cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Віленская базыльянская друкарня
У 1692 годзе спыніла сваю дзейнасць, зноў аднавіла пасля 1760 года. Выпускала богаслужэбную і тэалагічную літаратуру, значную частку якіх складаюць пераклады і перадрукі маскоўскіх выданняў сярэдзіны XVII ст., а таксама панегірыкі, падручнікі, буквары, слоўнікі для школ ордэна : «Буквар славянскай мовы» (1767, 1782), «Буквар польскай мовы» (1783), «Жыціі святых» К. Масіні ў 13 т. (закончана ў 1786), «Лексікон геаграфічны» Г. Карповіча з дзвюма картамі Іларыёна Карпінскага (1766), які ўтрымліваў не толькі важную геаграфічную і гістарычную інфармацыю аб краінах і народах Еўропы і іншых кантынентаў, але і арыгінальныя звесткі пра ваяводствы, паветы, гарады, мястэчкі і нават вёскі Беларусі, Літвы, Польшчы, «Гісторыя Усходніх Індый» Т. Падлескага (1776) і інш. У канцы 18 ст. выдавала паэзію, мастацкую прозу, драматычныя творы, выконвала заказы віленскіх бернардзінцаў і дамініканцаў. У 1778—1809 гг. выйшла каля 67 кніг на кірыліцы (9 — уніяцкія, астатнія — стараверскія), у іх ліку Псалтыры, Часоўнікі, Канонікі, Павучанні Іаана Златавуснага, творы авы Дарафея, Яфрэма Сірына і інш. Усяго ў 1628—1800 гг. выйшла 237 назваў кніг і 81 ананімнае выданне.
Аздоба кніг складаецца з арнаментальнай гравюры і заставак, канцовак, ініцыялаў, сюжэтных ілюстрацый рэлігійнай тэматыкі, геаграфічных карт. Выявы Багародзіцы з дзіцем, Яфрэма Сірына, цара Давіда, выкананыя ў канцы 18 ст., адрозніваюцца ад гравюр 17 ст., якія мелі эмблематычны характар. Для друкарні працаваў гравёр Лявонцій Тарасевіч, які зрабіў для «Служэбніка» (Вільня, 1692; Супрасль, 1695) тытульны аркуш, партрэт К. С. Радзівіла і Укрыжаванне.
Паказчыкам прадукцыйнасці выдавецкай дзейнасці базыльян і попыту на іх прадукцыю было функцыянаванне ў канцы XVIII ст. у Вільні іх кніжнай крамы. Як адзначаюць даследчыкі, Вільня была асноўным пастаўшчыком уніяцкай кніжнай прадукцыі для Беларусі, а таксама Украіны, дзе да канца XVII ст. не выйшла ніводнай кнігі на ўкраінскай і царкоўнаславянскай мове на карысць рэлігійнаму адзінству.
Лясіны (Мінскі раён)
Лясі́ны (, Лесины) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. З 28 мая 2013 года ўваходзіць у склад Юзуфоўскага сельсавета.
Гісторыя
Для Вялікай Айчыннай вайны вёска называлася Халімонаўка. Непадалёку знаходзілася вёска Лясіны, якую ў 1943 годзе спалілі фашысты. Уцалелыя жыхары, якія ў той час былі ў суседніх вёсках на палявых работах, пасля вайны перабраліся ў Халімонаўку, якая неўзабаве была перайменавана ў Лясіны. На месцы спаленай вёскі Лясіны ў 1965 годзе быў усталяваны абеліск.
Шадува
Шадува́ (Šeduva, традыцыйная беларуская назва — Шадаў) — горад у цэнтральнай Літве ў складзе Шаўляйскага павета, Радзвілішкіскага раёна, за 18 км ад Радзвілішкіса. Шэдува адносіцца да этнаграфічнага рэгіёна Аўкштайція.
Гісторыя
У канцы XIX стагоддзя Шадаў быў заштатным горадам Шавельскага павета Ковенскай губерні. У 1950—1962 гадах быў цэнтрам Шадуўскага раёна.
Насельніцтва
Паводле даных перапісу 1897 года ў ім пражывала 4474 чал., у тым ліку яўрэі — 56,1 %; літоўцы — 31,4 %; палякі — 8,7 %; рускія — 1,5 %; немцы — 1,3 %.
Мантэрэй (Нуэва-Леон)
Мантэрэ́й (Monterrey) — горад у Мексіцы (насельніцтва: 1069 тыс. (1990)) і гарадскі комплекс, штат Нуэва-Леон, паўночны ўсход Мексікі, каля вусця даліны, з трох бакоў абкружанай гарамі. Трэці, паводле велічыні, горад і другі, паводле важнасці, прамысловы цэнтр Мексікі (1990). Заснаваны ў 1579 годзе.
Собалеў
Собалеў — прозвішча.
Мілаш Лачны
Мілаш Лачны (Miloš Lačný; нар., Левача, Славакія) — славацкі футбаліст, нападнік малайзійскага клуба ПДРМ з Куала-Лумпура.
Клубная кар’ера
Пачынаў кар’еру ў «Ружамберку», пазней перайшоў у пражскую «Спарту», з якой стаў чэмпіёнам Чэхіі. Не змог замацавацца ў чэшскім клубе, аддаваўся ў арэнды: спачатку ў браціслаўскі «Слован», а сезон 2012 правёў у складзе шатландскага «Данды Юнайтэд». У красавіку 2013 падпісаў кантракт з гродзенскім «Нёманам» і хутка замацаваўся ў асноўным складзе. Па заканчэнні кантракта ў ліпені 2013 года пакінуў гродзенскі клуб і вярнуўся на радзіму ў «Ружамберак».
У лютым 2014 перайшоў у казахстанскі «Кайрат». У першай палове 2015 года гуляў за польскі «Шлёнск», дзе, аднак, не здолеў замацавацца ў аснове, і ўлетку пакінуў клуб. У верасні 2015 года чарговы раз далучыўся да «Ружамберка», пакінуў яго ў жніўні 2017 года і неўзабаве далучыўся да «Жыліны».
У пачатку 2020 года далучыўся да паўднёваафрыканскага клуба «Амазулу», дзе гуляў да верасня, пасля вярнуўся ў «Серадзь». У ліпені 2021 года стаў іграком «Пагроння». У ліпені 2022 года перабраўся ў малайзійскі ПДРМ.
Міжнародная кар’ера
Гуляў за моладзевую зборную Славакіі.
Жазефіна Лейхтэнбергская
Ранні перыяд жыцця
Жазефіна нарадзілася 14 сакавіка 1807 годзе ў Мілане, Італія. Яна была першым з шасці дзяцей Яўгена дэ Багарнэ, герцага Лейхтэнберга (1781—1824), і яго жонкі, прынцэсы Аўгусты Баварскай (1788—1851). Яе бабуляй і цёзкай па бацькоўскай лініі была Жазефа Ташэ дэ ла Пажэры, першая жонка Напалеона: ёй па просьбе Напалеона далі імя «Жазефіна». Яе дзедам па маці быў кароль Баварыі Максіміліян I Іосіф.
Нарадзіўшыся, Напалеон ёй прысвоіў тытул «Балонскай прынцэсы», а пазней яе таксама зрабілі герцагіняй Гальеры. Першыя сем гадоў яна правяла ў Італіі. Сям’я праводзіла дні ў міланскай Віле Банапарт і ў летняй рэзідэнцыі ў Монцы за межамі Мілана. У 1812 годзе яны наведалі былую імператрыцу Жазефіну. У 1813 годзе яе бацька Яўген адхіліў прапанову цесця аб’яднаць сілы супраць Напалеона. У 1814 годзе Аўгуста далучылася да бацькі ў яго ваенным штабе ў Мантуі, дзе яна нарадзіла Тэадаліну дэ Багарна, малодшую сястру Жазефіны. Крыху пазней Жазефіна і яе браты і сёстры далучыліся да маці ў крэпасці ў Мантуі ў працэсіі карэт са сваімі прыдворнымі. Пасля паразы Напалеона ў тым жа годзе яе бацькі з’ехалі да дзеда па маці ў Баварыі, а крыху пазней Жазефіна і яе браты і сёстры пайшлі за імі ў кампаніі барона Дарная, раней сакратара яе бацькі. Як паведамляецца, гэта была памяць, якая засталася з Жазефінай. Яе бацька атрымаў тытул герцага Лейхтэнберга і былога княства Айхштэт у Баварыі ў якасці феадала. Яе дзяцінства апісваецца як шчаслівае. Сям’я праводзіла лета ў Айхштэце, а зімы ў Мюнхене ў сям’і Аўгусты.
