cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ц’іл (літара)
Ц'іл (წილ, мрглавані: Ⴜ, нусхуры: ⴜ, мхедрулі: წ, МФА: ) — дваццаць дзявятая літара грузінскага алфавіту. У ізапсефіі мае значэнне «4000». Беларускі адпаведнік — ц’. Згодна з міжнародным стандартам ISO 9984 транслітаруецца як лацінскае c.
Юнікод
У Юнікодзе:
Мікалай Пятровіч Ярчак
Мікалай Пятровіч Ярчак (нар., в. Гошчава, Івацэвіцкі раён Брэсцкай вобл.) — беларускі хімік. Доктар хімічных навук (1991), прафесар (1998).
Біяграфічныя звесткі
Скончыў БДУ (1971). 3 1971 у Інстытуце арганічнага сінтэзу АН Латвіі. 3 1996 у Брэсцкім універсітэце (загадчык кафедры). 3 2000 дырэктар-арганізатар Аддзела праблем Палесся Нацыянальнай АН Беларусі.
Навуковая дзейнасць
Навуковыя працы па тэарэтычнай, арганічнай і медыцынскай хіміі, пытаннях аграхіміі, экалогіі і воднай гаспадаркі, тэорыі кампенсацыі электрычнага поля малекул. Прапанаваў спосаб вызначэння структурных параметраў малекул у вадкім стане і растворы. Сінтэзаваў семікаардынаваныя злучэнні крэмнію, эксперыментальна пацвердзіў існаванне новага тыпу вадароднай сувязі. Распрацаваў безынсектыцыдны спосаб аховы паслёнавых ад каларадаскага жука, экалагічную сістэму ачысткі бытавых сцёкаў.
Конавічы
Ко́навічы (, Коновичи) — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Лебедзеўскага сельсавета.
Авадава
Авадава (Авадово) — вёска ў Краснінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Малееўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Вашынгтон (значэнні)
Назву Вашынгтон носяць:
Ісая
Ісая (יְשַׁעְיָהוּ) — адзін з г.зв. вялікіх прарокаў, які жыў у VII ст. да н.э. Паводле біблейскага падання, яго бацька Амос быў сынам Іаяса і родным братам Амасіі, цароў іўдзейскіх. Ісая жыў і прарочыў у Іерусаліме. Ужо з першых крокаў сваёй дзейнасці ён, нягледзячы на знатнасць свайго паходжання, выступіў рэзкім выкрывальнікам сацыяльнай няроўнасці, прыгнёту незаможных, як настаўнік і прапаведнік маралі ў той час, калі Іўдзейскае царства яшчэ знаходзілася ў адносна добрым стане. Яшчэ большую сілу яго дзейнасць набыла ў часы панавання Ахаза і Езекіі. Прадаўжаючы традыцыі папярэдніх прарокаў, ён смела выступаў перад царамі аракулам праўды, абараняў сацыяльную справядлівасць, прадказваў вялікія бедствы, за што па загаду цара Манасіі прыняў пакутніцкую смерць: яго распілавалі паміж кедравымі дошкамі. Ісая быў аўтарам гісторыі свайго часу, апісанай ім у 2-ой кнізе летапісаў, і прароцкай кнігі, якая носіць у Бібліі яго імя (Кніга прарока Ісаі). У гэтай кнізе яму належаць раздзелы 1—33 і 36—39, раздзелы ж 34, 35, 40—66 належаць яго ананімнаму сааўтару, які жыў пасля Ісаі. Яна ўключае ў сабе багаты матэрыял па гісторыі не толькі сучаснага Ісаю яўрэйскага, але і іншых народаў Блізкага Усходу. Асаблівую славутасць Ісая набыў у хрысціянскай царкве сваім прароцтвам пра месію, у якім багасловы бачылі дакладнае прароцтва зямнога жыцця Ісуса Хрыста, таму зрэдку нават называюць Ісаю пятым евангелістам.
Навухаданосар II
Навухаданосар II, Набу-кудуры-усур (Nabû-kudurri-uṣur) — сын Набапаласара, цар вавілонскі (605/604—562/561 да н.э.), адзін са славутых заваёўнікаў антычных часоў, яго імя ў перакладзе азначае: Набу, абарані карону.
Выдатны стратэг і палітык. У 605 да н.э. нанёс жорсткае паражэнне егіпцянам пад Кархемішам (605 г. да н.э.) і захапіў Сірыю і Палесціну. Гэта перамога вырашыла лёс Блізкага Усходу на карысць Навухаданосара. Спробы егіпцян аднавіць актыўную палітыку ў Сірыі шляхам стварэння кааліцыі мясцовых цароў выклікалі яго новыя ваенныя паходы. У 597 і 586 да н.э. захопліваў Іерусалім. У 586 да н.э. разбурыўшы Іерусалім, вывез у Вавілон нарабаваныя багацці і значную частку іерусалімскага насельніцтва. Ператварыў Іудзею ў вавілонскую правінцыю. На працягу 13 гадоў (585 — 573 да н.э.) неаднойчы асаджваў Цір, пакуль гэты горад не прызнаў яго ўладу, чым завяршылася падпарадкаванне Вавілону Усходняга Міжземамор’я.
У часы доўгага панавання Навухаданосара Вавілонскае царства дасягнула эканамічнага і культурнага росквіту. Нягледзячы на няспынныя паходы і войны, ён клапаціўся аб адбудове, умацаванні і ўпрыгожанні сталіцы, якую ператварыў у непрыступную крэпасць. Пры ім у Вавілоне былі пабудаваны славутая Вавілонская вежа, шэраг цудоўных палацаў і храмаў, разведзены на штучна зробленых земляных тэрасах дзіўныя сады Семіраміды, якія антычная традыцыя прылічала да сямі цудаў свету. Пісьмовыя біблейскія крыніцы (кнігі прарокаў Ісайі і Данііла) паказвалі і трактавалі Навухаданосара выключна ў негатыўным плане, як жорсткага заваёўніка, разбуральніка святога горада Іерусаліма, яго імя доўгі час выклікала ў нашчадкаў жах, нянавісць і нават агіду. Такі погляд на гэтага цара замацаваўся і ў літаратуры больш позняга часу.
Алушкава (Смаленская вобласць)
Алушкава (Алушково) — вёска ў Краснінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Малееўскага сельскага паселішча.
Федзін
Федзін — рускае прозвішча.
Баранкевіч
Баранкевіч — беларускае прозвішча.
Ч’ар (літара)
Ч'ар (ჭარ, мрглавані: Ⴝ, нусхуры: ⴝ, мхедрулі: ჭ, МФА: ) — трыццатая літара грузінскага алфавіту. У ізапсефіі мае значэнне «5000». Беларускі адпаведнік — ч'. Згодна з міжнародным стандартам ISO 9984 транслітаруецца як лацінскае č.
Юнікод
У Юнікодзе:
Мурундава
Мурундава (састар. «Марандава», Morondava) — горад на Мадагаскары.
Геаграфія
Размешчаны на захадзе краіны, у дэльце ракі. Адміністрацыйны цэнтр рэгіёна Менабэ, які ўваходзіць у склад правінцыі.
Насельніцтва
Насельніцтва па даных на пачатак 2012 года складае 41 819 чалавек; насельніцтва па даных перапісу 1993 года налічвала 25 021 чалавека.
Транспарт
Ёсць аэрапорт, які прымае ўнутраныя рэйсы Антананарыву і Туліяра. Адлегласць да сталіцы краіны па дарозе складае каля 750 км. Важнай часткай эканомікі горада з’яўляецца рыбалоўства.
Лабачоўка
Лабачо́ўка (, Лобачёвка) — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Лебедзеўскага сельсавета.
