cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Беларусы ў Санкт-Пецярбургу
Гісторыя
Пасля паражэння паўстання 1830—1831 гадоў у Санкт-Пецярбург трапілі музейныя зборы, бібліятэкі і архівы роду Сапегаў. У 1842—1918 гадах у Пецярбургскай рымска-каталіцкай духоўнай акадэміі рыхтавалі святароў, у т.л. для касцёлаў і дыяцэзій Беларусі. У другой палове XIX стагоддзя ў горадзе вучыліся браты В. Каліноўскі і К. Каліноўскі, Ф. Багушэвіч, працавалі філолаг-фалькларыст Б. Эпімах-Шыпіла, гідрограф-геадэзіст А. І. Вількіцкі, гісторык Я. Я. Замыслоўскі, мастакі С. К. Заранка, К. Хруцкі, музыканты Т. Юзафовіч-Бароўская, М. І. Зарэмба, Ф. І. Стравінскі і інш., дзейнічалі беларускае асветнае таварыства «Крывіцкі вязок» (заснавальнік і кіраўнік В. Савіч-Заблоцкі), рэвалюцыйная група «Гоман» (выдавала нелегальны часопіс «Гомон»), беларуская фракцыя партыі «Народная воля», у т.л. І. Грынявіцкі, Пецярбургскі гурток моладзі польска-літоўска-беларускай і маларускай, у т.л. яе кіраўнік паэт А. Гурыновіч.
Правабярэжная лінія
Правабярэжная лінія (Правобере́жная ли́ния) - чацвёртая лінія Пецярбургскага метрапалітэна, таксама вядомая як Аранжавая лінія, злучае цэнтр з паўднёва-ўсходнімі раёнамі Санкт-Пецярбурга на правым беразе Нявы. Першая цалкам падземная лінія Пецярбургскага метрапалітэна. Нягледзячы на назву, цалкам «Правабярэжнай» ніколі не была, бо станцыя «Плошча Аляксандра Неўскага» першапачаткова знаходзілася на левым беразе Нявы. Па аналогіі з астатнімі лініямі можа называцца Занеўска-Адміралцейскай, а на планах развіцця метро — Занеўска-Лахцінскай.
Беларусы ў Санкт-Пецярбургу
Гісторыя
Паводле перапісу 1897 года, у Санкт-Пецярбургу і прыгарадах жыло 3230 чал., якія лічылі роднай беларускую мову, а па падліках беларускага даследчыка Р. М. Семашкевіча, у канцы XIX стагоддзя тут жыло каля 7 тыс. беларусаў.
Правабярэжная лінія
Да 7 сакавіка 2009 года ў склад Правабярэжнай лініі ўваходзіў ўчастак 5-й лініі ад станцыі «Садовая» да станцыі «Каменданцкі праспект» (так званы «Прыморскі радыус»).
Беларусы ў Санкт-Пецярбургу
Найноўшы час
У пачатку XX стагоддзя туг часова жылі літаратары Ц. Гартны (З. Жылуновіч), А. Гурло, Я. Купала, Цётка (А. Пашкевіч), вучоныя Я. Ф. Карскі, П. В. Шэйн і інш., дзейнічалі грамадская арганізацыя «Круг беларускай народнай прасветы і культуры» (1902—1904), нелегальнае беларускае выдавецкае таварыства «Грамада» (1906—1907), першае легальнае беларускае выдавецтва «Загляне сонца і ў наша аконца» (1906—1914), прыватнае беларускае выдавецтва Грыневіча (1910—1913), Беларускі навукова-літаратурны гурток студэнтаў Санкт-Пецярбургскага ўніверсітэта (1912—1914), ладзіліся беларускія канцэрты і тэатральныя спектаклі (гастролі трупы І. Буйніцкага ў 1911 годзе, пастаноўка п’есы Янкі Купалы «Паўлінка» 9 (22 лютага) 1913).
У Першую сусветную вайну ў Санкт-Пецярбургу і яго наваколлі асела частка бежанцаў з Беларусі, якім дапамагала дабрачыннае Беларускае таварыства ў Петраградзе па аказанні дапамогі пацярпелым ад вайны (1916—1918). У 1917—1920 гг. тут вялі актыўную рэвалюцыйную, грамадска-палітычную і культурную дзейнасць арганізацыі Беларускай сацыялістычнай грамады, Беларускай сацыял-дэмакратычнай рабочай партыі, Беларускія секцыі РКП(б), Беларускі абласны камітэт пры Усерасійскім савеце сялянскіх дэпутатаў (старшыня Я. С. Канчар), Беларускі нацыянальны камісарыят (камісар А. Р. Чарвякоў), клуб «Беларуская хатка», Беларускае вольна-эканамічнае таварыства, Таварыства ахвотнікаў беларускага народнага штукарства; друкаваліся часопісы «Белорусская криница», «Чырвоны шлях», газета «Дзянніца» (1916—1917), сфарміраваны Першы беларускі камуністычны атрад.
У 1923—1925 гадах існавала Асацыяцыя беларускіх студэнтаў ВНУ у Петраградзе, а потым яе пераемнік — Беларускае студэнцкае зямляцтва ў Ленінградзе (1925—1937). У горадзе жылі і працавалі музыказнавец І. І. Салярцінскі, пісьменнік Л. І. Ракоўскі, вучоныя Б. Р. Галёркін,, У. Ф. Міткевіч, П. Ф. Папковіч, Л. У. Шчэрба, служылі контр-адміралы В. П. Дрозд, М. Б. Паўловіч, генерал-лейтэнант Ф. Н. Шульгоўскі і інш. выхадцы з Беларусі.
Сучаснасць
Да канца 1980-х г. у Санкт-Пецярбургу і Ленінградскай вобласці склаўся адзін з найбуйнейшых і кампактных беларускіх асяродкаў у Расіі (больш за 127 тыс. чал.). У выніку карэнных грамадска-палітычных зрухаў у СССР у горадзе адрадзілася нацыянальна-культурная дзейнасць мясцовых беларусаў, згорнутая пад ціскам савецкіх улад у 1930-я гг.
У 1989 заснавана Беларускае грамадска-культурнае таварыства, якое мае філіял Таварыства беларускай мовы імя Ф. Скарыны (старшыня А. Мыльнікаў) і рэгіянальную суполку Міжнароднай асацыяцыі беларусістаў (старшыня В. П. Грыцкевіч), удзельнічае ў навук. канферэнцыях «Санкт-Пецярбург і беларуская культура» (у 1993—2001 адбылося 9 канферэнцый), з’ездах і сходах беларусаў замежжа, вядзецца беларускай выдавецкая дзейнасць. Мастакі Ю. Казак, В. Сівуха і інш. ўваходзяць у творчае аб’яднанне краін Балтыі «Маю гонар». Беларуска-расійскія культурныя сувязі даследуюць Грыцкевіч, М. В. Нікалаеў і інш., ваенныя сувязі — І. Я. Краўцоў. 3 Санкт-Пецярбургам звязана навуковая дзейнасць ураджэнца Беларусі, лаўрэата Нобелеўскай прэміі 2000 па фізіцы Ж. А. Алфёрава.
Мінскводаканал
Мінскводаканал — водная кампанія, якая забяспечвае водазабеспячэнне і водаадвядзенне ў Мінску. Мінскводаканал вырабляе пітную ваду, прымае і чысціць сцёкавыя вады, выкарыстоўваючы інфраструктуру, якая складаецца з помпавых станцый, ачышчальных збудаванняў і інжынерных сістэм для падачы і размеркавання вады.
