cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Збігнеў Прайснер
На мяжы стагоддзяў
Пасля поспеху «Рэквіема па маім сябру» Прайснер пачаў больш увагі надаваць напісанню музыкі не для кіно. У 1999 годзе выйшаў альбом «10 простых п’ес для фартэпіяна» (10 Easy Pieces for Piano) у выкананні Лешка Можджара. Гэтая музыка па сваіх якасцях моцна адрозніваецца ад той музыкі, якая яго праславіла. Сам Прайснер зазначае: «''Мне вельмі падабаецца кантраснасць, і, стварыўшы музыку такога манументальнага маштабу, я хацеў зрабіць нешта простае. Да таго ж мне падабаецца фартэпіяна. І мне здаецца, што адной з форм музыкі, якая можа быць і простай, і складанай — з’яўляецца музыка для фартэпіяна''».
У тым жа годзе выйшаў і іншы альбом Прайснера: «Мае калядкі на канец стагоддзя». Альбом складаўся з двух аркестравых п’ес у пачатку і ў канцы, паміж якімі змяшчаліся 10 песень, напісаных Прайснерам у супрацоўніцтве з вядомымі польскімі пісьменнікамі і паэтамі. Сярод выканаўцаў былі задзейнічаны некаторыя спевакі, якія ўжо раней працавалі з Прайснерам, у тым ліку Эльжбета Таварніцка, Пётр Лыкоўскі, Анна Салапак і Беата Рыбатыцка. Сольныя інструментальныя партыі выканалі піяніст Лешак Можджар, гітарыст Джон Парычэлі і басіст Эндзі Паск.
Праца з Дэвідам Гілмарам
Яшчэ ў юнацтве адным з наймацнейшых музычных захапленняў Прайснера стала творчасць гурта «Pink Floyd». Гэта была першая заходняя поп-музыка, што аказала істотны ўплыў на станаўленне музычнага таленту Прайснера. Таму не дзіўна, што калі ў 2005 годзе Дэвід Гілмар, лідар гурта «Pink Floyd», даручыў Прайснеру аркестроўку свайго сольнага альбома, для яго гэта было здзяйсненнем неверагоднай мары. У межах гэтага праекта Прайснер напісаў новую аранжыроўку дзевяці песень Гілмара для струннага аркестра з сарака музыкаў. Альбом «На выспе» («On an Island») з аранжыроўкай польскага кампазітара быў выпушчаны ў 2006 годзе. Выхад альбома суправаджаўся турам Дэвіда Гілмара, які завяршыўся 26 жніўня 2006 года канцэртам на Гданьскай суднаверфі, які сабраў сто тысяч слухачоў і быў прымеркаваны да 26-й гадавіны стварэння прафсаюза Салідарнасць. Канцэрт выконваўся з удзелам 38 струнных. Дырыжыраваў струннай секцыяй Збігнеў Прайснер. Пазней, у 2008 годзе, запіс выступлення быў выдадзены як асобны альбом пад назвай «». У сувязі з гэтым праектам Прайснер жартаваў: «''Зараз самы час скончыць кар’еру. Напісаць вялікую музыку для Кеслёўскага і выканаць выдатны канцэрт з і Дэвідам Гілмарам у Гданьску — гэтага даволі!''»
Аднак творчая праца Прайснера на гэтым не спынілася, як не спынілася і яго супрацоўніцтва з Гілмарам. У 2015 годзе выйшаў новы сольны альбом лідара «Pink Floyd» «Грымі замком» («Rattle That Lock»), дзе Прайснер зноў выступіў у ролі аркестроўшчыка.
Далейшая творчасць
Наступны буйны твор для хору, аркестра і салістаў «Ціша, ноч і мроі» (Silence, Night and Dreams) Прайснер напісаў у 2007 годзе. Гэты твор напісаны па матывах біблейскай «Кнігі Ёва». У запісе для «EMI Classics» удзельнічала вакалістка гурта «Madredeus» Тэрэза Салгейру. Сусветная прэм’ера твора «Ціша, ноч і мроі» адбылася ў Афінах 4 верасня 2007 года ў гістарычным амфітэатры Адэон Герода Атыка ў Акропалі.
У 2010 годзе Прайснер выпусціў альбом «Танец смерці» (Danse Macabre) — музыка для тэатральнай пастаноўкі Томаса Вінтэрберга «Пахаванне».
Праца з Лізай Джэрард
Новы этап у творчасці Прайснера пачаўся ў 2013 годзе, калі ён стаў шчыльна супрацоўнічаць з вакалісткай музычнага калектыву «Dead Can Dance» Лізай Джэрард.
Іх першай супольнай працай стаў вялікі праект «Дзённікі надзеі» (Diaries of Hope) — музычны твор, заснаваны на дзённіках і вершах польскіх дзяцей, ахвяр Халакосту. Паводле ўспамінаў Прайснера, ідэя гэтага твора ўзнікла яшчэ на пачатку 1990-ых гадоў, калі яны з Кеслёўскім былі на кінафестывалі ў Іерусаліме. Там ім давялося наведаць выставу, прысвечаную лёсу дзяцей падчас Халакосту. Пасля выставы Кеслёўскі сказаў Прайснеру: «''Ты павінен апісаць усё, адчутае намі, праз музыку. Ты проста мусіш зрабіць гэта!» Натхненнем да «Дзённікаў надзеі''» паслужылі дзённікі Руткі Ласкер, Давіда Рубіновіча, вершы Абрама Капловіча і Абрама Цытрына.
Збігнеў Прайснер і Ліза Джэрард ладзілі супольныя канцэрты ва Уроцлаве, Лондане, Стамбуле, Шанхаі. Апроч таго, яны не раз сустракаліся ў студыі пры запісе музыкі да фільмаў «Хлусня, што мы гаворым» і «Даліна ценяў», а таксама на сцэне падчас канцэртаў «Here and Now» (2014) і «2016 Dokad?».
Выкарыстанне музыкі
Музычныя творы Прайснера неаднаразова выкарыстоўвалася ў кіно. Так музыка з фільма «Дэкалог, пяць» гучыць таксама ў фільме «» , а асобныя часткі «Рэквіема па маім сябру» ўвайшлі ў «Дрэва жыцця» Тэрэнса Маліка і «Вялікую прыгажосць» Паала Сарэнціна. Наконт апошніх двух Прайснер сцвярджае: «''Я бачыў гэтыя фільмы і задаволены тым, як рэжысёры выкарысталі маю музыку. Найбольш захапляе тое, што зрабіў Тэрэнс Малік у „Дрэве жыцця“ — „Lacrimosa“ гучыць так, быццам была адмыслова напісана для гэтага фільма''».
Асабістае жыццё
Збігнеў Прайснер быў жанаты з Эвай Прайснер, мастачкай з Кракава. Пасля шлюбу ўзяў яе прозвішча.
Сястра Прайснера — (нар. 1960) — артыстка «Піўніцы пад Баранамі».
Ван дэн Будэнмаер
Ван дэн Будэнмаер (Van den Budenmayer; 20 мая 1755 — 1803) — выдуманы галандскі кампазітар канца XVIII стагоддзя, альтэр-эга Збігнева Прайснера.
