cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гісторыя капірайта
Агульны закон аб капірайце
Бушавалі дэбаты вакол таго, ці могуць надрукаваныя ідэі быць уласнасцю. Лонданскія кнігагандляры і іншыя прыхільнікі вечнага капірайту сцвярждалі, што без іх навука магла б спыніць існаванне і аўтары не мелі б стымулаў працягваць творчую працу над доўгатэрміновымі каштоўнасцямі, калі яны не маглі б перадаць правы ўласнасці іх нашчадкам. Апаненты вечнага капірайта казалі, што гэта стварае вечную манаполію, якая завышае кошты кніг, робіць іх менш даступнымі, і таму звужае пашырэнне асветы. Лонданскія кнігагандляры былі атакаваныя аргументам, што пад маскай правоў аўтараў яны хаваюць сваю сквапнасць і асабісты інтарэс у кантролі над гандлем кнігамі. Калі справа Дональдсан супраць Беккета дайшла да Палаты Лордаў у 1774 годзе, лорд Камдэн быў больш рэзкі ў сваім непрыняцці агульнага закона аб капірайце, папярэджваючы Палату Лордаў, што варта толькі прагаласаваць у падтрымку агульнага закону аб капірайце, фактычна вечнага капірайта, як "уся наша навука будзе заблакавана ў руках Томсанаў і Лінтатсаў на вякі". Больш за тое, ён папярэдзіў, што кнігагандляры потым могуць усталяваць такія кошты на кнігі, якія іх будуць задавальняць "да тых часоў публіка ў большасці стане іх рабамі, як іх асабістыя наёмныя аўтары". Ён заявіў, што "веды і навука не тыя рэчы, што павінны быць звязаныя такім павуціннем цэпаў".
Кіруючыся гэтым, Палата Лордаў пастанавіла, што капірайт - "сварэнне па статуту", і што правы і адказнасць у капірайце вызначаны заканадаўствам. Існуе, аднак, дагэтуль разнагалоссе наконт таго, ці падцвердзіла Палата Лордаў наяўнасць агульнага закона аб капірайце, як гэта адбылося ў Статуце Ганны. Лорды традыцыйна непрыязна ставіліся да манаполіі кнігагандляроў і былі азнаёмлены з дактрынай агульнага закону аб капірайце, прасоўваемай імі. Гэты закон падрымліваў пазіцыю гандляроў аб вечным капірайце. Лорды без сумневу прагаласавалі супраць вечнага капірайта з адабрэннем тэрміну капірайта, г.зн. капірайт мае пэўны працяг часу дзеяння і сканчваецца згодна статуту. Лорды таксама адобрылі існаванне грамадскага здабытку (public domain). Справа Дональдсан супраць Беккета была вырашана такім чынам, што вялікая колькасць прац і кніг, упершыню апублікаваных у Брытаніі, перамяшчаецца ў грамадскі здабытак, таму што тэрміны капірайта скончыліся, бо кнігі былі апублікаваныя перад тым, як быў прыняты Статут Ганны ў 1709 годзе. Гэтая пастанова адкрыла рынак для таннай перадрукоўкі прац Шэкспіра, Джона Мілтана і Джэфры Чаўсера - прац, якія зараз лічацца класікай. Пашырэнне грамадскага здабытку ў кнігах разбурыла дамінуючую пазіцыю лонданскіх кнігагандляроў і выдаўцоў і дало магчымасць канкурэнцыі. Колькасць лонданскіх гандляроў і выдаўцоў кніг павысілася ў тры разы - з 111 да 308 у прамежку з 1772 да 1802.
У рэшце рэшт было пастаноўлена, што аўтары мелі існуючы да гэтага агульны закон ад капірайце над іх працай, але са Статутам Ганны парламент абмежаваў гэтыя натуральныя правы для таго, каб стварыць баланс паміж інтарэсамі аўтара і шырокімі сацыяльнымі патрэбамі. Згодна Патэрсану і Лінгістану ў гэтым законе заставалася невырашанай прырода капірайта. Капірайт разглядаўся з двух бакоў: як натуральнае права аўтара і як прадпісаннае права абмежаванай манаполіі. Адна тэорыя трымаецца, што вытокі капірайта з’яўляюцца падчас творчай працы, а другая, што вытокі з’яўляюцца толькі згодна капірайт-заканадаўству.
Ранні французскі закон аб капірайце
У прадрэвалюцыйнай Францыі ўсе кнігі павінны былі быць ухвалены цэнзурай. І аўтары, і выдаўцы павінны былі атрымаць каралеўскі прывілей перад тым, як кніга магла быць апублікавана. Каралеўскія прывілеі былі эксклюзіўнымі і звычайна выдаваліся на 6 год з магчымасцю працягу. Праз некаторы час гэта стварыла сітуацыю, калі толькі ўладальнік каралеўскага прывілея меў права працягваць яе дзеянне бясконца. У 1761 годзе Каралеўскі Савет узнагароджваў каралеўскім прывілеем пераважней спадкаемцу аўтара, чым выдаўца. Гэта падзея распаліла нацыянальныя дэбаты аб прыродзе кніжнай уласнасці, падобныя да тых, што мелі месца і ў Брытаніі падчас бітвы з кнігагандлярамі.
У 1777 годзе шэраг каралеўскіх дэкрэтаў рэфарміравалі ў прывілеі. Тэрмін прывілеяў быў устаноўлены мінімум 10 год альбо жыццё аўтара, калі яно было даўжэй. Калі аўтар атрымліваў прывілей і не перадаваў, або не прадаваў яго, ён мог публікаваць і прадаваць копіі сваёй кнігі самастойна, а таксама перадаць прывілей нашчадкам, якія карысталіся гэтым прывілеем бясконца. Калі прывілей быў прададзены выдаўцу, выключнае права магло быць перададзена на вызначаны перыяд. Каралеўскія дэкрэты забаранялі працягваць прывілеі, і калі аднойчы прывілей скончыў дзеянне, любы мог атрымаць "просты доступ" друкаваць і прадаваць копіі такіх прац. З тых часоў грамадскі здабытак у кнігах быў вызначаны часам сканчэння нечага прывілея. Пасля Вялікай французскай рэвалюцыі ўзнікла спрэчка, ці надаваць Камедзі Франсэз (фр. Comédie-Française) выключныя правы для публічнага выканання ўсіх драматычных прац. У 1791 годзе Нацыянальны Сход адмяніў гэты прывілей. Любы чалавек мог сварыць публічны тэатр. Нацыянальны Сход абвяшчаў, што працы любога аўтара, які памёр больш за 5 год таму становяцца грамадскай уласнасцю. У той жа час Нацыянальны Сход надаваў аўтарам выключнае права дазваляць публічнае прадстаўленне іх прац на працягу ўсяго жыцця і пашыраў гэта права на нашчадкаў аўтара ці правапераемнікаў на працягу пяці год пасля смерці аўтара. Нацыянальны Сход прымаў пункт гледжання, што апублікаваная праца мела прыроду грамадскай уласнасці, а права аўтара было вызначана, як выключэнне з гэтага прынцыпа, каб кампенсаваць выдаткі аўтара на стварэнне яго працы.
