cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Высокія
Назву Высокія маюць:
Універсітэт прыкладных навук і мастацтваў Італьянскай Швейцарыі
Універсітэт прыкладных навук і мастацтваў Італьянскай Швейцарыі (Scuola universitaria professionale della Svizzera italiana) — швейцарская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у кантоне Тычына.
Белае (возера, Расонскі раён, басейн Свольны, каля вёскі Дабраплёсы)
Бе́лае — возера ў Беларусі, у Расонскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Свольна за 22 км на паўночны захад ад гарадскога пасёлка Расоны на мяжы з Верхнядзвінскім раёнам.
Плошча паверхні возера 1,17 км². Даўжыня 1,42 км, найбольшая шырыня 1,2 км. Найбольшая глыбіня дасягае 6,6 м. Катлавіна Белага возера складанага тыпу, круглаватая. Схілы катлавіны пясчаныя, стромкія на поўначы і спадзістыя на поўдні і ўсходзе. Берагі возера пясчаныя, у паўднёвай частцы высокія. Даўжыня берагавой лініі складае 4,2 км. Дно да глыбіні 2 м пясчанае, глыбей — глеістае. На глыбінях больш за 3 м дно выслана слоем сапрапелю таўшчынёй да 10 метраў. Возера слабапраточнае. Выцякае ручай у раку Свольна. Празрыстасць вады да дна. Возера зарастае ўздоўж берагоў.
У возеры водзяцца шчупак, лешч, лінь, акунь, плотка і іншыя віды рыб.
На беразе возера каля вёскі Дабраплёсы размешчана паляўніча-рыбалоўчая база паляўнічай гаспадаркі «Чырвоны Бор».
Пскоўская вуліца (Мінск)
Пскоўская вуліца — вуліца ў Першамайскім раёне Мінска. Сваю назву атрымала ў гонар горада Пскоў.
Размяшчэнне
Пачынаецца ад скрыжавання з вуліцай Ватуціна, ідзе з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, заканчваецца скрыжаваннем з Севастопальскай вуліцай. Мяжуе з Севастопальскім паркам. Таксама перасякаецца з вуліцай Чайкоўскага. Ідзе паралельна вуліцам Ільменскай і Караленкі.
Грамадскі транспарт
Рух грамадскага транспарту непасрэдна па вуліцы адсутнічае. Бліжэйшая станцыя метро — «Маскоўская».
Кастэльмола
Кастэльмола (Castelmola) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сіцылія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Месіна.
Насельніцтва складае 1091 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 68 чал./км². Займае плошчу 16 км². Паштовы індэкс — 98030. Тэлефонны код — 0942.
Заступнікам населенага пункта лічыцца Святы Георгій Перамаганосец.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
IC 3345
IC 3345 — галактыка тыпу C (кампактная галактыка) у сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Юрый Леанідавіч Сушкін
Юрый Леанідавіч Сушкін (нар. 28 жніўня 1952 ) — адстаўны палкоўнік ВПС Беларусі, удзельнік Афганскай і Івуарыйскай войнаў. Атрымаў шырокую вядомасць пасля забойства дзевяці французскіх вайскоўцаў у Кот-д’Івуары, за што парыжскім судом быў завочна прысуджаны да пажыццёвага зняволення.
Туркменская мова
Туркменская мова (Türkmen dili) — адна з цюркскіх моў. Дзяржаўная мова Туркменістана. Сучасны алфавіт на аснове лацінскай графікі (да 1995 выкарыстоўвалася кірыліца, у 1929—1940 — лацініца, раней - арабскі алфавіт).
Сучасны туркменскі алфавіт
Сучасны туркменскі алфавіт мае 30 літар:
Юрый Леанідавіч Сушкін
Ваенная служба
Засвоіў штурмавік Су-25. Першапачаткова служыў у Кобрыне (Брэсцкая вобласць, Беларуская ССР) у 397-м асобным штурмавым авіяцыйным палку (ашап). Падраздзяленне лічылася ў складзе 1-й (26-й) паветранай арміі БВА. Са студзеня 1988 па люты 1989 года ў званні падпалкоўніка прымаў удзел у Афганскай вайне, узначальваючы 3-ю эскадрыллю 378-га ашапа. Пасля сыходу з Афганістана разам з палком служыў у Паставах (Віцебская вобласць, Беларуская ССР).
Туркменская мова
Сучасны туркменскі алфавіт
Aa Bb Çç Dd Ee Ää Ff Gg Hh Ii Jj Žž Kk Ll Mm Nn Ňň Oo Öö Pp Rr Ss Şş Tt Uu Üü Ww Yy Ýý Zz
Літары Аa, Еe, Ää, Уy, Іi, Оo, Öö, Uu, Üü азначаюць галосныя гукі, астатнія - зычныя гукі.
Юрый Леанідавіч Сушкін
Ваенная служба
Улетку 1991 года прызначаны камандзірам 378-га ашапа, змяніўшы на гэтай пасадзе Танкушына. 6 мая 1992 года Сушкін разам з падраздзяленнем выйшаў са складу 26-й паветранай арміі ва Узброеныя Сілы Рэспублікі Беларусь. 1 кастрычніка 1993 года полк Сушкіна рэарганізаваны ў 378-ю авіяцыйную базу (пастаўскі аэрадром). Ён узначальваў гэты аб’ект да яго расфармавання ў снежні 1995 года.
Неўзабаве выйшаў у адстаўку ў званні палкоўніка. Сёння работае старэйшым выкладчыкам кафедры лётнай падрыхтоўкі і баявога прымянення авіяцыйнага факультэта Ваеннай акадэміі Рэспублікі Беларусь. З’яўляецца членам Мінскай гарадской арганізацыі ветэранаў Ваенна-паветраных сіл і войскаў супрацьпаветранай абароны Беларускага грамадскага аб’яднання ветэранаў.
Афганістан
У студзені 1988 года Юрый Сушкін накіраваны ў ДРА на пасаду камандзіра 3-й эскадрыллі 378-га ашапа, якая базавалася то ў Шындандзе, то ў Кандагары, то ў Баграме. Першапачаткова ён работаў з камандай свайго папярэдніка падпалкоўніка Маркава. Усе яго байцы раней служылі ў 80-м ашапе, але на працягу года асабісты склад цалкам абнавіўся за кошт лётчыкаў з 90-га і 368-га. Намеснікамі Сушкіна сталі Андрэй Чарняцоў і Вячаслаў Прохараў. Начальнікам штаба прызначаны Мікалай Сырбу. Звёны эскадрыллі ўзначальвалі Галубых, Янкоў, Юдзін і Кананенка. Пад кіраўніцтвам першага знаходзіліся Пагарэлаў, Федчанка, Цютрын, другога — Варанцоў, Лаўроў, Чорны, трэцяга — Дзянгоў, Кузін, Міскун, чацвёртага — Айрапецян, Біцюра, Родзін.
Варта адзначыць, што пілоты 80-га ашапа ўжо год праслужылі ў Афганістане і атрымалі баявы вопыт. Па гэтай прычыне ў новага кіраўніка, які ўпершыню знаходзіўся ў «гарачай кропцы», найбольшыя цяжкасці меліся з камандай ад Маркава.
У ліпені Сушкін узначаліць аперацыю па паветраным прыкрыцці адыходу 70-й асобнай гвардзейскай мотастралковай брыгады з правінцыі Кандагар. Тут 3-я эскадрылля займалася праводкай калон, а таксама выяўленнем і ліквідацыяй праціўніка ўздоўж трас.
