cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Емяльян Кліментавіч Азаранка
Навуковая і грамадская дзейнасць
Аўтар больш за 60 навуковых прац, у тым ліку метадычнага характару. Сярод апублікаванага:
Абіраўся дэпутатам Мінскага гарадскога і раённых Саветаў народных дэпутатаў.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам, медалямі, Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета БССР і Міністэрства сельскай гаспадаркі БССР.
Кубак Беларусі па футболе
Кубак Беларусі па футболе праводзіцца з 1992 года. Пераможца атрымлівае месца ў кваліфікацыйным раўндзе Лігі канферэнцый УЕФА (раней — у Лізе Еўропы УЕФА, Кубку кубкаў). Уладальнік Кубка перад пачаткам наступнага сезона гуляе з чэмпіёнам Беларусі ў матчы за Суперкубак Беларусі. Гэта другое па значнасці футбольнае спаборніцтва краіны пасля чэмпіянату Беларусі па футболе. Кубак Беларусі праводзіцца па схеме «восень-вясна»; стартуе, як правіла, у маі, а фінальная гульня адбываецца ў маі наступнага года.
Сістэма розыгрышу
Фінальныя матчы Кубка да 2002 года праводзіліся ў Мінску. Першым несталічным стаў фінал розыгрышу 2001/02 гадоў, які прайшоў на віцебскім стадыёне «Дынама».
Ісі-ле-Муліно
Ісі-ле-Муліно (Issy-les-Moulineaux) — камуна ў Францыі, у рэгіёне Іль-дэ-Франс, дэпартамент О-дэ-Сен. Насельніцтва — чалавек (2009). Ісі-ле-Муліно першапачаткова быў горадам з развітой цяжкай прамысловасцю.
Дынама Мінск
Назву Дынама Мінск носяць:
Кірыл Сяргеевіч Сямёнаў
Кірыл Сяргеевіч Сямёнаў (нар. ) — беларускі плывец. Майстар спорту Беларусі.
Новы Дварэц
Но́вы Дварэ́ц (, Новый Дворец) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Бярозавіцкага сельсавета.
Станіслаў Вільгельм Радзівіл
Біяграфія
З роду Радзівілаў. Сын Антонія Вільгельма.
Макс Вебер
Максімілія́н Карл Эмі́ль Ве́бер (Max Weber; ) — нямецкі сацыёлаг, гісторык, эканаміст і юрыст.
Прафесар у Берліне, Фрайбургу, Гайдэльбергу, Мюнхене.
Даследаваў аграрную гісторыю старажытнага свету і становішча сялян Германіі канца XIX стагоддзя, вывучаў сацыялогію рэлігіі і метадалогію грамадскіх навук. Быў блізкі да, пазітывізму, «філасофіі жыцця». Стварыў і абгрунтаваў сістэму суб’ектыўна-ідэалістычнага разумення гісторыі, сутнасць якога ў распрацоўцы сацыялагічных паняццяў — «ідэальнных тыпаў», быццам закліканых упарадкаваць эмпірычныя даныя аб рэчаіснасці. Гэтыя сацыялагічныя паняцці, паводле Вебера, распрацоўваюцца на базе каштоўнасцей культуры, якімі кіруецца сацыёлаг. Прынцыпы, выстаўленыя ім, абгрунтоўвалі метадалагічны плюралізм і былі накіраваны супраць матэрыялістычнага манізму і марксісцкага разумення гісторыі.
Даследаваў «харызматычны» тып палітычнага лідарства. Сярод галоўных прац — «Пратэстанцкая этыка і дух капіталізму» (1904—1905), «Эканоміка і грамадства» (1922), «Эканамічная этыка сусветных рэлігій» (1916—1917), «Палітыка як прызванне» (1919) і іншыя. Найбольшае прызнанне ідэі Вебера атрымалі пасля яго смерці і сістэматычнай публікацыі яго шматлікіх прац. Канцэптуальныя палажэнні Вебера працяглы час разглядаліся як найбольш сур’ёзная альтэрнатыва марксізму.
Макс Вебер лічыў культуру каштоўнасным паняццем і сцвярджаў, што эмпірычная рэальнасць з’яўляецца для нас культурай таму, што мы заўжды суадносім яе з каштоўнаснымі ідэямі. Ён разважаў пра спецыфічны рацыяналізм, уласцівы заходняй культуры. На яго думку, «ва ўсіх культурах існавалі самыя розныя рацыяналізацыі ў самых розных жыццёвых сферах».
Дзяцінства
Вебер нарадзіўся ў 1864 годзе ў Эрфурце, цэнтральным горадзе Цюрынгіі. Максіміліян Карл Эміль стаў першым з сямі дзяцей Макса Вебера-старэйшага, заможнага і вядомага дзяржаўнага служачага, члена. Маці Макса-малодшага — Элена (у дзявоцтве Фаленштэйн) — мела ў ліку іншых французскія гугеноцкія карані. На працягу ўсяго жыцця Элена Вебер выяўляла адданасць сваім прынцыпам. Характар ​​заняткаў Вебера-старэйшага прадвызначыў палітычную і акадэмічную прыроду сямейных дыскусій, салон чыноўніка збіраў мноства бачных навукоўцаў і грамадскіх дзеячаў. Старэйшы сын Вебера разам са сваім братам Альфрэдам, які таксама выбраў прафесію сацыёлага і эканаміста, паспяхова развіваўся ў гэтак інтэлектуальнай атмасферы. На Каляды 1876 года трынаццацігадовы Макс-малодшы падарыў бацькам два гістарычныя эсэ, «Аб кірунку германскай гісторыі, з асаблівым указаннем на фігуры Імператара і Папы Рымскага» і «Аб рымскім імперскім перыядзе, ад Канстанціна да перасялення народаў». Заняткі з настаўнікамі не рабілі на хлопчыка ніякага ўражання і былі для яго сумныя. У той час як выкладчыкі выказвалі абурэнне гэтак непачцівымі паводзінамі, Вебер-малодшы ў таямніцы прачытаў усе сорак тамоў поўнага збору твораў Гётэ. Яшчэ да паступлення ва ўніверсітэт Максіміліян азнаёміўся з вялікім лікам твораў іншых класікаў. З часам адносіны паміж мужам і жонкай сталі больш напружанымі: бацька быў схільны да «зямных асалод», а маці па-ранейшаму непахісна следавала догмам кальвінізму і «імкнулася весці аскетычнае жыццё».
Адукацыя
У 1882 годзе Вебер паступіў на юрыдычны факультэт Гайдэльбергскага ўніверсітэта. Пасля гадавой службы ва ўзброеных сілах краіны Вебер быў пераведзены ў Берлінскі ўніверсітэт. Першыя некалькі гадоў вучобы будучы вучоны з сусветным імем правёў «ужываючы піва і займаючыся фехтаваннем». Падчас сямейных сварак ён усё часцей станавіўся на бок маці, паступова адасабляючыся ад бацькі. Адначасова з навучаннем ва ўніверсітэце Вебер працаваў у якасці малодшага адваката. У 1886 годзе ён здаў экзамен, які дазваляў яму займацца дадзеным відам дзейнасці. У другой палове 1880-х гадоў ён працягнуў вывучаць права і гісторыю. Вебер атрымаў ступень доктара юрыдычных навук у 1889 годзе, абараніўшы гісторыка-прававую дысертацыю аб салідарнай адказнасці і паасобных капіталах у гандлёвых кампаніях італьянскіх гарадоў. Дадзеная праца пасля стаў часткай буйной працы «Пра гісторыю сярэднявечных гандлёвых кампаній, з выкарыстаннем паўднёва-еўрапейскіх крыніц», апублікаванай у тым жа годзе. Праз два гады Вебер прайшоў працэдуру хабілітацыі, тэмай яго новай дысертацыі стала сельскагаспадарчая гісторыя Рыма і яе ўздзеянне на публічнае і прыватнае права. Сааўтарам доктара Вебера тады выступіў Аўгуст Мейцэн. Стаўшы прыват-дацэнтам, Вебер стаў выкладаць у Берлінскім універсітэце і даваць кансультацыі ўрадавым органам.
