cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Геркуланум
Віла папірусаў
Віла была ўзведзена меркавана ў I стагоддзі да н.э. і першапачаткова мела значна больш сціплыя памеры, але пазней была дабудавана. У яе заходняй частцы размяшчаўся прасторны перыстыль памерам 90х35 м з басейнам па цэнтры і дзясяткамі бронзавых і мармуровых статуй. На тэрыторыі вілы было ўсталявана мноства бюстаў антычных літаратараў і дзяржаўных дзеячаў. Гэтыя знаходкі дазваляюць выказаць здагадку, што ўладальнік вілы быў высокаадукаваным чалавекам і прыхільнікам мастацтваў. Магчыма гэта быў Пізон, бацька жонкі Цэзара па імі Кальпурнія.
Найбольш уражальным адкрыццём вілы з'яўляецца ўнікальная прыватная бібліятэка (адзіная захаваная бібліятэка часоў антычнасці) з 1 800 скруткаў папірусаў з тэкстамі на грэчаскай мове, якія былі складзены ў кошыках і на паліцы шэрагу пакояў. Навукоўцы таксама мяркуюць, што ў недаследаваных абласцях вілы могуць захоўвацца скруткі са страчанымі тэкстамі дыялогаў Арыстоцеля, п'ес Сафокла, Еўрыпіда і Эсхіла, і невядомыя кнігі «Гісторыі ад заснавання горада», фундаментальнай працы Лівія.
Праблема захавання горада
Асноўнай мэтай першых непрафесійных раскопак Геркуланума быў пошук каштоўных аб'ектаў антычнага мастацтва, якія канфіскоўваліся са сваіх месцаў і перадаваліся ў прыватныя калекцыі. Інфармацыю пра тое, дзе і ў якім парадку яны знаходзіліся раней, цяпер немагчыма аднавіць. Разам з тым аб'екты, якія, паводле меркавання першых даследчыкаў, не ўяўлялі каштоўнасці, былі знішчаны або сур'ёзна пашкоджаны. Акрамя таго, метады правядзення археалагічных прац у XVIII стагоддзі былі вельмі недасканалымі, што таксама нанесла ўрон гораду. У наш час сур'ёзную праблему ўяўляе вандалізм турыстаў, якія выносяць абломкі на памяць і пішуць надпісы на сценах і па старажытных фрэсках.
У 2001 годзе пачаў функцыянаваць, дзейнасць якога сумесна каардынуюць , Брытанская школа ў Рыме і Археалагічная інспекцыя Пампей. Асноўнымі задачамі праекта з'яўляюцца рэстаўрацыя і працы па зніжэнні тэмпу разбурэння гарадскіх пабудоў, распрацоўка доўгатэрміновых метадаў іх аховы, захаванне арганічных матэрыялаў, абарона ад галубоў — хоць іх прыплод наносіць шкоду аздобным матэрыялам будынкаў, заканадаўства Італіі забараняе адстрэльваць птушак, — а таксама стварэнне дакументацыі і поўнага апісання аб'ектаў.
Петрачаты
Петрачаты (Петрочаты) — вёска ў Дзямідаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Баркоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Білка (Оўруцкі раён)
Бі́лка (Бі́лка) — вёска ў Оўруцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Славэчанскай вясковай абшчыны.
IC 4540
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Корнель Хідашы
Ко́рнель Хі́дашы (Kornél Hidasy, 14 чэрвеня 1828, Аўстра-Венгрыя — 11 кастрычніка 1900, Сомбатхей, Аўстра-Венгрыя) — каталіцкі прэлат, біскуп Сомбатхея з 15 сакавіка 1883 года па 11 кастрычніка 1900 год.
Біяграфія
26 ліпеня 1851 года Корнель Хідашы быў пасвечаны ў дыякана і ў гэты ж дзень яго пасвяцілі ў святара.
15 сакавіка 1883 года Папа Рымскі Леў XIII прызначыў Корнеля Хідашы біскупам Сомбатхея. У гэты ж дзень адбылося пасвячэнне Корнеля Хідашы ў біскупа, якое здзейсніў кардынал Караль Хёрніг.
Сканаў 11 снежня 1900 года ў Сомбатхеі.
Эру Ілуватар
Э́ру Ілу́ватар (Eru Ilúvatar) — найвышэйшая сутнасць у легендарыуме Дж. Р. Р. Толкіна. Прадстаўлены ў «Сільмарыліёне» як стваральнік усяго існага. На выдуманай Толкінам эльфійскай мове квэнья Эру азначае «Адзін» або «Той, што Адзіны», а Ілуватар сімвалізуе «Айца ўсяго». Гэтымі імёнамі персанаж называецца як паасобку, так і разам (Эру Ілуватар).
Ныжні Гаі
Ныжні Гаі (Ни́жні Гаї́) — вёска ў Драгобыцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Бульвар Казіміра Кунцэвіча (Наваполацк)
Бульвар Казіміра Кунцэвіча (, Бульвар Казимира Кунцевича) — вуліца ў Наваполацку.
Апісанне
Размешчаны ў паўднёва-ўсходняй частцы горада (9-ы мікрараён) у раёне актыўнага будаўніцтва шматкватэрных жылых дамоў і цягнецца з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад ад вуліцы Якуба Коласа углыб мікрараёна. Працягласць бульвара складае каля 300 метраў, асноўная прастора бульвара мае выключна пешаходны характар. Названы ў гонар Казіміра Адольфавіча Кунцэвіча, аднаго з першабудаўнікоў горада і горадаўтвараючага прадпрыемства, кіраўніка будаўніча-мантажнага трэста № 16 «Нафтабуд».
Эрыс (міфалогія)
Эрыс — сярод першасных касмаганічных сіл: яна дачка Нікс, унучка Хаосу (Гесіёд, «Тэагонія»). Хоць Эрыс спарадзіла голад, скрухі, бітвы, забойствы, спрэчкі, цяжбы, беззаконне, яна жа спарадзіла працу. Адгэтуль у Гесіёда дзве Эрыс: адна выклікае войны і варожасць і нялюбая людзьмі, іншая — карысная людзям, прымушае іх змагацца ў працы.
Эрыс стала прычынай суперніцтва Афрадыты, Афіны і Геры (што прывяло да Траянскай вайны), кінуўшы на вяселлі Пелея і Фетыды яблык з надпісам «Найпрыгажэйшай» (яблык разладу).
У гонар Эрыс названая адна з карлікавых планет (глядзіце карлікавая планета Эрыс).
Вэрпа
Вэрпа (Ве́рпа) — вёска ў Оўруцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Славэчанскай вясковай абшчыны.
Джон Клаўзер
Джон Клаўзер (John Francis Clauser; нар., Пасадэна, ЗША) — амерыканскі фізік, спецыяліст па квантавай механіцы. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (2022).
Даследаванні
У 1960-я-1970-я гады займаўся мадыфікацыямі няроўнасцей Бела, якія вядомыя пад назвамі Бела — Клаўзера — Хорна і Клаўзера — Хорна — Шымоні — Холта. Правёў першую ў свеце эксперыментальную праверку няроўнасцям Бела ў 1972 годзе (разам з Фрыдманам) і другую ў свеце праверку ў 1976 годзе.
NGC 1898
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Навэ Сэло (Драгобыцкі раён)
Навэ Сэло (Нове́ Село́) — вёска ў Драгобыцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Цынаміі
Цынаміі (Cynomya) — род двукрылых насякомых сямейства.
