cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ліберальна-дэмакратычная партыя (Японія)
Гісторыя
ЛДП была ўтворана 15 лістапада 1955 года ў выніку зліцця дзвюх партый: ліберальнай і дэмакратычнай, якія выступілі адзіным фронтам супраць набіраючых папулярнасць сацыялістаў. Узначаліла яе выконваючая абавязкі старшыні камісія ў складзе Іціра Хатаямы,, і. Мерапрыемствы з нагоды ўтварэння найбуйнейшай партыі ў Японіі праходзіла ва ў Токіо. У той жа дзень былі прынятыя «Дэкларацыя аб заснаванні партыі», «Праграма», «Хартыя партыі», «Місія партыі», і «Палітычная праграма партыі». Першым старшынёй ЛДП на пазачарговым з’ездзе ў красавіку 1956 быў абраны прэм’ер-міністр Іціра Хатаяма. У далейшым гэтая партыя стала вядучай у Японіі. Усе лідары партыі, за выключэннем Ехэя Кона і Садакадзу Танігакі, з’яўляліся адначасова прэм’ер-міністрамі.
Пачынаючы з 1955 года, партыя амаль нязменна з’яўлялася кіруючай. З 1983 па 1986 складала кааліцыю з. Улетку 1993 года ў ЛДП адбыўся раскол, у выніку якога яна ў жніўні 1993 года на 11 месяцаў перайшла ў апазіцыю, саступіўшы ўладу кааліцыйным урадам. У 1994—1996 гг. складала кааліцыю з сацыялістычнай партыяй, якую ўзначальваў лідар сацыялістаў Тамііці Мураяма. У 1996—2009 гг., зноў заняўшы лідзіруючыя пазіцыі, партыя нязменна фарміравала ўрад краіны пры падтрымцы дробных партый.
Па выніках парламенцкіх выбараў ліпеня 2019 года ЛДП захавала большасць у верхняй палаце, аднак колькасць прадстаўнікоў скарацілася са 123 да 113.
Палітычная пазіцыя
Ліберальна-дэмакратычная партыя падтрымліваецца галоўным чынам кансерватыўна настроеным сельскім насельніцтвам, а таксама карыстаецца прызнаннем у бюракратыі, буйных карпарацыях (Кэйрэцу) і работнікаў разумовай працы.
Ва ўнутранай палітыцы партыя прытрымліваецца кансерватыўнага курсу і працягвае карыстацца падтрымкай большай часткі насельніцтва. Але ў сувязі са статусам кіруючай партыі, нярэдка з’яўляюцца абвінавачванні ў выкарыстанні «адміністрацыйнага рэсурсу». Таксама ЛДП турбуюць фінансавыя скандалы.
У адрозненне ад левых партый, ЛДП ніколі не мела выразнай палітычнай ідэалогіі і філасофіі. Партыйныя дзеячы прытрымліваюцца пазіцый, якія можна ахарактарызаваць такім чынам: больш правыя, чым апазіцыйныя партыі і не такія радыкальныя, як нелегальныя правыя групоўкі. Палітыка ЛДП традыцыйна асацыюецца з наступнымі мэтамі: хуткі эканамічны рост на аснове экспарту, цеснае супрацоўніцтва са ЗША. Рэформы, якія праводзяцца партыяй у апошнія гады, накіраваны на спрашчэнне бюракратычнай сістэмы, прыватызацыю дзяржаўных прадпрыемстваў, прыняцце мер, уключаючы падатковую рэформу, звязаных са старэннем насельніцтва. Іншымі прыярытэтамі палітыкі 1990-х з’яўляліся ўзмацненне ўплыву Японіі ў Азіяцка-Ціхаакіянскім рэгіёне, павышэнне ўнутранага попыту, развіццё навукі і пабудова інфармацыйнага грамадства.
Напярэдадні выбараў у Палату дарадцаў 2016 года партыя заяўляла пра неабходнасць змяніць артыкул 9 Канстытуцыі Японіі, у якім усталяваная забарона на вядзенне Японіяй вайны і стварэнне сухапутных, марскіх і ваенна-паветраных узброеных сіл. Кааліцыя на чале з прэм’ер-міністрам Сіндза Абэ лічыла дадзены артыкул відавочным анахранізмам і патрабавала яго адмены, паказваючы на патэнцыйную ваенную пагрозу з боку КНДР. Адпаведная папраўка ў Канстытуцыю можа быць прынятая 2/3 галасоў дэпутатаў абедзвюх палат парламента, пасля чаго яна павінна быць адобрана на ўсенародным рэферэндуме. Для дасягнення гэтай мэты ў кааліцыі ЛДП-Камэйта ўжо ёсць неабходная большасць галасоў у ніжняй палаце парламента.
Савет па знешняй палітыцы кіруючай Ліберальна-дэмакратычнай партыі Японіі ўхваліў пагадненне аб усебаковым рэгіянальным эканамічным партнёрстве, заключаным 15 лістапада 2020 года.
Маражаара
Маражаа́ра, або культура Маражо́ (Marajoara, cultura do Marajó) — археалагічная культура ў Паўднёвай Амерыцы. Існавала каля 350 - 1650 гг. н. э. у ніжняй плыні ракі Амазонка. Росквіт адбыўся ў IX - XIV стст. Атрымала назву па найменню востраву Маражо, дзе была адкрыта.
Ліберальна-дэмакратычная партыя (Японія)
Кіраўніцтва
Старшыня партыі мае права прызначаць генеральнага сакратара, старшыню Палітычнага савета, членаў Выканаўчага савета і Фінансавага камітэта. Старшыня абіраецца тэрмінам на 3 гады. Для вылучэння кандыдатуры на вышэйшую пасаду ў ЛДП неабходна заручыцца падтрымкай не менш за 20 членаў партыі, якія з’яўляюцца дэпутатамі парламента. Ва ўнутрыпартыйным таемным галасаванні ўдзельнічаюць парламентарыі ад ЛДП і члены рэгіянальных аддзяленняў — па тры ад кожнай з 47 японскіх прэфектур. Для перамогі трэба набраць больш за 50 % галасоў.
Маражаара
Гісторыя
Першыя знаходкі старажытных керамічных вырабаў на востраве Маражо былі зроблены амерыканскай даследчыцай Б. Мэгерс у 1950-я гг. і 1960-я гг. У сваёй дысертацыі яна ўпершыню ўвяла ў навуковы зварот назву Маражаара. У 1980-я гг. даследаваннямі археалагічнай культуры занялася А. Рузвельт, якая шмат зрабіла для папулярызацыі вынікаў працы археолагаў. У нашы дні раскопкі працягваюцца як на востраве Маражо, так і суседніх астравах. Даследаванне Маражаары стымулявала пошукі ў іншых мясцінах трапічнай зоны Паўднёвая Амерыкі.
Асаблівасці
Культура Маражаара развівалася ў вусці ракі Амазонка, пераважна на астравах. Галоўныя даследаванні рабіліся на востраве Маражо. Першыя археолагі, якія сутыкнуліся з керамікай Маражаары ў сярэдзіне XX ст. палічылі, што яе вытворцы былі мігрантамі з вобласці Анд, але ў нашы дні ўсталявалася меркаванне, што яны мелі мясцовае паходжанне.
Нягледзячы на неспрыяльныя ўмовы (частыя паводкі, бедныя глебы, працяглы спякотны перыяд) асноўным заняткам яе носьбітаў было земляробства. Яны будавалі на натуральных узвышэннях штучныя пагоркі з пляскатай паверхняй, дзе паводкі не маглі загубіць ураджай. Штучна фарміравалася ўрадлівая тэра прэта. Асноўнай культурай была кукуруза. Магчымасць вырошчвання клубневых культур застаецца спрэчнай, некаторымі даследчыкамі нават адвяргаецца. Важным заняткам таксама было рыбалоўства.