IC 1621
IC 1621 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральна галактыка) у сузор’і Фенікс.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Мінскводаканал
Гісторыя
Гісторыя цэнтралізаванага водазабеспячэння ў Мінску пачынаецца з 1871 года, калі гарадская ўправа прыняла рашэнне аб будаўніцтве вадаправода. 11 снежня 1873 года адбыўся пробны пуск вадаправода агульнай працягласцю 1500 метраў і магутнасцю 500 кубаметраў вады ў суткі.
У апошнія гады адбыўся шэраг маштабных аварый і аварыйных сітуацый на трубаправодах Мінскводаканала, якія выклікалі сур’ёзныя праблемы з водазабеспячэннем, у тым ліку ў чэрвені 2020 года ў Маскоўскім і Фрунзенскім раёнах, у красавіку 2021 года — у Ленінскім, Заводскім і Кастрычніцкім раёнах.
Кіржач (рака)
Кіржач (Киржа́ч; у вярхоўі, да зліцця з Малым Кіржачом, — Вялікі Кіржач) — рака ва Уладзімірскай і Маскоўскай абласцях Расіі, левы прыток Клязьмы. У межах Падмаскоўя працякае на апошніх сямі кіламетрах па мяжы дзвюх абласцей. Даўжыня — 133 км, плошча вадазборнага басейна — 1770 км², найбольшая глыбіня — 4 м, найбольшая шырыня — 70 м.
Курачкі
Ку́рачкі (, Курочки) — вёска ў Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Літвенскага сельсавета.
Гарадзішчы (Петушынскі раён)
Гарадзішчы (Городи́щи) — пасёлак гарадскога тыпу ў Петушынскім раёне Уладзімірскай вобласці Расіі. Утварае аднайменнае муніцыпальнае ўтварэнне пасёлак Гарадзішчы са статусам гарадскога паселішча як адзіны населены пункт у яго складзе. Размешчаны пры ўпадзенні ракі Кіржач у раку Клязьму, за 89 км ад абласнога цэнтра Уладзіміра. Чыгуначная станцыя Усад Маскоўскай чыгункі на сучасным ходзе Транссіба за 12 км на паўночны ўсход ад станцыі Арэхава-Зуева (рэгулярныя электрацягнікі да Масквы, Петушкоў і Уладзіміра), за 6 км на поўдзень ад федэральнай аўтадарогі М-7 «Волга». Ходзіць аўтобус да гарадоў Пакроў і Арэхава-Зуева.
Дзё-Сеўр
Дзё-Сеўр (франц. Deux-Sevres, літаральна — «два Сеўра») — дэпартамент на захадзе Францыі, адзін з дэпартаментаў рэгіёна Пуату — Шарант. Парадкавы нумар 79. Адміністрацыйны цэнтр — Ньёр. Насельніцтва 344,4 тыс. чалавек (64-е месца сярод дэпартаментаў, дадзеныя 1999 г.).
Плошча тэрыторыі 5999 км². Праз дэпартамент працякаюць рэкі Сеўр-Нантэз і Сеўр-Ньёртэз, ад якіх і паходзіць назва.
Дэпартамент уключае 3 акругі, 33 кантона і 307 камун.
Дзё-Сеўр — адзін з першых 83 дэпартаментаў, утвораных падчас Вялікай французскай рэвалюцыі ў сакавіку 1790 г. Паўстаў на тэрыторыі былой правінцыі Пуату.
Тэапантэкуанітлан
Тэапантэкуанітлан, Teopantecuanitla'n, ад teopan = «святое месца», tecuani = «ягуар», і tlan = суфікс тапонімаў, гэта значыць літар. «святое месца ягуараў» — археалагічны помнік ранняга і сярэдняга фармацыйнага перыяду на тэрыторыі мексіканскага штата Герэра. Знаходзіцца ў западзіне ракі Бальсас-Атаяк. Тэапантэкуанітлан ставіцца да групы альмекскіх селішчаў за межамі гістарычнага ядра альмекскай культуры, на паўднёвым узбярэжжы Мексіканскага заліва.
Тэапантэкуанітлан быў населены ў перыяд каля 1400—500 да н. э. Перыяд існавання горада археолагі звычайна падпадзяляюць на 4 стадыі. Развіццё і насельніцтва горада дасягнула піка на 2-й фазе, 1000—800 гг. да н. э.. Нягледзячы на альмекскі ўплыў, мясцовая культура мела аўтахтоннае паходжанне.
Літаратура
17.90167°N, -99.11056°W
Кэнты (гміна)
Кэ́нты (Kęty) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Асвянцімскага павета Малапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Кэнтах. Плошча гміны складае 75,79 км². Станам на 2012 год у гміне Кэнты пражывалі 33 845 чалавек, шчыльнасць — 446,2 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 6 салецтваў.
Сома (дэпартамент)
Сома (Somme) — дэпартамент на поўначы Францыі, адзін з дэпартаментаў рэгіёна Пікардыя. Парадкавы нумар 80. Адміністрацыйны цэнтр — Ам’ен. Насельніцтва 555,55 тыс. чалавек (40-е месца сярод дэпартаментаў, дадзеныя 1999 г.).
Плошча тэрыторыі 6170 км². Праз дэпартамент працякае рака Сома.
Перакопава
Перако́пава (, Перекопово) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ходцаўскага сельсавета.
Сома (дэпартамент)
Дэпартамент уключае 4 акругі, 46 кантонаў і 783 камуны.
Вацлаў Аляксандравіч Бубноўскі
Біяграфія
Нарадзіўся 15 жніўня 1865 года ў маёнтку Дубянец. Ён быў малодшым з чатырох дзяцей Аляксандра і Францішкі з Корсакаў. Цётка па бацьку, Ганна Ксавер’еўна, была жонкай беларускага мастака Івана Хруцкага. У 1878 годзе бацька валодаў землямі Глаты і Дубянец.
Старэйшым брат Вацлава, Ксаверый (нар. 1860), у пачатку 1880-х навучаўся ў Пятроўскай земляробчай і лясной акадэміі ў Маскве. 12 снежня 1884 годзе быў арыштаваны ў маёнтку Прасіменцы ля Полацка (цяпер у межах горада) з прычыны наяўнасці яго імя ў паперах вядомага народавольца Германа Лапаціна. Следства цягнулася да сярэдзіны 1886 года, але даказаць віну Ксаверыя следчыя не здолелі. У 1906 годзе Ксаверый валодаў фальваркам Навагуршчына Арцейкавіцкай воласці. Ва ўладанні ж бацькі заставаліся маёнткі Дубянец 1-ы і Дубянец 2-і, фальваркі Забалотнікі і Ракава, засценак Вайтоўка Вазнясенскай воласці.
У 1898 г., пабраўшыся шлюбам з Соф’яй Галецкай, Бубноўскі перабіраецца да Варшавы. Выстаўляе свае творы ў (скульптуры «Жывапіс», «Аза», «Галава Мадонны», «Хрыстос»), вырабляе для фірмы  шэраг медальёнаў выдатных суайчыннікаў. Шчыльна працуе з вядомым варшаўскім скульптарам, супольная скульптурная група для фасада будынка Таварыства спрыяння прыгожым мастацтвам у Варшаве адзначана першай прэміяй. Пасля нядоўгага побыту ў Варшаве ў 1900 г. скульптар перабіраецца ў вёску Служава, што знаходзіцца на поўначы Польшчы ў Куяўскім ваяводстве. Запрасіў Вацлава ў Служава ўладальнік вёскі Лявон Вадзінскі, з якім той пазнаёміўся ў Парыжы. Вадзінскі задумаў рэстаўрацыю старога, збудаванага ў 1560 годзе, познегатычнага касцёла Яна Хрысціцеля. Нутраное аздабленне ён даручыў Бубноўскаму. Скульптарам быў выкананы алтар, дзе размешчаныя дзве скульптуры «Багародзіца з дзіцём» і «П’ета». Створаны амбон з выявамі евангелістаў, хрысцільня з барэльефам «Выгнанне з Раю», аздобленыя калятарская ложа і арганныя хоры. Праца скончаная ў 1903 годзе. Падчас працы над аздабленнем касцёла скульптар не парываў кантактаў з Таварыствам спрыяння прыгожым мастацтвам і ў 1900, 1902, 1903, 1906 браў удзел у арганізаваных ім выстаўках.
