cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Васіль Іванавіч Жарко
Біяграфія
2002—2003 — намеснік галоўнага ўрача Брэсцкай абласной дзіцячай бальніцы, дырэктар даччынага ўнітарнага прадпрыемства «Санаторый „Крыніца“».
2003—2005 — генеральны дырэктар УП «Белпрафсаюзкурорт».
5 мая 2006 года прызначаны міністрам аховы здароўя Беларусі.
16 кастрычніка 2015 года пастановай Савета Міністраў № 870 у складзе Урада склаў свае паўнамоцтвы перад нававыбраным Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь. , а 17 снежня 2015 года ўказам Прэзідэнта № 500 зноў зацверджаны на пасадзе міністра.
18 жніўня 2018 года вызвалены ад пасады Намесніка Прэм’ер-міністра Рэспублікі Беларусь. В. Жарко ва ўрадзе курыраваў сацыяльныя пытанні, у тым ліку адукацыю, ахову здароўя і спорт. Незадоўга да адстаўкі В. Жарко 25 чэрвеня 2018 года старшыня Камітэта дзяржаўнай бяспекі Рэспублікі Беларусь Валерый Вакульчык паведаміў пра выкрыццё маштабнай карупцыйнай схемы ў сферы аховы здароўя і заключэнне пад варту, а таксама прымяненне іншых мераў стрымання ў дачыненні да 33 службовых асоб, у тым ліку і да намесніка Міністра аховы здароўя, некалькіх галоўных доктараў бальніц.
Узнагароды
Узнагароджаны юбілейным медалем «60 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў».
Сям’я
Жанаты, мае дачку.
Джымі Джонсан
Джымі Кэнэт Джонсан (Jimmie Kenneth Johnson; нар., ) — амерыканскі аўтагоншчык, сяміразовы пераможца NASCAR Sprint Cup Series. Выступае пад нумарам 48 за каманду Hendrick Motorsports.
Енбекбірлік
Енбекбірлік — сяло ў Зерэндзінскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Чаглінскай сельскай акругі. Код КАТА — 115659400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 98 чалавек (49 мужчын і 49 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 73 чалавекі (36 мужчын і 37 жанчын).
Мазырскія павятовыя маршалкі
Спіс маршалкаў дваранства Мазырскага павета.
Лі Юаньчжэ
Ян Лі (кіт. 李远哲, ) — тайвана-амерыканскі хімік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі (1986) сумесна з Д. Хершбахам і Дж. Палані з фармулёўкай «За ўклад у развіццё даследаванняў дынамікі элементарных хімічных працэсаў».
Дзяўгуны
Назву Дзяўгу́ны маюць:
Арнар Інгві Траўстасан
Арнар Інгві Траўстасан (Arnór Ingvi Traustason; нар., , Ісландыя) — ісландскі футбаліст, паўабаронца шведскага клуба «Норчэпінг» і нацыянальнай зборнай Ісландыі. Удзельнік чэмпіянату Еўропы 2016 года.
Кобрынскі строй
Кобрынскі строй — традыцыйны комплекс беларускага народнага адзення ў Заходнім Палессі. Бытаваў у ХІХ — пачатку ХХ ст. пераважна на тэрыторыі Жабінкаўскага і Кобрынскага раёнаў. Вызначаўся завершанасцю форм, віртуознай распрацоўкай арнаменту жаночага касцюма.
Доўгі Лог
Назву До́ўгі Лог маюць:
Кобрынскі строй
Жаночае адзенне
Комплекс летняга жаночага адзення складаўся з кашулі, спадніцы, фартуха. Кашулю шылі з даматканага льнянога палатна, кроілі з прамымі плечавымі ўстаўкамі, адкладным або стаячым каўняром, прамым рукавом, які заканчваўся фальбонкай або каўнерцам. Аздаблялі кашулю вышыўкай (процягам, крыжыкам), радзей узорыстым ткацтвам і маршчэннем тканіны. Дробнаўзорысты (геаметрычны або раслінны) чырвона-малінавы арнамент з невялікімі ўкрапінамі чорнага ці цёмна-сіняга збіраўся ў вузкія, аднолькавай шырыні шлячкі (нагадваюць тасёмкі), што ў падоўжным ці папярочным кірунку запаўнялі ўсю паверхню рукавоў. У блізкім да кашулі кампазіцыйна-арнаментальным вырашэнні афармляўся фартух, пашыты з 2 дэкаратыўна злучаных полак белай ільняной тканіны.
Бяла Піска
Бяла Піска (Biała Piska) — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Пішскага павета Вармінска-Мазурскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Бяла Піска. Займае плошчу 3,24 км². Насельніцтва — 4041 чалавек (на 2018 год).
NBC Universal
NBC Universal, Inc. — вяшчальная кампанія, заснаваная ў маі 2004 года зліццём тэлекампаніі NBC — падраздзялення General Electric, з актывамі Vivendi Universal Entertainment (VUE) французскай групы Vivendi. General Electric (GE) належыць 80 % акцый NBC Universal, астатнімі 20 % валодае Vivendi. 3 снежня 2009 года GE і амерыканскі аператар кабельнага тэлебачання Comcast абвясціў пра пагадненне па продажы долі ў NBC Universal. Пасля завяршэння пагаднення і яго адабрэння рэгулюючымі органамі, Comcast будзе валодаць 51 % акцый кампаніі NBC Universal, у той час як 49 % будзе належаць GE. Умовамі пагаднення прадугледжаны выкуп GE мінарытарнай долі кампаніі Vivendi (20 %) у кампаніі.
Рыжская епархія
Рыжская епархія — епархія Латвійскай праваслаўнай царквы Маскоўскага Патрыярхата.
Гісторыя
1 сакавіка 1850 года Мікалай I зацвердзіў даклад Свяцейшага сінода, паводле якога з Рыжскага вікарыяцтва Пскоўскай епархіі стваралася самастойная епархія.
12 сакавіка 2013 года пастановай Свяшчэннага сінода Рускай праваслаўнай царквы з Рыжскай епархіі была вылучана Даўгаўпілская.
Туманны
Туманны (Туманный) — пасёлак гарадскога тыпу ў Кольскім раёне Мурманскай вобласці Расіі. Цэнтр і адзіны населены пункт аднайменнага гарадскога паселішча.
Населены пункт быў уключаны ва ўліковыя дадзеныя і атрымаў найменне 14 ліпеня 1971 года. Статус пасёлка гарадскога тыпу прысвоены рашэннем Мурманскага аблвыканкама № 160 ад 12 красавіка 1978 года.
Драбаўшчына
Назву Дра́баўшчына маюць:
Снапкі
Снапкі́ (, Снопки) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Шылавіцкага сельсавета.
Гісторыя
Вядома з пачатку XVII ст. у складзе маёнтка Шылавічы. У 1796 г. належала ордэну брыгітак з Гродна. У 1836 г. духоўная вёска, 18 двароў, 129 жыхароў. У 1914 г. 37 двароў, 197 жыхароў.
Кафізма
Кафізма (κάθισμα), у богаслужэбнай традыцыі праваслаўя і грэка-каталіцтва — раздзел Псалтыра.
Склад і спосаб чытання
Кожная кафізма, у сваю чаргу, дзеліцца на тры часткі, названыя «стаціі» (греч. στασεις) або «славы». Гэта другая назва паходзіць ад усхвалення, якое прынята чытаць паміж славамі (якое пачынаецца словамі "Слава Айцу і Сыну, і Святому Духу...").
