cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сеткаваты гельмінтаспарыёз
Апісанне і эпідэміялогія
Пашыраны на ячмені, у асобныя гады пашкоджвае 68-70 % раслін. Праяўляецца ў фазе ўсходаў, найбольшага развіцця дасягае ў перыяд цвіцення і налівання зерня. На лісці з’яўляюцца бурыя плямы з бледна-жоўтай аблямоўкай, падоўжнымі і папярочнымі палоскамі, якія ўтвараюць сеткаваты малюнак. Зліцця плям і расшчаплення лісця не адбываецца, што адрознівае сеткаваты гельмінтаспарыёз ад паласатага. На плямах цёмна-шэры налёт канідый грыба.
Меры барацьбы
Правільныя севазвароты (нельга сеяць збожжавыя па збожжавых), збор насення з найменш пашкоджаных участкаў, ачыстка і пратручванне насення, лушчэнне і глыбокае зяблевае ворыва пасля ўборкі ўраджаю, прасторавая ізаляцыя ад леташніх пасеваў і іншае.
Геаграфія Польшчы
Польшча — краіна ў Цэнтральнай Еўропе, якая знаходзіцца паміж Германіяй на захадзе, Чэхіяй і Славакіяй на поўдні, Украінай і Беларусьсю на ўсходзе, і Балтыйскім морам, Літвойй і Расіяй на поўначы. Яна займае плошчу ў 312679 км2 Польшча мае ў асноўным раўнінны рэльеф, які толькі на поўдні ўпіраецца ў Карпацкія горныя ланцугі. Для Польшчы характэрны ўмераны клімат. Галоўныя рэкі — Вісла і Одра — цякуць з поўдня на поўнач і ўпадаюць у Балтыйскае мора. Значная частка тэрыторыі занята шыракалістымі і мяшанымі лясамі.
Геагарфічнае становішча
Польшча мяжуе з Германіяй на захадзе (467 км); Чэхіяй (796 км) і Славакіяй (541 км) на поўдні; Украінай (535 км), Беларуссю (418 км) і Літвой (104 км) на ўсходзе; з Калінінградскай вобласцю Расіі (210 км) на поўначы. На захадзе і ўсходзе Польшча не мае выразных межаў. Зусім непрыметна польскія раўніны пераходзяць на захадзе ў нізіны Паўночна-Усходняй Германіі, а на ўсходзе — у раўніны Беларусі. Такім чынам, гэты край злучае Германію і іншыя краіны Заходняй Еўропы з Беларусьсю, Літвой і іншымі краінамі Усходняй Еўропы. На поўначы на працягу 440 км абмываецца Балтыйскім морам, берагі якога зрэзаныя шматлікімі бухтамі і залівамі.
Блокчэйн
Блокчэйн (blockchain альбо  — ланцужок блокаў) — пабудаваны па пэўных правілах бесперапынны паслядоўны ланцужок блокаў, якія змяшчаюць інфармацыю. Часцей за ўсё, гаворка ідзе пра транзакцыі ў розных крыптавалютах, але блокі могуць утрымліваць і іншую інфармацыю. Упершыню тэрмін з’явіўся як назва размеркаванай базы дадзеных, рэалізаванай у сістэме «Біткойн».
Геаграфія Польшчы
Геалогія і рэльеф
Большая частка краіны размешчана на пліце старажытнай Усходне-Еўрапейскай платформы. Таму звыш 90 % яе тэрыторыі — раўніны, а сярэдняя абсалютная вышыня яе паверхні — каля 170 м. Толькі 3% тэрыторыі краіны — уздоўж паўднёвай граніцы — размяшчаецца на вышыні звыш 500 м.Але пры гэтым рэльеф характарызуецца разнастайнасцю. Берагі Балтыйскага мора нізкія, пясчаныя, з дзюнамі і косамі. Уздоўж узбярэжжа цягнецца вузкая раўніна, якая ўтварылася на месцы адступіўшага мора. Каля 60 кв. км уздоўж Гданьскай бухты ляжаць ніжэй за узровень мора.
Блокчэйн
Асноўным і бясспрэчным плюсам блокчэйну з’яўляюцца дэцэнтралізаваныя тэхналогіі. Дэцэнтралізацыя дазваляе пазбегнуць многіх праблем, якімі валодалі базы-папярэднікі. Галоўнага цэнтра тут проста няма, а ўсе ўдзельнікі сеткі надзеленыя роўнымі правамі. Па сутнасці, кожны карыстальнік такой сеткі не толькі карыстаецца ёю для размяшчэння інфармацыі, але і сам з’яўляецца пастаўшчыком сэрвісу. Такім чынам, калі нейкі з элементаў такой сеткі выйдзе з ладу, гэта ніяк не адаб’ецца на працы астатніх удзельнікаў.
Блокчэйн — сістэма размеркаванага рэестра даных, даступная кожнаму ўдзельніку гэтай сеткі. Напрыклад, лічбавая валюта, у аснове працы якой ляжыць блокчэйн, можа стварацца, перамяшчацца і захоўвацца па-за кампетэнцыяй любога ўрада, фінансавай установы або асабістага юрыста, але тым не менш кожная транзакцыя запісваецца ў блокчэйн і публічная.
Геаграфія Польшчы
Геалогія і рэльеф
Далей на поўдзень рэльеф сфарміраваны старажытным зледзяненнем. З захаду на ўсход краіну перасякае канцавая марэнная Балтыйская града. У ланцугу яе пагоркаў з крутымі схіламі (да 300 м) знаходзяцца шырокія ўпадзіны — паазер’і, у якіх сканцэнтравана мноства азёр. Цэнтральная частка занята забалочанымі водна-ледавіковымі нізінамі. Паўднёвая ўскраіна Польшчы — горная. На паўднёвым захадзе краіны знаходзяцца ўзвышшы (Малапольскае, Верхне-Сілезскае) і сярэдневышынныя горы Судзеты (гара Снежка, 1605 м). Яны адносяцца да вобласці старажытнай складкаватасці. У час маладой складкаватасці ўтвораны Карпаты. У Высокіх Татрах — на самым поўдні — знаходзіцца вышэйшы пункт краіны (гара Рысы, 2499 м). Тут Карпаты глыбока рассечаны цяснінамі на глыбавыя крышталічныя масівы з ледавіковымі формамі рэльефу.
Блокчэйн
Блокчэйн патрэбны там, дзе важныя хуткасць і надзейнасць перадачы даных — значыць, практычна ў любой сферы жыцця: пры заключэнні смарт-кантрактаў на пастаўку тавараў, праверцы вынікаў электроннага галасавання або працы любой крыптавалюты, напрыклад біткоіна.
Геаграфія Польшчы
Карысныя выкапні
Краіна багата карыснымі выкапнямі. Гэта жалезныя, медныя, цынкавыя і свінцовыя руды Сілезіі; каменны вугаль Люблінскага і Сілезскага (аднаго з самых буйных у Еўропе) басейнаў; буры вугаль; каменная і калійныя солі; прыродны газ, нафта і сера перадгор’яў Карпат.
Клімат
Клімат Польшчы умераны, пераходны ад марскога да кантынентальнага. Пануе заходні перанос, таму ў напрамку на ўсход павялічваецца кантынентальнасць. Надвор’е няўстойлівае — вільготныя і воблачныя перыяды часта змяняюцца сухімі і яснымі. Зімой на ўзбярэжжы і на захадзе цяплей (–1 °С), чым у цэнтральных раёнах (–3 °С). Снег ляжыць да трох месяцаў. Рэкі ў халодныя зімы замярзаюць на 2-4 месяцы. Летам — наадварот: +16 °С — на поўначы і +19 °С — у цэнтры. Самыя нізкія тэмпературы ў гарах: зімой –6 °С, летам + 10…+14 °С. Сярэдняя гадавая сума ападкаў змяняецца ад 530 мм на раўнінах паўночнага ўсходу да 1270 мм у Судэтах і 2030 мм у Высокіх Татрах. У паўночнай частцы краіны самай вільготнай парой года з’яўляецца лета; больш за ўсё дажджоў выпадае ў ліпені. На поўдні Польшчы асноўная частка ападкаў прыходзіца на зімовыя месяцы.
