cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Канстытуцыя 3 мая 1791 года
Папраўкі, наступствы і адмена Канстытуцыі
Пашырэннем і дапаўненнем Канстытуцыі стала ўхвала соймам 16 мая 1791 г. закона «Соймы». Месцам правядзення соймаў вызначана Варшава, але кожны трэці сойм павінен быў адбывацца ў Гродне (на тэрыторыі ВКЛ); вызначалася роўнае прадстаўніцтва ад ВКЛ і Польскага Каралеўства ў соймавых камісіях. Закон надзяляў сойм паўнамоцтвамі даваць рэкамендацыі Стражы правоў ці непасрэдна яе камісіям (міністэрствам); прадугледжваў мажлівасць скасавання распараджэння міністраў, калі грамадзянін падаў скаргу на парушэнне тым распараджэннем яго законных праў, а адпаведная соймавая дэпутацыя грамадзяніна падтрымала; удакладняў, што ўхвала падаткаў павінна быць падтрымана 3/4 галасоў, а пытанні міждзяржаўных саюзаў, вайны і міру, палітычных спраў, устанаўлення колькасці войска і дзяржаўных крэдытаў — 2/3 галасоў. Сесія сойма павінна была цягнуцца 70 дзён з мажлівасцю двухразовага яе працягу ў кожным разе па 15 дзён. Прадугледжваліся і асобныя сесіі паслоў ад ВКЛ. «Гатовы сойм» мог быць скліканы экстраардынарна ў выпадку канфлікту паміж каралём і Стражай правоў альбо паміж урадавымі камісіямі. Кворум устанаўліваўся ў 1/4 сойма. Сенатар сходзіў з пасады, калі не прысутнічаў па значнай прычыне на двух соймах запар. Дапаўненнем было таксама прыняцце закона «Экстраардынарны канстытуцыйны сойм», які апісваў працэдуру змен у канстытуцыі, якія маглі рабіцца раз у 25 год.
Ужо ў чэрвені 1791 г. на сойме былі ўнесены папраўкі ў Канстытуцыю: права караля прызначаць на пасаду сенатара было заменена правам караля зацвярджаць асобу на пасаду сенатара з ліку кандыдатаў, прапанаваных соймам; было абмежавана права караля на амністыю злачынцаў (выключаліся асобы, асуджаныя на смерць соймавымі і ваеннымі судамі, а таксама іншымі судамі за забойства, крадзёж скарбу і наезды). У чэрвені 1791 г. па прапанове Гуга Калантая сойм пачаў працаваць над Кодэксам Станіслава Аўгуста — кадыфікацыяй права Рэчы Паспалітай, для чаго сойм стварыў дзве кадыфікацыйныя камісіі — асобна для Польскага Каралеўства і Вялікага Княства Літоўскага.
У кастрычніку 1791 г. сойм таксама прыняў закон, які ўстанаўліваў колькасць паслоў ад кожнай правінцыі Рэчы Паспалітай (г.зн. Малапольшчы, Вялікапольшчы і ВКЛ) па 68 паслоў; на кожным сойміку трэба было выбіраць па 2 паслы; прадугледжваў, што пасля смерці караля Станіслава Аўгуста, ваяводы і кашталяны будуць зацвярджацца на пасаду новым каралём (вялікім князем) з падвоенай колькасці кандыдатаў, прадстаўленых соймікам.
Марыя Станіславаўна Бялянка
Марыя Станіславаўна Бялянка (, в. Юравічы, Калінкавіцкі раён — ) — беларускі савецкі трэнер (веславанне на байдарках). Заслужаны трэнер БССР (1967), заслужаны дзеяч фізічнай культуры БССР (1980). Суддзя ўсесаюзнай катэгорыі (1977).
Канстытуцыя 3 мая 1791 года
Папраўкі, наступствы і адмена Канстытуцыі
Ніякія з якасцей Канстытуцыі 3 мая ўжо не маглі выратаваць Рэч Паспалітую ад знешнепалітычных пагроз. Хоць Чатырохгадовы сойм усе рэформы рабіў нерадыкальнымі, з жаданнем унутрыграмадскага кампрамісу і імкнуўся не раздражняць характарам сваіх рэформ суседнія «вялікія дзяржавы» (Расію, Аўстрыю, Прусію, Велікабрытанію), якія аб'яўлялі аб сваёй прыхільнасці да Асветніцтва, але нават умераныя рэформы ў Рэчы Паспалітай, якія мелі на мэце ўзмацненне дзяржавы праз паляпшэнне дзяржаўнага ладу і войска, сустрэлі негатыўную рэакцыю ваенна моцных «асветніцкіх» суседзяў, бо прагрэсіўныя рэформы Рэчы Паспалітай пагражалі складзенаму балансу палітычных сіл у Еўропе. Расійская імператрыца Кацярына II свядома публічна параўноўвала крывавыя падзеі французскай рэвалюцыі з варшаўскімі падзеямі ў маі 1791 г., хоць у Еўропе добра ведалі пра мірны характар «рэвалюцыі» у Рэчы Паспалітай. Вялікабрытанія ўхваліла прыняцце Канстытуцыі 3 мая, але актыўна (дыпламатычна і вайскова) не падтрымлівала Рэч Паспалітую супраць Расіі, Прусіі і Аўстрыі.
Марыя Станіславаўна Бялянка
Скончыла Беларускі інстытут фізічнай культуры ў 1952. У 1947-94 трэнер Спорткамітэта БССР і Міністэрства спорту і турызму Рэспублікі Беларусь.
Канстытуцыя 3 мая 1791 года
Папраўкі, наступствы і адмена Канстытуцыі
23 лістапада 1793 г. дзеянне Канстытуцыі і створаных на яе аснове органаў улады было скасавана рашэннем Гарадзенскага сойма (1793), на якім быў ухвалены другі падзел Рэчы Паспалітай (1793). Узнятае ў 1794 г. патрыятычнае паўстанне пад кіраўніцтвам Тадэвуша Касцюшкі праходзіла, у тым ліку, пад лозунгам аднаўлення дзеяння ў Рэчы Паспалітай Канстытуцыі 3 мая 1791 г. Аднак пасля паразы паўстання хутка адбыўся і канчатковы трэці падзел Рэчы Паспалітай (1795).
Свята Канстытуцыі 3 мая
Дзень Канстытуцыі 3 мая пачаў святкавацца як нацыянальнае свята яшчэ ў Рэчы Паспалітай: 3 мая 1792 г. у Варшаве, Вільні, Горадні, Мінску і ва ўсёй дзяржаве адбыліся афіцыйныя патрыятычныя святочныя мерапрыемствы.
Па прычыне зняцця забароны шляхецкаму саслоўю займацца гандлем і рамяством паводле закона аб гарадах (ад 18 красавіка 1791 г.), які стаў часткай Канстытуцыі, сярод заможнай шляхты стала модным запісвацца ў мяшчанскае саслоўе. Так, мечнік ВКЛ князь Міхал Клеафас Агінскі, прыспешаны каралём Станіславам Аўгустам, у знак падтрымкі рэформ і дэманстрацыі асветніцкіх поглядаў у Вільні ў ратушы ўрачыста ўпісаў сябе 16 красавіка 1792 г. у кнігі муніцыпалітэта, тым прыняўшы для сябе «больш нізкае» гарадское права і фармальна стаўшы мешчанінам. Менавіта ў якасці дэлегата муніцыпалітэта Вільні Агінскі ўдзельнічаў ва ўрачыстасцях з нагоды першай гадавіны Канстытуцыі, якія адбыліся 3 мая 1792 г. у Варшаве.
