cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сімвалы Беларусі
Сцяг
Нягледзячы на ​​афіцыйную замену сцяга, сапернікі дзейнага прэзідэнта краіны Аляксандра Лукашэнкі выкарыстоўваюць ранейшы бел-чырвона-белы сцяг. Як зразумела па назве, сцяг мае тры гарызантальныя палосы — дзве (ніжняя і верхняя) афарбаваны ў белы колер, а сярэдняя — у чырвоны. Ён выкарыстоўваўся з моманту распаду СССР у 1991 годзе да 7 чэрвеня 1995 года.
У артыкуле 19 Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь 1994 года, пералічаны афіцыйныя сімвалы краіны. Нацыянальны сцяг, акрамя таго, вызначаецца адпаведным законам, дзе таксама разглядаецца выкарыстанне сцяга.
Герб
Таксама як і сцяг, герб быў абраны на рэферэндуме 1995 года. Элементы герба ўключаюць у сябе палосы з кветкамі сцяга Беларусі, контуры граніцы Беларусі, каласы пшаніцы і чырвоную зорку. На дзвюх ніжніх стужках на беларускай мове напісана назва краіны. Разнавіднасць гэтага герба была афіцыйнай эмблемай Беларускай ССР, створанай Іванам Дубасавым у 1950 годзе. У версіі савецкіх часоў, серп і молат былі на месцы контураў мяжы Беларусі і ўсе палосы былі чырвонымі. Злева і справа быў напісаны сацыялістычны дэвіз «Пралетарыі ўсіх краін, яднайцеся!», напісаны на беларускай і рускай мовах.
З моманту распаду СССР і да 7 чэрвеня 1995 года гербам была «Пагоня». На чырвоным фоне намаляваны ўзброены рыцар на белым (дзе-нідзе — на срэбным) кані, з намаляваным мячом і шчытом. На шчыце рыцара паказаны патрыяршы крыж. Разнавіднасць «Пагоні» з’яўляецца гербам Літвы.
У цэнтры герба — залаты контур межаў Беларусі, накладзены на залатыя промні ўзыходзячага над зямным шарам Сонца. Уверсе знаходзіцца пяціканцовая зорка.
Гімн
Адзіны сімвал, які ні разу не памяняўся за ўсю гісторыю незалежнай Беларусі — гэта гімн. Пачынаючы з 1955 года, песня «Мы, беларусы» выкарыстоўвалася як гімн Беларускай ССР. Арыгінальны тэкст быў напісаны Клімковічам. Пасля распаду СССР, тэкст з гімна быў прыбраны, і аж да 2002 года гімн складаўся толькі з музыкі, напісанай Нестарам Сакалоўскім. 2 ліпеня 2002 года Аляксандр Лукашэнка адобрыў новы тэкст гімна, складзены Уладзімірам Карызнам. Ён прызначаўся для гімна Беларускай ССР. Прычынай захавання музыкі Сакалоўскага стала жаданне захаваць гістарычныя традыцыі краіны. У той час як спасылкі на Леніна, КПСС і ідэю савецкага братэрства былі адкінутыя, агульная ідэя «дружбы народаў» усё яшчэ застаецца ў сіле. Паводле звестак беларускага ўрада, пасля прыняцця дзяржаўнага гімна быў завершаны працяглы працэс прыняцця трох нацыянальных сімвалаў Беларусі.
Неафіцыйныя сімвалы
Апроч сцяга, герба і гімна, Беларусь мае некалькі неафіцыйных знакаў. Крыж Святой Ефрасінні, зроблены ў XII стагоддзі і згублены падчас Вялікай Айчыннай вайны, з’яўляецца духоўным сімвалам краіны. Таксама сімвалам Беларусі з’яўляецца зубр, які жыве ў Белавежскім лесе. Ён таксама з’яўляецца на сімвалах Брэсцкай вобласці. Яшчэ двума неафіцыйнымі сімваламі з’яўляюцца белы бусел і васілёк.
Карл Бурэш
Карл Бурэш (Karl Buresch, 12 кастрычніка 1878, Гросэнцерсдорф, Ніжняя Аўстрыя, Аўстра-Венгрыя — 16 верасня 1936, Вена, Аўстрыя) — аўстрыйскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, адвакат, канцлер Аўстрыі ў 1931—1932 гадах.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і гандлёвага агента. Вучыўся ў школе Гросэнцерсдорфа, затым у Вене (у раёне Дёблинг). Паступіў на юрыдычны факультэт Венскага універсітэта. З прычыны ранняй смерці бацькі вымушаны быў зарабляць на жыццё самастойна прыватнымі ўрокамі. У 1901 годзе скончыў універсітэт і пачаў адвакацкую практыку ў родным Гросэнцерсдорфе. У 1909 годзе быў абраны ў муніцыпалітэт ад Хрысціянска-сацыяльнай партыі. У 1916-19 гадах быў бургамістрам Гросэнцерсдорфа. 16 лютага 1919 года быў абраны ў Устаноўчы Сход, а з 1920 па 1934 быў дэпутатам Нацыянальнага Савета. Улетку 1922 гады стаў губернатарам Ніжняй Аўстрыі. На гэтай пасадзе ён знаходзіўся да прызначэння канцлерам летам 1931 года, а таксама пасля адстаўкі з мая 1932 па травень 1933. Ён актыўна і паспяхова абараняў эканамічныя і фінансавыя інтарэсы зямлі, што было асабліва прыкметна на фоне Вены, як правіла Кіраваць сацыял-дэмакратамі. У чэрвені 1931 гады пасля краху найбуйнейшага аўстрыйскага банка Крэдытанштальт і цяжкасцяў, звязаных з няўстойлівасцю нацыянальнай валюты, Аўстрыя апынулася на парозе дзяржаўнага калапсу. Пасля няўдалых спробаў канцлера Ота Эндэра і былога канцлера Ігнацы Зейпеля сфармаваць урад спробу фарміравання дзеяздольнага кабінета распачаў Бурэш. Сфармаваны ім кабінет лічыўся пераходным урадам, мэтамі якога была барацьба з банкаўскім крызісам і глабальнымі праблемамі плацёжнага балансу. Да гэтага дадаўся і палітычнае супрацьстаянне з Хеймвером, якое вылілася ў верасні 1931 гады ў мяцеж Вальтэра Пфримера, кіраўніка штирийского аддзялення гэтай арганізацыі. Падаўленне гэтага бунту прывяло да разрыву з «пангерманистами» і фармаванню Бурэшем новага кабінета парламенцкага меншасці. Гэты ўрад Бурэша праіснавала да траўня 1932 гады, калі яно вымушана было сысці ў адстаўку пасля цяжкага паражэння хрысціянска-сацыяльнай партыі на выбарах у ландтаг Вены, Ніжняй Аўстрыі і Зальцбургу. Пасля 11-месячнага знаходжання на пасадзе канцлера, Бурэш вярнуўся на пасаду губернатара зямлі Ніжняя Аўстрыя, дзе спрабаваў наладзіць супрацоўніцтва з аўстрыйскімі нацыянал-сацыялістамі. Затым у 1933-35 гадах ён займаў пасаду міністра фінансаў у аўтарытарных ўрадах Дольфуса і Шушніга, пасля чаго адышоў ад актыўнай палітычнай дзейнасці. Апошняй пасадай Бурэша быў (са студзеня 1936 г.) пост кіраўніка аўстрыйскім паштова-ашчадныv банкам.
Полацкае жаночае епархіяльнае вучылішча (Віцебск)
Полацкае жаночае епархіяльнае вучылішча — былая рэлігійная адукацыйная ўстанова ў Віцебску. Існавала ў 1864—1918 гадах на Духаўскай гары.
