cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Геогліфы Наскі
Прызначэнне
Існуе больш праўдападобная здагадка, што старажытныя індзейцы маглі ўсё ж прыдумаць і вырабіць прымітыўны цеплавы аэрастат, здольны падняць чалавека на невялікую вышыню. У 80-я гады такі аэрастат, пабудаваны энтузіястамі з матэрыялаў, даступных старажытным індзейцам, сапраўды змог падняцца ў паветра. Для пілота такога «лятальнага апарата», практычная каштоўнасць якога сумнеўная (але які цалкам мог выкарыстоўвацца ў рытуальных мэтах), фігуры былі б даступны для агляду.
Уплыў чалавека
Захаванне ў пампе смецця жыхарамі горада Наска негатыўна адбіваецца на стане знакамітых ліній. Мэр горада напісаў заяву, у якой пратэставаў супраць недахопу фінансавання горада. Па ўказу прэзідэнта Альберта Фухіморы горад атрымліваў грошы для ператварэння ірыгацыйных каналаў у месца паломніцтва турыстаў. На жаль, гэта складалася ў пераносе і рэканструкцыі кропак доступу да каналаў у месцы, якія, па іх меркаванні, больш для гэтага падыходзілі. Прэзідэнт Алехандра Таледа спыніў гэта фінансаванне.
Бітва ў Трансільваніі
Бі́тва ў Трансільва́ніі (28 жніўня — 26 лістапада 1916) — асноўная бітва ў ходзе Румынскай кампаніі паміж румынскімі войскамі і войскамі Цэнтральных дзяржаў, якая праходзіла на тэрыторыі Аўстра-Венгрыі і Каралеўства Румынія часоў Першай сусветнай вайны.
Гісторыя
Бітва ў Трансільваніі пачалася неадкладна пасля аб’явы вайны Каралеўствам Румынія Цэнтральным дзяржавам і ўжо ў ноч з 27 на 28 жніўня 1916 года румынскія войскі практычна без перашкод і арганізаванага супраціву з боку аўстра-венгерскіх войскаў перасеклі дзяржаўную мяжу суседняй дзяржавы. Мэтай наступальнай аперацыі вызначалася захапіць спрэчную правінцыю Трансільванію, дзе ў пераважнай большасці пражывалі румынскае насельніцтва, і патэнцыйна выбіць Аўстра-Венгрыі з вайны, якая яшчэ не акрыяла пасля сакрушальнай паразы яе войскаў падчас Брусілоўскага наступу.
Бітва ў Трансільваніі скончылася поўным разгромам румынскай арміі, якая панесла цяжкія страты ў бітве. Нягледзячы шматразовай лікавай перавазе над войскамі Цэнтральных дзяржаў у Трансільваніі, румынскія войскі не змаглі дамагчыся поспеху і дасягнуць пэўных мэтаў. Тактычныя поспехі ў пачатку ўварвання і ўдалае прасоўванне румынскіх войскаў углыб тэрыторыі Аўстра-Венгрыі былі абумоўлены фактычна адсутнасцю супраціву з боку праціўніка. Аднак, як толькі румынскія войскі ўвайшлі ў сутыкненне з аўстра-нямецкімі фарміраваннямі, яны адразу ж пачалі цярпець паражэнне, і ў рэшце рэшт, страцілі не толькі тое, што здабылі ў баях, але і адступілі з тэрыторыі практычна ўсёй Румыніі.
Яўген Уласавіч Бароўскі
Яўген Уласавіч Бароўскі (1925—2019) — савецкі вучоны-медык, доктар медыцынскіх навук, прафесар.
Аўтар многіх навуковых работ, уключаючы падручнікі і манаграфіі.
Біяграфія
Нарадзіўся 14 студзеня 1925 года ў Мінскай вобласць Беларускай ССР.
У 1941 годзе скончыў дзевяць класаў школы. У чэрвені гэтага ж года быў прызваны на службу ў РСЧА і стаў удзельнікам Вялікай Айчыннай вайны. Спачатку быў накіраваны ў 3-ю спецыяльную артшколу, пасля заканчэння якой працягнуў навучанне ў 1-м Кіеўскім Чырванасцяжным артылерыйскім вучылішчы, у той час перадыслакаваным у Краснаярск. У сакавіку 1943 года скончыў вучылішча, атрымаў званне лейтэнанта і служыў камандзірам агнявога ўзвода 3-га гвардзейскага Сталінградскага корпуса. Пасля двух раненняў і доўгага лячэння ў шпіталях, у снежні 1945 года быў дэмабілізаваны з арміі.
У 1946 годзе паступіў у Маскоўскі стаматалагічны інстытут (цяпер Маскоўскі дзяржаўны медыка-стаматалагічны ўніверсітэт), які скончыў у 1950 годзе. У гэтым жа годзе паступіў у інстытуцкую аспірантуру. У сакавіку 1954 года Яўген Бароўскі абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Абмен фосфару і кальцыю ў цвёрдых тканках зуба пры эксперыментальным авітамінозе B₁», а ў 1967 годзе абараніў доктарскую дысертацыю, прысвечаную вывучэнню біялогіі цвёрдых тканак зубоў.
З 1953 года працаваў у 1-м Маскоўскім медыцынскім інстытуце (цяпер Першы Маскоўскі дзяржаўны медыцынскі універсітэт імя І. М. Сечанава): з 1957 года — дацэнт кафедры тэрапеўтычнай стаматалогіі, з 1968 года — загадчык кафедры тэрапеўтычнай стаматалогіі, з 2003 года-прафесар кафедры тэрапеўтычнай стаматалогіі. З 1960 па 1972 год з’яўляўся намеснікам дэкана, потым — дэканам стаматалагічнага факультэта.
У 1971 годзе Я. У. Бароўскі быў абраны старшынёй Усерасійскага навуковага таварыства стаматолагаў. У 1992 годзе, калі на базе Усерасійскага навуковага таварыства стаматолагаў была створана Стаматалагічная Асацыяцыя Расіі (СтАР), стаў першым яе прэзідэнтам і ўзначальваў гэтую арганізацыю да 1996 года. З 1980 па 1992 год быў галоўным стаматолагам 4-га Галоўнага ўпраўлення Міністэрства аховы здароўя СССР. Таксама Яўген Уласавіч быў галоўным рэдактарам часопіса «Клінічная стаматалогія», членам рэдакцыйнай калегіі часопіса «Стаматалогія» і ўваходзіў у склад рэдакцыйнага савета часопіса «Стаматалогія для ўсіх».
Памёр 15 чэрвеня 2019 года ў Маскве.
Узнагароды
Быў узнагароджаны ордэнамі Чырвонай Зоркі, Айчыннай вайны I ступені, Кастрычніцкай рэвалюцыі і «Знак Пашаны», а таксама шматлікімі медалямі, сярод якіх «За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.» і « Ветэран працы».
Манчэстэрскі ўніверсітэт
Манчэстэрскі ўніверсітэт (англ. The University of Manchester) — адзін з найбольш важных брытанскіх універсітэтаў з ліку знакамітых «універсітэтаў з чырвонай цэглы». Размешчаны ў горадзе Манчэстэр. Таксама ўваходзіць у Групу Расэл і ў групу N8 (анг. N8 Group) па супрацоўніцтве ў даследчых праектах.
