cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Савочкіна Паломь
Савочкіна Паломь (Савочкина Паломь) — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Панятоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Савочкіна Паломь абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Крыніца Морска
Крыніца Морска (Krynica Morska, Kahlberg) — горад на поўначы Польшчы на ўзбярэжжы Балтыйскага мора, порт, знаходзіцца на вузкай касе паміж Гданьскім і Віслінскім залівамі за 70 км на ўсход ад Гданьска, 340 км ад Варшавы і за 16 км ад мяжы з Калінінградскай вобласцю, вядомы курорт і турыстычная мясцовасць. Уваходзіць у склад Навадворскага павета Паморскага ваяводства, утварае гарадскую гміну. Займае плошчу 116,01 км², насельніцтва 1,3 тыс. чалавек (на 2018).
Спіс аб’ектаў PGC (1988001—1989000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1988001—1989000)
Уладзімір Лысёнак
Уладзімір Лысёнак (1928 — ?) — дзеяч беларускага нацыянальнага супраціву, сябра пастаўскай групы беларускай моладзевай падпольнай паваеннай арганізацыі Саюз беларускіх патрыётаў (СБП).
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1927 г. ў в. Шаркаўшчына Дзісенскага павета (Віленскае ваяводства, Польская Рэспубліка). Паходзіў з сялянскай сям’і. Вучыўся ў Пастаўскай педнавучальні. Падчас вучобы ў 1946 — 1947 далучыўся да нелегальнай беларускай арганізацыі «За Беларусь», якая пазней улілася да Саюза беларускіх патрыётаў, належаў да пастаўскай групы. Пасля працаваў загадчыкам пачатковай школы ў роднай вёсцы.
У лютым 1947 года савецкая ўлада пачала арышты сябраў СБП: у давер да сябраў пастаўскай групы раней увайшоў афіцэр МДБ Алег Стахоўскі, які выдаваў сябе за ўдзельніка антысавецкай арганізацыі і падштурхоўваў да тэрарызму, а на дадатак канспірацыя арганізацыі была слабай. Арыштаваны 3 сакавіка 1947 г. як «член контррэвалюцыйнай арганізацыі» і за «антысавецкую дзейнасць», атрымаў 10 гадоў лагераў. Тэрмін зняволення адбываў у Нарыльскіх лагерах.
Памёр пасля вызвалення. Пахаваны ў Нарыльску.
Рэабілітаваны Вярхоўным Судом Беларусі 30 лістапада 1992 г., групавая справа № 23525-п захоўваецца ў архіве УКДБ Віцебскай вобласці.
Пажар (Шумяцкі раён)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска Пажар абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Талапкер (Усходне-Казахстанская вобласць)
Талапкер — сяло ў Какпекцінскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Какжайыкскай сельскай акругі. Код КАТА — 635039107.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 35 чалавек (23 мужчыны і 12 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 21 чалавек (15 мужчын і 6 жанчын).
Нястанавічы
Няста́навічы (, Нестановичи) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Валосавіцкага сельсавета.
Размяшчэнне
У 22 км на паўднёвы ўсход ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 252 км ад Гомеля, 29 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.
Транспартная сетка
На аўтамабільнай дарозе Акцябрскі — Азарычы.
Інфармацыя
Планіроўка складаецца з ледзь выгнутай, блізкай да мерыдыянальнай арыентацыі вуліцы, якая на поўдні далучаецца да кароткай шыротнай вуліцы. На поўдзень ад іх адасоблена размешчана кароткая прамалінейная вуліца, арыентаваная з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход, да якой на ўсходзе далучаецца завулак. Забудова двухбаковая, драўляная, няшчыльная, сядзібнага тыпу. У складзе сельскагаспадарчага ДП «Некрашынскі» з цэнтрам у Валосавічах, малочнатаварная ферма. Клуб, крама.
Гісторыя
Па пісьмовых крыніцах вядомая з XVI стагоддзя як паселішча ў Менскім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага. Пазначана пад 1560 годам у сувязі з апісаннем меж вёсак. Паводле вопісу войска Вялікага княства 1567 года маёнтак Нястанавічы павінен быў пастаўляць коней для фарміравання харугваў у Менскім павеце. Пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793 год) у складзе Расійскай імперыі, у Бабруйскім павеце Мінскай губерні. У першай палове XIX стагоддзя — цэнтр аднайменнага казённага маёнтка. На 1857 год ва ўладанні двараніна Яльніцкага, які валодаў тут у 1870 годзе 123 дзесяцінамі зямлі. Па стане на 1885 год у вёсцы дзейнічала царква. На 1908 год у Рудабельскай воласці Бабруйскага павета. У 1910 годзе ў наёмнай хаце адкрыта земская школа, у 1914 годзе для яе пабудаваны ўласны будынак.
У 1929 годзе арганізаваны калгас «Чырвоны сцяг», працавалі гамарня і конная крупарушка. Падчас Вялікай Айчыннай вайны нямецкія акупанты ў красавіку 1942 года цалкам спалілі вёску. Партызаны 29 мая 1943 года разграмілі гарнізон, створаны акупантамі ў вёсцы. 123 жыхары загінулі на фронце. У 1969 годзе ў Нястанавічы перасяліліся жыхары суседняй вёскі Гуслішча.
МОПР
Міжнародная арганізацыя дапамогі барацьбітам рэвалюцыі (МОПР) — камуністычная дабрачынная арганізацыя, створаная па рашэнні Камінтэрна ў якасці камуністычнага аналага Чырвонага Крыжа.
Агульныя звесткі
МОПР, маючы аддзяленні ў дзясятках краін свету, аказвала грашовую і матэрыяльную дапамогу асуджаным рэвалюцыянерам.
У літаратуры сустракаецца таксама расшыфроўка абрэвіятуры — Міжнародная арганізацыя дапамогі рэвалюцыянерам, а таксама назва Міжнародная Чырвоная дапамога.
Арганізацыя выпускала для сваіх членаў нагрудныя знакі. Таксама ўдзельнікі МОПР плацілі членскія ўзносы.
Гісторыя
Створана ў 1922 годзе рашэннем 4-га Кангрэса Камінтэрна.
