cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Універсітэты Польшчы
Сучаснасць
Функцыянуе таксама два недзяржаўныя універсітэты: Люблінскі каталіцкі ўніверсітэт Яна Паўла II і SWPS Сацыяльна-гуманітарны ўніверсітэт у Варшаве. Папскі ўніверсітэт Яна Паўла II у Кракаве мае спецыяльны статус.
Вуліца Гусоўскага (Мінск)
Вуліца Гусоўскага (улица Гусовского) — вуліца ў Фрунзенскім раёне Мінска.
Размяшчэнне
Арыентавана з паўднёвага ўсходу на паўночны захад. Пачынаецца ад Харкаўскай вуліцы, з захаду прымыкае Снежны завулак, перасякае вуліцу 3 Верасня, з захаду прымыкае завулак Адоеўскага, перасякае вуліцу Адоеўскага, завяршаецца скрыжаваннем з Кальварыйскай вуліцай. Працягласць вуліцы складае 900 м.
Грыбна (вёска)
Гры́бна (, Грибно) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Маласітнянскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Трудаўскога сельсавета.
IC 910
IC 910 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) у сузор'і Валапас.
Казімір Прушынскі
Казімір Прушынскі (Kazimierz Prószyński; 4 красавіка 1875 — 13 сакавіка 1945) — польскі вынаходнік, які актыўна працаваў у галіне фатаграфіі. Ён запатэнтаваў сваю першую кінакамеру пад назвай Плеограф да братоў Люм’ер, а потым удасканаліў кінапраектар кампаніі Gaumont, а таксама вынайшаў шырока выкарыстоўваную ручную камеру Аэраскоп. З’яўляўся сынам пісьменніка Конрада Прушынскага, унукам мінскага фатографа Антона Прушынскага.
Біяграфія
Атрымаў адукацыю ў Польшчы і Бельгіі. Актыўна працаваў у Бельгіі, Францыі, Англіі, ЗША і Польшчы. У 1894 годзе Казімір стварыў адну з першых кінакамераў. Гэты апарат атрымаў назву Плеограф, альбо апарат для фатаграфавання і праектавання здымкаў, і ён быў сканструяваны да таго, як браты Люм’ер атрымалі патэнт на сваё вынаходства. У пачатку XX стагоддзя Прушынскі стварыў некалькі фільмаў, праводзіўшы здымкі ў Польшчы, а таксама вынайшаў палепшаны затвор кінапраектару, першую кінакемеру і распрацаваў метад сынхранізацыі гуку і выявы.
Вынаходнік значную частку свайго жыцця правёў за мяжой. У пачатку XX стагоддзя працаваў у Францыі і Англіі, дзе вынайшаў камеры Аэраскоп у 1909 годзе. Прынцып яе працы заснаваны на сціснутым паветры. Пры здымках з дапамогай Аэраскопу аператару не трэба было круціць дзяржак, як ва ўсіх камерах таго часу, таму ён меў магчымасць трымаць камеру абедзвюма рукамі. Гэта дазволіла рабіць здымкі ручной камерай у самых складаных умовах і з самалётаў. Перад здымкамі ў сістэму камеры накачвалі сціснутае паветра з дапамогай простай адмысловай помпы, падобнага да той, якая ўсё яшчэ выкарыстоўваецца як помпы да веласіпедных шынаў. Сотні лёгкіх і параўнальна кампактных камераў Аэраскоп выкарыстоўваліся брытанскімі аператарамі баявой аперацыі брытанскага войску на палёх бітваў Першай сусветнай вайны, а потым аператарамі кінакронікі да канца 1920-х гадоў, калі больш сучасныя камеры, такія як Eyemo і пазней Bolex, занялі рынак. Тым не менш, існуюць архіўныя фатаграфіі камераў Аэраскоп, якія брытанскія баявыя аператары выкарыстоўвалі яшчэ ў 1940 годзе на пачатку Другой сусветнай вайны.
Як толькі Польшча аднавіла сваю незалежнасць у лістападзе 1918 года, Прушынскі вярнуўся разам з жонкай-ангелькай Даротай і дзецьмі на радзіму. З самага пачатку было цяжка знайсці бізнесовых партнёраў. У 1922 годзе яму ўдалося стварыць кампанію Oko, якая займалася прасоўваннем і прадажам простай аматарскай камеры, аднак эканамічны крызіс 1920-х гадоў перапыніў яго планы. Падчас нямецкай акупацыі быў змешчаны ў канцэнтрацыйны лагер, дзе і памёр.
Рэменякветкавыя
Рэменякветкавыя (Loranthaceae) — сямейства двухдольных раслін парадку Santalales, найбольш буйное ў гэтым парадку. Яно ўключае, па розных дадзеных, ад 30 да 79. родаў і не менш за 900 відаў.
Таксанамія
, 12: 292 (1808), nom. cons.
Роды
Сямейства ўключае 77 родаў:
Амерыканскі інстытут кінамастацтва
Амерыка́нскі інстыту́т кінамаста́цтва (The American Film Institute) — незалежная некамерцыйная арганізацыя, створаная Нацыянальным фондам мастацтваў і заснаваныя ў 1967 годзе, калі прэзідэнт Ліндан Джонсан падпісаў закон пра Нацыянальны фонд мастацтва і гуманітарных навук.
Першым выканаўчым дырэктарам і адміністратарам быў Джордж Стывенс-млалодшы. З 1980 года і дагэтуль гэтыя дзве пасады займае Джын Пікер Фірстэнберг.
У 1973 годзе інстытут заснаваў прэмію Life Achievement Award.
У 1987 годзе заснаваў асабісты кінафестываль (AFI Fest), які штогод праводзіцца дасюль. Фестываль Амерыканскага інстытута кінамастацтва стаў першым у ЗША, які атрымаў акрэдыдацыю FIAPF.
У 1998 годзе, пад час стогадовага юбілею амерыканскага кінематографа, істытут пачаў цыкл AFI 100 Years… («AFI 100 год…») з мэтай падвышэння цікавасці да гісторыі кіно. Цыкл быў скрытыкаваны за сваю непаслядоўнасць: некаторыя фільмы па некалькі разоў патрапілі ў некаторыя катэгорыі, нягледзячы на меркаванне кінакрытыкаў і фанатаў, а зрэдчас нават і нягледзячы на іншыя жанры фільмаў.
Інстытут займаецца захаваннем старых кінастужак, якія могуць знішчыцца ад старасці.
У красавіку 2003 года ў Сілвер-Спрынг (Мэрыленд), каля Вашынгтона, інстытутам быў ізноў адкрыты пасля рэстаўрацыі кінатэатр AFI Silver.
Білейца
Біле́йца, Біле́іца — возера ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці, за 18 км на паўднёвы ўсход ад гарадскога пасёлка Шуміліна, паміж вёскамі Івоніна і Пятніцкае, у басейне ракі Заходняя Дзвіна.
Плошча паверхні 0,03 км². Даўжыня 0,38 км, найбольшая шырыня 0,09 км. Даўжыня берагавой лініі 0,8 км.
Нікель
Нікель (хімічны сімвал — Ni, ад Niccolum) — хімічны элемент VIII групы перыядычнай сістэмы; атамны нумар 28. Серабрыста-белы метал з жаўтаватым адценнем.
Прыродныя крыніцы
Па знаходжанні ў зямной кары займае 25-е месца сярод элементаў. Важнейшыя мінералы — нікелін, мілерыт, герсдарфіт, бунзеніт. Асноўныя радовішчы — у Расіі, Канадзе, Новай Каледоніі, Аўстраліі, Кубе, Інданезіі, Казахстане, Турцыі. Нікелевыя руды лічацца прамысловымі пры ўтрыманні ўжо нават 0,3 % Ni.
