cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Трыдакны
Апісанне
Распаўсюджаны ў Ціхім акіяне від гіганцкая трыдакна (Tridacna gigas) мае ракавіну, даўжыня якой часам дасягае 1,2 метраў. Вага дасягае 250 кілаграм. У тканках жывуць зааксантэлы, якія існуюць за кошт фотасінтэзу і кормяць малюска. Малюск пераварвае і частку саміх водарасцей прама ў тканках (кішэчнік недаразвіты). Фільтратары. Гермафрадыты. Аб'екты промыслу, мяса выкарыстоўваецца ў ежу, ракавіна — як будаўнічы матэрыял, на ўпрыгожанні, побытавыя вырабы.
NGC 6036
NGC 6036 (іншыя абазначэнні — UGC 10163, MCG 1-41-10, ZWG 51.32, KCPG 480B, IRAS16020+0400, PGC 56950) — галактыка ў сузор’і Змяя.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Інвернес
Інвернес (Inverness, Innerness, Inbhir Nis) — партовы горад, размешчаны на ўзбярэжжы Паўночнага мора на поўначы Шатландыі, адміністрацыйны цэнтр акругі Хайленд. Насельніцтва — 63 780 чалавек (2016).
Хіміятэрапія
Хіміятэрапія — раздзел фармакатэрапіі; лячэнне інфекцыйнага, паразытарнага або злаякаснага захворвання з дапамогай ядаў або таксінаў, якія пагібельна ўздзейнічаюць на інфекцыйны агент — узбуджальнік захворвання, на паразітаў або на клеткі злаякасных пухлін пры параўнальна меншым адмоўным уздзеянні на арганізм гаспадара. Яд або таксін пры гэтым завецца хіміяпрэпаратам, або хіміятэрапеўтычным агентам. Заснавальнікам лячэння з'яўляецца Паўль Эрліх.
У адрозненне ад фармакатэрапіі, у якой маецца ўсяго два ўдзельнікі — фармакалагічны агент (лекі) і арганізм, які падвяргаецца яго ўздзеянню, падчас хіміятэрапіі маецца тры ўдзельнікі — хіміятэрапеўтычны агент, арганізм гаспадара і падлеглы забіццю паразіт, інфекцыйны агент або клон злаякасных пухлінавых клетак.
Адрозніваюцца і мэты: мэтай фармакатэрапіі з'яўляецца карэкцыя тых або іншых парушэнняў жыццядзейнасці арганізма, узнаўленне або паляпшэнне функцый паражаных захворваннем органаў і сістэм. Мэтай жа хіміятэрапіі з'яўляецца знішчэнне, забойства або, прынамсі, тармажэнне размнажэння паразітаў, інфекцыйных агентаў або злаякасных клетак, па магчымасці з меншым пашкоджвальным дзеяннем на арганізм гаспадара. Нармалізацыя жыццядзейнасці і паляпшэнне функцый паражаных органаў і сістэм пры гэтым дасягаюцца другасна, як следства знішчэння або паслаблення чынніку, які выклікаў захворванне — інфекцыі, пухліны або паразітарнай інвазіі.
У адпаведнасці з тым, на знішчэньне чаго накіраваная хіміятэрапія, вылучаюць:
Ігнацій Баганосец
Ігнацій Баганосец (каля 30 года, Сірыя, Старажытны Рым - 20 снежня каля 107 года, Рым) — адзін з першых сведкаў Хрыста. Біскуп Антыёхіі.
Біяграфія
Яго называлі Тэофорос — з грэцкага «той, хто нясе Бога», або «несены Богам», звязваючы гэта з тым, што ён быў тым дзіцем, якога  Хрыстос, узяўшы на рукі, паставіў перад вучнямі са словамі: «Хто прыме адно з такіх дзяцей у імя Маё, той Мяне прымае» (гл. Мк 9, 36–37).
Быў вучнем святога Яна Багаслова і на працягу сарака гадоў з’яўляўся біскупам Антыёхіі, у той час значнага горада ў Малой Азіі на тэрыторыі сучаснай Турцыі.
Пры цэзары Траяне быў асуджаны на смерць і разам з іншымі хрысціянамі высланы ў Рым. Падчас гэтага падарожжа ён напісаў сем «святых лістоў», у якіх звяртаўся да хрысціянскіх супольнасцяў у розных гарадах. Менавіта ў гэтых лістах упершыню з’яўляецца паняцце «Каталіцкі Касцёл». Ён таксама пісаў сваім братам у веры. У сталіцы імперыі на арэне Калізея быў аддадзены на разарванне дзікім звярам.
Вацлаў Яўгенавіч Гебельт
Вацлаў Яўгенавіч Гебельт (, в. Лабна-Агароднікі,, Сувалкаўская губерня, Царства Польскае, Расійская імперыя — , Ліда, Гродзенская вобласць, Беларусь) — беларускі ; (1977) і  (1959) па шахматнай кампазіцыі. Філолаг.
Біяграфія
Скончыў Варшаўскі ўніверсітэт у 1937 годзе, працаваў настаўнікам у гімназіі горада Сувалкі. У 1944 быў арыштаваны (у гэты час ён жыў у Гродне), вызвалены ў 1949. Рэабілітаваны ў 1992 годзе. Да сыходу на пенсію ў 1976 годзе працаваў намеснікам галоўнага бухгалтара мясакамбіната ў горадзе Лідзе.
На фарміраванне творчасці Гебельта вялікі ўплыў аказалі яго настаўнікі і. З 1933 года склаў больш за 600 кампазіцый, пераважна і. Пераможца 5-га чэмпіянату СССР па раздзелу двуххадовак (1959). На конкурсах удастоены 150 прызоў, з іх — 53 першае, у тым ліку на алімпійскім конкурсе па раздзелу кааператыўных матаў (ГДР, 1960), у міжнародным матчы «Дружба» па раздзелу троххадовак (1962—1964). У вобласці троххадоўкі складаў галоўным чынам задачы стратэгічнага стылю з правільнымі мацюкамі. У «» апублікавана больш за 40 яго задач.
Пераможца 1-га чэмпіянату Міжнароднай шахматнай федэрацыі па шахматнай кампазіцыі ў камандным першынстве (1975).
У кастрычніку 2013 года ў Мінску быў выпушчаны юбілейны канверт з выявай В. Я. Гебельта. У лістападзе 2013 у Мінску прайшоў Кубак «Альбіна» па рашэнні шахматных кампазіцый з удзелам беларускіх і расійскіх вырашальнікаў, прысвечаны памяці Гебельта.
Задачы
1.Кс8! з пагрозай 2.Kd6+ Ф:d6 3.Kb2++ Kpc5 4.Ka4X,
1. … Cg3 2.Kb6+ Ф:b6 3.Kf2+ Крс5 4.Ке4X,
Эфектная 10-фігурная задача з ахвярамі белых фігур і матывамі развязвання каня.
Гілан
Гілан — прозвішча.
Шабунеўка
Шабу́неўка (, Шабуневка) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Бараўскага сельсавета.
Вуліца Баляслава Берута (Мінск)
Вуліца Баляслава Берута — вуліца ў Фрунзенскім раёне Мінска. Названа ў гонар Баляслава Берута (1892—1956), польскага партыйнага і дзяржаўнага дзеяча, першага прэзідэнта ПНР.
Перасячэнні
Перасякаецца з вуліцамі:
Коста-дэ’-Нобілі
Коста-дэ'-Нобілі (Costa de' Nobili) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Павія.
