cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ідзу (правінцыя)
З XII па XIV стагоддзе землямі правінцыі валодаў род Ходзё, прадстаўнікі якога былі фактычнымі кіраўнікамі Камакурскага сёгуната. У XV стагоддзі Ідзу належала сям'і Уэсугі. З 1493 года правінцыя Ідзу стала цэнтрам уладанняў роду Го-Ходзё («Познія Ходзё»), які ў XVI стагоддзі стаў гаспадаром цэлага рэгіёна Канто. Пасля знішчэння гэтага роду ў 1590 годзе землі Ідзу перайшлі да Такугавы Іэясу. У перыяд Эда (1603—1868) правінцыя была разбіта на шэраг ханаў, феадальных уладанняў, частка з якіх кантралявалася сёгунатам непасрэдна, а частка — праз васальныя роды.
У выніку дадатковых адміністрацыйных рэформаў 1878 года, правінцыя Ідзу была падзелена паміж прэфектурамі Сідзуока і Токіа.
Мінамота-но Ёрыіэ
— другі сёгун Камакурскага сёгуната і старэйшы сын Мінамота-но Ёрытома, заснавальніка Камакурскага сёгуната.
Біяграфія
Пасля смерці бацькі ў 1199 годзе, ён стаў главой роду Мінамота, а ў 1202 годзе атрымаў тытул сэі-тайсёгун. Ёрыіэ не валодаў у належнай меры талентамі і воляй бацькі, і ўлада апынулася ў руках дзядулі Ёрыіэ — сікэна. У канчатковым выніку, з-за інтрыг супраць клана Ходзё Ёрыіэ быў пасаджаны пад хатні арышт і забіты 17 жніўня 1204 года. Сёгунам стаў яго малодшы брат, Мінамота-но Санэтома.
Дзевалтва
Дзевалтва, Дзяволтва — усходнебалцкая зямля. У Іпацьеўскім летапісе пры пераліку літоўскіх князёў, што заключылі дагавор 1219 з Уладзіміра-Валынскім княствам, на апошнім месцы названы «князи из Дяволтвы»: Юдзькі, Пукеік, Бікшы, Лікіік. Два апошніх упамінаюцца і ў акце Міндоўга 1260, якім ён перадае, у выпадку адсутнасці ў яго спадкаемцаў, сваё каралеўства Тэўтонскаму ордэну (дакумент прызнаецца даследчыкамі фальсіфікатам). У Іпацьеўскім летапісе (Іпацьеўскі спіс) адзначана, што Войшалк з дапамогай валынскіх князёў Шварна і Васількі, помсцячы сваім ворагам, захапіў іх гарады «во Дявелътве и в Нальщанехъ» (1264). Відаць, да канца ХІІІ ст. Дзевалтва як асобная зямля са сваёй палітычнай арганізацыяй перастала існаваць і была падпарадкавана непасрэдна вялікім князям літоўскім. Гістарычныя крыніцы не захавалі пэўнай інфармацыі пра межы Дзевалтвы. Згодна з гістарычнай традыцыяй, захаванай, у прыватнасці, у хроніцы Мацея Стрыйкоўскага, Дзевалтва прывязвалася да р. Швянтойі. Гісторык Генрык Лаўмянскі лакалізаваў Дзевалтву ў верхнім цячэнні р. Швянтойі і басейне р. Шырвінты (1932), дзе пазней быў Вількамірскі павет (аднак яго тэрыторыя была шырэйшая). Уладзімір Пашута меркаваў, што Дзевалтва ляжала ў міжрэччы Нявяжы і Швянтойі (1956) або на ўсход ад Швянтойі (1959). Г.Забела і Т.Баранаўскас на аснове археалагічных даных лічаць, што Дзевалтва ахоплівала заходнюю частку сучаснага Маля́цкага раёна, паўднёвай часткі Анікшчайскага раёна, усходнюю частку Укмергскага раёна (каля 2 тыс. км2), уваходзіла ў паўночна-ўсходнюю частку арэала культуры ўсходнелітоўскіх курганоў; падзялялася як мінімум на 8 валасцей.
Вузкае
Ву́зкае (, Узкое) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Даўгапольскага сельсавета.
Экіпаж
Экіпаж (équipage — калектыў, каманда) — першае (ніжэйшае) падраздзяленне ва ўзброеных сілах шэрагу дзяржаў, у тым ліку Рэспублікі Беларусь; асабовы склад танка, самалёта (верталёта), баявой машыны пяхоты, карабля (судна) і іншай самаходнай тэхнікі.
Усевалад Ольгавіч
Усевалад Ольгавіч (каля 1084 — ) — князь северскі (1115—1127), чарнігаўскі (1127—1139), вялікі князь кіеўскі (1139—1146).
Чарнігаўскае княжанне
Усевалад быў старэйшым сынам князя Алега Святаславіча. У 1111 годзе ён разам з іншымі князямі браў удзел у паходзе на полаўцаў.
У 1127 годзе Усевалад выгнаў з Чарнігава свайго дзядзьку Яраслава і пераканаў свайго цесця, вялікага князя кіеўскага Мсціслава Вялікага не ўмешвацца ў канфлікт і аддаў яму Курск і Пасем'е.
Калі на кіеўскі стол сёлаў Яраполк Уладзіміравіч, Усевалад скарыстаўся вайной паміж сынамі Уладзіміра Манамаха і іх пляменнікамі — сынамі Мсціслава, якая ўспыхнула ў 1134 годзе. Заключыўшы саюз з апошнімі і абапіраючыся на полаўцаў, Усевалад развязаў вайну супраць вялікага князя, патрабуючы вярнуць Курск і Пасем'е. У 1135 годзе войскі Яраполка былі разбіты Усеваладам у вярхоўях ракі Супоя. Паводле заключанага міру Усевалад вярнуў пад уладу чарнігаўскіх князёў Курск і Пасем'е. Узмацненне магутнасці Ольгавічаў стала адной з прычын таго, што ў 1136 годзе наўгародцы запрасілі княжыць да сябе брата Усевалада Святаслава Ольгавіча, выгнаўшы князя Усевалада Мсціславіча, унука Манамаха. Менавіта з гэтага часу Ноўгарад стаў фактычна незалежнай феадальнай рэспублікай, хоць у першыя часы наўгародцам не раз даводзілася ісці на саступкі.
Кіеўскае княжанне
Усевалад падняў чарговы мяцеж супраць Яраполка ў 1138 годзе, пасля таго як Манамахавічы блакадай прымусілі Ноўгарад выдаліць Святаслава Ольгавіча і прыняць сына Юрыя Далгарукага. Аднак, Яраполк сабраў супраць Чарнігава вялікую кааліцыю, аб'яднаўшы Манамахавічаў і Мсціславічаў, а таксама войскі галіцкіх і полацкіх князёў; войскі ў дапамогу Яраполку даслаў венгерскі кароль Бела II. Толькі аблога Чарнігава гэтай магутнай арміяй прымусіла Усевалада Ольгавіча падпарадкавацца. Але ў лютым 1139 год Яраполк памёр, і праз месяц яго брат Вячаслаў быў без вялікіх намаганняў зрынуты чарнігаўскім князем.
У 1139 годзе Усевалад зрабіў брата, Святаслава Ольгавіча, наўгародскім князем, аднак у 1141 годзе той аддаў перавагу з'ехаць з буянага Ноўгарада, дзе Юрый Далгарукі ўзвёў на прастол свайго сына Расціслава. Гэта прывяло да вайны (1142) паміж Усеваладам і Юрыем, прычым на баку Юрыя выступілі родныя браты Усевалада, а на баку кіеўскага князя — пляменнікі Юрыя: Ізяслаў Мсціславіч Валынскі і Расціслаў Мсціславіч Смаленскі. Усевалад прымірыў братоў, раздаўшы ім некалькі чарнігаўскіх і валынскіх гарадоў, а ў Ноўгарадзе ўзвёў на княжанне Святаполка Мсціславіча. У 1143 годзе Ізяслаў Мсціславіч стаў князем Пераяслава-Паўднёвага, аддаўшы Валынь сыну Усевалада — Святаславу (якога бацька ажаніў з дачкой Васількі Полацкага).