У цяперашняй арганізацыйнай форме ўніверсітэт існуе з 1 кастрычніка 2004 г. пасля зліцця Манчэстэрскага ўніверсітэта Вікторыі (Victoria University of Manchester), які раней быў вядомы як Манчэстэрскі ўніверсітэт, і Навукова-тэхналагічнага інстытута Манчэстэрскага ўніверсітэта (UMIST - англ. University of Manchester Institute of Science and Technology). Выпускнікамі, аспірантамі і супрацоўнікамі Манчэстэрскага ўніверсітэта (у тым ліку былыя ВНУ, на аснове якіх ён быў створаны ў цяперашнім выглядзе) былі 25 лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі; такім чынам, па колькасці Нобелеўскіх лаўрэатаў ён знаходзіцца на трэцім месцы пасля Оксфарда і Кембрыджа.
У 2007/08 навучальным годзе тут навучалася звыш 40000 студэнтаў па 500 акадэмічным праграмах, а персанал налічваў больш за 10000 чалавек, што рабіла Манчэстэрскі ўніверсітэт найбуйнейшым з брытанскіх універсітэтаў, якія не маюць аддаленых філіялаў. Конкурс у Манчэстэрскага ўніверсітэт - самы высокі ў Вялікабрытаніі. Гадавы даход універсітэта склаў у 2007 годзе 637 млн. фунтаў стэрлінгаў.
Бітва за Трыпалі (2011)
Бітва за Трыпалі ( معركة طرابلس maʼarikat Ṭarābulus) — узброенае супрацьстаянне грамадзянскай вайны ў Лівіі паміж прыхільнікамі лівійскага лідара Муамара Кадафі і яго праціўнікамі з Нацыянальнага пераходнага савета. Бітва пачалася 20 жніўня 2011 года з наступлення паўстанцкіх сіл звонку горада.
Мяцежнікі назвалі аперацыю «Аперацыя „Світанак русалкі“» ( عملية فجر عروسة البحر ʼamaliyyat fajr 'arūsat el-baḥr). Пад «русалкай» у гэтай аперацыі маецца на ўвазе «свабода» ( عروسة البحر ʼarūsat el-baḥr) (lit: «bride of the sea»).
Ход бітвы
У ноч на 22 жніўня апазіцыянеры ўзялі пад кантроль Зялёную плошчу ў цэнтры Трыпалі. Асобныя вайсковыя падраздзяленні і асабістая гвардыя Кадафі склалі зброю. Тым часам праціўнікам урада атрымалася ўварвацца ў цэнтр лівійскай сталіцы і стварыць уражанне, што горад знаходзіцца пад іх кантролем. Тым не менш, апорай кадафістаў застаўся квартал Баб-аль-Азізія, дзе размяшчалася рэзідэнцыя лівійскага лідара. Па інфармацыі Мусы Ібрагіма ў бітве за Трыпалі загінула звыш за тысячы чалавек. З’явіліся звесткі пра выпадкі марадзёрства ў ахопленай баямі сталіцы.
У ноч з 22-га на 23-га атрад з 17 байцоў брытанскага SAS сутыкнуўся з элітнай 32-й брыгадай лівійскай арміі. Як паведамлялася, інтэрвенты, якія збіраліся ажыццявіць дыверсію ў тыле праціўніка, разам з мясцовым правадыром і нейкімі арабскімі наймітамі трапілі ў засаду прыхільнікаў Кадафі і іх саюзнікаў, у выніку чаго загінула некалькі брытанскіх спецназаўцаў, а жыхар сталіцы, што дапамагаў групе, трапіў у палон.
23 жніўня праціўнікаў Кадафі атрымалася выбіць з Трыпалі. Тэлеканал «Аль-Джазіра» паведамляў, што паўстанцы знаходзіліся ў 500 метрах ад урадавай рэзідэнцыі Баб-эль-Азізія. Наступленне паўстанцаў спрыялі налёты авіяцыі НАТА. Да вечара з’явілася інфармацыя, што рэвалюцыянерам атрымалася пракрасціся ўнутр рэзідэнцыі Кадафі, аднак лівійскага лідара яны там не выявілі. Кадафі назваў адступленне «тактычным ходам». Тым часам авіяцыя НАТА ажыццявіла удар па Баб-эль-Азізу, уразіўшы як мінімум 40 мэтаў.
24 жніўня па жылых раёнах горада было выпушчана 7 ракет «Град», а ў раёне аэрапорта Мітыга часам чуўся мінамётных агонь. Урад адкрыў артылерыйскі агонь, працавалі таксама снайперы. Баі вяліся і на поўдні горада.
27 жніўня супраціў з цэнтральнай частцы горада канчаткова перамясціўся на яго паўднёвыя ўскраіны. Баі вяліся ў раёне Паўднёвага аэрапорта, які, па некаторых дадзеных, ужо захапілі паўстанцы. Пад кантроль ПНС перайшлі раёны Каср ібн Гашыр і Абу Салім. 28 жніўня было абвешчана аб поўным захопе горада.
Замежны ўдзел
Пасля захопу Трыпалі паўстанцамі з’явілася інфармацыя, што іх ударнай сілай быў спецпрызн Катара і ААЭ. Па версіі прыхільнікаў Кадафі, у штурме бралі ўдзел тры дыверсійныя падраздзяленні: брытанскі SAS, Французскі замежны легіён і GIGN. Пры гэтым штурм адбываўся не з боку Бенгазі, дзе знаходзіцца штаб-кватэра паўстанцаў, а з процілеглага боку, пераважна з мора. Колькасць брытанскага атрада складала каля 17 чалавек, але большасць дыверсантаў была арабскай нацыянальнасці. Колькасць французскіх дэсантных падраздзяленняў была на парадак вышэй. Больш таго, інфармацыя пра вядучую ролю 22-га палка SAS у штурме Трыпалі была афіцыйна пацверджана.
На баку ўрада Муамара Кадафі ў баях за сталіцу краіны прымалі ўдзелу найміты і добраахвотнікі з Сербіі і Украіны. Таксама паведамлялася пра беларускіх снайпераў і ваенных саветнікаў, меркавана, з былога 334-га асобнага атрада, якія змагаліся на баку лаялістаў. Аднак МЗС Беларусі афіцыйна адмаўляў дадзенную інфармацыю. Паводле інфармацыі ад НПС, замежныя камбатанты патрапілі ў раён Трыпалі з туніскага партовага горада Нуфейда. Парадку 30 замежнікаў былі арыштаваны па падазрэнні ў супрацоўніцтве з урадам Кадафі. Сярод іх былі дзевятнаццаць украінцаў, пяць сербаў, чацвёра беларусаў і двое расіян.
Наступствы
Верныя Кадафі атрады разгарнулі актыўную дыверсійную дзейнасць. Паводле інфармацыі расійскага вэб-сайта Аргументы.ру, які спасылаецца на неназваную расійскую ваенна-дыпламатычную крыніцу, у ноч на 4 верасня вайскоўцы брыгады спецыяльнага прызначэння, якой камандаваў Хаміс Кадафі, заняўшы паўднёвыя раёны Трыпалі, правялі некалькі буйных спецыяльных аперацый у сталіцы Лівіі: была падарвана гасцініца «Аль Фатэх», у якой жылі прадстаўнікі паўстанцаў з Місураты (было забіта некалькі дзясяткаў чалавек); лівійская СПА працягвала кантраляваць паветраную прастору над сталіцай; усяго было забіта больш за 100 прыхільнікаў ПНС, але і спецназ Кадафі таксама панёс значныя страты (крыніца не ўдакладніла іх колькасць) ..
