cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Фердынанд Рушчыц
Творчы шлях
Пад кіраўніцтвам свайго сябра Яна Булгака збіраў фотаздымкі помнікаў архітэктуры для «Гарадскога архіва фатаграфій», які зацвярджалі ў гарадской управе.
Вялікую ўвагу надаваў куратарству над развіццём народнай творчасці Беларусі і Літвы. У 1913 годзе распрацаваў плакат Першай краёвай выстаўкі дробнага промыслу і народнай творчасці ў Вільні, дзе разам з гістарычнай геральдыкай скампанаваныя народныя паясы, велікодныя «віленскія пальмы», прасніца. На плакаце ўпершыню ў практыцы еўрапейскай прыкладной графікі з’явіўся подпіс кірілічнымі літарамі на беларускай мове. Апрача ўсяго, на выставе была шырока прадстаўлена народная творчасць Мінскай губерні, што выклікала станоўчы водгук у газеце «Наша ніва». У сувязі з гэтай выставай быў апублікаваны адмысловы нумар часопіса «Wieś Ilustrowana» (9/1913), прысвечаны народнаму мастацтву Літвы і Беларусі, падрыхтаваны пад апекай Фердынанда Рушчыца.
Правальё-Валь-Сабія
Правальё-Валь-Сабія (Provaglio Val Sabbia) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Брэшыя.
Фердынанд Рушчыц
Творчы шлях
У 1914 годзе па замове дырэктара Польскага тэатра ў Варшаве Арнольда Шыфмана, зрабіў эскізы дэкарацый і касцюмаў да пастаноўскі «Баладыны» Ю. Славацкага. У канцы лета 1915 года зноў пераехаў у Багданава, дзе і перажыў перыяд Першай сусветнай вайны.
Віленскі перыяд
19 красавіка 1919 года вярнуўся ў Вільню, прыняў актыўны ўдзел у стварэнні Універсітэта Стэфана Баторыя.
Правальё-Валь-Сабія
Насельніцтва складае 919 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 66 чал./км². Займае плошчу 14 км². Паштовы індэкс — 25070. Тэлефонны код — 0365.
Фердынанд Рушчыц
Віленскі перыяд
У пачатку мая 1919 года стаў чальцом камітэта Адбудовы Віленскага ўніверсітэта, выказаўся за наданне ў якасці патрона ўстановы Стэфана Баторыя. Заняўся стварэннем аддзялення прыгожых мастацтваў. У жніўні 1919 года Юзаф Пілсудскі прызначыў яго адным з пяці першых чальцоў Акадэмічнага сената, у верасні атрымаў званне звычайнага прафесара аддзялення прыгожых мастацтваў. 12 кастрычніка браў удзел ва ўрачыстым адкрыцці ўніверсітэта. Праекту дзве табліцы з гербам Стэфана Баторыя і польскім Арлом, якія былі ўмураваныя ў галоўны фасад універсітэта, стварае інтэр’ер Калоннай залі і залі Снядэцкіх, таксама аўтар праекту рэктарскага ланцуга і ўніверсітэцкай пячаткі.
Правальё-Валь-Сабія
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Фердынанд Рушчыц
Віленскі перыяд
Для аддзялення прыгожых мастацтваў падбірае будынак былога бернардынскага кляштара, і ў лістападзе 1919 года там распачаліся заняткі, што па словах самога мастака «сімвалізавала ўваскрэшанне даўніх традыцый мастацтва на тэрыторыі віленскай навучальнай установы».
Улетку 1920 года падчас бальшавіцкага наступлення вымушаны эвакуяваць у Варшаву, дзе працуе на аддзел прапаганды генеральнага інспектарату.
15 студзеня 1921 года аднаўляюцца заняткі аддзялення прыгожых мастацтваў.
Акрамя педагагічнай працы Рушчыц таксама выконваў функцыі чальца ўніверсітэцкага сенату, шматразова абіраўся дэканам і намеснікам дэкана. Пад яго кіраўніцтвам ва ўніверсітэце развіваўся стыль «віленскага неакласіцызму».
Актыўнасць Рушчыца праявілася ў самых розных сферах: творчай, педагагічнай, навуковай. Разам з педагогамі і студэнтамі ён займаўся інсцэніроўкамі, рабіў эскізы да сцягоў універсітэта, стварыў экспазіцыі мемарыяльных залаў выбітных дзеячоў гісторыі, навукі і культуры, афармляў кнігі, часопісы, дэкарацыі да ўрачыстасцей і шматлікіх тэатральных пастановак у Віленскім універсітэце.
У гэтым жа годзе спраектаваў срэбраны саркафаг для рэліквій святога Казіміра.
У 1927 годзе быў чальцом камітэта па ўшанаванню памяці Юліуша Славацкага, у 1928 годзе — удзельнічаў у пачатку працы віленскага радыёвяшчання. Быў чальцом камітэту па арганізацыі каранацыі Маці Божай Вострабрамскай.
У 1931 годзе браў удзел у рэстраўрацыі Маці Божай Вострабрамскай, спраектаваў размяшчэнне там тысяч вотаў.
Браў удзел у камітэце па ліквідацыі наступстваў павадкі ў Вільні, браў удзел у археалагічных даследаваннях у падзямеллях Віленскага кафедральнага сабора, з натуры замаляваў парэшткі Барбары Радзівіл, якія былі знойдзены сярод каралеўскіх пахаванняў
Працаваў старшынёй камісіі па ахове помнікаў старажытнасці, наведваў руіны замкаў у Крэве, Міры, Лідзе і інш., збіраў гістарычныя звесткі пра іх і рабіў замалёўкі, эцюды.
Сярод яго вучняў ― беларускія мастакі Пётра Сергіевіч і Міхаіл Сяўрук.
Пісьменнік Міхал Крыспін Паўлікоўскі такім чынам падсумаваў вынікі культурнай дзейнасці Рушчыца ў Вільні: «Трыццацігадовая мастацкая дыктатура Рушчыца — гэта новы залаты век адроджанай Вільні».
Апошнія гады жыцця
У 1932 годзе цяжка захварэў, хвароба пазбавіла яго магчымасці гаварыць, а таксама пісаць правай рукой.
Толькі дзякуючы адданасці і намаганням жонкі і дачкі жыццё Рушчыца атрымалася падоўжыць на чатыры гады. У першы перыяд хваробы Рушчыц знаходзіўся ў Вільні. У 1933 годзе стан яго здароўя настолькі палепшыўся, што ён мог здзяйсняць непрацяглыя шпацыры па горадзе разам з суправаджэннем. У 1935 годзе мастак назаўжды пераехаў у Багданава. Ён навучыўся пісаць левай рукой, спрабаваў маляваць. У гэтыя гады ім былі створаны шматлікія малюнкі членаў сям’і, напісаны некалькі эцюдаў з матывамі Багданава. Аднак да канца жыцця мастак працягваў працаваць толькі левай рукой.
У 1935 годзе прэзідэнт Польшчы Ігнацы Масціцкі ўдастоіў яго звання ганаровага прафесара УСБ.
Памёр 30 кастрычніка 1936 годзе ў Багданаве, пахаваны на мясцовых могілках.
Творчасць
У сваёй творчасці Рушчыц аддаваў перавагу светлым матывам. Майстра краявідаў, ён бачыў тэмы для сваіх прац у кожным фрагменце беларускай прыроды, так і называў свае карціны: «Млын», «Берагі Вілейкі», «Лясны ручай». У пейзажах, такіх як «Пустка» і «Стары млын», адчуваюцца чалавечыя перажыванні. Шматлікія пейзажы Рушчыца адзначаны экспрэсіяй, драматызмам і манументальнасцю формаў, ім уласцівы лаканізм і прастата кампазіцыі, а таксама востра індывідуальная своеасаблівасць. Малюнак мастака заўсёды выразны, пластыка аб’ёмаў аголена.