Віды
Род Cynomya :
Вешанка звычайная
Вешанка звычайная (Pleurotus ostreatus) — шапкавы базідыяльны грыб роду сямейства.
Апісанне
Пладовае цела грыба — шапка на ножцы.
Шапка дыяметрам 3—17 см, пукатая або шырокалейкападобная, часта эксцэнтрычная, сухая; цёмна-бурая, потым папяліста-шэрая, жаўтаватая, амаль белая. Мякаць шчыльная, мяккая, белая, добра развітая. Пласцінкі разгалінаваныя, белыя, жаўцеюць. Край пласцінак няроўны. Ножка бакавая, цыліндрычная, суцэльная, белая, каля асновы злёгку валасістая; часам ножкі зусім няма.
Экалогія
Ядомы грыб. Расце на пнях і ствалах лісцевых парод асобнымі экзэмплярамі і групамі. На тэрыторыі Беларусі пладовыя целы з’яўляюцца ў чэрвені — верасні. Культывуецца.
Спіс нацыянальных паркаў Канады
Нацыянальныя паркі Канады адлюстроўваюць прыродныя ландшафты, як тыповыя, так і ўнікальныя, ва ўсіх трынаццаці правінцыях і тэрыторыях Канады. Мэтай агенцтва па парках Канады з'яўляецца стварэнне сістэмы прыродаахоўных зон, якая прадстаўляе ўсю разнастайнасць прыроды Канады. Задачамі паркаў Канады з'яўляецца захаванне экалагічнай цэласнасці паркаў і прадастаўленне магчымасці для наведвання паркаў і вывучэння прыроды Канады ўсімі ахвотнікамі. Агенцтва распрацавала доўгатэрміновы план сістэмы нацыянальных паркаў і вызначыла 39 розных рэгіёнаў, якія неабходна прадставіць у сістэме. У 2008 годзе план па стварэнні такой сістэмы быў выкананы на 60 %.
Ніжэй прадстаўлены спіс нацыяна́льных па́ркаў Кана́ды ў алфавітным парадку. Напачатку 2013 года налічвалася 36 нацыянальных паркаў і 8 нацыянальных паркавых рэзервацый, не лічачы Нацыянальны парк і рэзервацыю Клуэйн, які з'яўляецца і тым, і іншым. У спіс таксама ўключаны чатыры нацыянальныя марскія запаведнікі і адна нацыянальная славутасць. У планах агенцтва шэсць нацыянальных паркаў і адзін нацыянальны марскі парк.
Нацыянальныя паркі і рэзервацыі
{{legend|#CFAAEC|Намінаваны на статус сусветнай спадчыны ў Канадзе .|border=solid 1px #AAAAAA}}
Нацыянальныя марскія запаведнікі
Нацыянальныя марскія запаведнікі з'яўляюцца адносна новымі аб'ектамі ў сістэме паркаў Канады і прызначаны для аховы марской экасістэмы. Агенцтва распрацавала доўгатэрміновы план сістэмы нацыянальных марскіх запаведнікаў і вызначыла 29 розных рэгіёнаў на ўзбярэжжы Канады і Вялікіх азёрах, якія неабходна прадставіць у сістэме. Ніжэй прадстаўлены пералік дзеючых і разгляданых нацыянальных марскіх паркаў Канады.
Нацыянальная славутасць
Праграма нацыянальных славутасцяў была распрацавана ў 1978 годзе, для захавання ўнікальных прыродных аб'ектаў, якія ўяўляюць навуковая цікавасць. З тых часоў толькі адзін аб'ект патрапіў пад дзеянне праграмы.
IC 4541
IC 4541 — галактыка тыпу Sb (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Райскі Птах.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Кудзьма (прыток Волгі)
Кудзьма (Ку́дьма) — рака ў Ніжагародскай вобласці Расіі, правы прыток Волгі. Працякае па тэрыторыі Багародскага і Кстоўскага раёнаў. Даўжыня — 144 км, плошча вадазборнага басейна — 3220 км². Жыўленне пераважна снегавое. Сярэдні расход за 54 км ад вусця — 5,75 м³/с, найбольшы — 236 м³/с, найменшы — 0,21 м³/с.
Выток ракі знаходзіцца на паўднёвы ўсход ад вёскі Селіцьба. Рака цячэ на поўнач, затым на паўночны ўсход і ўсход. У нізоўі на поўдзень ад вёскі Кадніцы пратокай злучаецца з Волгай. Вусце Кудзьмы знаходзіцца на вышыні вышыні 64 м над узроўнем мора, за 2182 км ад вусця Волгі, паміж вёскамі Кувардзіна і Галашубіха. Населеныя пункты на рацэ: Кстова, Хвашчоўка, Новалікеева і іншыя. На Кудзьме размешчаны санаторыі, дамы адпачынку курортнага пасёлка Зялёны горад.
Пелей
Пелей (ад грэчаскага: Πηλεύς) — у грэчаскай міфалогіі сын Эака, уладар мірмідонаў у Фесаліі, удзельнік паходу арганаўтаў і Калідонскага палявання, муж Фетыды і бацька Ахіла. Легенды пра Пелея апісаныя ў «Андрамахе» Эўрыпіда.
Шарль Бадлер
Шарль П’ер Бадлер (Charles Pierre Baudelaire;  —, Парыж) — французскі паэт, літаратурны крытык і перакладчык. Імя Бадлера стала сімвалам літаратурнага і артыстычнага дэкадансу. Яго творы, у прыватнасці паэтычны зборнік «Кветкі зла» (Les fleurs du mal), былі прызнаныя класікай французскай літаратуры.
Біяграфічныя звесткі
У 1839 Ш. Бадлер выключаны з калежа Луі Вялікага. Ён вядзе «шалапутнае» жыццё ў Парыжы, дзе знаёміцца з Бальзакам і Нэрвалем. У 1841 генерал Апік адпраўляе пасынка ў падарожжа ў Індыю.
Вярнуўшыся ў Парыж у 1842, Шарль Бадлер уступае ў сувязь з Жаннай Дзюваль, мулаткай, якая грала ў эпізодных ролях у маленькіх тэатрах. Знаёміцца з Сэнт-Бёвам і Тэафілем Гацье. Піша шмат артыкулаў і вершаў, а таксама «Фанфарло» (La Fanfarlo), навелу, што была надрукаваная ў 1847 годзе.
З 1844 над Ш. Бадлерам устаноўленая юрыдычная апека. Паэт складае шмат вершаў, але не публікуе нічога; затое ўбачыў свет «Салон 1845 года» (Salon de 1845), водгук на жывапісную выставу. Сярод іншага ён піша «Парады літаратарам-пачаткоўцам», надрукаваныя ў 1846. Быў і кароткі раман з Мары Дабрэн, камедыйнай акторкай.
Удзельнік Рэвалюцыі 1848 года, выдаваў дэмакратычна-рэспeубліканскую газету «Le salut public» («Грамадскі ратунак»). Расчараваўшыся ў выніках рэвалюцыі, адышоў ад палітыкі, асудзіў «бунт» як грэх.
Шарль Бадлер знаёміцца з творчасцю Эдгара Алана По, перакладаннем якога займаецца з 1848 да 1865. Доўгія гады Ш. Бадлер застаецца для сваіх сучаснікаў эсэістам, перакладчыкам, мастацкім крытыкам, але не паэтам.
