cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пётр Аляксандравіч Буланаў
Біяграфія
Скончыў Віцебскі ветэрынарны інстытут у 1930 годзе. 3 1934 г. у Алма-Ацінскім зоаветэрынарным інстытуце, з 1961 г. у Інстытуце біялогіі АН БССР, з 1964 г. загадчык кафедры мікрабіялогіі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. З 1969 года ў Казахскім універсітэце. З 1973 г. навуковы кансультант Інстытута генетыкі і цыталогіі АН БССР.
Вывучаў уласцівасці змяінага яду, вынайшаў проціядныя вакцыны і сывараткі, антыбіётык актынаміцын К. Навуковыя працы па мікробных меланінавых пігментах, бруцэлёзе буйной рагатай жывёлы, эксперыментальнай анкалогіі.
Валожынкі
Вало́жынкі (, Воложинки) — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Ёдскага сельсавета.
Геаграфія
Вёска знаходзіцца за 15 кіламетраў у напрамку на паўночны захад ад гарадскога пасёлка Шаркаўшчына, за 233 кіламетры ад Віцебска, на аўтамабільнай дарозе Глыбокае — Браслаў, каля ракі Густатка.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска была ў складзе гміны Ёды Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 1968 года вёска ўваходзіла ў склад Пяліцкага сельсавета, да 10 кастрычніка 2013 года — у склад Валожынскага сельсавета.
Белпрампраект
«Белпрампраект» — праектны інстытут у Мінску, размешчаны ў будынку па адрасе пл. Свабоды, 17. Заснаваны ў 1949 годзе ў Мінску як Беларускі дзяржаўны інстытут прамысловага праектавання «Белпрампраект» Дзяржбуда БССР. 3 1994 года акцыянернае таварыства.
Асноўныя кірункі дзейнасці: праектаванне прамысловых прадпрыемстваў на Беларусі і за мяжой, грамадскіх і жылых комплексаў і збудаванняў (аб’екты гандлю, бізнес-цэнтры, мікрараёны, жылыя пасёлкі, банкі, офісы і г.д.), цэнтраў аўтасервіснага абслугоўвання, зваротных сістэм водазабеспячэння; распрацоўка аўтаматызаваных праграм для праектавання, праектна-каштарыснай дакументацыі; інжынерна-тэхнічныя разлікі.
Дзмітрый Вадзімавіч Свірыдаў
Дзмітрый Вадзімавіч Свірыдаў (нар. г., ) — беларускі фізікахімік, дэкан хімічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага універсітэта (з 2011), загадчык кафедры неарганічнай хіміі (з 2009). Кандыдат хімічных навук (1987), доктар хімічных навук (1999), прафесар (2003).
Біяграфія
Нарадзіўся 23 красавіка 1960 года ў Мінску ў сям’і доктара хімічных навук Вадзіма Васілевіча Свірыдава. У 1982 г. з адзнакай скончыў хімічны факультэт БДУ. З 1982 г. працаваў інжынерам лабараторыі хіміі тонкіх плёнак і фотатэхналогіі НДІ фізіка-хімічных праблем. З 1985 г. працаваў малодшым навуковым супрацоўнікам НДІ фізіка-хімічных праблем. У 1986 годзе паступіў у аспірантуру хімічнага факультэта БДУ. У 1987 г. абараніў кандыдацкую дысертацыю па спецыяльнасці «фізічная хімія» на тэму «Фотаіндуцыраваныя працэсы на паверхні трыаксіда вальфраму і іх спектральная сенсібілізацыя» (навуковы кіраўнік — праф. А. І. Кулак). З 1988 год з’яўляецца навуковым супрацоўнікам НДІ фізіка-хімічных проблем. З 1991 г. працуе старэйшым навуковым супрацоўнікам НДІ фізіка-хімічных проблем. З 1996 г. навучаўся ў дактарантуры пры кафедры радыяцыйнай хіміі і хімічнай тэхналогіі хімічнага факультэта БГУ. З 1998 году працаваў дацэнтам кафедры аналітычнай хіміі (па сумяшчальніцтве). У 1999 г. абараніў доктарскую дысертацыю па спецыяльнасці «фізічная хімія» на тэму "Фотаіндуцыраваны перанос зарада ў мікрагетэрагенных сістэмах на аснове паўправаднікоў і малекулярна-організаваных структур ". З 2000 год з’яўляецца вядучым навуковым супрацоўнікам НДІ фізіка-хімічных проблем. З 2001 г. працуе галоўным навуковым супрацоўнікам НДІ фізіка-хімічных праблем і прафесарам кафедры аналітычнай хіміі (па сумяшчальніцтве). З 2002 г. — прафесар кафедры неарганічнай хіміі. У 2003 г. прысвоена званне прафесара па спецыяльнасці «Хімія». З 2009 г. — загадчык кафедры неарганічнай хіміі. З 2011 года з’яўляецца дэканам хімічнага факультэта БДУ.
Навуковая дзейнасць
Асноўныя навуковыя інтарэсы Свірыдава Дзмітрыя Вадзімавіча звязаны з хіміяй нанаструктураваных і малекулярна-арганізаваных сістэм; прыкладным фотакаталізатарам, прыкладной фотахіміі, электракаталізатарам. У апошнія гады ў рамках адпаведных цыклаў работ пад яго кіраўніцтвам былі ўпершыню даследаваны заканамернасці фотакаталітычных паводзін квантава-размерных малекулярных нанокрышталёў, устаноўлены асноўныя механізмы структуравання вугляродных нанофаз, якія ўтвараюцца пры іённым апрамяненні палімераў, створаны новыя практычна перспектыўныя фотакаталізатары і фотакіруемыя функцыянальныя пакрыцця і мікрадазатары з фотаадрэсацыяй, прапанаваныя хематронныя сістэмы на аснове электраправодных палімераў (у тым ліку і ў камбінацыі з поліэлектралітнымі мікракапсуламі), распрацаваны асновы метаду фотокаталітычнай літаграфіі мікроннага і субмікроннага дазволу. Разам з названымі напрамкамі ў цяперашні час вядзе даследаванні ў галіне сінтэзу нанакампазітаў, мезаструктурных аксідных матэрыялаў, а таксама сінтэтычнай гукахіміі. Падрыхтаваў 4 кандыдатаў хімічных навук.
Бібліяграфія
Апублікаваў звыш 250 навуковых работ. Аўтар чатырох навучальных дапаможнікаў і дзевяці электронных падручнікаў. Аўтар кніг «Хімія: ўвядзенне ў спецыяльнасць», «Матэматычныя метады ў хіміі», «Матэматычнае мадэляванне фізіка-хімічных працэсаў», «Іённая імплантацыя ў палімеры», а таксама кіраўнікоў у калектыўных манаграфіях «Molybdenum: Characteristics, Production and Applications», «MolecularandNanoscaleSystemsforEnergyConversion», «ChemicalPhysicsofNanostructuredSemiconductors», «Progress in Electrochemistry Research», «Electrical and Optical Polymer Systems», выдадзеныя ў ЗША і Нідэрландах, а таксама звыш 90 навуковых артыкулаў. па выніках выкананых даслеванняў атрымаў 12 патэнтаў (у тым ліку 5 замежных).
Выбраныя публікацыі:
2. D.V. Sviridov, V.B. Odzhaev, I.P. Kozlov Ion-Implanted Polymers. In: Electrical and Opti-cal Polymer Systems Ed. T. Wise. Marcel Dekker Publ., NY, 1998. P. 387—422
3. D.G. Shchukin, D.V.Sviridov Photocatalytic Processes in Spatially-Confined Micro and Nanoreactors, J. Photochem. Photobiol. C — Photochemistry Reviews, 2006, Vol. 7, p. 23-39.
