cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кіева-Пячэрская лаўра
Рэлігійны аскетызм кіева-пячэрскага манаства
Безумоўны прыярытэт духоўнага над матэрыяльным, скіраванасць на нябеснае і азначэнне зямнога як імгненнага вызначылі асаблівасці маральных уяўленняў кіева-пячэрскага манаства. Жыццё зямное для іх ёсць своеасаблівым паслухмянствам, дадзеным манаху Богам для таго, каб ён змог выявіць адданасць і далучанасць да вышэйшага духоўнага пачатку. Не жыццё, а смерць пасля годнага манаскага жыцця становіцца найвышэйшай каштоўнасцю.
Ідэя пакоры лягла ў аснову манастырскага статута, які строга рэгламентаваў і уніфікаваў усе моманты манаскага жыцця. Статут быў падручнікам жыцця для большасці насельнікаў манастыра; але некаторым, найбольш праведным, быў прыгатаваны лёс подзвігу. Да абраных адносіліся найперш пустэльнікі, якія ўсяляк абмяжоўвалі сябе ў ежы, насілі на сабе цяжкія вярыгі. Героі-праведнікі надзяляюцца ў Патэрыку адмысловай мудрасцю, якой яны адзначаны з самога нараджэння і якая дадзена ім Богам.
Манастырскі статут строга рэгламентаваў, што, калі і колькі варта чытаць. Самастойнае і бескантрольнае чытанне, паводле Патэрыка, вядзе да спакусы д'яблам, як гэта здарылася з манахам, які перастаў маліцца і старанна заняўся чытаннем, «''і ніхто не мог з ім памерацца ў веданні кніг Старога Запавету, ён увесь яго на памяць ведаў. Тварэнне і Апостал жа не жадаў бачыць і іншым не дазваляў гутарыць з ім''».
Адной з фундаментальных праблем Патэрыка з'яўляецца праблема канфлікту дабра і зла. Дабро, як правіла, пераведзена ў форму хрысціянскай набожнасці, пакоры і аскетызму. Зло шматаблічнае. Свет дабра маналітны. Свет зла дробны, розны, не мае выразных абрысаў. Зло квітнее ў княжых палатах і багатых кіеўскіх хатах, і ў сёлах, пранікае яно і ў сцены манастыра, а цэнтральнай постаццю гэтай шматаблічнай выявы зла выступае д'ябал.
У рамках падобнага разумення дабра і зла апісваецца і барацьба з нячысцікамі манахаў-праведнікаў, для якіх гэтая барацьба была асноўным подзвігам. Вызваленне ад уплыву матэрыяльнага свету ёсць для манаха найперш вызваленне ад улады нячысціка: «Трэба было вызваліцца ад цела, ад света, які апынуўся ва ўладзе д'ябальскіх полчышчаў, і каб атрымаць тыя месцы на небе, якія прызначаліся для людзей божых, варта ўжо тут стаць светлымі зямнымі анёламі або нябеснымі людзьмі, гэта значыць зрабіцца манахамі або аскетамі, якія ненавідзяць свет і ўзвышаюць боскі пачатак — дух».
NGC 2665
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Нёман (шклозавод)
«Нёман» — шклозавод (гута) у Бярозаўцы Гродзенскай вобласці. З’яўляецца галоўным прадпрыемствам Бярозаўкі. Выпускае посуд, вазы, дэкаратыўна-мастацкія вырабы. Частка вырабаў экспартуецца за мяжу.
Гісторыя
Завод быў заснаваны ў 1883 годзе Зянонам Ленскім для вырабу бутэлек. Памешчык Ленскі атрымаў дазвол на будаўніцтва ў сваім маёнтку Заенчыцы (пры ўпадзенні ў Нёман Чорнай рэчкі) шклозавода ў канцы 1884 года. Першую прадукцыю завод даў у 1885 годзе. У 1891 годзе арандатарамі завода сталі Вільгельм Краеўскі і Юліюс Столе — дасведчаныя тэхнолагі і арганізатыры шкляной вытворчасці. Ужо ў 1892 годзе яны праводзяць першыя ўдалыя варкі крыштальнага шкла. У 1894 годзе В. Краеўскі і Ю. Столе пачынаюць будаваць уласны завод за 4 км ад арандаванага, у 1896 годзе атрымліваюць тут першую прадукцыю. З таго часу завод Ленскага сталі называць «Нёман-А» ці «Старая гута», а новы — «Нёман-Б» ці «Новая гута». На кожным з заводаў у 1897 годзе працавала больш як па 100 чалавек.
У 1898 годзе за 3 км ад ракі Нёман ва ўрочышчы Бярозаўка А. Квяцінскі будуе яшчэ адзін завод, які неўзабаве ў 1900 годзе пераходзіць да Краеўскага і Столе. У 1902 годзе апошнія закрылі «Старую гуту», а яе назву «Нёман-А» прысвоілі заводу ў Бярозаўцы, які становіцца галоўным. Зараз на месцы размяшчэння «Старой гуты» захавалася толькі вялікая колькасць шклобою і вогнетрывалага лому ад збураных печаў ды асобныя кусты бэзу, парэчак і агрэсту.
У 1-ю сусветную вайну завод разбураны, адноўлены ў 1921 як шклозавод «Нёман» фірмы «Ю. Столе». Вырабляў шклянкі, лямпавае і аптэкарскае шкло, ізалятары для чыгунак, пошты і тэлеграфа і інш. У 1930 завод выпускаў пятую частку ўсяго экспарту Польшчы. У 1936 годзе адбылася забастоўка.
Нёманскае шкло
Традыцыі Нёманскага шкла заюіадзены ў 2-й пал. XIX ст. Посуд і прадметы раскошы (мастацкае шкло) выраблялі метадамі прасавання, выдзімання ў нерухомыя і рухомыя формы (ціхае выдзіманне), свабоднага фармавання з бясколернага, каляровага празрыстага і глушанага шкла. Пры дэкарыраванні вырабаў выкарыстоўваліся алмазная і шырокая грань, гравіроўка, люстр, размалёўка эмалямі і золатам, светлае і глыбокае траўленне, налепы, скульптурная пластыка, каляровыя ніці.
У 1880—1914 прасаваныя і ціхавыдзіманыя вырабы пакрывалі нізкарэльефным дэкорам з матывамі неаготыкі і неаракако. Віцці аканта, ракайлевыя грабеньчыкі і краты, выявы анёлаў, дробныя раслінныя элементы мудрагеліста кампанаваліся на паверхні пасудзін і рэчаў. Прасаваныя і свабодна фармаваныя вырабы часта дадаткова дэкарыравалі гутнымі пластычнымі аздобамі (фігуркамі людзей, жывёл, птушак, каляровымі ніткамі). Выдзіманыя масавыя вырабы ў 1890—1920-я гады ствараліся ў стылі мадэрн, пазней — пад уплывам чэшскага шкла і школы «Баўгауз» — функцыяналізму, канструктывізму і кубізму. Сярод размалёвак пераважалі пейзажныя і кветкавыя кампазіцыі, якія стылістычна набліжаюцца да размалёвак на беларускіх дыванах пач. ХХ ст.
