cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Альманія — Вітаем у Германіі
Узнагароды
Паводле інфармацыі сайта «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 12 кінаўзнагародамі і яшчэ 5 намінацыямі.
Кубак Мальты па снукеры 2007
Кубак Мальты 2007 (Malta Cup 2007) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 28 студзеня па 4 лютага 2007 года ў канферэнцыйным цэнтры Хілтан, у Партамазе, Мальта. Турнір стаў 14-м розыгрышам кубка Мальты, які быў заснаваны ў 1989 годзе пад назвай адкрытага чэмпіяната Еўропы і праводзіўся ў Францыі.
Рэйтынгавыя ачкі
Кубак Мальты 2007 меў такое ж размеркаванне рэйтынгавых ачкоў, як і на іншых турнірах у сезоне, акрамя двух найбуйнейшых (чэмпіянат Вялікабрытаніі і чэмпіянат свету), а таксама Гран-пры, фармат якога прадугледжваў наяўнасць групавога раунда, аднак рэйтынгавыя ачкі за месцы ў плэй-оф былі тымі ж. Пераможца турніру атрымаў 5000 рэйтынгавых ачкоў. Пры гэтым за перамогі на чэмпіянаце Вялікабрытаніі і чэмпіянаце свету снукерысты атрымлівалі 7500 і 10000 адпаведна.
Рыс Кларк
Рыс Кларк (Rhys Clark; ) — шатландскі прафесійны гулец у снукер. Удзельнік 1/8 фіналу Еўрапейскага Мастэрс 2016 года.
Scottish Masters 2001 (снукер)
Scottish Masters 2001 — прафесійны нярэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 18 па 23 верасня 2001 года ў Thistle Hotel, у Глазга, Шатландыя. Турнір стаў дваццатым розыгрышам Scottish Masters, які быў заснаваны ў 1981 годзе.
Спіс аб’ектаў PGC (2055001—2056000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2055001—2056000)
Эшлі Карці
Эшлі Карці (Ashley Carty;, ) — англійскі непрафесійны гулец у снукер.
Валянціна Кузьмаўна Яікава
Валянціна Кузьмаўна Яікава (, в. Стара-Забалота,,  —) — беларуская савецкая спартсменка. Заслужаны майстар спорта СССР па (1978), майстар спорта СССР па верталётнаму (1975) спорту. Абсалютная чэмпіёнка свету па вышэйшым пілатажы, 3-разовая абсалютная чэмпіёнка Еўропы, 17-разовая чэмпіёнка свету, 10-разовая чэмпіёнка Еўропы, 12-разовая чэмпіёнка СССР, 4-разовая чэмпіёнка Беларусі.
Біяграфія
З 1969 года лётчык-інструктар Мінскага аэраклуба ДТСААФ СССР. Абсалютная чэмпіёнка свету ў шматбор’і, чэмпіёнка свету ў камандным першынстве і ў асобных практыкаваннях (1978, Чэске-Будзеёвіцэ, ЧССР). Сярэбраны прызёр чэмпіяната свету ў шматбор’і і чэмпіёнка свету ў асобных практыкаваннях (1976, Кіеў). Чэмпіёнка СССР у асобных практыкаваннях (1978).
Узнагароды
Валянціна Яікава ўзнагароджана ордэнам «Знак Пашаны», медалём «За працоўную адзнаку», Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета БССР, медалём тройчы Героя Савецкага Саюза А. І. Пакрышкіна, тройчы — Ганаровым знакам ЦК ВЛКСМ і Ганаровым знакам ЦК ДТСААФ.
Законы захавання
Зако́ны захава́ння — фундаментальныя фізічныя законы, паводле якіх пры пэўных умовах некаторыя вымерныя фізічныя велічыні, якія характарызуюць замкнутую фізічную сістэму, не змяняюцца з цягам часу.
Філасофскія перадумовы да адкрыцця закону былі закладзены яшчэ антычнымі філосафамі, а таксама Дэкартам і М. В. Ламаносавым.
У пісьме Эйлеру Ламаносаў фармулюе свой «усеагульны натуральны закон» (5 ліпеня 1748 года), паўтараючы яго ў дысертацыі «Разважанне аб цвёрдасці і вадкасці цел» (1760) :
Некаторыя з законаў захавання справядлівыя заўсёды і пры ўсіх умовах. Такія, напрыклад, законы захавання энергіі, імпульсу, моманту імпульсу, электрычнага зараду), ці, ва ўсякім выпадку, ніколі не назіраліся працэсы, якія б супярэчылі гэтым законам. Іншыя ж законы толькі прыбліжаныя і выконваюцца пры пэўных умовах. Напрыклад, закон захавання цотнасці выконваецца для моцнага і электрамагнітнага ўзаемадзеяння, але парушаецца ў слабым узаемадзеянні).
Законы захавання звязаны з сіметрыямі фізічных сістэм (тэарэма Нётэр). Так, законы захавання энергіі, імпульсу і моманту імпульсу з’яўляюцца вынікам прасторава-часавых сіметрый (адпаведна: аднароднасці часу, аднароднасці і ізатропнасці прасторы). Пры гэтым пералічаныя ўласцівасці прасторы і часу ў аналітычнай механіцы прынята разумець як інварыянтнасць лагранжыяна адносна змянення пачатку адліку часу, пераносу пачатку каардынат сістэмы і кручэння яе каардынатных восей.
Эльбская філармонія
Эльбская філармонія (Elbphilharmonie) — канцэртная зала Гамбурга, размешчаная на востраве Грасброок на Эльбе.
Гісторыя
Распрацоўкай праекта займалася швейцарскае архітэктурнае бюро «Херцаг і дэ Мерон». Папярэдне здача ў эксплуатацыю планавалася ў 2010 годзе. Аднак у сувязі з шматлікімі затрымкамі будынак быў здадзены толькі ў студзені 2017 года. Кошт будаўніцтва пры гэтым вырас з папярэдніх 77 да 789 мільёнаў еўра.
Урачыстае адкрыццё галоўнай канцэртнай залы адбылося 11 студзеня 2017 года, пасля 10 гадоў будаўніцтва. Першым выступам стаў канцэрт Сімфанічнага аркестра Паўночнагерманскага радыё «Zum Raum wird hier die Zeit».
Ананімныя сеткі
Ананімнае сеціва — камп’ютарныя сеткі, створаныя для дасягнення ананімнасці ў інтэрнэце, якія працуюць па-над глабальным сецівам. Спецыфіка такіх сетак палягае ў тым, што распрацоўнікі вымушаны ійсці на кампраміc паміж ступенню абароны і лёгкасцю карыстання сістэмай, яе «празрыстасцю» для карыстальніка. Таксама важны аспект захавання ананімнасці і канфідэнцыйнасці з умовай уздзеяння метадаў сацыяльнай інжынерыі ці якога-небудзь прымусу да аператара сервера. Шматузроўневае шыфраванне і размеркаваны характар ананімных сетак ліквідуе адзіны пункт адмовы і адзіны вектар атак, дазваляючы зрабіць перахоп трафіку ці нават узлом часткі вузлоў сеткі не фатальнай падзеяй. За ананімнасць карыстальнік расплачваецца павелічэннем часу водгуку, зніжэннем хуткасці, а таксама большымі аб’ёмамі сеціўнага трафіка.
Дэцэнтралізаваныя ананімныя сеткі
У дэцэнтралізаванай сетцы любая машына можа ўсталяваць злучэнне з іншай, а таксама даслаць ёй запыт на прадастаўленне рэсурсаў. Кожная машына апрацоўвае запыты ад іншых у якасці сервера, дасылаючы і прымаючы запыты, а таксама выконваючы іншыя дапаможныя і адміністрацыйныя функцыі. Любы ўдзельнік такой сеткі не абавязаны гарантаваць сталага злучэння і можа адлучыцца ў любы момант часу. Але па дасягненні пэўнага памеру сеціва ў ім адначасова пачынаюць існаваць мноства сервераў з аднолькавымі функцыямі.
