cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лаванда
Лава́нда (Lavandula) — род кветкавых раслін сямейства ясноткавых (Lamiaceae або Labiatae).
Распаўсюджанне
Налічвае прыкладна 25—30 відаў (47 відаў). Расце на Канарскіх астравах, у паўночнай і ўсходняй Афрыцы, на поўдні Еўропы, у Аравіі і ў Індыі. Культурныя формы вырошчваецца ў садах ва ўсім свеце. У Цэнтральным батанічным садзе НАН Рэспублікі Беларусь інтрадукавана.
З суквеццяў лаванды атрымліваюць лавандавы алей.
Мост у Андау (кніга)
The Bridge at Andau — дакументальна-публіцыстычная кніга Джэймса Мічэнера 1957 года. Апісвае падзеі венгерскага паўстання 1956 года. Аўтар, сведка падзей, пражываў у гэты перыяд на мяжы паміж Аўстрыяй і Венгрыяй і бачыў паток бежанцаў з Венгрыі, якія накіроўваліся праз пагранічны мост у Андаў (камуна ў Аўстрыі).
NGC 7459-2
NGC 7459-2 (іншыя абазначэнні — PGC 70261, UGC 12302, MCG 1-58-21) — галактыка ў сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Хелена
Хелена (анг. Helena) — горад у ЗША, сталіца штата Мантана і адміністрацыйны цэнтр акругі Льюіс-і-Кларк. Насельніцтва - 25,8 тыс. чалавек (2000 г.).
Геаграфія
Хелена размешчана на захадзе Мантаны, паблізу вадасховішча Хелена (анг. Helena Lake). Насельніцтва каля 46 тысяч чалавек (2006).
Касцёл Перамянення Гасподняга (Германавічы)
Касцёл Дабравешчання Найсвяцейшай Дзевы Марыі, або Касцёл Перамянення Гасподняга — каталіцкі храм, помнік архітэктуры віленскага барока. Пабудаваны ў 1787 г. з цэглы па фундацыі ўладальніка маёнтка Ігнація Зрыні-Шырына. Размешчаны насупраць сядзібна-паркавага ансамбля на беразе р. Дзісна ў вёсцы Германавічы.
Гісторыя
Мураваны касцёл у Германавічах у стылі віленскага барока быў збудаваны ў 1770—1787 гадах. З 1810 года касцёл стаў парафіяльным, у другой палове XIX стагоддзя парафія налічвала больш 3 тысяч вернікаў. У XIX стагоддзі расійскія ўлады знішчылі або перарабілі ў праваслаўныя цэрквы ўсе іншыя германавіцкія каталіцкія храмы і капліцы, пасля чаго храм Перамянення заставаўся адзіным каталіцкім храмам мястэчка.
Аляксееўка (Мінскі раён)
Гісторыя
У 1858 годзе вёска маёнтка Лешніца ў Ігуменскім павеце Мінскай губерні, уласнасць генерал-маёра І. Малышкіна. У 1897 годзе ў Пярэжырскай воласці Ігуменскага павета.
Касцёл Перамянення Гасподняга (Германавічы)
Гісторыя
У 1948 годзе храм зачынены, будынак прыстасаваны пад гаспадарчыя патрэбы. У 1988 годзе касцёл быў вернуты вернікам, 31 кастрычніка 1988 года ён быў паўторна асвячоны.
Аляксееўка (Мінскі раён)
Гісторыя
З канца лютага 1918 года тэрыторыя акупаваная войскамі Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. У снежні 1918 года занята Чырвонай Арміяй, з 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Савецкай Беларусі, з 27 лютага 1919 года — у ЛітБел ССР. У час польска-савецкай вайны ў жніўні 1919 — ліпені 1920 гадоў і ў сярэдзіне кастрычніка 1920 года пад акупацыяй Польшчы.
Касцёл Перамянення Гасподняга (Германавічы)
Архітэктура
Помнік архітэктуры «віленскага барока». Храм падоўжанай сіметрычна-восевай ярусна нарастаючай кампазіцыі, якую фарміруюць прамавугольны ў плане неф i акруглая апсіда з нізкімі бакавымі сакрысціямі. Франтальны фасад вырашаны пластычнай архітэктурнай кулісай вертыкальна накіраванай кампазіцыяй. Ажурнасць i скульптурнасць 5-ярусных чацверыковых вежаў дасягаецца выкарыстаннем скразных лучковых i арачных праёмаў, круглых люкарнаў, вуглавых лапатак, увагнутымі гранямі верхніх ярусаў. Паміж вежамі размешчаны высокі фігурны шчыт з пілястравым порцікам. Пластычна насычаны галоўны фасад кантрастна спалучаецца з плоскаснымі сценамі асноўнага аб'ёму храма. У архітэктурным дэкоры выкарыстаны лучковыя сандрыкі, рустыка, фігурныя філёнгі, тонкапрафіляваныя карнізы. Уваход аформлены порцікам.
Аляксееўка (Мінскі раён)
Гісторыя
У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года тэрыторыя пад акупацыяй Германіі. Спаленыя 6 двароў, знішчаныя 16 жыхароў.
Зарбек
Зарбек (Saerbeck) — камуна ў Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкоўваецца адміністрацыйнай акрузе Мюнстэр. Уваходзіць у склад раёна Штайнфурт. Насельніцтва — 7302 чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 58,98 км². Афіцыйны код — 05 5 66 080.
Калумбія (Паўднёвая Караліна)
Калумбія (Columbia) — сталіца амерыканскага штата Паўднёвая Караліна і адміністрацыйны цэнтр акругі Рычленд. У 2000 годзе насельніцтва акругі складала 116278 чалавек. У горадзе размешчаны Капітолій штата і Паўднёва-Каралінскі ўніверсітэт.
Горад быў заснаваны ў 1787 годзе.
Кірышы
Кірышы — горад (з 1965 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Кірышскага гарадскога паселішча і Кірышскага муніцыпальнага раёна Ленінградскай вобласці. Насельніцтва 52752 чалавек (1 студзеня 2011 года). Размешчаны на правым беразе ракі Волхаў, прыблізна за 115 км ад Санкт-Пецярбурга, на мяжы з Наўгародскай вобласцю.
Горад з'яўляецца цэнтрам нафтахімічнай прамысловасці.
Дзядкавіцы (гміна)
Дзядкаві́цы (Dziadkowice) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Семятыцкага павета Падляскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Дзядкавіцах. Плошча гміны складае 115,71 км². Станам на 2004 год у гміне Дзядкавіцы пражывалі 3095 чалавек, шчыльнасць — 26,7 чал./км².
Равіны (Райцаўскі сельсавет)
Раві́ны (, Равины) — вёска ў Карэліцкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Райцаўскага сельсавета.
Да 21 жніўня 1989 года вёска ўваходзіла ў склад Варанчэўскага сельсавета, да 28 верасня 1995 года — у склад Цырынскага сельсавета, да 4 красавіка 2017 года — у склад Варанчанскага сельсавета.
Allium backhousianum
Allium backhousianum — від травяністых кветкавых раслін роду сямейства, эндэмік Кыргызстана.
Таксанамія
Класіфікацыя Кронквіста (1988) адносіла гэты род да, пазней паводле вынікаў філагенетычных даследаванняў род быў выдзелены ў асобнае сямейства  , аднак у больш позняй Сістэме класіфікацыі APG III (2009) роды, якія ўваходзілі ў гэта сямейства, былі ўключаны ў сямейства.
Распаўсюджанне
Эндэмік Кыргызстана.