У 1793 годзе быў прыняты новы закон, які надаваў аўтарам, кампазітарам і артыстам выключнае права прадаваць і распаўсюджваць свае працы. Гэта права было пашырана на іх нашчадкаў і правапераемнікаў напрацягу 10 год пасля смерці аўтара. Нацыянальны Сход рашуча памясціў гэты закон у асновы натуральных правоў, назваўшы яго "Дэкларацыя правоў талента" сугучна са знакамітай "Дэкларацыяй правоў чалавека і грамадзяніна". Аднак аўтараў абавязаліся рабіць копіі прац у Нацыянальную Бібліятэку. У XIX стагоддзі каментатары характарызавалі закон 1793 года, як утылітарны і "добразычлівы падарунак грамадства".
Ранні амерыканскі (ЗША) закон аб капірайце
Статут каралевы Ганны не распаўсюджваўся на амерыканскія калоніі. Эканоміка ранняй Амерыкі была ў значнай ступені аграрнай і толькі тры прыватных аўтарскіх акты прайшлі ў Амерыцы да 1783. Два акты былі абмежаваныя тэрмінам дзеяння ў 7 гадоў, адзін акт - тэрмінам у 5 год. У 1783 годзе некалькі хадайніцтваў аўтараў упэўнілі Кантынентальны Кангрэс, "што няма нічога больш слушнага з уласнасцей чалавека, чым плод яго даследаванняў, і што абарона і бяспека ў значнай ступені літаратурнай уласнасці, заахвочваюць геніяў і садзейнічаюць карысным адкрыццям." Але, у адпаведнасці з артыкулам Канфедэрацыі, Кантынентальны Кангрэс не меў паўнамоцтваў прымаць закон аб капірайце. Кантынентальны кангрэс прыняў рэзалюцыю, якая заклікала штаты "забяспечыць аўтараў або выдаўцоў любой новай кнігі, да гэтага часу недрукаванай... правам капіравання такіх кніг на працягу пэўнага часу, не менш, чым чатырнаццаць год з часу першай публікацыі; а таксама для забеспячэння ўзгаданных аўтараў, калі яны яшчэ жывыя пасля сканчэння тэрміну дзеяння,... права капірвання такіх кніг яшчэ на адзін тэрмін часу, не менш чатырнаццаці год". Тры штаты прынялі статуты аб капірайце ўжо ў 1783 годзе, да рэзалюцыі Кантынентальнага Кангрэса, а ў наступныя тры гады ўсе астатнія штаты, за выключэннем штата Дэлавэр, прынялі статуты аб капірайце. Сем штатаў паследвалі за Статутам каралевы Ганны і рэзалюцыяй Кантынентальнага Кангрэса аб забеспячэнні двух тэрмінаў дзеяння па чатырнаццаць год. Пяць астатніх штатаў далі капірайту адзін тэрмін дзеяння ў чатырнаццаць, дваццаць і дваццаць адзін гады без права аднаўлення.
У Канвенцыі Філадэльфіі 1787 года Джэймс Медысан са штата Вірджынія і Чарлз Катэрворс Пінкні з Паўднёвай Караліны прадставілі прапановы, якія дазваляюць Кангрэсу права прадастаўляў капірайт на абмежаваны перыяд часу. Гэтыя прапановы маюць паходжанне з пункта аб капірайце ў Канстытуцыі ЗША, які дазваляе прадастаўленне капірайта і патэнтаў на працягу абмежаванага часу, каб служыць вялізнай функцыі, а менавіта "у мэтах садзейнічання прагрэсу навукі і карысных мастацтваў". Першым федэральным актам аб капірайце быў "Акт аб Капірайце" 1790 года. Ён прадастаўляў права капірайта на тэрмін дзеяння ў 14 год "з моманту рэгістрацыі назвы твора", з правам падаўжэння яшчэ на 14 гадоў, калі аўтар пражыў да канца першага тэрміна. Закон ахоплівае не толькі кнігі, але і карты, і схемы. За выключэннем палажэнняў аб картах і схемах, "Акт аб Капірайце" ад 1790 капіруецца амаль даслоўна са Статута каралевы Ганны.
На той момант творы толькі атрымалі абарону ў адпаведнасці з федэральным прадпісаным капірайтам, калі статутныя фармальнасці, такія як належная абвестка аб капірайце, былі задаволеныя. Калі б гэта было не так, то праца адразу ж уваходзіла б у грамадскі здабытак. У 1834 годзе Вярхоўны суд вынес рашэнне по справе Уітан супраць Петерса (выпадак, падобны да выпадку 1774 года Дональдсан супраць Бекета ў Вялікабрытаніі), што, хоць аўтар неапублікаванага твора меў права па агульнаму закону кантраляваць першую публікацыю, ён не меў права па агульнаму закону кантраляваць працэс рэпрадукцый твора пасля першай публікацыі.
Ранняя міжнародная практыка
Бернская канвенцыя была ўпершыню прынята ў 1886 годзе і паслядоўна пераглядалася ў 1896 (Парыж), 1908 (Берлін),1928 (Рым), 1948 (Брусель), 1967 (Стакгольм) і 1971 (Парыж) гадах. Гэта канвенцыя адносіцца да літаратурных і драматычных прац, якія ўключаюць фільмы. Таксама канвенцыя патрабуе ад дзяржаў-удзельніц прадастаўляць ахову кожнаму літаратурнаму, навуковаму і драматычнаму твору. Бернская канвенцыя мае шэраг ключавых пунктаў, у тым ліку прынцып "нацыянальнага рэжыму", які ўтрымлівае, што кожная дзяржава-ўдзельніца канвенцыі павінна даваць грамадзянам іншых краін такія ж правы, якія дае ўласны закон аб капірайце для сваіх грамадзян (артыкул 3-5).
Лапатка
Лапа́тка:
Гісторыя капірайта
Ранняя міжнародная практыка
Бернская канвенцыя арыентавана на аўтараў, як ключавых фігур у законе аб капірайце, і мэтай канвенцыі з’яўляецца "абарона правоў аўтараў на іх літаратурныя і мастацкія творы" (артыкул 1), а не абарона выдаўцоў і іншых суб'ектаў у працэсе распаўсюджвання твораў публіцы. У 1928 годзе была ўведзена канцэпцыя маральных правоў (артыкул 10-біс), якая забяспечвае аўтараў правам быць згаданым і пярэчыць прыніжальнай апрацоўцы іх твораў. Гэтыя правы, у адрозненні ад эканамічных правоў, такіх як прадухіленне капіравання, не могуць быць перададзены іншым асобам.
Бернская канвенцыя замацавала абмежаванні і выключэнні капірайта, якія дазваляюць прайграванне літаратурных і мастацкіх твораў без папярэдняга дазволу ўладальнікаў капірайта. Падрабязнасці гэтых выключэнняў былі пакінуты на меркаванне нацыянальнага заканадаўства аб капірайце, але пра кіруючы прынцып гаворыцца ўжо ў артыкуле 9 канвенцыі. Так званы трохступеньчаты тэст лічыць, што выключэнне дазваляецца толькі "у пэўных асаблівых выпадках пры ўмове, што такое праіграванне ці не наносіць шкоды нармальнаму выкарыстанню твора, ці не ўшчамляе неабгрунтаваным чынам законныя інтарэсы аўтара". Бясплатнае карыстанне творамі, абароненымі капірайтам, відавочна дазволена ў выпадку цытавання з правамерна апублікаваных твораў, для навучальных мэтаў і навінных рэпартажаў (артыкул 10).
