cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Новае Вільянава
Да 22 лютага 2012 года вёска ўваходзіла ў склад Ардацкага сельсавета.
Дубок (прыпыначны пункт)
Дубо́к (, Дубок)  — прыпыначны пункт Брэсцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчаны за 1,9 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Падлессе Камянецкае; на лініі Хаціслаў — Брэст-Цэнтральны, паміж прыпыначным пунктам Баравая і прыпыначным пунктам Жамчужына.
Незалежная сацыял-дэмакратычная партыя Германіі
Незале́жная сацыя́л-дэмакраты́чная па́ртыя Герма́ніі, НСДПГ (Unabhängige Sozialdemokratische Partei Deutchlands, USPD) — левасацыялістычная палітычная партыя ў Германскай імперыі, створаная ў 1917 годзе.
Браіліў (пасёлак)
Браіліў (Браїлів) — пасёлак у Жмэрынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
IC 718
IC 718 — галактыка тыпу Im у сузор'і Дзева.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Прэрыяль
Прэрыя́ль (prairial, паводле prairie — луг) — 9-ы месяц (20/21 мая — 18/19 чэрвеня) французскага рэспубліканскага календара, які дзейнічаў з кастрычніка 1793 па 1 студзеня 1806.
Як і ўсе месяцы французскага рэспубліканскага календара, складаўся з 30 дзён, якія падзяляліся на 3 дэкады. Кожны дзень меў назву сельскагаспадарчай расліны, акрамя пятага ды дзясятага дзён, якія мелі назву свойскай жывёлы і сельскагаспадарчай прылады адпаведна.
Валадымырыўка (Жмэрынскі раён)
Валадымырыўка (Володимирівка) — пасёлак у Жмэрынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Новы Арбат
Размяшчэнне
Вуліца Новы Арбат пачынаецца ад плошчы Арбацкія Вароты і з’яўляецца працягам вуліцы Ваздзвіжанкі. Справа прымыкаюць: Паварская вуліца, Барысаглебскі і Новінскі завулкі і ля плошчы Свабоднай Расіі Канюшкаўская вуліца; справа — Арбацкі і Прамы завулкі.
Мяцеж ў Іспанскай Гвінеі (1936)
Мяцеж у Іспанскай Гвінеі (Sublevación militar de 1936 en la Guinea Española) — узброены канфлікт за кантроль над Іспанскай Гвінеяй падчас грамадзянскай вайны ў Іспаніі паміж рэспубліканцамі і нацыяналістамі, які праходзіў з верасня па кастрычнік 1936 года. Нацыяналісты першапачаткова ўзялі пад свой кантроль востраў Фернанда-По, а затым, пасля атрымання падмацаванняў у кастрычніку, захапілі кантроль над астатняй часткай калоніі.
Ход падзей
19 верасня 1936 года начальнік каланіяльнай гвардыі падпалкоўнік Луіс Серана Марангес падняў паўстанне на востраве Фернанда-По, астраўной тэрыторыі Іспанскай Гвінеі, зрынуўшы рэспубліканскага генерал-губернатара Санчэса Гера ў выніку бяскроўнага перавароту. Выконваючы загады Франсіска Франка, Серана прыняў на сябе абавязкі губернатара і ўвёў ваеннае становішча, абвясціўшы калонію ў стане вайны. Віцэ-губернатар Мігель Эрнандэс Парсель, які пражываў у горадзе Бата, мацерыковай тэрыторыі Рыа-Муні, адмовіўся прызнаць Серана.
23 верасня прыхільнікі мяцежнікаў на мацерыковай частцы калоніі, у асноўным манахі-місіянеры, арганізавалі апалчэнне і рушылі на Бату. Віцэ-губернатар Парсель паслаў супраць іх войскі. Дзве калоны сустрэліся ў Камандачыне, недалёка ад ракі Экуку, і завязалі бой. Рэспубліканцы перамаглі. Лідары мяцежнікаў на мацерыку былі выгнаны ў Французскае Конга, многія адтуль пазней пераправіліся на Фернанда-По. Такім чынам, калонія раскалолася паміж нацыяналістамі на Фернанда-По і рэспубліканцамі ў Рыа-Муні. Апошнія апынуліся практычна ізаляванымі на мацерыковай частцы калоніі, ператварыўшы свой адзіны карабель «Фернанда-По» ў турму для каталіцкіх місіянераў і манашак.
У кастрычніку дапаможны крэйсер нацыяналістаў «Сьюдад-дэ-Маон», узброены 76-мм і 101-мм гарматамі, пераправіў з Канарскіх астравоў на Фернанда-По падмацавання (мараканцы-рэгуларэс) для нацыяналістаў. Серана выкарыстаў яго для абстрэлу Баты. На наступны дзень нацыяналісты высадзіліся і неўзабаве ўсталявалі кантроль над тэрыторыяй Рыа-Муні. Большасць рэспубліканцаў бегла ў Французскае Конга, некаторыя з іх былі пакараны смерцю, а іншыя дэпартаваны на Канарскія астравы.
Макаа
Мака́а, Спецыяльны адміністрацыйны раён Мака́а (Macao, Macau; 澳門, Àomén ці 壕鏡澳 Haojing'ao; на кантонскім дыялекце: 馬交, Magau) — спецыяльны адміністрацыйны раён Кітайскай Народнай Рэспублікі, які знаходзіцца на ўсходнім узбярэжжы Кітая. Былая партугальская калонія. Мае плошчу 25,4 км² з насельніцтвам 520,4 тыс. чалавек. Да Макаа адносяцца і невялікія астравы Таіпа і Колаань.
Геаграфія
Макаа — горад у Кітаі на ўзбярэжжы Паўночнакітайскага мора, у вусці ракі Чжуцьзян. Утрымлівае тэрыторыю паўвострава Макаа, астравоў Тайпа і Колаань, агульнай плошчай 28,6 км². Макаа знаходзіцца на мяжы трапічнай і субекватарыяльнай кліматычных зонаў, сярэдняя тэмпература студзеня складае 15 °C, ліпеня — 29 °C. Штогадовая колькасць ападкаў — 1800 мм.
Эканоміка
Пачынаючы з 80-х гадоў ХХ стагоддзя эканоміка Макаа развіваецца вельмі хуткімі тэмпамі. У 1982 годзе сукупны ўнутраны прадукт складаў $1,287 млрд, а ў 1998 ён склаў 6,15 млрд. Асновай эканомікі Макаа складаецца з рээкспарту кітайскіх тавараў, гэтаму спрыяе існаванне вялікага марскога порта і аэрапорта. Стымулам развіцця тэрыторыі з'яўляюцца і легальныя азартныя гульні (казіно, спаборніцтвы сабакаў і коней), фінансавыя паслугі. Таксама развіццё атрымалі рыбалоўства і пераапрацоўка рыбы. Усё большы прыбытак прыносіць турызм (у апошнія гады гэта 40 % СУП і праца для кожнага трэцяга жыхара). Значнае месца ў экспарце Макаа займае Японія. Асноўная крыніца прадуктаў харчавання — Кітай.
Беспрацоўе ў горадзе мае нізкія паказчыкі (у 1998 годзе яно складала 3,8 % працаздольнага насельніцтва).
Насельніцтва
Афіцыйнымі мовамі тэрыторыі з'яўляюцца кітайская і партугальская. Асноўнымі рэлігійнымі канфесіямі з'яўляюцца: хрысціянства, даасізм, будызм. У горадзе размешчаны рэзідэнцыя каталіцкага біскупа, афіцыйнае прадстаўніцтва Ордэна іезуітаў, іншых каталіцкіх ардэноў, каталіцкія каледжы і манастыры. Валютай з'яўляецца патака, звязаная з ганконгскім доларам. Каля 97 % насельніцтва — кітайцы, 2 % — партугальцы.