У студзені 1989 года на завяршальнай фазе вываду савецкіх войскаў з Афганістана Сушкін з падраздзяленнем будзе несці пазменнае дзяжурства на кабульскім аэрадроме, чаргуючыся з іншымі эскадрыллямі 378-га ашапа. 6—30 студзеня камандзір і яго падначалены Прохараў ажыцяўлялі прыкрыццё адыходзячых у СССР наземных сіл, здзяйсняючы бамбардзіроўкі пазіцый маджахедаў. Іх звяно лятала з шасці раніцы да шасці вечара. Далей заступала змена Чарняцова і Сырбу. У канцы месяца байцы Сушкіна былі задзейнічаны ў аперацыі «Тайфун».
1 лютага, па ўзгадненні з камандуючым ваенна-паветраных сіл 40-й арміі Д. С Румянцавым, Сушкін вывез сваю эскадрыллю з Шынданда ў Кізыл-Арват (Туркменская ССР) з прамежкавай пасадкай на аэрадроме Мары-1. Папярэдне самалёты былі разабраны і разам з асабістым складам загружана на транспартнікі.
Кот-д’Івуар
У 2004 годзе Сушкін з групы ў складзе беларускіх ваенных спецыялістаў далучыўся да ВПС Кот-д’Івуара. У краіне з у той момант ішла грамадзянская вайна паміж групоўкай «Новая сіла» і ўрадам прэзідэнта Ларана Гбагбо. На баку апошняга і выступілі беларусы. Статус адстаўнога палкоўніка і іншых замежнікаў у Кот-д’Івуара на сённяшні дзень да канца не ясны.
Кантынгент базаваўся на аэрадроме Ямусукра. Непасрэдна Сушкін займаўся падрыхтоўкай івуарыйскіх лётчыкаў для палётаў на двухмесных Су-25УБ, набытых краінай у Беларусі. За ім быў замацаваны самалёт з бартавым нумароў «21». За другую машыну, якая эксплуатавалася пад лічбай «20», адказваў Барыс Смахін. 4 лістапада самалёты здзейснілі першы баявы вылет. На заданне выйшлі два змешаных экіпажа: Юрый Сушкін ляцеў з капітанам Анжам Гнандуетам, а Барыс Смахін з падпалкоўнікам Патрысам Уэем. Былі нанесеныя ўдары па складах боепрыпасаў і хованках лідараў паўстанцаў.
6 лістапада экіпажы здзейснілі яшчэ адзін вылет. На гэты раз, меркавана па памылцы, атацы падвергнулася база французскіх міратворцаў у Буаке. Пад бомбамі загінулі дзевяць вайскоўцаў, у тым ліку Цьеры Барацье, Філіп Капдэвіль, Фрэнсіс Дэлан, Бенедыкт Марзаіс, Ларан дэ Рамбурэ, Пателіяс Фалевалу, Франк Дзюваль, Эмануэль Цілай і Давід Дэкюпер. Сярод ахвяр быў адзін грамадзянін ЗША — аграном Роберт Карскі, які работаў па гуманітарнай місіі.
16 лістапада групу ловяць тагалезскія сілавікі. Тагачасны міністр унутраных спраў краіны Франсуа Бока спрабаваў выдаць замежнікаў французскім уладам, але праз два тыдні з дазволу апошніх іх адпускаюць. Сушкін і іншыя былі хутка эвакуяваныя з Тога пры пасярэдніцтве былога жандара службы бяспекі Елісейскага палаца Рабэра Мантоя.
29 сакавіка 2021 года ў Парыжы пачаліся судовыя паседжанні па гэтых падзеях. 15 красавіка Сушкін, Гнандует і Уэй былі прызнаны вінаватымі ў гібелі вайскоўцаў і завочна прысуджаныя да пажыццёвага зняволення. У той жа час па невядомых прычынах са справы выключылі Смахіна.
Узнагароды
Юрый Сушкін з’яўляецца кавалерам ордэна Чырвонага Сцяга і двух ордэнаў Чырвонай Зоркі.
Амбалавасі
Амбалавасі (അമ്പലവാസി) — група дробных каст храмавых служак сярод малаялі. Агульная колькасць у Індыі (2019 г.) — 153 000 чалавек.
Касты амбалавасі фактычна ўваходзяць у варну брахманаў, аднак стаяць ніжэй за намбудыры. Звычайна выконваюць паўседзённую працу, жывуць пры індуісцкіх храмах або каля іх. Кожнай касце таксама належыць пэўная рытуальная роля. Напрыклад, маі і намбішан ўпрыгожваюць храмы падчас святаў, тыятуні суправаджаюць храмавыя працэсіі, чачыяр спяваюць рэлігійныя гімны, вар'яр кіруюць храмавай гаспадаркай і нясуць абавязак абароны храма падчас вайны. Сярод амбалавасі таксама вылучаюцца касты хатніх настаўнікаў, спевакоў і танцораў. Каста намб'яр на поўначы Малабара мела сваяцкія сувязі з манархічнымі дынастыямі.
Фармальна касты лічацца эндагамнымі, аднак дазваляюцца шлюбы з намбудыры, наярамі, храмавымі служкамі з іншых каст. У мінулым амалавасі выконвалі надзвычай важныя культурныя функцыі, паколькі займаліся адукацыяй, арганізоўвалі пахаванні і тэатральныя відовішчы. У нашы дні супольнасці амбалавасі захоўваюць старажытныя традыцыі малаялі.
Марцін Матушэвіч
Марцін Матушэвіч (11 лістапада 1714, вёска Ельна Берасцейскага павета — 21 лістапада 1773) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч, пісьменнік.
Бацька дзеяча Варшаўскага княства Тадэвуша Матушэвіча.
Палітычная дзейнасць
Берасцейскі гродскі пісар з 1738, падстолі з 1740, стольнік з 1746 і земскі суддзя з 1765.
Як і яго бацька, належаў да кліентэлі Сапегаў. У час бескаралеўя 1733—1736 гадоў далучыўся да канфедэрацыі ў абарону Станіслава Ляшчынскага. У пачатку 1740-х усталяваў кантакты з падканцлерам Міхалам Чартарыйскім, у сярэдзіне 1740-х разарваў з Сапегамі і перайшоў у шэрагі кліентаў Чартарыйскіх.
З пераходам Чартарыйскіх у апазіцыю да каралеўскага двара ў 1750—1752 гадах Марцін Матушэвіч далучыўся да кліентаў дворскіх саюзнікаў у Вялікім Княстве Літоўскім Радзівілаў. Адначасова пачалася яго судовая справа з Чартарыйскімі, якіх ён абвінаваціў у распусканні плётак пра яго нібыта нешляхецкае паходжанне. Гэтая судовая справа стала адной з асноўных у палітычнай барацьбе паміж Радзівіламі і Чартарыйскімі ў 1755—1756. У студзені 1757 Матушэвіч заключыў з Чартарыйскім кампраміснае пагадненне аб прыпыненні ўсіх судовых спраў.
З 1768 года берасцейскі кашталян.
Прыхільна ставіўся да Барскай канфедэрацыі, але ўдзелу ў ёй не прыняў.
Лоеўская партызанская брыгада «За Радзіму»
Лоеўская партызанская брыгада «За Радзіму» — партызанская брыгада, створаная ў ліпені 1943 года на базе Лоеўскага партызанскага атрада «За Радзіму». Дзейнічала на акупаванай тэрыторыі Лоеўскага, Рэчыцкага, Васілевіцкага, Хойніцкага, Брагінскага раёнаў. 24 лістапада 1943 года брыгада (1031 партызан, чатыры атрады) злучылася з Чырвонай Арміяй.
