cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кюдза Ката
Біяграфія
Ката Кюдза добра ведаў узбекскую мову. Ён з’яўляўся папулярызатарам гісторыі Узбекістана ў Японіі, шмат зрабіў для папулярызацыі узбекскіх традыцый і культуры, арганізаваў пастаянна дзеючыя выстаўкі, экспазіцыі ўзбекскай культуры і мастацтва ў многіх гарадах Японіі. Ва Узбекістане ён стаў ці ледзь не самым вядомым замежнікам, не толькі паважаным, але і любімым і ўшанаваным.
Дзеяслоў (часопіс)
Змест і рубрыкі
Выданне дае вялікую ўвагу новаму пакаленню таленавітых аўтараў. Творы пачаткоўцаў з'яўляюцца ў часопіснай рубрыцы «Дэбют». На старонках «Дзеяслова» дэбютавалі такія вядомыя цяпер аўтары, як Вольга Базылёва, Анатоль Івашчанка, Глеб Паўлавіч Лабадзенка, Наста Кудасава, Сяргей Прылуцкі, Віталь Рыжкоў, Усевалад Сцебурака, Наталка Харытанюк і іншыя.
Гісторыя Слуцка
Ранняе Сярэдневякоўе
Магчыма, каля 1020-х гадоў у абмен на ваенную падтрымку Кіева Полацкаму княству былі перададзены Менск з акругай, праз што Слуцк надоўга стаў памежным фарпостам Тураўскай воласці, што цягам двух наступных стагоддзяў вызначала яго сувязі.
Дзеяслоў (часопіс)
Змест і рубрыкі
У «Дзеяслове» друкуецца таксама публіцыстыка, эсэістыка, артыкулы гістарычнай тэматыкі, літаратурная і мастацкая крытыка, асвятляюцца праблемы тэатра, кіно, музыкі.
Кюдза Ката
Біяграфія
У 2016 годзе Ката Кюдза праводзіў ва Узбекістане даследаванні і дакументаванне старажытнага пячорнага комплексу «» на ўзбярэжжы Амудар’і, які з’яўляецца помнікам будыйскай эпохі. Падчас знаходжання ў краіне захварэў і памёр у горадзе Тэрмезе Узбекістана ад прастуды, якая перайшла ў запаленне лёгкіх.
Узнагароды
Кавалер узбекскага ордэна «Дустлік».
Дзеяслоў (часопіс)
Змест і рубрыкі
Акрамя сталых раздзелаў — «Проза», «Паэзія», «Пераклад» і «Дэбют», з'яўляліся рубрыкі «Бліцкрыт», «Анкета», «Гутаркі з мастакамі», «Дзеяпіс», «Кнігапіс», «ПРАчытанне».
Прэмія «Залаты апостраф»
Рэдакцыя часопіса ў 2003 годзе заснавала ўласную літаратурную прэмію «Залаты апостраф». Штогод яна ўручаецца ў наступных намінацыях: паэзія, проза, дэбют. З 2009 года з'явілася новая намінацыя «За ўклад у сучасную беларускую літаратуру» (прэмія Алеся Усені).
Бібліятэчка часопіса «Дзеяслоў»
У 2006 годзе часопіс стварае сваю кніжную серыю — "Бібліятэчка часопіса «Дзеяслоў». Першая кніга — «Вершнік» Анатоля Івашчанкі. Па стане на 2015 год у серыі выйшла 17 кніг беларускіх аўтараў.
Рэдакцыя
Першапачаткова склад рэдакцыі быў наступны: Барыс Пятровіч (Сачанка) — галоўны рэдактар, намесніцкія функцыі выконвалі Алесь Пашкевіч, Міхась Скобла, Эдуард Акулін. У 2004 годзе да складу далучаецца Анатоль Івашчанка (адказны сакратар). На цяперашні момант (2015 год) у склад рэдакцыі ўваходзяць: Барыс Пятровіч (Сачанка) — галоўны рэдактар, Алесь Пашкевіч — намеснік галоўнага рэдактара, Анатоль Івашчанка — адказны сакратар,Андрэй Федарэнка — стыльрэдактар. Дызайн часопіса — мастак Генадзь Мацур.
Гісторыя Слуцка
Ранняе Сярэдневякоўе
У пачатку ХІІ стагоддзя Слуцк з наваколлямі некалькі разоў ваяваў Глеб Менскі, але беспаспяхова.
У 1149 годзе Юрый Далгарукі перадаў Слуцк («и Случеск, и Клеческ, и вси Дрегвиче») чарнігаўскаму князю Святаславу Ольгавічу.
У 1160 годзе Слуцк стаў сталіцай удзельнага Слуцкага княства, першым князем якога быў Уладзімір Мсціславіч, унук Уладзіміра Манамаха. Яго княжанне доўжылася два гады, пасля чаго яго зрынула кааліцыя князёў, ачоленых Расціславам Мсціславічам: «Рюрик и Святополк Гюргевичь Туровьским и Святослав Всеволодович с братомъ Ярославом и съ Олгомъ Святославичем и с Володимиричемъ и съ Кривьскими князьми идоша къ Случьску». На кароткі час Слуцкае княства ўвайшло ў склад Тураўскага, але ў 1190-я гады канчаткова адасобілася ад іншых.
Вялікае Княства Літоўскае
У першай палове XIV стагоддзя разам з іншымі землямі сучаснай Беларусі ў склад Вялікага Княства Літоўскага ўвайшло і Слуцкае княства. Уладзімір Альгердавіч, брат Ягайлы, замест Кіеўскага княства атрымаў меней значнае Слуцкае. Алелькавічы, нашчадкі Уладзіміра Альгердавіча, валодалі княствам у 1395—1612 гадах.
У XV стагоддзі Слуцк стаў адным з буйных феадальных гарадоў. Ён меў Верхні, Ніжні і Новы замкі. Узрасла яго роля і ў палітычным жыцці Вялікага Княства Літоўскага. Так, у 1433 годзе горад быў цэнтрам выступлення незадаволеных феадалаў супраць вялікага князя Жыгімонта Кейстутавіча. У 1481 годзе тут спланавалі і распачалі выступленне ўжо супраць Казіміра Ягайлавіча.
У грамаце 1441 года вялікі князь Казімір пералічыў 15 найбольш буйных гарадоў Вялікага Княства Літоўскага, сярод якіх значыўся і Слуцк. 21 красавіка 1441 года трэцім з гарадоў сучаснай Беларусі яму надалі права на самакіраванне. Слуцк таксама стаў першым прыватнаўласніцкім горадам, які атрымаў Магдэбургскае права, бо ўсе папярэднія знаходзіліся ў дзяржаўнай уласнасці. Органам самакіравання з’яўляўся магістрат, ачолены войтам і бурмістрамі.
У 1502 годзе адбыўся першы набег татараў на Слуцк. Князь Сямён Алелькавіч з ваяводам падольскім Янам Бучацкім разбілі загон татараў колькасцю 150 чалавек (паводле звестак Хронікі Літоўскай і Жамойцкай — 1500) на рацэ Ушы пад Бабруйскам. У Хроніцы Быхаўца ёсць звесткі на гэты конт:
Тою ж восенню прыйшла вестка каралю Аляксандру, што татары, перайшоўшы раку Прыпяць, ваююць па воласцях. І кароль напісаў да князя Сямёна Міхайлавіча Слуцкага і паслаў яму на дапамогу ваяводзіча падольскага Яна Бучацкага, а з ім дваран сваіх літоўскіх ды рускіх і радцаў нямала. Князь жа Сямён Слуцкі з панам ваяводзічам і з усімі вышэйназванымі дваранамі гналіся за татарамі і дагналі некаторых за Бабруйскам, за шэсць міль ад горада, на рацэ Ушы. Было іх усяго паўтары сотні. І, дагнаўшы, пабілі іх і назад вярнуліся.
