cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бака (пігмеі)
Паходжанне
Бака маюць агульнае паходжанне з пігмеямі ака, што насяляюць землі на ўсход ад іх. Абодва народа прынята аб'ядноўваць агульнай назвай мбенга. Аднак ака размаўляюць на мове банту, у той час як бака — на дыялектах убангійскіх моў (часам іх аб'ядноўваюць у адзіную мову бака). Мяркуецца, што моўны падзел бака і ака адбыўся каля 500 гадоў таму.
Культура
У мінулым бака з'яўляліся ляснымі вандроўнікамі, якія займаліся збіральніцтвам, паляваннем і рыбалоўствам, спыняліся каля вёсак земляробаў-банту для абмену прадуктамі або часовай працы на палетках за натуральную плату. Былі шырока распаўсюджаны сваяцкія і рытуальныя сувязі з банту.
У другой палове XX ст. з-за скарачэння лясоў і дзяржаўнай палітыкі адносна бака іх становішча значна змянілася. У нашы дні яны звычайна жывуць у невялікіх паселішчах на ўскраіне вёсак і гарадоў, займаюцца сельскай гаспадаркай, сезонна наведваюць лес для збору дзікага манга і іншых ядомых раслін. У Камеруне ім дазваляецца займацца традыцыйным паляваннем, у тым ліку на тэрыторыі запаведніка Джа.
Нягледзячы на змены ў ладзе жыцця і сувязі з банту, бака захоўваюць многія традыцыйныя звычаі, у тым ліку сацыяльную адасобленасць ад іншых плямён. Асновай грамадства з'яўляецца малая нуклеарная сям'я. Пашыраны манагамія, хаця няма забароны на палігінію і разводы. Усе сем'і і сталыя чальцы абшчыны лічацца роўнымі. Заахвочваюцца ўзаемадапамога, сумесныя паляванне і збіральніцтва. Асобы, што імкнуцца вылучыцца, падвяргаюцца астракізму.
Важную ролю ў яднанні бака адыгрываюць супольныя рытуалы. Бака вераць у духа леса мбенга, які быццам бы апякае саміх бака, духа комба — стваральніка сусвету і бацькоў ўсіх духаў. Арганізатарамі рытуалаў з'яўляюцца шаманы бангі. Яны маюць права на змены ў рытуальных дзеяннях, таксама лякуюць супляменнікаў, займаюцца магічнымі дзеяннямі. У перыяд сталення кожны хлопчык праходзіць праз абрад ініцыяцыі джэнгі. Папулярны абрад лума пасля паспяховага супольнага палявання. Ён суправаджаецца сумесным паяданнем дзічыны, песнямі і танцамі.
У другой палове XX ст. узнікла прафесійная культура бака, пераважна музычная. Існуюць прафесійныя музычныя калектывы, папулярныя ў тым ліку за межамі Цэнтральнай Афрыкі. Традыцыйны музычны інструмент — барабан.
Кацярына Анатольеўна Барысевіч
Кацярына Анатольеўна Барысевіч (нар., Старыя Дарогі, Мінская вобласць, БССР) — беларуская журналістка , палітычная зняволеная.
Біяграфічныя звесткі
Яна працуе на сайце «TUT.BY». Напісала пра забойства Рамана Бандарэнкі ў 2020 годзе. Была арыштавана 19 лістапада 2020 года ў Мінску.
Справа «0 праміле»
Напісала пра забойства Рамана Бандарэнкі ў лістападзе 2020 года, паведаміўшы медыцынскую інфармацыю, што забіты быў абсалютна цвярозы, што абвергла словы Аляксандра Лукашэнкі і Наталлі Качанавай аб тым, што Бандарэнка быў п’яны. За гэта была арыштавана 19 лістапада 2020 года ў Мінску, разам з журналісткай па крымінальнай справе быў затрыманы і ўрач Арцём Сарокін.
2 сакавіка 2021 года суд Маскоўскага раёна горада Мінска (суддзя — Святлана Бандарэнка) абвясціў прысуд: Кацярыну Барысевіч прызналі вінаватай у падбухторванні да выдавання медыцынскай таямніцы і прысудзілі 6 месяцаў калоніі, а таксама штраф у памеры 100 базавых велічынь. Урач Арцём Сарокін быў прызнаны вінаватым у выдаванні медыцынскай таямніцы журналістцы і асуджаны на 2 гады пазбаўлення волі з адтэрміноўкай выканання пакарання на 1 год, а таксама пакараны штрафам у памеры 50 базавых велічыняў.
Апеляцыя на прысуд, разгледжаная судом горада Мінска 20 красавіка 2021 года, задаволена не была.
24 лістапада 2020 года міжнародная праваабарончая арганізацыя «Amnesty International» прызнала яе вязнем сумлення па справе Бандарэнкі. У гэты ж дзень сумеснай заявай дзесяці арганізацый, сярод якіх Праваабарончы цэнтр «Вясна», Беларуская асацыяцыя журналістаў, Беларускі Хельсінскі камітэт, яна таксама была прызнана палітычнай зняволенай. Намеснік старшыні Беларускай асацыяцыі журналістаў Барыс Гарэцкі сказаў, што ўлады змагаюцца не з праблемай, а са СМІ: ''«Яны думаюць, што калі прэса не будзе пісаць пра Бандарэнку, то людзі не даведаюцца пра гэта. Яны, вядома ж, усё пазнаюць, але СМІ ўсё адно трапляюць пад удар»''.
16 снежня 2020 года шэфства над палітычнай зняволенай узяў Джэм Эздэмір, дэпутат Бундэстага.
У адкрытай заяве рэдакцыі «TUT.BY» ад 2 сакавіка 2021 года прыгавор Барысевіч быў названы незаконным і несправядлівым, «помстай ёй персанальна за яе працу і спробай аказаць ціск на „TUT.BY“ і іншыя незалежныя медыя», у той час як усе журналісты, рэдактары і супрацоўнікі сайта падпісаліся пад тым, каб Кацярына Барысевіч была неадкладна вызвалена. З крытыкай судовага рашэння таксама выступілі прадстаўнікі, «Рэпарцёраў без межаў», Джэм Эздэмір. Святлана Ціханоўская назвала судовыя рашэнні ў дачыненні да ўрача і журналісткі доказам таго, што «для рэжыму праўда стала крымінальна каральным злачынствам», туравала ёй і капітан жаночай зборнай Беларусі па баскетболе Кацярына Сныціна. Беларуская асацыяцыя журналістаў таксама асудзіла турэмны прысуд у дачыненні да Кацярыны Барысевіч за яе працу.
Сярод іншых арганізацый, якія асудзілі зняволенне і прысуд Барысевіч, былі, Камітэт абароны журналістаў,. Міс Беларусь, журналіст паводле адукацыі Вольга Хіжынкова пракаментавала прысуд: ''«Радуюся адносна „мяккаму“ прысуду для зусім невінаватых людзей. Што гэта не пяць, не дзесяць гадоў калоніі. Вось да чаго мы дажыліся»''. Прадстаўніца АБСЕ па свабодзе СМІ Тэрэза Рыбейра назвала прысуд Барысевіч чарговым ударам па свабодзе СМІ ў Беларусі.
19 мая 2021 года Кацярына Барысевіч выйшла на волю.
12 жніўня 2021 года была названая лаўрэткай Прэміі імя «».