Прымяненне
Да 80 % здабытага нікелю ідзе на нікелевыя сплавы. Каля 10 % — выраб каталізатараў для многіх рэакцый. Антыкаразійнае пакрыццё (нікеліраванне).
Турызм у КНДР
З 2000 года замежны турызм у Паўночную Карэю перажывае рост, з 2009 г. — рэзкі рост. Калі ў 2000 годзе краіну наведалі амаль 130 000 турыстаў, то ў 2012 г. гэта лічба дасягнула 250 тыс. чалавек, сярод якіх большую частку (па розных ацэнках, ад 190 да 240 тыс.) склалі грамадзяне КНР і каля 5—6 тыс. — грамадзяне развітых краін Захаду. У 2012 годзе КНДР наведалі падарожнікі з 50 краін свету.
Нацыянальны тураператар
Таварыства па замежным турызме Карэі займаецца прыёмам і абслугоўваннем інтурыстаў, арганізацыяй альпінізму, гістарычнага, культурнага турызму з 1953 года. Кіраўніцтва ў турыстычнай сферы ажыццяўляе Дзяржаўнае галоўнае ўпраўленне па турызме — член Сусветнай турыстычнай арганізацыі (UNWTO) і Азіяцка-ціхаакіянскага турыстычнага агенцтва (PATA).
Падарожжа ў КНДР могуць падаваць замежныя турфірмы, акрэдытаваныя пры МЗС КНДР. Пры заказе тура праз акрэдытаванага аператара афармленне візы і ўсе фармальнасці займаюць значна менш часу, чым пры самастойным афармленні праз пасольства.
Курорты
Пляжныя курорты, адкрытыя для замежнікаў, знаходзяцца на ўзбярэжжы Японскага мора, якое ў КНДР завуць Усходнім морам: у адмысловай эканамічнай зоне Расон (Раджын-Санбон), ля мяжы з расійскім Прымор’ем, Маджон поўнач ад г. Вансана, і пляжы возера Сіджунг, вядомага гэтак жа мясцовай гразелякарняй. Горныя курорты для інтурыстаў працуюць у горах Кымгансан і Мёхянсан.
Бальнеалагічны курорт Рэнан на паўднёвым усходзе ад Пхен’яна пабудаваны каля радонавай крыніцы і раней з’яўляўся санаторыем ЦК Працоўнай партыі Карэі. У горах Кувальсан правінцыі Хамген-Намдо знаходзіцца гадовы курорт Самсонг, а недалёка ад яго — старажытны будыйскі храм Вальджанса.
1 студзеня 2014 года Цэнтральнае тэлеграфнае агенцтва Карэі (ЦТАК) паведаміла пра адкрыццё першага ў краіне гарналыжнага курорта Масік. Курорт знаходзіцца на прыродным плато на ўсходзе краіны, на вышыні 1300 метраў над узроўнем мора. Працягласць усіх трас складае каля 110 кіламетраў, а іх шырыня вар’іруецца ад 40 да 120 метраў. На тэрыторыі комплексу ёсць гатэль, верталётная пляцоўка, пункт пракату лыжнага інвентару і канатная дарога. Мяркуецца, што штогод дадзены курорт будзе прыносіць прыбытак у памеры 60 млн долараў ЗША.
Балі (Шчучынскі раён)
У 1976 годзе вёска перададзена з Лядскага сельсавета ў Дэмбраўскі сельсавет.
Турызм у КНДР
Гістарычныя помнікі
На тэрыторыі КНДР знаходзяцца два аб’екты Сусветнай спадчыны Юнэска Комплекс магільняў Кагуро ў раёне Пхеньяна і Гістарычныя помнікі і аб'екты горада Кэсон (улучаны ў спіс Сусветнай спадчыны ў 2013 г.) — ля мяжы з Паўднёвай Карэяй. Пяць аб’ектаў з’яўляюцца кандыдатамі на ўлучэнне ў спіс.
У экскурсійныя праграмы ўваходзяць аб’екты, злучаныя з дзейнасцю Кім Ір Сена і Кім Чэн Іра, антыяпонскім рэвалюцыйным змаганнем карэйскага народа і баявымі дзеяннямі Карэйскай вайны.
Святы, фэсты, культурныя імпрэзы
У сталіцы КНДР праводзіцца мноства мерапрыемстваў, якія прывабліваюць турыстаў, такіх як масавае шоу Арыран, Фестываль кветак у Пхеньяне, народныя гулянні, выставы, фестывалі.
Умовы заезду і знаходжання
КНДР распачынае шэраг мер для развіцця замежнага турызму. Аднак развіццю турызму замінае сфармаваны заходнімі СМІ вобраз жорсткай таталітарнай дыктатуры, якая, з іншага боку, выкарыстоўваецца турыстычнымі кампаніямі для прыцягнення аматараў экстрэмальнага адпачынку. Так, рэкламны слоган Young Pioneers Tours абвяшчае: «Мы прывязём вас у такія месцы, у якія маці вас ні за што б не адпусціла». Гэта ж кампанія расхвальвае пляжы і прыроду краіны, уладальнік агенцтва заяўляе, што падарожжа ў КНДР бяспечней, чым шпацыр па вуліцах Лондана.
Турыстаў з-за мяжы стрымліваюць таксама шматлікія абмежаванні. Да турыстычнай групы прымацоўваецца два гіды, самастойнае перасоўванне турыстаў абмежавана наваколлем турыстычных аб’ектаў. Апроч таго, замежным турыстам забаронена адплачваць мясцовай валютай, таму любыя набыткі магчымыя толькі ў спецыялізаваных крамах для замежнікаў. Істотна абмежаваны магчымасці камунікавання з мясцовым насельніцтвам, фатаграфаванне шэрага аб’ектаў. Па цверджанні А. Ланькова, у апошнія гады ў сувязі з агульнай лібералізацыяй палітычнага рэжыму ў КНДР нагляд за замежнымі турыстамі ў КНДР стаў менш дакучлівым: «Тэарэтычна турысты саштурхваюцца са мноствам абмежаванняў, хоць на практыцы ў нашы дні шмат што залежыць ад таго, як складаюцца іх адносіны з гідам».
У краіне адсутнічае доступ у Інтэрнэт. Магчымасць міжнароднай тэлефоннай сувязі існуе толькі шляхам афармлення дэкларацыі на мабільны тэлефон у аэрапорце Сунан і куплі турыстычнай SIM-карты сеткі «Koryolink», якая мае выхад на міжнародную сувязь.
Грамадзянам Паўднёвай Карэі неабходны адмысловыя дазволы ад абедзвюх дзяржаў для таго, каб наведаць Паўночную Карэю.
Тэарэтычна заязныя візы КНДР не павінны выдавацца грамадзянам ЗША, на практыцы ж гэта правіла не выконваецца. Амаль увесь заходні турызм у КНДР манапалізаваны дзвюма кампаніямі — Koryo Tours і Young Pioneers Tours, якія знаходзяцца ў Пекіне.
Для ўсіх замежнікаў, з выняткам грамадзянаў Кітая, наведванне КНДР магчымае толькі праз турыстычныя агенцтвы, акрэдытаваныя ў Паўночнай Карэі.
У 2002 годзе раён гор Кымгансан («Дыяментавыя горы»), якія знаходзяцца недалёка ад мяжы з Паўднёвай Карэяй, быў абвешчаны турыстычным рэгіёнам, куды магчымы прыезд паўднёвакарэйскіх турыстаў без адмысловых дазволаў. Кожны год у раёне Кымгансана бываюць тысячы турыстаў.
