cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Грэм Дот
Стаў прафесіяналам у 1994 годзе ва ўзросце 17 гадоў, перамогшы на юніёрскім чэмпіянаце Вялікабрытаніі ў 1992 годзе і на аматарскім чэмпіянаце Шатландыі ў 1993 годзе. У 1996 годзе ўпершыню дайшоў да чвэрцьфіналу рэйтынгавага турніру на адкрытым чэмпіянаце Уэльса, а ў 1997 — дэбютаваў у асноўнай стадыі чэмпіянату свету. У сезоне 1998/1999 увайшоў у топ-32 сусветнага рэйтынгу, дзе нязменна знаходзіцца па сённяшні дзень, а таксама ўпешыню выйшаў у фінал рэйтынгавага турніру на адкрытым чэмпіянаце Шатландыі, дзе саступіў Стывену Хендры (1:9). У сезоне 2001/2002 упершыню ўвайшоў у топ-16 і дэбютаваў на турніры Мастэрс, а ў 2004 годзе выйшаў у фінал чэмпіянату свету, дзе саступіў Роні О’Салівану (8:18). Праз два гады зноў дайшоў да фіналу найбуйнейшага спаборніцтва і стаў чэмпіёнам свету, перамогшы Пітэра Эбдана (18:14) і здабыўшы першы рэйтынгавы тытул. У сезоне 2006/2007 дайшоў да паўфіналу чэмпіянату Вялікабрытаніі, што стала яго найлепшым вынікам на гэтым турніры, а таксама здабыў другую рэйтынгавую перамогу, выйграўшы адкрыты чэмпіянат Кітая, і падняўся на найвышэйшае для сябе другое месца ў рэйтынгу ў наступным сезоне, пасля чаго клінічная дэпрэсія сур'ёзна паўплывала на яго форму. У сезоне 2009/2010 займаў ужо 28-е месца ў сусветным рэйтынгу, аднак у трэці раз у кар'еры дайшоў да фіналу чэмпіянату свету, дзе саступіў Нілу Робертсану (13:18), і вярнуўся ў элітную групу 16-ці лепшых снукерыстаў. У 2013 годзе ўпершыню дайшоў да паўфіналу турніру Мастэрс, што стала яго найлепшым вынікам на найбуйнейшым запрашальным турніры па снукеры. З 2010 года не даходзіў да рэйтыгавых фіналаў да пачатку 2018 года, калі згуляў у вырашальных матчах двух рэйтынгавых турніраў запар, але саступіў Марку Уільямсу ў фінале German Masters (1:9) і Майклу Джорджыу ў фінале Shoot-Out (56:67).
У агульнай колькасці займаў другі радок у сусветным рэйтынгу адзін сезон. За сваю прафесійную кар'еру зрабіў больш за 190 соценных брэйкаў і ўваходзіць у топ-35 гульцоў з найбольшай колькасцю соценных серый у гісторыі снукера, а таксама зарабіў больш за два мільёны фунтаў стэрлінгаў прызавых грошай, уваходзячы у топ-20 снукерыстаў у гісторыі па іх колькасці. У 1999 годзе выканаў сваю адзіную максімальную серыю. У 2011 годзе выпусціў аўтабіяграфію "Frame of Mind: The Autobiography of the World Snooker Champion".
Генрых Францавіч Бржазоўскі
Генрых Францавіч Бржазоўскі (, Мінск — ) — беларускі мастак, бацька балерыны Людмілы Бржазоўскай.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і мастака, разьбяра па дрэве, які рабіў сталярку і статуі ў касцёле Святых Сымона і Алены ў Мінску. Пасля школы працаваў мастаком-афарміцелем на заводзе ў Мінску, дзе заўважылі яго незвычайныя творчыя здольнасці і накіравалі вучыцца ў Віцебскі мастацкі тэхнікум 1930–1933. Настаўнікамі яго былі Міхаіл Керзін і Міхаіл Эндэ. Пасля паспяховага заканчэння тэхнікума Генрых Бржазоўскі з 1938 па 1941 год наведваў студыю В. Мадорава ў Мінску. Удзел у выстаўках браў  з 1937 года. У 1938 годзе ўдзельнічаў у I з’езде мастакоў Беларусі.
Пад час Вялікай Айчыннай вайны змагаўся ў партызанскім атрадзе імя Калініна ў Пухавіцкім раёне разам са сваёй жонкай, Таццянай. Яна нарадзілася ў вёсцы Яснаўка Пярэжырскага сельсавета і была стаматолагам. За ваенны перыяд Генрых Бржазоўскі зрабіў каля 150 малюнкаў, якія адлюстравалі жыццё партызан. Быў галоўным афарміцелем газеты «Народны мсцівец».
Член Саюза мастакоў БССР з 1945 года.
Творчасць
Працаваў у жанрах тэматычнай карціны, батальным, нацюрморта, пейзажа. Персанальныя выстаўкі адбыліся ў Беларусі, Расіі, Германіі, Італіі. Стварыў больш за 2 тысячы палотнаў («Разведчык», «Беларускі пейзаж», «На родных палетках», «Партызаны каля вогнішча» і інш.).
Партызаны Генрыха Бржазоўскага паказаны ў поўнай баявой гатоўнасці: перапаясаны рамнямі, палявымі сумкамі,  узброены  аўтаматамі і кулямётамі. Твары маладых байцоў вылучаюцца адкрытасцю, спакоем, разважанасцю. Творы прасякнуты патрыятычным пафасам. Найбольш красамоўна гэта выяўлена ў партрэце камандзіра партызанскага атрада імя М. І. Калініна капитана Сарокі (1943). Поза, характэрная для вобраза баявога камандзіра, сведчыць аб гатоўнасці да барацьбы і ўпэўненасци ў сваёй справе. Ён узброены аўтаматам и гранатами, якия разам з палявой сумкай вельмі натуральна размешчана на яго сялянскім кажуху. Малюнак «Партызаны», створаны ў 1944 годзе, успрымаецца як сведчанне  паразумення і  адзінства паплечнікаў.
Творы Генрыха Бржазоўскага знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, Музеі гісторыі Вялікай Айчыннай вайны, музеях абласных гарадоў Беларусі, фондах Саюза мастакоў Беларусі і Расіі, а таксама ў музеях Масквы, Германіі, Італіі, прыватных калекцыях.
У 1996 годзе быў узнагароджаны прэміяй міжнароднага фонду «Дзецям Чарнобыля». З'яўляўся Ганаровым грамадзянінам горада Мар’іна Горка. У Пухавіцкім раённым краязнаўчым музеі ёсць асобная зала, дзе экспануецца звыш сотні твораў Генрыха Бржазоўскага.
Дні тыдня
Назвы дзён тыдня з рымскага перыяду былі з аднаго боку звязаны з назвамі сямі планет класічнай астраноміі, а з другога боку першым днём тыдня лічылася нядзеля. Абедзве гэтыя сістэмы былі прыняты ў многіх мовах, за некаторымі выключэннямі, у сілу шэрагу рэлігійных і свецкіх падстаў.
Гісторыя
Парадак дзён тыдня можна атрымаць «геаметрычна» па вострай гэптаграме ў выглядзе сяміконцай зоркі памеру {7/3} (паколькі параўнанне па модулі лікаў 24 і 7 роўнае 3, то бок 24 mod 7 = 3). Свяцілы змешчаны ў пунктах гептаграмы ў той паслядоўнасці, якая вызначана з часоў Пталамея і стоікаў. Праходзячы па маршрутнай ліні ад адной планеты да наступнай, можна атрымаць парадак дзён тыдня.
