cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Уладзімір Іосіфавіч Мархель
Творчасць
Аўтар кніг «Лірнік вясковы: Сыракомля ў беларуска-польскім літаратурным узаемадзеянні» (1983), «Вяшчун славы і волі» (1989, 2005), «Крыніцы памяці: Старонкі беларуска-польскага літаратурнага сумежжа» (1990), «Прадвесце: Беларуска-польскае літаратурнае ўзаемадзеянне ў першай палавіне XIX ст.» (1991), «Ты як здароўе…»: Адам Міцкевіч і тэндэнцыі адраджэння беларускай літаратуры" (1998, дапрац. выд. пад навай «Шлях да Беларусі: Адам Міцкевіч — прадвеснік адраджэння беларускай літаратуры», 2003).
Укладальнік «Твораў» В. Каратынскага (1981, 1994, 2009), «Твораў» Я. Лучыны (1988, 2001), «Санетаў» А. Міцкевіча (1998), кнігі С. Манюшкі «Ліра мая для спеваў: Рамансы і песні на словы У. Сыракомлі» (з В. Скорабагатавым, 1998), а таксама анталагічнага зборніка «Раса нябёсаў на зямлі тутэйшай: Беларуская польскамоўная паэзія XIX ст.», дзе сабраны творы больш як 70 паэтаў, якія апявалі нашу Бацькаўшчыну па-польску.
З польскай на беларускую пераклаў вершы Я. Купалы, асобныя творы В. Дуніна-Марцінкевіча, У. Сыракомлі, В. Каратынскага, Я. Лучыны, Я. Каханоўскага, Л. Стафа, Ю. Тувіма, Р. Дабравольскага, Б. Драздоўскага і інш. Пераклаў на беларускую мову лібрэта М. Радзівіла оперы «Агатка, або Прыезд пана» Я. Д. Голанда.
Выдаў кнігу выбраных перакладаў з польскай мовы «Водгулле» (2000), зборнік санетаў «Згадкі Нясвіжа» У. Сыракомлі і «Зніч любові» Я. Купалы (абедзве 2002).
Драпежныя грыбы
Драпежныя грыбы — нетаксанамічная група грыбоў, міцэлій якіх валодае структурамі для ўлоўлівання і харчавання мікраскапічнымі (радзей больш буйнымі) жывёламі. З’ява драпежніцтва ўзнікала ў грыбоў неаднаразова, вядома каля 200 сучасных драпежных відаў, якія належаць да аддзелаў зігаміцэтаў, аскаміцэтаў і базідыяміцэтаў. Не варта блытаць драпежныя грыбы з грыбамі-паразітоідамі, у прыватнасці з прадстаўнікамі роду.
У палеанталагічным летапісе прадстаўлены бедна. Вядомыя выкапнёвыя астаткі (аднаклетачныя лоўчыя кольцы) з бурштыну ўзростам 100 млн гадоў (мелавы перыяд, позні альб); акрамя таго, драпежныя грыбы былі у мексіканскім бурштыне ўзростам 30 млн гадоў (алігацэн—міяцэн).
Гісторыя вывучэння
Рускія даследчыкі М. С. Варонін (1869 год) і (1881 год) выявілі, што некаторыя глебавыя грыбы ўтвараюць на сваім міцэліі кольцы. У 1888 годзе нямецкі вучоны устанавіў, што яны служаць для лоўлі і забойства нематод. У грыбоў для лоўлі здабычы ёсць петлі, галоўкі, кропелькі клеючага рэчыва і г д. Як толькі нематода трапляе ў кольца або пятлю, то адразу пачынае супраціўляцца, спрабуючы вызваліцца. Чым больш актыўныя рухі, тым у большую колькасць кольцаў і завес трапляе чарвяк. Гадзіны праз дзве яго рухі запавольваюцца і спыняюцца. Ад грыба да нематоды адыходзіць парастак, пашыраны канец якога называюць «інфекцыйным бульбусам». Ён укараняецца ў цела чарвяка і там хутка разрастаецца, пакуль не запаўняюць усю паражніну цела жывёлы. Прыкладна праз суткі ад нематоды застаецца толькі скурка.
Прыклады
У прадстаўнікоў распаўсюджанага па ўсім свеце роду ніткі грыбніцы ўтвараюць вырасты ў выглядзе кольцаў з трох рэагавальных на дотык клетак. Калі ў такую пятлю выпадкова сунецца нематода, яны за дзесятую долю секунды ўспушваюцца ў тры разы і так туга перацягваюць ахвяру, што яна гіне. Тады ніткі грыба прарастаюць ўнутр ахвяры і пераварваюць яе.
Некаторыя грыбы палююць у вадзе. Від здабывае ў сажалках амёб, калембал, калаўротак, нематод і іншых мікраскапічных жывёл. Грыб утварае кароткія вырасты, якія служаць прынадай. Варта жывёле схапіць яе, як яна аказваецца на кручку, які затым пераварвае ахвяру і высмоктвае яе знутры.
Пятрусь Граніт
Пятрусь Граніт, сапр. Іван Пятровіч Івашэвіч (, в. Зачэпічы,, Гродзенская вобласць — ) — беларускі.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. У 1927—1939 гг. працаваў брукаром, у 1930 г. уступіў у рады КПЗБ. Прымаў удзел у нелегальным з’ездзе беларускіх пісьменнікаў у Вільні (1933). За рэвалюцыйную дзейнасць арыштоўваўся ўладамі Польшчы. Пасля ўз’яднання Заходняй Беларусі з БССР працаваў старшынёй Беліцкага сельсавета (1939—1941). Падчас Вялікай Айчыннай вайны быў сувязным партызанскай брыгады «Барацьба» на Гродзеншчыне, выступаў у партызанскім друку з вершамі. Пасля вайны скончыў завочна Навагрудскае педагагічнае вучылішча (1950), працаваў настаўнікам, загадчыкам пачатковай школы ў Зачэпічах (1945—1971).
Творчасць
У друку ўпершыню выступіў з вершам у 1933 г. («Беларуская газета»).
Асноўныя тэмы паэтычных твораў да верасня 1939 года — лёс сялянскай беднаты, адхаднікоў. У публіцыстычных вершах крытыкаваў палітыку нацыянальнага прыгнёту ў Польшчы, прызываў працоўных Заходняй Беларусі і ўз’яднанню з БССР.
Першая кніжка паэзіі «Над хвалямі Нёмана» была падрыхтавана да друку ў 1939 годзе, але не выйшла ў сувязі з вайной.
У пасляваеннай творчасці пераважалі грамадскія матывы.
Аўтар зборніка паэзіі для дзяцей «Сцяжынка» (1978), нізкі вершаў апублікаваны ў зборніках «Сцягі і паходні» (1965), «Ростані волі» (1990).
NGC 5799
NGC 5799 (іншыя абазначэнні — ESO 67-6, FAIR 164, AM 1500-721, IRAS15005-7213, PGC 53875) — галактыка ў сузор’і Райскі Птах.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Босіка
Босіка (Bossico) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бергама.
Насельніцтва складае 997 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 142 чал./км². Займае плошчу 17 км². Паштовы індэкс — 24060. Тэлефонны код — 035.
Заступнікам населенага пункта лічацца святыя апосталы Пётр і Павел.
Зарэчча (Кашалёўскі сельсавет)
Зарэ́чча — вёска ў Кашалёўскім сельсавеце Буда-Кашалёўскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі.
На паўднёвым усходзе і поўначы мяжуе з лесам.
