cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Стары горад (Варшава)
Стары горад (Stare Miasto, разм. "Starówka") — старэйшы гістарычны раён Варшавы. абмежаваны старымі гарадскімі сценамі і рэчышчам ужо не існуючай рэчкі Камёнка (пад сучаснай вуліцай Бжазова), аднаго з прытокаў Віслы і вуліцамі Grodska, Mostowa i Podwale. Стары горад — адна з найбольш вядомых турыстычных славутасцяў Варшавы.
Цэнтрам старога горада служыць Рыначная плошча з рэстаранамі кафэ і крамамі. Наваколныя вуліцы багатыя на сярэднявечную архітэктуру, напрыклад гарадскія сцены, варшаўскі барбакан ці Сабор Святога Яна Хрысціцеля.
Гісторыя
Да 1817 года найбольш прыкметнай славутасцю старога горада было збудаванне ратушы, пабудаванае да 1429 года. У 1701 Рыначная плошча была перабудавана Тільманам ван Гамерэнам, а ў 1817 годзе ратуша была знесена. З XIX стагоддзя чатыры бакі гэтай плошчы сталі насіць імёны чатырох знакамітых палякаў, якія некалі жылі на адпаведных баках: Ігнацыя Закжэўскага (поўдень), Гуга Калантая (захад), Яна Дэкерта (поўнач) і Францішака Барса (усход).
У 1918 годзе Каралеўскі палац зноў стаў служыць рэзідэнцыяй вышэйшага кіраўніцтва Польшчы: прэзідэнта Польшчы і яго канцылярыі. У канцы 1930-ых гадоў, падчас кіравання горадам прэзідэнтам Стэфанам Сташыньскім, муніцыпальныя ўлады пачалі рэканструкцыю Старога горада для аднаўленя яго былой славы. Барбакан і старая рыначная плошча горада былі часткова адноўлены. Гэтыя намаганні, аднак, не былі даведзены да канца з-за пачатка Другой сусветнай вайны.
Плошчы
Рыначная плошча Старога горада (Rynek Starego Miasta), вядомая з канца XIII стагоддзя, лічыцца сэрцам Старога горада, а да канца XVIII — і ўсёй Варшавы. Тут прадстаўнікі рамесных цахоў і купецкіх гільдый збіралісь у ратушы (узведзенай у 1429 годзе і знесенай у 1817 г.), таксама праводзіліся кірмашы і іншыя грамадскія падзеі. Навакольныя будынкі былі пабудаваны ў гатыным стылі і існавалі да вялікага пажару 1607 года, потым яны былі адноўлены ўжо ў стылі рэнесанса і яшчэ пазней — у стылі барока архітэктарам Тыльманам ван Гамерэнам у 1701 годзе.
Замкавая плошча (Plac Zamkowy) — першае, што бачаць наведвальнікі Старога горада, калі рухаюццада да яго з боку больш сучаснага цэнтра Варшавы. Плошча размешчана паміж самім Старым горадам і Каралеўскім палацам. З паўднёвага боку трохвугольная плошча была абмежавана крапасной сцяной і Кракаўскімі варотамі. Над плошчай ўзносіцца Калона караля Жыгімонта ў Варшаве. Плошча развівалась з пачатку XIV стагоддзя і дасягнула сваёй славы ў XVII стагоддзі, калі Варшава стала сталіцай Польскай дзяржавы. У 1644 годзе кароль Уладзіслаў IV паставіў на плошчы калону ў гонар свайго бацькі Жыгімонта III, які перанёс сталіцу з Кракава ў Варшаву.
Плошча Канонія (plac Kanonia), ззаду ад Сабору Святога Яна Хрысціцеля — невялікая трохвугольная плошча. Назва плошчы бярэ свой пачатак у XVII стагоддзі, ад дамоў, што размяшчалісь тут, у якіх жылі святары-канонікі варшаўскага капітула. Шмат хто з ніх былі дастаткова выдатнымі асобамі, напрыклад Станіслаў Сташыц, сааўтар Канстытуцыі 3 мая 1791 года. Раней гэта месца было прыходскімі могілкамі, аб чым сведчыць захаваўшаяся на плошчы фігура Божай Маціў стылі барока XVIII стагоддзя. У цэнтры плошчы знаходзіцца бронзавы звон, які падскарбі Ян Мікалай Даніловіч ахвяраваў у 1646 годзе для езуіцкай царквы ў Яраславе. Звон быў адліты ў 1646 годзе Даніэлем Цімам, архітэктарам Калоны Жыгімонта. На плошчы ў канцы XVI стагоддзя быў узведзены крыты пераход для каралевы Ганны з Каралеўскага палаца ў Сабор Святога Яна Хрысціцеля і потым у 1620 гады пашыраны пасля няўдалага пакушэння 1620 года на караля Жыгімонта III, калі той уваходзіў у сабор. Таксама тут знаходзіцца варшаўскі «тонкі дом»
Спіс Сусветнай спадчыны ЮНЭСКА
Варшаўскі стары горад быў уключаны ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЭСКА «выключны выпадак амаль поўнага аднаўлення гістарычнага перыяда паміж XIII—XX стагоддзямі».
Гл. таксама
Нове-Мяста, Варшава
Белдзіправадгас
Белдзіправадгас — праектны інстытут у Мінску, размешчаны ў будынку па адрасе праспект Машэрава, 25, пабудаваным у 1978 годзе (архітэктары Б. Ларчанка, І. Васілевіч) адмыслова для інстытута.
Гісторыя
Створаны ў 1 кастрычніка 1930 года як Беларускі будаўнічы трэст «Белмеліятрэст» пры Наркамаце земляробства БССР, з 1932 года — Упраўлення воднай гаспадаркі (Белвадгас) Наркамзема БССР.
Са жніўня 1938 да пачатку Вялікай Айчыннай вайны — Беларускі дзяржаўны водамеліярацыйны трэст Наркамата земляробства БССР «Белвадмеліятрэст». Адноўлены 3 студзеня 1945 года як Беларускі рэспубліканскі трэст праектна-вышукальніцкіх прац (Белмеліяпраект) Народнага камісарыята меліярацыі БССР, з 26 сакавіка 1946 — Міністэрства меліярацыі БССР.
З 9 мая 1951 года Беларускі дзяржаўны інстытут па праектаванні водагаспадарчага і меліярацыйнага будаўніцтва (Белдзіправадгас) Міністэрства меліярацыі БССР, з 4 чэрвеня 1953 года — Галоўнага ўпраўлення меліярацыі Міністэрства сельскай гаспадаркі і нарыхтовак БССР, з 10 красавіка 1954 года зноў Міністэрства меліярацыі БССР, з ліпеня 1957 года — Міністэрства сельскай гаспадаркі БССР, з красавіка 1961 года — Галоўнага ўпраўлення меліярацыі і воднай гаспадаркі пры Савеце Міністраў БССР, з 19 лістапада 1965 года — Міністэрства меліярацыі і воднай гаспадаркі БССР, з 11 ліпеня 1990 года — Міністэрства воднай гаспадаркі і аднаўлення зямель БССР, з 27 сакавіка 1992 года — Беларускага канцэрна па водагаспадарчым будаўніцтве і эксплуатацыі меліярацыйных сістэм (канцэрн «Белвадгас»), з 22 ліпеня 1993 года — Беларускага дзяржаўнага канцэрна па будаўніцтве і эксплуатацыі меліярацыйных і водагаспадарчых сістэм (канцэрн «Белмеліявадгас»).
З 3 снежня 1996 года Праектна-вышукальніцкае дзяржаўнае прадпрыемства (УП «Белдзіправадгас») канцэрна «Белмеліявадгас», з 6 ліпеня 2000 года праектна-вышукальнае рэспубліканскае ўнітарнае прадпрыемства.
