cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Галіцкая грэка-каталіцкая мітраполія
Гісторыя
У выніку трох падзелаў Рэчы Паспалітай Кіеўская уніяцкая мітраполія была падзелена паміж дзвюма імперыямі: Кіеўскае архіепіскапства, а таксама Валынскае і Беларускае княствы пасля другога і трэцяга падзелаў апынуліся ў складзе Расійскай імперыі, і дзве галіцкія дыяцэзіі — Львоўская і Перамыская, а таксама Холмская— адышлі да Габсбургскай манархіі. У адрозненне ад Расійскай імперыі, дзе царква называлася грэка-уніяцкай, ва ўладаннях Габсбургаў яна атрымала назву грэка-каталіцкай паводле рэскрыпту Марыі Тэрэзіі 1774 года. У далейшым гэтыя Цэрквы развіваліся аўтаномна, хаця Кіеўская Уніяцкая Мітраполія фармальна захоўвалася як кананічная ўстанова да 1808 г. Яе апошні кіраўнік, мітрапаліт Феадосій Растоцкі, з 1795 г. да сваёй смерці ў 1805 г. знаходзіўся пад хатнім арыштам у Пецярбургу. Яго змяніў, згодна з прадпісаннямі Замойскага сабора, архіепіскап полацкі Іраклій Лісоўскі, які быў прызначаны кіраўніком другога (грэка-уніяцкага) аддзела калегіі па справах каталікоў. У ліпені 1806 г. быў прызначаны імпэратарам Аляксандрам І мітрапалітам усіх уніяцкіх цэркваў у Расейскай імпэрыі, што было фактычным падзелам Кіеўскай мітраполіі.
З 1760-х гг. (г. зн. пад Рэччу Паспалітай) сярод галіцкай царкоўнай іерархіі існавала ідэя аб неабходнасці стварэння асобнай мітраполіі на аснове паўднёвых дыяцэзій з сядзібай у Львове, незалежнай як ад лацінскіх арцыбіскупаў Львова, так і і кіеўскіх мітрапалітаў.
Увосень 1773 г. львоўскі біскуп Леў Шаптыцкі накіраваў імператрыцы Марыі Тэрэзіі праект, які прадугледжваў два варыянты: першы — аднаўленне старажытнай Галіцкай мітраполіі з падпарадкаваннем ёй Львоўскай і Перамыскай дыяцэзій; і другое — перанесьці сядзібу Кіеўскай мітраполіі з Польшчы ў Аўстрыю, а менавіта ў Львоў, бо кіраўніцтва разгасланай па абодва бакі мяжы мітраполіі падвысіла б аўтарытэт аўстрыйскай дзяржавы.
11 верасня 1806 года імператар Франц I зацвердзіў прапановы аб аднаўленні Галіцкай мітраполіі, якія былі распрацаваны Антоніем Ангеловічам і генеральным вікарыем Львоўскай епархіі Міхаілам Гарасевічам. Вена прапанавала папе Пію VII узвесці Львоўскае біскупства да годнасці мітраполіі ў складзе трох княстваў: Львоўскай архідыяцэзіі, Перамыскай і Холмскай дыяцэзій. Імператар прасіў зацвердзіць львоўскім архіепіскапам і галіцкім мітрапалітам Антонія Ангелавіча, які пасля смерці холмскага біскупа Парфірыя Важынскага і львоўскага біскупа Мікалая Скарадынскага застаўся адзіным грэка-каталіцкім біскупам у Галіцыі.
23 лютага 1808 г. Папа Пій VII падпісаў булу «In universalis Ecclesiae regimine», якой аднавіў Галіцкую мітраполію, зацвердзіў кандыдатуру і прызнаў усе правы, якімі карысталіся кіеўскія мітрапаліты. Падзеі папярэднічала працяглая дыпламатычная спрэчка і разгляд справы па сутнасці. Спачатку было адмоўлена ў стварэнні мітраполіі (май 1807 г.) у сувязі з прызначэннем Іраклія Лісоўскага мітрапалітам на Русі і нежаданнем Апостальскай Сталіцы падзяліць Кіеўскую мітраполію. Вырашальным фактарам стала лабіраванне з боку аўстрыйскага ўрада.
25 верасня 1808 года Антоній Ангелавіч урачыста ўступіў на Галіцкую мітраполію, дзе заставаўся да сваёй смерці ў 1814 годзе.
У 1848 годзе мітраполія складалася з дзвюх епархій — Львоўская і Пярэмышльская, залічаны 1 985 парафій і каля 2 мільёнаў 170 тысяч вернікаў. У 1885 годзе створана трэцяя епархія Грэка-Каталіцкай Царквы з цэнтрам у Станіславове.
У 1946 годзе на Львоўскім саборы Грэка-Каталіцкая Царква была ў прымусовым парадку прызнаная несапраўднай, ліквідаваная і падпарадкаваная Маскоўскаму Патрыярхату.
Вярхоўныя арцыбіскупы Галіцыі, кіраўнікі Галіцкай грэка-каталіцкай мітраполіі, знаходзіліся ў Рыме да афіцыйнага аднаўленьня царквы ва Ўкраіне ў 1989 годзе.
У 2005 годзе Галіцкая мітраполія была ліквідаваная. Зьверхнік УГКЦ кардынал Любамір Гузар пераехаў у Кіеў.
Фістуліна пячоначная
Фістуліна пячоначная або пячоначніца звычайная (Fistulina hepatica) — шапкавы базідыяльны грыб з парадку агарыкальных.
Апісанне
Пладовае цела дыяметрам 10—30 см, таўшчынёй да 6 см, вельмі мясістае і шчыльнае, сядзячае ці з кароткай тоўстай бакавой ножкай, часам заглыбленай у субстрат. Паверхня шапкі радыяльна-паласатая, аранжава-чырвоная, крывава-чырвоная, у старасці пурпурна-бурая. Край прытуплены. Тканіна тоўстая, мясістая, у маладых грыбоў сакавітая. Смак кіславаты.
Пашырэнне
Пашырэнне: Еўропа, Каўказ, Паўночная Амерыка. На Беларусі ахоўваецца ў нацыянальным парку «Белавежская пушча».
Сустракаецца ў лісцевых лясах. Расце на пнях, ствалах жывых і мёртвых лісцевых дрэў, пераважна дуба і каштана.
Асаблівасці біялогіі
Выклікае бурую гніль. Драўніна дуба пры працяглым уздззеянні грыба размякчаецца. Пладовыя целы ўтвараюцца ў чэрвені — верасні.
NGC 7764A-1
NGC 7764A-1 (іншыя абазначэнні — PGC 72755, ESO 293-8, MCG -7-1-1, AM 2350-410) — галактыка ў сузор’і Фенікс.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Будынак гасцініцы «Парыж» (Магілёў)
Будынак гасцініцы «Парыж» — будынак у Магілёве, размешчаны ў квартале, які ўзнік на месцы Блізкага вала, на рагу вуліц Ленінскай (№ 19) і Болдзіна (№ 2).
У 1914 годзе гасцініца «Парыж» належала Беніяміну Шмуйлавічу Ландау.
Дзмітрый Сяргеевіч Бяссмертны
Дзмітрый Бяссмертны (нар., ) — беларускі футбаліст, паўабаронца казахстанскага клуба «Актабэ» і нацыянальнай зборнай Беларусі.
Клубная кар’ера
Выхаванец футбольнага клуба «Мінск», з 2014 года пачаў выступаць за дубль і хутка замацаваўся ў яго складзе. 17 чэрвеня 2015 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе ў асноўнай камандзе «Мінска», выйшаўшы на замену на 76-й хвіліне матча супраць «Тарпеда-БелАЗ» (0:2).
