cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Наньчжаа
Заснаванне
У нашы дні юньнаньскія народы бай і йі імкнуцца сцвердзіць тое, што заснавальнікамі дзяржавы Наньчжаа былі іх продкі. Гэта традыцыя першапачаткова сфарміравалася дзякуючы брытанскаму гісторыку Ч. П. Фіцджэральду і толькі потым трапіла ў кітайскую гістарыяграфію. Ён узяў за аснову паведамленне кітайскіх гісторыкаў пра дзяржаўнае ўтварэнне народа куан ў Юньнане, разгромленае ў 602 г. дынастыяй Суй. Пасля паразы куан падзяліліся на «белую» і «чорную» часткі. Ч. П. Фіцджэральд атаесамляў першых з бай, другіх — з йі. Аднак, згодна запісам эпохі Тан, першая валадарская дынастыя Наньчжаа паходзіла ад народа айлаа, а не куан. Нашчадкам айлаа лічыцца народ тай.
Знешняя палітыка
Наньчжаа знаходзілася ў зоне гандлёвых і палітычных інтарэсаў 2 тагачасных буйных імперый — Тан і Вялікага Тыбета, таму яе валадарам даводзілася лавіраваць для захавання самастойнасці. Вядома, што Пілоўгэ накіроўваў свае пасольствы ў Лхасу і Чан’ань. Яго сын Гафэн адкрыта пагражаў Тан перайсці на бок Тыбета, калі кітайскі імператар не даруе яму напад на свайго намесніка. У 754 г. ён сапраўды заключыў саюз з Тыбетам, які цягнуўся да 794 г. і быў разарваны яго пераемнікам, што вярнуўся да саюза з Тан.
У гэтых саюзах валадары Наньчжаа былі вымушаны прызнаваць сябе падданымі, што падкрэслівалі іх тытулы, заўсёды ніжэйшыя за манархаў Тан і Тыбета. Яны выплачвалі даніну і ўдзельнічалі ў ваенных кампаніях на баку вышэйшага саюзніка. Аднак дзякуючы саюзам з болей моцнымі дзяржавамі межы іх асабістай дзяржавы паступова пашыраліся. Заўважна, што валадары Наньчжаа імкнуліся ў першую чаргу падпарадкаваць тэрыторыі на гандлёвых шляхах паміж Тыбетам, Кітаем і Паўднёва-Усходняй Азіяй. У 763 г. Гафэн пачаў заваяванне рэчышча Іравадзі, дзе развівалася цывілізацыя П’ю.
Найбольшых поспехаў армія Наньчжаа дасягнула ў першай палове IX ст., калі былі далучаны некалькі суседніх горных дзяржаў і землі ўздоўж Іравадзі. У 846 г. Наньчжаа адкрыта выступіла супраць імперыі Тан у вайне за выхад да Паўднёва-Кітайскага мора. Канфлікт цягнуўся да 877 г., але ў выніку не прынёс плёну. Моц манархаў была вельмі саслаблена. Тым не меней, валадар Луншунь адважыўся ў 880 г. пасватацца да дачкі кітайскага імператара. Хоць ён атрымаў згоду, шлюб не адбыўся. Яго брат і пераемнік Шуньхуачжэнь прыняў будызм у якасці афіцыйнай рэлігіі і абвясціў сябе махараджам. Гэты тытул прыраўноўваў яго да імператара. Але пасля яго смерці прыдворны Чжэн Майсі забіў усіх яго сваякоў і захапіў уладу. Дзяржава Наньчжаа распалася.
Унутраны лад
Большасць звестак пра гісторыю Наньчжаа прыйшлі з кітайскіх крыніц. Многія з іх занатоўваліся ў эпоху Тан, але дайшлі да нашага часу ў пазнейшых спісах. Таму звесткі пра ўнутраны лад старажытнай дзяржавы значна трансфармаваны, паколькі адлюстроўваюць разуменне кітайскіх пісьменнікаў.
Наньчжаа была манархічнай дзяржавай. Яе кіраўнікі адносілі сябе да дынастыі Мэнь з народа айлаа. У 816 г. адбыўся пераварот, калі ўладу захапіў прыдворны Вань Куадзянь. Ён кантраляваў прызначэнне манархаў да сярэдзіны IX ст., пакуль не быў забіты чарговым валадаром. Пераварот 902 г., здейснены прыдворным Чжэн Майсі, скончыўся поўнай ліквідацыяй дынастыі Мэнь і распадам адзінай дзяржавы.
Тытул манархаў, якім карысталіся знутры Наньчжаа, не вядомы. Захаваліся тытулы, якія яны атрымоўвалі ад дынастыі Тан або валадароў Вялікага Тыбета. Пілоўгэ, заснавальнік Наньчжаа, карыстаўся танскім тытулам гонг, які адлюстроўваў яго мясцовае правадырскае паходжанне, але ў далейшым валадары Наньчжаа называліся болей высокім тытулам ван. У еўрапейскай гістарыяграфіі ён звычайна атаесамляецца з тытулам, роўным каралю. Тыбецкі тытул VIII ст. прыраўноўваў валадароў Наньчжаа да намеснікаў правінцыі. У канцы IX ст. апошні валадар Шуньхуачжэнь прыняў будызм і індыйскі тытул махараджы, роўны імператарскаму.
На тэрыторыі Наньчжаа жылі розныя народы. Хаця дынастыя Мэнь мела тайскае паходжанне, большасць з іх належыла да тыбета-бірманцаў. Кітайскія аўтары падзялялі іх на «белых» і «чорных» варвараў. Прынцып гэтага падзелу з'яўляецца спрэчным. Таксама выклікаюць спрэчкі мова дзяржаўнага апарата і этнічная прыналдежнасць высакародных колаў. Кансэнсусам у гістарыяграфіі стала думка, што афіцыйнай мовай была бай, набліжаная да кітайскай. Сацыяльна ўсё насельніцтва падзялялася на 6 класаў: ваенныя, хатнія гаспадары, іншаземцы, правазнаўцы, вучоныя, высакародныя сем'і, набліжаныя да сям'і манархаў. Кожны з іх меў свае правы і абавязкі.
Тэрыторыя Наньчжаа падзялялася на асобныя правінцыі. У канцы IX ст. іх колькасць магла дасягаць 23. Правінцыя Тайхэ кіравалася непасрэдна валадарскім дваром. У астатніх выпадках у правінцыі прызначаліся па 2 намеснікі і 6 прадстаўнікоў манарха. Унутраныя справы правінцый вырашалі памочнікі намеснікаў, што належылі да розных класаў. Відавочна, некаторыя намеснікі жылі не ў правінцыях, а ў Тайхэ. Яны мелі магчымасць сталага ўплыву на манархаў.
Войска Наньчжаа ўяўляла сабою грозную сілу дзякуючы конніцы і моцным лёгкім даспехам з кавалкаў скуры слана або плеценых з пальмавых галін. У склад войска ўваходзілі сталая армія ло дзюцы, якая ўтрымоўвала лепшых воінаў, што ваявалі басанож, і падзялялася на 4 фарміраванні, прызыўныя ваенныя сілы і наёмныя або саюзныя атрады «варвараў».