У ліпені 2005 года паўднёвакарэйская кампанія Hyundai падпісала пагадненне з урадам Паўночнай Карэі пра адкрыццё дадатковых турыстычных маршрутаў, у прыватнасці, у раёне гары Пэктусан і ў Кэсоне.
Аднак, у цэлым, паступова адбываецца паляпшэнне ўмоў для турыстаў — раней увоз і выкарыстанне мабільных тэлефонаў, а таксама свабоднае фатаграфаванне былі зусім забаронены; да замежных турыстаў прыкамандзіроўвалася вялікая колькасць суправаджальнікаў.
Бязвізавы рэжым
Па стане на 2014 год для грамадзянаў КНДР дзее бязвізавы рэжым заезду ў 42-х краінах свету, галоўным чынам гэта — краіны Азіі і Афрыкі. Лік краін, што маюць бязвізавы рэжым, паступова пашыраецца — прыкладам, у 2010 годзе такіх краін было 36. Для параўнання, грамадзяне Паўднёвай Карэі могуць наведваць без візы 172 дзяржавы свету.
Межна
Назву Ме́жна маюць:
Дуброўшчык
Дуброўшчык — прозвішча.
Георгій Сяргеевіч Тамілоўскі
Георгій Сяргеевіч Таміло́ўскі (,  —, ) — Герой Савецкага Саюза (1943). Падчас Вялікай Айчыннай вайны камандзір 151-га стралковага палка 8-й стралковай дывізіі (13-я армія Цэнтральны фронт). Палкоўнік. Удзельнік Парада Перамогі ў Маскве.
Біяграфія
У Чырвонай Арміі з 1931 г. У 1934 годзе скончыў Мінскае ваеннае пяхотнае вучылішча. Падчас Вялікай Айчыннай вайны з 1942 г. на Бранскім, Цэнтральным, 1-м і 4-м Украінскім франтах.
Полк на чале з Г. Тамілоўскім вызначыўся ў ліпені—верасні 1943 г. У ліку першых фарсіраваў Дзясну, Дняпро, Прыпяць, вызваліў вялікую колькасць населеных пунктаў.
З чэрвеня 1944 года палкоўнік Тамілоўскі намеснік камандзіра 211-й Чарнігаўскай стралковай дывізіі, удзельнічаўшай у Львоўска-Сандамірскай аперацыі, у Карпатах, вызваленні Чэхаславакіі. . Пасля вайны Г. С. Тамілоўскі працягваў службу ў арміі. У 1949 г. скончыў курсы «Выстрал», у 1954 г. Вышэйшыя акадэмічныя курсы пры Акадэміі Генеральнага Штаба. З 1959 г. палкоўнік Тамілоўскі ў адстаўцы. Жыў у сталіцы Удмуртыі горадзе Іжэўску. Працаваў дырэктарам прафесійна-тэхнічнага вучылішча.
Джордж Арліс
Джордж Арліс (George Arliss,  — ) — брытанскі акцёр, сцэнарыст і рэжысёр, які дамогся найбольшага поспеху ў ЗША. Ён стаў першым брытанскім акцёрам, які атрымаў прэмію «Оскар».
Біяграфія
Джордж Аўгустус Эндрус нарадзіўся 10 красавіка 1868 года ў Лондане. Яго акцёрская кар'ера пачалася на тэатральных сцэнах Вялікабрытаніі ў 1887 годзе. Поспех да яго прыйшоў у 1900 годзе, калі ён стаў з'яўляцца на сцэне лонданскага Уэст-Энда. У 1901 годзе Джордж адправіўся ў тэатральнае турнэ ў ЗША разам з трупай місіс Патрык Кэмпбэл і застаўся там на наступныя 20 гадоў. У 1921 годзе пачалася яго кінакар'ера. У 1929 годзе Арліс стаў уладальнікам прэміі «Оскар» за ролю ў фільме «Дызраэлі».
Эдуар Філіп
Эдуар Філіп (Édouard Philippe, нар., Руан) — французскі палітык, дэпутат Нацыянальнай Асамблеі Францыі, мэр горада Гаўр, прэм’ер-міністр Францыі з 15 мая 2017 года па 3 ліпеня 2020 года.
Біяграфія
Нарадзіўся 11 кастрычніка 1970 года ў Руане (дэпартамент Прыморская Сена). У 1992 годзе скончыў Інстытут палітычных даследаванняў («Sciences Po») у Парыжы, у 1996 годзе — Нацыянальную школу адміністрацыі. Працоўную дзейнасць пачаў у Дзяржаўным савеце Францыі, дзе займаўся дзяржаўнымі закупкамі.
У 2004 годзе Жупэ быў вымушаны сысці ў адстаўку з пасады старшыні СНР з-за скандалу з фіктыўным наймам персаналу, і Філіп, які быў генеральным дырэктарам службаў Руху, таксама сышоў у адстаўку, заняўшыся юрыдычнай практыкай у адвакацкім бюро. У 2007 годзе, калі Жупэ на адзін месяц атрымаў партфель міністра экалогіі, Філіп працаваў у яго канцэлярыі, але той пацярпеў паразу ў сваёй акрузе на парламенцкіх выбарах і страціў партфель у другім урадзе Фіёна. У сувязі з гэтым Філіп зноў страціў работу на дзяржаўнай службе і з 2007 па 2010 год быў членам савета дырэктараў энергетычнай кампаніі Areva.
У 2008 годзе Эдуар Філіп быў абраны членам Генеральнага савета дэпартамента Прыморская Сена ад кантона Гаўр-5. У гэтым жа годзе зноў быў прызначаны віцэ-мэрам Гаўра, адказваў за эканамічнае развіццё і працу порта, занятасць, прафесійную падрыхтоўку, адукацыю і міднародныя дачыненні. У 2009 годзе ён стаў намеснікам мэра по пытаннях горадабудаўніцтва, гарадской інфрастуктуры і развіцця порта. Пасля адстаўкі Антуана Руфенаша 24 кастрычніка 2010 года абіраецца мэрам Гаўра. З 2007 года з’яўляўся намеснікам дэпутата Нацыянальнага сходу Францыі па 7-ай выбарчай акрузе дэпартамента Прыморская Сена Жана-Іва Бесела. Пасля смерці Бесела ў сакавіку 2012 года фармальна заняў яго месца, але ў працы Нацыянальнага сходу не ўдзельнічаў. На мінулых у чэрвені таго ж года чаргавых выбарах стаў кандыдатам правых па 7-ай акруўе і быў абраны дэпутатам. У сакавіку 2014 года правы спіс, які ўзначаліў Эдуар Філіп, перамог у 1-м туры муніцыпальных выбараў у Гавры, і ён захаваў за сабой пасаду мэра.
У 2016 годзе актыўна падтрымліваў Алена Жупэ пры падрыхтоўцы да прэзідэнцкіх праймерыз правых.
15 мая 2017 года рашэннем Эманюэля Макрона прызначаны прэм’ер-міністрам Францыі.
11 і 18 чэрвеня 2017 года адбыліся два туры парламенцкіх выбараў, па выніках якіх Сацыялістычная партыя, якая раней мела большасць у Нацыянальным сходзе, пацярпела паразу, страціўшы больш за палову месцаў.
19 чэрвеня прэзідэнт Макрон даручыў Філіпу сфарміраваць новы ўрад, і ўвечары 21 чэрвеня быў аб’яўлены яго склад.
31 кастрычніка 2017 года Палітычнае бюро рэспубліканцаў прыняла рашэнне пра выключэнне з партыі асоб, што ўвайшлі ў дзеючы ўрад, у тым ліку Эдуара Філіпа.
3 кастрычніка 2018 года Філіп уступіў на пасаду міністра ўнутраных спраў пасля адстаўкі Жэрара Калона (16 кастрычніка 2018 года партфель міністра ўнутраных спраў атрымаў Крыстаф Кастанер ).