У 1144 годзе Усевалад здзейсніў паход супраць галіцкага князя Уладзіміра (Уладзіміркі) Валадаравіча з палкамі Чарнігава, Пераяслава, Смаленска, Турава і Валыні; на яго баку выступіў польскі князь Уладзіслаў II, а на баку Уладзіміркі — венгерскі кароль Геза II. Уладзімірка пацярпеў паражэнне і быў вымушаны заплаціць вялікую кантрыбуцыю (1400 грыўняў). У 1145 годзе войскі Ольгавічаў на чале з кіеўскім князем здзейснілі пераможны паход у Польшчу — супраць Баляслава IV, які зрынуў Уладзіслава II. У выніку Баляслаў быў вымушаны вылучыць удзел Уладзіславу, а польскі горад Візна адышоў да Кіеўскай Русі.
Сям'я
У 1116 годзе ажаніўся з дачкой Мсціслава Вялікага — князёўнай Агафіяй (Марыяй) Мсціслаўнай (пам.1179).
Дзеці:
Вялікае Кашо
Вялі́кае Кашо́ (, Великое Кашо, Большое Кошо ) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Даўгапольскага сельсавета.
Млоснасць
Млоснасць — цяжкае адчуванне ў падуздушнай вобласці і глотцы, якое нярэдка папярэднічае рвоце. Узнікае пры дыетычных памылках, атручваннях, захворваннях органаў брушной поласці, цэнтральнай нервовай сістэмы, пры цяжарнасці, укалыхванні і да т.п. Пры некаторых захворваннях, якія суправаджаюцца стратай вагі (рак, СНІД), млоснасць можа быць пастаяннай і, такім чынам, пагражаць жыцці хворага.
Вобласць медыцыны, якая вывучае млоснасць і рвоту называецца эметалогія.
Апісанне сімптому
Пры млоснасці тонус страўніка зніжаны, перыстальтыка або адсутнічае, або моцна запаволена. У той жа час тонус дванаццаціперснай кішкі і праксімальных аддзелаў худой кішкі павялічваецца, адбываюцца дуадэнагастральныя рэфлюксы.
Пры пазывах на рвоту падчас удыху пры закрытым роце адзначаецца сутаргавае скарачэнне дыхальных мышцаў і дыяфрагмы, а падчас выдыху — пярэдняй брушной сценкі. Пры гэтым тонус антральнага аддзела страўніка павялічваецца, а цела і кардыяльнага аддзела — памяншаецца.
Этыялогія
Прычыны, які могуць прывесці да развіцця данага сімптому разнастайныя, да найбольш распаўсюджаных адносяцца захворванні страўнікава-кішачнага тракта, атручванні, розныя інтаксікацыі, марская хвароба.
Ранішняя млоснасць можа быць адной з першых прыкмет цяжарнасці. Развіццё млоснасці падчас цяжарнасці з'яўляецца адным з сімптомаў ранняга гестозу — таксікозу цяжарных. Звычайна млоснасць праходзіць да канца першага трыместра цяжарнасці.
Лячэнне
Лячэнне захворвання праводзіцца як патагенетычнае, калі ліквідуецца прычына млоснасці, так і сімптаматычнае, калі ліквідуецца толькі сам сімптом.
Для сімптаматычнай тэрапіі ўжываюцца:
Прыкладам патагенетычнай тэрапіі з'яўляецца лячэнне млоснасці, выкліканай атручваннем, пры гэтым рэкамендуюць прыём унутр адсарбавальных рэчываў: актываваны вугаль.
Батарэя (армія)
Батарэя (batterie ад battre — біць) — агнявое і тактычнае падраздзяленне ў артылерыі. Батарэі могуць быць самастойнымі (у палкавой, берагавой артылерыі) або ўваходзіць у артылерыйскі дывізіён (полк).
Складаецца з 2-3 агнявых узводаў, узвода (аддзялення) кіравання. Мае 2-8 гармат (мінамётаў, баявых машын рэактыўнай артылерыі або процітанкавых кіроўных ракет).
Зелянашы
Зелянашы (Зеленаши) — прыхільнікі незалежнай Чарнагорыі ў пачатку XX стагоддзя. Атрымалі сваю назву дзякуючы колеру выбарчых бюлетэняў на выбарах дэпутатаў скупшчыны ў Падгорыцы. Кіраўнікамі зелянашаў былі Крсто Попавіч, Секула Дрлевіч, Новіца Радавіч і Ёван Пламенац.
Зелянашы былі праціўнікамі саюза Чарнагорыі з Сербіяй пад кіраўніцтвам манархіі Карагеоргіевічаў. У 1919 годзе пры падтрымцы Італіі зелянашы арганізавалі Каляднае паўстанне з мэтай вярнуць на чарнагорскі трон дынастыю Петравічаў. Паўстанне было падушана бялашамі. Зелянашы працягвалі партызанскую вайну да 1926 года. Апошні паўстанец здаўся ў 1929 годзе.
У гады Другой Сусветнай вайны Крсто Попавіч актыўна супрацоўнічаў з акупацыйнымі італьянскімі ўладамі. Пад эгідай італьянцаў былі створаны Чарнагорскае каралеўства і Лоўчанская брыгада з былых зелянашаў. У далейшым брыгада была разгромлена югаслаўскімі партызанамі.
Каморнік
Назву Камо́рнік маюць:
ДП-1
ДП-1 — аднавагонны дызельны цягнік, сумесны праект ААТ «Кіруючая кампанія холдынгу „Белкамунмаш“» з польскай холдынгавай кампаніяй PESA Bydgoszcz SA пры ўдзеле ААТ «Мінскі вагонарамонтны завод». Ініцыятарам праекту стала Беларуская чыгунка.
Цягнік спраектаваны па прынцыпе рэйкавага аўтобуса. Гэта аднавагонны дызельны цягнік, які рухаецца пры дапамозе ўласнага рухавіка, без выкарыстання лакаматыва.
Ход рэалізацыі
23 снежня 2011 г. у Мінск прыбыў першы машынакамплект дызельнага цягніка ДП-1.
У студзені 2012 першы цягнік ужо праходзіў прыёмачныя выпрабаванні на Беларускай чыгунцы.
Абсталяванне
У салоне ўсталяваны мяккія крэслы, кандыцыянер, прыбіральня вакуумнага тыпу. У кабіне машыніста ўсталяваны халадзільнік, мікрахвалевая печ і воданагравальнік.
Цягнік абсталяваны знешнімі і ўнутранымі відэакамерамі, якія дазваляюць машыністу назіраць за абстаноўкай вакол цягніка і ў салоне.
Тэхнічныя характарыстыкі
ДП-1 прызначаны для эксплуатацыі на пуцях з шырынёй каляі 1520 мм. Даўжыня цягніка — 27,5 м, эксплуатацыйная хуткасць — 120 км/г, далёкасць ходу — 1000 км. Колькасць месцаў для сядзення — 91, агульная колькасць месцаў — 171. Разліковы тэрмін службы — 40 гадоў.
