cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Міжнародная Ленінская прэмія «За ўмацаванне міру паміж народамі»
Згодна з Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 8 сакавіка 1961 года Камітэту па міжнародных Ленінскім прэміях было нададзена права штогод прысуджаць да пяці прэмій. Асобам, якія атрымлівалі прэмію, уручаўся дыплом лаўрэата Міжнароднай Ленінскай прэміі, залаты нагрудны медаль з выявай У. І. Леніна і грашовая прэмія ў памеры 25 тысяч рублёў.
1962
Пастанова ад 20 красавіка 1962 года
1967
Пастанова ад 21 красавіка 1967 года
Жашкавычы
Жашкавычы (Жа́шковичі) — вёска ў Іванычаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Паўліўскай вясковай абшчыны.
Міжнародная Ленінская прэмія «За ўмацаванне міру паміж народамі»
1968
Пастанова ад 27 красавіка 1968 года
1970
Пастанова ад 17 красавіка 1970 года
Мыкалаіў (Хмяльніцкі раён)
Мыкалаіў (Микола́їв) — вёска ў Хмяльніцкім раёне Хмяльніцкай вобласці Украіны.
Мылашэвычы
Мылашэвычы (Милошевичі) — вёска ў Пустамыціўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
(1566) Ікар
1566 Ікар — астэроід, які абарачаецца вакол Сонца па эліптычнай, моцна выцягнутай арбіце на адлегласці ад 1,969 да 0,186 а. а. Дыяметр астэроіда каля 1,4 км. Належыць да ліку калязямных аб’ектаў.
Уэльс
Уэльс або Валія (Cymru ; Cambria; Wales, ад Welisc, Wælisc "замежны") — краіна Злучанага Каралеўства. Размяшчаецца на паўднёвым усходзе вострава Вялікабрытаніі і мяжуе з Англіяй на ўсходзе.
Прырода
На захадзе Вялікабрытаніі далёка ў мора выступае паўвостраў Уэльс, амаль цалкам заняты Кембрыйскімі гарамі. З паўночнага захаду да яго прымыкае востраў Англсі. Паўвостраў мае форму падковы, увагнутую частку якой займае буйны заліў Кардыган.
Уэльс абмываецца Ірландскім морам, пралівам Св. Георга, залівамі Кардыган і Брыстольскім. Берагі пераважна скалістыя, моцна парэзаныя. Грабен Брыстальскага заліва аддзяляе Уэльс ад паўвострава Корнуал. Ад астатніх частак Вялікабрытаніі тэрыторыя адмежавана шырокай далінай ракі Северн.
У Ірландскім моры знаходзіцца востраў Англсі (714 км²), аддзелены ад Уэльса вузкім пралівам Менай. Востраў мае крутыя берагі і ўзгорыстую паверхню (да 250 м).
Большую частку Уэльса займаюць Кембрыйскія горы, што працягнуліся з поўначы на поўдзень. Яна складзеныя пераважна сланцамі, вапнякамі, пескавікамі. Шырокімі і глыбокімі далінамі рэк масіў разбіты на шэраг пласкагор’яў, над якімі ўвышаюцца асобныя кражы. Пераважаюць вышыні ад 250 да 750 м, на крайнім паўночным захадзе ёсць вяршыні, вышынёю больш за 1000 м. Рэльеф гор у цэлым згладжаны, вяршыні круглявыя, схілы пакатыя. Толькі самыя высокія часткі, як вулканічны масіў Сноўдан (1085 м), маюць горны рэльеф, утвораны пад уздзеяннем старажытнага зледзянення. Нагрувашчванні скал чаргуюцца тут з зялёнымі далінамі і невялікімі прыгожымі азёрамі. Цэнтральная частка гор выраўнаваная, платападобная, а паўднёвая ўяўляе сабой серыю невысокіх хрыбтоў, што цягнуцца ў шыротным напрамку, самая высокая града гэтай часткі Уэльса — Брэкан-Біканз. На ўзбярэжжы кліфы перамяжоўваюцца з пляжамі і дзюнамі. На фаміраванне паверхні Уэльса ўплывала дзейнасць ледавікоў, якія апрацавалі глыбавыя каледонскія масівы. Сустракаецца і карставы рэльеф.
Клімат Уэльса акіянічны, вельмі часта тут ідуць дажджы, зіма цёплая, а лета халаднаватае. Сярэдняя тэмпература студзеня складае 5…6 °С, ліпеня 15…17 °С. Ападкаў на раўнінах выпадае 750—1500 мм, а ў гарах каля 2500 мм за год. Узімку ў гарах утвараецца снегавое покрыва, на Сноўдане яно трымаецца каля паўгода.
(1566) Ікар
Ікар збліжаецца з Зямлёй кожныя 9, 19 ці 38 гадоў. Апошні раз астероід збліжаўся ў 1996 і прайшоў на адлегласці 15,1 млн. км. Наступнае набліжэнне да нашай планеты будзе ў 2015 — астэроід павінен прайсці на адлегласці 8,1 млн. км ад Зямлі.
Уэльс
Прырода
Рэкі Уэльса кароткія, паўнаводныя, з хуткім цячэннем. Самая працяглая рака — Северн (310 км) — пачынаецца ў Кембрыйскіх гарах, упадае ў Брыстальскі заліў, утвараючы эстуарый. Шматлікія рэкі Паўднёвага Уэльса бяруць пачатак на градзе Брэкан-Біканз. На Уэльсе шмат ледавікова-тэктанічных азёр.
У шырокіх рачных далінах, а таксама ў перадгор’ях захаваліся ўчасткі лясоў з дуба, бука, ясеня і бярозы на бурых лясных глебах. Шыракалістыя лясы падымаюцца ў гарах да вышыні 400—600 м. Вышэй распаўсюджваюцца верасовыя пусткі. Яны размешчаны на грубых, моцна ападзоленых пясчаных і шчэбністых глебах. Залішняе ўвільгатненне прыводзіць — не толькі на раўнінах, але і ў гарах — да шырокага распаўсюджання сфагнавых балот, тарфянікаў, травяных лугоў (апошнія займаюць каля 1/3 плошчы Уэльса). Верасоўнікі і лугі пакрываюць востраў Англсі.
Адукацыя
Сярод адукацыйных адметнасцяў Уэльса — першы каледж міжнароднай супольнасці.
Сан-Паала-Сальбрыта
Сан-Паала-Сальбрыта (San Paolo Solbrito) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Асці.
Насельніцтва складае 1 209 чалавек (2019 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 101,85 чал./км². Займае плошчу 11,87 км². Паштовы індэкс — 14010. Тэлефонны код — 0141.
Святой заступніцай населенага пункта лічыцца Божая Маці Серская.
Гаўралей
Гаўра́лей (Gaureliai), традыцыйная беларуская назва — Гаўрэлі  — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Ігналінскай сянюніі. Насельніцтва 32 чал. (2001 г.). За 2 км на ўсход знаходзіцца возера Ваюоніс, у непасрэднай блізкасці ад пасёлка Аўкштайцкі нацыянальны парк.
Марк Аўрэлій Карын
Марк Аўрэлій Карын (Marcus Aurelius Carinus) — рымскі імператар у 283—285 гадах. Карын быў старэйшым сынам прэфекта прэторыя Кара. Пасля таго, як Кар быў абвешчаны імператарам, ён прызначыў Карына сваім суправіцелем з тытулам цэзара і, пакінуўшы кіраўніком заходніх правінцый, рушыў у паход на персаў разам з другім сынам Нумерыянам. Пасля смерці бацькі і брата Карын выступіў супраць абвяшчэння ўсходнімі легіёнамі імператарам Дыяклетыяна, але ў генеральнай бітве ў даліне Марга пацярпеў паразу і быў забіты.
