cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Андрэй Валер’евіч Якімаў
Клубная кар’ера
У снежні 2019 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Нёман», аднак у студзені 2020 года вярнуўся і падпісаў новы кантракт з клубам. У сезоне 2020 быў трывалым іграком стартавага складу, прыняў удзел ва ўсіх 30 матчах Вышэйшай лігі. У студзені 2021 года падоўжыў пагадненне з гродзенцамі. У сезоне 2021 заставаўся іграком асновы. У лютым 2022 года падоўжыў кантракт з «Нёманам» яшчэ на сезон.
Асірава пакаленне
Асірава пакаленне — паводле Бібліі, сваю радаслоўную вяло ад Асіра (што ў перакладзе азначае: шчаслівы), другога сына патрыярха Якава. Яму належала самая пладародная паўночная частка зямлі Ханаанскай. Задаволенае сваім геаграфічным становішчам, яно не праяўляла ваяўнічасці і мірна жыло з суседзямі. Пасля падзелу Ізраільска-Іудзейскага царства на два самастойныя царствы яно падтрымлівала сувязі з іудзейскім Іерусалімам.
Касіяпея
Касіяпея:
Lacinius ephippiatus
Lacinius ephippiatus — від сенакосцаў, які належыць да сямейства.
Спіс вуліц Вілейкі
У гэтым спісе прыведзены вуліцы, завулкі, плошчы, праспекты, праезды, тупікі, набярэжныя Вілейкі.
Марыніўка (Біляіўскі раён)
Марыніўка (Ма́ринівка) — вёска ў Біляіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Лесапаркавая (станцыя метро)
«Лесапаркавая» (Лесопа́рковая) — станцыя Бутаўскай лініі Маскоўскага метрапалітэна.
Іван Пятровіч Дзьячкоў
Іван Пятровіч Дзьячкоў ( — пасля 1836) — рускі беларускі архітэктар, які працаваў у горадзе Гомелі. Прадстаўнік класіцызму.
Біяграфія
Да 1813 працаваў у Маскве. 3 1814 жыў і працаваў у Гомелі.
У 1814—1826 гадах служыў у маёнтку графа М. П. Румянцава (у 1814, 1815, 1818 выязджаў-у Маскву для азнаямлення з работамі маскоўскіх архітэктараў і набыцця праектаў) памочнікам архітэктара Дж. Кларка.
Творчасць
Браў удзел у праектаванні і стварэнні шматлікіх многіх збудаванняў Гомеля. Паводле яго праектаў у Гомелі пабудаваны: дваранскае вучылішча (1818), «паляўнічы домік» (1818—1820), ткацкая і бялільная фабрыкі (1818—1820); кіраваў будаўніцтвам ланкастэрскай школы (1818) і «Рускага тракціра» (1822, абодвух арх. Дж. Кларк).
Арланда Блум
Арланда Блум (Orlando Bloom, нар. 13 студзеня 1977), пры нараджэнні: Арланда Джонатан Бланчард Блум (Orlando Jonathan Blanchard Bloom) — брытанскі кінаакцёр. Атрымаў вядомасць дзякуючы ролям у кiнатрылогii «Уладар парсцёнкаў» (2001, 2002, 2003), прыгодніцкім фільме «Піраты Карыбскага мора: Праклён „Чорнай пярліны“» (2003) і яго працягах «Піраты Карыбскага мора: Куфар мерцвяка» (2006) і «Піраты Карыбскага мора: На краі Свету» (2007).
Маякы (Біляіўскі раён)
Маякы (Мая́ки) — вёска ў Біляіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Фалькларыстыка
Фалькларыстыка — навука, што вывучае народную творчасць (фальклор) і знаходзіцца на стыку этнаграфіі, літаратуразнаўства і музыказнаўства. У сферы навуковых інтарэсаў фалькларыстыкі знаходзіцца збіранне, выданне, тыпалагізацыя і агульнае вывучэнне народнай творчасці.
Муха
Муха:
Айслебен
Айслебен — камуна і горад у Германіі, другі па велічыні горад у раёне Мансфельд-Зюдгарц, размешчаны ва ўсходняй частцы гор Гарц зямлі Саксонія-Анхальт.
Афіцыйны код — 15 2 60 017.
Да 1946 года насіў назву Айслебен, атрымаў дадатак да назвы Лютэрштат (Lutherstadt) — «горад Лютэра» ў гонар Марціна Лютэра, які нарадзіўся, хрысціўся і памёр у гэтым горадзе. Звязаныя з Лютэрам мемарыялы у Айслебене і Вітэнбергу з 1996 года ўваходзяць у спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Томас Лангэ
Томас Лангэ (Thomas Lange; нар. Айслебен, Германія) — нямецкі вясляр, алімпійскі чэмпіён па акадэмічным веславанні 1988 і 1992 гадоў.
Айслебен
Камуна падзяляецца на 12 раёнаў.
Томас Лангэ
У 1980 годзе Лангэ стаў пераможцам юніёрскага чэмпіянату свету ў складзе парнай двойкі. У наступных двух моладзевых чэмпіянатах свету ён таксама выйграў, але адзіночкай.
На дарослым узроўні першым буйным поспехам у кар’еры маладога нямецкага весляра стала перамога ў пары з Увэ Хепнерам на чэмпіянаце свету 1983 года. Лангэ і Хепнер былі фаварытамі на Алімпійскіх гульнях 1984 года, але ГДР байкатавала Алімпіяду.
У 1986 годзе Лангэ пачаў выступаць у адзіночным разрадзе. Але хвароба перашкодзіла яму выступаць. У 1987 годзе ён выйграў свой першы чэмпіянат свету ў адзіночцы, апярэдзіўшы Перці Карпінена і Петэра-Міхаэля Кольбэ, якія перамагалі ў 10 чэмпіянатах свету і Алімпійскіх гульнях з 12. Томас паўтарыў гэты подзвіг на Алімпіядзе ў Сеуле і ў 1989 годзе.
IC 2539
IC 2539 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральная галактыка) ў сузор’і Насос.
Томас Лангэ
У 1991 годзе, прадстаўляючы аб’яднаную Германію, Лангэ зноў выйграў тытул чэмпіёна свету ў адзіночцы. На летніх Алімпійскіх гульнях 1992 у Барселоне Лангэ зноў стаў пераможцам у адзіночным разрадзе. Для Лангэ гэта была яго пятая перамога ў чэмпіянаце свету або на алімпіядзе ў адзіночцы.
Пасля бронзы на чэмпіянаце свету 1993 года ў Рачыцах Ланге зрабіў паўзу, каб сканцэнтравацца на сваёй медыцынскай адукацыі і вярнуўся да летніх Алімпійскіх гульняў 1996 года ў Атланце, заваяваўшы бронзу. У цяперашні час працуе ўрачом у Ратцэбургу.
Бітцэўскі парк (станцыя метро)
«Бітцэўскі парк» (Би́тцевский парк) — паўночная канцавая станцыя Бутаўскай лініі Маскоўскага метрапалітэна.
Станцыя пабудавана паралельна станцыі «Наваясенеўская» Калужска-Рыжскай лініі, з якой яна ўтварае перасадачны вузел.
Пётр Рафаілавіч Ібшман
Пётр Рафаілавіч Ібшман (Пётр Рафаилович Ибшман;, Брэст-Літоўск, Гродзенская губерня — , лагер Усць-Ухты, Комі АССР) — савецкі педагог, арганізатар у сістэме архіўнай службы, партыйны дзеяч, удзельнік бальшавіцкага падполля.