Ацэнкі
Беларускія праваабаронцы назвалі яе «Журналістам года» (2020) (разам з Дар’яй Чульцовай і Кацярынай Андрэевай).
14 ліпеня 2021 года стала лаўрэаткай ад Камітэта абароны журналістаў (разам з Дар’яй Чульцовай, Кацярынаю Андрэеваю ды інш.).
Эмануэль Бжастоўскі
Эмануэль Бжастоўскі (? — ) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч, пісар вялікі літоўскі з 1683 года.
Паходзіў з роду Бжастоўскіх герба «Стрэмя», сын Цыпрыяна Паўла Бжастоўскага.
1952 год у гісторыі кіно
1952 год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.
Кіпарыс (значэнні)
Кіпары́с:
Кубак Беларусі па футболе 2016/2017
Кубак Беларусі па футболе 2016/2017 — 26-ы розыгрыш Кубка Беларусі. Фінал кубка прайшоў 28 мая 2017 года ў гродзенскім ЦСК «Нёман». Уладальнікам Кубка другі раз у гісторыі стаў клуб «Дынама-Брэст», які ў фінале па пенальці перайграў салігорскі «Шахцёр» (1:1, пен. 10:9). Як пераможца Кубка, «Дынама-Брэст» атрымала права ўдзельнічаць у 2-ім кваліфікацыйным раўндзе Лігі Еўропы 2017/18.
1/64 фінала
Першапачаткова ў турніры была запланавана стадыя 1/64 фінала, удзел у якой павінны былі прыняць пераможцы рэгіянальных Кубкаў (Д4 — КФК) і клубы Другой лігі (Д3). Матчы гэтай стадыі былі запланаваны на 14 мая 2016 года. Аднак, з-за скарачэння Першай і Другой ліг, а таксама адмовы ад удзелу прадстаўнікоў Гомельскай і Гродзенскай абласцей неабходнасць у правядзенні 1/64 фінала адпала, турнір пачаўся са стадыі 1/32 фінала.
1/32 фінала
Жараб'ёўка стадыі 1/32 фінала адбылася 24 мая 2016 года.
На гэтай стадыі прыняў удзел 31 клуб:
Згодна з жараб'ёўкай, клуб «Зорка-БДУ» (Мінск) аўтаматычна прайшоў у наступны раўнд.
Гульні прайшлі з 10 па 12 чэрвеня 2016 года.
Згодна з рэгламентам, на дадзенай стадыі пераможца вызначаецца па выніку аднаго матчу.
1/16 фінала
Жараб'ёўка стадыі 1/16 фінала адбылася 13 чэрвеня 2016 года.
На гэтай стадыі прынялі ўдзел 32 клубы:
Гульні прайшлі з 6 ліпеня па 14 верасня 2016 года.
Згодна з рэгламентам, на дадзенай стадыі пераможца вызначаецца па выніку аднаго матчу.
1/8 фінала
Жараб'ёўка стадыі 1/8 фінала адбылася 27 ліпеня 2016 года.
Згодна з рэгламентам, на дадзенай стадыі пераможца вызначаецца па выніку аднаго матчу.
Чвэрцьфіналы
Жараб'ёўка стадыі 1/4 фінала адбылася 22 верасня 2016 года.
Згодна з рэгламентам, на дадзенай стадыі пераможца вызначаецца па выніку двух матчаў.
Паўфіналы
Жараб'ёўка стадыі паўфінала адбылася 20 сакавіка 2017 года.
Першыя матчы прайшлі 5 красавіка 2017, адказныя — 26 красавіка 2017.
Згодна з рэгламентам, на дадзенай стадыі пераможца вызначаецца па выніку двух матчаў.
Бамбардзіры
Крыніца: football.by
City of Evil
«City of Evil» — трэці студыйны альбом гурта «Avenged Sevenfold», які выйшаў у чэрвені 2005 года. У гэтым альбоме гурт рэзка змяніў стыль з металкора на хэві-метал. Альбом прадаўся мільённым тыражом у Амерыцы, і паўтарамільённым ва ўсім свеце, набыўшы статус плацінавага. Стартаваў з 30 пазіцыі чарта «Billboard 200». На песні гэтага альбома было знята больш за ўсё кліпаў. Альбом трапіў у спіс «100 найвялікшых гітарных альбомаў за ўвесь час» у часопісе «Guitar World», заняўшы 63 пазіцыю. Пасля выпуску гэтага альбома «Avenged Sevenfold» выйгралі ў намінацыі «Найлепшы новы артыст» на прэміі «MTV’s Video Music Awards».
Карасі (Мёрскі раён)
Карасі́ (, Караси) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Язненскага сельсавета.
City of Evil
Выканаўцы
Avenged Sevenfold
Сесійныя музыкі Аркестр Хор
Карасі (Мёрскі раён)
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Язна Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Рыпанкіча
Рыпанкіча (рус. Рыпонкича) — паўночны востраў архіпелага Ушышыр. Адміністрацыйна ўваходзіць у склад Сахалінскай вобласці Расіі.
Востраў мае вулканічнае паходжанне. Плошча — 1,3 км². Найвышэйшая кропка — 121 м. Шмат крыніц гарачай вады. Паверхня пакрыта разнатраўем. Жывёльны свет — марскія птушкі, пясцы.
Да пач. XX ст. населены айнамі.
У 1875—1945 гг. уваходзіў у склад Японіі. Японцамі быў пабудаваны сельскагаспадарчы гадавальнік, які інтрадуцыраваў пясцоў.
Брыкі
Бры́кі (, Брыки) — вёска ў Свіслацкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Поразаўскага сельсавета.
Да 14 лютага 1977 года вёска ўваходзіла ў склад Гарнастаевіцкага сельсавета, да 18 кастрычніка 2013 года знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Поразаўскага пассавета.
Нерэй (значэнні)
Нерэй:
340
340 — высакосны год, пачаўся ў аўторак. 340 год нашай эры, 340 год 1 тысячагоддзя, 40 год IV стагоддзя, 10 год 4-га дзесяцігоддзя IV стагоддзя, 1 год 340-х гадоў.
Макраны (Клецкі раён)
Макра́ны (, Мокраны) — вёска ў Клецкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Морацкага сельсавета.
У 1924—1939 гадах цэнтр Макранскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Нагорнаўскага сельсавета.
Кокнэсэ
Кокнэсэ (Koknese) — пасёлак у Латвіі пры ўпадзенні ракі Персе ў раку Заходняя Дзвіна. Чыгуначная станцыя на лініі Рыга—Рэзекнэ, за 102 км на паўднёвы ўсход ад Рыгі.
Кукенойс
Кукенойс (Куконос, Kukenoіs, Kukenoys; 11 — пач. 13 ст.) — горад Полацкага княства, потым Полацкай зямлі, сталіца ўдзельнага Кукенойскага княства на правым беразе Заходняй Дзвіны пры ўпадзенні ў яе ракі Какны (цяпер р. Персе), за 338 км ад Полацка. Назва літаральна значыць мыс Какны.
Археалагічнымі раскопкамі А. Я. Стубаўса ў 1961—1966 выяўлена, што ўжо ў 1 тыс. да н.э. на месцы Кукенойса было ўмацаванае паселішча. Найбольш значныя знаходкі адносяцца да 11-13 ст. (рэшткі зрубной забудовы, прылады працы, зброя, упрыгожанні і г.д.). Для гэтага перыяду характерны палітычныя і эканамічныя сувязі насельніцтва Кукенойса (латгалаў, селаў, крывічоў) з Полацкам. У горадзе знойдзена прывесістая пячатка або пломба княгіні Сафіі, жонкі Святаслава Усяславіча. Упершыню згаданы ў Хроніцы Лівоніі Генрыха Латвійскага пад 1205 годам, належаў князю Вячку. У 1207 годзн палова горада перададзена Вячкам у валоданне рыжскага біскупа. У 1208 годзе Вячка спаліў горад і пайшоў на Русь.
