cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Джордж Акерлоф
Даследаванні
У жніўні 1970 г. змясціў у англійскім артыкул, у якім акрэсліў істотныя цяжкасці на рынках ва ўмовах асіметрычных звестак і за які атрымаў Нобелеўскую ўзнагароду. 28 лістапада 1986 г. выдаў у Кембрыджы разам з жонкай Джанет Елен кнігу «Узоры на рынку працы», дзе тлумачылася плата наймальнікам заробку звыш  насуперак высновам неакласічнай школы эканомікі. У 1993 г. выдаў у амерыканскім часопісе разам з Полам Ромерам артыкул «Марадэрства: гаспадарчае падонне банкруцтва дзеля прыбытку», дзе апісваліся ўмовы, пры якіх уласніку выгадней выціснуць сродкі з уласнага прадпрыемства замест таго, каб яго развіваць: «Банкруцтва дзеля прыбытку адбудзецца, калі дрэнны бухгалтарскі ўлік, слабое рэгуляванне або нізкія спагнанні за злоўжыванне даюць уласнікам пабуджэнне плаціць сабе больш за вартасць іх прадпрыемстваў і затым не выконваць сваіх даўгавых абавязкаў. Банкруцтва дзеля прыбытку найчасцей адбываецца, калі дзяржава ручаецца за даўгавыя абавязкі прадпрыемства».
У маі 1996 г. змясціў у «Штоквартальным часопісе эканомікі» разам з Майклам Кацам і сваёй жонкай артыкул «Разгляд пазашлюбнага дзетараджэння ў Злучаных Штатах», дзе тлумачылася, якім чынам касаванне крымінальнай адказнасці за аборт і пашырэнне даступнасці супрацьзачаткавых сродкаў сярод незамужніх жанчын прывяло да росту долі байструкоў сярод народжаных. 29 студзеня 2009 г. выдаў у Прынстане (шт. Нью-Джэрсі) разам з будучым Нобелеўскім лаўрэатам Робертам Шылерам кнігу, дзе тлумачылася значэнне пачуццяў пры гаспадарчым.
Вітаўт (значэнні)
Вітаўт:
Ілья Аляксеевіч Мурамцаў
Ілья Аляксеевіч Мурамцаў (, с. Кірушкіна, Самарская губерня, Расійская імперыя — ) — савецкі артыст оперы, заслужаны артыст БССР.
Біцюг
Біцю́г (Битю́г) — рака ў Тамбоўскай, Ліпецкай і Варонежскай абласцях Расіі, левы прыток ракі Дон.
Ілья Аляксеевіч Мурамцаў
Біяграфія
Нарадзіўся 2 жніўня 1901 года ў с. Кірушкіна (цяпер — Бугурусланскі раён, Арэнбургская вобласць, Расія).
Біцюг
Даўжыня ракі 379 км, плошча басейна — 8840 км². Працякае па Окска-Данской раўніне. Даліна месцамі забалочаная. Правы бераг высокі, пакрыты лісцянымі лясамі; левы бераг нізкі, разараны стэп. Жыўленне ракі снегавое. Сярэдні расход вады каля горада Баброў — 18,2 м³/с. Аб’ём гадавога сцёку 0,587 км³/год. Ледастаў з сярэдзіны снежня па канец сакавіка.
Асноўныя прытокі: Курлак, Цішанка, Чыгла, Мардоўка, Пласкуша, Малейка, Чамлык і інш. У басейне ракі каля 15 азёраў.
Ілья Аляксеевіч Мурамцаў
Біяграфія
У 1923 годзе пасля дэмабілізацыі паступіў у Самарскі музычны тэхнікум. Праз год быў залічаны ў мясцовую оперную студыю. Для працягу музычнай адукацыі ў 1927 годзе пераехаў у Ленінград, дзе займаўся ў педагога С. І. Дзідзурабава і адначасова працаваў у канцэртных арганізацыях горада.
Увосень 1933 года быў запрошаны ў Мінск у якасці саліста Дзяржаўнага тэатра оперы і балета БССР, дзе ўжо праз месяц выступаў у спектаклях «Царская нявеста» і «Яўген Анегін», рыхтаваў партыю Канчака з оперы «Князь Ігар» А. П. Барадзіна.
Шмат сіл і ўмення аддаваў рабоце над ролямі ў першых беларускіх операх «Міхась Падгорны» Я. Цікоцкага і «У пушчах Палесся» А. Багатырова (1939). У оперы «Міхась Падгорны» артыст выконваў ролю бальшавіка-падпольшчыка Анішчука.
У пачатку Вялікай Айчыннай вайны з групай салістаў Дзяржаўнага Вялікага тэатра оперы і балета БССР працаваў у Вялікім тэатры СССР, уваходзіў у склад групы беларускіх выканаўцаў, якая давала канцэрты ў воінскіх часцях, шпіталях, на заводах і чыгуначных станцыях. У 1942 годзе артысты трупы Беларускага тэатра оперы і балета перабраліся ў г. Горкі (цяпер — Ніжні Ноўгарад, Расія) і пачалі працаваць у Горкаўскім оперным тэатры імя А. С. Пушкіна. З дапамогай артыстаў Горкаўскага тэатра была пастаўлена опера «Яўген Анегін» П. І. Чайкоўскага. З ліпеня 1942 года да сярэдзіны чэрвеня 1943 года уваходзіў у склад творчага калектыву опернага тэатра, які вёў актыўную канцэртную дзейнасць па абслугоўванні шпіталяў Горкага, Дзяржынска, Багародска. Разам з франтавой канцэртнай брыгадай пад кіраўніцтвам І. Балоціна артыст выступаў у канцэртах для чырвонаармейцаў Калінінскага фронту. З канца 1943 года прымаў удзел у канцэртах для байцоў Першага Беларускага фронту і жыхароў вызваленых гарадоў Беларусі.
Увосень 1944 года тэатральная трупа вярнулася ў Мінск. Знамянальнай падзеяй у гэты час стала прэм’ера оперы «Алеся» Я. Цікоцкага, якая адбылася 24 снежня 1944 года.
Да 1952 года працаваў у Дзяржаўным Вялікім тэатры оперы і балета БССР, да 1968 года — у оперных тэатрах Расіі і Азербайджана.
Узнагароды
У 1938 годзе атрымаў ганаровае званне «Заслужаны артыст БССР», быў узнагароджаны ордэнам «Знак Пашаны».
Дасакратыкі
Дасакратыкі — умоўная назва старажытнагрэчаскіх філосафаў ранняга перыяду (VI—V стагоддзя да н.э.), а таксама іх пераемнікаў IV ст. да н.э., якія тварылі па-за рэчышчам атычнай сакратычнай і сафістычнай традыцый.
Гісторыя
Упершыню тэрмін «дасакратыкі» быў уведзены ў 1903 годзе, калі нямецкі філолаг Герман Дыльс сабраў у сваёй кнізе «Фрагменты дасакратыкаў» («Die Fragmente der Vorsokratiker») тэксты філосафаў, якія жылі да Сакрата. Кніга ўключала больш за 400 імёнаў разам з фрагментамі арфічных і іншых дафіласофскіх тэакасмагоній.
Вучэнне
Асноўным прадметам філасофствавання ў дасакратыкаў быў космас. Яны ўяўлялі, што ён складаецца са звычайных пачуццёвых стыхій: зямлі, вады, паветра, агню і эфіру, якія ўзаемна пераходзяць адна ў адну ў выніку згушчэння і разрэджання. Чалавек і сфера сацыяльнага, як правіла, не вылучаліся дасакратыкамі з агульнакасмічнага жыцця. Індывід, грамадства, космас у дасакратыкаў падпарадкоўваліся дзеянню адных і тых жа заканамернасцей.