Асоба кампазітара Ван дэн Будэнмаера сустракаецца некалькі разоў у кінастужках польскага рэжысёра Кшыштафа Кеслёўскага і з’яўляецца рэмінісцэнцыяй Спадара Когіта — выдуманага персанажа з твораў Збігнева Герберта. Звяртаючыся да вытокаў гісторыі Будэнмаера, Прайснер прыгадвае: «''Пачалося ўсё з чыстай выпадковасці. У „Дэкалогу IX“ Кшыштаф хацеў выкарыстаць некалькі песень Малера, якія ніколі не запісваліся ў Польшчы. Запісаць іх каштавала б надзвычай дорага. І я сказаў, што напішу нешта іншае, непадобнае. Калі не атрымаецца, табе прыйдзецца набыць правы на Малера. Калі я напішу паршывую музыку, скажам, што гэта не я, а Ван дэн Будэнмаер. Калі ж напішу добрую — будзе мая''». У выніку музыка Ван дэн Будэнмаера загучала ў чатырох фільмах Кеслёўскага: «Дэкалог, дзевяць» (1990), «Падвойнае жыццё Веранікі» (1991), «Тры колеры: Сіні» (1993) і «Тры колеры: Чырвоны» (1994).
Апроч самой музыкі, прыпісанай выдуманаму кампазітару, у кожным з гэтых фільмаў яго асоба ўзбагачалася ўсё новымі і новымі фактамі. Так, у фільме «Падвойнае жыццё Веранікі» сцвярджалася, што ён галандскі кампазітар XVIII стагоддзя, які аднак быў адкрыты зусім нядаўна. У адным з эпізодаў фільма можна ўбачыць даты нараджэння і смерці кампазітара, напісаныя крэйдай на школьнай дошцы: 1755—1803. «Дата нараджэння была такой жа, як і мая, толькі на дзвесце год раней» — адзначае Прайснер. Пазней, у фільме «Тры колеры: Чырвоны» на стале ў галоўнага героя, суддзі, можна пабачыць кружэлку з музыкай Ван дэн Будэнмаера. На вокладцы, паказанай буйным планам, выяўлены партрэт кампазітара. У гэтым жа фільме галоўная гераіня, Валянцін, слухае дыск з музыкай Ван дэн Будэнмаера — на імгненне на вокладцы дыска зноў відаць яго партрэт. Імя Ван дэн Будэнмаера фігуруе і ў фінальных цітрах фільмаў, і на дысках з саўндтрэкамі.
У пачатку 1990-х гадоў Кеслёўскі пачаў атрымліваць лісты ад складальнікаў розных энцыклапедычных выданняў. Сярод іх быў ліст ад Выдавецтва Оксфардскага ўніверсітэта (Oxford University Press): яны абнаўлялі энцыклапедыю класічнай музыкі, у сувязі з чым запрашвалі інфармацыю пра Ван дэн Будэнмаера, бо іх уласныя даследаванні ні да чаго не прывялі. Кеслёўскі адказаў, што Ван дэн Будэнмаер — выдуманы персанаж, якога яны прыдумалі разам з кампазітарам Збігневам Прайснерам. Складальнікі энцыклапедыі не паверылі. Бясплённае ліставанне доўжылася прыблізна паўгода, пасля чаго Кеслёўскі перастаў адказваць на лісты.
Праводзячы мяжу паміж уласнай творчасцю і творчасцю свайго альтэр-эга, Прайснер адзначае, што «''Ван дэн Будэнмаер выразна выяўляе сябе слухачам як праз музыку, так і праз выбар тэкстаў. Калі ён упершыню з’яўляецца ў 9-ай частцы „Дэкалога“, ён выкарыстоўвае кароткі ўрывак пра гарлачыкі галандскага паэта. У „Падвойным жыцці Веранікі“ ён цытуе „Чысцец“ і „Рай“ з „Боскай камедыі“ Дантэ''».
Пасля смерці Кшыштафа Кеслёўскага (1996) Прайснер больш не пісаў твораў ад імя Ван дэн Будэнмаера.
Уплывы і погляды
Кампазітарскі стыль Прайснера ўяўляе сабой вольную форму танальнага неарамантызму з заўважным уплывам Нікало Паганіні і Яна Сібеліуса. У аглядзе для часопісу «Music Theory Online» адзначаецца, што апроч уплыву Сібеліуса ў творах Прайснера можна заўважыць элементы Малера і Бетховена.
Сярод уплываў на станаўленне кампазітарскага таленту Прайснера адзначаюць касцёльную і народную музыку, творчасць гурта «Pink Floyd» і многае іншае. Сам жа Прайснер, пацвярджаючы існаванне такіх уплываў, аднак адзначае: «''Для мяне музыка не з’яўляецца крыніцай натхнення. Я цікаўлюся літаратурай, філасофіяй, жыццём, жывапісам, людзьмі. Мне давялося расці сярод народнай музыкі. Яна запамінальная, і з яе можна многае пачарпнуць. Але калі пішаш музыку, то ніколі не можаш сказаць, адкуль яна бярэцца''».
Аналізуючы Прайснеравы саўндтрэкі да фільмаў Кеслёўскага, выдзеліла два асноўныя «тыпы» музычнага суправаджэння: «''Першы заключаўся ў складанні сціплай музыкі: пастэльнай, прыглушанай, часта прызначанай для саліруючага інструмента (пераважна фартэпіяна), з ажурнай структурай (кароткія, нібы толькі накіданыя матывы). <…> Другі тып — супрацьлеглы першаму. Гэта яркая і магутная музыка, якая дэманструе нястрымную імкненне да дамінавання; праца з магутным выканальніцкім апаратам (сольны голас, як правіла, з падтрымкай хору і аркестра), кантрастамі дынамікі, вялікімі адрэзкамі часу, бо на яе спажыванне патрэбны час''».
Прайснер падкрэслівае важнасць мелодыі ў музыцы і лічыць сучасную музыку, пазбаўленую мелодыі, штучнай музыкай, якую ён не любіць і не паважае.
Гаворачы пра свае прыхільнасці ў кінамузыцы, Прайснер аддае перавагу такім італьянскім кампазітарам, як Ніна Рота і Эніа Марыконэ, а таксама амерыканцу Бернарду Херману. Сярод найбольш істотных пераваг гэтых кампазітараў Прайснер адзначае іх кантроль над партытурай ад пачатку і да самага канца. У супрацьвагу ім ён прыводзіць у прыклад галівудскі кінематограф, дзе кампазітар часцей за ўсё піша набор музычных тэм, а далей дае аранжыроўшчыкам заданні, у якім настроі, на якім інструменце і на якую колькасць часу развіць тую ці іншую мелодыю. Прайснер жа са свайго боку адмаўляе камбініраваную творчасць, бо на яго погляд музыка да фільма павінна нагадваць сімфанічны твор, які мае сваю структуру, — і для гэтага патрэбен адзіны творца.
