cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дзяніс Аркадзевіч Лявіцкі
Клубная кар’ера
У ліпені 2018 года перайшоў у жодзінскае «Тарпеда-БелАЗ», падпісаўшы кантракт на тры гады. Да канца сезона 2018 чатыры разы згуляў за жодзінскую каманду ў Вышэйшай лізе і аднойчы ў Кубку Беларусі, выступаў таксама за дубль. У сезоне 2019 стаў часцей з’яўляцца ў стартавым складзе, а ў 2020 годзе толькі зрэдку выхадзіў на замену.
У ліпені 2020 года быў аддадзены ў арэнду бабруйскай «Белшыне». Стаў трывалым іода пакінуў граком асновы, але не выратаваў каманду ад вылету ў Першую лігу. У снежні 2020 года пакінуў «Белшыну».
У ліпені 2023 года далучыўся да жодзінскага «Тарпеда-БелАЗ».
Міжнародная кар’ера
26 сакавіка 2017 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, адгуляўшы ўсе 90 хвілін у таварыскім матчы супраць Латвіі (3:4).
ФК Копер
«Копер» (Nogometni Klub Koper) — славенскі футбольны клуб з аднайменнага горада. Утвораны ў 1955 годзе.
Герб Лаоса
Герб Лаоса — адзін з галоўных дзяржаўных сімвалаў Лаоса, нараўне са сцягам і гімнам. На гербе Лаоса размешчана нацыянальная святыня Лаоса — Вялікая ступа Пха Тхат Луанг.
Апісанне герба
Апісанне герба паводле лаоскай канстытуцыі: нацыянальная эмблема Лаоскай Народна-Дэмакратычнай Рэспублікі — выява круга, унізе — зубчастае кола і чырвоная стужка з надпісамі «Лаоская Народна-Дэмакратычная Рэспубліка», і паміж сцяблінкамі цалкам паспелага рысу ў форме паўмесяца ў абодвух баках чырвоныя стужках, на якіх размешчаны надпіс «Свет, Незалежнасць, Дэмакратыя, Адзінства, Росквіт». Выява пагады размешчана паміж катахамі сцеблаў рысу. Дарога, поля клейкага рысу, лес і гідраэлектрычная дамба намаляваны ў сярэдзіне круга.
Дамба з'яўляецца сімвалам пакалення новай і моцнай улады (басейн Нам Нгун), як і асфальтаваная дарога і арашаныя рысавыя палі.
У 1991 годзе герб Лаоса быў зменены. Існуючыя раней камуністычныя сімвалы — чырвоная зорка, серп і молат — былі заменены нацыянальнай святыняй Пха Тхат Луанг.
Обудскі ўніверсітэт
Обудскі ўніверсітэт (Óbudai Egyetem) — венгерская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Будапешт (раён Обуда).
Агульная характарыстыка
Заснаваны ў 2000 годзе як Будапешцкі тэхнічны каледж (Budapesti Műszaki Főiskola). У 2010 годзе ВНУ была перайменавана ў гонар старажытнага раёна венгерскай сталіцы — Обуды — і атрымала статус універсітэта. Сучасная ВНУ была створана ў выніку аб’яднання трох політэхнічных інстытутаў: Тэхнічнага каледжа Доната Банкі, Тэхнічнага каледжа Кальмана Канда і Каледжа лёгкай прамысловасці. Маючы амаль 13 000 студэнтаў, Обудскі ўніверсітэт з’яўляецца адным з найбуйнейшых тэхнічных універсітэтаў у краіне.
Флорэнс Лоўрэнс
Флорэнс Лоўрэнс (Florence Lawrence; народжаная Флорэнс Эні Брыджвуд, Florence Annie Bridgwood;, , Антарыа, Канада — , Галівуд, Каліфорнія, ЗША) — канадска-амерыканская. Яна згуляла ў амаль 300 фільмах для розных кінакампаній.
Вазапісец Антыфона
Вазапісец Антыфона — ананімны грэчаскі вазапісец, працаваў у чырвонафігурнай тэхніцы ў пачатку V стагоддзя да н. э., паміж 500 і 475 гадамі да н. э. Вучыўся ў Еўфронія і Анесіма, з якімі працаваў у адной майстэрні, а таксама разам з вазапісцам Кальмарэра.
Атрымаў сваё ўмоўнае імя дзякуючы двайному надпісу Калос, а менавіта Калос Антыфон, на, які цяпер захоўваецца ў Берлінскім антычным зборы.
Аўтарству вазапісца Антыфона належаць каля 100 ваз (у першую чаргу кіліксаў). Усе яны амаль без выключэння малююць жыццё арыстакратычнай моладзі Афін, у прыватнасці, спартсменаў,, комастаў (комаст — п’яны валацуга), са сваімі коньмі і зброяй. Малюнак міфалагічных тэм і жанчын сустракаецца рэдка (сярод апошніх пераважна гетэры). Калі вазапісец Антыфона адлюстроўваў міфалагічныя сюжэты, яны, як правіла, паказвалі подзвігі Геракла або Тэсея. Адна з яго чараў, магчыма, адлюстроўвае падзеі Марафонскай бітвы (, калекцыя Фаіна). Таксама вазапісец Антыфон быў апошнім, хто ствараў так званыя «чары з вачамі», на якіх адлюстроўваўся ўсёбачнае чароўнае вока.
Тэрарыстычны акт
Тэрарыстычны акт (скарочана тэракт) — гэта выкарыстанне зброі, здзяйсненне выбуху, падпалу ці іншых дзеянняў, якія стваралі небяспеку для жыцця ці здароўя людзей або прычынення значнай маёмаснай шкоды ці іншых цяжкіх наступстваў, калі такія дзеянні былі здзейснены з мэтай парушэння грамадскай бяспекі, застрашвання насельніцтва, правакацыі ваеннага канфлікту, міжнароднага ўскладнення, або з мэтай уплыву на прыняцце рашэнняў ці здзяйснення або нездзяйснення дзеянняў органамі дзяржаўнай улады ці органамі мясцовага самакіравання, службовымі асобамі гэтых органаў, аб’яднаннямі грамадзян, юрыдычнымі асобамі, або прыцягненне ўвагі грамадскасці да пэўных палітычных, рэлігійных ці іншых поглядаў вінаватага (тэрарыста), а таксама пагроза здзяйснення названых дзеянняў з той жа мэтай.
МАПІД (валейбольны клуб)
Мапід — беларускі валейбольны клуб з горада Мінск. З’яўляецца фарм-клубам «Будаўніка»
Гісторыя
Каманда «МАПІД» была заснавана ў 2005 годзе на базе супрацоўнікаў будаўнічай арганізацыі. Пасля перамогі ў Першай Лізе ў першы год сваіх выступаў каманда перашла ў Вышэйшую лігу ўжо пад імем «Будаўнік», а яе дубль, пакінуўшы за сабой назву «МАПІД» і застаўся рэзервовай камандай для выхавання новага пакалення валейбалістаў.
З 2006 па 2012 год каманда «МАПІД» была ўдзельнікам Першай Лігі Чэмпіянату Рэспублікі. У сезоне 2013 каманда была заяўлена як удзельнік Вышэйшай Лігі Чэмпіянату Рэспублікі Беларусі.
З 2012 каманда «МАПІД» удзельнік Чэмпіянату Беларусі і Кубка краіны. У сезоне 2016/2017 каманда паказала свой лепшы вынік у гісторыі нацыянальных спаборніцтваў, заняўшы 5-е месца сярод камандаў Дывізіёна «А». У Кубку Беларусь 2017 года каманда заняла чацвёртае месца.
Рэйнская аперацыя
Рэйнская аперацыя (кодавая назва — «Пландэр») — стратэгічная ваенная аперацыя ўзброеных сіл саюзнікаў супраць нямецкіх войскаў падчас Другой сусветнай вайны з мэтай фарсіравання Рэйна, частка Цэнтральна-Еўрапейскай аперацыі.
