cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Надзея Уладзіміраўна Ланская
Раман «Обрусители»
''Для того то й подаемо отсе в перекладе образ, представляючш долю народа белоруского под панованем россiйскім, урядованье тамошних институцій громадских, мировых судіев и властей політичных, названых там загально обрусителев, т. е. людей, котори хотели бы змосковщити, а притом ободрати зо всего все не российски народы в Poccіи.''
Образ се правдивый, а зовсем несходный з деклямаціями россійских славянофильских комитетов и их прихильников...»
Што да самай Н. Ланской, то, падобна, напісаўшы мноства карэспандэнцый і скаргаў, яна вычарпала магчымасці дакументальных жанраў і з верай у сілу мастацкага слова прынялася за раман. Каб паказаць усю паднаготную прыезджых адміністратараў, яна прыцягнула ўвагу да праблем русіфікацыі. Зрэшты, ненадоўга. Яшчэ ў мінулым стагоддзі «Обрусители» былі грунтоўна забытыя (у беларускай літаратуры яны вельмі рэдка згадваліся), як забытая была і сама пісьменніца.
У «Слоўніку псеўданімаў …» І. Ф. Мосанова, у другім яго томе (Масква, 1957). Там Н. Ланская — гэта псеўданім Надзеі Уладзіміраўны Якаўлевай, якая выдала ў канцы мінулага стагоддзя некалькі кніг публіцыстыкі і прозы, у тым ліку «Обрусители». У газеце «Неделя» яна рэгулярна публікавала лісты з Лоева, а таксама пецярбургскія эскізы. Яшчэ больш свабодна ўспамінаецца пра Н. В. Якаўлевай у слоўніках М. М. Галіцына, А. Арсеньева. С. І. Панамарова.
Сама тэма русіфікацыі пазней, у 1920-я гады, будзе грунтоўна раскрытая Аляксандрам Цвікевічам у яго працы «Заходне-руская школа і яе прадстаўнікі».
"Лясы, напрыклад, гэты скарб, які на захадзе берагуць як зрэнку вока. — знішчаюцца ў павеце самым варварскім чынам ".
"У горадзе было некалькі дамоў, якія складалі свой гурток, дзе захоўвалася ядро ​​грамадскага меркавання. Першым лічыўся дом Лупінскіх …
Яны, зразумела, не выпісвалі ні кніг, ні часопісаў, замыкалі на ключ усялякую дрэнь, вычыталі з прыслугі за кожную пабітую талерку і зніклую сурвэтку, але гасцей прымалі з годнасцю ".
Так ад характарыстык краю аўтар пераходзіць да характарыстыках людзей. Партрэты жыхароў горада — кіраўніка горада, суддзі і іншых, іх норавы і ўклад жыцця — нібы спісаныя з вядомых тыпаў савецкіх часоў. Зрэшты, уся руская літаратура XIX стагоддзя нібы б спецыялізавалася на савецкіх тыпах, што, мабыць, і забяспечыла такая ўвага да яе менавіта ў савецкі час.
Аднак на першым месцы ў рамане ўсё ж такі сялянскія тыпы. «Праваслаўныя мелі царкву, пераробленую з касцёла …» Але ў асноўным сяляне — гэта сяляне-ўніяты. Яны ў Н. Ланской прымітыўныя, лубачныя, нецікавыя, але менавіта з імі звязана завязка рамана — гісторыя сялянскага бунту ў Сасноўцы.
Апісанне селяніна-першабытніка без якога б там ні было атаясамлення сябе з ім і пранікнення «у яго» дазваляе ўдакладніць жанр твора — гэта рускі каланіяльны раман. У адрозненне ад расійскага селяніна, гэты не называецца і не прызнаецца «нашым», «сваім», суб’ектыўна ніяк не выяўляецца ды і кажа на не вельмі зразумелай мове.
Мужык у Ланской — пры ўсёй яе знешняй сімпатыі да яго — бедны, голы, благі.
Яхве
Яхве таксама можа выкарыстоўвацца Яхвэ (прынятае ў сучаснай навуцы вымаўленне יהוה - Йахве, Ягве, сустракаецца варыянт Гасподзь) - імя Бога ў іудаізме і хрысціянстве. Упершыню сустракаецца ў Торы ў Быц. 2:4. Выкарыстоўваецца ў першай з дзесяці запаведзяў (Друг. 5:6), паводле Бібліі, раскрытых яўрэйскаму народу праз Майсея на гары Сінай.
Надзея Уладзіміраўна Ланская
Раман «Обрусители»
"А між тым гэтая беднасць, гэтая галота непрыхаваная складала тую сілу незлічоную, якая карміла, паіла і апранала незлічоная колькасць дармаедаў, застаючыся ў той жа час тупы, недасведчанага, пакорлівай, паўапранутых, галаднаватай. Гэтая сіла ўмела толькі даваць … Мужык меў адно неад’емнае права: ён меў права плаціць кожнаму, нават не пытаючыся, за што ён плаціць … "
Яхве
Да пачатку пост-біблейскага часу, імя Яхве перастала выкарыстоўвацца. У сучасным іудаізме, яно замяняецца словам Адонай, што азначае Госпада, і разумеецца як уласна імя Бога і для абазначэння Яго міласці. Многія пераклады Біблій прытрымлівацца яўрэйскага звычая і замяніць яго на імя "Госпадзь".
Надзея Уладзіміраўна Ланская
Раман «Обрусители»
Прычынай бунту ў рамане стала пакаранне селяніна Макара, які адмовіўся рамантаваць дарогу. Старшына Кулак збіў яго і пасадзіў у халодны склеп, дзе той і памёр. Вось з чаго, уласна, і выйшла ўся гісторыя.
Яхве
Імя
У яўрэйскай Бібліі, імя пішацца як יהוה (Гасподзь), таму што біблейскі іўрыт быў напісаны толькі зычнымі літарамі. Арыгінальны вымаўленне імя Яхве згубілася шмат стагоддзяў таму назад, але наяўныя дадзеныя сведчаць аб тым, што імя, па ўсёй верагоднасці, азначала прыкладна «Ён існуе» ці «Ён стварае». Паколькі ў старажытнай пісьменнасці (старажытнагабрэйскую мову) не пазначаліся галосныя, то сапраўднае вымаўленне імя Бога застаецца прадметам гіпотэз, пэўна вядомыя толькі літары Ёд-Хей-вав-Хей (יהוה, у лацінскай транскрыпцыі YHWH). Літарным абазначэннем гэтага старажытнажыдоўскай імя з’яўляецца тетраграмматон. Электронная яўрэйская энцыклапедыя таксама лічыць вымаўленне Яхве найбольш карэктным.
Надзея Уладзіміраўна Ланская
Раман «Обрусители»
У рамане Н. Ланской зусім няма ніякіх «культурных» пытанняў, а абрусіцельства — гэта дзейнасць менавіта эканамічная, сацыяльная, адміністрацыйная. У яе гэта экспарт адміністрацыйнага апарата, які ў экспартным варыянце — найгоршы, бо ставіць ніжэй закона і ўлады не проста чалавека, а чужога чалавека.
Яхве
Імя
Тэтраграматон (ЙХВХ) — транслітарацыя Божага імя, чатырох зычных літар — (старажытнаяўрэйскай мовы) יהוה. Яхвэ — цяпер прынятае ў навуцы верагоднае вымаўленне імя Бога ў Бібліі, у адрозненне ад іншых імёнаў Бога ў іудаізме у Старым Запавеце (Танаху).
