cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Скот Сэмпсан
З’яўляецца галоўным захавальнікам фондаў і віцэ-прэзідэнтам па даследаваннях і калекцыях у Дэнверы.
Вітольд Пілецкі
Пасля вайны застаўся верным ураду ў Лондане і ў 1948 годзе быў расстраляны сталінскай сакрэтнай службай бяспекі па абвінавачанні ў працы на «замежны імперыялізм», пад якім меркавана падразумявалася брытанская разведка МІ6.
Скот Сэмпсан
Біяграфія
Скот Сэмпсан атрымаў ступень доктара філасофіі па заалогіі ва Універсітэце Таронта. Доктарскую дысертацыю Сэмпсан абараніў па тэме вывучэння двух новых на той момант выяўленых відаў сямейства, а таксама даследаванні функцый і развіцця розных рагавых нарастаў у гэтага сямейства дыназаўраў. Па заканчэнні Таронцкага ўніверсітэта працаваў на працягу года ў ў Нью-Ёрку. Пяць гадоў асіставаў у даследчым інстытуце у Нью-Ёрку.
Вітольд Пілецкі
Да 1989 года звесткі пра яго лёс і ўчынкі замоўчваліся польскімі камуністычнымі ўладамі.
Скот Сэмпсан
Біяграфія
У 1999 годзе прыняў пасаду дацэнта кафедры геалогіі і геафізікі, а таксама куратара па пытаннях вывучэння палеанталогіі хрыбетных у у штаце Юта.
У 2001 годзе заняў пасаду віцэ-прэзідэнта па даследаваннях і калекцыях у Дэнверы.
Прыняў удзел у кансультаванні стваральнікаў мультсерыяла «». У дзіцячым навукова-папулярным мультфільме Скот Сэмпсан згадваецца ў якасці «Доктара Скота — Палеантолага», які вывучае віды і.
У 2003 годзе кансультаваў стваральнікаў тэлевізійнага серыяла «» на канале Discovery.
У 2009 годзе выдаў навукова-папулярную кнігу «Адысея дыназаўраў».
З’яўляецца распрацоўшчыкам педагагічнай парадыгмы, якая заяўляе неабходнасць выхавання дзяцей у любові да прыроды і навакольнага асяроддзя.
Гондэр
Гондэр (ጎንደር) — горад у Эфіопіі, у рэгіёне Амхара. Аэрапорт. Цэнтр гістарычнай правінцыі Бэгемдыр і Сымен. У 1638-1855 Гондэр быў сталіцай Эфіопіі. У горадзе захавалася крэпасць Фасіл-Гебі, пабудаваная пры ўдзеле партугальскіх інжынераў і архітэктараў, высокая гарадская сцяна з дванаццаццю вежамі, звыш сарака хрысціянскіх цэркваў, сярэднявечныя сінагогі, а таксама лазні Фасілідаса і Кусквам. У 1979 годзе Фасіл-Гебі і ўся вобласць Гондэр былі ўключаныя ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. Размешчаны ў 30 км на поўнач ад возера Тана, на вышыні 2132 м над узроўнем мора.
Скот Сэмпсан
Цікавыя факты
У гонар Скота Сэмпсона названы від дыназаўраў-тэраподаў.
Фейсалабад
Фейсалабад (да 1977 года Лаялпур) — горад і адміністрацыйны цэнтр аднайменнай акругі, размешчаны ў пакістанскай правінцыі Пенджаб. Трэці па велічыні горад Пакістана пасля Карачы і Лахора.
Геаграфія
Горад знаходзіцца ў правінцыі Пенджаб, у міжрэччы рэк Чынаб (ва ўсходняй частцы) і Раві (у заходняй частцы). У сезон дажджоў Раві часта выходзіць з берагоў і затапляе навакольныя тэрыторыі, наносячы шкоду ўраджаю і найбліжэйшым пасёлкам. Асноўнай крыніцай ірыгацыйнай вады з'яўляецца Чынабскі канал. Адлегласць да найбуйнейшых гарадоў: Карачы (1 135 км), Лахор (128 км), Ісламабад (350 км). Цэнтр горада размяшчаецца на вышыні 171 м над узроўнем мора.
Часноўскі
Часноўскі — беларускае прозвішча.
Пратэсты ў Малі (2020)
Пратэсты ў Малі — антыўрадавыя акцыі пратэсту ў краіне, што пачаліся 5 чэрвеня 2020 года, калі пратэстоўцы сабраліся на вуліцах Бамако з заклікам да прэзідэнта Малі Ібрагіма Бубакара Кейта сыйсці ў адстаўку.
Эмблема Эфіопіі
Эмблема Эфіопіі — адзін з дзяржаўных сімвалаў Эфіопіі, у сучаснай форме выкарыстоўваецца з 1996 года.
Кубак LG па снукеры 2002
Кубак LG 2002 (LG Cup 2002) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 5 па 13 кастрычніка 2002 года ў Гільд Холе, у Прэстане, Англія. Турнір стаў 21-м розыгрышам кубка LG, які пад рознымі назвамі штогод праходзіў з 1982 года. Кампанія LG у другі раз спансавала першынства. Прызавы фонд турніру склаў £597,200, з якіх £82,500 атрымаў пераможца.
Растоўскае княства
Растоўскае кня́ства — удзельнае княства Русі XIII—XV стст. з цэнтрам у Растове.
Гісторыя
Вылучылася ў 1207 годзе з Уладзіміра-Суздальскага княства. У яго уваходзілі Яраслаўль, Угліч, Малога, Белавозера і Усцюг. Першы князь Растоўскага княства — Канстанцін Усеваладавіч, які ў 1216 годзе стаў вялікім князем уладзімірскім, падзяліў Растоўскае княства паміж сынамі. У выніку з яго вылучыліся Яраслаўскае, Угліцкае, Белаазёрскае княствы, у 1277 годзе князь Глеб Васількавіч на кароткі час далучыў да Растоўскага княства Белаазёрскае княства, у 1285 — і Угліч.
З сярэдзіны 14 ст. Растоўскае княства трапіла пад уплыў маскоўскіх князёў. Іван Каліта выкупіў г. Угліч. Пры Дзмітрыю Данскім растоўскія князі сталі фактычна «службовымі» князямі Масквы. З 1474 года ў складзе Маскоўскай дзяржавы.
Шатаны
Шатаны  — беларускія міфалагічныя персанажы, якія не нясуць зла, але і не славяцца ніякімі добрымі справамі.
Апісанне
Шатаны — гультаі і дармаеды.
У народным фальклоры Беларусі Шатаны выступаюць як сімвалы гультайства і назойлівасці. У беларускай міфалогіі Шатаны вядомы як істоты, вядучыя зусім бесталковы лад жыцця. Карысці ад гэтых істот ніякай. Шатаны могуць цэлымі днямі хадзіць па дарогах, палях, лясах, не робячы нічога карыснага.
Характары ў Шатаноў кепскія. Паміж сабой яны не кантактуюць, а ў выпадку бяды не прыходзяць адзін аднаму на дапамогу. Яны паляць смуродны тытунь і гыркаюць адзін на аднаго. Ні ўсмешкі, ні добрага слова ад іх не дачакаешся. Адна толькі панурая буркатня.
Дзедка
Апісанне
Дзедка — пажылы мужчына з вогненна-чырвонымі вачыма і доўгай чырвонай барадой. Ён блукае па дарогах і палях, апрануты з жабрацкія адзення, з торбай на плячы. У Дзедкі старая вопратка, дзіравы капялюш, анучы на нагах.