Домік вартаўніка і брама (Мір)
Архітэктура
Помнік уяўляе сабой невялікі, квадратны ў плане, будынак, да якога прымыкае ўязная арка і каваныя вароты. Будынак з чырвонай цэглы і камянёў з бетоннымі ўстаўкамі ўяўляе сабой невялікі квадратны ў плане будынак з тамбурам (3,5*2 м). Сцены вартоўні падзелены гарызантальнымі цягамі і на кутах — рустам. Брама ўтворана лучковай аркай, перакінутай ад вартоўні на квадратны слуп.
Гісторыя
У першай палове XX ст. праз вароты праходзіла дарога з мястэчка Мір да княжацкай царквы. Над уязнымі варотамі размеешчана Іверская ікона Божай Маці падобная той, што захоўваецца на Афоне.
Упершыню домік вартаўніка ўзгадваецца ў 30-я гады XX ст. ва ўспамінах старажылаў мястэчка Мір. Пасля прыходу Чырвонай Арміі ўстанаўлення Савецкай улады на тэрыторыі Заходняй Беларусі у будынку працягваў жыць княжацкі вартаўнік Стэфан Карабан са сваімі дзецьмі і ўнукамі. Капліцу-пахавальню, у якой ён калісьці быў званаром і дапамагаў у царкоўных службах, у 40-я гады XX ст. прыстасавалі пад зернясховішча. Парк, які застаўшыся без патрэбнага нагляду, паступова зарастаў. Стэфан Карабан памёр у 1945 годзе, але яго нашчадкі працягвалі жыць у невялікім доміку да 1990 года.
Зараз будынак прыстасаваны пад газавую кацельню для падачы цяпла ў палацавую частку замка і ў царкву-пахавальню.
Тарвіскоза
Тарвіскоза (Torviscosa) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Фрыўлі-Венецыя-Джулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Удзінэ.
Насельніцтва складае 3056 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 67 чал./км². Займае плошчу 48 км². Паштовы індэкс — 33050. Тэлефонны код — 0431.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Assunta Beata Maria Vergine.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Лойбішка
Ло́йбішка (, Лойбишка) — хутар у Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Астрынскага сельсавета.
Джон Фарэй
Джон Фарэй (Фэры) (John Farey, 1766 — 6 студзеня 1826) — англійскі геолаг, пісьменнік. Найбольш вядомы сваім матэматычным канцэптам, і паслядоўнасцю, названай у яго гонар.
Біяграфія
Джон Фарэй нарадзіўся ў Вобурне (Бедфардшыр). Вучыўся ў Галіфаксе (Ёркшыр). Выявіўшы надзвычайную схільнасць да матэматыкі, малявання і геадэзіі, быў заўважаны Джонам Смітанам.
Адвучыўшыся, Фарэй пераехаў у Лондан, дзе жылі яго сваякі, і працаваў там на працягу некалькіх гадоў, падчас якіх пазнаёміўся і ажаніўся з Сафіяй Х'юберт (Sophia Hubert). У Лондане нарадзілася іх першае дзіцё, пазней у іх было яшчэ восем, двое з якіх памерлі ў дзяцінстве.
У 1792 годзе Джон быў прызначаны агентам герцага Фрэнсіса Бедфардскага ў яго вобурнскіх маёнтках. Пасля смерці герцага ў 1802 годзе Фарэй хістаўся паміж эміграцыяй або пасяленнем на ферме. Спыніўшыся на другім, ён пасяліўся ў Вобурне як геолаг і каморнік, які кансультуе. На яго выбар у значнай ступені паўплывала знаёмства з Уільямам Смітам, які ў 1801 годзе быў прыняты герцагам на працу для работ па асушванню і ірыгацыі.
У 1805 годзе Джон Фарэй замяніў Артура Юнга на пасадзе сакратара Смітфілдскага клуба. Яго працы па геадэзіі дазвалялі яму падарожнічаць па графстве, даследуючы маёнткі землеўладальнікаў, якія заказвалі яго паслугі, або даследаваць мінералы, якія яны мелі. Гэтыя яго работы па эканамічнай геалогіі спатрэбілася падчас Прамысловай рэвалюцыі для пошуку новых залежаў вугля і металічных руд.
Памёр у Лондане. Яго ўдава прапаноўвала геалагічную калекцыю мужа Брытанскаму музею, але той адмовіўся, у выніку чаго калекцыя была разгрупавана.
Творчасць
Фарэй быў пладавітым пісьменнікам. Прафесар Х'ю Торэнс знайшоў каля 270 яго запісаў, у чатыры разы больш, чым паказана у «каталозе навуковых папер» Каралеўскага таварыства. Фарэй пісаў на разнастайныя тэмы, пачынаючы ад садаводства да геалогіі, металургіі, метралогіі, пераходу на дзесятковую валюту, музыкі і матэматыкі і заканчваючы пацыфізмам.
Унёс істотны ўклад у «Rees’s Cyclopædia»: артыкулы аб каналах, мінералогіі, геадэзіі, некалькі артыкулаў аб навуковай і матэматычнай асновах гуку.
Найбольш вядомая праца Фарэя — «Агульны агляд земляробства і мінералаў Дербішыра» (General View of the Agriculture and Minerals of Derbyshire, 3 тома, 1811-17) — для Міністэрства земляробства.
Рад Фарэя
Нягледзячы на свае заслугі ў гісторыі і геалогіі, найбольш вядома імя Фарэя па паслядоўнасці, названай у гонар яго як вынік яго даследаванняў матэматыкі гуку («Philosophical Magazine», vol. 47, 1816, pp 385–6).
Гасеўскія
Гасеўскія, Гансеўскія, Корвін-Гасеўскія — польскі шляхецкі род герба «Слепаўрон».
Паходзяць з маёнтка Госі ў Мазовіі. У канцы 16 ст. прадстаўнікі роду перасяліліся ў Вялікае княства Літоўскае.
Мелі маёнткі ў Ашмянскім, Смаленскім, Мсціслаўскім паветах, на Падляшшы і ў Ломжынскай зямлі (Польшча).
Прадстаўнікі іншых галін роду Гасеўскіх вядомы як павятовая шляхта ў розных паветах ВКЛ і Польшчы да канца XVIII ст.
Месідор
Месідо́р (messidor, паводле messis — жніво і δῶρον — дарунак) — 10-ы месяц (19/20 чэрвеня — 18/19 ліпеня) французскага рэспубліканскага календара, які дзейнічаў з кастрычніка 1793 па 1 студзеня 1806.
Новае Займішча
Но́вае За́ймішча (, Новое Займище) — вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарадзішчанскага сельсавета.
Да 15 студзеня 1965 года вёска ўваходзіла ў склад Чэрнеўскага сельсавета, да 22 лютага 2012 года — у склад Ардацкага сельсавета.
Лагаўцы
Лагаўцы́ (, Логовцы) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ветрынскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Нацкага сельсавета.
