cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Лонданскі Рыджэнцкі ўніверсітэт
Агульная характкрыстыка
Універсітэт прапануе шырокі спектр курсаў у галіне бізнесу, мастацтва і гуманітарных навук. Па стане на 2013 год кошт навучання на бакалаўрыяце складаў каля 14 000 фунтаў стэрлінгаў у год. Універсітэт мае суадносіны студэнтаў і выкладчыкаў 14 да 1.
Міхаіл Сафронавіч Рогаў
Міхаіл Сафронавіч Рогаў (17 кастрычніка 1916  — 25 кастрычніка 1944) — савецкі ваеннаслужачы, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Герой Савецкага Саюза (24 сакавіка 1945 года).
Біяграфія
Удзельнічаў у Вялікай Айчыннай вайне з 1941 года. Ваяваў на Паўднёвым, Паўднёва-Заходнім і 2-м Украінскім франтах. Старшыня Рогаў М. С. быў старшынёй эскадрону 223-га кавалерыйскага палка (63-я кавалерыйская дывізія, 5-й гвардзейскі кавалерыйскі корпус, 2-й Украінскі фронт), калі 29 жніўня 1944 года ўдзельнічаў у прарыве значна умацаванай абароны ворага каля горада Ясы. Узначаліўшы добраахвотніцкую групу, якая ўключала, акрамя яго, трох чалавек, Рогаў змог, скрытна абыйшоўшы ўмацаванні праціўніка з флангу і пераадолеўшы міннае поле, атакаваць траншэю ворага, знішчыўшы пры гэтым разлік станковага кулямёта і дот і садзейнічаў паспяховаму руху палка наперад. 24 сакавіка 1945 года Рогаву М. С. было прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.
25 кастрычніка 1944 года, пры вызваленні Венгрыі, Рагоў загінуў у баі і быў пахаваны ў горадзе.
Баія (культура)
Баі́я (Bahía) — старажытная археалагічная культура ў Паўднёвай Амерыцы. Існавала на захадзе Эквадора ў перыяд паміж 500 да н.э. г. да н. э. і 650 г. г.
Асаблівасці
Культура Баія развівалася пераважна на нізінах, раўнінах і перадгор'ях цэнтральнай і паўднёвай Манабі. Асноўнымі заняткамі носьбітаў былі земляробства і рыбалоўства. Галоўная сельскагаспадарчая культура — кукуруза. Яны будавалі невялікія драўляныя лодкі, годныя для здабычы ў акіяне і перавозкі грузаў. Паселішчы культуры Баія складаліся з драўляных чатырохкутных хацін з востраканцовымі дахамі, часам на па́лях. Некаторыя паселішчы маглі ўмяшчаць болей за 500 жыхароў.
Грамадства было сацыяльна распластаваным. На чале абшчын стаялі правадыры, якія выконвалі палітычныя і рэлігійныя функцыі. У паселішчах знойдзены пляцоўкі, што маглі быць месцамі для збору абшчыннікаў або для будаўніцтва храмаў. Пахаванні рабілі пад дамамі. У магільні клалі керамічныя статуэткі. На антрапаморфных выявах часцяком паказаны вузкія вочы і вялікі нос, іх суправаджалі выявы змеяў. Таксама знойдзены керамічныя выявы ў формах калысак, жывёл, музычных інструментаў. Распаўсюджаны шматлікія ўпрыгожванні, у тым ліку з металаў. Вопратка выраблялася з тканін. Быў распаўсюджаны звычай дэфармацыі чэрапаў.
Тонка
Тонка (Tonco) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Асці.
Насельніцтва складае 930 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 79 чал./км². Займае плошчу 12 км². Паштовы індэкс — 14039. Тэлефонны код — 0141.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Assunzione della Vergine Maria.
Рыгор Якаўлевіч Перэльман
Рыгор Якаўлевіч Перэльман (н., Ленінград, СССР) — выдатны расійскі матэматык, першым даказаў гіпотэзу Пуанкарэ.
Біяграфія
Рыгор Перэльман нарадзіўся 13 чэрвеня 1966 года ў Ленінградзе ў яўрэйскай сям’і. Яго бацька быў інжынерам-электрыкам, у 1993 годзе перасяліўся ў Ізраіль. Маці засталася ў Санкт-Пецярбургу, працавала настаўнікам матэматыкі ў ПТВ. Менавіта маці, якая грала на скрыпцы, прышчапіла будучаму матэматыку любоў да класічнай музыкі.
У цяперашні час больш не цікавіцца матэматыкай, беспрацоўны, жыве ў адной кватэры разам з маці.
Навуковы ўклад
У 2002 годзе Перэльман упершыню апублікаваў сваю наватарскую працу, прысвечаную рашэнню аднаго з прыватных выпадкаў гіпотэзы геаметрызацыі Уільяма Тэрстана, з якой выцякае справядлівасць вядомай гіпотэзы Пуанкарэ, сфармуляванай французскім матэматыкам, фізікам і філосафам Анры Пуанкарэ ў 1904 годзе. Апісаны навукоўцам метад вывучэння патоку Рычы атрымаў назву тэорыі Гамільтана-Перэльмана.
Сяргей Кузьміч Татур
Сяргей Кузьміч Татур (, Мінск —, Масква) — заслужаны дзеяч навукі РСФСР, доктар эканамічных навук, заснавальнік і загадчык кафедры бухгалтарскага ўліку і аналізу гаспадарчай дзейнасці эканамічнага факультэта МДУ імя М. В. Ламаносава.
Біяграфія
Аўтар больш як 140 навуковых прац, многія з якіх перакладзены на балгарскую, венгерскую, нямецкую, польскую, славацкую, чэшскую мовы.
Узнагароды
За навуковую і педагагічную дзейнасць узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга. У яго гонар у МДУ ўстаноўлена мемарыяльная дошка.
Вераніка Віткава
Ве́раніка Ві́ткава (Veronika Vítková;, Врхлабі, Чэхаславакія) — чэшская біятлоністка. Сярэбраны прызёр зімовых Алімпійскіх гульняў 2014 года ў змяшанай эстафеце, двухразовая чэмпіёнка свету па біятлоне сярод юніёраў (2006, 2009).
Сям'я
Здэнек Віцька, яе дзядзька па бацьку — дзеючы біятланіст, бронзавы прызёр чэмпіянату свету (2003), чэмпіён Еўропы (2000), цётка па маці — лыжніца, удзельніца зімовых Алімпійскіх гульняў у Нагана — Яна Шалдава-Сухардава. Дзве малодшыя сястры Веранікі таксама спартсменкі.
Спартыўная кар'ера
У біятлон прыйшла ў 10 гадоў, да гэтага займалася лыжамі. У 2004 стала членам зборнай каманды. У 2005 упершыню выступіла на міжнародных спаборніцтвах. На юніёрскім чэмпіянаце свету 2006 выйграла індывідуальную гонку дзяўчын (10 км). У сезоне 2006—2007 з'явілася на спаборніцтвах сусветнага кубка. У сезоне 2007—2008 упершыню патрапіла ў трыццатку лепшых, заняўшы 14-е месца ў індывідуальнай гонцы. На чэмпіянаце свету сярод юніёраў, які праходзіў у 2008 годзе ў Рупольдзінгу, стала другой ў праследаванні.
У сезоне 2008/2009 яшчэ дзесяць разоў заняла месца ўжо сярод сарака лепшых, паказаўшы лепшы вынік у кубкавай кар'еры — 5-е месца ў індывідуальнай гонцы на чэмпіянаце свету ў карэйскім Пхёнчхане. На юніёрскім сусветным першынстве 2009 у Кенмары выйграла эстафету і стала другой ў праследаванні. Па выніках сезона 2008/2009 была выбрана лепшай біятланісткай Чэхіі.
