cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Партугалія ў Першай сусветнай вайне
1916 год
7 жніўня. Парламент Партугаліі ўхваліў удзел краіны ў вайне ў адпаведнасці з прапановай брытанскага ўрада. Войскі Партугаліі ўключалі ў сябе 55 000 салдат і 1000 артылерыстаў, якія накіроўваліся ў Францыю ў колькасці 4000 ваеннаслужачых за кожны месяц. У рэчаіснасці, толькі першыя дзве дывізіі дасягнулі Францыі, так як асноўныя намаганні былі накіраваны на транспарціроўку амерыканскіх войскаў. Значныя сілы былі накіраваны ў афрыканскія калоніі — Анголу і Мазамбік.
26 снежня. Урад Францыі папрасіў Партугалію накіраваць артылерыстаў для стварэння ад 20 да 30 батарэй цяжкай артылерыі.
1917 год
3 студзеня. Пагадненне з Вялікабрытаніяй аб удзеле Партугаліі на Заходнім фронце, згодна якому войскі CEP інтэграваліся ў склад Брытанскіх экспедыцыйных сілаў (British Expeditionary Force, BEF).
7 студзеня. Створаны (Corpo de Artilharia Pesada Independente, CAPI) у складзе 25 батарэй у адпаведнасці з запытам Францыі. 2 лютага. Першы партугальскі кантынгент дасягнуў французскага порта Брэст.
23 лютага. У Францыю накіраваны другі кантынгент CEP.
4 красавіка. Першыя баявыя страты Партугаліі: забіты радавы Антоніу Гансалвеш Кураду.
30 мая. Першая пяхотная брыгада заняла сектар у раёне бою.
4 чэрвеня. Атака немцаў на дадзены сектар.
IC 5056
IC 5056 — галактыка тыпу NF (у працэсе падцверджання) ў сузор’і Мікраскоп.
Партугалія ў Першай сусветнай вайне
1917 год
10 ліпеня. 1-я дывізія CEP устанавіла кантроль у сваіх сектарах і ўстала пад камандаванне брытанскага генерала Рычарда Хэкінга.
23 верасня. Фронта дасягнула 4-я брыгада (або Брыгада правінцыі Мінью).
17 кастрычніка. У Францыю прыбылі першыя артылерысты па праграме партугальскай падтрымкі.
1918 год
16 сакавіка. Партугальская артылерыя ўцягнулася ў баявыя дзеянні.
27 сакавіка. Нямецкія войскі акружылі партугальцаў, якія з-за знаходжання на перадавой панеслі вялікія страты.
6 красавіка. Жаласны стан партугальцаў прывёў да таго, што брытанскае камандаванне вырашыла накіраваць абедзве дывізіі ў рэзерв. Аднак атакі немцаў прымусілі саюзнікаў адмовіцца ад гэтых планаў. 9 красавіка. Бітва на Лісе. У выніку нямецкай артылерыйскай атакі і наземных баявых дзеянняў цалкам знішчана 2-я дывізія, забітыя 327 афіцэраў і 7098 салдат CEP, што складала каля 35 % агульнай моцы партугальскага корпуса. Тыя, што засталіся ў жывых былі накіраваныя ў рэзерв, альбо інтэграваныя ў склад брытанскіх войскаў. Падчас гэтай бітвы адбылося адно з самых гераічных дзеянняў у ваеннай гісторыі Партугаліі. Радавы Анібала Мільяіш (пазней празваны як Soldado Milhões ці «салдат, які стііць мільёны іншых») адзін з дапамогай толькі кулямёта абараніў адыходзячых таварышаў па службе, што дазволіла ім сысці ад атакі і перагрупавацца. Калі скончыліся патроны, ён пакінуў поле бою, па дарозе знішчыўшы некалькі немцаў на матацыклах. Пасля гэтага ён блукаў, страчаны сваім камандаваннем і знайшоўся толькі тады, калі выратаваў з багна аднаго шатландскага маёра, які прывеў яго ў баявы лагер саюзнікаў.
4 ліпеня. 1-я дывізія CEP ўвайшла ў склад брытанскай 5-й арміі пад камандаваннем Уільяма Бідвуда.
25 жніўня. Генерал Гарсія Разаду прымае камандаванне падраздзяленнямі CEP ў Францыі.
'''14 кастрычніка. '''Узброены траўлер затоплены артылерыйскім агнем германскай падводнай лодкай.
11 лістапада. Германія згаджаецца на мір па ўмовах Саюзнікаў. Вайна скончана.
Вынікі
У гэтай вайне Партугалія панесла наступныя ахвяры: 8145 забітымі, 13 751 параненымі, 12 318 палоннымі або прапаўшымі без вестак. Нямецкія субмарыны патапілі 80 партугальскіх караблёў.
18 студзеня 1919 года партугальская дэлегацыя на чале з прафесарам Эгашам Манішам прыняла ўдзел у Мірнай канферэнцыі ў французскім Версалі. Па яе выніках быў заключаны Мірны дагавор, і Германія адмаўлялася ад правоў на порт Кіёнга на карысць Партугаліі.
Марцін Вальзер
Скончыў Цюбінгенскі ўніверсітэт (1951). Аўтар раманаў «Шлюбы ў Філіпсбургу» (1957), «Палова гульні» (1960), «Адзінарог» (1966), «Па той бок кахання» (1976), «Намаганні душы» (1979), «Прыбой» (1985), «Абарона дзяцінства» (1991), аповесцяў і навел «Хвароба Галістля» (1972), «Лятучы конь» (1978), «Дорле і воўк» (1987), п'ес «Кароткі выезд» (1961) «Дуб і трус» (1962), «Спадар Крот у звышнатуральную велічыню» (1964), «Бойка ў пакоі» (1967) і інш., літаратуразнаўчых прац. Пад уплывам творчасці Б. Брэхта і Ф. Кафкі ў творах у цэнтр увагі ставіць праблему маральных пошукаў, імкнення асобы да самаідэнтыфікацыі ў сучасным свеце. Важнае месца ў раманах і драмах М. І. Вальзера займаюць сацыяльна-крытычныя матывы.
Баж (Усходнія Пірэнеі)
Баж (Bages) — камуна ў Францыі ў рэгіёне Аксітанія, дэпартамент Усходнія Пірэнеі. Насельніцтва — 3779 чалавек (2007), плошча — 11,95 км². Шчыльнасць насельніцтва — 316,23 чал/км². Камуна размешчана на адлегласці каля 700 км на поўдзень Парыжа, за 140 км на паўднёвы захад ад Манпелье.
Шаркаўшчынскі дэканат
Шаркаўшчынскі дэканат — дэканат Віцебскай дыяцэзіі Рымска-каталіцкага касцёлу Беларусі.
239 да н.э.
Падзеі
Цар Македоніі Дэметрый II Эталійскі
Чыкага Булз
Чыкага Булз (Chicago Bulls) — прафесійны баскетбольны клуб, які выступае ў Нацыянальнай баскетбольнай асацыяцыі. Каманда была заснавана ў 1966 годзе. Клуб базіруецца ў горадзе Чыкага, Ілінойс.
Чэмпіёны ў 1991, 1992, 1993, 1996, 1997, 1998
Гурыновіч
Гурыновіч — беларускае прозвішча.
IC 5057
IC 5057 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Вадаліў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Жан-П’ер Сер
Біяграфія
Нарадзіўся ў Бажы на поўдні Францыі. У 1945—1948 гадах навучаўся ў Парыжскай вышэйшай нармальнай школе. У 1951 годзе атрымаў дыплом доктара філасофіі ў Парыжскім універсітэце. У 1948—1954 гадах працаваў у Нацыянальным цэнтры навуковых даследаванняў. У 1956 годзе атрымаў пасаду прафесара ў Калеж дэ Франс і заставаўся на гэтай пасадзе да свайго сыходу на пенсію ў 1994 годзе. У 2003 годзе першым з матэматыкаў быў удастоены Абелеўскай прэміі.
