cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Нарвежская лютэранская царква
Багаслужбы
Падчас набажэнстваў пастар і іншыя служыцелі носяць богаслужбовую вопратку. Раней толькі пастары насілі сваю ўласную вопратку, так званую самарыю з каўняром-трубкай, белай меднай падрызнікам і арнатам. Самарыен — гэта чорная вопрадка 1600 года, якая на самай справе была урадавым, а не літургічным адзеннем, і якая да гэтага часу выкарыстоўваецца ў Дацкай лютэранскай царкве. З 1980-х гадоў Нарвежская лютэранская царква, мела ў якасці літургічнай вопрадцы альбу — доўгую белую сукенку. Таксама пастары Нарвежскай лютэранскай царквы носяць стулу. Першапачаткова стула была сімвалам годнасці для дзяржаўных чыноўнікаў у Старажытным Рыме, але было перададзена Каталіцкай Царкве як знак годнасці для святароў. Падчас Еўхарыстыі святар дадаткова апранае арнат, падобную на туніку вопратку літургічнага колеру і часта з багатым дэкорам. Епіскапы ў Нарвежскай лютэранскай царкве носяць у літургічным кантэксце спецыяльны лютэранскі сакас. Традыцыйныя сімвалы епіскапа — мітра і жазло не выкарыстоўваюцца нарвежскімі лютэранскімі епіскапамі. Іншымі прыслугоўваючымі з’яўляюцца дыякан, кантар (музычны кіраўнік) і свецкія, якім даручана спецыяльнае служэнне. Яны могуць насіць альбу без дадатковых дапаўненняў. Шматлікія дыяканы ў рэшце рэшт прынялі традыцыйную нахільную стулу літургічнага колеру, як гэта прынята і ў Шведскай лютэранскай царкве. На пахаванні пастар і дыякан могуць таксама насіць чорныя пахавальныя шапкі падчас часткі набажэнства, якая здзяйсняецца на могілках. Нядзельная служба ў НЛЦ звычайна доўжыцца ад гадзіны да паўтары гадзіны. Набажэнства хлебапрыламлення не святкуецца кожную нядзелю, але гэта становіцца ўсё больш распаўсюджаным з’явай.
Сакральныя тэксты
Нарвежскія лютэране маюць, у дадатак да Бібліі, пяць вызнальных пісанняў:
Біблія мае пераважны аўтарытэт, але іншыя тэксты маюць статус спавядальных пісанняў, якія ўзятыя з Бібліі. Стары Запавет нарвежскіх лютэран складаецца з 39 кніг, у той час як у Каталіцкай Царквы Стары Запавет складаецца з 46 кніг. Нарвежская лютэранская царква адмовілася ад 7 кніг, якія называюцца другакананічнымі кнігамі.
Разуменне Пісання
Сутнасць лютэранскага разумення Пісання складаецца ў тым, што Біблія прысвечана Божым патрабаванням і дароў, або закону і Евангелля. На практыцы гэта азначае чытанне Старога Запавету як выражэння закона Божага. Тут людзі праходзяць праз ахвяраванне, у той час як у Новым Запавеце атрымліваюць Евангелле, што Ісус Хрыстос — Бог, які памёр і адкупіў чалавечыя грахі.
Лютэранская дактрына, так як і ўсе астатнія хрысціяне, разглядае Ісуса Хрыста ў якасці як выкавыканання прароцтваў аб Месіі са Старога Запавету.
Цэнтральным момантам у лютэранскім багаслоўі, а такім чынам, і ў багаслоўі лютэран Нарвегіі, з’яўляецца разуменне таго, што чалавек апраўдваецца толькі верай. Гэта быў адзін з канфліктных момантаў з’яўлення лютэранства і ўсяго пратэстантызма ўвогуле, які прывёў да расколу рыма-каталіцкіх іерархаў Нарвегіі з астатняй Каталіцкай Царквой. Лютэранства кажа, што чалавек не можа быць выратаваны нашымі ўласнымі справамі або ўласнай праведнасцю, але выключна праз веру ў Хрыста як свайго Збавіцеля і толькі дзякуючы суверэннай Божай працы Бога.
Таінства
У Нарвежскай лютэранскай царкве ёсць адзін-два Таінства: Хрышчэнне і Хлебапрыламленне (афіцыйна НЛЦ ліча гэта Таінствам, аднак усе традыцыйныя канфесіі лічаць, што ў лютэран Еўхарыстыі няма). Акрамя таго, практыкуюцца і іншыя царкоўныя абрады, якія ў традыцыйных хрысціян з’яўляюцца Таінствамі, такія як Шлюб і Хіратонія (апошняе Таінства аспрэчваецца традыцыйным хрысціянствам).
Хрышчэнне
Хрышчэнне лічыцца ачышчэннем ад усякага граху, і што дзеці, якія ўвайшлі ў царкоўную супольнасць, з’яўляюцца дзецьмі Божымі. Хрышчэнне адбываецца шляхам палівання асвячанай вадой ў імя Трыадзінага Бога. Лютэране (як і ўсе пратэстанты), у адрознанне ад неапратэстантаў, практыкуюць Хрышчэнне немаўлятаў, але таксама хрысцяць дарослых, якія раней не былі ахрышчаны і хочуць гэта атрымаць. Перахрашчэнне не дапускаецца і лічыцца багаслоўскім адхіленнем. Хрышчэнне мае сілу раз і назаўжды.
Хлебапрыламленне
Паводле нарвежскай лютэранскай дактрыны, хлебапрыламленне з’яўляецца таінствам, у якім сам Ісус Хрыстос прысутнічае ў хлебе і віне, але толькі часова, бо потым хлеб і віно перастаюць быць істотнымі Целам і Кроўю г. з., чалавек верыць, што той, хто прымае хлебапрыламленне, атрымлівае прабачэнне грахоў і сілу для далейшага жыцця ў хрысціянскай веры. Такім чынам, па меркаванню лютэран, Госпад знаходзіцца ў хлебе і віне толькі часова. У Нарвежскай лютэранскай царкве хлебапрыламленне таксама адкрыта для вернікаў іншых канфесій. Таксама і дзеці маюць доступ да абрада. Розныя погляды на Еўхарыстыю з’яўляюцца асноўнай прычынай адсутнасці еўхарыстычнай еднасці з Каталіцкай Царквой, хоць могуць быць агульныя (экуменічныя) малітвы, але не богаслужбы.
Адносіны з дзяржавай
Да 2012 года нарвежскія лютэране з’яўляліся дзяржаўнай царквой у адпаведнасці з пунктам 2 Канстытуцыі, у якім гаварылася, што «Евангеліцка-лютэранская рэлігія застаецца дзяржаўнай рэлігіяй». У тэксце новай канстытуцыі гэта было зменена, сёння пра гэта гаворыцца ў § 2 Канстытуцыі: «круг каштоўнасцяў застаецца нашай хрысціянскай і гуманістычнай спадчынай. Сапраўдны Асноўны закон забяспечвае дэмакратыю, вяршэнства закона і правы чалавека». Акрамя таго, у § 16 гаворыцца: «усе імігранты Каралеўства маюць права на свабоду рэлігійнай практыцы. Царква Нарвегіі, Евангеліцка-лютэранская царква, застаецца царквой Нарвегіі і падтрымліваецца дзяржавай. Далейшыя палажэнні аб яго прыладзе прадугледжаны законам. Усе рэлігійныя і іншыя абшчыны павінны атрымліваць падтрымку на роўнай аснове».
