cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Насенне сланечніка
Сланечнік аднагадовы вырошчваецца практычна ва ўсім свеце. Найбольш буйныя вытворцы насення сланечніка ў свеце — Украіна, Расія і Аргенціна. Аб'ём вытворчасці семак сланечніка ва Украіне ў 2013 годзе склаў 11,05 млн тон, у Расіі — 10,53 млн тон.
Склад
Сырыя  семкі ў колькасці 100 грам на 130 % пакрываюць сутачную патрэбу сярэднестатыстычнага чалавека ў вітаміне E (якім асабліва багаты сланечнік), на 70 % — у вітаміне B5, на 40 % — у вітаміне В6, на 35 % — у вітаміне B3, на 39 % — у бялку, на 44 % — у харчовых валокнах, на 115 % — у фосфары, на 113 % — у селене, на 92 % — у медзі, на 35 % — у цынку, на 32 % — у магніі, на 24 % — у каліі, на 21 % — у жалезе. Гэта высокакаларыйная ежа: амаль палову пажыўных рэчываў складаюць тлушчы, энергетычная каштоўнасць 580 ккал.
Смажаныя насенне саступае неапрацаванаму па ўтрыманні карысных рэчываў. Адценні смаку і водару семак залежаць галоўным чынам ад ступені прапякання і ад дадання солі.
Падрыхтоўка
Своечасовы пасеў сланечніка дазваляе пачаць яго збор ўжо ў пачатку верасня. На гэты час часцяком прыпадаюць найлепшыя ўмовы надвор'я, якія забяспечваюць збор насення высокай якасці з неабходным узроўнем вільготнасці. Збор ураджаю ў цэлым займае каля паўтара месяцаў.
На складзе, да прапякання, семкі выкладваюць радамі па ўсёй плошчы. Прадугледжана сістэма вентыляцыі, якая забяспечвае падачу паветра. Высокатэхналагічныя канвекцыйныя печы апрацоўваюць семкі з усіх бакоў гарачым паветрам. Гатовы прадукт паступае на аўтаматызаваную лінію ўпакоўкі, дзе семкі фасуюцца ў шклянкі або пакеты.
Выкарыстанне
Як правіла, у ежу ўжываюцца буйныя насенне неалейных гатункаў сланечніка. Семкі прынята лузаць («пстрыкаць», «грызці»): пры гэтым абалонка расколваецца зубамі і выплёўваецца, а ядомае ядро застаецца ў роце, перажоўваецца і праглынаецца. У многіх краінах насенне сланечніка лічыцца «стадыённай ежай» і прадаецца пры ўваходзе на стадыён заўзятарам, якія лузаюць яго падчас матчу. Празмернае ўжыванне семак здольна прывесці да пашкоджання зубной эмалі.
Менш вядома, што семкі можна прарошчваць і дадаваць у салаты. Молатае насенне выкарыстоўваюцца як аснова для вытворчасці ўсходніх прысмакаў — халвы і казінакаў.
Алей
Для ачысткі семак выкарыстоўваюцца спецыяльныя машыны.
На масларобных заводах з вычышчанага насення выціскаюць сланечнікавы алей. Сланечнікавы шрот ідзе на корм жывёле.
Натуральнае алей багаты поліненасычанымі тлустымі кіслотамі (каля 68 % складае лінолевая кіслата). У апошні час атрымалі распаўсюджванне гібрыды сланечніка з іншым размеркаваннем тлустых кіслот.
Біскупы Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі
Ніжэй прадстаўлены спіс біскупаў Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі.
Вільгельм III Аранскі
Вільгельм III, прынц Аранскі, або Вілем ван Аране-Насау (Willem Hendrik, Prins van Oranje; 14 лістапада 1650, Гаага - 8 сакавіка 1702, Лондан) — кіраўнік Нідэрландаў (статхаўдэр) з 28 чэрвеня 1672 г., кароль Англіі (пад імем Вільгельм III, англ. William III) з 13 лютага 1689 года і кароль Шатландыі (пад імем Вільгельм II, англ. William II) з 11 красавіка 1689 года.
Англійскія гісторыкі практычна аднадушна даюць Вільгельму III як кіраўніку Англіі і Шатландыі высокую ацэнку. У гады яго кіравання былі праведзены глыбокія рэформы, была закладзена аснова палітычнай і гаспадарчай сістэмы краіны. У гэтыя гады пачынаецца імклівы ўзлёт Англіі і яе ператварэнне ў магутную сусветную дзяржаву. Адначасова закладваецца традыцыя, па якой улада манарха абмяжоўваецца шэрагам заканадаўчых актаў, устаноўленых фундаментальным «Білем аб правах англійскіх грамадзян».
Генеалагічнае дрэва
Злева — лінія бацькі (Аранскія), справа — лінія маці (Сцюарты).
Эдуард Сямёнавіч Ханок
Эдуард Сямёнавіч Ханок (нар. ) — савецкі і беларускі музыкант і кампазітар. Народны артыст Беларусі (1996).
Біяграфія
Нарадзіўся 18 красавіка 1940 года ў Казахстане ў сям’і кадравага ваеннага. У дзяцінстве разам з сям’ёй пераехаў жыць у горад Брэст Беларускай ССР, дзе і скончыў сярэднюю школу.
У 1969 годзе скончыў Маскоўскую кансерваторыю імя Чайкоўскага (менавіта тут ва ўзросце 20 год ён напісаў сваю першую песню). З 1973 года — член Саюза кампазітараў; з 2001 года — заслужаны дзеяч культуры Аўтаномнай Рэспублікі Крым.
Творчасць
Працуе ў розных жанрах — вакальна-сімфанічным, камерна-інструментальным, камерна-вакальным, але найбольш плённа — у песенным. Яго творы ўваходзілі ў рэпертуар Алы Пугачовай, Эдуарда Хіля, ансамбляў «Верасы», «Сябры», «Песняры». З’яўляецца аўтарам папулярных песень «Зима» («Потолок ледяной»), «Песня первоклассника» («То ли еще будет»), «Журавлик» («Ты возьми меня с собой»), «Малиновка», «Вы шуміце, бярозы» («Лягу, прылягу»), «Самурай», «Два поля», «Я у бабушки живу», «Завіруха», «Жаўраначка».
«Тэорыя хваль»
Пасля адыходу ад кампазітарскай дзейнасці Эдуард Ханок заняўся даследаваннем заканамернасцей савецкай эстрады і найноўшага расійскага шоу-бізнесу. За гэты час ён распрацаваў так званую «тэорыю хваль» альбо «тэорыю творчых хваль», паводле якой кожны артыст перажывае максімум дзве хвалі папулярнасці, што займае ў яго ад 5 да 10 год, а затым працягвае трымацца на так званай «астаткавай хвалі». Свае даследчыя погляды кампазітар выклаў у кнізе «Пу-га-чев-щи-на» (1998), дзе на прыкладзе творчасці савецкай і расійскай спявачкі Алы Пугачовай наглядна паказаў, якім чынам дзейнічае яго тэорыя. Таксама, паводле словаў Эдуарда Ханка, ён разабраў па сваёй тэорыі больш за сто чалавек абсалютна розных прафесій, адлюстроўваючы іх творчыя «хвалі» графічна. У лік гэтых асоб таксама ўвайшоў Уладзімір Мулявін, хваляграму якога Эдуард Ханок плануе размясціць у Віцебску.