Ранні перыяд творчасці
У перыяд паміж абаронай дысертацыі і хабілітацыяй Вебер займаўся вывучэннем сучаснай сацыяльнай палітыкі. У 1888 годзе ён далучыўся да (Verein für Socialpolitik)  — нядаўна створанай прафесійнай асацыяцыі нямецкіх эканамістаў. Прадстаўнікі саюза прытрымліваліся думкі пра тое, што эканамічная навука з’яўляецца ў першую чаргу інструментам для вырашэння сацыяльных праблем адпаведнай эпохі. Тады ж Вебер дэбютаваў у палітыцы, далучыўшыся да левацэнтрысцкай арганізацыі «». У 1890 годзе па ініцыятыве Саюза сацыяльнай палітыкі стартавала праграма па вывучэнні так званага «польскага пытання», : польскія фермеры з усходняй часткі краіны масава мігравалі ў гарады германскага захаду. Вебер узначаліў групу даследчыкаў і стаў аўтарам значнай часткі выніковага дакладу Саюза па дадзенай тэме. Даклад прыцягнуў увагу шматлікіх экспертаў і стаў нагодай для шырокіх дыскусій, а Вебер упершыню заявіў пра сябе як пра даследчыкаў у галіне сацыялогіі. У 1893—1899 гадах вучоны ўваходзіў у склад крайне правай палітычнай арганізацыі «» (Alldeutscher Verband), члены якой пратэставалі супраць далейшай міграцыі палякаў. Зрэшты, ступень падтрымкі Веберам ідэй і іншых нацыяналістычных праектаў цяпер з’яўляецца прадметам дыскусій. У шэрагу прац, у прыватнасці, у супярэчлівай лекцыі «Нацыянальная дзяржава і эканамічная палітыка» (1895) сацыёлаг выступае супраць іміграцыі палякаў і абвінавачвае ў сітуацыі клас, інтарэсам якіх наплыў славян цалкам адпавядаў.
У 1897 годзе, праз два месяцы пасля цяжкай сваркі з сынам памёр Вебер-старэйшы. Гэтая акалічнасць паклала пачатак дэпрэсіі, і  сына, якая ўзмацнялася з часам і адбілася на яго здольнасці выкладаць. Стан здароўя вымусіў Вебера скараціць працоўны час і нават перапыніць навучальны курс восенню 1899 года. Пасля некалькіх месяцаў у санаторыі Вебера адправіліся ў канцы 1900 года ў Італію і вярнуліся ў Хайдэльберг толькі вясной 1902 года. Тым не менш, ужо ў наступным годзе прафесар зноў адмовіўся ад выкладання і не працаваў са студэнтамі да 1919 года. Храналогія цяжкага перыяду жыцця і адхіленні псіхікі былі ў дэталях апісаныя самім Веберам, аднак запісы былі знішчаныя Марыянай. Мяркуецца, што прычынай гэтага ўчынку стала боязь агалоскі псіхічных расстройстваў навукоўца, якая дазволіла б нацыстам раскрытыкаваць яго працы.
Позні перыяд творчасці
У 1904 годзе Вебер наведаў Злучаныя Штаты і прыняў удзел у Кангрэсе мастацтваў і навук, прымеркаваным да Сусветнай выстаўкі ў Сент-Луісе. Нягледзячы на частковае выздараўленне, Вебер усё яшчэ не мог аднавіць выкладанне і працягваў даследаванні ў якасці незалежнага навукоўца дзякуючы спадчыне, атрыманай у 1907 годзе. У 1909 годзе, расчараваўшыся ў дзейнасці Саюза сацыяльнай палітыкі, Вебер сумесна з, , і Вернерам Зомбартам стаў сузаснавальнікам. Ён стаў першым казначэем гэтай арганізацыі (Deutsche Gesellschaft für Soziologie). У 1912 годзе Вебер выйшаў з складу асацыяцыі і распачаў спробу стварэння палітычнай партыі левага крыла, якая аб’яднала б сацыял-дэмакратаў і лібералаў. Ініцыятыва не ўвянчалася поспехам, паколькі прыхільнікі ліберальнай ідэалогіі не падзялялі рэвалюцыйных ідэалаў левых палітыкаў.
Палітычная дзейнасць
Пасля пачатку Першай сусветнай вайны пяцідзясяцігадовы Вебер добраахвотна паступіў на ваенную службу і быў прызначаны афіцэрам рэзерву. Па абавязку службы ён займаўся арганізацыяй армейскіх бальніц у Хайдэльбергу аж да канца 1915 года. З цягам вайны яго погляды на канфлікт і экспансію мяняліся. У самым пачатку вайны ён падзяляў погляды нацыяналістаў і падтрымліваў ідэю вядзення ваенных дзеянняў. У той жа час ён лічыў, што ўдзел у вайне з’яўляецца абавязкам Германіі як адной з вядучых дзяржаў. Пазней пазіцыя Вебера кардынальна змянілася і навуковец стаў адным з паслядоўных крытыкаў далейшай экспансіі імперыі і ваеннай палітыкі караля. Ён таксама публічна асуджаў ідэі захопу Бельгіі і. Яшчэ праз некаторы час Вебер выступіў у падтрымку канстытуцыйных рэформаў, дэмакратызацыі германскай палітычнай сістэмы і ўвядзення ўсеагульнага выбарчага права.
У 1918 годзе Вебер далучыўся да хайдэльбергскага савета рабочых і салдат. У наступным годзе Вебер адправіўся на Парыжскую мірную канферэнцыю ў складзе германскай дэлегацыі. Будучы дарадцам пры канфідэнцыйным камітэце па канстытуцыйнай рэформе, ён паспрыяў распрацоўцы (1919). Вебер добра разумеў будову палітычнай сістэмы ЗША і выступаў за стварэнне выбарчага магутнага інстытута прэзідэнцтва, які служыў бы процівагай бюракратычнай уладзе. Спрэчным з’яўляецца меркаванне пра тое, што Вебер настойваў на замацаванні ў дакуменце надзвычайных паўнамоцтваў прэзідэнта. Артыкул 48 Веймарскай канстытуцыі сапраўды змяшчае падобнае палажэнне, якое было пасля выкарыстана Адольфам Гітлерам для падрыву іншых канстытуцыйных норм, падаўлення апазіцыі і ўстанаўлення таталітарнага рэжыму.
Вебер беспаспяхова балатаваўся ў парламент ад Нямецкай дэмакратычнай партыі, арганізацыі ліберальнага толку, адным з заснавальнікаў якой быў ён сам. Вебер выступіў як супраць лістападаўскай рэвалюцыі, так і супраць ратыфікацыі Версальскага мірнага дагавора, што зрабіла яго апанентам практычна ўсіх палітычных сіл Германіі. Лічыцца, што менавіта гэтая прынцыповая пазіцыя перашкодзіла Веберу заняць дзяржаўную пасаду ў перыяд праўлення Фрыдрыха Эберта, новага прэзідэнта ад сацыял-дэмакратаў. У той час фігура Вебера была вельмі паважанай, аднак ён не меў уплыву на палітычную сітуацыю ў краіне. Гісторыкі па-ранейшаму не дасягнулі кансенсусу ў дачыненні да ролі Вебера ў палітычным жыцці Германіі.