Кампазіцыі палотнаў Рушчыца простыя і лаканічныя, аднак у іх заўсёды ёсць адчуванне рэальнай прасторы. Яны вельмі матэрыяльныя, паветраныя. Стары драўляны млын недалёка ад Багданава, касцёлы ў Багданаве і Вішневе, роднае гняздо Рушчыцаў — упадабаныя матывы, да якіх Фердынанд ахвотна вяртаўся і пісаў у розны час дня і года, кожны раз адкрываючы ў іх штосьці новае. Любімай парой аўтара была ранняя вясна, калі прырода абуджалася ад зімовага сну. Сярод усёй творчасці вылучаецца т. з. «багданаўскі цыкл».
У такіх палотнах, як «Мост зімою», «З берагоў Вілейкі», «Зімовая казка», «Старыя яблыні», выразна адчуваецца свядомае прынцыповае жаданне мастака адысці ад празаічнага эмпірызму пейзажаў-эцюдаў.
Крытыкі адзначалі выключны дарунак Фердынанда Рушчыца як каларыста, а мастацтвазнаўцы назвалі мастака «майстрам чатырох стыхій».
Працаваў над кніжнай графікай. Стварыў ілюстрацыі ці аформіў звыш пяцідзесяці кніг. Сярод іх — даведнік па Вільні Юльюша Клоса.
У 1910—1932 гадах супрацоўнічаў з тэатрамі, аформіў 15 спектакляў. Аўтар дэкарацый для пятнаццаці тэатральных пастановак, уключаючы «Вяселле» Юльюша Славацкага (1910), «Баладзіна» (1914) і «Лістападаўская ноч» (1930) Станіслава Выспяньскага; інсцэнаваў шэраг драматычных твораў (апроч пералічаных — Сід П’ера Карнеля ў віленскім тэатры, 1924). Пісаў артыкулы пра помнікі даўніны Вільны.
Палотны захоўваюцца ў музеях Польшчы, Літвы, Расіі, а таксама еўрапейскіх і амерыканскіх збораў, у тым ліку прыватных.
Творы ў беларускіх калекцыях
У Беларусі да апошняга часу захоўвалася толькі адна карціна Фердынанда Рушчыца — «Ля касцёла», набытая ў 1957 годзе па ініцыятыве дырэктаркі Мастацкага музея Алены Аладавай у маскоўскага калекцыянера Абрама Шустэра. У лістападзе 2019 года Нацыянальны мастацкі музей набыў у сям’і мастака яшчэ тры невялікіх творы з ранняга перыяду творчасці — «Мінскі краявід» (1890), «Саборная плошча. Мінск» (каля 1890), «Дахі Мінска» (каля 1911).
У прыватнай калекцыі захоўваецца твор «Партал касцёла» (пад якім апазнаецца партал касцёла бенедыкцінцаў у Тынцу, што дазваляе яго аднесці да нешматлікіх твораў кракаўскага перыяду 1907—1908 гадоў).
У 2015 годзе «Белгазпрамбанк» набыў у сваю карпаратыўныю калекцыю палотны «Пейзаж. Вілія» і «Пуня і азярод» (1899), а таксама эскіз дэкарацыі «Заля Кіркора» да пастаноўкі «Баладына» Юліуша Славацкага (1914), у 2016 годзе дадаткова была набыта карціна «Сядзіба ў Багданава».
Трыёль
Трыёль (triolet) — група з трох нот аднолькавай працягласці, якая ў суме па часе гучання роўная дзвюм нотам той жа працягласці. Узнікае ў выпадку, калі часавы інтэрвал, які ў бягучым памеры займае дзве ноты, неабходна падзяліць на тры роўныя часткі. У трыёль замест ноты таксама можа ўваходзіць паўза той жа працягласці або дзве ноты ўдвая меншай працягласці і так далей.
У нотным запісе для пазначэння трыёлі ставіцца лічба 3 над (або пад) групай нот, аб’яднаных агульнай рысай або квадратнай дужкай пры адсутнасці агульнае рысы (прыклад: чвэрць + восьмая ў кантэксце трыёлі).
У класіка-рамантычнай музыцы трыёльнае дзяленне — найбольш распаўсюджаны спосаб адмысловага («ірацыянальнага») дзялення рытмічных працягласцей.
Завадскэ
Завадское ці Завадскэ (Заводське) — горад у Лохвыцкім раёне Палтаўскай вобласці Украіны.
Горад заснаваны ў 1928 г. як пасёлак Сталінка ў сувязі з будаўніцтвам цукровага завода. 7 лістапада 1928 г. адбылася ўрачыстая закладка завода, а ўжо 3 кастрычніка 1929 г. пачаўся першы вытворчы сезон. У 1931 г. у горадзе засноўваецца механічны тэхнікум, пры цукровым заводзе ствараецца МТС, пабудаваны гарадская бальніца са стацыянарам, паліклініка і рэабілітацыйнае аддзяленне.
Пасёлак Сталінка ў 1961 г. перайменаваны ў пасёлак Чэрвоназавадскэ. У 1977 г. Чэрвоназавадскэ атрымлівае статус горад. У 2015 г. у мэтах выканання закона аб дэкамунізацыі назва горада падлягала змене. Гарадская ўлада за тэрмін, прадугледжаны для самастойнай змены назвы, не выпрацавала свайго рашэння, таму 4 лютага 2016 г. пастановай Вярхоўнай Рады Украіны Чэрвоназавадскэ было перайменавана на Завадскэ.
Мары Яхода
Мары́ Яхо́да (Marie Jahoda;, Вена — , Сусекс) — аўстрыйскі і брытанскі сацыяльны псіхолаг яўрэйскага паходжання.
Біяграфія
Вучылася ў венскай гімназіі для дзяўчынак. Пачынаючы з падлеткавага ўзросту, Марыя пачала ўдзельнічаць у Сацыял-дэмакратычнай партыі Аўстрыі. У 1928 годзе яна атрымала дыплом настаўніка ў Педагагічнай акадэміі Вены, у 1933 годзе атрымала ступень доктара філасофіі ў псіхалогіі ў Венскім універсітэце. У Вене пазнаёмілася з настаўнікам і будучым амерыканскім сацыёлагам Полам Лазарсфельдам, за якога выйшла замуж у 1926 годзе. 17 ліпеня 1930 года ў іх нарадзілася дачка Лота. У 1928 годзе Яхода некаторы час знаходзілася ў Парыжы, слухала лекцыі ў Сарбоне.
Разам з мужам Мары выканала шэраг навуковых даследаванняў, некаторыя з якіх апублікавала. У 1933 годзе, атрымаўшы ад Фонду Ракфелера стыпендыю, Лазарсфельд з’ехаў у ЗША, дзе застаўся жыць, бо не мог вярнуцца ў Аўстрыю пасля нацысцкага перавароту 1934 года. У гэтым жа годзе яны развяліся. З 1933 па 1936 год Яхода працавала ў Венскім універсітэце. Адначасова ўдзельнічала ў рэвалюцыйным сацыялістычным падполлі і ў 1936 годзе была арыштаваная за гэтую дзейнасць. З-за міжнароднага ўмяшання яна была вызвалена, у ліпені 1937 года пазбаўленая аўстрыйскага грамадзянства і з’ехала з краіны.
