надомніцамі Слуцкай фабрыкі мастацкіх вырабаў.
Граніт (прадпрыемства)
Распрацоўка
Геаграфічнае становішча прадпрыемства дазваляе адпраўляць прадукцыю чыгуначным, аўтамабільным і водным транспартам. У 1974 годзе пачалася адгрузка адсеву і друзу вадой па суднаходным канале, які злучыў склады з ракой Прыпяць. У красавіку 1976 года пачалася адгрузка прадукцыі па чыгунцы. З 2011 года ўведзена ў строй пятая тэхналагічная лінія. З яе пускам зацверджаная магутнасць па шчэбеню склала за 16 000 тыс. тон/год. З 11 ліпеня 2012 года распачата рэалізацыя інвестыцыйнага праекта "Будаўніцтва горнаабагачальнага камбіната на базе радовішча «Сітніцкае» вытворчай магутнасцю па шчэбеню 9 млн тон.
Мантуны
Манту́ны (, Мантуны) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Місявіцкага сельсавета.
Жэрдзішча
Жэ́рдзішча (, Жердище) — былая вёска ў Клічаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіла ў склад Патоцкага сельсавета.
Да 21 снежня 2011 года вёска ўваходзіла ў склад Ганчанскага сельсавета. Ліквідавана 23 снежня 2011 года.
Капыльска-Клецкі строй
Жаночы гарнітур
Аснову летняга жаночага гарнітура складалі кашуля, спадніца (андарак), фартух, гарсэт. Кашулю шылі з кужэльнага палатна, кроілі з прамымі плечавымі ўстаўкамі з падточкай грубага палатна (радзей з гесткай), з адкладным шырокім каўняром, з глыбокім разрэзам пазухі. Чырвоны або чырвона-чорны геаметрычны (радзей раслінны і з выявамі птушак, фігураў людзей) арнамент размяшчаўся на рукавах (гарызантальнымі і вертыкальнымі палосамі ў шахматным парадку) і на каўняры. Андaрак шылі з 4 (кроеных па аснове) або 2 (кроеных па ўтку) полак паўсуконніка, вытканага ў 4 ніты ўзорам папярочных разнаколерных пасак або клетак на белым, чорным, зялёным, блакітным, бурачковым фоне.
Па ніжнім краі праходзіў шырокі маляўнічы шляк з пярэстымі паскамі або з геаметрычным арнаментам. Крой і мастацкае аздабленне льняной спадніцы і андарака падобныя. Андарак і спадніцу прасавалі ў буйныя і частыя складкі, што стварала пэўныя танальныя пералівы і падкрэслівала прыгажосць каларыстычнай гамы. Фартух кроілі з 1-2 полак белага палатна, цёмна-сіняй, малінавай шарсцянкі ці паркалю, да пояса ззаду часта прышывалі дэкаратыўныя клінкі-лапаткі. Аздаблялі вышыўкай, узорыстым ткацтвам, вязаннем, фалдаваннем, складкамі. Гарсэт шылі з сініх, зялёных, блакітных, малінавых крамных тканінаў (шарсцянка, сацін, шоўк), кароткім (вышэй лініі таліі, часцей без баскі) з глыбокім выразам на грудзях. Спераду аздаблялі нашыўкамі разнаколерных тасёмак, стужак, гузікаў. Галаўныя ўборы жанчынаў — шоўкавыя ці атласныя каптуры са стракатымі нашыўкамі спераду тасьмы, галуна, разнаколерных стужак; наміткі, хусткі. Нагруднымі і шыйнымі ўпрыгожаннямі былі пацеркі, тасёмкі, абразкі.
Мужчынскі гарнітур
Мужчынскі гарнітур складалі кашуля, аздобленая вышыўкай чырвонага геаметрычнага арнаменту на адкладным каўняры, плечавых устаўках, падоле (насілі навыпуск, падпярэзвалі шырокім узорыстым поясам з кутасам) і нагавіцы. Паверх кашулі апраналі камізэльку. Галаўныя ўборы — саламяныя капелюшы (брылі), картузы, кучомкі, аблавухі.
Ракіроўка
Ракіроўка — гэта асаблівы шахматны ход, пры якім рухаюцца адразу дзве фігуры: кароль і ладдзя.
Ракіроўка робіцца наступным чынам: кароль пераходзіць на дзве клеткі да ладдзі (гэта адзіны выпадак, калі ён ходзіць адразу на два палі), а ладдзя перамяшчаецца ў суседнюю клетку побач з каралём па іншую клетку ад караля. Калі ігрок пачынае ракіроўку з ладдзі, гэта парушенне правілаў, i ігрок абавязаны хадзіць толькі ладдзёй (кароль ужо не можа «пераскочыць» праз ладдзю).