Паміж I і III стагоддзямі Рымская імперыя паступова замяняе васьмідзённы рымскі базарны цыкл на сямідзённы тыдзень. Тлумачэнне астралагічнага парадку дзён тыдня далі Веттый Валента і Дыон Кассій (Джеффры Чосэр даў аналагічнае тлумачэнне ў сваім Трактаце аб астралябіі). Паводле звестак гэтых аўтараў, прыняты парадак з’яўляецца адным з прынцыпаў астралогіі. Згодна яму, нябесныя целы паслядоўна адзін за адным главенствуюць на працягу адной гадзіны, і так адбываецца на працягу сутак. Паводле сістэмы Пталемея нябесныя целы змешчаны ў наступным парадку (паводле памяньшэння адлегласці да Зямлі): Сатурн, Юпітэр, Марс, Сонца, Венера, Меркурый, Месяц. Гэты парадак упершыню быў вызначаны яшчэ грэчаскімі стоікамі.
Паводле Веттыя Валентэ, першая гадзіна дня пачынаецца на захадзе сонца, што вынікае з грэчаскай і вавілонскай дамоўленасцяў. Ён таксама сцвярджаў, што светлыя і цёмныя часы сутак кіруюцца нябеснымі целамі ў першую гадзіну кожнага гэтага перыяда сутак. Гэта пацвярджае графіці з Пампеі, на якім пазначана дата 6 лютага 60 г. як нядзеля, хоць паводле сучасных разлікаў гэты дзень з’яўляецца серадой. Такім чынам, у гэтым надпісе ўжыта тая самая дамоўленасць іменавання Валенты аб дзённым Часе. Пры гэтвм начныя іменаванні паводле Валенты адпавядаюць сучасным астралагічным разлікам, па якім імёны дней тыдня вызначаюцца кіраўніком першай гадзіны светлага часу сутак, і дзейнічаюць гэтыя імёна на наступны дзень.
Гэтыя два перакрывальныя тыдні працягвалі ўжывацца хрысціянамі Александрыі і ў IV стагоддзі, але ў абодвух іх дні тыдня наўпрост нумараваліся ад 1 да 7. Хоць імёны багоў не ўжываліся, але тыдзень, пачынаючы з серады, іменаваўся па-грэчаску тон фэон (дзень багоў). Гэту назву ўжываў пад канец IV стагоддзя складальнік пасхалій епіскап Афанасій. У табліцы пасхалій на 311—369 г. выкарыстоўвалася эфіопская рэдакцыя. Перакрывальныя тыдні да гэтай пары ўжываюцца ў эфіопскіх пасхаліях. Кожны дзень тыдня, які пачынаецца ў нядзелю, завецца «Дзень Іоанна», а кожны дзень тыдня, які пачынаецца ў сераду, завеццы «тэнтыон», то бок простая транскрыпцыя грэчаскага тон фэон.
Грэка-рымская традыцыя
Самае ранняе сведчанне сямідзённага тыдня, звязанае з нябеснымі свяціламі, вядома паводле астролага Веттыю Валентэ, які напісаў аб ім каля 170 г. у сваёй працы Anthologiarum. Паслядоўнасць у яго была наступнай: Сонца, Месяц, Арэс, Гермес, Зэўс, Афрадыта і Кронас. Падабенства Кронаса з Хронасам было адзначана яшчэ Пталемеем. З Грэцыі планетарныя імёны дзён тыдня прыйшлі да рымлян, а з латынню трапілі ў іншыя мовы паўднёвай і заходняй Еўропы. Пазней яны перайшлі таксама ў іншыя мовы, знаходзячыся пад іхным уплывам.
Саксонскія багі
Германцы адаптавалі сістэму, прынесеную рымлянамі, але прыўкрасілі яе сваімі багамі замест рымскіх згодна так званай адпаведнасці рымскіх і грэчаскіх багоў. Багі, якім пакланяліся саксоны, былі даволі шматлікія, аднак тыя, ад якіх атрымалі назвы дні тыдня, былі галоўнымі аб’ектамі іх культу:
Індыйская астралогія
Грэка-рымская сістэма планетарных імёнаў была адаптавана астралогіяй індуізму ў II стагоддзі н. э. Засведчаныя ў санскрыце «дзевяць астралагічных сіл» наваграха, сем з якіх ужываюцца ў назвах дзён тыдня, датуюцца выхадам трактату Яванаятака («Гавораць грэкі»), які выйшаў у 150 г. н. э. і змяшчаў пераклады грэчаскіх тэкстаў з Александрыі, апублікаваных у 120 г. н. э.
Сем свяцілаў усходняй Азіі
Сістэма іменаванняў дзён тыдня Усходняй Азі цесна пераплецена з лацінскай сістэмай і аснована на «Сямі свяцілах» (七曜), сярод якіх Сонца, Месяц і пяць планет, бачных няўзброеным вокам. Гэтыя пяць планет названы паводле пяці элементаў старажытных рэлігійна-філасофскіх вучэнняў Усходняй Азіі: Агонь (Марс), Вада (Меркурый), Дрэва (Юпітэр), Золата (Венера) і Зямля (Сатурн). Найранейшыя ўзгадванні сямідзённага тыдню ва Ўсходняй Азіі ў сучасным парадку і з сучаснымі назвамі сустракаюцца ў сачыннях кітайскага астролага Фэн Ніна, які жыў на прыканцы IV стагоддзя ў эпоху дынастыі Цзінь. Пазней, у VIII стагоддзі, у эпоху дынастыі Тан, пранікненне маніхейства дакументуецца ў працах кітайскага буддыйскага манаха Іцзіна і цэнтральнаазіяцкага буддыйскага манаха Амогхаваджры. Кітайская транслітэрацыя планетнай сістэмы хутка была прынесена ў Японію японскім манахам Кобо Дайсі. У захаваўшыхся дзённіках японскага дзяржаўнага дзеяча Фудзівара но Міцінага сустракаецца сямідзённая сістэма, ужываная ў Японіі перыяду Хэйан на пачатку 1007 г. У Японіі сямідзённая сістэма захавалася ва ўжыванні (для астралагічных мэтаў) да яе замены на паўнавартасную (у заходнім стыле) каляндарную аснову ў эпоху Мэйдзі. У Кітаі пасля аснавання Кітайскай Рэспублікі ў 1911 годзе, дні тыдня з панядзелка па суботу нумаруюцца ад 1 да 6, са спасылкай на Сонца, якое пазначае нядзелю (星期日).
Народы старажытнага Закаўказзя
У многіх крыніцах блытанка — днём Афрадыты названы чацвер, а днём Неба (Зеўса) — пятніца.
Першы дзень тыдня — нядзеля
У большасці аўраамічных рэлігій першым днём тыдня з’яўляецца нядзеля. Біблейскі шаббат (першапачаткова адпавядаў субоце), калі Бог адпачываў пасля шасці дзён тварэння, даў пачатак першаму дню тыдня, які ідзе пасля суботы (што адпавядае нядзеле). Субота ў царквах Сёмага дня асвенчаны для свята і адпачынку. Пасля таго, як тыдзень быў прыняты ў ранняй хрысціянскай Еўропе, нядзеля засталася першым днём тыдня, але паступова ўрачысты дзень перасоўваецца на суботу, якая разглядаецца як Дзень Госпада.
