cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Славамір Іванюк
Славамір Іванюк (Sławomir Iwaniuk; нар., г. Бельск Падляскі ) — дзеяч беларускай меншасці ў Польшчы.
Біяграфія
З 1986 года працуе ў Дзяржаўным архіве ў Беластоку, дзе кіруе Аддзелам па наглядзе за нарошчваннем архіўных фондаў.
З моманту стварэння ў 1994 г. Беларускага гістарычнага таварыства з’яўляўся віцэ-прэзідэнтам гэтай арганізацыі.
З 1990 г. — член рэдакцыйнай калегіі штомесячніка «Czasopis». У 2013 годзе ўвайшоў у склад Сумеснай камісіі ўрада і нацыянальных і этнічных меншасцяў, прадстаўляючы беларускую меншасць.
Навуковая дзейнасць
Даследуе гісторыю Падляшша (Беласточчына), аўтар ці сааўтар чатырох крыніц, сааўтар кнігі «Гісторыя беларусаў Падляшша» (Historia Belarusów Podlasie, 2016) і аўтар некалькіх навуковых артыкулаў.
Вайсенгорн
Вайсенгорн (Weißenhorn) — горад у Германіі, у зямлі Баварыя. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Швабія. Уваходзіць у склад раёна Ной-Ульм. Насельніцтва — чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 53,69 км². Афіцыйны код — 09 7 75 164.
Горад падзяляецца на 10 гарадскіх раёнаў.
У горадзе размяшчаецца штаб-кватэра кампаніі Peri.
Бастэя
Бастэя (Bastei): фартыфікацыйнае збудаванне паўкруглай формы, прызначанае забяспечваць падоўжную (фланкавую) абарону муроў умацавання; удасканаленая адмена рандэля, вынаходніцтва якой прыпісваецца Альбрэхту Дзюрэру (канец 15—пач. 16 ст.). Будаваліся ў Еўропе ў 16 ст., пераважна ў Германіі і Швейцарыі (напрыклад, умацаванне Дэлья-Бакара ў крэпасці Вероны; умацаванне ў Шафхаўзене (Паўночная Швейцарыя, на р. Рэйн)). Былі выцеснены бастыёнамі (16 ст.), якія сталі іх лагічным развіццём. : рандэль.
Такое збудаванне забяспечвала высокі ўзровень абароны; не толькі добрую флангавую абарону муроў, але і рову; таксама было прыдатным для ўнутранай абароны; было падатлівым для артылерыйскага агню толькі з дна рову, і магло быць разбурана толькі мінамі. Атакаваць бастэю тагачаснымі сродкам было амаль немагчыма, але кошт яе будовы, з-за вялікага аб'ёму складаных каменных работ, быў вельмі высокім. У кожным выпадку, бастыёны выявіліся лепей прыстасаванымі для тагачасных задач інжынернай абароны, і вельмі хутка выцяснілі ўсе іншыя тыпы крапасных умацаванняў.
У аснове бастэя з'яўлялася рандэлем, але вельмі разбудаваным у аб'ёме, з самкнутым заднім кантам (горжай), і з вялікім выступам у роў умацавання. Форма ў плане была дугой акружнасці, апісанай навокал простакутніка. Мелася адкрытая гарматная батарэя ўверсе, і закрытая, для франтальнага і флангавага агню, батарэя ўнізе, на ўзроўні дна рову, змешчаная ў казематы. Меліся шматлікія казематы для жылля, вентыляцыйныя каналы; канструкцыйныя скляпенні не абапіраліся на франтальныя сцены.
Майкл Фрыдман
Майкл Хартлі Фрыдман (Michael Hartley Freedman; нар., , Каліфорнія) — матэматык з даследчай групы ў Каліфарнійскім універсітэце ў Санта-Барбары. У 1986 годзе быў удастоены Філдсаўскай прэміі за яго працу над абагульненай гіпотэзай Пуанкарэ. Фрыдман і Рабіён Кірбі паказалі, што гіпотэза справядлівая для n = 4.
Біяграфія
Фрыдман нарадзіўся ў яўрэйскай сям’і ў Лос-Анджэлесе, унук пісьменніка Давіда Фрыдмана. У 1968 годзе ён паступіў у Каліфарнійскі ўніверсітэт у Берклі, а затым працягнуў вучобу ў Прынстанскім універсітэце, дзе ў 1973 годзе атрымаў ступень доктара філасофіі за сваю дысертацыю Codimension-Two Surgery, напісаную пад кіраўніцтвам Уільяма Браўдэра. Пасля заканчэння ўніверсітэта Фрыдман быў прызначаны выкладчыкам кафедры матэматыкі ў Каліфарнійскім універсітэце ў Берклі. Ён займаў гэтую пасаду да 1975 года, калі стаў членам Інстытута перспектыўных даследаванняў (IAS) у Прынстане. У 1976 годзе ён быў прызначаны асістэнт-прафесарам на кафедры матэматыкі Каліфарнійскім універсітэце ў Сан-Дыега (UCSD).
Фрыдман атрымаў мноства іншых узнагарод і ганаровых званняў, уключаючы Стыпендыю Слоана, Стыпендыю Гугенхайма, Стыпендыю Мак-Артура і Нацыянальны навуковы медаль ЗША. Абраны членам Нацыянальнай акадэміі навук ЗША, Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук і Амерыканскага матэматычнага таварыства.
У цяперашні час ён працуе ў Каліфарнійскім універсітэце ў Санта-Барбары, дзе яго каманда прымае ўдзел у распрацоўцы тапалагічнага квантавага камп’ютара.
Мікалай Апалінаравіч Ражанскі
Мікалай Апалінаравіч Ража́нскі ( — ) — рускі і савецкі вучоны ў галіне фізіялогіі і фармакалогіі, прафесар (1921), доктар медыцыны (1913), акадэмік Акадэміі медыцынскіх навук СССР (1945), Заслужаны дзеяч навукі РСФСР (1947). Родны брат фізіка Д. А. Ражанскага.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Кіеве. У 1902 годзе скончыў Кіеўскую класічную гімназію і паступіў на медыцынскі факультэт Кіеўскага ўніверсітэта. За ўдзел у студэнцкім рэвалюцыйным руху быў арыштаваны. Пасля вызвалення быў высланы ў Маскву і пераведзены на вучобу ў Маскоўскі ўніверсітэт. Медыцынскі факультэт Маскоўскага ўніверсітэта скончыў у 1909 годзе і ў 1910—1912 гадах працаваў у Ваенна-медыцынскай акадэміі ў лабараторыі І. П. Паўлава і ў Інстытуце эксперыментальнай медыцыны ў Пецярбургу. У 1913 годзе абараніў дысертацыю на тэму «Материалы к физиологии сна» на ступень доктара медыцыны. У 1912—1916 гадах працаваў у Маскоўскім універсітэце. У 1914 годзе знаходзіўся ў навуковай камандзіроўцы ў Англіі, у Кембрыджскай лабараторыі К. Лукаса, дзе прабыў некалькі месяцаў. У 1915 годзе ў час Першай сусветнай вайны быў прызваны ў армію і працаваў хірургам у франтавых шпіталях. У 1916 годзе М. А. Ражанскі прызначаны прыват-дацэнтам кафедры фізіялогіі Варшаўскага ўніверсітэта, эвакуіраванага ў Растоў-на-Доне. З 1917 года таксама выкладаў на Гарадскіх жаночых курсах. Пасля аб’яднання ў 1920 годзе жаночых курсаў з медыцынскім факультэтам ўніверсітэта і ўтварэння Медыцынскага інстытута М. А. Ражанскі быў абраны прафесарам фізіка-матэматычнага факультэта Данскога ўніверсітэта, а ў 1921 годзе прафесарам кафедры нармальнай фізіялогіі медыцынскага факультэта (у далейшым — Растоўскага медыцынскага інстытута). У 1928—1933 гадах адначасова працаваў у Навукова-даследчым інстытуце працы, 1930—1941 гадах — у Навукова-даследчым інстытуце харчавання, у 1939—1941 — у Навукова-даследчым педыятрычным інстытуце. У 1952—1954 гадах М. А. Ражанскі займаўся стварэннем фізіялагічнай лабараторыі на базе Навукова-даследчага педыятрычнага інстытута. З 1954 года зноў працаваў у Растоўскім дзяржаўным медыцынскім інстытуце.