Інгігерда
Інгігерда (Ingegerd, на Русі Ірына, або Ганна,, , Швецыя — ) — вялікая княгіня кіеўская — другая жонка вялікага князя кіеўскага Яраслава Уладзіміравіча Мудрага, дачка першага хрысціянскага караля Швецыі Олафа Шатконунга і каралевы Эстрыд (Астрыд, Estrid, паводле паходжання з абадрытаў) , маці вялікіх князёў кіеўскіх Ізяслава Яраславіча, Святаслава Яраславіча і Усевалада Яраславіча. У Рускай Праваслаўнай Царкве шануецца як Ганна Наўгародская, памяць: 10 лютага і 4 кастрычніка (разам з сынам дабраверным князем Уладзімірам Яраславічам) па юліянскім календары.
Відавочна, прымала актыўны ўдзел у дзяржаўных справах, асабліва ў сувязях Русі з краінамі Паўночнай Еўропы, а таксама адаграла станоўчую ролю ў адносінах паміж Вялікім Княствам Кіеўскім і Полацкім княствам. Заснавала ў Кіеве першы жаночы манастыр.
Біяграфія
Інгігерда, прынцэса Швецыі, павінна была выйсці замуж за караля Нарвегіі Олафа II — у якасці гарантыі міру паміж Швецыяй і Нарвегіяй у адпаведнасці з рашэннем тынга ва Упсале ў 1017 годзе. Вяселле павінна была адбыцца ўвосень на мяжы дзвюх дзяржаў на беразе ракі Эльв. У адпаведнасці з дасягнутымі пагадненнямі ўвосень 1018 года Олаф II прыбыў на мяжу для спаткання з нявестай і яе бацькам, але іх там не апынулася. Адпраўленыя ў Швецыю ганцы прывезлі несуцяшальную вестку: яшчэ ўлетку да Олафа Шатконунга прыбылі паслы ад наўгародскага «Конунга Ярыцлейва», шведскі кароль выдаў сваю дачку за сына кіеўскага князя Уладзіміра і будучага кіраўніка ўсяе Кіеўскай Русі Яраслава (Мудрага), які княжыў тады ў Ноўгарадзе, а Олаф II ажаніўся з яе зводнай сястрой Астрыд.
У Ноўгарад Інгігерда прыбыла ўлетку 1019 года (ці 1016 года). Мяркуючы па «Сагах пра Олафа Святога» Сноры Стурлусана, паводле шлюбнага дагавора ў пасаг прынцэса Інгігерда атрымала горад Альдэйгабарг (да 1703 года Ладага, цяпер сяло Старая Ладага) з навакольнымі землямі, якія паводле гіпотэзы А. М. Шогрэна на захадзе атрымалі з тых часоў назву Інгрыі (землі Інгігерды, у фінскім вымаўленні — «Інкерынмаа»), а пасаднікам (ярлам) Ладагі (Альдэйгабарга) быў прызначаны па просьбе Інгігерды — ярл Вестэргётланда Рогнвальд Ульвсан, сваяк Інгігерды па матчынай лініі.
Яна перайшла ў Ноўгарадзе ва ўсходні (праваслаўны) абрад з імем Ірына (сугучнае з Інгігерда). Лічыцца, што Інгігерда ведала з дзяцінства славянскую мову, бо яе маці, каралева Астрыд, была дачкой абадрыцкага князя.
Інгігерда была другой жонкай Яраслава, таму што першую жонку рускага князя ў 1018 годзе захапіў у палон польскі кароль Баляслаў і разам з сёстрамі Яраслава назаўжды вывез у Польшчу. Меркавана менавіта першая жонка нарадзіла Яраславу сына Ілью, які памёр у дзяцінстве.
Роля ў дзяржаўных справах
Верагодна, Інгігерда адыгрывала значную ролю ў палітыцы мужа і дзяржаўных справах. «Сага пра Эймунда» паведамляе нам, што Яраслаў паслаў яе ўзначаліць войска, пасланае ім супраць Брачыслава. А пазней, апынуўшыся ў палоне, яна выступіла (хоць і пад прымусам) міратворцам у спрэчцы паміж князямі Яраславам і Брачыславам, рашэнне якой яны прынялі. Ёй жа адводзілася роля арбітра ў далейшых спрэчках паміж гэтымі князямі.
Роля ў міжнародных адносінах
Вялікі ўплыў Інгігерда аказала на адносіны Русі з краінамі Паўночнай Еўропы.
У Ноўгарадзе доўга гасцяваў яе былы жаніх, выгнаны нарвежскі кароль Олаф II з малалетнім сынам, як кажуць падчас знаходжання Олафа ў Ноўгарадзе Інгігерда «мела з ім тайную любоўную сувязь». Інгігерда пераканала Олафа пакінуць яго сына Магнуса. Прынц Магнус вярнуўся на радзіму толькі тады, калі княгіня пераканалася, што нарвежцы аддадуць яму прастол бацькі, Олафа II, які загінуў адразу пасля вяртання з Русі ў 1030 годзе.
Часам сцвярджаецца, што яна навучыла сваіх дзяцей скандынаўскім мовам, і яны ведалі сагі.
У хрысціянстве
Вялікая княгіня заснавала ў Кіеве першы жаночы манастыр у імя сваёй заступніцы — Святой вялікамучаніцы Ірыны і, паводле звычаю таго часу, не толькі клапацілася пра манастыр, але і кіравала ім.
У 1045 годзе Яраслаў і Інгігерда накіраваліся ў Ноўгарад з Кіева на закладку Сафійскага сабора.
Паводле адной з версій памерла ў Ноўгарадзе 10 лютага 1050 года (ці 1049—1051), а паводле іншай:
Царкоўнае шанаванне пахаванай у наўгародскім Сафійскім саборы княгіні Ганны, жонкі князя Яраслава Мудрага, усталявана ў 1439 годзе наўгародскім архіепіскапам Яўфіміем II. Яна прымаецца за маці святога князя Уладзіміра Яраславіча. Днямі яе памяці сталі 10 (23) лютага і 4 кастрычніка. Ганна — нябесная заступніца Вялікага Ноўгарада.
Пры вяртання Царквы ў 1991 годзе Сафійскага сабора Ноўгарада мошчы Святой Ганны зноў сталі даступныя для пакланення вернікаў.
Таксама існуе здагадка, што Інгігерда і Ганна — дзве розныя асобы. Магчыма першая жонка Яраслава (да 1019) — верагодна, Ганна, была ў 1018 захоплена ў Кіеве ў палон польскім каралём Баляславам Храбрым разам з сёстрамі Яраслава і назаўжды вывезена ў Польшчу або памерла каля 1018 года і пахавана ў наўгародскім Сафійскім саборы, а Інгігерда, маці князя Уладзіміра Яраславіча, была другой жонкай князя Яраслава і паводле гэтай версіі пахавана ў Сафійскім саборы Кіева ў адной мармуровай грабніцы са сваім мужам, але рэшткі Яраслава і Інгігерды там пакуль не выяўлены.
Betfair
Betfair Group plc — найбуйнейшая ў свеце біржа ставак. Кампанія заснавана ў 2000 годзе. Штаб-кватэра знаходзіцца ў Заходнім Лондане, у раёне Хамерсміт.
Аляксандра-палац
Аляксандра-палац — забаўляльны цэнтр, размешчаны ў «Аляксандра-парку» ў Лондане, Вялікабрытанія. Быў пабудаваны ў 1873 годзе як цэнтр адпачынку, адукацыі і забавы, а таксама як адказ Крыштальнаму палацу ў паўднёвай частцы Лондана.
У 1936 годзе палац стаў штаб-кватэрай тэлеканала BBC, першага ў свеце рэгулярнага высакаякаснага тэлебачання. Радыё-вежа, размешчаная ў Аляксандра-палацы выкарыстоўваецца па гэты дзень. У 1996 годзе, дзякуючы намаганням гістарычнай супольнасці Хорнсі, палац стаў помнікам архітэктуры.