Святы Марцін Брагскі (каля. 520—580), архіепіскап Брагі, рашыў, што ня варта называць дні паганскімі багамі, і рашыў выкарыстаць царкоўную тэрманалогія для іх пазначэння. Гэта стала нараджэннем сапраўднай партугальскай сістэмы нумарацыі. Марцін таксама паспрабаваў замяніць назвы планет, але не меў поспеху. У сярэднявечча галісійска-партугальская мова захавала абедзве сістэмы. Імёны рымскіх багоў да гэтай пары ўжываюцца ў галісійскай мове.
У іўрыце і ісламскіх каляндарах дні доўжацца ад заката да заката. Такім чынам, яўрэйскі шабат пачынаецца на закаце ў пятніцу і працягваецца ў суботу. Першы дзень мусульманскага каляндару яум аль-ахад пачынаецца ў суботу пасля захода сонца і працягваецца да захода сонца ў нядзелю.
Ісландская мова заўважна адрозніваецца, пакінуўшы толькі Сонца і Месяц (sunnudagur і mánudagur адпаведна), адмовіўшыся ад імёнаў язычніцкіх багоў на карысць спалучэння нумарацыі дзён і назваў, звязаных з набожнасцю альбо хатнім ужыткам (föstudagur — «Постны дзень» і laugardagur — «Дзень Лазні»). «Дзень Лазні» ўжываецца таксама ў некаторых скандынаўскіх мовах, хоць «язычніцкія» імёны ў большасці выпадкаў захаваліся.
Першы дзень тыдня — панядзелак
У Міжнародным стандарце ISO-8601 першым днём тыдня вызначаны панядзелак ва ўсіх фарматах даты. У наш час панядзелак лічыцца першым днём тыдня ў бізнэсе і ў сацыяльных каляндарах большасці краін Еўропы, у Вялікабрытаніі, у частцы Азіі, у асобных каляндарах ЗША і ў некаторых іншых краінах. Аднак на большак частцы тэрыторыі ЗША, у Японіі і Канадзе першым днём тыдня з’яўляецца нядзеля.
У славянскіх, балтыйскіх і уральскіх мовах (акрамя фінскай) прынята нумарацыя дзён тыдня з панядзелка, а не з нядзелі.
У кітайскай мове «нядзеля» значыць «дзень тыдня» (星期日 ці 星期天). Панядзелак літаратурна завецца «першы дзень (сямідзённага) тыднёвага цыклу», аўторак — «другі дзень (сямідзённага) тыднёвага цыклу», і г. д. Калі Кітай прыняў заходні каляндар, нядзеля была пачаткам каляндарнага тыдню, але зараз панядзелак.
Другім спосабам іменавання дзён тыдня ў кітайскай палягае ва ўжыванні слова чжо (周), што значыць «цыкл». Так нядзелю можна назваць чжо-мо (周末), што значыць «канец цыклу», а з панядзелка па суботу адпаведна чжо-і (周一) «першы ў цыкле», чжо-эр (周二) «другі ў цыкле», і г. д.
У іншай сістэме нумарацыі ў Кітаі, выяўленай у путунхуа і паўднёвых дыялектах/мовах (напрыклад, у мове юэ і мовах Мінь), нядзеля завецца «днём пакланення» (禮拜日 ці 禮拜天), а іншыя дні нумаруюцца з «першага дня пасля пакланення» па «шосты дзень пасля пакланення» (субота). Кітайскае слова «пакланення» асацыюецца з хрысціянскім і мусульманскім пакланеннем.
Першы дзень тыдня — субота
У суахілі дзень пачынаецца з узыходам сонца, а не з захадам, і адлік часу ў іх ссоўваецца на 12 гадзін ад арабскага і яўрэйскага календароў. Таму субота — першы дзень тыдня, бо гэта дзень, які ўтрымлівае першую ноч тыдня ў арабаў.
Змешаная нумарацыя і імёны планет
У жэянскім дыялекце істрарумынскай мовы, лур (панядзелак) і вірэр (пятніца) маюць лацінскія карані, але уторэк (аўторак), срэду (серада) і чэтрток (чацвер) пазычаны са славянскіх традыцый.
Ёсць некалькі сістэм у розных дыялектах баскскай мовы.
Панядзелак
Пасля забароны на работу Пасля базару Галава тыдня Майстар (як і Пір, таму што Мухамед нарадзіўся ў панядзелак)
Аўторак
Тынг (сход) Другі дзень тыдня (параўн. па-венгерску kettő «два»)
Серада
Сярэдзіна тыдня Першы пост (хрысціянства)
Чацвер
Дзень паміж двума постамі (An Dé idir dhá aoin, contracted to An Déardaoin) (хрысціянства) Пяць (араб.)
Пятніца
Пост (кельцкая) ці Посны дзень (ісландская) (хрысціянства) Канун свята (хрысціянства) Дзень веры (іслам) Сход (іслам) Палова выходных
Нядзеля
Ад лацінскага dominicus «лорд» (хрысціянская субота) Святы дзень (хрысціянства) Уваскрасенне з мёртвых (хрысціянства) Базарны дзень Гандлёвы дзень Няма спраў Поўныя выходныя
Дайнава (Астравецкі раён)
Дайнава́ (, Дайнова) — былы хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіў у склад Гудагайскага сельсавета.
Ліквідаваны ў 2011 годзе.
Дайноўка (Астравецкі раён)
Дайно́ўка (, Дайновка) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гудагайскага сельсавета.
Зелянковічы
Зелянко́вічы (, Зеленковичи) — вёска ў Глускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Казловіцкага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Бярозаўскага сельсавета. Да 2018 года знаходзілася ў складзе Каткаўскага сельсавета.
Валянцін Канстанцінавіч Дзежыц
Валянцін Канстанцінавіч Дзежыц (, Хельсінкі —, Віцебск) — беларускі мастак-графік і педагог.
Біяграфія
У 1926 годзе скончыў Віцебскі мастацкі тэхнікум, затым (у 1930) Вышэйшы мастацка-тэхнічны інстытут у Ленінградзе. Працаваў у жанры пейзажу. У выстаўках удзельнічаў з 1932 года.
Зубарэвічы
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Бярозаўскага сельсавета. Да 2018 года знаходзілася ў складзе Каткаўскага сельсавета.
Валянцін Канстанцінавіч Дзежыц
Творчасць
і іншыя.
Творы знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, фондах Беларускага саюза мастакоў, Віцебскім абласным краязнаўчым музеі.
Бікіні (адзенне)
Бікіні (ад маршал.: Pikinni, літаральна «паверхня какоса») — адкрыты жаночы купальны строй. Складаецца з бюстгальтара і вузкіх майтак, якія не хаваюць талію. Бікіні асабліва прыдатна для нашэння ў спякотнае летняе надвор’е, пашырае зону загару, падкрэслівае прыгажосць жаночага цела.
Адкрытыя купальныя строі для жанчын былі вядомы ўжо ў антычны час. Мода на іх адрадзілася ў 1946 г. пасля прэзентацыі ў Парыжы. Тады ж упершыню была выкарыстана назва бікіні. Папулярызацыя адбылася ў 1950-ых гг. першапачаткова дзякуючы еўрапейскім мадэлям. Адной з іх была Брыжыт Бардо, якая падчас Канскага фестываля 1953 г. сфатаграфавалася ў бікіні і зрабіла адкрыты купальны строй абавязковай рэччу ў арсенале еўрапейскіх модніц.