Адукацыя
Жазефіна ўмела размаўляць на французскай, нямецкай і італьянскай мовах і вывучала гісторыю і геаграфію ў прафесара Ле Саджа; батаніку і прыродазнаўства з прафесарам Марцінусам; матэматыку, фізіку і астраномію ў прафесара Зіберса.
Шлюб з наследным прынцам Швецыі і Нарвегіі
Карл XIV Юхан баяўся легітымісцкай палітыкі Венскага кангрэса і хацеў надаць Дынастыі Бернадотаў сувязі праз кроў са старымі каралеўскімі дынастыямі Еўропы. Шлюб яго сына і спадчынніка трона, наследнага прынца Оскара, стаў рашэннем гэтай праблемы, і ў 1822 годзе ён нарэшце прымусіў сына пагадзіцца на шлюб і здзейсніць паездку ў Еўропу, каб азнаёміцца са спісам патэнцыйных кандыдатаў на пасаду кронпрынцэсы і каралевы. У гэтым спісе прынцэса Даніі была першай альтэрнатывай; прынцэса Лейхтэнберга была другой; трэцяй была прынцэса Гесэна, а чацвёртай — прынцэса Веймара. Карл XIV Юхан абраў Жазефіну з Лейхтэнберга кандыдатам нумар два, бо яна мела сувязі як са старымі дынастыямі Еўропы праз маці, так і з Дынастыяй Банапартаў праз бацьку, і, такім чынам, яна «злучала новыя інтарэсы са старымі», як ён выказаў пытанне.
Заручыны і вяселле
Наследны прынц Оскар адмовіўся ад шлюбу з дацкай прынцэсай, але выказаў цікавасць да прынцэсы Лейхтэнберга пасля першай сустрэчы з Жазефінай 23 жніўня 1822 года ў Айхштэце. Паведамляецца, што пара развіла ўзаемнаю цягу і закахалася, убачыўшы адзін аднаго, і таму шлюб быў прыняты абедзвюма сем’ямі і належным чынам аформлены. Жазефіна брала ўрокі шведскай мовы і да вяселля перапісвалася з Оскарам. Як паведамляецца, яе бацька быў ня супраць яе пераходу ў лютэранства, але шведскія прадстаўнікі, відаць, палічылі неабходным прапанаваць ёй магчымасць захаваць сваю рэлігію. Хоць яна была адданым католікам, яна пагадзілася выхоўваць сваіх дзяцей у лютэранскай рэлігіі. Яна прывяла каталіцкага святара і рэгулярна наведвала імшы і споведзі ў сваёй прыватнай каталіцкай капліцы. Папа даў на гэта згоду. У Швецыі закон талернтнасці 1781 года абвясціў свабоду веравызнання для замежнікаў і імігрантаў, і Жазефіна, а таксама яе свякруха Дэзірэ карысталіся гэтым правам. Аднак для шведаў пераход з Лютэранскай царквы ў іншую рэлігію фармальна азначаў канфіскацыю маёмасці і выгнанне з краіны. Аналагічная была сітуацыя ў Нарвегіі. Лютэранскае духавенства было супраць заручын, але кароль рабіў па-свойму.
Прынцэса Жазефіна выйшла замуж за наследнага прынца па даверанасці ў Палацы Лейхтэнберг у Мюнхене 22 мая 1823 года. Яны таксама асабіста правялі вясельную цырымонію 19 чэрвеня 1823 года ў Стакгольме, Швецыя. Першая цырымонія шлюбу была каталіцкай, а другая — лютэранскай. Праз сваю маці Жазефіна была нашчадкам Густава I Вазы і Карла IX, што зрабіла яе дзяцей нашчадкамі Густава Вазы. Дзякуючы дзеду па маці, Максіміліяну I Іосіфу Баварскаму, яна таксама была адным з нашчадкаў Рэнаты Латарынгіі, унучкі Крысціяна II Дацкага.
Буры (міфалогія)
Буры (Búri) — у скандынаўскай міфалогіі бацька і радавод усіх багоў: першы бог, стваральнік («Бацька») ранні продак Асаў. Першабытная карова Аўдумла цягам трох дзён злізвала з Буры салёнае каменне. У Буры невядомым чынам нарадзіўся сын Бёр. Буры засведчаны ў малодшай Эдзе, складзенай у XIII стагоддзі ісландцам Сноры Стурлусанам. Таямнічае паходжанне Буры з’яўляецца прадметам розных навуковых абмеркаванняў і інтэрпрэтацый.
Жазефіна Лейхтэнбергская
Заручыны і вяселле
Жазефіна прыбыла ў Швецыю ў кампаніі сваёй цешчы, каралевы Дэзірэ, якая адсутнічала адзінаццаць гадоў. Яны прыбылі ў Манілу за межамі Стакгольма 13 чэрвеня 1823 года, дзе іх вітаў кароль Карл XIV Юхан, кронпрынц Оскар, ваенныя салюты і вялікі натоўп людзей, і праводзілі ў палац Хага, дзе Жазефіну абняла прынцэса Сафія Альберціна, ігумення Кведлінбурга. Другая вясельная цырымонія адбылася праз шэсць дзён. Праз шэсць дзён пасля прыбыцця ў Швецыю яе імя па бацьку «Напалеонэ» было выдалена. Гэта таму, што Швецыя ваявала супраць Банапарта ў нядаўняй вайне. Яна прынесла з сабой некалькі кавалкаў эксклюзіўных ювелірных вырабаў, зробленых у Парыжы, яе бабулі па бацькавай лініі, якія да гэтага часу знаходзяцца сярод уладанняў каралеўскага дома Швецыі, Даніі і Нарвегіі (праз Лавісу і Марту Шведскую). У Швецыі яе ведалі па шведскай версіі свайго імя: Жазефіна. У сваёй свіце яна прывяла з сабой Берту Цюк, якую яна зрабіла сваім скарбнікам, і каталіцкага спаведніка Якава Лорэнца Студача: да самай смерці яны мелі настолькі блізкія адносіны, што іх называлі «Трыа». Жазефіну праводзіла ў Швецыю часовая фрэйліна, графіня Аўрора Вільгельміна Браге, але, прыбыўшы, графіня Лізавета Шарлота Піпер і, з 1836 года, Шарлота Скёльдэбранд былі галоўнымі гаспадынямі двара альбо старэйшымі фрэйлінамі.