ANts P2P
ANts P2P  — файлаабменная сетка, якая ананімізуе ўвесь струмень даных, ужываючы сістэму маршрутызацыі, у якой, у адрозненні ад BitTorrent, удзельнікі абменьваюцца трафікам не наўпрост, а праз некалькі вузлоў. Кожнаму ўдзельніку вядомы толькі IP-адрас яго непасрэднага суседа. Такім чынам, адпраўнік не ведае, куды ідзе яго файл, а атрымальнік не ведае, адкуль ён прыйшоў. Для большай бяспекі даныя паміж асобнымі адпраўнікамі і атрымальнікамі шыфруюцца сіметрычным алгарытмам AES.
Bitmessage
Bitmessage — дэцэнтралізаваня P2P сістэма абмену электроннымі паведамленнямі з адкрытым крынічным кодам, якая дазваляе карыстальніку Bitmessage дасылаць шыфраваныя паведамленні іншым карыстальнікам сістэмы, як альтэрнатыва email. Bitmessage пабудавана на архітэктуры падобнай на сеціва Bitcoin, аднак адаптаванай для задачы перасылкі паведамленняў, а не грашовых транзакцый. Сеціва зазнала рэзкі ўспляск папулярнасці пасля разгалошанняў Эдварда Сноўдена аб сістэме сакрэтнага сачэння за інтэрнэт-карыстальнікамі PRISM.
Filetopia
Filetopia  — шматфункцыйная файлаабменная праграма, галоўнай рысай якой з’яўляецца высокі ўзровень прыватнасці і бяспекі. Падтрымліваецца зашыфраваны чат, паўнавартасны інтэрнэт-пэйджар, работа з форумам. Дзякуючы тэхналогіі MS Agent пасля ўсталявання адпаведнага галасавога рухавічка магчыма паведасленне голасам атрыманых паведамленняў. З Мэтай паляпшэння ступені абароненасці Filetopia хавае IP-адрас карыстальніка, абараняючы яго тым самым ад магчымых хакерскіх атак. У якасці алгарытму стварэння адкрытага ключа ўжываецца эліптычныя крывыя, а паведамленні і файлы шыфруюцца адным з дзясятка самастойны абіральных карыстальнікам алгарытмаў.
GNUnet
GNUnet  — гэта праграмны пакет для бяспечнага P2P-злучэння, які не мае патрэбы ў серверах. Сэрвіс рэалізаваны па-над сеткавым узроўнем дазваляе абменьвацца файламі ананімна і без якой-небудзь сеткавай цэнзуры. Ананімнасть забяспечваецца за кошт таго, што сыходзячыя ад вузла сеткі паведасленні неадрозныя ад чужых паведасленняў, у перадачы якіх удзельнічае вузел. Усе вузлы дзеюць як маршрутызатары, злучэнні паміж якімі шыфруюцца, а ўзровень ужывання прапускной здольнасці канала падтрымліваецца сталым. GNUnet ужывае простую, заснаваную на лішках эканамічную мадэль для выдаткоўвання рэсурсаў: вузлы, якія больш даюць сеціву, узнагароджваюцца лепшым абслугоўваннем. Праект GNUnet узнік у 2001 годзе і быў натхнёны цэлым шэрагам тэхнічных ідэй, прызваных забяспечыць бяспечны файлаабмен у пірынгавых сетках. Асноўныя тэхнічныя пытанні працы GNUnet падрабязна апісаны ў шэрагу навуковых публікацый. Сярод іх — палепшанае кадаванне змесціва ECRS і новы ананімны пратакол маршрутызацыі gap. Іх адметнасці дазваляюць заахвочваць у GNUnet актыўных удзельнікаў. В перыяды высокай загрузкі сеціва прыярытэт атрымліваюць тыя ўдзельнікі, якія зрабілі большы ўнёсак у мінулым. Акрамя таго, GNUnet пашыральная і дазваляе лёгка ствараць новыя праграмы peer-to-peer на яе аснове ці выкарыстоўваць альтэрнатыўныя сеткавыя транспарты для перадачы даных.
Gnutella
Gnutella  — першая цалкам дэцэнтралізаваная файлаабменная сетка, створаная ў 1999 годзе. Пры далучэнні кліент атрымлівае ад вузла, з якім яму сталася злучыцца, спіс з пяці актыўных вузлоў, якім дасылаецца запыт на пошук рэсурсу па ключавым слове. Вузлы шукаюць у сябе адпаведныя запыту рэсурсы і, калі не знаходзяць іх, перасылаюць запыт актыўным вузлам уверх па «дрэве», пакуль не знойдзецца рэсурс ці не будзе перавышана максімальная каолькасць крокаў. Такі пошук завецца размнажэннем запытаў (query flooding). Аднак, падобная рэалізацыя вядзе да экспанентнага росту колькасці запытаў, і на верхніх узроўнях «дрэва» можа прывесці да адмовы абслугоўвання, што неаднаразова назіралась на практыцы. Таму распрацоўшчыкі ўдасканалілі алгарытм і ўвялі правілы, у адпаведнасці з якімі запыты могуць перасылаць уверх па «дрэве» толькі вызначаныя (ultrapeers), а астатнія (leaves) могуць толькі рабіць запыты. Таксама была ўведзена сістэма кэшуючых вузлоў. Запыты ў сеціве Gnutella перасылаюцца па TCP ці UDP, а капіраванне файлаў ажыццяўляецца праз пратакол HTTP. У апошні час з’явіліся пашырэнні для кліентскіх праграм, якія дазваляюць капіяваць па UDP і рабіць XML-запыты метаінфармацыі аб файлах. Недахопы пратаколу Gnutella ініцыявалі распрацоўку прынцыпова новых алгарытмаў пошуку маршрутаў і рэсурсаў, што прывяло да стварэння групы пратаколаў DHT і, у прыватнасці, Kademlia, які шырока ўжываецца ў найбольш буйных сетках.
Gnutella2
Gnutella2  — створаны ў 2002 г. прынцыпова новы пратакол і першыя яго кліенты, якія маюць зваротную сумяшчальнасць з кліентамі Gnutella. У адпаведнасці з ім частка вузлоў становіцца канцэнтратарамі, астатнія — звычайнымі вузламі (leaves). Кожны звычайны вузел мае злучэнне з адным-двума канцэнтратарамі, якія звязаны з сотнямі звычайных вузлоў і дзесяткамі іншых канцэнтратараў. Кожны вузел перыядычна перасылае канцэнтратару спіс ідэнтыфікатараў ключавых слоў, па якім можна знайсці публікаваныя дадзеным вузлом рэсурсы. Ідэнтыфікатары захоўваюцца ў агульнай табліцы на канцэнтратары. Калі вузлу патрэбна знайсці рэсурс, ён пасылае запыт па ключавому слову свайму канцэнтратару, які альбо знаходзіць рэсурс у сваёй табліцы і вяртае id вузла, які валодае рэсурсам, альбо вяртае спіс іншых канцэнтратараў, якія вузел зноў запытвае па чарзе ў выпадковым парадку. Такі пошук завецца пошукам з дапамогай метада блуканняў (random walk). Адметнай асаблівасцю сеткі Gnutella2 з’яўляецца магчымасць распаўсюджвання інфармацыі аб файле ў сетцы без капіявання самаго файла, што вельмі карысна з пункту гледжання адсочвання вірусаў. Для перадавальных пакетаў у сетцы распрацаваны ўласны фармат, гнутка рэалізуючы магчымасць нарошчваць функцыянальнасць сеціва праз даданне дадатковай службовай інфармацыі. Запыты і спісы id ключавых слоў перасылаюцца на канцэнтратары па UDP.