5 жніўня 1506 года, пад час аднаго з татарскіх набегаў, войска Вялікага Княства Літоўскага на чале з Міхалам Глінскім ушчэнт разбіла крымскіх татараў пад Клецкам.
З 1507 года Слуцк увайшоў у склад Наваградскага ваяводства, у гэты час тут быў замкавы суд і месца збору паспалітага рушэння. У 1508 годзе князь Міхал Львовіч Глінскі ўчыніў феадальны мяцеж, пад час якога Слуцк быў спалены, акрамя замку. З прычыны разбурэння горада і знішчэння большай часткі ягонага насельніцтва татарамі, а таксама паўстання князь слуцкі Сямён Алелькавіч адклікаў права на самакіраванне.
Па смерці Юрыя Алелькавіча (1578 год) у 1582 годзе Слуцк падзялілі паміж сабой тры ягоныя сыны: Старое Места, Новае Места і Востраў (прадмесце па-за гарадскімі ўмацаваннямі) — у кожнай з якіх быў свой князь і войт. Такім чынам, горад кіраваўся трыма князямі і трыма войтамі. Слуцк быў зноў аб’яднаны ў 1592 годзе: па смерці Юрыя ў маі 1586 года, Аляксандра — у чэрвені 1591 года і Яна Сямёна — у сакавіку 1592 года ўся спадчына дасталася маленькай дачцэ Юрыя Соф’і, якую апякаў спачатку Юрый, а потым яго брат Геранім Хадкевіч.
На просьбу жыхароў Слуцка, перададзеную Багуславам Радзівілам каралю 27 жніўня 1652 года, горад паўторна атрымаў Магдэбургскае права, пацверджанае 24 сакавіка 1653 года соймам Рэчы Паспалітай. Згодна з прывілеем, Слуцку таксама надалі герб. Паводле адных звестак, гэта была «Пагоня» («у чырвоным полі на белым кані збройны рыцар імчыцца ўлева»). Згодна з іншымі крыніцамі, горад атрымаў герб «Пагоньчык» («у блакітным полі срэбны конь з крыламі; на чырвонай гуньцы пад княжацкай каронай манаграма R adzivil D ux »; таксама разглядаецца версія, што манаграма расшыфроўваецца як B oguslaus R adzivil D ux ), што таксама пацвярджаецца знаходжаннем гэтага герба на мескай пячатцы ў XVII—XVIII стагодздзях.
У вайну Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай маскоўскія войскі некалькі разоў спрабавалі захапіць горад, але здабыць яго так і не здолелі. Хоць сам Слуцк не быў разбураны, аднак захопнікі спалілі і зруйнавалі ягоныя прадмесці. У той час грамадска-палітычная сітуацыя ў Слуцку была нестабільнай, што прыводзіла да выступленняў супраць уладаў горада. Гэтак, у 1661 годзе мяшчанаў не задаволіла ўвядзенне новага гандлёвага падатку. У 1684, 1685, 1695 і 1699 гадах адбыліся выступленні жыхароў.
З 1672 года ў Слуцку працавала друкарня, перавезеная сюды з Елгавы. На ёй друкаваліся як кнігі рэлігійнага зместу, так і свецкая літаратура, календары, геаграфічныя даведнікі. У 1673—1687 гадах з друкарні выйшла 23 кнігі агульным 24 200 асобнікаў. Аднак у 1705 годзе яе перавезлі ў Каралевец.
На 1683 год у Слуцку працавала 16 рамесных гільдыяў (у 1777 годзе — 18). У 1730—1740-я гады ў горадзе ўзніклі суконная, палатняная мануфактуры, Слуцкая мануфактура шаўковых паясоў. У XVII стагоддзі ў Слуцку паявілася адна з першых на тэрыторыі сучаснай Беларусі аптэк.
20 сакавіка 1767 года ўтварылася Слуцкая канфедэрацыя, мэтай якой было прымусіць Станіслава Аўгуста Панятоўскага ўраўнаць у правах канфедэратаў і каталіцкую шляхту. Фактычна мэтай гэтай канфедэрацыі, як і Торунскай пратэстанцкай і Радамскай каталіцкай канфедэрацый, была дэстабілізацыя ўнутранага становішча Рэчы Паспалітай. Канфедэрацыю прыняла пад «найвышэйшую пратэкцыю» Кацярына II, расійская імператрыца.
Пад уладай Расійскай імперыі
Па падпісанні канвенцыі аб другім падзеле Рэчы Паспалітай 23 студзеня года Слуцк разам з іншымі гарадамі Вялікага Княства Літоўскага апынуўся ў складзе Расійскай імперыі, дзе ў якасці павятовага цэнтру быў уключаны ў Мінскую губерню.
Карын Альвтэген
Карын Альвтэген (швед. Karin Alvtegen; нар., Хускварна, Швецыя) — шведская пісьменніца, якая працуе ў дэтэктыўным жанры. Дзеянне псіхалагічных трылераў Альвтэген звычайна адбываецца ў Швецыі.
Біяграфія
Другі раман Альвтеген, «Страта», быў узнагароджаны вядучай скандынаўскай прэміяй у галіне дэтэктыўнай літаратуры Шкляны ключ у 2001 годзе. У 2009 годзе, пасля выхаду амерыканскага выдання, раман быў намінаваны на Прэмію Эдгара Алана По за лепшы раман. У 2006 годзе раман паслужыў асновай для тэлевізійнага серыяла «Missing», рэжысёрам якога стаў Ен Мэдэн.
Раман Альвтэген 2005 года «Сорам» увайшоў у шорт-ліст прэміі за лепшы дэтэктыўны раман, перакладзены на англійскую мову,, якая ўручаецца брытанскай.
Карын Альвтэген — траюрадная пляменніца дзіцячай пісьменніцы Астрыд Ліндгрэн.
Малы Лыствэн
Ма́лы Ліствен ці Ма́лы Лыствэн (Ма́лий Листвен)— вёска ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Малалыствэнскага сельсавета.
Гісторыя
Каля вёскі Малы Ліствен, на процілеглых берагах р. Белавус знаходзяцца два гарадзішчы. Даследаваліся ў 1980—1992 гг. Гарадзішча былі акружаны шырокімі адкрытымі паселішчамі. Пры абследаванні выяўленыя паглыбленыя ў зямлю жылля, вытворчыя ювелірныя комплексы, ганчарная кераміка, абломкі шкляных бранзалетаў, наканечнікі стрэл, шыферныя прасліцы, ўпрыгажэнні і іншыя матэрыялы XI—XIII стагоддзяў.
Назва Ліствен паходзіць ад гоцкага laistjan (прытрымлівацца, пераймаць, атрымліваць у спадчыну). У 1024 годзе блізу адбылася Бітва пад Ліственам паміж войскамі князёў Яраслава і Мсціслава.
Каралеўства Літва
Каралеўства Літва — манархія, якая існавала з 1251 года па 1261 год. Кароль Міндоўг быў адзіным каранаваным манархам дзяржавы. Статус каралеўства быў страчаны пасля пачатку пахода Міндоўга на крыжакоў у 1261 годзе. Пасля Міндоўга кіраўнікі дзяржавы мелі тытул вялікі князь, а дзяржава называлася — Вялікае Княства Літоўскае. Пасля гэтага ў 1430 годзе Вітаўтам была зроблена спроба адрадзіць статус каралеўства.