У той жа час у пачатку верасня жыццё ў горадзе паступова нармалізавалася. Магістралі і тэрыторыі жылых кварталаў сталіцы паступова вызваляліся ад рэшткаў машын, спаленых падчас баёў. Большасць аўтазаправачных станцый адкрыліся, цэны на бензін вярнуліся на звыклы ўзровень. Паступова адкрываліся крамы. У асноўным аднавіліся водазабеспячэнне і падача электраэнергіі; адключэнні электрычнасці ў раёнах Трыпалі працягваліся, аднак доўжыліся ўсяго некалькі гадзін. На вуліцах яшчэ заставаліся пункты праверкі дакументаў.
Шартр
Насельніцтва 40,4 тыс. жыхароў (1999), з прыгарадамі — 87 800 жыхароў. Машынабудаванне, хімічная, харчовая прамысловасць; вытворчасць мастацкага шкла, гатовага адзення. Вышэйшая музычная школа. Музей вытанчаных мастацтваў.
Гісторыя
Назва горада паходзіць ад імя ягоных першых жыхароў — карнутаў. Да рымскага заваявання ён быў адным з рэлігійных цэнтраў Галіі. У IX стагоддзі неаднаразова падвяргаўся нападам вікінгаў. У Сярэднявеччы тытул графа Шартрскага насілі кіраўнікі Шампані. У 1286 годзе быў выкуплены ў каралеўскі дамен. Тытул герцага Шартрскага належыў розным сваякам французскіх каралёў пачынаючы з прынцэсы Рэнэ. У 1594 годзе ў Шартры каранаваўся першы кароль дынастыі Бурбонаў — Генрых IV.
Славутасці
На пагорку, над старой часткай горада, уздымаецца знакаміты гатычны сабор Нотр-дам, які быў выбудаваны ў рэкордныя тэрміны з 1194 па 1220 гады і валодае багатым скульптурным убраннем. Сабор Шартрскай Маці Божай прыцягвае паломнікаў і турыстаў з усёй краіны, а яго вежы параць над горадам і над навакольнай далінай Бос.
Алабіран Муіва
Алабіран (Ола) Блесінг Муіва (Olabiran Blessing Muyiwa; нар. ) — нігерыйскі футбаліст, нападнік украінскага клуба «Дынама» з Кіева.
Клубная кар’ера
Першым еўрапейскім клубам Алабірана стаў малдаўскі «Саксан», да якога ён далучыўся ў пачатку 2017 года і замацаваўся ў аснове. Улетку таго ж года перабраўся ва ўзбекскі «Лакаматыў», дзе рэдка з’яўляўся на полі, аднак разам з камандай стаў чэмпіёнам краіны. Па заканчэнні сезона 2017 пакінуў «Лакаматыў».
У студзені 2018 года разам з аднаклубнікам Махамедам Канэ прыбыў на прагляд у беларускі клуб «Прамень» з Мінска і ў сакавіку падпісаў з ім кантракт. Спачатку выхадзіў на замену ў асноўнай камандзе, пазней стаў выступаць за дубль, дзе за паўгады забіў 6 гадоў.
У жніўні 2018 года, пакінуўшы «Прамень», папоўніў склад расійскага клуба «Тамбоў». Па выніках сезона 2018/19 дапамог камандзе выйсці ў Прэм’ер-лігу.
У студзені 2020 года, пакінуўшы «Тамбоў», падпісаў кантракт на 3,5 гады з кіеўскім «Дынама». Аднак, не замацаваўся ў складзе, толькі аднойчы выйшаў на поле ў чэмпіянаце Украіны. У жніўні 2020 года быў адддзены ў арэнду данецкаму «Алімпіку», гуляў там да канца сезона 2020/21. У жніўні 2021 года на правах арэнды далучыўся да харвацкай «Горыцы», дзе часцей заставаўся на лаўцы запасных. У чэрвені 2022 года вярнуўся ў «Дынама».
Міжнародная кар’ера
З 2019 года выступае за алімпійскую зборную Нігерыі.
Заятуляк і Хыўхылу
«Заятуля́к і Хыўхылу́» (Заятүләк менән Һыуһылыу) — башкірскі эпас (кубаір). Адзін з ранніх помнікаў эпічнай творчасці башкірскага народа.
У эпасе «Заятуляк і Хыўхылу» апавядаецца пра каханне Заятуляка і Хыўхылу. Як і ў старажытных эпасах «Урал-батыр» і «Акбузат», дзеянне разгортваюцца не толькі на зямлі, але і ў фантастычным падводным свеце. Падзеі ў паданні разгортваюцца ў эпічна-казачным плане.
NGC 3236
NGC 3236 (іншыя абазначэнні — MCG 10-15-81, ZWG 290.40, NPM1G +61.0079, PGC 30711) — галактыка ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Антыяхійская Праваслаўная Царква
Антыяхійская праваслаўная царква — памесная праваслаўная царква, якая займае 3-е месца ў дыпціху праваслаўных цэркваў. Заснавана ў 37 годзе ў Антыёхіі апосталамі Пятром і Паўлам. Тэрыторыя: Сірыя, Ліван, Ірак, Турцыя, Кувейт, шэраг епархій у іншых рэгіёнах, дзе адсутнічаюць памесныя праваслаўныя цэрквы. Усяго мае 22 епархіі і каля 400 храмаў.
Гімн Таджыкістана
Гімн Таджыкістана — кампазіцыя «Суруди миллӣ». У якасці дзяржаўнага гімна выкарыстоўваецца з 1994 года. Аўтар слоў — Гулназар Келдзі, аўтар музыкі — Саламон Юдакоў.
Сандар Баркс
Сандар Баркс (Sándor Barcs: 10 лістапада 1912, Сегед - 7 студзеня 2010 года, Будапешт) - венгерскі спартыўны функцыянер, часовы прэзідэнт УЕФА.
Па прафесіі інжынер-будаўнік, у 1948-1963 гадах кіраваў венгерскай футбольнай федэрацыяй. Працаваў таксама ў УЕФА і ФІФА. У 1972 годзе стаў выконваючым абавязкі прэзідэнта УЕФА пасля смерці швейцарцы Густава Відэркера. Годам пазней балатаваўся на пасаду паўнапраўнага прэзідэнта УЕФА, але саступіў на выбарах італьянцу Арцеміа Франкі. У перыяд 1972-1973 гадах у таксама займаў пасаду віцэ-прэзідэнта ФІФА. У склад выканаўчага камітэта ФІФА уваходзіў у 1972-1973 гады і 1975-1976 гадах. Быў членам арганізацыйнага камітэта фіналу чэмпіянату свету ў Германіі ў 1974 годзе.
У 1980 годзе быў удастоены звання ганаровага члена УЕФА (як трэцяя асоба ў гісторыі).
Савецка-ўкраінская вайна
Савецка-ўкраінская вайна, Бальшавіцка-ўкраінская вайна — узброены канфлікт паміж Савецкай Расіяй і Украінскай Народнай Рэспублікай (УНР) у 1917—1921 гадах дзеля кантролю над украінскімі землямі, былымі паўднёва-заходнімі губернямі Расійскай імперыі. Частка Украінскай рэвалюцыі. Фармальна адбылася вайна паміж прыхільнікамі незалежнай Украіны са сталіцай у Кіеве (УНР) і бальшавікамі марыянетачнай дзяржавы — Украінскай Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі (да 1919 года вядомай, як Украінская Народная Рэспубліка Саветаў) са сталіцай у Харкаве. Гэта прывяло да значных страт ва ўкраінскім грамадстве таго часу. Скончылася паразай Украінскай Народнай Рэспублікі, бальшавіцкай акупацыяй Украіны і ўваходжаннем УССР у склад Савецкага Саюза ў 1922 годзе.