Вадзінскі быў надта задаволены выглядам інтэр’еру храма і, жадаючы працягнуць супрацоўніцтва са скульптарам, заклаў на ўласныя сродкі невялікую фабрыку керамічных вырабаў, што пачала працаваць паводле праектаў Вацлава Бубноўскага. Яна выпускала розныя дэкаратыўныя збаны, кубкі, вазы, попельніцы, фігуркі, якія карысталіся вялікім попытам у турыстаў, што наведвалі недалёкае ад Служава курортнае мястэчка Цехацінак.
У 1905 годзе Бубноўскі, назапасіўшы грошай, набыў у Вадзінскага ў Александрове старую карчму з садам, дзе заклаў сваю скульптурна-керамічную майстэрню. У гэтай майстэрні ў 1905 годзе ён стварыў на замову пяць скульптур, якія сёння ўпрыгожваюць фасад.
Тут жа былі створаныя з тэракоты стацыі крыжовай дарогі для касцёлаў у Нешаве і Рацёнжку. Да таго ж часу належыць рэльефнае пано вырабленае для алтара касцёла Перамянення Гасподняга ў Александрове. Маленькае мястэчка цалкам задаваляла скульптара і ён асеў тут на стала. Перарвала задумы скульптара смерць у 1914 годзе жонкі і Першая сусветная вайна. Бубноўскага апанавала дэпрэсія.
Праз некалькі гадоў другі раз пабраўся шлюбам, абранніцай ягонай стала мясцовая выхавацелька Алена Дурайская. У іх нарадзілася дачка Марыя (у замустве Фішэр). Пасля здабыцця Польшчай незалежнасці Бубноўскі абмяжоўвае кантакты з творчым асяродкам Варшавы, не прыймаючы новых павеваў. З твораў гэтай пары можна адзначыць створаны ў 1919 г. бюст жонкі. Ад 1922 года скульптар працаваў настаўнікам малявання ў Александроўскай гімназіі. У складзе Улацлаўскай рамеснай палаты прыймаў удзел у Прамыслова-рамеснай выстаўцы, што праходзіла ў Гдыні з 26 чэрвеня па 1 верасня 1935 года. Праца керамічнай майстэрні Бубноўскага на выстаўцы была адзначаная срэбным медалём.
З пачатка Другой сусветнай вайны ў верасні 1939 года сродкаў для існавання стала не ставаць і Бубноўскі пачынае паступова прадаваць сваю калекцыю. У снежні 1944 года на запаленне лёгкіх захварэла жонка і праз некалькі дзён памерла. Неўзабаве цяжка захварэў сам Бубноўскі. Памёр 26 траўня 1945 года. Пахаваны побач з жонкай на могілках у Александрове.
Узнагароды
У 1998 годзе за значны культурны ўносак Вацлаў Бубноўскі ганараваны званнем ганаровага грамадзяніна Александрова.
Творчасць
Працаваў у жанры партрэта. Яго скульптура «Хлопчык, які іграе на пішчалі» (1890—1891) адзначана залатым медалём. Ствараў пластыку дробных формаў: статуэткі, дэкаратыўныя кампазіцыі і вазы ў стылі мадэрн («Купальшчыца», «Прыгажуня і купідон»), дзе выкарыстоўваў уласны спосаб пацініравання керамічных вырабаў. Многія яго творы навеяны сімвалічнымі, фантастычнымі і казачнымі матывамі, вызначаюцца манернымі, вычварнымі формамі, асіметрыяй, экспрэсіўнасцю рытмаў, мудрагелістасцю арнаменту.
Паўднёвы (Брэст)
Гісторыя
У XIX стагоддзі на месцы пасёлка быў маёнтак у Камянец-Жыравецкай воласці Брэсцкага павета. У пачатку XX стагоддзя зямлю маёнтка выкупіла ваеннае ведамства Расійскай імперыі для будаўніцтва летніх казармаў. У часы Польскай Рэспублікі на месцы казармаў у 1936—1938 гадах пабудаваны ваенны гарадок. З 1939 года ў складзе БССР. Спачатку ў Пугачоўскім, у 1954—1958 гадах у Гершонскім сельсаветах Брэсцкага раёна. У 1958 годзе ўвайшла ў склад Брэста. З 1978 года ў Маскоўскім раёне горада.
Тайлер (Тэхас)
Тайлер (Tyler) — горад у ЗША, размешчаны ў паўночна-ўсходняй частцы штата Тэхас, адміністрацыйны цэнтр акругі Сміт. Горад названы ў гонар прэзідэнта Джона Тайлера. Паводле дадзеных Бюро перапісу насельніцтва ЗША, у 2010 годзе ў горадзе пражывала 96900 жыхароў.
Мікалай Мікалаевіч Іаскевіч
Мікалай Мікалаевіч Іаскевіч (нар., в. Падвялікае, Дзятлаўскі раён, Гродзенская вобласць) — беларускі ўрач-хірург. Доктар медыцынскіх навук (2005), прафесар (2008). Член Беларускай асацыяцыі хірургаў, Расійскага таварыства ангіёлагаў і сасудзістых хірургаў.
Біяграфія
Скончыў Гродзенскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (спецыяльнасць «Лячэбная справа», 1981; аспірантура, 1989). Працаваў у Міністэрстве аховы здароўя Рэспублікі Ангола (2010—2016, Цэнтральны шпіталь г. Лубанга, правінцыя Уіла), Гродзенскім дзяржаўным медыцынскім універсітэце (1983—2010 і з 2016, лячэбны факультэт, 1-я кафедра хірургічных хвароб, прафесар). Навуковыя інтарэсы: хірургічная гастраэнтэралогія; рэканструкцыйная хірургія аклюзійна-стэнатычных пашкоджанняў брушной аорты, перыферычных і брахіяцэфальных артэрый, рэцыдыўнага спантаннага пнеўматоракса; колапракталогія; патагенетычныя асновы реперфузійна-аксігенацыйнага сіндрому; укараненне нанатэхналогій у хірургію; ваенна-палявая і трапічная хірургія.
Узнагароды
Ганаровая грамата Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь і Рэспубліканскага камітэта Беларускага прафсаюза работнікаў аховы здароўя і інш.
Аляксандр Орса
Аляксандр Язэпавіч Орса (, в. Нягневічы, Навагрудскі павет, Мінская губерня (цяпер Гродзенскай вобласці) —, ) — беларускі грамадска-палітычны і культурны дзеяч, педагог.
Біяграфія
Скончыў гарадское вучылішча (1913) і настаўніцкія курсы (1915) у Навагрудку, сярэднюю школу пры Украінскім педагагічным інстытуце (1923) і прыродазнаўчы факультэт Карлава ўніверсітэта ў Празе.
У Першую сусветную вайну на Заходнім фронце, радавы 1-й кавалерыйскай дывізіі.
Пасля вяртання ў Заходнюю Беларусь выкладаў прыродазнаўства ў Навагрудскай беларускай гімназіі (1929—1934), працаваў у польскай пачатковай школе (1934—1939), сярэдняй школе (1939), педагагічным вучылішчы (1940—1941). У 1941 годзе, падчас Другой сусветнай вайны, быў выбраны настаўнікамі на пасаду акруговага школьнага інспектара Навагрудскай акругі. Прымаў удзел у Другім Усебеларускім кангрэсе. У 1944 г. выехаў у Германію, быў дырэктарам Беларускай гімназіі імя Янкі Купала ў Рэгенсбургу (Міхельсдорф).