Джэф Кандзі
Джэф Кандзі (Jeff Cundy; нар. ) — англійскі былы прафесійны гулец у снукер.
Ананімныя сеткі
Invisible Internet Project (I2P)
I2P  — форк праекту Freenet, распачаты ў 2003 годзе з мэтай забяспечыць ананімны доступ да абароненых рэсурсаў, сярод якіх блогі (Syndie), IRC (ircProxy), электронная пошта (Susimail), сэрвісы перадачы файлаў і суполак навін, шлюзы Freenet і Mnet. Будучы заснаванай на SSU (Secure Semireliable UDP), мае функцыі аўтэнтыфікацыі і кіравання плыняй, I2P прапануе сеткавы мост — т. з. I2PTunnel — забяспечвае перадачу TCP-пакетаў праз сеціва I2P, і такім чынам — сродак стварэння абароненых тунэляў ла любых TCP-сервісаў, у доступе да якіх можа ўзнікнуць патрэба. Падчас абмену данымі праз I2P адбываецца іх шматузроўневае шыфраванне (скрознае, часночнае, тунэльнае і транспартнага ўзроўня), а таксама крыптаграфічная аўтэнтыфікацыя канцавых вузлоў. Вузлы сеткі I2P прадстаўлены ідэнтыфікатарамі, якія не маюць лагічнай адпаведнасці з іх рэальнымі IP-адрасамі. Кліентскае праграмнае забеспячэнне функцыянуе як маршрутызатар, які запісвае ў табліцу звесткі вузлоў для перадачы ўваходнага і выходнага трафіку. Перадавальны пакет праходзіць часовыя аднабаковыя ланцугі: маршрутызатары выходнага трафіку, збудаваныя на вузле-адпраўніку, і маршрутызатары уваходнага трафіку, збудаваныя вузлом-адрасатам. Такія тунэлі перабудоўваюцца кожныя 10 хвілін. Кіруючы даўжынёй ланцугу маршрутызатараў у кліенцкім ПЗ, карыстальнік абірае для сябк патрэбныя суадносіны паміж ступенню ананімнасці, латэнтнасцю і прапускной здольнасцю сеткі. Перададаванае паведамленне праходзіць такі шлях, які адпавядае мадэлям пагрозы адпраўніка і атрымальніка.
Manolito
Manolito  — гэта сістэма размеркавання файлаў, якая ўжывае пірынгавую сетку з новым прыватным пратаколам MP2P, які працу без цэнтральнага сервера. Асаблівасцю пратаколу з’яўляецца ўжыванне UDP замест TCP, што па заяве вытворцы, гарантуе ананімнасць. Manolito не збірае звесткі аб карыстальніках, пошуках ці файлах. Падтрымліваецца дэцэнтралізаваны спіс сяброў, інтэграваны чат, праца з файламі і брандмаўэрам.
Марочна (вадасховішча)
Створана ў 1988 годзе. Плошча паверхні 1,4 км². Даўжыня 1,9 км, найбольшая шырыня 1,15 км. Найбольшая глыбіня 5,2 м. Аб'ём вады 4,3 млн м³. Ваганні ўзроўню вады 2,9 м. Напаўняецца вадой з ракі Стубла.
Ананімныя сеткі
MUTE
MUTE  — гэта файлаабменная сістэма з дэцэнтралізаваным пошукам і загрузкай. Для маршрутызацыі ўсіх паведамленняў, уключаючы перадачу файлаў праз сеціва сумежных злучэнняў, MUTE выкарыстоўвае алгарытмы, пазычаныя з паводзінаў мурашоў.
Networked Electronic Technician Skilled in Ultimate Killing, Utility and Kamikaze Uplinking
Netsukuku  — праект італьянскай кампаніі FreakNet Medialab па стварэнню глабальнай размеркаванай сеткі, якая будзе існаваць паралельна інтэрнэту без цэнтралізацыі, каранёвых сервераў і кантролю з боку правайдэаў. Замест DNS у сеціве Netsukuku выкарыстоўваецца доменная сістема ANDNA (A Netsukuku Domain Name Architecture ), у якой кожны вузел уяўляе сабой самастойны маршрутызатар трафіку, які працуе пад GNU/Linux. Гэты пратакол вельмі эканомна спажывае рэсурсы, таму ў кожным вузле для падтрымкі камунікацыі павтрабуецца максімум 355 КБ аператыўнай памяці і мінімальная вылічальная моц, якой хопіць нават у сучасных мабільных тэлефонаў. Новы метаалгарытм QSPN (Quantum Shortest Path Netsukuku) з ужываннем фракталаў дазваляе змясціць мапу сейіва цалкам у файл памерам менш 2 КБ. Распрацаваны таксама спецыяльны пратакол Npv7_HT для дынамічнай маршрутызацыі ўнутры сеткі з неабмежаванай колькасцю вузлоў. Netsukuku уяўляе сабой рэальную фізічную сетку, якая будзе існаваць з Інтэрнэтам паралельна, а не ў выглядзе надбудовы. Вузлы ў ёй будуць здзяйсняць злучэнні адзін з адным у абход прамых каналаў.
Nodezilla
Nodezilla  — размеркаваная і адмоваўстоная сістэма маршрутызацыі (гл. GRID), якая падтрымлівае ананімны файлаабмен, чат, перадачу струменевага відэа і захоўванне даных. Дзякуючы функцыі кэшавання З раўнаважнымі серверамі, кожны з удзельнікаў можа ствараць лакальную копію наяўных даных. Падобная мадэль забяспечвае хуткі доступ і надзейнасць, а таксама змяньшае заторы на участках сеткі. Для абароны даных ужываецца крыптаалгарытмы з лішкавым кадаваннем.
OneSwarm
OneSwarm  — цалкам дэцэнтралізаваная пірынгавая сетка, прызначаная для файлаабмену паміж даверанымі карыстальнікамі. Бяспечнасць трафіку забяспечваецца тым, што ён праходзіць толькі праз тых удзельнікаў сеціва, якія былі пазначаны карыстальнікам, як сяброўскія. Праз іх сцягванне файлаў адбываецца наўпрост. Калі ж патрэбная інфармацыя знаходзіцца не ў даверанага ўдзельніка, то передача даных адбываецца па ланцугу адзін да аднаго. Такім чынам, ініцыятар сцягвання не ведае першапачатковага месцазнаходжання файла, а змясціўны яго не мае звестак аб канцавым пункце прызначэння.
RShare
RShare  — ананімная P2P-файлаабменнае сеціва трэцяга пакалення з адкрытым крынічным кодам.
StealthNet  — альтэрнатыўны кліент RShare з пашыранымі магчымасцямі. Адрозніваецца ад аналагаў зручнасцю і прастатой ужывання, а таксама шэрагам такіх дадатковых функцый, як дапампоўка, фільтр пошуку (SearchFilter) па пашырэнні імя файла і шматмоўнасць.
SKad (OpenKAD)
Perfect Dark  — кліент для ананімнага файлаабменнага сеціва SKad (OpenKAD) — мадыфікацыя пратаколу Kademlia — распрацаваны ў Японіі для замены папрэдніх Winny і Share. Сваёй структурай ён падобны на Freenet, але ўжывае DHT з вялікім размеркаваннем. Звесткі захоўваюцца ў выглядзе зашыфраваных блокаў і перадаюцца асобна ад ключоў. Для шыфравання ўжываюцца алгарытмы RSA і AES, прычым ключы кэшуюцца дзеля паскарэння файлаабмену. Для лічбавага подпісу файлаў ужываецца ECDSA.
