cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Уладзіслаў Максімілянавіч Страмінскі
Шлях да мастацтва
У маі 1940 года Страмінскі, адчуў небяспеку магчымых рэпрэсій з боку савецкіх уладаў і з сям’ёй вяртаецца ў Лодзь.
У 1945 годзе Страмінскія падарылі амаль усю сваю мастацкую спадчыну, якую з цяжкасцю ўдалася захаваць падчас акупацыі Музею мастацтва ў Лодзі.
У 1947 годзе развёўся з Кацярынай Кобра. У 1945—1950 гадах выкладаў у Вышэйшай мастацкай школе (цяпер Акадэмія выяўленчага мастацтва) у Лодзі. У 1948 годзе, калі адкрыўся Музей мастацтва, творы Уладзіслава Страмінскага і Кацярыны Кобра экспанаваліся ў спраектаванай імі «Неапластычнай зале». Але з наступам сацрэалізму Страмінскага ў 1950 годзе выкідаюць з працы за неадпаведнасць рэгламентаваным прынцыпам навучання мастацтву. Яго выключылі з Саюза мастакоў. Некаторы час вымушаны быў займацца афармленнем вітрын у магазінах. У кастрычніку 1951 года Страмінскі страціў прытомнасць, у яго знайшлі сухоты, а ў снежні 1952 года ён памёр.
Унізм у творчасці мастака
У 1924 годзе ўпершыню сфармуляваў прынцыпы «ўнізму» — канструктывісцкай канцэпцыі, якая сцвярджала адзінства колеру, лініі і рытму ў жывапісе. Гэтую канцэпцыю ўвасабляў у аднародных колерам і фактурай абстрактных карцінах. У 1926—1929 гадах стварыў цыкл жывапісных «Архітэктурных кампазіцый». У 1930-я гады пісаў нацюрморты, гарадскія пейзажы, кубістычныя кампазіцыі, стварыў серыю марскіх пейзажаў (1933—1934), у працы над якімі абапіраўся на навуковы аналіз фізіялагічных і псіхалагічных працэсаў глядацкага ўспрымання. Зрабіў цыкл літаграфій «Лодзь без функцыяналізму» (1936). Надаваў вялікую ўвагу функцыянальнай графіцы і друкарскаму мастацтву, распрацаваў для сваіх вучняў спецыяльны курс функцыянальнага друку. Аўтар кніг «Унізм у жывапісе» (1928) і «Кампазіцыя прасторы: Разлік прасторава-часавага рытму» (1931).
Сляды выяў
У 1948—1949 гадах Страмінскі стварыў серыю так званых салярыстычных карцін. Страмінскі ўбачыў на іх так званыя «сляды выяў» ці «сляды малюнкаў» (па-польску «powidoki»), якія ўзнікаюць пасля позірку на сонца. У той самы перыяд Страмінскі імкнуўся прымірыць авангард з дактрынай сацрэалізму шляхам стварэння новых прынцыпаў для рэалістычнага прадстаўлення. Малюнкі і карціны, якія былі вынікам гэтых пошукаў, ствараюць сваю форму для гэтых слядоў светлавых выяў.
Пірацкая партыя
Пірацкая партыя — палітычная партыя, мэтай якой з'яўляецца рэформа заканадаўства ў галіне інтэлектуальнай уласнасці, патэнтаў, капірайта. Яе прыхільнікі выступаюць за свабодны некамерцыйны абмен інфармацыяй і недапушчальнасць яго пераследу па закону, а таксама за недатыкальнасць асабістага жыцця.
Гісторыя
Першая Пірацкая партыя (The Swedish Piratpartiet) узнікла ў Швеціі 1 студзеня 2006 года пад кіраўніцтвам Рыкарда Фальквінге. Назва партыі была атрымана ад арганізацыі Piratbyrån, якая супрацьстаяла інтэлектуальнай уласнасці. Члены Piratbyrån раней заснавалі BitTorrent трэкер The Pirate Bay. Абапіраючыся на падтрымку інтэрнэт-карыстальнікаў, партыя хутка стала папулярнай.
Піраты іншых краін, такія як Пірацкая партыя Аўстрыі (заснавана ў ліпене 2006 года) і Пірацкая партыя Германіі (верасень 2006 года), былі натхнёныя шведскім прыкладам.
У кастрычніку 2006 года быў заснаваны Інтэрнацыянал пірацкіх партый як галоўная арганізацыя руху. У выбарах у Еўрапейскі Парламент 2009 года Шведская партыя піратаў атрымала 7,1% галасоў і два месцы. Гэта быў першы значны поспех Пірацкай партыі на выбарах.
Нямецкая пірацкая партыя здолела заваяваць 8,9% галасоў на Берлінскіх выбарах (2011 год). Чэшская Пірацкая партыя выйграла міжнародную гонку, атрымаўшы палітыкам пірата ў нацыянальным парламенце, калі адзіны пірацкі кандыдат Лібор Міхалек (Libor Michálek) быў абраны ў сенат на выбарах 2012 года.
Самая вялікая перамога на выбарах у парламент адбылася ў Пірацкай партыі Ісландыі, дзе яна атрымала 5,1% галасоў выбаршчыкаў 27 красавіка 2013 года, што дало ёй 3 месцы з 63 у Альтынзе
Упсальская дэкларацыя
У 2009 годзе на канферэнцыі Інтэрнацыянала пірацкіх партый у горадзе Упсала (Швецыя) еўрапейскія пірацкія партыі дамовіліся пра агульныя мэты для ўдзелу ў выбарах у Еўрапейскі парламент.
Галоўнымі пытаннямі сталі:
Пражская дэкларацыя
На канферэнцыі Інтэрнацыянала пірацкіх партый у 2012 годзе ў Празе (Чэхія) еўрайпескія партыі піратаў дамовіліся ўдзельнічаць у выбарах у Еўрапейскі парламент у 2014 годзе з агульнай праграмай, а таксама аб стварэнні Еўрапейскай пірацкай партыі. За Дэкларацыяй прайшлі канферэнцыі ў Патсдаме і Барселоне.
Інтэрнацыянал Пірацкіх партый
Інтэрнацыянал Пірацкіх партый з'яўляецца парасоннай арганізацыяй для нацыянальных партый. З 2006 года арганізацыя існуе як свабодны саюз нацыянальных партый. З кастрычніка 2009 года Інтэрнацыянал мае статус недзяржаўнай арганізацыі, якая знаходзіцца ў Бельгіі. Афіцыйна арганізацыя была заснава на канферэнцыі з 16 па 18 красавіка 2010 года ў Бруселе, калі статут арганізацыі быў прыняты 22 нацыянальнымі пірацкімі партыямі, што ўдзельнічалі ў мерапрыемстве.
Фонд Інтэрнацыянала Пірацкіх партый дапамагае станаўленню пірацкіх партый ва ўсім свеце. Ён функцыянуе на форумах і ў спісах рассылак для сувязі паміж нацыянальнымі партыямі. Інтэрнацыянал кіруецца Саветам, на чале з сустаршынямі Грэгары Энгельсам і Войцехам Пікалам.
Піраты без межаў
Піраты без межаў - міжнародная асацыяцыя піратаў. У адрозненні ад Інтэрнацыяналу (які прымае да ўдзелу толькі партыі і арганізацыі), Піраты без межаў прымаюць фізічных асоб у якасці членаў. ПБМ лічуць сябе асновай для міжнародных праектаў. Пры дапамозе міжнароднага супрацоўніцтва яны імкнуцца высветліць характар уздзеяння шматнацыянальных гандлёвых дамоў на ўсіх людзей планеты, а таксама спрыяюць свабодзе і дэмакратыі. ПБМ створана незалежным камітэтам па каардынацыі Пірацкіх партый нямецкамоўных краін, вядомых як Dachluke (Германія-Аўстрыя-Швейцарыя-Люксембург).
