cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Нарвежская палярная экспедыцыя (1893—1896)
Чуткі
Значная частка сродкаў масавай інфармацыі была настроена да планаў Нансена вельмі адмоўна. У лонданскіх ілюстраваных і сатырычных выданнях друкаваліся адкрыта абразлівыя матэрыялы. Нарвежскі журналіст Рольфсен і прафесар Брогер апублікавалі біяграфію пад красамоўнай назвай: «Ф. Нансен. 1861—1893» . Тым не менш, ужо з 1894 года адной з галоўных тэм для газетных «» стаў факт заваявання ім Паўночнага полюса. Адна з першых сенсацый такога роду была разадзьмутая газетай «Le Figaro» ў красавіку 1894 года. Ева Нансен у 1895 годзе атрымала ліст ад нейкага празорцы, які, нібыта, быў пасланы з Паўночнага полюса. «Нью-Ёрк таймс» у 1895 годзе апублікавала серыю рэпартажаў нібыта з Іркуцка ад «агента Нансена», якія сталі прычынай ажыятажу нават у Нацыянальным геаграфічным таварыстве. Сур'ёзныя даследчыкі не звярталі ўвагі на чуткі. Першым на радзіме Нансена сустрэў ініцыятар яго тэорыі — праф. Мон, які знаходзіўся ў горадзе Тромсё.
Трыумф
Вяртанне «Фрама» ператварылася ў нацыянальнае свята. Увесь шлях ад Тромсё да Крысціяніі (20 жніўня — 9 верасня 1896) суправаджаўся ўшаноўваннем у кожным порце. Судна ішло на буксіры, і была найманая часовая каманда. У яе ліку быў Адольф Хенрык Ліндстром. Па шляху ў Берген на «Фрам» сеў барон, які неўзабаве сам стаў кіраўніком Рускай палярнай экспедыцыі. Ад імя Расіі ён віншаваў Нансена на каралеўскім банкеце. У Крысціяні «Фрам» сустракаў ваенна-марскі флот у поўным складзе, а на шляху на каралеўскую аўдыенцыю каманда Нансена прайшла праз трыўмфальную арку, утвораную целамі 200 гімнастаў. Студэнты ўніверсітэта ўвянчалі каманду лаўровымі вянкамі.
Мосін (вёска)
Мо́сін (, Мосин) — вёска ў Хоцімскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярозкаўскага сельсавета.
Нарвежская палярная экспедыцыя (1893—1896)
Трыумф
Нансен быў узнагароджаны Вялікім крыжам ; Свердруп і К. Арчэр атрымалі Камандорскія крыжы першага класа; Блесінг, Скот-Хансен і Ёхансен сталі рыцарамі св. Олафа. Усе пералічаныя былі ўзнагароджаны памятным медалём «Фрама», астатнія 7 членаў каманды не атрымалі ніякіх узнагарод на той падставе, што ў іх «не было вышэйшай адукацыі».
Мосін (вёска)
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Баханскага сельсавета.
Нарвежская палярная экспедыцыя (1893—1896)
Трыумф
У 1897 годзе расійскі ўрад па хадайніцтве Рускага геаграфічнага таварыства ўзнагародзіў Ф. Нансена 1-й ступені, а савет Таварыства зацвердзіў прысуджэнне яму Канстанцінаўскага залатога медаля, вышэйшай узнагароды «за дасканалы бяспрыкладны подзвіг, які складае эпоху ў даследаванні Паўночнага Ледавітага акіяна…». Уручэнне адбылося ў час візіту навукоўца ў Расію 28 красавіка 1898 года ў зале Пецярбургскага дваранскага сходу. Яшчэ 18 красавіка 1898 года Пецярбургская акадэмія навук абрала Ф. Нансена сваім ганаровым членам.
Кнігі
Нансен вельмі хутка падрыхтаваў папулярнае апісанне экспедыцыі ў двух тамах ''Fram over Polhavet. Den norske polarfærd 1893—1896'' (1897). Гэтая кніга неадкладна была перакладзеная на нямецкую, англійскую і рускую мовы, але выходзіла пад рознымі назвамі: In Nacht und Eis: Die norwegische Polarexpedition 1893-96 («У ночы і лёдзе: нарвежская палярная экспедыцыя 1893—1896 гг.»); Farthest North («Далей на поўнач»). Рускія дарэвалюцыйныя пераклады звычайна называліся «У краіне лёду і ночы» (1898, 1902) і рабіліся як з нарвежскага арыгінала, так і з шведскага перакладу. Пераклады савецкага часу называліся «„Фрам“ у Палярным моры» (1940, 1956, перавыд. 2007, 2009). Ганарары ад гэтага выдання зрабілі Нансена заможным чалавекам.
Папулярныя нарысы пра свой удзел у экспедыцыі напісалі Ялмар Ёхансен («Selv-anden på 86° 14'», Aschehoug, Kristiania, 1898), а таксама электрык Б. Нурдал («Фрамаўцы») і камандзір карабля Ота Свердруп («Справаздача аб плаванні "Фрама" з 14 сакавіка 1895 года па 20 жніўня 1896 года», якая друкавалася ў выглядзе прыкладання да кнігі Нансена).
Навуковыя вынікі экспедыцыі апрацоўваліся вялікім калектывам навукоўцаў на працягу 10 гадоў. Былі выдадзены ў Нарвегіі на англійскай мове ў шасці тамах пад назвай The Norwegian North Polar Expedition 1893—1896 з 1900 па 1906. Том трэці — Oceanography of the North Polar Basin быў напісаны ў 1902 годзе аднаасобна Нансенам.
Ацэнкі і спадчына
Для палярнікаў-даследчыкаў і спартсменаў велізарную ролю гуляюць тэхналагічныя адкрыцці Нансена. Ён упершыню ў шырокім маштабе выкарыстаў досвед выжывання эскімосаў, а шэраг яго вынаходак — лёгкія бамбукавыя нарты з металічнымі палазамі і апарат для варэння ежы і адначасовай распалкі пітнога лёду з ККД = 90% выкарыстоўваюцца да гэтага часу. Мноства палярных даследчыкаў сусветнага класа (Амундсен, Скот, Шэклтан) карысталася досведам Нансена і звярталіся да яго па кансультацыі.
Для вялікіх палярных экспедыцый наступнага перыяду рэвалюцыйнай апынулася тактыка санных экспедыцый, апрабаваная Нансенам — сабакі выкарыстоўваюцца як цяглавая сіла, а па меры знясілення скормліваюцца сваім субратам і людзям — чальцам экспедыцыі, эканомячы ў вазе правіянту. Толькі дзякуючы гэтаму жорсткаму метаду апынулася магчымым дасягнуць і Паўночнага полюса (у 1908 ці 1909) і Паўднёвага полюса (у 1911) і шчасна вярнуцца.
Сучаснікі вельмі высока ацэньвалі подзвіг Нансена, з даследчыкаў-палярнікаў выключэнне склалі два амерыканцы: Роберт Піры — будучы заваёўнік Паўночнага полюса — выказаў здзіўленне, чаму Нансен і Ёхансен не маглі вярнуцца на «Фрам» пасля свайго трохтыднёвага рыўка да полюса. Адольф Грылі, які катэгарычна адхіляў усе аргументы Нансена, ужо ў 1896 годзе не прамінуў папракнуць даследчыка за тое, што той «кінуў сваіх людзей у сотнях міль ад населенай зямлі» і тым самым «грэбаваў свяшчэнным абавязкам начальніка экспедыцыі». Нансен прывёў яго меркаванні ў прадмове да апісання свайго падарожжа без якіх-небудзь тлумачэнняў. Каментатар падарожжа Нансена М. Б. Чарненка пісаў з гэтай нагоды:
22 кастрычніка
22 кастрычніка — дзвесце дзевяноста пяты (дзвесце дзевяноста шосты ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Багудзенка
Багудзе́нка (, Богуденка) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Валеўскага сельсавета.