Клуб замалёвак Дэрбі
Клуб замалёвак Дэрбі (Derby Sketching Club) — клуб з наяўнасцю членства, на які праводзіць дадзены момант сустрэчы ў прыгарадзе Літловер (Littleover) англійскага горада Дэрбі. Ён быў заснаваны ў 1887 годзе, праводзіць сустрэчы пяць разоў на тыдзень і па-ранейшаму дае сваім членам сродкі для працы над карцінамі і замалёўкамі, якія цікавяць іх, і месца для дэманстрацыі работ. У члены клуба ўваходзілі Альфрэд Джон Кін, Гаральд Грыслі і Эрнст Таўнсенд.
Заснаванне клуба адбылося ў 1887 годзе, калі група маладых людзей правяла сустрэчу ў Каўнтры-хотэл (County hotel) у Дэрбі. Мэтай клуба было прадастаўленне месца, дзе яны і іншыя маглі б працаваць і дзяліцца сваёй цікавасцю да карцін і замалёвак, выстаўляючы свае працы. Яны ўсталявалі штогадовы ўзнос у два шылінгі і шэсць пенсаў; першая выстаўка іх работ была праведзена ў студзені 1889 года ў Афінскіх пакоях (Athenaeum Rooms). Клуб працягваў працаваць падчас абедзвюх сусветных войнаў, а ў 1943 годзе ён нават выпусціў часопіс The Palette. У 1949 годзе пра клуб быў зняты фільм.
У 1922 годзе сфармавалася Derby Ladies Art Group, а ў 1951 годзе, на Фестывалі Брытаніі (Festival of Britain), яны правялі сумесную выстаўку. Канчатковае аб'яднанне мужчынскага і жаночага клубаў адбылося ў 1966 годзе.
Калекцыянер Альфрэд Гудзі збіраў працы членаў Клуба, і ў 1940 м прэзентаваў іх Музею і мастацкай галерэі Дэрбі.
Матэйкавэ
Матэйкавэ (Мате́йкове) — пасёлак у Жмэрынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Пераўтварэнні Галілея
Пераўтварэ́нні Галіле́я — пераўтварэнні каардынат і часу (а таксама скорасці) рухомай часціцы пры пераходзе ад адной інерцыяльнай сістэмы адліку (ІСА) да іншай у класічнай (механіцы Ньютана) і нерэлятывісцкай квантавай механіках.
Тэрмін быў прапанаваны Філіпам Франкам ў 1909 годзе.
Пераўтварэнні Галілея апіраюцца на прынцып адноснасці Галілея, у якім падразумяваецца аднолькавасць часу ва ўсіх сістэмах адліку («абсалютны час» ).
Пераўтварэнні Галілея з'яўляюцца гранічным (асобным) выпадкам пераўтварэнняў Лорэнца для скарасцей, малых у параўнанні са скорасцю святла ў вакууме і ў абмежаваным аб'ёме прасторы. Для скарасцей, з якімі рухаюцца планеты ў Сонечнай сістэме, (і нават большых) пераўтварэнні Галілея прыбліжана верныя з вельмі вялікай дакладнасцю.
Выгляд пераўтварэнняў пры паралельных восях
Калі ІСА
S'
рухаецца адносна ІСА
S
з пастаяннай скорасцю u ўздоўж восі x, а пачаткі каардынат супадаюць у пачатковы момант часу ў абедзвюх сістэмах, то пераўтварэнні Галілея маюць выгляд: ці, выкарыстоўваючы вектарныя абазначэнні, (Апошняя формула застаецца вернай для любога напрамку восей каардынат).
NGC 4123
NGC 4123 – галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Дзевы. Бачная зорная велічыня: 11,0. Размер: 4,3' × 3,2'. Прамое ўзыходжанне: 12 гадз. 8 мін. 11,2 сек. Схіленне: +02°52'42".
Лаян
Лая́н  — горад у цэнтральнай частцы Кітая, на рацэ Лахэ (басейн Хуанхэ), у правінцыі Хэнань.
Гісторыя
Заснаваны ў 12 ст. да н.э. Насельніцтва 760 тыс. жыхароў (1990).
Эканоміка
Чыгуначная станцыя, вузел аўтадарог. Горад — буйны цэнтр вытворчасці трактароў, горнага абсталявання і падшыпнікаў. Развіта таксама гумава-тэхнічная, тэкстыльная, харчовая прамысловасць, прамысловасць будаўнічых матэрыялаў.
Архітэктурныя помнікі
Каля Лаяна — шматлікія падземныя грабніцы (больш за 1000), у т.л. пачатку н.э. За 10 км на ўсход — храм (68 г. н.э.) — адзін з першых будыйскіх храмаў у Кітаі, за 15 км на поўдзень — будыйскі пячорны храм Лунмынь (495—898 гг., цяпер музей).
Сядзібна-паркавы ансамбль Валадковічаў (Іванск)
Гісторыя
На мяжы XVIII-XIX стст. Валадковічы пабудавалі ў Іванску аднапавярховы асабняк. Ён меў план моцна выцягнутага прамавугольніка і стаяў на высокіх падвальных памяшканнях з квадратнымі вокнамі. На фасадзе будынка выдзяляліся два ідэнтычныя порцікі, кожны з якіх складаўся з чатырох калон. Порцікі завяршаліся трохкутнымі франтонамі з невялікімі вакенцамі. Сціплыя сцены ўпрыгожвалі вялікія вокны, падзеленыя на восем квадратных частак. Гмах быў пакрыты гладкім двухскатным гонтавым дахам. У гэтым будынку Валадковічы жылі да канца XIX ст.
У канцы XIX — пачатку XX стст. Валадковічы побач са старым узвялі новы вялікі двухпавярховы асабняк без стылю, умацаваны па кутах падпоркамі (кантрфорсамі).
Унутраная прастора будынка нагадвала кляштар (манастыр). Новы асабняк узводзіўся, галоўным чынам, дзеля размяшчэння там калекцый і сямейных рэліквій. Іх збіралі некалькі пакаленняў, а найбольш — апошні ўладальнік Іванска — Вінцэнт Валадковіч. Вялікая, падобная на трапезную, сталовая зала новага палаца была завешана сямейнымі партрэтамі, вельмі рознымі па якасці.
Сямейныя калекцыі захоўваліся ў арачных сутарэннях палаца. Адна зала з прыстаўленымі да сцен дубовымі шафамі, сягаючымі да столі, прызначалася для бібліятэкі і сямейнага архіву. У бібліятэцы меліся галоўным чынам старадрукі ў скураным пераплёце. У архіве, апрача сямейных дакументаў, знаходзіліся матэрыялы па гісторыі Рэчы Паспалітай, асабліва якія тычыліся яе паўночна-ўсходніх земляў. Тут была значная частка архіву полацкіх езуітаў, перапіска кароннага падканцлера Гераніма Радзеёўскага з каралём Янам Казімірам, лісты Марыны Мнішак і яе мужа Дзмітрыя Самазванца, некалькі лістоў Барбары Радзівіл, аўтографы караля Жыгімонта Аўгуста, наданні і прывілеі Стэфана Баторыя, ліст князя Мікалая Радзівіла Сіроткі, а таксама карэспандэнцыя інфлянцкага магістра Вільгельма Фюрстэнберга і яго пераемніка Готгарда Кетлера з часоў секулярызацыі іх ордэна. Бібліятэку і архіў тут упарадкаваў і каталагізаваў перад пачаткам Першай Сусветнай вайны кракаўскі гісторык Ян Дамброўскі.
У іншай зале на тым самым паверсе захоўвалі парцаляну. У Валадковічаў меўся саксонскі парцалянавы посуд, а таксама сеўрскія вазы, прывезеныя з Францыі ў XVIII стагоддзі.
