cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Брыгада Плюс-Ультра
Гісторыя
Назва «Плюс-Ультра» з’яўляецца нацыянальным дэвізам Іспаніі. Брыгада была разгорнута на поўдзень ад г. Багдад у ліпені 2003 года, пры гэтым іспанцы грунтаваліся ў Аль-Кадысіі, а лацінаамерыканцы — у Эн-Наджафе. За час службы «Плюс-Ультра» на акупаваных ёй тэрыторыях яшчэ не сфармаваўся партызанскі рух, таму ўзброеныя інцыдэнты былі рэдкасцю. Найбольш вядомае баявое сутыкненне з удзелам вайскоўцаў брыгады адбылося 4 красавіка 2004 года, у першы дзень шыіцкага паўстання, калі сальвадорскі патруль у Наджафе быў акружаны баевікамі «Арміі Махдзі». Атрад згубіў 1 байца забітым, пры 19, паводле даных Сальвадора, забітых баевікоў.
У красавіку 2004 года ўрад Іспаніі абвясціў аб вывадзе ў бліжэйшы час свайго вайсковага кантынгенту з Іраку. Гэта рашэнне было звязана з тэрарыстычнымі акцыямі ў Мадрыдзе 11 сакавіка. Услед за Іспаніяй аб вывадзе сваіх салдат абвясцілі Дамініканская Рэспубліка, Гандурас і Нікарагуа.
Такім чынам, брыгада «Плюс-Ультра» фактычна спыніла існаванне. У Іраку застаўся толькі сальвадорскі кантынгент (пакінуў краіну ў студзені 2009 года).
Склад
Брыгада ўваходзіла ў склад шматнацыянальнай дывізіі «Цэнтр-Захад» (пад камандаваннем Польшчы) і налічвала каля 2500 вайскоўцаў з Іспаніі, Дамініканскай Рэспублікі, Сальвадора, Гандураса і Нікарагуа (іспанцы складалі каля паловы асабовага складу). Іспанскія войскі мелі 1300 чалавек. Да гэтага кантынгенту далучыліся некалькі цэнтральнаамерыканскіх краін з прыкладна 1200 вайскоўцамі: 380 вайскоўцаў з Сальвадора, 368 вайскоўцаў з Гандураса, 302 вайскоўцы з Дамініканскай Рэспублікі і 230 вайскоўцаў з Нікарагуа.
Генры Мілер
Генры Валянцін Мілер (Henry Valentine Miller;, , ЗША — , , ЗША) — амерыканскі пісьменнік і мастак. Яго жыццё пакладзена ў аснову скандальных для таго часу інтэлектуальна-эратычных раманаў пра час пасля першай сусветнай вайны, час уседазволу, пра лёс пісьменніка. Самыя знакамітыя творы Мілера — раманы «Тропік Рака» (Tropic of Cancer, 1934), «Тропік Казярога» (Tropic of Capricorn, 1939) і «Чорная вясна» (Black Spring, 1936), якія склалі аўтабіяграфічную трылогію. «Сэксус» (Sexus, 1949), «Плексус» (Plexus, 1953), «Нэксус» (Nexus, 1960) — другая трылогія Мілера, якую ён назваў «Ружай укрыжавання» (The Rosy Crucifixion).
Малачай
Малачай, Багаткі (Euphórbia) — самы вялікі род раслін сямейства Малачайныя (Euphorbiaceae), у ім налічваецца, па адных даных, 800, па другіх — больш за 1600, па трэціх — каля 2000. На тэрыторыі Беларусі 12 дзікарослых і каля 20 інтрадукаваных відаў. Гэта аднагадовыя і шматгадовыя травы, кусты або дрэвы.
Генры Мілер
Будучы пісьменнік нарадзіўся ў Ёрквільскай акрузе Манхэтэна, у сям’і нямецкіх эмігрантаў. Бацька валодаў атэлье мужчынскага адзення. Дзяцінства пісьменніка прайшло ў Брукліне. Пасля школы ён спрабаваў паступіць ва ўніверсітэт, але праваліўся. Прайшоў толькі няпоўны курс гісторыі мастацтваў у Нью-Ёркскім гарадскім каледжы. У Нью-Ёрку Генры Мілер пазнаёміўся і пачаў жыць з жанчынай, на пятнаццаць гадоў старэйшай за яго. Гэта досвед скончыўся ўцёкамі ў Каліфорнію, дзе будучы пісьменнік працаваў на цытрусавых плантацыях. У Каліфорніі Мілер трапіў на лекцыю Эмы Гольдман, якая адкрыла яму свет ідэалізму Ніцшэ, пра якога Г. Мілер напісаў сваё першае (неапублікаванае) эсэ.
Малачай
Апісанне
Травы, кусты ці, зрэдку, дрэўцы. Па агульным выглядзе вельмі разнастайныя. У адных звычайныя, сцёблы без калючак і лісця, у іншых калючыя, у трэціх — сцёблы мясістыя, кактусападобныя, кантаваныя, нярэдка слупападобныя, з калючкамі і без лісця. Ва ўсіх у тканках па большай частцы белы млечны сок (т.з. «латэкс»), цячэ ў моцна галінастых млечных сасудах без перагародак. Пры пападанні на скуру чалавека сок можа выклікаць раздражненне.
Генры Мілер
Пасля Мілер вярнуўся ў Нью-Ёрк і пачаў працаваць памочнікам у майстэрні бацькі. Летам 1917, хаваючыся ад вайсковай службы, ён уступіў у шлюб з піяністкай Беатрыс Сільвас Уікенз. Неўзабаве ў іх нарадзілася дачка Барбара. Г. Мілер працаваў кіраўніком па найме ў тэлеграфнай кампаніі (да 1924). Між тым шлюб развальваўся. У канцы лета 1924 Генры пазнаёміўся з Джун Эдыт Сміт, якая пазней зрабілася яго другой жонкай і «энергетычным суаўтарам». Яна настаяла, каб Мілер цалкам прысвяціў сябе літаратуры.
Малачай
Апісанне
У складаных суквеццях малачаю зеленавата-жоўтыя прыкветнікі, якія сядзяць большай часткай парамі і адрозніваюцца ад вегетатыўных лістоў звычайна меншай даўжынёй і шырокімі абрысамі. Элементарнае суквецце акружана пяццю невялікімі крыючымі лістамі, зрослымі ў бакал, які нагадвае зрослалістую чашачку. Па яго знешняй паверхні ў верхняй частцы маюцца буйныя залозкі. Унутры бакала змяшчаецца жаночая кветка, якая займае цэнтральнае становішча, сядзіць на доўгай ножцы і высунута вонкі, і шмат дробных мужчынскіх кветак, згрупаваных у пяць звілін, пазушных па адносінах да лісточкаў, утвараючых бакал. Кожная мужчынская кветка на кароткай кветаножцы і складаецца толькі з адной тычынкі, ніць якой складае непасрэдна працяг кветаножкі. Мяжа паміж кветаножкай і тычынкавай ніццю бывае прыкметна ў выглядзе сучлянення.
Генры Мілер
Генры і Джун былі заўсёднікамі дыскусій пра псіхааналіз, сексуальную свабоду і гомасексуальнасць. У 1926 ў Джун пачынаецца раман з Джын Кронскі, які неўзабаве пасяляецца ў Мілера. Той у пытаннях сексу быў кансерватыўны і з цяжкасцю пераносіў усё, што адбывалася ў яго дома. У выніку Мара і Джун таемна з’ехалі ў Парыж.
Малачай
Апісанне
Жаночыя кветкі, у сваю чаргу, зведзены толькі да песціка. Такое суквецце з мужчынскіх кветак і жаночай кветкі ў бакале атрымала назву цыятыя. Цыятый біялагічна адпавядае суквеццю, а марфалагічна ён падобны на асобную кветку, якая мае просты калякветнік (бакал), шмат тычынак (5 звілін з мужчынскіх аднатычынкавых кветак) і адзін песцік (жаночую кветку).
