cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Клятнянскі раён
Клятнянскі раён (Клетнянский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўночным захадзе Бранскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак гарадскога тыпу Клятня.
Геаграфія
Плошча раёна складае 1580 км².
Асноўныя рэкі — Іпуць, Надва (левы прыток р. Іпуці), у якую ўпадаюць Луценка, Задня, Апораць, Драгіна, Быстрая. Таксама цякуць рэчкі — Вароніца (левы прыток р. Іпуці), Дабрыня, Нежароўка, Пасцявіна, Прышчанка, Сварка, Цельча, Чорная.
Гісторыя
Клятнянскі раён быў утвораны ў 1929 годзе на аснове Людзінкаўскай воласці Бежыцкага павета Бранскай губерні і да 1935 года зваўся Людзінкаўскім, бо райцэнтр — цяпер гарадскі пасёлак Клятня — насіў назву Людзінка. З часу стварэння раён уваходзіў у склад Рослаўльскай акругі Заходняй вобласці.
У 1937 годзе была ўтворана Арлоўская вобласць, у якую разам з іншымі раёнамі цяперашняй Бранскай вобласці ўвайшоў і Клятнянскі раён.
Дэмаграфія
Насельніцтва раёна складае 22 тыс. чалавек, у тым ліку ў гарадскіх умовах жывуць каля 13 тыс. Усяго налічваецца 103 населеныя пункты.
Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
Пасля муніцыпальнай рэформы (2005) у раёне налічваецца 1 гарадское і 5 сельскіх паселішчаў:
Мескае паселішча: Сельскія паселішчы:
Мачыноўшчына
Мачыно́ўшчына (, Мочиновщина) — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Хажоўскага сельсавета.
Базіліка Эмілія
Базіліка Эмілія (Basilica Aemilia) — разбураная базіліка на Рымскім форуме.
Базіліка ўяўляла сабой будынак з туфу і траверціну прамавугольнай формы даўжынёй 100 метраў, якое складалася з трох нефаў. Яна была пабудавана ў 179 годзе да н.э. цэнзарамі Маркам Эміліем Лепідам і Маркам Фульвіем Набіліёрам, таму спачатку звалася Basilica Aemilia et Fulvia. Пазней базіліка была пашырана прадстаўнікамі роду Эміліяў — консулам Маркам Эміліем Лепідам у 78 да н.э. і консулам Луцыем Эміліем Лепідам Паўлам каля 50 да н.э. на грошы, атрыманыя ад хабару Гая Юлія Цэзара — і пры імператары Аўгусце. У базілікі з'явіўся другі паверх, ступені вялі да тэрасы над порцікамі. На тэрасе знаходзілася трыбуна, звернутая да форума. Уся базіліка была ўпрыгожана мармурам, падлога базілікі таксама атрымала пакрыццё з белага і паліхромнага мармуру.
Магчыма, будынак базілікі служыла рынкам, будынкам суда ці месцам правядзення грамадзянскіх сходаў. У паўднёвай частцы будынка знаходзіліся крамы, сярод калон размяшчаліся сталы мянял. Пры пажары 410 года базіліка цалкам згарэла (меркаванні археолагаў грунтуюцца на манетах 410—411 гадоў, знойдзеных у пласце, які застаўся пасле пажару). Вялікая зала больш не была адноўлены, аднак, карчмы і порцікі былі нанова адбудаваны ў 418—420 гадах прэфектам горада.
Першыя даследаванні на месцы руін пачаліся ў 1899 годзе пад кіраўніцтвам Джакама Боні. У 30-х гадах XX стагоддзя базіліка была раскапана і часткова адрэстаўравана.
Вясталкі
Вясталкі (virgo vestalis) — у Старажытным Рыме жрыцы багіні Весты, якія падтрымлівалі вечны агонь у яе храме.
Свяшчэнная дарога
Свяшчэнная дарога (via Sacra) — галоўная дарога Рымскага форума, якая злучала Палацінскі ўзгорак з Капітоліем.
Via Sacra — свяшчэнны шлях. Гэтак жа крыжакі звалі дарогу ў Іерусалім.
Нарэштар
Нарэштар (Նարեշտար), Нарынчлар (Narınclar) — сяло ў Мартакерцкім раёне Нагорна-Карабахскай Рэспублікі.
Мойсічы
Мо́йсічы (, Мойсичи) — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Хажоўскага сельсавета.
Дака
Да́ка (ঢাকা) — сталіца і найбуйнейшы горад Бангладэш. Размешчаны ў дэльце Ганга, на левым беразе Бурыганга. Дака была сталіцай Бенгаліі ў 1608—1717 гадах, сталіца Бангладэш з 1971 года. Насельніцтва горада — 11 872 119 жыхароў (2011).
Заснаваны ў VII стагоддзі. Назва горада паходзіць па адной версіі, ад імя індуісцкай багіні ўрадлівасці Дургі, па іншай, ад назвы трапічнага дрэва, якое дае каштоўную смалу.
Дака размешчана на беразе ракі Бурхі-Ганга, каля зліцця рэк Падмы і Мегхны. З'яўляецца рачным портам у дэльце Ганга і Брахмапутры, а таксама цэнтрам воднага турызму.
Гісторыя
Узнікненне паселішча на тэрыторыі, якую цяпер займае Дака, адносіцца да VII стагоддзя. Тэрыторыя горада знаходзілася пад уладай будыйскага царства Камарупа і імперыі Пала, перш чым перайшла пад кантроль індуісцкай дынастыі Сена ў IX стагоддзі. Назва горада, магчыма, з'явілася ў выніку заснавання храма багіні Дхакешвары царом Балал Сенай у XII стагоддзі. Дака і яе наваколлі ў гэты перыяд вызначаліся як Бенгала. Сам горад складаўся з некалькіх рынкаў, такіх як кірмаш Лакшмі, кірмаш Шанкхары, Кумартулі і інш. Пасля дынастыі Сена ў Дацы паслядоўна кіравалі цюркскія і пуштунскія губернатары Дэлійскага султаната, перш чым яна ўвайшла ў Імперыю Вялікіх Маголаў у 1608 годзе. Развіццё паселішча, у тым ліку за кошт павелічэння жыллёвага будаўніцтва, прывяло да значнага росту насельніцтва, у выніку чаго горад быў абвешчаны сталіцай (раджмахал) Бенгаліі ў перыяд кіравання Вялікіх Маголаў у 1608 годзе. Магольскі субадар Іслам-хан быў першым кіраўніком горада. Хан даў імя гораду «Джахангір Нагар» (জাহাঙ্গীর নগর;Горад Джахангіра) у гонар імператара Вялікіх Маголаў Джахангіра, аднак гэта імя было прыбрана з назвы неўзабаве пасля смерці Джахангіра. Асноўнае павелічэнне горада мела месца падчас кіравання Шайста-хана. Горад меў плошчу 19 на 13 кіламетраў (12 на 8 міль), з насельніцтвам каля аднаго мільёна чалавек.
Брытанская Ост-Індская кампанія ў 1765 годзе атрымала права збіраць падаткі (права дзівані), а ў 1793 годзе ўзяла на сябе кіраванне горадам, калі бенгальскія навабы былі вымушаны адмовіцца ад сваёй улады над Бенгаліяй, Біхарам і Арысай. Такім чынам, горад перайшоў пад поўны брытанскі кантроль. Насельніцтва горада рэзка скарацілася ў гэты перыяд, у той час як размешчаная побач Калькута развівалася. Неўзабаве Дака таксама стала развівацца. Сучасная сістэма водазабеспячэння была ўведзена ў эксплуатацыю ў 1874 годзе, а электразабеспячэнне з'явілася ў 1878 годзе. Побач з горадам з'явіўся кантонмент Дака, які служыў ваеннай базай для брытанскіх і бенгальскіх салдатаў.