Гісторыя
Партызаны наносілі ўдары на чыгуначных участках Гомель — Бахмач, Гомель — Калінкавічы, Гомель — Чарнігаў, на шашэйных і грунтавых дарогах. З 16 ліпеня па 19 кастрычніка пусцілі пад адхон 26 нямецкіх эшалонаў, знішчылі 35 аўтмашын, 10,2 км тэлефонна-тэлеграфнай лініі, 6 мастоў, падарвалі склад боепрыпасаў, спалілі склад лесаматэрыялаў. У жніўні — верасні 1943 года на чыгунках Гомель — Калінкавічы, Гомель — Чарнігаў падарвалі больш за 530 рэек.
Памяць
У 1966 годзе ў гарадскім пасёлку Лоеў, у 1978 годзе каля вёскі Рудня Бурыцкая Лоеўскага раёна ў гонар брыгады пастаўлены помнікі.
Падмурак
Падмурак (Фундамент — fundamentum — аснова) — ніжня частка будынкаў ці збудаванняў, якая перадае нагрузку грунтам. Глыбіня падмурка залежыць ад інжынерна-геалагічных і гідралагічных умоў, канструкцыйных асаблівасцей будынкаў і збудаванняў, глыбінь прымярзання пучыністых грунтоў, размыву (для гідратэхнічных збудаванняў). Фундамент робяць з жалезабетону, бетону, бута-бетону, каменю, бутавага каменю, цэглы-жалезняку, драўніны. Падмуркі падзяляюцца на масіўна-суцэльныя пад усім збудаваннем; стужачныя пад суцэльныя сцены; адзіночныя (слупавыя) пад калоны; каробчатыя — пад вышынныя дамы; рамныя для апор прамысловых установак; падмуркі складкавага тыпу ці з абалонак у выглядзе цел вярчэння пад асобныя калоны, апоры і высокія збудаванні; падмуркі-блокі маставых апор, плацін, доменных і коксавых печаў, веж, помнікаў, станкоў і інш; палевыя.
Нацыянальны гістарычны музей Бразіліі
Нацыянальны гістарычны музей Бразіліі (Museu Histórico Nacional) — размешчаны ў горадзе Рыа-дэ-Жанэйра.
Музей быў заснаваны ў 1922 годзе па загаду прэзідэнта Эпітасіа Песуа. Найкаштоўныя экспанаты, прысвечаныя гісторыі Лацінскай Амерыкі і, уласна, Бразіліі, размясціліся ў Сант'яга-Фортэ.
Кілійскі раён
Кілійскі раён (Кілійський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Адэскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Кілія (Кілія).
Вільдэнбёртэн
Вільдэнбёртэн (Wildenbörten) — камуна ў Германіі, у зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Альтэнбург. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Аберэс Шпротэнталь. Насельніцтва — 329 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 7,81 км². Афіцыйны код — 16 0 77 051.
Камуна падзяляецца на 5 сельскіх акруг.
Кілійскі раён
Утвораны ў 1940 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 53903 чалавекі, плошча — 1359 км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 2 гарадскіх і 13 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 2 гарады раённага значэння, 2 пасёлкі сельскага тыпу і 16 сёлаў.
Арда Туран
Арда Туран (Arda Turan; нар., , Турцыя) — турэцкі футбаліст (атакуючы паўабаронца) і трэнер. Ігрок нацыянальнай зборнай Турцыі (2006—2017). Лічыцца аднім з найлепшых футбалістаў Турцыі.
Клубная кар’ера
Арда з’яўляецца выхаванцам футбольнай акадэміі «Галатасарая». Да асноўнай каманды стаў падцягвацца яшчэ ў часы працы ў клубе Георгэ Хаджы. Першы афіцыйны матч правёў у гульні на Кубак Турцыі супраць «Бурсаспора» 22 студзеня 2005 года. У 2006 годзе быў аддадзены ў арэнду ў клуб Суперлігі «Манісаспор». Напачатку сезона 2006/07 вярнуўся з арэнды і ў хуткім часе стаў іграком асновы клуба.
10 жніўня 2011 года Туран перайшоў у мадрыдскі «Атлетыка», падпісаўшы кантракт на 4 гады. Сума трансферу склала 12 млн еўра, што стала самым дарагім трансферам турэцкага футбаліста. Дэбютаваў за новы клуб 28 жніўня 2011 года супраць «Асасуны», выйшаўшы на замену ў другім тайме. У Лізе Еўропы дэбютаваў у стартавым складзе 15 верасня 2011 года ў матчы супраць «Сэлтыка», адзначыўся галавым пасам. У сезоне 2013/14 быў адным з асноўных ігракоў каманды, калі «Атлетыка» здолеў атрымаць перамогу ў чэмпіянаце Іспаніі і дайсці да фіналу Лігі чэмпіёнаў.
10 ліпеня 2015 года афіцыйна перайшоў у «Барселону», падпісаўшы пяцігадовы кантракт. Сума трансферу склала 34 млн еўра. Пры гэтым, з-за забароны «Барселоны» на рэгістрацыю новых ігракоў Арда змог выйсці на поле толькі ў студзені 2016 года.
У сезоне 2017/18 не правёў за «Барселону» ніводнага матча, і ў студзені 2018 года быў аддадзенны ў арэнду клубу «Істанбул Башакшэхір» на 2,5 гады. 4 мая 2018 года за напад на арбітра быў выдалены і неўзабаве атрымаў 16-матчавую дыскваліфікацыю, якая пазней была скарочана да 10 матчаў. У студзені 2020 года арэнда ў «Істанбуле» была датэрмінова спынена.
У жніўні 2020 года вярнуўся ў «Галатасарай», дзе гуляў да канца сезона 2021/22. У верасні 2022 года абвясціў аб завяршэнні кар’еры.
Міжнародная кар’ера
За нацыянальную зборную Турцыі дэбютаваў у 2006 годзе. На чэмпіянаце Еўропы 2008 Арда забіў два мячы, ў тым ліку пераможны ў браму швейцарцаў.
Трэнерская кар’ера
У красавіку 2023 года ўзначаліў клуб «Эюпспор» з другога турэцкага дывізіёна.
Дасягненні
«Атлетыка»:
«Барселона»:
Маргарыта Дацкая (каралева Шатландыі)
Маргарыта Дацкая (Margaret of Denmark, 23 чэрвеня 1456—14 ліпеня 1486) — каралева Шатландыі, жонка караля Якава III.
Маргарыта была адзінай дачкой Крысціяна I, караля Даніі, Швецыі і Нарвегіі, і Даратэі Гогенцолерн. У ліпені 1469 года Маргарыта ажанілася з шатландскім каралём Якавам III.
Па ўмовах шлюбнага дагавора паміж Шатландыяй і Даніяй, падпісанага 8 верасня 1468 года, у якасці пасагу за Маргарыту Крысціян I адмаўляўся ад усіх прэтэнзій да Шатландыі па нявыплачаных паводле Перцкага дагавора 1266 года выкупным плацяжам за Гебрыдскія астравы і абяцаў выплаціць шатландскаму каралю дадаткова 60 000 рэйнскіх флорынаў. У заклад выплаты пасагу Крысціян I перадаў Шатландыі Аркнейскія і Шэтландскія астравы, якія належаць да таго часу нарвежскай кароне. Паколькі пасаг так ніколі і не быў выплачаны, астравы перайшлі ва ўласнасць караля Якава III і, такім чынам, былі далучаны да Шатландыі.
