cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пангерманізм
Прусія, Аўстрыя і нацыяналізм
Да 60 гадоў XIX стагоддзя Прусія і Аўстрыйская імперыя былі двума самымі моцнымі нямецкамоўнымі дзяржавамі. Яны імкнуліся пашырыць свой уплыў і тэрыторыю. Аўстрыйская імперыя была шматэтнічнай дзяржавай, дзе немцы (прусы, швабы, баварцы і гэтак далей) не мелі абсалютнай колькаснай перавагі; стварэнне Аўстра-Венгерскай імперыі было адзіным вынікам росту нацыяналізму іншых этнічных груп у імперыі. Прусія пры Бісмарку выкарыстоўвала ідэі пангерманізму, каб аб’яднаць германскія землі. Уз’яднанне Германіі адбылося ў 1871 годзе пасля абвяшчэння кайзера Вільгельма I кіраўніком саюза нямецкамоўных дзяржаў. Многія немцы, якія жылі па-за межамі новай імперыі, аддалі б перавагу жыць пад яе ўладай або ў этнічна гамагеннай нямецкай дзяржаве, але гэта жаданне сутыкнулася з супрацьстаяўшымі пажаданнямі іншых этнічных груп. Такія вобласці імперыі, як Аўстрыя і Багемія, выпрабавалі міжнацыяналістычную барацьбу на працягу многіх дзесяцігоддзяў. Некаторыя аўстрыйцы нават пачалі ненавідзець іх ўласную этнічна разнастайную імперыю. Яны разглядалі сябе, як нашчадкаў баварцаў, якія заваявалі і засялілі гэтую вобласць. Шмат заходніх аўстрыйцаў падтрымлівалі аддзяленне ад імперыі Габсбургаў і адзінства з уз’яднанай Германіяй. Пангерманізм узнік як сімвал веры маленькай нямецкай супольнасці ў Аўстрыі, які адмаўляўся прызнаць нязменным аддзяленне яе ад астатняй Германіі ў 1866 годзе.
Да канца XIX стагоддзя мноства народных гурткоў (Verein) дзейнічалі ў правінцыях і ў Вене. Яны займаліся даследаваннем і рытуалізацыяй падзей і сімвалаў нямецкай гісторыі, літаратуры і міфалогіі; і сумяшчалі такія формы грамадскага жыцця як харавы спеў, гімнастыка, спорт, узыходжанне на горы з нацыянальнымі рытуаламі. У 1886 годзе ў Зальцбургу Антон Лангаснер заснаваў Саюз ферайнаў (Germanenbund). Ферайн, які ўваходзіў у Саюз, павінен быў удзельнічаць у нямецкіх фестывалях, устаноўленых спецыяльным нямецкім календаром і, «нягледзячы на ​​класы», перажываць пачуццё агульнасці нямецкай нацыі. Сацыяльнай базай руху служыла правінцыйная інтэлігенцыя і моладзь.
Пасля Першай сусветнай вайны
Уплыў нямецкамоўных эліт у Заходняй Еўропе быў вельмі абмежаваны. Германія была істотна зменшана ў памеры. Аўстра-Венгрыя была падзелена. Аўстрыя, якая да некаторай ступені адпавядала нямецкамоўным абласцям Аўстра-Венгрыі (поўны раскол па моўных групах быў немагчымы з-за шматмоўных абласцей і моўных анклаваў) прыняла назву «Нямецкая Аўстрыя» (Deutschösterreich) і галасавала пераважнай большасцю за аб’яднанне з Германіяй. Назва «Нямецкая Аўстрыя» і аб’яднанне з Германіяй было забаронена саюзнікамі пасля Першай сусветнай вайны.
Бягучая сітуацыя
Аб’яднанне Германіі ў 1990 годзе вярнула ў германскае грамадства пытанне аб стварэнні адзінай германскай дзяржавы. Асцярога адносна нацыяналістычнага злоўжывання пангерманізмам, аднак, застаецца моцнай. Па гэтай прычыне многія з саміх немцаў баяцца ідэі аб’яднання этнічных немцаў.
Мантэбела (Каліфорнія)
Мантэбела (Montebello) — горад у акрузе Лос-Анджэлес, Каліфорнія, ЗША. Насельніцтва — 63833 чалавек (перапіс насельніцтва 2020 года).
Стольнэ
Стольнэ (Сто́льне) — вёска ў Мэнскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Мэнскай гарадской абшчыны.
Карабулак (Урджарскі раён)
Карабулак — сяло ў Урджарскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Карабулакскай сельскай акругі. Код КАТА — 636465100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 2115 чалавек (1091 мужчына і 1024 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1623 чалавекі (834 мужчыны і 789 жанчын).
Лівійская аперацыя
Лівійская аперацыя, кодавая назва — Аперацыя «Компас» (Operation Compass, Operazione Compass) (9 снежня 1940 — 9 лютага 1941) — стратэгічная ваенная аперацыя узброеных сіл Вялікабрытаніі і саюзнікаў супраць італьянскіх войскаў з мэтай адваявання Егіпта і разгрому 10-й італьянскай арміі ў ходзе Паўночнаафрыканскай кампаніі Другой сусветнай вайны.
Вынікі аперацыі
Нягледзячы на тое, што брытанскія войскі значна саступалі ў колькасці італьянскім, яны змаглі ўдала правесці аперацыю, цалкам разграміць 10-ю армію і ўзяць вялікую колькасць палонных. Італьянцы былі выбітыя з Егіпта і страцілі значную частку Кірэнаікі.
Рашэнне спыніць наступленне было прынята ў сувязі з тым, што новы Прэм’ер-міністр Грэцыі пагадзіўся на высадку англійскіх войскаў. Як і прадбачыў папярэдні грэчаскі ўрад, за гэтым адбылося нямецкае ўварванне ў Грэцыю.
Суднабудаўнічая прамысловасць Беларусі
Суднабудаўнічая прамысловасць Беларусі — галіна цяжкай прамысловасці Беларусі, якая ажыццяўляе будаўніцтва і рамонт суднаў розных прызначэнняў.
На тэрыторыі сучаснай Беларусі са старажытных часоў будавалі ладдзі, лодкі, выдзеўбаныя са ствала дрэва, баркі, віціны, барліны і інш. Першае прадпрыемства, якое будавала байдаркі і яхты (Крычаўская суднаверф) з’явілася ў 1785 годзе. У 1884 годзе быў пабудаваны суднабудаўнічы завод у Пінску (сучасны Пінскі суднабудаўніча-сударамонтны завод). У той час завод будаваў параходы магутнасцю 240 конскіх сіл і вырабляў карпусы для суднаў і інш. У 1900 годзе былі створаны суднарамонтныя майстэрні ў Віцебску, пазней — у Гомелі. У 1918 годзе быў заснаваны Гомельскі суднабудаўніча-суднарамонтны завод. У 1925 годзе пачалі працаваць суднарамонтныя майстэрні ў Бабруйску, якія ў 1939 годзе былі рэканструяваны ў Бабруйскі суднарамонтны завод. У 1929 годзе пабудавана суднабудаўнічая верф у Петрыкаве, якая ў 1974 годзе рэканструявана ў Петрыкаўскі суднабудаўніча-суднарамонтны завод. У пачаў працаваць Рэчыцкі суднабудаўніча-суднарамонтны завод. У 1920—1930-я гады на Пінскім суднабудаўніча-суднарамонтны заводзе будаваліся таксама ваенныя судны для Пінскай ваеннай флатыліі: кананерскія лодкі, катары і інш. Напярэдадні Вялікай Айчыннай вайны гэтыя прадпрыемствы выпускалі грузапасыжырскія судны, буксіры, несамаходныя грузавыя баржы. У час вайны заводы былі разбураны і іх аднаўленне праходзіла ў 1950-х гадах. З 1960-х гадоў суднабудаўнічыя заводы Беларусі выпускалі буксірныя і грузавыя цеплаходы, пасажырскія судны, у тым ліку судны на падводных крылах тыпу «Палессе»; карпусы суднаў тыпу «рака-мора»; несамаходныя баржы, земснарады, брандвахты, плаваючыя электрастанцыі, паромы і іншыя судны, у тым ліку па заказах замежных краін.