Turtle
Turtle  — праект свабоднай ананімнай пірынгавай сеткі, якая распрацоўваецца ў Амстэрдаме. Turtle не дазваляе невядомым вузлам далучацца да сеткі і абменьвацца інфармацыяй. Замест гэтага вузел стварае бяспечную колькасць бяспечных злучэнняў з іншымі вузламі, якія знаходзяцца под кіраваннем давераных карыстальнікаў. Запыты і вынікі пошуку паслядоўна перадаюцца ад вузла да вузла і толькі ў зашыфраваным выглядзе. Дзякуючы такой архітэктуры, атакуючыя не могуць вызначыць, якой дакладна інфармацыяй абменьваюцца ўдзельнікі сеціва і хто з’яўляецца яе крыніцай. Ананімнасць гэтай сеткі пацвярджаецца даследваннямі Applied Public Key Infrastructure: 4th International Workshop: Iwap 2005 і 11th International Conference on Parallel and Distributed Systems (ICPADS’05).
RetroShare
RetroShare — свабодная праграма бязсервернага абмену лістамі, імгненнымі паведамленнямі і файламі з дапамогай шыфраванай F2F (і апцыйна P2P) сеткі, пабудаванай на GPG. Адносіцца да т.з. Darknet (overlay network), бо піры могуць абменьвацца сертыфікатамі і IP-адрасамі з сваімі сябрамі. Выкарыстоўвае Turtle F2F для файлаабмену і DHT Kademlia для пошуку.
WASTE
WASTE  — файлаабменная праграма для ўжывання унутры давераных суполак карыстальнікаў. Уключае ў сябе IM, чат і базу звестак удзельнікаў у онлайне. Падтрымлівае раздачу файлаў як на асобных камп’ютарах з падтрымкай аўтэнтыфікацыі, так і ва ўсім сеціве. Усе злучэнні унутры сеціва зашыфраваныя алгарытмам RSA, які забяспечвае свабодны і бяспечны файлаабмен без рызыкі праслухоўвання.
Гібрыдныя ананімныя сеткі
У гібрыдных сетках існуюць серверы, ужывальныя для каардынацыі працы, пошуку ці падання інфармацыі аб існуючых машынах сеціва і іх статусе. Гібрыдныя сеткі спалучаюць хуткасць цэнтралізаваных сетак і надзейнасць дэцэнтралізаваных дзякуючы схемам з незалежнымі серверамі індэксацыі, якія сінхранізуюць звесткі паміж сабой. Пры адмове аднаго ці некалькіх сервераў, сетка працягвае функцыянаваць.
Psiphon
Psiphon  — «Праект праграмнага забеспячэння дзеля абароны правоў чалавека», распрацаваны ў лабараторыі Citizen Lab універсітэта Таронта пры Цэнтры міжнародных даследванняў Мунка, яваходзячы ў OpenNet Initiative. Сістэма ўяўляе сабой частку праекту CiviSec Project той жа лабараторыі і фінансуецца фондам «Адкрытае грамадства». Яго мэта — забяспечыць грамадзян розных краін доступам да інтэрнэт-рэсурсаў, заблакаваных сеціўнай цэнзурай. У сеціве Psiphon жыхары краін з вольным Інтэрнэтам прадастаўляюць свае камп’ютары для хостынгу проксі-сервераў з зашыфраваным злучэннем, ужывальным грамадзянамі краін з інтэрнэт-цэнзурай. Доступ ажуццяўляецца праз давераных удзельнікаў праекту. Для злучэння сз проксі-серверам ужываюцца ўнікальныя вэб-адрас, логін і пароль, прычым без унясення аніякіх зменаў у наладкі браўзеру. Аднак, такая працэдура можа ажыццяўляцца толькі даверанымі асобамі, бо адміністратар проксі-серверу валодае дакументаванай інфармацыяй аб актыўнасці свайго карыстальніка. Праграма папярэджвае адміністратара аб зменах у яго ўласнай сетцы, каб ён мог прадаставіць карыстальнікам новыя вэб-адрасы. Psiphon падтрымлівае ананімны вэб-серфінг і блогінг, але не падыходзіць для чатаў і VoIP. У далейшым плануецца развіць праект у асобную сацыяльную сетку.
Tor (The Onion Router)
Tor  — найбольш вядома і развітая сярод існуючых ананімных сетак. Карані праекта вядуць у MIT, а спіс спонсараў уключае DARPA, ONR і Electronic Frontier Foundation. Сетка не з’яўляецца цалкам дэцэнтралізаванай — існуе 3 цэнтральных серверы каталогаў, якія захоўваюць падпісаны актуальны спіс вузлоў сеткі Tor з іх сапраўднымі адрасамі і адбіткамі адкрытых ключоў (генеруюцца наноў кожныя 7 дзён), гэта значыць рэгістрацыя сервераў ажыццяўляецца цэнтралізавана. Два з трох сервераў каталогокаталогаў змешчаны ў ЗША, дзе колькасць сервераў, запушчаных энтузіястамі, вышэй, чым у любой іншай краіне.
Сама ідэя Onion Router з’явілася яшчё ў сярэдзіне 1990-х гадоў, але першая практычная рэалізацыя сеткі гэтага тыпу ў рамках праекту Free Haven пачалася толькі ў 2002 годзе. Так з’явілася першая сетка Onion Routing, якая складалася толькі з аднаго маршрутызатару, які працаваў на адным з камп’ютараў даследчай лабараторыі ВМС США ў Вашынгтоне. Як вынік развіцця, з’явілася другое пакаленне гэтай сеткі — праект Tor. Яго сутнасць у тым, што кліенцкі бок фармуе ланцук з трох адвольна абраных вузлоў сеткі Tor. Сярод іх ёсць уваходны (entry node) адносна кліента вузел і выходны (exit node). Сетка Tor пры гэтым функцыянуе як шлюз паміж кліентам і вонкавай сеткай. Кожны Tor-сервер «ведае» аб папярэднім яму і наступным, але не болей, а замыкальныя вузлы не ведаюць, хто знаходзіцца на іншым баку каналу і хто ініцыяваў злучэнне. Адсутнасць лагічнай сувязі паміж адпраўніком і паведамленнем гарантуе надзейную ананімнасць. Акрамя таго, такая схема робіць бессэнсоўным перехват трафіка на баку ISP, бо правайдар «бачыць» толькі плыню шыфратэксту, якая складаецца з пакетаў сталай даўжыні. З кожным пераданым пакетам, уключаючы саму каманду адкрыцця тунэлю, асацыюецца сіметрычны ключ шыфравання і ідэнтыфікатар наступнага вузла тунэлю. Гэтыя звесткі шыфруюцца паслядоўна адкрытымі ключамі ўсіх абраных сервераў, пачынаючы з апошняга, ствараючы структуры, званыя «цыбулямі» (onions). Для міжсерверных камунікацый выкарыстоўваецца TLS. Створаныя ланцугі кожныя 10 хвілін берабудоўваюцца такім чынам, што праз кожны вузел сеткі праходзіць абмежаваны аб’ём трафіку ад кожнага кліента. Для кожнага наноў створанага ланцуга сервераў генеруецца новы сеансавы ключ, а для супрацьдзеяння атакам аналізу трафіка блок даных мае сталы памер 512 байт. «Цыбуліна» можа змяшчаць звесткі, патрэбныя для ўсталёўкі зваротнага канала — двухбаковых злучэнняў. Функцыянуючы на ўзроўні TCP і перасылаючы толькі легітымныя струмені, Tor прадастаўляе надзейны транспарт для прыкладных праграм пасродкам пратаколу SOCKS. Калі ж карыстальнік утрымлівае ўласны сервер сеціва Tor, то адрозніць стваральны ім трафік ад трафіку, які праходзіць праз яго сервер ад іншых кліентаў немагчыма. Кампраментацыя ж аднаго ці некалькіх сервераў ланцуга да страты ананімнасці ці канфідэнцыйнасці не вядзе.
