cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Нямецкае матэматычнае таварыства
Нямецкае матэматычнае таварыства (Deutsche Mathematiker-Vereinigung, скарочана: DMV) — прафесійнае аб’яднанне матэматыкаў Германіі. Заснавана 18 верасня 1890 года намаганнямі Георга Кантара і іншых матэматыкаў. Кантар стаў першым прэзідэнтам Таварыства. Аб’яўленая мэта арганізацыі: падтрымка навуковых даследаванняў, навучання і прымянення матэматычных навук. Таварыства адыграла галоўную ролю ў арганізацыі Першага у 1897 годзе.
У гонар заснавальніка Таварыства заснавала медаль Кантара (уручаецца з 1990 года), сумесна з удзельнічае ў прысуджэнні прэміі Гаўса. Таварыства прадстаўляе інтарэсы Германіі ў Еўрапейскім матэматычным таварыстве (EMS) і Міжнародным матэматычным саюзе (IMU), уваходзіць у.
Таварыства налічвае 4000 членаў. Штогод праводзяцца канферэнцыі з удзелам вядучых матэматыкаў краіны. Друкаваны орган: «Весткі Нямецкага матэматычнага таварыства» (Mitteilungen der Deutschen Mathematiker-Vereinigung), выходзіць штоквартальна.
Штаб-кватэра арганізацыі знаходзіцца ў Цюбінгене, а офіс — у Берліне. Прэзідэнтам таварыства па стане на 2023 год з’яўляецца.
Буйко
Буйко — прозвішча.
Крыж (аблачэнне)
Крыж — атрыбут аблачэння хрысціянскага духавенства многіх канфесій. Таксама ў некаторых канфесіях ёсць традыцыя насіць нацельныя крыжы сярод вернікаў.
Манаплан
Манаплан (ад грэч. μόνος, «адзін» і planum — «плоскасць») — самалёт, які мае адну пад'ёмную паверхню (адно крыло), у адрозненне ад біплана ці трыплана.
Мікалай Міхайлавіч Суэцін
Мікалай Міхайлавіч Суэцін (1897—1954) — расійскі савецкі мастак, дызайну, графікі і жывапісу, прадстаўнік авангарда ў яго супрэматычным варыянце, рэфарматар рускага фарфору.
Манаплан
Па вышыні ўсталёўкі крыла адносна фюзеляжа манапланы дзеляцца на тыпы: Калі ў манаплана крыло не падтрымліваецца разчалкамі, стойкамі альбо падкосамі, яго называюць вольнапад'ёмным.
Мікалай Міхайлавіч Суэцін
Біяграфія
Нарадзіўся ў пасёлку Мятлеўская (Калужская губерня) 6 лістапада, у сям’і начальніка чыгуначнай станцыі. У 1900-х — 1910-х вучыўся ў гімназіі ў Калузе, затым у кадэцкім корпусе ў Пецярбургу. У 1914 г. быў мабілізаваны, у 1915 служыў на Кавказе, затым быў пераведзены ў Віцебск.
У 1918—1922 гадах вучыўся у Віцебскім народна-мастацкім вучылішчы ў Казіміра Малевіча. З 1920 г. — сябра групы УНОВИС (Утвердители новага мастацтва, 1920—1922). Удзельнічаў у выстаўках Уновиса (1920—1921) у Віцебску і ў Маскве (1921—1922). Удзельнічаў у працы па святочнаму аздабленню горада, ствараў праекты вывесак, афармленні кавярняў, сталовых, крамаў. У 1922 — апошні старшыня Віцебскага творчага камітэта УНОВИС. У маі 1922 года атрымаў дыплом ВНМУ «на званне мастака і вышэйшага інструктара».
У 1922 годзе разам з К. Малевічам пераехаў у Петраград. У 1923 годзе яго працы з’явіліся на Усерасійскай мастацка-прамысловай выстаўцы ў Маскве і «Выстаўцы карцін петраградскіх мастакоў усіх кірункаў. 1918—1923» у Петраградзе (у саставе групы Уновис).
У 1923—1926 гг. удзельнічаў у рабоце МХК і ГИНХУКа. У 1925 годзе ўзначаліў Аддзел матэрыяльнай культуры ГИНХУКа. Займаўся распрацоўкай супрэматызму, аналізаваў новыя формы мастацтва. У 1925—1926 гг. працаваў таксама ў эксперыментальнай лабараторыі Дэкаратыўнага інстытута (эскізы малюнкаў для тканін, афармленне выставак, рэклама), распрацоўваў дызайн, заснаваны на метадзе супрэматызму. У 1927-29 — навуковы супрацоўнік эксперыментальнай лабараторыі Камітэта па вывучэнню сучаснага мастацтва і Камітэта мастацкай прамысловасці. У канцы 1920-х гадоў працуе над серыяй «Багародзіца». Паездка ў Пскоў у 1929 годзе дае штуршок да пошука новых архітэктанічных рашэнняў на аснове старажытных цэркваў.
М. Суэцін лічыцца адным з найболей паслядоўных вучняў К. С. Малевіча. Асэнсоўваў свае беспрадметныя кампазіцыі як аснову для ўніверсальнага перайначвання навакольных чалавеку форм. Яго мадэлі-«архітэктоны», распрацоўкі асаблівага «супрематычнага ордэра» у архітэктуры засталіся нерэалізаванымі, толькі ў вельмі змененым відзе рэалізаваліся ў рэальных будынках.
У канцы 1920-х гг. услед за Малевічам перайшоў ад чыстай геаметрыі супрэматызмуда «метафізічных», умоўна-знакавых фігуратыўных вобразаў. У станковай творчасці Суэціна у канцы 1920 — пачатку 1930-х гг. з’явіліся «сялянскія цыклы» («Пскоўскі цыкл», 1929, графічныя серыі канца 1920-х — пачаткі 1930-х гадоў: «Сялянкі», «Паўвобразы» (ці Вобразы Богородицы), «Снапы», «Дзеці мудрыя». Жывапісныя працы — «Жанчына з пілой» (1927—1928), «Мужык» (1932, ГТГ), «Мужчынскі партрэт» (1932—1933, ГТГ). Жывапісныя работы Суэціна увайшлі ў экспазіцыю выставак «Мастакі РСФСР за 15 гадоў» у Ленінградзе (1932) і Маскве (1933).
У 1935 г. разам з К. Ражджэственскім удзельнічаў у «супрематычным абрадзе» пахавання К. Малевіча. Выканаў супрематычны саркафаг-арітэктон з выкарыстаннем чорнага, белага і зялёнага колеру. Быў выканаўцам помніка ў відзе куба з квадратам, пастаўленага на магіле К. З. Малевіча ў Падмаскоў’і, у Нямчынаўцы (не захаваўся).
У 1939 г. афармляў павільён СССР на Сусветнай выстаўцы «Свет заўтрашняга дня» у Нью-Ёрку.
У 1941 г. удзельнічаў у стварэнні афармлення выстаўкі да 100-годдзя смерці Міхаіла Лермантава, але выстаўка не адбылася, бо пачалася вайна.
У 1941—1944 гг. Суэцін знаходзіўся ў блакадным Ленінградзе.
У 1943—1944 г. аформіў выяўленча-прадметную выстаўку «Гераічная абарона Ленінграда» (1944), якая стала асновай Музея гераічнай абароны Ленінграда (у 1949 г. у рамках «Ленінградскай справы» музей быў зачынены).
У канцы 1940-х крытыкаваўся за «фармалізм».
Быў жанаты з мастачкай Ганнай Аляксандраўнай Ляпорскай.
Памёр 22 лютага 1954 года ў Ленінградзе. Пахаваны на Багаслоўскіх могілках.
