cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бялыніцкі абраз Божай Маці
Версіі аб паходжанні абраза
Па іншай версіі ікона была выкрадзена каталікамі з варот праваслаўнага Аршанскага Куцеінскага манастыра і перададзена ў кармеліцкі манастыр. Бялыніцкі касцёл і кляштар каталіцкага манаскага ордэна кармелітаў абутых быў заснаваны Львом Сапегам — вялікім канцлерам літоўскім ў 1622 г. лічыцца, што фундацыя была знакам падзякі Богу за перамогу ў 1618 г. над войскамі маскоўскага цара.
Абедзве версіі каталіцкага падання гавораць, што абраз з'явіўся ў кармеліцкім Бялыніцкім кляштары цудоўным чынам. Па адной версіі ікона была намалявана анёлам на аконнай аканіцы. Па іншай — абраз напісаў пілігрым-жывапісец падчас спеваў манахамі літаніі Божай Маці. Жывапісец завяршыў сваю працу да моманту сканчэння спеваў. Жывапісцам быў анёл.
Большасць гісторыкаў схільныя лічыць, што цудатворны абраз у Бялынічах быў напісаны ў 1634—1635 гг. невядомым мастаком.
Гісторыя
У час вайны Рэчы Паспалітай з Маскоўскай дзяржавай кармеліты ў 1655 г. перавезлі абраз ва ўмацаванае мястэчка — Ляхавічы, якое доўгі час потым знаходзілася ў аблозе войскаў цара Аляксея Міхайлавіча. Аблога Ляхавіч была знятая пасля перамогі польска-літоўскіх войскаў пад Палонкай 2 ліпеня 1660. Вызваленне Ляхавіч было прыпісана камандзірам крэпасці Мікалаем Юдзіцкім цудоўнай сіле Бялыніцкай іконы Божай Маці, перад якой быў выкананы падзячны гімн «Te Deum» («Цябе, Бога хвалім»).
Камісіі Віленскага біскупа у 1755 г. было прад'яўлена 9 сведчанняў цудаў Бялыніцкай іконы: 1) напісанне яе анёлам; 2) аблога Ляхавіцкі крэпасці; 3-9) сведчанні вылячэнняў ў 1671, 1706, 1720, 1737, 1722 гг.
Абраз знаходзіўся ў Ляхавічах да 1760. У 1760 г. абраз урачыста перанеслі ў Бялынічы ў ізноў пабудаваны касцёл. Яшчэ падчас знаходжання цудатворнага абразу ў Ляхавічах біскуп Віленскі Міхаіл Зяньковіч атрымаў у 1754 дазвол і булы Папы рымскага Бенедыкта XIV на каранацыю абраза. Залатыя кароны з гербамі Сапегаў і Агінскіх былі выраблены на сродкі гэтых магнацкіх родаў.
Пасля ўскладання карон ікона была перанесена ў храм. Свята працягвалася цэлы тыдзень. У ім прымалі ўдзел жыхары Шклова, Мсціслава, Оршы, Віцебска.
Каранацыя пашырыла славу цудатворнай Бялыніцкай іконы Дзевы Марыі. У манастыр у святы Ушэсця Гасподняга, Сашэсця Святога Духа, Шкаплернай Божай Маці, св. Іллі і Раства Багародзіцы ішлі шматлікія групы паломнікаў з Галоўчына, Кудзіна, Царкавішча, Эсьмон, Цяцерына, Бялевіч, Княжыч.
Пасля першага падзелу Рэчы Паспалітай (1773 г.) Бялынічы ўвайшлі ў Расійскую імперыю. Паўстанне 1831 г. паслужыла падставай да закрыцця ў 1832 г. толькі ў Магілёўскай губерні 23 каталіцкіх манастыроў, у тым ліку і ў Бялынічах. Касцёл быў перададзены дысацэзіяльнаму духавенству.
У 1861 годзе ў выданне «Pieśni nabožnyja» («Песні набожныя») былі ўключаны такія радкі :
Ty Białynicka Najczystsza Dziewa, Świataja Maci sirockaho rodu, Litwy i Rusi možna Karalewa, Uprasi Syna, kab dau nam Swabodu.
Пасля паўстання 1863—1864 гг. многія пакінутыя дзеючымі касцёлы былі зачынены і перададзены праваслаўнай царкве.
У 1876 г. адбылася перадача Бялыніцкага касцёла з цудатворнай іконай Рускай Праваслаўнай царкве. Лічаць, што апошні парафіяльны святар ксёндз Люцыян Гадлеўскі схаваў арыгінал і пакінуў у касцёле копію. Арыгінал жа, — піша ксёндз Тадэвуш Крагель (Беласток), — па здагадцы некаторых знаходзіцца ў Волі-Гутоўскай.
У 1924 г. бальшавікі закрылі царкву. Абраз быў перададзены ў абласны музей Магілёва, дзе захоўваўся разам з Крыжам Ефрасінні Полацкай. Сляды святынь губляюцца у 1941 г. пад час эвакуацыі каштоўнасцей.
Глыбокая пашана беларусаў да цудатворнага Бялыніцкага абраза знайшла адлюстраванне ў створаных шматлікіх жывапісных копіях, эстампах, якія беражліва захоўваюцца ў хрысціянскіх храмах. Перад абразом Найсвяцейшай Багародзіцы моляцца аб вылячэнні ад хвароб, аб суцяшэнні ў скрусе.
Дзераўная
Назву Дзераўна́я маюць:
Талака (кааліцыя)
Грамадзянскі альянс за справядлівыя і сумленныя выбары для лепшага жыцця «Талака» — апазіцыйная кааліцыя беларускіх партый і арганізацый, якая існавала ў 2013—2015 гг.
Аб стварэнні кааліцыі было абвешчана ў канцы жніўня. Створана 22 верасня 2013 г. дэлегатамі (75 чал.) канферэнцыі апазіцыйных дэмакратычных сіл. Пагадненне падпісана Аб'яднанай грамадзянскай партыяй, Беларускай партыяй левых «Справядлівы свет» і 4 аргкамітэтамі - для стварэння Партыі працоўных, Беларускай жаночай партыі «Надзея», грамадскага праваабарончага аб'яднання «За справядлівыя выбары», «Беларускага руху» (В. Вячорка), а таксама незарэгістраванай арганізацыяй «Маладая Беларусь».
Мэтай кааліцыі была ліквідацыя «аўтарытарнага рэжыма» А. Лукашэнкі і вяртанне грамадзянам Беларусі адабраных у іх законных правоў, у першую чаргу — права свабоднага выбару ўлады і курсу краіны. Адной з галоўных задач кааліцыі было стварэнне стратэгіі дзеянняў, фарміраванне адзінай каманды і вызначэнне адзінага кандыдата на прэзідэнцкіх выбарах.
«Талака» не мела агульнай тактыкі на выбары ў мясцовыя Саветы дэпутатаў 2014 г.. Некаторыя структуры «Талакі» заклікалі да байкоту, але ягоныя асноўныя кампаненты — АГП і партыя левых — вырашылі прымаць удзел у выбарах. Канчатковы раскол кааліцыі выявіўся падчас прэзідэнцкай кампаніі 2015 г., калі на выбары пайшлі адразу два кандыдаты: А. Лябедзька і С. Калякін.
Нацыянальны цэнтр біятэхналагічнай інфармацыі ЗША
Нацыянальны цэнтр біятэхналагічнай інфармацыі ЗША (англ. National Center for Biotechnological Information, NCBI).