З 1949 г. у Нью-Ёрку (ЗША). Адзін з заснавальнікаў і сяброў Беларуска-амерыканскага задзіночання, стваральнік у Нью-Ёрку першай парафіі Беларускай аўтакефальнай праваслаўнай царквы, ініцыятар стварэння і заснавальнік Беларускага інстытута навукі і мастацва ў Нью-Ёрку, арганізатар першых беларускіх школ у Нью-Ёрку. Уваходзіў ва ўрад БНР у эміграцыі (міністр асветы). Рэдагаваў падручнікі для сярэдніх эмігранцкіх беларускіх школ.
Пахаваны на Беларусіх могілках у Іст-Брансуіку, штат Нью-Джэрсі.
Сям’я
У сям’і педагогаў Аляксандра і Наталлі Орсаў нарадзіліся дочкі Галіна і Ала. З лета 1944 года разам з бацькамі яны апынуліся на эміграцыі.
Галіна Орса (1930 — 1984) — беларуская грамадска-культурная дзяячка, педагог.
Ала Орса-Рамана (нар. 1936, Навагрудак) — грамадскі і культурны дзеяч беларускай дыяспары ў ЗША, амерыканскі вучоны-хімік. Доктар хімічных навук (1967).
По морям
«По морям» (па морах) — другі студыйны альбом панк-гурта «Всё_Crazy», які выйшаў у 2016 годзе.
IC 1622
IC 1622 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) у сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сухі
Сухі — прозвішча.
Анарэ Дам’е
Анарэ Віктарэн Дам’е (фр. Honoré Victorin Daumier;  — ) — французскі мастак-графік, жывапісец і скульптар, найбуйнейшы майстар палітычнай карыкатуры XIX стагоддзя.
Біяграфія
Анарэ Дам’е нарадзіўся ў Марселі ў 1808 годзе ў сям’і шкляншчыка. З дзяцінства захапляўся маляваннем, асвоіў майстэрства літографа. Спачатку зарабляў на жыццё стварэннем літаграфій-ілюстрацый для музычных і рэкламных выданняў. У 1832 годзе за карыкатуру на караля («Гарганцюа», 1831) Дам’е быў на паўгода зняволены ў турму. З 1848 па 1871 год стварыў не менш за чатыры тысячы літаграфій і яшчэ столькі ж ілюстрацый алоўкам.
Набыў у 1840-х гадах гучную вядомасць карыкатурамі на палітычныя абставіны, грамадскае і прыватнае жыццё выдатных людзей тагачаснай Францыі. У эпоху Луі-Філіпа пачаў працаваць у сатырычным часопісе Caricature Шарля Філіпона. Сатырычныя малюнкі Дам’е пачалі з’яўляцца ў часопісе «Charivari». Гэта былі сцэны з «Прыгод Рабера Макера» (з подпісамі Філіпана).
За гэтай серыяй ішлі іншыя, пад загалоўкамі: «Les Actualites», «Les Divorceuses», «Les Femmes socialistes», «Les Philantropes du jour», «Les Grecs», «Les Gens de justice», «Les Pastorales», « Locataires el proprietaires», «Les beaux jours de la vie» і г. д. Рэвалюцыя 1848 г. даставіла змест двум цікавым яго альбомам: «Idylles parlementaires» і «Les Representants representes». У 1871 годзе Дам’е запісаўся ў члены Парыжскай камуны.
Ён працягваў пісаць карціны да самай смерці, нават калі зусім аслеп.
Творчасць
Аўтар вострагратэскавых карыкатур на кіруючыя вярхі грамадства, у т.л. на караля Луі Філіпа. Асновай для серыі літаграфічных партрэтаў-шаржаў «Славутасці залатой сярэдзіны» (1832—33) сталі скульптурныя эскізы-бюсты палітычных дзеячаў (1830—32, захавалася 36 бюстаў). У літаграфіях 1834 Анарэ Дам’е выкрываў бяздарнасць і своекарыслівасць улад («Заканадаўчае чэрава», «Усе мы сумленныя людзі, абдымемся»), ствараў вобразы рабочых («Сучасны Галілей», «Вуліца Транснанен 15 красавіка 1834 года» і інш.).
Пасля забароны ў 1835 палітычнай карыкатуры звярнуўся да бытавой сатыры: серыя «Карыкацюрана» (1836— 38), «Лётныя ў жыцці» (1843—46), «Добрыя буржуа» (1846—49). У перыяд і пасля рэвалюцыі 1848—49 стварыў (спачатку ў статуэтцы, потым у шэрагу літаграфій) абагульнены вобраз палітычнага прайдзісвета Ратапуаля.
У жывапісе Анарэ Дам’е па-наватарску пераасэнсоўваліся традыцыі рамантызму, трагічная велічнасць спалучалася з гратэскам, драма з сатырай, вострая характарнасць вобразаў са свабодай пісьма, смелай абагульненасцю формаў, выразнасцю пластыкі і светлавымі эфектамі. У яго карцінах адлюстраваліся пафас рэвалюцыйнай барацьбы («Паўстанне», каля 1848), прыгажосць простага чалавека («Прачка», каля 1859—60); улюбёнымі матывамі жывапісу былі цырк, тэатр, вандроўныя камедыянты: «Меладрама» (каля 1856—60), «Крыспэн і Скапэн» (каля 1860), серыя карцін «Дон Кіхот» (каля 1868) і інш.
Яго гратэскныя, знарочыста грубіянска выкананыя выявы выклікалі захапленне Манэ і Дэга; існуе меркаванне, што Дам’е быў першым імпрэсіяністам.
Мак-Кіні
Мак-Кіні (McKinney) — горад у ЗША, цэнтр акругі Колін, штат Тэхас. Паводле ацэнкі Бюро перапісу насельніцтва ЗША, насельніцтва горада на пачатак 2010 года складала 127 671 чал. Мак-Кіні з’яўляецца адным з самых хуткарослых амерыканскіх гарадоў (2-е месца ў 2007, 3-е ў 2008 годзе).
Гусеўскі
Гусеўскі (Гу́севский) — пасёлак гарадскога тыпу ва Уладзімірскай вобласці Расіі, уваходзіць у склад гарадской акругі Горад Гусь-Хрустальны. Пасёлак размешчаны за 8 км на паўночны захад ад Гусь-Хрустальнага, за 76 км ад Уладзіміра, за 4 км ад найбліжэйшай чыгуначнай станцыі Гусь-Хрустальны на лініі Уладзімір — Тумская. Вядомы з 1900 года пасля ўтварэння Гусеўскага торфапрадпрыемства. Статус пасёлка гарадскога тыпу — з 1949 года.
Theraphosa blondi
Theraphosa blondi — самы вялікі павук ў свеце. Здольны паляваць на рапух, жаб, яшчарак, мышэй і нават невялікіх змей.
Самы буйны прадстаўнік гэтага віду быў знойдзены ў Венесуэле ў 1965 годзе: размах яго лап дасягаў 28 сантыметраў (Кніга рэкордаў Гінеса).
Польская акадэмія навук
Польская акадэмія навук (Polska Akademia Nauk, ПАН) — дзяржаўная акадэмія навук Польшчы, што з’яўляецца з аднаго боку, на ўзор Французскай акадэміі навук, установай, якія спалучае польскіх вучоных, а з іншага — сеткай кіраваных з цэнтра дзяржаўных навуковых інстытутаў, галоўным задачай якіх з’яўляецца правядзенне навуковых даследаванняў на высокім узроўні.
