cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Туршсу (Лачын)
Туршсу (Turşsu) — сяло ў Лачынскім раёне Азербайджанскай Рэспублікі.
У 1992—2020 гадах было пад кантролем узброеных сіл Арменіі і ўваходзіла ў Кашатагскі раён непрызнанай Нагорна-Карабахскай Рэспублікі. У ходзе Другой карабахскай вайны 1 снежня 2020 года сяло было занята ўзброенымі сіламі Азербайджана (армяне лічаць гэта акупацыяй).
Кшыштаф Кеслёўскі: Я так сабе…
«Кшыштаф Кеслёўскі: Я так сабе…» (Krzysztof Kieslowski: I'm So-So...) — біяграфічны дакументальны фільм Кшыштафа Вяжбіцкага пра польскага кінарэжысёра Кшыштафа Кеслёўскага. Сумесная вытворчасць Даніі і Польшчы.
Фільм быў зняты ў маі 1995 года, за 10 месяцаў да смерці Кеслёўскага. Прэм’ера фільма адбылася ў Даніі 8 снежня 1995 года.
Узнагароды
Паводле інфармацыі сайта «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 2 узнагародамі :
Гайшын
Гайшы́н (, Гайшин) — вёска ў Слаўгарадскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Кабінагорскага сельсавета. Побач з вёскай цячэ рака Сож.
Назва
Назва паходзіць ад уласнага імя-мянушкі Гайша, ад gaisus — марудны.
Гісторыя
Упершыню Гайшын згадваецца ў час Вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—1667 гадоў у лісце палкоўніка казакаў Івана Залатарэнкі да маскоўскага цара Аляксея Міхайлавіча (пад назвай Геншын). Таксама згадваецца ў гістарычных крыніцах ў 1708 годзе ў сувязі з падзеямі Вялікай Паўночнай вайны. Паводле рэвізіі 1773 года, у мястэчку Гайшын 510 рэвізскіх і прышлых сялянаў. У 1777 годзе пазначаны на карце «Атлас Магілёўскай губэрні». У 1784 годзе дзве сінагогі. У 1794 годзе належаў Францішку Сапегу. У 1846 годзе пабудавана драўляная царква Узнясення. У 1848 годзе належаў Вікенцію Парэбскаму. У 1864 годзе адкрыта народнае вучылішча, у 1889—1890 гадах у ёй 52 вучні, у т. л. 2 дзяўчынкі. З 1879 года Гайшын — уласнасць Смяроўскага, які валодаў 1272 дзесяцінамі зямлі, вадзяным млынам і паромам цераз раку Сож. У мястэчку двойчы на год праводзіліся кірмашы (5 мая і 1 кастрычніка). З 1912 года існавала аднакласная царкоўна-прыхадская школа. З 20 жніўня 1924 года да 30 лістапада 1961 года цэнтр Гайшынскага сельсавета Прапойскага раёна.
Да 23 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Васькавіцкага сельсавета.
Інфраструктура
У вёсцы працуюць крама, сельскі клуб, сельская бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт.
Трубадур (опера)
Трубаду́р (Il trovatore) — опера Джузэпэ Вердзі ў 4 дзеях, 8 карцінах, на лібрэта Сальваторэ Камарана і Леонэ Бардарэ. Прэм’ера адбылася 19 студзеня 1853 года ў рымскім тэатры «Апола». Нароўні з «Травіятай» і «Рыгалета» «Трубадур» лічыцца адным з найбуйнейшых твораў Вердзі, створаных у 1850-я гады.
Гісторыя стварэння
Вердзі задумаў напісаць оперу на гэты сюжэт у пачатку 1850 года, неўзабаве пасля заканчэння працы над «Луізай Мілер». У лісце ад 2 студзеня 1850 да Камарана ён просіць напісаць лібрэта па драме іспанскага драматурга Антоніа Гарсія Гуцьерэса (1813—1884) «Трубадур», дзеянне якой часткова адбываецца ў Альхаферыі. Камарана адказаў далёка не адразу: яго збянтэжыў сюжэт, які цэнзура магла палічыць крамольным. Тым часам Вердзі, скончыўшы ў 1851 годзе оперу «Рыгалета», ізноў патрабуе ад Камарана адказу. Нарэшце, у красавіку 1851 года Камарана даслаў Вердзі варыянт лібрэта, але яно не задаволіла кампазітара. Новы тэкст Камарана скончыць не паспеў: ён памёр улетку 1852 года, і астатнюю працу бярэ на сябе паэт Леонэ Бардарэ. Ашаломлены смерцю свайго сябра Камарана, Вердзі, тым не менш, працягнуў пісаць оперу і скончыў працу да канца 1852 года.
Пастаноўкі ў Беларусі
У Мінску выконвалася ў 1890—1891 гадах трупай В. Картавава на чале з В. Сукам; у 1899—1900 і 1903 — італьянскай трупай Ф.  Кастэлана.
На сцэне Дзяржаўнага тэатра оперы і балета Беларусі пастаўлена ў 1955 годзе (дырыжор Л. Любімаў, рэжысёр Л. Александроўская, мастак У. Кульваноўскі, хормайстар М. Прысёлкаў; ды Луна — А. Генералаў, У. Глазаў; Леанора — С. Друкер, Т. Шымко; Манрыка — М. Лазараў, І. Сайкоў; Азучэна — К. Кудрашова, Г. Цэпава), у 1964 (дырыжор Т. Каламійцава, рэжысёр Ю. Ужанцаў, мастак У. Кульваноўскі, хормайстар Аляксей Пятровіч Кагадзееў; ды Луна — А. Генералаў, В. Ганчарэнка, І. Сарокін, А. Саўчанка; Леанора — Л. Ганестава, Н. Ткачэнка, Г. Грышчанка, Г. Лебедзева, І. Адзінцова, Г. Паліванава, К. Старыкава; Манрыка — З. Бабій, В. Гур’еў, Б. Нікольскі; Азучэна — Л. Галушкіна, П. Дружына, Л. Анегіна, С. Данілюк); у Нацыянальным акадэмічным тэатры оперы ў 2001 (дырыжор А. Анісімаў, рэжысёр Б. Утораў, мастак Л. Ганчарова, хормайстар Н. Ламоновіч; ды Луна — У. Пятроў, А. Саўчанка, М. Майсеенка, А. Марозаў; Леанора — Т. Глаголева, Т. Траццяк, А. Раеўская, Т. Кнутовіч; Манрыка — С. Франкоўскі, У. Раеўскі, А. Тузлукоў; Азучэна — Н. Руднева, Н. Галеева, Т. Варапай, М. Аксёнцава). Апошняя версія з боку рэжысуры вытрымана ў традыцыях вялікай класічнай оперы, але ўмоўна-рэалістычная сцэнаграфія падкрэслівае эмрочна-рамантычны каларыт.
15-я грэнадзёрская дывізія СС (1-я латышская)
15-я вафен-грэнадзёрская дывізія СС (1-я латышская) (15.Waffen-Grenadier-Division der SS (lettische Nr. 1)) была сфарміраваная ў пачатку 1943 года (першапачатковая назва Lettische SS-Freiwilligen Division — «Латышская дывізія валанцёраў СС», перайменавана ў дывізію ў чэрвені 1944 г.), як і дывізія-блізнец, 19-я грэнадзёская дывізія СС (2-я латышская), з Латышскага легіёна СС.