Памёр М. А Ражанскі 25 лістапада 1957 года ў час працы ў сваёй лабараторыі.
Навуковая і грамадская дзейнасць
М. А. Ражанскаму належаць навуковыя працы па агульнай фізіялогіі, фізіялогіі стрававання, кровазвароту, сну, функцыях падкоркавых структур галаўнога мозга і іх ролі ў вышэйшай нервовай дзейнасці. Займаўся вывучэннем асноўных біялагічных рэфлексаў і распрацаваў класіфікацыю безумоўных рэфлексаў па іх біялагічным значэнні. Аўтар больш за 250 публікацыяй і 3 манаграфій.
Сярод апублікаванага:
Пад кіраўніцтвам М. А. Ражанскага падрыхтаваны і абаронены 14 доктарскіх і больш за 20 кандыдацкіх дысертацый. Быў стваральнікам у 1924 годзе Фізіялагічнага навуковага таварыства ў Растове-на-Доне. Уваходзіў у склад Праўлення і займаў пасаду старшыні Цэнтральнага Савета Усесаюзнага таварыства фізіёлагаў. Абіраўся дэпутатам Растоўскага гарадскога Савета дэпутатаў.
Памяць
На адміністрацыйным будынку Растоўскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта ўстаноўлена мемарыяльная дошка.
Калатоўка (Смаленская вобласць)
Калатоўка (Колотовка) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Кайдакаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Ларан дэ Ла Ір
Ларан дэ Ла Ір (Laurent de La Hyre;  — ) — французскі мастак у стылі барока, які нарадзіўся ў Парыжы. Ён быў вядучым прадстаўніком неакласічнага стылю парыжскага атцызму.
Арабская каліграфія
Арабская каліграфія, або ісламская каліграфія — мастацтва каліграфіі, адзін з відаў выяўленчага мастацтва, асноўны сродак выяўлення якога -- арабская пісьменнасць, выкарыстоўваецца на арабскай, дары, пушту, персідскай, уйгурскай, урду і некаторых іншых мовах. Арабская каліграфія асабліва развілася ў ісламскай культуры праз забарону выяўленне Алаха, прарока Мухамеда і агулам істот (так званы аніканізм).
Каліграфія для мусульман, паводле аднаго з хадысаў, — «палова ведаў», валоданне «прыгажосцю пісьма». Прынцып арабскай каліграфіі — падпарадкаванне пісьмовага слова выразнаму мернаму рытму чытання Карана. Паводле канона, класічнае арабскае пісьмо ўключае шэсць стыляў (почыркаў): 1) насх — стыль перапіскі; 2) мухакак — слушны, вылучаецца выразнасцю літар; 3) райхані — базілік, вытанчанасць літар якога параўноўвалася з водарам квітнеючага базіліка; 4) урачысты імпульс (1/3) — крывалінейныя і прамалінейныя элементы суадносяцца як 1:3; 5) акуратны таўкі почырк (указ); 6) рыка — скорапіс.
Аснову каліграфічнага надпісу складаюць строгія геаметрычныя прынцыпы і выразныя прапорцыі, ад гэтага залежыць выразнасць надпісу і прыгажосць лініі.
Асновай правіла складання прапорцый з’яўляецца памер літары «аліф», першай літары арабскага алфавіта, якая ўяўляе сабой прамую вертыкальную лінію. Адзінкай вымярэння ў каліграфіі з’яўляецца арабская кропка.
У каліграфіі кропка мае квадратную форму, а памер боку квадрата залежыць ад вугла нахілу кончыка пяра і ад ступені націску майстра. Націск павінен быць дастаткова лёгкім, рух вельмі дакладным, а кончык пяра злёгку паварочваецца, каб след заставаўся з двух бакоў пяра.
Каліграфічная ручка, якая называецца томар, складаецца з 24 асіных валасінак. Вельмі важна тое, як абрэзана перо; гэта залежыць ад пераваг самога майстра, нацыянальных традыцый і тыпу прыкладнога тэксту.
Аліф таксама служыць дыяметрам уяўнай акружнасці, у якую могуць быць упісаны ўсе арабскія літары. Такім чынам, прапорцыі заснаваныя на трох элементах, памер якіх задае сам майстар — гэта вышыня і шырыня аліфа і ўяўны круг.
Напрыклад, у стылі насх вышыня аліфа — пяць балаў, сул — дзевяць балаў з трохкропкавым кручком на кончыку літары. Напрамак (кут) і інтэрвал, гульня выгібаў і вертыкаляў, артыкуляцыя слоў, галосных і кропак — таксама важныя характарыстыкі стылю.
Аляксандр Іванавіч Дыдышка
Аляксандр Іванавіч Дыдышка (, Вэрхнёдніпроўск, цяпер Днепрапятроўская вобласць, Украіна — ) — удзельнік савецка-фінляндскай і Вялікай Айчынай войнаў. Герой Савецкага Саюза (11.4.1940).
Нарадзіўся ў горадзе Верхнедняпроўск (цяпер у Депрапятроўскай вобласці Украіны). Пасля заканчэння сямігодкі працаваў кавалём. У Чырвонай Арміі з 1929 года. У 1933 годзе скончыў Адэскае артылерыйскае вучылішча.
Вік (Ісландыя)
Вік (Vík альбо Vík í Mýrdal - Бухта ў балотнай даліне) — самая паўднёвая вёска ў Ісландыі, знаходзіцца за 180 км на паўднёвы усход ад Рэйк’явіка, на акруговай дарозе Ісландыі. Вік — самае вільготнае месца ў Ісландыі.
Выбітныя мясціны
Адной з выбітных мясцін Віка з'яўляецца Рэйнісдрангар — базальтавыя калоны ў моры. Таксама вёска вядома чорным пясчаным пляжам, амерыканскі часопіс Islands Magazine назваў яго адным з самых найпрыгажэйшых пляжаў на Зямлі.
Аляксандр Іванавіч Дыдышка
Памяць
У горадзе Гарадок Віцебскай вобласці імем А. І. Дыдышка названа адна з вуліц.
