cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Эрнэста Гевара
Біяграфія
З другой паловы кастрычніка да пачатку лістапада 1962: узначальвае войскі ў Пінар-дэль-Рыа.
Май 1963: АРА пераўтвараецца ў Адзіную партыю кубінскай сацыялістычнай рэвалюцыі, Чэ прызначаецца членам яе Цэнтральнага Камітэта, Палітбюро ЦК і Сакратарыята.
16 студзеня 1964: падпісвае кубіна-савецкі пратакол аб тэхнічнай дапамозе.
З 20 сакавіка па 13 красавіка 1964: узначальвае кубінскую дэлегацыю на канферэнцыі ААН па гандлі і развіцці ў Жэневе (Швейцарыя).
Вёшкі (Угранскі раён)
Гісторыя
У 2004—2017 гадах адміністрацыйны цэнтр Вёшкаўскага сельскага паселішча.
Эрнэста Гевара
Біяграфія
15—17 красавіка 1964: наведвае Францыю, Алжыр, Чэхаславакію.
5—19 лістапада 1964: знаходзіцца ў Савецкім Саюзе, дзе ўзначальвае кубінскую дэлегацыю на святкаванні 47-й гадавіны Вялікай Кастрычніцкай сацыялістычнай рэвалюцыі.
11 лістапада 1964: выступае ў Доме сяброўства на ўстаноўчым сходзе Таварыства савецка-кубінскага сяброўства.
9—17 снежня 1964: узначальвае кубінскую дэлегацыю на Генеральнай Асамблеі ААН у Нью-Ёрку.
Другая палова снежня 1964: наведвае Алжыр.
З студзеня па сакавік 1965: наведвае КНР, Малі, Конга (Бразавіль), Гвінею, Гану, Дагамею, Танзанію, Егіпет, Алжыр, дзе ўдзельнічае ў другім эканамічным семінары афраазіяцкай салідарнасці.
14 сакавіка 1965: вяртаецца ў Гавану.
15 сакавіка 1965: апошняе публічнае выступленне на Кубе, выступае са справаздачай аб замежнай паездцы перад супрацоўнікамі міністэрства прамысловасці.
1 красавіка 1965: піша развітальныя лісты бацькам, дзецям, Фідэлю Кастра.
8 кастрычніка 1965: Фідэль Кастра зачытвае на ўстаноўчым пасяджэнні Цэнтральнага Камітэта Камуністычнай партыі Кубы развітальнае пісьмо Чэ, у якім той у тым ліку адмаўляецца ад кубінскага грамадзянства.
Вясна 1965 — восень 1966: знаходзіцца ў Бельгійскім Конга, дзе рыхтуе партызан Ларана-Дэзірэ Кабілы (прыхільнікаў забітага за некалькі гадоў да гэтага Патрыса Лумумбы) з мэтай скінуць урад. Пасля нязначных баявых дзеянняў пакідае Конга, так і не знайшоўшы падтрымкі ў мясцовага насельніцтва. Сам Чэ лічыў аперацыю ў Конга правалам.
15 лютага 1966: дасылае ліст дачцэ Хільдзе, у якім віншуе яе з днём нараджэння.
7 лістапада 1966: прыбывае ў партызанскі лагер на рацэ Ньянкаўасу ў Балівіі.
28 сакавіка 1967: пачатак ваенных дзеянняў партызанскага атраду Арміі нацыянальнага вызвалення Балівіі, узначаленага Чэ (ён прадстаўляецца як Фернанда Рамон).
17 красавіка 1967: публікацыя ў Гаване паслання Чэ ў адрас Трохкантынентальнай арганізацыі салідарнасці.
Мурашчына (Мёрскі раён)
Мура́шчына (, Муращина) — былы хутар у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіў у склад Язненскага сельсавета.
Эрнэста Гевара
Біяграфія
20 красавіка 1967: арышт балівійскімі ўладамі Дэбрэ, Бустаса і Роса, паплечнікаў Чэ.
Мурашчына (Мёрскі раён)
Ліквідаваны ў 2017 годзе.
Эрнэста Гевара
Біяграфія
29 ліпеня 1967: адкрыццё ў Гаване ўстаноўчай канферэнцыі Арганізацыі лацінаамерыканскай салідарнасці.
31 жніўня 1967: згуба атрада Хаакана, у тым ліку партызанкі Тані.
8 кастрычніка 1967: бой у лагчыне Юра, паранены Чэ трапляе ў палон.
9 кастрычніка 1967: Чэ расстраляны «рэйнджэрамі» ў сялібе Ла Ігера па загаду з Вашынгтона. Цела выстаўленае на ўсеагульны агляд у Валерграндэ. Яму адразаюць рукі, каб параўнаць з адбіткамі пальцаў, якія ёсць у архівах.
Чэрвень 1968: у Гаване выдаецца першае выданне «Балівійскага дзённіка» Чэ.
1997: прах Чэ Гевары перавезены з Балівіі на Кубу і ўрачыста пахаваны ў маўзалеі, у горадзе Санта-Клара.
Сенненскі гісторыка-краязнаўчы музей
Сенненскі гісторыка-краязнаўчы музей — музей у горадзе Сянно Віцебскай вобласці.
Рашэнне аб стварэнні Сенненскага раённага гісторыка-краязнаўчага музея было прынята ў жніўні 1995 г. Плошча экспазіцыі 247 м². Пад музей адведзены другі паверх двухпавярховага цаглянага будынка, пабудаванага ў 1913 г. для земскай управы. Пасля рэвалюцыі 1917 г. тут размяшчаліся райвыканкам, гарсавет, бібліятэка, музычная школа, Дом піянераў.
У музеі праводзяцца выставы твораў самадзейных i прафесійных мастакоў, народных умельцаў, дзіцячай творчасці. Маецца каля 2000 экспанатаў асноўнага фонду. Сярод ix творы землякоў: мастака У. К. Гоманава, скульптара 3. І. Азгура. Сабраны дакументы пра паэтаў – землякоў: Тадэвуша Ладу-Заблоцкага, Тамаша Зана, Андрэя Зязюлю, Алеся Жаўрука, Анатоля Вялюгінa. На пастаяннай аснове працуюць малыя экспазіцыі па археалогіі, гісторыі краю, «Мы ідзём дарогамі вайны».
Буцілы
Буцілы́ (, Бутилы) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Беліцкага сельсавета.
Да 2016 г. вёска ўваходзіла у склад Пескаўскага сельсавета.
375
375 — невысакосны год, пачаўся ў чацвер. 375 год нашай эры, 375 год 1 тысячагоддзя, 75 год IV стагоддзя, 5 год 8-га дзесяцігоддзя IV стагоддзя, 6 год 370-х гадоў.
Чжан Цзыі
Чжан Цзыі (нар., , Кітай) — кітайская актрыса. Набыла вядомасць дзякуючы галоўнай ролі ў фільме рэжысёра Чжан Імоу «Дарога дадому» (1999). У цяперашні час нараўне з Чжао Вэй, Чжоу Сюнь і Сюй Цзінлэй уваходзіць у чацвёрку найбольш папулярных актрыс Кітая новага часу. Часопіс Time назваў Чжан Цзыі «кітайскім падарункам Галівуду», а People двойчы ўключаў актрысу ў спіс пяцідзесяці найпрыгажэйшых людзей планеты.