Пасля Лютаўскай рэвалюцыі (1917) у Расійскай Імперыі, пры Часовым урадзе Расіі ў г. Мінску 20 красавіка 1917 г. (па старому стылю; а новаму — 3 мая) адбылося святкаванне Дня Канстытуцыі 3 мая — з дазволу мінскага грамадзянскага каменданта і адначасова мінскага губернскага камісара Барыса Самойленкі. Ініцыятыва святкавання была праяўлена шматлікімі польскімі бежанцамі ў г. Мінску, мясцовым польскім і каталіцкім насельніцтвам, якія таксама імкнуліся прыцягнуць да святкавання дня Канстытуцыі ў першую чаргу жыхароў-беларусаў. Святкаванне пачалося раніцай урачыстай імшой ва ўсіх каталіцкіх касцёлах. Пасля імшы ўдзельнікі свята пастроіліся шарэнгамі па восем чалавек у калоны, узнялі траспаранты з лозунгамі «Свабода, роўнасць, братэрства» і «За нашу і вашу свабоду», рушылі па галоўных вуліцах Мінска пад аркестры, якія выконвалі гімны «Марсельеза», «Яшчэ Польшча не загінула» і іншыя песні. Сярод маніфестантаў знаходзіліся мінскі губернскі камісар Барыс Самойленка з намеснікамі, мінскі гарадскі галава Станіслаў Хржанстоўскі з членамі ўправы і галоснымі, дэлегаты вайсковага з'езда польскага духавенства, а таксама іншыя людзі розных прафесій і нацыянальнасцей. Маніфестацыя была прыхільна сустрэта ў горадзе з боку астатняга насельніцтва.
«Памяць свету» ЮНЕСКА
17 кастрычніка 2014 г. Канстытуцыя 3 мая была занесена ў Польскі дзяржаўны спіс праграмы ЮНЕСКА «Памяць свету».
Аб'ект Еўрапейскай спадчыны
15 красавіка 2015 г. у Бруселі (як сталіцы Еўрасаюза) Канстытуцыя 3 мая была афіцыйна і ўрачыста занесена ў Спіс Еўрапейскай спадчыны (які на той момант налічваў 29 аб'ектаў — разам з Канстытуцыяй 3 мая) — паводле рашэння Еўрапейскай Камісіі. Падчас афіцыйнай цырымоніі, адбытай 27 красавіка 2015 г. у Бруселі ў бібліятэцы, доктар Губерт Вайс (дырэктар Галоўнага архіва старажытных актаў, дзе захоўваецца арыгінал Канстытуцыі 3 мая) атрымаў Знак Еўрапейскай спадчыны (European Heritage Label) для Канстытуцыі 3 мая.
Lexus GS
Асаблівасцю гэтай мадэлі ад Lexus з’яўляецца гібрыдны сілавы агрэгат, у той час, як мноства канкурэнтаў выкарыстоўваюць выключна дызельныя і бензінавыя маторы. Дызайн мадэлі GS быў распрацаваны італьянскім аўта-атэлье Italdesign на чале з Джарджэта Джуджара. Асноўнымі канкурэнтамі Lexus GS выступаюць Audi A6, BMW 5 серыі, Mercedes E-класа і Jaguar XF.
У базавай камплектацыі Lexus GS аснашчаюцца 6-цыліндравым 2,5-літровым бензінавым маторам, які здольны разагнаць аўтамабіль з 0 да 100 км/г за 8,6 секунд. У працэсе развіцця брэнда, мадыфікацыя GS450h стала абсталёўвацца гібрыднымі сілавымі агрэгатамі — 3,5 літровым 6-цыліндравым маторам з цыклам Аткінсана, і працуюць у пары з гібрыднай сістэмай другога пакалення ад Lexus, агульная магутнасць такога тандэму роўная 336 конскіх сіл, а час разгону з 0 да 100 км/г роўна 5,9 секунд. Мадыфікацыя Lexus GS F Sport абсталявана 5,0-літровым 8-цыліндравым маторам. Сілавыя агрэгаты аўтамабіля працуюць у пары з 6-ступеністай аўтаматычнай каробкай перадач, а ў залежнасці ад мадыфікацыі, GS таксама можа абсталёўвацца 8-ступеністай АКПП.
Кеі Нісікоры
Кеі Нісікоры (錦織圭;, Мацуэ, Японія) — японскі прафесійны тэнісіст. Былы чацвёрты нумар сусветнага рэйтынгу і адзіны японец, які ўваходзіў у топ-5 тэнісістаў свету. Пераможца 11 тытулаў ATP у адзіночным разрадзе. Фіналіст адкрытага чэмпіянату ЗША 2014 года і адзіны азіят, які выходзіў у фінал турніру Вялікага шалома, а таксама адзіны азіят, які кваліфікаваўся на выніковы турнір, дайшоўшы да паўфіналаў у 2014 і 2016 гадах.
Людвік Антонавіч Слатвінскі
Паходжанне
Паходзіў са шляхецкага роду Слатвінскіх герба «Ляліва», унесенага 23 ліпеня 1804 у 6-ю частка ДРК Мінскай губерні і зацверджанага ў дваранстве ўказам Сената ад 17 лістапада 1832 года.
Яго бацькам быў Антоній Міхайлавіч Слатвінскі (нар. да 1748, прыход Відзаўскага касцёла — 12 сакавіка 1804, г. Мінск, пахаваны на Кальварыйскіх могілках), чашнік лідскі. Бацька набыў 21 сакавіка 1789 года ў біскупа віленскага Ігнація Масальскага за 260 тыс. злотых маёнтак Раванічы з фальваркам Дрэгча Мінскага павета. Першай жонкай бацькі была Брыгіта Антонаўна Паўлікоўская (нар. каля 1738 — 16 чэрвеня 1798, маёнтак Раванічы, пахавана «на трэці дзень» там жа на грэка-каталіцкіх могілках), дачка старосты хельміцкага. У другім шлюбе з Францішкай Гечэвіч (нар. каля 1773 — 15 чэрвеня 1805, г. Вільня, пахавана там жа), ад якой меў сына Людвіка і дачу Юліяну-Анастасію (нар. 1800 у маёнтку Раванічы). Сястра Юліяна-Анастасія ажанілася 12 мая 1818 года ў Доме мінскага віцэ-губернатара з Уладзіславам Аскеркам.
Біяграфія
На 12 сакавіка 1816 года знаходзіўся ў Імператарскім Віленскім універсітэце «для навук». Скончыў у 1818 годзе Мінскую губернскую гімназію.
З 1 верасня 1826 па 1832 год ігуменскі павятовы маршалак (выбіраўся на два 3-годдзі запар), камер-юнкер двара Я. І. В. (20 кастрычніка 1831), з 17 чэрвеня 1834 года па 2 кастрычніка 1838 чыноўнік Канцылярыі мінскага грамадзянскага губернатара, з 20 ліпеня 1835 года мануфактур-карэспандэнт г. Мінска. З 1 кастрычніка 1838 па 1850 года ігуменскі павятовы маршалак (выбіраўся на чатыры 3-годдзі запар), з 29 снежня 1842 года старшыня Ігуменскага камітэта для нагляду за правільным продажам гарачых напояў, з 15 сакавіка 1845 года старшыня 1-га Ігуменскай павятовай рэкруцкай прысутнасці па наборы 1845, з 1 мая 1849 прысутны Пінскай павятовай рэкруцкай прысутнасці, калежскі асэсар (10 чэрвеня 1849). З 23 верасня 1853 па 2 кастрычніка 1853 года ігуменскі павятовы маршалак, з 2 кастрычніка 1853 па 3 кастрычніка 1859 года мінскі губернскі маршалак (выбіраўся на два 3-годдзі запар, зацвярджаўся імператарам на пасадзе 8 лістапада 1853 і 2 лістапада 1856), калежскі саветнік (20 кастрычніка 1854), з 9 студзеня 1855 па 8 сакавіка 1855 года прысутны член ад дваранства Віленскай, Гродзенскай, Мінскай і Ковенскай губерняў у Найвышэйша заснаваным другарадным інвентарным для заходніх губерняў камітэце ў г. Санкт-Пецярбургу.
