cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Аніка Фалькенгрэн
Кар’ера
Фалькенгрэн прыйшла ў SEB у 1987 годзе непасрэдна з універсітэта ў рамках банкаўскай праграмы навучання выпускнікоў. Гэта была першая прыступка на яе доўгай кар’еры ў SEB, за якаю яна займала розныя кіруючыя пасады і абавязкі больш за 30 гадоў, і завяршылася тым, што ў 2005 годзе яна заняла пасаду кіраўніка Банка ў якасці прэзідэнта і генеральнага дырэктара SEB, я знаходзілася на ёй да ліпеня 2017 года. За ўвесь час яна паспела ўзначаліць аддзел гандлю і збыту з фіксаваным прыбыткам, аддзел гандлю і рынкаў капіталу; і аддзел карпарацый і інстытуцый, да таго, як была прызначана Саветам SEB 10 лістапада 2005 года на пасаду пераемніка Ларса Тунела, які сышоў ва Сусветны банк.
У жніўні 2017 года Аніка Фалькенгрэн далучылася да Lombard Odier у якасці кіруючага партнёра. Сярод яе абавязкаў сёння ― карпаратыўная ўстойлівасць групы, сустаршынёй якой яна з’яўляецца разам са старэйшым кіруючым партнёрам групы Патрыкам Одыерам, а таксама рызыкі, маркетынг і камунікацыі.
Аніка Фалькенгрэн была членам саветаў і назіральных саветаў, у прыватнасці, Securitas, Munich Re, Scania і Volkswagen. Яна таксама працавала членам савета, а затым старшынёй Шведскай асацыяцыі банкіраў. У цяперашні час яна з’яўляецца членам Каралеўскай шведскай акадэміі інжынерных навук і з’яўляецца членам савета Mentor і IMD Foundation.
Растравая графіка
Колеры
У растравай выяве кожны піксель мае ўласны колер. Прыкладам, колер пікселяў у колеравай мадэлі RGB часта апісваецца трыма байтамі — па аднаму байту на значэнні чырвонага, зялёнага і сіняга кампанентаў колеру. Выявы з меншай колькасцю колераў патрабуюць менш інфармацыі для апісання пікселяў, так выява толькі з чорнымі і белымі пікселямі патрабуе толькі па аднаму біту на кожны піксель.
Кадаванне
Агульная колькасць пікселяў (разрозненне) і колькасць інфармацыі на піксель (часта называецца глыбінёй колеру) вызначаюць якасць растравай выявы. Прыкладам, выява з 24 бітамі інфармацыі на піксель (стандарт для манітораў з прыкладна 1995 г.) можа адлюстроўваць больш адценняў колераў, чым выява з 16 бітамі на піксель, і меней, чым выява з 48 бітамі. Паколькі выява высокай якасці займае шмат месца, камп’ютарныя праграмы выкарыстоўваюць тэхналогіі сціскання даных для змяншэння іх аб’ёму. Некаторыя тэхналогіі ахвяруюць інфармацыяй і, адпаведна, якасцю выявы для дасягнення меншага памеру файла.
Разрозненне (Resolution)
Варта адзначыць, што на пачатку 2008 г. у беларускай мове не існуе агульнапрынятага адпаведніка англійскаму тэрміну resolution. Выкарыстоўваюць таксама словы  вырашэнне, лічбоўнасць, лічнасць, разрахаванне, адрозненне, адрознівальная здольнасць, рэзалюцыя, разрозненне, распазнаванне, раздзельнасць, выяваздольнасць. Кампанія Google у перакладах сваіх праграм на беларускую мову выкарыстоўвае слова раздзяляльнасць.
Растравыя выявы з’яўляюцца разрозненне-залежнымі. Іх немагчыма павялічыць да адвольнага разрознення без відавочнай страты якасці. Гэты недахоп кантрастуе са здольнасцямі вектарных выяў маштабавацца да любых памераў у залежнасці ад прылады, якая іх адлюстроўвае.
Цна (Лагойскі раён)
Цна (, Цна) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Швабскага сельсавета.
Назва
Назва паселішча паходзіць ад назвы ракі Цна. Гэты гідронім балцкага паходжання.
Катарына Фростэнсан
Катарына Фростэнсан (Katarina Frostenson; 5 сакавіка 1953, Стакгольм, Швецыя) — шведская, , , перакладчыца.
Біяграфія
Пляменніца вядомага святара і пісьменніка Андэрса Фростэнсана. Вывучала літаратуру, тэатр і кіно ў Стакгольмскім універсітэце. Дэбютавала кнігай вершаў у 1978. Перакладала творы Ж. Батая, Э. Бава, Кальтэса. Некалькі кніг выпусціла разам з мужам, французска-шведскім фатографам Жанам-Клодам Арно.
Прызнанне
Член Шведскай акадэміі з 1992 па 2018 год (18-е крэсла). Падала ў адстаўку ў сувязі са скандалам вакол яе мужа: сцвярджалася, што праз Жана-Клода Арно і Катарыну Фростэнсан ў шэрагу выпадкаў адбывалася заўчасная ўцечка інфармацыі аб будучых лаўрэатахНобелеўскай прэміі. Катарына аспрэчвала абвінавачванні ў свой адрас;
Каліфарнійскі ўніверсітэт у Санта-Барбары
Каліфарнійскі ўніверсітэт у Санта-Барбары (University of California, Santa Barbara) — грамадскі даследчы ўніверсітэт у ЗША, адзін з 10 кампусаў Каліфарнійскага ўніверсітэта. Размешчаны ў Санта-Барбары, штат Каліфорнія на тэрыторыі ў 4,1 км² (1022 акраў), за 160 км на паўночны захад ад Лос-Анджэлеса. Заснаваны ў 1891 годзе як незалежны каледж, а ў 1944 годзе далучыўся да Каліфарнійскага ўніверсітэта.
Па колькасці студэнтаў — 21685, з якіх аспірантаў — больш за 3000, знаходзіцца на 5-м месцы сярод астатніх кампусаў універсітэта. У 2006—2007 навучальным годзе ўніверсітэт выпусціў 5442 бакалаўра, 576 магістраў, і 310 дактароў.
Прафесарска-выкладчыцкі склад універсітэта мае пяць лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі, 32 члена Нацыянальнай акадэміі навук, 25 членаў Нацыянальнай акадэміі інжынернай справы і 25 членаў Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук. З 1995 года ўваходзіць у Асацыяцыю амерыканскіх універсітэтаў.
Франсуа Тамбалбай
Біяграфія
З 11 жніўня 1960 года — Прэзідэнт незалежнай Рэспублікі Чад. Пасля атрымання Чадам незалежнасці ўвёў у краіне аднапартыйную сістэму. Унутраная палітыка Тамбалбая на пасадзе прэзідэнта прывяла да значнага росту сацыяльнай і міжэтнічнай напружанасці, стварэнню некалькіх моцных груп ўзброенай апазіцыі, эскалацыі грамадзянскай вайны, і скончылася ваенным пераваротам 13 красавіка 1975, у выніку якога ён загінуў.
Вольга Іванаўна Бельская
Вольга Іванаўна Бельская (нар., ) — беларуская мастачка.
Станіслаў Янавіч Кезгайла
Станіслаў Янавіч Кезгайла (каля — 1527) — дзяржаўны дзеяч Вялікага княства Літоўскага. Староста жамойцкі (1486–1522), кашталян троцкі (1499–1522), кашталян віленскі (1522–1527), гетман вялікі літоўскі (1501–1503).