Мары спынілася ў Англіі, пражывала там падчас Другой сусветнай вайны. У 1945 годзе яна з’ехала ў ЗША. Працавала ў якасці прафесара сацыяльнай псіхалогіі ў Нью-Ёркскім універсітэце, выкладала ў Калумбійскім універсітэце, была навуковым супрацоўнікам Амерыканскага яўрэйскага камітэта.
Міхаіл Пятровіч Багамякаў
Міхаіл Пятровіч Багамякаў — савецкі эпідэміёлаг. Маёр ваенна-медыцынскай службы.
Будынак Мінскага аблвыканкама
Пабудаваны ў 1962 г. па праекце архітэктара В. Волчака. Арачным праездам злучаны з будынкам цэнтральнага тэлеграфа, разам з якім фарміруе забудову паўднёва-заходняга боку Кастрычніцкай плошчы.
Архітэктура
Прамавугольны ў плане пяціпавярховы будынак. Галоўны фасад вырашаны сіметрычна, рытмічна расчлянёны на ўзроўні трох верхніх паверхаў буйнымі пілястрамі з капітэлямі, дэкарыраваны гірляндамі, зоркамі. 1-ы паверх вырашаны як цокальны, апрацаваны светла-карычневай дэкаратыўнай тынкоўкай, 2-і — расшыты пад руст, прасценкі яго прамавугольных аконных праёмаў з’яўляюцца пастаментамі пілястраў верхніх паверхаў. 5-ы паверх з радам арачных аконных праёмаў завершаны буйным антаблементам з карнізам на вялізных дэнтыкулах. Галоўны фасад вылучаны трайной, дэкарыраванай гірляндамі, аркатурай, якая абрамляе прамавугольныя дзвярныя праёмы.
Міхаіл Пятровіч Багамякаў
Біяграфія
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
З 1944 па 1948 гады працаваў галоўным дзяржаўным санітарным урачом г. Мінска — галоўным урачом Мінскай гарадской санітарна-эпідэміялагічнай станцыі.
З 1957 па 1980 гады ўзначальваў СЭС.
Узнагароды
Выдатнік аховы здароўя, узнагароджаны многімі ўрадавымі ўзнагародамі.
Сербін (значэнні)
Сербін — прозвішча і тапонім.
Чалавек-павук 3: Вораг у адлюстраванні
«Чалавек-павук 3: Вораг у адлюстраванні» (Spider-Man 3) — амерыканскі фантастычны фільм 2007 года пра супергероя коміксаў кампаніі Marvel Comics Чалавека-павука. З’яўляецца заключным з трылогіі пра Чалавека-павука ад рэжысёра Сэма Рэймі.
Сюжэт
Прайшло пяць гадоў з таго часу, як Пітэр усвядоміў, што «з Вялікай сілай прыходзіць Вялікая адказнасць!», і тры гады з таго часу, як ён адмовіўся быць змагаром за справядлівасць. Але цяпер здаецца, Пітэр выдатна навучыўся жыць некалькімі жыццямі. Ён добра вучыцца, Нью-Ёрк прызнаў яго героем, адносіны з Мэры Джэйн трывалыя. Пітэр нават мае намер зрабіць ёй прапанову!
Але на жаль, яго лепшы сябар Гары Озбарн па-ранейшаму лічыць, што менавіта Чалавек-павук нясе адказнасць за заўчасны скон яго бацькі. Гары мае намер адпомсціць яму ў абліччы Новага Гобліна. У той жа самы час на крымінальнай сцэне Нью-Ёрка з’яўляецца іншы магутны суперзлачынец, вядомы як Пясочны Чалавек.
Калі Чалавек-павук апранае таямнічы чорны касцюм, яго цёмны, больш помслівы бок цалкам паглынае яго. Гэтыя трансфармацыі прымушаюць яго сустрэцца з наймацнейшым супернікам — з самім сабой.
Lipskyella annua
Lipskyella annua — від кветкавых раслін сямейства.
Арэал
Від родам з Сярэдняй Азіі: Казахстан, Туркменістан, Узбекістан.
Васіль Васілевіч Бушчык
Васіль Васілевіч Бушчык (нар. 26 лютага 1952, в. Вяршок, Баранавіцкі раён) — беларускі вучоны-палітолаг, філосаф і сацыёлаг.
Біяграфія
Нарадзіўся 26 лютага 1952 г. у в. Вяршок Баранавіцкага раёна Брэсцкай вобласці. Сваю працоўную дзейнасць пачаў у сямнаццаць гадоў: настаўнічаў у васьмігадовай школе, быў прызначаны дырэктарам Ляскоўскай пачатковай школы Баранавіцкага раёна.
Адслужыў у Савецкай арміі, скончыў у 1977 годзе філасофскае аддзяленне гістарычнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта імя У. І. Леніна. Працаваў у сектары прыкладной сацыялогіі БДУ, быў інжынерам-сацыёлагам будтрэста № 5 Мінпрамбуда БССР, старшым навуковым супрацоўнікам Беларускага філіяла Усесаюзнага навукова-даследчага і праектнага інстытута работы ў будаўніцтве Дзяржбуда СССР. Аспірант, малодшы навуковы супрацоўнік Інстытута філасофіі і права Акадэміі навук БССР. З 1985 г. — аспірант, навуковы супрацоўнік у Інстытуце філасофіі і права. Абараніў кандыдацкую дысертацыю «Социологический анализ выдвижения руководящих хозяйственных кадров в условиях перестройки» (1988).
З 1990 г. працаваў у Інстытуце сацыялогіі: вучоны сакратар, з 1993 г. — намеснік дырэктара па навуковай рабоце, у 1998—2000 гг. — дырэктар (в. а. дырэктара). Абараніў доктарскую дысертацыю «Социальные и политические преобразования в Беларуси в постсоветский период : социолого-политологический. анализ» (2000). З 2002 г. — у Беларускім дзяржаўным педагагічным універсітэце імя М. Танка: з 2002 г. — прафесар кафедры паліталогіі і права, з 2003 г. — загадчык кафедры філасофіі, з 2005 г. — прарэктар па навуковай рабоце.
Навуковая дзейнасць
Вучоным створаны больш за 100 навуковых артыкулаў, каля 10 навучальна-метадычных дапаможнікаў, шэраг манаграфій, у т. л. «Человек и общество в условиях социально-политических преобразований» (1999), «Социальное государство в условиях глобализации: специфика формирования (сравнительный анализ на материалах России и Беларуси)» (2003, у сааўт.) і інш. Адзін з аўтараў выдання «Я — гражданин Республики Беларусь» (2008). З’яўляецца членам рэдкалегій навуковых выданняў, у т. л. часопіса «Сацыялогія. Социология», член рэдсавета часопіса «Беларускі гістарычны часопіс».
Узнагароды
Узнагароджаны медалём Францыска Скарыны (2010).
Пакаленне
Пакаленне — узроставая група людзей, фармаванне характару якіх адбываецца пад уплывам пэўных гістарычных падзей, эканамічных і культурных абставін. Гэта абумоўлівае падабенства і агульнасць некаторых індывідуальных характарыстык у выніку падобнага для прадстаўнікоў названых узроставых груп сацыяльнага вопыту.
Жакоб Бюнель
Жакоб Бюнель (—) — французскі жывапісец. Сын і вучань Франсуа Бюнеля, нарадзіўся ў Блуа. Вучыўся ў Рыме пад кіраўніцтвам Федэрыка Цукары, а па вяртанні ў Францыю стаў мастаком да караля і працаваў з Пурбус і Тусэнам дзю Брэем у галерэі Луўра, спаленай у 1661 годзе. Напісаў «Сыходжанне Святога Духа» для капліцы гэтага ордэна ў касцёле Вялікіх Аўгустынаў у Парыжы, а для касцёла Феян — «Унебаўзяцце Багародзіцы», якое цяпер знаходзіцца ў Музеі ў Бардо. Філіп II Іспанскі шанаваў Бюнеля і даручыў яму напісаць для кляштара Эскарыяла сорак карцін, усе з якіх цяпер зніклі. Памёр у Парыжы ў 1614 годзе.