Вымаўленне імя Бога ў іудаізме табуяванае, што, у прыватнасці, засноўваецца на тлумачэнні яўрэйскімі мудрацамі ўрыўка Торы «… Вось імя Маё навекі …» (Зых. 3:15), дзе слова «навечна» (לעלם) тлумачыцца у значэнні «схаваць, утаіць». Таму сапраўднае (тайнае) вымаўленне імя ведаў толькі першасвятар Іерусалімскага храма, у малітвах выкарыстоўваўся зварот Адонай (אדני, «Гасподзь», «Уладар», «Усеўладны».), а ў побыце імя А-шем (іўр השם — «Імя»). У 70 годзе н.э. Іерусалімскі храм быў разбураны рымлянамі. Шырока вядомая біблейская запаведзь «Не вымаўляй імя Госпада, Бога твайго, марна» (Зых. 20: 7) разглядаецца ў іудаізме як забарона на вымаўленне ілжывай прысягі імем Бога, а не як забарона на вымаўленне гэтага імя ўслых.
Шырока распаўсюджаная і ўвайшла ў шэраг еўрапейскіх моў агаласоўка тетраграмматона «Jehowah» (Іегова). Да навуковай рэканструкцыі вымаўлення «Яхве» яна была найбольш распаўсюджанай. Найбольш верагодная сувязь імя з дзеясловам HYH (היה — «быць» або «жыць»); тым самым яно дапускае значэнне: «Ён ёсць», «Ён ёсць (Бог) жывы» або «Ён дае жыццё».
Сінск (Лоеўскі раён)
Сінск (, Синск) — вёска ў Лоеўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Бывалькаўскага сельсавета.
Гісторыя
У пачатку сакавіка 1918 года Сінск занялі германскія войскі. Савецкая ўлада была ліквідавана, а павет па дамоўленасці паміж урадамі Германскай імперыі і Украінскай Народнай Рэспублікі далучаны да апошняй. Неўзабаве 25 сакавіка гэтага ж года Радай БНР была прынятая Трэцяя Устаўная грамата, паводле ўмоў якой Рэчыцкі павет склаў адну з заяўленых тэрыторый Беларускай Народнай Рэспублікі, але органы ўлады рэспублікі не разгарнулі дзейнасць з прычыны агульнай неарганізаванасці сярод структур БНР і адмоўнага стаўлення нямецкага франтавога камандавання да ўтварэння БНР. Разам з тым, на фоне Лістападаўскай рэвалюцыі ў Германіі і адклікання нямецкіх войск з Усходняга фронту, Сінск зноў апынуўся пад савецкай уладай у складзе Заходняй камуны РСФСР.
З 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі Сінск увайшоў у склад БССР. З 16 студзеня Сінск быў уключаны ў склад РСФСР, дзе належаў да Лоеўскай воласці Рэчыцкага павета Гомельскай губерні.
У сакавіку 1920 года пачалося наступленне польскай арміі. 12 сакавіка польскі атрад (150 чалавек) захапіў падводы ў Сінску.
У 1926—1927 гадах цэнтр Сінскага сельсавета.
Спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Новай Зеландыі
У спісе Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Каралеўстве Новай Зеландыі значыцца 3 найменні (на 2012 год), што складае ад агульнай колькасці ( на  год). 2 аб'екты ўключаны па прыродных крытэрыях, прычым адзін прызнаны прыродным феноменам выключнай прыгажосці і эстэтычнай важнасці (крытэрый vii) і 1 — па змяшаных крытэрыях, прычым ён таксама трапляе пад крытэрый vii. Акрамя гэтага, станам на 2012 год, 8 аб'ектаў на тэрыторыі Новай Зеландыі знаходзяцца сярод кандыдатаў на ўключэнне ў спіс Сусветнай спадчыны. Новая Зеландыя ратыфікавала Канвенцыю аб ахове Сусветнай культурнай і прыроднай спадчыны 22 лістапада 1984 года. Першыя два аб'екты, размешчаныя на тэрыторыі Новай Зеландыі былі занесены ў спіс у 1990 годзе на 14-й сесіі Камітэта сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Спіс
У гэтай табліцы аб'екты размешчаны ў храналагічным парадку іх дадання ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Папярэдні спіс
У табліцы аб'екты размешчаны ў парадку іх дадання ў папярэдні спіс. У гэтым спісе прыведзены аб'екты, прапанаваныя ўрадам Новай Зеландыі ў якасці кандыдатаў на ўнясенне ў спіс сусветнай спадчыны.
Еўропа (атэль, Навагрудак)
Гісторыя
У жніўні 2006 г. мінскае навукова-вытворчае аб’яднанне «Эльвіра» выкупіла будынак у навагрудскага прадпрымальніка Уладзіміра Максімчыка. Прадпрымальнік самавольна ажыццявіў перабудову ўнутраных канструкцый камяніцы: будынак меў разбураныя перакрыцці, разабраную падлогу на другім паверсе, паздыманыя бэлькі, што надавалі трываласць канструкцыі. Будынак знаходзілася ў аварыйным стане, таму новы ўласнік пастанавіў дэмантаваць будынак. Падчас дэмантажу былі зроблены неабходныя замеры, частку найбольш трывалай цэглы, камінную і пячную кафлю, драўляную лесвіцу, аконныя рамы захавалі, каб потым выкарыстаць ізноў. Пазней будынак быў адноўлены ў першапачатковым выглядзе.
Акрамя будынка па вуліцы Замкавая, 3 плануецца адбудаваць яшчэ два аб’екты на вуліцы, разбураныя ў часе Вялікай Айчыннай вайны, каб аднавіць участак гарадскога ансамблю ў першапачатковым выглядзе.
Архітэктура
Гатэль «Еўропа» уяўляе сабой двухпавярховы мураваны будынак, у плане выцягнуты прамавугольнік, накрыты вальмавым дахам. Сцены гладкія, прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі, на другім паверсе — рамныя абрамленні. З-за рознасці ўзроўняў паверхаў будынак у тарцовай частцы мае цокальны паверх, умацаваны масіўнымі вуглавымі контрфорсамі.
Планіроўка двухчасткавая. Першая частка аддзелена ад другой капітальнай сцяной; прызначалася пад жыллё і гандлёвую ўстанову і раней мела асобны ўваход. Другая — калідорнай планіроўкі, прызначалася для фабрыкі па вырабе муштукоў. У першай частцы размешчана лесвіца, што вядзе на другі паверх, які мае асобны ўваход з боку падоўжнага дваровага фасада.
Археалагічныя знаходкі
У 2000-х каля будынка, на будаўнічай пляцоўцы гатэля «Еўропа», былі праведзены раскопкі, якія выявілі на глыбіні каля двух метраў драўляны зруб дома. У шурфах на глыбіні 2,2-2,4 м адшуканыя рэчы тысячагадовай даўніны, напрыклад, шкляныя бранзалеты XII ст. Будоўля была замарожана, знаходка засыпана зямлёй.
Пасля аднаўлення працы, забудоўшчыкам былі запрошаны спецыялісты з Інстытута гісторыі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Новыя раскопкі пад кіраўніцтвам старэйшай навуковай супрацоўніцы Інстытута гісторыі НАН Ірыны Ганецкай выявілі ў цэнтры сучаснага горада гістарычную забудову XII—XVIII стагоддзяў. Раскапаўшы першы зруб, навукоўцы ўбачылі элементы будынкаў яшчэ больш ранніх перыядаў. Меркавана тут захавалася не менш за чатыры ярусы пабудоў розных перыядаў часу.
