cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Чэнду
Гісторыя
У 1644-46 гадах Чэнду быў заняты паўстанцкай арміяй Чжан Сяньчжуна, стаўшы сталіцай створанай ім. У гады, і  горад моцна пацярпеў і практычна спусцеў. Пасля ўсталявання імперыі Цын ураду давялося прыняць спецыяльныя меры па паўторным засяленні апусцелай правінцыі Сычуань, і горад паступова аднавіўся. Правінцыя Сычуань была выдзелена ў асобнае ваеннае намесніцтва, і з 1731 года рэзідэнцыяй намесніка Сычуані стаў Чэнду.
Да XX стагоддзя Чэнду быў павятовым горадам, які не меў уласных органаў кіравання. У 1928 годзе паветы Чэнду і Хуаян былі афіцыйна аб’яднаны ў горад Чэнду з уласнымі органамі ўлады.
27 снежня 1949 года ў Чэнду ўвайшла Народна-вызваленчая армія Кітая, і Чэнду ўвайшоў у склад КНР. У 1952 годзе была адноўлена правінцыя Сычуань, і Чэнду стаў горадам прамога правінцыйнага падпарадкавання, у ім размясціўся ўрад правінцыі.
Касцёл Святога Язафата Кунцэвіча (Расоны)
Касцёл Святога Язафата Кунцэвіча — мураваны каталіцкі храм у гарадскім пасёлку Расонах Віцебскай вобласці. Знаходзіцца на вуліцы Савецкай, 28.
Гісторыя
Будаўніцтва касцёла распачалося ў 2005 годзе. 18 верасня 2010 года біскуп віцебскі Уладзіслаў Блін на ўрачыстай святой імшы асвяціў касцёл ў гонар уніяцкага полацкага архіепіскапа Язафата Кунцэвіча (1580—1623), кананізаванага каталіцкай царквой. Прабошчам касцёла з’яўляецца ксёндз Вячаслаў Барок.
Чэнду
Насельніцтва
У Чэнду пераважаюць ханьцы, таксама пражываюць невялікія абшчыны тыбетцаў,, цянаў, ,. Вернікі ў Чэнду вызнаюць, будызм, даасізм, , каталіцызм, англіканства і іслам.
Касцёл Святога Язафата Кунцэвіча (Расоны)
Архітэктура
У абліччы храма прысутнічаюць элементы готыкі. У адну са сцен умураваны фрагмент храма, а вежу ўпрыгожвае крыж з касцёла ў вёсцы Гарбачэва, які пры савецкай уладзе быў разбураны.
Чэнду
Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
Горад субправінцыйнага значэння Чэнду дзеліцца на 12 раёнаў, 5 гарадскіх паветаў, 3 паветы.
Эканоміка
Уваходзіць у склад раёна Эканамічнае кольца Чэнду — Чунцын, які займае чацвёртае месца ў Кітаі сярод эканамічных кластараў, саступаючы толькі раёнам Вялікі заліў Гуандун —Сянган-Аомэнь, Дэльта Янцзы і Пекін-Цяньцзінь — Хэбэй.
Прамысловасць
Важную ролю ў эканоміцы Чэнду адыгрывае прамысловая вытворчасць. Асноўныя галіны прамысловасці ў Чэнду ўключаюць вытворчасць прадуктаў харчавання, напояў, камбікармоў, угнаенняў, электратэхнікі, электронікі, прамысловага і энергетычнага абсталявання, аўтамабіляў, аўтакамплектуючых, авіяракетнай і чыгуначнай тэхнікі, медыкаментаў, будматэрыялаў і шкла.
У Чэнду пашыраецца высокатэхналагічны індустрыяльны парк, дзе знаходзіцца адна з найбуйнейшых у краіне авіяцыйна-касмічных вытворчасцяў. Завод кампаніі выпускае баявую і іншую авіяцыйную тэхніку, уключаючы сучасны знішчальнік  «Імклівы цмок» і першыя асобнікі аднаго з нямногіх у свеце   «Чорны арол». Кампанія Sichuan Tengden Technology распрацоўвае і вырабляе беспілотны самалёт TB001. Завод дзяржаўнай кампаніі вырабляе вузлы насавой часткі пасажырскіх лайнераў.
Горад з’яўляецца адным з найважнейшых у краіне цэнтраў аўтамабілебудавання і вытворчасці аўтазапчастак. У Чэнду прадстаўлены прадпрыемствы такіх аўтавытворцаў як FAW Toyota, FAW Volkswagen, FAW Jiefang Truck, Geely Automobile (Volvo Cars), Hyundai Truck & Bus, Dongfeng Motor, Sinotruk Wangpai, Sichuan Tengzhong Heavy Industrial Machinery, Yema Auto і Dayun Light Truck. Маецца таксама каля 200 буйных вытворцаў камплектуючых частак для аўтамабіляў і аўтобусаў, у тым ліку заводы Robert Bosch.
У Чэнду размешчаны фабрыкі паўправаднікоў кампаній Intel, Texas Instruments, Tsinghua Unigroup, SMIC і Diodes Incorporated, завод кампаніі Idemitsu Kosan, заводы электронікі і электратэхнікі Jabil Technology, Sichuan Fazhan Longmang і Heyue Electro-Mechanical Equipment, хімічны завод Haohua Chemical Science & Technology. Таксама горад з’яўляецца буйным цэнтрам біятэхналогій і біяфармацэўтыкі (заводы Kelun Pharmaceutical), чыгуначнага машынабудавання (завод лакаматываў і вагонаў CRRC Chengdu Locomotive & Rolling Stock), энергетычнага машынабудавання (заводы кампаній Dongfang Electric Corporation, Power Construction Corporation of China і Tongwei Solar ), прамысловасці будматэрыялаў (заводы China West Construction Group і ) , мэблевай (заводы Quanyou Furniture), керамічнай (заводы D&O Home Collection Group) і шкляной прамысловасці (завод кампаніі Taiwan Glass Industry).
Інфармацыйныя тэхналогіі
Чэнду актыўна развіваецца як нацыянальная база ў галіне інфармацыйных тэхналогій і праграмнага забеспячэння. Індустрыяльная зона развіцця высокіх тэхналогій Чэнду прыцягнула дзясяткі кампаній са спісу Fortune Global 500 і тысячы кітайскіх кампаній, уключаючы Intel, IBM, Cisco, Dell, Nokia, Motorola, SAP, Siemens, Canon, Hewlett-Packard, Xerox, Microsoft, NortonLifeLock, Tieto, Ubisoft Chengdu, NIIT і Wipro, а таксама мясцовых гігантаў Lenovo і Huawei.
Чэнду з’яўляецца адной з пяці найбуйнейшых баз індустрыі праграмнага забеспячэння ў Кітаі, а таксама буйным цэнтрам распрацоўкі відэагульняў.
Крэатыўны бізнес
У 2021 годзе дабаўленая вартасць культурнай і крэатыўнай індустрыі ў Чэнду перавысіла 207 млрд юаняў (каля 32,6 млрд дол. ЗША). Гэты паказчык павялічыўся на 14,8 % у гадавым вылічэнні і склаў 10,4 % ад ВРП Чэнду. Чэнду з’яўляецца буйным цэнтрам правядзення выставак і канферэнцый, у тым ліку штогадовага Чэндускага міжнароднага аўтасалона.
Энергетыка
У Чэнду базуецца буйная энергетычная кампанія Sichuan Hydropower Investment and Management Group, якая займаецца генерацыяй і дыстрыбуцыяй электраэнергіі. Асноўнымі пастаўшчыкамі электраэнергіі для Чэнду з’яўляюцца гідраэлектрастанцыі ў вярхоўях ракі Міньцзян, а таксама некалькі газавых і вугальных цеплаэлектрастанцый у межах горада.
