cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сусветныя дзіцячыя гульні пераможцаў
Місія
Галоўная задача Гульняў пераможцаў-дапамагчы дзецям, якія перанеслі анкалагічныя захворванні, вярнуцца да звычайнага жыцця і рэабілітавацца пасля працяглай барацьбы з захворваннем. У ўдзельнікаў праекту з’яўляецца ўпэўненнасць у сваіх сілах, яны разумеюць, што не адрозніваюцца ад іншых дзяцей і могуць весці актыўнае жыццё, як і раней, бо спорт- гэта поўная супрацьлегласць хваробы. Для шматлікіх цяжкахворых дзяцей мара прыняць удзел у Гульнях пераможцаў станавілася стымулам да папраўлення.'"Калі яны хварэюць, то думаюць, што захворванне датычыцца толькі іх, а ў час такіх мерапрыемстваў дзеці разумеюць, што ўсё магчыма пераадолець, "'-гаворыць актрыса і заснавальнік фонду Чулпан Хаматава. Для дактароў і супрацоўнікаў фонду Падары жыццё Гульні- наглядная дэманстрацыя поспеху ў барацьбе з анкалогіяй. Акрамя спаборніцтваў, якія адбываюцца ў адпаведнасці з патрабаваннямі спартыўных федэрацый, у праграму ўключаны ўсемагчымыя майстар-класы, экскурсіі, канцэрты. Акрамя таго, праект прыцягвае ўвагу дабрачынцаў, спонсараў і валанцёраў да праблем дзіцячай анкалогіі і рэабілітацыі пасля яе.
Правілы правядзення
Прыняць удзел у Гульнях пераможцаў могуць дзеці ад 7 да 16 гадоў уключна, якія перанеслі анказахворванні і закончылі лячэнне. Усе ўдзельнікі спаборнічаюць у шасці відах спорту : лёгкая атлетыка, плаванне, настольны тэніс, стральба, шахматы, футбол у адпаведных узроставых группах. Стаць удзельнікам Гульняў пераможцаў магчыма незалежна ад фізічнай формы і спартыўнай падрыхтоўкі, і не больш двух разоў. Аргкамітэт Гульняў бярэ на сябе ўсе расходы, звязаныя з пражываннем у Маскве, харчаваннем, трансферамі, экіпіроўкай спартсменаў, забавы і экскурсіі. Удзельнікі аплачваюць толькі праезд да Масквы. Кожнае дзіця можа суправаджаць адзін з бацькоў, акрамя таго, у склад каманды можа ўваходзіць доктар і супрацоўнік дабрачыннага фонду. Дапамогу ў арганізацыі і правядзенні спаборніцтваў аказваюць прафесійныя федэрацыі Расіі па відах спорту, якія ўваходзяць у праграму Гульняў. Судзі, якія працуюць на праекце, валодаюць міжнароднай кваліфікацыяй і маюць вопыт работы на сусветных першынствах.
Рэгіянальныя этапы
У разнастайных краінах свету і абласцях Расіі праходзяць рэгіянальныя этапы для таго, каб у Гульнях пераможцаў змагла прыняць удзел максімальная колькасць дзяцей, якія перанеслі анказахворванні. Каманда, якая будзе накіравана на Сусветныя дзіцячыя гульні пераможцаў у Маскву, набіраецца сярод удзельнікаў такога этапу. У 2018 годзе рэгіянальныя этапы пройдуць у Венгрыi i Беларусi, а таксама ў 10 расійскіх рэгіёнах (Белгародская,Ніжагародская, Чалябінская, Калінінградская, Арэнбургская,Пермская, Растоўская , Самарская, Твярская, і Свярдлоўская вобласці). У спартыўных выпрабаваннях прымуць удзел каля 1300 дзяцей. Яшчэ каля 30 расійскіх рэгіёнаў і 15 краін збіраюць каманды для ўдзелу ў Гульнях пераможцаў без правядзення рэгіянальных адборачных спаборніцтваў. Акрамя таго, Аргкамітэт Гульняў прымае заяўкі ад індывідуальных удзельнікаў з тых гарадоў і краін, дзе пакуль не праводзяцца рэгіянальныя этапы.
Беларусская каманда
122 беларускіх удзельнікаў за 9 гадоў правядзення Сусветных гульняў пераможцаў выйгралі: * −47 залаты медаль * −29 срэбраныя медалі * −40 бронзавыя медалі
На працягу 9 гадоў дзяўчынкі і хлопчыкі рознага ўзросту, непадобныя адзін да аднаго, але аб’яднаныя агульнай бядой і агульнай радасцю, якія справіліся з цяжкімі выпрабаваннямі, якія праявілі неверагоднае цярпенне і мужнасць, перамагчы хваробу, прыехалі ў Маскву, каб сустрэцца з такімі ж, як яны, Пераможцамі. Уражвае статыстыка нашых удзельнікаў і дасягнутыя імі вынікі. 122 дзяцей было запрошана для ўдзелу ў спартыўных спаборніцтвах і заваявалі 116 медалёў рознай вартасці. Нацыянальны этап Сусветных дзіцячых Гульняў пераможцаў у Беларусі прайшоў на базе ДУА «Астрашыцка-Гарадокская сярэдняя школа» 29 красавіка — 1 мая 2018 года.
Гісторыя
Першая Міжнародная анкаалімпіяда, у якой прынялі ўдзел каля 200 дзяцей з чатырох краін — Польшчы, Расіі, Беларусі і Украіны прайшла ў сталіцы Польшы Варшаве ў 2007 годзе. З 2010 года ў Расіі праходзяць Сусветныя дзіцячыя Гульні пераможцаў на буйнейшых спартыўных пляцоўках Масквы і Падмаскоўя.
2010
1-ыя Сусветныя дзіцячыя гульні пераможцаў адбыліся з 14 да 16 чэрвеня ў Маскве на стадыёне «Лакаматыў». У сталіцу прыехала 200 дзяцей з Расіі, Украіны, Беларусі, Польшчы, Арменіі, Латвіі, Румыніі, Венгрыі. У першы дзень Гульняў, адразу пасля цырымоніі адкрыцця, пачаліся спаборніцтвы па лёгкай атлетыцы, настольнаму тэнісу і стральбе. У другі дзень адбыліся турніры па футболу, шахматах і плаванні. Спаборніцтвы праводзіліся па правілах, устаноўленых расійскімі арганізатарамі. Галоўным суддзёй Першых Сусветных дзіцячых гульняў пераможцаў стаў алімпійскі чэмпіён, на той момант — Глава Камітэта Дзярждумы РФ па фізічнай культуры і спорту Антон Сіхарулідзе.
2011
2-ія Сусветныя дзіцячыя Гульні пераможцаў адбыліся ў Падмаскоўі з 4 па 7 жніўня, у спаборніцтвах прынялі ўдзел больш за 300 дзяцей з 8 краін. Сярод новых удзельнікаў — каманды з Турцыі і Чэхіі. Усе чатыры дні спецыяльная група дзяцей — удзельнікаў фотапраекта «Мы жывём на гэтай зямлі», сярод якіх былі падапечныя фонда «Падары Жыццё», неперастанна вяла фотарэпартаж з Гульняў пераможцаў на старонцы фонда ў Facebook.
2012
З 31 мая да 2 чэрвеня адбыліся 3-ія Сусветныя дзіцячыя Гульні пераможцаў, на якія прыехалі ўжо больш за 350 юных спартсменаў з 12 краін свету. Расійскія рэгіёны прывезлі ў Маскву 17 зборных. Упершыню прыехалі каманды з Германіі, Польшы, Румыніі, Сербіі і Азербайджана. Спаборніцтвы праходзілі ў самым цэнтры Масквы, у Парку культуры імя Горкага. Галоўным суддзёй спаборніцтваў стаў шматразовы рэкардсмен свету па воднаму плаванню, знакаміты майстар спорту СССР Шаварш Карапецян.