Творчасць
Друкаваўся з 1840 (вершы, брашуры «Салон 1845 года», «Салон 1846 года»). Выпрацаваў новую кандэпцыю асобы, прычыны пакутаў «чалавечай душы» бачыў не толькі ў навакольным свеце, але і ў самім чалавеку. У кнізе «Кветкі зла» (1857, дап. выд. 1861, 1869) выяўлена трагічная карціна свету ахопленага шаленствам эазбурэння, анархія бунтарства, сум па гармоніі, пошукі ідэалу спалучаюцца з прызнаннем непераможнасці зла, эстэтызацыяй заганаў вялікага горада.
Аўтар эборніка артыкулаў пра франц. мастацгва і л-ру «Рамантьгчнае мастацтва» (1868), трактата пра наркотыкі «Штучны рай» (1860), «Маленькіх паэм прозай» («Парыжскі сплін», 1869), артыкулаў пра творчасць Э. По і перакладаў яго твораў.
На беларускую мову вершы Ш. Бадлера перакладалі Ю. Гаўрук, У. Жылка, З. Колас, С. Ліхадзіеўскі, А. Хадановіч, Алег Мінкін.
Любань (возера)
Лю́бань — возера ў Кобрынскім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі. Размешчана ў басейне ракі Мухавец за 30 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад горада Кобрын, за 3 (1 ) км на паўночны ўсход ад аграгарадка Дзівін.
Плошча возера 1,83 (1,96 ) км². Даўжыня возера 2,2 (2,19 ) км, найбольшая шырыня 1,4 (1,44 ) км. Найбольшая глыбіня 11,5 м, сярэдняя глыбіня 5,5 м. Даўжыня берагавой лініі 5,7 км. Аб’ём вады 10,83 млн м³. Плошча вадазбору складае 143 км². Вадазбор — плоская забалочаная раўніна.
На ўсходнім беразе возера размешчаны археалагічныя помнікі: паселішча бронзавага веку і стаянкі эпохі мезаліту і неаліту.
Вячаслаў Анатолевіч Шаўчук
Вячаслаў Анатолевіч Шаўчук (В’ячеслав Анатолійович Шевчук; нар., , Украінская ССР, СССР) — былы ўкраінскі футбаліст, абаронца. Вядомы па выступах за «Шахцёр» (Данецк) і нацыянальную зборную Украіны. У цяперашні час працуе галоўным трэнерам данецкага «Алімпіка».
Анджэй Лепер
Анджэй Збігнеў Лепер (Andrzej Zbigniew Lepper; ;, Ставенцына, Паморскае ваяводства — , Варшава) — польскі палітык, заснавальнік і лідар партыі «Самаабарона», віцэ-прэм'ер і міністр сельскай гаспадаркі ў 2006-2007.
Займаўся сельскай гаспадаркай, але ў канцы 80-х — пачатку 90-х фінансавае становішча значна пагоршылася, і Лепер узначаліў сялянскія дэманстрацыі супраць пагаршэння ўмоў жыцця і гаспарадання. У 1989 годзе заснаваў прафсаюз «Самаабарона», а ў 1992 годзе — аднайменную партыю папулісцкай скіраванасці. У 1995, 2000, 2005 і 2010 удзельнічаў у прэзідэнцкіх выбарах, у 2005 годзе заняў трэцяе месца (атрымаў 2 259 094 ці 15,11% галасоў). У 2001-2007 — дэпутат Сейма. У 2006 годзе ўвайшоў у кансерватыўную кіруючую кааліцыю братоў Качыньскіх, займаў пасаду віцэ-прэм'ера і міністра сельскай гаспадаркі, аднак праз год кааліцыя развалілася. У 2007 годзе не быў пераабраны ў Сейм.
Павесіўся 5 жніўня 2011 года ў варшаўскім офісе партыі.
Сёстры-місіянеркі Святой Сям’і
Сёстры-місіянеркі Святой Сям’і (Congregatio Sororum Missionalium a Sacra Familia, абрэвіятура — MSF) — каталіцкая жаночая манаская кангрэгацыя, заснаваная Баляславай Лямент.
Гісторыя
Кангрэгацыя была заснавана Баляславай Марыяй Лямент у Магілёве. Галоўнай мэтай стала распаўсюджванне ідэі аб’яднання усходніх хрысціян з Рымска-Каталіцкай царквой (задоўга да Другога Ватыканскага сабора і канцэпцыі экуменізма) і ў той жа час умацаванне каталікоў у веры. У 1907 годзе абшчына пачала дзейнічаць у Санкт-Пецярбурзе, дзе сёстры займаліся навучаннем і выхаваннем дзяцей рознага веравызнання і нацыянальнасці. У 1914 годзе епіскап Ян Цепляк афіцыйна зацвердзіў кангрэгацыю.
У 1991 годзе заснавальніца кангрэгацыі была беатыфікавана папай Янам Паўлам II
Дзейнасць
Асноўная дзейнасць кангрэгацыі — работа з хрысціянамі, якія знаходзяцца ў сзізме, пераважна з праваслаўнымі. Таксама ажыццяўляюцца місіі ў Афрыке.
Па стану на 2017 год кангрэгацыя налічвае 305 сясцёр у 49 абшчынах у Польшчы, Беларусі, Расіі, Літве, Італіі, ЗША, Кеніі, Танзаніі і Замбіі.
Іспанскае абнаўленне
Іспанскае абнаўленне (Renovación Española, RE) — іспанская правая манархічная палітычная партыя, якая існавала ў часы Другой Рэспублікі. Партыя выступала за аднаўленне на троне Альфонса XIII, чым адрознівалася ад карлістаў, якія жадалі бачыць на троне герцага Хаўера Пармскага. У ходзе грамадзянскай вайны фактычна спыніла сваё існаванне, увайшоўшы разам з шэрагам іншых ультраправых арганізацый у склад Іспанскай фалангі.
Краіна Беларусь. Вялікае Княства Літоўскае
'''«Краі́на Белару́сь. Вялі́кае Кня́ства Літо́ўскае. Ілюстрава́ная гісторыя»''' — кніга з гісторыі Беларусі і Вялікага Княства Літоўскага, выдадзеная ў 2012 годзе. Мае каля 2000 ілюстрацый. Працяг выдання Краіна Беларусь, якое пабачыла свет у 2003 годзе.
Змест
Прысвячаецца часам Вялікага Княства Літоўскага, знаёміць з жыццём і побытам, ваеннымі перамогамі і культурнымі дасягненнямі продкаў беларусаў. На аснове гістарычных фактаў даводзіцца, што назвы «Літва» і «ліцвіны» на працягу некалькіх стагоддзяў былі назвамі Беларусі і беларусаў.
Не абмяжоўваецца храналагічнымі межамі існавання Вялікага Княства Літоўскага: апавядае пра суіснаванне балтаў і славян, становішча беларускіх зямель у Расійскай імперыі, вызвольнае змаганне і спробы адрадзіць дзяржаву, нацыянальнае адраджэнне і лёс Віленшчыны ў ХХ стагоддзі.
Разглядае гісторыю Беларусі як частку агульнаеўрапейскага руху цывілізацыі. Паказвае дзяржаватворчую ролю беларусаў у Вялікім Княстве Літоўскім і дае чытачу магчымасць даведацца пра гісторыю ВКЛ з беларускага пункту гледжання.
Дадатковыя звесткі
У 2018 годзе з’явілася кніга «Belarus. The Epoch of the Grand Duchy of Lithuania» ў перакладзе на англійскую мову брытанскага беларусіста Джыма Дынглі.
Юрген Грабоўскі
Юрген Грабоўскі (Jürgen Grabowski; нар. ) — нямецкі футбаліст, нападнік. Чэмпіён свету 1974 у складзе нацыянальнай зборнай ФРГ.
