cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Манака
Гаспадарка
Манака ўтварае адзіную мытную прастору з Францыяй. У экспарце пераважаюць прамысловыя вырабы, у імпарце — харчовыя і спажывецкія тавары. Грашовая адзінка — французскі франк. Манегаскія франкі выпускаюцца для продажу нумізматам.
Транспарт
У Манака 1,7 км чыгункі і каля 50 км асфальтаваных дарог і вуліц. Праз Манака праходзяць чыгунка і шаша Ніца (Францыя) — Генуя (Італія). Ёсць пляцоўкі для верталётаў, якія перавозяць пасажыраў у міжнародны аэрапорт у г. Ніца (Францыя). Марскі порт прымае невялікія гандлёвыя судны і яхты.
Славутасці
Акіянаграфічны інстытут з музеем і акварыумам, міжнароднае гідраграфічнае бюро. Антрапалагічны дагістарычны музей. Батанічны сад. Жылыя кварталы і тэрасавыя сады (XVI—XVIII ст.), Княжацкі палац у Манака (XVI—XIX ст) з фрагментамі крэпасці XIII—XIX ст., капэла Ла Мізерыкорд (XVII ст.).
Турызм
Манака штогод наведвае каля 700 тыс. замежных турыстаў. Турыстаў прываблівае ў Манака сонечнае надвор’е, марскія купанні, архітэктурныя і гістарычныя помнікі, казіно, ігральныя дамы, Акіянаграфічны музей і марскі акварыум з унікальнымі экспанатамі, буйныя міжнародныя тэнісныя турніры, аўтамабільныя ралі Монтэ-Карла, міжнародныя спаборніцтвы па стэндавай стральбе і гольфе, музычныя і цыркавыя фестывалі і інш. 3-за нізкіх падаткаў у Манака жывуць многія багатыя людзі, у т.л. сусветна вядомыя артысты і спартсмены, што з’яўляецца дадатковым фактарам прыцягнення турыстаў.
Mazda 3
Mazda 3 — кампактны аўтамабіль вытворчасці японскай кампаніі Mazda. У мадэльным шэрагу кампаніі паўстала ў 2003 годзе на замену мадэлі 323.
Першае пакаленне (2003–2009)
У маторнай гаме еўрапейскіх машын бензінавыя чатырохцыліндравыя рухавікі 1,4 (80 к.с.); 1,6 (105 к.с.) і 2,0 (150 к.с.) і турбадызельны 1,6 л. Амерыканскія версіі — з рухавікамі 2,0 і 2,3 літры.
Mazda3 MPS
У 2006 годзе стартавалі продажы «зараджанай» версіі хэтчбекаў — Mazda3 MPS (Mazda Performance Series). Знешне яна адрознівалася больш шырокімі пярэднімі крыламі і высокім капотам, пад якім месціўся інтэркулер, а таксама іншымі бамперамі і спойлерам на задніх дзвярах. Рухавік аб'ёмам 2,3 л магутнасцю 260 к.с. развіваў круцільны момант 380 Н·м пры 3000 аб/хв, што дазваляла паскарацца да 100 км/г за 6,1 с і дасягаць хуткасці 250 км/г, што было абмежавана электронікай. Каробка перадач — шасціступеньчатая, механічная.
Бяспека
Па выніках краш-тэстаў паводле методыкі Euro NCAP аўтамабіль атрымаў за бяспеку чатыры зоркі — да пяцізоркавага рэйтынгу не хапіла штрафных балаў знятых за патэнцыйна небяспечныя зоны для каленаў седакоў (у тым ліку і пасажыраў). Дзякуючы наяўнасці бакавых падушак і «фіранак» бяспека пры бакавым удары прызнана выдатнай. Абарона пасажыраў-дзяцей ацэненая на тры зоркі, хоць трохгадовыя малыя абаронены трохі лепш паўтарагадовых. Бяспека пешаходаў пры наездзе — сярэдняя (траўманебяспечны бампер).
На краш-тэстах (удар у бетонную сцяну на хуткасці 56 км/г) амерыканскага Упраўлення па дарожнай бяспецы NHTSA хэтчбек Mazda 3 таксама набраў чатыры зоркі. Пры бакавым удары — тры зоркі з пяці, бо пратэставаны аўтамабіль не быў абсталяваны бакавымі падушкамі бяспекі.
Рэферэндум у Туркменістане (1994)
Усенародны рэферэндум аб падаўжэнні прэзідэнцкага тэрміну Сапармурата Атаевіча Ніязава да 2002 года адбыўся 15 студзеня 1994 года ў Туркменістане. Гэта другі, і пакуль апошні рэферэндум у гісторыі незалежнага Туркменістана. Сапармурат Ніязаў знаходзіўся на чале Туркменістана са снежня 1985 года (да кастрычніка 1990 года ў якасці першага сакратара ЦК Камуністычнай партыі Туркменскай ССР) — на момант рэферэндума ўжо 9 гадоў. 27 кастрычніка 1990 года ён быў абраны на безальтэрнатыўнай аснове прэзідэнтам Туркменскай ССР з 98,3 % галасоў. Праз некаторы час пасля атрымання незалежнасці Туркменістанам, 21 чэрвеня 1992 года адбыліся першыя ў гісторыі незалежнага Туркменістана прэзідэнцкія выбары, на якіх быў зноў усяго адзін кандыдат — дзейны Прэзідэнт Рэспублікі — Сапармурат Ніязаў, які ў адрозненне ад прэзідэнцкіх выбараў 1990 года ў Туркменскай ССР, вылучаўся ад Дэмакратычнай партыі Туркменістана — пераемніцы Камуністычнай партыі Туркменскай ССР (у складзе КПСС). На гэтых выбарах, па афіцыйных дадзеных за Сапармурата Ніязава прагаласавала рэкордныя 99,5 % (або 1,874,357 чал.) выбаршчыкаў, а ў графе «супраць» паставілі адзнаку ўсяго 0,5 % (або 9,236 чал.) выбаршчыкаў, і Ніязаў быў абраны першым прэзідэнтам ужо незалежнага Туркменістана. Ужо пачынаючы з 1991 года, прэзідэнт Сапармурат Ніязаў стаў паступова і ўпэўнена ўсталёўваць уласны культ асобы, кантраляваць абсалютна ўсе аспекты жыцця краіны, укараняючы аўтарытарызм і сваю дыктатуру, праводзіць палітыку ізаляцыянізму. Згодна з рэспубліканскім законам, чарговыя прэзідэнцкія выбары (пасля выбараў 1992 года) павінны былі адбыцца ў 1999 годзе. Да канца 1993 года цалкам падкантрольны прэзідэнту аднапалатны Меджліс (парламент) Туркменістана прыняў аднагалоснае рашэнне аб падаўжэнні прэзідэнцкіх тэрмінаў Сапармурата Ніязава да 2002 года. Было вырашана легітымізаваць гэтую працэдуру праз усенародны рэферэндум, які адбыўся 15 студзеня 1994 года. Па афіцыйных дадзеных, яўка выбаршчыкаў на рэферэндуме склала рэкордныя 100 %. Паведамлялася, што на рэферэндуме ўдзельнічалі абсалютна ўсе грамадзяне Рэспублікі, якія маюць выбарчае права. Па тых жа афіцыйных дадзеных, падаўжэнне прэзідэнцкіх тэрмінаў Сапармурата Ніязава падтрымала рэкордныя 99,99 % выбаршчыкаў (або 1,959,408 чал.), а прагаласавала супраць — нібыта ўсяго 0,01 % (або 212 чал.). Усяго семнаццаць (17) бюлетэняў былі прызнаныя несапраўднымі.
