cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Эсперанта-літаратура
I перыяд (1887—1920):Прымітыўны рамантызм і фарміраванне стыля
Напрацягу першых гадоў эсперанта-руха літаратура была большай часткай перакладнойю гэта звязана з тым, што мова знаходзілася яшчэ ў стадзіі развіцця і было няшмат пісьменнікаў валодаючых эсперанта на добрым узроўні. Першыя арыгинальныя літаратурныя творы належаць самому стваральніку эсперанта, Людовіку Заменгофу: «О маё сэрца» (Ho mia kor'!) і «Мая дума» (Mia penso) апублікаваныя ў Першай кнізе ў 1887 годзе. Са з’яўленнем першага перыядычнага выдання «Эсперантыст» (La Esperantisto) пачынаюць выдавацца і іншыя невялікія вершаваныя і празаічныя творы. Значнай падзеяй для эсперанта-літаратуры стала выданне «Фундаментальнай хрэстаматыі» (Fundamenta krestomatio") у 1903 годзе. Істотны штуршок развіццю літаратуры даў першы Сусветны Кангрэс эсперантыстаў, пасля якога арыгінальных твораў стала болей, да тагож расла іх якасць, так як болей стала носьбітаў мовы і ўзрос іх моўны ўзровень. А ўжо ў 1907 годзе з’яўляецца першы раман, напісаны на мове эсперанта французскім доктарам Анры Вальенам «Прэлонгскі замак» (Kastelo de Prelongo). Ён жа напісаў і другі арыгінальны раман на эсперанта «Ён?» (Ĉu li?). У гэты ж перыяд робяцца першыя якасныя пераклады сусветнай класічнай літаратуры: перакладзены Заменгофам «Гамлет» Шэкспіра, Васілём Дзевятніным Барыс Гадуноў Пушкіна, Дэман Лермантава, Абрамам Кофманам Іліяда Гамера. Значны след пакінуў у эсперанта-літаратуры і «бацька паэзіі на эсперанта» Антоній Грабоўскі сваімі ўластнымі арыгінальнымі творамі і перакладамі Пушкіна, Міцкевіча, Гётэ. Характэрнай адметнасцю I перыяду было з’яўленне пісьменніцкіх школ: Славянскай, Паўночнай, Французскай
Славянская школа
Славянская школа была актыўна да 1920 года. Яе магчыма падзяліць на два пакаленні. Лідарамі першага пакалення сталі 5 пісьменннікаў, творы якіх увайшлі ў «Фундаментальную хрэстаматыю»: Антоній Грабоўскі, Васіль Дзевяцін, Лео Бельмонт і Фелікс Заменгоф. Да паэтаў першага пакалення Славянскай школы адносяцца Александр Дамбраўскас і Іван Селязнёў. Асоблівае месца займае Юзаф Вашэўскі, чыя повесць "На кірпічным заводзе (En la Brikejo) атрымала прэмію падчас першага конкурса эсперанта-літаратуры. Больш за ўсіх прадстаўнікоў другога пакалення Славянскай школы вылучаюцца чэшскі паэт Станіслаў Шулхоў адзін з першых стваральнікаў апавяданняў Іван Генадзевіч Шыраеў і «першы эсперанта-стыліст» Кабэ.
II перыяд (1921—1930): Зрэлы рамантызм і росквіт літаратуры
Пачаткам новага перыяду ў эсперанта-літаратуры прынята лічыць выданне паэтычнага зборніка венгерскага эсперантыста Кальмана Калачаі «Мір і сэрца» (Mondo kaj koro). У наступнае дзесяцігоддзе адбываецца росквіт эсперанта-літаратуры, дзякуючы шэрагы выдаючыхся пісьмпннікаў і паэтаў: Яўген Міхальскі, Дзьюла Багі, Мікалай Хахлоў і іншых.
III перыяд (1931—1951): Парнасіянізм і зрэласць літаратуры
У пачатку трэцяга перыяду выходзяць значныя для эсперанта кнігі: «Поўны слоўнік эсперанта» (Plena vortaro de Esperanto, 1930), «Нацятая струна» (Streĉita kordo, 1931), анталогія «Вечны букет» (Eterna bukedo, 1931), «Парнаскі даведнік» (Parnasa gvidlibro, 1932), пераклад «Пекла» Дантэ (Infero, 1933), «Поўная граматыка эсперанта» (Plena gramatiko de Esperanto, 1935). Пачынаючы з 1950 года Сусветная асацыяцыя эсперанта праводзіць конкурс літаатурных твораў у наступных намінацыях: арыгінальная проза на эсперанта; арыгінальная паэзія на эсперанта; арыгінальае эссэ на эсперанта на тэму мовы, літаратуры, гісторыі і сацыялогіі; арыгінальны твор для тэатра; дзіцячая кніга года, арыгінальна напісаная на эсперанта. Пісьменнікі гэтага перыяду:
V перыяд (1975 — наш час): Эксперыментальная паэзія, папулярызацыя рамана, постмадэрнізм
Падчас V перыяду ва многіх выпадках творы напісаныя на эсперанта перакладаюццца на нацыянальныя мовы. У свеце з’яўляецца больш выдавецтваў, друкуючых арыгінальныя і перакладныя творы на эсперанта. Падчас 60-га кангрэса ПЭН-клуба ў 1993 годзе было прынята рашэнне аб стварэнні эсперантысцкай секцыі. У 2007 годзе быў выдадзены першы нумар літаратурнага часопіса Beletra Almanako. Пісьменнікі V перыяду:
Суб’екты Расійскай Федэрацыі
Суб’ект Расійскай Федэрацыі або скарочана суб’ект Федэрацыі, суб’ект Расіі — тэрытарыяльная адзінка верхняга ўзроўню ў Расійскай Федэрацыі.
Дабейскі сельсавет
Дабе́йскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Шумілінскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Дабея.
Суб’екты Расійскай Федэрацыі
Паводле Канстытуцыі Расійскай Федэрацыі, Расія з’яўляецца федэратыўнай дзяржавай і складаецца з раўнапраўных суб’ектаў Расійскай Федэрацыі, на цяперашні час з 89 суб’ектаў — рэспублік, краёў, абласцей, гарадоў федэральнага значэння, аўтаномных абласцей, аўтаномных акруг. Кожны суб’ект федэрацыі, акрамя федэральных органаў, мае сваю выканаўчую (звычайна, губернатара або кіраўніка), заканадаўчую (рэгіянальныя парламенты) і судовую (канстытуцыйны (статутны) суд суб’екта) галіны ўлады. Суб’екты маюць сваю ўласную канстытуцыю або статут, а таксама ўласнае заканадаўства, якое прымаецца рэгіянальнымі парламентамі. Суб’екты федэрацыі маюць па два прадстаўніка ў верхняй палаце расійскага парламента — Савеце Федэрацыі. Ва ўзаемаадносінах з федэральнымі органамі дзяржаўнай улады ўсе суб’екты федэрацыі паміж сабой раўнапраўныя. Суб’екты маюць паўнамоцтвы вырашаць пытанні, аднесеныя Канстытуцыяй да ведання суб’ектаў. Суб’екты Расійскай Федэрацыі не маюць права выхаду з яе складу.
Асаблівасці статусу суб’ектаў федэрацыі
Расійскую Федэрацыю складаюць рэспублікі, краі, вобласці, горада федэральнага значэння, аўтаномная вобласць і аўтаномныя акругі, якія з'яўляюцца суб’ектамі федэрацыі. У табліцы прыводзяцца асаблівасці канстытуцыйна-прававога статусу кожнага з тыпаў суб’ектаў Расійскай Федэрацыі. У дужках пазначаны артыкулы Канстытуцыі Расіі, якія змяшчаюць адпаведныя палажэнні.