Ход аперацыі
Перад аперацыяй была праведзена гадзінная артылерыйская падрыхтоўка.
У паласе 30-га армейскага корпуса 2-й англійскай арміі чатыры батальёна 51-й пяхотнай дывізіі пачалі фарсіраванне. Да раніцы злучэння 30-га карпусы занялі плацдарм глыбінёй да 4 км. Таксама паспяхова фарсіравалі Рэйн войска 12-га карпусы 2-й англійскай арміі і 16-га корпуса 9-й амерыканскай арміі. Часткі 12-га корпуса авалодалі Везелем. Супраціўленне немцаў было малаважным.
У гэты ж дзень на паўночны ўсход ад Везеля высадзіўся паветраны дэсант.
Вынікі
Да зыходу 24 сакавіка войска 21-й групы армій захапілі на правым беразе Рэйна некалькі плацдармаў глыбінёй ад 10 да 12 км.
У культуры
Рэйнская аперацыя адлюстравана ў камп'ютарнай гульні Call of Duty 2, дзе ігрок у складзе падраздзялення павінен фарсіраваць Рэйн і захапіць плацдарм у раёне гарадка Валендар.
Хасідызм
Хасідызм (ад חסידות, хасіду́т, ці, у ашкеназійскім вымаўленні, хасідус, «праведнасць», літаральна — «вучэнне набожнасці») — рэлігійная плынь у іўдаізме, якая ў першай палове XVIII стагоддзя за вельмі кароткі час ахапіла яўрэйскае насельніцтва Речы Паспалітай і прылеглых тэрыторый. Асаблівае значэнне хасідызм надае эмацыйнаму зразуменню Бога.
Гісторыя
Зараджэнне хасідызму звязана з дзейнасцю яго заснавальніка Бешта (1698—1760) — каббалісты і лекара, які ў 1740 годзе пасяліўся ў мястэчку Меджыбож, дзе і працякала яго асноўная дзейнасць. Пасля падзелаў Рэчы Паспалітай хасідскія цэнтры апынуліся на тэрыторыі Расійскай імперыі. Першым хасідскім лідарам на тэрыторыі Расіі стаў Шнэур-Залман. Пасля далучэння беларускіх зямель да Расіі ў 1772 годзе ён заклікаў хасідаў не баяцца Расіі. Ад яго адлічвае сваю гісторыю любавічскі хасідызм цэнтрам якога спачатку сталі Ляды, а потым — Любавічы.
Да пачатку XX стагоддзя хасідызм страціў значную колькасць прыхільнікаў. Яго база — яўрэйскія мястэчкі — знаходзілася ў глыбокім эканамічным крызісе, выкліканым капіталістычным развіццём і стратай мястэчкамі традыцыйных гаспадарча-эканамічных функцый.
Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі ў Расіі вялікая частка хасідскіх цэнтраў апынулася ў СССР. Частка хасідаў адышла ад традыцыйнага іўдаізму і падтрымала рэвалюцыйныя працэсы. У 1933 годзе рабінам Масквы становіцца віцебскі рабін Шмар'ягу-Ягуда-Лейб Медалье, выхадзец з сям'і любавічскіх хасідаў. Аднак да 1935 года хасідскія арганізацыі былі абвешчаныя контррэвалюцыйнымі, а ў 1938 годзе хасідскі рабін Масквы быў арыштаваны і расстраляны. Хасідызм у СССР сышоў у падполле.
Гістарычна плыні хасідызму фармаваліся як групы паслядоўнікаў пэўнага рэбэ (духоўнага настаўніка). Сваю назву яны, як правіла, атрымлівалі па месцы, дзе знаходзілася рэзідэнцыя («двор») рэбэ. Цяжкі ўдар хасідызму быў нанесены падчас халакосту. Многія абшчыны былі цалкам знішчаны нацыстамі.
Бацылярыя дзіўная
Бацылярыя дзіўная (Bacillaria paradoxa) — від каланіяльных дыятомавых водарасцей сямейства.
Апісанне
Клеткі палачкападобныя, вузкалінейныя або верацёнападобныя, 60—150 мкм даўжынёй і 4—8 мкм шырынёй, злучаны створкамі ў стужкападобныя калоніі. Рухаюцца адна адносна другой слізготным рухам, мяняючы форму калоніі. Кіль цэнтральны. Штрыхі на створцы пункцірныя, 20—25 шт. на 10 мкм.
Мардоній
Мардоній (, Мардунія, Μαρδόνιος, сын Гобрыя (пам. ) — персідскі палкаводзец. З’яўляючыся сынам аднаго з Сямі забойцаў Ілжэ-Смердыса, быў набліжаны да цара Дарыя I, зяцем якому ён даводзіўся, і яго сына Ксеркса. Удзельнічаў у прыгнечанні Іанійскага паўстання ў 500—494 да н.э.
Персы лічылі яго галоўным ініцыятарам плана заваявання Грэцыі, таму што ён разлічваў стаць сатрапам заваяванай краіны. Аднак паход Мардонія (492 да н.э.) праваліўся. Ён перайшоў цераз Гелеспонт у суправаджэнні вялікага флоту і здолеў заняць в. Фасас і некаторыя часткі Македоніі, але затым каля Афонскага мыса бура знішчыла 300 яго караблёў, тады як фракійскае племя брыгаў патрапала армію, астатнюю без падтрымкі.
Мардоній перазімаваў у саюзнай персам Фесаліі, дарэмна спрабуючы дыпламатычна шляхам раскалоць грэчаскую кааліцыю (ён прапанаваў Афінам саюз супраць Спарты). Не атрымаўшы станоўчага адказу ад Афін, ён вясной уварваўся ў Атыку, ізноў заняў Афіны і спаліў у іх дашчэнту ўсё, што заставалася некранутым пасля Ксеркса. Аднак вестка аб ты, што падыходзіць моцнае спартанскае войска вымусіла яго адступіць на межы Беотыі, дзе ім каля ракі Асоп былі пабудаваны драўляныя ўмацаванні. Тут Мардоній праявіў сябе як разумны палкаводзец, спрабуючы скарыстацца сваёй галоўнай перавагай — конніцай — і з яе дапамогай адрэзаць грэчаскую армію ад крыніц забеспячэння і вады. Гэта яму практычна ўдалося; аднак бітва пры Платэях, якая адбылася пасля, скончылася гібеллю Мардонія (які змагаўся з асаблівай мужнасцю, адзначанай грэкамі; яму разбіў каменем галаву нейкі спартанец Аімнет) і практычна поўным знішчэннем і паланеннем яго войска.
Марыя Ганкель
Марыя Ганкель (Marie Hankel;, Шверын — , Дрэздэн) — першая паэтэса на эсперанта.
Біяграфія
Марыя Ганкель вывучыла мову эсперанта ва ўзросце 61 года, пасля чаго актыўна ўлілася ў эсперанта-рух. У 1908 годзе яна стала сааарганізатарам Сусветнага кангрэсу эсперантыстаў у Дрэздэне. У 1909 годзе на літаратурным конкурсе, праведзенага падчас наступнага Сусветнага кангрэса эсперантыстаў у Барселоне, яна атрымала першы прыз за свой верш «Сімвал кахання» (La simbolo de amo). Надалей — акрамя літаратурнай дзейнасці — Ганкель да самой смерці кіравала дрэздэнскім эсперанта-клубам, першым старшынёй якога яна з’яўлялася.
План «Рот»
Чырвоны план, Рот-план, План «Рот» (Fall Rot) — стратэгічны план войскаў Германіі, другая фаза Французскай кампаніі. Рэалізаваны дзякуючы паспяховаму выкананню пунктаў плана «Гельб».