Гл. таксама: Каралеўства Літва (1918).
Цеханавецкія
Цеханавецкія (у XV—XVI стагоддзях — Цеханоўскія) — магнацкі род герба «Дамброва» («Дуброва») у Вялікім Княстве Літоўскім. Паходзяць ад Мацея (Мацкі) Пашкавіча Струмілы, намесніка медніцкага ў 1497 годзе, саўладальніка Дмошына і Цеханаўца на Падляшшы (адсюль прозвішча), старэйшага брата родапачынальніка Кішкаў Пятра Пашкавіча Струмілы-Цеханавецкага Кішкі. У 18—20 стст. некаторыя прадстаўнікі роду ўжывалі графскі тытул, які ў 1975 прызнаны за бачэйкаўскай галіной роду ў Італіі, пасля ў Мальтыйскім ордэне. У XV ст. род валодаў маёнткамі на Падляшшы і ў Мельніцкай воласці, з першай паловы XVI ст. іх асноўныя ўладанні знаходзіліся ва ўсходняй Беларусі: Мсціслаўскім і Полацкім ваяводствах, Віцебскім і Аршанскім паветах.
Прозвішча Цеханавецкія з першай паловы XVI ст. насілі ў Польшчы нашчадкі Ганны Станіславаўны, унучкі Мацея Пашкавіча, ад шлюбу з шляхціцам Янам Угрынам-Швейкам герба «Тшаска», якія валодалі часткай Цеханаўца і прынялі герб «Дамброва». Дробнамаёнткавы род Цеханавецкіх (першапачаткова Цеханоўскія, Ціханоўскія) герба «Дамброва» вядомы ў Мсціслаўскім ваяводстве (пасля ў Магілёўскай губерні), іх роднасць з магнацкай сям’ёй не даказана.
Капліца ў памяць імператара Аляксандра II (Гомель)
Капліца ў памяць імператара Аляксандра II — колішняя праваслаўная капліца ў Гомелі, якая размяшчалася на Саборнай плошчы. Вынік кампаніі па ўшанаванні расійскага імператара Аляксандра II, забітага нарадавольцамі 1 (13) сакавіка 1881 г.
Гісторыя
Архітэктурны стыль будынка характарызаваўся сучаснікамі як маскоўскі (г. зн. псеўдарускі). Будынак меў цэнтрычную кампазіцыю з квадратным планам, па чатырох баках вылучаўся арачнымі парталамі з трохлопасцевымі апраўленнямі ў выглядзе какошніка. Яго завяршалі васьмігранны шацёр з люкарнамі, невялікі барабан і цыбулепадобная галоўка. Увесь дэкор быў выкананы ў цэгле.
Апроч асноўнага памяшкання, праект прадугледжваў і дадатковыя — у падвале павінны былі знаходзіцца дзве кладоўкі і пакой вартаўніка. Над уваходам размяшчаліся выява ўсёвідушчага вока і паўкругам надпіс «В память Царя-Освободителя» (пры Аляксадры II у 1861 г. быў скасаваны прыгон), а непасрэдна над уваходнымі двухстворкавымі дзвярыма — абраз з выявай святога.
Мяркуючы па здымках пачатку ХХ ст., капліца была абгароджана штыкетнікам, у межах якога раслі дрэвы, а звонку стаялі бар’ерныя слупкі і як мінімум два ліхтары. За некалькі метраў знаходзіліся гандлёвыя рады.
Была знесена за савецкім часам, не раней за 1919 г.
Яе рэпліка (з выкарыстаннем арыгінальнага праекта) ўзведзена ў 2021—2022 гг. на рагу вуліц Савецкая і Кірава, але прысвечана не Аляксадру II, а Аляксандру Неўскаму і савецкім воінам-вызваліцелям у Вялікай Айчыннай вайне.
Сафія Альбум
Сафія Альбум (Sofia Ahlbom,  — ) — шведская мастачка, фатограф, пісьменніца, удзельніца фемінісцкага руху.
Біяграфія
Нарадзілася ў Вестэросе ў сям’і ювеліра. З дзяцінства праявіла талент да мастацтв. Маляванню і гравіроўцы яе вучыў ювелір Грандэль.
Бацька Сафіі памёр ў 1822 годзе, і каб не застацца без сродкаў да існавання, яна з сястрой Густавай адкрылі школу для дзяўчынак, а таксама рабілі гравюры для заказчыкаў. Яна выгравіравала на камені карты Стакгольма і Вісбю.
З маці і сястрой пераехала ў Стакгольм. Тут яе праца гравёра па медзі, срэбра і золата добра аплачвалася. У 1842—1843 гг. Сафія працавала ў Парыжы. Акрамя гравіроўкі ў 1863—1866 гг. яна прафесійна займалася фатаграфіяй.
Таленты Сафіі былі заўважаныя: яе запрасілі працаваць картографам ў. Яе руцэ належаць надпісы на медалях Стакгольмскай школы мастацтваў і рамёстваў і Ваеннай акадэміі Карлберг.
У 1861—1864 гг. яна зрабіла надпісы для кнігі геральдыкі Шведскай палаты лордаў.
Паніква
Пані́ква  — рака ў Беларусі, у Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці, правы прыток ракі Моўчадзь (прыток Нёмана).
Сафія Альбум
Біяграфія
Сафія Альбум таксама была пісьменніцай, публікавала вершы і прозу. Да яе добра ставіліся ў літаратурных колах, у прыватнасці, яе творчасць з ухвалой пісьменніца Фрэдрыка Брэмер згадала ў сваёй кнізе Livet i gamla världen (1862).
Паніква
Даўжыня ракі 16 км. Плошча вадазбору 81 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 3,9 м/км. Выток ракі знаходзіцца ў напрамку на ўсход ад аграгарадка Таркачы. Упадае ў Моўчадзь каля вёскі Рыбакі. Вадазбор у межах Навагрудскага ўзвышша.
Сафія Альбум
Біяграфія
Акрамя працы Сафія займалася таксама грамадскай дзейнасцю. У тыя часы ў Швецыі пачалі падымацца пытанні жаночага раўнапраўя, у прыватнасці, урадавая пенсія для прафесійных настаўніц. Гэтая ідэя была рэалізавана ў 1855 годзе па ініцыятыве Юсефіны Дэланд з «Фонду пенсіённага забеспячэння для жанчын-настаўніц» (Svenska lärarinnors pensionsförening), але існавалі значныя рызыкі з прычыны адсутнасці неабходных кампетэнцый у выканаўцаў. Сафія Альбум змяніла Юсефіну на пасадзе сакратара фонду і працавала ў перыяд 1859—1864 гг.
У Каралеўскай бібліятэцы знаходзіцца алегарычная кампазіцыя Сафіі Альбум, прысвечаная спадчынным князям Швецыі і Нарвегіі, зробленая ёю па малюнку Андэрса Лундквіста і прадстаўленая ў мастацкім музеі Кальмара.
Вранац
Вінаград
Ягады буйныя, насычанай афарбоўкі. Пладаноснасць лазы высокая. Збор ягад традыцыйна ручны.
Віно
Віно «Вранац» вырабляецца рознымі вытворцамі. Чырвонае, сухое, праз год-два вытрымкі валодае насычаным цёмна-чырвоным рубінавым колерам і складаным букетам. Добра падыходзіць да страў з мяса і сыроў. Моцнасць звычайна 12-13 %.
Шыранне
Вінаград сорта Вранац традыцыйны для Балкан. Расце, галоўным чынам, у былой Югаславіі: у Герцагавіне, Чарнагорыі, Сербіі і Паўночнай Македоніі. У Чарнагорыі «Вранац» з’яўляецца адным з самых папулярных гатункаў віна, вінаград для яго расце ў наваколлі Скадарскага возера.