Генры Мілер
Генры Мілер браў у Мары ўрокі жывапісу і пачаў пісаць карціны.
Малачай
Апісанне
Існуе шмат малачаяў арыгінальнага знешняга выгляду. Сярод іх заслугоўваюць асаблівай увагі афрыканскія кактусападобныя малачаі. У гэтых малачаяў лісты рэдукаваныя, сцяблы сакавітыя. Сукулентны характар такіх раслін робіць іх вельмі падобнымі на кактусы, непасрэднай роднасці з якімі, аднак, малачаі не маюць.
Генры Мілер
У Нью-Ёрк Джун хутка вярнулася. У яе з’явіўся багаты прыхільнік, што пагадзіўся фінансаваць кнігі Мілера, якія Джун выдавала за свае. Генры Мілер напісаў сваю першую кнігу «Малох» (Moloch or, This Gentile World, 1927), аддаўшы суаўтарства Джун. На заробленыя грошы Мілеры з’язджаюць у Квебек і Манрэаль. Па вяртанні ў Нью-Ёрк у 1929 Г. Мілер пачаў пісаць раман «Адурэлы певень» і на патрабаванне Джун паехаў заканчваць яго ў Парыж.
Калі Мілеру стала няма чым плаціць за гатэлі, ён правёў некалькі начэй у кампаніі гандляра жэмчугам Нанаваці (Нанэнціці ў «Тропіку Рака»). Улетку 1931 Г. Мілер знайшоў прытулак у пісьменніка Майкла Фрэнкеля (туды ненадоўга прыязджала Джун). Кожны дзень падоўгу гуляў па Парыжы. Шпацыры ператвараліся ў замалёўкі горада, якімі багаты «Тропік Рака».
Знаёмства з экзатычнай Анаіс Нін паклала пачатак разрыву паміж Мілерам і Джун. Анаіс пазнаёміла яго з псіхааналізам і вядомымі псіхааналітыкамі. Яна выдала мілераўскі раман «Тропік Рака» (1934) на грошы аўстрыйскага псіхааналітыка Ота Ранка. Пад яе ўплывам Мілер пачаў рабіць запісы пра сваё дзяцінства, што леглі ў аснову яго літаратурнага аўтапартрэта — «Чорнай вясны».
У 1940 Генры Мілер вярнуўся ў ЗША і пасяліўся ў мястэчку Біг-Сур. Тут ён напісаў шмат карцін, а таксама аўтабіяграфічны раман «Біг-Сур і апельсіны Гераніма Босха» (Big Sur and the Oranges of Hieronymus Bosch, 1957).
Генры Мілер памёр ад сардэчнай недастатковасці. Яго прах пасля крэмацыі быў развеяны ў Біг-Суры.
У Біг-Суры размешчаны дом-музей пісьменніка
Кірывіна
Кірывіна (Kiriwina) — найбуйнейшы востраў Трабрыянскага архіпелага ў Папуа — Новай Гвінеі. Плошча — 290,5 км². Насельніцтва (2000 г.) — 22 163 чал.
Кірывіна месціцца на ўсходзе Саламонава мора за 430 км на паўночны ўсход ад Порт-Морсбі. Уяўляе сабою вапняковае плато каралавага паходжання, якое ўзвышаецца ўсяго на 46 м над узроўнем акіяну. Клімат трапічны вільготны. Унутраныя раёны вострава пакрыты лесам або балотамі. Насельніцтва сканцэнтравана вакол узбярэжжа.
Асноўная галіна эканомікі — сельская гаспадарка, у тым ліку вырошчванне какосавай пальмы. Прыбярэжнае рыбалоўства арыентавана на ўнутранае забеспячэнне. Пры падтрымцы міжнародных арганізацый мясцовыя жыхары імкнуцца развіваць турызм.
Акцябрскі сельсавет (Жлобінскі раён)
Акця́брскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Жлобінскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Акцябр.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Бухарынскі сельсавет у складзе Жлобінскага раёна Бабруйскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Бухарына. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Жлобінскім раёне БССР. 26 лютага 1937 года вёска Бухарына перайменаваны ў Акцябр, а сельсавет — у Акцябрскі. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Саланоўскага сельсавета, цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Саланое. 11 лютага 1960 года да сельсавета далучана частка скасаванага Мормальскага сельсавета (Александроў, Істобкі, Казёл, чыгуначная будка і казарма). 8 снежня 1966 года з часткі сельсавета ўтвораны Салонскі сельсавет у складзе 9 населеных пунктаў (Александроў, Вялікія Рагі, Істобкі, Казёл, Лясань, Малыя Рагі, Нівы, Саланое і Салонская Карма), у склад сельсавета з адміністрацыйнага падпарадкавання Стрэшынскага пассавета перададзены 2 населеныя пункты (Затон і Праскурні), цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Акцябр.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1277 чалавек, з іх 91,5 % — беларусы, 6,5 % — рускія, 0,9 % — украінцы.
1960-я гады ў гісторыі камп’ютарных гульняў
1960-я гады былі адзначаны шэрагам падзей у галіне камп’ютарных гульняў.
Паветраны транспарт
Паветраны транспарт — самы хуткі від транспарту. Асноўная сфера прымянення паветранага транспарта — пасажырскія перавозкі на адлегласцях звыш тысячы кіламетраў. Таксама ажыццяўляюцца і грузавыя перавозкі, але іх доля вельмі нізкая. У асноўным авіятранспартам перавозяць прадукты, якія хутка псуюцца і асабліва каштоўныя грузы, а таксама пошту. У такіх выпадках, калі ў месцы пасадкі адсутнічае аэрадром (напрыклад, дастаўка навуковых груп у цяжкадаступныя раёны) выкарыстоўваюць не самалёты, а верталёты, якія не маюць патрэбы ў пасадкавай паласе.
Гісторыя
У 1709 годзе быў запушчаны першы паветраны шар. Зрэшты, паветраныя шары былі некіравальныя. Да канца XIX стагоддзя дамінаваць у паветры сталі велізарныя паветраныя караблі — дырыжаблі нашмат павольней самалётаў. У 30-х гадах выконвалі рэгулярныя пасажырскія рэйсы, у т ч. міжкантынентальныя. Тым не менш, да гэтага часу сфера іх ужывання: рэкламныя і забаўляльныя палёты, назіранне за дарожным рухам (хоць мяркуецца і прымяненне для транспарціроўкі грузаў).
Перавагі і недахопы паветранага транспарту
У сілу спецыфічнага спосабу перамяшчэння паветраны транспарт мае як шэраг пераваг, так і істотныя недахопы, што абмяжоўвае яго прымяненне ў якасці грузавога транспарту.
Перавагі:
Недахопы:
Карп
Карп (Cyprinus carpio carpio) — рыба сямейства карпавых, культурная форма сазана.
Расселены ўсюды ў прэсных вадаёмах. Карпаводства ўзнікла ў Старажытным Кітаі. У Еўропе селекцыя вядзецца з часоў Старажытнага Рыма. Зыходная форма свойскага карпа — дунайскі карп. Сярод парод свойскага карпа адрозніваюцца лускаваты, люстраны, рамчаты, голы і інш.
Даўжыня да 1 м, маса да 16, зрэдку да 30 кг. Колер спіны звычайна чарнавата-зялёны, бакі жоўтыя з зеленаватым адлівам, бруха белаватае. Вочы залацістыя. Спінны плаўнік доўгі. Луска буйная, авальная. Рот з тоўстымі губамі.
Корміцца планктонам, бентасам, воднымі раслінамі.
Нераст вясной.
Асноўны аб'ект сажалкавага і басейнавага рыбаводства.
ЭНІАК
ЭНІАК (ENIAC, скар. ад Electronic Numerical Integrator and Computer — Электронны лічбавы інтэгратар і вылічальнік) — першы электронны лічбавы камп’ютар агульнага прызначэння, які можна было запраграмаваць для рашэння вялікага шэрагу задач.