Australopithecus afarensis
Месцазнаходжанне
Афарскі аўстралапітэк атрымаў сваё імя па знаходках у так званым Паўночным Афарском трохвугольніку ў Эфіопіі. Але рэшткі афарскага аўстралапітэка былі таксама выяўленыя ў Ома (Эфіопія), Лаэтолі (Танзанія), Кеніі. Ён таксама жыў у Хадары, Сярэднім Авашы, Барынга.
Фізічныя характарыстыкі
Афарскі аўстралапітэк — самы маленькі від аўстралапітэкаў. Ён, верагодна, меў цёмную скуру і быў пакрыты валасамі. Самцы былі больш вялікімі па памеру, чым самкі. Рост — 1-1,5 м, маса цела — каля 30-60 кг. Мозг афарскага аўстралапітэка не адрозніваецца вялікімі аб’ёмамі (~380-430 см³, што крыху больш, чым у шымпанзэ). Таму, хутчэй за ўсё, ён не мог яшчэ валодаць мовай. Знаходка афарскага аўстралапітэка, які валодаў невялікім аб’ёмам мозгу, і ў той жа час хадзіў на дзвюх нагах, было вялікім адкрыццём для палеантолагаў усяго свету. Да гэтага меркавалася, што павелічэнне аб’ёму мозгу ў чалавечай трыбе Hominini з’яўляецца асноўным адаптыўным змяненнем. Пры гэтым, да 1970-х гадоў, калі былі знойдзены першыя рэшткі афарскага аўстралапітэка, было шырока распаўсюджана меркаванне, што павелічэнне аб’ёму мозгу папярэднічае пераходу да хады на дзвюх нагах. Звязана гэта было з тым, што самыя старажытныя рэшткі прадстаўнікоў трыбы Hominini валодалі дастаткова вялікім мозгам (напрыклад, у KNM-ER 1470, Homo rudolfensis, рэшткі якога былі знойдзены за некалькі гадоў да адкрыцця астанкаў самкі афарскага аўстралапітэка, якую назвалі Люсі, валодаў мозгам аб’ёмам ~800 см³).
Некаторыя антраполагі мяркуюць, што афарскія аўстралапітэкі былі выключна двухногімі істотамі, якія вядуць наземны лад жыцця. Аднак ёсць здагадкі, што гэтыя аўстралапітэкі жылі пераважна на дрэвах (пацверджанне гэтаму — анатамічны будынак рук (яны больш доўгія, чым у чалавека), ног і плячэй, які дазваляў ім з лёгкасцю хапацца за галіны і лазіць па дрэвах).
Памеры чэрапа параўнальна невялікія, чэрапная каробка малая, лоб нізкі. Маецца надвочнічны валік, нос плоскі, сківіцы з масіўнымі карэннымі зубамі выступаюць наперад, падбародкавы выступ адсутнічае.
Зубная дуга афарскага аўстралапітэка некалькі нагадвае зубной рад чалавекападобных малпаў гэтак жа, як і вялікія разцы. У той жа час іклы ў гэтага аўстралапітэка буйней, а падкарэнныя зубы больш прымітыўныя, чым у больш позніх гамінідаў. Адметнымі асаблівасцямі зубной дугі афарскага аўстралапітэка з’яўляюцца дыястэма паміж разцамі і ікламі, а таксама тоўсты пласт эмалі на карэнных зубах, якія даволі моцна сцёртыя.
Аўстралапітэк з Афара хадзіў на злёгку сагнутых нагах, у яго былі выгнутыя косткі пальцаў рук і ног, а сцёгны былі падобныя на сцёгны шымпанзэ. Самкі мелі значна больш блізка пастаўленыя сцёгны, чым у сучасных жанчын.
Афарскія аўстралапітэкі ў асноўным займаліся зборам расліннай ежы, і, магчыма, выраблялі прылады з дрэва і каменя, каб аддзяліць мяса ад костак жывёл, забітых драпежнікамі. Хутчэй за ўсё, яны жылі сем’ямі, якія складаліся з галоўнага самца, якому падпарадкоўваліся некалькі самак.
Знаходкі
Першыя знаходкі парэшткаў афарскага аўстралапітэка былі зробленыя недалёка ад эфіёпскага паселішча Хадар Міжнароднай афарской даследчай экспедыцыяй пад кіраўніцтвам Морыса Тайеба і Дональда Джохансана. У 1973 годзе, падчас першага палявога сезону, Джохансан выявіў добра захаваўшыся каленны сустаў і два фрагменты сцегнавых костак аўстралапітэка (AL 129-1, каля 3,3 млн гадоў ). Як і ў чалавека, сцегнавая костка сучлянялаяся з вялікагалёначнай пад вуглом, што сведчыла на карысць прамахаджэння аўстралапітэкаў.
Падчас трэцяга палявога сезона ў 1975 годзе было знойдзена некалькі добра захаўшыхся сківіц з зубамі, а затым (на ўчастку пад нумарам 333) — групавое пахаванне як мінімум 13 асобін аўстралапітэка (усяго больш за 200 фрагментаў костак), уключаючы дарослых, падлеткаў і дзяцей. Знаходка вядомая пад назвай «Першае сям’я». Шкілеты былі ў значна горшым стане, чым у «Люсі», аднак разнастайнасць асобін, якім яны належалі, давала багаты матэрыял для даследаванняў. Узрост знаходкі ацэньваецца ў 3,2 млн гадоў. Асабліва варта адзначыць досыць поўны чэрап дарослага самца аб’ёмам каля 500 см³ (AL 333-45), чэрап падлетка (AL 333—105), фрагмент ступні з пяццю плюсневыми косткамі і сям’ю фалангамі (AL 333—115).
У сезоне 1976 года далі новы выкапнёвы матэрыял раскопкі, якія доўжыліся на ўчастку 333, таксама знойдзены адзін з лепшых вядомых узораў сківіц аўстралапітэка (AL 400-1) на новым участку на процілеглым беразе ракі Аваш. Важным вынікам гэтага сезону сталі знаходкі прымітыўных каменных прылад узростам каля 2,5 млн гадоў, якія, аднак, не належалі аўстралапітэкам і, мабыць, былі выраблены прадстаўнікамі Homo habilis.
У лютым 1992 года ў Хадары групай Джохансана зроблена некалькі прыкметных знаходак: фрагменты шкілета, уключаючы лепшыя вядомыя ўзоры локцевай косткі і костак прыдалоння аўстралапітэка (AL 438-1) і практычна поўны (75-80 %) чэрап дарослага самца (AL 444-2).
У кастрычніку 2000 года ў Хадары групай Дата Адана знойдзены найбольш поўна захаваўшыся чэрап дарослай самкі узростам 3,1 млн гадоў (AL-822-1).
У 2000 годзе ў раёне Дзікіка ў 4 км ад Хадара групай пад кіраўніцтвам эфіёпскага палеаантраполага быў знойдзены, а ў 2001 выняты з грунту чэрап і значная частка посткраніяльнага шкілета 3-гадовага дзіцёнка аўстралапітэка жаночага полу узростам каля 3,3 млн гадоў. Знаходка атрымала пазначэнне DIK-1-1, аднак больш вядомая пад назвай «Селам» ці «Дзіця Люсі».
Ніжэй пералічаны найбольш вядомыя выкапні знаходкі чарапоў афарскага аўстралапітэка з указаннем датыровак і аб’ёмаў чарапной каробкі.
Рыбнікі
Ры́бнікі (, Рыбники) — вёска ў Столінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Белавушскага сельсавета.