Гісторыя
Заснаваць ПАН было вырашана на I кангрэсе польскай навукі (29.06-2.07.1951). Гэта рашэнне было звязана з ліквідацыяй Польскай акадэміі ведаў (Polska Akademia Umiejętności) і Варшаўскага навуковага таварыства (Towarzystwo Naukowe Warszawskie). Была ўтворана паводле статуту пра Польскую акадэмію навук ад 30 кастрычніка 1951 р., і яе палітычнай задачай быў кантроль вучонага асяроддзя. Спачатку была толькі аб’яднаннем вучоных, аднак, у 1960 р. была ператворана ў цэнтральную ўрадавую арганізацыю, якi загадвае навукай у Польшчы і кіруе сеткай інстытутаў. У 1990 годзе ПАН страціла статус урадавай арганізацыі. Функцыі кантролю навукі на ўрадавым узроўні прыняў на сябе Камітэт навуковых даследаванняў.
ПАН як сетка інстытутаў
ПАН таксама сеткай некалькіх дзесяткаў НДІ. Фармальна падпарадкоўваюцца кіраўнікам тэматычных аддзяленняў ПАН і фінансуюцца непасрэдна Камітэтам навуковых даследаванняў. Гэтыя НДІ ствараюць каля 2000 месцаў для навукоўцаў, а выдаткі на іх утрыманне складаюць каля 1/3 выдаткаў дзяржаўнага бюджэту Польшчы на навуковыя даследаванні (0,5 % ВВП). У іх не вучацца студэнты, але затое існуе аспірантура, закончыўшы якую аспірант мае права атрымаць ступень доктара навук і прайсці працэдуру габілітацыі.
Супрацоўніцтва з замежнымі
ПАН мае філіялы ў Бруселе, Маскве, Парыжы, Рыме і Вене, а таксама Цэнтр навуковых даследаванняў ў Берліне.
Юэн Брэмнер
Юэн Брэмнер (Ewen Bremner; нар., , Шатландыя) — шатландскі акцёр, найбольш вядомы па ролях у фільмах «На іголцы» (1996) і «Кіслотны дом» (1998).
Біяграфія
Юэн Брэмнер нарадзіўся ў Эдынбургу ў сям’і настаўнікаў. Скончыў сярэднюю школу Портабела. Першапачаткова Юэн хацеў быць блазнам у цырку, але дзякуючы тэлевізійнаму дырэктару Рычарду Бруксу яму была дадзена магчымасць трапіць у шоу-бізнес. Адной з першых прыкметных роляў была роля школьніка з Глазга ў фільме рэжысёра Чарльза Гормлі «Нябесны пераслед» (1986). Пазней ён атрымаў адну з галоўных роляў у поўнаметражнай адаптацыі апавядання Уільяма Макілвені «Сон», знятай на студыі BBC Scotland.
Чырвоны карал
Чырвоны карал, высакародны карал (Corallium rubrum) — від кішачнаполасцевах жывёл атрада гарганарыяў, або рагавых каралаў, падкласа васьміпрамянёвых каралавых паліпаў.
Жыве на глыбіні 10—300 м у Міжземным моры, Атлантычным акіяне каля Канарскіх астравоў і інш.
Утварае дрэвападобныя калоніі, да 40 см вышынёй, якія прырастаюць да скалістага грунту. Звонку ўкрыты мяккай карой розных адценняў чырвонага колеру — ад слаба-ружовага да цёмна-чырвонага, амаль чорнага. Восевы шкілет утвараецца ў выніку зліцця вапняковых спікул. На фоне галін калоціі вылучаюцца снежна-белыя паліпы, вяночак: з 8 перыстых шчупальцаў, пры дапамозе якіх жывёла корміцца рачкамі і іх лічынкамі. Пераважна раздзельнаполыя, бываюць гермафрадыты.
Аб'ект промыслу, са шкілета вырабляюць упрыгожанні.
Клай (гміна)
Клай (Kłaj) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Вяліцкага павета Малапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Клаі. Плошча гміны складае 83,1 км². Станам на 2007 год у гміне Клай пражывалі 10000 чалавек, шчыльнасць — 117,2 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 9 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 9 населеных пунктаў.
Дэнтан
Дэнтан (Denton) — універсітэцкі горад у ЗША, размешчаны ў штаце Тэхас. Адміністрацыйны цэнтр акругі Дэнтан. Насельніцтва 113 383 чалавек (2010). Заснаваны ў 1857 годзе.
Aleocharinae
Aleocharinae — найбуйнейшае падсямейства жукоў-стафілінід.
Апісанне
У жукоў заднія тазікі папярочныя, якія не выступаюць або слаба выступаюць назад. Дыхальцы пярэднегрудзей адкрытыя. Вусікі свабодна прымацоўваюцца да ўнутранага краю вока.
Дольф Лундгрэн
Дольф Лундгрэн (нар. 3 лістапада 1957) — амерыканскі, рэжысёр, спартсмен-каратыст, фізік і хімік.
Біяграфія
Нарадзіўся 3 лістапада 1957 года ў Стакгольме (Швецыя). Скончыў хімічны факультэт Стакгольмскага ўніверсітэта. Прафесійна займаецца каратэ і размаўляе на 5 мовах. Знайшоў сваё прызначэнне ў амплуа непераможнага супергероя з экшн-фільмаў. У апошнія гады Дольф здымаецца ў малабюджэтных фільмах. У 2004 годзе Лундгрэн упершыню паспрабаваў сябе ў ролі рэжысёра, зняўшы баявік «Абаронца».
У снежні 2016 года наведваў Беларусь.
IC 1623-1
IC 1623-1 — галактыка тыпу I (нерегулярна галактыка) у сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Рочавічы
Ро́чавічы (, Рочевичи) — аграгарадок у Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Літвенскага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 51 км у напрамку на поўнач ад горада Стоўбцы, за 77 км ад Мінска, за 32 км ад чыгуначнай станцыі Койданава.
Аточка (прыпыначны пункт)
Ато́чка (, Оточка)  — прыпыначны пункт Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Старадарожскім раёне Мінскай вобласці. Размешчаны за 0,9 км на паўночны ўсход ад вёскі Аточка; на лініі Асіповічы I — Русіно, паміж станцыяй Вярхуціна і станцыяй Урэчча.
Феадор Камнін Дука
Феадор Камнін Дука (Θεόδωρος Κομνηνός Δούκας,) (пам. ) — кіраўнік Эпірскага царства з 1215 па 1230 гады, а таксама Фесалонікаў з 1224 па 1230 гады.
Здабыццё ўлады
Пасля захопу Канстанцінопаля крыжакамі ў 1204 годзе, Дука апынуўся ў свіце Феадора I Ласкарыса, які стаў кіраўніком Нікейскай імперыі. Тым часам, у феме Нікопаліс (размешчанай у Эпіры) уладу захапіў Міхаіл I Камнін Дука, які быў незаконнанароджаным сынам Іаана Дукі. Ён папрасіў Ласкарыса дазволіць яго брату адправіцца да яго. Імператар адпусціў Феадора, якому прыйшлося паклясціся ў вернасці ўсяму сямейству Ласкарысаў.
Пасля забойства Міхаіла ў 1215 годзе, Феадор стаў новым царом. Ён заключыў саюз з каралеўствам Сербія і албанскімі кланамі, і пачаў баявыя дзеянні супраць Другога Балгарскага царства Вяліка-Тырнава і Лацінскай імперыі. Такім чынам, да 1216 годзе яму ўдалося захапіць большую частку Македоніі (уключаючы горад Охрыд) і Фесалію. У 1217 годзе ён палануў кіраўніка Раманіі Пятра II Куртэнэ, які накіроўваўся ва ўласныя ўладанні праз Эпір. У 1220 годзе была захоплена Верыя, а ў 1221 — Серэ і Драма. У 1224 годзе было заваявана каралеўства Фесалонікі.