Гісторыя
Пасля таго, як тэрыторыя Латвійскай ССР летам 1941 года была акупавана немцамі і была аб’яўлена акругай Летлянд пад кіраўніцтвам нямецкай грамадзянскай адміністрацыі, пачалося масавае ўступленне ў створаныя нямецкімі ўладамі латышскія паліцэйскія батальёны, якія былі названыя 6 лістапада 1941 года стралковымі камандамі (ням. Schutzmannschaften, скарочана Schuma — шума). З-за буйных страт зімою 1941/1942 гг. гэтыя часткі былі ўключаны ў склад нямецкіх злучэнняў. Так, 2-я пяхотная брыгада СС ужо восенню 1941 года атрымала 2, а да траўня 1943 года яшчэ чатыры латышскія “шумы”, перад тым, як была перайменавана 18 мая 1943 года ў Латышскую валанцёрскую брыгаду СС.
У лютым 1943 года быў выдадзены загад аб фарміраванні латышскай валанцёрскай дывізіі СС.Пад кіраўніцтвам вышэйшага камандавання СС і паліцыі рэйхскамісарыята Остланд дывізія павінна была быць падрыхтаванай да выкарыстання да канца чэрвеня 1943 года. Фарміраванне затрымалася з-за таго, што частка валанцёраў была перададзена латышскай валанцёрскай брыгадзе СС. На фронце дывізія з’явілася толькі ў кастрычніку 1943 года. Першапачаткова дывізія стваралася як валанцёрская, але пазней была ўведзены прызыў для ўсіх латышскіх мужчын.
Пасля паспяховага фарміравання і далучэння да групы армій “Поўнач” у лістападзе 1943 года дывізія ўступіла ў бой каля горада Новасакольнікі Пскоўскай вобласці, каб спыніць савецкі зімні наступ. Нягледзячы на жорсткі супраціў, латышы не здолелі спыніць рух савецкай арміі. У чэрвені 1944 года савецкія войскі ўступілі на тэрыторыю Латвіі і 13 кастрычніка ўступілі ў Рыгу. Пры прарыве фронта групы армій “Цэнтр” летам 1944 года дывізія была амаль знішчана, а рэшткі былі пераведзены ў Германію для папаўнення. Пасля даўкамплектавання дывізіі латышскімі работнікамі Працоўнай службы Рэйха дывізія была перададзена групе армій “Вісла” зімою 1945 года і выкарыстоўвалася ў Заходняй Прусіі і Памераніі. У маі 1945 года здалася войскам Саюзнікаў у Шверыне. У 1946 годзе пры амерыканскай і англійскай арміях былі створаны так званыя “вартавыя роты” (першай была названа рота Віестурса). Чатыры роты (каля 1000 чалавек), у тым ліку і рота Віестурса, увесну 1947 года перанялі ахову Нюрнбергскага палаца правасуддзя і турмы. Ну рукавах і пазней на касках у іх былі чырвона-бела-чырвоныя колеры Латвійскага сцяга.
Горкі
Го́ркі (, Горки) — горад раённага падпарадкавання ў Магілёўскай вобласці Беларусі, адміністрацыйны цэнтр Горацкага раёна, на рацэ Проні. За 86 км ад Магілёва, 3 км ад чыгуначнай станцыі Пагодзіна на лініі Орша—Крычаў. Вузел аўтамабільных дарог на Оршу, Магілёў, Чавусы, Мсціслаў, Смаленск. Насельніцтва 34 553 чал. (2017).
Эканоміка
Прадпрыемствы будаўнічых матэрыялаў, харчовай і мясцовай прамысловасці.
Культура
Дзейнічаюць 2 бібліятэкі, Горацкі раённы цэнтр культуры і Палац культуры БДСГА. На тэрыторыі горада для яго жыхароў створаная добраўпарадкаваная зона адпачынку — парк з сажалкамі.
Маецца добры вопыт працы школы мастацкіх рамёстваў. З’яўляецца месцам правядзення семінараў, навучання супрацоўнікаў школаў рамёстваў, якія працуюць у іншых раёнах.
Адукацыя
Пяць сярэдніх (адна з іх гімназія), адна вячэрняя, музычная, дзіцяча-юнацкая спартыўная школы, 6 дашкольных устаноў. Працуе Беларуская дзяржаўная сельскагаспадарчая акадэмія.
Медыцына
Горацкая цэнтральная раённая бальніца, раённая паліклініка, паліклініка БДСГА, працуе сетка аптэк.
Медыі
Сродкі масавай інфармацыі прадстаўленыя раённай газетай «Горацкі веснік» (тыраж 3 620 асобнікаў, перыядычнасць выпуску — 2 разы на тыдзень), газетай БДСГА «Савецкі студэнт» (тыраж 1 000 асобнікаў, перыядычнасць — 2 разы на месяц), раённым радыёвяшчаннем «Голас Горацкага краю» (выхад у эфір 9 разоў на тыдзень, агульны аб’ём вяшчання — 2 гадзіны 50 хвілін). У сетку кабельнага тэлебачання ўключана больш за 1,5 тыс. абанентаў. Разам з гэтым у Горках выдаецца прыватная агульнапалітычная газета «УзГорак» (тыраж 1 000 асобнікаў, перыядычнасць — 1 раз на тыдзень), штодзённа ў Інтэрнеце абнаўляецца сайт пра мясцовыя падзеі http://horki.info. Таксама свае сайты маюць Горацкая гімназія № 1 і Горацкі раённы выканаўчы камітэт.
Інфармацыя для турыстаў
У горадзе знаходзіцца дэндралагічны парк і батанічны сад БДСГА. Працуе спартыўны комплекс з басейнам, атлетычным залам, саўнай, стадыёнам. Дзейнічае кінатэатр «Крыніца». Спыніцца можна ў гасцёўні «Проня» або ў гасцёўні БДСГА.
Забудова
Тэрыторыю сучаснага горада рэчкі Проня, Капылка і Парасіца, а таксама чыгунка падзяляюць на 3 жылыя раёны: індывідуальнай забудовы, раён акадэміі і прамысловы. У цэнтральнай частцы размяшчаецца капітальная 1—2- і 3—5-павярховая забудова, 3—5-павярховыя будынкі знаходзяцца ў мікрараёне і ў паўночнай частцы. Раён БДСГА забудаваны 3—9-павярховымі жылымі дамамі.
Літаратура
Артыкулы ў энцыклапедыях
Рэкта (Слаўгарадскі раён)
Рэ́кта (, Ректа) — аграгарадок у Слаўгарадскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Свенскага сельсавета.
Назва
Рэкта — гідронім балцкага паходжання. Належыць да шэрагу такіх гідронімаў на Верхнім Падняпроўі, як напр. Рэкта (прыток Сянны), Рэкта (прыток Лабжанкі). Усе гэтыя формы ўзыходзяць да балцкага абазначэння арэха: літ. riešutas, лат. rieksts, пруск. reisis. Далей да літоўскага rišti, прускага *ristun "звязваць" (арэхі растуць "звязкамі", гронкамі).
Геаграфія
Знаходзіцца за 25 км у напрамку на паўднёвы захад ад горада Слаўгарад, за 95 км ад Магілёва, за 55 км ад чыгуначнай станцыі Рагачоў. Праз аграгарадок пралягае аўтамабільная дарога.
Гісторыя
Узнікла ў сярэдзіне XIX стагоддзя для абслугоўвання ўчастка шашы Масква — Варшава. У 1873 годзе 283 рэвізскія і 343 прышлыя селяніны. З 1874 года належала Мінюскаму, які ў 1882 годзе валодаў 561 дзесяцінай зямлі, 2 вадзянымі млынамі і карчмой. У 1884 годзе ў Бычанскай воласці Быхаўскага павета, меўся хлебазапасны магазін. У 1886 годзе 104 двары, 771 жыхар, 3 ветракі, яўрэйскі малітоўны дом. У 1900 годзе была царкоўнапрыходская школа, пры ёй заснавана бібліятэка для пазашкольнага чытання. У 1912 годзе існавала царкоўнапрыходскае вучылішча. У 1924—1961 гадах цэнтр Рэкценскага сельсавета.