Гродзенскі дзяржаўны гісторыка-археалагічны музей
Гродзенскі дзяржаўны гісторыка-археалагічны музей — адзін з самых старэйшых і самых вялікіх музеяў у Гродзенскай вобласці.
Гісторыя
Заснаваны ў 1920 па ініцыятыве гісторыка і археолага Юзафа Ядкоўскага. Пачынаючы з канца 1920-х гг. музей месціцца ў Старым Замку, а ў 1991 яму перададзена большая частка памяшканняў Новага Замка.
Фонды
Фонд музея на сучасны момант налічвае каля 190 тысяч прадметаў — старадрукі (звыш 23 тыс. прадметаў з іх 3 інкунабулы і 26 палеатыпаў), археалагічныя калекцыі складаюцца з матэрыялаў раскопак стаянак, паселішч, могільнікаў, сярэднявечных гарадоў і абарончых збудаванняў Гродзеншчыны (каля 40 тыс. лрадметаў), нумізматыка (каля 30 тыс. манет) і інш. У пастаяннай экспазіцыі музея прадстэўленэ каля 7 000 прадметаў.
Экспазіцыя
Асноўная частка экспазіцый музея размешчаны ў каралеўскім палацы Старога замка, пабудаванага ў 2-ой палове 16 ст. для караля Стэфана Баторыя (неаднаразова перабудоўваўся ў 17-19 ст.).
У залах першага і другога паверхаў палаца Баторыя разгорнута экспазіцыя, якая апавядае аб гісторыі, культуры і прыродзе Панямоння. Сярод рэчаў, якія захоўваюцца і экспануюцца ў музеі, значнае месца займае калекцыя археапагічных знаходак, — зброя абаронцаў горада і жаночыя ўпрыгожданні, інструменты рамеснікаў і дзіцячыя цацкі, масіўныя ядры і медныя гравіраваныя пласціны XII ст. з выявамі святых. У вітрынах можна ўбачыць старажытныя кнігі, разнастайныя па форме і аздабленню кафлі, манеты розных краін Еўропы, разныя крэслы XVIII ст. з мэблі Старога замка, шкляныя вырабы гродзенскіх каралеўскіх мануфактур, а таксама славуты «слуцкі» злататканы пояс. Асобныя залы знаёмяць наведвальнікаў з побытам сялян і гараджан Гродзенскай губерні, традыцыйнымі рамёствамі і прамысловымі прадпрыемствамі краю. На другім паверсе палаца паказаны матэрыялы, якія адлюстроўваюць падзеі першай і другой сусветных войнаў. Завяршаецца музейная экспазіцыя ў Старым замку паказам разнастайнага жывёльнага і расліннага свету Панямоння, у тым ліку відаў, якія занесены ў Чырвоную кнігу Беларусі.
Акрамя музейнай экспазіцыі на тэрыторыі Замкавай гары можна ўбачыць руіны помніка гродзенскай архітэктурнай школы 12 стагоддзя — Ніжняй царквы і рэшткі абарончых сценаў Верхняга замка часоў Вітаўта.
Самы старажытны ў Беларусі каменны мост злучае Стары замак з другім каралеўскім палацам — Новым замкам.
Час працы музея: аўторак — нядзеля 10.00 — 18.00
Така-Боне-Ратэ
Та́ка-Бо́не-Ра́тэ (Taman Nasional Taka Bonerate) — нацыянальны парк у Інданезіі, каля паўднёва-заходняга ўзбярэжжа Сулавесі. Займае аднайменны атол і навакольныя марскія тэрыторыі. Агульная плошча - 5307 км².
Гісторыя
Нацыянальны парк быў створаны ў 1992 г. для аховы другой па плошчы ў свеце (пасля Кваджалейна) буйной экасістэмы каралавых атолаў. На адным з астраўкоў месціцца населеная вёска. У наш час развіваецца турызм.
Прырода
Нацыянальны парк Така-Боне-Ратэ займае тэрыторыю аднайменнага атола. Уяўляе сабою кола нізкіх каралавых астраўкоў і каралавага рыфа, якія атачаюць шырокую лагуну (другую па плошчы ў свеце пасля лагуны атола Кваджалейн).
Флора сушы прадстаўлена ксерафітнымі хмызнякамі, какосавымі пальмамі і хвоямі. Фаўна сушы бедная — птушкі, крабы, яшчаркі. Нацыянальны парк славіцца багаццем падводнага свету, які насяляюць 261 від каралавых паліпаў, 295 відаў рыб, 244 відаў малюскаў, некалькі відаў марскіх чарапах.
Палявая вуліца (Наваполацк)
Палявая вуліца (, Полевая улица) — невялікая вуліца ў Наваполацку.
Апісанне
Размешчана ў паўднёва-ўсходняй частцы горада паміж 9-м мікрараёнам і царквой евангельскіх хрысціян-баптыстаў у раёне катэджнай забудовы. Цягнецца з захаду на ўсход ад вуліцы Маладзёжнай у бок Заходняй Дзвіны да вуліцы Рачной. Працягласць вуліцы складае 280 метраў. З паўночнага боку да вуліцы прымыкае дыспетчарскі пункт гарадскога транспарту "Падкасцельцы".
Стабна (Дзямідаўскі раён)
Стабна (Стабна) — вёска ў Дзямідаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Баркоўскага сельскага паселішча.
Назва
Назва паселішча ад назвы рэчкі Стабна, што цячэ ў дзвінскую раку Ельшу.
Рачная назва Стабна балцкага паходжання, ад балцкага stabin- «каменны, камяністы», звязанага з прускім stabis «камень».
Тая ж аснова Stabin- у назвах рэк, што вар’іруюцца як Стабна / Стабня / Стабенка / Стабніца (у басейнах дняпроўскай Бярэзіны, неўскай Ловаці, таксама на Верхнім Падняпроўі). Паралельна ловацкай Стабні, што вынесеная дастаткова далёка на поўнач (на памежжа Цвярской і Наўгародскай абласцей), амаль на ўсім цячэнні цячэ рака Каменка, што калькуе балцкую назву.
На ўсходзе старабалцкай тэрыторыі для абазначэння «камяністых» рэк выкарыстоўвалася таксама і балцкая аснова Asm-, звязаная з літоўскім akmen- / ašmen- «камень». Гэтая аснова ў рачных назвах, якія вар’іруюцца як Осма / Восма / Восьма. Гэтыя рэкі таксама суседнічаюць з рэчкамі з назвамі-калькамі «Каменка».
Рачныя назвы тыпу *Stabinė i *Asma зафіксаваныя цераспалосна. Напрыклад, у верхнім цячэнні Дняпра ў яго паслядоўна ўцякаюць Стабна, Восма і яшчэ адна Стабна. Адпаведныя назвы «каменя» ў балцкіх гаворках тут былі ўзаемазамянальныя.
У літоўскай мове корань stab- таксама ёсць, з семантыкай «стаяць нерухома, аслупянеўшы»: stabas «ідал; слуп», stabaras «сцябло», stebti «здзіўляцца» (< аслупянець). Значэнне «камень» ва ўсходнябалцкіх літоўскай і латышскай мовах выціснутае літ. akmuo, лат. akmens.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
NGC 1899
NGC 1899 (іншае абазначэнне — ESO 56-EN94) — эмісійная туманнасць у сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Новы Крапыўнык
Новы Крапыўнык (Но́вий Кропи́вник) — вёска ў Драгобыцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Вінніцкі раён
Вінніцкі раён (Вінницький район) — адміністрацыйная адзінка на поўначы цэнтральнай часткі Вінніцкай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Вінніца (Вінниця).
