cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Жупанія
Жупа́нія (županija) — асноўная адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Харватыі, якую ўзначальвае жупанам. У наш час у склад Харватыі уваходзіць 21 жупанія, уключаючы сталічны горад Заграб, які мае статус асобнай жупаніі. Харвацкае насельніцтва Босніі і Герцагавіны таксама заве жупаніямі кантоны Федэрацыі Босніі і Герцагавіны.
Палеская акруга
Палеская акруга — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Украінскай дзяржавы. Створана 14 жніўня 1918 года па пастанове Савета міністраў. Адміністрацыйны цэнтр размяшчаўся ў горадзе Мазыр. Узначальваў старостам. Іншая назва — Палескае староства.
Кароткае апісанне
У склад акругі ўвайшлі: У часы Расійскай імперыі ўсе землі Палескай акругі ўваходзілі ў склад Мінскай губерні.
Уваходжанне Палесся ў склад Украіны было адобрана Германскай імперыяй, якая не прызнавала самастойнасці Беларускай народнай рэспублікі.
Славонія
Славо́нія (Slavonija) — гістарычная вобласць на ўсходзе Харватыі. Размешчана паміж рэкамі Савай, Дравай і Дунаем і лічыцца жытніцай Харватыі.
Геаграфія
Поўнач, поўдзень і ўсход Славоніі з'яўляюцца пераважна раўнінай Сярэднедунайскай нізіны. На захадзе і ў цэнтральнай частцы размешчаны невялікі горны масіў з вяршынямі Папук (953 м), Дзіль (461 м) і Псунь (984 м). Яна распасціраецца з захаду на ўсход паміж Дравай, якая ўтварае мяжу з Венгрыяй на поўначы, Савай, якая ўтварае мяжу з Босніяй і Герцагавінай на поўдні, і Дунаем, які ўтварае мяжу з Сербіяй на ўсходзе. Заходняя мяжа Славоніі чыста геаграфічна неазначальная.
Этнічны склад насельніцтва
Большасць насельніцтва складаюць харватаў, самай буйной нацыянальнай меншасцю з'яўляюцца сербы. Апроч іх у Славоніі пражывае мноства нешматлікіх этнічных груп.
Паводле перапісу насельніцтва 2001 года, насельніцтва Славоніі па асобных жупаніях падзяляецца на наступныя прапорцыі:
Найбуйнейшыя гарады
Паводле перапісу насельніцтва 2001 года, найбуйнейшымі гарадамі Славоніі з'яўляюцца:
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя Славоніі адміністрацыйна падзелена на пяць жупаній:
Еўрапеоідная раса
Вялікая еўрапеоідная раса — адна з чатырох вялікіх чалавечых рас. Да эпохі Вялікіх геаграфічных адкрыццяў прадстаўнікі еўрапеоіднай расы насялялі Еўропу, Паўночную Афрыку, Пярэднюю і Цэнтральную Азію, паўночны Індастан. У наш час жывуць ва ўсіх частках свету. Складаюць каля 40% усёй чалавечай папуляцыі.
Характэрныя асаблівасці
Колер скуры і валасоў вар'іруецца ў паўночных і паўднёвых груп — ад вельмі светлых да цёмных. Валасы прамыя або кудлатыя. Для твару характэрна артаганальнасць — нахіл складае 100—90°. Выступ ніжняй часткі твару мінімальны. Надброўныя дугі вялікія. Арбіты вока нізкія, разрэз шырокі, хоць вочная шчыліна можа быць маленькай. Нос вузкі, пераноссе высокае. Вусны вузкія або сярэдняй шырыні. Для еўрапеоідаў характэрны моцны рост вусоў і барады, шырокія ступня і пэндзаль.
Паходжанне
Сучасныя вучоныя лічаць, што еўрапеоідная раса сфарміравалася ў ледавіковы перыяд у месцах, дзе існаваў істотны недахоп сонечнай радыяцыі, што паўплывала на светлую пігментацыю скуры і валасоў. Вузкі нос дапамагаў узімку саграваць марознае паветра. Першымі вядомымі еўрапеоідамі з'яўляюцца еўрапейскія краманьёнцы.
Тапалагічны парадак
У фізіцы тапалагічны парадак — парадак у тэрмадынамічнай фазе пры нулявой тэмпературы. Макраскапічна тапалагічны парадак вызначаецца/апісваецца трывалым зводам асноўнага стану і квантаванымі неабелевымі фазамі Бэры выраджаных асноўных станаў. Микраскапічна тапалагічны парадак адпавядае шаблонам дальнабойнай квантавай заблытанасці. Станы з рознымі тапалагічнымі парадкамі (альбо розных шаблонаў дальнабойнай квантавай заблытанасці) не могуць змяніць адзін аднаго без без фазавага пераходу.
Тапалагічна спарадкаваныя станы маюць некаторыя цікавыя ўласцівасці, такія як тапалагічная дэгенерацыя і фракцыянальная статыстыка/неабелевая статыстыка, якая можа выкарыстоўвацца для рэалізацыі тапалагічнага квантавага кампутара; дасканала праводзячыя краявыя станы, якія могуць мець важныя дадатковыя прыстасаванні; эмерджэнтнае калібравальнае поле і статыстыка Фермі, якая ўключае ў сябе квантавую інфармацыю пра паходжанне элементарных часціц; тапалагічная энтрапія заблытанасці, якая раскрывае паходжанне заблытвання тапалагічнага парадку і г.д. Тапалагічны парадак мае важнае значэнне ў вывучэнні некаторых фізічных сістэм, такіх як спінавая вадкасць, квантавы эфект Хола, а таксама патэнцыйныя прыкладанні да збояў квантавых вылічэнняў.
Тапалагічныя ізалятары і тапалагічныя звышправаднікі (да 1D) не маюць тапалагічнага парадку.
Надзея Яўгеньеўна Аблова
Надзея Яўгеньеўна Аблова (,, Беларуская ССР (цяпер — Беларусь)) — беларускі гісторык. Доктар гістарычных навук (2005), прафесар (2008).
Біяграфія
Нарадзілася у сям’і служачых. У 1978 г. скончыла гістарычны факультэт Беларускага дзяржаўнага універсітэта імя У. Леніна. У 1978—1981 гг. вучылася ў аспірантуры Маскоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя М. В. Ламаносава. У 1982 г. абараніла кандыдацкую дысертацыю «Политика России и Англии в Иране после Крымской войны. 1856—1881 гг.» (навуковы кіраўнік — ).
У 1982—1994 гг. працавала дацентам кафедры гісторыі Расіі гістарычнага факультэта БДУ, навуковым сакратаром Савета і старшынёй Савета маладых навукоўцаў факультэта. У 1988—1991 гг. член Праўлення савецкай Асацыяцыі маладых гісторыкаў. З 1994 да 2000 гг. дацэнт кафедры міжнародных адносін, намеснік дэкана па навуковай працы факультэта міжнародных адносін БДУ, навуковы сакратар Савета па абароне дысертацый па спецыяльнасці «Гісторыя міжнародных адносін і знешняй палітыкі».
Навуковыя інтарэсы
Гісторыя рускага замежжа; праблемы развіцця міжнародных адносін і знешняй палітыкі Расіі; гісторыя дыпламатыі; палітычная гісторыя.
Дэні Дэ Віта
Дэніэл Майкл «Дэні» Дэ Віта-малодшы (Daniel Michael "Danny" DeVito, Jr.; нар., Непцьюн, Нью-Джэрсі, ЗША) — амерыканскі , ,.
