cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Паддубовік
Паддубовік — шматзначны тэрмін.
Сцяг Камянецкага раёна
Сцяг Камянецкага раёна — чаканы сцяг Камянецкага раёна.
Гісторыя
У 2004 годзе з Геральдычнага савета пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь пад старшынствам А. В. Праляскоўскага прыйшла прапанова распрацаваць эскіз і зацвердзіць герб і сцяг Камянецкага раёна. Старшыня Камянецкага раённага Савета дэпутатаў Ніна Данілаўна Стасюк адказна паставілася да гэтай прапановы, быў абвешчаны конкурс сярод школ раёна на найлепшы варыянт герба і сцяга. З усіх прац былі адабраны эскізы за аўтарствам Святланы Анатолеўны Постнікавай, на той момант мастачкі раённага цэнтра дзіцячай творчасці. Сцяг уяўляў сабой трохчастковае палотнішча (1:1,5:1) чырвона-зялёна-чырвонага колеру, у цэнтры палотнішча на зялёным поле размешчаны праект герба раёна.
Геральдычны савет эскізы забракаваў і прапанаваў іх дапрацаваць, звярнуўшыся па дапамогу да спецыялістаў. Напрыклад, наконт сцяга была адна істотная заўвага :
У першай палове 2022 года на разгляд у Геральдычны савет пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь накіраваны новы варыянт сцяга, распрацаваны Марынай Міхайлаўнай Ялінскай і мастаком Віктарам Аляксандравічам Ляхарам.
Кулакова (Смаргонскі раён)
Кулако́ва (, Кулаково) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Каранёўскага сельсавета.
Да 25 чэрвеня 2008 года вёска ўваходзіла ў склад Бялкоўшчынскага сельсавета.
IC 290
IC 290 — галактыка тыпу Sb (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор’і Персей.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Уільям Таўнсенд Айтан
Уі́льям Та́ўнсенд А́йтан (William Townsend Aiton, 2 лютага 1766, К'ю, Лондан, Англія — 9 кастрычніка 1849) — англійскі батанік і садоўнік.
Сын і пераемнік Уільяма Айтана (1731—1793). Успадкаваў дырэктарскі пост у Каралеўскіх батанічных садах у К'ю.
Наказам караля Георга IV разбіў сады ў Брайтане і ў Букінгемскім палацы.
Падрыхтаваў і выпусціў у свет новае пашыранае выданне кнігі свайго бацькі «Hortus Kewensis» (5 volumes, London, 1810—1813).
Шыгоны
Шыгоны (Шиго́ны) — сяло, адміністрацыйны цэнтр Шыгонскага раёна Самарскай вобласці Расіі, цэнтр Сельскага паселішча Шыгоны. Сяло размешчана ў заходняй частцы вобласці, на левабярэжжы Усы, за 30 км на паўночны ўсход ад Сызрані. Насельніцтва — 4959 чалавек (2021).
Дэлара Бурхарт
Дэлара Бурхарт (Delara Burkhardt; нар. , Гамбург, Германія) — нямецкі палітык Сацыял-дэмакратычнай партыі Германіі, дэпутат Еўрапейскага парламента з 2019 года. Яна з’яўляецца членам.
У дадатак да даручэнняў камітэта Бурхарт вядзе справы як член, міжгрупы Еўрапейскага парламента па морах, рэках, астравах і прыбярэжных зонах і рабочай групы Еўрапейскага парламента па пытаннях адказнага вядзення бізнесу.
Бурхарт вырысла ў камуне зямлі Шлезвіг-Гольштэйн. У 2012—2016 гадах атрымлівала адукацыю ў галіне паліталогіі ў Кільскім універсітэце імя Хрысціяна Альбрэхта.
23 кастрычніка 2020 года ўзяла шэфства над Алегам Мазговым, трэнерам і палітычным вязнем з Беларусі. 4 лютага 2021 года ўзяла шэфства над Кацярынай Андрэевай, беларускай журналісткай і палітычнай зняволенай.
NGC 533
NGC 533 (іншыя абазначэнні — UGC 992, MCG 0-4-131, ZWG 385.121, PGC 5283) — эліптычная галактыка (E3) у сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Allium optimae
Allium optimae — від травяністых раслін сямейства ; эндэмік Грэцыі.
Апісанне
Від цесна звязаны з L. Allium optimae мае больш кароткія лісточкі калякветніка і іншую форму лісця — пласцінка плоская, з трыма выразнымі вострымі рэбрамі ўздоўж абаксіяльнай паверхні.
Распаўсюджанне
Эндэмік Грэцыі. Гэта лакальны эндэмік усходняга ўзбярэжжа паўвострава.
Карасукская археалагічная культура
Карасу́кская культура — археалагічная культура позняга бронзавага веку на тэрыторыі поўдню Сібіры і Казахстана ў XIII ст. да н.э. — IX ст. да н.э.
Помнікі Карасукскай культуры пачалі даследвацца з 1884 г. У 1920-я гг. расійскі археолаг С. А. Цеплаухаў вылучыў яе ў самастойную культуру. Назву атрымала паводле наймення ракі ў Мінусінскай катлавіне, дзе вяліся раскопкі.
Носьбіты Карасукскай культуры жылі ў селішчах, будавалі драўляныя хаціны каркасна-слупавай канструкцыі, якія памяшчалі на каменныя пліты. Дах ацяплялі зямлёй. У цэнтры месціўся агмень. У сценах рабілі нішы з каменнымі плітамі, часам з выявамі.
Магільні складаліся з квадратных, радзей круглявых агарож. Знутры хавалі нябожчыкаў у скрынях з каменных пліт. Скрыні заглыблялі да 1 м. У галавы змяшчалі 1–2 керамічныя пасудзіны, у нагах, на драўляным падносе, — часткі тушы барана, каровы, радзей каня, канец ляза ці цэлы бронзавы нож.
Асновай гаспадаркі з'яўлялася аселая жывёлагадоўля. Карасукцы аднымі з першых у рэгіёне пачалі трымаць коней. Здабывалі медзь, займаліся вытворчасцю бронзы. Шырокае распаўсюджанне атрымалі мячы і нажы карасукскага тыпу — двухлёзавыя з прамым перакрыжаваннем і грыбападобным навершам і выгнутыя адналёзавыя з геаметрычным арнаментам і выявамі жывёл. У магільнях знойдзены розныя ўпрыгожванні: ланцужкі, завушніцы, кольцы, падвескі і г. д. Керамічныя пасудзіны шарападобныя, з круглявым дном.
Носьбітаў Карасукскай культуры атаесамляюць з нашчадкамі Андронаўскай археалагічнай культуры. Антрапалагічныя даследаванні рэштак нябожчыкаў паказалі, што яны былі еўрапеоідамі, блізкімі да сучасных насельнікаў Паміра і Ферганскай даліны. Археагенетычнае даследаванне, апублікаванае ў 2018 г., сведчыць пра тое, што да карасукцаў генетычна блізкімі былі кімерыйцы.
Кунжут
Кунжут, або Сезам (Sesamum indicum) — расліна з роду Сезам (Sesamum), які ўключае да 10 відаў, якія растуць дзіка ў трапічнай і паўднёвай Афрыцы, за выключэннем, Азіі, дзе культывуецца, а ў наш час і ў Амерыцы. Алейная культура, насенне і кунжутавы алей шырока выкарыстоўваюцца ў кулінарыі.
Жоўтая рэвалюцыя
Жоўтая рэвалюцыя (Yellow Revolution) — падзеі лютага 1986 г. на Філіпінах, якія прывялі да адхілення ад улады аўтарытарнага прэзідэнта Фердынанда Маркаса. Таксама вядомая як Рэвалюцыя народнай улады (People Power Revolution) і Рэвалюцыя EDSA (EDSA Revolution, Rebolusyon sa EDSA).