Задачы МОПР вызначаліся наступным чынам:
У сакавіку 1923 ЦК МОПР абвясціў дзень Парыжскай Камуны (18 сакавіка) сваім святам. Да 1924 году арганізацыя мела секцыі ў 19 краінах. Да 1932 года МОПР аб’ядноўвала 70 нацыянальных секцый, якія ўключалі каля 14 млн чалавек (з іх 9,7 млн чалавек уваходзілі ў МОПР СССР, унёскі якой у фонд былі найбольш значнымі). Да 1936 года МОПР, як і НКУС, меў права на выдачу дазволаў на ўезд у СССР.
У міжнародным маштабе дзейнічала да Другой сусветнай вайны, савецкая секцыя — да 1947 года.
МОПР арганізоўваў дапамогу і падтрымку Антоніа Грамшы і Георгію Дзімітраву
Секцыі па краінах
За час існавання МОПР былі наступныя нацыянальныя секцыі:
Метраполія Францыі
Метраполія Францыі (France métropolitaine) або французская метраполія — еўрапейская частка Францыі, якая складаецца з тэрыторый на кантыненце і бліжэйшых астравоў у Атлантычным акіяне, Ла-Маншы і Міжземным моры (у тым ліку і вострава Корсіка). Гэта некалькі састарэлы выраз, з прычыны таго, што ў 1962 годзе Алжыр атрымаў незалежнасць ад Францыі, а слова «метраполія» мае на ўвазе наяўнасць калоній. Заморскія ўладанні Францыі не носяць статусу калоній, з прычыны таго, што па канстытуцыі 1946 года быў створаны Французскі саюз. Афіцыйны юрыдычны тэрмін (які, напрыклад, ужываецца ў афіцыйных дакументах Еўрапейскага саюза) — еўрапейская тэрыторыя Францыі (territoire européen de la France).
Аднак у гутарковай мове французская метраполія (ці проста метраполія) супрацьпастаўляецца заморскім уладанням Францыі, гэта значыць тым тэрыторыям Французскай рэспублікі, якія знаходзяцца па-за еўрапейскай зонай.
Плошча метраполіі — 551 500 км², гэта значыць яна складае 80 % ад агульнай тэрыторыі краіны. Напачатку 2011 года насельніцтва метраполіі дасягнула 63 136 180 жыхароў, гэта значыць 96 % ад агульнай колькасці.
Часам выкарыстоўваецца тэрмін «кантынентальная Францыя» (France continentale), якая ўключае метраполію Францыі без Корсікі. Аднак, гэта таксама не зусім дакладнае вызначэнне, з прычыны таго, што Францыя мае некаторыя тэрыторыі на паўночным усходзе Паўднёвай Амерыкі — там размяшчаецца Французская Гвіяна.
Панятоўка (вёска)
Панятоўка (Понятовка) — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Панятоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска Панятоўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Акой (Усходне-Казахстанская вобласць)
Акой — аул у Какпекцінскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Какжайыкскай сельскай акругі. Код КАТА — 635039300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 396 чалавек (203 мужчыны і 193 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у ауле пражывалі 282 чалавекі (132 мужчыны і 150 жанчын).
Сезон 2019 ЖФК Зорка-БДУ
У 2019 годзе жаночы футбольны клуб «Зорка-БДУ» з горада Мінску прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
Склад каманды
Дадзеныя на 13 красавіка 2019 года.
Панятоўка (пасёлак станцыі)
Панятоўка (Понято́вка) — пасёлак станцыі ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Панятоўскага сельскага паселішча.
Лэба
Лэба ці Леба (Łeba, Leba) — горад на поўначы Польшчы на ўзбярэжжы Балтыйскага мора, порт, знаходзіцца за 110 км на паўночны захад ад Гданьска і 450 км ад Варшавы, вядомы курорт і турыстычная мясцовасць. Уваходзіць у склад Лямборскага павета Паморскага ваяводства, утварае гарадскую гміну. Займае плошчу 14,81 км², насельніцтва 3,7 тыс. чалавек (на 2018).
Панятоўка (пасёлак станцыі)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны пасёлак станцыі быў пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалены ў верасні 1943 года.
Allium antiatlanticum
Allium antiatlanticum - від травяністых раслін сямейства ; распаўсюджаны ў Марока і Алжыры.
Батанічнае апісанне
Расліна мае ніткападобнае лісце, шурпатае ў аснове, кветкі белыя з выцягнутымі тычынкамі.
Таксанамія
Класіфікацыя Кронквіста (1988) адносіла гэты род да, пазней паводле вынікаў філагенетычных даследаванняў род быў выдзелены ў асобнае сямейства  , аднак у больш позняй Сістэме класіфікацыі APG III (2009) роды, якія ўваходзілі ў гэта сямейства, былі ўключаны ў сямейства.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў Марока і Алжыры.
Ісакава (Лоінскае сельскае паселішча)
Ісакава (Исаково) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Лоінскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 17 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 47 км на паўночны захад ад Смаленска, за 4 км на захад ад аўтадарогі Смаленск — Невель. За 29 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Пасялковая на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Уладыславова
Уладыславо́ва (Władysławowo, Großendorf) — горад на поўначы Польшчы на ўзбярэжжы Балтыйскага мора, марскі курорт і порт, знаходзіцца за 65 км на поўнач ад Гданьска і 400 км ад Варшавы. Уваходзіць у склад Пуцкага павета Паморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Уладыславова. Займае плошчу 12,59 км², насельніцтва 10 тыс. чалавек (на 2018).
Жарнева
Жарнева (Жарнево) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Піянерскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 7 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 16 км на паўднёвы захад ад Смаленска, за 14 км на поўдзень ад аўтадарогі Арол — Віцебск, на беразе ракі Трысцянка. За 18 км на поўнач ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Дачная-2 на лініі Смаленск — Віцебск.
Заморскі дэпартамент Францыі
Заморскі дэпартамент (département d’outre-mer, скарочана DOM) — дэпартамент Францыі, размешчаны па-за французскай метраполіі. Заморскія дэпартаменты маюць той жа палітычны статус, што і дэпартаменты метраполіі.