Кронпрынцэса
Жазефіна дасягнула сацыяльнага поспеху ў Швецыі з моманту свайго прыезду, як прыватная асоба ў колах вышэйшага грамадства, так і публічная асоба, і павінна была стаць больш папулярнай як каралева, чым яе папярэдніца і пераемніца. Ужо будучы наследнай прынцэсай, яна змагла згуляць рэпрэзентатыўную ролю, якую яе свякроў не змагла выканаць, і адыграла вялікую ролю ў стварэнні новай дынастыі папулярнай у Швецыі. Улетку 1824 года наследны прынц і прынцэса наведалі Хрысціянію ў Нарвегіі, дзе ўдзельнічалі ў шматлікіх публічных выступах, каб зрабіць манархію папулярнай. Оскару было даручана часова выконваць абавязкі віцэ-караля ў час яго візіту, а Жазефіна прысутнічала ў ложы, калі ён з’явіўся перад Стортынгам. Пасля гэтага яны здзейснілі паездку па Швецыі, каб прадставіць яе публіцы. Яе ахарактарызавалі як чароўную, прыгожую і годную, яе таксама ацанілі: яна ўразіла тым, што па яе прыездзе амаль свабодна размаўляла на шведскай мове. На балі ў 1838 годзе Фрыц фон Дардэль апісаў яе: «Што тычыцца наследнай прынцэсы, яна была прыгожай і годнай, магчыма, занадта худой, але вельмі разумнай і вельмі цудоўнай для ўсіх. Ніхто не мае за што папракнуць яе, акрамя як за каталіцкую рэлігію». Яе адносіны да цесця былі вельмі цёплымі. Кароль ставіўся да яе з вялікай любоўю і, напрыклад, хаваў у кішэні прысмакі, якія яна шукала і, аднойчы, знайшла каштоўны камень, схаваны ў салодкім. 21 жніўня 1823 года Карл XIV Юхан заявіў, што гэты дзень, у тую самую дату, на якую ён быў абраны наследным прынцам, павінен быць імянінамі Жазефіны, і з гэтага часу ён будзе адзначацца як Дзень Жазефіны. Першая такая ўрачыстасць адбылася ў гэты дзень у палацы Дротнінгхольм, і Дзень Жазефіны адзначаўся ў Швецыі на працягу многіх дзесяцігоддзяў: у Стакгольме стала традыцыяй ездзіць у гэты дзень у палац Дротнінгхольм, дзе для іх былі арганізаваны ўрачыстасці, і ўсе балелі за Жазефіну, якая вітала іх з балкона. Аднак у першыя гады яе адносіны са свякрухай былі некалькі напружанымі, бо, як паведамлялася, каралева Дэзірэ адчувала грэбаванне з боку мужа і што яе месца каралевы было азмрочана папулярнасцю Жазефіны. Аднак пасля пачатковых гадоў адносіны паміж Жазефінай і Дэзірэ сталі больш прыязнымі і гарманічнымі.
Буры (міфалогія)
Атэстацыя
Бурыдава была крэпасцю і свяцілішчам у рымскай правінцыі Дакія на Дунаі.
Жазефіна Лейхтэнбергская
Кронпрынцэса
Першапачаткова адносіны паміж Жазефінай і Оскарам апісваліся як узаемна шчаслівыя, і пара падзяляла іх інтарэсы ў галіне культуры, жывапісу, пісьменства і спеваў. У Оскара і Жазефіны было пяцёра дзяцей, з якіх двое павінны былі стаць каралямі Швецыі і Нарвегіі. Аднак Оскар быў вядомы сваімі пазашлюбнымі адносінамі, што моцна мучыла Жазефіну, якая пакутавала ад рэўнасці. Пасля вяселля Оскар павінен быў аднавіць кантакт з Жакет Лёвенхільм, хаця першапачаткова не верылі, што Жазефіна была ў курсе гэтага: аднак у 1826 годзе ў сваім дзённіку яна дала першыя прыкметы таго, што ведае пра яго справы, і ў 1828 годзе яна пісала пра балючыя падазрэнні ў шлюбнай здрадзе, а таксама пра тое, што ёй балюча быць пастаянна цяжарнай. У 1832 годзе, праз год пасля нараджэння свайго апошняга дзіцяці, яна напісала ў сваім дзённіку пра сучасны погляд, што жанчына павінна пераносіць пазашлюбныя адносіны мужа: жанчына павінна пакутаваць моўчкі і лічыць гэты сучасны погляд несправядлівым. У 1835 годзе боль з-за паводзін Оскара прымусіла яе выправіцца ў спа-салон Медэві, каб супакоіць нервы. Адносіны яе мужа са знакамітай актрысай Эмілі Хёгкіст былі добра вядомыя. Гэта таксама была не часовая справа, а сур’ёзныя адносіны, якія пачаліся ў 1836 годзе і прывялі да двух сыноў: Макса ў 1839 і Яльмара ў 1840. У 1837 годзе Оскар і Эмілі Хёгкіст сустрэліся ў Бад-Эмсе. Жазефіна апісала гады адносін Оскара з Эмілі Хёгкіст як прагулку «праз агонь». Аднак Жазефіна і Оскар працягвалі з’яўляцца разам на публіцы, і яе годныя паводзіны паклалі сімпатыі на яе бок. З-за гэтага Оскар стаў непапулярным, і кароль Карл XIV Юхан папракаў яго за гэта са спачуваннем пакутам Жазефіны. На працягу наступных гадоў прынцэсы гэтая сітуацыя, якая паспрыяла канфлікту паміж манархам і наследным прынцам, увяла Жазефіну ў палітыку, калі яна стала актыўнай пасрэдніцай паміж мужам і цесцем.
Буры (міфалогія)
Атэстацыя
Буры двойчы згадваецца ў малодшай Эдзе — адзін раз у Гліфагініі і яшчэ раз у скальдычнай паэме. Раздзел «Гільфагініраванне» абвяшчае наступнае: Буры нідзе не згадваецца ў старэйшай Эдзе і толькі адзін раз у скальдычнай паэме. У Skáldskaparmál Сноры цытуе наступны верш скальда Þórvaldr Blönduskáld XII-га стагоддзя:
Жазефіна Лейхтэнбергская
Кронпрынцэса
Жазефіна цікавілася садоўніцтвам і жывапісам. Яе цікавасць да мастацтва была актыўнай і сапраўднай. Яна падтрымала кар’еру мастачкі (і каталічкі) Сафіі Адлерспарэ, а таксама заахвоціла мастацкі інтарэс і талент уласнай дачкі, прынцэсы Яўгеніі, якая стала таленавітай самадзейнай мастачкай. У 1836 годзе да яе з візітам прыехалі маці, брат і дзве сястры. У 1843 годзе яна наведала маці ў Мюнхене.
Жазефіна вельмі актыўна ўдзельнічала ў сацыяльных рэформах і дабрачыннасці. Па прыбыцці ў Швецыю ў яе склаліся блізкія адносіны са шведскай прынцэсай Сафіяй Альберцінай, якая пазнаёміла яе з гэтай працай, задзейнічаўшы яе ў Välgörande Fruntimmerssällskapet (Дабрачыннам жаночым таварыстве) для падтрымкі бедных жанчын. Пасля смерці Сафіі Альберціны яна ўзяла на сябе абарону гэтай арганізацыі, як гэта зрабіла б для дабрачынных арганізацый каралевы Дэзірэ і яе нявесткі каралевы Луізы пасля іх смерці. Таксама яна сама заснавала некалькі дабрачынных арганізацый. Ужо будучы прынцэсай, яна два разы на тыдзень прымала просьбы аб дапамозе, і яе дзейнасць з гадамі пашыралася. Яе асноўная ўвага была накіравана на падтрымку бедных жанчын і дзяцей. У 1826 годзе яна заснавала Sällskapet de fattigas vänner (Сябры беднага грамадства) для бедных удоў; Sällskapet för uppmuntran av öm och sedlig modersvård (Таварыства далікатнага і правільнага мацярынскага догляду) для падтрымкі бедных маці ў 1827 годзе; Sällskapet för arbetsamhetens uppmuntran (Грамадства заахвочвання на працу), агенцтва па працаўладкаванні жанчын у 1833 годзе; і Kronprinsessans slöjdskola för fattiga flickor (Школа «Кронпрынцэсы» рамесных заняткаў для бедных дзяўчынак). Жазефіна, хоць і была глыбока рэлігійнай і пад уплывам хрысціянскай ідэі дабрачыннасці, не верыла, што гэта задача рэлігіі, а задача дзяржавы — забяспечваць дабрабыт, і ў сваёй дабрачыннай дзейнасці яна раздзяліла гэтыя дзве сферы. У яе бібліятэцы былі творы пра раннехрысціянскі сацыялізм, якія, здаецца, былі ўважліва прачытаны.