Перадгісторыя
Фердынанд Маркас быў абраны прэзідэнтам Філіпін у 1965 годзе. У 1969 годзе ён быў пераабраны на другі тэрмін. У 1972 годзе абвастрыліся адносіны Маркаса з Кангрэсам і палітычнымі партыямі. У гэтых умовах ён абвясціў надзвычайнае становішча ў краіне і адмяніў канстытуцыю. З гэтага часу ён кіраваў краінай фактычна як дыктатар.
У 1981 годзе Маркас выдаў «пракламацыю нумар 2045», адмяніўшы ваеннае становішча, якое дзейнічала з 1972 года, і дамогся ўражлівай перамогі на выбарах, якія, праўда, амаль цалкам байкатавала апазіцыя.
21 жніўня 1983 года быў забіты Бенігна Акіна-малодшы, даўні супернік Маркаса, якога лічылі адзіна здольным узначаліць і аб’яднаць апазіцыю маркасаўскаму рэжыму. Пахаванне Акіна сабрала самую шматлюдную маніфестацыю ў гісторыі краіны. Праціўнікі Маркаса надзелі жоўтыя стужачкі (менавіта таму наступныя падзеі называюць жоўтай рэвалюцыяй).
У лістападзе 1985 года Маркас абвясціў новыя прэзідэнцкія выбары, хоць да заканчэння яго 6-гадовага тэрміну праўлення быў яшчэ год. Адзіным кандыдатам ад апазіцыі стала ўдава Бенігна Акіна, Карасон Акіна.
Развіццё падзей
7 лютага 1986 года адбыліся прэзідэнцкія выбары. Выбарчая камісія COMELEC 15 лютага абвясціла аб перамозе Маркаса, паведаміўшы, што ён атрымаў 53,6% галасоў, а Акіна — 46,1 % (10807197 галасоў супраць 9291761).
Але яшчэ да гэтага грамадская Назіральная камісія NAMFREL (The National Movement for Free Elections, Нацыянальны рух за свабодныя выбары) пасля падліку траціны галасоў прапанавала Маркасу прызнаць паразу, паведаміўшы, што ён набраў толькі 33% галасоў, а Акіна набрала 55%.
16 лютага Карасон Акіна выступіла перад вялікім натоўпам сваіх прыхільнікаў у парку Лунэта і заклікала забіраць уклады з банкаў, не мець справы з кампаніямі, якія кантралююцца кіруючай клікай, не плаціць за камунальныя паслугі, ігнараваць урадавыя СМІ, ладзіць дэманстрацыі пратэсту.
Яшчэ раней ваеннымі афіцэрамі быў створаны Рух за рэформы ў войску (РАМ), які з ведама міністра абароны і начальніка паліцыі краіны Фідэля Рамаса рыхтаваў ваенны пераварот. Пераварот павінен быў адбыцца ў ноч з 22 на 23 лютага, але Маркас даведаўся пра яго падрыхтоўку. Тады Энрыле і Рамас выступілі з сумесным патрабаваннем да Маркаса сысці ў адстаўку, пакаяліся ў зробленых з іх удзелам падтасоўках вынікаў выбараў і размясціліся, адпаведна, у Міністэрстве абароны і кіраванні паліцыі на галоўнай транспартнай магістралі Манілы, авеню Епіфана дэ лос Сантас (Epifanio de los Santos Avenue), вядомай як ЭДСА (EDSA).
Маркас загадаў верным яму войскам здушыць мяцеж, але апазіцыянеры па каталіцкай радыёстанцыі «Радыё Верытас» заклікалі грамадзян збіраццана на ЭДСА і супрацьстаяць войскам негвалтоўным чынам. На працягу гадзіны колькасць удзельнікаў акцыі вырасла да некалькіх тысяч, раніцай жа 22 лютага на ЕДСА сабраліся сотні тысяч людзей, прычым немалая частка з іх, як сцвярджаецца, з уласнай зброяй.
23 лютага калона бранятэхнікі, накіраваная супраць натоўпу, загразла ў «жывой барыкадзе», якую пераадолець так і не змагла. Раніцай 24 лютага марская пяхота здолела, ужыўшы слёзатачывы газ, разагнаць натоўп на Боні Серана і захапіць частку Камп Агінальда, ваенную базу, на якой размешчана Міністэрства абароны. Супраць апазіцыі былі накіраваныя сем верталётаў, аднак іх экіпажы перайшлі на бок апазіцыі. У сярэдзіне дня гэтыя верталёты здзейснілі налёт на авіябазу Вільямор, знішчыўшы ўрадавыя самалёты на ёй, і нават выпусцілі ракету па прэзідэнцкім палацы. Вечарам у гэты дзень у цэнтры Манілы паліцыя разганяла пратэстоўцаў стральбой у паветра і вадамётамі. Маркас выступіў па тэлебачанні, каб абвергнуць чуткі аб сваёй адстаўцы, але ў сярэдзіне трансляцыі група мяцежных ваенных захапіла будынак тэлестанцыі, хоць тэлестанцыя і была затым адбітая вернымі Маркасу сіламі.
25 лютага Маркас правёў цырымонію інаўгурацыі на балконе свайго палаца перад натоўпам колькасцю ў некалькі тысяч чалавек. Паралельна Акіна праводзіла сваю ўласную цырымонію інаўгурацыі ў будынку клуба «Філіпіна» ў прэстыжным квартале Грынхіл. Замежныя паслы інаўгурацыю Маркаса праігнаравалі, а ўлады ЗША парэкамендавалі Маркасу сысці ў адстаўку. Увечары таго ж дня Маркас пакінуў палац і на амерыканскім верталёце накіраваўся на амерыканскую ваенную базу Кларк, а адтуль на амерыканскі востраў Гуам. Пакуль Маркас рыхтаваўся да ад’езду, ля палаца збіраўся натоўп праціўнікаў Маркаса, які спачатку адганялі стральбой у паветра верныя Маркасу войскі, але потым натоўп уварваўся ў палац і заняўся там рабункам.
Усяго за чацвёра сутак падзей загінула 15 і было паранена 20 чалавек.
Выгвозера
Выгвозера, Выгвозерскае вадасховішча (Вы́гозеро) — возера ў Расіі, у Сегежскім раёне Карэліі.
Плошча паверхні 1159 км². Найбольшая глыбіня 18 м. Ваганні ўзроўню вады на працягу года да 1 м. Пераўтворана ў вадасховішча ў 1933 годзе ў час будаўніцтва Беламорска-Балтыйскага канала. Праз возера працякае рака Выг (упадае Верхні Выг, выцякае Ніжні Выг).
Вадасховішча выкарыстоўваецца ў мэтах суднаходства і энергетыкі. Каля Выгвозера знаходзіцца горад Сегежа.
Сіняе (возера)
Сі́няе — возера ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці, за 33 км на захад ад горада Мар’іна Горка, за 4,1 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Калодзіна, паміж урочышчамі Воўчы Востраў і Мармулёўскае. Адносіцца да басейна ракі Пціч.
Плошча паверхні 0,175 км², даўжыня 0,49 км, найбольшая шырыня 0,43 км. Найбольшая глыбіня 2,5 м, сярэдняя 1,7 м. Даўжыня берагавой лініі 1,45 км. Аб'ём вады 0,3 млн м³.
Возера размешчана на асушаным балоце, пакрытым сеткай меліярацыйных каналаў. Берагі нізкія тарфяністыя, параслі хмызняком, забалочаныя. Зарастае слаба. На паўднёвым захадзе шырокай пратокай возера злучана з вялікай сеткай меліярацыйных каналаў і праз яе з ракой Бабёнка.