Культура Маражаара найбольш вядома сваёй керамікай, якая прадстаўлена пасудзінамі рознай формы і прызначэння, разнастайнымі статуэткамі і прыладамі. Вялікая колькасць знаходак кажа пра то, што грамадства Маражаары мела значную колькасць насельніцтва і сацыяльны падзел. Земляробствам займаліся жанчыны. Мяркуюць, што надзелы і адлік сваяцтва былі матрылакальнымі. Выявы жанчын часцяком маюць рысы шаманаў. Штучныя пагоркі з'яўляліся не проста месцамі для земляробства, а таксама могілкамі і, магчыма, ваеннымі ўмацаваннямі.
Заняпад
Паступовы заняпад культуры Маражаара пачаўся ў XIV ст. Мясцовыя жыхары перасталі ўзводзіць новыя штучныя пагоркі. Прычыны гэтага да канца не высветлены. Найбольш абмяркоўваемая гіпотэза кажа, што гэта магло адбыцца ў выніку прыродных змен або экалагічнага крызіса. Канчатковы заняпад адбыўся ў XVII ст. у выніку кантактаў з партугальцамі.
Вуліца Багдана Хмяльніцкага (Гомель)
Вуліца Багдана Хмяльніцкага — адна з галоўных і найболей працяглых вуліц горада Гомеля, размешчана ў Савецкім раёне. Названая ў 1954 годзе ў гонар Б. Хмяльніцкага, помнік якому ўсталяваны наадварот стадыёна «Лакаматыў».
Вуліца бярэ пачатак ля скрыжавання праспекта Касманаўтаў і Палескай, і сканчаецца ў моста праз раку Сож (5-й мк-рн — Навабеліца).
Дуглас Дайманд
Дуглас Уорэн Дайманд (Douglas Warren Diamond; кастрычнік 1953, ЗША) — амерыканскі эканаміст, ганаровы прафесар кафедры фінансаў імя Мертана Мілера Школы бізнесу імя Бут пры Чыкагскім універсітэце, прэзідэнт Амерыканскай фінансавай асацыяцыі ў 2003 годзе, суаўтар мадэлі Дайманда — Дзібвіга.
Член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (2017). Лаўрэат прэміі па эканоміцы імя Альфрэда Нобеля (2022).
Біяграфія
Дуглас нарадзіўся ў кастрычніку 1953 года.
Дайманд скончыў у 1975 годзе Браўнаўскі ўніверсітэт і атрымаў ступень бакалаўра па эканоміцы, стаўшы членам ганаровага таварыства Фі Бэта Капа. Ступень магістра мастацтваў па эканоміцы атрымаў у 1976 годзе ў Ельскім універсітэце, там жа ў 1977 годзе абараніў ступень магістра філасофіі па эканоміцы. Доктарскую ступень па эканоміцы атрымаў у 1980 годзе ў Ельскім універсітэце.
У 1972—1977 гадах прымаў удзел у даследчых праектах. Выкладчыцкую дзейнасць пачаў у 1977—1978 гадах на пасадзе выкладчыка эканомікі на факультэце эканомікі ў Ельскім універсітэце. У 1979 годзе стаў выкладчыкам, у 1980—1983 гадах быў асістэнтам прафесара, у 1983—1986 гадах асацыяваным прафесарам, а ў 1986 годзе заняў пасаду поўнага прафесара фінансаў у Школе бізнесу імя Бута пры Чыкагскім універсітэце. У 1987—1988 гадах быў поўным прафесарам фінансаў у Ельскай школе арганізацыі і кіравання. У 1988—1993 гадах працягнуў выкладанне на пасадзе поўнага прафесара фінансаў у Школе бізнесу імя Бут пры Чыкагскім універсітэце. У 1993—2000 гадах стаў прафесарам фінансаў кафедры імя Тэадора Янтэма, а з 2000 года з’яўляецца ганаровым прафесарам фінансаў кафедры імя Мертана Мілера ў Школе бізнесу імя Бута пры Чыкагскім універсітэце.
Таксама з’яўляўся запрошаным выкладчыкам на факультэце эканомікі ў Браўнаўскім універсітэце у 1983 годзе, запрошаным прафесарам фінансаў у Ганконгскімім універсітэце навукі і тэхналогіі ў 1997 годзе, запрошаным выкладчыкам у Банку Японіі ў 1999 годзе, запрошаным прафесарам фінансавай эканомікі ў школе менеджменту MIT Sloan у 2015—2016 гадах. Быў судырэктарам Цэнтра даследаванняў па фінансах імя Фамы — Мілера пры Школе бізнесу імя Бута ў 2010—2014 гадах.
Раней з’яўляўся рэдактарам часопіса The Journal of Business у 1988—2001 гадах, памочнікам рэдактара часопіса The Journal of Finance у 1988—1996 гадах і 2000—2003 гадах, замежным рэдактарам The Review of Economic Studies у 1993—1997 гадах, памочнікам рэдактара часопіса Journal of Banking and Finance у 1995—2001 гадах, членам рэдкалегіі часопіса «Journal of Financial Intermediation» у 1989—1993 гадах. Быў членам савета дырэктараў у 1988—1990 гадах і ў 1999—2004 гадах, і прэзідэнтам у 2003 годзе Амерыканскай фінансавай асацыяцыі.
З’яўляецца навуковым супрацоўнікам Нацыянальнага бюро эканамічных даследаванняў з 1999 года, памочнікам рэдактара часопіса «Journal of Financial Services Research» з 1993 года, членам рэдкалегіі часопіса «Journal of Financial Intermediation» з 2014 года, членам савета дырэктараў Цэнтра даследаванняў цэн каштоўных папер з 1994 года, кансультантам Федэральнага рэзервовага банка Рычманда з 1990 года, кансультантам Федэральнага рэзервовага банка Чыкага з 2012 года, членам эканаметрычнага таварыства з 1990 года, членам асацыяцыі фінансавага менеджменту з 2010 года, членам таварыства развіцця эканамічнай тэорыі з 2016 года, прэзідэнтам Заходняй фінансавай асацыяцыі ў 2001—2002 гадах.
Уклад у навуку
Дуглас Дайманд вядомы як суаўтар мадэлі Дайманда — Дзібвіга.
Узнагароды
За свае дасягненні ў галіне эканомікі быў ганараваны шэрагам узнагарод:
Міхась Пашкевіч
Міхась Пашкевіч (нар. 22 лютага 1986 года) — беларускі палітык і грамадскі актывіст, член Аб’яднанай грамадзянскай партыі і ўдзельнік кампаніі «Гавары праўду!».
Біяграфія
У 1999 годзе стаў членам Маладога фронту, потым удзельнічаў у кампаніі «Выбірай», прымеркаванай да прэзідэнцкіх выбараў 2001 года.
Паступіў на гістарычны факультэт БДУ, адкуль быў адлічаны пасля прэзідэнцкіх выбараў 2006 года.
З 2006 года працуе ў маладзёжнай арганізацыі Аб’яднанай грамадзянскай партыі, узначальваў партыйную маладзёжную арганізацыю «Маладыя дэмакраты».
З 2010 года — актывіст кампаніі «Гавары праўду!». Падчас прэзідэнцкіх выбараў 2010 года быў даверанай асобай кандыдата Уладзіміра Някляева.
Ініцыятар грамадзянскіх кампаній у падтрымку ўвядзення альтэрнатыўнай грамадзянскай службы.
