cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гары Хілман
Гары Хілман быў уключаны ў Амерыканскую лёгкаатлетычную залу славы ў 1976 годзе.
Юлій Андрэевіч Кузняцоў
Юлій Кузняцоў (нар., ) — беларускі футбаліст, паўабаронца клуба «Мінск» і моладзевай зборнай Беларусі.
Клубная кар’ера
Пачынаў займацца футболам у наваполацкім «Нафтане», у маладым узросце апынуўся ў структуры «Мінска». З 2020 года пачаў прыцягвацца да гульняў за дубль. 24 красавіка 2021 года дэбютаваў за асноўную каманду «Мінска» ў Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы з мінскім «Дынама» (1:3). З чэрвеня стаў з’яўляцца і ў стартавым складзе каманды. У ліпені 2021 года падпісаў новы кантракт з «Мінскам».
У чэрвені 2022 года быў аддадзены ў арэнду «Нафтану», дзе замацаваўся ў асноўным складзе і дапамог камандзе выйсці ў Вышэйшую лігу. У студзені 2023 года пасля вяртання з арэнды стаў трэніравацца з «Мінскам».
Міжнародная кар’ера
У кастрычніку 2019 года гуляў за юнацкую зборную Беларусі (да 17 гадоў) у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Еўропы.
У кастрычніку 2021 года гуляў за юніёрскую зборную Беларусі (да 19 гадоў) у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Еўропы.
21 верасня 2022 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, адгуляўшы другі тайм таварыскага матча супраць Расіі (1:6), дзе адзначыўся голам.
Біскупы віцебскія
Ніжэй прадстаўлены спіс біскупаў Віцебскай дыяцэзіі.
Міжнародны саюз біятланістаў
Міжнаро́дны саю́з біятлані́стаў (International Biathlon Union, Internationale Biathlon-Union, IBU) — міжнародная арганізацыя, якая аб’ядноўвае нацыянальныя федэрацыі і іншыя арганізацыі, якія прадстаўляюць біятлон. Штаб-кватэра саюза знаходзіцца ў Аўстрыі, у горадзе Зальцбург.
Гісторыя
Міжнародны саюз біятланістаў быў заснаваны 2 ліпеня 1993 года ў Лондане, пасля таго, як было прынята рашэнне аб выключэнні біятланістаў з Міжнароднага саюза па сучасным пяцібор’і і біятлоне (Union de Pentathlon Moderne et Biathlon, UIPMB), у якім яны знаходзіліся з 1953 года. У выніку біятланісты стварылі ўласную міжнародную федэрацыю. У Саюз увайшлі 57 нацыянальных арганізацый, якія раней знаходзіліся ў Міжнародным саюзе па сучасным пяцібор’і і біятлоне. Канчатковае аддзяленне ад UIPMB адбылося на III Кангрэсе IBU у чэрвені 1998 года. У жніўні 1998 года Міжнародны алімпійскі камітэт прызнаў Міжнародны саюз біятланістаў як незалежную міжнародную федэрацыю алімпійскага віда спорту.
Штаб-кватэра Міжнароднага саюза біятланістаў адкрыта 12 снежня 1993 года і знаходзіцца з гэтага часу ў аўстрыйскім горадзе Зальцбургу (афіцыйна зарэгістраваная як штаб-кватэра міжнароднай арганізацыі ў адпаведнасці з патрабаваннямі аўстрыйскага заканадаўства ў 1999-м).
Структура
У сваей дзейнасці Міжнародны саюз біятланістаў кіруецца Канстытуцыяй (IBU Constitution), прынятай на ўстаноўчым кангрэсе ў 1993 годзе. На XI Кангрэсе Міжнароднага саюза біятланістаў у 2014 годзе Канстытуцыя была істотна перапрацаваная.
Вярхоўным і заканадаўчым органам Міжнароднага саюза біятланістаў з’яўляецца Кангрэс, які праводзіцца раз у два гады (пры неабходнасці магчыма скліканне пазачарговага Кангрэса). Кангрэс сцвярджае змены ў Канстытуцыі Міжнароднага Саюза Біятланістаў, Дысцыплінарных правілах, Правілах правядзення мерапрыемстваў і спаборніцтваў і іншых Правілах МСБ; прымае рашэнні аб паўнапраўным сяброўстве ў арганізацыі; вызначае месца правядзення чэмпіянатаў свету і наступнага Кангрэса. Адзін раз у 4 гады (у год правядзення Зімовых Алімпійскіх гульняў) ён таксама абірае членаў Выканаўчага Камітэта з правам голасу, Тэхнічны камітэт і аўдытараў.
Апошні з адбыўшыхся XI Кангрэс прайшоў у аўстрыйскім горадзе Санкт-Вольфганг ў верасні 2014 года (месца правядзення было перанесена з Кіева). Наступны павінен адбыцца ў 2018 годзе ў харвацкім горадзе Порач.
У перыяд паміж Кангрэсам за дзейнасць Міжнароднага саюза біятланістаў адказвае Выканаўчы камітэт (IBU Executive Board), які збіраецца як мінімум два разы ў год, а таксама па меры неабходнасці прыняцця тых ці іншых рашэнняў. Ён сцвярджае каляндар спаборніцтваў, прымае кадравыя рашэнні, якія не адносяцца да выключнай кампетэнцыі Кангрэса арганізацыі. У Выканаўчы камітэт уваходзяць 10 членаў: Прэзідэнт, Першы Віцэ-прэзідэнт (намеснік Прэзідэнта) і 7 віцэ-прэзідэнтаў, якія курыруюць розныя напрамкі працы МСБ, а таксама Генеральны сакратар, які ажыццяўляе бягучае кіраўніцтва дзейнасцю арганізацыі, але не мае права голасу на пасяджэннях Выканаўчага камітэта.
Нязменны прэзідэнт Міжнароднага саюза біятланістаў з моманту заснавання — Андэрс Бесеберг (Нарвегія). У 2014 годзе ён пераабраны на чарговы 4-гадовы тэрмін. Першы Віцэ-прэзідэнт — Віктар Майгураў (Расія), займае пасаду з 2014 года.
Афіцыйная мова Міжнароднага саюза біятланістаў — англійская. Афіцыйныя мовы Кангрэсу — англійская, нямецкая і руская. Гэтыя мовы таксама могуць быць выбраны ў якасці працоўнага ў органах, камітэтах і іншых адміністрацыйных падраздзяленнях МСБ.
Нацыянальныя федэрацыі - члены IBU
У склад IBU уваходзіць 69 нацыянальных федэрацый.
Еўрапейскія спаборніцтвы
Біятлонны каляндар складаецца такім чынам, што прыняць паўнавартасны ўдзел ва ўсіх спаборніцтвах Кубка свету (уключаючы чэмпіянат свету) і ў чэмпіянаце Еўропы (не кажучы пра этапы Кубка IBU) практычна немагчыма. Тым самым пацвярджаецца, што гэта спаборніцтва для розных катэгорый спартсменаў.
Усе еўрапейскія спаборніцтвы з’яўляюцца адкрытымі. Акрамя ўласна еўрапейцаў, у іх прымаюць удзел спартсмены з Казахстана, Канады, ЗША і іншых краін.
Дысцыпліны, якія праводзяцца на чэмпіянаце Еўропы і этапах Кубка IBU, тыя ж, што і на спаборніцтвах сусветнага ўзроўню, за выключэннем таго, што не праводзіцца мас-старт.
Адкрыты чэмпіянат Еўропы па біятлоне
Чэмпіянат Еўропы (ЧЕ) праводзіцца штогод з 1994 года сярод жанчын, мужчын, юніёрак і юніёраў. Праграма чэмпіянату з 2000 года ўключае ў сябе індывідуальную гонку, спрынт, гонку пераследвання і эстафету. Таму, хоць колькасць відаў праграмы на ЧЕ менш, чым на чэмпіянаце свету, колькасць разыгрываемых камплектаў медалёў больш (у апошнія гады — 16).