NGC 7460
NGC 7460 (іншыя абазначэнні — PGC 70287, UGC 12312, MCG 0-58-21, ZWG 379.23, IRAS22591+0159) — галактыка ў сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Інстытут водных праблем АН БССР
Інстытут водных праблем АН БССР - першая ў Беларусі акадэмічная ўстанова ў галіне гідралогіі. Існаваў у 1961-1962 гадах, уваходзіў у склад Аддзялення тэхнічных навук. На працягу існавання дырэктарам Інстытута быў член-карэспандэнт Рыгор Андрэевіч Пёрышкін.
Рэарганізацыя
У 1963 вылучаны са складу Акадэміі і перададзены Дзяржплану БССР, атрымаўшы назву Навукова-даследчы інстытут водных праблем. З 1966 - у складзе Міністэрства меліярацыі і воднай гаспадаркі СССР, з 1972 - Цэнтральны навукова-даследчы інстытут комплекснага выкарыстання водных рэсурсаў.
Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2020/2021
Чэмпіянат Беларусі па гандболе 2020/2021 — 29-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па гандболе.
Турнірная табліца
30 верасня 2020 года клуб «Віцязь-Леон» адмовіўся праводзіць матч чэмпіянату Беларусі з ГК «Машэка-Універсітэт-ЦАР», па прычыне арышту баскетбалісткі Алены Леўчанка. Як растлумачылі ў камандзе, арышт Леўчанка яны лічаць незаконным і пратэстуюць супраць ціску на грамадзян Беларусі. 1 кастрычніка Беларуская федэрацыя гандбола зняла клуб «Віцязь» з чэмпіянату на сумесным пасяджэнні спартыўна-тэхнічнай і галоўнай судзейскай камісій па пытанні няяўкі каманды на матч.
Емтланд
Емтланд (Jämtland):
Аляксандр Лукіч Птушко
Аляксандр Лукіч Птушко (Александр Лукич Птушко; 19 красавіка 1900 - 6 сакавіка 1973) — савецкі кінарэжысёр, кінааператар, мастак-мультыплікатар, сцэнарыст, педагог. Народны артыст СССР (1969). Лаўрэат Сталінскай прэміі першай ступені (1947).
Раманы (Карэліцкі раён)
Раманы́ (, Романы) — вёска ў Карэліцкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Райцаўскага сельсавета.
Да 21 жніўня 1989 года вёска ўваходзіла ў склад Варанчэўскага сельсавета, да 28 верасня 1995 года — у склад Цырынскага сельсавета, да 4 красавіка 2017 года — у склад Варанчанскага сельсавета.
Юстэдальбрэен
Юстэдальсбрэен (Jostedalsbreen) — найбуйнейшы ледавік кантынентальнай Еўропы. Размешчаны ў нарвежскім фюльке Согн-ог-Ф'юране. Высокай вяршыняй ледніка з'яўляецца Хёгстэ Брэакулен (1957 метраў), хоць нунатак Ладальскопа узвышаецца на 2083 метра.
Плошча ледавіка — 487 км². У самым шырокім месцы ён мае таўшчыню 600 метраў, ледавік працягваецца на 60 кіламетраў. Ён мае каля 50 рукаўных ледавікоў, напрыклад Брыксдальсбрэен і Нігардсбрэен. У 1991 годзе Юстэдальсбрэен быў уключаны ў аднайменны нацыянальны парк. Ледавік падтрымліваецца не нізкімі тэмпературамі, а высокім узроўнем снежных ападкаў.
Себхат Эфрэм
Себхат Эфрэм (ሰብሓት ኤፍረም: нар 1951, Аба-Рыдаі, Эрытрэя) — міністр энергетыкі і шахт Эрытрэі, былы міністр абароны і былы камандуючы Народна-вызваленчым фронтам Эрытрэі падчас вайны за незалежнасць Эрытрэі.
Себхат скончыў сярэднюю школу ў сярэдняй школе Луэля Меконнена ў Асмэре і пачатковую школу ў Евангелічнай школе ў Асмэра, Эрытрэя. Пазней ён вучыўся ў Адыс-Абебскім універсітэце на працягу двух гадоў, перш чым далучыцца да EPLF у 1972 годзе. Як баец, ён хутка падняўся па службовай лесвіцы ад паліткамісара да члена Выканаўчага камітэта. Себхат Эфрэм займаў пасаду губернатара Асмэры з чэрвеня 1992 па сакавік 1994 года. З сакавіка 1994 года па май 1995 года ён займаў пасаду міністра аховы здароўя. На абедзвюх пасадах ён прыўнёс у гэтыя кабінеты структуру і рэарганізацыю. Пасля сыходу з войска ў чэрвені 1992 года ён вярнуўся ў армію ў маі 1995 года ў званні генерала і быў прызначаны і зацверджаны міністрам абароны. Лічыцца, што ў 1998 годзе ён быў адзіным 4-зоркавы генералам у эрытрэйскі сілах абароны. У 2019 годзе Себхат падвергнуўся замаху на забойства, якое пакінула яго ў крытычным стане, ад якога ён пазней акрыяў.
Гаі (Магілёўскі раён)
Гаі́ (, Гаи) — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Пашкаўскага сельсавета.
10 верасня
10 верасня — дзвесце пяцьдзясят трэці (дзвесце пяцьдзясят чацвёрты ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Дзядова Клода (гміна)
Дзядо́ва Кло́да (Dziadowa Kłoda) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Алясніцкага павета Ніжнесілезскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Дзядовай Клодзе. Плошча гміны складае 105,14 км². Станам на 2004 год у гміне Дзядова Клода пражывалі 4515 чалавек, шчыльнасць — 42,9 чал./км².
Райгруд
Райгруд (Rajgród) — горад у Польшчы ў Граеўскім павеце Падляскага ваяводства, на беразе Райгрудскага возера, на аўтадарозе Варшава — Аўгустаў, у гістарычнай вобласці Мазовія. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Райгруд. Займае плошчу 35,28 км². Насельніцтва 1,5 тыс. чал. (на 2018). Заснаваны на месцы даўнейшага паселішча яцвягаў Рай.
Паміж Вялікім Княствам Літоўскім і Каралеўствам Польскім
Паводле летапісных звестак, Райгорад заснаваў у XIII стагоддзі князь яцвяжскі, падляскі і дайноўскі Трайдзень як умацаваны пункт на сумежжы з прусамі і мазурамі. У 1358 годзе горад упамінаецца ў гэтай якасці ў акце размежавання Вялікага Княства Літоўскага з Падляшшам. Райгорад знаходзіўся ў дзяржаўнай уласнасці, пазней перайшоў да роду Глінскіх. Па пакаранні Міхаіла Глінскага за ўдзел у змове супраць караля і вялікага князя Жыгімонта Старога горад перайшоў да ваяводы віленскага Мікалая Радзівіла. У XVI стагоддзі Райгорад атрымаў гарадскі герб: «у чырвоным полі мур з адчыненай брамай над ім, тры вежы». У 1568 годзе за Ганна Кішкай (з Радзівілаў) горад атрымаў магдэбургскае права.
У 1569 годзе згодна з умовамі Люблінскай уніі Райгорад перайшоў да Каралеўства Польскага. Паводле люстрацыі Райгародскага староства, на 1576 год у горадзе было 145 будынкаў і 56 незабудаваных пляцаў. У 1593 годзе Райгародскае староства перайшло да каралевы і вялікай княгіні Ганны, жонкі Жыгімонта Вазы. У 1679 годзе гораду пацвердзілі магдэбургскае права.
