cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Аперацыя «Крыніца міру»
Расійска-турэцкі мемарандум аб узаемаразуменні
23 кастрычніка на сірыйскі бок сірыйска-турэцкай мяжы за межамі зоны аперацыі «Крыніца свету» ўводзяцца падраздзяленні расійскай ваеннай паліцыі і сірыйскай памежнай службы, якія пачалі садзейнічаць вываду курдскіх атрадаў самаабароны і іх узбраення на 30 км ад сірыйска-турэцкай мяжы, які павінен завяршыцца на працягу 150 гадзін. З гэтага моманту пачалося сумеснае расійска-турэцкае патруляванне на глыбіню да 10 км ад мяжы на захад і на ўсход ад раёна аперацыі «Крыніца свету», акрамя горада Эль-Камышлы. Усе падраздзяленні курдаў і іх ўзбраення таксама выводзіліся з Манбіджа і Тэль-Рыф’ата.
Прэзідэнт Сірыі Башар Асад падтрымаў прынятае рашэнне і заявіў аб гатоўнасці памежных войскаў Сірыі да сумеснага патрулявання прыгранічнай зоны з супрацоўнікамі расійскай ваеннай паліцыі.
23 кастрычніка Мінабароны РФ апублікавала карту Сірыі, на якой пазначаны зоны, у якіх будуць працаваць сумесныя расійска-турэцкія патрулі. На карце таксама паказана, дзе будуць размешчаны 15 пастоў сірыйскай памежнай службы.
Міністр абароны РФ Сяргей Шайгу правёў відэаперамовы з камандуючым «Сірыйскіх дэмакратычных сіл» Мазлумам Абдо, падчас якіх гарантаваў бяспеку мірнага насельніцтва ў 30-кіламетровай зоне ўздоўж сірыйска-турэцкай мяжы. Шайгу таксама паведаміў Абдо аб планах пашырэння маршрутаў патрулявання і павелічэння колькасці падраздзяленняў расійскай ваеннай паліцыі ля граніцы.
Па паведамленні агенцтва SANA, 24 кастрычніка ў раёне Тэль-Тамер адбылося сутыкненне паміж сірыйскімі і турэцкімі войскамі. Паведамлялася, што турэцкія сілы спрабавалі заняць некалькі вёсак, сірыйскія войскі адказалі на напад, але панеслі страты.
Прэсавая служба Пентагона заявіла аб тым, што Міністэрства абароны ЗША накіроўвае дадатковыя сілы і сродкі на паўночны ўсход Сірыі для абароны нафтавых радовішчаў ад баевікоў тэрарыстычнай групоўкі «Ісламская дзяржава» або «іншых дэстабілізуючы суб’ектаў» сумесна з «Сірыйскімі дэмакратычнымі сіламі». Таксама ў прэс-службе адзначылі што: «Адным з самых значных дасягненняў ЗША і нашых партнёраў у барацьбе з ІДІЛ стала атрыманне кантролю над нафтавымі радовішчамі ва Усходняй Сірыі — найважнейшым крыніцай даходаў ІД». Раней Дональд Трамп заявіў, што ўлады ЗША не дазволяць баевікам аднавіць кантроль над нафтавымі радовішчамі на паўночным усходзе краіны і маюць намер пакінуць іх пад сваім кантролем і затым вырашыць, што з імі рабіць. Па звестках газеты The Wall Street Journal, гаворка ішла пра захаванне на паўночным усходзе Сірыі ваеннага кантынгенту ЗША колькасцю 500 чалавек, а таксама аб адпраўцы туды некалькіх дзесяткаў танкаў і іншай тэхнікі.
25 кастрычніка Мінабароны РФ паведаміла аб размяшчэнні ў Сірыі яшчэ каля 300 ваенных паліцыянтаў з Чачні для выканання спецзадач у зоне на мяжы. З аэрадромаў Растоўскай вобласці і Краснадарскага краю на авіябазу Хмеймім перакінулі больш за 20 бронеаўтамабіляў «Тыгр» і «Тайфун-У».
27 кастрычніка калона аўтамабіляў расійскай ваеннай паліцыі прыбыла ў раён Айн-Ісы, адкуль пазней накіравалася ў бок сірыйска-турэцкай мяжы.
Рэакцыя сірыйскіх уладаў
13 кастрычніка дзяржаўнае інфармацыйнае агенцтва SANA паведаміла, што сірыйскія ўлады пачалі наступленне на поўначы краіны, «каб супрацьстаяць турэцкай агрэсіі». Па даных ліванскага тэлеканала Al Mayadeen, армія прасоўваецца без супраціву, без бою прайшла ўсе курдскія блокпасты і ўвайшла ў горад Манбідж. Па непацверджаных даных, курдская адміністрацыя ўжо пакінула Манбідж, у горадзе засталіся толькі прадстаўнікі СДС ад арабскага насельніцтва. Раней Al Mayadeen паведамляў, што сірыйская армія ў бліжэйшыя 48 гадзін мае намер заняць кантраляваныя курдамі горада Манбідж і Кабані — апошнія буйныя населеныя пункты на ўсходзе правінцыі Алепа, якія заставаліся непадкантрольнымі сірыйскім уладам пасля разгрому ў гэтай частцы краіны атрадаў «Ісламскай дзяржавы».
Агенцтва Reuters паведаміла, што пачатку наступлення ўрадавай арміі на курдскія тэрыторыі папярэднічалі перамовы прадстаўнікоў курдскіх «Сірыйскіх дэмакратычных сіл» і афіцыйных уладаў Сірыі на расійскай ваеннай базе Хмеймім, мэтай якіх было дасягненне пагаднення ў сувязі з турэцкай аперацыяй. У «Сірыйскіх дэмакратычных сілах» інфармацыю аб перамовах з Дамаскам каментаваць адмовіліся, але нагадалі, што адразу ж пасля пачатку турэцкай аперацыі курды заявілі, што будуць разглядаць любыя варыянты, якія «дапамогуць спыніць этнічныя чысткі».
16 кастрычніка перадавыя атрады сірыйскай арміі ўвайшлі ў горад Рака, які раней знаходзіўся пад кантролем курдскіх ваенізаваных фармаванняў, і ўсталявалі там некалькі КПП.
Як паведаміў тэлеканал Al Mayadeen, падраздзяленні сірыйскага войска ўвайшлі ў горад Кабані.
17 кастрычніка газета Al Watan паведаміла, што ўрадавыя падраздзяленні выйшлі да мяжы з Турцыяй у раёне Сук-эль-Халь на поўнач ад горада Кабані (Айн-эль-Араб) і паднялі сірыйскі сцяг над памежным постам. Паводле інфармацыі газеты, часці сірыйскіх войскаў таксама будуць размешчаны на іншых участках мяжы з Турцыяй і Іракам. 16 кастрычніка пратурэцкія фарміраванні ўзброенай сірыйскай апазіцыі спрабавалі атакаваць пазіцыі сірыйскіх вайскоўцаў і курдскіх атрадаў у ваколіцах горада Айн-Іса ў правінцыі Рака. Атака была адбітая.
Саветнік прэзідэнта Сірыі Бусейна Шаабан назвала туманным пагадненне аб прыпыненні ваеннай аперацыі «Крыніца міру», дасягнутай 17 кастрычніка паміж ЗША і Турцыяй. Паводле яе слоў, у Дамаску разглядаюць турэцкую буферную зону як акупацыю часткі сірыйскай тэрыторыі: «Мы не верым Эрдагану, які дапамог тысячам тэрарыстаў пракрасціся ў Сірыю», — заявіла яна.
Па паведамленні ваенных крыніц, сірыйскія войскі прыступілі да стварэння буйной ваеннай базы ў раёне горада Эт-Табка, на месцы былога ваеннага аэрадрома. Работа па расчыстцы ўзлётна-пасадачнай паласы ўжо пачалася. У 2017 годзе авіябазу адбілі ў тэрарыстаў ІДІЛ амерыканскія інтэрвенты ў ходзе сумеснай аперацыі з СДС. У выніку баявых дзеянняў базе нанесены значны матэрыяльны ўрон, УПП была падарвана. На той момант выкарыстоўваць можна было толькі верталётныя пляцоўкі.