Ала Канстанцінаўна Кабаковіч
Ала Канстанцінаўна Кабаковіч, Кабаковіч-Тычына (, в. Гутава, Драгічынскі раён, Брэсцкая вобласць —, Мінск) — беларускі літаратуразнавец, крытык, паэтэса, перакладчык.
Біяграфія
Нарадзілася ў сялянскай сям’і. Скончыла сярэднюю школу з залатым медалём. У 1959 г. паступіла на аддзяленне журналістыкі філалагічнага факультэта БДУ, якое скончыла ў 1964 годзе. Працавала рэдактарам літаратурна-драматычнага вяшчання Беларускага радыё (196—1966). Скончыла аддзяленне перакладу Літаратурнага інстытута імя А. М. Горкага ў Маскве (1966—1971). У час вучобы была слухачкай славістычных курсаў пры Варшаўскім універсітэце, адзін год працавала рэдактарам і рэцэнзентам аддзела паэзіі часопіса «Дружба народов». З 1971 года малодшы, з 1981 — старшы навуковы супрацоўнік Інстытута літаратуры імя Янкі Купалы АН БССР. Кандыдат філалагічных навук (1975). Адначасова працавала рэктарам Народнага універсітэта культуры Будтрэста № 1 у Мінску (1973—1977). Жонка пісьменніка М. Тычыны.
Творчасць
Даследавала гісторыю і тэорыю беларускай літаратуры, узаемасувязі таленту мастака з рэчаіснасцю, асаблівасці свабоднага верша. Аўтарка кніг па крытыцы і літаратуразнаўстве «Паэзія Максіма Багдановіча: Дыялектыка рацыянальнага і эмацыянальнага» (1978), «Беларускі свабодны верш» (1984), «Фальклорныя і анталагічныя традыцыі ў беларускай паэзіі» (1989). Суаўтарка манаграфіі «Паэзія абнаўлення свету» (з І. Шпакоўскім, Н. Шукліной, 1981).
Дэбютавала ў друку падборкай вершаў у 1970 годзе (часопіс «Нёман»). У пасмяротным зборніку «Пасеянае ўзыдзе» (1991), укладзеным М. А. Тычынам, змешчаны вершы, пераклады, эсэ. Перакладала на рускую мову творы беларускіх паэтаў У. Караткевіча, А. Вярцінскага, А. Сербантовіча, А. Разанава.
Луапула (правінцыя)
Луапула (Luapula) — адна з дзевяці правінцый Замбіі, якая размяшчаецца на поўначы краіны, мяжуе на поўначы і захадзе з Дэмакратычнай Рэспублікай Конга. Адміністрацыйны цэнтр — Манса. Плошча — 50 567 км², насельніцтва складае 775 353 (на 2000 год). Асноўнай вытворчасцю рэгіёна з'яўляецца рыбалоўства.
IC 5069
IC 5069 — галактыка тыпу Sb (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Паўлін.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Дворышчанскі сельсавет
Назву Дво́рышчанскі сельсавет маюць:
Дэніэл Коўк
Дэніэл Паркер Коўк (Daniel Parker Coke) — англійскі адвакат і член парламента Вялікабрытаніі.
Біяграфія
Коўк быў адзіным дзіцём у сям'і адваката Томаса Коўка (1700—1776) і яго жонкі Мацільды Гудвін (1706—1777). Ён належаў да старажытнага дэрбішырскому роду Коўкаў з Траслі. Вучыўся ў Дэрбскай школе, Оксфардскім каралеўскім каледжы і Каледжы Усіх Святых. Атрымаў ступень бакалаўра ў 1769 годзе і ў 1772 годзе ў Лінкалн Ян (Лондан) — ступень магістра.
Кар'ера
Коўк быў запрошаны ў суд у 1768 годзе і працаваў у якасці адваката.
З 1776 па 1780 годы быў членам парламента ад горада Дэрбі, пазней у 1780—1812 гг. — ад Нотынгема.
З 1793 года Коўк падтрымліваў палітыку брытанскага ўрада ў бок вайны з Францыяй. На агульных выбарах 1802 Коўк страціў шмат галасоў з-за сваёй прыхільнасці ваенных дзеянняў і высокім цэнах на спажывецкія тавары. У выніку ён быў вымушаны аддаць месца ў парламенце доктару Джозафу Бірчу з Прэстана. Коўк хадайнічаў супраць вынікаў галасавання і ў маі 1803 перамог у новых выбарах. У чарговы раз паспяхова спаборнічаў з Бірчам ў 1806 годзе.
Пасля сыходу з парламента ў 1818 годзе працягнуў кар'еру ў якасці старшыні квартальных сесій дэрбішырскага суда.
Ніколі не быў жанаты. Памёр у Дэрбі ў 1825 годзе, і быў пахаваны ў Саборы Усіх Святых у Дэрбі, дзе яму пастаўлены грунтоўны помнік.
Партрэт
Фамільны партрэт Коўкаў, які захоўваецца ў Музеі і мастацкай галерэі Дэрбі, у 1782 годзе намаляваў англійскі мастак Джозэф Райт, неўзабаве пасля таго, як Д'Эўэс Коўк са сваёй жонкай атрымалі ў спадчыну Брукхіл-Хол (Brookhill Hall) каля Пінкстана. Дэніэл Коўк, які сядзіць за сталом на адкрытым паветры пад шырокім дрэвам, намаляваны побач з імі. Цэнтрам кампазіцыі і аб'ектам дыскусій з'яўляецца ліст паперы, які трымае Дэніэл. Райт паставіў Д'Эўэса Коўка на вяршыні сямейнага трыкутніка, і ён глядзіць у бок сваёй жонкі. Сэнсавае напаўненне кампазіцыі Райта было згублена.
Стрыгалёў
Стрыгалёў — прозвішча.
Пол Джозеф Коэн
Пол Джозеф Коэн (Paul Joseph Cohen; —) — амерыканскі матэматык. Прафесар Стэнфардскага ўніверсітэта, член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (1967) і Амерыканскага філасофскага таварыства. Удастоены Нацыянальнага навуковага медаля ЗША (1967).
Біяграфія
Коэн нарадзіўся ў сям’і яўрэйскіх эмігрантаў з Польшчы, вырас у Брукліне, там жа пачаў сваю адукацыю. У 1953 годзе паступіў у Чыкагскі ўніверсітэт. У 1961 годзе пачаў навуковую і педагагічную дзейнасць у Стэнфардскім універсітэце, дзе працягваў працаваць да 2004 года.
Гісторыя Балгарыі
Пераемнасць балгарскай дзяржаўнасці
Рэспубліка Балгарыя з'яўляецца гістарычнай пераемніцай папярэдніх формаў бесперапыннай балгарскай дзяржаўнасці з 681 года. Аднак, цюркамоўныя протабалгары былі адзіным этнасам і раней. Першыя згадкі пра Балгарыю ўзыходзяць да 354 года.
Старажытная гісторыя Балгарыі
Землі Балгарыі былі заселены славянамі ў 6 ст. Цюркскія плямёны балгараў з'явіліся ў 7 ст., змяшаліся з славянамі. Хрышчэнне земляў адбылося ў 9 ст. У 10 ст. і 12 ст. на гэтых землях утвараліся магутныя дзяржавы Першае Балгарскае царства і Другое Балгарскае царства. Асманская імперыя захапіла гэтыя землі ў 1396 годзе.
Новы час
Паўстанне 1876 года, руска-турэцкая вайна 1877—1878 гадоў прывялі, у выніку, да стварэння самастойнай манархіі (1908). Пасля 1-й Балканскай вайны Балгарыя значна павялічыла сваю тэрыторыю, але страціла большую частку набыткаў, у т.л. эгейскае ўзбярэжжа, у 2-й Балканскай вайне і 1-й сусветнай вайне, дзе выступіла на баку Цэнтральных дзяржаў (1915).