Фарфор
З 1922 г. па 1954 г. працаваў на Дзяржаўным фарфоравым заводзе імя Міхаіла Ламаносава. У 1922 г. пачаў працаваць на заводзе разам з Казімірам Малевічам і Іллёй Чашнікам. У 1923—1924 гг. стварае ў фарфоры свае першыя супрэматычныя формы. Формы, выкананыя М. Суэціным для фарфоравых сервізаў часта нясуць рысы архітэктонаў К. Малевіча.
У 1932—1933 гг. стварае серыю белых ваз («Авал», «Архітэктон»). З 1932 года ўступіў на пасаду галоўнага мастака завода і заставаўся на ёй да сваёй смерці ў 1954 годзе.
Пад кіраўніцтвам Суэціна на заводзе, акрамя фарфоравых вырабаў, вырабляліся элементы афармлення маскоўскага метрапалітэна і будынка Рачнога вакзала ў Хімках. Як мастак па фарфору, Суэцін змяніў многія формы фарфоравых вырабаў завода, надаўшы ім строгія геаметрычныя формы. Ложкі, сподкі, вазы-«суетоны» і сервізы, створаныя Суэціным, зараз прадстаўленыя ў Музеі Імператарскага фарфоравага завода.
Работы: чарніліца і блюда «Супрэматызм» (1923), кубак з накрыўкай, кубак і сподак з аранжавым дыскам (1923), сервіз з супрематической роспісам (1923), талеркі «Інвалид» (1920), Чорны сілуэт (1931), Чарніліца «Пскоўскі храм» (1929), «Планіт на аранжавых плоскасці» (1930), сервіз «Бабы»(« Хлебны») (1931), чайны сервіз з супрематычным роспісам (1932), сервіз «Трактарны» (1932), кубак са сподкам «Сітчык» (1935), і іншыя работы.
Алэксііўка (Мыкалаіўскі раён)
Алэксііўка (Олексі́ївка) — вёска ў Мыкалаіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Алэксііўскага сельсавета.
Мікалай Міхайлавіч Суэцін
Фарфор
У 1930-1940-я гады дызайн Суэціна рабіўся усё больш традыцыйным.
Шпізен-Эльферсберг
Шпізен-Эльферсберг (Spiesen-Elversberg) — абшчына ў Германіі, у зямлі Саар. Уваходзіць у склад раёна Нойнкірхен. Насельніцтва — 13 183 чалавекі (на 31 снежня 2013 года). Займае плошчу 11,40 км².
Абшчына падзяляецца на 2 сельскія акругі.
Рыва-Лігурэ
Рыва-Лігурэ (Riva Ligure) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лігурыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Імперыя.
Насельніцтва складае 2873 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 1 343 чал./км². Займае плошчу 2 км². Паштовы індэкс — 18015. Тэлефонны код — 0184.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Maurizio.
Пім
Пім (Пим) — рака ў Расіі, працякае па тэрыторыі Сургуцкага раёна Ханты-Мансійскай аўтаномнай акругі, правы прыток Обі. Даўжыня ракі — 390 км, плошча вадазборнага басейна — 12 700 км². На рацэ размешчаны горад Лянтор і пасёлак Ніжнесартымскі.
Аннэ Банэ
Аннэ Банэ ( — ) — бельгійская мастачка.
Банэ нарадзілася ў Бруселі, пачала займацца мастацтвам у 1924 годзе, але кінула ў 1926 годзе пасля смерці бацькоў. У 1930 годзе яна выйшла замуж за Луі Банэ, гандляра шоўкам, і фінансавае становішча дазволіла ёй вярнуцца да мастацтва. Правяла сваю першую выставу ў 1938 годзе.
Першапачаткова пад уплывам рэалістаў, такіх як Джэймс Энсар, яна пазней пераняла геаметрычны стыль пейзажнага жывапісу, які станавіўся ўсё больш абстрактным, што выклікала параўнанне з Паўлем Клее.
Яе працы былі адабраны для дэманстрацыі на выставе Documenta II у Каселі разам з іншымі бельгійскімі мастакамі-абстракцыяністамі, такімі як Анры Мішо, Мішэль Сёфор і Марк Мендэльсон.
Сцяг Беластока
Сцяг Беластока — адзін з сімвалаў горада Беластока.
Апісанне
Сцяг уяўляе сабой прамавугольнае палотнішча і складзены з трох аднолькавых па памеры палос: верхняй — белага, сярэдняй — жоўтага і ніжняй — чырвонага колеру. У сярэдзіне сцяга размешчаны герб Беластока.
Белая Лужа
Назву Бе́лая Лу́жа маюць:
Рэактыўны рухавік
[[Файл:Jet_engine_numbered.svg|right|thumb|350x350px|Схема рэактыўнага рухавіка:
1) Упуск паветра
3) Павышаны ціск кампрэсіі
4) Гарэнне
6) Гарачы тракт
7) Турбіна
8) Камера згарання
9) Халодны тракт
10) Паветразаборнік]] Рэактыўны рухавік — рухавік, які стварае рэактыўны рух праз хуткае выцяканне працоўнага цела з сапла, найчасцей працоўным целам ёсць гарачыя газы, ствараемыя праз спальванне паліва ў камерах згарання. Падзяляюцца на турбарэактыўныя, пульсуючыя, прамацечныя (эфектыўна працуюць толькі пры звышгукавых хуткасцях) і ракетныя рухавікі.
Авіяцыйныя рэактыўныя і газатурбінныя рухавікі
У адрозненне ад поршнявых рухавікоў, рабочы працэс у рэактыўных рухавіках здзейсняецца безупынна. У камеру згарання асобна падаюцца гаручае з паліўных бакаў і паветра з атмасферы. Паветра сціскаецца, праходзячы праз дзіфузор (у прамацечных РР) ці турбіну. Адпаведна змяненням з гаручай сумессю, камеру згарання ўмоўна дзеляць на тры зоны. У першай паліва выпарваецца і стварае гаручую сумесь. У другой адбываецца згаранне паліўна-паветранай сумесі. У трэцяй прадукты згарання, тэмпература якіх дасягае 2 300 °C, разбаўляецца паветрам, пасля чаго іх можна падаваць на турбіну, не баючыся звесці (вывесці з строю) яе лапаткі. На выхадзе з турбіны газы пападаюць у фарсажную камеру. Сюды пры неабходнасці падаецца дадатковая порцыя паліва, пры згаранні якой атрымліваюць дадатковую магутнасць.
Згаранне рэактыўнага паліва суправаджаецца ўтварэннем нагару на фарсунцы, галоўцы і сценках рабочай камеры. Нагара утвараецца тым больш, чым вышэй тэмпература кіпення, вязкасць і шчыльнасць паліва і наяўнасць араматычных угляводаў. Нагараўтварэнне змяняе гідраўлічныя характарыстыкі фарсунак, якасць распылення пагаршаецца, што прыводзіць да павышанай дымнасці рухавіка. Рабочы працэс у газатурбінных устаноўках падобны да працэса, што працякае у РР. Там і там у камеру згарання асобна падаецца паліва і сціснутае паветра. У першай зоне адбываецца змешванне, далей актыўнае гарэнне і дагаранне сумесі. Прадукты згарання круцяць кола газавай турбіны. Істотнай адметнасцю ёсць тое, што ў  газатурбінных устаноўках няма фарсажнай камеры. У газавых турбінах прадукты згарання таксама разбаўляюцца вялікай колькасцю паветра, у выніку чаго тэмпература зніжаецца з 1 800-2 000 °C да 600—850 °C. Такім чынам, агульная колькасць паветра, што траціцца, у некалькі разоў большая за стэхіяметрычна неабходную. Аднак колькасць першаснага паветра, якое падаецца ў камеру згарання, складае  25-35 % ад усяе колькасці, таму каафіцыент яго лішку пры гарэнні роўны 1,1-1,5. Праз вялікія траты цяпла ККД найпрасцейшых газатурбінных установак складае 20-26 %, камбінаваных (аснашчаных дызель-генератарам з наддувам) — да 40 %.