Дабейскі сельсавет
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Сіроцінскага раёна Віцебскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Сіроцінскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. 23 лістапада 1961 года Сіроцінскі раён перайменаваны ў Шумілінскі. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Віцебскага раёна. 27 снежня 1962 года ў склад сельсавета ўключаны 9 населеных пунктаў Лаўжанскага сельсавета (Баравыя, Гарбузы, Залессе, Лоўжа, Марынкіна, Мерзлякі, Пабеда, Слабада і Шняўка). У 1963 годзе вёска Шняўка пералічана ў склад Лаўжанскага сельсавета Полацкага раёна. З 30 ліпеня 1966 года сельсавет у складзе адноўленага Шумілінскага раёна. 12 верасня 1966 года ў склад сельсавета ўключаны 6 населеных пунктаў (Акулёнкі, Галі, Запруддзе, Клімава, Лутаўе і Міралюбава), якія да 30 ліпеня 1966 года ўваходзілі ў склад Бешанковіцкага сельсавета Бешанковіцкага раёна, у склад Лаўжанскага сельсавета пералічаны 10 населеных пунктаў (Баравыя, Барсукі, Варанькі, Гарбузы, Залессе, Лоўжа, Марынкіна, Мерзлякі, Пабеда і Слабада). 10 жніўня 1970 года ў склад Мікалаеўскага сельсавета перададзены 6 населеных пунктаў (Акулёнкі, Галі, Запруддзе, Клімава, Лутаўе і Міралюбава). На 1 студзеня 1974 года ў складзе Дабейскага сельсавета 26 населеных пунктаў. 8 красавіка 2004 года ў склад сельсавета са Светласельскага сельсавета перададзены 7 населеных пунктаў у межах сельскагаспадарчага вытворчага кааператыва «Будавесць» (вёскі Амбросавічы, Гародна, Куціна, Маркава, Непароты, Рускі і Чарнецкае). 13 красавіка 2007 года скасавана вёска Высачаны.
Суб’екты Расійскай Федэрацыі
Асаблівасці статусу суб’ектаў федэрацыі
Анексія Крыма Расійскай Федэрацыі, у выніку якой былі ўтвораны 2 новыя суб’екты Расійскай Федэрацыі (Рэспубліка Крым і горад федэральнага значэння Севастопаль), не мае міжнароднага прызнання.
Размеркаванне суб’ектаў федэрацыі па тыпах
Ніжэй даюцца пра колькасць суб’ектаў Расійскай Федэрацыі кожнага тыпу і іх тэрытарыяльнае размяшчэнне.
Дабейскі сельсавет
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1341 чалавек, з іх 93,7 % — беларусы, 4,0 % — рускія, 1,3 % — украінцы.
Суб’екты Расійскай Федэрацыі
Коды суб’ектаў федэрацыі
Ёсць шэраг кадыровак суб’ектаў Расійскай Федэрацыі, паводле якіх ім прысвойваюць лічбавыя або літарныя абазначэнні для розных мэт.
Групіроўкі рэгіёнаў Расіі
Суб’екты Расійскай Федэрацыі групуюць у:
Марсала (віно)
Марсала — моцнае віно, якое мае некаторае падабенства з мадэрай, але адрозніваецца ад яе большым утрыманнем цукру. Спірт 18-20 %, цукар 1,5-7 %.
Марсалу ўпершыню пачалі вырабляць на востраве Сіцылія, у наваколлях горада Марсала (ад назвы якога і назвалі віно) і Трапані. Для італьянскай марсалы характэрны спецыфічны прысмак — вынік дабаўкі да віна невялікай колькасці папярэдне вываранай карабельнай смалы. Пасля гэтага адценне смаку пачалі атрымліваць дадаткам моцна уваранага вінаграднага сусла. Выпускаюцца водаразаваныя маркі марсалы, напрыклад, з пахам банана, чорнай парэчак і г. д.
Вэйхерова (гміна)
Вэйхеро́ва (Wejherowo) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Вэйхероўскага павета Паморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Вэйхерове. Плошча гміны складае 194,08 км². Станам на 2014 год у гміне Вэйхерова пражывалі 23 573 чалавекі, шчыльнасць — 121,5 чал./км².
Портсмут
По́ртсмут — горад і унітарнае адзінка ў брытанскім цырыманіяльным графстве Гемпшыр на беразе праліва Солент, які адзяляе Англію ад вострава Уайт. Асноўная частка гарадскога насельніцтва сканцэнтравана на востраве Портсі. Тут здаўна размешчана адна з галоўных баз брытанскага ВМФ. Насельніцтва — каля 200 тысяч чалавек (2008)
Парафія
Парафія (παροικία ад παρά «каля» і οἶκος «дом»; paroecia), таксама плябанія, прыход — базавая арганізацыйная адзінка ў хрысціянскіх Цэрквах. Згодна з тэалагічнай канцэпцыяй, парафія — гэта акрэсленая супольнасць вернікаў, утвораная ў сталы спосаб у епархіі (дыяцэзіі), пастырская апека над якой даручана прэсвітару. Цэнтрам жыцця парафіі з'яўляецца парафіяльны храм.
За парафію адказвае адзін святар (прэсвітар), які выступае ад яе імя перад царкоўнымі ўладамі. У беларускіх рыма-католікаў яго традыцыйна называюць пробашчам, у грэка-католікаў з часоў Берасцейскай уніі прынята называць парахам, а ў праваслаўных найчасцей — «настаяцелем». У парафіі могуць быць іншыя парафіяльныя супрацоўнікі, якія яму дапамагаюць — вікарыі, капеляны, рэзідэнты. У дапамогу прэсвітару ў парафіі ствараюцца парафіяльныя саветы са свецкіх вернікаў, якія дапамагаюць у вырашэнні пастырскіх і эканамічных спраў.
Інстытут парафіі існуе ў Царкве з IV ст. Яго ўтварэнне звязанае з распаўсюджаннем хрысціянства ў сельскай мясцовасці. Значэнне і роля парафіі былі вызначаны ў 1215 г. на Чацвёртым Латэранскім саборы.
Звычайна, парафія мае тэрытарыяльны характар і ахоплівае вернікаў пэўнай тэрыторыі. У Каталіцкай Царкве, аднак, калі ёсць патрэба, епархіяльны біскуп можа ўтвараць асабовыя парафіі: паводле нацыянальнасці, мовы або нейкага іншага крытэрыя.
У рымска-каталіцкай царкве ў Беларусі парафію часта называюць плябаніяй ад назвы святарскага двара. У праваслаўнай царкве ў Беларусі паняцце «парафія» часцей перадаецца словам прыход.
Дачнэ (Біляіўскі раён)
Дачнэ (Да́чне) — вёска ў Біляіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
IC 2524
IC 2524 — галактыка тыпу S0-a (спіральная галактыка) ў сузор’і Малы Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Дзелавы цэнтр (станцыя метро, Калінінска-Солнцаўская лінія)
«Дзелавы цэнтр» (Делово́й центр) — станцыя Сонцаўскай лініі Маскоўскага метрапалітэна.
Людвінова (Шаркаўшчынскі раён)
Людвіно́ва (, Людвиново) — вёска ў Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Германавіцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах фальварак у складзе гміны Сцефанполле, пазней у складзе гміны Германавічы Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 3 кастрычніка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Сцефанполлеўскага сельсавета Дзісенскага раёна, да 21 кастрычніка 1959 года ў падпарадкаванні Шаркаўшчынскага раёна, з 21 кастрычніка 1959 года ў складзе Германавіцкага сельсавета Шаркаўшчынскага раёна.
Свіяга
Свія́га (Свия́га, Зөя, Сĕве, Сӱйэ) — рака ў Расіі, ва Ульянаўскай вобласці і Татарстане, правы прыток Волгі.