Блокчэйн
Шмат хто спрабуе даказаць, што яны і ёсць Сатошы. Адзін з самых вядомых — прадпрымальнік Крэйг Райт. Ён сцвярджае, што стварыў біткоін, а таму Bitcoin Core павінен вярнуць яму доступ да згубленага кашалька.
Геаграфія Польшчы
Рэкі
Галоўныя рэкі Польшчы: Вісла, Одра і Варта — пачынаюцца блізка адна каля другой, і затым расцякаюцца ў розныя бакі, ствараючы адзіную сетку водных артэрый.
Блокчэйн
Перспектывы і развіццё тэхналогіі Blockchain
Пры ацэнцы бягучага ўзроўню развіцця блокчэйн-тэхналогіі, звяртаюць увагу на тры фактары:
Геаграфія Польшчы
Рэкі
Вісла пачынаецца ў Заходніх Карпатах і ў сваёй вышнявіне цячэ на ўсход па глыбокай даліне, агібаючы з поўдня Паўднёва-Польскія ўзвышшы. Далей Вісла прымае з правага боку прытоку Сан, якая таксама пачынаецца ў Карпатах. Злучыўшыся з Санам, Вісла прабіваецца ў вузкай цясніне праз пас узвышшаў на поўнач і трапляе ў паласу нізін, дзе зварочвае на паўночны захад і прымае свае галоўныя прытокі: злева Піліца, справа Вепш, Нараў і Заходні Буг. Далей у сваёй нізавіне Вісла зноў цячэ на поўнач, прарываецца праз Азёрныя ўзвышшы і шырока разліваецца каля мора ў вялізную дэльту.
Блокчэйн
Перспектывы і развіццё тэхналогіі Blockchain
Тэхналогія зусім новая, сутыкаецца з рознымі памылкамі, яшчэ шмат работы па стабілізацыі.
Геаграфія Польшчы
Азёры
Азёры ў Польшчы ў асноўным ледавіковага паходжання (акрамя горных), размешчаныя ў значнай ступені на поўначы краіны і згрупаваныя ў раёнах, вядомых як азёрныя краі (паазер'і) найбуйнейшае з якіх — Мазурскае. Менавіта ў Мазурскім Паазер'і знаходзяцца самыя вялікія азёры краіны — Мамры (104 км²) і Снярдвы (114 км²). Іншыя вялікія азёры — Лебскае і Драўскае азёры ў Памор’і.
Шмат невялікіх азёраў і ў іншых азёрных краях у Паморскім, Люблінскім, Велікапольскім ваяводствах. Існуе таксама вялікая колькасць горных азёраў у Татрах. Возерам з найвялікшай глыбінёй з’яўляецца возера Ганьча — больш за 100 м.
Глебы і расліннасць
Лясы, якія некалі займалі амаль усю краіну, цяпар пакрываюць каля 27 % яе плошчы. Карэнныя лясы сярэдняй паласы складаюцца ў асноўным з лісцёвых парод: дуба, бука, бярозы і клёну. Ясень, таполя і вярба пераважаюць уздоўж вільготных рачных далін, а бяроза — на падзолістых і балотных глебах; у гарах — піхта. Узнаўленне лясоў у асноўным ажыццяўляецца за кошт хвойных парод. Змешаныя і хвойныя лясы ўтвораць вялікія масівы, асабліва на бяднейшых пясчаных глебах у паўночных і ўсходніх раёнах краіны. На крайнім паўночным усходзе, ля Беластока, размешчаны Белавежскі нацыянальны парк, у якім захаваліся першасныя хвойныя і шыракалістныя лясы. На поўначы і ўсходзе вялікія плошчы заняты верашчатнікамі і тарфянікамі. Захаваліся вялікія масівы лясоў (пушчы) — Белавежская, Аўгустоўская і інш. Тут створаны нацыянальныя прыродныя паркі, рэзерваты. На захадзе і поўдні краіны лясы змешаныя з шыракалістымі пародамі — букам і дубам.
Глебы Польшчы даволі разнастайныя. На поўначы краіны яны, як правіла, пясчаныя, падзолістыя і для сельскагаспадарчага выкарыстання патрабуюць угнаенняў. У далінах рэк маюцца шырокія тарфянішчы з вялікім утрыманнем гумусу. Найбольш урадлівыя глебы, у тым ліку чарназёмныя, знаходзяцца на поўдні, на лёсавых адкладах у Сілезіі. Глебы ў гарах звычайна маюць тонкі пласт перагною і малаўрадлівыя.
Мон (мова)
Мон (саманазва: ဘာသာ မန်) — аўстраазіяцкая мова, родная мова монаў.
Мова мон адыграла значную ролю ў культурнай гісторыі Паўднёва-Усходняй Азіі. Першыя запісы на ёй вядомы з VI ст. Яна выкарыстоўвалася як лінгва франка ў даліне ракі Іравадзі. Аднак пасля заняпаду Хантавады, апошняй дзяржавы монаў, у 1757 г. на землі, традыцыйна населеныя монамі, пачалі перасяляцца выхадцы з сярэдняй М’янмы, якія размаўлялі на бірманскай мове. У гады каланіяльнага панавання Вялікабрытаніі (1853 — 1947 гг.) мова мон фактычна была выключана з афіцыйных дакументаў. У незалежнай М’янме яе выкарыстанне абмяжоўвалася па палітычных прычынах. Так, у 1962 — 2013 гг. не існавала нават друкаваных сродкаў масавай інфармацыі на мон. У выніку, у 2010 г. ЮНЕСКА канстатавала безабаронны статус мовы.
Пісьмовасць мон склалася ў сярэднявеччы на аснове індыйскага пісьма брахмі, паўплывала на станаўленне бірманскай і тайскай пісьмовасці. У нашы дні яна ўключае 44 знакі. 35 з іх адлюстроўваюць зычныя гукі, 8 — галосныя гукі, 1 — камбінаваны сімвал.
Вуліца Чэхава
Вуліца Чэхава:
Боснія (гістарычная вобласць)
Бо́снія (Босна; Bosna) — гістарычны рэгіён, які складае большую частку сучаснай Босніі і Герцагавіны. Размешчаны на Дынарскім нагор'е і аддзелены ад Сярэднедунайскай нізіны рэкамі Сава (на поўначы) і Драва (на ўсходзе).
Плошча Босніі складае каля 41 тысячы км², гэта значыць каля 80 % тэрыторыі Босніі і Герцагавіны. Астатнія 20 % займае Герцагавіна, якая ляжыць на поўдні і выходзіць на Адрыятычнае мора. Мяжа паміж Босніяй і Герцагавінай афіцыйна не ўсталявана, але звычайна праводзіцца па Іван-Планіне.
Абедзве вобласці былі цесна звязаны з Сярэднявечча, і часта назва Боснія ўжываецца для пазначэння Босніі і Герцагавіны разам. Назва Боснія і Герцагавіна з'явілася толькі ў канцы асманскага кіравання.