Праспект Леніна (Гомель)
Праспект Леніна (гістарычная назва: Замкавая вуліца; з 1920-х па 1960 г. — Камсамольская) — праспект, адна з найстарэйшых магістраляў горада Гомеля.
Гісторыя
Замкавая вуліца забудоўвалася павольна, бо яна нікуды не вяла і сканчалася ля Гарэлага балота. Была нанесена на план Гомеля 1783 года. Першая назва паходзіла ад замка, які знаходзіўся на вуліцы да 1785 года. У той час вуліца была даўжэй і праходзіла за цяперашняй Прывакзальнай плошчай. Пры пракладцы Лібава-Роменскай чыгункі, у 1873 годзе гэтая частка вуліцы была адрэзаная і яна атрымала іншую назву. Будаўніцтва чыгункі спрыяла хуткай забудове тэрыторыі, вынікам чаго стала двухпрамнёвая планавальная структура Гомеля з Замкавай і Румянцаўскай (у сучаснасці Савецкая) вуліц і злучалі Гомельскі палац і Кірмашовую(?) плошчу (цяпер плошча Леніна) з астатнімі раёнамі горада. Двухпрамянёвая планоўка горада стала асновай пры наступным яго развіцці.
Да 1917 года на вуліцы знаходзіліся рымска-каталіцкі сабор, пажарнае дэпо з пажарнай вежай, крамы, майстэрні, рэстараны і гасцініцы. На скрыжаванні з Ірынінскай вуліцай размяшчаліся (у цяперашні час не захаваліся) Праабражэнская царква і Хведара-Ірынінская вочная лякарня. Падчас Вялікай Айчыннай вайны практычна ўся вуліца была разбураная (адна з неразбураных пабудоў — Дом Камуна).
Чараўкоўскі
Чараўко́ўскі — ручай у Мядзельскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, у басейне Нарачы.
Даўжыня 1,94 км, шырыня рэчышча — да 2 м. Плошча вадазбору 5,8 км². Пачынаецца за 0,5 км на паўночны захад ад вёскі Целякі, упадае з поўначы ў возера Нарач на ўскраіне вёскі Чараўкі. Прымае сцёк з меліярацыйных каналаў.
NGC 2461
NGC 2461 — зорка ў сузор’і Рысь.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ваўкавыскі павет (Расійская імперыя)
Ваўкавыскі павет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Расійскай імперыі ў канцы XVIII — пачатку XX ст.
Утвораны пасля Трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай у 1795.
Уваходзіў у склад Слонімскай, Літоўскай, а з 1801 — Гродзенскай губерні. Павятовы цэнтр — горад Ваўкавыск. Плошча павета 3413,2 кв. вярсты, насельніцтва 149 678 чал. (1897).
У 1921 г. Ваўкавыскі павет паводле Рыжскага міру трапіў у склад Польшчы, дзе замест яго быў створаны новы Ваўкавыскі павет.
Воласці
У склад Ваўкавыскага павета ўваходзіла 25 валасцей:
Пазней Вільчукоўская і Гарнастаеўская воласці перайменаваныя ў Свянтыцкую Ялуўскую.
Мястэчкі
У павеце трынаццаць мястэчак:
Ганорый
Флавій Ганорый Аўгуст (Flavius Honorius Augustus, 9 верасня 384-15 жніўня 423) — першы заходне-рымскі імператар пасля канчатковага падзелу імперыі на Заходнюю і Усходнюю, сын імператара Феадосія I. Яго праўленне — перыяд трыумфу варвараў, узмацняецца распад Заходняй Рымскай імперыі. Пры ім готы захапілі і разрабавалі Рым (410). Жонка — Марыя.
Андрай Сладкавіч
А́ндрай Сла́дкавіч (Andrej Sládkovič), сапраўднае імя Андрай Браксатарыс (Andrej Braxatoris, псеўданімы Андрай Браксатарыс-Сладкавіч, Онджай Красіслаў Сладкавіч;,  — , Радвань над Гронам) — славацкі евангельскі святар, паэт, літаратурны крытык, публіцыст і перакладчык. Прадстаўнік г. зв. пакалення «штураўцаў». Разам з Самам Халупкам, Янам Бота і Янка Кралем належыць да найвыбітнейшых паэтаў эпохі славацкага рамантызму.
Бацька Марціна Мілаша Браксатарыса, таксама евангельскага святара, паэта, рэдактара і перакладчыка; дзед Паўла Браксатарыса, лібрэтыста і песенніка, сузаснавальніка славацкай аперэты.
Біяграфія
Нарадзіўся ў незаможнай пратэстанцкай сям'і настаўніка і літаратара, у 1826—1830 гадах навучаўся ў Крупіне, пасля ў 1830—1831 у Перачанах, у 1831—1832 наведваў піярскую гімназію ў Крупіне, у 1832—1840 навучаўся ў евангелісцкім ліцэі ў Шэльмецбані, у 1840—1842 — у евангелісцкім ліцэі ў Прэсбургу, нарэшце ў 1843—1844 вывучаў тэалогію ва ўніверсітэце ў Гале.
У 1839—1840 гадах вучыўся ў хаце Паўла Пішла, дзе пазнаёміўся з Марынай Пішлавай, у 1838 працаваў памочнікам настаўніка ў Ладзанях. У 1841 годзе разам з Самуэлем Юркавічам заснаваў «славацкі нацыянальны тэатр» у Собацішці. У 1842—1843 быў выхавацелем у Годрушы, па вяртанні з навучання ў Гале стаў выхавацелем у сям'і Паўла Безега ў Рыбарах.
У 1847 пасвечаны на святара і стаў пастырам у Грохаці. З захапленнем сустрэў рэвалюцыю 1848—1849 гадоў. Верыў, што ідэалы свабоды, роўнасці і братэрства пранікнуць у свядомасць народаў. У 1849 быў затрыманы. Ад 1856 да смерці служыў святаром у Радвані над Гронам. Браў удзел у мемарандавым сходзе ў Марціне, дзе быў пісарам, стаў адным з заснавальнікаў Маціцы славацкай, член яе літаратурнага аддзела. Па смерці Карала Кузмані ў 1867 годзе стаў старшынёй спеўнікавага камітэта, задачай якога было выданне духоўных спеваў і набажэнскіх кніга. У 1868 цяжка захварэў на вадзянку, ад якой ужо не акрыяў.
Творчасць
Першыя вершы апублікаваныя ў альманаху «Нітра». У сваёй рамантычнай паэзіі спалучаў матывы славацкага фальклору з філасофскім уяўленнем пра ідэальную маральнасць, прыгажосць і дасканаласць чалавека. Моцнай натхняльнай крыніцай былі ўласны досвед, эмацыйнае жыццё, асабістыя канфлікты, пошук жыццёвай раўнавагі ў цяжкім становішчы народнага і грамадскага жыцця. Звяртаўся да розных жыццёвых пытанняў, адкрываў «неадкрытае» хараство ў славацкай прыродзе, у людзе і яго культуры.
Быў пад моцным уплывам Людавіта Штура і адносіўся да вядучых асоб яго суполкі. Стаў адным з заснавальнікаў Маціцы славацкай, спрычыніўшыся да ажыўлення славацкага жыцця. Падтрымліваў кантакты з выбітнымі прадстаўнікамі славянскіх народаў. На яго мысленне ўплыў аказала таксама філасофія Гегеля.