Гістарычна ракіроўка нарадзілася як спрашчэнне стратэгічнага манеўру: уводу караля ў крэпасць і выхаду ладдзі ў бой. Паколькі гэта вельмі моцны ход, існуюць абмежаванні на яго:
Ракіроўка з каралеўскай ладдзёй называецца кароткай, а з ферзевай — доўгай ракіроўкай (у гэтых выпадках ладдзя ходзіць на дзве альбо тры клеткі адпаведна). У міжнароднай алгебраічнай натацыі кароткая ракіроўка пазначаецца «0—0» (два нулі), а доўгая — «0—0—0» (тры нулі).
Царква Святога Гера (Кёльн)
Царква Святога Гера (St. Gereon) — каталіцкая царква ў горадзе Кёльн у паўночнай частцы старога горада (Кёльн-Альтштат-Норд). Царква размешчана ў квартале паміж вуліцамі Gereonstraße, Gereonshof, Gereonskloster и Christophstraße.
Гісторыя
У паўночна-заходняй частцы рымскага Кёльна існаваў некропаль. У IV стагоддзі на тэрыторыі некропаля была пабудавана капліца-марцірыум. Арыентыровачнай датай будаўніцтва прынята лічыць 345 год. Зрэшты, некаторыя навукоўцы не згаджаюцца з тым, што гэта пабудова была марцірыумам, мяркуючы, што гэта мог быць маўзалей ці нават раннехрысціянская царква. Цэнтральны купал марцірыума меў авальную форму з памерамі 23,70 м × 19,80 м. На ўсходзе знаходзілася паўкруглая апсіда, на захадзе — трохпавярховы вестыбюль. Будынак быў багата ўпрыгожаны мармуровымі калонамі і панэлямі, купал быў пакрыты залатой мазаікай. У цэлым будынак быў падобны да ў Рыме.
Пазней фрагменты гэтага збудавання былі выкарыстаны пры будаўніцтве царквы Святога Гера. Аж да вышыні 14 м сцены царквы Святога Гера — гэта рэшткі марцірыума. Іх і цяпер можна назіраць у падлогавых мазаіках ці ў сценах паўднёвых апсід.
З канца V — пачатку VI стагоддзя будынак ужо адназначна выкарыстоўвалася як хрысціянская царква і насіла назву Залатога Свяцілішча (ad sanctos aureos). У часы Меравінгаў гэта царква была адной з самых значных цэркваў дзяржавы франкаў. Ёсць здагадка, што царква нават служыла месцам пахавання франкскіх каралёў. Дакладна вядома, што ў гэтай царкве ў 818 годзе быў пахаваны першы архібіскуп Кёльна.
У 839 годзе пры царкве засноўваецца манастыр. Пры архібіскупе Ана II у 1067—1069 гадах быў падоўжаны царкоўны хор і пабудавана крыпта. У 1156 годзе пры архібіскупе была перабудавана алтарная частка і ўзведзены дзве вежы. У 1190 у крыпце быў збудаваны рэлікварый, а праз год царква была асвячона ў гонар Святога Гера — архібіскупа Кёльна.
У 1219—1227 гадах быў збудаваны дзесяцігранны купал — дэкагон — адзін з найбуйнейшых для свайго часу. У сярэдзіне XIII стагоддзя з паўднёвага боку быў прыбудаваны познераманскі баптыстэрый, а ў 1315 годзе — рызніца. У 1550 годзе ў дэкагоне быў усталяваны арган.
25 чэрвеня 1920 года Папа Бенедыкт XV адначасова з царквой Святой Урсулы прысвоіў царкве Святога Гера званне Малой папскай базілікі (Basilica minor).
У гады Другой сусветнай вайны падчас 262 бамбардзіровак Кёльна брытанскай авіяцыяй Кёльн быў разбураны на 95 %. Царква Святога Гера таксама моцна пацярпела падчас авіяналётаў. Аднаўленне царквы пачалося адразу пасля вайны і працягвалася амаль 40 гадоў. Да 1949 года была адноўлена алтарная частка, у 1954 годзе быў усталяваны маленькі арган у нефе, у 1956 годзе скончылася аднаўленне крыпты, у 1964 годзе — баптыстэрыя. У 1979 годзе скончыліся аднаўленчыя працы ў галоўным нефе і толькі ў 1984 годзе былі завершаны працы па аднаўленні дэкагона.
Практычная столь
Практычная столь лятальнага апарата — гэта найбольшая вышыня, на якой пры палёце з сталай гарызантальнай хуткасцю яшчэ прысутнічае лішак цягі, дастатковы для выканання ўздыму з вызначанай вертыкальнай хуткасцю.
Гэтая вертыкальная хуткасць звычайна вызначаецца, як 0,5 м/с (або 100 футаў у хвіліну для паршнявых, ці 500 футаў у хвіліну для турбарэактыўных лятальных апаратаў).