У сезоне 2016 стаў часцей з’яўляцца ў галоўнай камандзе мінчан, нярэдка і ў стартавым складзе, дзе звычайна выступаў на пазіцыі правага паўабаронцы. У сезоне 2017 ужо трывала замацаваўся як асноўны правы паўабаронца каманды, часам выкарыстоўваўся на пазіцыі правага абаронцы.
У сакавіку 2023 года з-за забароны Міністэрства спорту і турызму не быў дапушчаны да чэмпіянату Беларусі і не ўдзельнічаў у афіцыйных матчах. У ліпені 2023 года пакінуў БАТЭ, а ў жніўні папоўніў склад казахстанскага «Актабэ».
Міжнародная кар’ера
Увосень 2015 года ў складзе юніёрскай зборнай Беларусі (да 19) прымаў удзел у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Еўропы.
17 студзеня 2016 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, выйшаўшы на замену на 76-й хвіліне матча супраць Кыргызстана на Кубку Садружнасці ў Санкт-Пецярбургу.
У ліпені 2017 года выступаў за другую зборную Беларусі на Кубку Караля ў Тайландзе. 16 лістапада 2019 года дэбютаваў у нацыянальнай зборнай Беларусі ў адборачным матчы чэмпіянату Еўропы 2020 супраць Германіі (0:4), выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы.
Кадуй
Кадуй — пасёлак гарадскога тыпу, адміністрацыйны цэнтр Кадуйскага муніцыпальнага раёна Валагодскай вобласці Расійскай Федэрацыі.
Насельніцтва — 11,3 тыс. Чалавек (перапіс 2010).
Размешчаны за 178 км на захад ад Волагды, за 56 км ад Чарапаўца, на рацэ Воран, за 4 км ад яе ўпадзення ў раку Суда (басейн Волгі). Атрымаў развіццё ад чыгуначнай станцыі на лініі Волхаўбуд II — Чарапавец.
Брэгвадзэ
Брэгвадзэ — прозвішча.
Хіла
Хіла — рака на поўдні ЗША, левы прыток ракі Каларада. Даўжыня 1040 км, плошча басейна 150 тыс.км². Вытокі на плато Каларада. У верхнім і сярэднім цячэнні даліна каньёнападобная, рэчышча з пастаянным цячэннем, у ніжнім (у пустыні Хіла) — звычайна перасыхае. Сярэдні расход вады 15 м³/с. У сярэднім цячэнні плаціны Кулідж і Гілеспі.
Іван Сямёнавіч Весялоўскі
Іван Сямёнавіч Весяло́ўскі ( — ) — рускі вучоны, фізік, прафесар Маскоўскага ўніверсітэта, доктар медыцыны (1823).
Біяграфія
Нарадзіўся ў горадзе, у дваранскай сям’і. У 1803—1810 гг. вучыўся ў Магілёўскай духоўнай семінарыі, адкуль перайшоў у Магілёўскую мужчынскую гімназію і вучыўся ў ёй да заняцця горада французскім войскамі ў час Айчыннай вайны 1812 года. Пераехаўшы ў Маскву, паступіў у Імператарскі Маскоўскі ўніверсітэт і ў 1816 годзе скончыў яго фізіка-матэматычны факультэт, а ў 1823 годзе медыцынскі факультэт. З 1825 года І. С. Весялоўскі — ад’юнкт-прафесар Маскоўскага аддзялення Медыцынска-хірургічнай акадэміі і выкладае фізіку і матэматыку, у 1833—1838 гг. ардынарны прафесар фізікі. З 1836 года прафесар у Імператарскім Маскоўскім універсітэце.
Тамаш Францавіч Аборскі
Тамаш Францавіч Аборскі (? — ?) — дзяржаўны службовец.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Аборскіх герба «Калюмна». Нарадзіўся ў сям’і Франца, мечніка і лоўчага менскага.
Па дароўным запісу 1783 года спадчынніка маёнткаў Беларуч, Далькевічы і Ганцавічы.
Крайчы менскі згодна з прывілеем караля Станіслава Аўгуста 1786 года.
Мінскі павятовы маршалак у 1801—1802 гадах.
Сям’я
У шлюбе з Кацярынай з Гарабурдаў меў сына Гілярыя, калежскага рэгістратара.
Флігель
Флігель (ад Flϋgel, асноўнае значэнне — крыло) — дапаможная прыбудова да жылога або нежылога дома, а таксама асобна стаячая другарадная пабудова, якая ўваходзіць у комплекс гарадской ці сельскай сядзібы, функцыянальна і кампазіцыйна падпарадкаваная яе галоўнаму збудаванню.
NGC 7764A-2
NGC 7764A-2 (іншыя абазначэнні — PGC 72762, ESO 293-8, MCG -7-1-1, AM 2350-410) — галактыка ў сузор’і Фенікс.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Гразавец
Гразавец (Гря́зовец) — горад у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Гразавецкага раёна Валагодскай вобласці. Насельніцтва — 14 949 чал. (2016). Размешчаны за 47 км на поўдзень ад Волагды, чыгуначная станцыя на лініі Яраслаўль — Волагда. Праз горад працякае рака Ржаўка.
У горадзе працуюць адкрытае акцыянернае таварыства «Паўночнае Малако», філіял фірмы «Нартэкс», камбінат «Будматэрыялы», аўтарамонтны завод і іншыя прадпрыемствы. Паблізу горада дзейнічае Гразавецкі газатранспартны вузел магістральнага газаправода.
Сырдар’інская вобласць (Расійская імперыя)
Сырдар’інская вобласць — вобласць Расійскай імперыі, якая займала паўночна-заходнюю частку Туркестанскага края і ўваходзіла ў склад Туркестанскага генерал-губернатарства.
Межавала: на поўначы — з Тургайскай і Акмалінскай вобласцю, на ўсходзе — з Сямірэчанскай вобласцю, на поўдні — з Ферганскай і Самаркандскай абласцямі і з Бухарой, на паўднёва-захадзе — з Хівінскімі ўладаннямі, на захадзе — з Аральскім морам. Мела выгляд чатырохвугольніка, расцягнутага па даўгаце. Плошча 504 700 км² (443442 кв. вёрстаў). Найбольшы працяг вобласці па даўгаце — каля 1 173 км (1100 вёрстаў), па шырыні каля — 747 км (700 вёрстаў) Па плошчы Сыр-Дар’інская вобласць, складала каля 70 % усёй плошчы Туркестанскага края і каля 25 % Туркестанскага генерал-губернатарствы.
Паводле дадзеных перапісу 1897 года ў вобласці было 1 478 398 жыхароў (803 411 мужчын і 674 987 жанчын), у тым ліку ў гарадах 205 596. За выключэннем абласнога горада Ташкента, які мае 155 673 жыхароў (самы населены горад Сярэдняй Азіі) у Сырдар’інскай вобласці буйных гарадоў няма.
Рэактыўная сістэма залпавага агню
Рэактыўная сістэма залпавага агню (РСЗА) — комплекс узбраення, які ўключае шматзарадныя пускавую ўстаноўку і рэактыўныя снарады (некіравальныя ракеты, рэактыўныя глыбінныя бомбы), а таксама дапаможныя сродкі, такія, як транспартная або транспартна-зараджае машыны і іншае абсталяванне. РСЗА ставіцца да рэактыўнай зброі, такія сістэмы знаходзяцца на ўзбраенні сухапутных войскаў, ваенна-паветраных сіл і ваенна-марскіх флатоў шматлікіх краін.