З 1920-х гадоў дзяржава дэлегавала шэраг абавязкаў уласным органам царкоўнай абшчыны. Некалькі саветаў і камітэтаў, такіх як царкоўны савет, былі створаны для кіравання рознымі часткамі царкоўнай дзейнасці, і ў важных царкоўных галінах, такіх як богаслужбы і дактрынальныя пытанні, Царкоўная абшчына доўгі час была незалежнай. У той жа час менавіта кароль адказваў за прызначэнне епіскапаў і пастараў у адпаведнасці з § 16 Канстытуцыі.
У Шведскай лютэранскай царкве падзел паміж дзяржавай і царквой адбыўся ў 2000 годзе, а ў Нарвегіі пытанні, звязаныя з магчымым падзелам, былі даследаваны ў Камітэце Ёнэса, які прадставіў сваю рэкамендацыю ў студзені 2006 года. У 2006 годзе рэкамендацыя была прадстаўлена на слуханне некалькімі тысячамі органаў, якім была прадастаўлена магчымасць выказаць сваё меркаванне да таго, як урад падрыхтаваў рэгістрацыю ў стортынгу па справе, прадстаўленай 11 красавіка 2008 года.
Да рэгістрацыі ў стортынгу ў 2008 годзе было заключана шырокае пагадненне паміж усімі сямю бакамі ў парламенце, пагадненне, сапраўднае на працягу перыяду стортынгу 2009—2013 гадоў змест палітычнага пагаднення, званага царкоўным пагадненнем, складалася ў аглядзе абласцей, у якіх царкоўная абшчына павінна была атрымаць большае ўнутранае самакіраванне, у тым ліку «прызначэнне епіскапаў і пастараў перадаецца ад царкоўнага савета дзяржаўнаму царкоўнаму органу». Першым крокам было павялічэнне царкоўнай дэмакратыі. Кажуць, што яўка выбаршчыкаў на царкоўных выбарах была нізкай. Пытанне аб эканоміцы абшчыны і ўласнасці на царкоўную маёмасць было адным з галоўных і прынцыпова складаных пытанняў, якія патрабавалі высвятлення. Адказнасць за ўтрыманне царкоўных будынкаў і заробкі супрацоўнікаў дзяржаўных і грамадскіх саветаў ляжыць на дзяржаве і муніцыпалітэтах, але шмат прыходаў самі выплачвалі заробкі дадатковым супрацоўнікам. Гэта часта фінансуецца за кошт ахвяр сярод сябраў абшчыны. У законе ў раздзеле «якія элементы дзяржаўнай царквы варта пакінуць» пералічаныя:
У 2013 годзе стортынг пашырае сваё разуменне «народнай царквы», як яно выкарыстоўвалася ў § § 16 Канстытуцыі, пасля пытанняў (зададзеных Свэнам Харбергам, Н) аб растлумачэнні, каб атрымаць агульнае палітычнае разуменне "таго, што ляжыць у тэрміне «народная царква». Міністр (Рыгмар Осруд, Ар) успрыняў фармулёўку «Нарвежская царква (…) застаецца царквой Нарвегіі», у першую чаргу як выраз волі стортынга да пераемнасці ў царкоўнай сферы: "наша задача як дзяржаўнай улады складаецца ў тым, каб закласці эканамічныя, прававыя і арганізацыйныя ўмовы, якія спрыяюць таму, каб Нарвежская царква магла «заставацца» «народнай царквой Нарвегіі».
Сярод чаканняў, якія асобныя прадстаўнікі і міністр ўскладалі на нарвежскую царкву як на «Народную царкву», былі: падняць дыскусію пра каштоўнасць, прысутнічаць па ўсёй краіне, прапаноўваць людзям у паўсядзённым жыцці і ў крызісных сітуацыях дапамогу, кіраванне могілкамі, мець аб’ядноўваючаю ролю на святах і буйных мерапрыемствах — як у гора, так і ў радасці, магчымасць для сябраў царкоўнай абшчыны хрысціць сваіх дзяцей і быць канферміраванымі, жанатымі і пахаванымі. мець магчымасць раіць рэформу рэлігійнай адукацыі… гэта праект «Народнай царквы», што нарвежскае лютэранства павінна займаць асаблівае становішча па ўсёй краіне і што НЛЦ павінна быць забяспечана фінансава.
Было згадана, ці з’яўляюцца гэтыя вялікія чаканні дарагімі і ці могуць яны быць праблематычнымі ва ўмовах устаноўленага законам роўнага звароту. як варта фінансаваць чакання Нарвежскай лютэранскай царквы як «Народнай царквы» (згодна з канстытуцыяй § § 16 — «падтрымліваецца дзяржавай») была ў некаторай ступені праблематызавана: «…існуюць некаторыя выразныя межы паміж тым, для чаго чалавек вылучыў рэсурсы і папрасіў іх выканаць працу, і тым, што ляжыць у нармальным функцыянаванні рэлігійнай абшчыны» — Сэйн Харберг, Н.)
Камітэт Ёнэса выказаўся ў 2006 годзе, што незразумела, наколькі моцнай павінна быць сувязь паміж дзяржавай і царкоўнай абшчынай, каб назва «дзяржаўная царква» была прыдатна. Дзяржаўная царкоўная сістэма — гэта перш за ўсё судовая сістэма і фармальная арганізацыйная форма з наступнымі характарыстыкамі:
З папраўкай да канстытуцыі ў 2012 годзе ў Нарвегіі няма дзяржаўнай рэлігіі (1), уласныя органы царквы, а не ўрад прызначаюць епіскапаў і пастараў (2). Урад таксама не мае ўлады над богаслужбамі і дактрынай (3). Нарвежская лютэранская царкоўная абшчына па-ранейшаму (2015) з’яўляецца часткай нарвежскай дзяржаўнай адміністрацыі, а пастары з’яўляюцца дзяржаўнымі службоўцамі (6) і рэгулююцца іх уласным «Законам аб царкве» (4). Да 2017 года будзе распрацаваны і прыняты новы царкоўны парадак у дачыненні да пытання аб царкоўнай абшчыне як асобнай юрыдычнай асобы (6) і аб рэгуляванні ўнутраных спраў НЛЦ (4).
На аснове ўрадавай платформы для ўрада Сульберг і рашэннем сінода была пачата праца над адміністрацыйнай рэформай для выразнага размежавання царквы і дзяржавы: «Нарвежская царква павінна быць створана як асобная юрыдычная асоба ў 2017 годзе». Для пераўтварэння Нарвежскай лютэранскай царквы ў асобную юрыдычную асобу вясной 2016 года былі прынятыя папраўкі да «Закону аб царкве», якія ўступілі ў сілу з 1 студзеня 2017 года. Па стану на лістапад 2016 года НЛЦ была зарэгістраваная як рэлігійная арганізацыя з нумарам арганізацыі «818 066 872».