Трэцяя зала была своеасаблівай скарбніцай. Тут захоўвалася старое срэбра, сярод якога — вялікія гербавыя падносы, кошыкі вельмі тонкай карункавай работы, сярэбраныя і пазалочаныя падсвечнікі. На сценах вісела старажытная зброя, у тым ліку карабэлы (шаблі), аздобленыя срэбрам і золатам, упрыгожаныя рубінамі і іншымі каштоўнымі камянямі. Тут жа размяшчаўся старасвецкі куфар, у якім знаходзіўся сталовы сервіз на дзесяць асоб з талеркамі і паўміскамі. Была тут і калекцыя слуцкіх паясоў майстроў Яна Маджарскага і Паўла Якубовіча.
Сядзібны дом быў разбураны ў гады Вялікай Айчыннай вайны. З усяго комплексу забудоў захаваўся толькі двухпавярховы будынак флігеля з чырвонай цэглы, дзе знаходзіліся кухня і сталоўка. Да нашых дзён ад былога палаца-паркавага ансамбля захаваўся толькі флігель. Астатнія будынкі былі знішчаны ў 1950-1970-я гады XX стагоддзя.
Дубравы
Ду́бравы (, Дубравы)  — станцыя Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Размешчана ў вёсцы Вазгелы.
IC 719
IC 719 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) у сузор'і Дзева.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Allium xiphopetalum
Allium xiphopetalum — від травяністых раслін сямейства ; распаўсюджаны ў Афганістане, Іране, Кыргызстане, Таджыкістане, Туркменістане, Узбекістане.
Крыштоф Гасеўскі
Крыштоф Гасеўскі (? — студзень ) — дзяржаўны дзеяч ВКЛ; вялікі пісар літоўскі, староста веліжскі, ваявода смаленскі.
Біяграфія
З роду Гасеўскіх, старэйшы сын Аляксандра.
Пераемнік бацькі на пасадах вялікага пісара літоўскага (1625), старосты веліжскага (1627), рэферэндара ВКЛ (1639), ваяводы смаленскага (1639). У 1639—1640 г. узначальваў пасольства ў Парыж.
Тэрмідор
Тэрмідо́р (thermidor, паводле θέρμη — цеплыня, сьпёка і δῶρον — дарунак) — 11-ы месяц (19/20 ліпеня — 17/18 жніўня) французскага рэспубліканскага календара, які дзейнічаў з кастрычніка 1793 па 1 студзеня 1806.
Таксама тэрмідорам называюць тэрмідарыянскі пераварот, у выніку якога была ліквідаваная якабінская дыктатура і ўсталяванае панаванне вялікай буржуазіі. У пераносным сэнсе слова «тэрмідор» азначае знішчэнне заваёваў рэвалюцыі рукамі саміх рэвалюцыянераў, а не яе супраціўнікаў. Так, Леў Троцкі называў тэрмідорам прыход да ўлады Сталіна.
Як і ўсе месяцы французскага рэспубліканскага календара, складаўся з 30 дзён, якія падзяляліся на 3 дэкады. Кожны дзень меў назву сельскагаспадарчай расліны, акрамя пятага ды дзясятага дзён, якія мелі назву свойскай жывёлы і сельскагаспадарчай прылады адпаведна.
Народны артыст Расійскай Федэрацыі
Ганаровае званне «Заслужаны артыст Расійскай Федэрацыі» (раней «Народны артыст РСФСР») — вышэйшае ганаровае званне Расійскай Федэрацыі, якое прысвойваецца за выдатныя заслугі ў галіне тэатральнага, музычнага, цыркавога, эстраднага і кінамастацтва. Уваходзіць у дзяржаўную ўзнагародную сістэму Расійскай Федэрацыі.
Нямецкая народная партыя
Няме́цкая наро́дная па́ртыя, ННП (Deutsche Volkspartei, скар. DVP) — палітычная партыя ў Германіі перыяду Веймарскай рэспублікі, створаная на аснове правага крыла Нацыянал-ліберальнай партыі Германіі (Nationalliberale Partei, скар. NLP). ННП была заснавана ў ранні перыяд існавання Веймарскай рэспублікі. У якасці аднаго з заснавальнікаў партыі выступіў палітык Густаў Штрэземан, які ўзначальваў ННП аж да сваёй смерці ў 1929 годзе.
Нацыянальны музей Швецыі
Нацыянальны музей Швецыі (Nationalmuseum) — найбуйнейшы ў Швецыі музей выяўленчых мастацтваў.
Агульнае апісанне
У будынку музея, размешчаным у Стакгольме, размешчана каля 16 000 палотнаў і скульптур, прыкладна 30 000 аб’ектаў мастацкага рамяства, а таксама графічная калекцыя сусветнага значэння. У склад Нацыянальнага музея ўваходзяць таксама калекцыі ў замках Грыпсхольм, Дротынгхольм, Страмсхольм, Русенберг, Ульрыксдаль, а таксама музей фарфору ў Густаўсбергу.
Гісторыя
Гісторыя збору бярэ свой пачатак у XVI стагоддзі. Шведскі кароль Густаў Васа паклаў пачатак сваёй калекцыі ў замку Грыпсхольм, якая хутка расла за кошт новых набыццяў, дарункаў і ваенных трафеяў. Шматлікія з італьянскіх палотнаў каралева Крысціна ўзяла з сабой у 1654 годзе ў Рым. У 1697 годзе пажар у замку Трэ Крунур знішчыў значную частку калекцыі.
Жукойненскі сельсавет
Жуко́йненскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Свірскага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — вёска Жукойні.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Свірскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 15 лістапада 1957 года ў склад сельсавета са Спондаўскага сельсавета перададзены населены пункт Падліп’е. 3 красавіка 1959 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Некрашунскага (10 населеных пунктаў: Баране, Барова, Белая Вада, Дубрава, Клеўе, Марціянава, Падольцы, Судзішкі, Якабішкі, Ясень) і Спондаўскага (37 населеных пунктаў: Бабічы, Вялікае Туроўе, Жукойні, Кайміна Дальняя, Ласі, Малое Туроўе, Мельніца Сарочча, Пільвіны, Сарочча, Сідарышкі, Тумкі, хутары Асенькішкі, Багудзенькі, Бажыно, Барынова, Глінішча, Дворышча, Дрывасекі, Заазер’е, Кайміна Горная, Кляцішча, Леснічоўка, Лукавыя, Мінары-I, Мінары-II, Мінары-III, Навасада, Петрышкі, Пінікла-I, Пінікла-II, Пінікла-III, Рудаўка, Сідарышкі, Чарвонка, Якобішкі, Ясень і смалзавода «Сарочча») сельсаветаў.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 47 населеных пунктаў.
Куцкоўскі сельсавет
Куцко́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Свірскага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — вёска Куцкі.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Свірскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Свірскага сельсавета.
Левае
Ле́вае (, Левое) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ветрынскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Нацкага сельсавета.
Фрукцідор
Фрукцідо́р (fructidor, паводле fructus — плод і δῶρον — дарунак) — 12-ы месяц (18/19 жніўня — 16/17 верасня) французскага рэспубліканскага календара, які дзейнічаў з кастрычніка 1793 па 1 студзеня 1806.
Як і ўсе месяцы французскага рэспубліканскага календара, складаўся з 30 дзён, якія падзяляліся на 3 дэкады. Кожны дзень меў назву сельскагаспадарчай расліны, акрамя пятага ды дзясятага дзён, якія мелі назву свойскай жывёлы і сельскагаспадарчай прылады адпаведна.