Капірайт і тэхналогіі
Каментатары, такія як Барлоў (1994), сцвярджаюць, што лічбавы капірайт у корані адрозніваецца, і будзе ўпарта цяжка рэалізаваць яго на практыцы; іншыя, такія як Столман (1996) сцвярджаюць, што ў першую чаргу Інтэрнэт глыбока падрывае эканамічнае абгрунтаванне капірайта. Гэтыя перспектывы могуць прывесці да разгляду альтэрнатыўных сістэм кампенсацыі, замест выключных правоў на ўсе віды інфармацыі, у тым ліку на праграмнае забеспячэнне, кнігі, фільмы і музыку. Retrieved 2011-09-13.
Элідаватн
Элідаватн (Elliðavatn) — возера ў Ісландыі.
Прэснаводнае возера ў паўднёва-заходняй частцы краіны ў раёне Рэйк’явіка. Усходні бераг Элідаватна з’яўляецца часткай запаведніка Хэйдмёрк. Плошча паверхі возера складае 1,8 км². У возера ўпадаюць дзве невялікія ракі (Bugðá, Suðurá), а выцякае рака Эліда.
Рычард Ніксан
Рычард Мілхаўс Ніксан (Richard Milhous Nixon;, Іорба-Лінда, штат Каліфорнія — ) — палітычны і дзяржаўны дзеяч ЗША, 37-ы прэзідэнт ЗША.
Асташкавіцкі сельсавет (Светлагорскі раён)
Аста́шкавіцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Светлагорскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 г. вёска) Асташкавічы.
Гісторыя
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Карпавіцкі сельсавет у складзе Азарыцкага раёна Мазырскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Карпавічы. 5 кастрычніка 1926 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Асташкавічы, сельсавет перайменаваны ў Асташкавіцкі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Азарыцкім раёне БССР, з 8 ліпеня 1931 года ў Мазырскім раёне БССР. З 12 лютага 1935 года ў складзе Даманавіцкага раёна, з 21 чэрвеня 1935 года — Мазырскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Палескай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Гомельскай вобласці. 8 красавіка 1957 года ў склад сельсавета з Давыдаўскага сельсавета перададзена вёска Асінаўка. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Парыцкага раёна, які 29 ліпеня 1961 года перайменаваны ў Светлагорскі. 26 верасня 2006 года ў склад Сасноваборскага пассавета перададзена вёска Асінаўка.
Айвазоўскі
Айвазоўскі — прозвішча.
Свішчова (Ярцаўскі раён)
Свішчова (Свищёво) — вёска ў Ярцаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Суетаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Помнік Рамуальду Траўгуту (Свіслач)
Помнік Рамуальду Траўгуту — помнік у г. Свіслачы, размешчаны на алеі па вуліцы 17 Верасня. Прысвечаны аднаму з кіраўнікоў нацыянальна-вызваленчага паўстання 1863—1864 гадоў Рамуальду Траўгуту.
Помнік быў пастаўлены ў 1928 годзе, на 10-я ўгодкі аднаўлення незалежнасці Польшчы. Аўтарамі скульптуры з’яўляліся мясцовы выкладчык Павел Бялак і варшаўскі архітэктар Збароўскі. У 1940 годзе помнік быў знішчылі савецкімі ўладамі. Адноўлены ў 1988 годзе па даваенных эскізах гродзенскім скульптарам Аляксандрам Анціпіным.
Муровані Курыліўці
Муровані Курыліўці (Муро́вані Кури́лівці) — пасёлак гарадскога тыпу ў Вінніцкай вобласці Украіны. Былы раённы цэнтр. Цэнтр тэрытарыяльнай грамады. Размешчаны за 110 км на паўднёвы захад ад Вінніцы недалёка ад адміністратыўнай мяжы з Хмяльніцкай вобласцю на поўдні Падолля. Вядома сваімі мінеральнымі водамі. Сярод гістарычных будынкаў у мястэчку захаваўся палац шляхціцаў Камароў, руіны замка шляхціцаў Чурыла і інш.
Белае Балота
Назву Бе́лае Бало́та маюць:
Заячыўка
Заячыўка (Зая́чівка) — вёска ў Ковэльскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Паворскай вясковай абшчыны.
Аляксей Волкаў
Аляксей Волкаў:
Абір Аль-Сахлані
Абір Аль-Сахлані (швед. Abir Al-Sahlan; нар., Ірак) — шведскі дзяржаўны і палітычны дзеяч іракскага паходжання, член шведскай Партыі Цэнтра, а з ліпеня 2019 года дэпутат Еўрапейскага парламента. Жыве ў Хегерстэне, у адным з раёнаў Стакгольма.
Біяграфія
Нарадзілася ў Іраку, яе бацька Абід Аль-Сахлані быў актыўным членам забароненай у Іраку камуністычнай партыі, якая выступала супраць праўлення Садама Хусейна, з-за чаго іх сям’і прыйшлося прасіць палітычнага прытулку ў камуністычнай Балгарыі ў 1977 годзе. Ім дазволілі застацца ў Балгарыі, аднак, потым яе бацька стаў афіцэрам іракскага войска супраціву і ваяваў у Курдыстане. Яна пераехала са сваёй маці ў Сірыю, у Дамаск на пару гадоў, затым адправілася ў Паўднёвы Емен, але зноў пераехала ў Балгарыю ў сувязі з грамадзянскай вайной у Паўднёвым Емене ў 1986 годзе. Пазней сям’і Абіраў паведамілі, што Абід загінуў, і пасля распаду Савецкага Саюза яна збегла ў Швецыю разам з яе дзядзькам у 1991 годзе. Неўзабаве пасля гэтага яна даведалася, што яе бацька жывы, аднак, быў узяты пад варту ў Багдадзе. Пазней іх сям’я ўсё ж змагла ўз’яднацца ў Швецыі.
Абір Аль-Сахлані вучылася ў сярэдняй школе ў Сундсвале Nacka (Internationella Engelska Skolan), дзе ў старэйшых класах яна актыўна прымала ўдзел валанцёрам у праграме «Выратуйце дзяцей», і на працягу гэтага часу яна дапамагала ў побыце дзецям-імігрантаў сваімі ўласнымі сіламі.
Аль-Сахлані вучылася ва Універсітэце Сярэдняй Швецыі (Mittuniversitetet) у Сундсвале. Мае ступень магістра інфармацыйных сістэм у Стакгольмскім універсітэце.
Анарха-сіндыкалізм
Анарха-сіндыкалізм — напрамак у анархізме. У аснове анарха-сіндыкалізму ляжыць ідэя аб тым, што толькі рэвалюцыйныя арганізацыі працоўных, якія базуюцца на прынцыпах узаемадапамогі і калектыўнага самакіравання, павінны і могуць спрыяць пабудове новага, сапраўды справядлівага грамадства. Асноўным метадам дасягнення сваіх мэт яны лічаць усеагульную эканамічную стачку.