Прадстаўнікі
Найбольш вядомыя наступныя дасакратыкі:
Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе
Вышэйшая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе — спаборніцтва паміж найлепшымі прафесійнымі футбольнымі клубамі Беларусі, якое праводзіцца ў межах чэмпіянату Беларусі па футболе. Яе пераможца аб’яўляецца чэмпіёнам Беларусі па футболе.
Спаборніцтва
З 2004 года для атрымання права на ўдзел у вышэйшай лізе клубы павінныя прайсці працэс ліцэнзавання ад БФФ.
Гісторыя
Першы чэмпіянат Беларусі быў разыграны ў 1992 годзе. У ім удзельнічалі прадстаўнік БССР у вышэйшай лізе чэмпіянату СССР мінскае «Дынама», яшчэ пяць каманд, якія гулялі ў іншых лігах саюзнага чэмпіянату, і дзесяць каманд з чэмпіянату БССР. Паколькі было прынята рашэнне аб тым каб перайсці ад прынятага ў СССР футбольнага календара, калі чэмпіянат пачынаўся ўвесну, а канчаўся восенню на «еўрапейскую» сістэму восень-вясна, то першы чэмпіянат быў разыграны ў адзін круг. Розыгрыш чэмпіянату такім чынам працягваўся да сезона 1994—1995 гадоў, пасля чаго зноў перайшлі на «вясну-восень».
Колькасць каманд, якія гулялі ў лізе, вагалася паміж 14 і 16 (у сезоне 1992—1993 іх было 17). З 2010 года Вышэйшая ліга была скарочана да 12 каманд, якія гулялі ў 3 кругі (кожны клуб гуляе 33 матчы). Апошні клуб выбываў у Першую лігу, а перадапошні гуляў серыю з двух матчаў з другой камандай Першай лігі за права гуляць у Вышэйшай лізе ў наступным сезоне.
У 2012 годзе каманда «Партызан» (Мінск) адмовілася ад выступлення ў Вышэйшай лізе, таму колькасць удзельнікаў таго сезона склала 11 каманд. У 2013 годзе іх колькасць зноў павялічылася да 12, тады ж была зноў зменена сістэма правядзення: пасля двух кругоў каманды сталі падзяляцца на дзе шасцёркі, пасля чаго гулялі яшчэ два кругі, каб вызначыць месца ў сваіх шасцёрках.
З сезона 2015 года колькасць каманд павялічылася да 14, такім чынам каманда, якая заняла апошняе месца ў сезоне 2014 года, згуляла стыкавыя матчы з трэцяй камандай Першай лігі, а наўпрост Вышэйшую лігу не пакінула ніводная каманда.
У сезоне 2016 года колькасць каманд павялічылася да 16. Турнір праходзіць у два кругі. Каманды, якія занялі 15-е і 16-е месца ў Вышэйшай лізе выбываюць у Першая лігу. Клубы, якія занялі 1-е, 2-е месца ў Першай лізе, атрымліваюць права на выхад у Вышэйшую лігу.
З 2019 года дадаліся таксама стыкавыя матчы паміж 14-й камандай Вышэйшай лігі і трэцяй каманды Першай лігі па выніках рэгулярнага сезона, пераможца якіх атрымлівае месца ў Вышэйшай лізе на наступны сезон.
Пераможцы
Чэмпіёнамі Беларусі станавіліся 8 клубаў: БАТЭ Барысаў — 15 разоў, Дынама Мінск — 7, Шахцёр Салігорск — 4, Славія Мазыр — 2, Дынама-Брэст, Гомель, Белшына Бабруйск і Дняпро Магілёў — па 1 разе.
Ферэкід
Ферэкід Сіраскі (Φερεκύδης, 584/583 — 499/98 да н.э., востраў Сірас) — старажытнагрэчаскі касмолаг, сучаснік Анаксімандра, настаўнік Піфагора. Такія аўтары, як Клімент Александрыйскі і Філон Біблскі, сцвярджаюць, што «Ферэкід не атрымліваў навучанняў у філасофіі ні ад якога настаўніка, але набыў свае веды з тайных кніг фінікійцаў». Ферэкід лічыцца першым грэчаскім празаікам. Напісаў «Тэагонію» і «Касмагонію». Высоўваў вучэнне пра ператварэнні душ, дзе адрозніваў тры элементы: агонь, паветра, ваду. Прызнаваў вечнасць пачатковай троіцы багоў: Заса (Зеўса, гэта значыць эфір), Хтоніі (хаос, падземныя глыбіні) і Хронаса (час). Магчыма, галоўная заслуга Ферэкіда — у тым, што ён першым стаў тлумачыць міфалогію алегарычна.
Фюльбер Юлу
Фюльбер Юлу (Fulbert Youlou,, Мадзіба — , Мадрыд) — кангалезскі палітычны і дзяржаўны дзеяч, лідар руху за незалежнасць, першы прэзідэнт незалежнага Конга. Святар Рымска-каталіцкай царквы. Праводзіў курс эканамічнага лібералізму, антыкамунізму. Зрынуты ў выніку масавых пратэстаў у жніўні 1963 года. Завочна асуджаны да смяротнага пакарання. Памёр у эміграцыі. Рэабілітаваны ў 1991 годзе.
Вулька 1
Ву́лька 1 (, Вулька 1) (гістарычная назва Вулька Свінячая) — аграгарадок у Лунінецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Лунінскага сельсавета.
У 1940—1954 гг. цэнтр Вулькаўскага 1-га сельсавета.
Джон Х’юм
Джон Х’юм (John Hume;, , Паўночная Ірландыя, Вялікабрытанія — , Дэры, Паўночная Ірландыя, Вялікабрытанія) — былы паўночнаірландскі палітык, адзін з заснавальнікаў Сацыял-дэмакратычнай і лейбарысцкай партыі, лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру (1998) разам з Дэвідам Трымблам «за намаганні па пошуку мірнага рашэння канфлікту ў Паўночнай Ірландыі».
Біяграфія
Х’юм нарадзіўся ў 1937 годзе ў горадзе Дэры (Паўночная Ірландыя). Навучаўся ў Каледжы Святога Калумба і Каледжы Святога Патрыка, а затым — у ірландскай нацыянальным універсітэце. Атрымаў ступень магістра мастацтваў. У 1969 ён быў абраны ў Парламент Паўночнай Ірландыі, а ў наступным годзе са сваімі партнёрамі заснаваў Сацыял-дэмакратычную і Лейбарысцкую партыю (СДЛП). У 1979 годзе стаў прадстаўніком Паўночнай Ірландыі ў Еўрапейскім парламенце; у той жа год ён узначаліў СДЛП.
Свята-Засіма-Саваціеўскі мужчынскі манастыр
Свята-Засіма-Саваціеўскі мужчынскі манастыр ― манастыр у в. Вялікая Кракотка, Слонімскага раёна Гродзенскай вобласці.
Гісторыя
Мужчынскі манастыр бярэ свой пачатак ад храма Божага Нараджэння Найсвятой Багародзіцы.
У 1883 годзе з бутавага каменя быў пабудаваны храм. У 1959—1961 гады храм закрылі і размясцілі ў ім клуб. У 1990—1991 гадах царква была адноўлена.
У 2002 годзе ў будынку былой школы быў арганізаваны скіт. 29 чэрвеня 2009 года сінод Беларускай Праваслаўнай Царквы заснаваў у вёсцы Вялікая Кракотка мужчынскі манастыр.