Асноўным эканамічным заняткам жыхароў Наньчжаа была сельская гаспадарка. Найбольш развітым земляробчым раёнам з'яўлялася даліна і схілы гор вакол возера Эрхай. Тут двойчы на год атрымоўвалі ўраджаі збожжавых і бабовых. Відавочна, ужо ў той перыяд вырошчвалі чай і шаўкоўніцу. У кітайскіх крыніцах асабліва падкрэслівалі важнасць гадоўлі коней і буйной рагатай жывёлы. Поруч з сельскай гаспадаркай існавала рамяство. Вылучаліся заняткі прафесійных будаўнікоў, металургаў, разьбяроў. Землі Наньчжаа знаходзіліся на скрыжаванні гандлёвых шляхоў паміж Кітаем, Тыбетам і краінамі Паўднёва-Усходняй Азіі. Але гэты гандль быў не збалансаваны. Большасць тавараў дастаўляліся з Кітая і Паўднёва-Усходняй Азіі, прычым з поўдню прывозілі значна болей, чым прадавалі туды. У гэтай сувязі на працягу VIII — першай паловы IX стст. валадары Наньчжаа надавалі пільную ўвагу ваенным заваяванням уздоўж рэчышча Іравадзі.
Доўгі час грамадства абапіралася на племянныя рэлігіі, культ продкаў і манархаў. У IX ст. імкліва пашырыўся будызм. У Наньчжаа дзейнічалі будысцкія місіянеры з Індыі. На раннім этапе асаблівы ўплыў меў накірунак ваджраяна. Захаваліся рэшткі некалькіх тагачасных будысцкіх кляштароў. Іх вывучэнне дэманструе тое, што начынне будысцкіх свяцілішчаў мела высокі ўзровень мастацкага выканання. У канцы IX ст. будызм стаў афіцыйнай рэлігіяй.
Паэзія эпохі Наньчжаа на кітайскай мове з некаторымі словамі на мове бай высока ацэньвалася сярэднявечнымі кітайскімі літаратарамі. Вядома, што прадстаўнікі высакародных колаў з Наньчжаа вучыліся ў Чэнду.
Амата (Італія)
Амата (Amato) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Калабрыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Катандзара.
Насельніцтва складае 874 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 44 чал./км². Займае плошчу 20 км². Паштовы індэкс — 88040. Тэлефонны код — 0961.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Шо (літара)
Шо (Ϸ, ϸ) — літара грэчаскага алфавіту, якая выйшла з ужытку і была ўведзена з прычыны заваёвы Бактрыі Аляксандрам Македонскім, які распаўсюдзіў грэчаскую пісьменнасць. Літарай «шо», як мяркуецца, запісваўся гук ​​«ш», уласцівы бактрыйскай мове.
Чарнаўцы
Чарнаўцы (Чернівці) — горад на поўдні заходняй часткі Украіны, на рацэ Прут. Адміністрацыйны цэнтр Чарнавіцкай вобласці. Плошча 153 км². Насельніцтва 251 500 чал. (2009). Знаходзяцца за 408 км на паўднёвы захад ад Кіева, за 40 км ад украінска-румынскай граніцы. Вузел чыгуначных і аўтамабільных шляхоў.
Чарнаўцы — палітычны, культурны і рэлігійны цэнтр Букавіны.
Этымалогія назвы
Назва горада пайшла ад фартыфікацыі, якая ў «Спісе гарадоў рускіх далёкіх і блізкіх» згадваецца як Чэрн на Пруце.
Свята-Міхайлаўская царква (Дзяніскавічы)
Свята-Міхайлаўская царква — мураваны праваслаўны храм у в. Дзяніскавічы Ганцавіцкага раёна Брэсцкай вобласці. Знаходзіцца на вул. Міра, 39а.
Гісторыя
У 1786 годзе была пабудавана драўляная Петра-Паўлоўская царква. У 1842 годзе стараннем князя Льва Радзівіла была пабудавана новая царква.
17 лютага 1944 года царква згарэла.
26 чэрвеня 1995 года была зарэгістравана рэлігійная грамада, першыя набажэнствы праходзілі ў часовай дамавой царкве. У 2009 годзе быў закладзены падмурак новага храма, і распачалося будаўніцтва новага мураванага храма. 1 чэрвеня 2013 года архіепіскапам Пінскім і Лунінецскім Стэфанам быў асвячоны новы храм.
Васіль Іванавіч Дземянцей
Васіль Іванавіч Дземянцей (нар. 1954, в. Застарынне, Чашніцкага раёна Віцебскай вобласці) — беларускі дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
У 1981 г. скончыў Паўночна-Заходні завочны політэхнічны інстытут, у 1985 годзе — Вышэйшыя курсы КДБ СССР, у 1999 — Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Беларусі.
У 1983 года прыняты на службу ў органы дзяржаўнай бяспекі. Службу праходзіў на пасадах оперупаўнаважанага, старэйшага оперупаўнаважанага Лепельскага раённага аддзела і аддзела УКДБ БССР Віцебскай вобласці, начальніка Лепельскага РА, намесніка начальніка аддзела, намесніка начальніка службы, начальніка аддзела УКДБ Рэспублікі Беларусь Віцебскай вобласці. У 1996 годзе прызначаны намеснікам начальніка УКДБ Віцебскай вобласці, у 2001 годзе — начальнікам Упраўлення.
Другая япона-кітайская вайна (1937—1945)
Япона-кітайская вайна (1937—1945, іначай 1931―1945) - вайна між Кітаем і Японіяй, якая працягвалася з 7 ліпеня 1937 (але часам лічыцца, што гэтая вайна пачалася з японскім уварваннем у Маньчжурыю 18 верасня 1931) да жніўня 1945 (скончылася разам з капітуляцыяй Японіі ў 2-й сусв. вайне).
Васіль Іванавіч Дземянцей
Біяграфія
У 2005—2007 гг. — першы намеснік старшыні Камітэта дзяржаўнай бяспекі. На пасадзе рабіў гучныя заявы аб «памкненнях» замежных спецслужбаў, у тым ліку ЗША, у «дэстабілізацыі» палітычнага становішча ў Беларусі (аж да інтэрвенцыі), «фінансаванні» Захадам беларускай апазіцыі, стварэнні ў сумежных краінах апорных баз уздзеяння і пунктаў сачэння, падрыхтоўцы баевікоў у лагерах Літвы і Польшчы і стварэнні груп для звяржэння канстытуцыйнага ладу ўсімі магчымымі відамі экстрэмісцкай дзейнасці, уключаючы тэрарызм, выкрыванні змовы з мэтай сілавога захопу ўлады радыкальнай апазіцыяй пасля прэзідэнцкіх выбараў 2006 года.
У ліпені 2007 года Дземянцей разам з тагачасным кіраўніком КДБ Сцяпанам Сухарэнкам пазбавіліся сваіх пасадаў, пасля чаго ў СМІ з’явілася інфармацыя пра іх арышт. Пазней у інтэрв’ю расійскай газеце «Завтра» прэзідэнт Аляксандр Лукашэнка заявіў :
Другая япона-кітайская вайна (1937—1945)
Нягледзячы на тое, што абедзве дзяржавы вялі перыядычныя баявыя дзеянні з 1931 года, поўнамаштабная вайна разгарнулася ў 1937 годзе і скончылася капітуляцыяй Японіі ў 1945. Вайна стала следствам імперыялістычнага курсу Японіі на палітычнае і ваеннае панаванне ў Кітаі для захопу велізарных сыравінных рэзерваў і іншых рэсурсаў, які праводзіўся на працягу некалькіх дзесяцігоддзяў. У той жа час, рост кітайскага нацыяналізму і пашырэнне ідэі самавызначэння (як кітайскага, так і іншых народаў былой імперыі Цын) зрабілі ваеннае сутыкненне непазбежным. Да 1937 года бакі сутыкаліся ў спарадычных баях, так званых «інцыдэнтах», таму што абодва бакі па шматлікіх прычынах устрымліваліся ад развязвання татальнай вайны. У 1931 годзе адбылося ўварванне ў Маньчжурыю (таксама вядомае як «Мукдэнскі інцыдэнт»). Апошнім з падобных інцыдэнтаў стаў інцыдэнт на Лугаўцяа — абстрэл японцамі моста Марка Пола 7 ліпеня 1937 года, які адзначыў афіцыйны пачатак поўнамаштабнай вайны паміж дзвюма краінамі.