Да сярэдзіны 1950-х гадоў пераважаў выраб посуду з каляровага накладнога (2—3-слойнага) жоўтага, зялёнага, сіняга, фіялетавага і чырвонага шкла па бясколерным і малочным, аздоблены шліфаваным геаметрычным і зрэдку раслінным арнаментам. 3 1956 на заводзе працуюць прафесійныя мастакі, рабоггы якіх сталі значным укладам у распрацоўку мастацкага шкла. Нёманскае шкло гэтага часу характарызуецца класіцыстычнай прастатой высакародных форм гладкасценнага недэкарыраванага посуду са слабаафарбаванага шкла пастэльных, пераважна дымчатых колераў. Для серыйных і дэкаратыўных вырабаў характэрна скульптурна-вобразнае вырашэнне. У 1969 майстар А.Федаркоў распрацаваў новы метад дэкарыравання вырабаў сульфідна-цынкавым шклом пад назвай «нёманская ніць». У 1970-я гады распрацаваны новыя віды ўзбагачэння малюнкаў фактуры спосабам ціхага выдзімання, што дало магчымасць выкарыстоўваць разнастайныя выяўленчыя і асацыятыўныя сродкі пры стварэнні масгтацкіх вобразаў. У 1980-я гады створана брыгада па вырабе масавых рэчаў у тэхніцы пракатнага маліравання.
Сучаснае Нёманскае шкло характарызуецца разнастайнасцю мастацкай стылістыкі і тэхнік формаўтварэння, шырокім выкарыстаннем розных тэхнік дэкарыравання.
Паточная
Паточная (Паточная) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Перанскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Паточная абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Дудзічы
Назву Ду́дзічы маюць:
Люксембургская сацыялістычная рабочая партыя
Люксембургская сацыялістычная рабочая партыя (ЛСРП) (Lëtzebuerger Sozialistesch Arbechterpartei, Parti Ouvrier Socialiste Luxembourgeois, Luxemburger Sozialistische Arbeiterpartei) — левацэнтрысцкая палітычная партыя.
Партыя была заснавана 5 ліпеня 1902 года як Сацыял-дэмакратычная партыя. У 1912 годзе ў склад партыі ўвайшла Сацыял-дэмакратычная рабочая партыя. У 1916 годзе партыя перайменоўваецца ў Сацыялістычную партыю, у 1921 годзе - Люксембургскую рабочую партыю. У 1944 годзе, пасля вайны, партыя была пераўтворана ў Люксембургскую сацыялістычную рабочую партыю. У 1948 годзе ЛСРП атрымала свой лепшы вынік на выбарах - 37,8%.
У 1971 годзе ад партыі адколваецца правае крыло і ўтварае Сацыял-дэмакратычную партыю, якая спыніла сваё існаванне ў 1984 годзе.
Міжнародная арганізацыя па міграцыі
Міжнародная арганізацыя па міграцыі (IOM, The International Organization for Migration) была заснавана ў 1951 годзе. Галоўнай перадумовай для яе стварэння паслужыла неабходнасць рэгулявання буйных патокаў мігрантаў у Еўропе, як следства Другой сусветнай вайны.
IC 5267
IC 5267 — галактыка тыпу S0-a (спіральная галактыка) ў сузор’і Журавель.
Гепаталогія
Гепаталогія (ад ἧπαρ, род. скл. ἥπατος- печань і λόγος - вучэнне) — раздзел медыцыны, які вывучае печань, жоўцевую бурбалку, жоўцевыя шляхі, іх будову і функцыі, іх захворванні і метады іх лячэння. З'яўляецца адным з раздзелаў гастраэнтэралогіі.
Марыя Міхайлаўна Міцкевіч
Марыя Міхайлаўна Міцкевіч (, Мінск) — беларуская публіцыст, педагог. Даследчыца творчасці Якуба Коласа і Янкі Маўра.
Біяграфія
Марыя Міцкевіч — унучка Якуба Коласа (па бацьку) і Янкі Маўра (па маці). Яе маці Наталля Іванаўна — дачка Янкі Маўра, а бацька Міхась Канстанцінавіч — сын Якуба Коласа.
Вучылася ў сярэдняй школе № 49 Мінска, затым у школе № 64 з паглыбленым вывучэннем англійскай мовы. У 1973 годзе скончыла матэматычны факультэт БДУ.
Працавала матэматыкам, малодшым навуковым супрацоўнікам у Інстытуце матэматыкі Акадэміі навук БССР (1973—1992), у Нацыянальным навукова-асветніцкім цэнтры імя Ф. Скарыны (1992, даследавала культурную спадчыну беларускай эміграцыі), выкладчыкам вышэйшай матэматыкі ў Інстытуце кіравання і прадпрымальніцтва.
Была дэпутатам Першамайскага раённага Савета г. Мінска, членам камісіі па культуры, адукацыі і справах моладзі (1990—1995). Ініцыятар стварэння і нязменны старшыня Дзіцячага фонду духоўнага і культурнага адраджэння «Сакавік» (1993). Бярэ ўдзел у працы іншых грамадскіх арганізацый — БНФ «Адраджэньне» (з 1989), Аб’яднанні беларусаў свету «Бацькаўшчына» (з 1990), Грамадскага навукова-аналітычнага Цэнтра «Беларуская перспектыва»(1995—1999), Міжнароднага фонду Якуба Коласа (з 1997), Грамадствы «Беларусь — Ірландыя» (з 1998).
Выходзячы замуж, захавала прозвішча дзеда — класіка беларускай літаратуры Якуба Коласа (Канстанціна Міхайлавіча Міцкевіча). Актыўна займаецца папулярызацыяй яго творчасці: публікацыі ў перыядычным друку, лекцыі, сустрэчы. Замужам, трое дзяцей. Выкладае ў Мінскім інстытуце кіравання.
NGC 2666
NGC 2666 — рассеянае скопішча ў сузор’і Рысь.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Факультэт энергетычнага будаўніцтва БНТУ
Факультэт энергетычнага будаўніцтва (ФЭБ БНТУ) — адзін з факультэтаў Беларускага нацыянальнага тэхнічнага ўніверсітэта.
Гісторыя
Гісторыя факультэта бярэ пачатак ў 1920 годзе з моманту стварэння Беларускага політэхнічнага інстытута. У 1920 годзе на культурна-тэхнічным факультэце на кафедрах «Гідратэхнічныя і гідрамеліярацыйны работы» і «Гідраўліка» была распачата падрыхтоўка інжынерных кадраў па гідратэхнічнаму будаўніцтву.
Непасрэдна факультэт энергетычнага будаўніцтва БНТУ быў створаны 1 кастрычніка 1986 года. Факультэт аб’яднаў спецыяльнасці і спецыялізацыі, звязаныя з будаўніцтвам і эксплуатацыяй аб’ектаў энергетыкі, воднай гаспадаркі, з выкарыстаннем прыродных, у першую чаргу энергетычных, рэсурсаў.
Склад факультэта
Факультэт мае ў сваім складзе наступныя кафедры:
Юзаф Анджаліні
Юзаф Анджаліні (таксама Джузэпэ Анджаліні; Józef Angiolini, Angiolini Josephus, Giuseppe Angiolini; 14 кастрычніка 1747, П’ячэнца, Італія — 28 сакавіка 1814, Полацк) — педагог, прафесар Полацкай езуіцкай акадэміі.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і шчырых вернікаў. Далучыўся да Таварыства Ісуса ў Італіі (Венецыянская правінцыя) у 1762 г. Бацькоўскае выхаванне і асяроддзе спрыяла таму, што і астатнія яго дзвяць братоў звязалі сваё жыццё з касцёлам, а чацвёра з іх — Антаніна (Алесандра), Гаэтана (Каэтан), Франчэска і Луіджы, як і ён сам сталі езуітамі. Праз некаторы час пасля скасавання ордэна, у 1783 г. разам з роднымі братамі Гаэтана Анджаліні (1748—1816) і Франчэска Анджаліні (1750—1788) прыехаў у Беларусь.
