cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bentley State Limousine
Bentley State Limousine — аўтамабіль прадстаўніцкага класа брытанскай аўтамабілебудаўнічай кампаніі Bentley Motors Limited. Афіцыйны транспарт каралевы Вялікабрытаніі Елізаветы II.
Хмара (вёска)
Хмара (Хмара) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ленінскага сельскага паселішча. Вёска стаіць на аднайменнай рацэ.
Bentley State Limousine
Былі выраблены два асобнікі дадзенай мадэлі, якія былі падораны 4 чэрвеня 2002 г. каралеве Вялікабрытаніі Елізавеце II у гонар 50-гадовага юбілею яе ўзыходжання на трон. У распрацоўцы таксама прымалі ўдзел кампаніі Mayflower (кузаў), Leoni Wiring Systems (электроніка), TWR Group і Intier Automotive (інтэр’ер), Ricardo (трансмісія).
Аўтамабіль выкарыстоўваюць на афіцыйных мерапрыемствах. Часам каралева выкарыстоўвала лімузін для паездак у царкву. Паколькі дадзены аўтамабіль з’яўляецца афіцыйным дзяржаўным, то на яго даху прадугледжаны вымпел, які ў залежнасці ад выпадку можа быць розным. Калі каралева знаходзілася на борце, фігурка на капоце (лагатып Bentley — акрылёнае «B») замянялася на асабісты талісман Яе Вялікасці — «Святы Георгій забівае дракона».
Хмара (вёска)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Хмара абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Да 1929 года ў складзе Ельнінскага павета Смаленскай губерні.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Геаграфія
Праз вёску праходзіць аўтадарога.
Мінск-Пасажырскі
Мінск-Пасажы́рскі (, Минск-Пассажирский)  — станцыя Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі. Размешчана ў горадзе Мінску.
Мінскі чыгуначны вакзал
Мінскі чыгуначны вакзал (да 1928 г. — Віленскі вакзал) — пасажырскі тэрмінал чыгуначнай станцыі «Мінск-Пасажырскі».
Гісторыя
Першы будынак чыгуначнага вакзала быў пабудаваны ў Мінску ў 1871—1874 гадах. У 1890 годзе замест яго быў пабудаваны мураваны будынак, па-над пуцямі быў узведзены мост, які праіснаваў да 1964 года. Замест яго быў пабудаваны падземны пераход да платформаў.
Падчас Вялікай Айчыннай вайны будынак вакзала быў знішчаны, з-за гэтага ён быў перабудаваны занава. Новы вакзал быў пабудаваны ў 1946 годзе і праіснаваў да 1991, калі яго дэмантавалі для пабудовы новага сучаснага чыгуначнага вакзала. Стварэнне новага комплексу пачалося ў 1985 годзе. Да канца 1980-х у працу была ўведзена першая чарга, якая складалася з залы чакання і 13-павярховага будынка. З прычыны распаду СССР і недахопу фінансавання ў поўную моц будаванне пачалося зноў у канцы стагоддзя, але ўжо па перагледжаным праекце.
30 снежня 2000 года новы будынак вакзалу пачаў сваю працу. Сетка падземных пераходаў злучае вакзал з чыгуначнымі платформамі, станцыяй метро «Плошча Леніна», Прывакзальнай плошчай.
Калона Святога Яна з Дуклі
Калона Святога Яна з Дуклі — барочная калона ў Львове, пастаўленая ў 1736 годзе на Саборнай плошчы каля бернардзінскага кляштара на сродкі ваяводы Севярына Міхала Жавускага. Прысвечана Святому Яну з Дуклі (1414—1484) — манаху-бернардзінцу, які з 1460-х гадоў жыў у Львове і пахаваны ў кляштары. Лічыцца заступнікам Польшчы і Літвы, каталіцкім заступнікам Львова. Паводле легенды, Ян з Дукля абараніў Львоў у час войскамі Багдана Хмяльніцкага і татараў у 1648 годзе. Ян з Дуклі таксама быў фамільным заступнікам шляхецкага роду Жавускіх.
Гісторыя
Калону ўстанавілі ў 1736 годзе каля кляштара бернардзінцаў, які быў аддзелены ад астатняга горада. У насценных размалёўках касцёла (цяпер царква Святога Андрэя) таксама фігуруюць сюжэты пра Святога Яна з Дуклі. Наконт аўтарства скульптуры мастацтвазнаўцы маюць розныя версія. Паводле (1903—1981), аўтарам быў скульптар  з Ярослава. (1878—1956) аўтарам фігуры лічыў, архітэктурнага рашэння калоны —. Вядома, што калону рэстаўравалі ў 1823, 1861, 1874 гадах. У міжваенны перыяд польская абшчына горада планавала ўсталяваць побач помнік генералу Развадоўскаму, аднак ініцыятыву рэалізаваць не ўдалося.
З 1946 года Саборная плошча называлася плошчай Уз’яднання, тут планавалася паставіць адпаведны помнік. У 1950 годзе фігуру святога на калоне замянілі вазай, якая стаіць дагэтуль. Падобная, меншая статуя святога размешчана на калодзежы ў двары кляштара.
На працягу 2010—2011 года за сродкі горада адбылася апошняя на сёння рэстаўрацыя калоны. Акрамя кансервацыі, ін’ектавання расколін і нязначных дапаўненняў страчаных элементаў, у яе межах прадугледжвалася стварэнне копіі страчанай фігуры святога, што, аднак, не было рэалізавана.
Архітэктура
Выканана ў выглядзе дэкаратыўнай калоны з кампазітнай капітэллю, пастаўленай на двух’ярусным ступеньчатым пастаменце, завершана яшчэ адной капітэллю, увянчанай вазай (раней — скульптурай святога). Вазамі таксама акцэнтаваны вуглы пастамента.
Землетрасенне ў Чылі (1960)
Вялікае Чылійскае землетрасенне ці Вальдыўскае землетрасенне — самае моцнае землетрасенне за ўсю чалавечую гісторыю (9.5 балаў па шкале імгненных магнітуд), якое адбылося ў нядзелю, 22 мая 1960 года. Адбылося пасля поўдня і стала прычынай цунамі, якое абрынулася на поўдзень Чылі, Гаваі, Японію, Філіпіны, усход Новай Зеландыі, паўднёвы ўсход Аўстраліі і Алеуцкія астравы ля Аляскі.
Колькасць ахвяр і грашовыя страты ад гэтай катастрофы дакладна не вядомыя. Розныя крыніцы публікуюць розную колькасць ахвяр, напрыклад, Геалагічная служба ЗША паведамляе аб 2,231; 3,000; ці 5,700 загінулых. Грашовыя страты вар’іруюцца паміж 400 і 800 млн долараў (ці ад 2.9 да 5.8 млрд долараў у 2011 годзе, улічваючы інфляцыю).
Вальдыўскае землетрасенне
Вальдыўскае землетрасенне адбылося 22 мая ў 15:11 UTC-4. Землетрасенне паўплывала на тэрыторыю ў 400,000 кв. км. У 16:20 UTC-4, хваля вышынёй 8 метраў абрынулася на чылійскае ўзбярэжжа паміж Кансепсьёнам і Чылоэ. Дзесяць хвілін пазней паведамлялася аб другой хвалі, вышынёй прыкладна 10 метраў.
Але, да того часу, як ударыла хваля, ужо паведамлялася аб сотнях ахвяр.