Найноўшы час
У 2-й сусветнай вайне выступіла на баку краін Восі, выйшла з вайны ў 1944 годзе. Устаноўлены камуністычны рэжым, скінута манархія (8.9.1946). 10.11.1989 Тодар Жыўкаў пайшоў з пасады, што азначыла канец камуністычнага рэжыму ў Балгарыі. З 15 лістапада 1990 года краіна завецца Рэспублікай Балгарыя.
З 29 сакавіка 2004 года ў НАТА. З 1 студзеня 2007 года Балгарыя ўвайшла ў Еўрасаюз.
Антакальніскія могілкі
Антакальніскія могілкі, традыцыйная беларуская назва Анто́кальскія мо́гілкі (Antakalnio kapinės) — могілкі ў віленскім раёне Антакальніс (Антокаль). Уключаюць тры некропалі: рэшткі прыкасцёльнага цвінтара на тэрыторыі касцёла Св. Пятра і Паўла, могілкі парафіі пад такой самай назвай, і былыя вайсковыя могілкі.
Прыкасцёльны цвінтар
Цвінтар пры касцёле Свв. Пятра і Паўла на Антокалі з’яўляецца набольшым па захаванасці сярод прыкасцёльных некропаляў. На мурах касцёла, адной з капліц і агароджы знаходзяцца 14 эпітафій з мармуру і чыгуну. Ля ўваходу ў касцёл размешчаная таблічка ў памяць пра фундатара святыні, гетмана вялікага літоўскага Міхала Казіміра Паца.
Сярод знакамітых асоб, пахаваных тут, прадстаўнікі роду Агінскіх і Завішаў.
Парафіяльныя могілкі
Могілкі парафіі касцёла Свв. Пятра і Паўла, заснаваныя ў 1830 годзе, з’яўляюцца адным з трох каталіцкіх некропаляў у Вільня, якія захаваліся да нашага часу, такім чынам таксама займаючы месца сярод помнікаў нацыянальнай культуры. На ім знаходзяцца старажытныя пахавальныя капліцы Завішаў, Агінскіх, Сідаровічаў і Мяйштовічаў. Гэтыя могілкі не з’яўляюцца ахоўнай тэрыторыяй і надалей актыўна выкарыстоўваецца са шкодай да старажытных помнікаў. Ахове падлягаюць толькі некалькі магіл, сярод якіх і грабніца Юзафа Завадскага, заснавальніка віленскай дынастыі выдаўцоў.
Вайсковыя могілкі
Антокальскія вайсковыя могілкі займаюць плошчу больш за 15 гектараў на жывапісных Сапегаўскіх роваў. Яны былі заснаваны ў 1809 годзе як шпітальныя могілкі на плошчы 3,94 га, у 1844 годзе пашыраны на 2,18 га.
Па прапанове віленскага біскупа ў 1850 годзе тэрыторыя павялічана яшчэ на 2,42 га для каталіцкіх пахаванняў. У 1905 годзе пабудаваная першая невялікая праваслаўная царква па праекце архітэктара Уладзіміра Быкоўскага.
NGC 2470
NGC 2470 (іншыя абазначэнні — UGC 4091, MCG 1-20-9, ZWG 30.29, IRAS07517+0435, PGC 22137) — галактыка ў сузор’і Малы Пёс.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Лусака (правінцыя)
Лусака (Lusaka) — адна з дзевяці правінцый Замбіі, якая размяшчаецца на поўдні краіны, мяжуе на поўдні з Мазамбікам і Зімбабвэ. Адміністрацыйны цэнтр — Лусака, які таксама з'яўляецца сталіцай краіны. Плошча — 21 896 км², насельніцтва складае 1 327 000 (на 1991 год).
Дворышчанскі сельсавет (Жлобінскі раён)
Дво́рышчанскі сельсаве́т — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Жлобінскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Дворышча.
Кальвінскі збор (Слуцк)
Кальвінскі збор — колішні кальвінскі храм у Слуцку, кафедральны сабор Літоўскай правінцыі
Гісторыя
Кальвінскі збор у Слуцку быў заснаваны князем Янушам Радзівілам у 1617 г. Пабудавалі яго з дрэва. Храм знаходзіўся ў Новым горадзе на беразе ракі Случ. Неаднойчы аднаўляўся пасля пажараў. Верагодна некалькі разоў стары будынак замяняўся новым. Як паведамляюць крыніцы, кальвіністы часам мелі два зборы: «… ідучы ад замку, праз мост малы да Новага горада … на левым баку … над ставамі ракі Случы стаяць два зборы, вялікі i малы».
У 1851 г. замест драўлянага па праекту архітэктара К. Хршчановіча ўзводзіцца мураваны будынак збору.
Падчас Вялікай Айчыннай вайны збор быў пашкоджаны. Званіца, якая захавалася, была разабрана ў пасляваенны час.
Архітэктура
Новы будынак збора быў пастаўлены побач з гімназіяй, уваходам арыентыраваны на вуліцу Шырокую. Уяўляў сабой прамавугольны ў плане аб’ём, накрыты вальмавым дахам, з алтарнай апсідай i шатровай трох’яруснай вежай-званіцай на галоўным фасадзе. Чацверыковыя ярусы вежы аддзяляліся адзін ад аднаго прафіляванымі карнізамі. Ніжні, роўны вышыні асноўнага аб’ёма, меў уваходны праём i выконваў ролю бабінца. Невысокі сярэдні — yпрыгожваўся паўкруглым сандрыкам. Сцены чацвярыка трэцяга ярусу праразаліся парнымі аконнымі праёмамі. Завяршалася вежа высокім васьмігранным шатром, i развёрнутымі па дыяганалі чацвярыковымі шатровымі вежачкамі-пінаклямі, якія стаялі па вуглах i па перыметру злучаліся між сабою фігурнай металічнай агароджай. Вуглы вежы i асноўнага аб’ёма былі апрацаваны пілястрамі. Пілястры члянілі i бакавыя сцены будынка. Парныя, выцягнутыя ўгару, з паўкруглымі завяршэннямі, трохлапасцёвыя аконныя праёмы аб’ядноўваліся стрэлападобнымі ліштвамі. Прысутнасць элементаў раманскага, гатычнага i класіцыстычнага стыляў, гаворыць аб эклектычным характары будынку. Дамінаванне сярод іх выцягнутых уверх, стрэлападобных формаў, надае яму характэрны гатычны выгляд.
Аляксандр Віктаравіч Прохараў
Аляксандр Віктаравіч Прохараў (нар., Мінск) — беларускі скульптар, дызайнер. Член Беларускага саюза мастакоў (2004 г.), Беларускага саюза дызайнераў. Працуе ў жанры малых архітэктурных форм, экстэр'ернай і інтэр'ернай скульптуры. Удзельнік рэспубліканскіх і міжнародных выставак. Лаўрэат міжнародных і рэспубліканскіх конкурсаў па манументальным мастацтве.
Біяграфія
Вучыўся ў Рэспубліканскай школе-інтэрнаце па музыцы і выяўленчым мастацтве імя І. В. Ахрэмчыка. Скончыў Беларускую дзяржаўную акадэмію мастацтваў па спецыяльнасці «Скульптура». Дыпломная праца — праект помніка «Бітва на Нямізе» для Мінска (помнік рэкамендаваны да ўстаноўкі ў сталіцы).
З 2005 года выкладае ў Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў, з 2011 года — дэкан мастацкага факультэта.
Працы
Устаноўленыя скульптуры А. Прохарава:
Трокеніцкі сельсавет
Тро́кеніцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Астравецкага раёна Гродзенскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2009 г. вёска) Трокенікі 1.
