cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лягушкіна (Прудкоўскае сельскае паселішча)
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 11 км на ўсход ад горада Сафонава, за 12 км на поўдзень ад аўтадарогі, на беразе ракі Дняпро. За 8 км да на поўнач ад вёскі чыгуначная станцыя 300 км на лініі Масква — Мінск. Уваходзіць у склад Прудкоўскага сельскага паселішча.
Максімава (вёска, Сафонаўскі раён)
Максімава (Максимово) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 58 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 5 км на ўсход ад горада Сафонава, за 2 км на поўдзень ад аўтадарогі, на беразе ракі Камянка. За 0,3 км на поўнач ад вёскі чыгуначная станцыя Максімава.
Тул Гастылій
Паходжанне і абранне на царства
Тул Гастылій быў унукам адважнейшага з рымскіх воінаў, які загінуў ў бітве з сабінянамі — Гостыя Гастылія. Да абрання царом Тул Гастылій займаўся земляробствам, аднак пры ўзыходжанні на прастол у ім зайграла славалюбства, таму яго ўладарства адзначана шматлікімі войнамі. У гэтым ён падобны да Ромула, таму часам іх завуць двайнікамі, гэтак жа як Анка Марцыя — двайніком Нумы Пампілія. І Ромул, і Тул Гастылій падвоілі насельніцтва Рыма, арганізавалі армію, ваявалі з Фідэнамі і Веямі, смерць абодвух цароў была звышнатуральнай. Калі Ромул і Нума Пампілій увасаблялі сабой рымскія абшчыны Рамнаў і Тыцыяў, то Тул Гастылій з'яўляецца легендарным роданачальнікам Луцэраў, а Анк Марцый — плебсу.
Ваенная дзейнасць
У рымскі сенат было ўведзена яшчэ сто чалавек з Альба-Лонгі.
Адразу пасля гэтага Рымам была аб'яўлена вайна Фідэне. Падчас вырашальнай бітвы саюзная армія Альба-Лонгі ўхілілася ад бою, спадзяючыся на тое, што этрускі дапамогуць ім скінуць рымскую ўладу, таму рымлянам давялося прыняць на сабе асноўны ўдар варожай арміі. Саюзная армія пачала бой толькі тады, калі перамога рымлян стала відавочнай. Угневаны гэтым замяшаннем, Тул Гастылій вырашыў адпомсціць Мету Фуфецыю: яго і ўсіх альбанскіх кіраўнікоў ён заклікаў да сваёй стаўкі, дзе абвінаваціў іх у здрадзе. Мет Фуфетый быў пакараны смерцю, жыхары Альба-Лонгі сілаю пераселены ў Рым, на Цэлійскі ўзгорак, а горад быў цалкам разбураны. Разбурэнне Альба-Лонгі Рымам з'яўляецца гістарычна дакладным фактам.
Наступнай была аб'яўлена вайна сабінянам. Прычынай вайны стала крыўда, нанесеная рымскім гандлярам ў сабінянскай сталіцы Фяроніі. Гэтая вайна скончылася перамогай Рыма, дзякуючы кавалерыі папоўненай альбанцамі, але асаблівых выгод не прынесла.
Уладарства Тула Гастылія
За час свайго праўлення Тул Гастылій:
Гібель Тула Гастылія
Паданне кажа, што захапіўшыся войнамі, Тул Гастылій забыўся на служэнне багам. У няўдачах і бедах, якія абрынуліся на Рым, Тул Гастылій распазнаў гнеў багоў і пачаў старанна прыносіць ахвяры Юпітэру і заклікаць яго сыйсці на зямлю. Але ў пакаранне за маладушнасць Юпітэр маланкай забіў цара і спаліў яго дом.
Зайцава (Гагарынскі раён)
Зайцава (Зайцево) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Патапаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Гербарый
Гербарый (, ад herba — «трава») — калекцыя засушаных раслін, прэпараваныя згодна з пэўнымі правіламі. Звычайна гербарныя ўзоры пасля высушвання мантуюцца на лістах шчыльнай паперы. У залежнасці ад віду расліны на гербарным лісце можа быць прадстаўлена цэлая асобіна, група асобін або частка буйнога (напрыклад, драўнянай) расліны.
У больш шырокім сэнсе, гербарый — гэта будынак, у якім захоўваецца калекцыя засушаных раслін, або ўстанова, якая займаецца арганізацыяй захоўвання калекцыі і яе апрацоўкай.
Вігонэ
Вігон (Vigone) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 5157 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 123 чал./км². Займае плошчу 41 км². Паштовы індэкс — 10067. Тэлефонны код — 011.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы san Nicola da Tolentino.
Дакторэй
Дакто́рэй (Daktoriai), традыцыйная беларуская назва — Дактары  — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Цвярачускай сянюніі. Размешчана за 1 км на захад ад Цвярачуса, за 1 км на поўдзень ад граніцы з Беларуссю, на аўтамабільнай дарозе. Насельніцтва 1 чал. (2001 г.).
Туроўля (возера)
Туроўля, Тураўля (Емяльянікі) — возера ў Беларусі, у Полацкім раёне Віцебскай вобласці.
Знаходзіцца за 16 км на поўдзень ад Полацка, ў басейне ракі Тураўлянка (прыток Заходняй Дзвіны), за 5 км у напрамку на паўночны ўсход ад аграгарадка Гомель, каля вёскі Емяльянікі. Належыць да групы Ушацкіх азёр.
Плошча паверхні возера складае 0,9 км². Даўжыня 3,2 км, найбольшая шырыня 500 м. Найбольшая глыбіня возера — 0,8 м, сярэдняя каля 0,3 м. Даўжыня берагавой лініі 8,7 км. Плошча вадазбору 803,5 км².
Катлавіна возера рэшткавага тыпу, выцягнутая з паўднёвага захаду на паўночны ўсход. Схілы катлавіны вышынёй 10—18 м, на паўночным усходзе 7—9 м. Берагі высокія і забалочаныя, месцамі спадзістыя і пясчаныя. Дно, за выключэннем вузкай паласы ўздоўж берага, выслана слоем сапрапелю таўшчынёй да 9 м. Возера Туроўля дыстрофнае, моцна зарастае. Праточнае. Упадае пратока з возера Суя і ручаі, на паўночным усходзе выцякае рака Тураўлянка.
У возеры водзяцца лінь, карась, шчупак, акунь, плотка, краснапёрка і іншыя віды рыб.
Цыта Бурбон-Пармская
Цыта Марыя дэль-Грацые Адэльгонда Мікаэла Рафаэла Габрыэла Джузепіна Антонія Луіза Аньеза Бурбон-Пармская (9 мая 1892 — 14 сакавіка 1989) — апошняя імператрыца Аўстрыі, каралева Багеміі і Венгрыі. Сёмая дачка пармскага герцага Роберта I, які страціў свайго прастола падчас Рысарджымента. Яе роднай сястрой была Марыя-Луіза Бурбон-Пармская, княгіня Балгарыі і маці Барыса III, якая памерла ў 1899 годзе, калі Цыце было сем гадоў.
У 1911 узяла шлюб з эрцгерцагам Карлам, які пасля забойства Франца-Фердынанда стаў спадчыннікам прастола, а ў 1916 — апошнім аўстрыйскім імператарам пад імем Карла I.