Нарвежская лютэранская царква фінансуецца з дзяржаўнага бюджэту як «царква муніцыпальнага і дзяржаўнага бюджэту». Гэта таксама адбываецца пасля 1 студзеня 2017 года. Дзяржаўнае фінансаванне царкоўнай абшчыны забяспечваецца за кошт рамачнага гранта ў дзяржаўным бюджэце, у 2017 годзе сума складала 1 969 мільёнаў нарвежскіх крон. Акрамя таго, Нарвежская лютэранская царква за мяжой атрымлівае 92 млн крон, а таксама гранты на царкоўныя будынкі, могілкі і іншыя аб’екты ў памеры 150 мільёнаў нарвежскіх крон. Царкоўнае сямейнае служэнне — 180 млн крон. Надзвычайнымі на 2017 год з’яўляюцца субсідыі на ўласны капітал і абавязкі па выплаце адпускных у памеры 100 мільёнаў крон і 125 мільёнаў крон адпаведна. Сродкі ў Зямельным фондзе Нарвежскай лютэранскай царквы перадаюцца НЛЦ.
Палітычны фон
Пасля Другой сусветнай вайны ўрад прызначыў Камітэт па царкоўных справах 1945 года з Эйвіндам Берггравам ў якасці старшыні. Бергграў хацеў унесці папраўку ў § 16 канстытуцыі, каб забяспечыць царкоўнай абшчыне больш ўнутранага кіравання. Трыбунал не зайшоў так далёка, але хацеў, каб царкоўны савет быў часткай забеспячэння большай аўтаноміі нарвежскіх лютэран ў духоўных пытаннях. Камітэт лічыў, што ў Нарвегіі натуральна мець дзяржаўную царкву ў сэнсе «народнай царквы». На падставе рэкамендацыі камітэта, Міністэрства заклікала да таго, каб кіраванне царкоўнай абшчынай ажыццяўлялася ва ўзаемадзеянні паміж дзяржаўнымі і царкоўнымі органамі, асабліва важна было, каб урад захаваў прызначэнне пастараў, каб яны заставаліся службовымі асобамі. На сэсіі стортынга 1953 года не было прапановы аб царкоўным савеце.
Схема дзяржаўнай царквы была расследавана ў 1970-х гадах камісіяй на чале з былым царкоўным служыцелем Хельге Сівертсэнам. У 1975 годзе камісія рэкамендавала скасаваць дзяржаўную царкву і замяніць яе «свабоднай народнай царквой». У царкоўных органах таксама існавала вялікая палітычная апазіцыя. Законам ад 8 чэрвеня 1984 года быў створаны савет. Епіскапы Андрэас Арфлот і Эрлінг Утнем відавочна крытыкавалі дзяржаўную царкоўную схему, Утнем таксама лічыў, што гэтая схема супярэчыць Бібліі.
Царкоўны савет быў прыняты ў 1969 годзе. Пастары атрымлівалі дзяржаўны заробак з 1954 года.
Адукацыя
Да 2000 года для таго, каб стаць нарвежскім лютэранскім пастарам, трэба было мець багаслоўскую адукацыю. Пытанне аб тым, ці павінны быць пастаўлены не-багасловы ў пэўных сітуацыях, абмяркоўвалася ў ХХ стагоддзі. У 2000 годзе пасатада стала даступнай для іншых асоб з адпаведнай адукацыяй і вопытам, якія могуць быць пастаўлены ў пастары пры пэўных умовах і пасля разгляду ў камітэце па ацэнцы царкоўнага савета. Багаслоўская ступень па-ранейшаму з’яўляецца важным крытэрыем, але правілы, устаноўленыя з 2006 года ў якасці альтэрнатывы альбо ступені магістра/ліцэнцыяту, паколькі «па змесце і аб’ёме гэта адпавядае кандыдату тэалагічных навук», або ступень магістра, якая адносіцца да служэння пастара, а таксама не менш за 80 крэдытаў па асноўных дысцыплінах тэалогіі, або «спецыяльная кваліфікацыя». Так, напрыклад, ступень магістра лютэранскага багаслоўя з-за мяжы або іншыя нарвежскія або замежныя ступені магістра па пэўных прадметах у спалучэнні з дадатковымі багаслоўскімі даследаваннямі могуць паслужыць асновай для пастаўлення ў пастары.
Пасады епіскапаў у іншых лютэравнскіх царкоўных абшчынах
Шведская лютэранская царква захавала пасля раскола з Рыма-Каталіцкай Царквой пасаду свайго архіепіскапа (Упсала), але надала гэтай пасадзе лютэранскае разуменне, што азначае, што архіепіскап нічым не адрозніваецца ад іншых епіскапаў, акрамя гістарычнай назвы. Калі Фінская лютэранская царква стала незалежнай ад шведскіх лютэран у 1817 годзе, аналагічная архіепіскапская канцылярыя была створана ў Турку. Пасля таго, як Данія страціла Нарвегію ў 1814 годзе мітрапаліт у Хрысціяніі (суч. Осла), згодна з дацкай мадэллю, атрымаў ранг вышэй за іншых епіскапаў. У 1917 годзе нарвежскія лютэране перайшлі да штогадовых выбараў свайго старшыні (з 1932 года названага прэсэсам) на зноў створаным епіскапскім сходзе. Да 1998 года існавала правіла, паводле якога на гэтую пасаду абіраўся епіскап Осла. З 1998 па 2010 год прэсэс абіраўся ад іншых епархій, акрамя Осла, на чатыры гады. У 2010 годзе стортынг вырашыў узмацніць функцыю прэсэса, дадаўшы з 2011 года новую дванаццатую епіскапскую канцылярыю. Пастаянны епіскап-прэсэс знаходзіўся ў Тронхейме, у кафедральным саборы Нідараса ў якасці сабора разам з епіскапам Нідараса і з пробашчам кафедры Нідараса ў якасці падапечнай тэрыторыі. Епіскап Хельга Хаўглан Біфуглен ў епархіі Борга была абраная прэсэсам ў кастрычніку 2010 года да ўступлення ў сілу новай схемы. 25 сакавіка 2011 года яна была прызначаная сталым прадстаўніком у дзяржаўным савеце, а 2 кастрычніка 2011 года яна была ўведзеная на пасаду ў новым офісе падчас святочнай службы ў Кафедральным саборы Нідараса. У 2020 годзе новым епіскапам-прэсэсам быў абраны Улаф Фюске Твейт.
Primus inter pares
Primus inter pares (лац.: «першы сярод роўных») — гэта апісанне функцыі, якое выкарыстоўваецца для абазначэння асобы, прызнанага лідэрам або рупарам суполкі, без абавязковай фармалізацыі лідэрства і без якой-небудзь іншай улады над сваімі аднагодкамі, акрамя таго, якая з’яўляецца вынікам яго прызнання ў суполцы, што можа быць абумоўлена старшынствам, узростам або традыцыяй. У лютэранскіх царкоўных абшчынах у Скандынаўскіх краінах гэты тэрмін выкарыстоўваецца для апісання архіепіскапа (Швецыя і Фінляндыя) або вядучага/галоўнага епіскапа (Данія і Нарвегія), які з’яўляецца сімвалічным лідэрам, які не з’яўляюцца духоўным начальнікам іншых епіскапаў, а толькі захоўвае перапрацаванае каталіцкае разуменне пасля расколу.