Анарха-сіндыкалізм узнік у канцы ХІХ стагоддзя ў тых краінах, дзе разам з буйнымі прамысловымі прадпрыемствамі існавала ў той час вялікая колькасць саматужных і паўсаматужных прадпрыемстваў — у Францыі, Італіі, Іспаніі, Швейцарыі, дзяржавах Лацінскай Амерыкі. Найбольшага развіцця анарха-сіндыкалізм дасягнуў у пачатку ХХ стагоддзя. Напярэдадні Першай сусветнай вайны анарха-сіндыкалізм набыў пануючы ўплыў у французскай Усеагульнай канфедэрацыі працы, у амерыканскай арганізацыі «Індустрыяльныя працоўныя свету», у Італьянскім сіндыкальным саюзе, у іспанскай Нацыянальнай канфедэрацыі працы. Сіндыкалісты актыўна дзейнічалі таксама ў прафсаюзным руху Англіі, Германіі, Бразіліі, Аргенціны і шэрагу іншых краін.
Ікуо Такахара
(高原 郁夫; нар. ) — былы японскі футбаліст. У 1980 годзе выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Арв’е
Арв'е (Arvier) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Вале-д’Аоста.
Насельніцтва складае 858 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 26 чал./км². Займае плошчу 33 км². Паштовы індэкс — 11011. Тэлефонны код — 0165.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Сульпіцый Север.
Сулур
Сулур размешчаны ў паўночнай частцы Ісландыі, у рэгіёне Нардурланд Эйстра. Ён з’яўляецца часткай сістэмы патухлага вулкана Керлінг, які знаходзіцца па суседстве. Сулур мае дзве вяршыні, больш высокая дасягае 1213 метраў, меншая — 1144 метраў. Гара знаходзіцца на паўднёвым-захадзе ад найбуйнейшага горада Паўночнай Ісландыі — Акюрэйры.
Гара пакоіцца на 500-метровай базальтавай падэшве. Горны масіў, у які ўваходзяць Керлінг і Сулур, уключае ў сябе яшчэ некалькі вяршыняў (напр. Litli-і Stori Krummi — горы Малы Крумкач ​​і Вялікі Крумкач). У нізінах паміж гарамі захоўваюцца рэшткі ледавіка.
Вулканічная сістэма Керлінг-Сулур актыўна выкарыстоўваецца аматарамі горнага турызму.
Ярцава-Гур’ева
Ярцава-Гур’ева (Ярцево-Гурьево) — вёска ў Ярцаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Суетаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Казлынычы (Ковэльскі раён)
Казлынычы (Козлиничі) — вёска ў Ковэльскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Паворскай вясковай абшчыны.
Ціханоўшчына
Ціхано́ўшчына (, Тихоновщина) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пяршайскага сельсавета.
Такугава Іэясу
Мінамота Такугава но-Іэясу (徳 川 家 康, とくがわ いえやす,  — ) — прынц Мінамота, дыпламат і военачальнік, заснавальнік дынастыі сёгунаў Такугава. Бліжэйшы паплечнік і паслядоўнік Оды Набунага і Таетомі Хідэесі, які завяршыў стварэнне цэнтралізаванай феадальнай дзяржавы ў Японіі.
Адэскі нацыянальны ўніверсітэт імя І. І. Мечнікава
'''Адэскі нацыянальны універсітэт імя І. І. Мечнікава''' (АНУ) — найстарэйшая ВНУ на поўдні Украіны.
З дня свайго стварэння універсітэт займае адно з вядучых месцаў у фарміраванні сістэмы адукацыі, у развіцці навуковых даследаванняў і культуры Украіны. Ён з'яўляецца адным з найстарэйшых універсітэтаў Украіны і разам з Кіеўскім, Харкаўскім і Львоўскім універсітэтамі фактычна вызначае стан і перспектывы развіцця адукацыі, навукі і культуры ў адукацыйнай сеткі Украіны. Займае 9-е месца ў рэйтынгу вышэйшых навучальных устаноў Украіны.
Гісторыя Універсітэта
1(13) мая 1865 года Рышэльеўскі ліцэй быў ператвораны ў Імператарскі Новарасійскі ўніверсітэт.
Да 1917 года Новарасійскі ўніверсітэт скончылі каля 6 тыс. чал.
У 1933 адноўлены пад назвай: Адэскі ўніверсітэт.
АНУ адзіны сярод універсітэтаў Украіны, які функцыянаваў падчас Вялікай Айчыннай вайны, нават знаходзячыся ў эвакуацыі. Альтэрнатыўны Адэскі ўніверсітэт функцыянаваў на акупіраванай тэрыторыі з 1942 года.
Імя Мечнікава прысвоена ў 1945 годзе.
За выдатныя заслугі ў падрыхтоўцы спецыялістаў у 1965 годзе АНУ быў узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга, а ў 1978 годзе уключаны ў пералік вядучых універсітэтаў СССР.
Мелехавічы
Назву Мелехаві́чы маюць:
Папская акадэмія навук
Папская акадэмія навук (Pontificia Accademia delle Scienze) — акадэмія навук Ватыкана. Мэта Папскай акадэміі навук — даследаваць матэматычныя, фізічныя і натуральныя навукі і звязаныя з імі багаслоўскія пытанні.
Гісторыя
Заснавана ў 1603 годзе ў Рыме пад назвай Academia dei Lincei (Акадэмія Рысяў — рысь была яе сімвалам).
Адноўлена ў 1847 годзе папам Піем IX як папская акадэмія; у 1870 годзе падзялілася на папскую акадэмію і Нацыянальную акадэмію Рысяў (найвышэйшая навуковая ўстанова Італіі).
У 1887 годзе пашырана папам Львом XIII, у 1922 годзе атрымала новы будынак — вілу Пія VI.
У 1936 годзе рэарганізавана і рэфармавана папам Піем XI і атрымала сучасную назву.
Праца акадэміі
Складаецца з 80 членаў — прадстаўнікоў матэматычных і прыродазнаўчых навук, якія рэкамендуюцца Саветам Акадэміі і выбіраюцца папам з ліку вучоных свету незалежна ад нацыянальнай і рэлігійнай прыналежнасці. Штогод праводзіць тыдзень навуковых дыспутаў, вынікі якіх публікуюцца асобным выданнем.
Курыруецца непасрэдна папам.
Зоя Феліксаўна Светава
Зоя Феліксаўна Светава (Зо́я Фе́ликсовна Све́това) (, Масква, СССР) — расійскі журналіст і публіцыст, прадзюсар, праваабаронца, аўтарка дакументальнага рамана «Прызнаць невінаватага вінаватым» .
Біяграфія
У 1982 годзе скончыла Маскоўскі інстытут замежных моў імя Марыса Тарэза.
У 2000-2002 гадах была экспертам у Фондзе Сораса па праграмах, звязаных з развіццём правы, судовай сістэмы і з тэмай правоў чалавека ў Расеі.
У 2008-2016 гадах працавала ў Грамадскай назіральнай камісіі Масквы. У 2016 годзе вылучалася ў мардоўскую ОНК, аднак не была ўключаная ў яе склад.
Праца ў СМІ
Публікавала артыкулы ў газетах «Коммерсант», «Русский телеграф», «Общая газета», «Новая газета», «Московские новости», у часопісах The New Times, «Огонёк», «Итоги», «Еженедельный журнал», а таксама у франкамоўных выданнях: Ouest-France, France Soir, Depeche du midi (Францыя), Le quotidien (Люксембург).
Працавала прадзюсарам тэлеканала «France 2».
Палітычная пазыцыя
У верасні 2014 года падпісала заяву «Круглага стала 12 снежня» з патрабаваннем вывесці з тэрыторыі Украіны расійскія войскі.