З 19 студзеня 1834 года член Мінскага губернскага апякунскага пра турмы камітэта, з 23 верасня 1839 года віцэ-прэзідэнт Ігуменскага павятовага апякунскага пра турмы камітэта, з 25 студзеня 1857 па 1864 старшыня Мінскага дабрачыннага таварыства.
Валодаў маёнткамі: радавым (з 1819) — Раванічы Ігуменскага павета (на 15 сакавіка 1857 − 458 душ; на 1876 — 15575 дзесяцін зямлі); набытым — Лагі Ігуменскага павета (на 15 сакавіка 1857—127 душ) і 82 душы ў Барысаўскім павеце (на 15 сакавіка 1857).
Узнагароды
Кавалер ордэнаў Св. Ганны 3-й ст. (6 чэрвеня 1841), Св. Уладзіміра 4-й ст. (28 кастрычніка 1842) і Св. Ганны 2-й ст. (3 лютага 1850). Узнагароджаны Найвышэйшымі спрыяннямі «за ахвяраванні, прынесеныя для войскаў, сабраных у Бабруйску» (16 лістапада 1843), «за спраўнае і паспяховае заканчэнне Бабруйскага прыёму» (13 чэрвеня 1845), Найвышэйшым спрыяннем (9 снежня 1845), знакам узнагароды «За XX гадоў беззаганнай службы» (22 жніўня 1850), бронзавым медалём «У памяць каранацыі імператара Аляксандра II» (1856), залатым малым медалём «У памяць каранацыі імператара Аляксандра І» (12 верасня 1856), знакам узнагароды «За XXV гадоў бездакорнай службы» (22 жніўня 1856), бронзавым медалём «У памяць вайны 1853—1856».
Сям’я
Ажаніўся 6 студзеня 1827 года ў Мінскім каталіцкім касцёле з Сузаннай Вікенцьеўнай Гечэвіч (нар. каля 1803 — пасля 16.02.1859), дачкой мінскага грамадзянскага губернатара Вікенція Іванавіча Гечэвіча. Дзеці :
Сцяпан Аляксандравіч Пуціла
Сцяпан Аляксандравіч Пуціла (псеўд. Сцяпан Святлоў, нар. г. у Мінску) — беларускі журналіст, аўтар папулярных грамадска-палітычных каналаў у Беларусі з агульнай назвай «NEXTA».
Біяграфія
Сын журналіста Аляксандра Пуцілы, які раней працаваў спартыўным каментатарам Белтэлерадыёкампаніі, а пасля аглядальнікам спартыўных навін на тэлеканале «Белсат» у Польшчы.
Вучыўся ў Сеніцкай сярэдняй школе імя Янкі Купалы, пасля чаго скончыў Беларускі гуманітарны ліцэй імя Якуба Коласа, пазбаўлены афіцыйнага статусу навучальнай установы. Пра сваю альма-матар Сцяпан Пуціла сказаў :
Атрымаў вядомасць па назве свайго Ютуб-канала, стаў адным з самых папулярных беларускіх грамадска-палітычных блогераў. У лютым 2018 года супраць Сцяпана Пуцілы спрабавалі завесці крымінальную справу паводле артыкула 368 КК РБ «Абраза прэзідэнта» за ролікі на YouTube, нібыта па скарзе невядомай грамадзянкі. З таго часу ён не наведвае Беларусь.
У сакавіку 2019 атрымаў Нацыянальную прэмію за абарону правоў чалавека імя Віктара Івашкевіча.
Жыве ў Польшчы, дзе скончыў вучобу. З восені 2018 года вядзе праграму інфармацыйна-забаўляльную праграму «Суб’ектыў» на тэлеканале «Белсат».
У 2020 годзе Пуціла разам з іншымі прадстаўнікамі беларускага дэмакратычнага руху атрымаў прэмію Сахарава.
3 мая 2023 года Мінскі абласны суд завочна прыгаварыў Пуцілу да 20 гадоў калоніі.
Публічная дзейнасць
Публічную дзейнасць пачаў у кастрычніку 2015 года, стварыўшы канал NEXTA на YouTube. Асноўны напрамак — «забаўляльны, інфармацыйны або музычны кантэнт». Найбольш папулярнае відэа — «Их ждёт смертная казнь» пра чарговы смяротны прысуд у Беларусі: 5,3 млн праглядаў. Першае відэа — песня «Выбора нет», прымеркаваная да прэзідэнцкіх выбараў з заклікам да іх байкоту. Спецслужбы амаль адразу ж зацікавіліся асобай блогера: прыходзілі, сярод іншага, у школу, высвятлялі, хто ён такі ды адкуль узяўся.
З восені 2018 года актыўна вядзе канал у Telegram. Частка інфармацыі публікуецца ў дадатковым канале NEXTA Live, разлічаным на менш важныя навіны. Аўдыторыя пашырылася ў тым ліку дзякуючы інсайдам з МУС Беларусі. Былы міністр унутраных спраў Ігар Шуневіч перад сваёй адстаўкай заявіў, што выкрыў крыніцы Telegram-канала NEXTA, аднак блогер гэтую заяву абвергнуў.
З верасня 2018 года робіць праграму «Суб’ектыў» для тэлеканала «Белсат».
Французскі ўніверсітэт
Французскі ўніверсітэт (Université de France) — французская дзяржаўная цэнтралізаваная вышэйшая навучальная ўстанова з функцыямі органа выканаўчай улады ў галіне адукацыі, якая існавала ў Францыі ў 1808—1896 гадах і якой былі нададзены паўнамоцтвы па кіраванню не толькі асобнымі (раней незалежнымі) універсітэтамі, але і пачатковымі і сярэднімі ўстановамі адукацыі.
Універсітэт быў заснаваны імператарам Напалеонам I як Імператарскі ўніверсітэт (l'Université impériale). Установа была створана законам ад 10 мая 1806 года і дэкрэтам ад 17 сакавіка 1808 года. Былыя самастойныя ўніверсітэты з гэтага часу былі вядомыя як «акадэміі», але кожная ўстанова па-ранейшаму захоўвала пасаду рэктара і сваю ўніверсітэцкую раду. Універсітэт сімвалізаваў цэнтралізаваную дзяржаўную свецкую адукацыю ў супрацьлегласць адукацыі прыватнай, у большасці сваёй каталіцкай. Пасля Рэстаўрацыі Бурбонаў у Францыі назва ўстановы была зменена на Французскі ўніверсітэт (Université de France). У 1896 годзе ўніверсітэт спыніў сваё існаванне, а яго функцыі часткова перайшлі Міністэрству адукацыі Францыі, але са значна большай незалежнасцю асобных універсітэтаў.
Станіслаў Ваньковіч
Станіслаў Ваньковіч (Stanisław Wańkowicz; ? — ?) — ураднік і землеўласнік.
Біяграфія
Належаў да сярэднезаможнага каталіцкага шляхецкага роду Ваньковічаў герба «Ліс». Сын Пятра, войскага менскага, і Ганны з Дунін-Глушынскіх.
Падчашы смаленскі.
Набыў у 1672 годзе ў Тамаша і Кацярыны з Друцкіх-Любецкіх Цадроўскіх маёнткі Сяменькавічы і Слабодка Менскага павета. Уладальнік маёнтка Дамашы (Дамашэвічы) Менскага павета (1682).
Сям’я
У першым шлюбе з дачкой менскага стражніка Крысцінай Цадроўскай, у другім — з дачкой полацкага харужага Ганнай Корсак. Дзеці :
NGC 2987
NGC 2987 (іншыя абазначэнні — UGC 5220, MCG 1-25-17, ZWG 35.47, IRAS09430+0510, PGC 27981) — галактыка ў сузор’і Секстант.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Музей польскай авіяцыі
Музей Польскай Авіяцыі (Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie) — музей гісторыі развіцця авіяцыйных тэхналогій.
