cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Такелау
Гісторыя
Да 1979 году на астравы прэтэндавалі Злучаныя Штаты, якія ў 1925 годзе анексавалі востраў Свейн які адносіўся да Такелау. У 1979 годзе паміж ЗША і Новай Зеландыяй была падпісана дамова, згодна з якой ЗША прызналі новазеландскую ўладу на Такелау, а Новая Зеландыя прызнала амерыканскую ўладу над Свейнам. Аднак гэтую дамову не прызнала мясцовая ўлада Такелау, якая лічыць Свейн сваёй тэрыторыяй.
Палітыка
Кіраўніком дзяржавы з’яўляецца Лізавета II, каралева Новай Зеландыі, якая таксама кіруе іншымі тэрыторыямі Садружнасці. Каралеву на тэрыторыі прадстаўляе генерал-губернатар, якім у цяперашні час з’яўляецца Рос Ардэрн. Цяперашнім кіраўніком урада з’яўляецца Керысіяна Калало, якая ўзначальвае Савет урада Такелау, які выконвае функцыі кабінета. Савет складаецца з фаіпуле (лідара) і пуленука (мэра вёскі) кожнага з трох атолаў. Генерал-губернатар Такелау прызначаецца міністрам замежных спраў і гандлю Новай Зеландыі. «Закон аб унясенні паправак у кіраванні Такелау 1996 года» надзяляе заканадаўчымі паўнамоцтвамі аднапалатны парламент, названы Фано. Колькасць месцаў, якія атрымлівае кожны атол у Фано, вызначаецца колькасцю насельніцтва — у цяперашні час сем месцаў у Факаоф і Атаф і шэсць у Нукуноне. 11 лістапада 2004 года Такелау і Новая Зеландыя пачалі працу па распрацоўцы пагаднення, якое ператварыла б Такелау з несамакіравальнай тэрыторыі ў самакіравальнай дзяржаву ў свабоднай асацыяцыі з Новай Зеландыяй. У дадатак да дамовы, па ініцыятыве Арганізацыі Аб’яднаных Нацый, быў праведзены рэферэндум аб самавызначэнні, падчас якога насельніцтва трох астравоў галасавала ў наступныя дні, пачынаючы з 13 лютага 2006 г. З 581 галасоў 349 былі аддадзены за свабодную асацыяцыю, што не склала большасці ў дзве траціны, неабходнага для прыняцця ператварэння Такелау ў свабодна асацыяваную дзяржаву з Новай Зеландыяй. Другі рэферэндум па гэтым пытанні адбыўся 20-24 кастрычніка 2007 г. і зноў з цяжкасцю зацвердзіў самакіраванне, у выніку якога Такелау ператварылася ў самакіравальную тэрыторыю. У маі 2008 года Генеральны сакратар ААН Пан Гі Мун заклікаў каланіяльныя дзяржавы «завяршыць працэс дэкаланізацыі ў дачыненні да кожнай з 16 іншых несамакіравальных тэрыторый», уключаючы Такелау. Гэта заахвоціла New Zealand Herald пракаментаваць, што Арганізацыя Аб’яднаных Нацый была «яўна расчараваная дзвюма няўдалымі спробамі прымусіць Такелау прагаласаваць за незалежнасць».
Адміністрацыйны падзел
Такелау падзяляецца на тры адміністрацыйныя адзінкі згодна з колькасцю атолаў. Дынастычнае кіраванне мясцовымі ўладарамі атолаў было ліквідаванае ў 1916 годзе брытанцамі, але ў канцы 1980-х гадоў адбылася рэстаўрацыя дынастычнага кіравання, толькі цяпер мясцовыя ўладары завуцца Faipule, ці «кіраўнікі ўраду».
Эканоміка
Такелау мае самую маленькую эканоміку ў свеце. Гадавая пакупніцкая здольнасць жыхароў астравоў Такелау складае каля 1000 долараў (674 еўра) на душу насельніцтва. Жыццё астравоў амаль цалкам залежыць ад субсідый, якія паступаюць з Новай Зеландыі. Агульны гадавы даход астравоў складае менш за 500 000 долараў (336995 еўра) у параўнанні з выдаткамі каля 2,8 мільёна долараў (1,9 мільёна еўра). Дэфіцыт папаўняецца за кошт дапамогі Новай Зеландыі. Такелау штогод экспартуе тавараў на суму каля 100 000 долараў ЗША (67 000 еўра). Асноўнай прадукцыяй экспарту з’яўляюцца маркі, копры і тканыя і разьбяныя вырабы ручной работы. Імпарт складае больш за 300 000 долараў ЗША (202 000 еўра). Асновай імпарту з’яўляюцца прадукты харчавання, будаўнічыя матэрыялы і паліва. Новая Зеландыя таксама наўпрост аплачвае медыцынскія і адукацыйныя паслугі. Мясцовая прамысловасць уключае малыя прадпрыемствы па вытворчасці копры, дрэваапрацоўцы і рыбалоўстве. Сельская гаспадарка і жывёлагадоўля вырошчваюць какосы, капру, плады хлебнага дрэва, папаю, бананы, інжыр, свіней, птушак. Многія жыхары Такелау жывуць у Новай Зеландыі і матэрыяльна падтрымліваюць свае сем’і, якія жывуць у Такелау, за кошт грашовых пераводаў.
Лусеа
Лусеа (Lucea) — горад на паўночна-заходнім узбярэжжы Ямайкі, адміністрацыйны цэнтр акругі Хановер. Насельніцтва — 5 652 (1982), 6002 (1991) і 5996 чалавек (2010). Вытворчасць цукру, какава, кавы і рому.
Васіль Іванавіч Каляда
Васіль Іванавіч Каляда (1914, Мінск — 1995, Мінск) — беларускі хірург-отарыналарынголаг, кандыдат медыцынскіх навук (1963), заслужаны ўрач БССР. Краязнавец, калекцыянер, фатограф.
Адзін з заснавальнікаў беларускай школы лор-хірургіі. Стрыечны брат святара.
Біяграфія
Цікавіўся медыцынай з дзяцінства. Удзельнічаў у Зімовай, а затым і ў Вялікай Айчыннай вайне. У 1941 годзе трапіў у палон, збег, але не змог дагнаць фронт — Мінск, да якога дабраўся Каляда, быў акупаваны немцамі. Дапамагаў партызанам, працуючы на спіртзаводзе. Выносіў спірт, паведамляў інфармацыю аб мінаванні будынкаў у Мінску напярэдадні нямецкага адступлення, якая дазволіла выратаваць многія з іх. Пасля вайны працаваў у бальніцах Мінска, аперыраваў. Умеў віртуозна здабываць іншародныя прадметы, якія пацыенты, у тым ліку дзеці, да гэтага ўдыхнулі або праглынулі. Займаўся і пластычнай хірургіяй. Удасканаліў некаторыя хірургічныя інструменты. Іншыя ж, імправізаваныя, якія выкарыстоўваліся для здабывання іншародных тэл, выраблялі па яго заказах і чарцяжах на прадпрыемствах Мінска, у некаторых выпадках тэрмінова.
Асабістае жыццё і захапленні
Захапляўся гісторыяй Мінска (фатаграфіі з яго архіва былі апублікаваныя пасмяротна) і музыкай. Быў вернікам. Кавалер царкоўнага ордэна Святога Уладзіміра.