Руфін Гаўрылавіч Судкоўскі
Руфін Гаўрылавіч Судкоўскі (Руфи́н Гаври́лович Судко́вский; 7 [19] красавіка 1850,, Херсонская губерня — 4 [16] лютага 1885, , Херсонская губерня) — жывапісец-марыніст, акадэмік Імператарскай Акадэміі.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і святара. Першапачатковую адукацыю атрымаў у Адэскім духоўным вучылішчы, з 1865 года вучыўся ў Херсонскай духоўнай семінарыі, якая знаходзілася ў Адэсе. Адначасова наведваў вячэрнія класы Адэскай рысавальнай школы, дзе пазнаёміўся з І. К. Айвазоўскім. У 1868 годзе для паступлення ў ІАМ перапыніў навучанне ў семінарыі, скончыўшы чатыры агульнаадукацыйныя класы. У 1868—1873 гадах вучыўся ў ІАМ. У 1870 годзе за пейзажныя эцюды быў узнагароджаны малым і вялікім сярэбранымі медалямі. У 1873 годзе атрымаў званне класнага мастака за карціну «Бура каля Ачакава» без здачы абавязковага навуковага іспыту «у знак асаблівага выключэння ў прыклад іншым». У 1872—1873 гадах не мог па стане здароўя наведваць заняткі ў Акадэміі, лічыўся вольнаслухачом.
З 1873 года жыў у Ачакаве. Працаваў як пейзажыст, марыніст. У 1874—1876 гадах вандраваў па Германіі і Францыі. У 1877 годзе за карціны «Ноч на беразе Дняпроўскага лімана», «Бура» і «Восень» быў удастоены звання класнага мастака 2-й ступені, у 1879 годзе — звання класнага мастака 1-й ступені. У 1880 годзе здзейсніў паездкі па Германіі, Аўстрыі, Швейцарыі, Італіі. У 1880-х быў у Фінляндыі, на Каўказе і Днястры, Балканах, Малой Азіі. Выконваў замовы Марскога міністэрства. У Ачакаве для Марскога сабора напісаў абразы «Хаджэнне па водах» і «Нараджэнне Хрыстовае». У 1882 годзе за карціну «Бура каля берага Ачакава» быў удастоены звання акадэміка.
Брацкая магіла савецкіх воінаў і партызана (Свіслач)
Брацкая магіла савецкіх воінаў і партызана — вайсковае пахаванне ў г. Свіслач Гродзенскай вобласці, размешчанае ў скверы па вуліцы 17 Верасня.
Пахаваны 398 воінаў 190-га стралковага палка 3-й арміі 2-га Беларускага фронту, а таксама воіны 336-га стралковага палка і партызан, якія загінулі пры вызваленні пасёлка ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў. Сярод пахаваных — Героі Савецкага Саюза Мікалай Паўлавіч Масонаў і Іван Міхайлавіч Мяльноў.
На магіле пастаўлены помнік — скульптура воіна і стэла.
Сезон 2012/2013 «Гарызонта» Мінск
У сезоне 2012-2013 жаночага баскетбольнага клуба Гарызонт з Мінска прымаў удзел:
Як злавіць труса
«Як злавіць труса» (Catch that rabbit) — навукова-фантастычнае апавяданне Айзека Азімава, напісанае і ўпершыню апублікаванае ў 1944 годзе ў часопісе Astounding Science Fiction. Апавяданне ўвайшло ў аўтарскія зборнікі Я, Робат (I, Robot, 1950) і Дасканалы робат (The Complete Robot, 1982) і ў цыклы Галактычная гісторыя (Foundation Universe) і Апавяданні пра робатаў (U.S.Robots). У апавяданні дзейнічаюць пастаянныя персанажы кніг Азімава: Грэгары Паўэл і Майкл Донаван.
Сюжэт
Адно з заданняў Майкла Донавана і Грэгары Паўэла складалася ў праверцы на астэроіднай шахце новай мадэлі робат-комплексу ДВ-5 (Дэйв), прызначанага для збору іншапланетнай руды. DV-5 уладкаваны такім чынам, што асноўны робат, які выконвае ролю мозгу, мае ў сваім падпарадкаванні мае шэсць дапаможных робатаў, якіх называюць «пальцамі». Неўзабаве пасля прыбыцця Донаван заўважае, што робаты не заўсёды выдаюць руду, і паведамляе пра гэта Паўэлу. Затым яны становяцца сведкамі наступнай сцэны: выстраіўшыся калонай з галоўным робатам на чале, усе робаты ва ўнісон здзяйсняюць нейкія дзіўныя рухі, якія нагадваюць ваеннае маршаванне. Паўэл з Донаванам ідуць за імі ў шахту. Калі яны падыходзяць, робаты працягваюць працу, а ДВ-5 гаворыць, што нічога не памятае.
Тады яны распытваюць «пальца», і той паведамляе, што да таго, як галоўны робат дае каманду маршаваць, ён пасылае нейкую іншую каманду, але «пальцы» не паспяваюць яе прыняць. Робататэхнікі заўважаюць, што гэтая дзіўная каманда даецца ў крытычных сітуацыях — напрыклад, калі здарыўся абвал, і што гэта неяк звязана з асабістай ініцыятывай ДВ-5. Яны вырашаюць па чарзе кругласутачна сачыць за працай робатаў па экранах, каб даведацца, што гэта за каманда. Пасля васьмі дзён назірання яны вырашаюць яго спыніць і ладзяць абвал каля робатаў, каб убачыць іх рэакцыю на надзвычайныя абставіны. Пры гэтай спробе яны выпадкова завалілі сябе, і Паўэл здагадваецца пашкодзіць аднаго робата, каб вывесці ДВ-5 з завісання.
Аляксей Анатолевіч Волкаў
Аляксей Анатолевіч Волкаў (, Радужны, ХМАО, Цюменская вобласць) — расійскі біятланіст, алімпійскі чэмпіён 2014 года ў эстафеце, Заслужаны майстар спорту, чатырохразовы чэмпіён Еўропы, шасціразовы чэмпіён Расіі.
Біяграфія
Спачатку займаўся лыжнымі гонкамі пад кіраўніцтвам Андрэя Іванавіча Каліснечэнка. У 2003 годзе Аляксей разам з малодшым братам Аляксандрам прынялі рашэнне пераключыцца на біятлон: у Ніжнявартаўску заклапаціліся стварэннем біятлоннай школы, куды набіралі паспяховых, хуткасных лыжнікаў. У Ніжнявартаўску Аляксей два гады працаваў з Іванам Фёдаравічам Зяленіным і Пятром Мікалаевічам Дубасавым. Потым трапіў у акруговую каманду, а затым і ў юніёрскую каманду ХМАО да трэнераў Валерыя Паўлавіча Захарава і Сяргея Аляксандравіча Алтухава.
Да трэніровак з асноўным складам зборнай Расіі быў прыцягнуты з сезона 2009—2010.
У калекцыі Аляксея Волкава:
Першая гонка Волкава на этапе Кубка Свету адбылася 5 снежня 2009 года ў шведскім Астэрсундзе, а лепшым вынікам Аляксея з’яўляюцца 2-е месца ў мас-старце Оберхафа і індывідуальнай гонцы Рупольдзінгу ў студзені 2014 года.