Ён быў братам Франсуа Бюнеля Малодшага і ажаніўся з жывапісцам Маргарыт Бахуш, якая дапамагла яму і Тусэну Дзюбрэйлю з упрыгожваннямі для Малой галерэі Луўра (з моманту рэканструкцыі пасля пажару ў 1661 годзе пад назвай Galerie d’Apollon з музея Луўра). Ён быў настаўнікам Клода Він’ёна.
П’ер Кашон
П'ер Кашон (фр. Pierre Cauchon; 1371, Рэймс — 18 снежня 1442, Руан) — біскуп Баве ў 1420—1432 гадах, біскуп Лізье з 1432 года, магістр мастацтваў, ліцэнцыят кананічнага права, давераная асоба і выканаўца асаблівых даручэнняў бургундскага герцага Філіпа Добрага, арганізатар і старшыня Руанскага інквізіцыйнага працэсу над Жаннай д'Арк.
Квіндзана-д’Ольё
Квіндзана-д'Ольё (Quinzano d'Oglio) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Брэшыя.
Насельніцтва складае 6289 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 293 чал./км². Займае плошчу 21 км². Паштовы індэкс — 25027. Тэлефонны код — 030.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы SS. Faustino e Giovita.
NGC 855
NGC 855 (іншыя абазначэнні — UGC 1718, MCG 5-6-16, ZWG 504.35, KUG 0211+276, IRAS02111+2738, PGC 8557) — эліптычная галактыка (E) у сузор’і Трыкутнік.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Быхаўская ваенна-аператыўная група
Быхаўская ваенна-аператыўная група; Быхаўская ВАГ; Ваенна-аператыўная група пры Быхаўскім падпольным райкоме КП(б)Б — партызанскае злучэнне на акупіраванай тэрыторыі Быхаўскага, Кіраўскага, Магілёўскага, Рагачоўскага раёнаў; таксама назва органа кіраўніцтва гэтым злучэннем. Уваходзіла ў Магілёўскае партызанскае злучэнне.
Ваенна-аператыўная акруга была створана ў ліпені 1943 года ў Быхаўскім раёне ў адпаведнасці з пастановай Магілёўскага падпольнага абкома КП(б)Б і загада Магілёўскай (абласной) ваенна-аператыўнай групы на базе 810-га, 425-га, 225-га партызанскіх атрадаў, расфарміраванай 11-й Быхаўскай партызанскай брыгады і 150-га партызанскага атрада. У ліпені быў створаны 820-ы партызанскі атрад, у жніўні — 830-ы. У кастрычніку 810-ы атрад быў разгонуты ў 810-ы партызанскі полк, 425-ы партызанскі атрад — у 425-ы партызанскі полк, 152-і атрад — у 152-і партызанскі полк. 24 студзеня 1944 года ваенна-аператыўная акруга (3554 чалавек) злучылася з Чырвонай Арміяй.
Кіраўніцтва
Сакратары падпольнага РК КП(б)Б Е. Ц. Андрэенкаў (ліпень — лістапад 1943), Ф. П. Падалян (лістапад 1943 — люты 1944).
Soilwork
«Soilwork» ― шведскі гурт з Хельсінгбарга, заснаваны ў 1996 годзе. У цяперашні час супрацоўнічае з вядомым лэйблам «».
NGC 5983
NGC 5983 (іншыя абазначэнні — UGC 9983, MCG 1-40-12, ZWG 50.79, NPM1G +08.0415, PGC 55845) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Змяя.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Віцебскае княства
Віцебскае княства — феадальнае княства, якое вылучылася з Полацкага княства пасля смерці князя Усяслава Брачыславіча (1101 г.). Цэнтр — г. Віцебск.
Піўдэннэ
Піўдэннэ (Півде́нне) — горад у Харкаўскай вобласці Украіны у 9 км на паўднёвы ўсход ад Харкава.
Горад узнік у 1963 г. у выніку аб’яднання былых пасёлкаў гарадскога тыпу Камарыўка (паўстаў у XVII ст.) і Піўдэннэ (заснаваны ў 1906 г. работнікамі чыгункі).
Эдуард Аляксандравіч Сенькевіч
Эдуард Аляксандравіч Сенькевіч (,, Гродзенская вобласць) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.
Біяграфія
Нарадзіўся 15 красавіка 1952 года ў г. Слоніме Гродзенскай вобласці.
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, юрыст.
Працаваў следчым пракуратуры г. Бабруйска, Магілёўскай транспартнай пракуратуры; пракурорам Баранавіцкай транспартнай пракуратуры, Магілёўскай транспартнай пракуратуры; начальнікам аддзела пракуратуры Магілёўскай вобласці, намеснікам, першым намеснікам пракурора, пракурорам Магілёўскай вобласці.
У 2012—2016 гадах дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.
Узнагароды
Узнагароджаны медалём «За працоўныя заслугі».
Асабістае жыццё
Жанаты, мае дваіх дзяцей.
Ёган
Ё́ган (Johann, МФА : ), або Іага́н  — мужчынскае асабістае імя, германізаваная форма імя старажытнаяўрэйскага паходжання Іаан (יחנן Iōḥānān, Iěhōḥānān). Памяншальная форма імя — Ганс.
Беларускі камітэт самапомачы
Беларускі камітэт самапомачы, БКС ўтвораны вясной 1940 пры Беларускім прадстаўніцтве ў Берліне. Адначасова з цэнтральнай сядзібай былі адкрыты аддзяленні ў Познані і Лодзі, пазней — у Варшаве, Празе, Торуні, Вене, Лейпцыгу, Мюнхене і іншых гарадах.
Першапачаткова планавалася, што арганізацыя будзе мець назву Беларускі нацыянальны камітэт. Аднак нямецкія ўлады адмовілі, бо гэта не было прадугледжана патрабаваннямі пакту Молатава—Рыбентропа
БКС цесна супрацоўнічалі з нямецкімі разведслужбамі і службай бяспекі (СД), вялі работу сярод ваеннапалонных беларусаў, былых салдат Войска Польскага. Па меры набліжэння пачатку вайны дзейнасць БКС і Беларускага прадстаўніцтва выкарыстоўвалася ў разведвальнай і прапагандысцкай рабоце, арганізацыі дыверсійных груп, падрыхтоўцы кадраў цывільнай адміністрацыі для Беларусі.
Першы кіраўнік — былы консул БНР у Берліне Андрэй Бароўскі, члены праўлення — Васіль Камароўскі (паэт Антось Вярбіна), Аляксандр Крыт (у будучыні а. Андрэй), Баляслаў Барткевіч і інш. 19 чэрвеня 1941 ў Берліне на нарадзе прадстаўнікоў Беларускага камітэта самапомачы і Беларускага прадстаўніцтва ўтвораны Беларускі нацыянальны цэнтр.
Летам 1940 склад управы БКС істотна змяніўся. На з’ездзе прадстаўнікоў БКС старшынёй арганізацыі быў абраны Мікола Абрамчык, які пераехаў у Берлін з Парыжа, віцэ-старшынёй — Аляксандр Калоша, сакратаром — Станіслаў Грынкевіч (малодшы). На пачатак 1944 БКС у Германіі налічваў 13 тыс. чалавек.
