cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Чорнае мора
Флора і фаўна
З птушак распаўсюджаны чайкі, буравеснікі, качкі-ныркі, бакланы і шэраг іншых відаў. Сысуны прадстаўлены ў Чорным моры двума відамі дэльфінаў (дэльфінам-белабочкай і афалінай), азова-чарнаморскай звычайнай марской свіннёй (нярэдка званай азоўскім дэльфінам), а таксама белапузым цюленем.
Некаторыя віды жывёл, які не жывуць у Чорным моры, часам заносяцца ў яго праз пралівы Басфор і Дарданэлы цячэннем або прыплываюць самастойна.
Гідралогія і гідрахімія
Прылівы 0,1—0,2 м, згонна-нагонныя ваганні ўзроўню вады ля берагоў да 1,5 м. Салёнасць на паверхні складае 18,3 ‰, на дне дасягае 22,5 ‰. Розніцу салёнасці на паверхні і ў глыбіні падтрымлівае абмен вадой з морам Міжземным. З-за розніцы салёнасці, адсутнасці абмену вады з глыбіні і паверхні вядзе да знікнення кіслароду і ўзнікнення серавадароду. Гэта з'яўляецца прычынай адсутнасці арганічнага жыцця ў глыбіні.
Транспартнае значэнне
У наш час Чорнае мора не адыгрывае вялікай ролі ў камунікацыях, але ў старажытнасці тут ішлі вялікія купецкія шляхі (нават з Балтыйскага мора, які меў назву «З варагаў у грэкі» і праходзіў праз тэрыторыю Беларусі). Знайшло гэта адлюстраванне ў міфах і легендах, з якіх найбольш вядомыя «Вандроўка за залатым руном» і міф пра амазонак, якія павінны былі жыць у гэтых мясцінах.
Тым не менш Чорнага мора ўсё яшчэ адыгрывае вяліка транспартнае значэнне ў эканоміцы дзяржаў, якія абмываюцца гэтым вадаёмам. Істотны аб'ём марскіх перавозак складаюць рэйсы танкераў, якія забяспечваюць экспарт нафты і нафтапрадуктаў з портаў Расіі (у першую чаргу з Наварасійска і Туапсэ) і портаў Грузіі (Батумі). У чарнаморскім басейне шырока развіты кантэйнерныя перавозкі, існуюць буйныя кантэйнерныя тэрміналы. Развіваюцца перавозкі з дапамогай ліхтараў; працуюць чыгуначныя паромныя пераправы Іллічыўск (Украіна) — Варна (Балгарыя) і Іллічыўск (Украіна) — Батумі (Грузія). Развіты ў Чорным моры і марскія пасажырскія перавозкі (зрэшты, пасля распаду СССР іх аб'ём істотна паменшыўся).
Праз Чорнае мора праходзіць міжнародны транспартны калідор TRACECA (Transport Corridor Europe — Caucasus — Asia, Еўропа — Каўказ — Азія). Чарнаморскія порты з'яўляюцца канцавымі пунктамі шэрагу Пан'еўрапейскіх транспартных калідораў.
Па рацэ Дон, якая ўпадае ў Азоўскае мора, праходзіць рачны водны шлях, які злучае Чорнае мора з Каспійскім морам (праз Волга-Данскі суднаходны канал і Волгу), з Балтыйскім морам і Белым морам (праз Волга-Балтыйскі водны шлях і Беламорска-балтыйскі канал). Рака Дунай праз сістэму каналаў злучана з Паўночным морам.
Прамысловае рыбалоўства
У Чорным моры жыве каля 185 відаў рыб, але рыбалоўства слаба развіта, гадавая лоўля рыб складае 100 000 тон рыбы, у асноўным: анчоусы і скумбрыі.
Турызм
У наш час на берагах Чорнага мора вельмі развіты турыстычны бізнес. На берагах Румыніі, Балгарыі і Крыма, знаходзяцца курорты міжнароднага значэння.
Руслан Іосіфавіч Есьман
Руслан Іосіфавіч Есьман (нар., Мінск) — беларускі спецыяліст у галіне тэрмадынамікі, цеплафізікі і цеплаэнергетыкі. Доктар тэхнічных навук (1993), прафесар (1998).
Біяграфія
Скончыў Ленінградскі ваенна-механічны інстытут (спецыяльнасць «Палігонныя ўстаноўкі», 1963). Працаваў у Беларускім нацыянальным тэхнічным універсітэце (энергетычны факультэт, кафедра «Прамысловая энергетыка і цеплатэхніка», прафесар).
Навуковыя інтарэсы: цеплафізіка спецыяльных энергаэфектыўных тэхналогій машынабудавання і металургіі.
Мажга
Мажга (Можга, Можга) — горад (з 1926) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Мажгінскага раёна Удмурціі. Насельніцтва 47,8 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1835 годзе.
Горад размешчаны на рацэ Сюгінка, прытоку ракі Валы, за 93 км на паўднёвы захад ад Іжэўска.
Завод «Свет» (вырабляе бутэлькі для піва «Солодов»), дрэваапрацоўчы камбінат «Чырвоная зорка», прадпрыемствы харчовай прамысловасці.
Садоўшчына
Назву Садо́ўшчына маюць:
Іскандэр Муншы
Паходжанне
Іскандэр-бек Туркеман, нарадзіўся мяркуецца, у 1560/61 г. Паходзіў з азербайджанскага цюркскага качавога племя — туркеман. У юнацтве атрымаўшы добрае па тых часах адукацыю, паступіў на службу ў гвардзейскі кавалерыйскі корпус сефевидского шаха Мухамада Худабенде. Пазней служыў пад пачаткам Вязіраў Хатим-бека, дзякуючы апецы якога, атрымаў адкрыты доступ у архівы шахскага двара. Памёр як мяркуецца, у 1633/34 г.
Творчасць
Іскандэр Муншы з'яўляецца аўтарам найбуйнейшага крыніцы па гісторыі Сефевидского дзяржавы «Таріх-і Алем Арай-і'Абасі» («Гісторыя украшателей свету Абаса»). У ім апісана гісторыя Сефевидского дзяржава ад нараджэння да ўсшэсця на пасад шаха Абаса I, другі складаецца з двух кіраўнікоў, якія апавядаюць. першых 30 гадоў цараваньня шаха Абаса I. перыяд да смерці шаха Абаса I. Дадзеная праца захавана ў вялікай колькасці рукапісаў.
У складанні сваёй працы Іскандэр Муншы карыстаўся мноствам першакрыніц, у тым ліку і «Ахса-ат-таварах» Хасан-бека Румлу.
Яго праца атрымаў вялікую ацэнку яшчэ пры яго жыцці, дзякуючы якому яму было замоўлена напісанне працягу гео працы, названай «Таріх-і'алем ара».
Высокую ацэнку працы Іскандэра Муншы даў таксама акадэмік Бартольд.
NGC 5183
NGC 5183 (іншыя абазначэнні — UGC 8485, MCG 0-34-39, ZWG 16.79, KCPG 378A, IRAS13275-0127, PGC 47432) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сцяг Міньска Мазавецкага
Сцяг Міньска Мазавецкага — адзін з сімвалаў горада Міньск Мазавецкі.
Апісанне
Сцяг складзены з дзвюх аднолькавых па памеры жоўтай і сіняй палос з суадносінамі даўжыні і шырыні 5:8. У сярэдзіне жоўтай паласы размешчаны герб Міньска Мазавецкага.