Станулі
Станулі́ (, Станули) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Азярэцкага сельсавета.
Вёска знаходзіцца каля паўднёва-заходняга берага Станулеўскага возера.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Глыбокае Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Малінне
Ма́лінне (, Малинье) — вёска ў Клічаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Доўгаўскага сельсавета.
Да 23 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Ганчанскага сельсавета.
Навасады (Місявіцкі сельсавет)
Наваса́ды (, Новосады) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Місявіцкага сельсавета.
Місявічы (Воранаўскі раён)
Місяві́чы (, Мисевичи) — аграгарадок у Беларусі, у Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Місявіцкага сельсавета.
З 11 лютага 1972 года цэнтр сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 64 км у напрамку на паўночны захад ад гарадскога пасёлка Воранава, за 87 км ад Гродна, за 55 км ад чыгуначнай станцыі Бастуны.
Мяжное
Мяжно́е (, Межное) — вёска ў Клічаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Доўгаўскага сельсавета.
Латарэя
Латарэ́я — папулярная форма азартнай гульні, у якой разыгрываюцца разнастайныя прызы (рэчавыя, грашовыя і іншыя). У некаторых краінах латарэі забаронены, у некаторых, наадварот, урад падтрымлівае іх усутыч да арганізацыі нацыянальных латарэй.
Вечны мір (1686)
Ве́чны мі́р, у польскай гістарыяграфіі вядомы як Мі́р Гжымулто́ўскага (pokój Grzymułtowskiego) — дагавор пра раздзел Гетманшчыны, заключаны Рэччу Паспалітай і Маскоўскай дзяржавай у Маскве 6 мая 1686 года. Тэкст дагавора складаўся з прэамбулы і 33 артыкулаў.
Перамір’е скончыла вайну Расіі з Рэччу Паспалітай, што цягнулася з 1654 года на абшарах сучасных Беларусі і Украіны і часткова была выклікана ў тым ліку падзеямі ва Украіне.
Дамова пацвярджала пастановы Андрусаўскага перамір’я 1667 года, акрамя таго, што Кіеў ужо назаўжды прызнаваўся належным Маскоўскай дзяржаве (у адрозненне ад часовага характару папярэдняга дагавора) з выплатай 146 тысяч рублёў кампенсацый Рэчы Паспалітай, якая таксама адмаўлялася ад сумеснага пратэктарату над Запарожскай Сеччу.
З боку Рэчы Паспалітай дамова падпісана ваяводам пазнаньскім, дыпламатам Кшыштафам Гжымултоўскім, з маскоўскага — канцлерам і кіраўніком Пасольскага прыказу князем Васілём Галіцыным.
Умовы
Маскоўская дзяржава анулявала папярэднія дагаворы з Асманскай імперыяй (якая развязала вайну з Рэччу Паспалітай у 1672 годзе) і Крымскім ханствам і ўступіла ў антытурэцкую Свяшчэнную лігу, а таксама абавязвалася арганізаваць ваенны паход супраць Крымскага ханства (крымскія паходы ў 1687 і 1689 гадах).
Хоць умовы Вечнага міру мелі моц адразу па падпісанні дагавора, сойм Рэчы Паспалітай ратыфікаваў яго толькі ў 1764 годзе. Нягледзячы на перадачу ўсходніх зямель ВКЛ, у дзяржаве фармальна працягвалі існаваць органы мясцовай улады перададзеных зямель (напрыклад, павятовыя соймікі).
Вынікі
Дамова замацавала за Маскоўскай дзяржавай Смаленшчыну, Левабярэжную Украіну з Кіевам, Запарожжа і Северскую зямлю з Чарнігавам і Старадубам. Падпісанне «вечнага міру» адкрывала магчымасць для аб’яднання дзяржаў супраць татарска-турэцкай агрэсіі і стала асновай саюза Расіі і Рэчы Паспалітай у Паўночнай вайне 1700—1721 гадоў. Масква далучылася да антытурэцкай «Свяшчэннай лігі» — саюза Аўстрыі, Рэчы Паспалітай і Венецыі.
Шубнікі (Глыбоцкі раён)
Шу́бнікі (, Шубники) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Азярэцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска, пазней засценак у складзе гміны Глыбокае, з 1929 года ў складзе гміны Галубічы Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Адвалкі 1
Адва́лкі 1 (, Одвалки 1) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Галубіцкага сельсавета.
Хацілаўшчына
Хаці́лаўшчына (, Хотиловщина) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Азярэцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Глыбокае Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Адвалкі 2
Адва́лкі 2 (, Одвалки 2) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Галубіцкага сельсавета.
Пескаўцы (Воранаўскі раён)
Пе́скаўцы (, Песковцы) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Місявіцкага сельсавета.