Апошнія гады жыцця
Расчараваны ў палітыцы Вебер вярнуўся да выкладчыцкай працы ў 1919 годзе. Пасля некалькіх месяцаў працы ў Вене ён пераехаў у Мюнхен. У Мюнхене Вебер узначаліў першы германскі інстытут сацыялогіі, пры гэтым пазіцыю прафесара сацыялогіі ён не займаў. Яго апошнія лекцыі сабраныя ў кнігах «Навука як пакліканне і прафесія» (Wissenschaft als Beruf, 1918), «Палітыка як пакліканне і прафесія» (Politik als Beruf, 1919) і «Агульная эканамічная гісторыя» (Wirtschaftsgeschichte, 1923). Баварскія калегі і студэнты Вебера рэзка раскрытыкавалі яго пункт гледжання ў дачыненні да лістападаўскай рэвалюцыі, і прадстаўнікі правага студэнцтва наладзілі дэманстрацыю насупраць дома вучонага. У Мюнхене Вебер заразіўся іспанскім грыпам і памёр ад пнеўманіі 14 чэрвеня 1920 года. Перад смерцю ён працаваў над сваім «Гаспадарка і грамадства» (Wirtschaft und Gesellschaft), якое было выдадзена пры садзейнічанні Марыяны ў 1921—1922 гадах.
Вонкавыя ўплывы
Прадстаўнікі і, у асаблівасці,  аказалі моцны ўплыў на фарміраванне Вебера як мысляра. Вебер пазнаёміўся з працамі неакантыянцаў дзякуючы парадам яго калегі з Фрайбургскага ўніверсітэта. Асабліва важнай для сацыёлага была вера неакантыянцаў у тое, што рэальнасць уяўляе сабой нешта хаатычнае і неспасціжнае, а ўсё рацыянальнае і спарадкаванае ёсць прадукт канцэнтрацыі чалавечага мыслення на тых ці іншых аспектах рэчаіснасці і сістэматызацыі атрыманых звонку даных. Погляды Вебера на метадалогію грамадскіх навук пераклікаюцца з пунктам гледжання вядомага неаканыяанца і піянера сацыялогіі.
Вебер таксама знаходзіўся пад уплывам этыкі, хоць ён і лічыў, што маральная сістэма Канта састарэла для сучаснага свету, пазбаўленага рэлігійнай строгасці. Падобнае меркаванне выразна паказвае на наяўнасць уплыву з боку філасофіі Фрыдрыха Ніцшэ. Згодна са Стэнфардскай энцыклапедыяй філасофіі, «глыбокая супярэчнасць паміж кантыянскімі маральнымі імператывамі і ніцшэанскім дыягназам сучаснага культурнага свету, верагодна, і ёсць тое, што надае этычнаму светапогляду Вебера гэтак змрочна-трагічнае і агнастычнае адценне». Іншай важнейшай крыніцай натхнення для Вебера паслужылі працы Карла Маркса і іншыя акадэмічныя даследаванні сацыялізму. Вебер падзяляў некаторыя асцярогі Маркса ў дачыненні да развіцця бюракратычных сістэм, лічачы, што ім даступныя алгарытмы наўмыснага падаўлення чалавечай волі. На думку Вебера, канфлікт паміж чынавенствам і іншымі саслоўямі сталы і непазбежны. Відавочным у працах Вебера з’яўляецца след, пакінуты рэлігійнасцю маці. Аднак нягледзячы на наяўнасць цікавасці да правядзення сацыёлага-рэлігійных даследаванняў, Вебер ніколі не хаваў сваёй свецкасці.
Вебер як эканаміст належаў нямецкай. Сярод іншых вядомых прадстаўнікоў плыні варта адзначыць і Вернера Зомбарта, студэнта Вебера. Пры ўсёй адпаведнасці навуковых інтарэсаў Вебера агульнаму кірунку даследаванні ў рамках школы яго погляды на тэорыю кошту розніліся з меркаваннямі іншых гістарыцыстаў. Канцэпцыя кошту Вебера была шмат у чым падобная з тэорыяй Карла Менгера, які прадстаўляў канкуруючую.
Метадалогія
У адрозненне ад іншых класікаў сацыялагічнай думкі, напрыклад, Конта і Дзюркгейма, Вебер не імкнуўся стварыць нейкі звод правіл, якія рэгламентуюць парадак правядзення сацыяльных даследаванняў. У супрацьлегласць Дзюркгейму і Марксу Вебер канцэнтраваў увагу на індывідзе і культуры — яго метад выразна сведчыць пра гэта. Калі Дзюркгейм надаваў увагу ў першую чаргу грамадству, то Вебер канцэнтраваўся на асобных яго прадстаўніках і іх дзеяннях. Маркс сцвярджаў, што матэрыяльны свет пераважае над ідэальным, а Вебер лічыў, што ідэі з’яўляюцца асноўнымі матывуючымі фактарамі дзеянняў індывідаў, па меншай меры ў макраскапічнай карціне.
Вучоны гаварыў пра сацыялогію наступнае:
NGC 7206
NGC 7206 (іншыя абазначэнні — PGC 68014, UGC 11904, MCG 3-56-7, ZWG 451.6) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Макс Вебер
Метадалогія
"…навука, якая спрабуе дасягнуць інтэрпрэтатыўнага разумення сацыяльнага дзеяння з мэтай знаходжання каузальнага тлумачэння яго кірункаў і эфектаў."
Вебер быў заклапочаны праблемай суадносін аб’ектыўнасці і. Ён адрозніваў паняцці і. Ён адзначаў, што сацыяльнае дзеянне можна даследаваць праз прызму суб’ектыўных узаемаадносін паміж індывідамі. Аналіз сацыяльнага дзеяння з дапамогай (Verstehen) павінен грунтавацца на разуменні суб’ектыўных сэнсаў і мэтаў, якія індывіды надаюць сваім дзеянням. Вебер адзначаў, што роля суб’ектыўнага фактару ў сацыяльных навуках ускладняе працэс вывядзення агульных законаў таго ці іншага боку грамадскага жыцця. Сацыёлаг пісаў, што аб’ём аб’ектыўных ведаў, які калі-небудзь будзе атрыманы ў сферы грамадскіх навук, вельмі малы. У цэлым Вебер падтрымліваў імкненне да пабудовы аб’ектыўнай сістэмы грамадска-навуковых ведаў, хоць і лічыў гэтую мэту недасяжнай.
"Не існуе зусім ніякага «аб'ектыўнага» навуковага аналізу культуры… Усё веданне культурнай рэчаіснасці… заўсёды з'яўляецца веданнем, скажоным пунктам гледжання. …«Аб'ектыўны» аналіз культурных падзей, які праводзіцца ў адпаведнасці з тэзісам аб тым, што ідэалам навукі з'яўляецца рэдукцыя эмпірычнай рэчаіснасці да «законаў», бессэнсоўны… [паколькі]… веданне законаў супольнасці не раўназначнае веданню грамадскай рэчаіснасці, але з'яўляецца хутчэй адным з многіх спосабаў, якія наш розум выкарыстоўвае для дасягнення гэтай мэты [веды]."
У працах Вебера прыкметна прымяненне прынцыпу метадалагічнага індывідуалізму, згодна з якім варта разглядаць розныя калектыўныя інстытуты (нацыі, палітычныя і рэлігійныя структуры, прадпрыемствы) выключна як прадукт дзеянняў асобных асоб. Асабліва ярка гэты падыход выяўляецца ў першым раздзеле «Эканомікі і грамадства», дзе Вебер кажа, што толькі індывіды могуць разглядацца ў якасці дзеючых асоб пры развіцці нейкай падзеі, якая суб’ектыўна разумеецца. Іншымі словамі, патэнцыял вывучэння сацыяльных з’яў абмежаваны вобласцю прымянення некаторых мадэлей паводзін індывідаў (Вебер называў гэтыя мадэлі «ідэальнымі тыпамі», Idealtypus). Ідэальныя тыпы ніколі не сустракаюцца ў чыстым выглядзе, але з’яўляюцца пэўнымі стандартамі, якія дазваляюць супастаўляць канкрэтных асоб.