Будаўніцтва і нерухомасць
У першыя дзесяцігоддзі XXI стагоддзя ў Чэнду назіраецца будаўнічы бум, штогод у горадзе ўзводзіцца шмат офіснай, жылой і гандлёвай нерухомасці. Па стане на 2022 год самымі высокімі будынкамі Чэнду былі International Commerce Center (дзве вежы па 280 м і 210 м), Anders Hotel (дзве вежы па 249 м і 229 м), Вежы IFS (дзве вежы па 248 м), Global Times Center (243 м), Western IFC (241 м), Art Residence (дзве вежы па 222 м), Tianfu IFC (дзве вежы па 220 м), Yintai Center (220 м) і Dongfang Tianxiang Plaza (дзве вежы па 219 м).
У Чэнду размешчаны штаб-кватэры кангламерату Sichuan Hanlong Group (будаўніцтва энергетычных і транспартных аб’ектаў, здабыча карысных выкапняў, хімічная, фармацэўтычная і харчовая прамысловасць, сонечная энергетыка, турызм і аперацыі з нерухомасцю), кампанія China MCC5 Group (будаўніцтва прамысловых і лагістычных аб’ектаў), Sichuan Road and Bridge Group (будаўніцтва транспартных, энергетычных і медыцынскіх аб’ектаў) і China Railway No.2 Engineering Group (будаўніцтва транспартных аб’ектаў).
Рознічны гандаль
У Чэнду грунтуецца кампанія Haidilao International Holding — найбуйнейшая ў краіне сетка рэстаранаў хога.
Найбуйнейшымі гандлёвымі цэнтрамі Чэнду з’яўляюцца Times Outlets, IFS Mall, Raffles City, The Atrium, Shudu Wanda Plaza, Sino-Ocean Taikoo Li, Joycity, Ito-Yokado і Isetan.
Фінансы
У Чэнду базуюцца Bank of Chengdu і Sichuan Bank, а таксама рэгіянальныя офісы найбуйнейшых кітайскіх банкаў.
Авіяцыйны
размешчаны прыкладна ў 16 км ад цэнтра горада. Гэта другі самы загружаны аэрапорт мацерыковага Кітая; на 2015 год трафік складаў 4 млн пасажыраў. З аэрапорта выконваюцца рэйсы ў большасць буйных гарадоў краіны, а таксама міжнародныя рэйсы ў такія гарады як Ганконг, Осака, Сеул, Сінгапур, Тайбэй, Токіа, Куала-Лумпур, Пхукет, Бангкок і інш. У аэрапорце базуецца буйная авіякампанія Chengdu Airlines.
У чэрвені 2021 года ўведзены ў эксплуатацыю новы Міжнародны аэрапорт Цяньфу.
Важнае значэнне маюць грузавыя авіяперавозкі, якія злучаюць Чэнду з Бруселем, Амстэрдамам і Лонданам.
Чыгуначны
Чэнду — буйны чыгуначны вузел. Тут перасякаюцца галіны Баоцзі — Чэнду, Чэнду — Чунцын, Чэнду — Куньмін і Чэнду — Дачжоу. У цяперашні час горад мае 5 асноўных вакзалаў. Акрамя таго, станцыя Паўночная-сартавальная з’яўляецца найбуйнейшай сартавальнай станцыяй ва ўсім Кітаі.
У Чэнду сыходзяцца некалькі хуткасных чыгуначных ліній, у тым ліку хуткасная чыгунка Дачжоу — Чэнду і міжгародняя чыгунка Чэнду-Дуцзян'янь); лінія на Чунцын пераўтвораецца ў частку галоўнай шыротнай нацыянальнай высакахуткаснай магістралі (да хуткасцяў 350 км/г). У ліпені 2023 года пачалася эксплуатацыя хуткаснага маршруту Чэнду — Ганконг.
Міжнародны чыгуначны порт Чэнду адыгрывае важную ролю ў імпарце ячменю, пшаніцы, рысу, фасолі, лёну і сланечнікавага алею з Расіі, Цэнтральнай і Паўднёва-Усходняй Азіі, а таксама ў экспарце аўтамабіляў і сычуаньскага чаю ў Цэнтральную Азію і Расію. Акрамя таго, Чэнду з’яўляецца перавалачным цэнтрам паміж чыгуначнымі вузламі Заходняга Кітая і марскімі партамі Паўднёвага і Усходняга Кітая.
У 2013—2020 гадах грузавыя цягнікі з Чэнду здзейснілі больш за 8 тысяч рэйсаў па маршруце Кітай — Еўропа, злучыўшы Сычуань з 61 замежным горадам. Важнае значэнне мае транспартны калідор Нінбо — Чэнду, па якім тавары з Японіі і Паўднёвай Карэі трапляюць у Сычуань і затым транзітам ідуць у Еўропу. У асноўным цягнікі перавозяць электроніку, бытавую тэхніку, прамысловае абсталяванне, тэкстыль, аўтамабілі і аўтакамплектуючыя. У 2020 годзе кошт тавараабароту чыгуначнага порта Чэнду дасягнуў 150,7 млрд юаняў. Грузавым тэрміналам у Чэнду кіруе кампанія Chengdu International Railway Port Investment & Development Group. У 2021 годзе адкрыліся новыя маршруты з Чэнду ў Санкт-Пецярбург, Амстэрдам і Осла.
Метрапалітэн Чэнду быў афіцыйна адкрыты ў Чэнду 1 кастрычніка 2010 года. На 2020 год ён складаўся з 13 ліній, уключаючы кальцавую.
У снежні 2022 года ў Чэнду была афіцыйна ўведзена ў эксплуатацыю першая ў свеце гарадская электрычка на вадародным паліве.
Аўтамабільны
У Чэнду перасякаюцца мноства нацыянальных аўтатрас, якія ідуць з правінцый Шэньсі, Юньнань і Тыбецкага аўтаномнага раёна. Аўтатраса Чэнду — Чунцын стаў адным з першых аўтабанаў у краіне і першым у яе заходняй частцы.
У горадзе і агламерацыі дзейнічае каля 400 аўтобусных маршрутаў.
Велікастахаўскае патрыятычнае падполле
Велікастахаўскае патрыятычнае падполле — савецкае падполле для барацьбы з нямецкімі акупацыйнымі ўладамі ў в. Вялікае Стахава. Дзейнічала з верасня 1941 да 15 красавіка 1942 года. Дзейнічала пад кіраўніцтвам Барысаўскага падпольнага гаркама-райкама КП(б)Б (да лютага 1942 года). Кіраўнікі: С. Л. Бочак, А. I. Валагжанін, В. П. Бальшакоў.
Чэнду
Навука і адукацыя
У Чэнду знаходзіцца найбольшая колькасць універсітэтаў і навукова-даследчых інстытутаў Паўднёва-Заходняга Кітая.
Велікастахаўскае патрыятычнае падполле
Аб’ядноўвала 25 чал. У канцы 1941 года група Бочака аб’ядналася з падпольнай групай П. Ц. Солдака. Падпольшчыкі запісвалі і распаўсюджвалі сярод насельніцтва зводкі Саўінфармбюро, здабывалі зброю, боепрыпасы, дакументы для ваеннаслужачых, знішчалі жывую сілу праціўніка, зрывалі мерапрыемствы акупацыйных улад, падбіралі людзей і запасалі харчы для будучага партызанскага атрада. У студзені 1942 года мелі 2 кулямёты, 2 аўтаматы, 6 вінтовак, 6 пісталетаў, 60 гранат і некалькі тысяч патронаў. У лютым Бочак, Валагжанін і У. А. Савіцкі падарвалі на чыгуначнай ветцы Барысаў — Лядзішчы эшалон, знішчылі 5 вагонаў з ваеннай маёмасцю. 25 сакавіка і летам 1942 года карныя нямецкія сілы схапілі і пасля катаванняў расстралялі 13 падпольшчыкаў.