Спартсмены першых зборных вядучых біятлонных дзяржаў (Расіі, Германіі, Нарвегіі, Францыі) за рэдкім выключэннем не ўдзельнічаюць у гэтых спаборніцтвах. А вось такія краіны як Украіна, Беларусь, Польшча, Балгарыя і некаторыя іншыя традыцыйна пасылаюць сваіх вядучых біятланістаў заваёўваць медалі чэмпіянатаў Еўропы. Сярод юніёраў адрозненні ў спісах удзельнікаў у сусветным і еўрапейскім першынствах менш прыкметныя.
З 2009 у ЧЕ змогуць удзельнічаць толькі спартсмены, якім на пачатак каляндарнага года яшчэ не споўнілася 27 гадоў. Такім чынам, ЧЕ набываў значэнне «моладзевага чэмпіянату свету». З 2015 года ўзроставыя абмежаванні для дарослых спартсменаў знятыя.
Кубак IBU па біятлоне
Кубак IBU (да сезона 2008/2009 — Адкрыты кубак Еўропы), як і Кубак свету, складаецца з шэрагу этапаў, на кожным з якіх праводзіцца 2 (радзей 3) гонкі.
Кубак IBU мае вялікае значэнне ў біятлоне як кваліфікацыйныя спаборніцтвы для Кубка свету. Згодна з правіламі правядзення спаборніцтваў, каб прыняць удзел у Кубку свету, спартсмен павінен паказаць на еўрапейскіх спаборніцтвах у спрынце або ў індывідуальнай гонцы вынік, не больш чым на 15% саступаючы ўсярэдненаму з трох лепшых у гонцы (Гэта не адзіны спосаб атрымаць кваліфікацыю — спартсмены, пераходзячыя ў старэйшую ўзроставую групу, могуць кваліфікавацца на Кубак свету зыходзячы са сваіх вынікаў на юніёрскім чэмпіянаце свету).
Кантынэнтальныя спаборніцтвы
Акрамя чэмпіянату і Кубка Еўропы, якія маюць важнае месца ў структуры сучаснага біятлона, Міжнародны саюз біятланістаў праводзіць чэмпіянаты і кубкавыя спаборніцтвы на іншых кантынентах: у Азіі, Паўночнай і Паўднёвай Амерыцы, а таксама міжнародныя спаборніцтвы рэгіянальнага значэння (напрыклад, Кубак Балкан, Кубак Поўначы (сярод краін Скандынаўскага рэгіёну, Паўночнай Амерыкі і Расіі)).
Арчэры-біятлон
На працягу шэрагу гадоў Міжнародны саюз біятланістаў займаўся развіццём арчэры-біятлона ў партнёрстве з Міжнароднай федэрацыяй стральбы з лука (Fédération Internationale de Tir à l'Arc, FITA). C 2006 года арчэры-біятлон знаходзіцца па-за кампетэнцыяй IBU.
Іншыя спаборніцтвы
Міжнародны саюз біятланістаў прымае ўдзел у Зімовых Алімпіядах і зімовай універсіядзе як арганізацыя, адказная за правядзенне біятлонных спаборніцтваў.
Барацьба з допінгам
Міжнародны саюз біятланістаў актыўна ўдзельнічае ў барацьбе супраць допінгу. Ён апынуўся адной з першых спартыўных федэрацый, якія распачалі кантроль крыві. Ужо ў лютым 1994 года медыцынскі камітэт і выканкам Міжнароднага саюза біятланістаў правялі першую дыскусію адносна кантролю крыві. Упершыню такая форма кантролю была прыменена падчас Кубка свету 1994 года ў Бадгаштэйне (Аўстрыя). У 1997—98 гадах пачаліся замеры велічыні гематакрыта. У сезон 2000—2001 гадоў быў заключаны кантракт з Сусветным антыдопінгавым агенцтвам на правядзенне пазаспаборніцкага кантролю.
Антон Паўлавіч Чэхаў
Анто́н Па́ўлавіч Чэ́хаў (Анто́н Па́влович Че́хов;, Таганрог, Кацярынаслаўская губерня (цяпер — Растоўская вобласць) — , Бадэнвайлер, Германія) — рускі пісьменнік, драматург, урач. Аўтар апавяданняў, аповесцяў і п’ес, прызнаны аднім з найвялікшых пісьменнікаў у сусветнай літаратуры. Чэхаў стварыў чатыры творы, якія сталі класікай сусветнай драматургіі, а яго лепшыя аповеды высока ацэньваюцца пісьменнікамі і крытыкамі. Амаль усё дарослае жыццё Чэхаў быў практыкуючым урачом. «Медыцына — мая законная жонка, а літаратура — палюбоўніца», — казаў ён.
У Таганрожскай гімназіі настаўнікам фізікі і матэматыкі працаваў Эдмунд-Руфін Дзяржынскі (бацька «жалезнага» Фелікса), які на адной са школьных прац Антона Чэхава па матэматыцы за 1874—1875 навучальны год пакінуў наступны запіс: «Весь ход совершенно верен, и рассуждение самое правильное… Отлично. Э. Дзержинский». У 1890 годзе падарожнічаў на Сахалін, у выніку чаго напісаў аповесць «Востраў Сахалін» (1895). У 1896 годзе, пасля правала «Чайкі», Чэхаў, які з’яўляўся аўтарам некалькіх п’ес, адрокся ад тэатра. Аднак, у 1898 годзе, пастаноўка «Чайкі» Маскоўскага Мастацкага тэатра, заснаванага Станіслаўскім і Неміровічам-Данчанкам, мела вялізарны поспех у публікі і крытыкі, што спрычыніла Антона Чэхава на стварэнне яшчэ трох шэдэўраў — п’ес «Дзядзька Ваня», «Тры сястры» і «Вішнёвы сад».
Напачатку Чэхаў пісаў аповеды, арыентаваная на заробак грошай, але па меры яго творчых амбіцый, ён стварыў новыя хады ў літаратуры, моцна паўплываў на развіццё сучаснага кароткага апавядання. Арыгінальнасць яго творчага метаду абумоўліваецца выкарыстаннем прыёма пад назвай «плынь свядомасці», які пазней выкарыстоўваўся Джэймсам Джойсам і іншымі мадэрністамі і адсутнасці фінальнае маралі, гэтак неабходнай структуры класічнага тагачаснага аповеда. Чэхаў не імкнуўся даць адказы чытасам, а лічыў, што роля аўтара заключаецца ў тым, каб задаваць пытанні, а не адказваць на іх.
Дзяцінства і юнацтва
Антон Чэхаў нарадзіўся 29 студзеня 1860 года ў невялікім доміку ў сям’і Паўла Ягоравіча Чэхава на Паліцэйскай вуліцы, якая зараз носіць яго імя. Ранняе дзяцінства Антона працякала ў бясконцых царкоўных святах. У будныя дні пасля школы браты вартавалі краму бацькі, а а 5 раніцы кожны дзень уставалі спяваць у царкоўным хоры. Як казаў сам Чэхаў: «У дзяцінстве ў мяне не было дзяцінства».