Падрыхтоўка спецыялістаў ў галіне суднабудавання і суднаходства ажыццяўляе Беларускі нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт. Распрацоўкай займаецца праектна-канструктарскае бюро ААТ «Белсуднапраект»
Луіс Уолтэр Альварэс
Луіс Уолтэр Альварэс (Luis Walter Alvarez;, Сан-Францыска — , Берклі, Каліфорнія) — амерыканскі фізік-эксперыментатар, член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (1947).
Біяграфія
Нарадзіўся ў Сан-Францыска ў сям'і прафесара Каліфарнійскага ўніверсітэта, урача і журналіста ў галіне медыцыны, Уолтэра Клемента Альварэса. Вучыўся ў Чыкагскім універсітэце, які скончыў у 1932 годзе. З 1936 працаваў у Каліфарнійскім універсітэце, з 1945 года на пасадзе прафесара. Адначасова ў 1954—1959 і 1976—1978 займаў пасаду намесніка дырэктара Радыяцыйнай лабараторыі імя Э. О. Лоўрэнса ў Берклі. У 1969 Альварэс быў абраны прэзідэнтам Амерыканскага фізічнага таварыства.
Прудкі (Лагойскі раён)
Прудкі́ (, Прудки) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Гайненскага сельсавета.
Сялянка
Сялянка:
Ушня (Мэнскі раён)
Ушня (У́шня) — вёска ў Мэнскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Мэнскай гарадской абшчыны.
Фэськіўка
Фэськіўка (Фе́ськівка) — вёска ў Мэнскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Мэнскай гарадской абшчыны.
Чарнагорці (Мэнскі раён)
Чарнагорці (Чорного́рці) — вёска ў Мэнскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Мэнскай гарадской абшчыны.
Парахрысціянскія секты
Парахрысціянскіе секты (псеўдахрысціянскія, постхрысціянскія, псеўдабіблейскія і інш.), секты, якія дэкларуюць Біблію асновай свайго веравучэння, але ў той жа час маюць вучэнне іх лідараў, якое аформлена ў выглядзе ператлумачэння Пісання і якое моцна скажае біблейскае вучэнне. Ступень сувязі вучэння гэтых сект з хрысціянствам розная. Да буйнейшых (на тэрыторыі СНД) псеўдахрысціянскіх сектаў адносяць:
У шмат якіх псеўдахрысціянскіх сектах у большай ці меншай ступені праяўляюцца рысы неаязычніцкага акультнага руху Нью эйдж. Шэраг сектаў сувязь з хрысціянствам мае толькі на ўзроўні некалькіх тэрмінаў ці персанажаў (напрыклад, Секта Муна).
Афрыканскі Саюз
Афрыканскі Саюз (African Union, Union africaine) — міжнародная арганізацыя палітычнага, ваеннага і эканамічнага характару, куды ўваходзяць усе афрыканскія дзяржавы. Правапераемніца Арганізацыі Афрыканскага Адзінства, створаная 9 ліпеня 2002 на канферэнцыі ў Дурбане. Марока пакінула арганізацыю ў 1984 у знак пратэсту супраць прыняцця ў саюз Заходняй Сахары), але ў 2017 годзе была прынята назад.
Мэты Афрыканскага Саюза:
Марта Шведская
Прынцэса Марта Шведская (швед. Prinsessan Märtha Sophia Lovisa Dagmar Thyra av Sverige og Norge,  — ) — шведская прынцэса, унучка караля Оскара II і жонка наследнага прынца Нарвегіі Улаф (пасля караля Улаф V), маці караля Нарвегіі Харальда V.
Шлюб і каралеўскае жыццё
Нарадзілася ў Стакгольме і была дачкой прынца Карла Шведскага і прынцэсы Інгеборгі Дацкай.
Выйшла замуж за свайго стрыечнага брата, наследнага прынца Нарвегіі Улафа 21 сакавіка 1929 гады. Яна прыняла тытул Яе Каралеўскае Высокасць кронпрынцэса Нарвегіі. Іх вяселле было першым каралеўскім вяселлем за апошнія 340 гадоў у Нарвегіі.
Шлюб быў шчаслівым шмат у чым дзякуючы іх шчырай любові і прыхільнасці адзін да аднаго. Мела 3 дзяцей: Рагнхильда (1930), Астрыд (1932), а таксама доўгачаканы спадчыннік, Харальд (1937).
Кронпрынцэса хутка заваявала любоў нарвежскага народа за свой сціплы, вясёлы і шчодры характар. У 1939 годзе, незадоўга да пачатку Другой сусветнай вайны ў Еўропе, наследны прынц і прынцэса здзейснілі вялікі візіт у ЗША. Пара пасябравала з прэзідэнтам Франклінам Рузвельтам і яго жонкай Элеанорай Рузвельт.
Другая сусветная вайна
Спадчынная прынцэса Марта зрабіла публічную заяву 26 студзеня 1940 года, у якой яна заклікала нарвежскіх жанчын прыняць удзел у мабiлiзацыйнай рабоце. Калі Германія ўварвалася ў Нарвегію ў красавіку 1940 года, спадчынная прынцэса і яе дзеці беглі ў родную Швецыю, аднак яна не была добра прынятая. Многія шведы адчувалі, што яна паставіла нейтралітэт Швецыі ў небяспечнае становішча. Некаторыя нават хацелі, каб яна адправіла свайго трохгадовага сына ў Нарвегію, дзе немцы абвясцілі б яго каралём. Але гэты варыянт ніколі не разглядаўся для прынцэсы Марты. Па запрашэнні прэзідэнта ЗША Франкліна Дэлана Рузвельта, яна адправілася ў ЗША. У ЗША яна і яе дзеці першапачаткова пасяліліся ў Белым доме.
Яе муж з’ехаў у Вялікабрытанію разам з бацькам-каралём. Пара не бачылася доўгі час.
У жніўні 1941 гады спадчынная прынцэса Марта падарожнічала з прэзідэнтам Рузвельтам на борце прэзідэнцкай яхты і на ёй яна сустрэлася з Уінстанам Чэрчылем.
Прынцэса Марта правяла большую частку Другой сусветнай вайны ў ЗША, дзе яна працавала ў імя сваёй краіны. У 1942 годзе яна наведала Лондан, каб прыняць удзел у святкаванні дня нараджэння свайго свёкра. Калі яна вярнулася ў Нарвегію пасля вайны ў 1945 годзе, яна атрымала мянушку «Маці нацыі». Прынцэса цалкам выконвала сваю ролю як кронпрынцэсы Нарвегіі і прыклала вялізныя намаганні па забеспячэнні стабільнасці і дабрабыту ўсіх нарвежцаў.
Пуцілава
Пуці́лава (, Путилово) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Гайненскага сельсавета.
Абалоння (Корапскі раён)
Абалоння (Оболо́ння) — вёска ў Корапскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Корапскай пасялковай абшчыны.