Паводле прынятай у 1946 годзе Канстытуцыі Чацвёртай Рэспублікі, французскія калоніі Гвадэлупа і Марцініка ў Карыбскім моры, Французская Гвіяна ў Паўднёвай Амерыцы і Рэюньён у Індыйскім акіяне былі вызначаны як заморскія дэпартаменты. З'яўляючыся неад'емнай часткай Францыі і Еўрапейскага саюза, заморскія дэпартаменты прадстаўлены ў Нацыянальным сходзе, Сенаце, Эканамічным і сацыяльным Савеце, выбіраюць членаў Еўрапейскага Парламента і выкарыстоўваюць еўра ў якасці валюты.
Заморская супольнасць Сен-П’ер і Мікелон была заморскім дэпартаментам з 1976 па 1985 год. Таксама з 1946 па 1962 гады статус заморскага дэпартамента меў Алжыр. Па выніках праведзенага 29 сакавіка 2009 года рэферэндуму, заморская супольнасць Маёта стала заморскім дэпартаментам 31 сакавіка 2011 года.
З 1982 года, у адпаведнасці з палітыкай дэцэнтралізацыі, якая праводзіцца французскім урадам, у заморскіх дэпартаментах выбіраюцца рэгіянальныя саветы, якія маюць паўнамоцтвы, аналагічныя саветам дэпартаментаў метраполіі. У выніку перагляду канстытуцыі, які адбыўся ў 2003 годзе, ў абарот быў уведзены тэрмін «заморскі рэгіён», аднак у рэчаіснасці заканадаўства не аддае перавагі аднаму з найменняў, і новы тэрмін практычна не выкарыстоўваецца ў французскіх СМІ.
Дземеншчына
Дземеншчына (Деменщина) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Міхноўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 21 жыхар (2007).
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Падветка
Падве́тка (, Подветка) (раней таксама Ветка) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Любанскага сельсавета.
Гідраграфія
На ўсходзе меліярацыйныя каналы.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Акцябрскі — Азарычы.
Інфармацыя
Планоўка складаецца з кароткай шыротнай вуліцы. Жылыя хаты драўляныя, сядзібнага тыпу. Аўталаўка.
Бальшая Ігнатаўка
Бальшая Ігнатаўка (Большая Игнатовка) — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Першамайскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска Бальшая Ігнатаўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Драветчына
Драветчына (Дроветчино) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у Михновское сельскае паселішча. Насельніцтва — 28 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 6 км на паўднёвы захад ад Смаленска, за 1,5 км на поўнач ад аўтадарогі Арол — Віцебск, на беразе ракі Баравая. За 4 км на поўнач ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Дачная-2 на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Карамайыл (Какпекцінскі раён)
Карамайыл (, да 199? г. — Салдацкі хутар) — аул у Какпекцінскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Какжайыкскай сельскай акругі. Код КАТА — 635039500.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 310 чалавек (152 мужчыны і 158 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у ауле пражывалі 286 чалавек (152 мужчыны і 134 жанчыны).
Параслішча
Параслі́шча (, Порослище) — былая вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Валосавіцкага сельсавета.
Апошні жыхар памёр у 2004 годзе.
Ліквідавана ў 2010 годзе.
Размяшчэнне
У 23 км на паўднёвы ўсход ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, 253 км ад Гомеля, 26 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.
Гідраграфія
За 2 км на паўднёвы ўсход ад вёскі знаходзіцца вусце ракі Ветка.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Акцябрскі — Азарычы.
Інфармацыя
Планіроўка складалася з двух кароткіх, паралельных паміж сабой вуліц, блізкіх да мерыдыянальнай арыентацыі. Забудова драўляная, сядзібнага тыпу.
Гераськаўка (Шумяцкі раён)
Гераськаўка (Гераськовка) — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Першамайскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска Гераськаўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Правы чалавека ў Азербайджане
Хоць Азербайджан і з’яўляецца членам такіх арганізацый, як Савет па правах чалавека і Савета Еўропы, шэраг незалежных арганізацый, такіх як Human Rights Watch неаднаразова крытыкавалі ўрад Азербайджана з-за парушэнняў правоў чалавека. Таксама ўлады Азербайджана абвінавачваюцца ў фабрыкацыі ілжывых крымінальных абвінавачванняў супраць крытыкаў уладаў, жорсткіх пабоях, катаваннях і гвалтоўных знікненнях.
Нягледзячы на існаванне незалежных навінавых агенцтваў, журналісты, якія крытыкуюць урад, часта падвяргаліся зняволенню ў турму, а таксама фізічнаму гвалту. У 2013—2014 гадах у індэксе свабоды прэсы, апублікаваны Рэпарцёрамі без межаў, Азербайджан заняў 160 месца з 180. Прэзідэнт Ільхам Аліеў атрымаў у спадчыну ўладу ад свайго нябожчыка бацькі Гейдара Аліева, які падтрымліваў шырокі культ асобы. Ільхам Аліеў часта падвяргаўся крытыцы з-за правалу ў паляпшэнні становішча ў галіне грамадзянскіх свабод.
Публічныя дэманстрацыі супраць кіруючага рэжыму не дапускаюцца, і ўлады часта выкарыстоўваюць гвалтоўныя меры для разгону дэманстрантаў. З моманту прыходу сям’і Аліевых да ўлады ў 1993 годзе Азербайджан не правёў ні адных выбараў, якія лічыліся «свабоднымі і справядлівымі» міжнароднымі назіральнікамі.
Згодна з распараджэннем аб амністыі ад 16 сакавіка 2019 года, 51 вязень, чые імёны лічыліся ў дакладах НДА і спісах праваабаронцаў як палітычныя зняволеныя, былі вызваленыя ад пакінутай часткі турэмнага пакарання.
Карупцыя лічыцца эндэмічнай ва ўсіх сферах палітыкі Азербайджана. Кіруючая сям’я не раз выклікала падазрэнні з боку розных незалежных СМІ з-за іх вялізнага багацця, пра што сведчыць набыццё шырокай нерухомасці за некалькі мільёнаў долараў у Дубаі.