Гісторыя
Тэрыторыя была населена славянскімі плямёнамі з VII стагоддзя, і часткі яе ўваходзілі ў розныя сербскія, харвацкія і незалежныя баснійскія дзяржавы. Першую такую баснійскую дзяржаву, якая знаходзілася ў васальнай залежнасці ад Візантыі, заснаваў у 1180 годзе бан Кулін. Яна дасягнула свайго росквіту пры бане Твртко I у другой палове XIV стагоддзя. Да 1370 годзе ён пашырыў тэрыторыю Босніі да сучасных Босніі і Герцагавіны, заключыў саюз з Венгрыяй, якая была ў той момант галоўнай пагрозай незалежнасці Босніі, і з Дуброўніцкай рэспублікай. З 1377 года ён быў таксама каралём Сербіі, а з 1390, пасля таго, як ён захапіў Ілірыю і астравы Адрыятычнага мора — каралём Харватыі і Далмацыі. Тым часам Боснія мела ролю рэгіянальнай звышдзяржавы на Балканах, саступаючы па ўплыве толькі Венгрыі і Асманскай імперыі. Твртко атрымоўвалася паспяхова стрымліваць напады турак, але пасля яго смерці ў дзяржаве пачаліся ўсобіцы, і да 1463 годзе Боснія цалкам страціла незалежнасць і ўвайшла ў склад Асманскай імперыі ў якасці адміністрацыйнай адзінкі (вілаят). З 1853 года вілаят зваўся Боснія і Герцагавіна.
У 1878 годзе Боснію і Герцагавіну акупавала Аўстрыя. У 1908 годзе вобласць была фармальна анексавана. Нагодай да Першай сусветнай вайне стала забойства эрцгерцага Франца-Фердынанда ў сталіцы Босніі Сараева. Пасля Першай сусветнай вайны і распаду Аўстра-Венгерскай імперыі Боснія і Герцагавіна ўвайшлі ў склад Каралеўства Югаславія.
Падчас Другой сусветнай вайны, з 1941 па 1945 год, Боснія ўваходзіла ў склад фашысцкай Незалежнай дзяржавы Харватыя, пры гэтым істотная частка яе тэрыторыі кантралявалася падраздзяленнямі партызан і чэтнікаў. Пасля вайны Боснія і Герцагавіна сталі адзінай рэспублікай у складзе сацыялістычнай Югаславіі.
У 1992 годзе, падчас распаду Югаславіі, была абвешчана незалежнасць Рэспублікі Боснія і Герцагавіна. Шматлікія сербы і харваты, якія пражывалі ў Рэспубліцы, не падтрымалі гэта рашэнне, і на кантралюемых імі тэрыторыях былі абвешчаны Рэспубліка Сербская і Харвацкая рэспубліка Герцэг-Босна. Грамадзянская вайна, што рушыла ўслед і ўключала этнічныя чысткі ўсімі бакамі канфлікту, скончылася ў 1995 годзе Дэйтанскім пагадненнем, па якім Боснія і Герцагавіна стала складацца з дзвюх раўнапраўных дзяржаўных утварэнняў: Федэрацыі Босніі і Герцагавіны і Рэспублікі Сербскай.
Гарады
Найбуйнейшымі гарадамі ў Босніі з'яўляюцца
Норберт Рандаў
Норберт Рандаў (Norbert Randow;,  — ) — нямецкі славіст, беларусазнавец, перакладчык і выдавец.
Біяграфія
Вывучаў славістыку да 1953 года ў Берліне, затым тры гады ў Сафіі. Працаваў асістэнтам па балгарскай літаратуры Берлінскім універсітэце імя Гумбальта. У 1962—1965 гадах адбываў пакаранне «за антыдзяржаўную прапаганду» і «дапамогу нелегальнай эміграцыі» з ГДР, на гэтым акадэмічная кар’ера Рандаў скончылася. Гэтым часам яго сястра Гундула выйшла замуж за Уладзіміра Чапегу. Па вызваленні займаўся ў асноўным перакладамі з балгарскай, з 1978 года для даследаванняў і перакладаў амаль штогод ездзіў у Балгарыю, гэта дзейнасць фінансавалася стыпендыяй Балгарскай Акадэміі навук. Пазнаёміўшыся са сваім шваграм У. Чапегам, зацікавіўся беларускай літаратурай, сярод яго знаёмых былі В. Быкаў, У. Караткевіч, Я. Брыль, А. Разанаў, Р. Барадулін, У. Арлоў. З 1993 года запрошаны прафесар Берлінскага ўніверсітэта.
Дзейнасць
У 2003 годзе ў фондах Верхнялужыцкай навуковай бібліятэкі ў Гёрліцы знайшоў раней невядомы асобнік пражскага выдання «Бібліі» Францыска Скарыны.
Пераклаў на нямецкую мову творы шэрага беларускіх аўтараў, у тым ліку М. Багдановіча, В. Быкава, А. Гаруна, М. Гарэцкага, Я. Коласа, Я. Купалы і інш. Пераклад аповесці М. Гарэцкага «Дзве душы», над якім Рандаў працаваў шмат гадоў і называў «ключавым творам беларускай літаратуры», выйшаў у 2014 годзе, па яго смерці.
Прыекульскі край (Відзэмэ)
Прыекульскі край (Priekuļu novads) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў цэнтральнай частцы Латвіі ў вобласці Відзэмэ. Край складаецца з чатырох валасцей. Цэнтрам края з’яўляецца пасёлак Прыекуле.
Насельніцтва на 1 студзеня 2010 года складала 9393 чалавекі. Плошча края — 301,8 км².
Царква Пакрова Прасвятой Багародзіцы (Бубны, Вілейскі раён)
Гісторыя
Пабудаваная з цэглы на паўднёвай мяжы вёскі. Асвячоная 28 жніўня 2002 года.
Станіслаў Пятровіч Кухмістровіч
Станіслаў Пятровіч Кухмістровіч (? — ?) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Аляхновічаў-Кухмістровічаў герба «Ляліва». Нарадзіўся ў сям’і Пятра Алехнавіча.
У 1528 годзе намеснік віленскага біскупа Яна ў Шаўлях, ставіў у войска 3 коннікаў.
NGC 4848
NGC 4848 (іншыя абазначэнні — UGC 8082, DRCG 27-220, MCG 5-31-39, KUG 1255+285, ZWG 160.55, IRAS12556+2830, PGC 44405) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Тракелі (Воранаўскі раён)
Траке́лі (, Трокели) — аграгарадок у Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Бастунскага сельсавета, сядзіба СВК «Тракельскі». 194 гаспадаркі, 544 жыхары (2014).
Гісторыя
Вядомы з XV ст. У 1433 годзе ў складзе маёнтка Новы Двор вялікім князем літоўскім Жыгімонтам Кейстутавічам дадзены за заслугі Яну Гаштольду. У 1468 згадваецца касцёл. У 1539 годзе ўласнасць віленскага ваяводы Альбрэхта Гаштольда. У 1559 маёнтак, цэнтр каталіцкай парафіі. У 1563 двор, дзяржаўная ўласнасць; маёнтак, уласнасць гаспадарскага двараніна С. Доніна, карчма. У 1567 двор, цэнтр войтаўства Гераненскага староства. У 1598 г. ўласнасць гаспадарскіх зямян Я. Ятаўта і С. Блашэвіча.
Пасля 3-га падзелу Рэчы Паспалітай (1795) у складзе Расійскай імперыі, у Віленскай, з 1797 Літоўскай, з 1801 Гродзенскай, з 1842 Віленскай губернях. 3 1809 года дзейнічаў касцёл Дабравешчання Найсвяцейшай Дзевы Марыі. У сярэдзіне 19 ст. маёнтак у Жырмунскай воласці Лідскага павета Віленскай губерні. Паводле перапісу ў 1886 ў Седліскай воласці Ашмянскага павета, у засценку, 5 гаспадарак, 59 жыхароў, 2 лаўкі, 2 карчмы; у канцы 19 ст. ў маёнтку 2 двары, 55 жыхароў; у 1905 годзе ў сяле 64 жыхары, 48 дзес. зямлі; у засценку 4 жыхары, 27 дзес. зямлі.