Размяшчэнне
У 5 км на поўнач ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 53 км ад Гомеля.
Гідраграфія
Рака Ліпа (прыток ракі Сож). На захадзе меліярацыйны канал.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Чачэрск — Буда-Кашалёва.
Планіроўка складаецца з прамалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход, да якой на захадзе далучаецца крывалінейная вуліца. Жылыя дамы драўляныя, сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Заснавана напачатку XX стагоддзя перасяленцамі з суседніх вёсак. У 1929 годзе арганізаваны калгас «Пралетарый», працавала гамарня. Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў кастрычніку 1943 года нямецкія карнікі спалілі 49 двароў, ад рук акупантаў загінулі 9 жыхароў. 14 жыхароў вёскі не вярнуліся з фронту. У 1959 годзе ў складзе саўгаса імя П. Я. Галавачова (цэнтр — вёска Кашалёва).
Жаночы Кубак Беларусі па футболе 2021
Жаночы Кубак Беларусі па футболе 2021 — 30-ы розыгрыш жаночага Кубка Беларусі.
Юрый Абрамавіч Друцкі-Горскі
Юрый Абрамавіч Друцкі-Горскі (? — 1609) — князь, землеўласнік.
Біяграфія
Паходзіў з княжацкага роду Друцкіх-Горскіх герба «Друцк». Сын Абрама Фёдаравіча.
У час Інфлянцкай вайны 1558—1582 гадоў трапіў у палон, у якім заставаўся яшчэ ў 1583 годзе. У 1596 годзе набыў у саўладальніка Гор Л. Сапегі частку маёнтка, якую, напэўна, пазней прадаў яму ж. У 1600 годзе прадаў частку Аравы стрыечнаму брату Фёдару. Загінуў у час вайны Рэчы Паспалітай з Расіяй 1609—1618 гадоў пры аблозе ў 1609 годзе Троіцкай лаўры. Нашчадкаў не пакінуў.
Тамара Рыгораўна Авечка
Тамара Рыгораўна Авечка (, в. Матыкалы, Брэсцкая вобласць) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыла ў 1973 годзе Брэсцкі інжынерна-будаўнічы інстытут. З 1973 года — архітэктар, старшы архітэктар, вядучы архітэктар у БелНДІПгорадабудаўніцтва.
Творчасць
Асноўныя працы: праекты планіровак зон адпачынку Стоўбцы (1977), Сонічы (1979), Масты (1982); у аўтарскім калектыве: ПДП заходняга і паўночнага берагоў курорта Нарач (1976), ТЭА новага экскурсійнага маршруту па гістарычных і прыродных помніках Мінска і яго наваколляў (1978), генеральная схема развіцця і размяшчэнні зон адпачынку і курортаў БССР (1979, дыплом ВДНГ БССР), схема размяшчэння зон адпачынку мясцовага значэння Гродзенскай вобласці (1980), ПДП Коласаўскага мемарыяльнага заказніка (1981).
Рэанімацыйная робататэхніка
Рэанімацыйная робататэхніка — тэхналогіі складовых частак рабатызаванага эвакуацыйнага комплексу для выкарыстання ў медыцыне катастроф і рэанімацыйных мерапрыемствах для выратавання параненых або пацярпелых у катастрофах, у сукупнасці здольных не толькі спыніць крывацёк, бесперапынна праводзіць неабходны маніторынг здароўя, зафіксаваць шыйны аддзел у выпадку пераломаў, але таксама ўвесці чалавека з дапамогай адмысловай газавай сумесі ў стан штучнай комы («гібернацыі»), расцягнуўшы такім чынам час «».
Інвар
Інвар (invariabilis — нязменны) — сплаў, які складаецца з нікелю (Ni, 36 %) і жалеза (Fe, астатняе). Атрыманы ў 1896 годзе ў Францыі. Выкарыстоўваюць для вырабу дэталяў вымяральных прылад высокай дакладнасці. Разнавіднасці інвару — суперінвар (64 % жалеза, 32 % нікелю, 4 % кобальту) з асабліва нізкім тэмпературным каэфіцыентам лінейнага расшырэння і нержавеючы інвар (54 % кобальту, 37 % жалеза, 9 % хрому).
Хваляванні ў Албаніі (2011)
Хваляванні ў Албаніі — пратэсты супраць урада Албаніі ў студзені—лютым 2011 года.
Апісанне
Дэманстрацыі ў Тыране ў 20-х чыслах студзеня, арганізаваныя апазіцыйнай Сацыялістычнай партыяй, супраць урада, карупцыі і фальсіфікацыі выбараў 2009 года. Паліцыя застрэліла трох чалавек. Прэм’ер-міністр Салі Берыша абвінаваціў апанентаў у гібелі людзей і планаванні дзяржаўнага перавароту.
Фадзеева
Фадзеева — жаночая форма прозвішча Фадзееў.
Узбінка
Узбі́нка, Ізбінка  — рака ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Друць (басейн Дняпра).
Даўжыня ракі 13 км. Плошча вадазбору 65 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,1 м/км. Выток ракі знаходзіцца за 4,5 км у напрамку на паўночны ўсход ад вёскі Дзедава (каля вёскі Сінеж ). Упадае ў Друць прыкладна за 0,5 км на паўднёвы захад ад вёскі Хамічы. Вадазбор у межах Цэнтральнабярэзінскай раўніны. Рэчышча Узбінкі каналізаванае ў верхнім цячэнні.
Бярэзінскі сельсавет (Бярэзінскі раён)
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Бярэзінскага раёна Барысаўскай акругі БССР. Цэнтр — мястэчка Беразіно. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Менскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Бярэзінскім раёне БССР. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Бярэзінскім раёне Магілёўскай вобласці. 27 верасня 1938 года Беразіно атрымала статус гарадскога пасёлка. З 20 верасня 1944 года ў складзе Мінскай вобласці. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Чэрвеньскага раёна, з 6 студзеня 1965 года — у складзе адноўленага Бярэзінскага раёна. 7 сакавіка 1968 года Беразіно атрымала статус горада. 28 мая 2013 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Ушанскага сельсавета (22 населеныя пункты: аграгарадок Уша, вёскі Баравіно, Беліца, Белічаны, Бярозаўка, Восава, Грады, Дзямешкаўка, Замак, Калюжыца, Клёнаўка, Котава, Крупа, Любач, Ляжына, Мурава, Новая Князеўка, Новая Машчаніца, Снуя, Старая Князеўка, Старая Машчаніца і Сялянка), у склад Пагосцкага сельсавета перададзены 3 населеныя пункты (аграгарадок Лешніца, вёскі Навасёлкі і Слабада).
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (17 населеных пунктаў) — 1994 чалавекі, з іх 95,3 % — беларусы, 3,7 % — рускія, 0,7 % — украінцы.
Кведлінбург
У 1995 годзе Стары горад, які ўключае Шлёсберг, занесены ў спіс сусветнай культурнай і прыроднай спадчыны ЮНЕСКА. У склад гарадскога цэнтру ўключана больш за 1600 дамоў, узрост якіх перавышае 600 гадоў.
Мурашы (горад)
Мурашы (Мураши) — горад (з 1944 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Мурашынскага раёна Кіраўскай вобласці. Насельніцтва 7,3 тыс. чалавек (2005). Заснаваны ў 1895 годзе. За 112 км ад Кірава.
Прадпрыемствы чыгуначнага транспарта, лясная прамысловасць.