Чэнду
Навука і адукацыя
Распрацоўкай ваеннай авіятэхнікі займаецца 611-ы навукова-даследчы авіяцыйны інстытут кампаніі Chengdu Aircraft Industry Group.
Велікастахаўскае патрыятычнае падполле
Бальшакоў разам з уцалелымі падпольшчыкамі 15 красавіка 1942 года пайшоў у лес і ўзначаліў партызанскую групу, на базе якой і дыверсійнай групы «Бывалыя» сфарміраваны партызанскі атрад «Дзядзькі Колі».
Чэнду
Навука і адукацыя
У Чэндуской зоне асваення новых і высокіх тэхналогій праводзяцца даследаванні ў галіне фармакалогіі, аховы здароўя, заходняй і традыцыйнай кітайскай медыцыны. Тут базуецца вялікі даследчы цэнтр кампаніі AstraZeneca.
Велікастахаўскае патрыятычнае падполле
У в. Вялікае Стахава загінуўшым падпольшчыкам пастаўлены помнік.
Чэнду
Спорт
У Чэнду ёсць два спартыўныя паркі, на тэрыторыі якіх пабудаваны стадыён на 40 тысяч гледачоў, цэнтр водных відаў спорту, аб’екты спартыўнай гімнастыкі, а таксама спартыўны комплекс на 18 тысяч месцаў, прызначаны для спаборніцтваў па баскетболе і хакеі.
Да адкладзенай з-за пандэміі коронавируса года падрыхтаваны спартыўныя аб’екты розных вышэйшых навучальных устаноў.
Культура
На заходняй ускраіне горада знаходзяцца культурныя аб’екты Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА — гара Цынчэншань, а таксама старажытная арашальная сістэма Дуцзян’янь. Гара Цынчэншань вядомая тым, што стала месцам узнікнення даасізму як рэлігійнай плыні. Яна некалькі стагоддзяў была цэнтрам даоскай культуры.
Славутасці
Чэнду — сусветны цэнтр вывучэння і гадоўлі гіганцкіх панд. У Чэнду плануюць пабудаваць «сталіцу панд» плошчай 69 км². База па абароне і вывучэнні панд будзе ўключаць у сябе тры зоны, кожная з якіх мае сваю функцыю і арыентацыю. Будаўніцтва аб’екта заклікана павысіць узровень навуковых даследаванняў па абароне гіганцкай панды і садзейнічаць захаванню біяразнастайнасці і стварэнні экалагічнай цывілізацыі ў горадзе Чэнду.
Сент-Эцьенскі ўніверсітэт імя Жана Манэ
Сент-Эцьенскі ўніверсітэт імя Жана Манэ (Université Jean-Monnet-Saint-Étienne) — французская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Сент-Эцьен.
Лааццола
Лааццола (Loazzolo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П'емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Асці.
Насельніцтва складае 357 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 23 чал./км². Займае плошчу 15 км². Паштовы індэкс — 14050. Тэлефонны код — 0144.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Антоній Вялікі.
Наанталі
Наанталі (Naantali) — горад і муніцыпалітэт на тэрыторыі Паўднёва-Заходняй Фінляндыі, адзін з найважнейшых турыстычных цэнтраў краіны. Знаходзіцца за 15 км на захад ад Турку, з якім злучаны аўтобуснымі маршрутамі. Плошча горада складае 688,01 км². Насельніцтва горада — 18 528 чал. (ацэнка на 31 ліпеня 2010 г.).
Мінская вобласць
Мінская вобласць — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР і Рэспубліцы Беларусь. Размешчана ў цэнтральнай частцы краіны, выхаду да дзяржаўнай граніцы не мае.
Гісторыя
Вобласць створана 15 студзеня 1938 г., узбуйнена ў 1954 і 1960 г. Падзяляецца на 22 раёны.
У 1987 на тэрыторыі вобласці налічвалася 19 гарадоў, 19 гарадскіх пасёлкаў, 2 рабочыя пасёлкі, 1 курортны пасёлак.
У 1998 на тэрыторыі вобласці налічвалася 20 гарадоў, у т.л. 7 абласнога падпарадкавання, 23 гарадскія пасёлкі, 307 сельсаветаў, 5248 сельскіх населеных пунктаў.
Прырода
Для рэльефу Міншчыны характэрна чаргаванне ўзвышшаў і нізін. На тэрыторыі вобласці знаходзіцца самы высокі пункт Беларусі — гара Дзяржынская. Клімат вобласці ўмерана кантынентальны.
Мінская вобласць знаходзіцца на Балтыйска-Чарнаморскім водападзеле, праз яе тэрыторыю цякуць рэкі Бярэзіна, Нёман, Вілія, Свіслач, Пціч, Случ, а таксама іх прытокі. На поўначы вобласці ёсць значныя азёры, сярод іх выдзяляецца возера Нарач — самае вялікае ў Беларусі.
Сельскагаспадарчыя землі займаюць пераважна дзярнова-падзолістыя глебы (супясчаныя і сугліністыя), а таксама дзярнова-падзолістыя забалочаныя глебы і тарфяна-балотныя глебы.
Больш за трэцюю частку тэрыторыі вобласці пакрываюць лясы, у Барысаўскім, Лагойскім раёнах лясістасць дасягае 50 %. Галоўныя лесаўтваральныя пароды: хвоя звычайная, елка еўрапейская, бяроза павіслая. Поймы рэк займаюць нізінныя лугі. Балоты пераважна асушаныя.
На тэрыторыі вобласці знаходзіцца Нарачанскі нацыянальны парк, Бярэзінскі біясферны запаведнік (часткова).
11-13 ліпеня 2016 года па Мінскай вобласці прайшоў магутны шторм. На гарады абрынуўся моцны лівень, які суправаджаўся шквальным ветрам (да 25 м/с).
Ад уздзеяння стыхіі пацярпелі 578 населеных пунктаў і каля 10 га лесу. Некалькі дзясяткаў чалавек атрымалі траўмы.
Насельніцтва
Для Мінскай вобласці у цэлым характэрна змяншэнне колькасці насельніцтва:
Будай
Будай — беларускае і славацкае прозвішча.
Мінская вобласць
Насельніцтва
Галоўнай прычынай дэпапуляцыі насельніцтва з’яўляецца нізкі ўзровень нараджальнасці. У 2010 г. сумарны каэфіцыент нараджальнасці па Мінскай вобласці склаў 1,7 на адну жанчыну пры неабходнасці для простага ўзнаўлення насельніцтва каэфіцыента 2,15.
Адною з прычын нізкага ўзроўню нараджальнасці з’яўляецца крызіс інстытута сям’і. У Мінскай вобласці кожнае пятае дзіця нараджаецца па-за шлюбам, каля 77 тыс. сямей (19,2 %) з’яўляюцца няпоўнымі, у тым ліку 32 тыс. сямей з непаўналетнімі дзецьмі. Каля 5,2 тыс. дзяцей — сіроты ці засталіся без апекі бацькоў, пры гэтым 84 % — пры жывых бацьках.
На тэрыторыі вобласці размешчаны 24 гарады, 19 пасёлкаў гарадскога тыпу, 5212 сельскіх населеных пунктаў. Найбольшыя гарады: Барысаў (150,6 тыс. чал.), Салігорск (101,7), Маладзечна, Слуцк, Жодзіна (62,4 тыс. чал.).
