cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Міхаіл Апанасавіч Дзмітрыеў
Навуковая дзейнасць
Аўтар прац па гісторыі педагогікі і асветы, тэрэтычна-метадычных праблемах адукацыі і навучання, працоўнага выхавання.
Сярод апублікаванага: З’яўляўся сапраўдным членам Міжнароднай акадэміі акмеалагічных навук (1995), Міжнароднай акадэміі тэхнічнай адукацыі (1995), членам-карэспандэнтам Беларускай акадэміі адукацыі (1995).
Узнагароды
Лаўрэат Скарынаўскіх чытанняў (1990).
Памяць
Мемарыяльная дошка на будынку корпуса № 1 Гомельскага дзяржаўнага ўніверсітэта (вуліца Савецкая, дом 108).
Землетрасенне ў Скоп’і
Землетрасенне ў Скоп'і (Скопски земјотрес), сталіцы Сацыялістычнай Рэспублікі Македоніі. Магнітуда штуршка склала 6,9 па шкале Рыхтара адбылося 26 ліпеня 1963 года і разбурыла большую частку горада. У выніку землетрасення 1 070 чалавек загінулі, каля 3 000 атрымалі раненні, прыкладна 75 % жылых дамоў былі разбураны ці сур'ёзна пашкоджаны.
Вобласць узнікнення землятрасення знаходзілася на адной лініі разлому з Італьянскай і Французскай Рыўерай, дзе за некалькі дзён да землетрасення людзі адчувалі слабыя штуршкі. Інтэнсіўнасць скалынанняў у эпіцэнтры склала 9 балаў. Услед за першым штуршком рушыў услед афтэршок меншай сілы. Усяго за суткі было зарэгістравана 84 штуршкі.
Адразу пасля землетрасення каля васьмідзесяці краін скіравалі ў Югаславію ратаваннікаў, фінансавую і гуманітарную дапамогу. 14 кастрычніка таго ж года Генеральная Асамблея ААН прыняла рэзалюцыю № 1882, у якой адзначала, што «аднаўленне Скоп'я стала сапраўдным знакам сяброўства і братэрства народаў».
Сейсмічнае становішча ў рэгіёне
Поўдзень Македоніі, рэгіён ракі Вардар, вядомы як зона высокай сейсмічнай актыўнасці. У гісторыі Скоп'я да XX стагоддзя вядомыя два разбуральныя землетрасенні: у 518 годзе н. э. і ў 1555 годзе. І ўсё ж, пры планаванні горада і будаванні будынкаў дадзеныя пра сейсмічную небяспеку ніколі не ўлічваліся.
Землетрасенне
Штуршкі адбыліся раніцай 26 ліпеня і працягваліся 20 секундаў. Дакладны час найдужэйшага штуршка зафіксавалі гадзіны на будынку вакзала Скоп'я, якія спыніліся ў 5:17 раніцы. У агульнай складанасці былі разбураны ці моцна пашкоджаны каля 75 % жылых дамоў, амаль усе школы і лякарні, а таксама будынкі вакзала і паштамта, так што горад апынуўся адрэзаны ад навакольнага свету. Таксама былі знішчаны многія адміністрацыйныя будынкі, у тым ліку штаб-кватэра Цэнтральнага камітэта Кампартыі Македоніі, мэрыя і Нацыянальны банк. Прамысловым будынкам была нанесеная значна меншая шкода, бо яны знаходзіліся далёка ад эпіцэнтра, а іх канструкцыя дазволіла вытрымаць штуршкі.
Больш за ўсё пацярпелі пабудовы з цэглы, і іх абвальванне пацягнула больш за ўсё ахвяр.
Ратавальная аперацыя і аднаўленне
Поўнамаштабнае аднаўленне горада праходзіла ў 1960-х гадах пад кіраўніцтвам японскага архітэктара Кэндзо Тангэ.
Знакавай падзеяй стала адкрыццё ў 1970 годзе ў Скоп'і Музея сучаснага мастацтва, значную частку калекцыі якога склалі творы мастацтва, падораныя іншымі краінамі пасля землетрасення. Сам будынак для музея быў спраектавана польскімі архітэктарамі і стала дарункам урада Польшчы. Адным з галоўных экспанатаў новага музея стала карціна Пабла Пікаса «Галава кабеты», падораная гораду мастаком.
Тапкаін
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 911 чалавек (471 мужчына і 440 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 756 чалавек (389 мужчын і 367 жанчын).
Фітры (возера)
Фітры (Fitri) — бяссцёкавае рэліктавае возера, знаходзіцца ў цэнтральнай Афрыцы, на тэрыторыі Чада, у 278 км на ўсход ад Нджамены. Звычайна возера мае плошчу каля 50 000 га, аднак у дажджлівыя гады гэтая лічба можа патройвацца. Возера жывіцца за кошт сезонных ападкаў і сцёку ад свайго басейна, які мае плошчу каля 70 000 км². У дажджлівы час возера таксама жывіцца за кошт сцёку ракі Батха, якая нясе свае воды з масіва Уадай на ўсход. Згодна з Рамсарскай канвенцыяй, возера прызнана возерам, якое мае міжнароднае значэнне ў якасці водна-балотнага ўгоддзя.
Чэмпіянат свету па футболе 1958
VI чэмпіянат свету па футболе — праводзіўся 8 чэрвеня — 29 чэрвеня 1958 г. у Швецыі пад эгідай ФІФА. Чэмпіён - зборная каманда Бразіліі.
Падрыхтоўка
Сярод краін-прэтэндэнтаў на правядзенне VI чэмпіяната свету па футболе вылучыліся Швецыя, Аргенціна, Чылі, Мексіка. Канчатковае рашэнне аб правядзенні чэмпіяната ў Швецыі было прынята на заканчэнні IV чэмпіянату ў Берне.
Пад час кваліфікацыі зборная краіны-арганізатара і дзейсны чэмпіён (зборная ФРГ) траплялі на чэмпіянат аўтаматычна. Астатнія 14 месц размяркоўваліся наступным чынам: 9 - краіны Еўропы, 3 - Паўднёвай Амерыкі, 1 - Паўночнай Амерыкі, 1 - Азіі. Упершыню кваліфікацыю праходзіла зборная СССР. Вынікі кваліфікацыі былі прадстаўлены 8 лютага 1958 г. Удзельнікамі фінальнага турніру сталі:
Упершыню ў фінальным турніры ўдзельнічала зборная каманда Вялікабрытаніі.
Гузовіна
Гісторыя
Заснавана ў канцы XIX стагоддзя. У 1909 годзе ў складзе Лісічанскай воласці Сенненскага павета Магілёўскай губерні.
З 1924 года ў складзе Дубоўскага сельсавета Чарэйскага, потым Халопеніцкага, з 1960 года — Крупскага раёнаў. У 1930-я гады жыхары вёсак Гузовіна і Прошыка аб’ядналіся ў калгас «Сацыялізм». У пачатку 1941 года 12 гаспадарак перасялілася з вёскі Другавіж Дубоўскага сельсавета, было 126 жыхароў. На франтах Вялкай Айчынный вайны загінулі 20 чалавек.
Пасля вайны ў складзе саўгаса «40 год Кастрычніка». З 26 жніўня 1959 года вёска ў складзе Заборскага сельсавета (у маі 1962 года перайменаванага ў Акцябрскі).