Акрамя пастырскай дзейнасці, пісаў і на рэлігійную тэматыку. яго знакамітая паэма «Марына», якая ўслаўляе любоў не толькі да жанчыны, але і да народу, і лірычна-эпічная паэма «Дзетван» уважаюцца вяршыняй яго вершаванага майстэрства. «Марына» стала найбольш перакладаным яго творам (двойчы на венгерскую, чэшскую, польскую, французскую мовы).
Займаўся таксама перакладамі з расійскай (Аляксандр Пушкін), французскай (Вальтэр, Жан Расін), нямецкай (Ёган Вольфганг фон Гётэ) моў; пісаў публіцыстычныя артыкулы, рэцэнзіі і водгукі, якія мелі высокі тэарэтычны ўзровень.
Памяць
Ад 1960 штогод ладзіцца Сладкавічава Радвань — конкурс мастацкай дэкламацыі.
Імем Андрая Сладкавіча названая малая планета і гімназія ў Банскай Бістрыцы.
Турэйск
Назву Турэ́йск маюць:
Спіс захворванняў рапса
Гэты артыкул - спіс захворванняў і канолы.
Навагрудскі павет
Назву Навагрудскі павет мелі наступныя адміністрацыйна-тэрытарыяльныя адзінкі:
Мушкет
Мушкет (mousquet) — гладкаствольная агнястрэльная зброя, якой страляюць з пляча. Мушкеты былі распрацаваны для выкарыстання супраць пяхоты. Салдат, узброены мушкетам, называўся мушкецёрам.
У войсках 16-га стагоддзя былі ваяры, узброеныя цяжкай версіяй аркебузы, якія падтрымлівалі строі аркебузнікаў і капейшчыкаў. Да пачатку 18-га стагоддзя, аркебузы былі выцесненыя больш лёгкімі версіямі мушкетаў, а з наданнем штыка выцесніла і дзіду, і амаль уся пяхота стала мушкецёрамі.
У 18 стагоддзі ўдасканалення боепрыпасаў і агнявых метадаў дазволіла стрэльбам стаць карыснымі для выкарыстання ў ваенных мэтах, і тэрмін «наразны мушкет» саступіў тэрміну «вінтоўка». У 19 стагоддзі наразныя мушкеты (якія былі фактычна вінтоўкі, але былі прылічаныя да мушкетаў) сталі агульнымі, якія аб'ядналі перавагі вінтовак і стрэльбаў. Пасля ўвядзення ў карыстанне картрыджа, затвораў, і некалькіх патронаў, ўсяго праз некалькі гадоў мушкеты выйшлі з шырокага выкарыстання.
Калібр мушкетаў вагаўся ад 0,50 да 0,75 у (13 да 19 мм). Звычайна гладкаствольны мушкет выкарыстоўваўся для дакладнай стральбы па адной цэлі толькі з адлегласці каля 100—150 метраў. Наразныя мушкеты сярэдзіны 19-га стагоддзя, такія, як вінтоўка Спрынгфілд Мадэлі 1861, былі значна больш дакладнымі, з магчымасцю знішчыць суперніка на адлегласці да 500 метраў.
Ліможскі ўніверсітэт
Ліможскі ўніверсітэт (Université de Limoges) — французская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Лімож.
Агульная характарыстыка
Ён ўспадкоўвае доўгую традыцыю даследаванняў, інавацый і выкладання ў Ліможы, якія сягаюць яшчэ часоў Сярэднявечча — да абацтва Сен-Марсіяль, заснаванага ў 848 годзе і закрытага ў часы рэвалюцыі ў 1791 годзе, якое было буйным інтэлектуальным цэнтрам у сярэднявечнай Еўропе. Сучасныя медыцынскі і фармацэўтычны факультэты выводзяць свае карані з 1626 года.
Васьміканцовая зорка
right|thumb|250px Васьміканцовая зорка («знічка», «валошка») — зоркападобны цэнтральна-сіметрычны знак — элемент геаметрычнага арнаменту, які сустракаецца ў арнаментыцы раду народаў Усходняй, Паўночна-Усходняй і Паўночнай Еўропы.
Пашырэнне
Знак быў пашыраны ў народнай арнаментыцы славянаў — беларусаў, украінцаў (але значна радзей, чым у беларусаў, і тым часцей, чым далей на поўнач Украіны), рускіх (радзей, чым у ўкраінцаў, але даволі часта на поўначы Расіі, асабліва ў Наўгародскай вобласці), балтаў — літоўцаў, латышоў, скандынаваў — шведаў, нарвежцаў, фіна-уграў — эстонцаў, фінаў, карэлаў, марыйцаў, удмуртаў, мардвы, іншых фіна-уграў Паволжа, венграў.
У беларускай арнаментыцы такая зорка вышывалася, пераважна чырвонымі ніткамі, на рушніках, абрусах, мужчынскай і жаночай вопратцы ў Цэнтральнай Беларусі, Панямонні і інш.; часта выкарыстоўвалася ў ткацтве, вырабе рэчаў з саломкі, у ўпрыгожаннях яек-маляванак.
Значэнне
У фіна-уграў арнаментальная васьміканцовая зорка азначала Месяц.
У беларусаў ўсведамленне знаку як азначэння Месяца было, з цягам часу, страчана, і бліжэй да нашых часоў такая зорка азначала маці або чалавека або ўраджай , а Месяц азначаўся ромбам.
Паходжанне
Існуюць дзве рэалістычныя версіі паходжання знаку — ад фіна-уграў і ад балтаў. Больш імавернай лічыцца думка пра ўзнікненне знаку васьміканцовай зоркі ў фіна-угорскіх плямёнаў, якія жылі ў раёне Волгі і Урала да іх рассялення ў паўночна-заходнім кірунку каля 1000 да н.э. і пра пазнейшае перайманне знаку суседнімі народамі — балтамі, і ад іх — скандынавамі, а пазней — і славянамі.
Кэшбэк
Кэшбэк (ад cashback — вяртанне наяўных грошай) — тэрмін, які выкарыстоўваецца ў сферах інтэрнэт-гандлю, банкаўскай справы і ігральнага бізнесу ў якасці абазначэння разнавіднасці бонуснай праграмы для прыцягнення кліентаў і павышэння іх лаяльнасці.
У рознічным і інтэрнэт-гандлі кэшбэк — гэта адтэрмінаваная зніжка, якая вяртаецца кліенту па заканчэнні перыяду, адведзенага на абмен/зварот.
У банкаўскай сферы кэшбэк — праграма лаяльнасці, якая стымулюе кліента ажыццяўляць пакупкі з дапамогай пластыкавай карты. У банкаўскай сферы выпускаюць крэдытныя і дэбетавыя карты з кэшбэкам. У гэтым выпадку пры аплаце пакупкі з дапамогай карты на рахунак пакупніка залічваецца ад 0,5% да 3% кошту аплачанай пакупкі.
Клаус Фрыдрых Рот
Клаус Фрыдрых Рот (Klaus Friedrich Roth;, Брэслау — , Інвернес) — брытанскі матэматык, які працаваў у галіне тэорыі лікаў, прафесар. Лаўрэат Філдсаўскай прэміі за 1958 год.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Брэслау (цяпер гэта горад Уроцлаў у Польшчы), у яўрэйскай сям’і, якая ўцякла ў 1933 годзе ў Вялікабрытанію. У 1945 годзе скончыў Пітэрхаўс-каледж Кембрыджскага ўніверсітэта. У 1946 годзе пачаў працаваць ва ўніверсітэцкім каледжы Лондана пад кіраўніцтвам Тэадора Эстэрмана. У 1961 годзе атрымаў пасаду прафесара тамсама. У 1966 годзе перабраўся ў Імперскі каледж Лондана, дзе займаў прафесарскую пасаду аж да сыходу на пенсію ў 1988 годзе. Пасля гэтага працягваў працаваць там жа ў якасці запрошанага прафесара да 1996 года.