Людміла Вітольдаўна Гуцікава
Людміла Вітольдаўна Гуцікава (нар., г. Жодзіна, Мінская вобласць) — беларускі ўрач-акушэр-гінеколаг. Доктар медыцынскіх навук (2011), прафесар (2014).
Біяграфія
Нарадзілася ў сям’і вучоных Вітольда і Марыі Песцісаў.
Скончыла Гродзенскі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт (спецыяльнасць «Лячэбная справа», 2000). Працавала ў Гродзенскім дзяржаўным медыцынскім універсітэце (з 2000, лячэбны факультэт, кафедра акушэрства і гінекалогіі, прафесар, з 2012 — загадчык кафедры).
Навуковыя інтарэсы: міёма; эндаметрыёз; прээклампсія; лапараскапія.
Узнагароды
Ганаровыя граматы Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь (2007), НАН Беларусі (2014), знак «Выдатнік аховы здароўя Рэспублікі Беларусь» (2016) і інш.
Кам’янагірка (Калыніўскі раён)
Кам’янагірка (Кам'яногі́рка) — вёска ў Калыніўскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Заброддзе (Шклоўскі раён)
Забро́ддзе (, Забродье) — вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Славенскага сельсавета.
Фэй Цзюньлун
Фэй Цзюньлун (нар. ) — кітайскі касманаўт.
Нарадзіўся ў пасёлку Бачэн павета Куньшань спецыяльнага раёна Сучжоў правінцыі Цзянсу. Здзейсніў свой адзіны палёт у космас у якасці камандзіра карабля «Шэньчжоу-6» разам з Не Хайшэнам з 12 па 16 кастрычніка 2005 года.
Ганна Рыгораўна Жарабцова-Андрэева
Ганна Рыгораўна Жарабцова-Андрэева (, Гродна —, Рыга) — камерная спявачка, прафесар Пецярбургскай і Латвійскай кансерваторый, вакальны педагог.
Біяграфія
Дэбют спявачкі адбыўся ў 1891 годзе, у рамках кансерваторскага канцэрта, арганізатарам якога выступіў Рымскі-Корсакаў.
У 1892 годзе скончыла Пецярбургскую кансерваторыю. Спявачка ўступіла ў шэрагі членаў Пецярбургскага Камернага грамадства, неаднаразова гастралявала па Германіі. Пасля смерці кампазітара Рымскага-Корсакава ў 1908 годзе цеснае сяброўства зблізіла яе з удавой Корсакава Надзеяй Мікалаеўнай Пургольц.
Кардэліўка
Кардэліўка (Корде́лівка) — вёска ў Калыніўскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Ганна Рыгораўна Жарабцова-Андрэева
Біяграфія
З 1903 года занялася выкладчыцкай дзейнасцю. У пачатку 1910 гадоў стала выкладчыкам Пецярбургскай кансерваторыі. Пасля эміграцыі ў Рыгу ў 1922 годзе занялася выкладчыцкай дзейнасцю ў Латвійскай кансерваторыі. Давала прыватныя ўрокі спеваў.
Вільнянск
Вільня́нск ці Вальня́нск (да 1935 года — Сафіеўка, да 1939 года — Краснаармейскае, да 1966 года — Чырвонаармейскае) — горад раённага значэння, цэнтр Вільнянскага раёна, знаходзіцца ў паўночнай частцы Запарожскай вобласці Украіны. На тэрыторыі горада размешчана аднайменная чыгуначная станцыя (лінія Сынэльнікава — Запарожжа), за 18 км ад абласнога цэнтра — горада Запарожжа (аўтадарога Н15). Праз горад праходзіць аўтамагістраль Запарожжа — Данецк.
Амангельды (Курмангазінскі раён)
Амангельды — сяло ў Курмангазінскім раёне Атыраўскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Бірлікскай сельскай акругі. Код КАТА — 234639200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 366 чалавек (184 мужчыны і 182 жанчыны). Паводле дадзеных перепісу 2009 года, у сяле пражывалі 427 чалавек (212 мужчын і 215 жанчын).
Кадзіна
Назву Ка́дзіна маюць:
Ножніцы
Назву Но́жніцы маюць:
Кацюжынці
Кацюжынці (Котю́жинці) — вёска ў Калыніўскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Сухапутныя сілы Аўстра-Венгрыі
А́ўстра-венге́рская а́рмія — сухапутныя ўзброеныя сілы Аўстра-венгерскай двуадзінай манархіі з 1867 да 1918 год. Яна складалася з трох частак: Агульная армія (Gemeinsame Armee, набор у якую ажыццяўляўся з усіх частак краіны, Імперска-каралеўскі Ландвер (kaiserlich-königliche Landwehr ці k.k. Landwehr), набор у які ішоў выключна з Цыслейтаніі — паўночнай і заходняй часткі імперыі), і Каралеўскія венгерскія ганведы (königlich ungarische Landwehr, Magyar Királyi Honvédség, ці проста honvéd), якія набіраліся ў Транслейтаніі — у асноўным венгерская частка імперыі). З пачатку барацьбы паміж Аўстрыйскай імперыей і венгерскімі паўстанцамі і яшчэ два дзесяцігоддзя апасля венгерскія салдаты неслі службу ці ў змешаных частках ці па-за межамі Венгрыі. Пасля Аўстра-Венгерскага пагаднення 1867 года на свет з'явілася вышейзгаданая троістая армія. У гэтым выглядзе яна праіснавала да распаду Аўстра-Венгерскай імперыі ў 1918 годзе, пасля паразы ў Першай Сусветнай вайне. Фарміраванні агульнай "Імперскай і Каралеўскай Арміі" (kaiserlich und königliche Armee ці k.u.k.) у асноўным былі кепска трэніраваныя і мелі састарэлае ўзбраенне з-за таго, што Аўстрыйская і Венгерская часткі імперыі часта аддавалі перавагу шчодраму фінансаванню сваіх фарміраванняў, замест таго каб аднолькава абмундзіроўваць усе тры часткі арміі. Усе палкі Honvédség і Ландверу складаліся з трох батальёнаў, у той жа час як палкі агульнай k.u.k. арміі былі чатырохбатальённыя.
Склад сухапутных сіл Аўстра-Венгрыі
Агульная армія (Gemeinsame Armee) камплектавалася з усіх частак краіны і падпарадкоўвалася імперскаму ваеннаму міністэрству.
Ландвер (Landwehr) складаўся з дзвюх частак: аўстрыйскай і венгерскай (Ганвед), кожная з якіх фінансаваліся на сродкі Аўстрыі і Венгрыі, знаходзіліся у падпарадкаванні ўласнага міністэрства народнай абароны і мела свайго адмысловага начальніка. Абодва Ландверы прызначаліся ў ваенны час для падмацавання агульнаімпэрскай арміі, прычым ўяўлялі з сябе такую ж армію, але з больш слабымі кадрамі. У мірныя часы Ландвер мог выкарыстоўвацца толькі ў выключных выпадках для падтрымання грамадскага парадку і бяспекі.
Рэзерв (Reserve) прызначаўся для папаўнення Ландвера пры мабілізацыі, а рэкруцкі запас (Ersatzreserve), які ўтвараўся з тых рэкрутаў, якія заставаліся апасля папаўнення Агульнай арміі і Ландвераў, прызначаўся для замяшчэння стратаў Ландверу падчас вайны, а таксама для ўкамплектавання арміі пры недахопе рэзервістаў пры мабілізаціі.
Ландштурм (Landsturm) склікаўся толькі ў ваенны час або ў прадбачанні вайны і прызначаўся для ўзмацнення імперскай арміі і Ландвераў; Ландштурм складаўся з двух самастойных частак: аўстрыйскага Ландштурма і венгерскага Ландштурма.