Оскар Дэ Ла Хоя
Оскар Дэ Ла Хоя (Oscar De La Hoya; нар., Мантэбела, Каліфорнія, ЗША) — амерыканскі баксёр-прафесіянал, чэмпіён свету ў шасці вагавых катэгорыях. Па колькасці заваяваных тытулаў у розных вагавых катэгорыях саступае толькі Мэні Пак'яа. Лепшы баксёр незалежна ад вагавой катэгорыі (1997—1999) па версіі часопіса «Рынг». Таксама вядомы як баксёрскі прамоўтар.
Алімпійскі чэмпіён 1992 года ў катэгорыі да 60 кілаграмаў. Чэмпіён свету ў другой паўлёгкай (версія WBO, 1994), лёгкай (версія WBO, 1994—1995; версія IBF, 1995), першай паўсярэдняй (версія WBC, 1996—1997), паўсярэдняй (версія WBC, 1997—1999; 2000), першай сярэдняй (версія WBC, 2001—2003 і 2006—2007; версія WBA, 2002—2003) і сярэдняй (версія WBO, 2004) вагавых катэгорыях. Агулам перамог 23 баксёраў за тытул чэмпіёна свету ў шасці вагавых катэгорыях. Лепшы баксёр незалежна ад вагавой катэгорыі (1997—1998) па версіі часопіса «Рынг». Займае 15-е месца ў рэйтынгу лепшых баксёраў усіх часоў і народаў незалежна ад вагавой катэгорыі па версіі BoxRec.
Мянушка — «Залаты хлопчык» (Golden Boy). 15 красавіка 2009 года на прэс-канферэнцыі ў Лос-Анджэлесе аб’явіў аб завяршэнні кар’еры прафесійнага баксёра.
Барлыкарасан
Барлыкарасан — сяло ў Урджарскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Карабулакскай сельскай акругі. Код КАТА — 636465200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 249 чалавек (113 мужчын і 136 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 164 чалавекі (76 мужчын і 88 жанчын).
Равячына (Лагойскі раён)
Равя́чына (, Ревячино) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Гайненскага сельсавета.
Сезон 2019/2020 «Алімпіі» Гродна
У сезоне 2019—2020 жаночага баскетбольнага клуба Алімпія з Гродна прымаў удзел:
Брыта Юхансан-Норгрэн
Брыта Ёхана Хелена Юхансан-Норгрэн (швед. Britta Johanna Helena Johansson Norgren, нар. года, Бялінгэ, Швецыя) — шведская лыжніца, двухразовая прызёрка чэмпіянатаў свету ў эстафеце, пераможца этапаў Кубка свету. Універсал, але больш схільная да спрынтарскіх гонак.
У Кубку свету Юхансан-Норгрэн дэбютавала ў 2003 годзе, у сакавіку 2007 года атрымала сваю першую перамогу на этапе Кубка свету, у эстафеце. Усяго на сённяшні момант мае 2 перамогі на этапах Кубка свету, усе ў камандных спаборніцтвах. У асабістых гонках не паднімалася вышэй за 8-е месца. Лепшым дасягненнем Юхансан-Норгрэн у агульным выніковым заліку Кубка свету з’яўляецца 30-е месца ў сезоне 2008-09.
На Алімпіядзе-2006 у Турыне паказала наступныя вынікі: эстафета — 4-е месца, спрынт — 13-е месца, 10 км класікай — 11-е месца, мас-старт 30 км — 28-е месца, дуатлон 7,5 + 7,5 км — 15-е месца.
На Алімпіядзе-2010 у Ванкуверы, стала 29-й у гонцы на 10 км і 53-й у дуатлоне 7,5+7,5 км.
За сваю кар’еру прымала ўдзел у 3 чэмпіянатах свету, заваявала бронзавы медаль у эстафеце на чэмпіянаце-2009 і срэбра ў эстафеце ў 2011 годзе.
Каракол (Урджарскі раён)
Каракол — сяло ў Урджарскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Каракольскай сельскай акругі. Код КАТА — 636467100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1673 чалавекі (855 мужчын і 818 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1160 чалавек (589 мужчын і 571 жанчына).
Джон Роберт Шрыфер
Джон Роберт Шрыфер (John Robert Schrieffer;, Оўк-Парк, штат Ілінойс, ЗША — , Талахасі, Фларыда, ЗША) — лаўрэат Нобелеўскай прэміі ў галіне фізікі (1972) (сумесна з Джонам Бардзіным і Леонам Н. Куперам) за стварэнне БКШ-тэорыі, названай па іх ініцыялах.
Біяграфія
Нарадзіўся ў горадзе Оўк-Парк (штат Ілінойс) у сям’і Джона Г. Шрыфера і Луізы (у дзявоцтве Андэрсан) Шрыфер. У 1940 годзе сям’я пераязджае ў горад Манхасет, штат Нью-Ёрк, а яшчэ праз дзевяць гадоў у горад Юстыс (штат Фларыда). Жывучы ў Фларыдзе, Джон любіў гуляць з самаробнымі ракетамі і радыё, што і сфармавала яго цікавасць да электратэхнікі.
Скончыўшы Юстыскую сярэднюю школу, у 1949 году Шрыфер паступае ў Масачусецкі тэхналагічны інстытут, маючы намер стаць інжынерам-электрыкам. Праз два гады ён абірае сваёй спецыяльнасцю фізіку і ў 1953 годзе атрымлівае ступень бакалаўра пад кіраўніцтвам Джона К. Слэтэра. У 1954 г. ён абараняе ва ўніверсітэце штата Ілінойс дысертацыю, выкананую пад кіраўніцтвам Джона Бардзіна, і атрымлівае ступень магістра. Дысертацыя была прысвечана даследаванню электроннай праводнасці на паверхні паўправадніка. Па завяршэнні працы над дысертацыяй ён далучаецца да Бардзіна ў даследаванні з’явы звышправоднасці і уласцівасцяў рэчыва пры тэмпературах, блізкіх да абсалютнага нуля.
У 1956 г. Шрыфер, Бардзін і Купер распрацавалі тэорыю звышправоднасці крышталічных цвёрдых тэл, заснаваную на ўяўленні пра звышцякучасць купераўскіх пар электронаў. За ўклад у тэорыю звышправоднасці Шрыфер ў 1957 г. атрымаў доктарскую ступень у Ілінойскім універсітэце.
У 1957—1958 гг. на правах постдактаранта Нацыянальнага навуковага фонду Шрыфер займаўся даследаваннем звышправоднасці ў Бірмінгемскім універсітэце (Англія) і ў Інстытуце Нільса Бора ў Капенгагене (Данія). У Капенгагене ў 1960 г. ён сустрэў Ганнэ Грэтэ Томсен. Праз некалькі месяцаў яны пажаніліся. У іх дзве дачкі і сын.
У 1964, Шрыфер публікуе сваю кнігу аб тэорыі БКШ, «Theory of Superconductivity».У 1957—1960 гг. Шрыфер выкладаў фізіку ў Чыкагскім універсітэце, у 1959—1960 гг. ва універсітэце штата Ілінойс, у 1962 г. у Пенсільванскім універсітэце, у 1969—1975 гг. ў Карнельскім універсітэце і з 1975 г. — у Каліфарнійскім універсітэце ў Санта-Барбары. Ён займаецца таксама даследаваннем магнітных уласцівасцяў матэрыялаў, уласцівасцяў сплаваў і паверхневых эфектаў.
У 1972 г. Шрыферу, Куперу і Бардзіну была прысуджана Нобелеўская прэмія па фізіцы «за створаную іх сумеснымі намаганнямі тэорыю звышправоднасці, звычайна званую тэорыяй БКШ».
9 лістапада 2005 г. быў прысуджаны да двух гадоў турэмнага зняволення за ненаўмыснае забойства (аўтакатастрофу па яго віне).