Універсітэт Анжэ — Ле-Ман
Універсітэт Анжэ — Ле-Ман (Université Angers-Le Mans), поўная афіцыйная назва Супольнасць універсітэтаў і ўстаноў Анжэ — Ле-Ман (Communauté d'universités et établissements Angers-Le Mans) — французская асацыяцыя вышэйшых навучальных, даследчых і культурных устаноў рэгіёна Пеі-дэ-ла-Луар; так званы «калектыўны ўніверсітэт», удзельнікі якога захоўваюць сваю юрыдычную, фінансавую і іншую самастойнасць.
ЭНІАК
Гісторыя стварэння
Архітэктуру камп’ютара пачалі распрацоўваць у 1943 годзе Джон Прэспер Экерт і Джон Уільям Моклі, навукоўцы з Пенсільванскага ўніверсітэта (Інстытут Мура) па заказу Лабараторыі балістычных даследаванняў Арміі ЗША для вылічэнняў табліц стральбы. У адрозненне ад створанага ў 1941 годзе нямецкім інжынерам Конрадам Цузэ комплексу Z3, які выкарыстоўваў механічныя рэле, у ЭНІАКу ў якасці асновы кампанентнай базы выкарыстоўваліся вакуумныя лямпы.
Вылічэнні табліц стральбы ў той час праводзіліся ўручную на настольных арыфмометрах. Гэтую працу ў Лабараторыі выконвалі асобыя служачыя — «камп’ютары» — у асноўным жанчыны. Табліцы стральбы разлічваліся для кожнага асобнага тыпу снарада і гармат перад адпраўкай на фронт, і пры розных камбінацыях мноства параметраў (тэмпература паветра, хуткасць ветру, шчыльнасць грунту пад гарматай, узвышэнне ствала, хуткасць снарада, тэмпература ствала зброі) патрабаваўся карпатлівы разлік каля 3000 траекторый палёту снарада. Разлік кожнай траекторыі патрабаваў прыкладна 750 аперацый. Адзін вылічальнік быў здольны выканаць гэтыя вылічэнні за 12 дзён, а на вылічэнне ўсёй табліцы патрабавалася 4 гады. Без гэтых табліц артылерыстам проста немагчыма было дакладна трапіць у цэль. Ва ўмовах Другой Сусветнай вайны на фронт у Еўропу адпраўлялі ўсё больш і больш гармат і снарадаў да іх, у 1943 годзе саюзныя войскі высадзіліся ў Афрыцы, дзе ўмовы стральбы былі абсалютна новымі і патрабавалі новых табліц, а Лабараторыя не спраўлялася са своечасовымі вылічэннямі.
У Інстытуце Мура меўся адзін з нешматлікіх «дыферэнцыяльных аналізатараў» — механічны вылічальнік, з дапамогай якога Лабараторыя выконвала некаторую частку вылічэнняў. У гэтым інстытуце Моклі працаваў выкладчыкам, а Экерт — быў простым студэнтам з выдатнымі здольнасцямі інжынера. У жніўні 1942 года Моклі напісаў 7-старонкавы дакумент «The Use of High-Speed Vacuum Tube Devices for Calculation», у якім прапанаваў інстытуту пабудаваць электронную вылічальную машыну на аснове вакуумных лямп. Кіраўніцтва Інстытута работу не ацаніла і здала дакумент у архіў, дзе ён увогуле быў згублен.
Супрацоўніцтва Інстытута Мура з Балістычнай Лабараторыяй па вылічэнню табліц стральбы ажыццяўлялася праз капітана Германа Голдстайна, які да паступлення на службу ў армію працаваў прафесарам матэматыкі ва Універсітэце штата Мічыган. Толькі ў пачатку 1943 года адзін з супрацоўнікаў Інстытута ў выпадковай гутарцы паведаміў Голдстайну аб ідэі электроннага вылічальніка, з якой насіўся Моклі. Выкарыстанне электроннай вылічальнай машыны дазволіла б Лабараторыі скараціць час вылічэнняў з некалькіх месяцаў да некалькіх гадзін. Голдстайн сустрэўся з Моклі і прапанаваў яму звярнуцца з заяўкай у Лабараторыю на выдаткаванне сродкаў для пабудовы задуманай машыны. Моклі па памяці аднавіў страчаны 7-старонкавы дакумент з апісаннем праекта.
9 красавіка 1943 года праект быў прэзентован Балістычнай Лабараторыі на пасяджэнні Камісіі па навуцы. У праекце машына называлася «электронны дыф. аналізатар» (electronic diff. analyzer). Гэта быў хітрык, каб навізна праекта не выклікала непрыняцця ў ваенных. Усе яны былі ўжо знаёмы з дыферэнцыяльным аналізатарам, і праект у іх уяўленні проста прапанаваў зрабіць яго не механічным, а электрычным. Праект абяцаў, што пабудаваны камп’ютар будзе вылічаць адну траекторыю за 5 хвілін.
Пасля кароткай прэзентацыі навуковы кансультант камісіі ухваліў ідэю, і грошы (61.700 долараў ЗША на першыя 6 месяцаў даследчых работ) былі выдаткаваны. У кантракце пад нумарам W-670-ORD-4926, заключаным 5 чэрвеня 1943 года, машына называлася «Electronic Numerical Integrator» («Электронны лічбавы інтэгратар»), пазней да назвы было дабаўлена «and Computer» («і камп’ютар»), у выніку чаго атрымалася знакамітая абрэвіятура ENIAC. Куратарам праекта «Project PX» з боку Арміі ЗША выступіў зноў-такі Герман Голдстайн.
У лютым 1944 года былі гатовыя ўсе дыяграмы і чарцяжы будучага камп’ютара, і група інжынераў пад кіраўніцтвам Экерта і Моклі прыступіла да ажыццяўлення замыслу ў «жалезе». У групу ўвайшлі таксама:
У сярэдзіне ліпеня 1944 года Моклі і Экерт збудавалі два першыя «акумулятары» — модулі, якія выкарыстоўваліся для складання лікаў. Злучыўшы іх разам, яны перамножылі два лікі 5 і 1000 і атрымалі правільнае значэнне здабытку. Гэты вынік быў паказан кіраўніцтву Інстытута і Балістычнай Лабараторыі і даказаў усім скептыкам, што электронны камп’ютар сапраўды можна пабудаваць.
Камп’ютар быў гатоў цалкам толькі восенню 1945 года. З-за таго, што вайна на той час ужо была скончана, і асаблівай патрэбы ў хуткім вылічэнні табліц стральбы ўжо не было, ваеннае ведамства ЗША вырашыла скарыстаць ENIAC у вылічэннях па распрацоўцы тэрмаядзернай зброі.
З’яўляючыся звышсакрэтным праектам Арміі ЗША, камп’ютар быў паказан публіцы і прэсе толькі праз шмат месяцаў пасля сканчэння вайны — 14 лютага 1946 года. Праз некалькі месяцаў — у лістападзе 1946 года — ENIAC быў разабраны і перавезены з Універсітэта Пенсільваніі ў г. Абердзін у Лабараторыю балістычных даследаванняў Арміі ЗША, дзе з 29 ліпеня 1947 года ён паспяхова працаваў шмат гадоў і быў канчаткова выключаны 2 кастрычніка 1955 года ў 23:45.
У Балістычнай Лабараторыі на ENIAC выконваліся вылічэнні па праблеме тэрмаядзернай зброі, прагнозам надвор’я ў СССР для прадказання напрамку выпадання радыеактыўных ападкаў на выпадак атамнай вайны, інжынерныя разлікі, і канечне ж табліц стральбы, уключаючы табліцы стральбы ядзернымі боепрыпасамі.