Утрыманне плана і яго выкананне
План складаўся з двух пунктаў. Паводле першага пункта, на захад ад Сомы ў кірунку да Сены немцы павінны былі нанесці адцягваючы ўдар. Паводле другога пункта, у кірунку да ракі Эны 9 чэрвеня наносіўся асноўны ўдар. З прычыны таго, што на мяжы з Германіяй знаходзілася магутная лінія ўмацаванняў пад назвай «лінія Мажыно», нямецкае камандаванне вырашыла арганізаваць бліцкрыг у Нідэрландах.
9 мая 1940 пасля чатырох гадзін авіяналётаў і артабстрэлаў французскіх пазіцый немцы пераплылі раку Маас у чатырох месцах да 16:00. Нягледзячы на першы няўдалы напад войскаў Ромеля, да шасці гадзін вечара французскія пазіцыі былі цалкам захопленыя немцамі. 10 мая немцы прасунуліся на 32 кіламетры далей і да 21 мая ім атрымалася выйсці да Ла-Манша, разрэзаўшы сілы саюзнікаў. 31 мая кольца нямецкага акружэння ў Дзюнкерку замкнулася, і брытанцы спешна эвакуіравалі свае войскі. Адзінае моцнае супраціўленне аказалі танкавыя часткі, абсталяваныя танкамі «Мацільда», і іх атрымалася спыніць толькі 88-мм зеніткамі FlaK 88.
Вынікі
План «Рот» завяршыў разгром сіл саюзнікаў у Францыі і прывёў да поўнай капітуляцыі Францыі 25 чэрвеня.
Нацыянальны ўніверсітэт дзяржаўнай службы
Нацыянальны ўніверсітэт дзяржаўнай службы (Nemzeti Közszolgálati Egyetem) — венгерская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Будапешт.
Агульная характарыстыка
Універсітэт быў створаны ў выніку аб’яднання Нацыянальнага ўніверсітэта абароны Міклаша Зрыньі, Паліцэйскай акадэміі і факультэта дзяржаўнага кіравання Будапешцкага ўніверсітэта Корвіна. Папярэднікам Нацыянальнага ўніверсітэта дзяржаўнай службы лічыцца Венгерская каралеўская ваенная акадэмія «Людавіка», створаная ў 1808 годзе.
Кроз
Кроз (Κροῖσος, 595 г. да н.э.—546 г. да н.э.) — валадар Старажытнай Лідыі, апошні прадстаўнік дынастыі Мермнадаў.
Сям’я
Кроз нарадзіўся ў 595 г. да н. э. у сям’і валадара і выдатнага вайскавода Лідыі, Аліята II. Яго маці была родам з Карыі. Меў дзве сястры, а таксама зводнага брата Панцеляймона, які нарадзіўся ад другой жонкі Аліята II, грачанкі. Згодна паданню, у 560 да н.э. г. да н. э., калі Кроз заняў прастол, Панцеляймон і мачаха паспрабавалі атруціць яго. Аднак змову выкрыў прыдворны кухар.
Першы народжаны Крозам сын быў нямы, таму лічыўся няздатным, каб стаць спадчыннікам. Другі сын Аціс загінуў пры жыцці бацькі.
Кіраванне
Ужо пры Аліяце II Лідыя з’яўлялася наймагутнейшай малаазіяцкай дзяржавай, якая здолела спыніць прасоўванне на захад Мідыі. Кроз працягваў палітыку бацькі і пашырыў межы Лідыі на ўсход да ракі Галіс. У склад яго валоданняў увайшлі землі Карыі, а таксама грэчаскія полісы заходняга ўзбярэжжа Малой Азіі. З некаторымі грэчаскімі гарадамі былі заключаны дагаворы, але найчасцей яны падпарадкоўваліся Лідыі на правах аўтаноміі.
У грэчаскай традыцыі Кроз лічыўся вельмі багатым. Яго багацці нават ўвайшлі ў прымаўку. Асновай багаццяў валадара былі здабыча і перапрацоўка металаў, у тым ліку срэбра і золата, а таксама актыўны знешні гандаль і эксплуатацыя заваяваных народаў.
Вайна з Персіяй
У 550 або 549 г. да н. э. Мідыя, якая з’яўлялася найбольш небяспечным супернікам Лідыі, была захоплена персідскім валадаром Кірам Вялікім. Кроз выкарыстаў гэта для далейшага прасоўвання сваёй дзяржавы на ўсход і пасля станоўчых адказаў аракулаў першым рушыў на землі Кіра. Першая бітва паміж лідыйцамі і персамі адбылася ў Кападокіі. Але яна не прынесла абодвум бакам ніякага плёну. Паколькі пачынаўся сезон сеяння, Кроз адступіў разам з войскам у Лідыю, адпусціў апалчэнцаў дахаты і даслаў запыт у Спарту, каб атрымаць дапамогу.
Магчыма, лідыйскі валадар чакаў, што Кір таксама адступіць. Аднак у самы нечаканы момант персідская армія з’явілася на раўніне каля Сардаў. Кроз паспеў сабраць конніцу, але пры пастраенні расцягнуў рады, каб больш яго воінаў адначасова маглі прыняць удзел у бітве. Кір пайшоў на хітрасць і пусціў наперад сваёй арміі вярблюдаў. Лідыйскія коні ніколі не бачылі гэтых жывёлін, а таму пужаліся. У выніку, Кроз прайграў. Кір захапіў і разрабаваў Сарды. Лідыя была ўключана ў склад яго дзяржавы.
Згодна грэчаскаму паданню, запалоненага Кроза персы вырашылі спаліць, але яму дапамог сам Апалон, які загасіў полымя. У вавілонскім клінапісным тэксце кажацца, што Кір забіў Кроза.
Соф’я Фёдараўна Калчак
Соф’я Фёдараўна Калчак (Софья Фёдоровна Колчак;, Камянец-Падольскі — , Францыя) — жонка адмірала Аляксандра Калчака. У яе гонар у Паўночным Ледавітым акіяне названы востраў Соф’і (Карскае мора, архіпелаг Нордэншэльда) і мыс Соф’і (Усходне-Сібірскае мора, востраў Бенета). Дзявочае прозвішча — Амі́рава.
Біяграфія
Соф’я Амірава нарадзілася ў 1876 годзе ў губернскім горадзе Камянец-Падольскі. Яе бацька — сапраўдны стацкі саветнік Фёдар Васільевіч Аміраў — быў начальнікам Падольскай казённай палаты. Памёр у 1889 годзе, чакаючы прызначэння на пасаду губернатара Падольскай губерні, якой фактычна кіраваў у апошнія гады свайго жыцця.
Маці — Дар’я Фёдараўна Каменская — была дачкой генерал-маёра Фёдара Каменскага, дырэктара Ляснога інстытута і сястрой вядомага расійскага скульптара Фёдара Фёдаравіча Каменскага.
Соф’я была адзінаццатым дзіцем у сям’і (з 12).
Лібацыя
Лібацыя (паліванне) з'яўляецца часткай рэлігійнага рытуалу ахвярапрынашэння. Лібацыя з'яўляецца «бяскроўным» ахвярапрынашэннем (гэта значыць ахвяруюцца віно, мёд, вада і інш.) і характэрная амаль для ўсіх старажытных рэлігій.
Заходнія саюзнікі
Заходнія саюзнікі, у заходнім свеце часта проста саюзнікі (Allies) — кааліцыя дэмакратычных краін, а таксама іх калоній. Была часткай Антыгітлераўскай кааліцыі падчас Другой сусветнай вайны. Ключавую ролю ў гэтай кааліцыі адыгрывалі Злучанае Каралеўства, краіны Садружнасці, Злучаныя Штаты Амерыкі, а таксама Францыя і некаторыя іншыя краіны. СССР і Кітай не ўключаюцца ў паняцце «Заходнія саюзнікі».