Прайснер неаднаразова рэзка выказваўся аб галівудскім падыходзе да напісання музыкі. Адной з галоўных праблем ён называе «фінансавую гігантаманію»: «''Калі фільм каштуе 100 мільёнаў долараў, усе прадзюсары трасуцца, каб не страціць укладзеныя грошы. Пачынаецца ціск на ўсіх, уключаючы кампазітара, каб пісаў так, як яны хочуць, бо прадзюсарам здаецца, што яны ведаюць лепш. Гэта часта прыводзіць да катастрофы, і ўжо дакладна не з’яўляецца нечым творчым''». У пацвярджэнне сваіх слоў Прайснер прыгадвае наступны кур’ёзны момант. Калі ў 1993 годзе ён трэці год запар атрымоўваў прэмію Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса, адзін з дырэктараў буйной амерыканскай кампаніі шчыра яго павіншаваў, але тут жа параіў прыстасаваць свой «еўрапейскі менталітэт» да амерыканскай рэчаіснасці, бо гэта дапаможа яму ў яго кар’еры. На што кампазітар адказаў пытаннем: «Калі я арыгінальны, і вы мяне за гэта ўзнагароджваеце, то чаму хочаце мяне змяніць?» У інтэрв’ю для «The Guardian» Прайснер раскрытыкаваў прамалінейнасць, з якой галівудскія кампазітары падыходзяць да напісання музыкі: «''Напісаць музыку для фільма вельмі проста. Пытанне заключаецца ў тым, навошта яна ўвогуле. Суадносіны паміж фільмам і музыкай цалкам метафізічныя, бо музыку немагчыма пабачыць; вы толькі адчуваеце яе, і мне здаецца, што найлепшай музыкай у кіно з’яўляецца поўная цішыня. Пры стварэнні музыкі для большасці амерыканскіх фільмаў залучаюцца кампазітары накшталт Джона Уільямса — у выніку музыка гучыць на працягу ўсяго фільма і дыктуе вам, аб чым думаць і што адчуваць. Небяспека: крыху пужаючых валторн. Любоўная сцэна: рамантычныя струнныя. Але французскі пісьменнік Бадлер быў правы, кажучы, што задача мастака апісаць не тое, што ён бачыць, але тое, што адчувае''».
Гаворачы пра ролю музыкі ў кіно, Прайснер неаднаразова выказвае думку, што яе галоўная задача: падрыхтаваць гледача да цішыні. Так, у інтэрв’ю для «Village Voice» ён заявіў:
Кінаўзнагароды
Атрымаўшы сусветную вядомасць у пачатку 1990-ых гадоў, Прайснер не раз удастойваўся значных узнагарод за музыку, напісаную для кіно. Так Прайснер тры гады запар быў адзначаны Прэміяй Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса за найлепшую музыку (1991, 1992 , 1993 ), двойчы быў узнагароджаны прэміяй «Сезар» (1995, 1996) , двойчы намінаваўся на кінапрэмію «Залаты глобус» (1992, 1994) , быў узнагароджаны Сярэбраным мядзведзем на Берлінскім кінафестывалі.
Паводле інфармацыі сайта «Internet Movie Database» за дасягненні ў галіне музыкі Збігнеў Прайснер быў 16 разоў намініраваны на значныя кінапрэміі і ўзнагароджаны 9 з іх.
Узнагароды за ўклад у музыку і культуру
Апроч шэрагу значных кінапрэмій Прайснер атрымліваў узнагароды і непасрэдна ў сферы музыкі, а таксама за ўклад у культуру агулам.
У 1992 годзе Прайснер быў удастоены Прэміі міністра замежных спраў Польшчы за выдатны ўклад у прадстаўленне польскай культуры за мяжой. У 1994 годзе атрымаў Медаль мэра Кракава за прыжыццёвыя дасягненні.
У 1995 годзе Прайснер стаў лаўрэатам польскай музычнай прэміі «'» у намінацыі «'».
Рашэннем прэзідэнта Польшчы Браніслава Камароўскага ад 24 красавіка 2012 года Прайснер быў узнагароджаны Афіцэрскім Крыжам Ордэна Адраджэння Польшчы «за выдатны ўклад у пашырэнне і распаўсюджванне польскай і сусветнай культуры, за дасягненні ў творчай і мастацкай працы». Цырымонія ўганаравання адбылася 3 мая 2012 года. У 2013 годзе Прайснер удастоіўся Залатога медаля «».
5 кастрычніка 2019 года падчас юбілейнага канцэрту Прайснера прэзідэнт Кракава ўзнагародзіў яго «Медалём за заслугі перад горадам Кракавам».
Дыскі — лідары продажу
Ніжэй прыведзены спіс найбольш папулярных у Польшчы альбомаў Збігнева Прайснера, якім «» прысудзіў статус залатога альбо плацінавага дыскаў:
Слабада (Чарапоўскае сельскае паселішча)
Слабада (Слобода) — вёска ў Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Чарапоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Ракафортэ-Лігурэ
Рокафортэ-Лігурэ (Roccaforte Ligure) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 183 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 9 чал./км². Займае плошчу 21 км². Паштовы індэкс — 15060. Тэлефонны код — 0143.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Георгій Перамаганосец.
Саламон
Саламо́н (стар.-яўр.: Шлaма́ ; арабск.: Сулейма́н) — цар ізраільска-іўдзейскі ў перыяд найвышэйшага росквіту Ізраільска-Іўдзейскага царства, сын цара Давыда і Вірсавіі. Спачатку быў суправіцелем бацькі (у 967—965 да н.э.), а потым сам кіраваў да 928 да н.э.
Пры ім старажытнаяўрэйская рабаўладальніцкая дзяржава дасягнула свайго росквіту. Ажыццявіў адміністрацыйна-тэрытарыяльную рэформу і замест былога племяннога падзелу краіны ўвёў у ёй сістэму акруг, дзякуючы якой стварыўся разгалінаваны адміністрацыйны апарат. Устанавіў цвёрдую сістэму падаткаў, працоўную і воінскую павіннасці, ажыццяўляў шырокае будаўніцтва гарадоў, умацаваў сталічны Іерусалім, а для ўзвышэння яго дзяржаўна-палітычнага значэння і цэнтралізацыі культу бога Яхве пабудаваў у сталіцы пышны храм (Гл. далей: Першы іерусалімскі храм), які быў задуманы яшчэ яго бацькам Давыдам. Пабудова гэтага храма мела вялікі ўплыў на развіццё навукі, мастацтва і грамадскага жыцця, бо цэнтралізацыя культу Яхве пацягнула за сабой рост культуры і грамадскага дабрабыту. Пры ім пачалі пашырацца распрацоўка медных руднікоў і развіццё самых разнастайных і прафесійна разгалінаваных рамёстваў і промыслаў.
Заключэнне дыпламатычных саюзаў з суседнімі дзяржавамі забяспечыла Саламону і яго краіне мірныя ўмовы жыцця, а яго шлюб з дачкой егіпецкага фараона садзейнічаў умацаванню міжнароднага становішча дзяржавы і шырокаму развіццю знешняга гандлю. Але далёка не пурытанскі вобраз жыцця самаго валадара, які клапаціўся аб тым, каб праславіцца сваёй мудрасцю і раскошай, ваеннымі калясніцамі і вялікім конным войскам, шматлікімі целаахоўнікамі, побач з шырокім фронтам будаўнічых работ, сістэмай абавязковых падаткаў, працаёмкіх і знясільваючых працоўных павіннасцей прывялі да росту незадаволенасці насельніцтва, асабліва сярод паўночных плямён Ізраільска-Іўдзейскага царства. Ужо пры жыцці Саламона пачаліся паўстанні эдаміцян і арамеян, а пасля яго смерці выбухнула паўстанне, у выніку якога адзінае Ізраільска-Іўдзейскае царства спыніла сваё далейшае існаванне, і на яе тэрыторыі ўзніклі два незалежныя царствы — Ізраільскае і Іўдзейскае.