У 19 гадоў Чжан Цзыі атрымала ролю ў сусветна вядомага рэжысёра Чжан Імоу ў фільме «Дарога дадому» (1999), які быў удастоены Сярэбранага мядзведзя на Берлінскім кінафестывалі 2000 года і зрабіў актрысу вядомай у Кітаі. Пасля здымак у фільме «Тыгр, які крадзецца, цмок, які стаіўся» (2000) Энга Лі Чжан стала актрысай сусветнага маштабу.
Першай працай Чжан Цзыі ў амерыканскім кіно стаў фільм «Гадзіна пік 2», прычым у гэты час актрыса не валодала англійскай мовай, і Джэкі Чану даводзілася выступаць у ролі перакладчыка. З таго часу яна пачала старанна вывучаць англійскую, займаючыся па пяць гадзін у дзень, і авалодала ім на добрым узроўні.
У 2006 годзе Чжан Цзыі была ў складзе журы асноўнага конкурсу 59-га Канскага кінафестывалю, а праз тры гады была сябрам журы ў конкурсе кароткаметражных фільмаў на 62-м фестывалі.
Квантавы эфект Хола
Квантавы эфект Хола — эфект квантавання холаўскага супраціўлення або праводнасці двухмернага электроннага газу ў моцных магнітных палях і пры нізкіх тэмпературах. Квантавы эфект Хола (КЭХ) быў адкрыты Клаусам фон Клітцынгам (сумесна з Г. Дардой і М. Пэпэрам) ў 1980 годзе, за што пасля, у 1985 годзе, ён атрымаў Нобелеўскую прэмію.
Уводзіны
Эфект заключаецца ў тым, што пры досыць нізкіх тэмпературах ў моцных магнітных палях на залежнасці папярочнага супраціўлення (адносіны папярочнага напружання да працякаючага падоўжнага току) выраджанага двухмернага электроннага газу (ДЭГ) ад велічыні нармальнага складніка да паверхні ДЭГ індукцыі магнітнага поля (або ад канцэнтрацыі пры фіксаваным магнітным полі) назіраюцца ўчасткі з нязменным папярочным супраціўленнем або «плато».
Фон Клітцынг выявіў так званы нармальны (або цэлалікавы) квантавы эфект Хола (КЭХ), калі значэнні супраціўлення на «плато» роўныя ~, дзе e — зарад электрона, h — пастаянная Планка, ν — натуральны лік, званы фактарам запаўнення узроўняў Ландау (мал. 1).
Ужо першая праца па КЭХ, названая «Новы метад вызначэння пастаяннай тонкай структуры з высокай дакладнасцю па квантаванню холаўскага супраціўлення» паказала, што магчыма яго прымяненне ў якасці стандарту супраціўлення. У цяперашні час вядома, што значэнні квантаванага супраціўлення Хола не залежаць ад якасці ўзору і яго матэрыялу. Таму, пачынаючы з 1990 года, каліброўкі супраціўленняў заснаваныя на КЭХ з фіксаваным значэннем Rэ = 25812.807557(18) Ом.
Для назірання КЭХ існуе шэраг умоў, якія павінны выконвацца, каб квантаванне было дакладным. Ніжэй прыведзены асноўныя перадумовы ўзнікнення плато.
Двухмерны электронны газ
Калі абмежаваць трохмерны электронны газ у адным з кірункаў, такім чынам, што ў патэнцыяльнай яме (напрыклад, з абмяжоўваючым патэнцыялам па восі Z) запоўнены толькі адзін узровень размернага квантавання, то кажуць, што электронны газ стаў двухмерным. У гэтым выпадку рух у плоскасці, перпендыкулярнай восі Z застаецца свабодным і энергетычны спектр ДЭГ выяўляецца формулай:
дзе
, m — эфектыўная маса квазічасціц (электронаў або дзірак). Толькі калі запоўнены асноўны ўзровень размернага квантавання (першая падзона размерного квантавання) кажуць аб фарміраванні ДЭГ.
Энергетычны спектр носьбітаў зараду ў магнітным полі
На класічныя зараджаныя часціцы, якія рухаюцца ў магнітным полі, дзейнічае сіла Лорэнца. Гэтая сіла прымушае часціцу рухацца па акружнасці з вуглавой скорасцю, званай цыклатроннай частатой (сістэма адзінак СГС). Згодна з квантавай тэорыяй, часціцы, якія здзяйсняюць перыядычны рух, валодаюць толькі дыскрэтнымі значэннямі энергіі, таму ў зараджаных часціц у магнітным полі з’яўляюцца ўзроўні энергіі, званыя ўзроўнямі Ландау. Энергія n-га ўзроўню, калі не ўлічваць складнік імпульсу p_z і наяўнасць спіна ў часціцы, вызначаецца выразам
Энергетычны спектр двухмернага электроннага газу становіцца цалкам дыскрэтным, і кожны энергетычны ўзровень валодае наступным выраджэннем (лік арбіт, якія могуць належаць ўзроўню Ландау)
дзе Ф0 — квант магнітнага патоку. Гэта аналагічна шчыльнай упакоўцы цыклатронных арбіт ў двухмерным слоі. Гэтую ж велічыню можна атрымаць, калі ўявіць, што з усіх часціц ДЭГ, размешчаных у інтэрвале энергій, роўных ħωс (гэта значыць здабытак двухмернай шчыльнасці станаў на энергію ħωс), фарміруецца асобны ўзровень Ландау.
Канцэнтрацыя электронаў у ДЭГ ў магнітным полі вызначаецца па формуле n_s=NN_H, калі узровень Фермі трапляе ў шчыліну паміж узроўнямі Ландау. У агульным выпадку частковае запаўненне аднаго з узроўняў Ландау характарызуецца так званым фактарам запаўнення  — адносіна канцэнтрацыі ДЭГ да выраджэння ўзроўняў Ландау. Ён можа прымаць як цэлыя, так і дробныя значэнні.
Хадыджа Ісмаілава
Хадыджа Ісмаілава (нар. ; Xədicə İsmayılova) — азербайджанскі.
Біяграфія
Хадыджа Ісмаілава нарадзілася 27 мая 1976 года. У 1997 годзе скончыла Школу ўсходазнаўства Бакінскага дзяржаўнага ўніверсітэта. З 1997 па 1999 год была рэпарцёрам газеты «Еўразія», а пазней намеснікам галоўнага рэдактара газет «Гунайдзін» і «Уч Нокта». У 2000—2003 гадах была супрацоўнікам газеты «Зеркало». Неўзабаве кіравала аддзелам палітычных навін у гэтай газеце.
З 2003 па 2004 год была намеснікам рэдактара выдання Caspian Business News, а пасля, да 2006 год — менеджарам па грантах у Праграме падтрымкі СМІ арганізацыі IREX і кансультантам па падтрымцы праекта экспартнага і інвестыцыйнага фонду (праграма TACIS Еўрасаюза). З 2006 па 2007 года была вядучай азербайджанскай службы радыёстанцыі «Голас Амерыкі». З 2008 па 2010 год кіравала бакінскім бюро «Радыё Свабода».
Арышт
З 5 снежня 2014 года знаходзілася пад арыштам па падозранні ў давядзенні да самагубства. 1 верасня 2015 года бакінскі суд прызнаў яе вінаватай і прысудзіў да 7,5 гадоў зняволення.