Насельніцтва складае 370 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 34 чал./км². Займае плошчу 11 км². Паштовы індэкс — 27010. Тэлефонны код — 0382.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Маркранштэт
Маркранштэт (Markranstädt) — горад у Германіі, у зямлі Саксонія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Лейпцыг. Уваходзіць у склад раёна Лейпцыг. Насельніцтва — (на 2014 год). Плошча — 58,27 км². Афіцыйны код — 14 3 79 460.
Горад падзяляецца на 17 гарадскіх раёнаў.
Царква св. Лаўрэнція (1518—1525), Альтранштэцкі замак.
NGC 6037
NGC 6037 (іншыя абазначэнні — MCG 1-41-9, ZWG 51.31, NPM1G +03.0495, KCPG 480A, PGC 56947) — галактыка ў сузор’і Змяя.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Салаўёва (Кардымаўскі раён)
Гісторыя
У XVIII ст. вёску назвалі Салаўёва ў гонар Івана Салаўёва — інжынера, які стварыў, забруваўшы старую сезонную дарогу друзам. Жыхары навакольных вёсак, пад кіраўніцтвам Івана Глінкі, пабудавалі два плывучыя масты цераз Дняпро. У жніўні 1812 года армія Барклая-дэ-Толі дала тут бой арміі Напалеона, а затым восенню, падчас пераследу французскай арміі атрады графа Арлова-Дзянісава далі бой ар’ергардзе маршала Нэя.
Залесава (Шокінскае сельскае паселішча)
Залесава (Залесово) — вёска ў Кардымаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Шокінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй са жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Гройч
Гройч (Groitzsch) — горад у Германіі, у зямлі Саксонія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Лейпцыг. Уваходзіць у склад раёна Лейпцыг. Насельніцтва — 8059 чалавек (31 снежня 2010 года). Плошча — 70,06 км². Афіцыйны код — 14 3 79 260.
Горад падзяляецца на 28 гарадскіх раёнаў.
Коцца
Коцца (Cozzo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Павія.
Насельніцтва складае 418 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 24 чал./км². Займае плошчу 17 км². Паштовы індэкс — 27030. Тэлефонны код — 0384.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Вуліца Бірузова (Мінск)
Вуліца Бірузова — вуліца ў Фрунзенскім раёне Мінска. Названа ў гонар Сяргея Сямёнавіча Бірузова (1904—1964), савецкага ваеначальніка, Маршала Савецкага Саюза, Героя Савецкага Саюза, начальніка Генеральнага штаба Узброеных Сіл СССР.
Перасячэнні
Перасякаецца з вуліцамі:
Фрыдрых Васман
Рудольф Фрыдрых Васман (,  —, Мерана) — нямецкі мастак.
У 17 гадоў пачаў вучыцца ў гамбургскага мастака Крыстафа Зура. Пасля навучання ў Дрэздэнскай акадэміі мастацтваў і Мюнхенскай акадэміі ён на два гады застаўся ў Меране. З 1832 па 1835 год знаходзіўся ў Рыме, дзе пазнаёміўся з мастакамі Фрыдрых Овербек, Ёзэф Антон Кох, Бертэль Торвальдсен і іншымі, і перайшоў у каталіцкую веру.
Пасля шасці гадоў у Меране і Бозене, дзе ён карыстаўся вялікім попытам як партрэтыст, ён вярнуўся ў Гамбург. Там ён пазнаёміўся са сваёй будучай жонкай Эмілі Крэмер. Пасля шлюбу ў 1846 годзе маладая пара пасялілася ў Меране. Акрамя партрэтаў і пейзажных замалёвак, ён таксама пісаў розныя рэлігійныя замовы.
У гамбургскім раёне Бармбэк-Норд яго імем названа вуліца (Васманштрасэ). Васман і Віктар Эміль Янсен сустрэліся ў Мюнхене ў Акадэміі выяўленчага мастацтва, дзе Янсен далучыўся да невялікай групы гамбургскіх жывапісцаў. Ён таксама быў членам «Hamburger Künstlerverein» 1832 года.
Мікалай Мікалаевіч Каржанеўскі
Мікалай Мікалаевіч Каржанеўскі ( — ) — савецкі ваенны дзеяч, удзельнік вызвалення Беларусі ад нямецкіх захопнікаў ў гады Вялікай Айчыннай вайны, генерал-маёр (1942), камандзір 26-й гвардзейскай стралковай дывізіі.
Біяграфія
Нарадзіўся 6 снежня 1906 года ў горадзе Фастаў Кіеўскай губерні (сучасная Кіеўская вобласць Украіны).
У 1924 годзе па камсамольскай пуцёўцы быў накіраваны ў Адэскую ваенную школу. У 1937 годзе скончыў Ваенную акадэмію імя М. В. Фрунзэ і служыў начальнікам штаба дывізіі ў Забайкальскай ваеннай акрузе.
Падчас Вялікай Айчыннай вайны удзельнічаў у бітве пад Масквой. З сакавіка 1942 года — камандзір 26-й гвардейскай Усходне-Сібірскай стралковай дывізіі. Дывізія пад яго камандаваннем вызначылася ў снежні 1943 года пры вызваленні горада Гарадок (Віцебская вобласць) у ходзе Гарадоцкай аперацыі і атрымала ганаровае найменне «Гарадоцкая».
Загінуў 5 студзеня 1944 года ад выбуху снарада пры руху ў напрамку Віцебска. Пахаваны ў Гарадку на Ваенных могілках. На яго магіле ўстаноўлены бюст.
Ушанаванне памяці
Імем М. М. Каржанеўскага названа адна з вуліц горада Гарадок.
Свята-Успенская царква (Капцёўка)
Свята-Успенская царква — праваслаўны храм у Беларусі, у вёсцы Капцёўка Гродзенскага раёна. Знаходзіцца ў цэнтры вёскі.
Гісторыя
Пабудавана ў 1864—1868 гадах (паводле звестак епархіі, у 1891 годзе) з бутавага каменю.
Архітэктура
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Чатырохчасткавы храм падоўжна-восевай кампазіцыі. Да кубападобнага ў плане асноўнага аб’ёму, накрытага чатырохсхільным дахам і завершанага васьмігранным барабанам з цыбулепадобнай галоўкай, праз прамавугольную трапезную далучаецца трох’ярусная шатровая званіца (васьмярык на 2 чацверыках). З усходу прымыкае паўкруглая апсіда. На ружовым фоне бутавай муроўкі сцен вылучаюцца элементы архітэктурнага дэкору: атынкаваныя і пабеленыя прафіляваныя ліштвы, руставаныя абрамленні арачных аконных праёмаў, вуглавыя лапаткі, аркатурныя фрызы і нішы. Арачныя праёмы атынкаванага яруса-звона дэкарыраваны кілепадобнымі какошнікамі.
Жорж Вантангерлоа
Жыццё і творчасць
Ж. Вантангерлоа вучыўся жывапісу ў Каралеўскай акадэміі прыгожых мастацтваў у Бруселі і ў Антверпене. У перыяд з 1910 па 1917 год мастака прыцягвае фігуратыўнае мастацтва. Вантангерла звяртаецца да беспрадметнага жывапісу ў 1917 годзе і з’яўляецца — сумесна з галандцамі Пітам Мандрыянам, Тэа ван Дусбургам, Бартам ван дэр Лекам і іншымі — заснавальнікам мастацкай групы «Дэ Стэйл». Подпіс Вантангерла стаіць адным з першых і пад Маніфестам «Стылю».