Заснаваны ў 1988 годзе ў Бетэсда (штат Мэрыленд, ЗША) як цэнтральны інстытут апрацоўкі ды захоўвання дадзеных малекулярнай біялогіі. З'яўляецца часткай Нацыянальнай медыцынскай бібліятэкі ЗША (англ. United States National Library of Medicine, NLM), падпадзелу Нацыянальнага інстытута здароўя (англ. National Institutes of Health, NIH).
NCBI падае інфармацыю пра базы дадзеных бялковых даменаў, ДНК (GenBank) і РНК, базы дадзеных артыкулаў навуковай літаратуры (PubMed) і таксанамічнай інфармацыі (TaxBrowser), забяспечвае пошук дадзеных пра пэўны біялагічны від (Taxonomy). Таксама ўтрымоўвае розныя стандартныя праграмы біяінфарматыкі (BLAST). Базы дадзеных даступныя праз пошукавую сістэму Entrez.
Задачы NCBI
Штогод пад эгідай NCBI праводзяцца семінары і навуковыя канферэнцыі, прысвечаныя праблемам малекулярнай біялогіі, генетыкі, біямедыцыны. NCBI займаецца адукацыйнай дзейнасцю, у тым ліку ў рэжыме on-line.
Казура
Казура — прозвішча.
15-я зенітна-ракетная брыгада
15-я зені́тная раке́тная брыга́да — падраздзяленне ўзброеных сіл Беларусі. Месца дыслакацыі штаба — Фаніпаль.
Гісторыя
У 1952 годзе на базе 120-й гвардзейскай стралковай дывізіі быў сфармаваны 97-ы асобны зенітны артылерыйскі дывізіён. Галоўнай задачай дывізіёна з'яўлялася прыкрыццё аэрадрома Мачулішчы з месцам дыслакацыі ў ваенным гарадку Калодзішчы Мінскай вобласці.
14 чэрвеня 1957 года на базе 97-га асобнага зенітнага артылерыйскага дывізіёна быў сфармаваны 1148-ы зенітны артылерыйскі полк. З сакавіка 1958 года полк увайшоў у склад 83-й зенітнай артылерыйскай дывізіі Мінскага корпуса СПА, а з 23 чэрвеня 1960 года ў склад 2-й асобнай Арміі СПА.
У лістападзе 1957 года полк скончыў перавучванне і атрымаў на ўзбраенне новую ракетную тэхніку — зенітна-ракетны комплекс С-75.
З 23 верасня па 18 кастрычніка 1958 года асабісты склад палка прымаў удзел у вучэннях, якія праводзіліся па плане Галаўкама СПА СССР. У ходзе вучэнняў асабісты склад палка паспяхова правёў баявыя стрэльбы па вугалковых мішэнях і самалётах-мішэнях. Усе мэты былі паражаны.
За 11 гадоў свайго існавання 1148-ы зенітны артылерыйскі полк штогод прымаў удзел у тактычных вучэннях з баявой стральбой, у тым ліку, якія праводзіліся Галоўнакамандуючым войскамі СПА.
У снежні 1968 года 1148-ы зенітна-ракетны полк быў перайменаваны ў 15-ю зенітную ракетную брыгаду. Першым камандзірам брыгады стаў палкоўнік Энвер Таўціеў. У 1968 годзе ў брыгадзе былі сфарміраваныя яшчэ чатыры дывізіёна, а ў 1969 годзе ў брыгадзе налічвалася ўжо 20 падраздзяленняў, якія дыслакаваліся на 15 пазіцыях.
У 1968 годзе за высокую баявую гатоўнасць, выдатныя паказчыкі ў баявой і палітычнай падрыхтоўцы, часць была ўзнагароджана Памятным Чырвоным Сцягам ЦК КП Беларусі, Савета Міністраў і Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР. У 1982 годзе часць была прызнана лепшым злучэннем ў войсках СПА акругі.
У 1985—1986 гады брыгада атрымала новае ўзбраенне — зенітна-ракетны комплекс С-300, што значна пашырыла баявыя магчымасці брыгады. Ужо ў лютым 1986 гады брыгада з новым узбраеннем упершыню заступіла на баявое дзяжурства.
22 лютага 1988 года 15-я зенітная ракетная брыгада за высокія паказчыкі ў баявой падрыхтоўцы ўзнагароджана Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета БССР.
З 1996 года падраздзяленні 15-й зенітнай ракетнай брыгады пастаянныя ўдзельнікі вучэнняў з баявымі стрэльбамі на расійскіх палігонах "Ашулук", "Целемба", "Мыс Таран", у тым ліку кааліцыйных вучэнняў «Баявая садружнасць».
З 1967 года па цяперашні час асабісты склад злучэння больш за 30 разоў выконваў баявыя стрэльбы на дзяржаўных палігонах, і ўсе яны былі выкананы з ацэнкай не ніжэй за «добра».
Па выніках 2010 года брыгада прызнана лепшай воінскай часткай у войсках Паўночна-заходняга аператыўна-тактычнага камандавання (ПЗАТК) і ўзнагароджана вымпелам «Лепшая воінская часць ПЗАТК ВПС і войскаў СПА 2010 года».
Талергоф
Талерго́ф (, 4 верасня 1914 — 10 мая 1917 г.) — канцэнтрацыйны лагер, створаны ўладамі Аўстра-Венгерскай імперыі ў першыя дні Першай сусветнай вайны. Размяшчаўся ў пясчанай даліне ля падножжа Альпаў, каля Граца, галоўнага горада правінцыі Штырыя. Адзін з першых канцэнтрацыйных лагераў у сусветнай гісторыі XX стагоддзя, першы ў Еўропе.
Сюды былі дэпартаваныя жыхары Галіцыі і Букавіны — русіны, якія сімпатызавалі або магчыма сімпатызавалі Расіі, высланыя з сваіх абласцей па заявах палякаў і украінафілаў <span class="mw-ref" id="cxcite_ref-McCormick_M..E2.80.94.E2.80.94.E2.80.94_4-0" rel="dc:references" contenteditable="false" data-sourceid="cite_ref-McCormick_M..E2.80.94.E2.80.94.E2.80.94_4-0">. Іншым буйным канцлагерам для русафілаў быў Тэрэзін.
Гісторыя канцлагера
Першую партыю галічан і букавінцаў-русафілаў прыгналі ў Талергоф салдаты грацкага палка 4 верасня 1914 года.
Да зімы 1915 года ў Талергофе не было баракаў. Людзі ляжалі на зямлі пад адкрытым небам у дождж і мароз.
Па сведчанні кангрэсмена ЗША Д. М. Макорміка, зняволеных збівалі і катавалі.<span class="mw-ref" id="cite_ref-McCormick_M..E2.80.94.E2.80.94.E2.80.94_4-1" rel="dc:references" contenteditable="false">
У афіцыйным рапарце Шлеера ад 9 лістапада 1914 года паведамлялася, што ў Талергофе ў той час знаходзілася 5700 русафілаў. З гэтага ліку каля 1915 чалавек (па іншых дадзеных да 5 тысяч) былі лемкі з 151 вескі на Лемкаўшчыне.
Лагер быў зачынены ў маі 1917 года па распараджэнні апошняга імператара Аўстра-Венгрыі Карла I. Баракі на месцы лагера прастаялі да 1936 года, калі іх знеслі. Пры гэтым было эксгумавана 1767 трупаў, якія перазахавалі ў агульнай магіле ў блізкай аўстрыйскай весцы Фельдкірхен.
У цяперашні час былы Талергоф знаходзіцца на тэрыторыі аэрапорта Грац-Талергоф.