Нацыянальныя Пірацкія партыі
Вопыт шведскай ініцыятывы быў падтрыманы іншымі краінамі. Пірацкія партыі былі створаны або знаходяцца ў працэсе стварэння больш, чым у 60 краінах свету.
Пірацкі рух у Беларусі
У Беларусі за апошнія гады было некалькі спроб арганізаваць Пірацкі рух. З-за складанага палітычнага становішча весці размову пра стварэнне паўнаважнай партыі пакуль складана.
Са снежня 2012 года міжнародныя тэндэнцыі былі падхоплены группай маладых людзей, якія склалі рэдакцыю Пірацкага цэнтра.
На дадзены момант актывісты руха вызначаюць напрамкі дзейнасці і вывучаюць праблему капірайта.
BelToll
BelToll (БелТол) — электронная сістэма аплаты за праезд па платных дарогах Рэспублікі Беларусь, уведзеная ў выкарыстанне 1 ліпеня 2013 года.
Дзейнасць
Аплата збіраецца з усіх транспартных сродкаў вагой болей за 3,5 тоны і з траспартных сродкаў вагой да 3,5 тоны, зарэгістраваных па-за межамі Мытнага саюза. Дзякуючы тэхналогіі, зборы за праезд збіраюцца без спынення транспартнага сродку падчас праходжання ім металічных парталаў. Для сувязі перадатчыка партала з аўтамабілем на лабавым шкле апошняга павінна быць усталявана адмысловая бартавая прылада.
Аплата
На 2018 год дзейнічалі наступныя расцэнкі аплаты праезду па аўтадарогах:
Існавала магчымасць аплаты праз паліўныя карты 7 прадпрыемстваў: УП «Беларуснафта» (Гомель), ДУ «Белаўтастрада», «Берліа», «ДКВ Еўрасэрвіс» (Рацінген, зямля Паўночны Рэйн — Вестфалія, Германія), «Е100» (Варшава, Польшча), «ЕўраВаг» (Прага, Чэхія) і «ЕўраШэл» (Гаага, Нідэрланды). Таксама можна было выкарыстоўваць аплатныя карткі «БелКарт», «Віза» (Фостэр, штат Каліфорнія, ЗША) і «Мастэркард» (Перчэс, штат Нью-Ёрк, ЗША). Закладная цана бартавой прылады складала 20 еўра для легкавога аўтамабіля (маса да 3,5 тоны) і 50 еўра для аўтобуса і грузавіка з масай звыш 3,5 тоны. Найменшы памер перадааплаты складаў 25 еўра. Найбольшы памер рэшты перадаплаты на рахунку бартавой прылады складаў 350 еўра. 42 пункты абслугоўвання BelToll выдавалі бартавыя прылады ва ўсіх 6 абласцях Беларусі.
Гісторыя
29 лютага 2012 года Савет міністраў Рэспублікі Беларусь зацвердзіў Пастанову № 188 «Аб заключэнні інвестыцыйнага дагавора паміж Рэспублікай Беларусь і кампаніяй «Kapsch TrafficCom» (Аўстрыйская Рэспубліка)». Дагавор прадугледжваў ажыццяўленне «стварэння і эксплуатацыі сістэмы электроннага збору платы ў рэжыме свабоднага шматпалоснага руху за праезд транспартных сродкаў па азначаных дарогах Рэспублікі Беларусь». Увоз даччыным ТАА «Капш Тэлематык Сэрвісіз» адпаведнага абсталявання вызваляўся ад мытаў. 27 верасня 2012 г. А. Лукашэнка падпісаў Указ № 426 «Аб асобных пытаннях функцыянавання сістэмы электроннага збору платы за праезд транспартных сродкаў па азначаных дарогах Рэспублікі Беларусь». Згодна з 2-м пунктам Указа загадвалася «Увесці ў дзеянне сістэму электроннага збору платы з 1 ліпеня 2013 года». Паводле падпункта 4.5 Указа прадугледжвалася, што «кіраванне працай сістэмы электроннага збору платы ажыццяўляе замежнае ТАА «Капш Тэлематык Сэрвісіз» (Рэспубліка Беларусь), якое выдае кіроўцам адпаведныя бартавыя прылады аплаты. Згодна з падпунктам 4.6 «грашовыя сродкі, атрыманыя ад спагнання платы за праезд па платных дарогах, падлягаюць залічэнню на рахунак ДУ «Белаўтастрада» і пасля сплаты кампаніі «Kapsch TrafficCom» плацяжоў у адпаведнасці з інвестыцыйным дагаворам і згодна Дадатку да гэтага Указа пералічваюцца ў рэспубліканскі бюджэт».
23 кастрычніка 2013 года колькасць плацельшчыкаў праз аўтадарожны партал BelToll дасягнула 160 000 чалавек. Пры аўтадарогах адкрылі 48 пунктаў абслугоўвання і 2 цэнтры апрацоўкі інфармацыі.
Cirrus SR20
Cirrus Design SR20 — манаплан з кампазіцыйнага матэрыялу і поршневым рухавіком. Разлічаны на 4 месцы.
Катастрофы
11 кастрычніка 2006 года самалёт Cirrus SR20 разбіўся, наляцеўшы на адзін з небаскробаў ва ўсходняй частцы Манхэтэна.
Зямля мёду
«Зямля́ мё́ду» (Медена земја) — дакументальны фільм 2019 года рэжысёраў Тамары Кацеўскай і Любаміра Стэфанава.
Сюжэт
Закінутая македонская вёска. Ужо немаладая Хацідзэ прабіраецца па горных схілах да вулляў у скалах. Яна вітае пчол сакрэтным спевам і выдатна абыходзіцца з сотамі без сеткі і пальчатак. Дома яе чакае прыкутая да ложка маці. Зрэдзьчас жанчына выбіраецца ў сталіцу, каб прадаць крыху мёду. Але спакойную плынь жыцця парушае сям’я качэўнікаў, якая разбівае лагер зусім побач. Роў рухавікоў, сямёра няўрымслівых дзяцей, сто пяцьдзясят кароў… Прыязная Хацідзэ нічога не хавае і спрабуе пасябраваць з імі, аднак галава сям’і прымае рашэнне, якое можа назаўсёды разбурыць звыклы ўклад яе жыцця.
Узнагароды
Паводле інфармацыі сайта «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 35 кінаўзнагародамі і яшчэ 48 намінацыямі.
ELBO
Hellenic Vehicle Industry S.A. (, ΕΛΒΟ, раманізацыя: Elliniki Viomichania Oximaton, ELVO) — грэчаскі вытворца аўтобусаў, спецыяльнай і ваеннай тэхнікі.
Гісторыя
Заснавана ў 1972 годзе як падраздзяленне Steyr Daimler Puch. Выпускала машыны серый Steyr 91 і Steyr 680M, аўтацыстэрны Steyr Kürassier, Leonidas і трактары. З-за крызісу ў мацярынскай кампаніі завод Steyr Hellas быў прададзены дзяржаве ў 1986 годзе і з тых часоў працуе пад назвай ELVO.
Вытворчасць трактароў спынілася, і з 1988 года ваеннае падраздзяленне было пашырана за кошт былой мацярынскай кампаніі Steyr-Puch. Па ліцэнзіі вырабляюцца Mercedes-Benz G-класа (W462) і Leopard 2 (Leopard 2A6 HEL). У 1993 годзе аўтобус ELBO C93800 Europe быў прадстаўлены і экспартаваны ў Сінгапур.
Завод паступова рэпрыватызаваны з 2000 года і цяпер кіруецца Mytilineos Holdings.
Якімавічы (Слонімскі раён)
Гісторыя
У XVI стагоддзі ўпамінаецца як сяло, прыватная ўласнасць у Слонімскім павеце Новагародскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. У 1510 годзе як сяло, уласнасць С. Збожнага-Няміры. У 1569 годзе сяло, 3 службы, шляхецкая ўласнасць, уваходзіла ў маёнтак Шылавічы.