Біяграфія
Нарадзіўся 17 лістапада 1944 года. У кінаіндустрыю Дэ Віта прыйшоў літаральна з цырульніцкага салона, скончыўшы Уілфрэдскую цырульніцкую акадэмію. Першым фільмам, у якім зняўся Дэні, быў «Dreams of Glass», а праз 9 гадоў ён атрымаў запрашэнне на ролю маленькага гангстара ў фільме «Рамантыка з каменем», які прынёс яму сусветную вядомасць. Потым ён пачаў актыўна з'яўляцца на тэлебачанні, дзе дэбютаваў у якасці рэжысёра, а ў 1992 годзе стварыў сваю ўласную кампанію Jersey Films, якая выпусціла такія культавыя фільмы, як «Рэальнасць кусаецца» і «Крымінальнае чытво».
У 1982 годзе пабраўся шлюбам з актрысай Рэяй Перлман, у іх трое дзяцей. У 2011 годзе Дэ Віта атрымаў зорку на Галівудскай алеі славы за ўклад у развіццё тэлебачання.
Кубак Беларусі па валейболе сярод жанчын
Кубак Беларусі па валейболе сярод жанчын — штогадовы турнір па валейболе.
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Дубенец)
Свята-Раства-Багародзіцкая царква — помнік драўлянага дойлідства. Пабудаваная ў 1718 годзе ў в. Дубенец Столінскага раёна. У 1729 г. памешчык Іван Колб-Сяліцкі ахвяраваў царкве 30 дзесяцін зямлі.
Архітэктура
Адносіцца да ўсходнепалескай школы дойлідства. Мае рысы стылю барока. У XIX стагоддзі да бабінца прыбудаваная званіца (васьмярык на двух чацверыках), завершаная шатром складанай формы. Трохзрубны аб'ём глыбінна-прасторавай кампазіцыі складаецца з прамавугольнага бабінца і квадратных у плане нефа і алтара з рызніцай. Неф завершаны масіўным светлавым васьмерыковым барабанам, накрытым шматгранным купалам, дахі над алтаром, рызніцай і бабінцам вальмавыя. Сцены гарызантальна ашаляваныя, вокны прамавугольныя і з трохгранным завяршэннем.
Інтэр'ер
У інтэр'еры парусы барабана аздобленыя размалёўкай. У малітоўную залу шырокімі прамавугольнымі прасветамі адкрываюцца прытвор і вылучаная драўляным іканастасам апсіда, гранёная частка якой з'яўляецца другой рызніцай. Больш высокая малітоўная зала перакрыта скляпеннем, абапёртым праз парусы на 4 слупы.
Историко-статистическое описание Минской епархии, составленное ректором Минской духовной семинарии архимандритом Николаем. Спб., 1864.
Тунджа
Ту́нджа (Тунджа, Tunca) — рака ў Балгарыі і Турцыі, левы прытока ракі Марыца.
Даўжыня ракі 390 км, з іх на тэрыторыі Балгарыі 350 км. Плошча вадазбору 8429 км² (7884 км² з іх у Балгарыі). Рака бярэ пачатак на паўднёвых схілах Балканскіх гор, працякае па Казанлыкскай катлавіне і Фракійскай нізіне, упадае ў Марыцу каля горада Эдырнэ (Турцыя).
Сярэдні нахіл воднай паверхні 5,4 м/км. Сярэднегадавы расход вады на мяжы з Турцыяй 39,7 м³/с. Прымае сцёк з больш за 50 прытокаў. На рацэ вадасховішчы імя Г. Дзмітрава і Жрэбчава, гарады Елхава, Слівен, Ямбал (Балгарыя) і Эдырнэ (Турцыя) і інш.
Максім Трыфанавіч Гарбаценкаў
Максім Трыфанавіч Гарбаценкаў (, в., , Смаленская вобласць — ) — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху на тэрыторыі Віцебскай і Вілейскай абласцей ў гады Вялікай Айчыннай вайны.
Біяграфія
З 1933 годзе на савецкай працы. У партызанах з лютага 1942 года: камандзір дыверсійнага атрада, у лютым — маі 1943 г. камісар, у маі 1943 — ліпені 1944 года камандзір Беларускай дыверсійнай партызанскай брыгады імя У. І. Леніна, адначасова член, з сакавіка 1944 г. сакратар Докшыцкага падпольнага РК КП(б)Б.
Скончыў Рэспубліканскую партыйную школу пры ЦК КПБ у 1955 годзе, Вышэйшую партыйную школу пры ЦК КПСС у 1958 годзе.
У 1944—1977 гг. на партыйнай і савецкай працы.
Свята-Мікалаеўская царква (Дудзічы)
Свята-Мікалаеўская царква — былы помнік архітэктуры класіцызму. Пабудаваная ў першай палове XIX стагоддзя з дрэва ў в. Дудзічы Чачэрскага раёна.
Страта
Царква згарэла ў сакавіку 2002 года.
Помнік Сталіну (Будапешт)
Помнік Сталіну ў Будапешце — цэнтральны скульптурны твор Будапешта да 1956 года. Быў усталяваны ў снежні 1951 года як падарунак венгерскага народа да сямідзесяцігоддзя Іосіфа Сталіна (21 снежня 1949 года). Разбураны 23 кастрычніка 1956 года падчас Венгерскага паўстання 1956 года.
Гісторыя
Помнік быў узведзены на ўскрайку гарадскога парку. Вышыня помніка разам з пастаментам — 25 метраў. Бронзавая статуя Сталіна была ў восем метраў у вышыню. Сталін быў прадстаўлены прамоўцам. Аўтар помніка — венгерскі скульптар Шандар Мікуш. Помнік быў створаны ў класічны перыяд сацыялістычнага рэалізму.
23 кастрычніка 1956 года паўстанцы разбурылі статую, пакінуўшы на пастаменце толькі боты, у якія быў усталяваны венгерскі сцяг. Бронзавы напіс «Правадыр, настаўнік і лепшы сябар венгерскага народа» быў збіты з пастамента.
Пасля падзей 1956 года апусцелы пастамент быў рэканструяваны і доўгі час выкарыстоўваўся як урадавая трыбуна пры правядзенні святочных шэсцяў і дэманстрацый.
У пачатку 1990-х гадоў рэшткі пастамента-трыбуны былі канчаткова дэмантаваныя.
У 2006 годзе ў парку скульптур эпохі сацыялізму ў Будапешце (Memento Park) у паменшаным выглядзе былі пабудаваны цагляны пастамент і ніжняя частка скульптуры — боты Сталіна.
Нацыянальны стадыён (Бразілія)
Нацыянальны стадыён Бразіліі імя Манэ Гарынчы (Estádio Nacional Mané Garrincha; раней вядомы проста як Стадыён Манэ Гарынчы (Estádio Mané Garrincha)) — футбольны стадыён у Бразіліі, які размяшчаецца ў сталіцы краіны, горадзе Бразілія.
Staurophora celsia
Staurophora celsia — начны матылёк з сямейства совак.
Арэал
На поўначы даходзіць да 64° паўночнай шыраты. Арэал уключае наступныя краіны — Аўстрыя, Чэхія, Данія, Эстонія, Фінляндыя, Германія, Венгрыя, Італія, Латвія, Літва, мацерыковая частка Нарвегіі, Польшча, Румынія, Расія (лясная зона еўрапейскай часткі Расіі і Сібір), Славакія, Швецыя, Швейцарыя.
На Украіне сустракаецца лакальна на Палессі, лесастэпавай і стэпавай зоне (Кіеўская, Жытомірская, Чарнігаўская, Сумская, Чаркаская, Луганская, Харкаўская вобласці) і ў Крыме.
Адсутнічае ў Паўночна-Заходняй Еўропе і ў Англіі.