Жалбасшы (Акмолінская вобласць)
Жалбасшы — сяло ў Ярэйментаўскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Акмырзінскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 44 км на захад ад цэнтра горада Ярэйментаў. Код КАТА — 114633300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 253 чалавекі (128 мужчын і 125 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 73 чалавекі (41 мужчына і 32 жанчыны).
Каменка (прыток Ласосны)
Ка́менка — рака ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Ласосна (басейн Нёмана).
Даўжыня ракі 10 км, плошча вадазбору 40 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,7 м/км. Вадазбор у межах Гродзенскага ўзвышша. Лясістасць вадазбору каля 8 %. Пачынаецца на захад ад аграгарадка Капцёўка, упадае ў Ласосну за 1 км на поўдзень ад вёскі Каробчыцы. Каля вёскі Бросты на рацэ створана сажалка.
Ралі
Ралі (ад rally — злёт, збор) — комплексныя спаборніцтвы на аўтамабілях (аўтаралі) ці матацыклах (мотаралі) на рэгулярнасць руху па зададзеным маршруце; адзін з тэхнічных відаў спорту.
У праграму ралі ўключаюцца таксама дадатковыя скарасныя спаборніцтвы: гонкі па шашы, дарожках іпадрома, участках горных дарог, па фігурным ваджэнні і інш. Звычайна дыстанцыя ралі 1—2 тыс. км, колькасць дадатковых спаборніцтваў 20—40. У ралі выкарыстоўваюцца пераважна серыйныя аўтамабілі з некаторымі канструктыўнымі зменамі.
Гісторыя
Першыя спаборніцтвы тыпу ралі адбыліся ў 1894 па маршруце Парыж—Руан—Парыж. Міжнародныя спаборніцтвы «Ралі Монтэ-Карла» праводзяцца з 1911. З 1940-х г. ралі найбольш пашыраны ў Аўстрыі, Вялікабрытаніі, Германіі, Італіі, Фінляндыі, Францыі, Швецыі і іншых краінах. Найбуйнейшыя міжнародныя ралі: «Парыж—Дакар», «1000 азёр» (у Фінляндыі), «Руская зіма» (у Расіі) і інш. Асабістыя чэмпіянаты Еўропы праводзяцца з 1953, першынствы свету — з 1972.
Алекса Шанціч
Алекса Шанціч (, Мостар, Асманская імперыя —, Мостар, Югаславія) — сербскі паэт, пісьменнік, драматург.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і этнічных сербаў, якія жылі ў Герцагавіне (у горадзе Мостар), якая месцілася тады ў Асманскай імперыі. Затым, у 1878 годзе, тэрыторыю фактычна акупавала Аўстра-Венгрыя. Ягоны бацька, Рыста, быў купцом, а маці, Мара, — хатняй гаспадыняй. У сям’і паэтычны талент Алексы вялікага разумення не знайшоў.
Нацыянальны Пераходны Савет Лівіі
Нацыянальны Пераходны Савет Лівіі (المجلس الوطني الانتقالي — al-majlis al-waṭanī al-intiqālī) — часовы орган улады, створаны праціўнікамі Муамара Кадафі 27 лютага 2011 года, падчас хваляванняў у Лівіі ў самым пачатку грамадзянскай вайны.
Гісторыя фарміравання
Савет быў створаны ў Бенгазі 27 лютага на надзвычайным паседжанні мясцовых народных камітэтаў.
Па ўласным вызначэнні прадстаўніка Савета, ён «не з'яўляецца часовым урадам, а дзейнічае як орган улады рэвалюцыі». Пры стварэнні было абвешчана, што НПС будзе працаваць на працягу трох месяцаў — да вызначаных ім выбараў новага главы дзяржавы.
5 сакавіка НПС абвясціў сябе адзінай легітымнай уладай у Лівіі.
23 сакавіка Савет абвясціў пра стварэнне часовага ўрада — органа выканаўчай улады, таксама было абвешчана, што пераходны савет працягне працу ў якасці часовага заканадаўчага органа.
Склад Савета
НПС Лівіі складаецца з 31 члена (па іншых даных — з 30), уяўлялых грамадзянскіх і ваенных.
Саветам кіруе Мустафа Абд-аль-Джаліль, былы міністр юстыцыі Лівійскай Джамахірыі. Яго намеснікам з'яўляецца Абдул Хафіз Гога, Амар аль-Харыры адказвае за кіраўніцтва арміяй, Махмуд Джабрыль (прэм'ер-міністр) і Аль аль-Ісаві — за каардынацыю знешніх зносін.
Алена Аляксандраўна Ігнацюк
Алена Аляксандраўна Ігнацюк (нар., Восаўцы, Драгічынскі раён) — беларуская паэтэса, сябра Саюза беларускіх пісьменнікаў з 2002 года (рэкамендавалі: Р. Барадулін, Л. Галубовіч, М. Скобла). Даследчыца літаратуры, кандыдат філалагічных навук (1999).
Алесандра Маньяска
Алесандра Маньяска (, Генуя —, Генуя) — італьянскі мастак, жывапісец, бачны прадстаўнік барока, майстар генуэзскай школы.
Біяграфія
Вучыўся ў бацькі, мастака Стэфана Маньяска, затым у Мілане, у Ф. Аб’яці. Адчуў уплыў С. Розы, В. Кастэла, Цінтарэта, Жака Кало — майстроў генуэзскай школы.
Творы Маньяска выкананы энергічнымі ўдарамі пэндзля, каларыт — мігатлівы, з перавагай карычневых і аліўкавых колераў. Творчасць яго прасякнута трагічна-аголеным адчуваннем нікчэмнасці чалавека перад сляпымі сіламі і сацыяльнай рэчаіснасцю. Характэрныя прыёмы гратэску, нечаканыя кантрасты. Дынамічнасць выявілася і ў маляўнічай тэхніцы: мастак выкарыстаў адмысловы метад нанясення мазкоў — над канчатковым пластом. Паспяхова працаваў у розных жанрах, але больш за ўсё яго прываблівалі пейзажы і бытавыя сцэны. Пісаў тыповыя жанравыя сцэны з жыцця салдат, манахаў, цыганоў. Часцей за ўсё персанажы адлюстроўваў на фоне архітэктуры, рымскіх арак, пісаў рамантычныя віды гарадоў.
Урал-375Д
Урал-375Д — паўнапрывадны грузавы аўтамабіль падвышанай праходнасці, які вырабляўся на Уральскім аўтамабільным заводзе ў Міясе з 1964 па 1982 год.
У 1982 годзе пачала выпускацца мадэрнізаваная мадэль Урал-375ДМ, якая стаяла на канвееры да самага зняцця 375-га сямейства — да 1991 года. Да гэтага часу былі пройдзены ўсе тры этапы асваення ў вытворчасці Урал-4320 (выпускаўся з 1977 года) і канструкцыі гэтых двух машын былі ўніфікаваныя і выпускаліся паралельна.
Затым, у 1991 годзе Урал-4320 канчаткова змяніў Урал-375Д на канвееры.
Канструкцыя
Галоўнымі адрозненнямі ад Урал-375 з'яўляліся суцэльнаметалічная кабіна, запазычаная ад Урал-377, які тады рыхтаваўся да вытворчасці, і больш прадукцыйны ацяпліцель кабіны. Акрамя таго, у адрозненне ад Урал-375, які меў адключаемы пярэдні мост, Урал-375Д атрымаў сталы прывад.
