cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сяргей Густававіч Легат
Біяграфія
Гэтак жа, як брат Мікалай Легат, Сяргей вельмі нядрэнна маляваў, у прыватнасці, яны сумесна стварылі нямала карыкатур і шаржаў на сваіх таварышаў па балетнай трупе. Сумесна стварылі альбом «Рускі балет у карыкатурах» (СПБ, 1903).
Падчас забастоўкі артыстаў у 1905 годзе ён быў вымушаны зняць свой подпіс пад петыцыяй і падпісаць дакумент, накіраваны супраць яго рэвалюцыйна настроеных калегаў па балету. Гэта нязгода з уласным сумленнем прывяла да катастрофы — артыст скончыў жыццё самагубствам 19 кастрычніка (1 лістапада) 1905 года: «раніцай яго знайшлі з перарэзаным брытвай горлам» (Тамара Карсавіна).
Асноўныя ролі
Выконваў партыі ў балетах, пастаўленых М. І. Петыпа: Таор («Дачка фараона»), Люсьен («Пахіта»), Жан дэ Брыен; П’ер («Прывал кавалерыі» І. І. Армсгеймера), Артур («Сіняя барада» Шэнка).
Сярод іншых партый: Ацыс («Ацыс і Галатэя» А. Кадлеца, балетмайстар Л. І. Іванаў), Колен; Вестрыс («Камарга» Л. Мінкуса, балетмайстры А. Сен-Жорж і М. Петыпа).
Замошша (Акалоўскі сельсавет)
Замо́шша (, Замошье) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акалоўскага сельсавета.
Святаяннік чатырохкрылы
Батанічнае апісанне
Святаяннік чатырохкрылы можна адрозніць па чатырохграневаму сцяблу з чатырма падоўжнымі вострымі рэбрамі.
Чашалісцікі па краі без залозістых вейчыкаў. Пялёсткі жоўтыя з чорнымі кропкамі па краях.
Бурсак (сяло)
Бурсак — сяло ў Уланскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Егінсускай сельскай акругі. Код КАТА — 636249200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 207 чалавек (116 мужчын і 91 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 209 чалавек (118 мужчын і 91 жанчына).
Дрэва (фальклорны гурт сяла Крачкоўка)
«Дрэ́ва» (Дре́во) — гурт сяла Крачкіўка (Палтаўшчына, Украіна), вядомы далёка за межамі Украіны сваёй унікальнай тэхнікай шматгалосся, упершыню сабраўся ў 1958 г. Цяпер выступае ўжо яго трэці склад. Удзельніцы «Дрэва» выконваюць даўнія (ХVIII-XIX стст.) песні Палтаўшчыны, а таксама песні, складзеныя ці дапоўненыя імі самімі. Да апошніх належыць песня «Соловею-канарею», калісьці пачутая па радыё найстарэйшаю ўдзельніцаю гурта — Галінай Папко. Песня ёй вельмі спадабалася, і, не маючы магчымасці знайсці арыгінальны тэкст, Галіна Якімаўна дапоўніла яе сваімі словамі, а таксама расклала для «Дрэва» на тры галасы.
Коргава
Ко́ргава (, Коргово) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акалоўскага сельсавета.
Дублянскае
Дубля́нскае  — вадасховішча ў Беларусі, у Мастоўскім раёне Гродзенскай вобласці.
Знаходзіцца ў басейне ракі Верацёйка, за 28 км у напрамку на захад ад горада Масты, каля вёскі Дубляны. Створана ў 1984 годзе. Наліўное. Плошча паверхні 0,5 км². Даўжыня 0,9 км, найбольшая шырыня 0,6 км. Найбольшая глыбіня 5 м. Аб’ём вады 1,37 млн м³. Ваганні ўзроўню складаюць да 2,5 м.
Выкарыстоўваецца ў мэтах арашэння, рыбагадоўлі і рэкрэацыі.
Брацкая магіла (Чыркавічы)
Брацкая магіла — вайсковае пахаванне ў в. Чыркавічы, Светлагорскі раён.
Апісанне
На паўднёвай ускраіне вёскі, каля дарогі Парычы-Светлагорск, пахавана 2806 савецкіх воінаў 48-й і 65-й армій, якія загінулі ў 1943—1944 гадах пры вызваленні раёна ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў.
Вёска Чыркавічы захоплены ў жніўні 1941 годзе. У ходзе баявых аперацый у лістападзе 1943 года часці 65-й арміі вызвалілі вёску ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў. У снежні, сканцэнтраваўшы на гэтым участку буйныя сілы, фашысты пачалі наступленне на правы фланг 65-й арміі. З упартымі баямі войскі мусілі адыйсці. На дапамогу ім была перакінута 194-я стралковая дывізія 48-й арміі. Наступленне фашыстаў было спынена.
У 1958 годзе на магіле пастаўлены помнік — скульптура воіна з вянком і каскай у руках.
Клемент Этлі
Клемент Этлі (Clement Attlee;,  — ) — дзяржаўны і палітычны дзеяч Вялікабрытаніі, 63-і прэм’ер-міністр. Належаў да Лейбарысцкай партыі. Граф (1955).
Вучыўся ў Оксфардскім універсітэце, юрыст. 3 1907 года ў Фабіянскім таварыстве, з 1908 года ў Незалежнай рабочай партыі (у складзе Лейбарысцкай партыі Вялікабрытаніі). У 1922—1955 гадах член Палаты абшчын парламента ад Лейбарысцкай партыі (у 1935—1955 гадах лідар партыі). Член лейбарысцкіх урадаў 1924 і 1929—1931 гадоў. лорд-хавальнік дзяржаўнай пячаткі (1940—1942), нам. прэм’ер-міністра, міністр па справах да-мініёнаў і лорд-старшыня Савета кааліцыйнага ўрада У. Чэрчыля (1942—1945). Прэм’ер-міністр (1945—1951), адначасова міністр абароны (1945—1946). Удзельнік Патсдамскай канферэнцыі 1945 года. Урад К. Этлі нацыяналізаваў Англійскі банк, чыгункі, грамадзянскую авіяцыю, сувязь, некаторыя галіны прамысловасці, зрабіў захады па паляпшэнні сістэмы сацыяльнага страхавання, асветы і аховы здароўя, надаў незалежнасць Індыі (1947), якая паводле плана Маўнтбетэна падзелена на дамініёны (Індыйскі саюз і Пакістан), Бірме (1948), актыўна ўдзельнічаў у рэалізацыі плана Маршала, стварэнні блока НАТА (1949), накіраваў брытанскія войскі для ўдзелу ў карэйскай вайне 1950—1953 гадоў.
Эстуарый
Эстуа́рый [ад aestuarium - затопленае вусце ракі, лагуна] — лейкападобнае расшыранае вусце ракі, якая ўпадае ў мора або акіян.
Утвараецца ў выніку павышэння ўзроўню мора і затаплення нізоўяў рачной даліны; таксама пры адлівах, калі рачныя наносы выносяцца ў мора.
Вусці ў выглядзе эстуарыя маюць рэкі Парана, Конга, Енісей, Об (Обская губа), Сена, Эльба і інш. Эстуарыі паўночных рэк Расіі называюць губамі.
Нікандар Мядзейка
Біяграфія
Нарадзіўся ў 28 жніўня 1914 года ў вёсцы Панькі Гродзенскай губерні Расійскай імперыі. Вучыўся ў настаўніцкай семінарыі ў Барунах. Скончыў гімназію ў Вільні. У 1936—1939 гадах служыў у польскім войску.