Былка (Корапскі раён)
Былка (Билка) — вёска ў Корапскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Корапскай пасялковай абшчыны.
Ацюша
Ацюша (Атю́ша) — вёска ў Корапскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Корапскай пасялковай абшчыны.
У ХІХ стагоддзі сяло Ацюша было ў складзе Ацюшскай воласці Кралэвэцкага павета Чарнігаўскай губерні.
Былка (Корапскі раён)
У ХІХ стагоддзі сяло Былка было ў складзе Ацюшcкай воласці Кралэвэцкага павета Чарнігаўскай губерні.
Купер
Купер (Cooper — «бондар», таксама Couper, Cowper) — прозвішча англійскага паходжання; таксама яўрэйскае і іспанскае прозвішча (ісп. Cúper) і тапонім.
Барысавэ
Барысавэ (Бори́сове) — вёска ў Корапскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Корапскай пасялковай абшчыны.
Ганна-Ліса Эрыксан
Ганна-Ліса Эрыксан (Anna-Lisa Eriksson;, Сундсваль — ) — шведская лыжніца, бронзавы прызёр Алімпійскіх гульняў і чэмпіянату свету.
На Алімпіядзе-1956 у Карціна-д’Ампеца заваявала бронзу ў эстафетнай гонцы 3х5 км, у якой бегла другі этап, прыняла і завяршыла свой этап на 4-м месцы, але на апошнім этапе Соня Эдстром вывела зборную Швецыі на трэцяе месца. У асабістай гонцы на 10 км Эрыксан заняла 13-е месца.
На чэмпіянаце свету 1954 заваявала бронзу ў эстафеце.
Бужанка (Корапскі раён)
Бужанка (Бужа́нка) — вёска ў Корапскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Корапскай пасялковай абшчыны.
Будышчэ (Корапскі раён)
Бу́дзішча ці Будышчэ (Буди́ще) — вёска ў Корапскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Корапскай пасялковай абшчыны.
Рымскі метрапалітэн
Рымскі метрапалітэн — сістэма ліній хуткаснага транспарту Рыма.
Гісторыя
Адкрыты 9 лютага 1955 года, налічвае 68 станцый (3 лініі).
Ліга арабскіх дзяржаў
Вышэйшыя органы: Створаны таксама розныя пастаянныя камітэты і спецыялізаваныя агенцтвы:
Тэхнічная тэрміналогія (слоўнік)
Слоўнік адыграў станоўчую ролю ў гісторыі развіцця тэх­ніч­най тэрміналогіі на беларускай мове. Безумоўна, слоўнік не мог ахапіць усю тагачасную тэх­нічную тэрміналогію, аднак ён паклаў пачатак сістэматызаванай распрацоўцы і вы­ву­чэнню спецыяльнай лексікі.
Аб’яднаны інстытут ядзерных даследаванняў
Аб'яднаны інстытут ядзерных даследаванняў (АІЯД) — міжнародная міжурадавая навукова-даследчая арганізацыя ў навукаградзе Дубна Маскоўскай вобласці. Заснавальнікамі з'яўляюцца 18 дзяржаў-членаў АІЯД. Асноўныя напрамкі тэарэтычных і эксперыментальных даследаванняў у АІЯД — ядзерная фізіка, фізіка элементарных часціц і даследаванні кандэнсаванага стану рэчыва.
У АІЯД былі сінтэзаваны ўсё трансуранавыя элементы Перыядычнай сістэмы хімічных элементаў, адкрытыя ў СССР і Расіі, і паўтораны сінтэз большасці трансуранавых элементаў, адкрытых у іншых краінах. Дасягненні па сінтэзе новых элементаў, зробленыя да 1991 года, былі прызнаны як навуковыя адкрыцці і занесены ў Дзяржаўны рэестр адкрыццяў СССР, а таксама за Інстытутам і краінай быў афіцыйна замацаваны сусветны прыярытэт адкрыцця шматлікіх новых элементаў.
Як знак прызнання выдатнага ўкладу вучоных Інстытута ў сучасную фізіку і хімію можна расцаніць рашэнне Міжнароднага саюза тэарэтычнай і прыкладной хіміі (ІЮПАК) аб прысваенні 105-му элементу назвы дубній па месцы размяшчэння АІЯД, а 114-му элементу — назвы флеровій у гонар сузаснавальніка АІЯД і шматгадовага кіраўніка яго Лабараторыі ядзерных рэакцый акадэміка Г. М. Флёрава, дзе падчас яго дзейнасці былі сінтэзаваны элементы з нумарамі ад 102 да 110.
Родзевічы (Лагойскі раён)
Ро́дзевічы (, Родевичи) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Гайненскага сельсавета.
Лале (спявачка)
Лале Пуркарым (нар., Энзелі, Іран) — шведская спявачка, музыкант, актрыса, кампазітар і аўтар песень іранскага паходжання, выступае пад сцэнічным імем LaLeh. Пасля кароткай кар’еры актрысы, у 2005 годзе яна ўвайшла ў музычную індустрыю з дэбютным альбомам Laleh, які заняў 1 месца ў Швецыі і стаў самым прадаваным альбомам года. У шведскім Грэмі 2005 года яна была намінаваная на сем прэмій і атрымала прэстыжную Rockbjörnen ў катэгорыях: «Артыст Года» і «Адкрыццё Года», а таксама «Прадзюсар Года».
Біяграфія
У 1983 з-за пагрозы фізічнага знішчэння сям’я была вымушаная бегчы з роднага краю ў Азербайджан, бо бацька Лале, Хушанг Пуркарым, быў праціўнікам ісламскага рэжыму ў Тэгеране. Ён быў мастаком, журналістам, бачным іранскім этнографам і грамадскім сацыёлагам, рэдактарам газеты. Маці Лале — Атэфэ Пуркарым, патрапіўшы ў Іран праз Азербайджан з Грузіі, вывучала літаратуразнаўства і матэматыку ва ўніверсітэце Тэгерана.
У тым жа 1983 годзе сям’я Лале перабралася ў Мінск і пасялілася ў звычайным рабочым раёне. Бацькі Лале сталі працаваць на заводзе. У Беларусі Лале пайшла ў школу і далучылася да тэатральнага і цыркавога мастацтва.
Лале пражыла ў Беларусі 6 гадоў. У 1991 годзе (ва ўзросце 9-і гадоў) Лале з мамай праз Усходні Берлін патрапілі ў лагер бежанцаў у Тыдахольме (Швецыя). Праз некаторы час яна апынулася ў Гётэбаргу (Вестергётланд). Спачатку сям’я Лале пасялілася на востраве Хісінген, а пасля смерці яе бацькі перабралася ў прыгарад Гётэбарга — Хамаркулен (Ангерэд) — эміграцыйны раён горада.
У жніўні 1994 года бацька Лале загінуў на яе вачах, калі спрабаваў выратаваць жанчыну якая выпала з каноэ. Каноэ перавярнулася і ён спрабаваў дапамагчы. Жанчына выжыла, а бацька Лале патануў.
На новым месцы Лале працягнула сваю музычную адукацыю. У Вітфельдскай гімназіі ў якасці дадатковага прадмета яна абрала музычную праграму для вывучэння класічнай музыкі, балета і цыркавых элементаў. Пазней яна зацікавілася музыкай у стылі панк, рэгі і джазам. Яна таксама вучылася іграць на гітары, ударных і саксафоне. Першы настаўнік музыкі Лале — Хасэ Нейлин заўважыў таленавітую дзяўчыну і дапамог раскрыць яе патэнцыял. Разам з іншым яе настаўнікам музыкі, Бенгт Франзен, яна арганізавала джазавы ансамбль — Bejola.