2013
На 4-ых Сусветных дзіцячых Гульнях пераможцаў у Маскву прыехала больш за 400 дзяцей з 10 краін. Гульні праходзілі з 14 да 16 чэрвеня ў спартыўным комплексе ЦСКА. Акрамя пастаянных краін — удзельнікаў з гэтага года да Гульняў далучылася Балгарыя. Пачынаючы з 2013 года спартыўныя пляцоўкі і басейны Цэнтральнага спартыўнага клуба арміі сталі асноўным месцам правядзення Гульняў. Ганаровым старшынёй суддзейнага камітэту Гульняў пераможцаў быў легендарны спартсмен, знакаміты савецкі і расійскі плывец, чатырохразовы алімпійскі чэмпіён, шасціразовы чэмпіён свету,21 — разовы чэмпіён Еўропы Аляксандр Папоў.
2015
6-ыя Сусветныя дзіцячыя Гульні пераможцаў адбыліся з 26 да 28 чэрвеня ў спартыўным комплексе «Лужнікі». Яны сабралі амаль 500 дзяцей з 15 краін свету і 33 расійскіх рэгіёнаў. Навічкамі сярод удзельнікаў былі каманды з Індыі і Харватыі.
2016
З 29 чэрвеня да 2 ліпеня былі праведзены 7-ыя Сусветныя дзіцячыя Гульні пераможцаў. У спорткомплексе ЦСКА сабралася 500 удзельнікаў больш чым з 20 рэгіёнаў Расіі і 14 краін свету, да якіх яшчэ далучыліся каманды з Партугаліі і Літвы.
2017
8-ыя Сусветныя дзіцячыя Гульні пераможцаў адбыліся з 2 да 4 чэрвеня. 550 дзяцей з 16 краін свету і 31 расійскага рэгіёна сустрэліся, каб разыграць дзясяткі камплектаў медалёў. У забегу на 60 метраў зарэгістравана рэкордная колькасць удзельнікаў — больш за 400 дзяцей з усіх краін, якія прадстаўлены на спаборніцтвах.
2018
9-ыя Сусветныя дзіцячыя Гульні пераможцаў прайшлі у Маскве з 2 да 6 жніўня. Акрамя каманд з расійскіх рэгіёнаў прынялі ўдзел 14 замежных дэлегацый. У рамках гульняў ўпершыню правялі турнір па настольнаму тэнісу для моладзі.
Цікавыя факты
Узнагароды і дыпломы дзецям- чэмпіёнам Сусветных дзіцячых Гульняў пераможцаў у розныя гады ўручалі вядомыя расійскія спартсмены. Сярод іх :чэмпіёнка Алімпійскіх гульняў па канькабежнаму спорту Святлана Журава; чатырохразовы алімпійскі чэмпіён, прэзідэнт Федэрацыі плавання Расіі Уладзімір Сальнікаў; двухразовая алімпійская чэмпіёнка Святлана Хоркіна; чэмпіён свету па шахматах Уладзімір Крамнік; славутыя расійскія тэнісісты Алена Дзяменцьева і Марат Сафін; алімпійскія чэмпіёны 2014 года па канькабежнаму спорту Сямён Елістратаў, Уладзімір Грыгор’еў, Руслан Захараў; вядомая валейбалістка Кацярына Гамова; двухразовая алімпійская чэмпіёнка па біятлону Вольга Зайцава; прызёр Паралімпійскіх гульняў-2014 следж-хакеіст Вадзім Сялюкін; трохразовая чэмпіёнка Паралімпійскіх гульняў па лёгкай атлетыцы Вольга Сямёнава; прызёр Паралімпійскіх гульняўпа дзюдо Таццяна Савасцьянава;двухразовая паралімпійская чэмпіёнка па плаванню Алеся Уладыкіна і многія іншыя.
Удзельнікаў Гульняў пераможцаў 2015 прывітаў з арбіты экіпаж МКС у асобе касманаўтаў Генадзя Падалка і Міхаіла Карніенка.
Каманда з Венгрыі па выніках Гульняў была запрошана на сустрэчу з Прэзідэнтам Венгрыі ў Прэзідэнтскі палац.
Удзельнікі Гульняў 2016 атрымалі афіцыйнае прывітанне ад Міністра аховы здаро’я РФ Веранікі Скварцовай.
Камандзе Індыі была арганізавана афіцыйная сустрэча з чэмпіёнам Індыі па кракету.
Дабратворны праект Сусветныя дзіцячыя Гульні пераможцаў актыўна падтрымліваюць расійскія знакамітасці. Многія з іх не толькі ўзнагароджваюць пераможцаў Гульняў, але і прымаюць удзел у традыцыйным футбольным матчы «Таты — зоркі» паміж бацькамі ўдзельнікаў і вядомымі артыстамі. За 9 год існавання праекта падтрымаць дзяцей, якія перамаглі хваробу, прыходзілі акцёры Артур Смальянінаў, Анатоль Рудэнка, Аляксей Краўчанка, Іван Сцебуноў, Уладзімір Яглыч, Кірыл Сафонаў, Дзяніс Матросаў, Максім Мацвееў, Андрэй Сакалоў, Дзмітрый Пяўцоў, Інгеборга Дапкунайтэ, Марыя Аронава,Юрый Стаянаў і Валдзіс Пельш. Дабрачынныя канцэрты для ўдзельнікаў давалі музыканты з «Хору Турэцкага», Аляксей Кортнеў і група «Няшчасны выпадак», «Брава» і латвійская група Brainstorm, а таксама многія іншыя акцёры і выканаўцы
Хокан II Шыракаплечы
Хокан II Сігурдсан (Herdebrei — «шыракаплечы»; 1147 — 7 ліпеня 1162, кал. Секена ў Ромсдалене) — кароль Нарвегіі (1157-62).
Карын Бое
Карын Бое (Karin Maria Boye;,  — , ) — шведская пісьменніца. Найбольш вядомая вершамі, але пісала таксама раманы і эсэ. Карын лічыцца прыналежнай да другога пакалення мадэрністаў.
Біяграфія
Ва ўзросце 9 гадоў яна з сям’ёй з’язджае ў Стакгольм. Яе бацька Карл Фрэдэрык «Фрыц» Бое і маці Сігнэ паходзілі з заможных служачых. У Карын былі два малодшыя браты — Свен і Ульф. З 10 гадоў яна пачала пісаць вершы.
У 1918 годзе Карын напісала друкаванымі літарамі кніжку для дзядулі на яго 70 годдзе, якая змяшчала вершы і легенды.
Карын навучалася ва Упсале, дзе вывучала грэчаскую і скандынаўскія мовы, а таксама гісторыю літаратуры.
Палаван
Плошча вострава Палаван — 12 188,6 км². Палаван мае 425 км у даўжыню і ад 8,5 да 40 км у шырыню. Даўжыня берагавой лініі 1354,1 км. Адміністрацыйны цэнтр — горад Пуэрта-Прынсеса. Геаграфічна востраў знаходзіцца паміж Паўднёва-Кітайскім морам, якое ляжыць на паўночны захад, і морам Сулу на паўднёвым усходзе.
Карын Бое
Біяграфія
У 1922 годзе яна дэбютавала са зборнікам вершаў «Воблака» (Moln), у якіх — развагі пра бога, жыццёвыя віры і ўласную будучыню. У 1928 Карын стала сябрам рэдакцыі сацыялістычнага часопіса Clarté. Яна таксама брала ўдзел у заснаванні часопіса і выдавецтва Spektrum і была ў складзе яго рэдакцыі ў 1931—1932 гг. Была сябрам невялікага таварыства «Куток паэтаў» (The Poets’ Corner). У 1932—1933 гг. хадзіла на псіхааналіз у Берліне.