NGC 4136
NGC 4136 — галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Валасы Веранікі. Бачная зорная велічыня: 11,1. Размер: 3,9' × 3,6'. Прамое ўзыходжанне: 12 гадз. 9 мін. 17,8 сек. Схіленне: +29°55'40".
Размеркаванне Бернулі
У тэорыі імавернасцей і статыстыцы, размеркаванне Бернулі, названае ў гонар швейцарскага матэматыка Якаба Бернулі, з’яўляецца дыскрэтным размеркаваннем імавернасцей выпадковай велічыні, якая прымае значэнне 1 з імавернасцю p і значэнне 0 з імавернасцю q = 1-p, то бок імавернасці якога-небудзь асобнага эксперыменту, які задае так-ці-не пытанне. Вынік пытання — бінарнае значэнне, адзін біт інфармацыі, значэнне якога поспех/так/праўда/адзін з імавернасцю р і няўдача/не/ілжа/нуль з імавернасцю q. Яно можа быць выкарыстана для прадстаўлення (магчыма прадузятае) падкіда манеты, дзе 1 і 0 будзе прадстаўляць «арол» і «рэшка» (ці наадварот) і р будзе з’яўляцца імавернасцю выпадзення арла ці рэшкі адпаведна. У прыватнасці, фальшывыя манеты будуць мець p \neq 1/2
Размеркаванне Бернулі з’яўляецца прыватным выпадкам бінаміальнага размеркавання, дзе праводзіцца адно выпрабаванне (так што n будзе 1 для такога бінаміальнага размеркавання).
Тразагіс
Тразагіс (Trasaghis) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Фрыўлі-Венецыя-Джулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Удзінэ.
Ліўрусткамарэн
Ліўрусткамарэн, (Livrustkammaren), ці Каралеўская скарбніца — музей у Каралеўскім палацы Стакгольма, Швецыя. Тут сабрана мноства экспанатаў, звязаных са шведскай ваеннай гісторыяй і манархіяй. Заснаваны каралём Густавам Адольфам I у 1628 годзе, Ліўрусткамарэн з’яўляецца адным з найстарэйшых музеяў у Швецыі.
Тразагіс
Насельніцтва складае 2427 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 32 чал./км². Займае плошчу 77 км². Паштовы індэкс — 33010. Тэлефонны код — 0432.
Ліўрусткамарэн
Рэчы, якія захоўваюцца ў музеі па сённяшні дзень, выкарыстоўваюцца ў некаторых афіцыйных цырымоніях каралеўскай сям’і — на вяселлях, пахаваннях і каранацыі.
Тразагіс
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
IC 720
IC 720 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральна галактыка) у сузор'і Дзева.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Юзаф Марачэўскі
Юзаф Марачэўскі (Józef Moraczewski; ? — ?) — дзяржаўны службовец.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Марачэўскіх.
Валодаў маёнткаў Уніхоўшчына Лідскага павета.
Сям’я
У шлюбе з Аляксандрай з Бародзічаў.
Бірчанка
Бірчанка — шматзначны тэрмін
Крывасоска конская
Крывасоска конская (Hippobosca equina) — крывасмокавае насякомае з сямейства крывасосак. Ставіцца да сінантропных відаў.
Апісанне
Від мае шырокія круглявыя грудзі і добра развітыя крылы. Цела бліскучага бурага колеру з жаўтлявымі нагамі, жаўтлявым малюнкам на чорна-бурых грудзях і бураватымі крыламі. Даўжыня цела 6-8,5 мм.
Экалогія
Маладыя мухі крылатыя. Пасля нападу на гаспадара яны скідаюць крылы. Звычайна нападае на коней і буйную рагатую жывёлу, часта трымаецца на пузе, пад хвастом і на ляжках і моцна турбуе жывёл. Могуць нападаць на чалавека. Уколы мух выклікаюць раздражненні скуры.
Лычкаўцы (Астрынскі сельсавет)
Лы́чкаўцы (, Лычковцы) — былы хутар у Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіў у склад Астрынскага сельсавета.
Ліквідаваны ў 2018 годзе.
NGC 4144
NGC 4144 — галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Вялікай Мядзведзіцы. Бачная зорная велічыня: 11,3. Размер: 6,1' × 1,5'. Прамое ўзыходжанне: 12 гадз. 9 мін. 59,3 сек. Схіленне: +46°27'26".
Гімнастыка
Гімнастыка — сістэма спецыяльна падабраных фізічных практыкаванняў, метадычных прыёмаў, якія выкарыстоўваюцца для ўмацавання здароўя, гарманічнага фізічнага развіцця і ўдасканалення рухальных здольнасцяў чалавека, сілы, спрыту, хуткасці рухаў, трываласці і інш. Аб'ём практыкаванняў дазваляе ўздзейнічаць на ўвесь арганізм у цэлым і развіваць асобныя групы цягліц і органы, рэгуляваць нагрузку з улікам полу, узросту, узроўню фізічнай падрыхтоўкі.
Да спартыўных відаў гімнастыкі адносяцца: спартыўная гімнастыка, мастацкая гімнастыка, акрабатычная
Найвышэйшая рада БНР
Найвышэйшая рада Беларускай Народнай Рэспублікі — орган прадстаўнічай улады БНР, створаны 14 снежня 1919 года ў Менску пасля расколу Рады БНР праз супярэчнасці паміж яе дзеячамі па пытанні аб адносінах да Польшчы (: Народная рада БНР).
Гісторыя
Прадстаўнікі Беларускай партыі сацыялістаў-рэвалюцыянераў (БПС-Р) і Беларускай партыі сацыялістаў-федэралістаў (БПС-Ф) абвінавачвалі сацыял-дэмакратычнае кіраўніцтва Рады БНР у згодніцтве і супрацоўніцтве з польскімі акупацыйнымі ўладамі. У выніку бальшыня Рады (50 чалавек) засталася, стала неафіцыйна звацца Народнай радай Беларускай Народнай Рэспублікі, а меншыня (37 чалавек) выйшла з яе складу і стала называць сябе Найвышэйшай Радай БНР.
Старшынёй Найвышэйшай Рады БНР быў абраны Язэп Лёсік, які дагэтуль узначальваў Раду БНР. У прэзідыум увайшлі Сымон Рак-Міхайлоўскі, Ян Серада, Аляксандр Уласаў, Кузьма Цярэшчанка. Былі пацверджаныя паўнамоцтвы Антона Луцкевіча ў якасці старшыні Рады Міністраў. Польскія ўлады прызналі Найвышэйшую раду, аднак мала лічыліся з ёй. Гэта прымусіла Антона Луцкевіча 28 лютага 1920 года адмовіцца ад пасады старшыні Рады Міністраў.
Пасля падпісання польска-беларускай дамовы 24 сакавіка 1920 года (афіцыйная назва — «Прапановы супольнай канферэнцыі прадстаўнікоў Беларусі і прадстаўнікоў польскага ўрада», падпісаныя з беларускага боку Вацлавам Іваноўскім і Аркадзем Смолічам) Рада атрымала фінансавыя датацыі, што прывяло да істотнага росту яе ўплыву — праз стварэнне апарату і новыя магчымасці працаўладкавання для беларускіх дзеячаў у Менску. У чэрвені 1920 года Найвышэйшая рада БНР патрабавала ад Польшчы прызнаць незалежнасць БНР, мяркуючы што да выбараў Устаноўчага сойма Беларусі будзе знаходзіцца пад пратэктаратам Лігі Нацый.
Малашова
Малашо́ва (, Малашово) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ветрынскага сельсавета.