Жазефіна мела ўласную каталіцкую капліцу ў Каралеўскім палацы. У прыватным парадку яна, як вядома, спрабавала паўплываць на свякроў, каб яна была толькі каталічкай: толькі ў 1844 годзе яе спаведнік заявіў, што ёй удалося пераканаць свякроў упершыню прысутнічаць на споведзі, першы раз за пяцьдзесят гадоў. Оскар заўсёды падтрымліваў яе рэлігійныя правы, незалежна ад іх асабістых адносін. Што тычыцца дзяцей, яна не магла ўмешвацца ў іх рэлігію, аднак яна сапраўды размаўляла з імі пра рэлігію: яна і яе спаведнік разабралі ўсё, што яны маглі знайсці ў каталіцызме і лютэранстве, і пра гэтыя рэчы яна адчувала сябе свабоднай у размове са сваімі дзецьмі.
Жазефіна вельмі цікавілася каталіцтвам у Швецыі і Нарвегіі. Па прыездзе яна выявіла, што каталіцкая кангрэгацыя ў Стакгольме занядбана. Сярод іншага, у ёй не было належнага будынка царквы, і яна адчувала, што цяперашні каталіцкі святар Жан Батыст Грыдэйн, які быў таксама спаведнікам сваёй свякрухі, пашкодзіў рэпутацыю католікаў з-за гэтага. Пасля смерці Грыдэйн ў 1833 годзе яго змяніў яе спаведнік Студач. 16 верасня 1837 годзе ў яе прысутнасці, дзякуючы намаганням яе і Студач, была заснавана царква Санта-Яўгенія ў Стакгольме: гэта была першая каталіцкая царква ў Скандынавіі з часоў Рэфармацыі і стала першым апостальскім вікарыятам у Сканданвіі: у Нарвегіі была заснавана ў 1841 годзе. Яна сама наведвала там імшу па нядзелях.
Каралева Швецыі і Нарвегіі
У 1844 годзе Жазефіна стала каралевай Швецыі і Нарвегіі пасля далучэння мужа. Яна была каранавана ў Швецыі 28 верасня 1844 года. Былі некаторыя апазіцыі: рэлігійная дыскусія была больш гарачай у 1840-х, чым у 1829, калі каралева Дэзірэ была каранавана, але Оскар вырашыў справу, заявіўшы, што не будзе каранаваны сам, калі яна не будзе. У Нарвегіі было больш сур’ёзнае супрацьдзеянне каранацыі католіка. Афіцыйная прычына заключалася ў тым, што цырымонія была непатрэбнай, бо каралева не мела ніякага становішча ў нарвежскай канстытуцыі, але прызнаецца, што сапраўднай прычынай была яе рэлігія: каралева Дэзірэ фактычна не была каранавана і ў Нарвегіі. З-за гэтага Оскар адмовіўся каранавацца і ў Нарвегіі.
У той час, калі Жазефіна стала каралевай, Фрэдрыка Брэмер напісала пра яе: «…аддае перавагу дзейнічаць з уласнага пульса і волі. Вядома, я не чула гэтага ад двара, але я лічу, што гэта праўда. З двух каралеўскіх сужэнцаў яна, без сумневу, лічыцца больш моцным характарам». Пасля ўзыходжання Оскара на трон ён спыніў пазашлюбныя сувязі. Адносіны паміж Жазефінай і Оскарам былі выпраўлены і заставаліся добрымі падчас яго кіравання і да самай смерці. Абмяркоўвалася ступень яе палітычнага ўплыву падчас праўлення Оскара. Казалі, што яна выконвала ролю яго саветніка і аказвала ўплыў у некалькіх пытаннях. Як паведамляецца, Оскар адчуў ціск з-за сваёй адказнасці і разлічваў на яе падтрымку. Пацверджана, што, калі адбыўся крызіс, кароль і каралева сышлі ў закрыты пакой, каб абмеркаваць пытанне, перш чым кароль прыняў рашэнне. Сведкамі іх прыватных канферэнцыі былі прадстаўнікі двара, якія часам маглі назіраць, як яны абмяркоўвалі пытанні ў палацавым садзе па-за межамі слуханняў.
Яе каталіцызм быў адзіным, што некалькі паўплывала на яе папулярнасць у некаторых колах грамадства. Яе рэлігія ў спалучэнні з вядомай палітычнай дзейнасцю выклікала чуткі пра тое, што яна аказвала неправамерны ўплыў на рэлігійныя праблемы. У 1844 годзе швед ажаніўся з каталічкай і прыняў веру, а яе спаведніка Студача абвінавацілі ў перавядзенні шведа ў каталіцтва. Паводле закона аб малітоўных сходах, гэта было злачынствам і стала скандалам. У 1840-х гадах у краіне, дзе раней было абыякава, вялася напружаная палітычная дыскусія наконт свабоды веравызнання, што раскрыла больш ці менш прамыя напады ў прэсе на Жазефіну. Фактычна яна выкарыстала свой уплыў на карысць католікаў і супрацоўнічала з Папам у гэтым пытанні. Мяркуецца, што Жазефіна стаяла за некалькімі законамі адносна рэлігійнай палітыкі. З 1851 годзе яна падтрымлівала першы жаночы каталіцкі ордэн, які дзейнічаў у Швецыі з часоў Рэфармацыі, калі манахіні Дочкі Найсвяцейшага Сэрца Марыі зацвердзіліся ў Стакгольме, каб клапаціцца пра навучанне каталіцкіх дзяцей. У 1853—54 шведскія лютэране атрымалі дазвол наведваць каталіцкія пропаведзі.
У 1853 годзе быў выпадак, калі шэсць шведскіх жанчын прынялі каталіцкую веру. Жазефіна, якая ў той час працавала над увядзеннем свабоды веравызнання, папрасіла Оскара пераканаць міністра рэлігіі адкласці расследаванне супраць жанчын. Гэта таксама было зроблена. У 1856 годзе Оскар выказаўся за свабоду веравызнання. Аднак у 1857 годзе Оскар захварэў і быў непрацаздольным, а наследны прынц Карл стаў рэгентам. Карл, які быў антыкаталікам, працаваў супраць планаў маці і карыстаўся дапамогай людзей, такіх як вікарый Нільс Ёхан Экдаль, які належаў да праціўнікаў каралевы з-за яе рэлігіі і палітычнага ўплыву. У гэты час Экдаль прапаведаваў, што паколькі не было цярпімасці да каралевы Швецыі Крысціны, якая была шведкай каралевай-рэгентам і перайшла ў каталіцтва: «…значна менш гэта было б для замежнай каралевы, якая ўвайшла ў краіну шлюбам». Шэсць звернутых жанчын былі аддадзены пад суд у 1858 годзе, пасля чаго былі высланы і канфіскавана іх маёмасць. Аднак да таго часу гэты стары закон лічыўся ганебным для рэпутацыі Швецыі, так жа як і скандал з выгнаннем, і ў 1860 годзе Карл палічыў сябе абавязаным нарэшце ўвесці свабоду веравызнання. Звернутыя жанчыны, якія эмігравалі ў Ліён у Францыі, вярнуліся ў Швецыю пасля ўвядзення свабоды веравызнання.
1852 год быў апісаны для яе цяжкім: у кампаніі мужа, дачкі і сына Густава яна наведала маці на смяротным ложку ў Баварыі. На зваротным шляху яны наведалі Нарвегію, дзе Густаў памёр ад запалення лёгкіх. У 1856 годзе ў Хрысціяніі ў Нарвегіі загарэлася царква Святога Олава, першая каталіцкая царква пасля рэфармацыі.