Гісторыя
26 лютага 2013 года сельсавет быў ліквідаваны, усе населеныя пункты — вёскі Быстрыца, Вайдацішкі, Жарнэлі, Ігнацова, Катлоўка, Кланішкі, Крыжоўка, Ліпкі, Навасады, Падварышкі, Петраполь, Повакша, Раголішкі, Ракішкі, Рудзішкі, Санаклі, Санова, Слабодка, Трокенікі 1, Трокенікі 2, хутары Асіноўка, Валэйкішкі, Даўнарышкі, Жвірблі, Лінамаргі, Люццянова, Міхайлова, Півені, Сымонішкі — перададзеныя ў склад Варнянскага сельсавета.
Насельніцтва
Паводле перапісу 2009 года насельніцтва Трокеніцкага сельсавета складала 997 чалавек, з іх 87,7 % — беларусы, 10,8 % — палякі.
Стывен Смейл
Стывен Смейл (Stephen Smale, нар. ) — амерыканскі матэматык, які ўзначальваў факультэт матэматыкі Каліфарнійскага ўніверсітэта ў Берклі ў 1960—1961 і 1964—1995 гадах, лаўрэат прэміі Філдса 1966 года.
Паступіў у Мічыганскі ўніверсітэт у 1948 годзе, аднак засвойваў праграму з вялікай цяжкасцю. Тым не менш, яму ўдалося паступіць у аспірантуру, дзе ён атрымаў ступень доктара філасофіі ў 1957 годзе пад кіраўніцтвам Рауля Бота.
Пачаў выкладаць у каледжы пры Чыкагскім універсітэце.
Касцёл Святых апосталаў Пятра і Паўла (Рудзенск)
Касцёл Святых апосталаў Пятра і Паўла — мураваны касцёл у г.п. Рудзенск Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці.
Гісторыя
Статут парафіі св. апосталаў Пятра і Паўла ў Рудзенску быў прыняты 27 траўня 2007 года на сходзе мясцовых католікаў, на якім прысутнічала 29 чалавек.
3 чэрвеня 2007 года тагачасны Апостальскі адміністратар Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі Антоні Дзям’янка падпісаў і зацвердзіў парафіяльны статут, а 31 студзеня 2008 года парафія была зарэгістравана дзяржавай.
Напачатку па запрашэнні мясцовых вернікаў іх супольнасцю духоўна апекаваўся кс. Павел Кручэк, які нёс святарскае служэнне ў суседнім Чэрвені.
З 2008 года па 2012 год парафіяне намагаліся атрымаць пляцоўку пад пабудову святыні, і ўвесь гэты час маліліся, дзе прыходзілася. Нарэшце, 2 траўня 2013 года дзяржаўныя органы выдзелілі пляцоўку для будаўніцтва касцёла, на месцы былога помніка Леніна.
14 верасня 2013 года ў свята Ўзвышэння Святога Крыжа, на месцы будаўніцтва быў усталяваны крыж і адбылося благаслаўленне будпляцоўкі, на якой з’явілася часовая капліца, што размясцілася ў вагончыку.
У 2016—2017 гадах да будынку касцёла было падведзена цэнтральнае ацяпленне, былі атынкаваны і пафарбаваны сцены ўсярэдзіне будынка, устаноўлены вокны і дзверы, узнесены крыж на вежы.
Руда Слёнска
Ру́да Слё́нска (Ruda Śląska) — горад на правах павета ў Польшчы, у Сілезскім ваяводстве.
Адлегласць па прамой паміж гарадамі Руда Слёнска — Мінск 700 км, да Варшавы — 264 км.
Насельніцтва — 141 315 жыхароў (2014).
Прамысловасць прадстаўленая чорнай металургіяй, машынабудаваннем, хімічнай, шкляной, харчовай і інш.
Явас
Явас — пасёлак гарадскога тыпу ў Зубава-Палянскім раёне Рэспублікі Мардовія, цэнтр гарадскога паселішча. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 9 красавіка 1959 года. Насельніцтва — 5849 чал. (2021). Размешчаны ў паўночнай частцы Зубава-Палянскага раёна Рэспублікі Мардовія на беразе ракі Явас у зоне іглічна-шыракалістых лясоў.
Літаратурны інстытут імя А. М. Горкага
'''Літаратурны інстытут імя А. М. Горкага''' — вышэйшая навучальная ўстанова гуманітарнага профілю ў Маскве. Навучанне праводзіцца на двух факультэтах (вочным і завочным). На вочным факультэце навучанне вядзецца па праграмах «бакалаўрыят» (4 гады), «спецыяліст» (5 гадоў), «магістр» (2 гады, толькі пасля бакалаўрыяту) па дзвюх спецыяльнасцях (літаратурная творчасць і пераклад мастацкай літаратуры). На завочным факультэце навучанне ажыццяўляецца толькі па праграме падрыхтоўкі спецыялістаў (6 гадоў навучання) і толькі па спецыяльнасці «літаратурная творчасць». Аддзяленне мастацкага перакладу рыхтуе перакладчыкаў мастацкай літаратуры з англійскай, французскай, нямецкай, італьянскай і карэйскай моў. Таксама пры інстытуце дзейнічаюць аспірантура і дактарантура (спецыяльнасці: «тэорыя літаратуры», «руская мова», «руская літаратура»).
Гісторыя
Літаратурны інстытут заснаваны ў 1933 годзе па ініцыятыве Максіма Горкага як Вячэрні працоўны літаратурны ўніверсітэт (пастанова Прэзідыума ЦВК СССР ад 17 верасня 1932 года). З 1936 года — сучасная назва. З 1942 года ў інстытуце існуюць вочная і завочная формы навучання. З 1953 года пры інстытуце дзейнічаюць Вышэйшыя літаратурныя курсы. У 1983 г. інстытут узнагароджаны ордэнам Дружбы народаў. З 1992 года знаходзіцца ў падпарадкаванні Міністэрства адукацыі і навукі Расійскай федэрацыі.
Інстытут размешчаны ў былой гарадской сядзібе, помніку архітэктуры XVIII стагоддзя (у гэтым доме ў 1812 нарадзіўся А. І. Герцэн).
9.15 cm leichtes Minenwerfer System Lanz
9.15 cm leichtes Minenwerfer System Lanz (Minenwerfer Lanz 91) — 9,15-см лёгкі мінамёт сістэмы Ланса, стаяў на ўзбраенні Германскай імперыі, Аўстра-Венгрыі падчас Першай сусветнай вайны. Мінамёт з'яўляўся гладкаствольным і казназарадным. Адрозніваўся выкарыстаннем бяздымнага пораху. У Аўстра-Венгрыі часова ўжываўся для замены 9 cm Minenwerfer M. 14, які меў невялікую далёкасць стрэльбы і шэраг праблем з боепрыпасамі. Потым яго змянілі на мінамёт уласнай распрацоўкі 9 cm Minenwerfer M. 17. Пачынаючы з красавіка 1917 гады былі заказаны больш 500 адзінак.
Геранім Ян Валовіч
Геранім Ян Валовіч — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Валовічаў герба «Багорыя». Нарадзіўся ў сям’і Антонія (нар. 1691) і Багумілы Таўрыловіч.
Удзельнік сойма 1754 года, старосціч калачэўскі ў 1759—1776 гг., староста азярцоўскі ў 1777 г.
Прадаў з братам Лявонам ў 1759 г. маёнтак Хмельніца: двор Хмельніца з вёскамі Хмельніца Правая, Хмельніца Крывая і Зарэчча за 76 тыс. злотых польскіх Юзафу Прашынскаму, крайчаму Менскага ваяводства. У Жамойцкім княстве ў Паюрскім павеце валодаў з братам маёнткам Шытэлі.