Біялогія
Матылькі сустракаюцца лакальна, пераважна ў хваёвых борах, у іглічных і змешаных лясах. Па лясных лугах і ўзлесках, над пясчанымі і вапнавымі глебамі, па прасеках і палян, на балотах і верашчатніках, у садах.
Развіваецца ў адным пакаленні. Час лёту з сярэдзіны жніўня па сярэдзіну верасня. Лёт можа доўжыцца да пачатку кастрычніка. Матылі актыўныя ў вячэрні і начны час. Сілкуюцца на квітнеючых раслінах.
Данчык (фільм)
«Данчык» ― беларускі дакументальны фільм рэжысёра Галіны Навумчык, які выйшаў на тэлеканале «Белсат» у 2015 годзе.
Змест
Малады амерыканец, які гаворыць па-беларуску, які спявае па-беларуску… Біяграфічны фільм пра легенду беларускай аўтарскай песні Багдана Андрусішына, вядомага як Данчык. Адмыслова для гэтага фільму сям’я барда перадала відэа з сямейнага архіву, якое ніколі раней не дэманстравалася.
Бары Хокінс
Бары Хокінс (Barry Hawkins, нар., в. , графства Кент, Англія) — англійскі прафесійны гулец у снукер. Фіналіст чэмпіянату свету 2013 года і Мастэрс 2016 года і былы чацвёрты нумар сусветнага рэйтынгу. Пераможца трох рэйтынгавых турніраў (уваходзіць у топ-25 снукерыстаў у гісторыі па колькасці перамог рэйтынгавага ўзроўню). З 2005 года нязменна ўваходзіць у топ-32, а з 2013 — у топ-16 сусветнага рэйтынгу.
Стаў прафесіяналам ў 1996 годзе ва ўзросце 17 гадоў, але атрымаў вядомасць толькі ў сезоне 2004/2005, калі ён выйшаў у 1/8 фіналу чэмпіянату Вялікабрытаніі, чвэрцьфінал адкрытага чэмпіянату Брытаніі і паўфінал адкрытага чэмпіянату Уэльса. У сезоне 2005/2006 увайшоў у топ-32 сусветнага рэйтынгу, а таксама дэбютаваў на чэмпіянаце свету. У сезоне 2006/2007 ужо дэбютаваў у топ-16 афіцыйнага рэйтынгу, але пратрымаўся там толькі адзін снукерны год. У 2012 годзе выйграў першы рэйтынгавы тытул, адкрыты чэмпіянат Аўстраліі, а ў другой палове сезона вярнуўся ў топ-16 і сенсацыйна дайшоў да фіналу чэмпіянату свету, перамогшы лідара сусветнага рэйтынгу Марка Сэлбі (13:10) і лепшага кітайскага снукерыста Дзіна Цзюньхуэя (13:7) і саступіўшы ў фінале Роні О’Салівану (12:18). У наступным сезоне дайшоў да чвэрцьфіналу першага турніру Трайной кароны, чэмпіянату Вялікабрытаніі, што з’яўляецца яго найлепшым вынікам на гэтым спаборніцтве, і амаль увесь сезон пратрымаўся у топ-8 рэйтынгу, а вясною 2014 года падняўся на найвышэйшы радок у табелі аб рангах у кар’еры — чацвёрты — і здабыў другі рэйтынгавы тытул — гранд-фінал серыі PTC. Да 2016 года не выйграў ніводнага матча ў рамках найбуйнейшага запрашальнага турніру — Мастэрс — а ў 2016 дайшоў да фіналу, дзе саступіў Роні О’Салівану з лікам 1:10. У сезоне 2016/2017 дайшоў да фіналу адкрытага чэмпіянату Паўночнай Ірландыі, а таксама выйграў свой трэці рэйтынгавы турнір — Сусветнае Гран-пры, а ў наступным сезоне яшчэ двойчы даходзіў да рэйтынгавых фіналаў на адкрытым чэмпіянаце Уэльса і адкрытым чэмпіянаце Кітая.
У агульнай колькасці займаў чацвёртае месца ў сусветным рэйтынгу больш за два месяцы. Апроч трох рэйтынгавых спаборніцтваў выйграў нізкарэйтынгавы адкрыты чэмпіянат Рыгі і тры іншыя прафесійныя турніры, уключаючы Shoot-Out 2012 года. У 2017 годзе разам з Джадам Трампам прадстаўляў зборную Англіі на кубку свету. За прафесійную кар’еру аформіў больш за 250 сэнчуры-брэйкаў і ўваходзіць у топ-25 гульцоў з найбольшай колькасцю соценных серый у гісторыі снукера, а таксама зарабіў больш за два мільёны фунтаў прызавых грошай, уваходзячы ў топ-25 снукерыстаў у гісторыі па гэтым паказчыку. За сваю кар’еру выканаў два максімальныя брэйкі.
Блатнаград
Блатнаград (Blatnohrad, Mosapurc, Moosburg, Blatograd, Blatenski Kostel) — сталіца старажытнаславянскага Блатэнскага княства, на рацэ Зала, у 9 км на паўднёвы захад ад возера Балатан. Цяпер на месцы раннесярэднявечнага славянскага горада знаходзяцца венгерская вёска Залавар, медзье Зала (Венгрыя).
Гісторыя
Блатнаград быў заснаваны мараўскім князем Прыбінам каля 839—847 года. У 850 годзе тут была пабудавана і асвячона першая царква — Св. Марыі і крэпасць. Яе асвяціў зальцбургскі архібіскуп Ліўпрам. У 867 годзе ў Блатнаградзе спыняліся Кірыл і Мяфодзій. праз некалькі гадоў Мяфодзій вярнуўся сюды па запрашэнні князя Коцела і заснаваў тут Панонскае архібіскупства. У 901 годзе Блатнаград быў захоплены венграмі. Трохі пазней, пад імем «Залавар» стаў цэнтрам камітата Зала. Быў стратэгічна важнай крэпасцю. У 1702 годзе, крэпасць Залавар была ўзарвана, каб не патрапіла ў рукі куруцаў. З тых часоў горад прыйшоў у заняпад і цяперашняя вёска Залавар налічвае толькі 900 жыхароў.
Археалагічныя працы
Рэшткі цэркваў (15) і гарадзішча (150*200 метраў) былі знойдзены славацкім навукоўцам Янам Коларам у XIX стагоддзі. Паводле даных раскопак, і пасля ўваходжання ў склад Венгерскага каралеўства, аж да XI стагоддзя насельніцтва Блатнаграда было пераважна славянскім. Працэс мадзьярызацыі ўзмацніўся ў XII—XIII стагоддзях, і асабліва на працягу XIX стагоддзя. Цяпер у горадзе пражываюць венгры.
Ванда Крахельская-Філіповіч
Ванда Крахельская-Філіповіч, псеўданім Аліна, Аліцыя (Wanda Krahelska-Filipowiczowa,, Мазуркі, Баранавіцкі павет, Мінская губерня, Расійская імперыя — , Варшава, Польшча) — рэвалюцыйны дзеячка, мастачка, член жаночага аддзялення Баявой арганізацыі ППС, удзельніца няўдалага замаху на варшаўскага генерал-губернатара Георгія Скалона, заснавальніца Савета дапамогі яўрэям, сястра ваяводы Палескага ваяводства Яна Крахельскага, цётка Крысціны Крахельскай.
Альфрэд Кірхгоф
Альфрэд Кірхгоф (Alfred Kirchhof;,  — , ) — нямецкі географ.
