cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кампінас (гміна)
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 28 населеных пунктаў.
Камяніца Вайнароўскіх
Камяніца Вайнароўскіх — будынак у гістарычным цэнтры Львова, размешчаны на рагу вуліц Рускай і Сербскай (2/1), якія выходзяць на плошчу Рынак.
Будынак дэманструе напластаванні архітэктурных формаў готыкі, рэнесансу і барока. Будаўнічыя перыяды адносяцца да XVI, XVII і XVIII стагоддзяў. Шматлікія перабудовы, асабліва ў XIX—XX стст., моцна змянілі яго аблічча. Гістарычная назва «камяніца Вайнароўскіх» паходзіць ад імя.
З 1998 года ў будынку размяшчаецца галоўны офіс.
Архітэктура
Дом трохпавярховы, мураваны з цэглы і каменя, атынкаваны. Галоўным трохаконным фасадам выходзіць на Рускую, падоўжаным бакавым — на Сербскую вуліцу. Вуглом павернуты ў бок паўднёвага захаду, да плошчы Рынак.
Заходні фасад умацаваныя каменнымі контрфорсамі. Апошні паверх аддзелены ад ніжніх ярусаў фасаднай сцяны карнізам. Вокны — прамавугольныя і з паўкруглымі завяршэннямі, у прафіляваных абрамленнях. Галоўны ўваход, з вул Рускай, аформлены парталам. На першым паверсе захаваліся крыжовыя скляпенні раннемодерного перыяду.
У час рэстаўрацыі ў 1998 годзе на фасадзе раскрыта фрагменты гатычнай муроўкі, захаваныя ў форме зандажу.
Васточны (Кіраўская вобласць)
Васточны (Восто́чный) — пасёлак гарадскога тыпу ў Амутнінскім раёне Кіраўскай вобласці, утварае Васточнае гарадское паселішча. Спадарожнік горада Амутнінска.
Насельніцтва — 6752 чал. (2020).
Уклеенка (Расонскі раён)
Укле́енка (, Уклеенка) — вёска ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснапольскага сельсавета.
Субачы (Пастаўскі раён)
Су́бачы (, Субочи) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лынтупскага сельсавета.
Іван Іванавіч Галаваты
Іван Іванавіч Галаваты (нар., в. Пагост 1 Салігорскага раёна Мінскай вобласці) — спецыяліст у галіне горназдабыўнай прамысловасці, генеральны дырэктар ААТ «Беларуськалій».
Біяграфія
Скончыў Дзяржаўны горны інстытут імя Г. В. Пляханава (тэхнічны ўніверсітэт) у г. Санкт-Пецярбургу.
Працаваў начальнікам горнага аддзела РУП «ВА Беларуськалій», намеснікам генеральнага дырэктара па матэрыяльна-тэхнічным забеспячэнні — начальнікам упраўлення матэрыяльна-тэхнічнага забеспячэння, галоўным інжынерам ААТ «Беларуськалій». Генеральны дырэктар ААТ «Беларуськалій».
Член Салігорскага райвыканкама. Старшыня наглядальнага Савета ААТ «Беларуская калійная кампанія» і ААТ «Белгорхімпрам». Член прэзідыума Салігорскай грамадскай арганізацыі «Белая Русь».
Выбіраўся членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 6-га склікання.
Мае 6 патэнтаў Рэспублікі Беларусь і 7 патэнтаў Расійскай Федэрацыі на вынаходніцтвы ў вобласці горнай прамысловасці.
Галаваты знаходзіцца пад санкцыямі Канады, ЕС (гл. Чорны спіс Еўрасаюза) і Швейцарыі.
Будкы-Снавыдовыцкі
Будкы-Снавыдовыцкі (Будки-Сновидовицькі) — вёска ў Ракытніўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Мікіта Конанавіч Круглікаў
Біяграфія
Скончыў Харкаўскае танкавае вучылішча (1943). У Вялікую Айчынную вайну на фронце з ліпеня 1943 года. Танкавы ўзвод на чале з лейтэнантам Круглікавым вызначыўся 4 лістапада 1943 пад Кіевам у баях пры вызваленні пасёлка Святошына, дзе адрэзаў шлях адступлення ворагу на шашы Кіеў-Жытомір. Загінуў у баі.
Спіс каралёў Ірака
Пасля заканчэння Першай сусветнай вайны і распаду Асманскай імперыі тры былыя асманскія вілаеты, якія складалі сучасны Ірак, перайшлі пад кантроль Вялікабрытаніі, што неўзабаве выклікала незадаволенасць сярод насельніцтва. Для таго, каб хваляванні спыніліся, у 1921 годзе ў Іраку была заснавана манархія. Кіруючай стала дынастыя Хашымітаў, першым каралём — Фейсал I, былы кароль Сірыі, а таксама сын першага караля Хіджаза Хусейна бен Алі. 96 % іракцаў, якія галасавалі падчас плебісцыту, выказаліся на карысць манархіі.
Каралеўства Ірак існавала на працягу 37 гадоў. У 1958 годзе ў краіне адбыўся дзяржаўны пераварот, які ўвайшоў у гісторыю як Ліпеньская рэвалюцыя. Вынікам перавароту стала звяржэнне манархіі і ўсталяванне рэспубліканскай улады ў Іраку.
Мікалай V (значэнні)
Мікалай V
Пінакль
Пінакль (pinacle, ад pinnaculum — крылца; вільчык, канёк) у раманскай і гатычнай архітэктуры — дэкаратыўная вежка, якую часта увенчвалі востраканцовым фіялам. Пінаклі ставіліся галоўным чынам наверсе контрфорсаў, таксама на ўступах контрфорсаў і веж, на каньках і слупах сцен. Канструктыўнай функцыі пінакль не мае.
Куйтун
Куйтун (Куйтун) — пасёлак пасёлак гарадскога тыпу ў Іркуцкай вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Куйтунскага раёна. Насельніцтва — 9487 чалавек (2017).
У пасёлку — чыгуначная станцыя на Транссібірскай магістралі. Буйны цэнтр сельскагаспадарчай і лесаперапрацоўчай вытворчасці.
Чэрняхіўка (пасёлак, Ягатынскі раён)
Чэрняхіўка (Черняхі́вка) — пасёлак у Ягатынскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Axel Springer SE
«Аксель Шпрынгер АГ» (Axel Springer AG) — адзін з найбуйнейшых еўрапейскіх выдавецкіх і медыяканцэрнаў, які выпускае звыш 150 найменняў газет і часопісаў у больш за 32 краінах, уключаючы Германію, Францыю, Іспанію, Расію, Швейцарыю, Венгрыю, Польшчу, Чэхію і інш. Агульны лік працаўнікоў у кампаніі перавышае 10000 чалавек, а гадавы прыбытак складае больш 2 млрд €.
Найбольш вядомыя выданні ў Германіі — «Die Welt», «Bild», «Auto Bild», «ComputerBild», «Maxim», «YAM!» і мн. інш.
Курытыба
Курытыба (Curitiba) — горад на поўдні Бразіліі, за 90 кіламетраў ад Атлантычнага акіяна, адміністрацыйны цэнтр штата Парана. Складовая частка аднайменнага мезарэгіёна. Знаходзіцца ў складзе найбуйнейшых гарадскіх агламерацый Бразіліі (Агламерацыя Курытыба). Уваходзіць у эканоміка-статыстычны мікрарэгіён Курытыба. Плошча: 434,967 км²; Насельніцтва: 1.788.559 (3.595.662 з прыгарадамі).