А вось рухавік застаўся ранейшы — пражэрлівы бензінавы V-падобны 8-цыліндравы карбюратарны ЗІЛ-375 (за што зваўся «абжора», з-за таго што спажываў велізарную колькасць бензіна).
Прымяненне
Урал-375Д змяніў ЗіЛ-157 у якасці асноўнага грузавіка Савецкага Войска пры канцы 1970-х.
Грузавік выкарыстоўваўся для транспартавання войскаў, грузаў, а таксама ў якасці шасі для ўдарнага ўзбраення. На базе аўтамабіляў Урал-375Д было створана мноства спецыяльных машын для патрэб Савецкай арміі і армій краін Варшаўскага дагавора, у тым ліку: пускавая ўстаноўка БМ-21 РСЗА 9К51 Град, аўтацыстэрны АЦ-5-375, АЦ-5, 4 ​​- 375 і АЦГ-5-375, аўтамаслапалівазапраўшчыкі АТМЗ-5-375, перасовачныя мабільныя штабы са спальнымі прычэпамі, спецыяльныя аўтамабільныя краны 8Т200 і г.д.
Эр (рака)
Эр (Eure) — рака на поўначы Францыі, левы прыток Сены. Даўжыня 226 км.
Крыстафер Пісарыдэс
Крыстафер Антоніу Пісарыдэс (нарадзіўся 20 лютага 1948, Нікасія, Кіпр) — грэка-кіпрскі брытанскі эканаміст. У цяперашні час кіруе кафедрай эканомікі ў Лонданскай школе эканомікі. Яго навуковыя інтарэсы засяроджаныя ў галіне макраэканомікі, у прыватнасці, працы, эканамічнага росту і эканамічнай палітыкі. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па эканоміцы (2010), сумесна з Пітэрам Даймандам і Дэйлам Мортэнсенам «за даследаванні рынкаў з мадэлямі пошуку».
Сезон 2019 ФК Ашмяны-БДУФК
У 2019 годзе футбольны клуб «Ашмяны-БДУФК» з Ашмян прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
Склад каманды
Станам на лістапад 2019 года.
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
NGC 3237
NGC 3237 (іншыя абазначэнні — UGC 5640, MCG 7-22-3, ZWG 212.7, PGC 30610) — лінзападобная галактыка (SB0) ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Марк Фурый Каміл
Марк Фурый Каміл (Marcus Furius Camillus; каля 446—365 да н.э.) — рымскі вайскавод, патрыцый з паходжання. Паводле Лівія і Плутарха, быў чатыры разы ганараваны трыумфам, пяць разоў быў дыктатарам, а за перамогу над галамі быў названы «другім заснавальнікам Рыма».
NGC 3238
NGC 3238 (іншыя абазначэнні — UGC 5649, MCG 10-15-80, ZWG 290.41, PGC 30686) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Бакінская тэлевежа
Бакінская тэлевежа (Azəri Televiziya Qülləsi) — збудаванне вышынёй 310 м у Баку, сталіцы Азербайджана.
Будаўнічыя работы пачаліся ў 1979 годзе. Згодна з праектам будаўніцтва павінна было быць завершана ў 1985 годзе. Аднак па некаторых прычынах будаўнічыя работы на комплексе былі прыпыненыя. Пасля вяртання агульнанацыянальнага лідара Гейдара Аліева да ўлады ў 1993 годзе будаўніцтва тэлевежы было прадоўжана, і ў 1996 годзе пры яго ўдзеле адбылася цырымонія афіцыйнага адкрыцця комплексу.
Герасім Васілевіч Багамолаў
Герасім Васілевіч Багамолаў (Герасим Васильевич Богомолов;, в. Слізнёва Смаленскай губерні, (цяпер Навадугінскага раёна Смаленскай вобласці), Расія — , Масква) — савецкі вучоны, геолаг, гідролаг, гідрагеолаг, эколаг, дзяржаўны і грамадскі дзеяч. Акадэмік АН Беларусі (1960; член-карэспандэнт з 1947), доктар геолага-мінералагічных навук, заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі БССР (1968).
Біяграфія
Г. В. Багамолаў у 1922 годзе скончыў сельскагаспадарчы тэхнікум. Пачаў сваю працоўную дзейнасць у Беларусі, займаўся пытаннямі водазабеспячэння Мінска. Па пуцёўцы ЦК РКП(б) для найбеднага сялянства ў 1922—1929 гадах вучыўся ў Маскоўскай горнай акадэміі. Пасля заканчэння акадэміі працаваў старэйшым геолагам, начальнікам бюро падземных вод Інстытута збудаванняў. Пазней працаваў у Маскоўскім геолагаразведачным інстытуце і адначасова ва УНДІ інжынерна-будаўнічай гідраўлікі і гідралогіі (1931—1935).
З 1935 года ўзначаліў Навукова-даследчае бюро гідрагеалогіі і інжынернай геалогіі, з 1939 года прафесар, з 1940 года — доктар геолага-мінералагічных навук. У 1939—1950 і 1953—1954 гадах працаваў дырэктарам УНДІ гідрагеалогіі і інжынернай геалогіі.
У 1950—1953 — намеснік міністра геалогіі СССР.
З 1954 — намеснік акадэміка-сакратара Аддзялення геалагічных і геаграфічных навук АН БССР.
З 1960 — дырэктар Інстытута геалагічных навук АН БССР, з 1964 — загадчык лабараторыі Інстытута геахіміі і геафізікі АН БССР.
У 1960 годзе яму прысвоена званне акадэміка АН БССР. Г. В. Багамолаў быў дырэктарам Усесаюзнага навукова-даследчага інстытута гідрагеалогіі і інжынернай геалогіі. З 1964 года ў Інстытуце геахіміі і геафізікі АН Беларусі. Заснаваў і ўзначаліў першы ў СССР экалагічны савет.
З 1971 года загадчык аддзелам гідрагеахіміі падземных вод і геатэрміі, з 1978 загадчык лабараторыяй цепламасапераносу ў зямных нетрах Інстытута геахіміі і геафізікі АН БССР.
З’яўляўся таксама старшынёй Навуковага савета АН БССР па праблеме «Распрацоўка навуковых асноў па прадухіленні засалення глебаў і водных крыніц адходамі салігорскіх калійных прадпрыемстваў» (1967—1981), старшынёй секцыі гідралогіі Міжведамаснага геафізічнага камітэта пры Прэзідыуме АН СССР, членам Бюро секцыі гідралогіі Нацыянальнага камітэта геолагаў СССР, членам навуковага Камітэта па водных даследаваннях Міжнароднага савета навуковых саюзаў, віцэ-прэзідэнтам Камісіі падземных вод Міжнароднай асацыяцыі гідралагічных навук (магній), ганаровым прэзідэнтам Міжнароднай асацыяцыі гідралагічных навук (1979).
Член-карэспандэнт геалагічных таварыстваў Бельгіі і Францыі, кансультант.
Навуковая дзейнасць
Браў удзел у праектаванні буйных гідратэхнічных збудаванняў — гідраэлектрастанцый, арашальных каналаў, дрэнажных сетак і іншае.
Распрацаваў і ўкараніў хімічны метад замацавання плывуноў. Першаадкрывальнік мінскай мінеральнай вады.
Аўтар шэрагу падручнікаў і 300 навуковых прац (55 фундаментальных манаграфій) па геалогіі і падземным водам, геалагічных і тэктанічных карт БССР.