Фандакаўскі мост
Фандакаўскі мост — аўтамабільны мост цераз раку Бярэзіну ў Бабруйску Магілёўскай вобласці. Па трасе праходзіць Георгіеўскі праспект, які злучае горад з аўтамабільнай дарогай рэспубліканскага значэння. Неафіцыйную назву Фандакаўскі мост атрымаў ад размешчанага побач фанерна-дрэваапрацоўчага камбіната (ФанДАК).
Будаўніцтва моста з жалезабетонных балак каробчатага сячэння пачалося ў 1980-я гады. Складаецца з дзвюх галін, даўжыня якіх складае каля 400 м. Мост мусіў звязаць горад з новым жылым масівам на левым беразе Бярэзіны, які так і не быў пабудаваны. Будаўніцтва аднавілася ў канцы 1990-х гг. 3 верасня 2001 года мост быў урачыста адкрыты ў прысутнасці Прэзідэнта Беларусі Аляксандра Лукашэнкі.
У снежні 2017 года быў закрыты пабудаваны па той жа тэхналогіі мост цераз Прыпяць у Жыткавіцкім раёне, на якім з’явіліся расколіны. Камісія, якая абследавала Фандакаўскі мост, прызнала яго патэнцыйна аварыйным.
Лістаед аблямаваны
Апісанне
Жукі сярэдняга памеру (6-10 мм) з падоўжна-авальным целам цёмнага, чорна-бурага, зялёна-чорнага, сіне-чорнага, радзей сіняга колеру. Бакавая баразёнка пярэдняспінкі пры аснове вельмі глыбокая са стромкай вонкавай сценкай. Па баках надкрылаў і па пярэднім іх краі да шчытка праходзіць цагельна-чырвоная аблямоўка. Эпіплеўры чырвоныя або цагельна-чырвоныя. Асновы вусікаў і часткова вяртлюгі ног жаўтаватыя.
Арэал
Еўразія. У Беларусі знойдзены адзінкавыя экземпляры ў некалькіх пунктах. На поўнач ад Мінска не адзначаны. Месцы пражывання: лугі, адкрытыя травяністыя ўчасткі на пералесках, узлесках, схілах узгоркаў, абочынах дарог, па берагах рэк. Мезаксерафільны від.
Асаблівасці біялогіі
Зімуе яйка або лічынка малодшага ўзросту ў подсціле або неглыбока ў глебе. Лічынкі развіваюцца ў красавіку-маі. Акукліваюцца ў глебе або ў подсціле ў другой палове мая або ў чэрвені. З канца чэрвеня да сярэдзіны ліпеня імага трапляюцца на раслінах, у другой палове ліпеня і ў жніўні жывуць ва ўкрыццях, пад камянямі, у подсціле, пад сухім гноем, неглыбока ў глебе і інш. Зноў на раслінах паяўляюцца ў канцы лета або ўвосень; пасля нядоўгага перыяду кармлення спароўваюцца і адкладваюць яйкі. Кармавыя расліны жукоў — розныя віды трыпутніку і палыну.
Катаіб Саід аш-Шухада
Адносіны
Групоўка лічыцца саюзнай Ірану. Стала адным з першых народных апалчэнняў, якія ў 2014 годзе сфармавалі Сілы народнай мабілізацыі. Мае цесныя сувязі з арганізацыяй Бадра і групоўкай Катаіб Хезбала. Супрацоўнічае з ліванскай партыяй Хезбала. Падтрымлівае сірыйскі ўрад Башара Асада.
Арганізацыя ўступала ў супрацьстаянне з ЗША, а таксама групоўкамі Ісламская дзяржава, Сірыйская свабодная армія, Фронт аль-Нусра, Хаят Тахрыр аш-Шам.
Зона актыўнасці
Арганізацыя месціцца ў іракскай правінцыі Салах-эд-Дзін. Яна таксама актыўна ў Сірыі, дзе яе асноўная ўвага надаецца абароне мячэці Саеда Зейнаб у паўднёвым прыгарадзе горада Дамаск.
Караль Ельскі (скульптар)
Ка́раль Е́льскі (да 1749—1824/1825, Вільня) — вялікалітоўскі мастак і скульптар канца XVIII—XIX ст.
Біяграфія
Бацька мастакоў і скульптараў Яна і Казіміра Ельскіх.
Творчасць
Прадстаўнік класіцызму.
Аўтар аздобы стукавай лепкай палацу ў Заслаўі, скульптурных твораў у Кухцічах, Цэпры, для касцёла бернардынцаў у Троках, надмагілля з партрэтным медальёнам К. Спампапі ў базыльянскай царкве у в. Чапцы паблізу Нясвіжа. Таксама стварыў (1786—1792) скульптуры св. Казіміра (з паўднёвага боку), св. Алены (у цэнтры) і св. Станіслава (з паўночнага боку) для франтона кафедральнага сабора св. Станіслава і Уладзіслава ў Вільні. У 1950 годзе скульптуры былі зняты, а ў 1997 годзе адноўлены скульптарам С. Кузмам.
Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі
Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры — навуковы цэнтр у Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі, у складзе Аддзялення гуманітарных навук і мастацтваў. Асноўнай мэтай Цэнтра з’яўляецца правядзенне навуковых даследаванняў у галінах мастацтвазнаўства, этнаграфіі, этналогіі, фалькларыстыкі, мовы і літаратуры. Цэнтр з’яўляецца дзяржаўнай юрыдычнай асобай.
Гісторыя
Створаны ў 2012 годзе ў выніку аб’яднання Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору імя Кандрата Крапівы і Інстытута мовы і літаратуры імя Якуба Коласа і Янкі Купалы. У 2015 была адноўлена дзейнасць Інстытута літаратуразнаўства імя Янкі Купалы і Інстытута мовазнаўства імя Якуба Коласа, якія разам з Інстытутам мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору імя Кандрата Крапівы ўвайшлі ў склад Цэнтра ў якасці філіялаў.
На 1 мая 2015 колькасць супрацоўнікаў Цэнтра складала 203 чал., у тым ліку 2 акадэміка, 5 членаў-карэспандэнтаў, 27 дактароў навук, 89 кандыдатаў навук.
Адміністрацыя
Дырэктар цэнтра — акадэмік НАН Беларусі Аляксандр Іванавіч Лакотка; першы намеснік дырэктара па навуковай рабоце — акадэмік НАН Беларусі Аляксандр Аляксандравіч Лукашанец; намеснік дырэктара па навуковай рабоце — Валерый Іванавіч Жук — дырэктар філіяла «Інстытут мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору імя Кандрата Крапівы».
Бруховычы
Бруховычы (Брухо́вичі) — вёска ў Ковэльскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Галобыўкай пасялковай абшчыны.
Спіс аб’ектаў PGC (1885001—1886000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1885001—1886000)
Лоры Андэрсан
Лора Філіпс Андэрсан (Laura Phillips Anderson; нар. года) — амерыканская спявачка, кампазітар і перфармансістка. Адна з найвыдатнейшых прадстаўнікоў эксперыментальнай электроннай музыкі 1960-x — 1970-x. У пачатку 1980-х гадоў яна звяртаецца да эксперыментальнага пост-панку і арт-попу і ўздымаецца на вяршыні хіт-парадаў са сваім а-капэла сінглам «O Superman (For Massenet)», першапачаткова які выйшаў невялікім тыражом на прыватным лэйбле. У 1991 годзе яна была сябрам журы на 41-м Берлінскім міжнародным кінафестывалі.
У 2007 годзе Лоры Андэрсан выйшла замуж за Лу Рыда, які на той момант быў яе партнёрам ужо пятнаццаць гадоў. Іх шлюб быў перарваны смерцю Рыда ў 2013 годзе.
Рэўнасць
Рэўнасць — непрыязна-варожае пачуццё ў адносінах да поспехаў, набыткаў або папулярнасці іншай асобы.