Даволі шмат іспанскіх умацаванняў каланіяльнага перыяду былі разбураныя. Прасадка грунту таксама знішчыла шмат будынкаў і стварыла забалочаныя землі. Шырокая частка горада апынулася пад вадой. Сістэмы электрыфікацыі і водазабеспячэння Вальдывіі былі цалкам знішчаны. Сведкі паведамлялі аб тым, што падземныя воды падымаліся ўгору скрозь глебу. Нягледзячы на моцныя дажджы 21 мая, горад цалкам пазбавіўся якога б там ні было водазабеспячэння. Недахоп пітной вады стаў сур’ёзнай праблемай у адным з самых даждлівых чылійскіх рэгіёнаў.
Два дні пасля землетрасення прачнуўся вулкан Пуйеуэ.
Адносна невялікая колькасць загінулых тлумачыцца малой шчыльнасцю насельніцтва і тым, што многія будынкі былі пабудаваны з улікам таго, што гэты рэгіён сейсмічна актыўны.
Апоўзні
Землетрасенне стала прычынай шматлікіх апоўзняў, асабліва на поўдні Анд. Гэтыя апоўзні не выклікалі шматлікіх ахвяр і не прычынілі значнага эканамічнага ўрону, там што гэты рэгіён быў амаль бязлюдны.
Цунамі
Выкліканыя землетрасеннеам цунамі абрынуліся на поўдзень Чылі, Гаваі, Японію, Філіпіны, усход Новай Зеландыі, паўдневы ўсход Аўстраліі і Алеуцкія астравы.
Галоўнае цунамі перасекла Ціхі акіян з хуткасцю ў некалькі сотняў км/г і разбурыла паселішча Хіло на Гаваях, забіўшы 61 чалавека.
22 мая цунамі паўстала таксама ў аргенцінскай частцы Анд, у 200 км ад Вальдывіі. Хваля забіла двух чалавек і разбурыла пірс у горадзе Сан-Карлас-Дэ-Барылочэ.
Вывяржэнне вулкана Пуйеуэ
24 мая, праз 38 гадзін пасля землетрасення ў Вальдывіі, прачнуўся вулкан Пуйеуэ. У гэтага вывяржэння было мала сведкаў і яно не заслужыла ўвагі мясцовых СМІ. Вывяржэнне скончылася 22 ліпеня.
Разбурэнні
Было падлічана, што каля 40 % усіх будынкаў у Вальдывіі было разбурана, пакінуўшы 20,000 чалавек без прытулку. Найбольш пацярпелымі будынкамі з’яўляліся будовы з бетону, пры пабудове якіх не выкарыстоўвалася тэхніка будаўніцтва ў сейсманебяспечных раёнах. Традыцыйныя драўляныя дамы перажылі гэтае землетрасенне значна лепей. Многія кварталы ў цэнтры горада з разбуранымі будынкамі заставаліся пустымі да 1990 года.
Стварэнне надзвычайнага камітэта
Пасля гэтага землетрасення ў Чылі быў сфарміраваны камітэт для вырашэння праблем, выкліканых землетрасеннеам. Гэты камітэт затым не быў расфарміраваны і атрымаў назву ONEMI (іспанскі акронім для Нацыянальнага ўпраўлення па надзвычайных сітуацыях).
Кіеў-Пасажырскі
У 2011 годзе на станцыі быў адкрыты музей гістарычнага рухомага складу чыгункі.
IC 1193
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Кавэнчын (гміна)
Кавэ́нчын (Kawęczyn) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Турэцкага павета Велікапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Кавэнчыне. Плошча гміны складае 101,06 км². Станам на 2004 год у гміне Кавэнчын пражывалі 5313 чалавек, шчыльнасць — 52,6 чал./км².
IC 1194
IC 1194 — галактыка тыпу S0-a (спіральная галактыка) у сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Швецыя ў Другой сусветнай вайне
Швецыя ў час Другой сусветнай вайны трымалася нейтралітэту, што вымагала адмысловага ўнутранага рэжыму ў краіне і правядзення вялікай дыпламатычнай работы.
Прэм’ер-міністр Пэр Альбін Хансан у сваёй прамове 27 жніўня 1939 года ў Скансене ацаніў гатоўнасць Швецыі да вайны як добрую. Меўся на ўвазе эканамічны бок, была назапашана важна сыравіна, бо галоўнай пагрозай у Швецыі лічылі магчымую блакаду краіны, як гэта было ў час Першай сусветнай вайны. Што да ваеннага боку, то меры па ўмацаванні шведскай абароны, ажыццёўленыя ў 1936 годзе, яшчэ не прывялі да эфектыўных вынікаў. Таксама, ні ў якіх абарончых планах не разглядалася магчымасць, што Швецыі будзе пагражаць нямецкая армія з Нарвегіі. Толькі ў 1938 годзе было прынята рашэнне пра будаўніцтва Сконскай умацаванай лініі, якое пачалося летам 1939 года.
З пачаткам вайны Германіі з Польшчай, 1 верасня 1939 года шведскі ўрад апублікаваў дэкларацыю пра нейтралітэт. Ужо пасля абвяшчэння Англіяй і Францыяй вайны Германіі, 3 верасня 1939 года, была апублікавана яшчэ адна дэкларацыя пра нейтралітэт.
Напад СССР на Фінляндыю, 30 лістапада 1939 года, выклікаў у Швецыі ўнутрыпалітычны крызіс. Міністр замежных спраў Рыкард Сандлер, больш рашуча настроены ў пытанні аказання дапамогі Фінляндыі, чым іншыя члены ўрада, быў вымушаны сысці ў адстаўку. Ужо 13 снежня 1939 года быў утвораны кааліцыйны ўрад, які складаўся з прадстаўнікоў сацыял-дэмакратыі, Правай партыі, Народнай партыі і Сялянскага саюза. П. А. Хансан застаўся прэм’ер-міністрам. Міністрам замежных спраў стаў дыпламат Крысціян Гюнтэр.
«Зімняя вайна» ў Фінляндыі моцна закранула пачуцці шведаў. Пад лозунгам «Справа Фінляндыі — наша справа» была арганізавана розная дапамога фінам, у т. л. былі сабраны сродкі і рэчы. Шведскі ўрад даў Фінляндыі значныя крэдыты, паставіў зброю. Быў створаны добраахвотніцкі корпус, які да канца вайны налічваў 12 тыс. чалавек. Рух салідарнасці патрабаваў таксама адпраўкі ў Фінляндыю рэгулярных войскаў, але ўрад адмовіўся ад гэтага. Добраахвотніцкі корпус не ўдзельнічаў у сур’ёзных аперацыях, але вызваліў фінскае войска ад нясення вартавой службы ў шырокіх прыгранічных раёнах Паўночнай Фінляндыі. «Зімняя вайна» скончылася 13 сакавіка 1940 года, Фінляндыя захавала незалежнасць, але страціла значную частку тэрыторыі.
Менш чым праз месяц, 9 красавіка 1939 года, Германія напала на Данію і Нарвегію. Данія была акупавана ў адзін дзень, а нарвежцы аказалі супраціўленне. Нямецкія войскі трапілі ў цяжкае становішча на поўначы Нарвегіі, Германія патрабавала ад Швецыі дазволу на правоз зброі сваім вайсковым злучэнням, аднак шведскі ўрад адмовіў у гэтым. Пасля канца вайны ў Нарвегіі ўрад Швецыі прызнаў, аднак, што немцы адпраўлялі сваіх салдатаў на адпачынак ці перафарміраванне, карыстаючыся шведскай чыгункай.