Даўжыня — 375 км, плошча вадазбору — 16 700 км². Шырыня 5—40 м, глыбіня 0,3—4,0 м, хуткасць цячэння 0,1—1 м/с. Сярэдні расход вады каля 35 м³/с.
Рака бярэ пачатак на ўсходнім схіле Прыволжскага ўзвышша ў Кузаватаўскім раёне і мае тры вытокі. Асноўным вытокам лічыцца размешчаны на ўзвышшы (332 м) у 5 км на паўднёвы захад ад вёскі Кузаватава. Другі выток бярэ пачатак каля вёскі Красная Паляна, а трэці на захад ад вёскі Баеўка. Цячэ з поўдня на поўнач паралельна Волзе па асіметрычнай ўзнёслай хвалістай раўніне, моцна перасечанай шматлікімі глыбокімі (часам у дзесяткі метраў) ярамі і балкамі. Правабярэжная частка больш складаная па рэльефе. Рэчышча ракі звілістае, шырыня ў межань 20—30 м, сярэдняя глыбіня на перакатах — 0,6 м, на плёсах — 1,3 м. Упадае ў Свіяжскі заліў Куйбышаўскага вадасховішча. Суднаходная на 53 (62 ) км ад вусця.
На рацэ знаходзіцца горад Ульянаўск.
Бай (народ)
Паходжанне
Назва народа бай з’явілася ў кітайскіх крыніцах толькі падчас дынастыі Юань, аднак запісы на іх мове, зробленыя кітайскімі іерогліфамі, вядомы ўжо ў перыяд існавання дзяржаў Наньчжаа (VIII—X стст.) і Далі (X—XIII стст.).
Сучасныя генетычныя даследаванні дэманструюць тое, што бай блізкія да іншых народаў населенага імі рэгіёна, асабліва да йі. Аднак мова бай бліжэй да кітайскай, чым да моў суседзей. Таму ў новуковых колах існуе 2 групы версій аб іх паходжанні. Першая канцэнтруецца вакол мовы і сцвярджае, што бай маюць агульнае паходжанне з кітайцамі, канчаткова аддзяліліся ад іх у канцы 1 тысячагоддзя да н. э. Прыхільнікі другой групы версій лічаць, што бай маюць агульнае паходжанне з йі, а іх мова сфарміравалася пазней у выніку даўгатэрміновай асіміляцыі выхадцаў з Кітая.
Субэтнічныя групы
Частка бай належыць да субэтнічных груп нама і лейма. Яны лічацца нашчадкамі бежанцаў з дзяржавы Далі, заваяванай ў XIII ст. Хубілай-ханам. Нама аселі ў рэчышчы Меконга на захадзе ад асноўнай часткі бай і кантактавалі пераважна з суседнімі тыбета-бірманскімі народамі. Каля 300 гадоў таму з іх ліку вылучыліся лейма, якія мігрыравалі ў горныя раёны далей на захад. Хаця кантакты паміж асноўнай часткай бай і дзвюмя субэтнічнымі групамі ніколі не перарываліся, у XVIII — XIX стст. нават назіраўся прыток перасяленцаў з усходу, адносная ізаляванасць спрыяла ўзнікненню спецыфічных рыс мовы і культуры.
Культура
Асноўным заняткам бай здаўна з'яўляецца сельская гаспадарка. Продкі бай узводзілі маштабныя ірыгацыйныя збудаванні, якія дазвалялі пашыраць плошчы земляробчых угоддзяў. Вядома, што ўжо ў сярэднявеччы яны мелі шырокі набор культурных раслін — рыс, проса, пшаніцу, грэчку, бабовыя. Дзякуючы вывучэнню метэаралогіі і ўдасканальванню прыёмаў працы, яны атрымоўвалі 2 ураджаі за год. У наш час таксама вырошчваюць кукурузу, тытунь, бавоўнік, цукровы трыснёг, рапс і інш.
Жывёлагадоўля адыгрывае дадатковую ролю. Звычайна трымаюць курэй, качак, кароў, авечак, свінняў. У мінулым існаваў звычай лову рыбы з дапамогай прыручаных бакланаў.
Народныя рамёствы існуюць як самастойны і дадатковы занятак. Бай вядомы як выдатныя будаўнікі, архітэктары, ганчары, разьбяры, апрацоўшчыкі мармуру і вытворцы лакіраванага посуду. Даўнім камерцыйным заняткам з'яўляецца здабыча солі.
Марка Пола пісаў пра жыхароў Далі, што яны ўжываюць сырое мяса, прыпраўленае часныком. Для кухні бай сапраўды характэрна хуткая тэрмічная апрацоўка, так што некаторыя стравы могуць падацца сырымі. Мяса, вантробы, рыбу і нават гародніну часцяком вэндзяць або марынуюць, падаюць з вострымі прыправамі і мучной падлівай. Існуе этыкет, згодна якому гасцей напераменку частуюць чаем, 8 стравамі і 2 дадатковымі талеркамі з садавінай. Чай — найбольш папулярны напой. Прынята выпіваць 3 невялікія кубкі. Лічыцца, што першы дае прыемны водар, другі — прыемны смак, трэці спаталяе смагу.
Белы колер адлюстроўвае годнасць і падкрэслівае высокі сацыяльны статус, таму белая вопратка разглядаецца як пераважная. Мужчыны апранаюць белыя кашулі з белымі нагавіцамі, белы цюрбан і ярка вышытыя шкарпэткі і рамяні. Маладыя жанчыны таксама аддаюць перавагу светлым спадніцам, але па-над імі нацягваюць болей цёмны жакет. Старыя жанчыны апранаюцца ў чорную і сінюю вопратку. Распаўсюджаны такія ўпрыгожванні, як срэбраныя завушніцы, заколкі для валасоў, каралі і нефрытавымі бранзалеты. Адзенне багата дэкаруецца вышыўкай.
Бай маюць розныя тыпы паселішчаў. Хаця большасць жыве ў сельскай мясцовасці, з перыяду сярэднявечча вядомы гарады. Найболей слынны горад Далі, калісьці адметны сваімі белымі мармуровымі будынкамі. Даліна вакол Далі і ў нашы дні з'яўляецца месцам, дзе найлепей захоўваюцца архітэктурныя традыцыі. У вёсцы Сіньжоу сустракаюцца пабудовы XVII — пачатку XX стст. Традыцыйна паселішчы складаліся з асобных двароў, вакол якіх узводзіўся мур з вежай над брамай. Ён фарбаваўся белым колерам. Асноўнымі будаўнічымі матэрыяламі былі дрэва і цэгла. Да пачатку XX ст. склаўся стыль пабудовы 3 хацін, аб'яднаных агульнымі сценамі ў форме літары П. Знутры жытло даволі прасторнае, часцяком шматпавярховае. Дахі крылі керамічнай дахоўкай. Вуліцы ў вялікіх паселішчах брукаваліся лупняком. Дамы багатых жыхароў дэкараваліся разьбою і каляровымі цаглінамі.
Асноўная сацыяльная адзінка — малая нуклеарная сям’я. Хаця ў мінулым была дазволена палігамія, большасць сем'яў фарміраваліся як манагамныя. Вялікія пашыраныя сем'і часцей сустракаліся сярод заможных землеўладальнікаў, якія такім чынам імкнуліся захаваць цэласнасць валоданняў. Традыцыйна заахвочваліся шлюбы паміж стрыечнымі братамі і сёстрамі. Выкуп за нявесту быў абавязковым. Часцяком, жаніх не мог расплаціцца да вяселля і выплачваў выкуп пасля заключэння шлюбу. У сельскай мясцовасці ён мог расплочвацца асабістай працай і такім чынам ператвараўся ў парабка бацькоў жонкі. Спадчына перадавалася толькі па мужчынскай лініі. Падчас культурнай рэвалюцыі выкуп нявесты і пазбаўленне жанчын маёмасці былі забаронены.