Назва перакладаецца з мовы мясцовых індзейцаў як «хваёвае месца», з прычыны таго, што ў наваколлях распаўсюджана т.зв. «паранская хвоя».
Хаценава
Хаце́нава (, Хотеново) — вёска ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Усяжскага сельсавета.
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Юр'еўскага сельсавета.
IC 1180
IC 1180 — галактыка тыпу * (зорка) у сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Андрэй Юр’евіч Рыбакоў
Андрэй Юр'евіч Рыбакоў (нар. ) — беларускі лёгкаатлет. Спецыялізуецца ў скачках ў вышыню. Майстар спорту Беларусі.
Дасягненні
Срэбраны прызёр Кубка Беларусі 2016 года ў скачках у вышыню з вынікам 2,23 м.
Грэчаніўка (Ягатынскі раён)
Грэчаніўка (Греча́нівка) — пасёлак у Ягатынскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Вэжыця
Вэжыця (Ве́жиця) — вёска ў Ракытніўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Саламон Захаравіч Кацэнбоген
Саламо́н Заха́равіч Кацэнбо́ген (28 красавіка (10 мая па н. с.) 1889 года,, Расійская імперыя — года, , РСФСР), беларускі і савецкі філосаф і сацыёлаг, юрыст, арганізатар сацыялагічнай навукі ў Беларусі і Расіі ў 1920-х гадах. Беларуска-савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
Нарадзіўся 28 красавіка (10 мая па н. с.) 1889 года ў Мінску.
У 1899—1904 гадах быў навучэнцам адной з мінскіх гімназій. У сярэдніх класах захапіўся палітычнай дзейнасцю (у 1904 годзе ўступіў у Бунд ), быў выключаны з 5-га класа з «воўчым білетам» за ўдзел у страйку гімназістаў у абарону інтарэсаў вучняў польскай нацыянальнасці. У 1905 годзе ўдзельнічаў у антыўрадавых узброеных дэманстрацыях. Пасля — пераехаў у Гродна, дзе ў 1910 годзе скончыў мясцовую гімназію і атрымаў атэстат сталасці.
У 1910—1914 гадах вучыўся на эканамічным факультэце (аддзяленні) Кіеўскага камерцыйнага інстытута. Падчас вучобы ў Кіеве праявіў схільнасць да «навуковых даследаванняў» і талент журналіста, рэгулярна друкаваўся ў кіеўскіх часопісах і газетах на «сацыялагічныя і палітычныя тэмы». У 1912 годзе апублікаваў манаграфію «Крестьянская война в Германии».
У 1914—1917 гадах вучыўся на юрыдычным факультэце ў Петраградзе.
У 1917—1921 гадах пераважна займаўся палітычна-партыйнай і дзяржаўнай дзейнасцю (не прыпыняючы пры гэтым педагагічнай дзейнасці) :
У 1920—1924 гадах уваходзіў у склад Цэнтральнага выканаўчага камітэта БССР : рабіў даклад па пытаннях сацыяльнага забеспячэння на Другім Усебеларускім з’ездзе Саветаў рабочых, сялянскіх, батрацкіх і чырвонаармейскіх дэпутатаў (13—17 снежня 1920 года) ; выступаў з дакладам па пытаннях народнай асветы і задач партыі на Пятым з’ездзе КП(б) Беларусі (15—20 кастрычніка 1921 года).
У 1924 годзе вывучаў найноўшую філасофію і сацыялагічную літаратуру ў Германіі, працаваў у германскіх этнаграфічных музеях першабытнай культуры.
У лістападзе 1925 года перайшоў на працу ў Саратаўскі дзяржаўны ўніверсітэт (СДУ), атрымаўшы запрашэнне ўзначаліць адноўлены факультэт гаспадаркі і права і адначасова — кафедру гістарычнага матэрыялізму , у снежні 1925 года быў зацверджаны ў званні прафесара СДУ па курсе «Гістарычны матэрыялізм». У 1928—1932 гадах займаў пасаду рэктара СДУ (з 1930 года кіраваў гэтай установай у званні дырэктара). Спрыяў арганізацыі і развіццю сацыялагічнай навукі ў СГУ.
У 1932—1935 гадах быў дырэктарам Ленінградскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута імя А. І. Герцэна (ЛДПІ). Па ўспамінах сваякоў, па адной з версій —быў сасланы, па іншай — быў вымушаны з’ехаць разам з сям’ёй з Ленінграда на Урал, асцерагаючыся палітычных рэпрэсій, якія распачаліся пасля забойства С. М. Кірава.
У 1935—1939 гадах працаваў у (СДПІ): са жніўня 1935 года па снежань 1936 года займаў пасаду дырэктара гэтай ўстановы, быў паніжаны да простага прафесара нібыта «за крытыку эканамічнай палітыкі савецкай улады». Паралельна — з чэрвеня 1936 года да лета 1937 года — узначальваў настаўніцкую атэстацыйную камісію г. Свярдлоўска, быў зняты з пасады старшыні камісіі па надуманай падставе.
З 1939 года і да самай смерці працаваў ва Уральскім дзяржаўным універсітэце (УрДУ), у 1943 годзе арганізаваў і ўзначаліў кафедру філасофіі, на базе якой потым ва УрДУ быў створаны філасофскі факультэт.
Памёр года ў Чалябінску ў выніку хваробы, развітанне з нябожчыкам праходзіла ў Свярдлоўску ў сценах УрДУ, месца пахавання — згублена.
Асноўныя навуковыя ідэі
Рабіў спробу ўвасобіць ідэі марксізму ў генетычнай сацыялогіі — кірунку сацыялогіі, у якім даследуюць узнікненне (генезіс) устойлівых сацыяльных утварэнняў (роду, сям’і, абшчыны) на аснове параўнальна-гісторычнага даследавання грамадств, якія знаходзяцца на розных ступенях развіцця. Вядомыя такія яго навуковыя працы, як: «Пролетариат и крестьянство (социологический труд)» (1920), «Спорные вопросы в учении о происхождении брака и семьи» (1923), "Первобытный человек: опыт социологического анализа этнографического романа Рене Марана «Батуала» (1923), «Философские и социологические основания марксизма» (1925), «Курс марксистской социологии» (1925), «Марксизм и социология» (1925) ды інш.
У межах педагагічнай дзейнасці займаўся распрацоўкай вучэбных дапаможнікаў па сацыялогіі ў духу асноўных палажэнняў марксізму, у прыватнасці, матэрыялістычнага тлумачэння гісторыі, пры гэтым асноўны ўхіл рабіўся на працы К. Маркса, Ф. Энгельса і Г. В. Пляханава.
Як сцвярджаюць даследчыкі, генетычная сацыялогія С. З. Кацэнбогена ўяўляла сабой сваеасаблівы сплаў гісторыка-сацыялагічнай думкі і першабытнай гісторыі, пры гэтым ідэі ўласна тэарытычнай сацыялогіі яшчэ не аддзяляліся ад сацыяльнай філасофіі і апошняя цалкам уключалася ў склад агульнатэарытычнай сацыялагічнай думкі.
Значнасць постаці для навукі ў Беларусі
С. З. Канэнбоген фактычна быў першым прафесарам-сацыёлагам у Беларусі, а яго праца «Пролетариат и крестьянство (социологический труд)», апублікаваная ў Мінску ў 1920 годзе, называецца першым гісторыка-сацыялагічным даследаваннем у Беларусі, у якім аўтар паспрабаваў ацаніць дынаміку гаспадарчага жыцця Беларусі з пазіцыі рабочага руху.