Пры падзеле бацькоўскіх маёнткаў атрымаў частку Дзевялтова, Крожаў і іншых на Жамойці, Мсцібогаў, Ракаў, частку Бакштаў, паводле тэстаменту цёткі Мілохны — частку Налібакаў і Дзераўную ў Менскім павеце. Ад вялікага князя Аляксандра атрымаў Зэльву ў Ваўкавыскім павеце, сёлы ў Любашанскім старостве, праз шлюб — Палачаны, Лужаны і Занарач у Ашмянскім павеце.
Вольга Іванаўна Бельская
Біяграфія
У 1997 годзе скончыла брэсцкую школу № 10 з мастацка-архітэктурным ухілам. У 2002 годзе скончыла Брэсцкі дзяржаўны ўніверсітэт імя А. С. Пушкіна, спецыялізація: народныя мастацкія промыслы. З 2006 года актыўна публікуе работы ў віртуальных галерэях. Работы знаходзяцца ў прыватных калекцыях Беларусі, Расіі, Чэхіі, Ізраіля.
Станіслаў Янавіч Кезгайла
Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду Кезгайлаў герба «Задора», сын Яна, кашталяна віленскага. Меў брата Мікалая.
Ажаніўся з Ядвігай, дачкой Алехны Судзімонтавіча. У шлюбе меў сыноў Мікалая, Яна і Станіслава, а таксама дачку Барбару, якая выйшла за Яна Забярэзінскага.
Себастыя
Себастыя, Самарыя — арабская вёска ў Палесцінскай аўтаноміі, на месцы старажытнага біблейскага горада Себастыя.
Гісторыя
Біблейскі горад цэнтральнай Палесціны заснаваны каля 880 да н.э. ізраільскім царом Амрыем, пазней быў сталіцай Ізраільскага царства. У перыяд персідскага панавання (6—4 ст. да н.э.) Самарыя была адміністрацыйным цэнтрам персідскай правінцыі ў Палесціне. У 332 да н.э. заваявана Аляксандрам Македонскім, заселена македонцамі і сірыйцамі і стала развівацца як эліністычны горад. У 20—30-я да н.э. цар іўдзейскі Ірад I атрымаў Самарыю ад рымскага імператара Аўгуста, пабудаваў у ёй храмы, тэатр, стадыён і назваў яе Себастыяй. У 1 ст. горад з'яўляўся адным з відных цэнтраў актыўнай раннехрысціянскай прапаганды. На працягу 2—3 ст. Себастыя перажывала найбольшы свой росквіт. У перыяд панавання Усходняй Рымскай імперыі горад страціў сваё значэнне.
Віталь Ільіч Крамко
Віта́ль Ільі́ч Крамко́ (1 студзеня 1941, д. Беражна, Карэліцкі раён — 3 красавіка 2009) — старшыня СПК «Акцябр-Гродна» Гродзенскага раёна, Герой Беларусі.
У 17 гадоў пачаў працу рабочым на Карэліцкім вапнавым заводзе. Праз дзевяць гадоў скончыў Навагрудскі сельскагаспадарчы тэхнікум, а ў 1978 годзе Гродзенскі сельскагаспадарчы інстытут па спецыяльнасці навуковы аграном.
З верасня 1984 года — старшыня калгаса «Акцябр» Гродзенскага раёна (з ліпеня 2003 года калгас пераназваны ў сельскагаспадарчы вытворчы кааператыў «Акцябр-Гродна»).
У 2004 годзе прызнаны мецэнатам Гродзенскай вобласці, дзякуючы падтрымцы, якую ён аказвае развіццю культуры i мастацтва.
Марыя Магдалена Радзівіл
Марыя Магдалена Радзіві́л, (дзявочае 3авіша, у першым шлюбе Красінская;, Варшава, Расійская імперыя — , Фрыбур, Швейцарыя) — арыстакратка, дзеяч беларускага культурнага руху, мецэнатка.
Паходжанне
Належала да графскага каталіцкага роду Завішаў, прадстаўнікі якога поўнасцю пісаліся як «Завіша-Кезгайла граф на Бакштах» і адносіліся ў XVII—XVIII стст. да магнатэрыі Вялікага Княства Літоўскага, займаючы высокія (у тым ліку сентарскія) пасады ў Менскім ваяводстве і іншых рэгіёнах, а таксама пры двары польскага караля і вялікага князя літоўскага. У XIX ст. графы Завішы не займалі высокіх пасад у Расійскай імперыі, а жылі ў сваіх абшырных зямельных уладаннях у Ігуменскім павеце Мінскай губерні, займаючы розныя дваранскія пасады ў Ігуменскім павеце і кіруючы сельскай гаспадаркай у сваіх маёнтках.
Марыя была хрышчана ў каталіцтва, атрымаўшы імя «Марыя Магдалена».
У Марыі Магдалены Завішы была яшчэ старэйшая сястра Марыя Ева Янаўна Завіша (1860—1930), якая ўзяла шлюб з князем Міхалам Пятром Радзівілам (1853—1903) — з небароўскай галіны роду Радзівілаў.
Выхаванне і адукацыя
Марыя нарадзілася ў Варшаве, але дзяцінства правяла ў Ігуменскім павеце Мінскай губерні — у родавых маёнтках Жорнаўцы і Кухцічах. Яе маці графіня Марыя Квілецкая была польскай арыстакраткай-касмапаліткай, што ў першую чаргу адлюстроўвалася ў яе захапленні ўсім французскім і англійскім. Маці даверыла выхаванне сваіх дачок (Марыі Евы і Марыі Магдалены) англійскім і французскім гувернанткам, якія прывілі дзяўчынкам цікавасць да французскай літаратуры і культуры, навучылі бездакорным свецкім манеры і англійскай і французскай мовам. Адначасова з гэтым выхаванне было надзвычай рэлігійным — дзяўчынкі выраслі шчырымі каталічкамі. У Магдалены ў дзяцінстве і юнацтве былі залацістыя валасы, прыгожы авал твару, глыбокія шэрыя вочы, надзвычай белая скура і грацыёзная хада. Пазней Марыя выказвалася, што ў дзяцінстве яе маці больш любіла сваю першую дачку — Марыю Еву.
У той жа час на выхаванне Марыі вялікі ўплыў аказаў яе бацька Ян Тадэвушавіч Завіша, які вызначаўся «мясцовым патрыятызмам». Сярод заможных дваран Мінскай губерні (Ваньковічаў, Вайніловічаў, Манюшкаў, Тышкевічаў, Горватаў і іншых) у сярэдзіне XIX ст. стала вельмі папулярным цікавіцца гісторыяй роднага края і беларускамоўным сялянскім фальклорам, што ў Яна Завішы праяўлялася ў прафесійных занятках мясцовай археалогіяй і беларускай этнаграфіяй. Бацька імкнуўся прывіць дочкам любоў да роднай зямлі і сам з’яўляўся для іх прыкладам у гэтай справе. Ён часта браў з сабой Марыю Магдалену і Марыю Еву падчас наведвання вёсак, што размяшчаліся на яго землях (вакол сядзібы ў Кухцічах). З жыхарамі гэтых вёсак (як, дарэчы, даволі часта і дома) бацька размаўляў на беларускай мове, а яго дочкі ведалі мову сялян, а не толькі польскую мову, якую таксама ведалі заможныя каталіцкія маянткоўцы і выкарыстоўвалі пры ліставаннях. Гэта ў многім вызначыла кірунак грамадскай дзейнасці Марыі. Вядома, што Марыя добра валодала гутаковай беларускай мовай, але не наважвалася пісаць на ёй i пазней у перапісцы з дзеячамі беларускага i літоўскага культурнага рухаў карысталася польскай мовай.
Замежныя падарожжы таксама служылі выхаванню і адукацыі дачок. Так вядома, што восенню 1871 г. граф Ян Завіша і яго дочкі Марыя Ева і Марыя Магдалена былі ў Рыме, дзе сустрэлі землякоў — маладога Эдварда Вайніловіча, які падарожнічаў па Італіі са сваім дзядзькам Люцыянам Вайніловічам і цёткай Геленай Вайніловіч.