У якасці кіраўніка савецкіх урадавых і навуковых дэлегацый, выбарнай асобы міжнародных арганізацый, стыпендыята «ЮНЕСКА», эксперта (ААН) і аўтара навуковых дакладаў наведаў краіны Еўропы, Азіі, Паўночнай і Паўднёвай Амерыкі, Паўночнай Афрыкі і Аўстралію; упершыню даў прагноз пакладаў нафты ў Індыі, падземных вод у Паўночнай Сахары.
Педагагічная дзейнасць
На працягу шэрагу гадоў выкладаў у Маскоўскім геолага-разведачны інстытуце (МГРІ) і больш за 30 гадоў у Беларускім дзяржаўным універсітэце (БДУ).
За гэтыя гады падрыхтавала 13 дактароў і 33 кандыдаты навук.
Пётр Палікарпаў
Пётр Палікарпаў ( — ?) — расійскі і беларускі інжынер-архітэктар.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1820 годзе.
Навучаўся ў Пецярбургскім будаўнічым вучылішчы ў 1837-43 гадах і па заканчэнні курса быў прызначаны ў г. Брэст-Літоўск на пасаду гарадскога архітэктара.
Пітэр Дайманд
Пітэр Артур Дайманд (Peter A. Diamond;, , ЗША) — амерыканскі эканаміст. Вядомы аналізам бяспекі ЗША і сацыяльнай палітыкі і працай у якасці саветніка Кансультатыўнага савета па сацыяльным забеспячэнні ў канцы 1980-х і 1990-х гадоў. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па эканоміцы (2010), сумесна з Дэйлам Мортэнсенам і Крыстаферам Пісарыдэсам «за даследаванні рынкаў з пошукавымі перашкодамі».
HMS E23
HMS E23 — брытанская падводная лодка тыпу E. Пабудавана ў 1914-1915 гадах кампніяй Vickers, на верфі Бараў-ін-Фёрнас, дзе судна было спушчана 18 верасня 1915 года. Яна пачала службу ў Каралеўскім флоце 6 снежня 1915 года.
Падчас Першай сусветнай вайны была размешчана ў Харыджы, дзе была ўключана ў Восьмую падводную флатылію.
19 жніўня 1916 года E23 атакаваў і пашкодзіў нямецкі дрэдноўт (20 000 тон), які быў выключаны з баёў у Балтыйскам моры да пачатку кастрычніка 1916 года.
У 1922 годзе лодка была прададзена на металалом.
Амадэа Ральдан
Біяграфічныя звесткі
Скончыў Мадрыдскую кансерваторыю (1915). З 1919 у Гаване, з 1920 дырыжор аркестра Нацыянальнага тэатра, з 1923 скрыпач-канцэртмайстар, з 1932 галоўны дырыжор Філарманічнага аркестра. З 1935 прафесар, з 1936 дырэктар Муніцыпальнай кансерваторыі. Аўтар балетаў, твораў для аркестра, для хору, для голасу і інструментальнага суправаджэння, музыкі для дзяцей і інш.
Бестагай (Акмолінская вобласць)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 851 чалавек (414 мужчын і 437 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у ауле пражывалі 548 чалавек (286 мужчын і 262 жанчыны).
Марат Генадзьевіч Жылінскі
Мара́т Гена́дзьевіч Жылі́нскі (нар., в. Ухвала, ) — кандыдат гістарычных навук, дацэнт, рэктар Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (2014—2018), дэпутат Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага Сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.
Біяграфія
У 1994 годзе паступіў у Мінскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя М. Горкага на гістарычны факультэт па спецыяльнасці «гісторыя і сацыяльна-палітычныя дысцыпліны».
У 1998 годзе паступіў у аспірантуру БДПУ імя М.Танка і паспяхова скончыў яе ў 2001 годзе. Абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму: «Адукацыя на акупаванай тэрыторыі Беларусі ў гады Вялікай Айчыннай вайны (чэрвень 1941 — ліпень 1944 гг.)» (2002), мае званне дацэнта (2006). Марат Жылінскі займаў наступныя пасады: асістэнт кафедры айчыннай і сусветнай гісторыі БДПУ імя М.Танка (2001—2003), намеснік дэкана па навучальнай працы БДПУ імя М.Танка (2003—2004), дацэнт кафедры айчыннай і сусветнай гісторыі БДПУ імя М.Танка (2004—2006), навуковы сакратар Інстытуту гісторыі НАН Беларусі (2006—2011). У красавіку 2011 года Жылінскі прызначаны на пасаду намесніка дырэктара Інстытута гісторыі НАН Беларусі па навуковай працы. 24 верасня 2012 года абраны дэпутатам Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага Сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання па Каліноўскай выбарчай акрузе № 108 горада Мінска.
Навуковая дзейнасць
Навуковая дзейнасць Марата Жылінскага накіравана на вывучэнне гісторыі Беларусі ў гады Другой сусветнай і Вялікай Айчыннай войнаў. За падрыхтоўку ў складзе аўтарскага калектыву навучальнага дапаможніка для агульнаадукацыйнай і вышэйшай школы «Великая Отечественная война советского народа (в контексте Второй мировой войны)» стаў лаўрэатам стыпендыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь (2006). У 2009 годзе ўзнагароджаны Граматай Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь. Узнагароджаны юбілейным медалём «65 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.» (2011). Марат Жылінскі — Аўтар 86 навуковых публікацый, у тым ліку 7 манаграфіяў (з іх 6 у сааўтарстве), 2 зборнікаў дакументаў, 7 падручнікаў і вучэбных дапаможнікаў (у сааўтарстве).
Узнагароды
Узнагароджаны Ганаровай граматай Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь, юбілейным медалём «65 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.».
Асабістае жыццё
Жанаты, мае сына і дачку.
Цікавыя факты
Падчас выбарчай кампаніі ў Палату прадстаўнікоў Марат Жылінскі знаходзіўся на шостай пазіцыі сярод самых багатых кандыдатаў, гадавы даход якога склаў 152 мільёны рублёў. Ён з’яўляецца акцыянерам домабудаўнічага камбіната (150 акцый) і «Белінвестбанка» (880 акцый).
Суніцкі трохвугольнік
Суніцкі трохвугольнік — умоўны раён на тэрыторыі Ірака на поўнач і захад ад Багдада, які атрымаў вядомасць падчас Іракскай вайны.
Паходжанне назвы
Назва з’явілася яшчэ да ўварвання ў краіну войскаў міжнароднай кааліцыі ў 2003 годзе. Яна пазначала тэрыторыю, на якой пераважае арабскае суніцкае насельніцтва (на поўнач ад яе значную частку насельніцтва складаюць курды, а на подзень — арабы-шыіты). Прыблізнымі вяршынямі «суніцкага трохвугольніка» з’яўляюцца гарады Багдад, Тыкрыт і Эр-Рамадзі.
Вайна ў Іраку
У сувязі з баявымі дзеяннямі ў Іраку назва «суніцкі трохвугольнік» упершыню была згадана 10 чэрвеня 2003 года ў артыкуле «Нью-Ёрк Таймс», прысвечанай пачатку ў гэтым раёне амерыканскай ваеннай аперацыі «Peninsula Strike». Менавіта ў гэтым раёне партызанскія дзеянні супраць сіл кааліцыі ўпершыню набылі арганізаваны характар.
У лістападзе 2004 года войскі ЗША ўсталявалі кантроль над Фалуджай. Пасля гэтага цэнтр баявых дзеянняў паміж сіламі кааліцыі і партызанамі перамясціўся ў Эр-Рамадзі і далей на захад, да ірака-сірыйскай мяжы.