Professional Matchplay Championship (снукер)
Professional Matchplay Championship — прафесійны нярэйтынгавы турнір па снукеры. Быў заснаваны ў 1952 годзе ў якасці альтэрнатывы да чэмпіянату свету з-за канфлікту снукерыстаў з асацыяцыяй снукеру.
Чкалаўка (Іванкіўскі раён)
Чка́лаўка (Чка́ловка) — вёска ў Іванкіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Тэрмахіўскага сельсавета.
Аленегорскі гарняк
«Аленегорскі Гарняк» (СДК-91, БДК-91) (Оленегорский горняк) — вялікі дэсантны карабель праекта 775. Базуецца на Паўночным флоце, уваходзіць у 121-ю брыгаду дэсантных караблёў.
Гісторыя
Карабель пабудаваны на верфі Stocznia Północna у Гданьску (Польшча), завадскі нумар 775/5, увайшоў у склад флоту 30 чэрвеня 1976 года. Да 1977 года меў назву «СДК-91», затым — «БДК-91». З 7 мая 2000 года носіць назву «Аленегорскі Гарняк» у сувязі з усталяваннем шэфства над караблём Аленегорскім горна-абагачальным камбінатам.
У канцы 2014 года паступіў на рамонт на 35-ы суднарамонтны завод (Мурманск).
У ліпені 2016 года паступіў на рамонт і мадэрнізацыю на 33-і суднарамонтны завод (г . Балтыйск).
Удзельнічаў ва ўварванні Расіі на Украіну. Па заявах расійскіх праваенных блогераў «Аленегорскі Гарняк» ажыццяўляў паромную пераправу ў Крым, дапамагаў дастаўляць грузы пасля другога удару па Крымскім мосце.
Узбраенне
2 здвоеныя 57 мм артылерыйскія ўстаноўкі АК-725, 2 пускавыя ўстаноўкі рэактыўнай сістэмы залпавага агню А-215 «Град-М», 4 пускавыя ўстаноўкі пераноснага зенітна-ракетнага комплексу «Страла-2». На борце могуць размяшчацца да 500 тон тэхнікі і грузаў і 225 дэсантнікаў.
Фэнэвычы
Фе́невічы ці Фэнэвычы (Фе́невичі) — вёска ў Іванкіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Фэнэвычыцкага сельсавета.
Чэмпіянат свету па футболе 1962
VII чэмпіянат свету па футболе сярод мужчын праходзіў з 30 мая па 17 чэрвеня 1962 года ў Чылі.
Адкрыццё папярэдняга чэмпіянату свету, бразілец Пеле, атрымаў траўму ў другім матчы супраць Чэхаславакіі і выбыў да канца турніру. Але замест яго выдвінуліся іншыя лідары бразільскай зборнай: Гарынча, Амарылду і іншыя. У выніку бразільцы ўпэўнена выйшлі ў фінал, дзе паўторна сустракаліся з Чэхаславакіяй. Нягледзячы на тое, што бразільцы прапусцілі першымі, яны змаглі адквітацца (3:1) і другі раз запар сталі чэмпіёнамі свету.
Тэтэрыўскэ
Це́цераўск ці Тэ́тэрыўскэ (Те́терівське) — вёска ў Іванкіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Тэтэрыўскага сельсавета.
УАЗ-450
УАЗ-450 — грузапасажырскія аўтамабілі высокай праходнасці, якія серыйна вырабляліся на Ульянаўскім аўтамабільным заводзе з 1958 па 1965 год.
Увесну 1955 канструктарам ульянаўскага аўтазавода паступіла заданне спраектаваць аўтамабіль на шасі «ГАЗ-69» грузападымальнасцю больш за 800 кг. УАЗ-450 стаў першай самастойнай серыйнай мадэллю, з шэрагу тых, што да гэтага вырабляў УАЗ.
Да 1965 года, калі пачаўся выпуск новага сямейства аўтамабіляў — «УАЗ-452», было выраблена 55 319 аўтамабіляў «УАЗ-450» розных мадыфікацый.
Мадыфікацыі
УАЗ-450Б — штабны мікрааўтобус. У салоне былі ўсталяваныя сейф для захоўвання дакументаў, адкідныя сталы, настольныя лямпы, гадзіннік і дадатковыя аўтаномныя ацяпляльнікі. У 1956 годзе для Аўтамабільнага ўпраўлення Узброеных сіл СССР былі пабудаваныя тры вопытныя ўзоры.
Апісанне канструкцыі
Аўтамабіль быў створаны на вузлах і агрэгатах «ГАЗ-69», але з рухавіком павялічанага працоўнага аб'ёму.
Рама — максімальна ўніфікаваная з мадэллю ГАЗ-69. Адрозненні: падоўжаныя пярэднія і заднія канцы рамы і ўведзеныя кранштэйны для ўстаноўкі кузава вагоннай кампаноўкі, трымальніка запаснога кола на левым ланжэрона, рысор з заладкай пярэдніх канцоў у гумавых падушках.
Кузаў аўтамабіля-фургона — суцэльнаметалічны, вагоннага тыпу. Характэрнай рысай фургонаў гэтай серыі з'яўлялася адсутнасць бакавых дзвярэй (акрамя мадыфікацыі «450В»), загрузка грузаў або пасадка пасажыраў ажыццяўлялася праз заднія дзверы. Адкідная крышка на левым баку кузава прыкрывала запасное кола, якое знаходзілася пад левым бортам. Кабіна грузавога УАЗ-450Д — двухмесная, размешчана над рухавіком; кузаў — драўляная платформа з трыма бартамі.
На перадсерыйных машынах бакавыя пярэднія дзверы адчыняліся супраць руху.
Панэль прыбораў — спідометр і паказальнікі ўзроўню бензіну, ціску масла, тэмпературы вады і амперметр — знаходзіліся пасярэдзіне, над крышкай капота на асобным авальным шчытку. Амаль плоская крышка капота адкідвалася назад і ў адкрытым становішчы ўтрымліваецца зашчапкай, размешчанай на столі кабіны. Ззаду за ёй — рычагі ўключэння пярэдняга моста і кіравання раздатачнай каробкай. Рычаг пераключэння перадач размешчаны вертыкальна ў пярэдняй частцы левай бакавіны капота рухавіка, побач з рулявой калонкай. Прывад пераключэння складаецца з дзвюх пар цяг, якія злучаюць каробку перадач з механізмам і рычагом пераключэння.
Рухавік «УАЗ-450» — карбюратарны, радны, 4-х цыліндравы з вадкасным астуджэннем і працоўным аб'ёмам 2430 см³. Ад базавага рухавіка ГАЗ-69 гэты матор адрозніваўся павялічаным дыяметрам цыліндра (з 82 да 88 мм), карбюратарам К-22Ж, наяўнасцю шасцілопаснага вентылятара і радыятара ахалоджвання масла. Прывад уключэння старцёра — механічны, ад нажной педалі. Ёмістасць двух паліўных бакаў — па 48 л.
Каробка перадач — трохступеньчатая, з механічным прывадам выключэння счаплення. Раздатачная каробка — двухступеньчатая, з муфтай уключэння пярэдняга моста. Кіраванне каробкай перадач і раздатачнай каробкай ажыццяўлялася праз сістэму цяг з прамежкавымі рычагамі. Круцільны момант ад каробкі перадач да раздатачнай каробкі перадаецца праз прамежкавы карданны вал. Счапленне — узмоцненае, з націскнымі спружынамі вядучага дыска счаплення ад аўтамабіля ГАЗ-51.