Як паведаміла 22 кастрычніка агенцтва SANA, сірыйская армія пашырала кантраляваныя тэрыторыі ў раёне горада Тэль-Тамер (правінцыя Хасака) і разгортвала пазіцыі на трасе Хасака — Алепа. Шматлікія крыніцы паведамлялі таксама пра разгортванні ўрадавых сіл на поўначы Сірыі ўздоўж трасы М-4 у ключавых кропках ў гарадоў Манбідж, Айн-Іса, Тэль-Тамер і Камышлы.
Як перадаваў партал навінаў Deir Ezzor 24, падраздзяленні Сірыйскай арабскай арміі і іранскія вайскоўцы з Корпуса вартавых Ісламскай рэвалюцыі мелі намер пабудаваць новы мост праз Еўфрат ля горада Абу-Кемаль (усходняя частка правінцыі Дэйр-эз-Зор), каб мець магчымасць аператыўна перакідваць свае часці на левы бераг ракі. Большая частка перапраў праз раку была разбурана тэрарыстамі «Ісламскай дзяржавы», а ў 2017 годзе масты падрывалі курды са складу СДС, каб абцяжарыць сірыйскай арміі перакідку на ўсходняе ўзбярэжжа і адрэзаць іх ад паставак паліва.
Дзетамлянка
Дзетамля́нка  — рака ў Беларусі, у Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці, левы прыток ракі Нёман.
Даўжыня ракі 12 км. Плошча вадазбору 28 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,2 м/км. Бярэ пачатак у напрамку на ўсход ад вёскі Дзетамля. Упадае ў Нёман за 2 км на захад ад вёскі Альхоўка. Вадазбор ракі ў межах Нёманскай нізіны. Рэчышча часткова каналізаванае.
Віктар Іванавіч Пацаеў
Віктар Іванавіч Пацаеў (19 чэрвеня 1933, Акцюбінск, Казахская ССР, СССР — 30 чэрвеня 1971) — лётчык-касманаўт СССР, Герой Савецкага Саюза (пасмертна). Трагічна загінуў пры разгерметызацыі спускальнага апарата ў час пасадкі «Саюза-11».
2-е Лагойскае благачынне
2-е Лагойскае благачынне, 2-я Лагойская благачынная акруга — акруга ў Барысаўскай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае прыходы на поўначы Лагойскага раёна Мінскай вобласці.
Благачынныя настаяцелі
Протаіерэй Мікалай Анікееў
Свята-Крыжаўзвіжанская царква (Корань)
Свята-Крыжаўзвіжанская царква — мураваны праваслаўны храм у аграгарадку Корань Лагойскага раёна Мінскай вобласці. Знаходзіцца на вуліцы Калініна, 29.
Гісторыя
Раней праваслаўнай парафіі ў вёсцы не было.
Будынак раней прыналежаў школе і першапачаткова быў драўляны. Пасля перадачы праваслаўнай грамадзе было абкладзена цэглай, а на даху збудаваны купал з крыжам. Былі праведзены ўнутраныя працы.
Настаяльнік храма протаіерэй Уладзімір Шэйдак.
Спіс аб’ектаў PGC (2542001—2543000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2542001—2543000)
1953 год у гісторыі музыкі
1953 год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.
Спіс аб’ектаў PGC (2543001—2544000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2543001—2544000)
Джуба (снайпер)
Джуба (جوبا), ён жа Багдадскі снайпер — міфічны снайпер іракскага партызанскага руху. Атрымаў вядомасць дзякуючы відэаролікам, дзе дэманструюцца сцэны забойства амерыканскіх салдат. Невядома, ці з’яўляецца ён рэальнай асобай, калектыўным псеўданімам ці абагульненым вобразам, выкарыстоўваным рознымі людзьмі. Быў членам групоўкі «Ісламская армія ў Іраку», чыя эмблема ёсць на яго відэа. Колькасць ахвяр снайпера ацэньваецца ад 37 да 675 забітых. Усе стрэлы Джуба здзейсніў са снайперскай вінтоўкі Драгунова.
Згадкі і інфармацыя
Першыя згадкі пра Джубу адносяцца да 2005 года. У сярэдзіне года сродкі масавай інфармацыі паведамілі пра тое, што ў шэрагах іракскіх паўстанцаў з’явіўся снайпер-прафесіянал, вядомы як Джуба. Аднак дзейнасць баевіка пачалася раней. З лютага месяца, як сцвярджаюць вайскоўцы з 1-64 батальёна, дыслакаванага ў багдадскім прыгарадзе, ён забіў толькі ў іх часці дваіх байцоў і параніў шасцярых. Да жніўня на яго рахунку было не менш за 10 салдат і афіцэраў. Сцвярджалася, што ён дзейнічаў у асноўным у паўднёвай частцы Багдаду. Усе яго акцыі мелі аднолькавы почырк — ён страляў толькі адзін раз (звычайна вельмі дакладна) і хутка пакідаў сваю пазіцыю. Джуба выбіраў толькі амерыканскіх салдат і не чапаў іракцаў. Між тым, як адзначала Lenta.ru, амерыканцы з’яўляліся больш цяжкімі мэтамі для снайпераў — яны звычайна знаходзіліся пад абаронай бранятэхнікі, а таксама забяспечваліся бронекамізэлькамі і каскамі. Часцей за ўсё снайпер чакаў, калі салдат пакіне бронемашыну або высунецца з люка. Пасля гэтага ён забіваў, цэлячыся ў неабароненыя ўчасткі цела, такія як участак шыі паміж бронекамізэлькай і каскай. Джуба страляў з адлегласці каля 200 метраў.
У лістападзе таго ж года ў інтэрнэце з’явіўся відэазапіс, які паказвае невядомага баевіка са снайперскай вінтоўкай, які заявіў: «У гэтай вінтоўкі ў мяне дзевяць куль, і ў мяне ёсць падарунак для Джорджа Буша. Я збіраюся забіць дзевяць чалавек». Затым запіс дэманстраваў дзевяць эпізодаў снайперскіх нападаў, у кожным з якіх знішчаны амерыканскі салдат.
У пачатку 2006 года ў распараджэнне тэлекампаніі ABC News трапіла відэазапіс, на якім невядомы баевік называў сябе Джуба і заяўляў пра тое, што асабіста забіў 143 амерыканскіх вайскоўцаў. У гэтым жа годзе выйшаў дакументальны фільм «Багдадскі снайпер» у якім сцвярджалася, што Джуба забіў 154 салдата, 6 афіцэраў, 4 снайпераў, і параніў 54 ваеннаслужачых акупацыйных сіл.
Яшчэ адзін відэазапіс, які дэманстраваў меркаванага Джубу, з’явіўся ўвосень 2006 года. Ён утрымоўваў інтэрв’ю чалавека, які назваў сябе камандзірам Багдадскай дывізіі снайпераў, і паказваў трэніроўку партызан са снайперскімі вінтоўкамі. У адзін з момантаў у кадр трапляе спіс з 37 чалавек, якія меркавана былі забіты Джубай. Таксама былі паказаны некалькі сцэн забойства снайперам амерыканскіх салдат.
Факт існавання Джуба неаднаразова падвяргаўся сумневу. Аб яго асобе практычна нічога не вядома. Вылучаліся здагадкі, што пад гэтым псеўданімам дзейнічаюць адразу некалькі дасведчаных снайпераў, якія зрабілі Джубу міфічным героем іракскага партызанскага руху. Адзін з іракскіх перакладчыкаў, якія працавалі з войскамі ЗША, сцвярджаў: «Так, ён існуе. Ён забіў шмат людзей. Ён прайшоў падрыхтоўку ў часы Садама». Іншага пункту гледжання прытрымліваўся капітан Брэндан Хобс, камандзір роты C 2-га батальёна 14-га пяхотнага палка 10-й горнай дывізіі ЗША: «Снайпер Джуба? Ён — плод амерыканскіх вайскоўцаў. Мы самі стварылі гэты міф».