4. D.G. Shchukin, D.V. Sviridov. Nanoengineered Composites Based on Electroconducting Polymers. Progress in Electrochemistry Research. Nova Sci. Publ., 2004, P.91-122.
5. В. Г. Скатецкий, Д. В. Свиридов, В. И. Яшкин Математические методы в химии. Минск: Тетасистемс, 2006. 368 с.
6. С. К. Рахманов, Д. В. Свиридов Химия: введение в специальность. Минск: БГУ(Классическое университетское издание), 2011. 408 с.
Навучальныя дапаможнікі:
[http://elib.bsu.by/handle/123456789/90838 1. ''В. Г. Скатецкий, Д. В. Свиридов, В. И. Яшкин'' Математические методы в химии Мн: Тетрасистемс, 2006. — 368 с.]
[http://elib.bsu.by/handle/123456789/47555 2. ''В. Б. Оджаев, Д. В. Свиридов И. А. Карпович, В. В. Понарядов'' Современные методы исследования конденсированных материалов. Мн:БГУ, 2003 — 79 с.]
3. ''В. Г. Скатецкий, Д. В. Свиридов, В. И. Яшкин'' Математическое моделирование физико-химических процессов. — Мн.: БГУ, 2003. — 380 c. (мае грыф Міністэрства адукацыі)
Аляксей Міхайлавіч Шыдлоўскі
Аляксей Міхайлавіч Шыдлоўскі (нар. Стоўбцы, Мінскай вобласці, Беларусь) — сябра БНФ (1995—2002), намеснік старшыні «Маладога фронту» (1997—1999), каардынатар руху «Зубр» (2001—2006), журналіст, палітвязень.
Біяграфія
Аляксей Шыдлоўскі нарадзіўся ў 1978 годзе ў Стоўбцах.
Вучыўся ў СШ № 1 г. Стаўбцы.
У 1995 г. уступіў у Беларускі Народны Фронт, далучыўся да Моладзевай фракцыі БНФ і стварыў моладзевую філію ў Стоўбцах.
У 1996 г. паступіў вучыцца на факультэт журналістыкі БДУ, быў адлічаны пасля арышту ў 1997 г.
Удзельнічаў у падрыхтоўцы першага Сойму МФ.
Адзін з каардынатараў мабілізацыйнай кампаніі «Час выбіраць» (2001), якая праходзіла падчас прэзідэнцкіх выбараў у Беларусі.
Супрацоўнічаў з газетамі «Навіны», «Наша свабода», «Наша ніва», іншымі дэмакратычнымі выданнямі.
Жонка — Марына Лебедзева. Мае сына.
Храналогія пераследу
25 жніўня 1997 г. ў Стоўбцах быў затрыманы актывіст «Маладога фронту» Аляксей Шыдлоўскі, а 27 жніўня 1997 г. у Мінску актывіст Маладога фронту Вадзім Лабковіч. Іх абвінавацілі ў напісанні на сцяне Стаўбцоўскага райвыканкама надпісаў «Жыве Беларусь!» І «Пазняк — наш прэзідэнт», на помніку Ф.Дзяржынскаму надпісу: «Кат», у замене над райвыканкамам афіцыйнага сцяга на нацыянальны, і вывешванні ў горадзе дзясятка бел-чырвона-белых сцягоў.
У Стоўбцах абвясціў галадоўку. Да вынясення прысуда А. Шыдлоўскі правёў 6 месяцаў у зняволенні: спачатку ў Жодзінскім СІЗА, потым яго перавялі ў Мінск на «Валадарку».
23 снежня 1997 г. выканаўчы дырэктар Х'юман Райтс Вотч звярнуўся да А. Лукашэнкі з заклікам спыніць пераслед і незаконныя арышты сяброў арганізацыі «Малады фронт» Вадзіма Лабковіча, Аляксея Шыдлоўскага і Вадзіма Кабанчука.
Народны паэт Беларусі Рыгор Барадулін 14 снежня 1997 г. напісаў і прысвяціў сябрам Маладога Фронту, якія знаходзіліся ў зняволенні, Аляксею Шыдлоўскаму, Вадзіму Лабковічу і Вадзіму Кабанчуку верш «Люблю Беларусь!».
24 лютага 1998 г. А. Шыдлоўскі Мінскім абласным судом быў асуджаны на 1 год і 6 месяцаў пазбаўлення волі ў калоніі ўзмоцненага рэжыму .Непаўнагадовы В. Лабковіч (1981 г.н.) быў асуджаны на год і шэсьць месяцаў пазбаўленьня волі з адтэрміноўкай выкананьня прысуду на два гады і вызвалены ў зале суда.
Прадстаўнікі праваабарончай арганізацыі Х'юман Райтс Вотч назіралі за ходам пяцідзённага слухання справы ў Мінску зафіксавалі шэраг парушэнняў у ходзе следства і судовага працэсу.
Аляксей Шыдлоўскі быў амніставаны ўладамі за 2 дні да афіцыйнага сканчэння ягонага турэмнага тэрміну — 23 лютага 1999 г. Зроблена гэта было адмыслова з двух прычын. Па-першае, сябры, родныя і паплечнікі па МФ збіраліся сустракаць А.Шыдлоўскага пад сценамі мінскай турмы на вул. Кальварыйскай 25 лютага 1999 г. Па-другае, згодна з беларускім закандаўствам, асоба, якая была амніставаная, у выпадку новага асуджэння не можа ізноў трапіць пад амністыю на працягу 10 гадоў.
У 2001 г. актыўна ўдзельнічаў у незарэгістраваным моладзевым руху «Зубр», быў адным з лідараў.
26 студзеня 2001 г. была ўзбуджаная крымінальная справа за «псаванне маёмасці». Па справе праходзілі чацьвёра актывістаў «Зубра», у тым ліку і А.Шыдлоўскі. Іх абвінавачвалі ў нанясенні надпісаў «Зубр» палітычных лозунгаў на сцяне райвыканкама Партызанскага раёна г. Мінска на сценах дамоў па вул. Захарава. Абвінавачаныя ў судзе тлумачылі, што рабілі надпісы з мэтаю прыцягнуць увагу грамадзкасьці да палітычнай сытуацыі ў краіне.
26 ліпеня 2001 г. суд Партызанскага раёна г. Мінска па артыкуле 218 КК РБ асудзіў студэнта журфаку Інстытута сучасных ведаў А.Шыдлоўскага да двух гадоў папраўчых работ з утрыманнем 20 % заробку штомесяц. Выпускнік журфаку БДУ Сяргей Коктыш быў асуджаны па гэтай справе да двух гадоў папраўчых работ з утрыманнем 10 % заробку штомесяц. Выпускнікі журфаку БДУ Анатоль Алізар і Аляксандр Ермакоў былі пакараныя штрафам 100 мінімальных заробкаў (на той час 750 тысячаў беларускіх рублёў).
05 красавіка 2001 г. за нанясенне на плоце па вул. Ціміразева палітычных лозунгаў «Дзе Захаранка», «Дзе Ганчар», «Дзе Красоўскі?» былі затрыманыя актывісты «Зубра» А.Шыдлоўскі, студэнт журфака БДУ Цімох Дранчук, Зміцер Драпачка, Алесь Апроніч. Іх падазравалі ў здзяйсненні злачынства па арт.341 КК РБ (апаганенне пабудоваў і пашкоджанне маёмасці). У РУУС Цэнтральнага раёна А.Шыдлоўскі і Ц.Дранчук былі збітыя міліцыянтам. Неўзабаве крымінальная справа была спыненая, бо плот, на якім былі намаляваныя лозунгі, не ўяўляў каштоўнасці. 08 траўня 2002 г. галоўны рэдактар «Советской Белорусии» П.Якубовіч у артыкуле «Розумам кранутая асоба» абвінаваціў А.Шыдлоўскага за тое, што той у 1998 г. быў асуджаны не за палітычнае графіці, а за нясплату аліментаў. А.Шыдлоўскі звярнуўся ў суд з атрабаваннем надрукаваць абвярджэнне і кампенсаваць маральную шкоду. Суд адмовіў яму ў пазове.