Найвышэйшая рада БНР
Гісторыя
З пачаткам наступлення бальшавікоў бальшыня сяброў Найвышэйшай рады БНР эвакуявалася ў Польшчу. Сярод іх пачаліся супярэчнасці. Прыхільнікі супрацоўніцтва з польскім урадам падтрымалі «бунт» Люцыяна Жалігоўскага і ўтварэнне Сярэдняй Літвы. У Варшаве быў створаны Беларускі палітычны камітэт пад кіраўніцтвам Паўла Алексюка, які пазней выконваў функцыі «беларускага ўрада» пры Станіславу Булак-Балаховічу ў часе ягонага Палескага паходу.
Малашова
Да 19 студзеня 1973 года вёска знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Ветрынскага пассавета, пасля — у складзе Руднянскага сельсавета.
Найвышэйшая рада БНР
Гісторыя
Зразумеўшы памылковасць арыентацыі на Польшчу, сацыял-дэмакраты прынялі ўдзел у нацыянальна-палітычнай нарадзе 20 кастрычніка 1920 года ў Рызе, якую праводзілі БПС-Р і БПС-Ф. Сябра прэзідыума Найвышэйшай рады Кузьма Цярэшчанка ад яе імя прызнаў гэтак званую Народную раду БНР (ці проста Раду БНР) адзіным паўнамоцным прадстаўніком беларускага народа. Найвышэйшая рада спыніла сваё існаванне.
Сяргей Аляксандравіч Ціхаміраў
Сяргей Аляксандравіч Ціхаміраў (нар., п. Правідзення, Чукоцкі раён, Хабараўскі край, Расія) — беларускі вучоны ў галіне малекулярнай спектраскапіі, нелінейнай оптыкі і лазернай фізікі. Член-карэспандэнт (2014), доктар фізіка-матэматычных навук (2001).
Біяграфія
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт ім. У. І. Леніна (1975).
З 1975 года ў Інстытуце фізікі АН БССР, з 1992 года ў Інстытуце малекулярнай і атамнай фізікі АН Беларусі. З 2007 года ў Інстытуце фізікі імя Б. І. Сцяпанава НАН Беларусі, з 2012 года загадчык лабараторыі, з 2018 года навуковы кіраўнік Цэнтра «Фатоніка атамных і малекулярных структур». Адначасова з 2012 года намеснік акадэміка-сакратара Аддзялення фізікі, матэматыкі і інфарматыкі НАН Беларусі.
Узнагароды
Прэмія НАН Беларусі (2015) за цыкл работ «Даследаванне дынамікі і механізмаў хуткапрацякальных фотафізічных і фотахімічных працэсаў у складаных атамна-малекулярных сістэмах на аснове развіцця і пры змяненні метадаў звышхуткаснай кінэтычнай спектраскапіі».
Навуковая дзейнасць
Навуковыя працы ў галіне звышхуткаснай кінэтычнай спектраскапіі і фотафізікі. Унёс значны ўклад у распрацоўку і стварэнне арыгінальных лазерных сістэм, якія выпраменьваюць імпульсы піка- і фемтасекунднай працягласці. На аснове развіцця метадаў звышхуткаснай спектраскапіі выканаў сістэмныя даследаванні шэрагу хуткапрацякальных фотафізічных і фотахімічных працэсаў у складаных малекулах, біялагічна важных злучэннях, паўправадніковых і плазмонных нанаразмерных структурах і іншых атамна-малекулярных сістэмах. Усталяваў дынаміку і механізмы дысацыяцыі малекулярных сувязяў і зваротнай гемінальнай рэкамбінацыі для шэрагу біялагічна важных злучэнняў і мадэльных сістэм, якія прадстаўляюць практычны інтарэс пры пошуку новых злучэнняў з павялічаным квантавым выхадам актыўных часціц. Атрымаў генерацыю вымушанага выпраменьвання радыкаламі арганічных злучэнняў, якая адкрыла магчымасць стварэння фотахімічных лазераў з аптычнай накачкі на аснове свабодных радыкалаў арганічных злучэнняў. Выявіў і патлумачыў фармаванне анамальна шырокапалосных спектральных контураў узмацнення пры вымушаным камбінацыйным рассейванні ў крышталічным асяроддзі, распачатым фемтасекунднымі імпульсамі. Устанавіў фізічныя механізмы, якія ляжаць у аснове складанай часовай кінетыкі нелінейна-аптычнага водгуку на ўзбуджэнне фемтасекунднымі імпульсамі розных нанакампазітных структур, і рэалізаваў на гэтай базе шэраг перспектыўных хутка пераключалых аптычных прылад. Атрымаў высокастабільную генерацыю фемтасекундных імпульсаў ва ўмовах імпульснай накачкі і выкарыстання новых цвёрдацельных пасіўных затворак на квантавых кропках і стварыў на гэтай аснове магутную кампактную фемтасекундную лазерную сістэму. Прапанаваў лазерна-аптычны метад фарміравання субпікасекундных часавых пазнак ўзаемадзеяння іанізуючага выпраменьвання з крышталічнымі сцінтыляцыённымі матэрыяламі.
Аўтар больш за 300 навуковых прац, у тым ліку 2 манаграфій, 6 аўтарскіх пасведчанняў.
Будынак Стакгольмскай фондавай біржы
Будынак Стакгольмскай фондавай біржы (Börshuset, таксама будынак Шведскай акадэміі) — будынак у гістарычным цэнтры Стакгольма Гамластане, пабудаванае ў паўночнай частцы плошчы Стуртар'ет для Шведскай акадэміі. Аднак ён больш вядомы як будынак Стакгольмскай фондавай біржы, бо да 1990 года ў будынку праходзіў біржавы гандаль. У наш час будынак выкарыстоўваецца Шведскай акадэміяй для правядзення сваіх паседжанняў, у тым ліку для абрання лаўрэата Нобелеўскай прэміі па літаратуры. У будынку размяшчаюцца таксама Нобелеўская бібліятэка і Музей Нобеля.
Новадзявочы манастыр
Новадзявочы манастыр (Новадзявочы Багародзіца-Смаленскі манастыр) (Новоде́вичий монасты́рь, Богоро́дице-Смоле́нский монасты́рь) — праваслаўны жаночы манастыр Рускай Праваслаўнай Царквы ў Маскве, недалёка ад аднайменнай плошчы. Новадзявочы манастыр быў заснаваны вялікім князем Васілём III у 1524 годзе — у гонар Смаленскай іконы Божай Маці «Адзігітрыя» — галоўнай святыні Смаленска, у падзяку за авалоданне Смаленскам у 1514 годзе.
Манастыр размешчаны на Дзявочым полі ў лукавіне Масквы-ракі, каля Лужнікоў, у самым канцы гістарычнай Прэчысценкі (у цяперашні час Вялікай Пірагоўскай вуліцы). З’яўляецца адначасова дзеючым манастыром і філіялам Дзяржаўнага гістарычнага музея. З 2010 года — царкоўны музей Маскоўскай епархіі РПЦ.
IC 721
IC 721 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральна галактыка) у сузор'і Чаша.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Дубровічы
Дубро́вічы (, Дубровичи)  — былы прыпыначны пункт Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Калінкавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Размешчаны за 2,7 км на поўдзень ад вёскі Дудзічы.