У адрозненне ад сваіх папярэдніц, Маргарыта не гуляла колькі-небудзь важнай ролі ў палітыцы краіны. Прыбыткі ад яе земляў у Шатландыі збіраліся каралеўскімі чыноўнікамі. Лічыцца, што каралева адрознівалася набожнасцю, што дало нагоду Якаву III пасля яе смерці распачаць спробу яе кананізацыі, якая, зрэшты, не ўвянчалася поспехам. Дакладна вядома, аднак, што галоўным захапленнем Маргарыты Дацкай сталі каштоўнасці і ўборы, на набыццё якіх шла значная частка бюджэту краіны.
Падчас Лодэрскага мецяжу 1482 года каралева выкарысталавала свой уплыў для вызвалення караля з-пад арышту паўсталымі баронамі ў Эдынбургскім замку. Маргарыта Дацкая сканала 14 ліпеня 1486 года ў Стэрлінгу.
Дзеці
Ад шлюбу з Якавам III нарадзілася трое дзяцей:
Светлая вуліца (Мінск)
Размяшчэнне
Пачынаецца ад скрыжавання з вуліцай Ватуціна, ідзе з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, заканчваецца скрыжаваннем з Севастопальскай вуліцай. Мяжуе з Севастопальскім паркам. Таксама перасякаецца з вуліцай Чайкоўскага. Ідзе паралельна Вясенняй вуліцы і завулку Чайкоўскага.
Грамадскі транспарт
Рух грамадскага транспарту непасрэдна па вуліцы адсутнічае. Бліжэйшая станцыя метро — «Маскоўская».
Тэхналагічны каледж (Гродна)
Тэхналагічны каледж — сярэдняя спецыяльная навучальная ўстанова ў г. Гродна. Філіял Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы.
Гісторыя
Гісторыя навучальнай установы пачалася з адкрыцця ў 1966 годзе Гродзенскага хіміка-тэхналагічнага тэхнікума, які ў 2004 годзе пераўтвораны ў Тэхналагічны каледж Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы. У каледжы ажыццяўляецца падрыхтоўка па праграмах сярэдняй спецыяльнай адукацыі з атрыманнем рабочых прафесій і па праграмах сярэдняй спецыяльнай адукацыі, інтэграваных з праграмамі вышэйшай адукацыі.
Хол
Хол (Hall) — памяшканне, від пярэдняга пакоя ў кватэры (доме) або памяшканне ў грамадскіх, адміністрацыйных будынках, прызначанае для адпачынку, чакання.
Хоўма
Хоўма (саманазва: Houma, літаральна «чырвоныя») — індзейскі народ на поўдні ЗША. Агульная колькасць (2010 г.) — 10 837 чалавек.
Хоўма — блізкія сваякі народаў чыкаса і чакта. Упершыню яны ўзгаданы французскімі вандроўнікамі ў 1682 г. як племя, што насяляла землі ўздоўж Рэд-Рывер. Яго назва з’яўляецца скарачэннем ад наймення татэма — чырвонага рака. Мяркуецца, што назва Рэд-Рывер («Чырвоная рака») паходзіць менавіта ад назвы хоўма.
У канцы XVII ст. агульная колькасць хоўма не перавышала 1800 чалавек. Асноўная вёска месцілася на схіле пагорка каля ракі. Яна складалася са 140 гліняных хацін, што апаясвалі 2 ланцугамі цэнтральную частку з храмамі і свяшчэнным вогнішчам. Храмы былі пабудаваны на штучных насыпных платформах. Мужчыны апраналі насцегнавыя повязі і плашчы з птушынага пер’я, жанчыны былі аголеныя вышэй пояса. У хоўма існаваў звычай дэфармаваць лоб немаўлятаў. Вакол вёскі распасціраліся палеткі, дзе хоўма вырошчвалі кукурузу, сланечнік, фасолю, гарбузы і дыні.
У 1706 г. хоўма пацярпелі ад нечаканага нападу туніка і былі вымушаны перасяліцца бліжэй да Новага Арлеана. З-за эпідэмій, прынесеных белымі перасяленцамі, і ўдзелу ў войнах на баку французаў іх насельніцтва стала скарачалася. У пачатку XIX ст. паселішчы хоўма апынуліся раскіданымі. У 1830-я гг., калі амерыканцы зафіксавалі апусценне найбольшых з іх, хоўма палічылі наогул вымерлымі. Тым не меней, частка народа, што насяляла землі на захад ад Новага Арлеана, выжыла. У XX ст. адбываўся рост насельніцтва. Нягледзячы на блізкасць да буйнога горада, асноўным заняткам хоўма стала паляванне на футравых звяроў і алігатараў.
У 1972 г. аб’яднанне хоўма было прызнана з боку штата Луізіяна. У 1979 г. была створана арганізацыя Аб’яднаная Нацыя Хоўма, якая прадстаўляе гэты народ у перагаворах з Федэральным Урадам ЗША.
Баравая
Барава́я — шматзначны тэрмін.
Населеныя пункты
Барава́я (Боровая, Борова) — распаўсюджаная назва населеных пунктаў.
Украіна
Гл. Барава
Харосткіў
Харосткіў (Хоростків) — горад у Чарткіўскім раёне Цярнопальскай вобласці Украіны. Цэнтр тэрытарыяльнай грамады. Чыгуначная станцыя на лініі Цярнопаль — Чарнаўцы.
Гісторыя
У ходзе Другой сусветнай вайны 5 ліпеня 1941 г. горад быў акупаваны нямецкімі войскамі, 24 сакавіка 1944 г. — вызвалены часткамі 40-й гвардзейскай танкавай брыгады Чырвонай Арміі.
У канцы 1972 г. тут быў уведзены ў эксплуатацыю міжкалгасны камбікормавы завод. У 1977 г. пасёлак гарадскога тыпу Хорасткіў атрымаў статус горада. У 1978 г. да горада далучана сяло Хлоповка.
У 1985 г. тут дзейнічалі цукровы завод, спіртавы завод, камбікормавы завод, камбінат хлебапрадуктаў, Цярнопальская сельскагаспадарчая даследчая станцыя, міжкалгасная спецыялізаваная станцыя па шматгадовых травах, занальная аграхімічная лабараторыя, два міжкалгасныя прадпрыемствы па вытворчасці ялавічыны, камбінат бытавога абслугоўвання, прафесійна-тэхнічнае вучылішча, тры агульнаадукацыйныя школы, пачатковая школа, музычная школа, паліклініка, тры дамы культуры, тры клубы і 8 бібліятэк.
Касцёл Найсвяцейшай Тройцы (Воўчын)
Касцёл Найсвяцейшай Тройцы — дзейны каталіцкі храм у вёсцы Воўчыне Камянецкага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Помнік архітэктуры позняга барока міжнароднага значэння. Месца пахавання апошняга вялікага князя літоўскага і караля польскага Станіслава Аўгуста Панятоўскага.
Гісторыя
Першы камень новага касцёла закладзены 18 ліпеня 1729 года брэсцкім архідыяканам і намеснікам суддзі Янаўскай генеральнай кансісторыі Уладзіславам Суткоўскім. Будаўніцтва вялося на сродкі падскарбія вялікага літоўскага Станіслава Панятоўскага, у 1729—1731 гадах і завяршылася ў 1733 годзе.