Боцікі звычайныя
Боцікі звычайныя, Боцікі паўночныя, Боцікі высокія , Ваўкабойнік (Aconitum septentrionale) — кветкавая травяністая расліна сямейства казяльцовых.
Апісанне
Шматгадовая травяністая расліна з тоўстым кароткім карэнішчам і рабрыстым, апушаным сцяблом вышынёй да 2 м. Лісце буйное, даўжынёй да 15 см і шырынёй 25 см, сэрцападобнае або ныркападобна-акруглае, 3-9-пальчаста-раздзельнае на шырокія, амаль рамбічныя буйна-зубчастыя долі, зверху амаль голае, знізу апушанае. Кветкі брудна- або шаравата-фіялетавыя, сабраны ў рыхлую, у ніжняй частцы галінастую, коласападобную гронку. Чашалісцікі афарбаваныя, пялёсткападобныя: верхні — высокі, канічна-цыліндрычны, шлемападобны. Пялёсткаў (нектарнікаў) — 2. Плод — сухая шматнасенная лістоўка.
Пашырэнне
Еўрасібірскі барэальна-таежны рэліктавы від. У Беларусі знаходзіцца ў асобным лакалітэце за паўднёва-заходняй мяжой арэала. Месцы росту: цяністыя ярыстыя берагі рэк, сярод зараснікаў вольхі шэрай, на рыхлай глебе. Расце асобнымі экземплярамі і невялікімі групамі.
Асаблівасці біялогіі
Цвіце ў чэрвені-жніўні, пладаносіць у жніўні. Размнажэнне насеннае і вегетатыўнае.
Таксанамія
Від Боцікі звычайныя ўваходзяць у род трыбы  падсямейства  сямейства  парадку.
Выкарыстанне
Лекавая і дэкаратыўная расліна. Ядавітая расліна.
Гародня (фартыфікацыя)
Гародня, або ізбіца — драўляна-земляная канструкцыя, частка фартыфікацыйнага збудавання. Звычайна складалася з асобнага, замкнутага зрубу, найчасцей напоўненага грунтам. Часам унутраны аб'ём гародні мог займацца пад памяшканні рознага прызначэння.
Звычайны элемент абарончых збудаванняў на беларускіх землях ранняга Сярэднявечча. Гароднямі ці тарасамі злучаліся між сабой вежы і брамныя ўмацаванні. На слабых, асабліва насыпных, грунтах перавагу ў умацаваннях аддавалі гародням, якія не былі такімі адчувальнымі да асядання.
Гвіда Рэні
Гвіда Рэні (Guido Reni; 4 лістапада 1575, Кальвенцана, Эмілія-Раманья — 18 жніўня 1642, Балоння) — італьянскі жывапісец Балонскай школы.
Марыя Іспанская
Марыя Іспанская (María de Austria y Avis;, Мадрыд — , Віла Монтэ) — іспанская інфанта, жонка імператара Максіміліяна II.
У 1552 годзе яны вярнуліся ў Вену. У Марыі і Максіміліяна было 16 дзяцей.
Біяграфія
Яна аказвала на сваіх сыноў, будучых імператараў Рудольфа і Маціяса, вялікі ўплыў. Марыя была дбайнай каталічкай і часта была нязгодна са сваім больш талерантным мужам. Пасля смерці мужа ў 1576 годзе яна вярнулася ў Іспанію ў 1582 г. Пасля вяртання яна сказала, што вельмі шчаслівая жыць у краіне, свабоднай ад ератыкоў.
Кашалёва (Вяземскі раён)
Кашалёва (Кошелево) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Кайдакаўскага сельскага паселішча.
Кан-Нармандскі ўніверсітэт
Кан-Нармандскі ўніверсітэт (Université de Rouen-Normandie) — французская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Кан.
Ізаактан
Ізаактан (2,2,4-трыметылпентан) — лімітавы вуглевадарод аліфатычнага шэрагу. Хімічная формула: С(СН3)3—CH2—CH(CH3)2. Ізамер актана.
Апісанне
Ізаактан — празрыстая бясколерная вадкасць з пахам бензіну, дакладней, уайт-спірыту; tпл -107,38°C, tкіп 99,24°C, шчыльнасць 0,69192 г/см³ (20°C), n20D 1,39145, цеплыня згарання 5,463 МДж / моль, або 1305,29 ккал/моль (25°C, p = const), цеплыня выпарэння 307,63 дж/г, або 73,50 кал/г (25°C). Ізаактан нерастваральны ў вадзе, растваральны ў звычайных арганічных растваральніках; утварае азэатропныя сумесі, напрыклад з бензолам, метылавым і этылавым спіртамі.
Гаспадарчае значэнне
Ізаактан выкарыстоўваюць (як дадатак) у вытворчасці авіяцыйных бензінаў, да якіх прад'яўляюць патрабаванне высокіх антыдэтанацыйных уласцівасцяў, а таксама ў якасці растваральніка.
Падгорнае (Акмолінская вобласць)
Падгорнае — сяло ў Жаксынскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Падгорненскай сельскай акругі. Код КАТА — 115273100.
Жазеф Лакас
Жазеф Лакас (Joseph Lacasse;,  — , ) — бельгійскі жывапісец-абстракцыяніст, прадстаўнік арфізму. Вучыўся ў Школе вытанчаных мастацтваў у Турнэ і ў Бруселі. Каля 1914 года выканаў серыю фігуратыўных карцін на рэлігійныя сюжэты. У 1925 годзе пераехаў у Парыж і пачаў працаваць у яскрава індывідуальна кубістычнай манеры.
Падгорнае (Акмолінская вобласць)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1023 чалавекі (496 мужчын і 527 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 789 чалавекі (381 мужчына і 408 жанчын).
Гардуноўскі сельсавет
Гардуно́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Добрушскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Гардуны.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Насовіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Церахоўскага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаванага Івакаўскага сельсавета, і рэарганізаваны ў Гардуноўскі нацыянальны рускі сельсавет. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Церахоўскім раёне БССР. У 1935 годзе рэарганізаваны ў беларускі сельсавет. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. З 25 снежня 1962 года ў складзе Добрушскага раёна. 8 снежня 1966 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Уцеўскага (вёска Гардуны і пасёлак Іванполле) і Івакаўскага (вёска Івакі і пасёлак Вербаў).
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 4 населеныя пункты.
Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі і Святога Андрэя Баболі (Казловічы)
Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі і Святога Андрэя Баболі — рымска-каталіцкі храм у в. Казловічы (Гродзенскі раён). Помнік народнага драўлянага дойлідства.
Гісторыя
Касцёл у в. Казловічы пабудаваны ў першай палове ХIХ ст., у 1859 адноўлены мясцовай землеўладальніцай графіняй Светчынай, з роду Біспінгаў. Быў забраны ў католікаў і перароблены ў праваслаўную царкву. Вернікі былі далучаны да Азёрскай парафіі. У 1920 святыня была пераасвечана ў рымска-каталіцкі касцёл пад падвойным тытулам Унебаўзяцця Найсвяцейшай Панны Марыі і св. Андрэя Баболі Мучаніка. У 1920-22 адбывалася перабудова святыні, былі дабудаваны дзве чацверыковыя вежы. Парафія Казловічы атрымала свайго пробашча ў 1923 годзе, у 1939 колькасць вернікаў у казловіцкай парафіі перавышала 1000 чалавек.