Названа Полацкім з-за таго, што з'яўлялася асноўнай духоўнай навучальнай установай для дзяўчат у Полацкай (Полацка-Віцебскай) епархіі.
Гісторыя
Вучылішча было заснавана ў канцы 1863 года. Спачатку змяшчалася ў арэндаванай кватэры, пазней у арэндаваным доме.
Вучылішча было адкрыта 2 красавіка 1864 года. У 1872 годзе «вучылішча дзяўчат духоўнага звання» перавялі ў будынак былога Свята-Духава манастыра, які спецыяльна перабудавалі для гэтага. У 1898—1901 на месцы былога кляштара для вучылішча быў пабудаваны новы трохпавярховы будынак па праекце А. Паўлоўскага і П. Вінаградава. Адкрыццё новага будынка адбылося ў 1902 годзе. Будынак злучаўся пераходам з вучэльнай царквой Святога Духа.
Спачатку складалася пад заступніцтвам імператрыцы Марыі Аляксандраўны, затым — імператрыцы Марыі Фёдараўны. Вучылішчы, якія знаходзіліся пад заступніцтвам імператрыцы мелі больш шырокую адукацыйную праграму ў параўнанні з іншымі вучылішчамі духоўнага ведамства Расійскай імперыі. З-за больш высокага ўзроўню выкладання і, адпаведна, прэстыжу ў Полацкім вучылішчы навучаліся дачкі святароў, а ў Свята-Еўфрасіннеўскім духоўным вучылішчы ў Полацку дачкі дзячкоў і дзякаў.
Першапачаткова вучылішча было трохласным з шасцігадовым тэрмінам навучання. Дзяўчатам выкладалі Закон Божы, чытанне і пісьмо на рускай і славянскай мовах, рускую і славянскую граматыку, чыстапісанне, арыфметыку, маляванне, ўсеагульную і рускую гісторыю, геаграфію, рукадзелле, царкоўныя спевы, прывучалі да вядзення хатняй гаспадаркі, працы ў садзе і агародзе. Старшакласніцы атрымлівалі веды і ўменні аб выхаванні і доглядзе за дзецьмі, аб доглядзе за хворымі, пра ўжыванне розных лекавых раслін.
У 1868 году імператар Аляксандр II зацвердзіў «Статут дыяцэзіяльных жаночых вучылішчаў». Вучылішчы духоўнага ведамства сталі перакладаць на праграмы дыяцэзіяльных жаночых вучылішч, паколькі выхаванкі апошніх маглі прэтэндаваць на званне хатніх настаўніц па асобных прадметах. У ходзе гэтага пераўтварэння быў пашыраны круг выкладаемых прадметаў. Да ранейшых дадаліся славеснасць, гісторыя рускай літаратуры, геаметрыя, фізіка.
З 1901/02 года вучылішча было паступова пераўтворана ў шасцікласнае. Аднак, аб'ём ведаў, які атрымлівалі ў духоўных жаночых вучылішчах усё роўна быў менш, чым у жаночых гімназіях. Але пасля заканчэння вучылішча дзяўчыны маглі паступіць у жаночую гімназію, папярэдне здаўшы ўступныя экзамены па ўсіх прадметах (акрамя Закона Божага).
У 1912 годзе ў вучылішчы быў адкрыты дадатковы сёмы педагагічны клас.
У 1918 годзе вучылішча было зачынена.
Будынак
Мураваны трохпавярховы Е-падобны ў плане будынак. Галоўны фасад вылучаны цэнтральным рызалітам з балконам актавай залы на другім паверсе, які падтрымліваюць чатыры слупы.
Начальніцы вучылішча
Першай начальніцай стала баранэса Марыя Аляксандраўна Бадэ. З 1889 года і на працягу больш за 20 гадоў начальніцай вучылішча была дваранка Марыя Васільеўна Самочэрнава. Яна прыпадала стрыечнай сястрой рускаму кампазітару, піяністу і дырыжору, які стаяў на чале «» Мілію Балакіраву.
ТЭУ-5 Таполя
Гісторыя стварэння
Стварэнне касмічнай энергетычнай сістэмы на аснове ядзернага рэактара з тэрмаэмісійным пераўтварэннем энергіі было прапанавана ў 1958 г. намеснiкам дырэктара Лабараторыі «В» (Фізічны інстытут Дзяржаўнага Камітэта Савета Міністраў СССР па выкарыстанні атамнай энергіі) I.I.Бандарэнкам пасля наведвання групай савецкіх навукоўцаў Лос-Аламаскай Навуковай Лабараторыі (Los Alamos Scientific Laboratory, LASL) і азнаямлення з першымі іспытамі ў галіне тэрміонных рэактараў (TI).
Пад канец 1968 г. працы па «Таполі» разам з распрацоўшчыкамі перададзеныя ў Тураеўскае МКБ «Саюз»(галоўны канструктар У. Г. Сцяпанаў) у складзе ММЗ «Саюз».
Пастановай урада СССР ад 28 лістапада 1972 г., для засяроджвання кіраўніцтва працамі па стварэнні ЯЭУ для касмічных аб’ектаў у якасці галаўной арганізацыі, на базе МКБ «Чырвоная Зорка» МАП СССР і ДКБ «Зара» МСМ СССР, з уключэннем у склад групы распрацоўкі ЯЭУ «Тапаз» ТМКБ «Саюз» МАП СССР, арганізаванае НВА «Чырвоная Зорка» (цяпер АТ «Чырвоная Зорка»).
Першы запуск ТЭУ-5 адбыўся 2 лютага 1987 г. ў складзе эксперыментальнага КА «Плазма-А» (штучны спадарожнік Зямлі «Космас-1818», арбіта вышынёй 810/970 км). Рэактар ​​прапрацаваў запланаваны час (142 дні, да 24 чэрвеня 1987 г.) да заканчэння запасаў рабочага цела, цэзія.
Другі запуск быў ажыццёўлены 10 ліпеня 1987 г. («Космас-1867», арбіта вышынёй 797/813 км). Былі ўжытыя вальфрамавыя катоды і ўдвая меншы ціск пароў цэзія, што дазволіла прапрацаваць больш за 11 месяцаў (дата пагашэння рэактара 17 чэрвеня 1988). ТЭУ-5 выпрацавала 50 тысяч кВт/г электраэнергіі.
Канструкцыя
Палівам у рэактары служыў дыяксід урану з 90 % узбагачэннем, цепланосбітам — калій-натрыевы расплаў з прапампоўкай яго электрамагнітнымі помпамі, з сілкаваннем сваім жа токам. Рэактар ​​меў цеплавую магутнасць 150 кВт, прычым колькасць 235U ў рэактары была зніжана да 11,5 кг у параўнанні з 30 кг у БЭС-5 «Бук».
У «Тапазе» выкарыстоўваўся термаэмісійны пераўтваральнік цеплавой энергіі ў электрычную. Яго прынцып дзеяння падобны да электроннай лямпы. Цыліндрычная капсула з аксіду 90 % 235U змешчаная ў малібдэнавую (альбо вальфрамавую) абалонку працавала катодам, які, нагрэты да высокай тэмпературы, выпускаў электроны, якія пераадольвалі запоўнены іонамі цэзія пад нізкім ціскам прамежак і траплялі на цыліндрычны ніобіевы анод большага дыяметру вакол капсулы. Электрычны ланцуг замыкаўся праз нагрузку. У якасці цэнтравальных уставак паміж катодам і анодам і ізаляцыі ад сталёвага корпуса электрагенерыруючага элемента выкарыстоўваўся вокіс берылія. Сталёвы корпус(трубка дыяметрам 10 мм) астуджаўся звонку натрый-каліевым цепланосьбітам. Тэмпература катода дасягала 1650 °C, а анода — 1200 °C. Рэактар ​​набіраўся з 79 электрагенерыруючых зборак, у кожнай з якіх было па 5 капсул, і ўтрымліваў прыблізна 12 кілаграмаў дыяксіду высокаўзбагачанага ўрану. Выхадная электрычная магутнасць пераўтваральніка складала ад 5 да 6,6 кВт.