Да XX ст. развівалася складанае іерархічнае грамадства, дзе на ніжэйшай прыступцы сацыяльнай лесвіцы стаялі рабы, а на вышэйшым — буйныя землеўладальнікі і чыноўнікі кітайскай адміністрацыі. У некаторых раёнах захоўвалася абшчынная маёмасць на зямлю, практыкавалася ўзаемадапамога і супольная праца для пабудовы і эксплуатацыі ірыгацыйных збудаванняў. Але 80% зямлі былі прыватнай маёмасцю невялікага пласта гаспадароў. Многія з іх належылі да старой арыстакратыі, сфарміраванай да далучэння да Кітая. Сяляне, што траплялі ў залежнасць да іх, фактычна ператвараліся ў прыгонных, не мелі права пакідаць занятыя імі надзелы без дазволу пана. З іншага боку, арыстакраты павінны былі клапаціцца пра падданых, ашчаджаць значныя грошы для існавання рэлігійных устаноў, лічыліся правадырамі сваёй мясцовасці. Бай знакаміты буйнымі паўстаннямі, якія яны арганізоўвалі супраць імперыі Цын. У 1910 г. рабства было адменена. У 1949 г. адбылася зямельная рэформа.
Бай маюць багатую вусную і пісьмовую спадчыну. Асабліва вылучаюцца старажытныя эпічны твор «Быццё», вершы і кароткія апавяданні пра Наньчжаа, перакладзеныя ў позняе сярэднявечча на кітайскую мову. Са старажытных часоў вядзе сваё існаванне комплекснае музычнае відовішча чуйчуй, якое спалучае народныя спевы і танцы. Бай вядомы маляўнічымі святамі. Звычайна яны прысвечаны будысцкім святыням, аднак сустракаюцца рэгіянальныя святы, якія бяруць пачатак ад старажытных штогадовых кірмашоў. Яны суправаджаюцца ахвярапрынашэннямі, карнаваламі і песеннымі спаборніцтвамі.
Рэлігія
З IX ст. сярод бай распаўсюджаны будызм у форме дзэн. Мясцовая будысцкая традыцыя адрозніваецца ад кітайскай наяўнасцю некаторых тантрычных элементаў. Падчас культурнай рэвалюцыі будысцкія кляштары былі зачынены, многія манахі рэпрэсаваны, але ў апошнія дзесяцігоддзі адбываецца паступовае адраджэнне гэтай рэлігіі.
Юрый Якаўлевіч Чайка
Юрый Якаўлевіч Чайка (Юрий Яковлевич Чайка; нар. 21 мая 1951, Нікалаеўск-на-Амуры, Хабараўскі край, РСФСР, СССР) — расійскі дзяржаўны дзеяч, юрыст. Генеральны пракурор Расійскай Федэрацыі з 23 чэрвеня 2006 года. Дзяржаўны саветнік юстыцыі Расійскай Федэрацыі (1999), сапраўдны дзяржаўны саветнік юстыцыі (2006), член Савета бяспекі Расійскай Федэрацыі.
Міністр юстыцыі Расійскай Федэрацыі (17 жніўня 1999 — 23 чэрвеня 2006 гады).
Лулу і Брыгз
«Лулу і Брыгз» («Dog») — амерыканскі фільм жанру — роўд-муві. Прэм’ера фільма ў ЗША адбылася 18 лютага 2022 года. Гэта гісторыя пра сумеснае падарожжа чалавека і сабакі, якія праходзяць праз прыгоды і пачынаюць сябраваць. І гэтае сяброўства змяняе ўсё.
Апісанне
Герой Татума — Джэксан Брыгз — былы вайсковец. Праз траўму галавы Брыгз не мае дазволу служыць у арміі, але ж ён спадзяецца туды вярнуцца — трэба толькі, каб за яго закінулі слоўца. Гэтую задачу Брыгзу дапамогуць вырашыць, калі ён выканае заданне, то-бок даставіць Лулу на пахаванне ў Арызону.
І Лулу, і Брыгз маюць сваё цяжкае мінулае, і праз гэта не могуць давяраць навакольным і ўсяму свету. Сумеснае падарожжа дапамагае ім змяніцца да лепшага.
З аднаго боку, у стужцы хапае момантаў, што дэманструюць: і Лулу, і Брыгз усё яшчэ не пазбавіліся свайго посттраўматычнага расстройства. Напрыклад, сабака неяк бачыць чалавека ў мусульманскім адзенні і адразу нападае на яго, бо гэта тое, чаму аўчарку вучылі. Тым часам Брыгз хваліцца, колькі чалавек ён паспеў забіць, і не надта аналізуе, што гэта значыць.
Дабражанавэ
Дабражанавэ (Доброжа́нове) — вёска ў Біляіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Лулу і Брыгз
Сюжэт
Сабаку трэба даставіць на пахаванне былога ваеннага афіцэра, які некалі трэніраваў Лулу. Шлях няблізкі — са штата Вашынгтон у Арызону, каля тысячы кіламетраў. І ў гэтым падарожжы сабаку будзе суправаджаць чалавек, бадай, з не менш складанай гісторыяй
Альда Мора
Альда Рамэо Луіджы Мора (Aldo Romeo Luigi Moro; 23 верасня 1916, Малье, Апулія — 9 мая 1978, Рым) — старшыня Савета міністраў Італіі ў 1963—1968 і 1974—1976 гадах.
Дарагамілаўская (станцыя метро)
«Дарагамілаўская» (Дорогоми́ловская) — праектуемая станцыя Калінінска-Солнцаўскай лініі Маскоўскага метро.
Вэрбкавіцы (гміна)
Вэрбкаві́цы (Werbkowice) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Грубяшоўскага павета Люблінскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Вэрбкавіцах. Плошча гміны складае 188,26 км². Станам на 2004 год у гміне Вэрбкавіцы пражывалі 10 200 чалавек, шчыльнасць — 54,2 чал./км².
Парламенцкія выбары ў Германіі (2021)
Папярэднія выбары
Выбары 2017 года адбыліся пасля чатырохгадовай вялікай кааліцыі між партыямі ХДС/ХСС і СДПГ. Нягледзячы на тое, што ХДС/ХСС заставалася найбуйнейшай парламенцкай групай, яны разам з СДПГ панеслі значныя страты на выбарах. Лідар сацыял-дэмакратаў Марцін Шульц, прызнаючы нездавальняючыя вынікі выбараў пасля чатырох гадоў знаходжання ва ўрадзе (партыя атрымала найгоршыя з 1949 года вынікі ), абвясціў пра пераход партыі ў апазіцыю. Паколькі кааліцыя ХДС/ХСС не магла супрацоўнічаць ні з АдГ, ні з Левымі з-за прынцыповых адрозненняў у ідэалогіях, адзіным магчымым варыянтам фарміравання ўрада была так званая, якая складалася з ХДС/ХСС, СвДП і Зялёных. Перамовы паміж партыямі працягваліся амаль пяць тыдняў, а 20 лістапада СвДП выйшла з перамоваў, паколькі не змагла вырашыць супярэчнасці, праблемы і канфлікты, якія існавалі паміж партыямі. Федэральны прэзідэнт Германіі Франк-Вальтэр Штайнмаер заклікаў партыі, якія ўвайшлі ў новы бундэстаг, сесці за стол перамоваў, каб пазбегнуць правядзення новых выбараў.