Лібацыя
Існуюць сведчанні аб старажытных паліваннях у Месапатаміі, Егіпце, на Крыце і ў Індыі. У Бібліі лібацыя згадваецца ў кнігах Быцця (Якаў у  прыносіць у ахвяру алей), Лічбаў (паліванне рэгламентуецца з іншымі ахвярапрынашэннямі), 2-м пасланні да Цімафея (ἐγὼ γὰρ ἤδη σπένδομαι, у славянскім перакладзе: «Азъ же убо жренъ бываю»). У Старажытнай Грэцыі і Старажытным Рыме лібацыі ўжываліся вельмі шырока, не толькі падчас ўрачыстых рытуалаў, але і на пірах і. Герон Александрыйскі нават апісаў канструкцыю асаблівага аўтамата для паліванняў. У Азіі такога роду ахвяры распаўсюджаныя ў шаманізме, будызме і сінтаізме, у Амерыцы — у індзейскіх рэлігіях. Яны характэрныя і для перажыткаў культу продкаў у сучаснай Расіі, напрыклад, для старавераў.
Заходнія саюзнікі
Кааліцыя ўзнікла ў адказ на ўварванне нацысцкай Германіі ў Польшчу ў 1939 годзе, калі звязаныя з апошняй і паміж сабой саюзнымі пагадненнямі аб узаемадапамозе ўступілі ў вайну Вялікабрытанія, Францыя, Аўстралія, Новая Зеландыя і крыху пазней Канада, Ньюфаўндленд, Паўднёва-Афрыканскі Саюз, Непал. Пазней у колькасць «Заходніх саюзнікаў» увайшлі некаторыя іншыя краіны, у тым ліку ЗША, якія да 1941 года фармальна не былі ў стане вайны, але былі «неваюючым саюзнікам» з прычыны вялікай ваеннай і эканамічнай дапамогі ваюючым краінам і паводле Атлантычнай хартыі 1941 года.
Тэрмін «(Заходнія) Саюзнікі» працягваў ужывацца для абазначэння амерыканскіх, брытанскіх і французскіх узброеных сіл, размешчаных у Заходняй Германіі з 1945 па 1994 гады.
Інстытут сацыялогіі НАН Беларусі
Інстыту́т сацыялогіі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі — даследчая ўстанова Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі, заснаваная ў студзені 1990 года.
На 2020 год уваходзіў у склад Аддзялення гуманітарных навук і мастацтваў НАНБ. Інстытут сацыялогіі аказваў наступныя паслугі: збытавое даследаванне пакупнікоў, таварнага знака і рынка; апытанне грамадскай думкі, даследаванне перавагаў выбаршчыкаў і грамадска-гаспадарчы агляд двойчы на год; рэцэнзія даследавання, паслядыпломнае навучанне грамадазнаўцаў і падтрымка грамадазнаўчага даследавання. З 2010 года выдае штогадовы «Сацыялагічны альманах» на англійскай, беларускай і рускай мовах. У аспірантуру і дактарантуру прымалі на 4 спецыяльнасці: гаспадарчае грамадазнаўства і народанасельніцтва; грамадская будова, грамадскія ўстоі і працэсы; палітычнае грамадазнаўства; грамадазнаўства культуры. Сумесныя даследаванні ажыццяўлялі з навуковымі ўстановамі Літвы (Універсітэт Вітаўта Вялікага), Германіі, Расіі (Інстытут сацыялогіі РАН), Украіны (Кіеўскі політэхнічны інстытут).
Структура
На 2020 год Інстытут сацыялогіі ўключаў Цэнтр маніторынгу міграцыі навуковых і навукова-педагагічных кадраў і 8 аддзелаў:
Гісторыя
16 студзеня 1990 года Савет Міністраў Беларускай ССР ухваліў Пастанову № 12 аб стварэнні Інстытута сацыялогіі Акадэміі навук БССР на аснове Рэспубліканскага цэнтра сацыялагічных даследаванняў (РЦСД) Інстытута філасофіі і права, які налічваў 5 аддзелаў, і 2 аддзелаў Інстытута эканомікі: навуказнаўства; дэмаграфіі і праблем народанасельніцтва. Сам РЦСД утварылі ў 1989 годзе ў складзе 5 аддзелаў: тэорыі, метадалогіі і методыкі грамадазнаўчых даследаванняў (загадчык Сяргей Шавель); грамадазнаўства грамадскай думкі (Галіна Сакалова); грамадскай дынамікі сельскага насельніцтва (Аляксандр Крукоўскі); грамадскіх праблем моладзі (Мікалай Бараноўскі). На 1998 год у Інстытуце сацыялогіі налічвалася 7 навуковых аддзелаў: сацыяльнай палітыкі; сацыялогіі працы і эканамічнай сацыялогіі; сацыялогіі асобы і сацыяльнай стратыфікацыі; сацыялогіі культуры; сацыялогіі навукі; сацыяльнай дэмаграфіі і занятасці насельніцтва; сацыяльнай псіхалогіі асобы і калектыву. Кірункамі даследаванняў былі: зрухі ў будове грамадства, зацікаўленасцях і патрэбах па слаях насельніцтва, у іх становішчы і дзейнасці; будова рынку і рухомасць працоўнай сілы; паводзіны і асаблівасці ўзаемінаў асобы ва надзвычайных умовах сутыкнення і Чарнобыльскага бедства; назіранне і прадказанне грамадскага развіцця. Свае працы выдалі: Андрэй Ракаў «Дэмаграфічныя асновы народнагаспадарчага планавання» (1990), Вячаслаў Оргіш «Вытокі хрысціянства: культурна-гістарычны генезіс» (1991), Ванда Русецкая «Сацыядынаміка навуковага калектыву» (1992), Анатоль Рубанаў «Сацыяльны суб’ект: матывы і дзейнасць» (1994), Галіна Сакалова «Эканамічная сацыялогія» і акадэмік Яўген Бабосаў «Катастрофы: сацыялагічны аналіз» (1995), Валерый Кліменка «Адукацыя ў трансфармуемым грамадстве» (1996) і Бабосаў «Асновы канфлікталогіі» (1997). У 2007 годзе ў Інстытуце сацыялогіі стварылі магістратуру.
Спіс дзённых матылькоў Азербайджана
У спіс чешуекрылых Азербайджана ўключаны ўсе віды дзённых матылькоў, якія былі зарэгістраваныя на тэрыторыі Азербайджана.
Паводле апошніх ацэнак, вядома 230 відаў дзённых матылькоў з 6 сямействаў, якія сустракаюцца на тэрыторыі Азербайджана
Дзмітрый Аляксандравіч Падстрэлаў
Дзмітрый Падстрэлаў (нар. ) — беларускі футбаліст, паўабаронца барысаўскага БАТЭ і нацыянальнай зборнай Беларусі.
Клубная кар’ера
З 2014 года пачаў выступаць за дубль магілёўскага «Дняпра». Па выніках сезона 2014 «Дняпро» вылецеў у Першую лігу, і Дзмітрый стаў прыцягвацца да асноўнага складу, у асноўным выхадзіў на замену.
У снежні 2016 года падоўжыў кантракт з магіляўчанамі да канца сезона 2018. У сезоне 2017 выступаў у асноўным за дубль магіляўчан. 3 лістапада 2017 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў другім тайме матча з мазырскай «Славіяй» (5:3) і паспеў адзначыцца галявой перадачай.
У лютым 2019 года, пасля таго як стала вядома пра аб’яднанне «Дняпра» з мінскім «Промнем», накіраваўся на прагляд у аб’яднаную каманду. У сакавіку 2019 года афіцыйна стаў іграком аб’яднанай каманды, якая атрымала назву «Дняпро», хутка замацаваўся ў стартавым складзе ў якасці аднаго з асноўных нападнікаў.