Судовыя справы
З красавіка па ліпень 2017 года Эдуард Ханок меў намер падаць у суд на Ядвігу Паплаўскую. Пасля падрыхтоўкі адправіў іскавую заяву ў Вярхоўны Суд. Акрамя гэтага заявіў пра свой намер таксама судзіцца з артыстамі Анатолем Ярмоленка, Аляксандрам Саладухам і музычным прадзюсарам Русланам Старыкоўскім. Прычынай стала тое, што пры выкананні Паплаўскай песні «Малінаўка» ні разу не абвясцілі, што гэтую песню напісаў Ханок, такая ж сітуацыя і ў Ярмоленка з песняй «А я лягу, прылягу».
Канфлікт з Ядвігай Паплаўскай пачаўся яшчэ ў 2017 годзе: у красавіку Ханок забараніў спявачцы выкарыстоўваць музыку пяці сваіх песень («Малиновки заслышав голосок», «Я у бабушки живу», «Завіруха», «Счастливый случай», «Вы шуміце, бярозы») да вырашэння спрэчных пытанняў, матываваўшы гэта непавагай да яго асобы (напрыклад, на вечары памяці Аляксандра Ціхановіча не называлася яго прозвішча) і парушэннямі аўтарскіх правоў (не быў заключаны бязвыплатны або аплатны дагавор, які дазваляў выкарыстоўваць яго песні). У траўні 2017 года Ханок адмовіўся падаваць у суд. Сваю пазіцыю ён аргументаваў тым, што «''беларускія суды не гатовыя да такіх працэсаў. Гэта бессэнсоўна — як маральна, так і матэрыяльна. Грошы, якія я хацеў атрымаць, павінны былі пайсці дзецям, хворым на анкалогію. Але мне сказалі, што выканаўцы дасылаюць такія сумы, што мне сорамна будзе глядзець у вочы гэтым дзецям''». У ліпені 2017 года Ханок ізноў перадумаў, стаў збіраць дакументы, але так і не дайшоў да суду. Праз год у мэтах вырашэння канфлікту Ханок перадаў прадзюсарскаму цэнтру «Spamash» права на чатыры песні, якія раней спявалі Ядвіга Паплаўская і Аляксандр Ціхановіч: «Малиновки заслышав голосок», «Я у бабушки живу», «Завіруха» і «Счастливый случай», пасля гэтага іх змаглі выконваць усё, каму дазволяць прадзюсары цэнтра.
У ліпені 2018 года Ханок падаў у суд на АНТ і выйграў яго. У пазове кампазітар заявіў, што тэлеканал парушыў яго правы на імя, і папрасіў спагнаць 980 рублёў у якасці маральнай шкоды. Вярхоўны суд пагадзіўся з гэтым, але знізіў грашовую кампенсацыю амаль удвая. Падставай для пазовы стаў вечар памяці Аляксандра Ціхановіча, які здымаўся тэлеканалам АНТ, выйшаў у эфір 10 лютага 2017 года. Праз два дні, 12 лютага запіс канцэрта быў размешчаны на афіцыйным канале АНТ у «YouTube». На вечарыне прагучалі чатыры песні на музыку Ханка. Але ў апісанні да запісу канцэрту, выкладзенай на YouTube, адсутнічала згадванне пра кампазітара.
Актасты (Жанааркінскі раён)
Актасты — сяло ў Жанааркінскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Актасцінскай сельскай акругі. Код КАТА — 354435100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 429 чалавек (206 мужчын і 223 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 218 чалавек (117 мужчын і 101 жанчына).
Абручоўка
Абручоўка — рака ў Віцебскім раёне Беларусі, левы прыток ракі Лучоса (басейн Заходняй Дзвіны).
Даўжыня 10,4 км. Пачынаецца каля вёскі Броўшчына, вусце за 2 км на паўночны ўсход ад вёскі Замасточча. Сярэдняя і нізкая плынь ў лясістай забалочанай мясцовасці.
Паўкшцес
Па́ўкшцес (Paukštės) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Наўясісдаўгелішкіскай сянюніі. Размешчана за 7 км на поўнач ад Наўясіс Даўгелішкіса.
Мантанера
Мантанера (Montanera) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кунеа.
Насельніцтва складае 765 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 70 чал./км². Займае плошчу 11 км². Паштовы індэкс — 12040. Тэлефонны код — 0171.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Magno.
Бібірава (Смаленская вобласць)
Бібірава (Би́бирево) — вёска ў Ельнінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Леанідаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена падчас Ельнінска-Дарагабужскай аперацыі ў 1943 годзе.
Біцякова
Біцякова (Битяко́во) — вёска ў Ельнінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Леанідаўскага сельскага паселішча.
Прымексіканская нізіна
Прымексіканская нізіна — нізіна ў Паўночнай Амерыцы, якая размешчана на поўдні ЗША і паўночным усходзе Мексікі і аблямоўвае ўзбярэжжа Мексіканскага заліва. На паўночным усходзе пераходзіць у Прыатлантычную нізіну, на поўначы мяжуе з Цэнтральнымі раўнінамі, гарамі Апалачы і Уашыта.
Рэльеф і геалогія
Прымексіканская нізіна складзена тоўшчай марскіх і рачных асадкавых парод моцнасцю да 6—10 км, якая змяшчае буйныя месцанараджэнні нафты і газу. Максімальная шырыня складае 350 км, вышыня — да 150 м. Паверхня нізіны паступова павышаецца з поўдня на поўнач, утвараючы некалькі паралельных куэставых град. Прымексіканская нізіна перасякае даліны буйных рэк — Місісіпі, Алабама, Бразас і Рио-Грандзе. Наўсцяж узбярэжжа размешчана многа лагун.
Клімат і расліннасць
Клімат мяняецца ад субтрапічнага на поўначы да трапічнага на поўдні. Колькасць ападкаў у год: 600-800 мм на захадзе, 1200-1500 мм на ўсходзе. Развітыя чырвоназёмныя, дзярнова-карбанатныя і дзярнова-алювіяльныя глебы. Шырока распаўсюджаныя балотныя глебы. Больш за трэць тэрыторыі пакрыта лясамі (хваёвыя бары, мяшаныя і галерэйныя лясы). На захадзе пераважае саванна.
На большай частцы тэрыторыі — пасевы бавоўніка, на ўзбярэжжы — плантацыі тытуню, цукровага трыснёга і рысу. Буйныя партовыя гарады: Новы Арлеан, Х'юстан, Корпус-Крысці, Тампіка, Веракрус.
Часуча
Часуча́, чынчунча́, чусуча́, чысунча́ (ад кіт. «шоўк-сырэц») — шчыльная шаўковая тканіна. Адрозніваецца надзвычай высокай носкасцю дзякуючы лімітавай шчыльнасці нітак па аснове і па ўтку. Часучу выпрацоўвалі з кручаных нітак натуральнага шоўку адмысловага сорта —, дзікага дубовага або тутавага шаўкапрада, якія маюць нераўнамерную таўшчыню і мноства дэфектаў у выглядзе налётаў, гузоў і вузельчыкаў, за кошт чаго тканіна набывае шурпатую фактуру паверхні. Аздабленне часучы выраблялася ў гатовай тканіны выварваннем. У залежнасці ад якасці зыходнай сыравіны часуча набывала колер ад залацістага да карычневага.
З часучы шылі летнія жаночыя і мужчынскія касцюмы, якія лічыліся прадметамі раскошы, святочныя мужчынскія кашулі, жаночыя і фіранкі. У XIX стагоддзі вырабленая ў Расіі часуча ў вялікіх колькасцях адпраўлялася на экспарт. У Еўропе паходжанне часучы звязвалі з Індыяй, адкуль яна паступала праз Вялікабрытанію. У СССР выраблялі імітацыю шаўковай часучы з баваўнянай карднай пражы дробнаўзорыстым жакардавым перапляценнем для пашыву блузак і мужчынскіх кашуль.