Пад уладай Прусіі і Расійскай імперыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай у 1795 годзе Райгорад апынуўся ў складзе Прусіі, з 1807 года — у складзе Расійскай імперыі, у Шчучынскім павеце Ломжынскай губерні. У час вызваленчага паўстання (1830—1831) Райгорад як ключавую пазіцыю займаў расійскі 7-тысячны корпус генерала Остэн-Сакена, аднак паўстанцам пад камандаю Антонія Гелгуда ўдалося 29 мая 1831 года на пэўны час вызваліць горад.
У часы Першай сусветнай вайны ў 1915 годзе Райгорад занялі войскі Германскай імперыі.
Найноўшы час
Згодна з Рыжскім мірным дагаворам 1921 года горад апынуўся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі.
З пачаткам Другой сусветнай вайны 15 верасня 1939 года Райгруд акупавалі войскі Трэцяга Рэйха, але праз тыдзень горад перадалі СССР згодна з пактам Молатава-Рыбентропа.
У лістападзе 1939 года Райгруд увайшоў у склад БССР. 14 чэрвеня 1940 года ў мясцовым клубе падчас танцаў, калі ўнутры будынка засталася ў асноўным яўрэйская моладзь, праз адчыненае акно ў памяшканне нехта кінуў 2 гранаты, што прывело да гібелі 5 чалавек і яшчэ 20 былі паранены. Існуе версія, што гэты тэракт звязаны з элементамі партызанскай вайны палякаў супраць савецкай улады і мясцовых яўрэяў.
У 1941—1944 гадах горад зноў знаходзіўся пад акупацыяй нацысцкай Германіі. 16 жніўня 1945 года ўлады СССР перадалі Райгруд Польскай Народнай Рэспубліцы.
Нуньцзян
Нуньцзян, Нэньцзян — рака на паўночным усходзе Кітая, левы, самы вялікі прыток ракі Сунгары (басейн Амура). Даўжыня 1089 км, плошча басейна 244 тыс. км². Пачынаецца на схілах хрыбта Ільхуры-Алінь, цячэ па раўніне Сунляо; рэчышча звілістае, часта падзяляе на рукавы і пратокі. Сярэдні расход вады ў ніжнім цячэнні каля 700 м³/с. Летнія паводкі. Суднаходная ад г. Цыцыкар.
Касцёл Адведзін Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Вішнева)
Касцёл Адведзін Найсвяцейшай Дзевы Марыі — помнік дойлідства ранняга барока з элементамі рэнесансу. Знаходзіцца на заходняй ускраіне в. Вішнева (Валожынскі раён), на высокім пагорку левага берага р. Альшанкі.
Гісторыя
Мураваны храм пабудаваны ў 1637—1641 гадах па фундацыі ваяводы навагрудскага Юрыя Літавора Храптовіча (пахаваны ў крыпце правай капліцы) на месцы драўлянага храма, заснаванага ў 1424 годзе вялікім князем Вітаўтам. Асвячоны ў 1675 годзе біскупам М. Слупскім у гонар Адведзін (сустрэчы Марыі і Альжбеты). У свецкай літаратуры касцёлу часта памылкова прыпісваюць тытул Дабравешчання, што, імаверна, звязана з абагульненнем гэтых дзвюх падзей, датычных цяжарнасці Марыі. Сучасная аб’ёмна-прасторавая кампазіцыя касцёла склалася ў выніку некалькіх будаўнічых этапаў.
У 1771 годзе пасля пажару ён быў адноўлены ў стылі ракако на сродкі А. Храптовіча: да перадалтарнай травеі прыбудаваны квадратныя ў плане капліцы (адна з іх перакрыта купалам).
У 1906 годзе да раней бязвежавага галоўнага фасада прыбудаваны вузкі двухвежавы нартэкс у псеўдабарочным стылі. З 1953 года набажэнства ў касцёле вядзецца на беларускай мове.
Архітэктура
Аднанефавы дзвюхвежавы мураваны храм з больш нізкай паўкруглай апсідай і нізкімі бакавымі сакрысціямі. Накрыты двухсхільным дахам з франтонам на галоўным фасадзе. У 1771 годзе дабудаваны бакавыя квадратныя ў плане капліцы, што надало храму форму каталіцкага крыжа. Сілуэт галоўнага фасада фарміруюць трохярусныя чатырохгранныя вежы з нізкімі купалкамі і фігурны шчыт паміж імі. Вежы завершаныя плаўна выгнутымі карнізамі, фігурнымі купалкамі. Бакавыя сцены рытмічна расчлянёныя вузкімі высока ўзнятымі арачнымі вокнамі і ўмацаваныя контрфорсамі ў прасценках.
Скульптурнасць архітэктурнай кампазіцыі ўзмацняецца складаным спалучэннем асобных над аб’ёмамі адна- і двухсхільнага дахаў вальмавага і конуснага пакрыцця, яруснае нарастанне якіх завершана невялікай сігнатуркай над алтарнай часткай. Мягкую пластыку плоскасным фасадам надаюць тонкапрафіляваныя, хвалістыя над уваходам карнізы, лапаткі і невялікія контрфорсы, высокія арачныя і лучковыя аконныя праёмы.
Неф і сакрысціі перакрыты цыліндрычным скляпеннем на падпружных арках і люнетамі, паўночная капліца — сферычным купалам на ветразях, паўднёвая з драўлянай скульптурнай кампазіцыяй «Укрыжаванне» — плоскім плафонам, апсіда — зоркавай конхай з люнетамі 2 бакавых лучковых аконных праёмаў. Скляпенні аздоблены ляпным дэкорам XVII стагоддзя ў выглядзе павуціння нервюрных спляценняў рэнесанснага малюнка.
У нартэксе хоры на трохпралётнай аркадзе і двух кранштэйнах, дзе ўстаноўлены арган. Сцены нефа крапаваныя арачнымі нішамі, слаістымі пілястрамі, пілонамі, упрыгожаныя паліхромнай арнаментальнай размалёўкай, скляпенні — геаметрычным ляпным арнаментам XVII стагоддзя.
Нартэкс адкрываецца ў неф шырокай эліптычнай аркай, фланкіраванай 2 нізкімі арачнымі ўваходнымі праёмамі. Апсіда вылучана жалезнай агароджай (мастацкая коўка). У 2 бакавых лучковых нішах нефа пастаўлены спавядальні.
Унутранае аздабленне
У фігурных ракайльных абрамленнях сюжэтныя фрэскі на люнетах цыліндрычнага скляпення апсіды. У верхняй частцы сцен нефа таксама размешчаны 3 фрэскавыя карціны на сюжэты «Уваскрэсенне Лазара», «Пакаянне Марыі Магдаліны», «Прыход сына да бацькі». Чацвёртае насценнае прасла нясе квадратную мемарыяльную мармуровую пліту з фундушавым надпісам на лацінскай мове. Уздоўж сцен нефа і нартэкса размешчаны 14 стацый «Крыжовага шляху Хрыста» ў выглядзе разных дубовых пано (майстар-рэзчык з Польшчы У. Мастоўскі, 1992). Драўляныя амбон (навешаны на 1-м ад алтара левым насценным пілоне) і 2 лавы для духавенства (сталы) па баках прэсбітэрыя выкананы ў стылі маньерызму з накладной арнаментальнай і гербавай (Храптовічаў) разьбой. На хорах, што трымаюцца на 2 фігурных кранштэйнах і 3-пралётнай аркадзе і акаймаваны металічнай фігурнай агароджай, устаноўлены арган, які запаўняе высокую арку, і фісгармонія 1907 года.
Сярод твораў дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва каваныя дзверы XVII стагоддзя.