У 1940—1941 гадах Швецыя цярпела моцны ціск з боку Германіі і была вымушана ісці на зневажальныя ўступкі. Чым яны былі выкліканы — страхам перад нападам, бо абарона краіны была моцна аслаблена акупацыяй Даніі і Нарвегіі, ці тым, што пэўныя кругі шведскага грамадства імкнуліся да збліжэння з Германіяй, — выявіць нялёгка. І першая і другая прычына мелі месца, пры прыняцці рашэнняў на ўрадавым узроўні. Таксама мела месца і жаданне прадставіць, што адносіны паміж Швецыяй і Германіяй развіваюцца добра, на той выпадак, калі немцы перамогуць у вайне. Палітыка ўступак Швецыі падчас Другой сусветнай вайны з’яўляецца адной з самых вострых і дыскусійных тэм у шведскай гісторыі XX ст.
Пад уражаннем ад нямецкіх перамог на кантыненце (акупацыя Францыі менш чым за шэсць тыдняў), 18 чэрвеня 1940 года шведскі ўрад задаволіў патрабаванне Германіі аб перавозцы нямецкіх салдатаў-адпускнікоў па шведскай чыгунцы. Пазней урад згадзіўся і на адпраўку нямецкіх рэзервістаў у Нарвегію. Гэты, г. зв. «адпускны транспарт» дзейнічаў з ліпеня 1940 года да жніўня 1943 года. Гэта было адыходам ад палітыкі нейтралітэту. Пазней гэтая дамоўленасць стала тычыцца і транзіту ў Фінляндыю, т.б. на паўночны ўчастак савецка-германскага фронту. У выніку за 1940—1943 гады па шведскай чыгунцы было перавезена 2 млн. 140 тыс. нямецкіх салдат і болей 100 тыс. вагонаў з нямецкімі ваеннымі грузамі. Апроч гэтага, нямецкім самалётам было дазволена карыстацца пэўнымі зонамі паветранай прасторы Швецыі і дадзена права пасадкі на 12 аэрадромах.
Таксама шведскі ўрад згадзіўся прапусціць праз сваю тэрыторыю па шведскай чыгунцы цалкам узброеную нямецкую дывізію (каля 18 тыс. чалавек) з Нарвегіі ў Фінляндыю. Гэта было простым парушэннем нейтралітэту, пра які Швецыя абвясціла напачатку войны 1 верасня 1939 года. Рашэнню папярэднічала вострая дыскусія, галоўным чынам у сацыял-дэмакратычнай групе Рыксдагу. Спасылаючыся на пагрозу караля Густава V зрачыся стальца і на магчымы раскол кааліцыйнага ўрада, калі не будуць выкананы патрабаванні немцаў, П. А. Хансан здолеў сабраць групу, якая для захавання адзінства падтрымала рашэнне ўрада.
У сваёй знешняй палітыцы Швецыя імкнулася прыстасавацца да новых суадносін сіл у Еўропе. Шведскі ўрад заклікаў шведскую прэсу быць асцярожнай у сваіх ацэнках падзей у свеце, каб не пагоршыць адносіны з Германіяй. Большая частка СМІ разумела праблемы і трымалася правіл строгай самацэнзуры, але некаторыя газеты адмовіліся ад гэтага і публікавалі антынацысцкія матэрыялы. Найбольш вядомымі ў гэтым сэнсе былі «Гётэбаргс хандэльс ош сёфартстыднінг», якая якую выдаваў Торгню Сегерстэт, і штотыднёвік «Тротэ Альт», які выдаваў пісьменнік, сацыял-дэмакрат Турэ Нерман. Свабодная прэса цярпела сістэматычны ціск. Выданні з матэрыяламі, якія маглі выклікаць раздражненне немцаў, канфіскоўваліся і знішчаліся або на іх транспарціроўку тыражалася забарона. Апошняя мера азначала, што газеты нельга было перавозіць па шведскай чыгунцы, т.б. стварала цяжкасці з распаўсюджаннем. Выдаўцы гэтых выданняў прыцягваліся да адказнасці. Галоўнай мэтай гэтых мерапрыемстваў было стрымліванне антынацысцкіх настрояў. Гэта палітыка дасягнула піку ў сакавіку 1942 года, калі не менш 17 газет было канфіскавана з-за змешчаных там артыкулаў пра катаванні немцамі членаў нарвежскага Супраціву. У 1943 годзе, калі немцы пачалі цярпець паражэнні, канфіскацыя газет спынілася. Абмежаванне свабоды слова падвяргалася моцнай крытыцы, пасля вайны, у 1949 годзе, паводле новага заканадаўства пра свабоду друку, палажэнні пра свабоду выказванняў былі ўзмоцнены. Аднак частка насельніцтва хацела збліжэння Швецыі з Германіяй, бо думала, што апошняя пераможа ў вайне. Саступкі, якія рабіліся немцам, разглядаліся імі як натуральнае прыладжванне пад будучага пераможцу. Лік нацыстаў у Швецыі быў невялікі, але ў перыяд перамог Германіі ў краіне існавала дружалюбнае ў адносінах да яе плынь грамадства. Аднак, гвалт, які чынілі немцы ў Даніі і Нарвегіі, рабіў гэтыя настроі не папулярнымі і яны іх не афішыравалі.
Яна і я
Апісанне
Змест паэмы — паэтызацыя каляндарнага кола сялянскіх заняткаў, працоўных будняў, пастаянных клопатаў, рэдкіх святаў. Будзённае, звычайнае пададзена Купалам узбуйнена, велічна, тэма зямлі і сялянскага жыцця па-філасофску абагульнена. Аснова твора — народна-фальклорная традыцыя ў спалучэнні з вобразна-выяўленчымі тэндэнцыямі старажытных помнікаў сусветнай літаратуры («Песня песень» Саламона, «Турботы і дні» Гесіёда) і навейшай пастаралі («Чатыры пары года» К. Данелайціса, «Герман і Даратэя» І. Гётэ). Творчай развіццё паэмы ў духу народнай паэзіі, традыцый паэтычнага светаўспрымання паганскай даўніны, не звязанай з канкрэтнымі народна-фальклорнымі вобразамі і матывамі, робіць яе арыгінальнай і ўнікальнай. Пэўны сюжэтны рух лірычнай думкі ў паэме звязаны з раскрыццём узаемаадносін герояў, паказам іх сумеснага жыцця ад ранняе вясны да лета. Амаль кожны раздзел паэмы ўяўляе сабой абразок сялянскага жыцця-побыту: «У хаце», «Праталіны», «За кроснамі», «Выган у поле жывёлы», «Агляд поля», «Радаўніца», «Ворка», «Беліць палатно», «Сяўба», «Поліць агародніну», «На сенажаці». Толькі два раздзелы неабразковыя: першы — «Стрэча», у якім паэт уводзіць у ідэалізаваны свет абставін сельскага жыцця герояў, і апошні — «Краса свету», дзе падагульняюцца думкі і пачуцці да каханай. Уся паэма — адзіная ідэйна-мастацкая цэласнасць, плён індывідуальна-мастацкага ўвасаблення тэмы і ідэі (паэтызацыя жыцця і працы, апяванне жанчыны, яе прыгажосці, шчасця, кахання) і адначасова ідэялізаванае адлюстраванне мары паэта аб шчасці чалавека працы, гімн зямлі, жыццю, каханню. Купала — рамантык з вострым адчуваннем драматызму і трагізму ў рэчаіснасці антаганістычнага грамадства — упершыню так шырока ўславіў жыццё і працоўнага чалавека. Ён апаэтызаваў земляроба, які застаецца адзін на адзін з прыродай, яго прылады працы, прадметы штодзённага побыту і ўжытку. Культ каханай жанчыны авеяны ў паэме паэзіяй рыцарскай высакароднасці. Ён схіляецца перад Ёй як перад багіняй. Ён для Яе абаронца, заступнік, верны і бескарысны спадарожнік у жыцці. Ён працаўнік, дзеля каханай гатовы перабудаваць увесь свет, зрабіць яго ўтульным і светлым. Ад любасці да Яе шматфарбным, багатым на гукі і пахі паўстае перад Ім навакольны свет. Усё, што ні зробіць Яна, Яму здаецца поўным чараў, незвычайнага хараства. Каханне з'яўляецца зарукай іх шчасця, перамогі святла ў барацьбе з нягодамі.