Верхні зруб квадратнай формы хутчэй за ўсё адносіцца да XVII—XVIII стагоддзяў. Знойдзеныя там часткі глінянага і шклянога посуду сведчаць аб тым, што, магчыма, у доме размяшчалася карчма. Самы вялікі драўляны зруб больш падобны на жылы дом XVI—XVII стагоддзяў. А ніжнія пабудовы маглі быць збудаваныя яшчэ раней, у XI—XII стагоддзях.
На месцы будаўніцтва «Еўропы» знойдзеныя тысячы артэфактаў. У асноўным, кераміка: збаны і кубкі. Шмат фрагментаў шклянога посуду, упрыгажэнні, касцяны грабеньчык, кафлі.
Абеліск з вострава Філы
Абеліск з вострава Філы — помнік старажытнаегіпецкай культуры, абеліск з ружовага граніту. Гэта адзін з двух абеліскаў з надпісамі, які паходзіць са свяшчэннага для старажытных егіпцян вострава Філы, размешчанага пасярод Ніла ў Верхнім Егіпце, на якім паводле легенды быў пахаваны Асірыс. З 19-га стагоддзя знаходзіцца ў Англіі.
Абеліскі былі знойдзены ў 1815 годзе і неўзабаве набыты англійскім падарожнікам егіптолагам, прадстаўніком вядомага арыстакратычнага сямейства Бэнксаў з графства Дорсет, які некалі валодаў у гэтым графстве замкам Корф. Замак быў знесены па рашэнні англійскага парламента з-за падтрымкі яго ўладальнікамі боку караля падчас Грамадзянскай вайны ў Англіі ў XVII стагоддзі, пасля чаго сямейства абгрунтавалася паблізу ад яго ў Кінгстан-Лейсі. Менавіта ў Кінгстан-Лейсі егіптолаг Бэнкс у XIX стагоддзі сабраў сваю егіпецкую калекцыю прадметаў культуры.
Бэнкс заўважыў на абеліску два надпісы — адзін на старажытнаегіпецкай мове старажытнаегіпецкімі іерогліфамі, іншы — на старажытнагрэчаскай мове. Параўнаўшы два тэксты, якія не з'яўляліся ў цэлым узаемнымі перакладамі, Бэнкс палічыў, што сярод іерогліфаў ідэнтыфікаваў імёны Пталамей і Клеапатра. Пазней гэта было пацверджана даследчыкамі Томасам Юнгам і Жанам-Франсуа Шампальёнам, якому абеліск дапамог у расшыфроўцы старажытнаегіпецкага пісьма.
Надпіс на абеліску
Надпіс (118—117 да н.э.) змяшчае прашэнне жрацоў храма Ісіды на востраве Філы паменшыць цяжар расходаў на цырыманіяльныя прыёмы ваенных, які накладаўся на іх, і добразычлівы адказ на гэта прашэнне з боку ПталамеяVIII ЭвергетаII і дзвюх яго царыц, КлеапатрыII і КлеапатрыIII.
Далейшая гісторыя і сучасны стан абеліска
Помнік быў паказаны Бэнксу гідам Джавані Фінаці, які апісаў гэту гісторыю ў сваіх запісках. Бэнкс выявіў грэчаскі надпіс каля даўжынёй, схаваны да таго часу пад паверхняй зямлі, на пастаменце, відавочна, ад абеліска, што калісьці паваліўся.
З-за шматтоннай вагі абеліска яго транспартаванне выклікала вялікія тэхнічныя цяжкасці і ледзь не скончылася катастрофай. У першы прыезд Бэнкса вываз манумента наогул апынуўся няздзейсным з-за адсутнасці адпаведнага рыштунку; ён удаўся толькі падчас яго другой паездкі ў Егіпет у 1818—1819 гадах у суправаджэнні Джавані Бельцоні, які раней выступаў у якасці цыркавога асілка, а затым стаў інжынерам-гідратэхнікам. Створаны Бельцоні для пагрузкі манумента часовы прычал абваліўся ў ваду пад вагай маналіта, які таксама пагрузіўся ў ваду. Затым, з невялікай шкодай для каменя, яго ўдалося спусціць на баржы па вадаспадзе ўніз па цячэнні Ніла.
У 1821 годзе абеліск быў прывезены ў Англію, і герцаг Уэлінгтан прапанаваў транспартаваць яго да Кінгстан-Лейсі на гарматным лафеце.
Пастамент, адкапаны пазней, таксама выклікаў цяжкасці з транспартаваннем з-за сваёй вялікай масы. Ён быў дастаўлены на найбліжэйшы нізкі мацерыковы бераг, дзе праляжаў два гады, рызыкуючы быць змытым пры нільскай паводцы, пакуль вырашалася, як яго даставіць. У выніку было вырашана везці яго волакам па сушы ў абыход рачных парогаў. Апошні фрагмент комплексу быў прывезены з Егіпта толькі ў 1829 годзе. Самы цяжкі камень важыў амаль, і яго цягнулі. Для рэстаўрацыі пашкоджаных фрагментаў выкарыстоўваўся лівійскі граніт з развалін буйнога старажытнарымскага горада Лептыс-Магна, падараваны Бэнксу для гэтай мэты брытанскім каралём Георгам IV.
Абеліск, вывезены па даручэнні Бэнкса з Егіпта, быў пастаўлены ў садзе яго сядзібы Кінгстан-Лейсі. Месца для ўстаноўкі абеліска на поўдзень ад дому было выбрана герцагам Уэлінгтанам. У 1827 годзе ён заклаў камень у падмурак абеліска; узвядзенне збудавання працягвалася да 1839 года. Гісторыя помніка і яго перамяшчэнняў адлюстравана ў надпісе на англійскай мове, змешчаным на ім.
Пазней Кінгстан-Лейсі, як і многія былыя сядзібы англійскай арыстакратыі, была выкуплена Нацыянальны фонд аб'ектаў гістарычнай цікавасці або прыроднай прыгажосці, пасля чаго стала даступнай для публікі.
У 2010-х гадах праводзіліся даследаванні стану абеліска і надпісаў на ім з выкарыстаннем найноўшых методык. Оксфардскія навукоўцы спадзяюцца лепш разабраць грэчаскі надпіс, які дрэнна чытаўся, а таксама пераканацца, што на старой літаграфіі егіпецкія іерогліфы перапісаны з абеліска правільна. Для гэтага надпісы фатаграфуюцца пад рознымі вугламі, што дазволіць устараніць скажэнне выяў рэльефных знакаў іх ценямі (рэфлектыўная трансфармацыйная візуалізацыя, англ. RTI — reflective transformational visualisation).
Крапівенка (прыток Дняпра)
Крапі́венка, Крапіўна — рака ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Дняпро.
Даўжыня ракі 23 км. сярэдні нахіл воднай паверхні 2,1 м/км. Плошча вадазбору 156 км². Выток ракі на ўсходняй ускраіне вёскі Сідараўка. Упадае ў Дняпро за 2 км у напрамку на поўнач ад аграгарадка Крапіўна. На рацэ паміж вёскамі Гараны і Барадуліна вадасховішча Крапівенка. Сярод прытокаў — Хатынь, Дзеравіж.
Пленты
Заліў Пле́нты (Bay of Plenty) — буйны заліў на паўночным узбярэжжы новазеландскага вострава Паўночны. Ён распасціраецца ад на захадзе да  на ўсходзе. Даўжыня берагавой лініі заліва складае каля 259 км. Каля ўзбярэжжа заліва Пленты размешчаны аднайменны рэгіён Бей-оф-Пленты, які таксама ўключае некалькі буйных астравоў у заліве.
Назва заліва Пленты, якую можна перакласці як «заліў дастатку», з’явілася падчас экспедыцыі Джэймса Кука 1769—1770 гадоў, які адзначыў багатыя прыродныя рэсурсы гэтага раёна Новай Зеландыі.