У 1905 годзе ў выніку няўдалага першага падзелу Бенгаліі Дака была абвешчана сталіцай зноў створанай дзяржавы Усходняя Бенгалія, але ўжо ў 1911 годзе Бенгалія зноў аб'ядналася. У 1947 годзе пасля падзелу Брытанскай Індыі Дкка стала сталіцай Усходняга Пакістана. Пасля гэтага паміж абшчынамі горада сталі адбывацца сутыкненні. Большая частка індускага насельніцтва горада адправілася ў Індыю, у той час як у Даку прыехала мноства мусульман. У горадзе, які з'яўляўся цэнтрам рэгіянальнай палітыкі пачасціліся забастоўкі і акты гвалту. Прызнанне урду адзінай афіцыйнай мовай Пакістана прывяло да маштабных акцый пратэсту. У выніку прыгнечання дэманстрацыі ў падтрымку бенгальскай мовы паліцыяй было застрэлена некалькі студэнтаў. На працягу 1950-х і 1960-х гадоў, Дака заставалася цэнтрам палітычнай дзейнасці, узмацняліся патрабаванні аўтаноміі для бенгальскага насельніцтва.
У 1970 годзе разбуральны цыклон Бхола паразіў большую частку рэгіёна, у выніку чаго загінулі каля паўмільёна чалавек. Больш паловы горада было затоплена. З-за недастатковых высілкаў улад, накіраваных на праўхіленне наступстваў цыклона, а таксама праз этнічную дыскрымінацыю грамадская незадаволенасць стала ўзрастаць. 7 сакавіка 1971 года бенгладэшскі палітык Муджыбур Рахман арганізаваў нацыяналістычны мітынг на іпадроме Рамна. У выніку 26 сакавіка была абвешчана незалежнасць Бангладэш. У адказ на гэта пакістанская армія пачала ваенную аперацыю па ўсталяванні кантролю над Усходнім Пакістанам, у выніку чаго было забіта мноства мірных бангладэшцаў. У канфлікт умяшалася Індыя і 16 снежня ў выніку пасля яе перамогі ў вайне Бангладэш здабыў незалежнасць. У Дацы, якая стала сталіцай краіны, пачаўся значны рост насельніцтва, туды пераязджалі шматлікія рабочыя з сельскай мясцовасці. Рост гандлю і прамысловасці, а таксама насельніцтва горада стварыла дадатковыя праблемы для інфраструктуры і сферы паслуг. За пашырэннем межаў горада рушыў услед будаўнічы бум.
Клімат
Дака з'яўляецца горадам з гарачым, душным і вільготным трапічным кліматам. Па класіфікацыі Дака мае трапічны вільготны і сухі клімат. Праз горад праходзяць мусоны. Сярэднгегадавая тэмпература 28 °С і вагаецца ад 20 °C у студзені і да 32 °C у маі. Амаль 80 % сярэднегадовай колькасці ападкаў ад 1854 мм выпадаюць у перыяд з мая па верасень. Павелічэнне забруджвання паветра і вады, якія вынікаюць з аўтамабільных коркаў і прамысловых выкідаў - гэта сур'ёзная праблема, якае ўплывае на грамадскае здароўе і якасць жыцця ў горадзе. Водныя аб'екты і балоты вакол Дакі могуць быць знішчаны, паколькі на іх месцы будуюць шматпавярховыя дамы і іншыя аб'екты нерухомасці. Звязаная з забруджваннем навакольнага асяроддзя, эрозія натуральных месцаў рассялення пагражае знішчыць большую частку рэгіянальнай біяфаўны.
Насельніцтва
Насельніцтва горада ў яго адміністрацыйных межах складае каля 7 млн чалавек, насельніцтва разрослай агламерацыі — каля 12,8 млн чалавек (на 2008 год). Штогадовы рост насельніцтва — каля 4,2 % (адзін з самых высокіх паказчыкаў сярод гарадоў Азіі), тлумачыцца велізарным прытокам мігрантаў з сельскіх раёнаў краіны. Паводле даных часопіса Far Eastern Economic Review, да 2025 годзе насельніцтва горада можа дасягнуць 25 млн чалавек.
Узровень пісьменнасці насельніцтва — 68,3 %. Каля 90 % вызнаюць іслам, другі па распаўсюджанасці — індуізм (9 %). 1 % прыпадае на хрысціян і будыстаў, доля якіх прыкладна роўная. Абсалютная большасць насельніцтва гаворыць на бенгальскай мове, з прычыны мігрантаў з усіх канцоў Бангладэш, бенгальская мова тут з вялікімі рэгіянальнымі варыяцыямі, уключаючы сіялхецкі і чытагонгскі дыялекты. У сферы бізнесу распаўсюджана англійская мова, маецца досыць вялікая дыяспара, якая размаўляе на урду (па афіцыйных дадзеных каля 40 тыс. чалавек, насамрэч, хутчэй за ўсё больш).
Kryvakryž
«Kryvakryž» (таксама Крывакрыж) — крыўскі неафолк-праект Алеся Мікуса.
Дака
Эканоміка
У горадзе размешчана большая частка прамысловасці краіны, прадстаўленая вытворчасцю джутавага валакна, баваўнянай, металаапрацоўчай, харчовы і іншымі галінамі. Маецца вытворчасць мусліну. Рэгіён, у якім размешчана Дака, спецыялізуецца на гадоўлі джуту і рысу.
Kryvakryž
Гісторыя
Дэбютны выступ адбыўся 6 красавіка 2008 года на фестывалі «Crivia Aeterna» у Мінску. Першы альбом выйшаў на музычным лэйбле «Crivia Records» у сакавіку 2009 года пад назвай «Malitvy vainy» (Малітвы вайны). Перад гэтым у 2008 годзе ў Літве ўбачыў свет дыск з лірычнымі кампазіцыямі «У каралеўскіх далонях», палову песень якога створаны Крывакрыжам. У 2014 годзе выпушчаны другі альбом (часам альбом пазначаецца як аўтарскі альбом Алеся Мікуса) «Рамантыка». Песні з гэтага альбома напісаны на словы Янкі Купалы, Тодара Кляшторнага і Уладзіміра Дубоўкі. Фактычна праект скончыў сваё існаванне пасля выпуску «Рамантыкі», бо потым пад гэтай назвай выступаў не было ды навінаў пра «Крывакрыж» няма.
Дака
Эканоміка
Па даных на 2009 год ВУП Дакі склаў 85 млрд долараў ЗША, штогадовы рост ВУП складае 6,2 %. Сярэдні прыбытак на душу насельніцтва складае 1350 долараў у год. Тым не менш, каля 34 % гаспадарак пражываюць за мяжой беднаты, значная частка выжывае на 5 долараў на дзень. Узровень беспрацоўя застаецца высокім — каля 19 %.
Неркін-Аратаг
Неркін Аратаг (Ներքին Հոռաթադ), Ашагі Аратаг (Aşağı Oratağ) — сяло ў Мартакерцкім раёне Нагорна-Карабахскай Рэспублікі.
Дака
Транспарт
Важнай часткай грамадскага транспарта Дакі з'яўляюцца веларыкшы і матарыкшы, штодня на працу выходзіць каля 400 тыс. рыкшаў. Тым не менш, толькі каля 85 тыс. рыкшаў маюць ліцэнзію на гэты від дзейнасці. Веларыкшы забаронены ў многіх частках горада, бо служаць прычынай моцных дарожных затораў. Аўтобусны парк абслугоўваецца дзяржаўнай кампаніяй Bangladesh Road Transport Corporation (BRTC), а таксама прыватнымі аператарамі.
Дака — важны транспартны вузел, які злучае многія часткі краіны і суседнія рэгіёны Індыі. Порт Дакі — адзін з найбуйнейшых рачных портаў у свеце, злучае горад з унутранымі абласцямі краіны ўздоўж ракі Бурыганга і іншых рукавоў дэльты Ганга.