Беспілотны лятальны апарат
Беспілотны лятальны апарат, БПЛА; у гутарковай мове таксама беспілотнік — лятальны апарат, кіруемы з зямлі або іншага транспарту пры дапамозе бартавога камп’ютара або пульта кіравання пілотам. У 1935 годзе першую іх вытворчасць пачаў англійскі акцёр Рэджынальд Дэні.
Беларусь
У лютым 2011 года Фізіка-тэхнічны інстытут Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі пачаў першую серыйную вытворчасць звышлёгкіх беспілотнікаў «Бусел», «Скат» і «Стрыж» вагой ад 2,5 да 10 кг з практычнай столлю да 3 тыс. метраў і хуткасцю ад 50 да 100 км/г. Працягласць іх палёту складала каля гадзіны. Прызначаліся для нагляду і прадказання надзвычайных здарэнняў, нагляду за дзяржаўнай мяжой і дарожным рухам, атмасферных і метэаназіранняў, агляду стану навакольнага асяроддзя, прадухілення незаконнай высечкі лесу і браканьерства.
3 2016 года навуковыя распрацоўкі сканцэнтраваны ў Навукова-вытворчым цэнтры шматфункцыянальных беспілотных комплексаў НАН Беларусі.
Сінонім (значэнні)
Сіно́нім:
Будынак Дванаццаці калегій
Будынак Дванаццаці калегій — будынак на неўскім беразе Васільеўскага вострава ў Санкт-Пецярбургу, пабудаваны ў 1722-1742 гг. для размяшчэння пятроўскіх калегій. Найбуйнейшы па памерах помнік пятроўскага барока складаецца з дванаццаці ідэнтычных трохпавярховых секцый.
Агульны праект склаў Даменіка Трэзіні; верхнія паверхі праектаваў Тэадор Швертфегер. У XVIII стагоддзі будынак займалі вышэйшыя органы дзяржаўнага кіравання. Пасля расфарміравання калегій іх змянілі Галоўны педагагічны інстытут і Санкт-Пецярбургскі ўніверсітэт.
Гісторыя
Будаўніцтва будынка Дванаццаці калегій пачалося ў 1722 годзе як частка плана імператара Пятра I па стварэнні на Васільеўскім востраве адміністрацыйнага квартала. Меркавалася, што тут размесцяцца Сенат, Сінод і калегіі.
Спачатку будаўніцтва вялося пад кіраўніцтвам Даменіка Трэзіні і Тэадора Швертфегера, а завяршалі яго Джузэпэ Трэзіні і Міхаіл Зямцоў. Першае паседжанне калегій у новым будынку адбылося ў 1732 годзе. Асноўнае будаўніцтва было завершана да сярэдзіны 1730-х гг. У 1737—1741 гг. з заходняга боку будынка была прыбудавана двухпавярховая галерэя.
У 1804 годзе ў будынку размясціўся Педагагічны інстытут, а ў 1835 годзе будынак быў перададзена Санкт-Пецярбургскаму ўніверсітэту. Для гэтай мэты комплекс калегій быў пераабсталяваны пад кіраўніцтвам Апалона Шчадрына.
Сучаснасць
У постсавецкі час будынак Дванаццаці калегій лічыцца галоўным будынкам Санкт-Пецярбургскага ўніверсітэта. Дагэтуль некаторыя факультэты ўніверсітэта размяшчаюцца ў будынку Дванаццаці калегій. У будынку размяшчаюцца навуковая бібліятэка ўніверсітэта і некаторыя адміністрацыйныя службы.
У будынку Дванаццаці калегій здымаліся асобныя сцэны фільма Георгія Данелія «Восеньскі марафон» (1979).
Сеўрукі (Воранаўскі раён)
Сеўрукі́ (, Севруки) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Місявіцкага сельсавета.
Падстружжа
Падстру́жжа (, Подстружье) — вёска ў Клічаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Доўгаўскага сельсавета.
Да 21 снежня 2011 года вёска ўваходзіла ў склад Ганчанскага сельсавета. Да 2018 года знаходзілася ў складзе Патоцкага сельсавета.
Рагі (Клічаўскі раён)
Рагі́ (, Роги) — вёска ў Клічаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Доўгаўскага сельсавета.
Да 21 снежня 2011 года вёска ўваходзіла ў склад Ганчанскага сельсавета. Да 2018 года знаходзілася ў складзе Патоцкага сельсавета.
Усходне-еўрапейская хакейная ліга
Усходне-еўрапейская хакейная ліга (УЕХЛ) — ліга прафесійных каманд па хакеі з шайбай, якая існавала ў 1995—2004 гг. Была арганізавана клубамі з Беларусі, Латвіі, Літвы і Украіны пасля расфарміравання Міжнароднай хакейнай лігі. У розныя гады ў лізе таксама ўдзельнічалі каманды з Польшчы і Расіі. Акрамя галоўнага турніру для прафесійных клубаў, праводзіліся чэмпіянаты дзіцячых і юнацкіх калектываў сярод розных узроставых груп.