Падвеска — залежная, рысорная з рычажна-поршневымі амартызатарамі. Пярэднія і заднія рысоры ўніфікаваныя.
Рабочыя тармазы — барабанныя, з гідраўлічным прывадам. Стаяначны тормаз — барабанны, размешчаны на раздатачнай каробцы і прыводзіўся ў дзеянне рычагом пры дапамозе гнуткага троса.
Акумулятарная батарэя размешчана за сядзеннем кіроўцы і прыкрыта крышкай. Для свабоднага доступу да яе адкідваецца сядзенне.
У электраабсталяванні санітарнай мадэлі «УАЗ-450А» былі ўжытыя фара-пражэктар, пярэдні і задні ліхтары асвятлення санітарнага знака, штэпсельная разетка прычэпа, 4 плафоны асвятлення санітарнага адсека, электрычны шклоачышчальнік. На аўтамабілях, якія вырабляліся да ліпеня 1960 года з "масай" злучаўся станоўчы полюс акумулятарнай батарэі.
Статыстыка вытворчасці
Усяго было выраблена 55 319 аўтамабіляў «УАЗ-450» розных мадыфікацый.
Міхноўка (Смаленскі раён)
Міхноўка (Михновка) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Смаленскім раёне.
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 6 км на паўднёвы захад ад г. Смаленска, ля аўтадарогі (Смаленск — Красны — Гусіна). Насельніцтва — 570 жыхароў (2007). Адміністрацыйны цэнтр Міхноўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Дубы (Крупскі раён)
Дубы́ (, Дубы) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.
У 1924—1959 гадах цэнтр Дубоўскага сельсавета.
Дакучына
Да 26 жніўня 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Дубоўскага сельсавета, да 28 ліпеня 1966 года — у склад Вялікахальнявіцкага сельсавета.
Сасніўка (Іванкіўскі раён)
Сасно́ўка ці Сасні́ўка (Сосні́вка) — вёска ў Іванкіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Фэнэвычыцкага сельсавета.
Алтынбел
Алтынбел (, да 2013 г. — Новабярозаўка ) — сяло ў Катон-Карагайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Алтынбельскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 25 км на ўсход ад раённага цэнтра, сяла Улкен Нарын. Код КАТА — 635449100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1852 чалавекі (944 мужчыны і 908 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1200 чалавек (608 мужчын і 592 жанчыны).
Дактыласкапія
Дактыласкапія (ад δάκτυλος — палец і  — гляджу, назіраю)— раздзел крыміналістыкі, які вывучае будову скурных узораў рук у мэтах крыміналістычнай ідэнтыфікацыі асобы, крымінальнай рэгістрацыі і вышуку злачынцаў. На далоневай паверхні фаланг пальцаў рук прысутнічаюць рэльефныя папілярныя лініі, будова якіх абумоўлена радамі грабеньчыкавай выступаў скуры, падзеленых баразёнкамі. Гэтыя лініі ўтвараюць складаныя скурныя ўзоры (дугавыя, пецелькавыя і вітковыя), якія маюць наступныя ўласцівасці: індывідуальнасць (разнастайная сукупнасць папілярных ліній, якія ўтвараюць малюнак ўзору паводле іх канфігурацыі, месцазнаходжанні, ўзаемаразмяшчэння, і непаўторная ў іншым ўзоры); адносная ўстойлівасць (нязменнасць знешняй будовы ўзору, які ўзнікае яшчэ ў перыяд перанатальнага развіцця чалавека і захоўваецца на працягу ўсяго жыцця і пасля смерці да раскладання трупа); аднаўляльнасць (пры павярхоўным парушэнні скурнага покрыва папілярныя лініі аднаўляюцца ў ранейшым выглядзе). Усё гэта дазваляе ажыццяўляць: крыміналістычную ідэнтыфікацыю асобы па адбітках пальцаў рук, выяўленых на месцы злачынства; усталяванне злачынца, раней зарэгістраванага як судзімага, з дапамогай дактыласкапічнай рэгістрацыі; ідэнтыфікацыю неапазнанага трупа; вышук асоб, якія прапалі без вестак; усталяванне факту здзяйснення некалькіх злачынстваў адной асобай або аднаго злачынства некалькімі асобамі.
Лю Чэн’ю
Лю Чэн’ю (28 сакавіка 931 — 2 студзеня 951) — другі і апошні імператар.
Машыўка
Машыўка (Машівка) — пасёлак гарадскога тыпу ў Машыўскім раёне Палтаўскай вобласці Украіны за 30 км ад Палтавы. У мястэчку размешчаны прыпыначны пункт «Тагамлык» на чыгуначнай лініі Палтава — Краснаград.
Мардакерт
Мартаке́рт (Մարտակերտ) /Агдэрэ (Ağdərə) — горад у Нагорным Карабаху за 62 км да поўначы ад Сцепанакерта. Згодна адміністрацыйна-тэрытарыяльнаму падзелу непрызнанай Нагорна-Карабахскай Рэспублікі, якая фактычна кантралюе горад, з'яўляецца адміністрацыйным цэнтрам Мартакерцкага раёна НКР, згодна адміністрацыйна-тэрытарыяльнаму падзелу Азербайджана знаходзіцца ў Церцерскім раёне Азербайджана. У 2005 годзе ў горадзе жылі 4214 жыхароў.
Рудня-Шпыліўска
Рудня-Шпілеўская ці Рудня-Шпыліўска (Рудня-Шпилівська) — вёска ў Іванкіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Фэнэвычыцкага сельсавета.
Чэмпіянат свету па футболе 1966
VIII чэмпіянат свету па футболе сярод мужчын праходзіў з 11 па 30 ліпеня 1966 года ў Англіі.
Зборная Партугаліі, якая ўпершыню прымала ўдзел у фінальнай стадыі, дзякую свайму лідару Эйсэбіа, здолела адразу атрымаць бронзавыя медалі. Зборная Бразіліі, папярэдні чэмпіён, не выйшла з групы, атрмыўшы паражэнні ад Венгрыі і Партугаліі. Самі ж партугальцы саступілі ў паўфінале гаспадарам. У фінале Англія ў дадатковы час была мацней за ФРГ (4:2) і ўпершыню стала чэмпіёнам свету (адзінае на дадзены момант чэмпіёнства англічан).
Рудня-Тальска
Ру́дня-Та́льская ці Ру́дня-Та́льска (Ру́дня-Та́льська) — вёска ў Іванкіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Фэнэвычыцкага сельсавета.
Спас (суп)
Спас ці танапур (ад арм. тан — разведзены валяр'ян, апур — суп) — страва армянскай кухні, кісламалочны суп.
Першым кампанентам супу з'яўляецца зерневая частка. Традыцыйна гэта пшанічная каша, згатаваная з асаблівага гатунку цэлазерневых круп, пад назвай дзавар. Гэтыя крупы вядомыя ў Арменіі са старажытнасці, уяўляюць сабою зерні горнай дробназярністай пшаніцы, папярэдне адвараныя, злёгку падсушаныя, пазбытыя плёнак і потым канчаткова высушаныя. Дзавар у некаторых рэцэптах замяняецца рысам.