Брама-званіца
З усходняга боку сярод бутавай агароджы размешчана пабудаваная ў другой палавіне XIX стагоддзя мураваная брама, вырашаная шырокім арачным праездам з 3-арачным ярусам-звонам. Завяршае браму-званіцу кампазіцыя з 3 франтончыкаў.
Гарысберг
Гарысберг (анг. Harrisburg) — сталіца амерыканскага штата Пенсільванія і адміністрацыйны цэнтр акругі Дафін, на рацэ Саскуэхана, у 169 км да захаду ад Філадэльфіі. Знаходзіцца ў цэнтры буйной агламерацыі з насельніцтвам 643820 жых. (2005), з іх у межах гарадской рысы пражывае 48950 чал. (2000).
Гістарычная даведка
Заснавальнік горада — нейкі Джон Харыс — пасяліўся на месцы сучаснага горада у 1718 г., ведучы гандаль з індзейцамі і падтрымліваючы ў працоўным стане пераправу праз Саскуэхану. Вёсачка пад назвай Harris 'Ferry («Паром Харыса») была перайменаваная ў 1785 г. у Луісбург (Louisbourg) у гонар караля Людовіка XVI. Гэта назва не прыжылася, і ўжо ў 1791 г., калі яно афіцыйна набыло статус горада, пасяленне называлася Гарысберг.
Апалон-11
«Апалон-11» (Apollo 11) — пілатуемы касмічны карабель серыі «Апалон», падчас палёту якога 16—24 ліпеня 1969 года людзі ўпершыню ў гісторыі здзейснілі пасадку на паверхню іншага нябеснага цела — Месяца.
Астранаўты ўстанавілі на месцы пасадкі сцяг ЗША, размясцілі камплект навуковых прыбораў і сабралі 21,55 кг узораў месяцовага грунту, якія былі дастаўлены на Зямлю. Пасля палёту члены экіпажа і ўзоры месяцовай пароды прайшлі строгі каранцін, які не выявіў ніякіх небяспечных для чалавека мікраарганізмаў. Паспяховае выкананне праграмы палёту «Апалона-11» азначала дасягненне нацыянальнай мэты, пастаўленай Прэзідэнтам ЗША Джонам Кенэдзі ў маі 1961 года — да канца дзесяцігоддзя ажыццявіць высадку на Месяц, і адзначыла перамогу ЗША ў месяцовай гонцы з СССР.
Мірча Лучэску
Мірча Лучэску (Mircea Lucescu; нар., , Румынія) — румынскі футбаліст, пазней — футбольны трэнер. У цяперашні час з’яўляецца галоўным трэнерам украінскага клуба «Дынама» з Кіева.
З мая 2004 года па май 2016 года — галоўны трэнер футбольнага клуба «Шахцёр» (Данецк). У маі 2016 года быў прызначаны галоўным трэнерам санкт-пецярбургскага «Зеніта». Пакінуў пасаду ў маі 2017 года па заканчэнні сезона 2016/17. У жніўні 2017 года стаў галоўным трэнерам нацыянальнай зборнай Турцыі. Пакінуў пасаду ў лютым 2019 года.
У ліпені 2020 года прызначаны галоўным трэнерам кіеўскага «Дынама».
NGC 7461
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Волхаў
Во́лхаў — вялікая рака на паўночным захадзе Еўрапейскай часткі Расіі, у Наўгародскай і Ленінградскай абласцях.
Геаграфічныя звесткі
Адзіная рака, якая выцякае з возера Ільмень. Волхаў працякае па Прыільменскай нізіне, упадае ў Ладажскае возера. Даўжыня ракі 224 км, плошча вадазбору 80,2 тыс. км². Сярэдні расход вады 593 м³/с (па некаторых дадзеных 586 м³/с). Ледастаў з канца лістапада па пачатак красавіка. Суднаходная. Галоўныя прытокі: справа — Вішэра, Пчэўжа, Аскуя; злева — Керэсць, Цігада.
На рацэ пабудавана Волхаўская ГЭС (Ленінградская вобласць).
Salix reticulata
Лісце і канцы галін ядуць алені, зімой яны ядуць галіны выкопваючы іх з-пад снегу.
Распаўсюджанне і экалогія
У прыродзе арэал віду ахоплівае паўднёвыя і паўночныя раёны Еўропы, Усходнюю Сібір, Далёкі Усход Расіі, паўночныя раёны Манголіі, практычна усю тэрыторыю Канады і Скалістыя горы у ЗША.
Расце па камяністых, шчабністых і лішайнікавых арктычных і альпійскіх тундрах.
Батанічнае апісанне
Карлікавы, растапырана-галінасты хмызнячок з голымі, тоўстымі, чырванавата-бурымі галінамі, якія сцелюцца, часткай пад зямлёй, і укараняюцца, даўжынёй да 50-75 см. Лісце яйкападобнае, эліптычна-круглявае або зваротна-яйкападобнае, даўжынёй 1,5-5 см, шырынёй 1-3,5 см, ля аснавання і наверсе закругленае або на канцы злёгку выемкавае, радзей ля аснавання клінавата-звужанае, цэльнакрайняе або зубчастае, шчыльнае, скурыстае; дарослае голае або знізу злёгку валасістае, маладое — шаўкавіста-валасістае, зверху цёмна-зялёнае, знізу шыза-белае, на хвосціках даўжынёй 0,3-1,5 см.
Шышкі пазнейшыя, на канчатковых галінках, пакрытых лісцікамі, тонка-цыліндрычныя, рыхла- або густакветкавыя, даўжынёй 1,5-3 см. Прыкветныя лускавінкі амаль круглявыя або зваротна-яйкападобныя, светла-бурыя, ружаватыя або жаўтлявыя, па спінцы голыя, па краі коратка-расніцавыя, даўжынёй да 1-1,5 см. Тычынкі ў ліку двух, свабодныя, у ніжняй частцы тонкаваласістыя, з фіялетавымі або жоўтымі пылавікамі. Завязь сядзячая або на вельмі кароткай ножцы, даўгавата-яйкападобная, злёгку пурпурная, кучарава-бела-валасістая, даўжынёй да 3-6 мм.
Таксанамія
Від Salix reticulata уваходзіць у род сямейства  парадку.
Інфравідавыя таксоны
У межах віду вылучаюць некалькі падвідаў :
Пармелія
Пармелія (Parmelia) — род ліставатых лішайнікаў сямейства пармеліевых.
Апісанне
Слаявіна ліставатая. Зверху жаўтавата-зеленаватая, шэрая, зялёна-бурая, з сарэдыямі, радзей з пладовымі целамі (апатэцыямі), знізу белая, карычневая ці чорная, прымацаваная да субстрату. Споры па 8 у сумцы, бясколерныя, аднаклетачныя. Фотабіёнт — водарасць з роду.
Эстэрсунд
Эстэрсу́нд  — горад у цэнтральнай Швецыі, размешчаны на беразе пятага па велічыні возера ў Швецыі Стуршэн (Storsjön), цэнтр аднайменнай камуны, а таксама правінцыі і лена Емтланд. Эстэрсунд — культурны і эканамічны цэнтр рэгіёна і традыцыйны цэнтр гандлю і камерцыі.
Пармелія
Арэал
Род аб'ядноўвае 10 відаў. Пашыраны ўсюды, на Беларусі сустракаюцца і. Трапляюцца ў лясах на ствалах дрэў, валунах.
Эстэрсунд
У горадзе размешчаны Цэнтральнашведскі ўніверсітэт, разлічаны прыблізна на 15000 студэнтаў у трох універсітэцкіх гарадках (2006/2007 гг).
Пармелія
Арэал
Выкарыстоўваюцца для атрымання антыбіётыкаў.