Карчаў (гміна)
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 17 населеных пунктаў.
Іанізацыя
Іанізацыя — эндатэрмічны працэс утварэння іонаў з нейтральных атамаў або малекул. Станоўча зараджаны іон утвараецца, калі электрон у атаме або малекуле атрымлівае дастатковую энергію для пераадолення патэнцыйнага бар’ера, роўную іанізацыйнаму патэнцыялу. Адмоўна зараджаны іон, наадварот, утвараецца пры захопе дадатковага электрона атамам з вызваленнем энергіі. Прынята адрозніваць іанізацыю двух тыпаў — паслядоўную (класічную) і квантавую, якая не падпарадкоўваецца некаторым законам класічнай фізікі.
Біні
Біні (саманазва — біні, абіні, эда, еда) — народ на поўдні Нігерыі. Жывуць на правым беразе ніжняга цячэння ракі Нігер (галоўным чынам — у штаце Эда). Колькасць — каля 1,3 млн чалавек.
Мова
Гавораць на мове эда (ада, авейда, авіёба) цэнтральнай групы эдаіднай галіны бенуэ-кангалезскіх моў. Разам з біні ў групу народаў, якія гавораць на эдаідных мовах, уваходзяць ішан, урхоба, ісока, іўбіясакон, этсака і інш.
Гісторыя
Біні — стваральнікі раннепалітычнага ўтварэння Бенін, этнічна, гістарычна і культурна блізкія да ёруба.
Рэлігія
Частка біні — хрысціяне (пратэстанты і каталікі), частка прытрымліваецца традыцыйных вераванняў.
Традыцыйная рэлігія — культы продкаў, кіраўніка-обы, святых жывёл, сіл прыроды. Вярхоўнае божаства — Оса, найбольш шанаванае — Олакун (бажаство багацця, урадлівасці, воднай стыхіі). Традыцыйныя святы — аграрнага і жыццёвага цыклу. Фальклор — касмаганічныя міфы, этнагенетычныя і гістарычныя легенды, казкі пра жывёл і інш. У кожнай вёсцы ёсць пераказчыкі казак і міфаў, якія карыстаюцца вялікай пашанай. Асноўныя музычныя інструменты — барабаны (эма; вядома 17 разнавіднасцей), бронзавыя званочкі (эрова), сяміструнная арфа (акпата) і інш.
Культура
Традыцыйная культура тыповая для народаў Верхне-Гвінейская вобласці. Асноўны занятак — ручное падсечна-агнявое земляробства. Традыцыйна жывуць таксама ў гарадах. Развіты пляценне, ткацтва, ганчарства, апрацоўка дрэва і металу, разьба па косці, ліццё па васковай мадэлі з металічных сплаваў (так званыя бенінскія бронзы). Захоўваюцца сляды рамеснай спецыялізацыі асобных гарадскіх суполак, вялікія сем’і, сістэма ўзроставых класаў, строгая экзагамія лініджы і вірылакальнасць шлюбу, улада вярхоўнага кіраўніка, яго лініджы і тытулаваных старэйшын. Меліся маляваныя знакі-фразаграмы.
Дзмітрый Гаўрылавіч Сухавараў
Дзмітрый Гаўрылавіч Сухава́раў (30.5 (12.6).1904, вёска Жакаўка, Дрыбінскі раён, Магілёўская вобласць — 4 сакавіка 1983, ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).
Біяграфія
У Вялікую Айчынную вайну з 1941 года на Паўночна-Заходнім, Заходнім, Сталінградскім, Варонежскім, Сцяпным, 1-м Украінскім, Далёкаўсходнім франтах, камандзір танкавага палка, брыгады. Вызначыўся ў баях за вызваленне Кіева. 5 лістапада 1943 г. полк Сухаварава прарваў варожую абарону і перарэзаў 5 дарог на Кіеў. У гэтых баях полк знішчыў 23 гарматы, 24 кулямёты, 4 машыны з боепрыпасамі, каля батальёна салдат і афіцэраў праціўніка. З верасня 1944 года гвардыі падпалкоўнік Сухавараў камандзір 51-й гвардзейскай танкавай брыгады.
Удзельнік вайны з Японіяй 1945 г., разгрому Квантунскай арміі. Да 1957 г. у Савецкай Арміі, да 1965 года на адміністрацыйнай рабоце. Пражываў у Кургане.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 10 студзеня 1944 г. гвардыі падпалкоўніку Д. Г. Сухавараву прысвоена званене Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медаля «Залатая Зорка».
Узнагароды
Таксама ўзнагароджаны двума ордэнамі Кітайскай Народнай Рэспублікі.
Уладзіслаў II
Уладзіслаў II — імя некалькіх еўрапейскіх кіраўнікоў:
Дзмітрый Гаўрылавіч Сухавараў
Памяць
У горадзе Курган на доме, у якім жыў Д. Г Сухавараў, устаноўлена мемарыяльная дошка.
Куляшы (Шчучынскі раён)
Куляшы́ (, Кулеши) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Першамайскага сельсавета.
Натуральная воспа
Натуральная воспа (лац. variola, variola vera) або, як яе яшчэ называлі раней, чорная воспа — высокакантагіёзная (заразная) вірусная інфекцыя, ад якой пакутуюць толькі людзі. Яе выклікаюць два віды вірусаў: variola major (смяротнасць 20-40 %, па некаторых дадзеных — да 90 %) і variola minor (смяротнасць 1-3 %). Людзі, што выжываюць пасля воспы, могуць часткова або цалкам губляць зрок, і практычна заўсёды на скуры застаюцца шматлікія рубцы ў месцах былых язваў.
У 1979 годзе Сусветная арганізацыя аховы здароўя афіцыйна паведаміла, што воспа чалавека была цалкам ліквідаваная з дапамогай вакцынацыі, нягледзячы на гэта, усё яшчэ існуе магчымасць унутрылабараторнага заражэння пры правядзенні навуковых даследаванняў з наступным распаўсюджваннем хваробы.
Воспа ў старажытнасці
Раней лічылася, што натуральная воспа вядомая чалавецтву з найстаражытных часоў. Розныя крыніцы адносілі яе першае з'яўленне альбо да Афрыцы, гэта значыць Старажытнага Егіпту, альбо да Азіі, гэта значыць да часоў Старажытнага Кітаю. Аднак, згодна з генетычнымі даследаванням, вірус натуральнай воспы чалавека блізкі вірусу вярблюджай воспы, з-за чаго ў цяперашні час мяркуецца, што да чалавека ён перайшоў ад вярблюдаў у блізкаўсходнім рэгіёне ў пачатку нашай эры.
Эпідэмія чорнае воспы ўпершыню пракацілася па Кітаю ў IV стагоддзі, а ў сярэдзіне VI стагоддзя эпідэія дасягнула Карэю. У 737 годзе ад воспы памерлі больш за 30% насельніцтва Японіі, а ўзровень смяротнасці ў густанаселеных раёнах даходзіў да 70%. У Індыі існавала адмысловая багіня воспы — Марыятале; ейныя выявы былі выраблены ў выглядзе маладой жанчыны ў чырвонай вопратцы, якая валодае вельмі раздражняльным характарам, гэта значыць паводле паданню, аднойчы яна за нешта раззлавалася на свайго бацьку і ў гневе кінула яму ў твар залатыя каралі, і там, дзе пацеркі закранулі скуру, з'явіліся пустулы. Памятаючы пра гэта, вернікі імкнуліся ўлагодзіць і ўмілашчыць Марыятале, прыносілі ёй ахвяры. У Карэі эпідэміі воспы тлумачылі наведваннем духу, якога звалі «паважаны госць воспа». Яму ставілі алтар, куды прыносілі лепшую ежу і віна.