Маемер
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 788 чалавек (394 мужчыны і 394 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 569 чалавек (277 мужчын і 292 жанчыны).
Спас (суп)
Другім кампанентам супу з'яўляецца валяр'ян, разведзены да жаданай кансістэнцыі. Часам да валяр'яну дадаецца частка смятаны. Трэці кампанент супу — курыныя яйкі.
Сырыя яйкі змешваюцца з невялікай колькасцю мукі, потым у сумесь дадаецца валяр'ян і вада, пасля чаго загадзя згатаваная пшанічная каша з дзавара. Сумесь даводзіцца да кіпення пры сталым памешванні, пасля закіпання некаторы час можа варыцца на слабым агні. У гатовы суп можа быць дададзены смажаны лук, зеляніна (традыцыйна дадаюцца кінза і мята) і вострыя заправы.
Суп у летні час ужываецца халодным, у зімовае — гарачым. Падаецца як у пачатку трапезы, так і ў канцы.
Эрнест Томас Сінтан Уолтан
Эрнест Томас Сінтан Уолтан (Ernest Thomas Sinton Walton;  — ) — выдатны ірландскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1951) (сумесна з Джонам Кокрафтам).
Біяграфія
Эрнест Уолтан вярнуўся назад у Ірландыю ў 1934 г. і стаў членам факультэта фізікі Трыніці каледжа ў Дубліне. У 1946 ён быў прызначаны прафесарам з ганаровым званнем прафесар натуральнай і эксперыментальнай філасофіі Трыніці каледжа ў Дубліне. Уолтан быў выдатным лектарам, ён умеў падаць складаныя пытанні фізікі ў простай і лёгкай для разумення манеры. Аднак, магчымасці для правядзення эксперыментальных даследаванняў у Дубліне былі вельмі абмежаваныя. Уолтан займаўся даследаваннямі эфекту фасфарэсцэнцыі ў шкле, другаснай электроннай эмісіі з паверхні пад уздзеяннем іоннай бамбардзіроўкі і развіццём метаду радыевугляроднай даціроўкі і метадаў вымярэння радыеактыўнасці (low level counting) тонкіх плёнак на шкле.
Антыхвост
Антыхвост — гэта тэрмін, які выкарыстоўваецца ў астраноміі для апісання аднаго з трох відаў хвастоў, якія з'яўляюцца ў каметы пры яе набліжэнні да Сонца. Асаблівасць гэтага хваста заключаецца ў тым, што ў адрозненне ад двух іншых хвастоў, пылавога і газавага, ён накіраваны ў бок Сонца, а не ад яго, таму ён геаметрычна процілеглы іншым хвастам. Антыхвост складаецца з буйных часціц пылу, якія, у сілу сваёй масы і памеру, слаба схільныя да ўплыву сонечнага ветру і, як правіла, застаюцца ў плоскасці арбіты каметы, у канчатковым выніку, прымаючы форму дыска. З-за даволі малой канцэнтрацыі часціц пылу убачыць гэты дыск у звычайных умовах практычна немагчыма. Таму яго можна зафіксаваць толькі з рэбры, калі ён досыць яркі для назірання. Гэта становіцца магчымым у кароткі прамежак часу, калі Зямля перасякае плоскасць арбіты каметы. У выніку дыск становіцца бачны ў форме невялікага хваста, накіраванага ў бок ад Сонца. . Паколькі часціцы пылу прымаюць форму дыска, то цалкам натуральна, што антыхвост існуе не толькі наперадзе, але і ззаду, і па баках каметы. Але па баках каметы ён не бачны з-за каметнага ядра, а ззаду — губляецца за больш шчыльнымі і яркімі пылавым і газавым хвастамі.
Большасць праходзяць камет занадта малыя, каб у іх можна было адрозніць антыхвост, але ёсць і досыць буйныя для гэтага каметы, напрыклад, камета C/1956 R1 (Арэнда — Ралана) ў 1957 і C/1995 O1 (Хейла — Бопа) ў 1997.
Забарочча (Крупскі раён)
Забаро́чча (, Заборочье) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.
Да 5 мая 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Заборскага сельсавета, да 14 верасня 1972 года — у склад Абчугскага сельсавета.
Чэмпіянат свету па футболе 1970
IX чэмпіянат свету па футболе сярод мужчын праходзіў з 31 мая па 21 чэрвеня 1970 года ў Мексіцы.
Зборная Бразіліі, якая на той момант мела выбітны склад (Пеле, Жаірзіньё, Тастаа, Кладаалда, Жэрсон і іншыя) у паўфінале і фінале перайграла двух іншых двухразовых чэмпіёнаў свету (Уругвай і Італію адпаведна) і ў трэці раз стала чэмпіёнам свету. У сувязі з гэтым Трафей Жуля Рымэ быў аддадзены ёй назаўсёды.
Роберт Хофштатэр
Роберт Хофштатэр (анг.: Robert Hofstadter;  — ) — амерыканскі фізік-эксперыментатар, член нацыянальнай АН (1958), лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1961) «За асноўныя даследаванні па рассейванні электронаў на атамных ядрах і звязаных з імі адкрыццяў у галіне структуры нуклонаў». Бацька Дугласа Хофштатэра.
Біяграфія
Скончыў Прынстанскі ўніверсітэт у 1938 годзе, дзе працаваў у 1946—1950. З 1950 года працаваў у Стэнфардскім універсітэце, на пасадзе прафесара з 1954 года і дырэктар лабараторыі фізікі высокіх энергій ў 1967—1974 гадах. Работы прысвечаны ядзернай фізіцы і ядзернай тэхніцы, фізіцы высокіх энергій. Браў удзел у стварэнні вялікага генератара ван дэ Граафа. У 1950х атрымаў колькасную інфармацыю аб размеркаванні электрычнага зарада і магнітнага моманту ўнутры нуклона і аб памерах нуклона. У 1957 годзе вызначыў зарадавы і магнітны формафактары пратона, у 1958 — магнітны формафактар нейтрона.
Джон Дуглас Кокрафт
сэр Джон Дуглас Кокрафт (Sir John Douglas Cockcroft;  — ) — англійскі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1951) «за даследчую працу па ператварэнні атамных ядраў з дапамогай штучна паскораных атамных часціц», сумесна з Эрнестам Уолтанам.
Біяграфія
Кокрафт быў старэйшым сынам уладальніка млына. Атрымаў адукацыю ў граматычнай школе Тодмардэна (1909—1914). Вывучаў матэматыку ў Манчэстарскім універсітэце (1914—1915) і Манчэстарскім тэхналагічным каледжы (1919—1920). Падчас першай сусветнай вайны служыў сігнальшчыкам у артылерыйскіх войсках Брытаніі (1915—1918). У 1924 г. атрымлівае доктарскую ступень па матэматыцы і пачынае даследчую працу ў Кавендышскай лабараторыі пад кіраўніцтвам Эрнэста Рэзерфорда. У 1929 г. становіцца членам Каледжа Святога Джона ў Кембрыджскім універсітэце.
Першы час Кокрафт працуе разам з Пятром Капіцам над стварэннем моцных магнітных палёў. Пачынаючы з 1928 года працуе сумесна з Эрнестам Уолтанам над паскарэннем пратонаў. У 1932 г. яны бамбуюць літый пучком высокаэнергетычных пратонаў і ператвараюць яго ў гелій і іншыя хімічныя элементы. Гэта было першае ў свеце паспяховае штучнае ператварэнне (трансмутацыя) хімічных элементаў.