Гісторыя
Пасля распаду СССР вядучыя хакейныя клубы былых савецкіх рэспублік працягвалі выступаць у агульным чэмпіянаце Міжнацыянальнай хакейнай лігі. Спаборніцтвы праводзіліся пад эгідай Федэрацыі хакея Расійскай Федэрацыі, каляндар гульняў у турнірах МХЛ свёрстывался пад зборную Расіі і не ўлічваў інтарэсы іншых зборных якія выступаюць у ніжэйшых дывізіёнах розыгрышу чэмпіянату свету, што выклікала супярэчнасці паміж расійскімі і астатнімі клубамі. Па заканчэнні сезона 1995/1996 расійскія клубы ў аднабаковым парадку вышлі з МХЛ, утварыўшы Расійскую хакейную лігу, у якой не прадугледжваўся ўдзел замежных клубаў.
Чэмпіянаты астатніх постсавецкіх краін былі нешматлікія і не маглі забяспечыць дастатковы спаборніцкі ўзровень. Для вырашэння гэтай праблемы хакейныя ўлады Беларусі, Латвіі, Літвы і Украіны дамовіліся разам з нацыянальнымі чэмпіянатамі праводзіць сумесны турнір, які атрымаў назву Усходне-еўрапейская хакейная ліга. Акрамя каманд з вышэйпералічаных краін у розныя гады ў лізе прымалі ўдзел клубы з Польшчы і ніжэйшых дывізіёнаў чэмпіяната Расіі, у юнацкіх турнірах УЕХЛ — калектывы з Эстоніі.
Сістэма розыгрышу і склад удзельнікаў чэмпіянату неаднаразова мяняліся. Як правіла, на першым этапе чэмпіянату каманды праводзілі четырёхкругавы турнір па сістэме спараных матчаў, пасля чаго дзяліліся на дзве групы паводле набраных ачкоў альбо працягвалі розыгрыш па сістэме плэй-оф. У асобныя гады праводзіўся турнір у другім дывізіёне: у сезонах 1998-2000 ён называўся «Другая група», у 2001-2004 — «Група Б». У 1998/1999, 1999/2000, 2001/2002 і ў сезоне 2003/2004 разыгрываўся таксама Кубак УЕХЛ.
У пачатку 2000-х гадоў у Беларусі, дзякуючы прынятай праграме развіцця хакея, з'явіліся лядовыя палацы і прафесійныя хакейныя клубы ў Гомелі, Магілёве, Брэсце і Віцебску. Акрамя таго, беларускаму хакею былі прадастаўлены падатковыя льготы, якія дазволілі павысіць фінансаванне гэтага віду спорту. Колькасць каманд у нацыянальным чэмпіянаце вырасла, неабходнасць удзелу ў УЕХЛ у беларускіх клубаў адпала і ў 2004 г. Федэрацыя хакея Беларусі адмовілася ад удзелу ў лізе. Пасля роспуску УЕХЛ кіеўскі «Сокал», ліепайскі «Металургс» і ХК «Рыга-2000» атрымалі магчымасць выступаць у Адкрытым чэмпіянаце Беларусі.
Спробы адраджэння
У лістападзе 2016 г. прэзідэнт Латвійскай федэрацыі хакея Айгарс Калвіціс, адзначыў, што ёсць задумка адрадзіць праект УЕХЛ.
Альхімаўшчына
Альхі́маўшчына (, Альхимовщина) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Галубіцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Докшыцы Дзісенскага павета Віленскага ваяводства.
Гулзарылал Нанда
Гулзарылал Нанда (गुलजारीलाल नन्दा,, Гуджранвала, Брытанская Індыя — , Ахмадабад, Індыя) — індыйскі палітык і эканаміст.
Біяграфія
Нанда займаў ва ўрадзе Індыі розныя міністэрскія пасты, у тым ліку — міністр унутраных спраў у 1963—1966 гадах, міністр замежных спраў у 1964 годзе. З 27 мая да 9 чэрвеня 1964 і з 11 студзеня да 24 студзеня 1966 — часовы прэм’ер-міністр Індыі пасля скону прэм’ер-міністраў Джавахарлала Нэру і Лала Бахадуры Шастры. Заўзяты прыхільнік ідэй Махатмы Гандзі. У 1997 годзе ўзнагароджаны індыйскім урадам ордэнам Бхарата Ратна.
Стрэлка Васільеўскага вострава
Стрэлка Васільеўскага вострава — усходні ўскраек Васільеўскага вострава ў Санкт-Пецярбургу; адзін з самых прыгожых архітэктурных ансамбляў горада; прыклад гармоніі архітэктуры горада з пейзажам берагоў Нявы.