Маёнткі
Бацька Марыі граф Ян Тадэвушавіч Завіша валодаў у Ігуменскім павеце Мінскай губерні значным родавым маёнткам Кухцічы (вёскі Кухцічы, Жарноўцы, Верайцы, Гарадзянец, Гарабікляны і інш.), меў іншыя маёнткі ў Беларусі і Літве, а таксама ўласны палац у Варшаве (Расійская імперыя). У выніку шлюбу з Квілецкай бацька атрымаў маёнткі ў Велікапольшчы (Варшаўскае генерал-губернатарства). Завішы на працягу некалькіх стагоддзяў валодалі маёнткам Кухцічы, як маглі развівалі гэты край, пабудаваўшы не толькі фальваркі, заводы і школы, але і чыгунку ад Верайцоў да фальварка Градзянец.
Пасля смерці бацькі ў 1887 г. маёнткі і іншая маёмасць былі падзелены паміж дзвюма дочкамі — Марыяй Магдаленай і Марыяй Евай. Магдалена атрымала маёнтак Жарноўкі (які яна атрымала ў пасаг яшчэ ў 1882 г.) і маёнтак Кухцічы (і з’яўлялася апошняй ўладальніцай Кухціцкай сядзібы ), што складала 41 000 дзесяцін, а таксама маёнткі ў Велікапольшчы (Варшаўскае генерал-губернатарства) і нерухомую маёмасць у Варшаве. 3 студзеня 1889 г. яна афіцыйна ўвайшла ў валоданне сваімі маёнткамі па бацьку. Кіраўніцтва сваімі маёнткамі Марыя перадала свайму першаму мужу графу Людвіку Красінскаму, які з радасцю і поспехам кіраваў імі, гэтак жа, як і сваімі. Але ў сакавіку 1895 г. першы муж Магдалены памёр.
У Мінску Марыя доўгі час арандавала сем пакояў першага паверху ў даходным доме Абрампольскага.
Сям’я
27 красавіка 1882 г. графіня Марыя Магдалена Завіша ў Варшаве ўзяла шлюб з польскім графам Людвікам Юзафам Красінскім (1833—1895), які быў значна старэйшы за яе і вельмі ў яе закаханы. Яна стала цяпер пісацца як «графіня Марыя Магдалена Красінская». У 1881 г. бацька даў ёй у пасаг маёнтак Жорнаўку (Жарноўкі) у Ігуменскім павеце — 27 000 дзесяцін зямлі.
Красінскі быў неардынарнай асобай (захапляўся мастацтвам і меў у сваім польскім маёнтку меў вялікую калекцыю антыкварыяту), а таксама атрымаў славу ўзорнага гаспадара. У сваіх абшырных польскіх маёнтках (Красне, Гулаў, Жулін і інш.) ён пабудаваў і абсталяваў самай новай тагачаснай тэхнікай цагельні, цукроўні, млыны, правёў да іх вузкакалейную чыгунку. Самую вялікую славу сярод польскіх арыстакратаў яму прынесла захапленне конегадоўляй: конезавод графа ў Красне лічыўся лепшым у Варшаўскім генерал-губернатарстве, таму коней, выгадаваных у яго гаспадарцы, куплялі для паляпшэння пароды як мясцовыя каняводы, так і замежныя. Шырокая грамадская дзейнасць графа Красінскага праявілася і ў тым, што ён стаў заснавальнікам філіяла Санкт-Пецярбургскага таварыства падтрымкі расійскай прамысловасці і гандлю, адным з заснавальнікаў і шматгадовым старшынёй музея прамысловасці і сельскай гаспадаркі ў польскіх губернях Расійскай імперыі.
Яшчэ пры жыцці свайго першага мужа Марыя ў час падарожжа па Еўропе пазнаёмілася ў Велікабрытані з маладым князем Мікалаем Радзівілам (1880—1914), які быў пляменнікам нясвіжскага ардыната Антона Радзівіла і стане другім мужам Магдалены.
У сакавіку 1895 г. памёр граф Людвік Красінскі (1833—1895), першы муж Марыі. Аўдавелая арыстакратка і багатая землеўласніца Марыя стала выгаднай нявестай, да якой (па матэрыяльных разліках) адразу пачалі заляцацца з прапановамі рукі і сэрца. Усе яны атрымалі адмову, бо Марыя разумела, што прэтэндэнтаў цікавіць багацце, а не яна сама, таму засталася пакуль удавой.
Грамадская дзейнасць
Фінансавала выдавецтва «Загляне сонца і ў наша аконца», Беларускае выдавецкае таварыства, газету «Беларус», таварыствы цвярозасці, шпіталі, сельскія крамы і інш.
Марыя Радзівіл фінансава падтрымлівала газету «Biełarus» (1913—1916), якая сваімі кансерватыўнымі поглядамі складала ў беларускім нацыянальна-дэмакратычным руху ідэалагічную канкурэнцыю беларускамоўнай газеце «Наша Ніва», якая мела сацыялістычны ўхіл.
Адкрыла беларускамоўныя школы ў сваіх уладаннях у Кухцічах, Уздзе, Каменцы. Яе маёнтак у Кухцічах (цяпер пас. Першамайск Уздзенскага раёна) наведвалі Вацлаў Іваноўскі, Iван Луцкевіч, Антон Луцкевіч, Раман Скірмунт, Аляксандр Уласаў і іншыя дзеячы беларускага нацыянальна-культурнага руху. Аказвала матэрыяльную падтрымку ў выданні першых кніг Максіма Багдановіча, Канстанцыі Буйло і інш.; у знак удзячнасці ёй Вацлаў Іваноўскі і Іван Луцкевіч змясцілі герб Завішаў «Лебедзь» на тытульным аркушы зборніка вершаў Максіма Багдановіча «Вянок».
Марыя Радзівіл у 1917 г. ахвяравала дыяментавае калье на заснаванне беларускай грэка-каталіцкай калегіі ў Рыме. У 1924 г. яно было прададзенае ксяндзом Фабіянам Абрантовічам за 15 тысяч амерыканскіх долараў, а грошы былі перададзеныя ва ўласнасць беларускім айцам-марыянам у Друі.
Эміграцыя
З канца 1918 г. у эміграцыі ў Польшчы, Літве, Германіі.
З 1932 г. жыла ў Швейцарыі. Дапамагала беларускім арганізацыям у Заходняй Беларусі, літоўскаму і яўрэйскаму культурным рухам.
У ліпені 2017 года прах Магдалены Радзівіл быў вернуты ў Мінск і перададзены касцёлу св. Сымона і Алены, побач з якім жыла княгіня ; 17 лютага 2018 года перапахаваны ў касцёле Найсвяцейшай Тройцы на Залатой Горцы ў Мінску.
Васіль Апанасавіч Равяка
Васіль Апанасавіч Равяка (нар. 15 ліпеня 1948, Рабец, Хойніцкі раён, Гомельская вобласць) — Герой Беларусі, Заслужаны работнік сельскай гаспадаркі Рэспублікі Беларусь;.
Біяграфія
Скончыў Рэчыцкі дзяржаўны аграрны каледж, затым — Гродзенскі сельскагаспадарчы інстытут (спецыяльнасць — навуковец-заатэхнік); Акадэмію грамадскіх навук пры ЦК КПСС (спецыяльнасць — палітолаг, выкладчык сацыяльна-палітычных дысцыплін).
Працоўную дзейнасць пачаў заатэхнікам-селекцыянерам калгасу «Заазер’е» Акцябрскага раёна Гомельскай вобласці. Служыў у шэрагах Узброеных Сіл. Працаваў загадчыкам цэха жывёлагадоўлі, намеснікам старшыні калгаса «Прагрэс» Гродзенскага раёна, інструктарам арганізацыйнага аддзела Гродзенскага абкама КПБ, першым сакратаром Мастоўскага райкама КПБ.