Пасля распаду Аўстра-Венгрыі ў 1918 годзе Карл і Цыта з’ехалі ў Швейцарыю, а затым — на Мадэйру, дзе ў 1922 г. імператар сканаў. Цыта Пармская перажыла яго на 67 гадоў, а Аўстрыйскую імперыю — на 71 год. Разам са старэйшым сынам, Ота (1912—2011), яна стаяла на чале дому Габсбургаў.
У першыя гады ўдаўства па прапанове караля Альфонса XIII імператрыца разам з 8 дзецьмі займала мадрыдскі палац Эль-Парда, у 1929 г. пераехала ў Бельгію, падчас Другой сусветнай вайны з’ехала спачатку ў Нью-Ёрк, а затым у Квебек. Пасля вайны пасялілася ў швейцарскім замку Цыцэрс. Пахавана побач з мужам у Імператарскім склепе Капуцынеркірхэ.
У гонар Цыты названы астэроід, адкрыты ў 1909 годзе.
Барбара Картленд
Біяграфія
У 1927 году выйшла замуж за афіцэра Х'ю Мак-Каркадэйла і ў іх нарадзілася дачка Рэйн. У 1936 годзе пасля скандальнага разводу Барбара выйшла за яго кузена Х'ю (пам. 1963) і стала маці яшчэ двух сыноў — Глена і Іана.
У 1990 годзе была ўзведзена ў ранг Дамы-камандора Ордэна Брытанскай імперыі. Дачка Картленд ад першага шлюбу стала мачахай прынцэсы Дыяны. Вядома, што сама Дыяна захаплялася раманамі Барбары Картленд, але адносіны з пісьменніцай ў яе былі нацягнутымі, і Картленд не ўхваляла асабістае жыццё Дыяны.
Творчасць
Барбара Картленд ўваходзіць у лік самых перакладаемых пісьменнікаў, паводле базы дадзеных ЮНЕСКА, знаходзіцца на 7-м месцы па колькасці ўлічаных ЮНЕСКА перакладных выданняў, аўтар 723 кніг.
Картленд належыць рэкорд, занесены ў кнігу Гінеса: за 1983 год яна выпусціла 26 раманаў. З яе кніг 657 — любоўныя раманы, выдадзеныя ва ўсім свеце накладам каля мільярда асобнікаў.ref name=autogenerated1 /> Пасля смерці ў архіве пісьменніцы засталося яшчэ больш за сто раманаў, і новыя кнігі Барбары Картленд працягваюць выходзіць па гэты дзень.
Творы Барбары Картленд неаднаразова экранізаваны. Першы раман «Піла, якая танцуе джыгу» быў апублікаваны ў 1923 годзе. Сюжэт раманаў Картленд разгортваецца па адной і той жа схеме: юная дзяўчына ўлюбляецца ў мужчыну, часцей за ўсё арыстакрата (графа, герцага, прынца); розныя інтрыгі (любоўныя, палітычныя, шпіёнскія) перашкаджаюць злучэнню закаханых, але ў канцы ўсё заканчваецца вяселлем.
Барбару Картленд часта абвінавачвалі ў сентыментальнасці і неарыгінальнасці сюжэтаў і персанажаў. У 2011 годзе ў Вялікабрытаніі была апублікаваная перапіска аўтара любоўных раманаў і дэтэктываў Джорджэт Хэер, дзе тая абвінавачвае Картленд у прысваенні сюжэтаў і нават імёнаў герояў яе раманаў і «катастрафічным невуцтве» з нагоды адлюстроўванай гістарычнай эпохі.
Віктар Понта
Віктар Понта (Victor Ponta; нар. 20 верасня 1972) — румынскі дзяржаўны і палітычны дзеяч. Кіраўнік урада Румыніі з 2012 па 2015 гады.
Біяграфія
Нарадзіўся 20 верасня 1972 года ў Бухарэсце.
Скончыў юрыдычны факультэт Бухарэсцкага ўніверсітэта ў 1995 годзе. З 1995 па 1998 год працаваў пракурорам у першым адміністрацыйным сектары Бухарэста. З 1998 па 2000 год з’яўляўся пракурорам у Вярхоўным Судзе Румыніі, займаючыся пытаннямі барацьбы з карупцыяй.
Палітычная дзейнасць
У 2004 годзе абраны ў Палату дэпутатаў ад жудзеца Горж, у 2008 годзе быў пераабраны. З 2006 віцэ-старшыня пастаяннага бюро палаты дэпутатаў парламента Румыніі. З 22 снежня 2008 года па 1 кастрычніка 2009 года з’яўляўся міністрам па сувязях з парламентам ва ўрадзе Эміля Бока.
Старшыня Сацыял-дэмакратычнай партыі Румыніі з лютага 2010 года (віцэ-старшыня з 2003). У сакавіку 2011 года Понта абвінаваціў прэзідэнта краіны Траяна Бэсеску ў здрадзе інтарэсаў краіны пасля таго, як у 2004 годзе Бэсеску дапамог пазбугнуць адказнасці амерыканскаму пехацінцу, які стаў віноўнікам гібелі вядомага румынскага рок-музыканта Тэафіла Петэра. Крыху пазней ён абвясціў Бэсеску і венгерскага прэм’ер-міністра Віктара Орбана ворагамі Румыніі пасля заяў наконт Трансільваніі і правоў венграў у Румыніі.
27 красавіка 2012 года быў высунуты на пасаду прэм’ер-міністра Румыніі прэзідэнтам Траянам Бэсеску. 7 мая 2012 года быў зацверджаны на пасадзе прэм’ер-міністра Румыніі.
21 снежня 2012 года падчас парламенцкіх выбараў, які прайшлі ў краіне, перазацверджаны на пасадзе прэм’ер-міністра.
31 ліпеня 2014 гады афіцыйна высунуты кандыдатам у прэзідэнты Румыніі ад Сацыял-дэмакратычнай партыі на наступных выбарах. У другім туры, які рушыў 16 лістапада, саступіў свайму суперніку Клаусу Ёханісу.
Навуковая дзейнасць
У 2000 годзе атрымаў ступень магістра ў вобласці міжнароднага крымінальнага права ў Катанійскім універсітэце, у 2002 годзе — Нацыянальным універсітэце абароны, у 2003 годзе — ступень доктара крымінальнага права ў Бухарэсцкім універсітэце. З’яўляецца аўтарам некалькіх кніг у сваёй вобласці, у тым ліку пра Міжнародны крымінальны суд.
У маі 2012 года часопіс Nature апублікаваў артыкул, у якім абвінаваціў Понту ў плагіяце — выкарыстанні ў доктарскай дысертацыі прац іншых навукоўцаў без неабходных спасылак на іх. Вышэйшая атэстацыйная камісія Румыніі і Камісія па этыцы Бухарэсцкага ўніверсітэта пацвердзілі наяўнасць плагіяту, аднак сам Понта гэта адмаўляе. Некалькі сотняў даследчыкаў і грамадскіх дзеячаў у звароце да міністра адукацыі Кацярыны Андранеску запатрабавалі пазбавіць прэм’ер-міністра навуковай ступені.
Сям’я
Віктар Понта жанаты другім шлюбам на Дачыяне Сырбу, румынскім еўрапарламентарыі ад Сацыял-дэмакратычнай партыі. Мае сына ад першага шлюбу.
The Legend of Zelda: Twilight Princess
The Legend of Zelda: Twilight Princess (ゼルダ の 伝説 トワイライトプリンセス) гульня з серыі The Legend of Zelda. Першапачаткова запланаваная на лістапад 2005 для GameCube, гульня была адкладзеная для таго каб распрацоўшчыкі збалансаваць гульню і стварылі варыянт пад Wii.