Хан (літара)
Хан (ხან, мрглавані: Ⴞ, нусхуры: ⴞ, мхедрулі: ხ, МФА: ) — трыццыць першая літара грузінскага алфавіту. У ізапсефіі мае значэнне «6000». Беларускі адпаведнік — літара х. Згодна з міжнародным стандартам ISO 9984 транслітаруецца як лацінскае x.
Юнікод
У Юнікодзе:
Джан (літара)
Джан (ჯან, мрглавані: Ⴟ, нусхуры: ⴟ, мхедрулі: ჯ, МФА: ) — трыццаць другая літара грузінскага алфавіту. У ізапсефіі мае значэнне «8000». Беларускі адпаведнік — дж. Згодна з міжнародным стандартам ISO 9984 транслітаруецца як лацінскае ǰ.
Юнікод
У Юнікодзе:
Гаэ (літара)
Гаэ (ჰაე, мрглавані: Ⴠ, нусхуры: ⴠ, мхедрулі: ჰ, МФА: ) — трыццаць трэцяя літара грузінскага алфавіту. У ізапсефіі мае значэнне «9000». Беларускі адпаведнік — літара г. Згодна з міжнародным стандартам ISO 9984 транслітаруецца як лацінскае h.
Юнікод
У Юнікодзе:
Мацвей Баранкевіч
Біяграфія
Навучаўся ў Віленскім універсітэце, дзе і атрымаў ступень доктара медыцыны ў 1802, і па заканчэнні курса быў лекарам у віленскім гарадскім шпіталі.
Навуковая дзейнасць
Яму належаць: «О własnościach głownicy żytniej (secale cornutum)», надрукаваныя ў «Pam. tow. lek. Wileńsk.»; «Considerations sur l'incertitude des signes de lasaburre gastrique dans les fièvres», надрукаваная ў «Bullet. de Sc. Medic.» Graperona, 1809 г.; «О krwotoku przy rwaniu zęba»; «О womicie czarnym i macicy w guzy porosłej»; «О wakcynie» (Вільня, 1815 г.); "Odpowiedż na piśino A. Becu o łączeniu medycyny z chirurgią (Варшава, 1817 г.), і некалькі больш дробных артыкулаў у «Pam. tow. lek. Wilensk», «Варшаўскім дзённіку» і інш.
Ерамія
Ерамія (יִרְמְיָהוּ, Ἰερεμίας) — другі з чатырох г.зв. вялікіх біблейскіх прарокаў побач з Ісайем, Езекіілем і Даніілам. Паводле Бібліі, сваю прароцкую дзейнасць пачаў у 626 да н.э., калі яму было каля 15 гадоў, і прадаўжаў яе на працягу 45 гадоў у смутны, цяжкі час, калі Іудзейскае царства прыходзіла ў заняпад. Значная частка пропаведзей Ераміі была прысвечана палітычнаму становішчу Іудзейскага царства. Сваім пранікнёным словам прапаведніка ён энергічна падтрымліваў рэфарматарскі рух цара Іасіі, які, імкнучыся ачысціць краіну ад уплываў паганства, знішчаў капішчы Ваала і Астарты. Смерць Іасіі выклікала ў дзяржаве палітычныя смуты, якія вялі да слабасці дзяржавы перад знешняй небяспекай з боку найбольш магутнага ворага Іудзеі Вавілоніі. Аддаючы перавагу залежнасці ад Вавілона перад пагрозай знішчэння ім Іудзеі, Ерамія сваімі пропаведзямі заклікаў народ і цароў да міру з Вавілонскім царствам. Але ніхто не хацеў верыць у яго прароцтвы, у выніку чаго сам прарок неаднаразова падвяргаўся як парушальнік грамадскага парадку турэмнаму зняволенню. Іудзейскія цары насуперак парадам Ераміі заводзілі палітычныя інтрыгі і шукалі пагаднення з егіпецкімі фараонамі, каб знайсці ў іх абарону ад месапатамскіх заваёўнікаў. А гэта выклікала гнеў з боку апошніх, і лёс Іудзейскага царства быў вырашаны. Пасля захопу Іерусаліма Навухаданосарам ў 586 да н.э. у часы валадарства цара Седэкіі, разбурэння горада і паланення яго жыхароў прароку заставалася толькі аплакваць папялішчы і руіны свяшчэннага горада, што ён і зрабіў у сваіх жалобных песнях, якія захаваліся ў кнізе «Плач Ераміі». Быў вывезены ў Егіпет, дзе ён і загінуў, пабіты камянямі сваімі суайчыннікамі, якіх ён і там не пераставаў выкрываць. Апрача Плача Ераміі яго пяру належыць яшчэ адна кніга Бібліі, у якой падаецца гісторыя жыцця гэтага прарока і аснову складаюць пропаведзі і афарызмы, пададзеныя часткова ў яго ўласных запісах, а таксама ў запісах яго паплечніка Варуха, які ўключыў у гэту кнігу і свае пераказы пра Ерамію — кніга «Прарок Ерамія» з'яўляецца важнай крыніцай па гісторыі Блізкага Усходу 7—5 ст. да н.э.
Хлодвіг Гогенлоэ-Шылінгсфюрст
Хлодвіг Карл Віктар цу Гогенлоэ-Шылінгсфюрст (Chlodwig Carl Viktor, Fürst zu Hohenlohe-Schillingsfürst,  — ) — нямецкі палітык і дыпламат, адзін са стваральнікаў Германскай імперыі, герцаг Карвейскі і Ратыборскі. Лічыўся адным з самых значных ліберальных палітыкаў свайго часу ў Германіі.
Біяграфія
Пасол Германіі ў Францыі ў 1874—1885 гадах. Намеснік Эльзаса і Латарынгіі ў 1885—1894 гадах. Канцлер Германіі ў 1894—1900 гадах. На працягу часу яго паўнамоцтваў, асоба канцлера была менш прыкметнай у дзяржаўных справах, чым у яго папярэднікаў. Яго выступы ў прускім і нямецкім парламентах былі рэдкія, і большая незалежнасць была пакінута на дзяржаўных сакратароў.
Велікапольская хроніка
Велікапольская хроніка або Вялікая або доўгая хроніка палякаў ці ляхітаў (лац. Chronica magna seu longa polonorum seu lechitarum) — вялікая польская гістарычная кампіляцыя, якая была напісана на лацінскай мове і апісвае падзеі ад рассялення славян на тэрыторыі Польшчы да 1273 г. (апавяданне абрываецца на паведамленні пра жаніцьбу юнага Пшэмыслава II). Захавалася ў 9 спісах XV ст. Апавяданне да пач. XIII ст. заснавана на хроніцы Гала Ананіма, якая выкладае гісторыю дынастыі Баляслава Крывавустага да 1113 г. і сачыненні Вінцэнта Кадлубека, дзе гісторыя даведзена да 1202 г. У напісанні працягу бралі ўдзел пазнаньскі біскуп Багухвал і пазнаньскі кусташ Гадзіслаў Башко. Пры гэтым пытанне аб аўтарстве і часе стварэння канчатковай рэдакцыі «Хронікі» пакуль не вырашана.
Мора Усходняе
Мора Усходняе (Mare Orientale) — месяцавае мора, размешчанае на заходняй ускраіне бачнага з Зямлі паўшар'я Месяца.
Паходжанне
Мора Усходняе мае дыяметр вала каля 930 км і сфармавалася ў выніку ўдару буйнага астэроіда на раннім этапе фармавання Месяца. Селенаграфічныя каардынаты аб'екта — -19.4°N, -92.8°W. Дакладны ўзрост мора невядомы, аднак мяркуецца, што яно ўтварылася трохі пазней, чым басейн мора Дажджоў, гэта значыць не раней чым 3,85 млрд гадоў таму. Навакольная парода адносіцца да познеімбрыйскага перыяду, у той час як басейн мора складзены пародамі раннеімбрыйскага перыяду.