Разнастайная туркменская апазіцыя, выгнаная з краіны і падвергнутая ўнутры краіны жорсткім ганенням не прызнала вынікі рэферэндуму, падвяргаючы яго афіцыйныя вынікі сур’ёзным сумневам, і абвінавачваючы Сапармурата Ніязава ў гвалтоўным утрымліванні і узурпацыі ўлады. Вынікі рэферэндуму падвергнулі крытыцы і шэраг краін і арганізацый, уключаючы краін Захаду і АБСЕ.
Альвэрня
Альвэрня (Alwernia) — горад на поўдні Польшчы, уваходзіць у склад Хшаноўскага павета Малапольскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Альвэрня. Займае плошчу 8,88 км². Насельніцтва — 3424 чалавекі (на 2015 год).
Мангуп
Мангуп, Дарос, Феадора, Мангуп-Кале — сярэднявечны горад, сталіца княства Феадора, сталіца Мангупскага княства, крэпасць Асманскай імперыі. Размешчаны на вяршыні гары, якая ўзвышаецца над узроўнем навакольных далін на 250—300 м з плата плошчай каля 90 га і шматлікімі крыніцамі. Агульная даўжыня умацаванняў 1500 м, даўжыня абарончага контуру (з натуральнымі перашкодамі — скалістымі абрывамі ад 20 да 70 м) складае 6600 м. Зараз на тэрыторыі Украіны у Бахчысарайскім раёне.
Гісторыя
Першыя паселішчы на месцы крэпасці былі заснаваныя готамі ў IV ст., ў другой палове V ст. былі пабудаваныя першыя ўмацаванні. У гэты час горад зваўся Дарос і быў сталіцай Доры (Крымскай Готыі). У VI ст. у горадзе ўзводзіцца вялікая царква, горад становіцца цэнтрам Гоцкай дыяцэзіі.
У канцы VII ст. Дарос падпарадкаваны Хазарскім каганатам, у горадзе некаторы час размяшчаўся хазарскі гарнізон. Вызвалены у пачатку антыхазарскага паўстання начале з Янам Гоцкім.
З сярэдзіны VIII ст. Дорас быў cталіцай княства Феадора, якое кантралявала Паўднёва-Заходні Крым і знаходзілася пад уплывам Візантыі. Сам горад часам таксама звалі Феадора. Але з пачатку X ст. Дорас разам з княствам апынуўся пад уплывам двух канкуруючых сіл — Русі і кіпчакоў. У той жа час горад ад кіпчакоў атрымаў назву Мангуп.
У 1475 Мангуп і Мангупскае княства захоплены войскамі Асманскай імперыі. Асманы перабудавалі крэпасць, якая ў перыяд іх кіравання звалася Мангуп-Кале. Да 1774 Мангуп-Кале быў цэнтрам кадылыка (самой дробнай адміністрацыйна-тэрытарыяльнай адзінкі Асманскай імперыі), які ўваходзіў у склад эялета (правінцыі) з цэнтрам у Кефе. У 1774 крэпасць была пакінутая асманскім гарнізонам, а ў 1790 паселішча пакінулі апошнія насельнікі — суполка караімаў.
Біржанколь
Біржанколь — сяло ў Баянаульскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Кундыкольскай сельскай акругі. Код КАТА — 553645300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 202 чалавекі (100 мужчын і 102 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 66 чалавек (41 мужчына і 25 жанчын).
Рэферэндум у Туркменістане (1994)
Чарговыя, абяцаныя і запланаваныя прэзідэнцкія выбары ў 2002 годзе так і не адбыліся, бо прэзідэнт Сапармурат Ніязаў 28 снежня 1999 года быў афіцыйна абвешчаны Меджлісам Туркменістана пажыццёвым прэзідэнтам дзяржавы, і неабходнасць у правядзенні такіх выбараў адпала цалкам. Сапармурат Ніязаў у 66-гадовым узросце памёр на сваёй пасадзе 21 снежня 2006 года, і толькі пасля яго смерці, адбыліся другія ў гісторыі незалежнага Туркменістана прэзідэнцкія выбары, на якіх атрымаў перамогу Гурбангулы Бердымухамедаў. Па цяперашнім заканадаўстве дзяржавы, прэзідэнт Туркменістана абіраецца на сямігадовы тэрмін, і можа абірацца або пераабірацца на гэтай пасадзе неабмежаваную колькасць разоў.
Арыфія
Арыфія (Арытыя; Ὠρείθυια, «які вее скрозь горы») — у старажытнагрэчаскай міфалогіі дачка цара Афін Эрэхтэя, жонка Барэя, маці Клеапатры, Хіёны, Гема і крылатых барэадаў Зефа і Калаіда.
Дзеючая асоба трагедыі Эсхіла «Арыфія».
Арытыя (Арыфія) прызнавалася і адной з царыц амазонак, саюзніцай скіфскага цара Сагіла і яго сына Панасагора. Імя абыгрываецца ў сувязі з назвай гары Рыпы, Рыфы — якая жыве ў акрузе Рыф.
Гаршнэп
Гаршнэп, або Стучок (Lymnocryptes minimus) — від птушак з сямейства бакасавых (Scolopacidae), вылучаюць у асобны род.
Клеапатра (міфалогія)
Клеапатра (Κλεοπάτρα) — у старажытнагрэчаскай міфалогіі дачка Барэя і Арыфіі, сястра Зэта, Калаіда і Хіёны. Жонка Фінея з Фракіі, маці Плексіпа і Пандыёна. Дзеці перадалі ёй царскую ўладу пасля прыходу арганаўтаў.
Гаршнэп
Апісанне
Велічыня гаршнепа складае 17—19 см, размах крылаў ад 30 да 36 см, а вага ў межах ад 40 да 60 г. Ён значна драбнейшы за падобнага бакаса. На спіне, якая адсвечвае металічным зялёным колерам, гэтая птушка афарбаваная ў чорна-карычневыя фарбы з жаўтаватым падоўжнымі палосамі. На цемры ў гаршнепа цёмная паласа. Для яго характэрны кароткая прамая дзюба даўжынёй каля 4 см. Хвост мае клінападобную форму.
Першае Мая
Назву Пе́ршае Ма́я маюць:
Хрысціна Баўместэр
Біяграфія
Баўместэр нарадзілася ў Батавіі, тагачаснай сталіцы галандскай каланіяльнай Інданезіі. Пераехаўшы ў Еўропу ў маладым узросце, Баўместэр вучылася ў «École des Beaux Arts» у Гаазе з 1922 па 1924 год. У 1935 годзе яна пераехала ў Парыж і паступіла ў «Académie de la Grande Chaumière». Менавіта там Баўместэр пазнаёмілася і неўзабаве выйшла замуж за мастака Анры Геца.
Першая персанальная выстава Баўместэр у Францыі адбылася ў «Galerie Bonaparte». Яе працы часта выстаўляліся на групавых выставах разам з такімі мастакамі, як Ханс Хартунг, Кандзінскім і Віера да Сілва. Баўместэр і Гет пераехалі ў Ніцу ў пачатку Другой сусветнай вайны, дзе яны абодва ўдзельнічалі ў Супраціве, дапамагаючы ствараць падробленыя паперы. Працягвалася цесная сувязь пары з супольнасцю мастакоў, у тым ліку супрацоўніцтва з Раулем Юбакам і Крысціянам Датрэмонам. Падчас вайны Баўместэр таксама завязала цеснае сяброўства з мастаком Франсісам Пікабіа.
Пестуны
Назву Пестуны маюць:
Пескаўцы
Назву Пе́скаўцы маюць:
Мідыя
Мідыя — рабаўладальніцкая дзяржава ў паўночна-заходняй частцы Іранскага нагор'я. Існавала ў 7 —6 ст. да н.э. Сталіца: г. Экбатана.