Быў жанаты, меў дачок (Таццяна і Вольга) і двух сыноў (Аляксандр і Мікалай)
Алі Асадаў
Алі Ідаят аглы Асадаў (Əli Hidayət oğlu Əsədov; нар. 30 лістапада 1956, Нахічэвань, Азербайджанская ССР, СССР) — азербайджанскі палітычны і дзяржаўны дзеяч, Прэм’ер-міністр Азербайджана з 8 кастрычніка 2019 года.
Біяграфія
У 1980 годзе стаў працаваць галоўным лабарантам у Інстытуце эканомікі Акадэміі навук Азербайджанскай ССР. У 1989—1995 гадах быў дацэнтам і загадчыкам кафедры ў Бакінскім інстытуце сацыяльнага кіравання і паліталогіі.
У 1995—2000 гадах быў дэпутатам Мілі меджліса Азербайджана. 8 кастрычніка 2019 года на пленарным пасяджэнні Нацыянальнага Сходу Азербайджанскай Рэспублікі было вынесена на абмеркаванне пытанне аб згодзе на прызначэнне Алі Асадава на пасаду прэм’ер-міністра Азербайджанскай Рэспублікі.
Канцавыя
Канцавы́я (, Концевые) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Сарочынскага сельсавета.
Да 18 чэрвеня 1985 года вёска ўваходзіла ў склад Лутаўскага сельсавета.
Веламаршрут EV2
Веламаршрут EuroVelo 2 (EV2), які таксама мае назву Маршрут сталіц, мае даўжыню 5500 км і пралягае з Голуэя (Ірландыя) да Масквы (Расія). Гэты маршрут паслядоўна праходзіць праз сем краін з захаду на ўсход (праз Ірландыю, Вялікабрытанію, Нідэрланды, Германію, Польшчу, Беларусь і Расію) з наведваннем ўсіх сямі сталіц.
Расійскі дзяржаўны ўніверсітэт нафты і газу імя І. М. Губкіна
Расійскі дзяржаўны ўніверсітэт нафты і газу імя І. М. Губкіна — расійскі нацыянальны даследчы ўніверсітэт у Маскве.
Гісторыя
Сваю гісторыю ўніверсітэт вядзе ад нафтавага факультэта Маскоўскай Горнай Акадэміі, створанага Дэкрэтам ВСНГ ад 4 верасня 1918 года. У 1920 годзе на пасаду прафесара Акадэміі быў прыняты Іван Міхайлавіч Губкін, а ў 1922 годзе ён стаў яе рэктарам.
17 красавіка 1930 года Прэзідыумам ВСНГ было прынята рашэнне расфармаваць Маскоўскую Горную Акадэмію імя Сталіна і на яе аснове стварыць шэсць вышэйшых тэхнічных навучальных устаноў, у тым ліку — Маскоўскі нафтавы інстытут. Улічваючы велізарныя заслугі акадэміка Губкіна ў справе арганізацыі вышэйшай школы па падрыхтоўцы кадраў для нафтавай прамысловасці, інстытуту было прысвоена імя Івана Міхайлавіча Губкіна, а сам ён быў прызначаны першым яго дырэктарам. З адпаведных аддзяленняў былога нафтавага факультэта Горнай Акадэміі былі ўтвораны першыя тры факультэты ВНУ — факультэт геалогіі і разведкі нафты, промыслава- механічны факультэт і факультэт перапрацоўкі нафты.
З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны ў кастрычніку 1941 года інстытут быў эвакуіраваны ў Уфу. Праз год, у кастрычніку 1942 года у Маскве пачаў працу філіял інстытута. З мая 1943 галаўным зноў стаў інстытут у Маскве, а уфімскі — яго філіялам.
У 1958 годзе ўніверсітэт быў перайменаваны ў Маскоўскі інстытут нафтахімічнай і газавай прамысловасці імя І. М. Губкіна. 18 снежня 1985 года інстытут быў перайменаваны ў Маскоўскі інстытут нафты і газу імя І. М. Губкіна, а 7 мая 1991 года пераўтвораны ў Дзяржаўную акадэмію нафты і газу імя І. М. Губкіна.
У жніўні 1998 Загадам Міністэрства адукацыі РФ быў ператвораны ў Расійскі дзяржаўны ўніверсітэт нафты і газу імя І. М. Губкіна.
У 2010 годзе ўніверсітэт атрымаў статус нацыянальнага даследчага ўніверсітэта.
Склад універсітэта
Універсітэт мае у сваім складзе наступныя факультэты :
Універсітэт мае філіялы ў гарадах Ташкент і Арэнбург. З 1943 па 1948 год універсітэт меў філіял ва Уфе, аднак пасля філіял быў ператвораны ў самастойны ўніверсітэт — Уфімскі дзяржаўны нафтавы тэхнічны ўніверсітэт.
Нацыянальны Савет Манака
Нацыянальны Савет (Conseil National) — аднапалатны парламент Манака. Складаецца з 24 дэпутатаў, якія абіраюцца на 5 гадоў усеагульным галасаваннем. Выбаршчыкамі з'яўляюцца грамадзяне Манака абодвух полаў, якім споўнілася не меней 18 гадоў. Па мажарытарнай сістэме абіраюцца 16 членаў Нацыянальнага савета, па прапарцыйнай сістэме — 8.
Апошнія выбары
Вынікі выбараў 3 лютага 2008 года :
Якунька
Я́кунька — рака ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці, левы прыток ракі Гаўя (басейн Нёмана). Даўжыня 21 км. Плошча вадазбору 96,2 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,9‰. Пачынаецца на паўночны ўсход ад вёскі Брагі, цячэ ў межах Лідскай раўніны, упадае ў Гаўю за 1 км на захад ад вёскі Васілевічы. На працягу 16,4 км (ад вытоку да вёскі Васілевічы) каналізаваная. Каля вёскі Чарнэлі створана сажалка (плошча 0,21 км²).
Беламорскі раён
Беламорскі раён (Беломо́рский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у складзе Рэспублікі Карэлія Расійскай Федэрацыі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Беламорск.
Геаграфія
Раён размешчаны ў паўночна-ўсходняй частцы Рэспублікі Карэлія ўздоўж узбярэжжа Анежскай губы Белага мора. Плошча — 12797 км².
Мяжуе з Кемскім, Калевальскім, Муязерскім і Сегежскім раёнам Рэспублікі Карэлія, на паўднёвым усходзе — з Архангельскай вобласцю.
Больш за палову тэрыторыі раёна займаюць балоты, каля 40 % тэрыторыі пакрыта лесам (асноўныя пароды: хвоя і елка), астатнюю тэрыторыю займае акваторыя Белага мора.
Прамысловыя прыродныя рэсурсы раёна складаюць рыба, морапрадукты, лясныя рэсурсы, торф. Карысныя выкапні прадстаўлены гранітам, пясчана-жвіровымі матэрыяламі, малібдэнавымі рудамі, золатам.
Найбуйнейшыя рэкі: Ніжні Выг, Калежма, Пяла, Нюхча, Ухта, Сума, Тунгуда, Летняя, Маленьга.
Львоўскі аўтобусны завод
Львоўскі аўтобусны завод, ЛАЗ — савецкі і, пазней, украінскі вытворца аўтобусаў, тралейбусаў, трамваяў, а таксама спецыяльнай тэхнікі, які функцыянаваў у Львове ў 1945—2014 гадах.