Ілья Пятровіч Капалін
Ілья Пятровіч Капалін (Илья́ Петро́вич Копа́лин;, Маскоўская губерня — , ) — савецкі кінарэжысёр-дакументаліст, сцэнарыст, педагог, начальнік франтавой кінагрупы ў гады Вялікай Айчыннай вайны. Народны артыст СССР (1968), лаўрэат шасці Сталінскіх прэмій (1941, 1942, 1946, 1948, 1949, 1951).
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і ў вёсцы Паўлаўскае (цяпер — Істрынскі раён, Маскоўская вобласць). З 1913 па 1915 год быў вучнем краўца, у 1915—1916 гадах працаваў на фабрыцы Папова. У 1917—1918 гадах — дапаможны працоўны Дзедаўскай прадзільна-ткацкай фабрыкі. У 1918—1920 гадах — сакратар зямельнага аддзела ў Ерамееўскім валасным савеце. З лютага 1920 года па чэрвень 1924 — у РСЧА. У 1922 годзе скончыў Петраградскую школу авіятэхнікаў. У 1924—1927 гадах вучыўся ў Маскоўскім механічным інстытуце імя М. В. Ламаносава (цяпер Маскоўскі політэхнічны ўніверсітэт). З чэрвеня 1924 г. па люты 1925 г. — сакратар аўтапададдзела Маскоўскай камунальнай гаспадаркі.
З лютага 1925 года — памочнік рэжысёра, асістэнт рэжысёра, рэдактар-стажор кінафабрыкі «Культкіно», з 1926 — рэжысёр Маскоўскай кінафабрыкі «Саўкіно». Быў вучнем Дзігі Вертава. Уваходзіў у арганізаваную Д. Вертавым групу аднадумцаў, якая назвала сябе «кінакамі». Першую самастойную працу — дакументальны фільм «Памяці правадыра» зняў у 1927 годзе да трэцяй гадавіны смерці У. І. Леніна. З 1932 года — рэжысёр Маскоўскай кінафабрыкі «Саюзкінахроніка» (Маскоўская студыя кінахронікі — з 1936 года).
Атрымаў шырокую вядомасць пасля паказу ў 1942 годзе ў ЗША «Разгрому нямецкіх войскаў пад Масквой», у амерыканскай рэдакцыі — «Moscow Strikes Back».
Аўтар фільмаў пра засваенне цалінных земляў, першы палёт чалавека ў космас, гісторыі СССР. Рэжысёр кінаперыядыкі студыі: «Вялікабрытанія ў дні вайны», «Замежная кінахроніка», «Да падзей у Абісініі», «Да падзей у Іспаніі», «На абарону роднай Масквы», «Навіны дня», «Па Савецкім Саюзе», «Сацыялістычная вёска», «Саюзкіначасопіс», «СССР сёння».
Падваложка
Падвало́жка (, Подволожка) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Паплаўскага сельсавета.
Мікеланджэла Буанароці
Мікела́нджэла дзі Франчэ́ска дзі Не́ры дзі Мінія́та дэль Се́ра і Ладо́віка дзі Леана́рда дзі Буанаро́ці Сімо́ні (Michelangelo di Francesci di Neri di Miniato del Sera i Lodovico di Leonardo di Buonarroti Simoni;, Капрэзэ — , Рым) — італьянскі скульптар, мастак, архітэктар, паэт і інжынер. Яго творы лічыліся найвышэйшымі дасягненнямі мастацтва Адраджэння яшчэ пры жыцці самога майстра. Рамэн Ралан пісаў пра яго: «''Няхай сам ён быў створаны з гэтага праху зямнога. Але з тлену ўспыхнуў агонь, які ачышчае ўсё, — агонь генія''». Мікеланджэла пражыў амаль 89 гадоў, цэлую эпоху, ад перыяду «Высокага Адраджэння» да пачатку «Контррэфармацыі». За гэты перыяд змяніліся 13 Папаў Рымскіх — ён выконваў заказы для дзевяці з іх. Захавалася шмат дакументаў пра яго жыццё і творчасць — сведчанні сучаснікаў, лісты самога Мікеланджэла, дагаворы, яго асабістыя і прафесійныя запісы. Мікеланджэла таксама быў першым прадстаўніком заходнееўрапейскага мастацтва, чыя біяграфія была надрукаваная яшчэ пры яго жыцці.
Сярод самых вядомых яго скульптурных прац — «Давід», «Вакх», «П'ета», статуі «Майсея», «Ліі» і «Рахілі» для грабніцы Папы Юлія II. Джорджа Вазары, першы афіцыйны біёграф Мікеланджэла, пісаў, што «Давід» «перавысіў славу ўсіх сучасных і антычных статуй, грэчаскіх і рымскіх, калі-небудзь зробленых». Адным з самых манументальных твораў мастака з’яўляюцца фрэскі столі Сіксцінскай капэлы, пра якія Гётэ сказаў: «не пабачыўшы Сіксцінскай капэлы, цяжка сабе наглядна ўявіць, што можа зрабіць адзін чалавек», а Уільям Дзюрант пісаў, што ў сваім адзінстве яны — «найвялікшае дасягненне чалавека ў гісторыі жывапісу». Сярод яго архітэктурных дасягненняў — праект купала Сабор Святога Пятра, лесвіцы бібліятэкі Лаўрэнціяна, Капіталійская плошча і іншыя. Даследчыкі лічаць, што мастацтва Мікеланджэла — гэта мастацтва, якое пачынаецца і завяршаецца адлюстраваннем чалавечага цела.
Дзіцячыя гады
Мікеланджэла Буанароці нарадзіўся 6 сакавіка 1475 года ў вёсцы Капрэзэ (правінцыя Арэца), дзе яго бацька, Ладавіка Буанароці (Lodovico (Ludovico) di Leonardo Buonarroti Simoni), быў у той час 169-ым падэстам. На працягу некалькіх пакаленняў прадстаўнікі роду Буанароці Сімоні былі дробнымі банкірамі Фларэнцыі, але Ладавіка не ўдалося захаваць фінансавы стан банка, таму ён час ад часу займаў дзяржаўныя пасады. Згодна з запісам Ладавіка, які захоўваецца ў музеі «Каза Буанароці» (Фларэнцыя), Мікеланьёла нарадзіўся «(…) у панядзелак раніцай, за 4 ці 5 гадзін да світання». У гэтым рэестры таксама ўказана, што хрысціны адбыліся 8 сакавіка ў царкве Сан Джавані дзі Капрэзэ, і пералічаны хросныя бацькі: Маці Мікеланджэла была Франчэска дзі Неры дэль Мініята дзі Сіена (Francesca di Neri del Miniato di Siena). Праз месяц пасля нараджэння сына, у Ладавіка скончыўся тэрмін знаходжання на пасадзе падэсты, і сям'я вярнулася ў Фларэнцыю, а хлопчыка, паколькі ў Франчэскі былі праблемы са здароўем, аддалі карміцельцы з сяла Сеціньяна, недалёка ад Фларэнцыі. Там быў размешчаны асабняк Буанароці (зараз — «Віла Мікеланджэла»), а таксама невялікі кар'ер мармуру і ферма. Хлопчык жыў у сям'і карміцелькі, жонкі муляра, і праводзіў шмат часу ў кар'еры.