З канца XVIII стагоддзя ў складзе Расійскай імперыі, у Слонімскім павеце. У другой палове XIX стагоддзя вёска, прыватная ўласнасць у Шылавіцкай воласці, уваходзіла ў склад маёнтка Гавенавіцкае. Належала памешчыку Пуслоўскаму. У 1869 годзе налічвалася 160 жыхароў — сялян-уласнікаў. Працавала народнае вучылішча, у якім вучылася 18 хлопчыкаў. У 1882 годзе заснавана шкіпінарнае прадпрыемства з паравым рухавіком. У 1884 годзе тут працавалі 8 рабочых. Паводле перапісу 1897 года, 47 двароў, 300 жыхароў, меўся вадзяны млын, карчма, кузня. Непадалёку ад вёскі знаходзіўся аднайменны фальварак, у якім 1 двор, 26 жыхароў. У 1905 годзе у вёсцы 384 жыхароў. Побач з вёскай знаходзіліся аднаіменны фальварак (7 жыхароў), выселак (11 жыхароў), урочышча (28 жыхароў), лясная старажоўка (5 жыхароў).
З 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі. Уваходзіла ў Шылавіцкую гміну Слонімскага павета Навагрудскага ваяводства. У 1921 годзе 39 двароў, 209 жыхароў.
З 1939 года ў складзе БССР. З 12 кастрычніка 1940 года вёска ў Шылавіцкім, з 22 ліпеня 1966 года у Жыровіцкім, з 6 жніўня 1979 года ў Велікашылавіцкім сельсаветах. На 1 студзеня 2003 года 21 двор, 28 жыхароў. З 28 жніўня 2013 года ў Дзеравянчыцкім сельсавеце.
Падчас Другой Сусветнай вайны ў красавіку 1943 г. у вёсцы партызанамі СССР была закатаваная сям’я Струпавец (забілі гаспадара Васіля, ягоную жонку Соф’ю, дзяцей Мікалая, Аркадзя, Міхаіла і Раісу). Партызаны абрабавалі хату і падпалілі. Выжыў паранены сын Васіль, які патушыў агонь у хаце. Ён застаўся інвалідам (вяскоўцы выратавалі яго — падабралі і адвезлі ў Слонім у шпіталь) і распавёў гісторыю лінчавання сваёй сям’і.
Клінганская мова
Клі́нганская мова — штучная мова, распрацаваная лінгвістам Маркам Окрандам паводле заказа Paramount Studios для адной з іншапланетных рас у выдуманым сусвеце культавага серыяла «Зорны шлях». У адрозненні ад шматлікіх моў, створаных для кінематографа, клінганская мова мае дэталёва распрацаваную граматыку, сінтаксіс і слоўнік, і таксама рэгулюючую арганізацыю — Інстытут клінганскай мовы, які публікуе пераклады класічных літаратурных твораў на клінганскую мову і навуковы часопіс, развіваючы мову.
Узнікненне
Першыя гукі і фразы для персанажаў-клінганаў прыдумаў Джэймс Духан («Скоці») яшчэ ў першым фільме сусвета Зорны шлях (1979). Праз некалькі гадоў Харв Бенэт, прадзюсар фільма Зорны шлях 3 : У пошуках Спока (1984), прапанаваў Марку Окранду распрацаваць мову, на якой будуць размаўляць антаганісты фільма.
Падчас стварэння мовы Марк Окранд свабодна аб'яднаў гукі і фразы, створаныя Джэймсам, з элементамі знаёмых яму з часоў навучання ва ўніверсітэце моў індзейцаў Паўночнай Амерыкі і санскрыта. Знойдзена значная колькасць супадзенняў клінганскай мовы з мовай амерыканскіх індзейцаў мутсун (мова уційскай групы), апошні носьбіт якой памёр у 1930 годзе. У фанэтыцы мовы выкарыстоўваецца шэраг цяжкіх для носьбітаў індаеўрапейскіх моў гукаў, у тым ліку гартанная змычка, і іншыя, экспартаваныя з моў амерыканскіх індзейцаў для стварэння падкрэслена «чужога» гучання.
Пісьменства
Для серыяла і пасля яго было распрацавана некалькі сістэм клінганскага пісьменства на аснове дызайна іншых артэфактаў клінганаў і рыс тыбетскага пісьменства, выбранага з-за існавання ў ім острых вуглоў. Усе яны былі літарнымі, і звычайна паслядоўна замяняючымі літары англійскага варыянта лацінскага алфавіта (уключаючы дыграфы для th і г. д.). Але карыстальнікі мовы зараз выкарыстоўваюць пераважна англійскі варыянт лацінскага алфавіта.
Нашчадкі
На аснове клінганскай мовы была распрацавана эзатэрычная мова праграмавання Var'aq.
Эдвін ап Хівел
Эдвін ап Хівел — кароль Дэхейбарта ў 950—954 гг.
Біяграфія
Сын Хівела ап Кадэла.
Пасля смерці Хівела ў 950 годзе Дэхейбарт быў падзелены паміж Эдвінам ап Хівелам і яго братамі, Родры ап Хівелом і Оўайнам ап Хівелам. Сыны не змаглі стрымаць націск каралёў Гвінеда, Хівела ап Іеява і Іяга ап Ідвала, якія нанеслі ім разгромнага паражэння.
У 952 годзе Іяга і Іеяў уварваліся ў Дэхейбарт і дайшоў да Дыведа. У адказ на гэта ў 954 годзе браты Эдвін і Оўайн (Родры памёр за год да гэтай падзеі) здзейснілі паход на Гвінед і дасягнулі даліны Конві да паражэння ў бітве пры Ланвурсце, пасля якой яны адступілі ў Керэдыгіян.
Эдвін ап Хівел памёр у 954 годзе. Пасля яго смерці Дэхейбартам стаў аднаасобна кіраваць Оўайн ап Хівел.
Думбартан-Окс
Думбартан-Окс або Дамбартан-Оўкс (Dumbarton Oaks) — старадаўні асабняк у прыгарадзе амерыканскай сталіцы, Джорджтаўне, вядомы як адзін з найбуйнейшых цэнтраў амерыканскай і сусветнай візантыністыкі. Думбартанская сядзіба кіруецца папячыцелямі Гарвардскага ўніверсітэта.
Асабняк быў пабудаваны ў  пачатку XIX стагоддзя. Сярод яго насельнікаў — віцэ-прэзідэнт Дж. К. Кэлхун. У 1920 году набыты парай Блісаў, якая належала да ўплывовых кругоў амерыканскай дыпламатыі. У 1944 годзе ў маёнтку праходзіла міжнародная канферэнцыя, якая падрыхтавала стварэнне ААН.
Пад кіраўніцтвам Блісаў старадаўняя сядзіба змянілася. Да рэканструкцыі асабняка былі прыцягнутыя такія вядучыя архітэктары, як Філіп Джонсан. Парк у Дамбартан-Оўксе, зноўку распланаваны працамі Беатрыкс Фаранд, лічыцца адной з вех у найноўшай гісторыі ландшафтнай архітэктуры. У гасцях у Блісаў бывалі многія выдатныя асобы. Да 30-годдзя (1938) шлюбу Блісаў І. Ф. Стравінскі напісаў камерны канцэрт у духу Брандэнбургскіх канцэртаў. Асноўнымі сферамі інтарэсаў Блісаў як калекцыянераў былі візантыйскае мастацтва і. Іх збор візантыйскага мастацтва — адзін з самых багатых у ЗША. З падачы ўладальнікаў сядзібы Думбартан-Окс стаў цэнтрам сусветнай візантыністыкі. Тут жылі і працавалі такія аўтарытэты, як А. А. Васільеў і А. П. Каждан.
Пры цэнтры медыявістыкі з 1941 года выходзіць навуковы часопіс «Dumbarton Oaks Papers».
Дзікае паляванне (фільм)
«Дзікае паляванне» (Дикая охота) — расійскі дакументальны фільм, створаны Паўлам Шараметам на тэлеканале ОРТ у 2000 годзе.