Анастасія Эдуардаўна Бабурава
Анастасі́я Эдуа́рдаўна Бабурава (Анастасія Едуардівна Бабурова, 30 лістапада 1983, Севастопаль —, Масква) — руская журналістка, грамадзянка Украіны, разам са Станіславам Маркелавым стала ахвярай гучнага забойства, якое застаецца нераскрытым (2009). Анастасія вучылася на факультэце журналістыкі МДУ, працавала ў газэце «Известия» і была пазаштатным супрацоўнікам «Новой газеты».
Валерый Паўлавіч Шагавік
Валерый Паўлавіч Шагавік (нар. 25 красавіка 1955, г. Мінск) — беларускі дызайнер.
Біяграфія
Нарадзіўся 25 красавіка 1955 года ў горадзе Мінску, Беларусь.
У 1972 годзе скончыў архітэктурны факультэт Беларускага політэхнічнага інстытута. Быў вучнем у І. А. Іода, А. Н. Занеўскага, А. А. Воінава.
У 1997 годзе ў суаўтарстве з архітэктарам Валерыем Куцко распрацаваў праект ДРЦ з адміністрацыйным блокам Нацыянальнага банка РБ.
Аўтар фірменага стылю брэндаў «Світанак» і «Керамін», банка «Беларусбанк».
Член Беларускага саюза дызайнераў з 1987 года.
Аблога Чарнігава (1094)
Аблога Чарнігава (1094) — удалыя дзеянні Алега Святаславіча і яго палавецкіх саюзнікаў па авалоданні сталіцай вотчыны Алега, якая належала ў той час Уладзіміру Манамаху.
Гісторыя
Пасля цяжкага паражэння Святаполка і Уладзіміра Манамаха ад полаўцаў на Стугне з гібеллю Расціслава Усеваладавіча (1093) і другога паражэння Святаполка каля Жалані адбылася трэцяя, ізноў агульная, бітва з полаўцамі каля Халепа, вядомае толькі па «Павучанні Уладзіміра Манамаха». Пра падрабязнасці бітвы не вядома, аднак пасля яе быў заключаны мір, змацаваны жаніцьбай Святаполка на дачцы хана Тугаркана (1094).
У 1094 годзе полаўцы з Алегам Святаславічам аблажылі Уладзіміра Манамаха ў Чарнігаве. Верагодна, не маючы надзей на дапамогу (у тым ліку ад полаўцамі, які заключыў мір з Святаполка), Уладзімір вырашыў пакінуць горад. Цікавую падрабязнасць змяшчае «Павучанне Уладзіміра Манамаха», якая характарызуе асаблівасці ваеннай справы таго часу. Адступленне з горада не насіла характар прарыву. Алег утрымаў сваіх саюзнікаў ад нападу на дружыну Уладзіміра. Пры гэтым Уладзіміру прыпісваецца фраза не хваліцца паганым!. Мяркуючы па ўсім, добраахвотная здача горада была сродкам, які не дазваляў полаўцам казаць пра захоп аднаго з найбуйнейшых гарадоў на Русі. Аднак, Алег у плату за дапамогу аддаў ім на рабаванне наваколлі горада.
Уладзімір пераехаў у Пераяслаў, утрымаўшы за сабой з чарнігаўскіх воласцей толькі Курск. На наступнай фазе ўсобіцы Святаполк дзейнічаў разам з Уладзімірам супраць Алега і полаўцаў, што дазволіла Уладзіміру на час вярнуць сабе Чарнігаў.
NGC 7418A
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Баяры (Пружанскі раён)
Бая́ры (, Бояры) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Зеляневіцкага сельсавета.
Віктар Яўгенавіч Старжынскі
Віктар Яўгенавіч Старжы́нскі (нар. ) — вучоны ў галіне машынабудавання, доктар тэхнічных навук (1988).
Навуковая дзейнасць
Аўтар навуковых прац па метадах разліку, праектавання і тэхналогіі вырабаў дэталей машын з палімерных кампазіцыйных матэрыялаў, аптымізацыі кінематычных схем прыводаў прыбораў. Распрацаваў метады разіку паказчыкаў дакладнасці і геаметрычных параметраў зубчастых колаў з пластмас і тэхналагічнай аснасткі для іх вырабу.
Аўтар шэрагу вынаходстваў, абароненых патэнтамі.
Сярод апублікаванага:
Брантоўцы
Бранто́ўцы (, Брантовцы) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Зеляневіцкага сельсавета.
Саюз барацьбы супраць бальшавізму
Паводле часовага статута СБСБ у арганізацыю маглі быць прыняты прадстаўнікі ўсіх нацыянальнасцей, акрамя яўрэяў і тых, хто супрацоўнічаў з савецкімі органамі бяспекі. Грамадзяне краін-сатэлітаў Германіі прымаліся ў саюз згодна з асобым палажэннем. Ніжэйшай адзінкай СБСБ была група, якая магла ўтварацца на прадпрыемствах, у вайсковых часцях, установах пры наяўнасці 10 членаў саюза. Дзейнасць СБСБ будавалася на жорсткай адказнасці і справаздачы ніжэйшых арганізацый перад вышэйшымі. На чале групы стаяў групавы кіраўнік, потым прызначаліся мясцовыя, раённыя, акруговыя і абласныя кіраўнікі. СБСБ меў гімн і сцяг. Суполкі саюза былі створаны на некаторых прамысловых прадпрыемствах Бабруйска, Асіповічаў, у мястэчках Лапічы, Пухавічы. СБСБ ставіў сабе за мэту непрымірымую і паслядоўную барацьбу з «іуда-бальшавізмам ва ўсіх яго праяўленнях». Планавалася аб’яднаць у радах маладзёжнага аддзялення саюза ўсю моладзь 10—18-гадовага ўзросту. Для практычнага ажыццяўлення праграмных мэт прадугледжвалася ствараць узброеныя атрады ў вёсках, каб супрацьстаяць пашырэнню партызанскага руху на акупіраванай тэрыторыі ў тыле 9-й нямецкай арміі. Планавалася стварыць агульны кіруючы штаб маладзежных арганізацый. У сувязі з хуткім вызваленнем тэрыторыі Беларусі войскамі Чырвонай Арміі СБСБ не змог разгарнуць шырокую дзейнасць. 26 верасня 1944 г. органамі НКДБ на аператыўны ўлік па Бабруйску і Бабруйскім раёне было ўзята каля 300 членаў саюза, з якіх 87 арыштаваны.
Dovyalis caffra
Батанічнае апісанне
Калючы вечназялёны куст 3-5 м ці невялікае дрэва да 9 метраў вышыні з густой кронай. Галіны маюць шыпы 6 см даўжынёй. Плады круглыя да 4 см у дыяметры, ярка жоўтыя калі саспелыя, утрымліваюць па 5-10 насенін.
Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання
Расце ў Танзаніі ў кустарніках і на лясістых пашах, часта з акацыямі. Сустракаецца каля рэк.
Практычнае выкарыстанне
Сакавітыя, духмяныя, кіслявыя ярка жоўтыя плады да 4 см у дыяметры можна ўжываць у ежу сырымі ці прыгатаванымі. Смак нагадвае абрыкос. У неспелым стане занадта кіслыя, і ўжываюцца толькі з цукрам. З пладоў робяць джэмы, жэле, мармелад.
Caenidae
Caenidae  — сямейства аўсянікаў. Да сямейства адносяць каля ста відаў, з якіх 18 еўрапейскіх.