Васіль Іванавіч Дземянцей
Біяграфія
З 2008 да 2011 гг. — намеснік старшыні Дзяржаўнага мытнага камітэта. У 2011—2016 гг. начальнік Гродзенскай рэгіянальнай мытні. Практычна адразу пасля зняцця з яго санкцый ЕС у пачатку 2016 года Дземянцей падаў у адстаўку са сваёй пасады і сышоў у прыватны бізнес, непасрэдна звязаны з ягонай службай на дзяржаўнай мяжы і мытні: з мытным афармленнем і перамяшчэннем грузаў праз мяжу.
Працаваў намеснікам дырэктара ТАА «Брэміна груп», якая пазіцыянуе сябе нацыянальным лагістычным аператарам у галіне мытнай і складской лагістыкі і якая мае транспартна-лагістычныя цэнтры ў пунктах пропуску «Бераставіца» і «Брузгі», што знаходзяцца ў зоне адказнасці Гродзенскай рэгіянальнай мытні, якую раней узначальваў Дземянцей.
Другая япона-кітайская вайна (1937—1945)
З 1937 па 1941 гады Кітай ваяваў, абапіраючыся на дапамогу ЗША і СССР, зацікаўленых у зацягванні Японіі ў «балота» вайны ў Кітаі. Пасля нападу японцаў на Пёрл-Харбар Другая япона-кітайская вайна стала часткай Другой сусветнай вайны.
Васіль Іванавіч Дземянцей
Біяграфія
На пасадзе намесніка дырэктара камерцыйнай фірмы паралельна ўзначальваў будаўніцтва мультымадальнага прамыслова-лагістычнага комплексу «Брэміна-Орша» (п. Балбасава, Аршанскі раён), якому планавалася надаць фактычны статус афшорнай зоны. Кошт інвестпраекта ацэньваўся ў сотні мільёнаў долараў і прадугледжваў будаўніцтва соцень тысяч вытворчых, складскіх і адміністрацыйна-офісных памяшканняў. Пасля ўзначаліў ТАА «Брэміна груп».
Другая япона-кітайская вайна (1937—1945)
Назвы
У розных гістарыяграфіях існуюць шматлікія альтэрнатыўныя назвы гэтай вайны:
Васіль Іванавіч Дземянцей
Санкцыі ЕС і іншых краін
20 лістапада 2020 года ўнесены ў санкцыйныя спісы Літвы, Латвіі і Эстоніі.
Копа (літара)
Ϙ ϙ, Ϟ ϟ (назва: копа, грэч. Ϙ όππα або κόππα) — літара грэчаскага алфавіту, якая выйшла з ужытку. У сістэме грэчаскага алфавітнага запісу лікаў мае лікавае значэнне 90. Паходзіць ад фінікійскі літары - коф, азначаў увулярный выбухны глухі гук ([q]). Ад літары «копа» паходзяць лацінская літара Q і кірылічны знак Ҁ.
IC 3250
IC 3250 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Мацей Кунцэвіч
Мацей Кунцэвіч (Maciej Kuncewicz; каля 1620, Літва — каля 1655) — езуіцкі святар і педагог.
Уступіў у Таварыства Ісуса 25 ліпеня 1637 г. у Вільні. Пасля навіцыяту, верагодна, авалодваў педагагічным майстэрствам пад кіраўніцтвам Яна Вышковіча ў настаўніцкай семінарыі пры Полацкім езуіцкім калегіуме (1639—1640). Вывучаў філасофію (1641—1644) і тэалогію (1647—1651) у Віленскай акадэміі. У 1640—1641 і 1644—1647 гг. у езуіцкіх школах выкладаў сам.
Пасля высвячэння на ксяндза тры гады выкдладаў граматыку, паэтыку і рыторыку. Скончыў курс ордэнскай духоўнасці (ІІІ прабацыя) у Нясвіжы і заняў пасаду прафесара рыторыкі ў настаўніцкай семінарыі для езуітаў у Навагрудку (1653—1654). Лёс пасля 1654 г. невядомы. Верагодна, разам з іншымі навагрудскімі езуітамі загінуў у час вайны з Расійскай дзяржавай.
Емяльян Ігнатавіч Барыкін
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і селяніна. Рускі. Сябра ВКП(б) з 1928 года. Скончыў пачатковую школу. З 1915 года працаваў чорнарабочым чыгуначнага дэпо ў горадзе Бранску. Служыў у чыгуначным палку Чырвонай арміі у горадзе Гомелі. У 1922 годзе скончыў курсы памочніка начальніка станцыі ў горадзе Курску. На працягу трох гадоў быў начальнікам штаба супрацьпаветранай абароны ў горадзе Унеча. З 1937 года — на партыйнай працы, сакратар парткама Беларускай чыгункі, першы сакратар Чыгуначнага райкама партыі горада Гомеля. У 1939 годзе скончыў савецкую партыйную школу. З сакавіка 1941 года — сакратар Гомельскага гаркама партыі, з ліпеня 1941 — другі сакратар гаркама.
У жніўні 1941 года Барыкін удзельнічаў у арганізацыі абароны Гомеля, быў адным са стваральнікаў Гомельскага палка народнага апалчэння. Адначасова ствараў падполле ў горадзе: вызначаў явачным кватэры, прадумваў сістэму сувязі, вызначаў месца закладкі матэрыяльных баз, клапаціўся аб аснашчэнні дыверсійных груп толам, мінамі, выбухоўнікамі, зброяй.
Пасля заняцця нямецкімі войскамі Гомеля, Барыкін сышоў у Навабеліцкі лес, дзе стаў камісарам партызанскага атрада «Бальшавік», які ў кастрычніку 1943 рэарганізаваны ў партызанскую брыгаду «Бальшавік», застаючыся адначасова членам Гомельскага падпольнага абкама, сакратаром Гомельскага падпольнага гаркама ВКП(б).
Са жніўня 1941 года па лета 1942 партызаны разграмілі некалькі гарнізонаў суперніка, падарвалі мост праз раку Віць, зладзілі 25 засад на шашэйных дарогах, знішчыўшы дзесяткі аўтамашын і абозаў.
Пасля першага эшалона дыверсійныя групы сталі выходзіць на чыгунку рэгулярна. Створаная камсамольска-маладзёжная дыверсійная група, якая вырасла пазней у дыверсійных атрад, пусціла пад адхон 58 эшалонаў суперніка, падарвала 87 аўтамашын, танкаў і браневікоў, знішчыла шмат салдат і афіцэраў вермахта.
6-7 жніўня 1942 Барыкін ўзначаліў налёт на гарнізон суперніка ў вёсцы Баршчоўка. У ходзе бою было знішчана да 150 салдат, захопленыя вялікія трафеі.
У лістападзе 1942 года блакаваныя буйнымі сіламі войскаў вермахта атрады «Бальшавік», «За Радзіму» і імя Варашылава вымушаныя былі пакінуць свае базы і схавацца ў Акцябрскім раёне, дзе была шырокая партызанская зона.
Партызанская вайна працягнулася. Толькі ў красавіку 1943 года было скінута пад адхон 8 цягнікоў. Быў знішчаны Салтановский ваенны завод.
Улетку і восенню 1943 года Гомельскае партызанскае злучэнне актыўна ўдзельнічала ў «рэйкавай вайне». Не забывалі і аб шашэйных дарогах, гітлераўскіх гарнізонах у вёсках, дапамагалі абжыцца ў лясах сялянам, вёскі якіх былі спалены дашчэнту.