Барацьба з балгарамі
Уладанні Феадора былі падзелены паміж некалькімі кіраўнікамі:
Вызваленне. Апошнія гады
У 1237 годзе былога кіраўніка выпусцілі з балгарскага палону пасля таго, як ён выдаў сваю дачку Ірыну за Івана Асеня. Феадор змог выгнаць уласнага брата Мануіла з Фесалонікаў і паставіў туды свайго сына Іаана, пасля чаго адправіўся ў Эдэсу. Там ён паспрабаваў аб'яднаць сямейства Камнінаў Дукаў супраць Іаана III Ватаца, які планаваў уварванне ў Фесалонікі.
Пасля гібелі Асеня ў 1241 годзе Іаан III падманам захапіў Феадора. Яго адправілі да ўласнага сына, каб той пагадзіўся прыняць тытул дэспата і стаць васалам Нікеі. У 1246 годзе Ватац адняў Фесалонікі ў малодшага сына Дукі — Дзмітрыя. Феадор памёр у 1253 годзе, знаходзячыся ў выгнанні на землях Нікейскай імперыі.
Сям'я
Феадор быў жанаты на Марыі Петраліфе, сястра севастакратара Іаана Петраліфа, і ад гэтага шлюбу меў чатырох дзяцей:
Іаан Дука (севастакратар)
Біяграфія
Іаан быў сынам Канстанціна Ангела і Феадоры Камніны. Упершыню ён згадваецца ў дакуменце 1166 года. Праз дзесяць гадоў у бітве пры Мірыякефале ён камандаваў ваенным атрадам, і пасля бітвы ўдзельнічаў у сутычцы з сельджукамі, якую прайграў. У 1185 годзе ён падтрымаў свайго пляменніка Ісака II Ангела, які зрынуў імператара Андроніка Камніна. Новы цар аддзячыў дзядзьку, дараваўшы яму тытул севастакратара. У 1186 годзе Дука ўзначаліў экспедыцыю супраць Пятра і Івана Асеняў, якія спрабавалі ўзнавіць Балгарскае царства. Нягледзячы на паспяховую абарону, Ісак адхіліў свайго сваяка. У адказ Іаан падтрымаў брата басілеўса Аляксея, які ў 1195 годзе зрынуў свайго брата.
Сям’я
Ад першага шлюбу (імя жонкі невядома) з’явілася двое сыноў:
Другой жонкай Іаана стала яго далёкая сваячка Зоя Дукіня (унучка Ісака Камніна, сына імператара Іаана II Камніна. У гэтым шлюбе з’явілася шасцёра дзяцей:
Таксама ў яго быў незаконнанароджаны сын ад служанкі, чыё імя невядома:
Лемуравыя
Лемуравыя (Lemuridae) — сямейства паўмалпаў, эндэмікі Мадагаскара.
Апісанне
Даўжыня цела да 50 см, хваста да 51 см. Валасяное покрыва густое, чорнае, бурае, шэрае або рыжаватае, можа адрознівацца ў самцоў і самак. На хвасце часам чаргуюцца светлыя і цёмныя папярочныя палоскі. Вочы збліжаныя, вялікія.
Пашырэнне
Вядомыя з плейстацэну і галацэну вострава Мадагаскар. Пашыраны на в-ве Мадагаскар і суседніх астравах. Адрозніваецца каля 20 відаў з 5-6 родаў, у т.л. макі, або звычайныя лемуры (Eulemur), паўмакі, або лагодныя лемуры (Hapalemur) і інш.
Жывуць у лясах на дрэвах, некаторыя на зямлі. Трымаюцца паасобку, парамі, невялікімі групамі або статкамі (да 20 асобін). Карлікавыя і мышыныя лемуры ў засушлівы сезон упадаюць у спячку.
Асаблівасці біялогіі
Селяцца ў дуплах або робяць гнёзды з лісця і травы. Усёедныя. Нараджаюць 1—4 дзіцянят.
Будзенічы (Барысаўскі раён)
Будзе́нічы (, Буденичи) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Іканскага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 48 км на паўночны захад ад горада Барысаў, 120 км ад Мінска. Рэльеф раўнінны, на захадзе праходзяць меліярацыйныя каналы, злучаныя з р. Мрай (прыток р. Бярэзіна). Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе праз в. Будзяніцкая Рудня і далей па шашы Барысаў—Бягомль.
Гісторыя
Вядома ў ВКЛ з XVIII ст. Упершыню ўпамінаецца пад 1718 г. у звестках аб размежаванні маёнткаў Будзенічы і Скуплін.
У 1800 г. вёска ў Барысаўскім павеце Мінскай губерні Расійскай імперыі, у фальварку дом для аканома, капліца, карчма, шляхецкая ўласнасць. У 1-й пал. ХІХ ст. ва ўладанні памешчыка І. Слізеня. У 1897 г. вёска Будзенічы (яна ж Дзвіняткі) з царквой на могілках, побач маёнтак Будзенічы, у Зембінскай воласці Барысаўскага павета.
З 31.7.1920 г. ў БССР. З 20.8.1924 г. ў Карсакавіцкім сельсавеце Зембінскага раёна Барысаўскай, з 9.6.1927 г. да 26.7.1930 г. Мінскай акруг, з 20.2.1938 г. Мінскай вобласці. У 1924 г. 28 двароў, 177 жыхароў, побач быў аднайменны пасёлак, у якім у 1926 г. былі 2 двары, 13 жыхароў. У 1929 г. арганізаваны калгас імя К. Я. Варашылава, які ў лютым 1932 г. аб’ядноўваў 50 гаспадарак, дзейнічала кузня.
У Вялікую Айчынную вайну ў канцы чэрвеня 1941 г. акупіравана нацыстамі. У маі 1942 г. гітлераўцы поўнасцю спалілі вёску, загубілі 49 жыхароў. З канца 1942 г. вёска ў межах Барысаўска-Бягомльскай партызанскай зоны. Тут знаходзілася майстэрня па рамонце партызанскай зброі. У чэрвені 1944 г. ў час блакады партызаны брыгады «Дзядзькі Колі» вялі каля вёскі цяжкія баі з гітлераўцамі. У канцы чэрвеня 1944 г. наступаючыя часці Чырвонай Арміі звонку прарвалі кальцо блакады вакол партызан і 28.6.1944 г. вызвалілі вёску. У лесе за З км на ўсход ад вёскі ў брацкай магіле пахаваны больш за 150 партызан, якія загінулі ў блакадных баях у маі—чэрвені 1944 г.
З 11.1.1968 г. ў Іканскім сельсавеце.
Славутасці
Часткова захаваўся Будзеніцкі парк закладзены ў ХІХ ст. Плошча 2,5 га. Пейзажны, займае тэрыторыю з раўнінным рэльефам. Захавалася 150-гадовая дубовая алея даўжынёй 0,5 км. У відавым складзе пераважна мясцовыя пароды: дуб, ліпа, ясень, клён і інш.
На паўночны ад вёскі знаходзяцца брацкія могілкі, дзе пахавана больш за 250 савецкіх воінаў і партызан. У ліку пахаваных Герой Савецкага Саюза камандзір партызанскай брыгады «Дзядзькі Колі» П. Р. Лапацін, начальнік штаба партызанскага злучэння Барысаўска-Бягомльскай зоны М. К. Садоўскі, чэхаславацкія патрыёты.
Рудзевічы (Стаўбцоўскі раён)
Ру́дзевічы (, Рудевичи) — вёска ў Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Літвенскага сельсавета.