Такім чынам, дзяленне псалтыра на кафізмы можа быць прадстаўлена наступнай табліцай: Псалом 151, які ёсць у грэчаскай і, адпаведна, славянскай Бібліі, прымыкае да канца 20-й кафізмы; у храмавым богаслужэнні, аднак, ён не выкарыстоўваецца.
У храме
Адпаведна, размеркаванне кафізм у звычайныя перыяды года выглядае наступным чынам (вячэрня ў дадзенай табліцы адносіцца да літургічнага дня, г.зн., напрыклад, нядзельная вячэрня — гэта вячэрня ў суботу вечарам):
На вячэрні свята, якое мае паліелей або вышэй, радавая кафізма пакідаецца, а замест яе спяваецца тая жа першая кафізма, што і на нядзельнай вячэрні, але толькі першая яе стація (т.зв. «Блажен муж». На вячэрні напярэдадні вялікіх Гасподніх свят кафізмы не бывае зусім (за выключэннем вечара суботы, калі патрэбна 1-я кафізма, і вечара нядзелі, калі спяваецца «Блажен муж»). Кафізмы на ютрані патрэбна чытаць заўсёды, нават у вялікія святы (за выключэннем Велікоднай сядміцы, якая мае спецыяльны богаслужэбны статут).
Спецыяльны расклад чытання кафізм выкарыстоўваецца ў час Вялікага паста. У гэты перыяд Псалтыр прачытваецца на працягу тыдня не адзін, а два раза. Для дасягнення гэтай мэты кафізмы чытаюць не толькі на вячэрні і ютрані, але і на гадзінах, пасля звычайных псалмоў. Ва ўсе сядміцы Вялікага паста, акрамя пятай, выкарыстоўваецца наступны расклад:
На Страснай сядміцы Псалтыр прачытваецца адзін раз, з панядзелка па сераду ўключна, пасля чаго чытанне кафізм пакідаецца цалкам (за выключэннем Бязгрэшных, якія пяюцца з хвалой на ютрані Вялікай Суботы).
На Светлай сядміцы кафізмы не чытаюцца.
У дамашняй (кялейнай) малітве
Псалтыр таксама шырока выкарыстоўваецца ў дамашняй або кялейнай малітве. Яна можа чытацца альбо як замена храмавага набажэнства, якое вернік не змог наведаць, альбо самастойна, як частка малітоўнага правіла. Для гэтай мэты ў большасці выданняў праваслаўнага Псалтыра пасля кафізм друкуюцца адмысловыя пакутныя трапары і малітвы.
NGC 3559
NGC 3559 (іншыя абазначэнні — NGC 3560, UGC 6217, MCG 2-29-8, ZWG 67.25, PGC 33940) — галактыка ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 3559, NGC 3560.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Гвічын
Гвічы́н (саманазва: Gwich’in, літаральна «жыхары»), раней вядомы як кучыны (Kutchin) — паўночны атабаскі народ, карэнныя жыхары Аляскі (ЗША) і Канады. Агульная колькасць (2019 г.) — 3400 чалавек.
Гісторыя
Гвічын насяляюць тэрыторыі на поўнач ад палярнага круга паміж ракой Макензі на ўсходзе і паўночнымі прытокамі ракі Юкан на захадзе. Да сярэдзіны XX ст. яны падзяляліся на 9 тэрытарыяльных груп з асобнымі саманазвамі. Іх старажытная гісторыя часткова адлюстравана ў вусных паданнях, якія апавядаюць пра эпоху, калі людзі размаўлялі з жывёламі, ваенных сутычках з суседдзямі, барацьбе з міфічнымі істотамі.
У 1789 г. гвічын уступілі ў кантакт з А. Мак-Кензі і з таго часу былі ўцягнуты ў гандлёвыя зносіны з кампаніяй Гудзонава заліва. У сярэдзіне XIX ст. і ў пачатку XX ст. моцна пацярпелі ад эпідэмій, выпадкова занесеных еўрапейцамі. З 1840 г. пачалося распаўсюджванне хрысціянства.
Гвічын Аляскі былі болей уцягнуты ў зносіны з белымі гандлярамі і здабытчыкамі золата, чым гвічын Канады. На іх землях былі пабудаваны факторыі, якія здзяйснялі гандаль і з іншымі індзейцамі і эскімосамі, што выклікала пратэсты часткі насельніцтва. У 1924 г. яны атрымалі амерыканскае грамадзянства, але ў 1959 г. былі пазбаўлены правоў на большасць традыцыйных тэрыторый. Урэгуляванне адносін паміж абшчынамі гвічын, уладамі Аляскі і ЗША працягвалася да пачатку 1980-х гг. У выніку было створана 9 аўтаномных вёсак, за страчаныя тэрыторыі атрымана грашовая кампенсацыя. У 1921 г. насельнікі Юкана падпісалі дагавор з урадам Канады, паводле якога перадалі 950 000 км² сваіх тэрыторый. У 1992 г. яны атрымалі 23 500 км² з правамі на рэгуляванне дзікай прыроды, здабычу карысных выкапняў і іншае камерцыйнае выкарыстанне.
Культура
Галоўнымі заняткамі гвічын здаўна з’яўляюцца паляванне, рыбалоўства і збіральніцтва. Жыхары ўзвышшаў залежаць ад сезоннага палявання на карыбу і ласёў, рачных далін — ад лову ласосяў, які таксама мае сезонны характар. У прамежках яны збіраюць ядомыя расліны, палююць дробную жывёлу. У XIX — пачатку XX стст. для абмену на прамысловыя тавары здабывалі футравых звяроў з дапамогай пастак.
У мінулым залежнасць ад сезоннай здабычы вымушала гвічын падзяляцца на невялікія групы, што перамяшчаліся па вялізарнай тэрыторыі, каб аб’яднацца з іншымі суродзічамі толькі напярэдадні зімы. Большую частку прылад працы майстравалі з прыродных матэрыялаў, ладзілі лодкі і санкі з драўляных жэрдак і бярозавай кары, пераноснае жытло і вопратку — са скур карыбу, макасіны — са скуры лася. У якасці ўпрыгожванняў выкарыстоўвалі ракавіны малюскаў і іголкі дзікабраза. Жанчыны татуявалі падбародак. Мужчыны падчас рытуалаў мазалі валасы тлушчам і охрай, абсыпалі пухам.
Асноўнай сацыяльнай адзінкай з’яўляліся малыя і вялікія тэрытарыяльныя групы. Малыя групы складаліся з некалькіх нуклеарных сем’яў, звычайна блізкіх сваякоў, але часцяком і проста суседзей. Яны маглі разам арганізоўваць паляванне і лоў рыбы, аказвалі ўзаемную падтрымку, фарміравалі адзінае зімовае паселішча. Вялікія групы складаліся з малых, займалі значную тэрыторыю. У мінулым практыкавалі рабства ў адносінах да прадстаўнікоў іншых груп. Усе гвічын аб’яднаны ў экзагамныя роды, шлюбы знутры якіх забаронены. Першаснымі родамі лічацца нанцаіі і чыіч’я. Тыя, хто не ўваходзіць у іх, далучаюцца да рода тэнжэраацаіі. Сваяцтва ў родзе адлічваецца па жаночай лініі. У нашы дні гвічын кіруюцца абшчыннымі радамі, аб’яднанымі ў рады Аляскі і Канады.
Фальклор гвічын апынуўся вельмі ўспрымальным у адносінах да іншаэтнічнага ўплыву. Напрыклад, пад уздзеяннем кантактаў з еўрапейцамі распаўсюдзіліся сучасныя музычныя інструменты. Захаваліся традыцыйныя танцы качкі і труса, шматлікія міфічныя і гістарычныя паданні, некаторыя рытуалы. Вядомы цыкл казак пра трыкстэра-крумкача.