Традыцыя прыпісвае Саламону аўтарства некалькіх кніг Старога запавету: «Выслоўяў Саламонавых», «Песня песень», «Эклезіяст». Біблейскія прыпавесці, аўтарства якіх прыпісваецца Саламону, у многіх выпадках знаходзяць паралелі ў старажытнаегіпецкіх крыніцах. Імя Саламона ў фальклорнай традыцыі народаў хрысціянскага і мусульманскага свету стала сінонімам мудрага, магутнага, справядлівага і паспяховага валадара.
Тупчы
Ту́пчы (, Тупчи) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавета.
Да 25 мая 1967 года вёска ўваходзіла ў склад Багданаўскага сельсавета, да 30 кастрычніка 2009 года — у склад Падбярэзскага сельсавета.
Пальёса
Пальёса (palloza) — традыцыйны тып жылога збудавання з элементамі ўмацавання ў вёсках Галісіі (Іспанія). Пальёсы ўласцівыя пераважна для наваколля Сера-дос-Анкарэс (Serra dos Ancares).
Гісторыя
Мяркуецца, што пальёсы ў Галісіі паходзяць ад старажытных кельцкіх збудаванняў, і выражаюць кельцкае паходжанне галісійцаў. Пальёсы будаваліся яшчэ ў Сярэднявеччы і ўжываліся як жытло яшчэ ў 1970-я гг.
Галісійская вёска Пьярнеда (Piornedo), вядомае сваімі пальёсамі, зараз цалкам ператворана ў этнаграфічны музей. Як узор — «Дом Сеста» — прыватны сямейны музей пальёсы, гаспадар якога сам апошнім нарадзіўся тут у 1964 годзе і жыў разам з сям’ёй да 1970-х гг.
Канструкцыя
Канструкцыя каменная, форма ў плане круглая ці авальная. Дыяметр 10—20 м, вышыня — 4-5 м. Накрываецца канічнай страхою з саломы на драўляным каркасе, які прызначаўся для затрымання снегу. Будынак мае толькі адныя дзверы і не мае вокнаў (або мае вельмі малую аконную адтуліну).
Звычайна пальёса аднакамерная, але ў вялікіх будоўлях часам рабілі два пакоі — большы для жытла, меншы — для ўтрымання жывёлы.
Шэргоці (метэарыт)
Метэарыт Шэргоці — метэарыт вагой каля 6 кілаграмаў, які ўпаў на зямлю паблізу ад паселішча Шэргоці (цяпер Шэргаці) у Індыі 25 жніўня 1865 года. З'яўляецца першым прыкладам шэргацітаў. Так, потым сталі называць падобныя да яго метэарыты, якія складаюцца з базальтавых парод. Разам з наклітамі і шасінітамі шэргаліты належаць да класа SNC-метэарытаў, якія маюць марсіянскае паходжанне.
Метэарыт Шэргоці адносна малады паводле галактычных мерак — яму каля 175 міліёнаў гадоў. Як мяркуецца, ён быў выбіты з Марса пасля падзення буйнога метэарыта ў вулканічны раён Марса. Цімаці Гроўв з Масачусецкага тэхналагічнага інстытута і Гары МакСвін з Універсітэта Тэнэсі, якія вывучалі метэарыт, выявілі, што для крышталізацыі мінералаў, якія ўтрымліваюцца ў метэарыце, было патрэбна прынамсі 2 % вады ў магме. Акрамя таго, наяўнасць пэўных элементаў у метэарыце даказвае адносна высокае ўтрыманне вады ў пэўны перыяд часу. Па словах Цімаці Гроўва для ўзнаўлення ўнікальнага хімічнага складу гэтых мінералаў абавязкова патрабуецца наяўнасць вады. Праца вучоных была часткoва падтрымана НАСА.
Эдуар Баладзюр
Эдуар Баладзюр (Էդուար Բալլադյուր, Édouard Balladur, нар. 2 мая 1929, Смірна (Ізмір), Турцыя) — французскі дзяржаўны і палітычны дзеяч армянскага паходжання. Прэм'ер-міністр Францыі, кандыдат у прэзідэнты Францыі.
Каты
Назву Каты́ маюць:
NGC 5147
NGC 5147 (іншыя абазначэнні — UGC 8443, MCG 0-34-33, ZWG 16.69, IRAS13237+0221, PGC 47027) — спіральная галактыка з перамычкай (SBd) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Віртуальная чорная дзірка
Віртуальная чорная дзірка — гіпатэтычны аб’ект квантавай гравітацыі: чорная дзірка, якая ўзнікла ў выніку квантавай флуктуацыі прасторы-часу. З’яўляецца адным з прыкладаў так званай квантавай пены і гравітацыйным аналагам віртуальных электрон-пазітроных пар у квантавай электрадынаміцы.
З’яўленне віртуальных чорных дзюр на планкаўскам маштабе з’яўляецца следствам суадносін нявызначанасцяў дзе R_{\mu} — кампанента радыуса крывізны малой вобласці прасторы-часу; x_{\mu} — каардыната малой вобласці; \ell_{P} — планкаўская даўжыня; \hbar — пастаянная Планка; G — гравітацыйная пастаянная Ньютана; c — хуткасць святла. Названыя суадносіны нявызначанасцяў з’яўляюцца іншай формай суадносін нявызначанасцяў Гейзенберга ў дачыненні да планкаўскага маштабу.
Паводле ацэнак фізікаў-тэарэтыкаў, віртуальныя чорныя дзіркі павінны мець масу парадку масы Планка, час жыцця парадку планкаўскага часу, і утварацца з шчыльнасцю парадку аднаго асобніка на аб’ём Планка. Пры гэтым, калі віртуальныя чорныя дзіркі існуюць, яны могуць запускаць механізм распаду пратона. Паколькі маса чорнай дзіркі спачатку павялічваецца дзякуючы падзення масы на чорную дзірку, а затым памяншаецца з-за выпраменьвання Хокінга, то выпусканыя элементарныя часціцы, увогуле выпадку, не ідэнтычныя тым, якія падаюць у чорную дзірку. Такім чынам, калі ў віртуальную чорную дзірку трапляюць два кварка, складнікі пратона, то магчыма з’яўленне антикварка і лептона, што парушае закон захавання барионнага ліка.
Існаванне віртуальных чорных дзюр пагаршае знікненне інфармацыі ў чорнай дзюры, так як любы фізічны працэс патэнцыйна можа быць парушаны ў выніку ўзаемадзеяння з віртуальнай чорнай дзіркай.
Стварэнне вакуума, які складаецца з віртуальных планкаўскiх чорных дзюр (квантавай пены), энергетычна найбольш выгадна ў трохмернай прасторы, што, магчыма, абумовіла 4-мернасць назіранага прасторы-часу.
NGC 3981
NGC 3981 (іншыя абазначэнні — ESO 572-20, MCG -3-31-1, UGCA 255, ARP 289, VV 8, IRAS11535-1937, PGC 37496) — галактыка ў сузор’і Чаша.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Google Chrome
Google Chrome (вымаўляецца гугл хром, ад chrome — хром) — кросплатформавы браўзер, які распрацоўвае кампанія Google на аснове свабоднага браўзера Chromium. Першая публічная бэта-версія для Microsoft Windows выйшла 2 верасня 2008 года, першая стабільная — 11 снежня 2008 года. Пазней былі выпушчаны версіі для Linux, macOS, iOS, а таксама для Android, дзе Chrome з’яўляецца прадвызначаным браўзерам. Таксама Chrome з’яўляецца асноўным кампанентам аперацыйнай сістэмы ChromeOS.