Ала Андрэеўна Кожынава
Ала Андрэеўна Кожынава (, Мінск) — беларускі мовазнаўца. Доктар філалагічных навук (1999).
Біяграфія
Нарадзілася ў 1963 годзе ў Мінску. Скончыла ў 1985 годзе філалагічны факультэт БДУ па спецыяльнасці «Руская мова і літаратура», у 1988 годзе аспірантуру.
З 1988 года працавала на кафедры тэарэтычнага і славянскага мовазнаўства філалагічнага факультэта БДУ, з 2002 года прафесар.
У 1997 годзе стажыравалася ў Рурскім універсітэце (Бохум, Германія), у 2000 г. — у Оксфардскім універсітэце (Вялікабрытанія), у 2001 чытала курс лекцый у Міжнароднай гуманітарнай школе Варшаўскага ўніверсітэта. Удзельнічала ў працы XI і XII міжнародных з’ездаў славістаў.
Навуковая дзейнасць
У 1989 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю па тэме «Лексічная структура тэксту», навуковы кіраўнік — прафесар А. Я. Супрун. У 1999 годзе абараніла доктарскую дысертацыю па тэме «Тэксты Кірыла Тураўскага. Семантыка і структура», навуковы кансультант — прафесар А. Я. Супрун.
Навуковыя працы па семантыцы старажытных славянскіх тэкстаў, этналінгвістыцы, аксіялогіі, пытаннях выкладання польскай мовы як замежнай. Сааўтар навучальных дапаможнікаў для ВНУ «Польская мова» (2000), «Польская мова: Практычны курс» (2001). Была арганізатаркай міжнародных навуковых канферэнцый па актуальных праблемах польскай мовы.
Міхаэль Шмід
Міхаэль Шмід (Michael ("Mike") Schmid, нар., Фруціген, кантон Берн) — швейцарскі фрыстайліст, алімпійскі чэмпіён Ванкувера-2010 у скі-кросе.
Міхаэль першапачаткова займаўся горнымі лыжамі, у 16 гадоў перайшоў у фрыстайл. Выступае за клуб SK Frutigen.
У студзені 2004 года дэбютаваў у Кубку свету. У студзені 2006 года ўпершыню падняўся на подыум на этапе Кубка свету, у студзені 2009 года атрымаў першую перамогу. Усяго на этапах Кубка свету станам на сакавік 2010 года атрымаў 4 перамогі, 11 разоў займаў месца ў першай тройцы. Лепшы вынік у заліку Кубка свету ў дысцыпліне «скі-крос» — 4 месца ў сезоне 2006/2007, у агульным заліку — 12 месца ў сезоне 2005/2006.
Міхаэль Шмід тройчы выступаў на чэмпіянатах свету: у 2005 годзе заняў 6 месца, у 2007 годзе — 10 месца, у 2009 годзе — 15 месца.
На Алімпіядзе-2010 у Ванкуверы ўпэўнена выйграў залаты медаль у скі-кросе, паказаўшы лепшы час у кваліфікацыі і ва ўсіх чатырох фінальных заездах.
Мікольскі марскі сабор
Мікольскі марскі сабор (Морской собор Святителя Николая Чудотворца и Богоявления) — першы марскі сабор, традыцыйна акармляе маракоў рускага флота. Будаваўся ў 1753—1762 гады. Сабор адзін з самых яскравых помнікаў лізавецінскага барока ў царкоўнай архітэктуры. Знаходзіцца ў Санкт-Пецярбургу на Мікольскай плошчы. Сабор паўплываў на тапаніміку горада: даў сваё імя плошчы, завулку, рынку і Стара- і Нова-Мікольскім мастам, а таксама ранейшай назве вуліцы Глінкі. Прыход храма адносіцца да Санкт-Пецярбургскай епархіі Рускай праваслаўнай царквы, уваходзіць у склад Адміралцейскай дабрачыннай акругі.
Атрэк
Атрэ́к, Селяха, Суляха — рака ў Іране і Туркменістане, упадае ў Каспійскае мора.
Даўжыня ракі 669 км. Плошча горнай часткі басейна 27 300 км². Выток ракі знаходзіцца ў Туркмена-Хорасанскіх гарах у раёне горада Заукафан. На тэрыторыі Ірана працякае ў вузкай даліне. Упадае ў заліў Гасан-Кулі ў паўднёвай частцы Каспійскага мора, утварае забалочаную дэльту. Вада ракі разбіраецца на арашэнне, у выніку чаго яна дасягае мора толькі ў час паводкі. Сярэдні расход вады каля горада Кізіл-Атрэк складае каля 9,2 м³/с.
Асноўны прыток — рака Сумбар (справа).
Дом Сімановіча
Дом Сімановіча — аб'ект культурнай спадчыны, які размяшчаецца па вуліцы Чэхава, 30 у горадзе Таганрогу Растоўскай вобласці. Паводле Пастановы Кіраўнікі Адміністрацыі Растоўскай вобласці ад 16.01.1995 года № 7, падлягае захаванню і рэстаўрацыі.
Гісторыя
Купец Чылікін пабудаваў новуы дом па вуліцы Чэхава, 30 пасля 1850-х гадоў. Валодаў ён ім да 1890-х гадоў, потым прадаў растоўскаму купцу Маркусу Гордану. Ужо ў 1906 годзе дом зноў памяняла ўласніка, ім стаў Лагачоў. А з 1915 года па 1918 год хатай валодаў Сімановіч, у гонар якога будынак і атрымаў сваю гістарычную назву. Хоць сам уладальнік у доме не жыў — здаваў яго ў арэнду для патрэб Акруговага паліцэйскага кіравання. У некаторай частцы памяшканняў месцаваўся акруговы камітэт па зямельных справах. У доме працавала друкарня. У XXI стагоддзі гэта жылы дом.
Апісанне
Дом двухпавярховы, пабудаваны з каменя. Ганак з ажурнай паветкай размяшчаецца не па цэнтры — ссунута направа. Вугал дома валодае скругленай формай, над ім знаходзіцца арыгінальны франтон. Надаконную прастору ўпрыгожваюць розныя элементы дэкору.
Марк Кермад
Марк Кермад (Mark Kermode; нар. ) — англійскі кінакрытык і сябар Брытанскай акадэміі кіно і тэлевізійных мастацтваў. Працуе з часопісам «'», газетай «'» і «BBC Radio 5 Live», дзе вядзе перадачу «» разам з Сайманам Маё.
У верасні 2013 года ён быў прызначаны галоўным крытыкам «».
У апытанні «'» на спіс найлепшых фільмаў Кермад абраў наступныя 10 карцін: «Бразілія», «Лабірынт фаўна», «'», «'», «Гэтае цудоўнае жыццё», «'», «'», «'», «'», «'».
Наўгароды
Знаходзіцца за 14 км у напрамку на поўдзень ад горада Мёры, за 194 км ад Віцебска.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Новы Пагост Дзісенскага павета, а з 1926 года ў Браслаўскім павеце Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
У 1940—1971 гадах цэнтр Наўгародскага сельсавета, да 26 сакавіка 1973 года — у складзе Дварнасельскага сельсавета.