Палаван
Рэльеф і клімат
Большую частку вострава займаюць горы, джунглі і мангравыя лясы. Вышыні да 2085 м. Цэнтральны горны ланцуг дзеліць Палаван на дзве часткі, клімат у якіх адрозніваецца. Востраў знаходзіцца ў зоне ўплыву паўднёва-заходніх мусонаў. Ападкі выпадаюць з мая па снежань, у астатні час года на Палаване сухое і гарачае надвор’е. На працягу ўсяго года сярэдняя дзённая тэмпература паветра складае ад 26 да 29 °C.
Гісторыя
Яшчэ ў старажытныя часы кітайскія гандляры прыязджалі на Філіпіны праз Палаван. У XII стагоддзі востраў пачалі засяляць малайцы. Яны займаліся, у асноўным, рыбалоўствам, земляробствам і паляваннем. У пачатку XVII стагоддзя на Палаван накіраваліся іспанскія місіянеры, якія сустрэлі супраціў з боку людзей племя мора. Да XVIII стагоддзя іспанцы будавалі цэрквы побач з умацаванымі гарнізонамі для абароны ад набегаў мора. У 1749 годзе султан Барнэа перадаў паўднёвы Палаван Іспаніі. У 1898 годзе іспанцы пакінулі востраў пасля рэвалюцыі, і ЗША ўстанавілі праўленне. З 1903 года ўтворана правінцыя, якая атрымала сваю назву, па галоўным востраве, Палаван. Падчас Другой сусветнай вайны японцы, асцерагаючыся вызвалення ваеннапалонных з боку саюзнікаў, сабралі каля 150 чалавек у яме і падпалілі з дапамогай бочак з бензінам. Тых, хто спрабаваў уцячы даганялі кулі. Усяго загінула ад 133 да 141 ваеннапалоннага, толькі 11 ўдалося выратавацца.
Карын Бое
Біяграфія
Памерла 23 або 24 красавіка 1941 года ад звышдозы снатворнага (скончыла жыццё самагубствам). Паводле дакументаў Гётэбаргскага архіву, Карын Бое знайшлі нежывой ля валуна на пагорку на поўначы Алінгсоса.
На беларускую мову вершы Карын Бое перакладала Алеся Башарымава.
Нарэйкі (Станькаўскі сельсавет)
Нарэ́йкі (, Нарейки) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Станькаўскага сельсавета.
У 1924—1925 гадах цэнтр Нарэйкаўскага 1-га сельсавета. Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Ляхавіцкага сельсавета.
Стракапытаўскае паўстанне
Стракапы́таўскае паўста́нне — антысавецкае ўзброеннае выступленне 24—29 сакавіка 1919 года ў Гомелі 67-га і 68-га палкоў 2-й (Тульскай) брыгады 8-й стралковай дывізіі пад кіраўніцтвам штабс-капітана царскай арміі меншавіка Уладзіміра Стракапытава.
Гісторыя
Выступленне 67-га і 68-га палкоў 2-й (Тульскай) брыгады 8-й стралковай дывізіі Чырвонай Арміі пачалося як спантанны бунт чырвонаармейцаў, незадаволеных прымусовай мабілізацыяй і адпраўкай на фронт. На ўчастку фронту пад Оўручам з-за тактычнага праліку камандавання брыгады два батальёны 68-га палка трапілі пад двухдзённы артылерыйскі абстрэл з боку УНР. У выніку полк адступіў на ст. Славечна, дзе сустрэў 67-ы полк, які прыбыў у якасці папаўнення з Гомеля. Зноў прыбыўшыя адмовіліся выступаць на пазіцыі, арганізавалі стыхійны мітынг, дзе прынялі рашэнне дэзертыраваць з фронту, каб вярнуцца дадому, у Тульскую губерню. Дабраўшыся да ст. Калінкавічы, брыгада абірае на мітынгу «Палескі паўстанцкі камітэт», у які ўваходзяць па два прадстаўнікі ад кожнай часці. Узначальвае камітэт былы прапаршчык РІА Барыс Крыдзінер.
У ноч на 24 сакавіка брыгада прыбывае ў Гомель на 11 эшалонах і патрабуе ў мясцовых бальшавіцкіх уладаў прадастаўлення паравозаў для далейшага руху на Бранск і Тулу. Пасля доўгіх нарад з Цэнтрам і Бранскам гомельскія бальшавікі згаджаюцца з патрабаваннямі паўстаўшай брыгады і гатовыя даць ёй усё неабходнае. Аднак сітуацыя паспела змяніцца. У паўстанцаў з’явіўся лідар — былы штабс-капітан, а цяпер загадчык гасчасткай 68-га палка член РСДРП Уладзімір Стракапытаў. Выступіўшы на салдацкім мітынгу ў Гомелі, Стракапытаў пераканаў чырвонаармейцаў, што ісці далей у бок Тулы будзе самагубствам і прапанаваў «уладкавацца» ў Гомелі. Пасля чаго быў прызваны прысутнымі ўзначаліць паўстанцкія войскі ў якасці камандуючага.
На наступны дзень з іх былі адабраныя ў якасці заложнікаў найбольш вядомыя партыйныя работнікі і кіраўнікі: Сямён Камісараў (старшыня Рэўкама), Іван Ланге (старшыня ПЧК), Сяргей Бочкін (кіраўнік справамі ПЧК), Леў Файншмідт (нам. старшыні ПЧК), Песя Каганская (сакратар Рэўкама, грамадзянская жонка І. Ланге), Мікалай Білецкі (рэдактар газеты «Весткі Рэўкама г. Гомеля і павета»), гарадскі ваенны камісар Якаў Фрыд, камісар аддзелу юстыцыі Барыс Аўэрбах-Падгорны, супрацоўнік Земаддзела і актыўны ўдзельнік вобыскаў ПЧК Зэлік Песін і іншыя. Перад адыходам мяцежнікаў з Гомеля, у ноч на 29 сакавіка, усім ім быў вынесены смяротны прысуд па рашэнні Палескага паўстанцкага камітэта. Падпісаў прысуд У. Стракапытаў.
26 сакавіка да паўстанцаў далучыўся горад Рэчыца — мясцовая каравульнай рота, пад камандаваннем Саладухі абвясціла сябе Рэчыцкім атрадам 1-й арміі Расійскай рэспублікі. Насельніцтва Гомеля і Рэчыцы асцярожна паставілася да новай улады (паколькі за апошнія 4 месяцы гэта стала чацвёртай зменай улады). Папаўненне было зусім невялікім — у асноўным, за кошт былых афіцэраў, чыгуначных служачых (актыўна і масава падтрымалі паўстанцаў) і гімназістаў старэйшых класаў са спартыўнага таварыства «Сокал» (Рэчыца).
У ноч на 29 сакавіка падышэдшыя з трох бакоў часткі Чырвонай Арміі і камуністычныя атрады вымусілі паўстанцаў пакінуць Гомель. Паўстанцкая армія адышла на эшалонах за Дняпро і накіравалася на ўз’яднанне з арміяй Пятлюры да горада Мазыр (які быў захоплены атаманам Ерашэвічам 27 сакавіка пры садзейнічанні атрада тульскіх паўстанцаў). Па дарозе мяцежнікі захапілі з боем станцыі Васілевічы, Нахаў, Галявіцы і 31 сакавіка наблізіліся да Калінкавічаў на 9 вёрст. Аднак разведка паказала, што мост праз Прыпяць, які вёў у Мазыр, падарваны чырвонымі. З боку Гомеля, тым часам, падышоў бронецягнік з атрадам кітайцаў. Паўстанцкая армія была вымушаная пакінуць свае эшалоны і пешым парадкам прайсці да вёскі Юравічы. Пасля чаго на працягу сутак паўстанцы з дапамогай мясцовых жыхароў фарсіравалі раку Прыпяць і такім чынам перайшлі лінію фронту. Паводле ацэнак Стракапытава, з ім прыбылі ва УНР 6 тысяч чалавек. Астатнія чырвонаармейцы і ваенспецы трапілі ў палон да чырвоных.