17 лістапада 1943 Барыкін ўзначаліў адну з партызанскіх брыгад пры захопе пераправы праз раку Бярэзіну каля вёскі Горваль. Гітлераўцы пабудавалі паром, навялі пераправу для адыходзячых войскаў. У выніку вокамгненнага штурму некалькіх брыгад у Горваль партызаны захапілі не толькі паром і пераправу, але і тэхніку, якая збіралася пераправіцца на заходні бераг. Супернік накіраваў вялікія сілы для таго, каб вярнуць пераправу, але партызаны пад кіраўніцтвам Барыкіна стварылі моцную абарону і тры дні ўтрымлівалі яе. 20 лістапада 1943 па захаванай партызанамі Горвальскай пераправе на заходні бераг пераправіліся ўжо савецкія войскі.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 1 студзеня 1944 года за ўзорнае выкананне заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі ў тыле праціўніка і праяўленыя пры гэтым адвагу і геройства палкоўніку Барыкіна Емяльяну Ігнатавічу прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка» (№ 3207).
Памёр 25 сакавіка 1951 года.
Сімбірская губерня
Сімбірская губерня — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Расійскай імперыі, Расійскай рэспубліцы і РСФСР. Існавала з 1796 па 1928 год. У 1897 годзе ў губерні жыло 1 527 848 чалавек.
Цар (фільм)
«Цар» (Царь) — расійскі гістарычны фільм рэжысёра Паўла Лунгіна, што апавядае аб жыцці цара Івана Грознага, яго стасункі з мітрапалітам Маскоўскім Піліпам і падзеі эпохі апрычыны.
Апісанне
1565 год. Кіраванне Івана Грознага. Масковія разадрана голадам і лівонскай вайной. Верныя слугі Івана Грознага, апрычнікі, залілі краіну крывёй. У кожным гатовы яны ўбачыць валадара ворага. Галоўны закон для іх — цар. Адзіны, хто пайшоў супраць царскай волі і апрычных зладзействаў, — мітрапаліт Філіп, верны сябар дзяцінства Івана Грознага. Ён узвысіў голас свой і прынёс сябе ў ахвяру. Гэтае супрацьстаянне раскажа пра тое, на што была здольная Русь і ў падзенні і ў велічы духу.
Уладзімір Пятровіч Тарасік (механік)
Біяграфія
Скончыў у 1960 годзе Беларускі інстытут механізацыі сельскай гаспадаркі. З 1971 года ў Магілёўскім тэхнічным універсітэце (з 1984 загадчык кафедры).
Навуковая дзейнасць
Навуковыя працы па тэорыі руху аўтамабіля, праектаванні гідрамеханічных перадач. Распрацаваў матэматычныя мадэлі колавых і гусенічных самаходных машын; метадалогію сінтэзу алгарытмаў адаптыўных інтэлектуальных сістэм кіравання энергетычнымі рэжымамі аўтатранспартных сродкаў. Адзін з распрацоўшчыкаў велікагрузнага аўтасамазвала БелАЗ-540.
Апублікаваў больш 250 навуковых прац, у тым ліку 3 падручнікі, 2 навучальных дапаможнікі, 4 манаграфіі, сааўтар Энцыклапедыі «Машынабудаванне» (том IV-15. Колавыя і гусенічныя машыны). Атрымаў больш за 120 аўтарскіх пасведчанняў і патэнтаў на вынаходствы, многія з якіх укаранёныя ў вытворчасць.
Узнагароды
Узнагароджаны медалямі «За асваенне цалінных зямель» (1958), «За доблесную працу» (1970), Граматай Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь (1992).
Калье
Калье (ад caillé) — жэлепадобны згустак, які ўтвараецца пры асаджэнні малака (стварожванне) закваскай або сычужным ферментам і служыць асновай для вытворчасці розных відаў сыру, а таксама тварагу.
Згортванне казеіну ў малацэ адбываецца пад дзеяннем малочнакіслых бактэрый (тварог) або сычужнага соку (сыр). Стварожванне могуць выклікаць і іншыя кіслыя прадукты: лімонны сок, воцат. Працягласць згортвання залежыць ад тэхналогіі атрымання канчатковага прадукта (гатунку сыра). Апроч згустку, пры стварожванні ўтвараецца таксама малочная сыроватка.
Ом Хон Гіль
Ом Хон Гіль (엄홍길; ) — паўднёвакарэйскі альпініст. У 2001 годзе стаў заваёўнікам усіх 14 васьмітысячнікаў Зямля. Схадзіў на Эверэст тройчы, з паўночнага і паўднёвага боку.
Хета (літара)
Ͱ, ͱ (лац. Heta, або  'eta: Гета, або Ета) — варыянт назвы грэчаскай літары Эта, транскрыпцыя зыходнага вымаўлення гэтага слова ў старажытнагрэчаскай мове найбольш правільны варыянт, з пункту гледжання этымалогіі. У архаічным грэчаскім алфавіце таксама сустракаўся асобны варыянт літары Эта, які прынята так называць.
У старажытнагрэчаскай мове Гета прамаўлялася як доўгі напаўадкрыты пярэдні галосны /hе/.
Трамбідыформныя кляшчы
Трамбідыформныя кляшчы (Trombidiformes) — атрад надатраду Acariformes. Налічваюць больш за 22 000 апісаных відаў, якія аб’ядноўваюцца прыкладна ў 125 сямействаў.
Значэнне для чалавека
Сярод прадстаўнікоў атрада ёсць формы — пераносчыкі патагенных для чалавека і млекакормячых інфекцый: іх укусы выклікаюць скурныя захворванні — трамбідыяз, зерневую каросту (узбуджальнік — ), дэмадэкоз (узбуджальнікі — прадстаўнікі роду ). Некаторыя віды выступаюць у якасці пераносчыкаў бактэрый (сямейства ) — узбуджальнікаў ліхаманкі цуцугамушы.
Некаторыя віды, якія паразітуюць на раслінах, — сур’ёзныя шкоднікі сельскагаспадарчых культур. Да ліку такіх, напрыклад, ставіцца шэраг відаў з сямействаў і. паразітуе у трахеях пчол, выклікаючы акарапідоз.
Чатні
Чатні (चटनी, Chutney) — вялікая група традыцыйных індыйскіх соусаў, якія адцяняюць смак асноўнай стравы. Вострыя чатні добра дапаўняюць нявострыя стравы, а таксама сваім яркім колерам упрыгожваюць стол.
Вараныя чатні часам робяць з гародніны, але часцей — з садавіны. На іх прыгатаванне сыходзіць даволі шмат часу, бо кампаненты варта варыць, пакуль яны цалкам не разварацца. Волкія чатні гатуюць, змешваючы паміж сабой кампаненты і здрабняючы іх у аднастайную пасту.
Чатні звычайна салодкія і прыемныя на смак. Яны ўзбуджаюць апетыт і стымулююць страваванне. Каб адцяніць смак асноўнай стравы, дастаткова адной-двух лыжак чатні, якія падаюць у маленькіх разетках або кладуць на талерку побач з рысам.
Чатні з’яўляюцца абавязковым дадаткам да такіх страў, як пані пуры, ідлі і доса.
Аднымі з найбольш папулярных у Індыі чатні з’яўляюцца тамарындавае, какосавае, мятнае і арахісавае чатні. Аднак відаў чатні існуе значна больш. У іх склад можа ўваходзіць практычна заўгодна з расліннай (і не толькі ежы): разынкі, баклажан, салёныя агуркі, рабарбар, часнык, рэпчатая цыбуля, каляндра / кінза, а таксама, напрыклад, ёгурт і калье.