Мовы Сербіі
Дзяржаўнай мовай Сербіі з'яўляецца сербская. Таксама ў Сербіі распаўсюджаныя албанская (ужываецца ў Прэшаўскай даліне і ў самаабвешчанай дзяржаве Косава), венгерская, румынская, славацкая, заходнерусінская і харвацкая (усе яны з'яўляюцца афіцыйнымі мовамі Ваяводзіны), украінская, балгарская, цыганская, ческая, баснійская, ўлашская, буневацкая, македонская і іншыя мовы.
На большай часцы поўдня Сербіі размоўным з'яўляецца тарлакскі дыялект. Хаця ён і не мае стандартнай формы і дзяржаўнага статусу, яго можна разглядаць асобнай мовай. Ён сфарміраваўся як частка паўднёва-славянскага дыялекту і з'яўляецца пераходным паміж паўночна-ўсходнімі славянскімі мовамі (балгарскай і македонскай) і паўднёва-заходнімі славянскімі мовамі (сербскай).
БМП-2
БМП-2 (аб'ект 675) — савецкая гусенічная баявая машына пяхоты, прызначаная для транспартавання асабовага склада да пярэдняга краю, падвышэнні яго мабільнасці, узброенасці і абароненасці на поле бою ва ўмовах ужывання ядзернай зброі і сумесных дзеянняў з танкамі ў бою.
Другое пакаленне БМП. Асноўнае адрозненне ад БМП-1 складаецца ў буйнейшай вежы і абсталяванні іншым комплексам узбраення. Вежа змяшчае двух чалавек: камандзіра аддзялення (справа) і наводчыка-аператара. Асноўнае ўзбраенне — аўтаматычная 30-мм гармата 2А42, вырабляемая на Тульскім машынабудаўнічым заводзе. БМП-2 прынята на ўзбраенне ў 1977 г. Брала ўдзел у баявых дзеяннях у Афганістане, а таксама ў шматлікіх баявых канфліктах на Блізкім Усходзе з 80-х па канец 90-х гг. XX стагоддзі.
Адукацыя ў Лепельскім раёне
Сетка ўстаноў адукацыі Лепельскага раёна прадстаўлена 37 установамі. З іх адна гімназія, пяць сярэдніх школ, тры базавыя школы, чатыры вучэбна-педагагічныя комплексы «дзіцячы сад-школа», сямнаццаць устаноў дашкольнай адукацыі, адна пазашкольная ўстанова, адна спецыяльнай адукацыі і адзін каледж.
Ва ўстановах агульнай сярэдняй адукацыі навучаецца больш трох тысяч навучэнцаў, ва ўстановах дашкольнай адукацыі выхоўваецца каля тысячы выхаванцаў. ДУА «Лепельская дзіцячая школа мастацтваў» і ДУА «Заслонаўская дзіцячая школа мастацтваў» далучаюць вучняў да выяўленчага мастацтва і дэкаратыўна-прыкладной творчасці.
Літаратура
Система специального образования в районе в цифрах / подгот. Е. Ретнёва // Сцяг Перамогі (Лёзна). — 2018. — 30 лістап. — С. 3.
Нацыянальны марскі музей (Гданьск)
Нацыянальны марскі музей у Гданьску — музей і навукова-даследчая ўстанова ў г. Гданьск, Польшча.
Створаны ў 1960 годзе. Размешчаны ў наш час у некалькіх гістарычных будынках у цэнтры горада: Вялікім Жураве — старадаўніх гарадскіх і партовых варотах з функцыяй пад'ёмнага механізму 1444 г. і трох партовых збожжасховішчах XV—XVII стст. якія носяць назвы: Медзь (Miedź), Панна (Panna) і Аліўскі (Oliwski); таксама мае філіялы: Зборы Марскога музея звязаны з гісторыяй портаў, караблебудаваннем, мараплаўствам і гандлем. Сярод экспанатаў — помнікі даўніны суднаверфяў, берагавой аховы, марской выратавальнай справы, прадметы абсталявання караблёў, старадаўнія навігацыйныя інструменты, прывадныя механізмы, стралковая і карабельная зброя і г.д.
Маецца цікавая калекцыя мадэляў старажытных славянскіх ладдзяў, сярэднявечных данцыгскіх і эльблонгскіх суднаў, ваенных караблёў XVI—XVII стст., польскіх пасажырскіх і гандлёвых суднаў 1920—1939 гг. і пабудаваных пасля 1945 рачных суднаў і буксіраў. Ёсць у музеі таксама калекцыя суднаў з Акіяніі, Індакітая і Афрыкі. У экспазіцыі музея прадстаўлены прадметы з яхты «Dal», на якой Анджэй Багамолец, першым сярод польскіх яхтсменаў перасек Атлантыку, а таксама з яхты «Polonez», на якой Кшыштаф Бараноўскі ў адзіночку здзейсніў падарожжа вакол свету.
Вялікае месца ў калекцыі займаюць экспанаты, звязаныя з марскім мінулым вядомага пісьменніка Джозефа Конрада (Кажэнёўскага).
Дзякуючы дзейнасці працаўнікоў музея па даследаванні марскога дна, у яго калекцыі маецца шэраг прадметаў, паднятых з патанулых караблёў, напрыклад, бронзавыя гарматы і артылерыйскія ядры з загінулага пад Алівай у 1627 шведскага судна «Solen».
Тутака ж прадстаўлены творы мастацтва на марскую тэматыку, палотны вядомых жывапісцаў, сярод якіх, Леон Вычулкоўскі, Юліян Фалат, Зоф'я Стрыенска і інш.
Юрый Аляксеевіч Сарычаў
Юрый Аляксеевіч Са́рычаў (,  — ) — беларускі акцёр і рэжысёр тэатра лялек. Заслужаны артыст Беларусі (1990).
Біяграфія
Скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут у 1975 годзе. У 1975—1986, 1989—1992 і 1996—1997 акцёр, у 1987—1989 рэжысёр Беларускага дзяржаўнага тэатра лялек, у 1992—1993 рэжысёр-пастаноўшчык Брэсцкага абласнога тэатра лялек, у 1994—1996 гадах галоўны рэжысёр Мінскага абласнога тэатра лялек «Батлейка» (г. Маладзечна).
Члены Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1980 года.
Творчасць
Для акцёрскага мастацтва Сарычава характэрны псіхалагічная дакладнасць і яркая характарнасць. Найбольш поўна талент праявіўся ў спектаклях для дарослых.
Вадзім Андрэевіч Жучкевіч
Вадзім Андрэевіч Жучке́віч (19 лістапада 1915, г.п. Лоеў, Гомельская вобласць — 28 лютага 1985) — беларускі вучоны-географ. Доктар геаграфічных навук (1971), прафесар (1972). Заслужаны работнік вышэйшай школы БССР (1977). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
Біяграфія
У 1930 годзе скончыў сямігадовую школу, у 1932 годзе ПТВ. У 1932—1935 гг. працаваў на фабрыцы і вучыўся на рабфаку. Скончыў Мінскі педагагічны інстытут у 1939 годзе. Працаваў ва ўстановах асветы ва Усходне-Казахастанскай вобласці і Алтайскім краі. У 1940 годзе паступіў у аспірантуру Маскоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта. У час Вялікай Айчыннай вайны ў 1944—1945 гг. на фронце. У 1948 годзе скончыў завочную аспірантуру МДУ. З 1962 года выкладаў у Беларускім дзяржаўным універсітэце, з 1964 года дацэнт, з 1976 года загадчык кафедры фізічнай геаграфіі мацерыкоў і акіянаў геаграфічнага факультэта.