У красавіку 1919 года часткі Руска-Тульскага атрада змагаліся супраць бальшавікоў на баку УНР. Затым сышлі ў Брэст-Літоўскі, дзе былі інтэрніраваныя палякамі. У ліпені 1919 года вызвалены і накіраваны ў ЗЗА Н. Н. Юдзеніча
Торэ-дэ’-Пічэнардзі
Торэ-дэ'-Пічэнардзі (Torre de' Picenardi) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Крэмона.
Насельніцтва складае 1839 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 108 чал./км². Займае плошчу 17 км². Паштовы індэкс — 26038. Тэлефонны код — 0375.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Яўген Алегавіч Канаплянка
Яўген Канаплянка (Євген Коноплянка; нар., Кіраваград) — украінскі футбаліст, паўабаронца румынскага клуба ЧФР з Клуж-Напокі і нацыянальнай зборнай Украіны.
Кар’ера
Пачаў прафесійную кар’еру ў «Дняпры», дзе дэбютаваў у 2007 годзе і правёў 211 матчаў ва ўсіх спаборніцтвах, забіўшы 45 галоў. Дапамог камандзе дайсці да фіналу Лігі Еўропы 2015 года, пасля чаго ў ліпені 2015 года перайшоў у «Севілью». Пасля аднаго сезона ў Іспаніі далучыўся да нямецкага клуба «Шальке 04», спачатку на правах арэнды, пасля на трывалай аснове.
У верасні 2019 года вярнуўся ва Украіну, падпісаўшы кантракт з данецкім «Шахцёрам». У лютым 2022 года перайшоў у польскую «Краковію», гуляў там да канца сезона 2022/23. У ліпені 2023 года папоўніў склад румынскага ЧФР.
Тры разы станавіўся футбалістам года Украіны.
Дасягненні
«Севілья»:
«Шахцёр»:
Малажынскі сельсавет
Гісторыя
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Брагінскага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаваных Бераснёўскага і Жыліцкага сельсаветаў. Пасля скасавання акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 года ў складзе Брагінскага раёна БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Палескай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Гомельскай вобласці. 24 студзеня 1963 года ў склад сельсавета ўключаны 6 населеных пунктаў (Глушэц, Ляскі, Майск, Новая Лутава, Старая Лутава і Сяўкі), якія былі перададзены ў склад Брагінскага раёна з Дзяражыцкага сельсавета Лоеўскага раёна. 2 жніўня 1966 года гэтыя 6 населеных пунктаў перададзены ў склад Бывалькаўскага сельсавета адноўленага Лоеўскага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Малажынскага сельсавета 8 населеных пунктаў. 20 верасня 2002 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Крыўчанскага сельсавета (6 населеных пунктаў: Аляксееўка, Дзямееўка, Дуброва, Красная Ніва, Крыўча, Пераносы). 17 лістапада 2005 года скасаваны пасёлак Дзямееўка і вёска Дуброва. 1 снежня 2009 года ў склад сельсавета з Чамярыскага сельсавета былі перададзены 5 населеных пунктаў (вёскі Валахоўшчына, Дублін, Старыя Юркавічы, пасёлкі Дубраўка і Ленінец).
Іван Дзянісавіч Прахарэнка
Іван Дзянісавіч Прахарэ́нка ( — ) — вучоны, доктар эканамічных навук (1971), прафесар (1971). Заслужаны работнік вышэйшай школы БССР (1972). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
Навуковая дзейнасць
Аўтар больш за 250 прац па праблемах эканамічнай тэорыі, развіцця эканамічнай сістэмы грамадства, фарміравання структуры і функцыявання сусветнай гаспадаркі і методыцы выкладання.
Сярод апублікаванага:
Мажніца (значэнні)
Мажніца — тапонім:
Магільнае (значэнні)
Назву Магі́льнае маюць:
Маляўкі
Назву Маля́ўкі маюць:
Скейт-панк
Скейт-панк, sk8 punk, skate-thrash, skate-core — музычны кірунак, які ўтварыўся ў ЗША, паходзіць з хардкор панка. Слова «скейт» прывязваецца да катання на скейтдошцы, гэты кірунак музыкі быў адным з любімых у асяроддзі скейтбардыстаў.
У 80-х музыка хардкоравых гуртоў такіх як Black Flag ці Circle Jerks была вельмі папулярнай сярод скейтараў. Аднымі з першых скейтпанкавых гуртоў лічаць сябе JFA і Big Boys. Скейтары, якія граюць у панкавых гуртах часта спяваюць пра сваю замілаванасць — дошку (Free Beer ці Los Olvidados). Вялікая колькасць падобных гуртоў з'явілася з-за дзейнасці часопіса аб скейтдошках — Trashera. Часопіс арганізоўваў спаборніцтвы сярод скет-панк гуртоў, пераможцам якіх уручаліся аўтографы або відэа знакамітых скейтбардыстаў.
Скейт-панк гурты гралі агрэсіўную музыку, якая ўласціва для хардкора, але пры гэтым выкарыстоўвалі зусім іншыя тэмы. У час зараджэння скейт-панка, зарадзілася субкультура скейтбардыстаў, што вельмі моцна спрыяла развіццю і станаўленню музычнага скет-кірунка. На данны моман вядомасць набылі наступныя скейт-панк гурты: The Offspring, Suicidal Tendencies , Minor Threat, Rancid, Lagwagon, Glue Gun, Millencolin, Pennywise, No Use For A Name і інш.
Гаметангій
Гаметангій — спецыялізаваная клетка або шматклетачны палавы орган раслін і грыбоў, у якім развіваюцца гаметы.
У некаторых грыбоў і водарасцей гаметангій прадстаўлены адной шматядзернай клеткай, змесціва якой без падзелу на гаметы зліваецца са змесцівам другой падобнай клеткай. У ааміцэтаў, аскаміцэтаў, базідыяміцэтаў і вышэйшых раслін з дыферэнцыраванымі паводле полу гаметамі мужчынскія гаметы называюцца антэрыдыямі, жаночыя — аагоніямі або археагоніямі.
NGC 6204
NGC 6204 (іншыя абазначэнні — OCL 982, ESO 277-SC10) — рассеянае скопішча ў сузор’і Ахвярнік.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Аляксееўка (Брагінскі раён)
Аляксе́еўка (, Алексеевка) — вёска ў Брагінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Малажынскага сельсавета.
Насельніцтва
Насельніцтва (01.01.2006) налічвалася 249 чалавек, з якіх 43 ва ўзросце да 16 гадоў, 108 - у працаздольным і 98 - старэйшым за працаздольны. Колькасць гаспадарак 105.
Порач
По́рач (Poreč, Parenzo — Парэнца) — горад у Харватыі, на заходнім узбярэжжы паўвострава Істрыя.
Агульныя звесткі
Горад звязаны прыбярэжнымі аўтадарогамі з гарадамі Ровінь, Пула і Умаг; а таксама з Рыекай і праз яго — з астатняй Харватыяй. Некалі вялікі і важны порт цяпер абслугоўвае галоўным чынам турыстаў, яго грузавое значэнне малазначнае.