Беспарадкі ў Албаніі (1997)
Беспарадкі ў Албаніі адбываліся ў студзені-сакавіку 1997 года. Важным следствам гэтых падзей стала разрабаванне ваенных складоў і раскраданне стралковай зброі, частка якой апынулася ў руках албанскіх паўстанцаў у Косаве.
Пратэсты
Пасля краху ў студзені 1997 гады сеткі фінансавых пірамід Албанія сутыкнулася з самым сур’ёзным крызісам за посткамуністычны перыяд. Ад дзеянняў банкаў пацярпела больш за 300 тысяч чалавек. Насельніцтва страціла ад 1,5 да 2 млрд. даляраў. Першыя пратэсты пачаліся ў той жа дзень, калі было абвешчана аб банкруцтве «фінансавых пірамід». Пачынаючы з 15 студзеня ў гарадах Тырана, Люшня і Влёра адбываліся выступленні ашуканых укладчыкаў, якія патрабавалі ад урада вярнуць свае зберажэнні. Аднак урад адмовіўся кампенсаваць страты насельніцтва, абмежаваўшыся забаронай дзейнасці «пірамід».
Паўстанне
У канцы лютага пачалося паўстанне на поўдні краіны, у гарадах Влёра і Саранда, дзе насельніцтва захапіла зброю з вайсковых складоў. Адстаўка ўрада, аб’яўленая 1 сакавіка, і ўвядзенне ў краіне надзвычайнага становішча не змаглі спыніць паўстанне. 2 сакавіка парламент аб’явіў у краіне надзвычайнае становішча. Салі Берыша аддаў войскам загад заняць мяцежныя гарады, але тыя адмовіліся адкрываць агонь і часткова перайшлі на бок народа. Паўстанцы сталі бесперашкодна захопліваць усе паўднёвыя гарады і да сярэдзіны сакавіка знаходзіліся на подступах да Тыраны. Пачалася эвакуацыя дыпламатычных прадстаўніцтваў (аперацыі " Страказа " і ). Новая хваля бежанцаў лінула ў Грэцыю і Італію. Далейшае пашырэнне паўстання было прыпынена толькі пасля таго, як улады ўзламалі вайсковыя склады ў Тыране, Дурэсе і Каваі і раздалі зброю сваім прыхільнікам у цэнтры і на поўначы Албаніі.
Урэгуляванне канфлікту
У канцы сакавіка ўрад Албаніі звярнуўся да заходнееўрапейскіх дзяржаў з просьбай аб ваеннай інтэрвенцыі з мэтай прадухілення грамадзянскай вайны. 28 сакавіка Савет Бяспекі ААН прыняў рашэнне аб накіраванні ў Албанію 7000 тысячнага кантынгенту шматнацыянальных сіл ААН пад кіраўніцтвам Італіі для забеспячэння аховы пры правядзенні гуманітарных аперацый па размеркаванні харчавання. Замежныя вайскоўцы размяшчаліся ва ўсіх буйных партовых гарадах і ў міжнародным аэрапорце паблізу Тыраны. Шматнацыянальныя сілы заставаліся ў Албаніі да 14 жніўня 1997 года. За тры месяцы супрацьстаяння ў краіне было забіта 1,5 тыс. чалавек, яшчэ 3,5 тыс. атрымалі раненні.
Наступствы
У выніку гэтых беспарадкаў былі разрабаваны вайсковыя склады, на якіх захоўваліся вялізныя запасы зброі, назапашаныя за ўвесь час існавання камуністычнага рэжыму, і выкрадзена да 610 тысяч адзінак стралковай зброі. Большая частка гэтай зброі аказалася ў руках албанскіх паўстанцаў у Косаве.
Ваклюз
Ваклюз (Vaucluse, Vauclusa) — дэпартамент на поўдні Францыі ў рэгіёне Праванс-Альпы-Лазурны бераг; парадкавы нумар — 84; адміністрацыйны цэнтр — Авіньён; насельніцтва — 499,7 тыс. чалавек (50-е месца сярод французскіх дэпартаментаў, дадзеныя 1999 г.).
Дэпартамент уключае 3 акругі, 24 кантона і 151 камуну.
Ваклюз быў утвораны ў 1793 г. з абласцей, якія адлучыліся ад дэпартаментаў Буш-дзю-Рон, Дром і Ніжнія Альпы (цяпер Альпы Верхняга Праванса). Размешчаны на тэрыторыі былой правінцыі Праванс.
Уладзімір Ігнатавіч Анісковіч
Уладзімір Ігнатавіч Анісковіч (нар., в. Гасцілавічы Лагойскага раёна — ) — беларускі літаратурны крытык, перакладчык.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Скончыў рамеснае вучылішча ў Мінску (1950). У 1950—1958 працаваў токарам і наладчыкам на Мінскім трактарным заводзе. Служыў на Балтыйскім флоце (1952—1956), пасля працаваў вадзіцелем тралейбуса ў Мінску (1958—1969). Скончыў завочна факультэт журналістыкі БДУ (1971). У 1969—1971 гадах працаваў рэдактарам на Беларускім радыё. У 1971—1975 — літсупрацоўнік аддзела мастацтва і крытыкі часопіса «Нёман», у 1975—1982 гадах — загадчык аддзела крытыкі і бібліяграфіі газеты «Літаратура і мастацтва», у 1982—1984 — супрацоўнік часопіса «Родная прырода». З 1985 года — рэдактар выдавецтва «Юнацтва». Член Саюза пісьменнікаў СССР з 1979 года.
Творчасць
Дэбютаваў нарысам у 1965. Пераклаў з балгарскай мовы на беларускую раманы І. Давыдкава «Белы конь за акном» (1981) і А. Гуляшкі «Вандроўнік блукае па свеце» (1988), аповесці С. Страціева «Кароткае сонца» («Далягляды», 1979), Г. Мішава «Зроблена ў правінцыі» («Далягляды», 1981), П. Вежынава «Вышэй за ўсё» і «Бар’ер» (1983), П. Незнакомава «Таямнічы карабель» (зборнік «Такая любоў», 1987), паасобныя творы іншых аўтараў. Выйшлі таксама ў перакладзе з балгарскай мовы творы для дзяцей «Жыў-быў хлопчык» А. Стаянава (1970), «Незвычайныя прыгоды Ліска» Б. Апрылава (1977), «Цмок» Н. Хайтава (1978), «Неверагодныя прыгоды Жыўкі» М. Лакатніка (1981), «Маленькі вадалаз» Д. Цончава (1982), «Мы, верабейкі» І. Радзічкава (1983), «Пан Трымай Мой Парасон» І. Мілева (1986).
Абрам Фёдаравіч Друцкі-Горскі
Біяграфія
Паходзіў з княжацкага роду Друцкіх-Горскіх герба «Друцк». Сын Фёдара Дзмітрыевіча.
Заснавальнік асобнай галіны роду Друцкіх-Горскіх. Валодаў часткай маёнткаў Горы і Арава, якую яго ўдава затым аддала ў заклад Багдану Друцкаму-Саколінскаму.
Сям’я
Меў сына Юрыя (пам. 1609).
Яўген Мікалаевіч Рубан
Яўген Мікалаевіч Рубан (19 чэрвеня 1941 — 17 лістапада 1997, Гродна) — беларускі шахматыст, майстар спорту СССР.