Усякія праявы рэўнасці ў грамадскай дзейнасці людзей, у працы, навуцы, палітыцы, адносінах паміж людзьмі лічацца адмоўнымі пачуццямі, бо яны заснаваны на эгаізме, славалюбстве і зайздрасці да поспехаў іншых людзей. Асаблівы выпадак - рэўнасць у адносінах паміж поламі. Псіхолагі адрозніваюць два віды рэўнасці: «тыранічную» і «ад ушчамлёнасці». Першая ўласціва звычайна людзям эгаістычным, дэспатычным, самазадаволеным, не здольным на бескарыслівае каханне. Рэўнасць «ад ушчамлёнасці» ўласціва людзям з недаверлівым характарам, няўпэўненым у сваіх магчымасцях, схільным бачыць небяспеку там, дзе яе няма.
Карл I Анжуйскі
Карл I Анжуйскі (Charles d'Anjou;  —, ) — заснавальнік Анжу-Сіцылійскага дома, кароль Сіцыліі ў 1266—1282, Неапаля з 1266, граф Анжу і Мэна з 1246, Граф Праванса і Форкальк'ера з 1246, тытулярны кароль Іерусаліма з 1277, кароль Албаніі з 1272, князь Ахейскі з 1278.
Нараджэнне і юнацкія гады
Карл I Анжуйскі быў самым малодшым сынам караля Францыі Людовіка VIII і Бланкі Кастыльскай. Нарадзіўся ён праз некалькі месяцаў пасля смерці бацькі. Яго маці, Бланка, стала рэгенткай каралеўства пры малалетнім каралі Людовіку IX. Дзяцінства Карла прыйшлося на той час, калі Бланка была вымушана падпарадкоўваць сваёй волі непакорлівую французскую знаць. У яе практычна не было часу займацца дзецьмі, у выніку чаго Карл з юных гадоў прывык спадзявацца толькі на сябе. Ён быў чалавекам высокага росту, моцнага целаскладу, з цёмна-аліўкавай скурай і меў царственны выгляд. Ён атрымаў добрую адукацыю, паважаў паэзію і мастацтва. Пры гэтым ён, як і яго старэйшы брат, быў набажны. Ён быў храбрым рыцарам, адрозніваўся разважлівасцю, стрыманасцю, цвёрдасць, праніклівасцю. Але разам з гэтым быў уладалюбівы, прагны і жорсткі.
Граф Анжу, Мена і Праванса
У 1246 года ў Карл быў пасвечаны ў рыцары і атрымаў багатыя апанажы Анжу і Мэн, якія завяшчаў яму бацькам (пры ўмове, што народзіцца сын). У 1246 годзе маці зладзіла яму шлюб з Беатрыс Праванскай, малодшай дачкой Раймунд Берынгера V, графа Праванса і Форкальк’ер. У яе былі 3 старэйшыя сястры, з якіх Маргарыта ў 1234 годзе ажанілася з старэйшым братам Карла, каралём Францыі Людовік ам IX Святым, Элеанора — у 1236 годзе з караля Англіі Генрыхам III, а Санча — у 1243 годзе з малодшым братам Генрыха III, Рычардам Карнуольскім, які стаў у будучыні каралём Германіі. У Раймунда Берынгера не было сыноў, таму ён па феадальнаму звычаю быў павінен падзяліць свае ўладанні паміж усімі дочкамі. Аднак ён, лічачы, што старэйшыя дочкі дастаткова ўзнагароджаны багатым пасагам і не жадаючы драбіць свае ўладанні, завяшчаў усе свае зямлі Беатрыс. Паколькі пасаг не быў выплачаны да канца, то старэйшыя дочкі палічылі сябе абдзеленымі. Маргарыта Праванская з тых часоў ненавідзела Карла, які неўзабаве пасварыўся і з удавой Раймунда Берынгера, Беатрыс Савойскай, якая патрабавала ў якасці ўдовінай долі графства Форкальк'ер.
Графства Праванскае знаходзілася ў васальнай залежнасці ад Свяшчэннай Рымскай імперыі як частка былога каралеўства Бургундыя. Карл адмовіўся прыносіць прысягу імператару Фрыдрыху II, які быў заняты іншымі праблемамі і не стаў змагацца за свае правы. Пры гэтым ранейшыя графы далі гарадам і знаці поўную свабоду, з чым Карл не збіраўся мірыцца. Калі ён упершыню прыбыў у Праванс, то з ім прыбыў натоўп юрыстаў і рахункаводаў, якія прыступілі да вывучэння яго графскіх правоў і прывілеяў. Гэта выклікала паўстанне правансальскага дваранства на чале з Баралем дэ Бо і Баніфацыем дэ Кастеллан, якое падтрымала графіня-ўдава Беатрыс. Паўстанне падтрымалі таксама гарады Марсель, Арль і Авіньён, якія асцерагаліся за сваю незалежнасць. Калі ў 1247 годзе Карл выехаў з Праванса для таго, каб фармальна ўступіць у валоданне графства Анжу і Мэн, гарады заключылі абарончы саюз, які ўзначаліў Бараль дэ Бо.
Разам з Людовікам IX у 1248 годзе Карл адправіўся ў крыжовы паход у Егіпет. Перад гэтым ён пайшоў на кампраміс з Беатрыс Савойскай, саступіўшы ёй графства Форкальк’ер. У крыжовым паходзе ён праявіў сябе храбрым воінам. Але ў час яго адсутнасці ў Правансе ўспыхнула паўстанне. у 1250 годзе брат адпусціў Карла разам з іншым братам, Альфонсам дэ Пуацье, дадому і ў кастрычніку ён вярнуўся ў свае ўладанні. З дапамогай ваеннай сілы і дыпламатыі Карл здолеў да жніўня 1252 года падпарадкаваць мяцежныя гарады. Карл памяркоўна абышоўся з кіраўнікамі паўстання. Бараль дэ Бо стаў яго верным паплечнікам, а ўсе тры гарады былі вымушаны прызнаць Карла сваім сюзерэнам.
Барацьба за графства Эно
У лістападзе 1252 года памерла маці Карла, Бланка Кастыльская, якая была рэгенткай Францыі ў час адсутнасці Людовіка IX. У выніку Карл быў вымушаны паехаць у Парыж, дзе ён разам з братам Альфонсам дэ Пуацье прыняў рэгенцтва. У гэты час Папа Рымскі Аляксандр IV прапанаваў Карлу карону Сіцылійскага каралеўства. Альфонс гэту прапанову не ўхваліў, а Людовік IX у сваім пісьме забараніў Карлу прымаць карону.
Супакаенне Праванса
У адсутнасць Карла ў Правансе зноў стала бунтаваць знаць, якую ўзначальвалі Баніфацый дэ Кастэлан і Беатрыс Савойскай. Вярнуўшыся ў Праванс, Карл па адзіночцы справіўся з незадаволенымі. Пры пасрэдніцтве караля Беатрыс у лістападзе 1256 года пагадзілася адмовіцца ад Форкальк’ер у абмен на вялікую суму і пажыццёвы пенсіён, якія пагадзіўся выплаціць Людовік. У тым жа годзе ён уціхамірыў і Марсель.
Умацаваўшы сваю ўладу ў Правансе, Карл стаў пашыраць свае ўладанні. У 1257 годзе ён набыў некалькі сеньярый у Альпах у дафіна В’енскага, акрамя таго ён атрымаў у прынца Аранскага Раймунда дэ Бо права рэгента Арэлацкага каралеўства. У 1258 годзе васалам Карла прызнаў сябе граф Вентымільі. У 1259 годзе Карл атрымаў сюзерэнітэт над Кунеа, Альба і Кераска ў паўднёвым П’емонце, у 1260 годзе — сеньярыямі Мандовы, Чэвы і Біандратэ ў Салуццо.