У наш час бікіні шырока ўжываюцца па прызначэнню, на конкурсах прыгажосці, спартыўных спаборніцтвах, на розных выступленнях.
Вуглы (Браслаўскі раён)
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Ёды Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 16 верасня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Ёдскага сельсавета Шаркаўшчынскага раёна.
Галубоўшчына
Галубо́ўшчына (, Голубовщина) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Цяцеркаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Пераброддзе Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Залман Еўнавіч Абезгаўз
Залман Еўнавіч Абезгаўз (,, Віцебская вобласць — ) — беларускі гісторык. Кандыдат гістарычных навук (1956).
Біяграфія
Удзельнік Другой сусветнай вайны. У 1945 скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт імя У. І. Леніна. З 1945 супрацоўнік Архіўнага ўпраўлення БССР. З 1948 па 1956 малодшы навуковы супрацоўнік аддзела гісторыі Беларусі перыяду капіталізму Інстытута гісторыі АН БССР. У 1956 абараніў кандыдацкую працу на тэму «Исторические предпосылки формирования пролетариата в Белоруссии (вторая половина XIX века)». З 1956 па 1988 працаваў старшым навуковым супрацоўнікам аддзела гісторыі Беларусі перыяду капіталізму Інстытута гісторыі АН БССР.
Навуковыя інтарэсы
Даследаваў гісторыю рабочага класа Беларусі дарэвалюцыйнага перыяду.
Дзягенева
Дзяге́нева (, Дегенево) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гудагайскага сельсавета.
У 1940—1954 гадах цэнтр Дзягенеўскага сельсавета, пасля — у складзе Слабодкаўскага сельсавета.
11 лютага 1972 года вёска перададзена з адміністрацыйнага падпарадкавання Астравецкага пассавета ў Гудагайскі сельсавет.
Дагавор аб свабоднай асацыяцыі
Дагавор аб свабоднай асацыяцыі (Compact of Free Association) — дагавор, які вызначыў уваходжанне трох суверэнных дзяржаў, Федэратыўных Штатаў Мікранезіі, Рэспублікі Маршалавы Астравы і Рэспублікі Палау, у свабодную асацыяцыю з ЗША.
Падлужжа (Глускі раён)
Падлу́жжа (, Подлужье) — вёска ў Глускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Каткаўскога сельсавета.
Дагавор аб свабоднай асацыяцыі
Раней гэтыя тры асацыяваныя дзяржавы былі часткай Падапечнай тэрыторыі Ціхаакіянскія астравы, якая знаходзілася пад кіраваннем спачатку ВМС ЗША з 1947 па 1951 год, а затым міністэрства ўнутраных спраў ЗША з 1951 па 1994 год.
Падлужжа (Глускі раён)
Гісторыя
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Бярозаўскага сельсавета.
Дагавор аб свабоднай асацыяцыі
1 мая 2004 года дагавор быў прадоўжаны Федэратыўнымі Штатамі Мікранезіі, а 30 чэрвеня 2004 года — Рэспублікай Маршалавы Астравы. Тэрмін дагавора з Палау скончыўся у 2009 годзе.
Дравянікі
Дравяні́кі (, Дровяники) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гудагайскага сельсавета.
У 1940—1972 гадах цэнтр Дравяніцкага сельсавета, да 1986 года ў складзе Астравецкага сельсавета.
Поблін
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Бярозаўскага сельсавета.
Задворнікі (Астравецкі раён)
Задво́рнікі (, Задворники) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гудагайскага сельсавета.
З 11 лютага 1972 года да 17 лістапада 1986 года вёска ўваходзіла ў склад Астравецкага сельсавета.
Густаты (вёска)
Густа́ты (, Густаты) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Цяцеркаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Ёды Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 16 верасня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Ёдскага сельсавета Шаркаўшчынскага раёна.
Захарышкі
Заха́рышкі (, Захаришки) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гудагайскага сельсавета.
Спіс аб’ектаў PGC (971001—972000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (971001—972000)
Розлевічы
Ро́злевічы (, Розлевичи) — вёска ў Глускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Каткаўскога сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Бярозаўскага сельсавета.
Гушчына (Браслаўскі раён)
Гу́шчына (, Гущино) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Цяцеркаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Пераброддзе Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Гарадзішча (Завалочыцкі сельсавет)
Гарадзі́шча (, Городище) — вёска ў Глускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Завалочыцкага сельсавета.
Арыжня (вёска)
Ары́жня (, Арыжня) — вёска ў Глускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Завалочыцкага сельсавета.
Заполеўшчына
Запо́леўшчына (, Заполевщина) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Цяцеркаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска i фальварак у складзе гміны Пераброддзе Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Запружаны (Браслаўскі раён)
Запружа́ны (, Запружаны) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Цяцеркаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Ёды Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Англа-амерыканская канвенцыя (1818)
Англа-амерыканская канвенцыя 1818 года, або Дагавор 1818 года (Treaty of 1818) — міжнародны дагавор паміж ЗША і Брытанскай імперыяй, які быў падпісаны ў Лондане 20 кастрычніка 1818 года і вызначыў граніцу паміж незалежнымі ЗША і цэнтральнай часткай Брытанскай Паўночнай Амерыкі.
Гэта канвенцыя была заключана ўслед за пагадненнем аб узаемнай дэмілітарызацыі Вялікіх азёр 1817 года. У красавіку 1818 года было таксама заключана пагадненне аб правах краін на рыбалоўныя ўгоддзі.
Для прастаты, дзяржаўная граніца паміж дзвюма краінамі была выпрастана і прайшла строга па 49-й паралелі ад возера Эры да Скалістых гор. Частка амерыканскай тэрыторыі ў басейне ракі Малочная, (Мілк-Рывер), былі аддадзены Канадзе і сталі часткай правінцыі Паўднёвая Альберта.
Характэрна, што ў кастрычніку Вялікабрытанія таксама пацвердзіла свае абавязацельствы датычна рабоў, якія збеглі з ЗША, гаспадарам якіх брытанская адміністрацыя пагадзілася або выплаціць кампенсацыю, або дэпартаваць рабоў назад іх законным уладальнікам.
Больш заходнія тэрыторыі Арэгона засталіся ў амерыкана-брытанскім саўладанні, што працягвала выклікаць узаемныя прэтэнзіі. Толькі Арэгонскі дагавор, заключаны 15 чэрвеня 1846 года, паклаў канец тэрытарыяльным спрэчкам паміж дзвюма краінамі, таму што амерыкана-канадская граніца прайшла ад Атлантычнага акіяна да Ціхага акіяна.
Казакі (Астравецкі раён)
Казакі́ (, Казаки) — хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гудагайскага сельсавета.
Харціца
Харці́ца (, Хартица) — аграгарадок у Мастоўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Дубненскага сельсавета. Размешчана на аўтадарозе Масты-Скідзель, за 23 кіламетры на паўночны захад ад г. Масты, 37 кіламетраў ад г. Гродна, 7 кіламетраў ад чыгуначнай станцыі Чарлёна.
Да 2013 года Харціца была цэнтрам Харціцкага сельсавета.