Аб злове Джуба паведамлялася двойчы. У пачатку 2007 года некаторыя аглядальнікі лічылі, што ён сапраўды быў затрыманы ці забіты, бо чуткі пра яго практычна зніклі. У 2008 годзе Джуба зноў аб’явіўся, выклаўшы 4-е відэа на свой афіцыйны сайт.
Падобны персанаж пад псеўданімам Мустафа згадваецца ў мемуарах снайпера Крыса Кайла — нібыта алімпійскі стралок, што забіваў салдат на відэа і як мяркуецца, забіты іншай брыгадай снайпераў у неназваны перыяд часу.
У 2015 годзе ў сетцы з’явілася відэа з Сірыі, дзе невядомы снайпер, ваюючы за ўрад Башара Асада, забівае дваццаць членаў ІДІЛ. Меркавалася, што стралком быў Джуба, але ніякіх доказаў гэтаму няма.
Свята-Петра-Паўлаўская царква (Плешчаніцы)
Свята-Петра-Паўлаўская царква — праваслаўны храм у г.п. Плешчаніцы Лагойскага раёна Мінскай вобласці. Знаходзіцца на зав. Кірава.
Гісторыя
Царква была пабудавана ў 1996 — 98 гг. з дрэва на месцы драўлянага Міхайлаўскага храма, які быў закрыты ў 1930-я гг. і ў 1941 г. згарэў.
Архітэктура
Твор народнага дойлідства. Вырашана прамавугольным зрубам з 5-граннай апсідай. З боку франтальнага фасада далучаны прытвор, над якім узвышаецца 1-ярусная чацверыковая шатровая званіца. Пасярэдзіне 2-схільнага шыфернага даху 2-ярусны чацверыковы светлавы барабан, накрыты шатром. Зрубленыя ў ластаўчын хвост неашаляваныя брусчатыя сцены члянёны арачнымі аконнымі праёмамі.
Вера Паўлаўна Дзеева
Вера Паўлаўна Дзе́ева (Вера Павловна Деева;  — ) — вучоны ў галіне фізіялогіі раслін, доктар біялагічных навук (1974), прафесар (1990).
Біяграфія
Нарадзілася ў вёсцы Горкі Цвярской губерні РСФСР (у сучасным Санкоўскім раёне Цвярской вобласці Расіі ). Скончыла сярэднюю школу і паступіла на факультэт аграхіміі і глебазнаўства Маскоўскай сельскагаспадарчай акадэміі імя К. А. Ціміразева. Акадэмію скончыла ў 1949 годзе і была накіравана загадчыкам лабараторыі ў Льгоўскую машына-трактарную станцыю (Курская вобласць). У 1952—1955 гг. праходзіла навучанне ў аспірантуры пры Ленінградскім аддзяленні Усесаюзнага навукова-даследчага інстытута ўгнаенняў, агратэхнікі і аграглебазнаўства. У 1955 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю на тэму «Эффективность различных приемов использования бора и марганца при выращивании столовых корнеплодов на дерново-подзолистой почве» і была прызначана на пасаду старэйшага навуковага супрацоўніка ў Беларускі навукова-даследчы інстытут земляробства ў горадзе Жодзіна. З 1961 года В. П. Дзеева працавала ў Інстытуце біялогіі АН БССР (сучасны Інстытут эксперыментальнай батанікі імя В. Ф. Купрэвіча НАН Беларусі). Таксама выкладала на біялагічным факультэце Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Навуковая і грамадская дзейнасць
В. П. Дзеевай належаць навуковыя працы па накіраванай рэгуляцыі росту і развіцця раслін, вывучэнні ўплыву фізіялагічна актыўных рэчываў (гербіцыдаў, рэтардантаў, стымулятараў) на фарміраванне ўстойлівасці і прадукцыйнасці розных генатыпаў раслін. Пад яе кіраўніцтвам абаронены 16 кандыдацкіх дысертацый. Яе распрацоўкі абаронены 14 аўтарскім пасведчаннямі і 4 патэнтамі.
Сярод апублікаванага:
З 1961 года В. П. Дзеева займала пасаду вучонага сакратара, з 1971 года — старшыні Рэгіянальнага навуковага савета Акадэміі навук СССР па праблемах фізіялогіі і біяхіміі раслін Беларусі і Прыбалтыйскіх рэспублік. Таксама была старшынёй навукова-метадычнага савета Беларускага аддзялення таварыства «Веды» СССР.
Алег Васілевіч Куржалаў
Алег Васілевіч Куржалаў (18 кастрычніка 1953, Віцебск, БССР — 25 ліпеня 2017, Віцебск, Беларусь) — беларускі краязнавец. Брат архітэктара і дызайнера Ігара Куржалава.
Біяграфія
Вучыўся ў СШ № 29. У 1975 годзе скончыў гістарычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
У 1978 г. вярнуўся у Віцебск, дзе стаў працаваць адказным сакратаром Кастрычніцкага раённага савета Беларускага добраахвотнага таварыства аховы помнікаў гісторыі і культуры (БДТАПГіК) і займаўся мемарыяльным краязнаўствам. Рыхтаваў інфармацыйныя даведкі, гістарычныя запіскі, абгрунтаванні, неабходныя для ўзяцця пад ахову выяўленых аб’ектаў. Вычытваў і пісаў абгрунтаванні на дасланыя гранкі другога тома «Збору помнікаў гісторыі і культуры», прысвечанага Віцебскай вобласці. Па ініцыятыве А. Куржалава было ўсталявана некалькі мемарыяльных дошак, у тым ліку ў гонар паўстання 1863 г. на будынку ратушы (была знятая пад час рэстаўрацыі будынка і не адноўленая). У першай палове 1980-х гг. працягвалася руйнаванне старой забудовы Віцебска. Былі знішчаныя будынкі па вул. Леніна, старая аптэка на пл. Свабоды. Як кіраўнік раённага аддзялення таварыства аховы помнікаў А. Куржалаў выказаўся супраць гэтага, пачаў пісаць дакладныя ў гарвыканкам, не паставіў подпіс пад рашэннем аб зносе аптэкі. У 1984 г. пачаліся падрыхтоўчыя працы па разбурэнні Пакроўскай царквы, на месцы якой планавалася пабудаваць шматпавярховы дом. Сталі нават свідраваць сцены царквы з мэтай закладкі толавых шашак. А. Куржалаў зрабіў шэраг захадаў, каб не дапусціць гэтага. Даслаў запыт у «Белрэстаўрацыю» аб гістарычнай каштоўнасці гэтага помніка архітэктуры. Звярнуўся да аднаго з архітэктараў Віцебска, Я. Калбовіча, з прапановай распрацаваць праект стварэння ў будынках манастыра карціннай галерэі, залы арганнай музыкі. Падрыхтаваныя матэрыялы даслаў у Міністэрства культуры СССР. Не чакаючы адказу, стаў збіраць супраць зносу будынка калектыўныя лісты ад некаторых арганізацый, будаўнікоў, якія ў той час працавалі на рэстаўрацыі ратушы. Нарэшце з Масквы ў Міністэрства культуры БССР, Рэспубліканскі савет БДТАПГіК і Дзяржбуд прыйшоў адказ, у якім станоўча ацэньвалася ініцыятыва стварэння культурнага комплексу ў будынках былога манастыра. Працы па разбурэнні былі прыпыненыя, а потым і згорнутыя ўвогуле. Новы кіраўнік вобласці У. Грыгор’еў пераглядзеў справу аб зносе будынкаў манастыра і праз пэўны час прыняў рашэнне аб перадачы будынка праваслаўнай царкве. Аднак А. Куржалава, дзейнасць якога супярэчыла жаданням абласнога кіраўніцтва, вырашылі ўзорна пакараць. Ён быў выкліканы на парткам і звольнены з працы з фармулёўкай «за неўзгадненне дзейнасці з кіраўніцтвам». Яшчэ некалькі гадоў А. Куржалаў працягваў плённа займацца аховай помнікаў.