Ксёндз Станіслаў Смялоўскі быў пробашчам парафіі з 1948 года, памёр у 1964 годзе, пасля яго смерці вернікі засталіся без святара. 12 верасня 1969 касцёл быў зачынены паводле рашэння Гродзенскага райвыканкама, больш-менш каштоўныя рэчы перавезлі ў пабернардынскі касцёл у Гродне, а ў Казловічах са святыні зрабілі збожжасховішча, якое доўгі час пуставала і з цягам часу ператварылася ў паўразбураны будынак.
Адраджэнне касцёла пачалося толькі ў 1989 годзе. 16 мая 1990 года, на свята св. Андрэя Баболі (парафіяльнае свята), адбылася першая служба.
Архітэктура
Касцёл уяўляе сабой кубападобны аб’ём пад чатырохсхільным бляшаным дахам, да якога дабудаваны нартэкс з хорамі пад дзвюма чацверыковымі дэкаратыўнымі вежамі, а таксама паніжаная прамавугольная апсіда з сакрыстыяй. Святыня арыентавана алтаром на ўсход, таму да дарогі яна павернута апсідай.
Інтэр’ер перакрыты плоскай падшыўной дашчанай столлю, якую падтрымліваюць чатыры слупы, утвараючы трохнававую прастору. У святыні тры драўляныя алтары: у галоўным змешчаны абраз Маці Божай Чанстахоўскай, у левым — абраз Найсвяцейшага Сэрца Пана Езуса, Уладара Сусвету, а ў правым — тытульны абраз св. Андрэя Баболі. Вітражы былі створаны ў 1996 годзе. Касцёльны ўчастак абнесены штакетнай агароджай.
NGC 3044
NGC 3044 (іншыя абазначэнні — UGC 5311, MCG 0-25-31, ZWG 7.56, FGC 965, IRAS09511+0148, PGC 28517) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) ў сузор’і Секстант.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Чушаі
Чушаі (Чушаи) — вёска ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Любавіцкага сельскага паселішча. Насельніцтва — 57 жыхароў (2007). Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 11 км на паўднёвы захад ад Рудні, за 14 км на поўдзень ад аўтадарогі Арол — Віцебск. За 9 км на паўночны ўсход ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя 462 км на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года.
Шэрлак (тэлесерыял)
Аўтарамі серыяла з’яўляюцца Марк Гэтыс і Стывен Мофат, вядомыя працай над тэлесерыяламі «Доктар Хто» і «Джэкіл», а галоўныя ролі Шэрлака Холмса і доктара Джона Ватсана выконваюць Бенедыкт Камбербэтч і Марцін Фрымен адпаведна. Здымкі праходзяць пераважна ў Лондане і Кардыфе. Праект атрымаў станоўчыя водгукі на працягу абодвух сезонаў і быў намінаваны на некалькі ўзнагарод. У 2011 годзе «Шэрлак» стаў уладальнікам тэлевізійнай прэміі BAFTA у катэгорыі «Лепшы драматычны серыял».
Мануйліна
Мануйліна (Мануйлино) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Кайдакаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Эльвіра Рынадаўна Зіясцінава
Эльвіра Зіясцінава (нар., Іжэўск, Расія) — расійская футбалістка, абаронца. Выступала за зборную Расіі.
Клубная кар’ера
Са жніўня 2022 года і да канца года была ў арэндзе ў «Мінску», дзе правяла 11 матчаў.
Выступала за зборную Расіі WU-17 (2007) і WU-19 (2009—2010), у 2015 годзе дэбютавала за зборную Расіі.
Парфёнаў
Парфёнаў — прозвішча.
Фрыдрых III Габсбург
Фрыдрых III (Friedrich III.;, Інсбрук — , Лінц) — кароль Германіі (рымскі кароль) c 2 лютага 1440 (пад імем Фрыдрыха IV), імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі з 19 сакавіка 1452 года, эрцгерцаг Аўстрыйскі з 23 лістапада 1457 года (пад імем Фрыдрыха V), герцаг Штырыі, Карынтыі і Крайны з 1424 года, кароль Венгрыі (намінальна) з 17 лютага 1458 па 17 ліпеня 1463 года (каранацыя 4 сакавіка 1459 года), прадстаўнік Леапальдзінскай лініі дынастыі Габсбургаў, апошні імператар, каранаваны ў Рыме, і аб’яднальнік аўстрыйскіх зямель.
Шоўкава (Смаленская вобласць)
Шоўкава (Шелково) — вёска ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Любавіцкага сельскага паселішча. Станам на 2007 год пастаяннага насельніцтва не мае. Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 16 км на паўднёвы захад ад Рудні, за 17 км на поўдзень ад аўтадарогі Арол — Віцебск. За 13 км на паўночны ўсход ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя 462 км на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года.
Герань сібірская
Герань сібірская (Geránium sibíricum) — травяністая расліна, від роду Герань сямейства.
Невялікая шматгадовая расліна родам з умераных раёнаў Азіі і Усходняй Еўропы, завезенае ў многія рэгіёны свету. Ад іншых гераней адрозніваецца невялікімі адзінкавымі кветкамі на доўгіх кветаножках.
Батанічнае апісанне
Шматгадовая травяністая расліна 40—50 см вышынёй з тонкім коранем. Сцеблы моцна разгалінаваныя, узыходзячыя, пакрытыя прыціснутымі валасінкамі, накіраванымі да аснавання.
Лісце на хвосціках да 7 см даўжынёй, пакрытых прыціснутым апушэннем, у абрысе круглява-пяцікутнае, 3-3,5 см у дыяметры, пальчатарассечанае на 5 вузкарамбічных долей, кожная з якіх з буйназубчатым краем. Прылісткі трохкутна-шылападобныя, да 8 мм даўжынёй.
Распаўсюджанне
Радзіма расліны — Усходняя Еўропа і Азія. Завезены ў Паўночную Амерыку, дзе шырока распаўсюджваецца.
Таксанамія
Від быў упершыню сапраўды апісаны ў 2-м томе кнігі Species plantarum Карла Лінея, датай публікацыі якой лічыцца 1 мая 1753 года.
Алансон
Алансон (Alençon) — горад у Францыі ў рэгіёне Нармандыя. Насельніцтва — каля 25 тысяч чалавек (2018 год).
Вогар
Вогар (Vogar, літар. Маленькія бухты) — горад на паўночным узбярэжжы паўвострава Рэйк’янес, каля 30 км ад Рэйк’явіка. Насельніцтва — 1.218 чалавек (1 студзеня 2009). У ХІХ стагоддзі ў Вогары жыў селянін Ён Даніэльсан, які са свайго поля знёс валун вагой у 450 км. Сёння гэты камень ляжыць перад мясцовай школай.