У часы праўлення цара Кіяксара (625 ці 624 — 584 да н.э.) Мідыя была найбольшай дзяржавай Старажытнага Усходу. Заваявала Манейскае царства (Ману), Урарту, у саюзе з Вавілоніяй разграміла Асірыю. У 550 ці 549 да н.э. была заваяваная персамі і ўвайшла ў склад дзяржавы Ахеменідаў.
NGC 4075
NGC 4075 (іншыя абазначэнні — MCG 0-31-32, ZWG 13.64, PGC 38216) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Анры Пуанкарэ
Жуль Анры Пуанкарэ (Jules Henri Poincaré; 29 красавіка 1854, Нансі, Францыя —, ) — французскі матэматык, фізік, астраном і філосаф. Кіраўнік Парыжскай акадэміі навук (1906), член Французскай акадэміі (1908) і яшчэ больш чым 30 акадэмій свету.
Біяграфічныя звесткі
Скончыў Політэхнічную (1875) і Горную (1879) школы. 3 1881 у Парыжскім універсітэце (з 1886 прафесар), адначасова з 1893 член Бюро даўгот.
Науковая дзейнасць
Навуковыя працы па тэорыі лікаў, алгебры, тапалогіі, тэорыях функцый, дыферэнцыяльных ураўненняў і імавернасцей, матэматычнай і тэарэтычнай фізіцы, нябеснай механіцы і касмагоніі, метадалогіі навуковага пазнання. Пабудаваў якасную тэорыю дыферэнцыяльных ураўненняў, распрацаваў тэорыю інтэгральных інварыянтаў і інш. Адкрыў аўтаморфныя функцыі ад адной камплекснай зменнай (1883) і распрацаваў іх тэорыю. Увёў асноўныя паняцці камбінаторнай тапалогіі, даў уласную інтэрпрэтацыю геаметрыі Лабачэўскага (1882). Вызначыў фігуры важкіх вадкасцей пры іх вярчэнні ва ўласным гравітацыйным полі, даказаў існаванне фігур раўнавагі, адрозных ад эліпсоіда-, кольца- і грушападобных і даследаваў іх устойлівасць. Незалежна ад А. Эйнштэйна развіў матэматычныя асновы спецыяльнай тэорыі адноснасці, увёў тэрмін «пераўтварэнні Лорэнца». Даследаваў праблемы цеплаправоднасці, электрамагнетызму, оптыкі, тэорыі пругкасці, тэорыі патэнцыялу.
Гісторыкі адносяць Анры Пуанкарэ да найвялікшых матэматыкаў усіх часоў. Ён лічыцца, разам з Гільбертам, адным з апошніх матэматыкаў-універсалаў (вучоных, здольных ахапіць усе матэматычныя вынікі свайго часу). Яго пяру належаць больш за 500 артыкулаў і кніг.
Працы
Асноўныя працы (гл. таксама Поўны спіс публікацый ):
Ушанаванне памяці
Іменем Пуанкарэ названы кратар на адваротным баку Месяца.
Fanniidae
Роды
У сямейства ўключаюць наступныя роды:
Кашын
Кашын — адзін з самых старажытных гарадоў Цвярской зямлі, адміністрацыйны цэнтр Кашынскага раёна Цвярской вобласці Расіі. Насельніцтва 15115 чалавек (2010).
Горад размешчаны на берагах ракі Кашынкі (левы прыток Волгі), на паўднёвым усходзе вобласці, за 150 км ад Цверы, за 180 км ад Масквы, недалёка ад мяжы з Яраслаўскай вобласцю.
Чыгуначная станцыя на лініі Савёлава — Сонкава, аўтамабільныя дарогі Кашын — Калязін, Кашын — Кушаліна — Цвер, Кашын — Кесова гара — Бежацк.
Кашын — адзіны ў Цвярской вобласці горад-курорт. Санаторый каля крыніц лячэбнай і сталовай мінеральнай вады, якія знаходзяцца ў горадзе, быў адкрыты яшчэ ў канцы XIX стагоддзя. У горадзе дзейнічаюць заводы па разліву мінеральнай вады (маркі «Кашынская», «Ганна Кашынская» і «Кашынская вадзіца»).
Петрашы
Назву Петрашы́ маюць:
NGC 4076
NGC 4076 (іншыя абазначэнні — UGC 7061, MCG 3-31-34, ZWG 98.46, ZWG 128.12, IRAS12019+2029, PGC 38209) — галактыка ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Егіндыбулак (Паўладарская вобласць)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 619 чалавек (323 мужчыны і 296 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 492 чалавекі (266 мужчын і 226 жанчын).
Тэорыя ваганняў
Тэорыя ваганняў — тэорыя, якая разглядае разнастайныя ваганні, абстрагуючыся ад іх фізічнай прыроды. Для гэтага выкарыстоўваецца апарат дыферэнцыяльнага злічэння.
Гарманічныя ваганні
Гарманічныя ваганні — гэта такія ваганні, пры якіх вагальная велічыня (напрыклад, адхіленні ківача) змяняецца з часам па законе сінуса ці косінуса:
Гарманічныя ваганні са згасаннем
Гарманічныя ваганні са згасаннем — гэта такія ваганні, пры якіх вагальная велічыня (напрыклад, адхіленні ківача) змяняецца з часам, як множыва сінуса (косінуса) на змяншальную экспаненту.
Параметрычныя ваганні
Параметрычныя ваганні адбываюцца калі адзін з параметраў сістэмы (каэфіцыент дыферэнцыяльнага ўраўнення ваганняў) змяняецца перыядычна. Прыклад — арэлі (ківач) са змяняльнай даўжынёй.
Негарманічныя ваганні
Як усталяваў у 1822 годзе Фур’е, кожнае перыядычнае ваганне можа быць уяўлена як сума гарманічных ваганняў шляхам раскладання адпаведнай функцыі ў шэраг Фур'е. Сярод складнікаў гэтай сумы існуе гарманічнае ваганне з найменшай частасцю, якая завецца асноўнай частасцю, а сама гэта ваганне — першым гармонікам ці асноўным тонам, частасці ж усіх астатніх складнікаў, гарманічных ваганняў, кратныя асноўнай частасці, і гэтыя ваганні завуцца найвысокімі гармонікамі ці абертонамі — першым, другім і г.д.
Петухоўка
Назву Петухо́ўка маюць:
Гельмінтаспорый
Гельмінтаспорый (Helminthosporium)  — род аскамікотавых грыбоў (Ascomycota) сямейства.
Апісанне
Існуюць у выглядзе бясполых анаморфаў і выклікаюць плямістасць лісця (гельмінтаспарыёз), асабліва ў збожжавых (кукуруза, авёс) на вільготных месцах, у выніку чаго лісце становяцца шаравата-бурым і ўтварае эліптычныя плямы.
Ермякееўскі раён
Ермяке́еўскі раён (Ермекеевский район; Йәрмәкәй районы) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на захадзе Башкартастана ў Расіі. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляецца сяло Ермякеева.
Геаграфія
Ермякееўскі раён мяжуе з Туймазінскім, Белябееўскім і Біжбуляцкім раёнамі, а таксама з Арэнбургскай вобласцю і Татарстанам. Плошча раёна складае 1438 км².
Гісторыя
Ермякееўскі раён быў утвораны 31 студзеня 1935 года ў адпаведнасці з пастановай УЦВК.
Насельніцтва
Насельніцтва раёна станам на 2017 год складала 15737 чалавек. Паводле перапісу 2010 года большасць складаюць татары (36,4 %), далей ідуць башкіры (28,6 %), чувашы (14,6 %), рускія (11,8 %), мардва (3,4 %) і ўдмурты (3 %).