Версія для Wii выйшла адначасова з выхадам на рынак новай кансолі - 19 лістапада 2006 ў ЗША, 2 снежня, 2006 ў Японіі, 7 снежня 2006 у Аўстраліі і 8 снежня 2006 у Еўрасаюзе. Версія для GameCube ўбачыла святло 11 снежня. Як і было абяцана, у Японіі версія для GameCube прадаецца толькі праз інтэрнэт.
На канферэнцыі E3 ў 2006 годзе прэзідэнт Nintendo of America назваў Twilight Princess лепшай гульнёй з серыі Zelda. У студзені 2007 года чытачы папулярнага гульнявога сайта Gamespot.com ўдастоілі Wii-версію The Legend of Zelda: Twilight Princess звання «лепшай гульні для платформы Nintendo Wii» і «лепшай гульні ў жанры Action Adventure». У лютым 2007 года Акадэмія інтэрактыўных навук і мастацтваў афіцыйна прысудзіла гульні The Legend of Zelda: Twilight Princess галоўны прыз у намінацыі «выдатныя дасягненні ў распрацоўцы сюжэту і характараў». Акрамя таго, гульня была намінаваная на атрыманне прэстыжнага прыза ў гульнявой індустрыі Game Developers Choice Awards у якасці лепшай відэагульні года.
У студзені 2007 года было афіцыйна заяўлена, што продажы The Legend of Zelda: Twilight Princess перавалілі за адзнаку 1 мільён асобнікаў.
Па інфармацыі ад Nintendo of America Twilight Princess таксама з'яўляецца першай гульнёй з серыі Zelda, якой ESRB выставіла рэйтынг Teen за аніміраванае гвалт і кроў, усе папярэднія гульні ў серыі мелі рэйтынг Everyone.
Роберт III Куртгёз
Роберт III, па мянушцы Куртгёз (Кароткія штаны), (фр. Robert Courteheuse; каля 1054 — 10 лютага 1134, Кардыф) — герцаг Нармандыі (1087—1106), граф Мэна (1063—1069), старэйшы сын Вільгельма Заваёўніка, неаднаразовы прэтэндэнт на англійскі трон і адзін з кіраўнікоў Першага крыжовага пахода.
Быкі Гісанда
Быкі Гіса́нда (Toros de Guisando) — від верака, комплекс кельтыберскіх скульптур, размешчаных на ўзгорку Гісанда (муніцыпалітэт Эль-Т'ембла, правінцыя Авіла, Іспанія).
Статуі выкананы з граніту каля II стагоддзя да н.э. і адлюстроўваюць чацвераногіх жывёл (як відаць, быкоў ці кныраў). Магчыма, мелі культавае значэнне.
Ля «быкоў Гісанда» 14 красавіка 1458 года быў падпісаны дагавор паміж інфантай Ізабелай і яе братам Энрыке IV, паводле якога яна станавілася яго спадчынніцай. Дагавор завершыў эпоху феадальных міжусобіц у Іспаніі.
У іспанскай культуры
Быкі Гісанда некалькі разоў згаданы ў «Дон Кіхоце» Сервантэса, а таксама ў паэта Федэрыка Гарсіа Лоркі.
Нейва (Калумбія)
Нейва (Neiva) — горад на паўднёвым захадзе Калумбіі, на рацэ Магдалена. Адміністрацыйны цэнтр дэпартамента Уіла. Заснаваны ў 1539 годзе. Каля 280 тыс.жыхароў (1998). Аэрапорт. Вытворчасць капелюшоў, харчасмакавая і тэкстыльная прамысловасць. Гандлёвы цэнтр (пераважна кава). Універсітэт
Красіцы (Смаленская вобласць)
Красіцы (Красицы) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Патапаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Карчма
Карчма — пабудова, дзе падарожнік мог падхарчавацца і пераначаваць; месцы сходаў, урачыстасцей і шляхецкіх сеймікаў.
Аўстэрыя
Аўстэрыя (італ. osteria) — заезны дом; тып карчмы. Вядома ў Польшчы і ВКЛ з 16 ст., найбольш пашырана з 18 ст. Размяшчаліся аўстэрыі звычайна на гандлёвых плошчах або галоўных вуліцах гарадоў і мястэчак. Будавалі іх з дрэва, цэглы, у тэхніцы «прускага муру». У плане пераважала форма прамавугольніка. Уключалі стайні, вазоўні, гасціныя пакоі, каморы. Гасціныя пакоі абсталёўваліся лавамі, сталамі, мелі кафляную грубку для ацяплення памяшкання і мураваную печ для гатавання ежы. Некаторыя аўстэрыі былі складанымі комплексамі, якія ўключалі жылыя, гаспадарчыя, гандлёвыя і іншыя будынкі, згрупаваныя вакол агульнага двара. Аўстэрыі сталі прататыпам для гасцініц і паштовых станцый.
Шынок
Падвідам карчмы лічыцца шынок, у якім у адрозненні ад апошняй не было жылых пакояў. Шынком таксама называлі ўласна залу абслугоўвання ў карчме.
Гл. таксама
Беларуская карчма
Валя-Садкіўска
Валя-Садкіўска (Воля-Садківська) — вёска ў Мастыскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Нейва
Нейва — найменне розных геаграфічных аб'ектаў.
NGC 4378
NGC 4378 (іншыя абазначэнні — UGC 7497, MCG 1-32-52, ZWG 42.92, VCC 785, IRAS12227+0512, PGC 40490) — спіральная галактыка (Sa) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Красота
«Красота» (Прыгажосць) — трэці альбом беларускага гурта «Ляпіс Трубяцкі», выдадзены 12 мая 1999 года.
Гісторыя стварэння
Асноўная частка песень была напісана летам і восенню 1998 года.
Крытыка
Паводле меркавання музычных журналістаў у прэсе, альбом паказвае, што гурт «бярэ не колькасцю, а якасцю». У аранжыроўках ёсць пачуццё густу і ўменне. Альбом паказаў, што гурт не замыкаецца на якім-небудзь адным стылі, на пэўнай музыцы, а робіць тое, што падабаецца.
Элен Джонсан-Серліф
Элен Джонсан-Серліф (Ellen Johnson-Sirleaf; ) — палітык і 24-ы прэзідэнт Ліберыі з 2006 года. Афіцыйна абвешчана аб яе перамозе на выбарах было 23 лістапада 2005 года. Яна з’яўляецца першай жанчынай-прэзідэнтам афрыканскай краіны. Яе віцэ-прэзідэнтам з’яўляецца Іосіф Баакаі. За строгі характар і рашучасць яе часта параўноўваюць з «жалезнай ледзі». На яе інаўгурацыі, 16 студзеня 2006 года, прысутнічалі дзяржсакратар ЗША Кандаліза Райс і першая лэдзі ЗША Лора Буш.
Вуйкавычы
Вуйкавычы (Ву́йковичі) — вёска ў Мастыскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Фітапаталогія
Фітапаталогія (фіта — расліна і паталогія) — навука пра хваробы раслін, выкліканых патагеннымі (інфекцыйныя хваробы) і экалагічнымі фактарамі (фізіялагічныя фактары). Уключае распрацоўку сродкаў барацьбы з захворваннямі, прафілактыку паразы раслін.