Некаторыя даследчыкі лічылі, што воспа згадваецца ў Бібліі, дзе ў апісанні дзесяці караў егіпецкіх, сказана, што на людзях і на быдле будуць запаленні з нарывамі, хоць пад «нарывамі» магла разумецца любая скурная хвароба. З Індыі воспа магла быць распаўсюджаная ў іншыя рэгіёны войскамі Аляксандра Македонскага. Меркавалася, што ва II стагоддзі гэтая хвароба пад назвай «чума Антоніюса» хапіла рымскія легіёны Марка Аўрэлія, а ў 60 годзе да н.э. з'явілася ў Старажытным Рыме, але апісанне «чумы Антоніюса» Галенам не адпавядае характару плыні захворвання пры заражэнні натуральнай воспай. У арабаў, паводле сведчанні арабскага лекара Арона, які жыў у VII стагоддзі, воспа была вядома са старажытных часоў.
Згодна з досыць пэўнымі навуковымі звесткамі, першым апісаннем эпідэміі воспы ў заходняй частцы Старога Свету з'яўляецца кароткае згадванне ў Каране, гэта значыць у 569—570 гадах войска эфіопаў, якія аблажылі Меку, было пабіта невядомай ім хваробай. У VI стагоддзі воспа ўжо гаспадарыла ў Візантыі, занесенай туды з Афрыкі пры Юстыніяне I. Арабы-мусульмане, прыступіўшы да заваёвы, у VII—VIII стагоддзях разнеслі воспу ад Іспаніі да Індыі. Гісторыя засведчыла з'яўленне воспы ў Сірыі, Палесціне і Персіі ў VII стагоддзі, у Сіцыліі, Італіі, Іспаніі і Францыі ў наступным, VIII стагоддзі.
Сымптаматыка
Пры тыповай плыні воспы інкубацыйны перыяд доўжыцца 8—12 дзён. Пачатковы перыяд характарызуецца дрыжыкамі, падвышэннем тэмпературы цела, моцным ірваным болем у паясніцы і канечнасцях, моцнай смагай, галавакружэннем, галаўным болем, рвотай. Часцяком пачатак хваробы бывае даволі мяккім.
На 2—4 дзень раза з ліхаманкай з'яўляецца ініцыяльная сып на скуры або ў выглядзе вучасткаў гіперэміі, альбо гемарагічная сып па абодвум бакам грудной клеткі ў вобласці грудных мышцаў да падпахавых упадзінаў, а таксама ніжэй пупка ў галіне пахвінных зморшчын і ўнутраных паверхняў сцёгнаў, гэта значыць «трохвугольніку Сымона», кровазліццё выглядае як пурпура і нават як экхімоза. Плямістая сып трымаецца некалькі гадзін, гемарагічная — больш працяглы час.
На 4 дзень назіраецца зніжэнне тэмпературы цела, саслабляюцца клінічныя сімптомы пачатковага перыяду, але з'яўляюцца тыповыя воспіны на скуры галавы, твару, тулава і канечнасцей, якія праходзяць стадыі плямы, папулы, бурбалкі, пустулы, стварэння скарыначак, адарванне апошніх і стварэння рубца. Адначасова з'яўляюцца воспіны на слізістай носу, гартані, трахеі, бронхах, прамой кішцы, мочаспускальнага канала. Яны неўзабаве ператвараюцца ў эрозіі. У жанчын назіраецца стварэнне воспін на палавых органах.
Змена крыві характарызуецца лейкацытозам, пры цяжкіх формах маецца рэзкі зрух налева з выхадам у кроў міелацытаў.
Нагорск
Нагорск (Нагорск) — пасёлак гарадскога тыпу, адміністрацыйны цэнтр Нагорскага раёна Кіраўскай вобласці Расіі, утварае Нагорскае гарадское паселішча. Пасёлак размешчаны на правым беразе Вяткі паблізу вусця ракі Кобры, за 100—105 км на паўночны ўсход ад Кірава. Аўтадарога да пасёлка ад горада Слабадской, якая працягваецца далей на поўнач да населеных пунктаў Сінягор’е, Кобра, Арляцы.
Спражка
Спражка — засцежка, якая змацоўвае канцы чаго-небудзь, напрыклад, рамня, і служыць таксама ўпрыгожаннем. Звычайная спражка складаецца з рамкі і язычка, які фіксуе рамень у спражцы пры яго прасоўванні ў адтуліну на рамяні, але такая канструкцыя не з'яўляецца абавязковай. Рамень можа ўтрымлівацца ў спражцы таксама за кошт трэння.
У старажытнасці спражкі ўяўлялі сабой падковападобныя фібулы, зробленыя з круглага, радзей плоска-выпуклага ці чатырохграннага жалезнага або бронзавага стрыжня. На Беларусі распаўсюджаны галоўным чынам у помніках зарубінецкай культуры Верхняга Падняпроўя.
Сагдыйская вобласць
Сагдыйская вобласць — адміністрацыйная вобласць у складзе Рэспублікі Таджыкістан, утворана 27 кастрычніка 1939 года як Ленінабадская вобласць і скасавана ў 1962 годзе. У 1970 годзе адноўлена, 10 лістапада 2000 года перайменавана ў Сагдыйскую вобласць.
Размешчана на поўначы Таджыкістана, у гарах Цянь-Шаня і Гісара-Алая, паўночная частка займае паўднёвы захад Ферганскай даліны.
Геаграфія
Займае тэрыторыю ў 25 400 км². Тэрыторыя пераважна горная. З поўначы размешчаны Курамінскі хрыбет і горы Магалтаў, з поўдня — Туркестанскі хрыбет і Зераўшанскія горы. Мяжуе з Узбекістанам і Кыргызстанам.
Да вобласці адносяцца эксклавы Варух і Заходняя Калача, размешчаныя на тэрыторыі Баткенскага і Лейлекскага раёнаў Баткенскай вобласці Кыргызстана; а таксама анклаў Сарвак, размешчаны на тэрыторыі Папскага раёна Наманганскай вобласці Узбекістана.
Галоўныя рэкі — Сырдар’я і Зераўшан. Найбуйнейшае возера — Іскандэркуль. Вадасховішчы — Кайракумскае, Фархадскае, Катасайскае і Даганасайскае.
Клімат — кантынентальны, сухі і залежыць ад змены вышыні над узроўнем мора. Сярэдняя тэмпература студзеня ў даліне −10 °C, у ліпені +28—29 °C. Гадавыя ападкі 150—300 мм. У гарах халаднавата. Сярэдняя тэмпература: студзеня −40 ° C, у ліпені +26 °C. Ападкі ў гарах (да 1000 м) 400 мм; сярэдняя тэмпература: студзеня (на вышыні 2500-3000 м) −9 °C і ў ліпені +15 °C, гадавыя ападкі да 800 мм.