Храм спраектаваны ў ватыканскай манеры рымскай архітэктуры Ёганам Зыгмундам Дэйблам. Неўзабаве пасля заканчэння будаўніцтва святыні ў Станіслава Панятоўскага нарадзіўся сын Станіслаў Аўгуст, будучы польскі кароль, які быў у ёй ахрышчаны.
У 1738 годзе Станіслаў Панятоўскі перадаў Воўчын свайму сваяку Міхалу Фрыдэрыку Чартарыйскаму. Пры ім адбылося асвячэнне воўчынскага касцёла пад тытулам Найсвяцейшай Тройцы, Адведзінаў Найсвяцейшай Панны Марыі і святога Станіслава, біскупа і мучаніка, якое здзейсніў 21 ліпеня 1743 года біскуп Луцкі і Брэсцкі Францішак Антоній Кабельскі. Працы па аздабленні інтэр’ераў працягваліся і ў наступныя гады. Сярод архіўных матэрыялаў выяўлена таксама інфармацыя, што ў 1755 годзе ў Воўчыне працаваў архітэктар Крэйц, які быў адным з лепшых вучняў Пёпельмана, Яўха, Дэйбля. У канцы XVIII стагоддзя Адамам Чартарыйскім праведзены рамонт воўчынскага палаца і адначасова касцёла.
Пасля паўстання 1863—1864 гадоў, у 1866 годзе царскія ўлады адабралі касцёл у мясцовай каталіцкай парафіі, часткова яго разбурылі і пераабсталявалі. Перабудова касцёла ў царкву распачалася ў 1873 годзе. 30 жніўня 1876 года адбылося асвячэнне царквы ў імя Прасвятой Тройцы. Свята-Троіцкая царква была прыпісана да воўчынскай царквы Святога Мікалая Цудатворца. За перыяд існавання царквы буйных рамонтаў і пераробак будынка не праводзілася.
У 1918 годзе будынак вярнулі каталікам. У 1925 годзе ў касцёле адрамантавана тынкоўка, зроблена печка, умацавана канструкцыя вежы, устаўлены новыя дзверы, аконныя рамы, адрамантаваны дах. У 1924 годзе каля касцёла была пабудаваная плябанія ў неабарочным стылі для пражывання святара.
У 1930-я гады сярод польскага насельніцтва рэгіёну пачалася кампанія па адраджэнні Свята-Троіцкага касцёла. У касцёле захоўвалася метрыка Станіслава Аўгуста Панятоўскага — апошняга караля Рэчы Паспалітай. А ў ліпені 1938 года ў Воўчын з Санкт-Пецярбурга была перавезена труна з парэшткамі караля Станіслава Аўгуста Панятоўскага. Перапахаванне праводзілася таемна ад грамадскасці, без выканання неабходнага ў такім выпадку рытуалу.
Другая сусветная вайна прыпыніла пачаты рамонт касцёла. У 1945 годзе ён зноў перажыў частковае разбурэнне.
Пасля вайны касцёл Найсвяцейшай Тройцы быў закрыты мясцовымі ўладамі і перададзены калгасу пад сховішча. Мясцовы пробашч пакінуў мястэчка, забраўшы касцёльны архіў. На пачатку 1990-х гадоў адрадзілася мясцовая парафія і вернікі пачалі падрыхтоўку да аднаўлення святыні.
У 2007 годзе было прынята рашэнне пра перадачу Пінскай дыяцэзіі будынка паўразбуранага касцёла. Грунтоўныя працы па адраджэнні касцёла распачаліся ў 2009 годзе. 22 лістапада 2020 года біскуп Пінскі Антоній Дзям’янка здзейсніў асвячэнне адбудаванага храма, пасля чаго адслужыў першую Святую Імшу ў ім.
Архітэктура
Касцёл — твор архітэктуры позняга барока з рысамі ракако. Уяўляе сабой цэнтрычны васьмігранны ў плане мураваны будынак накрыты гранёным шатровым дахам. У яго завяршэнні бельведэр з гадзіннікам-курантамі (знішчаны ў 1939 годзе, адноўлены ў 2010-х гадах). Уваход вылучаны нізкім прытворам, які не парушае цэнтрычнасці агульнай кампазіцыі. Шырокія грані фасадаў крапаваныя падвойнымі пілястрамі карынфскага ордара, завершаныя лучковымі франтонамі, увянчанымі скульптурнымі выявамі евангелістаў, ракайльнымі вазамі.
Аконныя праёмы размешчаныя ў тры ярусы: лучковыя ўнізе і на другім ярусе вузкіх граней; высокія арачныя на шырокіх гранях, круглыя і авальныя люкарны ў верхнім ярусе. Ліштвы акон насычаныя прафіліроўкай, арнаментальнай лепкай, дэкарыраваны ляпнымі гірляндамі.
Інтэр’ер
Зала храма мае форму грэчаскага крыжа, перакрытая плоскай столлю. Вуглы зрэзаныя чатырма авальнымі ў плане памяшканнямі з лоджыямі на другім ярусе, на якія вядуць вітыя ўсходы. Два ярусы абмежаваны шырокім антаблементам з прафіляваным карнізам і арнаментальным фрызам. Першы ярус сцен раскрапаваны карынфскімі канеліраванымі пілястрамі, другі — тонкімі лапаткамі з гірляндамі ў прасценках. У дэкоры шырока выкарыстана стукавая лепка: картушы, гірлянды, букеты кветак, акантавы арнамент, гарэльефы пуцці і херувімаў. Асноўнымі пластыка-дэкаратыўнымі акцэнтамі інтэр’ера з’яўляюцца тры алтары — галоўны і две бакавыя.
Плябанія
Побач з касцёлам (з усходняга боку) захаваўся будынак плябаніі — аднапавярховы прамавугольны ў плане аб’ём пад вальмавым дахам з мансардай.
Універсітэт прыкладных навук і мастацтваў Заходняй Швейцарыі
Універсітэт прыкладных навук і мастацтваў Заходняй Швейцарыі (Haute École spécialisée de Suisse occidentale) — швейцарская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у горадзе Дэлемон.
Уключае 28 школ у кантонах Фрыбур, Жэнева, Юра, Нёўшатэль, Вале, Во і Берн. З больш чым установа з’яўляецца другім па велічыні ўніверсітэтам прыкладных навук у Швейцарыі пасля Цюрыхскага ўніверсітэта прыкладных навук. Прапануюцца 63 праграмы для бакалаўраў і магістраў.
IC 3346
IC 3346 — галактыка тыпу E? (эліптычная галактыка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Гарышча
Гарышча — прастора паміж канструкцыяй даха, перакрыццем верхняга паверха будынка і, як правіла, вонкавых сцен.
Гарышча называецца халодным, калі ўцяпляльнік над верхнім паверхам размешчаны ў межах яго перакрыцця, і цёплым, калі ўцяпляльнік размешчаны ў межах канструкцыі даха над гарышчам, пры гэтым паветра, якое выходзіць з вентыляцыйных сістэмы будынка і праходзіць праз прастору гарышча, выкарыстоўваецца ў якасці дадатковай крыніцы цяпла для абагрэву верхняга паверха ў халодны перыяд года.
Фокендорф
Фокендорф (Fockendorf) — камуна ў Германіі, у зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Альтэнбург. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Плайсэнаўэ. Насельніцтва — 852 чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 8,83 км². Афіцыйны код — 16 0 77 005.
Бенедыкт XIII
Біяграфія
Нарадзіўся 2 лютага 1649 года ў Гравіне, каля Бары, паходзіў са старажытнага герцагскага роду. Уступіў у ордэн дамініканаў. У 1672 годзе Клімент X прызначыў яго кардыналам і епіскапам Сіпонта, ў 1680 годзе — біскупам Чэзены, а ў 1686 годзе — біскупам Беневента.