Варута
Варута (Варутскі замак) — летапісны горад. Як мяркуецца, сталіца Вялікага княства Літоўскага і Каралеўства Літоўскага ў час праўлення караля Міндоўга ў XIII стагоддзі. Варута коратка згадваецца толькі ў пісьмовых крыніцах і яе дакладнае месцазнаходжанне невядома. Існуе мноства гіпотэз аб месцазнаходжанні горада. Нягледзячы на нявызначанасці, канцэпцыя Варуты як сталіцы дастаткова папулярная ў Літве.
Гістарыяграфія
Міндоўг, першы і адзіны каранаваны кароль Літвы, абараняўся ў Варуце ў ходзе ўнутранай вайны супраць сваіх пляменнікаў Таўцівіла і і князя Жамойці Вікінта ў 1251 годзе. Гэтая інфармацыя, узятая з Іпацьеўскага летапіса, — адзінае пісьмовае згадванне аб Варуце. Замак Міндоўга згадваецца яшчэ ў двух месцах, але ні назва замка, ні яго месцазнаходжанне не ўдакладняецца. Не ясна, ці адносяцца гэтыя кароткія згадкі да аднаго і таго ж месца.
Тым не менш, некаторыя гісторыкі ў XIX і XX стагоддзях называлі горад «першай сталіцай Літвы» і спрабавалі вызначыць яго месцазнаходжанне. Увогуле было выказана не менш за шаснаццаць версій пра месцазнаходжанне Варуты. Верагодней за ўсё, горад знаходзіўся ў раёне памежжа Літвы і Лівоніі. У пачатку XXI стагоддзя гісторыкі праяўляюць павышаную цікавасць да версіі аб лакалізацыі Варуты на Шеймінішкельскім гарадзішчы ў (гэтай версіі прытрымліваецца Томас Баранаўскас).
Іншыя даследчыкі сцвярджаюць, што Варута — гэта не рэальны горад, а проста няправільнае тлумачэнне слова, які азначае «капітал». На думку Казімераса Бугі, аднаго з выдатных літоўскіх філолагаў, слова «варут» проста азначае «замак».
Спіс імаверных месцаў
Гэтыя месцазнаходжання былі прапанаваны рознымі гісторыкамі ў розны час:
Воданапорная вежа (Мінск)
Воданапо́рная ве́жа ў Мі́нску месціцца ў прадмесці Грушаўка па вуліцы Аўтадораўская, 3. Частка комплексу будынкаў чыгуначнай бальніцы. Гісторыка-культурная каштоўнасць рэгіянальнага значэння.
Гісторыя
Пабудаваная ў 1910 годзе. Забяспечвала вадой бальнічныя карпусы чыгуначнай бальніцы, паравознае дэпо і станцыю. Калісьці ў верхняй частцы вежы размяшчаліся два жалезныя бакі, напоўненыя вадой. Кожны бак умяшчаў 80 тон вады. Воданапорная вежа — унікальны помнік архітэктуры горада, адзінае інжынернае збудаванне такога тыпу, захаванае да нашых дзён.
Архітэктура
Трох’ярусная, васьмігранная ў плане цагляная воданапорная вежа не атынкаваная. Першы невысокі ярус — аснова вежы, шырокія грані другога яруса расчлянёны вялікімі арачнымі нішамі, 3-і ярус глухі. У аздабленні выкарыстаны нішы, пілястры, арнаментальныя паясы. Асобныя дэталі маюць стылізаваныя формы сярэдневяковага абарончага дойлідства: машыкулі, вокны-байніцы і інш.
Літоўскае нацыянальнае абуджэнне
Літоўскі нацыянальны рух (традыцыйна вядомы ў гістарыяграфіі як Літоўскае нацыянальнае абуджэнне Lietuvių tautinis atgimimas) — барацьба літоўцаў за права на сваё нацыянальнае самавызначэнне. Звязаны з тым, што ў XVIII стагоддзі Літва ўвайшла ў склад Расійскай імперыі ў выніку Падзелаў Рэчы Паспалітай. Прывёў да фармавання сучаснай літоўскай нацыі і да аднаўлення незалежнасці Літвы. Найбольш актыўнымі ўдзельнікамі гэтага руху былі Вінцас Кудзірка, Ёнас Басанавічус і інш. Уплыў на рух аказаў ўздым у Еўропе рамантычнага нацыяналізму, нацыянальна-вызваленчых рухаў.
Статус літоўскай мовы
З-за доўгага перыяду агульнай польска-літоўскай дзяржаўнасці і нацыянальнай прыналежнасці, і палітыкі русіфікацыі Расійскай імперыі многія з літоўскіх дваран у XIX стагоддзі падвергліся паланізацыі, і літоўская мова выкарыстоўвалася толькі беднымі і сярэднімі слаямі грамадства, а частка сярэдніх слаёў, як правіла, выкарыстоўвала польскі для свайго сацыяльнага прасоўвання. Літоўская мова была гутарковай, яна не лічылася дастаткова прэстыжнай для пісьмовага выкарыстання. Яе захоўвала частка дробнага дваранства, асабліва ў Жамойці. Мова была яшчэ не стандартызавана, яе граматыка значна адрозніваліся паміж рознымі рэгіёнамі ў выглядзе  і жамойцкага дыялектаў. Чакалася, што літоўская мова неўзабаве вымрэ, так як ўсходнія тэрыторыі сучаснай Літвы і паўночна-заходняй Беларусі сталі больш славянізаванымі, і многія выкарыстоўвалі польскую ці беларускую мовы ў паўсядзённым жыцці. У пачатку XIX стагоддзя выкарыстанне літоўскай мовы ў значнай ступені абмяжоўваецца літоўскімі сельскімі раёнамі; адзіная вобласць у Літве, дзе літоўскую мову выкарыстоўвалі ў якасці літаратурнай, была Малая Літва, што знаходзілася пад уладай Прусіі. Але і там прыток нямецкіх імігрантаў пагражаў літоўскай мове і культуры прускіх літоўцаў. Некалькі фактараў паспрыялі нацыянальнаму руху: на літоўскую мову звярнулі ўвагу навукоўцы-лінгвісты; пасля адмены прыгоннага права ў Расійскай імперыі ў 1861 годзе, сацыяльная мабільнасць павялічылася, і з’явіўся клас літоўскай інтэлігенцыі, што паходзіла з літоўскай вёскі. У каталіцкай царкве былі паслаблены бар’еры, якія раней заміналі простаму чалавеку падчас набажэнстваў. Больш цесныя адносіны склаліся паміж святарамі-літоўцамі і прыхаджанамі: іх аб’ядноўвала жаданне выкарыстоўваць літоўскую мову. Нацыянальны рух, які складаўся ў той час, імкнуўся трымацца на дыстанцыі ад польскіх і рускіх уплываў, і выкарыстанне літоўскай мовы разглядалася як важны аспект гэтага руху.