Сюжэт
Фільм прысвечаны палітычным выкраданням у Беларусі вядомых людзей — журналіста Дзмітрыя Завадскага, палітыкаў Віктара Ганчара і Юрыя Захаранкі і бізнесмена Анатоля Красоўскага. Фільм глыбокі па змесце, бо сюжэт не толькі кажа пра факты гвалтоўных знікненняў у Беларусі, але падае сігнал аб небяспецы ўсім грамадзянам, якія хочуць дэмакратычных змен. Дзікае паляванне аб’яўлена на сумленных і прынцыповых грамадзян не толькі ў Беларусі, яна і па гэты дзень працягваецца ў краінах на постсавецкай прасторы. Нягледзячы на ​​ўсю гэтую таямнічасць злачынстваў, спыніць дзікае паляванне могуць толькі мужныя і свабодныя людзі, як і адбылося ў рамане выбітнага беларускага пісьменніка Уладзіміра Караткевіча «Дзікае паляванне караля Стаха». Галоўны герой гэтага рамана Андрэй Беларэцкі змог не спалохацца містыкі і паказаць вяскоўцам, што любая чартаўшчына ў іх краях — здзяйсняецца рэальнымі людзьмі.
Элеанора Праванская
Элеанора Праванская (каля, Экс-ан-Праванс, Францыя — , Эмсберы, Англія) — каралева Англіі, дачка Раймунда Беренгера V, графа Праванса, і Беатрысы Савойскай, жонка караля Англіі Генрыха III.
Біяграфія
Элеанора, па водгуках сучаснікаў, таксама як яе маці і сёстры адрознівалася прыгажосцю. У 1236 годзе ва ўзросце 12 гадоў яна была выдадзена замуж за караля Англіі Генрыха III. Цырымонія адбылася 14 студзеня ў Кентэрберыйскім саборы, праводзіў яе архібіскуп Кентэрберыйскі Эдмунд Рыч. 20 студзеня таго ж года яна была каранавана ў Вэстмінстэры.
Яна была адданай спадарожніцай свайго мужа, маючы на яго значны ўплыў. Дзякуючы ёй у Англіі з'явіліся вялікая колькасць сваякоў па матчынай лініі, «Савояраў» (the Savoyards), як іх звалі. Падчас паўстання Сімона дэ Монфара 13 ліпеня 1263 года баржа, на якой яна перасякала пад ветразем Тэмзу, была атакавана грамадзянамі Лондана. Яе выратаваў Томас ФіцТомас, мэр Лондана.
Пасля смерці мужа Элеанора жыла пры двары свайго сына Эдуарда I, удзельнічаючы ў выхаванні сваіх унукаў, дзяцей Эдуарда — Генрыха і Элеаноры, а таксама сына дачкі Беатрысы — Жана. Пасля смерці ў 1274 годзе свайго ўнука Генрыха Элеанора заснавала ў яго памяць манастыр у Гілфардзе. Неўзабаве яна аддалілася ў жаночы манастыр.
Памерла Элеанора ў 1291 годзе ў Эмсберы.
Шлюб і дзеці
Муж: з 14 студзеня 1236 года (Кентэрберыйскі сабор, Кентэрберы, Англія) Генрых III (1 кастрычніка 1207 — 16 лістапада 1272)
Славінск
Назву Славінск маюць:
Рабочы інтэрнацыянал
Рабочы інтэрнацыянал або Другі інтэрнацыянал — міжнароднае аб’яднанне сацыялістычных партый. Заснаваны ў 1889 годзе. Перадумовамі яго стварэння з’явіліся рост рабочага руху, працэс фармавання ў Еўропе і Амерыцы на глебе, падрыхтаванай Першым інтэрнацыяналам, палітычных партый рабочага класа, шырокае распаўсюджванне марксісцкіх ідэй.
Гісторыя
Першы ўстаноўчы кангрэс інтэрнацыяналу прайшоў у Парыжы 14-21 ліпеня 1889 года. На ім прысутнічалі 393 дэлегаты, якія прадстаўлялі амаль усе нацыянальныя рабочыя і сацыялістычныя партыі і прафсаюзы краін Еўропы і ЗША, якія існавалі ў той момант. Самай уплывовай і шматлікай была дэлегацыя Сацыял-дэмакратычнай партыі Германіі, якую ўзначальваў Вільгельм Лібкнехт. Другі і трэці кангрэсы прайшлі ў Бруселі і Цюрыху ў 1891 і 1893 гадах адпаведна, на іх былі прыняты праграмныя дакументы Другога інтэрнацыяналу.
На чацвёртым кангрэсе інтэрнацыяналу ў 1896 годзе ў Лондане з арганізацыі былі выключаныя анархісты. На пятым кангрэсе ў Парыжы ў 1900 годзе абвастрылася супрацьстаянне паміж прадстаўнікамі артадаксальнага марксізму і рэвізіянізму. Цэнтральным у дыскусіі паміж групоўкамі стала пытанне аб заваёве рабочым класам палітычнай улады і магчымасці супрацоўніцтва сацыял-дэмакратаў з буржуазнымі партыямі. Вынікі дыскусіі сведчылі аб узмацненні ўплыву ў Другім інтэрнацыянале рэвізіянісцкага напрамку, які падтрымліваў ідэю класавага супрацоўніцтва і ўдзелу прадстаўнікоў сацыял-дэмакратычных партый ва ўладных інстытутах буржуазнага грамадства.
Шосты кангрэс прайшоў у 1904 годзе ў Амстэрдаме. Гэта быў першы кангрэс, на якім прысутнічалі прадстаўнікі РСДРП. Ключавым пытаннем кангрэса было асуджэнне руска-японскай вайны. Сёмы кангрэс прайшоў у Штутгарце ў 1907 годзе і быў прысвечаны абмеркаванню рэакцыі левых рухаў на вайну. Восьмы кангрэс прайшоў у Капенгагене ў 1910 годзе.
Ва ўмовах перадваеннага стану і напружанасці на Балканах у 1912 годзе ў Базелі адбыўся дзявяты кангрэс Рабочага інтэрнацыяналу. Дэлегаты кангрэса прынялі маніфест, у якім патрабавалі ад усіх сацыялістычных партый рашучай барацьбы і салідарных дзеянняў супраць імперыялізму.
Аднак, з пачаткам Першай сусветнай вайны, Рабочы інтэрнацыянал пацярпеў крах. Прадстаўнікі Сацыял-дэамкратычнай партыі Германіі, а таксама сацыялістычныя лідэры Вялікабрытаніі, Францыі і Бельгіі галасавалі ў парламентах сваіх краін за ўвядзенне ваенных крэдытаў. Шэраг кіруючых дзеячаў Другога інтэрнацыяналу ўвайшлі ва ўрады сваіх краін. У цэлым, сацыялістычныя партыі выступілі ў падтрымку лозунгу «абароны айчыны», абвясціўшы на час вайны «грамадзянскі мір». Тым самым былі адкінуты асноўныя прынцыпы Рабочага інтэрнацыяналу - аб пралетарскім інтэрнацыяналізме і міжнароднай салідарнасці працоўных. З восені 1914 года спыніла дзейнасць Міжнароднае сацыялістычнае бюро (пастаянны кіруючы орган Другога інтэрнацыяналу), перапыніліся сувязі паміж сацыял-дэмакратычнымі і сацыялістычнымі партыямі розных краін. Канферэнцыі сацыялістаў краін Антанты (якая прайшла ў лютым 1915 года ў Лондане) і блока Цэнтральных дзяржаў (якая прайшла ў красавіку 1915 года ў Вене) выказаліся за «вайну да пераможнага канца». Уладзімір Ленін і блізкія да яго сацыялісты-інтэрнацыяналісты (Карл Лібкнехт і іншыя) на скліканых імі Цымервальдскай (у 1915 годзе) і Кінтальскай (у 1916 годзе) канферэнцыях распачалі спробу стварыць новае міжнароднае аб’яднанне сацыялістычных і рабочых партый, аднка яны не ўвянчаліся поспехам. Кастрычніцкая рэвалюцыя 1917 года кардынальна змяніла сітуацыю ў сусветным сацыялістычным руху. У 1918 годзе на аснове інтэрнацыяналісцкіх груп у шэрагу краін узніклі камуністычныя партыі. Гэта падрыхтавала глебу для стварэння ў сакавіку 1919 года Камуністычнага інтэрнацыяналу.