Апісанне
Даўжыня цела імага ад 2 да 5 мм. Задніх крылляў няма. Парацэрк і цэркі аднолькавай даўжыні. Папярочныя жылкі на пярэднім крыле размешчаны толькі ў адзін рад. Заднія крылы адсутнічаюць. Тры хваставых ніткі.
Распаўсюджанне
Сустракаюцца па ўсім свеце.
Бушнякі
Бушнякі́ (, Бушняки) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Зеляневіцкага сельсавета.
Андрэй Цеханавецкі
Андрэй Нікадзімавіч Цеханавецкі (? — паміж 1594 і 1596) — землеўласнік.
Біяграфія
Паходзіў з магнацкага роду Цеханавецкіх герба «Дуброва». Нарадзіўся ў сям’і Нікадзіма Янавіча Цеханавецкага, падстолія вялікага літоўскага.
Першы ў родзе ўладальнік Бачэйкава ў Полацкім ваяводстве — да XX стагоддзя аднаго з асноўных радавых гнёздаў Цеханавецкіх.
Нікадзім Янавіч Цеханавецкі
Нікадзім Янавіч Цеханавецкі (? — ) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Паходзіў з магнацкага роду Цеханавецкіх герба «Дуброва». Нарадзіўся ў сям’і Яна Цеханавецкага.
Падстолі вялікі літоўскі прыкладна з 1536 года, адначасова маршалак гаспадарскі з 1546 года, дзяржаўца крэўскі, староста мельніцкі і ласіцкі, пасол у Маскву ў 1536 і 1541, камісар пры размежаванні Себежскага павета з Расіяй у 1546 годзе.
Брыта фон Хорн
Брыта фон Хорн (швед. Brita Clara Alice Augusta Florence von Horn, — ) — шведская пісьменніца і рэжысёр.
Біяграфія
Брыта фон Хорн нарадзілася ў Стакгольме ў 1886 годзе Яна была дачкой камергера Хенінга фон Хорна і баранэсы Флорэнс Бонэ, прыходзілася цёткай Карлу фон Хорну, вядомаму па сваёй службе ў ААН.
У сваёй тэатральнай дзейнасці Брыта фон Хорн стварыла некалькі тэатральных труп. У пачатку 1930-х гг. яна стварыла тэатр у Свеавегене, але праз год ён збанкрутаваў.
У 1940 г. Брыта разам з пісьменнікам Вільгельмам Мубергам і акцёрам і рэжысёрам Хэльгэ Хегерманам стала сузаснавальніца Шведскай драматычнай студыі, першымі пастаноўкамі якой сталі Brudsporre Эбэ Ліндэн і Pappersväggen Дыктэ Шогрэн.
У 1912 г. Брыта дэбютавала як пісьменніца, напісаўшы п’есу «Лукрэцыя». У 1917 г. адбылася прэм’ера яе п’есы Kring drottningen на сцэне Шведскага тэатра ў Хельсінкі з удзелам Паўліны Бруніус і Ёсты Экмана у галоўных ролях. У 1925 г. яе п’еса Kungens amour была як радыёспектакль транслявацца на шведскім радыё.
У 1930—1941 гг. Брыта была тэатральным рэцэнзентам газеты Östergötlands Dagblad і супрацоўнічала з газетай Arbetet, пісала артыкулы і чытала лекцыі.
Блізкай сяброўкай Брыты была Эльса Колін, з якой яны некаторы час жылі разам у Скагене, стварылі тэатральную трупу Dramatikerstudion, для якой напісалі п’есу Aschebergskan på Wittskövle. Гэтая п’еса была пастаўлена толькі ў 1944 г. пасля смерці Эльсы.
Галерэя Шырн
Галерэя Шырн (Schirn Kunsthalle) — мастацкая галерэя ў цэнтры Франкфурта-на-Майне паміж плошчай Ромэрберг (Römerberg) і Франкфурцкім саборам. Галерэя не мае ўласнай калекцыі і арганізуе часовыя выставы па асобных тэмах або працы асобных мастакоў. З моманту заснавання ў 1986 годзе былі праведзены каля 200 выстаў. Выставы апошніх гадоў ўключаюць рэтраспектывы Васіля Кандзінскага, Марка Шагала, Фрыды Кало, Альберта Джакамеці, Біла Віёлы і Іва Кляйна. Галерэя мае 2000 квадратных метраў выставачнай плошчы. Будынак быў распрацаваны архітэктурным бюро Bangert, Jansen, Scholz & Schultes.
Назва "Шырн" связана з гісторыяй месцазнаходжання галерэі. Слова першапачаткова значыла "адкрыты гандлёвы шапік" і паходзіць ад старанямецкага scranna. Да сярэдзіны 19-га стагоддзя тут знаходзіліся крамы франкфуртскай гільдыі мяснікоў.
У 1994 годзе з галерэі былі скрадзеныя тры карціны, прадстаўленыя ў рамках выставы "Гётэ і мастацтва". Две з гэтых карцін былі працамі Уільяма Тэрнера (прадстаўлены на правах арэнды ў Галерэі Тэйт, Лондан) і адна - Каспара Давіда Фрыдрыха (Гамбургская выставачная зала). Агульны страхавы кошт карцін складаў 70 мільёнаў нямецкіх марак (каля 36 мільёнаў еўра). Тры злачынцы былі злоўлены і прысуджаны у 1999 годзе да пазбаўлення волі на тэрмін да адзінаццаці гадоў. Карціны Тэрнера былі знойдзены і вернуты ў 1999 годзе, твор Фрыдрыха - у 2003 годзе.
Ені Рысведс
Ені Клара Крысціна Рысведс (швед. Jenny Klara Kristina Rissveds; нар., Фалун) — шведская велагоншчыца, чэмпіёнка Алімпійскіх гульняў.
Біяграфія
У 2012 годзе выйграла чэмпіянат Еўропы ў юніёрскім заліку. З таго ж года прымала ўдзел у чэмпіянаце свету і Кубку свету па маўнтынбайку. У 2014 годзе заняла другое месца ў заліку элімінатар Кубка свету. У наступным годзе на чэмпіянаце свету Рысведс стала трэцяй у заліку да 23 гадоў. У тым жа годзе на Еўрапейскіх гульнях яна стала восьмай. У 2016 годзе ў дарослым заліку Кубка свету Рысведс стала чацвёртай і выйграла чэмпіянат свету ў моладзевым заліку. На Алімпійскіх гульнях у Рыа-дэ-Жанейра Ені Рысведс прынесла Швецыі першае ў гісторыі жаночае золата ў веласпорце.
Саюз беларускага праваслаўнага духавенства
Саюз беларускага праваслаўнага духавенства (СБПД) — арганізацыя нацыянальна арыентаванай часткі беларускіх праваслаўных святароў Віленскай і Гродзенскай губерній Расійскай імперыі, якія знаходзіліся ў эвакуацыі. Створана напярэдадні Лютаўскай рэвалюцыі 1917 г. у Маскве.
У СБПД уваходзілі протаіерэі І. У. Карчынскі, Кульчынскі, святары Л. С. Паеўскі, Рапнін, Усякоўскі і інш. Саюз далучыўся да беларускага нацыянальнага руху з цэнтрам у Маскве. Летам 1917 г. правёў з’езд праваслаўных святароў-беларусаў, на якім была прынята рэзалюцыя ў нацыянальным духу. Члены саюза супрацоўнічалі з арганізацыяй беларукага каталіцкага духавенства «Хрысціянская дэмакратычная злучнасць», імкнуліся да беларусізацыі царкоўнага жыцця, праводзілі пропаведзі на беларускай мове. Спыніў дзейнасць у пачатку 1918 г. у выніку аддзялення царквы ад дзяржавы і арышту актыўных членаў СБПД.