Абакумы
Абаку́мы (, Абакумы) — вёска ў Лоеўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Карпаўскага сельсавета.
У 1926—1927 гадах цэнтр Абакумаўскага сельсавета.
Гісторыя
За 1 км на вёскі, пры ўпадзенні р. Сож у Дняпро, знаходзіцца паселішча і курганны могільнік эпохі неаліту і бронзавага веку
Мітрыдат II Вялікі
Мітрыдат II Вялікі — цар Парфіі з дынастыі Аршакідаў. Кіраваў у 123—88 гг. да н.э.
Гісторыя
Пры ім быў адноўлены гандаль па Вялікім шаўковым шляху, перапынены з-за чарады войнаў; ён дасягнуў гандлёвага пагаднення з Кітаем.
Мітрыдат II актыўна ўмешваўся ва ўнутрыдынастычныя звады Селеўкідаў у Сірыі, пры ім жа быў пакладзены пачатак дыпламатычным адносінам з Рымскай імперыяй.
Арэхава (возера)
Арэхава — возера на паўночным усходзе Ратнаўскага раёна Валынскай вобласці Украіны, каля вёскі Межысіт, за 2,5 км ад мяжы з Беларуссю, у басейне ракі Мухавец.
Скальвы
Скальвы (Schalauer; Skalviai) — балтыйскае племя, якое жыло побач з прусамі, куршамі і пасля 13 стагоддзя з літоўцамі. Лічацца пераходнай этнамоўнай групай, якая была літуанізаваная ў 13 стагоддзі ў выніку працэсу пастаянных перасяленняў літоўскіх плямёнаў. Паводле Хроніцы Прускай зямлі, складзенай Пятром з Дуйсбурга каля 1326 года, скальвы ў 1240 годзе засялялі землі на поўдзень ад куршаў у ніжнім цячэнні Нёмана, празваныя Скаловіяй. Паводле прускіх хронік, назва племя паходзіць ад двух прускіх братоў па імі Схалаўа. Цэнтрам Скаловіі меркавана быў горад Нёман у Калінінградскай вобласці. Мяркуючы па пахавальных звычаях, скальвы былі блізкія да прусаў і куршаў і ў меншай ступені да літоўцаў і латышоў.
Арэхава (возера)
Плошча паверхні 5,5 км². Даўжыня 3,9 км, шырыня 2,1 км. Найбольшая глыбіня 3,6 м. Берагі нізкія. Дно выслана сапрапелем.
Арол (Лоеўскі раён)
Аро́л (, Орёл) — пасёлак у Лоеўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Карпаўскага сельсавета.
Арэхава (возера)
На паўднёвым захадзе ўпадае Турскі канал, на поўначы выцякае Арэхаўскі канал. За 0,7 км на поўнач знаходзяцца азёры Арэхавец і Засвяцце. На адлегласці менш 1 км на ўсход ад возера праходзіць водападзел паміж басейнамі Балтыйскага мора (рака Мухавец) і Чорнага мора (рака Прыпяць).
Выкарыстоўваецца ў мэтах рыбалоўства. Уваходзіць у склад гідралагічнага заказніка мясцовага значэння «Арэхаўскі».
Загалле (Хойніцкі раён)
Вялікае Княства Літоўскае
Упершыню згадваецца пад 1552 годам як «неделя Загалиская» і «село Загалье» у апісанні Мазырскага замка. У крыніцы сказана, што жыхарамі сяла тады былі Міцько Рэвяціч, Даніла, брат яго, Аляксей Амяльянавіч, Ходар Логвінавіч, Занько Бабрусніч, Якаў Амяльянавіч, Ходар Дарашковіч, Малышко Логвінавіч, Сцяпан Маскаль, Восіп Прыхожы, Сянько Дарашковіч, Дзям’ян Глебавіч, Іван Затыніч, Вакула Прыхожы. А на карысць замка яны павінныя былі даваць «полторы кади, тивунщины великое и малое кадь мёду, за тивунщинами 3 гроши, за приставку за 2 кузни камень мёду, за восемь вощил (г. зн. за воск) 8 грошей, за 4 хлебов 2 гроши, за трое рыб полтора гроша, за курицу пол гроша, сокольничого полтора гроша, бобровничого 17 грошей, выкоту пол 5 гроша, серебра 3 копы грошей, за 2 бобры 100 грошей, за куницу 7 грошей, воловщины пол 7 грошей, намерных 2 гроша, овса ведро; а с острова Обижа дают дани 2 ведер а 34 гроша; всего: 2 кади, 4 ведра, камень 1, 7 коп а пол 7 гроша».
Наказ мазырскага падстаросты Юрыя Зяновевіча, пісаны «в пятницу» (1550-я гады), паведамляў гаспадарскім падданым загальскім, авадовіцкім і алексіцкім воласці Мазырскай, каб архімандрыту Свята-Міхайлаўскага Выдубіцкага манастыра ў Кіеве Аляксею даніну мядовую спаўна выдалі, «иж би он на том собе не шкодовал, а церков Божия аби для того не оскудела». У рэвізіі Мазырскага староства 1560 года шырыня грунту сяла Загалля і Клевоў вызначана наступным чынам: ад рэчкі Рабец да селішча Настолля ўздоўж на паўтрэці мілі, а ўпоперак да Каменкі да Прозічы на мілю. Засведчана, што ловаў звярыных, акрамя асобных пераходаў, няма. І што падданыя тых сёл супольна з баярынам Стафанам маюць астравы Ляды, Сычоў і Вастровіч з бортнымі дрэвамі, з якіх даніну плацяць. Жніўнем 1563 года датаваны рэестр раздачы каралём Жыгімонтам Аўгустам маёнткаў шляхце, якая пазбавілася сваіх уладанняў у Полацкім ваяводстве, акупаваным войскамі цара Івана Грознага. У ім сказана: «Павлу а Давыду Есманомъ у волости Мозырскои — село Загале, Клевцы».
Да Люблінскай уніі 1569 года ў складзе Мазырскага павета Кіеўскага ваяводста, пасля — у Мазырскім павеце Менскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. 12 чэрвеня 1618 года пан Мікалай Харлінскі, уладальнік Хойніцкіх добраў, паклікаў у суд панства Гальшку з Гулевічаў і Міхала Лозкаў за тое, што іх падданыя з маёнтку Загалле забралі валоў у яго падданых з Паселічаў, Карчовага, Малішава, Хвойнікаў і інш., ды ўвялі іх да добраў Рожава. Маршалак мазырскі пан Лозка трымаў (відавочна, на правах старосты) «sioło i dwór Zahale» і ў 1622 годзе, калі каронныя і вялікакняскія камісары ў чарговы раз спрабавалі размежаваць Кіеўскае ваяводства Кароны з Мазырскім паветам Вялікага Княства Літоўскага.
У метрычныя кнігі XVIII ст. Астраглядаўскага касцёла трапіў запіс ад 26 ліпеня 1640 года, паводле якога presbiter choynicensis Лука Чачотка (Чачот) ахрысціў у Загаллі Якуба Панталеона, сына харунжага пяцігорскага Рэмігіяна і Петранэлі з Бахановічаў Маеўскіх; кумамі былі Сымон Міткевіч і Элізабэта Каткоўская, пісар земскі мазырскі Самуэль Аскерка, знакаміты ваяр, і панна Марыяна Міткевічаўна.