Эстэрсунд
З насельніцтвам у 58 914 чалавек (снежань 2008 года) Эстэрсунд займае 36 месца па колькасці насельніцтва ў Швецыі.
Агульныя звесткі
Эстэрсунд знаходзіцца ў цэнтры Скандынавіі, у цэнтры Швецыі, у цэнтры лена Емтланд і ў цэнтры камуны Эстэрсунд. У сутнасці сваёй Эстэрсунд з’яўляецца цэнтрам Швецыі.
У рамках сумеснага праекта муніцыпальных улад і гарадскіх прадпрымальнікаў Эстэрсунд пазіцыянуецца як Vinterstaden — Зімовы горад.
Эстэрсунд з’яўляецца цэнтрам зімовага спорту з сучаснымі размешчанымі непасрэдна ў горадзе стадыёнам для лыжных гонак і горналыжнай трасай. У Эстэрсундзе рэгулярна праводзяцца чэмпіянаты і этапы кубка свету па розных зімовых відах спорту, такім як лыжныя гонкі, біятлон, хуткасны бег на каньках, спартыўнае арыентаванне на лыжах, гонкі на снегаходах і іншым.
Гісторыя
Эстэрсунд быў заснаваны ў 1786 годзе як гандлёвая манаполія лена Емтланд. Мэтай стварэння горада было жаданне цэнтральных улад прымусіць мясцовых фермераў пастаўляць тавары пасроднікам у Эстэрсунд, а не напроста гандляваць з суседзямі. Аднак, гэта ініцыятыва не сустрэла падтрымкі насельніцтва, і Эстэрсунд заставаўся маленькім горадам аж да канца XIX стагоддзя, калі пабудова чыгункі дала штуршок да развіцця горада.
Культура
У Эстэрсундзе знаходзяцца музей «Ямтлі», дом-музей кампазітара Вільгельма Петэрсана-Бергера, а таксама заапарк.
Спорт
Горад быў прэтэндэнтам на правядзенне зімовых алімпійскіх гульняў 1994, 1998, 2002 і 2014 гадоў, але дагэтуль ніводная заяўка не апынулася паспяховай. Аднак, напачатку XX стагоддзя ў Эстэрсундзе з-за адсутнасці снега ў Стакгольме некалькі разоў праходзілі Нардычныя Гульні, званыя папярэднікамі зімовых алімпійскіх гульняў.
У Эстэрсундзе ў 1989, 1993, 1995—1997, 2000, 2002, 2003—2007, 2009 гадах праводзіліся этапы Кубка свету па біятлоне. А ў 2008 і 2019 гадах — чэмпіянаты свету па гэтым відзе спорту.
У Эстэрсундзе ёсць свой футбольны клуб з аднайменнай назвай.
Варайская Вікіпедыя
Варайская Вікіпедыя — раздзел Вікіпедыі на варайскай мове. Гэта 11-ы паводле велічыні раздзел Вікіпедыі ў свеце. На сённяшні дзень змяшчае артыкулаў.
Гісторыя
Па стану на у Варайскай Вікіпедыі налічваецца  артыкулаў, большасць з іх — кароткія шаблонныя артыкулы пра біялагічныя віды жывёл, раслін і г.д. Раздзел знаходзіцца на -ым месцы сярод усіх раздзелаў Вікіпедый.
Гараны (Магілёўскі раён)
Гара́ны (, Горяны) — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Пашкаўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1744 годзе згадваецца як фальварак Гараны (інакш - Дравяншчына) у Аршанскім павеце ВКЛ.
Юта (возера)
Возера размешчана на заходнім ускрайку даліны Юта, якая атачаецца горнымі хрыбтамі Уосач (на ўсходзе), Траверс (на поўначы) і Лэйк-Маўнтынс (на захадзе). Найбольш высокія пікі ў ваколіцах возера — гара Неба (3616 м), гара Тымпанагас (3580 м) і гара Уэст-Маўнтын (2074 м). Само возера ляжыць на вышыні 1368 м над узроўнем мора і складае каля 39 км у даўжыню і 21 км у шырыню.
Стуршэн
Стуршён (Storsjön) — пятае па велічыні возера у Швецыі. Самы вялікі востраў — Фросен, разам з размешчаным на ўсходнім беразе горадам Эстэрсунд утварае цэнтр гістарычнай правінцыі Емтланд. Праз возера працякае рака Індальсэльвен.
Плошча возера складае 456,33 км². Даўжыня возера — 70 км, шырыня — 25 км. Аб'ём возера складае 8,018 км³. Максімальная глыбіня возера — 74 м, сярэдняя глыбіня — 17,3 м. Плошча вадазборнага басейна складае 12,100 км².
Па возеры праходзяць дзве паромныя лініі кампаніі Vägverket Färjerederiet. У зімовы перыяд іх замяняюць дарогі, пракладзеныя па лёдзе.
Паводле легенды, у возеры жыве пачвара Storsjöodjuret. Першае паведамленне пра яго з'явілася ў 1635 годзе.
Саленікі (Карэліцкі раён)
Саленікі́ (, Соленики) — вёска ў Карэліцкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Райцаўскага сельсавета.
Да 21 жніўня 1989 года вёска ўваходзіла ў склад Варанчэўскага сельсавета, да 28 верасня 1995 года — у склад Цырынскага сельсавета, да 4 красавіка 2017 года — у склад Варанчанскага сельсавета.
Эмаль
Эма́ль (Émail ) — шклопадобыя пакрыцці, якія наносяць на металічныя або фарфоравыя вырабы і замацоўваюць абпальваннем. Характарызуюцца высокай цвёрдасцю, зноса-, гарача-, шчолача-, кіслота- і каразійнай устойлівасцю. Паводле прызначэння адрозніваюць тэхнічныя і мастацкія эмалі.
Персанал (фільм)
«Персанал» (Personel) — драматычны тэлефільм, зняты ў 1975 годзе польскім кінарэжысёрам Кшыштафам Кеслёўскім.
Эмаль
Тэхнічныя эмалі падзяляюць на покрыўныя і грунтавыя (прамежкавы слой паміж покрыўнай эмаллю і металам).
Персанал (фільм)
Апісанне фільма
Ромэк, чуллівы і адкрыты малады чалавек захоплены магіяй мастацтва, прыходзіць у оперу працаваць краўцом. Паступова, калі ён сутыкаецца з рэальнасцю за кулісамі — сваркамі, дробнай рэўнасцю, помслівасцю і разбэшчанасцю — яго ілюзіі разбураюцца. Фільм заканчваецца тым, што Ромэк сядзіць перад чыстым аркушам паперы, на якім ён павінен данесці на свайго сябра, калегу-краўца, якога звольнілі праз зламыснасць аднаго з акцёраў.
Эмаль
Сыравіна для эмалі — пясок, палявы шпат, пегматыт, мел, даламіт, буракс, вокіслы металаў і інш. Сумесь сыравінных матэрыялаў сплаўляюць у печах пры тэмпературы 1150—1200 °C, выліваюць у ваду для гранулявання, гранулы размолваюць з вадой, глінай і інш., каб атрымаць устойлівую суспензію (эмалевы шлікер). Вырабы з нанесеным на ім шлікерам сушаць і абпальваюць у печы пры тэмпературы 750—1005 °C.
Эмаліраваныя вырабы выкарыстоўваюць у хімічнай, харчовай, фармацэўтычнай, электратэхнічнай, будаўнічай галінах прамысловасці.