Памяць
У 1934 годзе ў Львове на Лычакаўскіх могілках пры ўдзеле Талергофскага камітэта быў усталяваны помнік ахвярам Талергофа.
Венецыянскі кінафестываль 2011
68-ы Венецыянскі кінафестываль праходзіў з 31 жніўня па 10 верасня 2011 года. Галоўную ўзнагароду кінафестывалю — Залатога льва — атрымаў фільм «» рэжысёра Аляксандра Сакурава.
Кастрын’яна-дэль-Капа
Кастрын'яна-дэль-Капа (Castrignano del Capo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лечэ.
Насельніцтва складае 5415 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 270 чал./км². Займае плошчу 20 км². Паштовы індэкс — 73040. Тэлефонны код — 0833.
Заступнікам населенага пункта лічыцца Архангел Міхаіл.
Юліян Гарайн
Юліян (Юльян) Гарайн (,  — ) — пісьменнік і падарожнік.
Скончыў Мінскую гімназію, вучыўся ў Маскоўскім універсітэце. У 1840—1850-я гг. жыў у Мінску, сябраваў з В. Дунін-Марцінкевічам. У 1870-я гг. жыў у ЗША, працягваў літаратурную дзейнасць, сябраваў з Г. Сянкевічам.
Пісаў на польскай мове. Аўтар кнігі прозы «Страчаныя хвіліны», успамінаў пра У. Сыракомлю «З жыцця паэта» (у т. л. пра знаходжанне паэта ў Мінску).
NGC 803
NGC 803 (іншыя абазначэнні — UGC 1554, MCG 3-6-28, ZWG 461.38, IRAS02010+1547, PGC 7849) — спіральная галактыка (Sc) у сузор’і Авен.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Антон Марціноўскі
Антон Марціноўскі (Antoni Marcinowski;, Радашковічы — , Вільня; Псеўданімы: Патэлё) — выдавец і публіцыст.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і ўніяцкага капелана Яна Марціноўскага. Скончыў Мінскую гімназію. У канцы 1807 г. скончыў Віленскі ўніверсітэт. Адзін з арганізатараў Віленскага друкарскага таварыства і літаратурна-грамадскага аб’яднання шрубаўцаў (мянушка Патэла ). Рэдактар часопіса шрубаўцаў «Wiadomości brukowe» («Вулічныя навіны»). У 1807 г. адчыніў прыватную друкарню, адкуль выйшла звыш 400 назваў кніг розных галін ведаў. Таксама ўдзельнічаў у складанні зборніка «Збор старажытных грамат гарадоў Вільні, Коўна, Трокаў…».
Член масонскай ложы «Паўночная паходня» ў Мінску, масон 1-й ст. у 1820 годзе.
Адзін з першых, хто цікавіўся ў Польшчы педагагічнымі метадамі Джозефа Ланкастэра і Іагана Песталоці. Перакладаў і пісаў працы па педагогіцы, сельскай гаспадарцы, тэхналогіі. Быў сябрам таварыства падтрымкі бедных вучняў (напісаў яго статут). З 30.02.1818 г. да канца 1839 г. друкаваў і рэдагаваў газету «Kurier Litowski», якая з 1831 г. набыла характар афіцыйны (з 1840 г. змяніла назву на «Kurier Wileński»). У 1818—1830 г. Марціноўскі рэдагаваў і друкаваў «Dziennik Wileński». У яго друкарні апублікаваны «Статут ВКЛ» (1819), «Байкі і расказы» І. Красіцкага (1820), «Паэзія» Ф. Д. Князьніна (1820 г.). Яго накладам (грашыма) і друкам выходзілі універсальныя падручнікі (напрыклад, табліцы для навучання па метаду Ланкастэра), літаратурныя творы, папулярныя сельскагаспадарчыя кніжкі, навучальныя працы І. Даніловіча, Т. Корбута і інш. Надзвычай працавіты, дзейны, прадпрымальніцкі. Добра ведаў гісторыю свайго краю, меў уплыў на розныя справы дабрачыннасці (ахвяраваў, напрыклад, 14,21 злотых на будаўніцтва кракаўскага помніка Касцюшку) і навуковыя, апякаў здольную моладзь. 15 красавіка 1824, пад час следства над філаматамі і філарэтамі, узяў на паручыцельства Э. Асташэўскага, а пазней А. Дудзіна. Марціноўскі стаў узорам новага тыпу патрыёта Беларусі (будучы палякам, любіць Беларусь, а будучы беларусам, любіць Польшчу). У канцы жыцця страціў зрок. Пахаваны на могілках Роса ў Вільні.
Творы
Аўтар твора антыпрыгонніцкай сатыры «Машына для біцця хлопаў» (на польскай мове), надрукаванай у 1817 годзе ў «Wiadomości brukowe» № 8 без пазнакі аўтарства ; пакінуў у рукапісу «Успаміны» і працу «Думкі пра збіранне матэрыялаў і напісання гісторыі касцёлаў і кляштараў» (на полскай мове).
Сям’я
Меў сына Дамініка (памёр у 1856 г.).
Іван
Іва́н (יוחנן Ёханан — «Яхве (Бог) злітаваўся», «Яхве (Бог) памілаваў») — мужчынскае імя, распаўсюджана сярод беларусаў, балгараў, македонцаў, рускіх, сербаў, славенцаў, украінцаў і харватаў. У 2-й палове XX ст., пасля збліжэння СССР і некаторых лацінаамерыканскіх краін мода на імя Іван прыйшла ў многія іспанамоўныя, а затым і партугаламоўныя краіны.
Пэрэчынскі раён
Пэрэчынскі раён (Перечинський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Закарпацкай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Пэрэчын (Перечин).
Утвораны ў 1947 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 32054 чалавекі, плошча — 631 км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 гарадскога і 14 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 горад раённага значэння і 24 сяла.
IC 3047
IC 3047 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Паўднёвы полюс
Паўднё́вы по́люс — кропка перасячэння восі кручэння Зямлі з яе паверхняй у Паўднёвым паўшар’і. Знаходзіцца ў межах Палярнага плато Антарктыды на вышыні 2800 м. Паўднёвы полюс нельга блытаць з Паўднёвым магнітным полюсам.
Паўднёвы полюс дыяметральна процілеглы Паўночнаму полюсу, размешчанаму ў Севернам Ледавітым акіяне. Любы іншы пункт паверхні Зямлі знаходзіцца заўсёды ў паўночным кірунку ў адносінах да Паўднёвага полюса. Геаграфічныя каардынаты Паўднёвага полюса 90°00′00″ паўднёвай шыроты. Даўгаты полюс не мае, бо з’яўляецца пунктаў сыходжання ўсіх мерыдыянаў. Дзень, як і ноч, тут працягваецца прыблізна па паўгода.
Таўшчыня лёду ў раёне Паўднёвага полюса — 2840 метраў. Сярэднегадовая тэмпература паветра складае -48,9 °C (максімальная -12,3 °C, мінімальная -82,8 °C).
14 снежня 1911 Паўднёвага полюса дасягнула нарвежская экспедыцыя пад кіраўніцтвам Руаля Амундсена, спадарожнікамі якога былі Олафа Б’ёланда, Сверэ Хаселя, Хельмера Хансена і Оскара Вістынга, 17 студзеня 1912 года — англійская экспедыцыя Роберта Скота. У 1929 годзе амерыканец Р. Бэрд першым праляцеў на самалёце над Паўднёвым полюсам. У 1958 годзе брытанска-новазеландская экспедыцыя В. Фукса і Э. Хілары ажыццявіла першы трансантарктычны санкава-гусенічны паход ад мора Уэдала праз Паўднёвы полюс да мора Роса.