Пасля пачатка савецкай акупацыі ў Другую сусветную вайну працаваў настаўнікам у Маладзечне. Па прыходзе немцаў прадоўжыў працаваць настаўнікам, а таксама працаваў у структурах Беларускай народнай самапомачы. Паводле ўспамінаў Алеся Змагара, Нікандар Мядзейка быў прызначаны на пасаду лідскага акруговага школьнага інспектара, але там доўга не прабыў і вярнуўся назад у Мінск, «ратуючы ад польскіх тэрарыстаў сваё жыццё», а на яго месца прызначылі Міколу Дзямідава.
З 1944 года — у эміграцыі. Працаваў токарам на гадзіннікавым заводзе Kienzle ў Швенінгене. Скончыў універсітэт UNRRA з дыпломам інжынера меліярацыі. У лютым 1948 годзе з сям’ёй (жонка Марыя, у дзявоцтве Рыжкова, працавала на тым жа заводзе як остарбайтэр, і дачка Леанора) пераехаў у Францыю (Нузонвіль, 14 Rue des Écoles), дзе перажываў вельмі цяжкае фінансавае становішча.
У 1954 годзе пераехаў у ЗША, дзе пасяліўся ў Нью-Брансуіку. Браў актыўны ўдзел у грамадскім жыцці. У тым жа годзе быў выбраны віцэ-прэзідэнтам БЦР. У 1977 годзе, пасля смерці першага прэзідэнта БЦР Радаслава Астроўскага, быў абраны прэзідэнтам Беларускай Цэнтральнай Рады.
Памёр у 1987 годзе. Пахаваны на беларускіх могілках у Саўт-Рыверы.
Раздарава
Раздарава (Раздорово) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прыгорскага сельскага паселішча.
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 8 км на паўднёвы ўсход ад Смаленска, за 4 км на усход ад аўтадарогі Арол — Віцебск. За 2,5 км на паўночны ўсход ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя на лініі Смаленск — Рослаўль.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Міхаіл Міхайлавіч Фокін
Біяграфія
У 1898 скончыў Пецярбургскае тэатральнае вучылішча па класе Мікалая Легата. Быў салістам Марыінскага тэатра. У 1901-11 гадах выкладаў у Пецярбургскім тэатральным вучылішчы (вучні — Л. П. Герт, Л. В. Лапухоў і інш.). Як балетмайстар дэбютаваў у 1905 годзе. У 1909-12 і 1914 гадах удзельнічаў у Рускіх сезонах ў Парыжы і Лондане. З 1918 года жыў і працаваў за мяжой (з 1921 у ЗША). Фокін імкнуўся ажыццявіць рэформу балетнага тэатра. Кожнаму спектаклю надаваў непаўторнае аблічча, ствараў балеты, вырашаныя анульнай харэаграфічнай мовай, звяртаўся да танцавальнага фальклору і сумежных мастацтваў; класічны танец спалучаўся ў яго балетах са свабоднай пластыкай і інш. выразнымі сродкамі. Эстэтычная праграма Фокіна ўключала стылізацыю, прайграванне ў танцы антычнага вазавага жывапісу, старадаўніх гравюр. Аднак пры гэтым балетмайстар заўсёды імкнуўся выказаць светаадчуванне сучаснага яму гледача. Кожны спектакль Фокіна рабіў псіхалагічна асэнсаваным, драматычна напружаным, тэатральна дзейсным. Звяртаючыся да сімфанічнай музыкі, не прызначанай для балета, Фокін працягнуў шуканні ў галіне танцавальнага сімфанізму і адасобіў бессюжэтны балет, пабудаваны па законах музычна-харэаграфічнай распрацоўкі, як самастойны жанр. Рэчаіснасць у балетах Фокіна паўставала вакхічным святам, у які дысанансам урываліся тэмы адзіноты, крушэння надзей, безвыходнасці неўтаймоўнага запалу. Як танцоўшчык Фокін валодаў высакароднай грацыёзнай манерай выканання, лёгкім высокім скачком (выконваў партыі класічнага рэпертуару). Сярод пастановак Фокіна: у Марыінскім тэатры — «Павільён Арміды» Чарапніна, «Егіпецкія ночы» Арэнскага, «Шапэніяна» на музыку Шапэна, «Іслам» на музыку Балакірава, і інш .; для Рускіх сезонаў — «Палавецкія скокі» з оперы «Князь Ігар» Барадзіна; балеты «Жар-птушка», «Пятрушка» Стравінскага, «Дафніс і Хлоя» Равеля, і інш. Для Г. П. Паўлавай паставіў харэаграфічны эцюд «Паміраючы лебедзь» на музыку Сен-Санса. У 1934-35 гадах працаваў у «Гранд-Опера», у 1936-39 — у трупе «Бале рус дэ Монтэ-Карла». У 1923-42 кіраваў студыяй у Нью-Ёрку. Аўтар мемуараў і артыкулаў пра балет.
ФК Вейна
«Вейна» — беларускі футбольны клуб з пасёлка Вейна, Магілёўскі раён.
Заснаваны ў пачатку 1990-х гадоў, спачатку гуляў на аматарскім узроўні. У 1995 далучыўся да Трэцяй лігі чэмпіянату Беларусі, а праз два гады выйшаў у Першую лігу.
У 1999 годзе «Вейна» стала фарм-клубам магілёўскага «Дняпра-Трансмаша» і змяніла назву на «Вейна-Дняпро». Па выніках сезона 2000 клуб страціў месца ў Першай лізе, а на наступны год быў выключаны і з Другой лігі.
Пасля аматарская каманда выступала ў чэмпіянаце Магілёўскай вобласці.
Альховікі (Смаленскі раён)
Альховікі (Ольховики) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Стабенскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Навагрудскія замкі
Навагрудскія замкі — замкі, якія існавалі ў XI — пачатку XVIII ст. у г. Навагрудак Гродзенскай вобласці. Вядомы т. зв. Замак на дзядзінцы і Малы замак.
Крутая Гара (Лагойскі раён)
Крута́я Гара́ (, Крутая Гора) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акалоўскага сельсавета.
Да 30 студзеня 1976 года вёска ўваходзіла ў склад Прусевіцкага сельсавета.
Брацкая магіла (Чэрнін)
Брацкая магіла — вайсковае пахаванне ў в. Чэрнін, Светлагорскі раён.
Апісанне
5 ліпеня 1941 года быў захоплены райцэнтр — пасёлак Парычы. Пасля гэтага нямецкія разведвльныя механізаваныя атрады з’явіліся ў в. Чэрнін. Акупіравана вёска была да 24 ліпеня 1941 года. Аднак да 28 ліпеня 66-ы стралковы корпус вызваліў Чэрнін. У хуткім часе вёску акупіравалі другі раз (да канца ліпеня 1941 года). Вызвалена вёска 27 лістапада 1943 года гвардзейцамі 38-й дывізіі, але 20 снежня зноў захоплена ворагам. Канчаткова вёска Чэрнін вызвалена падчас беларускай наступальнай аперацыі «Баграціён» 24 чэрвеня 1944 года воінамі 69-й і 44-й гвардзейскімі дывізіямі. У баю каля Чэрніна вызначыўся батальён 237-га стралковага палка маёра І. І. Каваленкі. Сам афіцэр быў адзначаны ордэнам Суворава ІІІ ступені. Палкаводчыя ордэны за прарыў нямецкай абароны каля Чэрніна атрымалі таксама камандзір батальёна 237-га стралковага палка капітан Д. В. Багданаў і камандзір батальёна 120-га стралковага палка капітан Н. А. Цібізаў.