У яе былі напружаныя адносіны са старэйшым сынам. Карл быў глыбока закаханы ў фрэйліну Сігрыд Спарэ. Гэта адбылося ў той самы час, калі ў 1846 годзе вяліся перамовы аб шлюбе Карла з Луізай Прускай. Жазефіна аддзяліла Карла і Спарэ, выслаўшы Спарэ з двара ў 1848 годзе, хаця ёй не ўдалося выратаваць шлюбны саюз з Прусіяй. Карл ніколі не дараваў Жазефіне тое, што яна аддзяліла яго ад Спарэ, і, да таго ж, гэта таксама прымусіла яго быць моцна антыкаталіцкім, таму што ён абвінаваціў у рашэнні маці яе каталіцкага спаведніка Якава Лорэнца Студача. Жазефіна таксама не любіла Карла за імпульсіўнасць, эканамічную безадказнасць і маральную распусту. У 1852 годзе, калі Карл упершыню служыў рэгентам, падчас паездкі каралеўскай пары ў Германію было адзначана, што яна развіталася з Карлам і яго саветнікамі з заўвагай: «Ну, зараз мы сыдзем, і спадары будуць кіраваць…», каментар ўспрыняты як халодны і скептычны. У 1857 годзе Оскару I стала дрэнна. Хвароба манарха зрабіла неабходным рэгенцтва, і кронпрынц Карл разглядаўся як відавочны выбар. Каралева Жазефіна выступіла супраць таго, каб Карла прызначылі рэгентам падчас недзеяздольнасці караля. Чуткі сцвярджалі, што прычына ў тым, што яна ўсведамляе той факт, што Карл ніколі не дазволіць ёй аніякага ўплыву на дзяржаўныя справы. У гэты час была вядомая падзея, якая прыцягнула ўвагу. Кароль і каралева паказалі сябе сталічнай публіцы ў сваёй карэце. У гэты момант кароль быў занадта слабы, каб махаць рукой, але Жазефіна на самой справе не ўтрымалася і памахала рукой. Яна таксама падштурхнула яго, каб усвядоміць, што адбываецца. Гэта выклікала чуткі пра тое, што яна баіцца страціць сваю палітычную пазіцыю. Мацільда д’Арозка апісала гэты пункт гледжання ў сучасным лісце, дзе абараняла каралеву ад яго: «Яна падштурхоўвае караля, як кажуць, небараку, каб ён вітаў людзей, калі яны выйшлі. Яна ахоўвае яго не як анёла міласэрнасці, не як раба абавязку, пакутніка — не, як вірагу, заклапочанага толькі сваім валадараннем. Гэта так цяжка, так няўдзячна…» Восенню 1857 года яна была вымушана прыняць прызначэнне Карла рэгентам. Яна выказала яму ўдзячнасць за абраных ім саветнікаў, але гэта таксама азначала канец яе палітычнай дзейнасці. Каралевай Жазефінай захапляліся за яе самаахвярны клопат пра яго на працягу двух гадоў, калі ён хварэў перад смерцю.
Каралева ўдава
У 1859 годзе Оскар памёр, зрабіўшы Жазефіну каралевай. Адзначаецца, што яна прытрымлівалася французскай традыцыі, апранаючы фіялетавы колер як жалобны, а не чорны: у любым выпадку фіялка была яе ўлюбёным колерам, і яна будзе насіць яго да канца жыцця. Будучы каралевай, яна страціла ўсялякі палітычны ўплыў і прысвяціла сябе дабрачыннай дзейнасці і зацікаўленасці ў каталіцкай суполцы і яе праблемах.
Карл XV лічыў яе занадта старамоднай і афіцыйнай, і іх погляды рэдка падзяляліся. Карл XV заявіў пра дэкадэнцкі лад жыцця: па чутках, ён удзельнічаў ва ўсходніх распустах з армянінам Оханам Дэміргіянам, а яго жыццё ў летняй рэзідэнцыі Ульрыксдальскі палац параўноўвалі з жыццём у Версалі, што прывяло карону да нядобрай рэчаіснасці. таксама быў страх Жазефіны. Яе адносіны з каралевай Луізай былі ацэнены як вельмі добрыя. У 1866 годзе яна падзяліла негатыўныя погляды каралеўскай пары адносна парламенцкай рэформы. Каралева ўдава Жазефіна была вядомай тым, што выконвала абавязкі медсястры падчас хваробы ў сям’і, і яе адносіны з Карлам палепшыліся ў апошнія гады, калі стан яго здароўя пагоршыўся, і ён стаў масонам, і потым бачыў менш адрозненняў у каталіцызме і пратэстантызме.
Жазефіна пастаянна інфармавалася пра палітычныя падзеі, хаця больш не магла на іх паўплываць. Яна падтрымала Аўстрыю супраць Прусіі, экспансіянізму якой баяліся. У 1870 годзе Жазефіна выказала, наколькі глыбока яна была супраць увядзення новай каталіцкай дактрыны аб беспамылковасці Папы. Яна разглядала гэта як дактрыну, якая ў значнай ступені адштурхне каталіцкую царкву ў вачах пратэстанцкага свету. Паведамляецца, што яна пацярпела, калі ў 1870 годзе яе стрыечны брат Напалеон III быў звольнены з пасады. Пасля бітвы пры Седане яна запэўніла зняволенага ў турму Напалеону III, што яна ніколі не забудзе, што была членам сям’і Багарнэ. Яна запрасіла сына Напалеона III у Швецыю, хаць ён і не прыняў запрашэнне. Яна таксама выказала непрыязнасць да анексіі Папскай дзяржавы і назвала 1870 год страшным. Жазефіна няньчыла нявестку каралеву Луізу на смяротным ложку ў 1871 годзе.
У 1872 годзе Карл XV памёр, а малодшы сын Жазефіны Оскар II змяніў яго на прыстоле. На момант смерці Карла Жазефіна была ў паездцы да сваёй сястры Амэлі Лейхтэнбержскай ў Партугаліі. Па дарозе яна наведала Парыж і ўбачыла караля і каралеву Іспаніі ў Эскорыяле. У Лісабоне яе паміраючая сястра пажадала ёй паглядзець палацы Цынтры і Мансэрата да яе вяртання. Яна вярнулася ў Швецыю праз два дні пасля смерці Карла. Пасля смерці Якаба Лорэнца Студача ў 1873 годзе Жазефіна дамаўлялася з Папам пра тое, хто стане найбольш прыдатнай заменай місіянерскаму біскупу Каталіцкай Царквы ў Скандынавіі. Яна пажадала мець шпіерскага біскупа Баніфацыя фон Ханэберга. Аднак Папа прызначыў Ёгана Георга Губера.
Жазефіна падтрымала першыя паслярэфармацыйныя каталіцкія цэрквы ў Гётэбаргу (Швецыя) у 1862 годзе і ў Бергене (Нарвегія) у 1866 годзе. У 1865 годзе яна падтрымала заснаванне ў Осла каталіцкай школы манашак ордэна Святога Ёзэфа Шамберыйскага. Яна заснавала ў 1873 годзе дом і прытулак для бедных замужніх жанчын Stiftelsen Konung Oscar I:s minne (Фонд памяці Оскара I) і дом для бедных каталікоў у 1873 годзе — Stiftelsen Josephinahemmet (Фонд дома Жазефіны): абедзве гэтыя ўстановы кіраваліся манахінямі нямецкага ордэна Святой Елізаветы.