З 1957 года на Паўднёвым полюсе дзейнічае навуковая станцыя ЗША Амундсен-Скот, але з-за руху льдоў у 2006 годзе станцыя знаходзілася прыкладна ў 100 метрах ад полюса. Пад ільдамі Паўднёвага полюса працуе дэтэктар высокаэнергічных нейтрына IceCube, які выкарыстоўвае ў якасці мішэні і чаранкоўскага радыятара 1 кубічны кіламетр празрыстага лёду на глыбіні ад 1450 да 2450 м.
Геаграфічнае становішча
Паўднёвы полюс знаходзіцца на мацерыку Антарктыда бліжэй да Ціхаакіянскаму ўзбярэжжу у 480 км паўднёвей шэльфавага ледавіка Роса.
Рух полюса
Імгненная вось кручэння Зямлі перасоўваецца, з прычыны чаго адбываецца рух геаграфічных полюсаў. Полюс рухаецца ў кірунку суткавага кручэння Зямлі вакол полюса інэрцыі і апісвае палодзію — няправільную спіралепадобную крывую, якая складаецца са свабоднага руху і гадавога руху. Свабодны рух адбываецца па крывой з перыядам 1,2 года. Гадавы рух, ці свабодная нутацыя, злучана са зменай адцэнтровых момантаў інэрцыі з прычыны пераразмеркавання мас паветра на паверхні Землі.
Вызначэннем руху полюсаў займаецца Міжнародная служба полюсаў Зямлі.
Адзнака полюса
Геаграфічны Паўднёвы полюс адзначаны невялікім знакам на забітым у лёд шасце, які штогод перасоўваюць, каб кампенсаваць рух ледавіковага покрыва. На ўрачыстым мерапрыемстве, якое праводзіцца 1 студзеня, усталёўваецца новы знак Паўднёвага полюса, выраблены палярнікамі летась, а стары змяшчаецца на станцыю. На знаку прысутнічае надпіс «Geographic south pole», NSF, дата і шырата ўсталёўкі. На знаку, усталяваным у 2006 годзе, была выбіта дата, калі Руаль Амундсен і Роберт Ф. Скот дасягнулі полюса, і невялікія цытаты гэтых палярнікаў. Побач усталяваны сцяг Злучаных Штатаў.
Паблізу ад геаграфічнага Паўднёвага полюса знаходзіцца так званы цырыманіяльны Паўднёвы полюс — адмысловая вобласць, адведзеная для фотаздымак станцыяй Амундсен — Скот. Ён уяўляе сабою люстраную металічную сферу на падстаўцы, акружаную з усіх бакоў сцягамі краін Дагавора аб Антарктыцы.
Адкрыццё
У 1839—1843 гадах Джэймс Кларк Рос на караблях і «Тэрор» распачаў маштабнае для свайго часу даследаванне Антарктыкі, адкрыўшы мора і найбольшы шэльфавы ледавік, названыя ў яго гонар. У 1841 годзе Джэймс Рос адкрыў антарктычныя вулканы Эрэбус і Тэрор, названыя ў гонар яго караблёў. У 1842 годзе першым з людзей Рос перасек адзнаку 78° паўднёвай шыраты. Аднак новых паўднёвапалярных экспедыцый Брытанія не распачынала на працягу 60 гадоў.
Заваяванне полюса
Нарвежскі даследнік Карстэн Борхгрэвінк у 1899—1900 гадах правёў першую зімоўку на зямлі Антарктыды — на мысе Адэр. Пасля яе сканчэння экспедыцыйнае судна «Паўднёвы Крыж» пайшло на поўдзень, пакуль не дасягнула Вялікага ледзянога бар’ера, выяўленага Джэймсам Росам падчас экспедыцыі 1839—1843 гадоў. Борхгревинку атрымалася знайсці бухту з выйсцем на ўнутраную частку бар’ера, пазней яна будзе названа Кітовай. Высадзіўшыся 16 лютага, Борхгрэвінк, Уільям Колбек і каюр-саам Пёр Савіа на нартах, запрэжаных сабакамі, усталі на бар’ер і прайшлі 10 міль (16 км) углыб ледавіка, дасягнуўшы 78° 50' пд. ш. — першы паўднёвапалярны рэкорд у гісторыі даследаванняў.
Наступным этапам заваявання крайняга Поўдня планеты стала Брытанская антарктычная экспедыцыя (1901—1904), арганізацыяй якой яшчэ з 1893 года займаўся Клемент Маркхэм. Начальнік экспедыцыі — Роберт Скот. У экспедыцыі таксама бралі ўдзел будучыя вялікія даследчыкі Антарктыкі — Эрнэст Генры Шэклтан, Эдвард Адрыян Уілсан. Гэтыя трое 2 лістапада 1902 года выступілі ў першы паход да Паўднёвага полюса. Непадрыхтаванасць каманды і адсутнасць навыкаў абароту з ездавымі сабакамі, а таксама ўнутраныя канфлікты, прымусілі іх павярнуць назад, дасягнуўшы 30 снежня 82°11' пд.ш. (82°17' па вымярэннях Скота), пераадолеўшы траціну адлегласці да Паўднёвага полюса за 59 дзён. 3 лютага 1903 г. Скот, Уілсан і Шэклтан вярнуліся на «Дыскаверы». Іх паход доўжыўся 93 сутак, за гэты час яны прайшлі 960 міль (1540 км). Сярэднясутачны пераход раўнаваўся 16 км.
Шэклтан у 1907 годзе арганізаваў уласную экспедыцыю, прапанаваўшы скарыстаць у якасці цяглавай сілы не ездавых сабак, а поні. 29 кастрычніка 1908 года Шэклтан разам з Джэйсанам Адамсам, Эрыкам Маршалам і Фрэнкам Уайлдам, якія не мелі практыкі палярных паходаў, выступіў да Паўднёвага полюса. 4 студзеня па выточным плане каманда павінна была дасягнуць Паўднёвага полюса. Шэклтан быў змушаны паставіць новую мэту: дасягнуць хоць бы сімвалічнага пункту ў 100 марскіх міль ад полюса (185 км). Аднак людзі здавалі, і 9 студзеня 1909 года на 88°23' пд. ш. і 162° у. д. Шэклтан паставіў «Юніён Джэк», уручаны яму перад адплыццём каралевай. У снезе быў пахаваны латуневы цыліндр з першай справаздачай пра экспедыцыю. Палярнае плато было ім названа ў гонар караля Эдуарда VII. Ішоў 73-і дзень паходу, усім атрымалася шчасна вярнуцца.
Роберт Скот у 1910 годзе арганізаваў уласную паўднёвапалярную экспедыцыю. Ужо пасля адплыцця ў Антарктыду стала вядома, што брытанцы ўступілі ў спаборніцтва з нарвежцамі — экспедыцыяй Руаля Амундсена. Абедзве каманды размясціліся ў 650 км адзін ад аднаго і выкарысталі прынцыпова розныя метады перасоўвання — Скот рабіў стаўку на поні і механічныя снегаходы, а таксама асабістую мужнасць людзей, Амундсен меў невялікую каманду (9 чалавек) і сотню ездавых сабак. Выступіўшы 20 кастрычніка 1911 года на чатырох нартах, запрэжаных 52 сабакамі, 14 снежня каманда Амундсена (усяго 5 чалавек) упершыню ў гісторыі дасягнула Паўднёвага полюса, папярэдне ўстаўшы на Палярнае плато па надзвычай крутым Ледавіку Акселя Хейберга. 26 студзеня 1912 года каманда Амундсена ў поўным складзе вярнулася на базу, сабак засталося ўсяго 11.