Прадметна-кабінетная сістэма навучання
Прадметна-кабінетная сістэма навучання - Арганізацыя навучання ў агульнаадукацыйных школах, пры якой навучальныя заняткі па прадметах праводзяцца ў спецыяльна абсталяваных кабінетах.
Адказвае ўзроўню сучасных патрабаванняў да тэхнічнай і метадычнай аснашчанасці школьнага ўрока. У абсталяванні кабінета ўлічваецца спецыфіка навучальных дысцыплін. У кожным кабінеце сканцэнтравана неабходная наменклатура карцінных, графічных, аб'ёмных (муляжы, мадэлі) наглядных дапаможнікаў, кніг (падручнікі, задачнікі, хрэстаматыі, слоўнікі і інш.), найпростых тэхнічных сродкаў (фільмаскопы, кодоскопы, эпідыяскопы, кінаапараты) і іншае абсталяванне.
Прадметна-кабінетная сістэма навучання дазваляе засяродзіць у адным месцы сродкі, прыборы і апараты, неабходныя для эфектыўнага засваення навучэнцамі зместу навучальных дысцыплін. На працягу навучальнага дня канкрэтны клас у поўным складзе перамяшчаецца з аднаго кабінета ў іншы.
Альтэрнатывай з'яўляецца класна-кабінетная сістэма, пры якой Класны пакой замацоўваецца за класам, а настаўнікі-прадметнікі прыходзяць да навучэнцаў і прыносяць з сабой навучальныя дапаможнікі, тэхнічныя сродкі і іншае дэманстрацыйнае абсталяванне. Тэхнічная аснашчанасць заняткаў пры такой арганізацыі навучальнага працэсу ніжэй, чым пры прадметна-кабінетнай сістэме.
Прадметна-кабінетная сістэма-Асноўная ў школах Расіі. Яна змяніла класна-кабінетную яшчэ ў савецкі перыяд (у 1960-я гады) і ўкаранёна ў многіх краінах, напрыклад у Германіі.
Эльза Канстаўцінаўна Кузняцова
Эльза Канстаўцінаўна Кузняцова (, г. Зарайск, Маскоўская вобласць) — беларускі і казахскі архітэктар.
Біяграфія
Скончыла Маскоўскі архітэктурны інстытут у 1955 годзе. Працавала ў праектных інстытутах Алма-Аты. З 1972 г. — галоўны архітэктар праектаў у Мінскграмадзянпраекце.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1958 года. Пражывае ў Мінску.
Бамір Топі
Ба́мір Міртэза Топі (Bamir Myrteza Topi ;, Тырана, Албанія) — прэзідэнт Албаніі з 24 ліпеня 2007, змяніў на гэтай пасадзе Альфрэда Маісіу.
Біёлаг-ветэрынар па прафесіі. Член Дэмакратычнай партыі Албаніі, яе віцэ-старшыня, у парламенце з 1996, міністр сельскай гаспадаркі ў 1996—1997. Абраны кіраўніком дзяржавы з чацвёртага разу пасля палітычнага крызісу. Пасля абрання пакінуў партыю.
Ранняе жыццё і грамадская дзейнасць
Топі нарадзіўся ў Тыране 24 красавіка 1957, вучыўся ў Сельскагаспадарчым універсітэце Тыраны па спецыяльнасці ветэрынар. Таксама ён атрымаў навуковае званне доктара філасофіі. З 1984 па 1995 ён займаўся навуковай працай у Інстытуце ветэрынарных навуковых даследаванняў. У перыяд 1987—1990 гадоў ён праходзіў аспірантуру ў Італіі, у галіне малекулярнай біялогіі. Пасля свайго вяртання з Італіі, Топі быў прызначаны кіраўніком аддзела па бяспекі харчовых прадуктаў і ветэрынарыі ў Інстытуце ветэрынарных навуковых даследаванняў і прабыў у займаемай пасадзе да канца 1995.
Акустаоптыка
Для абазначэння шырокага кола з'яў, звязаных з акустааптычным узаемадзеяннем, часам выкарыстоўваюць агульны тэрмін «акустааптычны эфект». Практычна ў любой акустааптычнай прыладзе акустычная хваля ўзбуджаецца з дапамогай таго ці іншага электраакустычнага пераўтваральніка, часцей за ўсё п'езаэлектрычнага. Такім чынам, акустааптычныя прыборы кіруюцца з дапамогай электрычных сігналаў (высокай частаты), якія выпрацоўваюцца ў адпаведных электронных блоках кіравання. Акустаоптыку ў сувязі з гэтым лічаць галіной функцыянальнай электронікі.
Асноўныя акустааптычныя з'явы
Адпаведна, раздзел фізікі (акустыкі), які вывучае ўзбуджэнне акустычных хваль пад уплывам аптычнай хвалі, называюць фотаакустыкай або оптаакустыкай.
У вузкім сэнсе пад акустааптычным з'явамі разумеюць толькі дыфракцыю і рэфракцыю святла на ўльтрагуку. Асноўным з'явай, якое выкарыстоўваецца ў сучасных акустааптычных прыборах, з'яўляецца акустааптычная дыфракцыя.
Прымянення акустааптычных з'яў
Акустааптычны эфект шырока ўжываецца як у навуковых даследаваннях, так і ў тэхнічных прыладах. У прыватнасці, акустааптычным метадам можна візуалізаваць акустычныя палі і кантраляваць якасць празрыстых матэрыялаў. Акустааптычныя фільтры дазваляюць ажыццяўляць дыстанцыйны хімічны аналіз асяроддзя. Акрамя таго, акустааптычныя прылады аказваюцца надзвычай эфектыўнымі для аналізу высокачастотных радыёсігналаў. Найважнейшай вобласцю ўжыванняў з'яўляюцца сістэмы аптычнай апрацоўкі інфармацыі, уключаючы элементы сістэм аптычнай сувязі і аптычныя працэсары.
Сумежныя з акустаоптыкай раздзелы
Не варта блытаць акустаоптыку і оптаакустыку. Гэта асобныя дысцыпліны.
Сучасная акустаоптыка цесна звязана не толькі са сваімі «матчынымі» часткамі фізікі - з акустыкай і оптыкай, але і з крышталёфізікай (актыўна даследуецца акустааптычнае ўзаемадзеянне ў крышталях), а таксама з прыкладнымі дысцыплінамі, такімі як оптаэлектроніка і радыёфізіка.
У той час як у акустааптычных прыборах адбываецца пераўтварэнне акустычных сігналаў у аптычныя (а ў фотаакустычных сістэмах аптычныя сігналы пераўтворацца ў акустычныя), у акустаэлектроніцы вывучаюцца сістэмы са ўзаемным пераўтварэннем акустычных і электрычных сігналаў.
Роднаснай у адносінах да акустаоптыцы вобласцю з'яўляецца лазерная вібраметрыя, якая разглядае метады аптычнага зандзіравання цел, што вагаюцца. Эфект фотапругкасці, які забяспечвае акустааптычную дыфракцыю і рэфракцыю, ляжыць таксама ў аснове палярызацыйна-аптычнага метаду даследавання статычных дэфармацый матэрыялаў.
Спасылкі
[http://acoustooptics.phys.msu.ru acoustooptics.phys.msu.ru — лаборатория акустооптики и оптоэлектроники физического факультета Московского государственного ўниверситета им. М. В. Ломоносова]
Цэналеставыя
Цэналеставыя, пацукападобныя апосумы (Caenolestidae) — сямейства амерыканскіх сумчатых млекакормячых, адзінае сучаснае ў атрадзе цэналестаў (Paucituberculata).