Сафонава (Мурманская вобласць)
Сафонава (Сафоново) — пасёлак гарадскога тыпу ў Мурманскай вобласці Расіі. Уваходзіць у гарадскую акругу ЗАТУ Севераморск. Насельніцтва — 5255 жыхароў (перапіс 2010). Названы ў гонар двойчы Героя Савецкага Саюза Барыса Сафонава. Музей ваенна-паветраных сіл Паўночнага флота.
Зубец (фартыфікацыя)
Зубец, мерлон (ад merlon — міжаконне) — вертыкальны выступ-завяршэнне муроў збудаванняў, пераважна старажытных і сярэдневечных. Звычайна мелі абарончае прызначэнне, і прыкрывалі звонку галерэю для абаронцаў. Маглі мець бойніцы. Ужываліся таксама як дэкарацыйныя дэталі будынкаў.
Прамежак (лексіка 17 ст.) — баявы прарэз на зубцах і прагалы між імі, якія служылі як бойніцы верхняга бою. . Вертыкальныя прарэзы, моцна і плаўна пашыраныя да верху («ластаўчыныя хвасты»), з'явіліся, як мяркуецца, за шырэйшым з'яўляннем агнястрэльнай зброі ў 14 ст., а архітэктурна звязаныя з гатычным стылем.
Даўгаўпілская епархія
Даўгаўпілская епархія — епархія Латвійскай праваслаўнай царквы Маскоўскага Патрыярхата.
Гісторыя
Дзвінскае вікарыяцтва Полацкай епархіі заснавана ўказам Свяцейшага сінода ад 30 мая 1913 года.
12 сакавіка 2013 года пастановай Свяшчэннага сінода Рускай праваслаўнай царквы з Рыжскай епархіі была вылучана Даўгаўпілская епархія.
Рэўда (Мурманская вобласць)
Насельніцтва — 7873 чал. (2017).
Вінтэртур
Вінтэртур (Winterthur) — горад у паўночнай частцы Швейцарыі, акруговы цэнтр, знаходзіцца ў кантоне Цюрых. Уваходзіць у склад акругі Вінтэртур. Горад з'яўляецца шостым з гарадоў Швейцарыі па колькасці жыхароў — больш за 100 000 чалавек (на 2008 год). На мясцовым дыялекце жыхары завуць яго скарочана — Вінці. У Швейцарыі Вінтэртур завуць «горадам музеяў» — у горадзе знаходзіцца вялікая колькасць мастацкіх музеяў, у тым ліку Музей фатаграфіі і Музей Тэхнарама. Акрамя гэтага, Вінтэртур з'яўляецца буйным прамысловым цэнтрам Швейцарыі. У 1862 годзе тут заснаваны банк Bank in Winterthur.
Буда-Кашалёўскі строй
Буда-Кашалёўскі строй — традыцыйны комплекс беларускага народнага адзення на Падняпроўі, пераважна ў Буда-Кашалёўскім, Гомельскім, Рэчыцкім раёнах. Для яго характэрны разнастайнасць прыёмаў вышыўкі і стрыманасць каларыту.
Асноўныя часткі жаночага гарнітура: кашуля з прамымі плечавымі ўстаўкамі, адкладным каўняром і шырокімі рукавамі, спадніца (цёмна-чырвоны з чорнай клеткай андарак ці палатнянік), белы льняны фартух з фальбонай унізе, доўгі са складкамі на спіне чорны ці цёмна-сіні гарсэт (шнуроўка), пояс з кутасамі, завязаны ззаду. Галаўныя ўборы жанчын: намітка, чапец з кужалю ці паркалю, даматканая ці крамная хустка, завязаная «на ўрожкі».
Шыйныя і нагрудныя ўпрыгожанні — каралі, стужкі, крыжыкі і інш. У мужчынскі гарнітур уваходзілі: тунікападобная кашуля з адкладным ці стаячым каўняром, прамымі (калошкай) ці сабранымі ў каўнерац рукавамі, ільняныя ці суконныя нагавіцы, узорыстатканы з вялікай гронкай кутасоў пояс.
Галаўныя ўборы мужчын, жаночая і мужчынская вопратка істотных мясцовых адрозненняў ад агульна-нацыянальных відаў і форм не маюць. Адзенне аздаблялі вышыўкай, якой уласцівы ахраматычнасць і геаметрычная дакладнасць старадаўніх матываў. Аднаколерная вышыўка чорнымі ці белымі баваўнянымі ніткамі вызначаецца ювелірнай распрацоўкай рамбічнага арнаменту. Двухбаковая падліковая гладзь спалучаецца з гафтам (сакаленнем), мярэжкай, карункамі і аблямоўкай, а таксама арыгінальным і характэрным для гэтага строю прыёмам аздаблення — маршчэннем (збіранне палатна чорнай ці белай ніткай у дробныя гафрыраваныя складачкі), якім утвараюцца рэльефныя ўзорыстыя паскі на версе і нізе рукавоў кашулі.
Драбышы
Назву Драбышы́ маюць:
Узброеныя фарміраванні Чачэнскай Рэспублікі Ічкерыя
Узброеныя фарміраванні Чачэнскай Рэспублікі Ічкерыя — воінскія фарміраванні самаабвешчанай Чачэнскай Рэспублікі Ічкерыя, якія існавалі ў 1991—2007 гадах. Прымалі ўдзел у Першай і Другой чачэнскіх войнах на баку самаабвешчанай Рэспублікі.
Структура і колькасць
Асноўныя баявыя ўзброеныя фармаванні Чачэнскай Рэспублікі Ічкерыя прадстаўлены ў наступным выглядзе:
Акрамя гэтага, у рэспубліцы дзейнічаюць:
Колькасць узброеных фармаванняў Ічкерыі да пачатку Першай чачэнскай вайны складала каля 15 тыс. чалавек. Прэзідэнцкая гвардыя складалася з 2 тыс. чалавек, падраздяленні МУС - 3,5 тыс. служачых. У апалчэнні налічвалася да 40 тыс. чалавек.
Марцін Чалфі
Марцін Чалфі (англ.: Martin Chalfie;, , штат Ілінойс) — амерыканскі нейрабіёлаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі (2008) разам з Асаму Сімамура і Роджэрам Цьсенам за адкрыццё і развіццё выкарыстання зялёнага флуарэсцэнтнага бялку (GFP). Член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (з 2004).
Біяграфія
Марцін Чалфі нарадзіўся ў сям'і гітарыста Элі Чалфі (1910-1996) і ўладальніцы галантарэйнай крамы Віўен Фрыдлен (1913-2005), у сям'і яўрэйскіх эмігрантаў. Бацькі бацькі, Бенджамін і Эстэр Чалфі (Халфі), імігравалі ў Цынцынаці з Брэста; дзед па матчынай лініі, Меер Фрыдлен, нарадзіўся ў Маскве.
Сярэднюю адукацыю атрымаў у Чыкага. Скончыў Гарвардскі ўніверсітэт (1969); там жа ў 1977 годзе атрымаў доктарскую ступень па нейрабіялогіі. У цяперашні момант - прафесар біялогіі ў Калумбійскім універсітэце.
