cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мадурцы
Традыцыйная культура
Для мадурскіх паселішчаў характэрна раскіданая планіроўка. Каркасныя жытлы будуюць на невысокіх па́лях, сцены аббіваюць бамбукавымі рэйкамі, дах крыюць пальмавым лісцем, саломай або чарапіцай. У кожнай вёсцы ёсць агульны загон для жывёлы.
Паўседзённай народнай вопраткай з'яўляецца песаа́н (саронг, штаны, кашуля з высокім каўняром або суколка і інш.). На галаву апранаюць хустку. Валасы галяць або коратка стрыгуць. Больш высакародным адзеннем лічыцца мужчынскі строй адэнг перэдан, які ўключае паліто з накладнымі кішэнямі. Жаночы народны строй кебая складаецца з саронга, тонкай баваўнянай кофты і бюстгальтара. Распаўсюджаныя ўпрыгожванні для жанчын і мужчын — срэбраныя пярсцёнкі і завушніцы.
Мадурскія сем'і бываюць як пашыранымі, так і нуклеарнымі. Главой сям'і заўсёды лічыцца мужчына, а галоўнай працаўніцай — жанчына. Шлюбы складаюць па ініцыятыве бацькоў жаніха. Пры гэтым абавязкова падпісваецца шлюбны кантракт. Хаця ў наш час усе грамадзяне Інданезіі маюць роўныя грамадзянскія правы, сярод мадурцаў захаваўся саслоўны падзел, імя чалавека заўсёды ўключае спадчынны тытул. Сельская абшчына дэса займаецца пераважна адміністрацыйным кіраваннем і ў справы сям'і не ўмешваецца.
Мова
Мадурская мова адносіцца да малайска-палінезійскай групы аўстранезійскіх моў. Мае 6 буйных дыялектаў. У мінулым мадурцы шырока карысталіся пісьмовай мовай каві. У наш час пры напісанні ўжываецца алфавіт на аснове лацінкі.
Рэлігія
Большасць вернікаў — мусульмане-суніты, аднак у пабытовым жыцці сустракаюцца рэшткі старажытных вераванняў у добрых і злых духаў, шанаванне камянёў.
Ніжнялужыцкая Вікіпедыя
Ніжнелужыцкая Вікіпедыя (па-ніжнелужыцку: Dolnoserbska Wikipedija) — раздзел Вікіпедыі на ніжнелужыцкай мове.
Па стане на 1 2023 года змяшчае  NaN артыкулs.
Умуахія
Умуахія (Umuahia) — горад у нігерыйскім штаце Абія.
Геаграфічнае становішча
Вышыня цэнтра НП складае 151 метр над узроўнем мора.
Дэмаграфія
Паводле ацэнкі на 2010 год, насельніцтва горада складае 83 354 чалавек.
Ілля Рыгоравіч Старынаў
Ілля Рыгоравіч Старынаў (Илья Григорьевич Старинов; 2 жніўня 1900 — 18 лістапада 2000) — палкоўнік СА, дыверсант-разведчык, удзельнік некалькіх ваенных канфліктаў, выкладчык і кандыдат тэхнічных навук.
Ваенная кар’ера
У чэрвені 1918 года прызваны ў Чырвоную Армію. Служыў у 20-м палку 3-й стралковай дывізіі, у складзе якой ваяваў на паўднёвым фронце грамадзянскай вайны ў Расіі. Трапіў ў палон, але ўцёк і выйшаў да сваіх. Потым быў паранены ў нагу і накіраваны ў шпіталь. Пасля ранення быў залічаны ў 27-ю сапёрную роту 9-га інжынернага батальёна. Удзельнічаў у баявых аперацыях у Крыме і на Паўночным Каўказе.
Пачынаючы з верасня 1922 года знаходзіўся на пасадах начальніка падрыўной каманды і камандзіра роты 4-го чыгуначнага палка ў Кіеве. Адначасова займаўся падрыхтоўкай ваенных падрыўнікоў і дыверсантаў, прымаў удзел у будаўніцтве чыгункі Орша—Лепель.
У снежні 1930 года прызначаны кіраўніком 4-га аддзела штаба УВА. Працягваў навучэнне дыверсантаў для РСЧА. Таксама праводзіў мерапрыемтсвы па падрыхтоўцы да магчымай партызанскай вайны. У сакавіку 1933 года пераведзены ў Маскву. Тут стаў супрацоўнікам аддзела ГРУ ГШ. Некаторы час пасля прызначаны намескнікам ваеннага каменданта станцыі Ленінград-Маскоўская.