Стацыянарныя газатурбінныя ўстаноўкі пры адпаведнай падрыхтоўцы могуць спажываць усе віды паліва, уключна цвёрдае і газападобнае.
Аляксандр Міхайлавіч Буйко
Аляксандр Міхайлавіч Буйко (, в. Астраўляны, Шаркаўшчынскі раён — ) — рэвалюцыянер, савецкі дзяржаўны і партыйны дзеяч.
Біяграфія
Член КПСС з 1904 года. Удзельнік Рэвалюцыі 1905—1907 г. З 1906 г. член Пецярбургскага камітэта РСДРП, у 1907—1909 гг. член яго выканаўчай камісіі. Удзельнік V Усерасійскай партыйнай канферэнцыі ў 1908 г. У сакавіку 1909 г. арыштаваны і сасланы на вечнае пасяленне ў Сібір.
Пасля Лютаўскай рэвалюцыі 1917 г. намеснік старшыні Верхнеудзінскага Савета. З студзеня 1918 года старшыня Рэвтрыбунала Прыбайкалля.
Пасля захопу Забайкалля белагвардзейцамі эмігрыраваў у Манголію, у Кітай. Адзін з кіраўнікоў разгрому войскаў Унгерна. У 1921 годзе эмісар Далёкаўсходняй рэспублікі ў Прыбайкаллі, сакратар Далёкаўсходняга Бюро ЦК РКП (б). З 1922 года старшыня Народнага сходу Далёкаўсходняй рэспублікі, пазней намеснік наркама гандлю РСФСР. У 1933—1942 гг. намеснік галоўнага арбітра РСФСР.
Аўтар кнігі «Шлях рабочага» (1934).
Мерхвайлер
Мерхвайлер (Merchweiler) — камуна ў Германіі, у зямлі Саар. Уваходзіць у склад раёна Нойнкірхен. Насельніцтва — 10721 чалавек (на 31 снежня 2006 года). Займае плошчу 12,78 км². Афіцыйны код — 10 0 43113.
Абшчына падзяляецца на 2 сельскія акругі.
Васыліўка (Мыкалаіўскі раён)
Васыліўка (Васи́лівка) — вёска ў Мыкалаіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Алэксііўскага сельсавета.
Карла Баноні
Карла Баноні, таксама Банонэ (1569? — 1632) — італьянскі жывапісец. Нарадзіўся і працаваў пераважна ў Эміліі і Ферары. Вучыўся жывапісу ў Джузэпэ Мацуолі, вядомага як Іль Бастарола. Баноні зрабіўся вядомым у Ферары, калі памёр мастак Скарселіна.
Сярод яго вучняў былі (Іль Чэнда),  і. Яго пляменнік таксама быў мастаком.
NGC 5381
NGC 5381 (іншыя абазначэнні — OCL 915, ESO 133-SC11) — рассеянае скопішча ў сузор’і Цэнтаўр.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Гасіна-Тарынезэ
Гасіна-Тарынезэ (Gassino Torinese) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 9658 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 473 чал./км². Займае плошчу 20 км². Паштовы індэкс — 10090. Тэлефонны код — 011.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Natività di Maria Vergine.
Жэнеўская канферэнцыя (1954)
Жэнеўская канферэнцыя (1954) — міжнародная канферэнцыя, якая праходзіла ў Жэневе з 26 красавіка па 21 ліпеня 1954 года пры ўдзеле міністраў замежных спраў СССР, КНР, Вялікабрытаніі, ЗША і Францыі, у падрыхтоўцы дамоў удзельнічалі таксама прадстаўнікі КНР, ДРВ, Камбоджы, Лаоса і Паўднёвага В’етнама.
На канферэнцыі разглядаліся карэйскі і індакітайскі пытанні. Абмеркаванне праблемы ўз’яднання Карэі завяршылася безвынікова. Другая палова канферэнцыі была прысвечана лёсу Індакітая. На яе ход аказаў вялікі ўплыў паражэнне французскага экспедыцыйнага корпуса пры Д’енб’енфу, якок адбылося непасрэдна падчас канферэнцыі. 21 ліпеня былі заключаны Жэнеўскія дамовы, якія завяршылі каланіяльную вайну Францыі ў Індакітаі і вызначылі далейшы лёс былых французскіх калоній у рэгіёне. Дамовы, у прыватнасці, прадугледжвалі:
Жэнеўскія дамовы не былі падпісаны ЗША.
Выкананне Жэнеўскіх дамоў было сарвана ў выніку абвяшчэння ў кастрычніку 1955 года Рэспублікі В’етнам у паўднёвай частцы В’етнама і адмовы прэзідэнта гэтай краіны Нго Дзінь З’ема ад правядзення свабодных выбараў. Міжнародная камісія па кантролі не здолела выканаць сваіх функцый і фактычна бяздзейнічала. Падчас Другой Індакітайскай вайны дамовы 1954 года ўвесь час парушаліся ЗША і Паўночным В’етнамам.
Герб Пулаў
Герб Пулаў — афіцыйны геральдычны сімвал Пулаў.
Апісанне
На геральдычным шчыце Пулаў — Пагоня на чырвоным полі над святыняй Сібіліі. Вершнік у срэбных даспехах, шлеме з адкрытым казырком, узнятым мячом. На сінім шчыце вершніка — залаты літоўскі крыж. Конь срэбны з сіняй конскай амуніцыяй і папругай.
Кэнтаро Хаясі
(林 健太郎; нар. ) — былы японскі футбаліст. У 1995 годзе выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Карэ (вёска)
Карэ (Ка́ре) — вёска ў Мыкалаіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Алэксііўскага сельсавета.
Пасадзіў DEAD RAPку
«Пасадзіў DEAD RAPку / Rap Not Dead» — зборнік песень беларускіх выканаўцаў у жанры хіп-хоп, запісаны ў 2004 годзе і выдадзены лэйблам «БМАgroup».
Санкт-Інгберт
Санкт-Інгберт (St. Ingbert) — горад у Германіі, у зямлі Саар. Уваходзіць у склад раёна Саарпфальц. Насельніцтва — 37 195 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 49,95 км². Горад падзяляецца на 5 гарадскіх раёнаў.
Аляксандр Грубэ
Біяграфія
У 1918—1922 гадах выкладаў у школе ў Краснаполлі Магілёўскай губерні, стаў заснавальнікам аматарскага тэатра ў Краснаполлі (разам з Васілём і Андрэем Шашалевічамі). З 1924 года жыў і працаваў у Менску. Удзельнік мастацкіх выставак з 1925 года. У 1927—1929 гадах быў адным з арганізатараў і старшынёй Усебеларускага аб’яднання мастакоў, у 1929—1932 гадах — членам РАМБа. Член Саюза мастакоў БССР (1940).
З 1941 года — у Маскве. Старшыня Саюза мастакоў БССР (1942—1944).
Ракета-Нервіна
Ракета-Нервіна (Rocchetta Nervina) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лігурыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Імперыя.
Аляксандр Грубэ
Творчасць
Працаваў у вобласці станковай сюжэтнай кампазіцыі, рэльефу і манументальнай пластыкі. Зведаў уплыў беларускай народнай драўлянай скульптуры. Творы Грубэ яркія і самабытныя, адрозніваюцца арыгінальнасцю і выразнасцю пластычнай формы, эмацыйнасцю, глыбокім пранікненнем у народныя традыцыі з вельмі паважлівым вывучэннем дасягненняў сучаснай скульптуры. Грубэ пакінуў значны след у гісторыі беларускай скульптуры 1920—1930-х гадах.