Раздзелы фітапаталогіі
Фітапаталогія заснавана на даных анатоміі і фізіялогіі раслін, мікрабіялогіі, мікалогіі, генетыкі, селекцыі і раслінаводства. На аснове фітапаталагічных даследаванняў у сельскай гаспадарцы будуецца сістэма абароны раслін ад шкоднікаў і хвароб.
Агульная фітапатолаг
Аб’ектам агульнай фітапаталогіі з’яўляюцца:
Прыватная фітапаталогія
Прыватная (спецыяльная) фітапаталогія даследуе хваробы сельскагаспадарчых культур.
Максімава (пасёлак станцыі, Сафонаўскі раён)
Максімава (Максимово) — пасёлак пры станцыі ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Уваходзіць у склад Пушкінскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 4 жыхары (2007).
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў верасні 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Геаграфія
Размешчаны ў цэнтральнай частцы вобласці за 5 км на паўднёвы ўсход ад горада Сафонава.
Транспарт
За 2 км на поўдзень ад праходзіць аўтадарога, на беразе ракі Камянка. На поўнач ад вёскі чыгуначная станцыя Максімава на лініі Масква — Мінск.
Міхаіл Цімафеевіч Калашнікаў
Міхаіл Цімафеевіч Калашнікаў (, Кур'я, Алтайская губерня —, Іжэўск, Удмурція, Расія) — знакаміты канструктар стралковай зброі ў СССР і Расіі, доктар тэхнічных навук, генерал-лейтэнант Герой Расійскай Федэрацыі, двойчы Герой Сацыялістычнай Працы, лаўрэат Сталінскай і Ленінскай прэмій, кавалер ордэна Святога Андрэя Першазваннага, сябар Саюза пісьменнікаў Расіі. Член КПСС з 1952 года, дэпутат Вярхоўнага савета СССР (1950—1954).
Дальгядас
Да́льгядас (Dalgedos) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Цэйкінейскай сянюніі. Размешчана за 6 км ад Цэйкінея. Насельніцтва 1 чал. (2001 г.).
Тарпеда
Тарпеда — самарухаючаяся зброя. Цыліндрычны, абцякаемый аэрадынамічны, корпус з грэбным вінтом (вінтамі) ці з рэактыўным соплам у хвасце. У корпусе закладзены зарад выбуховага рэчыва (часам ядзерны зарад), дэтанатар, паліва (ці акамулятар), рухавік (электрарухавік) і прыборы кіравання-навігацыі. Тарпеды з'яўляюцца асноўным узбраеннем многіх тыпаў падводных лодак.
Калінінскі мост (Наваполацк)
Калінінскі мост — аўтамабільны мост цераз раку Заходняя Дзвіна ў Наваполацку Віцебскай вобласці. Па трасе праходзіць вуліца Калініна, ад якой пайшла неафіцыйная назва моста. Адзіны мост у горадзе цераз Дзвіну, злучае цэнтр горада з прамзонай Копцева і аўтамабільнай дарогай рэспубліканскага значэння, якая ідзе на Верхнядзвінск, Баравуху, Полацк, Шуміліна і Віцебск.
Мост узведзены ў 1962 годзе. Складзены з жалезабетонных балак каробчатага сячэння. Даўжыня складае каля 270 м. Пад канец 1990-х быў прызнаны малапрыдатным для інтэнсіўнага транспартнага руху. У 1999—2000 гадах праведзена рэканструкцыя, рух па мосце быў спынены больш як на год.
У снежні 2017 года быў закрыты пабудаваны па той жа тэхналогіі мост цераз Прыпяць у Жыткавіцкім раёне, на якім з’явіліся расколіны. На Калінінскім мосце спецыялісты 16-17 студзеня таксама выявілі папярочныя расколіны шырынёй каля 0,3 мм, пазней была выяўлена расколіна шырынёй 1,7 мм. 23 студзеня мост быў закрыты для праезду цяжкага транспарту, астатнія аўтамабілі мусяць прытрымлівацца дыстанцыі 70 м. 30 студзеня быў забаронены рух транспарту масай звыш 5 тон — грузавікоў і аўтобусаў-«гармонікаў». Грамадскі транспарт высаджвае пасажыраў перад мостам, пасля чаго яны пераходзяць мост і садзяцца на іншы транспарт.
У культуры
Мастацкі фільм «Вуліца без канца» (1973; рэжысёр І. Дабралюбаў) пачынаўся з Калінінскага моста.
Ганьковычы
Ганьковычы (Ганько́вичі) — вёска ў Мастыскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Мікалай Васілевіч Радзько
Мікалай Васілевіч Радзько́ ( — ) — беларускі вучоны ў галіне жывёлагадоўлі. Член-карэспандэнт Беларускай інжынернай акадэміі. Доктар сельскагаспадарчых навук (1983), прафесар (1985).
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Глоўсевічы (зараз у Слонімскім раёне, Гродзенская вобласць, Беларусь). Скончыў Гродзенскі сельскагаспадарчы інстытут у 1959 годзе. У 1959—1961 гадах галоўны заатэхнік саўгаса «Дворышча» Гродзенскай вобласці. У 1961—1964 гадах вучоба ў аспірантуры ў Жодзіна. З 1967 года ў Беларускай дзяржаўнай сельскагаспадарчай акадэміі, працаваў старэйшым выкладчыкам дацэнтам кафедры кармлення сельскагаспадарчых жывёл загадчыкам аддзела камбікармоў вопытнай станцыі, з 1988 па 1996 загадчык кафедры.
Узнагароджаны Ганаровымі граматамі Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь і Магілёўскага аблвыканкама.
Навуковая дзейнасць
Аўтар звыш 200 навуковых прац па ўжыванні біялагічна актыўных рэчываў у кармленні сельскагаспадарчых жывёл і птушак, біялагічных кансервантаў для розных відаў раслін, сыравіны, метадах падрыхтоўкі кармоў для скормлівання, распрацоўцы спецыяльных камбікармоў і суперканцэнтратаў для сельскагаспадарчых жывёл.
Клязьма
Клязьма (Клязьма) — рака ў Еўрапейскай частцы Расіі, працякае па тэрыторыі горада Масквы, Маскоўскай, Уладзімірскай, Іванаўскай і Ніжагародскай абласцей, левы прыток Акі. Прытокі: Увадзь, Вора (левы).
Корнер-Брук
Корнер-Брук (Corner Brook) — горад на востраве Ньюфаўндленд у канадскай правінцыі Ньюфаўндленд і Лабрадор. Размешчаны на захадзе вострава, на беразе заліва Бэй-оф-Айлендс у вусці ракі Хамбер. На тэрыторыі горада пражывае 20083 чалавек, з прыгарадамі — каля 26 тысяч.
Курава (Смаленская вобласць)
Курава (Курово) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Патапаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Урарцкая мова
Ура́рцкая мова — старажытная мова, распаўсюджаная ў дзяржаве Урарту (першая палова 1 тысячагоддзя да н.э.).
Урарцкая мова належыла да групы хурыта-урарцкіх моў, распаўсюджаных у старажытнасці на Блізкім Усходзе і паўднёвым Закаўказзі. У якасці пісьма выкарыстоўваліся асірыйскі клінапіс (знойдзена каля 600 таблетак, дэшыфраваны ў 1920-я гг.) і так званыя урарцкія іерогліфы (не дэшыфраваны).
Малое Алфёрава
Малое Алфёрава (Малое Алфёрово) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 4 жыхары (2007).
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 33 км на ўсход ад горада Сафонава, за 0,5 км на поўнач ад аўтадарогі. За 5 км на поўдзень ад вёскі чыгуначная станцыя Алфёрава.