Вядучая роля епіскапа Осла з 1817 года і той факт, што епіскапскія сходы праводзіліся ў Осла, зрабілі, што епіскапа-прэсэса абіраюць старшынёй кожны год. У 1984 годзе епіскапы пачалі абіраць пастараў на адзін год за раз. Пасля сыходу Андрэаса Арфлота з пасады епіскапа Осла ў 1998 годзе, іншыя епіскапы вырашылі, што функцыі прэсэса павінны выконвацца з выбарамі кожныя чатыры гады. Першым прэсэсам з іншай епархіі, акрамя Осла, быў тады епіскап Од Бандэвік з дыяцэзіі ў Мёрэ. У 2001 годзе епіскап Фін Вагле быў абраны ў Нідарасе, у 2006 годзе епіскапам Олафам Скевесланам у Агдэры і Тэлемарку, а ў 2010 годзе епіскапам Хельгай Хауглан Біфуглен у Боргу.
Новая схема са сталым старшынёй на епіскапскім сходзе НЛЦ з 2011 года азначае, што быў створаны дванаццаты епіскапскі офіс, які будзе марнаваць вялікую частку свайго часу на выкананне задач кіраўніцтва, які базуецца ў Нідарасе. Гэтая новая епіскапская пасада можа з тым жа правам, што і епіскапская пасада Осла да 1920-х гадоў, называцца прадстаяцельскай пасадай. Аднак Нарвежская лютэранская царква вырашыла працягваць выкарыстоўваць тэрмін «прэсэс» або «вядучы епіскап». Таксама гэты епіскап будзе «primus inter pares» сярод епіскапаў.
Іншыя супрацоўнікі
Згодна з «Законам аб царкве», павінны існаваць некаторыя іншыя неканстытуцыйныя пасады, звязаныя з рознымі цэрквамі. Найбольш важнымі з іх з’яўляюцца:
Вялікія княгіні літоўскія
За ўсю гісторыю ВКЛ толькі адна вялікая княгіня была аднаасобнай уладаркай дзяржавы — Ганна Ягелонка ў 1575 годзе. Усе астатнія рабіліся вялікімі княгінямі ў выніку шлюбу з вялікімі князямі.
Напачатку вялікія княгіні паходзілі з разнастайных балцкіх княжацкіх родаў. У асноўным звесткі пра іх адсутнічаюць. Пачынаючы ад XIV стагоддзя гаспадары пачынаюць заключаць шлюбы з навакольнымі славянскімі кіраўніцкімі родамі, і толькі ў XV стагоддзі яны зрадніліся з заходнееўрапейскімі дынастыямі.
Разраднік
Разраднік — электрычны апарат, прызначаны для абмежавання перанапружанняў у электратэхнічных усталёўках і электрычных сетках, якія ўзнікаюць падчас камутацыі электраапаратаў, пад уздзеяннем атмасферных разрадаў і інш.
Прынцып дзеяння
Разраднік складаецца з дзвюх электродаў і дугагасільнай камеры.
Адзін з электродаў устанаўліваецца на абараняемым ланцугу сеткі, другі электрод зазямляецца. Прастора паміж электродамі называецца іскравым прамежкам. Пры пэўным значэнні напружання, паміж двума электродамі, іскравы прамежак прабіваецца, здымаючы тым самым перанапружанне.
Пасля прабоя, іскравы прамежак досыць іанізаваны, каб прабіцца фазнай напружаннем звычайнага рэжыму, у сувязі з чым узнікае кароткае замыканне. Задача дугагасільнай камеры — патушыць замыканне ў найбольш кароткія тэрміны.
Суыксу
Суыксу — сяло ў Бухар-Жыраўскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Суыксускай сельскай акругі. Код КАТА — 354079100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 539 чалавек (257 мужчын і 282 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 378 чалавек (197 мужчын і 181 жанчына).
Тэмрукскі заліў
Тэмрукскі заліў (Темрюкский залив) — заліў каля паўднёва-ўсходняга берага Азоўскага мора. Адміністрацыйна ўваходзіць у Краснадарскі край Расіі.
Размешчаны паміж мысамі Каменны і Ачуеўскі. Адкрыты да поўначы, удаецца ў мацярык на 27 км. Шырыня каля ўваходу 60 км. Глыбіня да 11 м.
У заліў упадае асноўнае рэчышча ракі Кубань. Ля вусця Кубані размяшчаюцца плыткія Курчанскі і Ахтанізаўскі ліманы. Паблізу вусця Кубані знаходзіцца горад Тэмрук. Таксама на заліве размешчаны населеныя пункты Прыазоўскі, Кучугуры, Галубіцкая і інш. Бераг нізінны, парослы чаротам. У паўднёва-заходняй частцы заліва размешчаны востраў Пясчаны.
З сярэдзіны студзеня па сакавік замярзае. У заліве развіта рыбалоўства.
Пчеловодство (1921)
Пчеловодство — расійскі навукова-вытворчы часопіс аб пчалярстве. Заснаваны ў 1921 годзе.
Ленінградская (станіца)
Ленінградская (да 1934 года — Уманская) — станіца на поўначы Краснадарскага края Расіі, адміністрацыйны цэнтр Ленінградскага раёна, самы буйны яго населены пункт. Другі сельскі населены пункт у Расіі па колькасці насельніцтва.
Пчеловодство (1921)
У рэдакцыйную калегію ўваходзяць акадэмік А. М. Смірноў, прафесары В. М. Крылоў і В. І. Лебедзеў.
Часопіс выходзіць 10 раз у год і распаўсюджваецца ў Расіі і былых саюзных рэспубліках, а таксама і за мяжой. Часопіс уключаны ў РІНЦ (Расійскі індэкс навуковага цытавання) і ўваходзіць у Пералік вядучых рэцэнзуемых навуковых часопісаў і выданняў, рэкамендаваных ВАК Расіі для публікацый асноўных вынікаў дысертацыйных даследаванняў.
Ленінградская (станіца)
Адміністрацыйны цэнтр Ленінградскага сельскага паселішча. Размешчана на рацэ Сасыка (прыток Еі) у межах Кубана-Прыазоўскай нізіны. За 176 км ад Краснадара, за 123 км ад Растова-на-Доне.
Рыбінскі раён (Яраслаўская вобласць)
Рыбінскі раён (Ры́бинский райо́н) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Яраслаўскай вобласці Расійскай Федэрацыі.
Адміністрацыйны цэнтр — горад Рыбінск (у склад раёна не ўваходзіць).
Геаграфія
Плошча — 3142 км² (2-е месца сярод раёнаў). Раён размешчаны на паўночным захадзе Яраслаўскай вобласці і мяжуе на паўночным усходзе з Пашахонскім, на ўсходзе — з Тутаеўскім, на поўдні — з Велікасельскім, на захадзе з Мышкінскім і Некаузскім раёнамі Яраслаўскай вобласці. У цэнтры раёна знаходзіцца райцэнтр, які як горад абласнога значэння не ўваходзіць у раён і ўтварае самастойную гарадскую акругу.
Асноўныя рэкі — Волга, Ухра, Чаромуха. На поўначы і паўночным захадзе тэрыторыя раёна прымыкае да Рыбінскага вадасховішча.