У пачатку 1942 БКС атрымаў дазвол на адкрыццё настаўніцкіх курсаў у Берліне. Планавалася, што настаўнікі, скончыўшы курсы, паедуць працаваць у Беларусь. Курсы скончылі каля 30 чал., аднак нямецкія ўлады забаранілі ім выезд на Бацькаўшчыну.
Любчанскі замак
Любчанскі замак — колішні замак у гарадскім пасёлку Любча Гродзенскай вобласці Беларусі, на беразе ракі Нёман, за 150 км ад Мінска. Помнік палацава-замкавага дойлідства канца XVI — першай паловы XVII стагоддзя.
Гісторыя
Пабудаваны ў 1581 годзе, пра што сведчыць знойдзены ў замку флюгер з выбітай датай і гербам Кішак. Ініцыятарам будаўніцтва быў магнат Ян Кішка. У 1588 годзе быў складзены першы інвентар Любчанскага замка. Да 1592 года належаў Яну Станіслававічу Кішку, затым яго брату Станіславу, а потым як пасаг дачкі апошняга Ганны перайшоў да Радзівілаў.
У пачатку XVII стагоддзя замак значна перабудаваны новым уладальнікам князем Крыштафам Радзівілам.
Так, паводле інвентара 1601 года, на замкавым двары стаялі дом вялікі на склепе высокім мураваным, клець, склеп памерамі меншы, хата сталовая з каморамі і святліцамі, дзе меліся печы кафляныя і «каморка патрэбная». З XVIII стагоддзя замак страціў сваё абарончае прызначэнне. У 1864—1870 гадах на тэрыторыі замка быў пабудаваны палац, які быў часткова разбураны ў гады Першай сусветнай вайны. У 1947—1949 гадах з выкарыстаннем фундаментаў і фрагментаў сцен палаца пабудаваная сярэдняя школа. Да сярэдзіны ХХ стагоддзя ад замка захаваліся толькі дзве вежы.
У 1983, 1984 і 1986 гадах на тэрыторыі замка праводзіў археалагічныя даследаванні Ігар Чарняўскі.
Аднаўленне
У 2003 годзе быў створаны дабрачынны фонд «Любчанскі замак», які ўзначаліў Іван Антонавіч Пячынскі. Намаганнямі прафесарска-выкладчыцкага складу і студэнтаў Беларускага нацыянальнага тэхнічнага ўніверсітэта была ажыццёўлена распрацоўка праектнай дакументацыі для правядзення рэстаўрацыйных работ на Любчанскім замку.
Наступны праект паўстаў у 2004 годзе як фрагмент рэстаўрацыі замка ў выглядзе аднаўлення завяршэння Кутняй вежы і абарончай сцяны паміж Кутняй і Брамнай вежамі. Праект распрацаваны УП «МШ прафесара В. Аладава» (навуковы кіраўнік У. Кандратаў, Л. Баркун, А. Кропатаў; архітэктары В. Аладаў (ГАП), А. Шулаеў). Гэты праект прадугледжваў выкананне кансервацыйнага (фактычна часовага) спічастага гатычнага даха, аднаўленне гзымса, сграфіта на гзымсе і ў абрамленні вокнаў, адбудову лесвічнай цагляна-фахверкавай прыбудовы ў гіпатэтычнай форме на пачатак XVII ст., а таксама на той жа час адбудову абарончай сцяны ў гіпатэтычнай форме.
Канцэпцыя 2004 года засведчыла, што выкананне поўнай рэстаўрацыі замка на XVI ст. немагчыма, і было прапанавана дапрацаваць праект 1986 года з улікам новых даследаванняў: выканаць фрагментарную рэстаўрацыю Брамнай і Кутняй вежы, флігеля і бліндажа часоў Першай сусветнай вайны; аднавіць выгляд неагатычнага палаца на пачатак ХХ ст. і падпорнай сцяны ўздоўж Нёмана; аднавіць абарончы мур, палац Радзівілаў і масты з замка ў мястэчка і фальварак; выявіць сродкамі добраўпарадкавання дзве наднёманскія вежы, жылы корпус XVI ст. і іншыя пабудовы. З 2011 года ТАА «Цэнтр па рэгенерацыі гісторыка-культурных ландшафтаў і тэрыторый» вялася карэкціроўка праекта 2004 г. і распрацоўка новага будаўнічага праекта рэстаўрацыі Брамнай вежы на аснове праведзеных у 2009—2010 гадах натурных даследаванняў Брамнай вежы. Але замест цэласнага будаўнічага праекта рэстаўрацыі Брамнай вежы гэтым праектам была прадугледжана толькі рэканструкцыя купальнага завяршэння. У 2012 годзе ТАА «Цэнтр па рэгенерацыі гісторыка-культурных ландшафтаў і тэрыторый» быў распрацаваны канцэптуальны праект рэстаўрацыі замка, а ў 2013 годзе ААТ «Белрэстаўрацыя» гэты праект быў перапрацаваны і ўзгоднены Міністэрствам культуры. Праектам прадугледжана адбудова ў гіпатэтычнай форме паўночнай наднёманскай вежы замка, будаўніцтва драўлянага палаца на паўночна-ўсходнім баку замка, стварэнне альтанкі, якая нагадвае ўсходнюю вежу, што не захавалася, узвядзенне шкляной устаўкі паміж Брамнай вежай і флігелем замест колішняга драўлянага перахода, а таксама карэкціроўка папярэдніх праектаў з улікам ужо выкананых дэ-факта будаўнічых і аднаўленчых прац на замку, якія не ўвайшлі ў папярэднія праекты.
У 2017 годзе прыватным прадпрыемствам «Проектив» быў распрацаваны архітэктурны праект рэканструкцыі замка ў Любчы ў двух варыянтах. Асноўным падыходам захавання замка вызначана матэрыялізацыя адноўленых і новых форм на ўмоўнай паверхні. У адрозненне ад праекта 2013 года ў першым варыянце капітальная адбудова ў гіпатэтычных формах прадугледжана не толькі для паўночнай, але і ўсходняй вежы і часткова для некаторых сцен замка, а ў другім варыянце паўночная і ўсходняя вежы і сцены адбудаваны ў легкіх канструкцыях па тыпу «жалюзі». У той жа час няма аднаўлення драўлянага палаца і маста на паўночна-ўсходнім баку замка.
Вежы
Галоўная паўднёва-заходняя вежа, т.зв. Брамная, у плане кубічная (прыкладна 10х10 м), прыблізна з паловы вышыні пераходзіць у васьмярык, завершаны рэнесансным купалам з ліхтаром (арх. У. В. Трацэўскі). На сцяне, арыентаванай у бок панадворку, знаходзіўся гадзіннік. Вокны 2—3-га ярусаў былі прыстасаваныя для гарматнага бою, круглыя байніцы ўверсе — для ружэйнага. Астатнія паверхі з выкарыстоўваліся як жылыя і падсобныя памяшканні. Перакрыцце першага яруса — скляпеністае, другога і трэцяга — бэлечнае. У вежы знаходзіцца брама і меўся пад’ёмны драўляны мост. У мінулым толькі праз яе можна было трапіць ва ўнутраны двор замка. Вежу ўпрыгожваў флюгер з гербам Радзівілаў. Па сваёй аб’ёмна-прасторавай кампазіцыі гэтая вежа вельмі падобная да вежаў Мірскага, Навагрудскага і Віцебскага замкаў.