Іст-Лондан
Іст-Лондан (East London — Усходні Лондан), Вос-Лондэн (афрыкаанс Oos-Londen, каса eMonti), часам Бафала-Сіці (Buffalo City, па назве мясцовага муніцыпалітэта) — горад на паўднёва-ўсходнім узбярэжжы Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі ў Усходняй Капскай правінцыі. Знаходзіцца на ўзбярэжжы Індыйскага акіяна. Большая частка горада паміж рэкамі Бафала і Нахун. Адзіны рачны порт краіны. У горадзе пражываюць больш за 400 тысяч чалавек, у агламерацыі — больш за 1,4 мільёна чалавек. Горад з’яўляецца другім па насельніцтву ў правінцыі пасля горада Порт-Элізабет.
Спорт
У Іст-Лондане вельмі папулярныя нацыянальная барацьба і рэгбі. У горадзе вельмі папулярныя мотакрос, баявыя мастацтвы і гольф. Таксама развіваюцца такія віды спорту, як бокс, аўтаспорт, футбол, горныя ровары, скачкі з парашутам, лёгкая атлетыка, верхавая язда і шматлікія іншыя віды спорту.
Амперметр
Амперметр — прылада для вымярэння сілы току. Падключаецца паслядоўна з нагрузкай.
Амперметры бываюць магнітаэлектрычнымі, электрадынамічнымі, цеплавымі, дэтэктарнымі, тэрмаэлектрычнымі і фотаэлектрычнымі.
Раманскі стыль
Раманскі стыль — стыль сярэдневяковага еўрапейскага мастацтва X — XIII стагоддзяў. Pаманскі стыль склаўся пад уплывам феадальна-рэлігійнай ідэалогіі, увабраў у сябе элементы старажытнарымскага і візантыйскага мастацтваў і прыйшоў на змену шматлікім мясцовым варыянтам, лакальным стылям (, каралінгскаму і інш.).
Тэрмін
Стыль спачатку атрымаў у даследчыкаў розныя вызначэнні: візантыйскі, навагрэчаскі, старагерманскі, раманскі (у сэнсе рымскі). Але ніводная з прыведзеных дэфініцый не можа лічыцца дакладнай і вычарпальнай. Аднак з лёгкай рукі французскіх гісторыкаў і, якія ўпершыню выкарысталі ў 1820 годзе тэрмін «раманскі стыль», агульнае прызнанне атрымала менавіта гэтая назва.
Яганы
Яга́ны (саманазва — я́мана, «жывучыя, людзі»- ягхан) — індзейскі народ у Чылі. Таксама называюцца «ямара» і «тэкуэнчэ». Галоўным чынам, паняцце Фуэгіны (абарыгены Вогненнай Зямлі) раней адносілася толькі да яганаў. Жывуць на востраве Наварына ў паўднёвай частцы архіпелага Вогненная Зямля. Цяпер іх налічваецца 1690 чалавек. У 1946 годзе на мове ямана (яган) размаўляла не менш за 60 чалавек. Зараз — верагодна некалькі чалавек у Аргенціне; у Чылі — толькі адна Крысціна Кальдэрон. Астатнія яганы перайшлі на іспанскую мову. Шмат хто з лінгвістаў лічыць, што, de facto, мова ямана вымерла.
Раманскі стыль
Асаблівасці
Вызначальная роля належала суровай, крэпаснога характару архітэктуры (замкі, манастырскія комплексы, цэрквы, гарадскія дамы), якой уласціва сукупнасць набліжаных адзін да аднаго аб’ёмаў рознай вышыні, канструкцыйна аб’яднаных узаемазвязанасцю апор і перакрыццяў, ураўнаважаных вежай-ліхтаром ці купалам над сяродкрыжжам. У ранні перыяд у будынках рабілі плоскія драўляныя перакрыцці, пазней цыліндрычныя і, нарэшце, крыжовыя.
Яганы
Асноўныя традыцыйныя заняткі яганаў — паляванне на марскіх сысуноў і птушак; рыбалоўства, збор малюскаў і ядомых водарасцей. Незалежныя дэцэнтралізаваныя абшчыны, нізкі ўзровень сацыяльнай стартыфікацыі. Патрылакальны шлюб, сустракалася палігінія. Былі развітыя мужчынскія рытуалы, ініцыяцыі хлопчыкаў; для міфалогіі былі характэрныя міфы аб паходжанні мужчынскіх рытуалаў, двух братах — культурных героях і інш. Крысціна Кальдэрон, разам са сваёй унучкай Крысцінай Зарага і сястрой Урсулай, выдала ў 2005 годзе кнігу Hai Kur Mamashu Shis («Хачу распавесці вам гісторыю»), у якой былі сабраны казкі, якія распавялі ёй старэйшыя прадстаўнікі племені.
Раманскі стыль
Асаблівасці
У цэлым раманскія храмы працягвалі традыцыі рымскай архітэктуры — тут выкарыстоўваўся прамавугольны храм (базіліка) з прадольнымі нефамі і апсідай. Новым было з’яўленне трансепты — галерэі, перпендыкулярнай нефам. У выніку цэнтральны неф і трансепт складалі крыж, што адпавядала хрысціянскай сімволіцы. Над гэтым перакрыжаваннем размяшчалася вежа (яшчэ адна прыкмета раманскай пабудовы). Найбольш закончаны тып збудаванняў раманскага стылю — манастырская царква (базіліка, крыжападобная ў плане ў Заходняй Еўропе, круглая ў плане ратонда ў Цэнтральнай Еўропе).
Яганы
Mamihlapinatapai (зрэдку пішуць mamihlapinatapei) — слова з янагскай мовы. Яно азначана ў Кнізе рэкордаў Гінэса ў якасці «найбольш ёмістага слова» і лічыцца адным з самых цяжкіх для пераклада слоў. Яно азначае «Позірк паміж двумя людзьмі, у якім выказваецца жаданне кожнага ў тым, што іншы стане ініцыятарам таго, чаго жадаюць абодва, але ні адзін не жадае быць першым».
Раманскі стыль
Асаблівасці
Збудаванні вызначаліся манументальнасцю, масіўнасцю канструкцый, аздабляліся абстрактна-геаметрычным арнаментам і скульптурай на тымпанах парталаў, капітэлях апор. У скульптуры і фрэсках пераважалі дагматычнасць, скаваны арнаментальна-плоскасны характар кампазіцыі, умоўная трактоўка фігур у спалучэнні з павышанай экспрэсіяй. Прафесійны ўзровень выканання пабудоў быў не вельмі высокі. Справа ў тым, што іх будавалі непрафесійныя рабочыя або манахі. Толькі ў канцы XII ст. узніклі першыя арцелі муляраў з ліку міран.
Яркія ўзоры архітэктуры раманскага стылю створаны ў Германіі (сабор у Вормсе, XII — XIII ст.), Францыі (царква Нотр-Дам у Пуацье, XII ст.), Італіі ( ў Павіі, XII ст.) і інш. У Беларусі да раманскага стылю належыць Камянецкая вежа.
Іван Іларыёнавіч Парфёнаў
Іван Іларыёнавіч Парфёнаў нар. 1914, Смаленская губерня, Расійская імперыя — ?) — вучоны, Кандыдат гістарычных навук (1967), дацэнт.