Расійска-амерыканскія адносіны
Расійска-амерыканскія адносіны — двухбаковыя адносіны паміж Расійскай Федэрацыяй і Злучанымі Штатамі Амерыкі. Іх гісторыя пачалася яшчэ ў 1809 годзе, калі Белы дом усталяваў афіцыйныя кантакты з Расійскай імперыяй. Сучасны этап узаемадзеяння двух дзяржаў стартаваў у 1992-м з падпісання Барысам Ельцыным і Джорджам Бушам-старэйшым Кэмп-Дэвідскай дэкларацыі, якая зафіксавала новую формулу расійска-амерыканскіх адносін і афіцыйна абвясціла заканчэнне Халоднай вайны.
У 1990-х гадах у двухбаковых адносінах быў атрыманы цэлы шэраг значных вынікаў. Асабліва гэта тычыцца ліквідацыі ці, па меншай меры, звужэнне ідэалагічных і палітычных рознагалоссяў. З прыходам да ўлады Уладзіміра Пуціна Расія вярнулася на сусветную арэну ў якасці глабальнага гульца, спаборнічаючы з ЗША за ўплыў. У лепшыя часы адносіны двух дзяржаў уяўлялі сабой спалучэнне супрацоўніцтва і канкурэнцыі, але на мяжы 2010-х і 2020-х прынялі па большай частцы варожы характар. Вашынгтон і Масква маюць прынцыпова розныя ўяўленні аб тым, як павінны выглядаць прадуктыўныя адносіны.
Адным з першых буйных канфліктаў стала пытанне аб размяшчэнні амерыканскіх сістэм СРА у Цэнтральнай і Усходняй Еўропе. Гэтыя мерапрыемствы былі з асцярогай расцэненыя ў Крамлі. Меркавалася, што комплексы будуць накіраваны галоўным чынам супраць Расіі.
Геаграфія Лаоса
Лаос — горная краіна. Горы рэдка перавышаюць 2000 м, але маюць моцна раздзелены рэльеф. Горны рэльеф і густыя трапічныя лясы абцяжарваюць зносіны з суседнімі краінамі. Бoльшую паўночную частку краіны займаюць самыя высокія, цяжкадасяжныя і маланаселеныя горы. Яны складзены гранітамі, гнейсамі і парэзаныя глыбокімі цяснінамі, па якіх працякаюць шматлікія рэкі. Горныя хрыбты чаргуюцца з плато складзенымі, пясчанікамі і вапнякамі. Паўночна-ўсходняя мяжа краіны праходзіць па хрыбтах Дэндзінь, Шамшао, Шусунгцяотай, паўднёва-ўсходняя — па гарах Чыангшон (вышынёй да 2700 м), заходняя — па хрыбце Луанг Прабанг. У цэнтральнай частцы Лаоса вылучаецца плато Сіангкхуанг вышынёй каля 1200 м, акружанае больш высокімі гарамі. Да поўдня ад яго паднімаецца самая высокая гара краіны Біа (2819 м). Горы Чыангшон змяняюцца невысокімі плато, якія ўступамі абрываюцца да шырокай даліны Меконга. Найбольш шырокае базальтавае плато Балавен з сярэднімі вышынямі да 1200 м знаходзіцца на крайнім поўдні краіны.
Расійска-амерыканскія адносіны
Найбольшае напружанне пачалося пасля 2014 года з пачаткам Другой халоднай вайны. Краіны ўступілі ў канфлікт па шэрагу пытанняў, так, напрыклад, па падзеях ва Украіне, Венесуэла і Сірыі. У расійскіх і амерыканскіх СМІ разгорнута беспрэцэдэнтная прапагандысцкая кампанія, працягваецца насаджэнне грамадскасці варожага ладу адзін аднаго.
Геаграфія Лаоса
У Лаосе маюцца значныя запасы карысных выкапняў. У цяперашні час разведаныя паклады алавянай руды (утрыманне металу да 60 %). Па ацэнках, запасы жалезнай руды (магнетыт і гематыт з утрыманнем металу да 60-65 %) у Лаосе складаюць 2/3 ўсіх рэсурсаў Паўднёва-Усходняй Азіі. Разведаныя таксама радовішчы меднай руды, каменнага вугалю, свінцу, цынку, сурмы, гіпсу, марганцу, вапняку, паташу, паваранай солі, плаціны, каштоўных камянёў (сапфіраў, рубінаў і інш.). Шматлікія алювіяльныя россыпы золата і срэбра. Вядзецца распрацоўка радовішчаў алавянай руды, золата, каштоўных камянёў.
Клімат краіны субэкватарыяльны, мусонны. Выдзяляюць тры сезоны: выразна выяўлены вільготны гарачы — з мая па кастрычнік, сухі прахалодны — з лістапада па люты і гарачы сухі ў сакавіку-красавіку. Мусон урываецца практычна адначасова на ўсю тэрыторыю Лаоса. Ападкі значна вар’іруюць, ад ~3000 мм у год у гарах (максімум на паўднёвым усходзе краіны на плато Балавен — 3700 мм) да 1300—1700 мм на раўнінах (у Саванакхеце 1440 мм, ў В’енцьяне 1700 мм, у Луангпхабангу — 1360 мм). Атмасфернай вільгаці не заўсёды хапае для вырошчвання рысу. Сярэднія тэмпературы снежня-студзеня вагаюцца ад 14 да 23 °C, ліпеня — у межах 28-30 °C. Самая высокая тэмпература паветра — каля 40 °C — бывае ў даліне Меконга ў сакавіку-красавіку, а самая нізкая — меней + 5 °C — на плато Сіангхуанг на крайняй поўначы краіны. Праз тэрыторыю Лаоса працякае адна з буйных азіяцкіх рэк Меконг. Яго працягласць на тэрыторыі Лаоса 1850 км. Большасць рэк адносіцца да басейна Меконга. Найболей буйныя з іх — Тха, У, Нгум, Бангфай, Бангхіянг, Дон, Конг, Тхэн. Ва ўмовах мусоннага клімату паводкі адбываюцца ўлетку, а ўзімку рэкі мялеюць і краіна адчувае недахоп у вадзе як для ірыгацыі, так і для бытавых патрэб. Рэкі з’яўляюцца асноўным сродкам зносін, аднак суднаходства на шматлікіх з іх абмежавана з-за парогаў і вадаспадаў.
Рэкі Лаоса зручныя для будаўніцтва ГЭС і з’яўляюцца важным энергетычным рэсурсам. У іх водзіцца шмат рыбы, якую вылоўліваюць для ўнутранага спажывання. У даліне Меконга назапашваюцца алювіяльныя адклады і фармуюцца ўрадлівыя глебы. Да іх прымеркаваныя асноўныя сельскагаспадарчыя ўгоддзі.
У Лаосе пераважаюць чырваназёмы, чырвона-жоўтыя і чырвоныя глебы. Прыдатныя пад раллю землі займаюць каля 5 млн га, з іх у пачатку 1990-х гг. апрацоўвалася ўсяго 17 % — 850—900 тыс. га (меней 4 % плошчы краіны).
У 1950-я гг. лясы пакрывалі 70 % краіны, але да пачатку 1990-х г. прыкладна трэцяя частка іх была высечана, і зараз яны займаюць менш за 50 % тэрыторыі Лаоса.
