cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гімалаі
Найвышэйшыя вяршыні
Найвышэйшая вяршыня Зямлі знаходзіцца на мяжы Непала і Кітая (Тыбецкі аўтаномны раён). Па-непальску яна завецца — Сагарматха, а па-тыбецку — Боская Маці Зямлі (Джамалунгма). Назву Эверэст гара атрымала ў час першага вымярэння яе вышыні ў сярэдзіне XIX стагоддзя ў гонар Джорджа Эверэста (George Everest, 1790—1866), галоўнага геадэзіста тапаграфічнай службы Брытанскай Індыі. Вяршыня гары знаходзіцца на вышыні 8848 м.
Клімат
Гімалаі аддзяляюць Індыйскую нізіну ад Тыбецкага нагор’я. Паўднёвыя схілы гор знаходзяцца пад уплывам сезонных вятроў — мусонаў. Летам тут выпадаюць багатыя Ападкі — ва ўсходняй частцы да 4 м, у заходняй — да 1 м ападкаў у год. У сваю чаргу, паўночныя схілы знаходзяцца ў сферы дзеяння кантынентальнага клімату, халоднага і сухога.
Высока ў горах маразы летам перавышаюць −25 °C, а зімою тэмпература падае да −40 °C. Тут таксама часта назіраюцца ўраганныя вятры са скорасцю да 150 км/г і рэзкія змены надвор’я.
Ледавікі
Агульная плошча ледавікоў у Гімалаях складае 33 000 км², аб’ём снегу — каля 6 600 км³. Ледавікі знаходзяцца пераважна вакол найбольш значных горных масіваў і самых высокіх вяршынь. Найболей працяглыя ледавікі — Ганготры і Зема (26 км), а таксама Ронгбук, размешчаны на паўночным схіле гары Джамалунгма.
На захадзе Гімалаяў вышыня снегавой лініі складае прыкладна 5000 м на паўднёвых схілах і 5700—5900 м на паўночных. На ўсходзе Гімалаяў снегавая мяжа на паўднёвых схілах знаходзіцца на вышыні 4500—4800 м, а на паўночных — 6100 м. Ледавікі маюць пераважна дэндрытавы (ці гімалайскі) тып, яны спускаюцца на 1300—1600 м ніжэй снегавой лініі.
Расліннасць
У Гімалаях ясна бачна яруснае размеркаванне расліннасці: знізу ўгару змяняюцца тэраі (забагненыя джунглі), вечназялёныя трапічныя, лісцяныя, хвойныя, змяшаныя лясы, альпійскія сенажаці.
Ва ўсходняй частцы да вышыні 1 км схілы пакрыты вільготным і багністым лесам тыпу джунгляў пад назвай тэраі, дзе растуць буланыя дрэвы (Shorea robusta) з каштоўнай драўнінай. Вышэй пачынаецца зона трапічнага лесу з бамбукам, пальмамі і дравяністымі папарацьамі.
Ад вышынь 2 км пераважаюць лісцяныя лясы з дубамі, магноліямі, каштанамі і клёнамі. Вышэй 2,6 км гушчару сустракаюцца хвойныя дрэвы, у тым ліку гімалайскія хвоі і кедры.
Ад 3,5 км да 4 км знаходзіцца ярус рададэндранаў і карлікавых хмызнякоў, а таксама высакагорных імхоў. Вышэй 5 км — ландшафты гляпіяльна-нівальнага пояса.
Жывёльны свет
Жывёльны свет Гімалаяў абумоўлены адрозненнямі ландшафту. Сенажаці пояса Тэраі з’яўляюцца месцам рассялення віду. Сенажаці альпійскага пояса — месца рассялення выміраючага віду. У ніжняй частцы паўднёвага схілу фаўна індыйская. На паўднёвых схілах у трапічнай зоне жывёльны свет найболей разнастайны. У лясах жывуць буйныя сысуны, паўзуны і казуркі. Фаўна высакагор’яў блізкая да тыбецкай. На паўночным боку Гімалаяў сустракаюцца гімалайскія мядзведзі, мускусныя кабаргі і розныя выгляды антылоп, дзікія коні, дзікія козы, дзікія бараны, які, горныя казлы. Пашыраны грызуны.
Ахаваныя прыродныя тэрыторыі
На тэрыторыі Гімалаяў знаходзяцца шматлікія прыродныя ахаваныя тэрыторыі розных дзяржаў, такіх як Індыя, Непал, Бутан.
Нацыянальны парк Сагарматха
Нацыянальны парк Сагарматха знаходзіцца ў Непале, у цэнтральнай частцы Высокіх Гімалаяў. Яго плошча складае 1240 км². Апроч Джамалунгмы, тут знаходзяцца васьмітысячнікі Лхоцзэ і Чо-Айю.
На тэрыторыі нацыянальнага парка водзіцца шмат відаў сысуноў, у тым ліку эндэмікі — снежны барс (ірбіс), чорны гімалайскі мядзведзь, гімалайскі воўк і тыбецкая лісіца. З птушак — гімалайскі каршун, шляхетны арол і арлан.
У 1976 годзе нацыянальны парк Сагарматха ўключаны ў пералік Помнікаў сусветнай культурнай і прыроднай спадчыны, складзенай ЮНЕСКА для захавання прыродных багаццяў і традыцыйнага парадку жыцця народаў Зямлі.
Насельніцтва
Першыя чалавечыя селішчы, выяўленыя ў перадгор’ях Гімалаяў, датуюцца прыкладна 8000 г. да н.э. З поўдня рэгіён засялялі арыйскія народнасці Індастана; з захаду — персідскія і цюркскія народы; з паўночнага ўсходу — тыбетцы. Большасць жыхароў кожнай з буйных далін існавала адносна незалежна адзін ад аднаго, у іх узнікалі розныя дзяржаўныя ўтварэнні, таму насельніцтва многіх раёнаў утварыла замкнёныя этнічныя групы. Шэраг даследчыкаў лічаць найболей непасрэднымі нашчадкамі арыяў, іншыя ж мяркуюць, што гэта нашчадкі воінаў Аляксандра Македонскага, чыё войска ў IV ст. да н.э. дасягнула, наколькі можна меркаваць па крыніцах, якія дайшлі да нас,. На тэрыторыі Гімалаяў жывуць шэрпы, якія дайшлі сюды з Заходняга Тыбета ў XV-XVI стагоддзях, мабыць, пад напорам мацнейшых суседзяў. У XIX стагоддзі Гімалаі сталі зонай уплыву Брытанскай імперыі. Пасля здабыцця Брытанскай Індыяй незалежнасці і яе падзелу на Індыю і Пакістан у 1947 г. пачаўся Кашмірскі канфлікт. Захад і поўнач былога княства Джаму і Кашмір — Гілгіт, Балтыстан аж да хрыбта Каракарум і кітайскай мяжы — апынуліся акупаваны Пакістанам, тым часам як усходнія і паўночна-ўсходнія раёны, што прылягаюць да Тыбета, былі акупаваны КНР.
Большасць насельніцтва паўночных Гімалаяў да цяперашняга часу займаецца натуральным сельскай гаспадаркай. Сталыя селішчы размяшчаюцца, звычайна, у далінах на вышынях да 3800-4000 м пры наяўнасці вады і адносна гарызантальнай паверхні; уся даступная для земляробства тэрыторыя тэрасавана і разбіта на невялікія палі. Апрацоўваюцца ячмень, авёс, бульба, гарох, рэпа, морква і шэраг іншых культур. У найболей спрыяльных раёнах, такіх як Лех і даліна Нары, выспяваюць яблыкі і нават абрыкосы. Разводзяцца таксама куры і скаціна, галоўным чынам, авечкі і козы. У высакагорных і/ці засушлівых раёнах адзіным відам дзейнасці з’яўляецца адгонная жывёлагадоўля. Авечак, коз і якаў можна сустрэць паўсюль аж да самай мяжы снегу. Чыста жывёлагадоўчых паселішчаў нямнога, яны размешчаны толькі ў раёнах з найболей суровым кліматам.