У 1936—1937 гадах знаходзіўся ў складзе савецкіх сіл у Іспаніі. Прайшоў шлях ад саветніка дыверсійнай групы да саветніка 14-га партызанскага корпуса.
З вяртаннем на радзіму заняў пасаду начальніка Цэнтральнага навукова-выпрабавальнага палігона чыгуначных войскаў. Пасля пачатку савецка-фінскай курыраваў размініраванне Карэльскага пярашэйка. Напярэдадні Вялікай Айчыннай — начальнік аддзела мініравання і загарод галоўнага ваенна-інжынернага ўпраўлення Чырвонай Арміі, а ў яе першыя дні — начальнік аператыўнай групы загарод на Заходнім фронце. Да сакавіка 1942 года, змяніўшы яшчэ некалькі пасад, даслужыўся да камандзіра 5-й асобнай інжынернай брыгады спецпрызначэння. У жніўні ўзначаліў Вышэйшую аператыўную школу асобага прызначэння Цэнтральнага штаба партызанскага руху.
У наступным быў памочнікам начальніка штаба па дыверсіях, членам Ваеннага савета Паўночна-Заходняга фронту, намеснікам начальнікаў Украінскага і Польскага штабоў партызанскага руху па дыверсіях, начальнікам штаба савецкай місіі ў Югаславіі, начальнікам аператыўна-інжынернай групы па размініраванні аўтамабільных дарог і чыгунак. У лістападзе 1945 года прызначаны намеснікам начальніка 20-га ўпраўлення чыгуначных войскаў Савецкай Арміі ў Львове.
У студзені 1956 года сышоў у адстаўку.
Адукацыя
З верасня 1921 года па верасень 1922 года вучыўся ў Варонежскай школе ваенна-чыгуначных тэхнікаў, з восені 1923 года па восень 1924 года — у Ленінградскай школе ваенна-чыгуначных тэхнікаў, з верасня 1933 па май 1935 года — у Ваенна-транспартнай Акадэміі Чырвонай Арміі.
Выкладанне
Яшчэ ў 1930-х гадах, па сумяшчальніцтве з асноўнай дзейнасцю, выкладаў тэхніку загарод на дарогах у Ваенна-транспартным інстытуце. У верасні 1946 года стаў начальнік кафедры тылу Ваеннага інстытута МУС, а ў 1957 годзе — старшым навуковым супрацоўнікам Інстытута марксізму-ленінізму. Прымаў удзел у напісанні шасці томнай гісторыі Вялікай Айчыннай вайны. З 1964 года выкладаў тактыку дыверсій на Курсах удасканалення афіцэрскага складу. У 1984 годзе прысвоена званне прафесара. Да 1987 года выкладаў у навучальных установах КДБ.
NGC 3867
NGC 3867 (іншыя абазначэнні — UGC 6731, MCG 3-30-103, ZWG 97.134, PGC 36649) — галактыка ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
NGC 6443
NGC 6443 (іншыя абазначэнні — UGC 10967, MCG 8-32-18, ZWG 253.33, PGC 60783) — спіральная галактыка (Sab) ў сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Уніяцкая царква ў Расійскай імперыі
Пасля трох падзелаў Польшчы большасць структураў уніяцкай царквы апынулася ў Расіі. Да першага падзелу РП гэтая Царква была адным з найбуйнейшых рэлігійных аб’яднанняў у дзяржаве. Яна ўключала 8 дыяцэзій: Кіева-Віленскую (мітраполію), Луцкую, Львоўскую, Полацкую, Перамышльскую, Холмскую, Пінскую і Уладзімірскую. Усяго ва ўніятаў было 9452 культавых будынкаў. З іх прыкладна 60% апынуліся на тэрыторыі Расійскай імперыі.
Манархі Расіі адмоўна ставіліся да уніятаў, як правіла, успрымаючы іх як праваслаўных, якія пад ціскам прымалі юрысдыкцыю Папы Рымскага і пры першай жа магчымасці адыходзілі ад яе. Актыўная дзейнасць па пераводу ўніятаў у праваслаўе разгарнулася ў Беларусі і Літве ў часы праўлення Кацярыны ІІ. Пасля перапынку ў часы праўлення Паўла I і Аляксандра I, якія ў першым маніфесце, выдадзеным жыхарам Беластоцкай акругі пасля далучэння да Расіі 27 кастрычніка 1807 г., запэўнілі: «Усякія правы і прывілеі не будуць адабраны. Вызнанне вашай рэлігіі захаваецца некранутым», барацьбу з уніяй аднавіў цар Мікалай I. Адміністратыўнай ліквідацыі ўніяцкай царквы папярэднічала шматгадовая кампанія па прыпадабненні ўніяцкіх абрадаў да праваслаўных, якую каардынаваў біскуп літоўскі Ёсіф Сямашка. У 1839 г. на саборы ў Полацку было абвешчана аб ліквідацыі ўніі ў Літве і Беларусі; захавалася толькі Холмская епархія (ліквідавана ў 1875 г.). У працэсе гвалтоўнай канвертацыі насельніцтва выкарыстоўваліся меры прамога прымусу; у Пратуліне і Дрэлі сутыкненні ўніятаў з расійскім войскам скончыліся гібеллю некалькіх чалавек. Нягледзячы на адміністрацыйнае прызнанне ўсіх былых уніятаў праваслаўнымі, больш за 100 тысяч чалавек не падпарадкоўваліся царскім загадам, байкатавалі прыходы РПЦ.