Біяграфія
Выхаванец беларускай шахматнай школы. Дзіцячыя гады правёў у Гродне. Скончыў філасофскі факультэт ЛДУ. Быў удзельнікам некалькіх чэмпіянатаў Ленінграда і Беларусі. У паўфінале 39-га першынства Ленінграда 1966 года выканаў норму майстра, а затым у фінале заваяваў званне чэмпіёна. У наступным годзе на першынстве СССР сярод студэнтаў у Растове-на-Доне падзяліў 4—6-e месцы з Вадзімам Файбісовічам і Навумам Рашкоўскім. Саступіў паў-ачка Ісаку Баляслаўскаму і заняў другое месца ў чэмпіянаце Беларусі 1964 года. У 1975 годзе, выступаючы па-за конкурсам, быў першым у выніковай табліцы чэмпіянату БССР. Гуляў за зборную каманду Ленінграда ў матчах супраць Узбекістана, Масквы і Беларусі. Прадстаўляў беларускую каманду на сустрэчы з шахматыстамі ГДР. Двойчы судзімы ў сувязі са сваёй гомасексуальнасцю (у СССР мужчынскія аднаполыя стасункі падлягалі крымінальнаму пераследу).
У 1980-я і 1990-я гады жыў у Гродне. Уваходзіў у кола знаёмых Аляксандра Раманава.
NGC 5800
NGC 5800 (іншае абазначэнне — ESO 223-SC11) — рассеянае скопішча ў сузор’і Воўк.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Wienerberger
Wienerberger — найбуйнейшы ў свеце вытворца керамічных будаўнічых матэрыялаў, прадстаўлены 204 заводамі ў 30 краінах свету.
Канцэрн Wienerberger вырас з невялікага аўстрыйскага прадпрыемства, заснаванага Алаісам Місбахам у 1819 годзе ў раёне Вінерберг горада Вена.
У 1869 годзе кампанія была зарэгістравана на Венскай фондавай біржы. Акцыі кампаніі маюць лістынг на Венскай фондавай біржы з 1869 года, 100 % якіх знаходзяцца ў вольным абароце. Апроч таго, акцыі кампаніі ўлучаны ў базу разліку індэкса ATX Венскай біржы.
Мусульманскае заваяванне Леванта
Мусульманскае заваяванне Леванта ( الْـفَـتْـحُ الإٍسْـلامِيُّ لِـلـشَّـام , el-Fethül-İslāmiyyü liş-Şām ), таксама вядомы як арабскае заваяванне Леванту ( الْـفَـتْـحُ الْـعَـرَبِيُّ لِـلـشَّـام   , el-Fethül-Arabiyyü liş-Şām ), адбылася ў першай палове 7 ст. Гэта было заваяванне рэгіёну, вядомага як Левант або Шаам ( شَـام  ), пазней стаў ісламскай правінцыяй Білад аш-Шам у рамках ісламскіх заваёваў. Арабскія мусульманскія сілы з'явіліся на паўднёвых межах яшчэ да смерці Мухамеда ў 632 годзе, у выніку чаго ў 629 годзе адбылася бітва пры Мутах, але сапраўднае заваяванне пачалося ў 634 годзе пад кіраўніцтвам яго пераемнікаў, халіфаў Рашыдуна Абу Бакра і Умара ібн Хатаба, з Халідам ібн аль-Валідам у якасці іх найважнейшага военачальніка.
Алёхін
Алёхін — рускае прозвішча.
Арэшкавіцкі сельсавет
Арэ́шкавіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Бярэзінскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Арэшкавічы.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Бярэзінскага раёна Барысаўскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Менскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Бярэзінскім раёне БССР. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Бярэзінскім раёне Магілёўскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Дзмітравіцкага сельсавета.
Брака
Брака (Bracca) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бергама.
Насельніцтва складае 755 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 151 чал./км². Займае плошчу 5 км². Паштовы індэкс — 24010. Тэлефонны код — 0345.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Sant'Andrea Apostolo.
Радзівонаў
Радзівонаў — прозвішча.
Ігар Мікалаевіч Радзівонаў
Ігар Мікалаевіч Радзіво́наў (Игорь Николаевич Родионов; 1 снежня 1936, с. Куракіна, Саратаўская вобласць — 19 снежня 2014, Масква) — дзяржаўны і ваенны дзеяч СССР, а пасля расійскі палітык і грамадскі дзеяч, які займаўся пытаннямі сацыяльнай абароны ваеннаслужачых і членаў іх сем’яў.
Міністр абароны Расійскай Федэрацыі (1996—1997), дэпутат Дзяржаўнай Думы двух скліканняў (1999—2007).
Беліцк
Беліцк (, Белицк) — пасёлак у Рагачоўскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. За 28 км ад Рагачова, 80 км ад Гомеля, 14 км ад чыгуначнай станцыі Салтанаўка на лініі Жлобін—Гомель. Уваходзіць у склад Стаўпнянскага сельсавета. Насельніцтва 463 чал. (2011).
Гісторыя
Утвораны 12 студзеня 1960 года з пасёлка торфапрадпрыемства «Беліцкае», які існаваў з 1948 года.
У 2009 годзе Беліцк быў уключаны ў склад Стаўпнянскага сельсавета. У 2011 годзе быў пераўтвораны з гарадскога пасёлка ў сельскі населены пункт — пасёлак.
Осьна Любуске
Осьна Любуске (Ośno Lubuskie, Drossen) — горад на захадзе Польшчы. Размешчаны за 460 км на захад ад Варшавы, за 50 км на паўднёвы захад ад Гожава Велькапольскага і за 25 км ад мяжы з Германіяй і нямецкага горада Франкфурт-на-Одэры. Уваходзіць у склад Слубіцкага павета Любушскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Осьна Любуске. Займае плошчу 8,01 км². Насельніцтва 3,9 тыс. чалавек.
Мозель (дэпартамент)
Мозель (Moselle) — дэпартамент на паўночным усходзе Францыі, адзін з дэпартаментаў рэгіёна Латарынгія. Парадкавы нумар 57. Адміністрацыйны цэнтр — Мец. Насельніцтва 1,023 млн чалавек (19-е месца сярод дэпартаментаў, дадзеныя 1999 г.).
Плошча тэрыторыі 6216 км². Праз дэпартамент працякаюць рэкі Мозель, Сар, Сейль.
Дэпартамент уключае 9 акруг, 51 кантон і 730 камун.
Мозель — адзін з першых 83 дэпартаментаў, утвораных падчас Вялікай французскай рэвалюцыі ў сакавіку 1790 г.
Зыгмунд Антонавіч Валявач
Зыгмунд Антонавіч Валявач (, в. Высокая Ліпа,, Мінская вобласць) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.
Біяграфія
Нарадзіўся 13 мая 1953 года ў в. Высокая Ліпа Нясвіжскага раёна Мінскай вобласці.
Праходзіў ваенную службу на пасадах намесніка камандзіра батарэі і зенітнага ракетнага дывізіёна, курсавога афіцэра факультэта, малодшага і старшага навуковага супрацоўніка, намесніка начальніка навукова-даследчага аддзела Мінскага вышэйшага інжынернага зенітнага ракетнага вучылішча супрацьпаветранай абароны, начальніка навукова-даследчага аддзела, намесніка начальніка Ваеннай акадэміі Рэспублікі Беларусь па навуковай рабоце.
Працаваў на пасадах прафесара кафедры сацыяльных навук і начальніка навукова-даследчай лабараторыі ўстановы адукацыі «Ваенная акадэмія Рэспублікі Беларусь».
У 2012—2016 гадах дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.
Асабістае жыццё
Жанаты, мае сына і дачку.