Біяграфія
З настаўніцкай сям’і. У 1914 уступіў у габрэйскую сацыялістычную партыю «Паалей Цыён», у 1917 выйшаў з яе шэрагаў пад уплывам рэвалюцыйных падзей 1917. Затым уступіў у Бунд, у 1919 удзельнічаў у стварэнні камуністычнай арганізацыі, уваходзіў у склад падпольнага гарадскога камітэта партыі. У 1920—1921 гадах жыў у Магілёве: загадчык загатканторай павятовага харчовага камітэта. У 1922 скончыў Гомельскую савецкую партыйную школу, быў пакінуты на выкладчыцкай рабоце. У 1923—1925 загадчык вучэбнай часткай савецкай партыйнай колы ў Клінцах. У 1925—1928 гадах накіраваны ў Гомельскую савецкую партыйную школу выкладчыкам гісторыі; пазней загадчык гэтай установы. У 1928 ЦК партыі накіраваны ў Іванава загадчыкам курсамі Таварыства старых бальшавікоў. У 1930—1932 гадах у Іванаўскім камвузе: выкладчык гісторыі партыі, рэктар. У 1932 годзе камандзіраваны на вучобу ў аспірантуру Маскоўскага камуністычнага ўніверсітэта па падрыхтоўцы выкладчыкаў грамадазнаўства; пазней працягнуў навучанне ў гісторыка-філасофскім інстытуце. У 1935 накіраваны на выкладчыцкую працу ў Чалябінскі педагагічны інстытут. У 1935—1936 гадах загадчык вучэбнай часткі інстытута; чытаў лекцыі па гісторыі партыі на курсах марксізму-ленінізму. З 1936 загадчык истпартом Чалябінскага абкама ВКП(б).
Арыштаваны як «удзельнік шпіёнскай-дыверсійнай арганізацыі эсэраў» (31 сакавіка 1938 года) па абвінавачванні ў здабыванні «шпіёнскіх звестак аб выпрацоўцы спецсталі Златаўстаўскім металургічным заводам і ваенна-марскіх снарадаў завода імя Калюшчанка для далейшай перадачы». Заключаны ў ППЛ Усць-Ухты Комі АССР на 5 гадоў з правам перапіскі.
Велька Няшаўка (гміна)
Ве́лька Няша́ўка (Wielka Nieszawka) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Таруньскага павета Куяўска-Паморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Велькай Няшаўцы. Плошча гміны складае 216,22 км². Станам на VI 2014 год у гміне Велька Няшаўка пражывалі 4920 чалавек, шчыльнасць — 22 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 4 салецтвы.
Мырнэ (Біляіўскі раён)
Мырнэ (Ми́рне) — вёска ў Біляіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Lophopilio palpinalis
Lophopilio palpinalis — від павукападобных, які належыць да сямейства.
Вапа
Вапа, гуапа (саманазва: Ašočimi; Wappo; Guapo) — індзейскі народ у Каліфорніі (ЗША). Агульная колькасць (2010 г.) - 291 чал.
Lophopilio palpinalis
Апісанне
Самцы маюць памеры ад 2,4 да 3,0 мм, а саміцы — ад 3,7 да 4,8 мм.
Арэал
Сустракаецца ў Еўропе.
Вапа
Гісторыя
У 1823 г. мексіканскія святары заснавалі ў Саноме місію, куды актыўна прыцягваліся вапа. Кантакты паміж індзейцамі і мексіканцамі ўскладніліся ў 1828 г. эпідэміяй воспы, да якой у вапа не было імунітэту. У 1835 - 1836 гг. мексіканцы вялі супраць вапа ваенныя дзеянні, якія скончыліся перамір'ем. У 1838 - 1839 гг. вапа зноў пацярпелі ад моцнай эпідэміі воспы, так што да сярэдзіны XIX ст. гэты народ апынуўся на мяжы вымірання.
Пасля далучэння Каліфорніі да ЗША ў Саноме знаходзіліся часткі амерыканскай арміі. У 1851 г. каля 250 выжылых вапа былі прымусова адселены на поўнач Каліфорніі. Яшчэ каля 50 чалавек перасяліліся на ўзбярэжжа. Толькі ў 1915 г. вапа і іх суседдзям была прадстаўлена аўтаномная рэзервацыя.
З другой паловы 1980-х гг. пачалося культурнае адраджэнне. З 1988 г. вядзецца юрыдычны працэс прызнання вапа федэральнымі ўладамі ў якасці самастойнай нацыі.
Культура
Асноўнымі традыцыйнымі заняткамі вапа здаўна з'яўляліся збіральніцтва і паляванне. Асноўную ежу складалі жалуды, арэхі, ядомае карэнне, ягады, мёд, мяса трусоў, аленяў, дзікіх птушак. У месцах, населеных вапа, здабывалі соль. Маглі сезонна вандраваць да акіяна або азёр у пошуках малюскаў і рыбы.
Прылады працы ладзілі з ракавін, камянёў, дрэва. Лукі і стрэлы атрымоўвалі ў суседзяў у выніку гандлю. У якасці разліковых адзінак пры абмене выкарыстоўвалі бісер. Распаўсюджанае жаночае рамяство — пляценне. Вапа амаль не мелі вопраткі. Жанчыны рабілі вузкія повязі з травы або трыснёгу. Узімку мужчыны і жанчыны накрываліся коўдрай з футра трусоў.
Асновай сацыяльнага ладу была абшчына, што складалася з аднаго паселішча. На чале стаяў выбраны правадыр, звычайна найбольш спрытны мужчына. Часам у паселішчы магло быць два правадыра, або месца правадыра займала жанчына. Вапа імкнуліся падтрымліваць мір з суседдзямі, паколькі моцна залежылі ад абмену з імі. Называлі суседнія народы братамі, удзельнічалі ў іх святах. Сем'і вялікія пашыраныя на чале мужчын. Жаніцьба прадугледжвала абмен падарункамі паміж сем'ямі. Сталенне хлопчыкаў і дзяўчынак суправаджалася ініцыяцыяй.
Вапа знакаміты сваімі танцамі.
Мова
Родная мова вапа фактычна з'яўлялася ізалятам, хаця некаторыя даследчыкі імкнуцца звязаць яе ў адзіную моўную сям'ю разам з юкі. У мінулым мела 5 дыялектаў. У 1990 г. памёр апошні носьбіт гутарковай мовы.
Рэлігія
Вапа верылі, што сусвет населены шматлікімі духамі. Рэлігійныя цырымоніі арганізоўваў правадыр.
Прамяны
Прамя́ны (, Промяны) — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Германавіцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Германавічы Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Палітычны крызіс у Польшчы (1968)
Польскі палітычны крызіс 1968 года быў справакаваны «закручваннем гаек» з боку 1-га сакратара ЦК ПАРП Уладзіслава Гамулкі, які страчваў уладу, пры падтрымцы правага крыла ПАРП (прэм’ер-міністра Юзафа Цыранкевіча, міністра ўнутраных спраў Мячыслава Мочара і іншых).
Каб прадэманстраваць лаяльнасць Савецкаму Саюзу (у процівагу суседняй Чэхаславакіі, дзе набірала абароты «Пражская вясна»), з санкцыі Гамулкі сталі пагаршацца адносіны з Ізраілем, і ў той жа час унутры Польшчы пачалася цэнзура польскай класікі, якая традыцыйна была накіравана супраць Расійскай імперыі. У выніку забароны спектакля па п’есе А. Міцкевіча «Дзяды» ў сакавіку 1968 гады пачаліся студэнцкія хваляванні, падушаныя варшаўскай міліцыяй пад камандаваннем палкоўніка Слабчыка.