Пры гэтым толькі ў Індыі (чатні распаўсюджаны таксама на Шры-Ланцы і ў Пакістане) варыяцыі чатні моцна адрозніваюцца па розных штатах.
Білакуракынскі раён
Білакуракынскі раён (Білокуракинський район) — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Луганскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Білакуракынэ (Білокуракине).
Утвораны ў 1923 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 19 386 чалавек, плошча — 1436 км².
Ліквідаваны 17 ліпеня 2020 года.
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 2 пасялковых і 13 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 2 пасёлкі гарадскога тыпу, 1 пасёлак сельскага тыпу і 49 сёлаў.
Плошча Чапаева
Плошча Чапаева — плошча у Ленінскім раёне горада Самара.
Плошча ўтворана вуліцамі Куйбышава, Фрунзэ, Вілонаўскай і Шастаковіча (былой Працоўнай).
Да плошчы прылягае Струкоўскі сад. На плошчы размешчаны Самарскі драматычны тэатр.
Ансамбль
На плошчы імя Чапаева ў 1932 годзе збудаваны шматфігурны помнік чапаеўцам. Вышыня помніка 10 м, памеры — 17 на 22 м.
Аўтар — скульптар Мацвей Генрыхавіч Манізер. Копію помніка, выкананую ў 1933 годзе, можна ўбачыць у Санкт-Пецярбургу перад будынкам Вайсковай акадэміі сувязі імя C. М. Будзёнага.
Могілкі
На плошчы пахаваны забіты 30 лістапада 1917 года рабочы Міхаіл Сцяпанаў, які ахоўваў уваход у будынак рэўкама (вул. Фрунзэ 167, цяпер у будынку Самарскі інстытут культуры). 26 снежня ў брацкай магіле былі пахаваны восем чырвонагвардзейцаў, загінулых пры тэракце ў склепе таго ж будынка, а таксама чырвонагвардзеец І. Булатаў, загінулы ў баях пад Арэнбургам.
16 жніўня 1921 года на плошчы быў пахаваны начальнік транспартнай ЧК, загінулы пры ліквідацыі банды ў раёне Бузулука, А. Ф. Сілін. У студзені 1922 года былі пахаваны два чэкісты С. Салагубаў і В.Сямёнаў-Якаўлеў, загінулыя ад рук бандытаў.
Цюрыхскі ўніверсітэт прыкладных эканамічных навук
Цюрыхскі ўніверсітэт прыкладных эканамічных навук (Hochschule für Wirtschaft Zürich) — швейцарская вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у горадзе Цюрых. З’яўляецца часткай аднайменнай групы ВНУ.
Агульная характарыстыка
Гэта адзін з чатырох элементаў Цюрыхскага ўніверсітэта прыкладных навук. Універсітэт размешчаны ў раёне Алеі Еўропы і галоўнага вакзала Цюрыха, а таксама з’яўляецца часткай кампуса Вышэйшай спецыялізаванай школы эканомікі і Цюрыхскага ўніверсітэта прыкладных педагагічных навук.
Установа прапануе курсы ў галіне эканомікі, дзелавога адміністравання, камунікацый, бізнес-інфарматыкі і бізнес-інжынірынгу. Праграмы навучання ва ўніверсітэце датычацца як узроўня бакалаўраў, так і магістраў.
Антоніс Самарас
Антоніс Самара́с (23 мая 1951 года) — грэчаскі палітык, які займаў пасаду прэм’ер-міністра Грэцыі з 2012 па 2015 гады. Член партыі Новая дэмакратыя, яе кіраўнік з 2009 па 2015 гады.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Афінах у 1951 годзе, у сям’і лекара. Яго дзядзька Ёргас Самарас быў дэпутатам парламента ў 1950-х і 1960-х гадах. Самарас у юнацтве займаўся тэнісам, і нават ва ўзросце 17 гадоў перамог у чэмпіянат Грэцыі сярод падлеткаў. Навучаўся ў Афінскім каледжы, які быў заснаваны яго прадзедам паводле мацярынскай лініі. У 1974 годзе скончыў Амхерсцкі каледж у амерыканскім штаце Масачусетс па спецыяльнасці эканоміка, а затым навучаўся ў Гарвардскім універсітэце.
У 1989 годзе стаў міністрам фінансаў, пасля чаго стаў міністрам замежных спраў ва ўрадзе Новай дэмакратыі прэм’ер-міністра Канстантынаса Міцатакіса. На гэтйа пасадзе ўдзельнічаў у дыпламатычным канфлікце з Македоніяй паводле назову краіны. На нарадзе грэчаскіх палітычных лідараў пры прэзідэнце 13 красавіка 1992 года Самарас прадставіў уласныя ўмовы для вырашэння крызісу, якія былі адхілены прэзідэнтам Канстантынасам Караманлісам і прэм’ер-міністрам Канстантынасам Міцатакісам. Пасля гэтага Самарас быў звольнены з пасады міністра.
Кабыльня
Кабыльня (Кобильня) — сяло ў Лыпавэцкім раёне Вінніцкай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Казынецкага сельскага савета.
Антоніс Самарас
Біяграфія
Пасля звальнення заснаваў уласную партыю Палітычная вясна, якая займала больш правыя пазіцыі ў параўнанні з Новай дэмакратыяй. на выбарах у парламент у 1993 годзе наваствораная партыя атрымала 4,9 % галасоў, што дазволіла заняць дзесяць дэпутацкім крэслаў у парламенце. На выбарах у Еўрапарламент 1994 года партыя атрымала 8,7 %. У 2000 годзе партыя не вылучалася на выбарах, а ў 2004 годзе партыя была ліквідавана, бо Самарас вярнуўся ў Новую дэмакратыю. 30 лістапада 2009 года Самарас ачоліў партыю.
Пасля датэрміновых парламенцкіх выбараў, 20 чэрвеня 2012 года быў прызначаны прэм’ер-міністрам Грэцыі.
Сан (грэчаская літара)
Ϻ, ϻ (назва: сан, грэч. Σαν) — літара грэчаскага алфавіту. Паходзіць ад фінікійскі літары - сан. Ад літары «сан» паходзіць іншая архаічных грэцкая літара «Сампі» - Ϡ ϡ. З-за таго, што «сан» мела фанетычныя значэнне, блізкае да /s/, яна была паступова выцесненая «сігма» да VI стагоддзя да н. э.
IC 3251
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Вяцкая губерня
Вяцкая губерня — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Расійскай імперыі, Расійскай рэспублікі і РСФСР. Існавала з 1796 па 1929. У 1897 у губерні жыло 3 030 831 чалавек.
Каралін (Іванаўскі раён)
Каралі́н (, Каролин) — вёска ў Іванаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Моладаўскага сельсавета.
Да 25 снежня 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Дастоеўскага сельсавета Іванаўскага раёна, да 6 студзеня 1965 года — у склад Ахоўскага сельсавета Пінскага раёна , да 26 чэрвеня 2013 года — у склад Дастоеўскага сельсавета Іванаўскага раёна.
Беларускі сцяг (часопіс)
«Белару́скі сцяг» — штомесячны грамадска-палітычны і літаратурны часопіс, орган урада Беларускай Народнай Рэспублікі. Выдаваўся ў красавіку — верасні 1922 года у Каўнасе на беларускай мове. Выйшлі 4 нумары. Рэдактар-выдавец часопіса — Клаўдзій Дуж-Душэўскі.