У 2010 годзе пасля непрацяглай працы ў Шэлефтэа яна пераехала ў Стакгольм.
У 2013 годзе, праз тры дні пасля выхаду альбома 'Colours', ва ўзросце 57 гадоў памерла маці Лале, якая працавала сацыяльным работнікам. Яе старэйшы брат памёр ад хваробы сэрца праз год пасля смерці маці. Лале захварэла на дэпрэсію, у яе знікла цікавасць да музыкі і яна з цяжкасцю выходзіла з дому, але праз некаторы час пасля лячэння, яна паспяхова справілася з дэпрэсіяй і вярнулася да публікі.
Ханна Эрыксан
Ханна Эрыксан, да замужжа Брудзін (швед. Hanna Erikson, нар. ) — шведская лыжніца, пераможца этапу Кубка свету. Спецыялізуецца ў спрынце.
У Кубку свету Эрыксан дэбютавала ў 2009 годзе, у студзені 2012 года атрымала сваю першую перамогу на этапе Кубка свету, у камандным спрынце. Акрамя гэтага на сённяшні момант мае 1 трапленне ў тройку лепшых этапах Кубка свету, у асабістым спрынце. Лепшым дасягненнем Эрыксан ў агульным выніковым заліку Кубка свету з’яўляецца 28-е месца ў сезоне 2011/12.
За сваю кар’еру прымала ўдзел у двух чэмпіянатах свету, лепшы вынік 10-е месца ў спрынце вольным стылем на сусветным першынстве 2011 года.
Мары-Хелен Эстлунд
Мары-Хелен Эстлунд, народжаная Вестын (Marie-Helene Östlund; нар., Салефтэа) — шведская лыжніца, чэмпіёнка свету, пераможца этапаў Кубка свету. Жонка вядомага шведскага лыжніка Эрыка Эстлунда.
У Кубку свету Эстлунд дэбютавала ў 1986 годзе, у лютым 1987 года атрымала сваю першую перамогу ў індывідуальнай гонцы на этапе Кубка свету. Агулам у індывідуальных гонках мае на сваім рахунку 2 перамогі на этапах Кубка свету. Лепшым дасягненнем Эстлунд у агульным выніковым заліку Кубка свету з’яўляюцца 2-е месца ў сезоне 1987/88.
На Алімпіядзе-1988 у Калгары паказала наступныя вынікі: 7-е месца ў гонцы на 5 км класікай, 8-е месца ў гонцы на 10 км класікай, 10-е месца ў гонцы на 20 км каньком і 6-е месца ў эстафеце.
На Алімпіядзе-1992 у Альбервілі стала 9-й у гонцы на 5 км класікай, 6-й у гонцы пераследу, 10-й у гонцы на 15 км класікай, 7-й у гонцы на 30 км каньком і 7-й у эстафеце.
На Алімпіядзе-1994 у Лілехамеры заняла 17-е месца ў гонцы на 15 км каньком, 12-е месца ў гонцы на 30 км класікай і 6-е месца ў эстафеце.
За сваю кар’еру прымала ўдзел у пяці чэмпіянатах свету, на якіх заваявала 1 залаты, адзін сярэбраны і два бронзавыя медалі.
Ферма 1 Абай
Ферма 1 Абай — населены пункт у Урджарскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Каракольскай сельскай акругі. Код КАТА — 636467180.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва населенага пункта складала 308 чалавек (158 мужчын і 150 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у населеным пункце пражываў 201 чалавек (107 мужчын і 94 жанчыны).
Галычыўка (Корапскі раён)
Галычыўка (Галичі́вка) — вёска ў Корапскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Корапскай пасялковай абшчыны.
Ісландцы
Ісла́ндцы (Íslendingar) – народ у Паўночнай Еўропе, асноўнае насельніцтва Ісландыі. Жывуць таксама ў іншых краінах. Агульная колькасць — 401 тыс. (2012 г.)
Гісторыя
Паходжанне ісландцаў вывучана добра, больш таго — задакументавана. У прыватнасці, ў «Кнізе пра ўзяццё зямлі» (ХІІ-ХІІІ стагоддзі) згадваюцца імёны першапасяленцаў ІХ-Х стагоддзяў — нарвежцаў. Першым пастаянным насельнікам Ісландыі лічыцца Інгальф Арнарсан (Ingólfur Arnarson), які асеў на востраве каля 874 года. Далейшы перыяд — з 874 г. да 930 г. - перыяд засялення Ісландыі.
У 930 годзе былі скліканы першыя агульнаісландскія зборы (альтынг). Перыяд іх бесперапыннай дзейнасці (да 1030 года) ў гысторыі Ісландыі атрымаў назву «эра народаўладдзя» і апеты ў ісландскіх сагах. Тады ж, у 1000 годзе было прынятае хрысціянства.
У 1262 - 1264 гадах Ісландыя ў выніку ўнутраных разладаў падпала пад уплыў Нарвегіі, але з прычыны, што Нарвегія сама ў 1380 годзе была падпарадкаваная Даніі (Кальмарская ўнія), а ў 1537 годзе страціла статус каралеўства, Ісландыя апынулася пад ўладай дацкіх манархаў. Насуперак цяжкай эканамічнай і палітычнай сітуацыі з канца ХVІІІ стагоддзя адбываецца ўздым нацыянальнай свядомасці ісландцаў і захаванне старажытных рыс іх культуры і мовы.
У ХІХ стагоддзі нацыянальна-вызваленчы рух узначаліў Ёўн Сігурдссан (Jón Sigurðsson). Першым значным поспехам руху было аднаўленне дзейнасці альтынгу ў 1843 годзе. Нарэшце, ў 1874 годзе Ісландыя атрымала аўтаномію. З сярэдзіны ХІХ стагоддзя ісландцы актыўна эмігруюць у Паўночную Амерыку.
На пачатак ХХ стагоддзя валоданне Даніяй Ісландыі заставалася ўжо фармальным. 30 снежня 1918 года ўрад Даніі быў вымушанны прызнаць яе незалежнасць. На працягу Другой сусветннай вайны пры падтрымцы Вялікабрытаніі і ЗША 16 чэрвеня 1944 года альтынг Ісландыі прыняў рэспубліканскую канстытуцыю, у наступны дзень Ісландыя была абвешчана рэспублікай, канчакова незалежнай краінай. Першым прэзідентам Ісландыі стаў Свейн Б’ёрнсан.
У 2007 годзе ў штогадовай справаздычы ААН ў галіне чалавечага патэнцыялу Ісландыя названая найбольш паспяховай краінай свету.
Асноўныя заняткі
Дзякуючы адносна цёпламу клімату, які назіраўся ў паўночным паўшар'і на працягу ўсяго высокага сярэднявечча, першыя перасяленцы ў Ісландыі мелі магчымасць развіваць земляробства і вырошчваць збожжавыя культуры, у асноўным ячмень і авёс. Аднак перасяленцы прывезлі са Скандынаўскага паўвострава даволі экстэнсіўную сістэму апрацоўкі палеткаў, заснаваную на выпальванні ўчасткаў, прызначаных для сяўбы. У Ісландыі вулканічныя глебы, і ўрадлівы пласт вельмі тонкі. Гэта прыводзіла да хуткай эрозіі і страце ўрадлівасці, вымушала шукаць новыя надзелы і ўступаць з-за іх у канфлікт з суседзямі. Акрамя таго, экстэнсіўнае земляробства адмоўна ўплывала на мясцовую экалогію.