Метадалогія Вебера распрацоўвалася ў кантэксце спрэчак адносна агульнай метадалогіі сацыяльных навук, якія ўвайшлі ў гісторыю пад назвай Methodenstreit («спрэчкі аб метадах»). Пазіцыя Вебера была блізкая да парадыгмы гістарыцызму: ён лічыў, што сацыяльныя дзеянні шмат у чым вызначаюцца асаблівасцямі гістарычнага асяроддзя, і, такім чынам, для іх поўнага разумення патрабуецца аналіз усіх істотных характарыстык перыяду. Для гістарычнага аналізу Вебер ужываў у тым ліку параўнальныя (кампаратыўныя) метады. Важнай рысай творчасці сацыёлага з’яўлялася тое, што ён імкнуўся вытлумачыць падзеі мінулага або сучаснасці, а не прадказваць будучае развіццё працэсаў.
«Разумеючая» сацыялогія і тэорыя сацыяльнага дзеяння
Сацыяльным дзеяннем, піша Вебер, лічыцца дзеянне, якое па сэнсе суадносіцца з дзеяннямі іншых людзей і арыентуецца на іх. Так, Вебер вылучае 2 прыкметы сацыяльнага дзеяння:
Вебер вылучае чатыры тыпы сацыяльнага дзеяння ў парадку змяншэння іх асэнсаванасці:
Сацыяльнае стаўленне паводле Вебера з’яўляецца сістэмай сацыяльных дзеянняў, да сацыяльных адносiн адносяцца такія паняцці як барацьба, каханне, сяброўства, канкурэнцыя, абмен і г. д.. Сацыяльнае стаўленне, успрыманае індывідам як абавязковае, набывае статус законнага сацыяльнага парадку. У адпаведнасці з відамі сацыяльных дзеянняў вылучаюцца чатыры тыпы законнага (легітымнага) парадку: традыцыйны, афектыўны, каштоўнасна-рацыянальны і легальны.
Рацыяналізацыя
Многія гісторыкі паказваюць, што вывучэнне працэсу рацыяналізацыі, г. зн. пераходу грамадства ад традыцыйнага стану да сучаснага, і феномен асабістай свабоды складаюць цэнтральную тэму творчай біяграфіі Вебера. Дадзеная тэматыка была выдзелена з больш шырокага кола доследных Веберам з’яў: псіхалагічных матывацый, культурных каштоўнасцей, рэлігійных вераванняў і структуры грамадства, часта вызначаецца эканамічным укладам. Асноўнымі характарыстыкамі новага рацыянальнага грамадства Вебер бачыў, па-першае, індывідуальны падыход да ўліку даходаў і выдаткаў кожнай хатняй гаспадаркі, па-другое, больш шырокае распаўсюджанне бюракратыі, і, нарэшце, адмова ад інтэрпрэтацыі таго, што адбываецца з пункту гледжання містыкі або магіі (працэс дэмістыфікацыі) :
Вебер прыступіў да аналізу названых пытанняў у працы «». Ён пісаў пра тое, што пераасэнсаванне працы як цноты ў пратэстанцкай асяроддзі, асабліва ў яе аскетычнай дэнамінацыі, зрабіла людзей больш рацыянальнымі ў спробах дасягнуць дабрабыту. Згодна з пратэстанцкімі вучэннямі, веруючы чалавек выказвае сваю адданасць богу стараннасцю ў выкананні свайго свецкага паклікання. Аднак неўзабаве рацыянальная парадыгма стала несумяшчальнай са сваімі рэлігійнымі каранямі, і ў выніку рэлігія была адвергнутая грамадствам.
Разгляд дадзенага пытання быў працягнуты ў далейшых працах, прысвечаных аналізу бюракратычнай сістэмы. Там жа Вебер вылучыў тры тыпы легітымнай улады: традыцыйны, харызматычны і рацыянальна-легальны — апошні, на яго думку, стаў у сучасным свеце дамінуючым. Працэс рацыяналізацыі, абумовіў станаўленне капіталістычнай формы гаспадарання, стаў, на думку Вебера, прычынай разыходжання заходнееўрапейскага шляху развіцця і напрамкаў развіцця іншых цывілізацый. Разам з тым, рацыяналізацыя кардынальна змяніла этыку, рэлігію, псіхалогію і культуру Захаду ў цэлым.
Сярод асаблівасцей рацыяналізацыі Вебер адзначаў узбагачэнне навуковых ведаў, прагрэсуючую абязлічанасць і кантроль за жыццём грамадства. Стаўленне самога сацыёлага да працэсу было дваістым: з аднаго боку, ён прызнаваў за новай парадыгмай шэраг важных заваяванняў, у прыватнасці, вызваленне чалавека ад традыцыйных ірацыянальных дырэктыў, з другога, Вебер крытыкаваў механістычнасць новага грамадства і абмежаванне свабоды асобы як яго часткі. Спачатку грамадства адмовілася ад політэістычных рэлігій, а затым ад любых містычных вераванняў зусім, і гэтую адмову Вебер палічыў дэструктыўнай у каштоўнасных і творчых адносінах. Згодна з Веберам, рацыянальнае грамадства нарадзілася дзякуючы індывідуалістычнаму духу пратэстанцкай Рэфармацыі, але з цягам часу станавілася ўсё менш прыдатным для праявы індывідуалізму.
Сацыялогія рэлігіі
«Пратэстанцкая этыка» стала першым эсэ вучонага ў галіне сацыялогіі, затым былі працы «Рэлігія Кітая: канфуцыянства і даасізм», «Рэлігія Індыі: сацыялогія індуізму і будызму», а таксама «Старажытны іўдаізм». Аналіз іншых вераванняў, у тым ліку ранняга хрысціянства і ісламу, быў перапынены раптоўнай смерцю сацыёлага ў 1920 годзе. Трыма асноўнымі пытаннямі, разгляданымі ў названых працах, сталі ўздзеянне рэлігійнай дактрыны на гаспадарчы ўклад грамадства, яе ўплыў на структуру соцыума і прычыны, якія абумовілі выбар цывілізацыяй шляху развіцця, альтэрнатыўнага заходняму.
Безумоўна, Вебер лічыў рэлігію адной з цэнтральных рухаючых сіл грамадства. Параўноўваючы нейкую культуру з заходнееўрапейскай цывілізацыяй, ён імкнуўся пазбегнуць ацэначных меркаванняў, што адрознівала яго ад даследчыкаў-сучаснікаў, часта схільных да трактоўкі ў духу сацыял-дарвінізму. У сваіх даследаваннях Вебер прыйшоў да высновы аб рэлігійным характары перадумоў хуткага развіцця Захаду, аднак ён не лічыў іх адзінымі фактарамі дыферэнцыяцыі таварыстваў. Вебер таксама пісаў пра імкненне еўрапейцаў да рацыянальнага навуковага ведання, сістэматызацыі і бюракратызацыі дзяржаўнага і эканамічнага кіравання.