Гарадзечна
Назву Гарадзе́чна маюць:
Памішке (Ігналінскі раён)
Памішке́ (Pamiškė) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Ігналінскай сянюніі. Размешчана за 16 км ад Палушэ. Насельніцтва 5 чал. (2001 г.).
NGC 4710
NGC 4710 (іншыя абазначэнні — UGC 7980, MCG 3-33-9, ZWG 100.11, IRAS12471+1526, PGC 43375) — галактыка ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Pro Evolution Soccer 5
Асаблівасці
У гульні даступны наступныя рэжымы:
У цэлым, візуальна гульня стала яшчэ больш акуратнай: мяч стаў больш акуратным і палепшана асвятленне. Як і ў папярэдніх версіях, гульня ў рэжыме рэдагавання дазваляе гульцу змяніць імёны гульцоў, іх навыкі і назвы каманд.
Фалісы
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
UTC+03:00
UTC+3 — часавы пояс. Маскоўскі час, усходнееўрапейскі летні час, усходнеафрыканскі час.
Краіны, якія пераходзяць на летні час
Таксама UTC+3 выкарыстоўваюць часткова прызнаныя дзяржавы Абхазія і Паўднёвая Асеція (у адрозненне ад Грузіі, дзе з 27 сакавіка 2005 дзейнічае UTC+4).
Лінія электраперадачы
Лінія электраперадачы (ЛЭП) — частка электрычнай сеткі, прызначаная для перадачы электраэнергіі на вялікія адлегласці.
Вылучаюць паветраныя (ПЛ) i кабельныя (КЛ) лiнii электраперадачы.
Пры перадачы на вялікія адлегласці назіраюцца страты электраэнергіі, якія залежаць ад сілы току. Чым большы ток, тым большыя страты. Для паніжэння страт напружанне шматразова павялічваюць, такім чынам памяншаючы сілу току. З ростам напружання пачынаюць адбывацца рознага роду разрадныя з'явы.
Па ЛЭП таксама перадаюць інфармацыю пры дапамозе высокачастотных сігналаў. У СНД выкарыстоўваецца парадку 60 тысяч ВЧ-каналаў па ЛЭП і ВАЛС. Выкарыстоўваюцца яны для дыспетчарскага кіравання, перадачы тэлеметрычных дадзеных, сігналаў рэлейнай абароны і супрацьаварыйнай аўтаматыкі.
Гісторыя
Адна з першых ліній электраперадачы напружаннем 1,5—2 кВ працягласцю 57 км была пабудавана ў 1882 годзе паміж гарадамі Місбах і Мюнхен французскім вучоным. Напружанне ЛЭП складала 1,5—2 кВ пастаяннага току.
У 1891 годзе ўпершыню была здзейснена перадача электрычнай энергіі трохфазным пераменным токам на адлегласць 170 (175 )км па ЛЭП Лауфэн—Франкфурт, пабудаванай. ЛЭП працавала пры напружанні 15 кВ (8,5 кВ ), магутнасць складала 230 кВА (220 кВт ) пры ККДз 75 %.
Будова
Будова паветраных ліній электраперадачы можа мець розныя формы ў залежнасці ад тыпу лініі. Каркасам можа служыць просты драўляны слуп, які мае адну або больш папярочак для падтрымання проваду. Высакавольтныя лініі электраперадач звычайна робяцца наступным чынам:
Фізічныя характарыстыкі
Кожная лінія электраперадач фактычна з’яўляецца металічным правадніком з размеркаванымі параметрамі, а менавіта:
Змест фізічных параметраў
Усе гэтыя параметры, улічваючы стандартызацыю матэрыялаў (алюміній або медзь), перасячэнняў правадоў і апор, могуць быць знойдзены ў табліцах, дзе яны ўжо разлічаны на пэўную даўжыню, як правіла, на 1 або 100 км.
Юдзіф Самойлаўна Арончык
Юдзіф Самойлаўна Арончык (,  — ) — беларуская актрыса. Заслужаная артыстка БССР (1938).
Біяграфія
Скончыла Беларускую драматычную студыю ў Маскве (1926, яўрэйская секцыя). Працавала ў Дзяржаўным яўрэйскім тэатры БССР (да 1949 года). У 1950-56 гады ў Тэатры драмы і камедыі пра Белдзяржэстрадзе. У 1970-90 гадах мастацкі кіраўнік Мінскага народнага тэатра мімікі і жэсту Беларускага таварыства глухіх.
Мастацтва Арончык вызначалася разнастайнасцю фарбаў у абмалёўцы характараў, глыбокім пранікненнем у псіхалогію персанажаў. З лепшых роляў: Вера Паўлаўна («Пяюць жаваранкі» К. Крапівы), Антаніна Цімафееўна («Выбачайце, калі ласка!» А. Макаёнка), Голда («Тэўе-малочнік» паводле Шолам-Алейхема), Лаўрэнсія («» Лопэ дэ Вэгі), Мірандаліна («» К. Гальдоні).
Меле (П’емонт)
Меле (Melle) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кунеа.
Насельніцтва складае 326 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 12 чал./км². Займае плошчу 28 км². Паштовы індэкс — 12020. Тэлефонны код — 0175.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Lazzaro.
Бейсуг
Бейсуг (Бейсу́г) — рака ў Краснадарскім краі Расіі, упадае ў Азоўскае мора праз ліманы Лябяжы і Бейсугскі.
Даўжыня ракі 243 км, плошча басейна 5190 км². Працякае па Кубана-Прыазоўскай (Прыкубанскай) нізіне ў моцна зарослым рэчышчы. Мнагаводны перыяд — з лютага па красавік. Ледастаў з канца снежня да сярэдзіны сакавіка. Прытокі: Бейсужак-Левы і Бейсужак-Правы.
Павел Захаравіч Андрэеў
Павел Захаравіч Андрэеў (25 лютага (9 сакавіка) 1874, в. Асьміно, Санкт-Пецярбургская губерня —, ) — расійскі і савецкі оперны спявак (бас-барытон), педагог, народны артыст СССР (1939). Кавалер ордэна Леніна (1939).
Дамашкі
Дамашкі́ (, Домашки) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Паплаўскага сельсавета.
Радыус атама
Ацэнка радыуса атама
Паводле квантавай механікі, атамы не маюць выразных меж, але імавернасць знайсці электрон, звязаны з ядром гэтага атама, на пэўнай адлегласці ад гэтага ядра хутка памяншаецца з павелічэннем адлегласці. Таму атаму прыпісваюць некаторы вызначаны радыус, лічачы, што ў сферы гэтага радыуса заключана большая частка электроннай шчыльнасці (парадку 90 працэнтаў).
Характэрнай ацэнкай радыуса атама з'яўляецца 1 ангстрэм (1 Å), роўны 10−10 м.
Птушка-сакратар
Птушка-сакратар (Sagittarius serpentarius) — птушка з атрада сокалападобных, адзіны від сямейства сакратароў. Яе своеасаблівае імя паходзіць ад чорных пёраў на галаве, якія нагадваюць гусіныя пёры, якія раней любілі ўстаўляць у свае парыкі судовыя сакратары.