Узлянскі сельсавет
Узля́нскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Узляны.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Самахвалавіцкага раёна Менскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Самахвалавіцкім раёне БССР. З 18 студзеня 1931 года ў складзе Пухавіцкага раёна, з 12 лютага 1935 года — у Рудзенскім раёне, з 6 ліпеня 1935 года — у Смілавіцкім раёне, з 11 лютага 1938 года — у Рудзенскім раёне. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Рудзенскім раёне Мінскай вобласці. Пад час Другой сусветнай вайны з чэрвеня 1941 года да ліпеня 1944 года тэрыторыя сельсавета акупіравана нямецкімі войскамі. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Дудзіцкага сельсавета. 8 красавіка 1957 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Наваполле, сельсавет перайменаваны ў Навапольскі.
Уладзімір Максімавіч Белахвостаў
Уладзі́мір Максі́мавіч Белахво́стаў (нар. 1949, Бялынічы, Магілёўская вобласць, Беларуская ССР) — беларускі дзяржаўны дзеяч, былы міністр жыллёва-камунальнай гаспадаркі Беларусі.
Узлянскі сельсавет
31 сакавіка 1977 года цэнтр Цітвянскага сельсавета Пухавіцкага раёна перанесены ва Узляны, сельсавет перайменаваны ва Узлянскі. 28 мая 2013 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Навапольскага (8 населеных пунктаў: Азярычына, Будзёнаўка, Вераб’ёўка, Кухараўка, Ленінскі, Махоўка, Таварскія, Шалягі) і Пярэжырскага (10 населеных пунктаў: Баравая Слабада, Берчукі, Едліна, Залессе, Навасады, Пагуляйка, Падбор’е, Пяскі, Узляны, Ушанка) сельсаветаў.
Уладзімір Максімавіч Белахвостаў
Біяграфія
Нарадзіўся ў Бялынічах Магілёўскай вобласці ў 1949 годзе.
Узлянскі сельсавет
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1035 чалавек, з іх 93,8 % — беларусы, 3,7 % — рускія, 0,8 % — армяне, 0,7 % — украінцы.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзіла 18 населеных пунктаў.
Уладзімір Максімавіч Белахвостаў
Біяграфія
Скончыў Магілёўскі машынабудаўнічы інстытут па спэцыяльнасці інжынер-механік (1972).
1972—1983 — у структуры ВБМА «Прамтэхмантаж».
З 1983 — у арганізацыйных структурах Кампартыі БССР, старшыня Першамайскага раённага савета народных дэпутатаў г. Мінска.
З 24 снежня 2003 года — міністр жыллёва-камунальнай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь. Вызвалены ад пасады міністра 30 чэрвеня 2011.
Узнагароджаны ордэнам Пашаны.
Вірус маршчакаватасці суніц
Вірус маршчакаватасці суніц (Strawberry crinkle virus, SCV) — хваробатворны вірус мазаікі сямейства.
Арэал
Гэты вірус быў упершыню апісаны ў 1932 годзе ў Арэгоне і Каліфорніі з камерцыйнымі сартамі суніц, а потым стаў праблемай ва ўсім свеце, у тым ліку ў Паўночнай і Паўднёвай Амерыцы, Еўропе, Паўднёвай Афрыцы, Новай Зеландыі, Аўстраліі і Японіі.
Эпідэміялогія
Гэты вірус перадаецца двума відамі тлі, якія сілкуюцца пладамі раслін роду : і.
Шкоднасць
Вірус моцна перашкаджае вырошчванню суніц ва ўсім свеце. Ён памяншае валавую вытворчасць, памер пладоў і іх колькасць, пры гэтым выклікаючы скажэнне і скамечанасць лісця.
Vivendi
Vivendi SA (euronext: VIV, ) (раней вядомая як Vivendi Universal) — французскі медыя-кангламерат, які працуе на рынку гуказапісу, тэлевяшчання, вытворчасці фільмаў і тэлеперадач, які займаецца выдавецкай дзейнасцю, тэлекамунікацыямі, распрацоўкай камп'ютарных гульняў.
Кампаніі Vivendi належыць найбуйнейшая ў свеце музычная кампанія — Universal Music Group, вытворца гульняў Vivendi Games. Акрамя таго, кампанія таксама з'яўляецца мажарытарным акцыянерам другога па велічыні ў Францыі мабільнага аператара SFR, сотавага аператара Maroc Telecom і сеткі кабельнага тэлебачання Canal+.
Абарот у 2008 — €25,39 млрд (рост на 17,2 %), чысты прыбытак — €2,6 млрд (скарацілася на 0,8 %).
Мата (экарэгіён)
Мата — трапічны і субтрапічны паўлістападны лес у Бразіліі, расце ў асноўным на ўсходзе Бразільскага нагор'я. Тут клімат сушэй і халадней, чым неабходна для развіцця вільготных трапічных лясоў. На час яркавыразнага сухога сезону многія дрэвы скідаюць лісце.
Лясы, дзе грунтавыя воды залягаюць неглыбока і дзе глебы добра захоўваюць вільгаць, застаюцца густымі, з круглагадовай вегетацыяй дрэў. Распаўсюджаныя ў некаторых раёнах штата Сан-Паўлу і на поўдні штата Мінас-Жэрайс. Пераважаюць высокія вечназялёныя шыракалістыя пароды, колькасць лістападных дрэў невялікая.
Калі грунтавыя воды залягаюць глыбока і глебы друзлыя і пясчаныя, пераважаюць сухія лясы (mata seca), толькі ўздоўж рачных берагоў растуць галерэйныя лясы з больш разнастайнай расліннасцю. Шырокія сухія лясы характэрныя для ўнутранай часткі штата Баія і паўночнай паловы штата Мінас-Жэрайс. У гаспадарчым дачыненні сухія лясы ўяўляюць сабой меншую каштоўнасць.
Драні
Назву Драні́ маюць:
Яскенежал
Яскенежал — аул у Зерэндзінскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Чаглінскай сельскай акругі. Код КАТА — 115659700.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 365 чалавек (185 мужчын і 180 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 164 чалавекі (85 мужчын і 79 жанчын).
Шчытна (Вармінска-Мазурскае ваяводства)
Шчытна (Szczytno) — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Шчыценскага павета Вармінска-Мазурскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Шчытна. Займае плошчу 10,62 км². Насельніцтва — 23 500 чалавек (на 2018 год). У 1975—1998 гадах горад адміністрацыйна належаў Альштынскаму ваяводству. За 7 км ад горада размешчаны міжнародны аэрапорт Шчытна-Шыманы.
NGC 3561
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 3561, NGC 3561A.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Дубавіца
Назву Дубаві́ца маюць:
Кастылія і Леон
Кастылія і Леон, або Кастылія-Леон (Castilla y León) — аўтаномная супольнасць (аўтаномная вобласць) на паўночным захадзе Іспаніі. Сталіца - Вальядалід.
Геаграфія
Тэрыторыя 94223 км ² (1-е месца).
Дэмаграфія
Насельніцтва 2511000 (6-е месца, даныя 2005 г.).
Загуж
Загуж (Zagórz) — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Саноцкага павета Падкарпацкага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Загуж. Займае плошчу 22,39 км². Насельніцтва — 4963 чалавекі (на 2004 год).
Славікі (Ваўкавыскі раён)
Славікі́ (, Славики) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Субацкага сельсавета.
Да 2003 года ўваходзіла ў склад Вярэйкаўскага сельсавета.
Гісторыя
Вядома з 1654 г. У 1796 г. належала Францішку Калупайлу, ваўкавыскаму земскаму суддзі. У 1836 г. прыватная вёска, 12 двароў, 109 жыхароў. У 1914 г. 19 двароў, 105 жыхароў.