Апісанне
Даўжыня цела 10—13 см, хваста 6—12 см. Знешне падобныя да пацукоў ці землярыек. Валасяное покрыва шчыльнае і мяккае, на спіне бура-шэрае або цёмна-бурае, на бруху святлейшае. Галава падоўжаная, канічная. Хвост укрыты кароткімі грубымі валаскамі. Канечнасці пяціпальцыя, заднія даўжэйшыя за пярэднія. У маладых самак зрэдку ёсць вывадкавая сумка, у дарослых адсутнічае.
Вядомы з эацэну Паўднёвай Амерыкі. Падзяляюцца на 3 сучасных роды, 7 відаў. Пашыраны ў лясах і гарах (да 4200 м) Паўднёвай Амерыкі. Кормяцца пераважна беспазваночнымі.
Завыдзіў (Іванычаўскі раён)
Завыдзіў (Зави́дів) — вёска ў Іванычаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Паўліўскай вясковай абшчыны.
NGC 4945A
NGC 4945A (іншыя абазначэнні — ESO 219-28, PGC 45380) — галактыка ў сузор’і Цэнтаўр.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Іван Яцкавіч Стрэжаўскі
Іван Яцкавіч Стрэжаўскі (каля 1513 — пасля 1569) — земянін полацкі.
Біяграфія
З роду полацкіх баяр Радковічаў, сын баярына Яцкі Сенькавіча Радковіча і княжны Ульяны з Ямантавічаў-Падбярэзскіх. Шлюб з Яцкам быў для Ульяны другім і адбыўся каля 1513 года, у першым шлюбе яна была з родным братам Яцкі — Міхаілам, які памёр неўзабаве па вяселлі ў 1511—1512 гадах. Такім чынам, шлюб Ульяны з Яцкам зыходна быў некананічным, але асвечаным, магчыма, праз няведанне сужэнцаў і святара. Праблемы з законнасцю шлюбу выявіліся калі ў ім ужо нарадзілася трое сыноў, у 1518 годзе мітрапаліт Іосіф Солтан прызнаў шлюб незаконным, але дзяцей у ім законнымі дзецьмі і спадкаемцамі Яцкі. Прызналі іх і бліжэйшыя родзічы Яцкі, але некаторыя іншыя сваякі — не, што прычынілася працягламу працэсу Ульяны за правы і спадчыну сыноў, які ўрэшце скончыўся на іх карысць. Пасля безпатомнай смерці брата — князя Сямёна Ямантавіча-Падбярэзскага, Ульяна атрымала спадчыну па ім і перадала яе сынам.
Пэўны час дзядзькаў маёнтак Падбярэззе быў асноўным для братоў Рыгора і Івана Яцкавічаў, абодва яны зваліся па ім Падбярэзскімі (у дакуменце ад 5 мая 1542 года). Па раздзеле спадчыны (9 ліпеня 1542 года) Рыгор атрымаў «двор» Падбярэззе з вёскамі Станкіна, Хомкава, Курапава, Жаміева, Астрашапкі, Сіманава, Башарова, Палюдава, Замосце, Біклачы, даннікаў у Ельнянах і на Грушцы ў Забчыжыне, на Лагах у Жарэмцах, Белічанах і Чарневічах, а таксама другі «двор» за Дняпром — Басею з вёскамі Пагост, Навасёлкі, Безерава, Гарадзішча, Кішчыцы, Казловічы, Хамінічы, таксама ў Полацкім павеце «двор» Бачэйкава з вёскамі і да гэтага матчыны фальварак Сяльцо «ў замку Полацкім» (так дае Ю. Вольф), сёлы Дохнары і Обаль. Іван Яцкавіч за падзелам атрымаў Стрэжава з сёламі Давідовічы, Пятыверск, Саўрасеўск, палову Чалнышкавічаў і Плясканава, таксама 800 коп грошаў брат мусіў яму выплаціць. Абодва ад маці атрымалі па двары ў Полацку.
Неўзабаве паміж братамі здарыўся канфлікт, на пачатку 1540-х гадоў Рыгор не паведаміў брату і прадаў каралю Жыгімонту Старому частку маёнтка Басеі і некаторых іншых, якія мусілі належаць Івану. У 1547 годзе Іван Яцкавіч спрабаваў адсудзіць у брата сваю долю -- Басею і Казечыцы, але яна засталася за гаспадаром.
Паводле Рэвізіі 1552 года, Іван называўся ўжо Стрэжаўскім па сваім маёнтку Стрэжава ў Полацкай зямлі. На думку В. Вароніна, магчыма, змяніў прыдомак праз вышэйзгадаваны маёмасны канфлікт з братам. У 1552 годзе са сваіх маёнткаў у Полацкім павеце мусіў выстаўляць 10 «коней», то бок, па мерках павета быў даволі заможным. Маці запісала 23 чэрвеня 1555 года, напэўна, тастаментам, Івану свае маёнткі Дохнары, Обальцы і Прасемянец «на вечнае ўладанне», гэты акт цяпер вядомы толькі у пазнейшым частковым пераказе, магчыма, нешта яна запісала і Рыгору. У 1556 годзе Іван зноў давялося судзіцца з сялянамі Магільна, гэтым разам магільняне не здолелі давесці свой статус гаспадарскіх сялян і былі прысуджаны Івану Стрэжаўскаму. Таксама ў 1556 годзе Іван адстойваў свае правы на Водву — маёнтак, які належаў яшчэ яго маці.
Неўзабаве Іван Стрэжаўскім невядома якім чынам трапіў у маскоўскі палон, пэўны час яго лічылі загінулым, прынамсі дакумент ад 1 мая 1558 года называе яго нябожчыкам. Пасля гэтага яго жонка Алена Васілеўна з Корсакаў узяла другі шлюб — з полацкім баярынам Яцкам Быстрэйскім — і распараджалася маёмасцю першага мужа, падзяліўшы яе з дзвюма дочкамі са шлюбу з ім. Аднак да 1569 года Іван вярнуўся з палону, пра далейшыя падзеі і яго лёс цяпер нічога пэўна не вядома.
Сям’я
У першым шлюбе з Аленай Васілеўнай з Корсакаў меў дачок Аўдоццю і Людмілу. Але паміж 1558—1569 гадамі, калі Іван Стрэжаўскі лічыўся загінулым, Алена ўзяла другі шлюб.
Напэўна нашчадкі з другога шлюбу вядомы пазней як шляхецкі род Стрэжаўскіх, які валодаў маёнткамі ў Наваградскім ваяводстве.
Будзінінкай (Ігналінскі раён)
Будзінінкай (Būdininkai) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Ігналінскай сянюніі. Размешчана за 2 км на ўсход ад Ігналіны.
Рудзеўшчына (Валожынскі раён)
Ру́дзеўшчына (, Рудевщина) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Гародзькаўскага сельсавета.
Улытау (сяло)
Улытау — сяло ва Улытаускім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Улытаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 356030100.
Мышанка
Назву Мышанка маюць:
Улытау (сяло)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 2605 чалавек (1313 мужчын і 1292 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 2055 чалавек (1030 мужчын і 1025 жанчын).
Мылятычы
Мылятычы (Миля́тичі) — вёска ў Пустамыціўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Фатхі Башага
Фатхі Алі Абдул Салам Башага (فتحي علي عبد السلام باشآغا; нар. 20 жніўня 1962, Місурата, Каралеўства Лівія) — міністр унутраных спраў Урада нацыянальнай згоды Лівіі. У студзені 2022 года прызначаны кіраўніком Кабінета міністраў, што вымусіла яго ўступіць у канфлікт з Абдэлем Дбэйбе.