Інфраструктура
У вёсцы дзейнічаюць аддзяленне паштовай сувязі, АТС, сельскі дом культуры, магазін, бар, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, комплексны прыёмны пункт, крама.
Раней дзейнічала ДУА «Рэкцянскі вучэбна-педагагічны комплекс дзіцячы сад — пачатковая школа», знесеная да 2023 года.
Партрэт невядомай (Нясвіж, Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь)
«Партрэт невядомай» — карціна са збораў Нясвіжскага замка, напісаная ў ХІХ стагоддзі невядомым мастаком. Захоўваецца ў калекцыі Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь ( ЗЖ 227. НММ РБ). Памер карціны —.
Паводле версіі А. А. Ярашэвіча на партрэце можа быць выява.
Да 1939 г. у калекцыі князёў Радзівілаў у Нясвіжы. Захоўваўся ў Вялікай сталовай зале (былой Гетманскай) у паўднёвай галерэі. Пасля 1939 г. трапіў у Мінск. У 1944 г. вывезены ў Германію, спачатку ў (№ 598/151), пазней перавезены амерыканскімі прадстаўнікамі ў Мюнхен (№ 14542/151). 17 мая 1949 перавезены ў Вісбадэн. Паступіў пасля рэстытуцыі з Германіі ў Дзяржаўны мастацкі музей БССР у 1957 г. ад ДМВП г. Масква ( № 129).
Пётр Фролавіч Прывалаў
Пё́тр Фро́лавіч Прыва́лаў (, в. Смалявічы Чарнігаўскай губерні, Расійская імперыя — 31 снежня 1951, Масква, РСФСР, СССР) — савецкі военачальнік, генерал-маёр (1940), удзельнік Першай сусветнай, грамадзянскай і Другой сусветнай войнаў.
Біяграфія
Пётр Прывалаў нарадзіўся 22 снежня 1898 года ў вёсцы Смалявічы Чарнігаўскай губерні ў сям’і працоўнага. Пасля сканчэння вясковай школы цягам сямі гадоў працаваў пекарам і чарнарабочым. У 1917 годзе быў прызваны ў царскае войска, браў удзел у Першай сусветнай вайне на Заходнім фронце, даслужыўся да звання унтэр-афіцэра. У сакавіку 1918 года далучыўся да Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, служыў ваяром марскога аддзела, удзельнічаў у бітвах з войскамі Юдзеніча і Калчака, быў паранены.
Пасля вайны да 1925 года Прывалаў камандаваў кулямётнымі ўзводам і ротай. У 1926 скончыў пяхотную школу ў Кіеве і да 1931 года камандаваў рознымі стралецкімі падраздзяленнямі. Пасля цягам двух гадоў Прывалаў служыў начальнікам штабу стралковага палка, і трох гадоў — яго камандзірам. У 1936—1937 гадах ён быў памочнікам камандзіра дывізіі. У чэрвені 1938 года прызначаны камандзірам 80-й стралковай дывізіі Кіеўскай асаблівай ваеннай акругі. 4 чэрвеня 1940 года яму нададзенае званне генерал-маёра. У маі 1941 года скончыў Вышэйшыя акадэмічныя курсы пры Ваеннай акадэміі Генеральнага штаба РСЧА, пасля чаго атрымаў прызначэнне камандзірам 192-й горнастралковай дывізіі ў Кіеўскай асаблівай ваеннай акрузе.
У пачатку Вялікай Айчыннай вайны дывізія Прывалава змагалася на Паўднёва-Заходнім фронце, брала ўдзел у прыгранічным змаганні і Кіеўскай абарончай аперацыі. У апошняй дывізія трапіла ў атачэнне і зазнала вялікія страты. У жніўні 1941 года пры спробе выйсці з атачэння Прывалаў трапіў у нямецкі палон. Утрымліваўся ў некалькіх нямецкіх канцэнтрацыйных лагерах. У пачатку мая 1945 года Прывалаў быў вызвалены з лагера Вайсенбург амерыканскімі войскамі. Праз савецкую ваенную місію па рэпатрыяцыі ў Парыжы быў перанакіраваны ў Маскву. Па праверцы ў органах НКУС 15 снежня 1945 года быў арыштаваны і аддадзены пад суд. У 1950 годзе Ваеннай калегіяй Вярхоўнага Суда СССР прысуджаны да найвышэйшай меры пакарання. Прысуд быў выкананы 31 снежня 1951 года. Пасмяротна рэабілітаваны 18 сакавіка 1968.
Заслаўе (геалагічнае агаленне)
Засла́ўе — геалагічнае агаленне адкладаў муравінскага міжледавікоўя каля г. Заслаўе Мінскага раёна ў пясчана-жвіровым кар’еры. Адкрыта ў 1979 годзе. Геалагічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння з 1984 года.
Янтарны (Гомельскі раён)
Янта́рны (, Янтарный) — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Пакалюбіцкага сельсавета.
Знаходзіцца непадалёк на паўночны ўсход ад горада Гомеля, непадалёк ад чыгуначнай ст. Сож.
Энергетыка Арменіі
Арменія вельмі слаба забяспечана паліўнымі карыснымі выкапнямі. Разведаны невялікія паклады нафты і прыроднага газу, але іх распрацоўка нават не пачата. За часам Армянскай ССР паліва пастаўлялася з суседніх рэспублік у абмен на электраэнергію ды іншую прамысловую прадукцыю. Адсутнасць значных паліўных рэсурсаў вынікла ў неабходнасці будаўніцтва АЭС. І толькі парожыстыя армянскія рэкі не пакідаюць краіну без энергіі айчыннага паходжання. Да уласна армянскіх энергарэсурсаў адносяцца і хуткі армянскі вецер, і гарачае армянскае сонца, на якія так актыўна намякаюць праціўнікі атамнай энергетыкі з ЕС. У 2017 армянскімі электрастанцыямі было выраблена 7,8 млрд кВт*гадз электраэнергіі, што на 6,1 % больш чым у папярэднім годзе, але па вытворчасці кВт*гадз на душу насельніцтва Арменія саступае большасці краін СНД.
Сёння і ядзернае паліва, і газ дзя ЦЭС, прадпрыемстваў і камунальнай гаспадаркі імпартуюцца з Расіі (усяго 2 млрд м³ расійскага газу ў 2018). Расіі належаць і многія аб'екты армянскай энергетыкі. Так размеркавальныя электрычныя сеткі, прыватызаваныя яшчэ ў 2002, у 2015 былі набыты групай «Ташыр», якая належыць расійскаму бізнесоўцу армянскага паходжання Самвэлу Карапецяну. У Арменіі няма нафтаперапрацоўчых заводаў, таму імпартуецца не сырая нафта, а выключна нафтапрадукты. У 2008 была скончана нітка газаправода Іран-Арменія, што дэманапалізавала газавы рынак. Аб'ёмы паставак з Ірана нязначныя (370 млн м³ у 2018) і аплачваюцца вырабленай электраэнергіяй.
Гідраэнергетыка
Гідрапатэнцыял Арменіі выкарыстаны на 43 %, ГЭС у структуры электраэнергетыкі краіны складаюць каля 25 %. У 1962 было завершана будаўніцтва ірыгацыйнага комплекса і каскада з шасці ГЭС на рацэ Раздан, распачатае яшчэ ў 1937, што на сённяшні дзень застаюцца найбуйнейшымі ў Арменіі. У гарах былі пракладзены тунэлі для вяртання вады ў Севан з мэтай папаўнення водных запасаў возера. У 2012 распачата будаўніцтва памежнай з Іранам Мегрынскай ГЭС на рацэ Аракс на самым поўдні краіны. Тэрмін здачы ГЭС праектнай магутнасцю 140 МВт быў адкладзены на 2020. На малых рэках працуюць малыя ГЭС.