Як адзначае Цэнтр па даследаванні карупцыі і арганізаванай злачыннасці (OCCRP), расследаванне азербайджанскай журналісткі Хадыджы Ісмаілавай паказала, што сям'я Аліевых праз ланцужок кампаній, кіруе актывамі на суму 3 мільярды долараў ЗША ў найбуйнейшых азербайджанскіх банках, і што гэта толькі частка фінансавай імперыі.
12 і 13 чэрвеня Пол Дэвід Х'юсан — лідар сусветна вядомай ірландскага рок-гурта U2 і вядомы пад псеўданімам Bono, выступіў з абаронай палітычных зняволеных у Азербайджане. Bono са сцэны назваў імёны шасці журналістаў і праваабаронцаў, у дадзены момант змешчаных пад арыштам, у ліку якіх была і Хадыджа Ісмаілава.
1 верасня 2015 года, бакінскі суд па цяжкіх злачынствах прысудзіў Хадыджу да 7,5 гадоў зняволення ў асады агульнага рэжыму. Хадыджу Ісмаілаву прызналі вінаватай ва ўхіленні ад выплаты падаткаў, крадзяжы, незаконнай прадпрымальніцкай дзейнасці, злоўжыванні службовым становішчам. Вінавачанне па артыкуле «пра давядзенне да самагубства» было знята. Сама журналістка адпрэчвае высунутыя супраць яе вінавачанні і заяўляе, што справа супраць яе сфабрыкавана па палітычных матывах — у якасці помсты за публікацыі пра карупцыю ў найвышэйшых эшалонах азербайджанскай улады, у тым ліку пра фінансавыя злоўжыванні прэзідэнта Ільхама Аліева і членаў яго сям'і. У дзень вынясення прысуду маці зняволенай Эльміра Ісмаілава заявіла перад будынкам суда, што яна не здзіўлена зняволеннем і што дзеянні азербайджанскага ўрада ў справе яе дачкі прадыктаваны страхам разгалашэння непажаданай інфармацыі. Адвакат Ісмаілавай Фарыз Намазлы назваў прысуд незаконным і апавясціў пра намер яго абскарджваць.
25 мая 2016 года Вярхоўны суд Азербайджанскай Рэспублікі разгледзеў касацыйную скаргу Ісмаілавай. Скарга была задаволена і тэрмін турэмнага зняволення Ісмаілавай быў зменены на ўмоўную кару, пасля чаго журналістку выпусцілі на волю.
Узнагароды
24 кастрычніка 2012 года атрымала прэмію «Гераізм у журналістыцы», заснаваную Міжнародным жаночым фондам мас-медыя (IWMF).
У лютым 2012 атрымала прэмію імя «» (Gerd Bucerius-Forderpreis Freie Presse Osteuropas).
(2020).
Allium caspium
Allium caspium — від травяністых раслін сямейства ; распаўсюджаны ад паўднёва-ўсходняй Расіі да Пакістана.
Апісанне
Цыбуліна яйцападобная, 2 см шырынёй; вонкавыя абалонкі цёмна — карычневыя, унутраныя — белыя. Сцябло 15 см вышынёй, ≈ 1 см таўшчынёй. Лісткоў 3, 2-5 мм шырынёй, ад лінейных да ланцэтных. Парасонікі шарападобныя, шматкветкавыя, друзлыя. Лісточкі калякветніка авальныя, 7-8 мм даўжынёй, тупыя.
Распаўсюджанне
Распаўсюджанне: паўднёва-ўсходняя Расія, Афганістан, Іран, Казахстан, Пакістан, Таджыкістан, Туркменістан, Узбекістан.
Руква
Ру́ква, Рукуа  — бяссцёкавае салёнае возера ў Афрыцы, у паўднёва-заходняй частцы Танзаніі.
Возера знаходзіцца ў бяссцёкавай упадзіне паміж азёрамі Ньяса і Танганьіка на вышыні 792 м над узроўнем мора. Даўжыня возера да 150 км, шырыня 25—30 км. Памеры возера вагаюцца ў вільготны перыяд, у засушлівы перыяд яно можа перасыхаць. Плошча басейна каля 80 000 км². У возера ўпадаюць рэкі Каву, Чамбуа, Рунгва, Кікамба і інш.
Возера адкрыта ў 1880 годзе шатландскім геолагам Дж. Томсанам (Joseph Thomson).
Замак Ольштын
Замак Ольштын (Zamek Olsztyn) — помнік сярэднявечнай прыгоннай архітэктуры Польшчы.
Размяшчэнне
Замак знаходзіцца ў вёсцы Ольштын у гміне Ольштын у Чэнстахоўскім павеце Сілезскага ваяводства Польшчы.
Гісторыя
Пабудаваны, верагодна, у першай палове XIV стагоддзя, першае згадванне адносіцца да 1306 года. У 1370—1391 гадах быў уласнасцю князя Уладзіслава Апольчыка з сілезскай галіны дынастыі Пястаў. У 1391 годзе кароль Ягайла здабыў яго ў выніку тыднёвай блакады. У 1587 годзе атакаваны аўстрыйскімі арміямі, замак абараніўся дзякуючы рашучасці старосты Карлінскага, які ахвяраваў свайго сына-закладніка. Шведы разбурылі замак у 1656 годзе, падчас Шведскага патопу.
Маргі (Пухавіцкі раён)
Маргі́ (, Морги) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дукорскага сельсавета.
Пад уладай Расійскай імперыі
Паводле перапісу 1916 года вядома як хутарМаргі Цітвянскай воласці Ігуменскага павета Мінскай губерні.
Найноўшы час
У Першую сусветную вайну ў лютым — снежні 1918 года была пад акупацыяй войскаў кайзераўскай Германіі.
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі вёска ўвайшла ў склад БССР.
У жніўні 1919 — ліпені 1920 вёска знаходзілася пад польскай уладай.
Пасля рэвалюцыі ператвораны ў пасёлак.
Пад час Другой сусветнай вайны з канца чэрвеня 1941 г. да 3 ліпеня 1944 г. акупіравана нямецкімі войскамі.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Дрычынскага сельсавета.
1906 год у гісторыі кіно
1906 год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.
377
377 — невысакосны год, пачаўся ў аўторак. 337 год нашай эры, 337 год 1 тысячагоддзя, 37 год I стагоддзя, 7 год 4-га дзесяцігоддзя IІІ стагоддзя, 8 год 370-х гадоў.
1912 год у гісторыі кіно
1912 год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.
376
376 — высакосны год, пачаўся ў пятніцу. 376 год нашай эры, 376 год 1 тысячагоддзя, 76 год IV стагоддзя, 6 год 8-га дзесяцігоддзя IV стагоддзя, 7 год 370-х гадоў.
Гіпарх
Гіпарх (каля 190, Нікея—125 д.н.э.) — старажытнагрэчаскі навуковец, адзін з пачынальнікаў астраноміі. Жыў і працаваў у Александрыі.
Увёў геаграфічныя каардынаты — шырату і даўгату, і яго можна лічыць заснавальнікам матэматычнай геаграфіі.
Склаў вялікі на той час каталог пазіцый 850 зорак, падзяліў зоркі паводле бляску на 6 ступеней (зорных велічынь).
Лічыў Зямлю нерухомай, а ў тлумачэнні руху планет следаваў тэорыі эпіцыклаў.
Стварыў першыя матэматычныя тэорыі бачнага руху Сонца і Месяца, і тэорыі зацьменняў. Склаў табліцы пазіцый Сонца і Месяца, якія дазвалялі прадказваць моманты зацьменняў з дакладнасцю да 1—2 гадз.