Улетку 2009 года перанесла хваробу, якая сарвала трэнеровачны працэс, што стала прычынай няўдалага выступлення на этапах Кубка свету 2009/2010.
Нікамед (матэматык)
Нікамед (,, III стагоддзе да н.э.) — старажытнагрэчаскі матэматык.
Элітарная культура
Элітарная культура, «высокая культура» — спецыфічная форма культуры, якая ствараецца звычайна элітай або па яе заказе высокапрафесійнымі творцамі (мастакамі, пісьменнікамі, музыкантамі, філосафамі, вучонымі), што валодаюць творчай адоранасцю і выключнай мастацкай успрымальнасцю. Уключае выяўленчае мастацтва, класічныя музыку і літаратуру.
Вытокі элітарнай культуры ў першабытным грамадстве, калі жрацы, шаманы, племянныя кіраўнікі станавіліся прывілеяванымі ўладальнікамі асаблівых ведаў, навыкаў, якія не прызначаліся для ўсеагульнага, масавага карыстання. У наступныя гістарычныя эпохі (антычнасць, сярэдневякоўе, новы і навейшы час) адбывалася станаўленне і развіццё элітарнай культуры, што выявілася ў дзейнасці знакамітых творцаў у галіне філасофіі, літаратуры, музыкі, выяўленчага мастацтва, тэатра.
Сярод вядомых тэарэтыкаў элітарнай культуры Платон, А. Шапенгаўэр, Ф. Ніцшэ, М. Бярдзяеў, Х. Артэга-і-Гасет, Э. Гусерль, М. Хайдэгер і інш. Тэорыя і практыка элітарнай культуры найбольш інтэнсіўна развіваецца на «зломе» гістарычных эпох, пры змене культурна-гістарычных парадыгмаў. Найчасцей вызначаецца духоўным арыстакратызмам, эстэтычнай свабодай, глыбінёй зместу і арыгінальнасцю, вытанчанасцю формы, наватарствам, цягай да эксперыментатарства, прынцыповай замкнёнасцю, ярка выяўленым індывідуальным пачаткам, камерцыйнай незалежнасцю і інш.
Элітарная культура звычайна паслядоўна супрацьстаіць культуры большасці — масавай культуры. Бываюць выпадкі іх узаемаўплываў, узаемапераходаў і спалучэння асобных элементаў розных культур у адным творы, у дзейнасці аднаго творцы. Адны і тыя віды мастацтва могуць належаць элітарнай культуры і масавай культуры, напрыклад, класічная музыка — «высокай», папулярная — масавай.
Зігмунд у кавярні
Змест
Апавяданне «Зігмунд у кавярні» з ранняй творчасці Віктара Пялевіна прымяняе характэрны аўтарскі прыём: гульня з чаканнямі чытача і непрадказальны фінал. Падобны прыём сустракаецца і ў іншых яго творах: «Жыццё насякомых», «Пустэльнік і Шасціпалы», «Ніка».
Праз некалькі такіх паўтораў чытач робіць выснову, што наведвальнікам венскай кавярні з'яўляецца заснавальнік псіхааналізу доктар Зігмунд Фрэйд. І тады чытач пачынае тлумачыць звычайныя жыццёвыя эпізоды з пункту гледжання фрэйдызму. Неўзабаве воклічы Зігмунда прыцягваюць увагу навакольных, і яны падыходзяць да яго. Але тут аказваецца, што дадзены Зігмунд — толькі стары папугай у клетцы, пастаўленай у кавярні. Такім чынам, развагі, на якія быў справакаваны чытач, не маглі нарадзіцца ў птушынай галаве.
Апавяданне працятае іроніяй набокаўскага тыпу ў адносінах да Фрэйду і яго тэорыі ўсёпранікальнай сексуальнасці. У канцы прыводзіцца фраза пра запаскуджаную клетку, у якой Зігмунду трэба будзе жыць, — гэта, верагодна, насмешка над прыхільнікамі псіхааналізу.
Публікацыі
Апавяданне «Зігмунд у кавярні» было ўпершыню апублікавана 30 красавіка 1993 года ў «Незалежнай газеце». Яно таксама ўвайшло ў зборнік 1998 года «Жоўтая страла».
Навагрудскі раён
Навагрудскі раён — адміністрацыйная адзінка ў складзе Гродзенскай вобласці. Утвораны 15 студзеня 1940 года, першапачаткова ўваходзіў у склад Баранавіцкай вобласці. Падзелены на 10 сельсаветаў. Знаходзіцца на ўсходзе Гродзенскай вобласці. Мяжуе з Карэліцкім, Дзятлаўскім, Лідскім і Іўеўскім раёнамі Гродзенскай вобласці, Баранавіцкім раёнам Брэсцкай вобласці, Стаўбцоўскім раёнам Мінскай вобласці.
Гісторыя
Паводле археалагічных даследаванняў, Навагрудак узнік у канцы X стагоддзя. За сваю гісторыю горад і рэгіён зведалі перыяды палітычных і культурных уздымаў і заняпадаў.
У сярэдзіне XIII стагоддзя ў Навагрудак з Полацка перамяшчаецца цэнтр палітычнага жыцця і горад становіцца адным з цэнтраў станаўлення беларускай дзяржаўнасці.
У 1252 годзе князь Міндоўг зрабіў Навагрудак сваёй рэзідэнцыяй, а ў 1253 годзе каранаваўся ў ім, прыняўшы тытул караля. Сын яго Войшалк прадоўжыў палітыку аб’яднання зямель вакол Навагрудка і заклаў моцную аснову новай дзяржавы — Вялікага княства Літоўскага.
На працягу многіх стагоддзяў Навагрудак заставаўся адным з самых значных і буйных гарадоў Вялікага княства Літоўскага.
Пасля 3-га падзелу Рэчы Паспалітай горад увайшоў у склад Расійскай імперыі. З верасня 1915 года акупаваны войскамі кайзераўскай Германіі, а ў снежні 1918 года заняты Чырвонай Арміяй. З 1919 па 1939 год Навагрудак уваходзіў у склад Польшчы.
Навагрудскі раён утвораны 15 студзеня 1940 года ў складзе Баранавіцкай вобласці БССР. 12 кастрычніка 1940 года падзелены на 13 сельсаветаў: Бярозаўскі, Ваўковіцкі, Гарадзечненскі, Драчылаўскі, Жданавіцкі, Кашалеўскі, Корастаўскі, Куравіцкі, Метрапольскі, Налібацкі, Пятрэвіцкі, Суляціцкі, Уселюбскі. З 8 студзеня 1954 года раён у складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны Воўкавіцкі, Драчылаўскі, Корастаўскі, Суляціцкі сельсаветы, утвораны Руткаўскі сельсавет, Жданавіцкі сельсавет перайменаваны ў Ладзеніцкі сельсавет. 17 снежня 1956 года да раёна далучаны гарадскі пасёлак Любча, Асташынскі, Ацмінаўскі, Вераскаўскі, Галынскі, Зенявіцкі, Купіскі, Лаўрышаўскі, Нягневіцкі, Шчорсаўскі сельсаветы скасаванага Любчанскага раёна. 17 сакавіка 1959 года скасаваны Лаўрышаўскі сельсавет. 15 мая 1959 года вёска Бярозаўка атрымала статус гарадскога пасёлка. 10 ліпеня 1959 года скасаваны Куравіцкі сельсавет, 15 жніўня 1959 года — Галынскі сельсавет, 2 сакавіка 1960 года — Бярозаўскі сельсавет, 18 сакавіка 1960 года — Купіскі сельсавет.