13 чэрвеня 1873 года Жазефіна адсвяткавала тое, што называецца другім па значнасці святкаваннем у сваім жыцці, калі яна атрымала глыбокую пашану падчас святкавання пяцідзесяці гадоў у Швецыі. Як паведамляецца, яна была вельмі расчуленая, і ў яе лісце часта прыводзяцца яе словы: «Гэта быў дзень паўстагоддзя, які я ніколі не забуду да дня сваёй смерці: маё сэрца заўсёды будзе захоўваць яго ў прыемнай памяці… нарэшце, дарагі мой сябар, я з рухам стаў сведкам таго, як пратэстанцкая Швецыя так аднагалосна адзначала каталіцкую каралеву. Я дзякую і хвалю Бога за гэта…»
У 1875 годзе яна наведала Папу Пія IX у Рыме — паломніцтва, якое яна даўно хацела ажыцявіць. Яна падарожнічала інкогніта пад імем «графіня Тулгарна» і ў кампаніі толькі чатырох прыдворных. 22 мая 1875 года яна дасягнула Рыма пасля Берліна, Мюнхена і Інсбрука, была прынята каралём Італіі і ён правяў яе праз горад. Яна мела доўгую гісторыю кантактаў з Папам адносна сваёй каталіцкай працы ў Скандынавіі, і Папа ў 1852 годзе задумваўся ўручыць ёй «Залатую ружу», але стрымаўся, бо баяўся, што гэта будзе дрэнна ўспрымацца ў пратэстанцкай краіне. 3 чэрвеня 1875 года Папа Рымскі прычасціў Жазефіну, пасля чаго адбыўся публічны абед разам з пляменніцай прынцэсай Мацільдай Віяно і фрэйлінай Разалі Муфат, якая была першай ня каралеўскай жанчынай, якая зрабіла і тое, і другое. Пасля Рыма яна наведала Неапаль, Балонію і Мілан і ўбачыла былую імператрыцу Францыі Яўгенію ў Зальцбургу.
Смерць
Каралева Жазефіна памерла ў Стакгольме ў 1876 годзе ва ўзросце шасцідзесяці дзевяці гадоў і атрымала каталіцкае пахаванне. Яе апошнія словы былі: «Зараз я іду дадому. Я вельмі рада».
Дзеці
У Жазефіны з Оскарам было пяцёра дзяцей; чатыры сыны і адна дачка:
Кентэн Фіён Мае
Кентэн Фіён Мае (Quentin Fillon Maillet) — французскі біятланіст, двухразовы алімпійскі чэмпіён Алімпійскіх гульняў 2022 года (індывідуальная гонка і гонка пераследу), трохразовы сярэбраны прызёр Алімпійскіх гульняў 2022 года (эстафета, змяшаная эстафета і спрынт), чатырохразовы чэмпіён свету ў эстафетах, уладальнік Кубка свету ў сезоне 2021/2022.
Кар’ера
У Кубку IBU дэбютаваў у сезоне 2012/2013 на першым этапе ў шведскім Ідрэ. Ужо ў трэцяй сваёй гонцы набраў кубкавыя ачкі, заняўшы 4-ае месца ў індывідуяльнай гонцы ў нарвежскім Бейтастолене.
На юніёрскім чэмпіянаце свету 2013 года быў 5-м у спрынце, 4-м у гонцы праследавання і заваяваў срэбра ў эстафеце разам з Клеманам Дзюмонам, Мацье Легранам і Дэні Шавацье.
У Кубку свету дэбютаваў у сезоне 2013/2014 на этапе ў французскім Ле-Гран-Барнане, ужо ў другой сваёй гонцы — гонцы праследавання — ён здолеў набраць свае першыя ачкі, фінішыраваўшы 37-м. Лепшым вынікам сезона стала 14-е месца ў гонцы праследавання на этапе ў італьянскім Антхольцы. У агульным заліку Кубка свету стаў 51-м, набраўшы 101 ачко за сезон.
У сезоне 2018/2019 паказаў свае лепшыя вынікі — перамогі ў мас-старце на этапе ў італьянскім Антхольцы-Антэрсельве і гонцы пераследу на этапе ў Солт-Лэйк-Сіці.
Баравічы
Баравічы (Боровичи) — горад (з 1770) у Расіі, у складзе Баравіцкага раёна Наўгародскай вобласці. Насельніцтва 56,1 тыс. чалавек (2008). Заснаваны ў 15 стагоддзі. Размешчаны на рацэ Мста, за 194 км ад Вялікага Ноўгарада. Чыгуначная станцыя.
Баравіцкі камбінат вогнеупораў, вытворчасць сілікатнай цэглы, электрамагнітных кампанентаў радыёэлектроннай апаратуры, харчовая прамысловасць.
Нялідавічы
Нялі́давічы (, Нелидовичи) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Папярнянскага сельсавета.
Да 20 студзеня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Сёмкаў-Гарадоцкага сельсавета.
Мантэвідэа
Мантэвідэ́а (San Felipe y Santiago de Montevideo) — сталіца Уругвая і адміністрацыйны цэнтр дэпартамента Мантэвідэа. Плошча горада складае 540 км².
Геаграфія
Мантэвідэа размешчаны на левым беразе заліва Ла-Плата Атлантычнага акіяна. На поўнач ад сталіцы ляжыць узгорыстая мясцовасць, якая ўзнімаецца да 500 м над узроўнем мора, цягнецца да бразільскай мяжы. Клімат субтрапічны - лагодны, умерана вільготны і цёплы. Сярэдняя тэмпература студзеня складае 23 градусы, а ліпеня - каля +10 градусаў. Сярэднегадавая колькасць ападкаў не перавышае 1000 мм. Выпадаюць яны галоўным чынам у перыяд з чэрвеня па верасень. Натуральная расліннасць прадстаўлена травой і хмызнякамі, характэрнымі для зоны саван. У межах горада растуць у асноўным завезеныя з Еўропы дрэвы - дуб, хвоя, эўкаліпт, платан.
Насельніцтва, мова, веравызнанне
Колькасць насельніцтва Мантэвідэа да цяперашняга часу дасягнула 1,5 млн чалавек, што складае прыкладна 49% усяго насельніцтва Уругвая. У горадзе пражываюць у асноўным нашчадкі іспанскіх і італьянскіх эмігрантаў (крэолы). У сярэдзіне XIX - пачатку XX стст. насельніцтва Мантэвідэа ў значнай меры папоўнілася перасяленцамі з Заходняй Еўропы - іспанцамі, італьянцамі, французамі. Уругвай лічыцца адной з найбольш «белых» краін Лацінскай Амерыкі. У перыяд іспанскай каланізацыі і антыіндзейскіх войнаў, карэннае насельніцтва было практычна цалкам знішчана. У Мантэвідэа існуе невялікая яўрэйская абшчына, якая з'яўляецца адной з самых вялікіх у Лацінскай Амерыцы. Дзяржаўная мова - іспанская, але ў вымаўленні адчуваецца ўплыў італьянскай. Прыкладна палова насельніцтва сталіцы належыць да рымска-каталіцкай царквы. Распаўсюджаныя таксама метадысцкае і англіканскае веравызнанне.
Міраж (малы ракетны карабель)
«Міраж» — малы ракетны карабель Чарнаморскага флоту ВМФ Расіі. Пабудаваны ў 1986 годзе. Прызначаны для абароны марскіх камунікацый, аховы канвояў, барацьбы з надводнымі караблямі ў прыбярэжных раёнах.
Тактыка-тэхнічныя характэрыстыкі:
У жніўні 2008 года, уступіўшы ў бой з сіламі ВМФ Грузіі, патапіў грузінскі патрульны кацер «Георгій Тарэлі». У цяперашні час малы ракетны карабель «Міраж» знаходзіцца ў складзе 166-га Наварасійскага дывізіёна малых ракетных караблёў 41-й брыгады ракетных кацераў.
Грабніца ў Амфіпалісе
Грабніца ў Амфіпалісе, або Грабніца Каста (Τύμβος Καστά) — старажытнамакедонская грабніца, выяўленая ў 2012 годзе ў Амфіпалісе, Цэнтральная Македонія, на поўначы Грэцыі, якая з'яўляецца найбуйнейшым старажытным пахаваннем на тэрыторыі Грэцыі. Грабніца ў 10 разоў большая па памеры, чым магіла Філіпа II, бацькі Аляксандра Македонскага, у Вергіне. Пахавальны комплекс датуецца 325—300 гг. да н.э. і, верагодна, была пабудавана вядомым архітэктарам Дынакратам, які праектаваў Александрыю ў Егіпце, а таксама пахавальны катафалк для Гефестыёна.