10 жніўня
10 жніўня — дзвесце дваццаць другі (дзвесце дваццаць трэці ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Прыенайскі раён
Прыенайскі раён (Prienu rajono) — раён у Каўнаскім павеце Літвы.
Населеныя пункты
Колькасць насельніцтва (2001):
Макінак
Макінак (Mackinac) — востраў на возеры Гурон. Уваходзіць у склад штата Мічыган (ЗША). Плошча — 9,78 км². Насельніцтва (2010) — 492 чал. На востраве арганізаваны нацыянальны парк.
Геаграфія і прырода
Востраў Макінак месціцца на паўночным захадзе возера Гурон у 345 км на поўнач ад Лансінга, сталіцы штата Мічыган. Даўжыня з паўночнага захаду на паўночны ўсход — 4 км. Найбольшая шырыня — 2,84 км.
Востраў пагорысты. Вышэйшы пункт займае 271 м над узроўнем акіяну. Складзены вапнякамі. Характэрны пейзажы, сфарміраваныя ў эпоху аледзянення, і шматлікія сляды выветрывання.
Значная частка вострава пакрыта шырокалістымі і хваёвымі лясамі, каля берага вылучаюцца нізінныя прыазёрныя лугі. Фаўна: шматлікія птушкі, амфібіі, казуркі, некалькі відаў змей, лісы, каёты і інш.
Клімат мяккі прахалодны. Сярэдняя гадавая тэмпература — +5,7 °C. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — 779 мм.
Гісторыя
Археолагі вызначылі, што востраў Макінак быў населены чалавекам не пазней за 900 г. н. э. Ён адыгрываў значную ролю ў гісторыі алганкінаў, якія называлі яго за высокія берагі mish-la-mack-in-naw ("вялікая чарапаха"). Згодна паданням, плямёны аджыбвэ, атава і патаватомі заключылі на востраве пагадненне аб стварэнні канфедэрацыі Рада трох агнёў.
У 1634 г. востраў Макінак быў адкрыты французамі. У 1780 г. на ім была пабудавана брытанская крэпасць Форт-Макінак. Пасля заканчэння Амерыканскай рэвалюцыі ён быў перададзены ЗША. Падчас вайны 1812 - 1814 гг. брытанцы захапілі крэпасць і ўтрымлівалі яе да самага заканчэння ваенных дзеянняў.
У XIX ст. доўгі час выкарыстоўваўся амерыканскімі гандлярамі. Пасля Грамадзянскай вайны паступова ператварыўся ў папулярнае месца адпачынку. У 1875 г. пераўтвораны ў нацыянальны парк.
Інфраструктура
На поўдні вострава Макінак месціцца аднайменны горад, які складае аснову графства Макінак. Яго насельніцтва займаецца абслугоўваннем турыстаў, колькасць якіх у летнія месяцы дасягае 15 тысяч чалавек у дзень. Астатняя тэрыторыя занята нацыянальным паркам, падпарадкаваным штату Мічыган. Арганізацыя самастойных стаянак у яго межах забаронена.
З 1898 г. на Макінаке забаронены матарызаваны транспарт, таму турысты і мясцовае насельніцтва перасоўваюцца пешшу, на роварах ці ў конных запрэжках. Востраў звязаны з берагам паромам, узімку — лядовым мастом. На востраве таксама працуе невялікі аэрапорт.
Славутыя мясціны
Востраў Макінак знакаміты сярод наведвальнікаў сваімі пагорыстымі ляснымі краявідамі, гонкамі рачных суднаў і дзесяцідзённым Бэзавым фестывалем, што арганізуецца з 1949 г.
Найбольш вядомыя славутыя мясціны:
Слабада (Мёрскі раён)
Слабада́ (, Слобода) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Узмёнскага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца каля левага берага ракі Заходняя Дзвіна, за 30 км у напрамку на паўночны ўсход ад горада Мёры, за 176 км ад Віцебска, за 4 км ад чыгуначнай станцыі Верхнядзвінск.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Лявонпаль Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі. У гэты час у Слабадзе месцілася памежная застава Корпуса аховы памежжа.
2005 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва
2005 год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.
Аперацыя «Дугавая лямпа»
Аперацыя «Дугавая лямпа» (Arc Light) — кодавая назва ўсіх баявых аперацый, якія праводзіліся стратэгічнымі бамбардзіроўшчыкамі Boeing B-52 Stratofortress падчас Другой індакітайскай вайны ў 1960—1970-х гадах.
Хоць самалёт B-52 ствараўся выключна як носьбіт ядзернай зброі, недахоп авіябаз у Паўднёвым В'етнаме ў пачатку поўнамаштабнага ўмяшання Злучанных Штатаў у вайну прымусіў амерыканскае камандаванне шукаць альтэрнатыву тактычнай авіяцыі, і B-52 апынуўся найбольш прыдатным варыянтам. Некаторыя самалёты былі мадэрнізаваны ў рамках праграмы «Вялікі жывот» (Big Belly), што дазволіла давесці іх бомбавую нагрузку амаль да 29 т (падчас Другой сусветнай вайны такую ж масу меў цалкам загружаны бомбамі B-17).
Аперацыя «Arc Light» пачалася 18 чэрвеня 1965 года ударам групы B-52 па меркаваных пазіцыях партызан НФВПВ у ваеннай зоне D на паўночны ўсход ад Сайгона. B-52 дзейнічалі з авіябаз на востраве Гуам (ЗША), на Філіпінах і ў Тайландзе, выкарыстоўваючыся ў асноўным у Паўднёвым В’етнаме (у тым ліку для падтрымкі войскаў ЗША і саюзнікаў, асабліва падчас аблогі Кхе-Сані і Велікоднага наступлення), а таксама ў Лаосе і Камбоджы. Яны лічыліся самым разбуральнай зброяй, якую задзейнічалі ЗША ў Індакітаі. Партызаны далі B-52 мянушку «шаптала смерць» — падчас налёту перад выбухамі можна было пачуць толькі свіст бомбаў, бо самі самалёты ляцелі на вялікай вышыні і не маглі быць заўважаны або своечасова пачуты з зямлі. Супраць Паўночнага В’етнама стратэгічныя бамбардзіроўшчыкі ўпершыню былі задзейнічаны ў красавіку 1966 года, і да заканчэння масіраваных бамбардзіровак краіны ў 1968 выкарыстоўваліся вельмі абмежавана. У 1972 годзе паветраныя аперацыі супраць ДРВ былі адноўлены, і цяпер B-52 дзейнічалі больш актыўна, асабліва ў снежні 1972 года, калі падчас аперацыі «Linebacker II» яны адзіны раз за ўсю вайну здзейснілі масіраваныя налёты на Ханой і Хайфон.
Апошнія вылеты B-52 у Паўднёва-Усходняй Азіі адбыліся 15 жніўня 1973 года, перад уступленнем у сілу забароны Кангрэса ЗША на вядзенне амерыканскімі ўзброенымі сіламі баявых аперацый у Лаосе. За сем гадоў вайны стратэгічныя бамбардзіроўшчыкі здзейснілі 126 тысяч самалётавылетаў (адзін вылет абыходзіўся амерыканскаму бюджэту ў 40 тысяч долараў ). Па амерыканскіх даных, баявыя і небаявыя страты склалі 30 самалётаў (18 страчаны ад дзеянняў праціўніка і 12 — у небаявых інцыдэнтах), прычым усе баявыя страты былі панесены над Паўночным В’етнамам. Бартавым стрэлкам самалётаў было залічана два збітых знішчальніка МіГ-21.