У снежні 2019 года, пасля таго як «Дняпро» страціў месца ў Вышэйшай лізе, перайшоў у салігорскі «Шахцёр», падпісаўшы трохгадовы кантракт. Замацаваўся ў асноўным складзе гарнякоў, у сезоне 2020 правёў усе 30 матчаў у чэмпіянаце Беларусі, пераважна ў стартавым складзе, і дапамог камандзе стаць чэмпіёнам краіны. У 2021—2022 гадах заставаўся іграком асновы, заваяваў яшчэ два чэмпіёнскія тытулы.
У лютым 2023 года перайшоў у казахстанскі «Каспій». У ліпені 2023 года па пагадненні бакоў пакінуў клуб і хутка падпісаў кантракт з барысаўскім БАТЭ.
Міжнародная кар’ера
У сакавіку 2017 года выступаў за юніёрскую зборную Беларусі (да 19 гадоў) у элітным раўндзе чэмпіянату Еўропы ў Англіі.
14 лістапада 2018 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, выйшаўшы на замену ў другім тайме таварыскага матча супраць Харватыі (1:3). У далейшым стаў адным з асноўных нападнікаў моладзевай зборнай.
23 лютага 2020 года дэбютаваў за нацыянальную зборную Беларусі ў таварыскім матчы супраць Узбекістана (1:0), выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы. У наступным матчы, 26 лютага 2020 года супраць Балгарыі (1:0), адзначыўся дэбютным голам за зборную.
Кіяніт
Кіяні́т, дыстэн  — мінерал класа сілікатаў, астраўны сілікат алюмінію Al2O(SiO4). Мае 2 паліморфныя мадыфікацыі: андалузіт і сіліманіт.
Склад
Утрымлівае 62,92 % Al2O3. Дамешкі жалеза, хрому, кальцыю, тытану. Таксама прысутнічаюць галій, кобальт, калій і іншыя хімічныя элементы.
Уласцівасці
Крышталізуецца ў трыкліннай сінгоніі. Утварае выцягнутыя, слупкаватыя крышталі. Колер ад белага да блакітнага і блакітна-сіняга, зрэдку жоўты, шэры, зялёны, чорны і бясколерны. Бляск шкляны, тлусты. Цвёрдасць па шкале Моаса ў папярочным напрамку 6,5—7, уздоўж крышталя — 4,5—5. Шчыльнасць 3,56—3,67 г/см³.
Паходжанне і радовішчы
Кіяніт мае метамарфічнае паходжанне, зрэдку — магматычнае, вельмі рэдка — гідратэрмальнае. Радовішчы маюцца ў Расіі, Аўстрыі, Аўстраліі, Бразіліі, Індыі, ЗША, Швейцарыі.
Выкарыстанне
Выкарыстоўваецца ў якасці сыравіны ў вытворчасці вогнетрывалых і кіслотатрывалых матэрыялаў, керамікі, хімічнага посуду. Руда на алюміній. Зрэдку выкарыстоўваецца ў ювелірнай справе ў якасці таннага вырабнога каменя.
Юрые Лянкэ
Юрые Рыгоравіч Лянкэ (Iurie Leancă; нар. 20 кастрычніка 1963) — малдаўскі дзяржаўны і палітычны дзеяч. Міністр замежных спраў і еўрапейскай інтэграцыі і першы віцэ-прэм’ер-міністр (2009—2013), прэм’ер-міністр Рэспублікі Малдова з 25 красавіка 2013 па 18 лютага 2015, віцэ-прэм’ер-міністр па еўрапейскай інтэграцыі з 10 студзеня 2018 па 8 чэрвеня 2019.
Meconopsis grandis
Meconopsis grandis — від шматгадовых травяністых раслін сямейства.
Батанічнае апісанне
Meconopsis grandis расце ў горных раёнах на вільготных і цяністых альпійскіх лугах, у лясах і на скалістых схілах на вышыні ад 3000 да 5200 метраў. Кветкі сіняга або блакітнага колеру, падобныя на кветкі маку, з’яўляюцца ў пачатку лета. Вышыня раслін складае каля 1 метра.
Арэал
Сустракаецца ў Гімалаях (Непал і Бутан), на паўднёвым усходзе Тыбета і на захадзе Кітая.
Культурнае значэнне і прымяненне
Дадзеная расліна з’яўляецца нацыянальным сімвалам Бутана.
На аснове дадзенага віду быў створаны гібрыд.
Уладзімір Яхімавіч Дабрускін
Уладзімір Яхімавіч Дабрускін (нар., Екацярынаслаў, Расійская імперыя — ?) — неўрапатолаг, дацэнт.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Екацярынаславе (цяпер Дніпро, Украіна), скончыў тамсама прыватную гімназію. З 1919 па 1922 год служыў у Чырвонай Арміі, браў удзел у грамадзянскай вайне. У 1921 годзе паступіў на другі курс медычнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, які скончыў у 1925 годзе. Быў членам партыі бальшавікоў з 1917 года. Працаваў неўрапатолагам, з 1933 па 1934 год узначальваў Магілёўскую рэспубліканскую псіхіятрычную бальніцу. У 1934 годзе пераведзены ў Мінскі медыцынскі інстытут, дзе прысвоена званне дацэнта. У лістападзе 1934 года прызначаны дырэктарам Беларускага інстытута ўдасканалення ўрачоў. У 1938 годзе быў рэпрэсаваны. У 1953 годзе працаваў у Чалябінскім медычным інстытуце і фігураваў у «справе лекараў», якая не скончылася для яго сумна ў сувязі са смерцю Сталіна.
Сяргей Дылеўскі
Біяграфія
Нарадзіўся ў Мінску ў сям’і рабочых. Скончыў Трэці машынабудаўнічы ліцэй у Мінску, хацеў вучыцца на аўтамеханіка, але па стане здароўя прыйшлося паступіць на іншую спецыяльнасць — тэхналогія машынабудавання. На Мінскім трактарным заводзе Дылеўскі працуе тэрмістам.
Ён заўсёды хацеў працаваць з аўтамабілямі, матацыкламі, будаваў свае ўласныя праекты ў асабістым гаражы. У 2015 годзе ўдзельнічаў у чэмпіянаце Рэспублікі Беларусь па дрыфтынгу.
Палітычная дзейнасць
Пасля абвяшчэння вынікаў прэзідэнцкіх выбараў у 2020 годзе і пачатку акцый пратэсту Дылеўскі абурыўся дзеяннямі міліцыі. Ён завёз некалькі пратэстоўцаў у бальніцы і заклікаў да страйку на МТЗ. Да страйку далучыліся рабочыя, якія запатрабавалі вызваліць усіх палітычных зняволеных і правесці новыя выбары. Дылеўскі ўзначаліў калону з 1000 рабочых, што прайшла маршам па цэнтры Мінска. 17 жніўня ён правёў калону ў 5000 страйкуючых супрацоўнікаў МТЗ. 18 жніўня Дылеўскі заявіў, што 50 чалавек, якія выйшлі на мітынг каля МТЗ, былі ненадоўга затрыманыя.
Быў абраны ў прэзідыум Каардынацыйнай рады, створанай для каардынацыі перадачы ўлады. 21 жніўня прызнаны «палітычнай зоркай» паводле версіі New York Times.
21 жніўня 2020 года Дылеўскага выклікалі на допыт у Следчы камітэт. 24 жніўня 2020 года быў затрыманы спецслужбамі разам з Вольгай Кавальковай ля прахадной МТЗ пры спробе падтрымаць страйкоўцаў. 21 верасня 2020 года ён быў вызвалены з турмы.
З'ехаў з Беларусі. 6 сакавіка 2023 года Мінскі гарадскі суд завочна прысудзіў Сяргею Дылеўскаму 12 гадоў пазбаўлення волі.
Чарлз Сандэрс Пірс
Чарлз Сандэрс Пірс (Charles Sanders Peirce;, Кембрыдж, Масачусетс — , Мілфард, Пенсільванія) — амерыканскі філосаф, логік, матэматык, заснавальнік прагматызму і семіётыкі. Увёў у філасофію тэрмін фанерон, прапанаваў канцэпцыю тыхізму. У логіку — абдукцыю, стрэлку Пірса, у картаграфію — праекцыю Пірса. Нямецкі філосаф Апель назваў Пірса «Кантам амерыканскай філасофіі».