Квадратная ў плане (8,3х8,3 м) паўднёва-ўсходняя вежа пабудавана ў XVII ст., мае тры ярусы і накрытая шатровым дахам. На першым паверсе мелася чатыры байніцы для стрэльбаў, на другім — чатыры гарматныя, на трэцім — 12 байніц для стрэльбаў. Цокальны паверх вежы ў 1601 годзе займала піўніца з драўлянымі дзвярыма на завесах і жалезнай кратай. Паверх, які знаходзіўся вышэй, тады выконваў ролю склепа і закрываўся абабітымі жалезам дзвярыма. Вокны былі закрытыя жалезнымі кратамі. Вежу ўпрыгожваў флюгер з гербам Радзівілаў. За савецкім часам вежа была закінута і разбуралася, ад яе засталіся толькі падмуркі. У наш час адноўлена.
Выяўленыя ў 2014 годзе падчас раскопак рэшткі паўночна-заходняй вежы залягалі на глыбіні 3,85-5 м ад узроўню сучаснай паверхні і былі заглыблены ў грунт яшчэ на глыбіню 3,5 м. Памеры яе ў аснове складалі прыкладна 11,6х12,6 м. Падмурак вежы быў складзены з велізарных валуноў у два рады на вышыню каля аднаго метра. Затым узводзіліся сцены вежы шырынёй каля метра са знешняга і ўнутранага боку з цэглы-пальчаткі. Прастору паміж сценамі запаўнялі бітай цэглай, вапнай, валунамі і дробнымі камянямі. Кладка рэнесансная (трохслойная) — чаргаванне суцэльных радкоў лажкоў і тычкоў. Акрамя Любчы, яна зафіксавана, напрыклад, пры раскопках умацаванняў Віцебскага замка. Вежа паступова звужалася і набывала выгляд усечанага конуса. На вышыні 3,5 м ад асновы яе памеры былі ўжо 9,4х9,4 м. Шырыня заходняй, усходняй і паўночнай сцяны вежы была 2,2 м, а паўднёвай — 1,2 м. Унутраная прастора вежы займала плошчу каля 30 кв. м. Вежа арыентавана сценамі па баках свету. З паўднёвага боку яна спалучаецца з праслам сцяны, што ідзе да Брамнай вежы.
Іншыя пабудовы
Па перыметры замкавага панадворку размяшчаліся гаспадарчыя пабудовы. Ва ўсходняй частцы крапасной сцяны была фортка, якая выходзіла на другі мост. На ўчастку ад паўднёва-ўсходняй вежы і да ўязной брамы стаяў «дом на падклеце», тры «гмахі» і «дварэц», дзе жылі ўраднікі, а побач — замкавы бровар. За таксама землянымі ўмацаваннямі знаходзяцца два двухпавярховыя корпусы, пабудаваныя на месцы старажытных збудаванняў у канцы XVII — першай палове XIX ст.
Беларускі нацыянальны цэнтр (1941)
Беларускі нацыянальны цэнтр утвораны 19 чэрвеня 1941 ў Берліне на нарадзе прадстаўнікоў Беларускага камітэта самапомачы і Беларускага прадстаўніцтва. Узначаліў яго М. Шчорс, у склад кіраўніцтва ўвайшлі Р. Астроўскі, А. Шкуцька, М. Шкялёнак, Ч. Ханяўка, В. Тумаш, В. Гадлеўскі.
Беларускі нацыянальны цэнтр меў на мэце стварэнне беларускай дзяржавы пад нямецкім пратэктаратам. Праўдападобна, ён прэтэндаваў на ролю беларускай выканаўчай улады на акупаваных нацыстамі беларускіх землях. З пачатку вайны супраць СССР Беларускі нацыянальны цэнтр распаўся. Яго члены займалі розныя пасады ў акупацыйнай адміністрацыі на тэрыторыі Беларусі, Польшчы, Расіі.
Parotia wahnesi
Parotia wahnesi — птушка сямейства райскіх птушак. Назва дадзена ў гонар нямецкага калекцыянера Карла Ванеса (Carl Wahnes), які адкрыў гэты від у 1906 годзе.
Апісанне
Самец мае вясёлкавую жоўта-зялёную грудку, падоўжаныя чорныя пёры, самка бурая, з чорнай галавой. Памер птушак — прыкладна 43 см у даўжыню. Пра жыццё і звычкі вядома мала. Сілкуецца ў асноўным садавінай і членістаногімі.
Арэал
Гэты від з'яўляецца эндэмікам горных лясоў паўвострава Юон і гор Адальберта на паўночным усходзе Папуа-Новай Гвінеі.
Размнажэнне
Кладкі, верагодна, утрымліваюць 1, часам 2 яйкі бледнага крэмавага колеру памерам 40 х 26 мм. Яйкі маюць розную структуру палос і кропак.
Ахова
Папуляцыя птушак складае менш за 10 000 дарослых птушак і колькасць працягвае зніжацца, таму від уключаны ў Міжнародную Чырвоную Кнігу.
Арыстыд Брыян
Арыстыд Брыян (Aristide Briand;  — ) — французскі палітычны дзеяч Трэцяй рэспублікі, неаднаразова прэм'ер-міністр Францыі. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру (1926) (разам з Густавам Штрэземанам) за заключэнне Лакарнскіх пагадненняў, якія гарантавалі пасляваенныя мяжы ў Заходняй Еўропе.
Дзейнасць
У 1925 былі заключаны Лакарнскях дагаворы з Германіяй, якія мусілі забяспечыць мір; Брыян атрымаў за іх з Густавам Штреземанам Нобелеўскую прэмію міру 1926 (годам раней прэмію за тыя ж дагаворы Нобелеўскую прэмію атрымаў Осцін Чэмберлен). Гэтыя адносіны былі падмацаваны і асабістай дружбай Брыяна са Штреземанам. У 1927 Брыян падпісаў з дзяржсакратаром ЗША Фрэнкам Келагам Пакт Брыяна-Келага, урачыста паставіў па-за законам вайну ва ўсім свеце. Падзеі 30-х гадоў паказалі, што гэтыя «гарантыі міру», на жаль, мала што значылі.
Прызрэнская ліга
Прызрэнская ліга (Lidhja e Prizrenit) — нацыянальная арганізацыя Албаніі, створаная 10 чэрвеня 1878 года ў рамках албанскага нацыянальнага адраджэння. Была заснавана ў горадзе Прызрэн для процідзеяння ажыццяўленню рашэнняў Берлінскага кангрэса, паводле якога некаторыя прыгранічныя тэрыторыі тагачаснай Асманскай імперыі былі перададзены Чарнагорыі і Грэцыі. Гэты крок выклікаў хвалю абурэння на гэтых тэрыторыях, якія былі заселены этнічнымі албанцамі.
На з'ездзе 10 чэрвеня 1878 года прысутнічалі прадстаўнікі феадальна-патрыярхальнай знаці, чыноўнікі і буйныя гандляры. Першапачаткова арганізацыя была створана пры падтрымцы турэцкага ўрада, аднак у лістападзе 1878 года высунула патрабаванні аўтаноміі для абласцей з пераважна албанскім насельніцтвам, што пацягнула за сабой разрыў адносін паміж Прызрэнскай лігай і турэцкім урадам.
У 1880 годзе кіраўніком лігі стаў Абдуль-бей Фрашэры. Пры вялікай падтрымцы з боку народных мас турэцкі ўрад быў выгнаны з тэрыторый з албанскім насельніцтвам. У 1881 годзе Прызрэнская ліга абвясціла сябе часовым урадам на гэтых тэрыторыях. Але турэцкаму ўраду ўдалося разбіць дрэнна ўзброеныя атрады албанцаў і нанесці Прызрэнскай лізе канчатковае паражэнне.