У возеры водзяцца карась, лінь, акунь, плотка, лешч і іншыя віды рыб.
Палявік
Палявік — шматзначны тэрмін
Нарвегія
Нарвегія падзяляецца на 19 фюльке, якія аб’ядноўваюцца ў 5 асноўных неафіцыйных рэгіёнаў. У склад Нарвегіі таксама ўваходзяць: адміністрацыйная акруга Свальбард (архіпелаг Шпіцберген і востраў Мядзведжы), астравы Ян-Маен па поўначы і Бувэ на поўдні Атлантычнага акіяна.
Сталіца Нарвегіі і рэзідэнцыя ўрада — Осла.
Дзяржаўны лад
Нарвегія — канстытуцыйная манархія, форма дзяржаўнага ладу — унітарная. Дзейнічае канстытуцыя 1814 года з пазнейшымі праўкамі. Кароль — Харальд V, прэм’ер-міністр — Ёнас Гар Сцёрэ. Вышэйшы заканадаўчы орган — стортынг, які складаецца з лагтынга (верхняя палата, 41 дэпутат) і одэльстынга (ніжняя палата, 124 дэпутаты). Выбіраецца на ўсеагульных выбарах па прапарцыянальнай сістэме тэрмінам на 4 гады. Пасля выбараў на першай сесіі стортынга з яго складу выбіраецца 1/4 дэпутатаў, якія ўтвараюць лагтынг, астатнія 3/4 — одэльстынг. Выканаўчая ўлада належыць каралю, які назначае ўрад (Дзяржаўны савет) на чале з прэм’ер-міністрам.
Геаграфія
Нарвегія займае заходнюю, горную частку Скандынаўскага паўвострава. Гэты буйны масіў складзены пераважна гранітамі і гнейсамі характарызуецца перасечаным рэльефам. Паўвостраў асіметрычна падняты да захаду, у выніку заходнія, нарвежскія, схілы вельмі стромкія і кароткія. На поўначы знаходзіцца самая паўночная кантынентальная кропка Еўропы — мыс Нордкін.
На поўдні ў межах Нарвегіі размешчана шырокае нагор’е. На поўначы ад мяжы Нарвегіі і Фінляндыі вышэй 1200 м уздымаюцца ўсяго некалькі вяршыняў, але па кірунку да поўдня вышыні гор паступова павялічваюцца, дасягаючы максімальных адзнак 2469 м (гара Гальхёпіген) у масіве Ютунхеймен. Іншыя ўзнятыя ўчасткі нагор’я толькі няшмат саступаюць па вышыні. Там нярэдка сустракаюцца голыя скалы, пазбаўленыя глебава-расліннага покрыва. Вонкава паверхня шматлікіх гор больш нагадвае слабхвалістае плато, і такія ўчасткі носяць назву «віда».
Падчас вялікага ледавіковага перыяду ў гарах Нарвегіі было развіта злядненне, але сучасныя ледавікі невялікія. Самыя значныя з іх — у гарах Ютунхеймен і ў паўночнай частцы Нарвегіі. Звычайна снегавая лінія ў Нарвегіі знаходзіцца на вышынях 900—1500 м. Шматлікія асаблівасці рэльефу краіны сфармаваліся падчас ледніковага перыяду. Верагодна, тады было некалькі мацерыковых злядненняў, і кожнае з іх спрыяла развіццю эрозіі, паглыбленню і выпростванню старажытных рачных далін і іх ператварэнню ў маляўнічыя, са стромкімі схіламі трогі U-падобнай формы, што глыбока праразаюць паверхню нагор’яў.
Пасля раставання мацерыковага ледавіка былі затопленыя нізоўі старажытных далін, дзе ўтварыліся фіёрды. Фіёрдавыя берагі дзівяць незвычайнай маляўнічасцю і маюць вельмі важнае гаспадарчае значэнне. Шматлікія фіёрды вельмі глыбокія. Напрыклад, Согне-фіёрд, размешчаны ў 72 км на поўнач ад Бергена, у ніжняй частцы дасягае глыбіні 1308 м. Ланцуг прыбярэжных астравоў — т.зв. скергор абараняе фіёрды ад моцных заходніх вятроў, якія дзьмуць з Атлантычнага акіяна. Некаторыя астравы ўяўляюць сабой аголеныя скалы, аб якія разбіваецца прыбой, іншыя дасягаюць значных памераў.
Большасць нарвежцаў жывуць на берагах фіёрдаў. Найважнейшыя — Осла-фіёрд, Хардангер-фіёрд, Согне-фіёрд, Нур-фіёрд, Стур-фіёрд і Тронхеймс-фіёрд.
На ўсходзе Нарвегіі знаходзяцца самыя вялікія рэкі, уключаючы Глому даўжынёй 591 км, Гёўла, Отра, Танаэльв. На захадзе краіны рэкі кароткія і хуткія (рака Ранэльва). У паўднёвай Нарвегіі шмат маляўнічых азёр. Найбуйнейшае ў краіне возера М'ёса. У канцы 19 ст. было збудавана некалькі невялікіх каналаў, якія злучаюць возера з марскімі партамі на паўднёвым узбярэжжы, але ў цяперашні час яны выкарыстоўваюцца мала. Гідраэнергарэсурсы рэк і азёр Нарвегіі ўносяць істотны ўклад у яе эканамічны патэнцыял.
Нягледзячы на паўночнае становішча, Нарвегіі ўласцівы спрыяльны клімат з прахалодным летам і адносна мяккай (для адпаведных шырот) зімой — вынікам уздзеяння Гальфстрыму. Сярэдняя гадавая колькасць ападкаў вагаецца ад 3330 мм на захадзе, куды ў першую чаргу паступаюць вільготныя вятры, да 250 мм у некаторых адасобленых рачных далінах на ўсходзе краіны. Сярэдняя тэмпература студзеня каля 0 °C характэрная для паўднёвага і заходняга ўзбярэжжаў, тады як ва ўнутраных раёнах яна паніжаецца да −4 °C і меней. У ліпені сярэднія тэмпературы на ўзбярэжжа каля 14 °C, а ва ўнутраных раёнах — каля 16 °C.
Урадлівыя глебы пакрываюць усяго каля 4 % усёй тэрыторыі Нарвегіі і сканцэнтраваны пераважна ў наваколлях Осла і Тронхейма.
Паколькі большую частку краіны займаюць горы, плато і ледавікі, магчымасці для росту і развіцця раслін абмежаваныя. Вылучаюць пяць геабатанічных раёнаў: бязлесны прыбярэжны з лугамі і хмызнякамі, на ўсход ад яго лісцёвыя лясы, далей у глыб краіны і да поўначы — хваёвыя лясы, вышэй і яшчэ далей на поўнач пояс карлікавых бяроз, вербаў і шматгадовай травы; нарэшце, на самых вялікіх вышынях — пояс травы, імхоў і лішайнікаў. Хваёвыя лясы — адзін з найважнейшых прыродных рэсурсаў Нарвегіі, яны даюць разнастайную экспартную прадукцыю.
Зборная Нідэрландаў па футболе
Збо́рная Нідэрландаў па футбо́ле (Nederlands voetbalelftal) — каманда, якая прадстаўляе Нідэрланды на міжнародных спаборніцтвах па футболе. Каманда збіраецца пад кіраўніцтвам Каралеўскага футбольнага саюза Нідэрландаў.
Зборная Нідэрландаў заўсёды ўваходзіць у лік фаварытаў чэмпіянатаў свету, але пры гэтым нідэрландцы ні разу іх не выйгравалі. Найлепшым вынікам зборнай на чэмпіянатах свету з’яўляюцца тры сярэбраныя медалі: (1974, 1978, 2010 гадоў) і перамога на чэмпіянаце Еўропы 1988 года. У 1970-я зборную Нідэрландаў далі мянушку «Завадны апельсін» з-за аранжавага колеру формы і высокага ўзроўню гульні, які паказвала каманда ў той час. Магчыма назва яшчэ звязана з раманам Энтані Бёрджэса «Завадны апельсін».