На поўначы распаўсюджаныя вечназялёныя вільготныя субтрапічныя лясы з вялікім удзелам магнолій, лаўраў, ліян, папараці. Вышэй 1500 м яны змяняюцца хвойна-шырокалістнымі лясамі з дубам, хвояй, каштанам. На плато цэнтральнага і паўднёвага Лаоса дамінуюць светлыя мусонныя лістападныя лясы з цікам, шарэяй, дыптэракарпусам, зараснікамі бамбука. Даліны паўднёвага Лаоса і схілы гор Чыангшон параслі вечназялёнымі вільготнымі трапічнымі лясамі, у якіх дамінуюць дыптэракарпавыя, пальмы, пладовыя дрэвы, бамбук, дрэвападобная папараць. Буйна растуць ліяны.
Найбольш каштоўныя драўняныя пароды Лаоса — ружовае, чорнае, сандалавае і жалезнае дрэвы, цік. У лясах сустракаюцца таксама дзікарослыя бананы, хлебнае дрэва і іншыя расліны, якія лаосцы ўключаюць у ежу.
Месцамі ў раёнах недастатковага ўвільгатнення распаўсюджаныя высакатраўныя саваны.
Захаваліся даволі значныя статкі дзікіх індыйскіх сланоў. У лясах водзяцца малпы (гібоны, макакі і інш.) і паўмалпы, з драпежнікаў — тыгр, леапард, мармуровая пантэра, малайскі і белагруды мядзведзі. Месцамі сустракаюцца пальмавая куніца і балотная рысь. З капытных шырока распаўсюджаныя быкі (бантэнг і гаял), буйвалы, алені, дзікі, з паўзуноў — яшчаркі, кобры, пітоны і іншыя змеі. Шмат птушак, з іх найболей яркія прадстаўнікі — паўліны, фазаны, а таксама галубы, качкі і інш.
З 1993 дзейнічае прыродаахоўная праграма, паводле якой 21 % тэрыторыі Лаоса павінен увайсці ў склад нацыянальных паркаў.
Нацыянальным сімвалам Лаоса з’яўляецца Plumeria alba.
Леанід Рыгоравіч Брыч
Леанід Рыгоравіч Брыч (нар., в. Заплессе, Драгічынскі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання.
Біяграфія
Скончыў Магілёўскі тэхналагічны інстытут, інжынер-тэхнолаг.
Працаваў тэхнолагам, начальнікам аддзела грамадскага харчавання ўпраўлення працоўнага забеспячэння «Галоўпалессеводбуд» г. Пінска, дырэктарам Пінскага трэста сталовых і рэстаранаў, дырэктарам адкрытага акцыянернага таварыства «Надзея-Пінск», генеральным дырэктарам адкрытага акцыянернага таварыства «Берасцейскі пекар» г. Брэста.
З’яўляўся дэпутатам Брэсцкага абласнога Савета дэпутатаў дваццаць шостага і дваццаць сёмага скліканняў.
З 2016 года дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання. Член Беларускай патрыятычнай партыі.
Асабістае жыццё
Жанаты, мае дачку і сына.
Міля
Міля (ад milia passuum — тысяча падвойных рымскіх крокаў) — мера для вымярэння адлегласці.
Міля ўжывалася ў шэрагу краін у старажытнасці, а таксама ў шматлікіх сучасных краінах да ўводзін метрычнай сістэмы мер. У краінах з неметрычнай сістэмай мер міля ўжываецца да цяперашняга часу. Велічыня мілі розная ў розных краінах і вагаецца ад 0,58 км (Егіпет) да 11,2 км (старажытначэшская міля).
Гл. таксама
Mil Engelsk mil
IC 5059
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сцяг Капыля
Сцяг Капыля — афіцыйны геральдычны сімвал горада Капыль Мінскай вобласці. Сцяг заснаваны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 1 снежня 2011 года № 564 і зарэгістраваны ў Дзяржаўным геральдычным рэгістры Рэспублікі Беларусь 5 снежня 2011 года № Б-207.
Апісанне
Прамавугольнае палотнішча жоўтага колеру з суадносінамі бакоў 1:2. У цэнтры правага боку палотнішча — чорны паляўнічы ражок з фурнітурай жоўтага колеру, пад якім размешчаны дзве чорныя паласы: верхняя, якая складае 1/14, і ніжняя — 1/7 шырыні палотнішча.
Сцяг і палажэнне аб ім былі зацверджаны рашэннем Капыльскага раённага выканаўчага камітэта ад 27 студзеня 2009 года № 72. Аўтар сцяга М. М. Елінская, мастак В. А. Ляхор.
Сэсар Вальеха
Сэсар Вальеха (César Abraham Vallejo Mendoza;, г. Сант’яга-дэ-Чука, Перу — , Парыж, Францыя) — перуанскі празаік, паэт.
Творчасць
У першым зборніку вершаў «Чорныя геральды» (1918; беларускі пераклад Рыгора Барадуліна, 1993) элементы паэтыкі лацінаамерыканскага мадэрнізму арганічна спалучаны з протаавангардысцкімі тэндэнцыямі і індзейскім фальклорам. У 1920—21 зняволены за ўдзел у сялянскіх хваляваннях. У турме напісаў зборнік «Трыльсе» (1922), вытрыманы ў традыцыях авангардысцкай паэзіі. 3 1923 у эміграцыі (Францыя, Іспанія). У 1928 і 1931 наведаў СССР. Напісаў раман пра рабочых-індзейцаў «Вальфрам» і публіцыстычную кнігу «Расія ў 1931 годзе» (абодва 1931). Пад уражаннем грамадзянскай вайны ў Іспаніі 1936—1939 стварыў цыкл «Іспанія, няхай абмінае мяне чаша гэта» (выд. 1939). Сталая творчасць (зборнік «Чалавечыя вершы», выд. 1939) характарызуецца прастатой і эмацыянальнасцю, спалучэннем авангардысцкага наватарства з сацыяльнай і агульначалавечай праблематыкай. Аўтар публіцыстычнай кнігі «Супраць прафесійнай тайны», «Мастацтва і рэвалюцыя» (абедзве выд. 1973).
ДТЗ у Смалявіцкім раёне
Аб трагедыі пад Смалявічамі быў праінфармаваны Презідэнт Рэспублікі Беларусь Лукашэнка А. Р., які даручыў Дзяржаўнаму сакратару Савета бяспекі Рэспублікі Беларусь Вальфовічу А. Р. сумесна з Саветам Міністраў Рэспублікі Беларусь прааналізаваць і далажыць, што адбываецца з падрыхтоўкай вадзіцеляў і захаваннем дысцыпліны на дарогах краіны.
Катастрофа
У 14.56 на 9-м кіламетры аўтадарогі Р69 адбылося лабавое сутыкненне гружонага МАЗа з маршрутным таксі Citroën Jumper. Маршрутка № 2477-ТК (маршрут п.п. Зарэчнае — аўтастанцыя «Аўтазаводская») рухалася з боку Смалявіч ў накірунку вёскі Пекалін. Грузавы аўтамабіль МАЗ вёз пясок з кар’ера «Верасы» на ААТ «Смалявіцкі завод жалезабетонных вырабаў». Падчас сутыкнення хуткасць МАЗа складала 29 км/г, а маршруткі — 69 км/г. Удар прыйшоўся на пярэдні правы бок маршруткі. Пасля сутыкнення абодва аўтамабіля апынуліся на абочыне па ходзе руху мікрааўтобуса. У аўтобусе на месцы застаўся толькі задні шэраг сядзенняў, усе астатнія вылецелі з салона.