Вялікую ролю ў эканоміцы рэгіёна, асабліва Ладакха, Занскара і наваколля Маналі, гуляе турызм. Шэрпы атрымваюць дадатковы прыбытак, беручы ўдзел у горных экспедыцыях. У нашы дні шэрпы не толькі носчыкі, але і правадыры — раўнапраўныя, вопытныя і добра экіпіраваныя партнёры даследчыкаў Гімалаяў з Еўропы, Амерыкі ці Аўстраліі.
Дарогі
Да сярэдзіны XX стагоддзя адзінымі шляхамі зносін у рэгіёне былі караванныя сцежкі, якія злучалі розныя гімалайскія даліны-дзяржавы адну з адною, а таксама з паўднёвымі і заходнімі раўнінамі, Памірам, Сярэдняй Азіяй, Тыбетам і Кітаем. Такія сцежкі працягваюць іграць заўважную ролю і цяпер, асабліва там, дзе няма аўтамабільных дарог, ці тады, калі яны непраходныя.
Будаванне колавых дарог у рэгіёне пачалося толькі ў сярэдзіне XX стагоддзя з дарогі Шрынагар — Каргіл — Лех. Доўгія гады яна заставалася практычна адзінай. Потым, у 1970-80-я гады, была пабудавана дарога Лех — К'еланг — Маналі, якая перасякае Вялікі Гімалайскі хрыбет і праходзіць цераз некалькі перавалаў вышынёй больш 5000 м. Тады ж былі збудаваны некалькі адгалінаванняў ад гэтай дарогі ўбок кітайскай граніцы і дарогі Каргіл — Падум. Усе гэтыя дарогі адкрываюцца толькі на некалькі месяцаў у годзе, прыкладна з сярэдзіны чэрвеня па сярэдзіну кастрычніка, а ў астатні час перавалы, цераз якія яны пракладзены, завалены снегам. У наш час актыўнае будаванне дарог працягваецца ў Занскары.
Пакаральнікі Гімалаеў
Першым заваяваным гімалайскім васьмітысячнікам стала Анапурна (1950).
Першае ўзыходжанне на Эверэст было здзейснена 29 мая 1953 года шэрпам Тэнцынгам Норгеем і новазеландцам Эдмундам Хілары.
Першай еўрапейскай жанчынай, якая заваявала Эверэст (1978), стала польская альпіністка Ванда Руткевіч (загінула ў 1992 годзе пры пад’ёме на Канчэнджангу).
Гораду-Герою Ленінграду
«Гораду-Герою Ленінграду» — абеліск на плошчы Паўстання ў Санкт-Пецярбургу. Усталяваны 12 красавіка 1985 года, урачыста адкрыты 8 мая 1985 года. Аўтары манумента — архітэктары: У. С. Лук’янаў і А. І. Алымаў. Бронзавыя гарэльефы выкананы калектывам скульптараў — А. С. Чаркіным, В. Д. Свешнікавым, Б. А. Пятровым і А. А. Вінаградавым. Інжынерныя разлікі праводзіліся пад кіраўніцтвам спецыялістаў: В. М. Іванова і Б. Брудна.
Іван Аляксеевіч Язвіцкі
Іван Аляксеевіч Язвіцкі (, Закубянскае, Расійская імперыя —, Уладзімірская вобласць, РСФСР) — протаіерэй, рэктар Мінскай духоўнай семінарыі.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1868 годзе ў сяле Закубянскае (цяпер Маскоўская вобласць) у сям’і святара.
У 1893 годзе скончыў Маскоўскую духоўную акадэмію і быў прызначаны нагляднікам Суздальскай духоўнага вучылішча.
У 1894 годзе прызначаны нагляднікам Уладзімірскай духоўнай семінарыі.
У 1894 годзе прызначаны памочнікам інспектара Калужскай духоўнай семінарыі.
З 1900 года — выкладчык Літургікі, Гамілетыкі і Практычнага кіраўніцтва для пастыраў у Мінскай духоўнай семінарыі.
Праз пэўны час жаніўся і быў пасвечаны ў сан святара.
Быў узведзены ў сан протаіерэя.
Гораду-Герою Ленінграду
Ленінград упершыню названы «горадам-героем» у Загадзе Вярхоўнага Галоўнакамандуючага 1 мая 1945 года. 8 мая 1965 года Прэзідыумам Вярхоўнага Савета СССР зацверджана Палажэнне аб вышэйшай ступені адрознення — званні «Горад-Герой».
Іван Аляксеевіч Язвіцкі
Біяграфія
У 1915 годзе рэдагаваў Мінскія епархіяльныя ведамасці.
Пасля 1917 года быў ігуменам храма святой Марыі Магдаліны ў Мінску.
Памёр у 1936 годзе.
Гімалаі
Пакаральнікі Гімалаеў
Упершыню пакарыць Эверэст зімой (у лютым 1980 года) удалося палякам Кшыштафу Валіцкаму і Лешаку Ціхаму.
На сённяшні дзень на вяршыню Эверэста чалавек падымаўся ўжо каля 1200 разоў. У спісе заваёўнікаў 900 прозвішчаў (некаторыя падымаліся больш аднаго разу). На вяршыні пабывалі 60-гадовы мужчына і 13-гадовы юнак, а ў 1998 годзе — першы інвалід.
У 1956 годзе японец Т. Іманішы і шэрп Г. Норбу ўпершыню пакарылі Манасу.
У 1996 годзе казахстанскі альпініст Анатоль Букрэеў пакарыў адразу 4 васьмітысячнікі: Джамалунгму, Лхоцзэ, Чо-Айю, Шышабангму (загінуў у 1997 годзе пры пад’ёме на Анапурну).
Складанасці ўзыходжання
З прычыны вялікай абсалютнай вышыні раёна над узроўнем мора, практычна ўсе ўзыходжанні прымаюць так званы вышынны характар. Для ўзыходжанняў такога роду да агульных тэхнічных перашкод дадаюцца яшчэ і разрэджанасць паветра. У разрэджаным паветры змяншаецца супраціўляльнасць арганізма, з’яўляюцца праблемы з канцэнтрацыяй увагі, правалы ў памяці і галюцынацыі, можа развіцца ацёк мозга ці лёгкіх (так званая горная хвароба). Вялікая частка альпіністаў (асабліва тыя, хто карыстаецца паслугамі фірм па арганізацыі ўзыходжання) падымаюцца з маленькім (звычайна зробленым з тытану) балончыкам з кіслародам. Вельмі вялікая колькасць смярцей абумоўлена менавіта праблемамі з горнай хваробай ці яе праявамі.
Вышэй 8 км пачынаецца так званая «зона смерці». Яна непрыдатная для жыцця чалавека — арганізм не ў стане аднавіць тут сілы нават пасля сярэдняга расходу энергіі.
Экалогія
Камерцыялізацыя турызма і альпінізма пагражае навакольнаму асяроддзю, асабліва ў раёне турыстычных баз, размешчаных ля падножжа гор. Размах камерцыйных узыходаў на Эверэст (часта з выкарыстаннем тэхнікі) пагражае экасістэме Гімалаяў. Адходы на калісьці чыстых ледавіках засмечваюць ваду, пры тым што палова ўсёй пітной вады на Зямлі паступае з гор.
Змена клімату можа паўплываць на гаючыя ўласцівасці некаторых з раслін, што растуць у Гімалаях.
Культурны ўплыў
У індуізме Гімалаі персаніфікаваны ў асобе бога Хімавата, які згадваецца ў Махабхараце; ён з’яўляецца богам снегу. Гэта бог-бацька Гангі і Сарасваці, а таксама Парваці, якая выйшла замуж за Шыву.