Плануемае засваенне будынка ў змешаны комплекс адпачынку, які ўключае ў сябе гатэль, кінатэатр, боўлінг і выставачны цэнтр, сустрэла незадаволенасць з боку грамадскасці і было заблакавана вярхоўным судом у 2007 годзе. Вялікі і Заходні залы звычайна выкарыстоўваюцца для правядзення выстаў, канцэртаў і канферэнцый. У будынку таксама ёсць паб («Bar & Kitchen»).
PESA
PESA (ПЭ́СA, Pojazdy Szynowe PESA Bydgoszcz SA) — польскі канцэрн, які спецыялізуецца на вытворчасці цягнікоў, вагонаў, трамваяў і іх мадэрнізацыі. Штаб-кватэра і асноўная вытворчасць размяшчаецца ў горадзе Быдгашч.
Мае сумесны праект з ААТ "Кіруючая кампанія холдынга «Белкамунмаш» па вытворчасці рэйкавых аўтобусаў-цягнікоў малой умяшчальнасці, прызначаных для ўчасткаў з нізкім узроўнем пасажырапатоку. Плануецца, што аднавагонныя дызель-цягнікі (рэйкавыя аўтобусы) пачнуць курсіраваць па Беларускай чыгунцы вясной 2012 года.
На сёння рэйкавыя аўтобусы PESA 620M працуюць ва Украіне (10 саставаў) і ў Літве (12 саставаў).
Забабуры
Забабу́ры (, Забабуры) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Даўгапольскага сельсавета.
Эскадрылля
Складаецца з некалькіх звёнаў (атрадаў), на ўзбраенні якіх, як правіла, аднатыпныя самалёты або верталёты (ад 10 да 24 і больш адзінак). Ва ўзброеных сілах шэрагу дзяржаў (ЗША, Італія, ФРГ) эскадрылля гэта ракетнае (зенітна-ракетнае) падраздзяленне.
Іна Уладзіміраўна Афанасьева
Іна Афанасьева (нар., ) — беларуская эстрадная спявачка, тэлевядучая.
Біяграфія
Нарадзілася ў 1968 годзе ў Магілёве. У 1978 годзе пачала займацца ў дзіцячым эстрадным калектыве «Вясёлка» Магілёўскага палаца піянераў і школьнікаў. У 1987 годзе перамагла на Рэспубліканскім конкурсе папулярнай моладзевай музыкі ў Наваполацку. У 1988 годзе прыняла ўдзел у конкурсе маладых выканаўцаў Усесаюзнага фестывалю польскай песні ў Віцебску, пасля чаго Іну запрасілі працаваць у Дзяржаўным канцэртным аркестры Беларусі.
У 1990 годзе скончыла навучанне ў Магілёўскім вучылішчы культуры. Сольную кар'еру пачала ў 1994 годзе. З 1995 года арганізоўвае дабрачынныя канцэрты, прысвечаныя Дню абароны дзяцей. У 1996 годзе правяла тур па 22 гарадах Беларусі. У 2000 годзе ўзначаліла уласны творчы калектыў, а годам пазней зноў адправілася ў тур па абласных і раённых цэнтрах Беларусі. У 2002—2003 гг. выступала як вядучая забаўляльных праграм тэлеканала СТБ. Шэраг песень запісаны ў дуэце з Валерыем Дайнекам, Дзмітрыем Смольскім.
Узнагароды
Лаўрэат 1 прэміі Рэспубліканскага конкурсу маладзёжнай музыкі «Наваполацк 1987», 3 прэміі ў конкурсе Усесаюзнага фестывалю польскай песні «Віцебск 1988», 2 прэміі конкурсу на фестывалі «Славянскі базар 1992».
Шчучае
Шчучае — возера ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці, за 25 км на паўночны ўсход ад гарадскога пасёлка Расоны, за 4,7 км на поўнач ад вёскі Галубова, у басейне ракі Дрыса.
Плошча паверхні 0,04 км². Даўжыня 0,24 км, найбольшая шырыня 0,2 км. Даўжыня берагавой лініі 0,7 км.
Схілы катлавіны вышынёй да 10 м, пад лесам. Пойма месцамі пераўвільготнена.
Вясніцкія
Вясні́цкія (, Весницкие) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Даўгапольскага сельсавета.
Геаграфія
У напрамку на ўсход ад вёскі працякае рака Обаль.
Крсто Попавіч
Крсто Попавіч (Крсто Поповић; 13 верасня 1881 — 14 сакавіка 1947) — чарнагорскі ваенны дзеяч, актыўны дзеяч руху зелянашаў і чарнагорскага калабарацыянісцкага руху Другой сусветнай вайны.
Біяграфія
Крсто нарадзіўся ў сям’і Тодара і Чэтны Попавічоў 13 верасня 1881 года. Удзельнічаў у Балканскіх войнах, у Першай сусветнай вайне. Удзельнічаў у баях пры Мойкавацы супраць аўстра-венгерскай арміі. Пасля гэтага Попавіч трапляе ў аўстрыйскі палон і 2 гады праводзіць у лагеры для ваеннапалонных. Пасля заканчэння Першай сусветнай вайны, Крсто вяртаецца ў Чарнагорыю.
Ва ўмовах аб’яднання Чарнагорыі з Сербіяй Попавіч становіцца лідарам паўстання супраць саюза з Сербіяй. Аднак Каляднае паўстанне зелянашаў было падушана, Чарнагорыя ўвайшла ў склад Сербіі, а Попавіч эміграваў у Італію. Неўзабаве Крсто вяртаецца ў Чарнагорыю і далучаецца да партызанскага руху зелянашаў, якія патрабуюць аднаўлення незалежнасці краіны і вяртання ў Чарнагорыю былога караля Ніколы I. У 1922 годзе Попавіч эмігрыруе ў Аргенціну, а затым у Бельгію.
Тэрыторыя Чарнагорыі была акупавана італьянскімі войскамі. Італьянцы ствараюць на тэрыторыі Чарнагорыі марыянетачную дзяржаву і пачынаюць стварэнне мясцовых органаў улады. Пасля гэтага Попавіч пачынае супрацоўніцтва з акупацыйнымі ўладамі. Попавіч становіцца кіраўніком чарнагорскай міліцыі (Лоўчанская брыгада; ), створанай італьянскімі акупацыйнымі ўладамі. Лоўчанская брыгада ваявала як супраць югаслаўскіх партызан так і супраць чэтнікаў.
Аднак неўзабаве падраздзяленне Попавіча распалася, частка далучылася да партызанаў, а частка да чэтнікаў. Попавіч не далучыўся ні да аднаго з бакоў. Пасля завяршэння Другой сусветнай вайны Крсто Попавіч быў забіты 14 сакавіка 1947 года, патрапіўшы ў засаду ўрадавых войскаў.
Цікава, што сын Крсто Попавіча Нікола Попавіч пасля пачатку вайны супраць Германіі не пайшоў за сваім бацькам, а далучыўся да супраціўлення акупантам.
Завань
За́вань (, Завань) — вёска ў Беларусі, у Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Даўгапольскага сельсавета. Раней уваходзіла ў склад Пралетарскага сельсавета.
Го-Камацу
Го-Кама́цу — 100-ы Імператар Японіі і 6-ы Імператар Паўночнага Двара.
З 1911 года, японскія гісторыкі сталі лічыць Імператараў Паўднёвага Двара прадстаўнікамі галоўнай лініі Імператарскага дому, таму Імператар Го-Камацу, пры якім дзве дынастыі былі аб’яднаны, стаў лічыцца 100-м Імператарам Японіі. У той час, калі Імператары Паўночнага Двара разглядаліся як законныя спадчыннікі Імператарскага Дому, Імператар Го-Камацу лічыўся 6-м Імператарам Паўночнага Двара і 101-м Імператарам Японіі.