Камерунская кампанія
Камеру́нская кампа́нія — ваенная кампанія ў часы Першай сусветнай вайны, якая доўжылася з жніўня 1914 да сакавіка 1916 года на захадзе Афрыканскага кантынента, з уварваннем брытанска-франка-бельгійскіх войскаў на тэрыторыю нямецкай афрыканскай калоніі Камерун. Пераважная большасць баёў і сутычак адбылася на тэрыторыі гэтай калоніі, аднак часам нямецкім атрадам удавалася спаборнічаць з праціўнікам на тэрыторыі суседняй брытанскай калоніі — у Нігерыі. Вясной 1916 года нямецкія войскі адступілі да нейтральнай Іспанскай Гвінеі (Рыа-Муні), а Камерун быў падзелены паміж Французскай рэспублікай і Брытанскай імперыяй.
Перадумовы
У 1884 годзе Германская імперыя ў кантэксце каланіяльнага падзелу кантынента ўсталявала пратэктарат над Камерунам. У 1912 годзе Францыя, згодна з умовамі Фескага дагавора, што скончыў Другі мараканскі крызіс, саступіла Германіі большую частку ўсходніх зямель Новага Камеруна, у сваю чаргу Германія адмаўлялася ад прэтэнзій на Марока.
Па стану на пачатак сусветнага канфлікту ў Еўропе, у склад Германскага Камеруна уваходзіла тэрыторыя сучаснага Камеруна, частка Нігерыі, Чада, Габона, Рэспублікі Конга і Цэнтральна-Афрыканскай рэспублікі. Нямецкая калонія з усіх бакоў межавала з каланіяльнымі валоданнямі Антанты: на паўночным захадзе — з Брытанскім Камерунам, на паўднёвым усходзе — з Бельгійскім Конга, на ўсходзе — з Французскай Экватарыяльнай Афрыкай. Тэрыторыя Іспанскай Гвінеі заставалася нейтральнай, з 3-х бакоў была акружаная Германскім Камерунам, а з захаду — морам. Да пачатку Першай сусветнай вайны Камерун заставаўся практычна недаследаваным і нанесеным на карту не быў. Працэс дэмаркацыі межаў паміж каланіяльнымі валоданнямі дзяржаў яшчэ працягваўся, у 1911—1912 было дасягнута пагадненне аб мяжы паміж французскімі калоніямі ў Габоне, Сярэднім Конга, Убангі-Шары і Чадзе. А ў 1913 годзе паміж Брытанскай Нігерыяй і Камерунам была праведзена першая дэмаркацыйная лінія.
Колькасць нямецкіх каланіяльных войскаў у Камеруне складала 1 855 чалавек Schutztruppen. Нягледзячы на гэта, колькасць каланіяльных войскаў да сярэдзіны 1915 года склала ўжо 6 000 чалавек. Аднак, колькасць войскаў саюзнікаў нашмат перавышала колькасць нямецкіх войскаў. Адныя толькі войскі Французскай Экватарыяльнай Афрыкі да пачатку вайны налічвалі 20 000 чалавек, тады як войскі Брытанскага Камеруна склалі 7 550 чалавек.
Ваенныя дзеянні
На пачатку Першай сусветнай вайны, нямецкая каланіяльная адміністрацыя, спасылаючыся на Берлінскую канферэнцыю 1884 года паспрабавала заключыць пагадненне з адміністрацыямі калоній Вялікабрытаніі і Францыі, згодна з якім ваенныя дзеянні на тэрыторыі Афрыкі весціся не павінны былі. Аднак саюзнікі не пайшлі ім насустрач. Францыя хацела вярнуць тэрыторыі, якія адышлі Германіі па ўмовах Фескага дагавора. 6 жніўня 1914 года французскія войскі пад камандаваннем Ж. Эймерыха пачалі першую экспедыцыю на тэрыторыю ворага і ўварваліся з усходу на тэрыторыю Германскага Камеруна. Яны наступалі па балоцістай неразвітай мясцовасці, і спачатку немцы не аказвалі значнае супраціўленне праціўніку.
25 жніўня брытанскія сілы ўварваліся ў Германскі Камерун, ведучы наступленне па 3-х напрамках. Яны падышлі да Маруа (Крайні паўночны рэгіён), Гаруа (Паўночны рэгіён) і Нсанаконгу (Паўднёвы рэгіён). Брытанскім войскам, якія рухаліся на Гаруа пад кіраўніцтвам палкоўніка Макліра, было загадана атакаваць нямецкі пагранічны пост, размешчаны ў Тэпе паблізу горада. 25 красавіка ўпершыню ў ваеннай кампаніі адбылася бітва каля Тэпе, дзе брытанцы разбілі немцаў.
У верасні 1914 года нямецкія войскі замініравалі вусце ракі Вуры і затапілі вялікую колькасць ваенных караблёў, утварыўшы бар’ер, які абараняў Дуалу, найбуйнейшы горад і важны гандлёвы і адміністрацыйны цэнтр калоніі. Брытанскія і французскія караблі абстрэльвалі гарады Камеруна, размешчаныя на ўзбярэжжа. 27 верасня 1914 года марскі дэсант брытанцаў пад камандаваннем брыгаднага генерала Ч. Добела, пасля таго, як ачысцілі вусце ракі Вуры ад мін, высадзіўся на бераг і захапіў горад. Неўзабаве брытанцы і французы акупавалі практычна ўсё ўзбярэжжа Германскага Камеруна, а 21 верасня французскія войскі акупавалі Укаку, які знаходзіўся пад уладай немцаў з 1911 года.
На пачатак 1915 года большасць нямецкіх войскаў, за выключэннем акружаных у Моры і Гаруа, адступілі ў горныя раёны Камеруна ў наваколлі Яўндэ, які стаў новай сталіцай калоніі. Вясной нямецкія войскі былі яшчэ ў стане адбіваць нападзенні войскаў Антанты. Нямецкія войскі пад камандаваннем гауптмана фон Крайльсгайма, акружаныя ў Гаруа, нават перайшлі ў наступленне, разбіўшы англічан у бітве пры Гурыне. Аднак, у чэрвені 1915 года, брытанскія войскі нанеслі немцам паражэнне ў другой бітве за Гаруа. Дзякуючы перамозе ў гэтай бітве, брытанцы маглі больш не працягваць наступленне на астатнія тэрыторыі Паўночнага Камеруна. 29 чэрвеня брытанскія войскі разграмілі немцаў у бітве ля Нгаўндэрэ. Наступленне Ф. Канліфа на Яўндэ было спынена з-за пачатку праліўных дажджоў, але не з-за працяглай аблогі Моры.
Калі надвор’е палепшылася, войскі брытанскай кароны аднавілі наступленне. 4-6 лістапада пасля кароткай аблогі капітуляваў нямецкі гарнізон Баньё. Да снежня войскі Канліфа і Добела сталі дзейнічаць сумесна і рыхтавацца да штурму Яўндэ. Да канца 1915 года, большая частка тэрыторыі Камеруна знаходзілася ў руках у бельгійцаў і французаў.
Гарадзельская унія
Гарадзе́льская унія (2 кастрычніка 1413, Гародла) — дамова вялікага князя літоўскага Вітаўта са сваім стрыечным братам, польскім каралём Уладзіславам Ягайлам.