Біяграфія
Башага нарадзіўся 20 жніўня 1962 года ў горадзе Місрата, Каралеўства Лівія. Мае турэцкае паходжанне.
У 1984 годзе скончыў авіяцыйны каледж Місураты, а ў наступным годзе стаў трэнерам-пілотам, які спецыялізаваўся на знішчальніках. Прапрацаваўшы амаль дзесяць гадоў трэнерам, у 1993 годзе ён пакінуў ваенна-паветраныя сілы, а потым стварыў камерцыйную фірму.
З пачаткам грамадзянскай вайны ў Лівіі ў 2011 годзе далучыўся да паўстанцаў. У 2012 годзе стаў членам скандальнай групоўкі Саветы шуры Місураты, удзельнічаў у некаторых вайсковых аперацыях. У 2013 годзе балаціраваўся на пост міністра абаронаў, але не змог атрымаць гэтую пасаду.
У 2014 годзе Башагу абралі дэпутатам Палаты прадстаўнікоў ад горада Місурата. У 2015 годзе ён быў прызначаны старшынёй Савета абароны і нацыянальнай бяспекі ўрада Аль-Вефак. У 2016 годзе Башага знаходзіўся ў парламенцкім камітэце па палітычным дыялогу. У кастрычніку 2018 года кіраўніцтва УНЗ на чале з прэм’ерам Фаізам Сараджам прызначыла яго на пасаду міністра ўнутраных спраў. На сваім пасту Башага спрабаваў стварыць прафесійныя паліцэйскія сілы для Лівіі і рэарганізаваць групы апаўчэнцаў, якія належылі УНЗ. .
28 жніўня 2020 года Башага быў зняты з пасады міністра ўнутраных спраў з-за пратэстаў у Трыпалі. Аднак ужо 3 верасня быў адноўлены.
У сакавіку 2021 года заявіў, што будзе ўдзельнічаць у прэзідэнцкіх выбарах.
Стырол
Стыро́л C8H8 (фенілэтылен, вінілбензол, этыленбензол) — арганічнае злучэнне, араматычны алкен.
Уласцівасці
Бескаляровая вадкасць са спецыфічным пахам. Стырол практычна нерастваральны ў вадзе, добра раствараецца ў арганічных растваральніках, добры растваральнік палімераў. Лёгка акісляецца, далучае галагены, палімерызуецца (утварае цвёрдую шклопадобную масу — полістырол) і супалімерызуецца з рознымі монамерамі. Полімерызацыя адбываецца ўжо пры пакаёвай тэмпературы (часам з выбухам), таму пры захоўванні стырол стабілізуюць антыаксідантамі (напрыклад, трэтбутылпіракатэхінам, гідрахінонам). Галагенаванне, напрыклад, у рэакцыі з бромам, у адрозненне ад аніліну ідзе не па бензольным кольцы, а па вінілавай групе з утварэннем 1,2-дыбромэтылфенілу.
Ужыванне
Стырол ўжываюць амаль выключна для вытворчасці палімераў. Шматлікія віды палімераў на аснове стыролу ўключаюць полістырол, пенапласт, мадыфікаваныя стыролам поліэфіры, пластыкі АБС (акрыланітрыл-бутадыен-стырол) і САН (стырол-акрыланітрыл). Таксама стырол ўваходзіць у склад напалму.
Таксічны. Пашкоджвае слізістыя абалонкі верхніх дыхальных шляхоў і вачэй, выклікае галаўны боль і пашкоджанне цэнтральнай нервовай сістэмы. Адносіцца да другога класу небяспекі.
Клапочын (Украіна)
Клапочын (Клопо́чин) — вёска ў Іванычаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Паўліўскай вясковай абшчыны.
Марыя Васільеўна Кацяк
Марыя Васільеўна Кацяк (нар., Мінск, Беларусь) — беларуская спартсменка (гімнастыка мастацкая), чэмпіёнка і бронзавы прызёр І Еўрапейскіх гульняў (2015, Баку), чэмпіёнка (2013), сярэбраны (2013) і бронзавы (2014) прызёр чэмпіянатаў свету, чэмпіёнка (2016) і сярэбраны (2016) прызёр чэмпіянатаў Еўропы.
Місткы (Пустамыціўскі раён)
Місткы (Мі́стки) — вёска ў Пустамыціўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Фарнарына (карціна)
«Фарнарына» (La Fornarina) — карціна Рафаэля, якая адлюстроўвае, як мяркуюць, яго каханую Фарнарыну.
Мадэль намалявана напаўаголенай, у напаўпразрыстым адзенні, якое затуляе грудзі ў сарамлівым руху скульптуры «Venus Pudica» («Сарамлівая Венера»). Яе руку ўпрыгожвае бранзалет з подпісам мастака «RAPHAEL URBINAS».
Ачысткі XXI стагоддзя дазволілі высветліць, што раней існаваў пейзажны фон, заменены Рафаэлем на міртавае дрэва. Акрамя таго, руку мадэлі ўпрыгожвала кольца, пазней запісанае, што паслужыла глебай да ўзнікнення розных гіпотэз пра сапраўдныя адносіны паміж намаляванай жанчынай, меркавана, каханай майстра Фарнарынай і мастаком. Лічыцца, што гэта ж жанчына намалявана на іншай карціне Рафаэля — «Жанчына з вэлюмам» (La velata).
Цікавыя факты
То, як Рафаэль напісаў грудзі натуршчыцы (з плямай скуры блакітнага адцення), служыць прыкладам розных навуковых спекуляцый на тэму, ці быў у яе рак (гл. тую ж тэму з творамі Рубенса).
Пэрэславычы
Пэрэславычы (Пересла́вичі) — вёска ў Іванычаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Паўліўскай вясковай абшчыны.
Мікалай Сідаравіч Сачко
Мікалай Сідаравіч Сачко (, с. Авуз-Кірк, Джанкойскі раён, Крым, Украіна — ?) — беларускі эканаміст. Доктар эканамічных навук (1965), прафесар (1966).
Біяграфія
Скончыў Усесаюзны завочны інстытут савецкага гандлю (1945). Працаваў у Новасібірскім самалётабудаўнічым заводзе (1941—1945), Новасібірскім металургічным заводзе (з 1945), Сібірскім металургічным інстытуце (з 1955, кафедра арганізацыі вытворчасці і эканомікі чорнай металургіі, дацэнт, у 1956—1964 — загадчык кафедры), Варонежскім політэхнічным інстытуце (1965—1966, загадчык кафедры эканомікі і арганізацыі вытворчасці), Беларускім нацыянальным тэхнічным універсітэце (1966—2011, машынабудаўнічы факультэт, кафедра «Эканоміка і арганізацыя машынабудаўнічай вытворчасці», прафесар, у 1967—1988 — загадчык кафедры).
Навуковыя інтарэсы: навукова-тэхнічны прагрэс у машынабудаванні; арганізацыя машынабудаўнічай вытворчасці.
Узнагароды
Званне «Заслужаны эканаміст Беларускай ССР» (1980).
Гандак
Га́ндак, Нараяні (कालीगण्डकी नदी, कालीगण्डकी) — рака ў Непале і Індыі, прыток Ганга, адна з чатырох самых вялікіх рэк Непала.