Гісторыя
Васільеўскі востраў пачаў забудоўвацца яшчэ ў пятроўскія часы. У 1716 годзе быў зацверджаны праект архітэктара Даменіка Трэзіні, паводле якога тут павінна была з'явіцца замкнёная трапецападобная плошча, акружаная па перыметры жылымі дамамі. Аднак неўзабаве Пётр I вырашыў зрабіць стрэлку культурным і дзелавым цэнтрам горада. Пад гэтыя мэты Трэзіні ў 1719 — 1721 гады стварыў новы праект, які прадугледжвае будаўніцтва ўрадавых устаноў — будынка дванаццаці калегій, а таксама біржы, гасцінага двара і сабора.
Напачатку 1720-х уздоўж Вялікай Нявы заклалі падмуркі пад Кунсткамеру і палац царыцы Праскоўі Фёдараўны, які з 1727 года быў аддадзены Акадэміі навук. Але паўночны бераг заставаўся партовым раёнам, меней добраўпарадкаваным. Тут уздоўж Малой Нявы па праекце Трэзіні ўзвялі Гасціны двор (1722-35, захаваўся фрагмент), а таксама дамы Апраксіных, Дземідавых, Нарышкіных, Лапухіных. У 1730-я сюды быў пераведзены порт і ў гэтых будынках размясціліся біржа, мытня, склады тавараў. Паміж акадэмічным і гандлёвымі комплексамі размяшчалася шырокая нядобраўпарадкаваная тэрыторыя.
Увасабленне праекта, які захаваўся дагэтуль
У 1750-я пасярэдзіне плошчы па праекце І. Я. Шумахера быў пастаўлены спецыяльны павільён для Готарпскага глобуса. Паводле плана 1767 года, зацверджанаму Камісіяй па каменным будаўніцтве Санкт-Пецярбурга і Масквы, пустуючую тэрыторыю вынікала аформіць у падковападобную плошчу. За шэсць гадоў з 1783 па 1789 гады па праекце Джакама Кварэнгі на беразе Вялікай Нявы быў пабудаваны галоўны будынак Акадэміі навук, а таксама ўвагнутая частка паўночнага пакгаўза (1795—1797).
У 1805—1810 гадах архітэктар Тама-дэ-Тамон пабудаваў на пустой плошчы паміж гэтымі раёнамі будынак новай Біржы, які адказваў патрэбнасцям растучай эканомікі Расіі. Велічны будынак выкананы ў стылі антычных храмаў. Перад будынкам архітэктар усталяваў дзве Растральныя калоны з алегарычнымі фігурамі каля падножжа, якія ўвасабляюць вялікія рускія рэкі: Волгу, Днепр, Няву і Волхаў. Ансамбль завяршаюць разбежныя крыламі ад Біржы будынка паўднёвага і паўночнага пакгаўзаў і мытні, пабудаваныя ў 1826—1832 гадах архітэктарам І. Ф. Лукіні.
Змена панарамы Стрэлкі Васільеўскага вострава ў 2008 годзе
У 2008 годзе гістарычнае аблічча Стрэлкі Васільеўскага вострава было, паводле меркавання спецыялістаў, непапраўна скажона будаўніцтвам вышынных будынкаў у раёне ДК імя Кірава. Калі ў маі 2008 г. гэта вылілася скандал, і гарадская грамадскасць назвала гэту будоўлю «горадабудаўнічым злачынствам», урад Санкт-Пецярбурга прапанаваў забудоўшчыку, якому раней быў выдадзены дазвол на будаўніцтва, паменшыць паверхавасць будынка. Забудоўшчык адмовіўся гэта зрабіць і заявіў, што інакш звернецца ў суд.
Апроч гэтага будаўніцтва, існуе таксама праект «Марскі Фасад», які можа прывесці да яшчэ горшых наступстваў для гармоніі архітэктурнага ансамбля Стрэлкі Васільеўскага вострава.
Якубаўцы
Яку́баўцы (, Якубовцы) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Місявіцкага сельсавета.
У 1940—1972 гадах цэнтр Якубаўскага сельсавета.
Свёкрава
Свёкрава (, Свёкрово) — вёска ў Клічаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Доўгаўскага сельсавета.
Да 23 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Ганчанскага сельсавета.
Алякшышкі
Алякшы́шкі (, Алекшишки) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Доцішскага сельсавета.
Да 5 кастрычніка 2007 года вёска ўваходзіла ў склад Нацкага сельсавета
Апанасенкі
Апана́сенкі (, Апанасенки) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Галубіцкага сельсавета.
Ган (горад)
Ган (Haan) — акруговы горад Германіі, размешчаны ў раёне Метман федэральнай зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Насельніцтва горада — 30 166 чалавек (31 снежаня 2014 года). Горад падзяляецца на 2 гарадскія раёны: уласна Ган і Грутэн.