«Пратэстанцкая этыка і дух капіталізму»
Эсэ стала найбольш папулярнай працай Вебера. На думку некаторых даследчыкаў, працу варта ўспрымаць не як суцэльнае падрабязнае даследаванне пратэстантызму, але хутчэй як уступ да яго наступных прац у гэтай галіне. У самой жа «Этыцы» Вебер пісаў пра тое, што асаблівая этычная сістэма кальвінізму як адной з дэнамінацый пратэстанцкай плыні паслужыла прычынай пераносу эканамічнага цэнтра Еўропы з каталіцкіх французскіх, іспанскіх і італьянскіх гарадоў у нідэрландскія, англійскія, шатландскія і нямецкія. На думку Вебера, грамадства з большай доляй прыхільнікаў Рэфармацыі здолелі стварыць больш развітую капіталістычную эканоміку. Аналагічна ў шматканфесіянальных краінах некалькі найбуйнейшых прадпрымальнікаў былі пратэстантамі. Так, Вебер сцвярджаў, што рымскае каталіцтва, гэтак жа як канфуцыянства і будызм, стала перашкодай для таварыстваў на шляху да развіцця капіталістычнага гаспадаркі.
"Развіццё канцэпцыі паклікання неўзабаве адарыў сучаснага прадпрымальніка крышталёва чыстым сумленнем — а таксама працавітымі работнікамі; ён жа, наўзамен на іх аскетычную адданасць прызванню і непраціўленню бязлітаснай капіталістычнай эксплуатацыі, даваў ім перспектыву вечнага выратавання."
Хрысціянская вера гістарычна прадугледжвала адмову ад апускання ў мірскія справы, у тым ліку звязаныя з пераследам выгады. Вебер паказаў, што дадзены тэзіс і ў дачыненні не да ўсіх плыняў хрысціянства, і некаторыя канфесіі не толькі падтрымліваюць разумны ўдзел у гаспадарчых справах, але і надзяляюць іх маральным і духоўным значэннем. Этычная сістэма кальвіністаў матывавала паслядоўнікаў да ўпартай працы, рацыянальнаму вядзенню гаспадаркі і ўкладання прыбылі ў далейшую вытворчасць. Канцэпцыя чароўнай прыроды паклікання паказвала, што гаспадарчая дзейнасць з’яўляецца неабходнай умовай вечнага выратавання, праведнасць ва ўсіх іншых баках жыцця была недастатковай. Вучэнне пра прадвызначанасць кожнай лёсу зніжала градус сацыяльнай напружанасці ў дачыненні да, больш за тое, багацце прызнавалася важным індыкатарам блажэннага замагільнага жыцця. Такім чынам, пагоня за дабрабытам лічылася прыкметай не грахоўнай прагнасці або славалюбства, але маральнасці і праведнасці. Вебер называў гэта «духам капіталізму», падкрэсліваючы нематэрыяльны характар перадумоў фарміравання капіталістычнай сістэмы гаспадарання. Некаторыя даследчыкі разглядаюць гэтую канцэпцыю як зваротную марксісцкай эканамічнаму «», які, наадварот, быў падмуркам кожнага соцыума і вызначаў сутнасць «надбудовы» — прававых, рэлігійных, сямейных і іншых грамадскіх адносін.
Вебер адмовіўся ад далейшых даследаванняў пратэстанцкай этыкі, так як яго калега, прафесійны тэолаг, пачаў працу над кнігай «Сацыяльнае вучэнне аб хрысціянскіх цэрквах і сектах». Папярэднія працы Трольча ўжо задаволілі даследчыя намеры Вебера і, на яго думку, заклалі асновы далейшага аналізу рэлігіі як сацыялагічнай катэгорыі.
Тэрмін «», які выкарыстоўваецца ў сучасных тэкстах аб Веберы, з’яўляецца вытворным ад ужытнай ім «пратэстанцкай этыкі». Увядзенне агульнай тэрміна стала неабходным пасля таго, як ідэі пра сувязь рэлігіі і эканомікі былі перанесены з еўрапейскага на іншыя грамадствы.
«Рэлігія Кітая: канфуцыянства і даасізм»
Кніга «Рэлігія Кітая: канфуцыянства і даасізм» стала другой буйной працай Вебера ў галіне сацыялогіі рэлігіі. Тут ён надаў увагу тым характарыстыкам кітайскага грамадства, якія адрознівалі яго ад заходняга, асаблівым чынам паказаўшы на супярэчнасць некаторых з іх пурытанскай этыцы. Даследуючы кітайскія рэлігіі, Вебер спрабаваў растлумачыць, чаму капіталізм не быў народжаны кітайскай культурай без вонкавага ўплыву. Ён пісаў аб развіцці гарадоў Кітая, кітайскім чынавенстве і патрыярхальным укладзе грамадства, мясцовай рэлігіі і філасофіі, па большай частцы — аб канфуцыянстве і даасізме. На думку Вебера, гэтыя інстытуты адрозніваліся ад сваіх еўрапейскіх аналагаў больш, чым іншыя.
Згодна з Веберам, канфуцыянства і пурытанства з’яўляюцца ўзаемавыключальнымі формамі рацыянальнага вучэння, пры гэтым абедзве сістэмы патрабуюць ад паслядоўніка пабудовы жыцця ў строгай адпаведнасці з рэлігійнымі догмамі. І ў кітайскім, і ў еўрапейскім вучэнні высока цэніцца самакантроль і стрыманасць, а назапашванне багацця не забараняецца. Аднак нягледзячы на агульныя рысы, мэты канфуцыянства і пурытанства прынцыпова адрозніваюцца : калі для прадстаўнікоў першага найважнейшай задачай з’яўляецца зацвярджэнне строгай сацыяльнай іерархіі, то пурытанства павінна было зрабіць усіх людзей «прыладамі ў руках бога». У адрозненне ад пратэстантаў, канфуцыянцы рэдка дэманстравалі глыбокую веру і волю да дзейнасці, праца як спосаб дасягнення дабрабыту лічыўся ў канфуцыянскім асяроддзі непрыстойным. Вебер лічыў, што дадзеная асаблівасць прадвызначыла далейшае эканамічнае развіццё Кітая.
«Рэлігія Індыі: сацыялогія індуізму і будызму»
Трэцяя буйная сацыёлага-рэлігійная праца Вебера была прысвечана традыцыйным вераванням Індыі. Ён даследаваў уплыў артадаксальнага індуізму і гетэрадаксальнага будызму на сацыяльную структуру і свецкую этыку індыйскага грамадства. Калі ў кітайскай культуры галоўнай перашкодай на шляху да станаўлення капіталістычных адносін была канфуцыянская сістэма матывацыі, то мадэрнізацыі Індыі, на думку Вебера, перашкодзіў індуізм. Каставая сістэма рабіла немагчымай вертыкальную, а гаспадарчая дзейнасць не ўяўляла для індуістаў ніякай важнасці, паколькі не спрыяла ўзвышэнню душы.
Вебер завяршыў свой аналіз параўнаннем індыйскай рэлігійнай культуры з кітайскай, разгледжанай у папярэдняй працы. Сэнс жыцця кітайцаў і індыйцаў, звязаны з містычным духоўным досведам, быў лакалізаваны па-за матэрыяльнага свету. Сацыяльная структура абодвух таварыстваў меркавала выразны падзел адукаваных эліт, якія рухаліся за мудрым словам прарока або мудраца, і неадукаваных мас, чые вераванні былі прасякнуты містыкай. Азіяцкія культуры не стварылі месіянскіх прароцтваў, і таму розныя сацыяльныя пласты не знаходзілі ў рэлігіі аб’ядноўваючага пачатку. У адрозненне ад месіянскіх прароцтваў, увабраных заходняй культурай, азіяцкія святыя тэксты былі адрасаваны ў першую чаргу прадстаўнікам вышэйшых слаёў сацыяльнай іерархіі, яны ўтрымлівалі каноны праведнага жыцця і, як правіла, не паведамлялі аб неабходнасці ўпартай працы і іншых праявах матэрыяльнага свету. Вебер лічыў, што менавіта таму заходнія супольнасці не рушылі ўслед шляхам развіцця кітайскай і індыйскай цывілізацый. Новая праца «Старажытны іўдаізм» павінна была пацвердзіць гэтую гіпотэзу.