Цеплаэнергетыка
У Ерэване, Раздане і Ванадзоры працуюць ЦЭС на прыродным газе, што за савецкім часам паступаў з Азербайджана ў абмен на электраэнергію, а сёння імпартуецца з Расіі і Ірана.
Тэкеста
Тэкеста, або тэгеста (Tequesta, Tekesta, Tegesta)  — зніклы індзейскі народ, карэнныя насельнікі паўднёвай прыбярэжнай часткі Фларыды на тэрыторыі сучасных ЗША.
Тэкеста ўзгадваліся іспанскімі мараплаўцамі з канца XVI ст. Іх назва паходзіла ад наймення галоўнай вёскі на паўднёвым усходзе Фларыды. Археолагі атаесамляюць тэкеста з культурай вандроўных плямён Глейдс, якая сфарміравалася ў канцы 1 тысячагоддзя. У запісах еўрапейскіх вандроўнікаў і місіянераў захавалася невялікая колькасць слоў на мове тэкеста, і яе карэктная навуковая атрыбуцыя не магчыма. Большасць даследчыкаў схіляецца да думкі, што па паходжанню тэкеста былі звязаны з плямёнамі поўначы Мексіканскага заліва.
Асноўнымі заняткамі тэкеста былі вандроўныя рыбалоўства, паляванне і збіральніцтва. Сезонна яны перамяшчаліся на прыбярэжныя астравы, каб пазбавіцца ад маскітаў. На астравах меліся паселішчы накшталт вёсак. Місіянеры паведамлялі, што яны шанавалі пудзілы дзікіх жывёл. У дакалумбавы перыяд продкі тэкеста стварылі такія помнікі, як курган Пампана-Біч з пахаваннем 1 тысячагоддзя і каменнае кола Маямі.
Кантакты паміж еўрапейцамі і тэкеста пачаліся ўжо ў XVI ст., аднак абмяжоўваліся выпадковым заходам караблёў у залівы на паўднёвым узбярэжжы Фларыды. У 1748 г. да іх у палон трапіў Брытан Хэман, чарнаскуры жыхар Бостана. Паводле яго нататак, апублікаваных у Лондане ў 1760 г., ён быў выкуплены капітанам іспанскага карабля, які стала заходзіў у мясцовыя воды і вёў гандаль з індзейцамі.
У 1743 г. іспанцы арганізавалі на землях тэкеста невялікую каталіцкую місію. Аднак іх з’яўленне было прахалодна прынята з боку мясцовых жыхароў, да таго ж місіянеры паведамлялі пра напады паўночных індзейцаў-мікасукі. Місія была хутка зачынена. У 1763 г., калі Фларыда была перададзена Вялікабрытаніі, тубыльцы перасяліліся на Кубу, дзе былі асіміляваны. Тым не меней, у Фларыдзе існуе супольнасць, якая сцвярджае, што яе чальцы з’яўляюцца прамымі нашчадкамі тэкеста.
NGC 3347
NGC 3347 (іншыя абазначэнні — ESO 376-13, MCG -6-24-7, PGC 31926) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) ў сузор’і Насос.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Спіс аб’ектаў PGC (1835001—1836000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1835001—1836000)
Спроба згону рэйса 448
23 студзеня 2001 года рэгулярны пасажырскі рэйс 448, які накіроўваўся з Саны ў Хадэйду, пілатуемы капітанам Амерам Анісам, быў сагнаны.
Boeing 727-2N8 кампаніі «Yemenia» вылецеў з міжнароднага аэрапорта Саны, здзейсніўшы прыпынак у аэрапорце Таіз-Аль-Джанад. На борце 101 чалавек — 91 пасажыраў, сярод якіх былі пасол ЗША у Емене, намеснік кіраўніка місіі ЗША у Емене і пасол Емена ў ЗША, і 10 членаў экіпажа.
Праз пятнаццаць хвілін пасля ўзлёту чалавек, узброены пісталетам, запатрабаваў ляцець у Багдад (Ірак). У дадатак ён сцвярджаў, што ў яго чамадане схавана выбухоўка. Лётны экіпаж пераканаў згоншчыка спачатку накіравацца ў Джыбуці, каб заправіцца дастатковай колькасцю паліва для дадзенага палёту.
Лайнер здзейсніў аварыйную пасадку ў міжнародным аэрапорце Джыбуці-Амбулі, дзе лётчыкі на чале з капітанам паветранага судна Амерам Анісам змаглі абяззброіць згоншчыка. Кіраўнік дзяржаўнага дэпартамэнту ЗША Рычард Баўчар назваў гэта «актам сапраўды ўзрушаючага дзеяння экіпажа». Адзіным пацярпелым апынуўся бортінжынер, які быў паранены падчас сутычкі з тэрарыстам.
Згоншчыкам аказаўся беспрацоўным іракцам, які спрабаваў працаўладкавацца за мяжой. У сакавіку таго ж года злачынца экстрадавалі ў Емен, дзе прысудзілі да 15 гадоў турэмнага зняволення.
Хведар Ільяшэвіч
Хведар Ільяшэвіч, або Ілляшэвіч (,  —, Ватэнштэт, Германія; Псеўданімы: Баец; М. Дальны; М. Д.; Святаслаў Залужны; Л. Іскра; Каласок; Лявон; Малады; Рабочы; Чырвоная кветка; крыптанімы: І-ч; Хв. І-ч; Х. І.) — беларускі паэт, празаік, крытык, гісторык, грамадскі і культурны дзеяч.
Біяграфія
У сям’і бацькоў, апроч Хведара, быў старэйшы сын Мікалай і дачка Ніна. У часе Першай сусветнай вайны сям’я была ў бежанстве.
Скончыў Віленскую беларускую гімназію, тамсама вучыўся і брат Мікола, потым выкладаў у гімназіі беларускую мову, літаратуру і гісторыю. Актыўна ўдзельнічаў у беларускім культурным жыцці, друкаваўся ў беларускіх часопісах. Як сябра Беларускай сялянска-работніцкай грамады, хадзіў па вёсках, распаўсюджваў ідэі беларускага руху, літаратуру. Па палітычных матывах двойчы арыштаваны польскімі ўладамі. У 1927 годзе звольнены з гімназіі, зняволены ў Лукішскую турму.
Канюк касматаногі
Касматаногі канюк, таксама Зімняк (Buteo lagopus) — птушка з атраду сокалападобных (Falconiformes) сямейства ястрабіных (Accipitridae).
Хведар Ільяшэвіч
Біяграфія
Пасля вызвалення з турмы зноў актыўны ў беларускай дзейнасці. Адначасова вучыўся на гістарычным факультэце Віленскага ўніверсітэта, у 1936 годзе абараніў дысертацыю «Друкарня дома Мамонічаў у Вільні (1575—1622)», атрымаў ступень магістра філасофіі. Ажаніўся, з жонкай Надзеяй жыў у Вільні, дзе ў іх нарадзілася двое дзяцей.
Не прыняў савецкай улады пасля далучэння Заходняй Беларусі да СССР у 1939 годзе, ведаючы лёс А. Салагуба, У. Жылкі, Ф. Аляхновіча, асабіста знаёмых і рэпрэсаваных пасля 1939 года А. Луцкевіча, У. Самойлы, М. Краўцова, Н. Арсенневай, Р. Шырмы. Сам не быў рэпрэсіраваны, да 1941 года працаваў у Віленскай беларускай гімназіі. Потым з сям’ёй пераехаў і жыў у Тапалянах каля Беластока.