Дзейнасць
Асноўныя кірункі дзейнасці: вышукальныя і праектныя работы па асушэнні сельскагаспадарчых угоддзяў, будаўніцтве арашальных сістэм , сажалак, вадасховішчаў, рыбагаспадарчых комплексаў , гідратэхнічных збудаванняў, помпавых станцый, малых ГЭС, аб’ектаў водазабеспячэння і водаадвядзення, мерапрыемстваў па абароне тэрыторый і населеных пунктаў ад паводак, ландшафтных мерапрыемстваў, супрацьпажарных вадаёмаў, лакальнага перакідання сцёку рэк, воднага добраўпарадкавання населеных пунктаў , дарог у сельскай мясцовасці, здабычы торфу і сапрапелю, правядзенні прыродаахоўных мерапрыемстваў. Распрацаваў схему комплекснага выкарыстання і аховы водных і зямельных рэсурсаў у басейнах буйных і сярэдніх рэк на 80 % тэр. Беларусі, праекты водаахоўных збудаванняў у зоне Чарнобыльскай АЭС, прыродаахоўнага забеспячэння ў многіх жывёлагадоўчых комплексах.
Па праектах РУП «Белдзіправадгас» асушана больш як 2,5 млн га балот і забалочаных зямель на плошчы больш як 200 тыс. га, пабудаваны арашальныя сістэмы. Запраектавана больш 900 сажалак і вадасховішчаў.
Па праектна-каштарыснай дакументацыі, распрацаванай у 2000—2006 г.г., пабудаваны Аўгустоўскі канал, дзе адрэстаўраваны 4 суднаходныя шлюзы і 5 водапрапускныя збудаванні, створаныя ў XIX стагоддзі; магістральныя газаправоды і спадарожныя збудаванні; будуецца вяслярны канал міжнароднага значэння.
Актыўна ўдзельнічае ў праектаванні і будаўніцтве гідраэлектрастанцый у Рэспубліцы Беларусь магутнасцю ад 100 да 20 тыс. квт., а таксама розных аб’ектаў воднага і агратурызму.
Лад (музыка)
Лад у музыцы — абстрактна-лагічная сістэма, якая арганізуе гукавышынны бок музыкі на аснове колькасных і якасных (функцыянальных) паказчыкаў і рэалізуе сябе ў працэсе інтанавання.
ладу — мелодыка-інтэрвальная схема, што прадстаўляе яго гукі ў паступенным парадку; функцыянальнасць заключаецца ў падзеле элементаў ладу на ўстойлівыя (цэнтр сістэмы) і няўстойлівыя (падпарадкаваныя ім). На падставе гэтых галоўных характарыстык вылучаюць канкрэтныя віды ладу — т. зв. лады. Вызначальнымі з’яўляюцца тып гукарада (ангемітоніка,, , прамежкавыя формы), будова ўстойлівага (танічнага) цэнтра (меладычны тон, кансананс-трохгучча, сугучча-дысананс) і размяшчэнне гэтага цэнтра на пэўнай ступені гукарада (на аснове аднаго гукарада магчымы розныя лады). Ступень абагульнення рэальнага працэсу інтанавання неаднолькавая на розных узроўнях праяўлення ладу. Ладаінтанацыйны ўзровень, што упарадкоўвае вышынныя суадносіны ў непасрэдным разгортванні музыкі ў рамках дробных пабудоў (папевак, асобных меладычных зваротаў), найбольш блізкі да пачуццёвай канкрэтнасці інтанацыі. На ладафункцыянальным узроўні ладавая інтанацыйнасць рэтраспектыўна абагульняецца, гукарадны ж узровень найбольш абстрактны. Эвалюцыя ладу адлюстроўвае развіццё музычнага мыслення і звязана з колькасным павелічэннем аб’ёму і гукавога матэрыялу і якасным ускладненнем прынцыпаў яго арганізацыі. Пачатковыя этапы эвалюцыі прасочваюцца ў музычным фальклоры многіх народаў: вылучэнне апорных тонаў у першабытным (без замацаванай вышыні гукаў) глісандаванні; манадыйны лад у межах вузкааб’ёмных гукарадоў (алігатонікі); манадыйны лад на аснове развітой гукараднай сістэмы ангемітонікі і дыятонікі.
Гістарычныя формы ладу: апяванне цэнтр, тона (устою) блізкімі па вышыні гукамі, мадальныя (манадыйныя) лады, звязаныя з прынцыпамі мелодыі-мадэлі (модуса, папеўкі). Прафесійная еўрапейская музыка напачатку апіралася на традыцыі фальклорнага ладаўтварэння (з характэрнай для яго ладавай пераменнасцю), аднак у сувязі з ускладненнем характару шматгалосся актыўна развіваюцца і новыя прынцыпы ладу. Шматгалосае раскрыццё меладычных (манадыйных) ладаў змяняецца танальна-гарманічнай сістэмай  — асновай еўрапейскай музыкі новага часу, што апіраецца на два лады — мажор і мінор. Прафесійнае музычнае мастацтва 20 ст. вызначаецца разнастайнасцю канкрэтных форм і прынцыпаў ладу, спалучэннем вядомых раней і істотна новых з’яў, у т.л. і тых (у серыйнай тэхніцы,, электроннай музыцы, санорыцы), якія цяжка ці немагчыма аднесці да сферы ладаў.
Першае навуковае абгрунтаванне ладу ў еўрапейскай музыцы далі прадстаўнікі піфагарэйскай школы ў Старажытнай Грэцыі ў VI—IV ст. да н.э. Сваю тэорыю ладу вылучыла еўрапейскае Сярэднявечча. Ладавыя заканамернасці танальна-гарманічнай сістэмы ўпершыню асэнсаваў і вытлумачыў Ж. Ф. Рамо, у рамках сістэмы якога паняцце «лад» цесна сутыкаецца з паняццямі «» і «танальнасць». Пытанні ладу ў практыцы ўсходне-славянскіх абагульнены ў працах І. Шайдуры (першая палова 17 ст.) і  («Граматыка мусікійская»), У XIX—XX стст. вялікуцю ўвагу ладаваму боку музыкі аддавалі рускія тэарэтыкі У. Адоеўскі,, , , , , Б. Асаф’еў, В. Бяляеў, К. Квітка, , , , , , , ,.
На Беларусі да праблем ладу звярталіся музыказнаўцы А. Друкт, Б. Златавярхоўнікаў, Т. Мдывані, Р. Сергіенка, Н. Юдзеніч, В. Ялатаў і інш.
Спіс аб’ектаў PGC (2023001—2024000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2023001—2024000)
Павел Паўлавіч Малышэвіч
Павел Паўлавіч Малышэвіч (, вёска Багон, — ?) — публіцыст i паэт.
Біяграфія
У 1833—1837 вучыўся ў Слонімскім павятовым вучылішчы. У пачатку 50-х гадоў пераехаў у фальварак Падгор’е на Міншчыне. Працаваў у Мінскім губернскім праўленні, з 1860 рэдактар «Минских гу­бернских ведомостей» i адначасова начальнік газетнага стала. 3 1863 года міравы пасрэднік па Навагрудскім павеце. Звольнены з пасады i, паводле некаторых звестак, сасланы ў Арэнбург.
Стэла каршуноў
Стэла каршуноў, або Стэла цара Эанатума — умоўная назва пераможнай стэлы з вапняку з рэльефнымі выявамі ў некалькі ярусаў і надпісам. З'яўляецца адным з найстаражытных твораў шумерскага мастацтва. Узведзена пры Эанатуме ў XXV ст. да н.э. пасля разгрому ім Зузу — цара Апіса, і Уша — кіраўніка г. Умы. Стэла атрымала сваю назву ад адной са сцэн, якая малюе сцэну, дзе галодныя каршуны ўносяць галовы і канечнасці салдатаў ворага.