У цяперашні час Аляксей Волкаў прадстаўляе ЦСПСКЮ горада Ханты-Мансійска і з’яўляецца студэнтам СурГУ, а яго трэнерам з’яўляецца Сяргей Алтухаў.
Кар’ера ў Кубку свету
Сезон 2009—2010
Сезон 2011—2012
Сезон 2012—2013
Сезон 2013/2014
Армэ
армэ́ (armet, памянш. ад arme), тып шлему-прылбіцы, створаны каля 1420 у Італіі. Тып шырока распаўсюджваўся ў Еўропе з сярэдзіны 15 ст., спаборнічаў у папулярнасці з саладам, і ўрэшце, супольна з тыпам бургіньёт, выцясніў таго. У заходняй тыпалогіі асобна ад армэ выдзяляецца яго развіццё, г.зв. закрыты шлем (closed helmet; гл. канструкцыя).
Новае Высокае
Назву Но́вае Высо́кае маюць:
Армэ
Тып знаходзіўся ў папулярным ужытку ў Еўропе да пачатку 17 ст., а ў цырыманіяльных мэтах выкарыстоўваўся і да канца 18 ст. У ВКЛ сярэдзіны 16 ст. з'яўляўся самым папулярным тыпам шлема, хоць часта ўжываўся тут у няпоўнай камплектацыі. Культурны стэрэатып шлему еўрапейскага рыцарства.
Канструкцыя
Звон шлема акруглы, вельмі блізкі да формы галавы, мог мецца грэбень. Заслона на бакавых шарнірах, пачаткова суцэльная, у пазнейшых адменах падзеленая на дзве часткі, верхнюю і ніжнюю. Шчокі шлема рухомыя, паўкруглыя, злучаюцца і замыкаюцца пасярэдзіне, утвараючы падбароднік. Пазней, у 16 ст., з'явіліся адмены, у якіх шчокі былі замененыя цэльным заслонападобным падбароднікам, які рухаўся на агульных з заслонай шарнірах. Паводле наяўнасці гэтай прыкметы і выдзяляецца г.зв. "закрыты шлем". Ахову шыі забяспечваў нашыйнік, злучаны ў адно цэлае з шлемам. Пазней з'явіліся адмены з дадатковым замацаваным абойчыкам. Форма заслоны звычайна належала да некалькіх асноўных формаў, папулярных у розны час, і ў розных школах зброі, напрыклад, "вераб'іная дзюба", "кавальскія мяхі", "малпіна пыса".
Антопаль (значэнні)
Назву Анто́паль маюць:
Другі ўрад Матэвуша Маравецкага
Другі ўрад Матэвуша Маравецкага — Савет міністраў на чале з прэм’ер-міністрам Матэвушам Маравецкім, прызначаны прэзідэнтам Рэспублікі Польшча Анджэем Дудам і прыведзены да прысягі 15 лістапада 2019 года.
Кагэма
Кагэма (陰間) — японскія юнакі-прастытуткі. Звычайна «кагэма» станавіліся тыя вучні акцёраў кабукі (а акцёры самі часта падзараблялі прастытуцыяй), яны абслугоўвалі як мужчын, так і жанчын. Асноўнай паслугай для мужчын быў анальны секс, гомасексуальная феляцыя ў крыніцах перыяду Эда амаль не згадваецца. Кагэма, не звязаныя з тэатрам Кабукі, працавалі ў мужчынскіх бардэлях або чайных доміках, якія спецыялізаваліся на «кагэма». Звычайна кагэма плацілі больш, чым прастытуткам-жанчынам, таму яны здолелі весці квітнеючы бізнес усё XIX стагоддзе, нягледзячы на ўзмацненне жорсткасці заканадаўства. Кагэма працавалі ў розных узроставых групах:, 10—18 гадоў і анагата (жаночае амплуа акцёра-мужчыны).
Тэрмін таксама выкарыстоўваецца ў сучасным японскім гомасексуальным слэнгу.
Цімаці Франц Гайтнер
Цімаці Франц Гайтнер (Timothy Franz Geithner; нар. 18 жніўня 1961 года, Бруклін, Нью-Ёрк, ЗША) — амерыканскі эканаміст і фінансіст, 75-ы міністр фінансаў ЗША (з 26 студзеня 2009 года). 9-ы прэзідэнт Федэральнага рэзервовага банка Нью-Ёрка (2003—2009).
Рутка
Назву Ру́тка маюць:
Ясухіто Судзукі
(鈴木 康仁; нар. ) — японскі футбаліст. У 1980 годзе выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Рутка (рака)
Ру́тка, ручай Крупка  — рака ў Круглянскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Аслік (басейн Дняпра).
Даўжыня ракі 15 км. Плошча вадазбору 52 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,5 м/км. Пачынаецца за 0,7 км на ўсход ад вёскі Шаўкавінне, вусце за 3 км на паўднёвы захад ад вёскі Дарожкавічы. Вадазбор раўнінны. Рэчышча на ўчастку паміж вёскамі Шаўкавінне і Паўлавічы на працягу 5,5 км каналізаванае. Каля вёскі Дарожкавічы на рацэ вадасховішча.
Ярцава-Сурменева
Ярцава-Сурменева (Ярцево-Сурменево) — вёска ў Ярцаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Суетаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Аляксандр Пятровіч Баркашоў
Аляксандр Пятровіч Баркашоў (Александр Петрович Баркашов;, Масква) — расійскі палітык, лідар руху «Рускае нацыянальнае адзінства» і шэрагу іншых.
Біяграфія
Да 1985 года працаваў электраслесарам. У 1985 годзе ўступіў у таварыства «Памяць», дзе хутка заняў пасаду кіраўніка аддзела фізічнай аховы і наместніка лідара «Памяці» Д. Васільева. У кастрычніку 1990 з групай саратнікаў выйшаў з «Памяці» і заснаваў рух «Рускае нацыянальнае адзінства» (рус. Русское национальное единство, РНЕ). Арганізацыя хутка пашыралася і павялічвала колькасць. У кастрычніку 1993 года ўзброеныя атрады РНЕ прымалі актыўны ўдзел ў сутыкненнях у Маскве, страціў загінуўшымі 2 чалавек.
З гэтай прычыны Баркашоў быў аб’яўлены у вышук і скрываўся ў Мінску. У снежні 1994 года вярнуюся ў Расію, дзе выніку замаха быў паранены куляў у нагу і арыштаваны. У пачатку 1995 года вызвалены па амністыі. Пасля вызвалення працягнуў працу на пасадзе кіраўніка РНЕ, якое ў гэты перыяд дасягнула піка дзейнасці. Беспаспяхова спрабаваў удзелінічаць у парламентскіх выбарах 1999 года, узначаліўшы выбарны блок «Спас».
Пасля адмены рэгістрацыі «Спасу», зрыву II З’езда РНЕ, а таксама прыпынення выхаду партыйнай газеты «Русский порядок» у кіраўніцве РНЕ з’явілася моцная апазіцыя да Баркашова, якая ў другой палове 2000 года абвясціла аб смяшчэнні яго з пасады Старшыні цэнтральнага савету РНЕ. Баркашоў у сваю чаргу аб’явіў аб выключэнні з партыі ўсіх «мяцежнікаў», аб стварэнні арганізацыі «Гвардыя Баркашова» і запатрабаваў прынесення прысягі яму асабіста. У выніку РНЕ распалася на 2 адносна буйныя арганізація (кожная з якіх захавала назву РНЕ) і шэраг больш мелкіх).