Горнае (Глускі раён)
Го́рнае (, Горное) — вёска ў Глускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Завалочыцкага сельсавета.
У перыяд з 2013 па 2018 гады знаходзілася ў складзе Калаціцкага сельсавета.
Зарачаны (Браслаўскі раён)
Зарача́ны (, Заречаны) — хутар у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Цяцеркаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах засценак у складзе гміны Ёды Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Каменка (Астравецкі раён)
Ка́менка (, Каменка) — хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гудагайскага сельсавета.
Да 11 лютага 1972 года хутар знаходзіўся ў адміністрацыйным падпарадкаванні Астравецкага пассавета.
Індрубка
І́ндрубка (, Индрубка) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гудагайскага сельсавета.
11 лютага 1972 года вёска перададзена з адміністрацыйнага падпарадкавання Астравецкага пассавета ў Гудагайскі сельсавет.
Назва
Назва вёскі — балцка-літоўская, паходзіць ад назвы рэчкі Індрубкі (Індрупкі), на якой вёска знаходзіцца. Утвораная праз складанне дзвюх асноў: літ. indrė «трыснёг» i upė «рака». Найбліжэйшая аналогія — латвійскі тапонiм Indrupene (ад гідронімa Indrupe).
Раней назва фігуравала ў выглядзе «Indrupka», «Індруп».
Такім жа чынам, ад літ. upė «рака», утвораныя назвы Лэйлубка, Болтуп.
Кеждуны
Кежду́ны (, Кеждуны) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гудагайскага сельсавета.
Кандраты
Кандраты́ (, Кондраты) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гудагайскага сельсавета.
Дварэц (Глускі раён)
Вядомыя асобы
Радзіма двойчы Героя Савецкага Саюза Сцяпана Фёдаравіча Шутава (1902—1963).
Інава (вёска)
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска i маёнтак у складзе гміны Ёды Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Юрый Абрамавіч Шандалаў
Біяграфія
Нарадзіўся ў Гомелі. Скончыў 10 класаў школы. У Чырвонай Арміі з 1941 г. У дзеючай арміі з мая 1942 г. У 1944 годзе скончыў курсы малодшых лейтэнантаў. Удзельнік вызвалення Пскоўскай вобласці, Прыбалтыкі, Польшчы.
Камандзір роты 674-га стралковага палка 150-й Ідрыцкай ордэна Кутузава 2-й ступені стралковай дывізіі (78-ы стралковы корпус, 3-я ударная армія, 1-ы Беларускі фронт) старшы лейтэнант Шандалаў вызначыўся ў баі на левым беразе ракі Одэр у раёне населенага пункта Грос-Нойендорф. 16 красавіка 1944 г. штурмавая рота пад камандаваннем Шандалава адбіла некалькі контратак праціўніка і амаль цалкам загінула разам са сваім камандзірам ў гэтым баі.
Пахаваны Ю. А. Шандалаў ў горадзе Грос-Нойендорф.
Хацкевіч
Хацкевіч — беларускае прозвішча.
Ісакаўцы
Іса́каўцы (, Исаковцы) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Цяцеркаўскага сельсавета.
Ангстрэм
А́нгстрэм (Å) (ångström, вымаўляецца [ˈɔ̀ŋstrœm]) — адзінка вымярэння даўжыні, роўная 10−10 м (0,1 нм або 100 пм). Ужываецца ў оптыцы, схематэхніцы, атамнай фізіцы і астраноміі. Названая ў гонар шведскага фізіка і астранома Андэрса Ёнаса Ангстрэма (A. J. Ångström, 1814—1874), які ўвёў яе ў 1868 годзе. Ангстрэм прыжыўся ў мове фізікаў, бо 10−10 м — гэта прыблізны памер атама вадароду. Прыкладна такім жа з'яўляецца крок атамнай рашоткі і гэтак далей. У выніку замест мноства нулёў можна аперыраваць звычайнымі дробамі. Дыяметр атама вадароду ўжо не 0,0000000005 м, а проста 1/2 Å.
Дадзеную адзінку не рэкамендуецца выкарыстоўваць у Міжнароднай сістэме СІ. Замест яе пераважней ужываць нанаметр (1 нм = 10 Å).
Ангстрэм часта завуць пазасістэмнай адзінкай. Тым не менш, яна вызначаецца праз адзінкі сістэмы СІ.
Кермяляны
Кермяля́ны (, Кермеляны) — хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гудагайскага сельсавета.
Ангстрэм
Знак ангстрэма
Нягледзячы на тое, што знак ангстрэма (Å) уключаны ў Юнікод як асобны знак (Angstrom sign, ), аднак яго кананічным раскладаннем з'яўляецца загалоўная лацінская літара A з кружочкам зверху (Å, код  ), г. з. гэтыя два знакі павінны быць неадметныя з пункта гледжання карыстача. Пераважней для пазначэння ангстрэма выкарыстоўваць літару A з кружочкам зверху.
З-за таго, што знак ангстрэма на шматлікіх клавіятурах адсутнічае, у некаторых тэкставых працэсарах выкарыстоўваюцца адмысловыя камбінацыі клавіш або каманды для яго ўводу. Напрыклад, у Microsoft Word — гэта камбінацыя Ctrl+Shift+@+A, а ў LaTeX — \AA.
Брытанская Паўночная Амерыка
Брытанская Паўночная Амерыка (British North America) — тэрмін, якім пазначаліся ўладанні Вялікабрытаніі ў Паўночнай Амерыцы пасля таго, як Злучаныя Штаты Амерыкі здабылі незалежнасць у 1783 годзе. У афіцыйных дакументах тэрмін ужываўся з 1839 па 1982 гады.
Да пачатку ў 1775 годзе амерыканскай вайны за незалежнасць у Паўночнай Амерыцы было дваццаць розных брытанскіх калоній паўночней Мексікі. Пасля таго, як у выніку вайны Трынаццаць калоній здабылі незалежнасць, а Усходняя Фларыда і Заходняя Фларыда былі перададзены Іспаніі, у Вялікабрытаніі засталіся:
Па заканчэнні вайны за незалежнасць ЗША тыя пасяленцы, якія засталіся вернымі брытанскай кароне, былі вымушаны перасяліцца на тэрыторыю Квебека, што выклікала змяненне дэмаграфічнай сітуацыі (раней неіндзейскае насельніцтва правінцыі складалі галоўным чынам выхадцы з Францыі). Таму ў 1791 годзе Квебек быў падзелены на дзве правінцыі: Ніжняя Канада (гістарычная зона рассялення франкафонаў) і Верхняя Канада (месцы, куды перасяліліся лаялісты з Трынаццаці калоній).
Англа-амерыканскі дагавор 1818 года вызначыў праходжанне мяжы паміж ЗША і брытанскімі ўладаннямі на тэрыторыі ад возера Эры да Скалістых гор па 49-й паралелі, а таксама ўсталяваў сумеснае карыстанне «Арэгонскай зямлёй».
Пасля паўстанняў 1837—1838 гадоў брытанскім урадам у Паўночную Амерыку быў пасланы Джон Лэмбтан для высвятлення іх прычын. У сваёй «Справаздачы аб справах Брытанскай Паўночнай Амерыкі» (першы афіцыйны дакумент, у якім быў выкарыстаны гэты тэрмін) ён парэкамендаваў аб'яднаць абедзве Канады ў адну правінцыю з англамоўнай большасцю. У 1841 годзе Верхняя і Ніжняя Канады аб'ядналіся ў правінцыю Канада.