Прыенай
Прыенай (Prienai, традыцыйная беларуская назва — Прэны) — горад у Літве, размешчаны на рацэ Нёман. Цэнтр Прыенайскага раёна Каўнаскага павета. Насельніцтва — 11,0 тыс. чал.
Гісторыя
Прыенай упершыню згадваецца ў 1502 годзе як дзяржаўны маёнтак (двор), у 1579 — мястэчка. У 1644 годзе вялікі князь літоўскі Уладзіслаў Ваза падараваў паселішча Мікалаю Глінскаму. У 1609 годзе горад. У 1580 і 1785 атрымалі прывілеі на правядзенне кірмашоў. У 1609 годзе Каспер Горват заснаваў касцёл. У пачатку 17 ст. дзейнічала прыходская школа.
У 1773 годзе Прэны перайшлі ва ўласнасць Сапегаў, якія валодалі імі да 1857 года, калі перайшлі ў дзяржаўную ўласнасць. Былі цэнтрам стараства, з 1791 — Прэнскага павета. 9 лістапада 1791 года атрымалі магдэбургскае права і герб з выявай Св. Георгія на кані, забіваючага кап’ём цмока. Пасля 3-га падзелу Рэчы Паспалітай у 1795 годзе ў складзе Прусіі.
У 1920 годзе Прэны ўвайшлі ў склад Польшчы. У верасні 1939 года горад быў заняты савецкімі войскамі. З чэрвеня 1941 да 1944 года горад быў акупаваны нямецкімі войскамі.
2-е Мінскае гарадское благачынне
2-е Мінскае гарадское благачынне, 2-я Мінская гарадская благачынная акруга — акруга ў Мінскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы.
Благачынныя настаяцелі
Протаіерэй Ігар Карасцялёў.
Дзялдова (гміна)
Дзялдо́ва (Działdowo) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Дзялдоўскага павета Вармінска-Мазурскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Дзялдове. Плошча гміны складае 272,77 км². Станам на 2004 год у гміне Дзялдова пражывалі 9552 чалавекі, шчыльнасць — 35 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 31 салецтваў.
Хаткаўскі сельсавет
Назву Ха́ткаўскі сельсавет маюць:
Уладзімір Іванавіч Куранкоў
Уладзі́мір Іва́навіч Куранкоў (,, Брэсцкая вобласць) — беларускі дзяржаўны дзеяч, першы міністр прамысловасці Рэспублікі Беларусь (1994—1996).
Біяграфія
У 1975 годзе скончыў Беларускі політэхнічны інстытут. Пасля гэтага працаваў на Мінскім аўтамабільным заводзе, прайшоў там шлях ад радавога інжынера да намесніка Генеральнага дырэктара.
У 1991 быў прызначаны кіраўніком Дзяржаўнага камітэта па прамысловасці і міжгаліновых вытворчасцях, які пасля быў ператвораны ў Міністэрства прамысловасці.
22 верасня 1994 года указам Прэзідэнта № 117 быў прызначаны Міністрам прамысловасці Рэспублікі Беларусь.
23 студзеня 1996 года указам Прэзідэнта «за неналежнае кіраўніцтва галіной, якое выказалася ў непрыняцці неабходных мер па пераадоленні спаду вытворчасці ў прамысловасці» вызвалены ад пасады міністра прамысловасці Беларусі.
Ажэшка
Ажэшка або Арэшка — польскае і беларускае прозвішча.
Вільнапілля
Вільнапілля (Вільнопі́лля) — вёска ў Ружынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Васіль Фёдаравіч Гусеў
Васіль Фёдаравіч Гу́сеў (, в. Зарэчча, Валагодская вобласць, РСФСР — ) — рускі і беларускі акцёр. Заслужаны артыст Беларускай ССР (1977).
Біяграфія
Скончыў тэатральную студыю пры Валагодскім драматычным тэатры ў 1944 годзе. Працаваў у Волагдзе, Уральску, Каменец-Падольску, Даўгаўпілсе. З 1963 года ў Магілёўскім абласным драматычным тэатры.
Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў ‎з 1959 года.
Меншыкаўскі палац (Санкт-Пецярбург)
Меншыкаўскі палац (Меншиковский дворец; філіял Эрмітажа — палац Меншыкава, у рэестры культурных помнікаў — палац Меншыкава А. Д.) — пабудаваны ў 1710—1712 і 1713—1727 гадах для набліжанага імператара Пятра Першага, першага губернатара Санкт-Пецярбурга Аляксандра Данілавіча Меншыкава, палац выкананы ў стылі пятроўскага барока, першы каменны будынак Санкт-Пецярбурга. Аўтары праекта — запрошаныя дойліды Д. М. Фантана і Г. І. Шэдэль. Першапачаткова ў комплекс палаца Меншыкава ўваходзілі каменныя палаты і драўляны палац, што ўтваралі невялікі горад на востраве ў асяроддзі садоў і паркаў. Да цяперашняга часу дайшоў толькі каменны будынак палацавага комплексу. Першапачаткова палац складаўся з 3-павярховага корпуса на набярэжнай і флігеляў, якія абмяжоўвалі з паўночнага захаду і ўсходу невялікі двор, акружаны адкрытай галерэяй на калонах. На прылеглай тэрыторыі быў разбіты рэгулярны сад са скульптурай, фантанамі, гротам і аранжэрэямі, а з боку Нявы пабудавана прыстань. Планіроўка будынка цэнтрычная і строга сіметрычная, памяшканні размешчаны анфіладай. Невялікія і невысокія пакоі з вялікімі ашклянёнымі вокнамі і дзвярмі азбодленыя фаянсавымі пліткамі.
Пасля арышту і апалы Меншыкава ў 1727 годзе палац узяты ў казну, потым перададзены калегіі замженых спраў. У 1732—1918 гадах у Меншыкаўскім палацы размяшчаўся Шляхетны (з 1800 года — 1-ы кадэцкі) корпус. У 1926—1957 гадах у Меншыкаўскім палацы і іншых будынках 1-га кадэцкага корпуса размяшчалася Ленінградскае ваенна-палітычнае вучылішча імя Ф. Энгельса. У 1967 годзе палац перададзены Эрмітажу.
Князь-Уладзімірскі сабор (Санкт-Пецярбург)
Князь-Уладзімірскі сабор (афіцыйная назва — сабор Святога роўнаапостальнага князя Уладзіміра) у Санкт-Пецярбургу — праваслаўны храм, знаходзіцца ў квартале, абмежаваным праспектам Дабралюбава, Храмавым завулкам, вуліцай Блахіна і завулкам Талаліхіна (насупраць станцыі метро «Спартыўная»). З’яўляўся капітульным храмам ордэна Святога Уладзіміра. Будаваўся ў 1766—1789 гады.
Храм належыць Санкт-Пецярбургскай епархіі Рускай праваслаўнай царквы, з’яўляецца цэнтрам Петраградскай благачыннай акругі.
Дэнвер
Дэнвер (Denver) — горад на захадзе ЗША, сталіца штата Каларада і адміністрацыйны цэнтр акругі Дэнвер, межы якога супадаюць з межамі горада. Насельніцтва 579,7 тыс. жыхароў (2005), з прыгарадамі — 2,83 млн.
Геаграфія
Горад размешчаны паміж Скалістымі гарамі і Вялікімі раўнінамі. Цэнтр Дэнвера размешчаны на ўсходнім беразе ракі Саўт-Плат. Плошча горада 401,3 км².
Гісторыя
Дэнвер быў заснаваны ў 1858 годзе на тэрыторыі Канзаса. Фактычна існуе з лістапада 1861 года. Да 1890 года насельніцтва Дэнвера ўжо перавышала 106 тыс. чалавек.