У пачатку 1262 года ў Правансе ў адсутнасць Карла ўспыхнула новае паўстанне, якое ўзначаліў Баніфацый дэ Кастэлан. Ён заручыўся падтрымкай Генуі і сыноў караля Арагона. Замяшчаў Карла Бараль дэ Бо, які захаваў яму вернасць нягледзячы на ўдзел у паўстанні свайго кузена Гуго, ён змог затармазіць паўстанне. Карл вярнуўся і дамовіўся з генуэзцамі, аддаўшы ім прыбярэжныя землі, пасля чаго прымусіў бегчы Баніфацыя і Гуго дэ Бо. Пасля гэтага ён пры пасрэдніцтве караля Арагона дамовіўся з Марселем. У выніку яму ўдалося ўціхамірыць Праванс, які да канца яго кіравання цалкам падтрымліваў усе яго пачынанні.
Барацьба за Сіцылійскае каралеўства
Манфрэд, сабраўшы войска, выступіў супраць Карла, але не адважыўся атакаваць лагер Карла, які размясціўся каля Цівалі. Пасля невялікай сутычкі Манфрэд адступіў, у выніку чаго страціў уладу ў Анканскай марцы, а яго ўплыў у Таскане аслаб. Да канца года Карл пры пасрэдніцтве Папы сабраў грошы, неабходныя для кампаніі супраць Манфрэда, і ў кастрычніку набраная ім армія выступіла з Ліёна і прыбыла ў Рым у студзені 1266 года. 6 студзеня Карл у Саборы Святога Пятра быў каранаваны як кароль Сіцыліі.
20 студзеня Карл з усімі сіламі выступіў на заваяванне Сіцылійскага каралеўства. 26 лютага каля Беневента адбылася бітва з войскам, якія ўзначальваў Манфрэд. У выніку армія Манфрэда была разбіта, а сам ён забіты.7 сакавіка Карл урачыста ўехаў у Неапаль, які стаў сталіцай яго каралеўства. Жонка Манфрэда, Алена, і яго дзеці трапілі ў палон і былі заключаны ў Ночэры. У выніку толькі дачка Беатрыс у 1284 годзе была выпушчана са зняволення.
Барацьба з Конрадзінам
У маі 1266 года Карл выканаў абяцанне, дадзенае Папе, і адмовіўся ад пасады сенатара ў Рыме, якая ў выніку ў чэрвені 1267 года дасталася аднаму з паплечнікаў Карла, Энрыке Кастыльскаму, брату караля Кастыліі Альфонса X. Папа Клімент быў вымушаны даць Карлу поўную свабоду дзеянняў у Паўночнай Італіі. Да канца 1266 года практычна ўся Ламбардыя апынулася ў руках Карла і яго саюзнікаў. У 1267 ў яго войскі падышлі да Фларэнцыі. Гэта выклікала ўцёкі кіруючых у Фларэнційскай рэспубліцы гібелінаў і прыход да ўлады радыкальных гвельфаў. Карл Анжуйскі быў абраны падэстам Фларэнцыі і заставаўся на гэтай пасадзе на працягу 13 гадоў, кіруючы знешняй палітыкай рэспублікі. Ён таксама быў прызначаны генеральным папскім вікарыем у Таскане. Падпарадкаваўшы Фларэнцыю, Карл працягнуў экспансію ў дачыненні да іншых гібелінскіх камун Тасканы. Пакуль Карл трымаў у аблозе Паджыбонсі, у ліпені 1267 годзе ў Ночэры памерла яго жонка Беатрыс.
Але ў Баварыі жыў сын нябожчыка імператара Конрада і ўнук Фрыдрыха II, Конрадзін. Знаць герцагства Швабія прызнала Конрадзіна сваім герцагам, барон Іерусалімскага каралеўства абвясцілі яго сваім каралём. Незадаволеныя Карлам сваякі Манфрэда ў канцы 1266 года пачалі сцякацца да яго. Занепакоены Папа Клімент выдаў булы, у якіх пагражаў адлучэннем любому, што прызнаў уладу Конрадзіна. Але восенню 1267 года на Сіцыліі пачалося паўстанне ў падтрымку Конрадзіна, а сам ён разам з войскам выступіў у Італію. Конрадзіна падтрымаў і сенатар Рыма, Энрыке Кастыльскі, пакрыўджаны на Карла, бо той не выдзеліў яму ніякіх уладанняў у заваяваным каралеўстве.
24 сакавіка 1268 года Конрадзін заехаў у Рым, дзе быў урачыста сустрэты. 14 жніўня ён з павелічэлым войскам выступіў на заваяванне сіцылійскага каралеўства. Пачуўшы пра гэта, Карл зняў аблогу Лучэры і накіраваўся насустрач Конрадзіну. 23 жніўня 1268 года адбылася бітва пры Тальякоца, у выніку якой войска Конрадзіна было разбіта, многія паплечнікі Конрадзіна трапілі ў палон. Конрадзін са сваім сябрам Фрыдрыхам Бадэнскім і некалькімі паплечнікамі ўцёк, але ў невялікім марскім порце Астурыя ўцекачоў схапілі і апазналі, пасля чаго выдалі Карлу. 29 кастрычніка 1268 года Конрадзін і Фрыдрых Бадэнскі былі публічна абезгалоўлены ў Неапалі. Гэтая пакаранне прывяло Еўропу ў стан шоку.
Зацвердзіўшы сваю ўладу над Паўднёвай Італіяй, а таксама стаўшы пратэктарам гвельфаў Ламбардыя і Тасканы, захаваўшы ў сваіх руках Анжу і Праванс, Карл стаў самым уплывовым чалавекам у Еўропе.
Кароль Сіцылійскага каралеўства
Неўзабаве пасля пакарання Конрадзіна Карл ажаніўся другі раз — з Маргарытай Бургундскай, якая прынесла яму трэць графстваў Танер Невер і Асер, а таксама чатыры невялікія сеньярыі, якія былі раскіданы па Паўночнай Францыі (Монмірай, Алюе, Торын’і і Брюн’і). Але адзіная дачка ад гэтага шлюбу памерла дзіцём, таму гэтыя ўладанні пасля смерці Маргарыты адышлі назад да яе сваякоў.
28 лістапада 1268 года памёр Папа Клімент IV, пасля чаго Рым перайшоў пад кантроль Карла — яго абралі сенатарам. Новы Папа Грыгорый X, быў абраны толькі восенню 1271 года, да гэтага Карл адзінаўладна распараджаўся ў Італіі, прысвоіў у адсутнасць Папы права прызначаць імператарскіх намеснікаў у Італіі. Да канца 1270 года ён падпарадкаў сабе ўсю Таскану. Вясной таго ж года Карл падавіў і паўстанне на Сіцыліі.
З паўстанцамі Карл абышоўся вельмі сурова. Многіх прыхільнікаў Гогенштаўфенаў Карл пакараў смерцю, кінуў у турму ці выгнаў. Карл абвясціў несапраўднымі ўсе ранейшыя наданні, дадзеныя пасля адлучэння Фрыдрыхам II і яго пераемнікамі. Гэтыя валоданні ён раздаў сваім прыхільнікам.