Порач, як і ўся харвацкая Істрыя, шматнацыянальны (харваты, славенцы, італьянцы, сербы, албанцы) і традыцыйна вельмі памяркоўны да розных культур. Многія жыхары вызначаюць сваю нацыянальнасць як «істрыйцы».
Турызм прыносіць большую частку прыбыткаў гораду. Акрамя турыстычнага абслугоўвання, насельніцтва занятае рыбалоўствам, рыбаперапрацоўкай, харчовай прамысловасцю і сельскай гаспадаркай.
Княжыца (значэнні)
Назву Кня́жыца маюць:
Аўгуст Залескі
Аўгуст Залескі (August Zaleski; 30 верасня 1883 — 7 красавіка 1972) — польскі палітык і дыпламат, прэзідэнт Польшчы ў выгнанні.
Мурашкі (значэнні)
Назву Мурашкі маюць:
Аўгуст Залескі
Пасля абвяшчэння незалежнасці Польшчы ў 1918 годзе быў на дыпламатычнай службе. Быў амбасадарам у Швейцарыі, Грэцыі і Італіі. У 1926—1932 гадах працаваў міністрам замежных спраў, у 1935—1938 гадах быў сенатарам. Удзельнічаў у працы Лігі Нацый.
Пасля акупацыі Польшчы Германіяй і СССР у 1939 годзе жыў у эміграцыі ў Францыі. У 1939—1941 гадах займаў пасаду міністра замежных спраў у польскім эміграцыйным урадзе генерала Уладзіслава Сікорскага. Быў праціўнікам усходняй палітыкі Сікорскага, рэзка пратэставаў супраць пагаднення Сікорскага-Майскага, у сувязі з чым у 1941 годзе падаў у адстаўку. З 1943 па 1945 год займаў пасаду кіраўніка прэзідэнцкай службы Уладзіслава Рачкевіча.
У 1947 годзе пасля смерці Рачкевіча стаў прэзідэнтам Польшчы ў выгнанні. Пасля завяршэння кадэнцыі ў 1954 годзе ён падоўжыў тэрмін свайго прэзідэнцтва на нявызначаны тэрмін, што прывяло да разрыву з некаторымі польскімі палітыкамі-эмігрантамі. Затым стварыў так званую «Раду трох», якая зноў надала яму прэзыдэнцкія паўнамоцтвы. Перад смерцю ў 1972 годзе вылучыў Станіслава Астроўскага кандыдатам у прэзідэнты ў выгнанні і перадаў свае паўнамоцтвы пераемніку.
Міхаіл Мікалаевіч Гаранскі
Міхаіл Мікалаевіч Гаранскі (, Чашнікі, Віцебская губерня — ) — беларускі эканаміст. Кандыдат эканамічных навук (1956). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
Біяграфія
Навуковыя інтарэсы: аграрная рэформа ў ГДР; праца ў сацыялістычным грамадстве; ваенна-патрыятычнае выхаванне моладзі.
Узнагароды
Званне «Заслужаны работнік культуры БССР» (1980), ордены Айчыннай вайны, Чырвонай Зоркі, медалі, ганаровыя граматы Вярхоўнага Савета БССР, Міністэрства вышэйшай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі БССР і інш.
Бяспалаў
Бяспалаў — прозвішча
Эган Бонды
Эган Бонды (Egon Bondy, Zbyněk Fišer,,  — , ) — чэшскі пісьменнік і філосаф, адзін з асноўных дзеячаў пражскага андэграўнду.
Біяграфія
Бацька пісьменніка быў генералам чэшскай арміі. Маці памерла, калі хлопчыку споўнілася 13 гадоў. Дзяцінства прайшло ў Празе. У 1947 годзе будучы пісьменнік кінуў школу і пачаў весці багемны лад жыцця, не маючы пастаяннага месца працы. Спрабаваў сябе ў жабраванні і кантрабандзе, за што быў некалькі разоў затрыманы і арыштаваны.
З 1957 па 1961 ён вывучаў філасофію і псіхалогію ў Карлавым універсітэце ў Празе. З 1960-х Бонды — знакавая фігура Пражскага андэграўнду, аўтар тэкстаў песняў для культавага чэшскага гурта The Plastic People of the Universe. Яго нонканфармісцкія погляды прывялі да канфлікту пісьменніка з камуністычнымі ўладамі тагачаснай Чэхаславакіі.
Бонды заўжды цікавіўся вучэннем Карла Маркса і крытыкай як сучаснага капіталізму, так і таталітарнага сацыялізму. Яго філасофскія творы закраналі пытанні анталогіі і этыкі, але праз палітычны ўціск выходзілі толькі самвыдатам да самага 1989 году, у які паў камуністычны рэжым у Чэхаславакіі.
Усяго Эгану Бонды належыць каля трыццаці кніг паэзіі, дваццаці раманаў, асноўная тэма якіх — грамадства ці чалавек падчас крызісу. Але сам Бонды найбольш цаніў свае філасофскія творы.
У 1993 годзе на знак пратэсту супраць падзелу Чэхаславакіі разам са сваёй жонкай Юляй пісьменнік пераехаў у славацкую Браціславу і прыняў славацкае грамадзянства. Ён выкладаў філасофію і гісторыю ў мясцовым універсітэце імя Яна Амоса Каменскага. Вядомы як праціўнік спажывецтва, дома Бонды не меў ні тэлефона, ні тэлевізара. У 2004 годзе выявілася, што ён супрацоўнічаў са спецслужбамі.
Цягам 30 гадоў Бонды пакутаваў на рак кішэчніка. Але памёр ад апёкаў, калі заснуў з цыгарэтай, ад якой загарэлася яго піжама.
Эдвард Шчэпанік
Эдвард Шчэпанік (Edward Franciszek Szczepanik; 22 жніўня 1915 — 11 кастрычніка 2005) — польскі эканаміст, палітык, апошні кіраўнік урада Польшчы ў выгнанні.
Вучыўся ў гімназіі ў Сувалках, а затым у Галоўнай гандлёвай школе ў Варшаве, якую скончыў у 1936 годзе са ступенню магістра. У тым жа годзе пайшоў добраахвотнікам на адзін год вайсковай службы. Скончыў курс у кадэцкім вучылішчы афіцэраў артылерыйскага запасу ва Уладзіміры і стажыроўку ў 29-м палку лёгкай артылерыі ў Гродне. Пасля службы ў войску атрымаў стыпендыю Лонданскай школы эканомікі на навучанне. Пасля вяртання са стыпендыі стаў асістэнтам на факультэце палітычнай эканоміі Галоўнай гандлёвай школы ў Варшаве.
Пасля агрэсіі Трэцяга рэйха і СССР супраць Польшчы быў інтэрнаваны ў Літве, а пасля анексіі Літоўскай дзяржавы СССР арыштаваны органамі НКУС. У перыяд з 1940 па 1942 гады быў вязнем савецкіх лагераў у Казельску і на Кольскім паўвостраве. Пасля вызвалення ў выніку пачатку нямецка-савецкай вайны і пакту Сікорскага-Майскага апынуўся ў шэрагах польскіх узброеных сілаў у СССР. Удзельнічаў у бітве пры Монтэ-Касіна, Анконе і Балонні, быў адным з першых салдат корпуса, якія ўвайшлі ў Балонью.