Virtual Private Network
VPN — віртуальныя прыватныя сеткі, арганізаваныя ў выглядзе зашыфраванага тунэлю, які створаны праз Інтэрнэт. VPN-злучэнне складаецца з канала тыпу пункт-пункт, якое мае на ўвазе сувязь паміж двума камп’ютарамі, так званымі Peer'амі. Кожны пір адказвае за шыфраванне інфармацыі перад уваходам у тунэль і іх расшыфроўку на выхадзе. Хоць VPN заўсёды ўсталёўваецца паміж двума пунктамі, кожны пір можа ўсталёўваць дадатковыя тунэлі з іншымі вызламі, прычым для ўсіх іх пір на баку сервера можа быць адным і тым жа. Гэта магчыма дзякуючы таму, што вузел можа шыфраваць і расшыфроўваць інфармацыю ад імя ўсёй сеткі. У гэтым выпадку вузел VPN завецца VPN-шлюзам, з якім карыстальнік усталёўвае злучэнне і атрымлівае доступ у сеціва за ім, званае даменам шыфравання. Кожны раз, калі злучэнне сетак абслугоўваюць два VPN-шлюзы, выкарыстоўваецца тунэляванне. Гэта значыць, што шыфруецца ўвесь IP-пакет, пасля чаго да яго дадаецца новый загаловак, які змяшчае IP-адрасы двух VPN-шлюзаў, якія пабачыць сніфер пры перахопе трафіку. Такім чынам, немагчыма вызначыць камп’ютар-крыніцу ў першым дамене шыфравання і камп’ютар-атрымальнік у другім.
Mixminion
Mixminion  — распрацаваная ў універсітэце Берклі сістэма ананімнай электроннага ліставаня. Гэтая сетка з часоў свайго стварэння спазнала змену некалькіх пакаленняў. Так, рэалізацыя першага пакалення (type 0) складалася з аднаго паштовага проксі-сервера, які выдаляў з загалоўкаў інфармацыю, якая б дазваляла ідэнтыфікаваць адпраўніка. У цяперашні час выкарыстоўваюцца сеткі другога пакалення (type 2) — Mixmaster  — і адбываецца актыўнае развіцце трэцяга (type 3) — Mixminion. У сетцы type 3 кожнае паведамленне разбіваецца на некалькі фрагментаў сталай даўжыні і для кожнага з іх абіраецца свой ланцуг сервераў. Тэрмін жыцця ключа абмежаваны, з адпраўніком асацыяваны зашыфраваны псеўданім, па якім ён можа атрымаць адказ.
Emerging Network To Reduce Orwellian Potency Yield
ENTROPY  — ананімная файлаабменная сетка, устойлівая да інтэрнэт-цынзуры. Уяўляе сабой размеркаванае сховішча звестак, падобнае сваёй структурай на Freenet. Распрацоўка была спынена 9 ліпеня 2004 года з-за сумневаў у эфектыўнасці ўжываных алгарытмаў.
Invisible IRC Project
IIP  — праект ананімізацыі IRC, шырока ўжываны ў якасці дадатку для онлайнавых стасункаў у Freenet. Зачынены ў 2004 годзе пасля сапсавання апаратнага забеспячэння сеткі.
Peek-A-Booty
Peekabooty  — распрацаваны двума энтузіястамі з Cult of the Dead Cow і прэзентаваная ў 2002 г. на канферэнцыі CodeCon ананімная пірынгавая сетка. Праект разлічваў на падтрымку «глабальна думаючых і лакальна дзеючых» добраахвотнікаў, якім патрэбна было сцягнуць і ўсталяваць кліентскую праграму, дзеючую ў фонавым рэжыме як срынсэйвер. Для ўжывання сеткі карыстальнікам у краінах з інтэрнэт-цэнзурай патрабавалася толькі ўказаць уваход у Peekabooty як проксі для свайго браўзера. Запыты на забароненыя сайты праходзілі праз машыны добраахвтнікаў, прычым машыны кожны раз абіраліся выпадковым чынам. Ананімнасць забяспечвалася дзякуючы запыту даных без указання сеткавага адраса крыніцы запыту, які камп’ютары перадаюць ланцугом, захоўваючы толькі адрас папярэдняй машыны. Для абароны ад праслухоўвання Peekabooty шыфраваў звесткі, маскіруючы іх пад аперацыю электроннай камерцыі з выкарыстаннем пратаколу HTTPS. Праект так і не выйшаў са стадыі бэта-тэставання.
BitBlinder
BitBlinder  — тэхналогія, якая дапамагала сцягваць файлы з файлаабменных сетак цалкам ананімна і без дадатковых выдаткаў. З яе дапамогай усе запыты і звесткі перадаваліся ў зашыфраваным выглядзе праз ланцуг пасярэднікаў, якія нічога не ведалі аб крыніцы і змесце запыта, забяспечваючы поўную абарону прыватнасці і IP-адрасоў кліентаў. Фактычна, модуль BitBlinder выступаў у якасці асабістага торэнт-трекера для ананімных звестак, у якім кожны з жадаючых дамагчыся прыватнасці павінен быў ананімізаваць пэўны аб’ём звестак для іншых удзельнікаў сеткі. Для абароны IP-адрасу кожны запыт карыстальніка BitBlinder перадаваўся праз некалькі прамежкавых вузлоў, перш чым дасягаў патрэбнага адраса. Кожны прамежкавы вузел пры гэтым атрымліваў толькі адрас наступнага вузла ў ланцугу, але не адрас крыніцы запыта, прычым адсачыць плыні звестак было вельмі складана для любога ўдзельніка сеткі. Тэхналогія BitBlinder падыходзіла не толькі для торэнт-сетак, але і для звычайнага прагляду вэб-старонак. Напрыклад, з яе дапамогай можна было ўтойваць гісторыю прагледжаных старонак ад вонкавых назіральнікаў, а таксама выходзіць на патрэбныя сайты праз фільтры карпаратыўных сетак.
Veiled
Veiled  — тэхналогія для абароненаха абмена звесткамі з ужываннем толькі браўзера з падтрымкай стандарту HTML 5. Яе асноўная мэта — ананімны прагляд вэб-старонак і бяспечныя зносіны ў онлайне аніякай цэнзуры ці маніторынгу. Сістэма не патрабуе ўсталёўкі — кліент наўпрост адчыняе спецыяльны PHP-файл на вэб-серверы, загружае пэўны набор сцэнароў на JavaScript, а потым тэхналогія ўтойвае ўсі дзеянні карыстальніка ад сродкаў кантролю. Тэхналогія Veiled выкарыстоўвае стандартныя вэб-серверы, на якіх змяшчаюцца фрагменты файлаў, што падтрымліваюць працу сістэмы. Іншымі словамі, замест наўпроставага ўзаемадзеяння паміж удзельнікамі сеткі ўжываецца ланцуг паўтаральнікаў запыта — браўзер аднаго карыстальніка перадае свой запыт на сайт з падтрымкай Veiled, гэты сайт перадае запыт далей па ланцугу, пакуль не дасягне патрэбнай старонкі, а гэтая старонка трапіць карыстальніку назад праз ланцуг сцягнуўшых яе вэб-старонак Veiled. Праект так і не меў практычнага ўвасаблення.