Распрацоўка нацыянальнай ідэі
Развіццё літоўскай нацыянальнай культуры і нацыянальнай ідэнтычнасці ўскладнялася забаронай літоўскіх газет. Гэта была адна з рэпрэсіўных мер, што з’явілася пасля паўстання 1863 года. Тым не менш, друк кніг на літоўскай мове працягваўся за межамі Расійскай імперыі. Нацыянальны рух пачаўся сярод студэнтаў і моладзі, якія навучаліся ва універсітэтах Расійскай імперыі і замежных дзяржаў. Многія з іх былі сынамі багатых фермераў, і, такім чынам, прыйшоўшы з сялянскага саслоўя, былі менш закранутыя паланізацыяй. Пачалася публікацыя літоўскіх газет Аўшра і Варпас, а затым публікацыя вершаў і кніг на літоўскай мове. Яны выпускаліся ў ЗША і Усходняй Прусіі, у Літву ўвозіліся кантрабандай. Творы рамантызавалі мінулае Вялікага княства Літоўскага, малюючы яе як вялікую дзяржаву са шматлікімі героямі. З літоўскім нацыянальным рухам пачаўся і рух за незалежнасць, з рознымі арганізацыямі, супраць русіфікацыі і расійскага ўплыву. Палітыка рускіх уладаў у адказ стала больш жорсткай, і значная частка касцёлаў была ператворана ў праваслаўныя храмы, працягвалася забарона на літоўскі друк. Тым не менш, нават з цэнзурай газет пісьменнасць літоўцаў працягвала павялічвацца. Працэнтная доля пісьменнасці літоўцаў была адной з самых высокіх, у параўнанні з іншымі народамі Расійскай імперыі, саступаючы толькі фінам, эстонцам і латышам. Да канца XIX стагоддзя сфармавалася сучасная літоўская нацыя. Палітычныя патрабаванні былі выказаныя на, цэнзура літоўскіх газет была адменена ў 1904 годзе.
Phigalia pilosaria
Phigalia pilosaria — гэта матылёк сямейства Пядзенікаў. Ён сустракаецца ад Еўропы і Анатоліі да Каўказа.
Апісанне
Размах крылаў складае 35-40 мм для самцоў. Самкі бяскрылыя. Лёт імага са студзеня па красавік. Існуе адно пакаленне ў год.
Вусені харчуюцца на розных лісцяных дрэвах, у тым ліку на дубах.
Заслужаны артыст Беларускай ССР
Заслу́жаны арты́ст Белару́скай ССР — ганаровае званне, прысвойвалася Прэзідыумам Вярхоўнага Савета Беларускай ССР і з'яўлялася адной з формаў прызнання дзяржавай і грамадствам заслуг выдатных дзеячаў мастацтва, якія праславіліся ў справе развіцця тэатра, музыкі, кіно, цырка і г. д. Заснавана 4 ліпеня 1940 года. Прысвойвалася рэжысёрам, кампазітарам, дырыжорам, канцэртмайстэрам, мастацкім кіраўнікам музычных, харавых, танцавальных і іншых калектываў, іншым творчым работнікам, музыкам-выканаўцам за высокае майстэрства і садзейнічанне развіццю мастацтва. Наступнай ступенню прызнання было прысваенне звання «Народны артыст Беларускай ССР», затым «Народны артыст СССР».
Пачынаючы з 1919 года і да указа 1940 года прысвойвалася званне «Заслужаны артыст Рэспублікі». Прысвойвалася яно калегіямі Наркамасветы рэспублік, загадамі наркамаў асветы, выканкамамі абласных і краявых саветаў.
15 лістапада 1968 года Прэзідыум Вярхоўнага Савета БССР заснаваў адзіны нагрудны знак для асоб, удастоеных ганаровых званняў Беларускай ССР. Аверс знака быў агульным для ўсіх, на адваротным боку паказвалася найменне адпаведнага ганаровага звання.
Першым з вядомых узнагароджаных у 1935 годзе быў Аркадзь Мікалаевіч Кальцаты — кінарэжысёр і аператар. Апошнім узнагароджаным гэтым ганаровым званнем у 1987 годзе быў Валерый Мікалаевіч Бандарэнка — акцёр.
З распадам Савецкага Саюза ў Беларусі званне «Заслужаны артыст Беларускай ССР» было заменена званнем «Заслужаны артыст Беларусі», пры гэтым, улічваючы заслугі грамадзян Рэспублікі Беларусь, узнагароджаных дзяржаўнымі ўзнагародамі былых СССР і Беларускай ССР, за імі захаваліся правы і абавязкі, прадугледжаныя заканадаўствам былых СССР і Беларускай ССР аб узнагародах.
Сцяпонас Кайрыс
Сцяпонас Кайрыс (Steponas Kairys;  —, Бруклін) — літоўскі інжынер, палітык-сацыял-дэмакрат, дэпутат Думы ІІ склікання Расійскай імперыі, адзін з падпісантаў акту аб незалежнасці Літвы ад 1918 года, віцэ-спікер Сейма Літоўскай Рэспублікі. Муж беларускай паэтэсы А.Пашкевіч.
Біяграфія
Скончыў Санкт-Пецярбургскі дзяржаўны тэхналагічны інстытут, пазней працаваў на чыгунках у раёне Самары і Курска. Пасля вяртання ў Літву ў 1912 годзе працаваў над вадаправодамі і гарадской каналізацыяй ў Вільні. З 1923 года вучыўся ў Каўнаскім універсітэце Вітаўта Вялікага — у 1940 годзе атрымаў ступень доктара інжынерыі.
З маладых гадоў займаўся палітыкай: у 1900 годзе ўступіў у Сацыял-дэмакратычную партыю Літвы, быў абраны ў склад яе цэнтральнага камітэта. У 1905 годзе прыняў удзел у абмеркаваннях віленскага сейма як член яго прэзідыума.
16 лютага 1918 разам з дзевятнаццаццю іншымі членамі савета падпісаў акт аб незалежнасці Літвы.
У 1920 годзе абраны ў Сейм Літвы, пазней быў дэпутатам соймаў I, II і III кадэнцыі (1922—1923, 1923—1926, 1926—1927). Пасля ваеннага перавароту 17 снежня 1926 года знаходзіўся ў апазіцыі супраць рэжыму Смятоны.
У 1943 годзе стаў правадыром Вярхоўнага камітэта вызвалення Літвы (Vyriausiasis Lietuvos išlaisvinimo komitetas, VLIK). У 1945 годзе эміграваў спачатку ў Германіі, затым у ЗША.
Пасля атрымання Літвой незалежнасці ў 1991 годзе перапахаваны на Пятрашунскіх могілках у Каўнасе.
Аляксей Міхайлавіч Лявіцкі
Аляксе́й Міха́йлавіч Ляві́цкі (, сяло Бараціна  —, г. ) — дзеяч УКП(б), в. а. 2-га сакратара ЦК КП(б) Беларусі. Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР 1-га склікання. Уваходзіў у склад асобай тройкі НКУС СССР.
Біяграфія
Аляксей Міхайлавіч нарадзіўся ў вёсцы Бараціна Тульскай губерні ў сям’і чыноўніка.
Член партыі бальшавікоў з 1920 года. У 1919—1921 гадах чырвонармеец Камуністычнага палка РСЧА. У 1921—1922 гадах інструктар, загадчык аддзела Бялёўскага павкама РКП(б) Тульскай губерні, інфарматар Тульскага губкама РКП(б). У 1922—1924 гадах інструктар, загадчык аддзела павкама, сакратар Епіфаньскага райбюро РКП(б). У 1925—1928 гадах упаўнаважаны павпрафбюро, загадчык аддзела райкама УКП(б), старшыня райвыканкама у г. Сярэбраныя Пруды Маскоўскай губерні. Пасля старшыня райвыканкама у Дубне Тульскай вобласці. У 1928—1930 гадах загадчык аддзела сялсельсаюза, інструктар акрвыканкама, намеснік начальніка Тульскага акружнога зямельнага аддзела. У 1930—1933 гадах сакратар райкама УКП(б) у г. Чэрнь Маскоўскай вобласці. У 1933—1937 гадах сакратар райкама УКП(б) у г. Сасава Разанскай вобласці.