Акт аб Брытанскай Паўночнай Амерыцы 1867 года аб'яднаў правінцыі Канада, Нью-Брансуік і Новая Шатландыя ў Канадскую канфедэрацыю (пры гэтым правінцыя Канада была падзелена на правінцыі Антарыа і Квебек). У 1870 годзе да Канады былі далучаны Паўночна-Заходнія тэрыторыі і Манітоба, у 1871 — Брытанская Калумбія, у 1873 — востраў Прынца Эдуарда. Пачынаючы з 1871 года Брытанскі Парламент прымаў Акты аб Брытанскай Паўночнай Амерыцы, якія тычыліся юрыдычных пытанняў, звязаных з Канадай.
Тэрмін «Брытанская Паўночная Амерыка» выйшаў з ужытку з 1982 года, калі замест чарговага «Акту аб Брытанскай Паўночнай Амерыцы» быў прыняты Акт аб Канадзе.
Кумпяны
Кумпя́ны (, Кумпяны) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гудагайскага сельсавета.
Калеснікі (Браслаўскі раён)
Кале́снікі (, Колесники) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Цяцеркаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Пераброддзе Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Завалочыцы
Завало́чыцы (, Заволочицы) — аграгарадок у Глускім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Завалочыцкага сельсавета.
Лабэлі
Лабэ́лі (, Лабели) — былы хутар у Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіў у склад Гудагайскага сельсавета.
Ліквідаваны ў 2011 годзе.
Канцыінаўка
Канцыі́наўка (, Канцыиновка) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Цяцеркаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Ёды Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Пітэр Эбдан
Пітэр Эбдан (Peter Ebdon; нар., , Англія) — англійскі прафесійны гулец у снукер. Чэмпіён свету 2002 года і пераможца яшчэ васьмі рэйтынгавых турніраў (уваходзіць у топ-10 снукерыстаў у гісторыі па колькасці рэйтынгавых перамог). Былы трэці нумар сусветнага рэйтынгу (1996—1997, 2002—2003), з сезона 1994/1995 да сезона 2009/2010 нязменна ўваходзіў у топ-16. Адзін з дванаццаці снукерыстаў у гісторыі, якія выйгравалі чэмпіянат Вялікабрытаніі (2006) і чэмпіянат свету (2002) — два з трох спаборніцтваў трайной снукернай кароны (акрамя турніру Мастэрс). За сваю кар’еру выканаў дзве максімальныя серыі.
Стаў прафесіяналам у 1991 годзе ва ўзросце 21 года, перамогшы на моладзевым чэмпіянаце свету ў 1990 годзе, і ўжо ў дэбютным сезоне дайшоў да чвэрцьфіналу чэмпіянату свету. У 1994 годзе здабыў першы рэйтынгавы тытул, стаўшы пераможцам Гран-пры, а таксама атрымаў уайлдкард на турнір Мастэрс у пачатку наступнага года, здзейсніўшы дэбют на найбуйнейшым запрашальным спаборніцтве, пасля чаго ўвайшоў у топ-16 у наступным сезоне. У сезоне 1995/1996 дайшоў да фіналаў двух найбуйнейшых спаборніцтваў — чэмпіянату Вялікабрытаніі і чэмпіянату свету — дзе саступіў Стывену Хендры (12:18), а ў наступным сезоне падняўся на трэці радок у рэйтынгу. У 2002 годзе ў другі выйшаў у фінал сусветнага першынства на Стывена Хендры і перамог у вырашальным фрэйме (18:17), зноў падняўшыся на трэці радок у рэйтынгу ў наступным сезоне. У 2006 годзе гуляў у фінале чэмпіянату свету ў трэці раз, саступіўшы Грэму Доту (14:18), і ўпершыню перамог на чэмпіянаце Вялікабрытаніі, які стаў яго другім тытулам Трайной кароны і сёмым рэйтынгавым тытулам у кар’еры. Пасля гэтага яшчэ два разы перамог на адкрытых чэмпіянатах Кітая ў 2009 і 2012 гадах, пры чым, здабыўшы тытул 2012 года ў 41-гадовым узросце, стаў самым узроставым пераможцам рэйтынгавага турніру з 2004 года. На турніры Мастэрс, адзіным спаборніцтве Трайной кароны, якое не выйграваў Эбдан, два разы даходзіў да паўфіналаў у 1995 і 2005 годзе.
У агульнай колькасці займаў трэці радок у сусветным рэйтынгу два сезоны. Апроч дзевяці рэйтынгавых спаборніцтваў, выйграў яшчэ чатыры нярэйтынгавыя турніры. За сваю прафесійную кар’еру зрабіў больш за 350 соценных брэйкаў і ўваходзіць у топ-15 гульцоў з найбольшай колькасцю соценных серый у гісторыі снукера, а таксама зарабіў больш за тры мільёны фунтаў стэрлінгаў прызавых грошай, уваходзячы у топ-10 снукерыстаў у гісторыі па іх колькасці.
Аляксандр Аляксандравіч Козак
Аляксандр Аляксандравіч Козак (, вёска Цыбкі,, Брэсцкая вобласць) — беларускі акцёр, тэатральны дзеяч, Заслужаны дзеяч мастацтваў Рэспублікі Беларусь, дырэктар і мастацкага кіраўнік Брэсцкага акадэмічнага тэатра драмы імя Ленінскага камсамола Беларусі, дырэктар Міжнароднага тэатральнага фестывалю «Белая Вежа» (Брэст).
Біяграфія
Скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут (1973, курс В. Рэдліх; 1990, аддзяленне арганізацыі планавання і кіравання тэатральнай справай). З 1973 года акцёр, з 1988 года дырэктар, з 1994 года генеральны дырэктар і мастацкі кіраўнік Брэсцкага акадэмічнага тэатра драмы імя Ленінскага камсамола Беларусі, з 2017 года мастацкі кіраўнік тэатра.
Творчасць
Яркія знешнія даныя акцёра Аляксандра Козака спрыялі стварэнню пераканаўчых вобразаў маладых герояў. Сярод найбольш значных у нацыянальным рэпертуары: Наганаў («Брэсцкая крэпасць» К. Губарэвіча), Якаў («Пакажыце пропуск» (Я. Шабана), Кірыл («І змоўклі птушкі» І. Шамякіна), Масей («Апраўданне крыві» паводле І. Чыгрынава). Значным дасягненнем стала роля Фердынанда («Дзень цудоўных падманаў» Р. Шэрыдана). Сярод іншых роляў: Колесаў («Развітанне ў чэрвені» А. Вампілава), Навуковец («Раён пасадкі невядомы» В. Губарава), Сітнік («Бярозавая галіна» Ю. Візбара), Коба («Дзеці Арбата» А. Рыбакова).
Усходняя Фларыда
Усходняя Фларыда (East Florida, Florida Oriental) — каланіяльнае ўладанне на тэрыторыі сучаснага амерыканскага штата Фларыда, якое існавала ў XVIII—XIX стст.