Сям’я
У шлюбе з Анэляй з Краеўскіх. Дзеці:
Іаган Крыштоф Глаўбіц
Іаган (Ян) Крыштоф Глаўбіц (Jonas Kristupas Glaubicas, Jan Krzysztof Glaubitz; каля 1700, Свідніца —, ) — стваральнік і найбуйнейшы прадстаўнік віленскага барока, адзін з найбольш запатрабаваных архітэктараў Вялікага Княства Літоўскага сярэдзіны XVIII стагоддзя.
Біяграфія
Верагодна, нарадзіўся ў Сілезіі, хоць выказваліся здагадкі аб тым, што ён быў выхадцам Вільні. Мяркуючы па формах і арнаменту яго ранніх твораў, якія нагадваюць ранняе нямецкае ракако, архітэктуру вывучаў у Паўднёвай Германіі.
Спусташальныя пажары 1737, 1748 і 1749 гадоў нанеслі глыбокія пашкоджанні кварталам Старога горада Вільні. Глаўбіц удзельнічаў у работах па аднаўленні, рэканструкцыі і будаўніцтве ансамбляў і асобных будынкаў — у першую чаргу дома па вуліцы Швянта Мікалаяус, у якім ён сам жыў са сваёй сям’ёй да 1749 года. У 1749 годзе Глаўбіц арандаваў у абшчыны евангелікаў-лютэран вялікі кутні дом, адбудаваў яго і жыў у ім да апошняга дня.
Да 1737 года Глаўбіц быў членам савета і архітэктарам абшчыны евангелікаў-лютэран. У 1737—1744 гадах ён адбудаваў і рэканструяваў ў формах позняга барока храм евангелікаў-лютэран і прылеглыя будынка абшчыны. Па яго праекце і пры яго ўдзеле ў 1741—1742 гадах ў храме быў збудаваны пышны барочны алтар.
Творчасць
Па праектах Глаўбіц рэканструяваліся жылыя дамы ў Літве, будаваліся палацы і касцёлы ў Беларусі. Сярод адноўленых і рэканструяваных ім будынкаў у Вільні — дом Салтаноўскага (1739), Мюлера (1741—1742 і 1749—1749).
У 1748—1765 гадах Глаўбіц працаваў над рэканструкцыяй базыльянскага кафедральнага сабора Святой Сафіі і ўзвядзеннем кляштарнага корпуса ў Полацку ; верагодна, самы высокі і самы вялікі па сваіх памерах барочны будынак у Беларусі. У лік галоўных яго прац ставіцца таксама касцёла кармелітаў у Глыбокім. У 1748—1749 ён спраектаваў і пабудаваў двухпавярховы палац мітрапаліта Ф. Грабніцкага каля Полацка. Як лічыць беларускі даследчык А. Ярашэвіч, па праекце Глаўбіца мог быць пабудаваны касцёл Святога Міхала Арханёла ў Івянцы.
Сярод іншых работ на Беларусі: перапрацоўка праекта Свята-Аляксандра-Неўская царква ў в. Сталавічы (Баранавіцкі раён) 1743-46, рэканструкцыя касцёла кармелітаў у Мсціславе (1746-50), архірэйскі палац у Магілёве (1762-85).
Часта сярод пабудоў архітэктара згадваецца трохнефны Крыжаўзвіжанскі касцёл у Лідзе, аднак польскі даследчык К. Пызель лічыць, што ні час узвядзення храма, ні яго стылістычныя асаблівасці не дазваляюць казаць пра аўтарства Глаўбіца.
Яго пабудовам уласцівы арыгінальныя рысы віленскага барока, які адрозніваецца вытанчанасцю формаў і дэкаратыўнасцю. Яркая асаблівасць створанага Глаўбіцам стылю — дзве, як правіла, высокія і лёгкія вежы галоўнага фасада з ярусамі, па-рознаму ўпрыгожанымі.
Памяць
Імем Глаўбіц названа адна з вуліц у раёне Вільнюса.
Chromium
Chromium — свабодны браўзер з адкрытым зыходным кодам, створаны кампаніяй Google і супольнасцю распрацоўшчыкаў. Яго код з’яўляецца асновай для прапрыетарнага браўзера Google Chrome. Chromium мае такі ж карыстальніцкі інтэрфейс, што і Chrome, аднак адрозніваецца каляровай схемай. Таксама код Chromium выкарыстоўваюць Microsoft Edge, Samsung Internet, Opera і іншыя браўзеры.
Ліцэнзія на кампаненты Chromium залежыць ад стваральніка: частка, створаная Google, распаўсюджваецца ў адпаведнасці з ліцэнзіяй BSD, іншыя кампаненты маюць розныя ліцэнзіі, у тым ліку MIT, LGPL, Ms-PL і тры ліцэнзіі MPL/GPL/LGPL.
Кодавая база браўзера Chromium змяшчае каля 35 мільёнаў радкоў зыходнага кода. Код на C++ складае каля паловы зыходнага кода Chromium і ўключае рухавічкі Blink і V8, рэалізацыю HTTP і іншых пратаколаў, унутраную сістэму кэшавання і іншыя кампаненты браўзера. Частка карыстальніцкага інтэрфейсу рэалізавана з дапамогай HTML, CSS і JavaScript. Падтрымка мабільных аперацыйных сістэм патрабуе выкарыстання Java для Android, Swift і Objective-C для iOS. У студзені 2023 года Google абвясціў, што дазволіць выкарыстоўваць староннія бібліятэкі на Rust у распрацоўцы Chromium.
Браўзеры на базе Chromium
Акрамя Google Chrome многія іншыя браўзеры былі заснаваны на кодзе Chromium, сярод іх:
Берштаўскае
Плошча паверхні 1,68 км². Даўжыня возера 3,36 км. Найбольшая шырыня 0,8 км. Найбольшая глыбіня 17 м, сярэдняя 6 м. Плошча вадазбору 43 км².
Катлавіна возера выцягнутая ў напрамку з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Схілы катлавіны тэрасаваныя, разараныя, месцамі парэзаныя ярамі, частка пад хваёвым лесам. Берагі стромкія, паўднёва-ўсходнія спадзістыя. Дно сапрапелістае. 3 астравы агульнай плошчай 0,09 га. Возера эўтрофнае. Каля берагоў і на водмелях зарастае. Пратокай злучана з ракой Котра, упадаюць рака Рудна і меліярацыйны канал.
У возеры водзяцца лешч, шчупак, акунь, плотка, краснапёрка, лінь, мянтуз і іншыя віды рыб.
Патрыярх Лісабона
Патрыярх Лісабона — нароўні з патрыярхам Венецыі і патрыярхам Іерусаліма адзін з трох біскупаў Каталіцкай Царквы лацінскага абраду, якія носяць тытул патрыярха, больш характэрнага для Усходніх Цэркваў (Праваслаўя і Усходнекаталіцкіх цэркваў).
22 кастрычніка 1716 года Папа Рымскі Клімент XI (у падзяку за падтрымку ў вайне з туркамі) выдаў булу «In Supremo Apostolatus Solio», у якой даваў настаяцелю царквы Каралеўскага палаца мітрапалічы ранг (чыя дыяцэзія ахоплівала заходні Лісабон, а таксама чатыры падпарадкаваныя дыяцэзіі) і тытулам «Патрыярх» (стары архібіскуп Лісабона заставаўся кіраўніком усходняй часткі горада).