Утвораны ў 1923 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 79369 чалавек, плошча — 950 км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 3 пасялковых і 30 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 3 пасёлкі гарадскога тыпу, 2 пасёлкі сельскага тыпу і 49 сёлаў.
Нотум
Нотум (notum) — спінны склерыт сегментаў грудзей насякомых. У простым варыянце нотум цалкам адпавядае тэргіту — спінной сценцы сегмента, аднак у шэрагу насякомых тэргіт падзяляецца на два другасных склерыта нотум (пярэдні) і постнотум (задні). Нотум першага сегмента грудзей — пярэдняспінка, або пранотум, другога — сярэдняспінка, або мезанотум, трэцяга — задняспінка, або метанотум.
Грамадскія навукі
ГРАМА́ДСКІЯ НАВУ́КІ, сацыяльныя навукі — комплекс навук аб грамадстве; буйная класіфікацыйная групоўка.
Асноўныя грамадскія навукі:
Туркестан (рэгіён)
Туркеста́н ( - Torkestān,, Turkiston,  — «Краіна цюркаў») Варта адзначыць, што да прыходу цюркскіх плямёнаў у Сярэднюю Азію ва ўсходніх іранцаў рэгіён, які ляжыць у двурэччы рэк Амудар'і і Сырдар'і, называўся Туран. У сасанідскіх крыніцах таксама выкарыстоўвалася назва Турэстан, г.зн. краіна тураў. Пасля з'яўлення ў гэтым рэгіёне цюркскіх народаў у гэтым рэгіёне назва «Туркестан» выцесніла назву «Туран», хоць геаграфічна паняцце «Туркестан» ахоплівае большы рэгіён, чым Туран. Туранам у авестыйскую эпоху называлі стэп і пустыні, якія атачаюць двурэчча Амудар'і і Сырдар'і, а ў Сярэднявеччы і аж да пачатку XX ст. – само аму-сырдар'інскае двурэчча, г.зн. гістарычную Сагдыяну, больш вядомую пад назвай Маверанахр. Маверанахр з'яўляецца калькай з – «зарэчча», якое ўзыходзіць да. Сагдыйскім эквівалентам сяр.-перс. «Farārōd» з'яўляецца «Pāryāp» ад «*pāra-» + «“p» ‘вада, рака’, г.зн. «процілеглы бераг ракі». Горад з сагдыйскай назвай Фараб існаваў на месцы гарадзішча Атрар, на правым, процілеглым, адносіна Согда, беразе Сырдар'і. «Зарэччам» правабярэжжа Амудар'і назвалі жыхары левабярэжжа, г.зн. Харасана, з прычыны таго, што суседнічалі з Согдам і мелі з сагдыйцамі вельмі цесныя роднасныя, культурныя, эканамічныя, духоўныя і іншыя сувязі. Так, напрыклад, тлумачальны слоўнік персідскай мовы «Фархангэ Анандрадж», складзены ў 1888 г. Махамедам Падшахам у Індыі, удакладняе:
«І Туран не ідэнтычны Туркестану … Калі гэта вобласць была заваявана арабамі, стала называцца Маверанахрам... Маверанахр – гэта вобласць, усходняй мяжой якой з'яўляецца Фергана, заходняй – Харэзм, паўночнай – Ташкент, паўднёвай – Балх і Самарканд і з'яўляецца найбуйнейшым рэгіёнам Турана».
— назва гістарычна-геаграфічнага рэгіёна Цэнтральнай Азіі ў XIX стагоддзі і пачатку XX стагоддзя.
Самае ранняе згадванне тапоніма «Туркестан» утрымліваецца ў дакуменце на паперы 639 г., які ўяўляе сабой ліст на сагдыйскай мове з 25 радкоў пра продаж у рабства самаркандскай дзяўчыны. Дакумент быў знойдзены ў 1969 г. разам з кітайскім дакументам 628 года каля Турфана. У скандынаўскай Сазе пра Інглінгаў (XIII стагоддзе) згаданы Туркестан (Tyrkland) на ўсход ад Асгарда (краіны асаў або ясаў)
У склад гэтага рэгіёна ўваходзілі тэрыторыі наступных сучасных дзяржаў: Узбекістана, Туркменістана, Таджыкістана, Кыргызстана і Казахстана, Сіньцзян-Уйгурскі аўтаномны раён Кітая, цюркамоўныя рэгіёны поўдня Сібіры, а таксама поўнач Афганістана і Ірана.
У другой палове XIX стагоддзя Туркестан умоўна падзяляўся на Заходні (Рускі), Усходні (Кітайскі), Паўднёвы (паўночная частка Афганістана і Ірана). У Заходнім і Усходнім Туркестане пражывала пераважна цюркскае насельніцтва, у Паўднёвым — іранамоўнае.
У сярэдзіне 1920-х гадоў тэрмін Туркестан паступова выйшаў з ужывання і быў заменены тэрмінам Сярэдняя Азія.
Заходні Туркестан
На тэрыторыі Заходняга Туркестана, далучанага да Расійскай імперыі, у 1867 годзе было ўтворана Туркестанскае генерал-губернатарства. З 1886 года афіцыйная назва «Туркестанскі край». У красавіку 1918, на тэрыторыі Рускага Туркестана была ўтворана Туркестанская Аўтаномная Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка. Пасля нацыянальна-дзяржаўнага размежавання савецкіх рэспублік Сярэдняй Азіі 1924—1925 гадоў на тэрыторыі Туркестана былі ўтвораны Савецкія Рэспублікі. З часам слова «Туркестан» заменена тэрмінам Цэнтральная Азія, часта таксама выкарыстоўваецца тэрмін «Сярэдняя Азія», хоць у Сярэднюю Азію звычайна не ўключаюць Казахстан, які з'яўляецца ў сутнасці часткай цюркскага свету.
Пад імем «Туркестана» ў Расійскай імперыі часцей за ўсё мелі на ўвазе тры вобласці: Самаркандскую, Ферганскую і Сырдар'інскую. Але ўвесь Туркестан уключаў пяць абласцей, размешчаных адна за іншай на ўсход ад Каспійскага мора па мяжы Расійскай імперыі з Персіяй, Афганістанам і Кітаем, а менавіта: Закаспійскую, Самаркандскую, Ферганскую, Сырдар'інскую і Сямірэчанскую, а таксама Бухарскае і Хівінскае ханствы.
Усходні Туркестан
Усходні Туркестан на гэты момант прадстаўлены цюркамоўным Сіньцзян-Уйгурскім аўтаномным раёнам Кітая. У яго складзе маюцца казахскае і кыргызскае нацыянальна-тэрытарыяльныя ўтварэнні.
Усходняя Беларусь
У 1939 пасля далучэння Заходняй Беларусі да Савецкага Саюза яна была ўключана ў склад БССР.
IC 4542
IC 4542 — галактыка тыпу SB0-a (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Навошычы
Навошычы (Ново́шичі) — вёска ў Драгобыцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
NGC 1900
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Reki prabiłi liod
«Reki prabiłi liod» (Рэкі прабілі лёд) — трэці музычны альбом гурта «Re1ikt», выдадзены ў 2011 годзе.
Апака
Апака (Опака́) — вёска ў Драгобыцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Цыбулькі
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Кызылкак (возера)
Кызылка́к — бяссцёкавае горка-салёнае возера ў Іртышскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана, за 100 км у напрамку на захад ад горада Іртышск.