Даўжыня ракі 650 км. Плошча вадазбору 44 300 км². Сярэдні расход вады каля 800 м³/с. Бярэ пачатак пад назвай Калі-Гандак ў Гімалаях. Выток Нараяні — зліццё ракі Музтанг-Кхола і рэкі К’югома-Кхола.
Басейн ракі займае цэнтральную частку Непала. Ля вытокаў ракі знаходзіцца каралеўства Мустанг, прымыкае да Тыбета. Рака ўпадае ў Ганг у раёне Патны (Індыя). Гістарычна даліна вядомая як гандлёвы шлях паміж Індыяй і Тыбетам і ў першую чаргу як гандлёвы шлях соллю.
Даліна ракі вядомая таксама тым, што разразае Вялікі Гімалайскі Хрыбет паміж двума высокімі вяршынямі свету — Анапурны і Дхаўлагіры, кожная з якіх вышэй 8000 м, адлегласць паміж вяршынямі — 35 км. Сама ж рака на ўчастку паміж гэтымі гарамі праходзіць на вышыні 2540 м, таму Калігандакская цясніна — самая глыбокая цясніна ў свеце.
Алдувайская культура
Алдувайская культура (алдаванская культура, галечная культура) — найбольш прымітыўная культура апрацоўкі каменя, калі для атрымання вострага краю камень расколваецца звычайна проста напалову, без дадатковай дапрацоўкі. Узнікла каля 2,7 млн гадоў назад, знікла каля 1 млн гадоў таму. Першыя галечные прылады маглі ствараць яшчэ аўстралапітэкі, апошнія — прадстаўнікі віду Homo erectus. Назва культуры дадзена па частцы Усходне-Афрыканскай рыфтавай сістэмы — Алдувайскай цясніне ў Серэнгеці (Танзанія), у раёне кратэра Нгорангора. Тут Луісам Лікі і яго жонкай Мэры былі выяўленыя рэшткі шматслаёвых паселішчаў эпохі палеаліту. Ніжнія пласты (каля 1,8—1,7 млн. гадоў назад) далі назву алдувайскай культуры. Тут былі знойдзеныя рэшткі зінджантрапа і прэзінджантрапа, а верхнія пласты, якія былі аднесены да шэльскай і ашэльскай культураў, утрымлівалі рэшткі алдувайскага пітэкантрапа. А ў 1960 годзе мужам і жонкай Лікі тут быў знойдзены чалавек умелы.
На падставе сваіх знаходак сям'я Лікі вылучыла гіпотэзу афрыканскага паходжання чалавека з першаснай лакалізацыяй у тым ліку і ў раёне Алдувайскай цясніны.
У Кокіселе, што на паўночна-заходнім беразе возера Туркана (Кенія), таксама былі выяўленыя інструменты ашэльскага і алдувайскага тыпаў у адных і тых жа пластах жвіру, пяску і аргіліту узростам 1,76 млн гадоў. Дадзеныя знаходкі даюць магчымасць меркаваць, што да моманту, калі людзі алдувайскай культуры ўпершыню пачалі пакідаць Афрыку, ашэльская культура ўжо існавала.
Самыя паўночныя стаянкі алдувайскай культуры Байрак і Крэцэшты знойдзены ў Малдове ў пойменных адкладах палеа-Днястра.
Скурцаленга
Скурцаленга (Scurzolengo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Асці.
Насельніцтва складае 645 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 121 чал./км². Займае плошчу 5 км². Паштовы індэкс — 14030. Тэлефонны код — 0141.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Лаўрэнцій.
Лонданскі ўніверсітэт мастацтваў
Лонданскі ўніверсітэт мастацтваў (University of the Arts London) — брытанская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у Лондане.
Гісторыя
Універсітэт бярэ пачатак у сямі раней незалежных каледжах мастацтваў, дызайну, моды і камунікацый, якія былі аб'яднаны ў адміністрацыйных мэтах, каб сфармаваць Лонданскі інстытут у 1986 годзе. Першапачаткова каледжы былі створаны паміж 1850 годам і пачаткам ХХ стагоддзя. У адпаведнасці з законам аб рэформе адукацыі 1988 года Лонданскі інстытут стаў адзінай юрыдычнай асобай. Першым рэктарам быў прызначаны Джон Макензі. Інстытут атрымаў паўнамоцтвы па прысваенні дыпломаў у 1993 годзе. У 2001 годзе сэр Майкл Бічард быў прызначаны рэктарам і заахвоціў інстытут падаць заяўку на атрыманне статусу ўніверсітэта. Лонданскі інстытут першапачаткова вырашыў не падаваць заяўку, таму што яго асобныя каледжы былі прызнаныя на міжнародным узроўні самі па сабе. У 2003 годзе інстытут атрымаў дазвол на статус універсітэта; у 2004 годзе ён быў перайменаваны ў Лонданскі ўніверсітэт мастацтваў. Уімблдонская школа мастацтваў далучылася да ўніверсітэта як шосты каледж у 2006 годзе і была перайменавана ў Уімблдонскі каледж мастацтваў.
Місткы (Сватаўскі раён)
Місткы (Мі́стки) — вёска ў Сватаўскім раёне Луганскай вобласці Украіны.
Весялова
Назву Весяло́ва маюць:
Будынак Марыінскай жаночай гімназіі (Гродна)
Будынак былой Марыінскай жаночай гімназіі па вул. Ажэшкі, № 22 узведзены ў 1893 годзе. Помнік позняга класіцызму. Занесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб’ект гісторыка-культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння.
Гісторыя
Трохпавярховы будынак пабудаваны ў 1893 годзе, аўтар праекта — В. Ф. Нябольсін.
Вясной 1919 года праз кароткі час пасля закрыцця гімназіі знаходзілася канцылярыя Гродзенскай беларускай губернскай управы. З восені 1919 да пачатку 1921 года працавала беларуская школа. У далейшым будынак выкарыстоўваўся толькі ў адукацыйных мэтах. На 1926 год працавала жаночая настаўніцкая семінарыя імя Э. Ажэшка (дырэктар Швяйкоўская). У 1940—1941 гадах дзейнічаў настаўніцкі інстытут, першы на тэрыторыі Заходняй Беларусі.
Будынак шчасна перажыў вайну і ў 1944 годзе ў ім пачаў дзейнічаць педінстытут, на базе якога ў 1978 годзе адкрыты Гродзенскі ўніверсітэт імя Янкі Купалы, якому будынак жаночай Марыінскай гімназіі належыць і па гэты дзень.
Перад будынкам універсітэта ў 1964 годзе пастаўлены бронзавы бюст Янкі Купалы скульптара З. Азгура. Гэта не адзіны помнік, што стаяў каля будынка былой гімназіі. Пасля ўсталявання савецкай улады ў 1939 годзе злева ад параднага ўвахода ў настаўніцкі інстытут з’явілася трохметровая выява Сталіна, якую ў чэрвені 1941 года мясцовыя жыхары скінулі з пастамента.
Будынак — помнік архітэктуры позняга класіцызму.
Архітэктура
Будынак Г-падобны ў плане, накрыты двухсхільным дахам. Галоўны фасад вылучаны двумя бакавымі рызалітамі. Дом абліцаваны жоўтай цэглай. Строгі характар будынку надае выразны рытм аконных праёмаў. Планіроўка дома — аднабаковае размяшчэнне класных пакояў. Вакол двух лесвічных клетак знаходзіліся тэхнічныя памяшканні і лабараторыі.
Валянціна Уладзіміраўна Церашкова
Валянці́на Уладзі́міраўна Церашко́ва (Валенти́на Влади́мировна Терешко́ва; нар., вёска Масленнікава, Тутаеўскі раён, Яраслаўская вобласць) — савецкі касманаўт, першая жанчына ў космасе. Сярод некалькіх соцен кандыдатаў была абраная пілотам касмічнага карабля Усход-5, які падняў яе ў космас 16 чэрвеня 1963 года.