Зараз у цэнтры вёскі пахавана 976 воінаў і партызан, якія загінулі ў баях супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў пры вызваленні раёна і вёскі.
Айыртау (Усходне-Казахстанская вобласць)
Айыртау — сяло ў Уланскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Айыртаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 636253100.
Малінаўка (Акалоўскі сельсавет)
Малі́наўка (, Малиновка) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акалоўскага сельсавета.
Брацкая магіла (Язвін)
Брацкая магіла — вайсковае пахаванне ў в. Язвін, Светлагорскі раён.
Апісанне
Вядома, што вёска была захоплена ворагамі да 24 ліпеня 1941 г.
Вызвалена прыкладна 28 лістапада 1943 года. Аднак 21 снежня 1943 года ў выніку фашысцкага контрудару вёска Язвін зноў акупіравана. 24 студзеня вызвалена часцямі 194-й Рэчыцкай Чырванасцяжнай стралковай дывізіі, аднак хутка зноў захоплена ворагам. У другой палове лютага 1944 года вёска вызвалена 170-й Рэчыцкай ордэна Суворава стралковай дывізіяй.
Пенеснар
Пенеснар (Пенеснарь) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Стабенскага сельскага паселішча.
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 13 км на поўнач ад Смаленска, за 8 км на поўнач ад аўтадарогі. За 15 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Смаленск на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Іўеўская мячэць
Іўеўская мячэць — мячэць, помнік драўлянага дойлідства. Пабудавана ў 1884 годзе ў г. Іўе (Гродзенская вобласць) па фундацыі Эльфрыды Рудольфаўны Замойскай, уладальніцы мястэчка. На грошы татараў-эмігрантаў, якія прыслалі ў 1922 г. з ЗША 500 долараў, былі дабудаваны мінарэт і галерэя.
Прамавугольны ў плане будынак з 5-граннай прыбудовай-міхрабам, накрыты шатровым дахам, у цэнтры якога 8-гранны мінарэт. Першапачаткова галоўны фасад быў аформлены галерэяй на 4 слупах з выгнутымі падкосамі (у 1970-я гг. заменена невысокім тамбурам). Інтэр’ер падзелены на мужчынскую і жаночую палавіны з асобнымі ўваходамі.
Флорэш
Фло́рэш (Ilha das Flores) — востраў у заходняй групе Азорскага архіпелага ў Атлантычным акіяне. Плошча — 143 км². Насельніцтва (2011 г.) — 3 793 чал.
Геаграфія
Востраў Флорэш — самы заходні з усіх буйных Азорскіх астравоў. Знаходзіцца ў 270,6 км на паўночны захад ад Орты, у 18,18 км на паўднёвы захад ад суседняга вострава Корву. Даўжыня з поўначы на поўдзень — 16,95 км. Найбольшая шырыня з захаду на ўсход — 12,39 км.
Востраў мае вулканічнае паходжанне. Месціцца на ўсходняй ускраіне Паўночна-Амерыканскай тэктанічнай пліты. Сфарміраваўся ў выніку некалькіх вывяржэнняў на працягу 2,2 млн гадоў таму — 0,4 млн гадоў таму. Апошнія вывяржэнні на поўдні Флорэша ўтварылі шырокую кальдэру. Аснову паверхні складаюць базальтавыя скалы. Берагі пераважна стромкія. Цэнтральная частка гарыстая. Найвышэйшы пункт — гара Мору-Алту (914 м). Востраў Флорэш знаходзіцца ў зоне сталай сейсмічнай актыўнасці.
Клімат міжземнаморскі ўмераны. Сярэднегадавая тэмпература +17,3 °C. Улетку сярэдняя дзённая тэмпература можа дасягаць +30 °C, а ўзімку ніколі не бывае ніжэй за +2,1 °C. Гадавая колькасць ападкаў — 1 642,1 мм.
Гісторыя
Востраў Флорэш быў адкрыты партугальцамі ў 1452 г. Спроба фламандскіх перасяленцаў стварыць калонію скончылася беспаспяхова з-за ізаляванасці. Сталая каланізацыя пачалася толькі ў XVI ст. выхадцамі з Партугаліі. З сярэдзіны XVIII ст. востраў з’яўляўся цэнтрам здабычы кітоў у Паўночнай Атлантыцы, часцяком наведваўся амерыканскімі кітабойнымі караблямі. Даследаванні генетыкаў паказалі, што, нягледзячы на адносную ізаляванасць, астравіцяне маюць разнастайную генетычную спадчыну ў выніку кантактаў з іншаземнымі маракамі. У XX ст. пабудаваны аэрапорт і французская станцыя сачэння за спадарожнікамі.
Інфраструктура
Адміністрацыйным цэнтрам вострава Флорэш фактычна з’яўляецца паселішча Санта-Круз на ўсходнім узбярэжжы, каля якога дзейнічае аэрапорт. На паўднёвым захадзе каля паселішча Лаеш пабудаваны марскі порт, злучаны паромнай пераправай з востравам Корву і Ортай. Асноўныя галіны эканомікі — малочная жывёлагадоўля, вытворчасць сыру, турызм.
Бітва за Алепа (2012—2016)
Бітва за Алепа — узброенае супрацьстаянне за кантроль над горадам Алепа (Халеб) і яго наваколлем, якое развярнулася ў 2012—2016 гг. падчас грамадзянскай вайны ў Сірыі. Першапачаткова праходзіла пераважна паміж паўстанцамі ўмераных апазіцыйных груповак і ўрадавымі войскамі, а таксама курдскімі баевікамі з атрадаў народнай самаабароны. Паступова сярод антыўрадавых сіл вялікую ролю сталі гуляць радыкальныя ісламісцкія групоўкі, у тым ліку «Фронт ан-Нусра» і «Ісламская дзяржава», а ў вайну на баку ўрада ўступілі шматлікія саюзныя узброеныя групоўкі (у асноўным шыіцкія баевікі з Лівана, Ірака і Афганістана), а таксама ваенныя саветнікі з Ірана. Пасля пачатку ў верасні 2015 года сваёй ваеннай аперацыі ў Сірыі, да падзей у Алепа далучылася Расія, якая распачала наносіць авіяцыйныя і ракетныя ўдары па паўстанцкім і тэрарыстычным групоўкам.
2012
19 ліпеня адначасова ў некалькіх кварталах горада (Салах ад-Дзін, Акрам і Ард ас-Сабаг) пачаліся вулічныя баі. 21 ліпеня паўстанцы (сярод якіх была брыгада «Ліва аль-Таўхід») усталявалі кантроль над раёнам Сакхур. 23 ліпеня баі вяліся ў прадмесцях горада, але на паўночным кірунку атрадам апазіцыі ўдалося прабіцца ў межы гарадской рысы і пачаць штурм мясцовай штаб-кватэры органаў дзяржбяспекі. Акрамя таго, паўстанцы захапілі вайсковую вучэбную часць, размешчаную ў 10 км на поўнач ад Алепа. 24 ліпеня з правінцыі Ідліб да Алепа былі накіраваны дадатковыя падраздзяленні сірыйскай арміі (у тым ліку бранятэхніка), а верталёты пачалі наносіць ракетныя ўдары па мэтам у горадзе. 28 ліпеня ўрадавыя войскі пачалі атачэнне Алепа. У ходзе баявых дзеянняў баевікі ў гэтым раёне панеслі страты, а сірыйскія вайскоўцы захапілі вялікую колькасць зброі.