У 1928 годзе мастак прыязджае ў Парыж. Тут ён у 1931 годзе, сумесна з Тэа ван Дусбургам, Навумам Габо, Агюстам Эрбенам і Антуанам Пеўзнерам, засноўвае мастацкую групу «Абстракцыя-Творчасць» (Abstraction-Création). Жорж Вантангерлоа лічыцца адным з найбуйнейшых прадстаўнікоў абстрактнага жывапісу ў Еўропе.
Аляксандр Чакс
Біяграфічныя звесткі
Нарадзіўся ў сям’і шаўца. У 1919 годзе, падчас навучання на медыцынскім факультэце Маскоўскага ўніверсітэта, уступіў у шэрагі Чырвонай Арміі. У 1922 годзе вярнуўся ў Латвію. Першы верш Чака быў надрукаваны ў 1925 годзе. У 1928 годзе пабачыў свет яго першы паэтычны зборнік «Seši», прысвечаны Рызе.
У 1949 годзе А. Чака абвінавачваюць у адыходзе ад марксісцкіх каштоўнасцяў і пісанні палітычна няправільных вершаў. Гэтае абвінавачанне моцна паслабіла стан яго здароўя, і 8 лютага 1950 года паэт памёр ад хваробы сэрца.
Творчасць
Тэматыкай твораў А. Чакса быў горад. Першай публікацыяй быў верш «Sapņi», апублікаваны ў «Latvijas Kareivis». Свае першыя вершы А. Чакс пісаў на рускай. А. Чакс таксама выдаў зборнік паэм аб латышскіх стралках «Асененыя вечнасцю».
У сваіх вершах паэт закранаў тэмы, дагэтуль не адлюстраваныя ў латышскай паэзіі, – начное жыццё гораду, беспрытульнікі, прастытуткі, бедната. Акрамя апявання жыцця Рыгі, у сваёй паэзіі ён надаваў увагу любоўнай лірыцы, а таксама вершам, прысвечаным латышскім стралкам. Ён з'яўляецца аўтарам празаічных твораў, праўда, не настолькі вядомых, як яго паэзія.
Трыёдтыранін
Трыёдтыранін, 3,5,3'-трыёдтыранін — біялагічна актыўная форма тырэоідных гармонаў шчытападобнай залозы. Ад 1/3 да 1/5 агульнай колькасці тырэоідных гармонаў, якія вырабляюцца шчытападобнай залозай, паступае ў кроў адразу ў форме трыёдтыраніну. Астатнія 2/3—4/5 паступаюць у кроў у форме біялагічна малаактыўнага тыраксіну, які з'яўляецца фактычна прагармонам. Але ў перыферычных тканках тыраксін пры дапамозе металаферменту селен-залежнай монадэёдыназы падвяргаецца дэёдаванню і канвертуецца ў трыёдтыранін.
Трыёдтыранін атрымліваюць метадам хімічнага сінтэзу. У медыцыне выкарыстоўваецца ў выглядзе гідрахларыду або натрыевай солі.
Жаночы Суперкубак Беларусі па футболе 2013
Жаночы Суперкубак Беларусі па футболе 2013 года прайшоў 12 сакавіка. У матчы сустрэліся чэмпіён 2012 года бабруйскі клуб «Бабруйчанка» і уладальнік кубка 2012 года клуб «Зорка-БДУ».
Міхаіл Данілавіч Наскавец
Міхаіл Данілавіч Наскавец (, вёска Наваселле, Бярэзінскі раён – 2006) — казахскі і беларускі эканаміст, іншадумца ў СССР, палітычны зняволены, ахвяра карнай псіхіятрыі.
Біяграфія
У 1976 годзе вярнуўся на радзіму, працаваў галоўным эканамістам у калгасе «Перамога» Бярэзінскага раёна. У 1977 годзе, калі адбывалася «усенароднае абмеркаванне» праекта новай Канстытуцыі СССР, вырашыў прыняць у ім удзел і даслаў свае заўвагі «О проекте Конституции СССР и ее авторах» з крытыкай брэжнеўскай палітыкі ў рэдакцыю газеты «Правда». За гэта быў зволены з працы і выключаны з калгасу (у 1989 годзе дамогся прызнання рашэння неправамоцным).
Ізноў паехаў у Алма-Ату, працягваў працу ў тым самым інстытуце, меў навуковыя і навукова-папулярныя публікацыі. Арыштаваны на працоўным месцы 9 ліпеня 1981 года супрацоўнікамі КДБ. У матэрыялах справы былі некалькі даносаў і наступныя артыкулы Наскаўца: «О проекте Конституции СССР и её авторах» (1977), «О преимуществах социализма, советском царизме и правах человека» (1978, накіраваны ў Вярхоўны Савет СССР і Савет Міністраў СССР), «Могильщики советского народа и государства» (1979, накіраваны ў рэдакцыю часопіса «Проблемы мира и социализма»), «Над кем потешается советский царизм?» (1979, зварот у Міністэрства абароны СССР), «О приключения белоруса в поисках правды в Белоруссии» (1979, накіраваны ў рэдакцыю «Сельской газеты»), «Почём сморчки нынче?» (1979, у ААН), «Директивы социально-экономического разоружения» (1980, накіраваны ў рэдакцыю газеты «Советская Россия», Савет Міністраў СССР ды іншыя інстанцыі).
Абвінавачваўся па артыкуле 170-1 Крымінальнага кодэкса Казахскай ССР («распространение заведомо ложных измышлений, порочащих общественный строй СССР»). Вызначэннем Алма-Ацінскага гарадскога суда ад 25 верасня 1981 года прызнаны «непрытомным» («невменяемым») і накіраваны на прымусовае «лячэнне» у спецпсіхбальніцы сістэмы МУС. Утрымліваўся ў лагеры 155/7 каля Талгара. Вызначэннем Талгарскага раённага суда Алмацінскай вобласці быў пераведзены на прымусовае «лячэнне» з установы ЛА 155/7 Алмацінскай вобласці ў псіхбальніцу агульнага тыпу па месцы жыхарства ў Мінскую вобласць (бальніца «Навінкі»). Вызначэннем суда Мінскага раёна ад 21 сакавіка 1988 года прымяненне прымусовых мер «медыцынскага характара» да М. Наскаўца спынена, бо «адпала неабходнасць у іх прымяненні ў выніку змены характара захворвання».
Рэабілітаваны вызначэннем Вярхоўнага суда Казахскай ССР ад 11 ліпеня 1988 года. Дамогся адмены ўсіх судовых вызначэнняў, прызнання сябе здаровым, узнаўлення стажу. Узнавіўся на ранейшай працы ў навукова-даследчым інстытуце. Актыўна публікаваў свае эканамічныя і публіцыстычныя творы, у тым ліку ўласным коштам. Быў зволены па скарачэнні штатаў 23 сакавіка 1999 года. Марна спрабаваў узнавіцца на працы праз суд. Стаў рабіць захады аб узнаўленні грамадзянства Беларусі. Доўгі час органы ўнутраных спраў РБ незаконна адмаўлялі М. Наскаўцу ў гэтым. Адмовы аргументаваліся тым, што М. Наскавец нібыта «судзімы» (хаця ён быў рэабілітаваны яшчэ ў 1989 годзе, а артыкул, па якім ён быў асуджаны, у тым самым годзе быў выключаны з крымінальных кодэксаў усіх рэспублік СССР). Урэшце атрымаў грамадзянства Беларусі ў 2002 годзе і вярнуўся ў родную вёску Наваселле. У 2005 годзе Бярэзінская раённая бібліятэка выдала брашуру з вершамі М. Наскаўца, якія той склаў па-беларуску ў зняволенні.