Оп-арт
Оп-арт (Op art, скарот ад optical art — аптычнае мастацтва) — мадэрнісцкі кірунак у еўрапейскім і амерыканскім выяўленчым мастацтве (жывапісе і графіцы) 1940-1990-х гадоў. Выкарыстоўвае аптычны эфект, які ствараецца ўзорамі (пераважна чорна-белымі) на тканінах, пасудзінах і інш., радзей — на карцінах. Узнік у 1940-я гады, канчаткова аформіўся да сярэдзіны 1960-х гадоў (найперш у ЗША і Францыі). Рытмічныя камбінацыі аднародных геаметрычных фігур, ліній і колеру ствараюць ілюзію руху. Разнастайныя дэкаратыўныя элементы выкарыстоўваюцца таксама ў прыкладным мастацтве, прамысловай графіцы, плакаце і інш.
Аўгусцін Джао Жонг
Аўгусцін Джао Жонг (, правінцыі Сычуань —, Чэнду) — каталіцкі святар, мучанік.
Біяграфія
У дваццацігадовым узросце пачаў служыць у войску і трапіў у атрад, які забяспечваў канвой групы вязняў-хрысціянаў па дарозе ў Пекін. Праз пэўны час ён пазнаёміўся з арыштаваным айцом Жанам-Мартэнам Муа. Ён прыняў хрост з рук айца Мартэна ва ўзросце 30 гадоў. Наступныя пяць гадоў Джао сам рыхтаваўся стаць святаром і ў 1781 годзе прыняў пасвячэнне, пасля чаго шмат гадоў здзяйсняў святарскае служэнне.
Падчас пераследу, распачатага імператарам Дзяцінгам, святар быў арыштаваны за ўдзяленне сакрамэнтаў хвораму. Нягледзячы на амаль сямідзесяцігадовы ўзрост, ён быў асуджаны і праз некалькі дзён пасля экзекуцыі, 27 студзеня 1815 года, сканаў. З’яўляецца першым святаром-мучанікам кітайскага паходжання. Ён узгадваецца разам з іншымі 120 мучанікамі, якія ў розныя часы прынялі смерць за веру ў Кітаі.
Валерый Мікалаевіч Гурын
Валерый Мікалаевіч Гурын (, Віцебск — ) — беларускі вучоны ў галіне фізіялогіі чалавека і жывёл. Акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі, замежны член Расійскай акадэміі медыцынскіх навук (2001), доктар медыцынскіх навук (1974), прафесар (1975).
Біяграфія
Скончыў Віцебскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (1961). У 1966—1984 гадах асістэнт, дацэнт, загадчык кафедры Мінскага медыцынскага інстытута, у 1984—2005 гадах дырэктар Інстытута фізіялогіі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі, адначасова ў 1991—2003 гадах загадчык кафедры, з 2003 года прафесар Белдзяржуніверсітэта.
У 1995—2002 гадах акадэмік-сакратар Аддзялення медыка-біялагічных навук Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. З 2001 года галоўны рэдактар часопіса «Весці Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі». «Серыя медыка-біялагічных навук» (з 2004 года — «Навіны медыка-біялагічных навук»).
Навуковая дзейнасць
Навуковыя працы па праблемах тэрмарэгуляцыі і сістэмнай рэгуляцыі метабалічных працэсаў. Ім распрацавана канцэпцыя інтэгратыўнасці ролі холінергэтычных нейронаў мозгу, развіваецца ўяўленне аб растармажэнні як прынцыпе працы нервовых цэнтраў. Вывучана роля вегетатыўнай нервовай сістэмы і нейрамедыаторных сістэм мозгу ў рэгуляцыі ліпіднага абмену пры стрэсе. Праведзены даследаванні ролі протэіназ мозгу ў рэгуляцыі працэсаў цеплаабмену і механізмаў узаемадзеяння сістэм тэрмарэгуляцыі і імунітэту, распрацаваны новыя прынцыпы і метады размежавання рэчываў антаганістычнага дзеянні сярод нейратропных сродкаў і новыя спосабы выклікання гіпертэрміі. Пад яго кіраўніцтвам праводзяцца даследаванні, накіраваныя на вывучэнне магчымасці карэкцыі змяненняў, выкліканых у арганізме дзеяннем фактараў прамысловых экасістэм, з выкарыстаннем імунамадулятараў і рэгуляторных пептыдаў.
Аўтар больш за 350 навуковых прац, у т.л. 6 манаграфій.
Леў Варанецкі
Леў Варанецкі (? — пасля 1595) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Паходзіў з княжацкага роду Варанецкіх герба «Карыбут». Нарадзіўся ў сям’і Войны Фёдаравіча.
Падстараста пінскі ў 1582—1586 гадах, суддзя гродскі крэменецкі з 1591; пасол на элекцыйны сойм 1573 года. Меў маёнткі ў Луцкім павеце.
188-я інжынерна-сапёрная брыгада
188-я гвардзейская Наўгаро́дская Чырванасця́жная ордэнаў Суво́рава і Куту́зава 2-й ступе́ні інжыне́рная брыга́да — падраздзяленне ўзброеных сіл Беларусі. Месца дыслакацыі — Вёска Новае Пашкава Магілёўскага раёна.
Гісторыя
15 верасня 1942 года ў вёсцы Чыміхіна Ціхвінскага раёна Ленінградскай вобласці была сфарміравана 39-я інжынерна-сапёрная брыгада спецыяльнага прызначэння.
З красавіка 1944 года яе поўнае найменне — 2-я гвардзейская матарызаваная штурмавая інжынерна-сапёрная Наўгародская брыгада Рэзерву Вярхоўнага Галоўнакамандуючага, а з чэрвеня — 2-я гвардзейская матарызаваная штурмавая інжынерна-сапёрная Наўгародская Чырванасцяжная брыгада. У Беларускай наступальнай аперацыі брыгада забяспечвала баявыя дзеянні дзвюх армій, удзельнічала ў вызваленні гарадоў Орша, Барысаў, Мінск.
У лістападзе 1945 года яна была перафарміравана ў 6-ю гвардзейскую інжынерна-сапёрную Наўгародскую Чырванасцяжную ордэнаў Суворава і Кутузава II ступені брыгаду, а ў красавіку 1947 года — у 10-й гвардзейскі інжынерна-сапёрны Наўгародскі Чырванасцяжны ордэнаў Суворава і Кутузава II ступені полк.
У 1990-я гады воінская частка стала 188-й гвардзейскай інжынерна-сапёрнай, а затым — інжынернай брыгадай.
У складзе Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь асабісты склад брыгады прымаў удзел практычна ва ўсіх буйных вучэннях, такіх як «Бярэзіна-2002», «Захад-2009» і «Шчыт Саюза-2011».
Міхась Тычына
Міхась Аляксандравіч Тычына (, пас. Ніжне-Сталінск, Алданскі раён, Якуцкая АССР, РСФСР —, Мінск) — беларускі літаратуразнавец і крытык, пісьменнік. Доктар філалагічных навук, прафесар кафедры беларускай літаратуры ХХ стагоддзя БДУ (з 2003). Брат архітэктара Уладзіміра Тычыны, стрыечны брат беларускага пісьменніка Алеся Адамовіча.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і ссыльнага селяніна. Бацька Аляксандр Мітрафанавіч Тычына, ураджэнец вёскі Завалочыцы (цяпер - Глускі раён Магілёўскай вобласці), у 1930 годзе падчас бальшавіцкіх палітычных рэпрэсій у Беларускай ССР быў сасланы як кулак у Алданскі ўлус Якуцкай АССР. Маці, Кацярына Сцяпанаўна Алашкіна, руская, як кулачка была выслана тады ж. У 1947 годзе разам з бацькамі пераехаў на радзіму, у вёску Завалочыцы Глускага раёна.