Насельніцтва
На 01.01.2004 г. 23 двары, 37 жыхароў.
Ары Фрэйр Скуласан
Ары Фрэйр Скуласан (Ari Freyr Skúlason; нар., Рэйк’явік, Ісландыя) — ісландскі футбаліст, абаронца бельгійскага клуба «Астэндэ» і паўабаронца зборнай Ісландыі.
Стасева
Ста́сева (, Стасево) — аграгарадок (да 2009 г. — вёска ) у Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Лёзненскага сельсавета. Да 2004 года цэнтр Стасеўскага сельсавета.
Геаграфія
Размешчаны на рацэ Ольша пры ўпадзенні ў яе ракі Каменка, на аўтамабільнай дарозе Віцебск — Лёзна — мяжа з Расійскай Федэрацыяй. За 12 кіламетраў на паўночны захад ад гарадскога пасёлка Лёзна, за 30 кіламетраў ад Віцебска, за 11 кіламетраў ад чыгуначнага прыпыначнага пункта Выдрэя.
Давыд-Гарадоцка-Тураўскі строй
Давыд-Гарадоцка-Тураўскі строй — традыцыйны комплекс беларускага народнага адзення Усходняга Палесся. Бытаваў у асяроддзі мяшчан невялікіх гарадоў (Тураў, Давыд-Гарадок, Столін), мястэчак і буйных вёсак у 19 — пачатку 20 ст. Рэзка вылучаўся сярод іншых строяў ускладненымі сілуэтамі жаночага касцюма з арыгінальнымі галаўнымі ўборамі замужніх жанчын. У вырабе і аздабленні, як і ў адзенні гараджан, шырока выкарыстоўвалі мануфактурныя тканіны, каштоўныя ўпрыгожанні, па-мастацку апрацаваную скуру і інш.
Жаночае адзенне
Аснову жаночага летняга гарнітура складалі кашуля, спадніца, гарсэт (або куртка), фартух, пояс. Кашулю шылі з кужалю або белага «сарвету» (баваўнянай фабрычнай тканіны), з шырокім адкладным каўняром. У гараджанак яна сціпла або зусім не аздаблялася, у тураўлянак аздаблялася на рукавах і каўняры раслінным або раслінна-зааморфным арнаментам, вышытым крыжыкам у чырвона-чорнай гаме. Спадніцу-андарак шылі з даматканага гладкафарбаванага цёмна-сіняга або чырвона-бурачковага сукна, спадніцу-сукню — з фабрычнай зялёнай, чорнай ці цёмна-сіняй шарсцянкі («бостынь», «саят»), па нізу нашывалі стужкі або тасёмкі галуну. Гарсэт (кабат, шнуроўка) з чырвонага, фіялетава-сіняга ўзорыстага або гладка-фарбаванага атласу, саціну ці ўзорыстай парчы; часта прышываўся да спадніцы (у выглядзе ліфа). У халоднае надвор'е паверх гарсэта або замест яго апраналі кароткую з валенага сукна куртку з рукавамі. Фартух 1-полкавы з фабрычных тканін цёмных тонаў, аднаколерны або са стракатым набіваным раслінным узорам. Гарсэт, спадніцу і фартух падпяразвалі шырокім поясам, выплеценым з чырвона-бардовых або вытканым з разнаколерных нітак (канцы пояса завязвалі ззаду). Тураўлянкі завязвалі шырокі, цвёрды пояс з залацістай парчы-галуну («галёніна»), які зашпільваўся на гаплікі. Экзатычны і падкрэслена самавіты вобраз жаночага касцюма стваралі арыгінальныя галаўныя ўборы галовачка, падушачка. Жанчыны насілі масіўныя нагрудныя ўпрыгожанні — чаканеныя з латуні вялікія крыжы мясцовай работы, пацеркі з натуральных камянёў і металу, абразкі, а таксама пярсцёнкі.
Мужчынскае адзенне
Мужчынскае адзенне, блізкае да адзення гараджан, вызначалася высокім кравецкім майстэрствам, стрыманым аздабленнем (вышыўка шнуром, аплікацыя, нашыўка з футра і інш.). Летні гарнітур складаўся з кашулі (часцей запраўленай у нагавіцы), нагавіц, камізэлькі, галаўны ўбор — капялюш, зімой разнастайныя варыянты магеркі. Верхнім мужчынскім і жаночым адзеннем былі кажухі, курткі, шэрыя, цёмна-карычневыя світы, кроеныя з адразной спінкай, адкладным каўняром і выкладамі. Вопратку аздаблялі нашыўкамі чырвонага ці сіняга сукна, шнуром.
NGC 3561B
NGC 3561B (іншыя абазначэнні — UGC 6224, DRCG 23-27, MCG 5-27-11, ZWG 156.11, ZWG 155.90, VV 237, IRAS11085+2859, ARP 105, PGC 33992) — галактыка ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Дубінка
Назву Дубінка маюць:
Самуэль Андрэй Абрамовіч
Самуэль Андрэй Абрамовіч ( — ) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Абрамовічаў герба «Ястрабец». Нарадзіўся ў сям’і Мікалая.
Каралеўскі палкоўнік, стараста старадубскі з 1647 года. У 1637—1638 гадах вучыўся ў Лейдэнскім універсітэце. У 1654 годзе перайшоў у каталіцтва і зачыніў кальвінскі збор у Варнянах.
Меў маёнткі ў Кіеўскім ваяводстве, Лідскім, Вількамірскім, Ашмянскім, Аршанскім, Новагародскім, Мазырскім, Старадубскім і Пінскім павеце.
Першы ліст Яна
Першы ліст апостала Яна, Першы Саборны ліст Свято́га Апо́стала Іаана Багаслова, Першае Саборнае Пасланне святога Апостала Іаана Багаслова , 1-ы ліст Яна , Першае пасла́ньне Яна Багаслова    — адзін з лістоў апостала Яна, які ўваходзіць у спіс кніг Новага Запавету. Змяшчаецца пасля другогв ліста апостала Пятра перад другім лістом Яна.
Аўтарства і асаблівасці ліста
Традыцыйна лічыцца, што аўтарам з’яўляецца Ян, сын Зевядзея, любімы вучань і апостал Ісуса Хрыста. Нідзе ў лісце, ні ў пачатку, ні ў сярэдзіне, ніводнага разу не згадваецца імя аўтара. Аднак у пачатку ліста аўтар адносіць сабе да тых, што быў сведкам і ўдзельнікам тых падзей, што здарыліся, калі Хрыстос быў на зямлі. Таксама мова ліста вельмі падобная на тую, на якой было напісана чацвёртае Евангелле, гэта прыводзіць да думкі, што абодва творы напісаны адным аўтарам.
Ліст таксама адрозніваецца ад іншых лістоў Новага Запавета тым, што ў лісце няма ні зачыну, ні канцоўкі, якія традыцыйна прысутнітчаюць у большасці лістоў Новага Запавета. Няма і імя аўтара і таго, таму адрасаваны ліст. Твор названы лістом таму, што ў ім ёсць словы «я пішу вам» і адрасаваны, верагодна, да хрысціян Малой Азіі.