З 1873 года прафесар землеўладання ва ўніверсітэце ў Гале, дзе з 1876 быў таксама і кіраўніком таварыства землеўладання. Кірхгоф выдаў: «Shulbotanik» (1865); «Die Idee der Pflanzenmetamorphoze bei Wolff und Goethe» (Берлін, 1867), «Erfurt im XIII Jahrh» (Берлін, 1870), Beiträge zur Bevölkerungsstatistik von Erfurt" (Эрфурт, 1871) «Shulgeographie» (13 выданне, 1893), "Thüringen doch Hermudenland (Лейпцыг, 1882), Rassenbilder (табл. з тэкстам, 183—1884), уводзіны («Europa im Allgemeinen») да другой часткі (Länderkunde von Europa) распачатага ім выдання вялікага падручніка па землеўладанню, пад назвай «Unser Wissen von der Erde» (1885—1893) і іншыя. Акрамя гэтага, па даручэнню цэнтральнай камісіі дзеля вывучэння германскіх земляў, выдаў «Forschunder zur deutschen Landes- und Volksunde» і «Anleitung zur deutschen Landes- und Volksforschung» (Штутгарт, 1889). Быў прыхільнікам штучнай мовы валапюк, напісаў дапаможнік па гэтай мове, які выйшаў трыма выданнямі ("Volapük zum schnellen und leichten Erlenen dieser Weltsprache, 1887).
Замак Тоампеа
Замак Тоампеа або Вышгарадскі замак (Toompea loss, Schloss Reval — Рэвельская крэпасць) — сярэднявечная крэпасць на аднайменным узгорку ў цэнтры Таліна. З’яўляецца адным з найстарэйшых і найбуйнейшых архітэктурных комплексаў Эстоніі.
Гісторыя
Папярэдніца цяперашняй крэпасці (замка) Тоампеа была пабудавана ў 1230-я гады ў паўднёва-заходняй частцы ўзгорка Ордэнам мечаносцаў. У 1238—1345 гг. яна была ўдасканалена датчанамі. Пасля 1345 года, калі Талін перайшоў ад датчан у валоданне Лівонскага ордэна, пачалася сур’ёзная перабудова. Цэнтральная частка крэпасці была ператворана ў трохпавярховы будынак канвента з унутраным дворыкам, былі пабудаваныя абарончыя сцены і ўзведзены вежы. У канцы сярэдніх стагоддзяў крэпасць Тоампеа была магутным абарончым збудаваннем з чатырма стройнымі вежамі. У цяперашні час у сваёй пачатковай вышыні толькі адна з іх — 45-метровая вежа «Доўгі Герман», пабудаваная ў канцы XIV стагоддзя. Сваёй назвай яна абавязана герою сярэднявечных легенд Lange Hermann, што ў перакладзе з нямецкага азначае «Доўгі воін» або «Правадыр». У той час падобнай чынам называлі самыя магутныя і добра ўмацаваныя крапасныя вежы. Дзякуючы таму, што крэпасць размешчана на ўзгорку вышынёй амаль 40 м, Талін атрымаў свой ​​магутны сілуэт, які быў (і цяпер застаецца) адным з найвялікшых у Паўночнай Еўропе.
У сярэднявечным выглядзе захаваліся толькі стромкая заходняя частка замка Тоампеа з трыма вежамі. На Доўгім Германа лунае сіне-чорна-белы нацыянальны сцяг Эстонскай Рэспублікі, дзякуючы чаму вежа ператварылася ў адзін з сімвалаў Эстоніі. Усходні і паўднёвы бок палаца, а таксама ўся будынкі былі пабудаваны ў XVIII—XX стст. Сёння ўвесь палац знаходзіцца ў падпарадкаванні парламенту Эстонскай Рэспублікі — Рыйгікогу.
I Knew You Were Trouble (песня Тэйлар Свіфт)
«I Knew You Were Trouble» (бел. «Я ведала, што ты апынешся бядой») — трэці сінгл амерыканскай кантры-поп спявачкі Тэйлар Свіфт з яе чацвёртага студыйнага альбома «Red». Кампазіцыя была напісана самой спявачкай у супрацоўніцтве з Максмам Марціным і Шалбэкам. Першапачаткова трэк быў выпушчаны 9 кастрычніка 2012 года як прома-сінгл. Пазней лэйбл Big Machine прадставіў яго ў якасці трэцяга паўнавартаснага сінгла з альбома «Red».
«I Knew You Were Trouble» атрымала ў асноўным станоўчыя водгукі ад музычных крытыкаў, якія хвалілі мэйнстрымавую накіраванасць запісу, але адзначалі, што Свіфт не зайшла занадта далёка ў эксперыментах з дабстэпам. Кампазіцыя дэбютавала на трэцім месцы ў Billboard Hot 100, а пасля выхаду відэакліпа дабралася да другога радка. Сінгл таксама трапіў у чарты Аўстраліі, Канады, Ірландыі, Японіі, Новай Зеландыі і Вялікабрытаніі. У выніку «I Knew You Were Trouble» атрымала шырокі камерцыйны поспех.
«I Knew You Were Trouble» атрымала некалькі музычных узнагарод і намінацый, у тым ліку і прэмію MTV VMA.
Інфармацыя
Першапачаткова кампазіцыя была баладай, якую Тэйлар напісала пад піяніна. Спачатку ёй прыйшла ў галаву мелодыя прыпева. Калі Свіфт прыйшла да Макса Марціна і Шалбэка, яна сказала: «Я хачу, каб да канца прыпеву ў ім рабілася вар'яцтва і каб ён гучаў вельмі хаатычна». Яна таксама падзялілася, што проста наспявала прадзюсарам тое, як уяўляе сабе песню, і яны сказалі: «Дык ты хочаш нешта накшталт дабстепа?». Выніковы варыянт трэка быў запісаны ў канцы 2011 года, у той жа дзень што і «We Are Never Ever Getting Back Together». Гэтая песня стала самай эксперыментальнай у кар'еры спявачкі на той мамант і адзначыла яе адыход ад традыцыйнага кантры-гучання.
Свіфт упершыню прадставіла «I Knew You Were Trouble» на тэлеперадачы Good Morning America 8 кастрычніка 2012 года. СМІ адразу сталі спекуляваць на тэму таго, што песня напісана пра былога хлопца спявачкі Джона Мэера. Кампазіцыя была адпраўлена для ратацыі на радыё як трэці сінгл з альбома «Red» 27 лістапада. У Вялікабрытаніі рэліз адбыўся пазней, 10 снежня. Кампакт-дыск з сінглам паступіў у продаж 13 снежня і распаўсюджваўся праз афіцыйную краму Свіфт і інтэрнэт-крама Amazon.com. Ён прадаваўся ў камплекце з мерчам: чорнай футболкай, чырвонай торбай і нататнікам. Колькасць дыскаў была абмежавана.
Тэйлар Свіфт распявадае пра кампазіцыю:
Колькасць прададзеных копій сінгла ў першы тыдзень склала 416,000 асобнікаў, што дазволіла яму дэбютаваць на трэцім месцы ў Billboard Hot 100. Акрамя таго, ён набыў папулярнасць і па-за межамі роднай краіны спявачкі. Песня таксама трапіла ў чарты Аўстраліі, Канады, Ірландыі, Японіі, Новай Зеландыі і Вялікабрытаніі. Пазней песня стала павольна пакідаць чарты, але пасля паўнавартаснага рэлізу і выпуску відэакліпа дасягнула новых поспехаў, падняўшыся да другога месца ў Billboard Hot 100 і ўсталяваўшы новы рэкорд продажаў з накладам у 582,000 асобнікаў за тыдзень.
Відэакліп быў прадстаўлены 13 снежня 2012 года. Рэжысёрам выступіў Энтані Мэндлер
Патаемнае пасланне — «Калі ты ўбачыў, як я танцую».