5 сакавіка 1981 года Метрапольскі сельсавет перайменаваны ў Мітрапольскі сельсавет. 17 лістапада 1986 года Руткавіцкі сельсавет перайменаваны ў Ваўковіцкі сельсавет. 22 снежня 1986 года Мітрапольскі сельсавет перайменаваны ў Ладзеніцкі сельсавет. 16 сакавіка 1987 года скасаваны Налібацкі сельсавет. 21 красавіка 1992 года Зенявіцкі сельсавет перайменаваны ў Бенінскі сельсавет. 6 мая 2004 года скасаваны Вераскоўскі сельсавет. 28 лютага 2006 года Гарадзечненскі сельсавет перайменаваны ў Брольніцкі сельсавет. 25 чэрвеня 2008 года скасаваны Бенінскі і Ятраўскі сельсаветы. 22 жніўня 2017 года Асташынскі сельсавет перайменаваны ў Вераб’евіцкі сельсавет, скасаваны Ацмінаўскі і Ваўковіцкі сельсаветы.
Насельніцтва
У раёне 13 сельскіх саветаў і 1 пасялковы Савет (Любчанскі). Населеных пунктаў — 216 (на пачатак 2006 г.). Буйнейшыя населеныя пункты па колькасці жыхароў: Навагрудак — 30,7 тыс. чал., гарадскі пасёлак Любча — 1,4 тыс. чал., аграгарадок Нягневічы — 1,1 тыс. чал., аграгарадок Уселюб — 0,7 тыс. чал., аграгарадок Шчорсы — 0,6 тыс. чал., вёскі Вераскава, Гарадзечна, Пятрэвічы, Ацмінава — па 0,5 тыс. чал. У 1995 годзе насельніцтва раёна налічвала 30,7 тыс. чал.
Прырода
Большую частку раёна займае Навагрудскае ўзвышша, уздоўж Нёмана — Верхнянёманская нізіна. Карысныя выкапні: 10 радовішчаў сыравіны для вытворчасці цэглы з агульнымі запасамі каля 2 млн куб.м, 3 радовішчы мелу — 0,9 млн т, радовішчы пяску будаўнічага, жвіровай сумесі і торфу.
Па тэрыторыі раёна працякае 47 рэк і 20 ручаёў, іх агульная працягласць складае 527 км, з іх 78 км — р. Нёман.
Пад лясамі занята 41,5 % тэрыторыі раёна, з іх 40,1 % — у дзяржаўным лясным фондзе, пад сельскагаспадарчымі ўгоддзямі — 47,3 %. Агульная плошча лясных угоддзяў 69,4 тыс. га.
Гаспадарка
Праз тэрыторыю раёна праходзяць аўтамабільныя дарогі Нясвіж — Навагрудак — Ліда, Баранавічы — Навагрудак — Іўе, Навагрудак — Наваельня, Навагрудак — Любча.
У раёне 10 сельскагаспадарчых вытворчых кааператываў, 1 раённае сельскагаспадарчае унітарнае прадпрыемства, 1 закрытае акцыянернае таварыства, 2 адкрытыя акцыянерныя таварыствы і 1 сельскагаспадарчае рэспубліканскае даччынае унітарнае прадпрыемства, 6 фермерскіх гаспадарак. Раён спецыялізуецца на вытворчасці мяса-малочнай прадукцыі з развітой збожжавай гаспадаркай і льнаводствам.
Адукацыя
У горадзе і раёне 20 сярэдніх школ, 1 гімназія, 9 базавых, 6 школ-садоў, 1 пачатковая, школа-інтэрнат, спецшкола-інтэрнат, 19 дашкольных устаноў, 2 навучальна-вытворчыя камбінаты, сацыяльна-педагагічны цэнтр з аддзяленнем дзіцячага прытулку, цэнтр карэкцыйна-развіваючага навучання і рэабілітацыі, цэнтр пазашкольнай работы, цэнтр тэхнічнай творчасці навучэнцаў, эколага-біялагічны цэнтр.
Акрамя агульнаадукацыйных устаноў, у раёне ёсць УА «Навагрудскае дзяржаўнае прафесійна-тэхнічнае вучылішча № 193» на 150 навучэнцаў, УА «Навагрудскі дзяржаўны аграрны каледж» на 200 навучэнцаў на дзённым аддзяленні і 90 на завочным, УА «Навагрудскі дзяржаўны гандлёва-эканамічны каледж» на 270 навучэнцаў на дзённым аддзяленні і 180 на завочным.
Культура
Традыцыйна на Наваградчыне развіваліся ганчарства, салома- і лозапляценне, мастацкая апрацоўка дрэва, ткацтва, вышыўка. Высокі быў узровень кніжнай культура, яго прыклады ілюмінванае Лаврышаўскае Евангелле (цяпер захоўваецца ў Кракаве), Навагрудскі пралаг (цяпер захоўваецца ў Вільні), рукапісны зборнік аповесцяў Уніхоўскіх (цяпер захоўваецца ў Познані), кнігі Любчанскай друкарні XVII ст. Сярод вядомых кніжных збораў бібліятэка Храптовічаў у Шчорсах.
З рэгіёнам звязана жыццё многіх выдатных дзеячаў — паэтаў Адама Міцкевіча, Яна Чачота, Вінцэнта Каратынскага, мемуарыста Фёдора Еўлашоўскага, фалькларыста Саламона Рысінскага, мастака Язэпа Драздовіча, фатографа Яна Булгака і іншых.
У Навагрудскім раёне 33 клубныя ўстановы культуры. Працуюць 37 бібліятэк, кніжны фонд налічвае больш за 424,8 тыс. асобнікаў. Працуюць 2 дзіцячыя школы мастацтваў, 1 дзіцячая музычная школа, 1 кінатэатр, 21 кінаўстаноўка, відэасалон, 2 аўтавідэаперасоўкі, відэапракат, 5 музеяў, у тым ліку:
У раёне 8 калектываў са званнем «народны» — цырк раённага Дома культуры; тэатр-студыя ігры «Гульнёвая скарбонка»; ансамбль песні і танца «Свіцязь»; хор ветэранаў вайны і працы «Радасць»; ваенна-гістарычны клуб «Мэта»; ансамбль народных інструментаў «Гумарэска» выкладчыкаў Наваградскай дзіцячай школы мастацтваў; драматычны калектаў «Тэатрал» з Любчы; вакальная група «Рэчанька» з Наваградскай ДзШМ, і 2 калектывы са званнем «ўзорны» — тэатр лялек «Шчарсунок» і хор Наваградскай ДзШМ.
Агулам у раёне 116 калектываў мастацкай самадзейнасці, дзе занята 1609 удзельнікаў, 27 аматарскіх аб’яднанняў з 409 удзельнікамі.
Спорт
Да 1939 года ў Наваградку функцыянаваў футбольны клуб «АКС Навагрудак».
Хуткае развіваўся спорт пасля 2-й сусветнай вайны. Цяпер у горадзе і раёне функцыянуе 4 ДзЮСШ — спецыялізаваная дзіцячая і юнацкая школа алімпійскага рэзерву № 1, ДзЮСШ № 2, комплексная ДзЮСШ прафсаюзаў і ДзЮСШ СПК «Камунар-агра», у якіх займаецца 1017 навучэнцаў і працуе 26 штатных трэнераў. Перавага аддаецца 6 відам спорту — лёгкай атлетыцы, лыжным гонкам, біятлону, футболу, грэка-рымская барацьбе, коннаму спорту (пераадоленню перашкод). Таксама ў раёне 6 спартыўных секцый і 21 клуб.
Для арганізацыі фізкультурна-аздараўленчай і спартыўна-масавай работы ў раёне функцыянуе 162 спартыўныя збудаванні.