Абалонне
Назву Абало́нне маюць:
Сёмы сын
«Сёмы сын» (Seventh Son) — фэнтэзійны фільм рэжысёра Сяргея Бадрова-старэйшага па матывах рамана Джозефа Дылейні «Вучань ведзьмака» — першага з серыі «The Wardstone Chronicles». У галоўных ролях — Бен Барнс, Джэф Брыджэс і Джуліяна Мур. Прэм’ера адбылася на 6 лютага 2015 года.
Сюжэт
У часы далёкага мінулага было вызвалена зло, якое распаліла вайну паміж звышнатуральнымі сіламі і чалавецтвам. Майстар Грэгары (Джэф Брыджэс) — вядзьмак, які зняволіў злую магутную ведзьму Маці Малкін (Джуліяна Мур) дзясяткі гадоў назад. Але цяпер яна збегла і жадае адпомсціць. Сабраўшы сваіх паслядоўнікаў, Маці Малкін рыхтуецца абрынуць свой страшны гнеў на ўвесь свет. Толькі адно стаіць на яе шляху: Майстар Грэгары.
На смяротнай сустрэчы Грэгары сутыкаецца твар у твар са злом, якое, як ён заўсёды баяўся, калі-небудзь вернецца. Цяпер у яго ёсць час толькі да наступнай поўні, каб зрабіць тое, на што звычайна патрэбны гады: навучыць новага вучня Тома Уорда (Бен Барнс) — сёмага сына ваяваць з цёмнай магіяй, якая адрозніваецца ад любой іншай. Адзіная надзея чалавецтва ўскладзена на сёмага сына сёмага сына.
Здымкі
Здымкі пачаліся 19 сакавіка 2012 года і праходзілі ў Ванкуверы і Лос-Анджэлесе.
На ролю Тома Уорда разглядаліся Алекс Петыфер, Шайла Фернандэс, Сэм Клафлін, Калеб Лэндры Джонс і Джэймс Фрэшвіл. Прэтэндэнткамі на ролю Эліс былі Джэніфер Лоўрэнс, Дыяна Агран, Імаджэн Путс і Фелісіці Джонс.
Рутавыя
Батанічнае апісанне
Рутавыя — пераважна вечназялёныя дрэвы ці хмызнякі, іншы раз ліяны, вельмі рэдка шматгадовыя і аднагадовыя травы. Лісты складаныя, перыстыя, радзей простыя. У вегетатыўных органах, іншы раз і ў пладах, маюцца ёмістасці з эфірнымі алеямі, бальзамамі і смоламі.
Кветкі двухполыя, іншы раз аднаполыя, большай часткай правільныя, звычайна з двайным 5-4-членным калякветнікам, часта з нектарным дыскам паміж андрацэем і гінецэем. Чашалісцікі свабодныя, іншы раз зрослыя. Тычынак у два разы, радзей у некалькі разоў, больш чым пялёсткаў; іншы раз яны зрастаюцца ў аснове. Каляпялёсткавыя тычынкі ператвараюцца ў нектарнікі ці адсутнічаюць. Пладалісцікаў 5-4, радзей менш (да аднаго), яшчэ радзей пладалісцікаў шэсць — некалькі. Яны зрастаюцца, іншы раз не заўсёды поўнасцю, а толькі каля слупка. Завязь, як правіла, шматгняздовая, з 1-2 семязачаткамі ў гняздзе, верхняя. Плады разнастайныя, бываюць сухімі ці сакавітымі. Сухія плады часта распадаюцца на 4-5 ці 1-3 скурыстыя плодзікі, ці яны лопасцевыя каробачкападобныя або падобныя на крылаткі клёна ці льну. Сакавітыя плады касцянка- ці ягадападобныя, маюць або дравяністы экзакарпій і сакавіты эндакарпій, або наадварот.
Плод гесперыдый уласцівы многім прадстаўнікам падсям'і цытрусавых роду, куды ўваходзяць апельсін, лімон, мандарын і іншыя віды. Гесперыдый уяўляе сабой вельмі своеасаблівую разнавіднасць ягадападобнага плода. Для яго характэрна наяўнасць даволі тоўстай, двухслойнай скуры і мякаці, якая запаўняе цалкам гнёзды плода. Мякаць складаецца з мноства верацёнападобных валаскоў, запоўненых сокам, называемых сокавымі мяшочкамі. Пры паспяванні плода мякаць некаторых цытрусавых лёгка можа быць раздзелена на долі, гнёзды плода. У кожным гняздзе спелага плода знаходзіцца адно ці два семя, размешчаных адзін на другім. Скура геперыдыя складаецца з двух слаёў. Вонкавы слой — экзакарпій жоўтага ці аранжавага колеру, утрымлівае вялікую колькасць залозак з эфірным алеем. Другі слой — мезакарпій, у спелых пладоў белай губчастай структуры.
Арэал
Уключае каля 150 родаў і 900 відаў трапічных, субтрапічных і часткова цёплаўмераных паясоў абодвух паўшар'яў, але галоўным чынам у паўднёвай Афрыцы і ў Аўстраліі.
Гістарычныя класіфікацыі
У 1862 годзе выйшаў першы том «Genera plantarum» англійскіх батанікаў Джорджа Бентама і Уільяма Гукера, у якім гэта вялікае сямейства падзялялася на дзве серыі і сем трыб; Адольф Энглер (гл. «Natürliche Pflanzenfamilien», III, 4) падзяліў яго на шесць падсямействаў і 25 трыб. Падсямействы наступныя:
Сучасная класіфікацыя
У цяперашні час сямейства падзяляецца на 6 падсямействаў :
Прадстаўнікі
Сямейства ўключае ў сябе больш 170 родаў, некаторыя з іх:
Joomla
Joomla! (вымаўляецца джу́мла) — сістэма кіравання змесцівам (CMS), напісаная на мовах PHP і JavaScript, якая выкарыстоўвае ў якасці сховішча базы даных СКБД MySQL ці іншыя індустрыяльна-стандартныя рэляцыйныя СКБД. З'яўляецца свабодным праграмным забеспячэннем, якое распаўсюджваецца пад ліцэнзіяй GNU GPL.
Этымалогія
Назва «Joomla!» фанетычна ідэнтычна слову «Jumla», якое ў перакладзе з мовы суахілі азначае «ўсё разам» ці «адзінае цэлае», што адлюстроўвае падыход распрацоўшчыкаў і супольнасці да развіцця сістэмы.
Апісанне сістэмы
CMS Joomla! складаецца з розных інструментаў для распрацоўкі вэб-сайта. Важнай асаблівасцю сістэмы з'яўляецца мінімальны набор інструментаў пры пачатковай устаноўцы, які дапаўняецца па меры неабходнасці. Гэта змяншае загрувашчванне адміністрацыйнай панэлі непатрэбнымі элементамі, а таксама змяншае нагрузку на сервер і эканоміць месца на хостынгу.
Joomla! дазваляе адлюстроўваць інтэрфейс франтальнай і адміністрацыйнай часткі на любой мове. Каталог пашырэнняў утрымлівае мноства моўных пакетаў, якія ўсталёўваюцца штатнымі сродкамі адміністравання. Даступныя пакеты беларускай, рускай, украінскай і яшчэ некаторых моў краін СНД.
Выкарыстанне ў электроннай камерцыі
На платформе Joomla існуе мноства дадаткаў для арганізацыі электроннай крамы, у прыватнасці:
Дзісненскі Рубеж
Дзісненскі Рубеж (Дисненский Рубеж) — хутар у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Завуццеўскага сельсавета. Утвораны ў 2016 годзе.
