cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Аляксандр Аляксеевіч Грыцанаў
Сям’я
У А. А. Грыцанава засталіся жонка і дачка.
Вучоба
У 1975—1980 гадах вучыўся на гістарычным факультэце Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта (БДУ), у 1980—1983 гадах — у аспірантуры кафедры філасофіі БДУ. Падчас вучобы ў аспірануты падрыхтаваў дысертацыю на суісканне вучонай ступені кандыдата філасофскіх навук на тэму "Критический анализ буржуазных концепций «среднего класса», але з яе абаронай у Мінску ўзніклі праблемы, і аўтару прыйшлося звяртацца ў ВАК СССР, у выніку чаго праца была паспяхова абаронена ў Маскве ў 1984 годзе . Такім чынам, А. А. Грыцанаў стаў самым маладым у СССР кандыдатам філасофскіх навук на той час.
Выкладчыцкая дзейнасць
У 1983—1988 гадах — выкладчык, у 1988—1996 гадах — дацэнт БДУ.
У 1996—1998 гадах — дацэнт і загадчык кафедры сацыяльных і гуманітарных дысцыплін Усходне-Еўрапейскага недзяржаўнага інстытута бізнесу і права (Мінск).
У 2001—2002 гадах — дацэнт кафедры філасофіі, сацыялогіі і эканомікі Міжнароднага дзяржаўнага экалагічнага ўніверсітэта ім. А. Д. Сахарава (Мінск).
Выкладаў у «Беларускім калегіюме».
За час выкладчыцкай дзейнасці чытаў лекцыі, курсы і спецкурсы па розных галінах філасофскіх і сацыялагічных ведаў, псіхааналітычнай культуралогіі (з 1989 года), а таксама рэлігіязнаўству.
Грамадская дзейнасць
Падчас перабудовы ў 1987—1989 гадах вёў першы ў Беларусі палітычны дыскусійны клуб «Філасофскія чацвяргі» (разам з палітычным дыскусійным клубам «Современник», які ўзначальваў Л. У. Крывіцкі).
У другой палове 1980-х гадоў прымаў актыўны ўдзел у арганізацыі першых свецкіх сустрэч са служыцелямі царквы, у тым ліку з мітрапалітам Філарэтам.
Браў удзел у арганізацыі выставы вядомага беларускага мастака А. А. Ісачова, які знаходзіўся пад забаронай.
Быў ініцыятарам і адным з арганізатараў першага жаночага конкурса прыгажосці ў Мінску.
Публіцыстычная дзейнасць
Быў карэспандэнтам газеты «Белорусы и рынок», пастаянным калумністам «БелГазеты» і аўтарам сайта экспертнай супольнасці Беларусі «Наше мнение», на пач. 2000-х гадоў меў публікацыі ў газеце «Советская Белоруссия». Агулам, ёсць аўтарам каля 400 артыкулаў.
У пер. пал. 1990-х гадоў часта запрашаўся ў якасці ўдзельніка перадач на БТ.
Актыўна супрацоўнічаў з Міжнародным часопісам сацыяльных і гуманітарных навук «Личность. Культура. Общество» (Масква).
Іншае
У 1998—2001 гадах быў навуковым рэдактарам-кансультантам таварыства з абмежаванай адказнасцю «Инво-сервис».
З 2007 года да самай смерці з’яўляўся нязменным вядучым «Дыскусійнага клуба» на беларускім інтэрнэт-партале OPEN.BY.
Крымінальны пераслед
У сяр. 1990-х гадоў займаўся бізнес-праектамі, пад рэалізацыю якіх часцяком пазычаў у знаёмых буйныя сумы грошай. Аднак бізнес не заўсёды быў паспяховым, і чацвёра крэдытораў звярнуліся ў суд, каб спагнаць з А. А. Грыцанава 22 тыс. долараў ЗША. У выніку, у 1997 годзе суд Кастрычніцкага раёна Мінска прызнаў А. А. Грыцанава вінаватым у здзяйсненні махлярства ў асабліва буйных памерах і прысудзіў пакаранне ў выглядзе трох гадоў пазбаўлення волі ўмоўна без канфіскацыі маёмасці.
У 2003 годзе ў суд звярнулася яшчэ адна крэдыторка, якая ў 1995 годзе пазычыла А. А. Грыцанаву 2,5 тыс. долараў ЗША. 18 верасня 2003 года А. А. Грыцанаў быў прысуджаны да двух гадоў пазбаўлення волі з канфіскацыяй маёмасці, але пракуратура вынесла пратэст у сувязі з занадта мяккім рашэннем суда, і 24 мая 2004 года суд Маскоўскага раёна Мінска прысудзіў А. А. Грыцанаву чатыры гады пазбаўлення волі ў калоніі строгага рэжыму з канфіскацыяй маёмасці. Адзін год пакарання быў скарочаны па амністыі.
Падчас судовага разбіральніцтва А. А. Грыцанаў сваёй віны не прызнаў, абвяргаючы ўсе прад’яўленыя яму абвінавачванні.
Пакаранне адбываў у выпраўленча-працоўнай калоніі ў Шклове.
Выйшаў на волю ўжо ў лістападзе 2004 года.
Выдавецкая дзейнасць
З кан. 1990-х гадоў займаўся выключна выдавецкімі праектамі, быў кіраўніком (галоўным рэдактарам і саставіцелем) найбуйнейшага ў СНД міжнароднага праекта «Гуманітарная энцыклапедыя» Мінскага філасофскага кола, а таксама кніжных серый: «Мыслители ХХ столетия», «Религии мира» і «Тайны посвященных».
Навуковыя інтарэсы
Гісторыя
З’яўляючыся гісторыкам па адукацыі, цікавіўся савецкай гісторыяй. Для першага выдання «Новейшего философского словаря» (1998) ім была напісана падборка артыкулаў, прысвечаных рэаліям савецкай гісторыі, а адным з апошніх рэалізаваных праектаў стала кніга «Научный антикоммунизм и антифашизм: популярный компендиум» (2010).
Псіхааналіз
Яшчэ ў бытнасць студэнтам пачаў спецыялізавацца ў галіне псіхааналізу (пад кір. В. І. Аўчарэнкі). Браў удзел у распрацоўцы канцэпцыі сацыялагічнага псіхалагізму. Сумесна з В. І. Аўчарэнкам на мяжы 1990-х гадоў выдаў дзве манаграфіі, звязаныя з псіхааналізам (сацыялагічным псіхалагізмам): «Социологический психологизм. Критический анализ» (1990) і «Человек и отчуждение» (1991). Садзейнічаў публікацыі першага рускамоўнага «Психоаналитического глоссария» (1994), напісаў прадмову да яго. Адным з апошніх рэалізаваных праектаў было выданне «Психоанализ: новейшая энциклопедия» (2010).
Сацыялогія
Філасофія
Напрацаванае ў «Новейшем философском словаре» (1998) атрымала далейшае развіццё як у наступных двух перавыданнях (2001, 2003), так і ў выданнях: «Постмодернизм. Энциклопедия» (2001), «Всемирная энциклопедия: Философия» (2001), «История философии: Энциклопедия» (2002), «Всемирная энциклопедия: Философия ХХ век» (2002), «Новейший философский словарь. Постмодернизм» (2007) і г.д.
У межах серыі навуковых біяграфій «Мыслители ХХ века» паспеў падрыхтаваць і апублікаваць 12 кніг (з іх 1 кніга — аўтарская і 4 кнігі — напісаныя ў суаўтарсте); астатнія 6 кніг засталіся на розных стадыях рэдакцыйнай падрыхтоўкі да публікацыі.