У 1649 годзе дзеля супрацьдзеяння нападам казакоў, каля мястэчка Загалле пэўны час размяшчаўся полк Уладзіслава Валовіча, пісара літоўскага, які ўваходзіў у склад войскаў польнага гетмана літоўскага Януша Радзівіла. Казакі палкоўніка Ільі Галоты (каля 3000 чалавек, сярод якіх хіба 50-60 вершнікаў), а таксама слаба ўзброеныя ды без якога-колечы вайсковага досведу ўкраінскія і беларускія сяляне, перад світаннем 17 чэрвеня паспрабавалі знянацку напасці на загальскі абоз, але няўдала. Былі адбітыя, адступілі ў балоты, дзе акапаліся і чынілі супраціў, пакуль не сцямнела. Да раніцы астатнія паўстанцы разбегліся. Сам цяжка паранены І. Галота ўратавацца не здолеў і быў забіты. Іншых жаўнеры ўпарта пераследавалі і знішчалі альбо бралі ў палон як сведкаў. На ўсход ад Загалля, у накірунку адступлення былі насыпаны сем курганаў, у якіх пераможцы пахавалі загінулых.
Пасля смерці ў 1657 годзе пана Тэадора Міхала Абуховіча, падкаморага мазырскага, вёска Загалле (староства?) падаравана пану Аляксандру Гілярыю Палубінскаму, пісару польнаму ВКЛ. У 1668 годзе старостам загальскім стаў вызвалены з палону казацкі палкоўнік Іван Нячай (Грузевіч), саступіўшы Бабруйскае староства А. Палубінскаму
Паводле расійскага дакумента 1676 года, пасланец казацкага гетмана Барыс Маршэўскі сведчыў, што летась да Львова ён ехаў накіроўваючыся «на Брагинъ, на Загалье, на Хвойники, на Мозырь…».
У рэвізіі 1716 года маюцца звесткі пра мястэчка Загалле, цэнтр аднайменнага староства, у складзе якога вёскі Гноеў, Небытаў, Старое Загалле, Клевы, Казялужы. З мястэчка гаспадары Павел, Яцко і Сцяпан Таленікі (Tallennik) выплачвалі толькі чынш у 3 злотыя, 22 з паловай грошы, а вяскоўцы Пархом Канашэнка, Гардзей Лутчанка, Хама Цынапей (?: Cynapiey), Луцко Маладушанка і Апанас Швец, акрамя дзякла, давалі чыншу 10 зл., 15 гр., даніны мядовай 12 з паловай бельцаў. У канцы XVII — другой палове XVIII ст. старостамі былі: князь Канстанцін Ян Шуйскі (1690), яго старэйшы сын князь Дамінік Ян (відавочна, з-за малалецтва брата, 1701), малодшы сын князь Апалоніуш Аляксандр (1710), праўнук князь Адам (пасля 1763).
У метрычныя кнігі Астраглядаўскага касцёла унесены запіс пра тое, як 26 кастрычніка 1728 года ў Загаллі настаяцель тамтэйшай уніяцкай царквы айцец Раман Лаўрыновіч ахрысціў Дземетрыя Антонія Тадэуша, сына Якаба Панталеона і Марыі Маеўскіх, а кумамі былі падкаморы мазырскі Казімір Вольбэк і Зофія Іпагор-Лянкевічаўна, Адальберт Пясэцкі і Петранэла Пуровічаўна. На 1748 год Загалле названае сярод паселішчаў, частка жыхароў якіх (пераважна з ліку шляхты) належала да рыма-каталіцкай Юравіцкай парафіі Нараджэння Найсвяцейшай Панны Марыі Оўруцкага дэканата Кіеўскай дыяцэзіі. Паводле метрычных запісаў Юравіцкага касцёла 1780 і 1785 гадоў, настаяцелем царквы ў Загаллі быў віцэ-дэкан мазырскі Дыянізы Крэткоўскі.
Расійская імперыя
У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Загалле апынулася ў межах Рэчыцкай акругі Чарнігаўскага намесніцтва (губерні), з 1796 года — у складзе тэрытарыяльна ўпарадкаванага Рэчыцкага павета Маларасійскай, а з 29 жніўня 1797 года Мінскай губерні Расійскай імперыі.
Загальская царква была павернутая да расійскага праваслаўя ў 1795 годзе. Але вядомы выпадак, калі ў кастрычніку 1803 года ўніяцкі святар Марцініян Краткоўскі, капэлян у панскім двары Загалле, абмінуўшы настаяцеля, асвяціў шлюб праваслаўных жыхароў Слабодкі Княжычы 22-гадовага Іосіфа, сына ўдавы Агафіі Осіпіхі, з 12-гадовай дзяўчынай Еўдакіяй, дачкой Усціна Шырына, прыхаджанаў Троіцкай царквы. Існуе дакумент пад загалоўкам «Метричная тетрадь_Епархии и губернии Минской повета Речицкого местечка Загалья церкви Вознесенской Борисовщинской о родившихся, бракосочетавшихся и умерших — 1807-го года», які сведчыць, што ў рэвізіі 1811 года «мястэчка Загалля» царква запісана Узнясенскай з пропускам прыметніка Барысаўшчынская. Прыходскім настаяцелем на той час — айцец Лука Іванаў Транцэвіч. У 1824 годзе на месцы старога ўзведзены новы драўляны будынак Свята-Троіцкай царквы ў Загаллі. У ходзе рэформы П. Д. Кісялёва ў межах Загальскага казённага маёнтка была ўтворана воласць з управай, згаданая ў 1848 годзе. Насельніцтва — 690 дзяржаўных сялян, 11 аднадворцаў, 1 вольны чалавек, 12 чалавек «разного звания». У «Списках населённых мест Минской губернии по уездам, приходам, еврейским обществам со сведениями об их расположении и народонаселении [Дело] : 1857 г.» засведчана, што 12 жыхароў двара, 3 жыхары слабодкі і 56 жыхароў мястэчка Загалле былі парафіянамі Юравіцкага касцёла Нараджэння Найсвяцейшай Панны Марыі, а 41 жыхар сяла і 51 жыхар слабодкі абодвух полаў з’яўляліся прыхаджанамі Свята-Троіцкай царквы.
У парэформенны перыяд Загалле належала да Хойніцкай воласці. У даведніку 1864 года сказана, што да Троіцкай прыходскай царквы ў Загаллі прыпісаныя Храпкаўская Мікалаеўская і Барысаўшчынская Узнясенская цэрквы. У 1875 годзе, каб асушыць балоты ў казённых Загальска-Настольскім, Зашчэлбскім і Аўцюцевіцкім лецішчах, у прыватных маёнтках Хойнікі, Астрагляды і Старчыцы, у надзелах сялян вёсак Клівы і Куравое, распачалася пабудова магістральнага канала «Віць», дзеля чаго былі найперш ліквідаваныя прыватныя млыновыя плаціны каля Тульгавічаў і Старча. Загальская плаціна (на казённых землях), як паведамляецца ў нарысе І. І. Жылінскага, прыбраная яшчэ задоўга да рэалізацыі плану. У спісе прыходаў і прычтаў па чатырох благачынных акругах (у межах Рэчыцкага павета) Мінскай епархіі на 1876 год у складзе прычту Троіцкай царквы ў Загаллі названыя настаяцель а. Мікалай Змаровіч, в. а. штатнага псаломшчыка Грыгорый Крычэўскі і звышштатны Захарый Транцэвіч, просфірня Аляксандра Шавароўская. Даведнік 1879 года засведчыў, што страха будынка прыходскай царквы зусім лядашчая, і прыпісаная да апошняй ужо толькі адна царква ў Барысаўшчыне. У 1886 годзе ў сяле 13 двароў, 150 жыхароў. .