Нацыянальны склад насельніцтва (2009): беларусы — 88,5 %, рускія — 7,1 %, палякі — 1,3 %, украінцы — 1,2 %.
Органы кіравання
Прадстаўнічая ўлада: Мінскі абласны Савет дэпутатаў. Адрас: Мінск, вул. Энгельса, 4.
Выканаўчая ўлада: Мінскі абласны выканаўчы камітэт. Адрас: Мінск, вул. Энгельса, 4.
Гаспадарка
У гаспадарчым комплексе важнае значэнне мае прамысловасць. Мінская вобласць спецыялізуецца на здабычы калійнай солі; прамысловасць мае шматгаліновы характар і ўключае: хімічную, лёгкую, машынабудаванне (грузавікі, станкі) будаўнічыя матэрыялы (бетон), электроніку, мэблю. Значная доля прамысловасці сканцэнтравана ў пяці гарадах (працэнт прамысловасці вобласці пазначаны ў дужках): Салігорск (25,5 %), Барысаў (19,8 %), Жодзіна (13,95 %), Слуцк (7,2 %), Маладзечна (6 %).
Мінская вобласць з’яўляецца буйнейшым сельскагаспадарчым рэгіёнам Беларусі. У большасці раёнаў развіта мяса-малочная жывёлагадоўля, птушкагадоўля, вытворчасць збожжа. У вобласці вырошчваюцца збожжавыя (жыта, ячмень, авёс, пшаніца, кукуруза), кармавыя культуры, цукровыя буракі, лён, бульба, гародніна.
У структуры перавозак важнейшае месца займаюць чыгуначны і аўтамабільны транспарт. Чыгуначная сетка вобласці злучае Расію і Еўропу, краіны Балтыі і паўднёвыя дзяржавы СНД.
Культура
У вобласці знаходзяцца Мінскі абласны краязнаўчы музей, Мінскі абласны драматычны тэатр, Мінскі абласны тэатр лялек «Батлейка». Усё ў Маладзечне.
Праводзіцца больш 30 культурных мерапрыемстваў, у т.л. рэспубліканскі тэатральны фестываль «Маладзечанская сакавіца». Ад 1999 года вобласць (разам з Гродзенскай) стала месцам правядзення фестывалю «Адна зямля».
Андрэа дэль Кастаньё
Андрэа дэль Кастаньё(італ. Andrea del Castagno, 1423-1457, Фларэнцыя) — італьянскі мастак.
Нарадзіўся У 1423 годзе ў вёсцы Кастанья. Калі яму было 8 гадоў, ад выпадковага пажару згарэў яго дом, у агні загінуў яго бацька. Магчыма, міжвольным вінаватым гэтага пажару быў сам Андрэа, бо пасля на адной з сваіх прац ён адлюстраваў сябе ў вобразе святога Юльяна Гасціннага, які каецца ў забойстве бацькi.
Сапраўднае імя - Андрэа дзі Барталодзі Барджыла (Andrea di Bartolodi Bargilla). У маладосці распісваў фрэску Казімы Медычы (павешанага падчас бунту) у Palazzo del Podestà ў Венецыі. У 1442 распісваў фрэску ў Святым Захарыі, на якой разам з Франчэска дзі Фаенцы паставіў подпіс і дату.
Першымі значнымі працамі былі «Тайная вячэра» ў трапезнай манастыра св. Апалонія і тры сцэны «Пакуты Хрыста» (цяпер знаходзяцца ў музеі Кастанья, Фларэнцыя).
Баханскі сельсавет
Баха́нскі сельсавет:
Ярмолынці
Ярмолынці (Ярмо́линці) — пасёлак гарадскога тыпу ў Ярмалынецкім раёне Хмяльніцкай вобласці Украіны за 30 км на поўдзень ад Хмяльніцкага. Раённы цэнтр. Магдэбургскае права з 1455 г.
Казлоўская
Казлоўская — жаночы варыянт прозвішча Казлоўскі.
Ніна Львоўна Семізорава
Ніна Львоўна Семізо́рава (нар., Крывы Рог, Днепрапятроўская вобласць) — савецкая ўкраінская балерына, балетны педагог. Заслужаная артыстка УССР (1977), Народная артыстка РСФСР (1985).
Біяграфія
У 1975 годзе скончыла Кіеўскае харэаграфічнае вучылішча (педагог Г. М. Кірылава).
У 1975—1978 гадах выступала на сцэне Кіеўскага тэатра оперы і балета імя Т. Шаўчэнкі.
З 1978 года выступае ў Дзяржаўным акадэмічным Вялікім тэатры ў Маскве.
Вігуценай
Вігуце́най (Vigutėnai) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Рымшэўскай сянюніі. Размешчана за 8 км ад Рымшэ.
Паўночна-Каўказская федэральная акруга
Паўночна-Каўказская федэральная акруга — адна з федэральных акруг Расійскай Федэрацыі. Створана згодна з ўказам Прэзідэнта РФ 19 студзеня 2010 шляхам вылучэння часткі тэрыторыі са складу Паўднёвай федэральнай акругі.
Паўночна-Каўказская федэральная акруга ўключае 6 рэспублік, 1 край. Яе плошча — 172 360 км² (1 % тэрыторыі Расіі).
Ва
Ва (саманазва: Vāx) — аўстраазіяцкі народ. Жывуць на памежжы М’янмы, Кітая і Тайланда. Агульная колькасць (2022 г.) — 860 000 чалавек.
Гісторыя
Паводле паданняў саміх ва, яны паходзяць з пячоры на поўначы М’янмы або з гарбуза, дзірку ў якім прадзёўб верабей. Лічыцца, што ў старажытных кітайскіх крыніцах іх называлі байпу. Назва ва з’явілася ў эпоху Тан. Першапачаткова яны насялялі раўнінныя раёны, дзе займаліся збіральніцтвам і паляваннем. Але ў XIII ст. былі выціснутыя шанамі ў горы. Каля 500 гадоў таму адбыўся пераход да сельскай гаспадаркі, пачалі будавацца сталыя паселішчы.
Ва разглядаліся суседзямі як суровыя ваяры. Брытанскія каланіяльныя ўлады Бірмы паведамлялі, што яны займаліся паляваннем за галовамі ворагаў і прыносілі чалавечыя ахвяры. Брытанскія і кітайскія чыноўнікі часова з'явіліся на тэрыторыі, населенай ва, толькі ў 1935 — 1936 гг. у сувязі з дэмаркацыяй дзяржаўнай мяжы. У 1930-я гг. пратэстанцкія місіянеры распрацавалі пісьмовасць для мовы ва на аснове лацінкі.
Пасля II Сусветнай вайны горныя раёны ва былі заняты ўзброенымі атрадамі Гаміньдана. Акрамя таго, былі створаны ўзброеныя сілы мясцовых правадыроў. У 1963 г. Народна-вызваленчая армія Кітая ўзяла пад кантроль землі на сваёй частцы тэрыторый, з 1968 г. вяла ваенныя дзеянні супраць Гаміньдана ў Бірме. Для заахвочвання мясцовых правадыроў кітайскія ваенныя забяспечвалі іх сучаснай зброяй. У 1989 г. была створана Аб’яднаная армія дзяржавы ва, якая заняла 35000 км² уздоўж мяжы з Кітаем і Тайландам. У 2009 г. на гэтых землях былі створаны дзяржаўныя органы, непрызнаныя з боку ўрада М’янмы.