Канюк касматаногі
Распаўсюджванне
Самы паўночны прадстаўнік групы, які мае кругапалярнае распаўсюджванне ў Еўразіі і Паўночнай Амерыцы.
Лад жыцця
Засяляюць адкрытую тундру і лесатундру. Кормяцца галоўным чынам лемінгамі і іншымі дробнымі паўночнымі млекакормячымі і птушкамі. Пералётная птушка, якая даходзіць на зімоўках да Паўднёвай Еўропы, Сярэдняй і Цэнтральнай Азіі і паўднёвых частак ЗША. Мноства птушак зімуюць на Украіне.
Хведар Ільяшэвіч
Біяграфія
Падчас вайны дзеяч Беларускага камітэта, з вясны 1943 года старшыня Беларускага нацыянальнага аб’яднання ў Беластоку, адзін з арганізатараў беларускага школьніцтва на Беласточчыне. Рэдактар штотыднёвіка «Новая дарога», тамсама публікаваліся яго артыкулы пра М. Забэйду-Суміцкага, Ф. Аляхновіча, У. Жылку і іншых беларускіх дзеячоў культуры. Падпісваў свае артыкулы псеўданімам ''М. Д.'' У кастрычніку 1943 года прыцягнуў да супрацоўніцтва з «Новай дарогай» Масея Сяднёва, які прыбыў з Магілёўшчыны. Летам 1943 года ў Беластоку выкладаў на трохтыднёвых педагагічных курсах для беларускіх настаўнікаў.
У ліпені 1944 года выехаў у Берлін, сям’я заставалася ў Беластоку. Працаваў у рэдакцыі «Раніцы». Займаўся выдавецкай дзейнасцю. Уваходзіў у кіраўніцтва падпольнай Беларускай незалежніцкай партыі, быў сябрам замежнага сектара ЦК БНП. Удзельнічаў у Другім Усебеларускім кангрэсе. Жонку, Надзею Ільяшэвіч, якая аказалася на тэрыторыі Польшчы занятай Чырвонай арміяй, некалькі разоў дапытвалі савецкія службы бяспекі. Пазней яна з дзецьмі пераехала ў Шчэцін, дзе і цяпер жыве дачка Ільяшэвіча — Марыля Марліч.
Пасля капітуляцыі Германіі жыў у англійскай зоне акупацыі ў лагеры для перамешчаных асоб у Ватэнштэце, настаўнічаў у мясцовай беларускай гімназіі, апекаваў беларускіх скаўтаў. У 1946 годзе ў Рэгенсбургу рэдагаваў часопіс «Шляхам жыцьця» (1946—1948), бюлетэнь «Апошнія весткі» (разам з Міколам Шылам). Пазней рэдагаваў і іншыя беларускія выданні.
Загінуў у аўтакатастрофе ў лагеры ў Ватэнштэце. Пахаваны ў паблізу Браўншвайга.
Творчасць
Вершы друкаваліся ў «Студэнцкай думцы», «Беларускай ніве», «Крыніцы». Да 1939 года выдаў тры зборнікі паэзіі — «Веснапесьні» (1922), «Зорным шляхам» (1932) і «Захварбаваныя вершы» (1936), а таксама кнігу пра літаратурную творчасць Ядвігіна Ш., шматлікія апавяданні, крытычныя артыкулы, рэцэнзіі і пераклады.
Аўтар кніг «Навагоднія запросіны» (1946), «У Купальскую ноч» (1946), «Песні выгнання» (1947), «Апавяданні» (1948).
У 1981 годзе выйшла кніга «Недапетая песня. Жыццё і творчая спадчына Хведара Ільяшэвіча». У 2000 годзе, дзякуючы Міхасю Казлоўскаму, выйшаў збронік выбраных твораў. У 2021 годзе ў выдавецтве «Кнігазбор» у серыі «Спадчына: агледзіны» выйшаў зборнік выбраных твораў, таксама ў зборніку апублікаваны ўспаміны блізкіх пра Ільяшэвіча, яго перапіска з Юркам Віцьбічам і Вольгай Таполяй.
У 1944 годзе ў Беластоку планаваў выдаць некалькі кніг лепшых твораў беларускай літаратуры ў серыі «Беларуская народная бібліятэчка», а таксама беларускіх перакладаў сусветнай класікі ў серыі «Бібліятэка перакладу». Выдаў у 1944 годзе ў Берліне 7 кніжак серыі «Народная бібліятэчка» (6 з іх на газетнай паперы) — Юркі Віцьбіча «Нацыянальныя сьвятыні» і «Вяліскія паўстанцы», Уладзіміра Глыбіннага «Смаленшчына — адвечная беларуская зямля», Арцёма Музыкі «Прыгоды Панаса і Тараса», Лявона Радзіміча (апавяданні «Адам і Ева», «Чабор»), Міколы Шчаглова «Беларуская музычная культура», зборнік «Дудар» (апавяданні В. Ластоўскага, М. Гарэцкага, А. Савіцкай, Ядвігіна Ш., А. Падгорнага, С. Палескага).
Рэкта-Міхайлаўка
Рэ́кта-Міха́йлаўка (, Ректа-Михайловка) — вёска ў Слаўгарадскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Свенскага сельсавета.
Гісторыя
Былыя выселкі. У 1910 годзе адносілася да Ракцянскага праваслаўнага прыходу.
Інфраструктура
У вёсцы дзейнічае дом сацыяльных паслуг.
Hej-loli
«Hej-loli» (Гэй-лёлі) — дэбютны альбом беларускага гурта «KRIWI», запісаны ў студыі «Soundman» (Берлін) у 1997 годзе.
Крытыка
Вітаўт Мартыненка згадаў альбом ў сваёй кнізе «222 альбомы беларускага року і ня толькі…»:
Чагадошчанскі раён
Чагадошчанскі раён (Чагодощенский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўднёвым захадзе Валагодскай вобласці ў Расіі. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляецца рабочы пасёлак Чагада.
Гісторыя
Чагадошчанскі раён быў утвораны ў 1927 годзе ў адпаведнасці з пастановай УЦВК.
Насельніцтва
Насельніцтва раёна па стане на 2017 год складала 12 345 чалавек.
Паазер’е
Паазер’е:
NGC 3347A
NGC 3347A (іншыя абазначэнні — ESO 376-4, MCG -6-24-2, AM 1038-360, IRAS10380-3609, PGC 31761) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) ў сузор’і Насос.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Пулай
Пулай — элемент эрзянскага народнага жаночага касцюма, які насілі на поясе.
Апісанне
Традыцыйны народны касцюм, які захаваўся ў шматлікіх сёлах Мардовіі і традыцыйнага пражывання эрзян за межамі рэспублікі. У цяперашні час апранаецца з нагоды свят і важных падзей. Захаваўшыся да сюль касцюмы перадаюцца ад маці дачкам.
Жаночы касцюм звычайна вырабляўся з белай тканіны і складаўся з доўгай белай кашулі, падабранай поясам, званым пулай. Спадніцу дапаўняў чырвоны або блакітны фартух з каўняром накшталт кафтана без рукавоў. Касцюм звычайна быў упрыгожаны вышыўкай з выкарыстаннем ракавінак. Пулай пры гэтым быў неад’емнай часткай эрзянскай дзяўчыны. Дзяўчына пачынала насіць яго ў падлеткавым узросце і насіла да старэйшага ўзросту.