Месца археалагічных раскопак узята пад кругласутачную ахову паліцыі. Улічваючы важнасць знаходак, улады Цэнтральнай Македоніі пачалі неабходныя працэдуры для ўключэння грабніцы ў спіс Сусветнай культурнай спадчыны ЮНЕСКА. Важнае палітычнае значэнне надаюць знаходках і грэчаскія палітыкі. 12 жніўня 2014 года на раскопкі прыбыў прэм'ер-міністр Грэцыі Антоніс Самарас разам са сваёй жонкай Георгіяй і міністрам культуры Костас Тасуласам. Яны наведалі ўзгорак Каста і правялі экскурсію на месцы раскопак. Паводле слоў міністра культуры спадара Тасуласа знаходка нагадала ўсім, што Грэцыя — калыска непераўзыдзенай цывілізацыі і краіна, якая заслугоўвае, з такім унікальным культурным капіталам і сучаснымі дасягненнямі, вяртання да прагрэсу і росквіту.
Каму належыць грабніца з'яўляецца самай вялікай загадкай на дадзены момант (21 верасня 2014 г.), адказ, магчыма, будзе атрыманы з завяршэннем раскопак.
Гісторыя раскопак
26 красавіка 1956 года археолаг Дзімітрыс Захарыдыс пачаў сістэматычныя раскопкі ў Амфіпалісе. У 1964 годзе Дзімітрыс Лазарыдыс робіць першы раскоп на ўзгорку Каста, дзе археолаг знайшоў фрагменты мармуровых крылаў, якія, як ён лічыў, належалі багіні Ніцы. Таксама ён выявіў вялікую чатырохвугольную пабудову, памеры якой складаюць 10 на 10 метраў і 5 метраў у вышыню. Цяпер высвятляецца, што гэта быў пастамент, на якім быў пастаўлены знакаміты Леў з Амфіпаліса. На глыбіні 10 метраў пад збудаваннем, археолаг знайшоў магілы жалезнага веку. Даследаванне працягвалася на працягу дзесяці гадоў. Пры ваеннай дыктатуры ў Грэцыі, з 1967 па 1971 гады, Лазарыдыс быў адхілены ад працы з-за сваіх дэмакратычных перакананняў. Пасля 1971 года ён вяртаецца ў Амфіпаліс і пачынае раскопкі на ўзгорку Каста. У выніку яго даследаванняў было выяўлена, што перыметр узгорка складаў 487 метраў. Лазарыдыс быў упэўнены ў тым, што гэта была вялікая магіла. У 1972 годзе ён пачынае сістэматычнае вывучэнне ўмацаванняў горада. У 1979—1980 годзе ён сустрэў Катэрыну Перыстэры, з якой працаваў у апошнія гады свайго жыцця. У 1984 годзе Дзімітрыс Лазарыдыс захварэў і раптоўна сканаў. Яго мара, каб працягнуць раскопкі узгорка Каста, засталася няздзейсненай.
З 2012 года кіраўніком археалагічнай групы Серэс стала Катэрына Перыстэры, якая адразу ж аднавіла працу ў Амфіпалісе на ўзгорку Каста. На працягу апошніх двух гадоў археолагамі была выяўлена унікальны пахавальны ўчастак памерам каля 500 метраў, абгароджаны сцяной вышынёй у 3 метра і агульнай даўжынёй у 497 метраў. Сцяна, якая атачае пахаванні, узведзена з 2500 кубаметраў мармуру, дастаўленага з вострава Тасас. Лічбавае сканаванне ў 2013 годзе паказала, што агароджа грабніцы мае ідэальную круглую форму, а само пахаванне складае адзінае цэлае са знакамітым амфіпальскім Львом. Мармуровы Леў вышынёй у 5,20 м быў пастаўлены на вяршыні грабніцы, вянчаючы велічны пахавальны комплекс. Сёння Леў размешчаны ў пяці кіламетрах ад узгорка, каля ракі Стрымон, куды ён быў перанесены рымлянамі 400 гадоў таму, падчас будаўніцтва плаціны.
Археалагічная экспедыцыя 2014 года
У ліку новых знаходак — вялікая дарога з мармуровымі сценамі і два мармуровыя сфінксы, якія ахоўваюць уваход ва ўнікальную македонскую грабніцу, і дзве карыятыды. Зандавання грабніцы выявіла тры асноўныя памяшканні, што было пацверджана наступнымі раскопкамі. Першая камера размешчана паміж першай і другой сценамі ў грунце, і мае даўжыню 6 м і шырыню 4,5 метра. Першая камера была амаль запоўненая зямлёй. Сцены камеры мармуровыя, купал зроблены з вапняку, мае форму аркі і быў знойдзены ў добрым стане. Другая камера была таксама амаль запоўненая зямлёй. Высновы археолагаў зводзяцца да таго, што зямлю засыпалі будаўнікі грабніцы, каб прадухіліць апаганьванне. Трэцяя камера была меншай, чым дзве папярэднія. Сцены таксама маюць мармуровае пакрыццё. У адрозненне ад іншых, якія маюць прамавугольны план, трэцяя камера квадрат ная, памеры: 4,5 метра на 4,5 метра. Падлога ўнутраных памяшканняў выканана з майстэрскі выкладзенай мазаікі.
21 верасня 2014 года Міністэрства культуры Грэцыі апублікавала інфармацыю пра тое, што ход археалагічных работ паказвае, што, трэцяя камера не вядзе да пахавання, і існуе чацвёртая камера. 28 кастрычніка 2014 археолагі зрабілі заяву аб тым, што чацвёртай камеры не існуе, а ўжо 30 кастрычніка пад падлогай трэцяй камеры пахавальні быў знойдзены падземны ход. Паводле паведамленняў Міністэрства культуры, у час раскопак на ўзгорку Каста, у трэцяй камеры быў знойдзены замураваны вапняковымі каменнымі плітамі ход у падзямелле. 12 лістапада 2014 года Міністэрства культуры Грэцыі паведаміла пра тое, што пры прадаўжэнні работ у трэцяй камеры на глыбіні 1,60 м была выяўленая грабніца. Памеры грабніцы складаюць 3,23 метра ў даўжыню, 1,56 м у шырыню і 1 м у вышыню, аднак, знойдзеныя падчас раскопак стойкі дазваляюць лічыць, што яе вышыня дасягала 1,80 м. У грабніцы маецца падоўжнае паглыбленне, у якім знаходзілася драўляная труна. Знойдзены некаторыя дэкаратыўныя элементы труны, вырабленыя з жалеза, медзі і шкла. Унутры труны быў знойдзены шкілет памерлага,. Ідэнтычнасць і пол заставаліся невядомымі да правядзення далейшых аналізаў. Агульная вышыня трэцяй камеры, ад верхняй часткі купал а да падлогі грабніцы, складае 8,90 м. 15 лістапада 2014 года былі абвешчаныя першыя вынікі даследавання шкілета: гэта малады чалавек, сярэдняга росту, 1,65 м, светлая скура і цёмныя валасы. Катэрына Перыстэры, кіраўнік археалагічнай экспедыцыі, сцвярджае, што гэта выдатны палкаводзец. Па заяве археолагаў магіла была разрабавана, але мяркуючы па знойдзеных дэкаратыўных элементах павінна быць раскошнай, запоўненай зброяй і золатам. Археолаг Ангеліка Катарыдзі, параўноўваючы дэкаратыўныя элементы, якія былі знойдзеныя падчас раскопак грабніцы ў Амфіпалісе (шкляныя вочы, ліццё і «мядзведжая лапа»), сцвярджае, што яны маюць падабенства з аналагічнымі элементамі з каралеўскіх грабніц Вергіны.