Тэрмы
Тэрмы — антычныя лазні ў класічнай Грэцыі  — пры вялікіх дамах і гімнасіях; у перыяд элінізму імі карысталася ўсё насельніцтва горада. У Старажытным Рыме тэрмы ўзніклі па грэчаскім узоры і сталі цэнтрамі грамадскага жыцця.
Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Вялікая Рагозніца)
Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі Каралевы Польшчы — рымска-каталіцкі храм у вёсцы Вялікая Рагозніца (Мастоўскі раён Гродзенскай вобласці).
Тэрмы
Старажытнарымскія тэрмы
Унутры імператарскія тэрмы былі выкананы з мармуру, упрыгожаны мазаікай, скульптурамі і мармуровымі калонамі, вокны і дзверы былі з бронзы. У тэрмах знаходзіліся наступныя памяшканні: адзежу пакідалі ў распранальні (apodyterium), затым наведвальнік мог заняцца спортам або змазаць цела алеямі. Лазневая «праграма» пачыналася з купання ў халоднай вадзе ў frigidarium, затым у ледзь цёплай вадзе ў tepidarium, і потым у caldarium, з цёплай вадой.
Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Вялікая Рагозніца)
Гісторыя
Самастойная парафія ў Вялікай Рагозніцы была заснавана ў 1922 годзе. Мураваны касцёл пабудавалі ў 1926 годзе. (аб чым сведчыць дата на камені над уваходам) на сродкі тагачаснага ўладальніка вёскі Оскара Мейштовіча і яго жонкі Флоры. У 1929 святыню пад тытулам Найсвяцейшай Дзевы Марыі Каралевы Польшчы кансэкраваў віленскі архібіскуп Рамуальд Ялбжыкоўскі.
Тэрмы
Сістэма ацяплення ў тэрмах
Рымскія архітэктары распрацавалі эфектыўную сістэму цэнтральнага ацяплення з падагрэвам падлога і сцен — гіпакаўст (hypocaustum). У тэрмах з дапамогай печы (praefurnium) награваліся вада і паветра, якія затым цыркулявалі пад падлогай і ў поласцях сцен. Пры гэтым выкарыстоўваліся падвойныя пакрыцці, каб падлга не была вельмі гарачай. Верхняе пакрыццё складалася з вялікай цэглы, пласта бітай гліны і асноўнага пакрыцця. Усё гэта трымалася на невялікіх цагляных апорах (pilae), якія адразу размяшчалі ў шахматным парадку. У сцены была ўбудавана прамавугольная цэгла, унутры полая (tubuli), якая мацаваліся металічнымі скобамі. Унутры сцяны тэрм былі ўпрыгожаны мармурам ці атынкаваны.
Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Вялікая Рагозніца)
Гісторыя
Перад Другой сусветнай вайной колькасць парафіян дасягала 4500 чалавек, і такім чынам гэта была самая вялікая парафія Мастоўшчыны. Узгадваецца таксама цагляная капліца, што некалі стаяла ў лесе на поўнач ад мясцовай сядзібы (мураваны комплекс у стылі класіцызму захаваўся), але сёння ад яе амаль няма следу. Па словах жыхароў, капліца была амаль зруйнавана яшчэ да вайны.
Тэрмы
Сістэма ацяплення ў тэрмах
тэрміны:
Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Вялікая Рагозніца)
Гісторыя
У савецкі час касцёл не зачынялі, але і сталага пробашча ў парафіі не было. Афіцыйна таксама была анулявана рэгістрацыя парафіі.
Тэрмы
Спіс старажытнарымскіх тэрм
Старажытнарымскія тэрмы будаваліся па ўсёй тэрыторыі Рымскай імперыі, але да нашых дзён захаваліся, як правіла, толькі ў выглядзе руін. Лепш за ўсё захаваліся тэрмы Каракалы, якія ўжо ў V стагоддзе н.э. лічыліся адным з цудаў Рыма.
Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Вялікая Рагозніца)
Архітэктура
Касцёл пабудаваны з бутавага каменю ў стылі міжваеннага канструктывізму. Святыня прамавугольная ў плане з такой жа апсідай, арыентаванай на ўсход. З паўднёвага боку да апсіды дабудавана адзіная сакрысція. Справа ад галоўнага фасада прыбудавана магутная чацверыковая вежа-званіца пад высокім шатровым купалам.
Залавы інтэр’ер, перакрыты плоскай падшыўной столлю з паркетных шчытоў, у ім 3 драўляныя алтары, зробленыя ў 1998 годзе ў стылі неабарока. У галоўным алтары знаходзіцца абраз Маці Божай Чэнстахоўскай у акружэнні фігур Св. Войцеха (злева) і Св. Казіміра (па-за алтаром на сцяне змешчаны вялікі абраз Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі міжваеннага часу са старога алтара). Левы бакавы алтар — алтар Св. Францішка з Асізі, правы — Божай Міласэрнасці. Над нартэксам змешчаны арганныя хоры з усталяваным там неабарочным арганам.