Культура
Асноўны занятак ва — сельская гаспадарка. Галоўная сельскагаспадарчая культура — рыс. У кожнай гаспадарцы ёсць буйвалы і куры. У лясных раёнах распаўсюджана збіральніцтва. Паўсядзённая ежа складаецца з рысу, сорга, грэчкі і бабовых, якія запраўляюць булёнам і вострым перцам. Ва ўжываюць усе віды мяса, казурак, вусеняў, чарвякоў, мурашыныя яйкі. Любімыя напоі — густая горкая гарбата і рысавае віно. У вольны час жуюць бетэль. У мінулым вырошчвалі мак і спажывалі опіум.
Ва любяць апранаць даматканую вопратку. Мужчыны носяць кароткія чорныя паліто без каўняра і свабодныя штаны, на галаве — цюрбан. Строй дапаўняюць мяшок на руцэ і нож на поясе. Правадыры вёсак абмотваюць галаву кавалкам чырвонай тканіны, нашываюць на вопратку святыя выявы сонца, месяца, зорак, цмокаў, бычыных галоў. Жанчыны аддаюць перавагу кароткім чорным курткам без каўняра, што ледзь даходзяць верхняй часткі жывата, і спадніцам з чырвонымі і чорнымі палоскамі.
Мужчыны ўпрыгожваюць сябе завушніцамі, бранзалетамі, каралямі, у многіх ёсць татуіроўкі. Жаночыя ўпрыгожванні больш разнастайныя: масіўныя завушніцы, срэбныя каралі, нажныя бранзалеты, вушныя трубкі і г. д.
Ва жывуць кампактнымі грамадамі ў вёсках, кожная з якіх складаецца з дзясяткаў або нават сотняў гаспадарак. Двухпавярховыя хаціны будуюць на схілах гор або вяршынях пагоркаў з бамбука і крыюць саломай. У будаўніцтве ўдзельнічае ўся вёска, таму з'яўленне новага жытла займае мала часу. Верхні паверх прызначаны для людзей, а ніжні — для свойскай жывёлы.
Ва могуць пахваліцца багатым і маляўнічым фальклорам, яркімі міфамі, кранальнымі вершамі, казкамі і легендамі, якія апяваюць дабро і справядлівасць, асуджаюць вераломства і крывадушнасць. Народныя святы працягваюцца некалькі дзён і начэй, суправаджаюцца танцамі і спевамі. Найбольш вядомыя танцы: танец з барабанамі, танец з мячом, танец слановай нагі і танец на тычцы. Драўляны барабан лічыцца свяшчэннай прыладай, сімвалам дабрабыту. Ва выразаюць драўляныя скульптуры, малююць на камянях.
Мова
Родная мова ва належыць да мон-кхмерскай групы моў. Пісьмовасць на аснове лацінкі з'явілася ў 1930-я гг. У нашы дні выкарыстоўваюць некалькі варыянтаў алфавітаў.
Рэлігія
Народ ва шануе прыроду, верыць, што ва ўсіх гор, рэк і іншых прыродных аб'ектаў ёсць свае багі. Найбольш важныя з іх Муіджы (стваральнік сусвету, адказны за жыццё і смерць), Лі (бог сонца), Лунь (бог месяца), Пэн (бог раслін), Нэн (бог жывёл), Ню (бог паветра), А-ён ( бог вады). Прывідаў і духаў звязваюць з продкамі. Прыняты ахвярапрынашэнні, прычым у мінулым у ахвяру прыносілі нават людзей.
У XX стагоддзі дзякуючы місіянерам распаўсюдзіліся чань-будызм і пратэстантызм. Так, у наш час каля 19% ва ў Кітаі вызнаюць хрысціянства.
Анталксне
А́нталксне (Antalksnė), традыцыйная беларуская назва — Анталгі  — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Лінкмяніскай сянюніі. Размешчана на тэрыторыі Аўкштайцкага нацыянальнага парку. Адміністрацыйны цэнтр сянюнайціі.
NGC 4907
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Акадэмік НАН Беларусі
Апісанне
У Беларусі званне акадэміка ўведзена 26 снежня 1928 года, калі СНК БССР зацвердзіў першы склад правадзейных членаў Беларускай Акадэміі Навук.
Правадзейнымі членамі (акадэмікамі) Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі выбіраюцца вядомыя вучоныя — грамадзяне Рэспублікі Беларусь, якія ўнеслі вялікі ўклад у развіццё навукі і ўзбагацілі яе працамі першараднага навуковага значэння. Званне акадэміка прысвойваецца па выніках выбараў Нацыянальнай акадэміяй навук Беларусі. Неабходнай умовай прысваення акадэмічных вучоных званняў з’яўляецца наяўнасць вучонай ступені доктара навук. Акадэмікам НАН Беларусі, у тым ліку пенсіянерам, якія маюць гэта званне, назначаюцца штомесячныя даплаты за акадэмічнае вучонае званне, памер якіх устанаўліваецца заканадаўствам.
Акадэмікі з’яўляюцца членамі аднаго з аддзяленняў НАН Беларусі ў адпаведнасці са спецыяльнасцю, па якой яны абраныя, і могуць пераходзіць з аднаго аддзялення Акадэміі навук у іншае на падставе асабістай заявы і рашэння Прэзідыума НАН Беларусі. Кожны акадэмік карыстаецца правам рашаючага голасу на Агульным сходзе НАН Беларусі і на агульным сходзе аддзялення Акадэміі навук, членам якога ён з’яўляецца.
Выбары
13-14 лістапада 2014 года адбыліся чарговыя выбары акадэмікаў і членаў-карэспандэнтаў НАН Беларусі. На 24 вакансіі акадэмікаў было вылучана 40 кандыдатур. У выніку было абрана 16 новых акадэмікаў НАН Беларусі і 3 новыя замежныя члены НАН Беларусі. Выбары на спецыяльнасцях «Механіка», «Біятэхналогія раслін», «Мікрабіялогія», «Анкалогія», «Кормавытворчасць, кармленне сельскагаспадарых жывёл», «Раслінаводства», «Тэхналогіі вытворчасці прадуктаў харчавання», «Тэхналогіі і сродкі механізацыі сельскай гаспадаркі (тэхнічныя навукі)» не адбыліся.
16 лістапада 2017 года адбыліся чарговыя выбары акадэмікаў і членаў-карэспандэнтаў. На 13 вакансій акадэмікаў і 31 вакансію членаў-карэспандэнтаў прэтэндавалі 29 і 104 кандыдаты адпаведна. Самы вялікі конкурс адзначаны сярод кандыдатаў на званне акадэміка па спецыяльнасці «Матэрыялазнаўства» (дзевяць чалавек на месца). Сярод кандыдатаў на званне члена-карэспандэнта найбольш прэтэндэнтаў было па спецыяльнасці «Машынабудаванне» (дзесяць чалавек на месца). У выніку тайнага галасавання абрана 5 правадзейных членаў (акадэмікаў) і 22 члены-карэспандэнты. Таксама абраны 6 замежных і 2 ганаровыя члены Акадэміі.
У 2021 годзе выбары адбыліся падчас сесіі Агульнага сходу НАН Беларусі 17 снежня 2021 года. На 23 вакансіі акадэмікаў і 27 вакансій членаў-карэспандэнтаў прэтэндавалі 30 і 57 кандыдатаў адпаведна. Самы вялікі конкурс на званне акадэміка адзначаны сярод кандыдатаў па спецыяльнасці «Матэрыялазнаўства ў машынабудаванні» (тры чалавекі на месца). Сярод кандыдатаў на званне члена-карэспандэнта больш за ўсё прэтэндэнтаў было па спецыяльнасці «Матэрыялазнаўства» (дзевяць чалавек на месца). У выніку тайнага галасавання выбраны 19 правадзеных членаў (акадэмікаў) і 16 членаў-карэспандэнтаў. На той жа сесіі Агульнага сходу было абрана 12 замежных членаў НАН Беларусі.