Два мармуровыя сфінксы
У жніўні 2014 года быў адкрыты ўваход у грабніцу. Уваход размешчаны ніжэй паверхні зямлі. Вышыня ўваходу 1,67 м, вышэй якога, на перакладзіне, устаноўлены два паўтараметровыя сфінксы, абодва без галоў. Яны ахоўваюць старажытны ўваход, патоплены ўнутр на некалькі каменных блокаў. Кожны сфінкс важыць каля 1,5 тон і, хутчэй за ўсё, спачатку яны былі пафарбаваныя ў чырвоны колер і былі каля 2 метраў у вышыню. Папярэдні аналіз гэтых скульптур паказаў, што статуя Льва з Амфіпаліса і статуі сфінксаў былі створаны ў адной майстэрні. За сфінксамі падлогу пакрывае чорна-белая мазаіка. Шмат камянёў маюць сляды чырвонай, чорнай і сіняй фарбы. 21 кастрычніка 2014 года міністэрства культуры Грэцыі аб'явіла яшчэ пра адну знаходку. Пры расчыстцы чацвёртай камеры грабніцы археолагі выявілі мармуровую галаву аднаго з двух сфінксаў. Галава, якая належыць ўсходняму сфінксу, звернута ў бок увахода. Хвалістыя валасы са слядамі чырвонай фарбы, падаюць на левае плячо і падвязаны тонкай стужкай. Вышыня галавы сфінкса складае 0,60 м. Галава сфінкса мае падабенства з карыятыды, і, магчыма, гэтыя скульптуры (сфінксы і карыятыды) былі створаны ў адной і той жа майстэрні. Таксама выяўленыя фрагменты крылаў сфінксаў.
Карыятыды
За другой сцяной з вапняковыя блокаў, якія аддзяляюць адну камеру пахавальнага комплексу ад іншай, атрымалася выявіць дзве карыятыды — распаўсюджаных у эпоху элінізму жаночых статуй, якія служылі апорамі для будаўнічых канструкцый. Каріатиди Амфіполіса мають висоту 2,27 метра. Вони стоять на мармурових тумбах довжиною 1,33 метра і шириною 0,68 метра .Акрамя таго, археолагі выявілі выдатна захаваны мармуровы блок у аснове скляпення памерам 4,3 х 0,9 метра. Ніжні бок гэтага вялікага блока ўпрыгожаны разеткамі, афарбаванымі ў сіні, чырвоны і жоўты колеры. Аўтар кнігі  «У пошуках грабніцы Аляксандра Вялікага»  Эндру Чаг паведаміў, што гэтыя разеткі нагадваюць тыя, што былі выяўленыя на саркафагу з магілы Філіпа II, бацькі Аляксандра Вялікага, што можа сведчыць пра тое, што грабніца ў Амфіпалісе таксама належыць сваякам Аляксандра Македонскага.
Гіпотэзы прыналежнасці
Хоць гісторыкі спрачаюцца пра тое, хто менавіта можа знаходзіцца ўнутры пахавальні, вядома, што грабніца была пабудавана паміж 325 і 300 гадамі да нашай эры. Гэты перыяд дакладна супадае з датай смерці Аляксандра Македонскага, які памёр у Вавілоне ў 323 годзе да н.э. Лічыцца, Аляксандр быў пахаваны на тэрыторыі Егіпта, але яго магіла так і не была знойдзена. Гісторык Сарадас Каргакас, адзін з нямногіх, хто лічыць, што грабніца ў Амфіпалісе належыць Аляксандру. Аднак грэчаскія археолагі ўжо заявілі, што ў Амфіпалісе наўрад ці знаходзяцца астанкі аднаго з найславутых палкаводцаў. Значна больш верагоднай лічыцца версія, паводле якой тут пахавана жонка вялікага заваёўніка Раксана і яго сын Аляксандр IV. Абодва яны забітыя ў 309 годзе да нашай эры Касандрам. Не выключана, што тут можа быць пахавана і маці Аляксандра Алімпіяда. Некаторыя даследчыкі лічаць, што тут можа быць пахаваны і брат Аляксандра Філіп III Македонскі.Існуюць версіі на карысць таго, што ў грабніцы пахаваны адзін з дыядох аў Аляксандра: Палісперхон, Гефестыён, Антыгон I Аднавокі, Селеўк I Нікатар, Пталамей I Сатэр. Акадэмік Міхаліс Тыверыяс, лічыць, што магіла не можа належаць ні Аляксандру Македонскаму, ні яго законнай жонцы Раксане з іх сынам. Леў на вяршыні узгорка, які, хутчэй за ўсё, сімвалізуе мужчынскі пачатак, быў сімвалам ваеннай сілы. Гэта значыць, па здагадцы акадэміка, гэта можа быць хто-небудзь з вялікіх военачальнікаў Аляксандра, у першую чаргу, Неарх.
Віленская брацкая друкарня
Віленская брацкая друкарня, або Віленская Святадухаўская друкарня — колішняя друкарня, якая існавала пры Святадухаўскім манастыры ў Вільні ў XVI—XVIII стст. З'яўлялася выдавецкім прадпрыемствам праваслаўнай царквы Вялікага Княства Літоўскага.
Гісторыя
Выдавецкая дзейнасць дазволена прывілеямі Жыгімонта III Вазы ад 1589 і 1592 на друкаванне розных кніг «…па-грэцку, славянску, руску і польску», дукарню ўзначаліў Стафан Зізаній. Выдавала тэксты Святога пісання, школьныя падручнікі, богаслужэбныя кнігі, палемічную літаратуру. Першае вядомае выданне выйшла ў 1595 годзе. У 1595—1596 гг. выйшла каля 11 выданняў.
Пасля Берасцейскай уніі 1596 г. некалькі гадоў друкарня не дзейнічала. Магчыма, паміж 1597—1607 гг. тут быў выдадзены «Часоўнік» (зберагаецца ў Оксфардскай бібліятэцы), а каля 1600 г. выйшаў «Катэхізіс». Да 1610 года выдадзены творы Мялеція Сматрыцкага, Стафана і Лаўрэнція Зізаніяў.
Пасля друку брацтвам на польскай мове ў 1608—1610 гг. палемічных твораў М. Сматрыцкага (выйшлі як ананімныя) друкарня спецыяльным загадам ад 7 мая 1610 года Жыгімонта III з лагера пад Смаленскам друкарня закрыта, арыштаваны вядучыя дзеячы брацтва, у тым ліку рэктар брацкай школы Лявонцій Карповіч. Брацтва вымушана было ў 1611 годзе перанесці сваю выдавецкую дзейнасць за межы Вільні, арганізаваўшы друкарню ў мястэчку Еўе, якое знаходзілася пад шляхецкай юрысдыкцыяй, што ахоўвала брацтва ад уніяцкага ўмяшання. Дзейнасць Віленскай брацкай друкарні аднавілася ў 1615 годзе, хаця з 1618 г. да сярэдзіны XVII ст. (1652 г.) выданні выходзілі то ў Вільні, то ў Еўі.
Дзейнічала да 1749 года, калі пажар знішчыў манастыр Святога Духа.
Аздабленне
Для аздобы кніг шырока ўжываліся арнаментальная гравюра і застаўкі, канцоўкі, рамкі з расліннымі і геаметрычнымі матывамі, антрапаморфнымі сюжэтамі. Геральдычная гравюра прадстаўлена гербамі Астрожскіх, Валовічаў, Агінскіх і інш., змяшчалася звычайна на адвароце тытульных аркушаў. Літургічныя выданні мелі сюжэтныя ілюстрацыі з выявамі прарокаў, апосталаў, айцоў царквы. Гравюры евангельскай тэматыкі сустракаюцца ў Трэбніках, Евангеллях. У пачатку дзейнасці друкарні ўжываліся ініцыялы, адціснутыя з дошак Францыска Скарыны. У польскамоўных выданнях пераважаюць гатычныя ініцыялы, за выключэннем асобных літар з зааморфнымі выявамі (звяроў, птушак), выкананых у рэнесансавым стылі. Кніжныя ўпрыгожанні Віленскай брацкай друкарні зроблены ў тэхніцы ксілаграфіі.
Радыё АНТ
«Радыё АНТ» — беларуская радыёстанцыя.