Шатаны
Лад жыцця
Гэтыя міфалагічныя персанажы пастаянна адцягваюць іншых ад працы. Яны могуць прычапіцца да чалавека і схіляць яго да такога ж дурнога бадзяння. У беларускім фальклоры гаворыцца, што злыя міфалагічныя персанажы (напрыклад, Ведзьма) дражняць Шатаноў. Так як Шатаны яшчэ і баязлівыя істоты — яны хаваюцца або ўцякаюць ад сваіх крыўдзіцеляў.
Дзедка
Лад жыцця
Паводле паданняў беларускага народа, Дзедка адорвае тых людзей, каго сустракае на сваім шляху. Хадзіла легенда, што калі Дзедку сустрэне няшчасны чалавек ці бедны, то перад тым як заўважыць Дзедку чалавек засынае. Пакуль той спіць, Дзедка адорыць бедняка грошамі.
Шатаны
Лад жыцця
Здараецца, што Шатаны гінуць ад свавольства і нападаў злых духаў і істот. Калі Шатаны стамляюцца ад пастаяннага хаджэнні, яны часам плятуць лапці і робяць сабе кіі. Лапці хутка сціраюцца, а кіі ламаюцца ад пастаянна бескарыснага бадзяння.
Дзедка
Лад жыцця
Калі ж Дзедку сустрэне багаты, але няшчасны чалавек, то Дзедка паказвае яму ў сне што трэба зрабіць, каб стаць шчаслівым. Дзедка заўсёды з’явіцца там, дзе закапаны скарб. Самага Дзедку людзі не бачаць, а толькі заўважаюць яго чырвоныя як агні вочы. Хто заўважыць такія агні, можа смела ісці на іх — там будзе закапаны скарб або ляжаць мяшочак з грашыма. На агеньчык трэба кінуць капялюш або пук валасоў, тады скарб апынецца ля самай паверхні зямлі. Калі кінуць чаравікі або лапці, то скарб апусціцца так глыбока ў зямлю, што прыйдзецца ўсё жыццё яго адкопваць.
У народных гаворках былі выказванні: «Каб не Дзедка — прапаў», «Дзедка дапамог гору».
Раманістыка
Рамані́стыка — комплекс філалагічных дысцыплін, якія вывучаюць матэрыяльную і духоўную культуру раманамоўных народаў; раздзел мовазнаўства, які вывучае гісторыю узнікнення і развіцця раманскіх моў і дыялектаў, іх сучасны стан і функцыянаванне.
Узнікла ў Сярэднявеччы, развіваецца з эпохі Адраджэння. Адзін з першых філолагаў-раманістаў — Дантэ (трактат «Пра народнае красамоўства», 1305—1308). Навуковы этап раманістыкі пачаўся ў 1830-я гг. з прац Ф. Дзіца, які апіраўся на параўнальна-гістарычны метад вывучэння раманскіх моў у іх эвалюцыі ад класічнай латыні. Новы імпульс раманістыка набыла ў выніку пераносу ўвагі на праблему рэканструкцыі народнай латыні як рэальнай асновы раманскіх моў (працы Г. Шухарта, Г. Гробера).
У канцы 19 ст. на раманістыку паўплывалі ідэі младаграматызму (працы В. Маер-Любке). Вялікае значэнне для раманістыкі мела пашырэнне лінгва-геаграфічнага (картаграфічнага) метаду даследавання дыялектаў, асновы якога закладзены Ж. Жыльеронам.
У пачатку 20 ст. пад уплывам ідэй Ф. дэ Сасюра павялічылася цікавасць да апісання сучаснага стану раманскіх моў. З другой паловы 20 ст. параўнальна-гістарычнае вывучэнне гэтых моў характарызуецца большай увагай да праблем народнай латыні. З 1925 года дзейнасць раманістаў каардынуе Таварыства раманскага мовазнаўства.
Беларусь
На Беларусі праблемамі раманістыкі займаліся і займаюцца Л. Ф. Кістанава, М. І. Лешчанка, З. Н. Лявіт, У. В. Макараў, А. М. Сцяпанава, М. В. Шарамета і інш.
Ньямвезі
Ньямве́зі (саманазва Banyamwezi, літаральна "людзі месяца") — усходнеафрыканскі народ, карэнныя жыхары Танзаніі. Жывуць пераважна ў цэнтральнай і заходняй частках краіны. Агульная колькасць (2012 г.) - 1268 тысяч чал.
Сампольна
Сампольна (Sompolno) — горад у Польшчы. Размешчаны за 210 км на захад ад Варшавы і за 120 км на ўсход ад Познані. Уваходзіць у склад Канінскага павета Велікапольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Сампольна. Займае плошчу 6,21 км². Насельніцтва 3,6 тыс. чалавек.
Эдмонд Гарэгінавіч Кеасаян
Эдмонд Гарэгінавіч Кеасаян (Էդմոնդ Գարեգինի Քյոսայան; 1936 — 1994) — савецкі кінарэжысёр і сцэнарыст. Член КПСС з 1963 года.
Біяграфія
Нарадзіўся 9 кастрычніка 1936 года ў Ленінакане (цяпер Гюмры, Арменія). Вучыўся ў Маскоўскім эканамічным інстытуце (1954—1956), Ерэванскім тэатральным інстытуце (1956—1958). У 1964 скончыў рэжысёрскі факультэт УДІКа (майстэрня Я. Л. Дзігана). У рэжысуры дэбютаваў кароткаметражнымі тэлестужкамі, адзначанымі на Міжнародных кінафэстах («Лесвіца», Галоўны прыз Міжнароднага кінафестывалю ў Монтэ-Карла, 1962; «Тры гадзіны дарогі», прыз Мкф у Канне, 1963). У 1965 годзе экранізаваў п'есу А. У. Сафронава «Кухарка», адкрыўшы гэтай «калгаснай меладрамай» для шырокага гледача такія акцёрскія імёны як С. А. Святлічная і У. С. Высоцкі.
Ньямвезі
Гісторыя
Да XIX ст. ньямвезі не мелі супольнай дзяржаўнай арганізацыі, падзяляліся на шматлікія дробныя тэрытарыяльныя абшчыны на чале правадыроў-нтэмі. Барацьба паміж нтэмі прывяла да стварэння трох палітычных саюзаў — Уньяньембе, Ульянхулу і Урамба. Яны падтрымлівалі шчыльны ваенна-палітычны і гандлёвы саюз з суседзямі-сукума. У другой чвэрці XIX ст. на землі ньямвезі ўварваліся нгоні, выціснутыя з Паўднёвай Афрыкі зулусамі. З аднаго боку, ньямвезі былі вымушаны аб'ядноўвацца, каб супрацьстаяць ціску прышэльцаў. З другога боку, яны запазычвалі новыя метады вядзення вайны і ваеннай арганізацыі. Эканамічным падмуркам для аб'яднання сталі наладжаныя кантакты з суахілі. Гандляры з узбярэжжа наведвалі землі ньямвезі з канца XVIII ст. у пошуках золата, слановай косці і нявольнікаў. У 1852 г. суахілі заснавалі ў землях ньямвезі гандлёвы цэнтр Табора, які ператварыўся ў буйны горад. З узбярэжжа прывозілі агнястрэльную зброю, прадметы раскошы, новыя веды.
У барацьбе з нгоні асабліва вызначыўся правадыр Мірамба. У 1860-ых гг. ён здолеў канчаткова падпарадкаваць сабе ўсе абшчыны ньямвезі, паставіць пад кантроль гандляроў-суахілі і стварыць адзіную дзяржаву, якая аднак распалася пасля яго смерці ў 1884 г. Мпандаша, пераемнік Мірамба, быў вымушаны ісці на усё большыя саступкі для суахілі і паступова згубіў свой аўтарытэт. Сукума, саюзнікі ньямвезі, таксама былі саслаблены эпідэміямі і барацьбой з масаямі.