Найноўшы час
9 лютага 1918 года, яшчэ да падпісання Брэсцкага міру з бальшавіцкай Расіяй (3 сакавіка), Германія перадала паўднёвую частку Беларусі Украінскай Народнай Рэспубліцы. У адказ на гэта, 9 сакавіка Другой Устаўной граматай тэрыторыя абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. Загалле ў складзе Хойніцкай воласці Рэчыцкага павета, аднак, апынулася ў часова створанай 15 чэрвеня Палескай губерні з цэнтрам у Рэчыцы, з кастрычніка — у Мазыры. З 18 мая тут дзейнічала «варта Украінскай Дзяржавы» гетмана Паўла Скарападскага.
1 студзеня 1919, згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі, Рэчыцкі павет увайшоў у склад Сацыялістычнай Савецкай Рэспублікі Беларусі, але 16 студзеня разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі быў далучаны да РСФСР. Паводле дакумента пад назвай «Сведения о количестве учащихся школ Хойникской волости Речицкого уезда», на 15 красавіка 1921 года ў Загаллі працавала школа першай ступені (пачатковая) з 27 вучнямі, у суседняй Загальскай Слабодцы школа з 25 вучнямі.
Крыжакветныя клапы
Крыжакветныя клапы, Клапы крыжакветных, Клапы агародныя (Eurydema) — род насякомых сямейтва шчытнікаў.
Апісанне
Даўжыня да 10 мм. Афарбоўка яркая, стракатая: белыя, жоўтыя або чырвоныя плямы і палосы на чорным, сінім ці зялёным фоне; трапляецца сезонная змена афарбоўкі. Ротавыя органы сысучыя. Кормяцца сокамі раслін. 1—4 пакаленні за год.
Загалле (Хойніцкі раён)
Найноўшы час
8 снежня 1926 года Загалле вярнулі ў БССР. На 1929 год палову жыхароў паселішча (28 сямей, 125 чалавек) складалі каталіцкія альбо «польскія» сем’і. Згодна з «Арыентыровачным плянам калектывізацыі польскіх вёсак на Гомельшчыне 1929/1930 году», у Загаллі меркавалася арганізаваць малочнае таварыства. У 1930 годзе створаны калгас. З 23 жніўня 1937 да 6 ліпеня 1954 года тут быў цэнтр Загальскага сельсавета Хойніцкага раёна Палескай (з 20 лютага 1938 года) і Гомельскай (з 8 студзеня 1954 года) абласцей.
Крыжакветныя клапы
Пашырэнне
Адрозніваецца каля 30 відаў. Пашыраны ў Еўразіі і Паўночнай Амерыцы. Шкоднікі культурных крыжакветных раслін (капусты, рапса і інш.).
Загалле (Хойніцкі раён)
Найноўшы час
1 снежня 2009 года вёска перададзеная з ліквідаванага Казялужскага ў Дварышчанскі сельсавет, які быў перайменаваны ў Судкоўскі.
Крыжакветныя клапы
Віды
У склад роду ўваходзяць :
Загалле (Хойніцкі раён)
Забудова
Планаванне складаецца з кароткай вуліцы (на абодвух баках аўтамабільнай дарогі), да якой з поўдня далучаецца другая кароткая вуліца. Жылыя хаты драўляныя, сядзібнага тыпу.
Аманет
Аманет (Амаўнет) - у старажытнаегіпецкай міфалогіі жаночая іпастась бога Амона, багіня паветры і ветру.
Дняпроўскія балты
Дняпроўскія балты — балтыйскія плямёны, якія насялялі басейн Дняпра паміж басейнамі Віслы і Волгі ў эпоху жалезнага веку (I тыс. да н.э. — I тыс. н.э.). Дняпроўскія балты сфарміраваліся на фіна-ўгорскім субстраце.
У летапісах захавалася імя толькі аднаго з плямёнаў дняпроўскіх балтаў — голядзі. Яны былі носьбітамі такіх археалагічных культур як юхнаўская, калочынская, мошчынская і тушамлінска-банцараўская.
Аманет
Як і Амон, увасабляла таемныя сілы прыроды, нябачныя пачаткі. Імёны гэтай боскай пары перакладаецца прыкладна: "тое, што немагчыма ўбачыць". Імя Аманет сустракаецца ў самых старажытных пірамідных тэкстах (2350 - 2345 гг. да н.э), побач з імем Амона. У гэтых старажытных запісах яны параўноўваецца з подыхам ветру. Часам багіню малявалі як змяю альбо жанчыну з галавой змяі.
Бог Амон, па шматлікіх старажытных звестках, меў жонку Мут, а Аманет, такім чынам, з'яўлялася яго жаночым варыянтам. Пазней, аднак, яе вобраз зліўся з постацю багіні Мут, хаця ў Фівах і суседніх з імі тэрыторыях (асабіста ў Карнаку) Аманет яшчэ доўга ушаноўвалася як самастойная багіня. Уваходзіла ў Геліопальскую васьмёрку багоў. Паўставала апякункай таемнай магіі, настаўніцай сям'і фараонаў. Таксама кіравала паўночным ветрам, неабходным дзеля водных падарожжаў уверх па Нілу.
Дняпроўскія балты
Паводле меркавання некаторых даследчыкаў, язычніцкая рэлігія дняпроўскіх балтаў уключала шанаванне слупоў з мядзведжымі галовамі, якое можа быць звязана з балта-славянскім культам Вялеса-Вяльняса.
З VI стагоддзя на іх тэрыторыю пачалі пранікаць славяне, якія пазней іх цалкам асімілявалі. У вярхоўі Дняпра гэты працэс быў завершаны прыкладна ў X стагоддзі. Паводле тэорый некаторых навукоўцаў, балты пад славянскім ціскам мігравалі на захад.
Пра прысутнасць балтаў у басейне Дняпра сведчаць шматлікія гідронімы і археалагічныя знаходкі.
Спіс аб’ектаў PGC (2087001—2088000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2087001—2088000)
Люксембуржцы
Люксембу́ржцы (саманазва: Lëtzebuerger) — заходнееўрапейскі народ, карэннае насельніцтва Люксембурга. У больш шырокім сэнсе, прадстаўнікі палітычнай нацыі (грамадзяне) Люксембурга. Агульная колькасць (2023 г.) — 414 100 чал.
Гісторыя
У 1443 г. Люксембург быў захоплены бургундцамі і доўгі час уваходзіў у склад іншых дзяржаў (Іспаніі, Аўстрыі і Францыі). У 1815 г. Венскі кангрэс абвясціў Люксембург фармальна незалежным вялікім герцагствам у складзе Германскай канфедэрацыі, але дзяржава хутка стала месцам дамаганняў з боку Нідэрландаў і Бельгіі. У 1839 г. былі ўсталяваны сучасныя межы, і тэрыторыя Люксембурга склала толькі чвэрць ад сярэднявечных валоданняў. Валонскае насельніцтва было далучана да Бельгіі. У 1867 г. Люксембург быў абвешчаны палітычна нейтральнай дзяржавай.
У другой палове XIX ст. канчаткова ўкаранілася ідэя, што люксембуржцы маюць гістарычныя і культурныя правы на самастойнасць. Важнае значэнне мела набыццё люксембургскай мовай дзяржаўнага статусу. У 1859 г. з'явіўся нацыянальны дэвіз Mir wëlle bleiwe wat mir sin («Мы хочам застацца тымі, хто мы ёсць»). У гады I Сусветнай, а потым II Сусветнай войн, калі Люксембург быў акупаваны Германіяй, большасць грамадзян працягвала падтрымліваць незалежнасць. У другой палове XX ст. Люксембург адыгрываў важную ролю ў агульнаеўрапейскай інтэграцыі.