Пула — гэта тканы пояс-валік, выкананы з конскага воласу і воўны, які можа важыць ад трох да пяці кілаграм. Пулай насілі на сцёгнах па-над кашуляй. Адрозніваюць пулай двух відаў: без валіка (пулоааркс, цёкакаркс) і з валікам (пулагай, пулай, пулакш). У яго аснове — прамавугольны кавалак кардона або лямца даўжынёй 20-30 см. Бачны бок упрыгожвалі вышыўкай, плоскімі гузікамі, ракавінамі, пазументам, махрамі з медных ланцужкоў і каляровых пацерак. Каб ніткі не блыталіся пула вымочваюць у адмысловым растворы.
Дарослая жанчына не магла з'явіцца на людзях без пулая, гэта прыраўноўвалася да з'яўленню без адзення. Жанчыны не здымалі яго нават летам падчас працы ў полі. Пулай меў сакральнае магічнае значэнне і выконваў ахоўныя функцыі абярэга: благое вока заблытваўся ў чорных тугіх нітках і не могло зрабіць жанчыну бясплоднай. Дадаткова ён служыў і для ўцяплення, зберагаючы жанчыну ад прастуды і пераахаладжэння нырак. Цяжкі пулай рабіў цела жанчыны больш моцным, а сцягна і ікры больш круглявымі.
На Сусветнай выставе ў Парыжы, жаночы эрзянскі касіцюм, прывезены Макарам Яўсеўевым, быў удастоены залатога медаля.
У жаночым пахавальным касцюме пулай адсутнічаў.
Тутак
Тутак (нарв.: Totak) — возера ў Нарвегіі.
Знаходзіцца ў муніцыпалітэце Він’е. Плошча 36,59 км². Размешчана на вышыні 687 м над узроўнем мора. Найбольшая глыбіня 306 м. Агульная даўжыня берагавой лініі — 70,48 км. Дадзенае возера з’яўляецца 10-м па глыбіні возерам Нарвегіі.
Кабінагорскі сельсавет
Кабінаго́рскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Слаўгарадскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — горад Слаўгарад (не ўваходзіць у склад).
Утвораны 6 лютага 1996 года ў складзе Слаўгарадскага раёна Магілёўскай вобласці. 17 ліпеня 2006 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Каменкаўскага сельсавета (9 населеных пунктаў: Агеева, Благадаць, Васход, Дубна, Казакоўка, Крамянка, Новая Каменка, Старая Каменка і Сычын). 23 снежня 2009 года ў склад сельсавета з Васькавіцкага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (Гайшын, Рудня, Чачораўка і Ясяновіца). 13 чэрвеня 2014 года скасавана вёска Казакоўка.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (15 населеных пунктаў) — 744 чалавекі, з іх 94,8 % — беларусы, 3,6 % — рускія, 0,9 % — украінцы. Станам на 2011 года ў сельсавеце 495 двароў, 1130 жыхароў.
Рагачоўскія павятовыя маршалкі
Спіс маршалкаў дваранства Рагачоўскага павета.
Філіпінскі даўгапят
Філіпінскі даўгапят, сірыхта, маомаг (Tarsius syrichta) — від прыматаў роду даўгапятаў сямейства даўгапятавых.
Апісанне
Даўжыня цела дарослай асобіны каля 10 см, хвост, пазбаўлены поўсці, даўжэйшы за цела. Сярэдняя вага самцоў — каля 134 г, самак — каля 117 г.
Галава буйная, акруглыя, здольная паварочваецца амаль на 360 °. Надзвычай буйныя вочы, прыстасаваныя для начнога ладу жыцця. Рухомыя вушы, добры слых. Заднія канечнасці асабліва развітыя і маюць падоўжаныя шчыкалатку. Даўгапят здольны рабіць з месца скачкі на адлегласць некалькіх метраў. Пальцы доўгія, які скончваюцца плоскімі падушкамі. Футра густое, шаўкавістае, ад шэрага да цёмна-карычневага колеру. Зубная формула: 2:1:3:3 ў верхняй сківіцы, 1:1:3:3 — у ніжняй, верхнія іклы адносна невялікія.
Арэал
Філіпінскі даўгапят — эндэмічны від, сустракаецца на некалькіх астравах Філіпін груп Вісайя і Мінданаа: на Бахоле, Самары, Лейтэ, Мінданаа.
Спосаб жыцця
Філіпінскі даўгапят — начная, пераважна насякомаедная істота. Жыве на галінах дрэў, кустах, у бамбукавых зарасніках. Можа пераскокваць з дрэва на дрэва, не спускаючыся на зямлю. У натуральных умовах не ўтварае ўстойлівых груп, кожная асобіна займае ўласную тэрыторыю трапічнага лесу (у сярэднім 6,45 га лесу для самцоў і 2,45 га для самак). Звычайна тэрыторыя самца перасякаецца з тэрыторыямі некалькіх самак.
NGC 3347B
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Сперылен
Сперылен (нарв.: Sperillen) — возера ў Нарвегіі.
Знаходзіцца ў муніцыпалітэце Ringerike ў графстве Buskerud. Плошча 37 км². Размешчана на вышыні 150 м над узроўнем мора. Найбольшая глыбіня 123 м. Агульная даўжыня берагавой лініі — 68 км.
Сацыялістычная партыя (Аргенціна)
Партыя была заснавана 28-29 чэрвеня 1896 Хуанам Хуста на з'ездзе сацыялістычных і прафсаюзных груп. У вытокаў СПА таксама стаяў сацыяліст-рэфармісты Нікалас Репетто. Сярод выбітных сацыялістычных лідараў Аргенціны быў Альфрэда Паласіас, які быў першым сацыялістычным парламентарыем ў Амерыцы (1904). У 1912 Хуста быў абраны дэпутатам Парламента Аргенціны, а ў 1924 году — сенатарам ад Буэнас-Айрэса. Ён узначальваў партыю да сваёй смерці ў 1928 годзе. З 1940-х партыя страціла частку прыхільнікаў з-за ўзнікнення хусцісіялізму, вылучалі, акрамя ўсяго іншага, патрабаванні сацыяльнай справядлівасці.
У 1918 годзе ад СПА адкалолася Камуністычная партыя Аргенціны. Пазней адбываліся і іншыя аддзяленні, найбольш вядомыя з якіх - Аргенцінская сацыялістычная партыя (з 1983 года - Сапраўдная сацыялістычная партыя; існуе і сёння, прадстаўлена адным дэпутатам) і Дэмакратычная сацыялістычная партыя (у 2002 годзе злілася з СПА). У 1972 годзе частка сацыялістычнай партыі разам з іншымі новымі групамі сфармавалі Народна-сацыялістычную партыю. У 2002 годзе некалькі партый аб'ядналіся з СПА.
З 1987 года партыя пасля працяглага перапынку прадстаўлена ў Кангрэсе, а з 2003 года — у Сенаце. Партыя карыстаецца вялікай падтрымкай у правінцыі Санта-Фе; цяперашні губернатар правінцыі — прадстаўнік партыі Гермес Біннер.
На прэзідэнцкіх выбарах 2011 лідар сацыялістычнай партыі атрымаў 16,8% галасоў на выбарах і заняў другое месца.
Tatra T6B5
Татрa T6B5 — мадэль трамвая. Выпускалася ў розных мадыфікацыях у перыяд 1985 па 2003 года кампаніямі CKD у Празе, Чэхаславакія (Чэхія) і "Поўдзеньмаш" ў Дніпры, Украіна.
Агульнае
Трамвайны вагон тыпу T6B5 (T3M) - чатырохвосны маторны трамвайны вагон, прызначаны для руху ў адным напрамку.
Трамвайныя вагоны могуць эксплуатавацца самастойна, або спалучана ў складзе двух ці трох вагонаў, якія кіруюцца з аднаго посту кіравання. Эксплуатацыя з прычапнымі вагонамі не дазваляецца. Эксплуатацыя двухвагоннага саставу можа быць забяспечана адным токапрыёмнікам. Пры эксплуатацыі саставу, у выпадку пашкоджання цягавага ланцуга першага вагона, кіраванне другім вагонам можна забяспечыць з пункта кіравання першага вагона.