Галоўная мэта выдання, на думку рэдакцыі, заключалася ў абароне незалежнай беларускай дзяржаўнасці, павышэнні грамадскай свядомасці, умацаванні волі да барацьбы шляхам асвятлення ўсіх бакоў беларускага жыцця. Разглядаў палітычныя і грамадскія падзеі ў Заходняй Беларусі, Польшчы, Літве, Латвіі і БССР, узнімаў пытанні вызваленчага руху і будучыні беларускага народа. Публікаваў артыкулы па праблемах барацьбы за адраджэнне і незалежнасць Беларусі.
Аўтарамі выдання былі Аляксандр Цвікевіч, які друкаваўся пад псеўданімам А. Галынец і крыптанімам А. Ц., Вацлаў Ластоўскі, Янка Станкевіч, І. Трызна і іншыя.
Эйндхавен
Э́йндхавен (Eindhoven) — горад на поўдні Нідэрландаў, найбуйны горад правінцыі Паўночны Брабант. У горадзе знаходзіцца вялікі лік прадпрыемстваў, звязаных з высокімі тэхналогіямі і інфарматыкай, напрыклад Philips. Горад таксама вядомы футбольнай камандай ПСВ — шматразовым чэмпіёнам Нідэрландаў.
Гісторыя
Пісьмовая гісторыя горада пачалася ў 1232 годзе, калі герцаг Хендрык I Брабанцкі дараваў правы горада Эйндхавена, невялікаму мястэчку на скрыжаванні рэк Домел і Гендэр. У той час горад складаўся прыкладна з 170 хат, акружаных прыгонным валам. Побач са сценамі горада стаяў невялікі замак. Гораду таксама было дадзена права праводзіць штотыднёвы рынак, і сяляне з суседніх вёсак былі абавязаныя прадаваць на гэтым рынку свае прадукты. Важную ролю ў развіцці горада згуляла тое, што ён знаходзіўся на гандлёвым шляху з Галандыі ў Льеж.
Буйныя бамбаванні падчас Другой Сусветнай вайны разбурылі значную частку горада, уключаючы амаль усе старадаўнія будынкі. Пасля вайны горад быў хутка адноўлены, і ў ім было пабудавана шмат вышынных будынкаў. У пасляваенны перыяд усё больш развіваліся электронныя і інжынерныя індустрыі, у той час як традыцыйная вытворчасць тытуню і тканін усё больш марнела, канчаткова знікшы ў сямідзесятыя гады. У сямідзесятыя, васьмідзесятыя і дзевяностыя гады было пабудавана шмат жылля ў паўночных раёнах горада Woensel-Zuid і Woensel-Noord, і ў выніку Эйндхавен стаў пятым па насельніцтве горадам Нідэрландаў.
Барыс і Глеб
Барыс і Глеб (у хрышчэнні Раман і Давыд) (?-1015), старажытнарускія князі, малодшыя сыны князя Уладзіміра Святаславіча, якія першымі на ўсходнеславянскіх землях былі кананізаваны царквой (1072) як святыя мучанікі-страстацерпцы. Каля 987—989 года Барыс атрымаў у княжэнне ад бацькі Растоў, Глеб — Мурам.
Святыя Барыс і Глеб — традыцыйныя персанажы літаратурных твораў агіяграфічнага жанру — «Жыццё Барыса і Глеба». Сам факт забіцця служыць для старажытных летапісцаў упадабанай тэмай для асобных паданняў. Усяго «Сказанне аб Барысе і Глебе» захавалася больш за ў 170-і спісах, з якіх найстарэйшыя і найболей поўныя прыпісваюцца летапісцу Нестару і чорнарызцу Іакаву.
Там гаворыцца, напрыклад, што пасля смерці Уладзіміра, уладу ў Кіеве захапіў пасынак Уладзіміра — тураўскі князь Святаполк. Асцерагаючыся суперніцтва родных дзяцей вялікага князя — Барыса, Глеба і іншых, Святаполк першым чынам падаслаў забойцаў да першых прэтэндэнтаў на стол у Кіеве — Барыса і Глеба. Не жадаючы міжусобіцы, Барыс прызнаў вярхоўную ўладу брата свайго Святаполка і распусціў сваю дружыну са словамі: «Не падыму руку на брата свайго старэйшага: калі і бацька ў мяне памёр, то хай гэты будзе мне замест бацькі». Але забойцы — вышагародцы, прысланыя Святаполкам, — увайшлі да яго ў шатры і закалолі дзідамі.
Ганец, пасланы ад Яраслава, перадае Глебу вестку пра смерць бацькі і забойства брата Барыса. А сястра Прадслава папярэджвае і Яраслава Мудрага, што іх брат Святаполк збіраецца ўхіліць і яго. Жорсткі брат яго, Святаполк, шле ганца да брата Глеба: маўляў, хворы бацька і жадае бачыць яго — Глеба. І вось засмучаны князь плыве па рацэ ў ладдзі, і яе атачаюць яго ворагі. Ён зразумеў, што гэта канец і прамовіў пакорлівым голасам: «Раз ужо пачалі, прыступіўшы, здзейсніце тое, на што пасланыя». Глава разбойнікаў Галясер аддаў загад, і кухар Глеба, Тарчын, зарэзаў свайго гаспадара нажом. Пахавалі Глеба на беразе Дняпра, недалёка ад Смаленска.
Звесткі пра Барыса і Глеба захаваліся таксама ў «Аповесці мінулых гадоў», «Эймундавай сазе».
Праваслаўная царква падкрэслівае, што браты не аказвалі супраціўлення ў час забойства, жадаючы прыпадобіцца Ісусу Хрысту ў бязвінным прыняцці смерці.
Паводле Г.Фядотава з іх імёнамі звязаны новы, невядомы нават Візантыі тып хрысціанскай святасці. Культ Барыса і Глеба меў шырокае распаўсюджанне ў розных усходнеславянскіх княствах і быў прызваны змягчыць адносіны паміж князямі. Нягледзячы на доўгую і ўпартую барацьбу паміж Полацкам і Кіевам, ушаванне Барыса і Глеба мела месца і ў землях, якія складаюць тэрыторыю сучаснай Беларусі. «Сказанне» шырока пабытавала ў складзе чэццяў-міней (адзін са спісаў захаваўся ў Чэцці 1489), пралогаў. Каля 1693 у Полацку ставілася п’еса «Духоўнае прычасце святых Барыса і Глеба», у якой выкарысталі сюжэт «Сказання». У 12 ст. Барыса-Глебскія храмы былі пабудаваны ў Полацку, Тураве, Гродне, Навагрудку.
Праваслаўная царква ў 1071 прылічыла Барыса і Глеба да ліку святых. Простыя людзі і пераважна княжы род бачылі ў іх сваіх заступнікаў і малітоўнікаў. Летапісы поўныя аповядамі пра цуды вылячэння, якія адбываліся ля іх труны, пра перамогі, што здабытыя іх імем і дапамогай (напр. пра перамогу Рурыка Расціславіча над Канчаком, Аляксандра Неўскага над немцамі), пра паломніцтва князёў да іх труны (напрыклад Уладзіміра Уладзіміравіча, князя галіцкага, Святаслава Усеваладавіча — князя суздальскага) і інш. Ад 1071 году, калі царква ўключыла іх у лік святых, зацвердзілася свята Барыса і Глеба 2 мая, дзень перанясенні іх мошчаў у новую царкву, пабудаваную князем Ізяславам Яраславічам у Вышгарадзе. У 1115 годзе іх мошчы ізноў урачыста перанесеныя рускімі князямі ў пабудаваную ў імя Барыса і Глеба каменную царкву, у Вышгарадзе. Пасля ў гонар іх было пабудавана шмат цэркваў і манатыроў у розных гарадах. Да паловы XVI стагоддзі летапісец прыводзіць больш за 20 выпадкаў пабудовы цэркваў у іх гонар.