11 жніўня 1937 — 30 сакавіка 1938 — в. а. другога сакратара ЦК КП(б) Беларусі, 31 студзеня 1938 — 15 мая 1940 член ЦК і Бюро ЦК КП(б) Беларусі. Гэты перыяд адзначаны уваходжаннем у склад асобай тройкі, створанай па загаду НКУС СССР ад 30 ліпеня 1937 года № 00447 і актыўным удзелам у сталінскіх рэпрэсіях.
У 1938—1941 гадах студэнт Сельгасакадэміі ім. Ціміразева.
У 1941—1946 гадах камісар Горкаўскага танкавага вучылішча, начальнік палітаддзела 15-й танкавай брыгады 5-й гвардзейскай танкавай арміі.
У 1946—1950 гадах старшыня Лухавіцкага райвыканкама Маскоўскай вобласці. У 1950—1953 гадах начальнік Маскоўскага аблупраўлення сельскай гаспадаркі. У 1953—1956 гадах начальнік Маскоўскага аблупраўлення сельскай гаспадаркі і нарыхтовак Міністэрства сельскай гаспадаркі. У 1957—1964 гадах у апараце Эканамічнай камісіі Савета нацыянальнасцяў Вярхоўнага Савета СССР.
Уладзімір Дзмітрыевіч Патапейка
Уладзі́мір Дзмі́трыевіч Патапе́йка (, в. Гарожа, Магілёўская губерня —, Саратаў) — дзеяч УКП(б), 3-ы сакратар ЦК КП(б) Беларусі. Уваходзіў у склад асобай тройкі НКУС СССР.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1907 годзе ў вёсцы Гарожа Магілёўскай губерні Цяпер гэта Беларусі. У 1925 годзе ўступіў у УКП(б).
1934—1935 адказны інструктар ЦК КП(б) Беларусі. У 1935 годзе — сакратар камітэта КП(б) Беларусі Гомельскага механічнага шклозавода. З чэрвеня 1937 года сакратар Жыткавіцкага раённага камітэта КП(б) Беларусі. З 20 чэрвеня па 25 кастрычніка 1937 года 3-і сакратар і член Бюро ЦК КП(б) Беларусі. Гэты перыяд адзначаны ўваходжаннем у склад асобай тройкі, створанай па загаду НКУС СССР ад 30 ліпеня 1937 года № 00447 і актыўным удзелам у сталінскіх рэпрэсіях.
З кастрычніка 1937 па жнівень 1938 года начальнік Упраўлення па справах мастацтваў пры СНК Беларускай ССР.
Завяршальны этап
Арыштаваны 11 жніўня 1938 года. Лячыўся ў магілёўскай псіхіятрычнай бальніцы. Асуджаны 29 мая 1940 года ВКВС СССР па арт. 69, 24, 70 КК БССР (шкодніцтва, тэрор) да 15-ці гадоў пазбаўлення волі ў ППЛ і 5-ці гадоў паражэння ў правах. Адбываў пакаранне ў Саратаўскай турме № 12, дзе памёр 14 снежня 1941 года.
Рэабілітаваны 25 снежня 1954 года ВКВС СССР.
Вуліца Міцкевіча (Брэст)
Размяшчэнне
Арыентавана з паўднёвага захаду на паўночны ўсход. Размешчана паміж вуліцамі Арджанікідзэ і Пушкінскай, да якіх паралельна. З'яўляецца працягам вуліцы Леванеўскага, пачынаецца ад скрыжавання з вуліцай Леніна, перасякае вуліцы Карла Маркса, Камсамольскую, Савецкую, Куйбышава, Карбышава, бульвар Касманаўтаў, вуліцы Кірава, Горкага, завяршаецца скрыжаваннем з вуліцай Менжынскага. На большай частцы сваёй даўжыні, акрамя адрэзку ад Савецкай да Куйбышава, вуліца ўяўляе сабой бульвар, размешчаны паміж дзвюма праезнымі часткамі з аднабаковым рухам. Даўжыня вуліцы складае каля 1,3 км.
Пётр Міхайлавіч Шаранговіч
Пётр Міха́йлавіч Шаранго́віч (—) — кавалер двух ордэнаў Чырвонага Сцяга да заснавання ордэна Леніна.
Біяграфія
Пётр Шаранговіч нарадзіўся ў 1893 годзе ў мястэчку Ілля Вілейскага павета Віленскай губерні (цяпер — аграгарадок у Мінскай вобласці Беларусі). Па нацыянальнасці беларус. Служыў у царскай арміі, меў афіцэрскае званне паручніка, быў ад'ютантам 732-га пяхотнага палка. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі ў снежні 1917 года Шаранговіч добраахвотна пайшоў на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію.
Прымаў актыўны ўдзел у баях Грамадзянскай вайны. Служыў на пасадах начальніка разведвальнага аддзела 5-й арміі, памочніка начальніка штаба, начальніка штаба 27-й стралковай дывізіі, начальніка штаба 16-га стралковага корпуса. Паводле ўспамінаў ваеннага камісара 27-й стралковай дывізіі Андрэя Паўлавіча Кучкіна, Шаранговіч валодаў выдатнымі ваеннымі здольнасцямі, быў ініцыятыўным і адважным камандзірам. За баявыя адрозненні ў баях Грамадзянскай вайны Шаранговіч быў узнагароджаны двума ордэнамі Чырвонага Сцяга РСФСР (Загад Рэвалюцыйнага ваеннага савета Рэспублікі № 585 у 1920 годзе; Загад Рэвалюцыйнага ваеннага савета Рэспублікі № 12 ад 20 студзеня 1922 года).
Пасля заканчэння вайны Шаранговіч працягнуў службу ў Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі. Скончыў Ваенную акадэмію РСЧА (цяпер — Ваенная акадэмія імя М. В. Фрунзе). Служыў у Беларускай ваеннай акрузе, быў начальнікам упраўлення штаба. Пазней перайшоў на выкладчыцкую працу, выкладаў у Ваенна-палітычнай акадэміі імя Н. Г. Талмачова, затым стаў у ёй начальнікам кафедры тактыкі. Пражываў у Ленінградзе.
25 жніўня 1937 года Шаранговіч быў арыштаваны органамі НКУС СССР па абвінавачванні ў здрадзе Радзіме. 12 студзеня 1938 года Камісія Народнага камісарыята ўнутраных спраў СССР і Пракуратуры СССР прызнала вінаватым у інкрымінаваных злачынствах і прысудзіла Шаранговіча Пятра Міхайлавіча да вышэйшай меры пакарання — смяротнага пакарання. Прысуд быў прыведзены ў выкананне 18 студзеня 1938 года ў Ленінградзе. Там жа цела Шаранговіча было пахавана.
Пастановай Судовай калегіі Вярхоўнага суда СССР ад 17 лістапада 1956 г. рэабілітаваны.