Пахаладанне позняга сярэднявечча прывяло да далейшага скарачэння плошчаў ворнай зямлі і трагічных наступстваў у гісторыі саміх ісландцаў, якія ў 1380 г. канчаткова згубілі сваё самакіраванне і трапілі пад кантроль больш паспяховых датчан. Але спосабы апрацоўкі зямлі ў далейшым змяняліся мала. Да пачатку XX ст. гэта рабілі пераважна ўручную. У якасці ўгнаення выкарыстоўвалі водарасці. Збожжавыя культуры амаль не вырошчвалі. Іх месца заняла кармавая трава і некаторыя віды гародніны. Нават ячмень вырошчвалі толькі для корму жывёлы. У наш час апрацоўваецца толькі каля 100 тысяч га зямлі. Паляпшэнне тэхналогій і глабальнае пацяпленне сёння дазваляюць асобным ісландскім фермерам вырошчваць азімую пшаніцу, але падобная практыка з цяжкасцю прыжываецца з-за шматвяковых традыцый, не знаходзіць паразумення, а самі фермеры скардзяцца на дзікіх гусакоў, ад якіх не ўмеюць ратаваць ураджай.
Галоўнай галіной сельскай гаспадаркі з позняга сярэднявечча і да нашага часу з'яўляецца жывёлагадоўля. Авечкагадоўля забяспечвае прыбыткі большасці ферм. Ісландскія прысадзістыя кароткахвостыя авечкі паходзяць ад парод, калісьці распаўсюджаных ва ўсёй Паўночна-Заходняй Еўропе. Яны адрозніваюцца цягавітасцю, добра прыстасаваныя да мясцовых умоў. У асноўным практыкуецца адгонны метад утрымання авечак. Летам іх пераганяюць на багатыя травой горныя лугі, а ўвосень вяртаюць на ферму. Адсутнасць у Ісландыі небяспечных драпежнікаў доўгі час дазваляла гаспадарам асабліва не клапаціцца пра наяўнасць сталых пастухоў. Сваіх авечак яны распазнаюць па маркіроўцы на вушах. Пэўную колькасць авечак вырошчваюць на мяса да 4 - 5 месяцаў, астатніх пакідаюць для атрымання воўны (2,2 - 2,7 кг ад дарослай жывёлы). Воўна здаўна была прыбытковым прадметам гандлю, шырока выкарыстоўвалася для вытворчасці вопраткі.
Акрамя таго, ісландцы разводзяць малочных кароў і канёў. Ісландскі поні маларослы, але вельмі дужы. Канёў звычайна трымалі для верхавой язды, а не для працы на палетках або запрагання ў воз. У мінулым нават бедныя людзі мелі хаця б аднаго каня, а ў багатых статак налічваў шмат галоў. Дзякуючы натуральнай ізаляцыі Ісландыі, звычайныя для іншых краін конскія хваробы тут не вядомы. Каб не падвяргаць карэнную пароду залішняй рызыцы, з 1882 г. імпарт іншаземных коняў забаронены. Свінагадоўля не вылучылася ў асобны від гаспадаркі, хаця для першых пасяленцаў утрыманне свінняў мела важнае значэнне, а іх мяса лічылася ласункам. Аднак, пашкоджанні, якія прыносілі свінні наваколлю, вымусілі заканадаўцаў абмяжоўваць іх колькасць. У асноўным, свінняў трымаюць на фермах выключна для ўнутранага спажывання.
Рыбалоўства адыгрывае значную ролю ў гісторыі і культуры ісландцаў. Дастаткова прахалодны клімат і адсутнасць урадлівых глебаў вымушалі іх спадзявацца на мора. Ня гледзячы на геаграфічную аддаленасць, іх востраў заставаўся прыцягальным для іншаземцаў, якія прыбывалі сюды для лову рыбы, але таксама займаліся гандлем з мясцовым насельніцтвам і такім чынам падтрымлівалі мясцовую эканоміку, знаёмілі са сваімі традыцыямі. Першымі з іншаземцаў для лову траскі ў Ісландыю завіталі рыбакі з паўночна-заходняй Англіі (1409 г.). Але пазней ім канкурэнцыю склалі выхадцы з Ганзы і галандцы. Часам канкурэнцыя ператваралася ў сапраўдныя войны. Самі ісландцы лавілі рыбу для задавальнення ўнутраных патрэб і да пачатку XX ст. шырока карысталіся маламернымі грабнымі суднамі. У канцы XVIII ст. абмежавана выкарыстоўваліся ветразі. Толькі з 1902 г. з'явіліся лодкі з сучаснымі рухавікамі. На працягу XX ст. ісландскі рыбалоўны флот рос і ў выніку рыбалоўства ператварылася ў адзін з асноўных і найбольш прыбытковых заняткаў.
Жытло
Ісландыя да нашых дзён з'яўляецца адной з найменш шчыльна населеных краін у свеце. Найлепш заселены прыбярэжныя раўніны, у цэнтры вострава — даліны. Гарады як цэнтры рамяства і гандлю доўгі час былі не вядомы. У эпоху сярэднявечча гандаль нават не быў асобым прафесійным заняткам. Ім займаліся рыбакі і сяляне, у асноўным калі жадалі прадаць або абмяняць наяўны тавар. Паселішчы з некалькіх гаспадарак узнікалі на беразе мора ў месцах, спрыяльных для лову рыбы і кабатажнага суднаходства. Паколькі сухапутныя шляхі былі не развітыя, толькі грабныя лодкі, якія плавалі ўздоўж берага, звязвалі розныя часткі Ісландыі.
Асноўным відам паселішча з часоў перасялення з'яўляліся хутары. Яны звычана будаваліся на схілах гор і ўзвышшаў каля крыніц пітной вады. На старажытных хутарах хатнюю жывёлу часцяком трымалі ў доме разам з людзьмі або каля дома. Пазней пачалі будаваць для яе загоны і зімовыя хованкі. На хутарах жылі пашыраныя сем'і, на чале якіх стаялі гаспадары. Акрамя блізкіх сваякоў, такія сем'і ўключалі работнікаў (сталых і сезонных) і госцяў.
З-за адсутнасці ў Ісландыі сапраўдных лясоў драўніна каштавала даволі дорага і не магла служыць асноўным будаўнічым матэрыялам, як тое было на радзіме перасяленцаў у Нарвегіі. Ісландцы навучыліся будаваць жытло з дзёрну. Спачатку ўзводзіўся доўгі чатырохкутны фундамент з камянёў. На іх ставіліся драўляныя слупы, якія злучалі жэрдкамі і такім чынам ператваралі ў каркас. Слупы ставіліся на камяні і знутры хаціны, каб потым ператварыць іх ў аснову для лаў і сядзенняў. Дзёран назапашваўся загадзя. Яго зразалі з зямлі ў выглядзе доўгіх палос, чысцілі ад глебы і скручвалі ў форме своеасаблівых цаглін. Гэтымі цаглінамі абкладвалі каркас. Дах пакрывалі сенам або карою, потым зверху накладвалі дзёран. У даху рабіліся шырокія адтуліны для выхаду дыму ад агменя. Такія хаціны былі знутры даволі вільготныя, але імі карысталіся доўгі час, пакуль ў XIX - пачатку XX ст. не з'явіліся хаціны з імпартаванай драўніны на высокіх каменных фундаментах.