Гісторыя
У 1956 годзе быў створаны праект аўтобуса даўжынёй 9 метраў, ЛАЗ-695, які ў серыйную вытворчасць паступіў у 1957 годзе і заставаўся ў ім да 2003 года. З 1960 года да лінейкі мадэляў далучыліся 10,5-метровая мадэль 697 і 12-метровая мадэль 699. У 1974 годзе быў выраблены двухтысячны аўтобус маркі ЛАЗ. У канцы 1970-х гадоў з'явіліся новыя мадэлі, такія як 10-метровы міжгародні ЛАЗ-4202 або 12-метровы ЛАЗ-5202.
Каменскі сельсавет (Лагойскі раён)
Ка́менскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лагойскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 г. вёска) Камена.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Зембінскага раёна Барысаўскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Камень. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Мінскай акругі. З 22 верасня 1927 года ў складзе Плешчаніцкага раёна. Пасля скасавання акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 года ў Плешчаніцкім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Ганцавіцкага сельсавета. З 25 снежня 1962 года ў складзе Лагойскага раёна. 5 сакавіка 1981 года цэнтр сельсавета — вёска Камень — перайменаваны ў Камена. 16 верасня 2011 года была ліквідавана вёска Стаецкія.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 897 чалавек, з іх 92,3 % — беларусы, 5,4 % — рускія, 0,7 % — украінцы, 0,7 % — армяне.
Сельгаспрадпрыемствы:
Радомысль Велькі (гміна)
Радо́мысль Ве́лькі (Radomyśl Wielki) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Мялецкага павета Падкарпацкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Радомыслі Велькім. Плошча гміны складае 159,64 км². Станам на 2004 год у гміне Радомысль Велькі пражывалі 13 636 чалавек, шчыльнасць — 85,4 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 12 салецтваў.
Актаў Бэнчылэ
Актаў Бэнчылэ (Octav Băncilă; 27 студзеня 1872, в. Корні, паблізу Баташані, Аўстра-Венгрыя — 3 красавіка 1944, Бухарэст) — выдатны румынскі жывапісец. Мастак-рэаліст, прадстаўнік дэмакратычнага кірунку ў румынскай мастацтве першай трэці ХХ стагоддзя.
Біяграфія
Застаўся сіратой ва ўзросце 4 гадоў, выхоўваўся ў сям’і старэйшай сястры ў Ясах, якая заахвочвала яго талент і запал да мастацтва. Пасля заканчэння пачатковай школы, у 1887—1893 навучаўся ў Школе прыгожых мастацтваў у Ясах (цяпер Яскі ўніверсітэт мастацтваў Джорджэ Энэску).
Атрымаўшы стыпендыю для працяга вучобы за мяжой, у 1894—1898 жыў у Італіі, Францыі і Германіі, вучыўся ў Мюнхенскай акадэміі мастацтваў, дзе яго настаўнікам быў Нікалаас Гізіс і школе А. Ажбе.
Пасля вяртаняі, спрабаваў адкрыць сваю студыю ў цэнтры Яс, але фінансавыя цяжкасці прымусілі яго асесці на ўскраіне. А. Бэнчылэ пачаў пісаць карціны, асноўнымі тэмамі якіх былі: жыццё сялян, завадскіх рабочых, згалелых яўрэйскіх гандляроў і рамеснікаў, салдат-прызыўнікоў і качавых цыганаў.
Пасля 1901 года выкладаў каліграфію і эстэтыку ў пачатковых школах горада. Пад уплывам рускай рэвалюцыі 1905 года, неўзабаве стаў сацыялістычным актывістам, і знаёмым лідараў-інтэлектуалаў Румыніі, прыхільнікаў левых ідэй, у тым ліку Гала Галакціёна. А. Бэнчылэ быў прыхільнікам камуністычных ідэй, але ніколі не быў членам Румынскай камуністычнай партыі.
У 1907 годзе, пасля разгрому сялянскага паўстання ў Румыніі, пачаў падарожнічаць па краіне, спрабуючы сабраць доказы урадавых рэпрэсій і гвалту. Вынікам паездак стала серыя, прысвечаная сялянскаму паўстанню з дванаццаці карцін («Перад паўстаннем» («Адчай»), «1907», «Брацкая магіла» і інш.). Яго карціны на тэмы сялянскага паўстання 1907 прасякнуты гарачым сацыяльным пратэстам.
Пасля пачатку Першай сусветнай вайны, стаў удзельнічаць у пацыфісцкім руху.
У 1916 годзе быў прызначаны прафесарам у Школе выяўленчых мастацтваў у ссах (пасада, якую ён захаваў да сваёй адстаўкі ў 1937 годзе). У 1919 г. быў у ліку заснавальнікаў Партыі працаўнікоў, якая неўзабаве злілася з Сялянскай партыяй Румыніі.
У сваёй творчасці Бэнчылэ адлюстроўваў жыццё сялян і гарадскіх пралетарыяў, іх вызваленчую барацьбу: «Туга па радзіме» (1891), «Эмігранты» (1904), «Рабочы, адпачывае» (1905), «Забастоўшчыкі» (1914), «Свет» (1916), «Рабочы» (1927).
А. Бенчиле таксама выканаў шэраг партрэтаў-тыпаў («Стары кравец», 1908, «Працоўны», 1911, — абодва ў Музеі мастацтваў Румыніі, Бухарэст).
У пазнейшых творах А. Бэнчылэ губляецца сацыяльная вастрыня, больш увагі мастак надае стварэнню нацюрмортаў, пейзажаў, жанравых карцін.
Олбані (Нью-Ёрк)
Олбані (Albany) — горад на паўночным усходзе ЗША, сталіца штата Нью-Ёрк і акругі Олбані. Олбані знаходзіцца прыкладна за 219 км (136 міль) на поўнач ад горада Нью-Ёрк, трохі на поўдзень ад месца ўпадзення ракі Махок у раку Гудзон. Размешчаны на заходнім беразе ракі Гудзон, на якой размешчаны буйны порт. Раку Гудзон паглыбілі для таго, каб порт змог прымаць марскія судны. Насельніцтва ўласна горада — 95,7 тыс., насельніцтва канурбацыі — 826 тыс. чалавек (2000 г.).
Олбані цесна звязаны з суседнімі гарадамі: Трой, Скенэктадзі і Саратога-Спрынгс, з якімі ён утварае Сталічную акругу — гістарычны рэгіён Злучаных Штатаў. Асноўную частку гэтай акругі складае канурбацыя Олбані — Скенэктадзі — Трой, якая з’яўляецца чацвёртай па колькасці ў штаце Нью-Ёрк і 56-й у ЗША.
Вуліца Зыгіна (Полацк)
Вуліца Зыгіна — вуліца ў мясцовасці Аэрадром горада Полацка.
Гісторыя
Да 1984 года насіла назву Себежская.
Потым была перайменаваная ў гонар героя абароны Полацка ў 1941 годзе генерал-лейтэнанта Аляксея Зыгіна.
Аляксандр Пятровіч Авечкін
Аляксандр Пятровіч Авечкін (, Пуціўль, Сумская вобласць, Украіна —, Віцебск) — Герой Сацыялістычнай Працы (1986), заслужаны работнік прамысловасці БССР (1976). Лаўрэат прэміі Савета міністраў СССР (1979). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
Біяграфія
Скончыў Кіеўскі політэхнічны інстытут у 1957 годзе. Працаваў на Віцебскім заводзе радыёдэталяў «Маналіт» з 1957 года: інжынер, начальнік лабараторыі, начальнік АТК, галоўны інжынер, з 1966 — дырэктар, у 1971—1987 гг. — Генеральны дырэктар Віцебскага вытворча-тэхнічнага аб’яднання «Маналіт».