Адкрыццё
Стэла знаходзіцца ў разбураным стане. Першыя тры фрагменты былі знойдзены падчас раскопак у пачатку 1880-х пад кіраўніцтвам французскага археолага Эрнэста дэ Сарзека ва ўрочышчы Тэла (былы шумерскі горад Гірсу), размешчаным на поўнач ад Басры, у двурэччы Тыгра і Еўфрата. Іншыя тры фрагменты былі адкрыты падчас раскопак 1888—1889 гадоў. Сёмы фрагмент, які лічыцца часткай Стэлы каршуноў, быў набыты Брытанскім музеем у антыкварнай краме ў 1898 годзе. Брытанскі музей два разы адпрэчваў прапанову Луўра перадаць сёмы фрагмент і толькі ў 1932 годзе пагадзіўся. Зараз усе сем частак захоўваюцца ў Луўры.
Апісанне
Стэла ўяўляла сабой манумент з вапняку з закругленым верхам і рэльефамі абодвух бакоў. Памеры: вышыня — 180 см; шырыня — 130 см; таўшчыня — 11 см. Стэла Эанатума была створана ў адзначэнне перамогі горада-дзяржавы Лагаша над адным з суседніх гарадоў Умай і высечана, несумнеўна, творча адораным аўтарам. Перамогу ўвасабляе буйная фігура бога Нінгірсу, якая займае ўвесь пярэдні бок пліты. Аднак бог цалкам рэальна дабівае булавой палонных воінаў Умы, якія боўтаюцца ў сеткаватым мяшку. Рэльефныя радкі на іншым боку стэлы яшчэ больш дакладныя. Эанатум на калясніцы з занесенай дзідай, уступае ў бой. За ім наступаюць воіны. Вышэй Эанатум узначальвае пешы строй лагашытаў. Усяго дзевяць галоў воінаў бачныя над вялікімі шчытамі, якія закрываюць іх целы. Але пры гэтым узнікае адчуванне вельмі вялікай масы людзей, якая непахісна рухаецца наперад  — такі эфект атрыманы пры дапамозе шматлікіх рук, якія высоўваюцца з-за шчытоў і трымаюць дзіды.
Кветнік
Кве́тнік — участак з пасадкамі кветкава-дэкаратыўных раслін, прызначаны для ўпрыгожвання садоў, паркаў, двароў, сядзіб і інш.
У залежнасці ад формы, памераў і складу раслін вылучаюць: бардзюры, клумбы, міксбордары, партэры, рабаткі, жывыя агароджы; элементам кветніка можа быць газон, які з’яўляецца фонам для кветкавых раслін; кветнік ландшафтнага (вольнага) стылю — альпінарый. Кветнікі спалучаюць з малымі архітэктурнымі формамі (фантанамі, альтанкамі, дэкаратыўным машчэннем і інш.) або ствараюць з раслін аднаго ці некалькіх відаў (сартоў). Расліны падбіраюць з улікам гарманічнага спалучэння афарбоўкі і памераў кветак і лісця, тэрмінаў і працягласці цвіцення, кліматычных, ландшафтных і іншых умоў.
Тэхніка-эканамічнае абгрунтаванне
Тэхніка-эканамічнае абгрунтаванне (ТЭА) — дакумент, у якім прадстаўлена інфармацыя, з якой выводзіцца мэтазгоднасць (ці немэтазгоднасць) стварэнні прадукта ці паслугі. ТЭА змяшчае аналіз выдаткаў і вынікаў якога-небудзь праекта. ТЭА дазваляе інвестарам вызначыць, ці варта ўкладаць грошы ў прапанаваны праект.
Прычыны напісання
ТЭА ствараецца ў выніку аднаго з наступных уздзеянняў:
Адрозненні ад бізнес-плана
Нягледзячы на тое, што ТЭА падобнае да бізнес-плана, адрозненне складаецца ў тым, што ТЭА ўяўляе сабой абгрунтаванне праекта, у той час як бізнес-план змяшчае апісанне місіі і мэт арганізацыі, гэта значыць абгрунтаванне існавання прадпрыемства.
Пісараўшчына (Маладзечанскі раён)
Пі́сараўшчына (, Писаревщина) — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Мясоцкага сельсавета.
Гісторыя
Уваходзіла ў склад Вілейскага павета Расійскай імперыі. У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Краснае.
Эдысан (кінатэатр, Ліда)
«Эдысан» — колішні кінатэатр у Лідзе.
Гісторыя
У кастрычніку 1910 года Міхаіл Мікалаевіч Манастырскі падаў на імя віленскага губернатара прашэнне аб адкрыцці кінатэатра ў Лідзе па вуліцы Віленскай, у мураваным аднапавярховым доме братоў Саламона Ільіча і Майсея Ільіча Вінаградавых. Да гэтага часу Манастырскі ўжо тры гады валодаў кінатэатрам у Сувалках. Нарэшце кінатэатр «Эдысан» і быў адкрыты ў снежні 1910 года ў доме, які месціўся ў двары галоўнай двухпавярховай камяніцы Вінаградавых па Віленскай вуліцы, 21. Да 1914 года Манастырскі меў яшчэ кінатэатр у Вільні.
У снежні 1910 года пасля вырашэння розных бюракратычных і тэхнічных праблем сустрэў першых наведвальнікаў кінатэатр «Эдысан» (на 118 месцаў). Кінатэатр уяўляў сабой аднапавярховы цагляны будынак, меў пярэдні пакой (4,3 х 2,1 м), глядзельную залу (11,8 х 6,3 м), два фае (9,5 х 6.3 м), будку для праектара, у якой падлога і столь былі абабіты азбестам і жалезнымі лістамі. Глядзельная зала і фае мелі вышыню чатыры метры, драўляную столь, абабітыя знутры дошкамі бэлькі. Меліся два выхады, дзверы адчыняліся вонкі. Месцы для публікі былі агароджаны адкіднымі драўлянымі балюстрадамі вышынёй каля 0,9 м. Праходы для публікі каля будкі з праектарам — шырынёй 1,5 м кожны. Сценкі ўсіх памяшканняў атынкаваныя. Памяшканні абаграваліся трыма круглымі бляшанымі пячамі. Паветра вентылявалася праз адтуліну дыяметрам 35 см. Дах будынка крыты дахоўкай. Памяшканне для дынама-машыны ад глядзельнай залы аддзяляла цагляная сцяна ў паўтары цагліны. Для асвятлення памяшканняў і сілкавання токам рэфлектара ў асобным памяшканні знаходзілася дынама-машына пастаяннага току на 50 ампер пры 110 вольт, якая прыводзілася ў дзеянне праз пасавую перадачу газавым рухавіком на 7 к.с. «Ота-Дэйц». Электрычны дрот быў пракладзены на парцалянавых роліках. Памяшканні асвятляла 21 танталавая шаснаццацісвечкавая лямпа напальвання, таксама меліся дзве лямпы ў 200 свечак і 98 дзвюхсвечкавых лямп на 10 вольт кожная, якія складаліся ў слова «Эдысан» над уваходам.
Думаю, трэба трошкі расказаць і пра арганізацыю справы па расклейванні розных афіш у горадзе. У 1904 годзе віленскі губернатар граф Пален выдаў пастанову, згодна з якой расклейванне розных аб’яў і афіш у Лідзе дапускалася толькі на адмысловых прыстасаваннях (відавочна, шчытах), устаноўленых гарадскімі ўладамі (домаўладальнікам на сваіх хатах дазвалялася вывешваць аб’явы толькі аб здачы жылля ў наём). Пастанова ўваходзіла ў сілу з моманту ўстаноўкі такіх прыстасаванняў. 29 красавіка 1909 года лідскі сход упаўнаважаных перадаў Абраму Душману права расклейвання аб’яў і афіш за плату 21 руб. 30 кап. у год. Бізнес быў вельмі прыбытковы, і ў 1914 годзе гэта права на тры гады перадалі ўладальніку друкарні Падземскаму, але ўжо за 260 руб. і 50 кап. у год. Гэта сведчыць аб папулярнасці кінематографа і гастрольных тэатраў у нашым горадзе.