Гадыні
Гадыні (Годи́ні) — вёска ў Мастыскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Аляксандр Іванавіч Касякоў
Аляксандр Іванавіч Касякоў (нар., г. ) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў у 1941 годзе Харкаўскі інжынерна-будаўнічы інстытут, у 1945—1956 працаваў у Гомельскім філіяле інстытута «Белдзяржпраект», з 1957 года галоўны архітэктар Гомеля, з 1965 года кіраўнік мастацка-канструктарскіх майстэрняў, з 1968 кіраўнік архітэктурна-мастацкай майстэрні Гомельскага аблспажыўсаюза, у 1971—1973 гадах кіраўнік мастацкай майстэрні Гомельскага камбіната добраўпарадкавання.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1963 года. Пражываў у Гомелі.
Творчасць
Асноўныя работы (усе ў Гомелі): будынкі ўпраўлення КДБ Гомельскай вобласці (1948), дарожна-будаўнічага тэхнікума (1952, у сааўтарстве), павільён на калгасным рынку (1949), праекты Гомельскага машынабудаўнічага (1950), політэхнічнага (1952) тэхнікумаў , генплан Гомеля (1963, у аўтарскім калектыве), жылыя дамы па вул. Савецкай (1950) , Кірава (1956) і па праспекце Леніна (1963).
Енерал
Енерал — генеральны возны (generalis ministerialis), судовы выканаўца ў Вялікім Княствае Літоўскім у XVI—XVIII стагоддзях, возны, кампетэнцыя якога не абмяжоўвалася пэўным паветам, дзе ён быў прызначаны, але распаўсюджвалася на ўсё ваяводства і ўсю дзяржаву. У Статут Вялікага Княства Літоўскага 1588 быў уключаны спецыяльны артыкул пра енерала (раздзел 4, арт. 104: «О ввозном, которого по латине зовуть енерал»). Згодна з ім, у кожным павеце (ваяводстве) павінен быць адзін енерал з аселай шляхты, які ведаў беларускую мову. Прызначаўся вялікім князем па прадстаўленні ваявод, судовых старостаў і мясцовай шляхты, прыносіў прысягу ў павятовым земскім судзе. Пры выкананні судовых абавязкаў па-за межамі свайго ваяводства быў павінен мець пры сабе сведкаў са шляхты, як і звычайны возны. У Жамойці з-за яе велічыні Статут дапускаў існаванне двух енералаў.
Вілафранка-П’емонтэ
Вілафранка-П'емонтэ (Villafranca Piemonte) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 4792 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 94 чал./км². Займае плошчу 51 км². Паштовы індэкс — 10068. Тэлефонны код — 011.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Angeli Custodi.
NGC 4379
NGC 4379 (іншыя абазначэнні — UGC 7502, MCG 3-32-26, ZWG 99.42, VCC 784, PGC 40484) — галактыка ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Селькнамы
Селькнамы (Selknam), або она (саманазва Onawo) — індзейскі народ, які ў мінулым насяляў большую частку Вогненнай Зямлі. 28 мая 1974 г. памерла апошняя карэнная прадстаўніца гэтага народа. У наш час на поўдні Аргенціны жыве 391 (2010 г.) метыс, які вызначае сваю этнічную тоеснасць як она.
Гісторыя
Селькнамы лічацца старажытнымі перасяленцамі з Патагоніі, блізкімі па мове і культуры да тэўэльчэ і сваіх непасрэдных суседдзяў хаўшаў. Гэта падцвярджаецца генетыкамі. Большасць археолагаў мяркуе, што селькнамы з'явіліся на Вогненнай Зямлі пазней за хаўшаў, аднак ясных доказаў таму няма. Да XIX ст. яны выціснулі хаўшаў на паўднёвы ўсход вострава і працягвалі мець з імі варожыя адносіны.
Першыя непасрэдныя кантакты з еўрапейцамі былі ўсталяваны ў 1580 г. у раёне Магеланава праліва. У другой палове XIX ст. пачалося перасяленне еўрапейскага насельніцтва на Вогненную Зямлю. Селькнамы супраціўляліся захопу сваіх тэрыторый авечкагадоўцамі, аднак найбольш вострыя сутычкі адбываліся з золатаздабытчыкамі, што рушылі на востраў пасля 1884 г. Звычайна яны скончваліся паражэннем індзейцаў. Селькнамы таксама вывозіліся ў Еўропу, дзе дэманстраваліся ў заапарках. Калі ў 1896 г. налічвалася каля 3000 селькнамаў, то ў 1919 г. — 279 селькнамаў. У 1920-я гг. яны моцна пацярпелі падчас эпідэміі адзёру. У 1945 г. італьянскія місіянеры налічылі толькі 25 выжылых. Апошняя карэнная прадстаўніца гэтага народа памерла 28 мая 1974 г. У наш час на Вогненнай Зямлі і поўдні Аргенціны захаваліся толькі селькнамы-метысы.
Культура
Галоўнымі заняткамі селькнамаў здаўна былі вандроўнае паляванне і збіральніцтва. Паляванне лічылася мужчынскім заняткам. Палявалі пераважна з лукам і стрэламі на гуанака, птушак, футравых звяроў і грызуноў. Збіральніцтва ўключала здабычу ядомых карэнняў, дзікай садавіны, грыбоў, птушыных яек. У адрозненні ад сваіх суседдзяў селькнамы амаль не палявалі на марскіх звяроў, аднак збіралі на беразе мора малюскаў і лавілі рыбу ў рэках.
Мова
Карэнная мова селькнамаў паходзіць з групы індзейскіх моў, распаўсюджаных на поўдзень ад Цэнтральных Андаў, блізкая да моў тэўэльчэ Патагоніі і хаўшаў паўднёвага ўсходу Вогненнай Зямлі. Вывучалася з сярэдзіны XIX ст. У наш час не ўжываецца.
Рэлігія
Традыцыйная рэлігія селькнамаў захавалася пераважна ў запісах хрысціянскіх місіянераў, якія палічылі яе монатэістычнай. Ва ўяўленні індзейцаў сусветам кіраваў адзіны бог Тэмаўкель, які жыў на небе і назіраў за людзямі праз зоры. Селькнамы верылі ў падземны свет зла і пазамагільны свет, што знаходзіўся за гарызонтам. Былі распаўсюджаны анімістычныя вераванні ў злых і добрых духаў. Вядома практыка шаманізма. З канца XIX ст. пад уплывам місіянераў селькнамы далучаліся да розных плыняў хрысціянства.
Эдуард Віктаравіч Лаўрыновіч
Эдуард Віктаравіч Лаўрыновіч (, вёска Кулакова, Верхнядзвінскі раён, Віцебская вобласць — ) — Герой Савецкага Саюза (1944).
Біяграфія
Удзельнік партызанскага руху ў Гомельскай вобласці. З 1933 г. на партыйнай рабоце ў Краснадарскім краі. З 1938 г. старшыня калгасаў у Буда-Кашалёўскім раёне. Са жніўня 1941 г. у тыле ворага: камандзір дыверсійнай групы, узвода атрада імя Калініна 1-й Гомельскай партызанскай брыгады. У 1943—1971 гг. на савецкай і адміністрацыйнай рабоце.
Аўтар кнігі «Вогненныя рэйкі».
Яго імем названа вуліца ў горадзе Буда-Кашалёва.