Атакі на ананімныя сеткі
У агульным выпадку бяспека ананімнай сеткі прама прапарцыйна колькасці вузлоў-удзельнікаў сеткі. Паляпшэнне раўнамернасці статыстычнага размеркавання вузлоў таксама з’яўляецца дзейнай мерай супраць шматлікіх тыпаў атак. Улічваючы аматарскі характар ананімных сетак, галоўным каталізатарам іх развіцця з’яўляецца ступень даверу і супрацоўніцтва карыстальнікаў. Давер да сістэм такога класу магчымы толькі пры ўмове публічнасці крынічнага коду, асноватворных пратаколаў і праектнай дакументацыі. Аднак даследванні паказваюць, што нават у ПЗ руху Open Source могуць працяглы час заставацца незаўважнымі пакінутыя прафесіяналамі патаемныя хады, у сувязі з чым надзвычай важная роля даследванняў экспертаў-аналітыкаў і крыптолагаў.
Таймінг-атака
Падрабязнае апісанне гэтай атакі было апублікавана даследчыкамі з Кембрыджскага ўніверсітэту. Яе сутнасць у тым, што ў сетках з малым часам чакання магчыма карэляцыя часу праходжяння пакетаў з мэтай вызначэння рэальнай крыніцы звестак. Дзеля ажыццяўлення дадзенай атакі патрэбна кантраляваць пэўныя часткі сеткі — западозраныя выхады ананімных сетак і вузлы, падазроныя ў ананімнай перадачы даных, альбо толькі ўваходы і выхады ананімных сетак. Шанцы атакуючыга на поспех пры ўжыванні дадзенай атакі могуць быць павялічаны, калі ў яго ёсць доступ да сервера, да якога далучаецца ананімны карыстальнік. Атакуючы можа, напрыклад, прымусіць вэб-сервер дасылаць браўзеру звесткі з пэўнымі затрымкамі (напрыклад, выставіўшы розныя інтэрвалы затрымак для адказу вэб-сервера на запыты індэкснай старонкі, выяваў і табліц стыляў). Гэта дазволіць выявіць у зашыфраваным трафіку ананімнай сеткі «шаблоны» затрымак і, такім чынам, з пэўнай верагоднасцю адказаць на пытанне аб прыналежнасці выходзячага трафіка ананімнай сеткі да «падазронага» карыстальніка. Метады абароны ад таймінг-атакі уключаюць унясенне зменных затрымак у характар інфармацыйнага абмену, перамешванне і аб’яднанне паведамленняў, перасылку іх блокамі фіксаванага памеру.
Атака на адбіткі
Атакуючы можа стварыць вялікую базу звестак папулярных вэб-сайтаў, якая будзе змяшчаць у сябе пэўныя параметры індэксных старонак (напрыклад, памер галоўнай старонкі ў байтах). Гэта дазволіць «адгадаць» сайт, які наведвае карыстальнік, шляхам аналізу колькасці перададзенага на ўваходны вузел ананімнай сеткі зашыфраванага трафіка.
Асацыяцыя ананімнага і псеўданімнага трафіка
Атакуючы можа асацыяваць ананімны трафік з «падазраваным» вузлом у пэўных выпадках. Напрыклад, Tor накіроўвае ўсе злучэнні, створаныя ў пэўным часовым прамежку, у адзін ланцуг вузлоў. Такім чынам, можна асацыяваць псеўданімныя злучэнні з ананімнымі, калі яны былі створаны амаль адначасова. Напрыклад, пры адначасовай адсалцы файла пратаколам FTP з ананімным злучэннем і ICQ з псеўданімным злучэннем будзе ўжыты той жа ланцуг сервераў сеткі Tor і адзіны выходны вузел. У гэтым выпадку атакуючы можа здагадацца, што абодва злучэнні былі здзейснены з аднаго камп’ютара і паспрабаваць атрымаць дадатковую інфармацю аб карыстальніку, які перадае файл, напрыклад праз нумар ICQ.
Атака на TCP timestamp
Атака складаецца ў тым, што значэнне TCP timestamp змяняецца на фіксаваную велічыню за адзінку часу і ў большасці выпадкаў адрозніваецца ў двух розных камп’ютараў. Атакуючы можа праслухоўваць трафік VPN-сервісу і запісваць перададзеныя значэнні TCP timestamp. Паколькі VPN ажыццяўляе перадачу IP-пакетаў, то сістэма, якая стварыла VPN-злучэнне, будзе перадаваць TCP timestamp у інкапсуляваных пакетах. Аналагічная атака магчыма і на прыхаваныя сервісы сеціва Tor. У гэтым выпадку ў ананімнай сецы перадаюцца толькі TCP даныя, аднак «доследны» вузел можа перадаваць TCP timestamp, напрыклад, у злучэннях праз лакальнай сетцы. Атака палягае ў тым, што можна выклікаць пэўныя адхіленні ў значэннях лічыльнікаў TCP timestamp (напрыклад, шляхам DoS-атакі). Ужывальнасць дадзенай атакі на прыхаваныя сервісы Tor да гэтага часу пад пытаннем.
Іншыя атакі
Існуе мноства іншых атак, якія скіраваны на пэўныя праграмы, якія ўжываюць ананімнае сеціва. Напрыклад:
Георгій Георгіевіч Вінберг
Біяграфія
Скончыў Маскоўскі ўніверсітэт ў 1927 годзе. З 1944 г. працаваў на біястацыянары «Барок» (Яраслаўская вобласць). У 1947—1967 гг. загадчык кафедры заалогіі бесхрыбтовых у Беларускім дзяржаўным універсітэце. З 1967 года загадчык лабараторыі прэснаводнай і эксперыментальнай гідрабіялогіі (Ленінград).
Навуковая дзейнасць
Г. Г. Вінбергу належаць працы па даследаванні біялагічнай прадукцыйнасці вадаёмаў, экалагічнай фізіялогіі водных жывёл, першаснай прадукцыі планктону, угнаенню сажалак, ачыстцы сцёкавых вод у біялагічных сажалках. Заснавальнік экалагічных даследаванняў па энергетыцы водных беспазваночных вадаёмаў Беларусі.
Г. Г. Вінберг з 1971 года з’яўляўся прэзідэнтам Усесаюзнага гідрабіялагічнага таварыства АН СССР.
Вольга Ісаеўна Ціхава
Вольга Ісаеўна Ціхава (, Свярдлоўск — 2013, Гомель) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыла Уральскі політэхнічны інстытут у 1961 годзе. Працавала ў Новакузнецку, з 1967 года — кіраўнік групы архітэктараў, галоўны архітэктар праектаў у Гомельграмадзянпраекце.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1976 г. Пражывала ў Гомелі.
Творчасць
Асноўныя працы: лабараторны корпус Інстытута металапалімерных сістэм (1972, з Л.  Тамковым), прыбудова навучальнага корпуса чыгуначна-будаўнічага тэхнікума, Дом палітасветы з навучальным корпусам і актавай залай (1973, у аўтарскім калектыве), кінатэатр «Юбілейны» (1978), будынак чакання ў аэрапорце (1986) у Гомелі.
Сям’я
У шлюбе з архітэктарам Рыгорам Ціхавым.
Цэнтральны дзіцячы парк імя Максіма Горкага (Мінск)
Заснаванне парку. Да рэвалюцыі.
Парк — самы стары з паркаў горада. Створаны на мяжы 18—19 стагоддзяў першым мінскім губернатарам Карнеевым З. А.. Побач з пасаджаным Карнеевым першым дрэвам быў пастаўлены конусападобны абеліск у памяць пра заснаванне парку. Другі абеліск са словамі «Дваранству і грамадзянству пасля прац адпачыванне» (Дворянству и гражданству после трудов отдохновение) знаходзіўся ў цэнтральнай частцы.
Гарадскі парк на р. Свіслач быў урачыста адкрыты для наведвання 1 мая 1805 года і першапачаткова зваўся Губернатарскім садам, у гонар заснавальніка парку. Ён стаў першым грамадскім месцам адпачынку ў Беларусі. Ад першаснай пасадкі 1805 года захавалася ліпа.