Антыўніяцкая палітыка наступных цароў была звязана з палітыкай русіфікацыі зямель, захопленых у выніку падзелаў РП.
Час праўлення Кацярыны II
Адразу пасля далучэння да Расіі тэрыторый, дзе большасць складалі ўніяты, царыца Кацярына II абвясціла верацярпімасць да каталіцкага насельніцтва «абодвух абрадаў» і запэўніла, што іх становішча не зменіцца ў параўнанні са становішчам спраў у Першай Рэчы Паспалітай.
Фактычна расійскі ўрад ставіўся да ўніятаў як да праваслаўных расіян, якіх гвалтоўна навярнулі, і пераход якіх у праваслаўе быў толькі пытаннем часу. 2 верасня 1780 году Кацярына II накіравала беларускаму губэрнатару Чарнышову рэскрыпт, у якім дазваляла праваслаўнаму духавенству захопліваць уніяцкія храмы, калі таго пажадаюць прыхаджане. Чарнышоў і магілёўскі праваслаўны епіскап Георгій (Каніскі) выкарыстоўвалі дазвол у больш шырокім, чым літаральным маштабе, што прывяло да пераходу ў веру 112 573 чалавек, 35 святароў і 95 прыходаў з храмамі. Гэтыя меры праводзіліся, нягледзячы на пратэсты ўніяцкай іерархіі. У той жа час Кацярына ІІ давяла да прызначэння епіскапам-памочнікам Кіеўскай мітраполіі архімандрыта Віктара (Садкоўскага), які павінен быў паўтарыць дзеянні магілёўскага епіскапа на тэрыторыі Прыдняпроўскай Украіны, Валыні і Падолля. Пасля другога падзелу РП Віктар (Садкоўскі) стаў мінскім праваслаўным епіскапам. Адным з першых яго дзеянняў было накіраванне пастырскага ліста, у якім ён паведамляў, што ўсе ўніяты, зацікаўленыя ў пераходзе ў праваслаўе, павінны далажыць яму, а мітрапаліту Феадосію Растоцкаму паведамляць толькі аб пераходзе. Сама Кацярына II шчодра падтрымлівала дзейнасць біскупа Віктара і яго святароў. У кастрычніку 1794 г. епіскап інфармаваў Свяцейшы Правячы Сінод аб набыцці праваслаўнай царквой 721 уніяцкага прыхода, а ў наступным годзе пісаў яшчэ пра 1607 храмаў. У сваю чаргу статыстыка 1802 г., складзеная ўніяцкім епіскапам Лявіцкім, паказвае, што ў той час уніяты мелі толькі 176 цэркваў.
Справу ўніятаў Кацярына II таксама разглядала як разменную манету ў перамовах з Папам Рымскім адносна зацвярджэння ўнесеных ёю змяненняў у адміністрацыйны лад Лацінскай царквы ў Расіі. Навяртанне 100 000 чалавек у 1780-1783 гадах прымусіла каталіцкую царкву прыняць іх, спадзеючыся, што далейшы працэс разбурэння ўніі будзе спынены.