Лічыцца, што пазней Мікеланджэла, як жарт, сказаў Вазары, што:
Мікеланджэла быў другім сынам Ладавіка. Фрыц Эрпелі прыводзіць гады нараджэння братоў: Ліянарда (Lionardo) — 1473 г., Буанарота (Buonarroto) — 1477 г., Джавансімонэ (Giovansimone) — 1479 г. і Джызмонда (Gismondo) — 1481 г. У тым жа годзе памерла маці, а ў 1485 годзе, праз чатыры гады пасля яе смерці, Ладавіка ажаніўся зноў. Мачахай Мікеланджэла стала Лукрэцыя Убальдзіні. Неўзабаве Мікеланджэла аддалі ў школу Франчэска Галатэа да Урбіна (Francesco Galatea da Urbino) у Фларэнцыі. Хлопец не праяўляў асаблівай цікавасці да навучання, а аддаваў перавагу зносінам з мастакамі і перамалёўцы царкоўных ікон і фрэсак.
Вядома, што Ладавіка ганарыўся сваім арыстакратычным паходжаннем, бо род Буанароці-Сімоні прэтэндаваў на кроўнае сваяцтва з маркграфіняй Мацільдай Каноскай, хоць і няма дастатковых дакументальных дадзеных для пацвярджэння гэтага. Асканіа Кондзіві сцвярджаў, што сам Мікеланджэла ў гэта верыў, успамінаючы аб арыстакратычным паходжанні роду ў сваіх лістах да пляменніка Ліянарда. Паводле Уільяма Уолеса, вызначальным з’яўляецца тое, што :
Юнацтва. Першыя творы
У 1488 годзе трынаццацігадовы Мікеланджэла стаў вучнем у майстэрні братоў Гірландая. Спачатку бацька быў супраць такой «неарыстакратычнай» кар'еры, але неўзабаве падпісаў кантракт з Даменіка Гірландая, па якім апошні абавязваўся аплачваць працу Мікеланджэла. Тут хлопец атрымаў магчымасць азнаёміцца ​​з асноўнымі матэрыяламі і тэхнікай, да гэтага ж перыяду адносяцца яго алоўкавыя копіі твораў такіх фларэнційскіх мастакоў як Джота і Мазачыа; ужо ў гэтых копіях выявілася характэрнае для Мікеланджэла скульптурнае бачанне форм. Да гэтага ж перыяду адносіцца яго карціна «Мукі Святога Антонія» (копія гравюры Марціна Шангаўэра).
Ужо праз год Мікеланджэла становіцца вучнем Бертольда дзі Джавані, які быў вучнем Данатэла. Яго праца ў садзе скульптур Ларэнца Цудоўнага, прыцягнула ўвагу апошняга, і ў 1490 годзе хлопец пасяліўся ў палацы Медычы, застаючыся там да смерці Ларэнца (1492). Тут ён пазнаёміўся з філосафамі платонаўскай акадэміі (Марсіліа Фічына, Анджэла Паліцыяна, Піка дэла Мірандала і іншыя). Таксама ён сябраваў з Джавані (другі сын Ларэнца, будучы Папа Леў X) і Джуліа Медычы (пазашлюбны сын Джуліяна Медычы, будучы Папа Клімент VII). Сярод яго першых вядомых скульптурных прац — «Галава фаўна» (мармур, не захавалася), рэльефы «Бітва кентаўраў» і «Мадонна ля лесвіцы» (мармур, Каза Буанароці, Фларэнцыя). У 1492—1493 гг. Мікеланджэла працаваў над «Распяццем» (дрэва, царква Санта-Спірыта, Фларэнцыя).
Вядома, што ў той час П'етра Тарыджана дэі Тарыджані, які таксама быў вучнем Бертольда, пасварыўшыся з Мікеланджэла, ударам у твар зламаў насавую косць хлопцу.
«Бітва кентаўраў»
Рэльеф «Бітва кентаўраў» адлюстроўвае сцэну з грэчаскага міфа пра бітву людзей-лапіфаў з кентаўрамі, якія напалі на іх падчас вясельнага банкету. Сюжэт быў прапанаваны Анджэла Паліцыяна, а яго сутнасць — перамога цывілізацыі над варварствам. Паводле міфа лапіфаў перамаглі, аднак у інтэрпрэтацыі Мікеланджэла вынік бітвы не зусім ясны і нават не важны. Гэтая скульптура вылучаецца тым, што гэта першая яго праца разцом. На думку Эрыка Шыльяна, гэта — першая з завершаных «няскончаных» (тэхніка «non finito») скульптур Мікеланджэла. Гэта таксама была апошняя праца Мікеланджэла пад патранатам Ларэнца Цудоўнага.
«Распяцце»
Драўлянае Распяцце было створана ў 1492 (або 1493) годзе, але ўжо пасля смерці Ларэнца. Іменна ў гэты час Мікеланджэла пачаў вывучаць анатомію ў бальніцы пры кляштары Санта Марыя дэль Санта-Спірыта (Santa Maria del Santo Spirito), што можна звязаць з тым, што ўкрыжаваны Хрыстос адлюстраваны аголеным. Некаторы час Распяцце захоўвалася ў музеі Каза Буанароці, цяпер — у царкве Санта-Спірыта. Аўтарства Мікеланджэла не было несумненным, і дыскусіі працягваліся амаль 40 гадоў, але ў 2001 годзе яно было пацверджана даследчыкамі.
Таксама гэты перыяд — перыяд гарачых прамоў манаха Джыралама Савонаролы, які пагражаў Фларэнцыі «акрываўленым мячом Госпада». Пад гэтым уплывам у 1491 годзе старэйшы брат Мікеланджэла, Ліянарда, далучыўся да дамініканцаў. Ларэнца Цудоўны памёр 9 красавіка 1492 года. Мікеланджэла, застаўшыся без апекуна, некаторы час пажыў з сям'ёй, але 20 студзеня 1494 года ён вярнуўся ў палац Медычы, ужо пад эгідай старэйшага сына і спадчынніка Ларэнца Медычы — П'ера. Да гэтага перыяду таксама адносіцца статуя «Геркулес» (мармур, не захавалася) і «Снежны волат». Заказ апошняга быў ідэяй кардынала, якую падтрымаў П'ера. У рамане Карэла Шульца пра гэта напісана:
Сярод даследчыкаў няма адзінага меркавання адносна таго, каго выляпіў Мікеланджэла ў сваёй снежнай скульптуры. Напрыклад, на думку Антоніа Форчэліна (Antonio Forcellino) гэта быў прататып «Геркулеса». Джэймс Хол (James Hall) лічыць, што гэта павінна была быць Мадонна.
Балоння
Увосень, 9 лістапада 1494 года, сям'я Медычы была афіцыйна выгнана з Фларэнцыі, а Саванарола стаў дыктатарам. У Фларэнцыі ўсталявалася так званая «Другая рэспубліка», першыя чатыры гады якой фактычна былі тэакратыяй. З-за небяспекі ўварвання войскаў Карла VIII Мікеланджэла вырашае паехаць спачатку ў Венецыю, а затым у Балонню. Там хлопец жыў у Джанфранчэска Альдаўрандзі (Giovan Francesco Aldovrandini). Тут ён стварыў тры невялікія скульптуры для грабніцы Святога Дамініка, якая заставалася недаробленай з-за смерці, скульптара, які пачаў працу.
У гэты перыяд Мікеланджэла чытае творы Дантэ, Петраркі і Бакача.