Галіна (возера)
Га́ліна — возера ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці, за 26 км на паўночны ўсход ад гарадскога пасёлка Расоны, за 3,5 км на паўночны ўсход ад вёскі Галубова, у басейне ракі Нешчарда.
Плошча паверхні 0,02 км². Даўжыня 0,18 км, найбольшая шырыня 0,1 км. Даўжыня берагавой лініі 0,45 км.
Размешчана сярод лесу. Схілы катлавіны вышынёй да 5 м. На поўдні і ўсходзе вакол возера забалочаная пойма.
Каморнік (Вялікае Княства Літоўскае)
Каморнік — геадэзіст-землеўпарадчык у Вялікім Княстве Літоўскім у XVI—XVII стст., член падкаморскага суда. Прызначаўся падкаморым і замяшчаў яго пры вырашэнні спрэчак на месцы. Займаўся вымярэннем і здымкай мясцовасці (межаў, маёнткаў і г.д.) у якасці судовага выканаўцы, а таксама асабіста за кошт зацікаўленага боку. Пасля далучэння Беларусі да Расійскай імперыі заменены інстытутам землямераў, канчаткова знік у 1840 годзе пасля скасавання межавых судоў і спынення дзейнасці Статута Вялікага Княства Літоўскага 1588 года.
Эскадра
Эскадра (escadre) — шматзначны тэрмін, які абазначае:
Арэналь (рака)
Арэналь (Río Arenal) — рака на поўначы Коста-Рыкі ў правінцыі Алахуэла. Выцякае з возера Арэналь — самага буйнога возера краіны і цячэ на ўсход. Недалёка ад горада Бока-дэ-Арэналь упадае ў раку Сан-Карлас. Даўжыня — 45 км.
Асноўны прыток — рака Бурыё.
Загуззе (Даўгапольскі сельсавет)
Загу́ззе (, Загузье) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Даўгапольскага сельсавета.
Карэльскі фронт
Карэ́льскі фронт — аператыўнае аб’яднанне Чырвонай арміі Узброеных Сіл СССР у гады Вялікай Айчыннай вайны. Праіснавала са жніўня 1941 года па лістапад 1944 года.
Фарміраванне і склад
Утвораны дырэктывай Стаўкі ВГК 23 жніўня 1941 года з часткі войскаў Паўночнага фронту, а менавіта 14-й і 7-й армій, якія абараняліся на момант стварэння фронту на лініі ад Баранцава мора да Ладажскага возера. У падпарадкаванні фронту знаходзіўся Паўночны флот. Фронт ствараўся з мэтай забяспечыць паўночны стратэгічны фланг абароны на Поўначы краіны. Да верасня 1942 года ў складзе фронту былі сфарміраваны 19-я, 26-я і 32-я арміі, а да канца года і 7-я паветраная армія. У лютым 1944 года ў склад фронту была вернута 7-я армія, выведзеная з яго складу ў верасні 1941 года.
Задачы
У жніўні — верасні 1941 года войскі фронту спынілі ворага, які прадпрымаў спробы завалодання Запаляр’ем, і вымусілі яго перайсці да абароны. З верасня 1941 года па чэрвень 1944 года войскі фронту трымалі абарону па лініі: рака Заходняя Ліца (60 кіламетраў ад Мурманска), Ухта, Павянец, Анежскае возера, рака Свір. Перыядычна праводзіліся прыватныя аперацыі (Мядзвежагорская наступальная аперацыя). ''Падрабязней гл. Абарона Запаляр’я.''
У другой палове 1944 года войскі фронту пры падтрымцы Ладажскай і Анежскай ваенных флатылій правялі Свірска-Петразаводскую аперацыю, а пры падтрымцы Паўночнага флоту — Петсама-Кіркенескую аперацыю.
15 лістапада 1944 года, пасля выхаду Фінляндыі з Другой сусветнай вайны, фронт быў расфарміраваны. Аснова камандуючага складу ў красавіку 1945 года была перапраўлена на Далёкі Усход, дзе на яе базе было праведзена фарміраванне 1-га Далёкаўсходняга фронту (першапачаткова Палявое ўпраўленне Прыморскай групы войскаў).
Корань мнагачлена
Корань мнагачлена (не роўнага тоесна нулю)
над полем k — гэта элемент c\in k (альбо элемент пашырэння поля k), такі, што выконваюцца дзве наступныя раўназначныя ўмовы:
у тоеснасць.
Раўназначнасць дзвюх фармулёвак вынікае з тэарэмы Безу. У розных крыніцах нейкая адна з іх выбіраецца ў якасці азначэння, а другая выводзіцца ў якасці тэарэмы.
Аператыўная эскадра
Аператыўная эскадра (escadre) — буйное фарміраванне (злучэнне, аб'яднанне) у ВМФ (ВМС) дзяржаў, якое складаецца са злучэнняў і часцей розных родаў сіл і прызначана для дзеянняў у пэўным раёне акіянскага (марскога) тэатра ваенных дзеянняў.
Пружанская чыгунка
Пружа́нская чыгу́нка — вузкакалейная 600-міліметровая траса з Пружанаў да Лінова, якая існавала ў першай палове XX стагоддзя. Працягласць 13 км.
Збудаваная ў 1915 годзе падчас нямецкай акупацыі. Стала часткай вялізнай сеткі вузкакалеек працягласцю 325 кіламетраў скрозь Белавежскую пушчу, прызначанае для вывазу вырубленага лесу і забітых жывёл.
За польскім часам належала PKP, даходзіла да Камянюкаў (да 1922 года гэтая галіна большай часткай разабраная). Праз Семянчу, Слабудку і фальварак Ізабелін злучала горада са станцыяй Лінова (цяпер Аранчыцы) на чыгунцы Брэст—Баранавічы. Па ёй хадзіў маленькі цягнік з чатырох вагонаў.
Па ўварванні Саветаў цягнік хадзіў ад ваеннага мястэчка Слабудка да Пружанаў. Расклад быў адвольны: «машыніст мог спыніцца на любым хутары, схадзіць да знаёмай, выпіць паўжбану малака, вярнуцца і ехаць далей».
Зруйнаваная на пачатку 40-х гадоў, верагодна з пачаткам нямецкага ўварвання. У 1940—41 гадах вяліся працы па збудаванні паўнафарматнай 750-міліметровае чыгункі Паўлавічы—Пружаны—Белавежа, аднак з пачаткам вайны будоўля спыненая і не ўзнавілася.
Эскадраны мінаносец
Эскадраны мінаносец (скар. эсмінец) – найбольш універсальны тып баявога карабля, прызначаны для барацьбы з падводнымі лодкамі і карабельнымі групоўкамі праціўніка, авіяцыяй, аховы сваіх караблёў пры пераходзе па моры і ў баі, пастаноўкі марскіх мін, разведвальнай і дазорнай службы і інш. Хуткаходны, здольны суправаджаць эскадру (адсюль назва).
Стэпавы фронт
Стэпавы фронт — аператыўна-стратэгічнае аб'яднанне (фронт) РСЧА ва ўзброеных сілах СССР падчас Вялікай Айчыннай вайны. Фронт дзейнічаў у 1943 г. у Цэнтральнай Расіі і ва Усходняй Украіне.