Нарвегія
Геаграфія
У арктычным раёне звычайна сустракаюцца паўночны алень, лемінг, пясец і гага. У лясах да самога поўдні краіны водзяцца гарнастай, заяц, лось, лісіца, вавёрка і, у невялікай колькасці, воўк і буры мядзведзь. Высакародны алень распаўсюджаны ўздоўж паўднёвага ўзбярэжжа. Нацыянальны парк: Бёргеф’ель, Юнкердаль.
Гісторыя
Тэрыторыя Нарвегіі заселена чалавекам прыблізна ў 6 тысячагоддзі да н.э. У 2 тысячагоддзі да н.э. старажытна-германскія плямёны адцяснілі на поўнач мясцовае карэннае насельніцтва — саамаў. У канцы 1 тысячагоддзя н.э. ўзнікла нарвежская народнасць. У эпоху вікінгаў (нарманаў; канец 8-сярэдзіна 11 стагоддзяў) пачалося фарміраванне навежскай дзяржаўнасці. У 872 годзе на прастол уступіў першы конунг Харальд I Хорфагер. Продкі нарвежцаў рабілі марскія паходы пераважна ў Заходнюю Еўропу, каланізавалі Цэнтральную і Паўночную Англію, Шатландыю, Аркнейскія, Шэтландскія, Гебрыдскія, Фарэрскія астравы, прыбярэжныя раёны Ірландыі, Ісландыю, Грэнландыю (Лейф Эрыксан, Эрык Руды, Гунб’ёрн Ульфсан). Каля 1000 года ў краіне прынята хрысціянства. Перыяд паміж 1130 і 1240 гг. суправаджаўся грамадзянскімі войнамі за ўладу (Біркенбейнеры). Пры Хокане IV Хокансане (1217-63) грамадзянскія войны спыніліся, Нарвегія мела найбольшую ў сваёй гісторыі тэрыторыю, у тым ліку займала сучасныя шведскія правінцыі Емтланд і Бохуслен. Кароль Хокан V Магнусан (1299—1319) зрабіў сталіцай краіны горад Осла (раней каралеўскі двор знаходзіўся ў г.Берген). У 1300—1500 гадах Нарвегія знаходзілася ў эканамічнай залежнасці ад нямецкай Ганзы (яе галоўным апорным пунктам прыблізна з 1350 года быў Берген), якая кантралявала экспарт нарвежскай рыбы. Эпідэмія чумы 1347-50 прывяла да працяглага эканамічнага заняпаду. У 1319 годзе заключана асабістая унія Нарвегіі са Швецыяй, у 1380 — з Даніяй, у 1397 — Кальмарская унія (у 1523 з уніі выйшла Швецыя). Пасля 1500 года пачаўся павольны эканамічны ўздым. У 1536 годзе ў Нарвегіі абвешчана Рэфармацыя, у 1537 годзе краіна страціла статус самастойнага каралеўства і ператварылася ў дацкую правінцыю (у 1572 годзе ўведзена пасада намесніка дацкага караля). У выніку дацка-шведскіх войнаў 17 стагоддзя Нарвегія страціла тэрыторыі Емтланд, Хер’едален (1645), Бохуслен (1658) на карысць Швецыі і апынулася ў сучасных межах. У 17-пачатку 19 стагоддзя актывізаваўся нацыянальна-вызваленчы рух супраць дацкага панавання.
Насельніцтва
Нарвегія — даволі аднародная паводле складу насельніцтва краіна. Пераважную большасць складаюць нарвежцы, на поўначы жывуць лапландцы, паступова павялічваецца доля мігрантаў з іншых краін.
Традыцыйныя заняткі насельніцтва — рыбалоўства ў фіёрдах, земляробства, жывёлагадоўля і лясная гаспадарка ў асобных месцах па берагах фіёрдаў і ў горах.
У в. Флекэ (камуна Ф’ялэр, фюльке Согн-ог-Ф’юранэ) дзейнічае Паўночны каледж міжнароднай супольнасці.
Сярод буйнейшых гарадоў Нарвегіі Берген, Вадсё, Осла, Ставангер, Тромсё, Тронхейм.
Нарвежская літаратура
Пасля заключэння уніі з Даніяй пісьмовая нарвежская мова паступова замяшчалася дацкай, і да пачатку XX стагоддзя нарвежскія пісьменнікі стваралі свае творы на мове, практычна неадрознай ад дацкай. Адраджэнню нарвежскай літаратурнай мовы ў паспрыяў Генрык Вергелан, які змагаўся за культурную незалежнасць Нарвегіі. Яго працы аказалі ўплыў на вялікіх пісьменнікаў другой паловы XIX стагоддзя — Генрыка Ібсена і Б’ёрнсцернэ Б’ёрнсана. У канцы XIX стагоддзя пачынаюць заяўляць пра сябе нарвежскія мадэрністы. Выбітным прадстаўнікамі мадэрнізму сталі Кнут Гамсун і Сігб’ёрн Обстфелер. Найбольшага росквіту мадэрнізм дасягнуў у 1960-я гады. Часопіс пры Універсітэце Осла «Профіль» згуртаваў вакол сябе групу маладых аўтараў, якія эксперыментавалі з рознымі літаратурнымі формамі. Многія з іх пасля ўнеслі выдатны ўклад у нарвежскую літаратуру: Даг Сульстад, Тур Обрэстад, Эльдрыд Лундэн і іншыя. Яркім прадстаўніком мадэрнізму з’яўляецца і драматург Юн Фосэ.
Музыка
З пашырэнне хрысціянства (10 стагоддзе) развіваюцца культавыя спевы, блізкія да грыгарыянскіх, з 14 стагоддзя — арганная музыка. У 14-19 стагоддзях музыка Нарвегіі была пад уплывам дацкай. З прыняццем лютэранства (1536) узнік пратэстанцкі харал. Сярод помнікаў эпохі Рэфармацыі — «Dansk sammelbog» (1569) Х.Томісёна, «Graduela» Н.Есперсена (1573). З канца 16 стагоддзя музычнымі цэнтрамі сталі Хрысціянія, Берген, Тронхейм. У 2-й палове 18 стагоддзя ўзніклі аматарскія і прафесійныя аркестры, музычныя таварыствы ў Бергене («Гармонія», 1765, існуе і цяпер), Тронхейме, Хрысціяніі. Сярод нарвежскіх кампазітараў эпохі барока Георг фон Бертух, Ю. Д. Берлін (аўтар і першага нарвежскага падручніка па тэорыі музыкі, 1744), Ю.Фрэйтхаф. У сярэдзіне 19 стагоддзя з’явіліся першыя зборнікі запісаў народных песень і танцаў (1841). У 1825 годзе напісаны першы зінгшпіль (кампазітар В.Тране, паэт Х.Б’ерэгар). Стваральнікі нацыянальнай кампазітарскай школы — Хальфдан Х’ерульф і Рыкард Нурдрак (аўтар нарвежскага нацыянальнага гімна, 1864). Найбольш адметная з’ява музыкі Нарвегіі — творчасць і дзейнасць Эдварда Грыга. Сярод яго паслядоўнікаў: К.Сіндынг, Ю.Сельмер, Ю.Хальварсен, у 20 стагоддзі — А.Эген, Э.Альнес, Ю.Хорклаў, С.Юрдан. Вялікі ўклад у нарвежскую музыку зрабіў Юхан Северын Свенсен.