Затрыманні і арышты
Згодна з законам Азербайджана асобам, затрыманым, арыштаваным або абвінавачаным у здзяйсненні злачынства, павінна быць пададзена належная працэдура, у тым ліку неадкладнае інфармаванне аб іх правах і прычыне іх арышту. Ва ўсіх выпадках затрымання, якія былі палічаныя як палітычна матываваныя, не праходзіла належнае судовае разбіральніцтва, і абвінавачаныя асобы былі асуджаныя па розных падробленых крымінальных абвінавачваннях. Акрамя гэта па законе затрыманыя павінны паўстаць перад суддзёй на працягу 48 гадзін пасля арышту, і суддзя можа выдаць ордэр на змяшчэнне затрыманага пад варту да суда, змяшчэнне затрыманага пад хатні арышт або вызваленне затрыманага. Аднак на практыцы ўлады часам затрымлівалі асоб на тэрмін больш за 48 гадзін без ордэра на арышт.
Улады часта здяйснялі арышты на падставе ілжывых абвінавачванняў, такіх як супраціў паліцыі, незаконнае захоўванне наркотыкаў або зброі, ухіленне ад выплаты падаткаў, незаконнае прадпрымальніцтва, злоўжыванне ўладай або падбухторванне да грамадскіх беспарадкаў. Мясцовыя арганізацыі і міжнародныя групы, такія як Amnesty International і Human Rights Watch, раскрытыкавалі Азербайджанскі ўрад за такія арышты, і адзначалі што ўлады сфабрыкавалі супраць іх абвінавачванні. Паліцыя рэгулярна затрымлівала апазіцыйных і іншых актывістаў па абвінавачванні ў «супраціве паліцыі» або «дробным хуліганстве», а затым дастаўляла іх у мясцовыя суды, дзе суддзі прыгаворвалі іх да адміністрацыйнага затрымання ад 10 да 30 дзён. Праваабаронцы сцвярджалі, што гэтыя арышты былі адным з метадаў, якія ўлады выкарыстоўвалі для запалохвання актывістаў і адгаворвання іншых ад удзелу ў актывісцкай дзейнасці. Напрыклад, па меншай меры пяць членаў апазіцыйнай партыі Народнага фронту былі арыштаваныя і прысуджаныя да адміністрацыйнага затрымання на тыдні, які папярэднічаў спробе несанкцыянаванага публічнага мітынгу 19 кастрычніка. Актывісты заявілі, што арышты павінны перашкаджаць правядзенню мітынгаў і сходаў. 22 жніўня Інстытут дэмакратычных ініцыятыў паведаміў, што прынамсі 78 адміністрацыйных затрыманняў у 2018 годзе былі палітычна матываванымі.
Суды
Нягледзячы на тое, што канстытуцыя Азербайджана прадугледжвае незалежную судовую сістэму, суддзі не функцыянуюць незалежна ад выканаўчай улады. Згодна з дакладам Дзярждэпартамента ЗША ад 13 сакавіка 2020 года, азербайджанская судовая ўлада заставалася ў значнай ступені карумпаванай і неэфектыўнай. Многія прысуды былі юрыдычна непрымальнымі і ў значнай ступені не маюць доказаў. Вынікі часта аказваліся загадзя вядомымі. Акрамя гэтага суды на адрэз адмаўляюцца разглядаць заявы аб катаваннях і бесчалавечным абыходжанні з затрыманымі, якія знаходзяцца пад вартай у паліцыі. Як адзначаецца ў дакладзе існуюць дакладныя звесткі, якія сведчаць аб тым, што суддзі і пракуроры атрымлівалі ўказанні ад адміністрацыі прэзідэнта і Міністэрства юстыцыі, асабліва па палітычна адчувальных справах. Былі таксама пэўныя абвінавачванні ў тым, што суддзі рэгулярна бралі хабары.
Палітзняволеныя
Пасля вызвалення 16 сакавіка 52 чалавек, прызнаных палітычнымі зняволенымі, няўрадавыя ацэнкі палітычных зняволеных і затрыманых на канец года вар’іраваліся ад 112 да 135 чалавек. Сярод іх былі журналісты і блогеры, палітычныя і грамадскія дзеячы, рэлігійныя актывісты, асобы, арыштаваныя ў сувязі з гянджынскай справай, а таксама сваякі актывіста, які знаходзіцца ў выгнанні. Палітвязні і затрыманыя сутыкаліся з рознымі абмежаваннямі і прыгнятаннямі іх законных правоў. Былыя палітвязні заявілі, што турэмныя чыноўнікі абмяжоўвалі іх доступ да матэрыялаў для чытання і зносін са сваімі сем’ямі.
Пераслед за мяжой
Як адзначаецца ў штогадовым дакладзе Дзярждэпу ЗША, маюцца звесткі, што азербайджанскі ўрад у спробах затрымаць актывістаў злоўжываў міжнароднымі праваахоўнымі інструментамі, такімі як Інтэрпол. Так урадавыя ўлады сцвярджалі, што праваабаронца Аўтандзіл Мамедаў, які, па паведамленнях, збег з краіны з-за палітычных пераследаў, быў вінаваты ў махлярстве, з прычыны чаго запыт аб яго затрыманні быў накіраваны ў Інтэрпол. Адвакат Мамедава сцвярджаў, што ўсе абвінавачванні супраць Мамедава насілі палітычны характар.
Гвалт, санкцыянаваны дзяржавай
У Азербайджане распаўсюджаны катаванні, жорсткае абыходжанне з боку паліцыі, а таксама празмернае прымяненне сілы. Падсудныя часта падвяргаюцца жорсткаму збіццю, каб прымусіць прызнацца. Удары токам, пагрозы згвалтавання, а таксама пагрозы ў дачыненні да членаў сям’і падсуднага таксама выкарыстоўваюцца ў якасці катаванняў. Урад не прымае ніякіх мер супраць катаванняў, або ў дачыненні да службовых асоб, якія прымаюць удзел у катаваннях.
У ліпені 2018 года камітэт Савета Еўропы па папярэджанні катаванняў (КПП) апублікаваў справаздачы аб шасці паездках у Азербайджан у перыяд з 2004 па 2017 гады. У дакладах камітэта паказвалася, што катаванні і іншыя формы жорсткага фізічнага абыходжання з боку паліцыі і праваахоўных органаў, разам з беспакаранасцю і карупцыяй ва ўсёй праваахоўнай сістэме, з’яўляліся складовай часткай працы праваахоўнікаў. Падчас свайго візіту ў 2017 годзе дэлегацыя Камітэта паведаміла аб атрыманні шматлікіх доказаў аб жорсткім фізічным гвалце, якія могуць разглядацца як катаванне. Напрыклад, ўдары дубінкай па ступнях ног і нанясенне ўдару токам. Характэрна, што ў адрозненне ад папярэдніх наведванняў, падчас візіту 2017 года дэлегацыя КПП акрамя ўсяго іншага таксама паведаміла і аб атрыманні звестак аб катаваннях з боку Дзяржаўнага мытнага камітэта і Дзяржаўнай памежнай службы.