Універсітэт харчовых тэхналогій
Універсітэт харчовых тэхналогій (Университет по хранителни технологии) — балгарская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Плоўдзіў.
Заснаваны Указам Прэзідыума Нацыянальнага сходу Балгарыі 10 ліпеня 1953 года як Вышэйшы інстытут харчовай прамысловасці. Рашэннем Нацыянальнага сходу Балгарыі ад 23 студзеня 2003 года інстытут пераўтвораны ва Універсітэт харчовых тэхналогій. Універсітэт рыхтуе кадры для харчовай і біятэхналагічнай прамысловасці. Сёння ва ўніверсітэце 3 факультэта: тэхналагічны, інжынерны і эканамічны. ВНУ багатую тэхнічную бібліятэку, спартыўны комплекс і ўласныя інтэрнаты на 1 000 месцаў.
Вядзета
Вядзе́та — возера на мяжы Расонскага і Полацкага раёнаў Віцебскай вобласці. На водападзеле рэк Дрыса і Палата, за 45 км на паўночны ўсход ад Полацка, сярод лясных масіваў.
Назва
Назва балцкага паходжання, адпачатная балцкая форма *Vedetà.
У аснове назвы — адзін з варыянтаў балцкай гідранімічнай асновы Ud- : Vad- : Ved-, якая звязаная з лат. ūdens, пруск. (w)undan, літ. vanduo «вада», яцвяжскім *udā «вада; рака».
Гэтая аснова ў балцкіх назвах такіх рэк, як літоўскія Vedega (Vadaga), Vadaktis, Ūdara, пруская *Vadanga (> Wadangen), падзвінская Водзьга, пасожская Удага, падняпроўскія Ведаса, Ведага.
На другой пазіцыі гэтая аснова ў прускім гідроніме Asege-wad «Яршовае возера», у яцвяжскіх рачных назвах Ясельда, Грыўда, Нёўда і інш.
Назва Вядзета ўтвораная з дапамогай пашыральніка -et-, які добра вядомы ў літоўскім назва- і словаўтварэнні (verpti «віраваць» — verpetas «вір»), з ім гідронімы тыпу Upeta, Nereta, Viešetė, Нясета.
Гідраграфія
Плошча паверхні 4,68 км². Даўжыня 4,6 км, найбольшая шырыня 1,6 км. Плошча вадазбору 26 км². Катлавіна возера выцягнутая ў напрамку з захаду на ўсход. Схілы катлавіны вышынёй 4—7 м.
Берагі месцамі забалочаныя, пад лесам і хмызняком. Востраў плошчай 3,6 га. На захадзе злучана ручаём з возерам Глыбочына, на поўдні выцякае рака Вядзеціца.
У возеры водзяцца лешч, шчупак звычайны, акунь, плотка, краснапёрка, гусцяра, язь, судак звычайны і іншыя віды рыб.
Мей-Пен
Мей-Пен (May Pen) — горад Ямайкі, адміністрацыйны цэнтр і самы вялікі горад у рэгіёне Кларэндан. Насельніцтва каля 60 000 жыхароў.
Радзіма музыканта Фрэдэрыка «Тутсі» Гіберта, саліста гурта «Toots and the Maytals».
IC 2006
IC 2006 — галактыка тыпу E-S0 (эліптычная спіральная галактыка) ў сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Палітычныя рэпрэсіі
Палітычныя рэпрэсіі (ад repressio — падаўленне, прыгнёт) — пакаранне, карныя меры, якія прымяняюцца дзяржаўнымі органамі з мэтай абароны і захавання існуючага ладу.
Любыя палітычныя рэпрэсіі з’яўляюцца праявай палітычнага гвалту.
Гвалт
Палітычныя рэпрэсіі часта суправаджаюцца гвалтам, які можа быць законным або незаконным у адпаведнасці з унутраным заканадаўствам. Гвалт можа ўстараняць палітычную апазіцыю наўпрост, забіваючы членаў апазіцыі, так і ўскосна, усяляючы страх.
Экспрапрыяцыя (фільм)
«Экспрапрыяцыя» (Eminent Domain) — мастацкі фільм 1990 года рэжысёра Джона Ірвіна. Галоўныя ролі выканалі Дональд Сазерленд і.
Сюжэт
Ёзэф Борскі, паспяховы польскі партыйны работнік, які валодае ўсім неабходным для наменклатурнага чыноўніка часоў развітага сацыялізму — шчаслівай сям’ёй і фінансавым дабрабытам. Але аднойчы звыклае камфортнае існаванне гэтага чалавека руйнуецца як картачны домік. Аддзел, у якім працуе Ёзэф, закрываюць, за ім устанаўліваецца назіранне, тэлефон і кватэра праслухоўваюцца. Далей горш — гіне дачка, а жонка ў выніку перанесенага стрэсу аказваецца у вар’ятні. Гэта ледзь не зводзіць небараку з розуму, аднак, ён усё ж вырашае разабрацца ў склаўшайся сітуацыі.
Оча-Рыяс
Оча-Рыяс (Ocho Rios) — горад на паўночным узбярэжжы Ямайкі, у акрузе Сейнт-Эн. 9583 жыхароў (2010). Цэнтр турызму.
Жазеф-Банапарт (заліў)
Заліў Жазеф-Банапарт — буйны заліў на поўначы Аўстраліі ў акваторыі Тыморскага мора, адносіцца да Паўночнай тэрыторыі, геаграфічныя каардынаты -14.25°N, 128.5°W. Плошча каля 26.780 км². Названы ў гонар Жазефа Банапарта, старэйшага брата Напалеона I, караля Неапаля (1806—1808) і пазней Іспаніі (1808—1813).
У Аўстраліі яго часта называюць Заліў Банапарта (Bonaparte Gulf).
У заліў упадаюць рэкі Орд і Вікторыя.
Басейн Банапарт з’яўляецца буйным асадкавым басейнам на дне заліва і вялікай часткай Тыморскага мора, у ім знаходзіцца шэраг дзеючых і патэнцыяльных радовішчаў нафты.
Спасылкі
Пра заліў Жазеф-Банапарт на сайце www.tutiempo.net
Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі (2025)
Прэзідэнцкія выбары ў Беларусі 2025 года — прэзідэнцкія выбары, якія адбудуцца ў Беларусі не пазней за 20 ліпеня 2025 года. Гэта будуць сёмыя прэзідэнцкія выбары ў гісторыі краіны.
Умовы правядзення
Паводле змененага падчас рэферэндума 2022 года артыкула 80 Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь узроставы цэнз для кандыдатаў на пасаду прэзідэнта павялічаны з 35 да 40 гадоў, тэрмін пастаяннага пражывання ў Рэспубліцы Беларусь непасрэдна перад выбарамі павялічаны з 10 да 20 гадоў, а таксама ўведзена патрабаванне не мець дзеючага і былога грамадзянства замежнай дзяржавы або віда на жыхарства ці іншага дакумента замежнай дзяржавы, што дае права на льготы і іншыя перавагі. Акрамя гэтага, была ўведзена норма, што адна і тая ж асоба не можа быць прэзідэнтам больш за два тэрміны.