2000-я гады суправаджаліся зніжэннем уплыву і памеру арганізацый, якая ў цяперашні час амаль перапыніла свае існаванне, за выключэннем шэрагу рэгіянальных аддзяленняў (Казанскае, Белгародскае, Беларускае, Уладзімірскае і г.д.).
У снежні 2006 года было аб’яўлена аб стварэнні новай арганізацыі «Аляксандр Баркашоў».
У жніўні 2007 года Баркашоў был асуджаны на два гады умоўна па абвінавачванні ў нападзе на міліцыянера.
Падчас расійска-ўкраінскай вайны Баркашоў актыўна падтрымліваў прарасійскія сілы. З гэтай мэтай у сакавіку і маі 2014 года ён ездзіў на ўсход Украіны і знаходзіўся ў Данецку прынамсі частку часу. У аўдыёзапісе, зробленым вясной 2014 года, Баркашоў кансультуецца з Дзмітрыем Байцовым, лідарам Рускай праваслаўнай арміі. Па словах Баркасава, яго ўласны сын ваяваў у калоне прарасійскіх баевікоў супраць Украіны.
Постнікава (Ярцаўскі раён)
Постнікава (По́стниково) — вёска ў Ярцаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Суетаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
NGC 5222-1
NGC 5222-1 (іншыя абазначэнні — UGC 8558, MCG 2-35-5, ZWG 73.39, KCPG 383A, ARP 288, VV 315, PGC 47871) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Дзева.
Ілья Архіпавіч Уласенка
Ілья Архіпавіч Уласенка ( — ) — савецкі афіцэр, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, намеснік камандзіра дывізіі, начальнік палітаддзела 30-га стралковага корпуса 60-й арміі Цэнтральнага фронту, Герой Савецкага Саюза (17.10.1943), гвардыі палкоўнік, пазней гвардыі генерал-маёр (1954).
У гады Вялікай Айчыннай вайны ваенны камісар, ваенны камісар , , ваенны камісар , намеснік камандзіра дывізіі, начальнік палітаддзела , начальнік палітаддзела 61-га стралковага корпуса.
Ваяваў на франтах: Заходні (1941—1942), Паўднёва-Заходні (1942), Сталінградскі (1942—1943), Цэнтральны, Варонежскі (1943), 1-ы Украінскі (1943—1944), 1-ы Беларускі (1944—1945). Удзельнічаў у галоўных бітвах Вялікай Айчыннай вайны: абарона Масквы, Сталінградская бітва, бітва на Курскай дузе, бітва за Дняпро і вызваленне Кіева, вызваленне Беларусі, вызваленне Польшчы, Вісла-Одэрская аперацыя, Берлінская аперацыя.
Біяграфія
Нарадзіўся 19 ліпеня 1902 года ў горадзе Добрушы (цяпер Гомельская вобласць, Беларусь) у сям'і рабочага. Скончыў пачатковую школу, з 1917 года працаваў на Добрушскай папяровай фабрыцы.
У 1924—1926 гадах — тэрміновая служба ў Чырвонай Арміі (чырвонаармеец 2-га радыёпалка).
Пасля войска працаваў у Добрушы, быў абраны ў камітэт Прафсаюзу работнікаў папяровай прамысловасці. Член КПСС з 1929 года. У 1929 годзе пераведзены ў ЦК Прафсаюза ў Маскву, загадчык аддзелам кадраў. У 1931 годзе прызначаны дырэктарам папяровай фабрыкі «Чырвоная Зорка» (г. Чашнікі, Беларусь, цяпер Папяровая фабрыка Чырвоная зорка, затым загадчык аддзелам тэхкантролю Маскоўскай кардалентнай фабрыкі імя 7-й гадавіны Кастрычніка . Абіраўся дэпутатам Массавета.
У маі 1932 года па рашэнні Маскоўскага камітэта ВКП(б) мабілізаваны і накіраваны на ўзмацненне партыйна-палітычнай працы ў войскі НКУС. Служыў на пасадах ад памочніка камандзіра дывізіёна да начальніка палітаддзела 14-й дывізіі войскаў НКУС. Вучыўся ў КамВНУ і Вышэйшай пагранічнай школе (пазней ордэна Леніна Вышэйшая школа войскаў НКУС СССР). У сувязі з рэарганізацыяй палітаддзелу ў сакавіку 1941 года назначаны намеснікам камандзіра палка па палітчастцы ў 180-ы полк войскаў НКУС (дыслакаваўся ў Сталінагорску (цяпер горад Новамаскоўск Тульскай вобласці).
У гады Вялікай Айчыннай вайны
З пачаткам вайны, 24 чэрвеня 1941 года батальённы камісар І. А. Уласенка разам з падпалкоўнікам на базе 180-га палка, 76-га, 114-га і 115-га асобных батальёнаў войскаў НКУС фармуе ў горадзе Тула ​​згодна з мабiлiзацыйнымі планамі 69-ю брыгаду войскаў НКУС па ахове асабліва важных прадпрыемстваў прамысловасці. На пасадзе ваеннага камісара гэтай брыгады (камандзір брыгады палкоўнік А. К. Мельнікаў) у складзе 50-й арміі прымае актыўны ўдзел у Тульскай абарончай аперацыі, адлюстроўваючы наступ 2-й танкавай групы Х. Гудэрыяна. Начальнік войскаў НКУС Заходняга фронту генерал-маёр Пятроў І. А. напісаў :
У дні Вялікай Айчыннай вайны, асабісты склад брыгады, дзе ваенкомам тав. Уласенка, паказаў узоры мужнасці і геройства па ахове і абароне горада Тулы.
20.10.41 г. высланы для абароны г. Тулы батальён 69-й брыгады пад праўзыходнымі сіламі праціўніка вымушаны быў адыходзіць, але з'яўленне тав. Уласенка сярод байцоў, камандзіраў і палітработнікаў гэтага батальёна, яго асабісты прыклад і ўменне натхніць байцоў, спынілі іх, у выніку чаго ворагу быў нанесены сур'ёзны ўрон, праціўнік страціў больш за 300 салдат і афіцэраў.
У дні ўзмоцненага наступлення ворага на г. Тула, тав. Уласенка разам з 156-м палком войскаў НКУС знаходзіўся ўвесь час на пярэднім краі абароны, вытрымліваў неаднаразовыя «псіхічныя атакі» ворага, знішчаючы танкі і жывую сілу праціўніка.
«За праяўленую асабістую адвагу, мужнасць і умелае кіраўніцтва ў баі» Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР Уласенка І. А. узнагароджаны ордэнам Чырвонага Сцяга. За мужнасць і гераізм, праяўленыя пры абароне Тулы, больш за пяцьдзесят байцоў і камандзіраў 69-й брыгады былі ўзнагароджаны ордэнамі і медалямі.