Хатлонская вобласць
Хатлонская вобласць (Вилояти Хатлон) — адміністрацыйная вобласць у складзе Рэспублікі Таджыкістан. Адна з трох абласцей краіны. Хатлонская вобласць мяжуе на поўначы з РРП, на ўсходзе — з Бадахшанам, на поўдні — з Афганістанам, на захадзе — з Узбекістанам. Плошча 24,600 км². Насельніцтва — 3 048 200 чалавек. Таджыкі — 81,8 %. Адміністрацыйны цэнтр — горад Курган-Цюбэ.
Мікулічы (прыпыначны пункт)
Міку́лічы (, Микуличи)  — прыпыначны пункт Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Мікулічы; на лініі Жлобін — Асіповічы I, паміж прыпыначным пунктам Амяльня і станцыяй Цялуша.
Яцак Сапліца
Яцак Сапліца (Jacek Soplica) — адзін з герояў паэмы Адама Міцкевіча «Пан Тадэвуш», бацька галоўнага героя Тадэвуша Сапліцы, шляхціч, святар з ордэна бернардынцаў.
Біяграфія
Паходзіў з сярэднязаможнага шляхцкага роду. У маладосці Яцак часта наведваў магната Стольніка Гарэшку. Стольнік падтрымліваў з ім сяброўства, бо яму былі неабходны галасы Сапліцаў на сейміках. У Гарэшкі была прыгожая дачка Ева, у якую юнак закахаўся. Аднак, баючыся насмешак, Яцак не стаў прасіць яе рукі. Пасля гэтага Сапліца вырашыў не толькі не навадваць дом магната, але і назаўсёды пакінуць радзіму. Перад тым, аднак, апошнім разам наведаць Стольніка, спадзяючыся, што той змякчыцца сэрцам і не дасць яму з’ехаць. Атрымалася наадварот і візіт выклікаў у яго жаданне помсты, бо высветлілася, што Стольнік выдае Еву за заможнага Кашталяна. Урэшце Яцак сеў на каня і ўцёк — хацеў пачаць жыццё з нуля. Каб забыцца пра Еву, ён вырашыў ажаніцца на першай дзяўчыне, якую сустрэне. Падобны шлюб выявіўся для яго цяжкай памылкай. Сапліца ўсё яшчэ думаў пра каханую Еву, і жаданне помсты напаўняла яго ўсё болей. Ён не кахаў жонку, быў жорсткі і нахабны з ёю і пад цяжарам сваіх пачуццяў кінуўся у п’янства. Неўзабаве жонка Яцака памерла пасля нараджэння сына Тадэвуша. Напэўна, ён нарадзіўся ў 1791 годзе і быў названы ў гонар Тадэвуша Касцюшкі. Гэтыя падзеі прывялі да таго, што некалі паважаны Яцак Сапліца быў акружаны сорамам і ганьбай.
Аднойчы, у гневе, ён прыехаў у замак Гарэшкаў, на які тым часам напалі расійскія войскі. Убачыўшы радасць Гарэшкі пасля адбітай атакі, Сапліца пацягнуўся да стрэльбы забітага расіяніна і з яе застрэліў Стольніка. Ён быў прызнаны здраднікам і прыхільнікам расіян, якія нават хацелі ўзнагародзіць яго за гэты ўчынак, але ён адмовіўся.
Яцак быў вымушаны аддаць сына на выхаванне і з’ехаць за мяжу, дзе ўступае ў легіёны Дамброўскага, бярэ ўдзел у Італьянскай кампаніі. Атрымаўшы раненне, вырашае далучыцца да ордэна бернардынцаў і бярэ імя Робак. З гэтага часу ён служыць палітычным эмісарам. На радзіму ён прыбывае з пэўнай мэтай — агітаваць шляхту і сялян за падтрымку Напалеона, калі той пачне расійскую кампанію.
Калі ён прыбывае да Суддзі, то сустракаецца з Тадэвушам, аднак не раскрывае сваёй асобы.
Планам Яцака перашкаджае Гервазы — былы слуга Гарэшкі, які пазней прысягнуў Сапліцам. Гервацы робіць наезд, каб адабраць маёмасці ў Сапліцаў і перадаць Графу — апошняму прадстаўніку роду Гарэшкаў. Аднак планы змяняе напад расійскіх войскаў, які змушуе бакі аб’яднаць сілы супраць агульнага ворага.
Урэшце Яцак памірае ад адкрыцця старой раны, перад гэтым атрымаўшы выбачэнне ад Герваза.
На думку Кастуся Тарасава, магчыма, прататыпам персанажа быў Ян Антонавіч Сапліца, з якім Мікалай Міцкевіч — бацька Адама Міцкевіча, некалькі гадоў судзіўся за забойства свайго дзядзькі Базыля ў 1799 годзе.
Экранізацыі
У экранізацыі паэмы рэжысёрам Анджэем Вайдай ролю Робака сыграў актор Багуслаў Лінда.
У мастацтве
Сюжэтнае палатно Казіміра Альхімовіча «Над магілай Робака» («Вяртанне героеў»), напісанае ў 1901 годзе.
Глыннэ (Ракытніўскі раён)
Глыннэ (Гли́нне) — вёска ў Ракытніўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Ясны Бор
Я́сны Бор (, Ясный Бор) — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Чабатовіцкага сельсавета.
Індэксны каталог
І́ндэксны каталог (азначэнні аб'ектаў IC I, IC II), дадатак да новага агульнага каталогу туманнасцяў і зоркавых скопішчаў, складзены і выдадзены Дж. Дрэерам (1852—1926) у дзвюх частках (1895, 1908).
Першае выданне змяшчала ? аб'ектаў, наступнае павялічылася яшчэ на 1.529 аб'ектаў.
Індэксны каталог увесь час папаўняецца.
Трабуцішкі
Трабу́цішкі (, Трабутишки) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Лынтупскага сельсавета.
Дзмітрый Іванавіч Пуцяціч
Дзмітрый Іванавіч Пуцяціч з князёў Друцкіх (да 1440 — ) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч, намеснік мцэнскі і любуцкі, намеснік бранскі (згадв. 1486—1488), ваявода кіеўскі (1492—1505).
Біяграфія
Сын князя Івана Пуцяты з роду князёў Друцкіх. Упершыню «князь Дзімітр» згаданы ў 1455 годзе як сведка запісу князя Андрэя Уладзіміравіча.
У 1467 годзе (12 красавіка 15-га індыкта) памяняўся з панам Іванам Іллінічам сёламі ў Друцкім княстве — сваё «сяло Іллі Дзірыніча» на сяло Харковічы (абодва цяпер пэўна не лакалізуюцца) — у мяноўным лісце паны Пуцяціч і Іллініч ніякімі ўрадамі не тытулуюцца. У тым жа 1467 годзе як «князь Мітка Іванавіч» быў сведкам запісу князя Юрыя Нясвіцкага жонцы.
У 1486 годзе, як намеснік мцэнскі і любуцкі, паведамляў каралю Казіміру пра набег разанцаў і спаленне імі Мцэнска. Раней дакумент датавалі 1456 годам, пад ім князя Дзмітрыя Пуцяціча згадваюць у многіх даследаваннях. Аднак пасольства караля Казіміра да неназванага вялікага князя разанскага, дзе згадана паведамленне намесніка пра набег, датавана 9 чэрвеня 4-га індыкта, які ў перыяд валадарства караля Казіміра прыпадаў на 1441, 1456, 1471 ці 1486 гады. Урэшце, 1486 год болей пэўны, бо кніга Літоўскай Метрыкі з запісам дакумента змяшчае пасольствы за 1479—1486 гады. Чэрвенем 1486 года князь Дзмітрый Пуцяціч як намеснік любуцкі і мцэнскі паведамляў каралю пра напад 8 мая 1486 года на «мецнян и любучан» маскоўскага войска. У тым жа 1486 годзе атрымаў ад караля са скарбу 5 коп грошаў.