З пачаткам другой сусветнай вайны Кокрафт займае пасаду намесніка дырэктара навуковых даследаванняў у міністэрстве тылу і працуе над радарам. У 1944 г. яго прыпісваюць да канадскага праекту па атамнай энергіі і ён становіцца дырэктарам лабараторыі Chalk River. У 1946 г. Кокрафт вяртаецца ў Брытанію каб заснаваць у Харвеле ўстанову па даследаваннях атамнай энергіі (AERE), якая вядзе брытанскую атамную праграму. Прызначаны першым дырэктарам AERE. Пасля сыходу з пасады дырэктара працягвае ўдзельнічаць у атамнай праграме. У 1944 г. прысвечаны ў Камандора брытанскай імперыі, стаў рыцарам у 1948 г. і прысвечаны ў рыцары-камандоры Лазні ў 1953 г.
У 1951 годзе атрымаў Нобелеўскую прэмію па фізіцы сумесна з Эрнстам Уолтанам за даследаванні па трансмутацыі атамных ядраў. У 1959 г. становіцца першым майстрам Каледжа Чэрчыля ў Кембрыджскім універсітэце. Быў прэзідэнтам Брытанскага Інстытута Фізікі, Фізічнага таварыства і Брытанскай асацыяцыі садзейнічання навуцы. Кокрафт служыў канцлерам Аўстралійскага нацыянальнага ўніверсітэта з 1961 па 1965 гг. У 1925 г. Кокрафт ажаніўся з Элізабэт Крабтры. У іх нарадзілася чатыры дачкі і два сыны.
Новае Купрына
Новае Купрына (Новое Куприно) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Смаленскім раёне. Насельніцтва — 121 жыхар (2007).
Парламенцкія выбары ў Германіі (1983)
Федэральныя выбары ў Бундэстаг ФРГ адбыліся 6 сакавіка 1983 года, на якіх ХДС/ХСС атрымала большасць месцаў у парламенце, а лідар ХДС — Гельмут Коль, быў пераабраны на пасаду федэральнага канцлера.
Перадвыбарная кампанія
На папярэдніх выбарах у 1980 годзе СвДП ўваходзіла ў кааліцыю з СДПГ. Пасля распаду кааліцыі канцлерам ФРГ у кастрычніку 1982 года быў абраны старшыня ХДС Гельмут Коль. За яго прагаласавала фракцыя ХДС/ХСС і большасць членаў СвДП ў Бундэстагу. Былі арганізаваны датэрміновыя выбары. У СДПГ узніклі цяжкасці, таму што злева з’явілася новая партыя — Зялёныя.
Найважнейшай праблемай на гэтых выбарах было пытанне ўзбраенняў пасля прыняцця падвойнага рашэння НАТА.
Пасля выбараў
Урадавая кааліцыя ХДС / ХСС — СвДП на чале з канцлерам Гельмутам Колем засталася ва ўладзе. Гэта былі першыя выбары, на якіх зялёныя атрымалі месцы ў Бундэстагу.
Вынікі
Вынікі выбараў:
Яне Санданскі
Яне Іванаў Санданскі (Яне Иванов Сандански;, с. Улахі, Асманская імперыя — , Ражанскі манастыр, Балгарыя) — балгарскі рэвалюцыянер, адзін з кіраўнікоў УМОРА, лічыўся кіраўніком «левага крыла» македонскага руху.
Маладыя гады
Яне Санданскі нарадзіўся ў махалі (хутары) Шэмету, належалага да македонскага сяла Улахі. Маці — Мілка Санданская, дачка ўлахскага прыходскага святара Стойка Харызанава. Бацька — Іван Санданскі. Быў трэцім дзіцём ў сям’і, названы па бацьку і для адрознення зваўся змяншальным імем Яне. У час руска-турэцкай вызвольнай вайны сям’я жыла ў Горнай Джумае. У 1878 годзе Іван Санданскі ўзяў удзел у Красненска-Разложскім паўстанні. Калі паўстанцы ў наступным годзе былі разбіты туркамі, Санданскія перасяліліся з падуладнай асманам Горнай Джумаі ў Дупніцу, якая ўвайшла ў склад Балгарскага княства.
У 1895 годзе Санданскі уступіў у паўстанцкую чэту, арганізаваную Вярхоўным Македонскім камітэтам (г.зв. «верха-вістамі»).
У 1899 годзе Санданскі, разам з Гоцэ Дэлчавым і Дорчэ Петравым, стварыў Таемную Македонска-Одрынскую рэвалюцыйную арганізацыю (УМОРА). У 1901 годзе Дэлчаў ухваліў кандыдатуру Санданскага на ўрад ваяводы Серскай акругі.
Забойства Сарафава
Санданскі быў арганізатарам палітычных забойстваў Міхаіла Даева, а пазней — Барыса Сарафава і Івана Гарванава. Барыса Сарафова «прысудзіў да смерці», усклаўшы на яго адказнасць за правал Іліндэнскага паўстання. Аднак, Сарафаў, праз сваю прыроджаную шляхетнасці, не паверыў у магчымасць замаху на яго жыццё. Забойства Сарафава было здзейснена 28 лістапада 1907 года вядомым баевіком-санданістам Тодарам Паніцай, якому забіты давяраў. Разам з Сарафавым быў забіты другі замежны прадстаўнік УМОРА — Іван Гарванаў. Трэці — Хрыста Матаў выпадкова пазбег гібелі. Балгарскі гісторык і лінгвіст Любамір Мілеціч з нагоды забойства Сарафава і Гарванава пісаў:
Пасля забойства, на пачатку студзеня 1908 года, ваявода Тане Нікалаў (сябар Сарафава), разам з братанкам Ніколам Коставым-Сіінам прыбыў у Сафію і прапанаваў паслугі па ахове Хрысце Матава і Важыла Чэкаларава, былых пад прыцэлам санданістаў.
Калі 10 ліпеня 1908 года пачалася Младатурэцкая рэвалюцыя, яе актыўна падтрымалі дзеячы УМОРА — Хрысце Дэманаў, Дэлірадаў, Хрысце Чарнапееў, Тодар Паніца і шмат іншых, у тым ліку Яне Санданскі. Санданскі распусціў узначаленую ім чэту, склаў зброю і абвясціў, што з рэвалюцыйнай Турцыяй ваяваць не будзе.
Тане Нікалаў, як і шэраг іншых заслужаных кіраўнікоў УМОРА, асудзіў Яне Санданскага і яго каманду за супрацу з рэжымам младатуркаў. Выконваючы рашэнне Кюстэндзільскага кангрэса, які прысудзіў Санданскага да смерці, Тане Нікалаў, разам з Дыметрам Запранавым і Іванам Маскавым, здзейснілі 24 верасня 1908 года замах на Санданскага ў гасцініцы «Башняк-хан» (у Салоніках, тады падкантрольных турэцкай уладзе). Нікалаў забіў целаахоўнікаў Санданскага — Міца Уронскага і Танчачы Атанасава, — але сам Санданскі быў толькі паранены ў плячо. Пасля няўдалага замаху Тані Нікалаў уцёк у Балгарыю.
Балканскія войны
У Першую Балканскую вайну Яне Санданскі арганізаваў атрад з 500 ваяроў і 30 кастрычніка 1912 года вызваліў горад Мелнік.