Памёр у 2006 годзе. Пахаваны на могілках у Наваселлі.
Кічэр
Кічэр (Kitzscher) — горад у Германіі, у зямлі Саксонія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Лейпцыг. Уваходзіць у склад раёна Лейпцыг. Насельніцтва — 5583 чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 28,99 км². Афіцыйны код — 14 3 79 360.
Горад падзяляецца на 5 гарадскіх раёнаў.
Максімава
Максімава — прозвішча, тапонім.
NGC 3919
NGC 3919 (іншыя абазначэнні — UGC 6810, MCG 3-30-119, ZWG 97.161, PGC 37032) — эліптычная галактыка (E) у сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Янава (Дзяржынскі раён)
Я́нава (, Яново) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Бараўскага сельсавета.
NGC 6038
NGC 6038 (іншыя абазначэнні — UGC 10149, MCG 6-35-26, ZWG 195.8, IRAS16008+3729, PGC 56812) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Паўночная Карона.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Алена Іванаўна Астапюк
Алена Іванаўна Астапюк (,, Прыморскі край, РСФСР) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V і VI скліканняў.
Біяграфія
Скончыла Гомельскі дзяржаўны медыцынскі інстытут па спецыяльнасці «Лячэбная справа»; Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Дзяржаўнае кіраванне сацыяльнай сферай».
Працавала ўрачом-тэрапеўтам участковым, загадчыкам тэрапеўтычнага аддзялення ўстановы аховы здароўя «Гомельская гарадская паліклініка № 1».
У 2012—2016 гадах дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання, была членам Пастаяннай камісіі па эканамічнай палітыцы.
З 2016 года дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання.
Узнагароды
Узнагароджана юбілейнымі медалямі.
Асабістае жыццё
Замужам, мае сына.
Будка Жалезнай Дарогі 372 км
Будка Жалезнай Дарогі 372 км (Будка железной дороги 372 км) — вёска ў Кардымаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Шокінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй са жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Спаса-Ушэсцеўская царква (Капыль)
Спаса-Ушэсцеўская царква — праваслаўны храм у горадзе Капылі Мінскай вобласці.
Гісторыя
Пабудавана ў 1866 годзе з бутавага каменю і цэглы на ўрадавыя сродкі (14 тыс. рублёў). У савецкі час выкарыстоўвалася пад музей.
Інтэр’ер
У інтэр’еры ў цэнтральную залу шырокімі арачнымі прасветамі адкрываюцца прытвор, бакавыя прыдзелы і акруглая, перакрытая конхай апсіда.
Галянкоў
Галянкоў — прозвішча.
Будка Жалезнай Дарогі 373 км
Будка Жалезнай Дарогі 373 км (Будка железной дороги 373 км) — вёска ў Кардымаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Шокінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй са жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Філіпс Ваўверман
Філіпс Ваўверман (нідэрл. Philips Wouwerman; ахрышчаны 24 мая 1619,  — пахаваны 23 мая 1668,, Ніўвекерк) — нідэрландскі мастак.
Ваўверман праславіўся сваімі сцэнамі палявання, партрэтамі вершнікаў. Асабліва папулярныя карціны Ваўвермана, якія паказваюць коней. Яго пейзажы, у якія ўплецена дзеянне, належаць да лепшых узораў галандскага жывапісу Залатога стагоддзя.
Філіпс Ваўверман вучыўся жывапісу ў бацькі, Паўлюса Ёстэна Ваўвермана, і, магчыма, у Франса Халса. На мастака таксама аказалі ўплыў Пітэр Вербек і італізаваны мастак Пітэр ван Лар. У 1638 г. Ваўверман збег з нявестай Ганнай Пітэрс ван Брокхофф у Гамбург, каб ажаніцца там насуперак волі і рэлігійным перакананням свайго бацькі (Ганна была каталічкай). У Гамбургу Вауэрман працаваў у майстэрні Эверта Дэкера. Па вяртанні ў Харлем у 1640 г. уступіў у мясцовую гільдыю мастакоў, а ў 1645-46 г займаў у ёй важную пасаду. Філіпс Ваўверман да канца свайго жыцця дамогся прызнання і пашаны.
Захавалася каля 450 прац мастака. І пасля яго смерці яны карысталіся вялікім поспехам, асабліва ў XVIII у. сярод нямецкіх і французскіх калекцыянераў. У манеры Філіпса Ваўвермана працавалі і яго браты Піт і Ян.
Ферэра-Эрбаньёнэ
Ферэра-Эрбаньёнэ (Ferrera Erbognone) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Павія.
Насельніцтва складае 1147 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 60 чал./км². Займае плошчу 19 км². Паштовы індэкс — 27032. Тэлефонны код — 0382.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Giovanni.
Трыёзы
Трыёзы (ад грэч. Τρεις - тры і франц.-Ose - суфікс, які пазначае прыналежнасць да цукраў) — агульная радавая хімічная назва класа трохвугляродных монацукрыдаў, г.зн. цукраў, агульнай формулай якіх з'яўляецца C3(H2O)3, альбо C3H6O3.
Знаходжанне ў прыродзе
Трыёзы і іх вытворныя (фасфаты) - важныя прамежкавыя прадукты абмену рэчываў ва ўсіх жывых арганізмаў, якія граюць важную ролю ў клеткавым дыханні. У зялёных раслінах трыёзы ўтвараюцца ў працэсе фотасінтэзу пры фіксацыі CO2.
Рык Ваўтэрс
Хендрык Эміль (Рык) Ваўтэрс ( — ) — бельгійскі жывапісец, скульптар. Ваўтэрс стварыў 200 карцін, малюнкаў і скульптур. Загінуў падчас Першай сусветнай вайны.
Рык Ваўтэрс паступіў у Мехеленскую акадэмію ў 1897 годзе. У 1900 годзе падаў дакументы ў Брусельскую акадэмію ў 1900 годзе, але быў прыняты толькі ў 1901 годзе. Самыя раннія завершаныя скульптуры датаваны 1907 годам, а самыя раннія захаваныя карціны — 1908 годам.
Тэлесерыял-анталогія
Пік поспеху фармату прыйшоўся на перыяд Залатога стагоддзя тэлебачання ў 1950-х гадах дзякуючы поспеху праграмы «Тэлевізійны тэатр Крафта» (1947—1958), The United States Steel Hour (1953—1963) і The Philco Television Playhouse (1948—1955), і таксама «Зала славы Hallmark» (з 1951) і Disneyland (з 1954). Большасць праграм доўжыліся гадзіну ці больш, і сюжэтамі для іх былі класічныя літаратурныя творы, сацыяльна значныя тэмы і сур’ёзныя драматычныя гісторыі, а таксама тэлеверсіі брадвейскіх пастановак, што рабіла шоу вельмі прэстыжным для гледачоў і зацікаўлівала вядомых акцёраў таго часу, такіх як Бет Дэвіс, Селеста Холм, Грэйс Келі, Люсіль Бол, Дэвід Нівен, Полі Берген, Ліліян Гіш, Пол Ньюман, Разалінд Расел, Шарль Буайэ, Джоэл Макры, Джаан Вудвард і дзясяткі іншых. Некаторыя зоркі класічнага Галівуду, такія як Ларэта Янг, Дуглас Фэрбенкс і Барбара Стэнвік, у пачатку пяцідзясятых перайшлі на тэлебачанне і выступалі менавіта ў сваіх асабістых тэлесерыялах-анталогіях.