Спачатку Чэхаў вучыўся ў грэчаскай школе ў Таганрогу. Грэк, які трымаў школку, прымушаў зазубрываць урокі, біў вучняў лінейкай, ставіў у вугал на калені на буйную соль. У 8 гадоў, пасля двух гадоў вучобы, Чэхаў паступіў у Таганрожскую гімназію, зараз — Гімназія № 2 імя А. П. Чэхава. Мужчынская класічная гімназія была найстарэйшай навучальнай установай на поўдні Расіі, якая была заснавана ў 1806 годзе, і давала добрую адукацыю і выхаванне. Скончыўшы восем класаў гімназіі маладыя людзі маглі без экзаменаў паступіць у любы расійскі ўніверсітэт альбо паехаць вучыцца за мяжу. Гімназія сфарміравала ў Чэхава агіду да крывадушнасці і фальшы. Тут фарміраваліся яго светагляд, любоў да кніг, ведаў і тэатру. Тут ён атрымаў свой першы літаратурны псеўданім «Чэхантэ», якім яго ўзнагародзіў настаўнік Закона Божага Фёдар Пакроўскі. Тут пачыналіся яго першыя літаратурныя і сцэнічныя спробы.
Музыка і кнігі абудзілі ў юным Антоне Чэхаве імкненне да творчасці. Вялікую ролю ў гэтым згуляў Таганрожскі тэатр, заснаваны ў 1827 годзе. Упершыню ў тэатры Антон пабываў у 13 гадоў, паглядзеў аперэту Жака Афенбаха «Выдатная Алена» і неўзабаве стаў гарачым прыхільнікам тэатра. Пазней у адным са сваіх лістоў Чэхаў пісаў: «Тэатр мне даваў калі-то шмат добрага… Перш для мяне не было большай асалоды як сядзець у тэатры…». Не выпадкова героі яго першых твораў, як то «Трагік», «Комік», «Бенефіс», «Нездарма курыца спявала», былі акцёрамі і актрысамі.
Чэхаў-гімназіст выдаваў гумарыстычныя часопісы, прыдумляў подпісы да малюнкаў, пісаў гумарыстычныя апавяданні, сцэнкі. Першая драма «Безбацькоўшчына» была напісана 18-гадовым Чэхавым у перыяд вучобы ў гімназіі. Гімназічны перыяд Чэхава быў важным перыядам паспявання і фарміравання ягоной асобы, развіцця яго духоўных асноваў. Гімназічныя гады далі Чэхаву велізарны матэрыял для пісьменніцкай працы. Самыя тыповыя і калярытныя постаці з’явіліся пазней на старонках яго твораў. Магчыма, адной з такіх постацяў быў і яго настаўнік матэматыкі Эдмунд Дзяржынскі — бацька будучага першага старшыні ВЧК.
У 1879 годзе ён скончыў гімназію ў Таганрогу. У гэтым жа годзе ён пераехаў у Маскву і паступіў на медыцынскы факультэт Маскоўскага ўніверсітэта, дзе вучыўся ў вядомых прафесараў: Мікалая Скліфасоўскага, Рыгора Захар’іна і іншых. У гэтым жа годзе брат Антона Іван атрымаў месца настаўніка ў падмаскоўным горадзе Васкрасенск. Яму была выдзелена вялікая кватэра, у якой магла б размясціцца цэлая сям’я. Чэхавы, якія жылі ў Маскве цесна, прыязджалі на лета да Івана ў Васкрасенск. Там у 1881 годзе Антон Чэхаў пазнаёміўся з доктарам Архангельскім, загадчыкам Васкрасенскай лячэбніцы. З 1882 года, з’яўляючыся студэнтам, ён ужо дапамагаў урачам шпіталя пры прыёме пацыентаў. У 1884 годзе Чэхаў скончыў курс універсітэта і пачаў працаваць павятовым урачом у Чыкінскім шпіталі. Затым ён працаваў у Звянігарадзе, дзе некаторы час загадваў шпіталем.
Станаўленне
У 1880 годзе, з’яўляючыся студэнтам першага курсу, Чэхаў змясціў у часопісе «Стрекоза» апавяданне «Ліст да вучонага суседа» і гумарэску «Што часцей за ўсё сустракаецца ў раманах, аповесцях і т. п.». Гэта быў яго дэбют у друку. У наступныя гады Чэхаў пісаў апавяданні, фельетоны, гумарэскі пад псеўданімамі «Антоша Чэхантэ» і «Чалавек без селязёнкі» альбо іхнымі варыянтамі, альбо зусім без подпісу, у выданнях «малой прэсы», пераважна гумарыстычных: маскоўскіх часопісах «Будильник», «Зритель» і іншых, а таксама ў пецярбургскіх гумарыстычных штотыднёвіках «Осколки», «Стрекоза». Чэхаў супрацоўнічаў з «Пецярбургскай газетай» з 1884 года, але з перапынкамі, а таксама з газетай «Новое время» з 1886 па 1893 гады і з «Русские ведомости» з 1893 па 1899 гады.
У 1882 годзе Чэхаў падрыхтаваў першы зборнік апавяданняў «Свавольства», але ён не выйшаў, магчыма, з-за цэнзурных цяжкасцей. У 1884 годзе выйшаў зборнік яго апавяданняў — «Казкі Мельпамены» за подпісам «А. Чэхантэ». 1885—1886 гады ёсць перыяд росквіту Чэхава як «белетрыста-мініяцюрыста». Ён быў у гэты час аўтарам кароткіх, у асноўным гумарыстычных апавяданняў. У той час, па яго ўласным прызнанні, ён пісаў па аповядзе ў дзень. Сучаснікі лічылі, што ён і застанецца ў гэтым жанры, але вясной 1886 года ён атрымаў ліст ад вядомага расійскага літаратара Дзмітрыя Грыгаровіча, дзе той крытыкаваў Чэхава за тое, што ён марнуе свой талент на «творы-дробязі». Пасля да парадаў Грыгаровіча далучыліся Аляксей Суворын, Віктар Білібін і Аляксей Плешчэеў.
Увосень 1887 года ў лістах Чэхава з’явіліся згадкі пра працу над раманам «у 1500 радкоў». Яна працягвалася да 1889 года, калі Чэхаў, прыгнечаны працай такога вялікага памеру, нарэшце адмовіўся ад сваёй задумы. «Я рады, — пісаў ён у студзені Суворыну, — што 2-3 гады таму я не слухаўся Грыгаровіча і не пісаў рамана! Уяўляю, колькі бы дабра я пашкозіў, калі бы паслухаўся (…). Акрамя багацця матэрыялу і таленту, трэба яшчэ сёе-тое не менш важнае. Патрэбна памужнець — гэта першае; па-другое, неабходна пачуццё асабістай свабоды, а гэтае пачуццё стала разгарацца ва мне толькі нядаўна».
Відавочна, менавіта недахопам гэтых уласцівасцей быў незадаволены Чэхаў у канцы 1880-х гадах, што і заахвоціла яго падарожнічаць. Але ён застаўся незадаволены і пасля гэтых паездак, і яму было трэба новае, вялікае падарожжа. Варыянтамі былі кругасветнае падарожжа, паездка ў Сярэднюю Азію, у Персію, на Сахалін. У рэшце рэшт ён спыніўся на апошнім варыянце.
Але нягледзячы на ​​ўласную незадаволенасць сабой, яго слава расла. Пасля выхаду «Стэпу» і «Сумнай гісторыі» ўвага крытыкі і чытачоў было прыкавана да кожнага яго новага твора. 7 (19) кастрычніка 1888 года ён атрымаў палову Пушкінскай прэміі Акадэміі навук за трэці зборнік 1887 года — «У змярканні». У адпаведнай пастанове акадэмічнай камісіі было напісана, што «апавяданні Чэхава, хоць і не цалкам задавальняюць патрабаванням вышэйшай мастацкай крытыкі, уяўляюць аднак жа выбітную з’яву ў нашай сучаснай белетрыстычнай літаратуры». У канцы 1880-х гадоў у манеры Чэхава з’явілася асаблівасць, якую адны сучаснікі лічылі перавагай, іншыя недахопам, — знарочыстая абыякавасць апісання, падкрэсленая адсутнасць аўтарскай ацэнкі. Асабліва гэтай рысай выдзяляюцца «Спаць хочацца», «Бабы» і «Княгіня».