Некаторыя месцы Гімалаяў маюць рэлігійнае значэнне ў індуізме, джайнізме, сікхізме і будызме. Вядомы прыклад — Такцанг-лакханг, дзе, як кажуць, Падмасамбхава заснаваў будыйскі рух Бутана.
У Гімалаях знаходзяцца многія выдатнасці тыбецкіх будыстаў, у тым ліку рэзідэнцыя Далай-ламы. У Тыбеце знаходзіцца больш 3200 манастыроў, а ў тыбецкіх мусульман тут размяшчаюцца мячэці.
Гістарыяграфія
Гістарыягра́фія (ад словаў ιστορία (гісторыя) і γράφω (пісаць): 1) працэс напісання гістарычных твораў; 2) сукупнасць даследаванняў па гісторыі, аб'яднаных агульнымі рысамі: тэматыкай, праблематыкай, паходжаннем і г. д.; 3) навуковая дысцыпліна, якая вывучае развіццё гістарычнай навукі і гістарычнай думкі. Гэта навука, якая вывучае працэс накаплення ведаў аб развіцці чалавечага грамадства і пераўтварэння іх у навуку, характарызуе розныя погляды на гістарычныя з'явы, разглядае працэс удасканалення метадаў гістарычнага даследавання.
Крытэрыяў вызначэння гістарыяграфіі як самастойнай гістарычнай дысцыпліны — пяць:
Этапы развіцця
Спробы асэнсавання развіцця гісторыі як віду дзейнасці ў межах літаратурнай і агульнафіласофскай традыцыі прадпрымаліся ўжо ў антычны час і эпоху Адраджэння (Цыцэрон, Франчэска Патрыцы, Жан Бадэн і інш.). Аднак само паняцце «гістарыяграфія» ужывалася толькі ў межах першага вызначэння. У XVII—XVIII стст. яно паступова выціскае іншыя тэрміны, якія азначалі занятак гісторыяй (аналістыка, летапісанне), а тых, хто займаўся гісторыяй, называлі «гістарыёграфамі». У XVIII—XIX стст. у Францыі, Расіі і Прусіі існавала афіцыйная пасада гістарыёграфа. Першым у Францыі яе атрымаў Вальтэр. У Расіі яна прысвойвалася вядомым вучоным і пісьменнікам (Г. Ф. Мілеру,, М. М. Карамзіну). Пасада давала ім грашовы аклад і доступ у архівы. Такую ж пасаду ў Прусіі займаў і нямецкі гісторык Л. Ранке.
Да пач. XIX ст. з набыццём гісторыяй навуковага статусу склалася традыцыя ўключаць у гістарычныя творы абавязковую крытычную частку, якая прызначалася для разгляду прац папярэднікаў. Распаўсюдзіліся творы, прысвечаныя жыццю і дзейнасці знакамітых гісторыкаў. Такія простыя формы апісання мінулага гісторыі набылі назву гістарыяграфіі, але яны не задавальнялі некаторых даследчыкаў. Таму Ё. Г. Дройзен, М. В. Каяловіч, Дж. Б. Бэры прапаноўвалі разглядаць пераемнасць ідэй, метадаў і спосабаў гісторыяпісання.
Гістарыяграфія як навуковая дысцыпліна сфарміравалася ў XX ст. Дзякуючы працы брытанскага даследчыка Р. Дж. Колінгвуда «Ідэя гісторыі» (1946), яе галоўнай мэтай стала вывучэнне гістарычнай думкі. Заходнееўрапейскія і амерыканскія гістарыёграфы звычайна аддавалі перавагу філасофскаму, тэарэтычнаму і метадалагічнаму аналізу твораў гісторыі. Таму гістарыяграфічныя творы Р. Дж. Колінгвуда, Э. Х. Кара, Г. Г. Ігерса, К. Джэнкінса і інш. разглядаюцца як частка інтэлектуальнай гісторыі.
У першым савецкім падручніку па гістарыяграфіі (1941) яна вызначалася толькі як гісторыя гістарычнай навукі. Ва ўмовах панавання адзінай марксісцкай філасофіі, роля гістарыяграфіі абмяжоўвалася вывучэннем такіх кірункаў, як 1) арганізацыя навукі (структура навуковых і вучэбна-навуковых устаноў, падрыхтоўка кваліфікаваных кадраў, крыніцазнаўчая база навукі, метадалагічная аснова даследаванняў, перыядычныя выданні і выдавецкая база і інш.); 2) дасягненні гістарычнай навукі (абагульняльныя калектыўныя працы, манаграфіі, артыкулы, дакументальныя публікацыі і інш.).
У беларускай гістарычнай навуцы гістарыяграфія як навуковая дысцыпліна ўзнікла толькі ў другой палове XX ст. Прычым, працы прадстаўнікоў беларускай савецкай гістарыяграфіі У. М. Перцава, В. П. Раманоўскага, П. Ц. Петрыкава, У. М. Міхнюка былі скіраваныя пераважна на збор фактаў аб развіцці гістарычнай навукі на тэрыторыі толькі Беларусі. З крахам савецкай ідэалагічнай сістэмы і значнымі зменамі ў стане беларускай навуковай думкі гэтая тэндэнцыя была часткова пераадоленая. У гістарыяграфічных працах сучасных беларускіх гісторыкаў В. Ф. Кушнера, Г. М. Сагановіча, А. М. Нечухрына і інш. назіраецца імкненне пашырыць праблематыку, усталяваць сувязь з філасофіяй і метадалогіяй гісторыі. Вывучэннем сучаснай сусветнай гістарычнай думкі займаюцца В. М. Шутава, В. І. Менькоўскі, Дз. С. Самахвалаў і інш.
Роля гістарыяграфіі ў сучаснай гістарычнай навуцы
З сяр. 1980-ых гг. назіраецца працэс павелічэння цікавасці гісторыкаў да развіцця гістарыяграфіі. Часткова гэта тлумачыцца вялікай колькасцю выдаваемых штогод прац па гісторыі. Па сведчанню Ф. Р. Анкерсміта, у 1989 г. мінуўшчынай займалася болей гісторыкаў, чым за ўсе часы ад Герадота да 1960 г., што стварала праблему для маладых спецыялістаў, якія жадалі арыентавацца ў распрацоўцы тых ці іншых пытанняў. Разам з тым, гісторыя пачала губляць сваё дысцыплінарнае адзінства. Кожны напрамак арыентуецца на пэўную даследчую вобласць, узаемадзейнічае з рознымі дысцыплінамі, а значыцца больш адыходзіць ад адзіна прынятых узораў. Разнастайныя падыходы, якія спавядаюць іх прыхільнікі, усё часцей прыводзяць да непаразуменняў паміж вучонымі. Змяняецца сама мова гістарычнай навукі — тэрміналогія, разуменне розных паняццяў, тлумачэнне доказаў і г. д. Калі раней вызначальнае месца займала крыніцазнаўства (менавіта адзіныя падыходы да гістарычнай крыніцы аб'ядноўвалі большасць гісторыкаў), то сёння яно належыць гістарыяграфіі, якая разам з разглядам ступені вывучанасці даследчых праблем і аналізам гістарычнай думкі вымушаная выступаць у ролі навуковага перакладчыка.
Прынцыпы і метады гістарыяграфічнага пазнання
Вывучэнне гістарыяграфіі прадугледжвае выкарыстанне шэрагу прынцыпаў навуковага пазнання.