З ліпеня 1486 па верасень 1488 года князь Дзмітрый Пуцяціч згадваецца як намеснік бранскі  — у маі 1487 і верасні 1488 года яму адрасаваны указныя лісты караля Казіміра, у снежні 1487 года атрымаў з мыта бранскага 20 коп грошаў. Магчыма, гэта новы урад князя Дзмітрыя Пуцяціча, але іншы намеснік мцэнскі і любуцкі вядомы толькі з 1492 года. На думку Алега Харужэнкі, перавод у Бранск, напэўна, можна звязаць са шлюбам стрыечнай пляменніцы князя Дзмітрыя Пуцяціча — Аграфены (дачкі князя Васіля Бабіча), з вялікім князем разанскім. З 20.10.1492 года называны ваяводам кіеўскім.
У 1500 годзе ездзіў з пасольствам да крымскага хана Менглі-Гірэя і, напэўна, завязаў з ім прыязныя адносіны, бо ў 1502 годзе хан паведамляў «прыяцелю свайму князю Дзімітрыю» пра разгром хана Шэйх-Ахмеда. Наступнае пасольства караля Аляксандра да хана Менглі-Гірэя і паведаміла яму пра смерць князя Дзмітрыя на пачатку 1505 года.
Трымаў родавыя вотчыны Стараселле, Радча і Лясныя, а таксама Зарэмцы і іншыя.
Пасля смерці князя Дзмітрыя Пуцяціча апекуном яго маёмасці быў князь Міхаіл Глінскі. На памін душы праваслаўнай царкве часткова былі запісаны Зарэмцы, Лагі і Белічаны — палова даннікаў ў Зарэмцах з мядовай данінай перайшла Багародзіцкай царкве ў Вільні, частка Лагоў і Белічан перайшла Кіева-Пячорскай лаўры. Частку спадчыны атрымаў князь Талачынскі, астатняе перайшло да родзічаў князёў Друцкіх-Пуцяцічаў і Друцкіх-Горскіх (у т.л. частка даннікаў у Белічанах) і да князя Сямёна Ямантавіча-Падбярэзскага (у т.л. частка Зарэмцаў і Лагоў).
Пячатка
Медная літая з пазалотай матрыца пячаткі нейкага князя Дзмітрыя знойдзена «чорнымі капальнікамі» ў Алексінскім раёне Тульскай вобласці Расіі «за 8 км да поўдня ад Алексіна і за 2 км ад сяла Шыраносава, месца колішняй вёскі» ў складзе скарбу, «найранейшая манета, знойдзеная тамсама, дзе і пячатка, належыць часу Івана III (1462—1505) або Васіля III (1505—1533)». Апублікавана ў 2007 годзе ў зборніку помнікаў сфрагістыкі, знойдзеных праз «металапошук» і аселых ў прыватных калекцыях, недасяжных даследчыкам.
Публікатары звузілі датаванне 2-й чвэрцю XV ст., што не суадносіцца з датаваннем манет са скарбу. Магчымых уладальнікаў публікатары выбіралі з ліку вярхоўскіх князёў — лічылі найбольш імаверным Дзмітрыя Усеваладавіча Шуціху-Мязецкага (узг. 1422—1424, 1440), з меншай імавернасцю Дзмітрыя Сямёнавіча Тарускага (кан. XIV — пач. XV ст.) або Дзмітрыя Фёдаравіча Варатынскага (узг. 1483, 1488—1496) — «па месцы знаходкі», бо на іх думку ўладальнік мог згубіць пячатку ў межах вотчыны або ў непасрэднай блізкасці ад яе. Гэтаму крытэрыю публікатараў супярэчаць прапанаваныя імі асобы, месца знаходкі не належала да іх вотчын і не было ад іх у непасрэднай блізкасці.
На думку А. Харужэнкі, не варта абмяжоўваць мабільнасці князёў і кола магчымых уладальнікаў мясцовымі вотчыннікамі. Даследчык заўважае, што месца знаходкі знаходзіцца за 12 км да поўдня ад Любуцка, з канца XIV ст. і да 1503 года цэнтра павета Вялікага княства Літоўскага, дзе намеснікам у канцы XIV ст. быў князь Дзмітрый Пуцяціч. Таксама А. Харужэнка не абмежаваўся тоеснасцю часу, тытулу і імя, а параўнаў напячатную фігуру са знойдзенай матрыцы з фігурамі пячатак сваякоў князя Дзмітрыя Пуцяціча — яго бацькі князя Івана Пуцяты, дзядзькаў князёў Івана Бабы і Васіля Краснага. У выніку даследчык зрабіў выснову, што фігура тыпалагічна адпавядае фігурам з атрыбутаваных пячатак князёў Друцкіх і гэта ўзмацняе аргументацыю атаяснення ўладальніка пячаткі з князем Дзмітрым Друцкім-Пуцяцічам, намеснікам любуцкім.
Стамяцкае
Стамяцкае (Стомятское) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ленінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Стамяцкае абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Да 1929 года ў складзе Ельнінскага павета Смаленскай губерні.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Геаграфія
Ля вёскі праходзіць аўтадарога. Вёску аточвае рэкі Белічок і Будзянка.
Іван Фёдаравіч Крузенштэрн
Іван Фёдаравіч Крузенштэрн (пры нараджэнні Адам Іаган фон Крузенштэрн, Adam Johann von Krusenstiern; 8 [19] лістапада 1770 — 12 [24] жніўня 1846) — расійскі мараплавец, адмірал.
Паходзіў з остзейскіх нямецкіх дваран. Іван Крузенштэрн і Юрый Лісянскі на караблях «Надзея» і «Нява» здзейснілі першую рускую кругасветную экспедыцыю.
1712 год у гісторыі астраноміі
1712 год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.
Мальяна
Мальяна (Mogliano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Мачэрата.
Насельніцтва складае 4929 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 170 чал./км². Займае плошчу 29 км². Паштовы індэкс — 62010. Тэлефонны код — 0733.
Заступнікам населенага пункта лічыцца Святы Ян Хрысціцель.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Шарстова
Шарсто́ва (, Шерстово) — вёска ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснапольскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Заборскага сельсавета.
Іанізацыйная камера
Іанізацыйная камера — прылада, газанапоўнены датчык, прызначаны для вымярэння ўзроўню іанізуючага выпраменьвання. Вымярэнне ўзроўню выпраменьвання адбываецца шляхам вымярэння ўзроўню іанізацыі газу ў працоўным аб'ёме камеры, які знаходзіцца паміж двума электродамі. Паміж электродамі ствараецца рознасць патэнцыялаў. Пры наяўнасці іонаў у газе паміж электродамі ўзнікае іонны ток, які можа быць вымераны. Ток пры іншых роўных умовах прапарцыйны хуткасці ўзнікнення іонаў і, адпаведна, магутнасці дозы апраменьвання. У шырокім сэнсе да іанізацыйнай камеры адносяць таксама прапарцыйныя лічыльнікі і лічыльнікі Гейгера-Мюлера.