08 студзеня 2007 г. А.Шыдлоўскі быў затрыманы супрацоўнікамі міліцыі ў цэнтры Мінска і абвінавачаны ў распаўсюдзе налепак «Джынс — за свабоду!».
24 ліпеня 2007 г. А.Шыдлоўскі быў затрыманы ў цэнтры Мінска супрацоўнікамі КДБ падчас расклейвання ўлётак апазіцыйнага зместу. Суд над актывістам мусіў адбыцца 25 ліпеня 2007 г., але перанесены на 8 жніўня, А.Шыдлоўскі выпушчаны да суда на волю.
Праз тры гадзіны пасля вызвалення з залы суда А.Шыдлоўскі быў зноў затрыманы ў сваёй кватэры і асуджаны на 15 сутак адміністрацыйнага арышта па арт. 17.1 Кодэкса аб адміністрацыйных правапарушэннях РБ (дробнае хуліганства). 8 жніўня быў дастаўлены ў будынак суда Партызанскага раёна г. Мінска пад канвоем і дадаткова асуджаны на пяць сутак адміністрацыйнага арышта па тым самым артыкуле.
У канцы 2007 года была ўзбуджаная крымінальная справа па ч. 3 арт. 339 Крымінальнага кодэкса РБ(хуліганства), якая прадугледжвае пакаранне ў выглядзе пазбаўлення волі да 10 гадоў. Крымінальная справа была адкрыта пасля бойкі ў краме, якая паўстала падчас сварак з прадаўцом з-за партрэта Аляксандра Лукашэнкі. А. Шыдлоўскі заявіў, што бойка была справакавана. Не чакаючы суда, ён выехаў з Беларусі.
5 лютага 2008 г. А. Шыдлоўскі папрасіў палітычнага прытулку ў Чэхіі. У сакавіку МЗС Чэхіі адказаў адмовай, спасылаючыся на Дублінскую дамову: займацца справай аб прадастаўленні палітычнага прытулку павінная краіна, якая выдала візу на больш працяглы тэрмін (на той момант у А.Шыдлоўскага было дзве візы — гадавая літоўская і трохдзённая чэшская). Пасля высылкі з Чэхіі не вяртаўся ў Беларусь, а пражываў ва Ўкраіне.
7 жніўня 2008 г. А.Шыдлоўскі паўторна папрасіў палітычнага прытулку ў Чэхіі.
5 снежня 2008 г. А.Шыдлоўскі атрымаў палітычны прытулак у Чэхіі. Палітычны прытулак разам з А.Шыдлоўскім таксама атрымала ягоная жонка Марына Лебедзева.
У Чэхіі А.Шыдлоўскі выступае як эксперт на Радыё Свабода ,арганізуе беларускіх заўзятараў з выкарыстаннем беларускай нацыянальнай сімволікі падчас спартовых спаборніцтваў, якія праходзяць у Еўропе, удзельнічае ў беларускіх пікетах і іншых грамадскіх мерапрыемствах, якія ладзяць беларусы ў Празе.
Зінаіда Якаўлеўна Андрыеўская
Зінаіда Якаўлеўна Андрыеўская (Зинаида Яковлевна Андриевская, нар. 4 лютага 1934, в. Бурнейкі,, Мінская вобласць) — савецкі і беларускі вучоны ў галіне методыкі выкладання геаграфіі, краязнаўства і школазнаўства, кандыдат педагагічных навук, дацэнт.
Біяграфія
Зінаіда Якаўлеўна Андрыеўская нарадзілася 4 лютага 1934 гады ў вёсцы Бурнейкі Валожынскага раёна Мінскай вобласці. Скончыла Валожынскую сярэднюю школу. З самага дзяцінства марыла стаць настаўнікам.
У 1956 годзе скончыла геаграфічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Да 1971 г. працавала настаўнікам геаграфіі, спачатку ў СШ № 2 г. Валожына, затым у СШ № 74 г. Мінска, а з 1964 па 1971 гады — у СШ № 15 г. Дрэздэна.
З 1972 года працуе на геаграфічным факультэце БДУ — кафедра фізічнай геаграфіі мацярыкоў і акіянаў і методыкі выкладання геаграфіі.
У 1981 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю на тэму «Фарміраванне адказных адносін да прыроды і прыродаахоўнай дзейнасці ў вучняў 4-8 класаў (на прыкладзе школ Беларускай ССР)», навуковы кіраўнік — прафесар, доктар геаграфічных навук В. А. Жучкевіч і прафесар, кандыдат педагагічных навук Т. М. Курыленка.
У 1984 годзе прысвоена вучонае званне дацэнта кафедры фізічнай геаграфіі мацярыкоў і акіянаў геаграфічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Займалася распрацоўкай і напісаннем навучальных праграм і вучэбна-метадычных дапаможнікаў па геаграфіі для агульнаадукацыйных школ рознага профілю. На працягу амаль 30 гадоў чытала курс лекцый па методыцы выкладання геаграфіі, краязнаўстве і асновам школазнаўства. За гэты час апублікавана больш за 100 навуковых і навукова-метадычных артыкулаў прысвечаных праблемам аховы прыроды, экалагічнай адукацыі і выхавання школьнікаў на ўроках і ў пазакласнай рабоце па геаграфіі.
З 2000 года — дацэнт кафедры эканамічнай геаграфіі замежных краін геаграфічнага факультэта БДУ, дзе распрацоўвае і чытае курс лекцый «Эканамічная і палітычная геаграфія замежных краін».
Знаходзіцца ў цесным кантакце з настаўнікамі геаграфіі, выступае з лекцыямі ў Рэспубліканскім і Гарадскім інстытутах удасканалення настаўнікаў. Больш за 10 гадоў узначальвала секцыю па працы з юнацтвам Рэспубліканскага таварыства аховы прыроды. На працягу 12 гадоў кіравала школай «Юный географ» пры БДУ. Выступала ў якасці афіцыйнага апанента трох кандыдацкіх дысертацый па спецыяльнасці тэорыя і гісторыя педагогікі. На дадзены момант прымае актыўны ўдзел у працы навукова-практычных канферэнцый школьнікаў у якасці старшыні журы.
IC 2434
IC 2434 — галактыка тыпу SB/P ў сузор’і Рысь.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Рысі
Рысі (Lynx) — род драпежных млекакормячых сямейства каціных, найбольш блізкі да роду ўласна котак (Felis).
Да яго адносяцца некалькі кошак сярэдніх памераў:
Анатоль Паўлавіч Бандарчук
Біяграфія
Скончыў Камянец-Падольскі педагагічны інстытут у 1963 годзе, выкладчык. Доктар педагагічных навук. Выступаў за «Калгаснік» (Роўна), з 1970 года за «Колас» (Кіеў). Падрыхтаваў алімпійскага чэмпіёна Юрыя Сядых і прызёра Юры Тама.
Трэнер зборнай каманды СССР па кіданні молата на Алімпійскіх гульнях 1980 і 1988 гадоў. У лiстападзе 1992 года заключыў трохгадовы кантракт са спартыўным клубам «Спортынг» (Партугалія), рыхтаваў лёгкаатлетаў-кідальнікаў.