Першым з іх ёсць прынцып гістарызму. Ён вызначае аналіз любой гістарыяграфічнай з'явы (канцэпцыі вучонага, навуковага кірунку і г.д.) у развіцці і ў сувязі з фактарамі, якія яе абумовілі. Разглядаючы той ці іншы гістарыяграфічны факт, неабходна ўлічваць узровень развіцця тагачаснай гістарычнай навукі, каб не было неабгрунтаваных заўваг да сваіх папярэднікаў.
Другі прынцып — прынцып сістэмнасці. Ён арыентуе даследчыка на вывучэнне перыядаў і кірункаў гісторыі гістарычнай навукі як сістэмы.
Трэці прынцып — прынцып каштоўнаснага падыходу, які прадугледжвае вылучэнне тых ідэй і з'яваў мінулага, якія маюць значэнне для сучаснага этапа развіцця гістарычнай навукі.
Вылучаецца шэсць асноўных метадаў гістарыяграфічнага пазнання:
NGC 2445
NGC 2445 (іншыя абазначэнні — UGC 4017, MCG 7-16-17, ZWG 206.24, ARP 143, VV 117, IRAS07435+3908, PGC 21776) — галактыка ў сузор’і Рысь.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Алег Ісідаравіч Мельнікаў
Алег Ісідаравіч Мельнікаў (нар. 12 красавіка 1946, пас. Брагін, Гомельская вобласць, БССР, СССР) — беларускі матэматык і педагог. Дацэнт, доктар педагагічных навук, кандыдат фізіка-матэматычных навук, прафесар Беларускага дзяржаўнага універсітэта.
Біяграфія
Мельнікаў Алег Ісідаравіч нарадзіўся 12 красавіка ў пасёлку Брагін Гомельскай вобласці. 1960—1965 — студэнт Магілёўскага машынабудаўнічага тэхнікума. 1966—1970 — студэнт матэматычнага факультэта БДУ. 1970—1973 — стажор-даследчык механіка-матэматычнага факультэта БДУ. 1973—1976 — навучанне ў аспірантуры Інстытута тэхнічнай кібернетыкі АН БССР. 1977 — кандыдат фізіка-матэматычных навук па спецыяльнасці дыскрэтная матэматыка і матэматычная логіка. (Дысертацыя: «Некаторыя пытанні тэорыі раскладаў», абаронена 27.05.1977 ў ІМ АН Беларусі). 2006 — доктар педагагічных навук па спецыяльнасці тэорыя і методыка навучання і выхавання (матэматыка). (Дысертацыя: «Змест і методыка навучання дыскрэтнай матэматыцы ў сістэме сярэдняй і вышэйшай і сярэдняй адукацыі», абаронена 19.04.2006 ў Беларускім дзяржаўным педагагічным універсітэце ім. М. Танка). З 1986 года-дацэнт, з 2007 — прафесар кафедры ўраўненняў матэматычнай кібернетыкі механіка-матэматычнага факультэта (зараз Кафедра матэматычнай кібернетыкі).
Скрыпава
Скрыпава — возера ў Беларусі, у Мядзельскім раёне Мінскай вобласці, у басейне ракі Нарач. Знаходзіцца за 3,5 км на паўднёвы захад ад горада Мядзел, за 0,3 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Качаргі, паміж азёрамі Мястра і Баторына. Адносіцца да Нарачанскай групы азёр.
Плошча паверхні возера — 0,01 км². Даўжыня — 0,18 км, найбольшая шырыня — 0,07 км, даўжыня берагавой лініі — 0,41 км. Возера праточнае. Катлавіна рэшткавага тыпу, выцягнута з поўначы на поўдзень. Вадазбор плоска-нізінны. Берагі невысокія, травяністыя. У паўднёвай частцы возера выцякае ручай у возера Мястра. Вада возера — гідракарбанатна-кальцыева-магніевая. Трафічны статус вадаёма — эўтрофны, з прыкметамі дыстрафіі.
Ленінскі сельсавет
Назву Ле́нінскі сельсавет маюць:
Тэставы выпадак
Тэставы выпадак (ад Test Case, трасліт.: тэст кейс) — у распрацоўцы праграмнага забеспячэння — гэта набор умоў, пры якіх тэсціроўшчык будзе вызначаць, ці задавальняецца загадзя пэўнае патрабаванне. Каб вызначыць, што патрабаванне цалкам выконваецца, можа спатрэбіцца шмат варыянтаў тэсціравання. Часта варыянты тэсціравання групуюцца ў тэставыя наборы.
Тыповы фармат запісу тэставага выпадку
Тэставы выпадак звычайна складаецца з адной стадыі, але часам з паслядоўнасці крокаў, каб праверыць паводзіны / функцыянальнасць, асаблівасці выкарыстання. Звычайна чаканы вынік або чаканы выхад перадусталяваны. Дадатковая інфармацыя, якая можа быць уключана ў тэставы выпадак:
Аляксандр Сяргеевіч Бабаловіч
Аляксандр Сяргеевіч Бабаловіч (нар., р.п. Рэчыца, Столінскі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі дзяржаўны дзеяч, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI і VII склікання.
Біяграфія
Скончыў Ленінградскі ордэна Працоўнага Чырвонага Сцяга сельскагаспадарчы інстытут, інжынер-механік.
Працаваў старшым дыспетчарам аўтатранспарту Столінскай райсельгастэхнікі; загадчыкам абменным пунктам адкрытага акцыянернага таварыства «Столінскае райагразабеспячэнне»; начальнікам перасоўнай механізаванай калоны адкрытага акцыянернага таварыства «Столінрайаграсэрвіс»; начальнікам філіяла камунальнага ўнітарнага прадпрыемства «Брэстаблдарбуд» Столінскага дарожнага рамонтна-будаўнічага ўпраўлення № 141.
Выбіраўся дэпутатам Столінскага раённага Савета дэпутатаў дваццаць шостага, дваццаць сёмага скліканняў.
Асабістае жыццё
Жанаты, мае трох дачок.
Спіс аб’ектаў PGC (860001—861000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (860001—861000)
IC 5040
IC 5040 — галактыка тыпу Sd ў сузор’і Актант.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Юлія Анатольеўна Марчанка (Юніцкая)
Палітычны пераслед
Юлія Марчанка была затрымана ўвечары 2 жніўня 2021 на лецішчы пад Мінскам падчас святкавання дня народзінаў Надзеі Калач разам з іншымі музыкамі і гасцямі свята. Агулам было затрымана 16 чалавек, дзесяць з іх пазней атрымалі суткі арышту і штрафы ў межах адміністрацыйных спраў аб непадпарадкаванні міліцыі. Шэсць чалавек, у тым ліку Юлія і Пётр Марчанкі, былі затрыманы ў межах крымінальнай справы па арт. 342 Крымінальнага кодэксу (Арганізацыя альбо актыўны ўдзел у групавых дзеяннях, якія груба парушаюць грамадскі парадак). Па сведчанні адной з прысутных на святкаванні, Аляксандры Грахоўскай, затрыманне было падобна на спецаперацыю: прысутныя сабраліся на лецішчы, дзе збіраліся адзначыць дзень народзінаў Надзеі, але перад пачаткам святкавання заўважылі людзей у вайсковай форме без апазнавальных знакаў, якія беглі з розных бакоў і стралялі. «Было так шмат выстралаў, што не зразумела, чаму пакуль усе жывыя» — сведчыла Аляксандра пазней. Для запісу затрымання выкарыстоўваўся дрон, здымкі з якога пасля былі паказаны МУС у тлумачальным відэа па затрыманні. Прысутных паклалі на зямлю, адабралі тэлефоны, пазней жанчынам дазволілі сесці на канапу. Сама Аляксандра праз два дні атрымала штраф ў межах адміністрацыйнай справы за тое, што не адчыніла зламаную брамку, якая не была зачынена (таксама за гэта ж былі асуджаны яшчэ дзевяць чалавек).