Ужыванне
У якасці выпрабавання ЭНІАКу першай была пастаўлена задача па матэматычнаму мадэляванню тэрмаядзернага выбуху супер-бомбы па гіпотэзе Улама-Тэлера. Фон Нейман, які адначасова працаваў кансультантам і ў Лос-Аламаскай лабараторыі і ў Інстытуце Мура, прапанаваў групе Тэлера скарыстаць ЭНІАК для разлікаў яшчэ ў пачатку 1945 года. Рашэнне праблемы тэрмаядзернай зброі патрабавала такога велізарнага аб’ёму вылічэнняў, што справіцца з ім не маглі ніякія электрамеханічныя калькулятары, якія меліся ў наяўнасці Лабараторыі. У жніўні 1945 фізікі Лос-Аламаскай лабараторыі Нікалас Метропаліс і наведалі інстытут Мура, і Герман Голдстайн разам са сваёй жонкай Адэль, якая працавала ў камандзе праграмістам і была аўтарам першага дапаможніка па рабоце з ЭНІАКам, пазнаёмілі іх з тэхнікай праграмавання ЭНІАКа. Пасля гэтага яны вярнуліся ў Лос-Аламас, дзе сталі працаваць над праграмай з назвай «The Los Alamos Problem».
Прадукцыйнасць ЭНІАКа была занадта малой для паўнавартаснай сімуляцыі, таму Метропаліс і Фрэнкель моцна спрасцілі ўраўненне, ігнаруючы шматлікія фізічныя эфекты і спрабуючы хоць бы прыблізна вылічыць толькі першую фазу выбуху дэйтэрый-трытыевай сумесі ў аднамернай прасторы. Дэталі і вынікі выкананых у лістападзе-снежні 1945 года вылічэнняў дагэтуль засакрэчаны. Перад ЭНІАКам была пастаўлена задача рашыць найскладанейшае дыферэнцыяльнае ўраўненне, для ўводу зыходных даных да якога спатрэбілася каля мільёна перфакартак. Уводная задача была разбіта на некалькі частак, каб даныя маглі змясціцца ў памяці камп’ютара. Прамежкавыя вынікі выводзіліся на перфакарткі і пасля перакамутацыі ізноў уводзіліся ў машыну. У красавіку 1946 года група Тэлера абмеркавала вынікі вылічэнняў і зрабіла выснову, што яны досыць абнадзейваючыя, хоць і вельмі прыблізна даказваюць магчымасць стварэння вадароднай бомбы.
На абмеркаванні вынікаў вылічэнняў прысутнічаў Станіслаў Улам. Уражаны хуткасцю работы ЭНІАКа ён прапанаваў зрабіць вылічэнні па тэрмаядзернаму выбуху метадам Монтэ-Карла. У 1947 годзе на ЭНІАКу было выканана 9 разлікаў гэтым метадам з рознымі зыходнымі параметрамі. Пасля гэтага метад Монтэ-Карла стаў ужывацца ва ўсіх вылічэннях, звязаных з распрацоўкай тэрмаядзернай зброі.
Брытанскі фізік Дуглас Хартры ў красавіку і ліпені 1946 года рашаў на ЭНІАКу праблему абцякання паветрам крыла самалёта, які рухаецца хутчэй за гук. ЭНІАК выдаў яму вынікі разлікаў з дакладнасцю да сёмага знака. Аб гэтым досведзе работы Хартры напісаў у артыкуле ў вераснёвым выпуску часопіса Nature за 1946 год.
Першы паспяховы лічбавы прагноз надвор'я быў створан 5 сакавіка 1950 года камандай амерыканскіх метэаролагаў —, Філіпам Томсанам, Лары Гейтсам, нарвежцам і матэматыкам Джонам фон Нейманам з выкарыстаннем ENIAC. Яны карысталіся спрошчанымі мадэлямі атмасферных струменяў на аснове баратропнага ўраўнення віхру хуткасці. Гэта спрашчэнне зменшыла вылічальную складанасць задачы і дазволіла правесці разлікі з дапамогай даступных у той час вылічальных магутнасцей. Апісанне разлікаў і аналіз вынікаў былі прэзентаваны ў працы «Numerical Integration of Barotropic Vorticity Equation», апублікаванай 1 лістапада 1950 года ў часопісе Tellus. У артыкуле згадваецца, што прагноз надвор’я на наступныя 24 гадзіны на ЭНІАКу быў выканан за 24 гадзіны, гэта значыць прагноз ледзь паспяваў за рэчаіснасцю. Большая частка часу трацілася на раздрукоўку перфакартак і іх упарадкаванне. Пры належнай аптымізацыі работы ЭНІАКа, адзначалася ў працы, вылічэнні можна было б выканаць за 12 гадзін, а пры выкарыстанні больш дасканалых машын — за 30 хвілін. Для прагнозу выкарыстоўваліся карты надвор’я над тэрыторыяй ЗША і Канады за 5, 30, 31 студзеня і 13 лютага 1949 года. Пасля разлікаў прагнозныя карты параўноўваліся з рэальнымі для ацэнкі якасці прагнозу.
Характарыстыкі, архітэктура і праграмаванне
На стварэнне ENIAC зрасходавана 200.000 чалавека-гадзін і 486.804,22 долара ЗША. Усяго комплекс уключаў 17468 лямп 16 розных тыпаў, 7200 крэмніевых дыёдаў, 1500 рэле, 70000 рэзістараў і 10000 кандэнсатараў.
Вылічэнні праводзіліся ў дзесятковай сістэме, пасля ўдумлівага аналізу перавагу аддалі ёй, а не двайковай сістэме. Камп’ютар выконваў дзеянні з лікамі максімальнай даўжынёй у 20 разрадаў.
Многія спецыялісты Інстытута скептычна прадказвалі, што пры такой колькасці лямп у сістэме камп’ютар проста не зможа працаваць достаткова працяглы час, каб выдаць годны вынік — замнога пунктаў магчымых паломак. Паломка адной лямпы, аднаго кандэнсатара, ці рэзістара, азначала спыненне работы ўсёй машыны, і па тэорыі імавернасці існавала 1.8 мільярдаў шанцаў паломак у кожную секунду. Каб вакуумныя лямпы радзей перагаралі, Экерт прыдумаў падаваць на іх мінімальнае напружанне, а пасля правядзення вылічэнняў ЭНІАК працягваў працаваць, падтрымліваючы лямпы ў «цёплым» стане, каб перапад тэмпературы пры астуджэнні і напальванні не прыводзіў да іх перагарання. Так інжынеры дабіліся таго, каб ЭНІАК працаваў мінімум 20 гадзін паміж паломкамі. Не так многа па цяперашнім меркам, але за кожныя 20 гадзін працы ЭНІАК выконваў месячны аб’ём работы механічных вылічальнікаў.
Да 1948 года для перапраграмавання ENIAC патрэбна было перакамутаваць яго занава, у той час як Z3 умеў счытваць праграмы з перфараванай стужкі. Праграмаванне задачы на ЭНІАКу магло займаць да двух дзён, а яе рашэнне — некалькі хвілін. Пры перакамутаванні ЭНІАК ператвараўся як бы ў новы спецыялізаваны камп’ютар для рашэння спецыфічнай задачы. Яшчэ на этапе канструявання ЭНІАКа Экерт і Моклі разумелі недахопы свайго стварэння, але на этапе праектавання яны не лічыліся крытычнымі, бо камп’ютар першапачаткова прызначаўся для выканання аднатыпных балістычных вылічэнняў.
Навуковая праца фон Неймана «», апублікаваная 30 чэрвеня 1945 года, падштурхнула да стварэння вылічальных машын у ЗША (EDVAC, BINAC, UNIVAC I) і ў Англіі (EDSAC). З-за велізарнага навуковага аўтарытэту ідэя аб камп’ютары з праграмай, якая захоўваецца ў памяці, прыпісваецца фон Нейману («архітэктура фон Неймана»), хоць прыярытэт насамрэч належыць Экерту, які прапанаваў выкарыстоўваць памяць на ртутных акустычных лініях затрымкі. Фон Нейман далучыўся да праекта пазней і проста надаў інжынерным рашэнням Моклі і Экерта навукова-акадэмічны сэнс.