Мочар абвінаваціў у распальванні гэтых хваляванняў «сіяністаў». Загады аб затрыманні «сіяністаў» выдаваліся міліцэйскімі камендатурамі (у прыватнасці, у Гданьску, за подпісам палкоўніка Кальчынскага). Падзеі 1967—1968 гадоў суправаджаліся антысеміцкай кампаніяй, якой кіраваў урад, польскія яўрэі былі абвешчаны Гамулкам «пятай калонай» ізраільскага сіянізму ; пасля іх узмацнілася эміграцыя яўрэяў з Польшчы, якую пакінула каля 20 тысяч чалавек.
Гэтыя падзеі, аднак, сур’ёзна падарвалі аўтарытэт Гамулкі і толькі ненадоўга адтэрмінавалі падзенне. Неўзабаве (у 1970 годзе) ён быў вымушаны саступіць уладу Эдварду Гераку.
Вуліца Старакачалаўская (станцыя метро)
«Вуліца Старакачалаўская» (У́лица Старокача́ловская) — станцыя Бутаўскай лініі Маскоўскага метрапалітэна.
Еўратунэль
Еўратунэль, Тунэль пад Ла-Маншам (tunnel sous la Manche, Channel Tunnel, таксама часам проста Euro Tunnel) — чыгуначны двухпуцявы тунэль, даўжынёй каля 51 км, з якіх 39 км пад пралівам Ла-Манш. Быў урачыста адкрыты 6 мая 1994 года. Злучае кантынентальную Еўропу з Вялікабрытаніяй чыгуначнай сувяззю. Дзякуючы тунэлю, стала магчыма наведаць Лондан, адправіўшыся з Парыжа. Чыгуначнае падарожжа доўжыцца ўсяго 2 гадзіны 15 хвілін, у самым тунэлі цягнікі знаходзяцца ад 20 да 35 хвілін. Максімальная дазволеная хуткасць цягніка ў тунэлі складае 160 км/гадз. Кампанія Eurostar ажыццяўляе перавозку пасажыраў пасажырскімі цягнікамі, чаўночныя цягнікі кампаніі Eurotunnel Le Shuttle перавозяць у асноўным аўтамабілі. У 2017 тунэлем было перавезена 20,7 млн пасажыраў, Дуврскі паром, што з'яўляецца непасрэдным канкурэнтам Тунэля, перапарвіў удвая менш.
Адзін час ён утрымліваў званне самага працяглага тунэля ў свеце, у гэтай якасці яго змяніў тунэль «Сэйкан» — самым доўгі дзеючы чыгуначны тунэль у свеце. Аднак даўжынёй менавіта падводнай часткі Еўратунэль пераўзыходзіць японскага канкурэнта. Амерыканскае таварыства інжынераў-будаўнікоў абвясціла Еўратунэль адным з сямі цудаў свету сучаснасці. Будаўніцтва тунэля абышлося ў £ 9 млрд (у цэнах на 1994).
Мікалай Міхайлавіч Страхаў
Мікалай Міхайлавіч Стра́хаў (Николай Михайлович Страхов; 15 красавіка 1900 — 13 ліпеня 1978) — савецкі геолаг, літолаг і геахімік, доктар геолага-мінералагічных навук (1934), акадэмік Акадэміі навук СССР (1953). Бацька савецкага вучонага У. М. Страхава.
Біяграфія
Нарадзіўся ў горадзе Болхаў (Арлоўская вобласць Расіі) у сям’і настаўніка. У 1918—1919 гадах выкладаў на курсах чырвонаармейцаў, з 1919 года — у школе ў Болхаве. У 1923 годзе паступіў на геолага-геафізічнае аддзяленне фізіка-матэматычнага факультэта Маскоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта. Універсітэт скончыў у 1928 годзе. У 1928—1929 гадах працаваў у Маскоўскім аддзяленні Геалагічнага камітэта, з 1934 года ў Геалагічным інстытуце Акадэміі навук СССР. Адначасова ў 1930—1944 гадах выкладаў Маскоўскім геолагаразведачным інстытуце і ў 1936—1937 гадах у Маскоўскім нафтавым інстытуце.
Навуковая дзейнасць
Асноўныя працы М. М. Страхава прысвечаны праблемам ўтварэння асадкавых горных пародам і звязаным з імі карысным выкапням (жалезныя руды, солі, гаручыя сланцы). Развіў і абгрунтаваў параўнальна-літалагічны метад тлумачэння ўтварэння старажытных асадкавых адкладаў. Стварыў вучэнне пра тыпы літагенезу ў розных кліматычных зонах і аб стадыях пераўтварэнні ападкавага матэрыялу ў пароды. Распрацаваў важнейшыя палажэнні геахіміі асадкавага працэсу і разгледзеў яе эвалюцыю ў гісторыі Зямлі, тэорыю дыягенезу, галагенезу, гуміднага рудаўтварэння. Устанавіў заканамернасці ўтварэння жалезарудных, карбанатных і іншых фацый. Вывучыў ўплыў фізіка-геаграфічнага ўзаемадзеяння вадазбораў і вадаёмаў сцёку на размеркаванне элементаў у працэсах утварэння асадкавых парод.
Член Міжнароднай асацыяцыі па седыменталогіі з 1966 года.
Памяць
У гонар М. М. Страхава названы гара ў Антарктыдзе, адзін з найбуйнейшых разломаў у прыэкватарыяльнай частцы Атлантычнага акіяна, мінерал «страхавіт» з класа фаўны, навукова-даследчае судна «Акадэмік Мікалай Страхаў» («Академик Николай Страхов»).
На будынку Геалагічнага інстытута РАН у Маскве ўстаноўленая мемарыяльная дошка з імёнамі акадэмікаў М. М. Страхава, А. Д. Архангельскага, М. С. Шацкага, А. В. Пейвэ, У. В. Менера, П. М. Крапоткіна.
Мыхайліўка (Біляіўскі раён)
Мыхайліўка (Миха́йлівка) — вёска ў Біляіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Нэрубайскэ
Нэрубайскэ (Неруба́йське) — вёска ў Біляіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
IC 2540
IC 2540 — галактыка тыпу E-S0 (эліптычная спіральная галактыка) ў сузор’і Малы Леў.
Уладзімір Мікалаевіч Арцёмаў
Уладзімір Мікалаевіч Арцёмаў (нар. Уладзімір, СССР) — савецкі гімнаст, чатырохразовую алімпійскі чэмпіён 1988, шасціразовы чэмпіён свету. Заслужаны майстар спорту СССР (1984).
IC 2540
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Уладзімір Мікалаевіч Арцёмаў
Біяграфія
Скончыў Уладзімірскі дзяржаўны педагагічны інстытут, у якім затым выкладаў. Выступаў за мясцовае ВДФСО прафсаюзаў «Буравеснік».
Чэмпіён свету ў камандным першынстве (1985, 1987 і 1989 гадоў), у практыкаваннях на брусах (1983, 1987 і 1989 гадоў), сярэбраны прызёр у шматбор’і (1985), у камандным першынстве (1983), у вольных практыкаваннях (1987 і 1989), у практыкаваннях на перакладзіне (1989). Абсалютны чэмпіён СССР (1984).
У 1990 годзе з’ехаў у ЗША, дзе і жыве ў цяперашні час у Пенсільваніі.
Пескара
Пескара (Pescara) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Абруца, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Пескара.