Эдмонд Гарэгінавіч Кеасаян
Біяграфія
У 1970-х гадах, працуючы на «Арменфільме», Кеасаян звярнуўся да нацыянальнай тэматыкі. Найболей вядомым фільмам гэтага перыяду стала псіхалагічная драма «Калі настае верасень» (прыз Мкф у Каіры, 1975), дзе рэжысёрская задума — выклікаць спагаду і сімпатыю да чалавека «на заходзе жыцця» — быў увасоблены таленавітым акторскім ансамблем у кіраўніку з А. Б. Джыгарханянам. Тэмай гістарычнай кінадылогіі «Зорка надзеі» па рамане С. М. Ханзадзяна «Мхітар Спарапет» стала змаганне армянаў пад правадырствам Мхітара Спарапета з турэцкімі заваёўнікамі.
З 1982 года Кеасаян ізноў працаваў на «Масфільме». Ім была пастаўлена кінааповесць пра герояў антыфашысцкага Супраціву «Недзе плача жаўтушка», драма пра ахвяр сталінскіх рэпрэсій «Ушэсце». Нягледзячы на ходкае ўяўленне пра Кеасаяна як пра «рэжысёра аднаго фільма» («аднаго цыкла»), ён здолеў паказаць сябе выдатным майстрам у працы з драматургічным матэрыялам, што добра разумеў спецыфіку кінамовы, унеслым вядомы ўнёсак у нацыянальны армянскі кінематограф; быў суаўтарам сцэнараў многіх сваіх фільмаў.
Памёр Эдмонд Кеасаян 19 красавіка 1994 года. Пахаваны ў Маскве на Кунцаўскіх могілках.
Ньямвезі
Культура
Галоўнымі традыцыйнымі заняткамі ньямвезі з'яўляюцца земляробства і жывёлагадоўля. У наш час земляробства мае большую эканамічную значнасць. У мінулым вельмі аўтарытэтным лічыўся занятак паляваннем. Вылучаліся групы прафесійных паляўнічых на сланоў, у асяродку якіх складваліся асобныя звычаі і традыцыі. Рамяство, за выключэннем кавальскай справы, не мела прафесійнай асновы, ім займаліся ў кожнай сям'і. Ладзілі барабаны, хатняе начынне, мэблю, табакеркі з рагоў дзікай жывёлы. Кавалі жылі ў аддаленых паселішчах, апрацоўвалі жалеза і медзь, рабілі дзіды, навершы стрэл, матыкі, якія потым абменьвалі на прадукты сельскай гаспадаркі.
Асноўным тыпам паселішча была вёска. Жыхары кожнай вёскі складалі суседскую абшчыну. Сваякі рэдка жылі ў адным і тым жа паселішчы. Маладыя сем'і часцяком пераязджалі ў іншую вёску. Гаспадаром у сям'і і ўладальнікам маёмасці заўсёды лічыўся мужчына. Шлюбу папярэднічала сватаўство, калі хлопец разам с сябрамі ішоў у дом будучай жонкі, каб заключыць дамову. Нявеста з'яўлялася ў доме жаніха разам з пасагам — хатнім начыннем. Сярод ньямвезі заўсёды была шырока распаўсюджана палігінія (у нашы дні практыкуецца пераважна мусульманамі), але частымі былі заляцанні да замужніх жанчын і разводы. Адной з найбольш важных прычын разводаў з'яўлялася шлюбная здрада жонкі. Шлюбная здрада мужа не была падставай для растання. Пры разводзе муж абавязваўся вылучыць частку маёмасці сваёй былой жонцы. Жанчыны таксама лічыліся галоўнымі спадчыннікамі пасля смерці мужа. Таму для бедных мужчын шлюб з разведзенымі і ўдовамі падаваўся выйсцем з цяжкага матэрыяльнага становішча, што правакавала іх заляцанні да заможніх замужніх. За паводзінамі ўдоў пільна назіралі малодшыя браты. Яны лічыліся галоўнымі спадкаемцамі і былі не зацікаўлены ў паўторным шлюбе ўдовай сястры.
Суседская абшчына рэгулявала землекарыстанне, часам займалася супольным абменам або продажам прадукцыі. У агульным карыстанні былі лес і крыніцы вады. На чале абшчын стаяў стараста. Акрамя таго існаваў інстытут правадыроў-нтэмі, якія чынілі суд, заключалі гандлёвыя дамовы ад імя абшчын, падчас вайны ўзначальвалі ваенныя сілы. Нтэмі мелі вялікую павагу і называліся бацькамі простых абшчыннікаў. Суд нтэмі разглядаў толькі найбольш цяжкія правіннасці — забойствы, чарадзейства, здрады. Да нтэмі маглі звяртацца з апеляцыямі. Пры нтэмі мелася патаемная рада, у якую ўваходзілі людзі рознага паходжання.
Ньямвезі вядомы сваімі арыгінальнымі прычоскамі. Цырульная справа да нашых дзён лічыцца мастацтвам. У вуснай фальклорнай творчасці вылучаецца цыкл гістарычных паданняў і казак пра вярхоўнага нтэмі Мірамба. Традыцыйная музыка і танцы выконваюцца пераважна мужчынамі, часцяком маюць рытуальны характар.
Мова
Мова ньямвезі адносіцца да групы моў банту, вельмі блізкая да мовы сукума. Падзяляецца на тры буйныя дыялекты. Існуе некалькі варыянтаў алфавіту на аснове лацінкі, якімі карыстаюцца місіянеры.
Рэлігія
Ньямвезі захавалі традыцыйныя рэлігійныя культы, заснаваныя на шанаванні духаў продкаў, прынясенне ім ахвяр і правядзенне ў іх гонар рытуалаў, накіраваных на падтрыманне раўнавагі сувязяў паміж жывымі і памерлымі. Богам-стваральнікам свету лічыцца першапродак Мулунгу. Згодна вераванням ньямвезі, ён даўно адышоў і іншы свет і мала ўплывае на навакольную рэчаіснасць. Распаўсюджана вера ў шматлікіх духаў прыроды.
Аднак большасць вернікаў адносіць сябе да мусульман (61%) і хрысціян (34%).
Жэўжык (персанаж)
Жэўжык  — адзін з персанажаў беларускай міфалогіі. Добры заступнік рэк і азёр або вадзяное боства.
Апісанне
Жэўжыка ўяўлялі як худога дзядка невялікага росту, з доўгай чырвонай барадой, доўгай шыяй, маленькай галавой, з доўгімі, але маленькімі рукамі, доўгімі пальцамі і тонкімі нагамі. Пры гэтым, Жэўжык неверагодна моцны і спрытны.
Лад жыцця
Жэўжык можа не толькі выратаваць чалавека з вады, ён у сілах утаймаваць вецер і нават буру. Жэўжыку падпарадкоўваюцца ўсе вадзяныя духі, у тым ліку Вадавік і Лазавік.
У Беларусі ёсць вядомыя прымаўкі, звязаныя з вобразам Жэўжыка:
Узброеныя сілы Беларускай Народнай Рэспублікі
Узброеныя сілы Беларускай Народнай Рэспублікі — узброеныя фарміраванні, ствараныя ўрадам БНР або датычнымі яго структурамі.
Гісторыя
20 кастрычніка Рада БНР звярнулася да канцлера Германскай імперыі, яшчэ раз просячы прызнання незалежнасці Беларусі і дазволу на стварэнне беларускага войска. Беларускія афіцэры, выкарыстоўваючы назбіраную сялянамі зброю, прыступілі да стварэння беларускіх войскаў, не чакаючы дазволу ад нямецкіх улад. Немцы адказалі арыштам стваральнікаў гэтых атрадаў, у тым ліку палкоўніка К. Езавітава, і пасадзілі іх у турму. Ад расстрэлу іх уратавала толькі Лістападаўская рэвалюцыя ў Германіі. 9 лістапада беларускі ўрад выдаў яшчэ адну пастанову аб фарміраванні войска. 11 лістапада ген. К. Кандратовічу, палкоўніку К.Езавітаву было даручана стварэнне штабу 1-га беларускага палка. К. Кандратовіч, як сябар Рады БНР, прапанаваў праект арганізацыі 20-тысячнага войска і паведаміў, што віленскія банкіры і грамадзяне ў падтрымку гэтай ідэі гатовы выдаткаваць значныя фінансавыя сродкі. Адзінай перашкодай, паводле ген. К. Кандратовіча, была неабходнасць згоды немцаў і пастаўка праз іх зброі.