Згодна з Канстытуцыяй Рэспублікі Беларусь Прэзідэнт Рэспублікі Беларусь абіраецца тэрмінам на 5 гадоў і ўступае ў пасаду пасля прынясення прысягі. Выбары Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь прызначаюцца Палатай прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь не пазней чым за пяць месяцаў і праводзяцца ў нядзелю не пазней чым за два месяцы да заканчэння тэрміну паўнамоцтваў дзеючага Прэзідэнта.
Салавецкі раён
Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак Салавецкі.
Геаграфія
Салавецкі раён адносіцца да раёнаў Крайняй Поўначы.
Бапай (сяло)
Бапай (Бопай) — сяло ў Каракіянскім раёне Мангістаўскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад сельскай акругі Балашак. Код КАТА 474235200.
Утворана ў 2012 годзе на базе чыгуначнай станцыі Бапай. Адміністрацыйна ў склад сяла таксама ўваходзяць раз'езды Акбабек і Бастау.
Бапай — чыгуначная станцыя, размешчаная на пляцоўцы «Жанаазен — Казанджык» чыгункі Казахстан — Туркменістан — Іран, усходняй галінцы міжнароднага транспартнага калідора Поўнач — Поўдзень.
Нагор’е (Драгічынскі раён)
Наго́р'е (, Нагорье) — вёска ў Драгічынскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Драгічынскага сельсавета.
Да 1 снежня 1975 года вёска ўваходзіла ў склад Закозельскага сельсавета.
Поджа-Каціна
Поджа-Каціна (Poggio Catino) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лацыа, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Рыеці.
Насельніцтва складае 1343 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 90 чал./км². Займае плошчу 15 км². Паштовы індэкс — 2040. Тэлефонны код — 0765.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Сільвестр I (Папа Рымскі).
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Радомысль над Санам (гміна)
Радо́мысль над Са́нам (Radomyśl nad Sanem) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Сталевавольскага павета Падкарпацкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Радомыслі над Санам. Плошча гміны складае 133,63 км². Станам на 2014 год у гміне Радомысль над Санам пражывалі 7392 чалавекі, шчыльнасць — 55,32 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 16 салецтваў.
Юліян Ерхан
Юліян Ерхан (Iulian Erhan; нар., ) — малдаўскі футбаліст, абаронца. Ігрок нацыянальнай зборнай Малдовы (2011—2015).
Філіп VI Валуа
Філіп VI дэ Валуа (Philippe VI de Valois; 1293 — 22 жніўня 1350, Нажэн-ле-Руа) — кароль Францыі (1328—1350), сын Карла, графа дэ Валуа (брата Філіпа IV Прыгожага) ад 1-га шлюбу з Маргарытай Анжу-Сіцылійскай, унук Філіпа III Смелага, стрыечны брат апошняга прадстаўніка прамой лініі Капетынгаў, Карла IV Прыгожага, родапачынальнік дынастыі Валуа на французскім троне.
IC 2007
IC 2007 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральная галактыка) ў сузор’і Эрыдан.
Юліян Ерхан
Клубная кар’ера
У сакавіку 2013 года падпісаў кантракт з «Тарпеда-БелАЗ». У жодзінскім клубе звычайна выступаў на пазіцыі правага абаронцы, але з вяртаннем у строй Анры Хагуша страціў месца ў аснове і па заканчэнні сезона пакінуў «Тарпеда-БелАЗ».
IC 2007
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Юліян Ерхан
Клубная кар’ера
У студзені 2014 года вярнуўся ў «Зімбру» і неўзабаве стаў капітанам каманды. У пачатку 2015 года перайшоў у «Мілсамі», разам з якім стаў чэмпіёнам Малдовы. У сакавіку 2016 года зноў стаў іграком «Акадэміі», у ліпені таго ж года далучыўся да «Зары». Улетку 2017 года перайшоў у «Сфынтул Георгэ», пасля 2018 года спыніў кар’еру.
Міжнародная кар’ера
10 жніўня 2011 года дэбютаваў у нацыянальнай зборнай Малдовы ў таварыскім матчы супраць Кіпра. Пасля на працягу трох гадоў не выклікаўся ў зборную, а з восені 2014 года стаў трывала прыцягвацца да галоўнай каманды краіны.
Кісялёва (Ушацкі раён)
Кісялёва (, Киселёво) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Сарочынскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Мосарскага сельсавета.
Мікалай Акімавіч Макараў
Мікалай Акімавіч Макараў (, Віцебск — ) — Ганаровы грамадзянін Віцебска (1967), Герой Сацыялістычнай Працы (1943), Ганаровы чыгуначнік (1940, 1943). Удзельнік грамадзянскай і Вялікай Айчыннай вайны.
Біяграфія
Мікалай Акімавіч Макараў нарадзіўся ў Віцебску. У 1927—1929 гг. служыў у Чырвонай Арміі. У 1933—1941 гадах працаваў у Віцебскім аддзяленні Заходняй чыгункі. У час Вялікай Айчыннай вайны ў 1941—1943 гг. удзельнічаў у забеспячэнні ваенных аперацый пад Масквой, Курскам, Сталінградам, Віцебскам і інш.
У 1943—1944 гг. М. А. Макараў начальнік Віцебскай аператыўнай групы чыгуначнікаў Віцебскага аддзялення чыгункі. З 1944 года начальнік аддзялення руху, з 1946 года начальнік Віцебскага аддзялення Беларускай чыгункі. З 1967 года М. А. Макараў працаваў інжынерам кабінета навукова-тэхнічнай інфармацыі аддзялення.
Федэральны Парламент Бельгіі
Федэральны Парламент — заканадаўчы орган (парламент) Бельгіі, які складаецца з Палаты Прадстаўнікоў (нідэрл.:, la Chambre des Représentants, die Abgeordnetenkammer) і Сената (нідэрл.: , le Sénat, der Senat).
Палата Прадстаўнікоў
Палата Прадстаўнікоў засядае ў Бруселі ў Нацыянальным палацы.
Сенат
Сенат складаецца з 71 членаў і фармуецца чатырма спосабамі.
Злучаныя палаты
Злучаныя палаты (Verenigde Kamers, Chambres Réunies) аб'ядноўваюць членаў абедзвюх палат парламента на агульнае паседжанне, прадугледжанае канстытуцыяй, у прыватнасці пры прынясенні клятвы манархам.
Свята-Пакроўская царква (Балотня)
Свята-Пакроўская царква — праваслаўны храм у аграгарадку Балотня Рагачоўскага раёна Гомельскай вобласці.
Гісторыя
Паводле архіўных даных першая вядомая царква ў вёсцы была заснавана ў 1889 годзе, архітэктарам якой быў Васіль Васільевіч Сазонаў. У 1937 годзе савецкія ўлады закрылі храм, а ў будынку царквы знаходзіўся клуб. У 1941 годзе царкву пачалі аднаўляць. Пасля вайны будынак выкарыстоўваўся як спортзала і школьны буфет. У 1965 годзе царква была разбурана.
На падмурку разбуранага храма 14 кастрычніка 1995 года па благаславенні архіепіскапа Арыстарха пачалося будаўніцтва новага храма. Да 2002 года набажэнствы здзяйсняліся ў малільным доме. З 2002 года набажэнствы праводзяцца ў новым храме.
Кранк
Кранк (crunk) — гэта адна з формаў паўднёвага хіп-хопу (southern hip-hop) ці dirty south. Кранк з'яўляецца міксам з паўтаральных напеваў і драм-машынных рытмаў, згенераваных, як правіла, на адной з самых папулярных драм-машын — Roland TR-808. Адным з самых вядомых выканаўцаў кранка з'яўляецца Lil Jon.