Мар’іна (Зімніцкае сельскае паселішча)
Мар’іна (Марьино) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 9 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 32 км на ўсход ад горада Сафонава, за 3,5 км на поўдзень ад аўтадарогі, на беразе ракі Дымица. За 0,5 км на поўдзень ад вёскі чыгуначная станцыя Алфёрава.
Мацільда Фландрская
Мацільда Фландрская (Matilda of Flanders; каля 1031 — 2 лістапада 1083) — каралева Англіі, жонка караля Вільгельма I Заваёўніка.
Тамаш Зан (Армія Краёва)
Тамаш Зан (, Дукшты Віленскай губ., цяпер Літва —, Варшава) — польскі ваенны дзеяч.
Падчас І сусветнай вайны эвакуіраваўся ў Расію, служыў у польскіх ваенных фарміраваннях.
Удзельнічаў у вераснёўскай кампаніі 1939, у 1940 — рэзідэнт польскай разведкі ў Коўна, арыштаваны літоўскімі ўладамі, уцёк у Варшаву, прызначаны шэфам разведкі СУБ-АК на паўночна-ўсходнім абшары (Беларусь і Прыбалтыка). 3 лютага 1942 у Кедыве, пазней — начальнік штаба Палескай дывізіі АК.
Пасля вайны вярнуўся ў Польшчу. У 1951—1954 гадах быў у зняволенні.
Тарпеда Mark 54 MAKO
Mark 54 MAKO - амерыканская лёгкая тарпеда, была распрацавана як альтэрнатыва тарпедам Mark 46 і Mark 50. Тарпеда Mark 46 была прыстасавана для адкрытага акіяна, і дрэнна падыходзіла для прыбрэжных раёнаў. Тарпеда Mark 50 была распрацавана супраць высока эфектыўных атмных ПЛ, і была даволі дарагой па цане каб пускаць яе супраць звычайных медленых ПЛ.
Тэсцірванне праекта пачалося ў ліпене 1999 года, і паспяхова скончылася ў лістападзе тагож года. З 2004 года тарпеда Mark 54 паступіла ў серыйны выраб.
Mark 54 можа быць запушчана як непасрэдна з ПЛ, так і з паверхнасных тарпедных апаратаў караблёў, альбо напрамую скінута па сродках супрацьпаветранай авіяцыі.
Ломкі (Патапаўскае сельскае паселішча)
Ломкі (Ломки) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Патапаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Гарыславычы (Мастыскі раён)
Гарыславычы (Горислави́чі) — вёска ў Мастыскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Вуліца Янкі Купалы (Брэст)
Вуліца Янкі Купалы — вуліца ў Маскоўскім раёне Брэста.
Мае працягласць каля 4 кіламетраў, пачынаецца ад вуліцы Піянерскай і заканчваецца на перасячэнні з вуліцай Гродзенскай.
Названа ў гонар народнага паэта Беларусі Янкі Купалы.
Голашавіцы
Голашавіцы (, Hollschowitz) — узор традыцыйнай цэнтральнаеўрапейскай вёскі. Голашавіцы размешчаны ў 15 кіламетрах на захад ад Чэске-Будзеёвіцаў, у аднайменнай абшчыне Паўднёвачэшскага края. У вёсцы прадстаўлена мноства сельскіх будынкаў XVIII—XIX стагоддзяў у стылі, вядомым як паўднёва-чэшскае народнае барока. У 1998 годзе вёска была прызнана помнікам Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Чэхіі.
Гісторыя
У пісьмовых крыніцах Голашавіцы ўпершыню згадваецца ў 1263 годзе. У 1291 годзе кароль Чэхіі Вацлаў II перадаў Голашавіцы (разам з іншымі) цыстэрцыянскаму кляштару ў Вішшы-Бродзе (раён Чэскі-Крумлаў). Вёска заставалася ў кляштарнай уласнасці да 1848 года.
Паміж 1520 і 1525 гадамі насельніцтва Голашавіцы былі цалкам знішчана эпідэміяй бубоннай чумы. У памяць пра гэту падзею ў паўночнай частцы паселішча быў усталяваны чумны слуп. Паводле кляштарных запісаў, з усіх жыхароў ацалелі ўсяго два чалавекі. Да 1530 года Голашавіцы пачынаюць засяляць перасяленцы з Аўстрыі і Баварыі, у выніку чаго вёска стала нямецкамоўнай вобласцю ў чэшскамоўнай краіне: да 1895 годзе ў Голашавіцах налічвалася 157 жыхароў нямецкага этнічнага паходжання і 19 чэшскага.
Асаблівасці
У Голашавіцах маецца тыповая для паўднёвачэшскіх вёсак плошча, акружаная каменнымі дварамі 28 хат аднолькавай канцэпцыі пачатку і сярэдзіны XIX стагоддзя. У цэнтры прамавугольнай плошчы (у даўжыню каля 200 м, у шырыню 70 м) размешчаны невялікі сажалка. Гэта плошча ўяўляе сабой адзін з найбольш захаваных комплексаў народнай архітэктуры вясковых пабудоў.
Піліп Аляксеевіч Самуйленка
Пілі́п Аляксе́евіч Самуйле́нка (, в. Патапаўка Кашалёўскай воласці Рагачоўскага павета Магілёўскай губерні — ?) — савецкі дзяржаўны дзеяч БССР і УССР, адзін з кіраўнікоў лесагаспадарчай галіны Беларусі. Міністр лясной прамысловасці Украінскай ССР, міністр лясной прамысловасці Беларускай ССР. Дэпутат Вярхоўнага Савета Украінскай ССР 2-га склікання, Вярхоўнага Савета Беларускай ССР.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і лесніка. Скончыў сельскую школу. У 1921 годзе скончыў лесатэхнічны тэхнікум.
У 1921—1930 гадах памочнік ляснічага і памочнік ацэншчыка; на кіраўнічай рабоце ў сістэме Наркамата лясной прамысловасці СССР.
У 1930—1933 гадах — студэнт Ленінградскай лесатэхнічнай акадэміі.
У 1933—1934 гадах — старшы інжынер Наркамата лясной прамысловасці СССР.
У 1934—1936 гадах — дырэктар Томнікаўскага лясніцтва Мардоўскай АССР. У 1937—1938 гадах — кіраўнік трэста «Паўночкарэлес» у Карэльскай АССР.
У 1938—1940 гадах — начальнік Галоўнага ўпраўлення лесанарыхтовак і сплава ў Паўночна-Заходніх раёнах Наркамата лясной прамысловасці СССР.
10 сакавіка 1940 — 6 верасня 1950 года — наркам (пасля міністр) лясной прамысловасці Украінскай ССР. У часы Вялікай Айчыннай вайны выконваў задачы Дзяржаўнага камітэта абароны СССР па забеспячэнні патрэб Чырвонай Арміі.
У верасні 1950 — ліпені 1957 года — міністр лясной і папяровай прамысловасці Беларускай ССР, міністр лясной гаспадаркі Беларускай ССР.
З ліпеня 1957 па сакавік 1958 года — начальнік упраўлення лясной прамысловасці Савета народнай гаспадаркі Беларускай ССР. У сакавіку 1958 — 1964 — начальнік упраўлення лясной, цэлюлозна-папяровай і дрэваапрацоўчай прамысловасці Савета народнай гаспадаркі Беларускай ССР.
Пасля на пенсіі.