Чэзара
Чэзара (Cesara) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Вербана-Кузіа-Асола.
Насельніцтва складае 604 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 55 чал./км². Займае плошчу 11 км². Паштовы індэкс — 28010. Тэлефонны код — 0323.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Sant'Apro.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Бібліятэка Марыа дэ Андрадэ
Бібліятэка Марыа дэ Андрадэ (Biblioteca Mário de Andrade) — найбуйнейшая публічная бібліятэка Сан-Паўлу, Бразілія. З'яўляецца адным з найважнейшых навуковых і культурных цэнтраў краіны. Бібліятэка носіць імя Марыа дэ Андрадэ — паэта, пісьменніка і заснавальніка бразільскага мадэрнізму. Заснавана ў 1925 годзе.
Бібліятэка размешчана ў гістарычным цэнтры Сан-Паўлу ў будынку стылю ар-дэко. Маецца ёсць некалькі філіялаў у іншых раёнах горада.
Палітыка бібліятэкі складаецца ў набыцці твораў сучаснага мастацтва мясцовых і замежных мастакоў, пісьменнікаў і паэтаў. З 1958 года яна ўваходзіць у сістэму бібліятэчных дэпазітароў ААН. У калекцыях установы знаходзіцца каля 3,2 млн адзінак захоўвання, уключаючы звыш 60 тыс. старадаўніх кніг, інкунабул, карт, гравюр, створаных у перыяд паміж XV і XIX стагоддзямі.
Зінаіда Аляксандраўна Бандарына
Біяграфія
Нарадзілася ў сям’і настаўнікаў. Пасля школы працавала ў саўгасе «Тарасава» Мінскага раёна, у 1925—1927 загадчыцай дзіцячага сада ў Дзяржынску. Скончыла Мінскі беларускі педагагічны тэхнікум (1927). Працавала настаўнікам у беларускай школе ў сібірскім пасёлку Медзякова ў Новасібірскай вобласці (1927—1928), супрацоўнікам Гомельскай газеты «Палеская праўда» (1928—1929).
Скончыла літаратурна-сцэнарны факультэт Інстытута кінематаграфіі ў Маскве (1933). Загадвала сцэнарным аддзяленнем Віцебскага кінатэхнікума (1933—1934). Скончыла аспірантуру пры Акадэміі мастацтвазнаўства ў Ленінградзе (1937), працавала на кінастудыях і тэатрах Масквы, Архангельска, Горкага.
Падчас 2-й сусветнай вайны на службе ў Чырвонай Арміі. Працавала ў часопісе «Бярозка», на Беларускім радыё (1945—1946), Доме народнай творчасці ў Гродна (1946—1948). У 1948—1950 загадчыца філіяла музея Я. Купалы ў Вязынцы. Супрацоўніца газет «Зорка», «Літаратура і мастацтва» (1950—1956). Член Саюза пісьменнікаў СССР (з 1957). Пахавана на Усходніх могілках у Мінску.
Творчасць
Друкавалася з 1926. Аўтар зборніка вершаў «Веснацвет» (1931), зборніка апавяданняў для дзяцей «Лясныя госці» (1960), аповесцяў «Шуміць тайга» (1928), «Дыпломная работа» (1953), «Галіна Ільіна» (1959, апошнія дзве на рускай мове). Аповесць «Ой, рана на Івана…» (1956) пра дзіцячыя і юнацкія гады Я. Купалы.
Брытанскае Самалі
Брытанскае Самалі ці Брытанскі Самаліленд (British Somaliland) — у XIX—XX стагоддзях брытанскі пратэктарат на поўначы Афрыканскага Рога. Тэрыторыя пратэктарата пасля здабыцця незалежнасці ад Вялікабрытаніі ўвайшла ў склад Самалі. У наш час на большай частцы тэрыторыі былога Брытанскага Самалі існуе самаабвешчаная дзяржава Самаліленд. Астатняя частка тэрыторыі кантралюецца самаабвешчанай дзяржавай Пунтленд, якія імкнуцца ўвайсці ў склад федэратыўнага Самалі, а таксама Дзяржавай Хатума (аўтаномія ў складзе Самалі).
Пратэктарат быў створаны ў 1884 годзе на тэрыторыі, якая раней залежала ад Егіпта, і ў першыя часы кіраваўся брытанцамі з Адэна. Да 1898 года адміністрацыйна ўваходзіў у склад Брытанскай Індыі. У наступным годзе ў Самалілендзе разгарнуўся рух супраціўлення на чале з сеідам па мянушцы «вар’яцкі мула», які заснаваў дзяржаву дэрвішаў. Барацьба з паўстанцамі працягвалася да 1920 года. У вайне за Самаліленд брытанцы выкарыстоўвалі самалёты і спецыяльны «вярблюджы корпус».
У 1940—1941 гадах Брытанскі Самаліленд быў акупаваны італьянцамі і ўваходзіў у склад Італьянскай Усходняй Афрыкі. Італьянскі партызанскі рух працягваўся ў рэгіёне да восені 1943 года. Каланіяльныя ўлады абвясцілі пра гатовасць даць Самаліленду незалежнасць летам 1960 года з намерам аб’яднаць яго з былой італьянскай калоніяй у Самалі (падапечнай тэрыторыяй ААН), поўная незалежнасць якой мусіла была быць абвешчана 1 ліпеня 1960 года. У красавіку 1960 Заканадаўчы савет Брытанскага Самалі прыняў рэзалюцыю з патрабаваннем незалежнасці з наступным аб’яднаннем з Самалі. Гэта ж пазіцыя была пацверджана і ўхвалена ўсімі на сумеснай канферэнцыі ў Магадыша. 26 чэрвеня Вялікабрытанія адмовілася ад сваіх правоў на Брытанскае Самалі, такім чынам Дзяржава Самаліленд фармальна стала незалежнай на некалькі дзён да 1 ліпеня, калі была створана адзіная дзяржава Самалі. Рэферэндуму сярод жыхароў брытанскага пратэктарата не праводзілася.
Грамадзянская вайна ў Самалі ў 1990-я гады прывяла да распаду краіны на некалькі частак. Паўночная частка, Самаліленд, лічыць сябе правапераемнікам Брытанскага Самалі (маюцца на ўвазе шэсць дзён яго суверэннага існавання пасля здабыцця незалежнасці ў 1960 годзе).
На тэрыторыі былога Брытанскага Самалі паміж Самалілендам і Пунтлендам дагэтуль захоўваецца напружаная сітуацыя, выкліканая міжкланавымі супярэчнасцямі. Улады Самаліленда, які з’яўляецца дзяржавай, дзе ўсе кіруючыя пасады дастаюцца выключна прадстаўнікам клана Ісак, сустракаюць супраціўленне жыхароў усходу краіны, дзе жывуць прадстаўніка клана Дарад (субкланы Дулбахантэ і Варсангалі). Гэтыя субкланы імкнуцца да адзінства з Самалі, дзе пражывае большасць прадстаўнікоў народа Дарад (аўтаномная дзяржава Пунтленд). Але пасля таго як Пунтленд стаў менш інтэнсіўна змагацца з самалілендскай экспансіяй, у прыватнасці, змірыўся з самалілендскім захопам дулбаханцкай сталіцы, горада Лас'анад, у 2007 годзе, субклан стаў ствараць свае незалежныя самаабвешчаныя дзяржавы (Нортленд, Сул-Санааг-Айн). У наш час арганізавана аўтаномія Хатума, прызнаная ўрадам Самалі. Іншы субклан, Варсангалі, які пражывае на поўнач ад Хатума, таксама стварыў сваю дзяржаву Маахір, якая з’яўляецца ў наш час часткай Пунтленда.