Правільна вызначыў памеры Месяца і яго адлегласць ад Зямлі. На аснове назіранняў сваіх папярэднікаў і сваіх уласных вызначыў працягласць сонечнага года з дакладнасцю да 6 хв.
Бад-Дрыбург
Бад-Дрыбург (Bad Driburg) — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Дэтмальд. Уваходзіць у склад раёна Хёкстэр. Насельніцтва — чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 115,07 км². Афіцыйны код — 05 7 62 004.
Горад падзяляецца на 10 гарадскіх раёнаў.
Андронава (Угранскі раён)
Андронава (Андроново) — вёска ва Угранскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Знаменскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Вёшкаўскага сельскага паселішча.
Арыстарх Апалонавіч Белапольскі
Арыстарх Апалонавіч БЕЛАПО́ЛЬСКІ (Аристарх Аполлонович Белопольский;, Масква — ) — рускі і савецкі астрафізік, акадэмік РАН (1903).
Біяграфія
Скончыў Маскоўскі ўніверсітэт (1877). Са студэнцкіх гадоў працаваў ва ўніверсітэцкай астранамічнай абсерваторыі, потым у Пулкаўскай абсерваторыі (1888—1934, дырэктар: 1917—1919).
Адзін з першых, хто пачаў карыстацца ў астрафізічных даследаваннях спектральным аналізам і фатаграфіяй, фатаграфуючы каметы, Месяц у час зацьменняў, сонечную карону, дэталі на паверхні Сонца. Эксперыментальна давёў магчымасць выкарыстання эфекта Доплера для вымярэння прамянёвай (радыяльнай) хуткасці нябесных целаў. Заўважыў у спектрах зменных зорак — цэфеід — зрух фазы між змяненнямі ў іх бляску і прамянёвай хуткасці, выкліканы іх пульсацыяй. У доследах з вымярэннямі прамянёвай хуткасці розных частак колцаў Сатурна давёў іх несуцэльную будову (1895, адначасова з іншымі астраномамі).
Склаў першы падручнік астрафізікі на рускай мове.
Аляксандр Драйшак
Аляксандр Драйшак (Alexander Dreyschock;, Жакі (Žáky, Zak) каля Часлава — , ) — чэшскі піяніст і кампазітар. Старэйшы брат скрыпача Раймунда Драйшака.
З 1834 г. вучыўся ў Празе ў Вацлава Томашка. У 1838 г. распачаў першы гастрольны тур па Германіі. У 1840—1842 гг. жыў і працаваў у Санкт-Пецярбургу, затым трыўмфальна праехаў па ўсёй Еўропе, асабліва ўразіўшы ў 1843 г. Парыж выкананнем знакамітага Рэвалюцыйнага эцюда Шапена, паколькі гэта п'еса давала магчымасць прадэманстраваць асабліва віртуозную тэхніку левай рукі. Драйшаку прысвяціў захопленае чатырохрадкоўе Ганс Хрысціян Андэрсан, які чуў яго меркавана ў Капенгагене ў 1856 годзе.
У 1862 г. па запрашэнні Антона Рубінштэйна Драйшак ізноў прыехаў у Пецярбург і стаў прафесарам Санкт-Пецярбургскай кансерваторыі, у 1865 г. дадаўшы да гэтай пасады пасаду прыдворнага піяніста. Сярод вучняў Драйшака, у прыватнасці, быў Аркадзь Абаза. Аднак паўночны клімат катастрафічна адбіўся на яго здароўе, ён захварэў на сухоты і ў 1868 г. пераехаў на лячэнне ў Італію, дзе неўзабаве памёр.
Кампазітарская спадчына Драйшака ўключае значную колькасць твораў для фартэпіяна сола і з аркестрам.
Актар (сын Мірмідона)
А́ктар (Ἄκτωρ). У грэчаскай міфалогіі Актар — цар Фтыі, сын Мірмідона і Пейсідыкі. Пры двары Актара знайшоў прытулак Пелей пасля забойства свайго зводнага брата Фока. Еўрытыян, прыёмны сын Актары, здзейсніў для Пелея абрад ачышчэння, а затым аддаў яму ў жонкі сваю дачку Антыгону (паводле іншай версіі, Антыгона была дачкой Актара і той аддаў яе ў жонкі Пелею разам з трацінай свайго царства.
Па іншай версіі — бацька Іра з Лакрыды, дзед Еўрытыяна.
Барыс Мікалаевіч Пятроў
Барыс Мікалаевіч Пятро́ў (Борис Николаевич Петров;  — ) — вучоны ў галіне механікі і аўтаматычнага кіравання, акадэмік Акадэміі навук СССР (1960, член-карэспандэнт з 1953), Герой Сацыялістычнай Працы (1969).
Біяграфія
Нарадзіўся ў Смаленску. Скончыў школу, вучыўся у школе фабрычна-завадскога вучнёўства пры станкабудаўнічым заводзе імя С. Арджанікідзэ ў Маскве. Працаваў токарам на заводзе. У 1939 годзе скончыў Маскоўскі энергетычны інстытут. Быў накіраваны ў Камітэт аўтаматыкі і тэлемеханікі Акадэміі навук СССР (Інстытут праблем кіравання імя В. А. Трапезнікава РАН), дзе ў 1940—1946 гадах займаў пасаду старшага навуковага супрацоўніка, у 1947—1951 гадах — дырэктар, з 1951 года — загадчык аддзела. Адначасова 3 1944 года выкладаў у Маскоўскім авіяцыйным інстытуце, з 1958 года прафесар, з 1950 года — загадчык кафедры.
Жыў у Маскве. Памёр 23 жніўня 1980 года. Пахаваны на Новадзявочых могілках.
Навуковая дзейнасць
Асноўныя працы Б. М. Пятрова ў галіне тэорыі аўтаматычнага кіравання, інварыянтнасці сістэм кіравання, па адаптыўным сістэмам, праблемах аўтаматычнага кіравання, сістэмам аўтаматычнага кіравання рухомымі аб’ектамі і інш. Кіраваў распрацоўкай пабудовы нелінейных сістэм кіравання са зменнай структурай, развіццём метадаў сінтэзу і аналізу такіх сістэм. Аўтар каля 200 публіцыстычных і навуковых артыкулаў па праблемах аўтаматыкі, вылічальнай тэхнікі, аўтаматызацыі эксперыментаў, праграмнага кіравання касмічнымі даследаваннямі.
Член-карэспандэнт Акадэміі навук СССР з 1953 года, акадэмік Акадэміі навук СССР з 1960 года, акадэмік-сакратар Аддзялення механікі і працэсаў кіравання Акадэміі навук СССР з 1963 года, віцэ-прэзідэнт Акадэміі навук СССР з 1979 года, правадзейны член Міжнароднай акадэміі астранаўтыкі з 1971 года, замежны член Балгарскай, Венгерскай, Польскай і Чэхаславацкай акадэмій навук. З 1966 года старшыня Савета па міжнароднаму супрацоўніцтву ў галіне даследавання і выкарыстання касмічнай прасторы пры АН СССР («Интеркосмос»).
Займаў пасаду галоўнага рэдактара часопіса «Вести АН СССР. Техническая кибернетика» і ўваходзіў у склад рэдакцыйных калегій шэрагу іншых выданняў.