У комплекс манастыра ўваходзяць 2 храмы, надбрамная капліца з аркавым праходам, трапезная, жылы манастырскі комплекс, сталярная майстэрня, гаспадарчыя пабудовы, дом паломніка, агарод, пчальнік, сажалка.
Коракс
Коракс (Κόραξ) — сіцыліяц, пасля смерці Гіерона I і выгнання Фрасібула з Сіракузаў (467 да н.э.), дзякуючы сваёй прамоўніцкаму таленту, стаў на чале кіравання рэспублікай.
Пазней, пакінуўшы ўдзел у грамадскіх справах, адкрыў школу красамоўства. Ён і яго вучань Тысій звычайна завуцца вынаходнікамі рытарычнага мастацтва ў грэкаў. Коракс лічыцца таксама першым пісьменнікам, які пісьмова вытлумачыў правілы рыторыкі. Яго праца, якая служыла ўзорам для наступных пакаленняў, да нас не дайшла. Была выказана здагадка, што яму належыць захаваная сярод сачыненняў Арыстоцеля «Rhetorica ad Alexandrum».
Зазерская сярэдняя школа
Дзяржаўная ўстанова адукацыі «Зазерская сярэдняя школа» — установа сярэдняй адукацыі ў в. Зазер’е Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці.
Гісторыя
У 1920 г. у в. Зазер’е была адкрыта першая школа. Навучанне вялося на польскай мове.
У 1921 г. адкрыта пачатковая школа. Навучанне дзяцей вялося на беларускай мове. Першым настаўнікам быў Леанід Юльянавіч Дыбоўскі. Школа знаходзілася ў былой сядзібе. Пад навучальныя класы было аддадзена памяшканне бальнай залы. У гэтым жа будынку жыл настаўнік і працоўныя калгаса.
У 1947 г. Зазерская пачатковая школа ператворана ў Зазерскую сярэднюю школу.
У 1959 г. сямігадовая школа была ператворана ў Зазерскую васьмігадовую школу.
У 1992 г. Зазерская дзевяцігадовая школа была рэарганізавана ў Зазерскую сярэднюю школу.
У 2011 г. дзяржаўная ўстанова адукацыі «Зазерская сярэдняя школа».
Амстэрдам (востраў, Індыйскі акіян)
Амстэрдам (Amsterdam) — востраў на поўдні Індыйскага акіяна. Уваходзіць у склад Французскіх Паўднёвых і Антарктычных тэрыторый. Плошча — 55 км². Афіцыйна сталага насельніцтва няма, аднак на Амстэрдаме працуюць вучоныя (30 чалавек у 2012 г.).
Геаграфія
Востраў Амстэрдам знаходзіцца ў 4292 км на паўднёвы ўсход ад Афрыкі, у 3364 км на паўднёвы захад ад Аўстраліі, у 3280 км на поўнач ад Антарктыды, у 5101 км на поўдзень ад Азіі, у 1390 км на паўночны ўсход ад архіпелага Кергелен. Складае адзіны архіпелаг разам з востравам Сен-Поль, што размяшчаецца ў 92 км на поўдзень.
Форма вострава Амстэрдам нагадвае авал, выцягнуты з поўначы на поўдзень. Даўжыня - 9,45 км. Найбольшая шырыня - 4,49 км. Мае вулканічнае паходжанне. Вулкан застаецца актыўным. Апошняе вывяржэнне зафіксавана ў 1792 г. Рэльеф паверхні гарысты, складзены базальтамі. Найвышэйшыя пункты — горы Мон-дэ-ла-Дзіў (881 м) і Гран-Марміт (742 м).
Клімат марскі вільготны. Надвор’е ў значнай ступені вызначаецца прахалоднымі вятрамі з поўдню і цёплымі субтрапічнымі акіянічнымі плынямі з поўначы. Сярэднегадавая тэмпература складае +13,8 °C. Найбольш цёплы месяц — люты, калі сярэдняя тэмпература трымаецца каля +17 °C. У жніўні яна паніжаецца да +11,1 °C. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — 1119 мм.
Прырода
Флора і фаўна вострава Амстэрдам сфарміраваліся ў выніку яго ізаляцыі ад кантынентаў і адметнага кліматычнага становішча на шляху прахалодных субантарктычных вятроў і цёплых субтрапічных плыняў.
Вядомы толькі 1 мясцовы від дрэва Phylica nitida з маленькім вузкім лісцем і духмянымі жоўтымі кветкамі. Яно дасягае 6 - 7 м у вышыню. Бліжэйшае месца, дзе сустракаецца гэта дрэва — астравы Трыстан-да-Кунья і Гоф у Атлантыцы. У апісанні 1796 г. Phylica nitida ўтварала суцэльны лес, які апяразваў прыбярэжныя схілы да 250 м у вышыню і пакрываў амаль траціну ўсёй паверхні сушы. У наш час зараснікі дрэва складаюць толькі 8 га. Таксама сустракаюцца разнастайныя травы і папараці.
Жывёльны свет бедны. У мінулым на востраве налічвалася 22 віды марскіх птушак, у нашы дні — толькі 11. На ўзбярэжжы размножваюцца і бавяць час марскія сланы і цюлені. У пачатку XX ст. у выніку дзейнасці чалавека гэтыя жывёлы апынуліся на мяжы вымірання, аднак захаваліся дзякуючы праграме выратавання. У 1871 г. на востраў Амстэрдам было ўвезена 5 кароў. Іх статак паступова павялічыўся да 200 галоў і існаваў 139 гадоў амаль без умяшання чалавека. Акрамя таго, дзякуючы чалавеку на востраве апынуліся козы, свінні, пацукі і мышы. З 1987 г. дзейнічае праграма ачышчэння Амстэрдама ад інтрадуцыраваных відаў. У 2010 г. пасля доўгіх дыскусій былі вывезены здзічэлыя каровы.
Гісторыя
Востраў Амстэрдам быў адкрыты і ўпершыню апісаны 18 сакавіка 1522 г. Х. С. Элькана. Сучасная назва была дадзена галандскім губернатарам Ост-Індыі, А. ван Дыменам у 1633 г. падчас яго вандроўкі на востраў Ява. У 1793 г. усходняе ўзбярэжжа вострава было ўпершыню дэталёва вывучана французскай даследчай экспедыцыяй.
У XVIII - XIX стст. востраў Амстэрдам наведваўся пераважна рыбакамі і кітабоямі, якія палявалі на ластаногіх і ў значнай ступені спрыялі парушэнню экалагічнай раўнавагі. У 1843 г. на Амстэрдаме высаджваўся губернатар Рэюньёна. У 1870 - 1871 гг. адбылася першая няўдалая спроба каланізацыі селянінам з гэтай французскай тэрыторыі. Аднак свойская жывёла, застаўленая каланістамі, захавалася і хутка распладзілася. У 1893 г. востраў быў фармальна абвешчаны валоданнем Францыі.
У 1949 г. група французскіх вучоных заснавала на Амстэрдаме навуковую базу, якая ў далейшым стала важным цэнтрам вывучэння надвор'я, сусветнага клімата і міграцый птушак на поўдні Індыйскага акіяна.
У 2006 г. уключаны ў склад Нацыянальнага запаведніка Французскіх Паўднёвых тэрыторый.
Любань (Лунінецкі раён)
Лю́бань (, Любань) — аграгарадок у Лунінецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Лахвенскага сельсавета.