Элен Фрыс
Элен Фрыс (Ellen Fries,  — ) — шведская пісьменніца і феміністка. Першая шведка, якая атрымала ступень доктара філасофіі.
Біяграфія
Элен Фрыс нарадзілася ў вёсцы Цёрнсфаль, у лене Кальмар у 1855 годзе. Яе бацькамі былі палкоўнік Патрык Канстанцін Фрыс і Беата Марыя Боргстрам. Замужам Элен не была і амаль усё жыццё пражыла з бацькамі. У Элен было слабое здароўе, таму яе вучыла мама дома. У 11 гадоў яна з маці паехала ў Швейцарыю для лячэння, дзе правяла 14 месяцаў.
У 14 гадоў Элен паступіла ў Стакгольме ў старэйшыя класы, заснаванай Карын Олін, затым вучылася ў. У далейшым Элен вучылася замежным мовам у Парыжы і Лейпцыгу, затым выкладала ў у 1875 — 1877 гадах.
У 1884 годзе Элен была адной з шасці заснавальніц фемінісцкага руху Fredrika Bremer-förbundet. У 1896 годзе ініцыявала стварэнне Svenska Kvinnors Nationalförbund («Шведскага жаночага савета») і стала адной з сузаснавальніца жаночага таварыства Nya Idun.
Элен Фрыс памерла ў 1900 годзе ад апендыцыту, была пахавана ў Стакгольме.
Лілея кучаравая
Лілея кучаравая, Царскія кучары, Саранка (Lilium martagon) — кветкавая расліна роду сямейства.
Назва
У сістэматыку віду ўваходзяць наступныя назвы :
Лілея кучаравая вядомая пад народнымі назвамі галубіныя званочкі, кульчыкі, рэхлікі, лілея кучаравістая, лілея палявая , галубіныя звончыкі.
Батанічнае апісанне
Лісце шырокаланцэтнае, каля 15 см у даўжыню і 5 см шырынёй, з абодвух канцоў звужана, у сярэдняй частцы сцябла сабрана ў кальчакі, у верхняй — чаргаванае. Мае гладкія краі.
Кветкі даволі буйныя, звычайна брудна-ружовыя з цёмнымі плямамі, паніклыя, сабраны ў рэдкую гронку. Можна назіраць расліны самай рознай афарбоўкі — ад белай да амаль чорнай. Калякветнік з 6 прадаўгаватых, тупых, дугападобна адагнутых назад лісцікаў. Плод — шасцігранная шматнасенная зваротнаяйкападобная каробачка.
Цыбуліна можа дасягаць 8 см у дыяметры.
Цвіце ў канцы чэрвеня—ліпені, пладаносіць у жніўні—верасні. Размнажэнне насеннае і вегетатыўнае.
На адкрытым месцы, напрыклад, на сонечнай паляне, на расліне фармуюцца да дваццаці кветак.
Арэал
Распаўсюджана ў Еўразіі (Еўропа, Сібір, Далёкі Усход). Месцы росту: шыракалістыя і хвойна-шыракалістыя лясы, радзей саснякі і ельнікі з ляшчынай у падлеску. Расце невялікімі групамі або асобнымі экземплярамі на абмежаваных плошчах.
Хімічны склад
Хімічны склад лілеі кучаравай мала вывучаны. Адзначана наяўнасць алкалоідаў ва ўсіх частках расліны, а таксама сапаніны і флаваноідаў ў надземных частках. Цыбуліны ўтрымліваюць вялікую колькасць бялковых рэчываў, слізістыя рэчывы, вітаміны, цукры, жалеза, бор.
Выкарыстанне
Роданачальнік многіх садовых форм і гібрыдаў.
Здаўна лілея кучаравая прымяняецца як лекавая расліна ў народнай медыцыне Кітая, Тыбету, Манголіі, Бураціі, Якутыі, Сібіры і Далёкага Усходу. Традыцыйна від мае харчовае значэнне, ўжываюць у сырым, вараным, смажаным, сушоным выглядзе і ў якасці прыправы. Выкарыстоўваюць як сурагат кавы. У ветэрынарыі дадаюць у корм хатніх жывёл для павышэння лактацыі і тлустасці малака.
Лілея кучаравая даўно выкарыстоўваецца ў культуры як дэкаратыўная расліна, яна з’яўляецца добрым меданосам. Расліны ў вялікай колькасці збіраюцца на букеты, выкопваюцца цыбуліны, што прыводзіць да знясілення прыродных папуляцый.
Ахова
Від уключаны ў Чырвоную кнігу Беларусі (з 1981), ахоўваецца ва Украіне і Польшчы. Лілея кучаравая з’яўляецца рэдкім відам флоры Урала, занесена ў рэгіянальную зводку Сібіры (1980), зводку рэдкіх раслін па Цэнтральнай Сібіры (1979) і ў Чырвоную кнігу Рэспублікі Марый Эл (1997).
Расліна рэкамендавана да ўключэння ў Чырвоную кнігу Казахстана. Ахоўваецца на тэрыторыі шэрагу запаведнікаў.
Вільянава
Да 2006 года ўваходзіла ў склад Лыскаўскага сельсавета.
Ірына Аляксандраўна Трусава
Ірына Аляксандраўна Трусава (нар., г. Архангельск, РСФСР) — беларускі спецыяліст у галіне металургіі чорных, каляровых і рэдкіх металаў, прамысловай цеплаэнергетыкі. Доктар тэхнічных навук (2005), прафесар (2005).
Біяграфія
Скончыла Днепрадзяржынскі індустрыяльны інстытут (1983), Беларускі політэхнічны інстытут (аспірантура, 1987).
Навуковыя інтарэсы: распрацоўка рэсурса- і прыродазберагальных цеплатэхналагічных працэсаў у галіне металургіі.
Узнагароды
Лаўрэат прэміі Ленінскага камсамола БССР (1988), Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь (1998, у сааўтарстве) — за цыкл прац «Тэорыя высокатэмпературных энерга- і рэсурсазберагальных тэплатэхналагічных працэсаў у машынабудоўлі і металургіі». Удастоена звання «Заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь» (2007).
Стас Шурынс
Стас Шурынс, сапраўднае імя Станіслаў Андрэевіч Шурын (нар., Рыга, Латвія) — украінскі спявак, аўтар песень.
Біяграфія
У студзені 2006 года Стас стаў пераможцам конкурсу «Адкрываем таленты», які праводзіў Фонд кампазітара Уладзіміра Хвайніцкага. Як прыз, у Стаса з'явілася магчымасць займацца вакалам з вядомай латвійскай спявачкай Nicol і запісваць песні на студыі музычнага прадзюсарскага цэнтра ANTEX. У жніўні 2006 года Стас Шурынс стаў пераможцам у намінацыі «вакал» на міжнародным конкурсе World Stars 2006 і Grand Champion ў намінацыі «адвольны танец».
У 2009 годзе «Новы канал» абвяшчае набор ўдзельнікаў для праекту «Фабрыка зорак-3» (Фабрика звёзд). Стас Шурынс прыняў удзел у інтэрнэт-кастынгу. Паспяхова прайшоўшы яго, і ўсе іншыя этапы адбору, ён стаў паўнапраўным удзельнікам шоў. У рамках праекта Стас прадставіў дзве аўтарскія песні — «Сердце» і «Не сходи с ума» (будучыя сінглы), таксама ён выступіў сааўтарам песень іншых удзельнікаў праекта. У навагоднюю ноч было абвешчана, што пераможцам «Фабрыкі зорак-3» стаў Стас Шурынс.