Першае падарожжа ў Рым
Неўзабаве палітычная сітуацыя ў Фларэнцыі стала спакайнейшай, і Мікеланджэла вярнуўся дадому, але, не атрымліваючы заказаў ад новай улады, зноў пачаў працаваць на Медычы. Паводле Кандзіві, іменна ў гэты час Ларэнца дзі П'ерфранчэска дэ Медычы заказаў яму статую «Маладога Яна Хрысціцеля», а таксама статую «Амур, які спіць» (страчана), але з умовай так «апрацаваць» твор, каб мець магчымасць прадаць яго даражэй чым антычны. Пакупніком гэтай скульптуры стаў кардынал Рафаэль Рыярыа, які заўважыў падробку, але быў настолькі ўражаны майстэрствам працы, што запрасіў хлопца ў Рым. Дваццаціаднагадовы Мікеланджэла прыехаў у горад 25 чэрвеня 1496 года, і прабыў там наступныя пяць гадоў.
«Вакх»
4 ліпеня 1496 годзе Мікеланджэла пачаў працу над заказам кардынала — мармуровай статуяй Вакха, бога віна. Гэта двухметровая скульптура, прызначаная для кругавога агляду. П’янага бога віна суправаджае маленькі сатыр, які ласуецца гронкай вінаграду. «Вакх» быццам гатовы ўпасці наперад, але захоўвае раўнавагу, адхіляючыся назад, яго позірк звернуты на чару з віном. Мышцы спіны выглядаюць напружанымі, але расслабленыя мышцы жывата і сцёгнаў дэманструюць фізічную, а значыць, і духоўную слабасць. Мікеланджэла дабіўся ўражання няўстойлівасці без кампазіцыйнай неўраўнаважанасці, якая магла б парушыць эстэтычны эфект. Аднак, па завяршэнні твора кардынал адмовіўся ад яго, і скульптуру для свайго саду набыў банкір Якопа Галі (цяпер статуя знаходзіцца ў музеі Барджэла ў Фларэнцыі).
У 1497 годзе памірае мачаха Мікеланджэла — Лукрэцыя Убальдзіні.
«П'ета»
У 1498 годзе Мікеланджэла атрымаў заказ на «П'ету» ад уплывовага французскага кардынала (Jean de Bilhères). Кантракт быў падпісаны 7 жніўня таго ж года. Як зазначае У. Уолес, сама тэма «аплаквання Хрыста» была больш распаўсюджаная ў паўночнай Еўропе і візантыйскім мастацтве, чым у Італіі эпохі Рэнесансу. Мікеланджэла трактуе тэму вельмі стрымана. Смерць і смутак нібы ўтрымліваюцца ў мармуры, з якога створана скульптура. Суадносіны фігур такія, што яны ўтвараюць нізкі трохвугольны нізкі конус. Аголенае цела Хрыста кантрастуе з пышнай, багатай вопраткай Маці Божай.
Мікеланджэла адлюстраваў Маці Божую маладой, нібы гэта не Маці і Сын, а сястра, якая аплаквае заўчасную смерць брата. Ідэалізацыю падобнага роду выкарыстоўвалі і іншыя мастакі, сярод якіх і Леанарда да Вінчы. Акрамя таго, Мікеланджэла быў гарачым прыхільнікам Дантэ, у апошнім кантоне «Боскай камедыі» якога, у пачатку малітвы Святога Бернарда, гаворыцца: «Маці Божая, дачка свайго сына» («Vergine Madre, figlia del tuo figlio»). Скульптар знайшоў ідэальны шлях для перадачы ў камені гэтай глыбокай багаслоўскай думкі. Гэтая статуя — адзіная з прац Мікеланджэла, падпісаная ім самім.
Да гэтага перыяду таксама адносіцца незавершаная «Манчэстэрская Мадонна» (Нацыянальная галерэя, Лондан).
Перыяд другой Фларэнційскай рэспублікі
У 1498 годзе, у выніку інтрыг фларэнційскіх дзеячаў і папскага прастола, Саванарола і двое яго паслядоўнікаў былі асуджаны на спаленне на вогнішчы. Гэтыя падзеі ў Фларэнцыі непасрэдна не закранулі Мікеланджэла, аднак наўрад ці пакінулі яго абыякавым. На змену сярэднявеччу Саванаролы, якое часова вярнулася ў горад, прыйшла свецкая рэспубліка, для якой Мікеланджэла стварыў сваю першую вялікую статую ў Фларэнцыі, мармуровага «Давіда» (1501—1504, Фларэнцыя, Акадэмія). Дагавор на выкананне гэтай працы быў падпісаны 16 жніўня 1501 года.
«Давід»
Вобраз Давіда быў традыцыйным у Фларэнцыі. Данатэла і Верок'ё стварылі бронзавыя скульптуры юнака, які цудам забіў волата, чыя галава ляжыць каля ног біблейскага героя. Мікеланджэла ж вырашыў адлюстраваць момант перад боем. Давід стаіць з перакінутай цераз плячо прашчай, у левай руцэ сціскае камень. Правая частка фігуры напружаная, а левая крыху паралізаваная, як у атлета, гатовага да дзеяння. Вобраз Давіда меў асаблівы сэнс для фларэнційцаў, таму скульптура Мікеланджэла прыцягнула ўсеагульную ўвагу.
«Давід» стаў сімвалам свабоднай і палкай рэспублікі, гатовай перамагчы любога ворага. Каласальная фігура вышынёй 5,17 м павінна была стаяць у саборы, аднак месца там не адпавядала яе грамадскай ролі, таму камітэт грамадзян пастанавіў, што скульптура павінна ахоўваць галоўны ўваход у будынак урада, Палацца Век’ё, перад якім цяпер знаходзіцца яе копія. На эскізе бронзавага «Давіда» і правай руцэ мармуровага, захаваліся радкі Мікеланджэла, якія лічацца прыкладам яго найбольш ранняй паэзіі, якая дайшла да нас:
У перакладзе — «''Давід з прашчай, а я з лукам. Мікеланьёла''». Існуе шмат трактовак гэтых слоў мастака. Паводле  — гэтыя радкі маюць метафарычнае значэнне «з усіх сіл» (праводзячы паралель з такімі такімі італьянскімі выслоўямі як «con l'arco della schiena» ці «con l'arco dell'osso»). І як Давід уступіў у бой з Галіяфам, так дваццацісямігадовы Мікеланджэла стаў да бою з глыбай мармуру, якая павінна была стаць «Давідам». Гэта можна растлумачыць як проціпастаўленне сілы і прылад скульптара і яго тварэння, гэта значыць інтэлекта («лук») Мікеланджэла-скульптара і фізічнай сілы Давіда («прашча»). Чарлз Сеймур (Charles Seymour) трактаваў «лук» як інструменты скульптара.
«Мадонна Доні»
Да гэтага ж часу адносіцца адзіная карціна, безумоўна намаляваная Мікеланджэла, — тонда «Мадонна Доні» (Галерэя Уфіцы, Фларэнцыя). Лічыцца, што заказ на карціну быў прымеркаваны да вяселля фларэнційскіх арыстакратаў-гандляроў Аньёла Доні і Мадалены Строцы ў 1504 годзе, хоць, невядома чаму гандляр Доні заказаў скульптару Мікеланджэла намаляваць карціну, а той — пагадзіўся з гэтай прапановай. Гэта таксама адзіная работа тэмпернымі фарбамі, тэхналогію працы з якімі ён мог вывучыць у Даменіка Гірландая.