Гісторыя
Музей заснаваны ў 1964 годзе ў Кракаве, самы буйны авіяцыйны музей Польшчы. Ён размешчаны на месцы аднаго з самых старых у Еўропе аэрапортаў, былога аэрапорта Kraków-Rakowice-Czyżyny. У экспазіцыі больш 150 самалётаў, планёраў і верталётаў. Велізарная калекцыя рухавікоў. Некаторыя экспанаты - адзіныя ў свеце.
Аніцэт (Папа Рымскі)
Аніцэт (Anicetus; ? — 165/166) — біскуп рымскі (154/155 — 165/166), прылічаны да святых.
Біяграфія
Звестак пра Аніцэта амаль няма. Паводле Liber Pontificalis быў сірыйцам з Эдэсы. Вядома толькі, што ў час яго пантыфікату Рым наведаў вядомы біскуп Смірны Палікарп (пам. ~163), каб узгадніць з рымскай царквой дысцыплінарныя пытанні, датычныя ўсталявання даты святкавання Вялікадня, а таксама пазіцыі царкоўнай іерархіі ў дачыненні да новых хрысціянскіх плыняў, якія пагражаюць расколам. Гаворка ішла ў асноўным пра погляды фрыгійскага селяніна Мантана і яго вучняў, якія прапагандавалі хрысціянства, у якім акцэнт рабіўся на індывідуальных дзеяннях Святога Духа ў рэлігійных перажываннях; а таксама пра дзейнасць Маркіёна — заможнага купца з Сінопу, які сцвярджаў, што хрысціянства павінна адкінуць Стары запавет і развіваць дактрыну выключна ў духу пасланняў апостала Паўла. Маркіён прыбыў у Рым і ахвяраваў хрысціянскай суполцы значную суму (200 тыс. сестэрцый) і частку сваёй бібліятэкі. Рада старэйшын, пра ролю Аніцэта крыніцы не згадваюць, адхіліла вучэнне Маркіёна, вярнула яму грошы, але пакінула бібліятэку. Маркіён заснаваў у Рыме ўласную суполку, якая знайшла паслядоўнікаў ва ўсходніх і заходніх правінцыях Рымскай імперыі.
Крысцін Осцік
Крысцін Осцік з Кернава (1363? — 1442/1443) — літоўскі баярын, староста ўшпольскі і пянянскі (1398—1401), кашталян віленскі (не пазней 1418—1442). На Гарадзельскай уніі прыняў герб Трубы.
Біяграфічныя звесткі
Упершыню з'яўляецца ў 1398 годзе як сведка Салінскага дагавору. З 1411 г. згадваецца з хрысціянскім імем Крысцін. Прымаў удзел у пасольствах да магістра Ордэна: 1426, 1431 і 1437 гг.
Дакладна вядома адно яго вотчыннае ўладанне — вёска Даўклібішкі (непадалёк ад Майшаголы). Яго бацька меў уладанні паміж Кернавам і Вількамірам.
Меў брата Доргія — магчыма (але не напэўна) таго самага Доргія, ад якога паходзіў пазнейшы род Судзімонтаў з Хожава. Быў жанаты з Ганнаю (паходжанне не высветлена). Саламон Рысінскі ў пачатку XVII ст. у генеалогіі Радзівілаў адзначыў, што Осцік ажаніўся двойчы і з кожнай жонкай меў па тры сыны. Невядома, якімі крыніцамі ён карыстаўся, але слушна называе імёны трох малавядомых сыноў Осціка. Меў сыноў Радзівіла (заснавальніка pоду Радзівілаў), Станіслава альбо Станьку (заснавальніка pоду Осцікаў), Міцька і Бартка.
Бацькам Осціка і Доргія пазнейшыя крыніцы называюць Сірпуція, які па гіпотэзе У.Сэмковіча мог быць нашчадкам іншага Сірпуція, брата Трайдзеня.
Гіпатэтычны радавод
Гісторык Уладзіслаў Сямковіч, зыходзячы з генеалагічных легенд і дакументальных і тапанімічных звестак, выбудаваў гіпатэтычную генеалогію продкаў Осціка і Доргія, якая прыведзена ніжэй. Трэба заўважыць, што адна са значных для разважанняў Сямковіча крыніц — устава Альгерда аб крэвах — напэўна, фальсіфікат Т. Нарбута.
Васіль Васілевіч Осіпаў
Біяграфія
Член КПСС з 1943 года. На фронце з кастрычніка 1941 года. Намеснік камандзіра эскадрыллі бамбардзіровачнага авіяпалка далёкага дзеяння старшы лейтэнант В. В. Осіпаў 21 чэрвеня 1944 года паміж Віцебскам і Оршай з экіпажам адбіў 4 атакі варожых знішчальнікаў, нанёс бомбавы ўдар па чыгуначнай станцыі Багушэўск. У час вызвалення Лёзненшчыны ён удзельнічаў у знішчэнні варожых аб’ектаў у Лёзне, Крынках, Стасеве, Белым Бары, Глоданках і Бабінавічах. Лятаў на бамбардіроўку ваенных аб’ектаў, жывой сілы і тэхнікі праціўніка ў раёнах Магілёва, Маладзечна, Мінска, Полацка. За гады вайны здейсніў 212 баявых вылетаў, скінуў 204 тон бомбавага грузу.
Аляксандр Міхайлавіч Дворнік
Аляксандр Міхайлавіч Дворнік (нар., Гомель) — беларускі радыеэколаг, фізік. Доктар біялагічных навук (1999), кандыдат фізіка-матэматычных навук (1988), прафесар. Правадзейны член Міжнароднага саюза радыеэколагаў (International Union of Radioecology, 1995), Міжнароднага экалагічнага саюза (Eco-Ethics International Union, 1998).
Біяграфія
Скончыў Гомельскі дзяржаўны ўніверсітэт (1972). Працуе ў Гомельскім дзяржаўным універсітэце імя Ф. Скарыны (з 2003, біялагічны факультэт, кафедра батанікі і фізіялогіі раслін, прафесар).
Охта (прыток Нявы)
О́хта (з іжорскай, водскай — «Мядзведзеўская») — рака на ўсходзе Пецярбурга, самы буйны правы прыток Нявы ў межах горада, упадае ў яе ля Петразавода. Першае ўзгадванне пра раку Охта сустракаецца ў Ноўгарадскім летапісе пад 1300 годам. Прытокі: Мурынскі ручай, Луб’я, Лапка.
Журуа
Журуа́ (Rio Juruá) — рака ў Паўднёвай Амерыцы, у Перу і Бразіліі, правы прыток ракі Амазонка.
Даўжыня ракі 3280 км. Плошча вадазбору 224 тыс. км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 8—9 тыс. м³/сек. Выток ракі знаходзіцца на тэрыторыі Перу, у перадгор’ях Перуанскіх Андаў. Сярэдняе і ніжняе цячэнне па Амазонскай нізіне. Жыўленне ракі пераважна дажджавое. Паводкі адбываюцца снежні—маі. Галоўны прыток — рака Тарауака (правы). Суднаходная ад горада Крузейру-ду-Сун.
Лоб
Лоб, лобная вобласць (regio frontalis) — анатамічная вобласць галавы чалавека, абмежаваная валасістай часткай галавы зверху і бровамі (надвачнічным краем лобнай косці) знізу. Па баках лоб абмежаваны скронямі. Найбольш буйная мышца лобнай вобласці — лобнае брушка патылічна-лобнай мышцы.
Састарэлая назва лба — чало, якая захавалася ў некаторых выразах, словах і словазлучэннях, напрыклад «біць чалом» і «чалавек».
Стэрэатыпы
Папулярны стэрэатып складаецца ў тым, што вялікі лоб з’яўляецца прыкметай высокага інтэлекту.
Абу Бакр
Абу Бакр Абдала ібн Усман ібн Амір ібн Абд-уль-Уза ібн Амр ібн Кааб ібн Саад ібн Тамім ібн Мура ат-Таі (каля 573 — 23 жніўня 634) — першы халіф, паплечнік і адзін з цесця Мухамада.