Возік
Канструкцыя возіку забяспечвае надзейную эксплуатацыю вагона ў поўным дыяпазоне хуткасцей і загрузкі, а таксама спакойны ход з пункту гледжання пасажыраў і вадзіцеля. Асновай возіку з'яўляецца рама, звараная з пустацелых апорных бэлек і адлітых канцавых задзелак.
У возіку - два цягавыя рухавікі, падвешаныя на папярочнік, вось якіх паралельная з падоўжнай воссю возік. Круцячы момант рухавіка пераносіцца на рэдуктар тэлескапічным карданным валам. Сілы паміж калыскай і кузавам вагона пераносяцца люлькай, якая падрысорана камбінацыяй двух стальных вітых спружын. Яе рухі глушацца тэлескапічным амартызатарам. Складовай часткай возіку з'яўляецца механічны фрыкцыенным тормаз, змешчаны на вале рухавіка і электрамагнітны рэйкавай тормаз.
Возікі існуюць на тры каляіны: 1000 мм, 1435 мм і 1524 мм.
Кузаў вагона
Кузаў вагона зварной з стальных прэсаванага і пракатных профіляў. Папярочнік і падоўжнае мацаванне кансольных частак створаны з замкнёных апорных элементаў. У верхняй частцы заснавання знаходзяцца размеркавальныя каналы для кабельных злучэнняў і падвода ахладжаючага паветра да цягавых рухавікоў, у ніжняй частцы заснавання размешчаныя шафы электраабсталявання і дапаможныя прылады. Тарцавыя часткі, бакавіны і дах аздоблены стальной бляхай, паверхні якой пакрытыя амартызіруючай фарбай. Пол вагона выраблены з вадатрывалай фанеры, на якую наклеены неслізгальнае гумавае палавое пакрыццё. З мэтай доступу да кабеляў, змешчаных у кабельных каналах, сярэдняя частка падлогі здымная. Унутраная абліцоўка з саладаткавых або драўнінавалакністых пліт.
Вагон абсталяваны трыма чатырохстворчатымі складнымі дзвярыма. Дзверы кіруюцца электрамеханічна, механізм кіравання змешчаны над дзвярыма, у шафцы. Адлегласць свету ў адкрытых дзвярэй 1300 мм і дазваляе ўваход або выхад двух пасажырам адначасова. Дзвярны механізм абсталяваны предохранительной фрыкцыйнай муфтай.
Усе вокны вагона выраблены з бяспечнага шкла і мацуюцца ў гумавых профілях. Вокны лабавых частак вагона стабільныя, большасць астатніх вокнаў, уключаючы і левае бакавое акно кіроўцы адкрываюцца ў іх верхняй частцы.
Сядзенні для пасажыраў абіўныя. З мэтай больш зручнай ачысткі вагона, прастора пад сядзеннямі свабодная (акрамя месца пясочніцы і раз'ядноўвацеля батарэі).
Вентыляцыя пасажырскага салона натуральная, з дапамогай трох люкаў у даху вагона. Адкрываюцца вокны і ўваходныя дзверы, якія адкрываюцца пры ўваходзе і выхадзе пасажыраў. Ацяпленне салона робіцца электрычнымі ацяпляльнымі карпусамі, змешчанымі ў бакавых каналах кузава вагона і сілкуюцца ад сеткі. Рэгуляцыя магутнасці ацяплення двухступеністая.
Асвятленне пасажырскага салона люмінесцэнтнае, сілкуецца ад акумулятара з дапамогай індывідуальных транзістарных пераўтваральнікаў. Аварыйнае асвятленне забяспечваецца трыма асвятляльны карпусамі размешчанымі паблізу ўваходных дзвярэй. Знешняе асвятленне вагона з дапамогай лямпаў напальвання.
Месца вадзіцеля
Месца вадзіцеля - замкнёная кабіна, змешчаная ў пярэдняй частцы вагона. У сваёй верхняй частцы кабіна зашклёная і аснашчана перасоўнымі замыкаючыміся дзвярыма. Вялікія лабавыя вокны гарантуюць добры агляд з месца вадзіцеля. Абіўное сядзенне вадзіцеля можна рэгуляваць як уздоўж, так і па вышыні. Размяшчэнне элементаў кіравання і кантролю, як і вымяральных інструментаў у месцы вадзіцеля было прапанавана з улікам эрганамічных патрабаванняў. З мэтай забеспячэння шырокай зоны бачнасці на пярэдняй лабавое часткі вагона змешчаныя два «дворніка» з электрычным прывадам і апырсківацель. У верхняй частцы кабіны знаходзіцца лабавы перамотваемы транспарант і супрацьсонечная шырма. Вентыляцыя месца вадзіцеля або натуральная з дапамогай адкрываемага бакавога акна, або прымусова - вентылятарам калырыфера. Ацяпленне кабіны робіцца цёплым паветрам з каларыфера.
Электрычнае абсталяванне
У трамвайнага вагона выкарыстана электрычнае абсталяванне тыпу TV3, Складовай часткай гэтага электраабсталявання з'яўляюцца цягавыя рухавікі тыпу ТЕ 023 з уласнай вентыляцыяй. Цягавыя рухавікі асобных калясак злучаны паслядоўна і кіруюцца адным тырыстарным імпульсным пераўтваральнікам і разам з перамыкачом ездавога рэжыму на тармазной, з рэверсіруючымі кантактарамі, камутацыйнымі дросельнымі шпулькамі і кандэнсатарамі, якія змешчаны ў самастойна вентыляваным шафе. З прычыны таго, што кантактары ўключаюць і выключаюць сілавыя ланцугі без токавай загрузкі, іх тэрмін службы даўжэе. Для батарэйнай гаспадаркі выкарыстаны статычны пераўтваральнік. Гэтым дасягаецца высокая эксплуатацыйная надзейнасць і павышэнне электрычнай эфектыўнасці. Складовай часткай электрычнай аснасткі з'яўляецца сістэма абароны ад буксавання і юза, дзякуючы ідэальным регуляцыйным здольнасцям імпульснага тырыстарнага пераўтваральніка, якая забяспечвае хуткае выраўноўванне розніцы акруговых хуткасцей вядучых колаў. Гэта гарантуе не толькі эксплуатацыйную надзейнасць пры тармажэнні, але і памяншэнне зносу бандажоў. Патрабаваныя ездавыя якасці забяспечвае электронны рэгулятар. Апошні абсталяваны ланцугамі для прыёму сігналаў з інфармацыяй з кіруючай частцы вагона і з регуляционной завесы прывада вагона.
Армін Лашэт
Біяграфія
У 18-гадовым узросце ўступіў у ХДС. У 1981 годзе скончыў школу ў сваім родным горадзе Аахен і пачаў вывучаць права ва ўніверсітэтах Мюнхена і Бона. У 1986 годзе таксама пачаў журналісцкую дзейнасць — у прыватнасці, працаваў карэспандэнтам рэдакцыі навін на баварскім тэлебачанні Bayerisches Fernsehen. У 1987 годзе здаў першы дзяржаўны юрыдычны іспыт. Праз чатыры гады ён стаў галоўным рэдактарам газеты KirchenZeitung Aachen, з 1995 па 1999 год кіраваў выдавецтвам Einhard-Verlag.
Абраны новым старшынёй нямецкай партыі Хрысціянска-дэмакратычны саюз, якая ўваходзіць у кіроўную кааліцыю, 16 студзеня 2021 года. Яго кандыдатуру падтрымалі ўдзельнікі двухдзённага партыйнага з’езда, які праходзіў у рэжыме відэаканферэнцыі. Атрымаў у другім туры галасавання 521 голас супраць 426, пададзеных за кансерватара Фрыдрыха Мерца.