Какенгаўзен
У 1209 годзе войскі біскупа занялі месца колішняга Вячкінага замка і пабудавалі новы каменны гатычны замак Какенгаўзен. Палова Какенгаўзена і колішняга Кукейноскага княства належала Сафіі — дачцэ Вячкі, яго адзінай спадчынніцы. Другой паловай валодаў Ордэн, але ў 1238 годзе перадаў яе ва ўладанне рыжскаму біскупу. У 1269 годзе сваю палову перадала рыжскаму архібіскупу і Сафія. Архібіскуп даў Какенгаўзен і колішняе Кукенойскае княства ў лен Гансу Тызенгаўзу. У 1277 годзе Какенгаўзену нададзены гарадскія правы, род Тызенгаўзаў валодаў ім да 1395 года, калі горад быў вернуты ва ўладанне рыжскага архібіскупа.
Падчас барацьбы архібіскупаў з Ордэнам, горад не раз пераходзіў з рук у рукі. З 1420 г. летняя рэзідэнцыя архібіскупаў. У пач. 1479 г. ордэнскія войскі захапілі Какенгаўзен і спалілі архіў архібіскупства. У 1481 г. горад узялі рыжскія войскі, але замка ўзяць не здолелі. У 1509 г. архібіскуп Каспар Ліндэ надбудаваў муры замка і ўзмацніў яго артылерыю. Какенгаўзен стаў галоўнай рэзідэнцыяй архібіскупаў. Летам 1546 г. апошні рыжскі архібіскуп Вільгельм Брандэнбурскі быў абложаны тут і ўзяты ў палон Ордэнам.
У 1861 г. праз Какенгаўзен пракладзена чыгунка. У 1880-я ў горадзе жыў латышскі драматург Рудольф Блауманіс. У 1894 г. сям’я Лоўенштэрнаў пабудавала неакласічны палац, які згарэў у 1905 г.
Кокнэсэ
У 1966 г. пабудаваная Плявінская ГЭС, у выніку была падтопленая значная частка замка — захаваліся рэшткі, побач вялікі парк. Каля Кокнэсэ, у маёнтку Вецбірзніекі нарадзіўся П. Стучка.
Вежа Гедзіміна
Вежа Гедзіміна (Gedimino pilies bokštas) — помнік гісторыі і культуры ў Вільні, заходняя вежа Верхняга замка і адзіная яго частка, якая захавалася да нашых дзён у добрым стане.
Схілы Замкавай гары стромкія (35°—40°). Патрапіць да вежы можна пехам па спіральнай дарожцы, пракладзенай па схіле гары ў 1895—1896 гадах, альбо на фунікулёры (пабудаваны ў 2003 годзе). Побач з вежай на Замкавай гары знаходзяцца руіны Верхняга замка — фундамент паўднёвай вежы і фрагмент абароннай сцяны.
Значэнне
Вежа мае гістарычнае, гісторыка-культурнае і, як прыклад гатычнай архітэктуры, архітэктурнае значэнне. У 20 стагоддзі вежа набыла значэнне эмблемы і сімвала не толькі горада, а таксама і Літоўскай дзяржавы, яе выява выкарыстоўвалася замест сапраўднага герба Вільнюса, а таксама ў разнастайных сувенірах. Выява вежы таксама змешчана на купюры ў 50 літаў, памятнай манеце наміналам у 5 літаў, згадваецца ў шматлікіх літоўскіх вершах і песнях.
Змена дзяржаўнай улады на тэрыторыі, дзе знаходзіцца вежа, прыводзіла да змены сцяга на вежы. Сцяг Літвы ўпершыню быў узняты на вежы Гедзіміна 1 студзеня 1919 года невялікай групай добраахвотнікаў літоўскага войска пад камандаваннем Казіса Шкірпы. Пазней сцяг Літвы ўзнімаўся над вежай 26 жніўня 1920 года пасля таго, як савецкія часткі падчас адступлення перадалі Вільню літоўскім уладам. Да 20 верасня 1939 года над вежай лунаў польскі сцяг, які быў зняты савецкімі войскамі. Пасля Другой сусветнай вайны над вежай знаходзіўся сцяг Літоўскай ССР.
7 кастрычніка 1988 году па ініцыятыве руху Саюдыс адбылася цырымонія ўзняцця даваеннага сцяга Літвы, які на той момант яшчэ трактаваўся як неафіцыйны, але ўжо і не забаронены нацыянальны сцяг (18 лістапада 1988 года сцяг быў узаконены сесіяй Вярхоўнага Савета як дзяржаўны сцяг Літоўскай ССР). У памяць пра першае ўзняцце сцяга на вежы 1 студзеня абвешчаны памятным днём — днём Сцяга Літвы (Lietuvos Vėliavos diena). Штогод у гэты дзень адбываецца ўрачыстая цырымонія змены сцяга на вежы.
Гісторыя
Першыя фартыфікацыі Верхняга замка былі пабудаваныя з дрэва вялікім князем літоўскім Гедзімінам. Закансерваваныя руіны і вежа Гедзіміна захаваліся ад Верхняга замка канца 14 — пачатку 15 стагоддзя на Замкавай гары. Верхні і Ніжні замкі пацярпелі падчас асадаў крыжакамі ў 1365—1402 гадах. Пазней унук Гедзіміна вялікі князь літоўскі Вітаўт перабудаваў замак з каменю і цэглы. Канчаткова будаўніцтва замка было скончана ў 1409 годзе. Пасля пажара 1419 года замак быў адноўлены.
Верхні замак, у адрозненне ад Ніжняга, не выкарыстоўваўся кіраўнікамі Вялікага Княства Літоўскага ў якасці жылога і рэпрэзентацыйнага памяшкання, а быў арсеналам. У часы кіравання Аляксандра Ягелончыка ў Верхнім замку была размешчаная звон-ліцейная вытворчасць, а ў яго сутарэннях — турма. Жыгімонт Аўгуст аднавіў замак, дзе размясціў сваю бібліятэку. З развіццём артылерыі замкі страчвалі сваё ваеннае значэнне. У 17 стагоддзі Верхні замак прыйшоў у заняпад. Пэўны час у яго памяшканнях знаходзілася турма для шляхты.
Падчас вайны Рэчы Паспалітай і Расіі 1654—1667 гадоў польскія войскі ў 1660 годзе ўзялі кантроль над горадам, але не змаглі ўзяць Верхні замак. Невялікі расійскі атрад (колькасцю ў 78 чалавек) застаўся асаджаным ў Верхнім замку і абстрэльваў горад з гармат. Асада пратрымалася паўгода і скончылася ў 1661 годзе пасля абстрэлу замка, які быў значна разбураны і больш не аднаўляўся.
Надбудова на вежы выкарыстоўвалася ў якасці пажарнай каланчы, у цагляных ніжніх паверхах размяшчалася кавярня. Пасля Першай сусветнай вайны драўляная надбудова была разабраная. У 1930-я гады быў адноўлены трэці паверх вежы. Падчас Другой сусветнай вайны вежа значна пацярпела. У 1948—1960 гадах вежа была адрэстаўравана, а навакольная тэрыторыя — уладкавана. Пазней рамонтна-рэнавацыйныя работы праводзіліся ў 1995 годзе.