Ракета-Нервіна
Насельніцтва складае 257 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 17 чал./км². Займае плошчу 15 км². Паштовы індэкс — 18030. Тэлефонны код — 0184.
Аляксандр Грубэ
Творчасць
Творы: «Лірнік» (1925 г., не захаваўся), «Кастусь Каліноўскі» (1926), «Раб» (1927, дрэва, 130х66х89 см), «Тачачнік» (1928), «Чырвонаармеец» (1929), «Праца» (1929), «Трактарыстка» (1935), «Беларус» (1940, не захаваўся), «Танкіст» (1943) — усе з дрэва; помнік Уладзіміру Леніну для Камуністычнага ўніверсітэта Беларусі (1925, Менск), «Максім Багдановіч» (гіпс, 1927), «Рукі прэч ад СССР» (рэльеф, 1931), «Пяцігодку за чатыры гады» (рэльеф, 1931), «У дні Кастрычніка» (рэльеф, 1931), помнік Феліксу Дзяржынскаму (бетон, 1932, Койданава, Менскай вобласці, не захаваўся), помнік Уладзіміру Леніну (бетон, 1935, Барысаў, Менскай вобласці, не захаваўся), партрэт Льва Даватара (гіпс, 1942), партрэт і праект помніка Канстанціну Заслонаву (гіпс, 1946—1947), помнік Валяр’яну Куйбышаву ў Какчатаве (бронза, 1948), «Сталявары» (гіпс, 1957), «Будаўнік», «Жаночы партрэт» (1954), «Рыхард Зоргэ» (1959), «Плач» (1960), «У. Ленін на трыбуне» (1960), «Доменшчыкі» (1961), «Майстар Зайцаў» (1970) і інш.
Ракета-Нервіна
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santo Stefano.
Аляксандр Грубэ
Творчасць
Стварыў серыю графічных лістоў (1965—1975), кардон, сангіна. Выканаў адзін кніжны знак (1927, туш, пяро).
Гомбург (Саар)
Гомбург (Homburg, Hombourg) — горад у Германіі, раённы цэнтр, размешчаны ў зямлі Саар.
Уваходзіць у склад раёна Саарпфальц. Насельніцтва — 41 822 чалавек (на 30 чэрвеня 2017 года). Займае плошчу 82,64 км². Афіцыйны код — 10 0 45 114.
Горад падзяляецца на 9 раёнаў.
Палац спорту (Мінск)
Мінскі палац спорту — шматфункцыянальны спартыўна-канцэртны комплекс у Мінску, размешчаны па праспекце Пераможцаў, 4, каля ракі Свіслач. Палац можа прымаць спаборніцтвы па 22 відах спорту, а таксама канцэрты і іншыя відовішчныя мерапрыемствы. Умяшчальнасць у спартыўным варыянце складае 3311 гледачоў, у канцэртнай — 4500.
Гісторыя
Праект Рэспубліканскага Палаца спорту быў распрацаваны аўтарскім калектывам інстытута «Белдзяржпраект» у складзе галоўнага архітэктара С. Д. Філімонава, архітэктара Малышава В. М. і галоўнага інжынера праекта Каржэўскага В. У. Будаўніцтва вялося з верасня 1963 да мая 1966 года з жалезабетону і стальных канструкцый. У свой час было найбольшым у рэспубліцы закрытым спартыўным збудаваннем шматмэтавага прызначэння і першым у краіне, створаным па новай асіметрычнай планіровачна-тэхналагічнай схеме. Асаблівасцю праекта было асіметрычнае размяшчэнне гледачоў на стацыянарных трыбунах і сцэна на процілеглым боку спартыўнай пляцоўкі. Дадзенае рашэнне ў спалучэнні з выкарыстаннем зборных трыбун у партэры, дазваляла ператвараць арэну ў канцэртную залу. Праект стаў тыпавых і быў паўторна рэалізаваны ў, Днепрапятроўску, і Вільнюсе. У 1984 годзе Палац спорту уключаны ў Пералік помнікаў гісторыі і культуры БССР.
Архітэктура
Амаль квадратны ў плане (82×78 м) будынак пастаўлены на подыум з каскадам лесвіц, вырашаны ў лаканічных формах. Кампазіцыя галоўнага фасада заснавана на рытме магутных нахіленых жалезабетонных пілонаў, якія падтрымліваюць навісаючы аб’ём глядзельнай залы, вылучанай суцэльнай на ўсю шырыню фасада агароджай балкона. Рытм бакавых фасадаў вырашаны чаргаваннем высокіх праёмаў з шклаблочным запаўненнем і вузкіх пілонаў. Да бакавых фасадаў прылягаюць нізкія выцягнутыя крылы.
Дуча дзі Буанінсенья
Дуча дзі Буанінсенья (Duccio di Buoninsegna; каля, г. Сіена, Італія — ) — італьянскі жывапісец.
Заснавальнік Cіенскай школы жывапісу. Зазнаў уплыў італа-візантыйскага жывапісу і французскай гатычнай мініяцюры. Для яго твораў характэрны асобныя рысы мастацтва Протарэнесансу. Стварыў алтарныя абразы з арнаментнымі залатымі фонамі, гучнай вытанчанай каляровай гамай («Мадонна са святымі», «Мадонна з шасцю анёламі», «Мадонна францысканцаў», каля 1280, «Мадонна Ручэлаі», 1285). У галоўным творы — алтарным абразе сіенскага сабора «Маэста» (двухбаковы паліпціх, 1308-11) з выявай Мадонны ў акружэнні святых і анёлаў на пярэднім боку і сцэн пакут Хрыста на тыльным боку — імкнуўся надаць большую жыццёвасць і пераканаўчасць традыцыйным кампазіцыйным схемам, перадаць прастору і аб'ём. У 1288 па яго малюнку быў выкананы першы ў Італіі манументальны віграж.
Уладзімір Шавель
Уладзімір Шавель ( — ?) — беларускі грамадскі і вайсковы дзеяч. Сябра БНП і Галоўнай Рады БНС.
Біяграфія
Нарадзіўся у 1915 годзе ў Вільні ў беларускай рабочай сям'і. Скончыў Віленскую беларускую гімназію і юрыдычны факультэт Віленскага універсітэту. Працаваў настаўнікам пачатковай школы в. Сліжы.
У Другую сусветную вайну 23 мая 1940 быў арыштаваны савецкімі карнымі органамі па абвінавачванню ва «удзеле ў антысавецкай арганізацыі», але не быў асуджаны. Вызвалены 7 снежня 1940 г. і рэабілітаваны. Падчас нямецкай акупацыі ўваходзіў у Галоўную Раду Беларускай народнай самапомачы, быў сябрам падпольнай Беларускай незалежніцкай партыі і супрацоўнікам Абверу. У 1941 г. з дазволу нямецкіх уладаў арганізаваў аддзелы беларускай паліцыі на Міншчыне.
Пра далейшыя падзеі і лёс Уладзіміра Шавеля розныя дзеячы падаюць часамі супрацьлеглыя версіі.
Яго памяці прысвяціў сваю кнігу ўспамінаў «Пад знакам Пагоні» (Таронта, 1976) Язэп Малецкі. Асабовая справа № п-6027 захоўваецца ў архіве УКДБ Гродзенскай вобласці.
Версія Івана Касяка
Паводле Івана Касяка, ў 1942 г. Уладзімір Шавель разам з былым бурмістрам г. Бярэзіна Анатолем Сакаловым на Барысаўшчыне наладзіў выданне падпольнай літаратуры, стварыў беларускі партызанскі аддзел і вербаваў добраахвотнікаў, але падчас перамоваў групу знішчылі савецкія партызаны, а ўратаваўся толькі Сакалоў.