ФК Феенорд
«Феенорд» (Feyenoord Rotterdam) — нідэрландскі футбольны клуб з горада Ротэрдам. Быў заснаваны пад назвай «Вільгельміна» ў 1908 годзе, але ў 1912 годзе клуб змяніў сваю назву на сучасную і пераехаў на стадыён «Дэ Кёйп» у 1937 годзе. 16-разовы чэмпіён Нідэрландаў і 13-разовы ўладальнік Кубка Нідэрландаў, 4-разовы ўладальнік Суперкубка Нідэрландаў.
Клуб вядомы сваёй велізарнай нацыянальнай падтрымай. Найбольш паспяховы перыяд клуба ў гісторыі быў у 1960-я і 1970-я гады, калі Кун Мулейн і Увэ Кіндваль прывялі клуб да шасці чэмпіёнскіх тытулаў, двух еўрапейскіх трафеяў, Міжкантынентальнага кубка і, тым самым стаўшы першым нідэрландскім клубам, які атрымаў перамогу ў Кубку еўрапейскіх чэмпіёнаў і Міжкантынентальным кубку. «Феенорд» мае даўняе супрацьстаянне з «Аяксам», як сутыкненне паміж двума найбуйнейшымі гарадамі ў Нідэрландах. Іхнае дэрбі мае назва Дэ Класікер (De Klassieker).
Гісторыя
Футбольны клуб «Вільгельміна» быў заснаваны ў пабе Дэ Верээнігінг 19 ліпеня 1908 года. Клуб пачаў гуляць у чырвоных кашулях з сінімі рукавамі і белых майтках. Між 1908, 1910, 1911 і 1912 гадамі, у клубе прайшоў шэраг змяненняў у назве каманды і колерах, гэтак у 1909 годзе клуб стаў называцца «Гілеслёйзэ», а потым змяніў назву на РВВ «Цэлерытас». Атрымаўшы права выступаў пад эгідай Нацыянальнай футбольнай асацыяцыі ў 1912 годзе, клуб быў перайменаваны ў «Феенорд», у гонар раёна горада, у якім была заснавана каманда. Адразу з назвай былі зменены і колеры клуба, гэта значыць каманда пачала гуляць у чырвона-белыя кашулях, чорных шортах і чорных шкарпэтках. Гэтыя колеры захаваліся ў клубе і на сёння. У 1917 годзе «Феенорд» выйшаў у нідэрландскую вышэйшую лігу і пераехаў на новы стадыён Кромэ Зандвег.
Дзякуючы выдатным выступам клуба гульні з удзелам клуба пачалі прыцягваць большую колькасць заўзятараў на сваім стадыёне на Кромэ Зандвег, таму ў 1933 годзе кіраўніцтва клуба вырашыла пабудаваць новую футбольную пляцоўку. У 1937 годзе клуб пераехаў на новы стадыён, які атрымаў мянушку «Дэ Кёйп», што перакладаецца як «ванна». Да пачатку Другой сусветнай вайны клуб тройчы запар займае першае месца ў рэгулярным сезоне, пры гэтым двойчы становячыся чэмпіёнам у 1936 і 1938 гадах. Падчас Другой сусветнай вайны «Феенорд» свае матчы праводзіў на стадыёне ротэрдамскай «Спарты», бо нацысты занялі Дэ Кёйп.
Супрацьстаянне
Амстэрдамскі «Аякс» з’яўляецца галоўным сапернікам «Феенорда». Два клубы маюць даўнюю гісторыю супрацьстаяння, а матчы паміж двума клубамі называюць Дэ Класікер (De Klassieker). Суперніцтва спалучае ў сябе не толькі супрацьстаянне двух каманд, але і канфрантацыю паміж двума найбуйнейшымі гарадамі краіны, Амстэрдамам і Ротэрдамам, два горада, якія маюць свае культурныя традыцыі. Сустрэча паміж гэтымі дзвюма камандамі па-ранейшаму лічыцца найбуйнейшым дэрбі краіны ў сезоне.
Склад
Станам на жнівень 2023 года.
Радашыцы (гміна)
Радашы́цы (Radoszyce) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Канэцкага павета Свентакшыскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Радашыцах. Плошча гміны складае 146,71 км². Станам на 2004 год у гміне Радашыцы пражывалі 9170 чалавек, шчыльнасць — 62,5 чал./км².
Іаан Канстанцінавіч Раманаў
Іаа́н Канстанці́навіч (,  —, пад Алапаеўскам, Пермская губерня) — князь імператарскай крыві, сын пляменніка Аляксандра II вялікага князя Канстанціна Канстанцінавіча; штабс-ротмістр Лейб-Гвардыі Коннага палка, флігель-ад'ютант (1908), узнагароджаны Георгіеўскай зброяй за адвагу, выяўленую падчас жнівеньскіх баёў 1915 года, пры выкананні небяспечных для жыцця заданняў у якасці ардынарца пры штабе 1-й Гвардзейскай кавалерыйскай дывізіі.
Dirty South
Dirty South (Брудны Поўдзень) — жанр у сучасным хіп-хопе. З’явіўся ў другой палове 90х гадоў на поўдні ЗША (Маямі, Мемфіс, Новы Арлеан, Атланта, Х'юстан і г.д.). Характарызуецца па большасці вульгарнай, памяшанай на сексе лірыкай і глыбокім, насычаным, "клубным" гучаннем. Стыль адрозніваецца інавацыямі, што выходзяць за рамкі непасрэдна хіп-хопу.
Навікі (Драгічынскі раён)
Навікі́ (, Новики) — вёска ў Драгічынскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Драгічынскага сельсавета.
Да 20 мая 1958 года вёска ўваходзіла ў склад Вулькаўскага сельсавета.
Вуліца Францыска Скарыны (Полацк)
Вуліца Францыска Скарыны — вуліца ў цэнтры Полацка.
Гісторыя
Згодна Рэвізіі 1765 года трасе вуліцы Францыска Скарыны адпавядае Сабачая вуліца. .
У пачатку XX стагоддзя насіла назву Плігаўская. Назва звязана з слабадой Плігаўкі, што раней размяшчалася за парканам, а пазней увайшла у склад горада.
7 снежня 1918 года на мітынгу ў актавай залі былога кадэцкага корпуса была аб’яўлена сумесная пастанова павятовага камітэта РКП(б), Рэўкама і павятовага выканкама аб змене назвы на «вуліца Пралетарская». Так вуліца называлася да 1956 года.
Сучасная назва дадзена ў гонар ураджэнца Полацка друкара Францыска Скарыны.
Апісанне
Вуліца цягнецца ад вуліцы Талстога на захадзе да вуліцы Юбілейнай на ўсходзе, мінаючы Полацкі кірмаш.
Цікавыя факты
У Полацку акрамя вуліцы Францыска Скарыны ёсць яшчэ праспект Францыска Скарыны.
На беразе Палаты на вуліцы Плігаўскай у пачатку ХХ стагоддзя стаяла Паравая гарбарня, якую ў 1910 годзе набыў мешчанін Пінхус Руманаў Ільмер. У 1996 годзе пры разборы старога дома па вуліцы Ф. Скарыны быў знойдзены яго архіў.
IC 2008
IC 2008 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральная галактыка) ў сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Поджа-Сан-Ларэнца
Поджа-Сан-Ларэнца (Poggio San Lorenzo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лацыё, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Рыеці.