Праўленне Карла было ўмелым і эфектыўным. Яно забяспечвала правасуддзе і парадак, але папулярным ніколі не было і суправаджалася пакараннямі лідараў апазіцыі. Усе вышэйшыя пасады ў каралеўстве былі заняты правансальцамі ці французамі. Пачаўся паступовы дэмантаж цэнтралізаванай манархіі эпохі Готвіляў і Гогенштаўфенаў і ўкараненне французскай мадэлі феадальнага грамадства. Масавыя зямельныя наданні, ажыццёўленыя Карлам, суправаджаліся прадастаўленнем шырокіх імунных правоў новым уладальнікам. Кароль істотна абмежаваў сваё права на набыццё ленаў рэзка пашырыўшы кола нашчадкаў зямель. Было адменена абавязковасць атрымання каралеўскага згоды для ўступлення дваран у шлюб і ўведзена абмежаванне памеру рэльефу каралю, які аплачвацца пры пераходзе лена па спадчыне. Маючы патрэбу ў грашах, Карл Анжуйскі абклаў каралеўства высокім падаткам. Усё гэта выклікала незадавальненне насельніцтва.
Чаканка манет пры Карла Анжуйскім
Як любы суверэнны кіраўнік, стаўшы каралём, Карл стаў чаканіць свае манеты. Ён асабіста прыняў удзел у распрацоўцы праекта ў 1278 годзе. Таксама для распрацоўкі манет былі прыцягнуты лепшыя майстры манетных двароў Брындызі і Месіны. Манеты выпускаліся ў двух варыянтах: залатыя (Салюта д’Ора) і сярэбраныя (Салюта д’Аржента). Кіравалі выпускам Фларэнційскія мінмейстары Франчэска Фармікі і Джавані Фарціна. Пазней выпуск манет працягнуў яго сын Карл II і ўнук Роберт. Гэтыя манеты атрымалі назву Карліна (Carlino).
Спроба стварэння міжземнаморскай імперыі
Адной са сваіх мэт Карл зрабіў адваяванне Канстанцінопаля і аднаўленне Лацінскай імперыі. Для гэтага ён пры пасрэдніцтве Папы ў маі 1267 года памірыўся з апошнім імператарам Балдуінам II. Балдуін перадаў Карлу сюзерэнітэт над Ахейскім княствам і сюзерэнітэт над большасцю астравоў Эгейскага мора. Дагавор быў змацаваны заручынамі сына Балдуіна, Філіпа, і дачкі Карла Беатрыс, прычым у выпадку бяздзетнасці Філіпа ўсе правы на імперыю павінны былі адысці Карлу. Адначасова Карл заключыў дагавор і з князем Ахейскім Гільёмам II дэ Вілардуэнам, які рады быў прызнаць сваім сюзерэнам моцнага валадара. Шукаючы саюзнікаў, Карл заключыў таксама дагавор з каралём Венгрыі Белай IV, дамовіўшыся аб шлюбе дачкі, Ізабелы, з венгерскім прынцам Ласла, унукам Белы, і сястры Ласла, Марыі са спадкаемцам Карла, будучым Карлам II. Дзякуючы гэтаму шлюбу Анжуйская дынастыя пазней узышла на венгерскі трон.
Пасля перамогі над Конрадзінам Карл запатрабаваў у Гільёма Вілардуэна выдаць старэйшую дачку і спадкаемніцу Ізабелу за свайго другога сына Філіпа. Пры гэтым у дагавор быў уключаны пункт, што пры бяздзетнай смерці спадкаемніцы правы на Ахейскае княства пяройдуць Карлу. Шлюб быў заключаны ў 1271 годзе.
Паходу Карла супраць Візантыі перашкодзіла ўварванне Конрадзіна ў 1268 годзе. Пасля смерці Папы кароль Людовік IX сабраўся ў крыжовы паход і запатрабаваў дапамогі Карла. Адмовіць Карл не мог, але ён пераканаў брата адправіцца ў Туніс, эмір якога Аль-Мустансір аказваў дапамогу Манфрэду і Конрадзіну, а таксама даў прытулак іх прыхільнікам.
Крыжакі высадзіліся ў Афрыцы і з баямі дайшлі да старажытнага Карфагена. Але з-за затрымак шанц на перамогу быў выпушчаны. З-за вялікай цеснаты ў лагеры пачалася маравая пошасць, памёр сын караля Жан-Трыстан, а скора захварэў і сам кароль Людовік IX. 25 жніўня 1270 года ён памёр. Карл са сваім флотам прыбыў ужо пасля смерці брата і ўзяў камандаванне на сябе. Ён разбіў туніскае войска, пасля чаго эмір запрасіў міру, які быў заключаны 30 кастрычніка. Па выніках яго Карл аказаўся ў вялікім выйгрышы. Але няўдачы праследвалі крыжовы паход, хваробы працягваліся. Памёр кароль Навары Цібо. Флот Карла моцна пацярпеў ад шторму, многія караблі патанулі.
Завяршэнне паходу дазволіла Карлу вярнуцца да сваіх усходнееўрапейскіх праектаў. Буйнамаштабны паход на Канстанцінопаль яму прыйшлося адкласці, але ён змог адваяваць у дэспатаў Эпіра Дурацца і вялікую частку Албаніі. У лютым 1272 года ён абвясціў сябе каралём Албаніі. Але дзеянні супраць Візантыі былі немагчымыя, паколькі новы Папа Грыгорый забараніў Карлу прадпрымаць варожыя дзеянні, спадзеючыся на унію паміж дзвюма цэрквамі.
15 кастрычніка 1273 года быў адсвяткаваны шлюб паміж Філіпам дэ Куртэнэ і Беатрыс Анжуйскай. Праз некалькі дзён памёр імператар Балдуін II і тытул «імператар Канстанцінопаля» быў прызнаны за Філіпам.
Пакуль Карл знаходзіўся ў вымушанай бяздзейнасці, імператар Візантыі Міхаіл VIII Палеалог развіў бурную дыпламатычную дзейнасць, заключыўшы саюзы з каралямі Балгарыі і Венгрыі, а таксама з Нагаем, фактычным кіраўніком Залатой Арды. А ў 1274 годзе ён аб’явіў Папе, што прымае унію.
25 лістапада 1277 года быў абраны Папам Мікалай III. 24 мая 1278 года па яго патрабаванні Карл быў вымушаны адмовіцца ад пасады сенатара Рыма. Таксама ён прыклаў сілы да таго, каб памірыць зноў пасварыўшыхся Карла і імператара Рудольфа. Каменем спатыкнення стала графства Праванс. Паколькі намінальна яго граф лічыўся васалам імператара (хоць Карл аб гэтым палічыў за лепшае «забыць»), то ўдава Людовіка IX Маргарыта Праванская, якая ненавідзела Карла, звярнулася да Рудольфа з просьбай аддаць яе графства. Яе падтрымаў у гэтым кароль Англіі Эдуард I. Летам 1278 года паслы Маргарыты дамовіліся з Рудольфам аб траістым саюзе. Па дагаворы старэйшы сын Рудольфа, Гартман, ажаніўся з дачкой Эдуарда. Пасля каранацыі Рудольфа імператарам Гартман павінен быў быць прызнаны яго спадкаемецам і рымскім каралём, атрымаўшы пры гэтым Арэлацкае і В’енскае каралеўства, уключаючы Праванс. У жніўні Рудольф разбіў караля Чэхіі Пржэмысла Отакара II, з якім ён ваяваў з-за Аўстрыі. Пасля гэтага ў Рудольфа з’явілася магчымасць уварвацца ў Італію і Праванс. Толькі ў маі 1280 года Папе ўдалося прымірыць бакі. Карл пры гэтым адмовіўся ад намесніцтва ў Таскане. Пры гэтым Арэлацкае каралеўства ў перспектыве павінна было перайсці да ўнука Карла, Карла Мартэла, калі ён ажэніцца з Клеменцыяй Габсбург.
Жонкі і дзеці
Жонкі: 1-я жонка: Беатрыс Праванская 2-я жонка: Маргарыта Бургундская
Радыёспектраскапія
Радыёспектраскапія - вобласць фізікі, у якой даследуюцца працэсы паглынання і выпраменьвання узорам электрамагнітных хваль.
Калінаўка (Хіславіцкі раён)
Калінаўка (Калиновка) — вёска ў Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Уладзіміраўскага сельскага паселішча.
Брусята
Бруся́та — рака ў Крупскім і Бярэзінскім раёнах Мінскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Бярэзіна (басейн Дняпра).
Калінаўка (Хіславіцкі раён)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Калінаўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Калінаўку не вярнулі БССР.
Брусята
Даўжыня ракі 37 км. Плошча вадазбору 340 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 2,3 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,7 м/км. Пачынаецца з возера Нерыб у Крупскім раёне, упадае ў Бярэзіну за 2 км на захад ад вёскі Журоўка Бярэзінскага раёна. Цячэ па Цэнтральнабярэзінскай раўніне.
Калінаўка (Хіславіцкі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Брусята
Даліна ў вярхоўі невыразная, у сярэдняй і нізкай плыні трапецападобная, шырынёй да 2 км. Абалона пераважна двухбаковая, яе шырыня 0,3—0,5 км, месцамі да 0,8 км. Рэчышча ў высокай і сярэдняй плынях каналізаванае і выпрастанае на 27 км. Шырыня ракі ў межань 8—10 м. Асноўны прыток — рака Плаўня (злева).
Каля ракі населеныя пункты Міхеевічы, Дзмітравічы, Журоўка.
Кадзумі Такада
(高田 一美; нар. — ) — японскі футбаліст. У 1970—1975 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Вэлыкы Порск
Вэлыкы Порск (Вели́кий Порськ) — вёска ў Ковэльскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Галобыўкай пасялковай абшчыны.
NGC 5184
NGC 5184 (іншыя абазначэнні — UGC 8487, MCG 0-34-41, ZWG 16.81, KCPG 378B, PGC 47438) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Рэнтгенаспектральны аналіз
Рэнтгенаспектральны аналіз - інструментальны метад элементнага аналізу, заснаваны на вывучэнні спектру рэнтгенаўскіх прамянёў, якія прайшлі скрозь ўзор або былі выпушчаныя ім.
Беларускі дзяржаўны цырк
Гісторыя
Першы ў Беларусі цырк быў адкрыты на Саборнай плошчы (цяпер плошча Свабоды) 16 лістапада 1884. Гэта быў стацыянарны драўляны цырк — «Цырк братоў Нікіціным» на 800 месцаў, пабудаваны Аляксандрам Бачаравым па замове Пятра Нікіціна. Першым дырэктарам Мінскага цырка стаў вядомы прадпрымальнік і цыркавы артыст Пётр Аляксандравіч Нікіцін.
Рэнтгенаспектральны аналіз
Прынцып працы
Пры апрамяненні ў атама выдаляюцца электроны з унутраных абалонак. Электроны з знешніх абалонак пераскокваюць на вакантныя месцы, каб вызваліць залішнюю энергію ў выглядзе кванта рэнтгенаўскага дыяпазону або перадаць яе іншаму электрону з знешніх абалонак (ожэ-электрон). Па энергіі і колькасці выпушчаных квантаў судзяць аб колькасным і якасным складзе аналізаванай рэчывы.
Беларускі дзяржаўны цырк
Гісторыя
Цырк братоў Нікіціных неаднаразова рэканструяваўся і перамяшчаўся па раёнах горада. У 1930 годзе на яго базе ў Гарадскім садзе (цяпер парк імя Горкага) быў пабудаваны цырк-шапіто на 1200 месцаў. Цырк быў разбураны 25 чэрвеня 1941 года ў час бамбардзіроўкі горада фашысцкай авіяцыяй. Цыркавая трупа была эвакуіравана ў Маскву, затым у Омск. 7 лістапада 1941 года Беларускі цырк даў першае прадстаўленне для байцоў, якія сыходзілі на фронт.
У 1946 годзе дырэктар цырка Барыс Яфімавіч Кабішчар заняўся аднаўленнем цырка на ранейшым месцы. Адноўлены цырк-шапіто быў падораны Мінску горадам Арлом і меў 1200 глядзельных месцаў.
Рэнтгенаспектральны аналіз
Прынцып працы
Для аналізу спектру другаснага выпраменьвання ўжываюць альбо дыфракцыю рэнтгенаўскіх прамянёў на крышталі (хвалевая дысперсія), альбо выкарыстоўваюць дэтэктары, адчувальныя да энергіі паглынутага кванта (энергетычная дысперсія). Хваледысперсійны спектраметэр адрозніваецца высокай дакладнасцю, але працуе павольней, чым энергадысперсійны спектраметэр. Так руцінны эксперымент складае толькі некалькі хвілін. Сучасныя энергадысперсійныя мікрааналізатары не патрабуюць азотнага астуджэння, што спрашчае іх эксплуатацыю.
Беларускі дзяржаўны цырк
Гісторыя
Будаўніцтва новага стацыянарнага зімовага цырка пачалося ў кастрычніку 1954 года. Пабудаваны ён быў па праекце архітэктара У. А. Жукава на перакрыжаванні водна-зялёнага дыяметра Мінска (р. Свіслач і зялёная зона ўздоўж яе поймы) і пр. Незалежнасці. Уяўляе сабой круглае купальнае збудаванне з прамавугольным у плане трохпавярховым службовым корпусам. Галоўны фасад аформлены каланадай карынфскага ордара. Глядзельная зала мае арэну (дыяметр 13 м), 1668 месц, размешчаных амфітэатрам; аснашчана сучаснай тэхнічнай і цыркавой апаратурай. Вакол відовішчнай часткі знаходзіцца фае і гардэробы, памяшканні для артыстаў і абслуговага персаналу, залы для рэпетыцый, спецыяльныя памяшканні для жывёлы. У лютым 1959 года Беларускі дзяржаўны цырк адкрыўся з першым паказам.
Рэнтгенаспектральны аналіз
Прынцып працы
Вынікі аналізу могуць быць якаснымі (гэта значыць, адказваць на пытанне «з якіх элементаў складаецца ўзор?") або колькаснымі (адказваць на пытанне "якая колькасць кожнага з элементаў в ўзоры?)
Беларускі дзяржаўны цырк
Гісторыя
З верасня 2008 Беларускі дзяржаўны цырк знаходзіўся на рэканструкцыі і адчыніў свае дзверы ў адрамантаваным будынку ў лістападзе 2010 года. Падчас рэканструкцыі да старога будынку прыбудавалі адміністрацыйны будынак, зрабілі новую сучасную арэну. Касы размешчаны ў асобным будыначку ля галоўнага ўваходу.
Рэнтгенаспектральны аналіз
Прыборная рэалізацыя
Прыборы для правядзення рэнтгенаспектральнага мікрааналіза бываюць самастойнымі або спадарожнымі ў выглядзе прыставак ў іншых прыборах (гл. ніжэй).
РСМА ў электроннай мікраскапіі
Так большасць электронных мікраскопаў, у прыватнасці растравых электронных мікраскопаў, маюць хваледысперсійныя і/або энергадысперсійныя прыстаўкі. Для генерацыі характарыстычнага рэнтгенаўскага выпраменьвання выкарыстоўваецца электронны пучок мікраскопа. Прасторавае разрозненне рэнтгенаўскага мікрааналіза для растравых электронных мікраскопаў знаходзіцца ў вобласці 1 мкм, для тых, якія прасвечваюць - парадку некалькіх нм.
Вестготы
Вестготы або заходнія готы, германскае варварскае племя, якое пад час вялікага перасялення народаў эмігрыравала з усходу на тэрыторыю Заходняй Рымскай імперыі. Таксама, часткова насяляла і ў Усходняй Рымскай імперыі (Візантыі).
Уварванне на Балканы
Упершыню еўрапейцы даведаліся пра вестготаў, як пра асобны народ у 268 г., калі яны пачалі рабаваць балканскія правінцы Рымскай імперыі. Вестготы прайшлі правінцыі Панонію і Ілірыю, нават пагражалі самой Італіі. Але ўлетку таго жа года вестготы атрымалі паражэнне, каля сучаснай італьянска-славенскай мяжы, а затым яшчэ ў бітве пры Нішы, у верасні 268 г. На працягу наступных трох гадоў, у серыі кампаній імператараў Клаўдзія II і Аўрэліяна, германцы былі вернутыя праз Дунай, дзе яны пасяліліся ў Дакіі, якую Аўрэліян пакінуў у 271 г. У Дакіі вестготы прынялі арыянства, гэтая вера праіснавала ў готскім грамадстве да 589 г, калі кароль Рэкарэд I перайшоў у каталіцызм.
Вестготы засталіся ў Дакіі да 376 г, калі адзін з іх лідараў Фрытыгерн, звярнуйся да рымскага імператара Валента з просьбай аб магчымасці пасяліцца на паўднёвым беразе Дуная, у якасці федэратаў. Вестготы спадзяваліся знайсці сховішча ад гунаў, якія прыціснялі іх на захадзе, і знайшлі - рымскі імператар адказаў згодай. Аднак, імперскія афіцэры пачалі чыніць самаўпраўства і вестготы паўсталі, спусташыўшы Фракію, на што Валент адказаў баявымі дзеяннямі, з тым каб знішчыць вестготаў, аднак, патрываў цяжкае паражэнне пад Адрыянаполем у 378 г. З таго моманту, вестготы ўвесь час змагаліся супраць рымлян, складая зняважлівыя для рымлян перамір'і. Бітва пад Адрыянапольем была найважнейшай у гэтай вайне. Імператар Валент быў дрэнна дасведчаны аб памерах гоцкага войска і ўступіў у бітву, у якой сам быў забіты ў баю, а цэлае рымскае войска было знішчана. Такім чынам вестготы дабіліся магчымасці пасяліцца на тэрыторыі Рымскай імперыі.
Новы імператар Феадосій I, у 381 г., склаў мір з вестгоцкім правадыром Атанарыхам, які працягваўся да смерці Феадосія, да 395 г. Атанарых, аднак, памёр у тым жа годзе і ўлада перайшла да Аларыха I. Феадосій успадкаваў некампетэнтных сыноў, Аркадзя, які кіраваў на ўсходзе і Ганорыя на захадзе. А Аларых I быў здольным кіраўніком, у 396 г. ён прадпрыняў спробы захапіць Афіны, але напад праваліўся. Потым ён паспрабаваў увайсці ў Італію, але ізноў паход патрываў няўдачу. У 410 г Аларых здолеў захапіць і разрабаваць Рым. Праз некалькі дзён вестготы пакінулі горад і адправіліся на поўдзень, у Афрыку, але Аларых I раптоўна памёр і паход быў адложаны. Яго пераемнік Атаульф, павёў свой народ у Галію. Іспанія яшчэ ў 409 г. адчула прыход свеваў, аланаў і вандалаў. У 418 г. пад кіраўніцтвам Валія, вестготы склалі з рымлянамі пагадненне, паводле якога атрымалі дазвол на жыхарства ў Галіі, Аквітаніі і Нарбонскай Галіі пры ўмове, што вестготы знішчаць іншыя варварскія народы на гэтых тэрыторыях. Тут вестготы заснавалі царства са сваёй сталіцай у Тулузе. З цягам часу, з-за межусобных войн паміж варварскімі народамі, тэрыторыя каралеўства пашыралася.
Тулузскае каралеўства
У 451 г. вестготы гуляюць важную ролю ў час бітвы на Каталаунскім полі, дзе пад кіраўніцтвам рымскага палкаводца Флавія Аэцыя яны здабылі перамогу над гунамі, якімі кіраваў Атыла.
Затым вестготы пашырылі свае межы на Пірэнэйскім паўвостраве, дзе пакарылі свеваў. Піка сваёй магутнасці каралеўства дасягнула пры каралю Эйрыху, калі ў 475 г. вестгоцкая дзяржава атрымала поўную незалежнасць ад Заходняй Рымскай імперыі, якая праз год распалася.
У той час (канец V ст.) Эйрыкава дзяржва была самай магутнай дзяржавай сярод варварскіх краін. Нягледзячы на тое, што Рымская Імперыя знікла, Эйрых пераняў ад яе дзяржаўныя і прававыя асновы заканадаўства. Першы вестгоцкі кодэкс насіў імя Эйрыха.
У 507 г. Тулузскае каралеўства захоплена франкскім каралём Хлодвігам. У той час, кіраўніком вестготаў быў сын Эйрыха - Аларых II, які быў забіты падчас канфлікту з Францыяй.
Таледскае каралеўства
Пасля Атанагільдавай смерці (568), на сталец уступіў Леавігільд, які да 573 г. правіў сумесна са сваім братам Ліувам. Леавігільд перанёс сталіцу дзяржавы ў сэрца Іспаніі ў Таледа, памёр ён у 586 г. Новым каралём стаў яго сын - Рэкарэд, які пасля бацькоўскай смерці прыняў каталіцызм, гэты ўчынак спыніў разнагалоссі паміж кіравальным класам, вестготаў і іспанскіх рымлян, якія ў пераважнай большасці вызнавалі рымскую царкву. Па прыкладу караля пайшлі большасць арыянскіх біскупаў і дваранінаў, аднак былі і тыя, хто выступаў супраць адчужэння ад старой веры, асабліва ў Септыманіі, дзе ў 589 г. выбухла паўстанне, неўзабаве якое хутка згасла. Палітыка Рэкарэда, вяла да аб'яднання і асіміляцыі вестготаў і іспанскіх рымлян у адзін народ.
VI ст. адзначылася канчатковым аб'яднаннем іберыйскай прасторы і пачаткам будаўніцтва новай іспанскай асобы. Акрамя таго, адзначана і аб'яднаннем царквы і дзяржавы. Кароль, у адрознене ад візантыйскай мадэлі, стаў вярхоўным главой царквы. Біскупы прызналі караля ў якасці адзінага надзейнага гаранта законнасці і парадку.
Вестгоцкія каралі да самага падзення сваёй дзяржавы, вялі барацьбу за сталец. Пасля смерці Рэкарэда, амаль усе каралі дахадзілі да ўлады з дапамогай сілы. Сісебур (612—621), здолеў затрымацца на пасадзе, некалькі гадоў, запомніўся неталерантнымі законамі супраць яўрэяў. Свінтыла (621—631) быў першым з каралёў, хто заваяваў усю Іспанію. Тым не менш, змаганне за трон з кожным годам усё больш раздрабляла вестгоцкую джяржаву.
Інтэрвенцыя маўраў
У адказ на масульманскае ўварванне - была распачата Рэканкіста.
Краснапольскі сельсавет (Магілёўскі раён)
Краснапо́льскі сельсавет або Чырванапольскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Магілёўскага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Краснаполле.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Карабанаўскі сельсавет у складзе Магілёўскага раёна Магілёўскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Карабанаўка. 21 жніўня 1925 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Краснаполле, сельсавет перайменаваны ў Краснапольскі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Магілёўскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Мікалаеўскага сельсавета.
MINIX
MINIX — гэта Unix-падобная аперацыйная сістэма з адкрытым зыходным кодам, заснаваная на мікраядзернай архітэктуры. Аўтар сістэмы, Эндру С. Таненбаўм, напісаў яе у навучальных мэтах; таксама, АС MINIX непасрэдна паўплывала на стварэнне ядра Лінукс. Назва MINIX утворана ад слоў minimal і Unix.
Гісторыя
Эндру Таненбаўм, выкладчык універсітэта Врые ў Амстэрдаме, стварыў MINIX, каб паказаць на прыкладзе прынцыпы, агучаныя ў яго кнізе «Праектаванне і рэалізацыя аперацыйных сістэм» (1987). Прыкладна 12 тысяч радкоў (пераважна, на мове C) зыходнага кода ядра, падсістэмы кіравання памяццю і файлавай сістэмы надрукаваны ў кнізе. Выдавецтва Prentice-Hall прыкладала да кнігі зыходныя коды і бінарныя файлы MINIX на гнуткім дыску. Сістэмныя выклікі АС MINIX 1 сумяшчальныя з сістэмнымі выклікамі Seventh Edition Unix (г.зв. сёмым выданнем Unix).
Першапачаткова Таненбаўм распрацаваў MINIX для камп’ютараў IBM PC і IBM PC/AT. Версія MINIX 1.5, выдадзеная ў 1991, уключала падтрымку сістэм MicroChannel IBM PS/2, а таксама была перанесена на архітэктуры Motorola 68000 і SPARC, а таксама камп’ютарныя платформы Atari ST, Commodore Amiga, Apple Macintosh і Sun SPARCstation.
Нулявы год
Нулявы год не існуе згодна з грыгарыянскім і юліянскім календарамі, згодна з якімі 1|1 года нашае эры папярэднічаў 1 да н.э. Нулявы год існуе ў месячным календары і амаль ва ўсіх будысцкіх і індуісцкіх календарох. Згадванне нулявога года звязана з разлікам гадоў згодна з нумарамі цэлых лікаў на каардынатнай прамой, як гэта робіцца пры астранамічным запісу. Пры такім разліку, калі кожнаму года адпавядае цэлы лік, і, відавочна, гадам да нашай эры — адмоўныя цэлыя лікі, перад годам нумар 1 (першым) павінен ісці нулявы год. Аднак пры пераліку адзінак часу людзі часта выкарыстоўваюць шэраг натуральных лікаў, які пачынаецца са значэння 1, а не 0.
Сялянская рэформа ў Расійскай імперыі
Сялянская рэформа ў Расійскай імперыі (Крестьянская реформа в Российской империи) — першая і самая істотная з ліберальных рэформаў у Расійскай імперыі, ажыццёўленых пры імператары Аляксандры II. Мэтай рэформы, дзеянне якой пачалося ў 1861 годзе, была ліквідацыя прыгоннай залежнасці сялян у Расійскай імперыі. У некаторых раёнах прыгоннае права было адменена раней.
Паводле маніфеста аб адмене прыгоннага права 1861 года больш за 23 мільёна чалавек атрымалі свабоду. Прыгонным сялянам былі прадстаўлены поўныя грамадзянскія правы, уключаючы права ажаніцца без дазволу гаспадара, валодаць уласнасцю і быць уладальнікамі бізнэсу. Апроч таго, маніфест абвясціў, што сяляне могуць купіць зямлю ў памешчыкаў, аднак шмат сялян пацярпелі ад гэтай рэформы, бо яны набылі толькі свабоду, але не мелі магчымасці набыць зямлю.
А, ты раўнуеш?
«А, ты раўнуеш?» (Aha oe feii?) — карціна французскага мастака Поля Гагена, напісаная ім у палінезійскі перыяд творчасці. У аснове карціны ляжыць сцэна з жыцця, падгледжаныя мастаком і апісаная потым у кнізе «Ноа Ноа»:
На беразе дзве сястры — яны толькі што купаліся, а цяпер іх телы раскінуліся на пяску ў нязмушаных поўных слодычы позах — гавораць пра любоў учарашнюю і тую, што будзе заўтра. Адзін з успамінаў выклікае спрэчку: «Як? Ты раўнуеш!»
Поль Гаген надаваў вялікае значэнне гэтаму палатну і ў лісце з Таіці пісаў сябру, што гэта лепшае з таго, што ён пакуль зрабіў.
Брыжоўка
Брыжоўка — рака ў Беларусі, у Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці, левы прыток ракі Мошна (басейн Заходняй Дзвіны).
Даўжыня ракі 15,8 км. Пачынаецца за 1 км на паўднёвы захад ад былой вёскі Зосіна, вусце за 1 км на захад ад вёскі Бяскова. На працягу 1,2 км каналізаваная.
Сяргей Антонавіч Клычкоў
Сяргей Антонавіч Клычкоў 1 (13) ліпеня 1889, Дуброўкі, Цвярская губерня — ) — рускі паэт, празаік і перакладчык.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і шаўца, старавер. Удзельнічаў у рэвалюцыі 1905 года, у 1906 напісаў шэраг вершаў на рэвалюцыйныя тэмы. Раннія вершы Клычкова былі ўхваленыя С. А. Гарадзецкім. У 1908 годзе з дапамогай М. І. Чайкоўскага выехаў у Італію, дзе пазнаёміўся з Максімам Горкім. Паэт вучыўся на гісторыка-філалагічным факультэце Маскоўскага ўніверсітэта (а пасля — на юрыдычным; выключаны ў 1913), затым, падчас Першай сусветнай вайны, адправіўся на фронт; вайну скончыў у званні прапаршчыка. У 1919—1921 гадах жыл у Крыму, дзе ледзь не быў расстраляны (махноўцами, затым белагвардзейцамі). У 1921 годзе пераехаў у Маскву, дзе супрацоўнічаў у асноўным у часопісе «Красная новь».
Вершы ранніх паэтычных зборнікаў Клычкова («Песні: Смутак-Радасць. Лада. Бова», 1911; «Патаемны сад», 1913) шмат у чым сугучныя з вершамі паэтаў «новасялянскага» кірунку — Ясеніна, Клюева, Ганіна, Арэшына і інш. Раннія клычкоўскія тэмы былі паглыбленыя і развітыя ў далейшых зборніках «Дубравна» (1918), «Хатнія песні» (1923), «Госць цудоўны» (1923), «У гасцях у жураўлёў» (1930), у вершах адбіліся ўражанні Першай сусветнай вайны, разбурэнне вёскі; адным з асноўных выяў становіцца выява самотнага, валачашчага вандроўніка. У паэзіі Клычкова з’явіліся ноты роспачу, безвыходнасці, выкліканыя згубай пад націскам «машыннай» цывілізацыі якая сыйшла з шляху Прыроды старой Русі.
Клычковым напісаныя тры рамана — сатырычны «Цукровы немец» (1925; у 1932 годзе выйшаў пад назвай «Апошні Лель»), казачна-міфалагічны «Чертухінскі балакір» (1926), «Князь мера» (1928). Выступаў Клычков і з крытычнымі артыкуламі («Лысая гара», 1923; «Сцвярджэнне прастаты», 1929), перакладамі (у 1930-х; перакладаў эпасы народаў СССР, народныя песні і паданні; перакладаў творы шматлікіх грузінскіх паэтаў — Г. Леанідзэ, Важа Пшавела і інш., перавёў знакамітую паэму Шата Руставелі «Віцязь у тыгравай шкуры»).