Тамаш Тамашавіч Грыб
Тамаш Тамашавіч Грыб, псеўд.: ''Глеба, Т; Н-ка; Небарака; Небарака, Антон; Т.; Т. Г.; Т-г; Т-ш; A. N.; G-be; Ge, Tomasz; N-ka, A.; Niebaraka, Anton; T. (лац.); Т. Н. (лац.), Тита, В.'' (, в. Паляны, Свянцянскі павет, Віленская губерня (цяпер Смаргонскі раён Гродзенскай вобласці) —, Прага, Чэхаславакія), беларускі грамадска-палітычны і культурны дзеяч.
Біяграфія
Нарадзіўся ў беднай сялянскай сям’і. З 1908 па 1912 працаваў на Балтыйскім заводзе ў Санкт-Пецярбургу. Па некаторых звестках, наведываў заняткі ў Пецярбургскім псіханеўралагічным інстытуце. Таксама ўваходзіў у беларускі навукова-літаратурны гурток, арганізаваны Браніславам Эпімахам-Шыпілай, дзе зблізіўся з беларускім рухам. З 1914 года — у войску, удзельнік Першай сусветнай вайны.
Дэлегат І Усебеларускага з’езда (снежань 1917 года), на якім быў арыштаваны савецкімі ўладамі. Адзін з аўтараў Устаўных грамат БНР, сябра Рады БНР і яе Выканкама (1918), займаў пасады міністра земляробства і міністра ўнутраных спраў. Уваходзіў у Цэнтральную Беларускую вайсковую раду. Адзін з лідараў Беларускай партыі сацыялістаў-рэвалюцыянераў. Удзельнік 3-га Усерасійскага з’езда Саветаў (1918). У 1918 годзе чытаў лекцыі на курсах беларусазнаўства ў Мінску. У пачатку 1919 года выдае ў Вільні газету «Грамадзянін». З красавіка 1919 года — у Гродне, дзе супрацоўнічае ў газеце «Родны край», затым — у Мінску. Двойчы ў 1919 годзе зняволены польскімі ўладамі за беларускую незалежніцкую дзейнасць.
У канцы 1920 года выязджае ў Коўна, удзельнічае тут у выданні газеты «Сялянская доля». Удзельнік Усебеларускай палітычнай канферэнцыі (Прага, 1921).
З 1922 года — у Чэхаславакіі. Скончыў філасофскі факультэт Карлава ўніверсітэта (1927) (тэма дысертацыі: Пытанне нацыі і нацыянальнасці. Сацыялагічны аналіз нацыянальнасці; чеш. Otázka národa a národnosti. Sociologický rozbor národnosti). У лістападзе 1927 залічаны ў штат Украінскага інстытута грамадазнаўства ў Празе і прызначаны вучоным сакратаром Беларускага навуковага кабінета. З 1930 года працаваў у беларускім аддзеле Славянскай бібліятэцы, куды пасля спынення дзейнасці інстытута былі перададзены матэрыялы кабінета. У 1934—1938 гадах — загадчык беларускага замежнага архіва ў Празе.
Стварыў у Празе Беларускае (Крывіцкае) культурнае таварыства імя Ф. Скарыны. Актыўна працаваў у суполцы Беларускага студэнцкага саюза. Удзельнічаў у працы Беларускай Рады ў Празе.
Памёр ад ускладненняў грыпу.
Стаў прататыпам аднаго з галоўных герояў дакументальна-аўтабіяграфічнага рамана Віктара Вальтара «Роджаныя пад Сатурнам» (1920-я). Тамаш Грыб прадстаўлены ў ім пад іменем Тамашэвіч (дзядзька Тамаш). У Тамашэвіча таксама доўгія валасы, ён вучыцца на факультэце філасофіі і мае такія самыя палітычныя погляды, як Тамаш Грыб. Магчыма, што Тамаш Грыб быў дударом. Прынамсі ў кнізе Тамашэвіч запрашае на беларускую вечарыну ў Празе, дзе будзе граць на беларускай дудзе.
Навуковая спадчына
Друкаваў артыкулы на тэмы гісторыі, грамадскай думкі, нацыянальна-палітычнага жыцця Беларусі ў часопісах «Студэнцкая думка», «Золак», «Iskry Skaryny». Перакладаў публіцыстыку з рускай і чэшскай моў. Складаў бібліяграфію беларусазнаўства.
Ордаць
О́рдаць (, Ордать) — аграгарадок у Беларусі, у Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарадзішчанскага сельсавета.
Да 22 лютага 2012 года вёска ўваходзіла ў склад Ардацкага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 31 км у напрамку на ўсход ад горада Шклоў, за 57 км ад Магілёва, каля правага берага ракі Бася.
Гісторыя
Згадваецца ў 1643 як вёска Вордаць у Басейскім войтаўстве Шклоўскай воласці ў Аршанскім павеце ВКЛ.
Сядзібна-паркавы комплекс Мілашаў
Сядзібна-паркавы комплекс Мілашаў — былая сядзіба Мілашаў у аграгарадку Чарэі Чашніцкага раёна Віцебскай вобласці.
Рамэа і Джульета: сцэна ў грабніцы
Рамэа і Джульета: сцэна ў грабніцы — карціна англійскага мастака Джозефа Райта, напісаная ў 1790 годзе, якая выстаўлялася ў 1790 і 1791 годзе, на выставе ў Дэрбі ў 1839 годзе ў Інстытуце Механікі, і зараз выстаўленая ў Музеі і мастацкай галерэі Дэрбі. Карціна адлюстроўвае сцэну з драмы «Рамэа і Джульета» Шэкспіра, у якой Джульета, якая стаіць на каленях у цела Рамэа, чуе чые крокі і накіроўвае на сябе кінжал, каб пакончыць жыццё самагубствам (радок «Там шум! Я паспяшаюся. О нож шчаслівы!» (акт 5, сцэна 3) ).
Сядзібна-паркавы комплекс Мілашаў
Гісторыя
У канцы XVIII стагоддзя Чарэя перайшла да Уладзіслава Любіч Мілаша, бацькі вядомага французскага паэта Оскара Мілаша, які ў сваю чаргу быў дзядзькам Нобелеўскага лаўрэата па літаратуры Чэслава Мілаша. Ад папярэдняга ўладальніка Сапегі Мілашам засталася драўляная сядзіба, у якой захоўваўся багаты архіў, карціны, побач быў прыгожы парк.
Да сядзібнага дома вяла бэзавая алея. Недалёка ад сядзібы размяшчаліся млын з цэглы і вінакурня, а за домам — ліпавая алея з зараснікамі дзікай рудбекіі, якая захавалася да нашага часу. Побач з ліпавай алеяй — адзін з каскадаў Мілашаўскіх сажалак. Там гняздзіліся чаплі і дзікія качкі, а вясной з’яўляліся белыя і чорныя лебедзі. Сажалка не перасыхала нават у вельмі засушлівае лета — відавочна, яе падсілкоўвалі крыніцы, адна з якіх сустракаецца на перасячэнні сцяжынак алеі. Пасля рэвалюцыі ў будынку сядзібы размяшчалася школа, а падчас Другой Сусветнай вайны яго цалкам разбурылі.
Да нашага часу захаваліся толькі склеп, ліпавая алея, фундамент альтанкі, некалькі сажалак з каскаду, частка бэзавай алеі, і руіны ўсыпальніцы на беразе Чарэйскага возера, побач з каталіцкімі могілкамі.