Фаміно (Духаўшчынскі раён)
Фаміно (Фомино) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Траццякоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Марта (жонка Міндоўга)
Марта (Марфа, Морта; ? — каля 1262) — вялікая княгіня (да 1253) і каралева літоўская.
Біяграфічныя звесткі
Пра яе амаль нічога невядома. Марта — гэта яе хрысціянскае імя, якое яна атрымала пры хрышчэнні ў 1252 годзе. У дамове 1219 года ўзгадваецца, што спачатку яна была жонкай Вішымута Булевіча, забітага Міндоўгам. Тады ж яна стала і жонкай Міндоўга. Апроч яе ў Міндоўга былі і іншыя жонкі. Гэтак, Войшалк, старэйшы сын вялікага князя, быў ужо дарослым, калі дзеці Марты былі яшчэ зусім малымі. У 1261 годзе ўзгадваюцца два яе сыны — Рэпля і Герстук, у 1263 два яе сыны, і, былі забітыя разам з Міндоўгам. Невядома, ці былі гэта адны і тыя ж людзі, альбо чатыры розныя сыны. Пасля смерці Марты Міндоўг ажаніўся з яе сястрой Агнай, жонкай нальшанскага князя Даўмонта.
Усходнееўрапейскі летні час
Усходнееўрапейскі летні час (Eastern European Summer Time, EEST) уяўляе сабой адзін з назоваў часавага пояса UTC+3. Гэтым часам карыстаюцца ўлетку некаторыя Еўрапейскія, паўночнаафрыканскія і блізкаўсходнія краіны. Узімку, яны выкарыстоўваюць Усходнееўрапейскі час (UTC+2).
Геаграфія
UTC+3
Тутаеўскі раён
Тутаеўскі раён (Тута́евский райо́н) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у цэнтры Яраслаўскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Тутаеў, які мае статус горада абласнога значэння і не ўваходзіць у раён, але з’яўляецца складовай часткай аднайменнага Тутаеўскага муніцыпальнага раёна.
Геаграфія
Плошча — 1452 км² (13-е месца сярод раёнаў). Раён мяжуе на поўначы з Пашахонскім, на паўночным усходзе — з Данілаўскім, на паўднёвым усходзе — з Яраслаўскім, на паўднёвым захадзе — з Велікасельскім, на захадзе — з Рыбінскім раёнамі Яраслаўскай вобласці.
Асноўныя рэкі — Волга, Урдама.
Падзенне Ізенгарда
У '''3019 г. III эпохі''', калі адбываліся асноўныя падзеі вядомай кнігі Дж.Р.Р.Толкіна "Уладар Пярсцёнкаў", Ізенгард быў затоплены вадой з Ізена Энтамі, якія прыйшлі з леса Фангорн, па просьбе Мэры і Піпіна. Пасля гэтага Саруман стаў вязнем Артханка пад аховай Дрэвабарода. Адпушчаны пасля завяршэння вайны пярсцёнка.
Ход бітвы
Спачатку па просьбе Мэры і Піпіна быў праведзены Энтмут — савет Энтаў, на якім было вырашана не нападаць на Ізенгарад, але з часам хобіты ўпэўнілі Дрэвабарода, што трэба правесці атаку. У дадзены момант Хуорны пайшлі на дапамогу ў бітве пры Хельмавай Падзі, таму нападалі ў большасці толькі Энты. Калі яны прабілі сцены Ізенгарда, яны пайшлі да перагароджанага русла ракі Ізен, і перакапалі яго ў бок замка, пасля чаго ўся вада ракі накіравалася туды. Праз некаторы час, Энты вярнулі раку ў пачатковае русла, а ўвесь Ізенгард быў разбураны.
Іаган Дайзенхофер
Іаган Дайзенхофер (Johann Deisenhofer; нар. 30 верасня 1943, Цузамальтхайм, Германія) — нямецкі біяхімік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі 1988 года.
Член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (1997) і Леапальдзіны (2003).
Біяграфія
Нарадзіўся ў Германіі ў невялікім мястэчку Цузамальтхайме. У 1965—1971 гадах вучыўся ў Мюнхенскім тэхнічным універсітэце. У 1974 годзе скончыў дысертацыю пад кіраўніцтвам Роберта Хубера ў Інстытуце біяхіміі Таварыства Макса Планка. Дайзенхофер, Роберт Хубер і Хартмут Міхель змаглі атрымаць дакладную структуру бактэрыяльнага фотасінтэтычнага рэакцыйнага цэнтра, за што ў 1988 годзе былі ганараваны Нобелеўскай прэміяй па хіміі. У 1988 годзе Дайзенхофер перайшоў у медыцынскі інстытут Говарда Х’юза. З’яўляецца прафесарам кафедры біяфізікі ў Тэхаскім універсітэце Паўднёва-заходняга медыцынскага цэнтра. Член Еўрапейскай акадэміі (1989). Фела амерыканскай крышталяграфічны асацыяцыі і Амерыканскай асацыяцыі садзейнічання развіццю навукі. Член, і інш.
Падпісаць «Папярэджанне чалавецтву» (1992) і Трэці гуманістычны маніфест (2003), а ў 2016 годзе — ліст з заклікам да Greenpeace, Арганізацыі Аб’яднаных Нацый і ўрадам усяго свету спыніць барацьбу з генетычна мадыфікаванымі арганізмамі (ГМА).
Фралова (Духаўшчынскі раён)
Фралова (Фролово) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Траццякоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Ладдзя Роспачы (аповесць)
«Ладдзя́ Ро́спачы» — аповесць беларускага пісьменніка Уладзіміра Караткевіча.
Аповесць напісана ў 1964 годзе на беларускай мове, але ўпершыню надрукавана ў часопісе «Нёман» № 2 за 1968 год у перакладзе Васіля Сёмухі на рускую мову. На 23 старонках рукапісу цэнзары зрабілі 296 правак. Толькі ў 1978 годзе выдадзена на беларускай мове.
У 2010 годзе выйшла непадцэнзурнае выданне, усе раней змененыя і выразаныя фрагменты проста графічна паказаны ў тэксце ў аўтарскім варыянце.
Аповесць насычана глыбокімі разважаннямі над сэнсам жыцця і лёсам роднай зямлі. У аповесці ўжыта шмат алегарычных сімвалаў. Так, сама Ладдзя Роспачы — Беларусь, якая, пераадольвае змрок забыцця, бяспамяцтва і жахаў, уваскрасае і адраджаецца. Ад смерці і знікнення яе ратуе Гервась Выліваха — жыццялюб, мастак, які не расстаецца з лютняй нават у царстве Смерці, абаронец людзей і шчыры патрыёт роднай зямлі. Уладзімір Караткевіч сцвярджае, што каханне, цярпенне, смех і жартаўлівасць дазволілі беларускаму народу выстаяць у самых неспрыяльных умовах.
Сюжэт
Галоўны герой падання — «небагаты, але добрага роду шляхціч» Гервась Выліваха з места Рагачоўскага, які бавіць час вясёлымі ігрышчамі і ў любоўных прыгодах. Падманутыя мужы абураны Вылівахам, але нічога могуць з ім зрабіць. Урэшце, каралева Бона Сфорца, жонка караля Жыгімонта Старога, аб’язджала ўладанні і завітала ў свой Рагачоўскі замак, абывацелі горада звярнуліся да яе па дапамогу. Пасля сустрэчы Вылівахі з каралевай Бонай да яго прыйшла Смерць і забрала ў падземнае царства.