Ужо пасля Другой сусветнай вайны ў 1951 годзе быў створаны Сацыялістычны інтэрнацыянал, які аб’явіў сябе пераемнікам Другога інтэрнацыяналу.
Сатурнін Буткевіч
Сатурнін Буткевіч (, г. Ваўкавыск —, г. Варшава, Польшча) — акцёр.
Біяграфія
Выпускнік права ўніверсітэта Стэфана Баторыя ў Вільні. На сцэне з 1925 года. У 1925—1929 гадах акцёр Рэдуты, затым выступаў у Познані, Лодзі і Варшаве. У кіно дэбютаваў ў 1937 годзе. Пасля вайны гуляў у сталічных тэатрах: Польскім (1946—1950, 1955—1963), Дома Войска Польскага (1950—1955), Класічным (1963—1972).
З 1972 года на пенсіі. Памёр 1 лістапада 1973 года. Пахаваны ў Варшаве на старых Павонзках.
Холмская губерня
Холмская губерня (Gubernia chełmska, Холмская губерния) — губерня ў складзе Расійскай імперыі. Губернскі горад Холм.
Утворана ў 1912 годзе з частак Люблінскай і Седлецкай губерняў Царства Польскага і далучана да Кіеўскага генерал-губернатарства як «исконно русские земли».
Паводле пастановы нямецкай акупацыйнай адміністрацыі ад 12 жніўня 1916 года тэрыторыя былой Холмскай губерні пераходзіла ў склад падкантрольнага ім Каралеўства Польскага.
Праўда (фільм, 2019)
«Пра́ўда» (La vérité) — мастацкі фільм 2019 года рэжысёра Хірокадзу Корээды.
Сюжэт
Фабіен — французская кіназорка і аб’ект мужчынскага пакланення. Пасля публікацыі шчырых мемуараў актрысы ў Парыж з Нью-Ёрку вяртаецца яе дачка Люмір у суправаджэнні амерыканскага мужа і дзіцяці. Сустрэча маці і дачкі хутка ператвараецца ў адкрытую канфрантацыю: выяўляецца праўда, выходзяць на паверхню старыя крыўды, абвінавачванні гучаць ва ўнісон прызнанням у любові…
Узнагароды
Паводле інфармацыі сайта «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 1 кінаўзнагародай і яшчэ 2 намінацыямі.
Тадэвуш Касцюшка
Андрэ́й Тадэ́вуш Банавенту́ра Касцю́шка (Andrzej Tadeusz Bonawentura Kościuszko;, , Слонімскі павет, Рэч Паспалітая — , Золатурн, Швейцарыя) — ваенны дзеяч Рэчы Паспалітай, нацыянальны герой у Беларусі, Польшчы і ЗША. Удзельнік барацьбы Рэчы Паспалітай з Расіяй і Прусіяй, а таксама вайны за незалежнасць ЗША. Лідар нацыянальна-вызваленчага паўстання 1794 года ў Рэчы Паспалітай супраць расійска-прускай акупацыі краіны.
Скончыў кадэцкі корпус у Варшаве, але пасля пачатку грамадзянскай вайны з удзелам Барскай канфедэрацыі, у 1769 годзе, пераехаў у Францыю. Вярнуўся ў Рэч Паспалітую ў 1774 годзе, праз 2 гады пасля першага падзелу. Пасля няўдалай спробы збегчы са сваёй выхаванкай вярнуўся ў Францыю. У 1776 годзе пераехаў у Паўночную Амерыку, дзе ўзяў удзел у вайне за незалежнасць ЗША ў званні палкоўніка Кантынентальнай арміі. Як дасведчаны ваенны інжынер распрацоўваў і камандаваў будаўніцтвам умацаванняў, у тым ліку форта ў Вест-Пойнце, Нью-Ёрк. У 1783 годзе, у прызнанне заслуг, Кантынентальны кангрэс надаў яму званне брыгаднага генерала.
Вярнуўшыся ў 1784 годзе на радзіму, Тадэвуш Касцюшка далучыўся да арміі Рэчы Паспалітай у званні генерал-маёра ў 1789 годзе. Праз два гады пасля вайны Расіі з Рэччу Паспалітай, якая прывяла да другога падзелу, ён арганізаваў паўстанне ў сакавіку 1794 года і ўзначаліў яго. Паранены трапіў у расійскі палон у кастрычніку 1794 года. Паражэнне паўстання Касцюшкі ў лістападзе 1794 года прывяло да трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай, які ліквідаваў незалежныя Польскае Каралеўства і Вялікае Княства Літоўскаe. У 1796 годзе быў памілаваны і эміграваў у ЗША. У 1798 годзе Тадэвуш Касцюшка напісаў тастамент, паводле якога пакідаў свае амерыканскія актывы на вызваленне і адукацыю амерыканскіх рабоў. Урэшце ён вярнуўся ў Еўропу і жыў у Швейцарыі. Выканаць яго апошнюю волю аказалася цяжка, сродкі не былі выкарыстаны на тое, для чаго яны прызначаліся.
Продкі
Тадэвуш Касцюшка — прадстаўнік старажытнага беларускага   роду Касцюшкаў герба «Рох III». Яго прапрадзед Канстанцін Фёдаравіч (ад памяншальных формаў гэтага імя — Касцюшка — утварылася прозвішча роду), які служыў пісарам велікакняжацкай канцылярыі, атрымаў Сяхновічы на Берасцейшчыне ад Жыгімонта Старога. Маёнтак быў невялікі — Канстанцін выстаўляў з яго войска ў «тры коні». Жонкай Канстанціна была Ганна з Гальшанскіх, княжацкага роду параднёнага з каралямі польскімі і вялікімі князямі літоўскімі праз шлюб сясцёр Гальшанскіх з Ягайлам і Вітаўтам.
Да сярэдзіны XVII ст. Касцюшкі трымаліся праваслаўя, але ў часы «Патопу», як і многія з берасцейскай шляхты, адышлі ад дзедаўскай веры: адны ў каталіцтва, іншыя — да ўніятаў. Сяхновіцкія Касцюшкі былі католікамі. Людвік, бацька Тадэвуша, які вызначаўся энергіяй, дамогся ў 1731 годзе тытула мечніка Берасцейскага ваяводства, абіраўся ў 1743 годзе ад шляхты ваяводства ў Літоўскі Трыбунал, здолеў нейкім чынам адсудзіць у Сапегаў маёнтак Мерачоўшчыну, што знаходзіўся за дзве вярсты ад Косава. Маці паходзіла з беларускага ўніяцкага роду Ратамскіх, звалася Тэкля. На момант нараджэння Тадэвуша Касцюшкі, яго сям’я валодала сціплымі зямельнымі ўладаннямі, на якіх працавала каля 31 сям’і.
Раннія гады
Касцюшка нарадзіўся ў лютым 1746 года ў маёнтку Мерачоўшчына (Мерачоўшчына) каля мястэчка Косава (цяпер у Iвацэвіцкім раёне). Яго дакладная дата нараджэння невядомая; звычайна прыводзяцца магчымыя даты 4 лютага і 12 лютага. Прынята, што ён быў ахрышчаны ахрышчаны 12 лютага 1746 года. У Мерачоўшчыне прайшлі дзіцячыя гады Тадэвуша Касцюшкі. У яго было дзве сястры — Ганна і Кацярына — і брат Юзаф.