Ціна Мазэ
Ці́на Ма́зэ (Tina Maze,, Славені-Градзец, СР Славенія) — славенская гарналыжніца, двухразовая алімпійская чэмпіёнка 2014 года ў хуткасным спуску і гіганцкім слаламе, чэмпіёнка свету 2011 і 2013 гадоў. Уладальніца Кубка свету 2012/13 ў агульным заліку. Першая ў гісторыі Славеніі чэмпіёнка зімовых Алімпійскіх гульняў.
Найбольш паспяхова выступае ў гіганцкім слаламе. Мае на сваім рахунку перамогі на этапах Кубка свету ва ўсіх пяці сучасных гарналыжных дысцыплінах (адна з шасці гарналыжніца ў гісторыі з падобным дасягненнем). Чатыры разы прызнавалася спартсменкай года ў Славеніі (2005, 2010, 2011 і 2013 года).
Яна і я
Апісанне
У заключным раздзеле вобраз каханай асацыюецца з вобразам маладой Беларусі. Героі паэмы сталі ўвасабленнем лепшых рыс характару беларускага селяніна-працаўніка — аптымізму, любові да зямлі, пяшчотнасці ў чалавечых адносінах.
Паэма, у якой арганічна сінтэзаваныя нацыянальныя і агульнаеўрапейскія традыцыі, з'явілася новым варыянтам фальклорна-рамантычнай паэмы ў беларускай літаратуры: не гераічным, як «Курган», не аповесцевым, як «Магіла льва», а ідылічна-пастаральным, дзе ідылічным паказана зямное, паганскае, сялянскае, мужыцкае.
Мінск-Сартыравальны
Мінск-Сартырава́льны (, Минск-Сортировочный)  — станцыя Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Мінскай вобласці. Размешчана ў горадзе Мінску; на лініі Інстытут Культуры — Баранавічы-Палескія, паміж прыпыначным пунктам Сталічны і прыпыначным пунктам Курасоўшчына.
Яна і я
Апісанне
Твор багаты інтанацыйнымі перападамі, нечаканымі паўзамі, чляненнямі сінтагм, насычаны клічнікамі, зваротамі, што добра вар'іруе рытміка-інтанацыйны лад твора. Пануючы памер — шасцістопны ямб.
Пераклады і мастацкія ўвасабленні
На балгарскую мову паэму пераклаў Х. Папоў, на кітайскую — Чжу Цзы, на латышскую — А. Веян, на літоўскую — В. Бложа, на нямецкую — З. Эстэрайхер (урывак), на польскую — А. Баршчэўскі,, на рускую — Н. Кіслік, У. Раждзественскі, на румынскую — Т. Дэлча, на таджыкскую — М. Фархат, на ўкраінскую —. На песню «Вяснянка» з раздзела «Поліць агародніну» Л. Шлег стварыла харавую паэму. А. Мдзівані напісаў хор. Паводле матываў паэмы М. Савіцкі напісаў жывапіснае палатно «На пакосе», М. Басалыга, А. Кашкурэвіч, Г. Паплаўскі, В. Шаранговіч выканалі графічныя творы.
Швецыя ў Другой сусветнай вайне
Пасля нападу Германіі на Данію і Нарвегію, кантакты Швецыі з Захадам былі парушаны. Немцы паставілі мінныя загароды ў праліве Скагерак ад паўднёвага ўзбярэжжа Нарвегіі да паўночнага ўзбярэжжа Ютландыі. Марскі гандаль Швецыі быў моцна абмежаваны, яна стала залежаць ад імпарту з Германіі, адкуль увозіліся вугаль і кокс у якасці энерганосьбітаў, штучныя ўгнаенні для сельскай гаспадаркі і сыравіна для прамысловасці. У абмен Швецыя пастаўляла Германіі вялікую колькасць жалезнай руды, падшыпнікаў і лесаматэрыялаў. У канцы 1940 года шведскі ўрад урэшце дамовіўся з немцамі і брытанцамі пра абмежаванае суднаходства праз замінаваныя зоны. Гэта было гэтак званае гарантаванае суднаходства. Такім чынам, Швецыя змагла імпартаваць пэўныя важныя для яе тавары, першым чынам нафту, шкуры, скуру, а таксама такія «прадметы раскошы», як каву.
Скарачэнне знешняга гандлю мела негатыўныя наступствы для шведскай эканомікі. Каб стрымаць інфляцыю, у 1942 годзе былі замарожаны цэны і заработная плата. Нягледзячы на цяжкасці, краіна змагла захаваць параўнальна высокі ўзровень жыцця. Падлічана, што рэальная заработная плата зменшылася на 10-15 %. Для пэўных груп насельніцтва, напрыклад сялян, блакада стварала магчымасць павялічваць цэны на свае прадукты. Цэны на прадукты падняліся прыкладна на 40 %.
Мужчыны прызыўнога ўзросту рэгулярна выклікаліся на зборы для перападрыхтоўкі і атрымання ваеннай адукацыі, а таксама нясення службы берагавой аховы ў розных раёнах Швецыі. Нягледзячы на цяжкасці гэтых збораў, шмат для каго яны былі адцягненнем ад будзённага жыцця, пачуццё таварыства, сумесныя перажыванні выклікалі і па многіх гадах успаміны гэтых падзей з настальгічным пачуццём.
Падчас вайны Швецыя стала інтэнсіўна ўзбройвацца. У 1936 годзе многія меркавалі, што 148 млн крон былі занадта вялікай сумай на абарону, але ў 1941—1942 гадах абаронны бюджэт дасягнуў 1846 млн крон. Ва ўрадзе ішлі вострыя дыскусіі, якім чынам фінансаваць хуткі рост абаронных выдаткаў. Сацыял-дэмакраты лічылі, што цяжар павінны несці ўсё ў адпаведнасці са сваімі прыбыткамі, т.б. каб багатыя плацілі прапарцыянальна больш, чым простыя працоўныя. Правыя ж лічылі, што хоць усё і павінны плаціць прапарцыянальную частку выдаткаў, але пры ўмове выплаты найбяднейшым кампенсацыі. Палітыку, якую праводзіў кааліцыйны ўрад, можна разглядаць як кампраміс. На найважнейшыя прадукты харчавання, такія, як масла і малако, уводзілася дзяржаўная датацыя для таго, каб рост цэн на сельскагаспадарчую прадукцыю не занадта цяжка ўдарыў па найбяднейшым насельніцтве. Падатковы цяжар таксама ўзмацніўся падчас вайны. Да 1943 года разліковая велічыня падаткаў вырасла на 35 %. Для размеркавання дэфіцытных тавараў былі ўтвораны адміністрацыйныя органы ваеннага часу. Фактычна была ўведзена свайго роду планавая эканоміка, рэгулявалася ўсё гаспадарчае жыццё, ад ліберальнай рыначнай эканомікі ў значнай ступені адмовіліся.