Intercity-Express
Intercity-Express (анг. «Міжгародны экспрэс», таксама вядомы пад скарачэннем ICE) - сетка хуткасных цягнікоў, у асноўным распаўсюджаная ў Германіі, распрацаваная кампаніяй Deutsche Bahn. Сучаснае пакаленне цягнікоў Intercity-Express, ICE 3, распрацаваны кансорцыумам з кампаній Siemens AG і Bombardier пад агульным кіраўніцтвам Siemens AG. Максімальная хуткасць цягнікоў ICE на адмыслова для іх пабудаваных участках чыгуначнай сеткі складае 320 км / ч. На стандартных участках сеткі хуткасць ICE складае ў сярэднім 160 км / ч. Даўжыня участкаў, на якіх ICE можа развіваць хуткасць больш 230 км / г, складае 1300 км.
Навасілка (Підвалачыскі раён)
Навасілка (Новосілка) — вёска ў Підвалачыскім раёне Цярнопальскай вобласці Украіны.
Цэйкіней
Цэйкіне́й (Ceikiniai), традыцыйная беларуская назва — Цейкіні  — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Адміністрацыйны цэнтр Цэйкінейскай сянюніі. Размешчана за 12 км на паўднёвы ўсход ад Ігналіны, за 9 км ад аўтамабільнай дарогі.
Цароў
Цароў — шматзначны тэрмін.
Галілеа
Галілеа:
Іван Лявіцкі
Іван Лявіцкі:
Галіцкі замак (Славакія)
Галичский замок (Haličský zámok) — славацкі замак у вёсцы Галіч, размешчанай у 8 км на захад ад горада Лучэнец. Замак пабудаваны ў стылі барока.
Гісторыя
У часы Сярэднявечча на месцы сучаснага замка стаяў замак, згаданы ўпершыню ў 1450 годзе. У канцы XV стагоддзя замак знеслі, а ў 1554 годзе на месцы старога замка сям'я Форгах пабудавала новы. У XVIII стагоддзі ён быў перабудаваны ў стылі барока.
Паўстанне Сімба
Паўстанне Сімба (Simba — леў) — антыўрадавы выступленне плямёнаў паўночна-ўсходняга Конга ў 1964—1965 гадах. Адбывалася паралельна з паўстаннем у Квілу П’ера Мулеле, паплечніка забітага Патрыса Лумумбы.
У гады халоднай вайны любы антыкапіталістычны бунт трактаваўся як прасавецкі, таму СССР аказаў паўстанцам ваенную дапамогу. 4 жніўня 1964 мяцежнікі атрымалі буйную перамогу, захапіўшы Стэнлівіль. Аднак зверствы ў адносінах да мірнага насельніцтва (вынішчэнне белых і адукаваных чорных конгалезцаў) прывяло да таго, што супраць паўстанцаў пачалася міжнародная аперацыя «Чырвоны Цмок». Сутнасць аперацыі заключалася ў высадцы групы бельгійскіх дэсантнікаў пры падтрымцы амерыканскай авіяцыі. Эфект нечаканасці дазволіў дэсантнікам без страт у асабістым складзе вызваліць практычна ўсіх закладнікаў. Таксама неацэнную падтрымку аказала группа наймітаў «Каманда 5» пад камандаваннем Майка Хоара.
Вялікую ролю ў падаўленні паўстання згулялі прэм’ер-міністр Маіз Чомбэ, які на той момант кіраваў краінай, Майкл Хоар — камандзір падраздзялення белых наймітаў «Каманда 5», Мабуту Сесе Сека — генерал кангалезскай нацыянальнай арміі (Armée nationale congolaise) (будучы дыктатар), Жан Шрам — камандзір падраздзялення бельгійскіх наймітаў і катангцаў (былая жандармерыя Катангі) — «Каманда 10».
Нікаля дэ Лакост
Нікаля́ дэ Буя́н дэ Лакост (Nicolas de Bouillane de Lacoste) — французскі дыпламат.
Біяграфія
Сын французскага дыпламата Жана-Наэля дэ Лакоста (1934—2020).
Прызначаны паслом у Беларусь дэкрэтам прэзідэнта Францыі Эманюэля Макрона ад 14 верасня 2020 года на фоне абвастрэння адносін афіцыйнага Мінска з дзяржавамі ЕС і, у прыватнасці, з Францыяй, якая не прызнала вынікі прэзідэнцкіх выбараў 2020 год ў Беларусі і Аляксандра Лукашэнкі ў якасці прэзідэнта. 30 лістапада прыбыў у Беларусь, а 8 снежня ўручыў копіі даверчых грамат міністру замежных спраў Беларусі Уладзіміру Макею. Ад уручэння даверчых лістоў Лукашэнку ўхіліўся. 17 кастрычніка 2021 года пасол пакінуў Беларусь па патрабаванні беларускага Міністэрства замежных спраў.
Алмацінская вобласць
Алмацінская вобласць (Алматы облысы) — вобласць на паўднёвым усходзе сучаснай рэспублікі Казахстан. Утворана 10 сакавіка 1932 года. Да 1992 года існавала напісанне Алма-Ацінская вобласць, а сталіцай вобласці былі Алматы. У красавіку 2001 года абласны цэнтр Алмацінскай вобласці Указам Прэзідэнта Рэспублікі Казахстан быў перанесены з Алматы ў Талдыкарган. Насельніцтва вобласці — 2 011 080 чалавек (2017 год).
Спіс вуліц Оршы
У гэтым спісе прыведзены вуліцы, завулкі, плошчы, праспекты, праезды, тупікі, набярэжныя Оршы.
Пэтровэ (Іванычаўскі раён)
Пэтровэ (Петро́ве) — вёска ў Іванычаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Пароміўскай вясковай абшчыны.
NGC 4951
NGC 4951 (іншыя абазначэнні — MCG -1-33-81, IRAS13025-0613, PGC 45246) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Навасілка (Цярнопальскі раён)
Навасілка (Новосілка) — вёска ў Цярнопольскім раёне Цярнопальскай вобласці Украіны.
Народны фронт (Іспанія)
Народны фронт (Frente Popular) — кааліцыя левых і ліберальных палітычных партый і грамадскіх арганізацый, створаная ў 1936 годзе ў Іспаніі для супрацьстаяння правым сілам. Стварэнню Народнага фронту садзейнічала новая стратэгія Камінтэрна аб народным фронце.
У склад народнага фронту ўваходзілі Іспанская сацыялістычная рабочая партыя, Камуністычная партыя Іспаніі, Рэспубліканская левая, Рэспубліканскі саюз, Сіндыкалісцкая партыя, Рабочая партыя марксісцкага адзінства і прафсаюз Усеагульны саюз працоўных. Падтрымку народнаму фронту выказалі Левыя рэспубліканцы Каталоніі, Нацыянальная канфедэрацыя працы і Федэрацыя анархістаў Іберыі.
У такім складзе Народны фронт выйграў парламенцкія выбары ў картэсы ў 1936 годзе, сфарміраваў пазней першы ўрад. Адзінаўладдзе фронту перапыніў мяцеж генерала Франка ў ліпені 1936 года і пачатак грамадзянскай вайны ў Іспаніі. Рэспубліканскія ўлады, узначаленыя ўрадам Народнага фронту, змагаліся супраць франкістаў на працягу трох гадоў, але пацярпелі паражэнне.
Будзятычы
Будзятычы (Будя́тичі) — вёска ў Іванычаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Панкаж Адвані
Панкаж Ар’ян Адвані (पंकज आडवाणी; нар., Пуна, Махараштра, Індыя) — індыйскі прафесійны гулец у англійскі більярд і былы прафесійны гулец у снукер.
Навасілка (Крэмэнэцкі раён)
Навасілка (Новосілка) — вёска ў Крэмэнэцкім раёне Цярнопальскай вобласці Украіны.
Мільён
Мільён (скарочана — млн; з million, ад стар.-millione «вялікая тысяча» ) — тысяча тысяч, лік, які адлюстроўваецца адзінкай з шасцю нулямі, 106. У Міжнароднай сістэме адзінак (СІ) лік адпавядаець прыстаўцы: мега — для мільёна (106) і мікра — для адной мільённай (10−6).