Разетка (архітэктура)
Разетка — арнаментальны матыў у выглядзе стылізаванай кветкі. Раслінныя арнаменты дадзенага тыпу выкарыстоўваліся з часоў Старажытнага Егіпта, дзе найбольшае распаўсюджванне атрымалі матывы на аснове стылізаванай кветкі лотаса, бачнага зверху. У Старажытнай Грэцыі разеткамі ўпрыгожваліся пахавальныя стэлы. Пазней яна была ўспрынятая раманскім стылем і Рэнесансам, у часы якога, у перайманне старажытнарымскіх інтэр'ераў, рэльефныя і пісаныя разеткі змяшчаліся ў сярэдзіне кесонаў, на якія разбіваліся столі і скляпенні ўнутры будынкаў. Пасля гэты прыём распаўсюдзіўся ў Сярэдняй Азіі і нават у Індыі.
IC 1181
IC 1181 — галактыка тыпу SB0-a (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Грабунь
Грабунь (Гра́бунь) — вёска ў Ракытніўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Роберт Марцін
Роберт Сесіл Марцін (Robert Cecil Martin), таксама вядомы як Дзядзька Боб (Uncle Bob ) — кансультант і аўтар у галіне распрацоўкі праграмнага забеспячэння. Марцін з’яўляецца прафесіяналам у галіне распрацоўкі ПЗ з 1970, а з 1990 становіцца міжнародным кансультантам у гэтай галіне. У 2001 ён арганізуе сустрэчу групы, якая стварыла гнуткую метадалогію распрацоўкі з тэхнік экстрэмальнага праграмавання.
Заснавальнік Object Mentor Inc., арганізацыі, якая аказвае кансультацыйныя паслугі і трэнінгі ў такіх абласцях, як C++, Java, ААП, Шаблоны праектавання, UML, гнуткія метадалогіi распрацоўкі, і экстрэмальнае праграмаванне.
З 1996 па 1999 быў галоўным рэдактарам часопіса C++ Report. У 2002 напісаў кнігу «Гнуткая распрацоўка праграм. Прынцыпы, прыклады, практыка» (англ. Agile Software Development: Principles, Patterns, and Practices), якая дае прагматычныя парады па аб’ектна-арыентаванаму дызайну і распрацоўцы ў agile-камандах. Таксама ён выдаў некалькі папулярных кніг па праграмаванню і метадалогіям распрацоўкі ПЗ.
Дом Пяркунаса
Дом Пяркунаса — адна з найбольш арыгінальных і старажытных гатычных свецкіх пабудоў, размешчаная ў Старым горадзе Каўнаса, Літва. Дом Пяркунаса быў уключаны ў Рэгістр нерухомай культурнай спадчыны Літвы ў 1996 годзе.
Гісторыя
Першапачаткова быў пабудаваны ганзейскімі купцамі; быў іх канторай з 1440 па 1532, быў прададзены ў XVI стагоддзі езуітам, якія адкрылі там капэлу ў 1643. Езуіты таксама завяршылі касцёл Св. Францыска Ксаверыя на плошчы каля ратушы ў 1722 годзе.
Разбураны дом быў перабудаваны ў XIX стагоддзі і выкарыстоўваўся ў якасці школы і тэатра, які наведваў паэт Адам Міцкевіч. У канцы XIX стагоддзя быў пераназваны ў «Дом Пяркунаса» пасля таго, як фігура, знойдзена на адной са сцен, была інтэрпрэтавана рамантычна настроенымі гісторыкамі таго часу як ідал балтыйскага язычніцкага бога грома і неба Пяркунаса. Сёння дом Пяркунаса зноў належыць езуітам, у ім размяшчаецца музей Адама Міцкевіча.
Цікавыя факты
У гэтым доме нарадзіўся літоўскі гісторык, тэолаг і перакладчык Альберт Віюк-Каяловіч.
Юзафова (Смалявіцкі раён)
Юзафо́ва (, Юзефово) — вёска ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Усяжскага сельсавета.
Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі
Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі — назва шэрагу каталіцкіх храмаў, асвячоных у гонар Дзевы Марыі.
Валерый Якаўлевіч Лявонцьеў
Валерый Якаўлевіч Лявонцьеў (Валерий Яковлевич Леонтьев; нар. 19 сакавіка 1949, Усць-Уса, Комі АССР, РСФСР, СССР) — савецкі і расійскі поп-спявак, папулярнасць якога дасягнула свайго піку ў пачатку 1980-х. Народны артыст Расіі (1996).
IC 1182
IC 1182 — галактыка тыпу S0-a (спіральная галактыка) у сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
ФК Віцебск
«Віцебск» — беларускі футбольны клуб з горада Віцебск, заснаваны ў 1960 годзе. У 1992—2022 гадах гуляў у Вышэйшай лізе чэмпіянату Беларусі (акрамя 2003, 2005 і 2012—2014 гадоў). У цяперашні час выступае ў Першай лізе.
Гісторыя
Каманда створана ў 1960 годзе. У савецкія часы выступала ў другой лізе чэмпіянату СССР.
У Вышэйшай лізе чэмпіянату Беларусі каманда выступала з 1992 па 2011 (акрамя сезонаў 2003 і 2005 гадоў). Лепшыя сезоны клуб праводзіў у 1990-х гадах, калі трывала вёў барацьбу за медалі, атрымаў перамогу ў Кубку Беларусі. У першай палове 2000-х гульня пайшла на спад, і двойчы (па выніках сезонаў 2002 і 2004) клуб выбываў у Першую лігу, але адразу вяртаўся ў вышэйшы дывізіён. Другая палова 2000-х прывяла да чарговага ўздыму віцебскага клуба, які, хоць і не змагаўся за медалі, але знаходзіўся ў верхняй палове табліцы.
З 2009 года пачаўся чарговы заняпад. Каманда займала месца ўнізе, недалёка ад зоны вылету. У сезоне 2011 няўдалы фініш пакінуў каманду на перадапошнім месцы. Саступіўшы ў пераходных матчах мінскаму «Партызану» (0:2 і 2:1), каманда выбыла ў Першую лігу.
У Першай лізе (2012—2014)
У сезоне 2012 каманда вяла барацьбу за вяртанне ў эліту. Да апошняга моманта віцебскі клуб захоўваў шанцы на другое месца, якое давала права на стыкавыя матчы за месца ў Вышэйшай лізе, але ў выніку віцябляне скончылі сезон трэцімі.
Сезон 2013 пачаўся для каманды няўдала, але пазней клуб выйшаў на другую пазіцыю ў турнірнай табліцы. У сярэдзіне 2013 клуб з-за дрэннага фінансіравання пакінулі асноўныя ігракі, але «Віцебск» працягваў весці барацьбу за месца ў эліце. У выніку, аднак, клуб зноў апынуўся на трэцім месцы і зноў не здолеў вярнуцца ў Вышэйшую лігу.
У сезоне 2014 клуб узмацніўся моцнымі для ўзроўня Першай лігі ігракамі, што дазваляла разлічваць на добрыя вынікі ў чэмпіянаце. Але, віцебскі клуб пацярпеў паражэнні ад асноўных канкурэнтаў і ў выніку скончыў першы круг на пятым месцы. Пасля гэтага ў ліпені 2014 года быў звольнены галоўны трэнер Юрый Канаплёў. Разам з новым трэнерам Сяргеем Вехцевым клуб стаў выступаць лепей і неўзабаве выйшаў на трэці радок, які здолеў захаваць да канца чэмпіянату. У стыкавых матчах «Віцебск» перайграў магілёўскі «Дняпро» (2:0, 1:1) і праз тры гады вярнуўся ў Вышэйшую лігу.