Беларуска-нарвежскія адносіны
24 лістапада 1995 года ўступіла ў сілу Пагадненне паміж Урадам Рэспублікі Беларусь i Урадам Каралеўства Нарвегіі аб паветраных зносінах. У 2009 годзе ў Нарвегіі выйшла кніжка «Fanden på flat mark» («Праклён над раўнінным краем») — зборнік эсэ пра Беларусь Пера Андэша Тудаля (Per Anders Todal).
Спорт
Нарвегія двойчы сама была гаспадыняй зімовых Алімпійскіх гульняў. У 1952 Алімпіяда прайшла ў Осла, а ў 1994 годзе — у Лілехамеры.
Нацыянальны алімпійскі камітэт Нарвегіі быў утвораны ў 1900 годзе.
Пераважна развіваюцца зімовыя віды. Больш за ўсё медалёў нарвежцы заваявалі ў спаборніцтвах па лыжных гонках і канькабежным спорце. Зборная па біятлоне — адна з наймацнейшых у свеце. Самы выбітны сучасны біятланіст — Уле-Эйнар Б’ёрндален, адзіны ў свеце шасціразовы алімпійскі чэмпіён па біятлоне і шматразовы прызёр іншых спаборніцтваў. Хакей, аднак, развіты слаба і саступае больш папулярнаму футболу. Вышэйшым дасягненнем зборнай па футболу з’яўляецца выхад у 1/8 фіналу чэмпіянату свету 1998 года ў Францыі. Большая частка гульцоў зборнай выступаюць у чэмпіянаце Англіі. У чэмпіянаце Нарвегіі традыцыйна лідзіруюць «Русенборг» (20-разовы чэмпіён), «Бран», «Волерэнга», «Вікінг» і інш. У 1990-х гадах «Русенборг» паспяхова выступаў у Лізе чэмпіёнаў, дайшоўшы ў сезоне 1996/97 да 1/4 фіналу, а ў 2008 годзе выйграў Кубак Інтэртота. Знакамітыя футбалісты — Уле Гунар Сульшэр, Турэ Андрэ Фло, Джон Кар’ю, Ён Арнэ Рыысэ і інш.
Кошкі (Самарская вобласць)
Кошкі (Ко́шки) — сяло на поўначы Самарскай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Кошкінскага раёна і сельскага паселішча Кошкі. Размешчана на поўначы вобласці, на беразе ракі Кандурча. Праз сяло праходзіць аўтадарога, якая выходзіць на захадзе каля вёскі Борма на аўтадарогу Самара — Ульянаўск, на ўсходзе — да Нурлата (далей на Альмецьеўск, Набярэжныя Чаўны). Насельніцтва — 7338 чалавек (2021)
Лахва (Лунінецкі раён)
Ла́хва (, Лахва) — вёска ў Лунінецкім раёне Брэсцкай вобласці, на рацэ Смердзь. Адміністрацыйны цэнтр Лахвенскага сельсавета. Насельніцтва 1850 чал. (2009). Знаходзіцца за 25 км на ўсход ад Лунінца, 2 км ад чыгуначнай станцыі Лахва (лінія Лунінец — Калінкавічы); на шашы Лунінец — Мікашэвічы.
Назва
На думку беларускага географа В. Жучкевіча, тапонім «Лахва», як і адпаведны гідронім, утварыўся ад этноніма лях.
Назва паселішча на іншых мовах: Łachwa, לאכווע
Гісторыя
Першы пісьмовы ўспамін пра вёску Лахва датуецца 1493. У XVI ст. яна ўвайшла ў склад Наваградскага павета Навагрудскага ваяводства. Мясцовасць знаходзілася ва ўладанні вялікіх князёў, пазней Кішкаў, Радзівілаў.
3 XVII ст. Лахва мела статус мястэчка, непадалёку існаваў сядзібны комплекс. У XVIII ст. тут збудавалі палац, у 1746 — мураваны касцёл Найсв. Тройцы.
Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) Лахва апынулася ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, дзе зрабілася цэнтрам гміны Лунінецкага павета Палескага ваяводства. У 1925—1938 гадах у мястэчку знаходзіўся штаб брыгады Корпуса аховы памежжа «Палессе».
У 1939 Лахва ўвайшла ў склад БССР, дзе 12 кастрычніка 1940 зрабілася цэнтрам сельсавета Лунінецкага раёна. Статус паселішча панізілі да вёскі.
Перад вайной у вёсцы жыло 1840 чалавек у 546 дварах.
У Другую сусветную вайну 3 верасня 1942 года ў Лахве адбылося адно з першых паўстанняў у яўрэйскім гета.
У ліпені 1944 гадах гітлераўцамі было спалена 168 дамоў, забіта 437 чалавек.
Станам на 1972 у вёсцы было 675 двароў, на 1996 — 652 двары, на 2009 — 683 двары.
Інфраструктура
У Лахве працуюць сярэдняя школа, дашкольная ўстанова, бальніца, Брэсцкі абласны дзіцячы цэнтр медыцынскай рэабілітацыі «Лахва», дом культуры, бібліятэка, пошта.
Дэнеб
Дэнеб, α Лебедзя — самая яркая зорка ў сузор'і Лебедзя.
Юры Туронак
Юры Туронак (Jerzy Turonek; 26 красавіка 1929, Дукшты, цяпер Уцянскі павет, Літва — 2 студзеня 2019, Варшава) — беларускі дзеяч і гісторык, працаваў і жыў у Польшчы.
Біяграфія
Сын лекара, беларускага грамадскага дзеяча Браніслава Туронка. Нарадзіўся 27 красавіка 1929 года ў Вільні. 2 чэрвеня быў ахрышчаны (хросныя — матчын швагер Адольф Валентыновіч і бацькава сястра Фартуната Вайніловіч) у парафіяльным касцёле ў Старых Дукштах кс. Зянонам Буткявічусам, дзе быў памылкова аформлены метрыкавы запіс, паводле якога Ю. Туронак нарадзіўся 26 красавіка ў Дукштах.
У маі 1942 года скончыў Дукштанскую пачатковую школу. У верасні 1942 года спрабаваў паступіць у праектаваную літоўскую гімназію ў Відзах, але з-за недастатковасці кандыдатаў гімназія не адкрылася. Пасля чаго без уступных экзаменаў паступіў у Першую віленскую гімназію, дзе на працягу месяца настаўнікі правяралі падрыхтаванасць Ю. Туронка да заняткаў. У выніку, 27 кастрычніка 1942 года, атрымаў статус вучня гімназіі. Але ў верасні 1945 года, не скончыўшы гімназію, сумесна з маці, бабуляй, братамі Андрэем і Міхасём пераехалі на Беласточчыну. Першае паўгоддзе 1945/46 навучальнага года вучыўся ў Беластоцкім ліцэі № 1, перавёўся і ў 1947 годзе скончыў Дзяржаўны агульнаадукацыйны ліцэй у Ольштыне. У 1947—1950 гадах вучыўся ў Вышэйшай эканамічнай школе ў Шчэціне (спецыяльнасціь «Замежны гандаль»), напісаў дыпломную працу «Клімат і магчымасці развіцця сельскай гаспадаркі ў Афрыцы». У 1950—1951 гадах — у магістратуры Галоўнай школы планавання і статыстыкі ў Варшаве.
Варвашэня
Варвашэ́ня — беларускае прозвішча.
Юры Туронак
Біяграфія
У 1950—1955 гадах працаваў у Імпартна-экспартным прадпрыемстве хімічных вырабаў, у 1956—1994 гадах у Польскай знешнегандлёвай палаце, даследаваў кан’юнктуру міжнароднага хімічнага рынку, у т.л. працаваў у Еўрапейскай эканамічнай камісіі ў Жэневе.