У другой палове 1980-х — пачатку 1990-х гг. А. Куржалаў стаў арганізатарам і актыўна ўдзельнічаў у дзейнасці віцебскага гісторыка-культурнага таварыства «Узгор’е», якое займалася вывучэннем гісторыі Беларусі, аказвала дапамогу ў правядзенні археалагічных раскопак, прапагандзе і папулярызацыі беларускай мовы, прыцягненні ўвагі да вострых экалагічных пытанняў на Віцебшчыне. Сябры таварыства ладзілі вандроўкі па славутых мясцінах Беларусі, суботнікі па падрыхтоўцы помнікаў да рэстаўрацыі.
Пасля звальнення ў 1985 г. з пасады кіраўніка раённага аддзялення БДТАПГіК А. Куржалаў працаваў загадчыкам аддзела экскурсіяў Віцебскай абласной станцыі юных турыстаў. З 1992 г. аддзел быў рэарганізаваны ў Віцебскае абласное аб’яднанне па арганізацыі пазашкольнай працы, у якім з восені 1995 па лета 2011 г. ён займаў пасаду загадчыка аддзела краязнаўства і беларусазнаўства. У 1989/1990 навучальным годзе ён быў адным з ініцыятараў і арганізатараў правядзення першай значнай справы па нацыянальным адраджэнні ў галіне народнай адукацыі на Віцебшчыне. Былі здзейсненыя экскурсійна-навучальныя спаборніцтвы настаўнікаў Віцебска «Літаратурная Віцебшчына», у выніку якіх да краязнаўства далучылася значная колькасць настаўнікаў. Гісторыяй сваёй мясцовасці зацікавілася шырокае кола жыхароў горада і вобласці. Шматлікія матэрыялы, сабраныя пад час конкурсу, былі перададзеныя ў фонды абласнога краязнаўчага музея.
Памёр 25 ліпеня 2017 года ад анкалагічнай хваробы.
Ožujsko
Ožujsko, Ožujsko pivo — марка харвацкага светлага піва. Мацунак піва складае 5%. Вырабляецца з 1892 года найбуйнешым ў краіне Заграбскім броварам, якая належыць да актываў міжнароднай піваварнай карпарацыі StarBev. Ožujsko адно з самых знакамітых піваў у Харватыі.
Больш за 120-гадовая піваварная традыцыя сцвярджае, што «Ožujsko» з'яўляецца адным з самых старажытных марак піва, якія робяць у Харватыі. Узнікла яно з натуральных складнікаў — хмелю, соладу ячменнага, дрожджаў і вады.
Даменіка Трэзіні
Даменіка Андрэа Трэзіні (Domenico Trezzini, каля 1670, Думенца, паблізу Лугана, Швейцарыя — 19.2(2.3).1734, ) — расійскі архітэктар і інжынер.
Швейцарац па паходжанні. З 1703 года працаваў у Расіі. Па праектах Трэзіні закладзены Кранштат і Аляксандра-Неўская лаўра, выканана частка планіроўкі Васільеўскага вострава, там жа выбудаваныя Летні палац Пятра I (1710-14), Пятроўскія вароты і Петрапаўлаўскі сабор Петрапаўлаўскай крэпасці, будынак 12 калегій (цяпер універсітэт, 1722-34). Трэзіні па ўказанні Пятра I склаў «узорныя» (тыпавыя) праекты жылых дамоў для розных слаёў насельніцтва. Пабудовы Трэзіні адрозніваюцца выразнасцю планаў, сціплым дэкаратыўным ўбранствам, спалучэннем строгіх ордэрных элементаў з барочнымі дэталямі.
Спіс членаў Беларускага саюза архітэктараў
1972
=
1975
=
Спіс аб’ектаў PGC (2544001—2545000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2544001—2545000)
Прошак
Про́шак (Prošek) — салодкае дэсертнае віно, якое традыцыйна выпускаюць у паўднёвай частцы Далмацыі, Харватыя.
Апісанне
Віно вырабляецца з высушаных (вяленых) на кусце вінаградных ягад метадам Пасіта. Якасны Прошак звычайна значна даражэйшы за іншыя віны, бо на яго вытворчасць патрабуецца ў сярэднім у сем разоў больш вінаграду.
Хоць верхняя мяжа мацунку ў вытворцаў вагаецца, для сертыфікацыі прошаку мацунак віна павінны складаць не менш за 15%.
Кампазіцыйна віно ўтвараецца старажытнымі рэгіянальнымі белымі гатункамі вінаграду — Богдануша (Bogdanuša), Марашціна (Maraština, генетычна падобных да італьянскіх гатункаў мальвазіі) і Вугава (Vugava, магчыма прародзіч французскага гатунку Віянье), а версія віна вышэйшай лінейкі з'яўляецца брэндам белай асновы і чырвонага гатунку Плавак Малі (Plavac Mali, чырвоны рэгіянальны харвацкі гатунак).
Блытаніна
Часам з'яўляліся меркаванні, што Прошак паходзіць ад італьянскага пеністага віна «Прасека», аднак паміж імі няма падабенства ні ў працэсе вытворчасці, ні ў стылі (адно — дэсертнае, другое — пеністае), ні ў гатунках вінаграду; гэтак жа няма ніякай сувязі і ў паходжанні двух назваў.
Нягледзячы на гэта, з-за падабенства гучання назваў, па патрабаванні Італіі з 1 ліпеня 2013 года, ЕС забараніў выкарыстанне назвы «Прошак» для ўсіх краін-членаў Еўрасаюза. Харватыя падала афіцыйную скаргу, паколькі назва «Прошак» выкарыстоўваецца сама мала 2000 год.
Уладзімір Пятровіч Угольнік
Уладзі́мір Пятро́віч Уго́льнік (, Мінск, Беларуская ССР —, Мінск, Беларусь) — беларускі гітарыст, педагог.
Біяграфія
У 1961 годзе паступіў у музычную школу па класе скрыпкі, у 1968 годзе — у музычнае вучылішча па класе альта. З 1968 года граў у біт-гуртах і вакальна-інструментальных ансамблях. У 1992 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны інстытут культуры па класе гітары. Працаваў з Віктарам Вуячычам, у ансамблі «Верасы», у аркестры Беларускага цырка, у аркестрах «Praha Cirk Centrum» і «Cyrk Peniny» (Польшча), музычным рэдактарам мінскага тэатра «Хрыстафор». З 2006 года з’яўляўся дацэнтам кафедры эстраднага мастацтва БДУКМ, дзе выкладаў гітару.
Творчасць
Пісаў музыку для тэатраў (Беларускі тэатр музычнай камедыі), тэлебачання, радыё, фільмаў, рэкламных ролікаў. На пласцінках былі выдадзены два альбома «Дневные сны» (1998) і «Задушевный рок-н-ролл» (2005), якія былі запісаны ў дуэце з Таццянай Каненковай. Разам з гітарыстам Генадзем Старыкавым стварыў творчы дуэт «Старик и Угол». З’яўляўся удзельнікам джазавых і рок-фэстаў у Беларусі, Расіі, Літве, Польшчы, Латвіі. Граў сольныя канцэрты аўтарскай музыкі. У інтэрв’ю тэлеканалу СТБ адзначаў :
Ёзаф Мургаш
Ёзаф Мургаш (Jozef Murgaš; Joseph Murgas; 17 лютага 1864,, Аўстрыйская імперыя (цяпер Банскабістрыцкага края Славакіі) — 11 мая 1929, Уілкс-Барэ, Пенсільванія, ЗША) — славацкі вынаходнік, архітэктар, мастак, калекцыянер. Рымска-каталіцкі святар.