Афіцэрскія курсы БСА
Афіцэрскія курсы БСА — курсы падрыхтоўкі афіцэраў для Беларускага корпуса самааховы, якія дзейнічалі ў Мінску, а пазней і ў іншых гарадах Беларусі ў ліпені—верасні (паводле Кушаля, да лістапада) 1942 года, і выкладаліся Францішкам Кушалем. Курсы былі згорнутыя разам са спыненнем дзейнасці БСА.
Першы курс
Калі курс пачаў дзейнічаць, немцы не пакідалі яго без увагі. То той, то іншы прадстаўнікі нямецкай улады з’яўляліся на лекцыі, з цікаўнасцю прыслухоўваючыся і прыглядаючыся да курсантаў. Курсанты з адданасцю займаліся навукай. Асабліва цікава выглядалі практычныя заняткі. Адбываліся далёкія маршы за горад, i сівавалосыя дзяды стараліся ўдала крочыць побач з маладымі спартыўнымі былымі падхарунжымі польскай арміі і савецкімі лейтэнантамі. Беларускія жаўнерскія песні разляталіся на вуліцах Мінска. Кожную раніцу і кожны вечар курсанты з патрыятычным уздымам спявалі на супольнай зборцы песню «Беларусь — наша Маці Краіна!» Такім чынам беларускія нацыяналісты паверылі ў абяцанкі немцаў.
Пасля выхаду загаду аб арганізацыі БСА Ермачэнка пачаў арганізоўваць Штаб. На шэфа Штаба быў пакліканы падпалкоўнік генеральнага штаба царскай арміі Язэп Гуцько. Падпалкоўнік Гуцько прыбыў у Мінск i ўступіў у выкананне абавязкаў шэфа Штаба.
Незадоўга пасля некалькіх дзён з адкрыцця першага афіцэрскага курса групенфюрар Цэнер, які выдаў загад аб арганізацыі Самааховы, быў адкліканы з Мінска на іншую пасаду. Францішак Кушаль сам не разумеў прычын гэтай з’явы і меркаваў:"...Можа хуткае набранне поўнага афіцэрскага курса і непахісная пастава, энтузіязм ягоных слухачоў у часе ўрачыстасці — гаварыліся вельмі смелыя i гарачыя прамовы — так напалохалі прадстаўнікоў нямецкай улады, ці можа зусім іншыя прычыны ўваходзілі тут у ігру..."Гэты факт зрабіў найгоршае ўражанне на ўсё беларускае грамадства, a асабліва на афіцэрскі курс. Услед за Цэнерам выехаў i галоўны камендант БСА Ермачэнка — на месячны адпачынак дахаты, у Прагу. Як свайго заступніка ў справах БСА Ермачэнка пакінуў Юльяна Саковіча, чалавека вельмі энергічнага, але не папулярнага ані ў беларусаў, ані ў немцаў. Наколькі Саковіч быў непапулярны ў немцаў сведчыць той факт, што кіраўнік палітычнага аддзела Генеральнага камісарыята «Беларусь» Юрда забараніў Саковічу выступаць перад нямецкімі ўладамі ў справах БСА.
З-за гэтых падзей на афіцэрскім курсе дух вельмі ўпаў. Праз тры тыдні абучэння курс быў скончаны, але закрыццё яго адбылося ў вельмі благім настроі. Цягам ўсяго гэтага часу зброі яшчэ не было, i нічога не было зробленае ў справе арганізацыі БСА.
Другі курс
1 верасня 1942 года быў адкрыты другі месячны афіцэрскі курс пры ўдзеле 120 кандыдатаў. Курсанты, якія прыбылі на курс з розных куткоў Беларуci, расказвалі пра энтузіязм, які запанаваў быў пры першай вестцы аб арганізацыі БСА, i як гэты энтузіязм пачынае цяпер паволі стынуць.
Групенфюрара Цэнера замяніў штандартэнфюрар Шымана. Са штаба Шыманы пачалі выходзяць новыя загады, i кожны загад што разу больш абніжаў вартасць першага. У верасні пасада Галоўнага Каменданта БСА у Ермачэнкі была адабраная, гэтаксама яму было забаронена мець Штаб БСА. Даведаўшыся пра гэтае, палкоўнік Генеральнага Штаба Гуцько, як толькі вярнуўся з адпачынку Ермачэнка, падзякаваў яму за гонар i паехаў дахаты ў Навагрудак.
Загадам Шыманы было забаронена ў БСА выкарыстоўваць афіцэрскія рангі. Камандзіры адзінак БСА маглі выкарыстоўваць толькі назвы сваіх функцый, прыкладам: камандзір звяна, камандзір роты і г.д. На афіцэрскім курсе пачаліся ўсялякія гутаркі аб безнадзейнасці становішча. Да ўпадку настрою на курсе прычынялася яшчэ і тое, што курсанты былі ў сваіх вопратках, некаторыя вельмі лёгка апранутыя, а тым часам падалі халодныя дажджы, а заняткі вяліся нармальна.
Шмат каштавала энергіі і спрытнасці Францішку Кушалю, каб утрымаць курс. Адзін раз прыехаў на курс з Остміністэрства нейкі высокі ўрадавец, які, паглядзеўшы на афіцэраў, быў захоплены іхняй паставай, дзівіўся дрэнным умовам жыцця і навукі, абяцаў дапамагчы, але як паехаў, так i паехаў.
Трэці курс
Пасля заканчэння другога афіцэрскага курса быў пакліканы трэці курс. Настрой у масах ужо так упаў, што на трэці курс ледзьве ўдалося сабраць 40 чалавек (паводле Акулы 60), ды і тыя прыехалі з перакананнем, што зброі няма, баявы настрой народу не скарыстаны і нічога з БСА не будзе. Кушаль пра гэтае ўспамінаў:"Роля мая, як камандзіра афіцэрскіх курсаў, была вельмі непрыемная. На ўсіх трох курсах увесь час трэба было ствараць настрой. Трэба было пераконваць курсантаў у неабходнасці вучыцца, у тым, што БСА будзе, што немцы ўрэшце зброю дадуць i т.п."Да гэтага курса гэтаксама былі прыдзеленыя з мэтай перападрыхтоўкі эстонскія афіцэры з 49-га батальёна. Яны прыходзілі толькі на практычныя заняткі ў полi. Паводле Кушаля, трэці курс быў скончаны прыблізна ў сярэдзіне лістапада, хаця папярэднія цягнуліся каля месяца.
Па-за Мінскам
Пасля заканчэння першага афіцэрскага курса, калі выйшлі першыя падрыхтаваныя афіцэры, яны былі выкарыстаныя ў акругах для абучэння падафіцэраў. У Баранавічах i Навагрудку былі адкрытыя падафіцэрскія курсы, а пазней у Вілейскай i Глыбоцкай акругах. У гэтых акругах адбылося па некалькі курсаў, такім чынам, было абучана некалькі тысяч падафіцэраў.
Да канца 1942 года такія школы паспелі адкрыць у Баранавічах, Новогрудку, Вілейцы, Глыбокім, Браславе і Паставах.
Цукровы трыснёг
Гісторыя
Радзімай цукровага трыснягу з'яўляецца востраў Новая Гвінея, дзе ён пачаў вырошчвацца ў 6 тысячагоддзі да н. э. Першым дзікарослым відам быў Saccharum edule, ад якога пайшлі іншыя віды, частка якіх ў працэсе распаўсюджвання здзічэла.
Ужо ў старажытнасці з Новай Гвінеі цукровы трыснёг распаўсюдзіўся ў іншыя часткі Акіяніі, Паўднёва-Усходнюю Азію і паўвостраў Індастан. Магчыма, ён быў ужо вядомы прадстаўнікам Індскай цывілізацыі, але найбольш верагодным перыядам пачатку культывацыі ў Індыі з'яўляецца 1 тысячагоддзе да н. э.