Тадэвуш быў ахрышчаны і ў рымска-каталіцкай царкве і ў праваслаўнай, такім чынам прымаючы імёны Андрэй, Тадэвуш і Банавентура. Сучасныя даследчыкі інтэрпрэтуюць яго паходжанне як беларускае. Сам ён называў сябе літвінам, тэрмінам, якім зваліся жыхары Вялікага Княства Літоўскага з любой этнічнай прыналежнасцю. Аднак Касцюшкі не гаварылі па-беларуску; яго сям’я была моўна паланізавана яшчэ ў XVI стагоддзі, таму, як і большасць дваранства Рэчы Паспалітай таго часу, Касцюшкі ўжывалі польскую мову.
Як і ўсе дзеці незаможнай шляхты, да дзевяці гадоў Андрэй Тадэвуш выхоўваўся дома. У дзевяць гадоў Тадэвуша аддалі ў калегіум піяраў у Любяшове за Пінскам. Там ён навучаўся пяць гадоў, да 1760 года. У калегіуме вывучаў лацінскую, польскую, французскую і нямецкую мовы, меў поспехі ў матэматыцы, гісторыі.
У гэты час бацька Тадэвуша Людвік Касцюшка, які вызначаўся вялікай прыхільнасцю да родавага гнязда ў Сяхновічах, прыкладаў вялікія намаганні, каб вярнуць пад сваю руку спадчынны маёнтак, які ў той час належаў яго дзядзьку Фаўстыну Касцюшку. У 1755 годзе той памёр і Сяхновічы, моцна абцяжараныя даўгамі, перайшлі да ягонага сына Яна Непамуцэна. Той гатовы быў пазбавіцца стратнага маёнтка. Бацька Касцюшкі, каб выкупіць Малыя Сяхновічы, рашыўся пазычыць 20 тысяч злотых ва ўдавы капітана Беранта. Гэтыя грошы 10 чэрвеня 1755 года Людвік Касцюшка выклаў за спадчынны маёнтак, а крэдыторка на тры гады атрымала застаўное права на Малыя Сяхновічы і навакольныя вёскі. Касцюшка абяцаў вярнуць доўг да Купалля (24 чэрвеня) 1758 года. Справа вяртання Сяхновічаў, часова выпушчаных з рук, была для берасцейскага мечніка палкоўніка Людвіка Касцюшкі справай жыцця. Ён нават пераехаў у фальварак Здзітава, каб быць як мага бліжэй да спадчынных земляў. Аднак 18 красавіка 1758 года, за некалькі месяцаў да часу вяртання пазыкі, Людвік Касцюшка раптоўна памёр.
Маці Тадэвуша Касцюшкі Тэкля выявілася добрай гаспадыняй і здолела выплаціць увесь мужаў доўг, і праз год, на Купалле 1759 года, іх радзіна канчаткова вярнулася ў родавае гняздо ў Сяхновічах. Пра перыяд жыцця Тадэвуша Касьцюшкі паміж 1760 і 1765 гадамі захавалася мала звестак. Дакладна вядома, што пасля смерці бацькі ў 1758 годзе фінансавы стан сям’і значна пагоршыўся. Праз вострую нястачу грошай маці ў 1760 годзе вымушаная была прыпыніць навучанне сыноў, якія па волі бацькі вучыліся ў Любяшове – у калегіуме каталіцкага ордэну піяраў. Юзаф паспеў прайсці ўвесь курс навучання, а Тадэвуш быў забраны са школы датэрмінова, не скончыўшы апошняга класа, званага «Рыторыкай».
З умацаваннем свайго матэрыяльнага становішча ў Сяхновічах, Тэкля Касцюшка губляла цікавасць да Марачоўшчыны, якую ўжо больш не хацела і лічыла за цяжар утрымліваць. Таму скарыстала першую магчымасць, каб з выгодай для сябе пазбавіцца далёкага валодання. Сапегі ж не хацелі ратаваць сваю Марачоўшчыну ад даўгоў, якая апынулася ў вельмі цяжкім стане, і ў 1761 годзе яе адкупіў літоўскі падскарбі Юры Флемінг. І хоць новы гаспадар пацвердзіў удаве Людвіка Касцюшкі-Сяхновіцкага права на арэнду Марачоўшчыны, аднак трыма гадамі пазней ён выплаціў ёй 54 тысячы злотых у якасці платы за фальварак пад Косавам. Пасля гэтага ніхто з Касцюшкаў больш ніколі не вяртаўся ў Марачоўшчыну.
Еўрапейскія падарожжы
У 1768 годзе ў Рэчы Паспалітай пачалася грамадзянская вайна, калі Барская канфедэрацыя імкнулася звергнуць караля Станіслава Аўгуста Панятоўскага дзеля абароны незалежнасці краіны. Брат Касцюшкі, Юзаф, ваяваў на баку паўстанцаў. Сутыкнуўшыся з цяжкім выбарам паміж паўстанцамі і сваімі спонсарамі — каралём і сям’ёй Чартарыйскіх, якія ўхвалілі паступовы пераход да панавання Расіі ў Рэчы Паспалітай — Касцюшка вырашыў пакінуць Польшчу. У канцы 1769 года ён і яго калега, вядомы мастак Аляксандр Арлоўскі, былі прадстаўлены каралеўскай стыпендыі, а 5 кастрычніка адправіліся ў Парыж. Яны хацелі працягнуць сваю вайсковую адукацыю, але як іншаземцы яны не мелі магчымасці паступіць у французскія ваенныя акадэміі і замест гэтага былі залічаны ў каралеўскую акадэмію жывапісу і скульптуры. Там Касцюшка вучыўся маляванню і жывапісу, а таксама браў урокі архітэктуры ў вядомага французскага архітэктара Жана-Радольфа Перанэ.
Аднак Касцюшка не здаваўся ў сваім жаданні палепшыць вайсковыя веды. На працягу пяці гадоў ён слухаў лекцыі і часта наведваў бібліятэкі вайсковых акадэмій Парыжа. Уздзеянне на яго французскага асветніцтва, разам з рэлігійнай памяркоўнасцю, якая панавала на тэрыторыі Рэчы Паспалітай, моцна паўплывала на яго будучую кар’еру. Асабліва моцнае ўражанне на яго мысленне зрабіла французская эканамічная тэорыя фізіякратыі. Ён таксама працягваў развіваць свае мастацкія навыкі; і, хоць яго кар’ера пайшла ў іншым кірунку, ён усё жыццё працягваў маляваць і пісаць карціны. У выніку першага падзелу Рэчы Паспалітай у 1772 годзе, Расійская імперыя, Прусія і Аўстрыя анексіравалі вялікія ўчасткі тэрыторыі краіны і набылі ўплыў на ўнутраную палітыку адноўленай польска-літоўскай дзяржавы. Калі Касцюшка нарэшце вярнуўся дадому ў 1774 годзе, ён выявіў, што яго брат Юзаф растраціў свае грошы, частку грошай Тадэвуша і ўлез у даўгі. У арміі для яго не знайшлося месца, бо ён не мог дазволіць сабе купіць афіцэрскую пасаду. Праз недахоп сродкаў Тадэвуш быў вымушаны заняцца рэпетытарствам і паступіў на службу да магната і губернатара Юзафа Сільвестра Сасноўскага, дзе вучыў маляванню дзвюх яго дачок. Там ён закахаўся ў адну з дачок губернатара, Людвіку, і, разумеючы што бацька Людвікі не блаславіць шлюб, маладыя людзі наважыліся бегчы і вянчацца таемна. Іх уцёкі былі сарваныя слугамі магната і Касцюшка атрымаў ад іх лупцоўку — магчыма, менавіта гэтая падзея прывяла да яго пазнейшай антыпатыі да класавай няроўнасці. 9 і 10 кастрычніка 1775 года Тадэвуш Касцюшка, якому было катэгарычна адмоўлена знаходзіцца ў доме Сасноўскіх, перадаў правы на сваю частку Сяхновічаў швагру Пятру Эстку. Той са свайго боку абавязваўся выплаціць усе даўгі крэдыторам Тадэвуша. Позняй восенню, пазычыўшы ў сваякоў і знаёмых значную суму грошай, Касцюшка зноў вырашыў іміграваць. У канцы 1775 года ён спрабаваў патрапіць у саксонскае войска, але яму было адмоўлена, пасля чаго ён вырашыў вярнуцца ў Парыж. Там ён даведаўся пра ўспышку амерыканскай рэвалюцыйнай вайны, у якой брытанскія калоніі ў Паўночнай Амерыцы паўсталі супраць кароны і пачалі барацьбу за незалежнасць. Першыя амерыканскія поспехі атрымалі шырокую агалоску ў Францыі, пасля чаго французскі народ і ўрад адкрыта падтрымалі пазіцыю рэвалюцыянераў.