З улікам вялікай сур’ёзнасці здарэння, неўзабаве на месца аварыі прыбылі старшыня Мінскага аблвыканкама Турчын А. Г., Міністр унутраных спраў Рэспублікі Беларусь Кубракоў І. У. і Старшыня Следчага камітэта Рэспублікі Беларусь Гара Д. Ю..
Ахвяры
У маршрутцы было 20 чалавек (кіроўца, 15 пасажыраў ехалі седзячы, 4 пасажыры ехалі стоячы). У той дзень зламаўся школьны аўтобус, чым і тлумачыцца тое, што ў маршрутцы былі дзеці, а органы мясцовай улады не забяспечылі аператыўную замену.
У выніку аварыі загінула 13 чалавек, у тым ліку 11 — на месцы аварыі (сярод іх было двое дзяцей) , пацярпела 8 чалавек (сярод іх было двое дзяцей ).
Спіс загінулых (няпоўны)
У Смалявіцкую цэнтральную раённую бальніцу было шпіталізавана дзевяць пацыентаў — шэсць у цяжкім стане, трое ў стане сярэдняй ступені цяжкасці. Там адбыўся рэспубліканскі кансіліум медыцынскіх экспертаў пры ўдзеле Міністра аховы здароўя Рэспублікі Беларусь Піневіча Д. Л. і старшыні Мінскага аблвыканкама Турчына А. Г..
Пасля стабілізацыі стану пяць пацыентаў былі перавезены ў Мінскую абласную клінічную бальніцу, трое — у Цэнтр спалучанай траўмы Гарадской клінічнай бальніцы хуткай медыцынскай дапамогі, дзяўчынка — у РНПЦ дзіцячай хірургіі. Ва ўсіх шпіталізаваных былі цяжкія цялесныя пашкоджанні: спалучаныя траўмы, пашкоджаны косці шкілета і чэрапа, траўмы грудной клеткі і органаў брушной поласці, у шэрага пацыентаў пашкоджаны галаўны мозг.
Марцін О’Ніл
Марцін Х’ю Майкл О’Ніл (Martin Hugh Michael O’Neill; нар., Кілрыа, Паўночная Ірландыя) — паўночнаірландскі футбаліст і футбольны трэнер.
ДТЗ у Смалявіцкім раёне
Расследванне
Распачата крымінальная справа па часцы 3 артыкула 317 Крымінальнага кодэкса Рэспублікі Беларусь «Парушэнне правілаў дарожнага руху, якое пацягнула па неасцярожнасці смерць дзвюх і больш асоб». Кіроўца грузавіка выжыў, атрымаўшы цялесныя пашкоджанні, і быў затрыманы па падазрэнні ў здзяйсненні злачынства.
Марцін О’Ніл
Біяграфія
У якасці іграка найболей вядомы па выступах за «Нотынгем Форэст» і зборную Паўночнай Ірландыі, у якой быў капітанам. Трэнаваў «Уікам Уондэрэрс», «Норвіч Сіці», «Лестэр Сіці» і «Сэлтык». З «Сэлтыкам» выйграў тры чэмпіёнскія тытулы шатландскай Прэм’ер-лігі, а таксама дайшоў да фіналу Кубка УЕФА 2003 года. Быў галоўным трэнерам англійскай «Астан Вілы» да 9 жніўня 2010 года. З канца 2011 да 31 сакавіка 2013 з’яўляўся галоўным трэнерам «Сандэрленда».
ДТЗ у Смалявіцкім раёне
Расследванне
Ход расследавання асабіста каардынуе Старшыня Следчага камітэта Рэспублікі Беларусь Гара Д. Ю..
Марцін О’Ніл
Біяграфія
З лістапада 2013 года ўзначальваў нацыянальную каманду Ірландыі, пакінуў яе ў лістападзе 2018 года. У студзені 2019 года стаў галоўны трэнерам «Нотынгем Форэст», дзе працаваў да чэрвеня.
ДТЗ у Смалявіцкім раёне
Расследванне
Высветлілася, што грузавік МАЗ два гады не праходзіў тэхагляд і ехаў перагружаным.
Старобінскае радовішча
Старобінскае радовішча — адно з найбуйнейшых у свеце радовішчаў калійных і каменнай солей, знаходзіцца ў Салігорскім раёне Мінскай вобласці. Адкрыта ў 1949, распрацоўваецца з 1963 года.
ДТЗ у Смалявіцкім раёне
Рэакцыя
Афіцыйных спачуванняў ад вышэйшага кіраўніцтва краіны выказана не было, агульнанацыянальная ці рэгіянальная жалоба не аб’яўлялася. Спачуванні родным загінуўшых і пацярпелых у аўтакатастрофе выказаў толькі Мітрапаліт Мінскі і Заслаўскі, Патрыяршы Экзарх усяе Беларусі Веніямін. Толькі на пяты дзень пасля трагедыі словы спачування выказалі старшыні Смалявіцкага раённага выканаўчага камітэта і Савета дэпутатаў.
Старобінскае радовішча
Саляносная тоўшча (магутнасць 50—800 м і больш) складзена з пачкаў карбанатна-гліністых парод (4—40 м) і каменнай солі (3—45 м). Развіты 4 калійныя гарызонты (I. II, III, IV), распрацоўваюцца I, II і III. II гарызонт (глыбіня залягання 368—700 м, магутнасць 1,4—2,9 м) уключае 2 сільвінітавыя слаі і прамежкавы слой каменнай солі. III гарызонт (глыбіня залягання 350—1100 м, магугнасць 2—28 м) складзены з 2 сільвінітавых (ніжні распрацоўваецца) і сярэдняга глініста-карналітавага пластоў.
ДТЗ у Смалявіцкім раёне
Рэакцыя
Каля месца аварыі ўтварыўся стыхійны мемарыял, куды людзі сталі прыносіць кветкі ахвярам трагедыі. Ва ўсіх храмах Беларускай Праваслаўнай Царквы здзяйсняліся памінальныя богаслужэнні за спачылых, а таксама асаблівыя малітвы аб найхутчэйшым акрыянні ўсіх, хто знаходзіцца ў бальніцы.
Старобінскае радовішча
Калійныя солі бессульфатнага тыпу прадстаўлены мікра-, дробна- і сярэднезярністымі сільвінітамі. Маюць 23—29% хлорыстага калію, 0,1—0,2% хлорыстага магнію, 3,9—5,6% нерастваральных рэшткаў. Агульныя балансавыя запасы калійных солей па катэгорыях А+В+С1 — 2,65 млрд. т, па катэгорыі С1 — 0,57 млрд. т. Балансавыя запасы каменнай солі па катэгорыях А+В+С1 — 0,77 млрд. т. Штогод здабываецца каля 25 млн. т калійных і 0,5 млн. т каменнай солей. Вытворчасць калійных угнаенняў у 2000 годзе склала 3,4 млн. т (у пераліку на 100% аксіду калію). Радовішча з'яўляецца сыравіннай базай ААТ «Беларуськалій».
ДТЗ у Смалявіцкім раёне
Наступствы
На наступны дзень пасля аварыі на ўчастку аўтадарогі Р69, дзе здарылася аварыя, пачаліся рамонтныя работы. Таксама на наступны дзень Міністэрства па падатках і зборах Рэспублікі Беларусь анансавала правядзенне ва ўзаемадзеянні з Дзяржаўнай аўтамабільнай інспекцыяй Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь і Транспартнай інспекцыяй маштабных кантрольных мерапрыемстваў у адносінах да суб’ектаў гаспадарання, якія аказваюць паслугі ў сферы міжгародніх перавозак пасажыраў у рэгулярных альбо нерэгулярных зносінах.