Рэлігіязнаўства
У 2006 годзе пабачыла свет 9-томная серыя «Религии мира» (перавыдадзена ў 2009—2011 годах), у якой 7 кніг былі напісаныя А. А. Грыцанавым ці пры яго непасрэдным удзеле. У наступным 2007 годзе выдаў працу «Религия: Энциклопедия», якую рыхтаваў да перавыдання ў 2011 годзе.
Таксама цікавіўся пытаннямі эзатэрыкі: пад яго рэдакцыяй у 2002 годзе выйшаў том «Эзотеризм. Энциклопедия», а ў межах запушчанай у 2009 годзе 18-томнай серыі «Тайны посвященных» толькі некалькі кніг былі ім напісаныя з дапамогай суаўтараў, а астатнія — аднаасобна.
Смерць
А. А. Грыцанаў перанёс інсульт і хварэў на цукровы дыябет. Памёр у ноч на года ў Мінскай гарадской клінічнай бальніцы № 5.
Развітанне з нябожчыкам адбылося 22 сакавіка. Пасля крэмацыі ён быў пахаваны на Маскоўскіх могілках.
Бібліяграфія
З’яўляўся саставіцелем і рэдактарам 13 энцыклапедый і слоўнікаў, аўтарам і суаўтарам больш за 20 кніг і манаграфій, аўтарам больш за 2000 навуковых артыкулаў на рускай, беларускай, англійскай і польскай мовах — па праблемах філасофіі, сацыялогіі, гісторыі, паліталогіі, культуралогіі, рэлігіязнаўства, псіхалогіі і па розным пытанням класічнага і сучаснага псіхааналізу.
Чылі
Чылі (Chile, афіцыйная назва — Рэспу́бліка Чылі (República de Chile ) — дзяржава на паўднёвым захадзе Паўднёвай Амерыкі. Мяжуе на поўначы з Перу, на ўсходзе з Аргенцінай і Балівіяй, на захадзе абмываецца Ціхім акіянам. У складзе Чылі прыбярэжныя астравы Чылійскага архіпелага, заходняя частка вострава Вогненная Зямля, астравы ў Ціхім акіяне: Сан-Амбросіа, Сан-Фелікс, Архіпелаг Хуана Фернандэса, Сала-і-Гомес, Рапануі (Вялікадня). Краіна падзяляецца на 12 рэгіёнаў і сталічную акругу. Нацыянальнае свята — Дзень абвяшчэння незалежнасці.
Этымалогія
Адзінага дасканалага тлумачэння паходжання слова Чылі не існуе. Згодна з распаўсюджаным тлумачэннем, назва паходзіць ад мовы аймара, на якой слова chilli азначае «краіна, дзе канчаецца свет». Гэтая версія добра стасуецца з тым фактам, што першыя іспанцы, якія з’явіліся ў Чылі, пачалі засяленне краіны з тэрыторый плямён аймара. З самага пачатку каланізацыі Паўднёвай Амерыкі для зямель на поўдні пустыні Атакама іспанцы выкарыстоўвалі назву Чылі. У чылійскіх школах вывучаецца таксама версія, згодна якой Чылі — гэта ўпрыгожаная назва птушкі Trile.
Згодна іншай, менш распаўсюджанай тэорыі, вытокі слова Чылі патрэбна шукаць у мове інкаў кечуа. Тэрыторыі імперыі інкаў прасціраліся не далей сённяшняга Сант’яга, таму землі на поўдзень Рыа Аканкагуа з адносна халодным кліматам і пакрытымі снежнымі шапкамі вяршынямі Андаў інкі называлі tchili, што значыць «снег».
Гісторыя
Гісторыя Чылі пачалася з часоў засялення рэгіёна каля 13 тысяч гадоў таму назад. У 16 стагоддзі пачалося заваяванне і падпарадкаванне тэрыторый сучаснага Чылі іспанскімі канкістадорамі, у 19 стагоддзі чылійскі народ атрымаў незалежнасць ад каланіяльнай улады. Вельмі значны ўплыў на далейшае развіццё Чылі да пачатку Другой сусветнай вайны аказала здабыча селітры, а некалькі пазней — медзі. Багацце прыроднымі рэсурсамі ў значнай ступені паспрыяла эканамічнаму пад’ёму ў Чылі, але выклікала таксама і залежнасць ад суседніх краін і прывяло нават да войнаў з імі. Пасля амаль што дзесяцігадовага кіраўніцтва на змену хрысціянска-дэмакратычнаму ўраду ў 1970 годзе да ўлады прыйшоў сацыялістычны прэзідэнт Сальвадор Альендэ. Путч Аўгуста Піначэта 11 верасня 1973 года ўсталяваў 17-гадовую дыктатуру ў краіне і выклікаў шэраг радыкальных эканамічных рэформ. З 1988 года ў Чылі вызначылася перакананая тэндэнцыя да дэмакратычнага развіцця краіны.
Прырода
Паўднёвая Чылі мае фіёрдавы характар; уся тэрыторыя сейсмічная. Карысныя выкапні: медныя, малібдэнавыя, свінцовыя, цынкавыя, жалезныя і марганцавыя руды, нафта, прыродны газ, каменны вугаль, сера, салетра, каменная соль, золата, серабро. Клімат Паўночнай Чылі (да 28° паўднёвай шыраты) трапічны пустынны. Сярэдняя тэмпература ліпеня 15,6° С, студзеня 20,8° С. Ападкаў да 100 мм за год, у пустынях Атакама, Тамаругаль не выпадаюць па некалькі гадоў. У Цэнтральнай Чылі (да 42° паўднёвай шыраты) клімат субтрапічны міжземнаморскага тыпу з зімовымі дажджамі. Сярэдняя тэмпература ліпеня 7,7° С, студзеня 19,7° С, ападкаў ад 200 да 2500 мм за год. У Паўднёвай Чылі халаднаваты вільготны клімат умераных шырот. Сярэдняя тэмпература ліпеня ад 7 да 1° С, студзеня ад 14 да 7° С, ападкаў на ўзбярэжжы 2500-3000 мм за год, на заходніх схілах Андаў да 7000 мм. На паўднёвым усходзе кантынентальнасць павялічваецца, сярэднямесячныя тэмпературы ад 2 да 11° С, ападкаў да 230 мм у год. Рачная сетка больш развіта ў цэнтральнай і паўднёвай частках Чылі, рэкі горныя, кароткія, паўнаводныя (самая вялікая па працягласці рака Лоа). Шмат канцавых ледавіковых азёр. На поўначы мінеральныя азёры, самае вялікае з іх Салар-дэ-Атакама (3000 км²). На самай поўначы знаходзіцца адно з самых высакагорных азёр Чунгара. У Галоўнай Кардыльеры развіта магутнае зледзяненне. Расліннае покрыва ў Паўночнай Чылі амаль адсутнічае (пясчаныя дзюны, барханы), трапляюцца кактусы, салянкі, на берагавой паласе ў перыяд туманаў — пустынная фармацыя ламас. У сярэдняй частцы ў далінах рэк вечназялёныя хмызнякі і дрэвы (цік, літрэ, мыльнае дрэва кільяй) на маламагутных шэракарычневых глебах. На схілах гор да 1200 м лясы міжземнаморскага тыпу, вышэй — хвойныя, якія змяняюцца альпійскімі лугамі. На поўдні сярэдняй часткі на бурых лясных, вулканічных і забалочаных глебах густыя вечназялёныя лясы (гемігілея). На поўдні ад 46° паўднёвай шыраты мяшаныя лясы, на ўсходніх раўнінах і ў раёне Магеланава праліва — стэпы.