З 1995 — старшыня сельскагаспадарчага вытворчага кааператыва «Прагрэс-Верцялішкі» Гродзенскага раёна.
Дэпутат Гродзенскага абласнога Савета дэпутатаў дваццаць шостага склікання, член пастаяннай камісіі па аграрных пытаннях і ахове навакольнага асяроддзя. Член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання, член Пастаяннай камісіі па міжнародных справах і нацыянальнай бяспецы.
Чабатары
Чабатары́ (, Чеботари) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Швабскага сельсавета.
Каліфарнійскі ўніверсітэт у Сан-Дыега
Заснаваны ў 1960 годзе паблізу Інстытута акіянаграфіі Скрыпса.
Універсітэт вядзе падрыхтоўку бакалаўраў па 125-ці спецыяльнасцях, магістраў па 52-х.
У акадэмічным рэйтынгу універсітэтаў свету 2009 года, УКСД заняў 14-е месца. У 2010 годзе выданне U.S. News & World Report прысвоіла універсітэту 35-е месца сярод лепшых універсітэтаў у краіне. У нацыянальным рэйтынгу выдання Washington Monthly універсітэт штогод займае лідзіруючыя пазіцыі, у 2010 годзе — 1-е месца.
Універсітэт працуе сумесна з Медыцынскім цэнтрам Сан-Дыега і супрацоўнічае з шэрагам рэгіянальных навуковых цэнтраў, сярод якіх: Інстытут Солка, Інстытут медыцынскіх даследаванняў Бернема, Навукова-даследчы інстытут Скрыпса. Ва ўніверсітэце працуюць восем лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі, тры ўладальнікі Нацыянальнага навуковага медаля ЗША і адзін уладальнік Пулітцэраўскай прэміі.
Універсітэт быў прыняты ў Асацыяцыю амерыканскіх універсітэтаў ў 1982 годзе.
Вільгельміна (камуна)
Камуна Вільгельміна (Vilhelmina kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Вестэрботэн у паўночнай Швецыі.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 6 961 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 1 гарадское пасяленне (tätort) і некалькі сельскіх, найбольшыя з якіх:
Імперыя Канем
Імперыя Канем (700—1376) — дакаланіяльная афрыканская дзяржава. Займала тэрыторыю сучаснага Чада, паўднёвай Лівіі і ўсходняй Нігерыі. Гісторыя Канем з XIII стагоддзя добра вядомая дзякуючы Каралеўскай хроніцы (анг. Girgam), знойдзенай ў 1851 годзе нямецкім падарожнікам Генрыхам Бартам.
Узнікненне
Узнікненне імперыі Канем пачалося каля 700 года, калі качавыя плямёны загава, роднасныя сучасным тубу, мігравалі на ўрадлівыя землі на паўночны ўсход ад возера Чад. Да перасялення гэтыя землі засялялі аселыя плямёны пад агульнай назвай Саа, якія ўтварылі складаную дэцэнтралізаваную сістэму умацаваных гарадоў-дзяржаў. Да канца XVI стагоддзя загава цалкам падпарадкавалі і асімілявалі Саа, але пры гэтым прынялі істотную частку іх звычаяў і ладу жыцця.
Дынастыя Дугува
Імперыя Канем размяшчалася на паўднёвым канцы гандлёвага шляху праз Сахару, які злучаў Трыпалі і возера Чад. У 700 годзе, пры першым дакументальна вядомым цары («Маі») Сефе або Саіфе, загава заснавалі горад Нджымі, які стаў іх сталіцай. Нджымі дасягнуў значнай улады і ўплыву пры сыне Сефа, Дугу. Дугу лічыцца заснавальнікам дынастыі Дугува. Маі Дугува мелі ўладу і належалі да кіруючай арыстакратыі, вядомай як Магумі. Нягледзячы на ​​змену дынастыі, Магумі і тытул Маі захоўваліся больш за тысячу гадоў.
Дынастыя Сефува (Сайфава)
У канцы I тысячагоддзя н. э. паўночнаафрыканскія купцы, берберы і арабы, распаўсюдзілі ў Канеме іслам, які пасля граў выключную ролю ў гісторыі імперыі. У 1085 годзе прадстаўнік мусульманскай шляхты Хумай зрынуў апошняга цара Дугува, Маі Селма, і заснаваў новую дынастыю Сефува (Sefuwa). Гэта азначала, перш за ўсё, што дзяржава станавілася ісламскай. Змянілася міфалогія, звязаная з заснаваннем імперыі. Пасля XIII стагоддзя заснавальнік імперыі Маі Сеф атаясамляўся з паўлегендарным еменскім царом Саіфам ібн Дхі Язанам, якія вызваліў Емен з-пад улады Аксума. У сувязі з гэтым кіруючую дынастыю пачалі называць Сайфава (Sayfawa).
Прыняцце ісламу узмацніла сувязі Канема з Аравійскі паўвостравам і Міжземнамор'ем, а таксама істотна паўплывала на пісьменнасць, перш за ўсё сярод шляхты. Тым не менш, насельніцтва, прытрымлівалася традыцыйных анімістычных вераванняў, доўгі час супрацівілася прыняццю ісламу. Да XII стагоддзя Сайфава кіравалі ўсім Канемам і збіралі даніну з вялікай тэрыторыі вакол возера Чад.
Чэмкі
Чэ́мкі (, Чемки) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Швабскага сельсавета.
Вуліца Барборас Радзвілайцес
Вуліца Барборас Радзвіла́йцес (Ву́ліца Барба́ры Радзіві́л ; Barboros Radvilaitės gatvė), гістарычная Каралеўская — вуліца ў цэнтральнай частцы Вільнюса, у Старым Горадзе. Звязвае вуліцу Замкавую і гістарычную вуліцу Святой Ганны (цяпер Майроніса). Праходзіць уздоўж падэшвы Замкавай гары.
Агульныя звесткі
Даўжыня вуліцы каля 280 м. Мае асфальтавую праезную частку. Нумарацыя дамоў пачынаецца ад Замкавай вуліцы. Дамы стаяць толькі з паўднёвага боку.
З правага боку адыходзіць вуліца Аранжарэйная.
Таронцкі ўніверсітэт
Таронцкі ўніверсітэт (University of Toronto, скарочана U. of T.) — публічны даследчы ўніверсітэт у Таронта, Антарыа, Канада. Большасць асноўных тэрыторый і аб’ектаў універсітэта размешчаны на поўнач ад Фінансавай акругі ў Парку Каралевы. Заснаваны ў 1827 годзе як Каралеўскі Каледж пад кіраваннем Царквы Англіі, і стаў першай установай вышэйшай адукацыі ў Верхняй Канадзе. У 1850 годзе атрымаў назву Універсітэта Таронта, бо стаў свецкай навучальнай установай. З тых часоў і па сённяшні дзень Універсітэт Таронта — калегіяльны ўніверсітэт, гэта значыць, універсітэт, які складаецца з некалькіх разнапрофільных каледжаў. Універсітэт Таронта ўключае ў сябе 12 каледжаў, якія маюць адрозненні не толькі ў тэматыцы выкладаемага матэрыялу, але і ў гісторыі, традыцыях, ступені аўтаномнасці вучэбнай базы, фінансавання.
Акрамя навучання, універсітэт забяспечвае вольны час студэнтаў. На яго аснове дзейнічае каля сарака каманд у розных відах спорту. Цэнтрам культурнага жыцця вучняў з’яўляецца Харт-хаўс, які лічыцца ўзорам студэнцкіх цэнтраў Паўночнай Амерыкі, які размяшчаецца ў будынку гатычнага стылю.