Беларускі камерцыйны інстытут кіравання
Беларускі камерцыйны інстытут кіравання (БКІК) — былая прыватная ВНУ Беларусі, якая спецыялізавалася на падрыхтоўцы менеджераў, спецыялістаў па замежных мовах, правазнаўцаў, эканамістаў і журналістаў на ўмовах дзённай, вячэрняй і завочнай форм навучання. Заснаваны ў пачатку 1990-х гг. ААТ "Олдынг". У 1995 г. БКІК (тады Беларускі камерцыйны ўніверсітэт кіравання) атрымаў ліцэнзію Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь на навучанне па 10 спецыяльнасцям. Інстытут знаходзіўся ў Мінску (спачатку па адрасе: вул. Радыяльная, д.36, потым Партызанскі пр., д. 2), Мазыры (вул. Ленінская, д.14 ), Полацку (вул. Талстога, д.8) і Баранавічах (вул. Прамысловая, д.3). Таксама филіялы знаходзіліся ў Оршы, Брэсце і Гродна. У 1996 г. пры вну дзейнічалі: факультэт кіравання, юрыдычны факультэт, Польскі інстытут, завочны факультэт эканомікі і права Рэктарам Інстытута з’яўляўся Э. Э. Ахрэм. У 2002 г. займаў 7 месца сярод недзяржаўных беларускіх вну, але ў гэты час ён змяніў статус з універсітэта на інстытут.
Статыстыка на 1998-1999 нав. г.
Згодна статыстычным дадзеным Вылічальна-статыстычнага цэнтра Мінадукацыі РБ на 1998 г. у БКУУ працавалі 147 выкладчыкаў, з іх 90 жанчын, 6 дактароў і 31 кандыдат навук. Навучаліся 2616 чал. на дзённым аддзяленні. і 3506 вучыліся завочна. На кастрычнік 1998 г. было пададзена 652 заявы на дзённае аддзяленне, вытрымалі ўступныя экзамены 537 чал. і было залічана 537 чал. З 1.10.97 па 1.10.98 выбыла 865 чал., з якіх 68 на іншую форму навучання ў гэтай жа вну, 23 - у іншыя вну і 339 - адлічаны па непаспяховасці.
У 1998 г. вну арэндавана 23027 кв. м. будынкаў. З іх вучэбных - 14300, вучэбна-дапаможных - 2004 і падсобных - 6723 кв. м.
Ліквідацыя вну
У 2003 г. філіялы Інстытута былі зачынены ў сувязі з абвінаванчваннем у парушэнні правілаў прыёму студэнтаў. У зачыненых філіялах навучаліся 5795 чал. Студэнтам, якія не маглі такім чынам працягнуць сваё навучанне ў гэтай вну, БКІК быў абавязаны вярнуць грошы, бо іх не маглі прыняць ні дзяржаўныя вну (абмежаванне аўдыторных і іншых магчымасцяў), ні прыватныя (абмежаваныя квотай мінадукацыі ). Пасля гэтага Інстутут спыніў сваё існаванне ў маі 2004 г ., а студэнты і выкладчыкі выйшлі на акцыю пратэста. Частка студэнтаў перавялася ў іншыя вну, напрыклад БДЭУ. Памяшканні забралі сабе дзяржаўныя ўстановы. Так Брэсцкі дзяржаўны ўніверсітэт імя А. С. Пушкіна забраў пад свой філіял памяшканні БКІК ў Баранавічах. Пры гэтым БрДУ прыняў да навучэння і 600 студэнтаў БКІК. Супраць Э. Ахрэма была ўзбуджана крымінальная справа, ён выехаў за мяжу і справа была спынена за тэрмінам даўніны.
Гадуцішскі раён
Гаду́цішскі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР у 1940 годзе. Цэнтр — мястэчка Гадуцішкі.
Гісторыя
Гадуцішскі раён быў утвораны 15 студзеня 1940 года ў складзе Вілейскай вобласці, на тэрыторыі Заходняй Беларусі пасля яе ўз’яднання з БССР. Да ўтварэння раёна яго тэрыторыя была часткай Свянцянскага павета.
25 лістапада 1940 года раён быў скасаваны ў сувязі з перадачай часткі яго тэрыторыі Літоўскай ССР. Частка тэрыторыі, якая адышла да Літвы, увайшла ў склад Швянчоніскага павета; частка, якая засталася ў БССР (7 сельсаветаў — Камайскі, Магунскі, Навасёлкаўскі, Оцкавіцкі, Палескі, Радуцкі, Старчунскі), была перададзена ў склад Пастаўскага раёна.
Жвялгайціс
У 1205 годзе Жвялгайціс павёў за сабой некалькі тысячаў коннікаў з Літвы на поўнач, па шляху праз Рыгу, каб напасці на землі Эстоніі і разрабаваць іх. Вяртаючыся з Эстоніі ў сярэдзіне зімы, з ваеннай здабычай і эстонскімі рабамі, яго войска было заспета знянацку і патрапіла ў засаду падчас пераходу праз гурбы, якія даходзілі воінам па пояс. На іх напаў атрад, які складаўся з лівонскіх і нямецкіх жыхароў Рыгі, якія знаходзіліся пад камандаваннем, кіраўніка земгалаў. Сам Віестартс не прымаў непасрэднага ўдзелу ў бітве, а толькі каардынаваў атакі, седзячы ў санях. Жвялгайціс загінуў ад дзіды, кінутай немцам па імяні Тэадор Шылінг. 1 200 літоўскіх воінаў загінулі. Эстонскія рабы былі забітыя разам з імі, у адплату за «мінулыя злачынствы» супраць лівонцаў. У Літве многія смуткавалі па Жвялгайцісу. Крыніцы таксама кажуць, што пяцьдзесят жонак літоўскіх воінаў скончылі жыццё самагубствам ад гора, у надзеі хутчэй апынуцца каля сваіх забітых мужоў.
Акоп Ішханян
Акоп Ішханян (Հակոբ Իշխանյան, нарадзіўся 27 ліпеня 1938 у Каіры) — армянскі мастак і скульптар, які працаваў у ЗША і СССР.
Уладзімір Міхайлавіч Падгол
Уладзімір Міхайлавіч Падгол (нар., Віцебск, Беларусь) — палітолаг, журналіст, дацэнт, кандыдат філасофскіх навук, былы сябра партыі БНФ, палітвязень Беларусі.
Біяграфія
Скончыў тэхнікум фізічнай культуры, затым філасофскі факультэт БДУ.
У 1990 г. стварыў у Віцебску (разам з Барысам Хамайдам, Уладзімірам Плешчанкам, Сяргеем Навумчыкам) клуб «За дэмакратычныя выбары» і газету «Выбар».
Кіраўнік інфармацыйна-аналітычнага цэнтра Прэзідыума Вярхоўнага Савета 13-га склікання.
Сябра Беларускага ПЭН-цэнтра і Беларускай асацыяцыі журналістаў.
Кіраўнік ГА «Інфармацыйныя і сацыяльныя інавацыі».
Аўтар больш за тысячу навуковых і публіцыстычных артыкулаў.
Стваральнік Музея жорнаў у вёсцы Карэнішыцы.
Як паліттэхнолаг  у 1994 г. удзельнічаў у выбарчай прэзідэнцкай кампаніі Зянона Пазняка.
У 2008 г. запачаткаваў напісанне Агульнанацыянальнай дыктоўкі ў падтрымку беларускай мовы. З тых часоў праводзіцца ў Беларусі кожны год.
У 2012 г. быў вылучаны ад БНФ кандыдатам у дэпутаты парламента. Пасля выступу па беларускаму тэлебачанню і радыё зняўся з выбараў.
Кандыдат у дэпутаты Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага Схода Рэспублікі Беларусь шостага склікання у 2016 г. 9 верасня 2016 г. зняўся з выбараў.
У кастрычніку 2016 г. напісаў заяву аб выхадзе з партыі БНФ у сувязі з асуджэннем кіраўніцтвам партыі метадаў, якія ён выкарыстоўваў падчас мінулай парламенцкай кампаніі у 2016 г..
Жыве ў г. Мінску.