Георгій (Каніскі) павінен быў паўтарыць такія дзеянні ў Беларусі, але яго смерць 13 лютага 1795 г. перашкодзіла ажыццяўленню гэтых планаў. Даручанае царыцай заданне выканаў яго пераемнік магілёўскі епіскап Афанасій (Валхоўскі), якому Святы Сінод даў падрабязныя ўказанні аб правядзенні антыўніяцкай кампаніі. Праваслаўнае духавенства павінна было аб’ехаць усю тэрыторыю Беларусі, ведучы місіянерскую дзейнасць, у суправаджэнні вайскоўцаў, а асобы, якія заявілі аб жаданні прыняць навяртанне, неадкладна запісваліся ў бліжэйшыя прыходы. Аднак епіскап Афанасій паведаміў Сіноду аб правале праведзенай такім чынам кампаніі. Добраахвотных навяртанняў было няшмат, і ў многіх выпадках «навяртанне» было звязана з пагрозамі і пераследам з боку салдат, якія суправаджалі духавенства. З аналагічнымі абвінавачаннямі на адрас кіраўнікоў «місіі» выступіў уніяцкі епіскап Пінска Іасафат Булгак. Ён сцвярджаў, што неахвотных да праваслаўя людзей запалохвалі, прымушалі плаціць незаконныя грашовыя і матэрыяльныя штрафы, а царскія салдаты хітрасцю спрабавалі атрымаць ключы ад уніяцкіх храмаў. Таксама затрымлівалі непакорлівых святароў і зачынялі базыльянскія манастыры, нярэдка аддаючы іх адразу ў сядзібы праваслаўнага духавенства. 22 красавіка 1794 г. у ўказе на імя царскага губернатара новадалучаных зямель Цімафея Туталміна Кацярына II загадвала яму прыняць меры, накіраваныя на ліквідацыю ўніі. У канчатковым выніку да канца 1795 г. праваслаўныя набылі ў Беларусі за кошт уніятаў каля 200 цэркваў, прыняло веру каля 115 тыс. чалавек. Царыца таксама ўступіла ў адкрытую барацьбу з базыльянскім ордэнам, абвясціўшы ў 1795 г., што любая базыльянская манаская супольнасць, якая не займаецца дабрачыннай і асветніцкай дзейнасцю, будзе зачынена.
За кошт уніятаў была пашырана адміністрацыйная сетка Рускай праваслаўнай царквы. У 1806 г. сярод уніяцкіх структур на тэрыторыі Расіі існавала толькі Полацкая мітраполія на чале з епіскапам Іракліем Лісоўскім. Праваслаўная епархія ў сумежжы з Польшчай і Брацлавам узнікла пераважна з ліквідаваных пастырскіх цэнтраў. Біскуп Лісоўскі карыстаўся поўным даверам імператрыцы. Маёнткі ўніяцкіх епіскапаў пераходзілі ва ўласнасць дзяржавы і часткова вылучаліся ва ўзнагароду вайскоўцам і чыноўнікам, якія асабліва вызначыліся ў працэсе распаўсюджвання праваслаўя.
Праўленне Паўла I
Пасля прыходу да ўлады ў Расіі Паўла I стаўленне ўрада да ўніятаў змянілася. Новы цар ставіўся да іх неахвотна (хоць і быў прыхільны да каталіцтва лацінскага абраду), але яго палітыка праграмна супярэчыла дзеянням маці. Павел I даў згоду на аднаўленне дзейнасці трох уніяцкіх епархій і загадаў спыніць місіянерскую дзейнасць праваслаўных іерархаў. Уніяты падпарадкоўваліся Духоўнай калегіі на чале з прадстаўніком лацінскай царквы ў Расіі.
Праўленне Аляксандра I
Аляксандр I працягваў талерантную палітыку ў адносінах да ўніятаў. На той момант іх колькасць ацэньваецца ў 1 398 478 вернікаў, а ў руках уніятаў застаўся 91 манастыр і 1388 прыходаў. У той жа час у часы праўлення Паўла I і Аляксандра I каля 200 тысяч вернікаў уніяцкай царквы перайшлі на лацінскі абрад, што павінна было засцерагчы іх ад пераходу ў праваслаўе. Гэтая тэндэнцыя сустрэла пратэст уніяцкіх епіскапаў.
Жадаючы спыніць хвалю прыняцця лацінскага абраду, Аляксандр І заснаваў у 1804 г. уніяцкі аддзел у Святым Сінодзе, прызначыўшы яго кіраўніком епіскапа Язафата Булгака. Стварэнне кафедры было падтрымана ўніяцкай іерархіяй, якая бачыла ў ёй паратунак ад лацінізацыі абраду. У 1805 годзе калегія была падзелена на дзве асобныя часткі; Кіраўніком уніяцкага аддзела стаў Іраклій Лісоўскі. Ён верыў у магчымасць поўнага аб’яднання цэркваў і з гэтай мэтай правёў у сваіх упраўленнях літургічную рэформу, ухіляючы элементы, унесеныя ў літургію пад лацінскім уплывам, і ўносячы тыповыя для рускага праваслаўя.