Часта ў беларускай мове выкарыстоўваецца як метафара для абазначэння вельмі вялікай колькасці чаго-небудзь.
Выгада
Назву Вы́гада маюць:
Арціслаўка
Арці́слаўка — рака ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Дняпро.
Даўжыня ракі 17 км. Плошча вадазбору 150 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,6 м/км. Пачынаецца каля вёскі Чарапы, працякае праз возера Святое. Вусце за 1 км на захад ад вёскі Пруды. Вадазбор нізінны. Сярод прытокаў — рака Плешчыцы.
Выдрэя
Назву Выдрэя маюць:
Таненга
Таненга (Tonengo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Асці.
Насельніцтва складае 214 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 39 чал./км². Займае плошчу 6 км². Паштовы індэкс — 14023. Тэлефонны код — 0141.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Байканур (Карагандзінская вобласць)
Байканур — сяло ва Улытаускім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Жангільдзінскай сельскай акругі. Код КАТА — 356041100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 625 чалавек (299 мужчын і 326 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 427 чалавек (199 мужчын і 228 жанчын).
Пятраўскас
Пятраўскас — прозвішча.
Бужковычы
Бужковычы (Бужко́вичі) — вёска ў Іванычаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Нацыянальны музей мастацтва Каталоніі
Нацыянальны музей мастацтва Каталоніі (Museu Nacional d’Art de Catalunya, Museo Nacional de Arte de Cataluña, скар. MNAC) — музей у Барселоне, створаны ў 1990 годзе ў выніку аб'яднання калекцый Музея сучаснага мастацтва і Музея мастацтва Каталоніі. Музей з'яўляецца кансорцыумам горада Барселона і міністэрства культуры Каталоніі. Яго штаб-кватэра размяшчаецца ў Нацыянальным палацы ля падножжа гары Манжуік, адкрытым у 1929 годзе да Сусветнай выставе ў Барселоне. У склад MNAC таксама ўваходзяць яшчэ тры ўстановы культуры ў Вілановэ-і-ла-Жэльтру, Алотэ і Сіджэсэ.
Калекцыі
Калекцыя раманікі лічыцца адной з самых поўных у свеце. Яе аснову ўтварае унікальны аддзел раманскіх фрэсак, экспануемых на адпаведным архітэктурным фоне. Некаторыя буйныя творы насценнага жывапісу XII і XIII стагоддзяў былі вывезены ў 1920-я гады з маленькіх цэркваў у Пірэнеях і былі адпаведнай кансервацыі. Акрамя таго ў калекцыю ўваходзіць аб'ёмны збор жывапісу па дрэве і драўлянай скульптуры. Ядро гатычнай калекцыі музея ўтвараюць Каталонскі станковы жывапіс і скульптура, прадстаўленая некалькімі працамі Берната Мартарэля, Хаймэ Угу і Луіса Далмаў. Мастацтва барока і рэнесансу прадстаўлена больш сціпла з прычыны меншай значнасці Каталоніі ў той перыяд, але тым не менш музей валодае значнымі творамі мастацтва XVI-XVIII стагоддзяў і не толькі каталонскага. Заслугоўваюць увагі працы Эль Грэка і Веласкеса. Калекцыя «Llegat Cambó» уяўляе выбітныя ўзоры італьянскага і французскага барочнага жывапісу, у прыватнасці, ранняга нідэрландскага жывапісу і італьянскага кватрачэнта. У экспазіцыю ўключаны таксама некаторыя экспанаты з фондаў Музея Ціс-Барнемісы. Збор жывапісу мадэрну аб'ядноўвае вядомыя творы каталонскага мастацтва XIX і першай паловы XX стагоддзяў. У музеі працуюць нумізматычны і гравюрны аддзелы, а таксама універсальная і мастацкая бібліятэкі. Акрамя выставачнай дзейнасці ў пастаяннай і зменнай экспазіцыях музей займаецца рэстаўрацыйнымі і кансервацыйнымі работамі.
Святлана Віктараўна Рудалава
Святлана Віктараўна Рудалава (нар., Крэмэнчук, Украіна) — беларуская спартсменка (гімнастыка мастацкая), майстар спорту Беларусі міжнароднага класа, сярэбраны (2007, 2009) і бронзавы (2003, 2005) прызёр чэмпіянатаў свету, бронзавы прызёр чэмпіянату Еўропы (2003, 2005), чэмпіёнка Украіны.
У васямнаццацігадовым узросце пераехала ў Мінск. У маі 2011 года выйшла замуж за алімпійскага чэмпіёна па фрыстайле Аляксея Грышына.
Нікамед III Эвергет
Нікамед Эвергет быў сынам Нікамеда II. У саюзе з царом Пантыйскага царства, Мітрыдатам VI, Нікамед у 103 да н.э. захапіў Пафлагонію. Але затым былыя саюзнікі пасварыліся з-за Кападокіі. Нікамед паспрабаваў у 101 да н.э. захапіць гэта царства і ажаніўся для гэтай мэты з Лаадзікай, але пантыйскія войскі выгналі віфінцаў.
Доры
До́ры (, Доры) — аграгарадок у Валожынскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Дорскага сельсавета.
Этналагічны музей (Вена)
Этналагічны музей (Museum für Völkerkunde) — найбуйнейшы антрапалагічны і этнаграфічны музей Аўстрыі. Заснаваны ў 1876 годзе. У наш час займае частку былога імператарскага палаца Гофбург. Змяшчае каля 250 тыс. экспанатаў з Азіі, Афрыкі, Акіяніі і Амерыкі. Сярод важных калекцый увагі заслугоўваюць мексіканскія артэфакты, у тым ліку ўнікальныя ацтэкскія вырабы з пер’яў (напр., галаўны ўбор Мантэсумы); частка калекцыі Джэймса Кука (набыта ў 1806 годзе); шматлікія бронзавыя вырабы з Беніна; калекцыя К. фон Хюгеля, сабраная ў вандраваннях па Індыі, Паўднёва-Усходняй Азіі і Кітаю, і іншае.
Музей не варта блытаць з Аўстрыйскім фальклорным музеем, Österreichisches Museum für Volkskunde, назва якога гучыць вельмі падобна па-нямецку, які, аднак, змяшчае галоўным чынам матэрыялы па культурах Еўропы.
Доры
Гісторыя
У гады 2-й сусветнай вайны, падчас карнай аперацыі "Герман" акупанты 23 ліпеня 1943 года ў дорскай царкве спалілі 146 жыхароў вёскі, у т.л. 36 дзяцей, толькі тры дорцы уратаваліся.
У 1986 годзе праект планіроўкі і забудовы Дораў распрацоўваў архітэктар Р. І. Белагорцаў з калектывам.
Геаграфія
Знаходзіцца за 20 км на ўсход ад Валожына, за 60 км ад Мінска , за 23 км ад чыгуначнай станцыі Аляхновічы , за 3 км на поўнач ад аўтамабільнай дарогі. Каля аграгарадка працякае рака Дараўлянка.
Валыця (Іванычаўскі раён)
Валыця (Воли́ця) — вёска ў Іванычаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Раман Амяльянавіч Лявіцкі
Раман Лявіцкі (нар., г. Чэрванаград, Украіна) — беларускі футбаліст і футбольны трэнер.
Клубная кар’ера
У снежні 2012 года прызначаны галоўным трэнерам жаночай каманды «Мінска», пад яго кіраўніцтвам клуб перамог у чэмпіянаце і Кубку Беларусі 2013 і 2014 гадоў. Па сканчэнню сезона 2014 года пакінуў пост галоўнага трэнера, але працягваў працаваць у клубе да студзеня 2019 года. Па стане на 2019 год трэнераваў дзіцячыя каманды мінскага «Дынама».