У завяршальны перыяд вайны шведаў у першую чаргу цікавілі падзеі ў суседніх паўночных краінах, глыбока абураў нямецкі тэрарыстычны рэжым у Нарвегіі і спробы нарвежскага нацысцкага лідара Відкуна Квіслінга прымусіць нарвежцаў падпарадкавацца нацызму. У Швецыі таксама сачылі за развіццём падзей у Даніі. Дзякуючы супрацоўніцтву паміж дацкімі палітыкамі і шведскім урадам практычна ўсё яўрэйскае насельніцтва Даніі змагло перабрацца ў Швецыю ў кастрычніку 1943 года, тым самым яно пазбегла высылкі ў канцэнтрацыйныя лагеры і знішчэння. З 1943 года датчане і нарвежцы, якія пераехалі ў Швецыю, атрымлівалі ваенную адукацыю ў адмыслова арганізаваных лагерах. Меркавалі, што яны мусяць у канцы вайны прыняць удзел у баявых дзеяннях па вызваленні сваіх краін і аднаўленні там парадку. У лютым 1945 года нарвежскі ўрад, які знаходзіўся ў Лондане, выказаў пажаданне, каб і шведская армія была гатова ўступіць у Нарвегію для раззбраення немцаў. Шведскі штаб абароны з восені 1942 года распрацоўваў планы дзеянняў у Нарвегіі і Даніі. Але ўрад, як і раней, трымаўся асцярожнасці. Меркавалі, што складалася спрыяльная магчымасць для мірнага завяршэння нямецкай акупацыі ў Нарвегіі і Даніі. Шведскае ўмяшанне было б у такім разе залішнім. Так і здарылася, нямецкія войскі капітулявалі за два дня да канца вайны ў Еўропе.
У апошні год вайны ў Швецыю кінуліся ўцекачы з Германіі і Прыбалтыкі. У чэрвені 1945 года СССР запатрабаваў, каб Швецыя выдала ўсіх асоб, якія прыбылі туды ў нямецкай ваеннай форме. Такіх было каля 2 тыс. чалавек, пераважную частку складалі немцы, але было і каля 100 асоб з прыбалтыйскіх краін. Шведскі ўрад адмовіўся выдаць 30 тыс. цывільных асоб, уцекачоў у Швецыю. Што да прыбалтаў, якія прыбылі ў Швецыю ў нямецкім абмундзіраванні, урад лічыў сябе звязаным абавязкамі, узятымі перад саюзнікамі яшчэ да канца вайны, што гэта катэгорыя асоб будзе выслана ў месцы свайго пражывання. Урад імкнуўся ўсталяваць даверныя адносіны з СССР пасля вайны і баяўся, што адмова будзе ўспрыняты негатыўна. Але грамадская думка ў Швецыі была супраць выдачы прыбалтаў. Баяліся, што гэтыя людзі будуць жорстка пакараны ў СССР, аднак, урад заставаўся цвёрдым у сваім рашэнні. У канцы 1946 года 145 чалавек з Прыбалтыкі былі выдадзены савецкім уладам. Многія лічаць гэты факт плямай на рэпутацыі Швецыі.
На працягу вайны Швецыя была арганізатарам некалькіх гуманітарных акцый. У 1942 годзе — паставак хлеба ў Грэцыю, дзе насельніцтва цярпела ад голаду. Такую ж дапамогу атрымалі і Нідэрланды. Значны ўклад у выратаванне яўрэяў ад нацысцкага пераследу зрабіў у 1944 годзе ў Венгрыі шведскі дыпламат Рауль Валенберг. Фольке Бернадот, віцэ-старшыня шведскага Чырвонага крыжа, у канцы вайны вёў перамовы з нацысцкім лідарам Г. Гімлерам пра вызваленне нарвежскіх і дацкіх удзельнікаў Супраціву з нямецкіх канцэнтрацыйных лагераў, паступова Гімлер пагадзіўся на гэта. Вызваленыя перавозіліся ў Швецыю на так званых «белых аўтобусах». Пазней і іншыя зняволеныя вывозіліся на гэтых аўтобусах і атрымлівалі прытулак у Швецыі.
7 мая 1945 года прыйшло паведамленне, што Германія капітулявала, вайна ў Еўропе завяршылася. «Уражанне, што бясконцы кашмарны сон урэшце скончыўся», — сказаў прэм’ер-міністр у сваёй прамове па радыё. Для паўночных суседзяў Швецыі вайна была цяжкім выпрабаваннем. Швецыя дзякуючы сваёй асцярожнай палітыцы здолела даволі лёгка перажыць гэты час. Фінляндыя страціла 80 тыс. чалавек. З тых, каму было 20-25 гадоў напачатку войны, 10 % загінула. У канцы вайны без бацькоў у Фінляндыі засталося 50 тыс. дзяцей. Нарвегія падчас вайны страціла 10 тыс. чалавек, большасць з іх былі маракамі на гандлёвых суднах. У гады вайны загінула і шмат маракоў-шведаў.
Вайна спрыяла пэўнаму згладжванню класавых адрозненняў у Швецыі. У працяглых ваенных зборах удзельнічалі людзі розных грамадскіх пластоў. У гады вайны мацней былі выяўлены нацыянальныя пачуцці, што спрыяла адчуванню адзінства.
Таксама, вайна прычынілася да больш вольных формаў адносін паміж паламі. Кансерватыўныя кругі выступалі супраць гэтага. Вострая дыскусія разгарнулася па пытанні пра гэтак званую «шкоду ад танцпляцовак». Лічылася, што праз танцпляцоўкі ідзе заахвочванне злоўжывання алкаголем і сексуальная распушчанасць.
Палітычнае жыццё ў цэлым было спакойным. Тры разы ў час вайны ў Швецыі праходзілі выбары: у 1940, 1942 і 1944 гадах (у 1942 годзе прайшлі мясцовыя выбары). Выбары 1940 года прайшлі з вялікім поспехам для сацыял-дэмакратаў, якія атрымалі каля 54 % галасоў, найвялікшы паказчык калі-небудзь атрыманы ў гісторыі шведскай сацыял-дэмакратыі. Казалі, што народ галасаваў за Пэра Альбіна Хансана, таму што ён, па меркаванні многіх, выратаваў Швецыю ад вайны. Важнай прычынай таго, што Швецыя не ўдзельнічала ў ваенных дзеяннях, была адсутнасць у Германіі, пасля акупацыі Даніі і Нарвегіі, матываў для нападу. Швецыя цікавіла Германію галоўным чынам як пастаўшчык жалезнай руды. Прычынамі нападу Германіі 9 красавіка 1940 года на Данію і Нарвегію была засцярога ад магчымага блакіравання брытанцамі шведскіх транспартаў з рудой у Германію. У 1940—1944 гадах Швецыя вывезла ў Германію 38 млн тон жалезнай руды.