Сахалін
Шлях праз Сібір заняў некалькі месяцаў, за якія Чэхаў напісаў 9 нарысаў, аб’яднаных пад агульнай назвай «З Сібіры». На Сахалін Чэхаў прыбыў 23 ліпеня. За некалькі месяцаў знаходжання на ім Чэхаў меў зносіны з людзьмі, пазнаваў гісторыі іх жыццяў, прычыны спасылкі і набіраў багаты матэрыял для сваіх нататак. Ён правёў сапраўдны перапіс насельніцтва Сахаліна, сабраўшы некалькі тысяч картак пра жыхароў вострава. Адміністрацыя вострава строга забараніла мець зносіны з палітычнымі зняволенымі, але ён парушаў гэту забарону. Вяртаўся Чэхаў восенню і зімой 1890 года, па Індыйскаму акіяну праз Суэцкі канал, наведаўшы па дарозе востраў Цэйлон. 19 снежня родныя сустракалі яго ў Туле.
У наступныя 5 гадоў Чэхаў пісаў кнігу «Востраў Сахалін». Што тычыцца мастацкай творчасці, падарожжа на Сахалін, паводле ўласнага прызнання Чэхава, аказала велізарны ўплыў на ўсе яго наступныя творы. У 2005 годзе на Сахаліне ўпершыню ў Расіі апублікаваны ў адным выданні «Быць можа, спатрэбяцца і мае лічбы…» матэрыялы Сахалінскага перапісу Чэхава. У выданні апублікаваныя ўсе 10 тысяч апытальных карт, запоўненых рэспандэнтамі Чэхава ў час яго падарожжа на востраў Сахалін у 1890 годзе.
Познія гады
З 1890 па 1892 гады, па вяртанні ў Маскву з паездкі па Сахаліну, Чэхаў пасяліўся ў невялікім двухпавярховым флігелі на вуліцы Малая Дмітрўка. Тут ён працаваў над кнігай «Востраў Сахалін», апавяданнямі «Паскакунчык», «Дуэль» і «Палата № 6», а таксама сустракаўся з пісьменнікамі Уладзімірам Караленкам, Дзмітрыем Грыгаровічам, Уладзімірам Гіляроўскім, Пятром Бабарыкіным, Дзмітрыем Меражкоўскім, Уладзімірам Неміровічам-Данчанка, а таксама з вядомымі акцёрамі тэарту Аляксандрам Ленскім і Аляксандрам Южыным і мастаком Ісакам Левітанам. Флігель захаваўся да нашага часу і адзначаны памятнай дошкай з барэльефам Антона Чэхава.
З 1892 па 1899 гады Чэхаў пражываў у падмаскоўным маёнтку Меліхава, дзе зараз працуе адзін з галоўных чэхаўскіх музеяў. За гады «меліхаўскага сядзення» было напісана 42 творы. Пазней Чэхаў шмат падарожнічаў па Еўропе. Апошнія гады Чэхаў, у якога абвастрыліся сухоты, для папраўленне здароўя, стала пражываў у сваім доме пад Ялтай, толькі зрэдку прыязджаючы ў Маскву, дзе яго жонка (з 1901 года), артыстка Вольга Кніпер, займала адно з выбітных месцаў у трупе створанага ў 1898 годзе МХТ Канстанціна Станіслаўскага. У 1900 годзе пры першых жа выбарах у Пушкінскае аддзяленне акадэміі навук, Чэхаў быў абраны ў лік яго ганаровых акадэмікаў. У 1902 годзе Чэхаў разам з Караленкам адмовіўся ад звання акадэміка пасля распараджэння Мікалая II на ануляванне абрання Максіма Горкага ў ганаровыя акадэмікі.
Смерць
У гісторыі хваробы Чэхава, якую вёў у клініцы лекар пісьменніка Максім Маслаў, запісана, што ў гімназічныя і студэнцкія гады Чэхаў хварэў на сухотнае запаленне брушыны, але «цясненне ў грудзіне» адчуваў яшчэ ў 10-гадовым узросце. З 1884 года Чэхаў пакутаваў крывацёкам з правага лёгкага.
Адны даследчыкі лічаць, што фатальную ролю ў жыцці пісьменніка адыграла падарожжа на Сахалін, калі ехаць прыйшлося тысячы кіламетраў на конях, у сырой вопратцы і наскрозь змоклых валенках, гэта значыць сам Чэхаў і яго блізкія звязвалі захворванне менавіта з паездкай. Іншыя прычынай абвастрэння сухотнага працэсу называлі частыя пераезды з Ялты ў Маскву ў самы неспрыяльны для здароўя час. Трэція біёграфы адзначалі тое, што Чэхаў запусціў хваробу і звярнуўся да лекара толькі ў 37-гадовым узросце.
Улетку 1904 года Чэхаў выехаў на курорт у Германію. З-за рэзкага абвастрэння хваробы, з якой яму не ўдалося справіцца, пісьменнік памёр 2 (15) ліпеня 1904 года ў нямецкім горадзе Бадэнвайлер. Пахаваны ў Маскве.
Асаблівасці драматургіі
Своеасаблівасць п’ес Чэхава заўважалася яго сучаснікамі пры першых пастаноўках. Спачатку яно ўспрымалася як няўменне Чэхава справіцца з задачай паслядоўнага драматычнага руху. Рэцэнзенты казалі аб адсутнасці «сцэнічнасці», пра «расцягнутасці», пра «недахоп дзеяння», пра «бязладдзе дыялогу», пра «раскіданасць кампазіцыі» і слабасці фабулы. Тэатральная крытыка ўсё больш папракала Чэхава ў тым, што ён уводзіць у свае п’есы залішнія падрабязнасці побыту і тым самым парушае ўсе законы сцэнічнага дзеяння. Аднак для самога Антона Чэхава прайграванне сферы побыту было абавязковай умовай, бо інакш для яго губляўся сэнс усёй задумы.
У драматургіі Чэхава, насуперак усім традыцыям, падзеі адводзяцца на другі план як кароткачасовую прыватнасць, а звычайнае, роўнае, штодня паўтаральнае, для ўсіх звыклае складае галоўны масіў усяго зместу п’есы. Практычна ўсе п’есы Чэхава пабудаваныя на падрабязным апісанні побыту, з дапамогай якога да чытачоў даносяцца асаблівасці пачуццяў, настрояў, характараў і ўзаемаадносін герояў. Падбор бытавых ліній ажыццяўляецца па прынцыпе іхняй значнасці ў агульным эмацыйным змесце жыцця.
Нярэдка Чэхаў выкарыстоўвае так званыя «выпадковыя» рэплікі персанажаў. Пры гэтым дыялог бесперапынна рвецца, ламаецца і блытаецца ў нейкіх зусім старонніх і непатрэбных дробязях. Аднак падобныя дыялогі і рэплікі ў агульным сцэнічным кантэксце ў Чэхава ажыццяўляюць сваё прызначэнне не прамым прадметным сэнсам свайго ўтрымання, а тым жыццёвым самаадчуваннем, якое ў іх праяўляецца.
Сям’я
Жонка Вольга Леанардаўна Кніпер-Чэхава.