Хрыстафор Калумб завёз цукровы трыснёг падчас свайго другога плавання ў Новы Свет. У Вест-Індыі і Бразіліі, а пазней на Маскарэнскіх астравах ён доўгі час заставаўся галоўнай камерцыйнай культурай. Толькі ў XIX ст. распаўсюджанне цукровых буракоў спрыяла частковаму выцясненню цукровага трыснягу з плантацый больш прыбытковымі культурамі. Але і ў наш час цукровы трыснёг застаецца галоўнай крыніцай вытворчасці цукру ў свеце.
Знешні выгляд і асаблівасці культывацыі
Цукровы трыснёг — шматгадовая расліна. Сцябло доўгае, дасягае 1,5 — 2 м у вышыню і некалькіх сантыметраў (звычайна 2 — 3) у шырыню. Яно ўтрымоўвае каля 20 % цукру. На вяршыні знаходзіцца пірамідальны метлюжок, які складаецца з каласкоў, сабраных парамі.
Вырошчваецца пераважна ў краінах з трапічным і субтрапічным кліматам. З'яўляецца выдатным фотасінтэзатарам. Патрабуе шмат сонца і вільгаці. Не пераборлівы ў адносінах да глебы. Размнажаецца парасткамі і тронкамі.
Найбольш распаўсюджаныя культурныя віды: Saccharum officinarum, Saccharum robustum, Saccharum barberi.
Выкарыстанне
Традыцыйна з цукровага трыснягу атрымоўваюць цукар, які аднак па сваіх якасцях саступае цукру з цукровых буракоў. Для вытворчасці цукру выкарыстоўваецца толькі сцябло. Напярэдадні збору плантацыі трыснягу падпальваюцца для знішчэння пустазелля, грызуноў і небяспечных жывёл, накшталт змей. Глеба пры гэтым падсыхае, а метлюжок знішчаецца. Захаваныя сцёблы збіраюць уручную або з дапамогай камбайнаў. Трыснёг прэсуюць. Атрыманую вадкасць выкарыстоўваюць для вытворчасці цукру, прыгатавання спірту, рому і воцату. Спрэсаваныя сцёблы могуць выкарыстоўвацца як угнаенне, паліва для печаў, сыравіна для вытворчасці паперы, дадаткаў для будаўнічых матэрыялаў і г. д.
Дзікарослыя віды Saccharum bengalense і Saccharum spontaneum выкарыстоўваюць у Індыі і Непале ў якасці корму для свінняў, атрымання саломы або замены бамбуку. Від Saccharum ravennae часам выкарыстоўваецца ў дэкаратыўных мэтах.
Жан Клуэ
Жан Клуэ Малодшы (Jean Clouet; 1485(?), вобл. Фландрыя — ) — французскі жывапісец-партрэтыст эпохі Адраджэння. Бацька Франсуа Клуэ.
Біяграфічныя звесткі
Вучыўся ў свайго бацькі Жана Клуэ Старэйшага. Прыдворны мастак Францыска I (з 1516). У 1521—25 у г. Тур (Францыя), пазней у Парыжы.
Творчасць
Творы вызначаюцца мініяцюрнай дакладнасцю выканання, яркімі і чыстымі тонамі, характарнасцю вобразаў з некаторай аднастайнасцю ўрачыста застылых поз. Творы Жана Клуэ былі ў значнай ступені арыентаваны на нідэрландскія традыцыі, а таксама на дасягненні Ганса Гольбейна Малодшага. Гэта добра бачна ў партрэтах дафіна Францыска (каля 1519), герцага Клода Гіза (каля 1525), Шарлоты Французскай (каля 1520), але асабліва Францыска I (каля 1525). У выяве караля знайшло спалучэнне імкненне да аб'ектыўнай дакладнасці, характарнасці і пышнай дэкаратыўнасці, што дазволіла не толькі выразна паказаць мадэль, але і адлюстраваць эпоху. Мастаку таксама прыпісваюць аўтарства партрэтаў Людовіка Клеўскага, графа Неверскага (каля 1519), пані Канапель (каля 1523), Луі дэ Клеў (1530), Францыска I на кані (1540) і інш. Малюнкі строгія паводле графічнай манеры.
Сон Хын Мін
«Гамбург»
У 2008 годзе Сон перайшоў з моладзевай каманды «Гамбурга» ва ўзросце 16 гадоў. У перадсезонны перыяд сезона 2010/2011 ён быў адным з лідараў каманды, забіўшы 9 галоў. У гэтым жа сезоне ён падпісаў першы прафесійны кантракт з «Гамбургам». У жніўні 2010 года атрымаў траўму ступні і выбыў на 2 месяцы. Вярнуўся ў шэрагі каманды 30 кастрычніка 2010 года і забіў свой першы гол у афіцыйных сустрэчах Бундэслігі ў браму каманды «Кёльн». Стаў самым маладым аўтарам гола ў гісторыі «Гамбурга», пераўзыдучы Манфрэда Кальца.
У лістападзе 2010 года Сон падпісаў новы кантракт з «Гамбургам», які быў разлічаны да 2014 года. У Германіі атрымаў мянушку «карэйскі Мюлер» і хвалу Франца Бекенбаўэра, які сказаў што ў Сона ёсць усе якасці, каб стаць другім Чха Бом Гынам.
«Баер»
13 чэрвеня 2013 года Сон перайшоў у «Баер», з якім падпісаў кантракт да 2018 года. Разглядаўся як замена Андрэ Шурле, які перайшоў у «Чэлсі»
9 лістапада 2013 года Сон аформіў хет-трык у браму сваёй былой каманды і аддаў галявую перадачу. Матч «Баер» — «Гамбург» скончыўся з лікам 5:3. Сон Хын Мін быў прызнаны найлепшым гульцом сустрэчы.
«Тотэнхэм Хотспур»
28 жніўня 2015 года перайшоў у англійскі клуб «Тотэнхэм Хотспур», падпісаўшы кантракт да 2020 года.
Міжнародная кар’ера
Сон Хын Мін згуляў 5 матчаў за зборную Рэспублікі Карэя на Кубку Азіі па футболе ў 2011 годзе і забіў 1 гол у браму зборнай Індыі. У 2014 годзе ўключаны ў склад зборнай Карэі на чэмпіянат свету. Разглядаецца як лідар атак карэйскай каманды, у дэбютнай гульні чэмпіянату свету 2014 са зборнай Расіі прадэманстраваў яскравую і актыўную гульню.
Паўлаўка (Хоцімскі раён)
Па́ўлаўка (, Павловка) — вёска ў Хоцімскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Бярозкаўскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Баханскага сельсавета.
NGC 7783A
NGC 7783A (іншыя абазначэнні — PGC 72803, NGC 7783-1, VV 208, UGC 12837, ARP 323, MCG 0-60-58, HCG 98A, ZWG 381.60, KCPG 595A) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Вокнішча
Во́кнішча — возера ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Обаль, за 19 км у напрамку на захад ад гарадскога пасёлка Шуміліна, прыкладна за 2,5 км на поўдзень ад гарадскога пасёлка Обаль і за 2 км на паўночны ўсход ад вёскі Шалягі.
Плошча паверхні возера 0,15 км². Даўжыня 0,5 км, найбольшая шырыня 0,32 км, даўжыня берагавой лініі каля 1,2 км.
Катлавіна возера круглаватай формы і знаходзіцца ў забалочанай нізіннай мясцовасці. Берагавая лінія слабазвілістая. Берагі нізкія, тарфяністыя. У заходняй частцы пратокай возера злучаецца з сеткай меліярацыйных каналаў і праз яе з ракой Обаль.