Піянер ў выкарыстанні бяздротавага тэлеграфа, які ўнёс вялікі ўклад у будучую распрацоўку мабільнай сувязі і бяздротавай перадачы інфармацыі і чалавечага голасу. Адзін з першых, хто выкарыстаў частотную мадуляцыю ў радыётэлеграфіі.
Біяграфія
Пасля святарскага пасвячэння ў 1888 годзе, служыў вікарыем. Па ініцыятыве мастака, які звярнуў ўвагу на яго талент жывапісца Мургаш быў прыняты ў школу жывапісу ў Будапешце, дзе навучаўся з 1889 па 1890 год. Затым працягнуў вывучэнне жывапісу ў Мюнхене (1890—1893). Пісаў сакральныя фігуры і пейзажы, і партрэты выдатных дзеячаў Славакіі. Ва ўсіх касцёлах, у якіх ён служыў святаром, напісаў алтарныя палотны.
З-за пастаянных канфліктаў з епіскапатам, у 1896 годзе Мургаш вымушаны быў эміграваць у ЗША, дзе ён быў прызначаны ў славацкі прыход у горадзе Уілкс-Барэ, штат Пенсільванія. Не маючы магчымасці займацца жывапісам, зноў звярнуўся да прыродазнаўчых навук, у асноўным, да электратэхнікі.
Заснаваў лабараторыю ў Уілкс-Барэ, дзе пачаў праводзіць вопыты ў галіне радыётэлеграфіі. У 1904 годзе атрымаў свае першыя два амерыканскіх патэнта на прылады для бяздротавай тэлеграфіі.
У далейшым у 1907—1916 гг. атрымаў яшчэ 15 патэнтаў. Атрымаўшы першыя два патэнта, ён арганізаваў фірму Universal Aether Telegraph Co, якая ў верасні 1905 года правяла публічнае выпрабаванне прыёма-перадачы інфармацыі на апараце Мургаша. Тэст прошёл паспяхова, але ўраган праз тры месяцы знішчыў антэнныя мачты, што прывяло да ліквідацыі яго кампаніі.
Будучы святаром, клапаціўся аб славацкіх імігрантах, ініцыяваў у Уілкс-Барэ будаўніцтва новага касцёла, стварэнне бібліятэкі, могілак, некалькі школ, спартыўнай залы і пляцовак, якія выкарыстоўваюцца да гэтага часу.
Выдаваў газету, у якой ён апублікаваў некаторыя свае навукова-папулярныя артыкулы і вершы.
Прымаў актыўны ўдзел у нацыянальным руху славацкай эміграцыі, пісаў артыкулы для прэсы, быў адным з заснавальнікаў Славацкай лігі ў Амерыцы, актыўна падтрымаў стварэнне незалежнай дзяржавы Чэхаславакія, арганізаваў збор грошай у фонд амерыканскіх славакаў за стварэнне Чэхаславакіі, падпісаў Пітсбургскае пагадненне (1918) паміж чэхамі і славакамі аб стварэнні адзінай дзяржавы Чэхаславакіі.
У вольны час працягваў займацца праблемамі фізікі, праводзіў шмат эксперыментаў. З-за гэтага ён атрымаў мянушку Радыёсвятар. У сувязі з адсутнасцю фінансавання даследчыцкай дзейнасці, сродкі атрымліваў ад продажу сваіх карцін. Быў таксама калекцыянерам раслін, мінералаў і насякомых. Яго калекцыя матылькоў складалася з 9000 асобнікаў з усяго свету.
Пачатак Першай сусветнай вайны і забарона ў ЗША працы прыватных радыётэлеграфных станцый, паклала канец піянерскай дзейнасці Мургаша ў гэтай галіне.
Пасля стварэння Чэхаславакіі, ён вярнуўся на радзіму ў 1920 годзе. Быў выкладчыкам электратэхнікі ў гімназіі, але паколькі не знайшоў падтрымкі і разумення сваёй даследчай працы з боку Міністэрства адукацыі ў Празе, праз чатыры месяцы вярнуўся ў ЗША.
У 1925 годзе стаў членам Федэральнай камісіі па радыё ў Злучаных Штатах.
Памёр у Уілкс-Бары праз чатыры гады.
Брач (аэрапорт)
Аэрапорт Брач  — грамадзянскі аэрапорт у Харватыі, размешчаны на востраве Брач. Аэрапорт знаходзіцца за 14 км ад горада Бол і за 32 км ад горада Супетар. Аэрапорт размешчаны на пласкагор’і на вышыні 541 м над узроўнем мора. Да горада Бол ад аэрапорта вядзе дарожны серпанцін.
Аэрапорт прызначаны ў першую чаргу для абслугоўвання чартарных рэйсаў, якія выконваюцца ў курортны сезон з Цэнтральнай Еўропы. Падчас летніх месяцаў рэйсы ў аэрапорт выконваюць Croatia Airlines, Austrian Airlines і прыватная кампанія Wings Flugcharter. Большая частка палётаў на Брач ажыццяўляецца з аўстрыйскіх аэрапортаў. Croatia Airlines выконвае рэйсы з Заграба і Граца.
Аэрапорт мае адну асфальтавую ўзлётна-пасадачную паласу даўжынёй 3 300 метраў.
Аўрэль Болеслаў Стодала
А́ўрэль Бо́леслаў Сто́дала (Aurel Stodola, 1859—1942) — славацкі вучоны, педагог, інжынер-канструктар. Заснавальнік прыкладной тэрмадынамікі, турбінабудавання.
Біяграфія
З 1877 года вывучаў машынабудаванне ў Політэхнічнай школе ў Будапешце, затым, ў 1878 годзе ў Політэхнічным інстытуце ў Цюрыху, дзе атрымаў дыплом з адзнакай ў 1881 годзе. Пасля заканчэння вучобы дапамог аднавіць разбураную пажарам вытворчасць на гарбарным заводзе свайго бацькі. З 1884 па 1892 год працаваў на машынабудаўнічым заводзе Ruston ў Празе.
З сакавіка 1892 года быў прафесарам у галіне машынабудавання ў Швейцарскім політэхнічным інстытуце (цяпер — швейцарская вышэйшая тэхнічная школа Цюрыха). Адным з яго студэнтаў быў Альберт Эйнштэйн.
У 1892 годзе Стодала заснаваў турбомашинную лабараторыю, вядомую ў цяперашні час як en:Laboratory for Energy Conversion. Стаў вядомы як спецыяліст у галіне турбамашын і цеплавых рухавікоў. Сфармуляваў названы яго імем закон аб прадукцыйнасці турбін. Кансультацыі Стодалы згулялі важную ролю пры стварэнні Генры Зоэлі у 1903 годзе яго першай шматступеннай турбіны і Гансам Хольцвартам ў 1905 годзе першай гатовай да вытворчасці газавай турбіны.
У 1903 годзе апублікаваў кнігу Die Dampfturbinen Und Die Aussichten Der Wärmekraftmaschinen: Versuche Und Studien, у якой разгледжана тэрмадынаміка турбін, паднятыя тэмы газадынамікі, вібратрываласці, супраціўлення матэрыялаў элементаў канструкцый, у тым ліку хуткаабарочваюшчыхся, канцэнтрацыі механічных напружанняў на адтулінах.
Распрацавалі пратэз рукі ў супрацоўніцтве з Фердынандам Заўэрбрухам.
Напісаў кнігу «Думкі аб веры з кропкі гледжання інжынера» (Springer-Verlag, 1931). Акрамя таго, ён займаўся філасофскімі і эканамічнымі пытаннямі і перапісваўся з Альбертам Эйнштэйнам і Альбертам Швейцэрам.
Пасля выхаду на пенсію ў 1929 годзе працягваў весці даследаванні.
Мараскіна
Мараскіна (Maraschino) — гатунак бесколернага лікёру, які спачатку вырабляўся ў Далмацыі на ўзбярэжжы Андрыятыкі, а цяпер таксама ў Італіі.