Аб катаваннях і выбіванні прызнанняў з ужываннем току далі паказанні палітвязні. Так падчас судовых слуханняў пра гэта заявілі пяць прыхільнікаў апазіцыйнай партыі Народны фронт — Салех Рустамаў, Агіль Махарамаў, Бабек Гасанаў, Руслан Насірлі і Валех Рустамлі. У сваю чаргу сустаршыня камітэта па абароне правоў вернікаў у турмах Эльданіз Гуліеў, заявіў, што рэлігійных палітычных зняволеных ''«збівалі гумовымі дубінкамі, катавалі электрычным токам, білі па пятах і падвешвалі. … Аднаго зняволенага збілі і павесілі на ногі толькі за тое, што ён папрасіў у наглядчыка лекі»''. Як адзначаюць праваабаронцы, з мэтай дачы ілжывых паказанняў, паліцыя і іншыя службовыя асобы катавалі падазраваных у замаху на мэра Гянджы. Катаванні ўключалі ў сябе: ўдары дубінкамі па ступнях ног; паражэнне электрычным токам, у некаторых выпадках ток падаваўся да геніталій; катаванні агнём. Па словах членаў сям’і і назіральнікаў, кіраваў катаваннямі Архан Бабаеў з Генеральнай пракуратуры. Пра сваё збіццё заяўляў Мехман Гусейнаў, які быў затрыманы пасля таго як у адзіночным пікеце выйшаў на вуліцу ў падтрымку арыштаванага ў цэнтры Баку рэпера. Па словах Гусейнава, яго засунулі ў машыну без апазнавальных знакаў з пяццю паліцэйскімі ў цывільным, якія збілі яго. Вывезшы яго ў прыгарад, афіцэры нацягнулі яго кашулю яму на галаву і працягвалі збіваць яго рукамі і нагамі яшчэ хвілін дзесяць. Усё гэта суправаджалася пагрозамі згвалтавання паліцэйскай дубінкай.
Забойствы
У дакладзе дзярждэпартамента ЗША гаворыцца, што маюцца паведамленні пра забойствы ўчыненыя урадам або яго агентамі. Акрамя гэтага адзначаецца, што працягнуліся забойствы людзей, якія знаходзяцца пад вартай.
У ліпені і жніўні 2018 года ўрадавыя СМІ заявілі, пры аказанні супраціву пры арышце былі забітыя пяць чалавек. У сваю чаргу, праваабаронцы сцвярджалі, што людзі не аказалі супраціву пры арышце, і што паліцыя і службы дзяржаўнай бяспекі загадзя спланавалі забойствы, каб версія аб планаванні замаху на мэра Гянджы выглядала праўдападобнай. літаральна ў наступным месяцы, у верасні 2018 года ў Газахскім паліцэйскім участку, на допыце быў забіты Эльмір Ахундаў. Супрацоўніка, дзеянні якога пацягнулі за сабой смерць чалавека, суд асудзіў па артыкулу «перавышэнне лужбовых паўнамоцтваў» і прызначыў яму пакаранне ў выглядзе пазбаўлення волі тэрмінам на 2 гады 10 месяцаў.
Незаконныя высяленні
Згодна Human Rights Watch, пачынаючы з 2008 года ў рамках кампаніі па абнаўленні гарадоў у Баку тысячы домаўладальнікаў былі выселеныя са сваіх дамоў у многіх частках горада, каб вызваліць месца для паркаў, бізнес-цэнтраў і элітных жылых раёнаў. Працэс быў распрацаваны мэрыяй Баку і часта ажыццяўляецца без належнага папярэджання. Кампенсацыі, прапанаваныя жыхарам, часта былі значна ніжэй рынкавага кошту. Жыхары таксама сцвярджалі, што яны маюць мала магчымасцяў, каб выйграць справу ў судзе. У некаторых выпадках знос працягваўся незалежна ад распараджэнняў суда забароны рабіць гэта. Прымусовыя высяленні пачасціліся ў 2011 годзе пасля таго, як Азербайджан выйграў у 2011 годзе конкурс Еўрабачанне, а разам з ім права на правядзенне яго ў 2012 годзе. Гэтыя высяленні раззлавалі многіх людзей і былі добра асветлены ў прэсе пасля таго, як сотні людзей былі выгнаныя для пабудовы Крышталь Хол.
Па словах кіраўніка Інстытута міру і дэмакратыі Лэйла Юнус, 60 000 чалавек былі пазбаўленыя ўласнасці насуперак канстытуцыі Азербайджана ў перыяд з 2009 па 2012 год. Яна выказала сумневы, што дадзеная праблема ніколі не вырашыцца, як быццам «мафія» стаіць за ўсёй гэтай дзейнасцю. На яе думку, колькасць выпадкаў незаконнага пазбаўлення ўласнасці настолькі высокая, што грамадзянскія асобы не могуць ісці ў нагу з запісамі, і гэты працэс, хутчэй за ўсё, падобны да мадэлі 1920-х гадоў савецкай палітыкі нацыяналізацыі.
Рэзалюцыя Еўрапейскага Парламента
12 мая 2011 года Еўрапейскі парламент прыняў рэзалюцыю, якая асуджае Азербайджан за «парушэнне правоў чалавека» і «прыгнёт апазіцыйных сіл». У рэзалюцыі згадваецца занепакоенасць аб становішчы Эйнула Фатулаева і Джабара Савалана і іншых зняволеных названых па імені, а таксама агульная занепакоенасць з нагоды «расту ліку выпадкаў пераследу, нападаў і гвалту ў дачыненні да грамадзянскай супольнасці і актывістаў сацыяльных сетак і журналістаў у Азербайджане».