Дыёкл з Атыкі
Дыёкл (Διοκλῆς, ) — персанаж старажытнагрэчаскай міфалогіі. Элеўсінскі герой.
Згадаюць Гамерам. Паводле мегарскага падання, быў закаханы ў мегарскага юнака і, абараняючы яго, ахвяраваў сваім жыццём у баі. У яго памяць у Мегарах заснаваны гульні, на якіх юнакі змагаліся ў пацалунках. Мегарцы кляліся Дыёклам. Паводле Плутарха, Тэсей адняў у мегаран Элеўсін, падмануўшы кіраўніка Дыёкла.
NGC 4952
NGC 4952 (іншыя абазначэнні — NGC 4962, UGC 8175, MCG 5-31-121, ZWG 160.129, PGC 45233) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 4952, NGC 4962.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Гуга дэ Фрыз
Гуга дэ Фрыз (Hugo de Vries;, г. Харлем, Нідэрланды — ) — нідэрландскі батанік, адзін з заснавальнікаў вучэння пра зменлівасць і эвалюцыю. Замежны ганаровы член АН СССР (1932).
Скончыў універсітэт у горадзе Лейдэн у 1870 годзе. У 1878—1918 гг. прафесар Амстэрдамскага ўніверсітэта і дырэктар батанічнага сада. Навуковыя працы па распрацоўцы мутацыйнай тэорыі. Прапанаваў тэрмін «мутацыя», ажыццявіў эксперыментальнае вывучэнне эвалюцыйнага працэсу. Распрацаваў метад вызначэння асматычнага ціску ў раслін і вучэнне пра ізатанічныя каэфіцыенты (1877). Паўторна, незалежна ад нямецкага батаніка К. Э. Корэнса і аўстрыйскага генетыка Э. Чэрмак-Зайзанега адкрыў законы Мендэля (1900).
Легата
Легата (legato — «звязаны») у музыцы — прыём гульні на музычным інструменце, звязнае выкананне гукаў, пры якім мае месца плаўны пераход аднаго гуку ў іншы, паўза паміж гукамі адсутнічае.
У нотазапісу легата пазначаецца дугападобнай лініяй — лігай, якая аб'ядноўвае ноты, якія выконваюцца легата. Таксама можа пазначацца словам legato каля адпаведнай групы нот.
Легата і скрыпка
Легата на скрыпцы — выкананне групы нот адным рухам смыка без адрыву ад струны. Прычым не маюць значэння ні певучесть фразы, ні працягласць нот, з якіх яна складаецца, ні дынаміка. Сутнасць прыёму менавіта ў бесперапыннасці вядзення смычка ў адзін з бакоў па струне. Нават дзве хуткіх ноты, згуляных на адзін кароткі рух смычка, лічацца выкананымі прыёмам легата.
Існуе некалькі спосабаў артыкуляцыі, заснаваных на прыёме legato: і г.д.
Легата і гітара
У гітарнай тэрміналогіі легата называюць таксама прыём выканання нот левай рукой, без удзелу правай. На гітары прыём легата бывае трох відаў:
У тэхніцы гульні на гітары легата з'яўляецца адным з асноўных рысак, дзякуючы якому палягчаецца рух пальцаў правай рукі (для праварукіх гітарыстаў), а фразіроўка набывае выразнасць. Практыкаванні на легата рэкамендуюцца для развіцця сілы і самастойнасці пальцаў левай рукі.
Вылазы
Назву Вылазы маюць:
HD 49798
HD 49798 — рэнтгенаўская двайная зорная сістэма ў сузор'і Карма, якая знаходзіцца на адлегласці каля 650 парсек ад Зямлі. Бачная зорная велічыня сістэмы складае 8,3.
HD 49798 была адкрыта ў 1964 годзе ў якасці зоркі класа O. Аб'ект быў ідэнтыфікаваны як двайная зорка, але выявіць кампаньёна тады не атрымалася ні візуальна, ні спектральна.
Белы карлік HD 49798 стаў першай зоркай, на якой быў устаноўлены факт сціскання белых карлікаў на ранняй стадыі эвалюцыі.
Выяўленне
У 1995 годзе ў наваколлях зоркі была выяўлена рэнтгенаўская крыніца (абазначаная як RX J0648.0-4418). І толькі ў 1997 годзе касмічны рэнтгенаўскі тэлескоп XMM-Newton змог знайсці выпраменьваючы аб'ект. Гэтым аб'ектам аказаўся белы карлік масай каля 1,3 масы Сонца, які знаходзіцца на арбіце HD 49798. Перыяд яго абароту вакол сваёй восі, калі меркаваць па пераменнасці яго рэнтгенаўскага выпраменьвання, ровен 13,18 секунд, тады як арбітальны перыяд сістэмы — 1,55 сутак.
Эвалюцыя сістэмы
У 2017 годзе амерыканскія астрафізікі прамадэліравалі эвалюцыю сістэмы і, згодна з мадэллю, HD 49798 утварылася 55 млн гадоў назад у выглядзе пары зорак, кожная з якіх мела масу ў 7. Адна з зорак была трохі больш масіўнай і праэвалюцыяніравала скарэй з другую, і каля 10 млн гадоў назад ператварылася ў чырвоны гігант: знешнія слаі зоркі расшырыліся ў дзясяткі разоў і астылі. Як вынік, чырвоны гігант ахапіў суседнюю зорку, і ўтварылася сістэма з : «адзіная зорка», у цэнтры якой знаходзілася два ядры. Пасля знешнія слаі гіганта разляцеліся ў прастору і сцягнулі за сабою знешнюю абалонку суседняй зоркі, ператварыўшы яе ў рэдкі блакітны субкарлік.
Пры падзенні рэчыва з зоркі на белы карлік, энергія ад сутыкнення рэчыва з паверхняй апошняга пераходзіць у цяпло і тым самым разаграе яе да высокіх тэмператур (каля К). У белага карліка маецца моцнае магнітнае поле, і таму рэчыва выпадае ў асноўным на магнітныя полюсы і грэе перш за ўсё іх. Як вынік, разагрэтыя полюсы выпраменьваюць у рэнтгенаўскім дыяпазоне. Разам з тым карлік круціцца вакол сваёй восі, і па гэтай прычыне назіраецца як рэнтгенаўскі пульсар: яркія імпульсы ўзнікаюць кожны раз, калі «гарачае пятно» на паверхні накіравана на назіральніка. Гэты эфект дазволіў назіраць на працягу двух дзесяцігоддзяў за эвалюцыяй вярчэння белага карліка.
Вывучэнне
Сістэма HD 49798 разглядаецца як кандыдат на выбух звышновай тыпу Ia, які адбыўся некалькі тысяч гадоў назад.
У 2010-х гадах астраномы выявілі, што скорасць вярчэння кампактнага аб'екта пастаянна расце на працягу апошніх 20 гадоў. Пры гэтым выпраменьванне пульсіруе, што кажа аб тым, што крыніца ўтварылася ў выніку выбуху масіўнай зоркі — гэта можа быць як нейтронная зорка, як і праэвалюцыяніраваўшая зорка малой масы, супастаўнай з сонечнай, г.зн. белы карлік. Перыяд вярчэння скарачаецца на 7 нанасекунд у год, што лічыцца вялікім значэннем для такога аб'екта.