1 жніўня Місія ААН па назіранні ў Сірыі пацвердзіла, што паўстанцкая групоўка «Свабоднай сірыйскай арміі» у Алепа мела ў сваім распараджэнні цяжкую зброю, у тым ліку танкі.
Па стане на 3 кастрычніка, урадавыя сілы ўтрымлівалі тры чвэрці горада. У далейшым баевікі здолелі перарэзаць стратэгічную шашу Дамаск—Алепа ў раёне Марэт-эн-Нума (60 км ад Алепа), за ўсталяванне кантролю над якім пачаліся баі.
2013
Па паведамленнях ўрадавага агенцтва SANA, 19 сакавіка ў раёне Алепа баевікі ўжылі хімічную зброю, выпусціўшы з раёна Нейраб ракету з хімічным рэчывам па раёне Хан аль-Асаль. У сваю чаргу, паўстанцы абвінавацілі ў хімічнай атацы ўрадавыя войскі. У выніку гэтай атакі загінулі 15 чалавек, большасць з якіх — мірныя жыхары. У далейшым колькасць загінулых павялічылася да 16 чалавек, каля 100 пацярпелі. Тып атрутнага рэчыва не ўзгадваўся, аднак пры ўдыханні яно выклікала удушша, канвульсіі і смерць. Паколькі прадстаўнікі апазіцыі абвінавацілі ва ўжыванні хімічнай зброі ўрад Сірыі, то ўлады звярнулася да ААН з просьбай правесці расследаванне гэтага выпадку, аднак міжнародная арганізацыя запатрабавала для сваіх экспертаў неабмежаваны доступ у любую кропку краіны, уключаючы ваенныя і сакрэтныя аб’екты, і права на апытанне сведак па сваім меркаванні. На 6 красавіка ўрад Сірыі на такія ўмовы не пагадзіўся. У канцы сакавіка газета Sunday Times паведаміла, што па выніках аналізу пробаў глебы, кантрабандна вывезеным з Алепа, «прычынай прычынай трагедыі ... стаў найноўшы слёзатачывы газ». У чэрвені 2013 «Иностранное военное обозрение», паведаміла пра расследаванне, падчас якога было ўстаноўлена, што баевікі ўжылі зарын.
1 лістапада ўрадавыя войскі авалодалі горадам Сафіра на паўднёвы ўсход ад Алепа, выцесніўшы адтуль атрады паўстанцкай Свабоднай сірыйскай Арміі. 11 лістапада ўрадавыя войскі занялі гарады Тэль-Хасель і Тэль-Аран (паміж Алепа і Сафірай).
2014
У 2014 годзе ўзброеныя вылазкі і абстрэлы заходняй частцы Алепа рушылі ўслед за паспяховымі аперацыямі ўрадавых сіл па атачэнню апазіцыйных фарміраванняў на поўначы і ўсходзе мегаполіса. Вулічныя баі разгарнуліся ў квартале Масакін-Хананэі. Войскі наступалі ў кірунку плошчы Джандуль і прыгарада Кастыла. На захадзе горада атацы баевікоў падвергліся пасты ў раёне Рашыдын. Ад ракетна-мінамётных абстрэлаў пацярпелі кварталы Эз-Захра, Мейсалун, Хамід, Масакін-Сабіль, вуліца Ніл і муніцыпальны палац у старадаўняй частцы горада. Баевікі ўзарвалі выкапаны пад гандлёвымі шэрагамі ў квартале Хан-эш-Шуна замініраваны тунэль. У выніку абрынуліся сцены мячэці султанаў — унікальнага архітэктурнага помніка XIII стагоддзя.
2015
17 лютага ўрадавыя войскі прарвалі блакаду гарадоў Нуболь і Аль-Захра, размешчаных да 30 км на поўнач ад Алепа. Асноўная групоўка высунулася з вёскі Сафат ў бок Хардэтніна, Ратыана і Башкоя.
Мяцежнікі прывялі ў дзеянне выбухоўку ў тунэлі, размешчаным пад будынкам спецслужбы. Загінула больш за 30 чалавек.
5 красавіка сірыйская апазіцыя збіла Су-22 урадавых войскаў на поўдзень ад Алепа.
Гайка Вестэрман
«Гройтэр Фюрт»
Вестэрман пачаў сваю прафесійную кар’еру ў клубе Другой Бундэслігі «Гройтэр Фюрт». Да галоўнай каманды далучыўся ў ліпені 2002 года, аднак дэбютаваў у яе складзе 26 студзеня 2003 года ў матчы супраць «Дуйсбурга», які скончыўся перамогай «Фюрта» з лікам 1:0.
Бітва за Алепа (2012—2016)
2015
14 кастрычніка ПКС Расіі (Су-34) уразілі мэты (рамонтныя майстэрні паўстанцаў) у 13 км ад Алепа. Атака расійскай авіяцыі пачалася з наступлення ўрадавых войскаў у раёне Алепа. На баку Асада ў гэтай аперацыі прынялі ўдзел экспедыцыйныя фарміраванні з Ірана (Корпус Вартавых Ісламскай рэвалюцыі) і Лівана (Хезбала). 16 кастрычніка прыхільнікам Асада атрымалася ўсталяваць кантроль над населенымі пунктамі ў 15 км на поўдзень ад Алепа: Эль-Хадэру, Хан-Туман, Абтын і Кадар.
Гайка Вестэрман
«Армінія»
Пасля сезону 2004/05 Гайка падпісаў дагавор з клубам «Армінія», які выйшаў у тым сезоне ў Бундэслігу.
Бітва за Алепа (2012—2016)
2015
25 кастрычніка ўрадавыя войскі пачалі наступленне на заблакаваны ІДІЛ аэрапорт Квайрэс (за 45 км на ўсход ад Алепа). 11 лістапада ўрадавыя войскі Сірыі пры падтрымцы ПКС Расіі выйшла на Квайрэс.
Гайка Вестэрман
«Шальке 04»
Гайка перайшоў у склад «Шальке 04» у 2007 годзе, за іграка гельзенкірхенскі клуб заплаціў 2,8 млн еўра.
Бітва за Алепа (2012—2016)
2015
30 лістапада ўсходні фронт сірыйскай арміі наблізіўся да населенага пункта Дэйр-Хафыр (пад кантролем ІДІЛ). Баявыя дзеянні таксама вяліся ў раёне Хан-Туману (паўднёвы прыгарад Алепа), а таксама ў межах горада (кварталы Шэйх-Максуд на поўначы і Рамус на паўднёвым захадзе).
Гайка Вестэрман
«Гамбург»
У ліпені 2010 года Вестэрман пагадзіўся на пераход у стан клуба «Гамбург», як паведамляецца, за кошт каля 7,5 мільёнаў еўра. Нягледзячы на тое, што Гайка быў новым іграком для клуба, галоўны трэнер «Гамбурга» Армін Фэ прызначыў яго новым капітанам каманды. Гэты статус Вестэрман захоўваў да зыходу з каманды ў 2015 годзе.
Бітва за Алепа (2012—2016)
2016
У лютым 2016 года сірыйская армія ў ходзе паспяховага наступлення акружыла Алепа з поўначы, адрэзаўшы баевікоў у горадзе ад забеспячэння з боку турэцкай мяжы.