Пасля 1945 года знаходзіўся ў эміграцыі. Пасля перапынку, выкліканага вайной, ён працягнуў адукацыю, атрымаўшы ступень магістра эканомікі ў Лонданскай школе эканомікі ў 1953 годзе, а затым ступень доктара філасофіі ў 1956 годзе. Быў членам Польскага навуковага таварыства за мяжой і яго прэзідэнтам у 1981-2003 гадах. Быў заснавальнікам і прэзідэнтам Польскага інстытута даследаванняў нацыянальных праблем у Лондане з 1951 па 1953 і з 1983 па 1986 гады. У перыяд з 1963 па 1977 гады ён быў таксама прадстаўніком урада Польшчы ў выгнанні пры Святым Прастоле ў Рыме. Ён таксама быў членам Рады каардынацыйнага савета па даследваннях польскай дыяспары і прэзідэнтам Польскага навуковага таварыства за мяжой у Лондане.
У 1981 годзе стаў міністрам унутраных спраў і віцэ-прэм'ерам ўрада Польшчы ў выгнанні. 7 красавіка 1986 года прызначаны кіраўніком урада Польшчы ў выгнанні. Ён пакінуў гэтую пасаду ў 1990 годзе ў выніку перадачы знака ўлады Рышардам Качароўскім Леху Валенсе як «прэзідэнту Рэспублікі, абранаму польскім народам на свабодных усеагульных выбарах». У офісе Шчэпаніка падтрымалі дзеянні Качароўскага адносна перадачы знакаў улады Валенсе. У 1990–1991 гадах узначальваў Ліквідацыйную камісію ўраду Польшчы ў выгнанні.
Пенькавічы
Пе́нькавічы (, Пеньковичи) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Станькаўскага сельсавета.
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Ляхавіцкага сельсавета.
Цю Хюі Ман
Цю Хюі Ман (Chu Huy Mân), народжаны як Цю Ван Дзё (Chu Văn Điều; 17 сакавіка 1913 — 1 ліпеня 2006) — в’етнамскі ваенны, дзяржаўны і палітычны дзеяч, член Палітбюро ЦК Камуністычнай партыі В’етнама, намеснік старшыні Дзяржсавета, старшыня Галоўнага палітычнага ўпраўлення В’етнамскай народнай арміі.
Біяграфія
Нарадзіўся 17 сакавіка 1913 года ў Ен Луу, камуна Ен Чыонг, раён Хунг Нгуен (цяпер камуна Хунг Хоа, горад Вінь правінцыі Нге Ан).
Петкуны
Назву Петкуны́ маюць:
Цю Хюі Ман
Біяграфія
У 1929 годзе далучыўся да рэвалюцыянераў, у 1930 годзе уступіў у камуністычную партыю Індакітая. Пазней далучыўся да Чырвонай каманды самаабароны і быў намеснікам капітана Камуны самаабароны, затым сакратаром партыйнага камітэта камуны (1933) і сакратаром райкама партыі раёна Хунг Нгуен правінцыі Нгеан (1936).
У маі 1935 змяніў сваё імя на Цю Хюі Ман.
З 1937 да 1940 год быў заключаны французскімі каланізатарамі ў турму Вінь, а ў 1940 годзе — у Дак Лей, затым Дак То, Кон Тум. У 1943 годзе збег з турмы, працягнуў сваю рэвалюцыйную дзейнасць, уступіў у правінцыйны камітэт В’етміня і правінцыйны камітэт партыі Куангнам, затым працаваў намеснікам сакратара правінцыйнага камітэта партыі Куангнам.
У 1945 годзе ўступіў у В’етнамскую народную армію і займаў наступныя пасады: палітрук правінцыі Куангнам, старшыня ваеннай камісіі цэнтральных правінцый, кіраўнік партыйнай інспекцыйнай камісіі, член ваеннай акругі В’ет Бак.
З 1947 па 1949 год быў камандзірам і сакратаром палкавога камітэта 72-га, 74-га і 174-га палкоў. У маі 1951 года стаў намеснікам палітрука, затым палітруком 316-га батальёна, сакратаром партыйнага камітэта 316-га батальёна, удзельнічаючы ў кампаніі 1954 года пры Д’енб’енфу.
У жніўні 1954 года стаў сакратаром партыйнага камітэта В’етнамскай групы ваенных спецыялістаў у Лаосе.
У 1957 года заняў пасаду палітрука 4-й ваеннай акругі, а ў красавіку 1958-га — палітрука Паўночна-Заходняй ваеннай акругі і сакратар парткама Паўночна-Заходняй акругі.
У 1961 годзе прызначаны камандзірам, палітруком, сакратаром партыйнага камітэта 4-й ваеннай зоны. У жніўні 1965 года заняў пасаду камандуючага, палітрука, сакратара партыйнага камітэта фронту B3 — Цэнтральнае сугор’е.
З 1967 па 1975 год ён быў камандуючым 5-й ваеннага акругі, намеснікам сакратара партыйнага камітэта ваеннай зоны, палітычным камісарам кампаніі Хюэ-Дананг.
З 1975 да 1976 гады быў палітруком, камандуючым, сакратаром парткама 5-й ваеннай зоны.
У 1976 годзе, на 4-м з’ездзе партыі, быў абраны ў Цэнтральны камітэт, а там ужо абраны членам Палітбюро і быў прызначаны намеснікам сакратара Цэнтральнага ваеннага камітэта, а пазней і кіраўніком. Быў членам Нацыянальнага сходу, II, VI, VII, скліканняў. Абраны намеснікам старшыні Дзяржаўнага савета, VII склікання (1981—1986).
У снежні 1986-га выйшаў на пенсію. Памёр 1 ліпеня 2006 года ў Ханоі.
Сям’я
У той дзень, калі Цю быў арыштаваны французамі ў маі 1937 гады і адпраўлены ў многія турмы, дома яго жонка старанна выхоўвала дваіх дзяцей, палічыўшы мужа забітым. Голад 1945 года забраў яе 7-гадовага сына. Жанчыне давялося несці сваю маленькую дачку і з’ехаць у Ханой, дзе яна выпрошвала ежу ў мінакоў. Калі Цю вярнуўся, то выявіў свой дом пустым. У гэты час яго жонка ўжо выйшла замуж за іншага.
У 1952 годзе ён ажаніўся з Ле Тху Туі, жанчыне-афіцэрам з раёна Ен Зунг, Бак Джанг. У другім шлюбе ў Цю нарадзілася 3 дзяцей: 2 дзяўчыні і 1 хлопчык. Сына назвалі Сон. Ён рушыў услед бацьку і стаў вайскоўцам. 25 мая 1998 года, будучы падпалкоўнікам, Сон разам з генерал-лейтэнантам Дао Чонг Ліч загінуў падчас крушэння верталёта.
Памяць
Яго імем названа вуліцы ў Ханоі (злучае вуліцу Нгуен Ван Лін з экалагічнай гарадской зонай Вінхомес Рывэрсайд), Дананге (злучае вуліцу Ле Дук Тхо і вуліцу Нго Куен), Вінь (злучае вуліцу Нгуен В’ет Суан) і ў Наме.
Друтунай
Друту́най (Drūtūnai) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Лінкмяніскай сянюніі. Размешчана за 0,5 км на захад ад возера Шакарвай, каля аўтамабільнай дарогі Кірдзейкей-Шакарва.
NGC 6206
NGC 6206 (іншыя абазначэнні — IC 1227, UGC 10506, MCG 10-24-18, ZWG 299.9, KAZ 78, PGC 58723) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Панк-джаз
Панк-джаз — жанр музыкі, на які паўплывалі джаз і панк-рок.
Замак Гогенцолерн
Замак Гогенцолерн (Burg Hohenzollern) — радавы замак нямецкай княскай дынастыі Гогенцолернаў. Размешчаны замак на паўднёвым захадзе Германіі, у федэральнай зямлі Бадэн-Вюртэберг, прыкладна ў 25 км на поўдзень ад Тубінгену.
Тарычэла-дэль-Піцца
Тарычэла-дэль-Піцца (Torricella del Pizzo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Крэмона.