Спіс сеткакрылых Беларусі
Спіс сеткакрылых няпоўны з-за недастатковай увагі навукоўцаў да гэтай тэмы.
Будынак Рускага гандлёва-прамысловага банка (Самара)
Будынак Рускага Гандлёва-Прамысловага банка — славутасць Самары. Знаходзіцца на скрыжаванні вуліц Куйбышава і Піянерскай.
Гісторыя
Будынак на куце вуліц Дваранскай (Куйбышава) і Ускрэсенскай (Піянерская) пад канец XIX ст. належала Кажэўнікаву. У 1880-х гг. ён прадаў яго купцу Н. Ф. Дунаеву. Дом была ў яго ўласнасці да 1896 г. і была далей прададзена Рускаму Гандлёва-Прамысловаму камерцыйнаму банку.
Банк даручыў маскоўскаму архітэктару А. У. Зелянку, у 1897—1900 гг. які жыў у Самары і працаваў гарадскім архітэктарам, распрацаваць план перабудовы будынка. У 1899 г. праект будынка ў неарускім стылі быў створаны. Будынак быў рэканструяваны, пасля чаго яно набыло два шатры на даху, а таксама адзін вялікі шацёр на куце. Фасад будынка банка стаў руставаным і атрымаў балкон з паветкай. У цэлым будынак стаў дамінантай квартала, набудучы правінцыйную пампезнасць.
19 лістапада 1966 г. будынак былога банка па развязку № 617 Куйбышаўскага абласнога выканкама атрымала статус помніка архітэктуры мясцовага значэння. За мінулыя дзесяцігоддзі будынак ладна струхлеў, страціў частку дэкаратыўных элементаў і патрабуе рэстаўрацыі.
Андалі
Андалі (Andali) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Калабрыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Катандзара.
Насельніцтва складае 954 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 56 чал./км². Займае плошчу 17 км². Паштовы індэкс — 88050. Тэлефонны код — 0961.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Madonna del Rosario.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Брацкая магіла (Саннікі)
Брацкая магіла — вайсковае пахаванне ў в. Саннікі, Бешанковіцкі раён, Віцебская вобласць. Помнік знаходзіцца за 0,2 км на паўднёвы ўсход ад вёскі.
Апісанне
Помнік — скульптура воіна з аўтаматам ва ўзнятай правай руцэ. Вышыня скульптуры 3 м. Пастамент вышыней 3,2 м. Аснова 1,2×1,2 м. На пастаменце надпіс: «Вечная слава воинам — героям». У аснове пастамента размешчаны пліты з прозвішчамі загінулых. На асобных шыльдах прозвішчы Герояў Савецкага Саюза. Пахавана 102 чалавекі.
Магіла агароджана жалезнай агароджай памерам 13х15 м.
Помнік устаноўлены ў 1964 годзе.
Беларуская драматычная майстроўня
Белару́ская драматы́чная майстро́ўня — аматарская тэатральная студыя ў Вільні ў 1922—1925 гадах.
Мела на мэце папулярызацыю беларускай тэатральнай культуры ў Заходняй Беларусі, спрыяла станаўленню прафесійнага тэатра. Складалася з вучняў і настаўнікаў Віленскай беларускай гімназіі. Кіраўнікі — А. Канчэўскі, М. Красінскі, А. Міхалевіч, Л. І. Родзевіч. Рэпертуар вызначаўся вострай сацыяльнай скіраванасцю: «На Палессі», «Раскіданае гняздо» Я. Купалы, «Лес шуміць» Ф. Аляхновіча (паводле У. Караленкі), «Апошняе спатканне» У. Галубка. Праграма ўключала выступленне хору, танцы, мастацкае чытанне беларускіх вершаў. Спыніла існаванне з-за рэпрэсій польскіх улад і матэрыяльных цяжкасцей.
Ла-Фуэрса
Ла-Фуэрса (ісп.: Castillo de la Real Fuerza, «замак каралеўскай моцы») — крэпасць ва ўсходняй гавані Гаваны (Куба), закладзеная ў 1577 годзе. Першапачаткова прызначалася для абароны ад нападу піратаў. Рэаль-Фэрса з'яўляецца найстарэйшай каменнай крэпасцю ў Амерыцы і ўваходзіць у лік помнікаў Сусветнай спадчыны як частка Старой Гаваны.
Зыгмунт Мінейка
Зыгмунт (Сігізмунд) Станіслававіч Мінейка, або Мінейка-Газдава (Zygmunt Mineyko;, Вільня — , Афіны, Грэцыя; псеўданім: Баравы) — кіраўнік паўстання 1863—1864 гадоў у Ашмянскім павеце.
Біяграфія
У 1852—1858 гадах Зыгмунт вучыўся ў гімназіі ў Вільні (у тыя ж гады вучнем гімназіі быў Францішак Багушэвіч ), а пасля яе заканчэння паступіў у Мікалаеўскае інжынернае вучылішча ў Санкт-Пецярбургу, аднак ў 1861 годзе ён вярнуўся дадому, дзе прыняў ўдзел у польскіх маніфестацыях і агітацыі сярод сялян. Сярод іншага, Мінейка, пераапрануўшыся ў сялянскую вопратку, распаўсюджваў беларускі ананімны сатырычны твор «Гутарка старога дзеда». Ратуючыся ад арышту, Зыгмунт пакінуў Расейскую імперыю і прыбыў у Геную, дзе паступіў у Польскую ваенную школу, заснаваную Джузэпэ Гарыбальдзі. Пазней Мінейка чытаў там лекцыі пра ваенныя умацаванні.
Адзін з кіраўнікоў арганізацыі ссыльных. У 1865 годзе З. Мінейка збег з катаргі разам з Вашкевічам і доктарам Акінчыцам, затым выехаў за мяжу. Скончыў акадэмію генштаба ў Парыжы (1868).
Мінейка пражыў у Асманскай імперыі 20 гадоў. Будучы інжынерам, ён прымаў удзел у будаўніцтве чыгунак, мастоў і каналаў у Балгарыі, Фракіі, Фесаліі і Эпіры. З 1891 года — у Грэцыі, удзельнічаў у вайне з Турцыяй за Крыт, быў папулярызатарам Алімпійскіх гульняў 1896 года ў Афінах, адкуль пісаў рэпартажы ў польскія газеты.
Першы раз пасля ўцёкаў з Сібіры наведаў радзіму ў 1911 годзе. У 1922 і 1923 гадах наведаў Польшчу, дзе сустрэўся з маршалам Пілсудскім і атрымаў узнагароды за ўдзел у паўстанні 1863 года.
Ганаровы грамадзянін Грэцыі. Аўтар успамінаў.
Масон; быў у масонскіх ложах Расійскай імперыі, Францыі, Італіі, Грэцыі. На пахаванне Мінейкі ў Афінах прыехалі тысячы масонаў.
Тхалі
Тхалі (थाली) — страва індыйскай і непальскай кухні. У Непале таксама вядома пад назвай дал-бат (दाल भात — ад слоў дал — сачавічны суп і бат — вараны рыс).
Зыгмунт Мінейка
Біяграфія
Ажаніўся з грачанкай Празерпінай Манарыс, іх дачка Зоф’я — жонка Георгіяса Папандрэу-старэйшага (1888—1968), вядомага палітыка, прэм’ер-міністра ўрада Грэцыі ў эміграцыі (1944—1945), а таксама ў 1963—1965 гадах.