У новым «Эдысане» праводзіліся розныя гарадскія мерапрыемствы. Галоўным месцам культурнага адпачынку гараджан у 1920-1930-я гг. былі менавіта кінатэатры. Польскі пісьменнік Ежы Путрамент, які жыў у Лідзе, успамінаў пра кінатэатры горада ў сярэдзіне 1920-х: ''«У цэнтры горада два касцёлы і два кінатэатры. Насупраць меншага, які называўся „Эдысан“, — цукерня з назвай „Амерыка“»''. Уладальнікам і дырэктарам кінатэатра «Эдысан» у той час быў Натан Левін, яго супольнікамі — М. Алькеніцкі і А. Мяснік. Гэта быў кінатэатр з балконам і буфетам.
Мясата
Мясата́ (, Мясота), таксама вядомы варыянты Мясо́та, Мясята́  — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Мясоцкага сельсавета, яго цэнтр да 2015 года.
Геаграфія
Знаходзіцца за 12 км на ўсход ад Маладзечна, за 61 км ад Мінска, каля ракі Ушы і аўтамабільнай дарогі. За 1,2 км на паўднёвы захад ад вёскі на лініі Мінск-Пасажырскі — Маладзечна знаходзіцца прыпыначны пункт Мясата.
Гісторыя
У XVI стагоддзі вядома як маёнтак у Менскім павеце Менскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. У 1575 годзе ўласнасць кашталяна троцкага Стэфана Збаражскага. У XVIII стагоддзі вёска — шляхецкая ўласнасць. У Паўночную вайну (1700—1721) шведы спустошылі вёску. Праваслаўная царква была разбурана, але сяляне на свае сродкі («на сваіх плячах») адбудавалі царкву.
З 1793 года пасля другога падзелу Рэчы Паспалітай у складзе Расійскай імперыі, у Вілейскім павеце спачатку Мінскай губерні, а з 1843 года — Віленскай губерні.
У 1800 годзе вёска, уласнасць памешчыка К. Агінскага. Вёска размяшчалася паміж мястэчкамі Краснае і Маладзечна, на паштовай дарозе з Вільні ў Мінск. У 1857 годзе цэнтр аднайменнага маёнтка, у якім 116 рэвізскіх душ, уласнасць памешчыка Тампінскага. Непадалёку ад вёскі знаходзіліся фальварак і засценак. У канцы вёскі размяшчалася праваслаўная царква, якая адносілася да Краснасельскага прыхода. Меўся вадзяны млын. У 1897 годзе вёска (65 двароў, 505 жыхароў, царква), маёнтак (48 жыхароў) і 2 сядзібы (11 жыхароў, вадзяны млын), у Краснасельскай воласці. У 1899 годзе была адкрыта школа граматы. У пачатку XX стагоддзя вёска, 454 дзесяцін зямлі. Знаходзілася за 0,5 км ад Лібава-Роменскай чыгункі. Побач размяшчаўся маёнтак Тампінскага, які меў тут 1251 дзесяцін зямлі.
З 1921 года вёска і фальварак у складзе Польскай Рэспублікі, належала да Віленскага ваяводства, Вілейскага павета, гміны Краснае.
З 1939 года ў БССР. У Вялікую Айчынную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года акупіравана нацыстамі, якія ў кастрычніку 1943 года спалілі амаль усю вёску (144 двары) і загубілі 26 жыхароў. У гады вайны загінула 136 землякоў. Пасля вайны вёска адбудавалася, але колькасць жыхароў не дасягнула даваеннага ўзроўню.
H-II (ракета-носьбіт)
H-II (H2) — японская ракета-носьбіт, якая здзейсніла сем палётаў паміж 1994 і 1999 гадамі, з якіх пяць былі паспяховымі. Яна была распрацаваная NASDA, каб задаволіць патрэбу Японіі ў цяжэйшай ракеце для запуску буйнейшых спадарожнікаў. Гэта была першая японская двухступеньчатая ракета на вадкім паліве, вырабленая з выкарыстаннем толькі сваіх тэхналогій. З-за праблем з надзейнасцю і высокім коштам, яна была заменена на H-IIA.
Кантэкст
Да стварэння H-II, японскае касмічнае агенства NASDA павінна было выкарыстоўваць у сваіх ракетах кампаненты, ліцэнзаваныя ЗША. У прыватнасці, крытычна важныя тэхналогіі H-I і яе папярэднікаў сыходзілі ад ракет Delta (вытворца ракет Delta, McDonnell Douglas, пазней Boeing і United Launch Alliance, пазней выкарыстаюць тэхналогіі H-II для стварэння Delta III, хоць гэты праект і не быў вельмі паспяховым). Нягледзячы на тое, што ў H-I частка кампанентаў была японскага паходжання, такія як рухавік LE-5 на другой ступені і інерцыяльная сістэма навядзення, самая важная частка, рухавік першай ступені, была ліцэнзійнай версіяй амерыканскага Thor-ELT. Дзякуючы распрацоўцы вадкаснага рухавіка LE-7 і цвердапаліўных паскаральнікаў для першай ступені, усе ступені Н-II зрабіліся «айчыннай распрацоўкай».
Згодна з прэс-рэлізам NASDA, H-II была распрацавана ў адпаведнасці з наступнымі патрабаваннямі:
H-II была ў асноўным новай ракетай, уключаючы новыя вялікія бакі LH2/LOX першай ступені і новую канфігурацыю бакаў верхняй ступені. Другая ступень абсталявана адным рухавіком LE-5A.
Гісторыя
Распрацоўка рухавіка LE-7 пачалася ў 1984 годзе і не абышлася без складанасцей і здарэнняў, аднойчы падчас працы над рухавіком у выніку выпадковага выбуху загінуў рабочы. Першы рухавік быў завершаны ў 1994 годзе, на два гады пазней запланаванага. Для кіравання аперацыямі па запуску пасля завяршэння праектавання ракеты была створана Rocket Systems Corporation, кансорцыум з 74 кампаній, уключаючы Mitsubishi Heavy Industries, Nissan Motors і NEC. У 1992 годзе там працавала 33 чалавекі.
У 1994 годзе NASDA здолела запусціць першую ракету H-II, а да 1997 года здзейсніла пяць пускаў. Аднак кожны запуск каштаваў 19 мільярдаў ен (190 мільёнаў долараў ЗША), што занадта дорага ў параўнанні з міжнароднымі канкурэнтамі, такімі як Ariane. Распрацоўка ракеты наступнага пакалення H-IIA пачалася з мэтай змяншэння выдаткаў на запуск.
У 1996 годзе RSC падпісала кантракт з Hughes Space and Communications Group на запуск 10 спадарожнікаў. Паслядоўная няўдача 5 запуска ў 1998 годзе і 8 запуска ў наступным годзе прывяла да спынення палётаў мадэлі H-II і разрыву кантракта з Hughes. Каб высветліць прычыну няўдач і накіраваць рэсурсы на H-IIA, NASDA адмяніла 7 запуск (які павінен быў быць запушчаны пасля 8 з-за змяненняў у раскладзе) і скончыла палёты H-II.
Плёсы (Маладзечанскі раён)
Плёсы (, Плёсы) — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Мясоцкага сельсавета.
Aspidistra
Aspidistra — род шматгадовых бессцябловых травяністых раслін сямейства  Asparagaceae .