Ару-Прэту
Ару-Прэту (Ouro Preto) — горад і муніцыпалітэт у Бразіліі, гістарычная частка якога уваходзіць у спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Горад быў заснаваны ў канцы 17 ст. на тэрыторыі штата Мінас-Жэрайс. Хутка ў гэтых месцах пачалася «залатая ліхаманка» і горад стаў своеасаблівым цэнтрам актыўнасці золаташукальнікаў, авантурыстаў і гандляроў.
Мінас-Жэрайс знакаміты сваімі барочнымі царквамі, мастамі і фантанамі. У штаце працаваў скульптар Антоніа Франсіска Алейжадзінью (1730—1814).
У 19 ст. радовішчы Мінас-Жэрайс былі вычарпаны. Разам з імі прыйшоў у заняпад і горад. Аднак і ў нашы дні ён застаецца своеасаблівай перлінай архітэктуры 18 ст.
Беларус на чужыне
«Беларус на Чужыне» — часопіс. Выдаваўся ў Лондане (Вялікабрытанія) з кастрычніка 1947 г. па красавік 1950 г. Выйшлі 42 нумары.
Першы нумар выйшаў 7 кастрычніка 1947 г. Ініцыятарамі выдання былі Аляксандр Надсан і Якуб Амор (Кастусь Кадушка), яны ж былі найбольш актыўнымі аўтарамі. Часопіс меў палітычна-інфармацыйную скіраванасць. Публікаваліся агляды міжнароднай палітыкі, зацемкі пра навуковыя дасягненні брытанскай і сусветнай навукі, аналіз згадак іншамоўнай прэсы пра беларусаў, артыкулы па праблемах беларускага арганізацыйнага жыцця, беларуская эміграцыйная хроніка і інш.
Часопіс быў цесна звязаны са Згуртаваннем беларусаў Вялікабрытаніі. Друкаваўся часткова кірыліцай, а часткова лацінкай. Рэдактарам найдаўжэй выступаў Аляксандр Надсан (першым рэдактарам, верагодна, быў Вінцэнт Жук-Грышкевіч). Аўтары былі як з Брытаніі, так і з-за яе межаў.
Віцебскі філіял Беларускай дзяржаўнай акадэміі сувязі
Гісторыя
12 лістапада 1945 года загадам № 480 народнага камісарыята сувязі СССР утвораны Беларускі электратэхнікум сувязі ў г. Пінску. Першымі навучэнцамі былі дэмабілізаваныя воіны Савецкай Арміі, вязні фашысцкіх лагераў, моладзь, якая вырасла ва ўмовах вайны. Першымі выкладчыкамі былі франтавікі-сувязісты.
У 1957 годзе Загадам ад 13 мая Беларускі электратэхнікум сувязі пераведзены ў г. Віцебск, дзе былі пабудаваны новы сучасны вучэбны корпус, інтэрнат на 400 месцаў, сталовая, спортзала. Фарміраваннем калектыву па-ранейшаму займалася С. І. Сізова. У 1959 годзе ў тэхнікуме было створана завочнае аддзяленне.
У 1970 годзе БЭТС узнагароджаны Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета БССР за поспехі ў падрыхтоўцы спецыялістаў сувязі.
З 1965 па 1978 гадах тэхнікум займаўся падрыхтоўкай спецыялістаў па спецыяльнасцях: радыёсувязь і радыёвяшчанне, раённая электрычная сувязь і радыёфікацыя, аўтаматычная электрычная сувязь, лінейна-кабельныя збудаванні сувязі, паштовая сувязь.
У 1986/87 навучальным годзе спецыяльнасці: аўтаматычная электрычная сувязь (АЭС), шматканальная электрычная сувязь (ШЭС), раённая электрычная сувязь і радыёфікацыя (РЭС), лінейна-кабельныя збудаванні сувязі (ЛКЗС), паштовая сувязь (ПШ). Навучанне дзённае і завочнае. Прымаюцца асобы, якія скончылі 8 (на спецыяльнасці РЭС, ЛКЗС) і 10 (на спецыяльнасці АЭС, МЭС, ЛКЗС) класаў. За час з 1945 па 1987 падрыхтавана больш 14 тыс. спецыялістаў.
У 1993 годзе тэхнікум сувязі быў рэарганізаваны ў Вышэйшы каледж сувязі. А ў верасні гэтага ж года навучальная ўстанова становіцца Віцебскім філіялам Вышэйшага каледжа сувязі.
Віцебскі філіял Вышэйшага каледжа сувязі з 28 чэрвеня 2001 года быў перайменаваны ў Віцебскі філіял УА «Вышэйшы дзяржаўны каледж сувязі».
9 чэрвеня 2015 года Віцебскі філіял УА «Вышэйшы дзяржаўны каледж сувязі» перайменаваны ў «Віцебскі філіял УА „Беларуская дзяржаўная акадэмія сувязі“» і з’яўляецца адасобленым падраздзяленнем УА «Беларуская дзяржаўная акадэмія сувязі».
Структура
Філіял уключае 9 філіялаў кафедраў, 21 лабараторыю, 14 кабінетаў, 10 навучальных цэнтраў, 1 вучэбна-вытворчую майстэрню, актавую залу, бібліятэку, спартыўную і гімнастычную залы, стадыён, буфет, інтэрнат, медыцынскі пункт, пакой для адпачынку пры інтэрнаце і інш.
Спецыяльнасці
Навучанне: дзённае і завочнае.
Рабцы (Сенненскі раён)
Ра́бцы (, Рябцы) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ходцаўскага сельсавета.
IC 1623-2
IC 1623-2 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) у сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Віяланчэль
Віяланчэ́ль — музычны інструмент, які належыць да групы струнна-смычковых інструментаў. Віяланчэль мае чатыры струны. (Ля-рэ-соль-до). Віяланчэль уваходзіць у склад Сімфанічнага аркестра.
Рубежніца
Рубе́жніца (, Рубежница) — былая вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Ходцаўскага сельсавета.
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Машчонскага сельсавета. 20 чэрвеня 2008 года скасавана.
Цыстэрцыянскае абацтва ў Аліве
Цыстэрцыянскае абацтва ў Аліве (Opactwo Cystersów w Oliwie) — былы цыстэрцыянскі кляштар у Аліве (цяпер раён Гданьска), старэйшы каталіцкі манастыр Гданьскага Памор'я, які бесперапынна дзейнічаў з 1188 па 1831 год, а ў 1466–1772 гадах пастаянна стаяў на баку Польскага каралеўства і Рэчы Паспалітай у іх пастаянных спрэчках з Гданьскам. Кляштарныя будынкі неаднаразова пашкоджваліся язычнікамі-прусамі, брандэнбургцамі, тэўтонскімі рыцарамі, гусітамі, шведамі, расейцамі і самімі жыхарамі Гданьска з ліку пратэстантаў. У перыяд заняпаду абацтва ўвайшло ў склад Прускага каралеўства па выніках першага падзела Рэчы Паспалітай у 1772 годзе. У выніку прускай палітыкі ў 1831 годзе цыстэрцыянскі ордэн быў ліквідаваны.
Ямніцкі бой (1944)
Ямніцкі бой 1944 года — бой савецкага 121-га партызанскага палка імя А. М. Касаева, 61-й партызанскай брыгады Магілёўскай раённай ваенна-аператыўнай групы і часцей 60-й рэзервовай мотамеханізаванай дывізіі вермахта, раскватараванай у вёсках Магілёўскага раёна, у т. л. і в. Ямніца, у ноч на 20 чэрвеня 1944.