Вайна за незалежнасць ЗША
Даведаўшыся пра Амерыканскую рэвалюцыю, Касцюшка, чалавек рэвалюцыйных памкненняў, які сімпатызаваў барацьбе амерыканскіх каланістаў, адплыў у Паўночную Амерыку ў чэрвені 1776 года разам з іншымі замежнымі афіцэрамі, хутчэй за ўсё з дапамогай французскага прыхільніка вайны за незалежнасць П’ера Бамаршэ. 30 жніўня 1776 года ён падаў заяву ў кангрэс Злучаных Штатаў і быў прызначаны ў вайсковае міністэрства на наступны дзень.
Паўночная армія
Першай задачай Касцюшкі была пабудова ўмацаванняў у форце Білінгспорт у Філадэльфіі, штат Пенсільванія для абароны берага ракі Дэлавэр і прадухілення магчымага прасоўвання брытанскіх войскаў уверх па цячэнні ракі ў Філадэльфію. Спачатку ён працаваў у якасці добраахвотніка ў службе Бенджаміна Франкліна, але 18 кастрычніка 1776 года Кангрэс прызначыў яго палкоўнікам інжынерных войскаў у Кантынентальнай арміі.
Вясной 1777 года Касцюшка быў прымацаваны да Паўночнай арміі пад камандаваннем генерал-маёра Гарацыа Гейтса, якая падышла да канадскай мяжы ў маі 1777 года. Пасля размяшчэння ў форце Тыкандэрога ён прыняў удзел у абароне адной з самых магутных крэпасцей у Паўночнай Амерыцы. Яго даследаванні прымусілі яго настойліва раіць пабудаваць батарэю на Цукровай Галаве (Sugar Loaf), узгорку, з якога быў бачны ўвесь форт. Яго разумная рэкамендацыя, з якой пагадзіліся іншыя інжынеры, была адхілена камандзірам гарнізона, брыгадным генералам Артурам Сент-Клерам. Гэта было тактычнай памылкай: калі брытанская армія пад камандаваннем генерала Джона Бургойна прыбыла ў ліпені 1777 года, Бургойн зрабіў менавіта тое, аб чым папярэджваў Касцюшка, і меў артылерыйскую пабудову на ўзгорку. Паколькі англічане цалкам кантралявалі ўзвышшы, было зразумела, што становішча амерыканцаў было безнадзейным, і амерыканскія войскі здалі крэпасць амаль без барацьбы ў аблозе форта Тыкандэрога. Брытанскія сілы наступлення ішлі па пятах і даганялі сваіх праціўнікаў — змучаных салдат Кантынентальнай арміі, якія беглі на поўдзень. Генерал-маёр Філіп Шайлер, які адчайна спрабаваў павялічыць адлегласць паміж сваімі людзьмі і праследвальнікамі, загадаў Касцюшку затрымаць праціўніка. Касцюшка знайшоў інжынернае рашэнне: яго людзі валілі дрэвы і плаціны, разбуралі масты і дамбы. У выніку абцяжараныя велізарным транспартам з забеспячэннем брытанцы пачалі адставаць і далі амерыканцам час, неабходны для бяспечнай пераправы цераз раку Гудзон.
Гейтс наказаў Касцюшку абследаваць плошчу паміж супрацьлеглымі арміямі, выбраць найбольш апраўданую пазіцыю і ўмацаваць яе. Знайшоўшы такую пазіцыю каля Саратогі з відам на Гудзон, Касцюшка пабудаваў спектр абароны, амаль непрыступны з любога кірунку. Вынікам яго меркавання і асаблівай увагі да дэталей стаў няўдалы напад брытанскіх войскаў у часе бітвы пры Саратозе, і войскі Бургойна капітулявалі там 16 кастрычніка 1777 года. Гэтую здачу брытанскай арміі ў палон прынята лічыць як кропку, якая пераламала сітуацыю на карысць амерыканцаў. Праца Касцюшкі пад Сатарогай атрымала вялікую хвалу ад Гейтса, які пазней расказваў свайму сябру Бенджаміну Рашу: «Вялікай тактыкай гэтай кампаніі былі пагоркі і лясы, якія малады польскі інжынер умела выкарыстаў і дапамог майму лагеру перамагчы».
У 1777 годзе Касцюшка злажыў паланэз і адаптаваў яго для клавесіна. Названы ў яго гонар і са словамі Райнальда Сухадольскага, паланэз пазней стаў папулярным сярод польскіх патрыётаў у часе паўстання ў лістападзе 1830 года. Прыкладна ў той жа час Касцюшку быў выдзелены чарнаскуры памочнік Агрыпа Хал, да якога ён будзе ставіцца як да роўнага сабе і да сябра.
У сакавіку 1778 года Касцюшка прыбыў у Вест-Пойнт, Нью-Ёрк, дзе правёў больш за два гады, умацоўваючы фартыфікацыі і паляпшаючы абарону цытадэлі. Неўзабаве пасля таго, як Касцюшка скончыў умацаванне Вест-Пойнта, у жніўні 1780 года генерал Джордж Вашынгтан задаволіў яго просьбу далучыцца да барацьбы ў складзе Паўднёвай арміі. Умацаванне Вест-Пойнта Касцюшкам будзе вельмі высока ацэнена ў якасці інавацыі для таго часу.
Паўднёвая армія
Пасля падарожжа на поўдзень праз сельскую мясцовасць Вірджыніі ў кастрычніку 1780 года Касцюшка прыбыў у Паўночную Караліну, каб напісаць свайму былому камандзіру генералу Гейтсу. Аднак пасля разгромнага паражэння Гейтса ў Камдэне 16 жніўня 1780 года Кантынентальны кангрэс, згодна з парадай Вашынгтана, абраў генерал-маёра Натанаіла Грына на замену Гейтсу ў якасці камандзіра Паўднёвага дэпартамента. Калі Грын афіцыйна прыняў камандаванне 3 снежня 1780 года, ён захаваў Касцюшку на пасадзе галоўнага інжынера. Да таго часу ён атрымаў высокую ацэнку сваёй дзейнасці і ад Гейтса і ад Грына.
На працягу гэтай кампаніі Касцюшка быў удзельнікам каманды, якая спецыялізавалася на пабудове бато, кантролі месцаў размяшчэння лагераў, разведцы для пераправы, замацаванні пазіцый і развіцці разведвальных кантактаў. Некаторыя яго ўклады згулялі важную ролю ў прадухіленні разбурэння Паўднёвай арміі. Яго праца была асабліва заўважана ў часе знакамітай «гонкі да ракі Дан» («Race to the Dan»), калі брытанскі генерал Чарлз Карнуоліс пераследаваў Грына на працягу 320 кіламетраў па глушы краіны ў студзені і лютым 1781 года. Шмат у чым дзякуючы камбінацыі тактыкі Грына, бато Касцюшкі і дакладнай разведкі рэк перад асноўнай пераправай, кантынентальная армія бяспечна перасекла ўсе рэкі, у тым ліку Ядкін і Дан. Карнуоліс, які не меў лодак і не знайшоў спосабу перасекчы шырокі Дан, нарэшце адмовіўся ад пагоні і вярнуўся ў Паўночную Караліну. Амерыканцы перагрупаваліся на поўдні Галіфакса, штат Вірджынія, дзе раней па просьбе Грына Касцюшка стварыў умацаванае дэпо.