Насельніцтва складае 123069 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 3652 чал./км². Займае плошчу 34 км². Паштовы індэкс — 65100. Тэлефонны код — 085.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Cetteo.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Велька Весь (гміна)
Ве́лька Весь (Wielka Wieś) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Кракаўскага павета Малапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Велькай Весі. Плошча гміны складае 48,3 км². Станам на 2011 год у гміне Велька Весь пражывалі 10517 чалавек, шчыльнасць — 218 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 12 салецтваў.
Леакадзія Дамінікаўна Раманоўская
Леакадзія Дамінікаўна Раманоўская (у дзявоцтве — Луцэвіч;  — 18 снежня 1970, Мінск) — родная сястра Янкі Купалы, купалазнаўца, актыўны папулярызатар творчасці Янкі Купалы.
Біяграфія
Янка Купала прысвяціў Леакадзіі ў дзень яе нараджэння свой першы верш-жарт, напісаны на польскай мове, калі сям’я Луцэвічаў жыла ў Селішчы. Менавіта Янка навучыў сваю малодшую сястру Лёлю чытаць і пісаць.
У 1916 годзе наведвала Купалу ў Полацку, дапамагала яму матэрыяльна. З 1918 года сям’я Раманоўскіх жыла ў Кальзбергу, дзе арандавала зямлю ў цесця Б. Тарашкевіча. Сюды ў жніўні 1919 года прыязджаў Купала і напісаў свае вершы «З павяўшай славы…», «На нашым…», «Паўстань», «Мая навука».
З 1927 года сям’я Раманоўскіх жыла ў Мінску ў адным з Купалам доме, які яны набылі разам, па вул. Кастрычніцкай, 40. У 1930-я гады перыядычна жыла ў Лошніцы, Барысаве, дзе ў час творчых камандзіровак Купала наведваў яе. Кожнае лета з 1936 года жыла разам з сям’ёй на дачы Купалы ў Ляўках. Часта выступала з успамінамі пра дзяцінства і юнацтва свайго брата перад дзецьмі і моладдзю, на сустрэчах у музеі, па тэлебачанні і радыё.
Бібліяграфія
Аўтар успамінаў пра Купалу «Дзіцячыя і юнацкія гады паэта» («Янка Купала», 1952), «Перад вялікай дарогай» («Вясёлка», 1962, № 7-8), «Слова пра брата» («Бярозка», 1962, № 7).
Нава Эмэціўка
Нава Эмэціўка (Нова́ Еметівка) — вёска ў Біляіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Муха маркоўная
Муха маркоўная (Chamaepsila rosae) — насякомае сямейства безвалосак атрада двухкрылых.
Пашырэнне
Пашырана ў Еўразіі, у т. л. на Беларусі. Жыве ў вільготных цяністых мясцінах на парасонавых. Дарослыя асобіны кормяцца па квітучых раслінах. Лічынкі развіваюцца ва караняплодах і галінках морквы, сельдэрэю, пастарнаку, пятрушкі, кмену, кропу, з утварэннем мінаў. Моцна шкодзяць раслінам.
Асаблівасці біялогіі
Вылятае ў маі — чэрвені, у перыяд цвіцення яблыні і рабіны. Яйцы адкладвае ў несапраўдныя жоўта-карычневыя коканы вечарам, у пахмурную пагоду — і днём. Перыяд яйцакладкі 20-25 сутак. Адкладаць яйкі ўнізе сцёблаў маладых раслін. Сярэдняя плоднасць самкі 100—120 яец. Праз 5-10 сутак з яек з'яўляюцца лічынкі і пачынаюць угрызацца ў караняплод. Лічынкі (даўжыня 7 мм) бледна-жоўтыя, бліскучыя, з 2 цёмнымі трохвугольнымі зубцамі на апошнім сегмецце цела. Працягласць развіцця 24—30 сутак. Да ліпеня лічынкі акукляюцца і ператвараюцца ў другое пакаленне мух, якія зноў пачынаюць размнажацца. Летні вылет маркоўнай мухі прыпадае на сярэдзіну ліпеня — сярэдзіну жніўня.
Зімуюць пупарыі (лічынкі ў несапраўдным кокане) у глебе. Яны выдатна пераносяць маразы, практычна не вымярзаюць. У маі, калі глеба праграваецца да 15 °С, можна чакаць першы вясновы лёт маркоўнай мухі.
Меры барацьбы
На караняплодах, пашкоджаных маркоўнай мухай, застаюцца чорныя «хады» і чарвяточыны. Бацвінне пашкоджанай морквы можа стаць цёмна-фіялетавым, жоўтым або пачаць сохнуць.
Падчас лёту мухі апырскваюць градкі адмысловым біяпрэпаратам. Сярод народных сродкаў супраць маркоўнай мухі нашатырны спірт, кухонная соль, шалупінне цыбулі, крываўнік, памідорнае бацвінне, палын, нафталін, апельсінавыя скарынкі.
IC 2541
IC 2541 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральная галактыка) ў сузор’і Гідра.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Валерый Іванавіч Галубовіч
Валерый Іванавіч Галубовіч  — беларускі гісторык. Кандыдат гістарычных навук (1974), прафесар (1997).
Скончыў гістарычны факультэт БДУ (1970). З 1974 у Беларускім дзяржаўным эканамічным універсітэце, з 1985 загадчык кафедры эканамічнай гісторыі.
Даследуе гаспадарку земляў сучаснай Беларусі ў IX—XIII стст., эканамічнае развіццё БССР у 1940—1980-я, гісторыю развіцця ў Беларусі эканамічнай навукі і адукацыі (гісторыю БДУ).
Пад кіраўніцтвам і навуковай рэдакцыяй В. Галубовіча ўпершыню ў Беларусі для студэнтаў эканамічных спецыяльнасцей ВНУ распрацавалі праграму курсу «Эканамічная гісторыя Беларусі», а таксама курс параўнаўчай эканамічнай гісторыі «Эканамічная гісторыя Беларусі і замежных краін».
Elaeomyxa
Elaeomyxa — род слізевікоў сямейства. На май 2022 года чатыры вядомыя віды, дакументальна выяўленыя ў Паўночнай Амерыцы, Еўразіі, Афрыцы і Аўстралазіі.
Біялогія
Род Elaeomyxa належыць да слізевікоў — грыбападобных арганізмаў, якія ў розны час класіфікаваліся ў царствы пратыстаў, жывёл і грыбоў. Як і іншыя слізевікі, віды Elaeomyxa маюць розныя фазы жыццёвага цыклу. Падчас трафічнай стадыі, званай плазмодыем, слізістая цвіль паглынае ежу амёбападобным спосабам. Затым слізістая цвіль пераходзіць у рэпрадуктыўную фазу, у якой пладовыя целы вырабляюць споры для размнажэння.
Віды
У род Elaeomyxa ўваходзяць наступныя віды:
Лятчанскі сельсавет
Лятча́нскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Віцебскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Малыя Лётцы.
Гісторыя
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Лятчанскі (Вялікалятчанскі) сельсавет у складзе Лосвідскага раёна Віцебскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Лётцы. З 29 кастрычніка 1924 года ў Кузняцоўскім раёне, з 26 сакавіка 1927 года ў Віцебскім раёне. Пасля скасавання акруговай сістэмы з 26 ліпеня 1930 года ў Віцебскім раёне БССР. 15 лютага 1931 года сельсавет уключаны ў гарадскую рысу Віцебска. З 27 ліпеня 1937 года ў складзе адноўленага Віцебскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Старасельскага сельсавета.