10 жніўня 2021 шэрагам беларускіх праваабарончых арганізацый, сярод якіх Праваабарончы цэнтр «Вясна», Беларускі Хельсінкскі камітэт, Беларуская асацыяцыя журналістаў і Беларускі ПЭН-цэнтр, Юлія Марчанка і іншыя затрыманныя на святкаванні музыкі быўлі прызнаны палітычнымі зняволеннымі.
28 верасня 2021 сімвалічнай «хроснай» Юліі і Пятра Марчанак стала дэпутатка Бундэстагу .
24 снежня 2021 у судзе Ленінскага раёна Мінска пачаўся разгляд крымінальнай справы Юліі і Пятра Марчанкак, па адной справе з імі таксама судзілі іншага ўдзельніка гурта Irdorath Антона Шніпа. Як і па справе Калачоў (за 10 дзён да гэтага, 14 снежня, Надзея і Уладзімір Калач былі асуджаны на два гады калоніі) справа Марчанкак спачатку ўключала ў сябе, у тым ліку, і «навучанне ці іншую падрыхтоўку асоб для ўдзелу ў дзеяннях, якія груба парушаюць парадак, а роўна фінансаванне ці іншае матэрыяльнае забеспячэнне такой дзейнасці», але праз адсутнасць доказаў дзяржабвінаваўца адмовіўся падтрымаць гэта абвінавачванне. У выніку музыкаў абвінавацілі ў грубым парушэнні грамадскага парадку, яўным непадпарадкаванні законным патрабаванням прадстаўнікоў улады, перашкодзе руху грамадскага транспарту, здейсненымі групай асоб па папярэдняй змове. Падставай нібыта стаў удзел музыкаў у маршах пратэсту 16 жніўня і 25 кастрычніка 2020 года. 28 снежня 2021 суддзя Анастасія Ачалава вынесла прысуд тром музыкам, дзе пагадзілася з пазіцыяй абвінавачвання і прызначыла ўсім траім падсудным, Пятру і Юліі Марчанкам, а таксама Антону Шніпу па паўтары гады ў калоніі агульнага рэжыму.
Напрыканцы студзеня 2022 была пераведзена з СІЗА-1 у гомельскі СІЗА-3, 10 красавіка была этапавана ў жаночую папраўчую калонію № 4 у Гомелі.
Музна
Музна ум Валяд (Muzna або Muzayna  - «дождж»; umm Walad — «маці дзяцей Госпада») — хрысціянская наложніца Мухамада ібн Абдалаха, сына эміра Кордавы. Маці Абд ар-Рахмана III.
Біяграфія
Нарадзілася ў баскскіх землях, дзіцем трапіла ў Кордаву і трапіла рабыняй у халіфскі гарэм. У 891 годзе нарадзіла сына Абд ар-Рахмана.
Železničná spoločnosť Slovensko
Železničná spoločnosť Slovensko — славацкі чыгуначны аператар, які займаецца пасажырскімі перавозкамі. Штаб-кватэра кампаніі размяшчаецца ў Браціславе.
Гісторыя
Першая чыгунка на тэрыторыі Славакіі была пракладзена ў 1840 годзе.
У 2002 была створана кампанія Železničná spoločnosť, якая стала пераемніцай Železnice Slovenskej republiky.
У 2005 годзе тая кампанія была дадаткова падзеланая на «Železničná spoločnosť Slovensko», якая павінна была займацца пасажырскімі перавозкамі і на «Železničná spoločnosť Cargo Slovakia» якая павінна займацца грузаперавозкамі.
У студзені 2011 года «Železničná spoločnosť Slovensko» страціла сваю манаполію на пасажырскія перавозкі ў краіне. Кампанія RegioJet атрымала кантракт на перавозкі па маршруту Браціслава — Дунайска-Стрэда — Комарна.
У лакаматыўным парку кампаніі электравозы 380 і 37 электравозаў S 499.3, прыпісаных у лкаматыўныя дэпо гарадоў Жыліна і Кошыцы. . З 3480 км чыгункі 43 % электрыфікавана.
Тычын
Тычын (Tyczyn) — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Жэшоўскага павета Падкарпацкага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Тычын. Займае плошчу 9,67 км². Насельніцтва — 3358 чалавек (на 2008 год).
Віцебскі краёвы слоўнік
Віцебскі краёвы слоўнік — лексікаграфічны звод дыялектнай лексікі Віцебскай акругі краязнаўца Мікалая Каспяровіча, выдадзены ў 1927 годзе ў друкарні віцебскай акруговай газеты «Заря Запада» пад рэдакцыяй Міколы Байкова і Браніслава Эпімах-Шыпілы.
Збор
Збіранне матэрыялаў для слоўніка М. Каспяровіч пачаў увосень 1924 года, як толькі стаў інспектрам Віцебскага акруговага аддзела народнай асветы. Дзеля гэтага пры праўленні акруговага таварыства стварыў слоўнікавую камісію, ад імя праўлення і камісіі звярнуўся да шырокай грамадскасці з заклікам збіраць дыялектную лексіку да ўсіх мясцовых краязнаўчых арганізацый і выслаў неабходную колькасць выдадзенай Інбелкультам «Інструкцыі».
Вышэйзгаданыя мерапрыемствы заахвоцілі сотні людзей ва ўсіх раёнах акругі і за паўтары гады камісія пасля ўкладання слоўніка атрымала 36071 картку-слова ад 205 індывідуальных карэспандэнтаў і дзевяці калектыўных. На гэты час 10121 лексічная адзінка была зафіксавана самім М. Каспяровічам.
Першая частка слоўніка (да літары «Н») колькасцю 10 асобнікаў выйшла ў канцы 1926 года, а цалкам слоўнік быў выдадзены ў пачатку 1927 тыражом 1500 асобнікаў.
Змест
Слоўнік змяшчае 9703 словы, зафіксаваныя ў 591 населеным пункце былой Віцебскай акругі. Сустракаюцца агульнабеларускія словы, якія атрымалі права літаратурнай нормы, і дыялектныя, характэрныя толькі для Віцебшчыны і сумежных тэрыторый з колькаснаю перавагаю апошніх. Поруч з словамі ў алфавітным парадку асобнымі артыкуламі пададзеныя некаторыя фразеалагічныя, адвербіялізаваныя і выклічнікавыя спалучэнні словаў. Загалоўныя словы і словазлучэнні забяспечаны граматычнымі і стылістычнымі пазнакамі, значэнні іх раскрываюцца рускімі лексічнымі адпаведнікамі або апісальна і праілюстраваны адным-дзвюма прыкладамі звязнага тэксту з пазначэннем раёне і населенага пункта, дзе яны былі запісаны.
Слоўнік утрымліваў дадатковы «Слоўнічак уласных найменняў», які змяшчаў 290 мужчынскіх і жаночых беларускіх мясцовых беларускіх імёнаў з рускімі перакладнымі адпаведнікамі.
Наяда малая
Наяда малая, Каўлі́нія малая (Najas minor, Caulinia minor) — кветкавая падводная расліна роду сямейства.
Батанічнае апісанне
Паглыбленая ў ваду аднагадовая двухдомная расліна з тонкім разгалінаваным, вельмі ломкім сцяблом даўжынёй 4—25 см. Лісце лінейнае, супраціўнае або ў кальчаках, сэрцападобна выгнутае, па краях з 6—10 даволі буйнымі, пры аснове расшыранымі зубцамі. Кветкі адзіночныя, непрыкметныя, у пазухах лісця, раздзельнаполыя. Плод падоўжны, касцянкападобны. Паверхня насення ячэістая.