Абагульняючым для ўсіх частак Аўстра-венгерскай арміі былі Статуты. Каманднай мовай у імперскай арміі і аўстрыйскім Ландверы была нямецкая, у венгерскім Ганведзе — венгерская, акрамя адной ганведнай дывізіі — Аграмскай, дзе камандавалі на харвацкай мове.
Камплектаванне
У Аўстра-Венгрыі быў усеагульны вайсковы абавязак, прызыву падлягалі ўсе мужчыны, узрост якіх дасягнуў 21 год. Не падлягалі прызыву толькі тыя, хто быў абмежаваны ў грамадзянскіх правах па прысуду суда, або непрыдатныя да страявой і нестраявой службы. Агульны тэрмін воінскай службы — 12 год, 3 гады з якіх у Агульнай арміі (ці 2 гады ў Ландверы), а пасля ў Рэзерве. Некаторыя катэгорыі мелі права адразу быць залічанымі ў Рэзерв. Сярод іх былі: святары і кандыдаты на духоўнае званне, настаўнікі народных школ, дробныя ўласнікі спадчынных пэўных зямельных надзелаў, апякуны непрацаздольных сваякоў альбо непаўналетніх братоў і сясцёр. Ніжнія чыны, па паступленні на службу, залічваліся радавымі; пры добрай стараннасці і паводзінах праз год яны маглі быць выраблены ў яфрэйтары. У мэтах камплектавання арміі тэрыторыя імперыі была падзелена на 112 акругоў папаўнення (Ergänzungsbezirk); з іх 102 служыла для камплектавання 102 пяхотных полкоў, 3 — чатырох цірольскіх стралковых палкоў, 4 (у Босніі і Герцагавіны) — чатырох Босне-герцагавінскіх палкоў, 3 (Прыбрэжжа, Фіўме і Далмацыі) — для камплектавання флоту; з марскіх — 2 аўстрыйскіх і адзін венгерскі. Кожны округ падзяляўся на пэўную лічбу прызыўных участкаў (Stellungsbezirk).
У агульным ліку (42) кавалерыйскіх палкоў — 13 славянскіх (з іх 2 украінскіх), 14 венгерскіх, 2 нямецкіх.
Абодва Ландверы таксама камплектаваліся па тэрытарыяльнай сістэме.
Штатная
Вышэйшай тактычнай адзінкай структуры імператарскіх сухапутных войскаў з’яўляўся дыслакаваны на асноўных аператыўных накірунках агульнавайсковы корпус двухдывізіённага складу з кавалерыйскай і артылерыйскай брыгадамі і часцямі спецыяльных войскаў пастаяннага складу. Агульная колькасць карпусоў — 16 (1914). Карпусы пазначаліся арабскімі лічбамі ад 1 да 16. Карпусамі камандавалі фельдмаршал-лейтэнанты або генералы.
Першая сусветная вайна
У ліпені 1914 года у складзе Аўстра-венгерскай арміі знаходзіліся:
Пасля аб’яўлення вайны было мабілізавана 3,35 мільёна чалавек (уключаючы і першую хвалю рэзервістаў і новабранцаў).
Фармальна Аўстра-венгерская армія была пад началам імператара Франца Іосіфа I, але ў 1914 годзе яму было ўжо 84 гады, таму фактычна армія знаходзілася пад камандаваннем начальніка Генеральнага штаба Конрада фон Гётцэндорфа. Конрад аддаваў перавагу агрэсіўнай знешняй палітыке і настойваў на ваенным вырашэнні аўстра-венгерскіх тэрытарыяльных спрэчак з Італіяй і Сербіяй.
11 ліпеня 1914 года Іосіф I прызначыў Вярхоўным галоўнакамандуючым эрцгерцага Фрыдрыха. Меркавалась, што гэта прызначэнне не будзе перашкаджаць аператыўным і тактычным планам Гётцэндорфа. Фрыдрых заставаўся на сваёй пасадзе да лютага 1917 года, калі абавязкі Вярхоўнага ўсклаў на сябе новы імператар Карл I.
Афіцыйныя абазначэнні былі наступныя:
1915 год
У пачатку 1915 года Узброеныя сілы налічвалі 63 дывізіі, з якіх 51 (80% агульнага складу Узброеных сіл) ваявала супраць рускіх, 8 (13% агульнага складу Узброеных сіл) супраць сербскіх войскаў, а 4 дывізіі (7% агульнага складу Узброеных сіл) знаходзіліся на мяжы з Італіяй.
У сувязі з уступленнем у вайну Італіі, Аўстра-Венгрыя засяродзіла супраць яе 21 дывізію, тады як на Усходнім фронце доля войскаў скарацілася да 40 , а на Сербскім да 8 дывізій.
1916 год
На пачатку 1916 года канцэнтрацыя войскаў на Балканах зменшылася, нязначна павялічыўшыся на рускім і італьянскім франтах. Праз паўгода на Усходнім фронце знаходзілася 45, на італьянскім 30 дывізій, і толькі 2 дывізіі на Балканах.
1917 год
У лютым 1917 года Узброеныя сілы Аўстрыі складаліся з больш, чым 80 дывізій, 60% з якіх былі на рускім фронце. Агульная колькасць Узброеных сіл Германіі і Аўстрыі на ўсіх франтах складала больш за 140 дывізій.
У ходзе рускага наступлення 1917 года яму супрацьстаялі да 90 германскіх, больш за 50 аўстрыйскіх, 4 турэцкія і 2 балгарскія дывізіі.
На Адрыятыцы супраць Італіі было сканцэнтравана 33, на Балканах — 3 дывізіі. Да моманту Брэсцкага міру супраць Расіі і Італіі ваявалі па 44 аўстрыйскія дывізіі.
1918 год
16 дывізій прынялі ўдзел у акупацыі Расійскай Імперыі, але тры чвэрці войскаў да восені 1918 года знаходзіліся на італьянскім фронце, 2 дывізіі заставаліся на Балканах і 2 дывізіі былі перакінутыя на падтрымку германскіх дзеянняў супраць Францыі.
Лігонк’ё
Лігонк'ё (Ligonchio) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Эмілія-Раманья, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Рэджа-Эмілія.
Насельніцтва складае 926 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 15 чал./км². Займае плошчу 61 км². Паштовы індэкс — 42039. Тэлефонны код — 0522.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Андрэй Першазваны.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Басфор
Басфор (İstanbul Boğazı «Стамбульскі праліў», Βόσπορος «Каровін брод») — праліў паміж Еўропай і Малой Азіяй, які злучае Чорнае мора з Мармуровым, а ў пары з Дарданэламі — з Міжземным. Басфор з’яўляецца часткай унутрыеўразійскай мяжы. На абодвух баках праліва размешчаны буйнейшы турэцкі горад Стамбул (да 1930 Канстанцінопаль).
Даўжыня праліва каля 30 км, максімальная шырыня 3700 м на поўначы, мінімальная шырыня праліва 700 метраў. Глыбіня фарватэру ад 33 да 80 м.
Па адной з найбольш распаўсюджаных легенд праліў атрымаў сваю назву дзякуючы дачцэ найстаражытнага аргыўскага цара Іа — прыгожая ўмілаваная Зеўса па імені Іа была пераўтвораная ім у белую карову, каб пазбегнуць гневу яго жонкі Геры. Няшчасная Іа абрала водны шлях да выратавання, нырнуўшы ў сіняву праліва, які з тых часоў і завецца «каровіным бродам» або Басфорам.