Паралельна браў актыўны ўдзел у беларускім руху ў Польшчы. Адзін з арганізатараў і старшыня праўлення (1956—1966) Варшаўскага аддзела Беларускага грамадска-культурнага таварыства (БГКТ). У 1970—1975 гадах старшыня Навуковага гуртка БГКТ.
Ад пачатку 1960-х гадоў Юры Туронак захапіўся гістарычнымі даследаваннямі. У 1986 годзе ў Варшаве абараніў доктарскую дысертацыю «Беларусь пад нямецкай акупацыяй».
Юры Туронак таксама аўтар такіх кніг, як «Беларускае школьніцтва на Беласточчыне» (1976), «Беларуская кніга ў Другой Рэчы Паспалітай» (2000), «Беларуская кніга пад нямецкім кантролем» (2002), «Вацлаў Іваноўскі і адраджэнне Беларусі» (1992, 2007).
На пенсіі зімы ён праводзіў у Варшаве, а лета — на Падляшшы. Сачыў за беларускім жыццём, з унукамі размаўляў толькі па-беларуску. Пахаваны па.
Навукова-даследчая дзейнасць
У цэнтры навуковых зацікаўленняў Ю. Туронка — палітычная і культурная гісторыя Беларусі першай паловы XX ст. Ён вывучаў нацыянальны рух пачатку XX стагоддзя, беларуска-польскія дачыненні ў XX стагоддзя, гісторыю рыма-каталіцкай царквы ў Беларусі.
Свайго роду стрыжнёвай постаццю гэтага перыяду, вакол якой так ці інакш абарачаюцца многія даследаваныя аўтарам сюжэты, выступае адзін з пачынальнікаў беларускага нацыянальнага руху, кнігавыдавец, навуковец і педагог Вацлаў Іваноўскі (1880—1943). Паводле сведчання самога даследчыка, вывучэннем гэтага дзеяча ён заняўся з сярэдзіны 1970-х гадоў. На працягу наступнага дзесяцігоддзя ў польскім друку з’явіліся некалькі прысвечаных яму артыкулаў, якія ўрэшце склаліся ў асобную манаграфію «Вацлаў Іваноўскі і адраджэнне Беларусі», што ўпершыню выйшла па-польску ў Варшаве ў 1992 годзе, а затым была перакладзена на беларускую мову.
У 2006 годзе ягоныя ранейшыя працы былі перадрукаваныя ў зборніку пад агульнай назвай «Мадэрная гісторыя Беларусі».
Пухаўка
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Груздава, з 1927 года ў складзе гміны Лучай Пастаўскага павета Віленскага ваяводства.
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Дунілавіцкага сельсавета, да 17 ліпеня 1964 года знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Варапаеўскага пассавета.
Бабіна (прыпыначны пункт)
Ба́біна (, Бабино)  — прыпыначны пункт Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Размешчаны за 3,4 км на паўднёвы захад ад вёскі Бабіна 1; на лініі Жлобін — Асіповічы I, паміж станцыяй Савічы і станцыяй Беразіна.
Напалеон Орда
Напалеон Орда (Napoleon Mateusz Tadeusz Orda;, в. Варацэвічы Кобрынскага павета Гродзенскай губерні — , , Царства Польскае, Расійская імперыя) — беларускі і польскі мастак, кампазітар, піяніст і педагог.
Дзяцінства і юнацтва
Пачатковую адукацыю мастак атрымаў у родным доме. З існых крыніц дакладна невядома ці былі ў іх доме гувернёры, хутчэй за ўсё так, але галоўным яго выхавальнікам і дарадцай на працягу ўсяго жыцця была маці — Юзафіна — дачка пінскага суддзі і мечніка Мацея Бутрымовіча. Яна валодала французскай мовай і была таленавітай піяністкай. Юзафіна вучалася гульні на клавіры ў запрошанага ў нясвіжскі тэатр чэшскага кампазітара і клавеініста Францішка Яржомбкі. А першыя ўрокі ігры на фартэпіяна свайму сыну, будучаму кампазітару, яна дала сама.
Далейшае жыццё
Скончыў Свіслацкую гімназію. У 1823 годзе паступіў у Віленскі ўніверсітэт. Але за ўдзел у тайным студэнцкім таварыстве «Заране» быў арыштаваны і выключаны з універсітэта. Удзельнічаў у паўстанні 1830—1831 гадоў, падчас якога камандваў партызанскай адзінкай, атрымаў чын капітана і быў ўзнагароджаны крыжом Virtuti Militari за бітву пад Коцкам. Пасля падаўлення паўстання эміграваў у Францыю. Там пазнаёміўся з Фрэдэрыкам Шапенам, у якога браў урокі музыкі. Напісаў шэраг твораў для фартэпіяна (рамансы, паланэзы, серэнады, мазуркі). У сярэдзіне 1830-х гадоў — дырэктар Італьянскай оперы ў Парыжы. Вучыўся ў студыі П. Жэрара ў Парыжы і ў Віленскім універсітэце. З 1856 года жыве ў Варацэвічах, Гродне, на Валыні. Пакінуў па сабе архітэктурныя замалёўкі вёсак, маёнткаў, замкаў, палацаў, гарадоў Беларусі, Літвы і Украіны.
Творчасць
Наведаў шмат мясцін Беларусі, Украіны, Польшчы, Літвы. Замалёўваў пейзажы і будынкі, звязаныя з жыццём вядомых людзей. Даў абяцанне намаляваць усе замкі Беларусі, пакуль яны не разбурыліся.
Паганы грыб
Паганы грыб — шматзначны тэрмін.
Напалеон Орда
Памяць
Імем Напалеона Арды названы вуліцы ў Мінску, Брэсце і Гродне. У верасні 2018 года імя Напалеона Орды прысвоена Пінскай мастацкай школе. Выява Нясвіжскага замка Радзівілаў рукі мастака была змешчана на другой па намінале беларускай банкноце ўзору 2000 года (100 000 рублёў).
У 1997 годзе ў цэнтры горада Іванава Брэсцкай вобласці пастаўлены адзіны ў Еўропе помнік Напалеону Орду (скульптар І. Голубеў, архітэктар В. Касяк).
Дзейнічае Раённы музейны комплекс Напалеона Орды ў вёсцы Варацэвічы Іванаўскага раёна. 26 лістапада 2021 года была адкрыта для наведвальнікаў адноўленая сядзіба Ордаў ва ўрочышчы Чырвоны Двор, дзе нарадзіўся Напалеон Орда.
200-годдзе:
Алег Мікалаевіч Варвашэня
Біяграфія
У 1984 г. скончыў Мінскае мастацкае вучылішча, у 1993 — Беларускую дзяржаўную акадэмію мастацтваў. У 1993—1997 гг. стажыраваўся ў Акадэмічных майстэрнях Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь. Удзельнік рэспубліканскіх і міжнародных выставак з 1990 года.
Член Беларускага саюза мастакоў з 1997 года.
Жыве і працуе ў Мінску.
Творчасць
Працуе ў галіне станковай і манументальнай скульптуры. Матэрыял — бронза, граніт.
Сярод твораў: скульптура-фантан «Феміда» (г. Магілёў), серыі скульптур «Жаночы торс», «Мой сусед», «Якая ляжыць з рукой» (усе Мінск), помнікі графу С. Зорычу (у суаўтарстве, г. Шклоў Магілёўскай вобласці), У. Караткевічу (у суаўтарстве, г. Кіеў).
Творы знаходзяцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь, Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва (Мінск), у прыватных калекцыях Беларусі і за яе межамі.
Ніжняя Мактама
Ніжняя Мактама — пасёлак гарадскога тыпу ў Альмецьеўскім раёне Рэспублікі Татарстан Расіі, уваходзіць у поліцэнтрычную Альмецьеўскую (Альмецьеўска-Бугульмінска-Ленінагорскую) агламерацыю.