Версія Лявона Галяка
Лявон Галяк падаваў версію, што Уладзімір Шавель, які расчараваўся ў немцах, паехаў у Бярэзіна да Анатоля Сакалова і выкрыў змову мясцовых паліцыянтаў, якія хацелі перайсці на бок савецкіх партызанаў, а пасля быў вымушаны перайсці на нелегальнае становішча. Пра гэта пісалася ў паведамленні паліцыі бяспекі і СД на акупаванай тэрыторыі СССР пра дзейнасць савецкіх партызанаў у Беларусі №5 ад 29 мая 1942 г.: «''У раёне Беразіна былы школьны інспэктар у гор. Менску Шунейка на падставе ілжывых звестак змог уладкавацца на пасаду намесніка начальніка паліцыі парадку. Сваё становішча ён выкарыстаў, каб угаварыць 32 паліцыянтаў разам з зброяй уцячы ў партызаны. Перад уцёкамі яны павінны былі ўзарваць у Беразіне вялікі склад з расейскімі артылерыйскімі снарадамі. Перад ажыцьцяўленьнем гэтага пляну Шунейка і 39 паліцыянтаў арыштаваныя''». Так, Лявон Галяк успамінаў: «''Пад уплывам пагрозы арышту... У. Шавель намовіў А. Сакалова і заступніка Сакалова (прозьвішча не памятаю) да ўцечкі ў лес і там, ці адседжвацца да канца вайны ці арганізаваць партызанскі аддзел, — з расказу Сакалова я ня вырабіў сабе яснага пагляду. Зрабілі згодна з плянам і недзе ў канцы сакавіка [1942 году], спаліўшы ўсе дакумэнты пайшлі ў лес. Праз пару дзён аказалася аднак, што жыцьцё ў лесе не цалкам добра годзіцца са спандэлітам, што быў у Сакалова — было пастаноўлена, што Сакалоў аддзеліцца ад іх і будзе самастойна кіравацца на Менск. Сакалоў накіраваўся на Менск і з таго часу ўсялякі сьлед па Шавелю загінуў''».
Версія Дзмітрыя Касмовіча
Дзмітрый Касмовіч падаваў наступную версію падзеяў: «Па нямецкіх вестках, Шавель перайшоў да расейска-камуністычных бандаў, а па вестках беларускай вайсковай разьведкі, адышоў ад актыўнага беларускага вызвольнага руху, схаваўся на Віленшчыне, хутка быў распазнаны палякамі і расстраляны».
Версія былога супрацоўніка СД Баранавічаў
Паводле версіі былога супрацоўніка СД Баранавічаў Уладзімір Шавель мог выконваць нямецкае заданне на Бярэзіншчыне. Паводле гэтай версіі Уладзімір Шавель лячыўся пасля цяжкага раненьня ў нямецкім шпіталі, а ў канцы лета 1943 г. у паразуменні з беларускімі дзеячамі быў высланы СД на ўкраінскае Палессе для правядзеньня перамоваў з кіраўніцтвам Арганізацыі ўкраінскіх нацыяналістаў Сцяпана Бандэры і Украінскай паўстанчай арміі. Далей, паводле версіі, сувязь з ім знікла і ён, праўдападобна, быў расстраляны ўкраінцамі.
Версія Язэпа Малецкага
Версія Язэпа Малецкага ўскосна пацвярджае версію аб нямецкім заданні: «Справакаваны пасьля з двух бакоў, бальшавіцкага й нямецкага, згубіў давер да немцаў ды ўвосені 1943 году скрыўся на Палесьсі й усялякія сьляды па ім прапалі».
Мала Дваранка
Мала Дваранка (Мала́ Дворя́нка) — вёска ў Мыкалаіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Алэксііўскага сельсавета.
41-ы батальён дапаможнай паліцыі
41-ы батальён дапаможнай паліцыі, раней 1-ы батальён дапаможнай паліцыі — украінскае падраздзяленне дапаможнай паліцыі, якое дзейнічала на Беларусі. Складалася таксама і з расейцаў.
1-ы батальён
Паводле Клепша, улетку 1941 года ў Менску з ліку вызваленых з палону ваеннапалонных ўкраінскай нацыянальнасці быў сфармаваны асобны паліцыйны батальён у колькасці 910 чалавек, узятых з лагераў Менска и ваколіцаў. Батальён характаразаваўся поўнай адсутнасцю надзейных ўкраінскіх камандоўцаў, недастатковай колькасцю камандоўцаў узводаў і аддзяленняў, адсутнасцю аснады, недастатковасцю памяшканняў для размяшчэння. Узімку 1941-1942 гадоў гэты батальён быў падзелены на два ўкраінскія ахоўныя паліцыйныя батальёны (41-ы і 42-і).
Аднак паведамленні Клепша, падвяргаюцца сумненням. Паводле наяўных у НАРБ дакументаў і матэрыялаў, першы дапаможны паліцыйны батальён быў сфармаваны 10 ліпеня 1941 года ў мястэчку Беластоку з вайскоўцаў-украінцаў і тых, хто «жадаючы палегчыць сваё становішча выдаваў сябе за ўкраінцаў».
У жніўні 1941 года батальён у колькасці 481 чалавека прыбыў у Менск. Ён размяшчаўся ў былой артылерыйскай школе на Камароўцы. Першапачаткова называўся 1-м батальёнам, а некалькі пазней у Менску быў арганізаваны 2-і батальён, які атрымаў назву «рабочы батальён». Пазней 1-ы быў перайменаваны ў 41-ы, а наваствораны — у 42-і. У абодвух батальёнах было 1086 чалавек. 41-ым батальёнам камандаваў лейтэнант Аляксандр Ялавы, а 42-м — лётнік, лейтэнант Кручкоў.
41-ы батальён
У кастрычніку 1941 года 1-я рота 41-га батальёна прымала ўдзел у расстрэле габрэяў. Гэта адбылося ў памяшканні былой шостай калоніі НКУС па Танкавай вуліцы, за чыгуначным пераездам. Менскі падпольнік Рафаэль Бромберг, які у кастрычніку 1942 года прыбыў за лінію фронту, распавёў пра гэта пры апытанні работніку Беларускага штаба партызанскага руху (БШПР):''Мне вядома са слоў салдата ўкраінскага батальёна. Гэта быў першы масавы разгром. У калонію прывезлі габрэяў з гета на машынах, трымалі суткі ў двары пад падстрэшкам. Затым загадалі зняць з сябе ўсю вопратку і прывялі да краю выкапаных ямаў. Выстраілі ў чаргу 1-ю роту ўкраінскага батальёна паліцыі, якая стаіць у Менску па Шырокай вуліцы, у будынку казармы 38-га кавпалку, і загадалі салдатам адкрыць агонь. Пасля першай каманды не было ніводнага стрэлу. Падалі другую каманду «Агонь»! - пачуліся 2-3 стрэлы ў паветра. Пасля гэтага немцы адвялі украінцаў, прывезлі дзве бочкі спірту, напаілі іх. Потым другі раз пабудавалі украінцаў, за іх спінамі ўсталі нямецкія аўтаматчыкі. Тады ўкраінцы адкрылі агонь... Не ўсе кінутыя ў ямы былі дабітыя. У горад пачалі сцякацца цяжкапараненыя, жанчыны з дзецьмі, звар’яцелыя маці неслі на руках мёртвых дзяцей ''За зімні перыяд батальён некалькі разоў ўзбройваўся, а затым раззбройваўся, што тлумачылася няўстойлівым маральна-псіхалагічным станам асабовага складу. Да траўня 1942 года масавых пераходаў да партызанаў не было. Масавы пераход пачаўся з траўня 1942 году. 41-м і 42-м батальёнамі камандаваў Залеўскі — арганізатар ўкраінскіх батальёнаў. Залеўскі — мл. лейтэнант РСЧА, з ім разам дзейнічаў Яшчанка. Узначальваў увесь гарнізон украінец-немец Гумер, які добра размаўляў па-расейску.