Помнік Калініну (Мінск)
Помнік Калініну — помнік у Мінску, размешчаны на плошчы Калініна па праспекце Незалежнасці. Прысвечаны дзеячу Камуністычнай партыі і Савецкай дзяржавы, Герою Сацыялістычнай Працы М. І. Калініну. Арыентаваны ў бок праспекта Незалежнасці, з’яўляецца ідэйна-мастацкім цэнтрам плошчы.
Апісанне
Аўтары помніка — скульптары I. Глебаў, В. Палійчук, архітэктары Ю. Грыгор’еў, А. Няўзораў. Пастаўлены ў 1978 г. Бронзавая фігура вышыный 4,5 м устаноўлена на высокім 5-метровым пастаменце прамавугольнай формы. Жэст рукі, нешырокі крок, складкі зашпіленага паліто надаюць постаці энергію і дынамічнасць. Стрыманая пластыка адпавядае велічнаму і ўрачыстаму ладу помніка. Пастамент і ступеньчаты стылабат абліцаваны паліраваным чырвоным гранітам.
Пірс
Пірс — двухбаковы прычал для стаянкі і швартоўкі суднаў, таксама прозвішча.
Варварскія каралеўствы
Варварскія каралеўствы — дзяржавы, створаныя варварскімі народамі на тэрыторыі Заходняй Рымскай імперыі ва ўмовах яе распаду ў V стагоддзі. Характэрнай рысай, агульнай для ўсіх гэтых раннесярэднявечных палітычных утварэнняў, была ўнутраная нестабільнасць з-за адсутнасці ў той час устоянага правіла пераходу ў спадчыну прастола — сыны караля, у прынцыпе, мелі прыярытэтнае права на прастол, але знаць магла прапанаваць зусім іншую, уласную кандыдатуру. Разлады паміж членамі каралеўскай сям'і, паміж каралём і яго васаламі, спрэчкі паміж прэтэндэнтамі на прастол былі звычайнай справай, многія каралі памерлі гвалтоўнай смерцю. Межы варварскіх каралеўстваў былі таксама нестабільныя, сталіцы часта змянялі свае месцы размяшчэння. Для ўнутранага ладу былі характэрны абшчынна-племянная арганізацыя ў відзе тэрытарыяльнай абшчыны свабодных землеўладальнікаў, народныя сходы і ваенныя апалчэнні.
Каралеўства вестготаў. Узнікла ў 418 годзе ў выніку саюзнага дагавора, заключанага вестгоцкім каралём Валіям з імператарам Ганорыем, якія вылучылі вестготам на правах федэратаў землі ад перадгор'яў Пірэнеяў на поўдні да ракі Луары на поўначы. Найвышэйшага развіцця дасягнула ў другой палове V стагоддзя. Спыніла сваё існаванне ў 718 годзе, калі было заваявана арабамі. Яно праіснавала даўжэй за ўсе іншыя варварскія каралеўствы і дамаглося найбольшай магутнасці.
Каралеўства вандалаў і аланаў. У 429 годзе вандалы і аланы, якія былі выцесненыя вестготамі, пакінулі Іберыю і праз Гібралтар перабраліся ў Паўночную Афрыку. Да 435 года вандалы ўсталявалі сваё панаванне над значнай часткай рымскай Паўночнай Афрыкі. У 435 годзе з рымлянамі быў заключаны мір, вандалы і аланы атрымалі статус федэратаў. У 439 годзе вандалы парушылі дагавор і захапілі Карфаген, а ў 455 годзе разрабавалі Рым. Каралеўства вандалаў было заваявана Візантыяй у 534 годзе.
Каралеўства бургундаў. У 413 годзе бургунды былі прызнаны імператарам Ганорыем федэратамі і атрымалі месца для пасялення на левым беразе Рэйна ў раёне Вормса. 435 годзе гуны спустошылі іх дзяржаву, бургундскі кароль быў забіты, а рэштка бургундскага народа ў 443 годзе была пераселена імператарам Аэцыем у Савою на берагі Роны. Найбольшага развіцця дзяржава дасягнула да 485 годзе. У 534 годзе Бургундскае каралеўства было заваявана франкамі і стала адной з частак Франкскай дзяржавы.
Каралеўства остготаў. У 488 годзе імператар Флавій Зенон заключыў з остгоцкім каралём Тэадорыхам пагадненне, паводле якога Тэадорых у выпадку перамогі над Адаакрам станавіўся кіраўніком Італіі ў якасці прадстаўніка імператара. У 493 годзе мэты пагаднення былі дасягнуты. У 555 годзе пры імператары Юстыніяне I італьянскае каралеўства остготаў было заваявана Візантыяй.
Каралеўства свеваў. Свевы аселі ў паўночна-заходняй частцы Іберыйскага паўвострава ў 409 годзе. Яго роля ў палітычных працэсах у рэгіёне была мінімальнай у параўнанні з роляй іншых варварскіх каралеўстваў. У 585 годзе іх каралеўства было заваявана вестготамі.
Каралеўства лангабардаў. Апошняе ў гісторыі па часе як узнікнення, так і спынення свайго існавання варварскае каралеўства. У 566 годзе лангабарды ўварваліся ў Паўночную Італію. Да сярэдзіны VIII стагоддзя каралеўства лангабардаў займала амаль увесь Апенінскі паўвостраў, Істрыю, Корсіку. У 774 годзе было заваявана Карлам Вялікім.
Англасаксонскія каралеўствы ў Брытаніі. Да сярэдзіны V ст. Брытанія была заваявана германскімі плямёнамі англаў, саксаў, ютаў і фрызаў. У VI стагоддзі на тэрыторыі Брытаніі ўзнікла сем каралеўстваў, якія паступова аб'ядноўваліся ў адну дзяржаву.
Кечкемецкая ратуша
Кечкемецкая ратуша — ратуша ў Кечкемеце, размешчана на адной з самых старадаўніх цэнтральных плошчаў Венгрыі, дзе захавалася атмасфера сярэднявечных сельскіх мястэчак – плошчы Лаяша Кошута. Будаўніцтва працягвалася з 1893 па 1897 г. у стылі сецэсіён. Праект гарадской ратушы быў падрыхтаваны дзвюма архітэктарамі Эдзёнам Лехнерам і Дзьюлам Парташам. У 1911 г. пасля моцнага землетрасення пад пільным надзорам Лехнера будынак аднавілі на ранейшым месцы. Падмурак уяўляе сабой фрагмент архітэктуры ў стылі рэнесанс, фасад жа ўпрыгожаны керамічным дэкорам. Знадворку і ўсярэдзіне будынак дэкарыраваны гербамі Венгрыі і горада Кечкемет.
У галоўнай зале ратушы ў 1895-1897 гг. Берталан Сейкей стварыў фрэскі. Адна з іх адлюстроўвае «Крэўны дагавор», а другая – каранаванне Ферэнца Ёжэфа I. Ідэя мастака меркавала аб'яднаць гэтыя дзве падзеі стварэннем чарадой ілюстрацый наступных важных падзей венгерскай гісторыі, але, нажаль, ідэі не наканавана было збыцца. Адведзенае месца запоўнілі выявы вялікіх дзеячаў венгерскай гісторыі: Св. Іштвана, Св. Ласла, Калман Коньвеш, Лаяш Нодзь, Янаш Хуньядзі, Мацьяш Хуньядзі, Міклаш Зрыні, Габар Бетлен, Ферэнц II Ракацы, Іштван Сечэні, Лаяш Кошут, Ферэнц Дэак.
На фасадзе будынка ўсталяваны музычны гадзіннік са званкамі, які кожную гадзіну іграе мелодыю знакамітага венгерскага кампазітара Кодая Золтана, які нарадзіўся ў гэтым горадзе. Таксама адной з мелодый гадзінніка з'яўляецца народная песня пра Кечкемет.