Як авангард 7-й пяхотнай Рыльскай дывізіі каля 300 чэтнікаў-кавалерыстаў Яне Санданскага ўступілі ў Салонікі, вызваленыя за два дні да гэтага грэчаскай арміяй, 8 лістапада 1912 года.
Забойства Санданскага
Забіты 21 красавіка 1915 года, у Пірыне (мясцовасць Балтата). Выканаўцам рашэння Кюстэндзільскагоа кангрэса быў чэтнік Анон Качаркаў. Пахаваны Санданскі за 200 м на ўсход ад Ражанскага манастыра. На надмагільнай мармуровай пліце былі высечаны яго словы: «Жыць — значыць — змагацца. Раб — за волю, а свабодны — за дасканаласць».
Лубня (Смаленскі раён)
Лубня (Лубня) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Смаленскім раёне. Насельніцтва — 549 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 10 км на паўднёвы захад ад г. Смаленска, ля аўтадарогі (Смаленск — Чырвоны — Гусіна). Уваходзіць у склад Хохлаўскага сельскага паселішча. Газіфікавана.
Эканоміка
Асфальтабетонны завод, электрападстанцыя, сельгаспрадпрыемствы, крамы, школа, дзіцсад і гд.
Зальцах
Зальцах (Salzach, у старажытнасці Juvavus) — самы буйны прыток Іна, асноўная рака аўстрыйскай зямлі Зальцбург, працякае па Аўстрыі і Германіі. Выток бярэ ў Кіцбюэльскіх Альпах, каля Крымля. Цячэ спачатку ва ўсходнім кірунку да пасёлка Шварца (Понгаў), затым паварочвае на поўнач і працякае праз гарады Халайн і Зальцбург. На працягу амаль 70 км утварае мяжу паміж Германіяй (Баварыяй) і Аўстрыяй. Адзін з прытокаў - рака Крымлер-Ахе, на ёй размешчаны каскад вадаспадаў Крымль. На Зальцаху знаходзяцца такія гарады як Зальцбург, Лаўфен (Зальцаў), Бургхаўзен і Цітмонінг. Упадае ў Ін каля Браўнаў-на-Іне.
Чэмпіянат свету па футболе 1974
Турнір праходзіў у новам фармаце: замест чвэрцьфіналаў і паўфіналаў праводзіўся другі групавы этап. У выніку ў фінал трапілі Нідэрланды і ФРГ. Гаспадары чэмпіянату перамаглі (2:1) і сталі двухразовымі чэмпіёнамі свету.
Чэмпіянат стаў лепшым для зборнай Польшчы, якая ў матчы за трэцяе месца перамагла дзейных чэмпіёнаў свету бразільцаў (1:0), а нападнік палякаў Гжэгаж Лята стаў лепшым бамбардзірам турніру.
Запуткі
Запу́ткі (, Запутки) — вёска ў Крупскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.
Да 26 жніўня 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Дубоўскага сельсавета.
Менская базыліянская друкарня
Базыліянская друкарня ў Менску — выдавецкая ўстанова 1-й паловы XVII—XIX стст., магчыма, з перапынкам.
Першую базыльянскую друкарню ў Менску згадвае выданы на старабеларускай мове дэкрэт караля Уладзіслава Вазы ад 1633 года, ён называе друкарню «…для друкавання ўсялякіх кніг і выхавання ў іх людзей годных як духоўных, так і свецкіх…». Выданні таго часу не захаваліся і не вядомы са згадак у крыніцах. Напэўна, друкарня названая дэкрэтам 1633 года калі і была створана, то як невялікі варштат для забеспячэння патрэб самога менскага базыліянскага манастыра, або не перажыла вайны 1654—1667 гадоў, або яе выданні знішчаны магчыма ў 2-й палове ХІХ ст.
Першае выданне з адрасам Менскай базыльянскай друкарні вядома ў 1790 годзе. З 1790—1792 гадоў вядома 6 выданняў на польскай мове. З іх толькі адно можна аднесці да мастацкай літаратуры; астатнія — лістоўкі, бо друкарня часткова абслугоўвала дзейнасць Вялікага сейму ў 1791 годзе. У 1794 годзе менскія базыльяне далучыліся да паўстання пад кіраўніцтвам Тадэвуша Касцюшкі супраць другога падзелу Рэчы Паспалітай і далучэння Менскага ваяводства да Расійскай Імперыі.
Гісторыя друкарні ў 1793—1799 гадах няпэўная. Па адных звестках, выданняў таго часу не захавалася. Паводле іншых, за XVIII ст. было выдана агулам 14 пазіцый, то-бок у 1793—1797 гадах — яшчэ 8 пазіцый. У гэты перыяд друкарня магла належаць мінскаму губернскаму праўленню (з 1795 года — губернская друкарня / Drukarnia Rzadowa). Дзейнічала прынамсі да 1797 года, з якога вядома адно мастацкае выданне з тыпаграфскім адбіткам "Minsk", які ўжываўся базыліянамі на выданнях 1790 года. Пэўны час ліквідацыі друкарні пакуль не вядома.
Вядомая бібліяграфія друкарні пададзена ў манаграфіі Ларысы Доўнар.
Уштабэ (Катон-Карагайскі раён)
Уштабэ — сяло ў Катон-Карагайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Алтынбельскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 291 км на паўднёвы захад ад раённага цэнтра, сяла Улкен Нарын. Код КАТА — 635449500.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 295 чалавек (148 мужчын і 147 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 208 чалавек (101 мужчына і 107 жанчын).
Чэмпіянат свету па футболе 1978
XI чэмпіянат свету па футболе сярод мужчын праходзіў з 1 па 25 чэрвеня 1978 года ў Аргенціне.
Аргенціна, якая праводзіла хатні чэмпіянат, на першым групавым саступіла Італіі, але выйшла ў другі этап, дзе апынулася вышэй за Бразілію і трапіла ў фінал. У дадатковы час гаспадары атрымалі перамогу над Нідэрландамі (3:1) і ўпершыню сталі чэмпіёнамі свету.
Пядзенік прыгожы
Пядзенік прыгожы (Chariaspilates formosaria) — матыль сямейства пядзенікаў.
Апісанне
Даўжыня пярэдняга крыла 18-22 мм. Цела матыля шаравата-бледна-жоўтае, грудка з карычняватым апушэннем. Асноўны фон верху пярэдніх крылаў залаціста-жоўты, густа абсыпаны дробнымі карычняватымі кропкамі. Ад вяршыні да сярэдзіны ніжняга краю цягнецца касая чорная лінія, аблямаваныя па ўсёй даўжыні карычняватым звонку і серабрыстым знутры. Пярэдні і вонкавы краі з шэра-серабрыстым напыленнем. Ля пярэдняга краю цёмны папярочны штрых. Заднія крылы зверху шаравата-бледна-жоўтыя з цёмнымі сярэдняй кропкай і папярочнай лініяй, размешчанай бліжэй да знешняга краю, паміж якімі крыло густа ўсыпана дробнымі кропкамі і рыскамі. Махры шэра-карычневая.
Біялогія
Лёт працягваецца з канца чэрвеня да канца першай дэкады жніўня. Самка адкладае яйкі ланцужкі на лісце і сцеблы кармавой расліны вусеняў, якія развіваюцца з сярэдзіны ліпеня да позняй восені і пасля зімоўкі да мая на лазаніцы і, магчыма, на лотаці балотнай.