Бальшыя Ермакі
Бальшыя Ермакі (Большие Ермаки) — вёска ва Угранскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Знаменскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Вёшкаўскага сельскага паселішча.
Běloruské písně a romance
«Běloruské písně a romance» (Беларускія песьні і рамансы) ― плытка беларускага тэнара Міхася Забэйды-Суміцкага, якую выдала чэшская фірма грамзапісу «» у 1968 годзе ў Празе.
Гісторыя стварэння
Міхась Забэйда-Суміцкі — ураджэнец Беларусі, які з 1940 года і да смерці жыў у Празе. Чэшкая фірма грамзапісу «Supraphon» у 1966 годзе ўжо выдала кружэлку славутага тэнара. Палову альбома займалі іспанскія кансоны, другую палову — беларускі фальклор. У 1968 годзе тая ж фірма прэзентавала плытку «Беларускія песьні і рамансы» ў выкананні Суміцкага. Аднак у сувязі з падзеямі Пражскай вясны мясцовыя ўлады абвінавацілі спевака ў прасавецкасці і знішчылі амаль усё, што ён запісаў у Празе.
Вангі
Вангі́ (, Ванги) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Беліцкага сельсавета.
У 1940—1961 гадах цэнтр Вангеўскага сельсавета. Да 2016 года вёска ўваходзіла у склад Пескаўскага сельсавета.
Змочванне
Змочванне - гэта павярхоўная з'ява, якая складаецца ва ўзаемадзеянні вадкасці з паверхняй цвёрдага цела або іншай вадкасці. Змочванне бывае двух відаў:
Калі вадкасць кантактуе з цвёрдым целам, то існуюць дзве магчымасці:
Да прыкладу, папулярны метад павелічэння здабычы нафты пры дапамозе запампоўкі вады ў пласт зыходзіць з таго, што вада запаўняе пары і выціскае нафту. У выпадку дробных пор і чыстай вады гэта далёка не так, таму даводзіцца дадаваць спецыяльныя ПАР. Ацэнку змочванасці горных парод пры даданні розных па складзе раствораў можна вымераць рознымі прыборамі.
Грынявічы (Свіслацкі раён)
Грыняві́чы (, Гриневичи) — вёска ў Свіслацкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Поразаўскага сельсавета.
Гісторыя
Да 14 лютага 1977 года вёска ўваходзіла ў склад Гарнастаевіцкага сельсавета, да 18 кастрычніка 2013 года знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Поразаўскага пассавета.
Сініцавыя
Сініцавыя (Paridae) — сямейства дробных лясных вераб'інападобных птушак з вострай кароткай дзюбай і кантраснай афарбоўкай галавы, часам з чубком, сустракаюцца ў паўночным паўшар'і і Афрыцы.
Вядомы 2 падсямействы (рэмезы і сініцы) і 55 відаў. На Беларусі сутракаюцца 8 відаў. Найбольш распаўсюджаны:, , ,. 2 віды — і  занесены ў Чырвоную кнігу Беларусі.
Апісанне
Даўжыня целя сініцы 10-17 см, маса 7 — 23 г. Апярэнне густое, мяккае. Дзюба кароткая, моцная. Аселыя і вандроўныя птушкі. Жывуць найчасцей у лясах. Гняздуюцца часта ў дуплах. Нясуць 4-6 (да 14-16) яек. Кормяцца пераважна насякомымі. Добра засяляюць штучныя гнёзды. зімой трымаецца чалавечага жылля. — тыповая птушка хвойных лясоў.
1901 год у гісторыі кіно
1901 год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.
Раймунд Драйшак
Раймунд Драйшак (Raimund Dreyschock;, Жакі (Žáky, Zak) каля Часлава — , ) — чэшскі скрыпач. Брат піяніста Аляксандра Драйшака, дзядзька кампазітара Здэнека Фібіха.
Вучыўся ў Пражскай кансерваторыі ў Фрыдрыха Вільгельма Піксіса. З 1845 года інтэнсіўна гастраляваў па Еўропе, у тым ліку разам з братам. У 1850 годзе пасяліўся ў Лейпцыгу, амаль адразу атрымаўшы ў аркестры Гевандхаўза месца віцэ-канцэртмайстра (за пультам з Фердынандам Давідам). З 1860 года таксама прафесар скрыпкі ў Лейпцыгскай кансерваторыі.
Аўтар салонных п’ес для скрыпкі і фартэпіяна.
Быў жанаты на спявачцы Элізабет Нозэ (1832—1911); іх сын Фелікс Драйшак таксама стаў кампазітарам і музычным педагогам.
Антыгона (жонка Пелея)
Антыго́на (Ἀντιγόνη) — персанаж старажытнагрэчаскай міфалогіі. Дачка Еўрытыяна, цара Фтыі. Жонка Пелея. Атрымаўшы ад жонкі Акаста Астыдаміі, якая закахалася ў Пелея і была ім адпрэчанай, ілжывае паведамленне, што Пелей збіраецца ажаніцца са Стэропай, дачкой Акаста, Антыгона павесілася. Згадваецца ў Ферэкіда.
Малінаўка (Чэрыкаўскі раён)
Малі́наўка (, Малиновка) — вёска ў Чэрыкаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Вепрынскага сельсавета.
У 1927—1960 гадах цэнтр Халмоўскага сельсавета.
Чапля белая вялікая
Вялікая белая ча́пля (Ardea alba) — буйная птушка сямейства чаплевых.
Апісанне
Мае вельмі тонкую і выгнутую шыю, доўгія ногі. Даўжыня цела 85-102 см. Размах крылаў дасягае 140—170 см. Вялікая белая чапля разы ў паўтары-два буйней за малую белую чаплю. У адрозненні ад апошняй мае чорныя пальцы, а ў гнездавы час — жоўтую дзюбу. Гукі, якія яна выдае, падобны на хрыплае карканне «рха».
Пашырэнне
Арэал вялікай белай чаплі ахоплівае паўднёвую і цэнтральную часткі Еўропы. На ўсход ён працягваецца да Цэнтральнай Азіі, на паўднёвы ўсход — да Ірана. Водзяцца яны ў паўднёвай і ўсходняй Азіі, Аўстраліі, Новай Зеланцыі, Афрыцы, Паўднёвай Амерыкі, цэнтральнай і паўднёвай частцы Паўночнай Амерыкі. На Беларусі пералётная птушка, прылятае пад канец сакавіка — у красавіку. Падвід, які сустракаецца ў Беларусі, сустракаецца ад паўднёвай і цэнтральнай частак Еўропы да Цэнтральнай Азіі.
З канца ХІХ стагоддзя да сярэдзіны 60-х гадоў ХХ стагоддзя паўсюдна назіралася памяншэнне колькасці вялікіх белых чапляў. З сярэдзіны 60-х гадоў ідзе адваротны працэс. На Беларусі іх часцей пачалі сустракаць з 1980-х гадоў. З пачатку 1990-х гадоў на поўдні краіны пачаліся сустракацца іх месцы гнездавання. Птушка года Беларусі 2008.
Асаблівасці біялогіі
Гняздуецца па берагах вадаёмаў як калоніямі так і асобнымі парамі. Гнёзды можа ўладкоўваць на дрэвах, але часцей уладкоўвае іх на заломах трыснягу або ў хмызняку у забалочаных мясцінах, поймах рэк. Іх робіць з трыснягу або галінак. Дыяметр гнёзд дасягае 50-110 см, а вышыня — 35-60 см. Калі галінак для гнязда не хапае, могуць красці іх у сваіх суседзяў. Гэта часта вядзе да шумных драк белых чапляў.