Спачатку для адлюстравання вэб-старонак выкарыстоўваўся рухавік WebKit, але з 2013 года Google карыстаецца ўласным рухавіком Blink на аснове Webkit; усе варыянты Chrome, акрамя версіі для iOS, цяпер выкарыстоўваюць Blink.
Па ацэнках StatCounter на снежань 2022 года Chrome займае 66 % долі сусветнага рынку браўзераў на персанальных камп’ютарах (пасля дасягнення піка ў 72,38 % у лістападзе 2018 года), часцей за ўсё выкарыстоўваецца на планшэтах і смартфонах і складае 64 % на ўсіх платформах разам.
Гісторыя
Чуткі пра тое, што Google плануе стварыць вэб-браўзер, упершыню з’явіліся ў верасні 2004 года. Інтэрнэт-часопісы і амерыканскія газеты заявілі ў той час, што Google наймае былых распрацоўшчыкаў Microsoft. Гэта таксама адбылося неўзабаве пасля выпуску Mozilla Firefox 1.0, папулярнасць якога ўзрасла і забрала долю рынку ў Internet Explorer, у якога былі праблемы з бяспекай.
Распрацоўка браўзера пачалася ў 2006 годзе пад кіраўніцтвам Сундара Пічаі.
Бэта-версія браўзера была ўпершыню публічна выпушчана 2 верасня 2008 года для Windows (XP і пазнейшых версій) з падтрымкай 43 моў інтэрфейсу, стабільная версія была выпушчана 11 снежня 2008 года.
Эдуард фон Гартман
Эдуард фон Гартман (Eduard von Hartmann;, Берлін, Германія - , Гросліхтэрфельдэ) — нямецкі філосаф.
На аснове прызнання ірацыянальнасці свету Гартман распрацоўваў этыку з пункту гледжання песімізму ("Фенаменалогія маральнай свядомасці", 1879). Ён заклікаў да пазбаўлення ад трох ілюзій, паслядоўна якія валодалі розумамі людзей: ілюзіі зямнога шчасця, ілюзіі незямнога шчасця і ілюзіі дасягнення шчасця ў выніку сацыяльнага прагрэсу. У сваім адмаўленні магчымасці шчасця ў выніку гістарычнага развіцця Гартман прыходзіць да сцвярджэння нігілістычнай рэлігіі ("Філасофія рэлігіі", 1882), - эвалюцыя цягне Сусвет да знішчэння шляхам ўсведамлення яе неразумнасці і немэтазгоднасці. У псіхалогіі Гартман выступіў супраць матэрыялістычнай пазіцыі, згодна з якой псіхічныя працэсы залежаць ад фізіялагічных.
Google Chrome
Функцыянал
Укладкі з’яўляюцца асноўным кампанентам інтэрфейсу карыстальніка Chrome і знаходзяцца ў верхняй частцы акна, а не пад элементамі кіравання. Укладкі можна бесперашкодна пераносіць паміж вокнамі шляхам перацягвання. Кожная ўкладка мае свой уласны набор элементаў кіравання, уключаючы Omnibox.
Omnibox — гэта поле, якое спалучае ў сабе функцыі як адраснага радка, так і поля пошуку. Калі карыстальнік пачынае ўводзіць тэкст у Omnibox, Chrome дае ў якасці прапановы раней наведаныя сайты, папулярныя вэб-сайты на базе Google Instant (неабавязкова наведаныя раней), а таксама папулярныя пошукавыя запыты. Калі карыстальнік уводзіць у Omnibox ключавыя словы, якія не адпавядаюць ніводнаму раней наведанаму вэб-сайту, і націскае Enter, Chrome будзе праводзіць пошук з дапамогай прадвызначанай пошукавай сістэмы.
Chrome дазваляе карыстальнікам сінхранізаваць свае закладкі, гісторыю і налады на ўсіх прыладах з усталяваным браўзерам, адпраўляючы і прымаючы даныя праз выбраны ўліковы запіс Google. Аўтэнтыфікацыя можа праходзіць праз уліковыя даныя Google або парольную фразу.
Функцыя прыватнага прагляду, гэтак званы «рэжым інкогніта», не дазваляе браўзеру захоўваць на камп’ютары карыстальніка любую інфармацыю пра гісторыю наведванняў, файлы cookie, даныя сайтаў або даныя, якія ўводзіліся ў формы. Спампаваныя файлы і закладкі пры гэтым захоўваюцца. Пры гэтым, дзейнасць карыстальніка немагчыма схаваць ад наведаных вэб-сайтаў або інтэрнэт-правайдэра.
Сухавілы
Сухавілы (Суховилы) — вёска ў Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Карзоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Сухавілы абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яны ўвайшлі ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Сухавілы не вярнулі БССР.
Кацуёсі Кувахара
(桑原 勝義; нар. ) — японскі футбаліст. У 1965 годзе выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Белічанка
Беліча́нка — рака ў Веткаўскім і Гомельскім раёнах Гомельскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Уза (басейн Дняпра).
Даўжыня ракі 30 км (22,5 км, 20 км з іх у Гомельскім раёне ). Пачынаецца за 1,3 км на паўночны ўсход ад аграгарадка Данілавічы Веткаўскага раёна (за 0,8 км на паўднёвы ўсход ад пасёлка Першамайскі ). Вусце за 1 км на ўсход ад аграгарадка Цярэнічы Гомельскага раёна. Цячэ па Гомельскім Палессі. Рэчышча каналізаванае на ўсім працягу. У абалоне меліярацыйныя каналы. Сажалкі ў абалоне на поўдні ад рабочага пасёлка Бальшавік і на правым беразе каля вусця.
Перасмешкі
Перасмешкі (Hippolais) — род птушак сямейства валасянкавых атрада вераб'інападобных. 6 відаў. Пашыраны ў Еўразіі і Паўночнай Афрыцы. Жывуць у мяшаных і лісцевых лясах, хмызняках, парках, садах, скверах. На Беларусі 1 від —. Звычайны пералётны і пралётны від. Гнёзды на дрэвах ці кустах.
Даўжыня да 16 см, маса да 15 грам. Гукі песень самцоў запазычаны з іншых птушак (адсюль назва). Кормяцца насякомымі, ягадамі. Адкладваюць да 6 яек.
Ракушачнік
Раку́шачнік, ракушняк — разнавіднасць вапняку, пераважна складзеная з цэлых ракавін марскіх жывёл і іх кавалкаў.
Ракушачнік утвараецца ў літаральнай і сублітаральнай зонах акіянаў і мораў. Паводле складу падзяляецца на брахіяпадобны, гастрападобны, нумулітавы і інш. Валодае невялікай цвёрдасцю і шчыльнасцю. Аб'ёмная маса 1,1—2,24 г/см³. Лёгка паддаецца механічнай апрацоўцы.
Ракушачнік выкарыстоўваецца ў якасці сценавога і дэкаратыўнага будаўнічага матэрыялу, напаўняльніка (у выглядзе пяску і друзу) у вытворчасці лёгкага бетону і ў вытворчасці вапны, цэменту і вапнавай мукі.
Піджын
Пі́джын — мова, якая выкарыстоўваецца як сродак міжэтнічных стасункаў у асяродку рознамоўнага насельніцтва. Піджыны развіваюцца на аснове адной мовы (шляхам спрашчэння яе структуры) або розных нероднасных ці роднасных моваў (прыкл., шляхам змешвання еўрапейскіх і мясцовых моваў).