Затым па 2004 год працаваў па кантракце ў Катары. З 2004 года працуе ў Камлупс, Канада.
Вышэйшае тэатральнае вучылішча імя М. С. Шчэпкіна
'''Вышэйшае тэатральнае вучылішча (інстытут) імя М. С. Шчэпкіна пры Дзяржаўным акадэмічным Малым тэатры''' — найстарэйшая вышэйшая тэатральная навучальная ўстанова ў Расіі.
Рэалізуе адукацыйныя праграмы вышэйшай, паслявнузскай і дадатковай прафесійнай адукацыі па напрамках: «тэатральнае мастацтва», «акцёрскае мастацтва».
Вучылішча заснавана 28 снежня 1809 года, калі ўказам Аляксандра I тэатральная школа пры выхаваўчым доме была ператворана ў Маскоўскае тэатральнае вучылішча і ўвайшла ў склад Імператарскіх тэатраў Расіі. Пазней знаходзілася ў ведамстве пры маскоўскім Малым тэатры. У 1830-х — 1860-х гадах вучылішча размяшчалася ў былой гарадской сядзібе Мясаедава.
З 1938 года вучылішча носіць імя Міхаіла Сямёнавіча Шчэпкіна — рускага акцёра і педагога вучылішча ў перыяд з 1830 да 1863 года. Пры непасрэдным садзейнічанні Шчэпкіна ў 1863 годзе вучылішча атрымала будынак на Нягліннай вуліцы, дзе і знаходзіцца дагэтуль.
У 1943 годзе вучылішча атрымала статус вышэйшай навучальнай установы.
Перт (Шатландыя)
Перт (Perth, Peairt, Perth) — горад у цэнтральнай частцы Шатландыі. Адміністрацыйны цэнтр акругі Перт-энд-Кінрос (да 1975 года — адміністрацыйны цэнтр графства Пертшыр).
Перт (значэнні)
Перт:
Гародня (Чарнігаўская вобласць)
Гародня, Гарадня (Горо́дня) — горад у Чарнігаўскай вобласці Украіны, адміністрацыйны цэнтр Гараднянскага раёна, размешчаны на рацэ Чыбрыж.
Гісторыя
Паселішча ўпершыню згадана ў пісьмовых крыніцах пачатку XVII стагоддзя.
Гаспадарка
Камбікормавы, Гараднянскі механічны завод, маслазавод, льнозавод, дрэваапрацоўчы завод.
Анатоль Нарцысавіч Занеўскі
Біяграфія
У 1955—1961 гадах вучыўся на кафедры архітэктуры Беларускага політэхнічнага інстытута ў Мінску. У 1961—1964 гадах па размеркаванні працаваў старшым архітэктарам у праектных арганізацыях Цалінаграда (цяпер Нур-Султан) у Казахстане. З 1964 года член Саюза архітэктараў СССР. У 1964—1974 гадах аспірант, асістэнт, дацэнт кафедры архітэктуры Беларускага політэхнічнага інстытута. Кандыдат архітэктурных навук (1968). У 1968/1969 гадах стажыраваўся ў Польшчы, выкладаў у Варшаве, Кракаве, Уроцлаве, пазнаёміўся і захапіўся мастацтвам плаката.
У 1974—1976 гадах дацэнт кафедры прамысловага мастацтва Беларускага дзяржаўнага тэатральна-мастацкага інстытута. Адзін са стваральнікаў кафедры нагляднай агітацыі, прамысловай графікі, арганізацыі выставак і рэкламы БДТМІ, першы яе загадчык (1976—1986).
У 1986 годзе А. Н. Занеўскі паехаў па запрашэнні працаваць у Таджыкістан. У 1986—1988 гадах намеснік галоўнага архітэктара Душанбэ. У 1987 годзе ўдзельнік устаноўчага з’езда Саюза дызайнераў СССР. У 1988—2003 гадах узначальваў Саюз дызайнераў Таджыкістана, актыўна займаўся праектнай і грамадскай дзейнасцю. У 1992—2002 гадах прафесар, загадчык кафедры тэкстылю, адзення і дызайну імя Зухура Хабібулаева Тэхналагічнага ўніверсітэта Таджыкістана. У 1997 годзе стажыраваўся ў ў Омасе, ЗША.
У 2000 годзе расійскі ВАК надаў А. Н. Занеўскаму званне прафесара па кафедры мастацтва і дызайну.
Да 2002 года быў членам Камітэта па дзяржаўных прэміях Рэспублікі Таджыкістан імя Абуабдулы Рудакі ў галіне літаратуры, мастацтва, архітэктуры і журналістыкі пры Урадзе Рэспублікі Таджыкістан, членам Нацыянальнай Камісіі Таджыкістана па справах ЮНЕСКА. Таксама да 2002 года быў віцэ-прэзідэнтам Міжнароднай грамадскай асацыяцыі Саюз дызайнераў Расіі (Масква, Расія).
У 2002 годзе пераехаў у ЗША. У 2003—2018 гадах фрылансер, графічны дызайнер, архітэктар, дызайнер інтэр’ераў (Чыкага, ЗША).
Сын Андрэй, працуе праграмістам.
Дзейнасць і творчасць
Адзін з аўтараў вынаходніцтва «Апарата для фатаграфавання маштабных макетаў», якое атрымала дыплом Саюза архітэктараў СССР на Усесаюзным аглядзе дыпломных праектаў (1961) і бронзавы медаль ВДНГ СССР (1970).
У 1974—1976 гадах дацэнт кафедры прамысловага мастацтва Беларускага дзяржаўнага тэатральна-мастацкага інстытута. Адзін са стваральнікаў кафедры нагляднай агітацыі, прамысловай графікі, арганізацыі выставак і рэкламы БДТМІ, першы яе загадчык (1976—1986). Гэта быў перыяд пачатку і актыўнага развіцця прамысловай графікі ў СССР, станаўлення методыкі адукацыі ў графічным дызайне. Дзякуючы ініцыятыве і асабістаму прыкладу А. Н. Занеўскага беларускі плакат выйшаў на высокі міжнародны ўзровень і стаў адным з найзначнейшых і вядомых відаў мастацтва Беларусі за мяжой. Захапіў мастацтвам плаката сваіх студэнтаў, акумуляваў інфармацыю пра конкурсы плаката ў СССР і краінах сацлагера. Натхняў да ўдзелу ў міжнародных, саюзных, рэспубліканскіх выстаўках і конкурсах плаката студэнтаў сваёй кафедры і агулам мастацка-прамысловага факультэта. Быў вельмі патрабавальны да якасці работ, ад студэнтаў чакаў высокага ўзроўню выканання, неабходнага для ўдзелу ў міжнародных конкурсах, натхняў студэнтаў на эксклюзіўнасць і адначасовую трапнасць выказу ідэі, але рабіў гэта заўсёды дасціпна, арыгінальна і весела.