Дзяцінства
Валянціна Церашкова нарадзілася ў вёсцы Вялікае Масленнікава Яраслаўскай вобласці ў сялянскай сям’і выхадцаў з Беларусі (бацька — з-пад Магілёва, маці — з вёскі Ерамееўшчына Дубровенскага раёна). Як расказвала сама Валянціна Уладзіміраўна, у дзяцінстве яна гаварыла са сваякамі па-беларуску.
Прызнанне
У 1973 годзе яе імем названая вуліца ў Віцебску. З 1975 года Ганаровы грамадзянін горада Віцебска.
Весялоўка (значэнні)
Назву Весялоўка маюць:
Мурованэ (Пустамыціўскі раён)
Мурованэ (Муро́ване) — вёска ў Пустамыціўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Самаволя
Самаволя (Самово́ля) — вёска ў Іванычаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Паўліўскай вясковай абшчыны.
Мёрскі раён
Мёрскі раён — адміністрацыйная адзінка ў складзе Віцебскай вобласці. Размешчаны на паўночным захадзе Віцебскай вобласці ў межах Полацкай нізіны. Мяжуе з Браслаўскім, Шаркаўшчынскім, Глыбоцкім, Полацкім і Верхнядзвінскім раёнамі, Рэспублікай Латвія. У якасці натуральнай мяжы з Верхнядзвінскім раёнам выступае Заходняя Дзвіна.
Плошча раёна — 1787 км².
Геаграфія
Большая частка раёна знаходзіцца ў межах Полацкай нізіны — плоскаўвагнутай, прарэзанай далінамі рэк, з адноснымі вышынямі ў 3-5 м. На паўночным захадзе на тэрыторыі раёна знаходзяцца ўзвышшы Браслаўскай грады. Тут асноўны тып рэльефу — узгорыста-марэнны азёрны, значна расчлянёны, спалучае падоўжаныя ўзгоркі і невялікія грады з западзінамі. Найвышэйшы пункт — Воўчая Гара (211 м), размешчана непадалёку ад вёскі Пераброддзе.
У тэктанічных адносінах раён прымеркаваны да Прыбалтыйскай монакліналі — схілу Беларускай антэклізы. Сучасная паверхня складзена з алювіяльных адкладаў поймы і надпоймавых тэрас Заходняй Дзвіны, азёрна-алювіяльных, марэнных і флювіягляцыяльных адкладаў паазерскага ледавіка. Ніжэй залягаюць утварэнні сожскага і дняпроўскага ледавікоў. Агульная магутнасць тоўшчы антрапагенавых адкладаў ад 40-50 да 60-90 м.
У сельгасугоддзях дзярнова-падзолістыя забалочаныя глебы займаюць 49,9 %, дзярнова-падзолістыя глебы — 34, дзярновыя і дзярнова-карбанатныя забалочаныя — 9,2, тарфяна-балотныя — 5,3, поймавыя — 1,5 %. Па механічным складзе пераважаюць сугліністыя глебы. Асноўнае выкапнёвае багацце раёна — торф.
Па тэрыторыі Мёрскага раёна працякаюць 16 рэк і 39 ручаёў. Найбольшыя з іх — Заходняя Дзвіна і яе прытокі Дзісна, Авута, Волта, Мёрыца, Вята, Друйка. У раёне налічваецца 96 вадаёмаў, у тым ліку 83 возеры і 13 сажалак, 20 з якіх маюць прамысловае значэнне. Найбольшыя азёры: Абстэрна — 9,89 км², Ельня — 5,42 км², Набіста — 3,76 км². Іншыя азёры: Ідолта, Юндзялоўскае, Орцы, Асінаўка. Капыльшчынскае вадасховішча.
Гісторыя
Мёрскі раён утвораны 15 студзеня 1940 года ў складзе Вілейскай вобласці БССР. 1 мая 1940 года ў раёне ўтвораны гарадскі пасёлак Друя. 12 кастрычніка 1940 года раён падзелены на 19 сельсаветаў: Аляксандраўскі, Барсукоўскі, Валькоўскі, Воўкаўшчынскі, Дварнасельскі, Жукоўскі, Лебедзеўскі, Лявонавецкі, Лявонпальскі, Мальцаўскі, Мёрскі, Наўгародскі, Новакрукоўскі, Новапагосцкі, Павяцкі, Перабродскі, Урбанаўскі, Чэраскі, Янчонкаўскі. З 20 верасня 1944 года раён у складзе Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — у складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны Валькоўскі, Воўкаўшчынскі, Дварнасельскі, Жукоўскі, Лявонавецкі, Янчонкаўскі, Барсукоўскі сельсавет перайменаваны ва Узменскі, Лебедзеўскі — у Дзедзінаўскі, Новакрукоўскі сельсавет — у Глінаўскі, утвораны Камянполлеўскі сельсавет. 7 жніўня 1957 года Мёры атрымалі статус гарадскога пасёлка, скасаваны Мёрскі сельсавет. 27 сакавіка 1959 года скасаваны Глінаўскі, Урбанаўскі і Чэраскі сельсаветы, утвораны Якубаўшчынскі сельсавет. 3 кастрычніка 1959 года да раёна далучаны горад Дзісна, Мікалаёўскі, Сцефанполлеўскі, Туркоўскі сельсаветы скасаванага Дзісенскага раёна. З 20 студзеня 1960 года раён у складзе Віцебскай вобласці. 16 верасня 1960 года скасаваны Аляксандраўскі і Сцефанполлеўскі сельсаветы, 14 красавіка 1962 года — Мальцаўскі сельсавет. 17 красавіка 1962 года да раёна далучаны гарадскі пасёлак Шаркаўшчына, Буйкаўскі, Германавіцкі, Дулінаўскі, Жукоўшчынскі, Пяліцкі, Ручайскі, Шкунціцкі сельсаветы скасаванага Шаркаўшчынскага раёна. 28 мая 1962 года скасаваны Жукоўшчынскі сельсавет. 25 снежня 1962 года да раёна далучаны Дворнаўскі, Завуццеўскі, Лужкоўскі, Празароцкі, Старынкаўскі, Язненскі сельсаветы скасаванага Пліскага раёна. 18 сакавіка 1963 года гарадскі пасёлак Друя перададзены Браслаўскаму раёну, Дворнаўскі сельсавет скасаваны. 12 лютага 1965 года Дулінаўскі, Празароцкі, Старынкаўскі, Шкунціцкі сельсаветы перададзены Глыбоцкаму раёну. 9 ліпеня 1965 года Лявонпальскі сельсавет перайменаваны ў Даўгінаўскі. 30 ліпеня 1966 года гарадскі пасёлак Шаркаўшчына, Буйкаўскі, Германавіцкі, Лужкоўскі, Пяліцкі, Ручайскі сельсаветы перададзены ў склад адноўленага Шаркаўшчынскага раёна. 17 снежня 1971 года Наўгародскі сельсавет перайменаваны ў Дварнасельскі. 7 студзеня 1972 года Мёры атрымалі статус горада. 26 сакавіка 1973 года скасаваны Дзедзінаўскі сельсавет, 11 сакавіка 1974 года — Камянполлеўскі сельсавет. На 1 студзеня 1974 года ў складзе раёна 12 сельсаветаў, 762 населеныя пункты. 24 жніўня 1992 года Якубаўшчынскі сельсавет перайменаваны ў Чэраскі. 20 кастрычніка 1995 года Мёрскі раён і горад Мёры аб’яднаны ў адну адміністрацыйную адзінку. 8 красавіка 2004 года ўтвораны Мёрскі сельсавет, скасаваны Дварнасельскі, Чэраскі і Узменскі сельсаветы. 16 верасня 2010 года Даўгінаўскі сельсавет перайменаваны ва Узмёнскі.