Вопратка
Ісландскія нацыянальныя строі сфарміраваліся ў перыяд XVII - XIX стст. пад уплывам мясцовых традыцый, а таксама еўрапейскай моды, якая прыйшла з Даніі, Паўночнай Германіі і Англіі. Да сярэдзіны XIX ст. быў шырока распаўсюджаны жаночы строй faldbúningur (літаральна "падол"). Ён рабіўся з белай ваўнянай тканіны, якая заварочвалася асобнымі кавалкамі вакол цела і замацоўвалася шпількамі. У XVIII ст. выкарыстоўваліся чорная аксамітная кашуля са свабодным каўняром і доўгія спадніцы. Доўгі шалік чапляўся за пояс, часам накідваўся на шыю. Жаночае святочнае адзенне багата дэкаравалася гафтам, шаўковымі стужкамі і аплікацыямі. Жанчыны таксама ўражвалі высокімі капялюшамі. У сярэдзіне XIX ст. ісландскі мастак Сігурдур Гундмундсан распрацаваў абагульненыя формы лёгкай Kyrtill і ўцепленай Skautbúningur народнай жаночай вопраткі, якімі карыстаюцца і ў нашы дні.
Мужчынскія традыцыйныя строі захаваліся значна горш. Яны складаюцца з ваўнянай кофты, вузкіх штаноў, доўгіх шкарпэтак і чаравікоў з цюленяй скуры.
Сям'я
Асновай традыцыйнага ісландскага грамадства была буйная пашыраная сям'я на чале якой стаяў гаспадар, звычайна ўладар хутара. Хаця ў ісландцаў няма прозвішчаў, і ў наш час гэта зацверджана законам, яны добра ведалі сваю генеалогію і памяталі пра продкаў, якія прыбылі ў Ісландыю з Нарвегіі. Паміж сем'ямі маглі ўзнікаць канфлікты, якія скончваліся сапраўднымі войнамі. Падставай для іх была абраза, зямельныя спрэчкі або кроўная помста. Звычайна такія канфлікты разбіраліся на альтынгу, пазней у каралеўскім судзе.
Ужо ў XIX ст. многія буйныя сем'і разбурыліся пад ціскам таварна-грашовых адносін. Малодшыя сыны, якія не маглі нароўні са старэйшым прэтэндаваць на спадчыну, разам з жонкамі і дзецьмі ішлі ў горад або ў рыбацкія паселішчы. Жонкі рыбакоў звычайна працавалі самастойна ад мужа на добра аплачванай перапрацоўцы рыбы.
У сучаснай Ісландыі пераважаюць малыя нуклеарныя сем'і. З 2010 г. дазволены гомасексуальныя шлюбы.
Фальклор
Ісландскі фальклор дастаткова разнастайны. У сярэднявеччы ісландскія паэты і празаікі скальды стваралі эпічныя творы сагі, якія адлюстроўвалі падзеі на ўсёй тэрыторыі Скандынавіі і іншых краін Еўропы, у тым ліку Беларусі. Найбольш вядомы ісландскі скальд Сноры Стурлусан.
Ісландская спеўная і музычная традыцыя падзяляецца на два напрамкі kveða і syngja. Kveða з'явіўся ў часы сярэднявечча. Першапачаткова так называлі ўсю традыцыйную паэзію. З ім звязаны старажытны дыятанічны стыль выканання саг rímur. Але ў наступныя перыяды kveða ператварыўся ў стыль масавых збораў і святочных гулянак, уключыў у сябе танцавальныя мелодыі. Syngja (літаральна "спеў") можа выконвацца самастойна, не абавязкова пад музыку.
Кухня
Ісландская нацыянальная кухня заснавана на прыгатаванні даступных у гэтай паўночнай краіне інгрыдыентаў. У ёй шмат страў з малака, мяса і рыбы. З малочных прадуктаў асабліва вылучаецца skyr. Гэта вадкі густы тварог з абястлушчанага малака, які атрымоўваюць шляхам закісання. Ісландцы яго параўноўваюць з папулярным у іншых краінах ёгуртам, аднак традыцыя вытворчасці skyr значна старэйшая. Ісланды лічаць, што гэты прадукт быў добра вядомы ўжо вікінгам.
З мяса найбольшай папулярнасцю карыстаецца бараніна. Вараную галаву барана гатуюць цалкам. Таксама ужываюць ялавічыну, мяса кітоў, коняў, аленяў, дзікіх птушак і г. д. Распаўсюджаная гародніна — бульба, капуста, шчаўе, рабарбар. Рыбныя стравы найчасцей гатуюць з траскі.
У сучаснай Ісландыі існуе сапраўдны культ экалагічна чыстай ежы. Імпарт многіх харчовых прадуктаў, у тым ліку генетычна мадыфікаваных, забаронены.
Мова
У ісландскай мове, што належыць да скандынаўскай падгрупы германскай групы індаеўрапейскай моўнай сям'і, амаль што няма дыялектнага падзелу. Ісландская мова, будучы кансерватыўнай, захавала вельмі старажытныя рысы. Пісьмовасць на аснове лацінкі. Першыя ўзоры яе адносяцца до XI ст.
Рэлігія
Веруючыя ісландцы пераважна лютэране.
Сагат (сяло)
Сагат — сяло ў Урджарскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Каракольскай сельскай акругі. Код КАТА — 636467400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 355 чалавек (180 мужчын і 175 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 384 чалавекі (199 мужчын і 185 жанчын).
Ені Хансан
Ені Хансан (Jenny Hansson, нар. ) — шведская лыжніца, прызёрка этапу Кубка свету. Спецыялізуецца ў дыстанцыйных гонках.
У Кубку свету Хансан дэбютавала ў 2004 годзе, у лістападзе 2008 года адзіны раз у кар’еры трапіла ў тройку лепшых на этапе Кубка свету, у эстафеце. Акрамя гэтага на сённяшні момант мае 1 трапленне ў дзясятку лепшых на этапах Кубка свету, гэтак жа ў эстафеце, у асабістых гонках не паднімалася вышэй за 38-га месца і кубкавых ачкоў не заваёўвала. У сезонах 2008/09 і 2009/10 перамагала ў агульным выніковым заліку марафонскага кубка.
За сваю кар’еру ў чэмпіянатах свету і Алімпійскіх гульнях ўдзелу не прымала. У 2011 годзе перамагла на знакамітым лыжным марафоне Васалопет.
Венсан Касель
Венса́н Касе́ль (Vincent Cassel; нар. 23 лістапада 1966, Парыж) — французскі, , і. Уладальнік прэміі «Сезар».
Біяграфія
Венсан Касель нарадзіўся 23 лістапада 1966 года ў Парыжы ў сям’і французскага акцёра Жан-П’ера Каселя.
Сваю кар’еру акцёра ён пачаў у Нью-Ёрку, затым вярнуўся ва Францыю і некалькі гадоў працаваў у тэатры Жана-Луі Баро, дзе быў заняты ў некалькіх спектаклях.
Для ролі Жака Мерына ў фільме «Вораг дзяржавы № 1» набраў 20 кілаграмаў.
Захапляецца баявым мастацтвам капаэйра, што прадэманстраваў у фільме «Дванаццаць сяброў Оўшэна».
Асабістае жыццё
Быў жанаты з італьянскай актрысай Монікай Белучы. 12 верасня 2004 года ў Рыме ў іх нарадзілася дачка Дэва. У 2010 годзе ў сям’і Монікі і Венсана з’явілася другое дзіця, дзяўчынка, якую назвалі Леані. У жніўні 2013 года пара расталася.
Гарохавэ (Корапскі раён)
Гарохавэ (Горо́хове) — вёска ў Корапскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Корапскай пасялковай абшчыны.
Ганна Фрыцьёф
Ганна Фрыцьёф, у замужжы Юхансвн (Anna Frithioff; нар. года, Грэна) — шведская лыжніца, прызёрка чэмпіянату свету 1995 года.