Нарадзіўся ў сям’і Усман (больш вядомы як Абу Кухафа) і Сальма (больш вядомая як Ум аль-Хайр). Да прыняцця ісламу быў адным з найбагацейшых купцоў Мекі. Склаў сабе значны дастатак гандлёвымі прадпрыемствамі; займаў месца суддзі, карыстаўся ў Мецы вялікай павагай, дзякуючы грунтоўнаму знаёмству з гісторыяй свайго племя і майстэрскаму тлумачэнню сноў.
Адрозніваўся непахіснай верай у місію Мухамада, за што прарок абяцаў яму рай яшчэ пры жыцці.
У 623 годзе выдаў сваю дачку Аішу замуж за Мухамада. Пасля смерці прарока ў 632 годзе, супакоіў мусульман і быў абраны халіфам (намеснікам), паколькі яшчэ пры жыцці прарока па яго даручэнню не раз быў імамам.
Паміраючы, паказаў на свайго сябра Умара, як на свайго пераемніка. Абу Бакра апісваюць чалавекам мяккага нораву, але з цвёрдымі маральнымі правіламі. Ён сабраў рассеяныя месцы Карана; пачаў заваяванне Сірыі. Пахаваны побач з прарокам.
Кацярына Анатолеўна Карстэн
Кацярына Анатолеўна Карстэн (па нараджэнні Хадатовіч;, в. Асечана, Мінскай вобласці ) — савецкая і беларуская вяслярка ў акадэмічным веславанні. Першая двухразовая алімпійская чэмпіёнка ў алімпійскай камандзе Рэспублікі Беларусь (1996, 2000); шасціразовая чэмпіёнка свету (1997, 1999, 2005—2007, 2009) у веславанні ў лодцы-адзіночцы. Заслужаны майстар спорту СССР (1992). Першы поўны кавалер ордэна Айчыны (2008).
Спартыўная кар’ера
Выступаючы за Аб’яднаную каманду на Летніх Алімпійскіх гульнях 1992 года ў Барселоне, Карстэн атрымала бронзавы медаль.
Выступаючы за Беларусь, Карстэн атрымала па залатым медалі на Летніх Алімпійскіх гульнях 1996 года ў Атланце і 2000 года ў Сіднеі. На Летніх Алімпійскіх гульнях 2004 года ў Афінах яна атрымала срэбны медаль і на Летніх Алімпійскіх гульнях 2008 года ў Пекіне — бронзавы.
Чэмпіёнка свету 2009. Прызнана лепшай спартсменкай года Беларусі.
Сямейнае жыццё
У 1998 годзе Кацярына Хадатовіч выйшла замуж за нямецкага бізнесмена Вільфрыда Карстэна і ўзяла яго прозвішча. Карстэны жывуць у Германіі, маюць дачку Аляксандру.
Палітычныя погляды
Падпісала адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля жорсткіх падаўленняў народных пратэстаў у 2020 годзе.
Ніколінкі (Смаленская вобласць)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года.
Швелер
Шве́лер (Schweller) — металічная бэлька П-падобнага сячэння.
Стальныя швелеры атрымліваюць пераважна пракаткай загатоўкі, швелеры з тонкімі бакамі — згінаннем паласы, швелеры з каляровых металаў і сплаваў — прасаваннем з выцісканнем праз фасонную адтуліну. Выпускаюцца швелеры некалькіх дзясяткаў тыпа-памераў; адрозніваюцца па нумарах, якія паказваюць вышыню профілю ў сантыметрах (ад 5 да 40 см), з таўшчынёй сценкі 0,4—1,5 см.
Давід Маркелавіч Яноўскі
Давід Маркелавіч Яноўскі (,  —, Ер, Францыя) — шахматыст, прэтэндэнт на сусветнае першынство, шахматны тэарэтык, практык і журналіст.
Святы Іў
Святы Іў (saint Yves) або Іў Брэтонскі ці Іў з Кермантэна; (17 кастрычніка 1253 года — 19 мая 1303 года) — святы Рымска-Каталіцкай Царквы, тэрцыярый манаскага ордэна францысканцаў, святы заступнік Брэтані, заступнік бедных, удоў і сірот.
Давід Маркелавіч Яноўскі
Біяграфія
Жыў у Ваўкавыску, Францыі, ЗША. Пераможца буйных міжнародных турніраў у Вене (1896), Монтэ-Карла (1901), Парыжы (1902) і мноства матчавых сустрэч. Удзельнік матчаў на першынства свету з Эмануэлем Ласкерам (1909 і 1910). Унёс каштоўны ўклад у развіццё дэбютнай тэорыі.
Святы Іў
Біяграфія
У 1267 годзе паступіў у Парыжскі ўніверсітэт, у якім вывучаў юрыспрудэнцыю. У 1277 годзе пачаў вывучаць кананічнае права ў Арлеанскім універсітэце. Пасля вяртання ў Брэтань у 1280 годзе атрымаў пасаду епархіяльнага суддзі; у 1284 годзе быў прызначаны мясцовым біскупам выконваць абавязкі суддзі біскупскага суда. Будучы царкоўным суддзёй, абараняў інтарэсы каталіцкай царквы ад дамаганняў свецкай улады. Падчас выканання сваіх абавязкаў ён надаваў асаблівую ўвагу людзям, якія жылі ў нястачы, таму набыў папулярнасць сярод простых людзей, якія называлі яго «адвакатам бедных». Вёў сціплае, аскетычнае жыццё. Арганізоўваў бальніцы, дзіцячыя дамы і прытулкі для бяздомных і бедных. Быў кананізаваны ў 1347 годзе Рымскім Папам Кліментам VI.
Давід Маркелавіч Яноўскі
Біяграфія
Не атрымаўшы сур’ёзнай адукацыі, Яноўскі тым не менш валодаў высокай агульнай культурай, свабодна гаварыў па-руску, па-французску, па-нямецку, па-польску і па-англійску. Ва ўзросце 23 гадоў ён прыехаў у Парыж, дзе хутка перамог парыжскіх шахматыстаў дасціпнай і яскравай гульнёй. Выйграўшы першы прыз у чэмпіянаце кафэ «Кафэ дэ ля Рэжанс», Яноўскі затым змагаўся амаль ва ўсіх буйных шахматных спаборніцтвах таго часу, яго лепшы перыяд быў паміж 1898 і 1906 гадамі. Вандруючы з турніру на турнір, ён ашаламляў сваіх праціўнікаў яскравымі нападамі і раптоўнымі ўдарамі. Сярод пацярпелых пабывалі ўсе вядучыя шахматысты свету, у тым ліку і Эм. Ласкер. Пад уражаннем сваіх турнірных поспехаў і некалькіх удалых партый з чэмпіёнам свету д-рам Ласкерам Яноўскі адважыўся выклікаць яго на матч, але сілы былі няроўныя. Вынік апынуўся сумным. Мудры практык і глыбокі псіхолаг, Ласкер свядома ствараў сумныя пазіцыі, не даючы Яноўскаму разгарнуць сваю фантазію ва ўсю моц. Зрэшты, Яноўскага не цікавіла чэмпіёнства як такое, ён усё жыццё адстойваў яркі і відовішчны стыль. Яго дзёрзкія напады і бліскучыя камбінацыі дзівілі рызыкай. У той час шахматы яшчэ не ператварыліся ў вялікі спорт, а былі проста часткай чалавечай культуры. Яноўскім больш валодала цяга стварыць прыгожую, суцэльную партыю. «Яноўскі быў вялікім шахматыстам, але сярэднім спартсменам і слабым псіхолагам», — аднойчы сказаў пра яго Ласкер. Па ўспамінах сучаснікаў вядомы запал Яноўскага да азартных гульняў. Ён гуляў апантана ў карты (брыдж або покер) і раз за разам прайграваў усё тое, што прыносілі яму шахматы. У 1901 годзе ён спусціў у казіно Монтэ-Карла ўвесь свой першы прыз. Азарт Яноўскага перашкаджаў яму не толькі ў жыцці.