У ліпені 1953 года да ЭНІАКа далучылі модуль памяці на магнітных сардэчніках, які павялічыў аб’ём аператыўнай памяці камп’ютара з 20 да 120 лічба-слоў.
Уплыў
ЭНІАК нельга было назваць дасканалым камп’ютарам. Машына стваралася ў ваенны час у вялікай спешцы з нуля пры адсутнасці якога-небудзь папярэдняга досведу стварэння падобных прылад. ЭНІАК быў пабудован у адзіным экзэмпляры, і інжынерныя рашэнні, рэалізаваныя ў ЭНІАКу, не выкарыстоўваліся ў наступных канструкцыях камп’ютараў. ЭНІАК камп’ютар, хутчэй, не першага, а «нулявога» пакалення. Значэнне ЭНІАКа заключаецца проста ў яго існаванні, якое даказала магчымасць пабудовы цалкам электроннага камп’ютара, здольнага працаваць достаткова доўга, каб апраўдаць выдаткі на яго пабудову і прынесці адчувальныя вынікі.
У сакавіку 1946 года Экерт і Моклі з-за спрэчак з Пенсільванскім універсітэтам аб патэнтах на ЭНІАК і на EDVAC, над якім яны ў той час працавалі, вырашылі пакінуць Інстытут Мура і пачаць сваю справу ў галіне пабудовы камп’ютараў. У якасці «развітальнага падарунка» і па просьбе Арміі ЗША яны прачыталі ў інстытуце серыю лекцый аб канструяванні камп’ютараў пад агульнай назвай «Тэорыя і метады распрацоўкі электронных лічбавых камп’ютараў», апіраючыся на свой досвед пабудовы ENIAC і праектавання EDVAC. Гэтыя лекцыі ўвайшлі ў гісторыю як «». Лекцыі — па сутнасці першыя ў гісторыі чалавецтва камп’ютарныя курсы — чыталіся летам 1946 года з 8 ліпеня па 31 жніўня толькі для вузкага кола спецыялістаў ЗША і Вялікабрытаніі, якія працавалі над той жа праблемай у розных урадавых ведамствах і навуковых інстытутах, усяго 28 чалавек. Лекцыі з’явіліся адпраўным пунктам для стварэння ў 40-х і 50-х гадах паспяховых вылічальных сістэм CALDIC, SEAC, SWAC, ILLIAC, і камп’ютар, які выкарыстоўваўся ВПС ЗША ў першай у свеце камп’ютарнай сістэме СПА SAGE.
Ганта
Ганта (Ganta) — горад у Ліберыі. Размешчаны ў паўночнай частцы краіны, на мяжы з Гвінеяй. Знаходзіцца на тэрыторыі графства Німба. Насельніцтва па даных на 2008 год складае 42 077 чалавек; чацвёрты па велічыні горад краіны.
У горадзе маецца бальніца і мячэць.
NGC 2887
NGC 2887 (іншыя абазначэнні — ESO 91-9, AM 0922-633, PGC 26592) — галактыка ў сузор’і Кіль.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Пімен Панчанка
Пі́мен Емялья́навіч Па́нчанка  (, Рэвель, Эстляндская губерня, Расійская імперыя —, Мінск) — народны паэт Беларусі.
Лаўрэат Літаратурнай прэміі імя Янкі Купалы (1959) за «Патрыятычную песню», Дзяржаўнай прэміі БССР імя Янкі Купалы (1967) за кнігу вершаў «Пры святле маланак», Дзяржаўнай прэміі СССР (1981) за кнігу вершаў «Где ночует жаворонок» (Масква, 1979).
Біяграфія
Нарадзіўся 23 жніўня 1917 года ў Рэвелі (цяпер — Талін, сталіца Эстоніі), якая на той час уваходзіла ў склад Расійскай імперыі. Бацькі — бедныя сяляне, у пошуках заробку выехалі ў Прыбалтыку.
Ваенныя цяжкасці, адсутнасць у хаце гаспадара, які быў у войску, ускладнілі і без таго нялёгкае жыццё салдаткі Дар’і Факееўны Панчанка. З двума дзецьмі на руках ёй было цяжка ў чужым горадзе, і жанчына ў 1920 годзе падалася да сваёй маці. Там, у Бягомлі, прайшлі дзіцячыя і раннія юнацкія гады паэта.
У 1933 годзе сям’я Панчанкаў пераехала ў Бабруйск, і Пімен пачаў працаваць на мясцовым дрэваапрацоўчым камбінаце рабочым, а затым паступіў на настаўніцкія курсы. Пасля іх заканчэння працаваў у пачатковай, сямігадовай, сярэдняй школах у Бабруйскім і Кіраўскім раёнах (1934—1939). Адначасова вучыўся завочна на філалагічным факультэце Мінскага настаўніцкага інстытута, які скончыў у 1939 годзе.
З 1966 г. паэт пачынае працаваць сакратаром праўлення Саюза пісьменнікаў БССР. Прыкметнай з’явай у літаратурным жыцці Беларусі стала і кніга вершаў Панчанкі «Пры святле маланак» (1966, Дзяржаўная прэмія Беларусі імя Я. Купалы 1968). Пачынаючы з гэтай кнігі, светаразуменне паэта становіцца больш заглыбленым, па-філасофску засяроджаным, разважлівым. Паэтычныя зборнікі П. Панчанкі «Снежань» (1972), «Крык сойкі» (1976), «Вячэрні цягнік» (1977) насычаны непакоем, роздумам над глабальнымі праблемамі сучаснасці, над будучыняй чалавецтва. У іх гучыць гарачая любоў да роднай зямлі, да чалавека працы. З 1972 г. цалкам аддаецца творчай дзейнасці, спалучаючы яе з абавязкамі дэпутата Вярхоўнага Савета БССР. У 1973 г. Пімену Панчанка было нададзена ганаровае званне народнага паэта Беларусі.
Памёр 2 красавіка 1995 года ў Мінску. Пахаваны ў Мінску на Усходніх могілках.
Творчасць
Пісаць Пімен Панчанка пачаў яшчэ ў юнацтве. Упершыню апублікаваў свае вершы («Ураджайнае» і «Моладзі») у 1934 г. у альманаху «Ударнікі». Як паэт ён пачаўся з лірыкі, аб чым сведчаць яго першыя зборнікі «Упэўненасць» (1938) і «Вераснёвыя сцягі» (1940). У іх знайшоў адлюстраванне рамантычна-ўзнёслы настрой мастака. Паэт услаўляе хараство і багацце роднай зямлі, заваёвы сацыялізму.
Паэтычную сталасць П. Панчанку прынеслі вершы, напісаныя ім у час вайны. З верасня 1939 г. да студзеня 1946 г. у Савецкай Арміі — спецыяльны карэспандэнт, пісьменнік у армейскіх і франтавых газетах. На франтавых дарогах ён бачыў кроў, смерць, балюча перажываў трагедыю беларускага народа. Яго ваенныя радкі прасякнуты верай у перамогу над ворагам, суперажываннем, спагадай да чужога гора. Прымаў удзел у паходзе Чырвонай Арміі ў Заходнюю Беларусь. Пазней быў Бранскі, а затым — Калінінскі франты, дзе Пімену Панчанка даручылі працу на франтавой газеце «За свабодную Беларусь» і ў сатырычным часопісе «Партызанская дубінка». Адсюль паэт быў пераведзены на Паўночна-Заходні фронт пад Старую Русу і працаваў там у газеце «Героический штурм». У 1944 г. штаб, дзе служыў Пімен Панчанка, перакінулі ў Іран. Яшчэ два доўгія гады паэт быў адарваны ад Радзімы. Думкамі, пачуццямі, клопатамі, аднак, знаходзіўся на Беларусі, якая была ўжо вызвалена ад фашыстаў. У Іране быў створаны Піменам Панчанкам вядомы цыкл вершаў «Іранскі дзённік». Адным з лепшых твораў таго часу не толькі ў беларускай, але і ўсёй савецкай паэзіі стаў верш П. Панчанкі «Сінія касачы». Ваенныя ўражанні паэта склалі зборнікі «Дарога вайны» (1943), «Далёкія станцыі» (1945), «Гарачыя вятры» (1947). Ваенная тэма не пакідала паэта на працягу ўсяго яго творчага лёсу. У розныя гады ён напісаў шмат моцных па сіле эмацыянальнага ўздзеяння вершаў на гэту тэму («Апельсіны», «Кавуны», «Камсамолец з Расоншчыны», «Іх вечныя агні», «Горкая гордасць»).