Аэрапорт Дакі (Shahjalal International Airport) — самы буйны і самы загружаны ў краіне, размешчаны ў 15 км ад цэнтра горада. На гэты аэрапорт прыпадае да 52 % усіх міжнародных і ўнутраных рэйсаў Бангладэш.
Адукацыя
У Дацы размешчана 52 універсітэта, найстарэйшы з іх — Dhaka College, які таксама з'яўляецца адной з найстарэйшых навучальных устаноў Брытанскай Індыі, быў заснаваны ў 1840 годзе. Тут размешчаны найбуйнейшы ўніверсітэт Бангладэш — Універсітэт Дакі, дзе навучаюцца больш 30 тыс. студэнтаў. Іншыя важныя выбітныя навучальныя ўстановы Дакі ўключаюць: Jahangirnagar University, Bangladesh University of Engineering and Technology (BUET), The Dhaka Medical College, Sir Salimullah Medical College і інш.
Медыя
У Дацы выдаюцца найбуйнейшыя і найстарэйшыя газеты краіны, сярод іх: Daily Ittefaq, Daily Azad, Manabzamin, Daily Janakantha, Daily Prothom Alo, Amar Deshі інш. Асноўныя англамоўныя газеты ўключаюць The Daily Star, The Independent, New Age і The Financial Express.
У Дацы размешчана штаб-кватэра бангладэшскага дзяржаўнага тэлебачання BTV. Прыватныя каналы, якія базуюцца ў горадзе, ўключаюць Bangla Vision, RTV, ATN Bangla, Channel I, NTV, Ekushey Television, Banglavision. Дзяржаўная радыёстанцыя Bangladesh Betar і такія прыватныя радыёстанцыі як Radio Foorti, Radio Today, Radio Amar і іншыя таксама маюць свае штаб-кватэры ў Дацы.
Спорт
Крыкет і футбол — самыя папулярныя віды спорту. У моладзевых камандах гуляюць выхаванцы школ, каледжаў і прыватныя асобы. Mohammedan Sporting Club і Abahani Krira Chakra з'яўляюцца двума з самых вядомых футбольных каманд, якія падтрымліваюць жорсткую канкурэнтную барацьбу.
Дака праводзіла першы афіцыйны турнір па крыкеце, падчас якога Пакістан ў 1954 годзе гуляў супраць Індыі. Нацыянальны стадыён Bangabandhu National Stadium раней быў галоўным стадыёнам Індыі для ўнутраных і міжнародных спаборніцтваў па крыкеце, але цяпер на ім праводзяцца выключна футбольныя матчы. У 2011 ў Індыі, Шры—Ланцы і Бангладэш быў праведзены X Чэмпіянат свету па крыкеце (14 краін-удзельніц, золата дасталася камандзе Індыі), шэсць матчаў якога было згуляна ў Дацы і два — у Чытагонгу (другім па велічыні (4 мільёны жыхароў) горадзе Бангладэш). У Дацы знаходзіцца бангладэшскі Спартыўны савет, які адказвае за садзейнічанне ў правядзенні спартыўных мерапрыемстваў па ўсёй краіне. Дака таксама мае стадыёны, якія ў асноўным выкарыстоўваецца для ўнутраных спаборніцтваў — такія, як Sher — e — Bangla Mirpur Stadium (у Mirpur) і Dhanmondi Cricket Stadium а таксама Outer Stadium Ground. Універсітэт Дакі праводзіць мноства турніраў паміж ВНУ горада.
Маалік Уэйнс
Маалік Уэйнс (нар., Філадэльфія, ЗША) — амерыканскі баскетбаліст. Выступаў за нацыянальную зборную Беларусі.
Кар’ера
У Філадэльфіі пачаў сваю баскетбольную кар’еру ў рымска-каталіцкай старэйшай школе. Потым былі 3 гады ва ўніверсітэце Віланова, дзе да другога сезона Маалік замацаваўся ў стартавай пяцёрцы.
Пасля ўніверсітэту не быў задрафтаваны клубамі НБА, аднак, здолеў прабіцца туды, прадэманстраваўшы свае навыкі ў летніх кэмпах. У сезоне 2012-13 падпісвае котракт з «Philadelphia 76ers» і ў студзені пераходзіць у «Rio Grande Valley Vipers» (D-ліга), а ў сакавіку вяртаецца ў НБА ў склад «Los Angeles Clippers». Там пачынае новы сезон, але праводзіць толькі 2 гульні і вяртаецца ў «Rio Grande Valley Vipers».
Сезон 2016/17 рызыгрываючы праводзіць у італьянскім «Varese», які выступае ў серыі А. Потым пераязджае ў Краснаярск, каб бараніць колеры мясцовага «Енісея». Але ў лістападзе 2016 ізноў змяняе клуб і краіну і перабіраецца ў Ізраіль, каб гуляць за «Maccabi Rishon LeZion».
Міжсезонне гулец праводзіць у летнім кэмпу «Washington Wizards», што дазваляе яму практычна падпісаць кантракт з «Dallas Mavericks», але не правядучы ніводнай гульні адпраўляецца ў «Joventut Badalona».
Сезон 2018 правёў у італьянскім «Universo Treviso Basket», дзе адзначыўся 11.5 ачкамі, 1.8 падборамі і 3.5 асістамі ў сярэднім за гульню.
У жніўне 2019 года падпісаў кантракт з баскетбольным клубам «Цмокі-Мінск».
Рагнедзіна
Рагне́дзіна (Рогнедино) — пасёлак гарадскога тыпу ў Бранскай вобласці Расіі, на рацэ Габ’і. Адміністрацыйны цэнтр Рагнедзінскага раёна. Насельніцтва на 2015 год — 2980 чалавек.
Знаходзіцца за 96 км на паўночны захад ад Бранска, за 15 км ад чыгуначнай станцыі Дубраўка.
Гісторыя
Згодна з паданнем паселішча заснавала ў 985 годзе Рагнеда — дачка полацкага князя Рагвалода, адсюль і найменне.
Упершыню згадваецца ў летапісах пад 1167 годам у сувязі са смерцю вялікага князя кіеўскага Расціслава Мсціславіча, назва дадзена па імі яго сястры, княгіні Рагнеды Мсціслаўны.
У XVIII стагоддзі на абшарніцкіх землях пачалі сяліцца гандляры, у мястэчку была пабудавана царква. У XIX стагоддзі сяло ў Рослаўскім павеце Смаленскай губерні, вядомае сваімі кірмашамі.
Эканоміка
У Рагнедзіне працуе льнозавод.
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Лахва)
Гісторыя
Знаходзіцца непадалёк ад цэнтра вёскі, каля р. Смердзь. Пабудавана ў 1889 г. з цэглы на месцы фундаванага князем Радзівілам касцёла 17 ст.
Архітэктура
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Планіровачна развіта па падоўжнай восі. Галоўнае месца займае кубападобны асноўны 5-купальны аб'ём, да якога з усходу далучаецца паўкруглая апсіда з 2 бакавымі рызніцамі, з заходу — невялікі бабінец і масіўная званіца. Аб'ёмна-прасторавая кампазіцыя створана на кантрасце высокай чатырох'яруснай (2 васьмерыкі на 2 чацверыках) шатровай званіцы і ніжэйшых храмавых аб'ёмаў. Апрацоўка фасадаў багатая — высокія двух'ярусныя карнізы, прафіляваныя паясы, какошнікі, перспектыўныя парталы.
Інтэр’ер
У інтэр'еры знаходзяцца абразы 17 — 18 ст.: «Іаан Златавуст», «Уваскрасенне — сашэсце ў пекла», «Маці Божая Адзігітрыя», «Спас» (17ст.), драўляная скульптура «Укрыжаванне» 19 ст.
Geely SC7
Geely SC7 Haijing (海景) — седан кітайскай кампаніі Geely. На ўнутраным рынку Кітая прадаваўся пад суббрэндам Englon, на рынках Украіны і краін Паўднёвай Амерыкі (Чылі ) — як Geely SL.