Сямейкі
Сяме́йкі (, Семейки) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ваверскага сельсавета.
Сенакосцы
Сенако́сцы (Opiliones = Phalangida) — атрад членістаногіх з класа павукападобных. На 2005 год налічвалася больш за 6 300 відаў сенакосцаў, якія ўваходзяць у 4 падатрады. Самы вялікі падатрад —  — налічвае звыш 4000 відаў. На тэрыторыі Беларусі найбольш распаўсюджаны.
Новы Стаў
Новы Стаў (Nowy Staw, Neuteich — Нойтайх) — горад на поўначы Польшчы. Уваходзіць у склад Мальбаркскага павета Паморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Новы Стаў. Размешчаны за 50 км на паўднёвы ўсход ад цэнтра Гданьска і за 330 км ад Варшавы. Займае плошчу 4,67 км², насельніцтва 4,2 тыс. чалавек (на 2019).
М’ельбю (камуна)
Камуна М’ельбю (Mjölby kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Эстэргётланд у цэнтральнай Швецыі.
М’ельбю 173-я па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад М’ельбю.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 26 198 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Нешта (фільм, 2011)
«Нешта» (The Thing) — навукова-фантастычны фільм жахаў рэжысёра Маціса ван Хейнігена малодшага. З’яўляецца прыквелам аднайменнай карціны 1982 года. Прэм’ера фільма адбылася 13 кастрычніка 2011 года.
Сюжэт
Сюжэт апавядае аб тым, як пасля выяўлення нарвежскай камандай вучоных у Антарктыдзе іншапланетнага карабля да групы даследчыкаў далучаецца аспірантка з ЗША. Вызваліўшы арганізм, знойдзены каля іншапланетнага карабля, што ўмерз у ледзяную груду, навукоўцы выракаюць сябе на страшныя наступствы. Гераіня актрысы Мэры Элізабэт Уінстэд, якая выканала ў фільме галоўную ролю, вымушана аб’яднацца з пілотам верталёта, каб выжыць і адолець іншапланетную пачвару.
Новы Пагост
Но́вы Паго́ст (, Новый Погост) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Новапагосцкага сельсавета.
Агінскае (Краснаярскі край)
Агінскае (Агинское) — сяло ў Краснаярскім краі Расіі, адміністрацыйны цэнтр Саянскага раёна і Агінскага сельсавета. Размешчана на беразе ракі Анжа, за 40 км ад чыгуначнай станцыі Саянск (вузел ліній на Абакан, Тайшэт і Уяр). Заснавана ссыльнымі пасяленцамі ў 1829 годзе. Краязнаўчы музей.
Пліса (возера, басейн Мнюты)
Плі́са — возера ў Беларусі, у Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Мнюта за 17 км на паўночны ўсход ад горада Глыбокае.
Назва
Назва возера Пліса балцкага паходжання. На захадзе ад Плісы — яшчэ адно возера з такой жа назвай. Абодва яны адносяцца да басейна дзвінскай ракі Дзісны.
Найбліжэйшы аналаг — прускі тапонім Plissinges, у якім корань Plis- пашыраны пашыральнікам -ing-. Гэты ж пашыральнік у назве прытока Пцічы ракі Аражня < Аряжня < Ar-ing-in-.
На ўсходзе старабалцкай тэрыторыі назву Пліса маюць таксама рэкі — прытокі бярэзінскага Бабра, Нёмана, Бярэзіны, рака на Падзесенні на ўсходзе ад Чарнігава.
Сваёй структурай назва Пліса блізкая да балцкай назвы дзвінскай ракі Дрыса, у якім корань Dris- так жа сама дакладна не вытлумачваецца. Іх адносяць да групы гідронімаў з канчаткам -(с)са: Исса, Лисса, Ус(с)а, Эсса, Дрисса, Плис(с)а,, Труса, Таса, Ресса/Реса, Исса/Иса, Лисса/Лиса, Высса/Выса, Васса, Уса (на Падзвінні, Панёманні, Павісленні, Павоччы).
З іх некаторыя этымалагізуюцца больш-менш надзейна: Уса ад *aus-/*us- «блішчэць», Іса ад *eis-/*is- «імкнуцца». Балцкае паходжанне вызначаецца і калі корань пашыраецца з дапамогай вядомых балцкіх гідранімічных пашыральнікаў: Іса — *Ісла (< Іслач < Is-l-, ak-), Уса — Усія (Us-ij-), Неса — Несла, Нясета (Nes-, -l-, -et-), Дрыса — Дрысела (Dris-, -el-), Рэса — (Res-, -et-).
Гідраграфія
Плошча паверхні возера складае 4,24 км², даўжыня 6,2 км, найбольшая шырыня 1,43 км. Найбольшая глыбіня дасягае 15 метраў, сярэдняя каля 5,6 м. Плошча вадазбору 542 км².
Катлавіна возера складанага тыпу, лопасцевай формы, выцягнутая з захаду на ўсход. Схілы катлавіны вышынёй да 10 метраў, складзеныя з суглінкаў і супесяў. Берагавая лінія звілістая і ўтварае вялікія залівы. Берагі нізкія, пясчаныя і забалочаныя. Літаральная зона вузкая. Глыбіні да 2 метраў займаюць каля 20 % плошчы возера. Дно да глыбіні 6—7 метраў пясчанае, глыбей выслана слоем сапрапелю таўшчынёй каля 5 м. Возера зарастае слаба. Уздоўж берагоў вузкая перарывістая паласа расліннасці — трыснёг, чарот, аер, урэчнік. На возеры 7 астравоў агульнай плошчай каля 0,025 км².
Возера Пліса мезатрофнае, праточнае. Упадаюць рэкі Шоша і Свіліца, ручаі. Выцякае рака Мнюта.
У возеры водзяцца шчупак, акунь, плотка, лешч, лінь, язь, судак і іншыя віды рыб.
NGC 7783B
NGC 7783B (іншыя абазначэнні — PGC 72808, NGC 7783-2, KCPG 595B, UGC 12837, ZWG 381.60, MCG 0-60-59, VV 208, NPM1G +00.0650, ARP 323) — галактыка ў сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Залесаўцы
Зале́саўцы (, Залесовцы) (да 30 ліпеня 1964 года Плё́хава ) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Валеўскага сельсавета.
Чаплі
Чаплі́ (, Чапли) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ваверскага сельсавета.
Транекэр (феод)
Транекэр (Tranekær Len) — былы феод у Дацкім каралеўстве, які быў заснаваны ў 1358 годзе, пасля таго як Вальдэмар IV Атэрдаг пасля працяглай аблогі адваяваў Лангелан у герцагаў Шлезвіга.
Лен (феод) ўключаў у сябе дзве сотні: сотня Лангелан Нёрэ і сотню Лангелан Сёндэр, і размяшчалася ў замку Транекэр.
У 1662 годзе феод быў перададзены ў склад акругі Транекэр, а ў 1672 годзе графства Лангелан было перададзена Фрэдэрыку Алефельду, у якога ў закладзе было старое графства.
Нова-Грыгор’еўка
Нова-Грыго́р’еўка (, Ново-Григорьевка) — былая вёска ў Хоцімскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіла ў склад Бярозкаўскага сельсавета.
Ліквідавана ў 2018 годзе.
Паручайніца
Паруча́йніца (Catabrósa) — род кветкавых раслін сямейства.