Вялікія белыя чаплі адкладваюць у гнёздах звычайна тры-пяць яек. Яйкі блакітна-зялёнага колеру, маюць памер 62,7х41,7 мм. Бацькі пачынаюць іх высіжваць у другой палове красавіка. Цягнецца гэта 25-26 дзён.
Ядуць вялікія белыя чаплі рыб, водных і наземных насякомых. Калі-нікалі могуць з'есць дробных грызуноў, птушанят іншых птушак.
Туча
Ту́ча (, Туча) — аграгарадок у Клецкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Кухчыцкага сельсавета.
Гісторыя
У часы Вялікага Княства Літоўскага вёска адносілася да Новагародскага ваяводства, а пасля падзелаў Рэчы Паспалітай стала ўваходзіць у склад Слуцкага павета Мінскай губерні Расійскай імперыі.
На працягу стагоддзяў вёска Туча (каля Клецка) бесперапынна (да 1939) была ўладаннем старажытнага шляхецкага роду Яленскіх гербу «Корчак». Дзесьці ў пачатку 1630-х упершыню ва ўладанне роду вёскі Дунайчыцы і Туча набыў польны стражнік Вялікага Княства Літоўскага Павел Тэадоравіч Яленскі. Маёнтак Туча (разам з Дунайчыцамі, Капаткевічамі, Людзяневічамі і Лучыцамі) стаў адной з сядзіб Яленскіх, якія мелі значныя маёнткі ў Новагародскім ваяводстве і Мазырскім павеце, дзе займалі высокія земскія пасады і адосіліся да рэгіянальнай эліты.
Пасля Паўла Яленскага вёскі Туча і Дунайчыцы перайшлі да яго сына Яна Паўлавіча Яленскага, мазырскага земскага пісара, а пасля мазырскага земскага суддзі, які выбіраўся ад Мазырскага павета паслом на элекцыйныя соймы (1669, 1674) і дэпутатам (1726) у Трыбунал ВКЛ. Ад Яна вёска перайшла да яго сына Антона-Даджыбога Янавіча Яленскага, мазырскага падчашага (1702—1731), а пасля да ўнука — новагародскага кашталяна (1780—1795) Гедэона Антонавіча Яленскага (1712—1798), які пабудаваў у Дунайчыцах (побач са старым і маленькім мураваным, атрымаўшым пазней назву «кашталянка») новы драўляны атынкаваны і пакрыты гонтай класіцыстычны палац. І ў Тучы Яленскія ў канцы XVIII ст. пабудавалі пакрыты гонтай мураваны палац у стылі класіцызм з порцікам, упрыгожаным чатырма іанічнымі калонамі. Каля палаца быў разбіты парк, перад палацам быў пасаджаны газон і траўнік, а таксама пабудавана ўяздная брама з алеяй дрэў да палаца.
На працягу XIX ст. вёска належала розным прадстаўнікам роду Яленскіх.
Кекрапс
Кекрапс (Κέκροψ) — імя двух міфічных цароў Афін:
Туча
Гісторыя
Пасля Рыжскага мірнага дагавора (1921) вёска апынулася ў складзе Другой Рэчы Паспалітай і належала Марыяну-Казіміру Казіміравічу Яленскаму (1864—1922). Яе апошняй уладальніцай была жонка графа Андрэя Мяльжынскага — графіня Ядвіга Мяльжынская (1914—?), дачка Марыяна-Казіміра Казіміравіча Яленскага (1864—1922) і яго жонкі Марыі Кончы (1876—1941).
У 1939 вёска, як і іншая тэрыторыя паўночна-ўсходніх ваяводстваў Другой Рэчы Паспалітай (Заходняя Беларусь), увайшла ў склад БССР, маёнтак быў канфіскаваны савецкай уладай.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Тучанскага сельсавета.
Славутасці
У снежні 2011 г. увесь сядзібна-паркавы комплекс Яленскіх у Тучы на аўкцыёне быў набыты італьянска-беларускай кампаніяй «Дольчэ Аўта», якая паводле дамоўленасці павінна аднавіць сядзібу ў першасным выглядзе і стварыць там турыстычны аб'ект.
Нізоўка
Нізо́ўка (, Низовка) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дукорскага сельсавета.
Гісторыя
Узгадваецца пад час перапісу ў 1926 годзе.
Пад час Другой сусветнай вайны з канца чэрвеня 1941 г. да пачатку ліпеня 1944 г. акупіравана нямецкімі войскамі.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Дрычынскага сельсавета.
Немірова (Мёрскі раён)
Неміро́ва (, Немирово) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Язненскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Язна Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 15 кастрычніка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Завуццеўскага сельсавета.
379
379 — невысакосны год, пачаўся ў аўторак. 379 год нашай эры, 379 год 1 тысячагоддзя, 79 год IV стагоддзя, 9 год 8-га дзесяцігоддзя IV стагоддзя, 10 год 370-х гадоў.
Марын Сорэску
Ма́рын Сорэ́ску (Marin Sorescu) (19 лютага 1936, Булзешты ―Бухарэст) ― румынскі паэт і драматург. Адзін з яркіх прадстаўнікоў румынскай паэтычнай хвалі нароўні з Мікітай Стэнэску і Анай Бландыянай, класік румынскай літаратуры.
Біяграфія
Нарадзіўся ў румынскім сяле Булзешці (Bulzeşti) у 170 км ад Бухарэста, скончыў Бухарэсцкі універсітэт. У 1978—1990 гг. працаваў літаратурным рэдактарам у часопісе «Прамысловасць». Удзельнічаў у дысідэнцкім руху.
Пасля румынскай рэвалюцыі 1989 займаў пасаду міністра культуры (1993—1995) Румыніі, акадэмік румынскай Акадэміі навук.
Творчасць
Марын Сореску дэбютаваў у 1964 у ўзросце 28 гадоў зборнікам пародый «Адзін сярод паэтаў». За сваё жыццё выпусціў 23 кнігі, стаўшы адным з самых вядомых паэтаў Румыніі.
Першы ж зборнік вершаў «Moartea ceasului, 1967» («Смерць гадзіны») прынёс Марыну Сорэску вядомасць. Затым рушылі ўслед: зборнік філасофска-сатырычных вершаў «Юнацтва Дон Кіхота» (1968), «Аблокі» (1974) і іншыя. Паэзія Марына Сорэску шматстылевая, разнапланавая, у асноўным філасофская.
У драматургіі Марын Сорэску — прадаўжальнік традыцый свайго земляка Эжэна Іанэска, яго філасофскія п’есы — драмы «Іона», «Сярэдзіна ракі», «Панамар каралевы», «Смага солі» ― гэта тэатр абсурду. Ён аўтар камедый «Холад» і «Стрыечны брат Шэкспіра», поўных сарказму і горкага смеху. Напісаў некалькі гістарычных п’ес. Выпусціў кнігу эсэ «Асцярожна з раялем па лесвіцы».
Неаднаразова атрымліваў розныя айчынныя і замежныя прэміі, з якіх можна вылучыць прэміі Румынскай акадэміі навук і міжнародныя паэтычныя прэміі «Napoli ospite», (Італія, 1970) і «Le Muse» (Фларэнцыя, 1978), Прэмію Гердэра.
Вершы перакладаліся амаль на ўсе еўрапейскія мовы, у цэлым выйшла больш за 60 кніг за мяжой.