Гісторыя
У друкаваных крыніцах першае ўпамінанне пра Любань датуецца 1588 годам. Вядома, што тады вёска належала маёнтку Лахва, тут мелася 29 валок зямлі. Аднак яшчэ ў 1523 годзе вёска не існавала. Бо вядома, што калі ў 1523 годзе троцкі кашталян і слонімскі дзяржаўца Ян Радзівіл запатрабаваў ад швагра, уладальніка Лахвы, Пятра Станіслававіча Кішкі выдзелу сястры Ганне (жонцы Радзівіла) адпаведнай часткі атчызных, мацярызных земляў, і пагаджэнне было дасягнутае, то пры складзе інвентарызацыі ў спісах вёсак і двароў Любань яшчэ не ўпамінаецца. У далейшых інвентарах лічыцца: у 1672 годзе Любань — сяло маёнтка Лахва, 22 двары і 28,5 валокі (з іх 13 пустых); у 1785 годзе Любань — сяло маёнтка Лахва, 46 двароў.
У 1912 годзе ў Любані быў 61 двор. У 1914 годзе на свае сродкі любанцы адкрылі пачатковую школу. На пасады настаўнікаў былі запрошаны вясковыя больш адукаваныя па тым часе хлопцы Іван Караніха, а з 1915 года — Андрэй Шэўчык. Заняткі вяліся ў хатах вяскоўцаў, на рускай мове.
З 1922 года зноў адкрылася школа, і на канец 1930-х гадоў вучобай была задзеяна асноўная колькасць вясковых дзяцей.
У 1928 годзе польскія ўлады пачалі масавае перасяленне насельніцтва з вёсак на хутары. Шмат хто з вёскі працаваў на нарыхтоўцы і пасадцы лесу, на будаўніцтве грэблі Лахва — Давыд-Гарадок, на копцы канаў і насыпцы дамб у рыбгасе «Лахва». У Любані была пабудавана цагельня, якой кіраваў Янкель Клаз (8 рабочых). У 1934 годзе арганізавана рыбалавецкая арцель. Абслугоўванне паромнай пераправы праз раку Прыпяць (Лахаўскі перавоз) вялося таксама брыгадай любанцаў.
У 1946 годзе пражывала 980 жыхароў (224 гаспадаркі). У 1948—1949 гадах у Любані былі створаны 2 калгасы: імя Панамарэнкі і імя Някрасава. У 1950 годзе гэтыя калгасы і калгасы вёскі Лахаўка былі аб’яднаныя ў адну гаспадарку «Сцяг камунізму». У верасні 1959 года «Сцяг камунізму» аб’яднаўся з перуноўскім калгасам імя Дзяржынскага ў адну буйную гаспадарку, якая ў 1964 годзе атрымала назву «Новае Палессе». Дзякуючы Уладзіміру Сцепчанку, які ў 1959 годзе ўзначаліў гэтую гаспадарку, калгас за кароткі тэрмін змог з адстаючых выйсці на перадавыя рубяжы не толькі ў раёне, але і ў вобласці. У часы яго кіравання (да 1974 года) «Новае Палессе» — адзін з найбуйнейшых калгасаў (меў 5151 га зямлі, у тым ліку 1864 — ворыва) стаў эканамічна моцнай гаспадаркай. Тут была развіта не толькі мяса-малочная і зерневая галіна, але і свінагадоўля, птушкагадоўля, пчалярства, вырошчваліся бульба і буракі. Так, у 1967 годзе ў калгасе мелася 55 трактароў, 18 камбайнаў, больш за 30 аўтамашын і многа іншай сельгастэхнікі.
У 1960—1970 гадах пабудаваны Дом культуры і сярэдняя школа, КБА з гасцініцай і гандлёвы цэнтр, 2 дзіцячыя садкі і лазнева-пральны камбінат, паштовае аддзяленне і ФАП, праўленне калгаса і ашчадная каса, закладзены вялікі парк і ўзведзены стадыён. Працавалі шматлікія спартыўныя секцыі. А футбольная каманда «Новае Палессе» не аднойчы заваёўвала кубкі раёна, вобласці і нават рэспублікі.
У 1960—1980 гадах працавала музычная школа, пры СДК меўся вялікі калектыў мастацкай самадзейнасці; вельмі часта на сцэне ДК выступалі вядомыя хоры, ансамблі і найлепшыя артысты Беларусі. У вёсцы неаднаразова бываў Пётр Машэраў, прыяжджалі Ніл Гілевіч, Пімен Панчанка, Іван Шамякін, Анатоль Вярцінскі і іншыя, а таксама артысты Купалаўскага тэатра. А Андрэй Макаёнак па сямейных абставінах некаторы час жыў тут. У той час ім напісана п’еса «Таблетка пад язык», прататыпам галоўнага героя якой з’яўляецца У. А. Сцепчанка.
Савала
Савала (Савала́) — рака ў Варонежскай і Тамбоўскай абласцях Расіі. Даўжыня 285 км. Плошча басейна 7720 км². Выток ракі размешчаны ў Тамбоўскай вобласці, упадае ў раку Хапёр. Працякае па крутой мясцовасці. Рэчышча звілістае. У рацэ водзіцца шмат рыбы — шчупак, акунь, плотка, карась, лешч, сазан. Жыўленне пераважна снегавое.
Платон Фёдаравіч Равінскі
Платон Фёдаравіч Равінскі (, в. Краглі,, Мінская губерня, Расійская імперыя (цяпер — Дзятлаўскі раён, Гродзенская вобласць, Беларусь) — ) — партыйны і дзяржаўны дзеяч БССР.
Біяграфія
У 1930 г. скончыў Камуністычны ўніверсітэт імя Я. М. Свярдлова. 3 1909 г. у ЗША, дзе ў 1912—1917 гг. быў членам саюза анарха-сіндыкалістаў. Пасля Лютаўскай рэвалюцыі 1917 г. у Бабруйску, працаваў токарам. 3 1918 г. у Смаленскай ЧК, сакратар Бабруйскага павятовага камітэта партыі, член Краявога камітэта камуністычных арганізацый Беларусі і Літвы, з 1919 член Мінскага губернскага ВРК, загадчык аддзела рэўкома штаба 16-й арміі. 3 1920 г. старшыня Барысаўскага павятовага рэўкома, сакратар Бабруйскага павятовага камітэта КП(б)Б, з 1921 г. начальнік меліярацыйнага аддзела і член калегіі Наркамзема БССР. 3 1925 г. загадчык Бабруйскага акруговага зямельнага ўпраўлення. 3 1930 г. загадчык аргаддзела ЦКК Народнага камісарыята рабоча-сялянскай інспекцыі БССР. З 1933 першы намеснік наркома земляробства БССР, сакратар Магілёўскага райкома КП(б)Б. З 1936 г. начальнік упраўлення Наркамата мясцовай прамысловасці. Член ЦКК КП(б)Б і яе прэзідыума (1930—1934 гг.), член ЦК КП(б)Б (1934—1937), член ЦВК БССР (1920—1921,	1931—1937 гг.).
Юрый Антонавіч Барысюк
Біяграфія
У 1995—2001 гадах завочна вучыўся на гістарычным факультэце Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
3 1995 па 1998 гады працаваў у Кобрынскім ваенна-гістарычным музеі імя А. В. Суворава. У 1998—2007 гадах працаваў у аддзеле культуры Кобрынскага райвыканкама спецыялістам па ахове гісторыка-культурнай спадчыны.