У пасляваеннай паэзіі П. Панчанкі часцей гучаць грамадзянскія матывы: барацьба за мір, услаўленне сацыялістычнага ладу, палёты ў космас, інтэрнацыянальныя сувязі. Адзін за другім выходзяць зборнікі паэта «За шчасце, за мір» (1950), «Шырокі свет» (1955), «Кніга вандраванняў і любові» (1959), «Нью-Ёркскія малюнкі» (1960), «Тысяча небасхілаў» (1962). Напісаная ў гэтыя гады лірыка-публіцыстычная паэма «Патрыятычная песня», у якой паэт выказваў шчырае прызнанне ў любві да Радзімы, да людзей, была ў 1959 г. узнагароджана Літаратурнай прэміяй імя Янкі Купалы.
У сваіх творах Пімен Панчанка — шчыры патрыёт Беларусі, нястомны змагар за захаванне прыроды, за культываванне ў грамадстве высокіх маральных ідэалаў, выкрывальнік партыйнай і ўрадавай бюракратыі. У яго вершах спалучаецца лірызм з публіцыстычным напалам. Пімен Панчанка становіцца адным з папулярных паэтаў у СССР і свету. Паэт і сам актыўна займаецца перакладам. Перакладаў на беларускую мову творы А. Міцкевіча, М. Нагнібеды, Я. Райніса, Ф. Шылера і інш. У 1981 г. за зборнік «Дзе начуе жаваранак?» Пімену Панчанку была прысуджана Дзяржаўная прэмія СССР.
Другая палова 1980-х — пачатак 1990-х гг. былі ў жыцці паэта ці не самымі цяжкімі. Даймалі шматлікія хваробы. Ён амаль што не выходзіў з бальніцы. Пачаліся і матэрыяльныя нястачы. Найбольш мучыў душэўны боль. Настаў час падводзіць вынікі, і Пімен Панчанка пачынае бескампрамісны суд над самім сабою. Цяжка знайсці ва ўсім былым СССР і БССР другога такога паэта, хто быў бы здольны ўзяць усю віну на сябе за тое бязладдзе ў Беларусі канца 1980-х гг., хто б так шчыра каяўся, хоць асабіста ні ў чым не быў вінаваты. У творчасці паэта ўзмацніліся публіцыстычнасць, палемічная вастрыня, сатырычны пафас. Вершы грамадзянскага гучання склалі зборнікі «І вера, і вернасць, і вечнасць» (1986), «Прылучэнне» (1987), «Горкі жолуд» (1988), «Неспакой» (1988), «Высокі бераг» (1993). Вялікі грамадзянскі рэзананс выклікала ў свой час «Паэма сораму і гневу». Пасля смерці паэта (2 красавіка 1995 г.) з друку выйшлі яго кнігі «Зямля ў мяне адна» (1996) і «Жытнёвы звон» (2002), у якіх сабраны творы розных гадоў. П. Панчанку належаць шматлікія публіцыстычныя артыкулы і эсэ, успаміны пра вядомых беларускіх пісьменнікаў і падзеі літаратурнага жыцця.
Паэт і публіцыст, крытык і перакладчык П. Панчанка шмат зрабіў для беларускай літаратуры, але асноўнае ў яго творчай спадчыне — яго вершы, якія былі выразнікамі дум і спадзяванняў эпохі, вершы, у якіх ніколі не было фальшу, а заўсёды адлюстроўвалася багатая гама чалавечых пачуццяў.
Амбразіянская Іліяда
Амбразіянская Іліяда або Іліяс Пікта (Мілан, Амбразіянская бібліятэка, Cod. F. 205 Inf.) — ілюмінаваны рукапіс V стагоддзя на пергаменце з тэкстам «Іліяды» Гамера.
Як мяркуюць, ён быў складзены ў Канстанцінопалі ў канцы V або ў пачатку VI стагоддзя нашай эры, а канкрэтна паміж 493 і 508 гадамі. Гэты перыяд часу быў распрацаваны Рануча Бандынэлі і грунтуецца на багацці зялёнага колеру на здымках, які быў колерам фракцыі, якая была ва ўладзе ў той час. З тых часоў рукапіс быў паменшаны да серыі мініяцюр, выразаных з яго. Гэта адзін з найстарэйшых захаваных ілюстраваных рукапісаў. Акрамя таго, гэта адзіны захаваны фрагмент ілюстраванай копіі Гамера са старажытнасці і, разам з Ватыканскім Вергіліем і Раманскім Вергіліем, адзін з трох ілюстраваных рукапісаў класічнай літаратуры, якія захаваліся са старажытнасці.
Прэмія імя Міхася Стральцова
Прэмія імя Міхася Стральцова — беларуская літаратурная прэмія, заснаваная ўдавой Міхася Стральцова Аленай Дзмітрыеўнай Стральцовай і ГА «Саюз беларускіх пісьменнікаў» у 2018 годзе. Традыцыйна ўручаецца ў дзень народзінаў патрона 14 лютага. У якасці прэміі «Саюз беларускіх пісьменнікаў» выдае кнігу лаўрэата.
Папарацепадобныя
Папарацепадобныя, Папаратнікападобныя, Папараці (Pteridophyta, Polypodiophyta) — аддзел вышэйшых споравых раслін.
Адна з найбольш старажытных груп вышэйшых раслін. Важны кампанент у наглебавым покрыве лясоў, вільготных лугоў і балот.
Апісанне
Пераважна шматгадовыя, травяністыя або дрэвападобныя расліны з прыдаткавымі каранямі, сцёбламі і лісцем вышынёй ад некалькіх міліметраў да 25—30 м. Сустракаюцца ліяны, эпіфіты і водныя расліны.
Сцяблы розныя па памерах, кансістэнцыі, характары росту, анатамічнай будове, часта яны падземныя (тады іх называюць карэнішчамі). Праводная сістэма складаная, разнастайная, камбію ў сапраўдных папарацей няма. Лісце (вайі) буйное, расчлененае, радзей суцэльнае, даўжынёй ад 2—4 мм да 30 м, з добра развітай правадной сістэмай і верхавінкавым ростам (у працэсе эвалюцыі ўзнікла са сцябла). Сцяблы і лісце пакрыты валаскамі або лускавінкамі, асаблівасці будовы якіх — сістэматычная прыкмета.
Пашырэнне
Выдзяляецца 3 класы: поліпадыяпсіды (сапраўдныя папараці), маратыяпсіды (гл. мараціевыя), псілотавыя (у т.л. вужоўнікавыя); 300 родаў, каля 12 тыс. відаў.
Пашыраны ўсюды. Найбольшая колькасць відаў, якія адрозніваюцца паводле жыццёвых форм (наземныя, наскальныя, водныя папараці, эпіфіты, ліяны, дрэвападобныя папараці) — у тропіках. На Беларусі 25 відаў.
Асаблівасці біялогіі
Лісце часта сумяшчае функцыі фотасінтэзу і споранашэння, у шэрагу папарацей яно дыферэнцыравана на стэрыльнае (фотасінтэзавальнае) і са спарангіямі (фертыльнае), якія сабраны на ніжняй паверхні ліста.
Размнажаюцца папараці ў асноўным спорамі, якія развіваюцца ў спарангіях на ніжняй паверхні ліста. Вегетатыўнае размнажэнне — кавалкамі карэнішчаў, прыдаткавымі пупышкамі і інш.