Насельніцтва складае 576 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 66 чал./км². Займае плошчу 9 км². Паштовы індэкс — 2030. Тэлефонны код — 0765.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Корсакава
Ко́рсакава (, Корсаково) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Сарочынскага сельсавета.
Двухбаковы абразок з Мінскага замчышча
Двухбаковы абразок з Мінскага замчышча — унікальны абразок, знойдзены на Мінскім замчышчы. Двухбаковы абразок мае прамавугольную, амаль квадратную форму з выступам зверху і адтулінай для шнурка. На адным боку — паясная выява, ці Халкапратыйскай (паводле назвы Халкапратыйскага храма ў Канстанцінопалі). Характэрнае для вобраза Маці Божай палажэнне рук: яны знаходзяцца на левым боку, левая павернута далоняй, правая — знешнім бокам. Трактоўка твару нагадвае абразок Канстанціна і Алены з Полацка. Выява Маці Божай Халкапратыйскай добра вядома па візантыйскіх камеях, аднак ва ўсходнеславянскай дробнай каменнай пластыцы сустракаецца ўпершыню. На другім боку абразка — выява апостала Пятра. Яго фігура пададзена франтальна, іконаграфічны тып не зусім традыцыйны: прадаўгаваты твар, кароткія валасы ў выглядзе паўкруглых завіткоў. Выявы Маці Божай і апостала Пятра пабудаваны на традыцыях аб'ёмаў. Фігуры пластычная, разьба барэльефная. Па стылявых асаблівасцях і графіцы надпісу абразок можна датаваць XII—XIII стст.
Юзэфа Фларыянаўна Мацкевіч
Юзэфа Фларыянаўна Мацкевіч (2 жніўня або 27 ліпеня, в. Ухлё, цяпер ), беларускі мовазнавец, доктар філалагічных навук (1963), член-карэспандэнт НАН Беларусі (1969 ).
Біяграфія
Скончыла Магілёўскі педагагічны тэхнікум (1931), працавала настаўніцай пачатковай школы ў вёсцы Гулькі Клімавіцкага раёна (1931—1933). Скончыла падрыхтоўчыя курсы ў Магілёве (1933—1934), факультэт мовы і літаратуры Мінскага педагагічнага інстытута (1934—1938). Па рэкамендацыі лінгвіста праф. К. І. Гурскага вучылася ў аспірантуры Інстытута мовы і літаратуры АН БССР пад кіраўніцтвам праф. Е. С. Істрынай, спецыялізавалася па гісторыі беларускай мовы. Кандыдат філалагічных навук (1946).
Падчас Вялікай Айчыннай вайны жыла ў Смалявічах і была сувязной партызанскай брыгады «Смерць фашызму».
З 1945 года працавала ў Інстытуце мовы, літаратуры і мастацтва АН БССР. Узначальвала сектар дыялекталогіі Інстытута мовазнаўства (1950—1986 ) і фактычна ачольвала ўсю дыялекталагічную работу ў Беларусі. У 1986—1991 гадах вядучы навуковы супрацоўнік-кансультант Інстытута мовазнаўства.
У навуцы
Аўтар больш як 100 навуковых прац у галіне мовазнаўства. Кандыдацкая дысертацыя на тэму «Літоўскі статут 1529 г. як помнік беларускай літаратурнай мовы XV — пачатку XVI стагоддзя» (1946), манаграфія і доктарская дысертацыя «Марфалогія дзеяслова ў беларускай мове» (1963).
Удзельнічала ў складанні «Руска-беларускага слоўніка» пад рэд. К. Крапівы (1953). Разам з Р. І. Аванесавым выпусціла працу «Лінгвістычная геаграфія і групоўка беларускіх гаворак» (1968—1969). Сумесна з іншымі аўтарамі падрыхтавала «Хрэстаматыя па беларускай дыялекталогіі» (1962), «Нарысы па беларускай дыялекталогіі» (1964), «Мікратапанімія Беларусі» (1974).
Удзельнічала і кіравала стварэннем прац «Дыялекталагічны атлас беларускай мовы» (1963), «Слоўнік беларускіх гаворак паўночна-заходняй Беларусі і яе пагранічча» (1979—1986, 5 тамоў), «Лексічны атлас беларускіх народных гаворак» (1993—1998, 5 тамоў; збор матэрыялаў адбываўся з 1971).
Кіравала і ўдзельнічала ў зборы беларускіх матэрыялаў для «Агульнаславянскага лінгвістычнага атласа» (з 1960).
Узнагароды і прэміі
Заслужаны дзеяч навукі БССР (1978), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР (1971) за ўдзел у выпуску комплексу прац «Беларуская лінгвістычная геаграфія», у ліку якіх быў «Дыялекталагічны атлас беларускай мовы» і Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь (2000, у аўтарскім калектыве) — за цыкл прац «Лексічны атлас беларускіх народных гаворак» у 5-ці тамах. Узнагароджана ордэнам Дружбы народаў (1981), медалямі.
Людавіт Пасаўскі
Людавіт (забіты ў ) — князь панонскіх харватаў (каля 810—823).
Галоўная крыніца інфармацыі пра Людавіта — Аналы каралеўства франкаў.
Людавіт, магчыма, сын свайго папярэдніка Вайнаміра, узначаліў барацьбу харватаў супраць франкаў. У 819 годзе ён разбіў войскі франкаў і пры падтрымцы славенцаў над войскамі саюзніка франкаў — жупана далмацінскіх харватаў Борны. Паходы супраць Людавіта, прадпрынятыя франкамі ў 820 і 821 гадах, не мелі поспеху. Аднак у 822 годзе, калі ў Панонскую Харватыю было накіравана новае шматлікае войска франкаў, Людавіт быў вымушаны адступіць у Далмацыю, дзе ў наступным годзе быў забіты адным са сваякоў Борны.
Нацыянальная галерэя Вікторыі
Адкрыццё музея супала з залатой ліхаманкай у Вікторыі, Мельбурн стаў самым буйным горадам, а штат Вікторыя самым багатым штатам у Аўстраліі.
У галерэі прадстаўлены работы Антоніса Ван Дэйка, Паала Учэла, Питэра Паўля Рубенса, Рэмбранта, Джавані Батыста Цьепала, Паала Веранезэ, Клода Манэ, Пабла Пікаса і іншых вядомых мастакоў. Акрамя карцін, у галерэі прадстаўлены артэфакты старажытнага Егіпта, грэчаскія вазы, гістарычная еўрапейская кераміка і мноства іншых экспанатаў, якія прадстаўляюць гістарычную і культурную каштоўнасць. Усяго ў галерэі прадстаўлена больш за 65 тыс. экспанатаў.
Пры галерэі з 1867 года працавала школа мастацтваў (National Gallery of Victoria Art School), якая да 1910 года з'яўлялася вядучай школай мастацтваў у Аўстраліі.
Літературна Україна
«Літературна Україна» ― першая літаратурная газета на ўкраінскай мове.
Гісторыя выдання
Пачала выходзіць у Кіеве 21 сакавіка 1927 года пад назвай «Літаратурная газета» як орган Усеўкраінскай звязкі пралетарскіх пісьменнікаў, заснаванай у канцы 1926 года. З’явілася першай у СССР газетай, прысвечанай літаратурнаму працэсу.