Рашэннямі і распараджэннямі райвыканкама Юрый Барысюк быў зацверджаны сакратаром міжведамаснага каардынацыйнага савета па ахове матэрыяльнай і духоўнай спадчыны райвыканкама, раённай тапанімічнай камісіі, камісіі па інвентарызацыі рухомых каштоўнасцей і раённага аргкамітэта па падрыхтоўцы святкавання 60-годдзя Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне. Абследваў становішча помнікаў у раёне, падрыхтоўваў пасяджэнні савета, кантраляваў ход выканання рашэнняў аблвыканкама і райвыканкама, пастановы савета па ахове матэрыяльнай і духоўнай спадчыны райвыканкама.
3 2007 года працуе ва Упраўленні па ахове гісторыка-культурнай спадчыны і рэстаўрацыі Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь галоўным спецыялістам.
Дзейнасць
За час працы Ю. А. Барысюком абследавана новавыяўленных помнікаў гісторыі і культуры і узята на мясцовы улік 148, у т. л. паркаў — 8; помнікаў гісторыі − 137; помнікаў археалогіі — 3. Унесены у Дзяржаўны спіс — 45; у т. л. помнікаў архітэктуры — 26; гісторыі — 4; археалогі −15.
Шмат намаганняў Ю. Барысюк надае пошуку раней невядомых пахаванняў ахвяр фашысцкага тэрору і абаронцаў Айчыны, вядзе пошук дакументаў у мясцовых і замежных архівах. У выніку гэтай працы былі паспартызаваны больш 20 раней невядомых вайсковых пахаванняў, устаноўлены імёны болей 140 раней невядомых ахвяр фашызму і імёнаў абаронцаў Айчыны.
Складальнік брашуры «Гісторыка-культурная спадчына Кобрыншчыны» (2001), удзельнічаў у падрыхтоўцы даведнікаў і брашур па Кобрынскім раёне. З’яўляўся сакратаром раённай камісіі па напісанню кнігі «Памяць. Кобрынскі раён». Пасля яе выхаду ў свет арганізаваў працу па зборы дапаўненняў і заўваг, что прывяло да ідэі стварэння электроннай версіі кнігі і базы дадзеных аб удзельніках Вялікай Айчыннай вайны па Кобрынскім раёне, якія былі створаны у 2004 г.
Неаднаразова друкаваўся на старонках раённых і абласных газет, дапамагаў у падрыхтоўцы краязнаўчых праграм мясцовага і абласнога тэлебачання. У 2005 годзе пад яго кіраўніцтвам было надрукавана выданне «Карта Кобрынскага раёна. План г. Кобрына».
Падрыхтаваў дакументы для зацверджаны пасля праектаў герба і сцяга Кобрынскага раёна. Пачата работа па аднаўленню геральдычных сімвалаў вёсак раёна. Падрыхтаваў дакументы для прадстаўлення праектаў герба і флага вёсак Гарадзец і Ляхчыцы Кобрынскага раёна ў Геральдычны савет пры Прэзідэнце Республікі Беларусь.
Легенда пра Княжую Гара, запісанная Барысюком Ю. А., і сюжэт герба в. Ляхчыцы ляглі ў аснову ідэі помніка князю Уладзіміру і княгіне Вользе, які быў устаноўлены у Кобрыне да фестывалю-ярмаркі працаўнікоў вёскі «Дажынкі 2009».
Па прапанове Барысюка Ю. А. у раёне быў праведзены конкурс уязных знакаў. У выніку у 2004 годзе былі ўстаноўлены ўязныя знакі с датай першага ўпамінання ў дзевяць цэнтраў сельсаветаў раёна.
Вядзе навуковую працу па гісторыі і краязнаўстве. Мае каля 20 навукова-публіцыстычных артыкулаў. Матэрыялы Ю. А. Барысюка выкарыстаны ў другім томе энцыклапедычнага даведніка «Гарады і вёскі Беларусі. Брэсцкая вобласць» (2008). Адзін са складальнікаў кнігі «Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь» (2009).
З’яўляецца сябрам заходнепалескага навукова-краязнаўчага таварыства «Загароддзе».
У цяперашні час Ю. А. Барысюк займаецца складаннем спіса крыніц, дакументаў і фотаздымкаў па гісторыі Кобрыншчыны, якія знаходзяцца ў архівах Беларусі і замежжа, пошукамі больш ранняга ўпамінання г. Кобрына, а таксама архіва Кобрынскага павета, які быў вывезены ў Расію напярэдадні першай сусветнай вайны.
Узнагароды
У 2005 годзе атрымаў прэмію ўпраўлення культуры «За папулярызацыю гісторыі края», а ў 2006 годзе ўзнагароджаны Ганаровай граматай Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь.
Царква Святога Мікалая (Львоў)
Царква Святога Мікалая — праваслаўны храм у Львове, які знаходзіцца ў карыстанні Праваслаўнай царквы Украіны. Помнік архітэктуры нацыянальнага ўзроўню. Лічыцца адным з самых старых храмаў горада.
Гісторыя
Прыняцце ў якасці апякуна храма менавіта Святога Мікалая, які лічыцца заступнікам купцоў, а таксама размяшчэнне паблізу храму сама старажытнага гарадскога рынку сведчыць аб тым, што заснавальнікамі храма былі верагодна львоўскія купцы. Аднак ёсць гістарычныя звесткі, згодна з якімі будынак першапачаткова належаў княскаму двару і быў месцам пахавання князёў. У той час храм знаходзіўся ў самым цэнтры палітычнага і грамадскага жыцця сярэднявечнага Львова, акрамя таго, царква мела шматлікія княжацкія прывілеі.
Царква была пабудавана паміж 1264 і 1340 гадамі, захаваўся запіс ад 1292, які пацвярджае прадастаўленне зямлі пад храм князем Львом Данілавічам. Гісторыкі звязваюць гэтую дату з верагодным завяршэннем будаўніцтва. У 1544 годзе пры царкве існавала бацтва святога Мікалая. У 1623 годзе ў храме успыхнуў пажар. Рэканструкцыя адбылася ў канцы XVII стагоддзя, затым быў прыбудаваны бабінец, які паўплываў на знешні выгляд храма. У 1700 годзе храм перайшоў ва ўласнасць уніяцкай царквы.
У 1776 годзе была праведзена першая буйная рэканструкцыя, храм атрымаў выгляд у стылі ракако. Яшчэ адзін пажар адбыўся ў 1788 годзе, тады згарэлі крыты чарапіцай дах, купал і званіца. Рэканструкцыя адбылася ў 1800 годзе, затым быў перабудаваны дах, на ім былі ўсталяваныя два купалы, над галоўным нефам і над апсідай. Фасад быў упрыгожаны пілястрамі.
У 1946 годзе савецкая ўлада перадала царкву Маскоўскаму Патрыярхату ў адпаведнасці з пастановай так званага Львоўскага сабору, на якім украінская грэка-каталіцкая царква здзейсніла нібыта добраахвотны самароспуск і была далучана да Рускай праваслаўнай царквы. Пасля распаду СССР храм быў перададзены Украінскай праваслаўнай царкве Кіеўскага Патрыярхату; з 2018 года ён належыць Праваслаўнай царкве Украіны.
Спангіпеліс
Спангіпе́ліс (Spongipellis) — род губавых базідыяльных грыбоў.
Арэал і экалогія
Сапратрофы на адмерлай драўніне хвойных і лісцевых парод, рэдка паразіты дрэў. Выклікаюць белую цэнтральную і камлёвую гніль ствалоў, якая пранікае ў карані. Пашыраны ва ўмераным поясе, на Беларусі 5 відаў.
Вітаўт (імя)
Вітаўт — мужчынскае імя.