Каманда Скота з-за гібелі коней і выйсця з ладу аўтатранспарту змушана была вылічваць толькі на ўласныя сілы, нягледзячы на тое, што Скот карыстаўся трасай, выведанай Шэклтанам. 17 студзеня 1912 года каманда Скота з 5 чалавек дасягнула Паўднёвага полюса, прытым усе людзі дэманстравалі прыкметы небяспечнага знясілення. Уся брытанская полюсная каманда загінула па дарозе назад. Ізноў на полюсе людзі з’явіліся пасля гэтага ў 1956 годзе.
Міжнародны геафізічны год
Паветраным шляхам Паўднёвы полюс упершыню быў дасягнуты 29 лістапада 1928 года капітанам войска ЗША Рычардам Іўлінам Бэрдам на самалёце, але ён не рабіў пасадкі. У 1947 годзе Бэрд ажыццявіў яшчэ адзін лёт над полюсам, а 8 студзеня 1956 года амерыканскі самалёт вырабіў пасадку каля полюса. У час міжнароднага геафізічнага года амерыканцы пад пачаткам адмірала Джорджа Дзюфека заснавалі базу «Амундсен — Скот» (31 кастрычніка 1956 года), усе будаўнічыя матэрыялы і патрэбныя для зімоўкі запасы дастаўляліся паветраным шляхам.
Па сушы Паўднёвы полюс быў дасягнуты падчас дзейнасці Экспедыцыі Брытанскай садружнасці. Спачатку яна зусім не павінна была дасягаць полюса, але яе новазеландскі ўдзельнік Эдмунд Хілары — вядомы спартсмен — самавольна адправіўся да Паўднёвага полюса і дасягнуў яго 4 студзеня 1958 года. 19 студзеня да яго далучыўся начальнік экспедыцыі — Вівіян Фукс, але далей ён працягнуў свой шлях і выйшаў да пачатку сакавіка да Мора Роса, завяршыўшы за 99 дзён першае перасячэнне Антарктычнага мацерыка па сушы.
У кастрычніку 1958 года на самалёце Іл-12 транскантынентальны лёт здзейсніў савецкі лётчык В. М. Пяроў. Лёт праходзіў па маршруце станцыя Мірны — станцыя Савецкая — Паўднёвы полюс — станцыя Мак-Мёрда. 4-я Антарктычная экспедыцыя пад кіраўніцтвам Дракіна А. Г. ажыццявіла санкава-трактарны паход па маршруце станцыя Камсамольская — станцыя Усход — Паўднёвы полюс і дасягнула полюса 26 снежня 1959 года. Усюдыходны паход па маршруце станцыя Мак-Мёрда — Паўднёвы полюс у 1961 годзе здзейснілі амерыканскія навукоўцы пад кіраўніцтвам А. Крэры.
Далейшая прысутнасць
Паўднёвы полюс быў дасягнуты 4 снежня 1980 года ў ходзе Трансглабальнай экспедыцыі сэрам Ранульфам Файнсам. 11 снежня 1989 года Паўднёвага полюса дасягнулі ўдзельнікі Трансантарктычнай экспедыцыі, якая за 221 дзень на сабачых запрэжках перасекла ўвесь мацярык у самым шырокім яго месцы без выкарыстання механічнага транспарта. СССР у камандзе прадстаўляў Віктар Баярскі.
30 снежня 1989 года Паўднёвага полюса дасягнулі Арвід Фукс і Рэйнальд Мейснер, якія перасеклі Антарктыду без выкарыстання сабак ці механічнага транспарта — ім дапамагала толькі мускульная сіла і часам ветразя.
Клімат
Падчас зімы ў паўднёвым паўшар’і (23 сакавіка — 23 верасня) Паўднёвы полюс зусім не атрымвае сонечнага святла. З мая па ліпень, паміж доўгімі перыядамі змяркання, на полюсе пануе поўная цемра, калі не лічыць месяцавага святла і палярных ззянняў. Улетку (23 верасня — 23 сакавіка) сонца ўвесь час знаходзіцца над гарызонтам, рухаючыся супраць гадзіннікавай стрэлкі. Аднак яно ніколі не падымаецца высока, дасягаючы максімальнай вышыні над гарызонтам у 23,5° 22 снежня. Большая частка сонечнага святла, якому атрымалася дасягнуць паверхні Зямлі, адлюстроўваецца белым снегам. Адсутнасць цяпла ў спалучэнні з вышынёй мясцовасці над роўнем мора (каля 2800 м) робіць Паўднёвы полюс адным з самых халодных і кліматычна жорсткіх месцаў на планеце, хоць рэкордны тэмпературны мінімум зафіксаваны не на самым полюсе, а ў пункце блізка расійскай станцыі «Усход», якая таксама знаходзіцца ў Антарктыдзе, але вышэй над узроўнем мора. Клімат на Паўднёвым полюсе ў цэлым значна халадней клімату Паўночнага полюса, галоўным чынам дзякуючы таму факту, што Паўднёвы полюс знаходзіцца на ўзвышэнні і аддалены ад марскога ўзбярэжжа, тым часам як Паўночны полюс — на узроўні мора і з усіх бакоў аточаны акіянам, які выступае ў якасці цеплавога рэзервуара.
У сярэдзіне лета (дакладней, пад канец снежня) сонца дасягае максімальнай вышыні ў 23,5°, тэмпература ў студзені дасягае −25,9 °C. Узімку сярэдняя тэмпература вагаецца на адзнацы −58 °C. Самая высокая тэмпература (-12,3 °C) была зафіксавана на станцыі Амундсен-Скот 25 снежня 2011, а самая нізкая — 23 чэрвеня 1982 года (−82,8 °C)  (самая нізкая тэмпература на Зямлі была зафіксавана 21 ліпеня 1983 на станцыі «Усход»: −89,2 °C).
Дзень і ноч
Без уліку рэфракцыі палярны дзень доўжыцца 179 сутак з 23 верасня па 20—21 сакавіка.
Дзень на полюсах доўжыцца каля 187 сутак. Ноч — 178 сутак, з якіх на працягу 15-16 сутак да ўзыходу і пасля заходу назіраецца белая ноч. Пры гэтым дзень і ноч змяняюцца толькі за кошт кручэння Зямлі вакол Сонца, а не вакол сваёй восі. Цягам сутак Сонца ходзіць па небасхіле гарызантальнымі коламі, дакладней, па пакатай спіралі. Выйдучы з-за гарызонту, Сонца на працягу ледзь больш 3 месяцаў (да летняга сонцастаяння) падымаецца, у момант сонцастаяння дасягае найбольшай вышыні (працягваючы гарызантальна круціць па небе), потым на працягу яшчэ ледзь больш 3 месяцаў апускаецца, пакуль не пойдзе пад гарызонт. З-за варыяцый атмасфернай рэфракцыі пры ўзыходзе ці заходзе Сонца на полюсе ў яснае надвор’е можна назіраць адну-дзве «спробы». Прытым з-за рэфракцыі і ўласнага дыяметра Сонца, які роўны прыкладна 32', цягам некалькіх сутак Сонца бачна з абодвух полюсаў.
Змена дня і ночы на Паўднёвым полюсе цягам года
Часавы пояс
На Паўднёвым полюсе як у кропцы, дзе сходзяцца ўсе мерыдыяны, часавы пояс фармальна не можа быць вызначаны. Тым не менш на навуковай станцыі Амундсен — Скот выкарыстоўваецца часавы пояс Новай Зеландыі — UTC+12:00. Цікава, што Паўднёвы полюс прысутнічае ў спісе гарадоў пры наладзе часавага пояса ў аперацыйнай сістэме Android (тут таксама выкарыстоўваецца новазеландскі час).