У 2010 годзе было выяўленае асоўванне гары, і да канца года былі праведзены асноўныя работы па яе ўмацаванні і спыненні асоўвання на Ніжняй тэрасе. Работы па ўмацаванні гары плануецца працягнуць цягам двух наступных гадоў.
Магіла Каліноўскага
Існуе версія, што на Замкавай гары, дзе знаходзіцца Вежа Гедзіміна, быў тайна пахаваны Кастусь Каліноўскі і іншыя ўдзельнікі паўстання 1863—1864 гадоў. Царскія ўлады баяліся, што магіла Каліноўскага можа стаць месцам пакланенняў і пілігрымак, таму ўпотай аднеслі цела на гару Гедзіміна, дзе ў той час размяшчаўся расійскі ваенны гарнізон, і там закапалі.
У 1915 годзе віленскія археолагі правялі раскопкі магілы, яе апісанне і дакументальна пацвердзілі факт пахавання ў ёй пятнаццаці паўстанцаў. Целы былі апазнаныя па вопратцы, сярод якой у справаздачы былі згаданыя «макасіны Каліноўскага». У 1921 годзе на магіле быў зроблены мемарыял у выглядзе вялікага драўлянага крыжа і мармуровай шыльды з імёнамі ўсіх пахаваных. У 1940 годзе пасля таго, як Вільня была перададзеная Літве, крыж быў спалены, а шыльда знікла без следу.
Гадзея
Гадзе́я — рака ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Уша (прыток Віліі, басейн Нёмана).
Дзмітраўцы
Дзмі́траўцы (, Дмитровцы) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Мажэйкаўскага сельсавета.
У 1986 годзе ў склад Дзмітраўцаў уключана вёска Палуты.
Ніка
Ніка:
Валгаградскі трактарны завод
Валгаградскі трактарны завод — трактарабудаўнічае прадпрыемства ў Расіі.
Валгаградскі трактарны завод быў уведзены ў строй у 1930 годзе як Сталінградскі трактарны завод імя Ф. Э. Дзяржынскага. Такую назву завод насіў да 1961 года. Завод займаўся выпускам сельскагаспадарчай і ваеннай тэхнікі. У 2005 годзе завод быў прызнаны банкрутам, а ў 2015 тэрыторыя завода была аддадзена пад забудову. На 2018 год завод працягвае выпускаць ваенную тэхніку.
Прадукцыя
Сельскагаспадарчыя тэхніка: Ваенная тэхніка:
Курыльскае
Куры́льскае (Кури́льское)  — возера ў Камчацкім краі Расіі, на поўдні паўвострава Камчатка, на тэрыторыі Дзяржаўнага прыроднага заказніка федэральнага значэння «Паўднёва-Камчацкі». Другое па велічыні сярод прэснаводных азёраў Камчаткі пасля Краноцкага.
Плошча паверхні возера 77,1 км². Даўжыня 12 км, найбольшая шырыня 8 км. Найбольшая глыбіня 316 м, сярэдняя — 195 м. Аб'ём вады ў возеры 14,6 км³. Плошча вадазбору 392 км². Возера знаходзіцца ў кальдэрным паніжэнні паміж вулканамі Ічынская Сопка і Камбальная Сопка на вышыні 104 м над узроўнем мора. На возеры маюцца складзеныя з лавы астравы Чаячы, Нізкі, Сэрца Алаіда і архіпелаг Саманг. Каля паўночнага берага возера знаходзіцца дзеючы стратавулкан Ільінскі, каля заходняга берага — хрыбет Дзікі Грэбень. Каля возера маюцца геатэрмальныя крыніцы.
У возера ўпадаюць 37 невялікіх рэк і ручаёў. Сярод іх — Вычэнкіл, Хакыцын, Этамынк. Выцякае рака Азёрная (басейн Ахоцкага мора). Возера Курыльскае з'яўляецца месцам нерасту буйнейшага ў Еўразіі статка неркі.
Чэмпіянат Беларусі па бадмінтоне 2020
Чэмпіянат Беларусі па бадмінтоне 2020 прайшоў 28 студзеня—1 лютага ў Мінску ў Палацу спорту.
Гісторыя пра Атылу
«Гісторыя пра Атылу» — помнік перакладной літаратуры Беларусі 2-й паловы XVI ст., беларускі пераклад гістарычнай аповесці венгерскага пісьменніка-гуманіста Міклаша Олаха, зроблены ў асяроддзі шляхты з польскага друкаванага выдання 1574 г. Збераглася ў адзіным спісе, т.зв. Пазнаньскім зборніку (каля 1580 г.), які паходзіць з Навагрудчыны. У творы падаюцца падзеі V ст., эпохі «вялікага перасялення народаў», апісваюцца ваенныя паходы гунскіх плямён пад кіраўніцтвам «біча Божага» Атылы ў Італію і Францыю, асады гарадоў, славутая бітва на Каталаўскіх палях і інш., раскрываецца гераізм еўрапейскіх народаў у барацьбе супраць нашэсця варвараў Атыла паказаны як выдатны палкаводзец, правадыр гунаў, якія атаясамліваюцца з уграмі (венграмі), як станоўчы герой еўрапейскай гісторыі. У творы адлюстраваны погляды перадавых венгерскіх колаў эпохі Адраджэння, якія перад тварам турэцкай небяспекі марылі пра мудрага і магутнага правадыра нацыі, лічылі гунаў сваімі продкамі ў патрыятычна-асветніцкіх мэтах імкнуліся ўзнавіць гераічныя старонкі далёкай мінуўшчыны свайго народа. Пераклад гэтай гістарычнай аповесці на беларускую мову сведчыць пра вялікую цікавасць на Беларусі ў XVI ст. да твораў гісторыка-гераічнай тэматыкі, да гісторыі іншых краін і народаў. Беларускі пераклад выкананы свецкім стылем старабеларускай мовы, свабодным ад архаічных стараславянскіх элементаў.
Беларускабель
ААТ «Беларускабель» (ОАО «Беларускабель») — беларуская кампанія па вытворчасці кабельнай прадукцыі. Знаходзіцца ў г. Мазыр Гомельскай вобласці.
Гісторыя
Будаўніцтва Мазырскага кабельнага завода «Мазыркабель» пачалося ў 1958 годзе з выкарыстаннем карпусоў недабудаванай швейнай фабрыкі. Завод быў уведзены ў эксплуатацыю ў 1959 годзе, і першапачаткова вырабляў мантажныя, тэлефонныя, усталявальныя правады, кантрольныя кабелі. У 1967 годзе выйшаў на праектную магутнасць. Першапачаткова прадпрыемства падпарадкоўвалася Упраўленню электратэхнічнай і прыборабудаўнічай прамысловасці Савета народнай гаспадаркі БССР. У сувязі з ліквідацыяў саўнаргасаў завод у 1966 годзе перададзены Галоўнаму упраўленню кабельнай прамысловасці «Главкабель» Міністэрства электратэхнічнай прамысловасці СССР. У 1972 годзе ўведзены ў эксплуатацыю цэх серабрэння меднага дрота, у 1975 годзе пачаў працаваць цэх мантажных правадоў, у 1982 годзе быў створаны цэх тавараў народнага спажывання. У 1974 ці 1976 годзе завод стаў галаўным прадпрыемствам вытворчага аб’яднання «Беларускабель» Усесаюзнага ВА «Союзэлектрокабель»; у аб’яднанне ўвайшлі таксама іншыя прадпрыемствы гэтай галіны на тэрыторыі Беларускай ССР — гомельскі кабельны завод «Гомелькабель» і шчучынскі завод «Аўтапровад». У 1976 годзе завод быў названы ў гонар XXV з’езда КПСС (да 1990 года). У 1990 году завод пераўтвораны ў Мазырскі кабельны завод «Беларускабель». З 1991 года завод падпарадкоўваецца Дзяржкамітэту Рэспублікі Беларусь па прамысловасці і міжгаліновым вытворчасцям, з 1994 года — Міністэрству прамысловасці Рэспублікі Беларусь. З 1997 года форма ўласнасці зменена на адкрытае акцыянернае таварыства.