Лікёр дыстылюецца з ферметаванага соку з мараскінавай вішні (від дзікай вішні з далмацінскага рэгіёна), а пазней амартызаваны дыстылятам на пялёстках ружы і кветак апельсіна.
Падчас вытворчасці ў лікёр дадаюць лясны арэх, міндаль, язмін ці ваніль. Мацунак мараскіна складае 32-40%.
Гісторыя
Першая вытворчасць мараскіна пачалася ў 1821 годзе ў партовым горадзе Задары ў Харватыі. Праз восемь год, яе ўладальнік, камерсант Джыролама Луксарда патрымаў манаполію на вытворчасць гэтага лікёру. Пасля Другой сусветнай вайны, калі Задар апынуўся ў складзе Югаславіі, нашчадкі Луксарда заснавалі новы завод па вытворчасці мараскіна каля Падуі. Цяпер іх лікёр вырабляецца пад назвай «Luxardo Maraschino», а харвацкі мараскіна мае назву «Original Maraschino from Zadar».
Мараскіна часта выкарыстоўваецца ў дэсертах, марожаным ці для надання асаблівага смаку салатам з садавіны.
Антоніа Кардэналь
Антоніа Кардэналь Кальдэра (Antonio Cardenal Caldera), больш вядомы як камандантэ Хесус Рохас (Jesus Rojas), што значыць «Чырвоны Ісус», 1950 — 11 красавіка 1991) — сальвадорскі рэвалюцыянер нікарагуанскага паходжання, езуіцкі святар, прыхільнік тэалогіі вызвалення. Стаў камандантэ Народных сіл вызвалення імя Фарабунда Марці і Фронту нацыянальнага вызвалення імя Фарабундо Марці. Сваяк Эрнэста і Фернанда Кардэналей.
11 красавіка 1991 года ў раёне вёскі Эль Сапатэ (дэпартамент Чалатэнанга) група з 18 паўстанцаў ФНВФМ трапіла ў засаду ўрадавых войскаў, салдатамі батальёна «Атлакатль» былі забітыя Антоніа Кардэналь («Jesus Rojas»), яшчэ 13 паўстанцаў ФНВФМ і адзін грамадзянскі (кіроўца грузавіка).
Алена Паўлаўна Кушч
Алена Паўлаўна Кушч (нар., п. Амвросііўка, Данецкая вобласць, Украіна) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Да паступлення ў ВНУ працавала рабочай аддзела геадэзіі і картаграфіі, дарожнай рабочай, муляром у трэсце Кіеўгарбуд, у 1957—1959 гадах у інстытуце Кіеўпраект.
Скончыла ў 1965 годзе горадабудаўнічы факультэт Кіеўскага інжынерна-будаўнічага інстытута, атрымаўшы спецыяльнасць інжынера-будаўніка. Па размеркаванні інстытута трапіла ў Гродзенскае рамбудупраўленне, дзе ў 1965—1968 гадах працавала інжынерам планавання арганізацыі работ; у 1968—1972 гадах у Гродзенскіх абласных праектных майстэрнях «Белдзяржпраекта» старшым інжынерам, кіраўніком групы аддзела генпланаў, у 1972—1977 гадах начальнік аддзела генпланаў Гродзенскай майстэрні інстытута «Белкааппраект», у 1977—1980 гадах кіраўнік групы майстэрні перспектыўнага праектавання «Гроднаграмадзянпраект», у 1980—1995 гадах начальнік галаўнога гасразліковага праектна-вытворчага бюро архітэктурна-планіровачнага ўпраўлення Гродзенскага аблвыканкама.
Член Саюза архітэктараў БССР з 1975 года, пасля член Саюза архітэктараў Рэспублікі Беларусь.
Творчасць
Асноўныя працы: гандлёвыя блокі ў гарадскіх пасёлках Скідзель Гродзенскага і Рось Ваўкавыскага раёнаў (1975); у аўтарскім калектыве: гандлёвы цэнтр у вёсцы Гожа Гродзенскага раёна (1976), праект дэталёвага планавання Паўднёва-Заходняга жылога раёна (1977), мікрараёна Прынёманскі-3 (1980), эксперыментальны мікрараён Румлёва (1985), квартал індывідуальных дамоў у пасёлку Паўднёвы (1986) у Гродне.
Узнагароды
Узнагароджана Ганаровай граматай Гродзенскага аблвыканкама (1994), медалём «За доблесную працу. У адзначэнне 100-годдзя з дня нараджэння У. І. Леніна».
Xlam.by
«XLAM.by» — незалежны музычны партал, які распавядае аб альтэрнатыўнай беларускай і сусветнай музыцы. Сайт распачаў працу па адрасу xlam.of.by летам 2004 года. На сайце прэзентаваліся беларускія гурты, іх музыка, відэакліпы, канцэртныя фотаздымкі, інтэрв’ю.
Пад эгідай парталу ладзіліся фестывалі «Xlam Fest».
Свята-Мікалаеўская царква (Крупкі)
Свята-Мікалаеўская царква — праваслаўны храм у горадзе Крупках Мінскай вобласці. Знаходзіцца на вул. Міра, 7.
Гісторыя
Па блаславенні Мітрапаліта Мінскага і Слуцкага Патрыяршага экзарха ўсяе Беларусі Філарэта ў 1993 годзе была створана праваслаўная грамада і распачаты працы па адраджэнні храма. Першае святочнае набажэнства ў новым храме адбылося ў 1998 годзе.
З 2002 года пры храме адкрыта нядзельная школа.
Архітэктура
Пабудавана ў традыцыях царкоўнага дойлідства 2-й паловы 19 ст. Вырашана 4-часткавай падоўжна-восевай кампазіцыяй: 2-ярусная 4-гранная шатровая званіца з макаўкай, кароткі бабінец, кубападобная, пераходзячая ў 2-і 8-гранны ярус малітоўная зала, завершаная шатровым дахам з 8-гранным барабанам пад цыбулепадобным купалам. Фасады расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі з паўкруглымі сандрыкамі.
Крыс Кайл
Крыстафэр Скот «Крыс» Кайл (Christopher Scott «Chris» Kyle; 8 красавіка 1974, Адэса — 2 лютага 2013, Глен-Роўз) — вайсковец падраздзялення SEAL («Марскія коцікі»). Лічыўся найбольш выніковым снайперам у гісторыі Узброеных сіл ЗША. Падчас службы ў Іраку забіў 255 праціўнікаў, з якіх 160 былі афіцыйна пацверджаны Міністэрствам абароны ЗША.
Біяграфія
Нарадзіўся 8 красавіка 1974 года ў горадзе Адэса, штат Тэхас, у сям’і школьнай настаўніцы і святара. Ва ўзросце васьмі гадоў атрымаў ад бацькі ў падарунак вінтоўку Springfield. У далейшым захапляўся паляваннем.
У 1999—2000 гадах праходзіў службу ў ВМС ЗША. Навучаўся на курсах снайпераў спецпадраздзяленняў флоту (SEAL) пад кіраўніцтвам вядомага снайпера Брэндана Уэба. Чатыры разы накіроўваўся ў баявыя камандзіроўкі ў Ірак. Быў двойчы паранены. Прымаў удзел у другой бітве за Фалуджу. У Эр-Рамадзі яго назвалі «Д’ябал Рамадзі» (Al-Shaitan Ramad). Паўстанцамі была прызначана ўзнагарода ў 20 тысяч долараў за яго галаву (пазней сума павялічана да 80 тысяч). Самых далёкім яго стрэлам лічыцца забойства баевіка, узброенага снайперскай вінтоўкай Драгунова, на адлегласці 1920 м (2100 ярдаў).
У 2009 годзе выйшаў у адстаўку і з жонкай і двума дзецьмі пераехаў у Тэхас. Працаваў на пасадзе кіраўніка прадпрыемства Craft International, якое забяспечвала падрыхтоўку снайпераў і целаахоўнікаў. У 2012 годзе выпусціў аўтабіяграфічную кнігу «Амерыканскі снайпер».