Цюпрыкі
Цю́прыкі (, Цюприки) — вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Лышчыцкага сельсавета. Размешчаны за 26 ад Брэста, 9 кіламетраў ад чыгуначнай станцыі Лышчыцы.
Гісторыя
У XX стагоддзі невялікая вёска ў Ратайчыцкай воласці Брэсцкага павета Гродзенскай губерні. Паводле Рыжскага мірнага дагавора ў складзе Польшчы, у Ратайчыцкай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.
З 1939 года ў БССР. У Вялікую Айчынную вайну загінулі 4 жыхары.
4 верасня 1972 года да вёскі далучана вёска Баяры.
Брыльскі сельсавет
Бры́льскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Валожынскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Брыль.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Валожынскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Бурмацкага сельсавета. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Мінскай вобласці. 5 мая 1962 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Мінцінскага сельсавета.
Амерыканскі ўніверсітэт Арменіі
Амерыканскі ўніверсітэт Арменіі (Հայաստանի Ամերիկյան Համալսարան, American University of Armenia) — прыватны ўніверсітэт у Ерэване. Заснаваны ў 1991 годзе. Да яго стварэння заахвоціла трагедыя, якая адбылася падчас Спітакскага землетрасення ў 1988 годзе. Універсітэт стаў першым, які ўвёў заходнія стандарты адукацыі ў краіне.
Гісторыя стварэння
Прапанова была перафарматавага да стварэння ўніверсітэта, дзе за аснову ўзятая амерыканская мадэль. Дэр Кюрэгян і іншы амерыканскі спецыяліст-сейсмолаг Мігран Агбабян, прафесар Універсітэта Паўднёвай Каліфорніі, узяліся за рэалізацыю пастаўленай мэты. Шэраг амерыканскіх і армянскіх акадэмікаў падтрымалі паказаную канцэпцыю стварэння ўніверсітэта. Дэр Кюрэгян і Агбабян, а пазней і Сцяпан Карамардзян — былы дэкан Школы менеджменту Гары Андэрсана Каліфарнійскага ўніверсітэта ў Рыверсайдзе, прадставілі сваю прапанову Ураду Арменіі.
Дзве арганізацыі ўзяліся за рэалізацыю ідэі стварэння Амерыканскага ўніверсітэта Арменіі - Усеармянскі дабрачынны саюз (AGBU) і Каліфарнійскі ўніверсітэт. Таксама армянскі ўрад у асобе Міністэрства вышэйшай адукацыі і навукі (цяпер Міністэрства адукацыі і навукі) прадаставіў фінансавую і лагістычную падтрымку ўніверсітэту ў перыяд з 1989 па 1991 год. У 1990 годзе прэзідыум Універсітэта Каліфорніі прыняў рашэнне аб супрацоўніцтве з новым універсітэтам, вынікам якой стала падтрымка, абмен досведам і падрыхтоўка кадраў для Амерыканскага ўніверсітэта Арменіі.
Пасля абвяшчэння незалежнасці Арменіі ў верасні 1991 года навучанне ва ўніверсітэце пачаў 101 студэнт.
Караль Баркоўскі
Караль Баркоўскі (Karol Borkowski, Carolus Borkowski; 4 лістапада 1709, Плоцкае ваяводства — 26 мая 1776, Полацк) — езуіцкі святар і педагог.
У Вільні 9 жніўня 1725 г. уступіў у Таварыства Ісуса, а 13 сакавіка 1738 г. быў высвечаны на ксяндза. Прафесар маральнай тэалогіі ў Плоцку (1742—1743), прэфект школ у Драгічыне (1745—1746, 1748—1749) і Гродна (1746—1747). Прафесар маральнай тэалогіі і прэфект школ у Плоцку (1750—1755), прафесар пазітыўнай тэалогіі ў Браневе (1756—1757), прафесар схаластычнай тэалогіі і кананічнага права ў Пінску (1757—1758), прэфект музычнай бурсы ў Слуцку (1767—1768). З 1768 г. і да часу скасавання папам Кліментам XIV Таварыства Ісуса (1773) — прэфект школ і прафесар маральнай тэалогіі ў Полацкім езуіцкім калегіуме. У 1774/1775 навучальным годзе (і, відавочна, да самай смерці) працягваў працаваць у Полацку.
Мурашкі-мірмікі
Мурашкі-мірмікі (Myrmica) — род насякомых сямейства мурашак.
Апісанне
Даўжыня цела 4-5 (рабочых), 6-7 (самкі), 5-6 (самцы) мм. Грудзі злучаны з брушкам 2-членікавай сцяблінкай. Колер ад чорна-бурага да рыжа-жоўтага. Задняспінка з зубцамі або шыпікамі. Галёнкі задняй нагі з грабеньчатай шпорай. Кукалкі свабодныя, без коканаў. У самак і рабочых мурашак добра развітае джала.
Пашырэнне
У сусветнай фаўне больш за 55 галарктычных відаў. На Беларусі найбольш трапляюцца і.
Асаблівасці біялогіі
Жывуць у глебавых гнёздах. Кормяцца насякомымі, жывёльнымі рэшткамі, выдзяленнямі тлей.
NGC 810-1
NGC 810-1 (іншыя абазначэнні — UGC 1583, MCG 2-6-26, ZWG 438.24, PGC 7965) — эліптычная галактыка (E) у сузор’і Авен.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Венецыянскі кінафестываль 2010
67-ы Венецыянскі кінафестываль праходзіў з 1 па 11 верасня 2010 года. Галоўную ўзнагароду кінафестывалю — Залатога льва — атрымаў фільм «» рэжысёркі Сафіі Копалы.
Сан-Луіс (правінцыя)
Сан-Луіс (ісп.: San Luis) — правінцыя на захадзе цэнтральнай часткі Аргенціны.
Плюсы
Плюсы — шматзначны тэрмін.
Сан-Луіс (правінцыя)
Правінцыя мяжуе на поўначы з правінцыяй Ла-Рыёха, на ўсходзе - з Кордава, на поўдні з Ла-Пампа і на захадзе з правінцыямі Мендоса і Сан-Хуан.
Геаграфія і клімат
Уся паўночная частка правінцыі пакрыта гарамі сярэдняй вышыні, самыя важныя з іх: Сьера-дэ-Сан-Луіс і Сьера-дэ-лос-Comechingones, якія ўтвараюць мяжу з суседняй правінцыяй Кордава. Паўднёвая частка правінцыі раўнінная, дамінуючы ландшафт - сухія пампасы і «Монтэ». У самой нізкай яе частцы знаходзіцца вялікае салёнае возера Пампа-дэ-лас-Салінас.
Нешматлікія рэкі, якія праходзяць па тэрыторыі правінцыі, гэта Рыа-Куінта, якая бярэ пачатак у Сьера-дэ-Сан-Луіс і працякае праз цэнтральную ўсходнюю частку правінцыі ў напрамку Кордава, Канлара, Рыа-Салада-дэль-Оэстэ (Рыа-Дэсагуадэра), утварае натуральную мяжу з Мендоса і Сан-Хуанам і Рыа-Салада-дэль-Оэстэ. Рэкі непрыдатныя для суднаходства.
Гэта была адзіная правінцыя ў Аргенціне, якая не пераходзіла на летні час. У 2008 годзе большасць правінцый падтрымала Сан-Луіс.