Дзяржаўны лад
Чылі — прэзідэнцкая рэспубліка. Дзейнічае канстытуцыя 1980 года (з папраўкамі 1990). Кіраўнік дзяржавы і ўрада — прэзідэнт, які выбіраецца ўсеагульным галасаваннем на 6 гадоў. Вышэйшы заканадаўчы орган — Нацыянальны Кангрэс Чылі, які складаецца з сената (46 сенатараў, з іх 9 назначаны пажыццёва, астатнія — выбраныя) і палаты дэпутатаў (120 дэпутатаў). Склад сената кожныя 4 гады абнаўляецца напалову; палата дэпутатаў выбіраецца ўсеагульным галасаваннем на 4 гады. Вышэйшы выканаўчы орган — Кабінет міністраў.
Эканоміка
З прыходам да ўлады Аўгуста Піначэта сацыялістычны канцэпт чылійскай народнай эканомікі Сальвадора Альендэ быў паслядоўна перапрацаваны і дэрэгуляваны на аснове неаліберальных аспектаў рыначнай эканомікі. Большая частка дзяржаўных прадпрыемстваў была прыватызавана ў час кіравання Піначэта і пазней, аднак медныя руднікі, якія перайшлі ў дзяржаўную маёмасць пры Альендэ і заставаліся пад непасрэдным кантролем ваеннай хунты Піначэта, па сённяшні дзень з’яўляюцца дзяржаўнай уласнасцю.
Ліванова
Лівано́ва (, Ливаново) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крупскага сельсавета.
Гнетавыя
Гнетавыя (Gnetophyta) — аддзел голанасенных раслін.
Вядома каля 70 сучасных відаў, падзеленых на 3 сямействы.
Характарызуюцца наступнымі прыкметамі: наяўнасцю сасудаў у другаснай драўніне; прысутнасцю покрываў («калякветніка») вакол мікра- і мегастробілаў; моцнай рэдукцыяй жаночага зарастка; адсутнасцю архегоніяў у гнетума і вяльвічыі; моцнай рэдукцыяй мужчынскага зарастка. Сцёблы эфедры і гнетума — пікнаксільныя, а ў вельвічыі сцябло манаксільнае.
Сарыален (Тарбагатайскі раён)
Сарыален — сяло ў Тарбагатайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Жанааулскай сельскай акругі. Код КАТА — 635839400.
Апахань
Апахань (Опахань) — сяло ў Бранскім раёне Бранскай вобласці Расіі.
Гісторыя
Упершыню згадваецца ў 1610 годзе як сяльцо.
У 1908 годзе была адкрыта царкоўна-прыходская школа.
У 1929 годзе ў сяле арганізаваны калгас імя 3-га Інтэрнацыяналу. Да 1930-х гадоў — цэнтр сельсавета. У 1943 годзе, пасля вызвалення раёна ад захопнікаў, у сяле адроджаны калгас імя 3-га Інтэрнацыянала. У 1948 годзе калгас імя 3-га Інтэрнацыянала быў падзелены на 3 калгасы: імя 3-га Інтэрнацыянала, імя Пушкіна, імя Арджанікідзэ. У 1950 годзе тры калгасы аб’ядналіся ў адзін калгас «Новы шлях».
Гучын
Гу́чын (Гу́чин) — вёска ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Гучынскага сельсавета.
Чумак (Рыпкынскі раён)
Чума́к (Чума́к) — вёска ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Вышнэўскага сельсавета.
Фрыс
Фрыс — прозвішча.
Туроцкі канал
Туроцкі канал — меліярацыйны канал у Петрыкаўскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Прыпяць.
Даўжыня 7,5 км. Пачынаецца каля заходняй ускраіны вёскі Рубча, вусце за 4 км на паўночны ўсход ад вёскі Мардзвін.
Фіянава
Фіянава — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Знаходзіцца за 19 км на паўночны ўсход ад горада Браслаў, за 1 км на паўночны захад ад вёскі Далікатары, у басейне ракі Друйка. Належыць да Абабіцкай групы азёр і знаходзіцца на тэрыторыі Нацыянальнага парка «Браслаўскія азёры».
Плошча паверхні 0,01 км². Даўжыня 0,15 км, найбольшая шырыня 0,08 км. Даўжыня берагавой лініі 0,32 км.
Схілы невыразныя. На захадзе выцякае ручай у раку Абабіца.
Мікалай Тарасавіч Раманоўскі
Мікалай Тарасавіч Раманоўскі (, Мінск — ) — беларускі эканаміст, географ. Доктар эканамічных навук (1971), прафесар (1972). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
Узнагароды
Ордэны Айчыннай вайны 1-й і 2-й ступеняў, Чырвонай Зоркі, Дружбы народаў, званне «Заслужаны работнік вышэйшай школы Беларускай ССР» (1975) і інш.
Ляды (Крупскі раён)
Ляды́ (, Ляды) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крупскага сельсавета.
Да 31 сакавіка 1977 года вёска ўваходзіла ў склад Ігрушкаўскага сельсавета.
Ямышчэ
Я́мішча ці Я́мышчэ (Я́мище) — вёска ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Гучынскага сельсавета.
Аляксей Пятровіч Пынцікаў
Аляксей Пятровіч Пынцікаў (нар., Мінск, Беларусь) — прафесійны беларускі баскетбаліст. Выступаў за нацыянальную зборную Беларусі.
Біяграфія
Чэмпіён Еўропы сярод моладзевых камандаў. Выступаў у «Гродна-93», «Віталюр», «Мінск-2006». Шматразовы чэмпіён Рэспублікі Беларусь.
У 2000 годзе скончыў ГрДУ ім. Янкі Купалы.
Жэтыарал
Жэтыарал (, да 1992 г. — Камсамол ) — аул у Тарбагатайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Жэтыаральскай сельскай акругі. Код КАТА — 635841100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 2023 чалавекі (1013 мужчын і 1010 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у ауле пражываў 1391 чалавек (725 мужчын і 666 жанчын).
Канал Лукіч
Лукі́ч — меліярацыйны канал у Петрыкаўскім раёне Гомельскай вобласці, левы прыток ракі Прыпяць. Даўжыня 27,2 км. Пачынаецца з ракі Бобрык 2-гі за 1 км на ўсход ад вёскі Аголіцкая Рудня, упадае ў старыцу на пойме Прыпяці за 2,5 км на поўдзень ад вёскі Конкавічы. Прыток — Людзвіноўскі канал (злева). Пабудаваны ў 1972—1975 гадах.
Малога
Даўжыня ракі 456 км (да стварэння Рыбінскага вадасховішча — 607 км), плошча вадазбору 29,7 тыс.км². Сярэдні расход вады 172 м³/с. Каля горада Усцюжна расход вады складае 131 м³/с, сярэдні аб’ём сцёку — 4,134, у вусці — 237 м³/с (аб’ём сцёку 7,48 км³/год). Выток ракі знаходзіцца непадалёк ад вёскі Ключавая (Цвярская вобласць). Працякае па Малога-Шэкснінскай нізіне. Упадае ў Рыбінскае вадасховішча на рацэ Волга. Жыўленне ракі снегавое і дажджавое. Замярзае ў канцы кастрычніка — пачатку снежня, вызваляецца ад лёду ў красавіку — пачатку мая. У басейне ракі вялікая колькасць азёр.