Насельніцтва — 10 108 чал. (2019). Знаходзіцца за 3 км на паўднёвы ўсход ад Альмецьеўска. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1966 года.
IC 291
IC 291 — галактыка тыпу S0-a (спіральная галактыка) у сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Гуанахуата (штат)
Гуанахуата (Estado Libre y Soberano de Guanajuato) — адзін з трыццаці аднаго штатаў у цэнтральнай частцы Мексікі. Плошча — 30,608 км². Насельніцтва складае 5,486,372 чалавек (2010 год). Адміністрацыйны цэнтр — Гуанахуата.
Мімоза
Мімоза, β Паўднёвага Крыжа — зорка ў сузор'і Паўднёвага Крыжа. Бачная зорная велічыня 1,4. Нябесныя каардынаты: прамое ўзыходжанне 12 гадз.47 хвіл.43 сек.; схіленне -59°41´19´´. Спектральны клас B0 III. Адлегласць ад Сонечнай сістэмы 420 светлавых гадоў.
NGC 535
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Боркі (Грэскі сельсавет)
Бо́ркі (, Борки) — вёска ў Слуцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Грэскага сельсавета.
Project Zomboid
У 2011 годзе The Indie Stone сутыкнулася з гучнай няўдачай у супольнасці індзі-гульняў пасля крадзяжу двух ноўтбукаў з кодам гульні. З тых часоў Project Zomboid з’явіўся ў раннім доступе Steam і працягвае развівацца па сённяшні дзень. Project Zomboid — гэта першая камерцыйна выпушчаная гульня The Indie Stone. Апошняя стабільная версія - Зборка 41, выпушчаная ў снежні 2021 года, якая ўключае ў сабе анімацыю і баявыя змены, новыя аўдыя і музыку, горад Луісвіл, Кентуккі, і абноўлены шматкарыстальніцкі рэжым ад General Arcade. Project Zomboid разгортваецца ў 1993 годзе, прадвызначаная дата пачатку гульні — 9 ліпеня, аднак дату і час пачатку можна змяніць у наладах гульні.
Геймплэй
У Project Zomboid гулец імкнецца выжыць як мага даўжэй у апакаліпсічнай і насычанай зомбі мясцовасці вакол горада Луісвіл, штат Кентукі, якую называюць «Акруга Нокс», якая была аб’яўлена ўрадам на каранцін. Гулец можа выбраць знешнасць, занятак і характарныя рысы свайго персанажа, перш чым спарадзіцца ў адным з чатырох стартавых гарадоў. Абраныя рысы таксама будуць уплываць на тое, дзе менавіта персанаж будзе з’яўляцца (напрыклад, пажарнік мае больш высокі шанц з’явіцца ў пажарным дэпо, калі яно ёсць у абраным горадзе). Акрамя пазбягання зомбі, гулец павінен кіраваць сваімі асабістымі патрэбамі (напрыклад, голадам, стрэсам, стомленасцю і нудой), каб застацца ў жывых праз адпачынак, пошук прыпасаў і выкарыстоўваючы метады выжывання. Гулец можа паляпшаць навыкі праз заняткі і чытанне кніг і часопісаў аб навыках. У гульні выкарыстоўваюцца павольныя зомбі ў традыцыйным стылі Рамэра, хоць некаторыя зомбі хутчэйшыя за іншых, а рэжым пясочніцы ўключае налады для зомбі-спрынтараў у стылі фільма «Праз 28 дзён».
Чорны спіс Галівуда
«Галівудская дзясятка»
У кастрычніку 1947 г. Камісія па расследаванню антыамерыканскай дзейнасці выклікала на допыт 43 супрацоўніка Галівуда, 10 з якіх адмовіліся адказаць на пытанне «Ці з’яўляецеся Вы або з’яўляліся калі-небудзь членам камуністычнай партыі?» спасылаючыся на 1-ю папраўку да Канстытуцыі. Імёны гэтых 10 дзеячоў культуры склалі першы чорны спіс Галівуда. Таксама гэтых 10 кінематаграфістаў адправілі ў турму на адзін год за знявагу да Кангрэса. Яны сталі вядомы як «Галівудская дзясятка».
Project Zomboid
Геймплэй
Супольнасць мадыфікатараў таксама вельмі актыўна ўдзельнічае ў гэтай гульні, што яшчэ больш дазваляе наладжваць геймплэй. Мадыфікацыі вар’іруюцца ад нязначных змяненняў якасці жыцця, такіх як бачныя палосы трываласці, голаду і выды, да поўных перапрацовак механік і гульнявога працэсу. Гэты мадыфікацыі можна знайсці ў майстэрні супольнасці Steam. Супольнасць гэтай гульні таксама актыўна абнаўляе вікі для гульцоў, каб дапамагчы зразумець гульню.
Чорны спіс Галівуда
Абнаўленне спіса
Пасля гэтага «чорны спіс» Галівуда неаднаразова абнаўляўся і ў 1950 г. выданне «Каўнтэратэк» надрукавала яго апошнюю версію, вядомую як «Чырвоныя каналы» (Red Channels). За гэты час колькасць абвінавачанных у спісе ўзрасла з 10 да 151 чал.
У сярэдзіне 1950-х гг. палітыка макартызма (абмежавання грамадзянскіх правоў асобы на падставе падазрэнняў у камуністычных поглядах) пачала згортвацца, і спіс больш не абнаўлялі. А ў 1960-х гг. пачалі выходзіць у свабодны пракат фільмы апальных кінематаграфістаў, што стала пачаткам іх рэабілітацыі і адмовы да выкарыстання «чорнага спіса» да дзеячоў культуры ЗША.
Project Zomboid
Распрацоўка
Па словах распрацоўшчыкаў, гульня была тым, што яны «заўсёды хацелі зрабіць», і была іх «гульнёй мары», хоць яны адчувалі, што не змогуць гэтага зрабіць з-за часу. Гэта змянілася пасля поспеху Minecraft, які паказаў ім «іншы спосаб распрацоўкі гульні», які дае больш хуткі вынік. Па словах каманды, галоўным натхненнем для гульні былі часцей фільмы пра зомбі, а не відэагульні пра зомбі.
Раннія няўдачы
У чэрвені 2011 года, неўзабаве пасля выхаду гульні ў якасці платнай тэхнічнай дэманстрацыі перад альфа-версіяй, адбылася ўцечка гульні, і несанкцыянаваныя копіі распаўсюдзіліся на многія іншыя вэб-сайты. Несанкцыянаваная версія гульні дазваляла спампоўваць з сервераў Project Zomboid націсканнем кнопкі «абнавіць зараз», незалежна ад таго, ці была ў карыстальніка апошняя версія. Каб не плаціць за гэтыя спампоўкі, The Indie Stone зрабіла платную версію толькі для кліентаў у афлайн версіі і замест гэтага выпусціла на наступны дзень бясплатную «публічную тэхналагічную дэманстрацыю» для спампоўвання.
15 кастрычніка 2011 года кватэра двух распрацоўшчыкаў была ўзламана, і былі скрадзены ноўтбукі, якія змяшчалі вялікую колькасць гульнявога кода, рэзервовая копія якога не была зроблена знешне. Гэта прывяло да сур’ёзных затрымак у распрацоўцы гульні. З-за гэтай няўдачы яны выступілі з прэзентацыяй у Rezzed пад назвай «Як (не) зрабіць відэагульню», у якой яны распавялі пра некаторыя ўрокі, якія яны атрымалі з пачатку праекта.
Гаркун
Гаркун — шматзначны тэрмін.
Янаўскае (возера)
Янаўскае — возера ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці, за 35 км на ўсход ад гарадскога пасёлка Расоны, за 2 км на поўнач ад вёскі Бухава, у басейне ракі Дрыса.