У 1964 годзе закончыў філалагічны факультэт Брэсцкага педагагічнага інстытута. Кароткі час працаваў настаўнікам на Піншчыне. У 1964—1965 гадах служыў у Савецкай Арміі. У 1970 годзе закончыў аспірантуру пры Інстытуце літаратуры імя Янкі Купалы АН БССР. Працаваў вядучым навуковым супрацоўнікам Інстытута літаратуры і мовы НАН Беларусі. З 1994 года выкладаў літаратуру ў Беларускім гуманітарным ліцэі.
Член Саюза беларускіх пісьменнікаў (з 1976). Член Беларускага ПЭН-Цэнтра (з 1989).
Творчасць
Друкавацца пачаў у 1963 годзе з вершаў (брэсцкая абласная газета «Заря»); як крытык і літаратуразнавец з 1969 (часопіс «Маладосць»). Спецыяліст у галіне літаратуразнаўчай экспертызы. Аўтар шматлікіх асабістых і калектыўных манаграфій, эсэ, нарысаў, аповесцей, апавяданняў. Пераклаў на беларускую мову шэраг прац і твораў Алеся Адамовіча. Адзін з аўтараў падручнікаў і навучальных дапаможнікаў па беларускай літаратуры для базавай і сярэдняй школы.
Sevendust
«Sevendust» ― амерыканскі метал-гурт, утвораны ў 1994 годзе ў горадзе Атланта (штат Джорджыя) басістам Віні Хорнсбі і бубначом. Пасля іх першага дэма да гурта далучыліся вакаліст і гітарыст. Пасля некалькіх змен у назве ўдзельнікі спыніліся на «Sevendust» і выпусцілі свой дэбютны 15 красавіка 1997 года. Гурт выпусціў 12 студыйных альбомаў, першыя 3 з якіх былі сертыфікаваны «» статусам.
Рое-Вальчыяна
Рое-Вальчыяна (Roè Volciano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Брэшыя.
Насельніцтва складае 4177 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 835 чал./км². Займае плошчу 5 км². Паштовы індэкс — 25077. Тэлефонны код — 0365.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святыя апосталы Пётр і Павел.
NGC 5984
NGC 5984 (іншыя абазначэнні — UGC 9987, MCG 2-40-11, ZWG 78.52, IRAS15405+1423, PGC 55853) — галактыка ў сузор’і Змяя.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Улінец
Даўжыня ракі 14 км, 12 км з іх у Мёрскім раёне. Плошча вадазбору 73 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,8 м/км. Выток ракі знаходзіцца ў Шаркаўшчынскім раёне каля вёскі Падліпкі, вусце ў Мёрскім раёне, прыкладна за 0,3 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Завуцце. Вадазбор у межах Полацкай нізіны. Рэчышча каналізаванае ў сярэднім цячэнні. У раку злева ўпадае пратока без назвы даўжынёй 4 км з возера Стрэчна.
Лімон (Коста-Рыка)
У 1871 годзе пачынаецца праца па будаўніцтве чыгункі якая злучае Сан-Хасэ з портам Лімон (Пуэрта-Лімон), каб палягчаць экспарт у Еўропу коста-рыканскай кавы. Для выканання работ былі прыцягнутыя імігранты з вострава Ямайка, у асноўным афрыканскага паходжання. Імігранты прынеслі з сабой мову, культуру, рэлігію і кухню. Пасля гэтыя фактары прадвызначылі значную спецыфічнасць насельніцтва Лімона ад усёй астатняй Коста-Рыкі. Будаўніцтва чыгункі скончылася ў 1890 годзе, і ўжо на наступны год указам 61 ад 25 ліпеня 1892 года быў утвораны Муніцыпалітэт Лімон.
З 1949 года, у горадзе штогод праводзіцца карнавал, які пачынаецца 12 кастрычніка і доўжыцца тыдзень. Свята прысвечана адкрыццю Хрыстафорам Калумбам берага Лімона 12 кастрычніка 1502 года падчас свайго апошняга, чацвёртага падарожжа.
Бернар Жэрмен дэ Ласепед
Бернар Жэрмен Эцьен дэ ла Віль, граф дэ Ласепед (Bernard Germain Étienne de Laville-sur-Illon, comte de Lacépède (parfois appelé de la Cépède); 26 снежня 1756 — 6 кастрычніка 1825) — французскі іхтыёлаг і дзяржаўны дзеяч.
Па рэкамендацыі Бюфона і Дабантона, быў зроблены наглядчыкам у прыродазнаўчым кабінеце каралеўскага саду. Пасля рэвалюцыі ён стаў прафесарам натуральнай гісторыі, у 1791 дэпутатам, затым сенатарам, вялікім канцлерам ордэна Ганаровага легіёна, у 1809 г. міністрам, а па вяртанні Бурбонаў — пэрам Францыі. З яго прыродазнаўчагістарычных твораў, якія сабраў Дэмарэ (11 тамоў, П. 1826—1833), найважнейшыя: «Histoire quadrupèdes ovipares et des serpents» (4 т., Парыж, 1788—1789); працяг Бюфонаўскай «Histoire naturelle des reptiles» (2 т., Парыж, 1788); «Histoire nat. des poissons» (5 т., Парыж, 1798—1805 — важная ў свой час работа); « Hist. nat. des cétacées» (Парыж, 1804). Класіфікацыя Ласепеда была вельмі недасканалая, але працы яго адрозніваліся дбайным апісаннем відаў. Ён напісаў таксама некалькі раманаў, музычных п’ес і «Poétique de la musique» (Парыж, 1785). Пасля смерці яго выйшлі «Hist. natur. de l’homme» (Парыж, 1827), з «Eloge» аўтара (складальнік Кюўе), і «Les âges de la nature» (П. 1830).
Ласепед быў таксама масонам і ўваходзіў у найвялікшую масонскую ложу «Дзевяць Сясцёр».
Манхэтэн
Манхэтэн (анг. Manhattan; магчымыя таксама напісанні Манхатан і Манхэтан) — першапачаткова востраў, гістарычнае ядро горада Нью-Ёрка і адзін з яго пяці раёнаў. Акрамя вострава Манхэтэн акруга ўключае некалькі дробных астраўкоў.
Плошча акругі Манхэтэн 59.47 км² (у т. л. востраў Манхэтэн - 58,8 км²), насельніцтва - 1,565 мільёна чалавек. Гэта адна з самых маленькіх і самых густанаселеных акруг ЗША. У 1626 годзе Петэр Мінёйт выкупіў востраў у індзейцаў.
Шахта
Ша́хта (Schacht) — прамысловае прадпрыемства, якое ажыццяўляе здабычу пластовых карысных выкапняў падземным спосабам і адгрузку іх спажыўцу або на горна-абагачальную фабрыку. Традыцыйна шахтай называецца прадпрыемства па падземнай здабычы каменнага вугалю ці гаручых сланцаў.
Шахта ўключае наземныя будынкі: копры, надшахтныя будынкі, галоўныя вентылятарныя ўстаноўкі, драбільна-сартавальныя фабрыкі, склады і сукупнасць падземных горных выпрацовак, прызначаных для распрацоўкі радовішча ў межах шахтнага поля.
Шахта — механізаванае і аўтаматызаванае прадпрыемства, абсталяванае прадукцыйнымі машынамі і механізмамі для здабычы і транспарціроўкі карыснага выкапня, правядзення горных выпрацовак, водаадліву і вентыляцыі. Тэрмін службы шахт, што адпрацоўваюць магутныя радовішчы, дасягае 50-70 гадоў і больш.
Глыбіня асобных шахтаў па здабычы золата і алмазаў дасягае 4 кіламетраў.