Насельніцтва складае 721 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 30 чал./км². Займае плошчу 24 км². Паштовы індэкс — 26040. Тэлефонны код — 0375.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Янка Ролсан
Янка Ролсан, сапр. Гадзіцкі (, в. Вялень, Ігуменскі павет, Мінская губерня —, Адэлаіда, Паўднёвая Аўстралія; Псеўданімы: ВЭР, Крапіва-Жыгучка, Янка Яр) — беларускі грамадска-культурны эміграцыйны дзеяч, паэт.
Біяграфія
Нарадзіўся 1 жніўня 1912 года ў в. Вялень Ігуменскага павета (цяпер — Пухавіцкі раён) у сялянскай сям’і. Вучыўся ў Мінскім сельскагаспадарчым інстытуце. Працаваў у саўгасе ў Дукоры, потым — сакратаром у раённай пракуратуры ў Пухавічах. У пачатку 1930-х гадоў вучыўся ў Харкаўскім тэхнікуме цяжкай прамысловасці. Працаваў на ваенным заводзе ў Ніжнім Тагіле.
У 1939 годзе скончыў Ржэўскую авіяшколу. Авіямеханікам служыў у 5-й эскадрыллі, браў удзел у польскім паходзе Чырвонай Арміі і Савецка-фінляндскай вайне. Пасля дэмабілізацыі ў студзені 1941 года, працаваў на заводзе імя Варашылава ў Мінску. Падчас Другой сусветнай вайны супрацоўнічаў з нямецкай акупацыйнай адміністрацыяй, працаваў следчым суда ў Пухавіцкім раёне. З лютага 1944 года — афіцэр Беларускай Краёвай Абароны (БКА). З лета 1944 года ў Германіі. Пасля вайны жыў у Мюнхене, быў сябрам Беларускага Нацыянальнага Камітэту. Пазбягаючы рэпатрыяцыі ў СССР запісаўся літоўцам і змяніў прозвішча на Гадзіцкас.
У 1950 годзе выехаў у Аўстралію, пасяліўся ў Адэлаідзе. У 1963 годзе змяніў прозвішча на Ролсан. Займаў розныя пасады ў царкоўнай управе — старшыня, скарбнік, сакратар, рэферэнт па вонкавых сувязях. Адзін з арганізатараў у 1975 годзе і першы старшыня Беларускага аб’яднання ў Паўднёвай Аўстраліі, пакінуў гэтую пасаду ў 1987 годзе з-за хваробы. Сябра Выканаўчага камітэту Федэральнай рады беларускіх арганізацый у Аўстраліі.
Творчасць
Аўтар паэтычных твораў. Выйшаў паэтычны зборнік «Кліч» (1980; 2-е выд. 1982). Таксама аўтар успамінаў «З глыбінь мінулага» (1984). У 2003 годзе намаганнямі сакратара Беларускага гістарычнага таварыства ў Аўстраліі Віктара Кавалеўскага выдадзены збор твораў Я. Ролсана «З глыбіняў мінулага» (успаміны і вершы). Сталы карэспандэнт газеты «Беларус» (пад псеўданімам Янка Яр). Сярод паэтычных твораў Я. Ролсана, што праўда, не дужа высокага паэтычнага ўзроўню, ёсць верш прысвечаны БКА.
Гіры
Назву Гі́ры маюць:
Аляксандр Анісімавіч Дзяруга
Аляксандр Анісімавіч Дзяру́га (, Мінск — ) — беларускі дзеяч самадзейнага мастацтва. Заслужаны дзеяч культуры Беларусі (1961)
Біяграфія
Нарадзіўся ў Ракаве (па іншых звестках, у Мінску) у шматдзетнай сям"і. У гады вайны жыў у Смаргоні, удзельнічаў у партызанскім руху. Аўтар шэрагу апрацовак для цымбальнага аркестра, у тым ліку беларускай народнай песні «Лянок» і польскай «Трамблянка». Напісаў «Марш піянераў Смаргоні», вальс «Нарач», «Святочную» і іншыя. Зрабіў шмат запісаў беларускага песеннага і інструментальнага фальклору («У Марцінавым саду», «Залескія прыпеўкі», «Смаргонская полька»).
Памёр Аляксандр Анісімавіч 25 мая 1979 года на 78-м годзе жыцця. Пахаваны на старых могілках у Смаргоні. Ганаровы грамадзянін Смаргоні (1993 г.). Яго імем названа вуліца ў Смаргоні.
Опера-серыя
Опера-серыя (ореrа seriaорега seria — сур'езная опера)  — жанр італьянскай оперы, узнік у канцы XVII стагоддзя ў творчасці кампазітараў неапалітанскай опернай школы. Оперу-серыя стваралі на аснове героіка-міфалагічнага або легендарна-гістарычнага сюжэту з выразным размеркаваннем сцэнічнага дзеяння і музыкі. У музыцы пераважалі рэчытатывы і вялікія віртуозныя арыі салістаў, якія нібы спаборнічалі ў майстэрстве вакалізацыі.
Да выдатных майстрощ оперы-серыя належалі Алесандра Скарлаці, Георг Фрыдрых Гендэль, Нікола Парпора, Бальдасарэ Галупі, Нікола Пічыні, Джан Франчэска дэ Маё, Джакома Меербер, Крыстаф Вілібальд Глюк, Антоніа Сальеры, ранні Моцарт, Гаспарэ Спанціні, Ігнаціа Фьярыла, Джэнара Мана і іншыя.
Логіка
Ло́гіка (ад грэч. λογική — слова, паняцце, розум) — сукупнасць навук, якія вывучаюць законы і правілы мыслення, спосабы развіцця і спасціжэння ведаў. Паколькі гэта веданне атрымана розумам, логіка таксама вызначаецца як навука аб формах і законах правільнага мыслення. Паколькі мысленне афармляецца ў мове ў выглядзе развагі, прыватнымі выпадкамі якой з'яўляюцца доказ і абвяржэнне, логіка часам вызначаецца як навука пра спосабы развагі або навука пра спосабы доказаў і абвяржэнняў. Логіка, як навука, вывучае спосабы дасягнення ісціны ў працэсе пазнання апасродкаваным шляхам, не з пачуццёвага вопыту, а з ведаў, атрыманых раней, таму яе таксама можна вызначыць як навуку пра спосабы атрымання вывадных веды.
Адна з галоўных задач логікі — вызначыць, як прыйсці да высновы з перадумоў (правільнае разважанне) і атрымаць сапраўднае веданне аб прадмеце разважання, каб глыбей разабрацца ў нюансах вывучаемага прадмета думкі і яго суадносінах з іншымі аспектамі разгляданай з'явы.