Сучаснае становішча
На заводзе працуе прыкладна 1000 чалавек. Прадпрыемства з’яўляецца адным з валаўтваральных для Мазыра і Мазырскага раёна.
Штандарт СС
Штандарт СС (SS-Standarte) — асноўная адміністрацыйна-тэрытарыяльная арганізацыйная адзінка СС. Штандарты СС прыкладна адпавядалі армейскаму палку і складаліся з 1-3 тыс. чал.
Усяго існавала 230 пешых і 24 кавалерыйскіх штандарта СС. Пешыя штандарты складаліся з трох лінейных і аднаго рэзервовага штурмбана. На чале штандарта стаяў штандартэнфюрар СС. У склад штандарта СС уваходзілі: камандзір, асабісты рэферэнт і ад'ютанты, рэферэнты па страявой і стралковай падрыхтоўцы, па спорце, па сацыяльным навучанні, юрысконсульт, начальнік аркестра, кіраўнік гаспадаркай, камандзір штурму сувязі, камандзіры штурмбанаў СС.
Тры штандарта СС складалі абшніт СС (der SS-Abschnitt)
Спіс штандартаў СС
Па ўзрастанні
«Лейбштандарт СС Адольф Гітлер»
Матарызаваны пешы штандарт СС «Лейбштандарт Адольф Гітлер» (SS-Infantere-Standarte (motorizet) «LSSAH»), 1934 год
Каніцкі сельсавет
Ка́ніцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Касцюковіцкага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Канічы.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Бялынкавіцкага раёна Калінінскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Магілёўскай акругі. З 4 жніўня 1927 года ў Касцюковіцкім раёне Магілёўскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Касцюковіцкім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 8 снежня 1959 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Бялынкавіцкага (5 населеных пунктаў: Вішэнскі, Гарбачоўка, Зарэчча, Канічы і Фёдараўка) і Дзямідавіцкага (3 населеныя пункты: Вітунь, Вялікая Мухаўка і Малая Мухаўка) сельсаветаў.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 8 населеных пунктаў.
Менедэм
Менедэм:
Горкі (Пухавіцкі раён)
Го́ркі (, Горки) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дукорскага сельсавета.
Гісторыя
Паводле перапісу 1926 г. хутар.
У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 да ліпеня 1944 года акупаваная нацысцкай Германіяй.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Дрычынскага сельсавета.
Хількавічы (Чавускі раён)
Хі́лькавічы (, Хильковичи) — вёска ў Чавускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Каменскага сельсавета.
Джамаль Хашогі
Джама́ль Ахма́д Хамза́ Хашо́гі (جمال خاشقجي, нар. ; Медына, Саудаўская Аравія; знік ; Стамбул, Турцыя) — журналіст, аглядальнік і пісьменнік з Саудаўскай Аравіі.
Біяграфія
Джамаль Хашогі — пляменнік саудаўскага бізнесмена Аднана Хашогі. У 1982 годзе скончыў дзяржаўны ўніверсітэт Індыяны (ЗША), пасля чаго супрацоўнічаў з рознымі саудаўскімі выданнямі, у прыватнасці двойчы быў галоўным рэдактарам уплывовай штодзённай газеты Аль-Ватан.
Выгнанне
Атрымаў славу як крытык улады Саудаўскай Аравіі, у прыватнасці спадчыннага прынца Мухамеда ібн Салмана, які займае пасаду віцэ-прэм’ера і міністра абароны краіны. Выступаў з крытыкай пераследу актывістаў, а таксама знешняй палітыкі краіны ў дачыненні да Емена, Егіпта, Канады.
Хількавічы (Чавускі раён)
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Сласцёнаўскага сельсавета.
Джамаль Хашогі
Выгнанне
У снежні 2016 года Джамалю Хашогі было забаронена займацца журналістыкай за адкрытую крытыку Дональда Трампа. У верасні 2017 года ён выехаў у ЗША, дзе вёў калонку ў Washington Post. У ёй ён усё больш адкрыта выступаў супраць спадчыннага прынца Мухамеда ібн Салмана.
Знікненне
Афіцыйная пазіцыя саудаўскага ўрада заключаецца ў тым, што Хашогі хутка пакінуў памяшканне консульства. У прыватнасці гэты пункт гледжання 5 кастрычніка 2018 года выказаў прынц Мухамед ібн Салман у сваім інтэрв’ю агенцтву Bloomberg, заявіўшы, што ён «выйшаў назад праз некалькі хвілін або за гадзіну».
У Дзяржаўным дэпартаменце ЗША і Міністэрстве замежных спраў Турцыі выказалі занепакоенасць знікненнем Хашогі, заклікаўшы Саудаўскую Аравію да супрацоўніцтва для ўстанаўлення яго месцазнаходжання. Прэзідэнт Турцыі Рэджэп Таіп Эрдаган заявіў аб тым, што ўзяў пад асабісты кантроль справу аб знікненні Хашогі, назваўшы яго сваім сябрам і змагаром за свабоду думкі.
Праз 18 дзён пасля знікнення Хашогі ўлады Саудаўскай Аравіі праз дзяржаўнае інфармацыйнае агенцтва абвясцілі, што журналіст загінуў у выніку «бойкі» з людзьмі, якіх ён сустрэў у консульстве. Таксама пракуратура паведаміла аб затрыманні 18 падданых Саудаўскай Аравіі, якія паспрабавалі «схаваць тое, што здарылася». У той жа час кароль Саудаўскай Аравіі падпісаў загады аб вызваленні ад пасад шэрагу вышэйшых супрацоўнікаў Службы агульнай разведкі, а таксама аб стварэнні камісіі па яе рэфармаванні і выразным вызначэнні паўнамоцтваў.
25 кастрычніка 2018 года пракуратура Саудаўскай Аравіі прызнала, што забойства Хашогі было не выпадковым, а наўмысным. 30 кастрычніка пракуратура Турцыі заявіла, што журналіст быў задушаны пры ўваходзе ў консульства. Было адзначана, што саўдыты не адказалі на зададзеныя турэцкім бокам пытанні аб наяўнасці плана, імёнах мясцовых саўдзельнікаў злачынцаў і месцазнаходжанні цела журналіста.
Антоні Сяліцкі
Антоні Сяліцкі (Antoni Sielicki; ? — каля 1814) — полацкі пасол Чатырохгадовага Сойма.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Сяліцкіх герба «Корчак». Дата нараджэння невядомая, бацькі — Юзаф Сяліцкі і Марыя з Цеханавецкіх.