Імем Марына Сореску названы Нацыянальны румынская тэатр і Бухарэсцкай ліцэй мастацтваў.
Творчасць Марына Сореску з’яўляецца значным укладам у гісторыю не толькі румынскай, але і еўрапейскай літаратуры.
Жоўты мангуст
Жоўты мангуст (Cynictis penicillata) — від драпежных жывёл з сямейства мангуставых. Назва паходзіць ад жоўта-рудой афарбоўкі поўсці, на некаторых мовах завецца лісіцавы мангуст.
Воранава (Угранскі раён)
Воранава (Во́роново) — вёска ва Угранскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Знаменскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Вёшкаўскага сельскага паселішча.
Яраслаў Дворак
Яраслаў Дворак (нар. 15 верасня 1974, Клайпеда) — літоўскі палітолаг, менеджар, доктар сацыяльных навук.
Біяграфія
У 2002 годзе скончыў Каўнаскі тэхналагічны ўніверсітэт, затым вывучаў дзяржаўнае кіраванне ў Клайпедскім універсітэце. Атрымаў ступень доктара палітычных навук ва Універсітэце Вітаўта Вялікага ў Каўнасе. Працаваў гандляром у Клайпедзе, потым заняўся светам навукі. Выкладаў у Клайпедскім дзяржаўным каледжы, пазней перайшоў у Клайпедскі ўніверсітэт. Працаваў запрошаным даследчыкам у Інстытуце даследаванняў Расіі і Еўразіі Упсальскага ўніверсітэта (2017), а таксама запрошаным прафесарам у Беластоцкім тэхналагічным універсітэце (2017). Станам на 2023 год кіраўнік кафедры дзяржаўнага кіравання і паліталогіі Клайпедскага ўніверсітэта. Уваходзіць у рэдакцыйныя калегіі міжнародных навуковых часопісаў. Каардынатар панэляў «Стварэнне палітыкі, заснаванай на фактах» і «Культурная палітыка і творчасць для разумнага развіцця ў Цэнтральнай і Усходняй Еўропе». З 2021 года — запрошаны прафесар Універсітэта Яганэсбурга (ПАР).
Бабічы (Клецкі раён)
Бабічы́ (, Бабичи) — вёска ў Клецкім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Галынкаўскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Тучанскага сельсавета.
Геаграфія
Вёска знаходзіцца за 17 км у напрамку на поўдзень ад горада Клецк, за 157 км ад Мінска, каля правага берага ракі Тучанка.
Порт-Гурон
Порт-Гурон (Port Huron) — горад з мясцовым самакіраваннем у штаце Мічыган, ЗША. Адміністрацыйны цэнтр і найбуйнейшы населены пункт акругі Сент-Клэр. Насельніцтва — 30 184 чалавекі (перапіс 2010 года). Паблізу мяжы з Антарыа.
Коньшына (Угранскі раён)
Коньшына (Коньшино) — вёска ва Угранскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Знаменскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Вёшкаўскага сельскага паселішча.
Марыя Дарота дэ Кастэлян Радзівіл
Марыя Дарота Элізабет дэ Кастэлян Радзівіл, замак Рокшот (Rochecotte, Францыя) ― , Кленіца (Сілезія) ― княгіня, жонка прадстаўніка нямецкай галіны Радзівілаў ― князя Антонія Вільгельма Радзівіла.
Паходжанне
З старадаўняга французскага арыстакратычнага роду. Бацькі: маркіз Энрыка дэ Кастэлян (1814—1847) і Паўліна дэ Талейран-Перыгор (1820—1890). Дзяцінства правяла ў радавым замку, затым жыла ў Парыжы, пасля шлюбу пераехала ў Берлін.
Сям'я
3 кастрычніка 1857 года па радзе сваёй бабулі Дароты фон Бірон, герцагіні дэ Дзіна у 17 гадоў выйшла замуж за генерала прускай артылерыі (1889), з 1885 года ад’ютанта германскага імператара Вільгельма I, 14-га Нясвіжскага ардыната князя Антонія Вільгельма Радзівіла (1833—1904).
Марыя Дарота Радзівіл атрымала ў спадчыну ад бабкі маёнтак Кленіцы (Кляйніц) блізу Зялёнай Гуры, дзе пасля смерці мужа жыла пастаянна. Там яна падрыхтавала да выдання дзённікі бабулі, вядомай палюбоўніцы Талейрана ― у 14 сшытках «Chroniques de 1831 à 1862», надрукаваныя в 1909―1911.
У кнізе Ч. Дэ Мікеліса «Пратаколы сіёнскіх мудрацоў» прыводзяцца лісты Марыі 1889 года да італьянскага аташэ ў Германіі генерала дэ Робілана (Carlo Felice Nicolis, comte de Robilant), але аўтарам лістоў памылкова названая вядомая авантурніца Лізавета Радзівіл. Гэтыя лісты Марыі былі апублікаваныя ў Італіі ў 1933 годзе ― «Lettres de la princesse Radziwill au général de Robilant», 1889—1914. Bologna, 1933—1934.
Памерла ў Кленіцах, пахавана ў радавым склепе Радзівілаў у Нясвіжы.
У Нясвіжы
Да прыезду новай гаспадыні, нясвіжскі парк быў у даволі запушчаным стане, і Марыя прынялася яго акультурваць, задаўшыся мэтай стварыць ландшафтны паркавы ансамбль па тыпу французскіх, якія падобны натуральнаму лесу.
Яна піша у ўспамінах: «… Цяжка ўявіць сабе больш высакароднае жыллё. Замак быў велізарных памераў і больш быў падобны на крэпасць … Нарэшце да трох гадзін дня, наш экіпаж праехаў па доўгай дамбе, якая аддзяляе ад замка маленькае мястэчка, і праз мост (калісьці ён быў падвесным), па галерэі і мы заехалі ў велічны двор гэтай феадальнай мясціны. Да чаго ж прыгожыя былі яго рысы, нягледзячы на сляды разбурэнняў і варварскага стаўлення, ахвярай якога стаў гэты старажытны скарб!.. Замак быў незаселены, дах прадзіравіўся ў многіх месцах, абарваны жолабы і вадасцёкавыя трубы, усё зацякло вадой, многія столі абваліліся, іншыя ледзь трымаліся, двор быў перакапаны, усё было неверагодна брудна, але нягледзячы на ўсё гэта, я бачыла, што замак можна аднавіць, калі ўзяцца за яго…»
Марыя дзеля працы ў Нясвіжы і Радзівілімонтах запрасіла вядомых у той час садоўнікаў: Андрэя Пастэрэмчыка, бацьку і сына Стоцкіх, Антонія Глінскага. У 1963 годзе парку далі статус помніка рэспубліканскага значэння.
Пакоі замка былі прыведзены ў парадак. У адным з залаў з’явілася карцінная галерэя. З маёнтка Веркі перавезены архіў Радзівілаў, выпісаныя архіварыусы для яго сістэматызацыі. Па патрабаванні Марыі яе муж выкупіў бібліятэкі, якія некалі належалі Радзівілам. Марыя дакупіла яшчэ каля 15 тысяч кніг на французскай і нямецкай мовах. Жыццё ў замку ажывілася, сталі збірацца госці, у Нясвіжы ўладкоўваліся «паляўнічыя сезоны» з удзелам вышэйшага шляхестства.