Батанічнае апісанне
У прадстаўнікоў роду падземнае паўзучае карэнішча, глянцавае цёмна-зяленае лісце на доўгіх хвосціках шырокаавальнае або ланцэтнай формы, каля 50-60 см даўжынёй і 15 см шырынёй. Звычайна зімой на гэтай расліне з’яўляюцца несамастойныя кветкі з месцамі з бура-фіялетавым калякветнікам. Пры штучным апыленні ўтвараюцца буйныя ягады грушападобнай формы.
Распаўсюджванне
Радзіма гэтай кветкі — горныя субтрапічныя лясы Паўдневага Кітая і Японіі.
Гаспадарчае значэнне і прымяненне
У культуры звычайна вырошчваюць Aspidistra elatior. Гэта непатрабавальная хатняя расліна нават без добрага догляду можа дажыць да 100 гадоў. Aspidistra добра пераносіць зацяненне, лепш расце ў добра асветленым месцы, але не пад прамымі сонечнымі прамянямі, пры тэмпературы 13-15 °С.
Спіс відаў
Род уключае 94 віды :
Павел Аляксеевіч Мандрык
Павел Аляксеевіч Мандрык (нар., Барысаў, Мінская вобласць) — беларускі матэматык. Кандыдат фізіка-матэматычных навук (1989), дацэнт (1990).
Біяграфія
У 1979 годзе скончыў факультэт прыкладной матэматыкі БДУ па спецыяльнасці «Прыкладная матэматыка», дзе і працуе: загадчык кафедры вылічальнай матэматыкі, адначасова з 1989 па 1996 год — намеснік дэкана. У 1989 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Лікавыя метады рашэння дыферэнцыяльных ураўненняў спецыальнага тыпу з палепшанымі ўласцівасцямі ўзгодненасці рознаснай і дыферэнцыяльнай задач».
З 9 верасня 1996 года па 15 сакавіка 2019 года быў дэканам факультэта прыкладной матэматыкі і інфарматыкі БДУ. У 2004—2009 гадах на грамадскіх пачатках працаваў прарэктарам БДУ па адукацыйных інавацыях і інфармацыйных тэхналогіях, з 2009 года па 2017 год — намеснікам першага прарэктара БДУ па адукацыйных інавацыях і інфармацыйных тэхналогіях.
Дзівасіл вербалісты
Апісанне
Шматгадовая травяністая расліна, 30—80 см вышынёй. Расліна па ўсёй даўжыні сцябла густа аблісцвенная. Сцябловае лісце параўнальна буйное, да 12 см даўжынёй, адлеглае ад сцябла. Кошыкі адзінкавыя або ў негустым шчыткападобным суквецці; квітнеючыя — да 35 мм у дыяметры. Сямянкі 1,5—2 мм, голыя. Папус белы. 2n = 16.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ва ўмеранай Еўразіі; інтрадукаваны ў штатах Масачусетс, Нью-Ёрк.
Ва Украіне від расце ў светлых лясах, на схілах, сярод хмызняковых зараснікаў — звычайны, лекавы.
Адміністрацыйны падзел Славакіі (1939—1945)
Адміністрацыйны падзел Першай Славацкай Рэспублікі — падзел тэрыторыі Славакіі ў перыяд 1939—1945 гадоў. Яшчэ ў складзе Чэхаславакіі Славацкая краіна зменшылася з-за 1-га Венскага арбітражу, паводле якога поўдзень дзяржавы адыходзіў да Венгрыі. Хутка па атрыманні незалежнасці Славакія апынулася ў вайне з Венгрыяй, у якой была пераможаная. У выніку сваёй паразы Славакія згубіла некаторыя тэрыторыі зноў. Гэтыя падзеі прывялі да змен адміністрацыйна-тэрытарыяльнага падзелу краіны.
Пасля прыняцця Закона № 190/1939 Славацкага законніка 25 ліпеня 1939 года ўнутранае дзяржаўнае кіраванне падзяліла тэрыторыю Славакіі на 6 жупаў, якія падзяляліся на 59 акруг (з іх 1 гарадская). Ніжэй акруговага ўзроўню яшчэ былі натарыяльныя ўстановы. Падзел стаў дзейным з 1 студзеня 1940 года. Галоўным прадстаўніком жупы быў жупан, а акругі — акруговы начальнік.
Падзел
Станам на 1 жніўня 1939 года існавалі наступныя адміністрацыйна-тэрытарыяльныя адзінкі (пералічаныя толькі жупы і акругі):
Раўнаплоднік
Раўнапло́днік (Isopyrum) — род кветкавых раслін сямейства, віды якога растуць у Еўразіі. Паўночнаамерыканскі род часам разглядаецца як яго частка.
Віды
Сінонімы ўключаюць у сябе :
Свята-Уваскрасенская царква (Лукі)
Свята-Уваскрасенская царква — праваслаўны храм у в. Лукі Карэліцкага раёна Гродзенскай вобласці.
Гісторыя
Знаходзіцца на могілках у в. Лукі. Пабудавана ў 1898 годзе з дрэва.
Лесапарк
Лесапа́рк — лес у непасрэднай блізкасці ад горада добраўпарадкаваны для адпачынку на ўлонні прыроды; адзін з відаў загараднага парку. Бываюць агульнага тыпу (прагулачныя), шматпрофільныя (для спорту, адпачынку, забаў) і спецыялізаваныя (курортна-аздараўленчыя, спартыўныя, гісторыка-мемарыяльныя). Ствараюцца на базе лясоў зялёных зон.
Каля буйных гарадоў лесапаркі звычайна займаюць 300—500 га. Адкрытыя прасторы, паляны, лугі і вадаёмы, у іх складаюць да 30 %. Абсталяванне найчасцей робяць з прыродных матэрыялаў — дрэва, каменю, чароту і інш. Загарадныя паркі, у якіх пераважаюць лугі, паляны і вадаёмы называюцца лугапаркамі і гідрапаркамі.
Гамільтан (Бермуды)
Гісторыя
Гісторыя Гамільтана пачалася ў 1790 годзе, калі Урад Бермудскіх астравоў зарэзерваваў 587 тыс. кв. м (145 акраў) зямлі пад сваю будучую рэзідэнцыю, якая была афіцыйна заснавана ў 1793 годзе парламенцкім актам. Адміністрацыйны цэнтр калоніі быў перанесены ў Гамільтан з Сент-Джорджа ў 1815 годзе. Гарадок Гамільтан стаў горадам пасля пабудовы ў ім сабора (англіканская царква) ў 1897 годзе. Пазней быў пабудаваны каталіцкі сабор. Сёння гамільтанскі порт у асноўным атачае дзелавы раён, пераважна забудаваны офіснымі будынкамі і крамамі.
Гарэніцкая ГЭС
Гарэніцкая ГЭС — колішняя малая гідраэлектрастанцыя каля в. Гарэнічы Бярэзінскага раёна на рацэ Клява. Будаўніцтва пачалося 15 красавіка 1948, уведзена ў эксплуатацыю ў канцы снежня 1956 года. Забяспечвала электраэнергіяй в. Гарэнічы i п.г.т. Беразіно. Плануецца да аднаўлення і ўводу ў эксплуатацыю ў верасні 2009 года. Вызначаная магутнасць 110 кВт. Плануемая выпрацоўка электраэнергіі 536 тыс. кВт*гадзін. Кошт будаўніцтва ацэньваецца (2009) у больш за 3 млрд бел.руб. .
Жывая агароджа
Жыва́я агаро́джа — радавая пасадка з кустоў або дрэў са шчыльнымі густымі кронамі аднолькавай вышыні. У зялёным будаўніцтве жывыя агароджы выкарыстоўваюць для аховы дарог, зямельных участкаў, агароджвання жылой забудовы, афармлення прысад, бульвараў, сквераў, у паркавых і лесапаркавых кампазіцыях і інш. Яна павінна быць густой, аблісцелай па ўсёй вышыні, мець геаметрычна правільную форму. У дэкаратыўных мэтах жывую агароджу рэгулярна падстрыгаюць.