У 1950 годзе, на хвалі поспеху фармату, каналы пачалі выпускаць не толькі гадзінныя, але і паўгадзінныя драмы, але яны часта падвяргаліся крытыцы з-за таго, што аўтары спрабавалі ўціснуць сур’ёзныя тэмы ў трыццаць хвілін. Многія называлі гэтыя праграмы «нізкапробнай забаўкай». Акрамя класічных драм, у другой палове пяцідзясятых поспеху дасягнулі фантастычныя і вузкажанравыя шоу, такія як «Альфрэд Хічкок прадстаўляе» (1955—1965) і «Змрочная зона» (1959—1964).
У пачатку шасцідзясятых поспех фармату зменшыўся і рэйтынгі шматлікіх шоу пачалі падаць, што прыводзіла да іх закрыцця і ​​паступовай смерці ўсяго напрамку з-за развіцця іншых тэлевізійных жанраў. Многія запісы класічных шоу не захаваліся, бо ў пяцідзясятых не было практыкі паўтору жывых тэатралізаваных тэлепастановак, а тыя матэрыялы, якія засталіся, здымаліся людзьмі з кінескопаў і маюць вельмі нізкую якасць. У наступныя гады фармат з’яўляўся на тэлебачанні нерэгулярна, і сярод яскравых яго прадстаўнікоў можна вылучыць шоу «Човен кахання» (1977—1986), «Гатэль» (1983—1988), «Байкі са склепу» (1989—1996), «Амерыканская гісторыя жахаў» (з 2011), і «Чорнае люстэрка» (з 2011).
Сцяпан Валяр’янавіч Лук’янец
Сцяпан Валяр’янавіч Лук’янец (нар., в. Гулі, Мядзельскі раён, Мінская вобласць) — беларускі спецыяліст у галіне аўтаматызацыі вытворчых працэсаў. Кандыдат тэхнічных навук (1972), прафесар.
Біяграфія
Скончыў Мінскі радыётэхнічны інстытут (спецыяльнасць «Аўтаматыка і тэлемеханіка», кваліфікацыя «Інжынер-электрык», 1965; аспірантура, 1970). Працаваў у Вышэйшай атэстацыйнай камісіі Рэспублікі Беларусь (1995—1998, начальнік навукова-метадычнага аддзела), Беларускім дзяржаўным універсітэце інфарматыкі і радыёэлектронікі (1965—1995 і з 1998, прафесар кафедры сістэм кіравання, у 1987—1995 — загадчык кафедры, 1973—1974 — дэкан вячэрняга факультэта, 1998—1999 — дэкан факультэта інфармацыйных тэхналогій і кіраванняй, 1974—1979 — прарэктар па навуковай рабоце, 1979—1985 і 1999—2000 — прарэктар па вучэбнай рабоце, 2000—2006 — першы прарэктар).
Навуковыя інтарэсы: электрамагнітныя ўстройствы аўтаматыкі; аўтаматыка і кіраванне ў тэхнічных сістэмах; тэорыя аўтаматычнага кіравання; мадэляванне ў праектаванні складах сістэм; дыстанцыйная адукацыя.
Узнагароды
Званне «Заслужаны работнік адукацыі Рэспублікі Беларусь» (2001) і інш.
Ельня (балота)
Балотны масіў Ельня — адзін з буйнейшых ў Беларусі комплексаў верхавых і пераходных балот са шматлікімі азёрамі, якія прыдаюць разнастайнасць аднатоннаму ландшафту. Для аховы створаны заказнік Ельня.
Геаграфія
Па ўсім балоце раскіданы невялікія астравы, пакрытыя драбналістымі і яловымі лясамі. Большая частка балотнага масіву зарасла невысокай хвояй, але сустракаюцца і даволі значныя адкрытыя ўчасткі са шматлікімі дробнымі азёрамі і вокнамі чыстай вады. Расліннасць на балотнай частцы заказніка характэрная для верхавых балот і прадстаўлена хваёва-хмызнякова-сфагнавымі і хмызнякова-сфагнавымі супольнасцямі.
У выніку меліярацыі прылягаючых тэрыторый і часткі балота адбыліся істотныя змены гідралагічных умоў комплексу. Пракладка шматлікіх каналаў і выраўноўванне рэк прывялі да зніжэння ўзроўню грунтовых вод, што стала адной з асноўных прычын практычна штогадовых буйных пажараў на балоце.
У сувязі з цяжкай даступнасцю і спецыфікай ландшафтаў (каля 60 % лесу расце на балоце, а самі лясы характарызуюцца нізкай прадукцыйнасцю) тэрыторыя выкарыстоўваецца чалавекам абмежавана. Лесаэксплуатацыйныя работы вядуцца ў асноўным па перыферыі балотнага масіву і на мінеральных астравах, сельскагаспадарчая дзейнасць адсутнічае. Тэрыторыя выкарыстоўваецца як для прамысловых нарыхтовак, так і для аматарскага збору грыбоў і ягад. На азёрах мясцовае насельніцтва ловіць рыбу.
Фаўна і флора
На тэрыторыі заказніка сустракаецца 98 відаў птушак, 23 з якіх занесены ў Чырвоную кнігу Беларусі. Характэрная рыса балотнага масіву Ельня — наяўнасць разрэджаных калоній кулікоў на балоце і шматлікіх калоній чайкавых на азёрах. Ельня — месца гнездавання птушак, тыповых для комплексаў верхавых балот:, , , , і. Рэдкія для Беларусі ўвогуле, яны сустракаюцца тут у значнай колькасці. Акрамя іх на балоце гняздуюцца і. Колькасць найбольш рэдкіх і значных відаў птушак прыведзена ў табліцы.
Балотны масіў Ельня мае вялікае значэнне як месца прыпынку мігрыруючых гусей, качак і жураўлёў на вясновых і восеньскіх пралётах. У гэты час на вадаёмах звычайныя і шматлікія, , , ; сустракаюцца таксама , , ,.
З раслін, якія растуць на тэрыторыі балота і на мінеральных астравах, 11 відаў уключаны ў Чырвоную кнігу. Сярод іх і рэдкія для Беларусі і. Фаўна наземных пазваночных уключае 7 відаў земнаводных, 5 відаў паўзуноў, 31 від млекакормячых (большасць з іх пражывае на перыферыйных участках балота ці наведвае яго ў пошуках корму). Адзначаецца высокая колькасць.
Неспрыяльныя фактары
Паніжэнне ўзроўню грунтовых вод у выніку пракладання каналаў сярод балота, выраўноўвання рэк і асушэння перыферыйных участкаў балота. Парушэнне гідрарэжыму прыводзіць да пачашчэння пажараў, змянення відавога саставу флоры, зарастання адкрытых участкаў балот хмызнякамі і лесам.