Антыёх XIII Дыяніс Калінік
Антыёх XIII Дыяніс Філапатар Калінік вядомы таксама як Азіяцкі — цар Сірыі ў 88— 87 да н.э. і 68-67 да н.э. з роду Селеўкідаў. Антыёх выхоўваўся ў Азіі і з-за гэтага атрымаў сваю мянушку.
Ён быў сынам цара Антыёха X Еўсеба і, якая выступала ў якасці рэгента пры хлопчыку пасля смерці яго бацькі. Мала таго, што яна не ў стане была атрымаць прызнанне сваіх прэтэнзій на трон Егіпта, але яна таксама страціла кантроль над большай часткай Сірыі
Праз некаторы час Тыгран заваяваў Сірыю і Клеапатра адправілася ў Рым прасіць дапамогі. Яны былі там у 75-73 гадах да н.э, і маці спрабавала дамагчыся для сваіх сыноў прастола Егіпта. Пасля звяржэння Тыграна рымлянамі Антыёх быў адноўлены на пасадзе цара па прапанове Лукула і кіраваў невялікім царствам з Антыёхіі.
Пасля ўварвання ў Сірыю арабскіх плямёнаў Антыёх быў забіты ў Эмесе, што вымусіла Пампея зрабіць Сірыю рымскай правінцыяй.
Марка Лудзага
Марка Лудзага (, г. Брэшыя, Італія — ) — кіраўнік Суверэннага Мальтыйскага ордэна.
Біяграфія
Вучыўся ў братоў францышканаў, потым вывучаў медыцыну ў Падуанскім і Пармскім універсітэтах. Быў прыняты ў Мальтыйскі ордэн у 1975 годзе Вялікім прыяратам Ламбардыі і Венецыі. У 2003 годзе прынёс урачыстыя манаскія абяцанні. Удзельнічаў у шматлікіх міжнародных пілігрымках Мальтыйскага ордэна ў Люрд і ў нацыянальных італьянскіх пілігрымках у Асізі і Ларэта.
З 2010 года цалкам прысвяціў сваё жыццё Мальтыйскаму ордэну, пераехаў у Маркэ, дзе ўзначаліў Камэнду ордэна ў Віле Чыкаліні. З 2011 года быў Камандорам юстыцыі ў Вялікім прыяраце Рыма, выконваў абавязкі Дэлегата паўночнага Маркэ і быў адказным за бібліятэку. З 2017 па 2020 год быў дарадцам Італьянскай асацыяцыі Мальтыйскага ордэна. 8 лістапада 2020 года быў абраны кіраўніком Суверэннага Мальтыйскага ордэна.
Нерпес
Нерпес (Närpes, Närpiö) — горад у правінцыі Пох’янмаа ў Фінляндыі. Насельніцтва — 9445 чалавек (2010). Горад займае плошчу 2.334,17 км², з якіх водная паверхня — 7,96 км² і мора — 1.349,05 км². Шчыльнасць насельніцтва — 9,67 чал./км².
Горад вядомы як адзін з цэнтраў фінскага агародніцтва.
Аскасфера
Аскасфера (Ascosphaera) — род грыбоў сямейства. Назва ўпершыню апублікаваная ў 1955 годзе.
Класіфікацыя
Да роду Ascosphaera адносяць 28 відаў:
Маранцана
Маранцана (Maranzana) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Асці.
Насельніцтва складае 314 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 70 чал./км². Займае плошчу 5 км². Паштовы індэкс — 14040. Тэлефонны код — 0141.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Іаан Хрысціцель.
Лізавета Мікалаеўна Казлоўская
Лізавета Мікалаеўна Казлоўская (, Мінск — ) — беларускі настаўнік. Заслужаны настаўнік БССР (1947).
Біяграфія
Атрымаўшы сярэднюю адукацыю, працавала настаўніцай у школах г. Магілёва, а з 1924 года і да 1974 года — настаўніцай сярэдняй школы № 9. У 1935 годзе скончыла Магілёўскі вячэрні педагагічны інстытут. У 1941—1942 гадах працавала настаўніцай у Разані і Кустанаі і адначасова скончыла курсы медсясцёр. У лютым 1942 годзе добраахвотна пайшла на фронт.
Пасля Вялікай Айчыннай вайны працягвала працаваць у сярэдняй школе № 9 г. Магілёва. За час працы праявіла сябе як выдатны педагог і арганізатар педагагічнага працэсу. Праводзіла вялікую метадычную работу, дапамагала маладым настаўнікам. Неаднаразова выбіралася дэпутатам гарадскога і раённага Саветаў дэпутатаў працоўных. З 10 студзеня 1974 года на пенсіі.
Узнагароды
Заслужаны настаўнік школ БССР (1947). За ўдзел у Вялікай Айчыннай вайне ўзнагароджана ордэнам Чырвонай Зоркі, медалямі «За баявыя заслугі», «За ўзяцце Кёнігсберга», «За вызваленне Варшавы», «За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», за мірную працу — ордэнам Леніна.
Звання «Ганаровы грамадзянін горада Магілёва» ўдастоена 17 сакавіка 1970 года.
Баяршчына
Баяршчына- тапонім.
Ісламскі фронт вызвалення Ароміі
Ісламскі фронт вызвалення Ароміі, ІФВА (Adda Islaama Bilisummaa Oromiyaa, AIBO) — аромская палітычная партыя і былая паўстанцкая групоўка (да 2000 года), якая ваявала супраць Дэрг і НФВТ. Заснавана ў выніку расколу ў арганізацыі «Фронт вызвалення Арома» ў 1985 годзе шэйхам Абдулкарымам Ібрагімам Хамідам, больш вядомым як Джараа Абаа Гадаа. У 2005 годзе партыя адмовілася ад чыста ісламскай і антыхрысціянскай палітыкі і неўзабаве пераўтварылася ў Дэмакратычны фронт за незалежнасць Ароміі.
Аўраміўка (Васылькіўскі раён)
Аўраміўка (Аврамівка) — вёска ў Васылькіўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2022
Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2022 (32-і Чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па футболе сярод каманд Вышэйшай лігі) — чэмпіянат па футболе сярод беларускіх каманд 2022 года.
Лідарства ў турніры ад пачатку захапіў барысаўскі БАТЭ, які атрымаў перамогі ў першых пяці матчах запар, але пазней няўдачы дазволілі наблізіцца канкурэнтам — мінскім «Дынама» і «Энергетыку-БДУ», а неўзабаве і салігорскаму «Шахцёр». Пэўны час каманды змянялі адна адну на першым радку, аднак пазней там замацаваўся салігорскі «Шахцёр», які ўпэўнена правёў фініш турніру і застаўся лідарам табліцы. На другім месцы ўпершыню ў гісторыі апынуўся «Энергетыку-БДУ». Бронза дасталася БАТЭ.
Ужо пасля заканчэння сезона, у маі 2023 года, «Шахцёр» і «Энергетык-БДУ» былі пазбаўлёны медалёў чэмпіянату, новыя залаты і срэбраны прызёры засталіся нявызначанымі.
Рэгламент
Як і ў папярэднім сезоне, у турніры прымаюць удзел 16 каманд, якія гуляюць паміж сабой па два матчы — дома і ў гасцях (усяго па 30 матчаў). Дзве апошнія каманды Вышэйшай лігі 2022 наўпрост пакідаюць турнір, іх месца займаюць дзве найлепшыя каманды Першай лігі, а 14-я каманда Вышэйшай лігі праводзіць два дадатковыя пераходныя матчы з трэцяй камандай Першай лігі за месца ў Вышэйшай лізе на наступны сезон.