Буйныя прытокі — Рывіца, Воўчына, Кеза, Сарагожа, Кірва, Кабожа, Чагадашча (левыя); Астрэчына, Осень, Ратыня (правыя).
На рацэ гарады Бежацк, Усцюжна, Пястова.
Вараждунец
Вараждунец — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Знаходзіцца за 11 км на паўночны ўсход ад горада Браслаў, за 1 км на ўсход ад вёскі Слабодка, у басейне ракі Друйка. Належыць да групы Браслаўскіх азёр.
Плошча паверхні 0,04 км². Даўжыня 0,3 км, найбольшая шырыня 0,2 км. Даўжыня берагавой лініі 0,75 км.
Схілы катлавіны невыразныя, моцна забалочаныя. На поўдні канавай злучана з возерам Ільмёнак.
Данычы
Данічы ці Данычы (Да́ничі) — вёска ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Данычыцкага сельсавета.
Мутычыў
Му́цічаў ці Му́тычыў (Му́тичів) — вёска ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Данычыцкага сельсавета.
Людзвіноўскі канал
Людзвіно́ўскі — меліярацыйны канал у Петрыкаўскім раёне Гомельскай вобласці, левы прыток канала Лукіч. Даўжыня 6,3 км. Пачынаецца за 3,5 км на паўночны захад, вусце за 2 км на поўдзень ад вёскі Людзвіноў.
Асусай
Асусай — сяло ў Тарбагатайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Жэтыаральскай сельскай акругі. Код КАТА — 635841200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 557 чалавек (287 мужчын і 270 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 374 чалавекі (198 мужчын і 176 жанчын).
Крысцін (фільм, 1958)
«Крысцін» (Christine) — франка-італьянскі меладраматычны фільм рэжысёра П'ера Гаспара-Юі, экранізацыя п'есы Артура Шніцлера «Гульня ў каханне». Здымкі фільма праходзілі пад Парыжам. Прэм'ера фільма адбылася 19 снежня 1958 года.
Галоўныя ролі ў фільме выканалі Ромі Шнайдэр і Ален Дэлон. Менавіта на здымках гэтага фільма ў іх пачаўся раман. Фільм з'яўляецца рымейкам фільма 1933 года рэжысёра Макса Офюльса «Гульня ў каханне», у якім ролю галоўнай гераіні выканала Магда Шнайдэр, маці Ромі Шнайдэр.
Фабула
Дзеянне фільма адбываецца ў Вене ў 1906 годзе. Малады лейтэнант Франц Лабхайнер (Ален Дэлон) мае любоўную сувязь з замужняй дамай, баранэсай фон Эгерсдорф, але вырашае расстацца з ёй пасля знаёмства з маладой і прыгожай Крысцінай (Ромі Шнайдэр), дачкой музыканта. Барон даведаецца пра нявернасці жонкі і выклікае Франца на дуэль. Аднак Франц ужо не ўяўляе пагрозы для барона, паколькі горача закаханы ў Крысціну. Складваецца любоўны квадрат...
Прыстарань (Рыпкынскі раён)
Прыстарань (При́сторонь) — вёска ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Данычыцкага сельсавета.
Майск (Крупскі раён)
Гісторыя
Да 5 мая 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Шэйкаўскага сельсавета. 30 ліпеня 1964 года вёска Панскае была перайменавана ў вёску Майск.
Кяпсні
Кяпсні — возера ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці, за 19 км на паўночны ўсход ад горада Браслаў, на поўдзень ад вёскі Кяпсні, у басейне ракі Заходняя Дзвіна.
Плошча паверхні 0,02 км². Даўжыня 0,23 км, найбольшая шырыня 0,11 км. Даўжыня берагавой лініі 0,6 км.
Схілы катлавіны вышынёй да 10 м, пад хмызняком, паўночныя разараныя. На поўначы і поўдні часткова забалочаная пойма шырынёй ад 30 да 250 м.
Леў Сямёнавіч Цанкоўскі
Леў Сямёнавіч Цанко́ўскі (, Варшава —, Лейпцыг) — польскі вучоны ў галіне батанікі, протазаалагіі і бактэрыялогіі. Доктар навук (1856). Член-карэспандэнт Пецярбургскай Акадэміі навук (1881). Ганаровы член Маскоўскага ўніверсітэта (1886).
Біяграфія
Л. С. Цанкоўскі нарадзіўся ў Варшаве. У 1839 годзе скончыў Варшаўскую гімназію і ў якасці стыпендыята Царства Польскага паступіў у Санкт-Пецярбургскі ўніверсітэт, які скончыў у 1844 годзе са ступенню кандыдата навук і застаўся працаваць у ім. У 1846 годзе абараніў дысертацыю на званне магістра. У 1847 годзе адправіўся на 2 гады ў складзе экспедыцыі ў Цэнтральную Афрыку. У 1850—1854 гг. прафесар на кафедры прыродазнаўчых навук Дзямідаўскага ліцэя ў Яраслаўлі, са снежня 1854 г. на кафедры батанікі Пецярбургскага ўніверсітэта. У 1856 годзе абараніў доктарскую дысертацыю «О низших водорослях и инфузориях». У 1859 годзе па стане здароўя знаходзіўся у навуковай паездцы ў Еўропе. У 1861 годзе афіцыйна выйшаў у адстаўку. З 1865 г. Л. С. Цанкоўскі — экстраардынарны прафесар батанікі ў Наварасійскім універсітэце (Адэса), з 1869 г. — прафесар ў Харкаўскім універсітэце. У 1880 годзе знаходзіўся ў навуковай экспедыцыі на Белым моры, дзе займаўся вывучэннем мікраарганізмаў. З 1881 года Л. С. Цанкоўскі — член-карэспандэнт Пецярбургскай Акадэміі навук. Знаходзіўся ў навуковай камандзіроўцы ў Парыжы, займаўся вывучэннем вакцын супраць сібірскай язвы, распрацаваў уласную вакцыну. У 1883 годзе зноў вярнуўся ў Харкаў і арганізаваў бактэрыялагічную лабараторыю па вырабу вакцын, пазней пераўтвораную ў Інстытут мікрабіялогіі імя І. І. Мечнікава.
Навуковая дзейнасць
Л. С. Цанкоўскі займаўся даследаваннямі бактэрый, грыбоў, водарасцяў, антагенезу ніжэйшых раслін і жывёл, вывучэннем генетычнага адзінства расліннага і жывёльнага свету. Апісаў 34 новыя віды водарасцяў і прасцейшых. У час працы ў Парыжы стварыў вакцыну супраць сібірскай язвы.
Адзін з арганізатараў Наварасійскага таварыства даследчыкаў прыроды, галоўны ініцыятар стварэння ў Севастопалі біялагічнай станцыі.
Анега (рака)
Ане́га (Оне́га) — рака ў Архангельскай вобласці Расіі.
Даўжыня ракі 416 км, плошча вадазборнага басейна 56900 км². Бярэ пачатак з возера Лача. Цячэ па хвалістай раўніне; шырокія плёсы (да 450 м) чаргуюцца звужэннямі (да 40 м) з парогамі. За 75 км ад вусця падзяляецца на Вялікую і Малую Анегу даўжынёй каля 20 км. Пры ўпадзенні ў Анежскую губу Белага мора ўтварае дэльту (галоўныя рукавы — Дзвінскі і Карэльскі). Жыўленне змяшанае, з перавагай снегавога. Сцёк Анегі ў вярхоўі зарэгуляваны азёрамі. Разводдзе з мая па чэрвень, ніжэйшыя ўзроўні ў сакавіку. Сярэдні расход вады ля вытоку 74,1 м³/с, ля вусця 505 м³/ с (найбольшы — 4530 м³/с, найменшы — 82,6 м³/с). Замярзае ў канцы кастрычніка — пачатку снежня, на парогах у студзені — лютым; раскрываецца ў сярэдзіне красавіка — маі.