Праўленне Мікалая І
З самага пачатку свайго валадарання Мікалай І зрабіў рашучыя крокі па барацьбе з уніяцкай царквой. 11 жніўня 1829 г., прымаючы яе прадстаўнікоў на аўдыенцыі, ён заявіў, што мае намер «упарадкаваць» уніяцкую царкву і выдаліць з яе ўсе лацінскія ўплывы. Расійскі ўрад, аднак, не адразу скасаваў унію, а распрацаваў доўгатэрміновы план, зыходзячы з таго, што максімальнае прыпадабненне ўніяцкага абраду да праваслаўных прывядзе да натуральнага зліцця дзвюх Цэркваў. Галоўным рэалізатарам гэтай канцэпцыі стаў епіскап Мсціслаўскі Іосіф (Сямашка). Захоплены рускім праваслаўем, з якім сутыкнуўся падчас знаходжання ў Пецярбургу, ён лічыў сябе рускім і сам падрыхтаваў падрабязны план паслаблення ўніі. Праект Іосіф падаў цару і атрымаў адабрэнне манарха.
Згодна з праектам Сямашкі ў 1828 г. функцыі лацінскага і ўніяцкага аддзяленняў Духоўнай калегіі былі канчаткова падзелены і створана Грэка-ўніяцкая духоўная калегія на чале з Іасафатам Булгакам. Затым быў рэфармаваны адміністрацыйны падзел уніяцкай царквы, які падзяліў яе на Беларускую архіепіскапію (кіраўнік Я. Булгак) і Літоўскую епархію на чале з самім Іосіфам. Пасля лістападаўскага паўстання расійскія ўлады зачынілі палову з 95 існуючых базыльянскіх (жаночага і мужчынскага) манастыроў; у тым ліку у гэты перыяд праваслаўная царква вярнула сабе Пачаеўскую лаўру. У 1835 г. было забаронена мяняць уніяцкі абрад на лацінскі.
Пасля смерці Іасафата Булгака ў 1838 г. уніяцкі епіскапат у Расіі складаўся толькі з прыхільнікаў масавага пераходу ўніятаў у праваслаўе. Таму 12 лютага 1839 г. такое рашэнне прыняў Сінод у Полацку. Пасля гэтай падзеі адзінай установай уніяцкай царквы пад уладай расійскіх улад стала Холмская епархія ў Каралеўстве Польскім.
Праўленне Аляксандра II
Мерапрыемствы па ліквідацыі апошняй уніяцкай епархіі ў Расіі былі зроблены пасля Студзеньскага паўстання і былі часткай больш шырокай кампаніі па русіфікацыі Холмшчыны. Прыняцце ўніяцкім насельніцтвам праваслаўя павінна было адначасова азначаць яго заваёву для рускай культуры і нацыянальнасці. Галоўнымі прыхільнікамі гэтага рашэння былі статс-сакратар польскіх спраў Мілюцін і генеральны дырэктар унутраных спраў і духавенства Царства Польскага Уладзімір Чаркаскі. Пры ліквідацыі ўніі меркавалася выкарыстаць тыя ж сродкі, што і перад сінодам у Полацку, нягледзячы на тое, што на Холмшчыне прыхільнасць да каталіцтва візантыйскага абраду была значна большая сярод насельніцтва, чым на беларускіх і літоўскіх тэрыторыях.
У 1864 г. царскія ўлады скасавалі базыльянскія манастыры ў Любліне, Холме, Белай Падлясцы і Замосце, перавёўшы манахаў у манастыр у Варшаве. У 1866 г. было скасавана права мецэнацтва, што давала кантроль польскай шляхце над парафіяльным персаналам. Уніяцкае духавенства стала атрымліваць дзяржаўнае жалаванне. Таксама расійскія ўлады пачалі вербоўку грэка-каталіцкіх святароў з Галічыны, якія жадалі служыць на Холмшчыне, мелі маскафільскія погляды і імкнуліся прыбраць з уніяцкага абраду лацінскія элемэнты. Акрамя таго, уніятам забараняўся пераходзіць на лацінскі абрад. Нягледзячы на тое, што частка праваслаўнай іерархіі (у прыватнасці, архіепіскап Холмска-Варшаўскі Іаанікій (Горскі)) выступала супраць ліквідацыі ўніі шляхам рэпрэсій, пастулюючы замест гэтага працяглую работу сярод насельніцтва, якая павінна была скончыцца добраахвотнасцю прыняцця праваслаўя і рускай нацыянальнасці, царскі ўрад пастанавіў неадкладна адмяніць уніяцкі абрад. Па ўзгадненні з тайнай камісіяй