Аляксандр Мікалаевіч Кульчы
Алякса́ндр Мікала́евіч Ку́льчы (нар., , Беларуская ССР, БССР) — беларускі футбаліст і трэнер. Ігрок нацыянальнай зборнай Беларусі (1996—2012). Найлепшы футбаліст Беларусі (2009). 7 чэрвеня 2012 года стаў першым беларускім футбалістам, які прыняў удзел у 100 гульнях за нацыянальную зборную. Уваходзіць у Клуб Сяргея Алейнікава для беларускіх футбалістаў, якія згулялі 500 і болей афіцыйных матчаў.
Кар’ера
У чэрвені 2012 года падпісаў кантракт з казахстанскім клубам «Іртыш», але клуб не змог заявіць яго праз праблемы з трансферам і кантракт быў ануляваны ў ліпені таго ж года. 18 ліпеня 2012 года падпісаў кантракт з клубам «Сібір» з Новасібірска. У студзені 2013 году ізноў падпісаў кантракт з клубам «Іртыш» тэрмінам на адзін год, але ўжо ў ліпені кантракт быў скасаваны , пасля чаго Кульчы завяршыў прафесійную кар’еру.
Туймазінскі раён
Геаграфія
Туймазінскі раён мяжуе з Буздзяцкім, Белябееўскім, Ермякееўскім і Шаранскім раёнамі, а таксама мяжуе з Татарстанам. На ўсходзе таксама мяжуе з горадам Акцябрскім, які ўтварае ўласную гарадскую акругу. Плошча раёна складае 2403,52 км².
Аляксандр Мікалаевіч Кульчы
Трэнерская кар’ера
У жніўні 2014 года ўвайшоў у трэнерскі штаб нацыянальнай зборнай Беларусі. У 2016—2017 гадах працаваў трэнерам у структуры маскоўскага «Дынама».
Туймазінскі раён
Гісторыя
Туймазінскі раён быў утвораны 20 жніўня 1930 года ў адпаведнасці з пастановай УЦВК.
Насельніцтва
Насельніцтва раёна станам на 2017 год складала 132463 чалавекі. Паводле перапісу 2010 года большасць складаюць татары (38,5 %), далей ідуць башкіры (33,7 %), рускія (22,8 %), чувашы (1,5 %) і марыйцы (1,4 %).
Аляксандр Мікалаевіч Кульчы
Трэнерская кар’ера
У студзені 2020 года зноў апынуўся ў маскоўскім «Дынама», дзе ўзначаліў моладзевы склад, а з сезона 2020/21 стаў на чале каманды «Дынама-2» у Другой лізе. У верасні 2020 года, пасля адстаўкі Кірыла Новікава, быў прызначаны выканаўцам абавязкаў галоўнага трэнера асноўнай каманды «Дынама». Кіраваў дынамаўцамі ў адным матчы Прэм’ер-лігі — 4 кастрычніка супраць «Краснадара» (2:0), пасля чаго неўзабаве новым трэнерам быў прызначаны Сандра Шварц, а Кульчы вярнуўся ў «Дынама-2», дзе працаваў да чэрвеня 2023 года.
Касцёл Святога Антонія Падуанскага (Віцебск)
Комплекс Віцебскага бернардынскага кляштара складаўся з касцёла і кляштарнага корпуса, якія ўтваралі замкнёны ўнутраны двор. У 1961 годзе савецкія ўлады зруйнавалі касцёл і кляштар (захаваліся падмуркі).
Гісторыя
Кляштар быў фундаваны ў 1676 годзе ваяводам віцебскім Янам Антоніем Храпавіцкім, у 1685 г. пастаўлены першыя драўляныя будынкі. Праз кароткі час ён згарэў і быў наноў адбудаваны з дрэва ў 1700 г. Падчас пажару 1733 г. касцёл зноў згарэў. У 1737 г. пачалося будаўніцтва мураванага касцёла і кляштара на сродкі Казіміра і Тэклі (з Ларскіх) Саковічаў. У 1768 г. касцёл быў асвечаны ў імя Св. Антонія беларускім біскупам-суфраганам Феліксам Тавянскім.
У канцы 2017 года Міністэрства культуры Беларусі ўхваліла эскізную прапанову па аднаўленні касцёла. Архітэктары Яўген Калбовіч і Ігар Рацько (навуковы кіраўнік праекта) выканалі прадпраектныя работы і ўстанавілі дакладнае месца размяшчэння старога падмурка касцёла, раскапаўшы яго частку. Касцёл прапануецца аднавіць, ссунуўшы яго на некалькі метраў ад першапачатковага месца, улічваючы сучаснае становішча і загружанасць вул. Леніна, адной з галоўных магістралей горада. Супраць гэтай прапановы выступіла Беларускае добраахвотнае таварыства аховы помнікаў гісторыі і культуры. Паводле старшыні таварыства Антона Астаповіча, пераносіць помнік з яго гістарычнага месца недапушчальна, бо гэта будзе «псеўдааднаўленне», якое «парушае і міжнародныя методыкі, і прынцыпы, закладзеныя ў нацыянальных нарматыўна-прававых актах і ў тэхнічных нарматыўных дакументах».
Архітэктура
Трохнефавы будынак меў толькі чатыры ўнутраныя апоры, дзякуючы чаму яго вонкавы контур плана блізкі да квадрата (без рызніц абапал галоўнага алтара). У адрозненне ад большасці касцёлаў Беларусі вонкавы фасад гэтага касцёла мае абрысы, якія развіваюцца ў шырыню. Магчыма, што гэтая шырокасць была выклікана вялікай працягласцю самой Ратушнай плошчы, для якой быў неабходны расцягнуты па гарызанталі фасад.
Інтэр'ер
Паўкруглую апсіду ў інтэр'еры запаўняў магутны 2-ярусны барочны алтар, падсвечаны 2 высокімі бакавымі арачнымі аконнымі праёмамі. Першы ярус алтара быў вырашаны карынфскай каланадай, што несла крапаваны прафіляваны антаблемент, другі ўяўляў сабой прамавугольны шчыт з ляпным пано «Глорыя» і бакавымі валютамі з фігуркамі анёлаў. Ідэнтычна, але ў меншым маштабе, былі вырашаны кулісныя алтары. Падлога была выкладзена тэракотавай пліткай. Сярод касцельнага начыння вылучаўся абраз-палатно «Св. Іасафат» у фігурнай разной раме ў стылі ракако.
Камяніца (Ваўкавыскі раён)
Камяні́ца (, Каменица) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ваўкавыскага сельсавета.
Геаграфія
За 17 км да поўдня ад Ваўкавыска і чыгуначнай станцыі Ваўкавыск на лініі Баранавічы-Ваўкавыск, за 121 км ад Гродна, каля р. Харужанка (прыток Росі).
Гісторыя
У 1796 годзе вёска Ваўкавыскага павета Слонімскай, з 1797 года Літоўскай, з 1801—Гродзенскай губерняў Расійскай імперыі, належала Людвіку Тышкевічу.
У 1897 годзе на месцы сучаснай вёскі ў складзе Ізабелінскай воласці Ваўкавыскага павета Гродзенскай губерні знаходзіліся 2 вёскі: Камяніца Вялікая і Камяніца Малая.
З верасня 1915 года акупіравана войскамі кайзераўскай Германіі, з лютага 1919 г. да ліпеня 1920 г. і з верасня 1920 г. — польскімі войскамі.
З 01.01.1919 года ў БССР.
З лістапада 1939 года зноў у БССР, з 12.10.1940 года ў Ізабелінскім сельскім савеце Ваўкавыскага раёна Беластоцкай вобласці.