Камерунская кампанія
Ваенныя дзеянні
У пачатку 1916 года камандуючы нямецкімі войскамі ў Камеруне Карл Генрых Цымерман прыйшоў да высновы, што кампанія прайграна. Саюзнікі аблажылі Яўндэ, з кожнай атакай нямецкія войскі ўсё больш слабелі, і Цымерман загадаў ацалеўшым войскам і насельніцтву бегчы ў Іспанскую Гвінею. У сярэдзіне лютага апошні нямецкі гарнізон Мора склаў зброю. Нямецкія войскі і насельніцтва, якія беглі да Іспанскай Гвінеі, былі мірна сустрэтыя іспанцамі, якія адмовіліся выдаваць іх Антанце. Большая частка насельніцтва Камеруна так і засталася ў Гвінеі, немцы эвакуяваліся на востраў Фернанда-Па, а некаторыя немцы да канца вайны былі адпраўленыя ў Галандыю, адкуль яны маглі дабрацца да Германіі. Шмат тубыльцаў пераехалі ў Мадрыд, дзе жылі на нямецкія грошы.
Гарадзельская унія
Перадумовы
Перамога ў Вялікай вайне з Тэўтонскім ордэнам, што скончылася падпісаннем Торунскага мірнага дагавору (1411), не стала канчатковым вырашэннем пагрозы для ВКЛ і Польшчы з боку крыжакоў. Торунскі дагавор быў кампрамісам, які не задавальняў ні адзін з бакоў, а новы Вялікі магістр Ордэна Генрых Пляўэн энергічна ўзяўся за адбудову былое велічы рыцарскай дзяржавы. Гэта азначала магчымасць новай вайны. У дадзенай сітуацыі Вітаўт і Ягайла палічылі неабходным падпісаць новую унію. Да таго ж, вялікі гаспадар літоўскі Вітаўт імкнуўся замацаваць незалежнасць ВКЛ і пазбавіцца залежнасці ад Польскага каралеўства.
Час і месца
Складзеная 2 кастрычніка 1413 (тры гады праз пасля Грунвальдскай бітвы) у в. Гародла на р. Заходні Буг (сучасная Польшча).
Асноўныя палажэнні уніі
Паводле артыкулаў уніі, Вітаўт прызнаваў вярхоўную ўладу Ягайла; частка вотчынных правоў Ягайлы на землі ВКЛ пераходзіла польскай Кароне, а тытул вярхоўнага князя літоўскага рабіўся часткай польскага каралеўскага тытулу. Адначасова ўводзіўся інстытут спадчыннасці стальца і тытула вялікага князя літоўскага, што скасоўвала вызначанае Віленска-Радамскім актам аднаўлення простага ўладарання польскім каралём ВКЛ пасля смерці Вітаўта. Польскія магнаты абвясцілі Вітаўта апекуном малалетняй дачкі Ягайла. Вітаўт заняў першае месца ў кароннай радзе і другой па значнасці асобай ва ўладнай сістэме злучанай дзяржавы.
Акрамя таго, у Літве ўводзілася аднолькавае з Польшчай адміністрацыйнае дзяленне на ваяводствы і кашталяніі (уводзіліся і адпаведныя пасады - віленскіх і троцкіх ваявод і кашталянаў); літоўскія баяры-каталікі атрымлівалі правы польскай шляхты, а таксама польскія гербы. Гэтыя змены закранулі 47 родаў. Агульныя шляхетныя соймы вырашалася склікаць у Любліне, або ў Парчаве.
Прыняцце гербаў
Няпоўны спіс гербаў, прынятых літоўскімі родамі ў Гародле.
Значэнне
Падпісаныя акты рэгулявалі адносіны Літвы і Польскага каралеўства.
"У параўнанні з невыразным тэрмінам «злучэнне (прымыканне)», якім аперыраваў Крэўскі акт, «далучэнне» азначала відавочнае прыгнятанне літоўскай дзяржаўнасці, а для вышэйшай літоўскай арыстакратыі, што толькі пачала палітычна сябе выяўляць, гэта азначала ўключэнне яго ў польскія саслоўныя інстытуты."
Права займаць важныя пасады ў Віленскім і Троцкім ваяводствах, а таксама прывілеі, гарантаваныя Гарадзельскай уніяю, датычылі толькі каталіцкай магнатэрыі і шляхты, якая прыхільна паставілася да уніі. Выразны пракаталіцкі характар уніі вынікаў з імкнення Вітаўта здабыць падтрымку Свяшчэннай Рымскай імперыі і тым самым пазбавіць Тэўтонскі ордэн т.зв. хрысціянска-асветніцкай місіі - галоўнага аргументу, што абгрунтоўваў экспансію на ўсход. Праваслаўныя князі і магнаты з Полацкага, Віцебскага, Смаленскага княстваў не ўдзельнічалі ў з'ездзе ў Гародлі, таму акты уніі іх не датычылі, а згаданыя княствы ў межах ВКЛ захоўвалі шырокую аўтаномію.
Гарадзельская унія зрабіла каталіцтва прывілеяваным веравызнаннем, што значна абвастрыла ўнутраную сітуацыю ў ВКЛ. Нягледзячы на тое, што забарона праваслаўным займаць дзяржаўныя пасады выконвалася далёка не заўсёды, гэта стала нагодаю для ўзнікнення падстаў для дыскрымінацыі большасці насельніцтва.
Дзетамля
Дзе́тамля (, Детомля) — вёска ў Беларусі, у Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Уселюбскага сельсавета.
Да 2017 года ўваходзіла ў склад Ацмінаўскага сельсавета.
Геаграфія
У напрамку на поўдзень ад вёскі працякае рака Дзетамлянка.
Влёра (вобласць)
Влёра (Qarku i Vlorës) - вобласць на паўднёвым-захадзе Албаніі. Адміністрацыйны цэнтр - Влёра.
Насельніцтва 193 361 (2001), плошча 2706 км ².
Мяжуе з абласцямі:
У склад вобласці ўваходзяць акругі:
Кацілава (вёска)
Каці́лава (, Катилово) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Новапагосцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Мёры Дзісенскага павета, а з 1926 года ў Браслаўскім павеце Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 11 лютага 1974 года вёска ўваходзіла ў склад Камянполлеўскага сельсавета.
Пасау
Пасау (Passau, Batavia) — горад у Ніжняй Баварыі, або Усходняй Баварыі, вядомы як горад на трох вялікіх рэках: Дунай, Ін і. Гэтыя тры ракі сыходзяцца разам у адным месцы, якое называецца «Вугал трох рэк» (Dreiflüsse-Eck).
Насельніцтва 50 000 чалавек, з якіх 10000 студэнты ўніверсітэта Пасау. Універсітэт быў заснаваны ў 1978 годзе на аснове каталіцка-тэхналагічнага інстытута, што існуе ў Пасау з 1622 года.
21 лютага
21 лютага — пяцьдзясят другі дзень года па Грыгарыянскім календары
Роджэр Уолкат Сперы
Роджэр Уолкат Сперы (Roger Wolcott Sperry,, Хартфард, Канектыкут, ЗША — , Пасадэна, Каліфорнія, ЗША) — нейрапсіхолаг, прафесар псіхабіялогіі, які атрымаў у 1981 годзе разам з Дэвідам Х’юбелам і Торстэнам Візелем Нобелеўскую прэмію па фізіялогіі і медыцыне «за адкрыцці, якія датычацца функцыянальнай спецыялізацыі паўшар’яў галаўнога мозгу».
Біяграфія
Сперы нарадзіўся ў горадзе Хартфард, штат Канектыкут у сям’і Фрэнсіса Бушнэла і Фларэнцыі Крэмер Сперы. Яго бацька працаваў у банкаўскай сферы, а яго маці выкладала ў бізнес-школе. Яго сям’я належала да вярхушкі сярэдняга класа, дзе асаблівая ўвага надавалася паспяховасці. У Роджэра быў адзін брат, Расэл Луміс. Іх бацька памёр, калі Роджэру было 11 гадоў. Пасля гэтага яго маці стала памочнікам дырэктара ў мясцовай сярэдняй школе.