Сутнасць логікі
Класічная лагічная тэорыя далёка не дасканалая: асноўнае яе змест фармулюецца на асаблівым, створаным спецыяльна для сваіх мэтаў мове, выкарыстоўвае абсалютная прадметнае мысленне. У ёй не мяркуецца выкарыстанне кантролю прагматычных памылак, хібнасцяў нелінейных выкарыстоўваюцца сістэм адліку, пагранічных памылак апісання, рэлятывізму маштабавання і т. П. [Праясніць] З прычыны чаго прынята лічыць нармальным факт наяўнасці ў яе мове парадоксаў і апрыёрных сцвярджэнняў, куставых эфектаў слоўніка і т. п. Падобна таму як уменне гаварыць існавала яшчэ да ўзнікнення навукі граматыкі, так і мастацтва правільна думаць існавала задоўга да навукі логікі. Лагічныя аперацыі: вызначэнне, класіфікацыя, доказ, абвяржэнне і інш. — нярэдка ўжываюцца кожным чалавекам у яго разумовай дзейнасці неўсвядомлена і з хібнасцямі. Некаторыя схільныя лічыць ўласнае мысленне натуральным працэсам, не патрабавальным аналізу і кантролю больш, чым, скажам, дыханне ці рух, але рэальнае мысленне не зводзіцца проста да лагічнай паслядоўнасці. У працэсе рашэння задач, якія ўзнікаюць, таксама істотныя: інтуіцыя, эмоцыі, вобразнае бачанне свету і многае іншае. Аднак нястрогае мысленне яшчэ не значыць, што яно не падпарадкавана логіцы. Асноўная мэта (функцыя) логікі заўсёды заставалася нязменнай: даследаванне таго, як з адных сцвярджэнняў можна выводзіць іншыя. Пры гэтым мяркуецца, што вывад залежыць толькі ад спосабу сувязі, якія ў яго сцвярджэнняў і іх будовы, а не ад іх канкрэтнага зместу. Вывучаючы, «што з чаго вынікае», логіка выяўляе найбольш агульныя або, як кажуць, фармальныя ўмовы правільнага мыслення. Сфера канкрэтных інтарэсаў логікі істотна змянялася на працягу яе гісторыі.
Значэнне слова
Слова «логіка» выкарыстоўваецца таксама ў значэннях «унутраная заканамернасць, уласцівая тым ці іншым з'явам» або «правільны, разумны ход разважанняў». У прыватнасці гэтым словам могуць называцца наступныя рэчы:
Нефармальная, фармальная, сімвалічная і дыялектычная логіка
Нефармальная логіка (тэрмін прыняты перш за ўсё ў англамоўнай літаратуры) — даследаванне аргументацыі ў натуральнай мове. Адной з галоўных задач яе з'яўляецца даследаванне лагічных памылак. Любая выснова, зробленая на натуральнай мове, валодае чыста фармальным зместам (сэнс развагі можа быць падзелены на форму думкі і ўласна змест), калі можна паказаць, што ён з'яўляецца прыватным ужываннем абстрактнага універсальнага правіла, якое адцягваецца ад усякага канкрэтнага прадмета, уласцівасці або адносін. Менавіта гэтая выснова з чыста фармальным утрыманнем называюць лагічнай высновай і асноўным прадметам логікі. Аналіз высновы, якая раскрывае гэта чыста фармальнае ўтрыманне, называецца фармальнай логікай. Сімвалічная логіка вывучае сімвалічныя абстракцыі, якія фіксуюць фармальную структуру лагічнага вываду. Дыялектычная логіка — навука пра мысленне, якая, як мяркуецца, дае веданне пра спосаб развагі, пашырае магчымасці фармальна-лагічнай высновы. Тут паняцце логікі ўжываецца як ва ўласным лагічным, так і ў метафарычным сэнсе. Дыялектычнае разважанне ўлічвае законы фармальнай логікі. Разам з тым, ажыццяўляючы аналіз дынамікі пераходу паняццяў у сваю супрацьлегласць, яно дапускае, што супрацьлегласці супадаюць, арыентуецца на законы дыялектыкі.
У рамках фармальнай логікі маецца група логік, названых некласічнага (часам таксама выкарыстоўваецца тэрмін «альтэрнатыўныя логікі»). Гэтая група логік істотна адрозніваецца ад класічных логік шляхам розных варыяцый законаў і правілаў (напрыклад, логікі, якія адмяняюць закон выключаны трэцяга, якія змяняюць табліцы праўдзівасці і г. д.). Дзякуючы гэтым варыяцыям магчыма пабудова розных мадэлей лагічных следстваў і лагічнай ісціны.
Стаўленне да іншых навук
Гістарычна логіка вывучалася як частка філасофіі. Зараз сімвалічная логіка таксама вывучаецца як частка матэматыкі, інфарматыкі.
Прадмет
Паводпе Арыстоцеля, гэта навука пра формы правільнага мыслення. І. Кант называў такую навуку фармальнай логікай. У сучасным уяўленні фармальная логіка — навука аб законах высноўных ведаў, якія атрыманы з раней устаноўленых і правераных ісцін без звароту ў кожным канкрэтным выпадку да вопыту, а толькі ў выніку прыцягаення законаў і правіл мыслення; яе прадмет — даследаванне разважанняў (вывадаў і доказаў) з пункту погляду іх лагічнай формы (структуры) незалежна ад канкрэтаага зместу суджэнняў, што ў яго ўваходзяць. Дакладная фармалізацыя схем, якія вывучае логіка, здзяйсняецца ў межах матэматычнай логікі.
Пры аналізе лагічных працэсаў усе «асобныя» логікі карыстаюцца мовай сімвалаў і формул, якая будуецца ў адпаведнасці з агульнмі для ўсіх сістэм прынцыпамі логікі.
Гісторыя логікі
Хаця многія культуры выпрацавалі складаныя сістэмы развагі, логіка як экспліцытны аналіз метадаў развагі атрымала грунтоўнае развіццё першапачаткова толькі ў трох традыцыях: у кітайскай, індыйскай і грэчаскай. Хоць дакладныя даты не занадта дакладныя (асабліва ў выпадку Індыі), хутчэй за ўсё, логіка паўстала ва ўсіх трох культурах ў IV стагоддзі да н. э. Сучасная логіка, распрацаваная фармальна выдасканалена, паходзіць у канчатковым рахунку з грэчаскай традыцыі (арыстоцелеўскай логікі), якая, аднак, была ўспрынятая не наўпрост, а пры пасярэдніцтве і каментатарскай дзейнасці араба-мусульманскіх філосафаў і сярэднявечных еўрапейскіх логікаў. Можна вылучыць наступныя гістарычныя і рэгіянальныя формы логікі (прыведзены таксама іх назвы, якія гістарычна існавалі і прынятыя ў літаратуры па гісторыі фармальнай логікі):
Логіка ў сваім развіцці прайшла тры парога:
Логіка ў Старажытным Кітаі
Логіка ў Кітаі з'явілася ў перыяд з'яўлення вялікай колькасці школ, канкурэнцыі і дыскусій паміж імі. Сучаснік Канфуцыя Ма-цзы («Настаўнік Мо», «Мудрэц Мо»; V-IV стст. да н. э.) быў вядомы як заснавальнік маізма (школы ма цзя), прадстаўнікі якой займаліся пошукам крыніц дакладнай развагі і ўмоў яго правільнасці. У вобласці аргументацыі яны аддавалі перавагу распрацоўку развагі па аналогіі распрацоўцы дэдукцыі. У працэсе аналізу семантыкі мовы маісты распрацавалі метад класіфікацыі імён па ступені іх агульнасці і дзялення рэчаў па відах (метад «трох правілаў», «трох фа»).
Пазней, пры дынастыі Цынь, гэтая лінія даследаванняў знікла ў Кітаі, паколькі тады філасофія легізма жорстка душыла ўсе астатнія філасофскія школы. Зноў логіка ў Кітаі з'явілася толькі з пранікненнем туды індыйскай логікі будыстаў і далей моцна адстала ад развіцця еўрапейскай і блізкаўсходняй логікі.
Індыйская логіка
Вытокі логікі ў Індыі можна прасачыць у граматычных тэкстах V стагоддзя да н. э. Дзве з шасці артадаксальна-індуісцкіх (ведыйскіх) школ індыйскай філасофіі — ньяя і вайшэшыка — займаліся метадалогіяй пазнання, з гэтага праблемнага поля і вылучылася логіка.
Опера-буфа
Опера-буфа (opera buffa — «жартоўная опера») — італьянская камічная опера. Узнікла ў XVIII стагоддзі на аснове інтэрмедый і народна-бытавой песеннай традыцыі (у процівагу оперы-серыя).