Задэрыіўка
Задзярыеўка ці Задэрыіўка (Задері́ївка) — вёска ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Задэрыіўкага сельсавета.
Данута Гюбнер
Данута Марыя Гюбнер (Danuta Maria Hübner; нар. 8 красавіка 1948) — польскі палітык, прафесар эканамічных наук і член Еўрапейскага парламента ад Польшчы.
Басовішча 1992
Басовішча 1992 — трэці фестываль беларускай музыкі «Басовішча», які адбыўся з 17 па 19 ліпеня 1992 года ў мястэчку Гарадок у Беластоцкім павеце Польшчы па ініцыятыве БАС. Удзелькамі фестывалю былі гурты «Мроя», «Мясцовы час» і іншыя. Экран на сцэне быў падрыхтаваны мастаком Лявонам Тарасевічам.
Обернскі ўніверсітэт
Обернскі ўніверсітэт (Auburn University) — амерыканская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам даследчага ўніверсітэта, якая месціцца ў горадзе Оберн ў штаце Алабама.
Агульная характарыстыка
Універсітэт з'яўляецца другім па велічыні ў Алабаме. Гэта адзін з двух флагманскіх дзяржаўных універсітэтаў штата.
Вучэльня была заснавана 1 лютага 1856 года як Усходне-Алабамскі каледж для хлопчыкаў — прыватная гуманітарная школа, звязаная з Метадысцкай епіскапальнай царквой. У 1872 годзе яна была перайменавана ў Алабамскі сельскагаспадарча-механічны каледж. У 1892 годзе ўстанова стала першай чатырохгадовай школай сумеснага навучання прадстаўнікоў абодвух палоў у Алабаме, а ў 1899 годзе была перайменавана ў Алабамскі політэхнічны інстытут, каб адлюстраваць змяненне місіі вучэльні. У 1960 годзе яго назва была зменена на сучасную, каб падкрэсліць разнастайнасць акадэмічных праграм і больш шырокі навучальны план.
Малая Слабада
Мала́я Слабада́ (, Малая Слобода) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крупскага сельсавета.
Парламенцкія выбары ў Германіі (1998)
Федэральныя выбары ў 14-ы бундэстаг прайшлі ў Германіі 27 верасня 1998 года. Сацыял-дэмакратычная партыя стала самай вялікай фракцыяй у парламенце, а яе лідар Герхард Шродэр быў абраны канцлерам.
Перадвыбарная кампанія
Пасля ўз’яднання Германіі 3 кастрычніка 1990 года ўзровень беспрацоўя ў Германіі вырас з 4,2% да 9,4% у 1998 годзе, пры гэтым Федэральнае бюро працы зарэгістравала больш за 4 мільёны беспрацоўных. Аб’яднанай Германіі прыйшлося змагацца з эканамічнымі і ўнутранымі цяжкасцямі, нават прымаючы актыўны ўдзел у праекце еўрапейскай інтэграцыі. Большасць людзей вінаваціла цэнтральна-правы кааліцыйны ўрад Хрысціянска-дэмакратычнага саюза / хрысціянскага сацыяльнага саюза (ХДС / ХСС) і СвДП у дачыненні да эканамічных цяжкасцяў. Доўгі час дзейнасць урада канцлера Гельмута Коля была ацэнены многімі як не цалкам ажыццявіўшая аб’яднанне праз восем гадоў з прычыны масавых пратэстаў у многіх усходненямецкіх гарадах з-за страты працоўных месцаў і скарачэння сацыяльнага дабрабыту.
Кампанія 1998 года пачалася з апытання ХДС і СДПГ, хто ўзначаліць іх партыі. Хадзілі чуткі, што Гельмут Коль сыдзе ў адстаўку і дазволіць Вольфгангу Шойбле ўзначаліць ХДС, але гэтыя чуткі былі абвергнутыя, калі Коль абвясціў у красавіку 1997 года, што ён будзе балатавацца на пасаду канцлера на шосты тэрмін. Двума прэтэндэнтамі на пасаду канцлера ад SPD сталі Оскар Лафантэн, старшыня партыі, і Герхард Шродэр, міністр-прэзідэнт Ніжняй Саксоніі.
1 сакавіка 1998 года Шродэр прывёў СДПГ да перамогі на выбарах у зямлі Ніжняя Саксонія. Шродэр абвясціў, што ён адклікае сваю заяўку на вылучэнне, калі атрымае менш за 42% галасоў выбаршчыкаў. На ўсеагульных выбарах 1998 года Шродэр атрымаў 47,9%. Пасля гэтых выбараў Лафантэн зняў сваю кандыдатуру, а Шродэр быў прызначаны ў маі 1998 года. Для СДПГ Шродэр стаў новым тварам партыі. Ён даў партыі новую сілу, якой не хапала ў ХДС пасля таго, як Коль абвясціў сваю кандыдатуру. Многія ў ХДС сумняваліся, ці зрабіў Коль правільны выбар для партыі.
Кампанія ХДС грунтавалася на вопыце і рэпутацыі Коля. Адным з асноўных лозунгаў ХДС быў «Бяспека, а не рызыкі». «Коль карыстаўся сваім знаёмствам і досведам, а таксама сваім статусам самага доўгага кіраўніка ўрада ў Еўропе». З іншага боку, СДПГ праводзіла кампанію з выкарыстаннем стратэгій, распрацаваных у Злучаных Штатах і ​​Вялікабрытаніі. СДПГ стварыла выбарчы штаб і прадставіла «хуткія атрады», падобныя на тыя, якія выкарыстаў Біл Клінтан у яго паспяховай кандыдатуры на прэзідэнцкія выбары ў 1992 годзе. СДПГ пазбягала прамых нападаў на Коля, але хутчэй засяродзілася на іх пасланні «новага цэнтра».
Эцьен дэ Ла Буэці
Эцьен дэ Ла Буэці — пісьменнік-гуманіст і французскі паэт, нарадзіўся 1 лістапада 1530 г. у Сарлаце, горадзе на паўднёвым усходзе Перыгора, і памёр 18 жніўня 1563 г. у Жэрміньяне, у горадзе Таян-Медок, недалёка ад Бардо. . Ла Баэці славіцца сваім дыскурсам аб добраахвотным прыгонах. З 1558 г. ён быў блізкім сябрам Мантэня, які аддаў яму пасмяротную пашану ў сваіх «Нарысах».
Парламенцкія выбары ў Германіі (1998)
Перадвыбарная кампанія
У дзвюх фракцый у «зялёных», фундаменталістаў і прагматыкаў былі праблемы, якія ўзніклі на іх платформе з моманту заснавання партыі «Зялёныя».
Асноўнай праблемай кампаніі 1998 года было беспрацоўе. Ў 1996 узровень беспрацоўя ў Германіі перавысіў «ліміт» урада — 4 мільёны беспрацоўных. Абодва бакі абвінавачвалі высокія выдаткі на працоўную сілу, высокія падаткі і высокія сацыяльныя выдаткі як прычыны праблемы. Падчас кампаніі Шродэр выкарыстаў гэтае пытанне супраць Коля, назваўшы яго «канцлерам па беспрацоўі». Беспрацоўе было горшым у былой Усходняй Германіі. У той час як нацыянальны паказчык складаў 9,4 працэнта, Былая Усходняя Германія пакутавала ад беспрацоўя на ўзроўні 20 працэнтаў. Шмат хто ў былой Усходняй Германіі абвінавачвалі Коля ў павольным аднаўленні эканомікі.