Сацыял-дэмакраты на чале з Марцінам Шульцам заявілі пра гатоўнасць прыняць удзел у перамовах па фарміраванні новага кааліцыйнага ўрада з ХДС/ХСС. У снежні 2017 года партыйны з’езд СДПГ прагаласаваў за пачатак пробных перамоваў. На партыйным кангрэсе ў студзені 2018 года большасцю галасоў дэлегаты партыі падтрымалі правядзенне кааліцыйных перамоваў. 26 лютага ХДС падтрымала «вялікую кааліцыю» з сацыял-дэмакратамі. Больш за 463 тыс. членаў СДПГ з 20 лютага да 2 сакавіка прагаласавалі за кааліцыйнае пагадненне з ХДС/ХСС, вынікі былі апублікаваныя 4 сакавіка. Усяго ў галасаванні прынялі ўдзел 78% дэпутатаў, з якіх 66% прагаласавалі за фармаванне новага кааліцыйнага ўрада. 12 сакавіка 2018 года лідары партый ХДС, ХСС і СДПГ падпісалі пагадненне аб стварэнні кааліцыйнага ўрада. 14 сакавіка 2018 года Бундэстаг абраў Меркель канцлерам, гэта яе чацвёрты тэрмін на дадзенай пасадзе. 364 члены Бундэстага прагаласавалі «за», 315 — «супраць», 9 устрымаліся, 4 галасы былі нядзеючымі, аднак галасоў было на 9 больш за 355 неабходных для большасці.
Быў сфарміраваны новы, чацвёрты ўрад Ангелы Меркель.
Асноўныя кандыдаты
У студзені 2021 года партыю ХДС узначаліў прэм’ер-міністр зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія Армін Лашэт. Аднак, пра гатоўнасць балатавацца на канцлерскую пасаду ад блоку ХДС/ХСС абвясцілі два кандыдаты — Лашэт, а таксама прэм’ер-міністр Баварыі і старшыня партыі Хрысціянска-сацыяльны саюз з 2019 года Маркус Зёдэр. Традыцыйна кандыдатам ад блоку з’яўляецца лідар ХДС як старэйшай партыі, але Зёдэр больш папулярны ў краіне, чым Лашэт, і на фоне значнага падзення рэйтынгаў ХДС мог стаць лепшым кандыдатам. Кандыдата на канцлерскую пасаду вызначаў ХДС, праўленне якога прыняла рашэнне аб вылучэнні Лашэта ў якасці кандыдата ў канцлеры ад блока ХДС-ХСС. За яго прагаласавала 77,5% савета партыі — 31 член, за Зёдэра — 9.
У жніўні 2020 года па прапанове сустаршыняў партыі Саскіі Эскен і Норберта Вальтэра-Бор’янса СДПГ намінавала віцэ-канцлера і міністра фінансаў Германіі з 2018 года Олафа Шольца. У маі 2021 года на віртуальным з’ездзе дэлегаты партыі прынялі перадвыбарчую праграму і афіцыйна зацвердзілі яго ў якасці кандыдата на пасаду канцлера. За такое рашэнне прагаласавалі 96,2% дэлегатаў: 513 прагаласавалі «за», 20 — «супраць», 12 — устрымаліся.
У красавіку 2021 года партыя Саюз 90/Зялёныя абвясціла аб вылучэнні сустаршыні партыі Аналены Бербак кандыдатам у канцлеры. На партыйным анлайн-з’ездзе ў чэрвені 2021 года Бербак была афіцыйна вылучана кандыдатам у канцлеры, прычым 678 з 688 дэлегатаў падтрымалі яе кандыдатуру. Партыйныя спісы разам з ёй узначаліў сустаршыня партыі Роберт Хабек.
Выбарчая сістэма
У Германіі выкарыстоўваецца прапарцыйная выбарчая сістэма. Выбаршчыкі атрымліваюць па адным бюлетэні, але маюць два галасы: першы можа быць аддадзены за абранага кандыдата ў аднамандатнай акрузе, а другі — за партыйны спіс. Агулам Германія падзелена на 299 выбарчых акруг, кожная з якіх абірае простай большасцю галасоў свайго дэпутата ў Бундэстаг. Першым голасам (левая калонка) абіраюцца прамыя мандаты, якія складаюць палову колькасці дэпутатаў Бундэстага — 299 дэпутатаў з 598.
Другі голас (правая калонка) больш важны, паколькі ім выбаршчык абірае партыю, а не канкрэтную асобу. Ён вызначае, колькі месцаў атрымае кожная партыя. Вынікі гэтага галасавання маюць вырашальнае значэнне, паколькі яны вызначаюць адсотак месцаў у ніжнім парламенце, які, ў сваю чаргу, галасуе пры выбары канцлера. Парог складае 5%. Кожная партыя, прадстаўленая на выбарах, мае свой спіс у кожнай федэральнай зямлі. За гэтыя спісы выбаршчыкі галасуюць другім голасам. Сума гэтых другіх галасоў вырашае, якія партыі будуць прадстаўлены ў парламенце. У адносінах да сапраўдных (дзеючых) другіх галасоў вызначаецца доля дэпутацкіх мандатаў, якая прыпадае на тую ці іншую партыю. Затым ад агульных мандатаў адымаецца колькасць прамых, якія партыя ўжо атрымала, а астатнія месцы размяркоўваюцца паміж кандыдатамі ў партыйных спісах.
Ёсць таксама дадатковыя мандаты. Калі адна з партый па мажарытарнай сістэме атрымлівае больш месцаў, чым па прапарцыйнай, яна атрымлівае дадатковыя месцы ў Бундэстагу. Раней вялікія партыі мелі бонус большай колькасці парламентарыяў. Для захавання прапорцыі, атрыманай за дапамогай другіх галасоў, пачынаючы з 2013 года іншым партыям даюць дадатковыя мандаты, якія гэта кампенсуюць.
Вынікі
Сацыял-дэмакратычная партыя Германіі (СДПГ) з невялікай перавагай перамагла на выбарах.
Сант’Эджыдзіа-ала-Вібрата
Сант'Эджыдзіа-ала-Вібрата (Sant'Egidio alla Vibrata) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Абруца, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Тэрама.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Sant'Egidio Abate.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Андрэй Дзмітрыевіч Фесалоніцкі
Андрэй Дзмітрыевіч Фесалоніцкі ( - ) - расійскі, беларускі і ўкраінскі інжынер-архітэктар.
Дзяцінства і адукацыя
Нарадзіўся ў 1842 годзе. Вучыўся ў прыватным пансіёне. У 1855 годзе паступіў у Пецярбургскае будаўнічае вучылішча, якое скончыў у 1863 годзе з правам на чын X класа.
Прафесійная дзейнасць
Адразу пасля заканчэння вучобы прызначаны архітэктарскім памочнікам у архангельскую будаўнічую і дарожную камісію. З пераўтварэннем камісіі А. Фесалоніцкі ў 1865 годзе прылічыўся да Міністэрства ўнутраных спраў, з адкамандзіраваннем для заняткаў у, а ў 1866 годзе перайшоў у мінскае губернскае праўленне звышштатным тэхнікам.
З 1869 года А. Фесалоніцкі паслядоўна займаў пасады: малодшага інжынера ковенскага губернскага праўлення (па 1872), губернскага інжынера ў Разані (па 1876) і губернскага ў Чарнігаве (па 1890). У 1868 годзе А. Фесалоніцкі ўзведзены ў званне інжынер-архітэктара.
Творчасць
Тэхнічная дзейнасць А. Фесалоніцкага выявілася ў пабудове драўляных і мураваных храмаў у Ковенскай і Чарнігаўскай губернях, мастоў, дарожных збудаванняў і прыватных будынкаў. З 1890 года выйшаў у адстаўку і займаўся прыватнай практыкай.