У 1937 годзе Сперы скончыў Оберлін-каледж. Атрымаў ступень доктара філасофіі ў галіне заалогіі ў Чыкагскім універсітэце ў 1941 годзе. Пасля гэтага ён займаўся даследаваннямі разам з Карлам Лэшлі ў Гарвардзе. У 1949 годзе Сперы ажаніўся з Нормай Гэй Дэўпры. У іх нарадзіліся сын, Глен Майкл, і дачка, Джанэт Хоўп.
У 1954 годзе Сперы заняў месца прафесара ў Каліфарнійскім тэхналагічным інстытуце, дзе правёў найбольш вядомыя з сваіх эксперыментаў.
Аўтар навуковых прац па нейрафізіялогіі зроку, функцыянальнай спецыялізацыі паўшар’яў галаўнога мозга чалавека.
Член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (1960), Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук (1963), Лонданскага каралеўскага таварыства, Папскай акадэміі, замежны член Расійскай АН (1988).
Камітэт членаў Устаноўчага сходу
Камітэт членаў Устаноўчага сходу (КАМУС) (Комитет членов Учредительного собрания, КОМУЧ) — першы антыбальшавіцкі ўрад, які прэтэндаваў на статус усерасійскага, у перыяд Грамадзянскай вайны. Кантраляваў тэрыторыю Сярэдняга Паволжа, Паўднёвага Урала і Прыкам’я.
Быў створаны 8 чэрвеня 1918 года ў Самары, пасля таго як Чэхаславацкі корпус выбіў бальшавікоў з горада. Быў заснаваны пяццю эсэрамі, былымі членамі Усерасійскага Устаноўчага сходу. На канец верасня 1918 года КАМУС складаўся з 97 чальцоў расійскіх сацыялістычных партый — эсэраў і меншавікоў. Старшынёй Камітэта з’яўляўся лідар эсэраў Віктар Чарноў. КАМУСу падпарадкоўвалася Народная армія КАМУСа.
23 верасня 1918 года Камітэт членаў Устаноўчага сходу і омскі Часовы Сібірскі ўрад прынялі рашэнне аб утварэнні Часовага Усерасійскага ўрада. 18 лістапада пасля прыходу адмірала Калчака да ўлады і здзейсненага ім дзяржаўнага перавароту сябры КАМУСа былі арыштаваныя, а некаторыя з іх пазней расстраляныя.
Раманья
Раманья (Romagna) — гістарычная вобласць у цэнтры Італіі, на паўднёвым усходзе сучаснага рэгіёна Эмілія-Раманья, паўночней Марке. Абмежавана з захаду Апенінамі, з усходу — хвалямі Адрыятыкі.
У Сярэднявеччы гарады Раманьі жылі ўласным палітычным жыццём, балансуючы паміж гвельфамі і гібелінамі і мала лічачыся з воляй Пап. У кожным горадзе меліся ўласныя сіньёры, найбольшай магутнасці з якіх дасягнулі Малатэста — кіраўнікі Рыміні. Пры Папе Аляксандры VI яго сын Чэзарэ Борджа ўціхамірыў гарады Раманьі і падпарадкаваў усю вобласць бацьку, завошта быў узнагароджаны тытулам герцага Раманьі. Незалежнасць захавала толькі рэспубліка Сан-Марына.
Мірон (палітыка)
Мірон — чалавек або група асоб, што дзейнічае ў Віцебскай вобласці Рэспублікі Беларусь. Асноўная дзейнасць «Мірона» складаецца ў вывешванні бела-чырвона-белых сцягоў у цяжкадаступных месцах. «Мірон» пачаў праводзіць акцыі на Віцебшчыне пасля рэферэндуму 14 мая 1995 года, у выніку якога была змененая дзяржаўная сімволіка. З тых часоў такія акцыі праводзяцца ў многіх рэгіёнах Беларусі.
Гарадок (Львоўская вобласць)
Гарадок (Городо́к) — горад раённага значэння ў Львоўскай вобласці Украіны, адміністрацыйны цэнтр Гарадоцкага раёна. Размешчаны на рацэ Верашчыца, левым прытоку Днястра, за 25 км ад Львова.
Гісторыя
Пачатак горада сягае ў перыяд Кіеўскай Русі. Размешчаны ён быў на шляху паміж двума ключавымі цэнтрамі Галіцкага княства — Пярэмышлем і Звянігарадам. Інтэнсіўна развіваўся таксама і ў эпоху Галіцка-Валынскага княства, спалучаючы Пярэмышль з новай сталіцай княства — Львовам.
Упершыню Гарадок узгадваецца ў Галіцка-валынскім летапісе ў 1213 г. як добра ўмацаваны горад Галіцкага княства, абшчына якога магла весці ўласную палітыку ў дачыненні да князя і прымаць актыўны ўдзел у дзяржаўным жыцці. У летапісе гаворыцца, што горад вядомы далёка на ўсход як цэнтр гандлю соллю, а таму называўся «Гарадок сольны» або «Саляной Гарадок». У навуковай літаратуры горад часам называюць «Галіцкі Гарадок» або «Гарадок пад Львовам».
У 1772 г. Галічына была далучана да Габсбургскай манархіі. Праз суцэльнае бездарожаж таго ж года праз Гарадок было пачата будаўніцтва імперскага гасцінца, які злучыў з Венай Львоў, у 1773 г. адкрыта паштовая станцыя, а з 1775 г. — рух дыліжансаў. Усе маёнткі Гарадоцкага староства і сам Гарадок перайшоў ва ўласнасць дзяржавы. Тады ж аўстрыйскі ўрад прадаў шмат сеў польскім і нямецкім каланістам. На землях Гарадоцкага староства пасяліліся нямецкія каланісты, якія ў 1786 г. утварылі калонію «Фордэрберг». У 1789 г. пачала дзейнічаць школа з нямецкай мовай выкладання. Украінская пачатковая школа была адкрыта ў 1842 г..
У 1867 г. Гарадок стаў павятовым цэнтрам, дзе да 1918 г. працавалі павятовы суд, падатковае упраўленне, школьная акруговая рада. Горад не меў буйных прадпрыемстваў. На гэты перыяд дзейнічалі гарбарня, млын, мылаварня, 3 маслабойні, фабрыкі соды і сельскагаспадарчых угнаенняў і «вапнярка». У 1890 г. ў горадзе было 2870 дамоў. У іх пражывала 10,116 тыс. чал., з іх у сельскай гаспадарцы працавалі 4,264 тыс. чалавек, займаліся рамяством — 3, 677 тыс., гандлем — 856 чал., разумовай працай — 342 чал.
Гаспадарчае таварыства ў 1883 г. арганізавала ў Гарадку сельскагаспадарчую школу. Да Першай сусветнай вайны ў Гарадку месціўся другі дывізіён 6-га палка драгунаў аўстра-венгерскай арміі (штаб у Пярэмышлі). У час вайны ў 1914 г. на ваколіцах Гарадка адбылася вядомая ў гісторыі бітва паміж аўстра-венгерскімі і расійскімі войскамі. Паражэнне аўстрыйскіх войскаў дала магчымасць расійскай арміі завяршыць захоп Галічыны, падысці да Карпатам. Аўстрыйская ўлада вярнулася ў горад у 1915 г.