Гл. таксама
Сучасны адміністрацыйны падзел тэрыторыі былога Брытанскага Самалі:
Герстэнберг
Герстэнберг (Gerstenberg) — камуна ў Германіі, у зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Альтэнбург. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Плайсэнаўэ. Насельніцтва — 538 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 3,13 км². Афіцыйны код — 16 0 77 007.
Камуна падзяляецца на 2 сельскія акругі.
Аперацыйная сістэма рэальнага часу
Аперацыйная сістэма рэальнача часу, або АСРЧ (RTOS - real-time operating system) - гэта аперацыйная сістэма, прызначаная для абслугоўвання прыкладанняў рэальнага часу, здольная забяспечыць запатрабаваны ўзровень сэрвісу ў дадзены прамежак часу. Ужываецца для абслугоўвання невялікіх убудаваных сістэм, кантролераў аўтамабільных рухавікоў, прамысловых робатаў, касмічных караблёў і г.д. Асноўная характарыстыка такіх аперацыйных сістэм - гэта ўзровень устойлівасці адносна часу, які патрэбен каб прыняць і выканаць задачу прыкладання.
Існуе два тыпы АСРЧ - жорсткага рэальнага часу і мяккага рэальнага часу. Аперацыйная сістэма, якая можа забяспечыць патрэбны час выканання задачы рэальнага часу нават у найгоршых выпадках, з'яўляецца сістэмай жорсткага рэальнага часу. Калі ж сістэма можа забяспечыць патрэбны час толькі ў сярэднім, будзе звацца сістэмай мяккага рэальнага часу.
Планаванне
Часцей за ўсё задача мае тры становішчы:
Большасць задач у пэўны момант часу з'яўляюцца блакаванымі альбо гатовымі да выканання, таму што звычайна адзін працэсар можа выконваць толькі адну задачу ў дадзены момант часу. Колькасць элементаў у чарзе гатовых да выканання задач можа змяняцца у залежнасці ад колькасці задач, якія неабходна выканаць і тыпу планавальніка. На прастых невыцясняльных шматзадачных сістэмах задача павінна пакінуць свой час на працэсары дзеля іншых задач, таму спіс гатовых да выканання задач змяшчае таксама вялікую колькасць агульных задач.
Вядомыя асобы Чавусаў
Вядомыя ўраджэнцы Чавусаў:
Аперацыйная сістэма рэальнага часу
Планаванне
Звычайна структура дадзеных у спісе гатоўнасці распрацоўваецца такой, каб мінімізаваць найбольшы час, неабходны для апрацоўкі чарговай задачы ў планавальніку, калі выцясняльнасць спынена і ўсе перарыванні выключаны. Выбар структуры дадзеных таксама залежыць ад найбольшай колькасці задач у спісе гатоўнасці, у той жа час недапушчальна замаруджваць выцясняльнасць.
Алгарытмы
Некаторыя з выкарыстоўваемых алгарытмаў планавальніка ў АСРЧ:
Прыклады аперацыйных сістэм рэальнага часу
Прапрыетарныя:
Актыноіды
Актыноіды (актыніды) — сямейства, якое складаецца з 14 радыеактыўных хімічных элементаў III групы 7-га перыяду перыядычнай сістэмы з атамнымі нумарамі 90-103.
Дадзеную групу складаюць: торый, пратактыній, уран, нептуній, плутоній, амерыцый, кюрый, берклій, каліфорній, эйнштэйній, фермій, мендзялевій, набелій і лаўрэнсій. Актыній часта для зручнасці параўнання разглядаецца разам з гэтымі элементамі, аднак да актыноідаў ён не адносіцца.
Валгадонская вуліца (Мінск)
Валгадонская вуліца — вуліца ў Першамайскім раёне Мінска. Сваю назву атрымала ў гонар горада Валгадонск у Растоўскай вобласці. Да 1953 года мела назву Пясочная.
Грамадскі транспарт
Рух грамадскага транспарту непасрэдна па вуліцы адсутнічае. Бліжэйшая станцыя метро — «Маскоўская».
Эркер
Э́ркер (Erker) — частка памяшкання, якая выходзіць з асноўнай плоскасці фасада, павялічвае яго прастору і паляпшае асветленасць і інсаляцыю памяшкання.
Эркер вырашаецца ў выглядзе зашклёнай прысценнай канструкцыі на кансолях, часам на ўласным падмурку. Робіцца на некалькі паверхаў або на ўсю вышыню фасада будынка.
Метлах
Метлах (Mettlach) — муніцыпалітэт раёна федэральнай зямлі Саар у Германіі. Размешчаны на рацэ Саар. Насельніцтва паводле дадзеных 2014 года — чалавек. Плошча — 78,08 км².
Гісторыя
На гэтым месцы ў 676 годзе французскім біскупам Лютвінам было пабудавана абацтва.
Гарбавіцкі сельсавет (Чавускі раён)
Гарбаві́цкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чавускага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 года вёска) Гарбавічы.
Утвораны 16 ліпеня 1954 года ў складзе Чавускага раёна Магілёўскай вобласці БССР шляхам аб’яднання скасаваных Амхініцкага і Хацетаўскага сельсаветаў. 16 мая 1960 года ў склад Благавіцкага сельсавета перададзены 13 населеных пунктаў (Бярозаўка, Вялікія Амхінічы, Гладкава, Грабянішча, Кадзіна, Красніца, Круглінка, Лёўкаўшчына, Малінаўка, Малыя Амхінічы, Машкоўка, Навасёлкі і Утра), у склад сельсавета з Антонаўскага сельсавета перададзены 9 населеных пунктаў (Астрэні, Вусце, Галавенчыцы, Капані, Лужок, Любавіна, Навасёлкі, Новавасільеўск і Харкаўка), з Ваўкавіцкага сельсавета — 11 населеных пунктаў (Бахацец, Забавы, Зялёная Рошча, Мітаўё, Смолка, Сталка, Усушак, Хамянкі, Хацкавічы I, Хацкавічы II і Юшкавічы). У 1964 годзе ў склад Антонаўскага сельсавета перададзены 7 населеных пунктаў (Вусце, Галавенчыцы, Зялёная Рошча, Навасёлкі, Усушак, Хамянкі і Юшкавічы), а ў склад сельсавета з Благавіцкага сельсавета вернуты 10 населеных пунктаў (Вялікія Амхінічы, Гладкава, Грабянішча, Кадзіна, Красніца, Лёўкаўшчына, Малыя Амхінічы, Машкоўка, Навасёлкі і Утра). 27 чэрвеня 1969 года ў склад новаўтворанага Вайнілаўскага сельсавета перададзены 7 населеных пунктаў (Астрэні, Вайнілы, Капані, Лужок, Любавіна, Новавасільеўск і Харкаўка). 26 сакавіка 1987 года ў склад Ваўкавіцкага сельсавета перададзена вёска Смолка. 23 снежня 2009 года ў склад Ваўкавіцкага сельсавета перададзены 2 населеныя пункты (вёскі Бахацец і Хацкавічы), а ў склад сельсавета з Цемравіцкага сельсавета перададзены 5 населеных пунктаў (вёскі Васькавічы, Драчкава, Прыданцы, Хаўмы і пасёлак Дуброўка). 20 лістапада 2013 года ў склад сельсавета з Каменскага сельсавета перададзены 9 населеных пунктаў (вёскі Атражжа, Благавічы, Відлін, Вілейка, Каласоўшчына, Машок, Самулкі, Удоўск і Цемналессе).