Рэльеф
У адрозненне ад басейнаў іншых месяцавых мораў, Мора Усходняе слаба запоўнена застылай базальтавай лавай, што дазваляе нам назіраць яго марфалагічную структуру. Цэнтральная частка мора пакрыта тонкім пластом базальтаў: меркавана менш за 1 км у таўшчыню, гэта значыць менш магутным, чым у іншых месяцавых мораў на бачным паўшар'і. Сутыкненне, якое прывяло да ўзнікнення мора, выклікала з'яўленне трох канцэнтрычных складчатасцей на месяцавай кары. Унутраная града гэтага вялізнага ўдарнага кратэра сфарміравана гарамі Рук, вонкавы ланцуг дыяметрам 930 км утвараюць горы Кардыльеры. Выкінутая ў выніку сутыкнення горная парода мае грубую брукавую структуру, пачынаецца ў знешніх схілаў Кардыльераў і распасціраецца да 500 км у розныя бакі, фармуючы лінейныя прамянёвыя ўтварэнні, якія сыходзіліся да цэнтра мора.
На супрацьлеглым пункце месяцавай паверхні размешчана Мора Краёвае.
Адным з заліваў Мора Усходняга з'яўляецца возера Вясны, разгляданае як адно з магчымых месцаў для будаўніцтва месяцавай базы.
Назва
Сучасная назва мора была прапанавана нямецкім астраномам Юліюсам Генрыхам Францам у яго кнізе Der Mond (1906). Аднак англійскі астраном-аматар Патрык Мур у кнізе On the Moon пазней сцвярджаў, што прапанаваў азначаную назву ў 1946 годзе. На працягу 1960-х гадоў былі атрыманы фатаграфічныя выявы дадзенага рэгіёну, якія дазволілі выказаць здагадку, што Мора Усходняе з'яўляецца кратэрам ударнага паходжання.
У гады, калі мора атрымала сваю назву, у дачыненні да Месяца ў астраноміі была прынятая іншая сістэма наймення бакоў святла. Аднак пазней, у 1961 годзе Міжнародным астранамічным саюзам было прынята пагадненне аб змене бакоў Усход—Захад месцамі, такім чынам Мора Усходняе апынулася на заходняй ускраіне бачнага паўшар'я Месяца.
Масква-Сартыровачная-Кіеўская
Масква-Сартыровачная-Кіеўская, першая чыгуначная станцыя Кіеўскага кірунку Маскоўска-Смаленскага аддзялення Маскоўскай чыгункі. Код станцыі — 197907. Знаходзіцца ў 4 кіламетрах на паўднёвы захад ад Кіеўскага вакзалу, электрычкі праходзяць гэтую адлегласць прыкладна за 5 хвілін (да Масквы-Сартыровачнай яны ідуць вельмі павольна). Недалёка ад станцыі фармуюцца таварныя цягнікі і адстойваюцца хуткія.
Мечыслаў Эдвардавіч Часноўскі
Біяграфія
Нарадзіўся 18 мая 1948 года ў в. Коцеўшчына Валожынскага раёна Мінскай вобласці ў сялянскай сям’і.
У 1972 годзе скончыў гістарычны факультэт Белдзяржуніверсітэта, дзе вучыўся разам з Пятром Краўчанкам. Працаваў дырэктарам 8-гадовай школы ў в. Гірбінята Валожынскага раёна.
Хвоі гамоняць
«Хвоі гамоняць», іншыя назвы «Атаман Муха», «Атаман Аса» (Сосны шумят) — нямы героіка-прыгодніцкі фільм тэлекампаніі Белдзяржкіно, зняты ў 1929 годзе. Экранізацыя па матывах аповесці беларускага пісьменніка Анатоля Вольнага «Два» (1929). Фільм не захаваўся.
Значэнне фільма
Фільм меў доўгі пракатны лёс — ён ішоў на экранах шмат гадоў, а калі ў 1936 годзе спатрэбіліся новыя копіі, то высветлілася, што адсутнічаюць негатывы амаль дзвюх частак. Пасля гэтага рэжысёру Сяргею Сплашнову і аператару Барысу Рабаву было даручана перазняць і паўтарыць згубленыя сцэны. Гэты выпадак — унікальная з'ява ў гісторыі беларускага кіно.
Мечыслаў Эдвардавіч Часноўскі
Біяграфія
У 1993 годзе па прапанове Міністра замежных спраў Рэспублікі Беларусь Краўчанкі П. К. накіраваны на дыпламатычную работу ў Варшаву, дзе да 1996 года працаваў саветнікам, саветнікам-пасланнікам, Часовым павераным у справах Рэспублікі Беларусь у Рэспубліцы Польшча.
З 1996 года — зноў у БДУ. Адзін са стваральнікаў факультэта міжнародных адносін, намеснік дэкана, дацэнт, а з 2001 года — прафесар кафедры міжнародных адносін. З лістапада 2002 года па май 2014 года — рэктар Брэсцкага дзяржаўнага ўніверсітэта імя А. С. Пушкіна. Старшыня экспертнага савета ВАК Беларусі па гістарычнай галіне навукі.
Памёр 17 кастрычніка 2021 года. 21 кастрычніка пасля пахавальнай святой імшы і абрада развітання са спачылым у Чырвоным касцёле Мінска ён быў пахаваны на могілках каля в. Качына.
Карыя
Карыя (Καρία) — старажытная гістарычная вобласць на паўднёвым захадзе Малой Азіі.
Лічыцца, што назва Карыі паходзіць з анаталійскіх моў і значыць «абрывістая краіна». У 2 — 1 тысячагоддзях да н. э. была населена карыйцамі, народам індаеўрапейскага паходжання. З пачатку 1 тысячагоддзя да н. э. на ўзбярэжжы Карыі сяліліся грэкі-іанійцы і дарыйцы. У сярэдзіне VI ст. да н. э. заваявана лідыйцамі, пасля — персамі. Карыйцы і грэкі вялі барацьбу за самастойнасць. У V — IV стст. карыйскія гарады былі незалежнымі, але ў 386 г. зноў трапілі пад кантроль персаў. На тэрыторыі Карыі ўзнікла сатрапія, уладу ў якой захапіў карыйскі род Гекатамнідаў. У 334 г. да н. э. Карыя была далучана да Македоніі. У 133 г. да н. э. — да Рымскай дзяржавы.
У наш час Карыя з’яўляецца культурным рэгіёнам Турцыі. Найбуйнейшы горад — Бодрум.
Эякуляцыя на чалавека
Эякуляцыя на чалавека, ці Cumshot (Стрэл спермай, рус. транслітарацыя: камшот) — жаргонны тэрмін, які шырока выкарыстоўваецца ў парнаграфіі для абазначэння мужчынскай эякуляцыі, як правіла, на дзяўчыну, у яе рот ці на язык (эякуляцыя на грудзі завецца «жамчужныя каралі»). Найбольш часта дасягаецца шляхам мастурбацыі, мінета ці ручной стымуляцыі пеніса. Камшот нярэдка з'яўляецца аб'ектам сексуальнага фетышызму, з'яўляецца фінальным акордам большасці порна-сцэн.
Абель (значэнні)
Абель — прозвішча.
Люкшына
Лю́кшына — возера ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Ула, за 8 км на паўночны ўсход ад горада Лепель, каля вёскі Вялікае Жэжліна.
Плошча паверхні возера 0,66 км². Даўжыня 1,56 км, найбольшая шырыня 0,75 км. Даўжыня берагавой лініі 4,87 км. Найбольшая глыбіня дасягае 10,7 м, сярэдняя 3,9 м. Аб'ём вады 2,58 млн. м³. Плошча вадазбору 27,2 км².
Катлавіна возера тэрмакарставага тыпу, выцягнутая ў напрамку з захаду на ўсход. Схілы катлавіны вышынёй ад 3—5 да 10—13 метраў, пераважна спадзістыя. Берагавая лінія слабазвілістая. Берагі нізкія, пясчаныя. У заходняй частцы пойма шырынёй 150—200 метраў. Зона мелкаводдзя пясчаная і займае каля 26 % плошчы возера. Пачынаючы з глыбіні 2 м дно выслана гліністым ілам, у паўднёва-заходняй частцы — сапрапелем.