Табідзэ
Табі́дзэ (ტაბიძე) — грузінскае прозвішча.
Вядомыя носьбіты:
Алесандра Перціні
Алесандра Перціні (Sandro Pertini; 25 верасня 1896 — 24 лютага 1990) — італьянскі палітык-сацыяліст, прэзідэнт Італіі з 1978 па 1985 год.
Інжынерна-эканамічны факультэт БДТУ
Інжынерна-эканамічны факультэт — адзін з факультэтаў Беларускага дзяржаўнага тэхналагічнага ўніверсітэта.
Гісторыя
Факультэт створаны ў 1997 годзе.
У 2012 годзе на базе кафедры арганізацыі вытворчасці і эканомікі нерухомасці падрыхтавана сумесная магістарская праграма БДТУ і Вільнюскага тэхнічнага ўніверсітэта імяГедзімінэса з атрыманнем дыплома магістра дзяржаўнага і еўрапейскага ўзору па спецыяльнасці «Кіраванне нерухомасцю».
Курган Бессмяротнасці (Ліда)
Курган Бессмяротнасці — помнік у Лідзе, размешчаны на ўсходняй ускраіне горада, у парку. Насыпаны ў 1966 г. на ўшанаванне памяці воінаў і партызан, якія загінулі ў ліпені 1944 г. пры вызваленні горада і раёна ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў, і мірных жыхароў Ліды і раёна, што загінулі ў Вялікую Айчынную вайну. Аўтар помніка — архітэктар Юрый Кішык.
Фрыдрых Аўгуст I (кароль Саксоніі)
Фрыдрых Аўгуст III (Friedrich August III;, — г., ) — курфюрст саксонскі, з 1806 г. кароль саксонскі Фрыдрых Аўгуст I (Friedrich August III), герцаг варшаўскі (Fryderyk August I) у 1807-1815 гг.
Сын Фрыдрыха Крысціяна і Марыі Антоніі Баварскай, дачкі імператара Карла VII. Быў выхаваны маці ўдалечыні ад прыдворнай жыцця. За яго любоў да праўды і справядлівасці атрымаў у народа імя «Справядлівы» (Der Gerechte).
Біяграфія
17 снежня 1763 г. у 13-гадовым узросце Фрыдрых Аўгуст змяніў на троне свайго бацьку Фрыдрыха Крысціяна, які кіраваў усяго два месяцы. Першапачаткова юны курфюрст знаходзіўся пад апекай свайго дзядзькі, прынца Ксаверыя Саксонскага, які ўступіў у канфлікт з прадстаўнікамі саслоўяў Саксоніі, з прычыны чаго раней часу павінен быў скласці з сябе рэгентства. 13 верасня 1768 Фрыдрых Аўгуст быў абвешчаны поўналетнім і пачаў фактычнае кіраванне. Ён спыніў спагнанне ўстаноўленых яго апекуном пошлін, паменшыў лік войскаў і атачыў сябе здольнымі дарадцамі.
Фрыдрых Аўгуст увёў у дзяржаўным гаспадарцы парадак, даведзены да педантызму, скончыў пачатае бацькам упарадкаванне фінансаў, сам падаваў прыклад законнасці і адданасці абавязку, што дзейнічала на ўсе чынавенства. Ён адмяніў продаж судзейскіх пасад за грошы, адмяніў катаванні (1770 год), падняў народную адукацыю, заснаваў настаўніцкія семінарыі, у 1791 склікаў заканадаўчую камісію, ажывіў рамёствы і гандаль, земляробства і жывёлагадоўлю.
Знешняя палітыка
У сваёй знешняй палітыцы Фрыдрых Аўгуст захоўваў нейтралітэт, але больш схільнасці выказваў да Прусіі, якую ён капіраваў у сваёй унутранай адміністрацыі. Ад сваёй маці ён набыў яе права на баварскую спадчыну (1776) і выступіў у 1778 годзе супраць аўстрыйскіх дамаганняў на Баварыю, на мірным кангрэсе ў Цешэне за адмову ад сваіх баварскіх правоў атрымаў 6000000 гульдэнаў і ленныя правы на аўстрыйскія землі Глаўхаў, Вальденбург і Ліхтэнштэйн, якія ляжалі ўнутры Саксоніі.
Калі Фрыдрых Вялікі стварыў свой «саюз князёў» супраць Аўстрыі, Фрыдрых Аўгуст уступіў у гэты саюз толькі пад умовай захавання нейтралітэту.
Французскія рэвалюцыйныя і напалеонаўскія вайны
Падчас французскай рэвалюцыі, нягледзячы на ​​нейтралітэт Саксоніі, Фрыдрыху Аўгусту давялося выставіць у 1793 годзе кантынгент для вайны з Францыяй. Гэтыя войскі былі адкліканыя ў 1796 годзе, калі генерал Журдан пракраўся ць Франконию і заключыў з Фрыдрыхам-Аўгустам дагавор на ўмовах нейтралітэту Саксоніі.
Пасля паразы ў бітве пры Ене, у якой саксонцы змагаліся супраць французаў, Фрыдрых Аўгуст I схіліўся да міру з Францыяй. Па дамове 11 Снежань 1806 г. ён атрымаў тытул караля і ўступіў у Рэйнскі саюз. Да 1813 саксонскія войскі ўдзельнічалі ў войнах на баку Напалеона.
Па Тыльзіцкага міру Саксонія атрымала прускі Котбусский акруга і герцагства Варшаўскае, утворанае з польскіх земляў, якія належалі Прусіі, што паклала пачатак непаразуменняў з Прусіяй. Затое Вестфальскага каралеўству Саксонія зрабіла значныя зямельныя саступкі.
Кантынентальная сістэма, строга выконваюцца ў Саксоніі, руйнавалі краіну, асабліва Лейпцыг, губила прамысловасць, больш за ўсё баваўняную.
Як толькі ў 1813 годзе пачалася Вайна Шосты кааліцыі, Фрыдрых Аўгуст збег з Дрэздэна, жадаючы захаваць нейтралітэт. Але генерал Лекок адпаў ад французаў, генерал Тыльман замкнуў перад імі крэпасць Торгау. Дарадцы Фрыдрыха Аўгуста, Лангенау і граф Зенфт, стаялі за збліжэнне з Аўстрыяй; але калі кароль даведаўся, што Аўстрыя патрабуе ад яго адмовы ад правоў на Варшаўскае герцагства, то адхіліў запрашэнне на перамовы. Рускія і прусакі занялі Дрэздэн і Лейпцыг і абышліся з Саксоніяй вельмі паблажліва, у надзеі, што народ падымецца супраць прыгнёту французаў, але саксонцы занадта яшчэ баяліся Францыі, кіруючыя колы занадта мала давяралі Прусіі.
У сілу таямніцай канвенцыі з Аўстрыяй (20 красавіка) Фрыдрых Аўгуст адмовіў Напалеону ў дапамозе кавалерыяй, забараніў адкрываць крэпасць Торгау для французскіх войскаў, чым было спынена рух Нея на Берлін, але калі Напалеон перамог пры Лютцене, Фрыдрых Аўгуст так спалохаўся за сваю карону, што даў адстаўку Зенфту, замяніўшы яго графам Эйнзиделем, і ўласнаручна лістом прасіў Напалеона аб прабачэнні. Усе патрабаванні імператара адносна войскаў і крэпасцей былі выкананы, а Фрыдрых жніўня ўжо не распараджаўся сваімі салдатамі і краінай, а павінен быў пастаўляць войскі, грошы і т. п. ў патрабаваным колькасці ў войска Напалеона. Няшчасная краіна, якая зрабіла галоўным тэатрам ваенных дзеянняў, невыказна пакутавала і ад французаў, і ад саюзнікаў, ад пазык, зробленых каралём для Напалеона, ад абавязацельствы выставіць 20 тыс. чалавек пяхоты і 4 тыс. конніцы. Саксонцы, якія ішлі з Неэмія на Берлін, былі амаль знішчаны ў бітве пры Денневице і ў падзяку выслухалі ад Нея абвінавачванне, што ён пабіты, дзякуючы ім. Калі Напалеон пакінуў, 7 кастрычніка, Дрэздэн, Фрыдрых Аўгуст з сям'ёй рушыў услед за ім, больш як палонны, чым як саюзнік.