Ахова
Від уключаны ў Чырвоную кнігу Беларусі, Чырвоную кнігу Літвы.
Лашуціна (Смаленскі раён)
Лашуціна (Лашутино) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прыгорскага сельскага паселішча.
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 11 км на паўднёвы ўсход ад Смаленска, за 10 км на ўсход ад аўтадарогі Арол — Віцебск, на беразе ракі Дняпро. За 3 км на паўночны захад ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя на лініі Смаленск — Рослаўль.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Чэмпіянат свету па футболе 1982
XII чэмпіянат свету па футболе сярод мужчын праходзіў з 13 чэрвеня па 11 ліпеня 1982 года ў Іспаніі.
У 1982 чэмпіянат быў пашыраны, у ім сталі прымаць удзел 24 каманды замест 16. Турнір стаў найбольш паспяховым для еўрапейскіх каманд: з 12 каманд, якія прайшлі ў другі групавы этап, было толькі 2 нееўрапейскіх (Аргенціна і Бразілія). Але і яны ў другім групавым этапе саступілі Італіі, і ў паўфіналы вышлі толькі еўрапейскія каманды. Італія прайшла ў фінал, дзе перамагла ФРГ (3:1) і ў трэці раз стала чэмпіёнам свету.
Мазальцава
Мазальцава (Мазальцево) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Смаленскім раёне. Насельніцтва — 335 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 22 км на поўнач ад г. Смаленска, ля аўтадарогі Смаленск — Холм — Дзямідаў, на беразе ракі Альшанка. Уваходзіць у склад Стабенскага сельскага паселішча. Аўтобуснае паведамленне са Смаленскам.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У 1941 годзе ў вёсцы дзейнічала падпольная арганізацыя.
Насельніцтва Паўночнай Македоніі
Па дадзеных на 2010 год, насельніцтва Паўночнай Македоніі складала 2 057 284 чалавек.
Дарога Р92
Праходзіць па тэрыторыі Пухавіцкага і Старадарожскага раёнаў Мінскай вобласці.
Насельніцтва Паўночнай Македоніі
Асаблівасцю дэмаграфічнай сітуацыі ў Паўночнай Македоніі з’яўляецца перавышэнне нараджальнасці албанскай часткі насельніцтва над славянскай, што характэрна для мусульманскіх меншасцяў у многіх дзяржавах свету. Аднак у апошнія гады нараджальнасць албанцаў валіцца хутчэйшымі тэмпамі: у 2005 колькасць парадзіх-албанак склала 30,8 % ад агульнага ліку кабет, тады як у 2001 дадзены паказнік дасягаў амаль 40 %.
Узроставая структура насельніцтва (2008)
Медыянны ўзрост 34,8 гадоў. Мужчыны — 33,8 гадоў, кабеты — 35,8 гадоў.
Прырост насельніцтва (2008)
+ 0,262 % у 2008 годзе.
Мяне завуць Арлекіна
«Мяне завуць Арлекіна» (Меня зовут Арлекино) — беларускі двухсерыйны мастацкі фільм, зняты рэжысёрам Валерыем Рыбаравым на кінастудыі «Беларусьфільм» у 1988 годзе.
Сюжэт
Канец 1980-х гадоў. Малады хлопец Андрэй Савічаў па мянушцы «Арлекіна» жыве ў в. Парэчча каля чыгункі, недалёка ад Гродна. Ён з’яўляецца лідарам невялікай групы хлопцаў з «вагонкі», якія клічуць сябе «ваўкамі» і супрацьстаяць розным групам нефармалаў: неанацыстам, хіпі, металістам, а таксама проста багаценькім «мажорам» з горада. «Арлекіна» не ў захапленні ад такога жыцця, але ён разумее, што іншага жыцця ў яго быць не можа. Яго дзяўчына Лена, у якую ён па-сапраўднаму быў закаханы, пакiдае яго дзеля забяспечанага маладога «Інтэра». Аднак любіць яна толькі «Арлекіна» і пазней вяртаецца да яго. Абражаны такім чынам «Інтэр» вырашае разабрацца з «Арлекіна». Ён з групай сваіх прыяцеляў вязе Лену і «Арлекіна» за горад і там гвалтуе Лену на вачах у «Арлекіна».
Акані Сангсермсавад
Акані Сангсермсавад  — тайскі прафесійны гулец у снукер. Чэмпіён Азіі 2015 года сярод гульцоў ва ўзросце да 21 года.
Святы Віргілій
Біяграфія
Нарадзіўся ў Ірландыі ў шляхетнай сям'і, быў манахам, а затым пробашчам манастыра Ахаба каля Дубліна. Быў вельмі дасведчаны ў дакладных навуках, за што яго часам называлі Віргілій Геаметр. Ірландыя была ў VIII стагоддзі цэнтрам еўрапейскага манаства і радзімай вялікіх прапаведнікаў, многія з іх лічылі сваім абавязкам распаўсюджваць хрысціянства ў кантынентальнай Еўропе.
Атрымаўшы падтрымку ў маёрдома франкаў Піпіна Кароткага, Віргілій у 745 годзе адправіўся ў Зальцбург, які знаходзіўся тады на мяжы хрысціянскага свету, і стаў настаяцелем бенедыкцінскага кляштара Св. Пятра, заснаванага за 40 гадоў да таго святым Рупертам. Віргілій паспяхова працягваў справу Св. Руперта, разгарнуўшы актыўную місіянерскую дзейнасць у краі. Акрамя германскіх плямёнаў аб'ектам місіі Зальцбурга сталі таксама славяне Карынтыі, памочнік Віргілія біскуп Мадэст пабудаваў мноства хрысціянскіх цэркваў у славян, а таксама за 80 гадоў да Кірылы і Мяфодзія зрабіў першыя спробы перакладу на славянскую мову літургічных і біблейскіх тэкстаў.
У ходзе хрысціянізацыі альпійскага рэгіёна ў Віргілія адбыўся канфлікт са Св. Баніфацыем па пытанні аб хрышчэнні. Узровень адукацыі некаторых святароў быў настолькі нізкім, што яны нават не маглі правільна вымавіць на латыні хрысцільную формулу «хрышчу цябе ў імя Айца і Сына, і Духа Святога». Баніфацый лічыў, што людзей, хрышчаных з вымаўленнем недакладнай формулы, варта перахрышчываць, Віргілій ж настойваў на рэчаіснасці такой таямніцы. Спрэчка была вырашана папам Захарам, які пацвердзіў слушнасць Віргілія. У 774 годзе пад кіраўніцтвам Віргілія было скончана будаўніцтва базілікі ў Зальцбургу, якая затым была перабудавана ў кафедральны сабор. Памёр Св. Віргілія ў 784 годзе ў Зальцбургу. Лічыцца разам са Св. Рупертам святым заступнікам горада. Статуі Руперта і Віргілія ўстаноўлены пры ўваходзе ў кафедральны сабор Зальцбурга. Памяць у Каталіцкай Царкве - 27 лістапада.
Ганна Піліпаўна Назарава
Ганна Піліпаўна Назарава (, Аграгарадок Шацк, Пухавіцкі раён, Мінская вобласць - 12 верасня 2000) — беларускі гаспадарчы дзеяч. Герой Сацыялістычнай Працы (1960).