Адукацыя
У раёне дзейнічаюць 12 дзіцячых садоў: у г. Дзісна, у в. Ідолта, Чэрасы, Іст, Туркова, Канцэрава, Наўгароды, Нікалаёва, Язна і 3 дзіцячых сада ў Міёрах. Усе дашкольныя ўстановы ўкаранілі праграму «Пралеска».
У раёне налічваецца 28 школ: 3 сярэднія школы ў Міёрах, астатнія — у г. Дзісна, у в. Язна, Завуцце, Пераброддзе, Папшулі, Павяцце, Туркова, Узмёны, Цвеціна, Далгінава, Сіцькова, Новы Пагост, Чапукі, Дворнае Сяло, Волкаўшчына, Дрыгучы, Мікалаёва, Ісце, Паташня, Крукі, Слабада, Мілашова, Наўгароды, Фурсяны, Забалоцце. З іх — 8 базавых і 17 сярэдніх школ, 10 устаноў тыпу школа-сад у в. Завуцце, Пераброддзе, Узмёны, Цвеціна, Сіцькова, Новы Пагост, Чапукі, Волкаўшчына, Дрыгучы, Слабада.
Ахова здароўя
Медыцынскае абслугоўванне насельніцтва ў раёне ажыццяўляе ўстанова аховы здароўя «Міёрская раённая цэнтральная бальніца».
Насельніцтва
Колькасць насельніцтва: Населеных пунктаў 470, у тым ліку два гарады — Мёры і Дзісна.
Адміністрацыйны падзел
Раён падзелены на 9 сельскіх саветаў: Завуццеўскі, Мёрскі, Мікалаёўскі, Новапагосцкі, Перабродскі, Павяцкі, Туркоўскі, Узмёнскі, Язненскі.
Культура, адукацыя, друк
Мясцовая прэса прадстаўлена раённай газетай «Міёрскія навіны». Наклад — амаль 4 тыс. асобнікаў (2019). Гл. Міёрскія навіны.
Мясцовыя святы
З 2012 г. у верасні на Мёршчыне праводзіцца экалагічнае свята «Жураўлі і журавіны Міёрскага краю».
Таранаўскі сельсавет
Тара́наўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Магілёўскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Таранава.
Шылава (возера, Браслаўскі раён)
Шы́лава — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Дружнянка, за 15 км у напрамку на поўдзень ад горада Браслаў, каля вёскі Замошша. Знаходзіцца на тэрыторыі Нацыянальнага парка «Браслаўскія азёры».
Плошча паверхні возера 0,19 км². Даўжыня 1,24 км, найбольшая шырыня 0,26 км, даўжыня берагавой лініі 2,9 км. Найбольшая глыбіня возера 11,8 м, сярэдняя 5,3 м. Аб'ём вады 1,01 млн. м³. Плошча вадазбору 11,6 км².
Катлавіна возера лагчыннага тыпу, серпападобнай формы, выцягнутая ў напрамку з поўначы на поўдзень. Схілы катлавіны вышынёй ад 2—5 да 10—12 м, складзеныя з пяскоў і супескаў. Берагі зліваюцца са схіламі катлавіны (усходнія берагі нізкія). Дно возера карытападобнай формы. Глыбіні да 2 м займаюць каля 26 % плошчы возера. Дно да глыбіні 2 м пясчанае, глыбей выслана сапрапелем.
Возера эўтрофнае, слабапраточнае. Упадае ручай і выцякае ручай у возера Золва. Расліннасць пашыраецца да глыбіні 3 м і займае палосу шырынёй да 25 м уздоўж берага.
У возеры водзяцца шчупак звычайны, лешч, акунь, лінь, плотка, язь, мянтуз і іншыя віды рыб.
Каля возера (праз вёску Замошша) пралягае аўтамабільная дарога.
Усходні экспрэс
Усходні экспрэс (Orient-Express) — пасажырскі цягнік класа «люкс» прыватнай кампаніі Orient-Express Hotels, курсіруе паміж Парыжам і Стамбулам з 1883 года.
Цягнік апісаны ў творах Агаты Крысці.
Ганімед
Ганімед — у старажытнагрэчаскай міфалогіі прыгожы траянскі юнак, з-за сваёй незвычайнай прыгажосці выкрадзены Зеўсам на Алімп, дзе ён стаў улюбёнцам Зеўса і чашнікам багоў. Каля 4 ст. да н. э. з'яўляецца матыў выкрадання Ганімеда арлом, якога яшчэ больш позняя антычная традыцыя атаясамлівае з самім Зеўсам. Выкраданне Ганімеда — часты сюжэт у выяўленчым мастацтве (творы Леахара, Карэджа, Рэмбранта, Торвальдса і інш.)
Аперацыя «Сідар-Фолс»
Сідар-Фолс (Cedar Falls) — ваенная аперацыя, праведзеная сіламі ЗША і Паўднёвага В’етнама ў студзені 1967 года ў ходзе В’етнамскай вайны.
«Сідар-Фолс» была адной з трох значных аперацый, праведзеных Арміяй ЗША ў тактычнай зоне III корпуса Паўднёвага В’етнама ў сухім сезоне 1966—1967 гадоў. Кожная з гэтых аперацый на момант свайго правядзення была самай буйной з моманту ўступлення ЗША ў вайну.
Аперацыя праходзіла з 8 па 26 студзеня 1967 года ў «жалезным трохвугольніку», раёне на паўночны захад ад Сайгона, вядомым як аплот партызан НФВПВ. У ёй бралі ўдзел 16 тысяч амерыканскіх і 14 тысяч паўднёвагав’етнамскіх салдат. Мэтай «Сідар-Фолс» была «зачыстка» гэтага раёна, адкуль зыходзіла пагроза бяспекі Сайгону. Амерыканскае камандаванне разлічвала, што сілы НФВПВ паспрабуюць абараніць свой базавы раён (што непазбежна прывядзе да іх цяжкіх страт), аднак гэтага не адбылося. Партызаны аддалі перавагу пакінуць раён правядзення аперацыі і вярнуліся адразу пасля яе завяршэння.
Вынікам «Сідар-Фолс» быў захоп вялікай колькасці зброі і харчоў НФВПВ. Акрамя таго, усё насельніцтва (6 тысяч чалавек) вёскі Бэн-Сук, якая знаходзілася пад уплывам НФВПВ, было пераселена ў лагеры бежанцаў, а сама вёска цалкам знішчана. Гэты эпізод выклікаў хвалю крытыкі ў ЗША.
Назва аперацыі паходзіць ад горада Сідар-Фолс (ЗША, штат Аёва).
Ганімед (значэнні)
Ганімед:
Ягор Фёдаравіч Конеў
Ягор Фёдаравіч Ко́неў  — беларускі пісьменнік, драматург, публіцыст.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Мінску. Бацька — пісьменнік і кінадраматург Фёдар Конеў. У 1988 г. скончыў сярэднюю школу № 69 г. Мінска. У 1988—1990 гг. вучыўся ў Інстытуце культуры (спецыяльнасць «рэжысура масавых святаў і тэатралізаваных відовішчаў», кіраўнікі — Пётр Адамавіч Гуд, Вячаслаў Мікалаевіч Панін). Перавёўся на факультэт журналістыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Скончыў яго ў 1994 г. Працаваў карэспандэнтам у рэдакцыях газет «Літаратура і мастацтва», «Чырвоная змена», у часопісах «Беларуская думка», «Беларусь», «Бярозка».