Калі выпадаючае на белы карлік з зоркі-спадарожніцы рэчыва пераносіць на яго дадатковы момант імпульсу, то такія белыя карлікі могуць паскараць сваё вярчэнне. У 2016 годзе італьянскія астраномы разлічылі павелічэнне скорасці вярчэння карліка ў HD 49798 і ўстанавілі, што ён паскараецца ў ~100 разоў хутчэй, чым гэта прадказваецца мадэліраваннем. У 2017 годзе расійскія вучоныя сумесна з італьянскім калегам прапанавалі тлумачэнне гэтага факта — сцісканне карліка, у выніку якога пры захаванні моманту імпульсу павялічваецца скорасць вярчэння. У сваёй працы вучоныя прадставілі строгую мадэль на аснове тэорыі будовы белых карлікаў, якая дапускае сцісканне іменна з такім тэмпам, які адпавядае даным назіранняў HD 49798.
Такім чынам, згодна з вядомымі на сёння данымі, адна з кампанент двайной сістэмы HD 49798 стала першым белым карлікам, у якога было выяўлена сцісканне на ранняй стадыі эвалюцыі.
Мікалай Аляксандравіч Смірноў
Мікалай Аляксандравіч Смірно́ў ( — ) — ваенны дзеяч, генерал-лейтэнант артылерыі (1958).
Біяграфія
Нарадзіўся ў Мінску. Скончыў гімназію ў Рыбінску і паступіў на механічнае аддзяленне Петраградскага політэхнічнага інстытута, на якім вучыўся да лютага 1917 года. Паступіў у Міхайлаўскае артылерыйскае вучылішча. У жніўні 1917 года скончыў паскораны курс з прысваеннем звання прапаршчык і быў накіраваны ў запасны артылерыйскі полк у горад Луга. Пасля дэмабілізацыі ў 1918 годзе пераехаў у Рыбінск. У 1918 годзе дабрахвотнікам уступіў у Чырвоную Армію. Удзельнік Грамадзянскай вайны на Заходнім і Паўднёвым франтах. У 1926 годзе скончыў Кіеўскую школу камсаставу і прызначаны камандзірам артылерыйскай батарэі ў горадзе Крамянчуг. У кастрычніку 1937 года М. А. Смірноў звольнены ў запас і неўзабаве быў арыштаваны органамі НКУС. Пасля закрыцця справы і рэабілітацыі вызвалены і адноўлены ў Чырвонай Арміі. У 1941 годзе скончыў Ваенную акадэмію імя М. В. Фрунзэ.
У Вялікую Айчынную вайну М. А. Смірноў на Паўднёвым, Сталінградскім, 1-м Украінскім і 4-м Украінскім франтах. Займаў пасады камандзіра артылерыйскага палка, камандуючага артылерыяй дывізіі, корпуса, арміі. Удзельік Сталінградскай і Курскай бітваў, бітвы за Дняпро, вызвалення Польшчы і Чэхаславакіі. У 1945—1958 гадах М. А. Смірноў на адказных пасадах у Савецкай Арміі.
Голіцкі замак
Голіцкі замак (Holíčsky zámok) — замак у Голічы, ля мяжы з Чэхіяй. Размешчаны на Замацкай вуліцы.
Гісторыя
Першапачатковы замак узнік на мяжы XI-XII стагоддзяў, упершыню згадваецца ў 1256 годзе. У XIV стагоддзі Матуш Чак пашырыў замак. У XV стагоддзі замак быў ізноў перабудаваны. У XVI-XVII стагоддзях вакол старога замка будуецца новая сцяна з бастыёнамі. У 1736 замак стаў маёмасцю аўстрыйскай імператарскай сям’і, якая перабудоўвае яго ў стылі позняга барока. Замак быў летняй рэзідэнцыяй імператараў, у ім падоўгу жыла Марыя Тэрэзія. У 1919 годзе замак стаў маёмасцю чэхаславацкай дзяржавы. У наш час аб’ект рэстаўруецца і доступ туды абмежаваны.
Чыгуначны тунэль (Варшава)
Чыгуначны тунэль у Варшаве (Tunel średnicowy w Warszawie) — міжгарадскі чыгуначны тунэль агульнай працягласцю 2310 метраў, які пралягае пад цэнтрам Варшавы па маршруце Варшаўскай міжгарадской магістралі, якая злучае тры асноўныя чыгуначныя станцыі: Варшава Усходняя, ​​Варшава Цэнтральная і Варшава Заходняя. Унутры здвоенага тунэля праходзяць два шляхі міжгародняй лініі (з паўночнага боку) і два шляхі прыгараднай лініі (з паўднёвага боку).
Фактычная даўжыня тунэля, разлічаная ад станцыі Павісле да станцыі Сьрудмесце, складае 1175 метраў.
Траса
Тунэль з усходу пачынаецца за чыгуначным прыпынкам Павісле, выезд знаходзіцца ў Ахоце, ля прыпынку Ахота. На яго маршруце знаходзяцца станцыі: Цэнтральная і Сьрудмесце; у раёне вуліцы Маршалкоўскай, унізе перасякае лінію Варшаўскага метрапалітэна.
Акрамя асноўных уваходаў, тунэль у сваёй частцы паміж станцыямі Сьрудмесце і Павісле мае чатыры пасажырскія выхады: два эвакуацыйных і два аварыйных. Аварыйныя выхады знаходзяцца ў падземным пераходзе пад рондай Дмоўскага (дзверы) і ля Нацыянальнага музею на рондзе Ген. дэ Голя (крыты ўваход на тратуары перад Банкаўска-фінансавым цэнтрам, будынак былога ЦК Польскай аб’яднанай рабочай партыі).
Гісторыя
Канцэпцыя пабудовы неглыбокага тунэля, які злучае Венскі і Брэсцкі вакзалы, была прадстаўлена яшчэ ў 1884 годзе інжынерамі Роханам і Зялінскім. Праект прадугледжваў будаўніцтва новага моста і новай лініі пад Алеямі Ерусалімскімі да станцыі Чыстэ і будаўніцтва паўднёвага чыгуначнага абходу. Пасля 4 гадоў аналізаў у міністэрстве, адказным за чыгункі, праект быў пакінуты. У 1898 годзе міністэрства вырашыла прызначыць камісію для распрацоўкі канцэпцыі новага галоўнага вакзала і злучэння ўсіх чыгуначных ліній у Варшаве ў адзін вузел. Вынікам працы камісіі стала канцэпцыя тунэлю пад алеямі Ерусалімскімі. Праект быў завершаны ў 1901 годзе і праз два гады быў прадстаўлены на зацвярджэнне. З-за недахопу сродкаў удалося прыступіць да рэканструкцыі станцыі на правым беразе Віслы, аднавіць мост каля цытадэлі, размеціць і пабудаваць насыпы для другой каляіны акружной лініі. Далейшыя работы былі спынены раптоўным супрацьдзеяннем гарадскіх улад адносна маршруту лініі.
Канцэпцыя была адноўлена ў 1912 годзе, пасля таго як расійскі ўрад выкупіў Варшаўска-Венскую чыгунку і вырашыў завяршыць праект, дапоўніўшы яго будаўніцтвам паўднёвай кальцавой чыгункай з грузапасажырскай станцыяй у Макатове. Праект быў зацверджаны ўладамі ў 1913 годзе, але пачатак Першай сусветнай вайны спыніў усе работы. Ва ўмовах нямецкай акупацыі з 1915 па 1919 год дзейнічала камісія, якая распрацавала новы праект рэканструкцыі з тунэлем і чатырохкалейным мостам праз Віслу. У ліпені 1919 г. сейм прыняў пастанову аб будаўніцтве міжгарадской лініі, якая павінна была ўключаць у сябе чыгуначны мост праз Віслу, чатыры шляхі і тунэль. Яго праект быў зацверджаны ў 1921 годзе, а будаўніцтва пачалося праз тры гады. Урачыстае адкрыццё міжгарадскога тунэлю адбылося 2 верасня 1933 г. 15 снежня 1936 г., пасля завяршэння першага этапу электрыфікацыі Варшаўскага чыгуначнага вузла, па тунэлі рушыў першы электрацягнік.