Спіс кіраўнікоў Прусіі
Герцагі
Тытул герцагаў Прусіі (Herzog von Preußen) насілі спадчынныя кіраўнікі Прускага герцагства ва Усходняй Прусіі ў 1525—1701 гадах. Яны паходзілі выключна з нямецкай дынастыі Гогенцолернаў. Заснавальнікам Прускага герцагства быў вялікі магістр каталіцкага Тэўтонскага ордэна Альбрэхт, які пасля няўдалай вайны з палякамі і пад уплывам Рэфармацыі ліквідаваў ордэнскую дзяржаву, ператварыўшы яе ў герцагства і ўвёў лютэранства. Прускае герцагства лічылася ленам Кароны Польскай, а прускія герцагі абавязкова прыносілі васальную прысягу польскім каралям. У 1618 годзе, пасля смерці другога герцага Альбрэхта-Фрыдрыха, лінія прускіх Гогенцолернаў згасла, а тытул з герцагствам перайшоў да брадэнбургскіх маркграфаў з той жа дынастыі, сваякоў памерлага, што былі курфюрстамі Свяшчэннай Рымскай імперыі. У выніку ўтварылася новая дзяржава Брандэнбург-Прусія, кіраўнікі якой былі адначасова васаламі як германскіх імператараў (як маркграфаў Брандэнбурга), так і польскіх каралёў (як герцагаў Прусіі). Дзякуючы Патопу і Паўночнай вайне прускія герцагі дамагліся фармальнай незалежнасці Прускага герцагства ад Рэчы Паспалітай, што было пацверджана Вяляўска-Быдгашчцкім (1657) і Аліўскім (1660) трактатамі. У 1701 годзе апошні герцаг Фрыдрых змяніў свой тытул на каралеўскі, а герцагства ператварыў у каралеўства.
Каралі
Прускія манархі з дынастыі Гогенцолернаў былі фактычнымі кіраўнікамі Прусіі з 1701 па 1918 гады. У 1701—1772 гадах яны валодалі толькі Усходняй Прусіяй і выкарыстоўвалі тытул кароль у Прусіі (König in Preußen), паколькі фармальным кіраўніком Прусіі лічыўся польскі кароль. У 1772 годзе, дзякуючы першаму падзелу Рэчы Паспалітай, прускі кароль Фрыдрых ІІ Вялікі захапіў Польскую Прусію (Заходнюю Прусію); аб’яднаўшы землі ўсёй гістарычнай Прусіі, ён змяніў манаршы тытул на кароль Прусіі (König von Preußen).З тых часоў Гогенцолерны афіцыйна ўжывалі гэты тытул да 1918 года. Акрамя гэтага, прускія каралі тытулаваліся маркграфамі Брандэнбурга, а таксама былі да 1806 года курфюрстамі Свяшчэннай Рымскай імперыі. З 1815 года Гогенцолерны лічыліся другімі па значнасці манархамі Германскага саюза пасля аўстрыйскіх імператараў. Пасля ўтварэння на базе Прусіі Германскай імперыі ў 1871 годзе, прускія каралі сталі нямецкімі імператарамі, але захоўвалі за сабой каралеўскі тытул.
Музей Хёрда
Музей абарыгенных культур і мастацтва Хёрда (Heard Museum of Native Cultures and Art) знаходзіцца ў г. Фінікс, штат Арызона, ЗША. Філіялы музея знаходзяцца ў гг. Скотсдэйл і Сёрпрайз таксама ў штаце Арызона. Музей прысвечаны спадчыне і этнаграфіі культур індзейцаў ЗША, у асаблівасці Паўднёва-Заходняга рэгіёна (пуэбла, наваха і інш.).
Музей заснавалі ў 1929 г. Дуайт Б. Хёрд і Мэры Бартлет Хёрд (Dwight B. and Maie Bartlett Heard) для сваёй асабістай калекцыі мастацтва. Большасць індзейскіх знаходак у калекцыі Хёрдаў былі знойдзены пры раскопках руін Ла-Сьюдад і набыты імі ў 1926 годзе.
У цяперашні час калекцыя музея складаецца з больш за 40000 экспанатаў, а таксама бібліятэкі і архіва больш чым у 34000 тамоў. На плошчы 12000 м ² размешчаны галерэя, вучэбная аўдыторыя і арэна для прадстаўленняў.
Музей штогод, звычайна ў лістападзе, праводзіць Іспанскі кірмаш. Штогод у лютым музей арганізуе міжнародны конкурс нацыянальнага індзейскага хуп-танцу. Найбольш вядомым фестывалем з'яўляецца штогадовы веснавы Індзейскі кірмаш, што праводзіцца з канца 1950-х гг.
Занёманскі сельсавет
Занё́манскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мастоўскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Занёманск.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Мастоўскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Мастоўскага сельсавета.
Палуянаўцы
Палуя́наўцы (, Полуяновцы) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Першамайскага сельсавета.
Купелішча
Купе́лішча (, Купелище) — вёска ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Сакалішчанскага сельсавета.
Да 23 лістапада 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Сакалішчанскага сельсавета, да 8 красавіка 2004 года — у склад Клясціцкага сельсавета.
Вольга Аляксееўна Пучкова
Вольга Аляксееўна Пучкова (, Мінск, БССР) — расійская тэнісістка. Будучы юніёркай, выступала за Беларусь і часам лічылася беларускай як прафесіянал.
Біяграфія
Нарадзілася 27 верасня 1987 года ў Мінску. Дзяцінства правяла ў Мінску, дзе з 8 год пачала займацца тэнісам. Да тэніса займалася фігурным катаннем і баскетболам. У 1990-я гады сям’я Пучковых пераехала з Беларусі ў ЗША. У прафесійным тэнісе Вольга з лютага 2002 года, на пачатковым этапе спартыўнай кар’еры выступала за Беларусь.
Пучкова здзейсніла прарыў у лік 50 найлепшых тэнісістак свету ў канцы 2006 года, калі двойчы дайшла да фіналаў (Калькута (III), Квебек (III)), адзін раз да паўфіналу (Ташкент (IV)) і двойчы да чвэрцьфіналу (Балі (III), Гуанчжоў (III)). Падчас гэтых турніраў Вольга выбіла з барацьбы значна больш знакамітых саперніц — Ану Іванавіч, Алену Янкавіч, Саню Мірза. Злым геніем Вольгі стала ў той час францужанка Марыён Барталі, якая двойчы выбівала яе з барацьбы.
У 2011 годзе выйграла ў Мінску міжнародны прафесійны жаночы турнір з прызавым фондам 25 000 долараў.
Пій VI
Пій VI (Pius PP. VI), свецкае імя: Джананджэла граф Браска (Giovanni Angelo Braschi; 25 снежня 1717, Чэзена, Папская вобласць — 29 жніўня 1799, Валансэ, Францыя) — Папа Рымскі з 15 лютага 1775 г.. Менавіта з пантыфікату Пія VI адлічваецца пачатак т.зв. «Эпохі Піеў».
Цытата
Цытата — літаральная вытрымка з якога-небудзь твора ці дакумента. Цытата выкарыстоўваецца для падмацавання выкладзенай думкі аўтарытэтным выказваннем, як найбольш дакладная па сэнсе яе фармулёўка. Цытата - прыналежнасць ў асноўным да навуковай (пераважна гуманітарнай) і афіцыйна-дзелавой мовы, дзе яна пазначаецца двукоссямі або вылучаецца шрыфтам і забяспечваецца спасылкай на крыніцу. Пры цытаванні дапушчальна мадэрнізаваць арфаграфію і пунктуацыю, апускаць слова (словы), пазначаючы пропуск шматкроп'ем, калі думка аўтара не скажаецца.
Ракытнэ (Ракытніўскі раён)
Ракытнэ (Роки́тне) — вёска ў Ракытніўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Тычыны
Тычы́ны (, Тычины) — вёска ў Салігорскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Старобінскага сельсавета.
Шылаўка (Пачынкаўскі раён)
Шылаўка (Шиловка) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ленінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Шылаўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Да 1929 года ў складзе Ельнінскага павета Смаленскай губерні.
Ахрэмаўцы
Ахрэ́маўцы (, Ахремовцы) — аграгарадок у складзе Ахрэмавецкага сельсавета Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі — цэнтр сельсавета, на ўсходнім беразе возера Дрывяты, за 10 км на паўднёвы ўсход ад Браслава, на шашы Браслаў—Глыбокае.