Асаблівасці культуры
Да першай трэці XIX ст. Люксембург быў пераважна аграрнай краінай, але ў далейшым хутка развіваў гандаль і прамысловасць, так што большую частку насельніцтва склалі гараджане. Традыцыйна тут пашырана некалькі моў. Найбольш блізкай да люксембургскай мовы з'яўляецца нямецкая, але з XVII ст. вызначальнае месца ў культуры займала французская мова. У нашы дні ўсе гэтыя тры мовы маюць афіцыйны статус, прадстаўлены ў школьнай адукацыі і ў сродках масавай інфармацыі. Аднак ужыванне люксембургскай мовы адыгрывае вялікую ролю ў сацыяльнай стратыфікацыі. Іміграцыя з іншых краін Еўропы і другіх частак свету ў другой палове XX ст. прывяла да з'яўлення пластоў насельніцтва іншаэтнічнага паходжання. Карэнныя люксембуржцы імкнуцца адрозніваць сябе ад іх менавіта праз мову. Такім чынам, уменне размаўляць па-люксембургску дае ўмоўна больш высокі статус у грамадстве.
Чы Дон Вон
Чы Дон Вон (지동원; нар., Чэджу, Рэспубліка Карэя) — паўднёвакарэйскі футбаліст, нападнік клуба «Сеул» і нацыянальнай зборнай Паўднёвай Карэі.
Клубная кар’ера
На працягу 2007—2008 гадоў займаўся ў акадэміі «Рэдынга», пасля чаго вярнуўся ў Карэю. Першым прафесійным клубам Чы Дон Вона стаў «Чанам Дрэганз». Нападнік дэбютаваў у камандзе 27 лютага 2010 года ў матчы супраць «Ічхон Юнайтэд». У матчы з «Канвонам», згуляным 28 сакавіка 2010 года паўднёвакарэйскі нападнік забіў першы гол у сваёй клубнай кар’еры. Усяго Чы Дон Вон правёў за клуб 33 матчу, у якіх забіў 10 галоў.
Люксембуржцы
Асаблівасці культуры
Уплыў суседніх культур таксама адчуваецца на іншых баках жыцця. Люксембургскія кулінарныя традыцыі развіваліся пад уплывам Паўночнай Францыі і ў меншай ступені — суседніх рэгіёнаў Германіі. Нацыянальная кухня прадстаўлена вэнджанай свінінай, смажанай рачной рыбай, бульбянымі аладкамі, мяккім плаўленым сырам, паштэтамі і інш. Вельмі папулярныя хатнія прысмакі — пірагі са слівамі. Люксембуржцы любяць мясцовае мозэльскае віно. Захоўваецца традыцыя нядзельных хатніх абедаў, пасля якіх арганізуюцца пешыя шпацыры. У канцы лета ў Лексембургу праводзяцца масавыя святы з выступленнем аматарскіх аркестраў.
Хуткая мадэрнізацыя паўседзённага жыцця ў канцы XX — пачатку XXI ст. выклікала крызіс традыцыйнай сям'і. У мінулым дамінавалі пашыраныя сем'і з трох пакаленняў сваякоў. У нашы дні каля трэці сем'яў аддаюць перавагу не ўсталёўваць афіцыйны шлюб. Сёмая частка ўсіх дзяцей выхоўваецца ў няпоўнай сям'і, якая складаецца з маці і дзяцей. Старыя бацькі жывуць асобна ад дарослых сыноў і дачок.
Чы Дон Вон
Клубная кар’ера
Улетку 2011 года паўднёвакарэйскі форвард стаў іграком «Сандэрленда». Чы Дон Вон упершыню згуляў за англійскі клуб у матчы першага тура чэмпіянату Англіі супраць «Ліверпуля». Першы гол у Прэм'ер-лізе нападнік забіў 10 верасня 2011 года ў браму «Чэлсі». Усяго за сезон 2011/12 Чы Дон Вон згуляў у Англійскай Прэм’ер-лізе 19 матчаў і забіў 2 галы, аднак у першай палове наступнага сезона гульнявой практыкі футбаліст амаль не атрымліваў і ў студзені 2013 года быў адпраўлены ў арэнду ў нямецкі «Аўгсбург». Забіўшы 5 галоў у 17 згуляных у Бундэслізе матчах, форвард праз паўгода вярнуўся ў Англію. Аднак Дон Вон зноў не пажадаў мірыцца з недахопам гульнявой практыкі і 16 студзеня 2014 года Чы вярнуўся ў «Аўгсбург», падпісаўшы кантракт да канца сезона.
17 красавіка 2014 года было абвешчана пра тое, што ўлетку, па заканчэнні сезона, Чы стане іграком дортмундскай «Барусіі», з якой ён падпісаў кантракт да 2018 года. Але, у складзе «Барусіі» так ніводнага разу не з’явіўся на полі, гуляў толькі за другую каманду. У снежні 2014 года вярнуўся ў «Аўгсбург».
У студзені 2018 года быў аддадзены ў арэнду клубу Другой Бундэслігі «Дармштат 98». Па заканчэнні сезона 2017/18 вярнуўся ў «Аўгсбург».
У маі 2019 года стала вядома, што ў новым сезоне Чы Дон Вон будзе гуляць за «Майнц 05». На полі, аднак, з’яўляўся рэдка, за два сезона правёў 10 матчаў у Бундэслізе. У студзені 2021 года да канца сезона арандаваны браўншвайгскім «Айнтрахтам», а ў ліпені 2021 года перайшоў у «Сеул».
Міжнародная кар’ера
Чы Дон Вон у складзе алімпійскай зборнай Паўднёвай Карэі браў удзел у алімпійскім футбольным турніры 2012, дзе згуляў 6 матчаў, забіў 2 галы і заваяваў разам з камандай бронзавыя медалі.
Дэбютаваў у нацыянальнай зборнай 30 снежня 2010 года ў таварыскім матчы са зборнай Сірыі і забіў адзіны гол у сустрэчы. Нападнік быў уключаны ў заяўку зборнай для ўдзелу ў Кубку Азіі 2011 і правёў на турніры 6 матчаў, у якіх забіў 4 галы. У складзе зборнай Чы Дон Вон удзельнічаў у адборачным турніры да чэмпіянату свету 2014. У рамках турніру форвард згуляў 11 матчаў і забіў 2 галы (2 верасня 2011 года ў браму Лівана).
У 2014 годзе ўключаны ў склад зборнай Паўднёвай Карэі на чэмпіянат свету.
UA: Радыё Культура
Украінскае радыё «Культура» (Українське радіо «Культура») — украінскамоўная дзяржаўная радыёстанцыя Украіны, заснаваная ў студзені 1992 года. Да 1 студзеня 2003 г. працавала пад назвай Трэці канал Украінскага радыё. Дадаткова вяшчае праз спадарожнік «Хелас Сат 2»: арбітальнае размяшчэнне — 39° усходняй даўгаты, частата — 11512 мегагэрцаў,  — гарызантальная,  — 27500 знакаў/сек.,  — 3/4. На 2014 г. выпускала 118 перадачаў, у тым ліку 44 мастацкіх, 42 музычных, 17 наўпроставаэтэрных, 13 пазнавальных і 2 рэлігійных. Перадачу «Хрысціянскія дыялогі» (панядзелак, 21:15-22:00) вёў кіеўскі патрыярх Філарэт.
Карпаўка (Карпаўскі сельсавет)
Ка́рпаўка (, Карповка) — вёска ў Лоеўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Карпаўскага сельсавета.