Значэнне творчасці
Чэхаў стварыў новыя хады ў літаратуры, моцна паўплываўшы на развіццё сучаснага аповяду. Арыгінальнасць яго творчага метаду складаецца ў выкарыстанні прыёму пад назвай «паток свядомасці», пазней пераняты Джэймсам Джойсам і іншымі мадэрністамі і адсутнасці фінальнай маралі, так неабходнай структуры класічнага апавядання таго часу. Чэхаў не імкнуўся даць адказы чытачам, а лічыў, што роля аўтара заключаецца ў тым, каб задаваць пытанні, а не адказваць на іх.
У 1896 годзе пасля правалу п’есы «Чайкі», Чэхаў, які напісаў ужо да таго моманту некалькі п’ес, адрокся ад тэатра. Аднак, у 1898 годзе, пастаноўка «Чайкі» Маскоўскага Мастацкага Тэатра, заснаванага Станіслаўскім і Неміровічам-Данчанка, мела велізарны поспех у публікі і крытыцы, што падштурхнула Антона Чэхава на стварэнне яшчэ трох шэдеўраў — п’ес «Дзядзька Ваня», «Тры сястры» і «Вішнёвы сад».
Беларускія пераклады
З 30-х гг. ХХ ст. яго апавяданні і п’есы сталі аб’ектам увагі беларускіх перакладчыкаў, сярод якіх — К. Крапіва, А. Якімовіч, В. Каваль і інш.
Найбольшую цікавасць выклікалі гумарыстычныя творы Чэхава, сярод позніх апавяданняў рускага навеліста асаблівай увагай перакладчыкаў карысталіся хрэстаматыйныя «Дуэль», «Палата № 6», «Печенег», «Крыжовник», «Человек в футляре» і г.д.
Раней, у 1910 годзе выдавецтва «Загляне сонца і ў наша ваконца» публікуе першы пераклад на беларускую мову чэхаўскага вадэвіля «Сватанне» у перакладзе Н. Чарноцкага.
У гэтым жа выдавецтве ў 1913 годзе выходзіць у свет вадэвіль «Мядзведзь». Адначасова газета «Наша ніва» публікуе пераклады апавяданняў «Пераадзетыя» (1910) і «Мянтуз» (1911).
У 1930 годзе з’яўляецца першая кніга апавяданняў Чэхава на беларускай мове «Смерць чыноўніка», у 1937 — першыя «Выбраныя творы».
Наступныя буйныя выданні на беларускай мове выйшлі ў 1946 і 1954 гадах.
У 1994 годзе ў серыі «Скарбы сусветнай літаратуры» выйшаў новы том твораў рускага класіка на беларускай мове. Укладальнікам і адным з перакладчыкаў стаў Янка Брыль.
Бібліяграфія на беларускай мове
Першы пераклад Чэхава на беларускую мову — вадэвіль «Сватанне» ў перакладзе Напалеона Чарноцкага — выпусціла ў 1910 годзе выдавецтва «Загляне сонцэ і ў нашэ ваконцэ». Пазней Чэхава перакладалі Кандрат Крапіва, Янка Маўр, Янка Брыль, Іван Шамякін і іншыя. П’есы Чэхава доўгія гады былі ў рэпэртуары трупы заснавальніка беларускага тэатра Ігната Буйніцкага.
Верхняя Сванеція
Верхняя Сванеція (ზემო სვანეთი) — высакагорная даліна, якая знаходзіцца ў цэнтральнай частцы Галоўнага Каўказскага хрыбта, у паўночна-заходняй частцы Грузіі, аб'ект са спісу Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. З захаду раён аддзелены хрыбтом Хурум. З поўдня Верхнюю Сванецію ад Ніжняй аддзяляе Сванецкі хрыбет, які цягнецца на 85 км. З усходу і поўначы даліну ахінае Галоўны Каўказскі хрыбет. Уся тэрыторыя размешчана ў басейне ракі Інгуры і займае плошчу каля 3154 км².
Мясцовыя дамы служылі і жыллём, і крэпасцямі, здольнымі абараніць ад уварвання захопнікаў. Тут знаходзіцца самы высокі населены пункт у Еўропе — сяло Ушгулі (каля 2500 м над узроўнем мора). Гэтае маляўнічае месца не страціла сваёй спрадвечнасці і ў нашы дні. Баявыя вежы вышынёй 10-20 м кожная — след былых войнаў і крэўнай варожасці, былі пабудаваны ў часы праўлення царыцы Грузіі Тамары (XII-XIII стст.). У гісторыі вядомыя выпадкі, калі ў такіх вежах цэлыя сем’і адседжваліся на працягу гадоў, выратоўваючыся ад крэўнай помсты.
З XIX стагоддзя Верхняя Сванеція стала аб’ектам вялікай цікавасці з боку паэтаў, вучоных, мастакоў, археолагаў і вандроўнікаў з усяго свету. У гэты час мясцовасць атрымлівае такія вобразныя назвы як “Зямля Тысячы Вежаў і Леднікоў”, “Казначэйства Нацыянальнай Культуры”, “Жывая Навуковая Лабараторыя”.
Юстэс Шкода
Юстэс (Юстас) Клэренс Шкода (англ.  Eustace Clarence Scrubb; варыянты перакладу: Ёрш, Бякли; 1933-1949) — персанаж серыі «Хронікі Нарніі». Ён стрыечны брат Піцера, Сьюзен, Эдмунда і Люсі.
З'яўляецца ў трох кнігах «Хронік Нарніі»: «„Заваёўнік зары“, альбо Плаванне на край святла», «Сярэбраны фатэль» і «Апошняя бітва».
Біяграфія
Юстэс нарадзіўся ў 1933 годзе, і яму было 10 гадоў, калі ён з'яўляецца ў «„Заваёўніку зары“...»; у «Апошняй бітве» яму было 16 гадоў.
«„Заваёўнік зары“, альбо Плаванне на край свету»
Юстэс вучыўся ў эксперыментальнай школе (з нетыповым для Англіі таго часу сумесным навучаннем хлопчыкаў і дзяўчынак, па нагоды чаго сам аўтар іранізуе). Юстэс не любіў сваіх стрыечных братоў і сясцёр: Пітэра, Сьюзен, Эдмунда і Люсі. Аднак ён у некаторым родзе ўзрадаваўся, даведаўшыся, што Эдмунд і Люсі прыязджаюць у госці. Хоць ён і быў маленькім сціплым чалавечкам, які ў бойцы не змог справіцца нават з Люсі, не кажучы ўжо пра Эдмунда, ён ведаў, што існуе мноства спосабаў сапсаваць людзям жыццё.
Трапляе ў свет Нарніі разам з Люсі і Эдмундам і аказваецца ў моры, дзе іх падабраў «Заваёўнік зары». Спачатку ён вядзе сябе вельмі дзёрзка і эгаістычна, але паступова прывыкае і пачынае выпраўляцца. У канцы кнігі сказана, што ўсе сталі казаць аб тым, наколькі Юстэс змяніўся да лепшага.
«Сярэбраны фатэль»
Юстэс Шкода і яго аднакласніца-сяброўка Джыл Поўл, ратуючыся ад старшакласнікаў-катаў, ўцякаюць са школьнага двара праз брамку ў высокай каменнай сцяне і трапляюць у Нарнію. Джыл выхвалялася сваёй адвагай, стоячы блізка ад краю скалы. Юстэс, дапамагаючы Джыл не зваліцца ў прорву, сам у яе ўпаў, але, на шчасце, Аслан дапамог Юстэсу.
Пасля ж яны з Джыл і кваклем Хмурам адпраўляюцца ў горад волатаў Харфанг. Там яны, зразумеўшы здрадніцкую «дабрыню» волатаў, знаходзяць падземны свет і трапляюць да каралевы падзямелля. Пазней, знайшоўшы прынца Рыліяна, вандроўцы дапамагаюць яго расчараваць і тым самым перамагаюць Зялёную Вядзьмарку.