3 1921 года ў складзе Полынчы, фальварак у Жырмунскай гміне Лідскага павета Навагрудскага ваяводства, 2 двары, 39 жыхароў, дзейнічала польская 7-гадовая школа.
3 лістапада 1939 года ў БССР. 3 12 кастрычніка 1940 года цэнтр Тракельскага сельсавета Лідскага раёна Баранавіцкай вобл. 25—26.6.1941 г. ў раёне в. Тракелі на рубяжы р. Жыжма абараняліся войскі 37-й стралковай дывізіі 13-й арміі. З канца чэрвеня 1941 да сярэдзіны ліпеня 1944 акупіраваны нацыстамі.
Да пач. 1950-х гадоў на тэрыторыі сельсавета дзейнічала антысавецкае падполле Арміі Краёвай. 18 лістапада 1944 года каля вёскі захоплены вайсковы грузавік са зброяй і боепрыпасамі, расстраляны 6 савецкіх вайскоўцаў, якія суправаджалі груз.
Транспарт
Размешчаны на скрыжаванні аўтадарог Ліда—Геранёны і Радунь—Іўе за 15 кіламетраў на паўднёвы ўсход ад г.п. Воранава, 131 кіламетр ад Гродна, 9 кіламетраў ад чыгуначнай станцыі Бастуны.
Тракелі
Назву Траке́лі маюць:
Тэтрык II
Гай Пій Эзувій Тэтрык (Тэтрык II) (Gaius Pius Esuvius Tetricus) — сын і суправіцель імператара так званай «Гальскай імперыі» Тэтрыка I.
Год нараджэння і маці Тэтрыка малодшага невядомыя. У 273 годзе ён быў узведзены сваім бацькам у ранг цэзара і атрымаў тытул правадыра моладзі, а 1 студзеня 274 года, у Аўгусце Трэвераў (суч. Трыр), уступіў разам з ім у консульства. Пасля ўварвання Аўрэліяна і няўдалай бітвы пры Дуракаталаўне (суч. Шалон-ан-Шампань) Тэтрык I разам з сынам здаўся ў палон. Яны абодва былі праведзены ў трыўмфальнай працэсіі ў Рыме, аднак пасля гэтага дараваны Аўрэліянам. Тэтрык-старэйшы быў прызначаны карэктарам у Луканіі, а яго сын быў ганараваны сенатарскага звання і пасля займаў шматлікія пасады.
Вольга Іванаўна Басісцюк-Гаптар
Вольга Іванаўна Басісцюк-Гаптар (нар., с. Паляны Валачыскі раён, Хмяльніцкая вобласць, УССР) — украінская спявачка (сапрана). Народная артыстка УССР (1985). Герой Украіны (2010).
Біяграфія
У 1974 скончыла Львоўскую кансерваторыю ім. М. В. Лысенкі. У 1975—1984 — салістка Львоўскай філармоніі. З 1984 года — салістка Рэспубліканскага дома арганнай і камернай музыкі (зараз — Нацыянальны дом арганнай і камернай музыкі Украіны). У 1993 годзе прыняла ўдзел у «Шаўчэнкаўскім сакавіку»: выступіла з канцэртамі ў Арэнбургу і Орску (Расія), сустракалася з жыхарамі вёсак, была сярод удзельнікаў прэзентацыі Арэнбургскага грамадскага Інстытута Тараса Шаўчэнкі.
У 1999—2003 гг. была членам камітэта па прысваенні Нацыянальнай прэміі Украіны імя Тараса Шаўчэнкі.
Таўпека
Таўпе́ка — беларускае прозвішча.
Свіле
Свіле́ (Svylė) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Міелагенайскай сянюніі. Размешчана за 11 км ад Цвярачуса. Насельніцтва 14 чал. (2001 г.).
Costasiella kuroshimae
Costasiella kuroshimae — від марскіх малюскаў роду. Адкрыты ў 1993 годзе. Для гэтага віду характэрна. Дасягае памераў 2—7 мм. Відавая назва паходзіць ад вострава, дзе ён быў упершыню апісаны.
1902 год у гісторыі кіно
1902 год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.
Costasiella kuroshimae
Арэал
Пашыраны від у акваторыі: Індыйскага акіяну, Японіі; астравоў: Камода, Мазамбіку, Акінава, Папуа — Новай Гвінеі, захаду Ціхага акіяну.
Цёркс і Кайкас
Цёркс і Кайкас (the Turks and Caicos Islands) — Брытанская заморская тэрыторыя ў Карыбскім моры, на якую Вялікабрытанія захавала за сабой паўнамоцтвы па пытаннях абароны і міжнародных адносін. 15 жніўня 2009 года Вялікабрытанія ўвяла прамое кіраванне на астравах, патлумачыўшы свае дзеянні шматлікімі фактамі карупцыі ў мясцовым кіраўніцтве.
Сталіца — горад Коберн-Таўн.
Геаграфія
Складаецца з 8 асноўных і больш за 299 дробных астравоў, якія складюць агульную плошчу 616,3 км2.
Клімат
Астравы Цёркс і Кайкас маюць трапічны клімат з адносна стабільнай тэмпературай на працягу ўсяго году. Летам тэмпература рэдка перавышае 33 °C, а тэмпература зімовай ноччу рэдка апускаецца ніжэй за 18 °C.
Гісторыя
10 лютага 2007 г. прайшлі парламенцкія выбары на якіх перамагла Прагрэсіўная нацыянальная партыя 60% галасоў і 13 мандатаў.
Дзяржаўны лад і палітыка
Цёркс і Кайкас — заморская тэрыторыя Вялікабрытаніі. Суверэнам тэрыторыі з'яўляецца каралева Вялікабрытаніі Лізавета II, у асобе губернатара, які прызначаецца манархам, па рэкамендацыі Міністэрства замежных спраў і спраў Садружнасці.
Па Канстытуцыі, прынятай 9 жніўня 2006 г., тэрыторыяй кіруе заканадаўчы орган — Палата сходу (21 дэпутат).
Кенжарык
Кенжарык — сяло ў Нурынскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Кенжарыкскай сельскай акругі. Код КАТА — 355253200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 137 чалавек (65 мужчын і 72 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 95 чалавек (44 мужчыны і 51 жанчына).
Беразоўка (Буда-Кашалёўскі раён)
Паблізу паклады жалезняка.
Гідраграфія
На ўсходзе, поўначы і захадзе меліярацыйныя каналы, на поўдні рака Уза (прыток ракі Сож).
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Буда-Кашалёва — Гомель.
Планоўка складаецца з прамалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад і забудаванай драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Заснаваны напачатку 1920-х гадоў перасяленцамі з суседніх вёсак на былых памешчыцкіх землях. У 1930 годзе жыхары мястэчка ўступілі ў калгас. На франтах Вялікай Айчыннай вайны загінулі 11 жыхароў вёскі. Да 16 ліпеня 1954 года пасёлак уваходзіў у склад Недайскага сельсавета. У 1959 годзе ў складзе саўгаса «Марозавічы» (цэнтр — вёска Марозавічы).
Альбуньяна
Альбун'яна (Albugnano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Асці.
Насельніцтва складае 524 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 55 чал./км². Займае плошчу 9 км². Паштовы індэкс — 14020. Тэлефонны код — 011.
Заступнікам населенага пункта лічыцца Святая Дзева Марыя.