У Вялікую Айчынную вайну з канца чэрвеня 1941 г. да сярэдзіны ліпеня 1944 г. вёска акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. У вайну загінула 18 вяскоўцаў.
З 20.09.1944 г. ў Гродзенскай вобласці, з 23.06.1980 г. . (30.09.1980 г. ) у Ваўкавыскім сельскім савеце.
З 1949 г. ў складзе калгаса "19 партз'езд", з 1981 г. ў складзе калгаса імя Заслонава, з 2004 г. — ААТ "Хацькоўцы" (цэнтр у а/г Рупейкі).
Бабімаст
Бабімаст (Babimost) — горад на захадзе Польшчы, уваходзіць у склад Зеленагурскага павета Любушскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Бабімаст. Займае плошчу 3,62 км². Насельніцтва — 4180 чалавек (на 2004 год). Прамысловая вытворчасць сталярных вырабаў.
Параднёныя гарады
Параднёныя гарады, гарады-пабрацімы — гарады розных краін, якія маюць пагадненні аб пабрацімстве і супрацоўніцтве ў эканамічнай, культурнай, гуманітарных сферах, праводзяць сярод насельніцтва па ўмацаванні даверу, узаемаразумення, па абмене досведам гарадскога кіравання, камунальнага гаспадарання.
У Беларусі парадненне гарадоў пачалося з 1950-х гадоў. У 2000 годзе 31 беларускі горад падтрымліваў сувязі са 119 гарадамі 24 краін свету, у тым ліку 16 маюць пабрацімаў у ФРГ, 8 — у Польшчы, 8 — у Францыі, 18 — у Балгарыі.
Кісялёўск
Кісялёўск (Киселёвск) — горад (з 1936) у Расіі, у складзе Кемераўскай вобласці. Насельніцтва 104,1 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1917 годзе.
Горад размешчаны на рацэ Аба, на поўнач ад Пракоп'еўска, за 240 км ад Кемерава.
Здабыча і ўзбагачэнне вугля.
Tropico 3
Tropico 3 — відэагульня, палітычны і горадабудаўнічы сімулятар, распрацаваны балгарскай фірмай Haemimont Games і выдадзены Kalypso Media на платформах ПК і Xbox 360. Гульня з’яўляецца сіквелам Tropico. Да асноўных зменам можна аднесці пераход да трохмернай графіцы і наяўнасць паўнавартаснага мультыплэера. У Расіі гульню выдае Руссобит-М.
Паводле сюжэту, гулец ўзначальвае невялікае астраўная дзяржава ў Лацінскай Амерыцы. Дзеянне адбываецца ў разгар халоднай вайны, што аказвае ўплыў на ход падзей. У гульні прысутнічаюць палітычная, эканамічная і горадабудаўнічая складнікі.
Магчымасці гульні
Гульцу трэба забяспечыць выкананне пяці асноўных патрэбаў кожнага жыхара. Гэта ежа, забаўкі, рэлігія, жыллё і медыцынскае забеспячэнне. Кожная з гэтых патрэбаў ўплывае на ўзровень задаволенасці насельніцтва, і важная па рознаму для кожнага жыхара. Калі шчасце нізкае, то народ можа перайсці да паўстанцаў. Калі паўстанцаў набіраецца шмат, яны атакуюць розныя аб’екты ў тым ліку палац. Падрыў палаца азначае паразу ў гульні. Таму ў выпадку нізкага шчасця неабходная вялікая армія для падаўлення мецяжоў. У сваю чаргу, ваенныя павінны быць задаволеныя жыццём інакш можа адбыцца ваенны пераварот.
Для забеспячэння грамадзян прадуктамі неабходна будаваць фермы, з харчовымі культурамі, напрыклад кукуруза. Т. н. «Тэхнічныя культуры», напрыклад тытунь у ежу не падыходзяць. Каб стаць сытым, роўна як задаволіць іншую патрэбнасць, грамадзянін павінен прыйсці на ферму. Калі пабудаваць рынак паблізу жылля, то ежа будзе дастаўляцца хутчэй.
Для задавальнення патрэбнасці ў рэлігіі трэба пабудаваць храмы. Святаром можа стаць толькі грамадзянін, які скончыў школу, таму, як правіла, перад будаўніцтвам храма трэба пабудаваць школу. Праз некаторы час пасля пабудовы храма фракцыя духавенства будзе патрабаваць пабудовы сабора, які дае лепшае якасць рэлігіі, але ў той жа час патрабуе для сваёй работу выпускніка каледжа.
Калі жыхарам не будаваць жыллё (ці ім няма чым за яго плаціць), то яны самастойна будуюць халупы. Халупы псуюць прыгажосць навакольнага прасторы, пражыванне ў іх паніжае шчасце жыхароў і павышае злачыннасць. Больш за добрыя хаты (баракі, «хрущовки» і больш лепшыя) неабходна ўтрымліваць, але можна браць за іх выкарыстанне рэнту (такім чынам дома могуць прыносіць даход). Плата за пражыванне ў дамах павiнен складаць не больш за 1/3 (з акругленнем у меншы бок) ад заробку. Калі яна больш, то працаўнік у іх не пасяляецца. Таму для паселішча беспрацоўных і пенсіянераў у нармальныя дома, трэба аб’явіць указ аб выдачы ім 2/3 сярэдняй зарплаты.
Для задавальнення патрэбнасцяў у забаўках трэба пабудаваць адпаведныя будынка — бар, кабарэ, рэстаран, кінатэатр. Як правіла, працаваць у іх могуць неадукаваныя людзі.
Эканоміка
Асноўны артыкулам выдаткаў з’яўляецца зарплата работнікаў. Прыбытак можна атрымліваць з некалькіх крыніц — па-першае, забавы і жыллё на востраве платныя. Па-другое, некаторы прыбытак можна атрымаць з рэкламы на радыёстанцыях і тэлебачанні. Акрамя таго, істотная частка даходу атрымліваецца дзякуючы экспарту розных тавараў — сыравіны з ферм і шахтаў і гатовай прадукцыі, што вырабляецца на фабрыках (дзе могуць працаваць толькі адукаваныя рабочыя). Важную артыкул даходаў складаюць зборы з турыстаў, як за пражыванне, так і за розныя забавы, якія яны наведваюць нароўні з грамадзянамі (але ў адрозненне ад грамадзян, у турыстаў ёсць ліміт на марнаванні). Нарэшце, калі маюцца добрыя адносіны з СССР або ЗША, а таксама на наяўным рахунку крыху грошай, гэтыя краіны пералічваюць у казну гуманітарную дапамогу.
Ацэнкі
На сайце metacritic.com гульня атрымала ацэнку 79 %, на платформе PC і 76 % на платформе Xbox 360. Сайт GameSpot даў ацэнку 8.0 з 10. На расійскім сайце AG.ru гульня атрымала ацэнку 81 % і ад рэдакцыі сайта і ад чытачоў . Як было апісана ў рэцэнзіі артыкула «аўтарам ўдалося ажывіць дух арыгінальнай гульні, перарабіўшы яе на сучасны лад».
Кімры
Кімры — горад у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Кімрскага раёна Цвярской вобласці (у склад раёна не ўваходзіць).
Насельніцтва 48290 чалавек (2010; 1926 — 19 000; 1939 — 35 000; 1959 — 41 000; 1970 — 53 000; 1979 — 58 700, 1992 — 61 800).
Горад размешчаны на Волзе, пры ўпадзенні ў яе рэчкі Кімрка, за 133 км на ўсход ад Цверы (калі ехаць па аўтадарогах Р-84, Р-86, Р-116). З іншага боку (калі ехаць праз Канакова і Дубну) адлегласць ад Цверы да Кімры — 101 км. Адлегласць па аўтадарозе А-104 ад 82-га км МКАД: 133 км.