Яшчэ адна праблема складалася ў рэфармаванні падатковых і сацыяльных сістэм у Германіі. У той час, як ХДС / ХСС прапанавалі скарачэнне дапамогі ў галінах аховы здароўя і пенсій, кантраляваны СДПГ Бундэсрат забяспечыў прыняцце законапраекта. У прапанаваным законапраекце таксама прапанаваліся падатковыя льготы, якія павінны былі прынесці карысць багатым, што супрацьстаяла інтарэсам СДПГ. У той час, як Коль пастаянна ўздымаў пытанне аб еўрапейскай інтэграцыі, гэтае пытанне не адпавядала патрэбам выбаршчыкаў. Шродэр, з другога боку, амаль праігнараваў гэтае пытанне. У многіх выбаршчыкаў у Германіі былі іншыя праблемы, акрамя Еўрапейскага Саюза.
Пах
Пах, Запах — асаблівае адчуванне прысутнасці некаторых лятучых рэчываў у паветры, што ажыццяўляюцца хімічнымі рэцэптарамі нюху (гл. хемарэцэпцыя), што знаходзяцца ў насавой поласці чалавека або жывёл.
Насякомыя таксама адчуваюць пах, але механізм хемарэцэпцыі у іх некалькі іншы.
Пеўнік (значэнні)
Пеўнік:
Рагацік язычковы
Рага́цік язычковы, Клаварыядэльфус язычковы (Clavariadelphus ligula) — ядомы базідыяльны грыб з роду сямейства.
Апісанне
Пладовае цела булавападобнае, вышынёй 6—8 см, не галінуецца. Афарбавана ў аранжава-жоўтыя або крэмавыя тоны. Пры высыханні набывае шаравата-бураваты колер. Ножка да асновы звужваецца. Мякаць белая ці крэмавая, без паху. Споры белыя, гладкія.
Плэхцііўка
Плехціеўка ці Плэхцііўка (Пле́хтіївка) — вёска ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Задэрыіўкага сельсавета.
Хрыбет Чэрскага (Усходняя Сібір)
Хрыбет Чэрскага — горная сістэма ў Паўночна-Усходняй Сібіры. Найвышэйшы пункт — гара Перамога (3147 м).
Распасціраецца ад ніжняга цячэння ракі Яна да вярхоўяў р. Калыма на 1500 км, шырыня да 400 км. Галоўныя хрыбты: Хадаранья, Тас-Хаяхтах, Чэмалгінскі, Курундзя, Чыбагалахскі, Баронг і інш. Утвораны сістэмай асобных хрыбтоў, масіваў, пласкагор’яў і міжгорных упадзін-грабенаў. Пераважаюць сярэдневышынныя горы. Найбольшыя ўпадзіны Мома-Селеняхская, Туастахская. Горная сістэма складзена з метамарфічных парод пратэразою і ніжняга палеазою, сланцаў і пясчанікаў мезазою, прарваных інтрузіямі юрскіх гранітаў. Больш за 350 ледавікоў, агульная плошча 157 км². Характэрныя формы мярзлотнага рэльефу. Радовішчы золата, волава, каменнага вугалю. Схілы гор укрыты лістоўнічнай тайгой. Вышэй мяжы лесу (650 м на поўдні, 250—400 м на поўначы) пояс кедравага сланіку, хмызняковай вольхі, горнай тундры; на вяршынях найбольш высокіх хрыбтоў камяністыя пустыні. У далінах рэк гаі з таполі і чазеніі.
Адкрыты ў 1926 годзе С. В. Обручавым і названы ў гонар даследчыка Сібіры Яна Чэрскага.
Браслаў (гміна)
Гміна Браслаў (Gmina Brasław) — колішняя вясковая гміна, якая існавала да 1939 года на тэрыторыі Віленскай зямлі, Віленскага ваяводства (цяпер тэрыторыя Беларусі). Сядзіба размяшчалася ў мястэчку Браслаў (1587 жых. у 1921 годзе ), якое з 15 сакавіка 1927 года, не атрымаўшы гарадскіх правоў, было сядзібай таксама Браслаўскага павета.
Першапачаткова тэрыторыя гміны ўваходзіла ў склад Новааляксандраўскага павета ў Ковенскай губерні. 31 кастрычніка 1919 года гміна была ўключана ў склад новаўтворанага Браслаўскага павета Віленскай акругі Грамадзянскай управы Усходніх зямель. 20 снежня 1920 года гміна ўвайшла ў склад часовай Навагрудскай акругі, a 19 лютага 1921 года была ўключана ў склад навастворанага Навагрудскага ваяводства. З 13 красавіка 1922 года года ў складзе Віленскай зямлі, ператворанай 20 студзеня 1926 года ў Віленскае ваяводства. Гміна Браслаў была адной з 7 гмін, размешчаных на граніцы з Латвіяй.
У лістападзе 1939 года павет уключаны ў склад БССР, скасаваны 15 студзеня 1940 года разам з гмінамі.
Дэмаграфія
Паводле перапісу насельніцтва Польшчы 1921 года ў гміне пражываў 11 181 чал., 8205 вызнавалі каталіцтва, 1366 — праваслаўе, 8 — евангельскую веру, 301 — стараверства, 3 — грэка-каталіцтва, 6 — іслам, 1292 — іўдаізм. Таксама 5229 жых. назвалі сябе палякамі, 4418 — беларусамі, 1 — немцамі, 978 — яўрэямі, 429 — літоўцамі, 123 — рускімі, 2 — латышамі і 1 — эстонцам. Мелася 1913 жылых будынкаў.
Навахросты
Навахро́сты (, Новохросты) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крупскага сельсавета.
Праспект Маршала Баграмяна
Праспект Маршала Баграмяна (Մարշալ Բաղրամյան պողոտա) — праспект у Ерэване, Арменія. Большая частка праспекта знаходзіцца ў Цэнтральнай адміністрацыйнай акрузе горада, праспект праходзіць таксама па адміністрацыйнай акрузе Арабкір. Вуліца носіць імя выбітнага савецкага палкаводца, армяніна па нацыянальнасці Івана Баграмяна.
Цікавыя факты
Праспект Маршала Баграмяна — адна з галоўных транспартных артэрый цэнтральнай часткі Ерэвана. Пачынаецца з Плошчы Францыі, на якой размешчаны Армянскі тэатр оперы і балета імя А. А. Спендыярава і сканчаецца на Плошчы Дружбы. Да 1970 года праспект зваўся праспектам Дружбы.
Паколькі на праспекце знаходзяцца будынак Нацыянальнага сходу Арменіі і рэзідэнцыя прэзідэнта, праспект часта робіцца месцам мітынгаў. У 2015 годзе ў час пратэстаў, выкліканых падвышэннем тарыфаў на электраэнергію, праспект быў перакрыты на некалькі тыдняў.
Аб’екты
На праспекце Баграмяна знаходзяцца наступныя аб’екты:
Транспарт
Вуліца з’яўляецца пешаходна-транспартнай, з трыма палосамі ў кожны бок для транспарта. На вуліцы знаходзяцца дзве станцыі метро, а таксама аўтобусныя прыпынкі.