А. Луцкевіч запратэставаў супраць прапановы генерала Кандратовіча, бо не верыў у «падтрымку мас» і быў перакананы ў адказе з боку немцаў. Тым не менш, ён стварыў дэлегацыю з Р. Скірмунтам, В. Савічам і інш., і адправіў яе да германскіх улад. Аднак як у Салдацкім Савеце 10-й арміі, так і ў генерала Э. Фалькенгайна дэлегацыя атрымала адказ. Генерал Фалькенгайн адказаў проста: «Калі ў полі бачання нямецкіх войскаў з’явяцца якіясьці ўзброеныя сілы, то мы звернем супраць іх свае кулямёты.».
Падчас сустрэчы ген. К. Кандратовіча з польскім камандуючым ген. Уладзіславам Вейткам, было вырашана, што кожная народнасць будзе мець уласныя аддзелы самааховы на прынцыпах аўтаноміі, і толькі ў выпадку агульнай пагрозы будзе падпарадкоўвацца агульнаму кіраўніцтву. Аднак да ўтварэння агульнага фронту супраць бальшавікоў не дайшло.
Дзейнасць Рады БНР у гэтым кірунку занепакоіла нават бальшавікоў. На бок Рады перайшлі беларускія эсэры, якіх бальшавікі атруцілі сваімі прапановамі аб кампрамісе (тыя эсэры ўдзельнічалі ў перамовах Луцкевіча з Леніным).
Аднак неспакой бальшавікоў не быў апраўданы. БНР не хапіла ні часу, ні арганізацыйных талентаў, каб у кароткі час стварыць баяздольныя войскі. Акрамя таго, ва ўрадзе БНР (Савеце Народных Міністраў) панавалі капітулянцкія настроі і ўвогуле неразуменне ва імя чаго ствараецца беларуская армія. Вярбоўка ішла павольна, а ў дабавак у гэтай арміі панавалі прабальшавісцкія погляды.
Лідары БНР паспрабавалі ўсталяваць кантакты з палякамі для сумеснага стварэння баяздольных часцей, але спроба не мела поспеху — палякі не былі зацікаўлены ў стварэнні беларускай дзяржавы, пагатоў «вялікай Беларусі», якая прэтэндавала на Вільню і Беласток, аспрэчваныя Польшчай. Наступнай спробай быў зварот да адміністрацыі англійска-французскіх саюзнікаў на Поўдні Расіі. 13 студзеня 1919 года старшыня Беларускага нацыянальнага цэнтра Сцяпан Некрашэвіч і прадстаўнік Урада БНР Павел Вент звярнулія да камандуючага саюзнымі войскамі генерала Анры Бертло з просьбай пра стварэнне беларускага падраздзялення, што было дазволена і Павел Вент пачаў яго фарміраванне (гл. 1-я беларуская брыгада).
Перыяд польскай акупацыі (1919—1920)
Улетку 1919 года вялікая частка Беларусі была занята польскімі войскамі, з прычыны чаго было вырашана вярнуцца да арганізацыі беларускага войска. Беларускія палітычныя дзеячы пачалі перамовы з польскімі ўладамі на прадмет фарміравання войска. Па гэтай нагодзе ў Вільні была створана Беларуская ваенная камісія (БВК), старшыня якой Павел Аляксюк 9 чэрвеня заявіў: «Мы павінны стварыць сваё войска, якое побач з польскімі і іншымі войскамі вызваліць Беларусь ад бальшавізму». Тым не менш, палякі не спяшаліся з арганізацыяю беларускіх часцей: толькі 22 кастрычніка Юзафам Пілсудскім быў выдадзены дэкрэт, які дазваляе сфарміраваць 2 беларускіх батальёны і зацвердзіў БВК у складзе Паўла Аляксюка, А. Прушынскага (Алеся Гаруна), Г. Канапацкага, Ф. Кушаля і У. Мурашкі. Палкоўнік Канапацкі, акрамя таго, быў прызначаны галоўнакамандуючым войскам.
Штаб войска змесцаваўся ў Слоніме. Тутака ж былі арганізаваны афіцэрскія курсы. Абмундзіраванне і рыштунак для беларускіх часцей палякам далося атрымаць з Францыі, дзе захоўваліся запасы ваеннай маёмасці, пакінутага амерыканскім войскам. Ва ўсіх буйных беларускіх гарадах, падкантрольных палякам: Мінску, Слуцке, Бабруйску, Гародні, Баранавічах, Пінску, Лідзе, Брэст, Беластоку — была абвешчана мабілізацыя, адкрываліся пункты для вербавання і запісу добраахвотнікаў. Але не прайшло і месяца, як польскае камандаванне пераканалася ў бескарыснасці ідэі стварэння беларускага войска: беларусы, а асабліва сяляне, усімі сіламі пярэчылі мабілізацыі, і ў войска атрымалася прыцягнуць толькі 485 чалавек.
«Зялёнае войска»
У 1920 годзе чарговая спроба стварэння войска была прадпрынята Беларускай партыяй эсэраў. «Цяпер падышоў час, калі Беларуская рэспубліка не можа больш існаваць без беларускага войска, якое толькі адно можа зразумець правільныя справы перадавога беларускага народа і несці ўнутраную і вонкавую ахову Беларускай рэспублікі», — пісала эсэраўская газета «Змаганне». У адрозненне ад членаў рады і палякаў, эсэры распачалі крокі па стварэнні «зялёнага» войска на тэрыторыі савецкай Беларусі, менавіта якім мела быць стаць ядром беларускага войска. Арганізацыяю такіх «зялёных» атрадаў займаўся П. Злоцкі, праз якога беларускія эсэры кантактавалі з Расійскім палітычным камітэтам Б. Савінкова ў Варшаве, пазней рэарганізаваным у «Народны саюз абароны Радзімы і Волі» і мелым некалькі філіялаў у Беларусі. Але і на гэты раз стварыць нацыянальнае беларускае войска не атрымалася — у канцы 1920 гадоў Зялёнае войска налічвала не больш за 3 тысяч чалавек. Дэ-факта гэтыя сілы, як і сілы, фарміраваныя пры паляках годам раней, ужо не кантраляваліся ўладамі БНР, як і сама тэрыторыя Беларусі, аднак працэс іх фарміравання фармальна адбываўся пад іх кантролем
Слуцкае паўстанне
Чацвёртая рэінкарнацыя беларускага войска прыйшлася на кастрычнік 1920 года. З 15 па 16 кастрычніка ў Слуцку, занятым польскімі войскамі, беларусы склікалі з’езд прадстаўнікоў валасцей і мястэчкаў. На ім была абрана Слуцкая рада, якая ўзначальваецца эсэрам В. Пракулевічам, і абвешчана Слуцкая рэспубліка. 17 лістапада рада абвясціла ўсеагульную мабілізацыю з мэтай стварэння войска. Узбраенне і фінансавыя сродкі забяспечваліся палякамі. Аднак атрымалася сфарміраваць толькі 1-ю Слуцкую стралковую брыгаду ў складзе двух палкоў — Слуцкіх мушкецёраў і Гразаўскага, якая налічвала каля 4 тысяч чалавек. Падчас наступу бальшавікоў з 28 лістапада па 31 снежня 1920 года брыгада са зменным поспехам аказвала ім супраціўленне, але ў выніку была вымушана адступіць на польскую тэрыторыю. Выключэннем стаў толькі Беластоцкі батальён пад камандаваннем Н. Дзямідава, пакінуты ў нейтральнай зоне для працягу барацьбы ад імя БНР. 29 лістапада батальён з малымі стратамі (4 забітых і 10 параненых) прымусіў уцякаць 40-ы стралковы полк чырвонай арміі і ўзяў курс на Слуцк з мэтай злучэння са стралковай брыгадай, якая да таго часу ўжо спыніла барацьбу, накіроўваючыся ў Польшчу. Пазнаўшы пра гэта, Дзямідаў працягваў апераваць на Мозыршчыне аж да студзеня 1921 года, пакуль таксама не быў вымушаны бегчы на польскую тэрыторыю. Асобны Беластоцкі батальён Н. Дзямідава лічыцца апошняй беларускай ваеннай часцю, якая пакінула Беларусь пад націскам бальшавікоў. Нягледзячы на тое, што рада БНР не мела да Слуцкага паўстання ніякага стаўлення, сучасныя беларускія гісторыкі лічаць яго эпізодам гісторыі БНР.