Іосіф Вікенцьевіч Забелін
Іосіф Вікенцьевіч Забелін (1 красавіка 1834, Віцебская губерня — 7 снежня 1875) — расійскі фармаколаг, прафесар Санкт-Пецярбургскай медыка-хірургічнай акадэміі.
Біяграфія
Па завяршэнні навучання ў Віцебскай духоўнай семінарыі (у 1854), паступіў у, дзе у 1859 скончыў курс з залатым медалём і быў пакінуты пры акадэміі для далейшага ўдасканалення. У 1861 годзе атрымаў ступень доктара медыцыны, званне прыват-дацэнта фармакалогіі і камандзіраваны за мяжу на 2 гады.
Тут ён працаваў ва ўсіх вядомых тады біёлага-хімічных лабараторыях. Па вяртанні Забелін стаў чытаць лекцыі па фармакалогіі; з 1868 — ардынарным прафесарам. Паставіўшы вывучэнне фармакалогіі на дакладную фізіёлага-эксперыментальную глебу, Забелін сваімі лекцыямі ажывіў амаль забытую кафедру фармакалогіі і прыцягнуў у сваю аўдыторыю небывалы да таго часу лік слухачоў.
Прадметам яго лекцый служылі толькі медыкаменты, дзеянне якіх было дакладна вывучана эксперыментальным шляхам. Дзякуючы Забеліну пры Акадэміі была ўладкавана фармакалагічная лабараторыя. Першае яго навуковае даследаванне было «Аб уплыве мыш’яковістых злучэнняў на арганізм чалавека». Наступная праца, яго дысертацыя, «Пра ўплыў лімоннакіслага кафеіну», выклікала вялікую палеміку з прафесарам. Наступнае даследаванне было «Аб уплыве паваранай солі на засваенне арганізмам вапны, аднаўленне касцяной тканкі і засваенне жалеза». У 1870 Забелін сумесна з прафесарамі Я. І. Багданоўскім, і Заварыкіным стаў выдаваць «Часопіс нармальнай паталогіі і гісталогіі».
Ваенны амфітэатр у Аквінкуме
Ваенны амфітэатр — адна з галоўных славутасцей сярод руін старажытнарымскага горада Аквінкум. Адзін з дзвюх амфітэатраў рымскага горада (другі — меншы па аб'ёму грамадзянскі амфітэатр). Размяшчаецца ў некалькіх кіламетрах на поўдзень ад асноўнай тэрыторыі Аквінкума. Цяпер знаходзіцца на тэрыторыі Будапешта (у Обудзе).
Амфітэатр пабудаваны ў сярэдзіне II стагоддзя н.э. Гэта адзін з найбуйнейшых амфітэатраў, пабудаваных рымлянамі па-за Італіяй.
Амфітэатр выкарыстоўваўся для гладыятарскіх баёў, сутычак з дзікімі жывёламі і наўмахій.
Петушкі
Назву Петушкі́ маюць:
Тулішкаў
Тулішкаў (Tuliszków) — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Турэцкага павета Велікапольскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Тулішкаў.
Карпілаўка (Акцябрскі раён)
Карпі́лаўка — былая вёска, цэнтр Акцябрскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. У 1954 годзе ўвайшла ў склад новаўтворанага гарадскога пасёлка Акцябрскі з перадачай яму статуса райцэнтра.
Размяшчэнне
Размяшчалася на паўднёвым захадзе сучаснага Акцябрскага.
Гісторыя
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XVIII стагоддзя. Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 г.) у складзе Расійскай імперыі, уваходзіла ў Бабруйскі павет Мінскай губерні і належала шамбеляну каралеўскага двара Рэчы Паспалітай Б. А. Узлоўскаму. У XIX стагоддзі ўваходзіла ў маёнтак Рудабелка, што належаў Лапам, а ў 1867 годзе адышоў барону А. Я. Урангелю. З 1833 года ў вёсцы дзейнічаў касцёл, у 1863 годзе была адкрыта школа, якая спачатку размяшчалася ў наёмнай сялянскай хаце, з 1906 года — ва ўласным будынку. У 1874 годзе разам з Рудабелкаю куплена генерал-маёрам О. Ф. Ліліенфельдам; з 1880-х гадоў належала памешчыкам Яхантавым, з 1907 года — Іваненкам. Па стану на 1908 год у вёсцы былі праваслаўная царква, каталіцкі касцёл, малітоўны дом, школа, цагельня, млын, уваходзіла ў Рудабельскую воласць Бабруйскага павета.
Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі — цэнтр сельсавета ў Рудабельскай воласці. У 1922 годзе, разам з перайменаваннем воласці ў Акцябрскую, Карпілаўскі сельсавет становіцца Акцябрскім. З 1924 года — у Глускім раёне. У 1931 годзе ў вёсцы створаны калгас «Чырвоны дабраволец». З 28 чэрвеня 1939 года — цэнтр створанага Акцябрскага раёна.
Падчас Другой сусветнай вайны адзін з цэнтраў Акцябрска-Любанскай партызанскай зоны. У красавіку 1942 года карнікі амаль цалкам спалілі вёску разам з жыхарамі (загінула больш за 600 чалавек).
З 31 жніўня 1954 года — у складзе гарадскога пасёлка Акцябрскі.
Пільніца
Назву Пі́льніца маюць:
Зрух (механіка)
У супраціўленні матэрыялаў, зрух  — від падоўжнай дэфармацыі бруса, які ўзнікае ў тым выпадку, калі сіла прыкладваецца датычна паверхні бруса (пры гэтым ніжняя частка бруска замацавана нерухома) — адна бакавая грань ссоўваецца адносна другой (процілеглай) грані.
Адносная дэфармацыя зруху вызначаецца па формуле:
дзе
Δx
— абсалютны зрух паралельных слаёў цела адносна адзін аднаго;
l
— адлегласць паміж слаямі (для малых вуглоў ).
Польска-беларускае таварыства
Польска-беларускае таварыства для палітычнага і культурнага супрацоўніцтва на Беларусі — грамадска-палітычная арганізацыя, якая дзейнічала ў 1919—1920 гг. у Варшаве. Складалася з асобных прадстаўнікоў беларускага нацыянальна-дэмакратычнага руху і маянткоўцаў-кансерватараў, галоўным чынам — з Магілёўскай і Мінскай губерняў.
Гісторыя
Таварыства было створана 31 мая 1919 г. у Варшаве па ініцыятыве Лявона Дубейкаўскага і Эдварда Вайніловіча для палітычнай падтрымкі ідэі федэрацыйнага саюза Беларусі і Польшчы («для ўзаемнага пазнання і збліжэння Польшчы і Беларусі») у час існавання Грамадзянскага ўпраўлення Усходніх земяль і вырашэння лёса беларускіх земляў ва ўмовах польска-савецкай вайны (1919—1920).
Асобныя прадстаўнікі беларускага нацыянальна-дэмакратычнага руха і ўплывовыя маянткоўцы-кансерватары Беларусі, якія, ратуючыся ад бальшавікоў, аселі ў Варшаве і былі прыхільнікамі палітычнай суб'ектнасці Беларусі (у першую чаргу — Эдвард Вайніловіч), вырашылі аб'яднацца. На думку Вайніловіча, збліжэнне часткі прадстаўнікоў беларускага нацыянальна-дэмакратычнага руху з кансерватыўна настроенымі польскамоўнымі і каталіцкімі землеўласнікамі Беларусі («палякамі») было вынікам пераканання, што бальшавікі жадаюць «адзінай і непадзельнай Расіі» і ніколі не дадуць магчымасці беларусам нацыянальна развівацца, а Беларусь «патоне ў рускім моры» і асімілюецца. З іншага боку, і самі польскамоўныя і каталіцкія землеўласнікі Беларусі («палякі»), асабліва з ліку членаў Мінскага таварыства сельскай гаспадаркі і Польскай рады беларускіх зямель, былі гарачымі прыхільнікамі палітычнай суб'ектнасці Беларусі і хацелі саюза, а не інкарпарацыі Беларусі ў склад Польшчы. Эдвард Вайніловіч быў перакананы, што ва ўмовах бальшавіцкай пагрозы толькі саюз Беларусі і Польшчы (праз адраджэнне федэратыўнай Рэчы Паспалітай) можа гарантаваць культурнае развіццё беларусаў і палітычную суб'ектнасць Беларусі.