Сівакоў
Сівакоў — прозвішча
Пятніцкая царква Бельчыцкага манастыра
Пятніцкая царква — адна з чатырох вядомых цэркваў Бельчыцкага манастыра ў Полацку. Храм быў узведзены ў XII ст. Архітэктарам Пятніцкага храма, як і Барысаглебскай царквы, лічыцца майстар Іаан. Такое меркаванне грунтуецца на тым, што ў названых будынках выкарыстаны шэраг прыёмаў, якія знайшлі потым найбольш поўнае і завершанае ўвасабленне ў Спаса-Праабражэнскім саборы, аўтарам якога, што пацверджана летапіснымі крыніцамі, ён быў.
Пасля Першай сусветнай вайны на манастырскім двары размяшчаліся ваенныя склады. У гэты час Пятніцкая царква пачала трухлець. Сцены храма мясцовае насельніцтва разбірала на будматэрыялы. Царква была разбурана пасля 1920 г. У 1928 годзе вывучэнне Барысаглебскай і Пятніцкай цэркваў Барысаглебскага манастыра праводзіў І. М. Хозераў. Ён замаляваў фрагменты фрэскавага роспісу помнікаў.
Заляддзе (Докшыцкі раён)
Заля́ддзе (, Залядье) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Бягомльскага сельсавета.
З 20 мая 1960 года да 18 лютага 1964 года вёска ў складзе Юхнаўскага сельсавета.
Бенічанка
Бенічанка — рака ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Уша (прыток Віліі, басейн Нёмана).
Франсуа Азон
Франсуа Азон (François Ozon; нар. 15 лістапада 1967) — французскі сцэнарыст і кінарэжысёр, фільмы якога характарызуюцца вострай сатырай і свабоднымі поглядамі на чалавечую сэксуальнасць. Ён заваяваў міжнародную папулярнасць дзякуючы сваім фільмам «8 жанчын» (па-французску 8 femmes, 2002) і «Басейн» (па-англійску Swimming Pool, 2003). Франсуа Азон лічыцца адным з самых прыкметных маладых рэжысёраў «новай хвалі» ў Францыі.
Бенічанка
Даўжыня ракі 8 км. Пачынаецца на схілах Ашмянскага ўзвышша на ўскраіне вёскі Рэдзькі, упадае ва Ушу на паўночным усходзе ад аграгарадка Заскавічы. На працягу 7 км каналізаваная (ад вытоку да аграгарадка Заскавічы), у сярэдняй плыні прымае сцёк з сеткі меліярацыйных каналаў.
Аляксей Андрэевіч Лаўрык
Аляксей Лаўрык (нар., ) — беларускі футбаліст, абаронца клуба «Энергетык-БДУ» з Мінска.
З’яўляецца сынам беларускага футбаліста Андрэя Лаўрыка.
Клубная кар’ера
Нарадзіўся і пачаў займацца футболам у Маскве, дзе гуляў яго бацька. Займаўся ў школе маскоўскага «Дынама», пакуль у 2012 годзе разам з сям’ёй не вярнуўся ў Беларусь, далучыўшыся да «Мінска».
У 2017 годзе пачаў выступаць за дубль сталічнага клуба, а ў сезоне 2018 стаў прыцягвацца да асноўнай каманды. 27 ліпеня 2018 года дэбютаваў у асноўнай камандзе «Мінска» ў матчы Кубка Беларусі супраць «Ліды», калі выйшаў на замену ў другім тайме і ўсталяваў канчатковы лік 3:0. 24 жніўня таго ж года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы з жодзінскім «Тарпеда-БелАЗ» (0:0). У кастрычніку і лістападзе 2018 года ўдзельнічаў у Юніёрскай лізе УЕФА. У 2019—2020 гуляў у асноўным за дубль, зрэдку з’яўляўся ў асноўнай камандзе «Мінска».
У студзені 2021 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Мінск». і неўзабаве стаў іграком «Энергетыка-БДУ». Пачынаў сезон 2021 на лаўцы запасных, летам з’яўляўся ў стартавым складзе каманды, з верасня стаў выхадзіць на замену. У сезоне 2022 замацаваўся ў стартавым складзе і дапамог камандзе выйграць сярэбраныя медалі чэмпіянату Беларусі.
У снежні 2022 года, калі Аляксандр Свірэпа пакінуў клуб, стаў капітанам каманды. У лютым 2023 года падоўжыў кантракт з «Энергетыкам-БДУ».
Міжнародная кар’ера
У 2016—2017 гадах выступаў за юнацкую зборную Беларусі (да 17 гадоў) у кваліфікацыі чэмпіянату Еўропы, быў іграком асновы.
У кастрычніку 2017 года гуляў за юніёрскую зборную Беларусі ў адборачным раўндзе чэмпіянату Еўропы.
Сонечнае зацьменне 1 мая 1185 года
Сонечнае зацьменне 1 мая 1185 года — поўнае сонечнае зацьменне, якое назіралася на тэрыторыях Цэнтральнай Амерыкі, Паўночнай Еўропы, сучаснай Расіі і сучаснага Казахстана.
Агульная інфармацыя
Зацьменне пачалося на заходнім узбярэжжы Цэнтральнай Амерыкі. Потым месяцовы цень рухаўся ў паўночна-ўсходнім напрамку, прайшоўшы па тэрыторыі сучаснага Нікарагуа і востраве Гаіці і перасек Атлантычны акіян. Максімальная працягласць зацьмення ў цэнтры паўночнай Атлантыкі ў пункце з каардынатамі 46° 00’ з. ш., 37° 12’ з. д. склала 5 мінут 9 секунд, што з’яўляецца вялікім значэннем. Месяцовы цень зноў трапіў на сушу ў Шатландыі, перасек Паўночнае мора і ўвайшоў на тэрыторыю Нарвегіі. Прайшоўшы па тэрыторыі сучаснай Швецыі, цень закрануў паўднёвую частку Фінляндыі і пакрыў паўночную частку Балтыйскага мора (цалкам Фінскі заліў) і далей уступіў на тэрыторыю далей на ўсход. Сваім паўночным краем цень закрануў сучасную тэрыторыю Санкт-Пецярбурга, пакрыў Ноўгарад і Растоў. Далей у паўднёва-ўсходнім напрамку ён прайшоў тэрыторыі сучасных Ніжняга Ноўгарада, Казані, Уфы і Магнітагорска. На тэрыторыі Казахстана, не дайшоўшы да цяперашняй Астаны каля 50 км, месяцовы цень пакінуў Зямлю.
Упамінанні ў крыніцах
Зацьменне ўпамінаецца ў «Слове пра паход Ігараў» і было расцэнена князям Ігарам як прадвесце бяды. Сам князь і ягоная дружына знаходзіліся значна больш на поўдзень ад паласы поўнага зацьмення і маглі назіраць яго толькі часткова. Зацьменне ўпамянута ў Лаўрэнцьеўскім летапісе і аналагічным чынам у многіх другіх летапісах, у тым ліку ў Наўгародскім першым летапісе як поўнае (адбылося вечарам 1 мая 6693 (1185 паводле ультрамарцаўскага стылю) года). Магчымае паходжанне звестак — Ноўгарад, дзе зацьменне было поўным. Другое апісанне — у Іпацьеўскім летапісе, дзе зацьменне звязана з паходам князя Ігара Святаславіча, які назіраў яго каля ракі Северскі Данец, дзе яно было частковым і так і апісана: «солнце стояще яко месяць».