Фактар неспакою. У апошнія гады рыбаловы і паляўнічыя пачалі ўсё часцей наведваць азёры. Гэта прыводзіць да разбурэння гнёздаў многіх відаў птушак, у тым ліку і занесеных у Чырвоную кнігу. Балота пачынае губляць сваю значнасць як месца канцэнтрацыі мігрыруючых гусей і жураўлёў. Адна з прычын такога становішча — зніжэнне ўзроўню грунтовых вод, што зрабіла балота больш даступным для чалавека вясной.
Нерэгламентаваны збор журавін прыводзіць да сур'ёзнага пашкоджання наглебавага покрыва і з'яўляецца яшчэ адным фактарам парушэння спакою жывёл.
Гарошак вузкалісты
Батанічнае апісанне
Аднагадовая травяністая расліна. Сцябло 15—60 (15—80 (90) )см у даўжыню, тонкае, узыходнае каля асновы. Лісце чаргаванае па даўжыні сцябла, апушанае, з зубчастымі прылісткамі і складаецца з 4—6 пар лісткоў. Вось ліста заканчваецца вусікам. Лісткі вузкія, суцэльныя, 2,5—3 см у даўжыню, 2—3 мм у шырыню. Кветкі буйныя, з пяццю пялёсткамі, адзінкавыя або па 2 у пазухах лісця, амаль сядзячыя. Колер кветак пурпурова-фіялетавы. Плод — лінейны вузкі струк. Насенне цёмна-бурае, амаль чорнае, часам з плямамі, 2—2,5 мм у дыяметры.
Распаўсюджанне і экалогія
Гарошак вузкалісты распаўсюджаны на тэрыторыі Еўропы, Азіі і Афрыкі. Заносны від у іншых рэгіёнах. Святлолюбівая расліна, мезафіт і мезатроф. Сустракаецца на лугах, пашах і агародах, узлесках, у хмызняках, парках і садах, па берагах вадаёмаў, на камяністых россыпах, аблогах, пустках. Цвіце ў чэрвені—ліпені. Плады паспяваюць у ліпені—жніўні.
Гаспадарчае значэнне
Пустазелле зерневых і прапашных культур. Каштоўная кармавая расліна, па якасці не саступае гарошку пасяўному.
Бульвар Сансет (фільм)
Галоўныя ролі выконваюць Уільям Холдэн і Глорыя Свенсан. «Бульвар Сансет» набыў рэпутацыю аднаго з лепшых фільмаў Б. Ўайлдара, «лепшай кінакарціны ў гісторыі пра» падводныя камяні «Галівуду» і перыядычна ўключаецца ў спісы лепшых фільмаў усіх часоў, напрыклад, па версіі «IMDb».
Бабееўка (Кардымаўскі раён)
Бабееўка (Бабеевка) — вёска ў Кардымаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Шокінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй са жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Філігера
Філігера (Filighera) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Павія.
Насельніцтва складае 829 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 104 чал./км². Займае плошчу 8 км². Паштовы індэкс — 27010. Тэлефонны код — 0382.
Кордаўскі халіфат
Ко́рдаўскі халіфат (да 929 года — эмірат) — сярэднявечная ісламская дзяржава на тэрыторыі сучасных Іспаніі і Партугаліі (929—1031). Заснавана нашчадкам Амеядаў Абд ар-Рахманам I, які ў 756 годзе прыняў тытул эміра. У 929 годзе Абд ар-Рахман III (ан-Насір лідзінілах Абу Мутарыф Абд ар-Рахман ібн Мухамад ібн Абдалах) прыняў тытул халіфа. Сталіцай халіфата была Кордава. Пасля 1031 года халіфат раскалоўся на шэраг эміратаў, значным з якіх быў Гранадскі эмірат, дзе мусульманскае валадарства доўжылася аж да 1492 года.
Гісторыя
Пасля смерці эміра Абдалаха ў Кордаве, яго пераемнікам стаў двадцацітрохгадовы ўнук Абдулаха Абд ар-Рахман III. Новы эмір атрымлівае краіну, якая раздзіраецца шматлікімі ўнутранымі канфліктамі. А тым часам у Кордаве выйшлі з падпарадкавання Сарагоса, Таледа, Бадахос, а таксама амаль увесь усход і большая частка паўднёвага раёна эмірата. Знешнасцю Абд ар-Рахман III вельмі адрозніваўся ад арабаў — у яго сінія вочы, светлая скура і бялявыя рудаватыя валасы, якія ён фарбуе ў чорны колер, каб не бянтэжыць падданых. Эмір Абд ар-Рахман арганізоўвае вялікую армію для заваявання Істыдзіі і Салабрэкі, хоць і не атакуе Бабастра, ізноў заняты хрысціянамі.
Халіфы Кордавы (929—1031)
нар.891, (912—961), у 929 прыняў тытул халіфа
NGC 6039
NGC 6039 (іншыя абазначэнні — NGC 6042, MCG 3-41-79, ZWG 108.104, DRCG 34-63, PGC 56972) — галактыка ў сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 6039, NGC 6042.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Карл дэ Геер
Карл дэ Геер (Baron Charles de Geer;, Фінспанг — , Стакгольм) — шведскі энтамолаг.
Біяграфія
Рос у Горад Утрэхт[Утрэхце, у 19-гадовым узросце вярнуўся ў Швецыю. Атрымаў у спадчыну маёнтак, буйны металургічны завод і замак Лёйфста. Вучань Лінея, быў членам Шведская каралеўскай акадэміі навук і гофмаршалам, быў членам-карэспандэнтам Французскай Акадэміі навук ў 1748 годзе. Напісаў «Mémoires pour servir à l'histoire des insectes» (7 т., Стакгольм, 1752—1778), дзе апісаў 1466 відаў насякомых, суправаджаючы іх 238 гравюрамі. Пахаваны разам з яго жонкай у Кафедральным саборы Упсалы.
Магілёўскі інстытут МУС Рэспублікі Беларусь
Гісторыя
У 1948 годзе востра паўстала пытанне аб неабходнасці адкрыцця навучальнай установы па падрыхтоўцы міліцыянераў-транспартнікаў, бо за час Вялікай Айчыннай вайны на яе франтах загінула больш за палову супрацоўнікаў дадзеных падраздзяленняў МУС.
2 красавіка 1948 года па загадзе Міністра дзяржаўнай бяспекі СССР генерал-палкоўніка Абакумава была заснавана Магілёўская школа перападрыхтоўкі сяржанцкага складу корпусу галоўнага ўпраўлення аховы на чыгуначным і водным транспарце з тэрмінам навучання 7 месяцаў. Першым начальнікам школы быў прызначаны Ляхаў Васіль Іванавіч.
Пра інстытут
Сярод вядомых выпускнікоў установы адукацыі ёсць два героя Савецкага саюза, якія з’яўляліся ўдзельнікамі ВАВ — Сідараў Пётр Пятровіч і Сарокін Барыс Рыгоравіч. Адзін з самых вядомых выпускнікоў — генерал-палкоўнік юстыцыі Алу Алханаў, які раней займаў пасаду Прэзідэнта Чачэнскай Рэспублікі, у цяперашні час — намеснік міністра юстыцыі Расіі.
Інстытут уваходзіць у лік найбольш прэстыжных навучальных устаноў краіны і займае адно з вядучых месцаў у сістэме падрыхтоўкі кадраў з вышэйшай юрыдычнай і сярэдняй спецыяльнай адукацыяй для органаў унутраных спраў рэспублікі.