Цяперашні склад
Станам на жнівень 2023 года, згодна з афіцыйным сайтам клуба.
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Клімент XIV
Клімент XIV (лац.: Clemens PP. XIV), свецкае імя Ларэнца Джавані Вінчэнца Антоніа Ганганелі (Lorenzo Giovanni Vincenzo Antonio Ganganelli; 31 кастрычніка 1705, Сантарканджэла-дзі-Раманья — 22 верасня 1774, Рым) — Папа Рымскі з 19 мая 1769 да 22 верасня 1774.
Раннія гады і пачатак кар’еры ў касцёле
Сын доктара Ларэнца Ганганелі і Анджэлы Серафіны Марыі Мазы. Спачатку атрымліваў адукацыю ў Верук’ё, у езуіцкім калегіуме ў Рыміні, а потым у піярскай школе ў горадзе Урбіна. 15 мая 1823 г. ва ўзросце 19-ці гадоў уступіў у ордэн канвентуальных францысканцаў, прыняўшы імя Ларэнца Франчэска, а 18 мая 1824 г. даў манаскія абяцанні.
З 1724 па 1728 гг. служыў у манастырах Урбіна, Пезара, Фана, Раканаці, Рыма і вывучае тэалогію. Працягнуўшы свае штудыі пад кіраўніцтвам Антонія Луцы, у 1731 г. ён атрымаў ступень доктара тэалогіі. Неўзабаве пасля гэтага быў высвечаны на кзяндза і амаль дзесяць гадоў выкладаў філасофію і тэалогію ў Балонні, Мілане і Асколі.
Па вяртанні ў Рым быў прызначаны рэгентам калегіума, дзе некалі сам навучаўся, а ў хуткім часе — абраны генералам ордэна канвентуальных францысканцаў (1741). Пазней ён адмовіўся ад гэтай пасады. Хадзілі чуткі, што гэта звязана з яго жаданнем далейшага кар’ернага роста ў рымска-каталіцкім касцёле. У гэты час Ганганэлі зблізіўся з Бенедыктам XIV і ў 1758 г. атрымаў адказную пасаду ў Рымскай курыі. 24 верасня 1759 г. наступны папа, Клімент XIII, па патрабаванні генерала езуітаў Ларэнца Рычы уручыў яму кардынальскую шапку.
Абранне Папам
Пасля смерці Клімента ХІІІ 15 лютага 1769 г. з ініцыятывы каталіцкіх манархаў Еўропы быў скліканы канклаў, на парадку дня якога паўстала не толькі абранне новага рымскага пантыфіка, але таксама пытанні супрацьстаяння езуітам, якія набылі празмерны ўплыў на ўнутрыпалітычныя і міжнародныя справы. Пры падтрымцы Францыі, якая бачыла ў Ганганэлі надзейнага саюзніка ў барцьбе з Таварыствам Ісуса, 19 мая 1769 г. ён быў абраны папам, а 4 чэрвеня таго ж года — каранаваны пад імём Клімента ХІV.
Дзейнасць на папскім прастоле
Пад націскам дынастыі Бурбонаў 21 ліпеня 1773 г. Клімент ХІV быў вымушаны прыняць папскае брэвэ Dominus ac Redemptor аб скасаванні Таварыства Ісуса. Маёмасць езуітаў была канфіскаваная, а іх генерал Ларэнца Рычы, які некалі так паспрыяў кар’еры будучага папы, апынуўся ў вязніцы, дзе не дачакаўшыся вызвалення і памёр. Ордэн працягнуў сваё існаванне ў Прусіі (да 1780 г.) і Расійскай імперыі, уладары якіх праігнаравалі папскае пасланне.
Смерць
У 1774 г. узрост і цяжкія перажыванні з-за няўдач на папскім полі дзейнасці моцна адбіліся на здароўі Клімент ХІV. З 10 верасня ён ужо быў не здольны ўзняцца з ложку і 22 верасня 1774 г. памёр. Хуткае пагаршэнне стану здароўся пантыфіка і смерць спарадзілі чуткі, пра тое што яго атруцілі езуіты.
Вікторыя Андрэеўна Рашчупкіна
Вікторыя Андрэеўна Рашчупкіна (нар. ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў хадзьбе. Майстар спорту Беларусі.
Дасягненні
Чэмпіёнка Беларусі 2016 года ў хадзьбе на 20 кіламетраў з вынікам 1:35.09.
Праліў Крузенштэрна
Праліў Крузенштэрна — праліў у Ціхім акіяне, аддзяляе востраў Райкокэ ад скал Лавушкі (скала Коцікавая). Злучае Ахоцкае мора і Ціхі акіян. Адзін з найбольш буйных праліваў Курыльскай грады.
Даўжыня каля 15 км. Мінімальная шырыня 50 км. Максімальная глыбіня 1764 м. Бераг абрывісты, скалісты.
Салёнасць вады ў праліве складае ад 32,5 да 34,2 праміле. Плошча папярочнага сячэння праліва складае 40,84 км².
Мілое (прыпыначны пункт)
Міло́е (, Милое)  — прыпыначны пункт Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Клічаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Размешчаны ў пасёлку Мілое; на лініі Асіповічы I — Магілёў II, паміж прыпыначным пунктам Залічынка і станцыяй Друць.
Стрыгіна (Пачынкаўскі раён)
Стрыгіна (Стригино) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ленінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Да 1929 года ў складзе Ельнінскага павета Смаленскай губерні.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Геаграфія
Праз вёску праходзіць аўтадарога. Вёска стаіць на рацэ Хмара.
Новы агульны каталог
Новы агульны каталог туманнасцей і зорных скопішчаў (New General Catalogue of Nebulaes and Star Clusters; азначэнне аб’ектаў NGC; сустракалася транслітарацыя азначэння НГК) — каталог аб’ектаў далёкага космасу.
Гэта адзін з найбольшых неспецыялізаваных каталогаў, бо змяшчае ў сабе ўсе тыпы аб’ектаў далёкага космасу (галактыкі, туманнасці, зорныя скопішчы), і найбольш вядомы ў аматарскай астраноміі каталог.
Новы агульны каталог утрымліваў шмат памылак, якія былі потым выпраўленыя ў абноўленым NGC.
Культура паўночнай чорнай глянцаванай керамікі
Культура паўночнай чорнай глянцаванай керамікі — археалагічная культура жалезнага веку, якая ахоплівала значныя тэрыторыі Паўднёвай Азіі ў VII — II стагоддзях да н.э.
Асаблівасці
Культура атрымала сваю назву дзякуючы з’яўленню чорнай глянцавай керамікі, якая ўяўляла сабою рэдкія дарагія артэфакты, прадметы прэстыжу высакародных людзей таго часу. Чорны глянец ствараўся з дапамогай грунтавання, а потым тонкага паверхневага пакрыцця арганічнага паходжання. Найбольш старажытныя прыклады такой керамікі знойдзены ў раёне Наланды. Росквіт культуры прыйшоўся на V — III стст. да н. э. У перыяд існавання культуры адбылося станаўленне гарадоў, якія зніклі ў Паўднёвай Азіі пасля заняпаду Індскай цывілізацыі. Некаторыя даследчыкі атаесамляюць пашырэнне керамікі з распащсюджаннем будызму.
Новалукомльская цэнтральная раённая бальніца
УАЗ «Новалукомльская цэнтральная раённая бальніца» — комплекс лячэбна-прафілактычных устаноў Чашніцкага раёна. Будынак ЦРБ знаходзіцца ў Новалукомлі.