22 снежня 1960 ўтвораны зноў у складзе Віцебскага раёна Віцебскай вобласці БССР шляхам аб’яднання скасаваных Біцялёўскага і Старасельскага сельсаветаў, цэнтр — вёска Лётцы, у склад Мазалаўскага сельсавета перададзены 5 населеных пунктаў (Давыдаўка, Лужасна 1-е, Лужасна 2-е, пасёлак чыгуначнай станцыі Лужасна і Лужасна Лес), у склад Заронаўскага сельсавета перададзена вёска Ціраспаль. 12 лістапада 1965 года ў склад Заронаўскага сельсавета перададзена вёска Сцяпанкава. 17 мая 1966 года ў мяжу Віцебска ўключана вёска Мішкава. 30 снежня 1999 года цэнтр сельсавета перанесены з вёскі Вялікія Лётцы ў вёску Малыя Лётцы.
Склад
На 1 студзеня 1974 года ў складзе Лятчанскага сельсавета было 36 населеных пунктаў.
24 сакавіка 2011 года скасавана вёска Біцялёва (увайшла ў склад Віцебска).
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 4243 чалавекі, з іх 88,3 % — беларусы, 9,3 % — рускія, 1,0 % — украінцы.
Свільскі сельсавет (Воранаўскі раён)
Сві́льскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Воранаўскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Свілы.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Воранаўскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Канвалішкаўскага сельсавета.
Сіўкава
Знаходзіцца на правым беразе ракі Нёман, у двух кіламетрах па прасёлкавай дарозе ад адзінадцатага кіламетра трасы Гродна — Мінск.
Гісторыя
Назва паходзіць ад прозвішча ці мянушкі Сіўко, паводле версіі У. Жучкевіча. Паміж вёскай i берагам Нёмана археолагамі адкрыта некалькі стаянак i селішчаў каменнага i бронзавага вякоў i Сярэднявечча. У пачатку 20-га стагоддзя дзейнічала Сіўкаўская царкоўная школа граматы, да 60-х гадоў мінулага стагоддзя функцыянавала базавая сярэдняя школа.
Сучаснасць
У 2007 годзе — дамоў 23, агульная колькасць жыхароў — 34, непаўналетніх да 15 год — 3, працаздольнага ўзросту — 18, пенсіянераў — 13. У планах будаўніцтва моста праз раку Нёман аб'язднога шляху вакол Гродна.
Дзмітрый Уладзіміравіч Білазерчаў
Дзмітрый Уладзіміравіч Білазерчаў (Дми́трий Влади́мирович Билозе́рчев; нар., , СССР) — савецкі гімнаст, трохразовы алімпійскі чэмпіён 1988 года, 8-разовы чэмпіён свету, чатырохразовы сярэбраны прызёр чэмпіянатаў свету, дзесяціразовы чэмпіён Еўропы. Заслужаны майстар спорту СССР (1983).
Біяграфія
Абсалютны чэмпіён свету (1983 і 1987 гадоў). Чэмпіён свету ў камандным першынстве (1987), у практыкаваннях на кані (1983 і 1987), кольцах (1983) і перакладзіне (1983 і 1987), сярэбраны прызёр у камандным першынстве (1983), у вольных практыкаваннях (1983), у практыкаваннях на кольцах (1987) і брусах (1987). Двухразовы абсалютны чэмпіён Еўропы (1983 і 1985). Двухразовы чэмпіён СССР (1983 і 1988).
У пачатку 1990-х стварыў фірму ТЭС, якая заключыла кантракты з вядучымі савецкімі гімнастамі, дапамагаючы ім рыхтавацца і выступаць на буйных міжнародных спаборніцтвах і камерцыйных турнірах.
У 1993 годзе пераехаў у ЗША, дзе першы час працаваў трэнерам у Арэгоне. З 2005 года працуе асістэнтам галоўнага трэнера ва Універсітэце штата Агая.
Сын Дзмітрыя — Аляксей Дзмітрыевіч Білазерчаў — таксама гімнаст, абсалютны чэмпіён ЗША 2007 года сярод юніёраў, трэніруецца ў свайго бацькі. Дачка Аліса — таксама гімнастка.
Разам са сваёй жонкай з’яўляецца ўладальнікам гімнастычнай залы «The United Sports Academy» ў Бівертане, у штаце Арэгон.
Валерый Віктаравіч Люкін
Валерый Віктаравіч Люкін (нар., Актабэ, Казахская ССР) — савецкі гімнаст, двухразовы алімпійскі чэмпіён. Заслужаны майстар спорту СССР (1987). Выступаў за спартыўнае таварыства «Дынама» (Алматы).
Біяграфія
Чэмпіён Алімпійскіх гульняў 1988 года ў камандным першынстве і ў практыкаваннях на перакладзіне (1988), сярэбраны прызёр у мнагабор’і (1988) і ў практыкаваннях на брусах (1988). Чэмпіён свету ў камандным першынстве (1987, 1991), бронзавы прызёр у мнагабор’і (1991). Абсалютны чэмпіён Еўропы (1987). Абсалютны чэмпіён СССР (1987). Чэмпіён СССР у практыкаваннях на кані (1991), кольцах (1989), брусах (1991), перакладзіне (1988) і ў апорных скачках (1987). Першы выканаўца трайнога сальта назад у вольных практыкаваннях на міжнародных спаборніцтвах у 1987 годзе, якое ставіў яму Генадзь Анатолевіч Трэгубенка.
У 1992 годзе разам з сям’ёй пераехаў у ЗША, працаваў у Новым Арлеане ў дзіцячай спартыўнай школе. Пазней у ЗША разам з сябрам Яўгенам Марчанка арганізаваў Міжнародную Алімпійскую гімнастычную акадэмію (англ. World Olympic Gymnastics Academy). У 1993 годзе выступаў за зборную Казахстана на чэмпіянаце свету ў Бірмінгеме.
Пэтровэ (Біляіўскі раён)
Пэтровэ (Петрове) — вёска ў Біляіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Андрэй Ягоравіч Баравых
Андрэ́й Яго́равіч Баравы́х (, —, ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, двойчы Герой Савецкага Саюза, генерал-палкоўнік авіяцыі, камандуючы авіяцыяй Войскаў СПА СССР (1969—1977).
Вельке Очы (гміна)
Ве́льке О́чы (Wielkie Oczy) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Любачоўскага павета Падкарпацкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Вельке Очы. Плошча гміны складае 146,24 км². Станам на 2013 год у гміне Вельке Очы пражывалі 3904 чалавек, шчыльнасць — 26,7 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 10 салецтваў.
Радзькі (Шаркаўшчынскі раён)
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Шаркаўшчына Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Ручайскага сельсавета.
Вуліца Скобелеўская (станцыя метро)
«Вуліца Скобелеўская» (У́лица Ско́белевская) — станцыя Бутаўскай лініі Маскоўскага метрапалітэна.
IC 2542
IC 2542 — галактыка тыпу SBc ў сузор’і Малы Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Алексантэры Саарвала
Алексантэры Саарвала (Aleksanteri Saarvala;  — ) — фінскі гімнаст, алімпійскі чэмпіён.
Алексантэры Саарвала нарадзіўся ў 1913 годзе ў Выбаргу. У 1936 годзе ў складзе фінскай каманды заваяваў бронзавы медаль на Алімпійскіх гульнях у Берліне, а таксама стаў чэмпіёнам у практыкаваннях на перакладзіне. У 1948 годзе ў складзе фінскай каманды стаў чэмпіёнам Алімпійскіх гульняў у Лондане.
У 1957 годзе эміграваў у Канаду.
Юрый Апанасавіч Заяц
Ю́рый Апана́савіч За́яц (,  — ) — беларускі археолаг і гісторык. Кандыдат гістарычных навук (1989), дацэнт (2009). Ганаровы грамадзянін горада Заслаўя (1996).