Надмагілле Мікалая Крыштафа Радзівіла Сіроткі
Надмагілле Мікалая Крыштафа Радзівіла Сіроткі — маршалка вялікага літоўскага Мікалая Крыштофа Радзівіла «Сіроткі» ў касцёле Божага Цела ў Нясвіжы. Выраблена з пясчаніку пасля 1616 года. З’яўляецца найбольш раннім з даволі пашыранага ў першай палове XVII ст. тыпу помнікаў, дзе памёршыя паказваюцца ў выглядзе ўкленчаных людзей.
Апісанне
Надмагілле Сіроткі ўяўляе сабой укампанаваную ў порцік выяву нябожчыка, укленчанага ў малітоўнай позе са скруткам у руках. Але ён не ў рыцарскіх даспехах. Вядома, што Сіротка ў 1583—1584 гг. ажыццявіў паломніцтва на Блізкі Усход, напісаў дзённік пра сваё падарожжа, у якім прасіў пахаваць яго «без помпы, у адзенні пілігрыма». Так і паказаў яго скульптар — у адзенні пілігрыма, у шыракаполым капелюшы, з ружанцамі на грудзях. Сіротка — удзельнік шматлікіх ваенных паходаў, таму каля ног ляжаць атрыбуты война: шлем, пальчаткі, шпоры, меч, крагі, перададзеныя дакладна, з выяўленнем фактуры матэрыялу. Рэльефную выяву акаймоўваюць пілястры, зверху — прафіляваная абака, фрыз з надпісам і франтон, на тымпане якога знак Мальтыйскага ордэна. Але галоўная ўвага падаецца фігуры нябожчыка. Сіротка паказаны ў росквіце сіл: у яго валявы твар, высокі адкрыты лоб. Цвёрдасць характару падкрэсліваюць энергічна сціснутыя вусны, выразная, упэўненая лінія сілуэта. Наогул кампазіцыя надмагілля вызначаецца цэласнасцю, прадуманасцю ўсіх дэталей, строгай архітэктонікай. Характар трактоўкі вобраза, перададзенага з рэалістычнай дакладнасцю, сведчыць аб гуманістычным светаўспрыманні аўтара.
Аляксандр Аляксандравіч Лау
Аляксандр Аляксандравіч Лау — інжынер-архітэктар.
Біяграфія
Выконваў пасаду губернскага інжынера пры мінскім губернскім будаўнічым аддзяленні з 29 лютага 1856 года.
Чырвоная Зорка (Дзяржынскі раён)
Чырво́ная Зо́рка (, Чирвоная Зорька) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дабрынёўскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Рубілкаўскага сельсавета.
Лафатэнскія астравы
Лафатэнскія астравы (Lofoten) — архіпелаг у Нарвежскім моры ля паўночна-заходняга ўзбярэжжа Нарвегіі.
Клімат акіянічны, вільготны. Сярэдняя тэмпература студзеня каля 0 °C, ліпеня 12 °C. Ападкаў больш за 1000 мм за год. Мора каля берагоў не замярзае.
Асноўныя заняткі жыхароў — рыбалоўства і авечкагадоўля. Шырока вядомая вырабленая лафатэнцамі сушаная атлантычная траска.
1 снежня 2007 была адкрыта дарога E10 (праект Lofast), якая звязала найбуйнейшыя астравы архіпелага з мацерыковай часткай Нарвегіі. Будаўніцтва дарогі ўключала ў сябе будаўніцтва некалькіх тунэляў і мастоў, у тым ліку аднаго з найбуйнейшых рамна-кансольных мастоў — моста Рафтсундэт.
Белаусаўка (Усходне-Казахстанская вобласць)
Белаусаўка — пасёлак у Глубокаўскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Белаусаўскай пасялковай адміністрацыі. Знаходзіцца прыкладна за 14 км на ўсход ад раённага цэнтра, пасёлка Глубокае. Код КАТА — 634037100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва пасёлка складала 9981 чалавек (4711 мужчын і 5270 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у пасёлку пражывалі 9649 чалавек (4618 мужчын і 5031 жанчына).
Дубаўка (Лунінецкі раён)
Ду́баўка (, Дубовка) — вёска ў Лунінецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Лунінскага сельсавета.
Азяцкі сельсавет
Азя́цкі сельсаве́т — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Жабінкаўскага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок Азяты.
Гісторыя
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Жабінкаўскага раёна Брэсцкай вобласці БССР. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Старасельскага сельсавета, вёскі Горы, Звозы, Лясавец, Субаты і Шарашоўцы перададзены ў склад Чарнянскага сельсавета Дзівінскага раёна. 31 сакавіка 1959 года далучана тэрыторыя скасаванага Чыжэўшчынскага сельсавета. З 8 жніўня 1959 года ў складзе Кобрынскага раёна. 21 студзеня 1961 года ў склад Рагозненскага сельсавета перададзены вёскі Багданы, Мышчыцы, Рыкавічы, Хадасы і Чыжэўшчына. З 30 ліпеня 1966 года ў складзе адноўленага Жабінкаўскага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 9 населеных пунктаў.
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1247 чалавек, з іх 93,7 % — беларусы.
Іншае
Колькасць двароў — 559, колькасць жыхароў — 1174.
Старшыня — Шкарупа Ганна Васільеўна ,
Кіраўнік спраў — Загорская Любоў Сцяпанаўна
Лобча (Лунінецкі раён)
Ло́бча (, Лобча) — аграгарадок у Лунінецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Лунінскага сельсавета.
У 1940—1954 гадах цэнтр Лоўчанскаага сельсавета.
Шабунеўшчына
Шабу́неўшчына (, Шабуневщина) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дабрынёўскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Рубілкаўскага сельсавета.
Азяты
Азя́ты (, Озяты) — аграгарадок у Жабінкаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Азяцкага сельсавета.
Ведычная рэлігія
Веды́чная рэлі́гія, ці веды́йская рэлі́гія — сістэма поглядаў, якая ўзнікла ў старажытнай Індыі на аснове рэлігіі індаарыйскіх плямён і ў канцы 2-га — 1-й палавіне 1-га тыс. да н.э. аформілася ў кананічных тэкстах — Ведах, ранняя стадыя фарміравання індуізму.
У ведычнай рэлігіі адсутнічала іерархія багоў. Найбольш старэйшымі лічыліся багі Неба і Зямлі ( і ). Найбольш папулярны бог Індра — цар багоў і наладжвальнік свету. Бог агню Агні шанаваўся як пасрэднік паміж людзьмі і багамі, ахвярадаўца. Багам надаваліся чалавечыя рысы, кожны з іх суадносіўся з пэўнай часткай Сусвету — зямной, паветранай, нябеснай.
У ведычнай рэлігіі бяруць пачатак уяўленні пра карму, метэмпсіхоз, (аскеза) і інш. З ведычнай рэлігіі развіўся брахманізм.
Белакаменка (Глубокаўскі раён)
Белакаменка — сяло ў Глубокаўскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Белаусаўскай пасялковай адміністрацыі. Знаходзіцца прыкладна за 20 км на ўсход ад раённага цэнтра, пасёлка Глубокае. Код КАТА — 634037200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 583 чалавекі (266 мужчын і 317 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 502 чалавекі (243 мужчыны і 259 жанчын).
Жывецкі павет
Жывецкі павет (Powiat żywiecki) — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Сілезскага ваяводства. Цэнтр павета — горад Жывец. Павет утвораны ў выніку адміністрацыйнай рэформы ў 1999 годзе. Займае плошчу 1039,96 км². Насельніцтва павета складае 153 тыс. чалавек.