Возера эўтрофнае, слабапраточнае. Злучана ручаямі з азёрамі Жэжліна, Бобрыца і ракой Бярозаўка. Прыбярэжная расліннасць распаўсюджваецца на адлегласць 30—80 м ад берага возера і да глыбіні 5 м (пашыраны харавыя водарасці).
У возеры водзяцца шчупак, лешч, лінь, акунь, карась і іншыя віды рыб.
Яруснасць расліннасці
Пры яруснасці расліны і іх органы жыўлення (лісце, карані) размешчаны на рознай вышыні і глыбіні, што памяншае канкурэнцыю за святло і пажыўныя рэчывы і стварае ўмовы для павелічэння колькасці асобін на адзінцы плошчы і інш.
Малая Боркаўшчына
Мала́я Бо́ркаўшчына (, Малая Борковщина) — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Лебедзеўскага сельсавета.
Магілёў (канцэртная зала)
«Магілёў» — канцэртная зала ў Магілёве, размешчаны па вуліцы Першамайскай, 10. Пабудаваны ў 1965 годзе (арх. А. Кучарэнка, В. М. Шаўчэнка) як Дом палітычнай асветы.
Дом палітычнай асветы
Адкрыты ў 1961 на базе Дома палітычнай асветы Магілёўскага гаркама КПБ. Працаваў пад кіраўніцтвам аддзела прапаганды і агітацыі Магілёўскага абкама КПБ. З’яўляецца цэнтрам арганізатарскай і метадычнай працы па палітычнай асвеце і эканоміі, адукацыі рабочых. На семінарах і курсах праходзілі падрыхтоўку і перападрыхтоўку арганізатары і прапагандысты сістэмы марксісцка-ленінскай адукацыі. Для кіраўнікоў заняткаў па палітычнай і эканамічнай вучобе праводзяцца індывідуальныя і групавыя кансультацыі, метадычныя і навукова-практычныя канферэнцыі, арганізоўвалася праца палітычных дыскусійных клубаў, абмеркаванні палітычнай кнігі і фільма, цыклы лекцый, паказ навучальных і дакумент фільмаў, распрацоўваліся метадычныя рэкамендацыі паводле тэм курсаў, якія вывучаюцца. Меў кабінеты методыкі і перадавога прапагандысцкага досведу, эканомікі і перадавога вытворчасцей, вопыту, методыкі контрпрапаганды, тэхнічных сродкаў навучання, камсамольскай асветы. Размяшчаў заламі: актавай на 695 месцаў, лекцыйнай на 150 месцаў, чытальнай на 60 месцаў. Бібліятэка (кніжны фонд 46 тыс. асобнікаў) абслугоўвала прапагандыстаў і слухачоў сістэмы марксісцка-ленінскай адукацыі, актывістаў масава-палітычнай працы, працаўнікоў партыйных камітэтаў, аказваў ім інфармацыйную і бібліяграфічную дапамогу, праводзіў метадычную працу з бібліятэкарамі партыйных кабінетаў, арганізоўваў іх вучобу.
Канцэртная зала
У 1996 годзе будынак быў перададзены і рэканструяваны пад Магілёўскую абласную філармонію. Пасля тут таксама размясціўся Магілёўскі абласны метадычны цэнтр народнай творчасці і культурна-асветнай працы.
Архітэктура
У агульнай кампазіцыі Тэатральнай плошчы фарміруе яе заходні бок. Уяўляе сабой 4-павярховы будынак, да якога прыбудаваны 1-павярховы аб’ём актавай залы. Архітэктура будынка простая і лаканічная. Галоўны фасад расчлянёны вертыкальнымі лапаткамі на вышыню 4 паверхаў і завершаны атыкам.
Ігар Іванавіч Стралкоў
Ігар Іванавіч Стралкоў (таксама вядомы як — Ігар Усеваладавіч Гіркін;   ) — адзін з лідараў непрызнанай Данецкай Народнай Рэспублікі, камандаваў сіламі «самаабароны горада Славянска», пазней — Данецка. Атрымаў вядомасць вясной 2014 года падчас пратэстаў на Паўднёвым Усходзе Украіны як актыўны ўдзельнік узброеных арганізацый, які ўзначаліў «народнае апалчэнне» Данбаса.
Біяграфія
Нарадзіўся і вырас у Маскве ў сям’і патомных ваенных. З дзяцінства цікавіўся гісторыяй.
З 1989 захапляецца ваеннай рэканструкцыяй і гісторыяй Белага руху.
У 1993 годзе скончыў Маскоўскі дзяржаўны гісторыка-архіўны інстытут, аднак прафесіі гісторыка ён палічыў за лепшае кар’еру ваеннага.
У 1993—1994 гадах праходзіў тэрміновую службу ва Узброеных Сілах Расійскай Федэрацыі, стралок роты аховы 190-й ракетнай тэхнічнай базы ў Галіцына (в/ч 11281 МО СПА; цяпер расфарміравана). Пасля завяршэння тэрміновай службы застаўся служыць па кантракце: спачатку — у складзе мотастралковай брыгады, а потым — у якасці ваеннага разведчыка.
Браў удзел у баявых дзеяннях у Прыднястроўе ў чэрвені-ліпені 1992 года (добраахвотнік 2-га ўзвода Чарнаморскага казацкага войскі, Кошніца — Бендэры), у Босніі з лістапада 1992 года па сакавік 1993 ўключна (2-й Рускі добраахвотніцкі атрад, 2-я Подрынская лёгкопяхотная і 2-я Маявіцкая брыгады Войска Рэспублікі Сербскай, Вышаград — Прыбой), у Чачні (166-я гвардзейская асобная мотастралковая брыгада, сакавік-кастрычнік 1995 года, і ў частках спецыяльнага прызначэння з 1999 па 2005 год), выконваў спецыяльныя заданні ў іншых рэгіёнах Расіі. У канцы 1990-х гадоў апублікаваў аўтабіяграфічны «Баснійскі дзённік».
Паводле слоў расійскага праваабаронцы Аляксандра Чаркасава, старшыні рады праваабарончага цэнтра «Мемарыял», Ігар Стралкоў ў 2001 годзе служыў у 45-м асобным гвардзейскім палку спецыяльнага прызначэння ў ваколіцах вёскі Хатуні Ведзянскага раёна Чачні.
6 студзеня 1998 года у газеце «Завтра» з’яўляецца першая публікацыя Стралкова — пра рускіх добраахвотнікаў, якія ваявалі ў Босніі. У гэтым выданні ён рэгулярна публікаваўся да кастрычніка 2000 года, пісаў пра сітуацыю ў Чачні і іншых гарачых кропках на тэрыторыі Расіі, крытыкаваў нацыянальную палітыку улад. У газеце «Завтра» пазнаёміўся з Аляксандрам Барадаем.
У жніўні 1999 года спецыяльныя карэспандэнты газеты «Заўтра» Аляксандр Барадай і Ігар Стралкоў падрыхтавалі рэпартаж з Кадарскай зоны Дагестана аб тым, як спецназ МУС праводзіў зачыстку некалькіх вёсак, дзе пражывалі вахабіты.
Працаваў карэспандэнтам незалежнага інтэрнэт-агенцтва «ANNA-NEWS», якое зарэгістравана ў Абхазіі, у ліпені 2011 года.
Паводле слоў брытанскай «Бі-бі-сі», апошняе месца службы — упраўленне па барацьбе з міжнародным тэрарызмам «2-й службы» (Службы па абароне канстытуцыйнага ладу і барацьбе з тэрарызмам) ФСБ Расіі.
Паводле некаторых звестак, пасля выхаду ў адстаўку працаваў начальнікам службы бяспекі інвестыцыйнага фонду «Маршал-Капітал» расійскага прадпрымальніка К. В. Малафеева. На працягу доўгага часу прадстаўніком гэтага інвестыцыйнага фонду таксама працаваў сябар Ігара Стралкова — Аляксандр Барадай, абраны прэм’ер-міністрам Данецкай Народнай Рэспублікі (ДНР).
У канцы студзеня 2014 года, як заяўляў Стралкоў, ён забяспечваў бяспеку дастаўленых у Кіеў з Грэцыі афонскіх святынь — Дароў вешчуноў, а таксама наведаў Еўрамайдан.
Захапленне ваеннай рэканструкцыяй
Ігар Стралкоў вядомы ў асяроддзі ваенна-гістарычных рэканструктараў Масквы. На адным з інтэрнэт-форумаў, прысвечаным ўзнаўленні вайны з Напалеонам 1812 года і Грамадзянскай вайны, ён з’яўляецца мадэратарам. З’яўляецца кіраўніком клуба «Зводная кулямётная каманда», сфармаванага на базе ваенна-гістарычнага клуба «Маскоўскі драгунскі полк». Прымаў удзел у такіх рэканструкцыях, як «Вайна 16-га года» у жніўні 2009-га, фестываль «Памяці Грамадзянскай вайны» у лютым 2010 года, «Грамадзянская вайна на Поўдні Расіі», «Доблесць і гібель рускай гвардыі». Быў сябрам ваенна-гістарычнага клуба «Марковцы».
У маі 1996 года быў залічаны ў склад Драздоўскага аб’яднання ў чыне унтэр-афіцэра.
Служба ў ФСБ Расіі
Паводле слоў самога Стралкова, ён з’яўляецца палкоўнікам ФСБ Расіі ў адстаўцы (з сакавіка 2013 года ).
Па дадзеных брытанскай «Бі-бі-сі», апошняе месца службы Гіркіна — упраўленне па барацьбе з міжнародным тэрарызмам «2-й службы» (Службы па абароне канстытуцыйнага ладу і барацьбе з тэрарызмам) ФСБ Расіі.
Паводле інфармацыі ўкраінскіх сродкаў масавай інфармацыі, якая стала з’яўляцца пасля 15 красавіка 2014 года, Ігар Стралкоў мае грамадзянства Расійскай Федэрацыі і нібыта з’яўляецца дзеючым афіцэрам спецназа ГРУ Генеральнага штаба Узброеных сіл Расіі. Украінскі бок не прывёў доказаў гэтай інфармацыі. Паводле слоў самога Стралкова, ён ніколі не служыў у ГРУ.
Удзел у крымскіх падзеях
Паводле ўласных слоў, прыехаў на Украіну па сваёй ініцыятыве, кіруючыся асабістымі перакананнямі. Сабраў вакол сябе мясцовых праціўнікаў новых кіеўскіх улад і арганізаваў атрад народнага апалчэння.
Паводле інфармацыі, агучанай адным з кіраўнікоў контрвыведкі Службы бяспекі Украіны Віталём Найдай, Ігар Стралкоў падчас крымскага крызісу з’яўляўся памочнікам па сілавым пытаннях прэм’ер-міністра Аўтаномнай рэспублікі Крым Сяргея Аксёнава. У інтэрв’ю журналістам Найда сказаў, што Стралкоў прыбыў на тэрыторыю Украіны ў канцы лютага — пачатку сакавіка 2014 года, а ў пачатку красавіка «атрымаў прамы загад з Масквы пачаць маштабную дыверсійную аперацыю на мацерыковай частцы Украіны, у прыватнасці ў Данецкім і Луганскім рэгіёнах». Паводле слоў журналіста Алега Кашына, 2 сакавіка перамовы з галоўкомам ВМС Украіны Д. В. Беразоўскім вёў той жа чалавек, што ў цяперашні час камандуе самаабаронай Славянска — паплечнік Аксёнава Ігар Іванавіч, якога яму адрэкамендавалі як дзеючага супрацоўніка ГРУ.
Удзел у падзеях на Усходзе Украіны
Згодна з заявамі аднаго з кіраўнікоў СБУ, 8 красавіка 2014 года Стралкоў праз Керчанскую пераправу выехаў з Крыма ў Растоў-на-Доне, а 12 красавіка перасёк дзяржаўную мяжу Украіны «для рэалізацыі сілавога сцэнарыя схаванай агрэсіі» ў паўднёва-ўсходніх рэгіёнах Украіны.
13 красавіка 2014 года ў Славянску трапіла ў засаду група супрацоўнікаў СБУ, што перамяшчаліся на аўтамабілях. Яны былі абстраляныя невядомымі асобамі. У выніку адзін афіцэр загінуў, яшчэ трое былі параненыя. Па сцвярджэнні СБУ кіраваў нападаўшымі Ігар Стралкоў.
16 красавіка 2014 года ў раёне Славянска сіламі апалчэння былі заблакаваныя падраздзялення 25-й Днепрапятроўскай паветрана-дэсантнай брыгады ПДВ Узброеных сіл Украіны. Паводле інфармацыі, агучанай прэс-цэнтрам СБУ, канфіскацыя зброі і шасці адзінак баявой тэхнікі тэхнікі (БТР-Д і БМД) у днепрапятроўскіх дэсантнікаў была здзейсненая пад кіраўніцтвам Ігара Стралкова. Таксама СБУ сцвярджае, што Стралкоў прымаў удзел у вярбоўцы ваеннаслужачых аэрамабільнай брыгады, у выніку чаго частка з іх перайшла на бок апалчэння.
Паводле сцвярджэння СБУ, група Стралкова датычная да забойства дэпутата Горлаўскага гарсавета Данецкай вобласці ад партыі «Бацькаўшчына» Уладзіміра Рыбака, выкрадзенага 17 красавіка 2014 года. 29 красавіка Стралкоў быў уключаны ў спіс асоб, у дачыненні да якіх уведзены санкцыі — забарона на ўезд і замарожванне актываў у ЕС.
Па інфармацыі СМІ, 26 красавіка 2014 года часовае кіраўніцтва самаабвешчанай Данецкай Народнай Рэспублікі ўсклала на Ігара Стралкова кіраўніцтва блакпостамі. Сам Ігар Стралкоў называецца кіраўніком народнага апалчэння Данбаса.
26 красавіка 2014 года Ігар Стралкоў упершыню публічна даў інтэрв’ю карэспандэнтам «Камсамольскай праўды», у якім апісаў апошнія падзеі з удзелам сваіх падначаленых, іх склад, матывацыю, а таксама абмаляваў бліжэйшыя мэты і задачы падкантрольных яму сіл.
2 мая 2014 года ўкраінскія сілавыя структуры аднавілі наступ у раёне Славянска і Краматорска. Стралкоў ўзначаліў апалчэнцаў, што абаранялі Славянск. З 12 мая 2014 года Ігар Стралкоў — камандуючы «ўзброенымі сіламі Данецкай Народнай Рэспублікі», з 16 мая — міністр абароны ДНР.
Крымінальны пераслед з боку Генеральнай пракуратуры Украіны
Сродкі масавай інфармацыі Украіны паведамілі, што 15 красавіка 2014 года СБУ распачала крымінальную справу па фактах «арганізацыі грамадзянінам Расійскай Федэрацыі Стралковым наўмыснага забойства і здзяйснення дзеянняў ва ўрон суверэнітэту, тэрытарыяльнай цэласнасці і недатыкальнасці Украіны, правядзення дыверсійна-падрыўной дзейнасці, а таксама арганізацыі масавых беспарадкаў на тэрыторыі ўсходніх рэгіёнаў нашай дзяржавы».
21 мая 2014 года Генеральная пракуратура Украіны адкрыла ў дачыненні да Ігара Гіркіна крымінальную справу па падазрэнні ў стварэнні тэрарыстычнай групы або тэрарыстычнай арганізацыі (ч. 1 арт. 258-3), арганізацыі масавых беспарадкаў (ч. 1 арт. 294), здзяйсненні тэракту (ч. 1 арт. 258)
Генеральная пракуратура Украіны інкрымінуе Стралкову, што ён «на працягу сакавіка-красавіка 2014 года для здзяйснення тэрактаў на Украіне стварыў тэрарыстычную групу, кіраваў яе дзейнасцю, арганізаваў масавыя беспарадкі ў Харкаўскай, Луганскай, Данецкай абласцях, Аўтаномнай Рэспубліцы Крым, якія суправаджаліся гвалтам у дачыненні да грамадзян, а таксама пагромамі, падпаламі, знішчэннем маёмасці, захопам будынкаў і збудаванняў», а таксама" здзейсніў тэрарыстычны акт, які прывёў да гібелі людзей і іншым цяжкім наступствам".
Сям’я
Жанаты, двое сыноў: Андрэй і Аляксандр. Маці — Ала Іванаўна, ёсць сястра. Дзед — Іван Канстанцінавіч Руноў, савецкі афіцэр, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны
Публікацыі
Аўтар адной выдадзенай кнігі (у жанры «казка», другая гатуецца да выхаду), а таксама прыкладна паўтара дзясяткаў ваенна-гістарычных артыкулаў і апавяданняў ваенна-мемуарнага характару, апублікаваных у асноўным пад псеўданімам. Удзельнік круглага стала Незалежнага ваеннага агляду па вайне ў Сірыі.
Кларксан
Кларксан — прозвішча.
Кіеўскі вакзал
Рашэнне аб будаўніцтве Кіеўскага вакзалу было прынята ў год стагоддзя Барадзінскай бітвы (1912). Улічваючы размяшчэнне вакзала ў пачатку дарогі ад Масквы на Барадзіно, і для разгрузкі транспартных патокаў па патрабаванні гарадскіх улад на грошы інвестараў вакзала спачатку быў пабудаваны Барадзінскі мост (архітэктар Раман Клейн). Вакзал пабудаваны ў 1914—1918 гадах. Архітэктурны праект — І. І. Рэрберг пры ўдзеле B. К. Алтаржэўскага, праект дэбаркадара і перакрыццяў зал — У. Г. Шухаў, скульптар З. З. Алешын, роспісы зал — мастак Ф. І. Рэрберг. У архітэктурнай канцэпцыі вакзала, у роспісах зал і скульптурах манументальна падкрэслена сувязь з Айчыннай вайной 1812 года. Вакзал пабудаваны ў стылі неакласіцызму з элементамі ампіру. Агульная плошча Кіеўскага вакзала больш за 36 тысяч кв. метраў.
Да будынка вакзала прымыкае дэбаркадэр: прастора над платформамі перакрывае вялізнае зашклёнае арачнае пакрыццё (даўжыня 321 м, шырыня пралёта 47,9 м, вышыня 28 м, вага канструкцый больш за 1250 т), якое мае форму парабалы. Стальныя высокія трохшарнірныя арачныя фермы выдатна бачныя і дэманструюць зграбнасць велічнага будынка.
Ад Кіеўскага вакзала ідуць электрычкі (прыгарадныя цягнікі) на Сонечную, Лясны Гарадок, Апрэлеўку, Бекасава, Крэсты, Нару, Малаяраславец, Калугу-1 і Калугу-2, а таксама экспрэсы да аэрапорта Унукава і Калугі. Хуткія і пасажырскія цягнікі з Кіеўскага вакзала ідуць на Бранск, далей на Кіеў, адтуль — у іншыя гарады Украіны.
Канстанцін Мікалаевіч Караткоў
Канстанцін Мікалаевіч Каратко́ў (Константин Николаевич Коротков;  —, ) — савецкі вучоны-хімік, доктар хімічных навук (1943), прафесар (1939), акадэмік Акадэміі навук БССР (1950, член-карэспандэнт з 1947 года), Заслужаны дзеяч навукі БССР (1949).
Біяграфія
Памёр 19 сакавіка 1954 года. Пахаваны на Вайсковых могілках у Мінску.
Навуковая дзейнасць
Навуковыя працы па тэорыі сухой перагонкі драўніны, вывучэнні тэрпенавых вуглевадародаў, распрацоўцы тэхнікі падсочкі. Вывучаў кінетыку акіслення шкіпінараў і каніфолі. У выніку экспедыцыйных даследаванняў была выяўленая сыравінная база для вытворчасці каніфолі ў Беларусі. Аўтар больш за 40 навуковых прац, у тым ліку 2 манаграфій.
Сярод апублікаванага:
Эўкаліптавы алей
Эўкалі́птавы але́й — эфірны алей з лісця маладых парасткаў розных відаў эўкаліпта.
Бясколерная вадкасць з характэрным пахам. Шчыльнасць 0,905—0,926 г/см³. Не раствараецца ў вадзе, раствараецца ў спіртах. Асноўныя кампаненты — цынеол (70—75 %) і пінен.
Выкарыстоўваецца ў медыцыне і парфумерыі. З эфірных алееў Eucalyptus dives, утрымліваючых піперытон, атрымліваюць тымол і ментол.
Джэрэмі Кларксан
Джэрэмі Чарлз Роберт Кларксан (Jeremy Charles Robert Clarkson, нар. года, Данкастэр, Паўднёвы Ёркшыр, Вялікабрытанія) — англійскі тэлевядучы і журналіст, які спецыялізуецца на аўтамабільнай тэматыцы.
Шырока вядомы як вядучы тэлевізійнага шоу «Top Gear» карпарацыі BBC, які атрымаў прэмію «Emmy» у 2005 годзе. Аўтар штотыднёвых калонак для газет «Sunday Times» і «Sun». Разам з Джэймсам Мэем быў першым, хто дасягнуў паўночнага магнітнага полюса Зямлі на аўтамабілі, што ўвайшло ў адзін з выпускаў тэлеперадачы «Top Gear».
Першасны туберкулёзны комплекс
Першасны туберкулёзны комплекс (ПТК, комплекс Гона) узнікае пры першасным заражэнні на туберкулёз. Звычайна сустракаецца ў дзіцячым узросце, значна радзей у дарослых. Пасля інфікавання ўзбуджальнікам у альвеолах утвараюцца адзінкавыя або множныя ачагі размнажэння ўзбуджальніка з развіццём гранулематознага запалення (так званы першасны ачаг, ).
Неўзабаве ў працэс залучаюцца лімфатычныя сасуды і рэгіянальныя лімфатычныя вузлы. З іх дапамогай фарміруецца першасны туберкулёзны комплекс, у якім працякаюць казеозныя змены.
Сімптомы і цячэнне
Цячэнне вострае і падвострае. Характэрных клінічных сімптомаў не маецца, што можа справакаваць няправільную пастаноўку дыягназу грыпу, пнеўманіі і г д. Над паражанай легачнай тканкай — звычайныя для пнеўманіі змены. Павялічаная. Тэмпература можа быць і малой. У макроце або прамыўных водах мікабактэрыі туберкулёзу вызначаюцца рэдка.
У далейшым комплекс Гона ў большасці выпадкаў атачаецца злучальнатканкавай капсулай, абвапноўваецца і фібразуецца з фарміраваннем так званага «рэшткавага першаснага комплексу».
Дыягностыка
Падставай для з’яўляюцца гіперрэгічныя рэакцыі на туберкулін і вынікі рэнтгеналагічнага даследавання.
Рэнтгеналагічная карціна
У пачатковым перыядзе павялічаных лімфатычных вузлоў можа не вызначацца, а ў лёгачнай тканцы выяўляецца круглявае зацямненне малой інтэнсіўнасці. У далейшым інтэнсіўнасць зацямнення нарастае, яго форма становіцца грушападобнай або трохкутнай з выразнай «дарожкай» (лімфангіт), якая вядзе да. Другая цень размяшчаецца ў корані, у зоне. Корань лёгкага павялічаны, неструктурны, а мяжа яго мае круглявыя абрысы. Пасля рэгрэсіі актыўнага паталагічнага працэсу ў праекцыі існавалых раней ачагоў туберкулёзнага паражэння легачнай тканкі і лімфатычных вузлоў выяўляюцца інтэнсіўныя ачаговыя цені кальцытанаў (рэшткавы туберкулёзны комплекс).
Фінляндскі вакзал
Фінляндскі вакзал — пасажырскі тэрмінал станцыі Санкт-Пецярбург-Фінляндскі, адзін з 5-ці дзеючых чыгуначных вакзалаў Санкт-Пецярбурга. Размешчаны на плошчы Леніна, 5.
Першы будынак вакзалу пабудаваны ў 1870 годзе (архітэктар Пётр Купінскі) для чыгункі, якая звязала сталіцу з Вялікім княствам Фінляндскім. Дарога была пракладзеная ў 1862—1870 да станцыі Рыхімякі, якая знаходзілася на пабудаванай у 1858—1862 гадах першай у Фінляндыі чыгункі паміж гарадамі Тавастгус (Хямeэнліна) і портам Гельсінгфорс (Хельсінкі). В 1950-х была праведзена комплексная рэканструкцыя вакзала (архітэктары П. А. Ашасцін, Н. В. Баранаў, Я. Н. Лукін, інжынер І. А. Рыбін).
З Фінляндскага вакзалу зараз адпраўляюцца прыгарадныя цягнікі ў паўночна-заходнім і паўночна-усходнім накірунках, а таксама цягнікі далёкага рушання «Рэпін» і «Сібеліус» зносінамі Санкт-Пецярбург—Хельсінкі. У левым крыле вакзалу — наземны вестыбюль станцыі метро «Плошча Леніна».
Фрыш
Фрыш — прозвішча нямецкага паходжання
Раман Паланскі
Рама́н Пала́нскі (Roman Polanski, Roman Polański; імя пры нараджэнні Ра́ймунд Ро́ман Цьеры Ліблінг, Rajmund Roman Thierry Liebling;, ) — польска-французскі , , і.
Diacheopsis
Diacheopsis — род міксаміцэтаў сямейства. Назва ўпершыню апублікавана ў 1930 годзе.
Раман Паланскі
Падчас вайны сям’я Рамана апынулася ў. Яго маці загінула, а самому Раману ўдалося ўцячы, дзякуючы намаганням бацькі. Некаторы час ён жыў у прыёмных сем’ях пад іншымі імёнамі. Пасля набыцця кінематаграфічнай адукацыі ў Паланскі працаваў у Вялікабрытаніі, ЗША і Францыі. Свой першы поўнаметражны фільм «Нож у вадзе» (1962) зняў у Польшчы. Фільм атрымаў намінацыю на «Оскар» як. У Вялікабрытаніі Паланскі зняў тры фільмы, пачынаючы з «Агіды» (1965). У ЗША зняў фільм жахаў «Дзіця Размары», атрымаўшы за яго намінацыю на.
Diacheopsis
Класіфікацыя
Да роду Diacheopsis адносяць 21 від: •
Раман Паланскі
Пераломны момант у асабістым жыцці адбыўся ў 1969 годзе, калі яго цяжарная жонка, актрыса Шэран Тэйт, была забітая. У 1976 годзе Раман Паланскі атрымаў французскае грамадзянства. У 1977 годзе абвінавачаны ў згвалтаванні непаўналетняй, збег з ЗША.
Diacheopsis
Класіфікацыя
•
Раман Паланскі
Асноўнымі тэмамі ў творчасці рэжысёра называюць гвалт, смерць і. Фільмаграфія Паланскага налічвае 22 поўнаметражныя фільмы. Ён з’яўляецца ўладальнікам «Залатой пальмавай галіны» Канскага кінафестывалю (2002), «Залатога мядзведзя» Берлінскага кінафестывалю (1966), «Залатога льва» Венецыянскага кінафестывалю за прыжыццёвыя дасягненні, «Оскара», «Сезара», «Залатога глобуса» і прэміі «BAFTA» за найлепшую рэжысуру, а таксама «Еўрапейскай кінапрэміі» за найлепшы фільм, рэжысуру і ўклад у развіццё кіно.
Раннія гады
Раймунд Раман Цьеры Ліблінг нарадзіўся ў Парыжы ўвечары 18 жніўня 1933 года. Яго бацькамі былі Мойзеш Ліблінг (1903—1983) і Була Ліблінг (у дзявоцтве Кац-Прэдборска; 1900—1943). Бацька Рамана быў польскім яўрэем. Ён нарадзіўся ў Кракаве, а ў канцы 1920-х гадоў развёўся і з’ехаў у Парыж, каб стаць мастаком. Там Мойзеш працаваў на фабрыцы па вытворчасці грампласцінак. Пасля яго засталіся шэсцьдзясят — семдзесят «вялізных» партрэтаў, напісаных у абстрактным стылі. Паводле слоў аднаго з яго сяброў, Мойзеш быў «даравання сціплага», затое «вельмі адданы сваёй справе». Бацькі Булы былі родам з Расіі — яе бацька быў яўрэем, а маці каталічкай, яе сям’я была дастаткова забяспечанай. Першапачаткова Була жыла ў Польшчы, а затым у Парыжы, дзе яна выйшла замуж і нарадзіла дачку Анет. Була была высокага росту, «элегантная брунетка», заўсёды была апранута па модзе, насіла капялюш-таблетку і гаржэтку з лісінага футра, «якую здымала толькі ў самую спякоту». Була развялася са сваім першым мужам пасля таго, як у яе завязаўся раман з Мойзешам, за якога яна выйшла замуж увосень 1932 года. Мойзеш і Була не прытрымліваліся якой-небудзь веры. Сям’я пасялілася на трэцім паверсе дома нумар 5 па ру Сен-Юбер. Да 1933 года Мойзеш стаў шкадаваць аб сваім ад’ездзе з Польшчы, у лісце свайму малодшаму брату Стэфану ён пісаў, што, «пражыўшы некалькі гадоў у французскай сталіцы, усё яшчэ адчувае сябе чужынцам».
На пачатку 1937 года Ліблінгі пераехалі ў Кракаў. Гэта павінна было абараніць іх ад росту антысеміцкіх настрояў у Францыі. Яны жылі ў шматкватэрным доме на вуліцы Баляслава Камароўскага, 9. Мойзеш знайшоў часовую працу, ён быў дапаможным працоўным на будоўлі і працаваў у сталярных майстэрнях. Пазней адкрыў сталярную майстэрню, дзе прадаваў попельніцы, лялькі, фігуркі Панны Марыі і святых. З сынам і Анет ён абыходзіўся груба. Вядома, што Мойзеш ганарыўся сваёй знешнасцю і заўсёды «франтавата апранаўся», быў сумленным і адказным, але ў той жа час быў грубым і раздражняльным. Ромэк (памяншальнае ад імя Раман, так яго звалі ў дзяцінстве і юнацтве) быў складаным і раздражняльным дзіцём, часта крыўдзіўся і злаваўся. Паводзіны бацькі і цяжкая атмасфера, створаная ім у доме, азмрочвалі яго ранняе дзяцінства. У верасні 1938 года Рамэка аддалі ў дзіцячы садок, дзе ён прабыў роўна адзін дзень. Яго выгналі за тое, што ён сказаў адной з дзяўчынак «Пацалуй мяне ў зад» (Pocałuj mnie w dupę). Праз гады дырэктарка садка прыгадвала: «''Я ніяк не магла яго раскусіць. Альбо ён быў поўны крэцін, альбо геній''». Першым фільмам, які запомніў Ромэк, быў «» (1938), на які ён пайшоў разам з сястрой.
Пасля пачатку Другой сусветнай вайны становішча сям’і значна пагоршылася. Мойзеш Ліблінг застаўся ў Кракаве, а жонку, сына і падчарку ён адправіў у Варшаву. Аднак неўзабаве ўся сям’я пераехала да Марыі Ліблінг (бабулі Ромэка) у, дзе Ромэк пайшоў у школу. Там ён убачыў, які зацікавіў яго. Праз некалькі тыдняў Ромэк перастаў наведваць заняткі з-за таго, што акупацыйныя ўлады забаранілі яўрэйскім дзецям хадзіць у школу. Ліблінгі апынуліся ў, створаным у , і жылі на рагу вуліц Паркавая і Рэнкаўка, дзелячы адну кватэру з трыма іншымі сем’ямі. Маці Ромэка працавала прыбіральшчыцай на Вавелі, які быў ператвораны ў рэзідэнцыю Ганса Франка, а бацька быў вымушаны працаваць на заводзе па вытворчасці боепрыпасаў. У першыя гады вайны з-за рэгулярных змяненняў тэрыторыі гета, іх сям’ю часта перасялялі. У лютым 1943 года Була і Марыя Ліблінг былі дэпартаваныя ў Асвенцім, дзе і загінулі, Була была на чацвёртым месяцы цяжарнасці. Неўзабаве быў дэпартаваны ў Бухенвальд і там забіты да смерці дзядзька Ромэка, Бернард.
Ромэк часта пакідаў гета, перабіраючыся на іншы бок праз дзіркі ў плоце з калючага дроту. Часам ён глядзеў прапагандысцкія фільмы і нямецкую кінахроніку. Ромэк быў сведкам ліквідацыі гета 14 сакавіка 1943 года. Мойзеш Ліблінг дапамог сыну збегчы, прарабіўшы раніцай дзірку ў плоце, і выкарыстаў свае зберажэнні, каб укрыць яго ў каталіцкай сям’і. Першапачаткова хлопчык хаваўся пад імем Раман Вільк. Пазней Ромэку дала прытулак сям’я Путэк, але прабыў ён у іх нядоўга. З лета 1943 года ён жыў у вёсцы Высока, прыблізна за трыццаць кіламетраў ад Кракава, у Вадавіцкім павеце, у доме сям’і Бухала на схіле гор Татраў. Муж і жонка Бухала былі вельмі беднымі і выхоўвалі трох сваіх дзяцей, а паколькі Ромэк не меў дакументаў, ён не мог вучыцца і таму працаваў на сямейным участку. З ежы ў іх была толькі чарвівая бульба, а калі скончылася і яна, сужэнцы варылі булён з палявых кветак, запякалі пацукоў, а аднойчы падалі на абед вараную драўняную кару. Ромэк быў у сям’і Бухала да восені 1944 года, пасля чаго вярнуўся ў Кракаў, каб зноў далучыцца да сям’і Путэк. Пасля таго, як Чырвоная армія ўвайшла ў Кракаў 19 студзеня 1945 года, ён некаторы час бадзяўся па горадзе. Затым жыў са сваім дзядзькам Стэфанам Ліблінгам, якога выпадкова сустрэў на вуліцы, а калі адносіны між імі сапсаваліся, жыў з іншым дзядзькам — Давідам Ліблінгам, які дзяліў кватэру з сям’ёй Гаровіц, у тым ліку з будучым фатографам. Раман вельмі позна навучыўся чытаць, нават у трынаццаць гадоў не мог чытаць бегла, не ведаў, як правільна расстаўляць націскі ў словах, а на пытанні адказваў «з хітрым, лісіным позіркам». Некаторыя члены яго сям’і лічылі, што хлопчык не зусім пры сваім розуме, нехта думаў, што ён пакутаваў ад сіндрому дэфіцыту ўвагі. Не надзелены класічнай мужчынскай прывабнасцю, ён меў абаянне. З дзяцінства быў завадатарам у сваёй кампаніі і часта быў у цэнтры ўвагі як равеснікаў, так і старэйшага акружэння. У пазнейшыя гады, калі Паланскі ўжо стаў знакамітым рэжысёрам, многія адзначалі як «незвычайны шарм», які зыходзіў ад яго, так і фанабэрыстасць.
Мойзеш Ліблінг, якога адправілі ў канцлагер, перажыў вайну. 21 снежня 1946 года ён ажаніўся з Вандай Заячкоўскай і пад яе ўплывам змяніў сваё імя на Рышард Паланскі — Раман таксама змяніў сваё прозвішча на Паланскі, але на працягу некаторага часу пасля вайны ён усё яшчэ выкарыстоўваў прозвішча Вільк. Анет таксама перажыла вайну і, вярнуўшыся з Асвенціма, з’ехала ў Парыж. Раман, у якога былі больш цёплыя адносіны з маці і які за час вайны прывык да незалежнасці, не падтрымліваў блізкіх адносін з бацькам ці маладой мачахай і не жыў з імі, а здымаў пакоі ў розных сем’яў. Нягледзячы на рэпетытарства, у школе ён вучыўся дрэнна і атрымліваў добрыя адзнакі толькі па маляванні. Пасля пачатковай школы ён некаторы час, да задавальнення свайго бацькі, наведваў прафесійна-тэхнічную вучэльню, каб стаць інжынерам-электрыкам, але ў яго не было матывацыі вучыцца.
Летам 1945 года Раман далучыўся да скаўцкага руху, дзе нягледзячы на свой кволы целасклад атрымаў прызнанне сярод сваіх выхавацеляў і калег дзякуючы сваёй энергічнай працы. У летнім лагеры ў Памераніі ў 1946 годзе ён набыў папулярнасць, расказваючы гісторыі ля вогнішча і разыгрываючы розныя сцэны, — як ён сам прызнаўся ў сваёй аўтабіяграфіі 1984 года, тады ён і ўсвядоміў сваё пакліканне. Ён таксама захапляўся кіно і тэатрам; разам са сваім новым сябрам Пятром Віноўскім ён збіраў плакаты, праграмкі з кадрамі і анатацыямі фільмаў. Аднак пасля вайны ён першапачаткова планаваў звязаць сваю будучыню з прафесійным веласпортам і на працягу некалькіх гадоў узмоцнена практыкаваўся ў гэтай справе, у асноўным ездзіў па маршруце. Паланскі сышоў са спорту пасля траўміруючай падзеі ў чэрвені 1949 года: кракаўскі серыйны забойца Януш Дзюба заманіў яго ў адасобленае месца пад маркай продажу ровара, а затым жорстка збіў і абрабаваў. Пасля доўгага акрыяння Паланскі адмовіўся ад веласпорту і засяродзіў свае інтарэсы і планы выключна на акцёрскай ігры.
Пачатак акцёрскай кар’еры
У 1948 годзе Раман Паланскі пазнаёміўся з, дырэктаркай дзіцячай тэатральнай трупы «Wesoła Gromadka» ў Кракаве. Ён трапіў у калектыў трупы, а пазней таксама іграў у Нацыянальным тэатры юных гледачоў (цяпер тэатр «'»), дзе выканаў ролі Зака ў «Фарфурцы каралевы Боны» (1948) у пастаноўцы Білізанкі і пастуха Вані ў «'» (1948) пад кіраўніцтвам. Апошняя роля прынесла яму прызнанне на Варшаўскім фестывалі савецкага мастацтва ў 1950 годзе. Ён таксама з’явіўся ў п’есе «Цырк Тарабумба» (1950), пастаўленай у тэатры «». У той час пры любой магчымасці Раман стараўся наведаць усе тэатральныя пастаноўкі і оперы ў горадзе. Ён бачыў усе польскія пастаноўкі Стрындберга, Гальдоні, О’Ніла.