Плошча паверхні возера 188 (172 ) км². Даўжыня 15 км, найбольшая шырыня 12 км. Найбольшая глыбіня 1,5 м. Берагі возера стромкія і абрывістыя, складзеныя з чырвона-бурых суглінкаў. У асобных месцах вышыня берагоў дасягае 5  м. Дно возера роўнае і пакатае. У сярэдзіне дно ўкрывае чорны іл з вялікай колькасцю серавадароду.
У возера ўпадаюць рэкі Карасу, Бірсуат, Агынсай, Аксуат.
Кінавееўскія могілкі
Кінавееўскія могілкі — могілкі ў Неўскім раёне Санкт-Пецярбурга. Могілкі знаходзяцца ў глыбіні квартала паміж Далёкаўсходнім праспектам і Кастрычніцкай набярэжнай. Адрас: Кастрычніцкая набярэжная, 16-а. Недалёка ад могілак знаходзіцца царква Найсвяцейшай Тройцы (Кастрычніцкая набярэжная, дом 18). Адкрыліся для пахаванняў у 1848 годзе. Плошча 14,2 га. Драўляная царква Усіх святых была разабраная ў 1942 годзе. Могілкі пашыраліся ў 1928 і 1964 гадах. На тэрыторыі могілак — брацкія магілы салдат Ленінградскага фронту і ленінградцаў, якія загінулі падчас блакады.
Могілкі атрымалі сваю назву ад дамоў Кінавееўскага брацтва на Малой Охце. Кінавееўскімі (ад грэчаскага слова «кінавея», дакладней «кінавіі» — гэта значыць «агульная жыццё») раней называлі асаблівы від манастыроў.
Касны
Кáсны — ліхія духі, якія дзейнічаюць гуртам.
Этымалогія імя
Назва касны магчыма звязана з беларускім дыялектным касны «сараматны, дрэнны, худы», рускім дыялектным кáстный, кастнóй «паскудны, гідкі, брыдкі, нячысты», параўн. таксама Кашчэй, Кашч.
Апісанне
Напаўшы на ахвяру, прысмоктваюцца да яе, нібы п’яўкі, пакуль тая не памрэ. Чым больш ахвяра супраціўляецца, тым з большай сілаю яны прыстаюць да яе, нібы ахопленыя злобай. Калі прыстае адзін з каснаў, то баяцца няма чаго. Калі ж напад зроблены двума-трыма каснамі, то пакуль адзін ля ахвяры, астатнія могуць склікаць іншых. Іх піск ахвяра можа пачуць толькі маючы пры сабе такі абярэг як «чацвярговая соль» — гэта значыць соль, асвечаная ў храме на Чысты чацвер.
Гэтыя нячысцікі маюць агульныя рысы з іншымі крывасмокамі: вупырамі, ератнікамі.
Склерыт (экзашкілет членістаногіх)
Склерыты — шчыльныя ўчасткі куцікулы ў членістаногіх. Злучаныя паміж сабой эластычнымі мембранамі, якія забяспечваюць ўзаемную рухомасць склерытаў. Выконваюць ахоўную функцыю, засцерагаючы ад механічных пашкоджанняў, і служаць шкілетнымі элементамі, да якіх мацуюцца цягліцы. У базавай схеме кожны свабодны сегмент цела членістаногага пакрываюць 4 склерыты: тэргіт (спінны бок цела), стэрніт (брушны) і два плейрыта (бакавыя).
Апары
Апары (Опори) — вёска ў Драгобыцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Гранд-Фліт
Гранд-Фліт (англ. Grand Fleet — «Вялікі флот») — назва брытанскага флота падчас Першай сусветнай вайны, які базіраваўся ў метраполіі. Першы камандуючы флотам — сэр Джон Джэліка, яго пераемнікам стаў камандуючы лінейнымі крэйсерамі Гранд-Фліта адмірал сэр Дэвід Біці.
На працягу ўсёй вайны Гранд-Фліт удзельнічаў толькі ў адным вялікім сутыкненні — Ютландскай бітве 1916 з кайзераўскім Флотам адкрытага мора. У гэтай бітве Гранд-Фліт пад камандаваннем адмірала Джэлікі не здолеў разграміць нямецкі флот, нягледзячы на падаўляльную перавагу ў сілах. Страты Гранд-Фліта па агульнаму водазмяшчэнню амаль удвая перавысілі страты Флота адкрытага мора. Аднак гэтага аказалася недастаткова, каб скасаваць панаванне брытанскага флота ў Паўночным моры. У выніку Германія адмовілася ад актыўнага выкарыстання лінейных сіл свайго флота і перайшла да неабмежаванай падводнай вайны.
Усходняя вуліца (Наваполацк)
Усходняя вуліца (, Восточная улица) — невялікая вуліца ў Наваполацку.
Апісанне
Размешчана ў паўднёва-ўсходняй частцы горада паміж 9-м мікрараёнам і царквой евангельскіх хрысціян-баптыстаў у раёне дыспетчарскай станцыі гарадскога транспарту «Падкасцельцы». Цягнецца з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход ад вуліцы Палявой да вуліцы Рачной уздоўж вуліцы Маладзёжнай. Працягласць вуліцы складае 200 метраў. Забудавана індывідуальнымі дамамі катэджнага тыпу. Рух грамадскага транспарту па вуліцы не ажыццяўляецца.
IC 4542A
IC 4542A — галактыка тыпу SB0-a (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Шасцярні (Смаленская вобласць)
Шасцярні (Шестерни) — вёска ў Дзямідаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Баркоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Артыклі англійскай мовы
Артыклі англійскай мовы (English articles) — часціны мовы, якія выкарыстоўваюцца для азначэння іменных словаспалучэнняў. У сучаснай англійскай мове існуюць два тыпы артыкляў: азначаны the i неазначаны а (an). Літара е артыкля the чытаецца як «і» перад галоснымі і «э» перад зычнымі. Артыкль an ставіцца перад словамі, якія пачынаюцца галосным гукам (але не абавязкова галоснай літарай), а яго варыянт а — перад словамі, якія пачынаюцца зычным гукам. Артыклі англійскай мовы пераважна ставяцца перад назоўнікамі, але могуць выкарыстоўвацца з прыметнікамі, займеннікамі і парадкавымі лічэбнікамі. Пры спалучэнні з займеннікам all (усё, усе, уся і г.д.) артыкль the ставіцца паміж гэтым займеннікам і назоўнікам, якому займеннік all служыць у якасці азначэння: all the time — увесь час.
Некаторыя даследчыкі граматыкі англійскай мовы разглядаюць адсутнасць артыкля як катэгорыю «нулявога артыкля» (zero article). Але не трэба блытаць адсутнасць артыкля з павольным апушчэннем (deliberate omission of the article) гэтай часціны мовы. Такое апушчэнне прымяняецца ў выпадках, якія патрабуюць перадачы інфармацыі з мінімальнай колькасцю дэталяў: сцэнічныя рэмаркі, газетныя загалоўкі, канспекты лекцый, паведамленні электроннай пошты, sms-паведамленні, тэлеграмы і г.д. Таксама сярод даследчыкаў катэгорыі артыкля англійскай мовы існуе думка, што займеннік some («некалькі» (прадметаў), «некаторая колькасць»(рэчыва)) з’яўляецца частковым артыклем, але гэта думка не мае шырокай навуковай падтрымкі.