У 1977 годзе на міжнародным конкурсе плаката на тэму «Экалогія. Ахова прыроды» ў Балгарыі, студэнт кафедры нагляднай агітацыі, прамысловай графікі, арганізацыі выставак і рэкламы У. Цэслер атрымаў сярэбраны медаль, а студэнтка кафедры прамысловага мастацтва М. Лагунова другую прэмію. На XI Міжнародным Варшаўскім біенале плаката (1986) выпускнікі кафедры нагляднай агітацыі, прамграфікі, арганізацыі выстаў і рэкламы С. Войчанка, У. Цэслер, А. Шэлюта атрымалі вышэйшую ацэнку -- Гран-пры і спецыяльную прэмію Генеральнага сакратара ААН. Пазней, на Міжнародным конкурсе студэнцкага плаката «Чаму голад? Чаму жабрацтва?» (NATIONAL STUDENT DESIGN COMPETITION «Why Hunger? Why Poverty? Spansared by International Typeface Corporation», ЗША, 1987), дзе ўдзельнічалі плакатысты больш за 100 краін, выхаванцы А. Н. Занеўскага і калектыву кафедры, студэнты С. Яўлампіеў і А. Ляшкевіч атрымалі першае месца — Гран-пры.
А. Н. Занеўскі і калектыў кафедры стварылі методыку навучання студэнтаў мастацтву плаката, замацаваўшы ў ім новыя тэхнічныя і мастацкія прыёмы дызайнерскага, а не станковага падыходу, выхавалі плеяду таленавітых беларускіх плакатыстаў. Дзякуючы ініцыятыве А. Н. Занеўскага беларускі плакат выйшаў на міжнародную арэну.
У 1992 годзе адзін з аўтараў дызайну сучаснага герба і сцяга Рэспублікі Таджыкістан.У 1997 годзе адзін з аўтараў дызайну сучаснага герба Душанбэ, дзяржаўных ордэнаў і медалёў Рэспублікі Таджыкістан, грашовых знакаў Рэспублікі Таджыкістан, эмблемаў міністэрстваў і дзяржаўных арганізацый Рэспублікі Таджыкістан.
У 1997—2000 гадах аўтар канцэпцыі экспазіцыі Таджыкістана на сусветнай выстаўцы Экспа-2000 (EXPO 2000 HANNOVER, Гановер, Германія).
Духаўшчынскае ўзвышша
Духаўшчынскае ўзвышша, ўзвышша ў Еўрапейскай частцы Расіі ў Смаленскай вобласці. Паўночна-заходняя частка Смаленскага ўзвышша. Тэрытарыяльна размешчаная ў асноўным у Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці. Найвышэйшая кропка: 288 метраў над узроўнем мора ў паўночна-заходняй частцы, на паўднёвы ўсход паніжаецца. Складзеная даламітамі і вапнякамі дэвону і карбону. Значную тоўшчу ўтварае дняпроўская марэна, якая выходзіць месцамі на паверхню. Рэльеф: палогахвалістыя, месцамі плоскія марэнныя раўніны. Па заходнім схіле назіраецца ўзнёслы ўзгорыста-градавы рэльеф — Бельска-Духаўшчынскія грады. Узвышша ўтварае водападзел басейнаў рэк Заходняй Дзвіны і Дняпра. На ўзвышшы бярэ пачатак рака Хмосць.
Альбер Камю
Альбер Камю (Albert Camus, ;, Мандаві, Алжыр, Францыя — , Вільблевен, Францыя) — французскі філосаф, пісьменнік, драматург і журналіст, прадстаўнік экзістэнцыялізму. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па літаратуры (1957). Сярод яго твораў «Чужаніца», «Чума», «Міф пра Сізіфа», «Грэхападзенне», «Паўстанец».
Нарадзіўся ў французскім сям’і франкаалжырцаў. Правёў дзяцінства ў бедным раёне, потым вывучаў філасофію ў Алжырскім універсітэце. Быў у Парыжы, калі немцы ўварваліся ў Францыю падчас Другой сусветнай вайны ў 1940 годзе. Камю спрабаваў уцячы, але ўрэшце далучыўся да французскага Супраціўлення, дзе працаваў галоўным рэдактарам забароненай газеты Combat. Пасля вайны ён стаў вядомай асобай і чытаў шмат лекцый па ўсім свеце. Двойчы ажаніўся, але меў шмат пазашлюбных сувязяў. Камю быў палітычна актыўным; ён быў часткай левых, якія выступалі супраць Іосіфа Сталіна і Савецкага Саюза з-за іх таталітарызму. Камю быў маралістам і схіляўся да анархасіндыкалізму. Ён быў часткай многіх арганізацый, якія імкнуліся да еўраінтэграцыі. Падчас Алжырскай вайны (1954—1962) ён захоўваў нейтральную пазіцыю, выступаючы за шматкультурны і плюралістычны Алжыр, пазіцыя, якая выклікала спрэчкі і была адхілена большасцю партый.
Раннія гады і адукацыя
Альбер Камю нарадзіўся 7 лістапада 1913 года ў рабочым квартале Мандаві (сучасны Дрэан) у французскім Алжыры. Яго маці, Катрын Элен Камю (у дзявоцтве Сінтэс), была францужанкай з балеарска-іспанскім паходжаннем. Ён ніколі не ведаў свайго бацьку, Люсьена Камю, беднага французскага сельскагаспадарчага рабочага, які загінуў у бітве на Марне ў 1914 годзе падчас Першай сусветнай вайны. Камю, яго маці і іншыя сваякі жылі без асноўных матэрыяльных каштоўнасцяў у яго дзяцінстве ў секцыі Белькур у Алжыры. Камю быў французам у другім пакаленні ў Алжыры, тэрыторыі Францыі з 1830 па 1962 год. Яго дзед па бацьку, разам з многімі іншымі з яго пакалення, пераехаў у Алжыр у пошуках лепшага жыцця ў першыя дзесяцігоддзі 19-га стагоддзя. Таму яго называлі pied-noir, «чорная нага» — слэнгавы тэрмін для французаў, якія нарадзіліся ў Алжыры. Яго асоба і беднае паходжанне істотна паўплывалі на яго далейшае жыццё. Тым не менш, Камю быў французскім грамадзянінам і карыстаўся большымі правамі, чым арабскія і берберскія алжырцы пад уладай карэннага насельніцтва. У дзяцінстве ён захапіўся футболам і плаваннем.
Пад уплывам свайго настаўніка Луі Жэрмена Камю атрымаў стыпендыю ў 1924 годзе, каб працягнуць навучанне ў прэстыжным ліцэі (сярэдняй школе) недалёка ад Алжыра. У 1930 годзе ва ўзросце 17 гадоў у яго выявілі сухоты. Паколькі гэта хвароба, якая перадаецца, ён з’ехаў з дому і застаўся са сваім дзядзькам Гюстава Ако, мясніком, які паўплываў на маладога Камю. Менавіта ў той час ён звярнуўся да філасофіі, пад кіраўніцтвам свайго настаўніка філасофіі Жана Грэнье. Яго ўразілі старажытнагрэчаскія філосафы і Фрыдрых Ніцшэ. За гэты час ён мог вучыцца толькі завочна. Каб зарабіць грошай, падпрацоўваў: прыватным настаўнікам, гандляром аўтазапчасткамі, асістэнтам у Метэаралагічным інстытуце.
У 1933 годзе Камю паступіў у Алжырскі ўніверсітэт і атрымаў ступень бакалаўра філасофіі ў 1936 годзе; пасля прэзентацыі сваёй дысертацыі пра Плоціна. Камю праявіў цікавасць да ранніх хрысціянскіх філосафаў, але Ніцшэ і Артур Шапенгаўэр праклалі шлях да песімізму і атэізму. Камю таксама вывучаў раманістаў-філосафаў, такіх як Стэндаль, Герман Мелвіл, Фёдар Дастаеўскі і Франц Кафка. У 1933 годзе ён таксама сустрэў Сімону Хіэ, у той час партнёрку сябра Камю, якая стала яго першай жонкай.