Набор у Магілёўскі інстытут МУС ажыццяўляецца па наступных спецыяльнасцях:
Выпускнікам інстытута прысвойваецца кваліфікацыя «Юрыст» і першае спецыяльнае званне «Лейтэнант міліцыі».
Базель
Базель (Basel, Bâle) — горад у Швейцарыі. Адміністрацыйны цэнтр кантону Базель-Штат. Трэці (пасля Цюрыху і Жэневы) горад у Швейцарыі па колькасці жыхароў. Знаходзіцца на перасячэнні межаў Швейцарыі, Германіі і Францыі.
Гісторыя
Старажытныя паселішчы захаваліся ў наваколлі Базеля з часоў існавання Рымскай імперыі. Найбольш вядомае селішча Аўгуста Раўрыка знаходзіцца ў 20 кіламетрах ад сучаснага Базеля ўверх па Рэйне. Але знойзденыя і больш старажытныя кельцкія селішчы, нават з фартыфікацыямі ў асяродзі сучаснага горада. На месцы самога горада на ўзгорку, праз які цячэ Рэйн, быў заснаваны замак.
Першыя здагадкі пра Базель сустракаюцца ў дакументах з 374 г.
З 999 г. да эпохі Рэфармацыі Базелем кіравалі біскупы. Герб горада ў выглядзе посаха ўвасабляе памяць аб гэтым перыядзе.
У 1225—1226 гадах быў пабудаваны мост цераз Рэйн і заснаваны «Малы Базель», дзеля абароны гэтага моста.
У 1356 годзе буйны землятрус разбурыў шмат у горадзе і асяродзі, у тым ліку і некалькі замкаў князёў. Тады горад прапанаваў альтэрнатыву аднаўленьню замкам — двары ў горадзе ў абмен на ваенную абарону.
На працягу 15 стагоддзя Базель з'яўляўся цэнтрам хрысціянскай каталіцкай палітыкі. У горадзе знаходзілася Базельская рада (1431—1449), на якой у 1439 годзе быў абраны Антыпапа Фелікс V.
У 1495 годзе Базель быў уключаны у Верхне-Рэйнскую імперскую акругу. Але ў 1500 г., і фактычна ў 1501 г. горад выйшаў са складу Свяшчэннай Рымскай імперыі і далучыўся да Швейцарскай канфедэрацыі ў якасці 11 кантона.
У 1536 г. ў Базелі выдаецца першае выданне трактату Джона Кальвіна «Навучанне хрысціянскай веры», што дало пачатак Кальвінізму.
У 1897 у Базелі адбыўся Сусветны яўрэйскі кангрэс на якім была заснавана Сусветная яўрэйская арганізацыя. Названая арганізацыя зрабіла буйны уплыў на стварэнне дзяржавы Ізраіль.
У 1912 у Базелі адбыўся Другі Інтэрнацыянал у сувязі з пачаткам Першай балканскай вайны.
Планіроўка і архітэктура
Рэйн падзяляе Базель на Вялікі (Grossbasel, на левым, узвышаным, беразе, дзе знаходзяцца гістарычны цэнтр, асноўныя помніхі архітэктуры, захаваліся тыповыя рысы старажытнага гандлёва-рамесніцкага горада) і Малы (Kleinbasel, Новы горад на правым, нізінным, беразе з прамысловай зонай). Яны звязаны 5 мастамі і 3 паромнымі пераправамі. На поўначы ад Базеля гавань Хюнінген з партовымі пабудовамі. Сярод помнікаў архітэктуры: раманска-гатычны сабор (закладзены ў 1019, будаваўся да XV ст.), цэрквы: гатычныя Санкт-Марцін (1356—98), Санкт-Петэр (XIV ст.), дамініканская прапаведніцкая (1356); неараманскія Санкт-Паўль (1898—1901), Санкт-Антоніус (1925—27) і інш.; Базельская ратуша з фрэскамі XVI ст. У 1962—63 пабудаваны комплекс Школы мастацтва і рамёстваў (арх. Г. Баўр). На Саборнай плошчы дамы ў стылі барока, готыкі і класіцызму, шматлікія старажытныя фантаны, у т.л. Фішмарктбрунен (XIV ст.).
Антонаўшчына (Дзяржынскі раён)
Анто́наўшчына (, Антоновщина) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Путчынскага сельсавета.
Станіслаў Ежы Лец
Станіслаў Ежы Лец (Stanisław Jerzy Lec;, Лемберг, Аўстра-Венгрыя — , Варшава, Польшча) — выдатны польскі паэт, філосаф, пісьменнік-сатырык і афарыст XX стагоддзя.
Біяграфічныя звесткі
Памёр 7 мая 1966 года ў Варшаве. Пахаваны ў Варшаве на Павонзкаўскіх могілках.
Творчасць
Першая кніга вершаў — «Колеры» (1933). Аўтар зборнікаў рэфлексійна-лірычных вершаў «Палявы блакнот» (1946), «Іерусалімскі рукапіс» (1956), «Да Авеля і Каіна» (1961), «Паэмы, падрыхтаваныя да скоку» (1964), а таксама сатырычных твораў і фрашак (зборнікі «Заасад», 1935; «Прагулка цыніка», 1946; «Здзекуюся і пытаюся пра дарогу», 1959, і інш.). Майстар кароткага філасофскага парадоксу. У цыклах афарызмаў «Непрычасаныя думкі» (1957), «Новыя непрычасаныя думкі» (1964) пры дапамозе жарту, іроніі, сарказму, алюзіі, гульні слоў выказваў пратэст супраць дагматызму і любых форм гвалту над асобай.
Уселюбскі сельсавет
Усе́любскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Навагрудскага раёна Гродзенскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок Уселюб.
Гісторыя
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Навагрудскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 25 чэрвеня 2008 года ў склад Уселюбскага сельсавета ўключаны ўсе вёскі скасаванага Бенінскага сельсавета: Бенін, Зенявічы, Ляхавічы 1, Ляхавічы 2, Марцулі, Нізаўцы, Пліса 1, Пліса 2, Рахавец, Храпянева. 22 жніўня 2017 года ў склад Уселюбскага сельсавета ўвайшлі землі плошчай 12 292 га і ўсе населеныя пункты скасаванага Ацмінаўскага сельсавета: аграгарадок Ацмінава, вёскі Альхоўка, Бердаўка, Генюшы, Гніліца, Дзетамля, Лаўскія, Лешчанка, Малачкі.
Склад
Па стану на 2017 год у склад сельсавета ўваходзілі 22 населеныя пункты, пасля рэарганізацыі – 31 населены пункт (01.01.2018 г.).
Колькасць насельніцтва ў населеных пунктах прыведезена па дадзеных перапісу 2009 г.:
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (22 населеныя пункты) — 2201 чалавек, з іх 86,7 % — беларусы, 8,5 % — палякі, 3,6 % — рускія.
Насельніцтва, жыхароў: 2201 (2009 г.), 2054 (2017 г.), 2509 (2018 г.).
Спасылкі
Навагрудскі раённы выканаўчы камітэт
Усць-Каменагорск
Усць-Каменагорск — горад на ўсходзе Казахстана, адміністрацыйны цэнтр Усходне-Казахстанскай вобласці (з 1939 года).
Заснаваны ў 1720 годзе.