Ганна Васільеўна Мазала
Ганна Васільеўна Мазала (нар., в. Закаліўе, Лепельскі раён, Віцебская вобласць — ) — дэпутат Вярхоўнага Савета БССР, Герой Сацыялістычнай Працы (1966).
Біяграфія
Мазала Ганна Васільеўна нарадзілася 22 снежня 1925 года ў вёсцы Закаліўе Лепельскага раёна ў шматдзетнай сялянскай сям’і.
З 1944 года — працавала ў калгасе «Чырвоны прамень».
З 1947 года — брыгадзір паляводчай брыгады, загадчыца фермы буйной рагатай жывёлы.
З 1959 года — загадчыца свінафермы ў калгасе імя Жданава.
За дасягнутыя поспехі ў развіцці жывёлагадоўлі, за павелічэнне вытворчасці і нарыхтовак мяса Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 22 сакавіка 1966 года прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы.
У 1980 годзе па стане здароў’я перайшла з фермы на іншую працу.
У 1967—1971 гадах — дэпутат Вярхоўнага Савета БССР 7-га склікання. Жыла ў вёсцы Паплаўкі. Памерла 11 жніўня 2013 года.
IC 2525
IC 2525 — галактыка тыпу C (кампактная галактыка) у сузор’і Малы Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Агдэмерскі сельсавет
Агдэ́мерскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Драгічынскага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска Агдэмер.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў Драгічынскім раёне Пінскай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў Брэсцкай вобласці. Скасаваны 16 ліпеня 1954 года, тэрыторыя сельсавета ўвайшла ў склад новаўтворанага Гутаўскага сельсавета.
Зоранэ (Біляіўскі раён)
Зоранэ (Зоряне) — вёска ў Біляіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Вялікі гістарычны атлас Беларусі
Вялі́кі гістары́чны а́тлас Белару́сі — шматтомны атлас на беларускай мове, які прысвечаны гісторыі Рэспублікі Беларусь. Атлас складзены і падрыхтаваны Рэспубліканскім унітарным прадпрыемствам «Белкартаграфія» Дзяржаўнага камітэта па маёмасці Рэспублікі Беларусь. Навукова-метадычную дапамогу ў распрацоўцы Атласа аказалі Інстытут гісторыі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі і Дэпартамент па архівах і справаводстве Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь.
Бібліяграфія
Першы том асвятляе перыяд ад з’яўлення чалавека на беларускіх землях і да 1569 года, калі ў выніку Люблінскай уніі беларускія землі ўвайшлі ў склад Рэчы Паспалітай.
У выданні прадстаўлены 67 гістарычных карт, якія адлюстроўваюць гісторыю не толькі Беларусі, але і ўсяго ўсходнееўрапейскага рэгіёна. Нароўні з гэтым прысутнічаюць карты асобных рэгіёнаў, планы гарадоў, схемы ваенных бітваў, буйнамаштабная Генеральная карта «Беларускія землі ў ХVІ стагоддзі», рэпрадукцыі 22 старажытных карт. Утрыманне дапоўнена 7 тлумачальнымі нарысамі, ілюстрацыямі і гісторыка-геаграфічным паказальнікам да Генеральнай карты.
Планавалася, што другі том выйдзе ў 2012 годзе, але адбылося гэта толькі ў 2013 годзе. Ён ахоплівае больш чым два стагоддзі існавання Вялікага Княства Літоўскага ў складзе Рэчы Паспалітай (1569—1795): ад Люблінскай уніі да трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай.
Першапачаткова планаваліся да выдання толькі тры тамы, але падчас працы быў сабраны багаты гістарычны і картаграфічны матэрыял, таму з’явілася неабходнасць падзяліць другі том і адбіць у ім больш падрабязна перыяд да 1795 года. Адпаведна, трэці том гістарычнага атласа, які ўбачыў свет у 2015 годзе, уключае перыяд да 1917-га, чацвёрты (2018) — савецкі перыяд і гісторыю незалежнай Рэспублікі Беларусь.
Ацэнкі
У 2010 годзе ў часопісе «ARCHE» (№6, с. 298—322) была змешчана рэцэнзія Алега Латышонка і Генадзя Семянчука на першы том атласа. У ёй звяртаецца ўвага на вялікую колькасць дапушчаных гістарычных памылак. Таксама адзначаецца, што ў выданні недастаткова ўвагі надаецца тэрыторыі Падляшша, Смаленшчыны, Браншчыны, Віленшчыны, колішніх Невельскага, Себежскага і Суражскага паветаў. Гэтыя тэрыторыі часткова ці зусім не адлюстраваныя на генеральнай карце «Беларускія землі ў XVI ст.» Пры гэтым галоўны рэдактар атласа Вячаслаў Насевіч прызнае, што аўтары свядома пакінулі па-за ўвагай атласа прылеглыя абшары Беларусі, якія населены этнічнымі беларусамі.
У 2013 годзе кандыдат гістарычных навук Яўген Анішчанка напісаў адкрыты ліст «Жульніцтва за картамі». У ім ён падрабязна апісаў працэс стварэння Генеральнай карты «Беларускія землі ў канцы XVIII ст.» да другога тома выдання. З яго слоў атрымліваецца, што Вячаслаў Насевіч у выніку прысвоіў калектыўную працу і тым самым парушыў афіцыйны дагавор наконт аўтарскага права. У сувязі з гэтым у знак пратэсту Анішчанка адмовіўся атрымліваць апошні ганарар.
Нашы Касцёлы
«Нашы Касцёлы» — беларуская электронная фотаэнцыклапедыя, вынік шматгадовай працы 144 фотамастакоў. Стваральнік Дзяніс Эдуардавіч Салаш. Прэзентацыя энцыклапедыі адбылася ў тэатральнай залі Чырвонага касцёла 30 красавіка 2006 года.
На 2020 год энцыклапедыя змяшчала 1280 святынь (касцёлы, кляштары, капліцы), артыкулы па гісторыі святынь, 6500 фотаздымкаў фасадаў і інтэр’ераў храмаў. Прыкладна 500 аб’ектаў, якія змяшчае энцыклапедыя, адсутнічалі ў энцыклапедычных даведніках, выдадзеных да 2006 года. Шмат якія аб’екты і здымкі ўвайшлі ў кнігу А. Кулагіна «Каталіцкія храмы Беларусі». — 2-е выд. — Мінск: БелЭн, 2008. — 488 с.
Канцэпцыя
Праект названы ў гонар серыі кніг ксяндза Язафата Жыскара «Nasze kościoły» (Warszawa-Petersburg, 1912—1914).
Дакладнасць інфармацыі дасягалася выездам аўтараў непасрэдна на сам аб’ект, абменам архіўнымі звесткамі і адначасовым выкарыстаннем свежай інфармацыі перыёдыкі і інтэрнэту.
Персы
Персы, фарсы — іранскі народ, складае каля паловы насельніцтва Ірана. Жывуць галоўным чынам у Цэнтральным і Усходнім Іране. Гавораць на персідскай мове. Антрапалагічна належаць да паўднёвай галіны вялікай еўрапеоіднай расы.
Этнагенез
Пранікненне іранскіх плямён на тэрыторыю сучаснага Ірана адносіцца, як мяркуюць, да 2-га тыс. да н.э. (паводле меркавання адных вучоных — з Сярэдняй Азіі, па меркаванні іншых — з Закаўказзя). Персідскія плямёны займалі пануючае становішча ў дзяржаве Ахеменідаў. У наступным этнагенезе персаў удзельнічалі таксама арабскія, цюркскія і мангольскія плямёны. Сур'ёзнай гістарычным рубяжом з'яўляецца заваяванне Ірана арабамі. Персы прынялі іслам і зведалі значны ўплыў арабскай культуры і мовы (7 ст.). У 11-12 стст. тут з'явіліся туркі-сельджукі, у 13-14 стст. Іранам правіла мангольская дынастыя Хулагуідаў, у 16 — дынастыя Селеўкідаў, у 18 — цюркская дынастыя Каджараў. Усе яны пакінулі свой след, але і ад персаў іншыя народы таксама шмат перанялі.