Гібель
2 лютага 2013 года, Кайл ў кампаніі Чэда Літлфілда (Chad Littlefield) і Эдзі Рэя Рута (Eddie Ray Routh) прыбыў на стрэльбішчы ў акрузе Эрат у цэнтральнай частцы Тэхаса. Вядома, што 35-гадовы Літфілд быў сябрам Кайла, яны разам займаліся спортам і жылі па суседстве. З 25-гадовым Рутам жа яны пазнаёміліся, па ўсёй бачнасці, нядаўна і страляць разам з ім адправіўся ўпершыню. Як сцвярджалі следчыя, у нейкі момант Рут адкрыў па таварышам агонь з паўаўтаматычнай пісталета, а затым схаваўся. Праз пару гадзін трупы Кайла і Літлфілда з множнымі агнястрэльнымі раненнямі выявіў мясцовы егер, які і патэлефанаваў у службу 911.
Грамадзянская жыццё ў Рута не складалася. Пасля звальнення са службы ён так і не абзавёўся пастаяннай работай, падпрацоўваў цесляром, як мінімум адзін раз яго арыштоўвалі за кіраванне ў нецвярозым выглядзе.
З месца злачынства забойца збег на пікапе і перш за ўсё адправіўся ў размешчаны непадалёк Мідлатыан. Там, у адным мястэчку з Кайлом і Літлфілдам, жылі сястра Рута і яе муж. Распавёўшы аб зробленым сваякам, якія тут жа патэлефанавалі ў паліцыю, Рут адправіўся далей і дабраўся да свайго дома ў Ланкастэры — паўднёвым прыгарадзе Даласа, дзе яго і затрымалі паліцыянты. Пісталет — меркаванае прылада забойства — знайшлі ў доме падазраванага.
24 лютага 2015 года Рут быў асуджаны да пажыццёвага зняволення без права на датэрміновае вызваленне і перагляд прысуду.
Узнагароды
Кайл быў двойчы ўдастоены Сярэбранай зоркі і ўзнагароджаны пяццю Бронзавымі зоркамі.
Дзеразовыя
Дзеразовыя
Крыс Кайл
Зброя
Асноўная вінтоўка Кайла была McMillan TAC-338 калібра 338 Lapua Magnum. У сваёй аўтабіяграфічнай кнізе ён пісаў, што дадзеная вінтоўка мае параўнальную далёкасць з вінтоўкамі TAC-50, але значна пераўзыходзіць іх у мабільнасці.
Рэкордны стрэл Кайла Крыса, далёкасць якога складала 1921 метр, быў зроблены менавіта з гэтай вінтоўкі.
Фільм
У лістападзе 2014 года адбылася прэм’ера фільма «Снайпер», створанага па матывах біяграфіі Крыса Кайла. Рэжысёрам фільма выступіў Клінт Іствуд, а галоўную ролю адыграў Брэдлі Купер. 16 студзеня 2015 года фільм выйшаў у шырокі кінапракат і быў намінаваны на 6 прэмій «Оскар», уключаючы «Лепшы фільм», «Лепшы адаптаваны сцэнар» і «Лепшая мужчынская роля», але атрымаў «Оскар» толькі ў намінацыі «Лепшы мантаж гуку».
CARNet
Харвацкая акадэмічная і навуковая сетка  CARNet (Hrvatska akademska i istraživačka mreža, CARNet) — харвацкая акадэмія і інстытут, якія займаюцца развіццём сеткі інтэрнэту ў Харватыі.
Была заснавана ў 1991 годзе Міністэрствам навукі і тэхналогіі, але пачала дзейнічаць толькі ў 1995, калі Урад Харватыі пагадзіўся на яе дзейнасць. Задачай інстытута з’яўляецца стварэнне харвацкіх сеткавых рэсурсаў і стварэнне ідэальнай сервернай сеткі на харвацкай мове.
Сядзіба знаходзіцца ў сталіцы Харватыі — Заграбе.
Піліп Давідчык
Піліп Давідчык (нар. 1925) — беларускі грамадскі і вайсковы дзеяч. Сябра Беларускай незалежніцкай партыі. Ад’ютант Барыса Рагулі, старэйшы лейтэнант, дэсантнік «Дальвіца».
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1925 г. у в. Галынь (па іншых звестках — в. Равяцічы) у Навагрудскім ваяводстве Польскай Рэспублікі. Скончыў Навагрудскую настаўніцкую семінарыю.
Падчас Другой сусветнай вайны далучыўся да нелегальнай Беларускай незалежнай партыі. У канцы 1943 г. далучыўся да навагрудскага эскадрона Барыса Рагулі, дзе быў яго ад’ютантам. Са жніўня 1944 г. праходзіў падрыхтоўку ў паветрана-дэсантным батальёне «Дальвіц». У кастрычніку 1944 г. разам з Міколай Рулінскім вывез архіў кіраўніка Галоўнага кіраўніцтва вайсковых спраў БЦР Кастуся Езавітава з Рыгі, за што быў адзначаны знакам «Для народаў Усходу» з мячамі. Узяў шлюб з радысткай Верай Краскоўскай.
17 лістапада быў дэсантаваны на тэрыторыю Беларусі ў складзе групы на чале з Міхалам Вітушкам. Арыштаваны 28 лістапада 1944 г. Паводле Кастуся Шышэі, «у дадзенай сітуацыі Давідчык аказаўся не на ўзроўні пастаўленых перад ім задач». Сяргей Ёрш адзначаў, што Піліп Давідчык пасля дэсанту прыйшоў да бацькоў, а яны яго здалі ў НКУС, бо спадзяваліся, што савецкая ўлада нібыта даруе іх сыну. Быў асуджаны на 8 гадоў савецкіх канцлагераў. Пакаранне адбываў верагодна ў Казахстане.
Пасля вызвалення жыў у Тбілісі ў Грузіі, дзе стварыў новую сям’ю. Паводле адной інфармацыі стаў навукоўцам-матэматыкам, паводле іншай — завочна скончыў Маскоўскі інстытут па механізацыі і працаваў у Тбілісі на тытунёвай фабрыцы. У сваіх успамінах «З перажытага» Янка Жамойцін характырызуе Давідчыка так: «гаваркі, упэўнены ў сваіх здольнасцях і дасягненнях».
Далейшы лёс невядомы.
Вельбарк
Вельбарк (Wielbark, Willenberg) — горад у Польшчы ў рэгіёне Мазуры. Уваходзіць у склад Шчыценскага павета Вармінска-Мазурскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Вельбарк. Займае плошчу 1,84 км². Насельніцтва 2911 чалавек (на 2018).
Гісторыя
Вельбарк быў заснаваны тэўтонскім комтурам Фрыдрыхам фон Віленбергам. Спачатку была створана тэўтонская вартаўнічая вежа, званая Вільдхаўс. Каменны замак быў пабудаваны ў канцы XIV ст. Им карыстаўся яшчэ герцаг Альбрэхт, потым замак прыйшоў у заняпад. На рэштках была ўзведзена ў сярэдзіне XVIII ст. ратуша. Паміж 1466 і 1657 гг. мясцовасць знаходзілася пад уладай Польскага каралеўства як лен. Вёска была размешчана недалёка ад польскай мяжы, на маршруце Варшава - Кёнігсберг, што спрыяла яго развіццю. У Вельбарку развівалася шыццё і ткацтва. У 1723 г. паселішча атрымала гарадскія правы. У 1747 г. горад атрымаў права правядзення трох штогадовых кірмашоў. З пункту гледжання насельніцтва гэта быў адзін з самых маленькіх гарадоў на Мазурах. Гэтыя мясцины былі вядомыя ў XIX ст. дзякуючы здабычы бурштыну. Падчас напалеонаўскай кампаніі, з 21 студзеня па 2 люты 1807 гг. , У Вельбарке жыў Напалеон. У 1813 г. квартаваў тут цар Аляксандр I. падчас паўстання 1863 г. праз Вельбарк перакідвалі зброю для паўстанцаў. У 1871 г. горад апынуўся ў межах Германіі. Падчас Першай сусветнай вайны горад двойчы акупавалі расійскія войскі. У 1920 г. інтэрнавалі тут уцякаючых з Польшчы разбітыя бальшавіцкія войскі. З-за значных разбурэнняў у 1945 г. горад страціў гарадскія правы. Неўзабаве пасля заканчэння вайны дзейнічаў тут важны размеркавальны пункт рэпатрыянтаў з усходніх рэгіёнаў міжваеннай Польшчы, якія адышлі да СССР.