«Старажытны іўдаізм»
Кніга прысвечана аналізу ранніх формаў іўдаізму, але маштаб разгляданых у ёй праблем шырокі — у чарговай працы Вебер паспрабаваў даць тлумачэнне першасным адрозненням рэлігій Усходу і Захаду. Ён супрацьпаставіў развіты ў заходнім хрысціянстве аскетызм унутранага свету, які дапускае ўдзел у зямной працы, містычнаму сузіранню, якое характэрна для ўсходніх вераванняў. Сацыёлаг адзначаў, што некаторыя рысы хрысціянства не дазвалялі прыхільнікам прымірыцца з недахопамі рэчаіснасці, але прымушалі захопліваць свет і змяняць яго. Вебер знаходзіў вытокі гэтага дамагання ў старажытных іўдзейскіх вяшчунствах. Вучоны лічыў, што рэлігія старажытных яўрэяў, якая спарадзіла хрысціянскую і ісламскую культуру і аказала ўплыў на грэчаскую і рымскую цывілізацыі, абумовіла поспех заходняга грамадства.
Вебер планаваў даследаваць тэксты Псалтыра, Кнігі Іова, Талмуда, прааналізаваць раннюю гісторыю хрысціянства і ісламу, аднак гэтым намерам перашкодзіла смерць сацыёлага ў 1920 годзе.
Тэадыцэя шчасця і няшчасці
Пад шчасця і няшчасці як сацыялагічнай тэорыяй Вебер разумеў тое, як прадстаўнікі розных сацыяльных груп выкарыстоўваюць рэлігійныя тэзісы для тлумачэння свайго становішча ў грамадстве.
Вебер, які прывярнуў увагу навуковай супольнасці да этычны бок рэлігіі, узбагаціў утрыманне тэадыцэі як філасофскай катэгорыі ў цэлым. Вылучалася два этычныя складнікі рэлігіі:, г. зн. паняцце чалавека пра свае ўзаемаадносіны з вышэйшымі сіламі, і тэадыцэя, якая дазваляе зразумець прыроду зла або растлумачыць, чаму яму схільныя праведныя людзі. Прадстаўнікі розных сацыяльных груп займаюць розныя месцы ў іерархіі грамадства і, такім чынам, маюць патрэбу ў розных абгрунтаваннях сваёй долі. Тэадыцэі, якія абгрунтоўваюць няшчасце, паведамляюць, што разнастайныя грамадскія прывілеі з’яўляюцца праявамі зла, тэадыцэі ж шчасця лічаць іх заслужаным блаславёным падарункам звыш. Іншымі словамі, заможныя хрысціяне бачаць у сваім становішчы дабраславенне Бога, у той час як лёс бедных вернікаў дае ім надзею на выратаванне пасля смерці. Падобная дваістасць характэрная не толькі для саслоўнай дыферэнцыяцыі грамадства, але таксама для субканфесіанальнай і этнічнай.
Вебер прааналізаваў, наколькі сацыяльны статус чалавека важны пры яго кантакце з рэлігійнымі інстытутамі. Канцэпцыя працоўнай этыкі апісвалася тэадыцэей шчасця, паколькі прадпрымальнікі былі багацей і адукаваней іншых пратэстантаў. Тыя ж, хто не валодаў матэрыяльным дабрабытам, звярталіся да тэадыцэі няшчасця і разлічвалі на багацце ў замагільным свеце. Бедныя пратэстанты дэманстравалі глыбокую веру і адданасць Богу, у той час як заможныя прыхаджане верылі ў тую частку вучэнні, якая пацвярджала іх права на багацце.
Падзел вернікаў па субканфесінальнай прыкмеце асабліва ярка выяўляўся на прыкладзе асноўных пратэстанцкіх цэркваў і евангелічных дэнамінацый. Цэнтральная царква падтрымлівала грамадскую іерархію, так як яе сіла шмат у чым забяспечвалася ахвяраваннямі багатай часткі паствы. Пяцідзясятнікі, насупраць, падзялялі тэадыцэю няшчасця і выступалі за ўсталяванне сацыяльнай справядлівасці.
Кіёцкі пратакол
[[Выява:Kyoto Protocol participation map 2010.png|thumb|400px|Удзельнікі Кіёцкага пратаколу па стане на снежань 2011 года,
]]
Кіёцкі пратакол — міжнароднае пагадненне, прынятае ў Кіёта (Японія) у снежні 1997 года ў дадатак да Рамачнай канвенцыі ААН аб змяненні клімату (РКЗК). Яно абавязвае развітыя краіны і краіны з пераходнай эканомікай скараціць ці стабілізаваць выкіды парніковых газаў.
Дэталі пагаднення
Перыяд падпісання пратаколу адкрыўся 16 сакавіка 1998 года і завяршыўся 15 сакавіка 1999 года.
Макс Вебер
Сацыялогія ўлады
Галоўнай працай Вебера ў галіне стала эсэ «Палітыка як пакліканне і прафесія». Сацыёлаг прапанаваў сваё вызначэнне дзяржавы — на думку Вебера, гэта інстытут, які валодае на легітымнае прымяненне гвалту. Ён пісаў, што палітыка ўяўляе сабой працэс размеркавання дзяржаўнай улады паміж рознымі групамі, палітычных ж лідараў ён разумеў як уладальнікаў гэтай улады. Вебер не лічыў, што палітык павінен падзяляць «сапраўдную хрысціянскую этыку», якая атаясамліваецца ім з этыкай Нагорнай пропаведзі. Вебер лічыў, што палітыка — не месца для праведнікаў, і што палітык павінен адпавядаць этыцы перакананняў і этыцы адказнасці, гэта значыць быць верным сваім ідэалам і адказваць за свае дзеянні. Палітычная дзейнасць, пісаў сацыёлаг, патрабуе ад чалавека страсці да свайго занятку і здольнасці дыстанцыявацца ад аб’екта свайго кіравання.
Кіёцкі пратакол
Колькасныя абавязацельствы
Кіёцкі пратакол стаў першым глабальным пагадненнем аб ахове навакольнага асяроддзя, заснаваным на рыначным механізме рэгулявання — механізме міжнароднага гандлю квотамі на выкіды парніковых газаў. Першы перыяд ажыццяўлення пратаколу пачаўся 1 студзеня 2008 года і доўжыўся пяць гадоў да 31 снежня 2012 года, пасля чаго, як чакаецца, на змену яму прыйдзе новае пагадненне.
Макс Вебер
Сацыялогія ўлады
Вебер вылучыў тры ідэальныя тыпы палітычнай улады: Дадзены падыход дазваляў класіфікаваць любы гістарычны ўзор уладных адносін. Вебер лічыў харызматычны тып улады нестабільным і схільным да трансфармацыі ў больш структураваную форму. Традыцыйны тып панавання можа быць пераадолены пры паспяховым супрацьдзеянні лідару ў рамках «традыцыйнай рэвалюцыі». Згодна з Веберам, на некаторай стадыі развіцця грамадства непазбежна звяртаецца да рацыянальна-легальнага тыпу, адным з пераваг якога з’яўляецца выкарыстанне інстытута дзяржаўнай службы. Такім чынам, эвалюцыя ўлады ў прадстаўленні Вебера з’яўляецца часткай агульнай. Тэорыя рацыяналізацыі Вебера таксама мяркуе непазбежнасць эвалюцыі ўладных адносін.