1999 год у гісторыі кіно
1999 год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.
Фелікс Драйшак
Фелікс Драйшак (Felix Dreyschock;,  — , ) — нямецкі кампазітар і піяніст чэшскага паходжання. Сын скрыпача Раймунда Драйшака і спявачкі Элізабет Нозэ (1832—1911).
Вучыўся ў лейпцыгскага арганіста Карла Юнэ, затым, пасля смерці бацькі ў 1869 г. і пераезду маці ў Берлін, у берлінскіх спецыялістаў, сярод якіх былі Эрнст Рударф, Вільгельм Таўберт і Фрыдрых Кіль, і нарэшце ў берлінскай Кансерваторыі Штэрна ў Генрыха Эрліха, затым выкладаў там жа (першапачаткова — замяшчаючы свайго настаўніка; пра тое, наколькі моцнае ўражанне зрабіў на яго Драйшак у параўнанні з Эрліхам, успамінаў пасля Бруна Вальтэр ). Дэбютаваў як саліст у 1883 годзе, выступаў таксама і ў ансамблі (напрыклад, са скрыпачкай Армай Зенкрай). Аўтар шматлікіх фартэпіянных эцюдаў, а таксама песень, у тым ліку на вершы Генрыха Гейнэ, Паўля Хейзэ і інш. Запісаў на ролік Welte-Mignon аранжаваны Ферэнцам Лістам Вясельны марш Фелікса Мендэльсона.
Драйшаку прысвечаны Дзве п'есы для фартэпіяна Op. 45 Морыца Машкоўскага.
Дунайскі ўніверсітэт у Крэмсе
Агульная характарыстыка
Знаходзіцца пад сумесным кіраваннем урада Аўстрыйскай Рэспублікі і зямлі Ніжняя Аўстрыя. Універсітэт падзелены на тры факультэты, прычым факультэт аховы здароўя і медыцыны з'яўляецца найбуйнейшым з прыкладна 47 % усіх студэнтаў.
Манастырок (Чэрыкаўскі раён)
Манастыро́к (, Монастырёк) — вёска ў Чэрыкаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Вепрынскага сельсавета.
Паласаты шакал
Паласаты шакал (Canis adustus) — адзін з відаў роду.
Распаўсюджаны паўсюль у Цэнтральнай і Паўднёвай Афрыцы.
Гурчыны
Гурчыны́ (, Гурчины) — вёска ў Свіслацкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Поразаўскага сельсавета.
Allium cassium
Allium cassium — від травяністых раслін сямейства, распаўсюджаны ў Заходняй Азіі.
Распаўсюджанне
Распаўсюджанне: Кіпр, Ліван, Сірыя, паўднёвая Турцыя.
На Кіпры расце на камяністых схілах і берагах на вялікіх вышынях, на магматычных горных схілах. У Сірыі і Ліване від сустракаецца ў хваёвых і змешаных лясах, у дубовых зарасніках і маквісах, а на больш высокай вышыні, на лугах, часта каля снежных палёў.
Выкарыстанне
Расліна шырока сустракаецца ў гандлі дэкаратыўнымі раслінамі, аднак паходжанне матэрыялу не вызначана. Гэта троесны дзікі сваяк і патэнцыйны донар генаў для шэрагу культур у групе Allium.
Пагрозы і ахова
Няма неадкладных вялікіх пагроз для гэтага віду; аднак, паколькі ён расце на вялікіх вышынях, на яго могуць паўплываць кліматычныя змены.
Некаторыя субпапуляцыі трапляюцца ў запаведных зонах.
380
380 — высакосны год, пачащся ў сераду. 380 год нашай эры, 380 год 1 тысячагоддзя, 80 год IV стагоддзя, 10 год 8-га дзесяцігоддзя IV стагоддзя, 1 год 380-х гадоў.
1914 год у гісторыі кіно
1914 год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.
Экранны эфект
Экранны эфект ці эфект ўплыву зямлі — эфект рэзкага павелічэння пад'ёмнай сілы крыла і іншых аэрадынамічных характарыстык лятальнага апарата пры палёце ля экрануючай паверхні (вады, зямлі і інш). Адкрыты ў сярэдзіне 20-х гадоў XX стагоддзя.
Экранны эфект — гэта тая ж паветраная падушка, толькі ўтвараемая шляхам нагнятання паветра не адмысловымі прыладамі, а дынамічна набягаючым патокам паветра. Гэта значыць «крыло» такіх апаратаў стварае пад'ёмную сілу не толькі за кошт памяншэння ціску над верхняй плоскасцю (як у «нармальных» самалётаў), а за кошт павышанага ціску пад ніжняй плоскасцю, стварыць якое магчыма толькі на вельмі невялікіх вышынях (менш за аэрадынамічную хорду крыла).
Эфект экрана звязаны з тым, што абурэнні (рост ціску) ад крыла дасягаюць зямлі (вады), адбіваюцца і паспяваюць дайсці да крыла. Такім чынам, рост ціску пад крылом атрымліваецца вялікім. Калі прыняць хуткасць распаўсюджвання хвалі ціску роўнай хуткасці гуку, то з роўнасці часу праходжання хваляй ціску адлегласці 2h часу пралёта хорды крыла вынікае, што экранны эфект пачынае выяўляцца з вышыні
,
дзе l — шырыня крыла (хорда крыла), V — хуткасць гуку, h — вышыня палёту, v — хуткасць палёту.
Чым шырэй крыло, ніжэй хуткасць палёту і вышыня — тым вышэй экранны эфект. Напрыклад, максімальная далёкасць палёту экраналёту «Івалга» на вышыні 0,8 м складае 1150 км, а на вышыні 0,3 метра з той жа нагрузкай — ужо 1480 км.
Традыцыйна на хуткасцях палётаў самалётаў ля самай зямлі прынята лічыць вышынёй дзеяння экрана палову хорды крыла. Гэта дае вышыню каля метра. Найбольш моцна экранны эфект выяўляецца ў дэльтапланаў з-за малой палётнай хуткасці (каля 10 м/сек) і вялікай хорды крыла. У досыць вялікіх экранапланах вышыня палёту «на экране» можа дасягаць 10 і больш метраў.
Цэнтр ціску (агульны пункт прыкладання сілы) экраннага эфекту знаходзіцца бліжэй да задняй абзы, цэнтр ціску «звычайнай» пад'ёмнай сілы — бліжэй да пярэдняй абзы, таму, чым большы ўклад экрана ў агульную пад'ёмную сілу, тым большы цэнтр ціску ссоўваецца назад. Гэта прыводзіць да праблем балансавання. Змена вышыні мяняе балансаванне, змена хуткасці — таксама. Нахіл выклікае дыяганальнае зрушэнне цэнтра ціску. Таму кіраванне экранапланам патрабуе спецыфічных навыкаў.
Каршуны (Угранскі раён)
Каршуны (Коршуны) — вёска ва Угранскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Знаменскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2001—2002 гадах вёска згарэла дашчэнту. Пасля тэрыторыя была выкуплена пад будаўніцтва базы адпачынку.
Радыёстанцыя
Спасылкі
Радыёстанцыі, якія перадаюць на беларускай мове:
Сцяг Віцебскай вобласці
Сцяг Віцебскай вобласці зацверджаны указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь №277 ад 2 чэрвеня 2009 года. Уяўляе сабою палотнішча зялёнага колеру, на якое накладзеная выява гербу Віцебскай вобласці.