Карлуш Белу
Карлуш Феліпэ Шыменеш Белу (парт.: Carlos Filipe Ximenes Belo, нар. 3 лютага 1948) — біскуп рымска-каталіцкай царквы, які сумесна з Жазэ Рамушам-Орта атрымаў Нобелеўскую прэмію міру (1996) "за іх намаганні па справядлівым і мірным вырашэнні канфлікту ў Усходнім Тыморы ". З’яўляецца членам манаскай кангрэгацыі салезіянцы Дона Боска і партугальскага Ордэна Свабоды.
Міратворчая дзейнасць
У 1988 годзе Белу становіцца біскупам. У лютым 1989 года ён пасылае пісьмовыя звароты на адрас прэзідэнта Партугаліі, Папы рымскага і генеральнага сакратара ААН. Ён просіць склікаць рэферэндум у рамках ААН па пытанні будучага статусу Усходняга Тымору і аказання міжнароднай дапамогі народу. Намаганні біскупа Бэлу па дасягненні свету сталі прызнаныя сусветнай грамадскасцю пасля яго ўзнагароджання Нобелеўскай прэміяй міру ў снежні 1996 года.
Сахарын
Сахары́н (імід орта-сульфабензойнай кіслаты, імід 2-сульфабензойнай кіслаты, орта-сульфабензімід) — бясколерныя крышталі салодкага смаку, маларастваральныя ў вадзе. «Сахарын», які знаходзіцца ў продажы, уяўляе сабой крышталегідрат натрыевай солі, якая ў 300—500 раз саладзейшы за цукар. Сахарын не засвойваецца арганізмам (выводзіцца з мачой).
Гісторыя
Сахарын быў выпадкова адкрыты ў 1879 годзе пры даследаванні акіслення 2-талуолсульфанаміду, якое праводзіў К. Фальберг у лабараторыі праф. А. Рэмсена ва ўніверсітэце Джона Хопкінса. У 1884 Фальберг запатэнтаваў спосаб атрымання сахарыну і пачаў яго прамысловую вытворчасць.
Фізічныя ўласцівасці і атрыманне
Сахарын выглядае як бясколерныя крышталі салодкага смаку, дрэнна раствараецца ў вадзе (1:250) і спірце (1:40). Тэмпература плаўлення крышталёў — 228—229 °C.
Толькі ў 1950 годзе ў кампаніі Maumee Chemical Company (Таледа, Агая) быў распрацаваны метад, які дазваляе выпрацоўваць сахарын у прамысловых маштабах. Гэты метад заснаваны на рэакцыі антранілавай кіслаты з азоцістай кіслатой, дыяксідам серы, хлорам і аміякам. Іншы метад, распрацаваны ў 1967 годзе, заснаваны на рэакцыі бензілхларыду.
Ужыванне
Сахарын ужываюць замест цукру пры дыябеце, а таксама як сурагат цукру.
У наш час харчовае выкарыстанне сахарыну моцна скарочана, хоць выпускаюцца падсаладзіцелі на сахарыне (Сукразіт), а ў напоях і некаторых іншых прадуктах выкарыстоўваюць сумесі падсаладзіцеляў, з прычыны таго, што быўшы выкарыстаны сам па сабе дае не вельмі прыемны металічны прысмак.
Прадукт узаемадзеяння тэтрагідрахіналіну і іміду 2-сульфабензойнай кіслаты знаходзіць ужыванне ў складзе кампазіцый на аснове метакрылатаў, якія выкарыстоўваюцца ў якасці клеяў для металаў.
Варона (прыток Хапра)
Варо́на (Воро́на) — рака ў Пензенскай, Тамбоўскай і Варонежскай абласцях Расіі, правы прыток ракі Хапёр (басейн Дона).
Даўжыня ракі 454 км, плошча вадазборнага басейна — 13 200 км². Вытокам ракі з'яўляюцца крыніцы на Керанска-Чамбарскім узвышшы (на поўнач ад вёскі Ведзяняпіна Пачэлмскага раёна Пензенскай вобласці). Правы бераг нізкі, левы — высокі. У даліне ракі лісцевыя лясы, шмат азёр. Жыўленне ракі снегавое. Сярэдні гадавы расход вады ў вусці 41,5 м³/с. Ледастаў з пачатку снежня да пачатку красавіка. Максімальная глыбіня ракі — 4 м. На рацэ Варона размешчана шмат населеных пунктаў, у тым ліку гарады Кірсанаў, Уварава і ў вусці Барысаглебск.
Егіпецкая мова
Егі́пецкая мо́ва — мова жыхароў Старажытнага Егіпта. На цяперашні час лічыцца мёртвай. Асобнае адгалінаванне афразійскай моўнай сям'і. У рамках гэтай сям'і, паводле меркавання адных навукоўцаў, найбольш блізкая да семіцкіх, паводле меркавання іншых — да чадскіх моў. Адна з самых старажытных вядомых на наш час моў, абслугоўвалася адной з першых сістэм пісьма ў гісторыі чалавецтва — вядомы помнікі з канца 4-га тыс. да н.э. і па V стагоддзе н.э. Апошняя ступень егіпецкай мовы — копцкая мова, якая праіснавала да XVII стагоддзя (як мова набажэнства ў копцкай праваслаўнай царкве ўжываецца і дагэтуль). Навуковая дысцыпліна, якая вывучае егіпецкую мову, называецца мовазнаўчая егіпталогія.
Спіс божых каровак Беларусі
У Беларусі адзначана больш за 40 відаў божых каровак.
Паскаль Лісуба
Паскаль Лісуба (Pascal Lissouba, нар., Цынгуідзі) — кангалезскі палітычны і дзяржаўны дзеяч, першы дэмакратычна абраны прэзідэнт Рэспублікі Конга. Быў прэм’ер-міністрам пры прэзідэнце Альфонсе Масамба-Дэба, займаў ўрадавыя пасады пры кіраванні Марыяна Нгуабі. Абвінавачваўся ў датычнасьці да змовы і забойства Нгуабі, пасля рэабілітаваны. У 1992 годзе абраны прэзідэнтам Конга, праводзіў ліберальныя рэформы. Зрынуты Дэні Сасу-Нгесо падчас грамадзянскай вайны пры ангольскай ваеннай падтрымцы. У цяперашні час палітычны эмігрант.
Юнцаўшчына
Ю́нцаўшчына (, Юнцевщина) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дабрынёўскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Рубілкаўскага сельсавета.
Крышталегідраты
Крышталегідраты — крышталі, якія змяшчаюць малекулы вады і ўтвараюцца, калі ў крышталічнай рашотцы катыёны ўтвараюць больш трывалую сувязь з малекуламі вады, чым сувязь паміж катыёнамі і аніёнамі ў крышталі бязводнай солі. Пры нізкіх тэмпературах вада ў крышталегідратах можа быць звязана як з катыёнамі, так і з аніёнамі соляў. Шматлікія солі, а таксама кіслоты і асновы выпадаюць з водных раствораў у выглядзе крышталегідратаў.
Прыклады
Тыповымі крышталегідратамі з'яўляюцца шматлікія прыродныя мінералы, напрыклад гіпс CaSO4·2H2O, карналіт MgCl2·KCl·6H2O. Крышталізацыйная вада звычайна можа быць выдалена награваннем, пры гэтым раскладанне крышталегідрату часта ідзе ступеньчата. Так, медны купарвас CuSO4·5H2O (сіні) пры тэмпературы вышэй за 105 °C пераходзіць у трыгідрат CuSO4·3H2O (блакітны), пры 150 °C у монагідрат CuSO4·H2O (белы); поўнае абязводжванне адбываецца пры тэмпературы вышэй за 250 °C. Аднак некаторыя злучэнні (напрыклад, BeC2O4·H2O) устойлівыя толькі ў форме крышталегідрату і не могуць быць абязводжаны без раскладання. Іншыя прыклады: жалезны купарвас FeSO4·7H2O, крышталічная сода Na2CO3·10H2O.