Адкрыты чэмпіянат Кітая па снукеры 2006
Пераможцам турніру стаў Марк Уільямс з Уэльса, які перайграў на сваім шляху да тытула шатландцаў Дру Генры (5:2), Скота Мак-Кензі (5:0) і Стывена Хендры ў чвэрцьфінале (5:1), леташняга пераможцу Дзіна Цзюньхуэя з Кітая ў паўфінальным матчы (6:2) і яшчэ аднаго прадстаўніка Шатландыі Джона Хігінса ў напружаным фінальным паядынку з лікам 9:8. Такім чынам, 31-гадовы валіец выйграў свой 20-ы прафесійны і 16-ы рэйтынгавы тытул у кар'еры, а таксама чацвёрты рэйтынгавы турнір у Азіі, другі адкрыты чэмпіянат Кітая і першае спаборніцтва за два з паловай гады (пасля перамогі на кубку LG у 2003 годзе).
Турнір
Адкрыты чэмпіянат Кітая 2006 стаў сёмым розыгрышам турніру, які быў заснаваны ў 1997 годзе пад назвай China International і з 1999 года стаў рэйтынгавым спаборніцтвам. З 2005 года чэмпіянат штогод праходзіць у Пекіне, а ў 2006 годзе ўпершыню праходзіў у спартыўнай зале студэнтаў Пекінскага універсітэта ў раёне Хайцзянь.
Адкрыты чэмпіянат Кітая 2006 праходзіў пад эгідай сусветнай асацыяцыі прафесійнага більярда і снукера (World Professional Billiards and Snooker Association) і ўваходзіў у каляндар мэйн-тура, а таксама з'яўляўся пятым рэйтынгавым турнірам снукернага сезона 2005/2006.
Прызавыя грошы
Прызавы фонд турніру не змяніўся ў параўнанні з мінулым годам і склаў £200,500. Прызавыя пераможцы таксама засталіся на тым жа ўзроўні, што і год таму, — £30,000.
Рэйтынгавыя ачкі
Адкрыты чэмпіянат Кітая 2006 меў такое ж размеркаванне рэйтынгавых ачкоў, як і на іншых турнірах у сезоне, акрамя двух найбуйнейшых (чэмпіянат Вялікабрытаніі і чэмпіянат свету), а таксама Гран-пры, які меў іншы фармат кваліфікацыі, аднак рэйтынгавыя ачкі за месцы ў асноўнай стадыі былі тымі ж. Пераможца турніру атрымаў 5000 рэйтынгавых ачкоў. Пры гэтым за перамогі на чэмпіянаце Вялікабрытаніі і чэмпіянаце свету снукерысты атрымлівалі 7500 і 10000 адпаведна.
Уайлдкард раўнд
Восем кітайскіх аматараў атрымалі ўалдкард ад арганізатараў турніру: Ян Цынцянь, Юй Дэлу, Лю Чуан, Лі Інсы, Лі Хан, Цянь Пэнфэй, Цаа Кайшэн і Чжэн Пэн. Яны гулялі ў папярэднім раўндзе за права выступаць у першым крузе асноўнага турніру супраць васьмярых выпадковых гульцоў, якія прайшлі кваліфікацыйны раўнд: Дэйва Харальда, Эндру Нормана, Джо Свэйла, Дэвіда Ро, Скота Мак-Кензі, Джэймі Коўпа, Рыкі Уолдэна і Эдрыяна Ганэла.
Амалія Вільгельміна фон Кёнігсмарк
Графіня Амалія Вільгельміна фон Кёнігсмарк (Amalia Wilhelmina von Königsmarck, 20 жніўня 1663 — 30 снежня 1740) — шведская дваранка, мастачка, тэатральная актрыса, паэтка.
Біяграфія
Нарадзілася ў 1663 годзе ў Штадэ, у сям’і графа Курта Крыстофа Кёнігсмарка (1634—1673) і графіні Марыі Крысціны фон Врангель. У Амаліі таксама быў брат Філіп Крыстоф фон Кёнігсмарк і сястра Марыя Аўрора фон Кёнігсмарк, фаварытка польска-літоўскага манарха Аўгуста II Моцнага.
Вучылася жывапісу ў прыдворнага мастака Давіда Клеккер-Эренстраля. Яе пэндзлю належаць аўтапартрэт 1688 года, партрэт яе сястры Аўроры, партрэты дваранак Катарыны Эбба Хорн і Сафіі Даратэі Ганаверскай.
Выступала на сцэне прыдворнага тэатра, які стварыла каралева-кансорт Швецыі Ульрыка Элеанора Дацкая. Зімой 1683-84 група артыстак упершыню паставіла п’есу Іфігенія па сцэнарыю Жана Расіна. Роль Іфігеніі іграла Іанна Элеанора де ла Гардзі, Амалія іграла Ахілеса, яе сястра Аўрора іграла Клітэмнестру. Гэта была першая п’еса ў Швецыі, дзе ўсе ролі выконвалі жанчыны. З гэтага пачалася мода на французскі класіцызм у Швецыі.
Таксама пісала вершы, апублікаваныя ў XIX стагоддзі.
Бернардзінская вуліца
Бернардзі́нская ву́ліца — урбанонім у гарадах і мястэчках колішніх Вялікага Княства Літоўскага і Рэчы Паспалітай, утвораны ад назвы каталіцкага манаскага ордэна бернардзінцаў. Звычайна сведчыць пра размяшчэнне на вуліцы будынкаў бернардзінскага кляштара.
Амалія Вільгельміна фон Кёнігсмарк
Біяграфія
У 1695 годзе пераконвала свайго мужа Карла Густава Левенгаупта, які служыў у той час Саксоніі, заключыць саюз з каралём Аўгустам II Моцным супраць Карла XII. Шведскі кароль Карл XII падчас Вялікай Паўночнай вайны павярнуў войска супраць Польшчы, разбіў Аўгуста II і яго саксонскую армію пры Клішаве ў 1702 годзе. Пасля гэтага Карл Левенгаупт быў прысуджаны да канфіскацыі маёмасці і смяротнага пакарання ў 1703 годзе.
Шмат гадоў жыла ў Германіі, вярнулася ў Швецыю ў 1722 годзе. Памерла ў горадзе Оведсклостер 30 студзеня 1740.
Януш Тышкевіч
Януш Скумін Тышкевіч (каля 1572 — 27 мая 1642) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч. Ваявода мсціслаўскі (1621 — 1626), троцкі (1626 — 1640), віленскі (з 1640), староста браслаўскі, юрборскі і навадворскі.
Біяграфія
Прадстаўнік старэйшай лініі роду Тышкевічаў (Скумін-Тышкевічы) герба «Ляліва», сын Тэадора, ваяводы наваградскага, і Кацярыны з Ляцкіх.
Навучаўся ў Падуанскім універсітэце. Удзельнічаў у пасольствах у Прусію, перамовах са Швецыяй. Ваяваў супраць шведаў у Інфлянтах у вайне Рэчы Паспалітай са Швецыяй (1600—1618), Дзмітрыядзе ІІ, і супраць туркаў у Хоцінскай бітве (1621).
Аўтар дзённіка мірных перамоў са Швецыяй у 1625. Браў удзел у рэлігійнай палеміцы падчас складання Берасцейскай уніі (1596), выдаў брашуру «Ліст да Барэцкага і Сматрыцкага супраць царквы ўсходняй».
У 1618 зрабіў ахвяраванне на карысць кляштара бенедыкцінцаў у Гродна.
Першы раз ажаніўся з Барбарай, дачкой Станіслава Нарушэвіча, другі — з Соф'яй Замяхоўскай. У першым шлюбе меў дачку Кацярыну Яўгенію, якая стала жонкай Аляксандра Людвіка Радзівіла.