У лістападзе 2011 года быў запушчаны ў ратацыю трэк «Хватит», і ўжо ў снежні была завершана работа над першым сольным альбомам спевака і кампазітара Стаса Шурынса.
У пачатку 2012 года была набрана каманда музыкантаў, працуючы з якой, Стас рыхтуецца да першага сольнага канцэрту. Дэбютны кліп на песню «Прости» выйшаў у красавіку 2012 года, а 6 ліпеня выйшаў яго першы альбом пад назвай «Раўнд 1». У чэрвені 2012 года Шурынс выпусціў сінгл «Небо-кровь», але ён не ўваходзіць у дэбютны альбом.
Першае відэа да сінглу з другога альбома «I don't Care» быў прадстаўлены ў жніўні 2012, які патрапіў у ратацыі радыёстанцый Украіны і Расіі.
У канцы 2013 года Шурынс абвясціў пра планаваны выпуск новага альбома «Естесственный отбор».
Альбомы
{|class="collapsible collapsed" width=100% !bgcolor="LightGrey" align="left"|2013 — «Естественный отбор» '''
Естественный отбор (Натуральны адбор) — другі студыйны альбом Стаса Шурынса, выдадзены 13 лістапада 2013 года. Альбом быў прэзентаваны ў Кіеўскім начным клубе «Beton». Тым жа днём адбыўся выпуск сінгла «Пока ты со мной» і прэзентацыя кліпа да яго. У альбом увайшлі 11 кампазіцый, выкананыя руская і англійская мовамі і бонусная песня «Я вярнуся» (кавер Ігара Талькова).
Адрозненні ад «Раўнд 1»
Сам спявак сцвярджае, што альбом «Натуральны адбор» яўляецца яго першым сольным альбомам.
Іншае
Аўтар усіх кампазіцый з альбома (апроч песні «Я вярнуся») — Стас Шурынс.
Дэвіз альбома — прапанова: Life, Love And Music Must Go On! (Жыццё, каханне і музыка мусяць працягвацца!).
Галоўчыцы (Пружанскі раён)
Гало́ўчыцы (, Головчицы) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Зеляневіцкага сельсавета.
Pseudoscolopia polyantha
Pseudoscolopia polyantha — від кветкавых раслін сямейства сямейства. Від з’яўляецца эндэмікам Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі (Усходне-Капская правінцыя, Заходне-Капская правінцыя, Квазулу-Наталь).
Батанічнае апісанне
Гэта куст або дрэва вышынёй 2-6 м. Лісце эліпсоіднай формы, 4-6,5 см даўжынёй, супратыўнае, з хвосцікамі. Суквецце — складаныя парасонікі. Кветкі — тычынкава-песцікавыя. Плод — яйкападобная каробачка, 0,5 см у дыяметры. Насенне эліптычнае, пакрытае валасінкамі.
Батальён «Тэрор»
Батальён «Тэрор» — воінскае падраздзяленне беларускіх добраахвотнікаў у структуры ГУР МА Украіны. Створаны ў 2022 годзе на пачатку расійскага ўварвання ва Украіну. Названы ў гонар камандзіра аддзялення Змітра «Тэрора» Апанасовіча, які загінуў пры.
Гісторыя
У красавіку 2022 года ў складзе беларускага добраахвотніцкага батальёна імя Кастуся Каліноўскага была сфарміравана вучэбная рота, якая пасля перарасла ў батальён. Першыя публічныя заявы аб батальёне «Тэрор» у складзе палка Каліноўскага адносяцца да ліпеня 2022 года.
У жніўні 2022 года «Тэрор» выйшаў са складу палка Каліноўскага. Начальнік штаба батальёна Радыён «Гена» Батулін патлумачыў гэтае рашэнне неабходнасцю павышэння баяздольнасці падраздзялення.
У верасні 2022 года МУС Беларусі прызнала інтэрнет-рэсурсы батальёна экстрэмісцкім фарміраваннем.
27 снежня 2022 года «Тэрор» афіцыйна аб’явіў аб сваім уваходзе ў склад Беларускага добраахвотніцкага корпуса ў якасці аднаго з яго асноўных падраздзяленняў.
Удзел у баявых дзеяннях
З красавіка 2022 года батальён удзельнічаў у ваенных аперацыях на поўдні Украіны, у прыватнасці — у вызваленні Херсоншчыны. Сярод найбольш значных выкананых баявых задач — узяцце байцамі батальёна стратэгічна важнай «Макдональдс» у раёне населеных пунктаў Андрэеўка і Благадатаўка, што дазволіла падраздзяленням ЗСУ правесці паспяховую аперацыю на левым беразе ракі Інгулец.
У складзе БДК байцы батальёна «Тэрор» ажыццявілі шэраг баявых  аперацый, сярод якіх начны рэйд у раёне Новай Кахоўкі. У ходзе аперацыі штурмавыя групы фарсіравалі Днепр і дэсантаваліся на часова акупаваным левым беразе. Быў знішчаны варожы камандна-назіральны пункт, асноўныя будынкі базы, праціўнік панёс страты ў жывой сіле і тэхніцы.
Страты
У верасні 2022 г. машына з байцамі батальёна «Тэрор» на Херсоншчыне была паражана мінай або снарадам. Кіроўца, беларус з пазыўным «Тэд», загінуў.
11 кастрычніка 2022 года загінуў парамедык з батальёна «Тэрор» Міхась Шавельскі «Юнгер».
Сімволіка
Бел-чырвона-белае поле шчыта адсылае да колераў нацыянальнага сцяга Беларусі.
Аэрапорт Франкфурт-Ган
Аэрапорт Франкфурт-Ган (Flughafen Frankfurt-Hahn, ІКАО: EDFH, ІАТА: HHN) знаходзіцца на захадзе Германіі, у зямлі Рэйнланд-Пфальц. Бліжэйшы буйны горад — Кобленц (70 км). Адлегласць да Франкфурта і Люксембурга — прыкладна па 120 км. Франкфурт-Ган з’яўляецца адзінаццатым па велічыні пасажырскім і трэцім па велічыні грузавым аэрапортам у Германіі.
Батальён «Тэрор»
Сімволіка
Руна Тэйваз, якая асацыюецца з сілай, перамогай, бітвай за справядлівасць, стылізавана пад загалоўную літару назвы батальёна.
Аэрапорт Франкфурт-Ган
Гісторыя аэрапорта пачалася ў 1951 году, калі французскія акупацыйныя войскі распачалі будаўніцтва ваеннага аэрадрома, які быў пераняты ў 1952 годзе ВПС ЗША. У канцы халоднай вайны на Airbase Hahn былі дыслакаваны тры эскадрыллі знішчальнікаў F-16 з персаналам агульнай колькасцю ў 13 000 чалавек (уключаючы членаў сем’яў). Пасля таго, як знішчальнікі былі выкарыстаны ў 1991 годзе ў другой вайне ў Персідскім заліве, яны вярнуліся непасрэдна ў ЗША. У 1993 годзе ВПС ЗША пакінулі базу, якая пасля гэтага была перабудавана ў цывільны аэрапорт. Першым грамадзянскім рэйсам з аэрапорта Франкфурт-Ган быў чартарны рэйс на Маёрку, які адбыўся 22 мая 1993 года. У красавіку 1999 аэрапорт пачала выкарыстоўваць ірландская бюджэтная авіякампанія Раянэйр (Ryanair).
Аператарам аэрапорта з’яўляецца пачынаючы з 2009 Flughafen Frankfurt-Hahn GmbH (FFHG), чыімі ацыянерамі з’яўляюцца зямля Рэйнланд-Пфальц (82,5 %) і зямля Гесэн (17,5 %).