«Апошняя бітва»
Тут Юстэс з'яўляецца галоўным героем. Ён і Джыл Поўл трапляюць у Нарнію пры дапамозе Піцера і Эдмунда, дабыўшых кольцы для іх перамяшчэння, але, нават не выкарыстоўваючы кольцы, яны трапляюць у Нарнію, памёршы на Зямлі. Там яны дапамагаюць каралю Тырыяну выратаваць Нарнію ад тархістанцаў. У выніку ў іх нічога не атрымліваецца. Ён становіцца сведкам знішчэння Нарніі і трапляе ў новую Нарнію, дзе застаецца назаўжды.
У кінематографе
У фільме 2010 года «Хронікі Нарніі: Заваёўнік зары» ролю Юстэса выканаў Уіл Поултэр.
Пяўное
Пяўное (Певное) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у Вязьма-Бранскае сельскае паселішча.
Фрэнк Луміс
Фрэнк Луміс ( — ) — амерыканскі лёгкаатлет. На Алімпійскіх гульнях 1920 года выйграў залаты медаль на дыстанцыі 400 метраў з бар’ерамі з сусветным рэкордам — 54,0. Чэмпіён ЗША ў бегу на 200 метраў з бар’ерамі ў 1917 і 1918 гадах і чэмпіён ЗША на дыстанцыі 400 метраў з бар’ерамі ў 1920 годзе.
Пачаў займацца лёгкай атлетыкай падчас вучобы ў школе Арэгона, штат Ілінойс, дзе стаў чэмпіёнам ЗША сярод школьнікаў у бегу на 220 ярдаў з бар’ерамі.
Умова Брэга — Вульфа
Умо́ва Брэ́га—Ву́льфа вызначае напрамак узнікнення максімумаў інтэнсіўнасці пры дыфракцыі рэнтгенаўскіх прамянёў на крышталях; аснова.
Устаноўлена ў 1913 незалежна У. Л. Брэгам і Г. В. Вульфам.
Паводле ўмовы Брэга—Вульфа дзе
d
— адлегласць паміж адбівальнымі (крышталеграфічнымі) плоскасцямі,
Θ
— вугал паміж праменем, што падае, і адбівальнай плоскасцю (брэгаўскі вугал),
λ
Аркадзь Дзянісавіч Рудак
Аркадзь Дзянісавіч Рудак (, в. Валосавічы, Кіраўскі раён, БССР — , г. Мінск, БССР) — дзяржаўны і партыйны дзеяч БССР, генерал-маёр (1966), заслужаны работнік культуры БССР (1980). Арганізатар і кіраўнік партызанскага руху ў Вялікую Айчынную вайну.
Умова Брэга — Вульфа
— даўжыня хвалі выпрамянення,
Аркадзь Дзянісавіч Рудак
Біяграфія
У 1948 годзе скончыў Вышэйшую партыйную школу пры ЦК КП(б)Б. У 1930 годзе на савецкай і камсамольскай рабоце ў Бабруйскім раёне. З 1937 года ў Чырвонай Арміі. З 1939 года першы сакратар Гомельскага абкома КП(б)Б і штаба Гомельскага партызанскага злучэння. З 1944 года на партыйнай і савецкай рабоце.
Умова Брэга — Вульфа
m
Аркадзь Дзянісавіч Рудак
Біяграфія
Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР у 1951—1971 гадах.
Умова Брэга — Вульфа
— цэлы дадатны лік (парадак адбіцця).
Аркадзь Дзянісавіч Рудак
Біяграфія
1981 годзе — аўтар мемуараў «Экзамен на сталасць».
Умова Брэга — Вульфа
Умова Брэга—Вульфа дае магчымасць вызначыць велічыню
Аркадзь Дзянісавіч Рудак
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнамі Чырвонага Сцяга, Айчыннай вайны 1-й ступені, Працоўнага Чырвонага Сцяга, Чырвонай Зоркі, многімі медалямі.
Умова Брэга — Вульфа
(
звычайна вядома, вугал
вымяраецца эксперыментальна).
Умова Брэга—Вульфа выконваецца таксама пры дыфракцыі [[гама-выпрамяненне|
γ
-выпрамянення]], электронаў, нейтронаў на крышталях, электрамагнітнага выпрамянення радыё- і аптычнага дыяпазонаў на перыядычных структурах, пры дыфракцыі светлавых хваль на ультрагуку.
Маціна
Маціна (Matino) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лечэ.
Насельніцтва складае 13615 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 525 чал./км². Займае плошчу 26 км². Паштовы індэкс — 73046. Тэлефонны код — 0833.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Георгій Перамаганосец.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Палачкападобныя вадамеркі
Палачкападобныя вадамеркі (Hydrometridae) — сямейства насякомых атрада паўцвердакрылых.
Апісанне
Цела (даўжыня 7,5—13 мм) палачкападобнае (адсюль назва), тонкае, рыжаватае, пакрыта знізу кароткімі аксаміцістымі валаскамі, не намакае ў вадзе. Галава прадаўгаватая, з патаўшчэннем. Вочы пасярод галавы. Ротавыя органы колюча-сысучыя, хабаток 3-членікавы. Вусікі ніткападобныя, 4-членікавыя, даўжэйшыя за галаву. Ногі доўгія, тонкія, прыблізна ўсе аднолькавай даўжыні, бегальныя ўкрыты валаскамі, што дае магчьшасць насякомым перамяшчацда па плеўцы паверхневага нацяжэпня вады. Лапкі 3-членікавыя. Маюць добра развітыя крылы, але лётаюць рэдка.
Пашырэнне
Пашыраны ў Еўразіі. У сусветнай фаўне больш за 100 відаў. На Беларусі на паверхпі вады, на лісці водных раслін і па берагах непраточных або слабапраточных вадаёмаў трапляюцца,.
Олд Трафард
«Олд Трафард» (Old Trafford) — стадыён у Стрэдфардзе, прыгарадзе Манчэстэра. Гэта хатні стадыён футбольнага клуба «Манчэстэр Юнайтэд», умяшчальнасць 75 643 гледачы. Быў пабудаваны ў ліпені 1910 года.
«Олд Трафард» з’яўляецца адным з самых рэйтынгавых стадыёнаў у свеце. У Англіі, ды і ва ўсім свеце, яго завуць «Тэатрам мары». Лепш за яго ў Англіі толькі стадыён-зорка — «Уэмблі».
Арэна з’яўляецца хатняй для «чырвоных д’яблаў» з 1910 года. На працягу васьмі гадоў, з 1941 па 1949, на «Олд Трафард» матчы не праводзіліся, паколькі адбывалася рэканструкцыя пасля бамбаванняў ў час Другой сусветнай вайны. У гэты перыяд каманда гуляла на Мэйн Роўд, хатнім стадыёне мясцовага суперніка «Юнайтэд» і «Манчэстэр Сіці». Стадыён значна змяніўся пасля рэканструкцый у 1990-х і 2000-х гадах. У прыватнасці было дададзена некалькі ярусаў да Паўночнай, Усходняй і Заходняй трыбун, што дазволіла павялічыць умяшчальнасць стадыёна амаль да 80 000. У будучыні плануецца надбудаваць другі ярус Паўднёвай трыбуны, што яшчэ павялічыць колькасць сядзячых месцаў да 90 000.
Арэна часта прымае паўфінальныя матчы Кубка Англіі, а таксама зборную краіны па футболе (усе матчы ў працягу рэканструкцыі Уэмблі). На «Олд Трафард» праходзілі матчі Чэмпіянату свету 1966 года, Чэмпіянату Еўропы 1996 года і фінал Лігі чэмпіёнаў УЕФА 2003 года. Акрамя футбола стадыён прымае спаборніцтвы рэгбіліг.