адміністратар Холмскай епархіі кс. Маркел (Попель) загадаў накіраваць службы ў т. зв «сінадальны абрад». Вынікам сталі ўніяцкія выступы, падаўленыя з дапамогай войскаў у Дрэлаве і Пратуліне. Былі і гібелі людзей. У 1875 г. было абвешчана аб поўнай ліквідацыі Берасцейскай уніі на Холмшчыне і далучэнні прыходаў Холмскай епархіі да Рускай праваслаўнай царквы. Гэтаму рашэнню не падпарадкаваліся 29 тысяч чалавек. Іншая група, якая афіцыйна вызнавала праваслаўе, па-ранейшаму лічыла сябе ўніятамі. Еўлогій (Георгіеўскі), праваслаўны епіскап Холмскі з 1905 г., ацэньваў яе колькасць у 100 тыс. чалавек. Характарызуючы рэлігійную сітуацыю ў рэгіёне, ён пісаў:"Унія была афіцыйна скасавана дзяржаўным законам у 1875 г., але веру ў чалавечых душах нельга было скасаваць законам, месцамі праваслаўныя храмы стаялі пустымі, людзі не прасілі святароў для здзяйснення абраду. Былі прыходы, дзе да 90 працэнтаў насельніцтва байкатавалі праваслаўныя храмы і без сваіх уніяцкіх святароў заставаліся без святых сакрамэнтаў."З тэрыторыі былой Холмскай епархіі былі выдалены ўсе сляды ўніі, атаясамленай з чужаземным панаваннем на «спрадвечна рускай» зямлі. Знішчаліся абразы, прызнаныя некананічнымі, уніяцкія кнігі і літургічны посуд, выдаляліся прыдарожныя крыжы і фігуры, якія ўспрымаліся як «тыповыя лацінскія знешнія праявы веры». Таксама былі ўнесены змены ў архітэктуру храмаў, робячы іх падобнымі да храмаў, пабудаваных на Русі (візантыйска-рускі стыль).
Барташоўскі валун
Барташоўскі валун — помнік прыроды на Беларусі. За 1 км на паўночны захад ад вёскі Барташы Шчучынскага раёна Гродзенскай вобласці. Валун парфірападобнага ружова-шэрага граніту. Даўжыня 4,0 м, шырыня 2,1 м, вышыня 1,3 м, у абводзе 12,5 м, аб'ём 11 м³, маса каля 30 т. Прынесены ледавіком каля 200 тыс. гадоў назад з Карэльскага перашыйка. Належыць да рэдкіх валуноў ca знакамі: на паўднёвай частцы высечаны чатырохканцовы крыж. У язычніцкія часы — предмет пакланення.
6-я гарадская клінічная бальніца (Мінск)
6-я гарадская клінічная бальніца — лячэбна-прафілактычная ўстанова г. Мінска, якая знаходзіцца на вул. Уральскай, д. 5. Заснавана Мiнскiм гарадскiм Саветам дэпутатаў працоўных, рашэнне № 328 ад 3 снежня 1964 года. З 1992 г. — многапрофільная ўстанова аховы здароўя на 950 койка-месцаў. Супрацоўнічае з БДМУ у падрыхтоўцы медыцынскіх кадраў.
Урмі
Урмі́ (Урми́ ) — рака на Далёкім Усходзе Расіі, у Хабараўскі краі і Яўрэйскай аўтаномнай вобласці, правы складнік ракі Тунгуска (прыток Амура).
6-я гарадская клінічная бальніца (Мінск)
Узнагароды
13 кастрычніка 2022 года бальніца «за значны ўклад у развіццё сферы аховы здароўя, высокі ўзровень аказання кваліфікаванай медыцынскай і лячэбна-дыягнастычнай дапамогі насельніцтву г. Мінска» ўзнагароджана Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь.
Урмі
Даўжыня ракі 458 км. Плошча вадазбору 15 000 км². Сярэдні расход вады каля 170 м³/с, каля сяла Кукан — 173 м³/с. Выток ракі знаходзіцца на паўднёвым схіле Баджальскага хрыбта. Працякае ўздоўж Бурэінскага хрыбта. Ніжняе цячэнне Урмі на Ніжнеамурскай нізіне. У верхнім цячэнні рака мае горны характар, з парогамі і вадаспадамі. Жыўленне ракі пераважна дажджавое. Замярзае ў лістападзе, вызваляецца ад лёду ў красавіку.
Сярод прытокаў: Ірунгда-Макіт, Аннік, Урмійская Лака, Вялікая Хавагда, Пачан, Сынчуга, Трук, Гірбічы, Курумкан, Уячын, Кукан, Вялікі Ін і інш.
6-я гарадская клінічная бальніца (Мінск)
Спасылкі
Сайт бальніцы (рус.)
Гардзейчык
Гардзейчык — беларускае прозвішча.