Аэрапорт мае адну асфальтавую ўзлётна-пасадачную паласу, якая пралягае з паўднёвага захаду (03) на паўночны ўсход (21) і мае даўжыню 3800 метраў. На ўсход ад узлётна-пасадачнай паласы знаходзіцца пасажырскі і грузавы тэрмінал.
Пасажырскія перавозкі ў асноўным выконваюцца ірландскай бюджэтнай авіякампаніяй Раянэйр. Аэрапорт таксама выкарыстоўвацца пасажырскімі авіякампаніямі Візэйр (Wizz Air) і Айслэнд Экспрэс (Iceland Express). У красавіку 2008 года расійская авіякампанія Уладзівасток Авія распачала рэйсы з аэрапорта Франкфурт-Ган у Расію, якія былі спынены ў студзені 2009 года.
Бузульнік Пржавальскага
Бузульнік Пржавальскага (Ligularia przewalskii) — від раслін сямейства.
Назва
Названая ў гонар Мікалая Міхайлавіча Пржавальскага. У англійскай мове мае назву «леапардавая расліна» (leopardplant).
Батанічнае апісанне
Расліна ўтварае густы дыван з буйнога скурыстага пасечанага сэрцападобнага лісця з вышчарбленымі бакамі. Лісце спачатку пурпурна-чырвонае, затым становяцца карычнева-зялёным. Кветкі жоўтыя, падобныя на рамонкі, з’яўляюцца ў доўгіх суквеццях на роўных кветаножках з сярэдзіны да канца лета.
Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання
Расце ў паўночным Кітаі.
Практычнае выкарыстанне
Папулярная дэкаратыўная расліна
Любоў Адамаўна Антанюк
Любоў Адамаўна Антанюк (, в. Ломыш, Хойніцкі раён, Гомельская вобласць — ) — беларускі мовазнавец, спецыяліст у галіне беларускага мовазнаўства. Доктар філалагічных навук (1992), прафесар (1997).
Урванцоў
Урванцоў — рускае прозвішча.
Любоў Адамаўна Антанюк
Біяграфія
Скончыла Мазырскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя Н. К. Крупскай (спецыяльнасць «Руская мова і літаратура», 1970).
Працавала ў Інстытуце мовазнаўства імя Я. Коласа АН БССР (з 1970), Беларускім дзяржаўным універсітэце (з 1991, філалагічны факультэт, кафедра сучаснай беларускай мовы, прафесар), Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (з 1998, кафедра беларусазнаўства, загадчык кафедры).
Навуковыя інтарэсы: лексікалогія, тэрміналогія, граматыка беларускай мовы.
Станіслаў Цеханавецкі
Станіслаў Андрэевіч Цеханавецкі (паміж 1562 і 1565 — ) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Паходзіў з магнацкага роду Цеханавецкіх герба «Дуброва». Нарадзіўся ў сям’і Андрэя Нікадзімавіча.
Стольнік аршанскі, дэпутат Трыбунала ВКЛ у 1593 і 1596.
Сан-Францыска
Заснаваны іспанцамі ў 1776. Назву атрымаў у гонар каталіцкага святога Францыска Асізскага.
У 80 км на поўнач ад Сан-Францыска знаходзіцца Форт Рос.
Груск
Груск (, Груск) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Зеляневіцкага сельсавета.
Судова Вышня
Судовая Вішня ці Судова Вышня (Судова Вишня, Sądowa Wisznia) — горад раённага значэння ў Мастыскім раёне Львоўскай вобласці Украіны. Размешчаны на рэках Ракіў і Вішня (прыток Сану) за 45 км на захад ад Львова.
Груск
Да 2006 года ўваходзіла ў склад Лыскаўскага сельсавета.
Судова Вышня
Гісторыя
Паселішча Вішня ў даліне ракі Вішні вядома з 981 г. і з'яўляецца самым старажытным горадам Львоўшчыны. У 1230 г. паселішча ўпершыню згадвае Галіцка-Валынскі летапіс. Людзі ў гэтым месцы сяліліся задоўга да 981 г., археолагамі знойдзеныя рэшткі паселішча пшэворскай культуры. У Вішні захаваліся валы аднайменнага археалагічнага помніка. Ён даследаваўся у 1957-1962 гг. У заходняй частцы сучаснага горада было выяўлена паселішча X ст. і гарадзішча XI ст. - пачатку XII ст., а ва ўсходняй частцы - гарадзішча XII-XIII ст.
Магдэбургскае права Вішні было прадастаўлена каралеўскім указам у 1368 г., пры гэтым права выкупіць пасаду войта атрымаў Пётр Кмець.
З XV ст. ў Вішні адбываліся Генеральныя сеймікі шляхты зямель Львоўскай, Перамышльскай, Санацкай і Жыдачыўскай Рускага ваяводства, на якіх разглядаліся судовыя справы. Таму ў 1545 г. горад атрымаў сучасную назву Судовая Вішня.
У 1563 г. было заснавана праваслаўнае брацтва. У 1537-1765 гг. горад атрымліваў новыя каралеўскія прывілеі. У сярэдзіне XVI ст. мясцовы прыход страціў частку сваіх прывілеяў і маёмасных правоў, якія ў 1605 г. аднавіў кароль Жыгімонт ІІІ. У 1648-1654 гг. у ходзе Хмяльніччыны мясцовыя жыхары разграмілі панскі маёнтак.
У канцы XVIII - пачатку XIX ст. горад перастаў быць палітычным цэнтрам краю, але пачалі развівацца прадпрыемствы. Працавалі браварні, цагляны завод, лесапільны завод, млыны, фабрыка керамікі, а таксама канатная, ткацкая, скурная, пазументная, ганчарная майстэрні, з 1787 да 1820 года - папяровая вытворчасць.
Манастыр рэфарматаў у Вішні заклалі львоўскі кашталян Ян Семінскі і кіеўскі лоўчы Францішак Завадскі ў 1730 г. Участак зямлі пад будынак падарыў кароль Аўгуст II. Пры манастыры быў касцёл Унебаўзяцця Марыі Панны з вобразам Святога Антонія Падуанскага, пабудаваны вядомым італьянскім архітэктарам Паўлам Фантана.
Мальта (востраў)
Вялікая частка паверхні — вапняковыя плато. На поўначы берагі стромкія, абрывістыя, на паўднёвым спадзістыя. Клімат міжземнаморскі (жаркае сухое лета і цёплая дажджлівая зіма з вятрамі). Тэмпература: лютага 12 °C, жніўня 25 °C, ападкаў каля 530 мм у год. Недахоп прэснай вады (сталых рэк няма, ападкі сыходзяць у карставыя пустэчы), ваду прывозяць з Сіцыліі і апрасняюць.
Слуцкая ратуша
Слуцкая ратуша — колішняя ратуша ў горадзе Слуцку Мінскай вобласці.
Першая ратуша
Першы раз Слуцк атрымаў Магдэбургскага права ў 1441 годзе пры князі Аляксандры Уладзіміравічы. На пачатку XVI стагоддзя ў сувязі з разбурэннямі, выкліканымі нападамі на горад крымскіх татар, яно было скасавана. Якой была і ў якім месцы размяшчалася ратуша невядома.
Другая ратуша
У 1652 годзе, калі гаспадаром Слуцкага княства быў Багуслаў Радзівіл, Магдэбургскае права было адноўлена. У хуткім часе была пабудавана ратуша. Стаяла яна ў Старым горадзе непадалёку ад гандлёвай плошчы на правым баку вуліцы Віленскай.