Гайка Вестэрман
«Рэал Бетыс»
6 жніўня 2015 года падпісаў кантракт з іспанскім клубам «Рэал Бетыс», які па выніках сезону 2014/15 вярнуў месца ў Ла Лізе.
«Аякс»
14 ліпеня 2016 года Вестэрман, разарваўшы кантракт з «Бетысам», стаў іграком амстэрдамскага «Аякса». У «Аяксе» звычайна заставаўся на лаўцы запасных, згуляўшы за асноўную каманду агулам у васьмі матчах у сезоне 2016/17.
Бітва за Алепа (2012—2016)
2016
4 чэрвеня баевікі з груповак «Фронт ан-Нусра» і «Ахрар аш-Шам» атакавалі курдскі раён Шэйх-Максуд на поўначы горада. У ходзе баёў загінула да 40 чалавек. Улетку 2016 года ўрадавыя сілы засяродзіліся на атачэнні паўстанцаў, якія аселі ва ўсходнім Алепа; у выніку 26 ліпеня ўрадавыя войскі замкнулі кальцо вакол групоўкі паўстанцаў ва ўсходняй частцы горада, заняўшы прамзону Ларамун ].
Гайка Вестэрман
«Аўстрыя»
У ліпені 2017 года датэрмінова разарваў кантракт з «Аяксам» і адразу падпісаў пагадненне з венскай «Аўстрыяй». У красавіку 2018 года пакінуў аўстрыйскі клуб і завяршыў прафесійную кар’еру.
Бітва за Алепа (2012—2016)
2016
28 ліпеня сірыйская армія заняла лагер палесцінскіх бежанцаў «Хандарат» на поўначы ад горада.
Гайка Вестэрман
Міжнародная кар’ера
Вестэрман згуляў свой ​​першы матч за зборную Германіі ў лютым 2008 года супраць зборнай Аўстрыі, якую нямецкія ігракі адзначылі перамогай з лікам 3:0. Гайка ўваходзіў у склад нямецкай каманды, якая заняла другое месца на чэмпіянаце Еўропы 2008.
Бітва за Алепа (2012—2016)
2016
З 12 верасня па 19 верасня ў краіне працягвалася перамір’е. Увечары 19 верасня адбыўся абстрэл гуманітарнага канвою пад Алепа — ахвярамі сталі 21 чалавек. Абвінаваціўшы ў эскалацыі канфлікту апазіцыю, 22 верасня ўрадавая армія пачала маштабнае наступленне ў горадзе.
21 кастрычніка — гуманітарная паўза з 08:00 да 19:00 па мясцовым часе (паветраныя ўдары былі спынены за два дні да гэтага).
У ходзе наступлення 26—28 лістапада Сірыйская Арабская армія захапіла раён Сакхур і бліжэйшыя раёны, тым самым скараціўшы кантраляваную апазіцыянерамі ва Усходнім Алепа тэрыторыю на траціну. 29 лістапада Сірыйская арабская армія (САА) вярнула кантроль над паўночна-ўсходняй часткай Алепа. 3 снежня баевікі збілі ў небе над усходнім Алеппо ўрадавы самалёт L-39.
5 снежня быў абстраляны мабільны шпіталь Мінабароны РФ у Алепа. Загінулі дзве медсёстры, быў цяжка паранены галоўны педыятр Мінабароны Расіі. 7 снежня ў Алепа загінуў расійскі ваенны саветнік, палкоўнік Руслан Галіцкі.
15 лістапада 2016 года, пры падтрымцы масіраваных расійскіх авіяцыйных і ракетных удараў, сірыйская армія пачала фінальнае наступленне па захопу пакінутай (усходняй) частцы горада, праз месяц якое прывяло да калапсу абароны баевікоў і пераходу горада пад кантроль ўрада.
11 снежня стала вядома, што пад кантролем урада Сірыі знаходзіцца 96% тэрыторыі Алепа. 12 снежня 2016 года сірыйская армія прыступіла да падаўлення апошніх ачагоў супраціву ў Алепа. 13 снежня 2016 года DW са спасылкай на Reuters паведаміла аб капітуляцыі паўстанцаў ва ўсходнім Алепа.
15 снежня 2016 года Алепа быў цалкам заняты Сірыйскай Арабскай Арміяй, аднак спарадычныя баі ў межах горада працягваліся. Толькі да вечара 22 снежня горад быў канчаткова вызвалены ад баевікоў. У той жа час раён Шэйх-Максуд застаўся пад кантролем курдскіх фармаванняў. Да 22 снежня прадстаўнікі паўстанцкіх груповак былі эвакуіраваны па ўзгадненні з урадам.
Прафілакторый Крыстал
Прафілакторый Крыстал (Профилакторий Кристалл) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Стабенскага сельскага паселішча.
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 8 км на поўнач ад Смаленска, за 2 км на поўнач ад аўтадарогі. За 11 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Смаленск на лініі Масква — Мінск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Андрэй Багданавіч Ольбрэхт
Андрэй Багданавіч Ольбрэхт (нар., Мінск) — беларускі баскетбаліст, трэнер.
Кар’ера
У 7 гадоў хлопчык упершыню прыйшоў на трэніроўку ў спартыўную школу Мінска. Пасля 3 гадоў заняткаў быў залічаны ў спартклас. Скончыў дзяржаўнае рэспубліканскае вучылішча алімпійскага рэзерву па спецыялізацыі «трэнер па баскетболе».
З 2011 года працуе трэнерам-выкладчыкам Асіповічскага ДЮСШ. Адна з яго вучаніц Лізавета Трашчынская рыхтуецца да чэмпіянату Еўропы U-18.
4 тысячагоддзе да н.э.
4 тысячагоддзе да н.э. — прамежак часу ад 1 студзеня 4000 да н.э. да 31 снежня 3001 да н.э., які азнаменаваўся пачаткам Бронзавага веку і з’яўленнем пісьменнасці.
Узніклі і пачалі развівацца гарады-дзяржавы Шумера і Егіпецкае царства. На ўсходзе Пярэдняй Азіі ўзнікае ранняя гарадская Гільмендская культура. Па Еўразіі пачало распаўсюджвацца земляробства. На працягу тысячагоддзя колькасць насельніцтва падвоілася прыкладна з 7 да 14 млн чалавек.
Янка Гінько
Янка Гінько (3 студзеня 1912 — 1980-я) — беларускі грамадскі і вайсковы дзеяч. Удзельнік дэсанту батальёна Дальвіц. Адзін з кіраўнікоў Беларускай незалежніцкай партыі.
Біяграфія
Нарадзіўся 3 студзеня 1912 года ў в. Загор’е (пазней была ў складзе Залескай гміны на Дзісненшчыне ў Польскай Рэспубліцы) у праваслаўнай сям’і Піліпа і Анастасіі Гінько. У 1939 годзе скончыў Варшаўскую палітэхніку па спецыяльнасці інжынера геадэзіі. У 1940—1941 гадах працаваў па сваёй спецыяльнасці ва ўсходняй Беларусі.
Пасля пачатка нямецкай акупацыі Янка Гінько працаваў старшынёй Беларускай народнай самапомачы ў Глыбокім. Быў сябрам Цэнтральнага Камітэту падпольнай Беларускай Незалежніцкай Партыі, стаў кіраўніком палітычнай рэферэнтуры БНП, старшыня БНП у Глыбокім. Уступіў да Беларускай краёвай абароны, атрымаў чын лейтэнанта.
У 1944 годзе адмовіўся працаваць намеснікам прэзідэнта Беларускай Цэнтральнай Рады ў Слуцку. 27 чэрвеня 1944 года ўдзельнічаў у Другім Усебеларускім кангрэсе.