Крытычныя водгукі
«I Knew You Were Trouble» атрымала ў асноўным станоўчыя водгукі ад музычных крытыкаў, якія хвалілі мэйнстрымавую накіраванасць запісу, але адзначалі, што Свіфт не зайшла занадта далёка ў эксперыментах з дабстэпам. The New York Times назвлі трэк адной з лепшых поп-песень гэтага года і адзначаў, што элементы дабстепа «з'яўляюцца ў сярэдзіне [кампазіцыі], як камета, змяняючы не толькі настрой песні, але і кар'еру Свіфт».
На сайце MTV апісвалі трэк, як хаатычны, завастрыўшы ўвагу на тым, што песня ахоплівае ўсе жанры музыкі разам, пачынаючы з прамалінейнага мэйнстрымавага радыё-попа, кантры і заканчваючы нават танцавальнай музыкай, асабліва ва ўдарных прыпевах. Рэцэнзія Idolator была змешанай, але абнадзейлівай у тым моманце, што ў Свіфт атрымалася змяніць яе традыцыйнае гучанне. У выданні пісалі, што «хук [песні] не настолькі прамалінейны, як у «We Are Never Ever Getting Back Together», але мае яркую, бліскучую інструментоўку і выверанаую, прыдатную для радыёэфіраў мелодыю.
«I Knew You Were Trouble» атрымала некалькі музычных узнагарод і намінацый, у тым ліку і прэмію MTV VMA.
Ёрмунганд
Ёрмунганд ( — «веліканскі кій»), таксама названы Мідгардсарм — марскі змей з скандынаўскай міфалогіі, сярэдні сын Локі і веліканкі Ангрбоды.
Агульныя звесткі
Паводле «Малодшай Эды», Одзін забраў у Локі траіх дзяцей — Фенрыра, Хель і Ёрмунганда, якога кінуў у акіян, што абмываў Мідгард. Змей вырас такім велізарным, што аперазаў усю Зямлю і ўчапіўся ў свой уласны хвост. За гэта Ёрмунганд атрымаў мянушку «Змея Мідгарда» ці «Сусветнага Змея». У Рагнарок (фінальнай бітве богаў) Мідгардсарм і Тор, быўшы вечнымі праціўнікамі, забіваюць адзін аднаго.
Рэльеф (значэнні)
Назву Рэльеф маюць
Мікалай Мікалаевіч Корбут
Мікала́й Мікала́евіч Ко́рбут (, в. Ужа, Мінская вобласць) — беларускі дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
Пасля заканчэння школы паступіў у Мар’інагорскі дзяржаўны аграрна-тэхнічны тэхнікум. У 1988 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны інстытут народнай гаспадаркі імя. В. У. Куйбышава.
Працаваў інструктарам, галоўным эканамістам фінансава-эканамічнага аддзела Камітэта па зямельнай рэформе і землеўпарадкаванню пры Савеце Міністраў Беларусі. З 1994 года займаў пасаду начальніка ўпраўлення па абслугоўванню дыпламатычнага корпуса і афіцыйных дэлегацый «Дыпсэрвіс» Кіраўніцтва справамі прэзідэнта. У 2001—2009 гадах — Першы намеснік кіраўніка спраў прэзідэнта. 4 снежня 2009 года быў прызначаны кіраўніком спраў прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, а 18 студзеня 2013 года быў вызвалены з пасады ў сувязі з пераходам на іншую працу.
Узнагароды
Узнагароджаны медалём «За працоўныя заслугі», ордэнам Айчыны III ступені (2016).
Ураўненне Ван-дэр-Ваальса
Прапанавана Я. Д. ван дэр Ваальсам у 1873 годзе. Улічвае канечнасць аб'ёму малекул і сілы ўзаемадзеяння паміж імі.
Газам Ван-дэр-Ваальса называецца такая мадэль рэальнага газу, у якой малекулы разглядаюцца як абсалютна цвердыя шарыкі з дыяметрам d, паміж якімі дзейнічаюць сілы ўзаемнага прыцягнення. Канчатковыя памеры шарыкаў азначаюць, што прымаюцца пад увагу і сілы адштурхвання паміж малекуламі рэальнага газу.
Ясберэнь
Ясберэнь (Jászberény) — горад у Венгрыі. Насельніцтва 34 тыс. чалавек.
Ураўненне Ван-дэр-Ваальса
Для моля газу аб'ёмам
V
Ясберэнь
Геаграфія і гісторыя
Размешчаны ў цэнтральнай частцы краіны ў 50 км на ўсход ад Будапешта, на рацэ Задзьва (прыток Цісы). Адміністрацыйны цэнтр раёна. Заснаваны ў XIII стагоддзі іранамоўнымі аланамі ясамі, роднаснымі асецінам-аланам.
Ураўненне Ван-дэр-Ваальса
пры тэмпературы
T
і ціску
p
мае выгляд дзе
R
— універсальная газавая пастаянная,
a
і
b
— эксперыментальныя канстанты для кожнага асобнага газу, абумоўленыя адхіленнем уласцівасцей рэальнага газу ад ідэальнага (
ўлічвае прыцяжэнне малекул у выніку міжмалекулярнага ўзаемадзеяння,
Пры вялікіх
(моцна разрэджаны газ) ураўненне Ван-дэр-Ваальса пераходзіць ва ўраўненне стану ідэальнага газу.
Ураўненне Ван-дэр-Ваальса для адвольнай масы рэальнага газу, які мае малярная масу \mu,
Гэта раўнанне справядліва для не вельмі моцна сціснутых газаў. Для моцна зрэджаных газаў V_\mu\gg b, p^*\ll p і ўраўнанне Ван-дэр-Ваальсане адрозніваецца ад ураўнення Мендзялеева - Клапейрона.
p^* - папраўка Ван-дэр-Ваальса, абумоўленая дзеяннем сіл узаемнага прыцягнення і называецца унутраным ціскам. Унутраны ціск p^*зваротна прапарцыйна квадрату аб'ёму V_\mu пасудзіны, у якім знаходзіцца моль газу,
,
Куколь (аблачэнне)
Куко́ль — верхняе аблачэнне праваслаўнага і ўніяцкага манаха вялікай схімы, уяўляе сабой востраканцовы капюшон чорнага колеру з дзвюма доўгімі палосамі тканіны, якія закрываюць спіну і грудзі, называецца шлемам выратавання і выражае духоўную закрытасць, абароненасць манаха ад уплыву зямных пачуццяў.
Коцел
Коцел (Koceľ, *? — † 876) — князь Блатэнскага княства на тэрыторыі сучаснай заходняй Венгрыі, сын князя Прыбіны і яго баварскай жонкі. Атрымаў баварскае імя Gozil (Chozil), якое гучала ў славянскім варыянце як «Коцел».
Пасля смерці свайго бацькі прыкладна ў 861 годзе стаў князем у Панонскім княстве, да таго часу быў графам Блатэнскага графства як часткі Блатэнскага княства.
На мяжы 869/870 гадоў папа Адрыян II пасвяціў Мяфодзія ў архіепіскапа Паноніі, пра што яго прасіў і Коцел. Яго ўладанні не пазбеглі ўвагі Рыма і ў наступныя гады. Перад 14 маем 873 года новы Папа Рымскі Ян VIII даслаў Коцелу ліст, у якім папракаў яго, каб яго ўладанні «ачысцілася ад пралюбадзейства і іншых язычніцкіх звычаяў». Пазней яму даслаў яшчэ адзін асабісты ліст, у якім называе двух мужчын, здаецца Коцелевых вяльможаў, якія здрадзілі сваіх жонак. Просіць Коцела, каб той забараніў іх разводы і гэтак жа паступаў і ў іншых падобных выпадках. З абодвух лістоў вынікае, што Рым быў вельмі добра праінфармаваны аб сітуацыі ў Паноніі. Гэта абумоўлена тагачаснай знешнепалітычнай сітуацыяй. Коцел быў падпарадкаваны Усходнефранкскаму каралеўству, і таму Рым быў лепш інфармаваны пра падзеі ў яго княстве, чым пра незалежныя зямлі, як напрыклад у Вялікай Маравіі.