Налінск
Налі́нск (Нолинск) — горад (з 1780 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Налінскага раёна Кіраўскай вобласці. Насельніцтва 10,7 тыс. чалавек (2005). Заснаваны ў 1668 годзе. Размешчаны на правым беразе ракі Воя (прыток Вяткі), за 137 км ад Кірава.
Рамонтна-механічны завод, прамкамбінат, філіял швейнай фабрыкі «Світанак», прадпрыемства «Вяцкі сувенір», харчакамбінат, масларобны завод, мясакамбінат.
Бераг Інгрыд Крыстэнсен
Бераг Інгрыд Крыстэнсен (Ingrid Christensen Coast) — частка ўзбярэжжа Зямлі Прынцэсы Елізаветы ва Усходняй Антарктыдзе, размешчаная паміж паміж 72° і 81° усходняй даўгаты.
У сярэдняй частцы гэтага ўзбярэжжа размешчаны антарктычны аазіс Вестфоль, на тэрыторыі якога знаходзіцца аўстралійская навуковая станцыя Дэйвіс.
Рыгор Фёдаравіч Друцкі-Горскі
Рыгор Фёдаравіч Друцкі-Горскі (каля 1510—1560) — князь, землеўласнік.
Біяграфія
Паходзіў з княжацкага роду Друцкіх-Горскіх герба «Друцк». Сын Фёдара Дзмітрыевіча.
Заснавальнік асобнай галіны роду Друцкіх-Горскіх. Уладальнік Бурнеўкі і часткі маёнткаў Арава і Горы.
Сям’я
Праз шлюб (пасля кастрычніка 1542) з князёўнай Тамілай Багданаўнай Заслаўскай набыў Лошыцу пад Менскам. У шлюбе вядома восем дзяцей, 4 сыны і 4 дачкі. Большасць дзяцей перайшла з праваслаўя ў пратэстантызм.
Інгада
Інгада́ (Ингода́ ) — рака ў Забайкальскім краі Расіі, левы прыток ракі Шылка (басейн Амура). Даўжыня ракі 708 км, плошча вадазбору 37,2 тыс. км². Бярэ пачатак у хрыбце Хэнтэй на вышыні 2112 м. У вярхоўях цячэ ў вузкай цясніне, у сярэднім цячэнні — па шырокай катлавіне паміж хрыбтамі Ябланавым і Чэрскага, ніжэй упадзення ракі Чыта праразае хрыбет Чэрскага і шэраг невысокіх горных хрыбтоў, дзе даліна яе звужаецца. Зліваючыся з Анонам утварае Шылку. Сілкаванне галоўным чынам дажджавое. Сярэдні расход вады ў вусці 72,6 (123 ) м³/сек. Аб’ём сцёку 3,882 км³/год. Замярзае ў пачатку лістапада, вызваляецца ад лёду ў канцы красавіка.
Прытокі: Убур, Убур-Ашаглей, Кучкіна, Шаглей, Ямату, Анга, Азёрная, Худая, Мышкіна, Вялікая Ямная, Ушмун, Ушмукан, Гайбет, Бутыкен, Турпаніха, Ададай, Танга, Макарыха, Смірняга, Джыла, Жэлыкен, Малая Граматуха, Граматуха, Аблатуй, Жульжукан, Жульжа, Тукулай, Арта, Санга, Хадакта, Улутуй (Стары Улутуй), Новы Улутуй, Каменка, Нарымка, Красная, Кіслы Ключ, Кука, Рушмалея, Чарноўка, Вялікая Нарымка, Кадалінка (Кадала), Пясчанка, Талача, Тура і інш.
На рацэ Інгада, пры ўпадзенні ракі Чыта (Чыцінка), стаіць горад Чыта. Ніжэй Чыты рака суднаходная для малатанажных суднаў. Па даліне ракі Інгада на вялікім сваім працягу праходзіць Транссібірская магістраль.
Хатакі
Пасля смерці Мірваіс-хана ў 1715 годзе яго сын Мір Махмуд Хатакі на чале афганскай арміі ўварваўся ў Персію. У 1722 годзе ён заняў Ісфахан і абвясціў сябе шахам Персіі. Пры гэтым нямала персаў было забіта. Дынастыя Хатакі была жорсткай і канфліктнай, спрабуючы ўвесь час усталяваць строгі кантроль. Дынастыя ўвесь час ўдзельнічала ў крывавых войнах і міжусобіцах. У кастрычніку 1729 года афганцаў перамог Надзір-шах у Бітве пры Дамгане, выцесніўшы іх назад у Афганістан.
Універсітэт Яна Евангеліста Пуркіне ва Усці-над-Лабем
Універсітэт Яна Евангеліста Пуркіне ва Усці-над-Лабем  — чэшская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у горадзе Усці-над-Лабем.
Характарыстыка
Установа носіць імя біёлага Яна Евангеліста Пуркіне, ураджэнца гэтых мясцін.
Установа займае 14-е месца сярод 26 дзяржаўных універсітэтаў Чэхіі. Універсітэт быў першай навучальнай установай Чэхіі, якая паспяхова прайшла ацэнку камісіяй па акрэдытацыі ўрада Чэшскай Рэспублікі і якая атрымала права на выкладанне ва ўсіх абласцях навучання на працягу наступных 6 гадоў.
Альжбета Сяняўская
Альжбета Сяняўская, народжаная Радзівіл (? — ) — дачка вялікалітоўскага дзяржаўнага дзеяча Яна Радзівіла.
Сям'я
Каля 1559 года пабралася шлюбам з.
Аленегадоўля
Аленегадо́ўля — галіна жывёлагадоўлі, трыманне і вырошчванне аленяў.
Паходжанне
У вучоных няма адзінага пункту гледжання на месца і час узнікнення аленегадоўлі. Называецца некалькі магчымых самастойных цэнтраў узнікнення ад 2 да 4, якія месцяцца ў паўночнай Еўразіі. Першая вядомая пісьмовая ўзгадка пра трыманне аленяў была зроблена ў 449 г. у Кітаі пры апісанні народаў паўднёвай Сібіры. У 2019 г. на Ямале былі знойдзены артэфакты, якія, відавочна, былі часткамі аленевай запрэжкі. Яны адносяцца да перыяду каля 2000 гадоў таму. Гэта найстаражытнейшае сведчанне існавання аленегадоўлі.
Паўночная аленегадоўля
Першымі ў гаспадарцы жыхароў тундры, тайгі і лесатундры сталі выкарыстоўвацца паўночныя алені. Лічыцца, што першаснай формай аленегадоўлі было трыманне жывёл пераважна ў якасці транспартнага сродку, калі колькасць свойскіх аленяў была адносна невялікай. Звычайна яны знаходзіліся на свабодным выпасе, узімку іх выкарыстоўвалі для паляванняў, увесну — для вандроўкі на новае месца, дзе вялася здабыча дзікіх звяроў і рыбы. Увосень частка статку магла забівацца. У эвенкаў, што практыкавалі верхавую язду, селекцыйны адбор жывёлы суправаджаўся злучкай свойскіх аленяў з дзікімі.
Пераход часткі паўночных народаў да буйной аленегадоўчай гаспадаркі з характэрнай аленегадоўчай качавой культурай адбыўся толькі ў XVII — XVIII стст. з-за вонкавага ўплыву. Пашырэнне межаў Швецыі на поўначы Скандынавіі і Расіі — на поўначы Усходняй Еўропы і Сібіры прывялі да павелічэння эксплуатацыі тубыльцаў у форме падаткаў і ясака, экалагічнага крызісу з-за футравай здабычы і рэзкага скарачэння статкаў дзікіх аленяў. Тундравая аленегадоўчая культура з буйнымі свойскімі статкамі рабіла гаспадарку карэнных народаў болей эфектыўнай, давала эканамічную незалежнасць аленегадоўцаў ад здабычы і рынку.