Пасля эвакуацыі з Усходняй Прусіі летам 1944 года далучыўся да батальёна «Дальвіц». 17 лістапада 1944 года дэсантаваўся ў раёне Ліды ў групе з Кастусём Шышэям, але яны былі выкінутыя ня ў тым месцы і рэшткі групы пад кіраўніцтвам Кастуся Шышэі далучыліся да польскай Арміяй Краёвай. У снежні таго ж года падчас адной з аблаваў група была разбітая, а Янка Гінько трапіў у палон да НКУС. Праходзіў на працэсе кіраўніцтва Беларускай незалежніцкай партыі у Мінску ў 1946 годзе. Янка Гінько быў асуджаны на 25 гадоў савецкіх канцлагераў.
У 1953 або 1954 годзе трапіў на Інту, працаваў маркшэйдарам (спецыяліст у падземнай геадэзіі) і пазнаёміўся з Пётрай Рашэтнікам. Вызваліўся пасля 1956 года, застаўся працаваць на Інце. Ажаніўся і з дапамогай жонкі атрымаў дазвол на пражыванне ў Маскве. Наведваў Беларусь.
Апошнія гады жыцця моцна хварэў. Памёр у 1980-х гадах.
Пындзіна
Пындзіна (Пындино) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Навасельскага сельскага паселішча.
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 28 км на паўночны захад ад Смаленска, за 0,5 км на паўночны ўсход ад аўтадарогі Смаленск — Невель. За 18 км на поўдзень ад вёскі знаходзіцца чыгуначная станцыя Купрына на лініі Смаленск — Віцебск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Фотатырыстар
Фотатыры́стар — тырыстар, перавод якога са стану з нізкай электраправоднасцю ў стан з высокай электраправоднасцю ажыццяўляецца ўздзеяннем святла.
Асвятленне крышталя фотатырыстара або яго часткі выклікае ўзнікненне носьбітаў электрычнага зараду абодвух знакаў і павелічэнню току праз тырыстарную структуру на велічыню фотатоку.
Канструктыўна фотатырыстар уяўляе монакрышталь (звычайна з крэмнію) з p—n—p—n- або n—p—n—p-структурай, змешчаны ў непразрысты герметычны корпус з празрыстым акенцам. У якасці крыніцы кіруючага светлавога патоку выкарыстоўваюцца лямпы напальвання, імпульсныя газаразрадныя лямпы, святлодыёды, квантавыя генератары (лазеры) і інш.
Фотатырыстары выкарыстоўваюцца ў схемах і прыладах аўтаматычнага кіравання і аховы, вылічальнай тэхнікі, высакавольтных электрычных пераўтваральніках і інш. Таксама з'яўляюцца часткай оптатырыстара — прылады, у непразрыстым корпусе якой змешчаны адначасова паўправадніковая тырыстарная структура і крыніца кіруючага выпраменьвання (святлодыёд).
Новая Канайка
Новая Канайка — сяло ў Уланскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Айыртаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 636253200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 835 чалавек (394 мужчыны і 441 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 657 чалавек (346 мужчын і 311 жанчын).
Зіман Рольфес
Зі́ман Ро́льфес (Simon Rolfes; нар. года, Ібенбюрэн, Германія) — нямецкі футбаліст, паўабаронца. У 2007—2011 гадах выступаў за нацыянальную зборную Германіі. Завяршыў кар’еру пасля сезону 2014/15.
Клубная
Зіман пачаў сваю кар’еру ў структуры клуба «Вердэр», за рэзервовую каманду якога правёў 100 матчаў. У сувязі з тым, што галоўны трэнер брэменцаў Томас Шааф не разглядаў Рольфеса як іграка асноўнага складу, Зіман у 2004 годзе перайшоў у склад ахенскага клуба «Алеманія».
2005 год стаў вырашальным для іграка, які стаў футбалістам клуба «Баер 04» і з тых часоў стаў улюбёнцам заўзятараў, хутка стаўшы іграком асноўнага складу і капітанам каманды. Ён стаў свайго роду культавым героем для Леверкузена, дзякуючы сваім моцным псіхічным атрыбутам, як высокай хуткасці працы, працай у камандзе, спартыўнае майстэрства і ўплыў на полі.
Міжнародная
Рольфес дэбютаваў у складзе зборнай Германіі ў таварыскім матчы супраць зборнай Даніі 28 сакавіка 2007 года ў Дуйсбургу. Разам з камандай браў удзел у чэмпіянаце Еўропы 2008, дзе Германія заняла выніковае другое месца. Зіман прапусціў чэмпіянат свету 2010 з-за траўмы.
Навасёлкі (Лагойскі раён)
Навасёлкі (, Новосёлки) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Акалоўскага сельсавета.
Дзяменцьеў
Дзяменцьеў — прозвішча.
Вядомыя носьбіты:
Прафілакторый СААЗ
Прафілакторый СААЗ (Профилакторий СААЗ) — вёска ў Смаленскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Стабенскага сельскага паселішча.
Салонікі (значэнні)
Салонікі — тапонім:
Фоліевая кіслата
Фо́ліевая кіслата́, вітамін B9, вітамін BC — біялагічна актыўнае рэчыва, вітамін з групы В, пігмент жоўтага колеру, C19H19N7O6. Фоліевую кіслату і яе вытворныя аб’ядноўваюць таксама пад назвай фалацын.
Фоліева кіслата ўпершыню вылучана амерыканскім хімікам Р. Уільямсам у 1941 годзе, сінтэзавана ў 1945 годзе групай даследчыкаў пад кіраўніцтвам біяхіміка Йелапрагада Субарао (Dr. Yellapragada SubbaRow).
Уласцівасці
Па сваёй структуры фоліевая кіслата ўяўляе злучэнне глутамінавай і параамімнабензойнай кіслот з жоўтым пігментам птэрынам. Дробнакрышталічны парашок без паху і смаку. Малярная маса 441,41. Разбураецца пры тэмпературы 250 °С і ў водных растворах і шчолачным асяроддзі ў прысутнасці кіслароду пад ўздзеяннем святла. Дрэнна раствараецца ў вадзе. Не раствараецца ў ацэтоне, дыэтылавым эфіры, хлараформе і вуглевадародах.
У прыродзе
Фоліевая кіслата прысутнічае ва ўсіх жывёльных, раслінных клетках і ў мікраарганізмах. Асабліва вялікая колькасць фоліевай кіслаты ўтрымліваецца ў лісцях зялёных раслін, такіх харчовых прадуктах, як печань, ныркі, пятрушка, салата, зерневы хлеб і хлеб з мукі грубага памолу і інш. У яйках, мясе і малацэ фоліевай кіслаты значна менш.
Біялагічная роля
Актыўная форма фоліевай кіслаты — тэтрагідрафоліевая кіслата — удзельнічае ў працэсах сінтэзу ДНК м РНК, працэсах дзялення і росту клетак. Каферментныя формы ўдзельнічаюць у сінтэзе пурынавых асноў — адэніну і гуаніну. Недахоп фоліевай кіслаты вядзе да развіцця макрацытарнай анеміі, стаматыту, гастрыту, энтэрыту. У перыяд цяжарнасці недахоп фоліевай кіслаты прыводзіць да гіпатрафіі нованароджаных, парушэнняў развіцця, з’яўлення прыроджаных заган.
Арганізм чалавека фоліевай кіслатой забяспечваецца разам з ежай.