Спачатку выкладаў філасофію і матэматыку (1785-1794), а потым - тэалогію і кананічнае права (1794-1806) у Полацкім езуіцкім калегіуме. З 1806 па 1809 гг. быў рэктарам калегіума ў Пецярбургу. Пасля вяртання у Полацк займаў пасаду прафесара тэалогіі. У дзень адкрыцця Полацкай езуіцкай акадэміі, 10 чэрвеня 1812 г., біскуп Якуб Ігнацій Дзядзерка прысвоіў яму ступень доктара тэалогіі і кананічнага права. Потым стаў першым канцлерам (прарэктарам) у гісторыі акадэміі (1813—1814), а таксама кансультантам правінцыяла Беларускай правінцыі Таварыства Ісуса.
Філасофскія погляды
У 1819 г. у Полацку пасмяротна была выдадзена яго праца Institutiones philosophicae ad usum studiosorum Academiae Polocensis. Яна складалася з трох частак, першая з якіх была прысвечана логіцы, а другая і трэцяя - адпаведна агульнай і прыватнай метафізіцы.
Анджаліні разумеў філасофію як "навуку, што спасцігаецца розумам", а навуку - як бясспрэчныя і даказаныя веды. На яго думку філасофія складаецца з пяці галінаў: логікі, якая вучыць чалавека разважаць разумным і лагічным чынам; метафізікі, якая засяроджваецца на развагах пра існае і сусвет у цэлым, асабліва пра нематэрыяльную субстанцыю; матэматыкі, якая вымярае колькасць; фізікі, якая вывучае натуральныя з'явы і іх прычыны; этыкі або хутчэй філасофіі маральнасці, што скіраваная на фармаванні звычак чалавека у адпаведнасці з законамі дабрадзейнасці.
Назарава (Краснаярскі край)
Назарава (Назарово) — горад (з 1961) ў Расіі, адміністрацыйны цэнтр Назараўскага раёна Краснаярскага края. Насельніцтва 54,9 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1700 годзе.
Горад размешчаны на левым беразе ракі Чулым (прыток Абі). Названы ад імя першага пасяленца — Назарыя Пацюкова, вольнага казака.
Тарэон
Тарэон (Torreón) — горад у паўночнай Мексіцы, у штаце Кааўіла. Горад заснаваны 25 верасня 1893 г. Размешчаны на паўднёвым захадзе правінцыі Кааўіла, на мяжы са штатам Дуранга. Плошча муніцыпалітэта — 1947,7 кв.км., вышыня — 1000 м. Тэмпература ў студзені можа апускацца да 0 °С, а ў ліпені дасягаць 43 °C. Насельніцтва муніцыпалітэта Тарэон — 577477 чалавек, з іх 548723 чалавекі пражываюць у межах горада. Разам з прыгарадамі Матаморас, Гомес Палас, Лерда насельніцтва складае 1,1 млн чалавек, што робіць гарадскую агламерацыю Тарэон дзявятай па велічыні ў краіне.
Арзамас
Арзамас (Арзамас) — горад (1719) у Расіі, гарадская акруга ў складзе Ніжагародскай вобласці. Насельніцтва 107,6 тыс. чалавек (2005). Заснаваны ў 1578 годзе.
Горад размешчаны ў цэнтры правабярэжнай часткі вобласці, ва ўзгорыстай мясцовасці на высокім правым беразе ракі Цёша (прыток Акі) за 110 км ад Ніжняга Ноўгарада, за 410 км ад Масквы на скрыжаванні чыгуначных магістраляў.
Развіта машынабудаванне, радыё- і прыборабудаванне, будаўнічая індустрыя, харчовая прамысловасць.
Гісторыя
Назва горада эрзянскага паходжання (эрзянскай мова — адна з мардоўскіх моў фіна-угорскай сям’і) і азначае «мілы» або «родная зямля».
Арзамас быў закладзены як горад-крэпасць у 1552 годзе па загадзе Івана Грознага. Аднак афіцыйна быў заснаваны толькі ў 1578 годзе. Горад адыграў важную ролю ў абароне паўднёва-ўсходніх межаў Расіі. У XVII ст. праз Арзамас ішлі шляхі з Масквы на паўднёвы ўсход краіны. У 1669—1671 гадах ён быў адным з цэнтраў сялянскай вайны пад кіраўніцтвам Сцяпана Разіна. У XVIII ст. Арзамас становіцца правінцыяльным горадам, па колькасці насельніцтва толькі крыху саступаючы Ніжняму Ноўгараду. Дзякуючы выгаднаму геаграфічнаму становішчу, на скрыжаванні дзясятка шляхоў, Арзамас стаў хутка развівацца. З сярэдзіны XVIII ст. пачынаецца «залаты век» Арзамаса, значна павялічылася колькасць жыхароў, развіваецца гандаль і прамысловасць. Арзамаскія купцы хутка багацелі.
Цяперашняя горадабудаўнічая структура Арзамаса склалася ў канцы XVIII — 1-й палове XIX ст. У вялікай колькасці будаваліся цэрквы — да пачатку XIX ст. іх налічвалася 36, прычым многія з іх па памерах і багацці аздаблення не саступалі маскоўскім.
Вядомыя асобы
З Арзамасам звязаны імёны многіх выдатных людзей. Тут нарадзіліся Патрыярх Маскоўскі і ўсяе Русі Сергій (1867—1944), архітэктар М. П. Карынфскі (1788—1851), жывапісец-педагог А. В. Ступін (1776—1861). У 1901 годзе ў Арзамасе адбываў ссылку Максім Горкі, у 1912—1918 гадах жыў Аркадзь Гайдар. Ураджэнцы Арзамаса таксама:
Вадзім Канстанцінавіч Небышынец
Вадзім Канстанцінавіч Небышынец (нар. ) — беларускі літаратуразнавец, перакладчык.
Сябра Саюза беларускіх пісьменнікаў.
Аўтар перакладаў на беларускую раманаў «Стамбульскі экспрэс», «Хто прайграе, бярэ ўсё», «Доктар Фішар з Жэневы» Грэма Грына, «Пах вербены». Уільяма Фолкнера, «Стары і мора», «Па кім звоніць звон» Эрнэста Хэмінгуэя, эсэ «Традыцыя і індывідуальны талент» Томаса Стэрнза Эліята і інш. .
Таксама пераклаў на рускую эратычны дэтэктыў «Pretty Maids All in a Row» (або «The girls of Soersville», 1968) Фрэнсіса Паліні, выдадзены ў 1992—1993 гадах пад назвамі «Все красотки по ранжиру» і «Девочки Соерсвилля».
Аўтар шэрагу літаратуразнаўчых артыкулаў. Укладальнік зборніка беларускіх перакладаў твораў Байрана.
Міхаіл Веніямінавіч Навучыцель
Міхаіл Веніямінавіч Навучыцель (, Іркуцк, Расія — ) — эканаміст. Доктар эканамічных навук (1969), прафесар (1970).
IC 5267A
IC 5267A — галактыка тыпу SBbc (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Журавель.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Іаіль Труцэвіч
Іаіль Труцэвіч (? — ) — беларускі грамадскі і культурны дзеяч, друкар, пісьменнік.