Петэр Херкенрат
Петэр Херкенрат (Peter Herkenrath;,  — , ) — нямецкі жывапісец, прадстаўнік «ар інфармель». У 1920-я гады пісаў рэалістычныя нацюрморты, а ў 1950-я — складаныя кампазіцыі, размяшчаў на плоскасці палатна кантрастныя прасторавыя структуры.
Марозаўскі лясгасп
Марозаўскі лясгасп — населены пункт ва Бескарагайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Сасноўскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 61 км на поўнач ад раённага цэнтра, сяла Бескарагай. Код КАТА — 633651300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва населенага пункта складала 363 чалавекі (171 мужчына і 192 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у населеным пункце пражывалі 408 чалавек (205 мужчын і 203 жанчыны).
Рыетавас
Рыета́вас (Rietavas, традыцыйная беларуская назва — Рэ́тава, або Рэ́таў) — горад у заходняй Літве. З’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам Рыетаваскага самакіравання Цяльшэйскага павета. Насельніцтва налічвае каля 4 тыс. чалавек. Рыетавас адносіцца да этнаграфічнага рэгіёна Жамойць. Праз горад цячэ рака Юра.
Гісторыя
Першыя ўспаміны аб паселішчы адносяцца да 1253 года, калі Рэтава з’яўлялася цэнтрам староства Жамойцкага княства і ўваходзіла ў склад каронных старостваў вялікіх князёў літоўскіх. З канца XVI да XVIII стагоддзя горадам валодалі Сапегі. У XVIII стагоддзі Рэтава было прададзена Тадэвушу Францішку Агінскаму. У 1792 годзе Рэтава атрымала магдэбургскае права і ўласны герб. Пасля падзелу Рэчы Паспалітай Рэтава ўвайшло ў склад Расійскай імперыі.
Пад час паўстання 1830—1831 гадоў у горадзе выраблялася зброя і амуніцыя для паўстанцаў. У 1859 годзе Агінскія адчынілі тут сельскагаспадарчую школу. Потым была пабудавана фабрыка па вырабу сельскагаспадарчых машынаў, адбываліся сельскагаспадарчыя выстаўкі. У 1875 годзе ў Рэтаве была адчынена мужчынская школа, а ў 1892 годзе тут пачала дзейнічаць першая ў Жамойці электрастанцыя і тэлефонная лінія.
Уладар Рэтава князь Багдан Міхал Агінскі памёр бяздзетным у 1909 годзе, і горад перайшоў у дзяржаўную ўласнасць. У 1919 годзе Рэтава было далучана да Літоўскай Рэспублікі, а ў 1940 годзе да СССР.
Пасля Другой сусветнай вайны ў Рэтаве была адчынена сельскагаспадарчая школа.
Аверы
Аверы (Owerri, Owẹrrẹ) — горад у Нігерыі, у штаце Іма.
Геаграфічнае становішча
Вышыня цэнтра НП складае 158 метраў над узроўнем мора.
Дэмаграфія
Насельніцтва горада па гадах :
Барыкада
Барыкада (barricade) — штучная загарода (пераважна з бярвёнаў, мяшкоў з пяском, камянёў і інш), якая ствараецца ўпоперак вуліц, дарог, каля мастоў і інш. для абароны ад наступлення праціўніка. Вядома са старажытных часоў.
Дзімара
Дзімара (Dimaro) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Трэнта.
Насельніцтва складае 1237 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 43 чал./км². Займае плошчу 28 км². Паштовы індэкс — 38025. Тэлефонны код — 0463.
Заступнікам населенага пункта лічыцца Святы Лаўрэнцій.
Барылка
Барылка — бандарны выраб у беларусаў; двухдонная бочачка на 5—10 л. Прызначалася, як і біклага, для пераносу вады на поле, сенажаць, лесасеку. Звычайна рабілася з дубовых клёпак, сцягнутых па краях некалькімі парамі абручоў, пасярэдзіне клёпак былі 1—2 адтуліны, якія затыкаліся коркамі.
Котэджынг
Котэджынг (cottaging) — разнавіднасць ананімнага сексу паміж мужчынамі ў публічным туалеце. Котэджын можа таксама абазначаць працэс пошуку такога сексу па публічных туалетах. Азначэнне котэджын паходзіць з англійскага сленгу поўлеры.
NGC 6444
NGC 6444 (іншыя абазначэнні — OCL 1023, ESO 393-SC30) — рассеянае скопішча ў сузор’і Скарпіён.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Лешненскі сельсавет
Ле́шненскі (Ляшня́нскі) сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Капыльскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — вёска Лешня.