Паводле прынятага статута, таварыства ставіла за мэту дамагацца «цяснейшай прыязнасці паміж беларускім і польскім народамі, грунтоўнае і шырокае азнаямленне польскага грамадства з Беларуссю і, наадварот, беларускага грамадства з Польшчай, будаўніцтва ўзаемавыгаднага супрацоўніцтва ў галіне культурнай, эканамічнай і асабліва палітычнай, як роўны з роўным, вольны з вольным». У склад кіраўніцтва ўваходзілі Міраслаў Абязерскі (старшыня), Лявон Дубейкаўскі (віцэ-старшыня), Канстанцін Гардзялкоўскі (сакратар і скарбнік), Павел Аляксюк, Эдвард Вайніловіч, Т. Галуўка, Аляксандр Лядніцкі, Раман Скірмунт, Браніслаў Тарашкевіч, Геранім Кеневіч, В. Цывінскі, Чэслаў Янкоўскі і інш.
Таварыства арганізоўвала сумесныя публічныя канферэнцыі, лекцыі па польска-беларускай праблематыцы, праз польскую і беларускую прэсу асвятляла грамадска-палітычнае становішча і перспектывы дзяржаўнай федэрацыі абодвух краін, дамагалася стварэння свайго часопіса, наладжвання сумесных музейных выставак, увядзення ў школьныя праграмы польскіх і беларускіх навучальных устаноў прадметаў па гісторыі, геаграфіі, этнаграфіі Польшчы і Беларусі. Таварыству ўдалося вызваліць у Варшаве з лагероў ваеннапалонных шмат беларусаў, якія не па ўласнай волі ваявалі ў шэрагах бальшавікоў супраць польскіх войск.
У кастрычніку 1919 г. створаны Мінскі аддзел таварыства, у працы якога ўдзельнічалі Магдалена Радзівіл, Ежы Чапскі, С. Лянкоўскі, В. Янчэўскі і інш. У верасні 1919 г., у разгар польска-савецкай вайны, выдала адозву да грамадзян беларуска-літоўскіх зямель, у якой заклікала да яднання Польшчы і Беларусі. 15 студзеня 1920 г. звярнулася з мемарандумам да генеральнага камісара Грамадзянскага ўпраўлення Усходніх земяль, у якім звяртала ўвагу на ўціск польскай акупацыйнай адміністрацыяй беларускага школьніцтва, прэсы, грамадска-палітычных арганізацый і культурна-асветных гурткоў, арышты беларускіх нацыянальных дзеячаў. Для паляпшэння польска-беларускіх адносін і вырашэння палітычных канфліктаў у Беларусі прапаноўвалася стварыць пры Грамадзянскім ўпраўленні Усходніх земяль спецыяльны камітэт з ліку мясцовых землеўласнікаў і інтэлігенцыі.
Пасля расколу Рады БНР ў лістападзе—снежні 1919 г. і паслаблення пазіцый прыхільнікаў незалежнасці беларускай дзяржавы, Вацлаў Іваноўскі, упаўнаважаны Найвышэйшай Радай БНР (прыхільнікамі супрацоўніцтва з Польшчай), заключыў 24 сакавіка 1920 г. пагадненне з Леанам Васілеўскім, які прадстаўляў Начальніка польскай дзяржавы — Юзафа Пілсудскага. Пагадненне рэгулявала польска-беларускае сужыццё на Міншчыне, але ўжо не было адпаведнай атмасферы нават на ажыццяўленне падпісаных абавязкаў. У палітычных колах Польшчы ў той час ішла працяглая шматмесячная барацьба: ствараць федэрацыю ці інкарпараваць занятыя польскімі войскамі беларускія і ўкраінскія землі. Паступова перамагалі польскія «эндэкі» — прыхільнікі інкарпарацыі беларускіх і ўкраінскіх зямель, прычым не ўсіх, а толькі невялікай часткі, каб прасцей было іх паланізаваць.
З лета 1920 г. фактычна таварыства бяздзейнічала. У час Слуцкага паўстання ў лістападзе 1920 г. асобныя члены таварыства (Лявон Дубейкаўскі, Канстанцін Гардзялкоўскі, Чэслаў Крупскі) безвынікова намагаліся правесці сумесную Палітычную нараду па абмеркаванні ваенна-палітычнага становішча ў Беларусі і наладжванні каардынацыі паміж польскімі фарміраваннямі, удзельнікамі «слуцкай акцыі» і вайсковымі аддзеламі Станіслава Булак-Булаховіча з мэтай арганізацыі ўзброенага выступлення супраць савецкай улады.
У верасні 1921 г. Польска-беларускае таварыства спыніла сваё існаванне, бо не ўдалося дасягнуць галоўнай мэты — стварэння польска-беларускай федэрацыі: паводле рашэнняў Рыжскага мірнага дагавора ад 18 сакавіка 1921 г. толькі заходнебеларускія землі былі ўключаны ў склад Польшчы (Другой Рэчы Паспалітай), прычым — у статусе звычайных польскіх ваяводстваў, нават без аўтаномнага іх уладкавання.
Жумат Шанін (сяло)
Жумат Шанін — сяло ў Баянаульскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Куркелінскай сельскай акругі. Код КАТА — 553647100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1014 чалавек (506 мужчын і 508 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 861 чалавек (445 мужчын і 416 жанчын).
NGC 4077
NGC 4077 (іншыя абазначэнні — NGC 4140, UGC 7063, MCG 0-31-31, ZWG 13.63, PGC 38218) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 4077, NGC 4140.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Касцёл Святога Антонія Падуанскага (Бабруйшчына)
Касцёл Святога Антонія — каталіцкі храм, знаходзіцца на паўднёвай ускраіне вёскі Бабруйшчына (Глыбоцкі раён, Віцебская вобласць). Пабудаваны ў пачатку 20 ст. з дрэва.
Ібі-Суэн
Ібі-Суэн (2028 гг. да н. э. — 2004 гг. да н. э.) — лугаль (манарх) Ура, Шумера і Акада. Апошні прадстаўнік трэцяй дынастыі Ура.
Касцёл Святога Антонія Падуанскага (Бабруйшчына)
Разбурэнне
Восенню 2009 г. у касцёле прагніў і праваліўся дах над алтаром. У 2010 г. пад грузам снегу нахіліліся сцены, столь і дах. У 2011 г. абваліліся страха, столь і вежа. Ад касцёла ў наш час захаваліся толькі рэшткі сценаў і хоры.
Ібі-Суэн
Першыя гады кіравання
Ібі-Суэн з’яўляўся сынам лугаля Шу-Суэна, ад якога атрымаў уладу ў спадчыну. Першыя гады свайго кіравання ён імкнуўся весці актыўную ваенную палітыку на захадзе ад Акада і ў Эламе, дзе захапіў Сузы (раней яны ўжо ўваходзілі ў склад дзяржавы трэцяй дынастыі пры лугалі Шульгі).