Марсала
Марсала мае наступныя значэнні:
Персы
Этнагенез
У сярэдзіне 19 ст. пачалося фарміраванне персідскай нацыі; працэс асіміляцыі персамі іншых народнасцей Ірана (асабліва размаўляючых на мовах іранскай групы) працягваецца і ў цяперашні час. Па рэлігіі — мусульмане шыіцкага толку. Да арабскага заваявання персы вызнавалі зараастрызм, які захаваўся ў некалькі змененым выглядзе ў гебраў. У Індыі іх завуць парсамі, а іх вучэнне — парсізм. У старажытнасці было распаўсюджаным маніхейства.
На працягу многіх стагоддзяў Іран быў манархіяй. Тытул кіраўніка — шах, падзішах(«цар»), шах-ін-шах(«цар цароў»). З 1979 г. Іран — ісламская рэспубліка.
Experty.by
Experty.by — інтэрнэт-праект, прысвечаны беларускай музыцы, а таксама звязаныя з ім аднайменныя музычныя ўзнагароды беларускіх музычных крытыкаў. Акрамя таго, партал выступае суарганізатарам іншай музычнай прэміі «Rock Profi».
Гісторыя праекта
Сайт адкрыўся 13 чэрвеня 2008 года. Заснаваны беларускімі музычнымі журналістамі Змітром Безкаравайным (у мінулым «Музыкальная газета», «БелГазета» — кіраўнік праекта), Змітром Падбярэзскім (у мінулым «Белорусская деловая газета», радыё «Свабода»), Алегам «О’К» Клімавым (шэф-рэдактар «Музыкальной газеты», часопіса «HOT-7») і Сяргеем Будкіным («Наша Ніва», «Тузін Гітоў») для сістэматычнага апісання і ацэнкі дыскаў беларускіх артыстаў і папулярызацыі беларускай музыкі.
Аснова праекта — рэцэнзіі чатырох пастаянных аўтараў («штатныя эксперты» ), якія аглядаюць кожны дыск. У 2013 годзе арыгінальны квартэт узмацнілі Аляксандр Чарнуха («Ultra-music.com») ды Ягор Цывілька (блог «Broken CD»). Аўтары пішуць рэцэнзію, выстаўляюць сваю ацэнку, з сумы якіх вылічваецца сярэдні бал дыска ў рамках праекта. На аснове гэтага бала складаюцца рэйтынгі па выніках кожнага паўгоддзя і года.
За дзевяць год крытыкамі было разгледжана больш за 500 (уключаючы класіку «Ляпіса Трубяцкога», «N.R.M.», «Песняроў» і яшчэ некаторыя альбомы, выпушчаныя ў 2007 годзе і раней) сучасных альбомаў беларускіх артыстаў: 59 па выніках 2008, 60 па выніках 2009 , 44 па выніках 2010 , 63 па выніках 2011 , 67 па выніках 2012 , 47 па выніках 2013 , 38 па выніках 2014 , 45 па выніках 2015 , 29 па выніках 2016 , 33 па выніках 2017 гадоў.
Ацэнкі
Таццяна Заміроўская як калумніст «БелаПАН» у 2009 годзе так ацаніла першыя вынікі працы праекта: «Спроба стварэння Інтэрнэт-партала, дзе кожны новы CD-рэліз беларускіх музыкаў аглядаецца цалкам разнамаснай чацвёркай лепшых музычных крытыкаў краіны, як ні дзіўна, удалася». Яна ж ужо як аўтар «БелГазеты» адзначала, што к 2012 году музычная прэмія сайта стала больш важкай, чым «Рок-каранацыя». У 2018 годзе з нагоды замарозкі сайта Таццяна Заміроўская напіша ў часопісе «Большой»: ''«Пакінутая база тэксту нават важней за пакінутую музыку. Бо, калі мы вывучаем нейкі перыяд у мастацтве, мы ў першую чаргу звяртаемся да тэксту, да архіва, да дакументацыі. А, калі сканчаецца нешта класнае, мы ў першую чаргу ныем»''.
Алег Хаменка, франтмен гурта «Палац», праз «СБ. Беларусь сегодня» ў 2008 годзе падкрэсліў важнасць з’яўлення дадзенага музычнага рэсурсу, так як «нам усім не хапала менавіта такой прадметнай крытыкі за подпісам прафесійных і вядомых у музычных колах людзей».
Віталь Артыст, франтмен гурта «Без Билета», у 2010 годзе праз «СБ. Беларусь сегодня» так ацаніў партал: «Добра, дарэчы, што з’явіўся сайт experty.by — цікавае напаўненне і таксама ёсць свая музычная прэмія». Павел Свярдлоў, рэдактар «KYKY.ORG», у аглядзе ўсіх музычных прэмій Беларусі на 2013 год адзначыў асаблівасцю ўручэння узнагарод сайта тое, што яно «праходзіць у камернай абстаноўцы, без канцэрту і іншай мітусні».
Музычны крытык, аўтар «Энцыклапедыі беларускай папулярнай музыкі» Зміцер Падбярэзскі праз «Sputnik» у 2015 годзе прыпісаў прэмію «Experty.by» да ліку «найбольш аб’ектыўных з усіх беларускіх музычных прэмій».
Рэната Харват, суарганізатар фестывалю «Budapest Showcase Hub», для Беларускага тэлеграфнага агенцтва ў 2017 годзе станоўча ацаніў высілкі партала па прасоўванні айчынных артыстаў за мяжу і канстатаваў, што «за апошнія некалькі гадоў намаганнямі праекта Experty.by сучасная беларуская музыка атрымала прыкметную прысутнасць на міжнародных шоукейс-фэстах і канферэнцыях».
Ілля Свірын, галоўны рэдактар газеты «Культура», у 2017 годзе ацаніў карыснасць парталу так: ''«Без сумневу, гэты праект сяк-так уплывае на агульную музычную сітуацыю. З’яўляюцца новыя цікавыя і зусім нефарматныя праекты, а музыканты выграбаюць з кішэняў апошнія, каб зрабіць сабе якасны запіс, бо ведаюць, што яго будуць ацэньваць — прыдзірліва і. Ды і публіка даведваецца шмат новага»''. За два гады да таго ў ацэнках творчасці гурта «Port Mone» ён жа звяртаўся да вынікаў «самай кваліфікаванай і выразнай музычнай прэміі Беларусі», падзяліў меркаванне Аляксандра Чарнуха, рэдактара «Ultra-music.com», які назваў яе самай грунтоўнай «з пункту гледжання крытэрыяў для адбору самых моцных рэлізаў года» ў 2012 годзе.
У 2019 годзе Лёша Горбаш з «34mag» у рэтраспектыве 2010—2019 гадоў назваў партал, эксперты якога 10 гадоў «цярпліва адслухвалі і ацэньвалі ўсе альбомы і выбіралі лепшыя з іх», адзіным, хто займаўся каталагізацыяй беларускай музыкі.
Багушэўскі раён
Багушэ́ўскі раё́н — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на Беларусі ў 1924—31, 1935—60 гадах. Цэнтр — гарадскі пасёлак Багушэўск. Плошча 895 км², насельніцтва (на 1.1.1925) 33 889 чалавек, 334 населеныя пункты.