Біяграфія
Нарадзіўся і правёў дзяцінства і юнацтва, відаць, у Магілёве, дзе, магчыма, атрымаў і адукацыю. У 2-ой чвэрці XVII стагоддзя ён быў членам Магілёўскага Богаяўленскага брацтва і ўдзельнічаў у яго рэлігійнай і асветніцкай дзейнасці як ігумен Куцеінскага Богаяўленскага манастыра (Орша). У Магілёве, верагодна, пазнаёміўся з беларускім друкаром і асветнікам Спірыдонам Собалем.
У пачатку 1630-х гадоў прымаў удзел у заснаванні Куцеінскай друкарні, з сярэдзіны 1630х гадоў стаў яе кіраўніком. Тут было надрукавана 14 кніг, прызначаных для брацтваў, літургій, свецкага чытання. Распраўсюджваліся гэтыя кнігі таксама на Украіне, у Літве, Расіі. Да большасці нелітургічных выданняў Іаіль напісаў прадмовы на беларускай і царкоўнаславянскай мовах. Пад яго рэдакцыяй выйшлі «Лексіконь славенаросскій, імён толькованіе» П.Бярынды (1653), «Трефологіонь» (1647) і інш. Ён быў прыхільнікам грамадскапалітычных і культурных сувязей з Княствам Маскоўскім. У час вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—67 гг. Труцэвіч садзейнічаў добраахвотнай здачы Магілёва рускім войскам (1654). Памёр падчас перавозу Куцеінскай друкарні ў Іверскі Валдайскі манастыр (пад Вялікім Ноўгарадам).
Плёсы (Гомельскі раён)
Плёсы (, Плёсы) — вёска ў Пакалюбіцкім сельсавеце, на рацэ Сож, недалёк на ўсход ад горада Гомеля, непадалёк ад чыгуначнага прыпыначнага пункта Плёсы. Непадалёк знаходзяцца шэраг помнікаў археалогіі. Побач з вёскай размешчанныя дачныя кааператывы.
Керальт Кастэльет
Керальт Кастэльет Ібаньес (Queralt Castellet Ibáñez; нар. ) — іспанская сноўбардыстка, выступае ў хафпайпе. Прызёр чэмпіёнаў свету 2015 і 2021 гадоў, пераможца 6 этапаў Кубка свету.
Цэнтральны (стадыён, Гомель)
«Цэнтральны» — футбольны стадыён у Гомелі, Беларусь. З’яўляецца хатняй арэнай для футбольнага клуба «Гомель», які выступае ў Вышэйшай лізе чэмпіянату Беларусі. Умяшчальнасць стадыёна складае 14 307 месцаў.
Гісторыя
На тэрыторыі сучаснага стадыёна ў канцы XIX стагоддзя была пустка, на месцы якой затым размяшчаўся іпадром са стайнямі. Крыху пазней на месцы іпадрома быў пабудаваны велатрэк, які належаў пажарнаму таварыству Гомеля (Максімаўскі парк). Сам жа комплекс уключаў не толькі трэк, але і амфітэатр, плошчу, пажарнае дэпо і некалькі іншых пабудоў. У 1920-я гады ў Гомелі з’явілася першая футбольная каманда — «Чыгуначнік». Тады ж фізкультурна-спартыўнае таварыства «Дынама» пачало будаўніцтва стадыёна. За час свайго існавання спартыўны аб’ект шмат разоў мяняў назву: «Школьны», «Спартак», «імя Кірава», «Гомсельмаш».
З 1992 года стадыён стаў прымаць матчы чэмпіянату Беларусі па футболе. Пад канец 1990-х гадоў было прынята рашэнне аб капітальнай рэканструкцыі арэны. Праект рэканструкцыі распрацаваны інстытутам «Гомельграмадзянпраект», аўтарам праекта з’яўляецца С. А. Кацора. Падчас будаўніцтва стары стадыён быў поўнасцю разбураны, на яго месцы была пабудавана цалкам новая спартыўная арэна.
Праектам прадугледжвалася будаўніцтва чыста футбольнага стадыёна, разлічанага на 15 тысяч гледачоў (пазней умяшчальнасць была паменшана да 14 307 месцаў). Над усімі чатырма трыбунамі ўзведзены дах, з’явіліся асвятляльныя мачты. У паўднёвай трыбуне былі абсталяваны распранальні для каманд і суддзяў, ложа для ганаровых гасцей, прэс-цэнтр. На заключным этапе рэканструкцыі ўсталяваныя сучаснае электроннае табло, падагрэў футбольнага поля і сістэма арашэння, заменена дрэнажная сістэма. Падтрыбунныя плошчы былі адведзены пад адміністрацыйна-бытавыя, аздараўленчыя і камерцыйныя памяшканні.
У 2004 годзе скончылася першая чарга будаўніцтва спартыўнай арэны. Стадыён «Цэнтральны» увайшоў у склад установы «Гомельскі цэнтральны спартыўны комплекс». 2 мая 2004 года свой першы матч на новай арэне згуляў футбольны клуб «Гомель». У чацвёртым туры чэмпіянату Беларусі ў Вышэйшай лізе гамяльчане перамаглі віцебскі «Лакаматыў» (сучасная назва «Віцебск»).
Сароў
У горадзе знаходзіцца Федэральны ядзерны цэнтр Расіі.
Цэнтральны (стадыён, Гомель)
Сучаснасць
Стадыён «Цэнтральны» неаднаразова прымаў матчы адборачных турніраў чэмпіянатаў свету і Еўропы па футболе з удзелам нацыянальнай зборнай Беларусі. 24 мая 2015 года на ім праходзіў вырашальны паядынак за перамогу ў Кубке Беларусі 2014/2015. У гэтым матчы барысаўскі БАТЭ абыграў салігорскі «Шахцёр». Для наведвальнікаў на стадыёне працуюць трэнажорная зала, фітнес-зала, кафэ.
Сароў
У XIV ст. сталіца Цемнікаўскага княства.
Дэнвер Нагетс
Дэнвер Нагетс (Denver Nuggets) — прафесійны баскетбольны клуб, які выступае ў Нацыянальнай баскетбольнай асацыяцыі. Каманда была заснавана ў 1967 годзе. Клуб базіруецца ў горадзе Дэнвер, штат Каларада.
Плетні (Рослаўльскі раён)
Плетні (Плетни) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Перанскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Плетні абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Геаграфія
Праз вёску праходзіць аўтадарога.
Дом Прушынскай
Дом Прушынскай — будынак у Мінску, размешчаны ў квартале, які прымыкае да Верхняга Горада, па адрасе вуліца Рэвалюцыйная, 4. Пабудаваны ў XIX ст. з цэглы. Помнік архітэктуры класіцызму.
Гісторыя
Мураваны двухпавярховы будынак пабудаваны ў 1824 годзе на Койданаўскай вуліцы побач з сядзібай, якая належала Юрыю Кабылінскаму.