Берагі праліва злучаюць два моста: Басфорскі мост даўжынёй 1074 м (завершаны ў 1973) і Мост султана Мехмеда Фаціха даўжынёй 1090 м (пабудаваны ў 1988) у 5 км на поўнач ад першага моста. Плануецца будаўніцтва трэцяга аўтадарожнага моста ў паўночнай частцы праліва на ўзбярэжжы Чорнага Мора. Мост працягласцю 1275 м звяжа хуткасную дарогу Northern Marmara з транс’еўрапейскай магістраллю. Папярэдні кошт праекта — каля 5-6 млрд долараў. Шлях на мосце будзе складацца з васьмі палос. У цяперашні час ідзе будаўніцтва чыгуначнага тунэлю «Marmaray» (тэрмін заканчэння — 2013), які аб’яднае хуткасныя транспартныя сістэмы еўрапейскай і азіяцкай частак Стамбула.
Калінкавічы-Усходнія
Калі́нкавічы-Усходнія (, Калинковичи-Восточные)  — прыпыначны пункт Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Калінкавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Размешчаны ў горадзе Калінкавічы; на лініі Гомель — Калінкавічы, паміж станцыяй Галявіцы і станцыяй Калінкавічы.
Сакаліная Гара (радовішча)
Сакаліная Гара — радовішча пясчана-жвіровага матэрыялу, за 3 км на паўночны ўсход ад г. Вілейкі. Лінзападобны паклад звязаны з канцова-марэннымі адкладамі сожскага ледавіка. Разведаныя запасы 1,84 млн, м³.
Пясчана-жвіровая парода жаўтавата-шэрая, бураватыя, месцамі слабагліністая, з праслойкамі і лінзамі розназярністых пяскоў; жвіру буйней за 5 мм у ёй 12-61 %. Пяскі-адсевы пераважна сярэднезярністыя, палевашпатава-кварцавыя; гліністых і пылаватых часцінак у іх да 3 %, у жвіры да 1 %. Магутнасць карыснай тоўшчы 3,7-15 м, ускрышы (пяскі, супескі) да 4 м. Жвір і пясок прыдатныя на выраб бетону, тынкавальных і муровачных раствораў, у дарожным будаўніцтве. Не распрацоўваецца.
Норн
Норн — вымерлая мова заходняй падгрупы паўночнагерманскай групы германскай галіны індаеўрапейскай сям’і моў, гістарычна распаўсюджаная на астравах на поўнач ад Шатландыі (Аркнейскія, Шэтландскія астравы), а таксама на паўночна-ўсходняй ускраіне рэгіёна (графства Кейтнэс). Пасля перадачы Аркнейскіх і Шэтландскіх астравоў у 1468—1469 гадах Нарвегіяй Шатландыі мова пачала занепадаць і выцясняцца шатландскай германскай мовай.
Гісторыя
Асваенне Шэтландскіх і Аркнейскіх астравоў вікінгамі пачалося, імаверна, у ІХ ст. Гэтыя перасяленцы, на думку некаторых даследчыкаў, прыбылі ў параўнальна вялікай колькасці з абласцей сучаснай заходняй Нарвегіі. Напрыклад, тапаніміка Шэтландскага архіпелага мае некаторыя паралелі з паўночна-заходняй Нарвегіяй, у той час як лексіка мовы норн мае большыя сувязі з поўднем краіны. У 1468—1469 гадах Аркнейскі і Шэтландскі архіпелагі трапілі ў заклад шатландскаму каралю Якаву ІІІ, з чым звязваецца асноўны этап пачатку заняпаду норна і пераходу яго носьбітаў на шатландскую германскую мову. Аднак, заняпад гаворак норна на Аркнейскіх астравах імаверна пачаўся ў 1379 годзе, калі графства перайшло ў рукі шатландскага клана Сінклэраў, і шатландская германская мова пачала набіраць моўны прэстыж, выцясняючы норн, у пачатку XV ст. На астравах Шэтландскага архіпелага моўны зрух пачаўся пазней, аднак прыкладна к канцу XV ст. абодва архіпелагі былі двухмоўнымі. Нягледзячы на гэта, працэс заняпаду мовы не быў быстрым, і большасць карэннага насельніцтва Аркнейскіх і Шэтландскіх астравоў, мабыць, гаварыла на норне як на роднай мове да канца XVI ст. і пачатку-сярэдзіны XVII ст. адпаведна.
Дакладнай даты канчатковага вымірання норна няма. Крыніцы XVIII—ХІХ стагоддзяў упамінаюць мову норн (радзей — пад назвамі старажытнаскандынаўская, нарвежская або дацкая) як мову ў стане заняпаду, адзначаючы, што становішча мовы на Шэтландскім архіпелагу мацнейшае чым на Аркнейскіх астравах. Хроніка 1670 года ўпамінае, што мова распаўсюджана толькі ў трох або чатырох прыходах, у асноўным, у хатніх умовах, у сваю чаргу, крыніцы 1701 года адзначалі пэўную колькасць аднамоўных носьбітаў норна і большую колькасць носьбітаў на Шэтландскіх, чым на Аркнейскіх астравах. Звесткі 1703 года сцвярджаюць, што насельніцтва Шэтландскіх астравоў гаварыла пераважна па-англійску, але захоўвала старажытную дацкую мову. Між іншым, у 1750 годзе ўраджэнец Аркнейскіх астравоў Джэймз Макензі пісаў, што мова захоўвалася ў асяроддзі людзей пажылога ўзросту, якія карысталіся моваю між сабою. Урэшце, апошнія паведамленні пра носьбітаў мовы норн прыпадаюць на ХІХ ст., аднак больш верагодныя звесткі датуюць смерць мовы канцом XVIII ст. Варта зазначыць, што на 1893 год прыходзяцца паведамленні пра наяўнасць на ізаляваных астравах Шэтландскага архіпелага, Анст і Фула, людзей, якія помнілі некаторыя сказы і ўрыўкі з песень і вершаў на мове норн. Уолтэр Сазэрлэнд, жыхар паселішча Ско (востраў Фула), які памёр у 1850 годзе, лічыцца апошнім носьбітам норна. Аднак нягледзячы на смерць мовы, яе сляды захоўваюцца ў якасці тапонімаў і дыялектызмаў у назвах раслін, жывёл, надвор’я, у рыбалоўнай лексіцы.
У сваю чаргу, смерць мовы норн у Кейтнэсе датуецца значна ранейшым часам, прыкладна XV ст. , што дазваляе некаторым даследчыкам вылучаць кейтнэскія гаворкі норна. Пра гэтыя гаворкі сведчанняў засталося значна менш у адрозненне ад гаворак Шэтландскага і Аркнейскага архіпелагаў.
Норн аказаў значны ўплыў на мясцовыя дыялекты шатландскай германскай мовы, асабліва на аркнейскі. У сваю чаргу, на лексіку норна істотна паўплывала шатландская германская мова, калі яе словы пранікалі нават у асноўны лексікон, пра што можна меркаваць, кіруючыся прыкладамі малітвы «Ойча наш», Хільдынавай балады і загадак.
Пісьменнасць
Пісьмовых помнікаў норна амаль не захавалася. Усе тэксты, што дайшлі да нашых дзён, уключаюць у сябе пераклад малітвы «Ойча наш» і ўзор народнае творчасці ў выглядзе балады.
Даследаванне
Норн не была пісьмоваю моваю, але захавалася ў параўнальна позніх запісах антыквараў. Так, у 1693 годзе святар Джэймс Уолес уключыў аркнейскі варыянт малітвы «Ойча наш» у сваё апісанне Аркнейскага архіпелага, у 1774 годзе Джордж Лоў запісаў рад тэкстаў на шэтландскім дыялекце на востраве Фула, уключаючы шэтландскі варыянт «Ойча наш» і самы доўгі тэкст на мове — баладу Hildinakvadet. Запісы Лоў даволі ненадзейныя, бо ён не быў носьбітам мовы і карыстаўся англійскай арфаграфіяй, аднак ён разумеў адрозненне мовы арыгінала ад англійскай і выкарыстоўваў літару j для пазначэння гука ёт на ўзор скандынаўскіх моў. У 1900 годзе Марыус Хэгстад выдаў каменціраваны варыянт балады ў Осла. Скандынаўскі фолк-выканавец Харальд Фос выканаў «Hildinakvadet» (баладу Хільдына) у музычным суправаджэнні.