Рамэа і Джульета: сцэна ў грабніцы
Памеры карцінай — 180 на 240 сантыметраў. Акрамя карціны, музей Дэрбі выстаўляе эскіз Райта, у якім існуюць змены ў малюнках саркафага і правай нішы, зроблена спроба павялічыць памер выявы асветленай сцяны. Прыцягвае вока гераічная поза Джульеты, а поза Рамэа пераклікаецца з карцінай Мікеланджэла «Цітыўс». У карціне выкарыстаны светлавыя эфекты (спалучэнне цемры і асвятлення свечкамі), якімі асабліва славіўся Райт.
Задумка карціны прыйшла да Райта ў снежні 1776 года, калі ён прапанаваў вобраз «Джульета прачынаецца ў грабніцы». Заказ на карціну быў зроблены брытанскім выдаўцом Альдэрманам Джонам Бойдэлам (Alderman John Boydell) для яго «шэкспіраўскай галерэі» (першай часткі праекту, накіраванага на заахвочванне брытанскай школы жывапісу, якая заключалася ў выпуску ілюстраванага збору п'ес Шэкспіра). Аднак работа паслужыла прычынай сур'ёзнай сваркі паміж імі : Райт выявіў, што Бойдэл дзяліў мастакоў на два класа, і аднёс Райта да другога. Яму, павінны былі заплаціць 300 фунтаў, у той час як іншыя мастакі атрымлівалі прыбытак, які падлічваўся тысячамі. Пратэст Райта быў звязаны нават не столькі са стратай даходу, колькі з рэпутацыйнымі стратамі.
Карціна Райта выстаўлялася ў Каралеўскай Акадэміі ў 1790 годзе, але ён не быў задаволены, так як па яго словах яна была дрэнна прадстаўлена ў сувязі з позняй дастаўкай. Райт адчуваў сябе абражаным з боку Каралеўскай акадэміі мастацтваў і быў рады выставіць пяць карцін у Таварыстве мастакоў Вялікабрытаніі. Карціна была выстаўлена ў Таварыстве і ў наступным годзе, яна была перапрацавана, але яе па-ранейшаму не ўдалося прадаць. Вядома, што карціна была ўключана ў выставу ў Інстытуце механікі Дэрбі, і яна бачна на карціне Самуэля Рэйнера. Многія з карцін, што выстаўляліся ў Рэйнера былі з калекцыі Джозефа Страта. Шматлікія экспанаты калекцыі Рэйнера ўвайшлі ў ранні збор Музея Дэрбі, але «Рамэа і Джульеце» спатрэбілася шмат гадоў, перш чым яна вярнулася ў калекцыю.
Карціна выстаўлялася пасля смерці Райта (якая настала ў 1797 годзе) ў 1801 і 1810 гадах на продаж, але не знайшла пакупніка. У выніку яна была куплена ў душапрыказчыкаў Райта і знаходзілася ў сям'і Окс з 1883 года, пакуль не была набыта для Музея Дэрбі за 33250 фунтаў стэрлінгаў у 1981 годзе.
Францішак Ляхоцкі
Франці́шак Ляхо́цкі (Franciszek Lachocki;, , Расійская імперыя — 13 верасня 1988, Пенсільванія, ЗША) — польскі паэт-эмігрант беларускага паходжання.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Пружанах у сям’і мясцовага шляхціца Міхаіла. Унук Ксаверыя Ляхоцкага, маршалка пружанскай шляхты ў канцы XIX стагоддзя. Дзяцінства правёў у маёнтку сям’і ў вёсцы Росахі. У 1915 годзе сям’я эвакуіраваная ўглыб Расіі.
Па вяртанні ў Пружаны жыў на вуліцы Замкавай, працаваў школьным інспектарам, пасля ў фінаддзеле.
Арыштаваны 24 сакавіка 1940 года з прыходам у Заходнюю Беларусь Саветаў. 21 жніўня асуджаны на 8 гадоў у папраўча-працоўным лагеры ва Ухце, а яго сям’я дэпартаваная ў Казахстан. 8 верасня 1941 года амніставаны і разам з сынамі далучыўся да фарміраванай Арміі генерала Андэрса. У 1942 годзе разам з арміяй пакінуў СССР, ваяваў у I корпусе ў Шатландыі.
Пасля вайны асеў у Вялікабрытаніі, дзе скончыў курсы садаводства і агародніцтва, працаваў па спецыяльнасці. З 1950 года — у ЗША, горад Блумфілд. Некаторы час вёў ліставанне з настаўніцай з Пружанаў Варварай Шпакоўскай.
Творчасць
Паэтычныя зборнікі «Ластаўчыны гнёзды» (1970), «Дом з лістоўніцы» (1971), «На бярозавай кары» (1980), «За карункавыя вечары» (1984), «Над Мухаўцам» і «Палессе» (1987), у якіх апяваў роднае Палессе.
Апавяданне «Споведзь».
Па смерці Францішка Ляхоцкага яго кнігі перадаў польскаму аддзелу бібліятэкі ў Нью-Брытэне (Канектыкут, ЗША) Ян Вуйцік.
Ігнат Ігнатавіч Казлоўскі
Ігнат Ігнатавіч Казлоўскі (Игнат Игнатьевич Козловский;, Гродна — , Масква) — рускі філолаг-славіст і палеограф.
Біяграфія
Скончыў Усць-Мядзведзіцкую гімназію, пазней гістарычна-філалагічны факультэт Маскоўскага ўніверсітэта (1889), пачаў працаваць настаўнікам у 5-й Маскоўскай гімназіі, дзе паспеў даць толькі некалікі ўрокаў. У студзені 1889 года выбраны членам-карэпандэнтам Маскоўскага археалагічнага таварыства. Памёр ад сардэчнага прыступу.
Вывучаў праблемы параўнальна-гістарычнага славянскага мовазнаўства. Аўтар некалькіх прац па параўнальным мовазнаўстве і граматыцы славянскіх моў, апублікаваных у міжнародных славісцкіх часопісах. Зрабіў значны ўклад у вывучэнне тэкстаў «Слова пра паход Ігараў».
NGC 4145
NGC 4145 – галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Гончых Псоў. Бачная зорная велічыня: 10,8. Размер: 6,5'x4,3'. Прамое ўзыходжанне: 12 гадз. 10 мін. 1,7 сек. Схіленне: +39°52'58".
Цэрый
Цэрый (Cerium) Ce — хімічны элемент, лантаноід; атамны нумар 58. Названы ў гонар Цэрэры — малой планеты Сонечнай сістэмы.
Прымяненне
Дабаўкі да сталі для павышэння яе трываласці. Солі цэрыю — добрыя каталізатары многіх хімічных рэакцый.
Мяжа (Гарадоцкі раён)
Мяжа́ — аграгарадок (да 2009 г. вёска) у Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці на аўтадарозе, якая злучае вёску з горадам Гарадок, за 42 км на паўночны ўсход ад Гарадка і за 39 км ад чыгуначнай станцыі Гарадок, за 75 км ад Віцебска. Цэнтр сельсавета.
Мяжа размешчана на беразе ракі Ловаць, каля азёр Мяжа і Сосна.
Гісторыя
Упершыню згадваецца ў пісьмовых крыніцах з XVI стагоддзя як дзяржаўная ўласнасць у Віцебскім павеце Віцебскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. У канцы XVII ст. сяло Межы ў Суражскім павеце Полацкай губерні, з 1814 г. маёнтак ва ўласнасці памешчыкаў Глінскіх. У 1850 г. у маёнтку дзейнічалі ветравы млын, млын з коннай цягай і вінзавод. У канцы XIX — пачатку XX ст. маёнтак у Зайкаўскай воласці Гарадоцкага павета Віцебскай губерні. У 1885 годзе ў маёнтку дзейнічалі царква і вінзавод.