Рэгламент турніру ў цэлым не змяніўся ў параўнанні з папярэднім сезонам. Яшчэ ў ліпені 2021 года было вырашана, што ў складзе кожнай каманды на полі мусіць быць мінімум 7 грамадзян Рэспублікі Беларусь (у папярэднім сезоне — 6), з якіх па меншай меры адзін — 2000 года нараджэння і маладзей (у папярэднім сезоне — 1999 года нараджэння і маладзей).
У сезоне 2022 дзейнічаў верхні ліміт заробкаў для футбалістаў і трэнераў, які быў прыняты ў мінулым годзе, але тады не распаўсюджваўся на ўжо заключаныя кантракты. Перад сезонам 2022 ліміт жа істотна паўплываў на камплектаванне каманд.
Змены ў параўнанні з папярэднім сезонам
Згодна з вынікамі сезона 2021, «Смаргонь» і рэчыцкі «Спадарожнік» (які зняўся з турніру пасля першага круга) страцілі месца ў Вышэйшай лізе, дзяржынскі «Арсенал» і бабруйская «Белшына» выйшлі ў Першай лігі ў Вышэйшую. Мазырская «Славія» перамагла ў стыкавых матчах «Крумкачы» і захавала месца ў Вышэйшай лізе.
4 лютага 2022 года на паседжанні камітэта па клубным ліцэнзаванні 15 клубаў атрымалі ліцэнзію на ўдзел у Вышэйшай лізе ў сезоне 2022 — усе меркаваныя ўдзельнікі, акрамя «Арсенала». 15 лютага, пасля атрымання паслабленняў, «Арсенал» таксама атрымаў ліцэнзію.
Аднак, 28 лютага брэсцкі «Рух» у сувязі з увядзеннем заходнімі краінамі санкцый супраць Расіі і пагаршэннем фінансавай сітуацыі адмовіўся ад удзелу ў Вышэйшай лізе і перайшоў у Другую лігу. АБФФ прапанавала вакантнае месца ў Вышэйшай лізе магілёўскаму «Дняпру», які ў сезоне 2021 заняў пятае месца ў Першай лізе. 1 сакавіка «Дняпро» афіцыйна пацвердзіў свой удзел у Вышэйшай лізе. 2 сакавіка 2022 года АБФФ прадаставіла «Дняпру» выключэнні па выкананню патрабаванняў ліцэнзавання.
Клубы, якія выйшлі ў Вышэйшую лігу з Першай лігі
Клубы, якія страцілі месца ў Вышэйшай лізе па выніках сезона 2021
Прадстаўніцтва па рэгіёнах
У 32-м чэмпіянаце Беларусі па футболе прымалі ўдзел футбольныя клубы з усіх абласцей краіны.
Стыкавыя матчы
Па выніках сезона дзяржынскі «Арсенал», якая заняў 14-е месца, быў вымушаны бараніць сваё месца ў Вышэйшай лізе ў стыкавых матчах супраць рагачоўскага «Макслайна» (чацвёртае месца ў Першай лізе). Па суме дзвюх сустрэч «Арсенал» страціў месца ў Вышэйшай лізе.
Асістэнты
Крыніца: Football.By
Узнагароды
Узнагароды сезона 2022 былі абвешчаны 28 лістапада 2022 года на цырымоніі «Зорны мяч».
Перагляд вынікаў
У студзені 2023 года ў офісе салігорскага «Шахцёра» адбыліся ператрусы, а Следчы камітэт Рэспублікі Беларусь распачаў крымінальную справу па факце спробы подкупу ўдзельнікаў спартыўных спаборніцтваў. У далейшым высветліўся ўдзел у махінацыях і прадстаўнікоў іншых клубаў у сезоне 2022. Ужо пасля пачатку наступнага сезона, 11 мая 2023 года, на падставе атрыманай ад праваахоўных органаў інфармацыі, Камітэт кантрольна-дысцыплінарны і па этычных пытаннях АБФФ вынес рашэнне, дзе асноўнымі пацярпелымі сталі клубы «Шахцёр», «Энергетык-БДУ» і «Белшына».
Паводле рашэння, «Шахцёр» быў пазбаўлены чэмпіёнства, а «Энергетык-БДУ» — срэбраных медалёў. Новыя чэмпіён і срэбраны прызёр вызначаны не былі, у выніку гэтыя ўзнагароды засталіся без уладальнікаў. Быў адменены вынік матча апошняга тура «Шахцёр» — «Белшына» (4:1), абедзвюм камандам было прысуджана тэхнічнае паражэнне (-:-).
Акрамя таго, «Шахцёр», «Энергетык-БДУ» і «Белшына» былі пазбаўлены ачкоў у чэмпіянатах 2023 і 2024 гадоў, атрымалі штрафы. Таксама штрафы і дыскваліфікацыі атрымалі некаторыя ігракі і прадстаўнікі клубаў.
У гэты ж дзень Камітэт па клубным ліцэнзаванні АБФФ адмовіў «Шахцёру» і «Энергетыку-БДУ» ў атрыманні ліцэнзій УЕФА, такім чынам яны былі пазбаўлены і магчымасці ўдзельнічаць у еўрапейскіх спаборніцтвах. Права на ўдзел у турнірах УЕФА перайшло наступным клубам у табліцы: барысаўскі БАТЭ атрымаў месца ў Лізе чэмпіёнаў, і мінскае «Дынама» і «Іслач» з Мінскага раёна — у Лізе канферэнцый (пазней, аднак, «Іслач» не была дапушчана з боку УЕФА, яе месца заняў гродзенскі «Нёман»).
Сцяг Фалклендскіх астравоў
Аргенціна лічыць Фалклендскія астравы часткай сваёй правінцыі Terra del Fuego і сцягам — сцяг гэтай правінцыі.
Сібеліус (цягнік)
Сібеліус (Sibelius) — пасажырскі цягнік Фінскай чыгункі, які курсіраваў па маршруце Хельсінкі — Санкт-Пецярбург (фірменны пасажырскі цягнік № 35/36 «Сібеліус» паводле расійскай класіфікацыі) з 30 мая 1992 года да 11 снежня 2010 года. Заменены на фірменныя хуткасныя цягнікі «Алегра».
Агульная інфармацыя
Назву цягнік атрымаў у гонар фінскага кампазітара Яна Сібеліуса.
У першы рэйс цягнік адправіўся 30 мая 1992 года.
З 2003 па 2006 гг. цягнік адпраўляўся з Ладажскага вакзала Санкт-Пецярбурга. У астатні час — з Фінляндскага.
Артэміўка (Васылькіўскі раён)
Артэміўка (Артемівка) — вёска ў Васылькіўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
Пісьменства
Пісьменства — знакавая сістэма, прызначаная для фармалізацыі, фіксацыі і передачы тых або іншых дадзеных (маўленчай інфармацыі і інш. элементаў сэнсу безадносна да іх моўнай формы) на адлегласці і надацця гэтым дадзеным пазачасавага характара. Пісьменста — адна з формаў існавання чалавечай мовы.
Драбнюткія сэнсападзяляльныя адзінкі пісьма — графемы.
Сібеліус (цягнік)
Агульная інфармацыя
Час у дарозе — каля шасці гадзін па стане на 2008 год. Адпраўляецца штодня, акрамя 24 і 25 снежня. Кошт праезду — ад 50 еўра. Існуе магчымасць набыцця абанемента.