«Бітва пры Кашыні»
Магчыма з удзелам Нікало Макіявелі, у гэтыя ж гады быў задуманы яшчэ адзін буйны дзяржаўны праект: Леанарда да Вінчы і Мікеланджэлу было даручана стварыць дзве вялізныя фрэскі для залы Вялікага Савета (Сіньёрыі) у Палацца Век'ё на тэму гістарычных перамог фларэнційцаў пры Анг'яры і пры Кашыне. Заказ быў зроблены, ганфаланьерам Фларэнцыі, у жніўні 1504 года. Вядома, што Мікеланджэла працаваў над кардонам да лістапада 1506 года. Захаваліся толькі копіі кардона Мікеланджэла, у прыватнасці зробленыя яго сябрам і былым памочнікам. На кардоне была намалявана група салдат, якія кідаюцца да зброі ў той час, калі на іх знянацку напалі ворагі падчас купання ў рацэ. Сцэна нагадвае «Бітву кентаўраў» — на ёй намаляваны аголеныя фігуры ў розных позах, якія цікавілі майстра больш, чым сам сюжэт. Паводле слоў скульптара Бенвенута Чэліні, кардон быў «крыніцай натхнення для многіх мастакоў». Верагодна, кардон знік каля 1516 года.
«Евангеліст Мацвей»
1503 годзе Мікеланджэла атрымаў заказ на 12 статуй апосталаў для сабора ў Фларэнцыі. У 1506 годзе Мікеланджэла пачаў працу над статуяй «Евангеліста Мацвея» (Фларэнцыя, Акадэмія). Гэтая статуя засталася няскончанай, бо ўжо праз два гады Мікеланджэла з'ехаў у Рым. Фігура высякалася з мармуровага блока з захаваннем яго прамавугольных форм. Статую асабліва вылучаюць за надзвычайны кампазіцыйны кантрапост: левая нага паднятая і абапіраецца на камень, што выклікае зрушэнне восі паміж тазам і плячыма. Гэта кампазіцыйнае рашэнне ён выкарыстаў пазней у статуі «Геній перамогі».
1502 годам датуецца заказ на бронзавую статую «Давіда», якая была скончана ў 1508 годзе (не захавалася). У 1504 годзе таксама былі завершаны чатыры фігуры — «Святы Пётр», «Святы Аўгусцін» «Святы Павел» і «Святы Рыгор I» — для алтара Пікаламіні ў Сіенскім саборы.
Фларэнційскі перыяд творчасці Мікеланджэла быў адзначаны амаль ліхаманкавай актыўнасцю майстра: у гэты час ён стварыў таксама два рэльефныя тонда — «Тадэі» і «Піці» — з выявамі Мадонны, у якіх для стварэння выразнасці вобраза выкарыстоўваецца розная ступень закончанасці элементаў, і мармуровую статую «Мадонны з немаўлём» (Царква Маці Божай, Бругэ).
Грабніца Папы Юлія II: Праект
Дэталі не зусім ясныя, але, мабыць, Юлій II уяўляў сабе новы храм са сваёй магілай накшталт пахавальні французскіх каралёў у Сен-Дэні. Гэтая грабніца, як піша Р. Ралан: «(…) павінна была пераўзысці ўсе маўзалеі Старажытнага Рыма». Яна павінна была стаяць свабодна і мець памер 6 на 9 м. Унутры павінна было быць размешчана авальнае памяшканне, а знадворку — каля 40 статуй.
На працягу 1505—1506 гг. Мікеланджэла асабіста наведваўся ў Карару, выбіраючы матэрыял для магілы, у той час як Юлій II ўсё больш настойліва звяртаў яго ўвагу на будынак сабора Святога Пятра. Таксама Папа заказаў фрэскі для Сіксцінскай капэлы. Грабніца ж заставалася толькі ў планах. Вельмі раздражнёны, Мікеланджэла збег з Рыма 17 красавіка 1506 года, за дзень да залажэння падмурка сабора. Незадоўга перад тым Мікеланджэла купіў маёнтак пад Фларэнцыяй.
Другі балонскі перыяд
Пасля трох пасланняў ад Папы да Сіньёрыі, Мікеланджэла змірыўся, і паехаў у Балонню, дзе атрымаў заказ на выкананне бронзавай статуі пантыфіка, над якой ён прапрацаваў да пачатку 1508 года. Урачыстае ўсталяванне адбылося 21 лютага 1508 годзе, у царкве Сан Петроніа, а ўжо 13 сакавіка 1508 годзе Ладавіка абвясціў Мікеланджэла паўналетнім. У той час таму споўнілася трыццаць тры гады.
Сіксцінская капэла
Сіксцінская капэла была пабудавана ў 1470-х гадах дзядзькам Юлія, Папам Сікстам IV. У пачатку 1480-х гадоў алтар і бакавыя сцены былі ўпрыгожаны фрэскамі з евангельскімі сюжэтамі і сцэнамі з жыцця Майсея (Перуджыні, Бацічэлі, Гірландая і Раселі), а над імі былі размешчаны партрэты Папаў.
10 мая 1508 года Мікеланджэла пачаў роспіс столі. Праца працягвалася больш за два гады, у перыяд паміж 1508 і 1512, пры мінімальным удзеле памочнікаў. Першапачаткова меркавалася адлюстраваць постаці апосталаў на прастолах. Пазней, у лісце ад 1523 года, Мікеланджэла з гонарам пісаў, што пераканаў Папу ў безгрунтоўнасці гэтай задумы і атрымаў поўную свабоду. Паводле задумы мастака, на бакавых сценах капэлы прадстаўлены Эпоха Закона (Майсей) і Эпоха Божае ласкі (Хрыстос), а сама столь адлюстроўвае пачатак гісторыі чалавецтва, Кнігу Быцця.
Фрэскі столі Сіксцінскай капэлы маюць складаную структуру, якая складаецца з намаляваных элементаў архітэктурных дэкарацый, асобных фігур і сцэн. Па баках ад цэнтральнай часткі столі пад намаляваным карнізам размешчаны гіганцкія фігуры старазапаветных прарокаў і язычніцкіх сівіл, якія сядзяць на тронах. Паміж дзвюма карнізамі намаляваны папярочныя палосы, якія імітуюць пабудовы — імі размежаваны буйныя і дробныя апавядальныя сцэны з Кнігі Быцця. У люнетах і сферычных трохвугольніках пад роспісам, таксама размешчаны сцэны. Шматлікія фігуры, у тым ліку знакамітыя «ignudi» («голыя») абрамляюць сцэны з Кнігі Быцця. Сцэны з Кнігі Быцця, як і кампазіцыі на бакавых сценах, размешчаны ў храналагічным парадку, ад алтара да ўваходу. Вылучаюцца тры трыяды. Першая звязана са стварэннем свету. Другая — «Стварэнне Адама», «Стварэнне Евы», «Спакушэнне і выгнанне з Рая» — прысвечана стварэнню чалавецтва і яго грэхападзенню. Апошняя распавядае гісторыю Ноя, якая заканчваецца яго ап'яненнем. Адам у «Стварэнні Адама» і Ной у «Ап'яненне Ноя» намаляваныя ў аднолькавай позе: у першым выпадку чалавек яшчэ не мае душы, у другім — ад яе адмаўляецца. Такім чынам, гэтыя сцэны паказваюць, што чалавецтва не адзін раз, а двойчы пазбаўлялася Божай прыхільнасці.
Апавяданне вытрымана ў духу гераічнага і ўзнёслага гуманізму, і жаночым, і мужчынскім постацям уласціва гераічная сіла. Фігуры аголеных шчытаносцаў, якія абрамляюць сцэны, сведчаць пра асаблівасці густу Мікеланджэла і яго рэакцыі на класічнае мастацтва. Узятыя разам, яны з’яўляюцца энцыклапедыяй становішчаў аголенага чалавечага цела, як гэта было і ў «Бітве кентаўраў», і ў «Бітве пры Кашыні». Мікеланджэла не быў схільны да спакойнага ідэалізму скульптуры Парфенона. Ён аддаваў перавагу магутнай гераічнасці рымскага мастацтва, элінізмуу, якому ўласціва трагічная, поўная пафасу група «Лаакаон», знойдзеная ў Рыме ў 1506 г.