Храналогія пераследу
Першы ўрывак кнігі У. Падгола пад назвай «Ладдзя роспачы ў Санта-Балоце, альбо як любіць Прэзідэнта» быу надрукаваны ў віцебскай газэце «Выбар» № 20 (113) у чэрвені 1997 г. рэдактарам Б. Хамайдам. 26 ліпеня 1997 г. у цягніку Полацк — Баранавічы міліцыяй  былі затрыманыя Б. Хамайда і У. Плешчанка. У іх канфіскавалі 200 экзэмпляраў газеты «Выбар» з урыўкам кнігі У. Падгола. Газета была канфіскаваная і перададзеная ў КДБ.
15 жніўня 1997 г. намеснікам пракурора Віцебскай вобласці Жыгаленкам была ўзбуджаная крымінальная справа (артыкул «Абраза асобы, якая займае вышэйшую пасаду») па факце публікацыі ў газэце «Выбар» урыўка з кнігі У. Падгола «Куля для прэзідэнта».
У жніўні Б. Хамайда выпусціў чарговы нумар «Выбара» № 21 (114) з працягам твора.
20 кастрычніка 1997 г. на допыт выклікалі дачку У. Падгола Алену.
30 кастрычніка 1998 г. капітан КДБ В. Дземянцей і капітан А. Лебедзеў ўручылі У. Падголу позву ў пракуратуру. На наступны дзень У. Падгола дапыталі ў пракуратуры. Следчы задаваў пытанні: «Как возник замысел написания книги?», «Какова роль отдельных героев книги?», «Какова в книге роль цитат Лукашенко?».
16 лістапада 1998 г. крымінальная справа была прыпыненая следчым пракуратуры Віцебскай вобласці С. Саўчанкам па артыкуле 5 ч. 1 п. 3 КПК РБ. Аднак праз 2 месяцы, 16 студзеня 1999 г., расследаванне па крымінальнай справе было працягнутае.
Пракуратура Мінска таксама распачала крымінальную справу пасля таго, як другая версія рамана «Куля для прэзідэнта» у 2004 г. выйшла у Расіі, у Санкт-Пецярбургу. У студзені 2005 г. У.Падгола дапыталі ў пракуратуры Мінска.
Да сённяшняга дня крымінальныя справы супраць У. Падгола з’яўляюцца не закрытымі, а часова прыпыненымі.
Беластоцкі раён
Беластоцкі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР у 1940—1944 гадах. Цэнтр — горад Беласток.
Гісторыя
Беластоцкі раён быў утвораны 15 студзеня 1940 года ў складзе Беластоцкай вобласці, на тэрыторыі Заходняй Беларусі пасля яе ўз'яднання з БССР.
Раён быў скасаваны 20 верасня 1944 у сувязі з перадачай яго тэрыторыі (як і большай часткі Беластоцкай вобласці) у склад Польскай Народнай Рэспублікі.
Замбраўскі раён
Замбраўскі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР у 1940—1944 гадах. Цэнтр — горад Замбраў.
Гісторыя
Замбраўскі раён быў утвораны 15 студзеня 1940 года ў складзе Беластоцкай вобласці, на тэрыторыі Заходняй Беларусі пасля яе ўз'яднання з БССР.
Раён быў скасаваны 20 верасня 1944 у сувязі з перадачай яго тэрыторыі (як і большай часткі Беластоцкай вобласці) у склад Польскай Народнай Рэспублікі.
Вікінт
Біяграфія
Першая згадка пра князя Вікінта адносіцца да 1219 года (згодна з самім летапісам, 1215), калі ён разам з іншымі літоўскімі князямі ўдзельнічаў у падпісанні мірнай дамовы з Галіцка-Валынскім княствам. У 1236 годзе адбылася Саўлеўская бітва, у якой Вікінт мог узначальваць жэмайцкае войска. Ордэн Мечаносцаў пацярпеў поўнае паражэнне і вымушаны быў у хуткім часе ўліцца ў склад Тэўтонскага. У 1248 годзе Міндоўг паслаў Вікінта і сваіх пляменнікаў (па бацьку) Таўцівіла і Эрдзівіла (або Эдзівіда) у ваенны паход на Смаленск. Спачатку паход развіваўся ўдала, але ў 1249 годзе ў бітве каля Зубцова літоўскае войска пацярпела паражэнне. Даведаўшыся пра гэта, Міндоўг вырашыў адабраць у іх маёнткі князёў. Вікінт, Таўцівіл і Эрдзівіл былі вымушаныя бегчы да швагра Таўцівіла князя галіцка-валынскага Даніла Раманавіча. У 1250 годзе супернікам Міндоўга ўдалося ўтварыць моцную кааліцыю, куды ўвайшлі войскі Лівонскага ордэна і Галіцка-Валынскага княства, адбыліся два паходы, адзін на Нальшу, а другі на Варуту, абаронай апошняй Міндоўг кіраваў сам.
Бранскі раён (Беластоцкая вобласць)
Бранскі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР у 1940—1944 гадах. Цэнтр — пасёлак гарадскога тыпу Бранск.
Вікінт
Біяграфія
Тым не менш, Міндоўгу ўдалося разладзіць кааліцыю, накіраваную супраць яго. Яму ўдалося вывесці з вайны Ордэн, прыняўшы хрышчэнне і аддаўшы зямлі паўночных балтыйскіх плямёнаў (куршы, земгалы і інш.) у рукі крыжакоў. У 1252 годзе Міндоўг перайшоў у контрнаступленне і аблажыў сталіцу Вікінта, Тверымет, зрэшты, няўдала. Неўзабаве Міндоўгу ўдалося падпісаць мір і з Данілам Галіцкім, па якому сын апошняга, Шварн Данілавіч узяў у жонкі дачку Міндоўга.
Бранскі раён (Беластоцкая вобласць)
Гісторыя
Бранскі раён быў утвораны 15 студзеня 1940 года ў складзе Беластоцкай вобласці, на тэрыторыі Заходняй Беларусі пасля яе ўз'яднання з БССР.
Вікінт
Біяграфія
Каля 1253 года Вікінт памёр, Таўцівіл быў вымушаны зноў бегчы да Даніла Галіцкага, кааліцыя распалася, а Міндоўг прыняў тытул караля Літвы.
Бранскі раён (Беластоцкая вобласць)
Гісторыя
Раён быў скасаваны 20 верасня 1944 у сувязі з перадачай яго тэрыторыі (як і большай часткі Беластоцкай вобласці) у склад Польскай Народнай Рэспублікі.
Граеўскі раён
Граеўскі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР у 1940—1944 гадах. Цэнтр — горад Граева.
Гісторыя
Граеўскі раён быў утвораны 15 студзеня 1940 года ў складзе Беластоцкай вобласці, на тэрыторыі Заходняй Беларусі пасля яе ўз'яднання з БССР.
Раён быў скасаваны 20 верасня 1944 у сувязі з перадачай яго тэрыторыі (як і большай часткі Беластоцкай вобласці) у склад Польскай Народнай Рэспублікі.
Бельскі раён
Бельскі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР у 1940—1944 гадах. Цэнтр — горад Бельск.
Гісторыя
Бельскі раён быў утвораны 15 студзеня 1940 года ў складзе Беластоцкай вобласці, на тэрыторыі Заходняй Беларусі пасля яе ўз'яднання з БССР.
Раён быў скасаваны 20 верасня 1944 у сувязі з перадачай яго тэрыторыі (як і большай часткі Беластоцкай вобласці) у склад Польскай Народнай Рэспублікі.
Заблудаўскі раён
Заблудаўскі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР у 1940—1944 гадах. Цэнтр — пасёлак гарадскога тыпу Заблудаў.
Гісторыя
Заблудаўскі раён быў утвораны 15 студзеня 1940 года ў складзе Беластоцкай вобласці, на тэрыторыі Заходняй Беларусі пасля яе ўз'яднання з БССР.