Камю з 1928 па 1930 год выступаў галкіперам юніёрскай каманды «Расінг Універсітэтар д’Альжэр». Пачуццё каманднага духу, братэрства і агульнай мэты прываблівала яго надзвычай. У справаздачах матчаў яго часта хвалілі за гульню з запалам і мужнасцю. Любыя футбольныя амбіцыі, аднак, зніклі, калі ён захварэў на сухоты. Камю праводзіў паралелі паміж футболам, чалавечым існаваннем, маральнасцю і асабістай ідэнтычнасцю. Для яго спрошчаная мараль футбола супярэчыла складанай маралі, навязанай такімі ўладамі, як дзяржава і царква.
Гады станаўлення
У 1934 годзе, ва ўзросце 20 гадоў, Камю быў у адносінах з Сімонай Хіэ. У Сімоны была залежнасць ад марфіну, прэпарата, які яна выкарыстоўвала для палягчэння менструальных боляў. Яго дзядзька Гюстаў не ўхваляў адносіны, але Камю ажаніўся з Хіэ, каб дапамагчы ёй змагацца з залежнасцю. Пазней ён выявіў, што яна была ў адносінах са сваім лекарам у той жа час, і пара пазней развялася.
Камю ўступіў у Французскую камуністычную партыю (ФКП) у пачатку 1935 г. Ён бачыў у ёй спосаб «барацьбы з няроўнасцю паміж еўрапейцамі і „тубыльцамі“ ў Алжыры», хоць і не быў марксістам. Ён патлумачыў: «Мы можам разглядаць камунізм як плацдарм і аскетызм, які рыхтуе глебу для больш духоўнай дзейнасці». Камю пакінуў PCF праз год. У 1936 годзе была заснавана Алжырская камуністычная партыя (PCA), якая імкнулася да незалежнасці, і Камю ўступіў у яе пасля таго, як яму параіў гэта зрабіць яго настаўнік Грэнье. Галоўнай роляй Камю ў PCA была арганізацыя Théâtre du Travail («Рабочы тэатр»). Камю таксама быў блізкі да Алжырскай народнай партыі (PPA), якая была ўмеранай антыкаланіялістычнай/нацыяналістычнай партыяй. Па меры ўзмацнення напружанасці ў міжваенны перыяд сталінскія PCA і PPA разарвалі адносіны. Камю быў выключаны з PCA за адмову прытрымлівацца лініі партыі. Гэты шэраг падзей абвастрыў яго веру ў чалавечую годнасць. Недавер Камю да бюракратыі, якая імкнецца да эфектыўнасці, а не да справядлівасці, вырас. Ён працягнуў свой удзел у тэатры і перайменаваў сваю групу ў Théâtre de l’Equipe («Тэатр каманды»). Некаторыя з яго сцэнарыяў паслужылі асновай для яго пазнейшых раманаў.
У 1938 годзе Камю пачаў працаваць у левай газеце Alger républicain (заснаванай Паскалем Піа), паколькі ў яго былі моцныя антыфашысцкія настроі, і рост фашысцкіх рэжымаў у Еўропе яго непакоіў. Да таго часу ў Камю ўзніклі моцныя пачуцці супраць аўтарытэтнага каланіялізму, калі ён стаў сведкам жорсткага абыходжання французскіх улад з арабамі і берберамі. Alger républicain быў забаронены ў 1940 годзе, і Камю паляцеў у Парыж, каб уладкавацца на новую працу ў Paris-Soir у якасці галоўнага рэдактара. У Парыжы ён амаль завяршыў свой «першы цыкл» твораў аб абсурдзе і бессэнсоўнасці — раман L'Étranger (Знешні чалавек (Вялікабрытанія), або Чужы (ЗША)), філасофскае эсэ Le Mythe de Sisyphe (The Міф пра Сізіфа) і п’еса «Калігула». Кожны цыкл складаўся з рамана, эсэ і тэатральнай п’есы.
Другая сусветная вайна, супраціўленне і барацьба
Неўзабаве пасля таго, як Камю пераехаў у Парыж, успышка Другой сусветнай вайны пачала ўплываць на Францыю. Камю пайшоў добраахвотнікам у армію, але яго не прынялі, бо калісьці хварэў на сухоты. Калі немцы ішлі да Парыжа, Камю ўцёк. Ён быў звольнены з Paris-Soir і апынуўся ў Ліёне, дзе 3 снежня 1940 года ажаніўся з піяністкай і матэматыкам Франсін Фор. Камю і Фор вярнуліся ў Алжыр (Оран), дзе ён выкладаў у пачатковых школах. З-за туберкулёзу ён пераехаў у французскія Альпы па рэкамендацыі лекара. Там ён пачаў пісаць свой другі цыкл твораў, на гэты раз прысвечаны паўстанню — раман La Peste (Чума) і п’есу Le Malentendu (Непаразуменне). У 1943 годзе ён быў вядомы дзякуючы сваёй ранейшай працы. Ён вярнуўся ў Парыж, дзе пазнаёміўся і пасябраваў з Жанам-Полем Сартрам. Ён таксама стаў часткай кола інтэлектуалаў, у тым ліку Сімоны дэ Бавуар, Андрэ Брэтона і іншых. Сярод іх была актрыса Марыя Касарэс, якая пазней закруціла раман з Камю.
Камю браў актыўны ўдзел у падпольным руху супраціўлення немцам падчас французскай акупацыі. Па прыбыцці ў Парыж пачаў працаваць журналістам і рэдактарам забароненай газеты «Камбат». Ён працягваў пісаць для газеты пасля вызвалення Францыі. Камю выкарыстоўваў псеўданім для сваіх баявых артыкулаў і выкарыстоўваў фальшывыя пасведчанні асобы, каб не трапіць у палон. У гэты перыяд ён напісаў чатыры Lettres à un Ami Allemand (Лісты да нямецкага сябра), тлумачачы, чаму супраціў быў неабходны.
Пасля Другой Сусветнай
Пасля вайны Камю жыў у Парыжы з Форам, якая ў 1945 годзе нарадзіла двайнят Катрын і Жана. Цяпер Камю быў знакамітым пісьменнікам, вядомым сваёй роляй у Супраціўленні. Падчас двух асобных паездак ён чытаў лекцыі ў розных універсітэтах ЗША і Лацінскай Амерыкі. Ён таксама наведаў Алжыр яшчэ раз, толькі каб пакінуць яго расчараваны працягам рэпрэсіўнай каланіяльнай палітыкі, пра якую ён шмат разоў папярэджваў. У гэты перыяд ён завяршыў другі цыкл сваёй творчасці эсэ L’Homme révolté (Паўстанец). Камю нападаў на таталітарны камунізм, адначасова выступаючы за лібертарыянскі сацыялізм і анарха-сіндыкалізм. Засмуціўшы многіх яго калег і сучаснікаў у Францыі сваім непрыняццем камунізму, кніга прывяла да канчатковага разрыву з Сартрам. Яго адносіны з левымі марксістамі яшчэ больш пагоршыліся падчас Алжырскай вайны.
Камю быў цвёрдым прыхільнікам еўрапейскай інтэграцыі ў розных маргінальных арганізацыях, якія дзейнічалі ў гэтым кірунку. У 1944 годзе ён заснаваў Французскі камітэт за Еўрапейскую федэрацыю (CFFE (Французскі камітэт Еўрапейскай федэрацыі)), абвясціўшы, што Еўропа "можа развівацца па шляху эканамічнага прагрэсу, дэмакратыі і міру, толькі калі нацыянальныя дзяржавы стануць. У 1947-48 гадах ён заснаваў Groupes de Liaison Internationale (GLI) прафсаюзны рух у кантэксце рэвалюцыйнага сіндыкалізму (syndicalisme révolutionnaire). Яго галоўнай мэтай было выказаць станоўчы бок сюррэалізму і экзістэнцыялізму, адкінуўшы негатыў і нігілізм Андрэ Брэтона. Камю таксама падняў свой голас супраць савецкай інтэрвенцыі ў Венгрыю і таталітарных тэндэнцый рэжыму Франка ў Іспаніі.