Мэта напісання ліста
У суполках, у якіх прапаведаваў Ян, з’явіліся людзі, што адвяргалі рэальнасць увасаблення Хрыста. Яны маглі з’яўляцца прадстаўнікамі адной з першых хрысціянскіх ерасей — дакетызму (слова перакладаецца з грэчаскай мовы як «здавацца»). Прадстаўнікі дакетызму лічылі, што Хрыстос быў не сапраўдным чалавекам, але толькі здаваўся ім. Дакетызм стаўся падмуркам гнастыцызму, прадстаўнікі якога адвяргалі ўвасабленне Хрыста. Лічучы матэрыю сусветным злом, гностыкі меркавалі немагчымым, каб святы Бог мог увасобіцца ў грэшнае цела, таму адвяргалі як ўвасабленне Хрыста, так і Ягоныя смерць і Уваскрасенне. Калі не было ўвасаблення, то бесцялесны дух не мог і прынесці сябе ў Ахвяру і ўратаваць чалавецтва. Паводле іх меркаванняў, Бог Айцец не быў Творцам матэрыяльнага сусвету. Таму атрымаць уратаванне магчыма праз дасягненне таемных ведаў, каб праз іх пазбегнуць зла і сусвету. Вучэнне прадстаўляла небяспеку самаму існаванню Царквы, у выніку ерэтыкі пакінулі суполку. Таму апостал ставіць на мэту адвергнуць ілжэвучэнне і падбадзёрыць тых хрысціян, якія засталіся.
Структура ліста
Ліст падзелены на 5 радзелаў. Ліст цяжка пераказаць, у ім думкі аўтара выкладваюцца не паслядоўна адна за другой, але аўтар увесь час вяртаецца да раней выкладзеных тэм, разглядаючы іх па-іншаму. Такія тэмы, як Боская сутнасць Хрыста, ілжэвучэнняў, любові, духоўнага жыцця, праходзяць праз увесь ліст.
Цім Крынг
Рычард Цімаці «Цім» Крынг (Tim Kring; нар. 9 ліпеня 1957) — амерыканскі сцэнарыст і прадзюсар, вядомы сваёй працай над тэлесерыяламі «Strange World», «Расследаванне Джордан» і «Героі». Ён скончыў кінашколу пры Універсітэце Паўднёвай Каліфорніі (USC School of Cinematic Arts) у 1983 годзе.
Свой першы вопыт у якасці сцэнарыста, ён атрымаў працуючы над серыялам «Рыцар дарог». У 1987 годзе Цім Крынг у суаўтарстве з Джэфам Лоўбам (Jeph Loeb) напісаў «Teen Wolf Too».
Узнагароды і намінацыі
У 2007 годзе быў намінаваны на прэмію «Эмі» у намінацыі «Лепшы драматычны серыял» як прадзюсар серыяла «Героі». За працу над гэтым жа серыялам яму было прысвоена званне «Майстры навуковай фантастыкі».
Дубраўляны
Назву Дубраўля́ны маюць:
2-я Беларуская партызанская брыгада імя П. К. Панамарэнкі (1-га складу)
'''2-я Беларуская партызанская брыгада імя П. К. Панамарэнкі (1-га складу)''' — партызанская брыгада, створаная ў маі 1942. Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Мехаўскага, Гарадоцкага і Суражскага раёнаў. У кастрычніку — снежні 1943 года брыгада (274 партызаны, 6 атрадаў) паатрадна злучылася з Чырвонай Арміяй.
Склад
Брыгада была створана на базе Мехаўскага партызанскага атрада, які дзейнічаў з ліпеня 1941 года. У жніўні 1942 года 3-і атрад брыгады быў накіраваны ў Вілейскую вобласць, дзе на яго базе была створана партызанская брыгада «Спартак», у брыгадзе быў нанава створаны 3-і атрад. 4 сакавіка 1943 года пасля баёў з карнікамі частка брыгады (597 партызан, атрады імя Суворава, «Мсцівец», імя Варашылава, «Смерць фашызму», імя Кузьмы Мініна, імя Кутузава, імя Чапаева) выйшла за лінію фронту, атрады былі расфарміраваны. У сакавіку 1943 года з груп, якія засталіся ў нямецкім тыле, былі створаны новыя атрады. На момант злучэння з Чырвонай Арміяй у склад брыгады ўваходзілі:
Гісторыя
Партызаны учынялі дыверсіі на чыгунках Віцебск — Невель, Полацк — Невель, Віцебск — Полацк, на шашэйных і грунтовых дарогах. У маі — снежні 1942 разбілі нямецкія гарнізоны ў вёсках Вадзянікі, Шмані, на станцыях Бычыха, Езярышча, былой Мехаўскай МТС Мехаўскага, Смалоўка, Бяскатава Гарадоцкага, Чурылава Усвяцкага раёнаў Смаленскай вобласці. У верасні — кастрычніку 1942, лютым, маі — чэрвені 1943 вялі баі супраць карнікаў. У жніўні 1943 разбілі нямецкі гарнізон у вёсцы Дубрава Гарадоцкага раёна. У жніўні — верасні 1943 года на чыгунцы Віцебск — Невель падарвалі больш за 1 тысячу рэек.
Памяць
У 1972 годзе ў вёсцы Бярозаўка Гарадоцкага раёна ў гонар брыгады быў пастаўлены помнік, у 1979 каля вёскі Дубрава, у 1965 на чыгуначнай станцыі Бычыха, у 1975 у вёсцы Смалоўка Гарадоцкага раёна былі пастаўлены мемарыяльныя дошкі.
Конрад фон Валенрод
Конрад фон Валенрод (Валенродэ; Konrad von Wallenrode; паміж 1330 і 1340 — 23 ліпеня (25 ліпеня?) 1393) — 24-ы Вялікі магістр Тэўтонскага Ордэна з 1391 па 1393 гады.
Раннія гады
Пасля заняцця пасады Маршала Ордэну і Комтура Кёнігсбергу, як ваенны кіраўнік Ордэну фон Валенрод займаўся арганізацыяй крыжовых паходаў супраць Вялікага Княства Літоўскага. У 1387 годзе ён стаў Комтурам Марыенбургу і Вялікім комтурам Ордэну, фактычна другім чалавекам у дзяржаве.
20 жніўня 1390 года сканаў Вялікі магістр Цёльнер і, здавалася, што толькі пытанне часу, калі Конрад фон Валенрод стане новым Вялікім магістрам. 12 сакавіка 1391 года Конрад фон Валенрод быў абраны Вялікім магістрам. Справа было вырашана на карысць Конрада дзякуючы падтрымцы двух выбаршчыкаў.
Вялікі магістр
Конрад адхіліў фон Вільдштайна ад пасады маршала, хоць той быў выдатным военачальнікам і карыстаўся павагай сярод рыцараў. Прычыны такога ўчынку вялікага магістра невядомыя, але многія лічаць, што ён раўнаваў да поспехаў фон Вільдштайна. Адхіленне маршала выклікала скандал, і большасць рыцараў з атраду Вільдштайна паўсталі супраць Вялікага магістра. Нягледзячы на гэта, Конрад не змяніў сваё рашэнне, і кампанія была спынена. Непадпарадкаванне часткі братоў дазволіла фон Валенроду правесці чыстку ў асяроддзі рыцарства, асабліва ў комтурствах, якія знаходзіліся пад кіраўніцтвам маршала.
У 1392 годзе князь Уладзіслаў Апольчык прапанаваў Конраду праект падзелу Польшчы паміж Свяшчэннай Рымскай Імперыяй, Тэўтонскім Ордэнам, Брандэнбургам, Венгерскім каралеўствам і Сілезскім княствам, аднак Вялікі магістр адказаў адмовай.