Тэорыя Эйнштэйна — Картана
Тэорыя Эйнштэйна — Картана (ЭК) была распрацавана як пашырэнне агульнай тэорыі адноснасці, унутрана ўключае ў сябе апісанне ўздзеяння на прастору-час акрамя энергіі-імпульсу таксама і спіна матэрыяльных палёў. У тэорыі ЭК ўводзіцца, а замест псеўдарыманавай геаметрыі для прасторы-часу выкарыстоўваецца геаметрыя Рымана — Картана. У выніку ад метрычнай тэорыі пераходзяць да афіннай тэорыі прасторы-часу. Выніковыя ўраўненні для апісання прасторы-часу распадаюцца на два класы. Адзін з іх аналагічны агульнай тэорыі адноснасці, з тым адрозненнем, што ў тэнзар крывізны ўключаны кампаненты з афінным кручэннем. Другі клас ураўненняў задае сувязь і  матэрыі і выпрамянення. Атрыманыя папраўкі да агульнай тэорыі адноснасці ва ўмовах сучаснага Сусвету настолькі малыя, што пакуль не відаць нават гіпатэтычных шляхоў для іх вымярэння.
Стан тэорыі і яе асноўныя ўраўненні
(1922, 1923) прапанаваў простае абагульненне тэорыі гравітацыі Эйнштэйна, увёўшы мадэль прасторы-часу з метрычным тэнзарам і лінейнай звязнасцю, асацыяванай з метрыкай, але не абавязкова сіметрычнай. Антысіметрычная частка звязнасці — тэнзар кручэння — звязваецца ў гэтай тэорыі са шчыльнасцю ўнутранага моманту імпульсу (спіна) матэрыі. Незалежна ад Картана, падобныя ідэі развівалі, і Хэйл у прамежку ад 1958 да 1966 года.
Зыходна тэорыя была развіта ў фармалізме, але тут яна будзе выкладзена на тэнзарнай мове. Лагранжава шчыльнасць гравітацыі ў гэтай тэорыі фармальна супадае са сваім адпаведнікам у АТА і роўная скаляру крывізны: аднак увядзенне кручэння мадыфікуе звязнасць, якая цяпер не раўняецца, а роўная іх суме з дзе — антысіметрычная частка лінейнай звязнасці —. Мяркуецца, што лінейная звязнасць з’яўляецца, што зніжае колькасць ступеней свабоды, уласцівых неметрычным тэорыям. Ураўненні руху гэтай тэорыі ўключаюць 10 ураўненняў для тэнзара энергіі-імпульсу, 24 ўраўненні для кананічнага тэнзара спіна і ўраўненні руху матэрыяльных негравітацыйных палёў : дзе — метрычны тэнзар энергіі-імпульсу матэрыі,  — кананічны тэнзар спіна,, а  — след тэнзара кручэння.
Крывізна прасторы-часу пры гэтым — не рыманава, але на рыманавай прасторы-часе лагранжыян зводзіцца да лагранжыяна АТА. Эфекты неметрычнасці ў дадзенай тэорыі з’яўляюцца настолькі малымі, што іх можна не ўлічваць нават у нейтронных зорках. Адзінай вобласцю моцных разыходжанняў аказваецца, магчыма, вельмі ранні Сусвет. Прывабнай рысай гэтай тэорыі (і яе мадыфікацый) з’яўляецца магчымасць атрымання несінгулярных рашэнняў тыпу для Вялікага Выбуху.
Скоржыцкі сельсавет
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Ельненскі сельсавет у складзе Шчучынскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Ельня. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года перайменаваны ў Скоржыцкі сельсавет, цэнтр перанесены ў вёску Скоржыкі. 18 сакавіка 1960 года ў склад Мікелеўшчынскага сельсавета Мастоўскага раёна перададзены вёскі Алешавічы і Крывулькі. 11 ліпеня 1972 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Каменскага сельсавета.
Ніна Канстаўцінаўна Белавусава
Ніна Канстаўцінаўна Белавусава (нар., с. Макарыўшчына, Лубенскі раён, Палтаўская вобласць) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыла ў 1968 годзе Беларускі політэхнічны інстытут. З 1968 года — асістэнт, старэйшы выкладчык на кафедры архітэктуры і малюнка Брэсцкага інжынерна-будаўнічага інстытута, з 1971 года — асістэнт кафедры архітэктуры, аспірант, асістэнт, старэйшы выкладчык кафедры архітэктуры жылых і грамадскіх будынкаў Беларускага політэхнічнага інстытута.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1977 года. Пражывала ў Мінску.
Дзейнасць
Удзельнічала ў распрацоўцы праекта гасцініцы ў Клайпедзе (1978). Аўтар публікацый па пытаннях кампазіцыі сельскага жылля.
Праабражэнская царква (Львоў)
Праабражэнская царква — дзеючы храм у гістарычным цэнтры Львова, які знаходзіцца ў карыстанні Украінскай грэка-каталіцкай царквы.
Гісторыя
У сярэдзіне ХІХ стагоддзя на аснове захаваўшыхся муроў былога касцёла трынітарыяў пачалося збудаванне храма. У 1850 годзе архітэктар Антон Фрэх вырабіў першы праект будучай царквы, які так і не дачакаўся рэалізацыі. Змянілася архітэктурная мода, і ў 1874 годзе ўжо зацверджаны другі праект храма, распрацаваны Сільвестрам Гаўрышкевічам. Будаўніцтва працягвалася дваццаць гадоў (1878-1898 гады), яшчэ некалькі гадоў вяліся працы над аздабленнем царквы, якую асвяціў 29 красавіка 1906 года мітрапаліт Андрэй Шаптыцкі. Над аздабленнем храма працавалі мастакі Леанард Марконі, Тадэвуш Попель, Фердынанд Маерск, Тэафіл Капісцінскага, Карніл Усціяновіч, Андрэй Каверка і інш.
У 1948 годзе на вуліцы Кракаўскай перад Праабражэнскай царквой быў застрэлены кіраўнік ініцыятыўнай групы па пераходзе грэка-каталікоў у падпарадкаванне праваслаўнага Маскоўскага Патрыярхата Гаўрыіл Касцельнік. Савецкая прапаганда абвінаваціла ў яго забойстве падполле АУН, хоць і не выключана, што сталінскія спецслужбы прыбралі непажаданага сведкі ліквідацыі УГКЦ самі.
Пастар
Пастар (רועה, pastor «пастух» ці «пастыр») — біблейскі тэрмін, які ўказвае на абавязак пастыра клапаціцца пра царкву, гэта значыць паству (алегарычна «статак авечак»). У лютэранскіх абшчынах пастары — гэта людзі, закліканыя для публічнай пропаведзі і здзяйснення таінстваў. Неафіцыйна выкарыстоўваюцца «пастыр» і «пастар» у дачыненні да святароў у каталіцтве і праваслаўі.
Пастар у пратэстанцтве
Пратэстанцтва прытрымліваецца канцэпцыі "ўсеагульнага святарства" і ў пратэстанцтве пастар не разглядаецца як святар, які мае адмысловы статус, які адрозніваецца ад статусу іншых членаў царквы, ён разглядаецца як асоба, якая займае пэўнае служэнне і мае адпаведнае пасвячэнне. Пратэстанцкі пастар з'яўляецца прапаведнікам юрыдычна зарэгістраванай рэлігійнай арганізацыі. Пратэстанцтва запазычыла слова «прэсвітар» і «епіскап» з Бібліі, а слова «пастар» выкарыстоўваецца ў якасці сіноніма гэтых тэрмінаў. У нямецкай кангрэгацыі выкарыстоўваецца словазлучэнне Herr Pastor (спадар пастар). У некаторых дэнамінацыях ранняга пратэстанцтва пастарскае адзенне — чорная кашуля і белы каўнерык, у канфесіях позняга пратэстанцтва — класічны еўрапейскі касцюм.