Плошча паверхні 0,01 км². Даўжыня 0,16 км, найбольшая шырыня 0,14 км. Даўжыня берагавой лініі 0,42 км.
Размешчана сярод пераўвільготненага лесу. Схілы катлавіны вышынёй 2—5 м. Выцякае ручай у возера Валоба.
Шыпшынавы суп
Шыпшынавы суп (Nyponsoppa) — суп з шыпшыны, папулярны далікатэс у Швецыі. Яго часта ставяць на стол у якасці напою або ў якасці дэсерту з малаком, вяршкамі або ванільным марожаным. Вельмі часта ядуць упрыкуску з маленькім мігдальным печывам. Калі ядуць на сняданак, то суп значна прасцейшы, у ім менш садавіны і ён больш вадкі.
Ягады збіраюць спелымі і чырвонымі, пасля першых замаразкаў восенню, затым старанна высушваюць, зберагаючы пры гэтым вялікую колькасць вітаміну C. Высушаныя плады шыпшыны можна набыць у шведскіх крамах прадуктаў харчавання на імпарт.
Акрамя таго, шыпшынавы суп звычайна ўжываюць пры прастудзе у сувязі з высокім утрыманнем вітаміну С.
Ляўкі (Смаргонскі раён)
Ляўкі́ (, Левки) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Каранёўскага сельсавета.
Да 25 чэрвеня 2008 года вёска ўваходзіла ў склад Бялкоўшчынскага сельсавета.
Валянціна Сямёнаўна Назарук
Валянціна Сямёнаўна Назару́к (нар., г. Брэст) — беларускі архітэктар. Член-карэспандэнт Беларускай акадэміі архітэктуры (2006).
Біяграфія
Скончыла ў 1979 годзе Брэсцкі інжынерна-будаўнічы інстытут па спецыяльнасці «Архітэктура», у 1984 годзе Маскоўскі архітэктурны інстытут па спецыяльнасці «Горадабудаўніцтва», у 2006 годзе Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Дзяржаўнае і мясцовае кіраванне». Навучалася ў «Компетэнццэнтр» у г. Берліне (ФРГ) па тэме «Еўрапейская сістэма нарматыўнага забеспячэння і арганізацыя работ па рэканструкцыі і мадэрнізацыі будынкаў. Праектаванне і правядзенне работ па добраўпарадкаванні і ўтрыманні сялібных тэрыторый» (2007, 2008, 2009).
З 1979 года па чэрвень 2002 года ў Магілёўскім аблвыканкаме: старэйшы архітэктар Упраўлення па будаўніцтве і архітэктуры, вядучы спецыяліст па пытаннях ліквідацыі наступстваў аварыі на ЧАЭС, начальнік аддзела гарадскога і сельскага будаўніцтва, намеснік начальніка Галоўнага ўпраўлення архітэктуры, горадабудаўніцтва і тэрытарыяльнага планіравання па пытаннях архітэктуры і горадабудаўніцтва. З ліпеня 2002 года па чэрвень 2006 года начальнік Упраўлення архітэктуры Магілёўскага гарвыканкама — галоўны архітэктар г. Магілёва. З чэрвеня 2006 года па красавік 2011 года начальнік Галоўнага ўпраўлення праектных работ, горадабудаўніцтва і архітэктуры Міністэрства архітэктуры і будаўніцтва Рэспублікі Беларусь. З мая 2011 года генеральны дырэктар Навукова-вытворчага рэспубліканскага ўнітарнага прадпрыемства «Белінвесткамплект» Міністэрства па надзвычайных сітуацыях Рэспублікі Беларусь з кіраваннем філіялам — Праектным інстытутам комплекснага праектавання «Палессепраект» у г. Мазыры.
Цяпер начальнік кіравання тэхнічнага развіцця, транспарту і капітальнага будаўніцтва, член Кіраўніцтва Белкаапсаюза.
Член Саюза архітэктараў Рэспублікі Беларусь (2003).
Дзейнасць
Працуючы галоўным архітэктарам г. Магілёва, актыўна займалася прафесійнай дзейнасцю — праектаваннем у якасці сааўтара распрацоўкі генеральнага плана г. Магілёва, праекта дэталёвай планіроўкі яго цэнтральнай часткі (2002—2006). Непасрэдна ўдзельнічала ў рэалізацыі рэспубліканскай праграмы па добраўпарадкаванні населеных пунктаў і гарадоў Рэспублікі Беларусь. Дзякуючы асабістаму ўнёску ў арганізацыю распрацоўкі праектнай дакументацыі для будаўніцтва аб’ектаў добраўпарадкавання і азеляненні гарадскіх тэрыторый, правядзенні рэспубліканскіх пленэраў па скульптуры ў камені на працягу шэрагу гадоў, г. Магілёў з 2002 па 2005 гады займаў лідыруючыя месцы сярод буйных гарадоў краіны. Асабіста ўдзельнічала ў фарміраванні і рэалізацыі архітэктурнай і горадабудаўнічай палітыкі дзяржавы.
Узнагароды
Узнагароджана Дыпломам лаўрэата ў намінацыі «Ландшафтная архітэктура» за ўдзел у распрацоўцы ў якасці сааўтара скульптурнай кампазіцыі «Астролаг» у г. Магілёве. За высокія дасягненні ў сферы «Архітэктура» ёй была прысуджана спецыяльная прэмія Магілёўскага гарадскога выканаўчага камітэта «Дасягненне» з занясеннем яе імя ў Кнігу Славы горада Магілёва (2004). Кіраўніцтва Справамі Прэзідэнта Беларусі ёй абвешчана падзяка за якасную падрыхтоўку, арганізацыю і правядзенне на высокім прафесійным узроўні святкавання 600-годдзя Белавежскай пушчы (2009).
IC 292
IC 292 — галактыка тыпу Sd у сузор’і Персей.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Кандурча
Кандурча (Кондурча́, Кондырча) — рака ў Самарскай вобласці Расіі і Татарстане. Правы і найбуйнейшы прыток ракі Сок. Даўжыня — 294 км (з іх 279 у Самарскай вобласці, 25 км у Татарстане), плошча вадазбору 4360 км².
Выток на ўзвышшы Сокскія Яры (заходнія адгор’і Бугульмінска-Белябееўскага ўзвышша), за 2,5 км на захад ад чыгуначнага раз’езда Дзяніскіна на паўночным усходзе Самарскай вобласці. Ад вытоку цячэ на паўднёвы захад да вёскі Слаўкіна, далей на паўночны захад да горада Нурлат, затым ізноў на паўднёвы захад і на поўдзень. Упадае ў Сок каля сяла Красны Яр у прыгараднай зоне Самары.
Каля сяла Слаўкіна на рацэ маецца Кандурчынскае вадасховішча.
Дамброва Бяластоцка
Дамброва Бяластоцка, Дуброва Беластоцкая, Дамброва Беластоцкая, раней Дамброва Гарадзенская (Dąbrowa Białostocka, раней Dąbrowa Grodzieńska) — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Сакульскага павета Падляскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Дамброва Бяластоцка.
Сербская Праваслаўная Царква
Сербская праваслаўная царква — аўтакефальная маёнткавая праваслаўная Царква, мела шостае месца ў дыпціху аўтакефальных маёнткавых Цэркваў.
Гісторыя
Заснаваная ў канцы IX стагоддзі. З 1219 года — аўтакефалія. З 1346 года — першы Патрыярхат. У XIV ст. патрапіла пад няволю туркаў і ў царкоўную залежнасць ад Канстанцінопальскага патрыярхата. У 1557 годзе здабыла незалежнасць, але праз два стагоддзя зноў апынулася ў падначаленні ў Канстанцінопаля. Толькі ў 1879 годзе ізноў стала аўтакефальнай.