NGC 6822
NGC 6822 (іншыя абазначэнні — галактыка Барнарда, IC 4895, PGC 63616, MCG −2-50-6, DDO 209, IRAS19421-1455) — карлікавая няправільная галактыка ў сузор’і Стралец. Адна з найбліжэйшых да нас галактык (1,63 ± 0,03 млн св. гадоў, або 500 ± 10 кпк  ).
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».ы
Глівіцкі павет
Глівіцкі павет (Powiat gliwicki) — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Сілезскага ваяводства. Цэнтр павета — горад Глівіцы. Павет утвораны ў выніку адміністрацыйнай рэформы ў 1999 годзе. Займае плошчу 664,37 км². Насельніцтва павета складае 115,3 тыс. чалавек.
Новаміхайлаўка (Усходне-Казахстанская вобласць)
Новаміхайлаўка — сяло ў Глубокаўскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Белаусаўскай пасялковай адміністрацыі. Код КАТА — 634037300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 268 чалавек (131 мужчына і 137 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 256 чалавек (138 мужчын і 118 жанчын).
NGC 6823
NGC 6823 (іншыя абазначэнні — OCL 124, LBN 135) — рассеянае скопішча ў сузор’і Лісічка.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Маанзундская аперацыя (1941)
Маанзундская аперацыя (6 верасня — 22 кастрычніка 1941) — абарона РСЧА астравоў Маанзундскага архіпелага ад войскаў нацысцкай Германіі падчас Другой сусветнай вайны.
Адпаведныя наступальныя аперацыі саперніка: асноўная — ; асобныя аперацыі адцягвання — «Зюйдвінд», «Вэствінд»,.
Аперацыя адбылася пасля захопу нямецкімі войскамі Таліна (29 жніўня 1941), у выніку чаго савецкія часці на астравах апынуліся ў тыле нямецкіх войскаў.
Эвальд фон Лохаў
Біяграфія
Камандаваў 2-й гвардзейскай пяхотнай дывізіяй. У 1909 годзе прызначаны камандзірам III AK (5-я і 6-я пях. дывізіі; штаб-кватэра ў Берліне). Пры мабілізацыі яго корпус увайшоў у склад 1-й арміі генерал-палкоўніка Аляксандра фон Клюка. 14 лістапада 1916 года заменены генералам Вальтэрам фон Лютвіцам. З 1 па 17 снежня 1916 года камандаваў 5-й арміяй на Заходнім фронце, разгорнутай у раёне крэпасці Вердэн. 17 снежня 1916 года заменены генералам Максам фон Гальвіцам і залічаны ў рэзерв. З 29 лістапада 1917 года шэф 8-га грэнадзёрскага палка. 11 лістапада 1918 года выйшаў у адстаўку.
14 студзеня 1914 года ўзнагароджаны ордэнам Pour le Mérite, a 13 лістапада 1915 года атрымаў да яго дубовыя галіны.
Баранцы (Жабінкаўскі раён)
Баранцы́ (, Баранцы) — вёска ў Жабінкаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Азяцкага сельсавета.
Малеба
Малеба (Pool Malebo) — возера на рацэ Конга, папярэднічае вадаспадам Лівінгстана ніжэй па цячэнні. У дакаланіяльныя часы звалася возерам Нкунда (Lake Nkunda), таксама раней насіла назву Стэнлі-Пул (Stanley Pool) у гонар Г. М. Стэнлі.
Возера з’яўляецца пачаткам суднаходнага ўчастка Конга ўверх па цячэнні ракі да гарадоў Мбандака, Кісангані і Бангі.
Касцёл Святога Мікалая і кляштар трынітарыяў (Львоў)
Касцёл Святога Мікалая і кляштар трынітарыяў, сёння - Царква Пакрова Прасвятой Багародзіцы — храм у Львове, былы каталіцкі касцёл, а сёння праваслаўны храм, які знаходзіцца ў карыстанні Праваслаўнай царквы Украіны і з'яўляецца кафедральным саборам Львоўска-Сакальскай епархіі ПЦУ.
Гісторыя
Драўляны кляштар на каменным падмурку быў пабудаваны ў 1694 годзе. Праз 2 гады завершана будаўніцтва драўлянага касцёла Святога Мікалая. У 1739-1745 гадах за кошты Самуэля Мухавецкага і Яна Ябланоўскага пабудаваны сучасны храм. У 1769 годзе адбыўся пажар. Аднаўленне працягвалася да 1777 года. У 1782 годзе ордэн трынітарыяў быў скасаваны.
Інвентар 1783 года паказаў, што ў касцёле было 10 алтароў (уключаючы галаўны), амбон, 9-галасны арган на хорах. У 1790 годзе касцёл стаў парафіяльным, а ў кляштары размясцілася плябанія. У 1837 годзе храм быў аддадзены пад апеку езуітам. У 1853 годзе побач з касцёлам, у доме езуіцкага канвікту быў размешчаны Львоўскі ўніверсітэт. У 1903 годзе завершана рэстаўрацыя пад кіраўніцтвам Міхала Лужэцкага. Аўтарства праекта прыпісваецца італьянцу Франчэска Плачыда. Будаўніком, верагодна, быў манах Казімір Гранацкі, ураджэнец Любліна. У 1991 годзе будынак касцёла передадзены ў карыстанне Украінскай праваслаўнай царкве Кіеўскага Патрыярхату, сёння храм належыць да Праваслаўнай царквы Украіны.
Янавічы (Дзяржынскі раён)
Я́навічы (, Яновичи) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дабрынёўскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Рубілкаўскага сельсавета.
Васюган
Васюга́н (Васюга́н) — рака ў Расіі, працякае па тэрыторыі Каргасоцкага раёна Томскай вобласці, левы прыток ракі Об.
Даўжыня ракі 1082 км. Плошча яго вадазборнага басейна — 61 800 км². Сярэднегадавы сцёк 327,64 м³/c. Аб’ём гадавога сцёку 10,889 км³/год. Выток ракі знаходзіцца ў балотах Васюгання. Рака мае раўнінны характар, басейн Васюгана моцна забалочаны. Вядомая дзякуючы найбуйнейшым у свеце скопішчам балот і распрацаваным радовішчам нафты і газу. У басейне ракі больш за 49 000 азёр. У Об упадае некалькім рукавамі. Вусцем лічыцца больш доўгі левы рукаў за 11 км ніжэй пасёлка Каргасок. Рака суднаходная на адлегласці 886 (593 ) км ад вусця.
Прытокі: Пыхтыне-Ігай, Елізараўка, Старыца, Гарчак, Кын, Кузыр, Глухая, Храмая, Ягыл-Ях, Кельват, Налімная, Катыльга, Махня, Яршоўка, Мартынаўка, Тунгуска, Кагальтура, Зімняя, Качарма, Чыжапка, Сільга і іншыя рэкі і ручаі.
Вішнуізм
Вішнуі́зм — адна з 2 галоўных (поруч з шываізмам) плыней у індуізме, бхактысцкая форма рэлігіі, якая ідзе ад эмацыянальнага спасціжэння бога праз любоў і адданасць.