Біяграфія
Нарадзіліся года ў Лідзе.
У 1977 годзе скончыў гістарычны факультэт МДПІ імя М. Горкага, у 1983 годзе — аспірантуру Інстытута гісторыі АН БССР. Абараніў у 1989 годзе кандыдацкую дысертацыю па тэме «Заслаўе (Ізяслаўль) X—XVIII стст. Храналогія і сацыяльна-гістарычная тапаграфія» (Кіеў, Інстытут археалогіі АН УССР).
У 1977—1978 гадах працаваў у Дзяржаўным музеі БССР. У 1978—1979 гадах супрацоўнік сектара старажытнай беларускай культуры Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору АН БССР. У 1979—2001 і 2005—2011 гадах у Інстытуце гісторыі НАН Беларусі: лабарант, навуковы супрацоўнік сектара археалогіі сярэднявечнага перыяду, навуковы супрацоўнік аддзела археалагічных даследаванняў зон новабудоўляў, старшы навуковы супрацоўнік аддзела археалогіі і гісторыі Полацкай зямлі, старшы навуковы супрацоўнік аддзела захавання і выкарыстання археалагічнай спадчыны.
У 2001—2005 гадах дацэнт кафедры гісторыі Беларусі і паліталогіі Беларускага дзяржаўнага політэхнічнага ўніверсітэта.
Навуковая дзейнасць
Даследаваў праблемы археалогіі і гісторыі Цэнтральнай Беларусі перыяду феадалізму. У тым ліку археалагічныя помнікі на тэрыторыі Мінску і Заслаўя, Асіповіцкага, Барысаўскага, Дзяржынскага (вёскі Баравікі, Васілеўшчына, Грычына, Каменка, Курганы, Леніна, Лукашына, Машніца, Навасады, Павуссе, Перацяткі, Путчына, Пярхурава, Радзіма, Ружампаль, Скварцы, Слабодка, Цяўлава, Чэрнікаўшчына, Шпількі, Шыкатавічы і г. Дзяржынск) і Мінскага раёнаў.
Аўтар манаграфій «Заслаўе X—XVIII стагоддзяў» (1987), «Заслаўская кафля» (1990), «Заслаўе ў эпоху феадалізму» (1995); «Абарончыя збудаванні Мінску XI—XIII ст.» (1996), шэрагу артыкулаў.
Райтман
Райтман — прозвішча.
Эдуард Аляксандравіч Мазько
Біяграфія
Выкладаў у Гродзенскім дзяржаўным універсітэце імя Янкі Купалы сацыялогію культуры, культуралогію.
У 2003 абараніў кандыдацкую дысертацыю пра Беларускую хрысціянскую дэмакратыю ў міжваенны час, працаваў над доктарскай дысертацыяй, прысвечанай беларускай народнай культуры.
20 чэрвеня 2011 заўчасна памёр.
У 2012 годзе ў Варшаве выйшла пасмяротная кніга паэзіі «Займеннікі».
Пратапопіўка (Біляіўскі раён)
Пратапопіўка (Протопо́півка) — вёска ў Біляіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Кармянка
Кармя́нка — рака ў Кармянскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Сож (басейн Дняпра).
Mitostoma chrysomelas
Mitostoma chrysomelas — від павукападобных, які належыць да сямейства.
Кармянка
Назва
Назва ракі Кармянка (адпачатны варыянт — Карма, які захаваўся ў тапоніме Карма) мае балцкае паходжанне.
Літоўскія гідранімічныя аналагі — рачныя назвы Karmė, Kermėžys. Таксама на Павоччы рака з балцкай назвай Кармянка (< Карма). Гэтыя гідронімы звязаныя з літ. kermėti «нарастаць; абрастаць», už-kermėti «зарастаць».
Mitostoma chrysomelas
Арэал
Шырока распаўсюджаны ў Цэнтральнай Еўропе, Брытанскіх астравах, Францыі і на паўднёвым усходзе да Балгарыі.
Кармянка
Назва
Далей да індаеўрапейскага *ker- з ідэяй росту ўшыркі, а не ўвышкі (> keras «пень; куст»). Адсюль keroti «расці, разрастацца» (прыставачнае už-keroti «зарастаць, абрастаць»), ад іх азёрныя назвы Чэрас, Чаросава, Чарэя, Чэраскія (група азёраў у вярхах ракі Таропы), літоўскія *Kerėsa (> Kerės-upis), Kerotis, Kerūlė.
Назвы звязаныя з зарастаннем вады рачнымі раслінамі.
Гідраграфія
Даўжыня ракі 14 км. Плошча вадазбору 53 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,4 ‰. Пачынаецца на захад ад вёскі Лебядзёўка, вусце на паўднёвай ускраіне вёскі Гарадок. На рацэ гарадскі пасёлак Карма.
Руні Мара
Патрысія Руні Мара (Patricia Rooney Mara, нар. 17 красавіка 1985, Бедфард, штат Нью-Ёрк, ЗША) — амерыканская актрыса, якая праславілася роляй Нэнсі ў рэмейку класічнага фільма жахаў «Кашмар на вуліцы Вязаў», а таксама роляй Лісбет Саландэр ў фільме «Дзяўчына з татуіроўкай дракона», за якую намінавалася на прэмію «Оскар» і «Залаты глобус». Малодшая сястра актрысы Кейт Мары.
Нефілімава пакаленне
Нефілімава пакаленне — паводле Бібліі, вяло сваю радаслоўную ад імені аднаго з сыноў Якава. Пры падзеле Палесціны заняло самую паўночную частку зямлі Ханаанскай, з прычыны чаго больш за ўсіх падвяргалася знешнім нападам і ўплывам і адно з першых было выведзена асірыйцамі ў палон. Прадстаўнік гэтага пакалення Товіт называецца ў Бібліі аўтарам адной з яе кніг ( кніга «Товіт»).
Канстанцін Аляксеевіч Рудзянок
Канстанцін Рудзянок (нар., ) — беларускі футбаліст, брамнік гродзенскага «Нёмана».
Клубная кар’ера
Выхаванец гомельскага футбола, гуляў за дубль «Гомеля». У маі 2012 года пакінуў гомельскі клуб і ў хуткім часе перайшоў у наваполацкі «Нафтан».
У пачатку 2013 года стаў іграком брэсцкага «Дынама», дзе неўзабаве стаў другім брамнікам пасля Андрэя Клімовіча. Улетку 2013 года выхадзіў у асноўным складзе ў двух матчах Кубка Беларусі, а 30 лістапада 2013 года выйшаў на замену замест Клімовіча ў апошнім туры супраць «Славіі», тым самым дэбютаваў за брэсцкі клуб у чэмпіянаце.
Пасля зыходу Андрэя Клімовіча ў «Гомель» стаў асноўным брамнімкам «Дынама» ў сезоне 2014, згуляў у 28 матчах чэмпіянату з 32. У снежні 2014 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Дынама».
У студзені 2015 года падпісаў кантракт са «Слуцкам». У слуцкім клубе стаў другім брамнікам пасля Артура Лясько. Сезон 2016 з-за траўмы Лясько пачынаў асноўным брамнікам, але потым страціў месца ў складзе. У ліпені 2016 разарваў кантракт са «Слуцкам» і неўзабаве стаў іграком «Іслачы», дзе замацаваўся ў якасці асноўнага брамніка.
У снежні 2016 года вярнуўся ў «Гомель». У складзе роднага клуба пачаў сезон 2017 у якасці асноўнага брамніка. У ліпені 2017 года перайшоў у брэсцкае «Дынама». Быў другім брамнікам дынамаўцаў пасля Жэрэмі Малерба, пазней, згуляўшы ў двух матчах, саступіў месца на полі Паўлу Паўлючэнку.