У лютым 1942 г. старшы батальённы камісар І. А. Уласенка прызначаны ваенным камісарам 8-й мотастралковай дывізіі ўнутраных войскаў НКУС, якая ўваходзіла ў склад Паўднёва-Заходняга фронту. У маі 1942 года на аснове 8-й мотастралковай дывізіі фарміруецца 13-я мотастралковая дывізія ўнутраных войскаў НКУС. І. А. Уласенка прызначаны яе ваенным камісарам, удзельнічае ў яе фарміраванні, а з мая месяца 1942 — у баях Харкаўскай аперацыі. Дывізія вядзе кровапралітныя баі ў раёне г. Ізюм, у абароне па рацэ Северскі Данец, у раёне г. Купянск, г. Варонеж, па рацэ Хапёр на ўсход ад г. Барысаглебск.
Панясучы значныя страты ў баях, 15 чэрвеня 1942 года па загадзе Стаўкі ВГК была перафарміравана, уведзена ў склад Чырвонай Арміі і атрымала найменне. І. А. Уласенка прызначаны камісарам дывізіі, а пасля скасавання інстытуту вайсковых камісараў 9 кастрычніка 1942 года — намеснікам камандзіра дывізіі па палітчастцы.
Авіз
Авіз (Avise) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Вале-д’Аоста.
Ілья Архіпавіч Уласенка
У гады Вялікай Айчыннай вайны
З 19 верасня 1942 года 95-я стралковая дывізія ў складзе ўдзельнічае ў абароне Сталінграда, ведучы кровапралітныя баі за Мамаеў Курган, заводы «Чырвоны Кастрычнік», «Барыкады», Трактарны аж да разгрому нямецкай групоўкі 2 лютага 1943 года. Камандзір дывізіі палкоўнік ва ўзнагародным лісце напісаў :
Тав. Уласенка з 18.9 па 20.10.42 года ў перыяд разлютаваных бесперапынных баёў 95-й СД за горад Сталінград — увесь час знаходзіўся на самых адказных участках, паспяхова кіруючы дзеяннямі частак дывізіі.
27 верасня, калі шэраг падраздзяленняў 241-га СП, пад моцным націскам праціўніка, пачалі без загаду адкочвацца назад, тав. Уласенка, асабіста узначаліўшы групу камандзіраў і байцоў 241-га СП, не толькі аднавіў становішча, але і адкінуў праціўніка назад нанёсшы яму значныя страты.
Прыкладам мужнасці і адвагі мабілізоўваў асабісты склад дывізіі на паспяховае выкананне пастаўленых задач: 95-я СД у барацьбе за горад Сталінград знішчыла звыш 10000 салдат і афіцэраў праціўніка, 49 танкаў, і іншую тэхніку ворага, паказаўшы пры гэтым выключную ўпартасць ў баі і бязмежную адданасць сваёй радзіме.
За абарону Сталінграда 95-й стралковай дывізіі прысвоена званне гвардзейскай, 1 сакавіка 1943 года яна была ператворана ў. «За праяўленую мужнасць, рашучасць і умелае кіраўніцтва часткамі дывізіі ў баі». Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР намеснік камандзіра дывізіі па палітчастцы, начальнік палітаддзела дывізіі палкоўнік І. А. Уласенка ўзнагароджаны другім ордэнам Чырвонага Сцяга.
З 6 ліпеня 1943 года ў раёне  — Альхаваткі дывізія ў складзе ўдзельнічае ў баях па адбіцці нямецкага наступу на Курскай дузе, а затым у разгроме і пераследзе праціўніка. Уласенка І. А. «у перыяд баёў на Арлова-Курскім кірунку з 6 па 16 ліпеня 1943 г. праявіў адвагу і мужнасць. Вялікую агітацыйную працу праводзіў на перадавой нягледзячы на бамбёжку і артылерыйска-мінамётны абстрэл праціўніка, чым дамогся высокага маральнага стану частак дывізіі». За ўзорнае выкананне баявых заданняў і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР 21 ліпеня 1943 дывізія ўзнагароджана ордэнам Чырвонага Сцяга. І. А. Уласенка узнагароджаны ордэнам Чырвонай Зоркі.
У баях за вызваленне Украіны дывізія ўдзельнічае ў і першай на ўчастку 60-й армии фарсіруе раку Дзясну, а 23 верасня 1943 першай адразу фарсіруе раку Дняпро ў 35 км на поўнач ад горада Кіева ў раёне сяла  Вышгарадскага раёна Кіеўскай вобласці. «Палкоўнік Уласенка ў перыяд баёў па фарсіраванні ракі Дняпро 23-29 верасня 1943 года ў раёне Яснагародка і ў наступных аперацыях па замацаванню на плацдарме праявіў ініцыятыву і ўменне палітычна забяспечыць аперацыі па фарсіраванні рэк Дзясна і Дняпро». Кіраваў партыйна-палітычнай працай, мабілізаваў воінаў на паспяховае выкананне баявых заданняў, асабіста арганізаваў фарсіраванне рэк Дзясны і Дняпра, сваім прыкладам натхняў воінаў у баі. Пастаянна знаходзіўся ў баявых частках, праявіў мужнасць і самаадданасць.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 17 кастрычніка 1943 года за паспяховае фарсіраванне Дняпра на поўнач ад Кіева, трывалае замацаванне плацдарма на заходнім беразе ракі Днепр і праяўленыя пры гэтым мужнасць і геройства гвардыі палкоўніку Уласенка І. А. прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка».
У лістападзе 1943 дывізія ўдзельнічае ў баях па вызваленні правабярэжнай Украіны. За вызваленне горада Бахмача дывізія атрымлівае найменне «Бахмачская». Пасля даўкамплектавання з прычыны вялікіх страт, дывізія ўдзельнічае ў Калінкавіцка-Мазырскай аперацыі, за вызваленне горада Калінкавічы ўзнагароджана ордэнам Суворава II-й ступені. І. А. Уласенка узнагароджаны другім ордэнам Чырвонай Зоркі.
З студзеня 1944 дывізія ўдзельнічае ў аперацыі «Баграціён» па вызваленні Беларусі.
У чэрвені 1944 І. А. Уласенка прызначаны начальнікам палітаддзела 61-га стралковага корпуса 69-й арміі] 1-га Беларускага фронту. Удзельнічае ў Люблін-Брэсцкай аперацыі, у ходзе якой войскі 61-га корпуса фарсіравалі раку Заходні Буг у раёне Кладнеў-Ясеніца-Загурнік, а  фарсіравалі Віслу ў раёне горада Пулавы і захапілі  на яе заходнім беразе. За праяўленую геройства і асабістую мужнасць, уменне кіраваць войскамі ў баях гвардыі палкоўнік Уласенка І. А. быў узнагароджаны ордэнам Кутузава II-й ст. .
Камандзір 61-га стралковага корпуса генерал-маёр напісаў :
Герой Савецкага Саюза гвардыі палкоўнік Уласенка ў перыяд падрыхтоўкі наступу і прарыву доўгачасовай абароны праціўніка на р. ў раёне с. Валынскай вобласці паказаў узоры мужнасці і ўмення камандаваць войскамі ў наступе. Пры яго актыўным і непасрэдным удзеле войскі корпуса фарсіравалі раку Заходні Буг і выйшлі на дзяржаўную мяжу СССР.
Гвардыі палкоўнік Уласенка знаходзіўся ўвесь час у баявых парадках частак корпуса, канкрэтна кіраваў пабудовай перапраў, перакідкай боепітання, прадуктаў на другі бераг ракі Заходні Буг, паказваючы ўзоры мужнасці і асабістай адвагі.