Веньямін Аронавіч Цукерман
Веньямін Аронавіч Цукерман (, —, ) — савецкі фізік-тэарэтык, доктар тэхнічных навук, прафесар (1956), Герой Сацыялістычнай Працы, лаўрэат Ленінскай прэміі, трох Сталінскіх прэмій, Дзяржаўнай прэміі СССР, Заслужаны вынаходнік РСФСР.
Біяграфія
Паходзіў з віцебскіх яўрэяў. Скончыў сямігадовую школу. У 1928 годзе з сям'ёй пераехаў у Маскву. У 1936 годзе Скончыў Маскоўскі машынабудаўнічы інстытут. Працаваў у навукова-даследчых установах Казані і Масквы. З 1947 у ядзерным цэнтры КБ-11 (Арзамас-16). Памёр і пахаваны на гарадскіх могілках у горадзе (Ніжагародская вобласць, Расія).
Навуковая дзейнасць
В. А. Цукерман удзельнік распрацоўкі савецкай ядзернай зброі, аўтар навуковых прац па вывучэнні працэсаў выбуху і дэтанацыі, адзін з з ініцыятараў стварэння імпульснай крыніцы нейтронаў у канструкцыі ядзерных зарадаў, заснавальнік імпульснай рэнтгенаграфіі ў СССР. Аўтар шматлікіх навуковых прац, чатырох кніг, больш за 60 вынаходніцтваў. У 1994 годзе апублікаваная кніга «Людзі і выбухі. Арзамас-16», напісаная ў сааўтарстве з З. М. Азархам.
Ілья Андрэевіч Гаўрылаў
Ілья Гаўрылаў (нар., ) — беларускі футбаліст, брамнік.
Клубная кар’ера
Выхаванец віцебскага футбола. Футболам пачаў займацца ў 8 гадоў, а ўжо ў 14 гадоў перайшоў у мінскае «Дынама», за якое правёў адзін матч у Кубку Беларусі.
У 2007 годзе разам з Антонам Амельчанкам і Юрыем Жаўновым (якія прыйшлі ў клуб некалькі раней) стаў іграком клуба расійскай Прэм’ер-лігі «Масква». Аднак у першую каманду прабіцца не змог; гуляючы ў першынстве моладзевых каманд, зразумеў, што хоча гуляць на больш высокім узроўні і папрасіў кіраўніцтва адпусціць яго ў арэнду.
Так, у 2008 годзе Ілья гуляў у арэндзе ў беларускіх клубах: магілёўскім «Дняпро» і «Тарпеда» з Жодзіна. За «Дняпро» Ілья правёў ўсяго адну гульню ў Вышэйшай лізе Беларусі. За жодзінскае «Тарпеда» дэбютаваў 10 жніўня 2008 года ў матчы з магілёўскім «Савітам», выйшаўшы ў стартавым складзе і правёўшы ўсю гульню. Па заканчэнні арэнды Гаўрылаў вярнуўся ў «Маскву».
У сакавіку 2010 года падпісаў двухгадовы кантракт з астраханскім «Валгаром-Газпрамам», які выступаў у Першым дывізіёне. Аднак правёў ўсяго два матчы, пасля чаго ў чэрвені 2010 кантракт па ўзаемнай згодзе быў скасаваны, і Гаўрылаў вярнуўся ў Беларусь зноў у жодзінскае «Тарпеда», заключыўшы працоўнае пагадненне на паўгода.
Пасля заканчэння тэрміну кантракта Ілья ў якасці свабоднага агента адправіўся на прагляд у курскі «Авангард», з якім у выніку 13 лютага 2011 падпісаў кантракт. За курскі клуб дэбютаваў 2 мая ў матчы трэцяга тура Першынства Расіі з саратаўскім «Сокалам». Па заканчэнні сезона 2011/12 пакінуў «Авангард».
13 ліпеня 2012 года было абвешчана аб тым, што Ілья заключыў аднагадовае пагадненне з падмаскоўнымі «Хімкамі». У складзе «Хімкаў» трывала гуляў у аснове ў ФНЛ.
У пачатку чэрвеня 2013 года перайшоў у валгаградскі «Ротар», але на полі з’яўляўся эпізадычна. У выніку, у 2014 годзе ўжо не з’яўляўся нават на лаўцы запасных, шукаючы новы клуб.
У лютым 2015 года склад «Шахцёра» папоўніў вопытны брамнік Уладзімір Бушма, пасля чаго Гаўрылаў выпаў з асноўнай абоймы гарнякоў. У выніку ў сакавіку 2015 года, разарваўшы кантракт з «Шахцёрам», перайшоў у мікашэвіцкі «Граніт», у складзе якога стаў асноўным брамнікам.
У лютым 2016 года вярнуўся ў Расію, пасля прагляду падпісаўшы кантракт з клубам «Прамень-Энергія». У складзе ўладзівастоцкага клуба трывала гуляў у аснове. У чэрвені 2017 года зноў стаў іграком «Ротара», аднак ужо ў верасні таго ж года на правах свабоднага агента пакінуў каманду.
У 2017 годзе стаў абвінавачаным ва ўдзеле ў дагаварным матчы падчас выступу за «Граніт». У кастрычніку 2017 года па выніках справы аб дагаварных матчах быў прысуджаны да штрафу ў 11,5 тысяч рублёў, а ў лютым 2018 года атрымаў ад Дысцыплінарнага камітэта АБФФ пажыццёвую дыскваліфікацыю. У пачатку 2018 года падпісаў пагадненне з узбекскім клубам «Наўбахор», аднак у выніку так і не згуляў за яго, неўзабаве пакінуў каманду і завяршыў кар’еру.
Міжнародная кар’ера
У 2009 годзе згуляў у трох матчах за моладзевую зборную Беларусі.
Міхаіл Леанідавіч Цыбульскі
Міхаіл Леанідавіч Цыбульскі (Міхась Цыбульскі;, ) — беларускі мастацтвазнавец, жывапісец. Кандыдат мастацтвазнаўства (1989)
Біяграфія
Скончыў мастацка-графічны-факультэт Віцебскага педагагічнага інстытута (1983), выкладае ў ім (з 1988). Даследуе праблемы тэорыі і гісторыі мастацтва, паэтыку і стылістыку беларускага мастацтва. Аўтар раздзелаў у «Гісторыі беларускага мастацтва» (т.5,6).
Раўнскі край
Раўнскі край (Raunas novads) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў цэнтральнай частцы Латвіі ў вобласці Відзэмэ. Край складаецца з двух валасцей, цэнтрам края з'яўляецца пасёлак Раўна.
Насельніцтва на 1 студзеня 2010 года складала 4008 чалавек. Плошча края — 309 км².
NGC 4849
NGC 4849 (іншыя абазначэнні — IC 3935, UGC 8086, MCG 5-31-44, ZWG 160.56, PGC 44424) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Вуліца Чэхава (Віцебск)
Вуліца Чэхава — вуліца ў цэнтральнай частцы горада Віцебска, у Кастрычніцкім раёне. Працягласць 300 метраў, ад вуліцы Леніна да берага Заходняй Дзвіны.
У 1950 годзе вуліца па рашэнні гарвыканкама перайменаваная ў гонар А. П. Чэхава.
Іван Піліпавіч Лагвіновіч
Іван Піліпавіч Лагвіновіч (, хут. Запрапасць, за 5 км ад в. Малькавічы,  — ) — беларускі паэт.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям'і. У 17-гадовым узросце паехаў у Данбас. Скончыў горнапрамысловае вучылішча (г. Снежнае Данецкай вобл.), працаваў шахцёрам. Пасля службы ў Савецкай Арміі працаваў шахцёрам у г. Тарэзе. У 37 гадоў з-за прафесійнага захворвання перавёўся слесарам на абагачальную фабрыку. У 1990 выйшаў на пенсію, у 1991 вярнуўся ў Беларусь, жыў у Паставах, у маі 1992 пераехаў у Баранавічы. Член Саюза беларускіх пісьменнікаў (з 2003). Пахаваны 31.3.2011 ў в. Малькавічы.