Біяграфія
З пачатку Вялікай Айчыннай вайны, з чэрвеня 1941 года па жнівень 1942 года, працаваў на парткурсах Заходняга фронту. Са жніўня 1942 па май 1945 года быў агітатарам 96-га гвардзейскага стралковага палка, а потым 30-й гвардзейскай стралковай дывізіі.
Пасля сканчэння вайны працягваў служыць у войскі. Завочна скончыў Ленінградскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя А. І. Герцэна.
З 1960 года, пасля дэмабілізацыі з узброеных сіл у званні падпалкоўніка працаваў загадчыкам навучальна-кансультацыйнага пункта, выкладчыкам, старэйшым выкладчыкам кафедры гісторыі КПСС і навуковага камунізму Гомельскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута імя В. П. Чкалава. У 1967 годзе ён абараніў кандыдацкую дысертацыю і з 1968 па 1979 год працаваў дэканам Гомельскага завочнага факультэта Маскоўскага інстытута Цэнтрасаюза.
Ян Саўдэк
Ян Саўдэк (Jan Saudek; 13 мая 1935, Прага) — культавы чэшскі фотамастак. Вядомы дзякуючы сваім адважным і шакавальным працам, з'яўляецца візітнай карткай Чэхіі ў свеце фатаграфіі, мае ўласныя выстаўкі ў больш за 400 гарадах свету.
Біяграфія
З яўрэйскай сям'і, шматлікія члены якой загінулі ў Тэрэзіне; Ян з братам-блізнём Карэлам былі аддадзены ў дзіцячы лагер.
У 1950 годзе ўпершыню ўзяў у рукі фотаапарат.
З 1952 па 1983 год працаваў у тыпаграфіі.
У 1990 годзе ўзнагароджаны французскім Ордэнам Мастацтваў і літаратуры.
Брат-блізнё — ілюстратар коміксаў Карэл Саўдэк.
NGC 3045
NGC 3045 (іншыя абазначэнні — ESO 566-22, MCG -3-25-28, PGC 28492) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Гідра.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Рэстаўрацыя помнікаў архітэктуры
Праводзіцца на аснове спецыяльных даследаванняў іх гістарычнай верагоднасці, дэталёвага дакументальнага даследавання помніка (апісанні, фотафіксацыя, абмерныя чарцяжы, археалагічныя, гістарычныя, інжынерна-тэхнічныя і іншыя даследаванні) і навукова абгрунтаванага праектнага рашэння, узгодненага з органамі аховы помнікаў гісторыі і культуры, з фіксацыяй усіх наступных змен. У працэсе рэстаўрацыі могуць уводзіцца новыя элементы, неабходныя па эстэтычных і канструкцыйных меркаваннях, выкарыстоўвацца матэрыялы і тэхніка, якія адрозніваюцца ад першапачатковых, але не парушаюць цэласнасці помніка, яго гістарычных рыс. Метады і спосабы рэстаўрацыі вызначаюцца характарам далейшага выкарыстання помніка. Метады сучаснай рэстаўрацыі: кансервацыя, аднаўленне (адбудова), прыстасаванне, рэканструкцыя (згодна з навукова абгрунтаванымі дадзенымі), уласна рэстаўрацыя. Асобныя спосабы рэстаўрацыі: перанясенне (з поўнай разборкай помніка або без яе), рэгенерацыя (комплекс горадабудаўнічых і рэстаўрацыйных мерапрыемстваў па захаванню гістарычнай забудовы і ансамбляў). Розніца мясцовых умоў, традыцый, мэт і ўзроўню рэстаўрацыі вызначае разнастайнасць тэарэтычных канцэпцый і тэрміналогіі рэстаўрацыі ў розных рэгіёнах.
Меліхава (Вяземскі раён)
Меліхава (Мелихово) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Кайдакаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Чэмпіянат свету па гандболе сярод мужчын 2013
Чэмпіянат свету па гандболе 2013 года — 23-і чэмпіянат свету па гандболе, які праходзіў у Іспаніі з 11 па 23 студзеня. Чэмпіёнам стала каманда гаспадароў — зборная Іспаніі. Для зборнай Іспаніі гэта другі тытул (першы ў 1995 годзе). Іспанія ўпершыню прымала чэмпіянат свету. Найлепшым бамбардзірам турніру стаў Андэрс Эгерт са зборнай Даніі, які закінуў 55 галоў.
Юрый Аляксандравіч Дракахруст
Юрый Дракахруст (, Хабараўск, РСФСР) — беларускі матэматык, журналіст.
Біяграфія
У 1986 абараніў кандыдацкую дысертацыю па алгебраічнай тэорыі лічбаў. Працаваў у Інстытуце матэматыкі АН Беларусі (1982—1991), акадэмічным Інстытуце эканомікі (1991—1994), у Незалежным інстытуце сацыяльна-эканамічных і палітычных даследаванняў (1992—2000). Выступаў з артыкуламі ў беларускім друку.
У 1990—1991 гадах — сакратар управы Беларускага народнага фронту «Адраджэньне».
З 1991 года на Радыё «Свабода», ад 1996 — супрацоўнік Беларускай службы Радыё «Свабода» ў Празе. Вядучы аналітычнай праграмы «Праскі акцэнт». Аўтар кніг «Акцэнты Свабоды» (2009) і «Сем худых гадоў» (2014).
З 2015 рэгулярна публікуецца на партале TUT.BY.
Прэміі і ўзнагароды
Лаўрэат прэміі Беларускай асацыяцыі журналістаў (1996).
Спасылкі
svaboda.org
Ратуша
Ратуша (ад Rathaus — дом сходаў, ratusz — рада) — будынак, у якім размяшчаліся органы гарадскога самакіравання. Засядалі ў ёй ратманы.
Першыя ратушы ў Заходняй Еўропе з'явіліся ў XII ст. Пабудовы мелі элементы абарончага і грамадзянскага дойлідства. Узводзілі 2-павярховыя ратушы з балконам ці эркерам. Будынак ратушы, звычайна прамавугольнай формы, будаваўся ў цэнтры горада, пасярэдзіне плошчы, дзе адбываліся кірмашы. Ратушу амаль заўсёды ўпрыгожвала вежа, якая выконвала ролю назіральнай вышкі (у выпадку пажару альбо ваеннага нападу). Галоўным памяшканнем ратушы была зала пасяджэнняў магістрата на другім паверсе асноўнага будынка. Вакол ратушы мясціліся гандлёвыя рады і крамы. У канцы XVI ст. усе вялікія беларускія гарады мелі ратушы, у асноўным драўляныя. У час шматлікіх пажараў яны звычайна гарэлі, і таму там, дзе магістраты мелі значныя сродкі, узводзіліся мураваныя будынкі. На жаль, большая частка з іх не захавалася, а некаторыя загінулі ў XX ст. падчас войнаў і з-за абыякавых адносін да культурнай спадчыны.