Гэта дзіўнае становішча, калі ў адным горадзе маюцца дзве мітраполіі было вырашана 13 снежня 1740 года, калі Лісабонскай архідыяцэзіі было даручана кіраваць Патрыярхату (хоць два кафедральныя саборы існавалі да 1843). Патрыярхі Лісабона могуць выкарыстоўваць у сваім гербе трохкаронную тыяру (праўда без ключоў, як у Папы Рымскага), што вылучае іх сярод іншых лацінскіх патрыярхаў.
Тарбеева (Мардовія)
Тарбеева — рабочы пасёлак (з 30 лістапада 1959 года), адміністрацыйны цэнтр Тарбееўскага раёна Рэспублікі Мардовія (з 16 ліпеня 1928 года) і пасялковай адміністрацыі.
Насельніцтва — 8970 чал. (2021). Радзіма лётчыка Міхаіла Пятровіча Дзевятаева, Героя Савецкага Саюза.
ХК Гомель
Дасягненні
Чэмпіянат Беларусі па хакеі
Уладальнік Кубка Руслана Салея (Кубак Беларусі)
Міхаіл Леанідавіч Громаў
Міхаіл Леанідавіч Громаў (нар., Баксітагорск, Ленінградская вобласць) — савецкі, французскі і амерыканскі матэматык, доктар фізіка-матэматычных навук, лаўрэат Абелеўскай прэміі. Замежны член РАН.
Унёс вялікі ўклад у развіццё метрычнай геаметрыі, сімплектычнай геаметрыі, рыманавай геаметрыі, геаметрычнай тэорыі груп. Вялікі ўплыў на многія вобласці матэматыкі аказалі яго даследаванні ў тэорыі гіпербалічных груп, а таксама працы, звязаныя з h-прынцыпам.
Дзмітрый Дзмітрыевіч Гобараў
Дзмітрый Дзмітрыевіч Гобараў (нар., в. Самацевічы, Касцюковіцкі раён, Магілёўская вобласць) — беларускі дзяржаўны дзеяч і палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання.
Біяграфія
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт, палітолаг; Акадэмію кіравання пры Савеце Міністраў Рэспублікі Беларусь, эканаміст-менеджар.
Служыў у пагранічных войсках.
З 1999 года — першы намеснік старшыні, начальнік упраўлення сельскай гаспадаркі і харчавання Шклоўскага райвыканкама. У 2001 годзе быў прызначаны старшынёй Круглянскага райвыканкама, з 2009 года — старшынёй Магілёўскага райвыканкама.
З 2013 года па кастрычнік 2016 года — памочнік Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь — галоўны інспектар па Брэсцкай вобласці.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам Пашаны, ордэнам Свяціцеля Кірылы Тураўскага Беларускай праваслаўнай царквы, медалём «За працоўныя заслугі».
Нірэнберг
Нірэнберг — прозвішча.
Казімір Крыштафавіч Валовіч
Казімір Крыштафавіч Валовіч (пам. каля 1704) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Валовічаў герба «Багорыя». Нарадзіўся ў сям’і Крыштафа Казіміра, слонімскага земскага пісара.
У 1676 годзе разам бацькам падпісаў соймікавую інструкцыю: «K(a)z(i)m(ie)rz Wołłowicz», відавочна, гэта ён быў у 1688 годзе слонімскім харужым, крайчы жамойцкі з 1699(?) года.
Сям’я
У шлюбе з Соф’яй Пятроўнай Орвід. Памылкова сцвярджалася, што не пакінуў нашчадкаў, насамрэч меў сына Антонія Казіміра, крайчага жамойцкага.
Аль-Аўда
Аль-Аўда (العودة вяртанне) — падпольная баасісцкая арганізацыя ў Іраку. Групоўка падтрымлівае іракскага аддзялення Баас, прадстаўляючы ліберальную яе галіну, і выступае за рэабілітацыю былога лідара краіны Садама Хусейна, а таксама за вывад усіх замежных войск з тэрыторыі краіны. Сёння гэта адзіная ўзброеная групоўка краіны, у якой канфесіянальная прыналежнасць не адыгрывае вялікай ролі.
Гісторыя
Групоўка ўзнікла летам 2003 года. Яе члены займаліся распаўсюдам улётак, агітацыяй і прапагандай.
У снежні 2006 года быў пакараны смерцю Садам Хусейн, што абурыла яго прыхільнікаў. Аднак смерць былога прэзідэнта не прывяла да згуртавання іракскага аддзялення Баас. Фракцыя аль-Ахмеда, маючы больш прагматычныя погляды, фактычна адкалолася ад кансерватыўнага Ібрагіма Ізата ад-Дуры. Паміж імі пачалося суперніцтва за вяршэнства ў партыі. Аднак, нягледзячы на ўсе свае спробы, «Аль-Аўда» пацярпела няўдачу. Фракцыя Дуры стала самай буйной і самай актыўнай у Інтэрнэце, і пераважная большасць баасісцскіх сайтаў звязаны з ім. Яшчэ адна праблема заключалася ў тым, што групоўка аль-Ахмеда, якая базавалася ў Сірыі, не мела выключнай сірыйскай падтрымкі, але сірыйскія ўлады ўмешваліся ў яе справы.
У снежні 2008 года каля 25 супрацоўнікаў Службы бяспекі былі арыштаваны за членства ў «Аўда» і спробу аднавіць партыю Баас, прычым некаторыя сцвярджалі, што яны планавалі дзяржаўны пераварот. Фактычная колькасць уцягнутых, магчыма, дасягнула 35 чалавек і ўключала як сунітаў, так і шыітаў, а таксама высокапастаўленых генералаў у Міністэрстве ўнутраных спраў, некаторыя з якіх «Аўда» нібыта завербавала шляхам хабарніцтва.
2 ліпеня 2010 года высокапастаўлены чыноўнік, звязаны з групоўкай, быў арыштаваны ў Баакубе.
У кастрычніку 2011 года іракскія сілавікі абвясцілі, што яны затрымалі 350 членаў арганізацыі «Аўда» падчас буйной аперацыі ў некалькіх правінцыях. Урад заявіў, што група спрабавала рэарганізаваць партыю Баас і працаваць над падрывам стабільнасці ў краіне, маючы намер захапіць уладу пасля сыходу акупацыйных сіл ЗША ў наступным годзе. Гэтая група апынулася вельмі актыўнай у Насірыі, дзе былі арыштаваныя 36 лідараў партыі Баас.
Арганізацыя і структура
Арганізацыя ўяўляе сабой сетку падпольных груп, галоўным чынам у буйных гарадах, якія складаюцца з былых партыйных чыноўнікаў Баас, агентаў разведкі, былых членаў іракскай Рэспубліканскай гвардыі і апалчэнцаў «Федаіна». У заходніх крыніцах казалася, што фракцыя абапіраецца на даваенную арганізацыю партыі Баас і адносіны, якія склаліся паміж рознымі асобамі і арганізацыямі пры былой уладзе. У «Аль-Аўду» ўступілі вядучыя партыйныя дзеячы, якія не былі арыштаваны або пакараны смерцю. У адрозненне ад групы ад-Дуры, дадзеная фракцыя дамаглася поспеху ў вярбоўцы шыітаў. У той час як вышэйшыя лідары фракцыі з’яўляюцца сунітамі, ёсць шмат шыітаў, якія працуюць на сярэднім узроўні арганізацыі.
Ідэалогія і мэты
«Аль-Аўда» звярнулася да першапачатковай ідэалогіі партыі Баас — свецкаму панарабскаму нацыяналізму, які ў многіх выпадках апынуўся паспяховым у паўднёвых правінцыях Ірака, дзе дамінавалі шыіты.