Лінгвістычныя даследаванні норна таксама праводзілі фарэрац Якаб Якабсэн і шатландзец Х’ю Марвік.
Класіфікацыя
Мова норн належыць да паўночнагерманскае групы германскае галіны індаеўрапейскае моўнае сям’і, утвараючы разам з фарэрскай, ісландскай і нарвежскай мовамі заходнюю падгрупу ў складзе паўночнагерманскае групы. Заходняя падгрупа, у сваю чаргу, супрацьпастаўлена ўсходняй падгрупе, якую ўтвараюць шведская, дацкая і гутнійская мовы. Гэтая класіфікацыя засноўваецца на адрозненнях між мовамі паўночнагерманскае групы на момант іх разыходжання. Але па сучасным стане ўзаемазразумеласці паўночнагерманскія мовы падзяляюцца іначай: на астраўную і мацерыковую падгрупы. У рамках гэтае гіпотэзы норн адносіцца да астраўной падгрупы разам з ісландскай і фарэрскай. Норн гістарычна падзяляў з фарэрскай мовай вялікую колькасць агульных фаналагічных і граматычных рыс, і, магчыма, быў узаемазразумелы з гэтай мовай.
Мову норн не трэба блытаць з шэтландскім дыялектам шатландскай германскай мовы.
Фанетыка, фаналогія
Фаналогію мовы норн нельга дакладна вызначыць з-за адсутнасці зыходных звестак, але карціна гукавога ладу мовы можа быць прыкладна адноўлена дзякуючы пісьмовым звесткам. З дыялектамі паўднёва-заходняй Нарвегіі мова падзяляла многія асаблівасці, сярод якіх азванчэнне зычных /p, t, k/ у [b, d, ɡ] перад або між галоснымі і пераход /θ/, /ð/ у [t] і [d] адпаведна. Першая ўласцівасць, аднак, поўнасцю прасочвалася толькі ў шэтландскім дыялекце, будучы толькі частковай на Аркнейскім архіпелагу.
Граматыка
Граматычна норн быў блізкім да іншых паўночнагерманскіх моў. Існавала два лікі, тры роды і чатыры склоны: назоўны, родны, давальны і вінавальны. Дзеяслоў меў два асноўныя спражэнні ў прошлым і цяперашнім часах. Як і ў іншых паўночнагерманскіх мовах, для абазначэння пэўнасці назоўніка выкарыстоўваўся суфікс замест прэпазіцыйнага артыкля: man(n), але mannen. Граматычныя сведчанні норна даволі бедныя, аднак яны дазваляюць меркаваць, што будова сказа набліжалася да моў заходняй падгрупы паўночнагерманскай групы.
Сучаснае выкарыстанне
Большая частка выпадкаў выкарыстання норна або іншых форм старажытнаскандынаўскага маўлення адносіцца да сімвалічных мэт (напрыклад, дэвіз Шэтландскіх астравоў — Með lögum skal land byggja). Іншыя прыклады выкарыстання норна або старажытнаскандынаўскай мовы можна знайсці ў назвах мясцовых паромаў. Іншым цікавым фактам з’яўляецца захванне слоў норна ў назвах парод і колераў мясцовых авечак.
Некаторыя групы энтузіястаў, засноўваючыся на лінгвістычным аналізе захаваных пісьмовых помнікаў і старажытнаскандынаўскай лінгвістыкі наогул, займаюцца распрацоўкай і папулярызацыяй сучаснай формы норна, вядомай як нюнорн (літаральна «новы норн»).
Japanolirion
Japonolirion — манатыпны род травяністых раслін сямейства. Адзіны від роду, Japanolirion osense — эндэмік Японіі.
Лэмэшыўка (Калыніўскі раён)
Лэмэшыўка (Ле́мешівка) — вёска ў Калыніўскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Малы Ахорнбодэн
Малы Ахорнбодэн (ням. Kleiner Ahornboden) — закрыты парослы лесам ландшафт у паўночнай частцы горнага масіва Карвендэль у Аўстрыі; частка тырольска-баварскага біясфернага запаведніка (пачынаючы з 1928 года), каля 720 км² якога знаходзяцца на тэрыторыі паўночнага Тыроля. Нізказаселены рэгіён. Вызначаецца высокай канцэнтрацыяй ложнаплатанавага (горнага) клёна ці явара (Acer pseudoplatanus), ад назвы дрэва паходзіць і нямецкая назва ланшафта Ahornboden (бел. зямля клёна).
Малы Ахорнбодэн ляжыць у паўночнай частцы даліны Яханісталь на вышыні 1400 метраў, непасрэдна перад крутымі абрывістымі паўночнымі склонамі альпійскага горнага ланцуга Хінтэрауталь-Вомпер. Знаходзіцца на адлегласці прыкладна 3 пешых гадзін ад вёскі Хінтэррыс (928 м над узроўнем мора).
Глядзі таксама: Вялікі Ахорнбодэн
Авяр’янаў
Авяр’янаў — прозвішча.
Паляне
Паляне:
IC 911
IC 911 — галактыка тыпу S M (спіральна змяшаная галактыка) у сузор'і Валапас.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Кам’янка-Дніпроўска
Каменка-Дняпроўская ці Кам’янка-Дніпроўска (Кам’янка-Дніпровська) — горад у Запарожскай вобласці Украіны. Плошча 21 км². Насельніцтва 13 541 чал. (1 студзеня 2012).
Шанхай Мастэрс 2012 (снукер)
Шанха́й Ма́стэрс 2012 (Shanghai Masters 2012, таксама вядомы як Bank of Communications Shanghai Masters 2012 — ад назвы спонсара) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 17 па 23 верасня 2012 года на шанхайскай гранд-сцэне, у Шанхаі, Кітай. Турнір стаў шостым розыгрышам Шанхай Мастэрс, які праходзіць штогод з 2007 года. Bank of Communications у другі раз запар спансіраваў Шанхай Мастэрс. Прызавы фонд турніру склаў £410,000 (на £60,000 больш, чым у мінулым годзе), з якіх £75,000 атрымаў пераможца (на £10,000 больш, чым у мінулым годзе).
Турнір уключаў у сябе чатыры кваліфікацыйныя раўнды, якія праходзілі на працягу чатырох дзён з 24 па 27 ліпеня 2012 года ў Акадэміі Сусветнага снукера ў Шэфілдзе, Англія, і ў якіх гулялі 80 удзельнікаў (78 прафесійных снукерыстаў і 2 аматары). 16 пераможцаў апошняга кваліфікацыйнага раўнда трапілі ў асноўную стадыю, дзе да іх далучыліся 16 першых сеяных ігракоў і 8 уладальнікаў уайлдкард, якія гулялі ў папярэднім раўндзе супраць васьмярых гульцоў, якія прайшлі кваліфікацыю. Пасля гэтага, 32 снукерысты гулялі на выбыванне, пачынаючы з 1/16 фіналу. Ва ўайлдкард раўндзе і першых двух раўндах асноўнай сетцы на шанхайскай гранд-сцэне выкарыстоўваліся чатыры гульнявыя сталы, у чвэрцьфіналах — два, а ў паўфіналах і фінале — адзін.