Упершыню быў паказаны на Шанхайскім аўтасалоне ў красавіку 2009 года. За час выпуску былі праведзеныя два рэстайлінгі: у 2014 і 2015 годзе.
Экстэр'ер
Габарытная даўжыня аўтамабіля складае 4682 мм, шырыня — 1739 мм, вышыня — 1485 мм, колавая база — 2602 мм.
У 2014 годзе быў праведзены рэстайлінг, у выніку чаго пярэдняя частка атрымала падабенства да мадэляў Б'юік. Галоўнае адрозненне — новая рашотка з вертыкальнымі прутамі і новыя фары. Замест супрацьтуманных ліхтароў у бамперы з'явіліся святлодыёдныя хадавыя агні. Змяніліся карпусы вонкавых люстэркаў. Ззаду практычна ўсё засталося па-ранейшаму: і оптыка, і дызайн увогуле. Па вуглах задняга бампера з'явіліся дэкаратыўныя элементы імітуючыя накладкі на патрубкі выхлапной сістэмы. Хадавая частка і асноўныя агрэгаты не змяніліся.
У 2015 годзе адбылося другое абнаўленне: новы бампер, новая пярэдняя оптыка і рашотка радыятара, якая захавала вертыкальны дызайн, але стала больш выпуклай.
Інтэр'ер
Салон — пяцімесны. Дызайн пярэдняй панэлі мае падабенства да панэлі Toyota Corolla дзявятага пакалення. Руль рэгулюецца па вуглу нахілу, рэгуліроўка вышыні сядзення кіроўцы адсутнічае. Спінка задняга сядзення адкідваецца, трансфармуючы багажнік для перавозкі доўгіх рэчаў. Аб'ём багажніка — 560 літраў.
На рэстайлінгавых SC7 2014 года ў інтэр'еры з'явілася новая панэль прыбораў і цэнтральная кансоль са срэбранай акантоўкай паветраводаў, блока кліматызацыі і мультымедыйнай сістэмы.
Рухавікі
Для беларускага рынку прапаноўваўся толькі адзін бензінавы рухавік аб'ёмам 1,8 літра і магутнасцю 127 к.с. пры 6200 аб/хв; максімальны круцільны момант — 162 Н·м пры 4250 аб/хв. Па канструкцыі ён блізкі да таётаўскага рухавіка 1ZZ-FE: мае падобную поршневую, ГБЦ, рэгуліроўку зазораў клапанаў, але са спрошчанай сістэмай падачы паліва і ўпырску. Мае два размеркавальныя валы, ланцужны прывад ГРМ і сістэму змены фаз газаразмеркавання.
Шасі
Прывад — пярэдні. Пярэдняя падвеска — тыпу McPherson, ззаду — паўзалежная тарсіённая бэлька. Пярэдняя каляіна — 1492 мм, задняя — 1472 мм. Дарожны прасвет — 160 мм. Тармазы — спераду і ззаду дыскавыя вентыляваныя, абсталёўваюцца ABS. Рулявое кіраванне — рэйкавае, абсталяванае гідраўзмацняльнікам.
Каробка перадач — механічная, пяціступеньчатая. Пасля набыцця аўстралійскага вытворцы трансмісій, Джылі атрымала магчымасць усталявання аўтаматычных каробак перадач DSI на свае мадэлі. У верасні 2012 года на аўташоу ў Цзінані быў паказаны SC7 з аўтаматам. Шасціступеньчатая аўтаматычная каробка перадач прапаноўвалася для машын з рухавіком 1,8 л магутнасцю 133 к.с.
Абсталяванне
На беларускім рынку Geely SC7 прапаноўвалася ў дзвюх камплектацыях. У базавую версію GS уваходзілі кандыцыянер, гідраўзмацняльнік руля, пярэднія і заднія электрашклапад'ёмнікі, вонкавыя люстэркі з электрарэгуліроўкай і абаграваннем, рэгуляванне руля па вуглу нахілу, цэнтральны замок з кіраваннем з ключа, аўдыёсістэма CD/MP3/USB, франтальныя падушкі бяспекі для кіроўцы і пярэдняга пасажыра, ABS+EBD, імабілайзер і сігналізацыя. Камплектацыя GS+ адрознівалася толькі наяўнасцю клімат-кантроля замест кандыцыянера.
Зборка ў Беларусі
На заводзе «Аўтагідраўзмацняльнік» у Барысаве ажыццяўлялася SKD-зборка аўтамабіляў Geely SC7. Машынакамплекты пастаўляліся праз літоўскі порт у Клайпедзе: кузаў на шасі з крэсламі, рулём, панэллю, без колаў і хадавой часткі. Рухавік паступаў на завод са знятым навясным абсталяваннем.
Першыя аўтамабілі ў тэставым рэжыме былі сабраныя ў першай палове 2012 года. Таварныя аўтамабілі выйшлі на рынак у 2013 годзе. Адначасова пачаліся пастаўкі ў дзяржаўныя ўстановы: МНС і ДАІ. Пазней аўтамабілі сталі атрымліваць Дэпартамент аховы, Міністэрства абароны, Дзяржпагранкамітэт, Транспартная інспекцыя і інш. Закупалі аўтамабілі таксама службы таксі. У 2014 годзе ў Беларусь сталі паступаць машынакамплекты для зборкі рэстайлінгавай версіі SC7.
На беларускім рынку Geely SC7 прапаноўвалася толькі з 1,8-літровым бензінавым рухавіком і механічнай каробкай перадач.
«Першы беларускі электрамабіль»
Усталяванне новай сілавой устаноўкі зроблена пры мінімальных зменах канструкцыі базавага аўтамабіля. З машыны быў дэмантаваны бензінавы рухавік з усімі агрэгатамі, уключаючы каробку перадач, выхлапную сістэму і бензабак. Пад капотам быў усталяваны сінхронны матор-рэдуктар, інвертар і кантролер. Магутнасць электрарухавіка складае 60 кВт (80 к.с.), круцільны момант электрапрывада — да 2600 Н·м. Для ахаладжэння пакінуты стандартны радыятар. Захавалася ўся бартавая электроніка — яе сілкаванне ажыццяўляецца ад акумулятара. Для сілкавання вакуумнага ўзмацняльніка тармазоў усталявана спецыяльная вакуумная помпа і рэсівер. Батарэя — літый-іонная, размешчана ў багажніку. Пастаўшчык — "Энер зэт" (Санкт-Пецярбург, Расія). Над батарэяй усталявана зарадная прылада. Раздым для зарадкі выведзены ў люк бензабака.
Тэхнічныя характарыстыкі: ёмістасць батарэі — 32 А·г; ёмістасць суперкандэнсатара — 650 Вт·г; прабег на поўным зарадзе — 150 км; зарадка каля 3-4 гадзін ад 380 вольт альбо каля 6 гадзін ад 220 вольт; максімальная хуткасць — 110 км/г.
Машына выкарыстоўвалася НАН у якасці хадавой лабараторыі для адпрацоўкі тэхналогій. У далейшым электракар быў мадэрнізаваны. Батарэю перанеслі з багажніка пад днішча, яе ёмістасць павялічылася ўдвая. На электроннае кіраванне былі пераведзеныя тармазная сістэма, рулявое кіраванне, панэль прыбораў і інш.
Аляксей Юр’евіч Мусорын
Аляксей Юр’евіч Мусорын (Алексей Юрьевич Мусорин; нар. ) — рускі мовазнавец. Кандыдат філалагічных навук (2006).
Навуковая дзейнасць
Кола навуковых інтарэсаў — гісторыя славянскіх моў, агульнае мовазнаўства, гісторыя пісьменнасці.
Аўтар больш за 30 друкаваных прац, у тым ліку манаграфіі «Основы науки о языке».