Творчасць
Першы верш напісаў у 3-м класе. Дэбютаваў вершамі ў 1960 (газета «Чырвоная змена»). На Украіне пісаў вершы на беларускай і рускай мовах, у Беларусі толькі па-беларуску. Аўтар кніг паэзіі «Разлукі выраёвыя» (2000), «Піліпаўка» (2001), «Ляда юдолі» (2003), «Далёкае і блізкае» (2004), «Палыновыя кветкі» (2007). Рыхтаваў да друку зборнік «Апошні забой», цяпер (2011) рыхтуецца пасмяротнае выданне. На Украіне друкаваўся ў калектыўных зборнікаў «Дорогие мои однополчане», «Зарницы», «Очень вовремя мы родились». У Беларусі верш І. Лагвіновіча «Востраў» увайшоў у зборнік выбранай беларускай паэзіі «Агледзіны» (1998), 14 вершаў у альманах паэзіі Брэстчыны «Дзядзінец» (1999), вялікія падборкі вершаў літаратурны альманах Баранавічаў «Святліца» (2000, 2006), верш «Прамірае паэт» у калектыўны зборнік «Верш на Свабоду» (2002), 5 вершаў у анталогію выбранай беларускай паэзіі 20 ст. «Краса і сіла» (2003). Друкаваліся ў перыядычных выданнях, газеце «Літаратура і мастацтва», часопісе «Вожык», брэсцкіх абласных газетах «Заря» і «Народная трыбуна», у газеце «Наша слова», у газетах г. Баранавічы «Наш край» і «Інтэкс-прэс».
Лаўрэат абласной літаратурнай прэміі імя У. Калесніка (2008) за кнігу паэзіі «Палыновыя кветкі».
Селішчы (Валожынскі раён)
Се́лішчы (, Селищи) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Багданаўскага сельсавета.
Мікалай Пятровіч Кухмістровіч
Мікалай Пятровіч Кухмістровіч (? — каля 1548) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Аляхновічаў-Кухмістровічаў герба «Ляліва». Нарадзіўся ў сям’і Пятра Алехнавіча.
Каралеўскі дваранін у 1532—1534 гадах, мечнік ВКЛ з 1539 года. У 1547 годзе атрымаў ад вялікага князя Жыгімонта Аўгуста на 2 гады Чарнобыль, аднак хутка памёр. У 1547 годзе атрымаў дазвол закласці ў сваіх уладаннях г. Дарагастаі.
Сям’я
Меў сыноў Мікалая, Пятра, Яна, Станіслава, Якуба. Мікалай атрымаў пасля бацькі Дарагастаі і даў пачатак роду Дарагастайскіх.
Янез Дрноўшак
Янез Дрноўшак (Janez Drnovšek; 17 мая 1950, Цэле — 23 лютага 2008, Заплана) — югаслаўскі і славенскі палітык. Другі прэзідэнт Славеніі (2002—2007, доўгі час прэм’ер-міністр Славеніі (1992—2000, 2000—2002). Старшыня Прэзідыума Югаславіі ў 1989—1990 гадах.
Біяграфія
Вывучаў эканоміку, скончыў ВНУ ў 1973 годзе, затым спецыялізаваўся ў «Інстытуце сусветнай эканомікі» ў Осла. Атрымаў ступень магістра ў 1981 годзе, абараніў дысертацыю «Міжнародны валютны фонд і Югаславія» ў 1986 годзе ў Вашынгтоне. Між тым, працаваў у Славеніі спачатку ў будаўнічай кампаніі, пазней — у банкаўскім фiлiяле. Адзін год прапрацаваў у Пасольстве Югаславіі ў Егіпце (Каір).
У 1989 годзе, тады яшчэ невядомы шырокай публіцы, стаў кіраўніком дзяржавы Югаславія, нечакана апярэдзіўшы на выбарах фаварыта ўрада Марка Булца.
Да самага краху камуністычнага рэжыму ў Югаславіі заставаўся членам камуністычнай партыі.
Адміністрацыйны падзел Алжыра
Адміністрацыйны падзел Алжыра — падзел тэрыторыі Алжыра на пэўныя часткі ў мэтах эфектыўнай арганізацыі дзяржаўнага кіравання і мясцовага самакіравання. Алжыр падзелены на 48 вілаетаў (ولاية, willaya), 553 акругі (دائرة — дайра, daïra) і 1541 камуну (بلديات, адз.л. بلدية баладыя, commune).
Найбуйнейшым вілаетам па плошчы з'яўляецца вілает Таманрасэт, а найбуйнейшым па колькасці насельніцтва з'яўляецца вілает Алжыр, у межах якога знаходзіцца сталіца краіны горад Алжыр. Сучасная сістэма адміністрацыйна-тэрытарыяльнага падзелу існуе з 1983 года.
Гісторыя
У 1954—1962 гадах у час вайны за незалежнасць Алжыра Фронт нацыянальнага вызвалення прыняў арганізацыйны падзел краіны на 6 вілаетаў:
Свальбардская царква
Свальбардская царква (Svalbard kirke, Svalbard kyrkje) — лютэранская царква, якая знаходзіцца на Лонгйіры, Шпіцберген, Нарвегія. Назва царквы паходзіць ад нарвежскай назвы Шпіцбергена (Свальбард). Свальбардская царква ўваходзіць у нарвежскую лютэранскую епархію Нур-Халугалана і з’яўляецца самай паўночнай лютэранскай царквой у свеце і другой хрысціянскай (пасля рыма-каталіцкай царквы у Понт-Інлет у Канадзе) царквой у свеце.
Гісторыя
Сучасная драўляная свальбардская царква была пабудавана ў 1957 годзе. Заснавальнікам-спонсарам будаўніцтва была «Store Norske Spisbergen Kullkompani»
Раней у Лонгйіры знаходзілася іншая царква, пабудаваная ў 1921 годзе, якая была першай пабудуванай лютэранскай царквой на Шпіцбергене. Гэтая царква была разбурана пад час Другой сусветнай вайны. Пасля падпісання Шпіцбергенскага трактата і прадастаўлення Нарвегіі правоў на востраў, епіскап Эйвін Бергграў зрабіў першы неафіцыйны візіт у царкву ў 1935 годзе.
Архітэктура і абсталяванне
Аб’ект мае 140 месцаў і ахоўваецца як гістарычна-культурны помнік. У 2004 годзе Свальбардская царква была адрэмантавана — царква была прылучана да цэнтальнага цеплазабеспячэння Лонгйіра. Царква падзелена на царкоўную (прыхадскую) і жылую (падвальную) часткі. Унутры знаходзяцца арыгінальныя срэбраныя алтарныя падсвечнікі, якія былі падарункам караля Хокана VII і Каралевы Мод,а таксама стары купель (баптыстэрый).
Кіраванне царквой на Шпіцбергене было перададзена нарвежскаму Кіраванню будаўніцтва і нерухомасці (Statsbygg) у 1977 годзе.
Акармленне вернікаў і арганізацыя
Мерапрыемствы пад эгідай Нарвежскай лютэранскай царквы фінансуюцца з бюджэту Шпіцбергена. Прыхадскі пастар адказвае за кіраванне той часткі бюджэту, якая ідзе на любую дзейнасць прыхода.