Гісторыя
Назва паходзіць ад прозвішча Ахрэмавічаў, якія валодалі мясцовымі землямі ў 17 стагоддзя З сярэдзіны 18 стагоддзя вёска адносілася да маёнтка Бяльмонты. У 19 — пач. 20 ст. Ахрэмаўцы — вёска Браслаўскай воласці Новааляксандраўскага павета, 300 жыхароў (1903). З 1921 у Польшчы, вёска Браслаўскай гміны, 74 дамы, 360 жыхароў (1931).
Шылаўка (Пачынкаўскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Ахрэмаўцы
Гісторыя
Перад вайной у вёсцы жыло 296 чалавек у 93 дварах.
Дзейнічала Азяраўскае антыфашысцкае падполле. У 1995 годзе мелася 1549 жахароў, 495 гаспадарак. Цэнтр сельсавета, сядзіба калгаса «Шлях Леніна».
У 1974 годзе да вёскі Ахрэмаўцы была далучана вёска Бяльмонты.
Эканоміка
Дзейнічаюць прадпрыемствы: Браслаўскі торфабрыкетны завод, Браслаўскае прадпрыемства па вытворча-тэхнічным абслугоўванні сельскай гаспадаркі, Браслаўскае прадпрыемства па матэрыяльна-тэхнічным забеспячэнні аграпрамысловага комплексу. 7 дзяржаўных і 2 прыватныя крамы, прадпрыемствы бытавога абслугоўвання, 2 лазні, фельчарска-акушэрскі пункт, аддзяленне сувязі.
Культура
Працуюць сярэдняя і музычная школы, дзіцячы сад, 2 Дома культуры, бібліятэка.
Партызанская брыгада імя М. І. Кутузава (С. Т. Воранаў)
'''Партызанская брыгада імя М. І. Кутузава''' — партызанская брыгада, створаная ў верасні 1942 года на базе атрада С. Т. Воранава, сфарміраванага з ініцыятыўнай групы на чале з С. Т. Воранавым, вылучанай у маі 1942 з 1-й Беларускай партызанскай брыгады. Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Гарадоцкага і Суражскага раёнаў. 4 лістапада 1943 года брыгада (315 партызан, 3 атрады) злучылася з Чырвонай Арміяй.
Склад
У сакавіку 1943 года пасля баёў з карнікамі 3-і атрад брыгады быў рассеяны, штаб брыгады і атрады 2-і і 5-ы (240 партызан) выйшлі ў савецкі тыл і былі расфарміраваны. У красавіку 1943 года камандаванне брыгады з групай партызан (80 чалавек) вярнуліся ў нямецкі тыл. 4-ы атрад брыгады ў маі 1943 года быў расфарміраваны. На дату злучэння з Чырвонай Арміяй ў склад брыгады ўваходзілі:
Гісторыя
Партызаны праводзілі дыверсіі на чыгунцы Віцебск — Невель, шашэйных і грунтавых дарогах. Разбілі нямецкія гарнізоны ў вёсках Прывальні (лістапад 1942), Стары і Новы Болецк, Лапушніца, Казырова (студзень 1943), Раманава (май 1943), Дубрава (верасень 1943) Гарадоцкага, у вёсцы Быкі (снежань 1942) Мехаўскага, Селязні і Лунькі (жнівень 1943) Суражскага раёнаў. У лютым — сакавіку і маі 1943 года вялі баі супраць карнікаў. У жніўні 1943 года падарвалі больш за 500 рэек.
Памяць
У 1979 годзе каля вёскі Дубрава Гарадоцкага раёна ў гонар брыгады быў пастаўлены помнік.
Мантэ-Сан-Джуста
Мантэ-Сан-Джуста (Monte San Giusto) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Мачэрата.
Насельніцтва складае 7645 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 385 чал./км². Займае плошчу 19 км². Паштовы індэкс — 62015. Тэлефонны код — 0733.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Giusto.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Літаратурны музей Кузьмы Чорнага
Літаратурны музей Кузьмы Чорнага — мемарыяльны музей, прысвечаны беларускаму пісьменніку Кузьме Чорнаму. Пісьменнік правёў у Цімкавічах дзіцячыя і юнацкія гады, атрымаў сярэднюю адукацыю, а затым сам выкладаў у Цімкавіцкай школе. Нават будучы вядомым пісьменнікам, Кузьма Чорны часта вяртаўся ў Цімкавічы, каб набрацца натхнення для сваіх твораў.
Гісторыя
Літаратурны музей Кузьмы Чорнага быў створаны на базе школьнага музея вёскі Цімкавічы, які функцыянаваў з 1962 года. Школьны музей паводле загаду Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь ад 15.01.1993 быў пераўтвораны ў філіял Дзяржаўнага музея гісторыі беларускай літаратуры. Адкрыты для наведвальнікаў у 1994 годзе.
Фонды
У музеі Кузьмы Чорнага захоўваюцца асабістыя рэчы пісьменніка (паліто, самавар), абрус, вытканы яго маці Гліцэрыяй Міхайлаўнай, рукапісы, пераклады, дакументы з сямейнага архіва, сямейныя фотаздымкі, афішы спектакляў, газеты, прыжыццёвыя выданні і ўнікальны запіс голасу Кузьмы Чорнага.
Насельніцтва Перу
Перу з насельніцтвам 32,2 млн чал. (2017) — чацвёртая паводле колькасці насельніцва краіна Паўднёвай Амерыкі. Па гэтым паказчыку Перу зусім крышачку пераўзыходзіць Венесуэлу
Літаратурны музей Кузьмы Чорнага
Экспазіцыя
Сучасная экспазіцыя была адкрыта ў снежні 2014 года ў чатырох залах (агульная выставачная плошча — 127,1 кв.м.). У ёй адлюстраваны асноўныя вехі біяграфіі Кузьмы Чорнага: дзіцячыя гады пісьменніка, ранні перыяд творчасці ў 1920-30-я гг., перыяд Вялікай Айчыннай вайны, значэнне спадчыны пісьменніка для беларускай культуры. У аснову візуальнага афармлення пакладзены малюнкі ўласна Кузьмы Чорнага, а цытатамі паслужылі вытрымкі з яго асабістага дзённіка. Экспануюцца прадметы побыту 1-й паловы 20 стагоддзя, асабістыя дакументы, фотаздымкі, прыжыццёвыя выданні пісьменніка, а таксама ілюстрацыі беларускіх мастакоў па матывах творчасці Кузьмы Чорнага.
Мерапрыемствы
У музеі праводзяцца разнастайныя мерапрыемствы: вечары ўспамінаў, літаратурна-музычныя імпрэзы, творчыя сустрэчы з беларускімі пісьменнікамі. Асаблівае месца ў дзейнасці музея займае праца са школьнікамі, для іх праводзяцца музейна-педагагічныя заняткі па тэмах: «Музей і дзеці», «Ганарыся сваім земляком», «Наша спадчына». З 1998 года для вучняў сярэдніх і старэйшых класаў працуе студыя аматараў тэатра «Іскрынка», а з 2003 года для дашкольнікаў і малодшых школьнікаў праводзяцца прадстаўленні тэатра фланелеграфіі «Скарбонка прыгажосці».