Шчолкінэ
Шчолкіна (Щёлкино, Щолкіне, Щёлкино) — горад у Ленінскім раёне Крыма. Цэнтр аднайменнага муніцыпалітэта. Насельніцтва 10 328 чал. (2018 год). З’яўляецца самым маладым горадам рэспублікі (з 18 снежня 1992 г.). З 1978 па 1989 гг. развіваўся як важны цэнтр перспектыўнай атамнай прамысловасці, але пасля прызнання ўчастка будоўлі геалагічна нестабільным, эканоміка горада перайшла на постіндустрыяльныя рэйкі, якія задалі пляжны і фестывальны тыпы турызму, а таксама звязаныя з імі сектар паслуг і прыватнае прадпрымальніцтва. Шчолкіна з’яўляецца адзіным горадам Крыма, дзе вуліцы не маюць назваў, а маюцца толькі нумары дамоў. Таксама Шчолкіна з’яўляецца адзіным горадам Азоўскага мора, чые пляжы адносна глыбаководныя.
Наяда малая
Арэал і экалогія
Еўразія, Афрыка. На тэрыторыі Беларусі трапляецца ў невялікай колькасці на абмежаваных плошчах. Месцы росту: эўтрофныя азёры і рэкі з чыстай сярэднемінералізаванай вадой, на глыбіні 20-60 см. Расце групамі, часам утварае чыстыя зараснікі.
Апыленне адбываецца пад вадой. Цвіце ў ліпені-жніўні, пладаносіць у жніўні-верасні. Размнажэнне насеннае.
Значэнне і выкарыстанне
Кармавая і дэкаратыўная расліна.
NGC 2446
NGC 2446 (іншыя абазначэнні — UGC 4027, MCG 9-13-58, ZWG 262.30, IRAS07446+5444, PGC 21860) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Рысь.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Лісын
Лісын (Lý Sơn) — востраў у Паўднёва-Кітайскім моры, частка аднайменнага раёна В'етнама. Плошча разам з суседнімі дробнымі астравамі - 9,97 км². Насельніцтва (2005 г.) — 20 033 чал.
Геаграфія і прырода
Востраў Лісын месціцца ў 24 км на ўсход ад узбярэжжа цэнтральнага В’етнама, у 715 км на паўднёвы ўсход ад Ханоя. Даўжыня з захаду на ўсход — 5,36 км. Найбольшая шырыня — 2,5 км. З'яўляецца часткай надводнага вулкана, што сфарміраваўся 25 - 30 млн гадоў таму. На востраве налічваецца 5 кратэраў. Возера ва ўсходняй кальдэры з'яўляюцца крыніцай пітной вады. Паўднёвая частка раўнінная. Лісын славіцца незвычайнымі прыгожымі пейзажамі і ўрадлівымі базальтавымі глебамі.
Лясы і горныя пустэчы займаюць 391 га. Наземная фаўна бедная. Багацейшы жывёльны свет навакольных каралавых рыфаў.
Інфраструктура
Востраў Лісын з'яўляецца асноўнай часткай аднайменнага раёна, куды таксама ўваходзяць дробныя астравы. Тубыльцы аб'яднаны трыма абшчынамі Ань-Вінь, Ан-Хай і Ан-Бінь. На востраве працуе некалькі школ і шпіталь. Дзейнічае сталая паромная пераправа.
Галоўная галіна мясцовай эканомікі — рыбалоўства. Важную ролю адыгрывае сельская гаспадарка. Астравіцяне вырошчваюць на продаж часнык і цыбулю. Развіваецца турызм.
Бурдж аль-Араб
Бурдж аль-Араб (برج العرب літаральна «Арабская Вежа») — раскошны гатэль у Дубаі, самым буйным горадзе Аб'яднаных Арабскіх Эміратаў. Будынак стаіць ля мора на адлегласці 280 метраў ад берага на штучным востраве, злучаным з зямлёй пры дапамозе моста. Маючы вышыню 321 метр, быў самым высокім гатэлем у свеце, пакуль не з'явіўся іншы дубайскі гатэль — Вежа Ружы — вышынёй 333 метра, які адкрыўся ў красавіку 2008 года.
Будаўніцтва гатэля пачалося ў 1994 годзе, для наведвальнікаў ён адкрыўся 1 снежня 1999 года. Гатэль быў пабудаваны ў выглядзе ветразя доу, арабскага судна. Бліжэй да верху знаходзіцца верталётная пляцоўка, а з іншага боку — рэстаран «Аль-Мунтаха» ( Найвышэйшы), абодва падтрымліваюцца кансольнымі бэлькамі.
Вуглы (Івацэвіцкі раён)
Вуглы́ (, Углы) — вёска ў Івацэвіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Быценскага сельсавета.
Гісторыя
Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў 1944 годзе гітлераўцамі было спалена 79 дамоў, забіта 10 чалавек.
Да 30 кастрычніка 1972 года вёска ўваходзіла ў склад Доўгаўскага сельсавета.
Сцяг Дзяржынска
Сцяг Дзяржынска — афіцыйны геральдычны сімвал горада Дзяржынск Мінскай вобласці. Сцяг заснаваны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 21 ліпеня 2008 года № 398 і зарэгістраваны ў Дзяржаўным геральдычным рэгістры 23 ліпеня 2008 года № Б-129.
Апісанне
Прамавугольнае палотнішча з суадносінамі бакоў 1:2, якое складаецца з трох роўнавялікіх вертыкальных палос: дзвюх — блакітнага колеру, размешчаных па краях, і цэнтральнай паласы жоўтага колеру, на якой размешчана выява герба горада Дзяржынска і Дзяржынскага раёна.
Сцяг ухвалены рашэннем Дзяржынскага раённага выканаўчага камітэта ад 28 снежня 2006 года № 2127. Мастак А. У. Леўчык.
Ларэнца Медычы
Ларэнца дзі П’еро дэ Медычы «Цудоўны» (Lorenzo di Piero de 'Medici il Magnifico; 1 студзеня 1449, Фларэнцыя — 9 красавіка 1492, там жа) — фларэнційскі дзяржаўны дзеяч, кіраўнік Фларэнційскай рэспублікі ў эпоху Адраджэння, заступнік навук і мастацтваў, паэт.
Андрэй Зязюля
Аляксандр Сцяпанавіч Астрамовіч (псеўданім Андрэй Зязюля;, в. Навасады (цяпер ) — ) — беларускі паэт, каталіцкі святар.
Біяграфія
Пасля заканчэння павятовага вучылішча ў Ашмянах служыў у расійскім войску. У 1905—1910 гг. вучыўся ў каталіцкай духоўнай семінарыі ў Пецярбургу, дзе пад уплывам земляка Адама Лісоўскага ўсвядоміўся як беларус, далучыўся да беларускай нацыянальнай ідэі. У час вучобы арганізаваў аб’яднанне клірыкаў-беларусаў.
IC 5041
IC 5041 — галактыка тыпу SBcd ў сузор’і Мікраскоп.
Андрэй Зязюля
Біяграфія
Служыў ксяндзом у мястэчках Трабы, Ракаў, Свержань, Анопаль, Смілавічы, Сянно. Выступаў за беларусізацыю каталіцкага касцёла ў Беларусі, пачаў гаварыць касцельныя казанні да вернікаў па-беларуску. 26 лістапада 1914 на пахаванні ў Кухцічах князя Мікалая Радзівіла, мужа Магдалены Радзівіл, вёў надмагільную прамову па–беларуску. Пераследаваўся касцельнымі ўладамі за прыхільнасць да роднага слова, што стала прычынай частай перамены месца службы, два гады быў без парафіі.
Адзін з арганізатараў і ўдзельнік з'езда беларускага каталіцкага духавенства ў Мінску (24-25 мая 1917), сябра Хрысціянскай дэмакратычнай злучнасці.