Леташні пераможца турніру Марк Сэлбі быў разгромлены Джэймі Коўпам у першым раўндзе з лікам 5:1. Тры з васьмі кітайскіх аматараў, якія атрымалі ўайлдкард, прайшлі ў 1/16 фіналу турніру, але не здолелі прабіцца далей, як і адзіны прафесіянал з Кітая на турніры Дзін Цзюньхуэй, які саступіў у першым раўндзе Марку Кінгу (4:5). Джон Хігінс з Шатландыі ўпершыню дайшоў да паўфіналу рэйтынгавага турніру пасля перамогі на чэмпіянаце свету 2011 года (16 месяцаў таму), а таксама, перамогшы Шона Мёрфі з лікам 6:3 у паўфінальным паядынку, выйшаў у фінал турніру. Другім фіналістам спаборніцтва стаў Джад Трамп, які быў апанентам Хігінса ў фінале чэмпіянату свету 2011 года, саступіўшы яму з лікам 15:18. У паўфінале Трамп перайграў леташняга фіналіста Шанхай Мастэрс Марка Уільямса з Уэльса з лікам 6:4.
Пераможцам турніру стаў Джон Хігінс з Шатландыі, які саступаў Трампу ў фінальным матчы з лікам 0:5 і 2:7, але выйграў 6 фрэймаў запар, выйшаўшы наперад з лікам 8:7 і давёў паядынак да перамогі. Апроч таго, у шостым фрэйме фінальнага матча шатландзец аформіў максімальны брэйк, які стаў шостым у яго кар'еры і прынёс яму прыз у £10,000 і £2,000 за найвышэйшую серыю на спаборніцтве. Хігінс перайграў на сваім шляху да тытула Джэймі Джонса (5:2), Раяна Дэя (5:0), Алістэра Картэра (5:3), Шона Мёрфі ў паўфінальным матчы (6:3), і Джада Трампа ў напружаным фінальным паядынку (10:9). Гэтая перамога стала 38-м прафесійным і 25-м рэйтынгавым тытулам у кар'еры шатландскага снукерыста і паспрыяла яго ўздыму ў рэйтынгу з чацвёртай пазіцыі на трэцюю.
Турнір
Шанхай Мастэрс 2012 года стаў шостым розыгрышам Шанхай Мастэрс (Shanghai Masters), які праходзіць штогод з 2007 года на шанхайскай гранд-сцэне, у Шанхаі, Кітай.
Матчы асноўнай стадыі турніру (39 паядынкаў) гуляліся за чатырма сталамі на шанхайскай гранд-сцэне ў шанхайскім раёне Сюйхой, а кваліфікацыя спаборніцтва праходзіла амаль за два месяцы да гэтага ў Акадэміі Сусветнага снукера ў Шэфілдзе, Англія.
Прызавыя грошы
Bank of Communications у другі раз запар спансіраваў Шанхай Мастэрс. Прызавы фонд турніру павысіўся ў параўнанні з мінулым годам на £60,000 і склаў £410,000 (з улікам прыза за максімальны брэйк, які мог быць не выкананы ), стаўшы рэкордным прызавым фондам гэтага турніру. Таксама на £10,000 больш у параўнанні з розыгрышам 2011 года атрымаў пераможца турніру — £75,000.
Рэйтынгавыя ачкі
Шанхай Мастэрс 2012 меў такое ж размеркаванне рэйтынгавых ачкоў, як і на астатніх турнірах, якія праходзілі ў Кітаі акрамя International Championship (Усі Класік, World Open і Адкрыты чэмпіянат Кітая). Пераможца турніру атрымаў 7000 рэйтынгавых ачкоў. Больш каштоўнымі турнірамі (у плане рэйтынгу) былі толькі International Championship, чэмпіянат Вялікабрытаніі (на абодвух пераможцы атрымлівалі па 8000 ачкоў) і чэмпіянат свету (пераможца атрымаў 10000 балаў).
Фармат турніру
На Шанхай Мастэрс 2012 прыняло ўдзел 104 снукерысты, з якіх 94 — удзельнікі мэйн-тура і 10 — аматары. 32 удзельнікі — ігракі з нумарамі пасеву з 65 па 94, а таксама 2 аматары — пачалі турнір з першага кваліфікацыйнага раўнда ў фармаце матча на выбыванне (16 гульняў), які праходзіў 24 ліпеня 2012 года (амаль за два месяцы да асноўнай стадыі). У ім ігракі з нумарамі пасеву з 65 па 80 гулялі супраць астатніх снукерыстаў. 16 пераможцаў матчаў першага раўнда выходзілі ў другі кваліфікацыйны раўнд, у якім гулялі супраць удзельнікаў з нумарамі пасеву з 49 па 64 (16 гульняў). Другі круг праходзіў 25 ліпеня 2012 года. 16 пераможцаў матчаў другога раўнда выходзілі ў трэціі кваліфікацыйны раўнд, у якім гулялі супраць удзельнікаў з нумарамі пасеву з 33 па 48 (16 гульняў). Трэці круг праходзіў 26 ліпеня 2012 года. Затым 16 пераможцаў матчаў трэцяга раўнда выходзілі ў заключны чацвёрты кваліфікацыйны раўнд, дзе гулялі супраць удзельнікаў з нумарамі пасеву з 17 па 32 (16 гульняў). Чацвёрты круг кваліфікацыі праходзіў 27 ліпеня 2012 года. Кваліфікацыя Шанхай Мастэрс праходзіла ў Акадэміі Сусветнага снукера ў Шэфілдзе, Англія. Такім чынам, у асноўную стадыю спаборніцтва выйшлі 16 ігракоў, якія далучыліся да 16 снукерыстаў з нумарамі пасеву з 1 па 16 і 8 уладальнікаў уайлдкард. Васьмёра ўладальнікаў уайлдкард гулялі ў папярэднім уайлдкард раўндзе супраць васьмярых гульцоў з самымі нізкімі нумарамі пасеву, якія прайшлі кваліфікацыю.
Такім чынам, 8 пераможцаў чацвёртага кваліфікацыйнага раўнда, якія не гулялі ў уайлдкард раўндзе, 8 пераможцаў матчаў уайлдкард раўнда і 16 ігракоў, якія трапілі на чэмпіянат без кваліфікацыі, гулялі ў асноўнай стадыі на выбыванне, пачынаючы з 1/16 фіналу, дзе топ-16 сеяных гульцоў сустракаліся з астатнімі гульцамі. Лёсаванне турніру прадвызначала немагчымасць сустрэчы ігракоў топ-16 раней за 1/8 фіналу, ігракоў топ-8 раней чвэрцьфіналаў, ігракоў з першай чацвёркі сеяных раней паўфіналу і двух першых сеяных раней фіналу Шанхай Мастэрс. Пяць раўндаў асноўнай стадыі (а таксама ўайлдкард раўнд) праходзілі на працягу сямі дзён (гульні ўайлдкард раўнда і 1/16 фіналу былі расцягнутыя на тры дні) на шанхайскай гранд-сцэне ў Шанхаі, Кітай.
Соценныя серыі
У 61 матчы кваліфікацыйнай стадыі было выканана 11 соценных серый. 54-ы сеяны Дэвід Гілберт быў адзіным снукерыстам, які здзейсніў два сэнчуры, у тым ліку найвышэйшы брэйк кваліфікацыі ў 142 ачкі ў матчы другога кваліфікацыйнага раўнда супраць Робі Уільямса. Такім чынам, ён атрымаў узнагароду ў £200 за найвышэйшы брэйк у кваліфікацыі.
Ніжэй прадстаўлены ўдзельнікі, упарадкаваныя па іх найвышэйшай серыі на турніры. Насупраць пералічаны ўсе соценныя брэйкі кожнага гульца.