Спарангіі сабраны ў групы — сінангіі або сорусы, часта прыкрытыя асобным вырастам ліста — індузіем (пакрывальцам): радзей яны адзіночныя. Спелыя спарангіі ўскрываюцца з дапамогай спецыяльных утварэнняў (кольца, групы клетак з рознай таўшчынёй сценак і інш.). Споры звычайна з патоўшчанай абалонкай і трохпрамянёвым тэтрадным рубцом. Адрозніваюць раўна- і разнаспоравыя формы. У раўнаспоравых споры аднолькавыя, у разнаспоравых — двух тыпаў: мікра- (утвараюцца ў мікраспарангіях) і мгаспоры (у мегаспарангіях). Са спораў развіваюцца гаметафіты (зарасткі) з мужчынскімі і жаночымі гаметангіямі — антэрыдыямі і архегоніямі, у якіх фарміруюцца клеткі — сперматазоіды (з некалькімі жгуцікамі) і яйцаклеткі. З зіготы, утворанай у выніку апладнення, фарміруецца зародак новага спарафіта.
Гаметафіты раўнаспоравых папарацепадобных двухполыя, маленькія, рознай формы (пласціністыя, сэрцападобныя, ніткавыя і інш.), наземныя, зялёныя і падземныя, бесхларафільныя (жывуць у сімбіёзе з грыбамі). Гаметафіты разнаспоравых — аднаполыя, мікраскапічных памераў, моцна рэдукаваныя (асабліва мужчынскія), развіваюцца на паверхні глебы і вады.
У папарацепадобных вядомы з’явы ўтварэння гаметафіта не са споры, а з вегетатыўных клетак спарафіта (апаспарыя) і ўтварэнне спарафіта з вегетатыўных клетак гаметафіта (апагамія).
Выкарыстанне
Лекавыя, харчовыя, тэхнічныя, дэкаратыўныя расліны.
Ганс фон Кульмбах
Ганс фон Кульмбах (Hans von Kulmbach; сапраўднае прозвішча Зюс, Sűss; 1476,  — паміж 29 лістапада і 3 снежня 1522, ) — нямецкі мастак: жывапісец і малявальшчык для гравюр на дрэве.
Вучыўся ў Якапа дэ Барбары, верагодна, займаўся затым у майстэрні Альбрэхта Дзюрэра, паслядоўнікам якога стаў пазней, працаваў у Нюрнбергу і Кракаве. Ствараў гістарычныя карціны і партрэты. Галоўныя яго творы — «Нябеснае каранаванне Багародзіцы» (алтарны абраз у царкве святога Зебальда, у Нюрнбергу), дзве бакавыя створкі трыптыха, «Святы Якім са святой Ганнаю» і «Святы Вілібранд са святым Бенедыктам» (у мюнхенскай Пінакатэцы) і «Пакланенне валхвоў» (у Берлінскім музеі).
Лянівыя каралі
"Лянівыя каралі" — мянушка апошніх франкскіх каралёў з дынастыі Меравінгаў, якія кіравалі толькі намінальна, бо рэальная ўлада знаходзілася ў маёрдомаў. "Эпоха лянівых каралёў" пачынаецца з 639 г. (пасля смерці караля Дагаберта I).
Dungeons & Dragons
Dungeons & Dragons (Падзямеллі і драконы, скарачаецца да D&D або DnD) — настольная ролевая гульня ў стылі фэнтэзі, па часе выдання першая ролевая гульня ў свеце.
Упершыню D&D былі выпушчаны ў студзені 1974 года кампаніяй TSR, Inc. З тых часоў гульня перажыла мноства перавыданняў і некалькі рэдакцый правіл. У цяперашні час гэта самая папулярная настольная ролевая гульня ў свеце. У 2008-м годзе была выпушчана версія Dungeons & Dragons 4. Апошняя рэдакцыя правіл выйшла ў 2014 годзе і завецца Dungeons & Dragons 5. Гульня выпускаецца кампаніяй Wizards of the Coast.
Гісторыя
Ролевая гульня Dungeons & Dragons была распрацавана Гэры Гайгаксам і Дэйвам Арнесанам у пачатку 1970-х на аснове правіл ваенна-тактычнай гульні Chainmail (адным са стваральнікаў якой быў той жа самы Гайгакс). На правілы Dungeons & Dragons аказалі ўплыў настольныя стратэгічныя гульні 1950-60-х гадоў, галоўным чынам ваенна-тактычныя гульні з мініяцюрамі, у якіх асобныя баявыя адзінкі адлюстроўваліся на стале пры дапамозе фігурак.
Прысутнасць халфлінгаў, эльфаў, гномаў, оркаў, драконаў і іншых фэнтэзійных істот дае магчымасць параўноўваць свет D & D з працамі Дж. Р. Р. Толкіна, хоць Гайгакс і сцвярджаў, што ўплыў «Уладара пярсцёнкаў» быў мінімальным, а выкарыстанне элементаў з трылогіі — маркетынгавым ходам. На сюжэтную аснову перавыдадзеных правіл 1977 года аказала ўплыў творчасць такіх фантастаў, як Роберт Говард, Эдгар Бэраўз, Майкл Муркак, Роджэр Жэлязны, Пол Андэрсан, Лаян Спрэг дэ Камп, Абрахам Мэры і іншых.
ФК Пяст Глівіцы
«Пяст» (Piast) — польскі футбольны клуб з горада Глівіцы. Выступае ў Экстраклясе.
Закаплічча
Да 9 жніўня 2022 года вёска ўваходзіла ў склад Дабромысленскага сельсавета.
Кульмбах
Кульмбах (Kulmbach; «кульм» — па-нямецку вяршыня, «бах» — крыніца) — горад у Германіі, раённы цэнтр, размешчаны ў зямлі Баварыя сярод маляўнічых узгоркаў у самым цэнтры прыроднага парку Фіхтэльгебіргу (Верхняя Франконія). Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Верхняя Франконія. Уваходзіць у склад раёна Кульмбах. Насельніцтва — чалавек (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 92,77 км². Афіцыйны код — 09 4 77 128.
Горад падзяляецца на 37 гарадскіх раёнаў.
Бюст Марка Шагала (Лёзна)
Бюст Марка Шагала — помнік у гарадскім пасёлку Лёзна Віцебскай вобласці. Знаходзіцца побач з будынкам Лёзненскага ваенна-гістарычнага музея.
Гісторыя
Упершыню памяць пра знакамітага мастака Марка Шагала была ўвекавечана ў г. п. Лёзна ў 2002 годзе. На будынку раённага Дома культуры была ўрачыста адкрыта мемарыяльная дошка. На ёй было пазначана, што на гэтым месцы знаходзілася сядзіба сям’і, родам з якой быў Марк Шагал.
5 лістапада 2013 года адбылася ўрачыстая цырымонія адкрыцця бюста знакамітаму мастаку. Такі падарунак жыхарам Лёзненшчыны зрабілі віцебскія скульптары Аляксандр Гвоздзікаў і Азат Тарасян, архітэктар Яўген Кузняцоў. На ўрачыстай цырымоніі было адзначана, што пры стварэнні агульнай кампазіцыі памятнага месца былі выкарыстаны камяні з падмурка хаты, дзе жыла сям’я дзядзькі Марка Шагала.
Нацыянальны ўніверсітэт «Кіева-Магілянская акадэмія»
Нацыянальны ўніверсітэт «Кіева-магілянская акадэмія» (НаУКМА) — установа вышэйшай адукацыі ў Кіеве (Украіна).
Ёган Рудольф Губер
Ёган Рудольф Губер (ням.: Johann Rudolf Huber; —) — швейцарскі мастак і гравёр, а таксама дзяржаўны дзеяч.
Нацыянальны ўніверсітэт «Кіева-Магілянская акадэмія»
Вызначае сябе ў якасці пераемніка колішняй Кіева-Магілянскай акадэміі і такім чынам лічыцца найстарэйшым універсітэтам краіны пасля Астрожскай акадэміі і Львоўскага ўніверсітэта, а таксама адной з найстарэшых вышэйшых школ ва Усходняй Еўропе.