Касцёльны ўчастак абнесены бутавай агароджай на цагляных і атынкаваных пабеленых слупах у стылі канструктывізму. У выглядзе чатырох слупоў вырашана таксама і ўваходная брама.
Белякі (Глыбоцкі раён)
Белякі́ (, Беляки) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Галубіцкага сельсавета.
Касцёл Маці Божай Тройчы Цудоўнай (Масты)
Касцёл Маці Божай Тройчы Цудоўнай — рымска-каталіцкі храм у горадзе Масты Гродзенскай вобласці.
Гісторыя
Да 1940-х гадоў паселішча мела назву Зэльвяны, а мясцовыя католікі хадзілі на набажэнствы ў касцёл Св. Яна Хрысціцеля ў суседніх Мастах (цяпер — Масты Правыя). У пасляваенны час абедзве гэтыя святыні былі знішчаны, а вёска Зэльвяны і чыгуначная станцыя Масты сталі шматтысячным горадам Масты, цэнтрам аднаго з раёнаў Гродзенскай вобласці. У 1992 годе ў Мастах была заснавана парафія, дзе з 21 верасня таго ж года ў часовай капліцы пачала адпраўляцца служба.
Будаўніцтва новага касцёла з чырвонай вонкавай цэглы ў неагатычным стылі пачалося 2 красавіка 1993 (гродзенскія архітэктары Аляксандр Штэн і Ігар Казлоўскі ). 28 мая 1993 года, на свята Унебаўшэсця Пана, гродзенскі біскуп Аляксандр Кашкевіч і архібіскуп Тадэвуш Кандрусевіч асвяцілі вуглавы камень.
Будаўніцтва святыні скончылася ў 2000 годзе. А 22 ліпеня таго ж года новы касцёл пад тытулам Маці Божай Тройчы Цудоўнай быў урачыста кансэкраваны тагачасным Апостальскім нунцыем у Беларусі Дамінікам Грушоўскім, гродзенскім біскупам Аляксандрам Кашкевічам і пінскім біскупам Казімірам Велікасельцам.
Архітэктура
Касцёл прамавугольны ў плане з пяціграннай апсідай, фланкаванай дзвюма невялікімі сакрысціямі. Галоўны фасад святыні пазначаны стромкай пяціграннай вежай-званіцай, фланкаванай падобнымі да яе спічастымі пінаклямі. Аб’ём апсіды аддзелены ад малітоўнай залы шчытом, завершаным стромкай сігнатуркай. Галоўны аб’ём накрыты двухсхільным бляшаным дахам, а трошкі ніжэйшая апсіда — вальмавым.
Залавы інтэр’ер, перакрыты рабрыстымі бетоннымі плітамі, апсіда — плоскім маналітным перакрыццем. У галоўным алтары змешчаны тытульны абраз Маці Божай Тройчы Цудоўнай — копія абраза італьянскага мастака Л. Красіа 1893 года. Левы бакавы алтар прысвечаны Св. Юзафу, правы — Божай Міласэрнасці. Над нартэксам зроблены арганныя хоры.
Касцёльны ўчастак абнесены карункавай металічнай агароджай. Уваход пазначаны курданёрнай пляцоўкай з дзвюма брамамі і бронзавай фігурай Пана Езуса, нясучага крыж (копія фігуры, змешчанай перад уваходам у гродзенскую кафедру), на пастаменце паміж імі. Справа ад касцёла, за агароджай, захаваўся драўляны будынак часовай капліцы.
Сіманаўка (Клічаўскі раён)
Сі́манаўка (, Симоновка) — вёска ў Клічаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Доўгаўскага сельсавета.
Да 23 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Ганчанскага сельсавета.
Бялюнцы (Доцішскі сельсавет)
Бялю́нцы (, Белюнцы) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Доцішскага сельсавета.
Да 5 кастрычніка 2007 года вёска ўваходзіла ў склад Нацкага сельсавета
НФЛ у сезоне 1962
Cезон 1962 года стаў 43-ім сезонам Нацыянальнай футбольнай лігі (NFL).
Турнірная табліца
В = Выйгрыш, П = Паражэнне, Н = Нічыя, % = Адсотак перамог, АН = Ачкі набраныя, АП = Ачкі прапушчаныя
Заўвага: Да 1972 года, нічыі ў турнірных табліцах не ўлічваліся.
Гатуўка
Гату́ўка (, Готувка) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Доцішскага сельсавета.
Да 5 кастрычніка 2007 года вёска ўваходзіла ў склад Нацкага сельсавета
Быкаўшчына (Глыбоцкі раён)
Бы́каўшчына (, Быковщина) — хутар у Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Галубіцкага сельсавета.