Біяграфія
Нарадзілася ў вёсцы Яснае каля Шацка. Бацька Піліп Васільевіч Бадытчык быў простым цесляром, маці Алена Якаўлеўна — калгасніцай.
Узнагароды
Званне Героя прысвоена ў 1960 годзе за высокія вытворчыя паказчыкі. Узнагароджана ордэнам Леніна (1960),ордэнамі Працоўнага Чырвонага Сцяга, Айчыннай Вайны 1-й ступені (1985), Чырвонай Зоркі, медалямі.
Чэмпіянат свету па футболе 1986
XIII чэмпіянат свету па футболе (31 мая–29 чэрвеня 1986, Мексіка) — другі раз праходзіў у Мексіцы і прыняў 24 зборных, якія і разыгралі паміж сабой Кубак свету. Мексіка стала першай краінай, якой давялося прыняць у сябе чэмпіянат свету ў другі раз (1-ы - у 1970 г.). Першапачаткова правядзенне гэтага турніру планавалася ў Калумбіі, але пасля таго як калумбійскі ўрад заявіў, што краіна не гатовая прыняць Чэмпіянат свету, месцам правядзення выбралі Мексіку. Рашэнне было прынята ў Стакгольме 20 мая 1983 г. У барацьбе за права правядзення турніру Мексіка апярэдзіла Канаду і ЗША.
Чэмпіён — зборная каманда Аргенціны.
Го Вэй
Го Вэй, храмавае імя Тайцзу ; 10 верасня 904 — 22 лютага 954) заснавальнік і першы імператар.
Біяграфія
Быў сынам Го Цзяня, прэфекта Шуньчжоу (сучасны раён, Пекін). Яго бацька неўзабаве быў забіты людзьмі генерала (дынастыя Тан), якія заваявалі Шуньчжоу. Вельмі хутка памерла і яго маці.
Малога Го Вэя ўзяў на выхаванне мясцовы ваенны. Ужо падлеткам Го Вэй пачаў захапляцца алкаголем і гульнямі, часта ўдзельнічаў у бойках. У 17-гадовым узросце, уцякаючы ад арышту, пераехаў у і неўзабаве пайшоў у войска аднаго з палкаводцаў Лі Цуньсюя.
Пасля абвяшчэння ў 923 годзе Го Вэй, здольны да матэматыкі, стаў афіцэрам. Таксама ён захапляўся гістарычнымі працамі, у прыватнасці «Вясновымі і восеньскімі аналамі ».
У 927 годзе імператар Лі Сыюань асабіста ўзначаліў паход супраць паўстанцаў пад правадырствам. Го Вэй быў сярод тых, хто першымі скарылі сцены (сучасная правінцыя Хэнань). Генерал, пад камандаваннем якога служыў Го Вэй заўважыў яго схільнасць да літаратуры і даручыў яму кіраўніцтва ваеннай канцылярыяй. З тых часоў малады Го Вэй карыстаўся павагай сярод большасці генералаў і міністраў.
Перажыўшы звяржэнне двух дынастый ( і ), Го Вэй стаў ваенным дарадцам, заснавальніка. Аднак у 948 годзе на пасад узышоў малалетні Лю Чэн’ю, і Го Вэй пачаў рыхтавацца да звяржэння ўлады. Яму ўдалося рэалізаваць свае планы ў пачатку 951 года, калі ён адхіліў ад пасаду Лю Чэн’ю і абвясціў аб стварэнні новай дынастыі — Позняй Чжоу.
Ён стаў першым імператарам кітайскага паходжання у Паўночным Кітаі з 923 года. Праводзіў рэформы, накіраваныя на зніжэнне падатковай нагрузкі на сялян. Перыяд яго панавання лічыцца ўдалым, аднак ён быў непрацяглым — ужо праз тры гады Го Вэй памёр ад хваробы. На троне яго замяніў, пляменнік, які выхоўваўся ў сям’і імператара.
I Міжнародны фестываль мастацтваў «Славянскі Базар у Віцебску»
I Міжнародны фестываль мастацтваў «Славянскі Базар у Віцебску» адбыўся 18 ліпеня 1992 года. Музычны фестываль сабраў больш за тысячу ўдзельнікаў з Беларусі, Расіі, Украіны, ЗША, Канады, Аўстраліі, Польшчы, Грузіі.
Удзельнікі і мэты
Ля вытокаў фестывалю стаяла тры дзяржавы — Беларусь, Расія і Украіна. Мэтай краін-арганізатараў было азнаёміць віцябчан і гасцей горада з песеннай творчасцю славянскіх народаў.
Магатова
Магатова (Моготово) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Смаленскім раёне. Насельніцтва — 396 жыхароў (2007).
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 18 км на поўдзень ад Смаленска, за 12 км на захад ад аўтадарогі Арол — Віцебск. Уваходзіць у склад Талашкінскага сельскага паселішча. Аўтобуснае паведамленне са Смаленскам.
1891 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва
1891 год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.
Падзеі
Васіль Маас, выпускнік Акадэміі мастацтваў, служыў архітэктарам губернскага кіравання. Добра разумеючы, што адсутнасць мастацкіх навучальных устаноў у Мінску зачыняла шлях у мастацтва асноўнай масе мясцовай таленавітай моладзі, ён арганізаваў у Мінску малявальную школу па тыпу адэскай, якая лічылася тады лепшай. Для збору сродкаў зладзілі выставу карцін з прыцягненнем мясцовых мастакоў. Адкрылася яна 24 мая 1891 года ў залах Дваранскага сходу. Было прадстаўлена каля 100 карцін, у ліку якіх знаходзіліся творы Артура Бартэльса, Яна Матэйкі, І. Айвазоўскага, Эраста Сукоўскага,, Мяшчэрскага. Эраст Сукоўскі экспанаваў на выстаўцы 18 эцюдаў у пейзажным і бытавым жанрах, у тым ліку пейзажы Палесся, возера Свіцязь: «Дарога ў палескіх балотах пад час завірухі», «Зімовая дарога па рацэ на Палессі», «Раніцай на пароме», «Сядзіба ў пінскіх балотах», «Па дарозе на возера Свіцязь» і іншыя.
Гэта была першая выстаўка прафесійнага выяўленчага мастацтва ў Мінску і ва ўсёй Беларусі. Яна паклала пачатак рэгулярнай выставачнай дзейнасці беларускіх мастакоў.
У канцы 1891 В. Ф. Маас стварыў мастацка-сталярную майстэрню, у якой не толькі бясплатна выкладаў, але і выдаваў вучням штотыдзень па 50 капеек са сваіх сродкаў, каб даць ім магчымасць хадзіць на заняткі. Для майстэрні было выдзелена памяшканне пры летнім тэатры ў гарадскім садзе. З надыходам летняга тэатральнага сезона майстэрня пазбавілася памяшкання і з-за адсутнасці грошай на наём іншага спыніла існаванне.
Чэмпіянат свету па футболе 1990
XIV чэмпіянат свету па футболе (8.6–8.7.1990, Італія). Чэмпіён — зборная каманда ФРГ. У чэмпіянаце прымалі ўдзел 24 каманды, якія спачатку сустракаліся ў групавых матчах, каб вызначыць 16 лепшых, яны адыгралі адзін супраць аднаго ў стыкавых матчах да фіналу. Усяго адбылося 52 сустрэчы.