У пачатку 2018 года склад «Дынама» папоўніў брамнік нацыянальнай зборнай Аляксандр Гутар, і Рудзянок, не маючы магчымасці прабіцца ў склад, у сакавіку 2018 года на правах арэнды далучыўся да мінскага «Тарпеда». У складзе сталічнага клуба стаў асноўным брамнікам. У ліпені 2018 года пакінуў «Тарпеда», а неўзабаве разарваў кантракт з брэсцкім клубам і перайшоў у расійскі «Армавір». У сезоне 2018/19 быў трывалым асноўным брамнікам каманды, а ў другой палове 2019 года стаў часцей заставацца на лаўцы запасных.
У студзені 2020 года па пагадненні бакоў пакінуў «Армавір» і ў хуткім часе папоўніў склад мінскага «Дынама». Быў другім брамнікам мінчан пасля Максіма Плотнікава. У чэрвені 2020 года быў пераведзены ў дубль, у асноўную каманду больш не вяртаўся. У снежні 2020 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Дынама».
У пачатку 2021 года далучыўся да рэчыцкага «Спадарожніка», дзе стаў асноўным брамнікам. У ліпені 2021 года перайшоў у салігорскі «Шахцёр», дзе быў рэзервовым брамнікам і не з’яўляўся на полі. У студзені 2022 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Шахцёр» і неўзабаве стаў іграком «Іслачы». Пачынаў сезон 2022 у якасці асноўнага брамніка каманды, аднак у красавіку атрымаў траўму і больш не з’яўляўся на полі. У чэрвені 2022 года па пагадненні бакоў пакінуў «Іслач».
У ліпені 2022 года падпісаў кантракт з гродзенскім «Нёманам».
Чарбамысла
Чарбамы́сла — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Заходняя Дзвіна, за 48 км на паўночны ўсход ад Полацка, у межах гідралагічнага заказніка «Глыбокае—Чарбамысла, Вялікае Астравіта» («Глыбокае—Вялікае Астравіта» ).
Плошча паверхні возера 0,5 км². Даўжыня 1,32 км, найбольшая шырыня 0,51 км. Найбольшая глыбіня дасягае 6,9 м, сярэдняя каля 3,3 м. Даўжыня берагавой лініі 3,2 км. Аб’ём вады 1,67 млн. м³, Плошча вадазбору 2 км².
Катлавіна возера лагчыннага тыпу, выцягнутая з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад. Схілы катлавіны ў паўночнай і заходняй частцы возера вышынёй 15—20 м, на ўсходзе да 8 м, на поўдні 2—3 м. На поўдні да возера прымыкае вярховае балота. Берагавая лінія слабазвілістая. Берагі высокія, на захадзе, поўначы і ўсходзе зліваюцца са схіламі катлавіны, пясчаныя. На поўдні возера берагі тарфяністыя. Дно ў прыбярэжнай частцы на поўначы і паўночным усходзе возера да глыбіні 1,5—2 м выслана пяском і апясчаненым ілам, глыбей — сапрапелем.
Возера Чарбамысла мезатрофнае з прыкметамі алігатрофіі, бяссцёкавае. Расліннасць распаўсюджваецца на адлегласці да 150 м ад берага. На глыбіні да 2 м расце эладэя канадская і рэдкі ахоўны від раслін — палушнік азёрны. Да 4—4,5 м імхі (фантыналіс )
У возеры водзяцца шчупак, акунь, лешч, плотка, гусцяра, краснапёрка, лінь, і іншыя віды рыб.
Northrop B-2 Spirit
Northrop B-2 Spirit — амерыканскі цяжкі малапрыкметны стратэгічны бамбардзіроўшчык, распрацаваны кампаніяй «Нортрап Груман» («Northrop Grumman»).
Б-2 або «Дух» — першы серыйны сучасны цяжкі самалёт са схемай «лятаючае крыло». Прызначаны для прарыва шчыльнай супрацьпаветранай абароны (СПА) і дастаўкі звычайнай ці ядзернай зброі. Пачатак палётаў з 1989 года, вытворчасць спынена ў 2000 годзе. У самалёце шырока выкарыстаны тэхналогіі малапрыкметнасці: самалёт пакрыты радыёпаглынальнымі матэрыяламі, створаны па аэрадынамічнай схеме «лятаючае крыло», рэактыўныя струмяні рухавікоў экрануюцца ; дакладнае значэнне ЭПР для B-2 не паведамляецца, па розных ацэнках, гэта велічыня ад 0,0014 да 0,1 м2. На 2010-год «Дух» з’яўляецца самым дарагім самалётам за ўсю гісторыю авіяцыі.
Ідэя
У сярэдзіне 1970-х у ваенных авіяканструктараў з’явіўся новы метад пазбягання ракет, перахопнікаў і варожых радараў вядомым сёння як «стэлс». Канцэпцыя заключалася ў тым, каб пабудаваць самалёт з планёрам, які адхіляў або паглынаў радыёлакацыйныя сігналы так, каб мала што адбівалася назад на радар. Лятальны апарат, які мае характарыстыкі радыёлакацыйнай ўтойлівасці, зможа ляцець амаль незаўважаным і можа быць атакаваны толькі зброяй і сістэмамі, якія не залежаць ад радара. Нягледзячы на тое, што існавалі іншыя меры выяўлення, такія як чалавечае назіранне, інфрачырвоныя сканеры, акустычныя лакатары, іх адносна малы дыяпазон выяўлення або слаба развітая тэхналогія дазвалялі большасці самалётаў лятаць незаўважанымі або, па меншай меры, неадсочванымі, асабліва ўначы.
У 1974 годзе Кіраванне перспектыўных даследванняў праектаў Міністэрства абароны ЗША (DARPA) запытала ў амерыканскіх авіяцыйных кампаній інфармацыю аб самым вялікім радыёлакацыйным перасеку самалёта, які застанецца фактычна нябачным для радараў. Першапачаткова для далейшай распрацоўкі былі выбраны Northrop і McDonnell Douglas. Lockheed меў вопыт у гэтай галіне дзякуючы распрацоўцы Lockheed A-12 і SR-71, якія ўключалі ў сябе шэраг схаваных функцый, у прыватнасці яго нахіленыя вертыкальныя стабілізатары і выкарыстанне кампазітных матэрыялаў у ключавых месцах. Ключавым удасканаленнем стала ўжыванне камп’ютарных мадэляў, якія выкарыстоўваліся для прагназавання радыёлакацыйных адлюстраванняў ад плоскіх паверхняў, а сабраныя даныя кіравалі канструкцыяй «граненага» самалёта. Распрацоўка першых падобных канструкцый пачалася ў 1975 годзе з праекта Experimental Survivability Testbed (XST). Northrop і Lockheed заключылі кантракты ў першым раундзе выпрабаванняў. Кампанія Lockheed атрымала адзіную ўзнагароду за другі раунд выпрабаванняў у красавіку 1976 года, які прывёў да праграмы Have Blue і, у рэшце рэшт, стэлс-штурмавіка F-117. У Northrop таксама быў засакрэчаны тэхналагічны дэманстрацыйны самалёт Tacit Blue, які распрацоўваўся ў 1979 годзе ў зоне 51, напрацоўкі якога пазней былі выкарыстаны ў тым ліку і ў B-2.
Праект ATB
22 жніўня 1980 года Міністэрства абароны ЗША адкрыта абвясціла аб працах па стварэнні перспектыўных малапрыкметных самалётаў, у тым ліку праект «ATB».