На гэтым прыходзе няма прыхадскога савета, так як на Шпіцберген не распаўсюджваецца нарвежскае заканадаўства, што значыць, што законы нарвежскай лютэранскай царкоўнай абшчыны таксама не распаўсюджваюцца, але, не гледзячы на гэта, прыход стварыў царкоўны савет.
Струпіца
Струпіца — рака ў паўночных ваколіцах Гомеля XVI—XIX стст. Упершыню згадваецца ў «Рэестры рэвізіі гаспадарскай Гомельскай воласці» 1560 года як адзін з арыенціраў зямельных меж, вызначаных для сёл Ваўковічы і Плеса.
Згодна з «Генеральным планам Беліцкага павета» 1784 года брала пачатак прыблізна за дзве вярсты на паўднёвы захад ад сяла Яроміна і заканчвалася ў раёне сяла Прудок. У апісанні 1848 года Струпіца характарызавалася як «невялічкая ручаіна», што ўвесну «прабягала» праз Прудок, утвараючыся з рукава Кабылінага балота каля сяла Краснае, а ўлетку высыхала.
Сучасныя вадаёмы ў абшары між Тралейбусным праездам і вуліцай Крупскай у Гомелі могуць быць суаднесены з рэшткамі аднаго з адрэзкаў рэчышча Струпіцы.
Этымалогія
Краязнавец і філолаг А. Ф. Рогалеў бачыць у назве «Струпіца» «старажытную ілірыйскую каранёвую аснову *Straūpa ў значэнні „вада, якая струменіць, цячэ”». Між тым празрыстая паралель з латышскай лексемай «straupīte» (рака, што хутка цячэ) дае падставы разглядаць назву як рэлікт старажытнай балцкай гідраніміі.
Свілішке
Свілі́шке (Sviliškė) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Дукштаскай сянюніі. Размешчана за 3 км ад Сянас Дукштаса. Насельніцтва 6 чал. (2001 г.).
Кіеўская духоўная акадэмія
Кіеўская духоўная акадэмія (Київська православна богословська академія, Киевская духовная академия) — найстарэйшая праваслаўная вышэйшая навучальная ўстанова ва Усходняй Еўропе. Дзейнічала з 1819 па 1918 гады ў Кіеве, шмат часу была цэнтрам багаслоўя і адукацыі для праваслаўных народаў.
Станаўленне КДА (1819-1830 гг.)
Заснаванне духоўнай акадэміі ў Кіеве было часткай рэформы духоўнай адукацыі, праведзенай у Расійскай імперыі пры імператару Аляксандру I. Рэформа прадугледжвала паэтапныя ўводзіны новага статута духоўных акадэмій у С.–Пецярбургу, Маскве, Кіеве і Казані. У 1809 г. новы статут быў уведзены ў СПбДА, у 1814 г. (пасля 1-га выпуску рэфармаванай СПбДА) - у МДА. У Кіеве дзеля гэтага планавалася рэформаваць Кіева-Магілянскую акадэмію; падзяліць яе на 3 самастойныя навучальныя ўстановы: духоўнае вучылішча, семінарыю і духоўную акадэмію. Восенню 1816 г. Камісія духоўных вучылішчаў паведаміла ў Кіеў, што хуткім часам мяркуюцца ўводзіны ў акадэміі новага статута. Камісія прасіла Кіеўскага мітрапаліта адказаць, ці дастаткова акадэмічных будынкаў для размяшчэння ў іх акадэміі, семінарыі і вучылішча, а таксама прадставіць у С.–Пецярбург канспекты лекцый выкладчыкаў Кіева-Магілянскай акадэміі. Пасля разгляду пададзеных канспектаў Камісія духоўных вучылішчаў прыйшла да высновы, што практычна ніхто з настаўнікаў Кіева-Магілянскай акадэміі не гатовы да выкладання па новай праграме. Таму было вырашана даслаць у Кіеў у якасці выкладчыкаў выпускнікоў рэфармаванай СПбДА. Аднак замясціць усе вакансіі адразу камісія не магла. Апроч таго, з ліку выхаванцаў Кіева-Магілянскай акадэміі і семінарый Кіеўскай акругі аказалася немагчымым набраць дастатковую колькасць студэнтаў, гатовых да навучання ў акадэміі па новай праграме. Да таго ж матэрыяльнае становішча манастыра, дзе размяшчалася Кіева-Магілянская акадэмія, заставалася досыць складаным: манастыр не аправіўся ад наступстваў пажару 1811 г., набажэнствы ў не здзяйсняліся, храм нават не быў вычышчаны ад смецця, што засталося пасля пажару. Усё гэта прымусіла Камісію духоўных вучылішчаў 24 ліпеня 1817 г. пастанавіць: «адкрыццё Кіеўскай акадэміі адкласці да здзяйснення хаця б двухгадовага курса ў семінарыях Кіеўскай акругі па новай іх адукацыі». Падрыхтоўка да адкрыцця рэфармаванай акадэміі заняла каля 2 гадоў і зацягнулася да 1819 г. Кіева-Магілянская акадэмія была часова зачынена, а ў яе памяшканнях размесцілася духоўнае вучылішча і семінарыя. Маёмасць акадэміі была перададзена створанай семінарыі. З выкладчыкаў Кіева-Магілянскай акадэміі ў склад карпарацыі Кіейскай духоўнай семінарыі ўвайшоў толькі іераманах.
У 1820 г. Камісія духоўных вучылішчаў зацвердзіла для КДА выкладніцкі штат; колькасць студэнтаў вызначалася ў 120 чал. (60 чал. у ніжэйшым (філасофскім) і 60 - у вышэйшым (багаслоўскім) класе). У 1819 г. у акадэмію было набрана толькі малодшае (філасофскае) аддзяленне. Аж да 1869 г. набор студэнтаў ажыццяўляўся раз у 2 гады (па няцотных гадах). Першы выпуск адбыўся ў 1823 г.
Спачатку штат складаўся з рэктара (у сане архімандрыта), 6 прафесараў і іншых выкладчыкаў (у 1917 годзе ў КДА выкладалі 20 прафесараў, 16 дацэнтаў, 2 лектары). Большасць прафесарскіх і бакалаўрскіх вакансій у акадэміі занялі выпускнікі першых курсаў Санкт-Пецярбургскай духоўнай акадэміі. У 20–х гг. XIX ст. большасць прафесараў і бакалаўраў КДА выкладалі некалькі дысцыплін, а таксама сумяшчалі выкладанне з выкананнем розных адміністрацыйных функцый і пастырскім служэннем. Досыць высокай у гэтыя гады была плыннасць кадраў, чаму спрыяла і хуткае перасоўванне па месцах служэння навуковага манаства. За перыяд з 1819 па 1830 гг. змянілася 5 рэктараў і 4 інспектары. Даволі частымі былі і змены ў выкладчыцкім складзе. Прафесары і бакалаўры або па дырэктыве Камісіі духоўных вучылішчаў перасоўваліся на службу ў іншыя навучальныя ўстановы, або пакідалі Кіеўскую акадэмію па ўласным жаданні. Усяго за гэты перыяд змянілася 14 прафесараў і бакалаўраў, а таксама 6 бібліятэкараў.
18 снежня 1823 г. адкрылася Канферэнцыя Кіеўскай духоўнай акадэміі, у склад якой апроч унутраных сапраўдных членаў — прафесараў КДА, увайшлі рэктар Кіеўскай духоўнай семінарыі іераманах Кірыл (Куніцкі) і прадстаўнікі кіеўскага духавенства з ліку выпускнікоў і выкладчыкаў Кіева-Магілянскай акадэміі. Такім чынам, гэта канферэнцыя стала злучным звяном паміж старой і новай Кіеўскай акадэміяй.