Гісторыя
Раён утвораны 17 ліпеня 1924 года ў складзе Аршанскай акругі БССР. Цэнтр — станцыя Багушэўская. 20 жніўня 1924 года падзелены на 9 сельсаветаў: Астапенскі, Багушэўскі, Будскі, Дзевінскі, Какоўчынскі, Каменскі, Ледневіцкі, Навасельскі, Сідорніцкі (Тур’еўскі). 24 верасня 1926 года Дзевінскі сельсавет перайменаваны ў Клюкаўскі, Каменскі сельсавет — у Стайкаўскі. Пасля скасавання акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 года раён у прамым падпарадкаванні БССР. 15 лютага 1931 года да раёна далучаны Замастоцкі і Машканскі сельсаветы скасаванага Віцебскага раёна. 8 ліпеня 1931 года Багушэўскі раён скасаваны: Замастоцкі і Машканскі сельсаветы ўключаны ў гарадскую рысу горада Віцебска; Астапенскі, Багушэўскі, Какоўчынскі, Клюкаўскі, Стайкаўскі сельсаветы перададзены Аршанскаму раёну; Будскі, Навасельскі, Сідорніцкі (Тур’еўскі) сельсаветы — Сенненскаму раёну.
12 лютага 1935 года Багушэўскі раён утвораны зноў, у яго склад уключана 13 сельсаветаў: Астапенскі, Багушэўскі, Клюкаўскі, Ледневіцкі, Стайкаўскі — Аршанскага раёна; Замастоцкі, Машканскі — гарадской рысы горада Віцебска; Будскі, Застадольскі, Навасельскі — Сенненскага раёна; Асінаўскі, Бабінавіцкі, Старабабыльскі — Лёзненскага раёна. 12 сакавіка 1935 года да раёна далучаны Какоўчынскі сельсавет Аршанскага раёна, Бабінавіцкі сельсавет вернуты ў склад Лёзненскага раёна. 15 ліпеня 1935 года Багушэўск атрымаў статус мястэчка. З 20 лютага 1938 года раён у складзе Віцебскай вобласці. 27 верасня 1938 года Багушэўск аднесены да катэгорыі гарадскіх пасёлкаў, Багушэўскі сельсавет скасаваны. 9 верасня 1946 года Клюкаўскі сельсавет перададзены новаўтворанаму Арэхаўскаму раёну. 16 ліпеня 1954 года скасаваны Старабабыльскі сельсавет, Будскі сельсавет перайменаваны ў Забараўскі. 17 снежня 1956 года да раёна далучаны Клюкаўскі сельсавет скасаванага Арэхаўскага раёна. 20 студзеня 1960 года раён скасаваны, Асінаўскі і Замастоцкі сельсаветы перададзены Віцебскаму раёну, гарадскі пасёлак Багушэўск, Астапенскі, Забараўскі, Застадольскі, Какоўчынскі, Ледневіцкі, Машканскі, Навасельскі сельсаветы — Сенненскаму раёну, Клюкаўскі і Стайкаўскі сельсаветы — Аршанскаму раёну.
Марсала (Сіцылія)
Марсала (Marsala) — горад у Італіі, у рэгіёне Сіцылія, правінцыя Трапані.
У горадзе размешчаны марскі порт.
Гісторыя
Горад Марсала размешчаны на месцы старажытнага горада Лілібея, асноўнага апірышча Карфагена ў Сіцыліі.
Брайтан і Хоўв
Бра́йтан і Хо́ўв — унітарная адзінка са статусам «сіці» на паўднёвым захадзе цэрэманіяльнага графства Усходні Сусекс.
Горад утвораны 1 красавіка 1997 года шляхам аб'яднання гарадоў Брайтан і Хоўв у асобную ад неметрапольнага графства Усходні Сусекс унітарную адзінку. Займае плошчу 83 км², амываецца з поўдню пралівам Ла-Манш, на захадзе мяжуе з цырыманіяльным графствам Заходні Сусекс, на ўсходзе з неметрапольным графствам Усходні Сусекс. На тэрыторыі ўнітарнай адзінкі пражывае 256 600 чалавек пры сярэдняй шчыльнасці насельніцтва 3 040 чал./км² (2008). Галоўны горад унітарнай адзінкі — Хоўв (насельніцтва — 90 тым. чал.). Найбуйнейшы горад — Брайтан (150 тыс. чал).
У савеце ўнітарнай адзінкі Брайтан і Хоўв засядаюць 54 дэпутаты, абраных у 21 акрузе. У выніку апошніх выбараў 25 месцаў у савеце занятыя кансерватарамі.
Спаса-Праабражэнская царква (Дзмітровічы)
Спаса—Праабражэнская царква — праваслаўны храм у в. Дзмітровічы Камянецкага раёна Брэсцкай вобласці. Узведзена ў 1786 годзе. Помнік народнага дойлідства.
Гісторыя
У цэнтры вёскі, на невялікім пагорку. Пабудавана ў 1786 г. з дрэва. Перад царквой пастаўлена чацверыковая каркасная званіца пад шатровым гонтавым дахам.
Архітэктура
Помнік народнага дойлідства. Вырашана прамавугольным зрубам, да якога з франтальнага фасада далучаецца прыруб нізкага прытвора, пастаўлены на бутавым падмурку. Галоўны фасад завершаны франтонам, тымпан якога прарэзаны 2 ромбападобнымі люкарнамі. Вільчык двухсхільнага гонтавага даху з вальмай над алтарнай часткай па цэнтры завершаны васьмігранным барабанам з цыбулепадобнай галоўкай. Вертыкальна ашаляваныя сцены прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі з брусамі-сцяжкамі ў прасценках. Па перыметры храм апяразаны прафіляваным карнізам.
Інтэр'ер
Ва ўнутранай прасторы апсіду вылучае выкананы ў 1830-я гг. драўляны разны невысокі іканастас, пры ўваходзе на 2 слупах выступаюць хоры з бакавой 2-маршавай лесвіцай. Два абразы: «Маці Божая Адзігітрыя» — 18 ст. ў металічным абкладзе і 1816 г. ў драўляным з чаканкай разным абкладзе.
Віцка (гміна)
Ві́цка (Wicko) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Лямборскага павета Паморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Віцку. Плошча гміны складае 216,08 км². Станам на 2011 год у гміне Віцка пражывалі 5 940 чалавек, шчыльнасць — 27,5 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 12 салецтваў.
Спартыўны турызм
Спартыўны турызм — неалімпійскі від спорту, спецыфічны від турысцка-спартыўнай дзейнасці, асноўнай формай якой з’яўляецца спартыўны паход або турысцка-спартыўнае спаборніцтва. Асноўнай мэтай з’яўляецца ўдасканаленне майстэрства чалавека ў пераадоленні натуральных або штучных перашкод (горных вяршынь і перавалаў у горным турызме, або рачных парогаў у водным турызме), а таксама ў прымяненне асаблівых тэхнічных прыёмаў, ці выкананне тактыка-спецыялізаваных заданняў. Дасягненне мэты прыводзіць да ўдасканаленне ўсяго комплексу ведаў, навыкаў, фізічнай падрыхтоўкі, неабходных для бяспечнага перамяшчэння чалавека па мясцовасці. Спартыўны турызм накіраваны на на праверку фізічных, разумовых і духоўных сіл чалавека, павышэнне турысцкага майстэрства і, у некаторых выпадках, на выкананне спартыўных нарматываў.
Спартыўны турызм падзяляецца на наступныя віды:
Спартыўныя турысцкія паходы
За ўдзел у спартыўных мерапрыемствах у адпаведнасці з нарматывамі АСК Рэспублікі Беларусь могуць прысвойвацца спартыўныя разрады і спартыўныя званні. У — удзел, К — кіраўніцтва, * — для спелеатурызма У — удзел, К — кіраўніцтва