Сусліўка (Рыпкынскі раён)
Су́слаўка ці Су́сліўка (Су́слівка) — вёска ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Задэрыіўкага сельсавета.
Понга
Понга — іспанская камуна, альбо муніцыпалітэт, аўтаномнай супольнасці Княства Астурыя, размешчаная на паўднёвым усходзе рэгіёна, на мяжы з правінцыяй Леон. Мяжуе на поўначы з камунай Паррэс, на паўночным захадзе — з камунай Пілоня, на ўсходзе — з камунай Аміева, на захадзе — з камунай Каса, на поўдні — з леонскімі муніцыпалітэтамі Бурон і Маранья, а на паўднёвым усходзе — з муніцыпалітэтам Асеха-дэ-Саджамбрэ.
Плошча камуны састаўляе і вельмі слаба заселена — 572 жыхары (на 1 студзеня 2020 г.).
У 2003 годзе быў створаны прыродны парк Понга, які ўключае амаль усю тэрыторыю камуны.
Гісторыя
Падчас рымскай акупацыі Понга належаў да тэрыторыі кантабраў.
Першая дакументальная згадка аб Понга адносіцца да 1188 года, калі кароль Альфонса IX падараваў сеньёрыю Казо Педра Гарсіі дэ Каса. Першыя звесткі пра адміністрацыйнае жыццё тэрыторыі адносяцца да XIV стагоддзя, калі былі знатныя і простыя суддзі, алькальды брацтваў і пяць пастаянных саветнікаў.
Фізічная геаграфія
Муніцыпалітэт Понга характарызуецца вельмі крутым рэльефам у сярэдзіне Кантабрыйскага масіва, у якім спалучаюцца высокія і сярэднія горы са стромкімі схіламі і даліны рэк.
Гідраграфія
Найбольш важныя рэкі муніцыпалітэта — Села і Понга, якая з'яўляецца адным з асноўных прытокаў Селы.
Эль Гірыя
Гэтае свята вядома як адно з найстарэйшых святкаванняў у Астурыі. Яно адбываецца ў Новы год у сталіцы муніцыпалітэта, горадзе Сан-Хуан-дэ-Беленё. У суправаджэнні мужчын на конях, Эль-Гірыя — міфалагічны мужчына ў масцы, напалову трасгу (дамавік у міфалогіі поўначы Іспаніі), напалову карнавальны персанаж — на працягу ўсяго дня намагаецца абдымаць і цалаваць дзяўчат, якіх сустракае на сваім шляху, а таксама кідае попел і збівае любога, хто спрабуе гэта прадухіліць. Яго ролю звычайна выконвае мясцовы хлопец, асоба якога застаецца невядомай.
Сарла-ла-Канеда
Сарла-ля-Канеда, шырока вядомы як Сарла, — горад на паўднёвым захадзе Францыі. Суб-прэфектура і цэнтралізаваны офіс кантона дэпартамента Дардонь, рэгіён Нувель-Аквітанія, у 2018 годзе налічваў 9 127 жыхароў і знаходзіцца ў цэнтры гарадскога раёна з 19 220 жыхароў. Яго жыхароў называюць сарладайцамі.
Сталіца Перыгор Нуар, на мяжы Каўз дзю Кверсі, гэты гістарычны горад з’яўляецца буйным турыстычным аб’ектам, вядомым сваім манументальным аздабленнем, у асноўным сярэднявечным перыядам і пачаткам Рэнесансу (з 13 па 16 стагоддзе). Яе аднародны цэнтр горада, такім чынам, складаецца з сеткі маляўнічых алей і завулкаў, зацененых плошчаў, высланых сядзібамі з марлевымі дахамі, найбольш вядомыя з якіх — дом Ла Баэці, гатэль дзю Бары, гатэль дэ Савіньяк альбо прэзідыум. Нервовы цэнтр горада, плошча Лібертэ, высланая тэрасамі, з’яўляецца месцам размяшчэння рынку, дзе прадаюцца фірменныя стравы рэгіёну: фуа-гра, труфелі, інжыр і грэцкія арэхі. У сваім пашырэнні сабор Сен-Сасерда і палац біскупаў адкрываюцца ў перспектыве, што нагадвае нам, што Сарлат быў епіскапскім горадам на працягу некалькіх стагоддзяў.
З адным з самых важных сярэднявечных гарадскіх раёнаў у свеце, Сарлат быў першым горадам, які карыстаўся законам Мальро ў 1964 г. Гэты невялікі перыгорскі горад, які штогод наведваюць некалькі соцень тысяч турыстаў, таксама часам служыць месцам для правядзення гістарычных фільмаў.
{|class="graytable" style="text-align:center" |+ |width="25%"| |width="25%"| |width="25%"| |width="25%"| |-
Новая Крупка
Но́вая Кру́пка (, Новая Крупка) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крупскага сельсавета.
Камысты (Усходне-Казахстанская вобласць)
Камысты — сяло ў Тарбагатайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Жэтыаральскай сельскай акругі. Код КАТА — 635841400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 617 чалавек (342 мужчыны і 275 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 257 чалавек (145 мужчын і 112 жанчын).
Клубіўка (Рыпкынскі раён)
Клубаўка ці Клубіўка (Клубі́вка) — вёска ў Рыпкынскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Клубіўскага сельсавета.
У ХІХ стагоддзі сяло Клубаўка было ў складзе Ярылавыцкай воласці Гараднянскага павета Чарнігаўскай губерні.
Выр
Выр (Вир) — вёска ў Чарнігаўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Клубіўскага сельсавета.
Мікалай Мікалаевіч Лузін
Мікалай Мікалаевіч Лузін (27 лістапада (9 снежня) 1883 — 28 лютага 1950) — рускі матэматык, адзін са стваральнікаў апісальнай тэорыі функцый, аўтар шэрагу сусветных матэматычных адкрыццяў, якія аказалі вызначальны ўплыў на развіццё матэматыкі.
Алэксандрыўка Друга (Чарнігаўскі раён)
Алэксандрыўка Друга (Олекса́ндрівка Друга) — вёска ў Чарнігаўскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Клубіўскага сельсавета.
Барыс Барысавіч Багаслоўскі
Барыс Барысавіч Багаслоўск (, г. Масква — ) — гідролаг, возеразнавец. Доктар геаграфічных навук (1962), прафесар (1964). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
Біяграфія
Скончыў Ленінградскі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Гідралогія сушы», 1941), Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя М. В. Ламаносава (аспірантура, 1947).
Працаваў у Чарнавіцкім дзяржаўным універсітэце (1947—1949), Маскоўскім дзяржаўным універсітэце імя М. В. Ламаносава (1949—1965), Лабараторыі возеразнаўства Аддзялення геолага-геаграфічных навук АН СССР (Ленінград, 1965—1970), Беларускім дзяржаўным ўнівверсітэце (1970—1972, кафедра фізічнай геаграфіі СССР, прафесар), Ленінградскім гідраметэаралагічным інстытуце (1974—1989).
Мікалай Піліпавіч Заяц
Мікалай Піліпавіч Заяц ( — ) — савецкі военачальнік беларускага паходжання, контр-адмірал (1940 год).
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Лапічы Асіповіцкага раёна. Беларус.
Удзельнічаў у Першай сусветнай вайне ў якасці артылерыйскага старшыні, кананіра на крэйсеры «Асілак» (1914—1917). Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі 1917 г. камандаваў кананерскай лодкай «Чырвоны Сцяг».