Сітуацыя ў Нахічэване
Правы чалавека ў азербайджанскім анклаве Нахічэвань лічацца асабліва праблемнымі, з-за чаго анклаў атрымаў назву «Азербайджанская Паўночная Карэя» на Радыё Свабодная Еўропа. Выказвалася занепакоенасць у дачыненні да жорсткасці паліцыі і яе беспакаранасці, шырокіх абмежаванняў на грамадзянскія свабоды і карупцыі.
Нахічэвань быў апісаны як «лабараторыя рэпрэсій», у якой праводзяцца выпрабаванні рэпрэсіўных метадаў і затым прымяняюцца ў вялікіх маштабах у астатняй частцы Азербайджана.
Амбудсмен Азербайджана
28 снежня 2001 года заснавана пасада амбудсмэна Азербайджана. Амбудсменам з’яўляецца Сабіна Аліева.
Улуру
Гісторыя і назва
На мове абарыгенаў племені анангу Улуру азначае «месца, дзе знаходзіцца цень». Археалагічныя знаходкі сведчаць, што абарыгены насяляюць ваколіцы Улуру ўжо 10 тыс. гадоў. Племя анангу, якое пражывае ў гэтых мясцінах, з’яўляецца адной з самых старажытных этнічных суполак на планеце. Сцены пячор знутры гары ўпрыгожаны наскальнымі малюнкамі іх продкаў.
Першымі еўрапейцамі, хто нанес на карту і апісаў скалу, сталі Эрнест Джайлс і Уільям Гос, адбылося гэта ў 1873 падчас пракладкі трансаўстралійскай тэлеграфнай лініі. Гос назваў пясчанік Айерс-Рокам у гонар галоўнага сакратара Паўднёвай Аўстраліі Генры Айерса. Аднак з цягам часу звярнуліся да спрадвечнай назвы Улуру.
Геалогія і марфалогія
Улуру складаецца з шэрага грубязярністага аркозавага пясчаніку, які ўтворыўся шляхам разбурэння гранітаў. Чырвоны колер скале надае аксід жалеза. Улуру з’яўляецца найбольш вядомым ў свеце інсельбергам (гарой, што стаіць асобна і рэзка ўзвышаецца над наваколлем; літаральна, востравам-гарой). Паводле паходжання гэта астанец — трывалы чырвоны пясчанік застаўся пасля таго, як навакольныя крохкія пароды былі эрадаваны. Геолагі мяркуюць, што ўзрост гэтага геалагічнага помніка складае не менш за 600 млн гадоў, а яшчэ сцвярджаюць, што Улуру не такі ўжо і маналіт. Аднак, паколькі слаістасць пясчаніка адзначаецца адсутнасцю шчылін і разрываў, то скала атрымалася вельмі трывалай, для яе не характэрны ані восыпы, ані фарміраванне глебы.
Вышыня скалы каля 350 м, яе радыус складае амаль 10 км. Асобыя ўласцівасці пясчаніка дазваляюць Улуру мяняць колер на працягу дня. На світанку чорны сілуэт святлее, набываючы цёмна-ліловае адценне. Сонца ўзыходзіць усё вышэй, і камень успыхвае пурпурова-чырвоным, затым становіцца ружовым, а да паўдня — залатым. Увесь дзень працягваецца фантасмагарычная гульня колераў. У прыцемках Улуру выглядае цёмным сілуэтам на тле пустыні.
Турызм
Турысцкая інфраструктура вакол Улуру пачала стварацца ў 1950-х, што адразу ж вылілася ў негатыўнае ўздзеянне чалавека на прыроду. У пачатку 1970-х было прынята рашэнне вынесці ўсе турысцкія пабудовы за межы нацыянальнага парка і праз 10 гадоў за 18 км на поўнач ад Улуру быў пабудаваны спецыяльны пасёлак Юлара з гатэлямі і аэрапортам. Сёння скалу штогод наведваюць больш за паўмільёна турыстаў.
Анангу не вітаюць узыходжанне на Улуру і экскурсавод інфармуе аб гэтым турыстаў. Да таго ж сцежка, што вядзе на вяршыню, даволі стромкая, спёка большую частку дня бязлітасная, а на вяршыні вас сустрэне негасцінны вецер. Тым не менш, кожны трэці наведвальнік лічыць неабходным ускараскацца на скалу. Дарога на вяршыню зойме ўсяго гадзіну, а ўздоўж сцежкі на самых стромкіх участках яшчэ ў 1960-х для зручнасці былі ўсталаяваныя парэнчы. Непачцівых да Улуру аматараў залезці на вяршыню абарыгены пагардліва называюць мінга — «чорнымі мурашамі». А што, акрамя пагарды, застаецца, калі яшчэ ў 1985 годзе пясчанік быў аддадзены ў арэнду дзяржаве за 75 тыс.долараў у год + 20 % з кожнага квітка ў нацыянальны парк? Аднак. 1 лістапада 2017 Савет Нацыянальнага парка адзінагалосна прагаласаваў за забарону ўзыходжання на Улуру, якая ўступіць у сілу 26 кастрычніка 2019.
Праабражэнка (Усходне-Казахстанская вобласць)
Праабражэнка — сяло ў Какпекцінскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр сельскай акругі ім.Кайгельды. Код КАТА — 635045100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1862 чалавекі (934 мужчыны і 928 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1618 чалавек (793 мужчыны і 825 жанчын).
Заморскія ўладанні Францыі
Заморскія ўладанні Францыі (France d'outre-mer) — шэраг тэрыторый (пераважна астравоў, за выключэннем кантынентальнай Гвіяны), якія належаць Францыі, але аддаленых ад яе асноўнай еўрапейскай тэрыторыі. Цяпер гэтыя тэрыторыі могуць мець наступны статус:
Заморскія ўладанні Францыі
Агульная сума плошчы ўсіх 13 тэрыторыі складае 559 655 км² (без Зямлі Адэлі—127 655 км²), а насельніцтва 2 606 600 чалавек.