Прычына смерці князя Коцела ахутана таямніцай. Пасля яго смерці княства атрымалі ў спадчыну сыны Віліям і Энгелшалк. Але не на доўгі час, таму што ў 882—884 гадах князь Святаполк I на былых уладаннях Коцела здзейсніў некалькі палітычных чыстак і пасля таго гэтыя землі ўключыў у склад Велікай Маравіі.
Таццяна Майсееўна Ханіна
Таццяна Майсееўна Ханіна (, Менск — 21 кастрычніка 2021) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1961 годзе. Працавала архітэктарам, кіраўніком групы архітэктараў у Мінскпраекце, галоўным архітэктарам праектаў у Белдзіпрагандлі, загадчык сектара ў БелНДІдзіпрасельбудзе, з 1981 г.— у Мінскім мастацка-вытворчым камбінаце.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1961 года. Жыла ў Мінску. Памерла 21 кастрычніка 2021 года.
Творчасць
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): 10-павярховы жылы дом па вул. Харкаўскай, 82 (1969), парк імя 50-годдзя БССР (1970) у Мінску, жылыя дамы для будаўнікоў у сельскай мясцовасці (1975).
Пражская аперацыя
Група армій «Цэнтр» колькасцю да мільёна чалавек пад камандаваннем генерал-фельдмаршала Фердынанда Шорнера, выконваючы загад Гітлера, мела намер абараняцца ў раёне Прагі і ў самім горадзе, ператварыўшы яго ва «другі Берлін».
Ход баявых дзеянняў
5 мая ў Празе пачалося народнае паўстанне супраць нямецкай акупацыі. Па просьбе паўстанцаў чэхаў, дапамогу ў барацьбе з нацыстамі аказала 1-я дывізія РВА пад камандаваннем генерал-маёра Бунячэнка, якая перайшла на бок паўстанцаў. Дзеянні РВА прызнаюцца чэшскімі гісторыкамі паспяховымі. Але ў ноч на 8 мая вялікая частка ўласаўцаў пакінула Прагу, не атрымаўшы ніякіх гарантый ад кіраўнікоў паўстання адносна свайго саюзніцкага статусу. Сыход войскаў РВА ўскладніў становішча паўстанцаў.
Камандаванне савецкай арміі не ведала пра планы арміі ЗША вызваліць Прагу ад немцаў, таму на працягу тыдня пасля капітуляцыі Берліна чакала указанняў. Толькі атрымаўшы пераканаўчыя пацверджанні пра нежаданне амерыканцаў прасоўвацца на ўсход ад Пльзеня, савецкая армія накіравала асноўныя ударныя сілы ў напрамку Прагі.
9 мая 1945 года 3-я і 4-я гвардзейскія танкавыя арміі 1-га Украінскага фронту ўступілі ў Прагу. Першым у горад увайшоў танк Т-34 № 24, якім кіраваў гвардыі лейтэнант Іван Ганчарэнка, які неўзабаве загінуў, яго імем была названая вуліца ў Празе і танк доўгі час знаходзіўся ў ваенна-гістарычным музеі Прагі.
Агульнае адступленне з Прагі частак Вермахта і СС пачалося 9 мая і хутка перарасло ў паніку, гітлераўцы кінуліся ў бок заходняй мяжы Чэхаславакіі. Часткам Чырвонай арміі і адмысловым падраздзяленням МГБ, якое дзейнічала сумесна з чэшскімі партызанамі, была пастаўлена задача перашкодзіць выхаду з акружэння частак групы армій «Цэнтр», у прыватнасці, частак СС і фармаванняў РВА. На працягу 10-13 мая ішоў пераслед нацыстаў і планамернае знішчэнне тых, хто адмаўляўся здавацца ў палон. 12 мая савецкімі салдатамі быў арыштаваны генерал Уласаў, 15-га - камандзір 1-й дывізіі РВА Бунячэнка і некаторыя афіцэры штаба дывізіі. Пры актыўнай падтрымцы чэшскіх партызан быў узяты ў палон начальнік штаба 1-й дывізіі РВА генерал Трухін.
У ноч з 11 на 12 мая паблізу дэмаркацыйнай лініі каля вёскі Слівіцэ ў ваколіцах горада Пршыбрам падчас бою (доўжыўся суткі) былі знішчаны рэшткі дывізій СС на чале з кіраўніком Упраўлення СС у Багеміі і Маравіі обергрупэнфюрэра СС графам Карлам-Фрыдрыхам фон Пюклер-Бургхаўсам. У складзе больш чым сямітысячнай групоўкі немцаў знаходзіліся рэшткі дывізій СС «Валенштайн» і «Дас Райх». Да групоўкі далучылася пэўная колькасць цывільных бежанцаў нямецкага паходжання і персаналу нацысцкіх адміністрацыйных устаноў Прагі. Дасягнуўшы дэмаркацыйнай лініі, 9 мая фон Пюклер ўступіў у перамовы з камандаваннем 3-й арміі ЗША, але атрымаў адмову ў магчымасці капітуляцыі перад амерыканцамі. Пасля гэтага на ўзгорку каля вёскі Слівіцэ эсэсаўцамі быў арганізаваны імправізаваны умацаваны лагер.
11 мая лагер фон Пюклер быў атакаваны дыверсійнай групай МГБ СССР пад камандаваннем капітана Яўгена Алесінскага. Пазней да атакі далучыліся рэгулярныя часткі Чырвонай арміі пры агнявой падтрымцы механізаваных злучэнняў 3-й арміі ЗША. Пасля агнявога налёту, у якім удзельнічалі ўстаноўкі залпавага агню «Кацюша», пачаўся франтальны штурм умацаванняў эсэсаўцаў, які скончыўся разгромам лагера і капітуляцыяй гарнізона. З сямі тысяч эсэсаўцаў было забіта каля тысячы. Сам Пюклер-Бургхаўс, адказны за генацыд савецкіх грамадзян на тэрыторыі РСФСР у 1941-1942 гг., застрэліўся.
Маршалу Коневу прысвоена званне «Ганаровы грамадзянін Прагі».
Штурмавыя атрады
Штурмавыя атрады (Sturmabteilung), скарочана СА, штурмавікі; таксама вядомыя як «карычневакашульнікі» (па аналогіі з італьянскімі «чорнакашульнікамі») — ваенізаваныя фарміраванні Нацыянал-сацыялістычнай нямецкай рабочай партыі (НСДАП).
Створаны 3 жніўня 1921 года на базе некаторых падраздзяленняў «Добраахвотніцкага корпуса». 4 лістапада 1921 года атрымалі назву «Штурмавых атрадаў». Пасля «піўнога путчу» ў 1923 годзе былі забаронены, але працягвалі дзейнічаць пад іншай назвай. Ізноў легалізаваны ў 1925 годзе. Кіраўнікі СА на месцах увесь час уступалі ў канфлікт з кіраўніцтвам НСДАП, што ў 1930 годзе вылілася ў «мяцеж Штэнеса», пасля якога Гітлер асабіста ўзначаліў штурмавыя атрады, стаўшы Вярхоўным фюрарам СА (заставаўся ім да 1945 года).
Штурмавыя атрады адыгралі вырашальную ролю пры ўздыме нацыянал-сацыялістаў. Пасля прыходу НСДАП да ўлады штурмавыя атрады кароткі час мелі статус дапаможнай паліцыі, але пасля лета 1934 года (так званая «ноч доўгіх нажоў», калі кіраўніцтва СА на чале з Эрнстам Рома было знішчана) яны страцілі значэнне, і галоўнай баявой арганізацыяй НСДАП стала СС.