Старобінскае радовішча
Распрацоўка радовішча выклікала шэраг экалагічных праблем, звязаных з негатыўным уздзеяннем калійнай вытворчасці на навакольнае асяроддзе: асяданне зямной паверхні над горнымі вырабаткамі, падтапленне, забалочванне і затапленне зямель, засаленне глебы і падземных вод, намнажэнне цвёрдых галітавых і вадкіх глініста-салявых адкладаў калійнай вытворчасці.
ДТЗ у Смалявіцкім раёне
Наступствы
Не адбылася запланаваная на 23 лютага 2023 года сустрэча Міністра адукацыі Рэспублікі Беларусь Іванца А. І. з навучэнцамі і педагагічнымі калектывамі ўстаноў адукацыі Смалявіцкага раёна.
У Смалявічах былі адменены культурна-забаўляльныя мерапрыемствы, у тым ліку раённае народнае свята «Масленкі», запланаванае на 25 лютага.
Міністр унутраных спраў Рэспублікі Беларусь Кубракоў І. У. заявіў аб магчымасці ў будучыні ўнясення змяненняў у правілы дарожнага руху адносна грамадскага транспарту, а таксама ў іншыя нарматыўна-прававыя акты, якія рэгламентуюць дзейнасць па перавозцы пасажыраў.
Бярозаўка (прыток Калонкі)
Бяро́заўка — рака ў Свіслацкім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Калонка (басейн Заходняга Буга).
Даўжыня ракі 5 км. Пачынаецца на поўнач ад вёскі Дрэчаны, вусце на поўнач ад вёскі Качкі. Рэчышча каналізаванае на ўсім працягу.
Наталля Уладзіміраўна Башынская
Ната́лля Уладзі́міраўна Башы́нская (Наталья Владимировна Башинская), у дзявоцтве Сычо́ва (Наталья Владимировна Сычёва; * 12 сакавіка 1964, Беларэцк, цяпер у Башкартастане, Расія) — савецкая і беларуская біятланістка, расійскі спартыўны трэнер.
Біяграфія
Выступала на біятлонных спаборніцтвах з 1984 года, пасля развалу СССР увайшла ў першы склад беларускай зборнай.
Жыла ў Мінску. З 2012 года працуе трэнерам-выкладчыкам у Акцябрскім (Башкартастан).
Валянцін Аркадзевіч Гурыновіч
Валянцін Аркадзевіч Гурыновіч (нар., Магілёўская вобласць) — беларускі дзяржаўны дзеяч, дыпламат.
Біяграфія
Нарадзіўся 6 мая 1950 года.
У 1969—1971 гадах служыў у арміі.
У 1971—1977 гадах — слесар інструментальшчык, інжынер-тэхнолаг Мінскага аўтамабільнага завода.
У 1978 годзе скончыў Беларускі політэхнічны інстытут па спецыяльнасці «Машыны і тэхналогія апрацоўкі металаў».
У 1977—1994 гадах працаваў на розных кіруючых пасадах на Мінскім аўтамабільным заводзе. У 1994—1995 гадах — намеснік генеральнага дырэктара па вытворчасці вытворчага аб’яднання «БелаўтаМАЗ». У 1995—1996 в.а. генеральнага дырэктара вытворчага аб’яднання «БелаўтаМАЗ» — в.а. дырэктара Мінскага аўтамабільнага завода. У 1996—2006 гадах — генеральны дырэктар вытворчага аб’яднання «БелаўтаМАЗ» — дырэктар, генеральны дырэктар Мінскага аўтамабільнага завода.
У 2006—2008 гадах — намеснік Міністра прамысловасці Рэспублікі Беларусь.
З 14 жніўня 2008 года па 31 ліпеня 2012 года — Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Рэспублікі Беларусь у Баліварыянскай Рэспубліцы Венесуэла.
NGC 2462
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Стэфан Буткевіч
Стэфан Буткевіч (Stefan Butkiewicz;  — ) — дзяржаўны службовец.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Буткевічаў. Нарадзіўся ў сям’і Дамініка і Эміліі з Шукевічаў.
Адукацыю атрымаў у Шчучынскім павятовым вучылішчы. У 1853 г. тытулярны дарадца Буткевіч запісаны сярод «попечителей сельских запасных магазинов».
З 12 кастрычніка 1855 г. займаў пасаду маршалка шляхты Лідскага павета. Амаль што адразу быў узнагароджаны медалём у памяць вайны 1853—1856 гг., потым ордэнам Св. Станіслава 3 ст. і знакам за 15 год службы. На сваёй пасадзе ён заставаўся 20 гадоў, аж да 1875 года.
У паўстанні 1863—1864 гадоў не ўдзельнічаў.
У запісцы віленскаму генерал-губернатару А. Л. Патапаву ў сакавіку 1868 года, Буткевіч пісаў, што заробку ад казны ён не атрымліваў і выкананне сваіх службовых абавязкаў каштавала яму двух маёнткаў, якія ён прадаў, каб пакрыць расходы па гэтай пасадзе маршалка дваранства.
У 1870-я гг. прапанаваў генерал-губернатару разабраць Лідскі замак на будаўнічыя матэрыялы.
Пасля адстаўкі ў 1875 годзе з пасады маршалка, надворны дарадца Буткевіч амаль што да канца жыцця абіраецца галосным Лідскай гарадской думы. Менавіта на гэтай пасадзе з ім быў асабіста знаёмы Францішак Багушэвіч, паэт узгадваў яго ў сваіх газетных артыкулах.
У 1885 г. пабудаваў на каталіцкіх могілках Ліды новую, ашаляваную i крытую гонтам званiцу. Тут жа, недалёка ад ўваходу на могілкі і каля званіцы, і быў пахаваны разам з жонкай.
Сям’я
У шлюбе з Эмiлiяй Буткевiч з Адамовiчаў (1813—1879). Меў сына Эміля.
Алег Альбертавіч Гардынец
Алег Альбертавіч Гардынец (Мінск — ) — беларускі артыст оперы (бас).
Біяграфія
Выпускнік Беларускай дзяржаўнай кансерваторыі (1992), лаўрэат Нацыянальнага конкурсу вакалістаў імя Л. П. Александроўскай, лаўрэат Міжнароднага конкурсу імя Ф. Шаляпіна.
З 1989 года спявак быў вядомы як саліст Нацыянальнага акадэмічнага вялікага тэатра оперы і балета Рэспублікі Беларусь. Оперы: «Чароўная флейта», «Дон Жуан», «Багема», «Набука», «Севільскі цырульнік», «Барыс Гадуноў», «Пікавая дама».
У канцэртах Беларускай дзяржаўнай філармоніі спявак выконваў «Рэквіем» Дж. Вердзі, В. А. Моцарта, «Нямецкі рэквіем» І. Брамса, «Стабат матэр» Дж. Расіні, «Званы» С. Рахманінава.
Рэнэ Том
Скончыў Вышэйшую нармальную школу, вучань Анры Картана. Выкладаў ва ўніверсітэтах Страсбурга і Грэнобля. З 1964 года працаваў у Інстытуце вышэйшых навуковых даследаванняў.
Галоўныя працы — у галіне алгебраічнай і дыферэнцыяльнай тапалогіі. Ужо ў дысертацыі, прысвечанай расслоеным прасторам, былі закладзены асноўныя ідэі, якія пазней былі развіты Томам у тэорыю кабардызмаў — першай так званай экстраардынарнай тэорыі кагамалогій (гэта значыць тэорыі кагамалогій, якая не задавальняе аксіёме размернасці Стынрада — Эйленберга: пры n\neq 0, дзе \star — аднакропкавая прастора). За стварэнне тэорыі кабардызмаў у 1958 годзе атрымаў Філдсаўскую прэмію.