У бітве пад Лейпцыгам Фрыдрых Аўгуст быў узяты ў палон і ўтрымліваўся ў Берліне. У Саксонію быў прызначаны генерал-губернатарам князь Н. Г. Рапнін-Валконскі.
Пасля вайны
На Венскім кангрэсе пасланаму Фрыдрыхам Аўгустам Ватцдорфу атрымалася ўвайсці ў зносіны з Талейраном і схіліць Людовіка XVIII да ўдзелу ў лёсе саксонскага караля; Францыя, якая не жадала ўзмацнення Прусіі і ахвотней якая бачыла Германію падзеленай на невялікія дзяржавы, рашуча запрацівілася далучэнні Саксоніі да Прусіі. У рэшце рэшт, кангрэс выказаўся за падзел Саксоніі. Выпушчаны на волю, Фрыдрых Аўгуст пераехаў у Прессбург, дзе з ім вяліся перамовы; 21 мая ён павінен быў падпісаць мірны дагавор з Прусіяй і Расіяй, па якім Саксонія саступала Прусіі 367,5 міль ², з 864404 жыхарамі, акрамя таго, яна адмаўлялася ад Варшаўскага герцагства.
Іосіф Фаміч Пажарскі
{{Ваенны дзеяч {{{!}} {{{!}} style="background:transparent" {{!}}{{Ордэн Святога Георгія 4 ступені}}{{!!}}{{Ордэн Святой Ганны 2 ступені}}{{!!}}{{Ордэн Святога Станіслава 2 ступені}} {{!}}} }}
Іосіф Фаміч Пажарскі ( — ) — расійскі генерал беларускага паходжання, у 1918 годзе кіраваў беларусізацыяй вайсковых часцей былой Рускай імператарскай арміі на Румынскім фронце -- у лютым 1918 года на аснове 4-га армейскага корпуса, укамплектаванага ў асноўным беларусамі, стварыў Беларускую пяхотную дывізію.
Да Першай сусветнай вайны
Нарадзіўся ў беларускай праваслаўнай сям’і ў Смаленскай губерні Расійскай імперыі (цяпер Смаленская вобласць, Расія).
У 1889 годзе скончыў Аляксандраўскае рэальнае вучылішча ў Смаленску, у 1891 годзе — Казанскую пяхотную юнкерскую вучэльню. У званні падпаручніка выпусціўся ў Клязмінскі рэзервовы батальён Рускай імператарскай арміі. У 1896 годзе ў званні паручніка стаў загадваць ротай Клязьмінскага батальёна. У 1900 годзе атрымаў званне штабс-капітана і перайшоў служыць у 189-ы пяхотны рэзервовы Белгарайскі полк. У 1904 годзе атрымаў званне капітана і пазней перайшоў у 176-ы пяхотны Перавалоцкі полк, што месціўся ў горадзе Звянігарадзе Кіеўскай губерні. У 1910 годзе атрымаў званне падпалкоўніка.
Першая сусветная вайна
У 1914—1916 гадах загадваў 176-м палком у ходзе Першай сусветнай вайны. 2—11 верасня (24—30 жніўня) 1914 года ў бітве пры Раве-Рускай (Каралеўства Галічыны і Уладзімірыі, Аўстра-Венгрыя) спрыяў захопу горада, за што атрымаў званне палкоўніка і ордэн святога Георгія 4-й ступені. 4—10 кастрычніка (па стараму стылю) 1914 года пераправіўся праз раку Сян, дзе заняў вёску Новавесь, за што атрымаў залатую зброю «За храбрасць». У красавіку 1916 года праз хваробу быў адлічаны ў запас у рэзерв чыноў пры штабе Петраградскай вайсковай акругі. У ліпені 1916 года прызначаны камандзіра батальёна аховы Стаўкі Вярхоўнага Галоўнакамандуючага ў Магілёве, у кастрычніку таго ж года атрымаў чын генерал-маёра.
Падчас лютаўскай рэвалюцыі Георгіеўскі батальён Пажарскага быў прыдадзены атраду генерал-ад’ютанта Нікалая Іванова, якому цар Мікалай II загадаў падавіць рэвалюцыю ў Петраградзе. Місія генерала Іванова правалілася па многіх прычынах, у тым ліку з-за адмовы генерала Пажарскага даць загад страляць у народ. Пры Часовым урадзе загадваў марской дывізіяй Чарнаморскага флоту ў Севастопалі (Таўрыцкая губерня). 23 ліпеня 1917 года стаў загадваць 30-й пяхотнай дывізіяй, утворанай у Мінску.
На чале Беларускай вайсковай камісіі пры штабе Румынскага фронту
9 студзеня 1918 года загадам № 1332 па фронце было абвешчана пра арганізацыю Беларускай Вайсковай Камісіі па стварэнні беларускіх вайсковых частак на Румынскім фронце, якую ўзначаліў генерал-маёр Пажарскі. У выніку беларусізаваныя: Пасля беларусізацыі ўтварылася вайсковая сіла колькасцю звыш за 100 000 чалавек. У распараджэнне Беларускага камісарыяту перайшло больш за палову ўсёй маёмасці Румынскага фронту. Планавалася пераправіць войска і маёмасць у Беларусь для вайны з бальшавікамі, але гэта сталася немагчымым з-за Брэсцкага міру і таго, што Германія не прызнала Беларусь: усе непрызнаныя войскі, у тым ліку і беларускае, Румынія раззброіла. Беларускія жаўнеры паасобку кіраваліся дадому, а шмат актыўных афіцэраў былога 4-га беларускага корпуса, сярод якіх быў і Пажарскі, з’явіліся ў Кіеве.
Далейшы лёс
У красавіку 1918 года Іосіф Пажарскі, які асабіста добра ведаў украінскага гетмана Скарападскага, паступіў на службу у войска Украінскай дзяржавы, дзе служыў да снежня. У студзені 1919 года залічаны ў запас Добраахвотніцкай арміі ў Таганрогу (Данская рэспубліка). У лістападзе 1919 года стаў камендантам Харкава. 11 мая 1920 года залічаны ў запас Расійскага войска Урангеля. У лістападзе 1920 года разам з двума сынамі эвакуяваўся з Севастопаля ў Канстанцінопаль на транспарце «Карнілаў». Адтуль пераехаў у горад Бела Црква (Каралеўства Югаславія), дзе жыў да канца жыцця.
Памёр у 1933 годзе.
IC 3048
IC 3048 — галактыка тыпу *2 (падвойная зорка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Каваліна
Каваліна (Cavallino) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лечэ.
Насельніцтва складае 11 846 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 539 чал./км². Займае плошчу 22 км². Паштовы індэкс — 73020. Тэлефонны код — 0832.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Дамінік.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Праспект Янкі Купалы (Гродна)
Названы ў пачатку 1990-х гадоў у гонар беларускага класіка Янкі Купалы.