Тхалі
Існуе мноства варыянтаў гатавання тхалі, склад стравы залежыць ад рэгіёна, традыцый і наяўных у даступнасці прадуктаў. Асноўныя кампаненты тхалі — вараны рыс і дал (густы суп-пюрэ з сачавіцы). У тых рэгіёнах, дзе рыс не расце, замест яго могуць выкарыстоўвацца іншыя крупы, напрыклад грэчка.
Зыгмунт Мінейка
Біяграфія
Сын Георгіяса — Андрэас Папандрэу (1919—1996) быў стваральнікам PASOK, прэм’ерам Грэцыі ў 1981—1989 і 1993—1996 гадах. Праўнукам Зыгмунта Мінейкі з’яўляецца вядомы грэчаскі палітык, кіраўнік Усягрэчаскага сацыялістычнага руху (PASOK), прэм’ер-міністр Грэцыі ў 2009—2011 гадах Георгіяс Папандрэу-малодшы.
Тхалі
Тхалі сервіруецца на круглым падносе (слова тхалі ў перакладзе азначае паднос), у цэнтры якога знаходзіцца рыс, а па акружнасці расстаўленыя металічныя міскі, якія змяшчаюць дал, гародніну, кары, розныя дробныя гарніры і заправы. У склад тхалі могуць уваходзіць чатні, індыйскія пікулі і чырвоны перац. Таксама да тхалі падаюцца аладкі (напрыклад, пападам або чапаці) і ёгурты (для змякчэння вострага густу).
Як правіла, тхалі складаецца з вегетарыянскай ежы, аднак сустракаюцца і яго невегетарыянскія варыянты — напрыклад, з курыным кары.
Зыгмунт Мінейка
Памяць
У гонар Мінейкі названыя сярэдняя школа пры пасольстве Польшчы ў Афінах і вуліца ў Ашмянах.
Зыгмут Мінейка згадваецца ў рамане Тадэвуша Канвіцкага «Польскі комплекс» (1977).
Самарская губерня
Самарская губерня — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Расійскай імперыі, Расійскай рэспублікі і РСФСР. Існавала з 1851 па 1928 год. У 1897 годзе ў губерні жыло 2 751 336 чалавек.
IC 3252
IC 3252 — галактыка тыпу *Grp (вялікая група зорак) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Эліэзер Бэн-Егуда
Эліэ́зер Бэн-Егуда́ (אֱלִיעֶזֶר בֶּן־יְהוּדָה; імя пры нараджэнні Эліэ́зер-І́цхак Пе́рэльман; 7 студзеня 1858, Лужкі, Віленская губерня — 16 снежня 1922, Іерусалім) — габрэйскі мовазнаўца, лексікограф і рэдактар газет. Адзін з адраджальнікаў сучаснага іўрыта і заснавальнікаў гебраізму, піянер сіянізму.
Біяграфія
Нарадзіўся ў мястэчку Лужкі ў Віленскай губерні (цяпер Шаркаўшчынскі раён Віцебскай вобласці Беларусі). Наведваў яўрэйскую пачатковую школу («хедар»), дзе з трох гадоў вывучаў іўрыт і Біблію. Да дванаццаці гадоў ён прачытаў вялікія часткі Торы, Мішны і Талмуда. Маці і дзядзька спадзяваліся, што ён стане рабінам, таму адправілі вучыцца ў ешыву Полацка. У ешыве ён атрымаў рэлігійную габрэйскую асвету, якая ўключала таксама некаторыя свецкія творы. Пазней ён вывучыў фрацузскую, нямецкую і рускую мову, ды адправіўся ў Дзвінск (цяпер Даўгаўпілс, Латвія) дзеля дадатковай адукацыі, дзе паступіў у рэальнае вучылішча (скончыў экстэрнам у 1877).
У 1878 годзе пачаў навучанне ў Сарбонскім універсітэце Парыжа, дзе вывучаў медыцыну, а таксама гісторыю і палітыку Блізкага Усходу. Ва ўніверсітэце надалей удасканальваў габрэйскую мову і граматыку. Тады ж ён пазнаёміўся з сіянісцкім рухам і пачаў усведамляць неабходнасць адраджэння нацыянальнай мовы габрэяў. У Парыжы ўпершыню меў дыялог з яўрэем на іўрыце, што пераканала яго ў магчымасці цалкам адрадзіць гэтую мову.
У 1881 годзе іміграваў ў Палесціну, якой кіравала тады Асманская імперыя, і асеў у Іерусаліме, дзе змяніў імя на Бэн-Егуда. У сям’і адзінай мовай стасункаў быў іўрыт. Яго сын Бэн-Цыён Бэн-Егуда быў першым ізраільцянінам, для каго іўрыт быў роднай мовай, іншай ён не ведаў і размаўляў толькі на ёй. Для навучання сваіх дзяцей сям’я жыла ў моўнай ізаляцыі, дзе ўжываўся толькі іўрыт.
У 1882 годзе Нісым Бэхар, дырэктар школы Torah & Avodah пры іерусалімскім каледжы прапанаваў Бэн-Егуду пасаду настаўніка, дзе той пачаў выкладаць на іўрыце. Бэхар азнаёміў Бэн-Егуду з метадам выкладання іўрыта на іўрыце, без перакладу на іншыя мовы. З прычыны хваробы Бэн-Егуда выкладаў нядоўга, але ягоная праца мела плён, ужо праз некалькі месяцаў вучні маглі свабодна размаўляць на іўрыце на побытавыя тэмы.
Некалькі гадоў Бэн-Егуда пісаў артыкулы ў мясцовай газеце «Гахавацэлет», а ў 1884 годзе пачаў друкаваць уласную газету «», якая задумвалася як сродак для навучання дарослых праз змест і мову. Бэн-Егуда выкарыстоўваў сваю газету як інструмент увядзення ў іўрыт новых слоў, якіх раней не існавала. Тады ж ён пачаў працу над слоўнікам, вынікам працы стаў 17-тамовы «Поўны слоўнік старажытнагабрэйскай мовы і сучаснага іўрыту», які канчаткова быў дароблены пасля ягонай смерці другой жонкай Гемдай і сынам. У снежні 1890 года стварыў Камітэт мовы іўрыт, які ў 1920 годзе рэарганізаваны ў Акадэмію мовы іўрыт, што цяпер ёсць галоўным цэнтрам даследавання і рэгулявання іўрыту.
29 кастрычніка 1922 года іўрыт, разам з арабскай і англійскай мовамі, абвешчаны адной з афіцыйных моў Брытанскага мандату ў Палесціне. Гэта адбылося ў тым ліку дзякуючы працы Бэн-Егуды.
Эліэзер Бэн-Егуда памёр у Іерусаліме 16 снежня 1922 года ад сухотаў.
Памяць
На доме Эліэзера Бэн-Егуды ў Іерусаліме ўсталяваная памятная дошка. У гонар яго названая адна з цэнтральных вуліц Іерусаліма, а таксама вуліцы ў Тэль-Авіве, Хайфе і іншых гарадах Ізраіля.
На радзіме ў Лужках усталяваны памятны знак на месцы дома, дзе ён нарадзіўся. Бюст Эліэзера Бэн-Егуды ўсталяваны на Алеі славутых землякоў у Глыбокім.
Шаурма
Шаурма — блізкаўсходняя страва з мяса (курыца, ягняціна, бараніна, радзей — свініна), абсмаленага на ражне, або фалафеля, загорнутага ў лаваш, радзей — у піту, з даданнем капусты, свежага агурка, рэпчатай цыбулі, часнычнай падліўкі і спецый. Ядуць без выкарыстання сталовых прыбораў.
Грабаўскі сельсавет (Гомельскі раён)
Гра́баўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гомельскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Грабаўка.