Пісьменства
Агульныя характарыстыкі
Пісьменнасць адрозніваецца ад іншых існуючых ці магчымых сістэм сімвалічнай камунікацыі тым, што заўсёды асацыюецца з некаторай мовай і вусным маўленнем на гэтай мове. У супрацьлегласць пісьменству, рознага роду візуальна-графічныя прадстаўлення інфармацыі — такія, як малюнкі, карціны, невербальныя картаграфічныя элементы і т. д. — не суаднесены з якой-небудзь канкрэтным мовай. Сімвалы на інфармацыйных знаках (малюнкі мужчыны і жанчыны, напрыклад) таксама не адносяцца да мовы, хоць могуць стаць яе часткай у тым выпадку, калі актыўна выкарыстоўваюцца ў спалучэнні з іншымі моўнымі элементамі. Некаторыя іншыя сімвалічныя абазначэнні — лічбы, лагаграмы — не маюць прамой сувязі з вызначанай мовай, але часта выкарыстоўваюцца на пісьме і такім чынам могуць лічыцца часткай пісьменства.
Сібеліус (цягнік)
Агульная інфармацыя
Маршрут цягніка: Фінляндскі вакзал • Выбарг • Вайнікала • Коўвола • Лахці • Цікурыла • Пасіла • Хельсінкі
Пісьменства
Агульныя характарыстыкі
Мова ўласціва кожнай чалавечай супольнасці, і гэты факт можа разглядацца як неад’емная і вызначальная характарыстыка за ўсё чалавецтва ў цэлым. Аднак развіццё пісьменства і працэс паступовага выцяснення ёю традыцыйных вусных формаў зносін былі спарадычным, нераўнамерна і павольнымі. Аднойчы ўсталяваўшыся, пісьменнасць у агульным выпадку перажывае змены менш ахвотна, чым вусная размова, захоўваючы тым самым рысы і канкрэтныя выразы, не характэрныя больш для актуальнага стану жывой мовы. Адна з найбольш істотных пераваг выкарыстання пісьменства складаецца ў магчымасці стварэння пастаянных запісаў інфармацыі, выяўленай сродкамі мовы.
Нікалаеўка (Карагандзінская вобласць)
Нікалаеўка — сяло ў Асакараўскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Нікалаеўскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 37 км на паўднёвы заход ад раённага цэнтра, пасёлка Асакараўка. Код КАТА — 355659100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 904 чалавекі (476 мужчын і 428 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 584 чалавекі (292 мужчыны і 292 жанчыны).
Сексапільнасць
Апісанне
Сексуальныя атрыбуты чалавека звычайна дзеляцца на дынамічныя (перыядычныя) і сталыя. Да пастаянных традыцыйна адносяць прывабныя знешнія дадзеныя, а да дынамічных - сексуальныя паводзіны, накіраванае на спакушэнне партнёра.
Чалавек можа як выглядаць сексапільнай пастаянна, так і перыядычна дадаваць адпаведныя элементы паводзін.
У цяперашніх сродках масавай інфармацыі сексапільнасць часта блытаюць з сексуальнасцю, хоць гэта розныя паняцці.
Ловійса
Ловійса (Loviisa) — горад у Фінляндыі, на ўзбярэжжы Фінскага заліва, за 87 км на ўсход ад Хельсінкі. Пасля аб’яднання з трыма суседнімі муніцыпалітэтамі насельніцтва Ловійсы на студзень 2010 года складала 15 565 чалавек.
Гісторыя
Горад быў заснаваны ў 1745 годзе як памежная крэпасць (на мяжы Швецыі з Расіяй). Сваю назву горад атрымаў у 1752 годзе ў гонар шведскай каралевы Ловісы Ульрыкі Прускай. Практычна ўвесь стары горад быў знішчаны пажарам у 1855 годзе.
Электрагідрадынаміка
Электрагідрадынаміка (ЭГД) — фізічная дысцыпліна, якая ўзнікла на скрыжаванні гідрадынамікі і электрастатыкі. Прадметам яе вывучэння з’яўляюцца працэсы руху слабаправодзячых вадкасцей (вадкіх дыэлектрыкаў, вуглевадародных алеяў і паліва і т. п.), змешчаных у электрычнае поле.
Многія ЭГД-эфекты з’яўляюцца нечаканымі, валодаюць непрадказальным характарам і застаюцца нерастлумачанымі да цяперашняга моманту. Гэта звязана з моцна нелінейным характарам электрагідрадынаммчных з’яў, што выклікае цяжкасці пры іх даследаванні.
Гісторыя
Асновы тэорыі ЭГД-цячэнняў былі закладзены яшчэ М. Фарадэем, аднак інтэнсіўнае развіццё данага кірунку даследаванняў пачалося толькі ў 1960-я гады. У ЗША яго развівала група пад кіраўніцтвам Дж. Мелчэра. У Еўропе — шэраг навуковых груп у Францыі, Іспаніі і іншых краінах.
У СССР над ЭГД-тэорыяй працавалі ў Інстытуце механікі МДУ і Харкаўскім дзяржаўным універсітэце, больш прыкладныя даследаванні ў гэтай галіне праводзіліся ў Інстытуце прыкладной фізікі Малдаўскай акадэміі навук і ў Ленінградскім дзяржаўным універсітэце пад кіраўніцтвам Г. А. Астраумава. У цяперашні час гэтыя работы працягваюцца ў Навукова-адукацыйным цэнтры пры СПбДУ. Шэраг даследаванняў быў праведзены таксама ў Пермскім дзяржаўным універсітэце.
Прыбліжэнні
дзе ε, σ — адносная дыэлектрычная пранікальнасць і праводнасць асяроддзя, ω — характэрная частата змены вонкавага поля, L — характэрны знешні памер асяроддзя, c — скорасць святла. Акрамя таго рух асяроддзя павінен быць нерэлятывісцкім (скорасць яго руху v\ll c), а шчыльнасць павінна быць дастаткова вялікая (так што ).
Агульная сістэма
У выпадку слабаправодзячых асяроддзяў сістэму ЭГД-ураўненняў звычайна запісваюць у сістэме СІ ў наступным выглядзе:
Сістэма прадстаўленых вышэй ураўненняў з’яўляецца незамкнутай. Для яе замыкання неабходна запісаць ураўненні стану. Звычайна выкарыстоўваюцца наступныя ўмовы:
Тут
p
— механічны ціск,
τik
— тэнзар вязкіх напружанняў,
pstr
— стрыкцыйны ціск, звязаны з поля,
j*
— міграцыйны ток,
qv
— канвектыўны ток,
Ei
— кампаненты электрычнага поля.
Электрагідрадынамічныя з’явы
Электрагідрадынамічныя з’явы былі вядомыя досыць даўно. У сярэдзіне XVIII ст. з’явілася магчымасць працаваць з высокімі напружаннямі (гл. лейдэнскі слоік, ). Першы «містычны вопыт», звязаны з ЭГД з’явамі, складаўся ў наступным: насупраць падпаленай свечкі ставілася карануючае вастрыё, у выніку свечка задзімалася. Іншы вопыт — «франклінава кола». Калі на электрод у форме свастыкі з іголкамі на канцы, падаваць высокае напружанне, то такі электрод пачынае рухацца.
Відэйкаўшчына
Відэ́йкаўшчына (, Видейковщина) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавета.
Непатапляльнасць
Непатапля́льнасць — здольнасць судна заставацца на плаву і не перакульвацца пры пашкоджанні яго корпуса і затапленні аднаго або некалькіх адсекаў. Таксама — раздзел тэорыі карабля, які вывучае гэтую мараходную якасць.