Экранізацыя
У 1987 годзе на кінастудыі «Беларусьфільм» выйшаў мультыплікацыйны фільм «Ладдзя Роспачы».
Васіль Васілевіч Андрэеў (музыкант)
Васіль Васілевіч Андрэеў (3 (15) студзеня 1861,, Цвярская губерня, Расійская імперыя — , , РСФСР) — рускі музыкант, арганізатар і кіраўнік першага ў гісторыі аркестра рускіх народных інструментаў (1888), кампазітар-балалаечнік.
Мінкі
Мі́нкі (, Минки) — вёска ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Сігневіцкага сельсавета. Размешчана за 15 км ад Бярозы, за 12 км ад чыгуначнай станцыі Бяроза-Картузская.
Планіроўка
Планіровачна складаецца з прамалінейнай, двухбакова забудаванай вуліцы, арыентаванай з поўначы на поўдзень, да яе ў паўночнай частцы з заходняга боку прымыкае кароткая вуліца, арыентаваная з захаду на ўсход.
NGC 4711
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Таццяна Мікалаеўна Валынец
Валынец Таццяна Мікалаеўна (Волынец Татьяна Николаевна, нар. 1 мая 1955 г., Сямёнаў, Горкаўская вобласць, Расія) — мовазнавец, доктар філалагічных навук (1999), прафесар (2008), аўтар шматлікіх навуковых прац па функцыянальнай граматыцы і лінгвістыцы тэксту, школьных і універсітэцкіх падручнікаў па рускай і беларускай мовах.
Біяграфія
Таццяна Мікалаеўна Валынец нарадзілася 1 мая 1955 года ў горадзе Сямёнаве Горкаўскай вобласці (Расія). У 1971 годзе скончыла сярэднюю школу № 3 г. Ліды Гродзенскай вобласці.
У 1978 г. абараніла кандыдацкую дысертацыю на тэму «Структура русской глагольной парадигмы» (навуковы кіраўнік — прафесар П. П. Шуба).
На працягу двух гадоў (1988—1990) працавала за мяжой, выкладала рускую мову ў Інстытуце работнікаў транспарту г. Дрэздэна (Германія).
Пасля заканчэння дактарантуры пры Белдзяруніверсітэце ў 1998 г. абараніла доктарскую дысертацыю «Семантика и грамматика русского причастия в языковой системе».
Навуковая дзейнасць
Даследуе пытанні марфалогіі, словаўтварэння, функцыянальная граматыкі. Таццяна Мікалаеўна — удзельнік шматлікіх міжнародных навуковых канферэнцый па праблемах мовазнаўства. Яе працы вядомыя лінгвістам Германіі, Польшчы, Венгрыі, Чэхіі, Славакіі, Фінляндыі, Расіі, Украіны, Латвіі, Літвы.
3 1996 г. з’яўляецца галоўным рэдактарам Рэспубліканскага часопіса «Пачатковае навучанне: сям’я, дзіцячы сад і школа»
З 2004 г. супрацоўнічае з Рэспубліканскім інстытутам кантролю ведаў (РІКВ) спачатку ў якасці аўтара тэставых матэрыялаў, а з 2006 г. — у якасці запрошанага эксперта, за што неаднаразова атрымлівала падзякі ад кіраўніцтва РІКВ. Асаблівае месца ў навукова-метадычнай рабоце Т. Н. Валынец займаюць пытанні моўнай адукацыі ў пачатковай і сярэдняй школе. Пры яе ўдзеле напісаны навучальныя праграмы і школьныя падручнікі па рускай і беларускай мовах.
На філалагічным факультэце БДУ Таццяна Мікалаеўна чытае лекцыйны курс і вядзе практычныя заняткі па сучаснай рускай мове, аўтарскі курс па спецыялізацыі «Лінгвастылістычны аналіз тэксту», кіруе спецсемінарам «Граматычная стылістыка тэксту». Навуковыя працы, выкананыя студэнтамі пад яе кіраўніцтвам, неаднаразова атрымлівалі дыпломы і станавіліся прызёрамі Рэспубліканскага конкурсу навуковых студэнцкіх работ.
Сваёй навуковай і педагагічнай дзейнасцю прафесар Т. Н. Волынец унесла і ўносіць вялікі ўклад у лінгвістычную навуку і спрыяе павышэнню міжнароднага аўтарытэту філалагічнага факультэта БДУ і беларускага мовазнаўства ў цэлым.
Матчына душа
«Матчына душа» — першы зборнік паэзіі Уладзіміра Караткевіча, які выйшаў у 1958 годзе, праз год пасля таго, як літаратара прынялі ў Саюз пісьменнікаў БССР.
У зборнік увайшлі раннія вершы аўтара, як гумарыстычнага, так і сацыяльна-грамадзянскага характару. Кніга выдадзеная ў друкарні Дзяржвыда БССР (цяпер «Мастацкая літаратура») тыражом 3000 асобнікаў, на 69 старонках.
Яраслаўскі раён (Яраслаўская вобласць)
Яраслаўскі раён (Ярославский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у складзе Яраслаўскай вобласці Расійскай Федэрацыі. Адміністрацыйны цэнтр размешчаны ў Яраслаўлі (у склад раёна не ўваходзіць).
Геаграфія
Размешчаны на ўсходзе цэнтральнай часткі Яраслаўскай вобласці. Плошча — 1915 км² (11-е месца сярод раёнаў вобласці). У цэнтральнай частцы знаходзіцца горад Яраслаўль, які не ўваходзіць у раён і ўтварае асобную гарадскую акругу.
Мяжуе з іншымі раёнамі Яраслаўскай вобласці: на поўначы з Данілаўскім, на ўсходзе — з Някрасаўскім, на поўдні — з Гаўрылаў-Ямскім, на захадзе — з Барысаглебскім і Велікасельскім, на паўночным захадзе — з Тутаеўскім раёнамі.
Асноўныя рэкі — Волга, Пахма, Котарасль, Іць.
Мікалай Аляксеевіч Рыжанкоў
Мікалай Аляксеевіч Рыжанко́ў (, в. Гладкава,  — ) — беларускі скульптар.
творчасць
Удзельнік мастацкіх выставак з 1960 года. Член Беларускага саюза з 1966 года. Працаваў у манументальнай і станковай скульптуры. Асноўная тэма творчасці — гераічная гісторыя беларускага народа. Творы вызначаюцца свабоднай, але стрыманай мадэліроўкай формаў, разнастайнасцю вобразна-пластычных сродкаў. Сярод манументальных работ — помнікі ў гонар перамогі рускіх войскаў у 1812 годзе на рацэ Бярэзіна пад Барысавам, Герою Савецкага Саюза Л. М. Даватару ў вёсцы Хоціна Бешанковіцкага раёна, партызану М. Гойшыку ля вёскі Міхнавічы Івацэвіцкага раёна, манумент у гонар савецкай маці-патрыёткі (Жодзіна), помнік М. Горкаму ў аднайменным парку ў Мінску, помнік-бюст Герою Савецкага Саюза і Герою Сацыялістычнай Працы К. П. Арлоўскаму (архітэктар Юрый Казакоў) у вёсцы Мышкавічы Кіраўскага раёна. Аўтар станкавых кампазіцый «Вайна 1812 г.», «Партызаны», «Дзеці»; рэльефаў «Шлях героя», «Навекі разам», двойчы Героя Савецкага Саюза К. К. Ракасоўскага і інш.