Вяночак (танец)
«Вяночак», або «Вяночкі» — беларускі сцэнічны танец, у якім сінтэзаваны тыповыя рысы дзявочых карагодаў. Вызначаецца лірычнасцю і дэкаратыўнасцю. Музычны памер 2/4. Тэмп умераны. Створаны К. Мулерам для пастаноўкі нацыянальнага балета «Князь-возера» В. Залатарова (1949), увайшоў у рэпертуар Дзяржаўнага ансамбля танца Рэспублікі Беларусь, самадзейных калектываў.
Генадзь Міхайлавіч Манакоў
Біяграфія
У 1967 годзе скончыў Яфімаўскую сярэднюю школу. У 1967—1969 гадах вучыўся ў Куйбышаўскім авіяцыйным інстытуце, праходзіў авіяцыйную падрыхтоўку ў школе ДТСААФ у Куйбышаве. У 1969—1973 гадах вучыўся ў Армавірскім вышэйшым Чырванасцяжным ваенным авіяцыйным вучылішчы лётчыкаў супрацьпаветранай абароны (АВВАКУЛ), скончыў яго з адзнакай і залатым медалём па спецыяльнасці «камандная знішчальная авіяцыя» з прысваеннем кваліфікацыі лётчыка-інжынера. У 1985 годзе скончыў вячэрняе аддзяленне факультэта самалётабудавання Ахтубінскага філіяла Маскоўскага авіяцыйнага інстытута імя Серго Арджанікідзэ «Узлёт».
З 1969 года ў Савецкай арміі. Асвоіў пілатаванне самалётаў Л-29, УТІ МіГ-15, МіГ-17. З 13 лістапада 1973 года — служба ў баявых часцях: лётчык 636-га знішчальнага авіяцыйнага палка (ІАП) 9-й дывізіі СПА, Краматорск Данецкай вобласці, Кіеўская акруга СПА; з 25 лістапада 1974 года — лётчык 894-га ІАП 19-й дывізіі СПА; з 17 сакавіка 1975 — старшы лётчык 636-га ІАП 9-й дывізіі 8-й асобнай арміі СПА, Краматорск, асвоіў пілатаванне самалёта Су-15ТМ; з 5 лістапада 1975 года — старшы лётчык 865-га ІАП Далёкаўсходняй акругі СПА, Елізава Камчацкай вобласці; з 14 чэрвеня 1976 года — намеснік камандзіра авіяцыйнай эскадрыллі па палітчастцы таго ж палка. З 21 снежня 1979 года накіраваны на падрыхтоўку ў 267-ы Цэнтр выпрабавання авіяцыйнай тэхнікі і падрыхтоўкі лётчыкаў-выпрабавальнікаў. У далейшым — лётна-выпрабавальніцкая і касмічная служба. 4 ліпеня 2000 года загадам Міністра абароны РФ звольнены ў запас.
Мыхайліўскі раён
Мыхайліўскі раён (Михайлівський район) — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Запарожскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Мыхайліўка (Михайлівка).
Утвораны 7 сакавіка 1923 года. Насельніцтва раёна на года складае 29354 чалавекі, плошча — 1067 км².
Ліквідаваны 17 ліпеня 2020 года.
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 2 пасялковых і 8 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 2 пасёлкі гарадскога тыпу і 46 сёлаў.
Джэймс Бэтчэлер Самнер
Джэймс Бэтчэлер Са́мнер (James Batcheller Sumner;, Кантон, штат Масачусетс — , Бафала, штат Нью-Ёрк) — амерыканскі біяхімік. Член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША і Амерыканскай акадэмік мастацтваў і навук.
Біяграфія
Скончыў Гарвардскі ўніверсітэт (1910). Доктар філасофіі (1914). У 1914—1929 гадах выкладаў біяхімію ў Карнельскім універсітэце (Ітака, штат Нью-Ёрк, ЗША); з 1929 года дырэктар лабараторыі хіміі ферментаў там жа.
Асноўныя працы
Працы па прэпаратыўнай хіміі бялкоў і ферментаў, упершыню вылучыў крышталічны фермент (урэазу), давёўшы бялковую прыроду ферментаў.
Нобелеўская прэмія
Нобелеўская прэмія па хіміі (1946, сумесна з У. Стэнлі і Дж. Нортрапам).
Габрыэль Вадзынскі
Габрыэль Вадзынскі (Gabriel Wodzyński; 25 сакавіка 1727 — ) — вялікалітоўскі рымска-каталіцкі дзеяч.
З 4 красавіка 1759 года тытулярны біскуп Тэвестыі і біскуп-каад’ютар Смаленскай дыяцэзіі. З 29 студзеня 1763 года біскуп смаленскі.
Таётомі Хідэёры
Таёто́мі Хідэё́ры (яп. 豊臣秀頼, 29 жніўня 1593 — 4 чэрвеня 1615) — самурайскі палкаводзец сярэднявечнай Японіі  перыяду Сэнгоку. Сын Таётомі Хідэёсі ад наложніцы Ёда, пляменніцы Оды Набунагі.
Біяграфія
Традыцыйна гістарыяграфія называе Хідэёры сынам Таётомі Хідэёсі. Аднак многія сучасныя гісторыкі ставіць бацькоўства апошняга пад сумненне. Хідэёсі меў некалькі дзясяткаў наложніц, аднак ніводная з іх не зацяжарыла на працягу 30 гадоў яго кар'еры. Толькі адна з іх, спадарыня Ёда, нарадзіла двух сыноў, калі яму ўжо за 50 гадоў.
У 1598 годзе Таётомі Хідэёсі памёр. Яго пераемнікам стаў 5-гадовы Хідэёры. Замест малалетняга ўладальніка краінай кіраваў савет пяці старэйшын, які ўзначальваў Такугава Іэясу, і савет пяці кіраўнікоў, у якой старшынстваваў Ісіда Міцунары. Пасля бітвы пры Секігахары ў 1600 годзе, уся рэальная ўлада ў Японіі была сканцэнтравана ў руках  Такугавы, які 3 праз гады атрымаў тытул сёгуна. Нягледзячы на шлюб сваёй праўнучка Сен-хімэ з Хідэёры, Іэясу працягваў разглядаць род Таётомі як небяспеку для свайго рэжыму.
У 1614 сёгун пачаў супраць Хідэёры вайну. Цягам Осакскіх кампаній 1614 і 1615 гадоў род Таётомі быў знішчаны. Галоўная цытадэль Хідэёры — Осакскі замак — згарэў разам з целам свайго гаспадара. Наступіла эпоха роду Такугава, які кіраваў Японіяй больш за 250 гадоў.
Расійскі дзяржаўны сацыяльны ўніверсітэт
Расійскі дзяржаўны сацыяльны ўніверсітэт (поўная назва: Федэральная дзяржаўная адукацыйная ўстанова вышэйшай адукацыі «Расійскі дзяржаўны сацыяльны ўніверсітэт» (рус. Федеральное государственное образовательное учреждение высшего образования «Росси́йский госуда́рственный социа́льный университе́т»), абрэвіятура: РДСУ) — дзяржаўная вну, якая дзейнічае з 1991 г. на базе Маскоўскай вышэйшай партыйнай школы, заснаванай ў 1978 г. У 1991-94 гг. установа называлася «Расійскі дзяржаўны сацыяльны інстытут», у 1994-2004 гг «Маскоўскі дзяржаўны сацыяльны ўніверсітэт». З 1 ліпеня 2004 г. Універсітэт дзейнічае пад цяперашняй назвай. Юрыдычны адрас: вуліца Вільгельма Піка, дом № 4, будынак № 1, горад Масква, Расія. Дзейнічаюць 4 філіялы, адзін з якіх у Мінску. У 2012 г. РДСУ прайшоў федэральную акрэдытацыю РФ.