Неазначаны артыкль
Лічыцца што неазначаны артыкль (the indefinite article) а (an) паходзіць ад лічэбніка one (адзін). Звычайна з дапамогай такога артыкля перадаюць такія ідэі:
Азначаны артыкль
Лічыцца, што азначаны артыкль (the definite article) the паходзіць ад займенніка this (гэта, гэты). Звычайна гэты артыкль выкарыстоўваюць у наступных сітуацыях:
Адсутнасць артыкля
Адсутнасць артыкля (absence of the article, zero article) мае месца ў наступных сітуацыях:
Некаторыя сітуацыі, калі артыкль мяняе значэнне фразы
Акрамя вышэй апісаных правілаў і тэндэнцый, існуюць яшчэ некаторыя асаблівасці выкарыстання артыкляў ці іх адсутнасці, якія поўнасцю альбо нязначна мяняюць значэнне слоў і фраз кантэкст, што можа ствараць цяжкасці ў перакладзе і вывучэнні англійскай мовы як замежнай. Так, выкарыстанне з парадкавымі лічэбнікамі неазначанага артыкля замест азначанага перадае значэнне «яшчэ адзін»: They opened a fourth shop in the neighbourhood — Яны адкрылі чацвёрты (альбо «яшчэ адзін») магазін у гэтым раёне. А выкарыстанне неазначанага артыкля замест азначанага з прыслоўем most у спалучэнні з найвышэйшай ступенню прыметніка мяняе значэнне фразы: the most beautiful girl — самая прыгожая, найпрыгажэйшая дзяўчына, а most beautiful girl — вельмі прыгожая дзяўчына (але не самая).
Таксама ў брытанскім варыянце англійскай мовы азначаны артыкль і адсутнасць артыкля мяняюць значэнні сказаў з устойлівымі выразамі з словамі church (царква), prison (турма), hospital (бальніца) і некаторымі іншымі: the workers went to church/the workers went to the church — рабочыя пайшлі ў царкву (на набажэнства)/рабочыя пайшлі ў царкву (каб штосьці зрабіць ці адрамантаваць у яе будынку).
Праспект КІМа
Праспект КІМа — магістраль на востраве Дзекабрыстаў у Санкт-Пецярбургу. Перасякае востраў Дзекабрыстаў, ідучы з поўдня, ад набярэжнай Смаленкі, на поўнач — за Уральскую вуліцу ў бок Малой Нявы. Працягласць — каля 1 км. Забудова тэрыторыі будучага праспекта пачалася ў 1914 годзе падчас рэалізацыі плана «Новы Пецярбург». У 1930—1960-х гадах пабудаваны шэраг дамоў. У 1971 годзе пабудаваны 912-кватэрны дом (д.4).
Артыклі англійскай мовы
Некаторыя сітуацыі, калі артыкль мяняе значэнне фразы
Калі ў фразе daughter of a teacher (дачка настаўніка) з прыклада, які разбіраўся ў раздзеле пра азначаны артыкль, адсутнічае артыкль увогуле, гаворка ідзе не пра тое ці гэта адзіная дачка, ці адна з дачок, а пра яе палажэнне ў грамадстве — дачка настаўніка, а не селяніна альбо банкіра.
Праспект КІМа
У 2018 годзе праспект КІМа быў злучаны з працягам набярэжнай Макарава.
Гран-Чака
Гран-Чака, Вялікі Чака (Gran Chaco, Hatun Chaku — chaku - «паляўнічая зямля», «прамысловая зямля») — слабазаселены, гарачы трапічны рэгіён з паўпустынным ландшафтам у басейне ракі Парана (басейн Ла-Платы), адміністрацыйна падзелены паміж Балівіяй, Парагваем, Аргенцінай і бразільскім штатам Мату-Гросу.
Гран-Чака займае плошчу каля 647500 квадратных кіламетраў, на захад ад ракі Парагвай і на ўсход ад горнага ланцугу Андаў на тэрыторыі Парагвая, Балівіі і Аргенціны. Рэгіён цягнецца прыблізна ад 17° да 33° паўднёвай шыраты і ад 65° да 60° заходняй даўгаты. Заходняя частка рэгіёну блізу Анд называецца Высокі Чака або Сухі Чака (Альта Чака) і характарызуецца сухой нізкарослай вельмі рэдкай расліннасцю. Усходняя частка — Ніжні Чака (Баха Чака), таксама Вільготны Чака, пакрыты зараснікамі кебрача і мае шмат насякомых.
Селіжараўка
Селіжараўка (Селижа́ровка) — рака на паўночным захадзе еўрапейскай часткі Расійскай Федэрацыі, у Цвярской вобласці, левы прыток Волгі. Селіжараўка — адзін з першых вялікіх волжскіх прытокаў.
Выцякае з паўднёва-ўсходняга канца доўгага і вузкага Селіжараўскага плёса Селігера, каля в. Ніжнія Коціцы. У верхнім цячэнні — рака шырынёй 25—30 метраў, з хуткім цячэннем, камянямі і невялікімі перакатамі ў рэчышчы. Берагі ля ракі высокія, зарослыя лесам.
Ніжэй па цячэнні даліна робіцца шырэйшай, цячэнне слабее.
Ньямата
Ньямата — горад у паўднёва-ўсходняй частцы Руанды. Назва горада літаральна перакладаецца як «месца малака». Этымалагічна паходзіць з мовы кіньяруанда ад слоў «nya-» (прыназоўнік Роднага склону) і «amata» (малако).
Геаграфія
Ньямата ўваходзіць у склад Раёна Бугесера Усходняй Правінцыі Руанды. Горад знаходзіцца наўпрост на поўдзень ад Кігалі, сталіцы і найбуйнейшага горада дзяржавы, на адлегласці 39 кіламетраў па аўтамабільнай дарозе.
Гісторыя
Захавалася даволі мала дакладных звестак аб тым, што адбывалася на тэрыторыі горада да 1900 года. Аднак вядома, што ў 1900 годзе была вайна паміж Каралеўствам Руанда-Руагасаба на чале з каралём Кійрымам і Каралеўствам Бугесера на чале з каралём Нсора, у якой перамагло Каралеўства Бугесера. Што адметна, кароль Нсора ўзяў караля Кійрыма ў палон, але не толькі захаваў яму жыццё, але і не высунуў ніякіх тэрытарыяльных прэтэнзій на Каралеўства Руанда-Руагасаба. Пасля смерці караля Нсора трон Каралеўства Бугесера заняў яго сын Руганзу Ндоры, які быў апошнім каралём гэтага дзяржаўнага ўтварэння. Руганзу Ндоры памёр у 1962 годзе, калі Руанда стала рэспублікай.
Дэмаграфія
Паводле дадзеных нацыянальнага перапісу насельніцтва Руанды, які прайшоў 15 жніўня 2012 года, у горадзе пражывалі 34 922 чалавекі.
Славутасці
У горадзе знаходзіцца Ньямацкі Мемарыял Генацыду, які створаны непасрэдна на месцы мясцовай каталіцкай парафіяльнай царквы. Мемарыял генацыду змяшчае рэшткі больш чым 45 000 ахвяр, амаль усе з якіх прыналежалі да этнічнай групы тутсі. Што адметна, больш за 10 000 людзей былі жорстка забітыя непасрэдна ўнутры гэтай царквы.
Эміль Філа
Э́міль Фі́ла (Emil Filla;, Хропіне, Маравія — , ) — чэшскі мастак, мастацтвазнавец.