Пасля Мангеймскага турніру 1914 Яноўскі пераехаў у Амерыку, дзе пражыў 10 гадоў. Там ён спачатку быў трэцім па сіле гульцом (пасля Х. Р. Капабланкі і Ф.Маршала), але паступова маладыя майстры сталі яго адціскаць. Нягледзячы на гэта, часам Яноўскі дэманстраваў былую моц і свой яркі стыль.
Фелікс цу Шварцэнберг
Фелікс Людвіг Іаган Фрыдрых цу Шварцэнберг (Felix Ludwig Johann Friedrich zu Schwarzenberg;, г. Крумаў (цяпер Чэскі-Крумлаў, Чэхія) — ) — аўстрыйскі дзяржаўны дзеяч. Князь. Фельдмаршал-лейтэнант.
Біяграфія
3 1838 года пасланнік у Турыне, Парме, Неапалі. У 1848 годзе камандзір дывізіі ў арміі І. В. Радзецкага, удзельнік падаўлення у Італіі. 3 лістапада 1948 года міністр-прэзідэнт і міністр замежных спраў Аўстрыі. Яго ўрад падавіў і (пры падтрымцы войск Расійскай імперыі) рэвалюцыю 1848—49 у Венгрыі. Палітычны курс Фелікса цу Шварцэнберга быў накіраваны на ўстанаўленне аўстрыйскай гегемоніі ў Цэнтральнай Еўропе. У лістападзе 1850 года ён пры садзейнічанні расійскага імператара Мікалая I заключыў пагадненне з Прусіяй, якое спрыяла ўмацаванню аўстрыйскага ўплыву ў Германскім саюзе.
NGC 2988
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Дэфлятар ВУП
Дэфлятар валавага ўнутранага прадукту (Дэфлятар ВУП) — індэкс сярэдняга росту цэн у кошыку (спажывецкі кошык), які ўключае ў сябе не толькі спажывецкія, крамныя цэны, але і цэны прамысловых вытворцаў, цэны будаўнічых паслуг і г.д. Аб'ём эканомікі вылічваецца ў бягучых цэнах, але кожны разумее, што 1 рубель у годзе Х каштаваў меней, чым у годзе Y, што за яго менш было купіць, ён быў умоўным эквівалентам меншай вартасці. Таму рост ВУП заўжды разлічваецца не ў бягучых рахунках, а ў супастаўных цэнах, з пералікам праз дэфлятар. Дэфлятар ВУП звычайна разлічваюць органы афіцыйнай статыстыкі, у Беларусі – Нацыянальны статыстычны камітэт Рэспублікі Беларусь.
Разлік
Уяўляе сабой стаўленне намінальнага ВУП, выражанага ў рыначных цэнах бягучага года, да рэальнага ВУП, выражанага ў цэнах базіснага года.
гэта значыць,
Дадзенае выражэнне потым, як правіла, памнажаецца на 100 для пераводу ў працэнты.
Брыво
Брыво — дугападобнымі ўзвышэнне скуры над вачніцамі, пакрытае кароткім  валасамі і забяспечанае асобай цягліцай, зморшчваючай брыво, якая абараняе вочы ад моцнага святла, поту і іншых вадкасцяў. На твары ў чалавека размешчаныя дзве бровы. Бровы з'яўляецца сродкам камунікацыі, з іх дапамогай выражаюцца праз міміку такія эмоцыі, як здзіўленне, спалох, незадаволенасць і інш.
Брыво з'яўляецца адным з аб'ектаў увагі моды: існуе касметыка для падфарбоўвання броваў, сродкі для надання ім формы і пірсінг.
СМЕРШ (тэлесерыял)
«СМЕРШ» ― беларуска-расійскі дванаццацісерыйны тэлесерыял 2012 года рэжысёраў Эдуарда Пальмава і. Прэм’ера адбылася 9 мая 2012 года, рэліз на DVD кампаніяй «Мистерия Звука» ― 6 верасня 2012 года.
Сюжэт
1943 год, у савецкі тыл немцы закідваюць дыверсійную групу, набраную з савецкіх ваеннапалонных. Двое дыверсантаў ― Бяляеў і Зайцаў па ўласным жаданні здаюцца нашай контрразведцы, яны пачынаюць супрацоўнічаць з Аляксандрам Галімавым; астатнія ― хаваюцца ў лясах. Апроч сваёй працы Галімаў захоплены машыністкай СМЕРШа Любай Ліпінскай, якая крыху старэйшая за яго; у пачатку вайны ў бамбёжцы загінуў яе адзіны сын.
Савецкая контрразведка ўмела пачынае весці радыёгульню з абверам з дапамогай тых, што здаліся для выманьвання ў немцаў боепрыпасаў і падмацавання. Але ўсё ж нехта сочыць за дыверсантамі, а ўначы, пракраўшыся на кватэру медсястры Мар’яны Яфімавай, дзе яны кватэруюцца, забівае Бяляева ― Зайцава Мар’яне ўдаецца выратаваць. Тым часам немцы жадаюць падарваць стратэгічна важны мост, па якім рухаюцца саставы з боепрыпасамі ― у ахову маста ўкаранёны нямецкі дыверсант…
Фліунт
Фліунт (Φλειοῦς) — старажытнагрэчаскі  горад-дзяржава на паўночным захадзе  Аргаліды (Пелапанес), які межаваў з  Аркадзіяй і Сікіёнам. Паводле легенд спачатку называўся Арэтырэя і быў перайменаваны ў гонар арганаўтаў Фліянта, які нарадзіўся ў гэтым горадзе. Выхадцамі з Фліунта лічылі заснавальнікаў Клазаменаў і грэчаскіх першапасяленцаў Самаса.
З ахейскіх часоў у горадзе ўшаноўвалі  Гебу,  Дэметру і  Артэміду. Гэтыя культы захаваліся і пасля таго, як горад захапілі дарыйцы.
Фліунт быў уключаны ў склад аргаскіх уладанняў Фідонам. Пасля перамогі спартанцаў пад Сепеяй увайшоў у  Пелапанескі саюз. Нягледзячы на трывалы саюз са Спартай, у Фліунце ішла жорсткая барацьба паміж прыхільнікамі алігархіі і  дэмакратыі, кропку ў якой паставіў спартанскі цар  Агесілай. Пасля 12-месячнай аблогі ў 380 г. да н.э., ён атрымаў Фліунт і канчаткова зацвердзіў у ім алігархічны рэжым. Да Пелапанескай вайны Фліунт стаяў на боку спартанцаў; 200 фліясійцаў ваявалі пад камандаваннем Леаніда пры Фермапілах з персамі.
У 394 г. у Фліунце адбыўся дэмакратычны рух, пасля чаго выгнаныя алігархі звярнуліся па дапамогу да Спарты. Хоць фліясійцы і адчынілі вароты лакедэманянам, але алігархія была адноўлена толькі пасля шэрагу ўнутраных разладаў і новага нашэсця лакедэмонскага войска на чале з Агесілаем. Пасля гэтага, нягледзячы на спробы дэмакратыі зацвердзіцца ў Фліунце і на напады аргівян, сікіёнцаў і аркадзян, фліясійцы заставаліся вернымі Спарце.
У перыяд, які непасрэдна папярэднічаў рымскаму заваяванню, Фліунт стаяў на боку Ахейскага саюза. Географ II ст. Пталамей згадвае пра Фліунт як пра частку Аргіўскай вобласці.
Агмень (фільм)
«Агмень» — беларускі дакументальны фільм, зняты на нацыянальнай кінастудыі «Беларусьфільм» (студыя «Летапіс») па заказу Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь у 2017 годзе. Фільм дэманстраваўся ў межах анлайн-кінафестывалю BelarusDocs.