У 1998 г. скончыў аспірантуру БДУ, абараніў дысертацыю па тэме «Інтэграцыйныя працэсы Еўропы на парозе ХХІ стагоддзя і друк Рэспублікі Беларусь» (навуковы кіраўнік — доктар гістарычных навук, прафесар Іван Іванавіч Сачанка).
З 1999 г. выкладае на факультэце журналістыкі БДУ. Дацэнт кафедры замежнай журналістыкі і літаратуры, кандыдат філалагічных навук.
Творчасць
З 1988 г. апублікаваў 10 аповесцяў і 60 апавяданняў на старонках часопісаў «Бярозка», «Маладосць», «Полымя», «Беларусь», газет «Чырвоная змена», «Сям'я», «Голас Радзімы», «Настаўніцкая газета» і інш.
Аўтар інсцэніроўкі і п'ес:
Аўтар сцэнарыяў дакументальных фільмаў, пастаўленых студыяй «ФОБОС» і Беларускім Відэацэнтрам:
Ветах (значэнні)
Назву Ветах маюць:
Сероле
Сероле (Serole) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Асці.
Насельніцтва складае 156 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 13 чал./км². Займае плошчу 12 км². Паштовы індэкс — 14050. Тэлефонны код — 0144.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Lorenzo.
Мурованэ (Сакальскі раён)
Мурованэ (Муро́ване) — вёска ў Сакальскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Бальцянішке
Бальця́нішке (Balteniškė), традыцыйная беларуская назва — Балтунішкі  — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Відзішкескай сянюніі. Размешчана на паўночны захад ад Відзішкеса.
Стары Порыцк
Стары Порыцк (Старий Порицьк) — вёска ў Іванычаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Паўліўскай вясковай абшчыны.
Актас (Улытаўскі раён)
Актас — пасёлак у Улытаускім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Актаскай пасялковай адміністрацыі. Код КАТА — 356031100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва пасёлка складала 163 чалавекі (83 мужчыны і 80 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у пасёлку пражываў 161 чалавек (87 мужчын і 74 жанчыны).
Замак Бетліяр
Гісторыя
Замак быў пабудаваны Штэфанам Андрашы напачатку XVIII стагоддзя на месцы рэнесанснага замка сям'і Бебекі. У 1880-1886 была праведзена перабудова замка ў стылі французскага паляўнічага замка. У замку знаходзіцца мноства калекцыя кніг, карцін і іншых прадметаў мастацтва. У парку вакол пасаджаны рэдкія віды дрэў а таксама знаходзіцца рэштка некранутага цісавага лесу.
Фінская нацыянальная галерэя
Дзяржаўны мастацкі музей Фінляндыі (Valtion taidemuseo, Statens konstmuseum) — музейны комплекс, які аб'ядноўвае Мастацкі музей Атэнеум, Музей сучаснага мастацтва Кіясма і Мастацкі музей Сінябрухава, а таксама Цэнтральны мастацкі архіў.
Галерэя, заснаваная ў 1990 годзе, з'яўляецца найбуйнейшым у Еўропе музейным комплексам.
NGC 4946
NGC 4946 (іншыя абазначэнні — ESO 269-45, MCG -7-27-30, DCL 489, PGC 45283) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Цэнтаўр.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Гаспарышке
Га́спарышке (Gaspariškė) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Цэйкінейскай сянюніі. Размешчана на ўскраіне. Насельніцтва 9 чал. (2001 г.). Захавалася сядзіба.
Ветвіца
Назву Ве́твіца маюць:
Старасілля (Іванычаўскі раён)
Старасілля (Старосі́лля) — вёска ў Іванычаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Паўліўскай вясковай абшчыны.
Дварэцкі сельсавет (Бешанковіцкі раён)
Дварэ́цкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бешанковіцкага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Дварэц.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Чашніцкага раёна Віцебскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Чашніцкім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Лепельскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Бешанковіцкага раёна. 6 верасня 1963 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Цяпінскага сельсавета.
Усевалад Дзмітрыевіч Шэбедзеў
Усевалад Дзмітрыевіч Шэбедзеў (Всеволод Дмитриевич Шебедев; псеўданімы: Г. И. Христиан; Scebedev Vsevolod, Sсebedeff Giorgio, Schebedev Vsevolod detto Cristiano;, Сімферопаль, Таўрычаская губерня, Расійская імперыя — , Коўна, Літва) — руска-ўкраінскі грамадскі дзеяч, папулярызатар беларускай літаратуры.
Біяграфічныя звесткі
Быў у партыі эсэраў. У маладосці быў прыхільнікам Карла Качароўскага ў сацыял-рэв. aкaдэміі для вывучэння рускай вёскі і сельскай гаспадаркі. З 1907 жыў у Італіі, спачатку ў Каві-ды-Лаванья, потым у Рыме.
У Рыме стаў супрацоўнікам Міжнароднага інстытута сельскай гаспадаркі (Istituto internazionale di agricoltura). Супрацоўнічаў з рускімі часопісамі, напрыклад, «Русское богатство» і «Киевская мысль». Разам з Рыгорам Шрэйдэрам і іншымі выдаў зборнік артыкулаў пракультуране жыццё Італіі «Современный Рим» (М.: Тип. торг. дома «Мысль», 1914).
Пасля Лютаўскай рэвалюцыі з М. Кетовым і Міхаілам Шэфтэлем стаў адказным прадстаўніком рымскага Камітэта дапамогі рускім палітычным уцекачам у Італіі і хутка з імі ж арганізаваў у Рыме Бюро рускага друку. Надалей заняў украінафільскую пазіцыю, друкаваўся ўва ўкраінскіх выданнях Італіі (напр., «La Voce dell’Ucraina»). У сакавіку 1919 разам з І. Грыненкам заснаваў Украінскі камітэт (Comitato ucraino), які падтырмліваў палітычнае і эканамічнае прызнанне Украіны.
У 1917 жонка Елізавета Паўлаўна Кучаран (Елизавета Павловна Кучерян) і сын Дзмітрый вярнуліся ў Расію.
Войса
Існуюць наступныя паняткі з назвай Войса:
Бяроза карлікавая
Бяроза карлікавая (Betula nana) — від раслін роду сямейства.
Распаўсюджанне
Еўрасібірскі арктабарэальны рэліктавы від. Арэал — паўночныя таежныя і гіпаарктычныя раёны паўночнага паўшар’я, ахоплівае практычна ўсю тэрыторыю Еўропы, акрамя вельмі паўднёвых раёнаў, і практычна ўсю тэрыторыю Канады.
У Беларусі зрэдку сустракаецца ў асобных лакалітэтах за паўднёва-заходняй мяжой арэала (аблесеныя і бязлесныя тарфяныя сфагнавыя балоты вярховага і пераходнага тыпаў, звычайна на берагах балотных азёр і на ключавінах з доступам мінеральнага жыўлення). Утварае невялікія зараснікі або расце асобнымі групамі.
На тэрыторыі Расіі расце на поўначы еўрапейскай часткі Расіі, у Заходняй Сібіры і Якуціі, Чукотцы, на Камчатцы.
Расліна звычайная ў паўночных і горных тундрах. За межамі поўначы яе можна знайсці ў гарах вышэй за 300 м, яна сустракаецца ў гарах да 835 м у Шатландыі і да 2200 м у Альпах.