Біяграфія
Вучыўся ў Акадэміі мастацтваў у Празе (1903—1906). Выкладаў у Мастацка-прамысловай школе ў Празе. Прадстаўнік антыфашысцкага кірунку ў чэшскім мастацтве 1930-х гадоў. У 1939—1945 гадах зняволены ў канцлагер.
Творчасць
У творах звяртаўся да прыёмаў экспрэсіянізму і кубізму, якія вылучаюцца фарбавай экспрэсіяй, драматызмам, алегарычнасцю: «Фашызм» (1937), «Барацьба льва з быком» (1938), «Будзе вайна, будзе…» (1939), «Бухенвальд» (1947). Аўтар серый, кампазіцый «Балады» (1939), нацюрмортаў (1947—1948), пейзажаў «Чэшскае міжгор'е» (1949—1952).
NGC 1901
NGC 1901 (іншыя абазначэнні — ESO 56-SC91, OCL 791) — рассеянае скопішча ў сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Вазляковэ
Вазляковэ (Возляко́ве) — вёска ў Оўруцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Славэчанскай вясковай абшчыны.
Артынычы
Артынычы (Орти́ничі) — вёска ў Драгобыцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Парламенцкія выбары ў Германіі (1953)
Парламенцкія выбары ў Германіі 1953 - 2-я парламенцкія выбары ў ФРГ, якія прайшлі 6 верасня 1953 г.
6 дэпутатаў ад ХДС, 11 ад СДПГ і 5 ад СвДП былі абраныя непрамым галасаваннем ад Заходняга Берліна. Яўка выбаршчыкаў склала 86,0%.
Канстанцін Рыгоравіч Уладзіміраў
Канстанцін Рыгоравіч Уладзіміраў (, г. Рослаўль — ) — удзельнік абароны Магілёва ў 1941 годзе.
Біяграфія
У Чырвонай Арміі з 1918 года, удзельнік грамадзянскай вайны. З 1923 у органах міліцыі. Напярэдадні Вялікай Айчыннай вайны начальнік аддзела службы і баявой падрыхтоўкі Магілёўскага абласнога ўпраўлення міліцыі, капітан.
Пры падыходзе нямецка-фашысцкіх захопнікаў да Магілёва капітан Уладзіміраў узначаліў батальён міліцыі з добраахвотнікаў (250 камуністаў і камсамольцаў), які 12-18 ліпеня 1941 года каля в. Пашкава і Гаі прыкрываў подступы да чыгуначнага вузла. Калі сілы былі на зыходзе, паранены К. Р. Уладзіміраў падняў астатніх байцоў батальёна ў атаку. Загінуў у гэтым баі.
Пахаваны ў вёсцы Гаі Магілёўскага раёна ў брацкай магіле байцоў батальёна міліцыі.
Памяць
Яго імем названа вуліца ў Магілёве. У гонар батальёна міліцыі, у якім ваяваў Уладзіміраў, у в. Гаі ў ліпені 1980 адкрыты мемарыяльны комплекс.
Узнагароды
Пасмяротна узнагароджаны ордэнам Леніна.
Міхаіл Васільевіч Хацімскі
Міхаі́л Васі́левіч Хаці́мскі (, мястэчка Шарашова, цяпер у Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі — 1986, Масква, РСФСР, СССР) — палкоўнік, удзельнік грамадзянскай вайны ў Расіі і Вялікай Айчыннай вайны. Герой Савецкага Саюза (1945).
Біяграфія
Міхаіл Хацімскі нарадзіўся 14 лютага 1903 года ў пасёлку Шарашова Пружанскага раёна Брэсцкай вобласці (Беларусь) у сям'і рабочага. Расеец. Скончыў 3 класы горнай вучылішча ў Пружанах. З 1914 года жыў у Маскве. Працаваў слесарам на Беларускай чыгунцы ў Маскве.
Удзел у грамадзянскай вайне
У 1921 годзе Міхаіл Хацімскі быў прызваны ў шэрагі Чырвонай арміі і пасля праходжання навучання быў накіраваны на фронт Грамадзянскай вайны. Удзельнічаў у ліквідацыі бандаў атамана Сапажкова на Тамбоўшчыне. Пасля быў перабазіраваны ў Забайкалле, дзе ўдзельнічаў у знішчэнні банды атамана Сямёнава. Пазней нёс службу на мяжы на Паўночным Каўказе.
Міжваенны час
У 1925 годзе ўступіў у ВКП(б). У гэтым самым года скончыў Аб'яднаную ваенную школу імя УЦВК. Пасля школы за добрую вучобу быў ганараваны накіраваннем у воінскую часць, размешчаную ў Маскве.
У 1932 годзе скончыў бронетанкавыя курсы ўдасканалення каманднага складу (КУКС), у 1937 — Ваенную акадэмію механізацыі і матарызацыі РСЧА. Пасля камандаваў вучэбным батальёнам у акадэміі.
Удзел у Вялікай Айчыннай вайне
У ліпені 1942 года быў адпраўлены з акадэміі на фронт намеснікам камандзіра 111-й танкавай брыгады 25-га танкавага корпуса 40-й арміі Варонежскага фронту. З 18 верасня 1942 года камандзір 111-й танкавай брыгады пасля гібелі камандзіра брыгады генерал-маёра Фёдара Караля. У складзе брыгады прыняў удзел у баях за Варонеж, у тым ліку за Чыжоўскі плацдарм.
Да сярэдзіны верасня 111-я танкавая брыгада ў складзе 25-га танкавага корпуса перабазавалася на поўдзень і ўвайшла ў склад 1-й гвардзейскай арміі Паўднёва-Заходняга фронту. У складзе гэтай арміі брыгада Хацімскага вяла баі ў Растоўскай вобласці, вызваляла станіцы Манастыршчыну, Мяшкоўскую, вяла баі за Марозаўск. 17 студзеня 1943 года пасля вызвалення горада Белая Калітва брыгада была накіравана ў резэрв на папаўненне.
У маі 1943 года падпалкоўнік Хацімскі прызначаны ў штаб 29-га танкавага корпуса Стэпавага фронту. У складзе штабу корпусу ўдзельнічаў у бітве на Курскай дузе, баях на тэрыторыі Харкаўскай і Днепрапятроўскай абласцей.
29 верасня 1943 палкоўнік Хацімскі быў прызначаны камандзірам 25-й танкавай брыгады 29-га танкавага корпуса Стэпавага, а пасля 2-га Украінскага фронту. Брыгада Хацімскага, здзейсніўшы пераправу ў раёне Верхнедняпроўска, разам з пяхотнымі падраздзяленнямі прарвалі абарону ворага і 19 кастрычніка вызвалілі горада і важны чыгуначны вузел Пяціхаткі.
27 кастрычніка Міхаіл Хацімскі прызначаны камандзірам 16-й механізаванай брыгады 7-га механізаванага корпуса. яго брыгада ўдзельнічала ў баях на падыходах да Кіраваграда. 8 студзеня 1944 года Кіраваград быў узяты.
Танкісты Хацімскага змагаліся на паўднёва-заходнім участку знешняго фронту Корсунь-Шаўчэнкаўскай аперацыі і ўдзельнічалі ў знішчэнні нацысцкай групоўкі.
22 сакавіка 1944 года брыгада пад камандаваннем Міхаіла Хацімскага штурмам узяла горада Першамайск Мікалаеўскай вобласці і фарсіравала реку Паўднёвы Буг. За адзнаку пры вызваленні Першамайску палкоўнік Хацімскі быў узнагароджаны ордэнам Суворава 2-й ступені.