14 жніўня 1511 года адбылося адкрыццё скончанай к таму часу частцы роспісу. Пачатак 1512 года — завяршэнне працы Мікеланджэла. Урачыстае адкрыццё — 31 кастрычніка 1512 года.
Рэстаўрацыя
Падрыхтоўчыя работы пачаліся яшчэ ў 1979 годзе. Расчыстка і рэстаўрацыя роспісу столі працягваліся з 1980 да 1994. У выніку былі зняты адкладанні сажы, і цёмныя колеры саступілі месца ярка-ружоваму, лімонна-жоўтаму і зялёнаму; выразна праявіліся контуры і суадносіны фігур і архітэктуры. Мікеланджэла аказаўся тонкім каларыстам: ён здолеў узмацніць скульптурнае ўспрыманне натуры пры дапамозе колеру і ўлічыў вышыню столі (18 м), якая ў 16 стагоддзі не магла быць асветлена так ярка, як гэта магчыма зараз.
Вынікі рэстаўрацыі таксама не пазбеглі крытыкі.
Грабніца Папы Юлія II: Другі праект
Папа Юлій II памёр у 1513. На прастол узышоў Леў X з сямейства Медычы. 6 мая 1513 года быў падпісаны дагавор на другі праект грабніцы — значна меншы. З 1513 па 1516 гг. Мікеланджэла працаваў над скульптурамі для грабніцы Юлія II: фігурамі двух рабоў— «Звязаны раб» і «Раб, што памірае» (Луўр), і скульптурай «Майсея» (Сан П'етра ін Вінколі, Рым). 8 ліпеня 1516 года быў падпісаны дагавор на трэці праект грабніцы.
«Майсей»
Характэрнай асаблівасцю Майсея Мікеланджэла з’яўляецца наяўнасць «рагоў» — прамянёў святла, што было выклікана памылкай у перакладзе Бібліі на лацінскую мову (т. зв. «Вульгата»).
«Майсей» глядзіць налева, як і «Давід»; у ім нібы закіпае абурэнне ад убачанага пакланення залатому цяльцу. Правая частка яго цела напружана, да боку прыціснуты скрыжалі, а рэзкі рух правай нагі падкрэслены перакінутай цераз яе драпіроўкай. Гэты гігант, адзін з прарокаў, увасабляе terribilita, «пагрозлівую сілу». Канчаткова статуя была дапрацавана значна пазней, у 1542 годзе.
Рабы
«Раб, што памірае» — знясілены, ён нібы спрабуе падняцца, але ў бяссіллі замірае, схіліўшы галаву пад заламанай назад рукой. «Звязаны раб» выяўлены ў рэзкім павароце, падобна да «Евангеліста Мацвея».
Рабы не ўвайшлі ў канчатковы варыянт грабніцы — і Мікеланджэла падарыў іх Раберта Строцы.
Вяртанне ў Фларэнцыю
25 верасня 1520 года нарадзіўся пляменнік Ліянарда (сын Буанароці).
1525 годам датаваны чацвёрты праект грабніцы Юлія II. З 1526 года Мікеланджэла перастаў падпісвацца «Мікеланджэла, скульптар», а стаў выкарыстоўваць сваё поўнае імя.
У пачатку 1500-х гадоў Мікеланджэла пастаянна ездзіў з Фларэнцыі ў Рым і назад, але перагаворы з Джуліа дзі Джуліяна дэ Медычы (будучым Папам) па Новай сакрысціі (капэла Медычы) у царкве Сан Ларэнца і бібліятэцы Лаурэнціяна трымалі Мікеланджэла ў Фларэнцыі да 1534.
Капэла Медычы
Ранні эскіз капэлы — з чатырма грабніцамі, які стаяць свабодна — датаваны лістападам 1520 года.
Новая сакрысція царквы Сан Ларэнца (капэла Медычы) складала пару Старой, пабудаванай Брунелескі стагоддзем раней, яна засталася недабудаванай з-за ад'езду Мікеланджэла ў Рым у 1534. Новая сакрысція была задумана як мемарыяльная капэла Джуліяна Медычы, брата Рымскага Папы Льва, і Ларэнца, яго пляменніка, якія памерлі маладымі. Сам Леў X памёр у 1521, і неўзабаве на папскім троне апынуўся іншы член сям'і Медычы, Папа Клімент VII, які актыўна падтрымліваў гэты праект.
«Мадонна з немаўлём», «Вечар», «Раніца» і «Ларэнца II Медычы» былі амаль завершаны ў сакавіку 1526 года, але ўжо ў красавіку 1527 года работы над капэлай былі спынены.
Эфект скульптур «Джуліяна» і «Ларэнца» пабудаваны на кантрастах. Ларэнца задуменны і сузіральны. Алегорыі «Вечары» і «Раніцы», якія знаходзяцца пад ім, настолькі расслабленыя, што, здаецца, могуць саслізнуць з саркафагаў, на якіх ляжаць. Фігура «Джуліяна», наадварот, напружаная — ён трымае ў руцэ жазло палкаводца. Размешчаныя пад ім «Ноч» і «Дзень» — магутныя, атлетычныя фігуры, скурчаныя ў пакутлівай напрузе. Існуе здагадка, што «Ларэнца» ўвасабляе сузіральны пачатак, а «Джуліяна» — дзейны.
Калі Мікеланджэла, у 1534 годзе, з'ехаў у Рым, скульптуры яшчэ не былі ўстаноўлены і знаходзіліся на розных стадыях завершанасці. Замалёўкі, якія захаваліся, сведчаць пра напружаную працу, якая папярэднічала іх стварэнню: былі праекты адзінай грабніцы, падвойнай грабніцы, і асобна стаячай.
Магчыма, што статуя «Скурчаны хлопчык» (Эрмітаж, Санкт-Пецярбург) таксама прызначалася для капэлы.
Бібліятэка Лаўрэнціяна
У студзені 1524 года Мікеланджэла працаваў над праектамі бібліятэкі, будаўніцтва якой пачалі восенню.
Чытальная зала бібліятэкі Лаўрэнціяна з’яўляецца доўгім будынкам з шэрага каменю і светлымі сценамі. Вестыбюль, высокае памяшканне з шматлікімі патопленымі ў сцяну падвоенымі калонамі, нібы з цяжкасцю трымае лесвіцу, якая выліваецца на падлогу. Лесвіца была скончана ў канцы жыцця Мікеланджэла, а вестыбюль быў завершаны толькі ў 20 стагоддзі. Гэта быў першы праект Мікеланджэла, у якім ён не выкарыстаў скульптурных элементаў.
«Геній перамогі»
Прыкладна ў 1530 Мікеланджэла стварыў невялікую мармуровую статую «Апалона» (Фларэнцыя, Барджэла) і скульптурную групу «Геній перамогі» (Палацца Век'ё, Фларэнцыя). «Геній перамогі» — гнуткая вытанчаная постаць з паліраванага мармуру, якую падтрымлівае фігура старога, які толькі злёгку ўзнімаецца над грубай паверхняй каменя. Гэтая група дэманструе блізкую сувязь Мікеланджэла з мастацтвам такіх вытанчаных маньерыстаў, як Бранзіна, і з’яўляецца першым узорам спалучэння закончанасці і незавершанасці для стварэння выразнага вобраза.