Форма і знакі адрознення
Недахоп абмундзіравання, а таксама яго шматстатнасць уплывалі на адсутнасць характэрнай формы ў войску БНР.
Слуцкая стралковая брыгада
Формай чыноў 1-й Слуцкай стралковай брыгады быў гарнітур з самаробнага сукна (куртка тыпу фрэнча і штаны-галіфэ), выраблены саматужным спосабам, і заячая шапка-вушанка. Афіцэры насілі старую форму ўзору Расійскай імперыі, польскі строй мадэлі 1919 года (Антон Борык). Наплечнікі ў афіцэраў з зорачкамі без пасак. Колькаць зорак як у войску Аўстра-Вугоршчыны, Брытаніі і Польшчы (3 зорачкі ў капітана). На галаўных уборах магла ўжывацца нацыянальная эмблема «Пагоня».
Асобны атрад БНР у Балтыі
Ужываўся мадыфікаваны строй былой Расійскай імператарскай арміі з беларускімі знакамі адрознення мадэлі 1919 года. На шынэлях пятліцы з паскамі і зорачкамі. На кіцелях трохкутныя пятліцы з зорачкамі.
Супрацоўнікі місій
Ужываўся строй літоўска-беларускага войска з беларускімі знакамі адрознення мадэлі 1919 года (Езавітаў): у капітана на пятліцах чатыры зорачкі, цэшка бела-чырвона-белы трохвугольнік. Амерыканскі строй: на каўнеры ў капітана вянкі, на наплечніках тры зоркі (Ермачэнка).
Эстэры
Эстэры (складаныя эфіры) — вытворныя рэчывы ад карбонавых кіслот і спіртоў. Маюць агульную формулу R1—COO—R2, дзе R1 ды R2 — функцыянальныя групы спірту і карбонавай кіслаты.
Басра
Басра (араб. البصرة) — горад на паўднёвым усходзе Ірака, галоўны порт краіны. Адміністрацыйны цэнтр мухафазы Басра. Насельніцтва — 1.914.205 чал.
Гісторыя
Заснаваны ў 637 або 638 г. халіфам Амарам як апорны пункт арабаў у заваяванай імі Месапатаміі. У 8-9 стст. адзін з найважнейшых культурных і эканамічных цэнтраў Халіфата. У 1258 разгромлены манголамі. У 1538 г. захоплены турэцкім султанам Сулейманам і ўвайшоў у склад Асманскай імперыі.
Цяперашні горад Басра паўстаў толькі ў XVII стагоддзі, пасля заняпаду Старой Басры. Калі Мурад IV заваяваў Багдад у 1638 г., уся вобласць перайшла да туркаў і цяперашні горад Басра зрабіўся галоўным горадам вялікага пашалыка. У канцы XVII ст. ім авалодалі персы, у 1701 г. туркі яго адваявалі, потым ў 1771 г. персы зноў занялі горад, але павінны былі саступіць яго ў 1778 г. туркам, а ў 1787 г. Басра перайшла да арабаў і, нарэшце, зноў да туркаў. З 1810 вахабіты неаднаразова пагражалі гораду і блакавалі яго, але пацярпелі ў 1815 годзе рашучае паражэнне ад егіпецкіх войскаў Ібрагіма-пашы. У перыяд 1832—1840 гг. Басра знаходзілася ў руках Мухамада Алі.
22 лістапада 1914 года акупаваны англійскімі войскамі, пасля Першай сусветнай вайны увайшоў у склад Ірака. Падчас Другой сусветнай вайны Басра, нароўні з іранскім Бушырам, была асноўным портам, па якім у СССР (праз тэрыторыю Ірана) дастаўляліся тавары па ленд-лізу (у асноўным ваенныя аўтамабілі сваім ходам). У 1980-87 гг. моцна пацярпеў (асабліва порт) ад іранскіх артылерыйскіх абстрэлаў падчас ірана-іракскай вайны, а таксама падчас ўварвання ЗША ў ходзе Іракскай вайны.
Кубак LG па снукеры 2001
Кубак LG 2001 (LG Cup 2001) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 12 па 21 кастрычніка 2001 года ў Гільд Холе, у Прэстане, Англія. Турнір стаў дваццатым розыгрышам кубка LG, які пад рознымі назвамі штогод праходзіў з 1982 года. Кампанія LG упершыню спансавала першынства. Прызавы фонд турніру склаў £617,200, з якіх £82,500 атрымаў пераможца.
Катастрофа Іл-103 пад Брэстам
Катастрофа Іл-103 пад Брэстам адбылася 14 чэрвеня 2015 года падчас выканання экіпажам самалёта «Беллесавія» вучэбнага задання. У выніку катастрофы загінулі абодва члены экіпажа.
Экіпаж абследаваў тэрыторыю на прадмет выяўлення магчымых пажараў, калі нечакана ўпаў каля вёскі Хабы пад Брэстам. Пілоты Міхаіл Юр’евіч Мядзведзеў і Аляксандр Іванавіч Барысюк загінулі. У канцы чэрвеня атрымалася расшыфраваць бартавы самапісец, які пацярпеў ад таго, што самалёт гарэў пасля падзення. У выніку расследавання СК РБ, якое завяршылася ў снежні 2015 года, было выяўлена, што ў самалёта адмовіў рухавік.
Макуа
Ма́куа (саманазвы Makhuwa, Macua, Makua) — народ у паўднёва-усходняй частцы Афрыкі. Жывуць пераважна на тэрыторыі Мазамбіка, а таксама ў ПАР, Танзаніі, Зімбабвэ, Каморскіх астравах і г. д. Агульная колькасць (2014 г.) - 1756 тысяч чал.
Паходжанне
Макуа лічаць, што паходзяць з гары Намулі на поўначы Мазамбіка. Адна з пячор Намулі разглядаецца імі як прарадзіма ўсяго чалавецтва. Лінгвісты мяркуюць, што продкі макуа мігрыравалі з поўначы разам з паўднёваафрыканскімі банту ў пачатку нашэй эры на ніжнюю плыню ракі Лімпопа. У VIII - XII стст. яны прасунуліся на паўночны ўсход, дзе сфарміравалі моўнае задзіночанне, якое стала асновай сучасных макуа.
На працягу 2 тысячагоддзя н. э. макуа стала кантактавалі з суахілі, а пазней — партугальцамі і іншымі еўрапейцамі, што з аднаго боку рабіла іх ахвярамі заваяванняў і гандлю рабамі, з іншага — садзейнічала запазычванню новых культурных элементаў і з'яўлення паселішчаў макуа на астравах Індыйскага акіяна і ўсходняга ўзбярэжжа Афрыкі. Культура макуа ў сваю чаргу паўплывала на іншыя народы.