У 1944 годзе тунэль быў моцна пашкоджаны. Пасля хуткай рэканструкцыі ў 1948 годзе была ўведзена ў эксплуатацыю камера далёкага перагону (дадатковыя два пуці). Урачыстае адкрыццё поўнага чатырохпуцейнага тунэля адбылося ў чэрвені 1949 года з здачай у эксплуатацыю адноўленага моста. Сістэма мэтавай сувязі тунэля, уключаючы прыпыначныя пункты Сьрудмесце, Павісле і Ахота, была ўведзена ў эксплуатацыю ў 1963 годзе.
Адзіная пазнейшая рэканструкцыя тунэля адбылася ў сярэдзіне 1980-х гадоў і ў асноўным абмежавалася рамонтам ізаляцыі столі і сцен. У 2003 годзе ў сувязі з вельмі дрэнным тэхнічным станам паўднёвага тунэля (абмежаванне хуткасці на трасе да 20 км/г) было прынята рашэнне аб правядзенні капітальнага рамонту, які пачаўся 1 ліпеня 2006 года. Тэрмін заканчэння будаўніцтва работы пераносіліся тройчы (першапачаткова планавалася на кастрычнік 2006 г., потым на 9 снежня 2006 г., 18 снежня 2006 г.).
Адкрыццё тунэлю адбылося 15 студзеня 2007 года. Замена землянога палатна на жалезабетонную пліту з уладкаваннем паверхні ў сістэме апор рэйкавага блока, новая сістэма водаадвода і апорнай канструкцыі тунэля, новая сістэма электраправодкі для патрэб электраэнергіі і прылад кіравання рухам цягнікоў, сучасная супрацьпажарная абарона разам з будаўніцтвам новага гідранта і сістэмы дымаадводу, эвакуацыйных шляхоў, рамонт лачання апорнай канструкцыі тунэля і абароны тунэля ад вібрацыі і шуму.
Пасля яго завяршэння дазволеная хуткасць руху цягнікоў у паўднёвым тунэлі павялічана да 60 км/г і яны могуць курсіраваць з троххвілінным інтэрвалам.
У сярэдзіне 2012 года пачаліся работы па прапуску двухпавярховых вагонаў у прыгарадным тунэлі. Прыгарадны рух для двухпавярховых вагонаў быў афіцыйна адкрыта ў студзені 2013 года.
Дубоўцы
Дубо́ўцы (, Дубовцы) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дорскага сельсавета.
Святлана Уладзіміраўна Багушэвіч
Святлана Уладзіміраўна Багушэвіч (нар. ) — беларуская хакеістка (хакей на траве). Майстар спорту Беларусі.
Біяграфія
На ранніх этапах праходзіла падрыхтоўку ў ДЮСШ №5 г. Баранавічы, трэнер — Г. Г. Бельскі. У наш час атрымлівае падрыхтоўку ў РЦАП, асабістыя трэнеры — Н. І. Дашко, А. І. Кісель. Выступае за ХК «Рытм» і.
Вальё-Сера
Вальё-Сера (Vaglio Serra) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Асці.
Насельніцтва складае 283 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 61 чал./км². Займае плошчу 5 км². Паштовы індэкс — 14040. Тэлефонны код — 0141.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Pancrazio vescovo.
Пасольства
Пасольства — дыпламатычнае прадстаўніцтва дзяржавы ў горадзе, дзе размешчаны ўрад іншай дзяржавы або пры міжнароднай арганізацыі. Тэрыторыя пасольства юрыдычна з'яўляецца тэрыторыяй прадстаўленай пасольствам дзяржавы, там дзейнічаюць законы прадстаўленай пасольствам дзяржавы, а таксама актуальныя дагаворы аб дыпламатычным імунітэце.
Кіраўнік пасольства
Узначальвае кожнае пасольства пасол, які з'яўляецца дыпламатычным прадстаўніком найбольш высокага (у пратакольным стаўленні) ўзроўню. Варта заўважыць, што чалавек, прызначаны пасольствам у той ці іншай краіне, не заўсёды мае дыпламатычны ранг Надзвычайнага і паўнамоцнага пасла.
Сазановіч
Сазановіч — беларускае прозвішча.
Музей прыродазнаўства (Берлін)
Музей прыродазнаўства (Museum für Naturkunde) — адзін з найбуйнейшых музеяў прыродазнаўства ў Германіі.
Яго шырокія калекцыі налічваюць больш за 30 млн. аб'ектаў. Першапачаткова з'яўляўся часткай Універсітэта імя Гумбальта ў Берліне, аднак з 1 студзеня 2009 года з'яўляецца самастойнай установай. Уваходзіць у .
Калекцыі
Музей вядомы першым чынам шкілетам жырафатытана — самага вялікага ва ўсім свеце адноўленага шкілета дыназаўра.
Навіяль
Навіяль (ад кораня nov- і скарачэння IAL — новая міжнародная дапаможная мова) — штучная мова, створаная прафесарам Ота Эсперсанам, дацкім лінгвістам, што папярэдне ўдзельнічаў у праекце Іда.
Слоўнік мовы Навіяль у большасці складаецца са словаў германскага і раманскага паходжання, а яе граматыка заснаваная на англійскай мове.
Упершыню Навіяль была рэкамендаваная ў кнізе Эсперсана «Міжнародная мова» (1928), затым пабачыў свет слоўнік мовы Навіяль (1930). Пасля смерці Эсперсана ў 1943 годзе праект спыніў ці значна запаволіў развіццё. У пачатку 1990-х гадоў, калі ў Сеціве ўзнікла мода пісаць штучнымі мовамі, на Навіяль зноў звярнулі ўвагу.
Санта-Марыя-дэль-Мар
Першая згадка царквы Святой Марыі на моры адносіцца да 998 года. Узвядзенню сучаснага храма спрыяў канонік Бернат Льюль, які ў 1324 быў прызначаны архідэканам царквы. Будаўніцтва пачалося 25 сакавіка 1329 года, першы камень у падмурак царквы заклаў кароль Альфонс IV Арагонскі, пра што сведчыць запіс на лацінскай і каталонскай мовах на фасадзе царквы. Дапамогу ў будаўніцтве царквы аказалі ўсе гільдыі Рыберы. Узвядзенне сцен, бакавых капэл і фасадаў было завершана ў 1350 годзе. У 1379 годзе пажар знішчыў значную частку будынка. Будаўніцтва было скончана 3 лістапада 1383 г., а ўжо 15 жніўня ў царкве прайшла першая імша. Землятрус 1428 нанес сур'ёзныя страты будынку царквы і разбурыў вітражную разетку на заходнім фасадзе. Новы вітраж у стылі палымянай готыкі быў скончаны ў 1459 годзе. 9 сакавіка 1923 Папа Пій XI прысвоіў царкве Санта-Марыя-дэль-Мар званне Малой папскай базілікі.
Карціны і барочны алтар былі знішчаны пажарам у 1936 годзе.
Высокая Гара
Назву Высо́кая Гара́ маюць:
Мікра-
мікра (беларускае абазначэнне: мк; міжнароднае: µ) — адна з прыставак, якія выкарыстоўваюцца ў Міжнароднай сістэме адзінак (СІ) для ўтварэння найменняў і абазначэнняў дзесятковых дзельных адзінак. Адзінка, найменне якой утворана шляхам далучэння прыстаўкі мікра да наймення зыходнай адзінкі, атрымліваецца ў выніку множання зыходнай адзінкі на лік 10−6. Інакш кажучы, ізноў утвораная адзінка роўная адной мільённай частцы зыходнай адзінкі.
Каб надрукаваць міжнароднае абазначэнне прыстаўкі мікра у Windows-праграмах трэба, утрымліваючы клавішу Alt, набраць 0181 на лічбавай клавіятуры.
Прыклады: