cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Касцёл Сэрца Ісуса (Пераброддзе)
Архітэктура
Помнік архітэктуры мадэрна. Вырашаны прамавугольным зрубам з прырубам пяціграннай апсіды з бакавымі нізкімі сакрысціямі пад двухграннымі пакрыццямі. Будынак накрыты агульным двухсхільным дахам, які мае значны вынас на фігурных кранштэйнах і пластычны выгін над карнізам і пераходзіць у гранёнае пакрыццё апсіды. Сілуэт храма ўзбагачаюць двух’ярусная чатырохгранная шатровая званіца, надбудаваная над франтальным фасадам, і чатырохгранная шатровая сігнатурка над апсідай. Гарызантальна ашаляваныя бакавыя фасады рытмічна расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі і брусамі-сцяжкамі ў прасценках.
Парнас
Парнас (Παρνασσός) — горны масіў у Грэцыі, на поўнач ад Карынфскага заліва. Вышыня 2457 м.
Прырода
Складзены з вапнякоў, вяршыня скалістая. Да вышыні 1000 м укрыты міжземнаморскімі хмызнякамі і хваёвымі лясамі.
У культуры
Каля падножжа Парнаса — старажытнагрэчаскі горад Дэльфы, археалагічны запаведнік, уключаны ЮНЕСКА ў спіс Сусветнай спадчыны, рэшткі помнікаў архітэктуры VII ст. да н.э. — I ст. н.э.
Паводле старажытнагрэчаскай міфалогіі Парнас — месцазнаходжанне Апалона і муз; у пераносным значэнні — садружнасць паэтаў, парнаскія кветкі — вершы, парнаскія сёстры — музы. Адсюль выраз «Узысці на Парнас»: дасягнуць сапраўднага поспеху і прызнання ў літаратуры і мастацтве.
Архітэктурны музей. Нацыянальны парк.
Сасноўка (Пружанскі раён)
Сасно́ўка (, Сосновка) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Шаняўскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Гарадзечненскага сельсавета.
Раз’езд 10 (Усходне-Казахстанская вобласць)
Раз’езд 10 (рзд.10) — раз’езд у Жармінскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Жангізтабінскай пасялковай адміністрацыі. Код КАТА — 634457300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва раз’езда складала 60 жыхароў (32 мужчыны і 28 жанчын). Па дадзеных перапісу 2009 года, у раз’ездзе пражывалі 57 жыхароў (27 мужчын і 30 жанчын).
Усход (жылы раён, Мінск)
Усход — жылы раён ва ўсходняй частцы Мінска.
Забудоўваецца з 1966 года. Архітэктары В. Анікін, П. Воўчак, Л. Гафо, Г. Горына, А. Гуль, Я. Дзятлаў, І. Жураўлёў, І. Папова, Я. Сап’янік, Г. Сысоеў і інш.
Раён абмежаваны праспектам Незалежнасці, вуліцамі Каліноўскага, Кедышкі, Славінскага, участкам Сляпянскага водна-паркавага паўкальца. Разлічаны на 17 тысячы жыхароў.
Архітэктура
Уключае два мікрараёны: Усход 1 і Усход 2. Архітэктурна-планіровачная структура раёна абумоўлена яго размяшчэннем на ўездзе ў горад з усходу. Цэнтр ансамбля знаходзіцца ў мікрараёне Усход 1, складаецца з 4 груп спараных 14—16-павярховых буйнапанэльных жылых дамоў, тарцы якіх упрыгожаны мазаічнымі пано «Мінск — горад-будаўнік», «Мінск — горад-воін», «Мінск — горад навукі», «Мінск — горад культуры» (мастак А. Кішчанка). У спалучэнні з працяглымі 9-павярховымі жылымі дамамі з прыбудаванымі 2-павярховымі ўстановамі культурна-бытавога прызначэння яны ствараюць пластычна развітую дынамічную структуру, запамінальны сілуэт усяго ансамбля. Вышыннай дамінантай раёна з’яўляецца комплекс 16-, 18-, 20-павярховых жылых дамоў (архітэктары А. Белаконь, Н. Грачова, Г. Сысоеў, І. Папова, інжынеры А. Лур’е, М. Цюшко, М. Галкін, В. Перадзерый ) па вуліцы Каліноўскага.
У агульную архітэктурна-прасторавую кампазіцыю мікрараёнаў арганічна ўваходзіць траса Сляпянскай воднай сістэмы. Яе развітая водная акваторыя з фантанам, набярэжнымі, шматступеньчатым каскадам, падпорнымі сценкамі з’яўляецца асноўным кампазіцыйным акцэнтам прасторавай арганізацыі жылога раёна і галоўнай магістралі горада — праспекта Незалежнасці. У забудове раёна вылучаюцца будынак эксперыментальнай сярэдняй школы № 137 з плавальным басейнам, які мае рассоўны дах (1978, арх. Э. Гальдштэйн, А. Сабалеўскі, А. Лукомская, Я. Дворак), гандлёва-грамадскія цэнтры «Верас» і «Усход 1», комплекс спартыўнага таварыства «Працоўныя рэзервы».
Грамадская інфраструктура
У жылым раёне даволі развітая гарадская інфраструктура. У кожным з двух мікрараёнах маецца 3 філіяла ААБ «Беларусбанк», аддзяленне сувязі РУП «Белпошта», аптэкі, стаматалогія, 7 харчовых магазінаў, 2 цырульні, більярдны клуб «Старт», рэстаран Арбат, аўтамабільная запраўка, паліклініка № 19, 4 сярэднія школы, 8 дзіцячых садкоў, ЖЭС, прамтаварны магазін «Гаспадар i Гаспадыня», магазін насення, салон-крама «Шчасце», спарткомплекс «Працоўныя рэзервы».
Транспарт
Праз раён праходзяць аўтобусныя і тралейбусныя маршруты. Раён абслугоўваюць ДС Каліноўскага і ДС Славінскага. Побач з раёнам месціцца аднайменная станцыя метро Усход.
<div class="NavHead" style="background:#FA8072; padding-bottom: 2px; padding-top: 2px; text-align:center; padding-left:1em"> Транспартная інфраструктура мікрараёна <div class="NavContent" style="margin-bottom: 0.1em; padding: 0.2em; border-left-style:solid; border-left-width:3px; border-left-color:#c6e2ff; background-color:#c6e2ff;text-align:center;">
Загусціна
Загусціна (Загустино) — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Рускоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Загусціна абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Кадэцкі корпус
Кадэцкі корпус — сярэдняя ваенна-навучальная ўстанова. У Рэчы Паспалітай прызначаліся для падрыхтоўкі дзяцей шляхты (часам мяшчан) да ваеннай службы. Рэфармаванне ўзброеных сіл Рэчы Паспалітай было выклікана палітычнай неабходнасцю, і прывяло да стварэння спецыяльных устаноў для падрыхтоўкі афіцэрскіх кадраў. Першым у ВКЛ стаў заснаваны ў 1747 г. Нясвіжскі кадэцкі корпус. Кадэцкі корпус заснаваў таксама ў г. Бяла (пазней пераведзены ў Слуцк) Г. Ф. Радзівіл для падрыхтоўкі афіцэраў у сваё надворнае войска. У 1765 г. адчынена ўрадавая Рыцарская школа ў Варшаве. Але гэтыя навучальныя ўстановы не здолелі арганізацыйна аформіцца з прычыны палітычнага крызісу ў Рэчы Паспалітай і яе падзелу.
Заходняя Еўропа
Упершыню кадэцкія карпусы, як сярэднія ваенна-навучальныя ўстановы закрытага тыпу, з'явіліся ў 1653 г. у Прусіі. У XVII—XVIII стст. кадэцкія карпусы таксама былі створаны ў Даніі і Францыі.
Расія
У 1830-1840-я гады расійскі ўрад перагледзеў свае падыходы да дваранскай службы ўвогуле і да арганізацыі ваенна-навучальных устаноў. Пытанне аб паляпшэнні падрыхтоўкі афіцэраў было вырашана зыходзячы з вопыту еўрапейскіх краін. Пасол Расійскай імперыі ў Прусіі, паплечнік Пятра I граф П. І. Ягужынскі спецыяльна вывучаў арганізацыю ваеннай адукацыі на Захадзе і склаў праект стварэння кадэцкага корпуса.
З 1857 г. працаваў Брэсцкі кадэцкі корпус.
Ёлава (Шумяцкі раён)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Ёлава абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Капенгагенскі ўніверсітэт інфармацыйных тэхналогій
Агульная характарыстыка
Універсітэт быў створаны ў 1999 годзе, што робіць яго самым маладым універсітэтам Даніі. У той час на дацкай мове установа называлася Вышэйшай школай інфармацыйных тэхналогій. У 2003 годзе, калі быў прыняты новы дацкі закон аб універсітэтах, установа была афіцыйна прызнана ўніверсітэтам.
У 2004 годзе ўніверсітэт пераехаў у свой уласны новы будынак у нядаўна забудаваным раёне Капенгагена на востраве Амагер. Новы будынак спраектаваў дацкі архітэктар Хенінг Ларсен. Універсітэт размешчаны прама паміж новым паўднёвым кампусам Капенгагенскага ўніверсітэта і штаб-кватэрай Дацкай вяшчальнай карпарацыі, а таксама недалёка ад станцыі метро. У 2020 годзе ўніверсітэт пашырыў кампус, атрымаўшы памяшканні ў суседнім комплексе.
Гарпун (супрацькарабельная ракета)
AGM/RGM/UGM-84 «Гарпун» (Harpoon) — супрацькарабельная ракета. Яе вырабляюць на прадпрыемствах карпарацыі «Боінг». Такую назву зброя атрымала па асацыяцыі са старой рыбацкай прыладай.
Апісанне
Гэта малагабарытная ракета, яе хуткасць меншая за хуткасць гуку. Яна мае бранябойную баявую частку вагой 225 кілаграмаў, далёкасць дзеяння — ад 90 да 280 кіламетраў.
Ракета існуе ў некалькіх варыянтах — авіяцыйнага базіравання (AGM-84), карабельнага (RGM-84) і для запуску з падводных лодак (UGM-84).
«Гарпун» можа атакаваць двума спосабамі: гарызантальна, рухаючыся паралельна вадзе на вышыні два-чатыры метры ці рабіць манеўр, падымаючыся на вышыню да 1800 метраў і пікіруючы на цэль. Другі спосаб быў распрацаваны для атакі на падводныя лодкі, якія ўсплылі, і невялікія манеўраныя катары.
Давід Гарэджа
Давід Гарэджа (დავითგარეჯა, Keşikçidağ) — комплекс пячорных манастыроў размешчаны за 60 км на паўднёвы ўсход ад Тбілісі, на грузінска-азербайджанскай мяжы, распасціраецца на 25 км уздоўж паўпустыннага Гарэджыйскага кража. Дзяржаўная мяжа паміж Грузіяй і Азербайджанам падзяляе манастырскі комплекс Давід Гарэджы на дзве часткі.
Манастырскі комплекс
Комплекс складаецца з прыблізна 20 манастыроў, выдзеўбаных у скалах, і ахоплівае тэрыторыі трох раёнаў Грузіі — Гардабанскага, Сагарэджыйскага і Сігнахскага. Галоўным манастыром лічыцца лаўра св. Давіда, якая знаходзіцца на паўночным схіле гары якая раздзяляе Грузію і Азербайджан. Мяжа праходзіць па вяршыні гары якую грузінскія гісторыкі называюць Удабна, паводле назвы аднаго з манастыроў. Гэты манастыр знаходзіцца на азербайджанскай тэрыторыі — на паўднёвым схіле гары. Акрамя іх на паўднёвым схіле знаходзяцца больш за 100 пячор, якія выкарыстоўваліся манахамі як келлі. Далей за ўсё аддалены ад мяжы манастыр Бетрубані (датуецца XII ст.), які знаходзіцца на адлегласці прыкладна двух кіламетраў ад яе.
Гісторыя
Самы старажытны манастыр комплексу, лаўра Давіда, заснавана ў пачатку VI ст. сірыйскім манахам Давідам, адным з 13 сірыйскіх айцоў, якія пасяліліся ў прыроднай пячоры Гарэджа. У тым жа VI ст. яго вучні і паслядоўнікі Дадо і Лукіян заснавалі яшчэ два манастыры — Дадо (Дадос Рка) і Натліс-мцэмелі (Іаана Хрысціцеля).
У IX ст. Іларыён Картвелі пабудаваў Прэабражэнскую царкву і трапезную, потым уладкаваную сынам Давіда Будаўніка Дзмітрыем, аўтарам знакамітага песнапення «Ты ёсць лаза вінаградная», якое лічыцца шэдэўрам грузінскай царкоўнай музыкі.
У XI ст. манастыр перанёс нашэсце турак-сельджукаў, у XIII ст. быў разрабаваны манголамі, у канцы XIV — XV стст. разрабаваны Тамерланам, у 1615 годзе — зноў разрабаваны персідскім шахам Абасам I.
Згодна з распараджэннем прэзідэнта Азербайджанскай рэспублікі Ільхама Аліева ад 2007 года, комплекс пячор, які ахоплівае частку цыкла Кешыкчыдаг на тэрыторыі Агстафінскага раёна Азербайджанскай Рэспублікі, быў абвешчаны дзяржаўна-культурным запаведнікам «Кешыкчыдаг» Азербайджанскай рэспублікі.
Тэрытарыяльная спрэчка
У сувязі з тым, што частка манастырскага комплексу знаходзіцца на тэрыторыі Азербайджана, ён з'яўляецца аб'ектам тэрытарыяльных спрэчак паміж Грузіяй і Азербайджанам з 1991 года. Паводле меркавання грузінскіх манахаў, якія жывуць у манастыры, усё што адбываецца, гэта частка плана, распрацаванага ў савецкі час, каб падарваць адносіны паміж хрысціянамі-грузінамі і мусульманамі-азербайджанцамі. Паводле слоў намесніка міністра замежных спраў Грузіі, Георгія Манджгаладзэ, Грузія жадала б размяняць гэтую тэрыторыю, у сувязі з культурнай і гістарычнай значнасцю комплексу для Грузіі. Баку адмаўляецца абменьваць гэтую тэрыторыю з-за стратэгічнага размяшчэння вышынь. У лістападзе 2006 года намеснік міністра замежных спраў Азербайджана адзначыў, што «тэрытарыяльным спрэчкам няма месца. Мы не абмяркоўваем гэтае пытанне».
Герард Давід
Герард Давід (каля 1460-70, Аўдэватэр, Паўднёвая Галандыя —, Бругэ) — нідэрландскі жывапісец. З 1494 быў гарадскім жывапісцам ў Бругэ. Творы Давіда (2 кампазіцыі «Суд Камбіза», 1498, трыпціх «Хрышчэнне Хрыста» — у муніцыпальнай мастацкай галерэі, Бругэ) адрозніваюцца мяккасцю і сакавітасцю жывапіснай манеры, майстэрствам перадачы асвятлення, паэтычнасцю пейзажных матываў.
Ніна Міхайлаўна Стукалкіна
Ніна Міхайлаўна Сту́калкіна (, с. Кузнечка Цвярской вобласці, Расія — ) — савецкая і беларуская артыстка балета, педагог, балетмайстар. Заслужаная артыстка РСФСР (1956).
Біяграфія
У 1922 годзе скончыла Петраградскае харэаграфічнае вучылішча (педагогі В. І. Праабражэнская і Л. П. Герт).
У 1922—1957 гадах — салістка (у 1950—1958 гадах і педагог) Ленінградскага тэатра імя Кірава.
У час Вялікай Айчыннай вайны знаходзілася разам з тэатрам у эвакуацыі ў Пермі. У Пермі ленінградцы атрымалі ў сваё распараджэнне будынак гарадскога тэатра оперы і балета, а мясцовыя артысты на тры гады сталі перасоўнай трупай.
У 1953—1969 гадах — педагог ленінградскіх і харэаграфічнага вучылішча.
У 1960—1964 і 1971—1973 гадах — балетмайстар-рэпетытар Дзяржаўнага тэатра оперы і балета Беларусі.
Партыі
Сярод яе партый Вулічная танцоўшчыца і Мерседэс («Дон Кіхот» Л. Мінкуса), Сванільда («Капелія» Л. Дэліба); Берэніка («Егіпецкія ночы»), Жонка хана («Канёк-Гарбунок»), Айша («Гаянэ»), Сцеша («Родныя паля» Чэрвінскага), Персідка (опера «Хаваншчына» М. Мусаргскага) і іншыя. У танцы Стукалкінай строгасць і скончанасць поз спалучаліся з з кантыленай пластычнага малюнка і эмацыйнасцю.
Самым вядомым харэаграфічным нумарам Стукалкінай лічылася Пляска Мерседэс у балеце «Дон Кіхот» Л. Мінкуса. У характарным «Іспанскім танцы» яе адлюстраваў скульптар Ленінградскага фарфоравага завода Уладзімір Сычоў.
Балеты
На сцэне тэатра оперы і балета Беларусі паставіла (разам з А. Андрэевым) першыя нацыянальныя балеты на сучасную тэму «Мара» Я. Глебава (1961) і «Святло і цені» Г. Вагнера (1963), а таксама «Казка пра мёртвую царэўну і сем асілкаў» У. Дзешавова на тэмы А. Лядава (1961), «Дон Кіхот» Л. Мінкуса (1962), «Балеро» на музыку М. Равеля (1963), «Гарэзлівыя частушкі» на музыку Р. Шчадрына (1971; усе з А. Андрэевым), «Трыстан і Ізольда» на музыку Р. Вагнера (1963).
У 1968—1971 і 1978—1983 гадах працавала адпаведна ва Узбекскім тэатры імя Наваі і Чувашскім музычным тэатры. Сумесна з А. Л. Андрэевым ажыццявіла шэраг пастановак, у т.л. арыгінальныя пастаноўкі балетаў «Цудоўная вышывальшчыца» (1979) і «Каханнем за каханне» Ц. М. Хрэннікава (1981).
Аўтар кніг «Чатыры экзерсісы» (1972), «Успамінаў» у зборніку «Л. М. Лаўроўскі» (М., 1983).
Сярэдняе (Пружанскі раён)
Сярэ́дняе (, Середнее) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Шаняўскага сельсавета.
Касачоўка (Шумяцкі раён)
Касачоўка (Косачевка) — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Рускоўскага сельскага паселішча.
Мікалай Пятровіч Васілеўскі
Мікалай Пятровіч Васілеўскі (, Санкт-Пецярбург — 1937, Салаўкі) — беларускі графік і жывапісец.
Касачоўка (Шумяцкі раён)
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Касачоўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Мікалай Пятровіч Васілеўскі
Біяграфія
Пасля I сусветнай вайны жыў на радзіме бацькоў у в. Сіняўская Слабада (Карэліцкі раён Гродзенскай вобласці). Быў арыштаваны (разам з бацькам) падлеткам у Мінску пастановай калегіі АДПУ (1920) прыгавораны як «член сям’і асуджанага» да высылкі. Скончыў Віленскую беларускую гімназію, займаўся ў мастацкай студыі пры гімназіі ў Я. Драздовіча. У 1926—1928 гадах супрацоўнічаў у часопісе «Маланка». Уступіў у КСМЗБ. 3 1930 г. жыў у БССР, працаваў мастаком-карыкатурыстам у газетах «Звязда», «Савецкая Беларусь», «Калгаснік Беларусі».
У сатырычных малюнках, карыкатурах выкрываў праявы сацыяльнага і нацыянальнага ўціску, палітыку санацыйнага рэжыму ў Заходняй Беларусі. Як кніжны графік аформіў «Беларускі каляндар на 1929», кнігу С. Паўловіча «Пішы самадзейна» (1929), «Першыя зярняткі» (1936), «Засеўкі» (1937), часопіс для дзяцей «Заранка», раманс К. Галкоўскага «Лугам, лугам зеляненькім». Творчасць М. Васілеўскага адметная ўвагай да нацыянальных традыцый, імкненнем перадаць мовай мастацтва ідэі нацыянальна-вызвольнага руху. У пейзажных творах адлюстроўваў асаблівасці краявідаў і народнай архітэкгуры Навагрудчыны.
Арыштаваны 12.9.1933 у Мінску. Прыгавораны пастановай калегіі АДПУ СССР 9.1.1934 як «член контррэвалюцыйнай арганізацыі БНЦ» да 8 гадоў папраўча-працоўных лагераў. Па першай справе рэабілітаваны пракуратурай Беларусі 19.10.1992, па другой рэабілітаваны трыбуналам БВА 18.4.1956.
Буфала малароты
Бафала малароты (Ictiobus bubalus) — рыба сямейства.
Арэал ахоплівае Паўночную Амерыку: басейны возера Мічыган і ракі Місісіпі ад Пенсільваніі і Мічыгана да Мантаны, на поўдзень да Мексіканскага заліва; таксама ў басейнах, ракі Рыа-Грандэ, водах штатаў Тэхас і Нью-Мексіка. Таксама ў Мексіцы. Штучна інтрадукаваны ва Украіне. Прэснаводная, дасягае 112 см даўжынёй.
Кругер
Кругер (Krüger, Kruger, Krueger) — нямецкае і яўрэйскае прозвішча.
Беларуска-зімбабвійскія адносіны
Адносіны Беларусі і Зімбабвэ — дыпламатычныя адносіны Рэспублікі Беларусь і Рэспублікай Зімбабвэ, супрацоўніцтва ў гуманітарнай і эканамічнай сферы. Дыпламатычныя адносіны паміж краінамі былі устаноўлены 16 красавіка 1992 г. Пасол Рэспублікі Беларусь у Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі акрэдытаваны ў Зімбабвэ па сумяшчальніцтве.
Эканамічнае супрацоўніцтва
У 2011 г. адбыўся візіт у Рэспубліку Беларусь віцэ-прэзідэнта Джошуа Нкома, праведзена сустрэча з Прэзідэнтам Аляксандрам Лукашэнкам. У снежні 2014 г. адбыўся візіт у Беларусь Міністра па ахове навакольнага асяроддзя Зімбабвэ Сэйвіёра Касукуверэ. У 2015 г. двухбаковыя кантакты значна актывізаваліся: адбыліся візіты ў Беларусь Прэзідэнта Рэзервовага банка Зімбабвэ Джона Мангудзіі і віцэ-прэзідэнта Зімбабвэ Эмерсана Мнангагвы, праведзены сустрэчы з Прэзідэнтам і Прэм’ер-міністрам Беларусі. У сваю чаргу адбыліся візіты ў Зімбабвэ кіраўніцтва ААТ «Банк развіцця Рэспублікі Беларусь», ААТ «БелАЗ» і ТАА «Трайпл».
У верасні 2018 г. адбыўся візіт памочніка прэзідэнта па асаблівых даручэннях Віктара Шэймана ў Зімбабвэ, дзе ён сустрэўся з прэзідэнтам Зімбабвэ, кіраўніком Рэзервовага банка, міністрамі, якія адказваюць за міжнародны гандаль, сельскую гаспадарку, транспарт і інфраструктуру. Былі абмеркаваны пытанні вайскова-тэхнічнага супрацоўніцтва і пастаўкі беларускай тэхнікі. 16—18 студзеня 2019 г. адбыўся афіцыйны візіт у Беларусь прэзідэнта Зімбабвэ Эмерсана Мнангагвы
З 30 студзеня па 1 лютага 2023 г. прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка наведаў Зімбабвэ. Падпісаны пагадненні ў галіне прамысловасці, гандлю, сельскай гаспадаркі, энергетыкі, транспарту і здабычы карысных выкапняў. У дні візіту таксама адбыліся дзелавыя сустрэчы і перамовы членаў беларускай дэлегацыі і прадстаўнікоў зімбабвійскага боку, прайшоў двухбаковы бізнес-форум. Прайшла цырымонія перадачы тэхнікі беларускіх вытворцаў у рамках праграмы па механізацыі фермерскіх гаспадарак Зімбабвэ.
Саюз польскага народа
Саюз польскага народа ці Садружнасць польскага народа (Związek Ludu Polskiego, Stowarzyszenie Ludu Polskiego) — польская тайная вызваленчая арганізацыя ў 1835—1837 гг. Створаны ў Кракаве на аснове арганізацый карбанарыяў эмісарамі эмігранцкай арганізацыі «Маладая Польшча» (Ш. Канарскі, А. і Л. Залескія, С. Гашчынскі).
Дзейнасць
Рыхтаваў паўстанне з мэтай аднаўлення Рэчы Паспалітай і правядзення прагрэсіўных сацыяльна-эканамічных рэформ (найперш скасаванне прыгону). Ідэалагічна быў блізкі да «Дэмакратычнага таварыства». Складаўся пераважна са шляхты і інтэлігенцыі. Тэрытарыяльна падзяляўся на 5 правінцый; Кракаўская рэспубліка (там знаходзіўся цэнтральны орган — Галоўная абшчына), Галіцыя, Пазнаншчына, Царства Польскае, Літва (былое ВКЛ, уключала тэрыторыі беларускіх і украінскіх губерняў). Унутры саюза былі 2 плыні: радыкальна-дэмакратычная і ліберальная, якія адрозніваліся адносінамі да сялянскага пытання, часу паўстання і інш. На тэрыторыі беларуска-літоўскіх губерняў ў «Саюзе» дзейнічалі Канарскі, А. Ажэшка і інш. У 1837 г. частка дзеячаў саюза заснавала Усеагульную канфедэрацыю польскага народа з радыкальнай палітычнай праграмай. У выніку расколу ліберальнае кіраўніцтва прыняло рашэнне пра самароспуск арганізацыі.
Ёхана Нільсан
Эльза Ёхана Нільсан (нар., Упсала) — шведская пісьменніца. Таксама вядомая пад псеўданімам Аманда Лінд.
Біяграфія
Ёхана Нільсан нарадзілася ў Упсале, вырасла ў Бурлэнгэ. У падлеткавым узросце Нільсан падарожнічала з сям’ёй у Заір (цяпер Дэмакратычная Рэспубліка Конга). Сярод іншага, яна наведвала «станцыі місіі», дзе яе бацька працаваў як місіянер. Падарожжа натхніла пісьменніцу на напісанне рамана пра Афрыку «Я дачка леапарда». Нільсан вывучала тэалогію і паліталогію ва Універсітэце Упсалы, а таксама эканоміку ў Стакгольмскай школе эканомікі.
Творчасць
Ёхана піша раманы для дарослых, дзіцячыя і юнацкія кнігі, кнігі на простай шведскай мове (як для дарослых, так і для моладзі) і аўдыякнігі.
Ян Казаковіч
Ян Казаковіч (Казак) Літвін (1550-я — пасля 1603) — паэт, перакладчык. Вызнаваў кальвінізм.
Творчасць
Пісаў на польскай і лацінскай мовах. Быў звязаны з дваром біржанскай (кальвінісцкай) лініі Радзівілаў. Першы вядомы твор Я. Казаковіча — лацінамоўны верш-прысвячэнне А. Рымшу ў кнізе апошняга «Дзесяцігадовая аповесць пра ваенныя справы… Крыштофа Радзівіла» (Вільня, 1585). У кнізе Я. Радвана «Радзівіліяда» (Вільня, 1588) змешчаны 3 вершаваныя прысвячэнні Я. Казаковіча маладым Радзівілам: Юрыю, Янушу і Крыштофу (подпіс пад апошнім — Jan Kozak Litwin). Мяркуецца, што верш «Слава на шчаслівую перамогу Мікалая Радзівіла пад Кессю ў 1578 годзе», змешчаны ў гэтай кнізе, таксама належыць Я. Казаковічу. На працягу 1590-х Я. Казаковіч апублікаваў каля 15 вершаў у 7 кнігах розных аўтараў. У перакладзе С. Кашуцкага кнігі Цыцэрона «Пра абавязкі людзей усіх станаў» (Вільня, 1593) змешчаны 2 творы Я. Казаковіча: лацінамоўнае прысвячэнне Мікалаю Нарушэвічу і польскамоўны верш «На гэтыя кнігі». Матыў асуджэння шляхты за тое, што вышэй за рыцарскую годнасць і хрысціянскія цноты яна ставіць багацце, гучыць у вершах Я. Казаковіча з «Новага запавета» (Вільня, 1593). Услаўленне «праўдзівай» веры ў кальвінісцкім разуменні і антыкаталіцкія захады прысутнічаюць у вершах Я. Казаковіча, змешчаных у пратэстанцкіх выданнях рэлігійна-асветніцкай і рэлігійна-палемічнай накіраванасці. У перавыдадзенай у Вільні ў 1594 годзе кнізе Мікалая Рэя «Польская пасціла» надрукаваны 2 вершы Я. Казаковіча. Выразную рэлігійна-палемічную накіраванасць мае верш Я. Казаковіча «Да ласкавага чытача», змешчаны разам з эпіграмай на герб Януша Радзівіла ў творы Шымана Тэафіла (Турноўскага) «Люстра хрысціянскага набажэнства ў Польшчы» (Вільня, 1594). Я. Казаковіч абараняў ад арыян боскасць Хрыста ў кнізе Гжэгажа з Жарнаўца «Кліпеус, альбо Духоўны шчыт» (Вільня, 1598), заклікаў да кальвінізму ў перавыданні кнігі «Літоўская пасціла» (Вільня, 1600). Найбольшую вядомасць прынёс яму выдадзены Я. Карцанам пераклад на польскую мову кнігі Іосіфа Флавія «Іўдзейская вайна» (Вільня, 1595), з якога потым невядомым аўтарам быў зроблены пераклад на старабеларускую мову (не апублікаваны). Свой твор Я. Казаковіч прысвяціў Крыштафу Зяновічу, пры гэтым пазначыў сваё месцазнаходжанне (Мосар). Пасля Я. Казаковіч выдаў кнігі «Дух Данілы» («Manes Danielani», Вільня, 1603; зборнік вершаў на смерць кальвінісцкага святара Данілы Стафана Тэаліпта і яго блізкіх) і «Валоскі арэх» («Orzech wioski», Вільня, 1603; вольны пераклад Авідзія). Хоць у паэтычнай творчасці поспехі Я. Казаковіча былі даволі сціплымі, ён быў адным з самых пладавітых віленскіх паэтаў канца XVI — пачатак XVII стст.
Мікалай Васілеўскі
Мікалай Васілеўскі:
Касцюкоўка (Шумяцкі раён)
Касцюкоўка (Костюковка) — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Рускоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Касцюкоўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Харкі (Пружанскі раён)
Харкі́ (, Харки) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Шаняўскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Гарадзечненскага сельсавета.
Марыя Сібіла Мерыян
Марыя Сібіла Мерыян (Maria Sybilla Merian;, , Германія — , , Нідэрланды) — нямецкая мастачка, гравёршчыца і даследчыца жывой прыроды.
Біяграфія
Нарадзілася ў сям’і вядомага швейцарскага мастака і гравёра Матэўса Мерыяна, выхоўваў яе і вучыў малюнку ўжо айчым, галандскі мастак Я. Марэль. У 17-гадовым узросце Марыя выйшла замуж за І. А. Графа, таксама мастака і вучня свайго айчыма. Сямейнае жыццё не ладзілася. Урэшце, сям’я фактычна распалася ў 1686 годзе, калі Марыі было амаль 40 гадоў. Марыя вярнула сабе прозвішча бацькі.
Марыя ўступіла ў секту лабадыстаў і, разам з маці і дзвюма дочкамі, пасялілася ў замку Валта ў Заходняй Фрысландыі, а праз 5 гадоў пераехала ў Амстэрдам. У 1699 годзе мастачка з дачкой Даратэяй Марыяй паехала ў Сурынам, дзе яны пражылі два гады.
Сям’я
Марыя Сібіла мела двух дачок — Іагану Хелену і Даратэю Марыю. Малодшая дачка — Даратэя Марыя і яе муж Георг Гзель у 1717 годзе былі прыняты на рускую службу. У Санкт-Пецярбургу яны займаліся афармленнем экспазіцый Кунсткамеры, а затым выкладалі малюнак і жывапіс у новастворанай Акадэміі навук.
Дочкі М. С. Мерыян таксама займаліся ілюстраваннем. Вядома, што Даратэя Марыя Гзель у Пецярбургу замалёўвала рэдкіх птушак і расліны, на яе заказ у Пецярбургу выштукоўвалі пергамін. Паводле К. Р. Берка, у Пецярбургу знаходзіліся і малюнкі Іаганы Хелены, якая даслала іх малодшай сястры для завяршэння, што і было выканана з дадаткамі да іх на нідэрландскай мове, і Даратэя Марыя хацела іх прадаць. Цяпер, аднак, не вядомы лёс гэтых малюнкаў, як і ўсіх малюнкаў Даратэі Марыі Гзель.
Дзейнасць і творчасць
М. С. Мерыян вырасла ў мастацкім асяроддзі (мастакамі былі яе бацька, айчым, браты), дзяўчынка яшчэ ў дзяцінстве асвоіла тэхніку гравіравання па медзі. Таксама, яна дапамагала маці ў вышыўцы шоўкам на продаж — вышывалі ніткамі ўласнай вытворчасці, шаўкавічныя дрэвы раслі ў садзе, чарвей гадавалі, кармілі і сартавалі самі. Напэўна, менавіта тады М. С. Мерыян зацікавілася назіраннямі над насякомымі. Мусіць, таму менавіта з апісання шаўкапраду М. С. Мерыян пачне сваю кнігу пра вусеняў і шаўкапраду ж прысвеціць яе тытульны аркуш.
Вялікую ролю ў станаўленні даследчыцкіх цікаўнасцей М. С. Марыян, пэўна, мела падарожжа ў Сурынам у 1699—1701 гадах. Трохмесячнае плаванне з маладой дачкой, на гандлёвым парусным судне, было вельмі небяспечнае — можна было чакаць пагаршэння надвор’я або нападзення піратаў. Французскі даследчык Р. Рэамюр лічыў, што М. С. Мерыян заклікала ў гэта падарожжа «гераічная любоў да насякомых». Вынікам падарожжа сталі сотні эскізаў, рысункаў, запісаў з назіраннямі, а таксама скрыні з калекцыямі: 20 каробак з матылямі, жукамі, калібры, светлячкамі, 1 кракадзіл, 2 вялікія змяі і 19 маленькіх, 11 ігуан, 1 гякон, 1 маленькая чарапаха, а ў 1705 годзе ў Амстэрдаме выйшла кніга «Метамарфозы сурынамскіх насякомых» («Metamorphosis insectorum surinamensium»). Варта адзначыць, што большасць сваіх кніг М. С. Мерыян выдавала сама і за ўласны кошт.
Для сваіх малюнкаў М. С. Мерыян. часцей за ўсё карысталася тонкім пергамінам charta non nata («ненароджаная скура»), грунтавала яго белым колерам, каб паверхня рабілася шаўкавістай, і працавала ў асноўным акварэллю і гуашшу.
Спадчына
Акварэлі М. С. Марыян зберагаюцца ў навуковых установах краін Заходняй Еўропы, ЗША, Расіі і Японіі, яны дасюль прыцягваюць увагу не толькі гісторыкаў мастацтва, але і батанікаў і энтамолагаў. У канцы XX — пачатку XXI ст. цікавасць да біяграфіі і творчасці М. С. Мерыян пачаў узрастаць. У 1980 годзе выйшла грунтоўнае даследаванне Т. А. Лукіной на рускай мове жыцця і творчасці М. С. Мерыян. У Еўропе ў 2000-я гады арганізаваны шэраг выставак творчасці М. С. Мерыян, перавыданы яе кнігі.
Пецярбургская калекцыя
Пецярбургская калекцыя акварэлей М. С. Мерыян — адна з найбуйных у свеце. Акварэлі захоўваюцца ў СПФ АРАН, трапілі туды з розных крыніц. Найперш гэта тыя, што купіў Пётр I і яго лейб-медык і захавальнік калекцый Р. К. Арэскін. Пятру I М. С. Мерыян была вядома яшчэ з часоў яго першага еўрапейскага падарожжа.
Паводле падання, Пётр I, які быў у Амстэрдаме ў 1717 годзе, прыйшоў у дом М. С. Мерыян у дзень яе смерці. Верагодна ж вядома, што Пётр I за значную суму купіў 2 тоўстыя кнігі малюнкаў на пергаміне, агульнай колькасцю болей 200 аркушаў. Гэтыя малюнкі Пётр I трымаў у сваім кабінеце, толькі пасля смерці імператара калекцыю перадалі ў Акадэмію навук, разам з усёй яго прыватнай бібліятэкай.
У 1733 годзе Даратэя Марыя, якая ездзіла з Пецярбурга ў Нідэрланды па ўласных справах, прывезла з сабою ў Расію акварэлі маці, з якіх 34 пазней былі куплены ў яе Акадэміяй навук. Да 1741 годзе ў пецярбургскім музеі захоўвалася, прынамсі, восем альбомаў з арыгінальнымі малюнкамі М. С. Мерыян.
Акварэлі М. С. Мерыян паступалі ў Акадэмію навук і ў XIX ст. Сваю калекцыю малюнкаў, у т.л. і аўтарства М. С. Мерыян, у 1864 годзе адказаў бібліятэцы Акадэміі навук доктар медыцыны Е. І. Раух. У канцы XIX ст. акадэмік М. С. Варонін падарыў Батанічнаму інстытуту 18 малюнкаў Мерыян, якія прывёз са сваёй паездкі ў Германію.
Рух малюнкаў Мерыян па інстытутах Акадэміі навук у Пецярбургу неаднаразова даследаваўся. Па стане на 2010 год, 184 акварэлі захоўвалася ў Санкт-Пецярбургскім філіяле Архіва РАН, куды яны трапілі ў 1939 годзе з Заалагічнага музея АН СССР. У Бібліятэцы РАН захоўваецца альбом «Studienbuch», а 18 акварэлей з калекцыі Вароніна — у бібліятэцы Батанічнага інстытута РАН.
Ацэнкі
У навуковай літаратуры падрабязна разбіраліся даследаванні М. С. Мерыян. Між іншага, напрыклад В.-Д. Бэерам, было заўважана, што навуковая верагоднасць акварэлей Мерыян падпарадкавана агульнаму мастацкаму ўражанню, калі часта кіруючыся мастацкім густам на іх маляваліся лічынкі, ніяк не датычныя астатняга зместу выявы.
Ху Сыхуэй
Ху Сыхуэй ( ,斯斯, ,斯斯斯) — мангольскі медык і дыетолаг пры дынастыі Юань ў Кітаі. Вядомы дзякуючы свайму складанню «» («Найважнейшыя прынцыпы ежы і напояў»), якая стала класічным творам кітайскай і. У ім ён упершыню ў навуцы ясна заявіў пра тое, што шэраг хвароб прама звязаны з недастатковасцю карысных рэчываў пры харчаванні, і лечыцца правільным харчаваннем.
Біяграфічныя звесткі
Амаль усё пэўнае, што нам вядома пра Ху Сыхуэя, запазычана з яго ўвядзення да яго кнігі. Мангол, чыноўнік палаты Сюаньхуэй-юань, Ху Сыхуэй з’явіўся пры двары каля 1315 года ў якасці лекара ўдовай імператрыцы-маці, затым стаў таксама адказваць за здароўе імператрыцы-жонкі, а затым атрымаў ранг галоўнага імператарскага лекара і быў прызначаны адказваць за харчаванне і напоі імператара і яго шматлікай сям’і ў гады Еньюй (1314—1320) праўлення.
Паводле падання, Буянту-хан (Аюрбарыбада, імператар Жэнь-цзун), правёўшы некалькі гадоў у паходах, захварэў ад напружання і пакутаваў ад вострых боляў у нырках. Агароднінны адвар, прапісаны Ху Сыхуэем, за тры месяцы вылечыў манарха, а неўзабаве зацяжарыла адна з наложніц хана. Ху Сыхуэй быў шчодра ўзнагароджаны імператарам.
У 1330 годзе ён прадставіў да двара кнігу «», якая падсумавала вопыт медыка, што адказвае за здароўе і працаздольнасць гаспадара, гэта значыць, па яго перакананні, апасродкавана за дабрабыт дзяржавы.
Найважнейшыя прынцыпы
Рэцэпты і інгрэдыенты кнігі апісаны ў адпаведнасці з іх тэрапеўтычным дзеяннем (94 стравы, 35 супоў, 29 рэцэптаў ад старэння і іншыя, з ілюстрацыямі). Стравы рэкамендуецца вар’іраваць штодня, падпарадкоўваючы іх стану і сезоннасці.
Кніга адлюстравала як паўночнакітайскія, так і значныя мангольскія, цюркскія і персідска-мусульманскія кулінарныя ўплывы, якія зацвердзіліся пры двары імперыі яшчэ ў часы Хубілая. У выніку яна прадстаўляе сабой адзін з найважнейшых дакументаў аб кухні Еўразійскага сярэднявечча.
Менавіта ў працы Ху Сыхуэя ўпершыню апісана.
Праца Ху Сыхуэя шырока выкарыстоўваўся не толькі пры двары позняй Юань, але і пры дынастыі Мін, якая, заняўшы ў 1368 годзе Пекін, стала камбінаваць родную для сябе кухню Паўднёвага Кітая з «мангалізаванай» (касмапалітычнай) кухняй юаньскага двара. , імператар Дайцзун (кіраваў у 1449—1457), уласнаручна напісаў прадмову да чарговага выдання кнігі Ху Сыхуэя.
Мікалай Сямёнавіч Васілеўскі
Мікалай Сямёнавіч Васілеўскі (, в. Макраны (цяпер частка в. Чырвоная Дубрава), Мінскай вобласці — ) — беларускі мовазнавец. Доктар філалагічных навук (1986), прафесар (1989).
Біяграфія
Скончыў Мінскі педагагічны інстытут (1954). 3 1961 г. у Дзяржаўнай бібліятэцы БССР, з 1968 г. у Мінскім педагагічным інстытуце замежных моў, з 1978 г. у Мінскім педагагічным інстытуце.
Даследаваў праблемы сучаснай беларускай літаратурнай мовы. Аўтар прац «Прадуктыўныя тыпы дзеясловаў у сучаснай беларускай мове» (1970) і «Дзеяслоўнае словаўтварэнне: Адыменныя суфіксальныя лексемы» (1985).
Хомна
Хо́мна (, Хомно) — вёска ў Пружанскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Шаняўскага сельсавета.
Лепельскі край
Гісторыя
У 1935 годзе была ўтворана Лепельская пагранічная акруга, якая ўключала ў сябе чатыры раёны — Бягомльскі, Лепельскі, Чашніцкі і Ушацкі. На тэрыторыі акругі пражывала звыш за 250 тысяч чалавек. У выніку «Калгасная праўда» стала акруговай газетай і друкавалася амаль штодзённа. У пачатку Вялікай Айчыннай вайны на нейкі час прыпыніўся выхад газеты. У красавіку 1942 года аднавіўся выпуск газеты і выйшла 48 нумароў за гады вайны. Пасля вайны рэдакцыя і друкарня знаходзіліся на вуліцы К. Маркса.
Восенню 1954 года яны перабраліся ў двухпавярховы будынак на вуліцы Ленінская, дзе і знаходзіцца рэдакцыя зараз.
У 1992 годзе газета змяніла назву на «Лепельскі край».
Леў Аляксандравіч Куліджанаў
Леў Аляксандравіч Куліджанаў (Лев Александрович Кулиджанов;,  — , Масква) — савецкі і расійскі кінарэжысёр. Народны артыст РСФСР (1969). Народны артыст СССР (1976). Герой Сацыялістычнай Працы (1984). Член-карэспандэнт Акадэміі мастацтваў Германіі.
Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2021
Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2021 (31-ы Чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па футболе сярод каманд Вышэйшай лігі) — чэмпіянат па футболе сярод беларускіх каманд 2021 года.
Турнір пачыналі 16 каманд, аднак пасля 15 матчаў з-за фінансавых праблем са спаборніцтваў зняўся рэчыцкі «Спадарожнік», у застаўшыхся матчах яму былі прысуджаны тэхнічныя паражэнні 0:3. У лідары ж адразу выйшаў салігорскі «Шахцёр», які са старту выдаў рэкордную серыю з 13 перамог запар. У далейшым, нягледзячы на шэраг няўдач і канкурэнцыю з боку барысаўскага БАТЭ, салігорскі клуб здолеў захаваць першы радок і за тры туры да фінішу стаў чэмпіёнам, абараніўшы свой тытул папярэдняга года. За іншыя прызавыя месцы вялася вострая барацьба паміж БАТЭ, мінскім «Дынама», «Гомелем» і брэсцкім «Рухам», якая скончылася толькі ў апошнім туры: БАТЭ заняў другое месца, а «Дынама» стала трэцім.
Спіс аб’ектаў PGC (1981001—1982000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1981001—1982000)
Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2021
Рэгламент
Як і ў папярэднім сезоне, у турніры прымаюць удзел 16 каманд, якія гуляюць паміж сабой па два матчы — дома і ў гасцях (усяго па 30 матчаў). Дзве апошнія каманды Вышэйшай лігі 2021 наўпрост пакідаюць турнір, іх месца займаюць дзве найлепшыя каманды Першай лігі, а 14-я каманда Вышэйшай лігі праводзіць два дадатковыя пераходныя матчы з трэцяй камандай Першай лігі за месца ў Вышэйшай лізе на наступны сезон.
Эмі (прэмія, 2023)
75-я цырымонія ўручэння прэміі «Эмі» ў прайм-тайм будзе ўшаноўваць лепшыя амерыканскія тэлевізійныя праграмы ў з 1 чэрвеня 2022 года па 31 мая 2023 года па выбары. Цырымонія была запланавана на 18 верасня 2023 года, а — на 9 і 10 верасня, але яны былі перанесены на нявызначаны дзень з-за забастоўкі Гільдыі пісьменнікаў Амерыкі ў 2023 годзе і забастоўкі SAG-AFTRA ў 2023 годзе. Намінацыі былі аб’яўлены 12 ліпеня 2023 года. Правы на трансляцыю цырымоніі ў ЗША належаць тэлеканалу «Fox».
Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2021
Рэгламент
У лютым 2021 года было вырашана, што ў матчах будзе дазволена рабіць па 5 замен з кожнага боку, адна з якіх — для ігракоў 1999 года нараджэння і маладзей. Раней было дазволена максімум 3 замены; пашырэнне было зроблена ў адпаведнасці з рэкамендацыямі ФІФА ў сувязі з пандэміяй COVID-19. Захавалася патрабаванне аб наяўнасці мінімум шасці беларусаў на полі ў кожнай каманды.
22 лютага 2021 года адбылася жараб’ёўка турніру.
Змены ў параўнанні з папярэднім сезонам
Згодна з вынікамі сезона 2020, «Белшына» і «Смалявічы» страцілі месца ў Вышэйшай лізе, «Спадарожнік» і «Гомель» выйшлі з Першай лігі ў Вышэйшую. «Слуцк» перамог у стыкавых матчах «Крумкачы» і захаваў месца ў Вышэйшай лізе. У той жа час у пачатку 2021 года стала вядома, што «Гарадзея» адмаўляецца ад удзелу ў Вышэйшай лізе ў сезоне 2021. На вакантнае месца маглі прэтэндаваць каманды, якія занялі ў Першай лізе месца не ніжэй за шостае. «Крумкачам» АБФФ адмовіла ў павышэнні, матывуючы гэта спачатку тым, што яны страцілі гэтае права ў стыкавых матчах, пасля — невыкананнем неабходных умоў для праходжання працэдуры ліцэнзавання. «Арсенал» і «Лакаматыў», якія занялі ў Першай лізе 2020 чацвёртае і пятае месцы адпаведна, адмовіліся ад магчымасці павышэння. Прапанову атрымаць месца ў Вышэйшай лізе прыняла «Смаргонь», якая заняла шостае месца ў Першай лізе 2020, і пасля паспяховага праходжання працэдуры ліцэнзавання далучылася да ўдзельнікаў Вышэйшай лігі.
Прадстаўніцтва па рэгіёнах
У 31-м чэмпіянаце Беларусі па футболе прымалі ўдзел футбольныя клубы з усіх абласцей краіны, акрамя Магілёўскай.
Стыкавыя матчы
Па выніках сезона мазырская «Славія», якая заняла 14-е месца, была вымушана бараніць сваё месца ў Вышэйшай лізе ў стыкавых матчах супраць клуба «Крумкачы» з Мінска (трэцяе месца ў Першай лізе). Па суме дзвюх сустрэч «Славія» захавала месца ў Вышэйшай лізе.
Асістэнты
Крыніца: Football.By
Узнагароды
Узнагароды сезона 2021 былі абвешчаны 9 снежня 2021 года на цырымоніі «Зорны мяч».
Артур Уэлслі Уэлінгтан
А́ртур Уэ́лслі, 1-ы герцаг Уэ́лінгтан (~1.5.,  — ) — брытанскі дзяржаўны дзеяч, военачальнік.
З роду ірландскіх Уэслі (пасля 1798 — Уэлслі). Пэр Вялікабрытаніі — лорд Уэлінгтан (1809), віконт (1809), граф, маркіз (1812), герцаг (1814). Камандорскі крыж ордэну Лазні (1805), ордэн іспанскага Залатога Руна (1812).
Дэпутат ірландскай Палаты прадстаўнікоў (1790), брытанскай Палаты прадстаўнікоў (1806), пасол у Францыі (1814), член кабінету міністраў (1818), прэм’ер-міністр (1828) (25-ы, 28-ы прэм’ер-міністр Вялікабрытаніі), мін. зам. спраў (1834). Належаў да партыі Торы.
Мал. лейтэнант (1787), падпалкоўнік (1793), палкоўнік (1799), ген.-маёр (1802), ген.-лейтэнант (1808). Галоўнакамандуючы брытанскімі сіламі ў Майсоры і паўднёвым захадзе Індыі (1800), брытанскімі, потым саюзнымі, сіламі ў Партугаліі і Іспаніі (1808—1814), саюзнымі сіламі ў час напалеонаўскай рэстаўрацыі (1815). Удзельнічаў у фландрскай (чэрвень 1794—красавік 1795), майсорскай (1799—1803), ганаверскай (восень 1805), дацкай (лета 1807) кампаніях, у напалеонаўскіх войнах у Партугаліі і Іспаніі (1808—1813), у Францыі (1813—1814), у кампаніі 1815.
Узяў перамогі ў бітвах пад Асай (1803), Вімейра (1808), Порта (1809), Талаверай (1809), Бусако (1810), Фуэнтэс дэ Анора (1811), у аблогах Сьюдад Радрыга і Бадахос (1812), бітвах пад Саламанкай (1812), Віторыяй (1813), у аблозе Сан Себасцьян (1813), у бітвах пад Сара(1813), пры ўзяцці Тулузы (1814), Ватэрлоа (1815).
Пасля перамогі пад Віторыяй у С.-Пецярбургу ў першы раз быў праспяваны «Тэ дэум» у гонар перамогі, у якой рускія войскі не бралі непаср. ўдзелу. Бетховен прысвяціў Уэлінгтану Опус 91 «Перамога пад Віторыяй».
Пахаваны ў саборы Св. Паўла ў Лондане.
Паўднёва-Дацкі ўніверсітэт
Паўднёва-Дацкі ўніверсітэт (Syddansk Universitet) — дацкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Одэнсэ.
Агульная характарыстыка
Універсітэт мае кампусы, размешчаныя ў Паўднёвай Даніі і ў Зеландыі. Ён прапануе шэраг сумесных праграм у супрацоўніцтве з Фленсбургскім універсітэтам і Кільскім універсітэтам.
Са сваімі студэнтамі (станам на 2016 год) універсітэт з’яўляецца адначасова трэцім па велічыні і, улічваючы свае карані ва Одэнскім універсітэце, трэцім найстарэйшым універсітэтам Даніі (і чацвёртым, калі ўключыць Дацкі тэхнічны ўніверсітэт).
З моманту ўвядзення сістэм рэйтынгу ў 2012 годзе ўніверсітэт нязменна ўваходзіў у лік 50 найлепшых маладых універсітэтаў свету ў рэйтынгу Times Higher Education World University Rankings 100 найлепшых універсітэтаў ва ўзросце да 50 гадоў і сусветны рэйтынг універсітэтаў QS з 50 найлепшых універсітэтаў ва ўзросце да 50 гадоў.
Котаўка (Шумяцкі раён)
Котаўка (Котовка) — вёска ў Шумяцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Рускоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Котаўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Валянціна Георгіеўна Гаховіч
Валянціна Георгіеўна Гаховіч (, в. Грыцкевічы, Нясвіжскі раён — ) — беларускі настаўнік. Адзін з чатырох беларускіх педагогаў, якія атрымалі званне «Народны настаўнік СССР».
Біяграфія
Пасля вайны вучылася ў Навагрудскай СШ № 2. У 1952 годзе паступіла на філфак Мінскага педагагічнага інстытута імя М.Горкага, які скончыла ў 1956 годзе. Нейкі час працавала ў Асіповіцкім раёне на торфапрадпрыемстве. У 1959 годзе вярнулася ў Навагрудак і працавала настаўніцай рускай мовы і літаратуры ў сярэдняй школе № 3.
Унесла значны ўклад ва ўдасканаленне форм і метадаў вучэбнай і выхаваўчай працы ў школе. Падрыхтавала вялікую колькасць навучэнцаў-пераможцаў і прызёраў усесаюзных, рэспубліканскіх, абласных, раённых алімпіяд і конкурсаў.
Абіралася намеснікам старшыні Камітэта савецкіх жанчын і членам Усесаюзнага Савета па народнай адукацыі.
Узнагароды
Адзначана нагрудным знакам «Выдатнік народнай асветы БССР» (1970). Узнагароджана медалём «За доблесную працу» (1970). У 1974 годзе ёй прысвоена ганаровае званне Заслужанага настаўніка Беларускай ССР. У 1981 годзе ўзнагароджана ордэнам «Знак Пашаны». У 1985 годзе ўказам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР прысвоена ганаровае званне «Народны настаўнік СССР».
У 2007 годзе занесена ў Кнігу Славы Навагрудскага раёна. Ганаровы грамадзянін Навагрудскага раёна.
Васьміпрамянёвыя каралы
Васьміпрамянёвыя каралы (Octocorallia) — падклас кішачнаполасцевых жывёл.
Вядомы з пачатку мезазою. Выдзяляецца 3 сучасныя атрады: ; ;. Налічваецца каля 3000 відаў. Пашыраны пераважна ў марскіх водах трапічнага пояса. Жывуць калоніямі.
Маюць 8 перысгых шчупальцаў вакол ротавай адтуліны. Шкілет вапняковы або рагавы, складаецца з асобных элементаў — спікул рознай формы. Гастральная поласць падзелена радыяльнымі перагародкамі на камеры; ад рота ў яе апускаецца эктадэрмальная глотка. Размнажэнне палавое і бяслолае (пачкаванне). Кормяцца прасцейшымі, бактэрыямі, часцінкамі дэтрыгу і інш. Многія свецяцца. Калоніі прыгожыя, рознакаляровыя. Утвараюць каралавыя рыфы.
Найбольш вядомыя:, , і інш. 3 многіх вырабляюць упрыгожанні, сувеніры.
У Чжэнь
Творчасць
Спадчыну У Чжэня складаюць каля 15 работ. Працаваў у жанрах шань-шуй (山水, «Жывапіс і малюнак гор і вод») і «жывапісу бамбука» (мо-чжу 墨竹).
Як пейзажыст У Чжэнь лічыцца паслядоўнікам знакамітых майстроў Х стагоддзя і, уплыў якіх прасочваецца ў шэрагу яго прац, у прыватнасці ў скрутках «Вясновы світанак над празрыстай ракой» і «Змёрзлыя гусі сярод трыснёгу».
Мастак выкарыстаў альтэрнатыўныя схемы пабудовы сцэн і асаблівыя жывапісныя прыёмы, спалучэнні якіх дазвалялі перадаць розны настрой, як гэта можна зразумець на прыкладзе параўнання трох яго гарызантальных скруткаў у манахромнай тэхніцы на паперы, вядомых пад агульнай назвай «Рыбалка» або іншая назва «Лоўля рыбы».
Да ліку найбольш вядомых твораў У Чжэня, выкананых у жанры «Жывапіс бамбука», адносіцца скрутак «Бамбук і нахільны камень» і і альбомны ліст «Бамбук», якія пацвярджаюць справядлівасць характарыстыкі гэтага майстра як яркага спадчынніка Вэнь Туна, заснавальніка «класічнага» варыянту дадзенага кірунку. Пры гэтым у жывапісе У Чжэня канчаткова зацвердзілася адна са стандартных у далейшым кампазіцый мо-чжу — спалучэнне бамбука і камянёў.
Ула Салерт
Ула Салерт (Ulla Sallert; 27 сакавіка 1923 — 11 мая 2018 ) — шведская актрыса і спявачка.
Салерт нарадзілася ў Стакгольме і вучыўся спевам у Шведскай каралеўскай музычнай акадэміі. Яе дэбютным выступленнем стала аперэта ў Оскарстэтэрне ў 1944 годзе, і яна стала адной з галоўных аперэтных і музычных спявачак у Швецыі ў 1950-х гадах. Салерт была ўдзельніцай першапачатковага складніка Ben Franklin in Paris; спецыяльна для яе была напісана роля Дыяны дэ Вобрылак. Яе апошняй роляй стала герцагіня ў фільме «Я і мая дзяўчына» (Me and My Girl), якую яна выконвала некалькі разоў у 2010-х гадах.
Жэрар Дзюрок
Пасля Марэнга прыязджаў з пасланнем ад Напалеона ў Расію. У якасці гофмайстара адказваў за асабістую бяспеку імператара і за прыдворны цырыманіял. У 1808 годзе ганараваны памятным тытулам герцага Фрыульскага.