BMW i3
BMW i3 — электрычны і гібрыдны хэтчбек нямецкай маркі BMW.
Гісторыя
BMW i3 з’яўляецца часткай «Праекта i», для рэалізацыі якога створаны новы брэнд BMW i. Канцэпт-кар i3 быў прадстаўлены ў 2011 годзе на Франкфурцкім аўтасалоне. Прататып BMW i3 быў прадэманстраваны спецыялістамі BMW у падчас летніх Алімпійскіх гульняў 2012 года ў Лондане. Серыйная версія была прадстаўлена ў канцы чэрвеня 2013 адначасова ў трох гарадах — Нью-Ёрку, Лондане і Пекіне.
BMW i3 запусцілі ў масавую вытворчасць у верасні 2013 годзе з пастаўкамі на некалькіх рынках свету пачынаючы з лістапада 2013 года.
26 кастрычніка 2017 года на заводзе Лейпцыгу быў выраблены 100-тысячны BMW i3.
15 кастрычніка 2020 года быў выраблены 200-тысячны аўтамабіль. Юбілейным стаў аўтамабіль у версіі i3S колеру Fluid Black Metallic з уточкамі BMW i Blue.
У 2021 годзе была скончана вытворчасць для рынка ЗША. У ліпені 2022 года вытворчасць BMW i3 на заводзе ў Лейпцыгу была завершана. Агулам за дзевяць год было выраблена 250 000 асобнікаў.
На рынку КНР вытворца паўторна выкарыстаў назву i3 для электрычнай версіі 3-й серыі.
Дызайн
i3 камплектуецца электрарухавіком магутнасцю 168 к. с. і круцільным момантам 250 Нм, які перадае круцільны момант праз рэдуктар на заднія колы. Максімальная хуткасць аўтамабіля абмежаваная 150 км/г, ад 0 да 100 км/г аўтамабіль разганяецца за 7,2 секунды (7,9 ў версіі i3 RangeExtender). Сярэдні расход энергіі ў цыкле руху складае 12,9 кВт на 100 км. Сярэдні расход паліва ў версіі i3 RangeExtender на 100 км прабегу складае 0,6 літра. Аўтамабіль здольны праехаць прыкладна ад 130 да 160 км, з сістэмай «Eco Pro +» — каля 200 км (У такім рэжыме аўто выключае сістэму кандыцыяніравання і абмяжоўвае максімальную хуткасць на адзначцы 90 км/г.). У версіі i3 RangeExtender прысутнічае 2-х цыліндравы, 650 кубовый рухавік магутнасцю 34 к. с., які зараджае батарэі, тым самым павялічваючы запас ходу ў 300-340 км. прабегу.
Джон Эрнст Уокер
Джон Эрнст Уокер (, Галіфакс, Вялікабрытанія) — англійскі хімік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па хіміі (1997). Дырэктар Данаўскага аддзела харчавання чалавека ў Медыцынскім даследчым савеце ў Кембрыджы.
BMW i3
Дызайн
Пасажырская капсула аўтамабіля выраблена з вугляпластыку, а ў канструкцыі выкарыстаны лёгкія магніевыя сплавы. Вонкавыя панэлі выраблены з пластыка.
Джон Эрнст Уокер
Біяграфія і навуковая праца
Джон Эрнст Уокер нарадзіўся ў Галіфаксе і правёў дзяцінства ў сельскай мясцовасці. У 1964 годзе ён скончыў Каледж Святой Кацярыны Оксфардскага ўніверсітэта, а ў 1969 годзе ў гэтым жа ўніверсітэце зрабіў дысертацыю па пептыдных антыбіётыках. Пасля гэтага Уокер працаваў за мяжой: у ЗША ў Вісконсінскім універсітэце ў Мадысане (1969—1971) і ў Францыі ў Жыў-сюр-Івет і ў Інстытуце Пастэра (1971—1974). Затым Джон Уокер вярнуўся ў Англію, дзе пачаў працаваць у лабараторыі малекулярнай біялогіі Медыцынскага даследчага савета, аднаго з найважнейшых даследчых цэнтраў Вялікабрытаніі. У 1978 годзе ён стаў даследаваць мітахандрыяльныя мембранныя бялкі (па сутнасці гэта была АТФ-сінтаза). Уокер раскрыў ферментатыўны характар сінтэзу АТФ у клетцы. У 1997 годзе Уокер атрымаў Нобелеўскую прэмію па хіміі за гэта адкрыццё разам з Полам Боерам.
BMW i3
Дызайн
i3 стаў першым серыйным аўтамабілем BMW з нулявым узроўнем выкідаў з электрычнай трансмісіяй. На еўрапейскім рынку яго кошт пачынаўся з €34 950 ($46 400).
Кампанія BMW прапануе 4 варыянты афармлення салона — Atelier, Loft, Lodge і Suite.
Памер колавых дыскаў — 155/70 R19.
Бяспека
У 2013 годзе BMW i3 атрымаў чатыры зоркі ў тэсце Euro NCAP:
Продажы
Продажы ў Беларусі пачаліся ў красавіку 2018 года.
Това Карсан
Това Карсан (Towa Carson; сапраўднае імя Біргіт Роўз-Мары Анлерт; Birgit Rose-Marie Anlert; нар. 31 сакавіка 1936, Эскільстуна, Швецыя) — шведская шлягер-спявачка.
Біяграфія
Яна дэбютавала ў 1954 годзе і мела найбольшы поспех у 1950-х і 1960-х гадах, з песняй De tre klockorna, шведская версія «The three bells», якая дасягнула свайго піка пад нумерам 4, «Spara sista dansen för» (англ.:"Save the Last Dance for Me"), якая таксама дасягнула піка на 4-м месцы і яе найбуйнейшы хіт Jag måste ge mig av («Gotta Travel On» Білі Грэмера, шведскі тэкст Пітэра Хімельстранда), які дасягнуў 3-га месца. Яна запісала шмат дуэтаў з Ласэ Лондалем, найбольш паспяховым быў Visa mig hur man går hem («Show me the way to go home» Ірвінга Кінга) заняўшы 12 месца. Шведскі нацыянальны радыёчарт Svensktoppen змяшчае 25 «хітоў Товы». Яна ўдзельнічала ў шведскім конкурсе песні Melodifestivalen (які выступае ў якасці нацыянальнага адбору на конкурс песні «Еўрабачанне») у 1967 годзе (Du vet var jag finns, трэцяе месца) і 1968 годзе (дзве песні: Alla har glömt заняла чацвёртае месца, а Vem frågar vinden узяла пятае). У адрозненне ад шматлікіх іншых скандынаўскіх зорак, якія спяваюць шлягер, яна ніколі не імкнулася да міжнароднай кар’еры, нягледзячы на тое, што нібыта атрымлівала прапановы з ЗША і Заходняй Германіі.
Кафедральная плошча (Вільнюс)
Кафедра́льная плошча (Katedros aikštė) — плошча ў цэнтральнай частцы Вільнюса, у Старым Горадзе. На ім збягаюцца праспект Гедзіміна і Замкавая вуліца.
Това Карсан
Біяграфія
У 2004 годзе, ва ўзросце 68 гадоў, яна аб’ядналася з калегамі-ветэранамі « Мелодыфесціваліна», Сіў Мальмквіст і Эн-Луізай Хэнсан, каб зноў удзельнічаць у конкурсе. Трыа пад назвай Hanson, Carson & Malmkvist прыцягнула ўвагу СМІ дзякуючы сярэдняму ўзросту дам, які значна перавышаў 60 гадоў. Іх песня C’est la vie, напісаная плённым шведскім кампазітарам Томасам Г:сонам, уяўляла сабой сумесь тыповай мелодыі шлягера з танцавальным рытмам аптэмпа. Дамы выйшлі з паўфінальнага раўнда дзякуючы сваёй папулярнасці ў тэлегледачоў і занялі дзесятае месца ў апошні вечар, дзякуючы энергічнаму выступу, уключаючы эфектныя ўдары Сіў. Яны таксама з’явіліся на адным з мерапрыемстваў Allsång på Skansen у гэтым годзе.