Насельніцтва Перу
Дынаміка колькасці насельніцтва
У 1500 паводле сучасных падлікаў на зямлі Перу жыло 6.7 млн чалавек. Эксплуатацыя мясцовых жыхароў іспанскімі каланізатарамі абязлюдзіла рэгіён: да 1800 г. насельніцтва скарацілася амаль утрая — да 2.5. млн. У ХХ ст, як і па ўсёй Лацінскай Амерыцы, у Перу назіраўся дэмаграфічны выбух, які ў пачатку нашага стагоддзя паступова затухае. Прырост насельніцтва у 2017 склаў 0.9 % (1.1 % - натуральны, -0.2 % - міграцыйны).
Этнічны і рэлігійны склад
Перу — адзіная краіна Паўднёвай Амерыкі, дзе сёння пераважае індзейскае насельніцтва. Што тычыцца этнічнай геаграфіі, то белыя і метысы (усяго 37 %) пераважаюць у Косце, а індзейцы (45 %) — у Сельве і С'еры. Афіцыйныя мовы Перу — іспанская і кечуа. Пераважна на кечуа размаўляе 13 % насельніцтва. У горных рэгіёнах распаўсюджаны аймара і іншыя індзейскія мовы. 84 % насельніцтва — каталікі, 12 % — евангелісты.
Размяшчэнне і рассяленне
Насельніцтва па тэрыторыі Перу размеркавана нераўнамерна. Найбольш шчыльна заселеная Коста, што абумоўлена самымі спрыяльнымі кліматычнымі ўмовамі. 80 % перуанцаў жыве ў гарадах. (Ліма — 9.9 млн, Арэкіпа — 900 тыс., Трухільё — 800 тыс.). Ліма — буйнейшая агламерацыя заходняга ўзбярэжжа Паўднёвай Амерыкі.
Руслана Юр’еўна Рашкаван
Руслана Юр'еўна Рашкаван (нар. ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў бар'ерным бегу на 100 метраў. Майстар спорту Беларусі.
Дасягненні
На Чэмпіянаце свету сярод юніёраў 2016 года заняла 13 месца ў бегу на 100 метраў з бар'ерамі з вынікам 13.50 сек.
Вендскі музей
Вендскі музей (Wendisches Museum Cottbus, Serbski muzej Chóśebuz) — музей у горадзе Котбус, які з'яўляецца цэнтральным музеем культуры і гісторыі народа вендаў (лужычан) у Ніжняй Лужыцы. Сучасны музей быў адкрыты ў 1994 годзе, але яго калекцыі ўзыходзяць да 1908 года, калі ў гарадскім музеі былі сабраныя экспанаты, якія апавядалі аб вендах.
Гісторыя і апісанне
Ужо ў эпоху ГДР, у 1980 годзе ў Котбусе — у палацы, размешчаным у парку Браніц — быў створаны музей літаратуры на мовах лужычанаў: спачатку ён прадстаўляў сабой пастаянную экспазіцыю, але потым стаў перадвіжной выставай. Праз нейкі час дадзеная калекцыя была адпраўлена ў архіў. Пасля 1985 года на падставе архіўных матэрыялаў была распрацавана новая пастаянная экспазіцыя: мэта была ў тым, каб стварыць выставу не толькі аб літаратуры, але і аб мастацтве, фальклоры і выяўленчым мастацтве вендаў. Пасля паўторнага аб'яднання Германіі, 3 чэрвеня 1994 года, намаганні далі плён і ў горадзе быў адкрыты паўнавартасны музей вендаў. Акрамя пастаяннай экспазіцыі, у 15 выставачных залах краязнаўчага музея з моманта яго заснавання прайшлі больш за чатыры дзясяткі спецыяльных выстаў самай разнастайнай тэматыкі: усе выставы былі двухмоўнымі (нямецка-сорбскімі). Сёння ў сценах музея захоўваецца самая вялікая калекцыя ніжнясорбскіх нацыянальных касцюмаў.
Геаграфія Перу
Геаграфічнае становішча
Мяжуе на паўночным захадзе з Эквадорам, на поўначы — з Калумбіяй, на ўсходзе — з Бразіліяй, на паўднёвым усходзе — з Балівіяй і Чылі. На захадзе абмываецца Ціхім акіянам. У Перу знаходзіцца мыс Парыньяс — крайняя заходняя кропка Паўднёвай Амерыкі. Змена халоднага Перуанскага цячэння на цёплае Эль-Ніньё перыядычна (прыкладна раз у 7-10 гадоў) выклікае значныя экалагічныя і эканамічныя катастрофы.
Піліп Ягоравіч Рыбакоў
Біяграфія
З 1918 года ў Чырвонай Арміі. З 1926 года на гаспадарчай рабоце. З 1936 года старшыня Гарадоцкага райвыканкама. Член КПСС з 1939 года. У партызанах з ліпеня 1941 года: камандзір групы, атрада, у верасні 1942 — лістападзе 1943 гадоў камісар партызанскай брыгады М. І. Кутузава, адначасова ў чэрвені 1942 — лістападзе 1943 гадоў сакратар Гарадоцкага падпольнага РК КП(б)Б. Да 1957 года старшыня Гарадоцкага, Талачынскага, Лепельскага раённых выканаўчых камітэтаў. Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР у 1938—1951 гадах.
Геаграфія Перу
Рэльеф
Тэрыторыя Перу падзяляецца на 3 фізіка-геаграфічных рэгіёны: Коста — пустынная паласа берагавых раўнін на захадзе (шырыня да 180 км); С'ера — магутная сістэма Перуанскіх Андаў з участкамі плато і пласкагор’яў у цэнтры, з вяршыняй Уаскаран (6768 м), пагаслымі і дзеючымі вулканамі; на паўночным усходзе і ўсходзе раскінулася частка Амазонскай нізіны — Сельва. Паміж С'ерай і Сельвай ляжыць паласа перадгорных раўнін — Мантанья. Паколькі ў вобласці берагавой лініі Перу праходзіць мяжа паміж літасфернымі плітамі (пліта Наска заглыбляецца пад Паўднёваамерыканскую), тут бываюць моцныя землетрасенні і вывяржэнні вулканаў. Карысныя выкапні: нафта, руды цынку, свінцу, срэбра, кадмію, ртуці, малібдэну, вісмуту, селену, германію, жалеза. На прыбярэжных астравах паклады гуана.
Клімат
Клімат берагавых раўнін і заходніх схілаў Андаў трапічны, пустынны, амаль без ападкаў. Сярэднямесячныя тэмпературы 17-25 °C на поўначы і 15-24 °C на поўдні. Клімат горнай часткі краіны высакагорна-трапічны, больш вільготны на поўначы (ападкаў да 1000 мм) і кантынентальны на поўдні (ападкаў 700—800 мм у год). Сярэднія тэмпературы паветра ў міжгорных далінах у ліпені 5-12 °C, у студзені 9-16 °C з рэзкімі сутачнымі ваганнямі. У высакагор’і клімат больш халодны, на вяршынях (вышэй 4000-5000 м) — вечныя снягі. На ўсходніх схілах Андаў і ў нізінах клімат вільготны экватарыяльны (ападкаў да 3000 мм за год). Сярэднямесячныя тэмпературы 24-27 °C.
Унутраныя воды
Большая частка рэк належыць басейну Амазонкі (Амазонка, якая пачынаецца на перуанскай зямлі ад зліцця рэк Мараньён, Укаялі). У Ціхі акіян упадаюць кароткія малаводныя рэкі (напр. рака Чыра). На паўднёвым усходзе на мяжы з Балівіяй — высакагорнае возера Тытыкака. Другое былое возера — возера Хунін, хутчэй не возера, а серыя водных вокнаў паміж балотамі, папулярнае месца для бёрдуотчынгу.