Актыўны папулярызатар беларускай каталіцкай ідэі на старонках перыядычнага друку. Быў адным з ініцыятараў выдання газеты Biełarus (хаця ў склад рэдакцыі не ўваходзіў), якая пачала выходзіць у студзені 1913 у Вільні лацінкай. Друкаваў вершы з 1909 у газетах «Наша ніва», «Biełarus», «Krynica», «Вольная Беларусь», «Świetač», «Белорусская рада», «Беларускае жыццё». Выдаў зборнік паэзіі «З роднага загону» (Вільня, 1913, 2-ое дапоўненае выданне 1931), паэму «Слова праўды аб мове і долі беларуса» (Прага, 1917). Выйшла яго вершаванае апавяданне «Аленчына вяселле» (Вільня, 1923). Творчасць паэта прасякнута хрысціянскім светапоглядам, у ёй дамінуе патрыятычная тэма, ідэя адраджэння Беларусі, вера ў яе лепшую будучыню.
Аўтар беларускага рэлігійнага гімна «Божа, што калісь народы...».
Збіраў народныя песні, якія разам з запісамі Антона Грыневіча склалі зборнік «Беларускія песні з нотамі» Т. 2. (Пецярбург, 1912).
Друцкае Евангелле
Друцкае Евангелле — Евангелле-апракас, рукапісны помнік старажытна-беларускай пісьменнасці. Напісаны на мяжы XIV—XV стст. Пісаны 8 пісцамі ўставам у 2 слупкі на 188 аркушах пергаменту.
Укладзена друцкім кн. Васілём Міхайлавічам і яго жонкай Васілісай у друцкай царкве Багародзіцы. Напісана царкоўнаславянскай мовай на пергаменце, на 376 старонках, аздоблена застаўкамі і ініцыяламі.
Месцазнаходжанне
Прыпіска паведамляе, што ў 6949 (1441) віленскі мешчанін Конан уклаў Друцкае Евангелле ў Васкрасенскую царкву ў Вільні. Паводле вусных паведамленняў, да 1944 рукапіс належаў уніяцкаму мітрапаліту Іосіфу Сліпаму. Пасля кніга была ў зборы акадэміка М. М. Ціхамірава, які завяшчаў яго Сібірскаму аддзяленню Акадэміі навук. Цяпер зберагаецца ў дзяржаўнай публічнай навукова-тэхнічнай бібліятэцы Сібірскага аддзялення Расійскай АН у Новасібірску (паступіла ў 1965). У 2001 Друцкае Евангелле апублікавана факсімільным спосабам з фотакопіі, што захоўваецца ў Цэнтральнай навуковай бібліятэцы НАН Беларусі.
Змест
Евангельскія чытанні з Вялікадня да Вялікай суботы, месяцаслоў, евангеллі ранішнія нядзельныя.
На 1-м аркушы ўверсе застаўка, ёсць 54 ініцыялы тэраталагічнага стылю, выкананыя кінавар’ю з дробнай дэталёўкай жоўтай фарбай. Прыпіскі на палях 1-га аркуша — сінодзік, пералік мужчынскіх і жаночых імён для памінання ў царкве (магчыма, гэта члены роду князёў Друцкіх). Пасля асноўнага тэксту почыркам пісца кнігі зроблена вялікая прыпіска, дзе паведамляецца. што ў 6909 пабудавана царква Багародзіцы ў Друцку, у якую уклаў Друцкае Евангелле князь Васіль Міхайлавіч з жонкай Васілісай; далей пералічаны княжацкія наданні царкве. Асаблівасці напісання года (перадача 900 праз літару Ф, а не «юс малы» або Ц) тлумачыцца змяшаннем лічбавага значэння літар «фіта» (9) і Ф (500), якія мелі аднолькавае гучанне. Ранейшае чытанне года як 6509 (1001) цяпер адкінута як супярэчнае гістарычным рэаліям. Год 6909 «ад стварэння свету» адпавядае часу 1 верасня 1400—31 жніўня 1401 або 1 сакавіка 1401—28 лютага 1402 (у залежнасці ад таго, вераснеёўскім або сакавіцкім стылем карыстаўся пісец).
197 да н.э.
Падзеі
Рымскае войска (консул Т. Квінкцый Фламінін; каля 26 тыс.ч.) перамагло македонскае войска цара Філіпа V (26 тыс.ч.). Перамога скончыла панаванне македонцаў у Грэцыі, а большая частка македонскай дзяржавы трапіла ў залежнасць ад Рыма.
Докшыцкі дэканат
Докшыцкі дэканат – дэканат Віцебскай дыяцэзіі Рымска-каталіцкага касцёлу Беларусі.
Тывалі
Ты́валі (Tivoli) — горад у Цэнтральнай Італіі, у вобласці Лацыа, у правінцыі Рым. Насельніцтва 56,7 тыс. чал. (2014). Размешчаны на заходнім схіле гор Сабіні, на р. Аніенэ, за 24 км на ўсход ад Рыма. Вузел аўтамабільных дарог; чыгуначная станцыя на лініі Рым — Пескара.
Гісторыя
Сляды паселішчаў на месцы Тывалі (старажытная назва Тыбур) адносяцца да 13 ст. да н.э. Паводле адной з версій (паводле Катона Старэйшага), горад заснаваны Катылам, сынам Амфіярая, цара Аргаса, паводле іншай версіі — сікуламі ці сіканамі ў 7-6 стст. Паслядоўна належаў пеласгам і лацінянам. У 338 годзе заваяваны Рымам. У 90 да н.э. жыхарам Тыбура было падаравана рымскае грамадзянства. Буйны вузел дарог, якія вялі ў Рым з усходняй часткі імперыі. У 6 ст. н.э. спустошаны каралём остготаў Тотылам. Пасля заканчэння Гоцкіх войнаў (535—555) пад уладай Візантыі, затым — Папскай вобласці (да заваявання Італіі Карлам I Вялікім). У 11-19 стст. пад кантролем Папскай вобласці. Да 15 ст. фактычна захоўваў незалежнасць, у 16 ст. належаў княжацкаму дому д’Эстэ. У 1944 годзе моцна пацярпеў ад бамбардзіровак.
Славутасці
Сярод мноства помнікаў антычнасці: (2 ст. да н.э., плошча, амфітэатр, адрэстаўраваны ў 2011), старажытнарымскі храм Весты (1 ст. да н.э., у Сярэднявеччы — царква Санта-Марыя-дэла-Ратонда) — толас на субструкцыях і  (каля 2 ст. н.э.), акведукі  (279—272 да н.э.),  (38 н.э.), руіны амфітэатра Блеса (2 ст. н.э.),  (1-я пал. 4 ст. н.э.). Каля Тывалі — Віла Адрыяна і (1 ст. н.э.).
Помнікі Сярэднявечча ў Тывалі: (12 ст., у інтэр’еры — творы сярэднявечная жывапісу, у т.л. «Мадонна з Немаўлём» Я. Тарыці),  (заснаваны ў 11 ст., перабудаваны ў 1659 у стылі барока), дом Каса-Готыка (12-14 стст.). У эпоху Адраджэння збудаваны замак Папы Пія II (, 1458—1464).
Вілы
Віла д’Эстэ (каля 1550—1572, арх. П. Лігорыа, інж. Дж. А. Гальвані) — выдатны помнік садова-паркавага мастацтва маньерызму, пабудаваны як перайманне Вілы Адрыяна па заказе кардынала Іпаліта II д’Эстэ, кіраўніка Тывалі. Да будынка палаца (гл. мастак-дэкаратар — Л. Агрэсці; у інтэр’ерах — фрэскі Т. Цукары, Дж. Муцыяна, А. Тэмпесты і інш.) прылягае тэрасны парк, у якім раскрываецца ідэя ўзаемадзеяння вады, каменя і зялёных насаджэнняў: пракладзены пад горадам тунэльны акведук (інж. Т. Кірукі) забяспечваў падвод вады для мноства фантанаў (Нептуна, Драконаў, Птушак, Савы, Аргана, Авальны і інш.; фантан Бік’еронэ, 1660—1661, Дж. Л. Берніні), вадаспадаў, гротаў, німфеяў, рыбных сажалак. Многія творы скульптуры, у тым ліку антычныя статуі, рэльефы, калоны з Вілы Адрыяна і творы, якія імітуюць іх, увасаблялі складаную іканаграфічную праграму, якая прыпадабняла парк да міфалагічнага саду Гесперыд і праслаўляла заказчыка ў якасці новага Геракла. На працягу некалькіх стагоддзяў Віла д’Эстэ служыла ўзорам для пераймання па ўсёй Еўропе (гл. Пецяргоф); уключана ў спіс Сусветнай спадчыны. (па заказе Папы Грыгорыя XVI, 1835) — узор пейзажнага парку эпохі рамантызму.