Сент-Люсія
Сент-Люсія — дзяржава на аднайменным востраве ў архіпелагу Наветраныя астравы ў Вест-Індыі паміж астравамі Сент-Вінсент і Марцініка. З поўначы амываецца пралівам Сент-Люсія, з поўдня — пралівам Сент-Вінсент.
Гісторыя
Старажытнае насельніцтва Сент-Люсіі — індзейцы аравакі і карыбы, большая частка якіх знішчана еўрапейцамі. Адкрыта Х.Калумбам 13 снежня 1502 года ў дзень Св. Люсіі. У 1639 годзе было заснавана англійскае пасяленне, пасяленцы якога ў 1640 годзе былі забіты. У 1642 годзе востраў быў абвешчаны французскім уладаннем, аднак да 1660 года працягваліся ваенныя сутычкі з карыбамі. У наступным Сент-Люсія неаднаразова пераходзіла з рук у рукі, прыцягваючы Вялікабрытанію і Францыю сваёй зручнай бухтай Кастры. У перыяд з 1650 па 1814 год востраў 14 раз (1650—1664, 1667—1723, 1743—1748, 1756—1762, 1763—1781, 1783—1794, 1795—1796, 1802—1803 — уладанне Францыі) змяняў гаспадароў, але вялікую частку часу знаходзіўся ў руках французаў. З сярэдзіны XVII ст. пачаўся масавы ўвоз афрыканскіх рабоў для працы на цукровых плантацыях. З часам у складзе насельніцтва сталі дамінаваць афрыканцы і мулаты. Паводле Парыжскага мірнага дагавора 1814 г. Сент-Люсія канчаткова пераўтварылася ў калонію Вялікабрытаніі. У 1834 г. брытанскія ўлады адмянілі рабства на востраве. З 1838—1958 гг. Сент-Люсія ўваходзіла ў склад брытанскай калоніі Падветраныя астравы. У 1958—1962 гг. член Вест-Індскай федэрацыі. У 1951 г. было ўведзена ўсеагульнае выбарчае права. З 1967 года «асацыіраваная з Вялікабрытаніяй дзяржава» з правам унутранага самакіраваня. На чале ўрада стаў кіраўнік Аб’яднанай рабочай партыі Джон Комптан. Яго кабінет праводзіў палітыку ўсялякага прыцягнення замежных капіталаўкладанняў. У 1978 годзе на канферэнцыі ў Лондане была распрацавана Канстытуцыя Сент-Люсіі і прынята рашэнне пра прадстаўленне ёй незалежнасці. 22 лютага 1979 г. абвешчана незалежнасць Сент-Люсіі ў складзе Садружнасці на чале з прэм’ер-міністрам Дж. Комптанам. У ліпені 1979 года на датэрміновых парламенцкіх выбарах болшасць галасоў атрымала — Лейбарысцкая партыя Сент-Люсіі. Прэм’ер-міністрам стаў яе лідар Алан Луісі. Унутраная барацьба ў ЛПСЛ паміж яе правым і левым крылом прывяла да вострага палітычнага крызісу. Асноўныя палітычныя прафсаюзныя арганізацыі выступілі за адстаўку ўрада А.Луісі і правядзенне датэрміновых выбараў. Аб’яднанне дзяржаўных службоўцаў і прафсаюз настаўнікаў абвясцілі забастоўку. У 1981 годзе А. Луісі саступіў пост прэм’ер-міністра лейбарысту Уінстану Сенаку, але яно апынулася няздольным кантраляваць становішча ў краіне. Адбыліся сур’ёзныя сутычкі, прафсаюзы і гандляры, незадаволеныя карупцыяй і барацьбой за ўладу, абвясцілі ўсеагульную забастоўку. Супраць урада выступілі і прадпрымальнікі.
У студзені 1982 года быў сфармаваны новы пераходны ўрад на чале з Майклам Пілгрымам, якое ў маі правяло датэрміновыя парламенцкія выбары. На іх перамагла АРП, і Дж. Комптан вярнуўся да ўлады (1982—1996 гг.). Яго ўрад увёў у дзеянне праграму «цвёрдай эканомікі» і ўразала зарплату дзяржаўных службоўцаў. У знешняй палітыцы Комптан цалкам падтрымліваў палітыку ЗША ў рэгіёне. Актыўна прыцягваліся замежныя капіталаўкладанні. У другой палове 1980-х гадоў штогадовы эканамічны рост складаў звыш 8 %. АРП перамагла таксама на парламенцкіх выбарах 1987 і 1992 гадоў. Праблемы з экспартам бананаў у Еўропу і абвастрэнне канкурэнцыі на міжнародным рынку пагоршылі эканамічнае становішча дзяржавы. У 1998 годзе тэмпы эканамічнага росту зменшыліся да 2,9 % у год, а прамысловая вытворчасць у 1997 годзе скарацілася на 9 %. Замена Комптана на пасадзе прэм’ер-міністра Ваганам Люісам у 1996 годзе не выратавала АРП. У 1997 годзе партыя прайграла выбары, і да ўлады вярнулася ЛПСЛ на чале з Кенетам Энтані. Яго кабінет прыступіў да ажыццяўлення праграмы прыватызацыі, а таксама ўсталяваў дыпламатычныя адносіны з КНР. На парламенцкіх выбарах 2001 года лейбарысты ўтрымаліся ва ўладзе і працягнулі ранейшы палітычны курс. На парламенцкіх выбарах 2006 г. Аб’яднаная рабочая партыя Сент-Люсіі перамагла, на пасаду прэм’ер-міністра ў трэці раз уступіў Д. Комптан.
Рыгор Юр’евіч Осцік
Рыгор Юр’евіч Осцік (Остык, Осцікавіч) (? —, Вільня) — вялікалітоўскі магнат. Дваранін каралеўскі (з 1569).
Біяграфія
З магнацкага роду Осцікаў. Пасля ад’езду Генрыха Валуа і новага безкаралаўя ў Рэчы Паспалітай Рыгор Осцік далучыўся да прамаскоўскай партыі, у лютым 1576 года напісаў ліст да цара Івана Васілевіча, у якім абяцаў дапамогу ад сябе і вялікалітоўскай шляхты ў атрыманні стальца. У выпадку поспеху Рыгор Осцік спадзяваўся атрымаць Ковель і Бельск, а таксама гетманскі ўрад. Аднак у 1575 годзе каралём быў абраны (каранаваны ў 1576) Стэфан Баторый.
У 1579 годзе не пакінуўшы нашчадкаў памёр брат Рыгора Осціка — Юрый, усю маёмасць ён запісаў сваёй другой жонцы Магдалене з Брамоўскіх. Рыгор Осцік пачаў судовы працэс з Магдаленай пра ануляванне тастамента, але прайграў. Пасля гэтага ён абвінаваціў братаву ўдаву ў атручэнні мужа, а таксама сфабрыкаваў фальшывы дакумент, паводле якога брат быццам пазычыў у яго 20 тысяч коп грошаў. У выніку Магдалена з Брамоўскіх саступіла маёмасць мужа, у тым ліку Варняны і Гiртушкi, на карысць Рыгора Осціка.