У кнізе «Гаспадарка і грамадства» Вебер вылучыў мноства тыпаў дзяржаўнага кіравання. Частка кнігі, прысвечаная аналізу бюракратызацыі грамадства, з’яўляецца адной з самых аб’ёмных. Менавіта Вебер упершыню даследаваў чынавенства як сацыяльны інстытут — папулярнасць дадзенага тэрміна шмат у чым забяспечана яго творчасцю. Многія аспекты сучаснага дзяржаўнага кіравання ўзыходзяць да прац Вебера, акрамя таго, класічная строга структураваная сістэма грамадзянскай службы кантынентальнага тыпу носіць імя сацыёлага. Бюракратызацыя як найбольш дзейсны і рацыянальны спосаб арганізацыі дзяржаўнага кіравання з’яўляецца для Вебера ключавой характарыстыкай рацыянальна-легальнага тыпу ўлады і адным з найважнейшых складнікаў працэсу мадэрнізацыі заходняга грамадства.
Кіёцкі пратакол
Колькасныя абавязацельствы
Асноўныя абавязацельствы ўзялі на сябе індустрыяльныя краіны: Краіны ў стадыі развіцця, уключаючы Кітай і Індыю, абавязацельстваў на сябе не бралі.
Макс Вебер
Сацыялогія ўлады
Вучоны вылучыў некаторыя неабходныя ўмовы фарміравання бюракратычнага апарата: Развіццё шляхоў зносін і сродкаў камунікацыі зрабіла дзяржаўнае кіраванне больш эфектыўным, адначасова спарадзіўшы патрабаванні дэмакратызацыі грамадства.
Кіёцкі пратакол
Механізмы гнуткасці
Пратакол таксама прадугледжвае так званыя механізмы гнуткасці:
Макс Вебер
Сацыялогія ўлады
Ідэальны тып бюракратыі паводле Вебера мяркуе наяўнасць выразнай іерархіі пасад, строга вызначаных кампетэнцый, пісаных правіл вядзення дзейнасці, новыя ж нормы павінны насіць нейтральны характар. Чыноўнікі ў мадэлі навукоўца павінны атрымліваць кваліфікаванае навучанне і прасоўвацца па службе выключна на падставе прафесійнай сталасці, узровень якой павінен вызначацца не асобнымі суб’ектамі, але групамі экспертаў.
"Вырашальным аргументам, які вызначае перавагу бюракратычнай арганізацыі, з'яўляецца яе чыста тэхнічная перавага над любой іншай формай арганізацыі."
Кіёцкі пратакол
MOP-1, Манрэаль
Першая сустрэча бакоў Кіёцкага пратакола адбылася ў Манрэалі (Канада) з 28 лістапада па 9 снежня 2005 года. Яна стала адначасова адзінаццатай Канферэнцыяй бакоў РКЗК (COP-11 — Conference of Parties to the UNFCCC). Таму з фармальнага пункта гледжання ў Манрэалі паралельна праходзілі два мерапрыемствы: COP-11 і COP/MOP-1.
MOP-2, Найробі
Другая сустрэча бакоў Кіёцкага пратакола (КП) — КС-12/СС-2 і дванаццатая Канферэнцыя бакоў РКЗК адбыліся ў Найробі (Кенія). Важных рашэнняў па пытаннях клімату падчас гэтых сустрэч прынята не было.
Макс Вебер
Сацыяльная стратыфікацыя
Вебер сфармуляваў трохкампанентную тэорыю стратыфікацыі, у якой вылучыў, і прыналежнасць да палітычнай партыі у якасці асноўных характарыстык становішча індывіда ў грамадскай іерархіі. Вебер адрозніваў паняцці класа і сацыяльнага класа. Пад «класам» ён разумеў набор эканамічна дэтэрмінаваных адносін індывіда, які ўвогуле супадае з вызначэннем Маркса. Нераўнамернае размеркаванне эканамічных рэсурсаў абумоўлівае няроўнае размеркаванне «жыццёвых шанцаў» і разам з гэтым, паводле Вебера, з’яўляецца асноўнай умовай фарміравання класа. Клас заможных уяўляе сабой разнастайных ранцье, якія жывуць выключна або пераважна на даход ад арэнды дамоў, зямлі або дывідэндаў з акцый. Яны супрацьпастаўляюцца класу немаёмных: дэкласаваным, даўжнікам. Аднак для Вебера класавы падыход быў з’явай значна больш складанай. Ён дапоўніў апісаны Марксам канфлікт паміж капіталістам і рабочым апісаннем канфліктаў паміж фінансавымі капіталістамі і іх пазычальнікамі, а таксама паміж прадаўцом і пакупніком і ўвёў паняцце. Сацыяльны клас вызначаецца не па адносінах да сродкаў вытворчасці, а сваёй пазіцыяй на рынку. Сацыяльныя класы змагаюцца адзін з адным, выкарыстоўваючы розныя шляхі для ўстанаўлення кантролю за рынкамі: грошы і крэдыт, зямля, розныя вырабляюць індустрыі, розныя працоўныя ўменні.
разумеецца як супрацьлегласць эканамічнай сацыяльнай стратыфікацыі. Статутныя групы знаходзяцца ў сферы культуры. Гэта не проста статыстычныя катэгорыі, а рэальныя супольнасці, людзі, якія ідэнтыфікуюць сябе праз прыналежнасць да групы і якіх звязвае агульны стыль жыцця і светапогляд. Паміж класам і статуснай групай ёсць глыбокая сувязь, і кожны паспяховы пануючы клас павінен быць арганізаваны ў статутную групу, якая заўсёды ідэалізуе сябе і настойвае на сваёй выключнасці ў культурным сэнсе. Вебер падкрэсліваў у сваім параўнальным аналізе, што вышэйшыя класы заўсёды аддаюць перавагу рэлігім, перапоўненай дзяржаўнага цырыманіялу, сярэднія класы — аскетычнай маралістычнай рэлігіі, а ніжэйшыя класы адносяцца да рэлігіі, як да магіі, якая прыносіць поспех. Вебер таксама звярнуў увагу на ролю адукацыі ў стварэнні статусных груп.
Кіёцкі пратакол
MOP-3, Балі
Трэцяя сустрэча бакоў Кіёцкага пратакола і адначасова Трынаццатая Канферэнцыя бакоў Рамачнай Канвенцыі ААН аб змяненні клімату прайшла з 3 па 14 снежня 2007 года.
Краіны, якія ўдзельнічаюць у падпісанні пратакола
Па стане на 25 лістапада 2009 Пратакол быў ратыфікаваны 192 краінамі свету (на гэтыя краіны сукупна прыпадае 63,7 % агульнасусветных выкідаў). Прыкметным выключэннем з гэтага спісу з'яўляюцца ЗША.
Макс Вебер
Сацыяльная стратыфікацыя
Трэці кампанент тэорыі стратыфікацыі — гэта партыі ці групы ўлады. Вебер паказвае, што барацьба палітыкаў не зводзіцца да барацьбы эканамічных класаў або статусных груп, так як у іх ёсць свае ўласныя інтарэсы. Партыі ў Вебера знаходзяцца «ў доме ўлады», гэта значыць засяляюць дзяржаву; яны выразна аддзеленыя ад дзелавых і фінансавых арганізацый. У тэрміналогіі Вебера паспяховая дзяржава падахвочвае большасць насельніцтва ўнутры сваіх межаў адчуваць сябе членамі адзінай статуснай групы — нацыі.
Кіёцкі пратакол
Краіны, якія падпісалі пратакол
Абсалютная большасць, практычна ўсе краіны.
Краіны, якія падпісалі, але не ратыфікавалі пратакол
ЗША
Макс Вебер
Сацыяльная стратыфікацыя
Кожны з трох статусаў індывіда даруе яму некаторыя магчымасці для паляпшэння сваіх пазіцый у грамадстве — Вебер назваў іх «жыццёвымі шанцамі».
Крывое Сяло (Капыльскі раён)
Крыво́е Сяло́ (, Кривое Село) — вёска ў Капыльскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пацейкаўскага сельсавета.