Высокімі (вышэй за 2,5 м) жывымі агароджамі ці зялёнымі сценамі, выдзяляюць кампазіцыйныя цэнтры лесапаркаў, адмяжоўваюць паркі ад вуліцы або плошчы, Сярэднія (выш. 1—2,5 м) робяць у скверах і на бульварах. Нізкімі (ніжэй за 1 м), або бардзюрамі, афармляюць партэры, кветнікі, газоны, паркавыя дарожкі.
На Беларусі для стварэння жывой агароджы прыдатныя туя, елка звычайная, ліпа, граб, спірэі, барбарыс, біручына, глогі, самшыт і інш.
Парламенцкія выбары ў Грэнландыі (1979)
Парламенцкія выбары ў Грэнландыі — 1-я выбары ў парламент Грэнландыі, якія прайшлі 4 красавіка 1979 г. Па выніках выбараў перамагла сепаратысцка скіраваная сацыял-дэмакратычная партыя Наперад (Siumut), якая ў выніку сфарміравала аднапартыйны ўрад Ёнатана Мотсфельдта.
Вынікі
Вынікі выбараў у парламент Грэнландыі, якія прайшлі 4 красавіка 1979 г. !style="background-color:#E9E9E9" align=left colspan=2|Партыі !style="background-color:#E9E9E9" align=right|Галасы !style="background-color:#E9E9E9" align=right|% !style="background-color:#E9E9E9" align=right|Мандаты !style="background-color:#E9E9E9" align=right|% +/− !style="background-color:#E9E9E9" align=right|Места +/−
Раеўшчына
У 1940—1954 і 1958—1959 гадах цэнтр Раеўшчынскага сельсавета.
Свята-Успенская царква (Кукляны)
Свята-Успенская царква — стараверскі храм у в. Кукляны Пастаўскага раёна Віцебскай вобласці.
Гісторыя
Пабудавана на паўднёва-заходняй ускраіне вёскі, на могілках у 1 палове 19 стагоддзя як стараабрадная.
Архітэктура
Помнік народнага дойлідства. Вырашана прамавугольным у плане зрубам пад двухсхільным дахам з вальмай над алтарнай часткай, які над трохвугольным франтонам завершаны двух'яруснай чатырохграннай званічкай з макаўкай. Гарызантальна ашаляваныя фасады прарэзаны адзінарнымі прамавугольнымі аконнымі праёмамі і расчлянёны брусамі-сцяжкамі.
Інтэр'ер
Мастацкую каштоўнасць уяўляе абраз «Нараджэнне Хрыстова і ўцёкі ў Егіпет» (1834 г., дошка, тэмпера), абраз «Праабражэнне» (1-я пал. XIX ст., дошка, тэмпера).
Геасінхронная арбіта
Геасінхронная арбіта (ГСА) — арбіта спадарожніка Зямлі, на якой перыяд абароту роўны зорнаму перыяду кручэння Зямлі — 23 г 56 хв 4,1 с.
Прыватным выпадкам геасінхроннай арбіты з’яўляецца геастацыянарная арбіта — кругавая арбіта, якая ляжыць у плоскасці зямнога экватару, для якой спадарожнік у небе (для зямнога назіральніка) практычна нерухомы. Геастацыянарная арбіта мае радыус 42,164 км з цэнтрам, супадаючым з цэнтрам Зямлі.
Калі арбіта мае іншае ад нуля нахіл і нулявы эксцэнтрысітэт, то пры назіранні з Зямлі спадарожнік на працягу сутак апісвае на небе васьмёрку. Калі ж і нахіл, і эксцэнтрысітэт не роўныя нулю, то васьмёрка можа, у залежнасці ад канкрэтных велічынь нахілу і эксцэнтрысітэту вырадзіцца ў эліпс (Спадарожнікі серыі Canyon) або ў адрэзак прамой, які ляжыць у плоскасці экватара (пры ненулявым эксцэнтрысітэце і нулявым нахілу).
Першым спадарожнікам сувязі на геасінхроннай арбіце з’яўляўся Syncom-2, запушчаны Злучанымі Штатамі 26 ліпеня 1963 года. Часам вывад на геасінхронную арбіту выкліканы тым што ў ракеты-носьбіта, якой быў запушчаны спадарожнік, не хапае энергіі для таго, каб вывесці гэты касмічны апарат прама на геастацыянарную арбіту.
Ісландска-фінляндскія адносіны
Ісландска-фінляндскія адносіны — двухбаковыя дыпламатычныя адносіны паміж Фінляндыяй і Ісландыяй. Абедзве краіны з’яўляюцца членамі Арктычнага савета, Савета дзяржаў Балтыйскага мора, Савета Еўропы, Nordic-Baltic Eight, Паўночнага савета, Арганізацыі эканамічнага супрацоўніцтва і развіцця і Арганізацыі Аб’яднаных Нацый.
Геасінхронная арбіта
Існуюць каталогі аб’ектаў на геасінхронных арбітах.
Ісландска-фінляндскія адносіны
І Фінляндыя, і Ісландыя былі адзіны па Кальмарскай Уніі (1397—1523). У снежні 1917 года Фінляндыя атрымала незалежнасць ад Расіі, а Ісландыя — ад Даніі ў чэрвені 1944 года. Абедзве краіны афіцыйна ўсталявалі дыпламатычныя адносіны 15 жніўня 1947. Першапачаткова Фінляндыя падтрымлівала адносіны з Ісландыяй са свайго пасольсва ў Осла (Нарвегія), Ісландыя — з Стакгольма (Швецыя). Фінляндыя адкрыла сваё пастаяннае пасольства ў Рэйк’явіку ў 1982 годзе. Пасольства Ісландыі ў Хельсінкі з’явілася ў 1997 годзе.
Ісландыя як член Еўрапейскай асацыяцыі свабоднага гандлю мае неабмежаваны доступ да рынку Еўрапейскага Саюза, у які ўваходзіць Фінляндыя. У 2015 агульны аб’ём гандлю паміж Ісландыяй і ЕС склаў 5,7 млрд еўра.
Геасінхронная арбіта
Характарыстыкі арбіты
дзе \mu = G M — стандартны гравітацыйны параметр, роўны 398 600,4418 км³/с², памнажэнне масы Зямлі на гравітацыйную пастаянную.
У асобным выпадку геастацыянарнай арбіты наземнай трасай ШСЗ з’яўляецца адзіная кропка на экватары. У агульным выпадку геасінхронных арбіт з ненулявым нахілам або эксцэнтрысітэтам траса ўяўляе сабой нешта падобнае на скажоную васьмёрку.
Геастацыянарная арбіта
Геастацыянарная арбіта (GEO) - гэта кругавая геасінхронная арбіта ў плоскасці зямнога экватара з радыусам каля 42,164 км. Спадарожнік на такой арбіце знаходзіцца на вышыні каля 35,786 км ад сярэдняга ўзроўню мора. Геастацыянарная арбіта зручныя для размяшчэння тэлекамунікацыйных спадарожнікаў.
Ідэальная геастацыянарная арбіта практычна не дасягальная, бо спадарожнік знаходзіцца на ёй пад уплывам некалькіх дадатковых сіл, напрыклад, сонечнага ветру, ціску электрамагнітнага выпраменьвання, прыцягнення з боку Месяца і Сонца; пад уплывам неаднастайнасці гравітацыйнага поля Зямлі. Спадарожнікам даводзіцца рабіць карэкцыйныя манеўры, каб заставацца на геастацыянарнай арбіце.