Бітвы пад Курскам і Харкавам
Фронт быў утвораны 9 ліпеня 1943 года на падставе дырэктывы Стаўкі ВГК з сіл Стэпавай ваеннай акругі на курскім кірунку. У яго ўвайшлі 27-я армія, 47-я армія, 53-я армія і 5-я паветраная армія. Першапачаткова войскі фронту былі разгорнуты ў рэзерве за Цэнтральным і Варонежскім франтамі. Перад фронтам ставілася мэта ў выпадку прарыву праціўніка спыніць яго наступ на займанай мяжы. У сувязі з удалым раскладам для савецкіх войскаў у бітве пад Курскам 17 ліпеня фронт перайшоў у наступ і разам з Варонежскім фронтам да 23 ліпеня адкінуў нямецкую групу армій «Цэнтр» на яе зыходныя пазіцыі перад бітвай.
3 жніўня войскі фронту разам з войскамі Варонежскага фронту перайшлі ў наступ на белгародска-харкаўскім кірунку. 5 жніўня злучэнні 69-й і 7-й гвардзейскай армій авалодалі Білгарадам. Развіваючы наступ войска Стэпавага фронту 23 жніўня вызвалілі Харкаў.
Бітва за Дняпро
У канцы жніўня — пачатку верасня, развіваючы поспех, фронт разгарнуў Палтаўска-Крэменчугскую наступальную аперацыю на Левабярэжнай Украіне падчас бітвы за Дняпро. Наносячы ўдары ў кірунках палтаўска-крэменчугскім і краснаграда-верхнедняпроўскім, войскі фронту разграмілі злучэнні нямецкіх 8-й і 1-й танкавай армій, якія супрацьстаялі ім, і да канца верасня выйшлі да Дняпра, з ходу яго фарсіравалі і авалодалі плацдармамі на яго правым беразе.
Зарэчча (Даўгапольскі сельсавет)
Зарэ́чча (, Заречье) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Даўгапольскага сельсавета.
Стэпавы фронт
Бітва за Дняпро
У першай палове кастрычніка фронт вёў цяжкія баі за ўтрыманне і пашырэнне плацдармаў, паступова аб'яднаўшы іх у агульны плацдарм на поўдзень ад Крэмэнчука. 15 кастрычніка войскі фронту перайшлі ў наступ з плацдарму ў кірунку на П'ятыхатку і Крывы Рог. Ва ўзаемадзеянні з іншымі франтамі войска знішчылі нямецкую абарончую мяжу Усходні вал. 20 кастрычніка 1943 года Стэпавы фронт быў пераназваны ў 2-гі Украінскі фронт.
Зарэчча (Даўгапольскі сельсавет)
У 1974—1988 гадах цэнтр сельсавета.
Мастэрс 2012 (снукер)
Гэта быў першы турнір Мастэрс з 1989 года, у якім не прымаў удзел шасціразовы чэмпіён Стывен Хендры. Леташні пераможца - кітайскі снукерыст Дзін Дзюньхуэй - прайграў у першым раўндзе 14-му нумару сусветнага рэйтынгу Роні О’Салівану. О'Саліван зрабіў вышэйшы брэйк турніру - 141 ачко - у другім матчы супраць Джада Трампа. Пераможцам турніру, а таксама першым аўстралійцам, які выйграў яго, стаў Ніл Робертсан, які адолеў у фінале Шона Мёрфі з лікам 10:6. Гэтая перамога стала дзесятым прафесійным тытулам Робертсана.
Аператыўны флот
Аператыўны флот — у структуры ВМС ЗША і шэрагу іншых краін вышэйшае аператыўнае аб'яднанне ваенна-марскіх сіл, якое ўключае аператыўныя злучэння розных родаў боегатовых сіл. Прызначэннем аператыўнага флоту з'яўляецца рашэнне задач аператыўнага і стратэгічнага маштабу як самастойна, так і ва ўзаемадзеянні з іншымі відамі ўзброеных сілаў у межах зоны сваёй адказнасці.
На пачатак 2010-х гадоў у ЗША на пастаяннай аснове дзейнічалі 2-й (да 2011 г.), 3-й, 4-й, 5-й, 6-й і 7-й аператыўныя флоты. Баявы склад аператыўных флатоў перыядычна абнаўляецца (на ратацыйнай аснове) боегатоўнымі караблямі, лятальнымі апаратамі, судамі забеспячэння, падраздзяленнямі марской пяхоты і абслуговым персаналам са складу Ціхаакіянскага і Атлантычнага флатоў.
Андрэй Уладзіміравіч Добры
Андрэй Уладзіміравіч ( —, пазней называлі яшчэ і Добрым) — князь уладзіміра-валынскі з 1119 года, князь пераяслаўскі з 1135 года, малодшы сын вялікага князя кіеўскага Уладзіміра Манамаха.
У 1119 годзе, пасля смерці Рамана Уладзіміравіча, бацька пасадзіў Андрэя ва Уладзіміры-Валынскім.
З-за Валыні Андрэю прыйшлося ўступіць у барацьбу з князем Яраславам Святаполчычам, сынам былога вялікага князя Святаполка Ізяславіча, які княжыў на Валыні да разрыву з Манамахам. Яраслаў заклікаў на дапамогу палякаў, венграў і чэхаў, але быў забіты ў 1123 годзе пры аблозе Уладзіміра-Валынскага.
Пахаваны ў Пераяславе, у царкве Святога Міхаіла.
Ініцыяцыя
Ініцыя́цыя (initiatio, літаральна "прысвячэнне") — абрад далучэння да пэўнай групы або пераходу на пэўны сацыяльны ўзровень.
На тэрыторыі Беларусі вядомы з 2-га тысячагоддзя да н.э. Сістэма абрадаў у родавым грамадстве, звязаная з пераводам юнакоў і дзяўчат у разрад дарослых. Хлопчыкаў і дзяўчынак ва ўзросце 8-10 гадоў абрадамі “провадаў” або “знікнення” (з імі развітваліся так, быццам яны паміралі) пераводзілі на 6-8 год у спецыяльную абшчыну, дзе іх вучылі гаспадарчым справам, святочным абрадам і рэлігійным павер’ям. Абрад “вяртання” дазваляў вярнуцца юнакам у абшчыну бацькоў. Звесткі пра ініцыяцыю ў беларусаў захаваліся ў казках, каляндарных старажытных песнях і дахрысціянскіх святочных абрадах.
Андрэй Уладзіміравіч Добры
Сям’я і дзеці
Дзеці:
Вялікая народная скупшчына
Гістарычныя ўмовы
У 1918 годзе прыхільнікі захавання дынастыі Негашаў у чарнагорскай Народнай скупшчыне ўтваралі меншасць. Тым часам кароль Нікола I, які ўцёк падчас Першай сусветнай вайны з краіны, заявіў пра намер вярнуцца ў Чарнагорыю. Пры гэтым, Сербія, маючы намер стварыць адзіную югаславянскую дзяржаву, выступала супраць аднаўлення чарнагорскай дзяржавы. У гэтым Сербію падтрымлівала Францыя, якая з дапамогай ваенных крэдытаў да канца вайны паставіла эканоміку Сербіі пад свой кантроль. Англія і ЗША былі супраць стварэння адзінай югаславянскай дзяржавы пад эгідай Францыі, таму іх задавольваў стары парадак на Балканах. Суседняя Італія была зацікаўлена ў захаванні незалежнай Чарнагорыі, у той час у Італіі меліся планы па захопе Котарскага заліва. Ва ўмовах наступу італьянскіх акупацыйных войскаў на Балканы, 24 лістапада 1918 года Народнае веча ў Заграбе прыняло рашэнне аб аб'яднанні Дзяржавы славенцаў, харватаў і сербаў з Сербіяй і Чарнагорыяй.
Вялікая народная скупшчына
26 лістапада 1918 года і Народная скупшчына Чарнагорыі прыняла рашэнне аб аб'яднанні з Сербіяй. Пасля таго, як 25 лістапада Народная скупшчына Ваяводзіны прыняла рашэнне аб далучэнні, 1 снежня 1918 года было створана Каралеўства сербаў, харватаў і славенцаў.