Мінскі філіял
Заснаваны ў 1999 г Саюзнай Дзяржавай РФ і РБ. Будынак знаходзіцца на Народнай вул., 21 на месцы былога дзіцячага сада. Вядзецца падрыхтоўка менеджераў, сацыяльных работнікаў, псіхолагаў, юрыстаў і канфліктолагаў.
Старое Сяло (Жабінкаўскі раён)
Старо́е Сяло́ (, Старое Село) — вёска ў Жабінкаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Азяцкага сельсавета.
Гісторыя
У дакументах Старое Сяло сустракаецца з сярэдзіны XVI ст. Верагодны час заснавання — XV ст.
Згодна рэвізіі 1566 г., вёска з'яўлялася цэнтрам Старасельскага войтаўства Палескай воласці Берасцейскага староства.
Насельніцтва
У 1816 г. у вёсцы жылі 52 чалавекі.
У 1857 г. тут 90 двароў, 326 чалавек. У 1866 г. вёска стала цэнтрам аднайменнага сялянскага таварыства Азяцкай воласці (жылі 547 сялян).
У 1897 г. налічвалася 137 двароў, дзе жыў 921 чалавек.
У 1914 г. — 183 двары і 1059 жыхароў — найбольшая колькасць насельніцтва за ўсю гісторыю.
У 1935 г. насельніцтва зменшылася да 892 чалавек.
IC 3088
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Красноўскі сельсавет
Красно́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Нараўлянскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Дзяржынск.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Нараўлянскага раёна Мазырскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Красноўка. Пасля скасавання акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 года сельсавет у складзе Нараўлянскага раёна БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Мазырскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Палескай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Гомельскай вобласці. З 25 снежня 1962 года па 6 студзеня 1965 года ў складзе Ельскага раёна. 17 снежня 1986 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Дзяржынск. 26 сакавіка 1987 года ў склад Галоўчыцкага сельсавета перададзены 2 населеныя пункты (вёскі Лубень і Мальцы), у склад Кіраўскага сельсавета — 2 населеныя пункты (вёскі Бук і Дзятлік). 26 верасня 2006 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Кіраўскага сельсавета.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 6 вёсак: Буда Красноўская, Дзяржынск, Красноўка, Маскалёўка, Нічыпараўка і Хамянкі.
Уладзімір Георгіевіч Цітоў
Уладзімір Георгіевіч Цітоў (Влади́мир Гео́ргиевич Тито́в; нар., Срэценск, Чыцінская вобласць, РСФСР) — савецкі, расійскі касманаўт.
Цітоў удастоены звання Герой Савецкага Саюза (1988), узнагароджаны двума ордэнамі Леніна (1983 і 1988). Заслужаны майстар спорту СССР (1989).
У 1988 годзе Францыя ўдастоіла яго тытулам Камандор ордэна Ганаровага легіёна, а ў 1990 годзе (разам з Мусам Манаравым) ён быў узнагароджаны медалём US Harmon Prize, у знак прызнання іх сусветнага рэкорду па працягласці палёту. Ганаровы грамадзянін Ялты (2017).
Таццяна Яўгенаўна Самойлава
Таццяна Яўгенаўна Самойлава (, Ленінград —, Масква) — савецкая , заслужаная артыстка РСФСР (1963), народная артыстка РФ (1992). Лаўрэат Прэміі журы XI Канскага фестывалю «Апельсінавае дрэва» як «самай сціплай і чароўнай актрысе» (1957, за фільм «Ляцяць жураўлі»).
Творчасць
Зорная роля Таццяны Самойлавай ў кіно — роля Веранікі ў карціне Міхаіла Калатозава «Ляцяць жураўлі» па п’есе Віктара Розава «Вечна жывыя». Гераіня Самойлавай — учарашняя бестурботная маскоўская школьніца, якая страціла ў гады Вялікай Айчыннай вайны сваіх бацькоў, здраджвае каханаму, які пайшоў на фронт, з яго стрыечным братам. Фільм стаў лаўрэатам «Залатой пальмавай галіны» Канскага кінафестывалю, а Таццяна Самойлава стала зоркай савецкага экрана. Пасля фестывалю Таццяна Самойлава вярнулася ў Маскву, паступіла ў ГIТIС. Была прынята ў Тэатр імя У. Маякоўскага, затым перайшла ў Тэатр імя Я. Б. Вахтангава, дзе працавала да 1960 года. Пасля карціны «Ляцяць жураўлі» Таццяна згуляла толькі ў некалькіх фільмах і знікла з экранаў. Другі раз пра Таццяну загаварылі пасля выхаду на экран фільма Аляксандра Зархі «Ганна Карэніна», дзе яна згуляла загалоўную ролю. Адно з яркіх з’яўленняў у кіно ў новы час — у фільме «Няма смерці для мяне», у якім Таццяна Самойлава апавядае пра сваё сённяшняе жыцця, аб адзіноце і расстанні з сынам. Жыла і працавала Таццяна Самойлава ў Маскве.
Аляксандр Валер’евіч Касовіч
Аляксандр Валер’евіч Касовіч (нар. ) — беларускі гісторык. Кандыдат гістарычных навук (2004).
Біяграфія
Нарадзіўся 18 снежня 1972 года ў горадзе Асіповічы Магілёўскай вобласці ў сям’і служачых.
У 1994 годзе скончыў з адзнакай Беларускі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт імя Максіма Танка па спецыяльнасці «Гісторыя і замежная мова» і аспірантуру пры ім у 1998 годзе.
У 2004 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю. Працаваў настаўнікам, намеснікам дырэктара па вучэбна — выхаваўчай рабоце СШ № 176 Мінска (1992—2001), галоўным інспектарам Галоўнага ўпраўлення кадравай палітыкі Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь (2001), памочнікам рэктара Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь, Беларускага дзяржаўнага педагагічнага універсітэта імя М. Танка (2002—2005), загадчыкам кафедры айчыннай і сусветнай гісторыі БДПУ (2006).
З лістапада 2006 года па сакавік 2015 года — дэкан факультэта сацыяльна-педагагічных тэхналогій. 26 сакавіка 2015 года па 1 лістапада 2019 года дэкан гістарычнага факультэта.
Навуковая дзейнасць
З’яўляўся кіраўніком фундаментальных навуковых праектаў «Антыгерманскае супраціўленне ў заходніх абласцях Беларусі ў гады Вялікай Айчыннай вайны», выкананай па гранту Фонду фундаментальных даследаванняў для маладых навукоўцаў (2005—2006), «Дзяржаўная маладзёжная палітыка» (2007—2011). Адзін з распрацоўшчыкаў Дзяржаўных адукацыйных стандартаў па спецыяльнасці «Сацыяльная педагогіка» (2008, 2013). Удзельнік міжнародных адукацыйных праектаў (COPERNICUS PROJECT, 2006, TEMPUS, 2007).
З’яўляецца членам Дзяржаўнага экспертнага савета па гуманітарных і сацыяльных навуках і пытаннях дзяржаўнасці пры Дзяржаўным камітэце па навуцы і тэхналогіях Рэспублікі Беларусь, Рэспубліканскага метадычнага савета па пытаннях удасканалення сацыяльнага абслугоўвання і ўкаранення інавацыйных тэхналогій сацыяльнай работы ва ўстановах сацыяльнага абслугоўвання пры Міністэрстве працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь.
Аўтар звыш 70 навуковых прац па гісторыі перыяду Вялікай Айчыннай вайны, дзяржаўнаму кіраванню і рэгуляванню сацыяльнай сферай, пытаннях выхавання і сацыяльнай работы.