Ёган Рудольф Губер
Біяграфія
Нарадзіўся 21 красавіка (1 траўня) 1668 у Базелі. Паходзіў са старажытнага роду Губер.
Першыя ўрокі малявання атрымаў у дзесяцігадовым узросце ў сям’і. Потым навучаўся ў майстэрні базельскага мастака-партрэтыста Ёгана Каспара Маера (1645—1705). У 1683 годзе Ёган Губер увайшоў у хатнюю акадэмію мастака і гравёра Жазефа Вернера ў Берне. У 1685 годзе вучыўся ў нямецкага майстра Ніклауса Даксельхофера (1634—1707). У гэтым жа годзе ён накіраваўся ў Венецыю. Тут у 1686 годзе знайшоў працу ў выхадца з Галандыі мастака Кавальерэ Тэмпеста (1637—1701), напісаў шмат партрэтаў. У 1689 годзе Губер паступіў у рымскую Акадэмію Святога Лукі, дзе стаў вучнем знакамітага Карла Марата. Пасля шасці гадоў знаходжання ў Італіі, праз Жэневу і Ліён ён прыехаў у Парыж.
Нацыянальны ўніверсітэт «Кіева-Магілянская акадэмія»
Рэктарам НаУКМА з’яўляецца Сяргей Квіт. У склад ВНУ ўваходзяць факультэты: гуманітарны, эканамічны, інфарматыкі, юрыдычны, прыродазнаўчых навук, сацыяльных навук і тэхналогій.
Ёган Рудольф Губер
Біяграфія
Увесну 1693 года ён вярнуўся ў Базель і неўзабаве быў запісаны ў гільдыю «Zunft zum Himmel». У наступным годзе быў абраны ў кіраванне гільдыі і адначасова ў Вялікі Савет Базеля. У 1694 годзе Губер пазнаёміўся з маркграфам Бадэн-Дурлаха Фрыдрыхам VII і ў 1696 годзе — з герцагам Вюртэмберга Эберхардам Людвігам. Атрымаў заказ на партрэт нявесты герцага — прынцэсы Ёганы Лізаветы Бадэн-Дурлахскай. У чэрвені 1697 года Ёган Рудольф адправіўся ў Штутгарт да герцага, дзе стаў яго прыдворным мастаком. Таксама ён прымаў удзел у роспісе часткі памяшканняў яго замка ў Штутгарце ў 1698 годзе (амаль усе яны былі пашкоджаны падчас я пажару ў 1931 годзе). У 1699 годзе Губер пакінуў Вюртэмбергскі двор па невядомых прычынах. У Штутгарце ён пазнаёміўся з нямецкім паэтам і перакладчыкам Карлам Дролінгерам, з якім у яго склалася шматгадовае сяброўства.
Нацыянальны ўніверсітэт «Кіева-Магілянская акадэмія»
Гісторыя
Кіева-Магілянская акадэмія была заснавана ў 1632 г. Пятром Магілам, закрыта ў 1817. У 1819 годзе акадэмія зноў была адкрыта як Кіеўская духоўная семінарыя, а затым зноў атрымала статус акадэміі.
Ёган Рудольф Губер
Біяграфія
З восені 1702 года Губер працаваў па большай частцы ў Берне, наведваючы пры гэтым часта Базель. У 1705 годзе яны стварыў партрэт Сюзаны Шцюрлер (ням.: Susanna Margaretha Stürler, 1668—1740) у вобразе наяды. Сюзана і яе муж Ёган Фрышынг (ням.: Johann Frisching) былі аднымі з лепшых кліентаў Губера ў Берне. У гэты час Ёган Рудольф Губер браў удзел і ў палітычных справах, у прыватнасці быў удзельнікам Бадэнскай дамовы пасля вайны за іспанскую спадчыну. Працаваў у бернскай рэгістратуры, быў абраны ў Малую Раду Базеля, займаючы гэтую пасаду да сваёй смерці.
Нацыянальны ўніверсітэт «Кіева-Магілянская акадэмія»
Гісторыя
Цяперашні ўніверсітэт «Кіева-Магілянская акадэмія» адкрыты ў 1992 годзе.
Вядомыя навучэнцы і выпускнікі
У Акадэміі навучаліся, між іншым, Іван Мазепа, Мялецій Сматрыцкі, Іван Выгоўскі, Юрый Хмяльніцкі.
Акадэмія называла выдатнымі (2008) наступных сваіх прафесараў і выпускнікоў: Якаў Міхайлавіч Аграновіч, Лука Барановіч, Пётр Іванавіч Беражанскі, Рыгор Лявонцевіч Брайко, Арцём Лук'янавіч Ведаль, Самуіл Вялічка, Пётр Іванавіч Велічкоўскі, Дзяніс Васільевіч Ваўчанецкі, Міхаіл Лявонцевіч Гамалія, Платон Якаўлевіч Гамалія, Апанас Гогаль-Яноўскі, Зіновій Пятровіч Галубнічы, Рыгор Іванавіч Грабянка, Іван Рыгоравіч Грыгаровіч-Барскі, Пётр Пятровіч Гулак-Арцямоўскі, Іван Лук'янавіч Данілеўскі, Пётр Пятровіч Дуброўскі, Фёдар Аляксандравіч Емін, Мітрафан Мікітавіч Елінскі, Інакенцій Ждановіч, Іван Ігнатавіч Запольскі, Клімент Зіноўе, Уладзімір Трафімавіч Залатніцкі, Іван Рыгоравіч Кашынскі, Якаў Паўлавіч Козельскі, Міхаіл Васільевіч Ламаносаў, Васіль Ляшчэўскі, Іван Пятровіч Максімовіч, Іван Раманавіч Мартас, Аляксандр Мезянец, Піліп Іванавіч Орлік, Рыгор Іванавіч Палітыка, Павел Лявонцевіч Палуботак, Гаўрыла Андрэевіч Рачынскі, Іван Рызенка, Васіль Рубан, Даніла Самайловіч (Сушкоўскі), Рыгор Скаварада.
Хубер
Хубер — прозвішча.
Скупа
Ску́па — рака ў Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Пад’яварка (басейн Нёмана).
Назва
Назва балцка-яцвяжскага паходжання.
Прамыя аналагі — назвы рэк Скупа (у басейне ракі Рэсята на Верхнім Павоччы), Скуп’я (< Skupija) на Верхнім Падняпроўі (прыток Аршыцы).
Корань Skup- звязаны з літоўскім skupstas «куст», латышскім skupsna, skupšķis «малы лясок» (skup- + -st-, -sn-, -šķ-). Далей да індаеўрапейскага *(s)keup- «гронка, чуб, пук».
Блізкім чынам матываваныя балцкія гідронімы тыпу Чачора, звязаныя з літоўскім kekė «гронка (арэхаў, ягадаў, кветак)».
Такія рачныя назвы матываваныя семантыкай ушчыльнення ў выніку сціснутасці. У балцкай гідраніміі нярэдка ёсць, калі водныя назвы нясуць значэнне «сціскання» (Жлобін, Горадзен і інш.). Мяркуецца, што назвы з семантыкай «сціскання» адлюстроўваюць канфігурацыйныя асаблівасці адпаведнай ракі ці возера.
У непасрэдным суседстве, на нёманскім левабярэжжы цякуць рэкі з меркавана яцвяжскімі назвамі Зэльва, Зецела (> Дзятлаўка), Шчара, Шчыба.
У «яцвяжскім» гідранімічным арэале на поўдні ад Нёмана налічваецца цэлы шэраг бессуфіксальна ўтвораных рачных назваў з сугучным пачаткам асноў Sk- і падобнай структурай гукаскладу: *Skiba (> Шчыба), *Skara (> Шчара), сюды ж *Skida (> Скідзель). Меркавана яцвяжскія, яны, аднак, вытлумачваюцца па-рознаму.