У гады Грамадзянскай вайны, у лютым — маі 1918 г., удзельнічаў у Лядовам паходзе па перабазіраванні караблёў Балтыйскага флоту з Рэвеля і Гельсінгфорса ў Кранштат, потым камандаваў батарэяй форта «Чырванафлоцкі» у Шлісельбургскай крэпасці.
У 1940 г. у ліку першых звання контр-адмірал быў удастоены і Мікалай Піліпавіч Заяц.
З 1941 г. ён старшыня камітэта па абароне Севастопаля. Са жніўня 1942 г. і да канца вайны працаваў старшынёй пастаяннай прыёмнай камісіі караблёў пры Наркамаце Ваенна-марскога флоту СССР.
Чарнухы
Чарнухы (Чорну́хи) — пасёлак гарадскога тыпу ў Чарнухынскім раёне Палтаўскай вобласці Украіны. Раённы цэнтр.. Адлегласць да Палтавы - 200 км, да Кіева - 180 км.
Чарнухы, як крэпасць для абароны ад печанегаў і полаўцаў, былі заснаваныя яшчэ ў часы Кіеўскай Русі, але ў канцы XIII ст. былі разбураны мангола-татарамі. Уласнасць князёў Вішнявецкіх да 1648 г.
Ляшоцкі манастыр
Ляшоцкі манастыр (Лешочки манастир) — манастырскі комплекс Тацеўска-Гасціварскай епархіі Македонскай праваслаўнай царквы. Знаходзіцца ў абшчыне Цетава на паўднёва-усходнім схіле горнага хрыбта Шар-Планіна на вышыні 638 метраў над узроўнем моры недалёка ад сельскага селішча Ляшок. Найбуйнейшы духоўны, адукацыйны і турыстычны цэнтр рэгіёна.
Першыя хрысціянскія будынкі на гэтай зямлі датуюцца яшчэ 1321—1331 гадамі, летапісы сведчаць пра існаванне невялікага манастыра прыкладна ў 500-800 м адсюль шэрагам з сярэднявечным горадам Лешчак на рацэ Ляшочка. Звесткі пра гэты манастыр вельмі абмежаваны, даследчыкі дагэтуль не маюць адзінай думкі пра яго паходжанне — паводле адной з версій манастыр быў пабудаваны па дырэктыве князя Лазара, іншая версія заве заснавальнікам вялебнага Антонія, які пасля стаў першым біскупам манастыра. У такім выглядзе манастыр дзеяў цягам некалькіх стагоддзяў.
Сучасны Ляшоцкі манастыр, згодна з манастырскім рукапісам, заснаваны на новым месцы мітрапалітам скоп'еўскім Ніканорам у 1600 годзе. І ўсё ж, у 1690 годзе разам са многімі іншымі хрысціянскімі цэнтрамі рэгіёна быў практычна цалкам знішчаны туркамі Асманскай імперыі.
Адраджэнне манастыра пачалося толькі праз 128 гадоў у 1818 годзе пад кіраўніцтвам ігумена Кірыла Пейчынавіча. У 1879 годзе тут з'явілася Царква Прачыстыя Найсвяцейшай Багародзіцы, тады як у 1925 годзе была пабудавана Царква Святога Апанаса — цяпер гэтыя два збудаванні складаюць асноўную частку манастыра. Усе будынкі манастырскага комплексу змесцаваны на даволі шырокім двары, абгароджаным з усіх бакоў высокімі каменнымі сценамі. Усярэдзіне апроч цэркваў знаходзяцца два інтэрнаты, капліца, бібліятэка, сталовая, трохі вінных скляпоў. Цэнтральны будынак — двухпавярховае, з дахоўкавым дахам.
У час канфлікту 2001 года манастыр падпаў пад нападу албанскіх экстрэмістаў, у выніку чаго многія будынкі апынуліся разрабаванымі і разбуранымі, у прыватнасці была падарвана Царква Святога Апанаса.
Шырван
Шырван (Şirvan) — горад у Азербайджане на Шырванскай раўніне, прыстань на рацэ Кура. Да 2008 года называўся Алі-Байрамлы ў гонар азербайджанскага рэвалюцыянера Алі Байрамава.
Гісторыя
Населены пункт паўстаў у XIX стагоддзі як сяло рускіх перасяленцаў Зубаўка, названае ў гонар генерала Валяр’яна Зубава. Мясцовая назва была Карачухар (азерб. чорная ўпадзіна).
Брацкая магіла (Светлагорск)
Брацкая магіла — вайсковае пахаванне ў г. Светлагорск, Светлагорскі раён. Знаходзіцца на вул. Мірашнічэнкі каля СШ № 4.
Апісанне
У гэтым месцы пахавана 98 воінаў, якія загінулі ў баях супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў на тэрыторыі раёна ў 1943—1944 гадах.
У баях за вызваленне раёна прымалі ўдзел воіны 28, 48, 65-й армій, маракі Дняпроўскай флатыліі і лётчыкі 16 паветранай арміі.
Шацілкі (з 1961 года горад Светлагорск) вызвалены ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў 27 лістапада 1943 года ў выніку наступлення 65-й арміі Беларускага фронту. Нямецка-фашысцкае камандаванне вырашыла зрэзаць так званы «парыцкі выступ», створаны ў ходзе наступлення савецкіх войск, і выйсці на рубеж чыгункі і шашы Жлобін-Калінкавічы. 20 снежня 1943 года вораг, сканцэнтраваўшы 3 пяхотныя і 2 танкавыя дывізіі, нанёс контрудар па праваму флангу 65-й арміі. Немцы кінулі ў бой каля 300 танкаў. Асноўны ўдар прыйшоўся па пазіцыях 95-га корпуса. Напружаныя баі ішлі ў раёне Шацілак. На дапамогу часткам 65-й арміі была накіравана 194-я дывізія 48-й арміі. Пасля 30-кіламетровага маршу байцы дывізіі пераправіліся праз р. Бярэзіну і ў ноч на 24 снежня занялі абарону каля Шацілак. 25 снежня немцы зноў пашлі ў наступленне. Воіны 616-га стралковага палка адбівалі атакі ворага на чыгуначнай станцыі (зараз чыгуначная станцыя Светлагорск-на-Бярэзіне). Нямецкія войска ўварваліся на станцыю, але далейшае іх наступленне было спынена. У наступныя 3 дні вораг неаднаразова пераходзіў у атаку, аднак беспаспяхова.
У баях за «парыцкі выступ» было знішчана бльш за 7 тысяч нямецкіх салдат і афіцэраў, спалена і падбіта 156 танкаў. Баі на тэрыторыі раёна працягваліся да пачатку Беларускай аперацыі (23.06-20.08.1944).
У 1958 годзе на магіле пастаўлены помнік — скульптура воіна з вянком і каскай у руках. Сярод пахваных — Герой Савецкага Саюза Пётр Апанасьевіч Мірашнічэнка.
Узброены пікап
Узброены пікап (жарг. тэхнічка і тэкнікал [англ. Technical] ; таксама battlewagon, gunwagon ; вядомыя мянушкі — «шахідмабіль» і «тачанка» ) — імправізаваная баявая машына, якая ўжываецца ірэгулярнымі фарміраваннямі і ўзброенымі сіламі дзяржаў (у асноўным краіны Афрыкі і Блізкага Усходу). Звычайна ўяўляе сабой цывільны пікап з устаноўленым у кузаве буйнакаліберным кулямётам ці аўтаматычнай гарматай малога калібра (радзей мінамётам, станковай супрацьтанкавай безадкатнай гарматай або аўтаматычным гранатамётам, СТРК або ПЗРК на апорна-пускавой устаноўцы).