Атрады СА, якія значна скараціліся колькасна, праіснавалі да 1945 года, прычым да 1943 года іх узначальваў Віктар Лютцэ, які быў прызначаны Гітлерам і ўдзельнічаў у чыстцы, а пасля яго гібелі ў аўтамабільнай катастрофе — Вільгельм Шэпман. Але да гэтага часу штурмавікі ўжо не адыгрывалі ніякай ролі ў палітыцы. Магчыма, менавіта таму Нюрнбергскі працэс не прызнаў членаў СА (у адрозненне ад членаў СС) злачыннай групай. З членаў СА фарміраваліся часткі СС «Мёртвая галава» (займаліся аховай канцлагераў), а таксама дывізія СС «Хорст Весель» (на яе пятліцах быў намаляваны сімвал СА). Акрамя таго, грамадзянская адміністрацыя на акупаваных тэрыторыях фарміравалася галоўным чынам з членаў СА. СА былі асноўнай ударнай сілай пагромаў «Крыштальнай ночы».
Асноўнымі функцыямі СА пасля 1934 года былі:
Законам саюзніцкага Кантрольнага савета ў Германіі № 2 ад 10 кастрычніка 1945 года СА разам з НСДАП і іншымі звязанымі з гэтай партыяй арганізацыямі былі забаронены, іх маёмасць канфіскавана.
Чыны і знакі адрознення СА
Пасля Першай сусветнай вайны Германія страціла свае афрыканскія калоніі і на складах заляжалася вялікая колькасць трапічнай уніформы, якую і павыкупляў па бесцані Герынг для створаных штурмавых атрадаў. З тых часоў карычневы колер формы СА трывала асацыюецца з нацызмам.
Спецыяльныя і вайсковыя званні СС (групенфюрар, штурмбанфюрар, штандартэнфюрар і да т.п.) першапачаткова з'явіліся ў СА і ў некалькі мадыфікаваным выглядзе былі запазычаны эсэсаўцамі.
У адрозненне ад СС, знакі адрознення мелі розныя колеры (жоўты, чорны, блакітны і г.д.) у залежнасці ад рэгіёна. На пятліцах малодшага складу змяшчаўся таксама нумар падраздзялення. Члены Галоўнага штаба насілі чырвоныя знакі адрознення. На пятліцах Начальніка штаба Рома была намалявана шасціканцовая зорка ў вянку (пасля яго забойства заменена на тры дубовыя лісты ў вянку).
Рыгор Цадзікавіч Ханін
Рыгор Цадзікавіч Ханін (,  — ) — беларускі інжынер-будаўнік.
Біяграфія
Вучыўся ў 1930—1933 гадах у Беларускім політэхнічным інстытуце. Член Саюза архітэктараў СССР з 1934 года. Працаваў у Белжылсаюзе, Гомельскім філіяле Белдзяржпраекта, у Гомельскім абласным кантролі па будаўніцтве, з 1944 па 1945 г. — галоўным архітэктарам Гомеля, з 1948 па 1956 г. — начальнікам Гомельскага абласнога Упраўлення па справах архітэктуры, абласной інспекцыі Дзяржархбудкантролю.
Пахаваны побач з жонкай на Прудкоўскіх могілках Гомеля.
Творчасць
Асноўныя працы: праекты пасёлкаў «Чырвоны Кастрычнік», «Яднанне» ў Гомелі, «Шлях да сацыялізму» ў Нова-Беліцы (1925—1929), жылыя дамы — 70-кватэрны і 16-кватэрны па вул. Пушкінскай (1929), 180-кватэрны і 20-кватэрны па вул. Камсамольскай (1931) — усё з С. Д. Шабунеўскім у Гомелі, Дом сацкультуры ў Чачэрску (1938), Дом Саветаў у Мазыры (1939).
Сям’я
Быў у шлюбе з Раісай Бенцыянаўнай Ханінай (1890—1965).
Мікалай Паўлавіч Яругін
Мікалай Паўлавіч Яругін (, станіца Велікакняжаская, Вобласць Войска Данскога, Расійская імперыя — ) — беларускі матэматык, арганізатар (разам з У. І. Крыловым) і першы дырэктар Інстытута матэматыкі НАН Беларусі. Доктар фізіка-матэматычных навук (1943), прафесар (1944), акадэмік АН БССР (1956). Заслужаны дзеяч навукі БССР (1967), Герой Сацыялістычнай Працы (1969). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
Біяграфія
У першыя дні Вялікай Айчыннай вайны ў складзе дывізіі народнага апалчэння добраахвотнікам пайшоў на фронт. Удзельнічаў у абароне Ленінграда, змагаўся на Колпінскім кірунку Ленінградскага фронту. У верасні 1941 года быў камандзірам узвода 45-мм прылад 466-га стралковага палка 125-й стралковай дывізіі. Практычна кожны дзень удзельнічаў у артылерыйскіх баях з праціўнікам прамой наводкай. 22 лютага 1942 года падчас артабстрэлу быў цяжка паранены. Больш за паўгода правёў у шпіталях. У верасні 1942 года прыбыў у горад Ялабугу (Татарстан), куды была эвакуяваная навуковая частка Ленінградскага дзяржаўнага ўніверсітэта. Тут працягнуў навуковую працу. Да лета 1943 года завяршыў пабудову тэорыі сістэм, што прыводзяцца. Гэтая праца стала асновай яго доктарскай дысертацыі, паспяхова абароненай ў 1943 годзе ў Казані. У тым жа 1943 годзе стаў прафесарам і загадчыкам кафедры дыферэнцыяльных раўнанняў Леніградскага ўніверсітэта, які ў той час знаходзіўся ў эвакуацыі ў Саратаве. У чэрвені 1944 года, са зняццем блакады, М. П. Яругін разам з універсітэтам вярнуўся ў Ленінград.
У пасляваенныя гады працягваў працаваць у Ленінградскім дзяржаўным універсітэце. У 1949—1950 гадах — дэкан матэматыка-механічнага факультэта. У 1951 годзе прафесару М. П. Яругіну за даследаванні ў галіне ўстойлівасці руху, якаснай і аналітычнай тэорыі дыферэнцыяльных раўнанняў была прысуджана Сталінская прэмія 3-й ступені. У 1953 году навуковец быў прызначаны намеснікам дырэктара Матэматычнага інстытута імя У. А. Сцяклова па Ленінградскім аддзяленні.
У 1956 годзе быў абраны акадэмікам АН БССР па Аддзяленні фізіка-матэматычных і тэхнічных навук. З таго ж года — ў БССР, становіцца загадчыкам лабараторыі Інстытута фізікі і матэматыкі АН БССР, а ў 1959 годзе М. П. Яругін і У. І. Крылоў на базе матэматычных лабараторый Інстытута фізікі і матэматыкі АН БССР арганізуюць Інстытут матэматыкі і вылічальнай тэхнікі АН БССР (з 1965 — Інстытут матэматыкі), дзе М. П. Яругін да 1977 года — дырэктар і адначасова ў БДУ загадвае кафедрай дыферэнцыяльных ураўненняў. У 1977—1982 гг. — член Прэзідыума АН БССР. З 1982 года — саветнік пры дырэкцыі Інстытута матэматыкі. Адначасова ў 1965—1986 гадах — галоўны рэдактар усесаюзнага часопіса «Дифференциальные уравнения».
Роберт Ловет
Роберт Эберкромбі Ловет (Robert Abercrombie Lovett, 14 верасня 1895 — 7 мая 1986) — амерыканскі дзяржаўны дзеяч, які займаў пасаду міністра абароны ЗША.