Пасудава
Пасу́дава (, Посудово) — былая вёска ў Брагінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Камарынскага пасялковага савета. Чыгуначная станцыя (на лініі Оўруч — Палтава)
Пасля катастрофы на Чарнобыльскай АЭС і радыяцыйнага забруджвання жыхары (73 сем'і) пераселены ў 1986 годзе ў чыстыя месцы. Ліквідавана 20 жніўня 2008 года.
Размяшчэнне
У 45 км на поўдзень ад Брагіна, 164 км ад Гомеля, на тэрыторыі Палескага радыяцыйна-экалагічнага запаведніка; 1 км ад дзяржаўнай мяжы з Украінай.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Камарын — Брагін. Планоўка складаецца з ледзь выгнутай працяглай вуліцы, блізкай да мерыдыянальнай арыентацыі, на ўсход ад якой праходзіць такой жа арыентацыі меншая па памеры вуліца. Забудова драўлянымі хатамі сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Выяўленае археолагамі гарадзішча ранняга жалезнага веку (мясцовая назва Мястэчка, 3-4 км на поўнач ад вёскі, ва ўрочышчы Куркова) сведчыць пра засяленне гэтых месцаў з даўніх часоў. Па пісьмовых крыніцах вядомая з XVIII стагоддзя. Пасля 2-га падзела Рэчы Паспалітай (1793 год) у складзе Расійскай імперыі. У 1811 годзе 2 вёскі — Пасудава Верхняе і Пасудава Ніжняе, якія пазней аб'ядналіся, валоданне Ракіцкіх. У 1850 годзе валоданне Новікаўскага. Паводле перапісу 1897 года ў Савіцкай воласці Рэчыцкага павета Мінскай губерні; побач знаходзіліся 2 аднайменных фальварка.
З 8 снежня 1926 года па 30 снежня 1927 года цэнтр Пасудавіцкага сельсавета Камарынскага раёна Рэчыцкай, з 9 чэрвеня 1927 года Гомельскай акруг.
Дзейнічала пачатковая школа. Пасля пабудовы ў 1927 годзе чыгункі Чарнігаў — Оўруч пачала працаваць чыгуначная станцыя. У 1930 годзе арганізаваны калгас «Дзень калектывізацыі», меліся 2 вятракі і гамарня.
Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў баі за вёску ў 1943 годзе адрозніліся камандзір кулямётнага разліку Е. Сіхімаў, наводчык прылады А. Г. Казлоў і камандзір аддзялення І. А. Юсупаў — усім ім прысвоена званне Героя Савецкага Саюза).
У 1959 годзе ўваходзіла ў склад саўгаса «Пасудава» (цэнтр — вёска Залессе).
Да 8 студзеня 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Калыбанскага сельсавета, да 13 снежня 1991 года — у склад Гдзенскага сельсавета, пасля — у адміністрацыйным падпарадкаванні Камарынскага пассавета.
Хамзанама
Хамзанама (حمزه نامه) распавядае пра легендарныя подзвігі Аміра Хамзы, дзядзькі прарока Магамета, але большасць гісторый з'яўляюцца «бесперапынным шэрагам рамантычных інтэрмедый, небяспечных падзей, збавенняў і гвалтоўных дзеянняў». На захадзе твор з'яўляецца найбольш вядомым з-за велізарнага ілюстраванага манускрыпта, замоўленага магольскім імператарам Акбарам прыблізна ў 1562 годзе.
Кніга Мармона
Кніга Мармона (The Book of Mormon) — свяшчэнны тэкст руху святых апошніх дзён, які, на думку вернікаў, змяшчае пісанні старажытных прарокаў, якія жылі на Амерыканскім кантыненце прыблізна з 2200 да н.э. па 421 год. Упершыню апублікавана ў сакавіку 1830 года Джозефам Смітам-малодшым пад назвай «Кніга мармонаў: Словы, напісаныя рукой мармонаў на лістах, узятых з лістоў Нефія» (The Book of Mormon: An Account Written by the Hand of Mormon upon Plates Taken from the Plates of Nephi). Па словах Сміта (і пра гэта таксама гаворыцца ў самім тэксце), Кніга мармонаў была напісаная на залатых лістах так званымі «змененымі егіпецкімі» знакамі. Сміт сцвярджаў, што апошні прарок, які працаваў над кнігай, імя якому Мароній (дакладней, Мароні), схаваў яе ў пагорку на тэрыторыі сучаснага штата Нью-Ёрк, а затым вярнуўся на зямлю ў 1827 годзе ў выглядзе анёла, адкрыўшы месцазнаходжанне кнігі Сміту і наставіўшы яго, як перакласці і распаўсюдзіць кнігу як сведчанне аднаўлення сапраўднай царквы Хрыста ў апошнія дні. Кніга мармонаў змяшчае шэраг арыгінальных і спецыфічных дактрынальных разваг на такія тэмы, як падзенне Адама і Евы, прырода адкуплення, эсхаталогія, выратаванне ад фізічнай і духоўнай смерці, а таксама арганізацыя царквы ў апошнія дні. Цэнтральнай падзеяй кнігі з’яўляецца прыход Ісуса Хрыста на Амерыканскі кантынент неўзабаве пасля ўваскрашэння. Кніга мармонаў - найбольш ранняе з унікальных пісанняў руху святых апошніх дзён, секты якога звычайна адносяцца да яе не толькі як да святога тэксту, але і як да гістарычных запісаў адносін паміж Богам і старажытнымі насельнікамі Амерыкі. Кніга мармонаў дзеліцца на больш дробныя кнігі, названыя па імёнах людзей, названых у якасці асноўных аўтараў, і ў большасці версій падзелена на кіраўніка і вершы. Яна напісана на англійскай мове, вельмі падобнай да ранняй сучаснай англійскай мовы і стылю Бібліі караля Якава, і з тых часоў поўнасцю або часткова перакладзена на 108 моў.
Петрапаўлаўская царква (Карэлічы)
Петрапаўлаўская царква — праваслаўны храм у г.п. Карэлічы Гродзенскай вобласці.
Гісторыя
Пабудавана ў 1866 годзе з цэглы. У 1877 годзе ўзведзена драўляная царкоўнапрыходская школа.
Архітэктура
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Аб’ёмна-прасторавая кампазіцыя трохчасткавая: прамавугольная ў плане трапезная са званіцай над ёй, кубападобны аб’ём малітоўнай залы з бакавымі прыдзеламі, паўкруглая апсіда з рызніцамі. Асноўны двух’ярусны аб’ём накрыты пакатым чатырохсхільным дахам і завершаны васьмігранным светлавым барабанам з гранёным сферычным купалам і макаўкай. Фасады дэкарыраваны вуглавым рустам, пілястрамі, прафіляваным карнізам, філёнгамі, ліштвамі арачных аконных праёмаў. Галоўны і бакавыя ўваходы вырашаны арачнымі парталамі.
Інтэр’ер
У інтэр'еры дамінуе цэнтральная зала з прасторай светлавога барабана, які падтрымліваюць 4 калоны і парусныя скляпенні. Апсіда вылучана драўляным іканастасам. У трапезнай лесвіца на званіцу. Абразы 18 ст. «Маці Божая Адзігітрыя» і «Пакроў».
Бяднота
Бяднота (Беднота) — вёска ў Кардымаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Шокінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй са жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Менка
Менка, Мена, Мень — колішняя рака, цяпер ручай у Беларусі, правы прыток Пцічы (басейн Дняпра). Менавіта Менка, як мяркуецца, дала назву гораду Мінску (Менску).
Назва
Назва Мена балцкага паходжання.