У тым жа годзе Ягайла і Вітаўт склалі дамову, па якой Ягайла прызнаваў Вітаўта Вялікім князем літоўскім у якасці свайго намесніка ў Літве. Здрада Вітаўта было вельмі небяспечнай для Ордэна, таму Конрад быў змушаны пачаць вайну супраць абодвух саюзнікаў, запрасіўшы да ўдзелу ў ёй мноства крыжакоў з Еўропы. У студзені 1393 года галандскія і французскія рыцары пад камандаваннем Конрада аблажылі Гродна, што вымусіла Вітаўта і Ягайлу пайсці на правядзенне мірных перамоў у Торуне.
Неўзабаве пасля пачатку перамоў Конрад захварэў і пакінуў Торунь. 23 ліпеня 1393 годe ён сканаў у замку Марыенбургу, верагодна, ад апаплексічнага ўдару. Пахаваны ў магільным склепе Вялікіх магістраў Ордэна ў капліцы Святой Ганны ў Марыенбургу.
Адлюстраванне ў гістарыяграфіі і мастацтве
Храністы-манахі, якія нянавідзелі Валенрода за тое, што ён быў нядосыць шчодры да царквы, адлюстроўвалі яго герэтыком і ворагам Ордэну, які панёс справядлівую кару нябёсаў. Паданне зрабіла з яго нават літвіна, які ўступіў быццам бы ў Ордэн з адзінай мэтай — адпомсціць за спусташэнне сваёй Радзімы. Такім яго выявіў і Адам Міцкевіч у паэме «Конрад Валенрод» (1828).
Пасля на аснове паэмы Міцкевіча былі напісаны дзве оперы: «Літвіны» (I Lituani) Амількарэ Панк’елі і «Конрад Валенрод» Уладзіслава Жаленскага (1885).
Дзялдова
Дзялдова (Działdowo, Soldau) — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Дзялдоўскага павета Вармінска-Мазурскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Дзялдова. Займае плошчу 13.35 км². Насельніцтва — 25 000 чалавек (на 2006 год). Праз горад праходзіць чыгунка.
Томас Стэйц
Томас Стэйц (англ.: Thomas Steitz,,  — , Брэнфард) — амерыканскі вучоны-крышталограф, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі (2009) сумесна з Венкатраманам Рамакрышнанам і Адай Ёнат з фармулёўкай «за даследаванні структуры і функцый рыбасомы».
Міністэрства беларускіх спраў Літвы
Міністэрства беларускіх спраў Літвы (Lietuvos gudų reikalų ministerija) — орган выканаўчай улады ў літоўскім урадзе ў 1918—1923 гадах. Міністэрства дзейнічала на тэрыторыі Гродзеншчыны і Віленшчыны.
Гісторыя
Па выніках перагавораў паміж Віленскай беларускай радай і Прэзідыумам Літоўскай Тарыбы ад 27 лістапада 1918 года, беларусам адводзілася 25 % з агульнай колькасці месц у Тарыбе, а таксама вылучалася адна міністэрская пасада для беларускага прадстаўніка. Як вынік было ўтворана міністэрства беларускіх спраў. Літоўскія ўлады мелі дамоўленасці з Германіяй аб абавязковым уключэнні нацыянальных меншасцей у свой склад, а таксама жадалі атрымаць падтрымку ад беларусаў на Парыжскай мірнай канферэнцыі, дзе павінна было разглядацца пытанне будучых межаў. Дзеля дасягнення гэтых мэт яны выкарыстоўвалі міністэрства беларускіх спраў, як адзін з спосабаў прадэманстраваць сваю здольнасць дамаўляцца з нацыянальнымі меншасцямі.
9 снежня 1918 года Я. Варонка быў прызначаны міністрам без партфеля па беларускіх справах (адначасова пазначалася, што яго службу належыць лічыць ад 1 снежня 1918 года) і працаваў на гэтай пасадзе да 19 чэрвеня 1920 года з перапынкам з 12 сакавіка па 12 красавіка 1919 года. Абставіны прызначэння Варонкі на пасаду міністра не да канца ясныя. Меркавана гэтае рашэнне вынікала з жадання перадачы такой істотнай функцыі асобе, не звязанай з ніводным з канкурыруючых лагераў — А. Луцкевіча і В. Ластоўскага. З 19 чэрвеня 1920 года да 23 лютага 1923 года міністрам быў Д. Сямашка.
Сфарміравала 1-ы беларускі пешы полк, які дыслацыраваўся ў Гродне. Пры ўдзеле прадстаўнікоў Міністэрства беларускі спраў Літвы створаны Гродзенская павятовая рада, беларуская краёвая ўправа і камітэт сувязі культурна-нацыянальнага адраджэння. Мела на мэце папярэдзіць акупацыю беларускіх заходніх зямель Польшчай шляхам стварэння супольнай беларуска-літоўскай дзяржавы.
З канца 1918 года ішоў вывад нямецкіх войск з тэрыторыі былой Расійскай імперыі. Таксама распачалася польска-савецкая вайна і з-за набліжэння Чырвонай Арміі 27 снежня 1918 года пачалася эвакуацыя міністэрства з Вільні ў Гродна, хаця літоўская частка ўрада эвакуявалася ў Коўна.
У пачатку 1919 года быў створаны аддзел друку. За кошт гэтага аддзела была выдадзена брашура М. Доўнар-Запольскага «Ас­но­вы дзяржаўна­сці Беларусі» ў пе­ракладзе А. Луцкевіча. Пазней гэтая брашура стала прычынай канфлікту паміж літоўскім урадам і міністрам Варонкам, бо ў гэтай брашуры сцвярджалася, што Віленшчына і Гродзеншчына з’яўляюцца неад’емнымі часткамі Беларусі.
Па загадзе нямецкага кіраўніцтва нямецкія жаўнеры былі павінны здаваць усе беларускія выданні, знойдзеныя на кватэрах, у міністэрства беларускіх спраў. Дзякуючы гэтаму пры аддзеле друку была створана бібліятэка, дзе было сабрана некалькі тысяч старых кніг і іншыя беларускія матэрыялы. У пачатку сакавіка 1919 года пачалася эвакуацыя міністэрства з Гродна ў Коўна. Увесь збор быў пакінуты ў Гродне і пасля знішчаны.
У красавіку 1919 года Варонка спрабаваў пратэставаць супраць вываду нямецкіх войск з Гродзеншчыны. Ён абгрунтоўваў гэта тым, што з’яўленне там польскіх войск можа прывесці да непажаданага праліцця крыві. Нямецкая камандаванне адказала, што вывад адбываецца з вайсковых меркаванняў, а наяўнасць польскіх войск патрэбна для стрымлівання бальшавікоў на ўсходзе.
У другой палове 1919 года агульная колькасць персаналу міністэрства складала 20-25 чалавек. Дзейнасць міністэрства была моцна абмежавана і ў асноўным была сканцэнтравана на выдавецкай дзейнасці палітычна-прапагандысцкай літаратуры. Міністэрства пачала выдаваць штомесячнік «Часопісь Міністэрства Беларускіх Спраў». Было створана «Таварыства імя Францішка Скарыны». Таксама працягвалася дзейнасць Варонкі па прасоўванні ідэй беларускай аўтаноміі, а таксама стварэнні беларускіх часцей у літоўскім войску, але не выклікала адпаведнай рэакцыі ў літоўскім урадзе. З’явіліся праблемы з фінансаваннем і выплатай заробкаў. У канцы 1919 года былі затрыманы кур’еры БНР, якія накіроўваліся з Берліна ў Рыгу. У іх знайшлі карты БНР і кніжкі аб праектаванні беларускай дзяржавы. Частка гэтых матэрыялаў прызначалася Варонку, і міністр разам з супрацоўнікамі міністэрства былі абвінавачаны ў працы на замежныя краіны. У будынку міністэрства адбыўся вобшук і быў складзены пратакол, у якім адзначалася, што нічога, пацвярджаючага абвінавачванні, знойдзена не было.