Pragnavit
У 1997—1998 гг. на музычным лэйбле Possession Productions былі выдадзеныя два альбомы на аўдыёкасетах. У 2000 годзе дзейнасць праекта перапынілася, але ў 2006 удзельнікі зноў адрадзілі яго, выдаўшы на музычным лэйбле Crivia Records CD-альбом Svietacjam, які адрозніваўся ад двух папярэдніх багатым выкарыстаннем жывых народных інструментаў (дуда, сурма, калюка, хмара, акарына, дрымба ды інш.), высокім узроўнем запісу.
Мікаэла дэ ла Кур
Мікаэла дэ ла Кур (Michaëla de la Cour; нар. 16 жніўня 1961, Хельсінгбарг, Швецыя) — шведская спявачка, дызайнер, актрыса і мадэль.
Біяграфія
Нарадзілася ў Швецыі ў сям'і французскіх эмігрантаў. Адмовіўшыся ад паступлення ва ўніверсітэт, стала працаваць метрдатэлем, а пазней - настаўніцай у музычным каледжы Адольфа Фрэдрыка. У 1988 годзе Мікаэла пераехала ў Нью-Ёрк, куды раней перабраўся яе бацька. У ЗША яна вучылася ў "Інстытуце тэатра і кіно Лі Страсберга" ў Лос-Анджэлесе. Праз некаторы час яна вярнулася ў Швецыю, дзе пачала працаваць ў мадэльным агенцтве.
У 1997 годзе дэ ла Кур аднавіла акцёрскую дзейнасць з тэатральнай пастаноўцы "Solskenspojkarna» («The Sunshine Boys"), а летам яна запісала свой дэбютны сінгл "Rumours And Lies".
У маі 1998 года Мікаэла знялася ў шведскай дакументальнай тэледраме аб забруджванні навакольнага асяроддзя, а потым адкрыла сваё юрыдычнае анлайн-агенцтва.
У 1999 годзе дэ ла Кур зноў з'ехала ў ЗША, дзе працягнула кар'еру мадэлі і актрысы.
Мікаэла дэ ла Кур атрымала тытул «Місіс Швецыя» і ўяўляла сваю краіну ў фінале конкурсу «Місіс свету».
Ізюмскі шлях
Ізюмскі шлях — адзін з галоўных шляхоў, якімі карысталіся крымскія татары для набегаў на Русь у XVI—XVIII стст. Пачынаўся ля вярхоўяў ракі Ораш (левы прыток Дняпра), дзе аддзяляўся ад Мураўскага шляха, перасякаў па Ізюмскую броду Северскі Данец і ў міжрэччы вярхоўяў рэк Псёл, Ворсклы, Северскага Данца і Аскола ізноў зліваўся з Мураўским шляхам. Пазней быў заваяваны рускімі войскамі і страціў сваё ваеннае значэнне.
Урад Славацкай Рэспублікі (1939)
Урад Славацкай Рэспублікі з 14 сакавіка 1939 года да 27 кастрычніка 1939 года (да прыняцця Канстытуцыі 21 ліпеня 1939 года: урад Славацкай Дзяржавы, неафіцыйна чацвёрты ўрад Ёзафа Ціса (štvrtá vláda Jozefa Tisa) — першы ўрад Славацкай Дзяржавы, які быў ператвораны пасля абрання ЁзАфа Ціса прэзІдэнтам Славакіі.
Іван Пятровіч Галко
Іван Пятровіч Галко (, в. Чамярысы, Брагінскі раён, Гомельская вобласць — ) — беларускі музыкант, педагог. Заслужаны работнік культуры БССР.
Біяграфія
Пасля заканчэння Кіеўскага горнага тэхнікума з 1958 г. па 1962 г. вучыўся ў музычным вучылішчы імя Н. Ф. Сакалоўскага і адначасова працаваў у школах г. Гомеля. Пасля заканчэння вучылішчы — мастацкі кіраўнік у раённым Доме культуры. У 1965—1970 гг. вучыўся ў Ленінградскім інстытуце культуры. На працягу 9 гадоў працаваў выкладчыкам у Гомельскім музычна-педагагічным вучылішчы. З 1976 г. дырэктар Палаца культуры і спорту ВА «Гомельпрамбуд». На працягу 25 гадоў быў кіраўніком народнага хору народнай песні.
Член Беларускага саюза музычных дзеячаў‎ з 1991 года.
Нор-Айгестан
Нор-Айгестан (Նոր Այգեստան) — сяло ў Мартакерцкім раёне Нагорна-Карабахскай Рэспублікі.
Umbilicus urbis
Umbilicus urbis («Пуп горада») — руіны невялікага храма на Рымскім форуме, які сімвалізаваў сабой цэнтр горада і Рымскай імперыі.
Адначасова гэта месца служыла mundus, гэта значыць месцам, дзе адкрываўся ўваход у падземны свет. Збудаванне было пабудавана ў рэспубліканскі перыяд. Тут прыносіліся ахвяры багам. Ад храма некалі ўпрыгожанага мармурам, захаваўся невялікі падмурак.
Эканоміка Грэцыі
Эканоміка Грэцыі з’яўляецца 44-й па велічыні ў свеце з намінальным валавым унутраным прадуктам (ВУП) у $238 мільярдаў у год. Апроч таго, яна займае 53-е месца ў свеце паводле парытэта пакупніцкай здольнасці з $286 мільярдаў у год. Па стане на 2015 год, Грэцыя з’яўляецца 15-й эканомікай з 28-мі краін Еўрапейскага Саюза. Дзяржава займае 38-е і 44-е месцы ў свеце з $18,064 і $26,449 па намінальным ВУП на душу насельніцтва і па парытэце пакупніцкай здольнасці на душу насельніцтва адпаведна.
Грэцыя з’яўляецца развітой краінай з эканомікай, заснаванай на сферы паслуг (82,8 %) і прамысловасці (13,3 %). У 2015 годзе сельскагаспадарчы сектар склаў 3,9 % ад агульнага аб’ёму вытворчасці. Важнымі галінамі прамысловасці з’яўляюцца турызм і суднаходства. З 18 мільёнамі турыстаў у 2013 годзе па наведвальнасці Грэцыя заняла сёмае месца ў Еўрапейскім Саюзе і 16-е месца ў свеце. Гандлёвы флот Грэцыі з’яўляецца самым буйным у свеце з 15 % сусветнага дэдвейта па стане на 2013 год. Павелічэнне попыту на міжнародныя марскія перавозкі паміж Грэцыяй і Азіяй прывяло да беспрэцэдэнтных інвестыцый у суднабудаўнічую прамысловасць.
Краіна таксама з’яўляецца важным вытворцам сельскагаспадарчай прадукцыі ў рамках Еўрапейскага Саюза. Грэцыя мае найбуйнейшую эканоміку на Балканскім паўвостраве і з’яўляецца галоўным рэгіянальным інвестарам. Яна з’яўляецца важным гандлёвым партнёрам Албаніі, Балгарыі, Румыніі, Сербіі і Паўночнай Македоніі. Грэчаская тэлекамунікацыйная кампанія «OTE» стала важным гандлёвым партнёрам у былой Югаславіі і іншых балканскіх краінах.
Грэцыя стала адной з краін-заснавальніц арганізацыі эканамічнага супрацоўніцтва і развіцця (АЭСР) і арганізацыі чарнаморскага эканамічнага супрацоўніцтва (АЧЭС). Краіна далучылася да арганізацыі, якая сёння з’яўляецца Еўрапейскім Саюзам у 1981 годзе, а ў 2001 годзе прыняла еўра ў якасці нацыянальнай валюты, замяніўшы грэчаскую драхму па курсе 340,75 драхмаў за еўра. Апроч таго, Грэцыя з’яўляецца членам Міжнароднага валютнага фонда і Сусветнай гандлёвай арганізацыі.