У чэрвені 1580 года да караля ў Вільню прыбыў маскоўскі пасол Р. А. Нашчокін, меў ён і царскі ліст да Рыгора Осціка, які пад прычынаю пакупкі футра і іншых маскоўскіх тавараў атрымаў дазвол на сустрэчы з Р. А. Нашчокіным. Частыя сустрэчы і багаты падарунак Нашчокіна — дарагі конь, выклікалі падазрэнні, таксама на Рыгора Осціка данёс яго слуга. Пасля гэтага Рыгор Осцік быў арыштаваны, вобыск ў яго доме знайшоў падробленыя пячаткі многіх сенатараў, а ў маёнтку Каварск пад Вільняй абсталяванне для фальшавання манет. Арыштаваны давераны слуга Рыгора Осціка Барталамей пад катаваннямі паказаў, што яго пан меў зносіны з Масквою яшчэ да безкаралеўя і атрымліваў адтуль лісты.
На судзе Рыгор Осцік спачатку адмаўляў здраду, казаў, што з Масквою і Р. А. Нашчокіным яго звязвала толькі камерцыя, а падробленымі пячаткамі карыстаўся адно ў сваіх маёмасных справах, але потым сазнаўся, што нават абяцаў пры магчымасці забіць караля, праўда, рабіў гэта толькі праз беднасць, у спадзяванні выцягнуць з маскавічоў грошы. Рыгор Осцік на каленях прасіў пра памілаванні, але 15.6.1580 года быў прыгавораны судом да смерці, а 18.6.1580 года пакараны на Ратушнай плошчы ў Вільні.
Маёмасць
Па смерці бацькі атрымаў у спадчыну частку Аванты і маёнтак Шатэчну, апроч гэтага валодаў Чадосамi, Ганушынкамi i Эмельнiкамi (усе — тэрыторыя сучаснай Літвы). Таксама меў дом у Вільні на Вялікай вуліцы (цяпер на месцы Didžioji g. 7) супраць палацу Радзівілаў (цяпер Didžioji g. 10), пасля пакарання Рыгора Осціка дом быў перададзены каралём Стэфанам Баторыем свайму паплечніку Габрыелю Бекешу, які валодаў ім нядоўга. У 1579 годзе шантажом вымусіў братаву ўдаву адмовіцца на сваю карысць ад мужавай спадчыны, у тым ліку Варнян і Гiртушак. Пасля пакарання смерцю ўладанні Рыгора Осціка перайшлі да вялікага князя, але ў канцы 1580 года большая іх частка вернута яго ўдаве Ядвізе Юр’еўне з Насілоўскіх.
Востраў Баранава
Востраў Баранава (Baranof Island), востраў Сітка — востраў у архіпелагу Аляксандра (ЗША, штат Аляска).
Плошча вострава 4162 км². Даўжыня каля 160 км, шырыня каля 50 км. Вышыні да 1432 м. Вільготныя хваёвыя лясы. Рыбалоўства, лесанарыхтоўкі. У 2000 годзе насельніцтва вострава складала 8532 чал. Асноўны населены пункт і порт — горад Сітка. Названы ў гонар Аляксандра Андрэевіча Баранава — першага Галоўнага правіцеля рускіх паселішчаў у Амерыцы.
Туманска Гута
Туманска Гута (Туманська Гу́та) — вёска ў Казэлэцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Асцёрскай гарадской абшчыны.
Эфраім Кацір
Эфраім Кацір (אפרים קציר; народж. Качальскі;,  — 30 траўня 2009, , Ізраіль) — ізраільскі дзяржаўны дзеяч, чацвёрты прэзідэнт Ізраіля (1973—1978). Біяфізік, лаўрэат Прэміі Ізраіля па біялогіі 1959 года.
Посткласічны перыяд археалагічных культур
Посткласічны перыяд быў вылучаны амерыканскімі археолагамі Г. Уілі і Ф. Філіпсам адносна ўсіх археалагічных культур Паўночнай і Паўднёвай Амерыкі ў 1958 г. Аднак яны абапіраліся галоўным чынам на вопыт раскопак у Месаамерыке і Перу.
Характэрныя рысы:
Каменка (Уланскі раён)
Каменка — сяло ў Уланскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Каменскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 44 км на захад ад раённага цэнтра, пасёлка Касыма Кайсенава. Код КАТА — 636255100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1012 чалавек (471 мужчына і 541 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 769 чалавек (374 мужчыны і 395 жанчын).
Ян Юр’евіч Глябовіч
Ян Юр'евіч Глябовіч (~1480 — ) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч. Староста жыжморскі, мсціслаўскі, бабруйскі, барысаўскі, радашковіцкі, ваявода віцебскі (з 1529), вялікі пісар літоўскі (з 1530), ваявода полацкі (з 1532), ваявода віленскі (з 1542), вялікі канцлер літоўскі (з 1546).
Біяграфія
Паходзіў з магнацкага роду Глябовічаў. Сын Юрыя Глябовіча, ваяводы смаленскага, маці невядомая. З 1516 г. — маршалак каралеўскі. Належаў да прыхільнікаў двара, быў даверанай асобай кар. Боны. У 1522 г. падтрымаў гарантаванне Жыгімонту Аўгусту заняцця вялікакняжацкага стальца. Староста мсціслаўскі і радашковіцкі (узг. 1527). У 1529 г. Я. Ю. Глябовіч у ліку камісараў па ўдакладненні мяжы паміж ВКЛ і Каронай. З 1529 г. — ваявода віцебскі. Вялікі пісар літоўскі (узг. 1530). З 1532 г. — ваявода полацкі.
Паводле Попісу 1528 года, з сваіх і жонкавых маёнткаў выстаўляў 148 коней, а з маёнткаў сваіх «паней» яшчэ 88 коней. Прымаў удзел у вайне з Маскоўскай дзяржавай (1534—1537). Перад пачаткам ваенных дзеянняў, дасылаў з Полацка здабытыя праз шпегаў даведкі пра падзеі ў Маскоўскай дзяржаве. Улетку 1535 Я. Ю. Глябовiч разам з Янам Радзiвілам і Юрыем Алелькавічам, кіраваў адной з трох груповак войска ВКЛ, якая павінна была пад Полацкам падтрымаць дзеянні галоўнай арміі, але прадухіліць страты Себежа не здолела. У лютым 1536 разам з гетманам А. Неміровічам Я. Ю. Глябовіч спрабаваў вярнуць Себеж, але няўдала.
У снежні 1536 на чале пасольства ездзіў у Маскву, куды прыбыў 11 студзеня 1537 г. Пасольству не ўдалося заключыць мір з вяртаннем страчанага ў 1514 Смаленска. Было заключанае перамір'е на 5 гадоў, пры гэтым за ВКЛ заставаўся Гомель, а за Маскоўскай дзяржавай — Себеж і Севершчына. У 1542 зноў з пасольствам у Маскве, перамір'е працягнутае на 7 гадоў. Па вяртанні з Масквы, атрымаў староствы Бабруйскае і Барысаўскае. У тым жа 1542, пасля смерці Альбрэхта Гаштольда, прызначаны ваяводам віленскім. З 1546 — вялікі канцлер літоўскі.
Падтрымліваў каралеву Бону ў яе канфлікце з літоўскімі магнатамі, на Берасцейскім сойме (1544) гэтая яго пазіцыя выклікала галоснае абурэнне, з гэтае прычыны быў у ізаляцыі сярод паноў-рады, хоць і займаў сярод іх вышэйшае палажэнне. У 1540-х паўстала пытанне пра аб'яднанне ВКЛ з Польшчай і вакол яго разгарнулася барацьба груповак, пазіцыя Я. Ю. Глябовіча мяняліся, спачатку ён выступаў за больш цесную сувязь ВКЛ з Каронаю, пазней быў супраць гэтага.