У часе гонкі да ракі Дан Касцюшка дапамог выбраць месца каля будынка суда ў Гілфардзе, куды Грын у выніку вярнуўся змагацца з Карнуолісам. Нягледзячы на тактычнае паражэнне, амерыканцы цалкам разграмілі войскі Карнуоліса і набылі стратэгічную перавагу на поўдні, якая трымалася да канцы вайны. Такім чынам, калі Грын пачаў адваёўваць Паўднёвую Караліну вясной 1781 года, ён запрасіў Касцюшку далучыцца да асноўнага корпуса Паўднёвай арміі. Аб’яднаныя сілы Кантынентальнай арміі і паўднёвай міліцыі паступова выцеснілі брытанцаў да прыбярэжных партоў у другой палове 1781 года і 16 жніўня Касцюшка прыняў удзел у другой бітве пад Камдэнам. У горадзе Найнці-Сікс Касцюшка знаходзіўся ў аблозе форта Стар з 22 мая да 18 чэрвеня. У часе няўдалай аблогі ён атрымаў сваё адзінае раненне за сем гадоў службы: ён быў удараны штыком у ягадзіцу ў часе штурму абароны форта на падыходзе да траншэі, якую ён сам канструяваў.
Пазней Касцюшка дапамагаў умацоўваць амерыканскія базы ў Паўночнай Караліне, а таксама прымаў удзел у некалькіх невялікіх аперацыях у апошні год ваенных дзеянняў, разганяючы брытанскія войскі паблізу Чарлстана, Паўднёвая Караліна. Ён стаў займацца гэтымі аперацыямі пасля смерці свайго сябра, палкоўніка Джона Лаўрэнса, узяўшы адказнасць за разведвальныя сеткі Лаўрэнса ў гэтым раёне. Касцюшка камандаваў двума кавалерыйскімі эскадронамі і пяхотным падраздзяленнем, а апошняя вядомая бітва гэтай вайны, у якой ён удзельнічаў, адбылася пры Джэймс-Айлендзе, Паўднёвая Караліна, 14 лістапада 1782 года. У гэтай бітве, якая была апісана як апошняя ўзброеная акцыя кантынентальнай арміі ў вайне, Касцюшку ледзь не забілі, а яго невялікі атрад быў разгромлены. Праз месяц Тадэвуш Касцюшка быў сярод кантынентальных войскаў у вызваленым ад брытанскай акупацыі Чарлстане. Ён правёў рэшту вайны там, рыхтуючы феерверкі да 23 красавіка 1783 для святкавання падпісання Парыжскага дагавора.
Канстытуцыя Мэйдзі
Канстыту́ція Вялі́кай Япо́нскай Імпе́рыі (大日本帝国憲法, だいにほんていこくけんぽう, Dai-Nippon Teikoku Kenpō) — асноўны закон Японскай імперыі. Была абвешчана 11 лютага 1889 года. Дзейнічала з 29 лістапада 1890 года. Страціла сілу пасля 2 мая 1947 года ў сувязі з прыняццем новай Канстытуцыі Японіі 1947 года.
Працэс прыняцця
Пасля рэстаўрацыі Мэйдзі ў 1868 годзе Імператарскі ўрад Японіі, які паспяхова ліквідаваў папярэднюю сістэму ўлады сёгуната Такугава, апынуўся пад ціскам грамадскага Руху за свабоду і народныя правы, а таму пачаў схіляцца да стварэння агульнаяпонскай канстытуцыі. У 1876 годзе Палаце Старэйшын было даручана распрацаваць чарнавы праект асноўнага закона. Яна сфарміравала Камітэт даследавання Канстытуцыі, пазнаёмілася з асноўнымі законамі замежных дзяржаў і ў кастрычніку 1876 года прадставіла ўраду першы праект канстытуцыі, а ў 1878 годзе — другі. Абодва праекты былі распрацаваны пад уплывам дэмакратычнай канстытуцыі Бельгіі 1831 года і выклікалі жорсткую крытыку лідара японскай арыстакратыі Івакуры Тамомі. У 1880 годзе спецыялісты Палаты Старэйшын распрацавалі трэці праект японскай канстытуцыі, але і ён не быў ухвалены.
Тадэвуш Касцюшка
Рэч Паспалітая
15 ліпеня 1784 года Касцюшка адправіўся назад у Польшчу, куды прыбыў 26 жніўня. У сувязі з канфліктам паміж яго апекунамі, сям’ёй Чартырыйскіх, і каралём Станіславам Аўгустам Панятоўскім Касцюшка ў чарговы раз не змог атрымаць месца ў арміі Рэчы Паспалітай. Ён пасяліўся ў вёсцы Сяхновічы (цяпер беларуская вёска) і спрабаваў весці гаспадарку. Яго брат Юзаф згубіў большую частку сямейных зямель праз няўдалыя інвестыцыі, але з дапамогай сваёй сястры Ганны Касцюшка сумеў забяспечыць сабе частку маёнтка. Ён вырашыў абмежаваць паншчыну (абавязковую службу на карысць землеўладальніка) для сялян да двух дзён у тыдзень, а таксама цалкам вызваліць ад яе жанчын. Неўзабаве яго маёмасць перастала быць прыбытковай, і ён пачаў улязаць у даўгі. Тадэвуш Касцюшка завязаў сяброўства з ліберальнымі актывістамі; Гуга Калантай прапанаваў яму месца лектара ў Ягелонскім універсітэце ў Кракаве, але Касцюшка адмовіўся.
Канстытуцыя Мэйдзі
Працэс прыняцця
У канстытуцыйным працэсе прынялі таксама актыўны ўдзел звычайныя японцы, якія сталі складаць публічныя праекты асноўнага закона і прадстаўляць іх ураду. Сярод такіх прац асаблівым радыкалізмам адзначыўся «Праект дзяржаўнай канстытуцыі Усходнеазійскай Вялікай Японіі» аўтарства Уэкі Эморы, які прымусіў японскіх чыноўнікаў паскорыць прыняцце канстытуцыі і паабяцаць грамадскім дзеячам склікаць Усеяпонскі парламент пасля яе зацвярджэння.
Тадэвуш Касцюшка
Рэч Паспалітая
Сітуацыя змянілася з пачаткам дзейнасці Чатырохгадовага сойму (1788—1792), рэформы якога прадугледжвалі павелічэнне войска Рэчы Паспалітай да 100 тысяч чалавек для абароны граніц федэрацыі. Касцюшка ўбачыў шанец вярнуцца на вайсковую службу і правёў некаторы час у Варшаве сярод тых, хто ўдзельнічаў у палітычных дэбатах па-за межамі сойму. Ён напісаў прапанову аб стварэнні апалчэння паводле амерыканскай мадэлі. Калі палітычны ціск прывёў да пабудовы войска, а палітычныя саюзнікі Касцюшкі набылі ўплыў на караля, ён зноў падаў заяўку на ўступленне ў армію і 12 кастрычніка 1789 года атрымаў пасаду генерал-маёра. Апроч таго, ён пачаў атрымліваць высокую зарплаты ў 12000 злотых у год, якая паставіла кропку на яго фінансавых цяжкасцях. Ён хацеў патрапіць у армію Вялікага Княства Літоўскага, але замест гэтага яго прызначылі ў каралеўскае войска. 1 лютага 1790 года ён прыбыў ва Улацлавак і ў сярэдзіне сакавіка атрымаў падначаленае войска. Летам ён камандаваў некалькімі пяхотнымі і кавалерыйскімі часткамі ў раёне паміж рэкамі Бугам і Віслай. У жніўні 1790 года ён быў адпраўлены на Валынь, дзе быў дыслакаваны паблізу Стараканстантынава і Мендзыбожэ. Князь Юзаф Панятоўскі, які быў пляменнікам караля, прызнаў вялікі вопыт Касцюшкі і зрабіў яго сваім намеснікам, а таксама пакідаў яго камандзірам, калі адсутнічаў сам.