Гісторыя майго жыцця
Еўрабачанне-2017
Гурт NAVI падаў сваю заяву на ўдзел у беларускім нацыянальным адборы 26 лістапада 2016 года, і 30 лістапада гурт уключылі ў лік 13 фіналістаў нацыянальнага адбору з песняй «Гісторыя майго жыцця». Фінал прайшоў 20 студзеня 2017 года, і гурт выйграў нацыянальны адбор: ён заняў 1-е месца па выніках галасавання журы і 5-е месца па выніках галасавання тэлегледачоў, стаўшы ўдзельнікам «Еўрабачання» ад Беларусі. Упершыню ў гісторыі «Еўрабачання» песня была выканана на беларускай мове — раней па-беларуску выступалі толькі ўдзельнікі Дзіцячага Еўрабачання. Беларусь выступіла ў другім паўфінале конкурсу 11 мая 2017 года. З гэтай песняй NAVI трапілі ў фінал конкурсу, дзе затым занялі 17-е месца.
Башчанская пліта
Башчанская пліта (Baščanska ploča) — адзін з самых старых помнікаў харвацкай пісьменнасці, і адзін з самых старых і найбольш значных з захаваных глагалічных помнікаў. Датуецца прамежкам XI і XII стагоддзяў.
Пліта была знойдзена ў 1851 годзе пры раскопках раманскай царквы Святой Луцыі ў вёсцы Юрандвор побач з мястэчкам Башка ў паўднёвай частцы вострава Крк. З 1934 года пліта захоўваецца ў Харвацкай Акадэміі навукі і культуры ў Заграбе, у царкве Святой Луцыі знаходзіцца дакладная копія.
Апісанне
Каменная пліта змяшчае надпіс, тэкст якой абвяшчае аб ахвяраванні каралём Дмітарам Званімірам участка зямлі бенедыкцінскаму абацтву пад кіраваннем абата Држыхі. Надпіс змяшчае 13 радкоў, добра захаваўся. Два фрагменты пліты ў правай частцы былі знойдзены адбітымі ад асноўнай пліты, але там таксама захаваўся выбіты тэкст. Башчанскі надпіс выкананы глаголіцай, змяшчае шэраг характэрных асаблівасцей харвацкага зводу царкоўнаславянскай мовы. Башчанская пліта — адзіны захаваны ўзор пераходнага тыпу глагалічнага алфавіту ад «круглага» (балгарска-македонскай) да «вуглаватага» (харвацкай).
Башчанскі надпіс — найстарэйшая з захаваных пісьмовых крыніц, дзе згаданы прыметнік «харвацкі» на харвацкай мове. Існуе некалькі больш старажытных харвацкай-глаголічных надпісаў (Пломінская пліта, Валунская пліта і Кркскі надпіс, якія датуюцца XI стагоддзем), але яны саступаюць Башчанской пліце па аб'ёме і захаванасці. Надпіс выкананы харвацкім зводам царкоўнаславянскай мовы і лічыцца адным з самых старажытных сведчанняў перыяду з'яўлення ўласна харвацкай мовы.
Тэкст башчанскай пліты намаляваны на аверсе банкноты ў 100 кун разам з партрэтам Івана Мажураніча.
Арыгінальны тэкст
<span class="script-glagolitic" style="font-family: 'Menaion Unicode TT', 'Menaion Unicode', Vikidemia, Bukyvede, FreeSerif, Ja, Unicode5, 'TITUS Cyberbit Basic', 'Noto Sans Glagolitic', 'Segoe UI Historic', 'Segoe UI Symbol';">ⰰⰸⱏⱌⰰⰻⱄⱀⰰⱅⰰⰳⱁⰴⱆⱈⰰⱏ
ⱁⱂⰰⱅⰴⱃⱏⰶⰻⱈⱝⱂⰻⱄⰰⱈⱏⱄⰵⱁⰾⰵⰴⰻⰶⰵ
ⰴⰰⰸⱏⰲⱏⱀⰻⰿⱃⱏⰽⱃⰰⰾⱏⱈⱃⱏⰲⱝⱅⱏⱄⱏ
ⰴⱀⰻⱄⰲⱁⱗⰲⱏⱄⰲⰵⱅⱆⱓⱆⱌⰻⱓⰻⱄⰲⰵ
ⰿⰻⰶⱆⱂⱝⱀⱏⰴⰵⱄⰻⱃⱝⰽⱃⱏⰱⱝⰲⱑⰿⱃⱝⱏⰲ
ⱌⱑⱂⱃⰱⱏⱀⰵⰱⰳⰰⱏⱂⱁⱄⰾⰲⰻⱀⱁⰴⰾⱑⰲⰰⰲⱁ
ⱅⱁⱌⱑⰴⰰⰻⰶⰵⱅⱉⱂⱁⱃⱒⰵⰽⰾⱏⱀⰻⰻⰱⱁⰻⰱⰰⰾⰰⰻⰳⰵ
ⰲⰰⰼⰾⰻⱄⱅ҃ⰻⰻⱄⱅ҃ⰰⱑⰾⱆⱌⰻⱑⰰⱞⱀⱏⰴⰰⰻⰾⰵⱄⱑⰶⰻⰲⰵ
ⱅⱏⱞⱉⰾⰻⰸⱝⱀⰵⰱ҃ⱁⰳⰰⰰⰸⱏⱁⱀⱝⱅⱏⰴⰱⱃⱉⱜⱅⱏⰸⱏ
ⰴⱝⱈⱏⱌⱃ꙯ⱑⰽⱏⰲⱏⱄⰻⱅⰻⱄⰲⱉⰵⱓⰱⱃⱝⱜⱄⱏⰴⰵⰲ
ⰵⱅⰻⰲⱏⰴⱀⰻⰽⱏⱀⰵⰸⰰⰽⱉⱄⱏⱞⱏⱝⱉⰱⰾⰰⰾ
ⰰⱓⱋⱝⰳⱉⰲⱏⱄⱆⰽⱏⱃⱝⰻⱀⱆⰻⰱⱑⱎⰵⰲⱏⱅⰾⱜⱞ
ⱜⰽⱆⰾⱝⱉⱉⰵⱆⱓⰾⱆⱌ꙯ⱜⱓⰵⰾⰻⱉ
Лабеліевыя
Лабеліевыя (Lobelioideae) — падсямейства кветкавых раслін сямейства. Змяшчае 32 роды і каля 1200 відаў. Найбольш буйныя роды —, , , ,.
Батанічнае апісанне
Лабеліевыя — мнагалетнікі, радзей адналетнікі, жыццёвая форма якіх вар’іруе ад травяністых раслін да невялікіх дрэў. Лісце простае, чарговае. Расліны маюць млечны сок. Кветкі асіметрычныя, з пяццю лопасцямі і тычынкамі. Трубчасты вяночак адкрываецца вонкі двума лопасцямі зверху і трыма знізу, і тычынкі таксама аб’ядноўваюцца ў адну агульную трубку.
Статус таксона
Раней лабеліевыя разглядаліся ў рангу асобнага сямейства Lobeliaceae, аднак у цяперашні час іх лічаць падсямействам сямейства Званочкавыя.
Валерый Барысавіч Куцко
Валерый Барысавіч Куцко (нар., г. Мінск) — беларускі архітэктар.