У 1888 — 1892 гг. па прыватнай ініцыятыве невялікая колькасць свойскіх паўночных аленяў была перавезена з Сібіры на Аляску для заахвочвання карэнных жыхароў да пераходу да болей прадукцыйных заняткаў. Для навучання аленегадоўле наймаліся цэлыя сем'і са Скандынавіі. Вопыт быў паспяховым, таму ў 1896 — 1902 гг. Кангрэс ЗША фінансаваў закупку аленяў у Расійскай імперыі. У 1929 г. урад Канады заключыў пагадненне з аленегадоўцамі Аляскі аб перагоне значнага статку на свае Паўночна-Заходнія тэрыторыі. Для перагону і навучання таксама наймаліся спецыялісты са Скандынавіі. Хаця перагон стаў складаным, і значная частка аленяў загінула, да 1935 г. на поўначы Канады ўзнікла свая аленегадоўчая гаспадарка.
Пантавая аленегадоўля
У XIX ст. узнікла пантавая аленегадоўля для камерцыйнай вытворчасці пантаў, маладых рогаў аленяў, якія здаўна выкарыстоўваюцца ў медыцыне краін Далёкага Усходу. З гэтай мэтай на Алтаі быў прыручаны марал, мясцовы высакародны алень, а ў Прымор'і — плямісты алень. Заснавальнікамі першых прыморскіх гаспадарак сталі выхадцы з Беларусі, Міхаіл Янкоўскі і Бенедыкт Дыбоўскі, высланыя на ўсход Расійскай імперыі пасля паўстання 1863 — 1864 гг. Імя Б. Дыбоўскага звязана з селекцыяй буйной пароды плямістых аленяў (так званы «алень Дыбоўскага»).
На Беларусі аленегадоўля атрымала развіццё з канца 1980-х гг. У нашы дні дзейнічае некалькі гаспадарак. Іх дзейнасць накіравана на вытворчасць пантаў, задавальненне паляўнічай гаспадаркі, развіццё турызму.
Агурочная мазаіка
Агурочная мазаіка  — хвароба раслін, выкліканая вірусам агурочнай мазаікі. Пашкоджвае як гародніну, так і дэкаратыўныя расліны, у тым ліку.
Лахтак
Лахтак, таксама Марскі заяц (Erignathus barbatus) — ластаногае сямейства цюленевых (Phocidae). Адзіны від роду Erignathus.
Назва «марскі заяц» была дадзена гэтаму цюленю рускімі зверабоямі з-за яго палахлівых паводзін.
Знешні выгляд
Адзін з самых буйных прадстаўнікоў сямейства сапраўдных цюленяў. Даўжыня цела — да 2,5 м, падпахавы ахоп 148—161 см. Маса зменлівая па сезонах у залежнасці ад укормленасці, узімку дасягаючы 360 кг. Круглая галава і ласты здаюцца невялікімі ў параўнанні з масіўным целам. Ад іншых цюленяў адрозніваецца больш блізкім размяшчэннем пярэдніх ласт да пярэдняга канца цела. Сківіцы ў лахтака магутныя, але зубы дробныя і слабыя; часта зношваюцца і выпадаюць яшчэ да надыходу старасці.
Валасяны полаг параўнальна негусты і грубы. Афарбоўка бура-шэрая, на спіне цямнейшая. Маладыя цюлені цёмныя, са светлай мордай. Вібрысы ў лахтака доўгія, тоўстыя і гладкія, а не хвалістыя, як у іншых цюленяў.
Хахлач
Хахлач (Cystophora cristata) — жывёла сямейства цюленевых.
Адзіны прадстаўнік роду Cystophora.
Маса цела самцоў 260—300 кг, даўжыня 210—280 см; у самак адпаведна 145—160 кг, 180—227 см.
Афарбоўка шэрсці кантрасная, па светла-шэрым фоне цёмныя плямы няправільнай формы. Адметная асаблівасць — наяўнасць на пярэднім-верхнім баку галавы ў самцоў скурна-насавога мяшка, які пры ўзбуджэннi звера раздзімаецца.
Сілкуецца рыбай і кальмарамі. Прытрымліваецца дрэйфуючых льдоў, мігруе. Манагамны. Падчас размнажэння трымаецца сем'ямі, пары з дзіцянём займаюць асобныя крыгі. Дзіцяня звычайна адно, нараджаецца вагой 12-27 кг. Афарбаваны зверху ў сінявата-шэры колер, знізу ў белы. Ювенільнае покрыва захоўваецца на працягу года, скурна-насавы мяшок з'яўляецца на другім годзе, палавая сталасць надыходзіць у 3-4 гады.
Гогаль-могаль
Гогаль-могаль — дэсерт, асноўныя кампаненты якога — узбітае яйка з цукрам. Існуе мноства варыяцый гэтага напою, з даданнем віна, ваніліну, мёду, сокаў з садавіны і ягад. Часта выкарыстоўваецца як лячэбны сродак пры прастудных захворваннях і страце голасу.
Этымалогія і паходжанне
Слоўнік Макса Фасмера дае некалькі версій паходжання назвы напою: ад англійскага hug-mug, hugger-mugger, ад польскага kogel-mogel, ад нямецкага Kuddelmuddel (мешаніна).
Юрый Фёдаравіч Патапаў
Юрый Фёдаравіч Патапаў (, Сяміпалацінск, Казахстан — 13 лютага 2020, г. Мінск) — беларускі архітэктар. Заслужаны архітэктар Беларусі (1985).
Біяграфія
Член Саюза архітэктараў СССР з 1962 года. У 1980—1985 гадах старшыня праўлення Саюза архітэктараў Беларусі. Член КПСС з 1970 года.
Творчасць
Асноўныя работы на Беларусі (усе ў сааўт.): генплан Бабруйска (1964) ; праект забудовы Цэнтральнай плошчы (1966), ПДП Паўночнага жылога раёна і забудова мікрараёнаў № 1, № 2 і вул. Леніна (1965—1967), будынак гарвыканкама, 9-павярховага жылога дома (1966) і адм. будынак (1967) у Салігорску; ПДП Паўднёва-Усходняга жылога раёна, добраўпарадкаванне прывакзальнай плошчы (1974—1985), праект планіроўкі і забудовы эксперыментальнага мікрараёна Румлёва (1979), 16-павярховая гасцініца па вул. Савецкіх пагранічнікаў (1982) у Гродне; мост цераз Заходнюю Дзвіну (1973) і добраўпарадкаванне плошчы імя 1000-годдзя Віцебска (1985) у Віцебску; забудова цэнтра в. Расна Камянецкага раёна (1976—1985); тыпавыя праекты жылых дамоў для індывідуальнага будаўніцтва (1975), жылыя дамы з кватэрамі ў двух узроўнях для індывідуальнага будаўніцтва Мінскай вобласці (1979) і дзіцячых дашкольных устаноў (1980—1985) ; Мінскі лядовы палац спорту (1998), храм Святога Архангела Міхаіла ў Сухараве (2010-я; у сааўтарстве з Валерыем Новікавым) ; адміністрацыйны будынак па вул. Ляўкова, гандлёва-офісныя комплексы па вул. Веры Харужай, вул. Някрасава, ГЦ «Аквабел» на развязцы МКАД і шматлікія іншыя будынкі ў Мінску.