Арбіта «Тундра»
Арбіты «Тундра» з’яўляюцца эліптычнымі геасінхроннымі арбітамі, іх тыповы эксцэнтрысітэт складае ад 0,25 да 0,4. Нахіленне такіх арбіт складае ад 62,15°  да 63,4°;
Такія арбіты выкарыстоўваецца, у прыватнасці, кампаніяй "Sirius XM Radio"(сістэма Sirius XM з трох спадарожнікаў) і японскай навігацыйная сістэма QZSS.
Гвадалахара (Мексіка)
Гвадалаха́ра (Guadalajara) — горад і гарадскі комплекс у Мексіцы, штат Халіска (сталіца штата) на паўднёвым захадзе Мексікі. Насельніцтва — 1,601 млн чал. (2005). Вышыня — 1567 м. Горад стаіць на раўніне, абкружанай гарамі. Другі па велічыні горад краіны.
Міжнародны аэрапорт Мігель-Ідальга за 15 км ад горада.
Універсітэт Гвадалахары.
Лёгкае метро (з 1989).
Заснаваны Крыстабалем дэ Ан’ятэ (каля 1530). Горад двойчы перамяшчаўся, да і ў час Міштонаўскай вайны, з прычыны ваеннай пагрозы ад карэнных жыхароў. Канчаткова і афіцыйна заснаваны ў 1542. Сядзіба ўладаў Нуэва-Галісіі. У час вайны з Іспаніяй горад быў узяты Ідальгам і Касцілам (1810). У далейшым горад традыцыйна быў цэнтрам рэфарматарскіх рухаў.
Рашаткі
Рашаткі́ (, Решетки) — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Мясоцкага сельсавета.
Беларуска-турэцкія адносіны
Беларуска-турэцкія адносіны — двухбаковыя дыпламатычныя адносіны паміж Беларуссю і Турцыяй, усталяваныя 25 сакавіка 1992 года.
Гандаль
У 2018 годзе тавараабарот паміж дзвюма дзяржавамі склаў 983 млн долараў. Асноўныя пазіцыі беларускага экспарту сталі калійныя ўгнаенні, ільняныя тканіны, полікарбанавыя кіслоты; сінтэтычныя валокны; дрот з нелегіраванай сталі, драўніна, газетная папера.
Парламенты
Парламентамі Беларусі і Турцыі заснавана сумесная група дружбы.
Культура
У 2016 годзе ў Турцыі прайшлі Дні беларускай культуры. У 2017 годзе ў Беларусі праведзены дні турэцкай культуры.
Навука
У лістападзе 2016 года падчас візіту Прэзідэнта Турэцкай Рэспублікі Рэджэпа Эрдагана ў Мінск падпісана пагадненне аб супрацоўніцтве ў галіне навукі і тэхналогій. На дадзены момант ідзе рэалізацыя сумесных праектаў фундаментальных навуковых даследаванняў у галіне мікрабіялогіі і фізікі, а таксама праводзяцца кансультацыі аб новых інавацыйных праектах у сферах нана- і IT-тэхналогій, звышновых матэрыялаў.
Турызм
Турцыя з’яўляецца адным з самых папулярных турыстычных маршрутаў для грамадзян Беларусі. Штогод краіну наведваюць каля 200 000 беларусаў, чаму спрыяе пагадненне аб узаемнай адмене віз 2013 года.
Герб Мінска
Герб Мінска — змяшчае выяву ўшэсця Багародзіцы, яе постаць у чырвона-фіялетавым адзенні на срэбным воблаку ўзносяць на неба два анёлы і над імі два херувімы. Герб нададзены гораду ў 1591 годзе. Паводле падання, абраз Ушэсця Багародзіцы прыплыў у горад уверх па цячэнню Свіслачы з Кіева, разбуранага татарамі.
Апісанне
Герб і сцяг Мінска зацверджаныя рашэннем Мінскага гарадскога Савета народных дэпутатаў ад 27 сакавіка 2001 года № 160 «Аб зацвярджэнні палажэння аб гербе горада Мінска і палажэння аб сцягу горада Мінска».
У працы па рэканструкцыі гістарычнага герба прымалі ўдзел М. М. Елінская, Р. С. Жаўняркевіч, С. Я. Рассадзін.
Юрый Сямёнавіч Харын
Юрый Сямёнавіч Харын (нар., с. Зыранскае, Зыранскі раён, Томская вобласць) — беларускі матэматык.
Доктар фізіка-матэматычных навук (1986), прафесар (1990), член-карэспандэнт (2004), акадэмік Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2021). Старшыня экспертнага савета ВАК па матэматыцы і інфарматыцы, арганізатар і намеснік галоўнага рэдактара перыядычнага навуковага зборніка «Праблемы абароны інфармацыі», рэдактар 19 зборнікаў навуковых артыкулаў.
Біяграфія
У 1976 па запрашэнні прыехаў працаваць на створаную кафедру тэорыі імавернасцей і матэматычнай статыстыкі ФПМ. У 1988 арганізаваў на ФПМ кафедру матэматычнага мадэлявання і аналізу дадзеных, якую ўзначальвае па цяперашні час. У 2000 стаў адным з арганізатараў Нацыянальнага навукова-даследчага цэнтра прыкладных праблем матэматыкі і інфарматыкі і стаў яго дырэктарам. У 2008 цэнтр быў ператвораны ў Навукова-даследчы інстытут прыкладных праблем матэматыкі і інфарматыкі Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Навуковы ўклад
Харын Ю. С. займаецца распрацоўкай матэматычных мадэляў, метадаў, алгарытмаў і праграмных сродкаў рабастнага (ўстойлівага) распазнавання і аналізу стахастычных дадзеных пры стварэнні камп’ютарных сістэм крыптаграфічнай абароны інфармацыі і інфармацыйных тэхналогій.
На аснове распрацаванай Ю. С. Харыным тэорыі рабастнага статыстычнага распазнавання вобразаў і аналізу дадзеных пабудаваныя новыя мінімаксна ўстойлівыя (да скажэнняў гіпатэтычнай мадэлі) алгарытмы распазнавання вобразаў, ідэнтыфікацыі і прагназавання, якія гарантуюць найменшае ўхіленне рызыкі на зададзеных сямействах скажэнняў, рэалізаваныя ў пакетах прыкладных праграм і дазволілі вырашыць важнейшыя прыкладныя задачы ўкаранення інфармацыйных тэхналогій у прамысловасці, медыцыне, эканоміцы. Распрацаваныя метады і алгарытмы распазнавання і статыстычнага аналізу дыскрэтных часовых шэрагаў, якія кіруюцца ўтоенымі выпадковымі паслядоўнасцямі, выкарыстанныя падчас стварэння і ацэньвання надзейнасці крыптаграфічных сістэм абароны інфармацыі.
Аўтар звыш 490 навуковых работ, у тым ліку 5 манаграфій і 13 вучэбных дапаможнікаў.
Гамбург
Во́льны і ганзе́йскі го́рад Га́мбург (Freie und Hansestadt Hamburg, мясц. , Hamborg ) — другі па велічыні горад у Германіі (пасля Берліна) і адзінаццаты ў ЕС, адна з 16 федэральных зямель ФРГ. Размешчаны ў паўночнай частцы Германіі па абодвух берагах ракі Эльбы. 1,8 млн жыхароў (2009), 4,3 млн у агламерацыі. Порт Гамбурга другі па велічыні ў Еўропе пасля Ротэрдама і дзявяты ў свеце.