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (18 населеных пунктаў) — 2100 чалавек, з іх 95,6 % — беларусы, 2,9 % — рускія, 0,7 % — украінцы.
Газельбах (Альтэнбург)
Газельбах (Haselbach) — камуна ў Германіі, у зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Альтэнбург. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Плайсэнаўэ. Насельніцтва — 833 чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 2,75 км². Афіцыйны код — 16 0 77 015.
IC 3347
IC 3347 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Пензенская губерня
Пензенская губерня — адміністрацыйная адзінка ў складзе Расійскай імперыі, РСФСР і СССР у 1796—1797 і 1801—1928 гадах. Губернскі цэнтр — Пенза.
Гісторыя
12 снежня 1796 года Пензенскае намесніцтва было пераўтворана ў Пензенскую губерню, у яе ўвайшла таксама частка ліквідаванага Саратаўскага намесніцтва.
5 сакавіка 1797 года Пензенская губерня пераназвана ў Саратаўскую. 11 кастрычніка 1797 года былую Пензенскую губерню загадана было падзяліць паміж суседнімі губернямі.
З 1797 па 1801 год Пензенская губерня была скасавана.
9 верасня 1801 года Пензенская губерня адноўлена ў межах да 11 кастрычніка 1797 года.
Адміністрацыйны падзел
Пасля аднаўлення Пензенскай губерні ў 1801 годзе ў яе склад увайшло 10 паветаў і гэты падзел захоўваўся да 1918 года:
Boeing
The Boeing Company («Бо́інг») — авіякасмічная карпарацыя ў ЗША. Штаб-кватэра: Чыкага (ЗША).
Галоўныя вытв. падраздзяленні: «Камерцыйныя самалёты Боінга» [Boeing Commercial Airplanes] і «Інтэграваныя абаронныя сістэмы Боінга» [Boeing Integrated Defense Systems]. Вытв. магутнасці: 3 галоўныя вытв. раёны ў ЗША і інш. (2006). Штат: больш за 150000 работнікаў у ЗША і 70 краінах свету (2006).
Абарот: ~61,5 млрд. USD за год (2006). Карпарацыя мае кліентаў у больш за 90 краінах свету, і з’яўляецца адным з найбольшых лідараў экспарту ЗША ў продажах.
Асноўныя кірункі дзейнасці: распрацоўка і выпуск авіякасмічнай тэхнікі (асабліва, пасажырскіх авіялайнераў, ваенных самалётаў), верталётаў, электронных і абаронных сістэм, ракет і ракет-носьбітаў, спадарожнікаў, інфармацыйнай і сувязной тэхнікі. Кампанія з’яўляецца адным з галоўных пастаўцаў паслуг для НАСА, аператарам «Спейс шатла» і Міжнароднай касмічнай станцыі, пастаўцам паслуг падтрымкі абсталявання ваенных і камерцыйных авіяліній.
Заснавана У. Боінгам 15.7.1916 як «Ціхаакіянскія авіяцыйныя вырабы» [Pacific Aero Products Co.]. Найстарэйшая авіяцыйная кампанія ў ЗША. Назва зменена на «Самалёты Боінга» [Boeing Airplane Co.] 9.5.1917. На 2007, у склад карпарацыі ўваходзяць такія вядомыя раней самастойныя вытворцы, як «Х’юз», «Роквел», «Макдонел Дуглас», «Сцірман», «Норт Амерыкан». Адпаведна, многія вядомыя прадукты гэтых вытворцаў носяць некалькі азначэнняў.
Першы серыйны прадукт: Боінг «Мадэль Сі» (1917).
Гісторыя
У 1929, «Боінг Эрплейн энд Транспарт Ка.» змяніла назву на «Юнайтэд Эркрафт энд Транспартэйшн Карп.», і да канца года ўлучыла ў сябе «Чэнс Воўт Карп.», «Гамільтан Металплэйн Дывіжн», «Боінг Эркрафт оф Кэнада», «Стаут Эрлайнс», «Нортрап Эвіэйшн Карп.», «Сцірман Эркрафт Ка.», «Сікорскі Эвійэшн Карп.», «Стандард Сціл Прапелер Ка.» і «Прат энд Уітні Эркрафт Ка.». Гэтае аб’яднанне, разам з іншымі падобнымі, было раздзелена ўрадам ЗША ў 1934—1935.
У 1996, кампанія аб’ядналася з авіякасмічнымі і абароннымі падраздзяленнямі «Роквела». Набытыя падраздзяленні атрымалі новую назву «Боінг Норт Амерыкан». У 1997, кампанія аб’ядналася з кампаніяй Макдонел Дуглас. У 2000, было паведамлена аб набыцці «Боінгам» касмічных і камунікацыйных магутнасцей камп. «Х’юз Электронікс».
Мансарда
Мансарда — паверх, размешчаны ў прасторы, створанай скатным дахам і, як правіла, часткай вонкавых сцен, у якім памяшканні часткова або цалкам маюць нахіленым столі. Папулярнасць дамам з падобнай архітэктурай прынёс французскі архітэктар XVII стагоддзя Франсуа Мансар.
Французскі бераг Самалі
Французскі бераг Самалі (Côte française des Somalis) — былая французская калонія ў раёне Афрыканскага Рога.
Французскі бераг Самалі стаў калоніяй Францыі ў 1896 годзе. У тым жа годзе адміністрацыйны цэнтр калоніі быў перанесены з горада Обак у горад Джыбуці, які меў лепшыя ўмовы для развіцця марскога порта.
Неўзабаве пасля стварэння калоніі пачалося будаўніцтва чыгункі ў Эфіопію. Яна звязала горад Джыбуці з унутранымі раёнамі і служыла для перавозкі грузаў. У 1901 годзе пачаліся рэгулярныя перавозкі Джыбуці—Дырэ-Даўа. У 1917 годзе чыгунка дасягнула Адыс-Абебы.
28 верасня 1958 года ў Французскім Самалі быў праведзены рэферэндум, які павінен быў вызначыць будучыню краіны і яе адносін з Францыяй, пабудовы французскай супольнасці. Вынікам рэферэндуму стала захаванне статусу заморскай тэрыторыі.
У жніўні 1966 года адбыліся беспарадкі, прычынай якіх сталі погляды двух асноўных народаў, што пражываюць у краіне. Іса жадалі далучыць краіну да незалежнага Самалі, у той час афар былі супраць яго. 19 сакавіка 1967 года быў праведзены новы рэферэндум, у якім большасць выбаршчыкаў выказаліся за захаванне статусу заморскай тэрыторыі Францыі, але з пашырэннем аўтаноміі. З прычыны таго, што французскія ўлады процідзейнічалі далучэнню да Самалі, іса пачалі маніпуляваць рэферэндумамі і распачалі антыфранцузскія дэманстрацыі.
12 мая 1967 года Новая Асамблея Французскага берага Самалі вырашыла змяніць назву краіны, якая павінна была з гэтага часу называцца Французская тэрыторыя афар і іса.
Кодымскі раён
Кодымскі раён (Кодимський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Адэскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Кодыма (Кодима).
Утвораны ў 1940 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 29998 чалавек, плошча — 818 км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 гарадскога, 1 пасялковага і 17 сельскіх саветаў.