У нашы дні ў гарадской ратушы знаходзіцца савет гарадскога кіравання і дзяржаўныя ўстановы.
Герцагства Неапаль
Герцагства Неапаль — фактычна незалежная дзяржава ў Паўднёвай Італіі ў VII — XII стст., фармальны васал Візантыйскай імперыі. На працягу пяці стагоддзяў свайго існавання прымаў актыўны ўдзел у палітычнай барацьбе ў Італіі.
Неапаль у VI—VII стагоддзях
Візантыйскія імператары пасля падзення Заходняй Рымскай імперыі не перасталі разглядаць яе землі як частку сваёй, таксама Рымскай, імперыі. Пры імператары Юстыніяне I (527—565), нарэшце, склаліся спрыяльныя ўмовы для падпарадкавання Канстанцінопалю незалежных варварскіх каралеўстваў. У выніку дваццацігадовых візантыйска-гоцкіх войнаў Візантыйская імперыя ліквідавала Каралеўства остготаў і ўсталявала свой поўны кантроль над Італіяй. Аднак прайшло трынаццаць гадоў, і ў 568—572 годзе, пасля смерці імператара Юстыніяна I, лангабарды заваявалі ўсю Паўночную і большую частку астатняй Італіі і стварылі тут уласнае Лангабардскае каралеўства.
Тым часам Неапаль быў значным горадам з насельніцтвам 30-35 тысяч чалавек, і ён здолеў застацца не заваяваным лангабардамі.
Для эфектыўнай барацьбы з новымі праціўнікамі землі Цэнтральнай і Паўднёвай Італіі, якія заставаліся пад кантролем Візантыі, былі аб'яднаны ў так званы Равенскі экзархат, кіраўнік якога карыстаўся амаль імператарскай уладай.
У 615 годзе Неапаль паўстаў супраць экзарха. Пасля прыгнечання паўстання экзарх Элеўферый заснаваў у Неапалі ў 638 годзе новую адміністрацыйную адзінку — герцагства на чале з дукам (грэчаскі тытул «дука» эквівалентны заходняму «герцаг»). Неапалітанскі дука прызначаўся на сваю пасаду экзархам і падпарадкоўваўся візантыйскаму стратыгу Сіцыліі. Заснаванае такім чынам герцагства ахоплівала тэрыторыю, прыкладна адпаведную сучаснай правінцыі Неапаль, і складалася з, апроч уласна гарады, наваколлі Везувія, паўвостраў Сарэнта, Джуліяна, Аверсу, Афраголу, Нолу, а таксама астравы Іск'я і Прачыда.
У 661 годзе імператар Канстант II, адзіны з візантыйскіх імператараў які перасяліўся ў Італію, дараваў Неапалю права самакіравання. Неапалітанскі герцаг Васіль, які атрымаў тытулы патрыцыя і консула, валодаў значнай уладай, а пад кантроль герцагства перайшлі Гаэта і Амальфі. У гэту эпоху Неапалітанскае герцагства працягвала заставацца грэчаскім па насельніцтве і мове, а на мясцовых манетах чаканіліся профілі імператараў і грэчаскія надпісы.
Неапаль пад сюзерэнітэтам Папы
У VIII стагоддзі Неапаль паступова выходзіць з пад кантролю Візантыі і прымае заступніцтва Рымскіх Пап. Прызначаны Візантыяй герцаг Іаан I (711—719) у сваёй барацьбе супраць лангабардаў не дачакаўся дапамогі ад імператара, але затое атрымаў падтрымку з Рыма. Пачатак іканаборскай смуты ў Візантыі прывёў да разрыву Пап з Візантыяй, і прыклад з пантыфікаў узялі і неапалітанскія герцагі. У 763 годзе герцаг Стэфан II прызнаў сюзерэнітэт Пап над Неапалем. Кіраванне Стэфана II азначала для Неапаля паварот ад іканаборскай Візантыі да папскага Рыма. Напачатку IX стагоддзя лацінская мова выцясняе грэчаскую з афіцыйных дакументаў, неапалітанскія манеты пачынаюць чаканіцца з лацінскімі надпісамі, а месца імператара на манетах займае Святы Януарый — заступнік горада. Дакументы па-ранейшаму датаваліся гадамі кіравання візантыйскіх імператараў, але фактычна візантыйцы не мелі ніякага кантролю над герцагствам. Так, у 812 годзе імператар заклікаў сваіх італьянскіх васалаў падтрымаць візантыйскі флот на Сіцыліі ў барацьбе супраць арабскіх піратаў, але неапалітанскі герцаг Анфім праігнараваў імператарскі загад. У той жа час гарады Гаэта і Амальфі, якія ўваходзілі ў склад герцагства, накіравалі свой флот на Сіцылію. Такім чынам, неапалітанцы прадэманстравалі сваю незалежнасць ад Канстанцінопаля, а іх васалы, насупраць, выканалі свой абавязак перад імператарам.
У VIII-IX стст. тытул герцага не быў спадчынным. У 818 годзе стратыг Сіцыліі прызначыў герцагам Неапаля Феактыста, не дачакаўшыся згоды імператара. Канстанцінопаль не прызнаў гэта прызначэнне і накіраваў у Неапаль свайго герцага — Феадора II. У 821 годзе апошні, у сваю чаргу, быў выгнаны з Неапаля, а пасада перайшла да выбранага мясцовым насельніцтвам Стэфана III.
Адукацыя і развіццё спадчыннага герцагства
Росквіт Неапалітанскага герцагства даводзіцца на кіраванне герцага-біскупа Афанасія і яго найбліжэйшых пераемнікаў (двое з іх, Рыгор IV і Іаан II, прынялі ўдзел у 915 годзе ў бітве пры Гарыльяна). Затым герцагства паступова прыходзіць у заняпад, а на кароткі час (1028—1029) скараецца свайму суседу Пандульфу IV, князю Капуі, празванаму «Воўк з Абруца».
Страта незалежнасці
У барацьбе супраць Капуі герцаг Сергій IV заклікаў на дапамогу нарманаў і першым з паўднёваітальнскіх кіраўнікоў дараваў ім лен — графства Аверсу (1030). Для ўмацавання сваіх сувязяў з новым графам Аверсы Райнульфам Дрэнга Сергій IV аддаў яму ў жонкі сваю сястру. Пасля яе смерці (1034) Райнульф перайшоў на бок князя Капуі, а расчараваны Сергій IV пакінуў уладу і сышоў у манастыр. Сын Сергія IV Іаан V уступіў у саюз з князем Салерна Гвемарам IV і здолеў захаваць незалежнасць Неапаля.
Петроній Максім
Флавій Петроній Максім (Flavius Petronius Maximus) — рымскі імператар, які кіраваў з 17 сакавіка па 31 мая 455 года.
Петроній Максім паходзіў са шляхетнага роду. Па ўсёй бачнасці, ён быў датычны да забойства імператара Валентыніяна III, пасля смерці якога ўступіў на прастол. Удаву Валентыніяна Максім прымусіў выйсці за яго замуж. Паводле легенды, яна заклікала на дапамогу правіцеля вандалаў Гейзерыха. Неўзабаве вандальскі флот падняўся па Тыбру, і варвары абсадзілі Рым. Праз некаторы час горад упаў; рабаванні, гвалты і забойствы працягваліся два тыдні. Імператар паспрабаваў бегчы са сталіцы, але загінуў ад рук рымскіх гараджан.
Электрум
Эле́ктрум, электр — мінерал, разнавіднасць самароднага золата. Утрымлівае 25—50 % серабра, дамешкі тэлуру, медзі, сурмы, ртуці і інш. Сустракаецца пераважна ў выглядзе дэндрытаў або дробных часцінак няправільнай формы, зрэдку ў выглядзе крышталёў. Колер ад залаціста-жоўтага да светла-жоўтага з металічным бляскам. Шчыльнасць 1,5—1,65 г/см³. Цвёрдасць 2—3.