Карла Рубія
Біяграфія
Рубія нарадзіўся ў невялікім італьянскім мястэчку Гарыцыя. Пасля заканчэння школы ён паступіў на фізічны факультэт Пізанскага ўніверсітэта, дзе абараніў пазней дыплом па тэме эксперыментаў з касмічнымі прамянямі. У 1958 годзе ён становіцца даследчыкам ў Калумбійскім універсітэце (ЗША) з мэтай набрацца вопыту і пазнаёміцца ​​з паскаральнікамі элементарных часціц. Прыкладна ў 1960 годзе ён вярнуўся ў Еўропу, яго прывабіла праца ў ЦЕРН, дзе ён працаваў над эксперыментамі па структуры слабых узаемадзеянняў. У 1970 годзе ён становіцца прафесарам фізікі ў Гарвардскім універсітэце, але працягвае працаваць у ЦЕРН. У 1976 годзе ён прапанаваў перарабіць паскаральнік SPS (супер-пратонны сінхратрон) для сутыкненняў пратонаў і антыпратонаў у адным і тым жа коле. Пасля гэтага была пабудавана першая ў свеце антыпратонная фабрыка. Калайдэр пачаў працу ў 1981 годзе, пасля чаго ў студзені 1983 года з’явілася паведамленне аб тым, што былі зарэгістраваныя W-базоны. Праз некалькі месяцаў былі зарэгістраваныя таксама больш няўлоўныя Z-базоны. У наступным, 1984 годзе, Карла Рубія і Сімон ван дэр Мер атрымалі Нобелеўскую прэмію па фізіцы. Паміж адкрыццём і ўзнагароджаннем прайшоў інтэрвал часу, які з’яўляецца адным з самых кароткіх у гісторыі Нобелеўскай прэміі. Рубія працягваў працаваць на эксперыменце UA1 і ў якасці гарвардскага прафесара да 1989 г, калі ён перайшоў на пасаду генеральнага дырэктара ЦЕРНа, на якой заставаўся да 1993 года.
Рубія належыць наватарская канцэпцыя прылады ядзернага рэактара пад назвай памнажальнік энергіі. Гэтая прынцыпова бяспечная канцэпцыя спалучае паскаральнік і падкрытычны ядзерны рэактар, у якім у якасці паліва выкарыстоўваецца распаўсюджаны элемент торый, і ў якім прынцыпова не можа адбыцца некантралюемая ланцуговая рэакцыя. Акрамя таго, ядзерныя адкіды, якія ўзнікаюць пры працы такога рэактара застаюцца небяспечнымі на працягу значна меншага прамежку часу, чым у выпадку звычайных рэактараў. Таксама ў гэтым рэактары магчымая утылізацыя ядзерных адходаў ад звычайных атамных рэактараў і ператварэнне іх у менш небяспечныя рэчывы. Да 15 ліпеня 2005 года Рубія быў прэзідэнтам ENEA — італьянскага інстытута па новых тэхналогіях, энергіі і навакольнага асяроддзя. Станам на 2007 год Рубія з’яўляецца прафесарам універсітэта Павіі і працуе ў праекце па будаўніцтве установак сонечнай тэрмальнай энергіі ў Іспаніі.
Ранатра палачкападобная
Ранатра палачкападобная (Ranatra linearis) — від водных клаповых сямейства. Самы буйны від клапоў у Еўропе.
Апісанне
Адрозніваецца вельмі выцягнутым у даўжыню вузкім целам, якое заканчваецца доўгай дыхальнай трубачкай, непатоўшчанымі пярэднімі сцёгнамі, вельмі кароткімі галёнкамі і адсутнасцю кіпцікаў на пярэдніх драпежных нагах. Цела даўжынёй ад 30 да 35 мм (без дыхальнай трубачкі даўжынёй 20 мм), брудна-шэрага колеру, верх брушка чырвоны, заднія крылы малочна-белыя. Дзякуючы развітым крылам добра лётаюць.
Арэал
Від распаўсюджаны па ўсёй Еўропе і Паўночнай Афрыцы, у Азіі на ўсход да Сібіры, Блізкага Усходу і Кітая. Жыве ў стаячых водах. Рухаецца вельмі павольна, сілкуецца дробнымі насякомымі. Самка праколвае лісце водных раслін і адкладае ва ўтвораную дзірачку яйцы, забяспечаныя на адным канцы двума ніткападобнымі атожылкамі. Імага зімуе ў вадзе, радзей на сушы. Натуральным ворагам віду з’яўляецца від, чые лічынкі паразітуюць на яйцах ранатры.
Дуброўка (Первамайскае сельскае паселішча)
Дуброўка (Дубровка) — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Першамайскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска Дуброўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Cervantesia
Cervantesia — род кветкавых раслін сямейства. Ён уключае 9 апісаных відаў, з іх толькі 2 прынятыя.
Таксанамія
Род быў апісаны Ruiz & Pav. і апублікавана ў Florae Peruvianae, et Chilensis Prodromus 39. 1794 . Тыпавы від — Cervantesia tomentosa Ruiz & Pav.
Родавая назва, дадзеная ў гонар іспанскага лекара і батаніка.
Віды
Ніжэй прыведзены спіс відаў роду Cervantesia, прынятых на сакавік 2015 года, у алфавітным парадку.
Эрнст Аўгуст Руска
Эрнст Аўгуст Фрыдрых Ру́ска (Ernst August Friedrich Ruska;,  — , ) — стваральнік электроннага мікраскопа, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1986) (палова прэміі «за працу над электронным мікраскопам», другую палову прэміі атрымалі Герд Бініг і Генрых Рорэр «за вынаходства сканавальнага тунэльнага мікраскопа»).
Біяграфія
Вучыўся ў Мюнхенскім тэхнічным універсітэце з 1925 па 1927 год, затым паступіў у Тэхнічны ўніверсітэт Берліна, дзе даказаў, што мікраскопы з выкарыстаннем электронаў з даўжынёй хвалі ў 1000 разоў карацейшай, чым у святла, могуць даць больш дэталёвую карціну аб’екта, чым мікраскоп з выкарыстаннем святла, у якіх павелічэнне абмежавана памерам даўжыні хвалі. У 1931 годзе ён даказаў, што магнітная шпулька можа выступаць у якасці электроннай лінзы, і выкарыстаў некалькі шпулек пры будаўніцтве першага электроннага мікраскопа ў 1933 годзе.