Стварыў шэраг памятных медалёў.
Мар’янова (Бярозаўскі раён)
Мар'яно́ва (, Марьяново) — вёска ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Сігневіцкага сельсавета. Размешчана за 9 км ад Бярозы, за 13 км ад чыгуначнай станцыі Бяроза-Картузская.
Гісторыя
У 1864 годзе ў Сігневіцкай воласці Пружанскага павета Гродзенскай губерні. пад назвай Мар'янаполь. У 1890 годзе в. Мар'ямполь, альбо Навасёлкі, у Равяціцкай воласці.
З 1915 года акупіравана германскімі войскамі, з 1919 года да ліпеня 1920 года і з жніўня 1920 года — войскамі Польшчы. У ліпені—жніўні 1920 устаноўлена савецкая ўлада.
З 1921 года ў складзе Польшчы. У 1924 годзе в. Мар'яполь (Навасёлкі) у Равяціцкай гміне Пружанскага павета Палескага ваяводства, 37 будынкаў. З 1932 года ў Сігневіцкай гміне.
З 1939 года ў БССР. З 1940 года вёска ва Уманскім, з 23 мая 1940 года — у Сігневіцкім сельсавеце.
У 1941—1944 гг. акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі.
Планіроўка
Планіровачна складаецца з прамалінейнай вуліцы, арыентаванай з поўначы на паўднёвы захад, двухбакова забудаванай.
Пасёлак Габідэна Мустафіна
Пасёлак Габідэна Мустафіна — пасёлак у Бухар-Жыраўскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Габідэн Мустафінскай пасялковай адміністрацыі. Знаходзіцца прыкладна за 40 км на захад ад раённага цэнтра, пасёлка Батакара. Код КАТА — 354081100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва пасёлка складала 4294 чалавекі (2047 мужчын і 2247 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у пасёлку пражывалі 4078 чалавек (1968 мужчын і 2110 жанчын).
Парык
Парык (Perruque ) — сінтэтычныя або натуральныя валасы, якія апранаюцца на галаву як шапка, ствараючы прычоску, пад якую ён зроблены. Парыкі бываюць экзатычных колераў, такіх як зялёны, сіні, чырвоны і г. д. У цяперашні час парыкі выкарыстоўваюцца ў тэатральным мастацтве і шоў-бізнесе.
Натуральныя валасы бяруць у людзей або жывёл. У якасці альтэрнатывы ў Старажытным Егіпце выкарыстоўваўся папірус.
Маёла
Маёла (Maiolo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Пезара-э-Урбіна.
Насельніцтва складае 845 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 34 чал./км². Займае плошчу 24 км². Паштовы індэкс — 61010. Тэлефонны код — 0541.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Biagio.
Амфара (значэнні)
Амфара — шматзначны тэрмін
Мінерал
Мінерал (ням. Mineral і фр. minéral ← ад позналац. minera – руда) — прыроднае геалагічнае цела, амаль аднароднае паводле хімічнага складу і фізічных уласцівасцяў, утворанае ў выніку фізіка-хімічных працэсаў у глыбіні і на паверхні Зямлі. Мінералы з'яўляюцца асноўнай часткай горных парод. Навука, якая вывучае мінералы называецца мінералогіяй.
Тэрмін мінерал выкарыстоўваюць для абазначэння мінеральнага індывіда, выгляду і разнавіднасці. Мінерал, як мінеральны від – гэта прыроднае хімічнае злучэнне, якое мае пэўны хімічны склад і крышталічную структуру. Калі адрозненні ў хімічным складзе пры структурнай ідэнтычнасці не вельмі вялікія, то па афарбоўцы, марфалагічным або іншым асаблівасцям вылучаюць мінеральныя разнавіднасці – напрыклад горны крышталь, аметыст, цытрын і халцэдон з'яўляюцца разнавіднасцямі кварца. Мінеральныя індывіды - мі-неральныя цела, паміж якімі маюцца паверхні падзелу, напрыклад, крышталі і збожжа.
На 2015 год вядома больша за 5 тыс. мінералаў, з іх найбольш пашыраныя: сілікаты (каля 25 % агульнай колькасці мінералаў), вокіслы і гідравокіслы, сульфіды і іх аналагі, фасфаты, арсенаты, ванадаты. А калі ўключыць сюды і ўсе вядомыя мінеральныя разнавіднасці, а таксама сінанімічныя абазначэнні, то палучыцца больш за 5500 мінеральных імён.
Памолішке
Памо́лішке (Pamoliškė) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Ігналінскай сянюніі. Размешчана за 2 км ад Казокіне. Насельніцтва 7 чал. (2001 г.).
Мінерал
На тэрыторыі Беларусі ў зямной кары вядома некалькі соцен мінералаў, многія з іх з’яўляюцца пераважнымі кампанентамі карысных выкапняў: каменнай солі (галіт), калійных соляў (сільвін), фасфарытаў (апатыт), даламітаў (даламіт) і інш.
Фізічныя ўласцівасці мінералаў
Фізічныя ўласцівасці абумоўлены крышталічнай структурай і хімічным складам. У прыродных мінералаў заўседы ёсць розныя неаднастайнасці, дэфекты і г. д., таму і іх ўласцівасці не з'яўляюцца абсалютна пастаяннымі. Адрозніваюць скалярныя фізічныя ўласцівасці мінералаў і вектарныя, велічыня якіх залежыць ад крышталаграфічнай напрамкі. Прыкладам скалярнай ўласцівасці можа служыць шчыльнасць, а вектарнай – цвердасць, крышталааптычныя ўласцівасці і інш. Фізічныя ўласцівасці падпадзяляюць на механічныя, аптычныя, люмінесцэнтныя, магнітныя, электрычныя, тэрмічныя ўласцівасці, радыеактыўнасць.
Акрамя знешняй формы крышталяў і іншых вылучэнняў, наибольшае значэнне пры іх апісанні і візуальнай дыягностыкі, асабліва ў палявых умовах, маюць колер, бляск, спайнасць, цвёрдасць, шчыльнасць.
Натан Ісаевіч Альтман
Натан Ісаевіч Альтман (10 [22] снежня 1889,, Падольская губерня, Расійская імперыя — , , СССР) — рускі і савецкі жывапісец, мастак-авангардыст (кубіст), скульптар і тэатральны мастак, заслужаны мастак РСФСР, майстар партрэта.
123-я Акцябрская партызанская брыгада імя 25-годдзя БССР
123-я Акцябрская партызанская брыгада імя 25-годдзя БССР — партызанская брыгада, створаная ў маі 1942 года. Дзейнічала на акупаванай тэрыторыі Акцябрскага, Капаткевіцкага, Петрыкаўскага, Глускага, Жыткавіцкага, Парыцкага раёнаў. 26 чэрвеня і 5 ліпеня 1944 года брыгада (609 партызан, пяць атрадаў) злучылася з Чырвонай Арміяй.