Кафедральная плошча (Вільнюс)
Архітэктурныя дамінанты плошчы  — Кафедра Святых Станіслава і Уладзіслава і Ніжні замак (зруйнаваны расійскімі ўладамі ў 1801 годзе, адбудаваны ў 2009 годзе), помнікі архітэктуры XIV—XVIII стагоддзяў. Побач з плошчай узвышаецца Замкавая гара з Вежай Гедзіміна на ёй.
Гісторыя
Плошча сфарміравалася ў XIX ст. Спачатку тут праводзіліся ваенныя парады і кірмаш Казюкі. У 1884 годзе з усходняга і паўночнага бакоў плошчы ўтварыліся скверы. З 1885 года на плошчы раз у два гады праводзіліся сельскагаспадарчыя кірмашы. У 1892 годзе Казюкі перанеслі на Лукішскую плошчу. У 1900 годзе расійскія ўлады паставілі помнік А. Пушкіну ў скверы пры плошчы, у 1903 годзе — помнік Кацярыне II. Перад адыходам расійскіх войскаў з Вільні ў 1915 годзе гэтыя помнікі вывезлі ў цэнтральную Расію.
Това Карсан
Біяграфія
У 2020 годзе Карсан удзельнічала у раўндзе другога шанцу з Сіў Мальмквіст і Эн-Луізай Хэнсан у канцэрце Залы славы «Мелодыфестываліна». Пасля другога шанцу на поспех яна сказала, што сыходзіць са сцэны праз 66 гадоў эстрады.
Кафедральная плошча (Вільнюс)
Гісторыя
У 1938 годзе ўлады міжваеннай Польскай Рэспублікі правялі рэканструкцыю і ўпарадкаванне плошчы, у выніку якой яна набыла сваё цяперашняе аблічча.
У 1996 годзе на плошчы адкрылі помнік вялікаму князю Гедзіміну.
Това Карсан
Асабістае жыццё
Незвычайнае імя Това, якое яна выкарыстоўвае на сцэне, паходзіць ад таго, што бацька называў яе «Min lilla Tova», калі яна была маленькай дзяўчынкай, са спасылкай на яе заблытаныя валасы («tova» азначае «клубок» па-шведску).
Кафедральная плошча (Вільнюс)
Агульныя звесткі
Мае пакрыццё з бетонавых плітаў. Заходні бок плошчы замыкае вуліца Тадэвуша Урублеўскага, паўднёвы бок — вуліца Свінтарога, усходні — парк, паўночную — Кафедра і Ніжні замак. Апроч праспекта Гедзіміна і Замкавай вуліцы, да плошчы збягаюцца вуліцы Маставая, Лаўрына Гуцэвіча, Універсітэцкая і Барбары Радзівіл.
Арагац (раён Апарана)
Арага́ц (Արագած) — сяло ў марзе Арагацотн, у цэнтры Арменіі.
Географія
Размешчана за 14 км на поўдзень ад Апарана і за 25 км на поўнач ад Аштарака, на захад ад трасы Ерэван — Апаран, на беразе р. Гехарот. На поўначы ад сяла размешчана сяло Цахкашэн, на ўсходзе Шэнаван, на поўдні Вардэнут, а на захадзе ад сяла размешчана гара Арагац, ад якой сяло і атрымала сваю назву.
Алёшынскэ
Алёшынскэ (Альо́шинське) — вёска ў Гараднянскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Гараднянскай гарадской абшчыны.
Віндэльн (камуна)
Віндэльн 33-я па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Віндэльн.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 5 381 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 5 гарадскіх пасяленняў (tätort) і некалькі сельскіх, найбольшыя з якіх:
Ілья (прарок)
Ілья або Ілля  — прарок, прылічаны да святых.
Паводле біблейскага падання, нарадзіўся ў галілейскім горадзе Фесві і быў начальнікам таварыства сыноў прароцкіх. Ілья паказаны грозным выкрывальнікам бязбожнага ідалапаклонства ў часы валадарства ізраільскага цара Ахава і яго жонкі Іезавіліі. Паводле Бібліі, Ілья, надзелены ад Бога дарам празарліўства, прадказаў трохгадовую засуху і голад у Ізраільскім царстве, але самаго Ілью Бог цудоўным чынам пазбавіў голаду, пасяліўшы яго каля ручая, куды вароны насілі хлеб і мяса, а пасля яго карміла набожная ўдава са сваіх мізэрных, але невычэрпных, па волі Бога, харчовых запасаў. Ва ўдзячнасць за гэта Ілья сваімі малітвамі ажывіў яе паміраючага сына. Пазней, калі Ілья вымушаны быў ратавацца ўцёкамі ад праследаванняў царыцы Іезавіліі, у пустыні яго не пакідалі анёлы і забяспечвалі ежай.
Тады ж за сваю непахісную вернасць Богу ён на гары Харыў быў удастоены гонару весці непасрэдна з самім Усявышнім гутарку і слухаць яго настаўленні. Нарэшце, пры пераходзе праз Іардан Бог у прысутнасці прарока Елісея за верную службу ўзяў Ілью яшчэ пры жыцці на неба на вогненнай калясніцы. У такім арэоле паўстае вобраз Ільі-прарока са старонак біблейскіх кніг.
Рымска-Каталіцкая Царква шануе яго памяць 20 ліпеня, Праваслаўная — 2 жніўня.
У беларускай культуры
У беларусаў лічыцца, што ў Дзень прарока Ільі забаронена купацца. Гэтая забарона тлумачыцца тым, што Ілья-прарок ездзіць на конях па небе. Ад хуткага бегу адзін з коней губляе падкову, якая падае ў ваду, і тая адразу становіцца халоднай. Ад прарока Ільі, па народных вераваннях, залежаць росы, дажджы, град і засуха.
Беларуская прымаўка «Ілья наробіць гнілля» азначае, што з гэтага дня звычайна ідуць дажджы, ад якіх гніюць хлеб і сена ў полі.
1935 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва
1935 год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.
Ванемуйнэ (тэатр)
Ва́немуйнэ (Vanemuine) — старэйшы тэатр Эстоніі, які аб’ядноўвае оперу, драму, аперэту і балет. Заснаваны 24 чэрвеня 1870 года ў Тарту п’есай «Кузіна з Саарэмаа» Лідзіі Койдула. Спектаклі ставіліся пры пеўчым таварыстве «Ванемуйнэ». З 1906 года прафесійны. У 1966 годзе прысвоена званне акадэмічнага.
Зэлэнэ (Гараднянскі раён)
Зялёнае ці Зэлэнэ (Зелене) — пасёлак у Гараднянскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Гараднянскай гарадской абшчыны.
IX археалагічны з’езд
IX (дзевяты) археалагічны з’езд. Адбыўся 31 ліпеня — 14 жніўня 1893 г. у Вільні па прапанове Маскоўскага археалагічнага таварыства. У 1891 г. з мэтай падрыхтоўкі і правядзення IX-га археалагічнага з’езду створаны Маскоўскі падрыхтоўчы камітэт з аддзяленнем у Вільні (кіраўнік генерал-лейтэнант П. Тыртоў, яго намеснік Ю. Ф. Крачкоўскі, члены камітэта Ф. М. Дабранскі, І. Я. Спрогіс, К. І. Снітка, М. Плашчынскі, Ф. В. Пакроўскі, А. П. Адамсон, В. І. Насовіч, А. І. Шверубовіч, В. В. Гразноў, Я. Ф. Карскі, М. І. Самойла, П. Д. Бранцаў, М. І. Коханаў, І. П. Трутнеў).