Мірачыцкі
Мірачыцкі — прозвішча.
Каляднае паўстанне
Каляднае паўстанне  — узброенае паўстанне ў Чарнагорыі супраць магчымага далучэння Чарнагорыі да Сербіі пасля Першай сусветнай вайны. Адбылося 7 студзеня 1919 года, напярэдадні праваслаўных Калядаў (Раства), ад якіх і атрымала сваю назву.
Гісторыя
Каталізатарам паўстання стала спрэчнае рашэнне Падгорыцкай скупшчыны аб аб'яднанні Чарнагорыі і Сербіі. Прыхільнікі саюза з Сербіяй (Бялашы; ) пераўзыходзілі па колькасці прыхільнікаў незалежнасці Чарнагорыі — зелянашаў. Прыхільнікі незалежнасці і былога караля Чарнагорыі Ніколы I (Зелянашы) на чале з афіцэрам чарнагорскай арміі Крсто Попавіч паднялі паўстанне супраць саюза з Сербіяй 7 студзеня 1919 года.
Аднак прыхільнікам саюза аказвала значную падтрымку сербская армія і пад Цэтынэ мяцежнікі пацярпелі паражэнне. Дамы многіх зелянашаў былі разбураны, а некаторыя былі кінуты ў турмы. Некаторая частка паўстанцаў бегла ў Італію, а іншая частка бегла ў горы, дзе працягвала партызанскае супраціўленне. Некаторыя з гэтых груп зелянашаў працягвалі супрацівіцца югаслаўскім уладам аж да 1929 года.
Памяць
7 студзеня 2008 года ў гонар 90-й гадавіны паўстання чарнагорскія ўлады усталявалі мемарыяльную дошку ў гонар зелянашаў, які загінулі падчас Каляднага паўстання.
Каралеўства Чарнагорыя (1941—1944)
Каралеўства Чарнагорыя (або Незалежная дзяржава Чарнагорыя) з 1941 па 1943 год існавала як пратэктарат Італіі і ўжо фактычна не з'яўлялася манархіяй. Чарнагорыя была часткай ірэдэнтысцкай ідэі — Вялікай Італіі. Рэжым Мусаліні бачыў Чарнагорыю як частку будучай імперыі, якая таксама будзе ўключаць усё адрыятычнае ўзбярэжжа і частку Грэцыі, вярнуўшы тым самым землі, якія раней належалі Венецыі. Мясцовае насельніцтва павінна было асімілявацца, стаўшы часткай італьянскай нацыі. Планавалася пачаць засяленне Чарнагорыі італьянцамі (па прыкладзе Албаніі), для наступнага выцяснення мясцовага насельніцтва.
Гісторыя
Кароль Віктар Эмануіл III (пад уплывам сваёй жонкі Алены Чарнагорскай, дачкі былога караля Чарнагорыі Ніколы I Петравіча) пераканаў Беніта Мусаліні стварыць незалежную дзяржаву Чарнагорыя, насуперак жаданням кіраўніка (паглаўніка) Харватыі Антэ Павеліча і албанскага ўрада (якія жадалі падзяліць Чарнагорыю паміж сабой). Каралеўства Чарнагорыя было створана пад кантролем італьянцаў, калі Крсто Попавіч вярнуўся з эміграцыі ў Рым у 1941 годзе, каб пачаць кіраваць партыяй Зелянашы (Zelenaši), якая выступала за аднаўленне чарнагорскай манархіі. Яны стварылі свае ўзброеныя сілы пад назвай Лоўчанская брыгада.
Афіцыйна Чарнагорыя з'яўлялася каралеўствам, але апошні ўнук Ніколы I Петравіча князь Міхаіл Петравіч-Негаш адмовіўся ад кароны, абвясціўшы пра падтрымку свайго стрыечнага брата, маладога Пятра II Карагеоргіевіча. Два князі з роду Раманавых, Мікалай Раманавіч Раманаў і яго бацька Раман Пятровіч Раманаў таксама адмовіліся ад кароны. З гэтага моманту Чарнагорыя кіравалася італьянскай адміністрацыяй.
12 ліпеня 1941 года Секула Дрлевіч стаў прэм'ер-міністрам краіны. У пачатку 1942 года Чарнагорыя перажыла ўспышку грамадзянскай вайны, калі чэтнікі і партызаны пачалі ваяваць супраць Чарнагорскіх сепаратыстаў і сіл Восі. Па працягу Другой сусветнай вайны, вайна ў Чарнагорыі стала хаатычнай і ганебнай, таму што была створана і разарвана велізарная колькасць саюзаў паміж усімі бакамі. Таксама ў Чарнагорыі актыўную дзейнасць вёў Сербскі добраахвотніцкі корпус войскаў СС.
У канцы верасня 1943 года Незалежная дзяржава Харватыя Антэ Павеліча анексавала італьянскую правінцыю Котара (раней адабраную ў Чарнагорыі). У кастрычніку 1943 года, Дрлевіч быў высланы з Чарнагорыі. У 1944 годзе, у Харватыі ён сфарміраваў Дзяржаўны савет Чарнагорыі, які павінен быў працаваць у якасці ўрада ў выгнанні.
Геаграфія
Незалежная дзяржава Чарнагорыя першапачаткова мела граніцы, якія прыблізна супадаюць з сучаснай Чарнагорыяй, і межавала з Харватыяй на паўночным захадзе, з Сербіяй на паўночным усходзе і Албаніяй на паўднёвым усходзе. Пасля вясны 1942 года, большая частка рэгіёна Санджак, якая першапачаткова была абвешчана часткай Чарнагорыі, не кантралявалася ёй. Да таго ж да верасня 1943 года Котарскі заліў быў анексаваны Італіяй.
Узброеныя сілы
Падчас італьянскай адміністрацыі Чарнагорыі ў краіне знаходзіліся наступныя сілы:
Рэлігія
Асноўнай рэлігіяй на тэрыторыі Чарнагорыі заставалася праваслаўе сербскай царквы. Таксама быў значна распаўсюджаны іслам, у меншай ступені каталіцтва. Сербская праваслаўная царква структурна падзялялася ў Чарнагорыі на Чарнагорска-Прыморскую епархію, з цэнтрам у горадзе Цэтынэ, а таксама на епархію Будзімле-Нікшыч з цэнтрам у Беранэ. Абодва яны ўзначальваліся Ёанікіем Ліпавацам. Ліпавац быў забіты ў канцы вайны югаслаўскімі камуністамі за спробу бегчы з краіны. Каталіцкая царква дзяліла Чарнагорыю на дзве дыяцэзіі, Бара і Скоп’е.
Літоўская мітраполія
Літоўская мітраполія — самастойная літоўская (беларуская) мітраполія Вялікага Княства Літоўскага, якая падпарадкоўвалася Канстанцінопальскаму патрыярхату і існавала ад пачатку XIV ст. (ад 1300 ці 1317 года) да 1596 года. Літоўская мітраполія была асяродкам праваслаўнага жыцця, асветы і культуры жыхарства Вялікага Княства Літоўскага. Літоўскі мітрапаліт па-грэчаску афіцыйна тытулаваўся «мітрапаліт Літвы» (μητροπολίτης Λιτβων). У 1354—56, 1356, 1378—1380 гадах Літоўскі мітрапаліт меў тытул мітрапаліта «ўсяе Русі». З 1415 і па 1596 год літоўскія мітрапаліты афіцыйна называліся мітрапалітамі Літоўскімі, Кіеўскімі і ўсяе Русі (паралельна Маскоўскія мітрапаліты называліся мітрапалітамі Маскоўскімі, Кіеўскімі і ўсяе Русі).