Першапачаткова гэтыя землі былі часткай большай іспанскай калоніі Фларыда. Пацярпеўшы паражэнне ў Сямігадовай вайне, Францыя ў 1762 годзе паводле сакрэтнага дагавора саступіла Луізіяну Іспаніі. У 1763 годзе паводле афіцыйнага мірнага дагавора Францыя саступіла тэрыторыі Луізіяны на ўсход ад ракі Місісіпі Вялікабрытаніі, а Іспанія ў абмен на захопленую Вялікабрытаніяй падчас вайны Гавану аддала Вялікабрытаніі Фларыду, не стаўшы таксама прэтэндаваць на ўсходнюю Луізіяну. Брытанія палічыла, што нованабытая тэрыторыя з'яўляецца занадта вялікай для эфектыўнага кіравання, і падзяліла яе па рацэ Апалачыкола на дзве калоніі: Усходнюю Фларыду і Заходнюю Фларыду. Адміністрацыйным цэнтрам Усходняй Фларыды стаў Сент-Огасцін, які быў пры іспанцах адміністрацыйным цэнтрам усёй калоніі Фларыда.
У Вялікабрытаніі арганізацыяй асваення Усходняй Фларыды заняліся з большага тыя ж людзі, што займаліся асваеннем Новай Шатландыі; галоўную ролю сярод іх адыгрываў (менавіта ён у 1783 годзе стаў прадстаўніком Вялікабрытаніі на мірных перамовах у Парыжы з паўсталымі калоніямі) і  (першы губернатар Усходняй Фларыды).
Падчас вайны за незалежнасць ЗША Усходняя Фларыда стала адной з апор брытанскіх лаялістаў. Аднак Іспанія падтрымала калоніі, якія паўсталі, і паводле мірнага дагавора, які завяршыў вайну, атрымала Фларыду назад. Іспанцы аддалі перавагу захаваць створаную брытанцамі структуру кіравання, і пакінулі Усходнюю Фларыду асобнай калоніяй. Выгодныя ўмовы, прапанаваныя іспанскімі ўладамі, прыцягнулі на гэтыя землі шмат перасяленцаў з маладых Злучаных Штатаў.
Лазоўка (Астравецкі раён)
Лазо́ўка (, Лозовка) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гудагайскага сельсавета.
Усходняя Фларыда
У 1810 годзе частка жыхароў калоніі Заходняя Фларыда паўстала, і абвясціла незалежную рэспубліку. Прэзідэнт ЗША Джэймс Мэдысан убачыў шанец на далучэнне ўсяго Паўднёвага Усходу да ЗША, пакуль Іспанія занята ў Еўропе і, анексаваўшы Заходнюю Фларыду (за выключэннем акругі Мабіл), накіраваў афіцэра ва Усходнюю Фларыду, каб ён арганізаваў там аналагічнае паўстанне. Аднак жыхароў Усходняй Фларыды цалкам задавольвала іх становішча, і яны паўставаць не жадалі, таму Джордж Мэцьюз набраў добраахвотнікаў у Джорджыі і, высадзіўшыся пры падтрымцы флоту ЗША ў 1812 годзе на востраве Амелія, абвясціў яго незалежнасць. Аднак ва ўмовах нарастання напружанасці ў адносінах з Вялікабрытаніяй, Кангрэс асцерагаўся ўвязацца ў вайну яшчэ і з Іспаніяй, таму прэзідэнт стаў адмаўляць, што Мэцьюз дзейнічаў па яго даручэнні. Мэцьюзу прыйшлося вярнуцца ў ЗША, дзе ён неўзабаве памёр ад старасці, а востраў Амелія быў ізноў заняты іспанцамі.
У Фларыдзе практычна не было іспанскіх дзяржаўных ці ваенных структур, і семінолы свабодна перасякалі мяжу і рабавалі амерыканскія паселішчы. Падчас Першай семінольскай вайны атрад амерыканскіх войскаў пад камандаваннем Эндру Джэксана ў 1818 годзе ўварваўся ў іспанскія ўладанні, 7 красавіка захапіў Сент-Маркс, а 24 мая — Пенсаколу. Іспанцы апратэставалі дзеянні Джэксана, але дзяржсакратар ЗША Джон Адамс апраўдаў іх, і прапанаваў Іспаніі або лепш кантраляваць індзейскае насельніцтва Фларыды, або перадаць гэту тэрыторыю ЗША. Іспанская метраполія была знясілена Вайной на Паўвостраве, а ў амерыканскіх калоніях Іспаніі пачаліся рэвалюцыі. Іспанскі ўрад не жадаў рабіць далейшых інвестыцый у Фларыду, і хваляваўся за мяжу паміж Злучанымі Штатамі і іспанскай калоніяй Мексіка. Таму пачаліся перамовы, і ў 1819 годзе Іспанія пагадзілася на перадачу ўсёй Фларыды Злучаным Штатам. Дагавор набыў моц у 1821 годзе, а ў 1822 годзе Кангрэс ЗША пераўтварыў былую калонію Усходняя Фларыда ў Тэрыторыю Фларыда.
Масцішча (Глускі раён)
Масці́шча (, Мостище) — вёска ў Глускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Калаціцкага сельсавета.
Канцынава
Канцы́нава (, Канцыново) — хутар у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Цяцеркаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах фальварак у складзе гміны Ёды Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Кілі
Кі́лі (Kili, маршал.: Kōle) — востраў на поўдні Маршалавых Астравоў, населены выхадцамі з атола Бікіні. Плошча - 6 км². Насельніцтва (2005 г.) - 600 чал.
Востраў уяўляе сабою невялікі падняты каралавы атол без традыцыйнай лагуны. Вышыня да 3 м. Даўжыня — 2,15 км. Найбольшая шырыня - 638 м. Кілі знаходзіцца ў 49 км на паўднёвы захад ад бліжэйшага атола Джалуіт і ў 296 км на паўднёвы захад ад Маджура, сталіцы Маршалавых астравоў.
Кілі быў адкрыты брытанскімі мараплаўцамі 19 верасня 1797 г. Населены толькі ў лістападзе 1948 г. выхадцамі з паўночнага атола Бікіні, эвакуяванымі з радзімы ў сувязі з ядзернымі выпрабаваннямі. Штогод 4 сакавіка на востраве арганізуецца Дзень Бікіні.
Асноўныя заняткі насельніцтва — рыбалоўства і земляробства (вырошчваюць какосавую пальму).
Дзейнічае аэрапорт.
Ліпкі (Гудагайскі сельсавет)
Лі́пкі (, Липки) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гудагайскага сельсавета.
Паляна (Глускі раён)
Паля́на (, Поляна) — вёска ў Глускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Завалочыцкага сельсавета.
Еўрапейскі тур PTC 2013/2014 – Этап 4 (снукер)
Еўрапейскі тур PTC 2013/2014 – Этап 4 (таксама вядомы як Пол Хантэр Класік 2013 (Paul Hunter Classic 2013) і Arcaden Paul Hunter Classic 2013 ад назвы спонсара) — прафесійны нізкарэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 22 па 25 жніўня 2013 года на арэне Stadthalle, у Фюрце, Германія. Прызавы фонд турніру склаў €125,000, з якіх €25,000 атрымаў пераможца.
Пераможцам турніру стаў Роні О’Саліван, які перайграў на сваім шляху да тытула Ахмеда Саіфа (4:0), Крыса Уэйкеліна (4:1), Алекса Дэйвіса (4:0), шатландца Энтані Мак-Гіла (4:3), Сцюарта Бінэма ў чвэрцьфінале (4:0), Марка Сэлбі ў паўфінальным матчы (4:2) і Джэрарда Грына ў фінальным паядынку з лікам 4:0. Гэтая перамога стала трэцім міні-рэйтынгавым тытулам у кар'еры англічаніна, а таксама другім спаборніцтвам, выйграным О'Саліванам у 2013 годзе пасля чэмпіянату свету.