Кіёцкі пратакол
Краіны, якія не падпісалі пратакол
Афганістан, Андора, Ватыкан, Заходняя Сахара
Макс Вебер
Сацыялогія горада
Вебер даследаваў яшчэ адну асаблівасць заходняга свету — унікальную ролю гарадоў у развіцці сацыяльных і эканамічных адносін, палітычнага ладу і думкі Захаду. Вынікі яго аналізу, праведзенага, верагодна, у 1911—1913 гадах, былі апублікаваныя ў кнізе «Горад» (1921). У 1924 годзе матэрыялы кнігі ўвайшлі ў другі том выдання «Эканомікі і грамадства». Вебер пісаў, што горад уяўляе сабой палітычна аўтаномнае і фізічна аддзеленае ад навакольнага свету ўтварэнне, у якім шчыльна жывуць людзі, якія займаюцца спецыялізаванай працай. У поўнай меры дадзеным вызначэнні адпавядаюць толькі гарады Захаду, якія аказалі значны ўплыў на культурную эвалюцыю Еўропы:
Кіёцкі пратакол
Краіны, якія выйшлі з пратакола
Канада
Будучыня пратакола
У 2011 годзе на канферэнцыі ААН па змене клімату ў Дурбане была дасягнута дамоўленасць аб падаўжэнні дзеяння Кіёцкага пратакола да прыняцця новага пагаднення, хоць, па ацэнцы «Гардыян», верагодна, што толькі краіны ЕС і некаторыя іншыя будуць удзельнічаць у падоўжаным пратаколе.
Макс Вебер
Сацыялогія горада
"Вытокі рацыянальнай этыкі і этыкі ўнутранага свету звязаны са з'яўленнем на Захадзе мысляроў і прарокаў, …якія развіваліся ў адмысловых грамадскіх умовах, чужых азіяцкім культурам. Гэтымі ўмовамі былі палітычныя праблемы, спароджаныя гарадской буржуазнай статус-групай, без якіх ні іўдаізм, ні хрысціянства, ні развіццё эліністычнай думкі былі б немагчымыя."
Вебер сцвярджаў, што з’яўленне іўдаізму, ранняга хрысціянства, тэалогіі, а затым — палітычнай партыі і сучаснай навукі было магчыма выключна ў гарадскіх умовах, вышэйшай ступені развіцця якіх дасягнуў толькі Захад. У развіцці сярэдневяковых еўрапейскіх гарадоў ён адзначаў з’яўленне ўнікальнай формы нелегітымнай улады, якая кідала выклік легітымнай (харызматычнай, традыцыйнай і рацыянальна-легальнай) — гэтая новая ўлада падтрымлівалася каласальнай эканамічнай і ваеннай магутнасцю арганізаваных супольнасцей гараджан.
Эканоміка
Вебер лічыў асноўнай вобласцю сваіх даследаванняў , хоць цяпер ён вядомы як адзін з заснавальнікаў сучаснай сацыялогіі. Эканамічныя гледжанні навукоўца былі блізкія да дактрыны нямецкай гістарычнай школы. Адсутнасць належнай увагі да эканамічных даследаванняў Вебера збольшага тлумачыцца тым, што сфера інтарэсаў і метад гістарыцыстаў значна адрозніваліся ад метадалогіі, якая складае аснову сучаснага эканамічнага мэйнстрыму.
Метадалагічны індывідуалізм
Важнейшыя працы Вебера ў эканоміцы звязаны з інтэрпрэтацыяй. У гэтым пытанні ён прытрымліваўся канцэпцыі метадалагічнага індывідуалізму, што супярэчыла агульнай метадалогіі гістарыцызму. Дадзеная канцэпцыя пабудавана на здагадцы аб тым, што любыя сацыяльныя з’явы могуць быць у дакладнасці апісаны пры разглядзе іх у якасці прадукту пэўных намераў індывідаў. Спрэчкі вакол метадалагічнага індывідуалізму сталі часткай больш шырокага круга метадалагічных дыскусій канца XIX стагоддзя — Methodenstreit. Пасля некаторыя навукоўцы паспрабавалі выкарыстоўваць канцэпцыю як злучнае звяно паміж мікраэканомікай і макраэканомікай, а сам тэрмін «метадалагічны індывідуалізм» быў уведзены вядомым аўстра-амерыканскім эканамістам Іозефам Шумпетэрам для апісання поглядаў Вебера. Вебер лічыў, што даследаванне грамадскіх з’яў не можа быць цалкам або дэскрыптыўным, так як разуменне нейкага феномену мае на ўвазе не толькі простае засваенне апісання з’явы, але і яго інтэрпрэтацыю. Інтэрпрэтацыя ж патрабуе супастаўлення з адным з абстрактных ідэальных тыпаў. Гэтае зацвярджэнне ў сукупнасці з антыпазітывісцкім падыходам разумеючай сацыялогіі (Verstehen) можа служыць метадалагічнай базай мадэлі рацыянальнага эканамічнага агента (homo economicus), на якой грунтуецца ўвесь сучасны мэйнстрым.
Маржыналізм і псіхафізіка
У адрозненне ад іншых прадстаўнікоў гістарычнай школы, Вебер падзяляў погляды на прынцып фарміравання кошту ў эканоміцы. Выкладаючы студэнтам эканамічную тэорыю, Вебер прытрымліваўся менавіта маржынальнага падыходу. Асаблівасць вучэнні маржыналістаў складаецца ў тым, што яны разглядаюць гранічныя эканамічныя велічыні (, лімітавую прадукцыйнасць працы і інш.) у якасці асноўных дэтэрмінантаў кошту. У 1908 годзе Вебер апублікаваў артыкул, у якім выразна паказаў на адрозненне метадаў псіхалогіі і эканомікі, адкінуўшы тым самым базаваліся на здагадкі аб тым, што маржынальная тэорыя кошту апісвае форму псіхалагічнай рэакцыі чалавека на эканамічныя стымулы. Аўтарытэтныя эканамісты, Джордж Стыглер і Фрыдрых фон Хаек прызналі артыкул Вебера канчатковым аспрэчаннем сувязі паміж эканамічнай тэорыяй кошту і законамі. Тым не менш, з развіццём дадзенае пытанне зноў здабыло актуальнасць.
Эканамічная гісторыя
Найважнейшым дасягненнем Вебера з пункту гледжання эканамічнай навукі стаў аналіз рэлігійных перадумоў генезісу капіталістычнага шляху развіцця грамадства. Мысляр сцвярджаў, што бюракратызаваныя палітычная і эканамічная сістэмы, якія сфармаваліся ў Сярэднія вякі, а таксама новыя спосабы вядзення гаспадарчага ўліку і арганізацыі фармальна вольнага працы сталі не менш важнымі фактарамі ў развіцці сучаснага капіталізму. З іншага боку, палітыка і эканоміка старажытных цывілізацый, для якіх былі характэрныя рэгулярныя заваявальныя вайны, рабства і прыбярэжная размяшчэнне гарадоў, перашкаджалі станаўленню капіталістычных адносін. У 1891 і 1892 гадах адпаведна Вебер прадставіў працы аб сельскагаспадарчай эканамічнай гісторыі Рыма і працоўных адносінах ва Усходняй Германіі, а ў 1889 годзе была апублікавана праца па гісторыі камерцыйных партнёрстваў Сярэдневякоўя. Вебер крытыкаваў марксісцкі погляд на эканоміку, супастаўляў ідэалістычны і матэрыялістычны падыходы да фарміравання капіталізму. Яго прыналежнасць эканамічнай школе гістарыцысты прасочваецца ў працах «Гаспадарка і грамадства» (1922) і «Агульная эканамічная гісторыя» (1923).