Навуковая дзейнасць
Займаўся тапанімікай, эканамічнай геаграфіяй. Даследаваў методыку выкладання геаграфіі. Аўтар «Кароткага тапанімічнага слоўніка Беларусі» (1974), падручнікаў для школ.
З 1975 года быў старшынёй Геаграфічнага таварыства БССР.
Сярод апублікаваных прац:
Броўнік
Броўнік (Herminium) — род шматгадовых травяністых раслін, які ўключаны ў трыбу сямейства.
Батанічнае апісанне
Прадстаўнікі роду — невялікія шматгадовыя травяністыя расліны.
Клубні шарападобнай або даўгавата-яйкападобнай формы, з тонкімі каранямі.
Сцябло прамое, з адным ці некалькімі зялёнымі шырока-ланцэтападобнымі лістамі ля аснавання.
Кветкі сабраны на канцы сцябла ў гронкападобнае суквецце, невялікія, несамастойныя, звычайна жоўта-зялёнага колеру. Чашалісцікі амаль роўныя, цэнтральны разам з пялёсткамі ўтварае «покрыва» над песцікам. Пялёсткі звычайна мясістыя, але больш вузкія, чым чашалісцікі. Губа прырослая да кароткай калонкі. Маюцца два даўгаватых палінія з кароткай каўдыкулай.
Плод — прамая прадаўгаватая каробачка.
Арэал
Броўнікі распаўсюджаны выключна ў Еўразіі — Еўропе, Паўднёва-Заходняй, Цэнтральнай і Усходняй Азіі. 10 відаў — эндэмікі Кітая.
Віды
Род уключае 49 відаў, у тым ліку:
Спіс аб’ектаў PGC (1832001—1833000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1832001—1833000)
Канклаў
Канкла́ў (з cum clavis — «пад ключом») — сход Калегіі кардыналаў для выбараў Папы Рымскага. Канклаў адбываецца адпаведна апостальскай канстытуцыі Universi Dominici gregis («Уся паства Гасподняя»), выдадзенай пантыфікам Янам Паўлам ІІ 22 лютага 1996 года.
Агульныя правілы
Выбары Папы Рымскага адбываюцца ў адпаведнасці з царкоўнымі законамі і традыцыямі. Актыўнае выбарчае права распаўсюджваецца, пачынаючы з 1059 года, толькі на кардыналаў. Дагэтуль у выбарах Папы Рымскага ўдзельнічалі прадстаўнікі царквы і акламацыйна таксама жыхары Рыма. Права на змену існых правілаў канклава мае толькі Папа Рымскі. У яго кампетэнцыю таксама ўваходзіць наданне кардынальскага тытулу, і таму Папа мае пэўны ўплыў на выбар свайго паслядоўніка. Права самому вызначаць свайго паслядоўніка Папа Рымскі не мае.
Жорсткі рэгламент абмежавання кардыналаў ад вонкавага свету раней меў за мэту вымусіць кардыналаў да прыняцця рашэння ў найкарацейшы тэрмін. Сённяшняя мэта такіх абмежаванняў — максімальнае адлучэнне выбаршчыкаў ад усялякага вонкавага ўплыву.
Выбарчы працэс
Канклаў пачынаецца не раней чым на 15-ы і не пазней чым на 20-ы дзень сэдысвакансіі з месы ў Саборы Святога Пятра і наступным пераходам кардыналаў з правам выбару ў Сіксцінскую капэлу. Пасля прысягі кардыналаў, папскі цэрыманіяльны майстар прамовай «Extra omnes» («усе наружу») прымушае ўсіх тых, хто не належыць да капэлы, пакінуць памяшканне, Сіксцінскую капэлу пасля гэтага зачыняюць.
Тэарэтычна кожны каталік, які па царкоўным праве можа стаць біскупам, г.зн. ва ўзросце не менш 35 гадоў і нежанаты мужчына, таксама мае права быць Папам. Каб выбары былі прызнаныя сапраўднымі, кандыдат павінны набраць дзве траціны галасоў. Пасля трыццаці беспаспяховых тураў кардыналы могуць прыняць пагадненне аб тым, што пачынаючы з гэтага моманту большасці галасоў хапае, каб абраць Папу. Таксама магчымым з’яўляецца ў гэтым выпадку выбар аднаго з двух кандыдатаў-пераможцаў па турах. У XX ст. больш чым 15 тураў па выбары Папы не было.
Выбарчыя лісты беспаспяховага туру выбараў па даўняй традыцыі спальваюць, дадаўшы пэўную колькасць вільготнай саломы і алею, якія надаюць дыму чорны колер і з’яўляюцца для назіральнікаў за працэсам галасавання завонку знакам таго, што канчатковага выніку пакуль няма. Пры паспяховым туры выбараў выбарчыя лісты паляць з сухой саломай, над Сіксцінскай капэлай уздымаецца белы дым і сігналізуе людзям аб тым, што новы Папа нарэшце абраны. Але з-за таго што дым не заўсёды быў такога колеру, які адпавядаў бы адпаведнаму выніку туру, сёння ў салому дадаюць хімікаліі, якія надаюць дыму адпаведна чорны ці белы колеры. Пасля гэтага Сіксцінсую капэлу адчыняюць, а ў Саборы Святога Пятра пачынаецца калакольны звон. Затым фразай «Annuntio vobis gaudium magnum, habemus Papam!» («Я абвяшчаю вам з вялікай радасцю: у нас ёсць новы Папа!») найстарэйшы па рангу першы кардынал-д’якан святочна называе імя абранага. Галасы і імёны кандыдатаў не абвяшчаюцца і застаюцца патаемнымі.
Права выбіраць у канклаве мае кожны кардынал рымска-каталіцкай царквы, узрост якога на дзень наступлення седысвакансіі не перавышае 80 гадоў. Колькасць кардыналаў не павінна быць большай за 120 чалавек. Кожны з кардыналаў павінны прымаць удзел у выбарах, прычынай няўдзелу можа стаць хвароба альбо іншая важная прычына. Але і ў тым выпадку, калі кардынал не з’яўляецца на цэрымонію, канклаў адбываецца без яго.
Традыцыйна існуюць тры розныя варыянты выбарчага працэсу Папы:
Месца правядзення канклаву
Месцам, дзе, пачынаючы з XIV ст., праходзілі канклавы, быў, за невялікімі выключэннямі, Рым. Але толькі пасля дакумента Яна Паўла II з назвай «Universi dominici gregis» у 1996 Ватыкан быў канчаткова вызначаны месцам правядзення канклаву. Канклаў павінны заўсёды і нязменна адбывацца ў Сіксцінскай капэле.
Мікіта Найдзёнаў
Мікі́та Найдзё́наў (нар. 1990, Пінск, Брэсцкая вобласць, БССР) — беларускі паэт і музыка.
Фронтмен гурту Hurma, вядучы радыёшоў «Бульбагіт» на Мінскай хвалі і аўтар шэрагу песень розных артыстаў. Аўтар песень для ўласных музычных праектаў і для іншых выканаўцаў. У 2007 годзе стаў пераможцам Адкрытага моладзевага конкурсу «Дні беларускай і шведскай паэзіі» ў Пінску (Брэсцкая вобласць). У 2015 — уладальнік прэміі «Залаты апостраф» у намінацыі «Дэбют» за найлепшую публікацыю вершаў у часопісе «Дзеяслоў». У 2015 годзе выдаў зборнік 60 вершаў «Развітанцы».