У Камю было мноства раманаў, у прыватнасці, нерэгулярны і ў канчатковым выніку публічны раман з актрысай іспанскага паходжання Марыяй Касарэс, з якой ён вёў шырокую перапіску. Фор не паставіўся да гэтай справы легкадумна. У яе здарыўся псіхічны зрыў, і ў пачатку 1950-х спатрэбілася шпіталізацыя. Камю, які адчуваў сябе вінаватым, адышоў ад грамадскага жыцця і на некаторы час быў у лёгкай дэпрэсіі.
У 1957 годзе Камю атрымаў вестку аб прысуджэнні яму Нобелеўскай прэміі па літаратуры. Гэта стала для яго шокам. Ён чакаў, што Андрэ Мальро атрымае прэстыжную ўзнагароду. У 44 гады ён быў другім самым маладым лаўрэатам прэміі пасля Рэд’ярда Кіплінга, якому было 42. Пасля гэтага ён пачаў працаваць над сваёй аўтабіяграфіяй Le Premier Homme (Першы чалавек), спрабуючы даследаваць «маральнае навучанне». Ён таксама зноў звярнуўся да тэатра. На грошы, атрыманыя разам з Нобелеўскай прэміяй, ён адаптаваў і паставіў для сцэны раман Дастаеўскага «Дэманы». Спектакль быў паказаны ў студзені 1959 года ў тэатры Антуана ў Парыжы і меў поспех у крытыкаў.
У гэтыя гады ён пасмяротна апублікаваў працы філосафа Сімоны Вайль у серыі «Espoir» («Надзея»), якую ён заснаваў для Éditions Gallimard. Вайль аказаў вялікі ўплыў на яго філасофію, паколькі ён разглядаў яе творы як «проціяддзе» ад нігілізму. Камю ахарактарызаваў яе як «адзінага вялікага духа нашага часу».
Смерць
Камю загінуў 4 студзеня 1960 года ва ўзросце 46 гадоў у аўтамабільнай аварыі каля Сэнса, у Ле-Гран-Фосар, у мястэчку Вільблевен. Ён правёў навагоднія канікулы 1960 года ў сваім доме ў Лурмарэне, Ваклюз, са сваёй сям’ёй і сваім выдаўцом Мішэлем Галімарам з Éditions Gallimard, а таксама жонкай Галімара Жанін і дачкой. Жонка і дзеці Камю вярнуліся ў Парыж цягніком 2 студзеня, але Камю вырашыў вярнуцца ў раскошным Facel Vega FVS Gallimard. Аўтамабіль урэзаўся ў платан на доўгім прамым участку Route Nationale 5 (цяпер RN 6 або D606). Камю, які знаходзіўся на пасажырскім сядзенні, памёр імгненна. Галімард памёр праз некалькі дзён, хоць яго жонка і дачка засталіся цэлымі. Былі здагадкі, што Камю быў забіты КДБ з-за яго крытыкі савецкіх злоўжыванняў.
У абломках былі знойдзеныя 144 старонкі рукапіснага рукапісу пад назвай Le premier Homme (Першы чалавек). Камю прадказаў, што гэты няскончаны раман, заснаваны на яго дзяцінстве ў Алжыры, стане яго лепшым творам. Камю быў пахаваны на могілках Лурмарэн у Ваклюзе, Францыя, дзе ён жыў. Яго сябар Сартр прачытаў панегірык, аддаючы належнае гераічнаму «ўпартаму гуманізму» Камю. Уільям Фолкнер напісаў свой некралог, сказаўшы: «Калі дзверы за ім зачыніліся, ён ужо напісаў з гэтага боку тое, што спадзяецца зрабіць кожны мастак, які таксама нясе з сабой праз жыццё адно і тое ж прадчуванне і нянавісць да смерці: быў тут».
Літаратурная творчасць
Творчасць А. Камю ўмоўна падзяляюць на 3 перыяды: «абсурду» (зборніікі філасофска-лірычных эсэ «Ніцво і твар», 1937; «Шлюбны баль», 1938; філасофскіх эсэ «Міф пра Сізіфа», 1942; раманы «Шчаслівая смерць», нап. 1938, выд. 1971; «Чужаніца», 1942; п’есы «Калігула», «Непаразуменне», абедзве 1944); «бунту» (раман «Чума», 1947; п’есы «Аблога», 1948; «Праведныя», 1950; філасофска-гістарычны трактат «Чалавек, які бунтуе», 1951); «выгнання» (раман «Падзенне», 1956; зборнікі эсэ і апавяданняў «Лета», 1954, «Выгнанне і царства», 1957). Аўтар кніг «Злабадзённыя нататкі» (т. 1-3, 1950—1958), «Шведскія прамовы» (1958), інсцэніровак твораў Ф. Дастаеўскага, У. Фолкнера і інш.
У творах пераважаюць тэмы абсурднасці існавання, адзіноты, закінутасці чалавека і адначасова яго адказнасці за свае паводзіны, непазбежнасці маральнага выбару. Філасофская глыбіня спалучаецца ў іх з моўным лаканізмам, амаль поўнай адсутнасцю метафар, рэмінісцэнцый.
Светапогляд
Зыходны пункт філасофскіх разважанняў Альбера Камю — трагічнае перажыванне смерці Бога, абвешчанай у свой час Ф. Дастаеўскім і Ф. Ніцшэ. Для Камю яна азначала страту метафізічнага сэнсу жыцця чалавека. На яго думку, вопыт чалавечага існавання, якое непазбежна заканчваецца смерцю, прыводзіць мыслячую асобу да ўсведамлення абсурднасці зямнога быцця; аднак гэта не павінна абяззбройваць чалавека, і ён выбірае бунт супраць усіх багоў, які надае каштоўнасць індывідуальнаму жыццю. Чалавек мусіць жыць і дзейнічаць так, каб адчуць сябе шчаслівым у гэтым абсурдным свеце. Трагічны вопыт вайны і Супраціўлення прывёў А. Камю да эстэтыкі бунту, якая адраджала колішняе, антычнае значэнне літаратуры і мастацтва, усёй духоўнай культуры, значэнне адзінства прыгажосці, дабра і справядлівасці ў жыцці як асобнага чалавека, так і ўсяго грамадства. Менавіта яны надаюць сэнс і веліч чалавечаму жыццю, творчасці і самой смерці; усведамленне абсурду прыводзіць да бунту, а бунт — да свабоды, у якой чалавек знаходзіць сэнс жыцця. Альбер Камю лічыў, што жыццё чалавека — гэта пастаянная і няспынная творчасць, магчымая толькі ва ўмовах свабоды; без свабоды няма творчасці і ўсяго таго, што складае асноўныя вымярэнні чалавечых каштоўнасцей.
Палітычная пазіцыя
Камю быў маралістам; ён сцвярджаў, што мараль павінна кіраваць палітыкай. Нягледзячы на ​​тое, што ён не адмаўляў, што мараль змяняецца з цягам часу, ён адхіляў класічны марксісцкі пункт гледжання, што гістарычныя матэрыяльныя адносіны вызначаюць мараль.