Да гэтага ж перыяду адносіцца страчаная карціна Мікеланджэла — «Леда і лебедзь».
У 1531 годзе памірае бацька Мікеланджэла, Ладавіка. 29 красавіка 1532 года падпісаны дагавор аб пятым праекце грабніцы Папы Юлія II. Па ім у ансамбль грабніцы павінны былі ўваходзіць статуі: «Малады раб», «Барадаты раб», «Атлант», «Раб абуджаецца» і «Геній перамогі».
Знаходжанне ў Рыме
У 1534 годзе Мікеланджэла пераехаў у Рым. У той час Клімент VII абдумваў тэму фрэскавага роспісу алтарнай сцяны Сіксцінскай капэлы, спыніўшыся на тэме Страшнага суда. 25 верасня таго ж года ён памёр, а новым Папам стаў Павел III (Алесандра Фарнезэ).
Ужо 1 верасня 1535 года Мікеланджэла быў прызначаны галоўным архітэктарам, скульптарам і жывапісцам Ватыкана.
«Страшны Суд»
Праца над фрэскай пачалася ў красавіку-маі 1536 года і працягвалася да кастрычніка 1541. Урачыстае адкрыццё — 31 кастрычніка 1541 года.
Традыцыйна кампазіцыя Страшнага суда складалася з некалькіх асобных частак, тады як у Мікеланджэла яна паўстае авальным водаваротам голых мускулістых цел. Фігура Хрыста, якая нагадвае Зеўса, размешчана ўверсе — яго правая рука паднята ў жэсце праклёну тым, хто знаходзіцца злева ад яго. Сціснутыя вусны Хрыста выклікаюць сумненні ў тым, што ён праклінае, а значыць магчымы і іншыя трактоўкі для гэтай паднятай рукі. Твор напоўнены магутным рухам: шкілеты паўстаюць з зямлі, выратаваная душа ўзнімаецца ўверх па гірляндзе з руж, мужчына, якога д’ябал цягне ўніз, ад жаху закрывае твар рукамі.
«Страшны суд» стаў адлюстраваннем песімізму Мікеланджэла. Адна дэталь фрэскі сведчыць пра яго змрочны настрой і яго горкі «подпіс» — ля левай нагі Хрыста знаходзіцца постаць Святога Варфаламея, які трымае ў руках нож і ўласную скуру, якую з яго злупілі жыўцом. Твар на знятай скуры Святога Варфаламея — аўтапартрэт мастака. Рысы ж аблічча самога святога нагадваюць П'етра Арэціна, які несправядліва нападаў на Мікеланджэла, бо лічыў, што мастак адлюстраваў рэлігійны сюжэт непрыстойна.
На Трыдэнцкім саборы была асуджана аголенасць фігур, выявы безбародага Хрыста і ўключэнне ў кампазіцыю Харона. Даніэлю да Вальтэра было даручана дамаляваць адзенне на некаторых фігурах яшчэ пры жыцці Мікеланджэла. Таксама ён цалкам перамаляваў фрагмент са Святой Кацярынай і Святым Уласам, пастава якіх лічылася вельмі неадназначнай. Пасля яго фрэску «апраналі» таксама Джыралама да Фана і П'етра да Картона. Захавалася копія фрэскі Мікеланджэла да змен, зробленая Марчэла Венусці ў 1549 годзе (Музей Кападымонтэ, Неапаль). На працягу 1990—1994 гг. была праведзена рэстаўрацыя і частковае аднаўленне першапачатковага выгляду фрэскі.
Капэла Пааліна
Павел III заказаў фрэскі для капэлы Пааліна (капэла Паўла). Там Мікеланджэла стварыў кампазіцыі «Абарачэнне Паўла» і «Распяцце Святога Пятра» (паміж 1542—1550 гг.) — творы, у якіх парушаны рэнесансныя нормы кампазіцыі. Іх духоўная насычанасць не была ацэнена; у іх бачылі толькі тое, што «жывапіс, у прыватнасці праца над фрэскай, для старых людзей не падыходзіць».
У канцы 1530-х гадоў Мікеланджэла займаўся ў асноўным архітэктурнымі праектамі, і пабудаваў некалькі будынкаў у Рыме, сярод іх найбольш значным з’яўляецца комплекс збудаванняў на Капіталійскім пагорку, а таксама праекты для сабора Святога Пятра.
Гэты ж перыяд адзначаны яго сяброўствам з Віторыяй Калона.
Капіталійская плошча
У 1538 на Капітоліі была ўстаноўлена копія рымскай коннай бронзавай статуі імператара Марка Аўрэлія. Згодна з праектам Мікеланджэла, яе абрамленнем з трох бакоў сталі фасады палацаў. Найвышэйшы з іх — Палац сенатараў, размешчаны ў цэнтры плошчы са сходамі з абодвух бакоў. На бакавых фасадах усталявалі велізарныя, велічынёй у два паверхі карынфскія пілястры, увянчаныя карнізам з балюстрадай і скульптурамі. Комплекс Капітолія быў ​​багата ўпрыгожаны старадаўнімі надпісамі і скульптурамі, сімволіка якіх зацвярджала моц старажытнага Рыма.
У 1539 годзе — бюст «Брута». Вядома, што ў ліпені 1544 годзе Мікеланджэла выказаў згоду за свой кошт зрабіць конную статую Францыска I, калі той «верне Фларэнцыі свабоду».
Грабніца Папы Юлія II: Завяршэнне
20 жніўня 1545 года — апошні дагавор адносна шостага праекта грабніцы Юлія II. У сваім цяперашнім выглядзе яна была завершана ў 1545 годзе.
Майстар паспеў зрабіць толькі тры статуі — «Майсея», «Рахіль» і «Лію». Надмагілле ўсталявалі ў царкве Сан П'етра ін Вінколі (Святога Пятра ў аковах), дзе Папа служыў пры жыцці, а не ў саборы Святога Пятра, як планавалася раней. Цэнтральнай статуяй праекта стаў «Майсей», якога Лібман называе «пэўным чынам партрэтам, фізічным і духоўным, Юлія II».
Кандзіві сцвярджаў, што грабніца была «трагедыяй» ўсяго жыцця Мікеланджэла, бо яму так і не ўдалося завяршыць яе такой, якой яна бачылася спачатку. Уолес адзначае, што: «(…)уяўляць якой грабніца магла б быць — гэта адмаўляцца бачыць тое, чаго Мікеланджэла ўдалося дасягнуць».
У кастрычніку 1546 года Мікеланджэла пачынае кіраваць будаўніцтвам Палацца Фарнезэ ў Рыме.
Сабор Святога Пятра
У 1546 памёр Антоніа да Сангала, і Мікеланджэла стаў галоўным архітэктарам сабора 1 студзеня 1547 года. План Брамантэ 1505 года прадугледжваў пабудову цэнтрычнага храма, але неўзабаве пасля яго смерці быў прыняты больш традыцыйны базілікальны план Сангала. Мікеланджэла вырашыў прыбраць складаныя неагатычныя элементы плана Сангала і вярнуцца да простай, строга арганізаванай цэнтрычнай прасторы, над якой дамінаваў велізарны купал на чатырох апорах. Мікеланджэла не ўдалося цалкам ажыццявіць гэтую задуму, але ён паспеў пабудаваць заднюю і бакавыя сцены сабора з гіганцкімі пілястрамі карынфскага ордара, з нішамі і вокнамі паміж імі. Купал завяршыў Джакама Дэла Порта, ужо пасля смерці Мікеланджэла.