У Кубку свету Фрыцьёф дэбютавала ў 1992 годзе, тады ж адзіны раз у кар’еры трапіла ў дзясятку лепшых у індывідуальнай гонцы на этапе Кубка свету. Акрамя гэтага ў індывідуальных гонках мае на сваім рахунку 9 трапленняў ў трыццатку лепшых на этапах Кубка свету. Лепшым дасягненнем Фрыцьёф у агульным выніковым заліку Кубка свету з’яўляюцца 30-е месца ў сезонах 1991/92 і 1993/94.
На Алімпіядзе-1994 у Лілехамеры заняла 17-е месца ў гонцы на 5 км класікай, 37-е месца ў гонцы пераследу, 13-е месца ў гонцы на 30 км класікай і 6-е месца ў эстафеце.
За сваю кар’еру прымала ўдзел у чатырох чэмпіянатах свету, на чэмпіянаце свету — 1995 у Тандэр-Бэе заваявала бронзавы медаль у эстафеце. Лепшы вынік у асабістых гонках на чэмпіянатах свету, 9-е месца ў гонцы на 5 км класічным стылем на тым жа чэмпіянаце.
Вышэнькы (Корапскі раён)
Вышэнькы (Ви́шеньки) — вёска ў Корапскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Корапскай пасялковай абшчыны.
Анальны секс
Ана́льны секс (ад  — задні праход, заднепраходная адтуліна) — палавыя зносіны, здзейсненыя шляхам уводу пеніса ў анальную адтуліну.
Абмежаванне тэрміна
Анальны фістынг, анілінгус і ўвядзенне ў анус старонніх прадметаў з’яўляюцца анальнай стымуляцыяй, але не з’яўляюцца анальным сексам. Тым не менш, у гутарковай мове пад анальным сексам нярэдка разумеюць і гэтыя віды сексуальнай практыкі.
Гісторыя і распаўсюджванне
Анальны секс сустракаецца ўжо на ранніх этапах развіцця чалавецтва. Вядомыя антычныя амфары з малюнкамі анальнага палавога акту. Існуюць карціны і літаратурныя творы, якія апісваюць анальны секс. З развіццём фатаграфіі і кіно, анальны секс стаў шырока прадстаўлены ў парнаграфіі.
Анальны секс выкарыстоўваюць у выпадку немагчымасці або непажаданасці вагінальнага палавога акту (менструацыя, цяжарнасць, страх цяжарнасці, захворванні або адхіленні развіцця похвы, жаданне захаваць цнатлівасць і інш.), для пашырэння сексуальных адчуванняў або як знак адмысловых пачуццяў і даверу да партнёра.
Распаўсюджаны анальны секс і сярод мужчын-гомасексуалаў. У некаторых ізаляваных групах (месцы пазбаўлення волі) анальны секс з’яўляюцца адным з сродкаў устанаўлення і падтрымання ўладнай іерархіі. У некаторых выпадках анальны секс з’яўляецца сродкам ініцыяцыі або пасвячэння. Анальны секс можа выступаць як помста або сродак пакарання за правіннасць.
Існыя ў цяперашні час прадузятасці супраць анальнага сексу засноўваюцца, з аднаго боку, на тым, што на працягу гісторыі анальны секс разглядаўся як грэх або перверсія. З іншага боку, у заходняй культуры існуе стэрэатып стаўлення да анальнай вобласці як да бруднай.
У 2006 годзе, у ЗША 38,2 % мужчын ва ўзросце паміж 20 і 39 гадамі і 32,6 % жанчын ва ўросце паміж 18 і 44 гадамі займаюцца анальным сексам з прадстаўнікамі процілеглага полу. Дадзеныя паказчыкі некалькі падраслі ў параўнанні з 1992 годам, калі 25,6 % мужчын і 20,4 % жанчын ва ўзросце паміж 18 і 59 гадамі заявілі аб сваёй практыцы анальнага сексу.
Агульныя звесткі
У анальным сексе адрозніваюць актыўнага і пасіўнага партнёра. Актыўным удзельнікам анальнага сукуплення завецца мужчына, які ўводзіць свой пеніс у анус партнёра. Пасіўным завецца, адпаведна, партнёр, які прымае, — мужчынскага або жаночага полу.
Вобласць анусу ў большасці людзей высокачуллівая і з’яўляецца важнай эрагеннай зонай. Адпаведна, стымуляцыя анусу можа выклікаць сексуальнае ўзбуджэнне. У пасіўных мужчын падчас анальнага сексу ажыццяўляецца ціск на прастату, што можа выклікаць дадатковае ўзбуджэнне і, як следства, аргазм, які апісваецца як не вельмі інтэнсіўны, але больш працяглы. У жанчын у некаторых позах можа адбывацца ціск на так званую зону Графенберга, што таксама прыводзіць да дадатковага ўзбуджэння. Актыўным мужчынам анальны секс можа дастаўляць больш задавальненняў, чым вагінальны, бо ціск прамой кішкі і сфінктарам анусу на пеніс звычайна істотна большы, чым ціск у вагіне.
Траўматызм
Анальны секс можа прычыніць істотны боль або непрыемныя адчуванні ў выпадку, калі сфінктар ануса не досыць расслаблены або пеніс уводзіцца занадта хутка.
Паколькі слізістая абалонка прамой кішкі не прадукуе дастатковую колькасць змазкі, магчымыя адчуванні болі падчас фрыкцый. У некаторых выпадках магчымы крывацёкі з анусу.
У выпадку, калі пеніс занадта доўгі, магчымыя траўмы прамой кішкі.
Інфекцыйныя захворванні
Праз анальны секс могуць перадавацца ўзбуджальнікі розных інфекцыйных і венерычных захворванняў, напр.: СНІД, сіфіліс, гепатыт, ганарэя і інш.
Лічыцца, што шанц заразіцца СНІДам пры анальным сексе вышэй, чым пры вагінальным.
Апроч таго, нават у цалкам здаровага чалавека ў прамой кішцы прысутнічае мікрафлора, якая пры трапленні ў мочаспускальны канал можа быць прычынай такіх захворванняў, як урэтрыт.
Іншыя парушэнні здароўя
Некаторыя даследчыкі лічаць верагодным павышэнне рызыкі ўзнікнення такіх захворванняў, як анальны рак і рак прамой кішкі, асацыяваных з інфекцыяваннем вірусам папіломы чалавека 16-га тыпу (выклікае таксама рак шыйкі маткі ў жанчын).
Заканадаўства і анальны секс
У большасці краін свету практыка анальнага сексу ніяк не рэгламентаваная. Тым не менш, у шэрагу краін Еўропы, Азіі, Афрыкі і Амерыкі існуюць законы, якія абмяжоўваюць або забараняюць тыя або іншыя формы анальнага сексу.
Гарадышчэ (Корапскі раён)
Гарадышчэ (Городи́ще) — вёска ў Корапскім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Корапскай пасялковай абшчыны.
У ХІХ стагоддзі сяло Гарадышчэ было ў складзе Абалонcкай воласці Кралэвэцкага павета Чарнігаўскай губерні.
Яснотка
Ясно́тка, Глухая крапіва (Lamium) — род кветкавых раслін сямейства.
Батанічнае апісанне
Аднагадовыя і шматгадовыя травяністыя расліны вышынёй 10—100 см з доўгімі паўзучымі карэнішчамі. Сцяблы граністыя. Лісце супраціўнае, суцэльнае. Кветкі жоўтыя, белыя, чырвоныя, ружовыя, сабраныя ў густыя пазушныя кальчакі. Плод — 4 арэшкі.
Распаўсюджанне і экалогія
Род налічвае каля 40 відаў, пашыраныя пераважна ва ўмеранай зоне Паўночнага паўшар’я. Паводле сайта The Plant List род налічвае 25 відаў.