Некаторыя даследчыкі ў апісанні гэтага зацьмення ў радзе летапісаў («и в солнци учинися яко месяць, из рог его яко угль жаров исхожаше» — Лаўрэнцьеўскі летапіс) бачаць рэдкае ўпамінанне пратуберанцаў.
Аляксандр Іванавіч Герцэн
Аляксандр Іванавіч Герцэн (псеўд. Іскандэр, Александр Иванович Герцен; 25 сакавіка (6 красавіка) 1812, Масква — 9 (21) студзеня 1870, Парыж) — рускі пісьменнік, публіцыст, філосаф, рэвалюцыянер.
Біяграфія
Вучыўся ў Маскоўскім універсітэце (1829-33). Духоўнае развіццё адбывалася пад уплывам дзекабрыстаў, рускай літаратуры, французскага асветніцтва і ўтапічнага сацыялізму. У 1834 за ўдзел у студэнцкім палітычным гуртку, які заснаваў разам з М. Агаровым, А. Герцэн арыштаваны і высланы ў Перм, потым у Вятку. У 1842 вярнуўся ў Маскву. У філасофскіх працах 1840-х г. (цыклы артыкулаў «Дылетантызм у навуцы», 1842-43, і «Пісьмы пра вывучэнне прыроды», 1845-46) матэрыялістычна вытлумачыў асновы гегелеўскай дыялектыкі. У літаратурнай творчасці А. Герцэн праходзіць эвалюцыю ад рамантызму ранніх аповесцей і драм да рэалізму ў рамане «Хто вінаваты?» (ч. 1-2, 1845-46), аповесцях «Доктар Крупаў» (1847) і «Сарока-зладзейка» (1848). 3 1847 у эміграцыі; еўрапейскі нацыянальна-вызвольны рух і рэвалюцыйныя ўзрушэнні адлюстраваліся ў яго творах мастацкай публіцыстыкі — цыклах артыкулаў «Пісьмы з Францыі і Італіі» (1847-52) і «3 таго берага» (1847-50). Пасля паражэння еўрапейскіх рэвалюцый 1848-49 распрацаваў тэорыю «рускага сацыялізму», стаў адным з пачынальнікаў народніцтва. У 1853 заснаваў у Лондане Вольную рускую друкарню, выдаваў альманах «Полярная звезда» (1855-68) і газ. «Колокол» (1857-67; разам з М. Агаровым). Літаратурная і грамадская дзейнасць А. Герцэна падрыхтавала з’яўленне «Былога і дум» (1852-68) — аднаго з лепшых твораў рускай мемуарнай літаратуры, у якім раскрыта цэлая эпоха духоўнага развіцця рускай інтэлігенцыі, а асабісты лёс пісьменніка ўключаны ў шырокі гістарычны кантэкст. У канцы жыцця А. Герцэн імкнуўся зразумець і прыняць навуковы сацыялізм.
А. Герцэн падтрымліваў нацыянальна-вызвольны рух у Польшчы, Беларусі і Літве, выступаў за нацыянальнае самавызначэнне беларусаў. Выданні Вольнай рускай друкарні распаўсюджваліся на Беларусі, а газета «Колокол» пісала пра бяспраўнае становішча беларускага сялянства, дэспатызм памешчыкаў, арміі і ўрадавай бюракратыі, вітала «Мужыцкую праўду» К. Каліноўскага. Народніцкія і рэвалюцыйна-дэмакратычныя ідэі А. Герцэна паўплывалі на станаўленне светапогляду Ф. Багушэвіча, А. Гурыновіча і іншых беларускіх пісьменнікаў.
Бібліяграфія
Собр. соч. Т. 1—30. М., 1954—66.
Беларускія пераклады
У перакладзе на беларускую мову выдадзены «Былое і думы» (т. 1, ч. 1-2,1940), раман «Хто вінаваты?», аповесці «Сарока-зладзейка», «Доктар Крупаў» і інш. (у кн. «Мастацкія творы», 1941).
Вольга Перацаўна Рапай
Біяграфія
Нарадзілася 1 жніўня 1929 года ў Харкаве. Бацька — Перац Давідавіч Маркіш (1895—1952), яўрэйскі паэт і драматург, які пісаў на ідышы; кіраўнік яўрэйскай секцыі Саюза пісьменнікаў СССР; расстраляны. Маці — Зінаіда Барысаўна Ёфе (1901—1974), перакладчыца; асуджаная на 5 гадоў папраўча-працоўных лагераў як член сям’і здрадніка Радзімы.
У 1953 годзе арыштаваная па справе Яўрэйскага антыфашысцкага камітэта і пасля абвяшчэння прысуду адпраўлена ў Лук’янаўскую турму. Пасля — этапам у Сібір. Там яна і даведалася пра смерць Сталіна: «Пра смерць Сталіна мы даведаліся, калі уркі пачалі крычаць: „Жыды Сталіна забілі!“». Вызвалілі Вольгу толькі праз два гады.
У 1956 годзе скончыла Кіеўскі мастацкі інстытут. Працавала скульптарам на Кіеўскім эксперыментальным кераміка-мастацкім заводзе. Творы неаднаразова выстаўляліся на выставах.
Рэпатрыявалася ў Ізраіль.
Памерла 1 лютага 2012 года ў Ізраілі. Пахавана ў Тэль-Авіве.
Творчасць
Працавала ў галіне дэкаратыўнай пластыкі і з канца 1960-х гадоў, пераважна манументальнай дэкаратыўнай скульптуры (фантастычныя звяры і птушкі), архітэктурная кераміка (пано, рэльефы, антрапаморфныя вазы) — у тэракоце, маёліцы, шамоце.
Сярод твораў дэкаратыўнай пластыкі серыя статуэтак «Цырк», фігуркі ў народным адзенні розных абласцей Украіны і іншыя, у прыватнасці:
Яе скульптурныя работы, акрамя Кіеўскага эксперыментальнага кераміка-мастацкага завода, тыражаваліся Баранаўскім, Корасценскім, Гарадніцкім фарфоравымі заводамі і Палонскім заводам мастацкай керамікі.
Удзельнічала ў рэспубліканскіх выставах з 1957 года, усесаюзных і замежных з 1958 года. Персанальныя выставы прайшлі ў Кіеве ў 1967, 1995, 2004, 2014, 2015 гадах; Львове, Ужгарадзе, Луцку ў 1968 годзе; Чарнаўцах ў 1969 годзе.
Працы скульптаркі ёсць ва ўкраінскіх музеях за мяжой. Найбольш каштоўныя зборнікі знаходзяцца ў Нацыянальным музеі ўкраінскага народнага дэкаратыўнага мастацтва і ў Нацыянальным мастацкім музеі Украіны, таксама працы прадстаўлены ў Нацыянальным музеі Тараса Шаўчэнкі ў Кіеве.
Тэквандо на летніх Алімпійскіх гульнях 2016
Спаборніцтвы па тэквандо на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года праводзіліся на «Арэне Карыёка 3» у раёне Бара-да-Тыхука ў Рыа-дэ-Жанейра з 17 па 20 жніўня 2016 года. Каля 128 спартсменаў разыгралі 8 камплектаў медалёў у адпаведнасці са сваімі весавымі катэгорыямі (4 мужчынскія разрады і 4 жаночыя).
Рока-Грымальда
Рока-Грымальда (Rocca Grimalda) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 1474 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 94 чал./км². Займае плошчу 16 км². Паштовы індэкс — 15078. Тэлефонны код — 0143.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Giacomo il Maggiore.