Шастакова (возера)
Шастако́ва — возера ў Мядзельскім раёне Мінскай вобласці, у басейне ракі Нарач. Знаходзіцца за 4,5 км на паўднёвы захад ад горада Мядзел, за 2 км на захад ад вёскі Шыкавічы, паміж азёрамі Мястра і Баторына. Адносіцца да Нарачанскай групы азёр.
Плошча паверхні возера — 0,02 км². Даўжыня — 0,20 км, найбольшая шырыня — 0,16 км, даўжыня берагавой лініі — 0,57 км. Катлавіна возера рэшткавага тыпу. Вадазбор забалочаны, пад лесам і хмызняком. Берагі невысокія, травяністыя. На захадзе выцякае ручай у возера Мястра. Вада возера — гідракарбанатна-кальцыевая, маламінералізаваная. Трафічны статус вадаёма — мезатрофны, з прыкметамі дыстрафіі.
Барыс II
Барыс II (Борис II; —) — цар Балгарыі з 969 па 977 гады, з 971 года знаходзіўся ў візантыйскім палону, аднак на радзіме працягваў лічыцца балгарскім царом. Старэйшы сын цара Пятра I і царыцы Ірыны.
Пачатак кіравання
Барыс нарадзіўся ў Канстанцінопалі ў 931 годзе. Пра яго жыццё нічога невядома да 968 года, калі ён у складзе Балгарскага пасольства прыбыў у Канстанцінопаль да Нікіфара II Фокі для заключэння міру. Годам раней па просьбе візантыйцаў у Балгарыю ўварваліся войскі князя Святаслава. Аднак пасля разгрому балгарскай арміі, замест таго каб вярнуцца ў Кіеў, русы захапілі ўсходнюю (прычарнаморскую) частку Балгарыі з гарадамі Дарастолам і Малым Праславам (у рускіх крыніцах — Пераяславец), куды Святаслаў перанёс сваю сталіцу. У выніку перамоў быў заключаны балгара-візантыйскі саюз супраць Русі, а Барыс і яго брат Раман засталіся ў Канстанцінопалі як закладнікі.
У 969 годзе, у выніку другога паражэння ад русаў, Пётр I адрокся ад прастола і візантыйцы адпусцілі Барыса, каб той заняў трон бацькі. Не ў сілах супрацьстаяць Святаславу, новы цар заключыў саюз з русамі. Дружыны кіеўскага князя працягнулі наступ у Фракіі, дзе ў 970 годзе пад Аркадыёпалем пацярпелі паражэнне. З гэтага моманту візантыйцы пад кіраваннем новага імператара Іаана Цымісхія пачалі паход на поўнач, падчас якога аблажылі Праслаў.
У візантыйскім палоне
Хоць балгары і русы разам абаранялі горад, візантыйцам удалося падпаліць і захапіць сталіцу. Барыс II стаў цяпер ганаровым палонным Іаана Цымісхія, які працягнуў праследаванне русаў да Дарастола, сцвярджаючы, што дзейнічае як саюзнік і абаронца Барыса. Пасля таго як Святаслаў і Цымісхій дасягнулі мірнага пагаднення і князь накіраваўся ў Кіеў, Іаан Цымісхій з трыумфам вярнуўся ў Канстанцінопаль. Візантыйцы не спяшаліся вызваляць акупаваную Балгарыю і ў тым жа годзе імператар на ўрачыстай цырымоніі пазбавіў Барыса царскіх рэгалій, а ўсходняя Балгарыя перайшла пад прамое візантыйскае кіраванне.
Хоць мэтай цырымоніі 971 года было сімвалічнае спыненне існавання Балгарскага царства, Візантыя не змагла зацвердзіць сваё кіраванне ў заходняй частцы Балгарыі. У 977 годзе браты Барыс і Раман беглі з палону ў заходнюю Балгарыю. На мяжы Барыса з-за яго грэчаскага адзення вартаўнікі прынялі за візантыйскага вяльможу і забілі.
Чыгунка Славацкай Рэспублікі
Чыгунка Славацкай Рэспублікі (Železnice Slovenskej republiky (ŽSR)) — установа, адказная за кіраванне дзяржаўнай чыгуначнай сеткай у Славакіі, да 2001 таксама чыгуначны перавозчык.
ФК Інтэрнасьянал
«Інтэрнасьянал» (Internacional) — бразільскі футбольны клуб з горада Порту-Алегры. Заснаваны ў 1909 годзе. Клуб мае каманды ў шэрагу відаў спорту, як найбольш вядомай з’яўляецца футбольная каманда. Традыцыйнымі для клуба чырвоныя кашулі і белыя трусы і шкарпэткі, з-за чаго каманда мае мянушку «Каларада», што азначае — «чырвоны». «Інтэрнасьянал» мае лакальнае дэрбі з іншым клубам з Порту-Алегры «Грэміу».
Гісторыя
Фундатарамі клуба лічацца нашчадкі італьянскіх эмігрантаў браты Энрыке, Жазэ і Луіс Попэ. У 1901 годзе яны пераехалі з Сан-Паўлу ў Порту-Алегры, аднак не здолелі знайсці клуб, за які бы маглі выступаць. На той час у горадзе існавала толькі два футбольныя клубы, аднак абодва клубы былі прыватнымі, і ў іх выступалі толькі ігракі з нямецкім паходжаннем. У 1909 годзе браты Попэ запрасілі групу студэнтаў і іншых зацікаўленых людзей на пасяджэнне 4 красавіка 1909 года з мэтай стварэння новага футбольнага клуба, які атрымаў назву «Інтэрнасьянал».
Больш за 40 чалавек прагаласавалі на назву «Інтэрнасьянал», што тычыцца дактрыны клуба, які быў створаны для ўсіх незалежна ад паходжання, нацыянапльнасці і сацыяльнага статусу.
Трэніроўкі ў новым клубе пачаліся ўжо ў красавіку, аднак спарынг-матчы праходзілі ў асноўным толькі ўнутры самой каманды. Першай пляцоўкай «Інтэрнасьяналу» стаў раён Ільёта на Руа-Арлінда ў заходняй частцы гораду. Характэрна, што гэтая плошча ў раёне Азення цяпер знаходзіцца бліжэй да стадыёна «Грэміу», чым да арэны Бейра-Рыу, якая размяшчаецца на ўзбярэжжы заліву Гуаіба на некалькі кварталаў далей, на паўднёва-захад, чым арэна «трохкаляровых».
Парк імя 300-годдзя Санкт-Пецярбурга
Парк імя 300-годдзя Санкт-Пецярбурга (да 25 снежня 2015 г. — парк 300-годдзя Санкт-Пецярбурга) — парк, размешчаны ў паўночна-заходняй частцы Санкт-Пецярбурга на мяжы Прынеўскай нізіны ў паўночнай частцы Неўскай губы. З поўначы парк абмежаваны Прыморскім праспектам і Прыморскай шашой, а з усходу — Яхценай вуліцай. Агульная плошча — 38,58 га.