Ад Мінскага губернскага статыстычнага камітэта на з’ездзе быў Г. Х. Татур і настаўнік Мінскай гімназіі А. П. Смародскі; ад Магілёўскага — стацкі саветнік, дырэктар Магілёўскай класічнай гімназіі, рэдактар неафіцыйнай часткі газеты «Могилевские губернские ведомости» М. В. Фурсаў; ад Гродзенскага — выкладчык гімназіі, член Гродзенскага археалагічнага камітэта, член Паўночна-Заходняга аддзела Рускага геаграфічнага таварыства Я. Ф. Арлоўскі і А. М. Горбаў; ад Віцебскага — выкладчык Віцебскай гімназіі А. П. Сапуноў.
На з’ездзе былі М. П. Авенарыус, прафесар Кіеўскага Імператарскага ўніверсітэта св. Уладзіміра У. Б. Антановіч, прафесар В. Г. Васільеўскі, архіварыус Віцебскага цэнтральнага архіва старажытных актаў М. Л. Вяроўкін, мастак В. В. Гразноў, граф Л. дэ Флёры, У. З. Завітневіч, М. Ф. Кусцінскі, святар Сынкавіцкага манастыра Е. І. Міхайлоўскі, выкладчык духоўнай семінарыі ў Вільні А. І. Мілавідаў, святар Л. С. Паеўскі, захавальнік Віленскага музея старажытнасцей Ф. В. Пакроўскі, А. М. Паўлінаў, маршалак дваранства Віленскай губерні А. С. Плятэр, інспектар вучылішч Е. Р. Раманаў, археолаг А. К. Снітка, член імператарскай Археалагічнай камісіі А. А. Спіцын, юрыст і калекцыянер Е. П. Федаровіч, паручык Лідскага рэзервавага батальёна М. А. Цыбышаў, археолаг і антраполаг В. Шукевіч, выкладчык Свіслацкай настаўніцкай семінарыі І. К. Шуліцкі і інш.
На выставе свае калекцыі прадставілі: імператарская Археалагічная камісія, Магілёўская губерня і прыватныя асобы: М. Ф. Кусцінскі, А. Плятэр, Е. Р. Раманаў, В. В. Гразноў і інш. В. Гразноў паказаў малюнкі і фота старажытных помнікаў.
У пратаколах з’езда пералічаецца, хто і які чытаў даклад, і прыводзіцца анатацыя. Было заслухана 86 дакладаў, з іх 43 прысвечаны старажытнасцям Беларусі: даследаванні курганоў Магілёўскай (У. З. Завітневіч, М. В. Фурсаў) і Мінскай (М. П. Авенарыус, Г. Х. Татур) губерняў, на мяжы Літвы і Беларусі (Ф. В. Пакроўскі), помнікаў бронзавага веку ў басейне р. Дняпра (К. П. Мельнік), пра заснаванне Гродна (Я. Ф. Арлоўскі), гісторыю Брэста (Л. С. Паеўскі), каменныя бабы (С. С. Слуцкі), старажытныя храмы Віцебска і Полацка (А. М. Паўлінаў), пра пахаванні радзімічаў (У. Б. Антановіч), пра яцвяжскія могільнікі (граф Л. дэ Флёры), пра месцазнаходжанне Крывога замка ў Вільні (В. Г. Васільеўскі) і інш.
Васіль Мартынавіч Зубец
Васіль Мартынавіч Зубец ( — ) — беларускі савецкі гаспадарчы, дзяржаўны і палітычны дзеяч, міністр меліярацыі БССР, доктар тэхнічных навук (1969), прафесар (1970), Заслужаны дзеяч навук Беларускай ССР.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1907 годзе ў вёсцы Гарадок. Член КПСС з 1940 года.
Выпускнік Беларускай Сельскагаспадарчай акадэміі. З 1932 года — на гаспадарчай, грамадскай і палітычнай працы. У 1932—1978 гг. — інжынер-меліяратар у РСФСР і Беларускай ССР, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, начальнік вытворчага аддзялення аддзела аэрадромнага будаўніцтва 1-й паветранай арміі, 1-ы намеснік міністра, міністр меліярацыі і воднай гаспадаркі Беларускай ССР, дырэктар Беларускага НДІ меліярацыі і воднай гаспадаркі.
Абіраўся дэпутатам Вярхоўнага Савета Беларускай ССР 4-га склікання.
Памёр у 1991 годзе.
Секунда
Секу́нда (secunda — другая; ад выразу pars minuta secunda — другая малая частка (гадзіны) — у адрозненне ад хвіліны, якая з’яўляецца pars minuta prima — першай малой часткай; абазначэнне: с, s) — адзінка вымярэння часу, якая складае 1/60 частку хвіліны і 1/3600 частку гадзіны.
На пабытовым узроўні секунда ўспрымаецца як вытворная адзінка вымярэння і, як правіла, з’яўляецца найдрабнейшым адрэзкам часу, які можа вымерыць гадзіннік.
У сістэме СІ секунда, наадварот, з’яўляецца асноўнай адзінкай вымярэння часу, і вызначаецца як адрэзак часу, які складаецца з 9 192 631 770 перыядаў выпраменьвання, якое адпавядае пераходу між дзвюма звыштонкімі ўзроўнямі асноўнага стану атамаў цэзію-133 пры адсутнасці ўзбурэння з боку знешніх палёў.
Швабы (Лагойскі раён)
Шва́бы (, Швабы), да 2007 года Чырво́ная Шва́баўка (, Чирвоная Швабовка, Червонная Швабовка) — вёска ў Беларусі, у Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Швабскага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца ў паўднёва-ўсходняй частцы Лагойскага раёна, за 24 км ад Лагойска, за 65 км ад Мінска, за 35 км ад чыгуначнай станцыі Барысаў.
Гарады Магілёўскай вобласці
У Рэспубліцы Беларусь крытэрыі аднясення населеных пунктаў да катэгорый устаноўлены Законам Рэспублікі Беларусь ад 5 мая 1998 г. № 154—З «Аб адміністрацыйна-тэрытарыяльным дзяленні і парадку вырашэння пытанняў адміністрацыйна-тэрытарыяльнага ўладкавання Рэспублікі Беларусь». Згодна з артыкулам 8 гэтага закона, гарады дзеляцца на наступныя падкатэгорыі :
Карта размяшчэння гарадоў Магілёўскай вобласці
Зялёным колерам пазначаны гарады, насельніцтва якіх павялічваецца, чырвоным — змяншаецца.
Колькасць гарадоў і іх жыхароў
На 14 кастрычніка 2009 года (перапіс насельніцтва) ў Магілёўскай вобласці Беларусі налічвалася 15 гарадоў, у тым ліку 2 гарады абласнога падпарадкавання і 13 — раённага, у тым ліку:
З 18 студзеня 2017 года маюць статус гарадоў раённага падпарадкавання таксама Бялынічы і Круглае.
Спіс гарадоў Магілёўскай вобласці
Назвы лацініцай у спісе прыводзяцца адпаведна з афіцыйнымі правіламі транслітарацыі.
Арагацаван
Арагацава́н (Արագածավան) — сяло ў марзе Арагацотн, на захадзе Арменіі.
Сяло размешчана за 31 км на паўночны захад ад Таліна і за 65 км на поўдзень ад Гюмры, за 2 км ад граніцы з Турцыяй і ад р. Ахуран, якая падзяляе дзве краіны.
Сяло размешчана на чыгунцы Ерэван — Тбілісі на ўчастку Армавір — Гюмры.
1936 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва
1936 год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.