Дніпро (баскетбольны клуб)
Дніпро — украінскі прафесійны баскетбольны клуб, які базуецца ў аднайменным горадзе Дніпро, Украіна.
Гісторыя
Клуб створаны 12 снежня 2003 года. Аб’яднаў мужчынскую каманду суперлігі, вышэйшай і першай лігі, жаночую каманду «Сталь», а таксама юнацкія каманды. Дэ-факта быў створаны на аснове «Дынама», існаваўшага ў горадзе раней.
Першы сезон у чэмпіянаце пры новым кіраўніцтве каманда завяршыла на 7-м месцы. Потым на працягу некалькіх гадоў балансавала ў сярэдзіне турнірнай табліцы, але не падымалася вышэй 5-га месца.
У 2011 году «Дняпро» выйграў першы трафей — Кубак Суперлігі, але ўжо на наступны сезон адбыўся крызіс.
«Залатая эпоха» каманды пачалася ў 2015 годзе, калі яна стала фіналістам Кубку Украіны і выйграла срэбныя медалі чэмпіянату. У 2018 упершыню выйграла Суперкубак Украіны, а ў 2019 годзе аформіла «залаты дубль» — перамог у Кубку і Суперкубку краіны.
У сезоне 2018 года «Дняпро» упершыню ўзяў ўдзел у Кубку ФІБА-Еўропа.
Грэгары Колбер
Творчасць
Першая выстаўка Грэгары Колбера «Хвалі часу» (Timewaves) адкрылася ў 1992 г. у музеі Элізэ ў Швейцарыі, дзе атрымала шырокія і пахвальныя водгукі крытыкі. На працягу наступных дзесяці гадоў Колбер не выстаўляў сваіх прац, не арганізоўваў публічнага паказу сваіх фільмаў, прысвяціўшы сябе вандраванням у Індыю, Бірму, Шры-Ланку і Егіпет, на Дамініку, у Эфіопію і Кенію, на востраў Тонга, у Намібію і ў Антарктыку, дзе праводзілася кіно- і фотаздыманне адносін і ўзаемадзеяння людзей і жывёл. З 1992 г. Грэгары Колбер арганізаваў больш за 60 такіх экспедыцый, дзе працаваў з больш за 130 відам жывёл. У яго фільмах і на яго фатаздымках — сланы, кіты, лямантыны, святы ібіс, індыйскія жураўлі, каралеўскія арлы, крэчаты, пярэстыя птушкі-насарогі, гепарды, леапарды, афрыканскія дзікія сабакі, каракалы, бабуіны, антылёпы-каны, сурыкаты, гібоны, арангутангі і саланаводныя кракадзілы. У ліку персанажаў яго фільмаў — бірманскія манахі, якая кружацца ў экстатычным танцы дэрвішаў, людзі з племя Сан, з іншых плямёнаў першабытнікаў, якія абітаюць ва ўсіх краёх свету.
«Попел і снег»
У 2002 годзе Колбер прэзентаваў сваю работу «Попел і снег» у Венецыі. У рэцэнзіі, апублікаванай газетай «The Globe and Mail» ад 9 красавіка 2002 года адзначалася: «Колбер адкрыў нашым поглядам «Попел і снег» — выстаўку фатаздымкаў і выяваў, беспрэцэдэнтную па сваім ахопе і маштабе. Выстаўка займае 12 600 квадратных метраў і лічыцца адной з найвялікшых экспазіцый работ аднаго аўтара ў гісторыі Еўропы».
Кніга Вялікаму Чарцяжу
Кніга Вялікаму Чарцяжу — падрабязнае апісанне карты ўсёй тэрыторыі Расіі і суседніх дзяржаў XVI—XVII стагоддзяў, так званага «Вялікага Чарцяжа ўсёй Маскоўскай дзяржаве», складзенаму па ўказанні цара ўсяе Русі Івана Васільевіча пасля 1552 года і перамаляванага з прычыны поўнага зносу каля 1600 года. Першы вядомы поўны збор геаграфічных і этнаграфічных звестак аб Расіі і сумежных дзяржавах. Другая рэдакцыя складзеная ў 1627 годзе ў Разрадным прыказе.
Іван Пятровіч Харламаў
Іван Пятровіч Харламаў (, хутар Фядотава, Пералюбскі раён, Саратаўская вобласць, Расія — 2007) — беларускі мастак, дызайнер.
Біяграфія
Скончыў у 1953 годзе Ленінградскае вышэйшае мастацка-прамысловае вучылішча імя В. І. Мухінай. 3 1953 года працаваў у Мінгарпраекце, з 1957 года галоўны архітэктар НДІ будаўніцтва і архітэктуры, у 1965—1985 выкладаў у Беларускім тэатральна-мастацкім інстытуце.
Член Беларускага саюза мастакоў з 1961 года.
Аляксандр Мікалаевіч Дзеравяшка
Аляксандр Мікалаевіч Дзеравяшка — беларускі дзяржаўны дзеяч і дыпламат. Дзяржаўны саветнік мытнай службы III рангу.
Арка Тыберыя
Арка Тыберыя (Arcus Tiberius), трыўмфальная арка на Рымскім форуме, пабудаваная ў гонар вяртання рымскіх штандараў (Германікам у 15 ці 16 годзе н.э.), страчаных у бітве ў Тэўтабургскім лесе. Арка размяшчалася на тэрыторыі паміж Храмам Сатурна і Базілікай Юлія. Яна была прысвечана Тыберыю, з прычыны таго, што ў імператарскі перыяд толькі імператар мог святкаваць трыумф, таму перамога Германіка была адзначана як трыумф Тыберыя. Вельмі мала вядома пра гэты помнік. Арка згадваецца ў літаратурных крыніцах, яе выява была высечана на рэльефе Трыўмфальнай аркі Канстанціна I. Арка, верагодна, была аднапралётнай (як пазнейшая арка Ціта) з калонамі карынфскага ордара. Падмурак аркі быў знойдзены на форуме, але цяпер яго не відаць.
Свята-Мікалаеўская царква (Лаша)
Свята-Мікалаеўская царква — праваслаўны храм у в. Лаша Гродзенскага раёна. Знаходзіцца ў цэнтры вёскі.
Гісторыя
Пабудавана ў 1862 годзе на бутавым цокалі былога прыходскага храма з дрэва разабранага свіслацкага францысканскага касцёла. Абнесена бутавай агароджай з двух’яруснай брамай-званіцай без вызначанай архітэктурна-стылёвай трактоўкі.
Інтэр’ер
У інтэр'еры 8 драўляных калон дзеляць аб’ём храма на 3 плоскаперакрытыя нефы, цэнтральны з якіх працягнуты ў аднапрастольную алтарную частку, адгароджаную ад малітоўнай залы іканастасам. Хоры аддзелены балюстрадай.
Нор-Айкаджур
Нор-Айкаджур (Նոր Հայկաջուր) — сяло ў Мартакерцкім раёне Нагорна-Карабахскай Рэспублікі.
Нагалаватка
Нагалаватка (Jurinēa) — род раслін сямейства.
Таксанамічную назву род атрымаў у гонар швейцарскага прафесара медыцыны і прыродазнаўца.
Батанічнае апісанне
Шматгадовыя травяністыя расліны ці паўкусты. Лісце простае, суцэльнае, перыстарассечанае або перыстараздзельнае.
Кошыкі шматкветкавыя, рэдка малакветкавыя, гамагамныя, адзінкавыя або сабраны ў агульныя шчыткападобныя або шчыткападобна-мяцёлкавыя суквецці. Абгортка чашападобная, яйкападобная, зваротна-паўшарападобная, шарападобная, кубкавая або цыліндрычная, 3,5—40 мм у дыяметры; лісточкі травяністыя або скурыста-травяністыя, павуціністыя або голыя, чарапіцавыя або радзей роўнадоўгія. Кветаложа плоскае.