Да асабістага складу ўжывалі наступныя рэпрэсіі: ў кастрычніку 1941 года 12 чалавек выпілі й пачалі сьпяваць савецкія песні. Немцы пасадзілі іх на гаўптвахту, а пасля лупцавалі розгамі. Калі нехта своечасова не з’явіцца ў батальён ці не адсалютуе — білі палкамі. Форма ўкраінскіх батальёнаў у асноўным чырвонаармейская, за выключэннем кукарды з жоўтага матэрыялу на пілотках, а пасля асабісты склад 41-га батальёна быў аснаджаны ў летувіскімі мундзірамі.
41-ы і 42-і батальёны складаліся з былых ваеннапалонных, а часткова з добраахвотнікаў. Мабілізацыя папаўнення была немагчымая як з-за ненадзейнасьці ўкраінскіх ваеннапалонных, так з-за адсутнасьці ўкраінскіх добраахвотнікаў. З гэтае прычыны, Клепш у сваім выступе прамаўляў, што празь некаторы час нямецкія ўлады будуць вымушаныя зьліць гэтыя батальёны.
Андрэй Іванавіч Александровіч
Андрэй Александро́віч (,  —, Падмаскоўе) — беларускі , , ,. Член ЦВК БССР (1931—1937), кандыдат у члены ЦК КП(б)Б (1936—1937). Брат Аляксандры (Алесі) Александровіч.
Біяграфія
Скончыў МБПТ (1925), БДУ (1930 ). Кіраваў распрацоўкай нарматыўнага руска-беларускага слоўніка (1931—1937). Член-карэспандэнт АН БССР, намеснік старшыні праўлення СП БССР (1934—1937), дырэктар Інстытута мовы БелАН.
Падчас рэпрэсій 1929—1931 гг. выступіў супраць «нацдэмаў» (паэма «Цені на сонцы», выступленне на III пленуме праўлення СП СССР ). Падчас рэпрэсій 1937—1938 гг. арыштаваны (2.7.1938), асуджаны на 15 гадоў лагераў. У 1938—1947 гадах — на Крайняй Поўначы, працаваў на будоўлі Нарыльскага металургічнага камбіната. Тэрмін зняволення быў скарочаны да 8 гадоў, і ў 1947 годзе ён выйшаў на волю. У 1948 годзе яму забаранілі працаваць у друку. Быў зноў арыштаваны 26 лютага 1949 года і сасланы ў Краснаярскі край. Рэабілітаваны ў 1955 годзе. Потым жыў і працаваў у Мінску. Памёр у санаторыі ў Падмаскоўі. Пахаваны ў Мінску на Усходніх могілках.
У літаратуры
Адзін з арганізатараў літаратурнага аб’яднання «Маладняк». Рэдактар часопіса «Малады араты» (1925), працаваў у рэдакцыях розных рэгіянальных і мінскіх выданняў («Наш працаўнік», «Чырвоная Полаччына», «Бальшавік Беларусі», «Заклік»). Першыя паэтычныя зборнікі «Па беларускім бруку», «Прозалаць». Паэма «Цені на сонцы» (1930), прысвечаная выкрыванню «нацдэмаў». У 1947—1948 гадах, да забароны займацца літаратурнай дзейнасцю, літсупрацоўнік шматтыражкі Мінскага трактарнага завода.
Яшчэ ў гады Першай сусветнай вайны стаў удзельнікам хору У. Тэраўскага. Наведваў «Беларускую хатку».
Пераклады
Перакладаў на беларускую мову з рускай, украінскай, літоўскай мовы.
Аўтар перакладу на беларускую мову «Інтэрнацыяналу», паэмы А. С. Пушкіна «Руслан і Людміла» (1938, 1978), асобных твораў Д. Беднага, М. Ісакоўскага, А. Суркова, паэму С. Маршака «Пожар».
ЗАПЯВАЛА СВАЙГО ПАКАЛЕННЯ. З неапублікаванай кніжкі ўспамінаў: Заір Азгур, І. Васілеўскі, Сяргей Грахоўскі, К. Губарэвіч, Алесь Есакоў, Алесь Звонак, Павел Кавалёў, Яўхім Кіпель, Міхась Лынькоў, Рыгор Няхай, Міхась Машара, Уладзімір Мяжэвіч, Павел Пруднікаў, Яўген Рамановіч, Л.І. Ржэцкая, Пятро Рунец, Мікола Хведаровіч, С. Шамардзіна, Станіслаў Шушкевіч, Алесь Якімовіч.
NGC 5382
NGC 5382 (іншыя абазначэнні — UGC 8885, MCG 1-36-7, ZWG 46.22, PGC 49711) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Дзева.
Дыктатура
Дыктатура (dictatura) — форма праўлення, пры якой уся паўната дзяржаўнай улады належыць адной асобе — дыктатару.
У цяперашні час дыктатурай, як правіла, называюць рэжым асабістай улады, не абмежаваны нормамі заканадаўства, і які не стрымліваецца ніякімі грамадскімі ці палітычнымі інстытутамі. Як правіла, функцыянаванне дыктатарскага рэжыму суправаджаецца рэпрэсіўнымі мерамі супраць палітычных апанентаў і жорсткім абмежаваннем асабістых свабод грамадзян.
Эфектыўнасць і аптымальнасць дадзенай формы ажыццяўлення ўлады залежыць ад шматлікіх фактараў, у тым ліку ад аб’ектыўнай сітуацыі, успрымання грамадствам неабходнасці менавіта такой формы ажыццяўлення ўлады, формы адносінаў грамадства і ўлады, формы ідэалагічнага абгрунтавання ўлады.
Сродкі масавай інфармацыі краін Заходняй Еўропы, некаторых краін Усходняй Еўропы і ЗША для апісання палітычнага ладу ў Рэспубліцы Беларусь час ад часу карыстаюцца словазлучэннем «апошняя дыктатура Еўропы», а прэзідэнта Аляксандра Лукашэнку называюць «апошнім дыктатарам Еўропы». Так, Кандаліза Райс назвала Рэспубліку Беларусь «апошняй дыктатурай у цэнтры Еўропы».
Белы рух
Белы рух (таксама сустракалася «Белая справа», «Белая ідэя») — вайскова-палітычны рух разнастайных у палітычным дачыненні сіл, сфарміраваны ў ходзе Грамадзянскай вайны 1917—1923 гадоў у Расіі дзеля скідання савецкай улады. Складаўся з прадстаўнікоў як умераных сацыялістаў і рэспубліканцаў, так і манархістаў, аб'яднаных супраць бальшавіцкай ідэалогіі і дзейнічалых на грунце прынцыпу «Вялікай, Адзінай і Непадзельнай Расіі». Белы рух быў найбуйнейшай антыбальшавіцкай вайскова-палітычнай сілай падчас Грамадзянскай вайны ў Расіі і існаваў нароўні з іншымі дэмакратычнымі антыбальшавіцкімі ўрадамі, нацыяналістычнымі сепаратысцкімі рухамі ва Украіне, Паўночным Каўказе, у Крыме і басмацтвам у Сярэдняй Азіі. Тэрмін «Белы рух» узнік у Савецкай Расіі, а з 1920-х гг. стаў ужывацца і ў рускай эміграцыі.
Шэраг прыкмет адрознівае Белы рух ад астатніх антыбальшавіцкіх сіл Грамадзянскай вайны:
Карэльская мова
Карэльская мова (саманазва: karjalan kieli) — фіна-вугорская мова, родная мова карэлаў.