Прызавыя грошы
Прызавы фонд турніру склаў €125,000, як і на ўсіх астатніх турнірах серыі PTC 2013/2014, якія праходзілі ў Еўропе. Пераможца спаборніцтва атрымаў €25,000.
Кляўсы
Кля́ўсы (, Клявсы) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Цяцеркаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Пераброддзе Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Тэрыторыя Фларыда
Тэрыторыя Фларыда (Territory of Florida) — інкарпараваная арганізаваная тэрыторыя ЗША, якая існавала з 30 сакавіка 1822 года па 3 сакавіка 1845 года.
Першапачаткова гэтыя землі былі часткай большай іспанскай калоніі Фларыда. Пацярпеўшы паражэнне ў Сямігадовай вайне, Францыя ў 1762 годзе паводле сакрэтнага дагавора саступіла Луізіяну Іспаніі. У 1763 годзе паводле афіцыйнага мірнага дагавора Францыя саступіла тэрыторыі Луізіяны на ўсход ад ракі Місісіпі Вялікабрытаніі, а Іспанія ў абмен на захопленую Вялікабрытаніяй падчас вайны Гавану аддала Вялікабрытаніі Фларыду, не стаўшы таксама прэтэндаваць на ўсходнюю Луізіяну. Брытанія палічыла, што нованабытая тэрыторыя з'яўляецца занадта вялікай для эфектыўнага кіравання, і падзяліла яе па рацэ Апалачыкола на дзве калоніі: Усходнюю Фларыду і Заходнюю Фларыду.
У 1795 годзе паводле дагавора ў Сан-Ларэнца паўночнай граніцай абедзвюх Фларыд была прызнана 31-я паралель. Калі ў 1803 годзе Злучаныя Штаты купілі Луізіяну, то прад'явілі прэтэнзіі на землі Заходняй Фларыды паміж рэкамі Місісіпі і Пердзіда, але іспанцы адмовіліся прызнаць правамернасць гэтых прэтэнзій. У 1810 годзе ў Заходняй Фларыдзе паўсталі перасяленцы са ЗША, абвясціўшы незалежную рэспубліку; яна была анексавана Злучанымі Штатамі, а яе землі ўвайшлі ў склад Арлеанскай тэрыторыі. У 1812 годзе падчас англа-амерыканскай вайны амерыканцы акупавалі і анексавалі землі Заходняй Фларыды паміж рэкамі Перл і Пердзіда, уключыўшы іх у склад Тэрыторыі Місісіпі. У 1819 годзе паміж ЗША і Іспаніяй быў падпісаны дагавор Адамса — Аніса, які канчаткова зафіксаваў адмову Іспаніі ад абедзвюх Фларыд на карысць ЗША. 30 сакавіка 1822 года Усходняя Фларыда і тая частка Заходняй Фларыды, што яшчэ заставалася пад іспанскім кантролем на момант падпісання дагавора, былі аб'яднаны ў Тэрыторыю Фларыда.
Адміністрацыйным цэнтрам Усходняй Фларыды быў Сент-Огасцін, а Заходняй Фларыды — Пенсакола, але ў якасці сталіцы новага адміністрацыйнага ўтварэння быў выбраны размешчаны на паўдарозе паміж імі Талахасі. У Фларыдзе пачала развівацца сельская гаспадарка па тых жа прынцыпах, што і на іншых землях поўдня ЗША, аднак праблемай сталі індзейцы-семінолы, якія давалі прытулак збеглым рабам. Пасяленцы пачалі аказваць ціск на федэральны ўрад, патрабуючы высялення індзейцаў на захад. 28 мая 1830 года Кангрэс ЗША прыняў Закон аб перасяленні індзейцаў, а 9 мая 1832 года ў Пэйнс-Лэндынг на рацэ Аклаваха быў падпісаны дагавор паміж Злучанымі Штатамі і правадырамі шэрагу семінольскіх плямёнаў, у адпаведнасці з якім семінолы павінны былі на працягу трох гадоў перасяліцца на заходні бераг ракі Місісіпі. Аднак частка семінолаў адмовілася прызнаваць гэта пагадненне, следствам чаго стала распачатая ў 1835 годзе Другая Семінольская вайна, якая падоўжылася да 1842 года.
3 сакавіка 1845 года Фларыда ўвайшла ў склад ЗША ў якасці 27-га штата.
НФЛ у сезоне 1923
Cезон 1923 году стаў чацвёртым рэгулярным сезонам Нацыянальнай футбольнай лігі (NFL).
Турнірная табліца
М = Месца, В = Выйгрыш, П = Паражэнне, Н = Нічыя, % = Адсотак перамог, АН = Ачкі набраныя, АП = Ачкі прапушчаныя''
Заўвага: Да 1972 году, нічыі ў турнірных табліцах не ўлічваліся.
Помнік у гонар 850-годдзя Гродна
Помнік у гонар 850-годдзя Гродна — помнік у Гродна (Беларусь), размешчаны на вул. Лермантава, пры ўваходзе ў Каложскі парк. Устаноўлены ў 1978 годзе да 850-годдзя першага ўпамінання Гродна ў Іпацьеўскім летапісе пад 1128 годам.
Помнік створаны з бетону і медзі скульптарам Г. Буралкінам, архітэктарамі А. Каральковым, Г. Пешкавым і інжынерам В. Навумовічам. Помнік уяўляе сабой два слупы-абеліскі вышынёй 31 м, аб’яднаныя ў верхняй частцы блокам-вітражом з выявай лічбы «850». Каля асновы слупоў з заходняга і ўсходняга бакоў у нішах устаноўлены дзве алегарычныя скульптуры вышынёй 6 м: воін-латнік і жанчына з вышытым ручніком на руках. Да помніка вядзе алея з шырокім газонам і дэкаратыўнымі свяцільнямі. У пачатку алеі ўстаноўлены камень, на плоскасці якога высечана: «850-годдзе».
Лоша (Астравецкі раён)
Ло́ша (, Лоша) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гудагайскага сельсавета.
Гісторыя
Тэрыторыя каля вёскі была заселена з канца I тысячагоддзя, аб чым сведчаць курганныя могільнікі ўсходнелітоўскага насельніцтва.
Лінкаўшчына (Браслаўскі раён)
Лі́нкаўшчына (, Линковщина) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Цяцеркаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Ёды, пазней у складзе гміны Пераброддзе Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Малыя Пушчавыя
Малы́я Пушчавы́я (, Малые Пущевые) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гудагайскага сельсавета.
Сіманавічы (Глускі раён)
Сі́манавічы (, Симоновичи) — вёска ў Глускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Завалочыцкага сельсавета.
У 1924—1960 гадах цэнтр Сіманавіцкага сельсавета.
Мешкуці (Астравецкі раён)
Мешкуці́ (, Мешкути) — вёска ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гудагайскага сельсавета.
Храналагічная табліца
Паводле сучасных агульнапрынятых уяўленняў, узрост Сусвету ацэньваецца не менш чым у 13,5 млрд гадоў, а ўзрост Зямлі — прыкладна ў 4,5 млрд гадоў.