Кветкі трубчастыя, абодваполыя, гермафрадытныя, пладучыя. Вяночак бледна-ружовы, крэмавы, ружовы, пурпуровы або цёмна-пурпуровы, правільна ці ледзь коса пяцінадрэзаны, да аснавання звужаны, звычайна залозісты, не апушаны. Ніткі тычынак свабодныя, голыя; пылавікі голыя, злітаваныя, ля аснавання дзідападобныя, са шчацінкападобнымі прыдаткамі ля аснавання; надсувязнікі вузкадзідападобныя. Лычык двухрассечаны, ля аснавання з пучком кароткіх шчацінак, галіны лычыка дугападобна разбежныя; слупок голы.
Плод — зваротнапірамідальная або прадаўгаватая сямянка, чатырохгранная або сціснутая; чубок шматрадны, са шчацінкамі рознай даўжыні.
Распаўсюджанне
Віды роду сустракаюцца ў Паўднёвай, Цэнтральнай і Усходняй Еўропе, ва Усходняй Сібіры, у Пярэдняй, Сярэдняй і Цэнтральнай Азіі.
Віды
Род змяшчае больш за 200 відаў, некаторыя з іх:
Свята-Троіцкая царква (Лебедзева)
Свята-Троіцкая царква — праваслаўны храм у аграгарадку Лебедзева Маладзечанскага раёна Мінскай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры вёскі.
Гісторыя
Пабудавана ў 1869 годзе з цэглы.
Архітэктура
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Будынак крыжовы ў плане, з паўкруглай апсідай і бакавымі прытворамі. У аб'ёмна-прасторавай кампазіцыі дамінуюць двух'ярусная шатровая званіца (васьмярык на чацверыку) і васьмігранны светлавы барабан з купалам над сяродкрыжжам. Фасады члянёны высокімі адзінарнымі і здвоенымі арачнымі аконнымі праёмамі, круглымі люкарнамі, рэльефнымі крыжамі. Тры ўваходныя парталы вылучаны слуповымі ганкамі. У архітэктурным аздабленні выкарыстаны элементы старажытнарускай архітэктуры (кілепадобныя і арачныя броўкі, цыбулепадобныя галоўкі, зубчастыя фрызы і паясы).
Мураўскі шлях
Мураўскі шлях, адзін з галоўных шляхоў нападу крымскіх татараў у XVI-пачатку XVII стагоддзе на Русь. Ішоў ад Перакопа праз Дзікае Поле па водападзелу рэк Ворскла, Северскі Данец і Сейм да Тулы.
Свята-Троіцкая царква (Лебедзева)
Інтэр'ер
У інтэр'еры пануе падкупальная прастора сяродкрыжжа, апсіда і бакавыя прыдзелы адкрываюцца ў малітоўную залу шырокімі арачнымі прасветамі. Падкупальны барабан абапіраецца на сцены пры дапамозе магутных (ад столі і амаль да падлогі) ветразей з выявамі евангелістаў; апсіда перакрыта конхай, размаляванай небасхілам з анёламі. Конхавае перакрыццё выкарыстана і ў бакавых прыдзелах. Фрэскавай размалёўкай пакрыта цыліндрычнае скляпенне прытвора.
Мураўскі шлях
Паводле Кнігі Вялікаму Чарцяжу і дакументаў XVI ст. аб станіцах і вартаўніках, Мураўскі шлях ішоў муравай (адкуль і яго назва), пазбягаючы перапраў праз значныя рэкі, большай часткай па бязлюдным стэпе, акружаны па баках высокай травой. Мураўскі шлях перасякаў адзінаццаць зручных брадоў — Каганскі, Абашкін, Шабелінскі, Ізюмскі, Татарскі і іншыя.
Муравским шляхом карысталіся таксама рускія пасольскія і купецкія караваны, якія карысталіся таксама такімі адгалінаваннямі шляха, як Стары і Новы Пасольскі, Рамаданаўскі, Сагайдакавы і іншыя. На ўсім гэтым працяжэнні было пяць вартавых станіц. Запарожскія казакі, у межах якіх цягнуўся Мураўскі шлях на працягу 200 вёрст, звалі яго «адвечным, бязмежным».
За першыя пяцьдзясят гадоў XVI стагоддзя здзейснена сорак тры набегу. Таму для аховы ад нападаў крымскіх татараў была збудаваная Белгарадская засечная рыса з крэпасцямі — Ліўны (1586), Белгарад (1589), Аскол (1586), Валуйкі (1599) і іншыя. Пасля ўзвядзення гэтых крэпасцяў татары сталі пазбягаць Мураўскага шляха; затое ён зрабіўся галоўным шляхам для казакоў, якія накіраўваліся ў Крым.
Аляксей Васіленя
Аляксей Васіле́ня (, в. Малая Бераставіца, цяпер Бераставіцкі раён, Гродзенская вобласць —, Сідней, Аўстралія) — беларускі грамадскі і вайсковы дзеяч.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і чыноўніка. Вучыўся ў Гродзенскім рэальным вучылішчы. Падчас Першай сусветнай вайны — у эвакуацыі. Скончыў рэжысёрскія курсы ў Новарасійску. Пасля Кастрычніцкага перавароту ваяваў у кавалерыйскім корпусе генерала Дзянікіна. На пачатку 1920-х гадоў — польскі вайсковец, служыў у Вільні ў сапёрных частках. У 1921 годзе вярнуўся на радзіму, працаваў у Беларускім аб’ездным тэатры да моманту яго ліквідацыі польскімі ўладамі. У 1927—1928 гг. сакратар Палескага аддзела Беларускай сялянска-работніцкай грамады. Пазней выконваў абавязкі сакратара беларускага пасольскага клуба «Змаганне».
У часе нямецкай акупацыі — кіраўнік Беларускай народнай самапомачы ў Слоніме, маёр БКА, кіраўнік канцылярыі Галоўнага камандавання БКА, удзельнік Другога Усебеларускага кангрэсу. Сябра Беларускай незалежніцкай партыі, Таварыства беларускай школы, Беларускай каапэрацыі. Улетку 1944 г. выехаў у Германію, жыў у Берліне, займаў пасаду сакратара Прэзідыума Беларускай Цэнтральнай Рады. У лагерах для перамешчаных асобаў рэдагаваў сатырычны часопіс «Смехам па галаве», у Гамбургу разам з Сяргеем Хмарам і Міколам Паньковым выдаваў сатырычны часопіс «Маланка».
З 1949 года жыў у Аўстраліі. Актыўны ўдзельнік жыцця беларускай грамады ў Сіднеі. Адзін з арганізатараў Беларускага аб’яднання ў Новым Паўднёвым Уэльсе, у якім займаў розныя пасады. Шматгадовы распаўсюднік беларускага друку і сталы прадстаўнік газеты «Беларус» у Сіднеі.
Нор-Газанчы
Нор-Газанчы (Նոր Ղազանչի) — сяло ў Мартакерцкім раёне Нагорна-Карабахскай Рэспублікі.
Сэргііўка (Адэская вобласць)
Сэргііўка (Сергіївка) — пасёлак гарадскога тыпу ў Адэскай вобласці Украіны, падпарадкаваны Білгарад-Дністроўскаму гарадскому савету. Размешчаны на беразе Будацкага (Шабалатскага) ліману ў Паўднёвай Бесарабіі. Курорт, у пасёлку знаходзіцца некалькі дзясяткаў санаторыяў, пансіянатаў, баз адпачынку і інш.
Прыказ тайных спраў
Прыказ тайных спраў, адзін з прыказаў у Маскоўскай дзяржаве, створаны каля 1658 царом Аляксеем Міхайлавічам і быў, з аднаго боку, асабістай канцылярыяй Цара, з іншай — установай, у якую перадаваліся справы з іншых прыказаў па ўказе Цара. Яму быў падпарадкаваны Палацавы прыказ. Быў скасаваны пасля смерці Аляксея Міхайлавіча. Некаторымі даследнікамі разглядаецца як першая інстытуцыялізаваная спецслужба ў Расіі. У прыказе засядалі дзяк і каля 10 пад'ячых.