Гісторыя
Першыя пасяленні на тэрыторыі Гамбурга датуюцца IV стагоддзем да н.э. У IV—VI стагоддзях сюды прыходзяць саксы. У 810 годзе па загадзе Карла Вялікага тут была пабудавана кірха, а для яе бяспекі была ўзведзена фартыфікацыя Хамабург. У 831 годзе тут было створана біскупства, якое неўзабаве стала архібіскупствам. У XII стагоддзі Гамбург становіцца гандлёвым цэнтрам, а ў XIV стагоддзі — адным з заснавальнікаў Ганзы. У 1510 годзе Гамбург канчаткова становіцца Імперскім горадам. Нават пасля заняпаду Ганзы, горад перажываў культурны росквіт, асабліва пасля заснавання тут у 1767 годзе Нацыянальнага тэатра. З 1815 года Гамбург — член Нямецкага саюза, з 1871 — Германскай імперыі, а з 1949 — ФРГ.
Насельніцтва
Найбольшай колькасці насельніцтва Гамбурга дасягнула ў 1964 годзе, склаўшы 1,9 мільёнаў чалавек. Потым яно пачало зніжацца і ў 1986 не перавышала 1,6 мільёнаў. Аднак потым яно зноў пачало расці, дасягнуўшы к канцу жніўня 2010 года, з якіх 258 тысяч маюць замежны пашпарт (у тым ліку 57 220 чалавек — турэцкі, 21 455 — польскі, 15 666 — сербскі і 12 694 — афганскі).
Эканоміка і прамысловасць
Гамбург — гэта найбуйнейшы порт у Германіі, другі па велічыні ў Еўропе, а ў свеце займае дзявятае месца. Самая вялікая верф Blohm und Voss. Гамбург, з’яўляецца важным месцам грамадзянскай аэракасмічнай прамысловасці. У горадзе прадстаўлены дзве кампаніі — гэта EADS і Airbus, які мае зборачны завод у Гамбургу, на заводзе працуе больш 13000 чалавек. У Гамбургу размешчаны галоўны офіс фірмы Beiersdorf, лідар на рынку сродкаў па догляду за скурай. Таксама ў горадзе размешчаны буйны піваварны завод па вытворчасці вядомай у маркі піва Холстэн. Гамбург — цэнтр машынабудавання, лёгкай і паліграфічнай прамысловасці. У горадзе размешчаны знакамітыя выдавецтвы прэсы: «Шпігель» і «Штэрн». У горадзе таксама размешчана Штаб-кватэра найбуйнейшага ў Еўропе канцэрна пасылачнага гандлю Ота.
Сэр
Сэр (sir, Sir, ад старафранц. sieur, спадар, васпан, у сваю чаргу ад senior, старэйшы) — ганаровае найменне мужчыны ў англамоўным свеце, мела два значэнні:
Не варта блытаць з сір (sire, sire) — зварот да манарха (Ваша Вялікасць, Васпан).
Рухлі
Ру́хлі (, Рухли) — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Мясоцкага сельсавета.
Гватэмала (горад)
Гватэмала (La Nueva Guatemala de la Asunción) — сталіца і найбуйнейшы горад Гватэмалы. Насельніцтва складае 1 202 536 жыхароў (2006). Буйны транспартны вузел на Панамерыканскай шашы. Міжнародны аэрапорт Ла-Аўрора.
Гісторыя
Горад заснаваны іспанцамі ў 1524 годзе пад назвай Сант'яга, пазней перайменаваны ў Гватэмала. З 1776 года адміністрацыйны цэнтр генерал-капітанства Гватэмала, у 1823-39 гадах сталіца Злучаных Правінцый Цэнтральнай Амерыкі. З 1839 года сталіца Гватэмалы.
Прамысловасць
Харчовая, тэкстыльная, гумавая, мэблевая, гарбарна-абутковая.
Адукацыя і культура
Універсітэты, у тым ліку Сан-Карлас (1680). Нацыянальная кансерваторыя. Акадэмія мовы. Акадэмія медыцынскіх, фізічных і прыродазнаўчых навук. Музеі.
Драўляныя цэрквы на поўдні Малой Польшчы
Драўляныя касцёлы поўдня Малай Польшчы — група гістарычна каштоўных і цікавых з архітэктурнай кропкі гледжання драўляных касцёлаў на поўдні і ўсходзе Малапольскага ваяводства (у раёне гарадоў Гарліцы, Новы Тарг і Бохня) і ў Падкарпацкім ваяводстве (раён Бжозава).
Большасць касцёлаў пабудавана ў выглядзе зруба і ў розных архітэктурных стылях, ад готыкі да рэнесансу, барока і больш сучасных стыляў. На стыль асобных збудаванняў паўплывала блізасць уніяцкай і праваслаўнай культурнай прасторы — шмат якія з ніх маюць характэрныя купалы і пабудаваны ў выглядзе грэчаскага крыжа.
Паколькі касцёлы з’яўляюцца вельмі каштоўнымі ў гістарычным плане, частка з ніх была ўключана ў Спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. Большасць з касцёлаў уваходзіць у турыстычны маршрут маршрут малапольскай драўлянай архітэктуры.
Касцёлы прапанаваныя да ўнясення ў Спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА
На бягучы момант у спісе ЮНЕСКА знаходзіцца 6 з 9 касцёлаў, на якія была падана заяўка — былі абраны найстарэйшыя (гатычныя) касцёлы. У спіс не ўвайшлі наступныя аб’екты:
Іншыя аб’екты
Шэраг іншых аб’ектаў, якія не ўваходзяць у Спіс Сусветнай спадчыны:
Арэх Зібальда
Сінонімы
Juglans sieboldiana (арэх Зібальда), J. mandshurica var. sachalinensis і таму падобнае.
Распаўсюджаная англійская назва — Japanese walnut («японскі арэх»).
Разнавіднасці
Juglans ailantifolia var. ailantifolia і J. ailantifolia var. cordiformis (арэх сэрцападобны).
Ахова
Некаторыя асобнікі на тэрыторыі Украіны з’яўляюцца (ці з’яўляліся) батанічнымі помнікамі прыроды, напрыклад:
Унс Джабір
Унс Джа́бір, Онс Жабер (أُنْس جابر; ) — туніская тэнісістка; фіналістка трох турніраў Вялікага шлема ў адзіночным разрадзе (Уімблдан-2022, 2023 і Адкрыты чэмпіянат ЗША-2022); пераможца чатырох турніраў WTA ў адзіночным разрадзе.
Пераможца аднаго юніёрскага турніру Вялікага шлема ў адзіночным разрадзе (Адкрыты чэмпіянат Францыі-2011); фіналістка аднаго юніёрскага турніру Вялікага шлема ў адзіночным разрадзе (Адкрыты чэмпіянат Францыі-2010); былая чацвёртая ракетка свету ў юніёрскім рэйтынгу.
Агульная інфармацыя
Унс — адна з чатырох дзяцей Саміры і Рыды Джабіраў; у яе таксама ёсць два браты (Хацім і Марван) і адна сястра (Ясмін). З 2015 года замужам за былым расійска-туніскім фехтавальшчыкам на рапірах (нар. 1986). Муж дапамагае Джабір у якасці фітнес-трэнера. Унс валодае арабскай, французскай і англійскай мовамі, вывучае рускую.
У тэнісе з шасці гадоў; улюбёнае пакрыццё — цвёрдае (хард).
Сітнік нявызначаны
Сітнік нявызначаны (Juncus hybridus) — від травяністых раслін сямейства.
Вярхоўны Галоўнакамандуючы Узброенымі Сіламі Рэспублікі Беларусь
Вярхоўны Галоўнакамандуючы Узброенымі Сіламі Рэспублікі Беларусь - вышэйшая пасада ўва Узброеных сілах Рэспублікі Беларусь. Згодна з ч. 28 артыкула 84 Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь з'яўляецца Прэзідэнт Рэспублікі Беларусь.
Артыкул 84.Прэзідэнт Рэспублікі Беларусь: ...
28) з’яўляецца Галоўнакамандуючым Узброенымі Сіламі Рэспублікі Беларусь; назначае на пасады і вызваляе ад пасад вышэйшае камандаванне Узброеных Сіл;
...