На Беларусі ратушы пачалі будаваць з XIV ст. Узводзілі ў гарадах на рыначных плошчах, часам аб'ядноўвалі з гандлёвымі, гасцінымі радамі, арсеналамі, важніцамі. Будавалі з дрэва, цэглы, у тэхніцы «прускага муру». Будынкі ратушаў мелі звычайна простыя і манументальныя формы. У XVII—XVIII стст. пераважаў барочны тып: ратуша з шмат'яруснай вежай, завершанай разнастайнымі купалкамі ці шпілем, існавалі і бязвежавыя. Манументальнасцю і цэльнасцю вылучаліся ратушы стылю класіцызм, у якіх кампазіцыйным акцэнтам фасадаў быў порцік. Існавалі ратушы з рысамі несапраўднай готыкі. Галоўным памяшканнем ратушы была парадная зала (на 2-м паверсе) для ўрачыстых актаў, пасяджэнняў магістрата, тэатральных паказаў і інш. Частка памяшканняў ратушы (падвалы, першыя паверхі) адводзілася пад крамы, склады і інш.
Будаўніцтва ратушаў пашырана ў XIX і асабліва ў XX ст., калі ратуша арганічна ўваходзіць у гістарычныя цэнтры гарадскога асяроддзя.
Шылава (Руднянскі раён)
Шылава (Шилово) — вёска ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Любавіцкага сельскага паселішча. Насельніцтва — 195 жыхароў (2007). Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 14 км на паўднёвы захад ад Рудні, за 14 км на поўнач ад аўтадарогі, на беразе ракі Бярэзіна. За 15 км на паўднёвы ўсход ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя Красное на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года.
Бранявая вежа
Бранявая вежа — закрытая бранявая канструкцыя, якая забяспечвае абарону асабовага складу, ракетна-артылерыйскага і стралковага ўзбраення, прыбораў назірання і інш., і можа, звычайна, паварочвацца на 360°. Бранявыя вежы ставяцца на танкі, БМП і БТР, бранецягнікі, ваенныя караблі і фартыфікацыйныя збудаванні.
Факультэт Генеральнага штаба ВАРБ
Факультэт Генеральнага штаба Ваеннай акадэміі Рэспублікі Беларусь‎ — адзін з факультэтаў Ваеннай акадэміі Рэспублікі Беларусь‎.
Гісторыя
Адкрыццё факультэта Генеральнага штаба Узброеных Сіл, створанага ў адпаведнасці з Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 22 сакавiка 2006 года № 178, адбылося напярэдаднi 1 верасня 2006 года на базе Ваеннай акадэміі Рэспублікі Беларусь. У цырымоніі адкрыцця факультэта Генеральнага штаба Узброеных Сіл прынялі ўдзел Міністр абароны генерал-палкоўнік Л. С. Мальцаў, намеснік Дзяржаўнага сакратара Савета бяспекі М. М. Шалёў, кіраўнікі сілавых ведамстваў. Першым начальнікам факультэта быў назначаны кандыдат ваенных навук генерал-маёр запасу Ю. В. Партноў.
Адкрыццё факультэта з’яўляецца знамянальнай вяхой у гісторыі Узброеных сіл Рэспублікі Беларусь, бо са з’яўленнем дадзенага факультэта завяршылася стварэнне поўнага цыкла падрыхтоўкі ваенных кадраў у нацыянальнай сістэме ваеннай адукацыі. З гэтага часу генералы і афіцэры беларускай арміі маюць магчымасць прайсці айчынную вышэйшую школу ўдасканалення свайго ваенна-прафесійнага майстэрства.
Факультэт Генеральнага штаба Узброеных Сіл забяспечвае падрыхтоўку прафесійнай ваеннай эліты, здольнай камандаваць злучэннямі, аб’яднаннямі і відамі Узброеных Сіл, кіраваць упраўленнямі цэнтральнага апарату Міністэрства абароны і Генеральнага штаба. У 2008 годзе адбыўся першы выпуск генералаў і афіцэраў.
З 2008 года да заняткаў на факультэце, акрамя беларускіх ваеннаслужачых, прыступілі прадстаўнікі ўзброеных сіл іншых дзяржаў.
З 1 жніўня 2017 года факультэт Генеральнага штаба Узброеных Сіл ажыццяўляе падрыхтоўку афіцэраў аператыўна-стратэгічнага і аператыўна-тактычнага ўзроўняў.
У адпаведнасці з загадам начальніка УА «Ваенная акадэмія Рэспублікі Беларусь» ад 10 снежня 2008 года «Аб устанаўленні Дня факультэта Генеральнага штаба Узброеных Сіл» 22 сакавіка з’яўляецца Днём факультэта Генеральнага штаба Узброеных Сіл.
Тарасаўка (Акмолінская вобласць)
Тарасаўка — сяло ў Жаксынскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Тарасаўскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 27 км к востоку ад цэнтра сяла Жаксы. Код КАТА — 115274100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 701 чалавек (346 мужчын і 355 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 461 чалавек (222 мужчыны і 239 жанчын).
Адаакр
Адаакр (Адавакар, Odoacer, Ottokar, каля 433 —, Равена) — правадыр племя герулаў, ругіяў або скіраў, якія жылі ў даліне Дуная, з верасня 476 па 15 сакавіка 493 — кароль Італіі.
Геаграфія Паўднёвага Судана
Паўднёвы Судан — дзяржава ва Усходняй Афрыцы. Сталіца і буйнейшы населены пункт — горад Джуба. Суверэнны статус Паўднёвага Судана набыў сілу 9 ліпеня 2011 года пасля яго афіцыйнага прызнання Суданам. Гэта самая маладая агульнапрызнаная краіна свету.
Геаграфічнае становішча
Паўднёвы Судан мяжуе з Эфіопіяй на ўсходзе, Кеніяй, Угандай і Дэмакратычнай Рэспублікай Конга на поўдні, ЦАР на захадзе і Суданам на поўначы. Незалежны Паўднёвы Судан стаў яшчэ адной, шаснаццатай афрыканскай краінай, што не мае прамога выхаду да мора. Плошча Паўднёвага Судана складае 619.745 км² — гэта тры Беларусі.
Рэльеф і карысныя выкапні
Паўднёвы Судан мяжуе з Эфіопіяй на ўсходзе, Кеніяй, Угандай і Дэмакратычнай Рэспублікай Конга на поўдні, ЦАР на захадзе і Суданам на поўначы. Незалежны Паўднёвы Судан стаў яшчэ адной, шаснаццатай афрыканскай краінай, што не мае прамога выхаду да мора. Плошча Паўднёвага Судана складае 619.745 км² — гэта тры Беларусі.
Прырода
Рэльеф Паўднёвага Судана пераважна раўнінны, паніжаецца з поўдня на поўнач. Толькі на мяжы з Угандай на паўднёвым усходзе узвышаюцца горы Іматонг з найвышэйшаю кропкай краіны — гарой Кін'еці (3187 м). Асноўнымі прыроднымі рэсурсамі Паўднёвага Судана з'яўляюцца: сырая нафта, жалезная руда, медная руда, хромавыя руды, цынкавай руды, вальфрам, серабра і золата.
Клімат
Клімат моцна адрозніваецца ад клімата Судана: засушлівы перыяд нават на крайняй поўначы доўжыцца менш за паўгода, а на самым поўдні працягваецца ўсяго адзін месяц. На большай частцы тэрыторыі краіны дажджы ідуць з красавіка па верасень. Гадавая колькасць ападкаў вагаецца ад 700 мм на поўначы да каля 1400 мм на паўднёвым захадзе.