Раён быў скасаваны 20 верасня 1944 у сувязі з перадачай яго тэрыторыі (як і большай часткі Беластоцкай вобласці) у склад Польскай Народнай Рэспублікі.
Дамброўскі раён
Дамброўскі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР у 1940—1944 гадах. Цэнтр — пасёлак гарадскога тыпу Дамброва.
Снядоўскі раён
Снядоўскі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР у 1940—1944 гадах. Цэнтр — гарадскі пасёлак Снядова.
Саколкаўскі раён
Саколкаўскі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР у 1940—1944 гадах. Цэнтр — горад Саколка.
Снядоўскі раён
Гісторыя
Снядоўскі раён быў утвораны 15 студзеня 1940 года ў складзе Беластоцкай вобласці, на тэрыторыі Заходняй Беларусі пасля яе ўз'яднання з БССР.
Саколкаўскі раён
Гісторыя
Саколкаўскі раён быў утвораны 15 студзеня 1940 года ў складзе Беластоцкай вобласці, на тэрыторыі Заходняй Беларусі пасля яе ўз'яднання з БССР.
Кольнаўскі раён
Гісторыя
Кольнаўскі раён быў утвораны 15 студзеня 1940 года ў складзе Беластоцкай вобласці, на тэрыторыі Заходняй Беларусі пасля яе ўз'яднання з БССР.
Снядоўскі раён
Гісторыя
Раён быў скасаваны 20 верасня 1944 у сувязі з перадачай яго тэрыторыі (як і большай часткі Беластоцкай вобласці) у склад Польскай Народнай Рэспублікі.
Кольнаўскі раён
Гісторыя
Раён быў скасаваны 20 верасня 1944 у сувязі з перадачай яго тэрыторыі (як і большай часткі Беластоцкай вобласці) у склад Польскай Народнай Рэспублікі.
Аўгустоўскі раён
Аўгустоўскі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР у 1940—1944 гадах. Цэнтр — горад Аўгустоў.
Гісторыя
Аўгустоўскі раён быў утвораны 15 студзеня 1940 года ў складзе Беластоцкай вобласці, на тэрыторыі Заходняй Беларусі пасля яе ўз'яднання з БССР.
Раён быў скасаваны 20 верасня 1944 у сувязі з перадачай яго тэрыторыі (як і большай часткі Беластоцкай вобласці) у склад Польскай Народнай Рэспублікі.
Ломжынскі раён
Ломжынскі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР у 1940—1944 гадах. Цэнтр — горад Ломжа.
Гісторыя
Ломжынскі раён быў утвораны 15 студзеня 1940 года ў складзе Беластоцкай вобласці, на тэрыторыі Заходняй Беларусі пасля яе ўз'яднання з БССР.
Раён быў скасаваны 20 верасня 1944 у сувязі з перадачай яго тэрыторыі (як і большай часткі Беластоцкай вобласці) у склад Польскай Народнай Рэспублікі.
Лапскі раён
Лапскі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР у 1940—1944 гадах. Цэнтр — горад Лапы.
Гісторыя
Лапскі раён быў утвораны 15 студзеня 1940 года ў складзе Беластоцкай вобласці, на тэрыторыі Заходняй Беларусі пасля яе ўз'яднання з БССР.
Раён быў скасаваны 20 верасня 1944 у сувязі з перадачай яго тэрыторыі (як і большай часткі Беластоцкай вобласці) у склад Польскай Народнай Рэспублікі.
Bergenia ugamica
Bergenia ugamica — від раслін сямейства Каменяломнікавыя.
Сасноўка (Пухавіцкі раён)
Сасно́ўка (, Сосновка) — хутар у Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Навапольскага сельсавета. Месціцца на паўднёвым захадзе ад Распуцця, паўночным усходзе ад урочышча Воўчы Востраў, паўднёвым усходзе ад урочышча Белае Балота.
Bergenia ugamica
Батанічнае апісанне
Расце ў расколінах скал на вышыні каля 2500 м над узроўнем мора. Вышыня расліны 16-30 см. Цвіце ў ліпені — жніўні, плоданасіць у жніўні. Расце ў асноўным у Казахстане.
Сасноўка (Пухавіцкі раён)
Створаны ў 2011 годзе.
Bergenia ugamica
Ахова
Раней уключаўся ў Чырвоную кнігу СССР (1975, 1984). Цяпер від уключаны ў Чырвоную кнігу Казахстана (1981, 2006), Узбекістана (2009).
Цеханавецкі раён
Цеханавецкі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР у 1940—1944 гадах. Цэнтр — горад Цеханавец.
Гісторыя
Цеханавецкі раён быў утвораны 15 студзеня 1940 года ў складзе Беластоцкай вобласці, на тэрыторыі Заходняй Беларусі пасля яе ўз'яднання з БССР.
Раён быў скасаваны 20 верасня 1944 у сувязі з перадачай яго тэрыторыі (як і большай часткі Беластоцкай вобласці) у склад Польскай Народнай Рэспублікі.
Відзскі раён
Гісторыя
Відзскі раён быў утвораны 15 студзеня 1940 года ў складзе Вілейскай вобласці, на тэрыторыі Заходняй Беларусі пасля яе далучэння да БССР. Да ўтварэння раёна яго тэрыторыя была часткай Свянцянскага павета і Браслаўскага павета.
12 кастрычніка 1940 года раён быў падзелены на 11 сельсаветаў:
20 верасня 1944 года раён быў перададзены ў склад новастворанай Полацкай вобласці, пасля яе скасавання 8 студзеня 1954 года ўвайшоў у Маладзечанскую вобласць. 16 ліпеня 1954 года былі скасаваны Дубраўскі, Мілашкаўскі і Расінельскі сельсаветы, 27 сакавіка 1959 года — Блажышкаўскі, Богінскі і Сястрэнецкі сельсаветы (тэрыторыі сельсаветаў пры скасаванні размяркоўваліся паміж іншымі сельсаветамі ў межах раёна).
Геаграфія
Плошча раёна складала 900 км². Станам на 1947 год у склад раёна ўваходзілі 394 населеныя пункты.
Stenoptilia pterodactyla
Stenoptilia pterodactyla — від насякомых падсямейства Pterophorinae. Дарослых асобін можна сустрэць з канца чэрвеня па пачатак жніўня.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў Еўропе, Паўночнай Амерыцы і Малой Азіі.
Апісанне
Размах крылаў дарослай асобіны 20-26 мм.
Экалогія
Вусені гэтага віду харчуюцца на.
Парэцкі раён
Парэ́цкі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР у 1940 годзе. Цэнтр — вёска Парэчча.
Гісторыя
Парэцкі раён быў утвораны 15 студзеня 1940 года ў складзе Беластоцкай вобласці, на тэрыторыі Заходняй Беларусі пасля яе ўз'яднання з БССР. Да ўтварэння раёна яго тэрыторыя была часткай Гродзенскага павета. 12 кастрычніка 1940 года быў падзелены на Друскеніцкі пасялковы савет і 10 сельсаветаў:
Чыжаўскі раён
Чыжаўскі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР у 1940—1944 гадах. Цэнтр — гарадскі пасёлак Чыжаў.
Гісторыя
Чыжаўскі раён быў утвораны 15 студзеня 1940 года ў складзе Беластоцкай вобласці, на тэрыторыі Заходняй Беларусі пасля яе ўз'яднання з БССР.
Раён быў скасаваны 20 верасня 1944 у сувязі з перадачай яго тэрыторыі (як і большай часткі Беластоцкай вобласці) у склад Польскай Народнай Рэспублікі.
Pterophorinae
Pterophorinae — падсямейства лускакрылых сямейства Pterophoridae.