Шальціны (Валожынскі раён)
Шальці́ны (, Шальтины) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавета.
Да 25 мая 1967 года вёска ўваходзіла ў склад Багданаўскага сельсавета, да 30 кастрычніка 2009 года — у склад Падбярэзскага сельсавета.
NGC 5148
NGC 5148 (іншыя абазначэнні — MCG 1-34-21, ZWG 44.86, PGC 47060) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Спіс суб’ектаў Расіі паводле насельніцтва
Спіс суб’ектаў Расійскай Федэрацыі, адсартаваны па колькасці насельніцтва па стане на 1 студзеня 2011 года (з папраўкай на Усерасійскі перапіс насельніцтва 2010 года).
NGC 3979
NGC 3979 (іншыя абазначэнні — IC 2976, UGC 6907, MCG 0-31-3, ZWG 13.5, PGC 37488) — лінзападобная галактыка (S0) у сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Эгейскае мора
Эгейскае мора — частка Міжземнага мора, знаходзіцца паміж Балканскім паўвостравам, паўвостравам Малая Азія і востравам Крыт. На ПнУ пралівам Дарданелы злучаецца з Мармуровым морам, на Пд — некалькімі пралівамі з Міжземным морам.
Плошча 191 тыс. км². Сярэдняя глыбіня 377 м, максімальная — 2529 м. Тэмпература вады летам 22—25 °C, зімой — 11—15 °C. Салёнасць 37—39‰. Прылівы паўсуткавыя, 0,3—0,6 м. Берагі гарыстыя, моцна парэзаныя. Шмат астравоў (Паўночныя і Паўднёвыя Спарады, Кіклады, Крыт і інш.).
У раёне вострава Тасас — радовішча нафты. Буйныя порты і ВМБ: Салонікі, Элефсіс, Пірэй, Суда (усе — Грэцыя), Ізмір (Турцыя).
Гарцынія
Гарцынія (Garcinia) — род вечназялёных дрэў і кустоў сямейства клузіевых.
Апісанне
Лісце буйное даўгаватае або авальнае. Кветкі дробныя, адзіночныя або сабраны ў невялікія суквецці. Плод круглявы, велічынёй з яблык ці вішню, з шчыльнай абалонкай і сакавітай мякаццю, унутры з перагародкамі. Каля 220 відаў, пераважна ў трапічнай Азіі і Афрыцы.
Гаспадарчае значэнне
Плады некаторых відаў гарцыніі, напрыклад мангастаны, ядомыя. Шэраг азіяцкіх відаў гарцыніі дае смалу — гумігут. З насення атрымліваюць алей «кокум», які ўжываецца ў ежу і для вырабу фарбаў. Некаторыя віды гарцыніі даюць каштоўную драўніну.
Караль Грэгатовіч
Караль Грэгатовіч (1799—1848) — архітэктар, прадстаўнік рамантычнай архітэктуры.
Біяграфія
У 1830 годзе скончыў Віленскі ўніверсітэт (быў вучнем К. Падчашынскага).
У 1826—1830 гадах быў памочнікам архітэктара Віленскага ўніверсітэта. У 1830 — 1844 гадах губернскі архітэктар Віленскай губерні.
Масанобу Ідзумі
(泉 政伸; нар. ) — былы японскі футбаліст. У 1965 годзе выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Ваенная лагістыка
Ваенная лагістыка — гэта дысцыпліна планавання і ажыццяўлення перамяшчэння, забеспячэння і абслугоўвання ўзброеных сіл. У самым поўным сэнсе гэта тыя аспекты або ваенныя аперацыі, якія тычацца :
Этымалогія і азначэнне
Слова «лагістыка» паходзіць ад грэчаскага прыметніка logistikos, што азначае «дасведчаны ў разліку» і адпаведнага лацінскага слова logisticus. У сваю чаргу яны паходзяць ад грэчаскага logos, што адносіцца да прынцыпаў мыслення і дзеяння. Іншы лацінскі корань, log-, даў пачатак logio, што азначае начаваць або жыць, каля 1380 г. і стаў французскім дзеясловам loger, што азначае «начаваць». Каля 1670 года французскі кароль Людовік XIV стварыў пасаду, афіцэр, адказны за планаванне маршаў, стварэнне лагераў і рэгуляванне транспарту і забеспячэння. Тэрмін logistique неўзабаве прыйшоў да сваіх абавязкаў. Менавіта ў гэтым сэнсе спасылаўся на гэты тэрмін у сваім «Кароткім выкладзе ваеннага мастацтва» (1838). У англійскім перакладзе гэтае слова стала «лагістыкай», адкуль перайшло і ў многія іншыя мовы.
У 1888 годзе Чарлз Роджэрс стварыў курс ваенна-марской лагістыкі ў. У (1895), інструктар па тактыцы ў Уэст-Пойнце даў наступнае вызначэнне:
Тэрмін стаў папулярным падчас Другой сусветнай вайны. У справаздачы «Лагістыка ў Другой сусветнай вайне: канчатковы даклад армейскіх сіл» (Logistics in World War II: Final Report of the Army Service Forces даў гэтаму тэрміну больш шырокае вызначэнне:
Сёння НАТА выкарыстоўвае гэтае больш абмежаванае вызначэнне: У 1960-я гады гэты тэрмін пачаў выкарыстоўвацца ў дзелавым свеце, дзе ён азначае фізічнае размеркаванне і кіраванне ланцужкамі паставак.
Антычнасць
Гістарычна склалася так, што запасы для арміі спачатку здабываліся шляхам здабычы ежы або рабавання, асабліва ў выпадку ежы і, хаця пры падарожжы па спустошаным рэгіёне або знаходжанні ў адным месцы занадта доўга рэсурсы могуць хутка вычарпацца. Другі метад заключаўся ў тым, што армія брала з сабой тое, што было неабходна, на караблях,, павозках або на спінах саміх салдат. Гэта дазволіла арміі ў некаторай ступені быць самадастатковай, і аж да XIX стагоддзя большую частку амуніцыі, неабходнай салдату для ўсёй кампаніі, можна было насіць з сабой. Аднак гэты метад прывёў да павелічэння, які мог запаволіць прасоўванне арміі, і распрацоўка больш хуткастрэльнай зброі неўзабаве апярэдзіла здольнасць арміі забяспечваць сябе. Пачынаючы з прамысловай рэвалюцыі, новыя тэхналагічныя, тэхнічныя і адміністрацыйныя дасягненні прывялі да трэцяга метаду, а іменна да захавання запасаў у і транспарціроўкі іх на. Гэта прывяло да «лагістычнай рэвалюцыі», якая пачалася ў XX стагоддзі і рэзка палепшыла магчымасці сучасных армій, зрабіўшы іх моцна залежнымі ад гэтай новай сістэмы.
V—XV стагоддзі
Трактат «», напісаны у канцы IV стагоддзя, з’яўляецца аўтарытэтным тэкстам, які асвятляе матэрыяльна-тэхнічнае забеспячэнне, стратэгію і тактыку, а таксама рэжым навучання салдат у канцы Рымскай імперыі, які падтрымліваўся і мадыфікаваўся на працягу ўсяго сярэднявечча. Ён стаў шырока выкарыстоўвацца ў якасці ваеннага даведніка ў сярэднявечны перыяд і дэманструе сярэднявечную спадчыну і адаптацыю рымскай ваеннай інфраструктуры.