Карэльская мова з’яўляецца адной з найстаражытнейшых моў Еўропы. Першы запіс на ёй быў знойдзены ў Ноўгарадзе і адносіцца да пачатку XIII ст. Падзяляецца на 4 буйныя дыялекты.
Выкарыстанне пісьмовай мовы дастаткова абмежавана, паколькі яна не мае ясна акрэсленага афіцыйнага статусу ні ў Карэліі (Расія), ні ў Фінляндыі. Аднак у Карэліі маюцца школы, дзе вядзецца вывучэнне карэльскай мовы, друкуюцца артыкулы ў сродках масавай інфармацыі, а ў Фінляндыі можа выкарыстоўвацца ў перапісцы з органамі ўлады ў месцах, дзе маецца шчыльнае карэльскае насельніцтва. Пісьменнікі-карэлы звычайна пішуць на фінскай і рускай мовах.
У нашы дні найчасцей карыстаюцца пісьмовасцю на аснове лацінкі, хаця неаднаразова складалася граматыка і на аснове кірыліцы.
Кацуо Канда
(神田 勝夫; нар. ) — былы японскі футбаліст. У 1995 годзе выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Чарыўнэ (Мыкалаіўскі раён)
Чарыўнэ (Чарівне́) — вёска ў Мыкалаіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Алэксііўскага сельсавета.
Grand Theft Auto III
«Grand Theft Auto» — камп’ютарная гульня, распрацаваная кампаніяй «Rockstar North» і выпушчаная «Rockstar Games». Гэта трэцяя па ліку і першая трохмерная гульня ў серыі «Grand Theft Auto». Яна выйшла ў кастрычніку 2001 года на «PlayStation 2», у маі 2002 года на персанальных камп’ютарах і ў лістападзе 2003 года на «Xbox».
Сан-Барталамеа-аль-Марэ
Насельніцтва складае 3108 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 286 чал./км². Займае плошчу 11 км². Паштовы індэкс — 18016. Тэлефонны код — 0183.
Лямбда-пункт
Лямбда-пункт - тэмпература (каля 2,17 K), ніжэй якой вадкі гелій (гелій I), пераходзіць у стан звышцякучасці (гелій II). Калі быць больш дакладным, існуюць ніжні лямбда-пункт (пры 2.172 K і 0.0497 атм) і верхняя лямбда-пункт (пры 1.76 K і 29.8 атм).
Назва паходзіць ад спецыфічнага абрысы графіка удзельнай цеплаёмістасці як функцыі тэмпературы (пры сталым ціску), якое нагадвае літару грэчаскага алфавіту. Удзельная цеплаёмістасць імкнецца да бясконцасці па меры апускання тэмпературы да лямбда-пункта.
Грамадзянскі шрыфт
Грамадзянскі шрыфт, ці т.зв. «гражданка» — графічная сістэма, распрацаваная для Расіі ў Галандыі ў пачатку 18 ст. Аснова ўсіх кірылічных графічных сістэм новага часу.
Абрыс літар быў створаны на аснове шрыфту кнігі Іллі Капіевіча (Капіеўскага) «Повествование кругов небесных» (Амстэрдам, 1699).
Першы шрыфт быў адліты ў Амстэрдаме (1708), першая кніга, надрукаваная такім шрыфтам: «Геометриа славенски землемерие» (1708).
Дыпламатыя
Дыпламатыя (ад díplōma — здвоеныя дошчачкі з тэкстам, які пацвярджае паўнамоцтвы прад’явіцеля) — сродак ажыццяўлення знешняй палітыкі дзяржавы, які прадстаўляе сабой сукупнасць практычных мерапрыемстваў, прыёмаў і метадаў, што прымяняюцца з улікам канкрэтных умоў і характару рашаемых задач; афіцыйная дзейнасць кіраўнікоў дзяржаў і ўрадаў, спецыяльных органаў знешніх зносін па ажыццяўленню мэт і задач знешняй палітыкі дзяржавы.
З паняццем дыпламатыя звязваюць мастацтва вядзення перамоў для прадухілення ці ўрэгулявання канфліктаў, пошуку кампрамісаў і ўзаемапрыймальных рашэнняў, пашырэння і паглыблення міжнароднага супрацоўніцтва.
2001 год у гісторыі камп’ютарных гульняў
2001 год быў адзначаны шэрагам падзей у галіне камп’ютарных гульняў.
Герб Седльцаў
Герб Седльцаў — афіцыйны геральдычны сімвал Седльцаў.
Апісанне
На геральдычным шчыце Седльцаў — Пагоня на чырвоным полі над замкам. Вершнік у срэбных даспехах і шлеме, з узнятым мячом, з чорнай барадой. На сінім шчыце вершніка — залаты літоўскі крыж. Конь срэбны з сіняй конскай амуніцыяй і папругай. Пад пярэднімі капытамі каня — сцяна замка з трыма вежамі, цэнтральная вышэйшая. Сцены і вежы замка — срэбныя, вароты і вокны — чорныя. Герб размешчаны на чырвоным геральдычным шчыце з чорнай аблямоўкай.
Джэрманьяна
Джэрман'яна (Germagnano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 1291 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 92 чал./км². Займае плошчу 14 км². Паштовы індэкс — 10070. Тэлефонны код — 0123.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Grato di Aosta.
Сухы Аўраг
Сухы Аўраг (Сухи́й Овраг) — вёска ў Мыкалаіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Алэксііўскага сельсавета.
Сезон 2015/2016 «Гарызонта» Мінск
У сезоне 2015—2016 жаночага баскетбольнага клуба Гарызонт з Мінска прымаў удзел:
Сцяг Седльцаў
Сцяг Седльцаў — адзін з сімвалаў Седльцаў.
Апісанне
Сцяг уяўляе сабой белы прастакутнік з сіняй паласой пасярэдзіне, у цэнтральнай частцы сцяга знаходзіцца герб Седльцаў.
Валатоўка
Валато́ўка — старажытны, звычайна невысокі і падоўжны курган.
Пераважна пашыраны на поўначы Беларусі і ў прылеглых частках Пскоўскай, Смаленскай вобласцей, Латвіі, і лічацца пахавальнымі помнікамі крывічоў. Паводле народных паданняў, у іх пахаваны волаты.
План Агінскага
План Агінскага — план культурна-адміністрацыйнай рэарганізацыі заходніх губерняў Расійскай імперыі (раней уваходзілі ў склад Рэчы Паспалітай), прапанаваны Аляксандру I у 1810—1811 гадах кампазітарам, дыпламатам і палітыкам Міхалам Клеафасам Агінскім. Меў на ўвазе фарміраванне асаблівай правінцыі, прызначэнне да яе імператарскага ўпаўнаважанага (намесніка) і стварэнне асобнага войска. Не быў рэалізаваны ў сувязі з процідзеяннем іншых саветнікаў імператара і пачаткам Французска-рускай вайны 1812 года.
У 1810 годзе Міхал Клеафас Агінскі пераехаў у Санкт-Пецярбург і стаў даверанай асобай імператара Аляксандра I. Пасля гэтага ён пачаў працаваць над планам культурна-палітычнага адасаблення Вялікага Княства Літоўскага, землі якога ўвайшлі ў склад Расійскай імперыі у выніку трох паздзелаў Рэчы Паспалітай. Раней Агінскі неаднаразова сутыкаўся з прафранцузскімі настроямі польскай палітычнай эліты, якая імкнулася да абвяшчэння незалежнасці, што і падштурхнула яго на стварэнне ўласнага плана па суверэнізацыі заходніх губерняў Расійскай імперыі, які насіў кампрамісны характар.