Пасля ацэнкі праектаў, конкурс ATB быў скарочаны да двух каманд — «Northrop/Boeing» і «Lockheed/Rockwell», кожная каманда атрымала заказ на далейшыя даследаванні. Праект " ATB " фінансаваўся пад кодавай назвай «Aurora».
20 кастрычніка 1980 года каманда «Northrop / Boeing» была вызначана пераможцам у конкурсе праектаў.
Праект «Northrop» атрымаў пазначэнне B-2 з імем «Spirit». Праект самалёта быў зменены ў сярэдзіне 1980-х гадоў, што затрымала першы палёт на год і прымусіла выдаткаваць яшчэ 1 000 000 000 даляраў ЗША на праграму распрацоўкі. Да 1986 года на распрацоўку бамбардзіроўшчыка было выдаткавана ў агульнай колькасці 23 000 000 000 даляраў ЗША.
Упершыню B-2 быў паказаны грамадскасці 22 лістапада 1988 года на завод ВПС ВС ЗША № 42 у Палмдэйле (Каліфорнія), дзе ён і быў сабраны.
Вытворчасць
Усяго быў пабудаваны 21 самалёт B-2 Spirit. Амаль усе яны названы ў гонар амерыканскіх штатаў.
Кошт
B-2 з’яўляецца самым дарагім самалётам у свеце (і верагодна, самым дарагім самалётам у гісторыі авіяцыі). На 1998 год кошт аднаго B-2 без уліку НДВКП складала 1,157 млрд даляраў. Кошт усёй праграмы B-2 на 1997 год ацэньвалася амаль у 45 млрд даляраў; такім чынам, з улікам НДВКП кошт адной машыны на той момант дасягала 2,1 млрд даляраў.
Па сцвярджэнні ВПС ЗША і вытворцаў, высокі кошт самалёта галоўным чынам абумоўлена скарачэннем яго закупак. У сувязі з распадам СССР, з першапачаткова запланаваных 132 бамбардзіроўшчыкаў за ўвесь час вытворчасці было закуплена ўсяго 20 адзінак.
Аварыі
Па афіцыйных дадзеных ЗША, да 2010 года у небаявым здарэнні быў страчаны адзін бамбардзіроўшчык B-2. 23 лютага 2008 года самалёт B-2 (бартавы нумар 89-0127, імя Spirit of Kansas) разбіўся на ціхаакіянскім востраве Гуам на амерыканскай ваеннай базе Андэрсан. Гэта быў першы выпадак крушэння самалёта гэтага тыпу. Абодвум лётчыкам удалося катапультавацца Пасля аварыі палёты ўсіх самалётаў гэтага тыпу былі прыпыненыя. У канцы красавіка 2008 года палеты былі адноўленыя. .
Камісія па расследаванні прыйшла да высновы, што прычынай аварыі стала халатнасць наземнага персаналу, які не ўключыў абаграванне прымача паветранага ціску для выдалення назапашанага ў ім кандэнсата. З-за гэтага сістэма кіравання самалёта атрымлівала завышанае значэнне хуткасці і заўчасна дала каманду на адрыў ад зямлі. Дзеянні экіпажа прызнаныя правільнымі, іншых адхіленняў ад штатнага рэжыму ў працы бартавых сістэм не выяўлена, а мадэляванне сітуацыі на трэнажоры паказала, што выратаваць самалёт было немагчыма.
У лютым 2010 года яшчэ адзін B-2 (бартавы нумар 88-0332, імя Spirit of Washington) сур’ёзна пацярпеў у выніку ўзгарання ў маторным адсеку пры запуску рухавікоў на той жа авіябазе Андэрсан. Пашкоджаны самалёт знаходзіўся ў рамонце амаль 4 гады і зноў падняўся ў неба толькі 16 снежня 2013 года. Агульны кошт аднаўленчых работ перавысіў 105 000 000 $.
У ноч з 13 на 14 верасня 2021 года B-2 здзейсніў аварыйную пасадку на авіябазе Уайтмэн. Самалёт прызямліўся, выкаціўся за межы ўзлётна-пасадачнай паласы ў траву і спыніўся на левым борце. Пазней было вызначана, што прычынай былі няспраўныя спружыны шасі і мікрашчыліны ў гідраўлічных злучэннях самалёта. Спружыны стопорных звёнаў у шасі, верагодна, не мяняліся па меншай меры дзесяць гадоў, і іх нацяжэнне было прыкладна на 11 % менш, чым паказана. Гэта было аб’яднана з адлучэннем гідраўлічнай трубкі, якая падтрымлівае шасі. Абодва фактару прывялі да складыванию шасі пры прызямленні. У выніку аварыі шкоду ад рамонту склаў як мінімум 10,1 мільёна даляраў.
10 снежня 2022 года B-2 (509-е бамбардзіровачнае авіякрыло ВПС ЗША) здзейсніў аварыйную пасадку на авіябазе Уайтмен. Інцыдэнт адбыўся падчас вучэнняў. Знаходзячыся ў паветры, пілот самалёта паведаміў дыспетчару аб нейкай няспраўнасці і пайшоў на аварыйную пасадку. Пасля прызямлення самалёт загарэўся. Ахвяр і пацярпелых няма.
Бульвар Адмірала Ушакова (станцыя метро)
«Бульвар Адмірала Ушакова» (Бульва́р Адмира́ла Ушако́ва) — станцыя Бутаўскай лініі Маскоўскага метрапалітэна.
Таццяна Сяргееўна Скрыпчанка
Тацця́на Сярге́еўна Скры́пчанка  — беларускі археолаг. Кандыдат гістарычных навук (1983).
У 1978 скончыла Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт. 3 1978 навуковы супрацоўнік Інстытута гісторыі НАН Беларусі.
Даследуе старажытнае шкло. Удзельнічала ў Палескім археалагічным атрадзе, Мінскай археалагічнай экспедыцыі. Абследавала помнікі археалогіі на тэрыторыі Мінскай і іншых абласцей Беларусі.
Алімпійскі ордэн
Ступені ордэна
Першапачаткова меў тры ступені: З 1984 гады ўручаюцца толькі дзве ступені — Залаты ордэн і Сярэбраны ордэн.
Правілы ўзнагароджання
Ордэн з'яўляецца персанальнай узнагародай, якая прысуджаецца ад імя МАК за асаблівыя заслугі перад алімпійскім рухам.
Сяргеевічы
Назву Сярге́евічы маюць:
Алімпійскі ордэн
Правілы ўзнагароджання
Дзеючыя члены МАК ордэнам не ўзнагароджваюцца.
З 2002 года ўведзены дадатковыя абмежаванні на ўзнагароджанне ордэнам:
Эдуард Віктаравіч Туманаў
Эдуард Віктаравіч Туманаў ( - ) - беларускі і расійскі судова-медыцынскі эксперт.
Біяграфія
Нарадзіўся Пінску Брэсцкай вобласці Беларускай ССР.
У 1989 годзе паступіў у Мінскі дзяржаўны медыцынскі інстытут. У 1995 годзе, пасля заканчэння інстытута, паступіў у вочную аспірантуру Мінскага дзяржаўнага медыцынскага інстытута па спецыяльнасці «Судовая медыцына». Падчас навучання ў аспірантуры ў перыяд з 1996 па 1997 гады прайшоў навучанне на факультэце падрыхтоўкі і перападрыхтоўкі судова-медыцынскіх спецыялістаў Акадэміі МУС Рэспублікі Беларусь.
IC 2543-1
IC 2543-1 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Малы Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.