Культура
Макуа здаўна займаліся земляробствам. Вырошчваюць проса, кукурузу, тытунь, каву, цукровы трыснёг і інш. Важную ролю адыгрывалі жывёлагадоўля і рыбалоўства. Асноўны тып паселішча — вёска. Памеры вёсак і знешні выгляд будынкаў адрозніваюцца ў залежнасці ад рэгіёна пражывання. У наш час многія макуа жывуць у гарадах, дзе працуюць у прамысловасці або займаюцца рамяством. У Мазамбіку і Танзаніі яны з'яўляюцца вытворцамі таннай яркай баваўнянай вопраткі, што з задавальненнем купляецца прадстаўнікамі іншых народаў. Сярод рамеснікаў значную частку складаюць жанчыны.
Земляробства лічыцца галоўным заняткам жанчын, таму зямля перадаецца па спадчыне ад маці да дачок. Адлік сваяцтва таксама вядзецца па жаночай лініі. Аднак галоўную ролю ў сям'і адыгрывае мужчына. Вяселлю папаярэднічае дамова паміж сем'ямі жаніха і нявесты. Сям'я жаніха дае выкуп свойскай жывёлай. Да вяселля маладыя не павінны дэманстраваць узаемныя пачуцці перад іншымі людзьмі. Пасля вяселля жаніх пераходзіць у дом нявесты. На ўзбярэжжы, дзе распаўсюджана палігінія, муж звычайна мае свой дом, а яго жонкі з дзецьмі жывуць разам з ім або ў асобных дамах. Пры гэтыым кожная жонка займаецца гаспадаркай самастойна, мае сваю зямельную ўласнасць.
Кухня макуа даволі разнастайная, паколькі развівалася пад уплывам розных традыцый. Большасць простых людзей штодзённа ўжывае ўгалі — густую кашу з кукурузы або проса. Да яе падаюць варанае або запечанае мяса, рыбу, стравы з зеляніны (сукумавікі). Распаўсюджаны святочны напой — моцная брага, якую ў літаратуры не зусім верна называюць півам.
Макуа шырока вядомы арыгінальнымі рамеснымі вырабамі, касметыкай з белай гліны мусіра, якая захоўвае скуру ад спякотнага сонца, жаночымі танцамі.
Мовы
Макуа размаўляюць на некалькіх блізкіх адна да адной мовах. Распаўсюджаны лацінскі і арабскі (сярод мусульман) алфавіты.
Рэлігія
Макуа захавалі многія рысы традыцыйнай рэлігіі — шанаванне гары Намулі, шматлікіх духаў прыроды і продкаў. У нашы дні большасць вернікаў макуа адносіць сябе да хрысціян (каталікоў і пратэстантаў). Але сярод макуа ўзбярэжжа поўначы Мазамбіка, ПАР, Каморскіх астравоў шмат мусульман.
Слесін
Слесін (Ślesin) — горад у Польшчы. Размешчаны за 230 км на захад ад Варшавы і за 100 км на ўсход ад Познані. Уваходзіць у склад Канінскага павета Велікапольскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Слесін. Займае плошчу 7,18 км². Насельніцтва 3,1 тыс. чалавек.
Словы Ісуса на крыжы
Словы Ісуса на крыжы (Сем апошніх слоў з крыжа) — сем выразаў, які традыцыйна адносяцца да Ісуса падчас Яго распяцця, сабраных з чатырох кананічных Евангелляў. Тры выказвання з'яўляюцца толькі ў Евангелле ад Лукі і тры толькі ў Евангеллі ад Яна. Астатнія выказванні з'яўляюцца як у Евангеллі ад Марка і Евангелля ад Матфея. У Евангеллі ад Марка і Матфея Ісус звяртаецца да Бога. У Евангеллі ад Лукі Ён даруе Сваім забойцам, супакойвае добрага злодзея, і аддае Свой дух у рукі Айцу. У Евангеллі ад Яна Ісус звяртаецца да Сваёй маці, кажа, што Ён прагне, і аб'яўляе аб завяршэнні Свайго зямнога жыцця.
Гэтыя сем словаў былі інтэрпрэтаваныя як маючыя асаблівае значэнне. Так як у 16-м стагоддзі яны сталі шырока выкарыстоўвацца ў багаслужэннях у Вялікую пятніцу, і былі напісаныя цэлыя кнігі для іх тэалагічнага аналізу. Сем апошніх слоў на крыжы, з'яўляюцца неад'емнай часткай літургіі ў англіканскай, каталіцкай, метадыстскай і іншых хрысціянскіх традыцый. Некалькі кампазітараў пераклалі семь словаў на музыку.
Сем словаў
Сем выказванняў з'яўляюцца часткай хрысціянскай малітвы, яны часта выкарыстоўваецца падчас Вялікага посту, Страснога тыдня і ў Вялікую пятніцу. Традыцыйны парадак выказванняў з'яўляецца:
2. Лук. 23:43: Сапраўды кажу табе, будзеш са Мною ў раi.
3. Ян. 19:26-27: ''Жанчына, вось сын твой. Сын вось, Маці твая''.
6. Ян. 19: 29-30: Адбылося.
7. Лук. 23:46: ''Ойча! У рукі Твае аддаю дух Мой''.
Традыцыйна, гэтыя сем прымаўкі называюць словы: 1. прабачэння, 2. выратавання, 3. адносін, 4. безнадзейнасці, 5. бедства, 6. трыумфу і 7. уз'яднання.
Сем словаў складзены з розных апавяданняў распяцця Ісуса і упарадкаваныя з усіх чатырох Евангелляў. У Евангеллях ад Матфея і Марка, Ісус цытуецца на арамейскай мове, вымаўляючы толькі чацвёртую фразу перад самай смерцю. У Евангеллі ад Лукі запісаныя першае, другое і сёмае выказванне. Трэцяе, пятае і шостае выказванне запісана толькі ў Евангеллі ад Яна.
Тлумачэнні
Апошнія словы Ісуса былі прадметам шырокага дыяпазону хрысціянскага вучэння і пропаведзі, а таксама вялікай колькасці аўтараў кніг, спецыяльна прысвечаных апошнім выказванням Хрыста. Некаторыя даследчыкі сцвярджаюць, што ў Бібліі сем з'яўляецца лікам дасканаласці, таму сем апошніх слоў звязваюцца з Божым стварэннем свету.
Словы: «''Божа Мой, Божа Мой! Для чаго Ты Мяне пакінуў''» як правіла, даецца ў транслітарацыі арамейскай з наступным перакладам (першапачаткова на грэчаскую мову). Гэтая фраза з'яўляецца пачатковымі словамі псальма 22, псальма пра пакуты, ласку і выратаванне Божае. Гэта была звычайная практыка для людзей таго часу цытаваць першыя радкі псальмаў. У абодвух Евангеллях, сведкі распяцця, якія чуюць словы Ісуса, разумеюць іх як заклік на дапамогу Іллі. Невялікія адрозненні паміж двума Евангеллямі, хутчэй за ўсё, адбыліся з-за дыялекта. У Матфея мова была больш пад уплывам іўрыта, тады як у Марка, магчыма, была больш гутарковай.
Чальчак прутападобны
Апісанне
Шматгадовая травяністая расліна вышынёй 50—120 см. Лісце да асновы паступова (клінападобна) звужанае, абсалютна голае, шызае, сядзячае, супраціўнае. Знешнія зубцы чашачкі (прыдаткі) амаль аднолькавай даўжыні з унутранымі або некалькі карацей. Пялёсткі ружова-пурпурныя.