Мікалай Паўлавіч Яругін
Біяграфія
Памёр 12 лютага 1990 года. Пахаваны ў Мінску на Усходніх могілках.
Роберт Ловет
Біяграфія
Нарадзіўся ў Хантсвілі, штат Тэхас ў сям’і Роберта Скота Ловетт, старшыні праўлення Union Pacific Railroad. Паступіў у Ельскі ўніверсітэт, дзе ўступіў у закрытае грамадства «Чэрап і косці». Падчас вучобы быў адным з арганізатараў авіяклубах ва універсітэце. Пасля ўступлення ЗША ў першую сусветную вайну вялікая частка членаў клуба ўступіла ў войска. Ловетт ваяваў у Францыі, выконваючы як адміністрацыйныя заданні ў прадстаўніцтве ВПС ЗША ў Парыжы, так і лётаючы ў экіпажы бамбавіка. Пасля вайны вярнуўся ў Йель, які скончыў у 1919. 19 красавіка 1919 ажаніўся з Адэль Квотэрлі Браўн, дачкой Нью-Йоркскага банкіра. Працягнуў адукацыю ў сферы права і адміністрацыі ў Гарвардскім універсітэце. Працаваў у банку National Bank of Commerce, а пасля ў банку Brown Brothers Harriman. Працуючы інвестыцыйным банкірам добра вывучыў амерыканскую і еўрапейскую прамысловасць, у прыватнасці, авіяцыйную.
Мікалай Паўлавіч Яругін
Навуковая дзейнасць
Працы па тэорыі лінейных дыферэнцыяльных сістэм, аналітычнай і якаснай тэорыі дыферэнцыяльных раўнанняў, тэорыі ўстойлівасці, гісторыі матэматыкі і механікі. Вырашыў праблему Пуанкарэ, праблему Рымана для n = 2 і m = 3, знайшоў спосаб пабудовы функцыянальна-інварыянтнай рашэнняў хвалевага і іншых раўнанняў ў прыватных вытворных, пабудаваў тэорыю сістэм, што прыводзяцца і тэорыю рухомых асаблівых кропак сістэмы двух дыферэнцыяльных раўнанняў. У алгарытмічнай форме даў рашэнне змешаных задач для некаторых раўнанняў другога парадку і прыватных вытворных.
Роберт Ловет
Біяграфія
Ў снежні 1940 быў прызначаны адмысловым памочнікам па авіяцыі ваеннага міністра ЗША Генры Стымсана. Працаваў над павелічэннем амерыканскай авіяцыі падчас другой сусветнай вайны. У 1945 годзе быў узнагароджаны прэзідэнтам Трумэнам медалём за выдатную службу. У 1945 годзе пайшоў у адстаўку і вярнуўся да працы ў банку. Аднак калі Джордж Маршал ў 1947 быў прызначаны дзяржаўным сакратаром ЗША, ён папрасіў Ловетт стаць яго намеснікам. Працаваў на гэтай пасадзе да 1949 года. Калі ў 1950 годзе Маршал стаў міністрам абароны, Ловетт зноў стаў яго намеснікам. Узначальваючы спецыяльную камісію, адыграў важную ролю ў стварэнні ЦРУ. Распрацаваў праграму пераўзбраення неабходную для Карэйскай вайны. Лічыў вялікай памылкай рэзкае скарачэнне амерыканскай арміі і флоту пасля заканчэння другой сусветнай якое прывяло да таго, што ЗША апынуліся дрэнна гатовыя да Карэйскай вайне. 17 верасня 1951 года змяніў Джорджа Маршала на пасадзе міністра абароны ЗША. У студзені 1953 са сканчэннем прэзідэнцкага тэрміну Трумэна сышоў у адстаўку.
Мікалай Паўлавіч Яругін
Навуковая дзейнасць
Аўтар больш за 80 навуковых прац, у т.л. 4 манаграфій, дакументальнай аповесці «О тех, кто выстоял: записки фронтовика».
Роберт Ловет
Біяграфія
Працягваў працаваць у сваім банку Brown Brothers Harriman. Калі Кэнэдзі стаў прэзідэнтам, ён па радзе бацькі Джозэфа Кэнэдзі прапанаваў Ловетт любую пасаду па выбары ў сваёй адміністрацыі, але Ловетт адмовіўся спаслаўшыся на свой пажылы ўзрост. У 1963 годзе быў узнагароджаны Прэзідэнцкай медалём свабоды. Памёр у 1986 годзе.
Мікалай Паўлавіч Яругін
Ушанаванне
Ордэн Айчыннай вайны ІІ ступені (1945), Ордэн «Знак Пашаны» (1950), ордэн Працоўнага Чырвонага Сцяга (1967), ордэн Леніна (1969), ордэн Айчыннай вайны І ступені (1985). Заслужаны дзеяч навукі Беларускай ССР (1987). Сталінская прэмія 3-й ступені 1951 г. за даследаванні ў галіне ўстойлівасці руху, якаснай і аналітычнай тэорыі дыферэнцыяльных раўнанняў. Герой Сацыялістычнай Працы (1969).
Ігнацы Юрэвіч
Ігнацы Юрэвіч, у літаратуры таксама Ігнат Юрэвіч (пам., Рушана, Латгалія ) — польскамоўны драматург, манах-дамініканін.
Роберт Ловет
Біяграфія
Імем Роберта Ловетт названая кафедра ваеннай гісторыі ў Ельскім універсітэце.
Ігнацы Юрэвіч
П’есы Юрэвіча «Крэз» і «Пышнагольскі» захаваліся ў зборніку, складзеным у 1789-91 гг. у Забельскім дамініканскім калегіуме, разам з некалькімі творамі Міхала Цяцерскага. Пазней Юрэвіч служыў у кляштарах Латгаліі, памёр у Рушане.
Парламенцкія выбары ў Туркменістане (1990)
Парламенцкія выбары ў Туркменістане — першыя парламенцкія дэмакратычныя выбары ў Туркменскай ССР 7 студзеня 1990 г. Адзінай палітычнай сілай, якая ўдзельнічала ў выбарах была Камуністычная партыя Туркменістана, якая і набрала большасць мандатаў.
Меро (востраў)
Меро (Mayreau) — востраў архіпелага Грэнадзіны (Малыя Антыльскія астравы). Уваходзіць у склад дзяржавы Сент-Вінсент і Грэнадзіны. Агульная плошча — 4 км². Насельніцтва (2015 г.) — 271 чал.
Востраў Меро месціцца на падводнай вулканічнай платформе за 56 км на паўднёвы захад ад вострава Сент-Вінсент. Найвышэйшы пункт — 61 м над узроўнем мора. На поўдні вылучаецца замкнёная лагуна Салт-Пан. Ёсць 3 крыніцы прэснай вады. Клімат трапічны засушлівы.
Першыя насельнікі з’явіліся на Меро ў XVIII ст., аднак з-за неспрыяльных умоў жыхары некалькі разоў пакідалі востраў. У канцы XIX — пачатку XX ст. ён быў населены рыбакамі.
У 2003 г. на Меро з’явілася электрычнасць, пачалося будаўніцтва гасцёўняў для турыстаў. У нашы дні турызм з’яўляецца асновай мясцовай эканомікі. Меро прыцягвае сваёй блізкасцю да запаведніка Табага-Кіс.
Галіна Анісімаўна Жураўкова
Галі́на Ані́сімаўна Жураўко́ва (, в. Бародкі, Магілёўская вобласць) — беларускі дзяржаўны дзеяч, кіраўнік справамі Прэзідэнта Беларусі (2001—2004).
Біяграфія
У 1986 годзе скончыла Віцебскі тэхналагічны інстытут лёгкай прамысловасці.