У 1833 годзе гэты будынак быў значна пашыраны ўздоўж вуліцы і адначасова перароблены яго галоўны фасад, які атрымаў адзінае архітэктурнае рашэнне, паводле ўзору 1824 года. Будынак пацярпеў падчас вялікага пажару 1881 года, але быў хутка адноўлены, пры гэтым галоўны фасад, што выходзіў на вуліцу Койданаўскую, захаваў архітэктурнае рашэнне, якое атрымаў у 1833 годзе. Гэта быў прамавугольны ў плане двухпавярховы будынак, накрыты двухсхільным дахам, аддзеленым ад сцяны прафіляваным карнізам з сухарыкамі. Галоўны фасад быў падзелены на ярусы плоскімі цягамі. У цэнтры знаходзілася праязная арка, перакрытая скляпеннямі. Над аркай быў змешчаны балкон з дэкаратыўнымі металічнымі кратамі. Першы паверх апрацаваны рустам. Рытм фасадаў ствараўся сеткай прамавугольных аконных і дзвярных праёмаў. Аконныя праёмы першага паверха мелі плоскія ліштвы з замковым камнем. На другім паверсе над вокнамі знаходзіліся сандрыкі з фігурнымі кансолямі, завершаныя трохвугольнымі франтонамі. Высокі цокальны паверх і падвальныя памяшканні будынка былі перакрыты крыжовымі скляпеннямі. У двары знаходзіўся вялікі мураваны флігель.
Пасля 1920 года былы дом Прушынскай быў нацыяналізаваны, а большасць памяшканняў перароблена пад камунальныя кватэры. У гады Другой сусветнай вайны не пацярпеў.
Цяпер у ім размешчаны грамадскія арганізацыі.
Архітэктура
Двухпавярховая прамавугольная ў плане пабудова накрыта двухсхільным дахам. Галоўны фасад мае плоскаснае строгае вырашэнне, расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі, якія на 2-м паверсе дэкарыраваны трохвугольнымі сандрыкамі ў выглядзе франтонаў з карнізамі і плоскімі тымпанамі. У цэнтры была праезная арка, над ёй балкон. Пад карнізам даху праходзіць пояс сухарыкаў. З боку дваровага фасада магутныя вуглавыя контрфорсы.
Дэнігамоду
Дэнігамоду (Denigomodu) — найбуйнейшая па насельніцтве акруга (адзінка ) Науру, астраўной рэспублікі ў Акіяніі.
Галоўчын
Гісторыя
Некаторыя даследчыкі атаясамліваюць Галоўчын з старажытным горадам Галацічаск, які згадваецца ў «Аповесці мінулых часоў» пад 1071 г. Аднак гэтая версія не пацвярджаецца археалагічнымі даследаваннямі.
Упершыню Галоўчын згадваецца ў канцы XV ст. 3 1501 г. ім валодала жонка вялікага князя Аляксандра Алена, пазней — князі Галоўчынскія, Патоцкія, Пацы. У 1567 г. Галоўчын — цэнтр маёнтка ў Аршанскім павеце Віцебскага ваяводства. У 1573 годзе тут заснавалі касцёл. Пад 1583 г. паселішча згадваецца ў Баркулабаўскай хроніцы як сяло, з пачатку XVII ст. — мястэчка.
У часы Трынаццацігадовай вайны (1654—1667) у жніўні 1654 г. абаронцы Вялікага Княства Літоўскага на чале з гетманам вялікім Янушам Радзівілам злучыліся ў Галоўчыне з войскам гетмана польнага Вінцэнта Корвін-Гасеўскага. У Вялікую Паўночную вайну (1700—1721) 3 ліпеня 1708 г. каля мястэчка адбыўся бой паміж расійскімі і шведскімі войскамі, які скончыўся ўпэўненай перамогай апошніх. У 1654 і 1708 гг. захопнікі зруйнавалі Галоўчын. Станам на 1728 год у мястэчку было 107 двароў, дзейнічалі млын і сукнавальня.
У выніку першага падзелу Рэчы Паспалітай (1772) Галоўчын апынуўся ў складзе Расійскай імперыі, у Магілёўскім павеце Магілёўскай губерні. Станам на 1785 год тут было 116 двароў, 2 царквы, млын, сукнавальня. Праз мястэчка праходзіў Віленскі паштовы тракт. На 1848 — 106 двароў, 2 драўляныя і 1 мураваная цэрквы. Працаваў бровар (8 работнікаў). На 1880 — 123 двары. Апрача земляробства, жыхары займаліся кушнерскім, кравецкім, шавецкім, кавальскім, стальмашным, сталярным і бандарным промысламі; рэгулярна праводзіліся 2 кірмашы. У 1883 годзе адкрылася школа. На 1909 — 201 двор; непадалёк існавалі аднайменныя фальварак і сядзіба. У Першую сусветную вайну ў лютым — кастрычніку 1918 г. мястэчка займалі нямецкія войскі.
1 студзеня 1919 г. згодна з пастановай І з’езду КП(б) Беларусі Галоўчын увайшоў у склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала мястэчка разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У сакавіку 1924 г. Галоўчын вярнулі БССР, дзе ён стаў цэнтрам сельсавета Бялыніцкага раёна. Статус паселішча панізілі да вёскі. У 1928 годзе дзейнічала сыраробная майстэрня. У 1930-я гг. пачатковую школу пераўтварылі ў 7-гадовую, дзейнічалі фельчарска-акушэрскі пункт, ветэрынарная лячэбніца, пошта, клуб. Станам на 1926 год у вёсцы было 290 двароў, на 1940 — 248. У Другую сусветную вайну з 2 ліпеня 1941 да 27 чэрвеня 1944 г. Галоўчын знаходзіўся пад нямецкай акупацыяй. У чэрвені 1944 г. захопнікі спалілі 178 двароў і загубілі 201 жыхара вёскі. На 1970 — 261 двор, на 1992 — 293.
Інфраструктура
У Галоўчыне працуюць сярэдняя і музычная школы, дашкольная ўстанова, дом культуры, бібліятэка.
Гастраэнтэралогія
thumb|250px|[[Страўнікава-кішачны тракт чалавека
6. Слінныя залозы:
9. Калявушная залоза
8. Падсківічная залоза
7. Пад’язычная залоза
1. Ротавая поласць
3. Глотка
4. Язык
11. Стрававод
16. Падстраўнікавая залоза
15. Страўнік
Ота Штэрн
Ота Штэрн (Otto Stern; — ) — нямецкі фізік, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1943).
Нарадзіўся ў Зораў, Верхняя Сілезія (цяпер Жоры, Польшча), вучыўся ў Брэслаўле (Вроцлаў). Пасля сыходу са сваёй пасады ва Універсітэце Гамбурга ў 1933 з-за нацыстаў, ён стаў прафесарам фізікі ў Тэхналагічным інстытуце Карнегі і пазней стаў ганаровым доктарам у Каліфарнійскім універсітэце.
Гастраэнтэралогія
17. Пратока падстраўнікавай залозы
12. Печань
19. Дванаццаціперсная кішка
14. Агульная жоўцевая пратока
23. Абадочная кішка
24. Папярочная абадочная кішка
25. Узыходная абадочная кішка
27. Сыходная абадочная кішка
21. Худая і падуздышная кішкі (аддзелы тонкай кішкі)
26. Сляпая кішка
22. Апендыкс
29. Прамая кішка
30. Анус ]] Гастраэнтэралогія — раздзел медыцыны, які вывучае страўнікава-кішачны тракт чалавека, яго будову і функцыянаванне, яго захворванні і метады іх лячэння.
Раздзел гастраэнтэралогіі, які вывучае печань, жоўцевую бурбалку, жоўцевыя шляхі, іх будову і функцыі, іх захворванні і метады іх лячэння называецца «гепаталогія».