Камю таксама моцна крытыкаваў марксізм-ленінізм, асабліва ў выпадку Савецкага Саюза, які ён лічыў таталітарным. Камю папракаў тых, хто сімпатызаваў савецкай мадэлі і іх «рашэнню назваць поўную прыгонную свабоду». Будучы прыхільнікам лібертарыянскага сацыялізму, ён сцвярджаў, што СССР не быў сацыялістычным, а Злучаныя Штаты не былі ліберальнымі. Яго крытыка СССР прывяла да сутыкненняў з іншымі палітычнымі левымі, асабліва з яго сябрам Жанам-Полем Сартрам.
Удзельнічаў у французскім Супраціўленні нацысцкай акупацыі Францыі падчас Другой сусветнай вайны, Камю пісаў і рэдагаваў часопіс Супраціўлення Combat. Аб супрацоўніцтве французаў з нямецкімі акупантамі ён пісаў: «Цяпер адзінай маральнай каштоўнасцю з’яўляецца мужнасць, якая тут карысная для судзіць марыянетак і балбатуноў, якія робяць выгляд, што гавораць ад імя народа» [51] Пасля вызвалення Францыі, Камю адзначыў: «Гэтай краіне патрэбны не Талейран, а Сен-Жюст». Рэальнасць пасляваенных трыбуналаў неўзабаве змяніла яго думку: Камю публічна адмяніў сябе і на ўсё жыццё стаў праціўнікам смяротнага пакарання.
Камю меў анархісцкія сімпатыі, якія ўзмацніліся ў 1950-я гады, калі ён прыйшоў да пераканання, што савецкая мадэль маральна збанкрутавала. Камю быў катэгарычна супраць любой эксплуатацыі, улады, уласнасці, дзяржавы і цэнтралізацыі. Аднак ён выступаў супраць рэвалюцыі, аддзяляючы паўстанца ад рэвалюцыянера і лічачы, што вера ў «абсалютную праўду», якая часцей за ўсё прымае выгляд гісторыі ці розуму, натхняе рэвалюцыянера і вядзе да трагічных вынікаў. Ён лічыць, што паўстанне выклікана нашым абурэннем адсутнасцю трансцэндэнтнага значэння свету, у той час як палітычны бунт з’яўляецца нашым адказам на напады на годнасць і аўтаномію асобы. Камю выступаў супраць палітычнага гвалту, дапускаючы яго толькі ў рэдкіх і вельмі вузка акрэсленых выпадках, а таксама супраць рэвалюцыйнага тэрору, які ён абвінавачваў у ахвяраванні нявінных жыццяў на алтар гісторыі.
Прафесар філасофіі Дэвід Шэрман лічыць Камю анарха-сіндыкалістам. Грэм Нікалсан лічыць Камю анархістам-экзістэнцыялістам.
Анархіст Андрэ Прюдомо ўпершыню прадставіў яго на сустрэчы Cercle des Étudiants Anarchistes («Анархісцкі студэнцкі гурток») у 1948 годзе як прыхільніка, знаёмага з анархісцкай думкай. Камю пісаў для анархісцкіх выданняў, такіх як Le Libertaire (Лібертарыянец), La Révolution prolétarienne (Пралетарская рэвалюцыя) і Solidaridad Obrera («Салідарнасць працоўных»), орган анарха-сіндыкалісцкай Confederación Nacional del Trabajo (CNT) (« Нацыянальная канфедэрацыя працы»).
Камю захоўваў нейтральную пазіцыю падчас Алжырскай рэвалюцыі (1954-62). У той час як ён быў супраць гвалту з боку Фронту нацыянальнага вызвалення (FLN), ён прызнаў несправядлівасць і жорсткасць, уведзеныя каланіялістычнай Францыяй. Ён падтрымліваў Аб’яднаную сацыялістычную партыю (PSU) П’ера Мендэса і яе падыход да крызісу; Мендэс выступаў за прымірэнне. Камю таксама падтрымаў алжырскага аднадумца Азіза Кесуса. Камю адправіўся ў Алжыр, каб дамовіцца аб перамір’і паміж дзвюма ваюючымі бакамі, але быў сустрэты з недаверам з боку ўсіх бакоў [60]. У адным, часта памылкова цытаваным выпадку, Камю супрацьстаяў алжырскаму крытыку падчас сваёй прамовы з нагоды ўручэння Нобелеўскай прэміі ў Стакгольме ў 1957 годзе, адмаўляючы ілжывы эквівалент правасуддзя з рэвалюцыйным тэрарызмам: «Людзі цяпер закладваюць бомбы ў трамваях Алжыра. Мая маці можа быць на адной з іх. тых трамваяў. Калі гэта справядлівасць, то я аддаю перавагу сваёй маці». Крытыкі Камю назвалі адказ рэакцыйным і вынікам каланіялізатарскага стаўлення.
Ён рэзка крытыкаваў распаўсюджванне ядзернай зброі і бамбаванне Хірасімы і Нагасакі. У 1950-я гады Камю прысвяціў свае намаганні правам чалавека. У 1952 годзе ён пакінуў сваю працу ў ЮНЕСКА, калі ААН прыняла ў члены Іспанію пад кіраўніцтвам генерала каудыльё Франсіска Франка. Камю захоўваў свой пацыфізм і супраціўляўся смяротнаму пакаранню ў любым пункце свету. Ён напісаў эсэ супраць смяротнага пакарання ў супрацоўніцтве з Артурам Кестлерам, пісьменнікам, інтэлектуалам і заснавальнікам Лігі супраць смяротнага пакарання пад назвай Réflexions sur la peine capitale (Разважанні пра смяротнае пакаранне), апублікаванае Кальман-Леві ў 1957 годзе.
Спадчына
Раманы і філасофскія эсэ Камю па-ранейшаму ўплывовыя. Пасля яго смерці цікавасць да Камю пачалася пасля ўздыму (і змяншэння) новых левых. Пасля распаду Савецкага Саюза цікавасць да яго альтэрнатыўнага шляху да камунізму аднавілася. Ён запомніўся сваім скептычным гуманізмам і падтрымкай палітычнай талерантнасці, дыялогу і грамадзянскіх правоў.
Вале-дэл’Анджэла
Вале-дэл'Анджэла (Valle dell'Angelo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Кампанія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Салерна.
Насельніцтва складае 406 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 11 чал./км². Займае плошчу 36 км². Паштовы індэкс — 84070. Тэлефонны код — 0974.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Barbato di Benevento.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Уладзімір Мікалаевіч Копаць
Уладзімір Мікалаевіч Копаць (, Мінск, Беларуская ССР) — беларускі хакеіст, левы абаронца. Заслужаны майстар спорту Рэспублікі Беларусь (2002).
Выступаў за «Дынама» (Мінск), «Цівалі» (Мінск), «Авангард» (Омск), «Тарпеда» (Яраслаўль), «Северсталь» (Чарапавец), СКА (Санкт-Пецярбург), «Нафтахімік» (Ніжнекамск), «Крылы Саветаў» (Масква), «Керамін» (Мінск), «Юнацтва» (Мінск), ХК «Гомель».
У складзе нацыянальнай зборнай Беларусі правёў 122 матчу (10 галоў, 26 перадач), удзельнік зімовых Алімпійскіх гульняў 2002, удзельнік кваліфікацыйнага турніру зімовых Алімпійскіх гульняў 2002; ўдзельнік чэмпіянатаў свету 1994 (група C), 1995 (група C), 1996 (група B), 1999, 2000, 2001, 2002 (дывізіён I), 2003, 2005 і 2006.
Тжцяна (гміна)
Тжця́на (Trzciana) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Бахэнскага павета Малапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Тжцяне. Плошча гміны складае 44,09 км². Станам на 2004 год у гміне Тжцяна пражывалі 5016 чалавек, шчыльнасць — 113,8 чал./км².