Яблычны Спас
Яблычны Спас (Спас, Другі Спас, Вялікі Спас, Сярэдні Спас, Іспас) — старажытнае земляробчае свята, звязанае з выспяваннем пладоў. Адзначаецца. У хрысціянскай традыцыі Яблычны Спас азначае свята Праабражэння Гасподняга. У народным календары адзначаюцца таксама Першы, «мядовы» Спас, або Макавей, і Трэці, Малы, «хлебны», «арэхавы» Спас.
Асвячэнне яблыкаў
У гэты дзень у храмах асвячалі яблыкі і іншыя плады, пасля чаго дазвалялася іх ужываць: «Добра яблычка к Іспасу». Асвечаныя яблыкі пакідалі на магілах блізкіх людзей. Да Яблычнага Спаса яблыкі (а таксама ігрушы, агрэст, струкавую гародніну) есці забаранялася, асабліва жанчынам, у якіх раней паміралі дзеці. Згодна з народным павер'ем, у гэты дзень Бог (ці Божая Маці) раздае на нябёсах усім памерлым дзеткам па яблычку, а таму дзіцяці, чыя маці каштавала іх не парою, пачастунку не дастанецца. Страшылі таксама бацькоў, якія дачасна елі яблыкі, што ў іх паўміраюць дзеці.
Першая сустрэча восені
У народзе Спас лічылі днём адлёту буслоў. Калі буслы пачыналі рыхтавацца да вылету ў вырай за тыдзень перад Спасам, чакалася, што зіма надыдзе раней і будзе марозная, а вясна цяплейшая; калі ж пасля Спаса — восень будзе цёплая, зіма позняя, а вясна халодная. Адлёт буслоў сведчыў пра набліжэнне зімы, а прыказкі нагадвалі: «Спас — лета шась!», «Спас — бяры рукавіцы ў запас».
Да ўсходу сонца праводзілі абрад выгнання клапоў. «Прыйшоў Спас, штоб не было клапоў у вас!». Паколькі на тую пару з'яўляецца шмат аваднёў, у Лельчыцкім раёне кажуць: «Прыйшоў Спас, то пабярэ чорт і нас».
Чумны слуп
Чумны слуп (Марыянскі слуп) — распаўсюджаны ў краінах Цэнтральнай Еўропы тып рэлігійнага помніка: калона, як правіла, у стылі барока, якая стаіць пасярэдзіне гарадской плошчы і на якую ўзнята статуя Дзевы Марыі.
Паколькі падобныя калоны ўзводзіліся, як правіла, у знак падзякі за спыненне мору ці перамогу ў вайне, калону са статуяй Богамаці часцяком атачаюць фігуры адпаведных святых — Св. Роха (які падчас вылячэння нямоглых заразіўся чумой), Св. Барбары (нябеснай заступніцы тых, хто памірае), Св. Францыска Ксаверыя, Св. Карла Барамея і Св. Себасцьяна.
Непасрэдным правобразам барочных чумных калон Цэнтральнай Еўропы паслужыла ўвянчаная статуяй Дзевы Марыі калона базілікі Канстанціна, узнятая ў 1614 г. перад фасадам базілікі Санта-Марыя-Маджорэ ў Рыме. Падобныя помнікі былі вядомыя ў Заходняй Еўропе з ранняга Сярэднявечча: напрыклад, у Клермон-Феране такая скульптурная кампазіцыя зафіксавана яшчэ ў X стагоддзі.
Квадрыльён
Квадрыльён (скарочана квдрлн) — натуральны лік, які адлюстроўваецца адзінкай з
NGC 4380
NGC 4380 (іншыя абазначэнні — UGC 7503, MCG 2-32-37, ZWG 70.61, VCC 792, IRAS12228+1017, PGC 40507) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Арагацотн
Арагацо́тнская во́бласць (Արագածոտնի մարզ) — вобласць у Арменіі, на захадзе краіны. На паўночным захадзе мяжуе з Шыракскай вобласцю, на паўночным усходзе з Ларыйскай вобласцю, на ўсходзе з Катайкскай вобласцю, на паўднёвым усходзе з Ерэванам, на поўдні з Армавірскай вобласцю, а на захадзе з Турцыяй. Адміністрацыйны цэнтр — Аштарак. Іншыя гарады — Апаран, Талін.
Нацыянальны склад
У Арагацотнскай вобласці, апроч армянаў, жывуць таксама езіды, асноўная этнічная меншасць Арменіі (жывуць як у армянскіх населеных пунктах, так і асобнымі вёскамі), и курды.
Кавалеўшчына (пасёлак)
Кавале́ўшчына (, Ковалевщина) — былы пасёлак у Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіў у склад Астрошыцкага сельсавета.
Ліквідаваны ў 2012 годзе.
Гастынцэвэ
Гастынцэвэ (Гостинце́ве) — вёска ў Мастыскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Мар’іна (Пушкінскае сельскае паселішча)
Мар’іна (Марьино) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 0 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 13 км на паўднёвы ўсход ад горада Сафонава, за 12 км на поўдзень ад аўтадарогі, на беразе ракі Пярэмча. За 10 км на поўнач ад вёскі чыгуначная станцыя Вышагор.
Данюнай (Ігналінскі раён)
Даню́най (Daniūnai), традыцыйная беларуская назва — Данюшкі  — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Наўясісдаўгелішкіскай сянюніі. Размешчана за 8 км ад Наўясіс Даўгелішкіса. Насельніцтва 16 чал. (2001 г.).
Агузы
Агузы (أوغوز,, , оғыздар, таксама цюркі-агузы, гузы) — сярэдневяковыя цюркскія плямёны.
Этнічны склад
Агузы ўдзельнічалі ў этнагенезе сучасных цюркамоўных народаў: туркменаў, крымскіх татараў, харэзмійскіх узбекаў, анаталійскіх туркаў, туркаў месхецінцаў, гагаузаў і азербайджанцаў. Пранікненне агузаў (сельджукаў) ў ХІ-ХІІІ стст. ва Усходняе Закаўказзе і Паўночна-Заходні Іран паступова прывяло да цюркізацыі значнай часткі мясцовага насельніцтва, што паклала пачатак фарміраванню цюркамоўнай азербайджанскай народнасці. Нашчадкі агузаў ўвайшлі, у той ці іншай ступені, у склад практычна ўсіх сучасных цюркскіх народаў.
Міхаіл Васілевіч Рытаў
Міхаіл Васілевіч Ры́таў (, г. Наваміргарад, Кіраваградская вобласць, Украіна — ) — беларускі вучоны-аграном, адзін з заснавальнікаў навуковага агародніцтва і пладаводства на Беларусі.
Біяграфія
Скончыў Маскоўскі ўніверсітэт (1878). З 1879 года ў Горы-Горацкай земляробчай школе, з 1919 года прафесар Горы-Горацкага земляробчага інстытута.
Навуковая дзейнасць
Навуковы працы па біялогіі агароднінных і пладовых раслін. Паказаў магчымасць вегетатыўнай гібрыдызацыі і стварэння новых сартоў спосабам адбору іх пры вырошчванні ў адпаведных умовах, прапанаваў насеннае размнажэнне яблыні, вывучаў уплыў прышчэпы на прышчэпах. Арганізаваў першы пладовы гадавальнік, памалагічны сад і доследнае поле для вывучэння агароднінных культур.