Прапаганда групы паказвала, што яе мэтай было аднаўленне даваенных парадкаў, як вынікае з назвы, і выгнанне шматнацыянальных кааліцыйных сіл з краіны. Лічыцца, што «Аль-Аўда» — гэта тэрмін, прыдуманы паўстанцамі для партыі Баас пасля падзення Садама Хусейна ад улады. Гэтая назва, магчыма, была абрана з прапагандысцкіх меркаванняў, каб падняць пагрозу вяртання партыі да ўлады.
Прадстаўнікі «Аль-Аўды» казаілі, што яны незадаволены новым урадам Ірака, які, па іх сцвярджэнні, няздольны забяспечыць інфраструктуру і грамадскія паслугі. Баасісты заявілі, што ўзначаленая Аль-Ахмедам фракцыя не выступае супраць дэмакратыі, а замест гэтага жадае мірна ўдзельнічаць у дэмакратычным працэсе. Самым галоўным тут ёсць тое, што, яны прызналі здзейсненыя памылкі Садама, а таксама, што Ірак не можа вярнуцца да былой сістэмы праўлення.
Спондаўскі сельсавет
Спо́ндаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Астравецкага раёна Гродзенскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Спонды.
Аль-Аўда
Ідэалогія і мэты
У адрозненне ад АЛНО, члены «Аўды» значна больш засяродзіліся на забеспячэнні палітычнай рэабілітацыі, амністыі і рэпатрыяцыі выгнаннікаў-баасістаў, чым на гвалтоўным звяржэнні іракскага ўрада і вяртанні баасістаў да ўлады.
Сувязі з Сірыяй
Лідар групоўкі Ахмед, у сваіх спробах аб’яднаць разбураную партыю, пабудаваў цесныя рабочыя адносіны з сірыйскім урадам, у адрозненне ад ад-Дуры, які не давяраў сірыйцам з-за іх саюза з іранцамі. Сірыйскі ўрад падтрымліваў Ахмеда, каб атрымаць больш кантролю над іракскай партыяй Баас.
Спондаўскі сельсавет
Гісторыя
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Косцевіцкі сельсавет у складзе Свірскага раёна Вілейскай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Косцевічы. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Спонды, сельсавет перайменаваны ў Спондаўскі. 15 лістапада 1957 года ў склад Жукойненскага сельсавета перададзены населены пункт Падліп’е. 3 красавіка 1959 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Клюшчанскага сельсавета і частка скасаванага Жукойненскага сельсавета (37 населеных пунктаў: Бабічы, Вялікае Туроўе, Жукойні, Кайміна Дальняя, Ласі, Малое Туроўе, Мельніца Сарочча, Пільвіны, Сарочча, Сідарышкі, Тумкі, хутары Асенькішкі, Багудзенькі, Барынова, Быжына, Глінішча, Дворышча, Дрывасекі, Заазер’е, Кайміна Горная, Кляцішча, Леснічоўка, Лукавыя, Мінары-I, Мінары-II, Мінары-III, Навасада, Петрышкі, Пінікла-I, Пінікла-II, Пінікла-III, Рудаўка, Сідарышкі, Чарвонка, Якобішкі, Ясень і смалзавода «Сарочча»). З 31 жніўня 1959 года сельсавет у складзе Астравецкага раёна. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Гродзенскай вобласці. З 25 снежня 1962 года па 6 студзеня 1965 года ў складзе Смаргонскага раёна. 30 мая 1988 года ў склад сельсавета з Міхалішкаўскага сельсавета перададзена вёска Кайміна Горная.
Аль-Аўда
Сувязі з Сірыяй
Спробы Ахмеда заручыцца падтрымкай у Сірыі з боку былых іракскіх баасістаў сустракаліся станоўча, асабліва сярод беднага арабскага сегмента суніцкага насельніцтва і бежанцаў, збольшага дзякуючы здольнасці Ахмеда выбіваць грашовую дапамогую і сірыйскія віды на жыхарства з-за іх блізкасці да сірыйскага ўраду.
Абвінавачванні ў здзяйсненні тэрактаў
23 жніўня 2009 года іракскі ўрад перадаў у эфір запіс меркаванай размовы паміж двума членамі іракскага баасісцкага руху Фарханам і Ахмедам, звязаўшы іх з выбухамі ў Багдадзе ў жніўні 2009 года, якія забралі больш за 100 жыццяў. Міністэрства замежных спраў Сірыі адмаўляла сваё дачыненне да нападу. 25 жніўня Ірак адклікаў свайго пасла з Сірыі, і сірыйскі ўрад у адказ праз некалькіх гадзін аддаў аналагічнае распараджэнне свайму паслу. У лістападзе таго ж года іракскі ўрад запатрабаваў, каб Сірыя выдала аль-Ахмеда, але прэзідэнт Башар Асад адмовіўся гэта зрабіць. Нягледзячы на гэта, іракскія сілы бяспекі і амерыканскія войскі не паведамлялі аб якіх-небудзь прыкметах незаконнага перасячэння мяжы партызанамі ў апошнія месяцы, а адказнасць за жнівеньскія выбухі пазней ўзяла на сябе «Ісламская дзяржава Ірак».
Спондаўскі сельсавет
Гісторыя
11 лістапада 2011 года былі ліквідаваныя хутары Гудалішкі і Кісялеўшчына.
26 лютага 2013 года сельсавет быў ліквідаваны, усе населеныя пункты — вёскі Александрыя, Асташышкі, Будраны, Вераб’і, Вялікае Сяло, Вялікая Страча, Вялікія Стаўпяняты, Гінкішкі, Горшавічы, Гудалі, Гурнікі, Ёдзі, Жукойні Жалядскія, Казаноўшчына, Кайміна Горная, Кісялі, Клюшчаны, Косцевічы, Лакцяны, Лысая Гара, Малая Страча, Малыя Стаўпяняты, Масцяны, Падкасцёлак, Папялішча, Пашкуны, Пілімы, Пятрашышкі, Рудня, Салаўі, Селевічы, Сенюці, Спонды, Страчанка, Сухарышкі, Талаі, Трашчаны, Яцкуны, хутары Акартэлі, Барок, Барэйшыха, Будышкі, Галубіна, Глінішча, Глушыца 2, Дамброва, Загалодна, Знахары, Кавалеўшчына, Качаржышкі, Кіркішкі, Лядцы, Ніўе, Пагулянка, Шаркаўшчына, Янова — перададзеныя ў склад Міхалішкаўскага сельсавета.
Насельніцтва
Паводле перапісу 2009 года насельніцтва Спондаўскага сельсавета складала 967 чалавек, з іх 86,3 % — беларусы, 9,2 % — палякі, 2,4 % — рускія.
Ваяводы мсціслаўскія
Ваяводы
Спіс ваяводаў мсціслаўскіх — галоўных ураднікаў Мсціслаўскага ваяводства.
Вярста
Вярста — старадаўняя ўсходнеславянская мера адлегласці, вядомая з XI ст. Велічыня яе вагалася ад 500 да 1000 сажняў. У Расіі з канца XVIII ст. і да ўвядзення метрычнай сістэмы мер яна раўнялася 1066,781 м. У Беларусі былі вядомыя два віды вярсты — малая даўжынёю 1559,7 м, роўная 798 сажням і вялікая вярста — 1948,2 м, роўная 1000 сажняў.
Табліца перакладу рускіх вёрст (1 066,781 м) у кіламетры
Дзясяткі вёрст — у левым слупку, адзінкі вёрст — у верхнім радку, вынік — на скрыжаванні.
Партыя незалежнасці Пуэрта-Рыка
Партыя незалежнасці Пуэрта-Рыка (Partido Independentista Puertorriqueño, PIP). Заснаваная ў 1946. Прэзідэнт Рубэн Берыас (Ruben Berrios). Палітычная арыентацыя - сацыялістычны інтэрнацыянал.