У адрозненне ад сваёй папярэдніцы, Магілянскай акадэміі, як і ўсе падобныя ўстановы ў Расіі таго часу, Кіеўская духоўная акадэмія прымала толькі сыноў святароў. Курс навучання доўжыўся 4 гады. Цягам усяго часу вывучалася Святое Пісьмо, а таксама класічныя (лацінская, грэчаская, старажытна-габрэйская) і сучасныя (нямецкая ці французкая) мовы. Сярод прадметаў, што вывучаліся ў першыя два гады, былі філасофія, літаратура, усеагульная і расійская гісторыя. На старэйшых курсах чыталіся багаслоўе, царкоўная гісторыя, царкоўная літаратура, геаграфія і іншыя прадметы. У 1830-х гг. багаслоўе і філасофію ў КДА сталі выкладаць не на лацінскай, а на рускай мове.
Штогод КДА заканчвалі ад 30 да 75 чалавек (у 1823 – 39 чалавек, у 1867 – 53, у 1884 – 74, у 1889 – 40, у 1905 – 48 чалавек). Акадэмія рыхтавала найперш выкладчыкаў для духоўных семінарый.
Кіеўская духоўная акадэмія (1830—1860 гг.)
З 1830 по 1839 гг. былі палепшаны ўмовы жыцця студэнтаў, рэканструяваны шпіталь, удасканалены фізічны кабінет, уладкаваны акадэмічны двор, у якім з'явіліся алеі. Калі за першае дзесяцігоддзе існавання КДА змянілася 5 рэктараў, то за наступныя амаль 30 гадоў (1830—1858) рэктарскую пасаду займалі толькі 4 чалавекі. У 1830-х гг. палепшылася і матэрыяльнае становішча КДА. 23 траўня 1836 г. быў зацверджаны новы штат, што заўважна павялічыў аклады рэктара, інспектара, прафесараў, бакалаўраў і супрацоўнікаў.
Важныя змены ў навучальным працэсе адбыліся ў 40-х гг. XIX ст. У 1841 г. у КДА самастойнымі прадметамі сталі руская грамадзянская (у ніжэйшым класе) і царкоўная (у вышэйшым класе) гісторыя. З 1841/42 навучальнага года Ў акадэміі пачалі выкладаць патралогію (спачатку ў выглядзе эксперыменту, а потым увесь час). У 1843 г. у навучальны курс былі ўведзены асновы педагогікі. У 1848 г., калі стала відавочна, што з прычыны пераходу выкладання на рускую мову пад канец 30–х гг. XIX ст. выпускнікі семінарый недастаткова добра валодаюць лацінскай, у акадэмічную праграму была ўведзена лацінская мова. Напрыканцы 40–х гг. XIX ст. выкладалася ўжо 28 агульнаабавязковых прадметаў. Гэта прымусіла адміністрацыю перагледзіць расклад і скараціць працягласць кожнай лекцыі з 2 да 1,5 гадзін. Колькасць студэнтаў на кожным курсе ў гэтыя гады звычайна складала нешматлікім больш за 50 чал. З 1841 г. было афіцыйна дазволена прымаць у КДА выпускнікоў семінарый не толькі Кіеўскага, але і іншых навучальных акруг. Гэта прывяло да прыкметных змен у нацыянальным складзе студэнтаў. Калі перш большасць студэнтаў КДА былі ўкраінцамі (выпускнікі семінарый на тэрыторыі сучаснай Украіны), то з 1841 г. усё больш абітурыентаў стала прыязджаць з іншых рэгіёнаў Расійскай імперыі. З 40–х гг. XIX ст. на навучанне ў КДА таксама прымалі іншаземцаў, галоўным чынам гэта былі балгары, сербы, чарнагорцы, румыны, грэкі і сірыйцы.
У 1850–ых гг. прызначэнне новых кіраўнікоў акадэміі супала па часе з ажыўленнем грамадскага жыцця, што пачалося ў Расійскай імперыі пасля ўсшэсця на трон імператара Аляксандра II. Яно адбілася і на ўнутраным жыцці духоўных акадэмій. Пад канец 50–х гг. XIX ст. у студэнцкім асяроддзі актыўна абмяркоўваліся грамадска-палітычныя і культурна-нацыянальныя праблемы. Імкненне да абнаўлення царкоўнага жыцця, з аднаго боку, і незадаволенасць акадэмічным начальствам — з другога, прывялі да таго, што восенню 1859 г. у КДА адбылася масштабная студэнцкая забастоўка. Студэнты 20-га акадэмічнага курса напісалі ліст імператару з рэзкай крытыкай адміністрацыі і прафесараў. Ліст не быў адпраўлены ў С.–Пецярбург, але быў апублікаваны ў Лондане ў газеце А. І. Герцэна «Колокол» і выклікаў шырокі грамадскі рэзананс. У снежні 1859 г. рашэннем Сінода рэктар і інспектар акадэміі былі звольнены з занятых пасад. Частку студэнтаў, вінаватых у беспарадках, пакінулі акадэмію па ўласным жаданні, сыйдучы на навучанне ў свецкія вышэйшыя навучальныя ўстановы. Па рашэнні Канферэнцыі КДА ніхто з выпускнікоў 20-га курса не быў пакінуты для выкладання ў акадэміі (пасля выключэнне было зроблена толькі для аднаго, які не браў удзел у забастоўцы). Таксама па рашэнні Сінода выпускнікі 20-га курса былі зацверджаны ў навуковых ступенях толькі пасля атрымання станоўчых водгукаў пра іх 2–гадовую службу ў духоўнай ці духоўна-навучальнай установе. Тым не менш і пасля гэтага студэнты Кіеўскай духоўнай акадэміі бралі ўдзел у розных грамадскіх акцыях. Так, у 1861 годзе, падчас перанясення праз Кіеў цела Т. Р. Шаўчэнкі, тры студэнты КДА прамовілі прамовы над труной украінскага паэта, за што атрымалі вымову ад акадэмічнага кіраўніцтва.
Кіеўская духоўная акадэмія (1860—1919 гг.)
У 1861 г. былі здзейснена пераразмеркаванне навучальнай нагрузкі па грэцкай і габрэйскай мовах, а таксама па Святым Пісьме Старога запавету і царкоўнай гісторыі. У самастойны прадмет была вылучана «навука пра рускі раскол». У 1863 г. па ініцыятыве рэктара руская грамадзянская гісторыя была адлучана ад рускай царкоўнай гісторыі і для яе выкладання прызначаны асобны настаўнік. У 1864 г. са згоды Сінода выкладанне матэматыкі былі даручана аднаму выкладчыку (замест ранейшых двух), а ўтвораная вакансія скарыстана для адкрыцця яшчэ адной кафедры Святога Пісьма. У выніку кафедра Старога запавету была адлучана ад кафедры Новага Запавету. У 1863–1864 гг. была здзейснена рэканструкцыя новага акадэмічнага корпуса, для якога закупілі мэблю. У сувязі пераносам з новага корпуса ў стары (Мазэпаў) бібліятэкі КДА была ажыццёўлена рэканструкцыя памяшканняў, прызначаных для бібліятэкі. Важнай падзеяй стала стварэнне часопіса «Працы Кіеўскай Духоўнай Акадэміі» («Труды Киевской Духовной Академии»), які пачаў выходзіць у 1860 г. і хутка ператварыўся ў адно з лепшых багаслоўскіх перыядычных выданняў у Расійскай імперыі. У ім публікаваліся багаслоўскія, царкоўна-гістарычныя і кананічныя даследванні, а таксама выкананыя выкладчыкамі акадэміі пераклады твораў айцоў заходняй Царквы.