Сюжэт
Фільм распавядае пра жыццё беларускай глыбінкі. У вёсцы Лактышы Ганцавіцкага раёна ёсць незвычайны клуб-музей. Адзін з яго залаў называецца «Музей АнтыБахуса», па сутнасці гэта кабінет прафілактыкі здаровага ладу жыцця. Фільм тэматычна выходзіць за рамкі антыалкагольнай прапаганды, ён падымаецца да асэнсавання праблемы вымірання вёсак.
Парламенцкія выбары на Фарэрскіх астравах (1916)
Выбары ў Лёгтынг Фарэрскіх астравоў — выбары ў прадстаўнічы орган Фарэрскіх астравоў, якія прайшлі 28 лютага 1916 года.
Упершыню на выбарах перамогу атрымала Партыя самакіравання, але яна набрала толькі 9 мандатаў з 20. У сваю чаргу Партыя саюза не набраўшы большасці галасоў, атрымала большасць у лёгтынгу — 10. Таксама ў лёгтынг патрапіў беспартыйны кандыдат.
Антанас Жмуйдзінавічус
Анта́нас Жмуйдзіна́вічус (Antanas Žmuidzinavičius;, в. Сейрыяй, Лаздзейскі раён, Літва — , Каўнас) — літоўскі мастак, жывапісец; народны мастак СССР, член-карэспандэнт Акадэміі мастацтваў СССР (1958).
Біяграфія
Навучаўся ў настаўніцкай семінарыі (1890—1894), скончыўшы якую працаваў настаўнікам у школах Польшчы. Жывапісу навучаўся ў камерцыйных школах у Варшаве (1898—1901) і ў Парыжы (1905—1906). З 1902 года ўдзельнічаў у выставах. З 1906 года жыў у Вільні, у 1907 годзе стаўся, разам з Мікалоюсам Чурлёнісам, Пятрасам Калпокасам, Пятрасам Рымшам і Каетонасам Склерусам, адным з арганізатараў першай выстаўкі літоўскага мастацтва і адным з заснавальнікаў Літоўскай мастацкай суполкі. Быў яе старшынёй.
У 1908—1912 гадах і пазней у краінах Заходняй Еўропы і ЗША маляваў карціны, ладзіў свае выстаўкі, чытаў лекцыі пра літоўскае мастацтва.
У 1919 абжыўся ў Каўнасе. Выкладаў у Мастацкай школе (1926—1940), пасля вайны — у Інстытуце прыкладнога і дэкаратыўнага мастацтва (1944—1951; прафесар ад 1947), Політэхнічным інстытуце (1953—1957). Адначасова ў 1951—1953 гадах выкладаў у Мастацкім інстытуце Літоўскай ССР (цяпер Віленская мастацкая акадэмія) у Вільні. Узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга і медалямі. Напісаў кнігу ўспамінаў «Палітра і жыццё» («Paletė ir gyvenimas», 1961).
Творчасць
Маляваў пераважна пейзажы, прасякнутыя лірызмам з доляй алегарычнасці і ідэалізацыяй прыроды «Нёман перад навальніцай» (1912), «Выхаванцы Нёмана» (1927), «Дзве хвоі» (1930), «Лес — дзяржаве» (1948) (усе ў Каўнаскім мастацкім музеі імя М. Чурлёніса); цыкл карцін «Тут будзе Каўнаскае мора» (1953—1965). Маляваў таксама партрэты (напрыклад, Тадаса Даўгірдаса), фігурныя кампазіцыі, аздабляў кнігі, ствараў плакаты.
Уваходзіў разам з Ёнасам Басанавічусам і Тадасам Даўгірдасам у камісію, якая выпрацавала праект літоўскага сцяга, які быў зацверджаны Саветам Літвы 19 красавіка 1918 года. Найбольш істотныя рысы праекта закладзеныя ў аснове цяперашняга Дзяржаўнага сцяга Літвы. Удзельнічаў таксама ў распрацоўцы Дзяржаўнага герба Літвы.
Агульная колькасць яго прац сягае 2000.
Перхавіцкі сельсавет
Пе́рхавіцкі сельсавет — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Баранавіцкага раёна Брэсцкай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Перхавічы.
Гісторыя
12 кастрычніка 1940 года ў складзе Навамышскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР быў утворан Люшнеўскі сельсавет з цэнтрам у вёсцы Люшнева. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Брэсцкай вобласці. З 8 красавіка 1957 года сельсавет у складзе Баранавіцкага раёна. 22 сакавіка 1962 года цэнтр сельсавета быў перанесены ў вёску Перхавічы і сельсавет адпаведна быў перайменаваны ў Перхавіцкі сельсавет, населеныя пункты Люшнева і Марусіна перададзены ў Цешаўлянскі сельсавет, у склад сельсавета з Палонкаўскага сельсавета перададзены населеныя пункты Важгінты, Звераўшчына, Пераносіны і Свіраны. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Малахавецкага сельсавета было 10 населеных пунктаў. 18 сакавіка 1985 года сельсавет скасаваны, частка тэрыторыі ўвайшла ў склад новаўтворанага Жамчужненскага сельсавета (вёскі Бор, Важгінты, Звераўшчына, Пераносіны і Свіраны), частка перададзена ў склад Палонкаўскага сельсавета (вёскі Вярхлессе, Іванкавічы, Перхавічы, Серабрышча і Скародзінцы).
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 10 населеных пунктаў.
Суперкубак Польшчы па баскетболе
Суперкубак Польшчы па баскетболе — баскетбольнае спаборніцтва ў Польшчы, якое складаецца з аднаго матча паміж пераможцам чэмпіянату Польшчы і ўладальнікам Кубка Польшчы. У выпадку калі кубак і чэмпіянат выйграла адна каманда, то ў Суперкубку гуляюць чэмпіён краіны і фіналіст Кубка.
Клазамены
Клазамены (Κλαζομενές) — адзін з дванаццаці іанійскіх гарадоў заходняга берага  Малой Азіі. Геаграфічна размешчаны паблізу Гермейскага і Смірнскага заліваў, дзе сёння існуе горад Урла.
Пазней з заснавальнікамі горада іанійцамі злучыліся  дарыйскія выхадцы з  Аргаліды. У 6 ст. да н. э. жыхары Клазаменаў, асцерагаючыся персаў, перасяліліся на супрацьлеглы маленькі востраў Аяс Іааніс (Άγοις Ίωαννης), які Аляксандр Вялікі злучыў насыпам з мацерыковай часткай горада. Найбольш вядомым выхадцам з горада Клазамены з’яўляецца старажытнагрэчаскі філосаф Анаксагор.
Генадзь Фёдаравіч Пацёмкін
Генадзь Фёдаравіч Пацёмкін (нар., Ачакіў, Мікалаеўская вобласць — , Лёзненскі раён) — Герой Савецкага Саюза (1944).
Біяграфія
Член КПСС з 1942 года. На фронце з 1941 года. Камандзір 3-га стралковага батальёна 940-га стралковага палка гвардыі капітан Г. Ф. Пацёмкін вызначыўся пры вызваленні Лёзненскага раёна. 18 кастрычніка 1943 года павёў батальён у наступленне на моцны рубеж абароны праціўніка ў раёне в. Фокіна і загінуў у гэтым баі.
Перазахаваны ў Адэсе. У Ачакаве герою пастаўлены помнік.
Азяраны (Жыткавіцкі раён)
Азяра́ны (, Озераны) — аграгарадок у Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Азяранскага сельсавета.
Дзмітрый Уладзіслававіч Бракоткін
Дзмітрый Уладзіслававіч Бракоткін (Дми́трий Владисла́вович Бреко́ткин; нар. 28 сакавіка 1970, Свярдлоўск) — расійскі акцёр, удзельнік былой каманды КВЗ, а цяпер творчага калектыву «Уральскія пельмені».