Іван Абрамавіч Ермачэнка
Іван Абрамавіч Ермачэнка (, в. Капачэўка, Барысаўскі павет, цяпер, Мінская вобласць — , ЗША) — беларускі палітычны дзеяч, публіцыст.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Неўзабаве сям’я пераехала ў Маскву, дзе галава сям’і працаваў на чыгунцы. Скончыў гімназію ў Маскве, паступіў на электратэхнічны факультэт, але вучобу перапыніла Першая сусветная вайна. Падчас Першай сусветнай вайны — школу прапаршчыкаў, служыў у расійскай арміі і быў накіраваны на фронт, дзе даслужыўся да паручніка. Меў некалькі ўзнагарод. У 1918 г. трапіў у палон, адкуль уцёк. У грамадзянскую вайну афіцэр белай арміі, ад’ютант генерала П. М. Урангеля, меў званне падпалкоўніка.
У 1920 г. эвакуіраваўся ў Канстанцінопаль, дзе далучыўся да беларускага руху. У 1921 г. прадстаўнік урада БНР у Канстанцінопалі і генеральны консул на Балканах; заснаваў консульскія аддзелы БНР у Югаславіі і Балгарыі. З’яўляўся адным з арганізатараў Беларускага камітэта ў Турцыі. У 1922 г. намеснік міністра замежных спраў БНР у Коўне. Пераехаў у Прагу. Скончыў медыцынскі факультэт Карлавага ўніверсітэта (1929). Займаўся лекарскай практыкай і грамадска-палітычнай дзейнасцю сярод беларускай эміграцыі. Узначальваў беларускі аддзел таварыства «Сокал». Фундатар часопісу «Іскры Скарыны». У 1925 г. разам са старшынёй Рады БНР Пётрам Крэчэўскім, Васілём Захаркам, Тамашам Грыбам не прызнаў рашэнняў Берлінскай Другой Усебеларускай канферэнцыі, дзе аб’явілі пра роспуск Ураду БНР.
3 1938 г. — куратар беларуска-нямецкага супрацоўніцтва, у 1939 г. адбыліся перамовы прадстаўнікоў Міністэрства замежных спраў Рэйху з І. Ермачэнкам. Ён прапанаваў нямецкаму боку праект разгрому Савецкага Саюза, у якім важную ролю адыгрывала саюзная Германіі беларуская дзяржава. Разам з Васілём Захаркам апрацаваў мемарандум да А.Гітлера, у якім яны прасілі звярнуць пільную ўвагу на вырашэнне беларускага пытання. У 1940 г. заснаваў у Празе Беларускі камітэт самапомачы, стварыў уласнае прыватнае выдавецтва, што выпусціла пяць кніг.
22 кастрычніка 1941 г. міністр усходніх акупаваных тэрыторый прызначыў Ермачэнку старшынёй Беларускай народнай самапомачы (БНС) ў акупаваным нацыстамі Мінску. БНС задумвалася акупацыйнымі ўладамі як дабрачынная арганізацыя для апекі над беднымі слаямі насельніцтва. Але дбаннем самога Ермачэнкі ўдалося стварыць агульнабеларускую арганізацыю, якая займалася не толькі сацыяльнымі праблемамі, але і пытаннямі школьніцтва, культуры, грамадскага жыцця. У чэрвені 1942 г. проы БНС быў створаны Вольны корпус беларускай самааховы для барацьбы з партызнамі, на чале якога стаў падпалкоўнік Ермачэнка. Быў дарадчыкам генеральнага камісара Беларусі В. Кубэ. Друкаваўся ў «Менскай (Беларускай) газэце». У пачатку 1943 г. супраць Ермачэнкі распачало працу СС у Берліне, пабачыўшы ва ўзвышэнні гэтага дзеяча пэўную небяспеку. Каб не надаваць справе палітычнага адцення, была праведзена фінансавая праверка БНС, вынікам якой стала абвінавачанне Ермачэнкі вясною 1943 г. у фінансавых злоўжываннях. 27 красавіка 1943 г. высланы ў Прагу пад нагляд гестапа. Пасля забойства Кубэ 22 верасня 1943 г. ён быў арыштаваны па падазрэнні ў датычнасці да забойства свайго былога шэфа, прыяцеля, аднадумца.
Дзеяч звярнуўся да старой эміграцыі праз рускамоўную прэсу і заклікаў стварыць у Амерыцы беларускую грамадскую арганізацыю — зямляцтва, мэтай якога будзе дапамога суайчыннікам у Германіі запрашэннямі, грашыма, працай і жыллём. Адзін з заснавальнікаў Злучанага беларуска-амерыканскага дапамогавага камітэта ў Саўт-Рыверы (штат Нью-Джэрсі). Публікаваўся ў часопісе «Беларус у Амерыцы».
Спіс аб’ектаў PGC (1857001—1858000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1857001—1858000)
Керыя Ібрагім
Керыя Ібрагім (ኬሪያ ኢብራሂም; нар. 22 сакавіка 1973) — эфіопскі палітык і спікер Палаты Федэрацыі з 2018 па 2019. Яна была кіраўніком Дзяржаўнай службы ў раёне Тыграй і галоўным адміністратарам зоны Дэбуб Місракаві. Адзін з дзевяці членаў ЦК НФВТ і кіраўнік аддзела па справах жанчын у рэгіёне Тыграй.
Біяграфія
Керыя Ібрагім нарадзілася ў Асмэры, сучасная Эрытрэя (тады эфіопская тэрыторыя), і вырасла ў Вукро, Тыграй, Эфіопія. Яе сям’я з сярэдняга класа, вяла сваё жыццё за кошт даходу ад невялікага кіёска. Нягледзячы на тое, што Керыя не змагла здаць нацыянальны экзамен па заканчэнні сярэдняй школы, яна стала экспертам па сельскай гаспадарцы і атрымала ступень бакалаўра ў галіне эканомікі і ступень магістра ў экалагічнай антрапалогіі.
З 1988 года Керыя працавала на розных узроўнях улады ў Тыграі — ад раённага да абласнога. Яна стала адной з нямногіх жанчын сярод вышэйшых кіраўнікоў НФВТ. Керыя таксама была адзіным мусульманскім членам НФВТ, членам-заснавальнікам Выканаўчага камітэта эфіопскага Народна-рэвалюцыйнага дэмакратычнага фронту.
З 6 мая 2018 яна стала была спікерам Палаты Федэрацыі. Аднак з-за пандэміі COVID-19 Палата Федэрацыі адклала нацыянальныя выбары, якія павінны былі адбыцца 24 жніўня 2020 года (па эфіопскім календары). Пасля гэтага, 9 чэрвеня, Керыя абвінаваціла ўрад Абія Ахмеда Алі ў тым, што ён пазбаўляе краіну суверэнітэту, і сышла ў адстаўку з пасады спікера парламента. Яна таксама дадала, што не можа быць «саўдзельніцай, калі парушаецца канстытуцыя і фармуецца дыктатарскі ўрад».
Вайна ў Тыграі
З пачаткам Тыграйскага канфлікту засталася ў шэрагах НФВТ і падтрымала Дэбрэцыана Гебрэмікаэля.
13 лістапада Федэральная паліцэйская камісія Эфіопіі выдала ордэр на арышт Керыі і 64 іншых высокапастаўленых членаў НФВТ. Па даных Федэральнай паліцэйскай камісіі, Керыя і яе калегі здзейснілі дзяржаўную здраду і нясуць адказнасць за парушэнні правоў чалавека і карупцыю. 1 снежня федэральныя ўлады заявілі, што Керыя здалася федэральным сілам бяспекі ў Мэкэле, сталіцы рэгіёну Тыграй. 16 студзеня 2021 года Керыя паўстала перад судом.