Распаўсюджанне і экалогія
Ва Украіне від расце на заліўных лугах, па берагах рэк, азёр, ускраінах балот, паблізу вады — на ўсёй тэрыторыі звычайны; у Крыме, рассеяна у стэпавых раёнах, перадгор’ях і на паўднёвым беразе Крыма; меданосная расліна.
Ахоўваецца ў Расіі на тэрыторыі Маскоўскай вобласці і Удмурціі.
Выкарыстанне
Рэдка выкарыстоўваецца як дэкаратыўная расліна. Лекавая і меданосная расліна.
Гран-пры 2000 (снукер)
Гран-пры 2000 (Grand Prix 2000) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 13 па 12 кастрычніка 2000 года ў тэлфардскам міжнародным цэнтры, у Тэлфардзе, Англія. Турнір стаў 19-м розыгрышам гран-пры, які штогод праходзіў з 1982 года. Прызавы фонд турніру склаў £426,350, з якіх £62,000 атрымаў пераможца.
Лаўрын Клыбік
Лаўрын Клыбік (, в. Хадзявічы на Слонімшчыне — ) — беларускі грамадскі дзеяч, фармацэўт.
Біяграфія
Нарадзіўся 23 кастрычніка 1928 года ў багатай сям’і ў в. Хадзявічы ў Слонімскі павеце Навагрудскага ваяводства Польскай Рэспублікі. Бацька да арганізацыі калгасаў меў 25 гектараў уласнай зямлі.
У 1946 годзе прыбыў у Вялікабрытанію. Быў сябрам ЗБВБ. Запісаўся на курсы з праграмай сярэдняй школы. Пасля дэмабілізацыі пачаў працаваць памочнікам фармацэўта ў аптэцы. Пачаў хадзіць на вячэрнія курсы ў Лонданскі «Фінчлі-каледж». У 1952 годзе атрымаў атэстат аб сярэдняй адукацыі і выехаў у Бельгію.
У 1994 годзе пачаў частка прыязджаць у Беларусь. Наладзіў супрацоўніцтва з беларускімі медыкамі для апрабацыі гамеапатычнага сродку супраць хваробаў, выкліканых радыяцыяй на тэрыторыі Беларусі, забруджанай радыёнуклідамі ў выніку Чарнобыльскай катастрофы. У 1995 годзе выдаецца яго даследаванне «Уплыў радыеактыўнасці на жывыя арганізмы», якое выйшла на французскай мове ў Бруселі. У 1996 годзе ў Мінску ў Скарынаўскім цэнтры выступіў з дакладам «Гісторыя гамеапатыі», дзе распавёў не толькі пра гамеапатыю ў цэлым, але і пра тое, ці можна гамеапатычнай медыцынай лячыць радыяцыю. Перадаў некалькі каштоўных рэліквій для музея «Беларусы ў свеце», які тады існаваў у Мінску пры Цэнтры імя Францыска Скарыны: вышыты беларускім арнаментам касцюм, у якім ён выступаў у час вучобы ў Лювенскім універсітэце, дакументы, фотаздымкі 1940-1950-х гадоў, звязаныя з жыццём і дзейнасцю беларускай эміграцыі. У 1997 годзе прымаў удзел у Другім з’ездзе беларусаў свету і наведаў родную Слонімшчыну, вёску Хадзявічы, дзе нарадзіўся.
Памёр 9 студзеня 2005 года ў Бельгіі.
Друкарская (станцыя метро)
Насіла працоўную назву «Дом друку» (Дом печати). У 2016 годзе была зацверджана назва «Друкарская». Назва паходзіць ад Дома друку.
Паўстанне 1953 года ў ГДР
Паўстанне 1953 года ў ГДР, вядомае ў Германіі як Народнае паўстанне ў ГДР (Volksaufstand in der DDR) пачалося з страйку будаўнікоў Усходняга Берліна 16 чэрвеня 1953 года і на наступны дзень пераўтварылася ў шырока распаўсюджанае паўстанне супраць урада Германскай Дэмакратычнай Рэспублікі. Было жорстка задушанае танкамі Групы савецкіх войск у Германіі і Народнай паліцыяй. Нягледзячы на ўмяшанне войск СССР хвалю бунтаў і страйкаў было нялёгка спыніць. Нават пасля 17 чэрвеня дэманстрацыі прайшлі ў больш чым 500 гарадах і вёсках краіны.
XX з’езд КПСС
Дваццаты з'езд Камуністычнай партыі Савецкага Саюза праводзіўся з 14 па 25 лютага 1956 года. Стаў вядомым, дзякуючы «Сакрэтнаму дакладу» Мікіты Хрушчова, у якім ён асудзіў культ асобы і дыктатуру Іосіфа Сталіна.
Польскі камуністычны лідар Балеслаў Берут памёр у Маскве неўзабаве пасля з'езду.
Анатоль Анатолевіч Снадскі
Анатоль Анатолевіч Снадскі (, Мінск) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1965 годзе. Працаваў архітэктарам галоўным архітэктарам праектаў у Мінскпраекце, з 1981 года — начальнік бюро па інтэр’еры БелОМА.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1972 года. Пражывае ў Мінску.
Творчасць
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): інтэрнат трактарнага завода па вуліцы А. Кашавога, навучальны корпус кансерваторыі, Палац шлюбаў, жылыя дамы па праспекце Машэрава, добраўпарадкаванне парку Я. Купалы, паліклініка па вул. Караля (1967—1980) у Мінску.
Замчышча (Гарадок)
Замчышча — помнік абарончага дойлідства XIV—XVIII стст. Размешчаны ў паўночнай частцы в. Гарадок (Маладзечанскі раён).
Апісанне
Авальны ў плане дзядзінец (60х40 м), абкружаны з поўдня вадзяным ровам (шырыня 25—30 м), захаду і поўначы — магутным земляным валам (вышыня да 10 м). З усходу ў разрыве валу стаяла вежа (засталася круглая пляцоўка дыяметрам каля 7 м), якая ахоўвала ўезд у замак. Да ўваходу ў замак цераз роў быў перакінуты драўляны мост. На дзядзінцы знаходзіліся мураваныя і драўляныя жылыя і гаспадарчыя пабудовы. Падчас раскопак знойдзеная кераміка XIV—XVIII стст., сярод якой вылучаецца паліваная кафля з раслінным арнаментам і выявай арла.
Гран-пры 1999 (снукер)
Гран-пры 1999 (Grand Prix 1999) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 11 па 24 кастрычніка 1999 года ў Гільд Холе, у Прэстане, Англія. Турнір стаў 18-м розыгрышам гран-пры, які штогод праходзіў з 1982 года. Прызавы фонд турніру склаў £412,150, з якіх £62,000 атрымаў пераможца.
Новаваранцоўка
Новаваранцоўка (Нововоронцовка) — пасёлак гарадскога тыпу ў Новаваранцоўскім раёне Херсонскай вобласці Украіны за 160 км ад Херсона, раённы цэнтр.
Да ліквідацыі Запарожскай Сечы тут знаходзіўся казацкі зімнік. У 1821 г. сяло Мікалаеўку купіў граф Міхаіл Варанцоў, у гонар якога сяло неўзабаве і атрымала сваю сучасную назву. З 1956 г. паселішча мае статус пасёлка гарадскога тыпу.
Ваенны пераварот у Малі (2020)
Ваенны пераварот у Малі 2020 года быў абумоўлены незадаволенасцю насельніцтва дзейнасцю ўладаў, у прыватнасці карупцыяй, наступствамі пандэміі COVID-19 і актыўнасці ісламісцкіх групоўвак. Бунт скончыўся зрушэннем прэзідэнта Кейта і фарміраваннем ваеннага ўрада.