Прыродная катастрофа
У нашы дні катастрофу, што нападкала Шумер, вучоныя тлумачаць кліматычнымі зменамі. Пацяпленне выклікала падзенне ўзроўню Персідскага заліва, змену рэчышчаў буйных рэк, засаленне зямель, раней прыгодных для сельскай гаспадаркі. Час катастрофы ў ніжняй Месапатаміі супадае з перыядам распаду Старога царства ў Старажытным Егіпце.
Заняпад адзінай дзяржавы трэцяй дынастыі найлепей вядомы дзякуючы падзеям вакол горада Ісіна, дзе ўладу захапіў ваенны адміністратар Ішбіэра, выхадзец з нешумерскай дзяржавы Мары. Па даручэнню Ібі-Суэна ён займаўся забеспячэннем Ура збожжам і здолеў закупіць вялікую колькасць зерня, дастатковую для пераадолення голада ў сталіцы, па нізкіх коштах. Нашэсце амарэяў вымусіла яго спыніцца ў Ісіне. У лісце да лугаля Ішбіэра патрабаваў ад 600 караблёў для вывазу збожжа і прызначэння сябе намеснікам Ісіна і Ніпура. Намеснік Казалу паведамляў Ібі-Суэну пра тое, што Ішбіэра збіраецца захапіць уладу. У выніку Ібі-Суэн не направіў караблі ў Ісін, а Ішбіэра самавольна абвясціў сябе лугалем.
Аднак Ібі-Суэн цалкам не страціў сваёй улады. Ён здолеў умацаваць муры Ура і Ніпура і спыніць нашэсце амарэяў.
Заняпад Ура
У 2004 г. валадар Элама з дынастыі Сімашкі сфарміраваў моцную ваенную кааліцыю і ўзяў у аблогу Ур. Жыхары Ура спадзяваліся на моцныя муры, а таму не сталі пакідаць горад. Эламіты перакрылі канал, перарвалі водазабеспячэнне і падвоз харчу. У выніку яны ўварваліся ў Ур, дзе распачалі разню і рабаўніцтва. Яны вывезлі статую бога Сіна, што лічыўся заступнікам Ура, і ўзялі ў палон Ібі-Суэна. Яго далейшы лёс невядомы. Ур так і не адрадзіў сваю гегемонію ў Шумеры.
Шаранскі раён
Шара́нскі раён (Шаранский район; Шаран районы) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на захадзе Башкартастана ў Расіі. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляецца сяло Шаран.
Геаграфія
Шаранскі раён мяжуе з Чакмагушаўскім, Буздзяцкім, Туймазінскім і Бакалінскім раёнамі. Плошча раёна складае 1384 км².
Гісторыя
Шаранскі раён быў утвораны ў 1935 годзе ў адпаведнасці з пастановай УЦВК.
Насельніцтва
Насельніцтва раёна станам на 2017 год складала 20518 чалавек. Паводле перапісу 2010 года большасць складаюць татары (33 %), далей ідуць башкіры (24,9 %), марыйцы (19,7 %), рускія (11,6 %) і чувашы (9,7 %).
Балагое
Балагое — горад у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Балагоўскага раёна Цвярской вобласці. Насельніцтва горада (на 1 студзеня 2010 года) — 23499 жыхароў (2010, 26,6 тыс. паводле перапісу 2002 года). Горад размешчаны на паўночнай ускраіне Валдайскага ўзвышша, на возеры Балагое, за 164 км на паўночны захад ад Цверы. Буйны чыгуначны вузел Кастрычніцкай чыгункі.
Ленінск-Кузнецкі
Ленінск-Кузнецкі (Ленинск-Кузнецкий) — горад (з 1763) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Ленінск-Кузнецкага раёна Кемераўскай вобласці. Насельніцтва 109,3 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1925 годзе.
Горад размешчаны на рацэ Іня (прыток Обі), за 90 км на поўдзень ад Кемерава.
Асноўная галіна эканомікі — здабыча вугалю.
Апанас Вінцэнтавіч Ярушэвіч
Апанас Вінцэнтавіч Ярушэвіч — беларускі грамадскі дзеяч, гісторык, педагог. Адзін з прадстаўнікоў школы «заходнерусізму».
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і псаломшчыка Літоўскай праваслаўнай епархіі Вінцэнта Ярушэвіча, які жыў у Віленскай губерні. Відавочна, першыя ўрокі ён атрымаў у бацькоўскім доме і ў адной з царкоўна-прыходскіх школ. Далей вучыўся ў Віленскім духоўным вучылішчы (1877—1881), Літоўскай духоўнай семінарыі (1881—1888). Апошнюю скончыў выдатна — па першым разрадзе — і быў накіраваны ў Санкт-Пецярбургскую духоўную акадэмію. Скончыўшы яе ў 1893 г., распачаў педагагічную кар'еру ў Віленскім духоўным вучылішчы, Смаленскай духоўнай семінарыі. У 1899 г. зноў быў накіраваны ў Вільню, а ў верасні 1907 г. стаў дырэктарам першай на Беларусі Маладзечанскай настаўніцкай семінарыі. Пасля яе эвакуацыі ў 1915 г. жыў і працаваў у Смаленску. Памёр паміж 1918 і 1924 гг.
Навуковая дзейнасць
У духоўнай акадэміі ў Санкт-Пецярбургу быў вучнем Міхаіла Каяловіча і Платона Жуковіча. Пад іх уплывам студэнтам пачаў пісаць навуковую работу, у якой адным з першых прысвяціў увагу постаці князя Канстанціна Іванавіча Астрожскага. Гэта работа была надрукавана ў Смаленску ў 1897 г. пад назвай «Ревнитель православия, князь Константин Иванович Острожский (1461—1530) и православная Литовская Русь в его время». Работа выклікала неадназначную рэакцыю навуковай супольнасці, у прыватнасці яе вельмі крытыкаваў М. Любаўскі. Пазней пісаў у асноўным папулярныя навуковыя артыкулы, у 1914 г. выдаў нарыс, прысвечаны гісторыі Маладзечанскай настаўніцкай семінарыі.
Цікавіўся мясцовымі археалагічнымі помнікамі, вывучэннем беларускай мовы. Склаў яе вялікі слоўнік, які налічваў 9 505 беларускіх слоў і 12 000 іх рускіх адпаведнікаў. Гэты даведнік амаль не даследаваны сучаснымі лінгвістамі. Таксама, відавочна, склаў адну з першых беларускіх граматык, якая пакуль што не выяўлена.
Уільям Генры Уэлч
Уільям Генры Уэлч (William H. Welch;  — ) — амерыканскі лекар-патолагаанатам, бактэрыёлаг і арганізатар аховы здароўя. Ён быў адным з чатырох прафесараў-заснавальнікаў бальніцы Джонса Хопкінса.
Член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (1895), прэзідэнт Акадэміі з 1913 па 1917 гады.
Біяграфія
Уільям Генры Уэлч нарадзіўся 8 красавіка 1850 года ў сям’і Уільяма Уікхема і Эмелін Колін Уэлч у Норфалку, штат Канектыкут.
Скончыўшы акадэмію Норфалка і каледж Уінчэстэра, у 1866 годзе паступіў у Ельскі ўніверсітэт, дзе вывучаў грэчаскую мову і класічную літаратуру. Пасля заканчэння ўніверсітэта Уэлч нядоўга выкладаў у школе ў Норвічы, Нью-Ёрк, затым паступіў у Калумбійскі медыцынскі ўніверсітэт. У 1875 годзе стаў урачом. Адпрацаваў у некалькіх лабараторыях у Германіі, у 1877 годзе вярнуўся ў Амерыку і адкрыў лабараторыю пры медыцынскім каледжы Бельв’ю.