Мэта
Праводзіўся як частка аперацыі, распрацаванай ваенна-аператыўнай групай пры Магілёўскім падпольным абкоме КП(б)Б, па адначасовым разгроме гарнізонаў праціўніка ў вёсках Гуслішча, Галынец 1 і Галынец 2, ваенным гарадку ў в. Ямніца (усе ў Магілёўскім раёне) з мэтай скаваць 60-ю мотамеханізаваную дывізію вермахта і не дапусціць пракідкі яе сіл на фланг палкам і атрадам Магілёўскай ваенна-аператыўнай групы, якія дзейнічалі на ўчастку чыгункі Магілёў — Копысь.
Бой
19 чэрвеня 1944 года з наступленнем цемнаты група партызан прыступіла да перабудовы перапраў цераз р. Лахва для нападу на ваенны гарадок у в. Ямніца. Паводле плана 113-ы партызанскі полк павінен быў штурмаваць гарнізон у в. Гуслішча, а 121-ы партызанскі полк і 61-я партызанская брыгада — ваенны гарадок у в. Ямніца, у якім знаходзілася да 3 рот праціўніка і каля 90 танкаў. Нямецкім падраздзяленням стала вядома, што рыхтуецца напад партызан на в. Гуслішча, і ў гарнізон было тэрмінова паслана падмацаванне. Зыходзячы з гэтага камандзір Магілёўскай раённай ваенна-аператыўнай групы 3. П. Гапонаў вечарам 19 чэрвеня прыняў рашэнне атакаваць толькі ваенны гарадок у в. Ямніца, блакіраваць сіламі 113-га партызанскага палка гарнізоны ў вёсках Гуслішча і Галынец. У ноч 20 чэрвеня 1944 года партызаны 121-га партызанскага палка і 61-й партызанскай брыгады пераправіліся цераз р. Лахва і непрыкметна наблізіліся да в. Ямніца. Ударная група аўтаматчыкаў-партызан падавіла агнявую кропку праціўніка, а асноўныя сілы партызан пераадолелі загароды з дроту і ўварваліся на тэрыторыю ваеннага гарадка. Аднак частцы нямецкага гарнізона ўдалося прарвацца да танкаў і арганізаваць абарону, адкрыўшы агонь з танкавых пушак і кулямётаў. 3 прычыны стварэння небяспечнага становішча камандзіры 121-га партызанскага палка імя А. М. Касаева і 61-й партызанскай брыгады вымушаны былі даць партызанам каманду адысці на зыходныя пазіцыі.
Страты
У баі, які цягнуўся каля 40 хвілін, было забіта больш за 80 і паранена больш як 40 нямецкіх салдат.
Атцэда (прыпыначны пункт)
Атцэ́да (, Отцеда)  — прыпыначны пункт Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Атцэда; на лініі Інстытут Культуры — Баранавічы-Палескія, паміж станцыяй Коласава і прыпыначным пунктам Кучкуны.
Сезон 2017 ЖФК Надзея-СДЮШАР-7
У 2017 годзе жаночы футбольны клуб «Надзея-СДЮШАР-7» з Магілёва прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
Вышэй за неба
«Вышэй за неба» — беларускі шматсерыйны мастацкі фільм, зняты рэжысёрам Зміцерам Марыніным у 2012 годзе.
Сюжэт
Галоўны герой — малады беларус Мікіта Міцкевіч. Яму каля 20 гадоў, жыве і вучыцца ў Мінску. Ён музыкант, кампазітар, грае ў моднай мінскай групе… Але тут адбываецца падзея, якая пераварочвае ўсё яго жыццё.
Хрусталь (значэнні)
Назву хрусталь маюць:
Квасевіцкі сельсавет
Квасе́віцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Івацэвіцкага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 года вёска) Квасевічы.
Колькасць двароў — 540, колькасць жыхароў — 1110.
Старшыня — Пропер Іван Іванавіч, кіраўнік спраў — Бабей Валянціна Фёдараўна.
Гісторыя
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Альбаўскі сельсавет у складзе Косаўскага раёна Брэсцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Альба. З 20 верасня 1947 года ў складзе Івацэвіцкага раёна. 16 ліпеня 1954 года сельсавет перайменаваны ў Верашкоўскі, цэнтр перанесены ў вёску Верашкі. З 25 снежня 1962 года ў складзе Бярозаўскага раёна. У 1964 годзе ў склад сельсавета з Бялавіцкага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (Альшаніца, Квасевічы, Скураты і Хрышчановічы). З 6 студзеня 1965 года ў складзе адноўленага Івацэвіцкага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Верашкоўскага сельсавета было 8 населеных пунктаў .17 лістапада 1980 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Квасевічы, сельсавет перайменаваны ў Квасевіцкі. 17 верасня 2013 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Косаўскага сельсавета з вёскамі Бялавічы, Заполле, Старажоўшчына і Хадоркі.
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (8 населеных пунктаў) — 1035 чалавек, з іх 97,8 % — беларусы.
Сопкаўшчына
Со́пкаўшчына (, Сопковщина) — вёска ў Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Літвенскага сельсавета.
IC 1624
IC 1624 — галактыка тыпу OCL (рассеянае скопішча) у сузор’і Тукан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Клобуцк (гміна)
Кло́буцк (Kłobuck) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Клабуцкага павета Сілезскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Клобуцку. Плошча гміны складае 130,4 км². Станам на 2008 год у гміне Клобуцк пражывалі 20 402 чалавекі, шчыльнасць — 156,45 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 10 салецтваў.
Эканамічны раён
Эканамічны раён — тэрытарыяльна і эканамічна цэласная частка гаспадаркі краіны, якая характарызуецца своеасаблівасцю прыродных, гістарычных і эканамічных умоў, а таксама гістарычна склаўшайся спецыялізацыяй гаспадаркі на аснове тэрытарыяльнага падзелу працы, наяўнасцю ўнутрыраённых устойлівых і інтэнсіўных гаспадарчых сувязяў. Эканамічны раён як базавая структурная адзінка ў эканамічным раянаванні з'яўляецца аб'ектыўнай тэрытарыяльнай катэгорыяй і ўяўляе сабою вытворнае ад развіцця прадукцыйных сіл і прыродакарыстання на дадзенай тэрыторыі, мае характэрныя прыродныя, гістарычныя, эканамічныя і некаторыя іншыя рысы.
Эканамічнае раянаванне з'яўляецца тэрытарыяльнай асновай для кіравання гаспадаркай выключна шырокай па плошчы Расіі — самай вялікай па памеру краіны.
Пажайсліскі манастыр
Пажайсліскі манастыр (Pažaislio vienuolynas) — найбуйнейшы манастырскі комплекс у Літве, пабудаваны ў стылі італьянскага барока. Ансамбль лічыцца адным з лепшых узораў сталага барока ў Паўночнай і Усходняй Еўропе, які амаль не перабудоўвалі і рэканструявалі. Знаходзіцца ў Каўнасе на паўвостраве Каўнаскага вадасховішча. Ансамбль будынкаў камедульскага манастыра на тэрыторыі ў 70943 м2 уключаны ў рэгістр культурных каштоўнасцяў Літоўскай Рэспублікі і ахоўваецца дзяржавай як аб'ект нацыянальнага значэння, код 1352.
Гісторыя
Пажайсліскі манастыр заснаваны ў 1662 годзе вялікалітоўскім канцлерам Хрыстафорам Жыгімонтам Пацам для пустэльнікаў-камедулаў. Хрыстафор Пац, чыя маладосць прайшла ў Італіі, ва ўніверсітэтах Падуі і Перуджы, быў гарачым прыхільнікам вытанчанага італьянскага барока. Пац адразу прызначыў манастыр месцам свайго пасмяротнага спачыну, але і пры жыцці часта тут спыняўся для роздуму і адпачынку.