Іван Іванавіч Кірчук
Іван Кірчук (нар., Ліда, Лідскі раён, Гродзенская вобласць, Беларусь) — беларускі музыка, кампазітар, фалькларыст, пісьменнік, выкладчык, лідар гурта «Этна-трыа Троіца». Аўтар шматлікіх праграм і рэканструяваных абрадаў і свят.
Біяграфія
Скончыў Лідскі дзяржаўны музычны каледж па спецыяльнасці дырыжор акадэмічнага хора. У 1985 годзе скончыў Інстытут культуры па спецыяльнасці кіраўнік народнага хора, працягнуў адукацыю ў аспірантуры Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклора АН БССР па спецыяльнасці фалькларыстыка. З 1996 года — лідар музычнага калектыва Этна-трыа «Троіца».
Мсціслаў Ізяславіч (князь кіеўскі)
Мсцісла́ў Ізясла́віч (1125 — 13/19 жніўня 1170) — князь кіеўскі (15 мая 1167 — 12 сакавіка 1169; 22 лютага 1170 — 13 красавіка 1170), князь пераяслаўскі (1146—1149, 1151—1154), перасопніцкі (1155—1156), валынскі (1156—1170). Сын кіеўскага князя Ізяслава Мсціславіча і яго жонкі, верагодна германскай князёўны. Бацька першага галіцка-валынскага князя Рамана Мсціславіча, дзед караля Русі Данілы Раманавіча.
Біяграфія
У 1151—1154 гадах — князь пераяслаўскі. У 1152 годзе двойчы разбіў палавецкія орды. Браў удзел у войнах бацькі з чарнігаўскімі князямі і суздальскім князем Юрыем Далгарукім.
У 1154—1167 гадах — князь валынскі. У 1154 годзе, абложаны ў Луцку войскамі Юрыя Далгарукага, уцёк у Польшчу. Вярнуўся на Валынь у 1156 годзе. Пасля замацавання на Валыні распачаў барацьбу за валоданне Кіевам. У 1160 годзе авалодаў горадам і пасадзіў на кіеўскі стол свайго дзядзьку смаленскага князя Расціслава Мсціславіча. Пасля яго смерці, у 1167 годзе, стаў кіеўскім князем.
У 1168 годзе супольна з іншымі князямі разграміў палавецкія качовішчы над Арэллю і Снепарадам.
У сакавіку 1169 года абараняў Кіеў ад войск суздальскага князя Андрэя Багалюбскага, але быў вымушаны пакінуць горад і адступіць на Валынь. У 1170 годзе зноў заняў Кіеў. Памёр ва Уладзіміры на Валыні, быў пахаваны ў саборы святой Багародзіцы.
Сям’я і дынастычныя сувязі
Каля 1151 года ажаніўся з дачкой Баляслава III Крывавустага Агнешкай (1137—1182).
Дзеці:
NGC 2667
NGC 2667 (іншыя абазначэнні — NGC 2667A, IC 2410, MCG 3-23-7, ZWG 90.16, PGC 24741) — галактыка ў сузор’і Рак.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Цэнтральна-юпікская мова
Цэнтральна-юпікская мова (саманазвы: Yup'ik, Cup'ik) — мова юпікскай групы эскімоскай галіны эскімоска-алеуцкай сям'і, на якой размаўляюць юпік Цэнтральнай Аляскі. У нашы дні налічваецца 19 000 носьбітаў.
Пісьмовасць
У 1900 г. шаман Уякук склаў піктаграфічную складовую пісьмовасць югтун. Пазней ён замяніў піктаграмы на знакі, падобныя на лацінскае пісьмо. Югтун выкарыстоўваўся некаторымі місіянерамі сярод юпік. Адначасова каталіцкія і пратэстанцкія місіянеры ўжывалі для цэнтральна-юпікскай мовы літары лацінскага алфавіта.
У 1960-я гг. група амерыканскіх лінгвістаў з Фэрбанксу на чале Айрын Рыд распрацавала варыянт арфаграфіі, прыдатны для англійскай клавіатуры. У ім спалучэнні лацінскіх літар і знакаў адлюстроўвалі спецыфіку маўлення юпік. Дзякуючы гэтаму стала магчымым друкаванне тэкстаў на цэнтральна-юпікскай мове без дадатковага абсталявання і з 1973 г. — выкладанне на ёй у школах Аляскі.
Мінусінск
Горад размешчаны на правым беразе Енісея, за 12 км ад аднайменнай чыгуначнай станцыі і за 25 км ад Абакана.
Барыс Уладзіміравіч Сарвіраў
Барыс Уладзіміравіч Сарвіраў (, г. Сеўск, Бранская вобласць, РСФСР — ) — беларускі эканаміст, спецыяліст у галіне эканамічнай тэорыі. Доктар эканамічных навук (2003), прафесар (2005).
Біяграфія
Скончыў Кіеўскае вышэйшае агульнавайсковае каманднае вучылішча імя М. В. Фрунзэ (1971), Ваенную акадэмію імя М. В. Фрунзэ (1983), Беларускі дзяржаўны інстытут народнай гаспадаркі імя В. У. Куйбышава (1990). Працаваў ва Узброеных Сілах СССР (з 1967), Гомельскім абласным вытворчым аб’яднанні меліярацыі і воднай гаспадаркі (з 1987), Гомельскім дзяржаўным універсітэце імя Ф. Скарыны (з 1990, прафесар кафедры эканамічнай тэорыі і сусветнай эканомікі, у 1997—2020 — загадчык кафедры).
Навуковыя інтарэсы: сучасныя праблемы эканамічнай тэорыі і метадалогіі эканамічнай навукі; трансфармацыйныя працэсы ў сацыяльна-эканамічных сістэмах; эканоміка Германіі.
IC 5267B
IC 5267B — галактыка тыпу SB0 (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Журавель.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Янчанка
Янчанка — прозвішча.
Цюпінка
Цюпінка (Тюпинка) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Перанскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Цюпінка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Корчык (значэнні)
Корчык — шматзначны тэрмін.
Ваенна-тэхнічны факультэт БНТУ
Ваенна-тэхнічны факультэт БНТУ (ВТФ БНТУ) — адзін з факультэтаў Беларускага нацыянальнага тэхнічнага ўніверсітэта.
Гісторыя
Гісторыя стварэння ваенна-тэхнічнага факультэта ў Беларускім нацыянальным тэхнічным універсітэце сваімі каранямі сыходзіць у гісторыю стварэння ваеннай кафедры Беларускага політэхнічнага інстытута.
У 1920 годзе на базе галіновых Мінскіх хіміка-тэхналагічнага, будаўнічага, энергетычнага, тарфянога, харчовага і Гарэцкага водна-меліярацыйнага інстытута быў створаны Беларускі політэхнічны інстытут. Кафедра ваеннай і фізічнай падрыхтоўкі была сфарміравана на базе ваеннай кафедры Мінскага будаўнічага інстытута, які ў 1933 годзе ўліўся ў склад БПІ. Кафедра ваеннай і фізічнай падрыхтоўкі БПІ рыхтавала са студэнтаў старэйшых курсаў афіцэраў запасу інжынерна-тэхнічных служб — для падраздзяленняў і частак танкавых, інжынерных і хімічных войскаў РСЧА.
У гады Вялікай Айчыннай вайны БПІ не функцыянаваў. Афіцэры кафедры, прафесарска-выкладчыцкі склад, аспіранты і студэнты БПІ былі мабілізаваны і ўступілі ў шэрагі дзеючай арміі, сышлі ў партызанскія атрады і мінскае падполле. З заканчэннем Вялікай Айчыннай вайны выкладчыкі і студэнты, якія знаходзяцца ў Савецкай Арміі, вярталіся ў інстытут на працу і вучобу. Навучальныя заняткі ў інстытуце пачаліся 1 сакавіка 1945 года.