Як і бацька, належыў да каралеўскай партыі. На перадсоймавым сойміку 1788 года быў абраны паслом Полацкага ваяводства дзякуючы высілкам свайго бацькі, жамойцкага біскупа Гедройца, а таксама непасрэдна караля Станіслава Аўгуста, які праз пісара літоўскага Сулістроўскага ўгаварыў апанента Сяліцкіх на гэтых выбарах — Тадэвуша Жабу — зняць сваіх кандыдатаў.
На Сойме быў абраны адным з сакратароў Сойма з боку ВКЛ. У дыскусіі, датычнай Ваеннага Дэпартамента Пастаяннай Рады, бараніў Дэпартамент (прамаўляў з гэтай нагоды 3 лістапада 1788 г.), але калі ў 1789 г. дайшло да ліквідацыі самой Рады, перайшоў на бок апазіцыі і галасаваў за яе скасаванне (прамова 5 лютага 1789 г.).
Вясной 1789 г. выехаў на полаччыну да жонкі і хворага бацькі. Аднак сам захварэў і на некалькі тыдняў з’ехаў за мяжу лекавацца. У пачатку 1790 г. вярнуўся на Сойм, дзе выступаў у абарону сялян, на якіх, па яго словах, шляхта накладала вельмі вялікія падаткі.
На працягу 1789—1793 гг. спрабаваў атрымаць якую-небудзь пасаду ў ВКЛ, але дарэмна. Нават кашталянства полацкае пасля смерці яго бацькі дасталося не яму.
1793 г. — атрымаў ордэн святога Станіслава.
На другую кадэнцыю Сойма выбраны не быў. Затое разам з Т. Жабам паўплываў на тое, што на полацкім сойміку 18 жніўня 1791 г. полацкая шляхта прыняла Канстытуцыю 3 мая.
У 1791—1793 гг. спрабаваў развесціся з жонкай (імя невядомае), не вяртаючы пасага.
1798—1800 гг. — маршалак шляхты Полацкага павета.
Валодаў маёнткамі ў Дзісенскім і Лепельскім паветах з вёскамі Чарневічы, Селішчы (Седлішчы) і магчыма Саланевічы.
343
343 — невысакосны, пачаўся ў суботу.343 год нашай эры, 343 год 1 тысячагоддзя, 43 год IV стагоддзя, 3 год 5-га дзесяцігоддзя IV стагоддзя, 4 год 340-х гадоў.
Палац сенатараў (Рым)
Палац сенатараў (Palazzo Senatorio) — палац, размешчаны на П'яцца-дэль-Кампідолья, на Капіталійскім узгорку, у Рыме (Італія), пабудаваны з 1541 па 1605 год. Цяпер у ім размяшчаецца мэрыя горада Рыма, а ў ніжняй антычнай частцы будынка размешчана экспазіцыя Капіталійскіх музеяў.
На месцы сучаснага палаца ў 78 годзе да н.э. консулу Квінту Лутацыю Катулу ад імя Сената Рыма было даручана пабудаваць на Капіталійскім узгорку дзяржаўны архіў — Табуларый, праект якога выканаў у выніку архітэктар Луцый Карнелій.
У часы Сярэднявечча будынак прыйшоў у запусценне як і іншыя будынкі антычнага Рыма. Толькі рымская сям'я Корсі здолела выкарыстаць зручнае размяшчэнне будынка і пабудавала там свае ўмацаванні.
Сённяшні выгляд Палац сенатараў стаў набываць толькі з XVI стагоддзя, засноўваючыся на планах Мікеланджэла. Пад яго кіраўніцтвам былі збудаваны лесвіцы, якія вядуць да новага палаца. Пасярэдзіне лесвіцы ён размясціў фантан з антычнымі фігурамі - увасабленнямі Тыбра і Ніла. Пасля смерці Мікеланджэла ў 1564 годзе палац будуецца пад кіраўніцтвам архітэктараў Джакама дэла Порта і Джыралама Райнальдзі паміж 1573 і 1605 гадамі з малаважнымі зменамі ў параўнанні з праектам Мікеланджэла. Пасля пабудовы новага палаца захавалася ніжняя частка антычнага Табуларыя. Дзве вежы па баках таксама засталіся з часоў умацаванняў Корсі. Усё гэта надае палацу, нягледзячы на яго барочны фасад, некаторы від абарончага збудавання. Званіца пабудавана ў 1578 — 1582 гадах Марціна Лонгі Старэйшым, на месцы старой часткі будынка.
Рубеж (Клецкі раён)
Рубе́ж (, Рубеж) — вёска ў Клецкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Красназвёздаўскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Нагорнаўскага сельсавета.
Палац сенатараў (Рым)
З 1871 года палац служыць рэзідэнцыяй мэра Рыма і яго адміністрацыі, таму яго асноўны будынак закрыты для турыстаў. У Палацы сенатараў 25 сакавіка 1957 года падпісаны Рымскі дагавор.
Катавічы (Мёрскі раён)
Катаві́чы (, Котовичи) — былая вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Язненскага сельсавета.
Гісторыя
Ліквідавана ў 2016 годзе.
1971 год у гісторыі кіно
1971 год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.
Слабодка (Угранскі раён)
Слабодка (Слобо́дка) — вёска ва Угранскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Знаменскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Граддзё
Граддзё (, Градьё) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дукорскага сельсавета.
Гісторыя
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Дрычынскага сельсавета.
Валіскаўшчына
Валі́скаўшчына (, Валисковщина) — вёска ў Свіслацкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Поразаўскага сельсавета.
Гісторыя
Да 14 лютага 1977 года вёска ўваходзіла ў склад Гарнастаевіцкага сельсавета, да 18 кастрычніка 2013 года знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Поразаўскага пассавета.
345
345 — невысакосны год, пачаўся ў аўторак. 345 год нашай эры, 345 год 1 тысячагоддзя, 45 год IV стагоддзя, 5 год 5-га дзесяцігоддзя IV стагоддзя, 6 год 340-х гадоў.
Дуброўка (род раслін)
Дубро́ўка (Potentilla) — род кветкавых раслін сямейства.
Гісторыя пра Варлаама і Іасафа
«Гісторыя пра Варлаама і Іасафа» — помнік перакладной беларускай літаратуры XVII ст. Арыгінал узнік у Індыі на аснове народных паданняў пра Буду, праз персідскае і арабскае пасрэдніцтва стаў вядомы грэкам, у XI ст. усходнім славянам. У аповесці апісваецца жыццё індыйскага царэвіча Іасафа, які пад уплывам хрысціянскага прапаведніка Варлаама прыняў новую веру, стаў фанатычным яе прыхільнікам, далучыў да хрысціянства свайго бацьку і народ, пакінуў свецкае жыццё, зрабіўся пустэльнікам.
Дуброўка (род раслін)
Батанічнае апісанне
Шматгадовыя, зрэдку двухгадовыя і аднагадовыя травяністыя расліны, паўкусты і паўкусцікі. Сцёблы прамыя, прыўзнятыя або сцелюцца і ўкараняюцца ў вузлах. Лісце чаргаванае, пальчата-складанае або перыста-складанае. Кветкі жоўтага або пурпуровага колеру, з 5 пялёсткамі, адзіночныя ці ў шчыткападобна-мяцёльчатых суквеццях. Плод — сухі шматарэшак.