Азяраны (Жыткавіцкі раён)
Размяшчэнне
За 29 км на поўдзень ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Жыткавічы (на лініі Лунінец — Калінкавічы), 262 км ад Гомеля. На поўдні нацыянальны парк «Прыпяцкі». У наваколлях — балота Асова.
Дзмітрый Уладзіслававіч Бракоткін
Біяграфія
Дзмітрый Бракоткін нарадзіўся 28 сакавіка 1970 года ў горадзе Свярдлоўску. У школьныя гады займаўся самба, выканаўшы нарматыў кандыдата ў майстра спорту. У перыяд з 1988 па 1990 гады служыў у танкавых войсках. З’яўляецца сяржантам запасу. Навучаўся ў УДТУ — УПІ па спецыяльнасці механік-машынабудаўнік. У той жа час пачаў гуляць у КВЗ за каманду «Уральскія пельмені», у складзе якой стаў чэмпіёнам Вышэйшай лігі КВЗ 2000 года. З першай паловы 2000-х гадоў пачынае набываць вядомасць як акцёр і тэлевядучы.
Жанаты. З жонкаю Кацярынаю пазнаёміўся ў студэнцкім будаўнічым атрадзе. Выхоўвае дзвюх дочак, Насцю (1997) і Лізу (2003).
Азяраны (Жыткавіцкі раён)
Гідраграфія
На рацэ Сцвіга (прыток ракі Прыпяць).
Транспартная сетка
Праз вёску праходзіць аўтадарога Тураў — Лельчыцы. Планоўка складаецца з 2-х падзеленых канавай і аўтадарогай частак: заходняй (кампактная забудова з 3 кароткіх вуліц, якія складаюць трохвугольнік) і ўсходняй (2 кароткія амаль шыротнай арыентацыі вуліцы, злучаныя 2 папярочнымі кароткімі вуліцамі). Забудова цагляная і драўляная, сядзібнага тыпу. У 1987 годзе пабудавана вуліца з 50 цаглянымі хатамі катэджнага тыпу, у якіх змесцаваліся перасяленцы з забруджаных радыяцыяй у выніку катастрофы на Чарнобыльскай АЭС месцаў.
Гісторыя
Выяўленыя археолагамі паселішча ранняга жалезнага стагоддзя і эпохі феадалізму (у 0,6 км на паўднёвы захад ад вёскі, на правым беразе ракі) і паселішча ранняга жалезнага стагоддзя (у 1 км на паўночны ўсход ад вёскі, ва ўрочышчы Галечыцкае Поле) сведчаць пра засяленне гэтых месцаў з даўніх часоў. Паводле пісьмовых крыніц вядомая з XVIII стагоддзя як вёска ў Мазырскім павеце Менскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага.
Пасля 2-га падзела Рэчы Паспалітай (1793 год) у складзе Расійскай імперыі. Дзейнічала Міхайлаўская царква (у ёй захоўваліся метрычныя кнігі з 1805 года). У 1811 годзе сяло. У 1834 годзе ў складзе Тураўскага казённага маёнтка. У 1859 годзе замест трухлявага пабудаваны новы драўляны будынак царквы (не захаваўся). З 1857 года дзейнічала царкоўна-прыхадская школа, якая месцавалася ў наёмнай хаце. У 1896 годзе працавалі вятрак і вадзяны млын. Паводле перапісу 1897 года знаходзіліся царква, царкоўна-прыхадская школа, ляснікоўства. У 1908 годзе ў Тураўскай воласці Мазырскага павета.
З 20 жніўня 1924 года цэнтр Азяранскага сельсавета Тураўскага, з 17 красавіка 1962 года Жыткавіцкага раёна Мазырскай акругі (1924-1930,1935-1938 гады), з 20 лютага 1938 года Палескай, з 8 студзеня 1954 года Гомельскай абласцей. У 1929 годзе арганізаваны калгас "1 Мая", працавалі ляснікоўства, гамарня і цагельня. За поспехі ў развіцці грамадскай гаспадаркі калгас у 1939 і 1940 гадах быў удзельнікам усесаюзнай сельскагаспадарчай выстаўкі ў Маскве.
Падчас Вялікай Айчыннай вайны нямецкія войскі ў канцы ліпеня 1941 года захапілі вёску, але 4 жніўня 1941 года партызаны сумесна з падраздзяленнем Чырвонага войска ў выніку налёту вымусілі іх адступіць. Нямецкія акупанты ў жніўні 1941 года спалілі 129 двароў і забілі 30 жыхароў. Дзейнічала падпольная арганізацыя. У баях за вызваленне вёскі загінулі 185 савецкіх салдат (пахаваны ў брацкай магіле ў цэнтры вёскі). 53 жыхара загінулі на фронце.
Паводле перапісу 1959 года цэнтр калгасу "Савецкая Беларусь". Дзейнічаюць цагельня, камбінат побытавага абслугоўвання, сярэдняя школа (новы цагляны будынак пабудаваны ў 1990 годзе), Дом культуры, бібліятэка, амбулаторыя, ветэрынарны ўчастак, аддзяленне сувязі, 3 крамы, чайная, дзіцячы яслі-сад.
Здзіўленне
Здзіўленне — кагнітыўная эмоцыя, якая ўзнікае пры ўзнікненні нечаканай сітуацыі.
Пры здзіўленні мышцы рэзка скарачаюцца. Гэта даволі нестабільнае пачуццё, яно хутка прыходзіць і хутка знікае. Яго асноўная функцыя — дапамагчы чалавеку падрыхтавацца да рэакцыі на новую або нечаканую падзею і на наступствы гэтай падзеі. З пункту гледжання эвалюцыйнага развіцця гэта вельмі важная эмоцыя, якая мае моцную псіхалагічную інэрцыю, накіраваную на выжыванне віду.
Здзіўленне вызваляе нервовую сістэму ад эмацыйнай нагрузкі, якая шкодзіць прыстасаванню да нечаканай змены навакольнага асяроддзя.
Вайда (значэнні)
Вайда — шматзначны тэрмін.
Марыя Серыкаўна Жаманакава
Марыя Серыкаўна Жаманакава (нар., Расія) — расійская футбалістка, брамнік. Выступала за зборную Расіі.
Клубная кар’ера
З 2016 года выступала за «Разань-ПДВ». З ліпеня 2021 года да канца сезона на правах арэнды выступала за беларускі клуб «Мінск».
Кафэ дэ ля Рэжанс
«Кафэ дэ ля Режанс» (Café de la Régence) — знакамітае парыжскае кафэ, якое ў XVIII і XIX стагоддзях праславілася як цэнтр гульні ў шахматы. У кафэ згулялі шахматныя партыи большасць вядомых шахматыстаў свайго часу.
Адна з першых кавярань Парыжа з'явілася ў 1681 годзе пад імем фр. Café de la Place du Palais-Royal і памяняла сваю назву пасля 1715. Новае імя было абумоўлена эпохай рэгенцтва (фр. La Régence), будзе доўжыцца з 1715 па 1723 гг.
Аднак кафэ захавала сваю назву. Пачынаючы ад 1740 г. яно стала месцам сустрэч парыжскіх шахматыстаў, якія раней збіраліся ў кафэ «Пракоп». Падчас перабудовы Пале-Раяль у 1852 г. на некаторы час кафэ пераехала ў гатэль «Dodun» на ру дэ Рышэлье. З 1854 года «Кафэ дэ ля Рэжанс» знаходзілася на ру-Сен-Анарэ 161.
Сталымі наведвальнікамі кафэ былі такія знакамітасці, як Дэні Дзідро, Жан-Жак Русо, Франсуа-Андрэ Данікан Філідор, Напалеон і Бенджамін Франклін. Чэмпіён па шахматах Сір Кермюр дэ Легаль, а пазней Ліянэль Кізерыцкі і Даніэль Гарвіц гулялі ў кафэ прафесійна. Дзідро апісаў кафэ ў сваёй кнізе «Le neveu de Rameau».