У 2003 годзе ваенная кафедра была ператворана ў ваенна-тэхнічны факультэт.
Склад факультэта
Факультэт мае ў сваім складзе наступныя кафедры:
NGC 2668
NGC 2668 (іншыя абазначэнні — UGC 4616, MCG 6-20-7, ZWG 180.13, NPM1G +36.0155, IRAS08460+3654, PGC 24791) — галактыка ў сузор’і Рысь.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Чашнік вялікі літоўскі
Чашнік (вялікі) літоўскі (па-лацінску picerna) — пасада у Вялікім Княстве Літоўскім. Мусіў наліваць вялікаму князю напоі ў посуд, што падносіў да гаспадара падчашы вялікі літоўскі.
Хільдэрык III
Хільдэрык III — апошні кароль франкаў з дынастыі Меравінгаў, узяты з кляштара і пасаджаны на сталец ў 743 годзе Карламанам і Піпінам Кароткім.
У 751 годзе быў скінуты са стальца Піпінам Кароткім, але не забіты, а вернуты у кляштар. У кляштары на загад Папы Стэфана II Хільдэрыку пастрыглі доўгія валасы, сімвал улады ў дынастыі Меравінгаў, на знак пазбаўлення яго каралеўскіх прэрагатыў.
Генадзь Георгіевіч Кандраценка
Генадзь Георгіевіч Кандраценка — беларускі ўрач-хірург і вучоны ў галіне хірургіі. Доктар медыцынскіх навук (2000), прафесар (2006). Заснавальнік лапараскапічнай хірургіі ў Беларусі.
Біяграфія
Скончыў з адзнакай Мінскі дзяржаўны медыцынскі інстытут у 1977 годзе па спецыяльнасці «Лячэбная справа».
Пасля заканчэння інтэрнатуры з 1978 года працаваў хірургам стацыянара медыка-санітарнай часткі шклозавода імя М. В. Ламаносава г. Гомель.
У 1986 годзе скончыў аспірантуру без адрыву ад вытворчасці, абараніў кандыдацкую дысертацыю і быў пераведзены на пасаду загадчыка хірургічнага аддзялення УАЗ «10 ГКБ г. Мінска».
Дом культуры (Слуцк)
Дом культуры — будынак у Слуцку, размешчаны ў цэнтры горада, у скверы па вул. Вялікая Горка. Будаўніцтва дома культуры пачалося ў канцы 1930-х гг. па трохі павялічаным праекце, але да пачатку Вялікай Айчыннай вайны не паспелі адчыніць і дабудоўвалі ўжо да 1947 года. Помнік архітэктуры неакласіцызму.
Інтэр’ер
Планіроўка першага паверха анфіладная, другога калідорная. з аднабаковым размяшчэннем пакояў для заняткаў гурткоў. Галоўны вестыбюль падзелены па даўжыні шэрагам калон іанічнага ордара. Столь фае расчлянёна ўзбунненымі кесонамі.
Уякук
Уякук (юпік: Uyaquq, літаральна «шыя»; каля 1860 — 1924 гг.) — пратэстанцкі місіянер-эскімос, стваральнік арыгінальнай пісьмовасці на мове юпік.
Уякук паходзіў з сям'і шамана з ніжняй плыні ракі Кускаквім. Пад уздзеяннем амерыканскіх місіянераў прыняў хрысціянства і займаўся яго распаўсюджваннем сярод суродзічаў. Уражаны магчымасцю пісьмовасці адлюстроўваць Біблію без скажэнняў вырашыў стварыць пісьмо для юпік. Лічыцца, што першы варыянт пісьма ён убачыў у сне.
У 1900 г. Уякук прадставіў складовае пісьмо югтун, у якім выкарыстоўваў традыцыйныя эскімоскія піктаграмы. Праз 5 гадоў ён адмовіўся ад піктаграм на карысць складовых знакаў. Паколькі Уякук не ведаў англійскай мовы, то з дапамогай амерыканскіх місіянераў займаўся перакладам святога пісання на родную мову. Яны чыталі яму перакладзеныя тэксты ўслых, а ён запісваў на югтун.
У нашы дні юпік карыстаюцца лацінкай, аднак югтун застаецца важнай часткай іх пісьмовай спадчыны.
Выбарчы ўчастак
Выбарчы ўчастак — тэрытарыяльная адзінка, якая ўтвараецца ў перыяд выбараў і рэферэндумаў для правядзення галасавання і падліку галасоў. Выбарчымі ўчасткамі таксама памылкова называюць памяшканні для галасавання (пункты галасавання).
Выбарчае заканадаўства дапускае ўтварэнне выбарчых участкаў:
Селіванаў
Селіванаў — прозвішча.
Каэтан Ангіяліні
Каэтан Ангіяліні , таксама Анджаліні; Gaetano Angiolini,, П’ячэнца, Італія — , Рым) — архітэктар, педагог, езуіт, жыццё і творчасць якога звязаны з Беларуссю.
Далучэнне да Таварыства Ісуса і навучанне
Нарадзіўся ў сям’і шчырых вернікаў. Далучыўся да Таварыства Ісуса ў Італіі (Венецыянская правінцыя) 17 кастрычніка 1765 г. Бацькоўскае выхаванне і асяроддзе спрыяла таму, што чацвёра яго братоў — Антаніна (Алесандра), Джузэпе (Юзаф), Франчэска і Луіджы, таксама сталі езуітамі. У П’ячэнцы набыў гаманітарную адукацыю, а ў Балонні вывучаў філасофію, фізіку і матэматыку. У 1771—1773 гг. выкладаў граматыку у Ферары і Модэне. Пасля скасавання Таварыства Ісуса студыяваў тэалогію ў Вероне. Пасля асвячэнне на ксяндза спалучаў святарскую дзейнасць з вывучэннем мастацтваў, асабліва жывапісу і архітэктуры.
Пераезд у Беларусь
Праз некаторы час пасля скасавання Ордэна (1773), у 1783 г. разам з роднымі братамі Юзафам Анджаліні (1747—1814) і Франчэска Анджаліні (1750—1788) прыехаў у Беларусь. Спачатку вывучаў польскую мову і выкладаў казуістыку ў Полацкім езуіцкім калегіуме, а потым перабраўся ў Віцебск, дзе і пражыў большую частку амаль дваццацігадовага расійскага этапу свайго жыцця. Каэтан Анджаліні быў рэгентам пансіёна (1786—1794), выкладчыкам французскай мовы і архітэктуры (1790—1796) у Віцебскім езуіцкім калегіуме. Пасля года на пасадзе сакратара правінцыяла ў Оршы вяртаецца ў Віцебск, дзе ізноў выкладае архітэктуру. У якасці кіраўніка будаўніцтва (1794—1796 і 1800—1801) спраектаваў і распісаў і аздобіў інтэр’ер мясцовага езуіцкага касцёла.
Вяртанне на Радзіму
Па запрашэнні Габрыэля Грубера пераязджае ў Пяцярбург як прапаведнік для сталічных італьянцаў (1801—1803). У 1802 г. быў абраны генеральным асістэнтам і ў наступным годзе быў накіраваны новым генералам Таварыства Ісуса, Г. Груберам, у Італію, каб весці падрыхтоўку да канчатковага аднаўлення Ордэна езуітаў. Разам з аднадумцамі яму ўдалося дамагчыся дазволу на дзейнасць Таварыства ў Неапалітанскім каралеўстве. Памёр у Рыме.