Распаўсюджанне
Расліны роду распаўсюджаны пераважна ў Паўночным паўшар’і. Растуць у сухіх сонечных месцах, у лясах, на балотах, асушаных тарфяніках, па берагах рэк, каля жылля, як пустазелле.
Віды
Род налівае больш за 300 (325 ) відаў. Некаторыя з іх:
Сілламяэ
Сі́лламяэ (эст. Sillamäe) — горад у Эстоніі, адзін з асноўных прамысловых цэнтраў у павеце Іда-Віру.
Геаграфія
Сілламяэ размешчаны ў паўночна-ўсходняй Эстоніі, у Іда-Вірумааскім павеце, на беразе Фінскага заліва, у месцы ўпадзення ў яго ракі Сыткэ, недалёка ад эстонска-расійскай мяжы. Адлегласць Сілламяэ да Таліна — 186 км, да Нарвы — 25 км, да Санкт-Пецярбурга — 170 км. Праз горад праходзіць шаша Талін — Нарва — Санкт-Пецярбург.
346
346 — невысакосны год, пачаўся ў сераду. 346 год нашай эры, 346 год 1 тысячагоддзя, 46 год IV стагоддзя, 6 год 5-га дзесяцігоддзя IV стагоддзя, 7 год 340-х гадоў.
Гажанка
Го́жка, Гажанка  — рака ў Беларусі, у Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці, правы прыток Нёмана.
Працягласць — каля 19 км. Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,3 м/км. Пачынаецца каля вёскі Вялікая Капліца (за 3 км на захад ад вёскі Казловічы ). Упадае ў Нёман каля вёскі Гожа. Прытокі — Вержбалоўка, Чарнуха і Лесніца (справа). Вадазбор нізінны. Плошча вадазбору каля 211 км², з якіх 36 % занятыя лесам. У сярэднім і верхнім цячэнні ў рэчышчы ракі пабудаваны каналы.
Лебяда (Лідскі раён)
Лебяда́ (, Лебеда) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Мажэйкаўскага сельсавета.
Great Wall Motors
Great Wall Motors Ltd. (GWM) — самая вялікая прыватная аўтамабілебудаўнічая кампанія ў Кітаі. У склад холдынгу ўваходзяць чатыры прадпрыемства па выпуску аўтамабіляў і 20 даччыных кампаній, якія выпускаюць аўтамабільныя кампаненты. Агульны лік працаўнікоў — больш 10 000 чалавек. З 1998 Great Wall займае першае месца па аб’ёмах продажаў пікапаў у Кітаі. Канцэрн уваходзіць у лік 500 найбуйных прадпрыемстваў Кітая.
Дзейнасць
GWM выпускае кроссоверы Hover, пазадарожнікі SUV, пікапы, мікрааўтобусы, легкавыя аўтамабілі, мінівэны і лімузіны. Вырабляныя GWM рухавікі пастаўляюцца іншым кітайскім аўтавытворцам.
GWM пастаўляе сваю прадукцыю прыкладна ў 60 краін (з краін СНД — у Расію, Украіну, Казахстан, Беларусь і Малдову). На экспарт адпраўляецца каля 30 % вырабленых аўтамабіляў.
Мадэльны шэраг
Вырабляюцца
Пікапы
SUV
Пазадарожнікі
Мікрааўтобусы
Лімузіны
Аўтакемперы
Легкавыя аўтамабілі — Хэтчбэкі і Мінівэны
Планы
GWM плануе павялічыць аб’ём вытворчасці да 150 000 аўтамабіляў у 2007 годзе і да 500 000 аўтамабіляў у 2010 годзе.
Дэймас (значэнні)
Дэймас:
1956 год у гісторыі кіно
1956 год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.
Барысенкі (Угранскі раён)
Барысенкі (Борисенки) — вёска ва Угранскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Знаменскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Таццяна Юр’еўна Шабанава
Таццяна Юр’еўна Шабанава (нар. ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў бегу на сярэднія дыстанцыі. Майстар спорту Беларусі.
Палітычныя погляды
Падпісала адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля жорсткіх падаўленняў народных пратэстаў у 2020 годзе.
Дасягненні
Пераможца Першынства Беларусі 2016 года ў бегу на 1500 метраў з вынікам 4.29,58.
Бронзавая прызёрка чэмпіянату Беларусі 2016 года ў бегу на 3000 метраў з перашкодамі з вынікам 10:41,91.
347
347 — невысакосны год, пачапўся ў чацвер. 347 год нашай эры, 347 год 1 тысячагоддзя, 47 год IV стагоддзя, 7 год 5-га дзесяцігоддзя IV стагоддзя, 8 год 340-х гадоў.
Чыжапка
Чыжа́пка (Чижа́пка ) — рака ў Азіяцкай частцы Расіі, у Заходняй Сібіры, у Томскай вобласці, правы прыток ракі Васюган (басейн ракі Об).
Даўжыня ракі 511 км. Плошча вадазбору 13 800 км². Сярэдні расход вады 85,5 м³/с (за 24 км ад вусця ). Аб’ём сцёку 2,698 км³/год. Рака бярэ пачатак з возера без назвы на Васюганскіх балотах, у міжрэччы рэк Васюган і Ом. Упадае ў Васюган за 114 км ад вусця. Басейн ракі ў межах Васюганскай раўніны. Жыўленне пераважна снегавое. Замярзае Чыжапка ў пачатку лістапада, вызваляецца ад лёду ў канцы красавіка — пачатку мая. Суднаходная на адлегласці 108 км ад вусця.
Прытокі: Томка, Арча, Тунжык, Хатчыха, Герасімава, Сабалёўка, Чагва, Тамырсат, Пільга, Мунгалка, Ачуга, Екульчак, Кулетка, Чурулька, Салат і іншыя рэкі і ручаі.
У басейне ракі шэраг газакандэнсатных радовішчаў. За 247 км ад вусця вахтавы пасёлак Лугінецкі і рачная прыстань.
Палацца дэла Роверэ
Палацца дэла Роверэ — палац у Рыме, у Італіі, які выходзіць на вуліцу Віа дэла Канчыліяцыёнэ. Таксама вядомы як Палацца дэі Пенітэнцыеры.
Узвядзенне палаца было распачата ў 1480 годзе кардыналам Даменіка дэла Роверэ, сваяком Папы Сікста IV, магчыма па праекце фларэнційскага архітэктара Бачыа Пантэлі. Палац будаваўся паміж 1480 і 1490 гадамі; Пантэлі дакладна паўтарыў архітэктурны стыль Палацца Венецыя, аднаго з найважнейшых будынкаў Рыма XV стагоддзя. Пяць парадных зал цяпер выконваюць ролю афіцыйных прыёмных пакояў Ордэна Святой Труны Гасподняй Іерусалімскай.
Апісанне
Будынак мае масіўны фасад, па вобразу Палацца Венецыя, з вежай на левым боку. Імя Даменіка дэла Роверэ напісана на вокнах на першым паверсе, а герб на фасадзе палаца належыць Папе Кліменту XIV.
Бохуслен
Бохуслен (Landskap Bohuslän) — гістарычная правінцыя (ландскап) у паўднёвай Швецыі, у рэгіёне Гёталанд. Існуе толькі як гісторыка-культурная азначэнне. Тэрытарыяльна ўваходзіць у склад лена Вестра-Гёталанд.
Геаграфія
Бохуслен распасціраецца на 160 км уздоўж заходняга ўзбярэжжа Швецыі ад мяжы з Нарвегіяй на поўначы да Гётэборга на поўдні. З усходу мяжуе з ландскапамі Дальсланд і Вестэргётланд.