SK Hynix
SK Hynix Inc. (SK하이닉스, Хайнікс) — паўднёвакарэйская кампанія, якая спецыялізуецца на вытворчасці паўправадніковай памяці тыпу DRAM і NAND. Hynix з’яўляецца другім у свеце вытворцам мікрасхем (пасля Samsung Electronics) і ўваходзіць у пяцёрку вядучых вытворцаў аператыўнай памяці.
Кампанія была заснаваная ў 1983 годзе пад назвай Hyundai Electronic Industrial Co., Ltd. (больш вядомая назва — Hyundai Electronics). Вытворчыя пляцоўкі знаходзяцца ў Паўднёвай Карэі, ЗША, Кітаі і Тайвані. У 2012 годзе галоўным акцыянерам кампаніі становіцца SK Telecom і Hynix аб’ядноўваецца з SK Group, другім найбуйнейшым чэболем ў Паўднёвай Карэі.
Акцыі кампаніі гандлююцца на Карэйскай фондавай біржы, глабальныя дэпазітарныя акцыі каціруюцца на Люксембургскай фондавай біржы.
Памяць вытворчасці Hynix выкарыстоўваецца кампаніяй Apple на некаторых камп’ютарах iMac, MacBook і MacBook Pro. Мікрапрацэсар Apple A9, які пастаўляецца разам з модулем RAM, лічыцца «тым жа, што і мабільны DRAM LPDDR4 памерам 2 Гб у iPhone 6s». Памяць Hynix выкарыстоўваецца ў планшэтах Nexus 7 (2012) і Nexus 7 (2013), распрацаваных Google у супрацоўніцтве з Asus, ОЕМ-пастаўшчыком для сервераў IBM System x, у настольных камп’ютарах, ноўтбуках і ASUS Eee PC. Кампаніі Dell, HP Inc. і Hewlett Packard Enterprise (апошнія дзве ўтварыліся ў выніку падзелу Hewlett-Packard) выкарыстоўвалі памяць Hynix ў якасці ОЕМ-абсталявання. Памяць Hynix таксама выкарыстоўваецца ў DVD-прайгравальніках, сотавых тэлефонах, рэсіверах лічбавага тэлебачання, сеткавым абсталяванні і цвёрдых дысках.
Прадукты
Кампанія SK hynix вырабляе розныя віды паўправадніковай памяці, такія як:
Пасау (раён)
Раён падзяляецца на 38 абшчын.
NGC 7764A-3
NGC 7764A-3 (іншыя абазначэнні — PGC 72769, ESO 293-8, MCG -7-1-1, AM 2350-410) — галактыка ў сузор’і Фенікс.
Мерытсегер
Мерытсегер (стар.-егіп. «аматарка цішыні») — у старажытнаегіпецкай міфалогіі багіня Фіванскага некропаля, заступніца могілак і будаўнікоў магільняў. Лічылася, што Мерытсегер ахоўвае могілкі і спакой памерлых. Адлюстроўвалася ў выглядзе ільва ці жанчыны з галавой змяі. Цэнтр культу Мерытсегер — пасёлак (у раёне сучаснага Дэйр-эль-Медына), дзе жылі рамеснікі — будаўнікі магільняў.
Генадзь Ігнатавіч Харошка
Біяграфія
Навуковыя інтарэсы: сацыяльная філасофія; філасофскія праблемы прыродазнаўства, тэхнікі, культуры; сацыяльнае кіраванне.
Мерытсегер
У культуры
Багіні Мерытсегер прысвечаны альбом «Культ Мерытсегер» расійскага выканаўцы Senmuth.
Генадзь Ігнатавіч Харошка
Узнагароды
Званне «Заслужаны работнік культуры Беларускай ССР» (1982), ордэн «Знак Пашаны» і інш.
NGC 7764A-3
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Дзмітрый Сямёнавіч Герман
Дзмітрый Сямёнавіч Герман (нар. 10 сакавіка 1955, Гомель) — савецкі і амерыканскі мастак і скульптар.
Біяграфія
Нарадзіўся 10 сакавіка 1955 года ў Гомелі. У 1974 годзе скончыў Мінскае мастацкае вучылішча імя Глебава. У 1978 годзе стварыў у Гомелі манументальны рэльеф.
У 1985 годзе заканчвае Санкт-Пецярбургскую дзяржаўную мастацка-прамысловую акадэмію імя А. Л. Шцігліца (прафесары і ).
З 1990 года жыве ў Балтымары (ЗША) знаёміцца і выстаўляецца з мастакамі:, Н. Волкавым, Г. Гурвічам,.
У 1993 годзе Д. С. Герман перамагае на конкурсе скульптуры; яго скульптура адзначаецца прэміяй Lester Levy Humanitarian Award, якой узнагароджана сенатар ЗША.
У 1994 годзе скульптура Д. С. Германа «Crying Violin» узнагароджваецца Нацыянальнай прэміяй Elie Wiesel Holocaust Remembrance Award, якая ўручалася рэжысёру С. Спілбэргу за фільм «Спіс Шындлера».
У 1996 годзе Д. С. Герман становіцца членам Нацыянальнай асацыяцыі скульптураў, а ў 1998 адным з першых членаў аб’яднання Shiva-club. Скульптура, графіка, калажы Д. С. Германа знаходзяцца ў, калекцыі Нортана і Нэнсі Додж Norton and Nancy Dodge Collection of Soviet Nonconformist Art, у Рускім музеі у Санкт-Пецярбургу, у Kolodzei Art Foundation ў Нью-Ёрку, у Гомельскім гістарычным музеі ў Беларусі. Яго працы прадаюцца на Сотбіс, знаходзяцца ў калекцыях ЗША, Англія, Францыя, Расія, Кітай, Японія, Бразілія, Венесуэла, Швейцарыя, Ізраіль, Італія, Канада і Германія.
Клётаў Двор
Клётаў Двор (, Клётов Двор) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Новапагосцкага сельсавета.
Радзвілаўцы
Радзві́лаўцы (, Радвиловцы) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ваверскага сельсавета.
Рабочы завулак (Мінск)
Рабочы завулак — завулак у Ленінскім раёне Мінска. Пачынаецца ад скрыжавання Веласіпеднага зав. з Партызанскім пр. і цягнецца да скрыжавання вул. Фабрычнай і Серафімовіча.
Лаўскія
Ла́ўскія (, Лавские) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Уселюбскага сельсавета.
Да 2017 года ўваходзіла ў склад Ацмінаўскага сельсавета.
1982 год у гісторыі кіно
1982 год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.
Ірментруда Арлеанская
Ірментруда Арлеанская (Irmentrud) (Ermentrude d'Orléans, 27 верасня 825 — 6 кастрычніка 869, абацтва Хаснон, Валансьен, Францыя) — каралева Заходне-Франкскага каралеўства ў 842—869 гадах, першая жонка Карла II Лысага. Дачка Эда, графа Арлеана, і Інгельтруды дэ Фезенсак, дачкі Лета I, графа Парыжскага.
Сям’я
Муж — Карл II Лысы.
Дом Полякаў
Дом По́лякаў — помнік грамадзянскай архітэктуры эклектычнага кірунку ў Мінску. Месціцца па адрасе вуліца Мяснікова, 76. Помнік грамадзянскай архітэктуры эклектычнага кірунку. Гісторыка-культурная каштоўнасць рэгіянальнага значэння.
Гісторыя
Будынак збудаваны ў 1903 годзе на тагачаснай Новамаскоўскай вуліцы (цяпер Мяснікова) як даходны дом. Уласнасць Веніяміна і Перлы Полякаў, а неўзабаве дом перайшоў ва ўласнасць Яўрэйскага цэнтральнага дабрачыннага таварыства. З 1904 годзе ў будынку месціцца 7-е жаночае вучылішча (двухкласнае з трэцім рукадзельным класам) і 5-е аднакласнае прыходскае вучылішча. Пазней у ім месцілася 3-е жаночае габрэйскае вучылішча.
Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі да 1939 года ў доме жыў беларускі пісьменнік Янка Маўр. Пісьменніку з сям’ёй належалі тры пакоі з агульнай кухняй на трэцім мансардным паверсе. На першым і другім паверсе месцілася сярэдняя школа № 31. Пасля Другой сусветнай вайны будынак перапланіраваны пад жылы дом, у ім жылі супрацоўнікі Інстытута замежных моў.
У 1990 годзе пачалася рэстаўрацыя будынка, якая скончылася ў 1998 годзе, былі прыбудаваныя 2 паверхі. Падчас рамонту з дома знялі гістарычную ляпніну, што выклікала вялікі скандал. Зрабілі новую ляпніну, але няякасна, яна не адпавядала праекту цалкам. Яе наляпілі на фасад проста на фарбу, без адмысловых мацаванняў — анкераў. З тых часоў ляпны дэкор быў пашкоджаны ў часе замацавання падсвятлення на будынак. Праржавеў і дэкаратыўны цыбулепадобны элемент пад балконам.
Увесну 2019 года камісія, якая абследавала галоўны фасад, выявіла праблему з ляпным дэкорам і вырашыла часова прыпыніць капітальны рамонт галоўнага фасада. Ляпны дэкор будзе амаль цалкам заменены, для чаго «Белрэстаўрацыя» зняла злепкі. Новая ляпніна будзе наноў мацавацца на будынак на спецыяльныя растворы і анкеры. Акрамя таго будзе выканана тое, што не было выканана паводле праекта 1990-х гадоў.
Архітэктура
Першапачаткова двухпавярховы, а цяпер чатырохпавярховы прамавугольны ў плане будынак накрыты двухсхільным дахам. Кампазіцыя галоўнага фасада сіметрычная. Яго цэнтральная частка вылучалася мезанінам з лучковым атыкавым франтонам, трайным акном і балконам з ажурнай агароджай чыгуннага ліцця. Фасады члянёны двума карнізнымі паясамі і плоскімі пілястрамі з іанічнымі капітэлямі. Вокны першага паверха прамавугольныя, другога — паўцыркульныя, аздобленыя ліштвамі. На другім паверсе сіметрычна размешчаны 2 невялікія балконы.
Іспанізацыя
Іспанізацыя (Castellanización; Hispanización) — працэс добраахвотнага або гвалтоўнага пераходу на іспанскую мову і засваення іспанскай культуры. У самім іспанамоўным свеце адрозніваюцца два блізкія, але досыць выразна размежаваных паняцці: кастыльянізацыя — першасная іспанізацыя пачатку каланіяльнага перыяду, і лацінаамерыканізацыя — другасная іспанізацыя ў краінах Новага Свету. Падчас кастыльянізацыі адбылося першае знаёмства аўтахонных народаў (мая, кечуа, аймара і г.д.) з іспанскай мовай і культурай, і разгарнулася актыўная метысацыя. Падчас каланізацыі, і асабліва пасля атрымання незалежнасці ад Іспаніі, кожная з іспана-амерыканскіх краін паступова набыла свой этнадэмаграфічны каларыт, мала звязаны з сучаснай Іспаніяй. Падчас лацінаамерыканізацыі гэтыя іспанамоўныя субкультуры ўплываюць на іншыя рэгіёны. Гэтак, у другой палове ХХ стагоддзя адбылася актыўная лацінаамерыканізацыя Маямі кубінскімі эмігрантамі, а Х’юстана і Лос-Анджэлеса — мексіканскімі (мексіканізацыя). У адрозненне ад папярэдніх хваль іміграцыі, больш за 75 % лацінаамерыканскіх імігрантаў у ЗША захоўваюць іспанскую мову ў той ці іншай меры.
Ін (рака)
Ін (Inn, Aenus, Oenus) — рака, якая бярэ свой выток у Швейцарыі, дзе яна выцякае з возера Лунгін на вышыні 2484 м, каля перавала Малоя, а затым цячэ па тэрыторыі Аўстрыі і Германіі. З'яўляецца правым прытокам Дуная і ўпадае ў яго ў горадзе Пасау, у месцы зліцця трох рэк (Дуная, Іна і Ільца).
Лідзія Іванаўна Навічыхіна
Біяграфія
Нарадзілася ў сяле Сяргеевічы Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці ў 1934 годзе.
Сям’я
Бацька, Іван Кандратавіч, быў лесніком, дзядзька — Канстанцін Кандратаввіч — фельчарам. Па просьбе бацькі-лесніка яны з сёстрамі збіралі травы і здавалі ў аптэку. Бацька ж даў першыя веды аб травах. Яшчэ адзін дзядзька — Іван Данілавіч Юркевіч — вядомы вучоны-лесавод, акадэмік-геабатанік, заслужаны дзеяч навукі БССР, аўтар кнігі пра лекавыя расліны Беларусі, дапамог атрымаць навуковыя веды.
Папулярызацыя фітатэрапіі і батанікі
Лідзія Іванаўна часта выступала на тэлебачанні, выдала шмат кніг па фітатэрапіі, апублікавала больш за 300 артыкулаў у газэтах і часопісах, а таксама арганізавала ў Рэспубліканскім Палацы культуры ветэранаў клуб «Дзевясіл», дзе больш за 20 гадоў запар чытала лекцыі па фітатэрапіі, у тым ліку — і на прыродзе, паказваючы, як і дзе растуць лекавыя травы.
NGC 7765
NGC 7765 (іншыя абазначэнні — PGC 72596, MCG 4-56-15, ZWG 477.15) — галактыка ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Гарох
Гарох (Pisum) — род адна- і шматгадовых травяністых раслін сямейства бабовых.
Няспелае насенне гароху мае зялёны колер, выкарыстоўваецца ў якасці асновы для розных прадуктаў харчавання ці ў дадатак да іншых страў. Традыцыйная беларуская страва з гарохам — гэта гарохавы суп.
Батанічнае апісанне
Гарох, у спрыяльных умовах, вырастае вышынёй да 2 метраў. Плод — боб, які змяшчае насенне (некалькі дробных шарыкаў).
Арэал
Паходзіць з Заходняй Азіі і Каўказа, Усходняй і Паўднёвай Еўропы і Паўночнай Афрыкі. Расце ў шматлікіх частках свету. Вядома 7 відаў, пашыраных ў Еўропе і Афрыцы.
Віды
Род уключае сем відаў :
Значэнне і выкарыстанне
Выкарыстоўваецца ў харчовай прамысловасці і сельскай гаспадарцы. Культывуюць пераважна, як харчовы прадукт, корм для жывёлы і зялёнае ўгнаенне. Вырошчваюць як кармавую расліну таксама.
Гісторыя
З'яўляецца адной з першых раслін, якая гадуюцца чалавекам. Насенне гароху было знойдзена ў археалагічных помніках на Блізкім Усходзе, узрост якіх 10 000 г. Верагодна, ён вырас прыкладна каля 7800 года да нашай эры. Каля 2000 года да нашай эры яго пачалі апрацоўваць ў Еўропе, на Усходзе, Індыі і Кітаі.
Федэрал-хол
Федэрал-хол (Federal Hall, што перакладаецца як «зала Федэрацыі») — грамадскі будынак на Уол-стрыт у Нью-Ёрку, у якім у 1789 годзе прайшла першая інаўгурацыя прэзідэнта ЗША і быў прыняты Біль аб правах. Яго завуць першым капітоліем у гісторыі ЗША.