З 1930 па 1934 год выдавалася ў тагачаснай сталіцы Украіны — Харкаве, затым (да 1941 года) — у Кіеве. У час Вялікай Айчыннай вайны выходзіла пад назвай «Літаратура і мастацтва» у Луганску, Уфе, Маскве, з 1944 года ― у Кіеве. З красавіка 1945 года выдавалася пад ранейшай назвай «Літаратурная газета» у якасці афіцыйнага органа Саюза савецкіх пісьменнікаў Украіны. З лютага 1962 года носіць назву «Літаратурна Украіна».
Публікуе матэрыялы пра творчасць ўкраінскіх пісьменнікаў, водгукі і рэцэнзіі на кнігі, крытычныя артыкулы. Выступае з публіцыстычнымі артыкуламі і нарысамі.
Галоўныя рэдактары
У розныя гады галоўнымі рэдактарамі газеты былі Іван Ле, Павло Усенка, Іван Качарга, Мікола Шамота, Антон Хіжняк, Дмітро Цмокаленка, Павло Заграбельны, Іван Зуб, Анатоль Харунжы, Пятро Перабійнос, Барыс Рагоза, Стяпан Козак.
Месцазнаходжанне рэдакцыі
Спачатку рэдакцыя газеты размяшчалася на вуліцы Архітэктара Гарадзецкага, затым — на вуліцах Багдана Хмяльніцкага, Яраславаў Вал; пасля вызвалення Кіева ад нямецкіх акупантаў — на вуліцах Уладзімірская, Яраславаў Вал, Банкавая, бульвары Лесі Украінкі, Міхайла Амельнавіча-Паўленкі.
Літаратура
«Літературна Україна» // Енциклопедiя украiнознавства. У 10-х т. / Гол. ред. В. Кубiйович.— Париж; Нью-Йорк: Молоде Життя, 1954—1989. — Т. 4. — С. 1363.
Плешчаніцкі сельсавет
Пле́шчаніцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лагойскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — гарадскі пасёлак Плешчаніцы. Размешчаны ў цэнтры раёна.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Плешчаніцкага раёна Барысаўскай акругі БССР. Цэнтр — мястэчка Плешчаніцы. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Мінскай акругі. Пасля скасавання акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 года ў Плешчаніцкім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Мінскай вобласці. 27 верасня 1938 года Плешчаніцы атрымалі статус гарадскога пасёлка. З 25 снежня 1962 года ў складзе Лагойскага раёна. 26 верасня 1983 года скасаваны, населеныя пункты перададзены ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Плешчаніцкага пассавета.
30 кастрычніка 2009 года Плешчаніцкі пассавет рэарганізаваны ў сельсавет.
Насельніцтва пассавета паводле перапісу 2009 года (17 населеных пунктаў, без Плешчаніц) — 1210 чалавек, з іх 93,7 % — беларусы, 4,7 % — рускія, 1,0 % — украінцы.
Сельгаспрадпрыемствы:
Рыгор Іванавіч Багамазаў
Рыгор Іванавіч Багамазаў ( — ) — савецкі ваенны лётчык, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1943). Ганаровы грамадзянін Віцебска.
Біяграфія
Г. І. Багамазаў нарадзіўся ў вёсцы Канавалава (Валаконаўскі раён, Белгародская вобласць). Працаваў майстрам на панчошнай фабрыцы ў Сталінградзе. У Чырвонай Арміі з 1937 года. У 1938 годзе Скончыў Барысаглебскую авіяцыйную школу.
У баявых дзеяннях Р. І. Багамазаў прымаў удзел з першых дзён Вялікай Айчыннай вайны. Па верасень 1941 года служыў на складзе 16-га знішчальнага авіяцыйнага палка. Удзельнічаў у бітве пад Масквой, у баях на Ленінградскім і Волхаўскім франтах. Да ліпеня 1943 года намеснік камандзіра эскадрыллі 158-га знішчальнага авіяцыйнага палка старшы лейтэнант Р. І. Багамазаў здзейсніў 350 баявых вылетаў, у 50 паветраных баях асабіста збіў 12 і ў групе 4 самалёта праціўніка. Да канца вайны здзейсніў больш за 400 паспяховых баявых вылетаў, правёў звыш 60 паветраных баёў.
Пасля заканчэння вайны працягнуў Р. І. Багамазаў ваенную службу. У 1956 годзе скончыў Ваенна-паветраную акадэмію. У 1958—1960 гг. — Камандзір 339-га ваенна-транспартнага авіяцыйнага ордэна Суворава 3-й ступені палка.
З 1969 гады палкоўнік Р. І. Багамазаў ў запасе. Жыў у горадзе Віцебску. Працаваў на абутковай фабрыцы «Чырвоны Кастрычнік», займаўся савецкім выхаваннем.
Р. І. Багамазаў узнагароджаны ордэнамі Леніна, Чырвонага Сцяга, Айчыннай вайны 1-й ступені, двума ордэнамі Айчыннай вайны 2-й ступені, трыма ордэнамі Чырвонай Зоркі, медалямі.
Зайкаўскі канал
Зайкаўскі канал — меліярацыйны канал у Гарадоцкім раёне, у басейне Ловаці. Даўжыня 10 км. Пачынаецца за 1,5 км на поўдзень ад урочышча Чырвоная Горка, упадае ў возера Сясіта з усходу за 1 км на паўночны захад ад вёскі Зайкава.
Пярковічы
Пярко́вічы (, Перковичи) — вёска ў Драгічынскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Драгічынскага сельсавета.
Да 1 снежня 1975 года вёска ўваходзіла ў склад Закозельскага сельсавета.
Красоўшчына (Ушацкі раён)
Красо́ўшчына (, Красовщина) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Сарочынскага сельсавета.
Мунайлінскі раён
Мунайлінскі раён (Мұнайлы ауданы) — раён на захадзе Мангістаўскай вобласці, вакол горада Актау. Адміністрацыйны цэнтр — сяло Мангістау.
IC 2009
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Вітольд Францавіч Ашмарын
Вітольд Францавіч Ашмарын (Ахрамович) (, г. Санкт-Пецярбург —, г. Масква) — савецкі літаратар, журналіст, кінематаграфіст, савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Санкт-Пецярбургу, з палякаў, дваранскай каталіцкай сям’і. Па заканчэнні 6-й маскоўскай гімназіі ў 1901 годзе паступіў на гісторыка-філалагічны факультэт Маскоўскага ўніверсітэта, аднак у лютым 1902 за ўдзел у студэнцкай сходцы быў выключаны з універсітэта без права паступлення ў вышэйшыя навучальныя ўстановы (цікавасць да рознага роду «рухаў» выяўляў яшчэ ў гімназіі). Быў высланы ў Сібір, жыў у Ялагінску, затым у Верхнеўдзінску. У 1903 пераведзены ў Ніжні Ноўгарад пад нагляд паліцыі і пачаў працаваць у ніжагародскай арганізацыі эсэраў, ведучы рэвалюцыйную прапаганду ў працоўных гуртках Сормава. Член РСДРП з 1903. У 1905 аднавіўся ў Маскоўскім універсітэце: спачатку на юрыдычным, затым на гісторыка-філалагічным факультэце, але ў 1910 звольнены канчаткова, так вучобу і не скончыўшы.
Да 1917 займаўся газетнай, кнігавыдавецкай, тэатральнай, кінематаграфічнай і перакладніцкай дзейнасцю. Перакладаў раманы С. Пшыбышэўскага, у 1910 годзе быў сакратаром выдавецтва «Мусагет», як журналіст супрацоўнічаў у «Голасе Масквы», уваходзіў у гурток сімвалістаў («рытмічны гурток» Аляксандра Блока).