З іншых работ (усе ў сааўт.): планіроўка і добраўпарадкаванне пл. Камунараў і манумент у гонар Уральскіх камунараў (1957—1958; з Б. А. Ізмадзенавым), 110-кватэрны жылы дом і адм. будынак па вул. Луначарскага, мікрараёны № 5 і № 7 у Паўднёва-Заходнім жылым раёне (1962) у Свярдлоўску; водалячэбніца санаторыя «Беларусь» (1984) у г. Друскінінкай (Літва) і інш.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга ў 1986 годзе.
Сям’я
У шлюбе з архітэктарам Асяй Патапавай (нар. 1932).
Сапраўдная царква Ісуса
Сапраўдная Царква Ісуса (真耶穌教會) — форма тубыльскага кітайскага хрысціянства, якая была аформлена ў Пекіне ў 1917. Зараз у свеце налічваецца больш за 1,5 млн вернікаў вучэння гэтай царквы. Сапраўдная Царква Ісуса адносіцца да пяцідзесятніцка-пратэстанцкай галіны хрысціянства. Пачатак стварэнню царквы пакладзены ў 1906—1908 у ходзе першай маштабнай акцыі амерыканскіх пяцідзесятнікаў па распаўсюджванню сваёй веры ў Кітаі.
Бранці
Бранці (Branzi) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бергама.
Насельніцтва складае 762 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 30 чал./км². Займае плошчу 25 км². Паштовы індэкс — 24010. Тэлефонны код — 0345.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Святы Варфаламей.
Заблошчына
Забло́шчына (, Заблощина) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Людвіноўскага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 26 км на паўночны ўсход ад г. Вілейка, 11 км ад чыг. ст. Княгінін на лініі Маладзечна—Полацк, 129 км ад Мінска, на аўтадарозе Касцяневічы—Давыдкі.
Гісторыя
У XVII ст. вёска ў Ашмянскім павеце ВКЛ, уласнасць падскарбія літоўскага М. Кішкі; у 1690 г. — С. Альшэўскага; у 1765 г. — Відмонта, З двары.
З 1793 года пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай Заблошчына, як і ўся Вілейшчына, уваходзіла ў склад Расійскай імперыі, быў утвораны Вілейскі павет у складзе спачатку Мінскай губерні, а з 1843 года — Віленскай губерні. У 1800 г. згадваюцца вёска (5 двароў, 40 жыхароў) і маёнтак А. Ходзькі. У 1897 г. вёска і сядзіба (2 жыхары) у Княгінінскай воласці Вілейскага павета.
З 1921 года вёска і фальварак у складзе Польскай Рэспублікі, належалі да Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Касцяневічы.
Зоя Іванаўна Озерава
Зоя Іванаўна Озерава (, Масква) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыла Маскоўскі архітэктурны інстытут у 1947 годзе. Разам з мужам, архітэктарам А. Э. Фрыдманам пераехала на працу ў Бранск. Пачыналі працу ў архітэктурна-планіровачнай майстэрні гарсавета пад кіраўніцтвам Б. П. Шавырына. Ва ўспамінах яна адзначала, што горад быў «цалкам драўляным, і яшчэ не загаіў раны вайны».
З 1959 года сям’я архітэктараў працавала ў Віцебску. Працавала ў Віцебскім філіяле Белдзяржпраекта, у Віцебскграмадзянпраекце, з 1971 па 1980 г. — галоўным архітэктарам праектаў у БелНДІдзіпрасельбудзе.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1952 года. Пражывае ў Мінску.
Творчасць
Асноўныя працы ў Бранску: інтэрнат Бранскбудтрэста (1949—1950), прадуктова-прамтаварная крама па вул. Дзімітрава (1955—1957), крама «Легзбыт», клуб праўлення прамысловай кааперацыі (праектная прапанова, 1951), клуб ДТСААФ па вул. Ульянава (1951—1952), фантан і планіроўка цэнтральнай часткі гарадскога парку (не захаваўся, цяпер гарпарк імя А. К. Талстога; 1951—1953), крама «Растэкстыль» (1952), праект дэталёвай планіроўкі вул. К. Маркса (1950), праект дэталёвай планіроўкі вул. Фокіна (былая вул. Леніна; 1951), праект дэталёвай планіроўкі вул. Савецкай (1952), жылы 12-кватэрны дом у Бежыцкім раёне (1951—1952), жылы 44-кватэрны дом УМГБ па вул. Кастрычніцкай (1951—1953), жылы дом № 32/26 па праспекце Леніна і вул. Горкага (1951), інтэрнат трэста «Бранскбуд» па вул. Калініна і Піянерскай (1952—1954), адміністрацыйны будынак (райкам) у Валадарскім раёне (варыянт праектнай прапановы).
Асноўныя працы: банк, бытавы корпус фабрыкі «Сцяг індустрыялізацыі», жылыя дамы ў Віцебску (1959—1971), жылыя дамы, Дом культуры, каапераваныя будынкі культбыту ў пасёлку Сноў Нясвіжскага, адміністрацыйныя будынкі і грамадска-гандлёвы цэнтр у пасёлку Бердаўка Лідскага, Дом культуры ў саўгасе-камбінаце «Мір» Баранавіцкага раёнаў (1971—1980).
Са студэнцкіх гадоў захапілася жывапісам, графікай, спрабавала сябе ў дэкаратыўна-прыкладным мастацтве, тэхніцы манатыпіі. Акварэльныя пейзажы з серыі падарожжа па Волзе, прыродныя пейзажы Абхазіі, архітэктурная графіка, прысвечаная помнікам архітэктуры Пскова, Ноўгарада, Віцебска. У канцы лістапада 2016 года ў рамках лекторыя «Гутаркі па гісторыі архітэктуры Бранска» была адкрыта выстаўка прац архітэктара Зоі Іванаўны Озеровой «Жывапіс, графіка, рысунак».
Лена Маер-Ландрут
Лена Маер-Ландрут (Lena Meyer-Landrut; 23 мая 1991, ) — нямецкая спявачка, таксама вядомая пад сцэнічным імем Lena. Пераможца міжнароднага песеннага конкурса Еўрабачанне-2010 у Осла.
Русільён (рэгіён)
Русільён (Roussillion) — гістарычны раён (камарка) Каталоніі, які цяпер знаходзіцца на тэрыторыі сучаснага французскага дэпартамента Усходнія Пірэнеі. Найбуйнейшы горад — Перпіньян.
Пра гісторыю дадзенай вобласці да 1659 года гл. артыкул Графства Русільён, пра гісторыю пасля далучэння да Францыі — артыкул Русільён (правінцыя).
Мікалай Аляксандравіч Алёхін
Мікалай Аляксандравіч Алёхін (, Мінск, Беларуская ССР — ) — беларускі савецкі фехтавальшчык на шаблях, алімпійскі чэмпіён (1980), чэмпіён свету (1979). Заслужаны майстар спорта СССР (1980).
Біяграфія
Нарадзіўся 26 кастрычніка 1954 года ў Мінску.
У 1978 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны інстытут фізічнай культуры, трэнер. Служыў і выступаў ва ўзброеных сілах (Мінск).
Памёр 8 ліпеня 2023 года.
Палітычныя погляды
Падпісаў адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля жорсткіх падаўленняў народных пратэстаў у 2020 годзе.
Бітва на Балтыйскім моры (Першая сусветная вайна)
Кампанія на Балтыйскім моры ў часы Першай сусветнай вайны — баявыя дзеянні флотаў Антанты (Расійскай і Брытанскай імперый) супраць ваенна-марскіх сіл Германскай імперыі ў Балтыйскім моры падчас Першай сусветнай вайны.