Пасля рэвалюцыі
Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі 1917 года і стварэння БССР у духу таго часу  перайменаваны ў сад «Прафінтэрн». З 1936 г. за паркам замацоўваецца назва — «парк імя Максіма Горкага», як даніна новай традыцыі зваць паркі культуры і адпачынку ў найбуйнейшых гарадах СССР імем гэтага вялікага пралетарскага пісьменніка.
Паваенны час
У Вялікую Айчынную вайну частка парку і прылеглыя да яго гарадскія кварталы былі разбураны. Сярод зніклых кварталаў знаходзіўся і дом, дзе ў 1927—1941 гадах жыў народны пісьменнік Якуб Колас. Цяпер на гэтым месцы аднапавярховы цагляны домік — будынак адміністрацыі парку, з мемарыяльнай таблічкай, што на гэтым месцы стаяў дом гэтага паэта і пісьменніка. Адміністрацыйны будынак аднапавярховы, накрыты вальмавым дахам. Сцены неатынкаваныя. Фасады расчлянёны лапаткамі, лучковымі аконнымі праёмамі. Пад дахам праходзіць шматслойны карніз.
Паводле пасляваеннага генеральнага плана тэрыторыя Цэнтральнага парку культуры і адпачынку імя Горкага абмежавана вуліцамі Пралетарскай, Набярэжнай, Чырвонай, Правіянцкай, Савецкай, Фрунзэ і Першамайскай, г. зн. у ЦПКА уваходзілі землі парку Янкі Купалы і ўся плошча сучаснага квартала паміж вуліцамі Чырвонай, Камуністычнай, Незалежнасці і Кісялёва.
Згодна з гэтым праектам уваход планавалася зрабіць з боку вул. Янкі Купалы, дзе ў наш час знаходзіцца бакавы ўваход у парк Янкі Купалы. Акрамя галоўнага, уваходаў было пяць: тры з боку вул. Фрунзэ і два з боку вул. Першамайскай.
У 1951 годзе праект быў адкарэкціраваны М. Баршчам, а генплан зроблены архітэктарам Р. Кофам. Парк пашыраны да 28 га У парку з’явіліся разнастайныя зоны адпачынку для дзяцей і дарослых, новыя атракцыёны, шэраг павільёнаў. Нават быў пабудаваны летні кінатэатр, які так і зваўся — «Летні», ён стаяў недалёка ад галоўнага ўваходу. Прыведзены ў парадак стадыён, адзіны ацалелы ў Мінску (сёння выкарыстоўваецца галоўным чынам для гульні і правядзенні чэмпіянатаў па хакею на траве. З 1945 года на ім праходзяць матчы ўсесаюзнага чэмпіянату па футболе. У мінскіх заўзятараў з’явілася магчымасць убачыць сваю каманду ў гульнях з прафесіяналамі савецкага футбола. Узімку стадыён ператвараўся ў лядовую пляцоўку. Напачатку 1970-х на ім праходзілі хакейныя матчы.
3 1952 года функцыяніраваў як парк культуры і адпачынку.
У 1960 годзе парк цалкам становіцца дзіцячым і за ім замацоўваецца яго цяперашняя назва «Цэнтральны дзіцячы парк імя Максіма Горкага». Распрацаваны новы генеральны план яго рэканструкцыі такімі архітэктарамі, як Л. Усава, У. Вараксін, В. Герашчанка («Мінскпраект»). Свіслач атрымлівае новую набярэжную, праз яе перакінуўся пешаходны масток. Былі рэканструяваны алеі і збудаваны новыя павільёны. Пры стадыёне з’явіўся спартыўны павільён і комплекс пляцовак. Асобна дададзены новыя і разнастайныя атракцыёны для дзяцей. На ўзвышэнні пабудаваны будынак навучальнага планетарыя, абсерваторыі і метэаралагічнай станцыі. Дадаткова высаджаны дрэвы, хмызнякі і кветкі.
Напачатку 1970-х гадоў, у выніку пажару, згарае летні кінатэатр. На месцы былога велатрэка ўзводзіцца крыты каток (сёння гэта лядовы палац, дзе праходзяць матчы чэмпіянату Беларусі па хакеі). Каток быў пабудаваны па праекце архітэктараў Ю. Грыгор’ева В. Бабашкіна, В. Гразнова. Адкрыты ў 1976 г. У яго комплекс увайшлі хакейнае поле з трыбунамі для гледачоў на 1300 месцаў, поле для трэніровак юных хакеістаў і фігурыстаў, залы харэаграфіі і цяжкай атлетыкі. Перароблена па больш сучасным эстрада, з’явіліся горкі для аматараў ролікавых канькоў, цір, рэканструявана асвятленне алей. Завяршаецца рэканструкцыя ўваходных арачных варот парку з боку Плошчы Перамогі, якія служаць і візітнай карткай парку. У парку праводзяцца дзіцячыя святы, выстаўкі, канцэрты, працуюць гурткі, школа фігурнага катання, у ціры — секцыя стральбы з малакалібернай зброі, шахматны клуб «Сланяня».
У 1955 годзе, недалёка ад цэнтральнага ўваходу, быў усталяваны помнік Максіму Горкаму ў выглядзе манумента, на якім стаяў пісьменнік. У 1981 годзе быў адкрыты новы помнік Горкаму дзе ён сядзіць на імправізаванай лаўцы.
Сучаснасць
З кастрычніка 2003 года Цэнтральны дзіцячы парк імя Горкага абвешчаны зонай, свабоднай ад тытунекурэння.
Архітэктура
У парку растуць больш за 60 парод дрэў і кустоў, у асноўным мясцовыя: бяроза, ліпа, елка, хвоя, таполя, рабіна, ніцая вярба і інш. Ёсць і рэдкія садова-паркавыя расліны — сасна кедравая, піхта каліфарнійская, лістоўніца еўрапейская, чаромха вяргінская, клёны палявы і серабрысты. Зберагліся дэкаратыўныя групы стогадовых ліп і клёнаў, хвоі веймутавай, унікальныя экземпляры кедраў. У парку створаны глыбінныя пейзажныя курціны. Усё гэта дапаўняецца пасадкамі кустоў і кветнікамі. У парку можна пакарміць качак, якіх шмат і ў Свіслачы, і ў рачулках парку, і ў сажалцы каля стадыёна. Нярэдка ў парку можна ўбачыць і вавёрак.
Функцыянальнае заніраванне тэрыторыі прадугледжана з улікам узросту дзяцей. Ва ўсходняй частцы парку для самых маленькіх была абсталявана спецыяльная зона з басейнам, горкай, іншымі канструкцыямі і атракцыёнамі. Для заняткаў спортам было створана поле масавых гульняў са спартыўным павільёнам, крытым катком, комплексам спартыўных пляцовак, стадыёнам; ёсць велатрэк, цір, гарадок з аўтатрасай для вывучэння правіл вулічнага руху. Для абслугоўвання наведвальнікаў былі збудаваны выставачны павільён, павільён з аўтаматамі-гульнямі, 2 кафэ. У парку нраводзяцца дзіцячыя святы, выстаўкі, канцэрты, працуюць гурткі, школа фігурнага катання, шахматны клуб «Сланяня» (1988).
Парадны ўваход у парк вырашаны ў выглядзе масіўнага шасцікалоннага праезду-прапілеяў, які фланкіраваны пяцікалоннымі альтанкамі-ратондамі (архіт. Г. Заборскі). Пры галоўным уваходзе была створана вялікая адкрытая плошча, выкладзеная бетоннымі плітамі розных колераў з украпаваннямі газонаў і дэкараваная саліцёрамі дуба чырвонага, вярбы залаціставаласістай (спілаваная ў верасні 2018 ), хвоі сібірскай кедравай, клёна серабрыстага і бярозы павіслай. Адсюль адкрываецца заходняя панарама паркавага масіва, падкрэсленага плаўным выгінам набярэжнай Свіслачы. Маляўнічы контур масіва ўтварае таполя канадская з уключэннем адзінкавых дрэў іншых экзотаў: ліпы буйналістай, ясеня пенсільванскага, вярбы залаціставаласістай.