Праваслаўная царква ў раннім Вялікім Княстве Літоўскім
Дакладна ведама, што праваслаўнымі па веравызнанню былі вялікія князі літоўскія Войшалк (1264—1267) і Шварн Данілавіч (1267—1270). Таксама дакладна ведама, што праваслаўнымі былі многія сыны, сваякі і набліжаныя вялікіх князёў літоўскіх — напрыклад, сын і браты вялікага князя Трайдзеня, сыны вялікага князя Віценя. Паводле звестак Літоўскай метрыкі, праваслаўнаю была сястра вялікага князя Гедзіміна, у яе быў уласны манастыр у Вільні. У канцы XIII стагоддзя ў Лаўрышаўскім манастыры, заснаваным пад Наваградкам вялікім князем Войшалкам, быў створаны бясцэнны помнік беларускай кніжнасці — Лаўрышаўскае Евангелле, якое зараз захоўваецца ў Польшчы.
Цэрквы на захадзе ВКЛ (ад Новагародка, Горадна, Крэва і на поўнач да Вількаміра і Коўна) са старажытнасці падпарадкоўваліся Тураўскаму епіскапу. Ад часу стварэння Літоўскай мітраполіі царкоўным асяродкам гэтых зямель стаў Наваградак, а пазней Вільня. На балцкіх землях ВКЛ (Вількаміршчына, Ковеншчына) ужо ў XIII-XIV стагоддзях існавала мноства праваслаўных прыходаў: усходнеславянскі пісьмовы помнік 1375 года «Імена всем градом рускім» пералічае ў Літве «грады»: Вільню, Мерач, Меднікі, Кернаў, Майшаголу, Вількамір, Старыя Трокі, Новыя Трокі, Коўна, Пуню і Пералай (гэта на тэрыторыі Віленшчыны, Ковеншчыны і Вількаміршчыны) — між тым, у навуцы даведзена, што «грады» ў спісе «Імена всем градом» былі цэнтрамі царкоўных прыходаў, якія плацілі даніну мітрапаліту. Такім чынам, ужо ў XIV стагоддзі і на балцкай частцы Літвы існавала мноства арганізаваных праваслаўных прыходаў. У пачатку XIV стагоддзя ў Троках існавалі цэрквы Міколы Цудатворца і Ушэсця. Некалькі праваслаўных цэркваў было ў першай палове XIV стагоддзя і ў Вільні.
Праваслаўная культура і асвета гралі значную ролю ў Вялікім Княстве Літоўскім, будучы неад'емнай часткай жыцця вяльмож і культурных колаў. Яшчэ ў XVII стагоддзі гісторыкі адзначалі, што ў Літве нават каталіцкія ксяндзы трымаюць стары звычай насіць бароды, як гэта робяць праваслаўныя святары, і носяць мехавыя шапкі рускіх баяраў.
У 1303 годзе ў Галіцка-Валынскім княстве створана Галіцкая мітраполія (існавала з вялікімі перапынкамі да канца XIV ст.), адной з 7 епархій якой была Турава-Пінская. Некаторыя даследчыкі (Е. Галубінскі) лічаць, што галіцкі мітрапаліт ад 1303 г. меў тытул мітрапаліта Галіцка-Літоўскага.
Літоўская мітраполія да 1415 года
Самастойная Літоўская мітраполія Вялікага Княства Літоўскага была ўтворана ў пачатку XIV стагоддзя. Дакладных звестак аб часе яе заснавання няма. Зараз лічыцца, што яна заснавана ў 1316 ці 1317 годзе, бо ў 1317 годзе адзначана прысутнасць мітрапаліта Літоўскага Феафіла на пасяджэнні сінода ў Канстанцінопалі.
Аднак існуючы зараз прабел у літаратуры адносна заснавання Літоўскай мітраполіі можна патлумачыць недаследаванасцю гэтага пытання. Па дадзеных галоўнай крыніцы па гэтым пытанні — роспісе епархій Канстанцінопальскага стальца, зробленым візантыйскім імператарам Андронікам II — Літоўская мітраполія ўтворана ў 1300 годзе. Прытым, як адзначае роспіс, Літва была епархіяй (ενορια), гэта значыць епіскапствам Русі яшчэ да 1300 года. Па словах роспісу, «τα Λιτβαδα ενορια οντα της μεσαλης 'Ρωσίας» (Літва, епархія Вялікай Русі) была павышана да ўзроўню мітраполіі ў 1300 годзе. Візантыйскія дакументы XIV стагоддзя таксама сведчылі, што да пераўтварэння ў мітраполію Літва была епіскапствам: па словах патрыяршае граматы, «найсвяцейшае епіскапства Літоўскае» да пераўтварэння ў мітраполію «спачатна» падпарадкоўвалася Кіеўскаму мітрапаліту, прытым «складала немалую частку яго епархіі».
Літоўскаму мітрапаліту ў 1317 г. падпарадкоўваліся Наваградскае, Полацкае і Тураўскае епіскапствы. Сядзіба мітрапаліта была ў Наваградку. Пазней яна перамясцілася ў Вільню, у Прачысценскую царкву, узведзеную вялікім князем Альгердам у 1346 годзе. Мітрапаліт падпісваўся ў сваіх лістах «мітрапаліт Літвы» (μητροπολίτης Λιτβων).
На працягу XIV стагоддзя візантыйскія крыніцы нярэдка пісалі, што Літва ёсць частка Русі, і разумелі пад Літвою найперш вобласць Літоўскай мітраполіі. Візантыйскі гісторык Нікіфар Грыгара ў 1350-х гг. пісаў, што народ «Русь» падзяляецца на чатыры Русі, з якіх адна — амаль непераможная і не плаціць даніну Ардзе; гэтай чацвёртай «Руссю» ён называў Літву Альгерда.
Старажытная сталіца рускай мітраполіі Кіеў знаходзіўся з 1322 года пад уладаю вялікага князя літоўскага, таму мітрапаліт Літоўскі нярэдка пісаўся таксама і мітрапалітам «Кіеўскім і ўсяе Русі». Маскоўскія мітрапаліты даволі часта аспрэчвалі такое тытулаванне Літоўскіх мітрапалітаў. Гэтыя спрэчкі скончыліся тым, што з 1415 і па 1596 год у Вільні існавала мітраполія пад назвай «Літоўская, Кіеўская і ўсяе Русі», а ў Маскве паралельна — мітраполія «Маскоўская, Кіеўская і ўсяе Русі». Канцом мітраполіі Літоўскае і ўсяе Русі лічыцца адпадзенне яе ва унію ў 1596 годзе.
Да сярэдзіны XV ст. Канстанцінопальскі патрыярхат, які не жадаў канчатковага падзелу Праваслаўнай царквы Русі на царкву Вялікага Княства Літоўскага, Рускага і Жамойцкага і царкву Вялікага Княства Маскоўскага, прызначаў мітрапалітаў у Наваградак нерэгулярна, нягледзячы на просьбы вялікіх князёў ВКЛ. Пасля смерці першага літоўска-наваградскага мітрапаліта Феафіла (1330) новы мітрапаліт не быў пастаўлены, епархіі ў ВКЛ адыйшлі пад уладу мітрапаліта кіеўскага ў Маскве (паводле некаторых даследчыкаў, з 1337 па 1347 год літоўскія епіскапствы падпарадкоўваліся Галіцкаму мітрапаліту). У 1355 у Наваградак прызначаны мітрапаліт Раман, якому падпарадкоўваліся 7 епархій на тэрыторыі ВКЛ і Галіцыі: Турава-Пінская, Полацкая, Галіцкая, Уладзіміра-Валынская, Луцкая, Холмская, Перамышльская. Пазней яму падпарадкавалася Бранскае епіскапства, а таксама часова — Цвярское.