Арланда Меджык
Арланда Мэджык (Orlando Magic) — прафесійны баскетбольны клуб, які выступае ў Нацыянальнай баскетбольнай асацыяцыі. Каманда была заснавана ў 1989 годзе. Клуб базіруецца ў горадзе Арланда, штат Фларыда.
Анжэрскі ўніверсітэт
Анжэрскі ўніверсітэт (Université d'Angers) — французская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Анжэ.
Гісторыя
Навучальная ўстанова ў Анжэ была заснавана яшчэ ў ХІ стагоддзі. Яна атрымала статус універсітэта ў 1337 годзе. Кароль Карл V даў ёй прывілеі ў 1364 годзе, стварыўшы ўніверсітэт з факультэтамі права, медыцыны і тэалогіі. Канец Сярэднявечча стаў часам росквіту ўніверсітэта, аб чым сведчыць заснаванне ў 1432 годзе новых факультэтаў. У 1875 годзе ўніверсітэт адраджаецца як Заходні каталіцкі ўніверсітэт. У 1971 годзе ў Анжэ засноўваецца сучасны ўніверсітэт на базе ўніверсітэцкага навуковага цэнтра, тэхналагічнага ўніверсітэцкага інстытута, юрыдычнага ўніверсітэцкага каллежа, філалагічнага універсітэцкага каледжа і інш. Такім чынам, у Анжэ сёння прадстаўлены два ўніверсітэты: дзяржаўны Анжэрскі ўніверсітэт і прыватны Заходні каталіцкі ўніверсітэт.
Міхал Грабоўскі (пам. 1812)
Міхал Грабоўскі (Michał Grabowski; каля 1773 — ) — вайсковы дзеяч.
Біяграфія
Са шляхецкага роду Грабоўскіх герба «Окша». Фармальна сын Яна Ежы, фактычна — Станіслава Аўгуста Панятоўскага.
Вучыўся ў Вільні і Страсбургу. 3 1783 года ў войску ВКЛ. Удзельнічаў у вайне 1792 года з Расіяй. 3 1794 года генерал-ад’ютант караля. Пасля падзелаў Рэчы Паспалітай суправаджаў Панятоўскага ў Гародні і Пецярбургу.
У 1807 годзе далучыўся да арміі Напалеона, генерал брыгады (1808). У вайну 1812 года камандаваў 1-й брыгадай 18-й дывізіі «Вялікай арміі». Часовы губернатар Магілёва. Загінуў у баі за Смаленск.
IC 5060
IC 5060 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральная галактыка) ў сузор’і Паўлін.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Прыкладное праграмнае забеспячэнне
Прыкладное праграмнае забеспячэнне (ПЗ), таксама прыкладна́я праграма (application, application software) — карыстальніцкая камп’ютарная праграма, якая дазваляе вырашаць канкрэтныя прыкладныя задачы карыстальніка. Паняцце ўведзена, каб падкрэсліць адрозненне ад аперацыйнай сістэмы, драйвераў, бібліятэк, сістэмных утыліт і да т. п. (якія забяспечваюць функцыянаванне ўласна камп’ютарнай сістэмы і падтрымліваюць яе працаздольнасць), а таксама сродкаў і асяроддзяў распрацоўкі.
Прыкладная праграма ў сваёй працы можа абапірацца на сістэмнае праграмнае забеспячэнне і выкарыстоўвае канцэпцыі, функцыянальнасць і магчымасці, закладзеныя ў асяроддзе, дзе яна выконваецца: аперацыйнай сістэмы, моў праграмавання, бібліятэк, архітэктурных шаблонаў і г. д. Аўтаномнай ці самастойнай прыкладной праграмай (standalone application) называецца праграма, якая не патрабуе паслуг аперацыйнай сістэмы для запуску, і сустракаецца звычайна ў сістэмах на базе мікракантролераў.
Прыкладамі прыкладнога ПЗ з’яўляюцца тэкставыя працэсары, графічныя рэдактары, электронныя табліцы, браўзеры, паштовыя кліенты або медыяплэер. Часам ужываецца больш вольна для вызначэння любой праграмы, як карыстальніцкай, так і сістэмнай. У іншых кантэкстах можа азначаць дзелавы офісны пакет, які выдзяляе тым самым такі тып праграм ад гульняў і службовых праграм.
Беларускі тэрмін
У беларускай мове тэрмін часта паўстае не адпаведна таму кансэнсусу, які склаўся ў акадэмічнай і прафесійнай перакладчыцкай супольнасці. Пад уплывам суседніх моў (напр. рускай, дзе ўжываецца бухгалтарскі па сваім паходжанні тэрмін «приложение») у беларускай мове ўзнікаюць такія кароткія формы, як «дадатак», «прыкладанне», «аплікацыя», «дастасаванне» і іншыя. Гэтыя тэрміны яшчэ не фіксуюцца ў слоўніках у значэннях, блізкіх да арыгінала, і самі па сабе не адлюстроўваюць сэнс арыгінальнага поўнага тэрміна англ.: «application software» — праграмнае забеспячэнне, створанае менавіта для канечнага карыстальніка, а не для фонавых сэрвісаў і функцыянавання камп’ютара.
У той жа час, з пункту гледжання акадэмічнага тэрміназнаўства і беларускай літаратурнай мовы тэрмін «application software» належна перакладаць як «прыкладное праграмнае забеспячэнне (ПЗ)» або як «прыкладная праграма». Кароткую форму тэрміна «application» можна перакладаць як «прыкладная праграма» або проста «праграма».
Баранавіцкі дэканат
Баранавіцкі дэканат — дэканат Пінскай дыяцэзіі Рымска-каталіцкага касцёлу Беларусі.
NGC 2463
NGC 2463 (іншыя абазначэнні — MCG 10-12-31, ZWG 287.13, ARAK 145, PGC 22291) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Рысь.
Ігар Мікалаевіч Кісель
Ігар Мікалаевіч Кісель (нар. 25 верасня 1974, в. Лабанаўка, Чэрыкаўскі раён) — беларускі дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
Нарадзіўся 25 верасня 1974 года ў вёсцы Лабанаўка Чэрыкаўскага раёна. Скончыў Беларускую дзяржаўную політэхнічную акадэмію па спецыяльнасці «прамысловае і грамадзянскае будаўніцтва», Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце па спецыяльнасці «дзяржаўнае і мясцовае кіраванне». Працоўны шлях пачынаў з пасады інжынера-будаўніка. З 1996 па 2014 гады працаваў у Бабруйскім райвыканкаме: інжынер-будаўнік, галоўны інжынер упраўлення капітальнага будаўніцтва, начальнік аддзела архітэктуры і будаўніцтва, намеснік старшыні райвыканкама. У 2015 годзе займаў пасаду начальніка РУП «Галоўнае ўпраўленне капітальнага будаўніцтва» Кіраўніцтва справамі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, у тым жа годзе быў прызначаны намеснікам старшыні Бабруйскага гарвыканкама. Дэпутат Магілёўскага абласнога Савета дэпутатаў 28-га склікання ад Ленінскай акругі № 6. Са студзеня 2019 года займаў пасаду першага намесніка старшыні гарвыканкама. 3 кастрычніка 2022 года прызначаны старшынёй Бабруйскага гарвыканкама.
Арагуая
Арагуа́я (Araguaia) — рака ў Паўднёвай Амерыцы, у Бразіліі, левы прыток ракі Такантынс (басейн Амазонкі).