Нараджэнне Найсвяцейшай Багародзіцы
Нараджэ́нне Прасвято́й Багародзі́цы (Раство Багародзіцы, Прачы́стая другая, Бага́ч) — восенскае хрысціянскае свята, якое адзначаецца 8 верасня:
Цэнтральны дзіцячы парк імя Максіма Горкага (Мінск)
Архітэктура
На ўзлеску побач з вязам шурпатым з экзатычнай ніцай кронай у 1981 г. пастаўлены помнік пісьменніку Максіму Горкаму, імя якога носіць парк з 1936 г. (скульптары А. Заспіцкі, І. Міско, М. Рыжанкоў, архітэктар А. Трафімчук).
Нараджэнне Найсвяцейшай Багародзіцы
Праваслаўная традыцыя
Нараджэнне Прасвятой Уладычыцы нашай Багародзіцы і Вечнадзевы Марыі святкуецца Царквою як дзень сусветнае радасці. Гэтая дабратворная падзея адбылася ў невялікім галілейскім горадзе Назарэце. Бацькамі Дзевы Марыі былі праведны Іаакім з роду прарока і цара Давіда і Ганна з роду першасвяшчэнніка Аарона. Яны былі бязьдзетныя, бо Ганна была няплодная. І гэта ў тыя часы лічылася пакараннем за грахі, таму Іаакім і Ганна цярпелі несправядлівыя зьдзекі ад сваіх суайчыннікаў. Аднак яны не гублялі надзеі на літасць Божую і далі абяцанне прысвяціць Богу для служэння ў храме дзіця, калі яго ім пашле Гасподзь. У адно са святаў старац Іаакім прынёс у Ерусалімскі храм сваё ахвярнае прынашэнне, але першасвяшчэннік не прыняў яго, бо Іаакім быццам быў няварты гэтага па прычыне сваёй бясплоднасці. У вялікім смутку, прыгнечаны горам, святы Іаакім пайшоў у пустэльню, дзе са слязьмі маліўся Богу аб дараванні яму дзіцяці. Святая Ганна, дазнаўшыся пра гэтае здарэнне, таксама шмат і шчыра малілася. Гасподзь выканаў іхнае прашэнне. Муж і жонка дасягнулі сталага ўзросту і падрыхтавалі сябе дабрадзейным жыццём да высокага звання — быць бацькамі Прасвятой Дзевы Марыі, будучай Маці Госпада нашага Ісуса Хрыста. І вось Архангел Гаўрыіл прынёс Іаакіму і Ганне радасную вестку: малітвы іх пачутыя Богам, і ў іх народзіцца Найблаславёная дачка Марыя, празь якую будзе дараванае выратаванне ўсяму свету. Нараджэнне Багародзіцы наблізіла прышэсце на зямлю дабратворнага Царства Нябеснага, царства ісціны і бессьмяротнага жыцця.
Цэнтральны дзіцячы парк імя Максіма Горкага (Мінск)
Архітэктура
Планіровачная кампазіцыя старога саду, якая гістарычна склалася, захавана пераважна і пры рэканструкцыі. Парк пейзажнага тыпу з элементамі рэгулярнага. Аснову планіроўкі складаюць 3 прамыя алеі, перасечаныя ў розных кірунках дарожкамі і сцежкамі.
Нараджэнне Найсвяцейшай Багародзіцы
Праваслаўная традыцыя
Ніжэй пададзеныя святочныя спевы ў рэдакцыі Біблейскай камісіі Беларускай Праваслаўнай Царквы.
Цэнтральны дзіцячы парк імя Максіма Горкага (Мінск)
Архітэктура
Ландшафтную кампазіцыю парку ўзбагачае рэчышча Свіслачы. У паваенны час на месцы часткі пераўвільготненай поймы, якая увесь час падтаплялася вясной паводкавымі водамі, была створана набярэжная, па якой праходзіць адзін з асноўных прагулачных маршрутаў. Адначасова было пашырана рэчышча ракі і пабудавана плаціна, што стварае эфектны вадаспадам. Ад набярэжнай ва ўсходнім кірунку адыходзяць дзве асноўныя маршрутныя паркавыя магістралі-дарогі. Адна з іх праходзіць у цэнтральнай частцы парку ўздоўж былой рачной поймы прыкладна на месцы адной з трох асноўных алей XIX ст. Гэта шырокая пешаходная алея, абсаджаная таполяй канадскай мэрылендскай і вязамам, перасякае парк і выводзіць на вул. Першамайскую. Па цэнтральнай алеі размешчаны паркавыя павільёны і кафэ. Частка парку з паўднёвага боку дарогі, уздоўж Свіслачы, займае былую пойму.
Нараджэнне Найсвяцейшай Багародзіцы
Трапар свята Нараджэння Прасвятой Багародзіцы, глас 4
Нараджэнне Тваё, Багародзіца Дзева,/ радасць прынесла ўсяму свету,/ бо з Цябе заззяла Сонца праўды — Хрыстос Бог наш;/ і зняўшы пракляцце, Ён даў благаславенне,// і знішчыўшы сьмерць, дараваў нам жыццё вечнае.
Цэнтральны дзіцячы парк імя Максіма Горкага (Мінск)
Архітэктура
Асноўным кампазіцыйным элементам паніжанай часткі парку з’яўляецца нешырокая штучная пратока, якая ўтварае разам з ракой вялікі востраў. Уздоўж пратокі са шматлікімі масткамі растуць адзіночныя дрэвы, чаргуюцца лужкі з невялікімі драўнянымі групамі, складзенымі галоўным чынам з вільгацелюбівых раслін (вольха чорная, вярба залаціставаласістая і белая брытцэнская, таполя канадская мэрылендская). Пратока з дэкаратыўнымі масткамі была характэрным структурным элементам і ў старым парку. На ёй каля Усціняй горкі мелася крыніца, вада якога змяшчала серу і валодала гаючымі ўласцівасцямі. Як і раней, пратока, плаўна паварочваючы, упадае ў раку. У апошні час у месцы яе выгіну пабудаваны дэкаратыўны вадаём. Другім вадаёмам з павільёнам-прыстанню замыкаецца яе невялікае адгалінаванне каля рэчышча ракі. Утвораны пратокай востраў у мінулым перасякаўся сеткай вузкіх каналаў, а з боку горада (вул. Я. Купалы) праз яго ішла алея. На месцы яе зараз пракладзена новая алея, якая таксама перасякае пратоку і выводзіць на цэнтральную таполевую алею парку.
Маляўнічая цэнтральная частка парку (з паўночнага боку цэнтральнай алеі) займае схіл тэрасы, які перасякаецца шматлікімі пешаходнымі дарожкамі. Яны праходзяць паміж буйнымі, якія захаваліся з XIX ст. дрэвамі клёна і ліпы на зялёным дыване газона. Асабліва маляўнічыя ліпы старога парку, якія растуць адзіночна, у выглядзе букетаў (па 2—5 дрэў) ці рэштак былых кветнікаў. Адзіночна сустракаюцца старыя дрэвы лістоўніцы, конскага каштана, ясеня. Уражанне ад пейзажаў гэтай часткі парку змяншаецца шматлікімі пасадкамі маладых дрэў, якія закрываюць від на старыя асобнікі, іх своеасаблівыя ствалы, экзатычныя кроны. На невялікіх палянах, лужках вырошчваюцца ружы, астыльбы, хосты, півоні, званочкі, ліхніс, нівянік, рудбекія, гейхера і іншыя шматгадовыя кветкавыя расліны.