Батанічнае апісанне
Шматгадовыя травяністыя карэнішчавыя расліны. Лісце простае, суцэльнае, лінейна-ланцэтнае, з гладкім краем, сядзячае. Цвіценне адбываецца з чэрвеня па жнівень, насенне спее з ліпеня па верасень. Кветкі гермафрадытныя, апыляюцца ветрам (анемафілія). Суквецце — колас. Плод — зярняўка.
Віды
Род уключае 7 відаў (2 віды ):
Сабор Святога Юра
Архікафедральны сабор Святога Юра — галоўны грэкакаталіцкі сабор Львова, галоўная святыня Украінскай Грэка-Каталіцкай царквы. На яго тэрыторыі доўгі час знаходзілася рэзідэнцыя мітрапалітаў УГКЦ. Размешчаны на плошчы Святога Юра, 5.
Праваслаўная драўляная царква і абаронны манастыр былі пабудаваныя пры князю Льве Данілавічы каля 1280 года. Пасля знішчэння абодвух збудаванняў каралём Казімірам III (1340) у гэтым месцы быў узведзены ў 1363—1437 гадах новы праваслаўны храм — каменная трохапсідная царква-базіліка ў візантыйскім стылі.
Святаюрскі сабор, збудаваны ў 1744—1770 гадах, уяўляе сабой класічны ўзор архітэктуры перыяду барока. Будаўніцтва пачалося ў 1744 годзе па праекце Бернарда Мерэціна, пасля смерці якога працамі Кіраваў С. Фесингером (да 1764). Аддзелачныя работы скончаны ў 1772 годзе. На фасадзе знаходзяцца скульптуры работы Івана Пінзеля; інтэр'ер ўпрыгожылі скульптары С. Фесінгер і М. Філевіч, мастакі Л. Далінскі і Ю. Радзівілоўскі.
Насупраць сабора размешчаны палаты грэкакаталіцкага мітрапаліта (1772, архітэктар К. Фесінгер). Вакол палат знаходзяцца капітульныя дамы (XIX ст.) і загарадзь з двума брамамі (1765). У двары пабудавана званіца (1865). Да комплексу прымыкае сад сабора Святога Юра.
З часу сваёй пабудовы храм належаў уніяцкаму ордэну васіліян, а ў 1816 годзе тут размясціўся грэкакаталіцкі арцыбіскуп. У 1946 годзе сабор быў перададзены Рускай праваслаўнай царкве; у 1990 годзе вернуты УГКЦ. У красавіку 1991 гады сюды вярнуўся кіраўнік УГКЦ кардынал Міраслаў-Ян Любачыўскі. У жніўні — верасні 1992 года ў крыпце сабора побач з магіламі мітрапалітаў Андрэя Шаптыцкага (1865—1944) і Сільвестра Сембратовіча (1836—1898) пахаваныя парэшткі патрыярха Іосіфа Сліпога (1892—1984).
Сістэма футбольных ліг Украіны
Сістэма футбольных ліг Украіны — звязаныя паміж сабой футбольныя лігі, кіраваныя Украінскай асацыяцыяй футбола.
22 красавіка
22 красавіка — сто дванаццаты (сто трынаццаты ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Сушаніца балотная
Су́шаніца багнавая, сушаніца балотная  — кветкавая расліна роду сямейства.
Батанічнае апісанне
Аднагадовая травяністая апушаная расліна вышынёй 5—20 см. Каранёвая сістэма мае глыбіню да 18 см. Сцябло пераважна раскідзіста-галінастае. Лісце чаргаванае, лінейна-ланцэтнае, простае, суцэльнае, з гладкім краем, на чаранках. Кветкі ў дробных жаўтавата-белых кошыках, сабраных клубочкамі ў шчыльныя галоўчатыя суквецці і абкружаных даўжэйшым за іх лісцем. Краявыя кветкі песцікавыя, сярэдзінныя — трубчастыя і двухполыя. Плод — сямянка з чубком.
Распаўсюджанне і экалогія
Расліна распаўсюджана на тэрыторыі Еўропы, Азіі, Паўночнай Афрыкі (Алжыр, Марока), Паўночнай Амерыкі. Святлолюбівая расліна, мезафіт, гіграфіт, алігатроф, мезатроф. Расце на вільготных і забалочаных лугах, узлесках, камяністых россыпах, нізінных балотах, па берагах вадаёмаў, на пашах і агародах, аблогах, пустках, каля жылля і дарог. Цвіце ў чэрвені—ліпені.
Ахоўваецца на тэрыторыі Днепрапятроўскай, Палтаўскай і Хмяльніцкай абласцей Украіны. Від быў занесены ў Чырвоную кнігу Саратаўскай вобласці Расіі (1996).
Гаспадарчае значэнне
Лекавая расліна. Пустазелле на пасевах пераважна азімых культур.
Уладзімір Мікалаевіч Кісялёў
Уладзімір Мікалаевіч Кісялёў (, в., Пухавіцкі раён, Мінская вобласць — ) — беларускі краязнавец, кандыдат эканамічных навук (1986).
Біяграфічныя звесткі
Скончыў Маскоўскі аўтадарожны інстытут (1955). У 1955—1992 гадах працаваў у Мінску на гарадскім транспарце, у Міністэрстве жыллёва-камунальнай гаспадаркі, Беларускай політэхнічнай акадэміі. Заслужаны работнiк жыллёва-камунальнай гаспадаркi Беларусi (1981).
Аўтар краязнаўчых прац, прысвечаных Наднямонню (Уздзенскі раён), нарысаў пра вучоных У. Завітневіча і Я. Наркевіча-Ёдку. Вывучаў гісторыю народнай гаспадаркі.
Lacuna Coil
«Lacuna Coil» — італьянская музычная група, створаная ў Мілане ў 1996 годзе. Грае музыку ў стылях «гатычны» і «альтэрнатыўны метал». З’яўляецца адным з найбольш папулярных мэтал-гуртаў Італіі.
Папярэднiя назвы: «Sleep of Right» і «Ethereal». Па словах удзельнікаў гурта, на іх творчасць аказалі сільны ўплыў такія гурты, як «Paradise Lost», «Tiamat», «Septic Flesh» і «Type O Negative».
Гісторыя
Група з’явілася ў 1994 годзе пад назвай Sleep of Right, але неўзабаве змяніла назву на Ethereal. Калектыў у той час складаўся з вакалісткі Крысціны Скаббіі, гітарыста Клаудыо Лео і ударніка Леанарда Форці. У 1996 годзе група стварыла дэманстрацыйны альбом Ethereal і разаслала яго многім еўрапейскім гуказапісвальным кампаніям. Лепшыя умовы прапанаваў нямецкі лэйбл Century Media, з якім пад канец 1997 года быў заключаны кантракт. Пазнаўшы, што назва Ethereal ужо выкарыстоўваецца аднім грэчаскім гуртам, калектыў змяніл назву на Lacuna Coil (што значыць «пустая спіраль»). Група запісала свой ​​першы паўнавартасны альбом, In a Reverie, у 1999 годзе. У 2002 годзе група выпусціла альбом Comalies, які атрымаў захопленыя водгукі ад прыхільнікаў гоцік-металу з усяго свету. Праз год першы сінгл з гэтага альбома, Heaven's a Lie, стаў часта круціцца на радыё, што дадало групе вядомасці і папулярнасці.
Да 2004 годзе альбом Comalies стаў самым прадаваным CD у гісторыі лэйбла Century Media. У перапынках паміж турамі па Паўночнай Амерыцы і Еўропе група ўдзельнічала ў туры Ozzfest.
Франсуа Клуэ
Франсуа Клуэ (François Clouet; каля 1510, г. Тур, Францыя — ) — французскі жывапісец эпохі Адраджэння.