Eryx tataricus
Eryx tataricus — від змей з сямейства. Распаўсюджаны ад усходняга ўзбярэжжа Каспійскага мора да поўдня Манголіі, захаду Кітая і паўночнага захаду Індыі. Занесены ў Чырвоную кнігу Туркменіі як від з абмежаваным арэалам (катэгорыя III).
Знешні выгляд
Прадстаўнікі гэтага віду дасягаюць у даўжыню 1 м, пры гэтым самкі звычайна на 5—10 см даўжэй самцоў. Даўжыня дзіцянятаў — 150—200 мм. Хвост тупы і закруглены, даўжынёй 60—80 мм.
Афарбоўка цела зверху карычневая з жаўтлявым чырванаватым або шэрым адценнем, на спіне можна выявіць чорна-бурыя плямы, па баках цёмныя плямкі і крапіны. Жывот часцей за ўсё таксама пакрыты чорна-бурымі плямкамі, радзей без плям і светлы.
Харчаванне
Рацыён харчавання складаюць у асноўным яшчаркі і грызуны, радзей вераб’іныя птушкі. Выходзіць на паляванне ў начны час.
Размнажэнне
Яйцажывародныя змеі. Даўжыня нованароджаных змей — 150—200 мм.
Дзямідава (Смаленскі раён)
Дзямідава (Демидово) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Піянерскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 5 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 16 км на паўднёвы захад ад Смаленска, за 16 км на поўдзень ад аўтадарогі Арол — Віцебск, на беразе ракі Трысцянка. За 20 км на поўнач ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Дачная-2 на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Алеся Сяргееўна Лынько
Алеся Сяргееўна Лынько (нар., Мінск, Беларусь) — беларуская футбалістка, абаронца. Выступала ў нацыянальнай зборнай Беларусі.
Клубная кар’ера
У 2021 годзе падпісала кантракт з пермскай «Зоркай-2005».
Выступала за зборная Беларусі U-17 і U-19. У 2017 годзе дэбютавала за нацыйную зборную краіны.
Апалацкі дзяржаўны ўніверсітэт
Апалацкі дзяржаўны ўніверсітэт (Appalachian State University) — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Бун у штаце Паўночная Караліна.
Агульная характарыстыка
Заснаваны як педагагічны каледж у 1899 годзе, універсітэце сёння прапануе больш за 150 праграм на атрыманне ступені бакалаўра і 70 праграм паслядыпломнай адукацыі, у тым ліку дзве праграмы аспірантуры.
Назва вучэльні паходзіць ад Апалацкіх гор. Размешчаны на хрыбце Блу-Рыдж на паўночным захадзе штата, Апалацкі дзяржаўны ўніверсітэт з'яўляецца адным з самых высакагорных сярод усіх універсітэтаў ЗША на ўсход ад ракі Місісіпі з вышынёю ў 1016 метраў.
Вежнікі
Вежнікі (Вежники) — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Першамайскага сельскага паселішча.
Апалацкі дзяржаўны ўніверсітэт
Агульная характарыстыка
Галоўны кампус універсітэта знаходзіцца ў цэнтры горада Бун, насельніцтва якога амаль такое ж, як і колькасць студэнтаў ва ўніверсітэце — каля 20 тыс. Кампус ахоплівае 5,3 км2, у тым ліку галоўны кампус плошчай 1,7 км2 з 20 інтэрнатамі, 3 сталовымі, 30 навучальнымі будынкамі і 11 рэкрэацыйнымі і спартыўнымі аб'ектамі.
Вежнікі
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска Вежнікі абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Укілікыз
Укілікыз — аул у Какпекцінскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад сельскай акругі ім.Кайгельды. Код КАТА — 635045200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 331 чалавек (156 мужчын і 175 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у ауле пражывалі 294 чалавекі (145 мужчын і 149 жанчын).
Уласкова (Шумяцкі раён)
Уласкова (Власково) — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Першамайскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска Уласкова абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Феетвілскі дзяржаўны ўніверсітэт
Феетвілскі дзяржаўны ўніверсітэт (Fayetteville State University) — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Феетвіл у штаце Паўночная Караліна.
Агульная характарыстыка
Гэта гістарычна "чорны" ўніверсітэт, дзе традыцыйна большасць студэнтаў складаюць афраамерыканцы.
Таксама гэта другая старэйшая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова штата.
Універсітэт прапануе ступені бакалаўра па 43 напрамках навучання, ступені магістра па 23 напрамках і адну праграму аспірантуры па менеджменту адукацыі.
Аўтапарк
«Аўтапарк» — беларуская тэлеперадача, прысвечаная аўтамабілям. Выходзіла ў эфір Беларускага тэлебачання ў 1990-х гадах на беларускай мове. Яна ўключала навіны сусветнай аўтамабільнай прамысловасці, інтэрв’ю, агляд падзей са сферы аўтамабільных відаў спорту як Беларусі, так і замежжа.
Малая Буконь
Малая Буконь — сяло ў Какпекцінскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад сельскай акругі ім.Кайгельды. Код КАТА — 635045300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 134 чалавекі (65 мужчын і 69 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 96 чалавек (46 мужчын і 50 жанчын).
Юрый Барысавіч Сыраід
Юрый Барысавіч Сыраід (, в. Лемяшы, Бярдзічаўскі раён, Жытомірская вобласць, Украіна —, Мінск, Рэспубліка Беларусь) — беларускі матэматык, педагог. Кандыдат фізіка-матэматычных навук.
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Лемяшы Бярдзічаўскага раёну ва Украіне ў 1945 годзе. Скончыў матэматычны факультэт БДУ (1968). Скончыў аспірантуру ў 1975 годзе. Кандыдат фізіка-матэматычных навук (1975), дацэнт (1980).
Сярод навуковых інтарэсаў — асімптатычная і якасная тэорыя дыферэнцыяльных ураўненняў.
Працаваў дацэнтам на кафедры вышэйшай матэматыкі факультэту прыкладной матэматыкі і інфарматыкі БДУ. Быў трэнерам студэнцкай сборнай па матэматыцы.
Узнагароды
Ганаровая грамата Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (2005). Прэмія Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь (2009).
Малая Ігнатаўка
Малая Ігнатаўка (Малая Игнатовка) — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Першамайскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска Малая Ігнатаўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.