У красавіку 1811 года Агінскі і імператар Аляксандр I мелі прыватную гутарку за зачыненымі дзвярыма. Вядома, што дыпламат і кампазітар Агінскі гаварыў на тэму магчымасці пераўтварэння губерняў, раней складаўшых Рэч Паспалітую, з мэтай задобрыць польскую феадальную арыстакратыю, а Аляксандр I, выслухоўваў яго з належнай увагай. Надалей Агінскі доўга разважаў над найбольш прымальным варыянтам і ў выніку распрацаваў прымярэнчы праект, які утрымліваў у сабе рашэнне праблемы заходнеславянскага сепаратызму. Ён прапаноўваў распрацаваць новаабвешчаным губерням такую форму аўтаноміі, пры якой яны, з аднаго боку, маглі б адчуць сябе незалежнымі, а з другога — змаглі б захаваць такую незалежнасць ва ўмовах ваенна-палітычнай і культурна-ідэалагічнай сувязі з Расійскай імперыяй.
Першая ўмова плана: стварэнне асаблівай правінцыі, у якую ўвайшлі б Віленская, Гродзенская, Мінская, Віцебская, Магілёўская, Кіеўская, Валынская, Падольская губерні, Беластоцкая вобласць, а таксама Тарнопальская акруга. Сталіцай гэтай правінцыі стала б Вільня, а кіраванне ёй ажыццяўляў бы імператарскі намеснік, на пасадзе якога Агінскі бачыў сябе. Дэманстратыўным знакам аднаўлення палітычнага суверэнітэту правінцыі ў кантэксце гістарычнай пераемнасці стала б ратыфікацыя Статута Вялікага Княства Літоўскага 1588 года, што стала б псіхалагічным жэстам, з дапамогай якога ўдалося б змяніць ідэалагічную арыентацыю шляхецкай эліты. Другой важнай умовай плана быў намер прызначаць на кіруючыя пасады ў адміністрацыйнай іерархіі правінцыі толькі ўраджэнцаў гэтай правінцыі (пераважна беларусаў, рускіх, яўрэяў, літоўцаў, украінцаў і палякаў, якія пастаянна пражываюць у гэтых абласцях). Трэцяй умовай плана было фарміраванне на пастаяннай аснове «літоўскага войска», якое захоўвала б вернасць рускім культурна-нацыянальным прынцыпам і прыхільнасць палітычнаму ўладкаванню Расіі і магло б выступаць супраць арміі Напалеона і іншых патэнцыйных ворагаў Расійскай імперыі.
Адзін з галоўных прынцыпаў плана Агінскага заключаўся ў адасабленні літоўскіх і беларускіх губерняў Расійскай імперыі ад польскага культурна-палітычнага ўплыву і мінімізацыі рызыкі распаўсюджвання ідэй нацыянальнага сепаратызму жыхароў заходніх губерняў. Такім чынам, па плане Агінскага землі будучых Беларусі і Літвы ператвараліся ў значную тэрытарыяльную адзінку з адноўленым гістарычна склаўшымся самакіраваннем, з прарускі настроенай нацыянальнай кіраўніцкай элітай, якая гатовая была адстойваць дзяржаўныя інтарэсы Расіі.
План так і не быў разгледжаны ў сувязі з процідзеяннем іншых саветнікаў Аляксандра I і пачаткам ваенных дзеянняў, якія рушылі пасля ўварвання арміі Напалеона ў Расію. Надалей Аляксандр I неаднаразова вяртаўся да пытання ўрэгулявання польска-літоўска-беларускай праблемы, але Міхал Клеафас Агінскі больш не ўдзельнічаў у абмеркаванні будучага зямель былой Рэчы Паспалітай з-за расчараванасці ў палітычнай дзейнасці.
Адамаўцы (Валожынскі раён)
Ада́маўцы (, Адамовцы) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пяршайскага сельсавета.
Геаграфія
Знаходіцца за 27 км на ўсход ад Валожына, 22 км ад чыг. ст. Аляхновічы на лініі Маладзечна—Мінск, 48 км ад Мінска.
Рэльеф раўнінна-ўзгорысты, на захадзе і поўдні цячэ р. Яршоўка (правы прыток р. Іслач). Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе праз в. Яршэвічы і далей па шашы Мінск—Вільнюс.
Планіровачна складаецца з трох прамалінейных, амаль паралельных паміж сабой вуліц, арыентаваных з паўднёвага ўсходу на паўночны захад і аб’яднаных завулкамі. Забудавана двухбакова, шчыльна, традыцыйнымі драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.
Куяўская брама (Быдгашч)
Куяўская брама (Brama Kujawska) — былая мураваная сярэднявечная гарадская брама ў Быдгашчы, цяпер Куяўска-Паморскага ваяводства Польшчы. Існавала ў XIV—XIX стагоддзях.
Адамаўцы (Валожынскі раён)
Гісторыя
Паводле пісьмовых крыніц вядома з XVIII ст. У 1797 г. в. Адамавін, 36 жыхароў мужчынскага полу, у Мінскім павеце Мінскай губерні Расіскай імперыі, уласнасць памешчыка Карніцкага. У 1897 г. у Германішскай вол. Вілейскага павета.
Куяўская брама (Быдгашч)
Гісторыя
Куяўская брама, вядома таксама як Торуньская, Бернардзінская ці Босацкая, была ўзведзена ў паўднёва-ўсходняй частцы горада на скрыжаванні вуліц Доўгая і Падвале. Яе задачай была абарона выязных дарог на ​​Інаўроцлаў і Торунь.
Адамаўцы (Валожынскі раён)
Гісторыя
З 1921 года вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, належала да гміны Гарадок Вілейскага павета, пазней у складзе (1927) Маладзечанскага павета Віленскага ваяводства.
Куяўская брама (Быдгашч)
Гісторыя
Першая пісьмовая згадка пра браму датуецца 1523 годам, але драўляная брама была ўжо ў другой палове XIV стагоддзя, а муравана у XV. Брама была знішчаны пажарам у 1547 годзе, адбудаваны ў другой палове XVI стагоддзя. У 1634 годзе і пасля шведскага ўварвання праводзіліся рамонтныя работы.
Адамаўцы (Валожынскі раён)
Гісторыя
З лістапада 1939 года ў БССР, з 12.10.1940 г. ў Радашковіцкім раёне Вілейскай вобл. У Вялікую Айчынную вайну з 25.6.1941 г. да 5.7.1944 г. акупіравана нацыстамі. На фронце загінулі 8 вяскоўцаў. 16.11.1949 г. арганізаваны калгас імя М. А. Булганіна, які абслугоўвала Залеская МТС. З 20.9.1944 г. ў Маладзечанскай вобласці. З 1958 г. ў складзе калгаса «Чырвоны Сцяг» (цэнтр — в. Доры). З 20.1.1960 г. ў Валожынскім раёне Мінскай вобл. 12.11.1966 г. да вёскі далучана в. Разгінішкі.
Куяўская брама (Быдгашч)
Гісторыя
Пасля першага падзелу Рэчы Паспалітай ў 1772 годзе, брама служыла пунктам па збіранню ўязных падаткаў. Знос брамы адбыўся ў 1817 годзе, як і многіх іншых фрагментаў гарадскіх муроў у Быдгашчы.
Ван (возера)
Ван (Van Gölü, Վանա լիճ, Gola Wanê) — бяссцёкавае салёнае возера на ўсходзе Турцыі.
Размешчана на Армянскім нагор’і, на вышыні 1720 м. Плошча каля 3,7 тыс. км². Глыбіня да 145 м. На возеры некалькі астравоў, найбольш знакаміты з якіх Лім. Каля берагоў Вана — вулканы Сюпхан і Немрут.
Марозава (Адэская вобласць)
Марозава (Моро́зова) — вёска ў Мыкалаіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Алэксііўскага сельсавета.