Біяграфічныя звесткі
Сын і вучань Жана Клуэ Малодшага. Зазнаў уплывы Ганса Гольбейна Малодшага. 3 1540 прыдворны мастак Францыска I і яго пераемнікаў. Працаваў у Парыжы. Рабіў пераважна партрэты, таксама жанравыя кампазіцыі.
Творчасць
Творам уласцівы насычанасць каларыту, яскравасць характарыстык, якая спалучаецца з рэпрэзентатыўнасцю. Прайшоў значны шлях у распрацоўцы рэалістычнага псіхалагічнага партрэта. У яго творах можна ўбачыць уплывы работ Жана Клуэ, прыёмы пісьма італьянскіх мастакоў, асабліва тых, якія працавалі ў той час у Францыі. Але, нягледзячы на гэта, жывапісец захаваў свой індывідуальны почырк, выпрацаваў уласную манеру.
Аўтар партрэта аптэкара П. Кюта (1562), карціны «Жанчына купаецца» (каля 1571); яму прыпісваюць партрэты Генрыха II (1559), Карла IX (1561), карціну «Купанне Дыяны» (каля 1550—60) Лізаветы Аўстрыйскай (каля 1571) і іншыя партрэтныя малюнкі. У партрэтах Карла IX, Лізаветы Аўстрыйскай халаднаватая стрыманасць суседнічае з праўдзівай перадачай знешніх рыс мадэлі.
Франсуа Клуэ часта рабіў падрыхтоўчыя малюнкі для жывапісных работ. Па закончанасці і дакладнасці выяўлення натуры яны набылі цалкам самастойнае мастацкае значэнне. Увага майстра засяроджвалася на тонкай і цвярозай фіксацыі індывідуальных якасцей мадэлі. Малюнкі выконваліся алоўкам і падфарбоўваліся сангінай ці пастэллю.
Беларуска-ватыканскія адносіны
Двухбаковыя адносіны паміж Беларуссю і Ватыканам былі ўстаноўлены 11 лістапада 1992 года.
Гісторыя
Дыпламатычныя адносіны ўрады ўстанавілі 11 лістапада 1992 года. Было адкрыта пастаяннае прадстаўніцтва Святога Прастола ў Беларусі — Апостальская нунцыятура.
У 2009 годзе А. Лукашэнка, падчас афіцыйнага візіту ў Рым, сустрэўся з Папай Рымскім Бенедыктам XVI.
У 2015 годзе Папа Рымскі Францыск накіраваў ліст А. Лукашэнку, з просьбай вызваліць усіх палітычных зняволеных.
17 снежня 2020 года спецпасланнік Папы Рымскага Францыска Клаўдзіа Гуджэроці сустрэўся ў Мінску з А. Лукашэнкам.
Стальбоўшчынскі сельсавет
Стальбо́ўшчынскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Уздзенскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Стальбоўшчына.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Стальбоўшчынскі (Стальбоўскі) сельсавет у складзе Уздзенскага раёна Мінскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ва Уздзенскім раёне БССР. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. 4 лютага 1939 года ў склад Негарэльскага сельсавета Дзяржынскага раёна перададзены вёска Прусінава, пасёлкі Ніва і Пухаўшчына. 21 кастрычніка 1940 года ў склад сельсавета з Негарэльскага сельсавета Дзяржынскага раёна вернута вёска Прусінава. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Магільненскага сельсавета.
NGC 7783C
NGC 7783C (іншыя абазначэнні — PGC 72810, HCG 98C) — галактыка ў сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Пагірай (Воранаўскі раён)
Пагірай (Pagiriai), Пагіры, Погіры — колішні хутар у Воранаўскім раёне, колішні эксклаў Літвы на тэрыторыі Беларусі. Зараз на гэтым месцы поле з невялічкім ляском пасярэдзіне, фактычна тэрыторыя знаходзіцца ў межах пагранічнай паласы з беларускага боку.
Гісторыя
Паводле падання, некалі тут была шляхецкая сядзіба. Пры савецкай уладзе гаспадарка была ператворана ў хутар. У 1955 годзе ўпершыню на паперах згадваецца факт існавання анклава: Пагіры вырашылі аднесці да Літоўскай ССР, паколькі на хутары жыла брыгада, якая працавала ў найбліжэйшым літоўскім калгасе. Межы саюзных рэспублік гэтаму не заміналі, бо ў тыя часы яны былі фармальнасцю. Як сцвярджаецца, да хутара была падведзена лінія электраперадач з тэрыторыі ЛітССР.
Колькасць жыхароў Пагіроў з гадамі змяншалася, і на момант, калі абедзве краіны атрымалі незалежнасць, у ім жыла толькі адна сям’я з трох чалавек — этнічных палякаў, іх прозвішча — Занегіны.
Спрэчкі паміж суверэннымі Літвой і Беларуссю наконт мяжы доўжыліся чатыры гады. Літоўскі бок прапаноўваў пакінуць Пагіры пад сваёй юрысдыкцыяй і зрабіць «калідор» шырынёй 200 м. Беларускі бок прапанаваў аднесці Пагіры да Беларусі і перадаць Літве землі ідэнтычнай плошчы, якія непасрэдна прымыкалі б да дзяржаўнай мяжы. На гэтым варыянце бакі нібыта і сышліся. Жыхары Пагіроў згодна з умовамі атрымалі літоўскія пашпарты, чым пазней скарысталіся, з’ехаўшы ў Літву.
6 лютага 1995 года быў падпісаны Дагавор аб літоўска-беларускай дзяржаўнай мяжы. Але там не згадваюцца Пагіры. Дагавор набыў моц у красавіку 1996 года. А ў 2001 Літоўская Рэспубліка праводзіла перапіс насельніцтва, афіцыйныя вынікі якога змяшчалі і статыстыку ў тым ліку па Пагірах: насельніцтва — 0 чалавек. У 2010 годзе літоўскі Цэнтр рэгістраў таксама пазначае Пагірай у адрасным рэестры, хоць і не дае дакладных геаграфічных каардынат. У 2016 годзе ўрад Літвы прымае пастанову, паводле якой хутар Пагірай афіцыйна ліквідуецца.
Дом Сфаэла
Гісторыя
З 1873 па 1880 год дом прыналежаў купцу I гільдыі Антону Еўстаф'евічу Сфаэла. Ён нарадзіўся ў купецкай сям'і. Яго бацькамі былі Яўстафій Антонавіч і Фатына Канстаўцінаўна. Апроч Антона, у сям'і было яшчэ некалькі дзяцей — Мікалай, Ганна і Канстанцін. У 1886 годзе Антон Яўстаф'евіч абвянчаўся з Аглаяй Дыянісаўнай Далапортэ. У іх нарадзілася некалькі дзяцей: Яўстафія, Іван, Канстанцін, Марыя, Дыянісій, Андрэй, Мікалай. Ёсць здагадкі, што Іван Антонавіч мог быць стрыечнікам Дзмітрыя Мінаевіча Сінодзі-Папова, сям'я якога валодала домам па вуліцы Грэчаскай, 84. З 1890 па 1906 год дом быў ва ўласнасці жонкі грэчаска-падданага Аглаіс Сфаэла, а ў 1915 годзе прыналежаў ужо ганароваму грамадзяніну Мікалаю Іванавічу Бардашову. Ён таксама валодаў іншай нерухомасцю ў Таганрогу — дамамі па вуліцы Пятроўскай, 11 і вуліцы Чэхаўскай, 88.