Творчасць
Кіраваў працамі па ўзвядзенні мураванага касцёла Святога Іосіфа ў Віцебску і спраектаваў яго галоўны алтар.
IC 5268
IC 5268 — галактыка тыпу NF (у працэсе падцверджання) ў сузор’і Яшчарка.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Мінесота Тымбервулвз
Мінесота Тымбервулвз (Minnesota Timberwolves) — прафесійны баскетбольны клуб, які выступае ў Нацыянальнай баскетбольнай асацыяцыі. Каманда была заснавана ў 1989 годзе. Клуб базіруецца ў горадзе Мінеапаліс, штат Мінесота.
Дотык
«DOTYK» (Дотык) — штогадовы міжнародны фестываль квір-культуры, які мае за мэту пашырэнне ведаў пра існуючыя дыскрымінацыі, закранае актуальныя тэмы ідэнтычнасці і самавыяўлення, узнімае праблемы розных формаў ксенафобіі ў беларускім грамадстве, а таксама спрыяе аб’яднанню дыскрымінаваных людзей, павышэнню узроўня іх самасвядомасці, павелічэнню рэфлексіўнасці аўдыторыі.
Гісторыя
DOTYK паўстаў напачатку 2015 года з ініцыятывы To Be. Queer (Быць. Квір) — стыхійнага і гнуткага згуртавання ініцыятыў, якое ў перыяд свайго існавання выступала ў ролі перамоўнай пляцоўкі для ідэйнай кансалідацыі актывістак і актывістаў, даследчыц і даследчыкаў, неабыякавых да праблем дыскрымінацыі. У сярэдзіне 2015 года згуртаванне спыніла сваё існаванне і DOTYK набыў самастойнасць.
Фармат
У цяпершані час DOTYK імкнецца да таго, каб рэгулярна праводзіць культурна-адукацыйныя мерапрыемствы ў Мінску і абласных гарадах Беларусі. Апроч таго, DOTYK ахвотна супрацоўнічае з творчымі людзьмі незалежна ад ступені іх вядомасці і досведу, працуе над стварэннем арт-праектаў, актуальных у беларускім кантэксце. DOTYK выбудоўвае камунікацыю не на мове акадэміі, а на мове мастацтва – універсальнай мове чалавецтва, якая паказвае жывыя гісторыі і не спрашчае іх да статыстычных дадзеных, адлюстроўвае складанасць і разнастайнасць свету, паўсюдную варыятыўнасць.
Прынцыпы і каштоўнасці
Каштоўнасці DOTYK грунтуюцца на прынцыпе недыскрымінацыі ў шырокім сэнсе. Фестываль імкнецца распаўсюдзіць веды пра тое, што маргіналізацыя тых ці іншых груп антыгуманная па сваёй сутнасці і што адрозненні не адмяняюць магчымасці суіснаваць ў атмасферы павагі і прыняцця. DOTYK выступае супраць ксенафобіі, шавінізму, расізму, сексізму, гама-, транс-, і біфобіі, мілітарызму, каланіялізму і іншых формаў сацыяльнага зняцэньвання.
Лена Куўрмаа
Лена Куўрмаа (Lenna Kuurmaa; нарадзілася 26 верасня 1985, Талін, Эстонія) — эстонская музыкантка, спявачка, удзельніца гурта Vanilla Ninja.
Біяграфія
Яшчэ ў дзяцінстве Лена марыла аб тым, каб стаць спявачкай. Першапачаткова яе бацькі ставіліся да гэтага крытычна. Але пакрысе Лена пачала з'яўляцца на сцэне. Яна брала ўдзел у мюзіклах «Кароль і я», «Гукі музыкі». Адным з найвялікшых поспехаў стаў удзел у паўфінале «Fizz Superstar 2002». Лена не выйграла, але менавіта там яе прыкмеціў рэжысёр Свен Лыхмус (Sven Lõhmus), уладальнік лэйбла TopTen.
Пасля заканчэння школы Лена з яе аднакласіцай Маар'яй Ківі і яшчэ дзвюма дзяўчынкамі — Пірэт Ярвіс і Катрын Сіскай стварылі гурт Vanilla Ninja. Першы дыск Vanilla Ninja быў выдадзены ў 2003 годзе. Гурт быў удзельнікам «Еўравізіі-2005», ён карыстаўся вялікай папулярнасцю ва Еўропе (асабліва ў Эстоніі, Германіі, Швейцарыі).
Пасля канфлікту з чарговым прадзюсарам Дэвідам Брэндасам, Лена разам з іншымі ўдзельніцамі пачала сама складаць лірыку і музыку для сваіх песняў. У дадзены момант гурт Vanilla Ninja складаецца з Лены Куурмаа, Пірэт Ярвіс і Катрын Сіскі. Лена з'яўляецца вядучай спявачкай, піша песні. Яна грае на гітары і скрыпцы.
У кастрычніку 2007 года Лена знялася ў эстонскім фільме «Kuhu põgenevad hinged» («Куды бягуць душы») пра жыццё падлеткаў. Таксама яна з'яўляецца актрысай эстонскага серыяла «Kodu keset Linna».
Лена валодае эстонскай, нямецкай і англійскай мовамі. Апроч удзелу ў Vanilla Ninja Лена пяе сола, а таксама выступае з іншымі гуртамі і артыстамі.
На Eesti laul 2010 года Лена ўдзельнічала з песняй «Rapunzel». У фінале конкурсу яна заняла другое месца.
Дыскаграфія
У 2009 г. быў выдадзены сінгл «Musta Pori Näkku». У 2010 г. Лена са сваім аднайменным гуртам запісала эстонскамоўны альбом Lenna, што адразу заняў першае месца ў музычных чартах Эстоніі.
Дзяржынск (Ніжагародская вобласць)
Дзяржынск (Дзержинск) — горад (з 1930) у Расіі, гарадская акруга ў складзе Ніжагародскай вобласці. Насельніцтва 247,5 тыс. чалавек (2008). Заснаваны ў 1929 годзе.
Дзяржынск з'яўляецца адным з цэнтраў хімічнай прамысловасці Расіі: прадпрыемствы горада вырабляюць мінеральныя ўгнаенні, гербіцыды, прадукты арганічнага сінтэзу. Ядро хімічнага комплексу Дзяржынска фармуюць дзесяць буйных акцыянерных таварыстваў: «Сібур-Нефцяхім», «Сінтэз», «Дзяржынскае Аргшкло», «Карунд», «Пластык», «Авіябор», ФКП «Завод імя Я. М. Свярдлова», «Акрылат», «Дзяржынскхіммаш» і «Дзяржынскі завод хімічнага абсталявання „ЗАРА“».
Харчовая прамысловасць прадстаўленая чатырма буйнымі прадпрыемствамі: ААТ «Дзяржынскі мясакамбінат „ДЭМКА“», ААТ «Дзяржынскхлеб», ААТ «Мукамольны завод», ТАА «Калінаў мост».
Тэкстыльная і швейная вытворчасці прадстаўлены ЗАТ «Русь», ААТ «Ліна».
У Дзяржынску размешчаны два буйных прадпрыемства па вытворчасці будматэрыялаў — ТАА «Кнауф Гіпс Дзяржынск» і ТАА «Сілікатбуд».