Роза Іосіфаўна Ганчарова
Роза Іосіфаўна Ганчарова (нар., Орша, Віцебская вобласць) — беларускі вучоны ў галіне генетыкі. Доктар біялагічных навук (1991). прафесар. З’яўляецца членам бюро навуковага савета па радыебіялогіі РАН. Узнагароджана юбілейным медалём «У гонар 80-годдзя Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі».
Бітва на Балтыйскім моры (Першая сусветная вайна)
Агляд
Да пачатку ваенных дзеянняў Балтыйскі флот Расіі значна саступаў нямецкаму кайзерскаму флоту, таму ўсе планы былі распрацаваны для падтрымкі дзеянняў іх сухапутных сіл. Аднак кайзераўскі флот для дзеянняў у Балтыйскім моры быў абмежаваны невялікай групоўкай ваенных караблёў, якія выконвалі нязначныя задачы. З пачатку жніўня 1914 года пачаліся баявыя дзеянні, якія насілі хутчэй разведвальны характар, чым поўнамаштабнае баявое сутыкненне паміж флотамі дзвюх краін. Падчас кампаніі 1914 года Балтыйскі флот Расіі перайшоў ад пасіўнага чакання праціўніка ў вусці Фінскага заліва да актыўных дзеянняў на ўсёй тэрыторыі мора.
У 1915 годзе нямецкі флот, засяроджваючы асноўныя намаганні на падтрымцы сваіх войскаў, якія надыходзілі ўздоўж Курляндскага ўзбярэжжа, перакінуў з Паўночнага мора да Балтыкі вялікае злучэнне лінейных караблёў, крэйсераў і эскадраных мінаносцаў. У выніку адбыліся сутычкі з расійскім флотам у Готландскім баю і бітве ў Рыжскім заліве. Няўдалая аперацыя па ўварванні ў Рыжскі заліў прымусіла немцаў часова адмовіцца ад актыўных дзеянняў і да канца кампаніі 1915 года перайсці да абароны і дэманстрацыйных дзеянняў. Замест гэтага Балтыйскі флот скарыстаўся паляпшэннем аператыўнай абстаноўкі і пачаў баявыя дзеянні на марскіх камунікацыях Германіі з выкарыстаннем падводных лодак, надводных караблёў і мін.
Да пачатку кампаніі 1916 года нямецкае галоўнае камандаванне вярнула лінейныя падраздзяленні, што дзейнічалі на Балтыцы, у Паўночнае мора. Аднак, нягледзячы на пераважнае панаванне рускіх над узнікаючым ворагам, Балтыйскі флот не збіраўся прадпрымаць актыўных крокаў, знаходзячыся ў пасіўным стане. Адзіным буйным сутыкненнем стаў налёт расійскіх караблёў на нямецкі канвой у шведскім заліве Норчэпінг у чэрвені 1916 года, які скончыўся правалам.
Роза Іосіфаўна Ганчарова
Навуковая дзейнасць
Аўтар навуковых прац па праблемах антымутагенезу, генетычнай таксікалогіі (мутагены навакольнага асяроддзя), радыяцыйнай генетыкі (генетычныя наступствы Чарнобыльскай катастрофы).
Бітва на Балтыйскім моры (Першая сусветная вайна)
Агляд
Кампанія 1917 года стала поўным поспехам нямецкага флоту. Ваенна-марскі флот Расіі працягваў знаходзіцца ў пасіўным стане, не робячы ніякіх спробаў актыўных баёў у моры. Акрамя таго, зімовыя і вясновыя ледзяныя ўмовы не спрыялі маштабным ваенным дзеянням. Але вырашальным фактарам было тое, што ў Расійскай імперыі разгарэўся востры палітычны крызіс, які ў канцы лютага  — у пачатку сакавіка 1917 года прывёў да звяржэння рускай манархіі і стварэння Часовага ўрада. Да таго, у верасні 1917 года, пасля перамогі ў Рыжскай аперацыі, нямецкае камандаванне правяло аперацыю Альбіён па захопу астравоў Маанзунд. А пасля 7 лістапада 1917 года і перамогі бальшавіцкага перавароту ў Расіі верагоднасць сутыкнення з расійскім флотам у Прыбалтыцы стала практычна малаверагоднай, а флот Германскай імперыі спыніў сваю дзейнасць у моры, па сутнасці выйграўшы.
Роза Іосіфаўна Ганчарова
Навуковая дзейнасць
Мае публікацыі ў часопісах з высокім індэксам цытавання.
Бітва на Балтыйскім моры (Першая сусветная вайна)
Перадумовы
Да пачатку Першай сусветнай вайны расійскі Балтыйскі флот, які быў бязмежна слабейшы за германскі флот, разгарнуўся ў вусці Фінскага заліва ў адпаведнасці з даваеннымі планамі ў чаканні спробы праціўніка прарвацца праз заліў з вялікай сілай. Ваенна-марскі флот Расіі не меў далёка ідучых аператыўных планаў дзеянняў у адкрытым моры і быў пераважна гатовы дзейнічаць у падтрымку сваіх сухапутных сіл у выпадку нападу штурмавой сілы праціўніка ў Фінскім заліве. Зыходзячы з гэтага, ваенна-марскі флот знаходзіўся ў падпарадкаванні камандуючага 6-й арміяй ( генерал ад артылерыі Фан-дэр-Фліт К. П.), якая адказвала за абарону Санкт-Пецярбурга і ўзбярэжжа Фінскага заліва.
Аднак флот Кайзера не меў такога намеру. Наадварот, самі немцы чакалі наступальных дзеянняў расійскага імператарскага флоту, а для дзеянняў на Балтыйскім моры камандаванне ваенна-марскога флоту вылучыла значна слабейшую, чым расійская, групу баявых караблёў, якая павінна была абмяжоўвацца толькі нязначнымі дзеяннямі, арыентуючыся на стрымліванне рускіх і прадухіленне іх баявых дзеянняў. Каб схаваць абарончы характар свайго плана на Балтыцы, немцы распачалі дэманстрацыйныя акцыі і ўсталявалі мінныя палі каля расійскага ўзбярэжжа. 2 жніўня года яны паставілі 100 мін каля Лібавы і стралялі па ёй, хаця расійскіх караблёў там не было. Затым немцы паставілі мінную агароджу з 200 мін на ўваходзе ў Фінскі заліў на мерыдыяне мыса Тахкон (на паўночна-заходнім канцы острава Хіюмаа (Дага) — Ганге. Але гэтыя бар’еры не мелі эфекту, на які спадзявалася каманда кайзерліхмарынэ, як гэта неўзабаве выявілі рускія.
Сапатысты
Сапатысты — удзельнікі нацыянальна-вызваленчага руху ў Мексіцы. Назва руху паходзіць ад імя генерала Эміліяна Сапаты — героя мексіканскай рэвалюцыі 1910—1920 гг. Сацыяльная апора руху — бедныя індзейцы-сяляне. Сапатысты патрабуюць канстытуцыйнага замацавання правоў карэнных народаў Мексікі, выступаюць супраць неаліберальных рэформ у Лацінскай Амерыцы, супраць ратыфікацыі дамовы НАФТА, супраць прыняцця законаў, якія дазваляюць купляць і прадаваць сялянскія абшчынныя землі. Лозунг сапатыстаў: «Свабода! Дэмакратыя! Справядлівасць!»