На верхнім паверсе дома жыў (па іншых дадзеных — вучыў танцам) танцмайстар Джарджыніа Врондзі. У яго займалася гарадская моладзь і гімнасты. У Таганрогу італьянец быў спачатку вядомы пад творчым псеўданімам — Жэржэці. У Таганрог Урондзі прыехаў у складзе італьянскай оперы, у сваёй кар'еры прарабіў шлях — ад рэквізітара сцэны да балетмайстара. У выніку ад адкрыў уласныя танцавальныя класы і сярод яго вучняў быў пісьменнік Антон Паўлавіч Чэхаў. Врондзі жаніўся з рускай дзяўчынай і памяняў імя — на Ягора Сямёнавіча. На добраахвотных пачатках ён быў заняты ў гарадской пажарнай дружыне. Жанаты Врондзі быў двойчы. Да рэвалюцыі на доме па вуліцы Пятроўскай, 67 вісеў надпіс «пракат п'янёная і раяліна», які не захаваўся. Таксама на першым паверсе гэтай дома працаваў масажыст Н. А. Равінскі і спецыяліст па кабінетнай фатаграфіі У. Вітчанка. У XXI стагоддзі дом займае краму «Глобал Электронікс».
Чашэйкі (Лідскі раён)
Чашэ́йкі (, Чешейки) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ваверскага сельсавета.
Асіна
Апісанне
Дрэва вышынёй да 30 м. Ствол прамы, шаравата-зялёны. Крона невялікая, рыхлая. Лісце круглаватае, цвёрдае, зубчастае, на доўгіх, сціснутых чаранках. Кветкі ў паніклых цыліндрычных каташках.
Асіна — хуткарослая лясная парода. Жыве да 150 і больш гадоў.
Пашырэнне
Пашырана на ўсёй Беларусі, утварае асінавыя лясы, распаўсюджана некалькі ўнутрывідавых форм. Асіннікі растуць пераважна на багатых супясчаных і сугліністых глебах, часта на месцы зведзеных яловых або дубовых лясоў. Цвіце асіна ў красавіку.
Выкарыстанне
Пупышкі і лісце асіны выкарыстоўваюцца ў медыцыне, драўніна ідзе на розныя вырабы, напрыклад, на запалкі.
Міфалогія
Асіна не належыць да шанаваных і ўлюбёных беларусамі дрэваў, хоць яе якасці шырока выкарыстоўваліся ў гаспадарчай дзейнасці і магічнай практыцы. Сырая асіна вельмі кепска гарыць, дровы з асіны не цаніліся. Затое яе драўніна не гніе; гэта выпрацавала прымхлівае да яе стаўленне, уключэнне ў матэрыялы для магічных дзеянняў, як, напрыклад, забіванне асінавага калка ў магілу нябожчыка, які блукае непрыкаяны па начах, ды інш.
Вонкавая рыса асіны — яе трапяткое лісце — спарадзіла этыялагічны міф на хрысціянскай аснове. Паводле яго, асіна спала, калі на ёй павесіўся Юда, усвядоміўшы сваё жахлівае здрадніцтва. Прачнуўшыся, асіна вельмі спужалася вісельніка, затрэслася ад страху, і з той пары лісце на ёй трапечацца нават без ветру. У фальклоры вогнішча з асінавых дроў — надзейны ачышчальны сродак ад усялякай нечысці.
Таксанамія
Від уваходзіць у род сямейства  парадку.
Людовік дэ Бурбон (герцаг Арлеанскі)
Людовік дэ Бурбон, герцаг Арлеанскі (,  —, абацтва Св. Жэнеўевы, ) быў трэцім у лініі герцагаў Арлеанскіх, якая выводзілася ад Філіпа I, малодшага брата Людовіка XIV.
Адзіны сын рэгента Францыі ў 1715—1723 гг. герцага Філіпа II Арлеанскага і яго жонкі мадэмуазель дэ Блуа, пазашлюбнай дачкі Людовіка XIV і маркізы дэ Мантэспан. У адрозненне ад свайго бацькі, быў глыбока рэлігійны і не цікавіўся палітыкай. У 1721—1730 фармальна быў галоўнакамандуючым пяхотай, затым падаў у адстаўку і заняўся перакладам псалмоў і пасланняў апостала Паўла.
Пётр I спадзяваўся засватаць за яго сваю дачку Елізавету, аднак паслу паведамілі, што прынц «прыняў ужо іншыя абавязацельствы». Яго выбранніцай стала Аўгуста, дачка бадэнскага маркграфа Людвіга Вільгельма. Яна памерла ў маладосці (1704—1726), пакінуўшы адзінага сына — Луі-Філіпа, герцага Шартрскага, які затым стаў наступным герцагам Арлеанскім.
Імем Людовіка названа Арлеанская вуліца (rue d’Orléans) у Рэне.
З жыцця марыянетак
«З жыцця марыянетак» (Aus dem Leben der Marionetten) — мастацкі фільм рэжысёра Інгмара Бергмана 1980 года, зняты ім па ўласным сцэнарыі.
Сюжэт
Гэта незвычайны для Бергмана фільм, створаны ў жанры крымінальна-псіхалагічнай драмы, насычаны эратычнымі сцэнамі і псіхааналітычным зместам. Фільм уяўляе сабой расследаванне забойства і, адначасова, раскрыццё гісторыі хваробы галоўнага героя.
Далейшы ход карціны - рэтраспектыўнае расследаванне псіхалагічных прычын забойства з пункту гледжання розных людзей.
Ігнатаўка (Хоцімскі раён)
Ігна́таўка (, Игнатовка) — былая вёска ў Хоцімскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіла ў склад Бярозкаўскага сельсавета.
Скасавана ў 2010 годзе.
Меню
Меню (le menu) — пералік страў і напояў, якія падаюцца ў кафэ, рэстаране ці бары. У рэстаране меню ўяўляе сабой пералік з ілюстрацыямі прапанаваных страў і напояў.
Меню ва ўстановах грамадскага харчавання ўяўляе сабой спіс страў і напояў. Іншы сэнс слова «меню»: выраблены (гаспадаром дома або поварам) набор страў, прыгатаваных да абеду ці вячэры, якія падаюць да стала ў пэўным парадку.
Рэстаранныя меню звычайна аформлены як каталогі, у якіх прапановы падзеленыя на групы, напрыклад, аперытывы, апетайзеры, супы, салаты, вегетарыянскія стравы, мясныя, рыбныя стравы, дэсерты, напоі і г. д. Часта аддаюць перавагу падыходу, пры якім інфармацыя размяшчаецца ў меню паводле прынятага парадку падачы страў. Ёсць шмат магчымасцяў для варыяцыі, але яны ў вялікай ступені залежаць ад профілю ўстановы, яе статусу і мэтавага сегмента кліентаў. Акрамя спісу страў, меню павінна ўтрымліваць і інфармацыю пра цэны. Часам меню прапануюць фатаграфіі гатовых страў, дадатковую інфармацыю аб інгрэдыентах, грамажэ і энергетычнай каштоўнасці.
Меню можа прадстаўляцца ў розных відах: у выглядзе стэндаў, каталога, брашур, публікацыі ў Інтэрнэце, можа распаўсюджвацца ў форме рэкламы ў спецыялізаваных выданнях і друкаванай рэкламы.
Існуе некалькі тыпаў меню:
Гісторыя
Першыя меню з'яўляюцца прыкладна тысячу гадоў таму, падчас Дынастыі Сун ў Кітаі  — адзіным рэгіёне ў свеце, дзе ўжо існавала папера. У той час гандляры часта збіраліся ў цэнтры горада, і ў іх было мала часу або энергіі на вячэру. З-за вялікай разнастайнасці ў кітайскай кухні розных рэгіёнаў, рэстараны ўжо не маглі задавальняць разнастайным густам, што прывяло да з'яўлення меню.