У 1923 годзе, пасля канчатковага далучэння Віленшчыны да Польшчы, адносіны з літоўскім урадам пагоршыліся і міністэрства спыніла сваю дзейнасць.
Казімір Францавіч Градзіцкі
Казімір Францавіч Градзіцкі (Казимир Францевич Гродзицкий;, горад Груец, Варшаўская губерня, Расійская імперыя — , Нароўля, Нараўлянскі раён, Гомельская вобласць, Беларусь) — акушэр, гінеколаг, хірург, папулярызатар медыцынскіх ведаў, глаўурач (1921—1936) нараўлянскай раённай бальніцы, удзельнік Першай і Другой сусветных войн, партызан-медык, кавалер ордэна Чырвонай Зоркі, выдатнік аховы здароўя (1949), заслужаны ўрач БССР (1956). Прысвяціў 40 гадоў медыцыне і ахове здароўя Нараўлянскага раёна і Палескага краю.
Паходжанне і сям’я
Нарадзіўся 2 лютага 1891 г. у горадзе Груец Варшаўскай губерні (Расійская імперыя) у сям’і Франца Аляксандравіча Градзіцкага (03.10.1863—1922) і яго жонкі Тэклі Андрэеўны Ліневіч (Ляневіч) (1861—1937)
Казімір Францавіч Градзіцкі быў унукам Андрэя Ліневіча (Ляневіча) (1814—01.01.1876), адміністратара маёнтка Нароўля паноў Горватаў, пахаванага Горватамі ў Нароўлі на тэрыторыі парку каля палаца Горватаў.
Разам з бацькамі Казімір у пяцігадовым узросце з Варшаўскай губерні пераехаў у мястэчка Нароўля Рэчыцкага павета Мінскай губерні (Расійская імперыя), дзе яго бацька Франц Градзіцкі пачаў працаваць садоўнікам у маёнтку Артура Даніэлевіча Горвата (1831—1903).
Ажаніўся з Янінай Юльянаўнай, ад якой меў дзяцей:
Адукацыя
Адукацыю атрымаў за кошт заможнага дзядзькі ў Мазырскай прагімназіі, а пасля Бабруйскай гімназіі, якую скончыў у 1911 г.
У 1911—1916 гг. вучыўся ў Кіеўскім універсітэце Св. Уладзіміра на медыцынскім факультэце. Падчас летніх студэнцкіх канікул ездзіў у Нароўлю і працаваў у Нараўлянскай земскай бальніцы, каб атрымаць практычныя навыкі. Тут жа пад кіраўніцтвам дасведчаных урачоў С. В. Мароза і Л. М. Кухаржэўскай рабіў выскробанне маткі, дробныя ампутацыі, рэзекцыю рэбраў. Пад наглядам фельчара В. Ф. Крэменя тампаніраваў насаглотку пры дапамозе гумовага катэтара, часам самастойна праводзіў амбулаторны прыём хворых.
Калі быў студэнтам V курса, прымаў удзел у ліквідацыі эпідэміі азіяцкай халеры, зафіксаванай 15 чэрвеня 1915 г. падчас кірмашу «Івана» ў стражніка Дэйкуна. У вёсках Нараўлянскай воласці таксама былі выяўлены ачагі заражэння: мястэчка Нароўля, вёскі Заракітнае, Завайць, Дворышча і Канатоп. Казімір Градзіцкі быў прызначаны ўрачом у санітарны атрад, які працаваў у спецыяльна адкрытым у Нароўлі заразным бараку, каб ліквідаваць захворванне. Ужо да сярэдзіны верасня 1915 г. эпідэмія была цалкам ліквідавана.
Скончыў універсітэт з адзнакай, атрымаў званне ўрача і ў 1916 г. быў прызваны ў расійскае войска, калі ішла Першая сусветная вайна, служыць ваенным урачом.
Медыцынская дзейнасць у Нароўлі
Пасля дэмабілізацыі з расійскага войска, у 1918 г. вярнуўся ў Нароўлю, каб працаваць дома, але рашэннем Рэчыцкага павятовага аддзела аховы здароўя быў накіраваны ў мястэчка Брагін.
У 1920 г. у Нароўлі па рашэнні нараўлянскага валаснога рэвалюцыйнага камітэта пад рэзідэнцыю бальніцы (амбулаторыю і стацыянар на 15 ложкаў) быў адведзены двухпавярховы драўляны жылы будынак, які ў 1912 г. нараўлянскі дваранін Эдвард Артуравіч Горват (1866—1935) пабудаваў для адміністратара свайго маёнтка Юзафа Андрэевіча Ліневіча, які быў дзядзькам Казіміра Градзіцкага. (Цяпер у тым будынку знаходзіцца Нараўлянскі гісторыка-этнаграфічны музей). У жніўні 1920 г. Казімір Градзіцкі быў прызначаны на пасаду ўчастковага ўрача бальніцы ў Нароўлі, а ў 1921 г. стаў галоўным урачом нараўлянскай бальніцы і паралельна неаднаразова быў загадчыкам Рэчыцкага павятовага аддзела аховы здароўя.
Пасля Першай сусветнай вайны, сітуацыі грамадзянскай вайны на тэрыторыі былой Расійскай імперыі і агульных рэсурсных праблем, стан аховы здароўя ў Нароўлі і павеце быў у заняпадзе. Градзіцкі на сваёй пасадзе загадчыка Рэчыцкага павятовага аддзела аховы здароўя зрабіў вялікую працу па арганізацыі лячэбнай сеткі павета (аднаўлення дзейнасці фельчарскіх пунктаў): па яго рашэнні з Рэчыцы перадавалі медыкаменты і інструментар, перавозілі гужавым транспартам неабходную мэблю.
У 1925 г. лячэбная сетка Нараўлянскага раёна (створаны ў 1924 г.) пашырылася, быў павялічаны штат сярэдніх медыцынскіх работнікаў: складалася з нараўлянскай раённай бальніцы на 30 ложкаў, радзільнага аддзялення на 8 ложкаў, амбулаторыі і дзіцяча-жаночай кансультацыі.
У 1928 г. Казімір Градзіцкі быў незаслужана асуджаны і заключаны пад варту на пяць месяцаў. (17 лістапада 1992 г. Казімір Градзіцкі быў рэабілітаваны).
Да 1930 г. у Нараўлянскім раёне ўжо функцыянавалі 2 участковыя бальніцы (на 10 ложкаў стацыянара), 6 фельчарска-акушэрскіх пунктаў, адкрываліся радзільныя дамы ў калгасах (для змяншэння высокай дзіцячай смяротнасці), а ў 1930-я гг. у вёсках Нараўлянскага раёна было арганізавана 25 дзяржаўных ясляў. Нараўлянская раённая бальніца ў 1930-ыя гг. лічылася адной з першых на беларускім Палессі па колькасці і дыяпазону хірургічных умяшальніцтваў. Прычым на развіццё хірургічнай дапамогі ў нараўлянскай бальніцы вялікі ўплыў аказалі «бацька Палескай хірургіі» Ф. В. Абрамовіч, а таксама яго вучні-хірургі А. І. Коган і Э. Я. Кёнігсберг. Шмат часу і энергіі Градзіцкаму прышлося аддаць і на ліквідацыю эпідэмій сыпнога тыфа, шкарлятыны, малярыі, халеры, крывавага паноса, якія лютавалі ў Нараўлянскім раёне.