Унутраныя воды
З поўдня на поўнач краіну перасякае велічны Белы Ніл, які да зліцця з Эль-Газалем завецца Бахр-эль-Джэбель (у перакладзе, горная рака) і мае хуткае, парожыстае цячэнне. У даліне Ніла і яго прытока Эль-Газаль раскінуліся вялізныя балотныя абшары — Суды (або Сэды), што ў сезон дажджоў займаюць да чвэрці плошчы Паўднёвага Судана. Сваім існаваннем Суды абавязаны плоскаму рэльфу і значнай колькасці ападкаў. Цячэнне Ніла тут настолькі павольнае, што ён губляе палову сваёй вады на выпарэнне.
Расліннасць і жывёльны свет
Значная частка Паўднёвага Судана пакрытая лясамі — мусоннымі (або трапічнымі) на большай частцы краіны і экватарыяльнымі на крайнім поўдні. Поўнач і ўсход краіны занятыя высакатраўнымі і тыповымі саванамі, што ўтварыліся на месцы ссечаных лясоў. Паабапал рэчак цягнуцца галерэйныя лясы, дзе сярод парод сустракаюцца чырвонае дрэва, ліяна-каўчуканос ландольфія, цік. Жывёльны свет класічны для афрыканскіх саваннаў: жырафы, сланы, гепарды, ільвы. У сярэдзіне ХХ стагоддзя паўднёвы Судан лічыўся за ўзорны куток некранутай афрыканскай прыроды, аднак грамадзянскія войны, браканьерства, ператварэнне лясоў і саванн у ворыва і пашы — усё гэта прывяло да скарачэнне як папуляцый асобных відаў, так і самой відавай разнастайнасці.
Ахова прыроды
У Паўднёвым Судане створана грунтоўная сетка прыродаахоўных тэрыторый. Самыя вялікія запаведнікі — гэта Эз-Зераф на поўначы, у вобласці Судаў, і Кідэпа на мяжы з Угандай; нацыянальныя паркі — Бома, Бандынгіла, Саўтэрн. Парк Бандынгіла вядомы маштабнымі міграцыямі жывёл (па масштабах саступае толькі Серэнгеці), у першую чаргу, антылоп, сярод якіх асноўную масу складаюць рэдункі і кобы — "балотныя казлы", а таксама топі, вядомыя тут як "цянь".
Хёбн
Горад і порт Хёбн знаходзіцца ў паўднёва-ўсходняй частцы Ісландыі, у рэгіёне Ёйстурланд. Знаходзіцца на краі буйнога ледавіка Ісландыі — Ватнайёкюдль. Адлегласць ад сталіцы краіны Рэйк’явіка складае каля 460 км. Насельніцтва — 1.783 чалавекі (2004 год). Асноўны занятак мясцовых жыхароў — рыбалоўства. Штогод у канцы чэрвеня ў Хёбне ладзіцца фестываль рыбака («Лобстэр-фестываль»).
У горадзе пабудаваны аэрапорт, з якога ладзяцца палёты па ўсёй Ісландыі.
Літва (плямёны)
Літва — усходнебалцкае этнапалітычнае аб'яднанне (правадырства), якое існавала ў міжрэччы верхняга Нёмана і Віліі ў ХІ — першай палове ХІІІ ст. Старажытная Літва займала паўночна-заходнюю частку сучаснай тэрыторыі Беларусі і прылеглую частку сучаснай тэрыторыі Літвы, ахоплівала абшар ад Налібоцкай пушчы да ваколіц Вільні. Насельніцтва Літвы з'яўлялася носьбітамі археалагічнай культурай усходнелітоўскіх курганоў. Паўночнымі суседзямі Літвы былі Дзяволтва і Нальшчаны, на поўдні і ўсходзе яна межавала са старажытнабеларускімі землямі — Наваградскай зямлёй і Полацкай дзяржавай. Доўгі час літва знаходзілася ў палітычнай зележнасці ад Полацка, зведала яго прыкметны культурны ўплыў. Паступова ўзнікаюць і развіваюцца раннегарадскія цэнтры ў Крэве, Гальшанах і Вільні.
Бярэжцы
Бярэ́жцы (, Бережцы) — вёска ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Рычоўскага сельсавета.
На поўдні і ўсходзе нацыянальны парк «Прыпяцкі».
Размяшчэнне
За 42 км на паўднёвы захад ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Жыткавічы (на лініі Лунінец — Калінкавічы), 247 км ад Гомелю.
Гідраграфія
На рацэ Сцвіга (прыток ракі Прыпяць).
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Тураў — Лельчыцы. Планоўка складаецца з дугападобнай вуліцы мерыдыянальнай арыентацыі, побач з якой на ўсходзе паралельна да яе знаходзяцца 3 кароткія вуліцы. Забудова драўляная, сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Паводле пісьмовых крыніц вядомая з XIX стагоддзя як вёска ў Тураўскай воласці Мазырскага павета Мінскай губерні. У 1879 годзе згадваецца ў ліку паселішчаў Рычоўскага царкоўнага прыходу. У выніку пажару 29 чэрвеня 1885 года згарэла 28 двароў. З 1896 года працаваў вадзяны млын. Паводле перапісу 1897 года знаходзілася капліца.
У 1930 годзе арганізаваны калгас «Прагрэс», працавала гамарня. Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў сакавіку 1944 года нямецкія карнікі цалкам спалілі вёску і забілі 21 жыхара. 102 жыхара загінулі на франтах. Паводле перапісу 1959 года ў складзе калгасу «Шлях да камунізму» (цэнтр — вёска Хільчыцы). Дзейнічаюць пачатковая школа, клуб, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт.
У 1979 годзе абстаўлены помнік М. М. Марозу — юнаку, які, ратуючы школьнікаў, загінуў ад выбуху снарада знойдзенага падчас уборкі бульбы.
Ален Кон
Ален Кон (Alain Connes; нар., Драгіньян, Францыя) — французскі матэматык, спецыяліст у галіне даследавання алгебр фон Неймана і аператарных алгебр. За працу над алгебрамі фон Неймана быў удастоены Філдсаўскай прэміі.
Біяграфія
Ален Кон нарадзіўся 1 красавіка 1947 года ў горадзе Драгіньян на поўдні Францыі. У 1966—1970 гадах вучыўся ў Вышэйшай Нармальнай школе Парыжа. У 1973 годзе абараніў дысертацыю, адначасова працуючы практыкантам у CNRS. У 1976—1980 гадах працаваў прафесарам ва ўніверсітэце П’ера і Мары Кюры, у 1981—1984 гадах быў дырэктарам даследаванняў у CNRS. Удзельнік гуртка «Нікаля Бурбакі». У цяперашні час выкладае ў Вышэйшым навуковым інстытуце і ва ўніверсітэце Вандэрбільта, таксама загадвае кафедрай аналізу і геаметрыі ў Калеж дэ Франс.
Нёі-сюр-Сен
Нёі́-сюр-Сен (Neuilly-sur-Seine  — «Нёі на Сене») — камуна ў дэпартаменце О-дэ-Сен, які на поўдні прылегае да Булонскага лесу — заходняй ускраіны Парыжа. Насельніцтва 60 341 чал. (на 2008 год).