Баяры і думныя людзі не ўваходзілі ў склад прыказа, бо ён быў заснаваны галоўным чынам для назірання за іх дзейнасцю. Пад'ячыя праказа тайных спраў пасылаліся з пасламі ў розныя дзяржавы і на пасольскія з'езды, а таксама разам з ваяводамі на вайну. Яны павінны былі сачыць за дзеяннямі паслоў і ваявод і аб усім паведамляць цару.
У Прыказе тайных спраў праводзіліся следствы па найважнейшых дзяржаўных справах, напрыклад па выпуску фальшывай манеты, справе патрыярха Нікана і інш., разглядалісь гранатнай справы майстры, гранатная справа і заводы. У вядзенні гэтага жа прыказа была любімая царская пацеха — птушкі, крэчаты і ястрабы з адмысловым штатам для іх лоўлі і навучанні, а таксама галубятні, у якіх было больш 100 тысяч галубіных гнёздаў для корму драпежных птушак.
Джаму
Джа́му — горад у Індыі, другі па велічыні горад штата Джаму і Кашмір.
З лістапада па красавік ён з-за спрыяльнага клімату з'яўляецца «зімовай сталіцай» штата; менавіта тут у гэтыя месяцы знаходзіцца мясцовы ўрад, які летам размяшчаецца ў Срынагары. Горад з'яўляецца важным транспартным вузлом, праз яго вядзецца чыгуначнае паведамленне. У ім размешчана мноства індуісцкіх храмаў.
Свята-Мікалаеўская царква (Лебяда)
Свята-Мікалаеўская царква — праваслаўны храм у в. Лебяда Лідскі раён Гродзенскай вобласці.
Гісторыя
Пабудавана каля 1870(99?) г. з цэглы. Была прыпісной да Ражджаства-Багародзіцкай царквы ў в. Голдава.
Архітэктура
Помнік архітэктуры сінадальнага накірунку рэтраспектыўна-рускага стылю. Вырашана па кананічнай чатырохчасткавай падоўжна-восевай кампазіцыі: прытвор-званіца, трапезная, кубападобная малітоўная зала, паўкруглая апсіда. Шацёр васьмерыковага яруса званіцы завершаны макаўкай, шатровы дах малітоўнай залы — цыбулепадобнай галоўкай. Фасады расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі з руставанымі броўкамі, 3 уваходы аформлены кілепадобнымі парталамі.
Інтэр’ер
У інтэр'еры апсіда і прытвор адкрыты ў малітоўную залу шырокімі арачнымі прасветамі, апсіда вылучана драўляным чатырох’ярусным іканастасам.
Трыўмфальная арка Ціта
Трыўмфальная арка Ціта (Arco di Tito) — аднапралётная арка, размешчаная на старажытнай Свяшчэннай дарозе (Via Sacra) на паўднёвым усходзе ад Рымскага форума. Пабудавана Даміцыянам неўзабаве пасля смерці Ціта ў 81 годзе н.э. у памяць пра ўзяцце Іерусаліма ў 70 годзе н.э. Паслужыла мадэллю для шматлікіх трыўмфальных арак Новага часу.
Нор-Карміраван
Нор-Карміраван (Նոր Կարմիրավան), Паправенд (Papravənd) — сяло ў Мартакерцкім раёне Нагорна-Карабахскай Рэспублікі.
Трыўмфальная арка Ціта
Апісанне
Вышыня манумента складае 15,4 м, шырыня 13,5 м, глыбіня пралёта 4,75 м, шырыня пралёта — 5,33 м. Пабудаваны з пентэльского мармуру, які здабываецца ў Атыцы.
Паўкалоны, якімі дэкаравана арка, з'яўляюцца першым вядомым прыкладам кампазітнага ордара. У вуглах каля пралёта аркі высечаны чатыры крылатыя Вікторыі. Унутры пралёта знаходзяцца два барэльефы: шэсце з трафеямі, захопленымі ў Іерусаліме (асабліва вылучаецца менора), і імператар Ціт, які кіруе квадрыгай. Статуя Ціта на квадрызе таксама знаходзілася на вяршыні аркі, аднак да нашых дзён не захавалася. На сафіце знаходзіцца барэльеф з выявай апафеозу (здабыцця боскай сутнасці) імператара.
Рэстаўрацыя
У 1821 годзе пры Папе Піі VII Джузэпэ Валадзье правёў рэстаўрацыю аркі Ціта. Арка ў Сярэднявеччы была ўключана ў крапасную пабудову, прычым значная частка аркі ўжо да гэтага часу была знішчана. Валадзье разабраў познія муры, выявіўшы ўсе рэшткі антычнага перыяду, па якіх яму ўдалося дакладна рэканструяваць першапачатковы выгляд помніка. Гэту рэканструкцыю ён увасобіў у натуры, але пры гэтым для вылучэння сапраўдных частак пабудовы ўсе новыя ўключэнні былі пазначаны двума спосабамі. Па-першае, яны выкананы не з мармуру, як было раней, а з траверціну. Па-другое, рэстаўрацыйным дадаткам нададзены характар некаторага спрашчэння: фусты калон не маюць канелюр, а карнізныя профілі пазбаўлены парэзкі.
Прысвячэнні
«Сенат і грамадзяне Рыма (прысвячаюць або ўзвялі гэту арку) боскаму Ціту Веспасіяну Аўгусту, сыну боскага Веспасіяна»
На іншым боку ад старажытнага прысвячэння Пій VII напісаў новае:
''«Гэты манумент, выдатны з пазіцый як веры, так і мастацтва, атрухлеў з часам. Пій VII, вялікі пантыфік, новымі працамі па старажытных узорах загадаў умацаваць і захаваць яго. У год Свяшчэннага кіравання 24-ы»''
Спіс аб’ектаў PGC (2026001—2027000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2026001—2027000)
Абухаўшчына (Хажоўскі сельсавет)
Абу́хаўшчына (, Обуховщина) — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Хажоўскага сельсавета.
Да 3 жніўня 1954 года вёска ўваходзіла ў склад Дорскага сельсавета Валожынскага раёна. Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Хоўхлаўскага сельсавета.
Джорджтаўн (Кайманавы астравы)
Джорджтаўн (George Town) — горад і сталіца Кайманавых астравоў. Насельніцтва складае 40.957 жыхароў (2022).
Lapis Niger
Ляпіс нігер (Lapis Niger, «Чорны камень») — квадратная паверхня з чорнага мармуру на форуме ў Рыме.
У антычныя крыніцы гавораць, што гэта месца, на якім быў забіты Ромул. Пад плітамі быў знойдзены комплекс раннярымскіх пабудоў, магчыма, прысвечаных Вулкану, сярод якіх былі алтар, падмурак калоны і каменная стэла. Пліта была пастаўлена над пабудовамі ў I стагоддзі да н.э. пры Суле, калі шанаванне Вулкана больш не здзяйснялася на гэтым месцы, і была перанесена за горад.
«Чорны камень» быў адкрыты археолагам Джакама Боні ў 1899 годзе паміж Трыўмфальнай аркай Септымія Севера і Курыяй. Пад каменнымі плітамі была выяўлена стэла з найстаражытнымі захаванымі лацінскімі надпісамі на камені (датуюцца VI стагоддзем да н.э.).
Надпіс
Надпіс на камені мае шэраг характэрных асаблівасцей. З усіх вядомых надпісаў, сімвалы на гэтай пліце па напісанні найбольш блізкія да грэчаскіх, з прычыны таго, што храналагічна гэты перыяд быў бліжэй усяго да таго, калі грэчаскі алфавіт быў запазычаны з італійскіх грэчаскіх калоній (напрыклад, Кумы).