Пецькі
Назву Пе́цькі маюць:
Усцюжэнскі раён
Усцюжэнскі раён (Устюженский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўднёвым захадзе Валагодскай вобласці ў Расіі. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляецца горад Усцюжна.
Геаграфія
Усцюжэнскі раён мяжуе з Чарапавецкім, Чагадошчанскім, Бабаеўскім і Кадуйскім раёнамі, а таксама з Цвярской і Наўгародскай абласцямі. Плошча раёна складае 3558,60 км². Раён размяшчаецца ў басейне Рыбінскага вадасховішча.
Гісторыя
Тэрыторыя на якой зараз размешчаны раён у летапісах і іншых пісьмовых крыніцах называлася Жалезным Полем, была ў складзе Угліцкага ўдзела Маскоўскай дзяржавы, а з 1563 па 1685 гады ў складзе Угліцкага павета. Усцюжэнскі раён быў утвораны 1 жніўня 1927 года ў адпаведнасці з пастановай УЦВК.
Свяцілавіцкі сельсавет
Свяці́лавіцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Веткаўскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2009 года вёска) Свяцілавічы.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Свяцілавіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Веткаўскага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаванага Глухаўскага сельсавета, і рэарганізаваны ў Свяцілавіцкі нацыянальны рускі сельсавет. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Веткаўскім раёне БССР. У 1935 годзе сельсавет рэарганізаваны ў беларускі. З 12 лютага 1935 года ў складзе адноўленага Свяцілавіцкага раёна, з 20 лютага 1938 года — Гомельскай вобласці. З 17 снежня 1956 года ў складзе Веткаўскага раёна, з 25 снежня 1962 года — Гомельскага раёна, з 6 студзеня 1965 года — адноўленага Веткаўскага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Свяцілавіцкага сельсавета 8 населеных пунктаў. 27 жніўня 1991 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Рэчкаўскага сельсавета, 23 кастрычніка 1997 года — тэрыторыя скасаванага Навілаўскага сельсавета. У 2009 годзе скасавана вёска Скачок, у 2011 годзе — вёскі Акшынка, Быкавец, Габраўка, Гарусты, Гута, Новаіванаўка, Новы Малкаў, Петраполле, Рудня-Гулева, Рудня-Шлягіна, Рыслаўль, Рэчкі, Стары Малкаў, Старыя Грамыкі, Сымонаўка, Сяліцкая, Ухова, Хізы, пасёлкі Залужжа, Зарэчча, Камылін, Несцераўка, Падлогі, Падлужжа, Першамайскі, Пралетарскі, Усохі , у 2017 годзе — пасёлак Малінаўка.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1037 чалавек, з іх 92,3 % — беларусы, 6,4 % — рускія, 1,0 % — украінцы.
Пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС 26 красавіка 1986 года Свяцілавічы апынуліся на мяжы зоны высокага радыяцыйнага забруджвання. У 2004 годзе забруджванне глебы цэзіем-137 складала 19,38 Кі/км², стронцыем-90 — 0,43 Кі/км².
Валянцін Мікалаевіч Кашырын
Валянцін Мікалаевіч Кашырын (, Менск) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1967 годзе. Працаваў у Белдзяржпраекце, з 1971 года — кіраўнік групы архітэктараў, галоўны архітэктар праектаў БелНДІПгорадабудаўніцтва.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1971 года. Пражывае ў Мінску.
Творчасць
Асноўныя працы: генпланы Скідзеля (1968), Століна (1969), Дзятлава (1970), зоны адпачынку Лосвіда (1970); у аўтарскім калектыве: ПДП Навагрудка, Шчучына, Слаўгарада (1973), Іўя (1975), генпланы Мастоў (1971), Глуска (1973), Круглага, Веткі (1974), Чэрыкава, Воранава (1976). Апублікавана 12 артыкулаў у БелСЭ (1973—1975).
8-я кавалерыйская дывізія СС «Фларыян Гаер»
Пасле знішчэння большай часткі дывізіі пры штурме Будапешта 12 лютага 1945 года часткі, якія засталіся па-за межамі акружэння былі выкарыстаны пры фармаванні 37-й валанцёрскай кавалерыйскай дывізіі СС «Лютцаў».
Баявы шлях дывізіі
1 чэрвеня 1942 года кавалерыйская брыгада СС, створаная ў 1941 годзе з двух кавалерыйскіх палкоў, была развёрнута ў кавалерыйскую дывізію СС. Стварэнне дывізіі адбывалася на палігоне СС Дэнбіца. К канцу жніўня было створана 3 кавалерыйскіх палка і адзін артылерыйскі, а таксама шэраг дапаможных частак і служб забеспячэння. Фарміраванне дывізіі было скончана да канца жніўня 1942 года і з 25-га жніўня яна пачала адбываць у раён Магілёва. З Магілёва дывізіія была адпраўлена ў Оршу, а потым, увосень 1942 года, у Смаленск. У кастрычніку спешаныя часткі ўдзельнічалі ў баях на поўдзень ад горада Белы на рацэ Обша. У лістападзе дывізія, перададзеная ў склад 9-й арміі, была размешчана ў рэзерве каля горада Ярцава. У снежні дывізія ўвайшла ў склад 30-га армейскага корпуса і ўдзельнічала ў абарончых баях пад Скараходавым. З сярэдзіны снежня 1942 года па канец студзеня 1943 года дывізія адбівала атакі наступаючай Чырвонай Арміі каля Лутваца. Пад час гэтых баёў дывізія панесла значныя страты ў конскім складзе. 20 лютага дывізія была адпраўлена ў раён Бранска, а праз 4 дні — ў раён Дмітраўска — Дмітрыева-Льгоўскага. У тым раёне часткі дывізіі дзейнічалі да сярэдзіны красавіка, у тым ліку, часткова перадаваліся розным армейскім фарміраванням. Так, напрыклад, 2-гі кавалерыйскі полк, у спешаным выглядзе, у якасці ўмацавання, быў перададзены ў падпарадкаванне 137-й пяхотнай дывізіі. Потым дывізія была выведзена ў Бабруйск для папаўнення.
9 мая 1943 года дывізія была перададзена ў падпарадкаванне камандуючага антыпартызанскімі сіламі Эрыха фон дэм Бах-Зялеўскага. Пад яго кіраваннем дыізія ўдзельнічала ў антыпартызанскіх аперацыях на Палессі і Валыні. У сярэдзіне жніўня дывізіі быў прыдадзены яшчэ адзін кавалерыйскі полк, набраны з фольксдойчэ Усходняй Еўропы і Савецкага Саюза. Дывізія, такім чынам, складалася ўжо з 4-ох палкоў. У гэты ж час сама дывізія была перададзена ў склад 8-ай арміі. Прыбыўшыя часткі размяшчаліся на захад ад Харкава. Тут часткі дывізіі выкарыстоўваліся ў антыпартызанскіх аперацыях, а потым былі кінуты на фронт супраць савецкіх войск. Разам з іншымі нямецкімі часткамі дывізія адыйшла ў канцы верасня да Дняпра. У пачатку кастрычнка дывізія ўдзельнічала ў абароне Крамянчуга. Пакінуўшы Крамянчуг, дывізія адыйшла ў Берасоўку, адсюль кавалерыйсты СС адступілі ў раён Кіраваграда. У гэтым раёне часткі дывізіі зноў пачалі ўдзельнічаць у супрацьпартызанскіх аперацыях. У канцы 1043 года часткі дывізіі былі выведзены з фронту і адпраўлены ў Харватыю для папаўнення.