Ход падзей
18 жніўня атрады Узброеных сіл Малі зладзілі мяцеж. Салдаты на пікапах штурмавалі ваенную базу ў горадзе Каці, дзе адбылася страляніна да таго, як раздалі зброю з зброевага склада, і былі арыштаваны старэйшыя афіцэры. На вуліцах горада былі заўважаны танкі і бранятэхніка, а таксама ваенныя грузавікі, якія накіроўваліся ў сталіцу Бамако.
Мяцежнікі, узначаленыя палкоўнікам Садзіа Камара, арыштавалі міністра фінансаў Абдула Дафі, начальніка штаба нацыянальнай гвардыі, і Мусу Цімбіне, спікера Нацыянальнага сходу. Прэзідэнт Ібрагім Бубакар Кейта быў пераведзены ў бяспечнае месца.
Міжнародная рэакцыя
Прадстаўнікі ЕС і Афрыканскага саюза, а таксама ААН асудзілі дзяржаўны пераварот. З падобнай пазіцыяй выступілі таксама прадстаўнікі шэрагу краін, у тым ліку Францыя, ЗША , Канада , Расія , Турцыя і Кітай.
Эканамічная супольнасць краін Заходняй Афрыкі 20 жніўня прыпыніла членства Малі ў арганізацыі і наклала на краіну гандлёвае і фінансавае эмбарга з патрабаваннем перадачы ўлады грамадзянскім. Аднак ужо у кастрычніку, дзякуючы дыпламатычным намаганням ваеннай хунты, усе санкцыі скасаваны.
Сядзібна-паркавы комплекс Вадэйкаў (Галавічполе)
Гісторыя
Сядзібны дом пабудаваны ў 1935 годзе
Пры тым, што гэтую пабудову называюць «домам Вадэйкаў», насамрэч дом пабудаваў Ежы Іваноўскі. Менавіта ён у 1930 годзе ўспадкаваў палову Галавічполя, а Вадэйкам у той час належала другая палова. Пасля Ежы Іваноўскі на месцы згарэлага строга драўлянага, пабудаваў новы дом. А спраектаваў яго беларускі архітэктар Лявон Вітан-Дубейкаўскі. Адначасова з пабудовай дома Ежы Іваноўскі пасадзіў новы сад на 10 га, імаверна, з тых часоў недалёка ад дома захавалася і афіцына.
У савецкія часы дом стаў школьным інтэрнатам, а затым стаў уладаннем парафіі касцёла ў Старых Васілішках. Выкарыстоўваецца як каталіцкая капліца Святога Казіміра.
Архітэктура
Помнік архітэктуры неабарока. Яго складаную архітэктурна-пластычную кампазіцыю фарміруюць высокі мансардавы дах цэнтральнага прамавугольнага ў плане зруба, вальмавыя перакрыцці вуглавых алькежаў і мезанінаў. Вынасы пакрыццяў над фасадамі трымаюцца разнымі бэлькамі-кранштэйнамі. Элемент асіметрыі ў аб’ёмную кампазіцыю ўносяць 4-слуповы ганак з трохвугольным франтонам і вуглавая лоджыя. Неашаляваныя сцены прарублены прамавугольнымі аконнымі праёмамі розных памераў.
Раймунд VI Тулузскі
Раймунд VI (VIII) ( — ) — граф Мельгёя (1173—1190). як Раймунд IV, граф Тулузы, Сен-Жыля, Нарбоны, маркіз Готыі і Праванса з 1194 года, быў адным з найбуйнейшых феадалаў Лангедока ў Паўднёвай Францыі і адной з галоўных дзеючых асоб эпапеі, звязанай з Альбігойскім крыжовым паходам, з якога пачаўся заход самабытнай культуры Лангедока.
Бацькі і першыя шлюбы
Раймунд VI быў сынам Раймунда V, графа Тулузы, і Канстанцыі Французскай, дочкі караля Францыі Людовіка VI. Ён даводзіўся праўнукам Раймунду IV дэ Сен-Жылю, герою першага крыжовага паходу. Ажаніўшыся ў 1172 годзе першым шлюбам з Эрмесіндай дэ Пеле, ён атрымаў у пасаг графства Мельгёй, сюзерэнам якога быў Святы прастол; у 1211 годзе Папа Інакенцій III адабраў гэту зямлю. Пасля смерці Эрмесінды ў 1176 годзе ён у 1180 годзе ажаніўся з Беатрысай дэ Безье, дачкой Раймунда I Транкавеля, віконта Безье.
Раймунд VI і англійскі каралеўскі дом
У 1194 годзе Раймунд V памёр, і яго сын атрымаў у спадчыну яго ўладанні і тытулы як Раймунд VI. Рычард Львінае Сэрца, вызваліўшыся з палону і ўступіўшы ў канфлікт з каралём Францыі Філіпам II Аўгустам, намінальным сеньёрам Раймунда, палічыў патрэбным заключыць саюз з графам Тулузы, прапанаваўшы яму ў жонкі сваю сястру Іаану Англійскую, удаву караля Сіцыліі Вільгельма II, з якой Раймунд і ажаніўся ў 1196 г, пасля разводу з Бургонню. Але ў саюз з англічанамі ён так і не ўступіў — Філіп Аўгуст утрымаў яго, перадаўшы яму горад Фіжак.
Васалы Раймунда VI
У якасці графа Тулузскага Раймунд быў сюзерэнам графаў Арманьяка, Каменжа, Фуа, а таксама віконтаў Безье, Манпелье, Німа, Грэза і Радэз. У 1196 годзе ён падвергся адлучэнню за праследаванне манахаў абацтва Сен-Жыль, але ў 1198 годзе адлучэнне было знята.
У 1199 год у памерла Іаана Англійская, і ў 1203 годзе Раймунд VI ажаніўся з Элеанорай Арагонскай, дачкой караля Арагона Альфонса II.
Раймунд VI і Альбігойскі крыжовы паход
У часы кіравання Раймунда большасць насельніцтва ў Лангедоку вызнавала рэлігію катараў, якія зваліся тут альбігойцамі. Мясцовая знаць і асабіста граф шмат у чым сімпатызавалі катарам. Аднак гэтага вельмі не ўхваляў Святы прастол. Асабліва заўзятым праціўнікам катараў быў Інакенцій III, які стаў Папам у 1198 годзе. Ён адлучыў Раймунда, пасля чаго граф абяцаў не аказваць падтрымку катарам, быў прабачаны, але абяцання не стрымаў. Апошняй кропляй стала гібель у 1208 годзе папскага легата П'ера дэ Кастэльно ад рукі графскага служачага. Хоць дачыненне самага графа да гэтага злачынства даказана не было, гэта ўжо нікога не цікавіла. У 1208 годзе Папа зноў адлучыў Раймунда і заклікаў да паходу на яго землі, які ўвайшоў у гісторыю як Альбігойскі крыжовы паход. Раймунд VI, не вырашыўшыся падняць зброю ў абарону катарскай царквы і не да канца ўпэўнены ў сваіх васалах, супраціўлення не аказаў. У чэрвені 1209 годзе ён пагадзіўся прайсці ў Сен-Жылі зневажальную цырымонію публічнага пакаяння. Там жа ён абяцаў перадаць Папе сем замкаў і выканаць усе яго патрабаванні. Спачатку ён нават асабіста далучыўся да крыжакощ, але неўзабаве ўвайшоў у канфлікт з папскімі легатамі Арнольдам Амальрыкам і Мілонам з-за іх занадта жорсткіх, на яго погляд, патрабаванняў да Тулузы. Легаты адлучылі яго; Папа зняў адлучэнне пасля таго, як граф асабіста прыехаў у Рым, але правакацыі з боку легатаў вымусілі Раймунда ў 1211 годзе пайсці на адкрыты разрыў з каталіцкім лагерам.