Сцяпан Андрэевіч Крыжаноўскі
Сцяпан Андрэевіч Крыжаноўскі (Степан Андрійович Крижанівський;, г. Новы Буг, Мікалаеўская вобласць, Украіна — ) — украінскі паэт, літаратуразнавец.
Біяграфічныя звесткі
Скончыў Харкаўскі інстытут прафесійнай асветы (1933). У 1940—41 і 1949—87 у Інстытуце літаратуры імя Т. Шаўчэнкі АН Украіны. Доктар філалагічных навук (1962), прафесар (1963).
Творчасць
Друкуецца з 1928. У зборніках вершаў «Энергія» (1930), «Дні, дарогі, сябры» (1934), «Калінавы мост» (1940), «Яшчэ не вечар» (1961), «Формула шчасця» (1970), «Далягляд» (1980), «Летапіс» (1991) і інш. паэтызацыя чалавечых пачуццяў, прыроды. Аўтар літаратуразнаўчых прац, прысвечаных класікам нацыянальнай літаратуры («У жыцці маім да ўсяго маю справу…» і «Урокі Паўло Тычыны»; абодва 1979).
Чарнаморская дэлегацыя
Чарнаморская дэлегацыя была створана ўвесну 1917 года ва ўмовах развалу арміі і флота па ініцыятыве Галоўнакамандуючага Чарнаморскім флотам адмірала А. В. Калчака для адпраўкі з флота Чорнага мора на Балтыйскі флот, у сухапутныя войскі буйных гарнізонаў і фронту для шыранню здаровага духу чарнаморцаў дзеля агітацыі за захаванне баяздольнасці войскаў і працяг вайны, змагання з паражэнствам і палітычным экстрэмізмам.
Гісторыя стварэння
Галоўнакамандуючы Чарнаморскім флотам адмірал Калчак, які змагаўся з паражэнчай агітацыяй бальшавікоў, заклікаў пераламаць бягучую тэндэнцыю раскладання арміі і флота, да змены ў лепшы бок духу арміі і ўзнаўлення дысцыпліны ў войску і спынення для дасягнення гэтых цалей «дамарослых рэформаў, заснаваных на ганарлівасці і невуцтве» для працягу змагання на франтах Першай сусветнай вайны. У выніку Калчаку атрымалася падняць дух у флоце, нарадзілася «Чарнаморская дэлегацыя», якая магла б данесці да астатняй краіны ідэі нацыянальнага адзінства ў імя перамогі, дасягнутыя ў Севастопалі высілкамі А. В. Калчака адзінства афіцэрства, матроскай масы і гараджанаў.
Пасля падарожжа ў красавіку 1917 на загад Часовага ўрада ў Петраград, Аляксандр Васільевіч вярнуўся ў Севастопаль. Адразу па вяртанні ў Севастопаль, 25 красавіка ён выступіў на сходзе афіцэраў з дакладам «Становішча нашай узброенай сілы і стасункі з саюзнікамі». Адмірал выступіў на сходзе членаў афіцэрскага саюзу і дэлегатаў арміі, флота і працоўных у самым вялікім будынку горада — цырку Труцы. Аляксандр Васільевіч пачаў з таго, што абмаляваў сумнае становішча арміі і флота:
Армія і флот гінуць, Балтыйскі флот, як узброеная адзінка, перастаў існаваць, у арміі ў любым месцы праціўнік можа прадраць фронт і пачаць наступленне на Петраград і Маскву. Расія стаіць перад пераможным ворагам, адкрытая для яго ўварвання. Фронт развальваецца, і шкурніцкія інтарэсы святкуюць. Наш Чарнаморскі флот — адна з нешматлікіх частак, што захавалі баяздольнасць; на яго накіраваны позіркі ўсёй Расіі. Калі мы не пакінем партыйныя споры, Расія загіне! Чарнаморскі флот павінен выратаваць Радзіму! Разрыў паміж салдатам і афіцэрам вядзе да ўварвання непрыяцеля на рускую зямлю; вораг пройдзе агнём і мячом па нашых родных палях і лясах! Калі мы цяпер кінем свой удзел у вайне, то ўзброім супраць сябе яшчэ і саюзнікаў, лік якіх будзе надзвычай цяжкім. Наша залежнасць будзе ўжо не ад адной Германіі, а, можа, ад цэлага шэрага дзяржаў. Чым жа адплачваць давядзецца нам? Ні для каго не сакрэт, што мы знаходзімся ў самым бядотным становішчы, і давядзецца адплачваць натурай, — тэрыторыяй і нашымі прыроднымі багаццямі. І вось, настае, урэшце, здань падзелу нашага; мы страцім сваю палітычную самастойнасць, страцім свае ўскраіны, урэшце, звернемся ў так званую «Масковію» — цэнтральную дзяржаву, якую прымушаюць рабіць тое, што ім дагодна, але то, што абумаўляла нашу палітычную самастойнасць, — усё будзе ў нас аднята. Какай жа выйсце з гэтага становішча, у якім мы знаходзімся, якое вызначаецца словамі «Бацькаўшчына ў небяспецы»… Першы клопат — гэта аднаўленне духу і баявой моцы тых частак войска і флота, якія яе страцілі, — гэта шлях дысцыпліны і арганізацыі, а для гэтага трэба спыніць неадкладна дамарослыя рэформы, заснаваныя на самаўпэўненасці невуцтва. Цяпер няма часу і магчымасці што-небудзь ствараць, трэба прыняць формы дысцыпліны і арганізацыі ўнутранага жыцця, што ўжо існуюць у нашых хаўруснікаў: я не бачу іншага шляху для прывядзення нашай узброенай сілы з «уяўнага стану ў сапраўдны стан быцця».Гэта ёсць адзіна слушную развязку пытання.
Прамова Галоўнакамандуючага скончылася трыумфам і была сустрэта бурнымі авацыямі слухачоў, якія вынеслі Калчака з залы на руках. Высілкі адмірала Калчака па прадухіленні анархіі, развалу флота давалі свае плады: адміралу атрымалася падняць дух у Чарнаморскам флоце. Галасаванне на прадмет пажаданасці ці непажаданасці прыезду ў Крым Леніна скончылася тым, што з 409 дэлегатаў толькі 20 выказалася ў падтрымку гэтага прыезду, пасля чаго па ўсіх крымскіх гарадах была разаслана дырэктыва пра недапушчальнасць прыезду лідара бальшавікоў.
25 красавіка было прынята рашэнне пра арганізацыю і пасылку дэлегацыі Чарнаморскага флота для прапаганды захавання баяздольнасці войскаў і пераможнага працягу і завяршэння вайны. У вялікую дэлегацыю, што складалася з 210 чалавек, да якіх пазней далучыліся яшчэ 250 матросаў і салдатаў, былі ўлучаны таксама сацыялісты, якія прытрымваліся абарончай арыентацыі.
29 красавіка А. В. Калчаком з Севастопаля была адпраўлена гэта дэлегацыя з чарнаморскіх матросаў і крымскіх працоўных «з мэтай паўплываць на Балтыйскі флот і арміі фронту, каб вялі вайну актыўна пры поўнай напрузе сіл».
Колькасць дэлегацыі была такая: 28 афіцэраў, 14 кандуктараў, 78 матросаў, 41 салдатаў, 23 працоўных і 6 дэлегатаў ад Саўдэпу. У сярэдзіне мая да дэлегацыі далучыліся яшчэ 100 чалавек.
Грошы на камандзіроўку дэлегацыі былі вылучаны з фонду камандуючага. Адпраўляючы лепшыя свае элементы на фронт, адмірал свядома ішоў на паслабленне абарончай прапаганды на Чорным моры, разумеючы, што лёс Расіі вырашаецца на фронце.