Гісторыя
У пачатку XIV ст. кароль Хокан V Святы пабудаваў на Багахольмене крэпасць Багахус (пасля — Бохус). Назва «Бохуслен» упершыню ўзнікае ў XV ст. і спачатку адносілася да паўднёвай часткі рэгіёна.
У 1658 годзе правінцыя па Роскільскім мірным дагаворы адыйшла да Швецыі. У 1693 годзе Гётэбарг стаў цэнтрам епархіі, а з 1700 года і цэнтрам правінцыі.
Адміністрацыйны падзел
Ландскап Бохуслен з'яўляецца традыцыйнай правінцыяй Швецыі і не мае адміністрацыйнай ролі, але мае культурнае і гістарычнае значэнне.
Камуны
На тэрыторыі ландскапа размешчаны такія камуны:
Віталь Міхайлавіч Фамін
Фамін Віталь Міхайлавіч (20 мая 1927, в. Чорнае, Гомельская вобласць — 8 красавіка 2020) — савецкі і беларускі, доктар гістарычных навук, прафесар, педагог, Заслужаны работнік вышэйшай школы БССР.
Цецеравец (Клецкі раён)
Цецераве́ц (, Тетеревец) — вёска ў Клецкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Морацкага сельсавета.
У 1940—1954 гадах цэнтр Цецеравецкага сельсавета. Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Нагорнаўскага сельсавета.
Віталь Міхайлавіч Фамін
Біяграфія
У 1959 годзе скончыў гісторыка-філалагічны факультэт Мінскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута імя А. М. Горкага. Навучаўся ў аспірантуры МДПІ ім. А. М. Горкага (1960—1963). У 1964 г. абараніў кандыдацкую дысертацыю «Кіраўніцтва прафсаюзаў Беларусі рухам за камуністычную працу ў прамысловасці ў гады сямігодкі» (навук. кір. — член-кар. НАН Беларусі І. С. Краўчанка).
Мацвей Гладкі
Мацвей Гладкі (? — або чэрвень ) — адзін з кіраўнікоў паўстанцаў у казацка-сялянскай вайне 1648—1651 гг. на Украіне і Беларусі. Палкоўнік войска Запарожскага.
Віталь Міхайлавіч Фамін
Біяграфія
У 1973 г. абараніў доктарскую дысертацыю «Прафсаюзы Беларусі ў барацьбе за тэхнічны прагрэс у прамысловасці (1946—1971 гг.)». Дацэнт (1967). Прафесар (1974). Служыў у Савецкай Арміі (1944—1953). Асістэнт, старшы выкладчык, дацэнт (1963—1972), загадчык кафедры гісторыі СССР МДПІ ім. А. М. Горкага (1972—1997). Прафесар кафедры славянскай гісторыі і метадалогіі гістарычнай навукі Беларускага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта ім. М. Танка. У 1974—1985 гг. — галоўны рэдактар штогодніка «Вопросы истории».
Мацвей Гладкі
Біяграфія
Летам 1648 г. Б. Хмяльніцкі накіраваў Гладкага з казацкімі загонамі (атрадамі) на Беларусь. У Кобрыне яго казакі з дапамогай мясцовых паўстанцаў разграмілі полк драгунаў стольніка ВКЛ В. Гансеўскага. У Мазырскім павеце перамаглі войска Валовіча, потым занялі Пінск. Але войскі ВКЛ пад камандаваннем стражніка Мірскага ўварваліся ў горад і пасля працяглага бою занялі яго. Толькі невялікая частка казакоў выратавалася і ўцякла на р. Піна. Паводле адных звестак Гладкі загінуў на рацэ, паводле іншых — па загадзе Хмяльніцкага пакараны смерцю за парушэнне Белацаркоўскага дагавора 1651 г.
Віталь Міхайлавіч Фамін
Біяграфія
Заслужаны работнік вышэйшай школы БССР (1979). Падрыхтаваў трох дактароў і 25 кандыдатаў навук.
Памёр 8 красавіка 2020 года.
Навуковыя інтарэсы
Гісторыя прафесійных саюзаў і працоўнага класа, гісторыя Беларусі пасля другой сусветнай вайны, сацыяльна-эканамічныя працэсы ў Беларусі ў эпоху капіталізму. Аўтар больш за 90 навуковых прац.
Мокраўскі сельсавет (Касцюковіцкі раён)
Мо́краўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Касцюковіцкага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Мокрае.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Мокраўскі (Макранскі) сельсавет у складзе Бялынкавіцкага раёна Калінінскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Магілёўскай акругі. З 4 жніўня 1927 года ў Касцюковіцкім раёне Магілёўскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Касцюковіцкім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Велікаборскага сельсавета.
8 снежня 1959 года ўтвораны зноў у складзе Касцюковіцкага раёна Магілёўскай вобласці БССР шляхам аб’яднання скасаваных Велікаборскага і Машаўскога сельсаветаў. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета было 25 населеных пунктаў. 26 лютага 1992 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Баронькаўскага сельсавета.
Газоўка
Газо́ўка, Газо́нка — рака ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці, левы прыток ракі Вілія (басейн Нёмана). Даўжыня 17 км. Плошча вадазбору 88 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,5 ‰. Пачынаецца каля вёскі Чыжоўшчына, упадае ў Вілію на паўднёвым усходзе ад вёскі Патокі. На працягу 9,6 км рэчышча каналізаванае (выток — 1,5 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Загазь). У ніжнім цячэнні цячэ праз лес.
Дзяржава Хулагуідаў
Дзяржава Хулагуідаў — прынятае ў айчынным усходазнаўстве абазначэнне дзяржавы, якая была заснавана чынгізідам Хулагу і кіравалася яго нашчадкамі; у заходняй гістарыяграфіі абазначаецца як Ilkhanate, Il-Khanate. Самавольна створаная Хулагу падчас заваявальнага паходу (1256—1260), дзяржава была прызнана ў 1261 годзе ханам Мангольскай імперыі Хубілаем, якія даў Хулагу тытул ільхан («хан племя», у значэнні ўлусны хан ). Да ўзыходжання на прастол Газана (1295—1304) Хулагуіды прызнавалі намінальную залежнасць ад вялікага хана (імператара Юань).
Дзяржава, якая знаходзілася да 1290-х гадоў у цяжкім эканамічным стане, прадоўжыла сваё існаванне дзякуючы рэформам Газан-хана, праведзеным яго міністрам Рашыд ад-Дзінам, але толькі да 1335 года. Пасля смерці ільхана Абу Саіда 30 лістапада 1335 года бяссільныя ільханы ўзводзіліся на прастол толькі для надання законнасці ўладзе новых дынастый, Чабанідаў і Джалаірыдаў.
Тэрыторыя
Дзяржава Хулагуідаў уключала Іран, Аран, Шырван, Азербайджан, большую частку Афганістана, Ірак, Курдыстан, Джэзірэ (Верхняя Месапатамія) і ўсходнюю частку Малой Азіі (да р. Кызыл-Ірмак). Васаламі і даннікамі Хулагуідаў былі Грузія, Трапезундская імперыя, Канійскі султанат, Кілікійская Арменія, Кіпрскае каралеўства, дзяржава куртаў у Гераце; сталіцамі былі паслядоўна Мерагэ, Тэбрыз, Салтаніе, затым ізноў Тэбрыз.