Заграбскі трамвай
Заграбскі трамвай (Zagrebački tramvaj) — трамвайная сістэма Заграба. Агульная працягласць ліній — 116 км рэек метровай каляіны. У дзённы час працуюць маршруты ад 1 да 17 (акрамя 10 і 16 — іх не існуе), у начны час працуюць ад 31 да 34. Сярэдні інтэрвал руху ў дзённы час складае 5-10 хвілін, амаль праз кожны прыпынак праходзіць, як мінімум, 2 маршруты. У начны час трамваі рухаюцца дакладна па раскладзе, сярэдні інтэрвал складае 40 хвілін. Дзённыя маршруты таксама маюць расклад, але звычайна ён не выконваецца з-за пробак у «гадзіны пік».
Ключ 77
Ключ 77 止 (龰, піньінь zhǐ) са значэннем «спыніцца» са Спісу 214 ключоў Кансі, якія выкарыстоўваюцца пры напісанні іерогліфаў. Адзін з 34 ключоў, якія складаюцца з чатырох рыс. У слоўніку Кансі налічваецца 99 іерогліфаў з 49,030 гэтым ключом.
Варыянты формы
Старажытны знак адлюстроўваў след чалавечай нагі побач з лініяй зямлі.
Прыклады іерогліфаў
У табліцы прыведзены прыкладны спіс іерогліфаў.
NGC 3864
NGC 3864 (іншыя абазначэнні — MCG 3-30-97, ZWG 97.130, PGC 36620) — галактыка ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Ван Бюрэн
Ван Бюрэн (Van Buren, Van Buuren) — прозвішча.
Конрад III Гогенштаўфен
Кароль Германіі
У 1115 Конрад быў назначаны герцагам Франконіі яго дзядзькам імператарам Генрыхам V, годам пазней ён стаў рэгентам Германіі, разам са сваім старэйшым братам, Фрэдэрыкам ІІ Швабскім. Пасля смерці Генрыха (1125), Конрад няўдала падтрымаў Фрэдэрыка як караля Германіі. Фрэдэрык быў змешчаны, а Конрад пазбаўлены Франконіі і Каралеўства Бургундыі. З падтрымкай імперскіх гарадоў Швабіі і Герцагства Аўстрыі, Конрад быў абраны антыкаралём у снежні 1127.
Конрад хутка перасёк Альпы, каб быць каранаваным каралём Італіі. За наступныя два года, ён не здолеў дасягаць якіх-небудзь палітычных поспехаў і ў 1130 вярнуўся ў Германію, застаючыся ў апазіцыі да імператара, якім у той час быў Лотар ІІ. У 1135 прысягае Лотару, за што атрымаў права на валоданне і кіраванне сваіх старых зямель.
Пасля смерці Лотара (снежань 1137), Конрад быў каранаваны ў Ахене, шасцю днямі пазней быў пацверджаны ў Бамбергу некалькімі пр IVынцамі паўднёвай Германіі. Супраць гэтага выступіў Генрых Ганарлівы (зяць і спадчыннік Лотара), ён адмаўляўся прызнаваць новага караля. З-за што Конрад пазбавіў яго ўсіх тэрытарыяльных валоданняў. Грамадзянская вайна, якая неўзабаве ўспыхнула, разглядаецца пачаткам дужання паміж Guelphs і Ghibellines. Пасля смерці Генрыха (кастрычнік 1139), вайна была працягнута яго сынам Генрыхам Львом, якога падтрымала Саксонія і яго дзядзька Велф VI. Конрад, пасля доўгай аблогі, перамог апошніх ў Вейнзбергу ў снежні 1140, і ў маі 1142, мірнае пагадненне было дасягнута ў Франкфурце. У 1146 годзе Конраду III атрымалася вярнуць герцагства Багемію выгнанаму адтуль Уладзіславу II, які прызнаў нямецкае вяршэнства, але спроба Конрада III зрабіць тое ж у Польшчы ў карысць свайго зяця Уладзіслава II Выгнанніка не атрымалася.
Крыжовы паход
У 1146 Конрад разам з французскім каралём Людовікам Маладым далучаецца да крыжовага пахода. Яго войска 20,000 людзей пайшло праз Венгрыю, і дасягнула Канстанцінопаля ў снежні 1146. Пераправіўшыся ў Малую Азію, пацярпеў паражэнне ад сельджукоў. Конрад і некаторыя рыцары ўцяклі, але большасць салдатаў было забіта або захоплена. Захаванныя 2,000 людзей нямецкага войска дабраліся да Нікеі, дзе шматлікія з выжыўшых, спрабавалі вярнуцца дадому. Ад бязвыхаднасці Конрад злучаецца з французскім войскам. У Эфесе Конрад сур'ёзна захварэў, адправіўся дзеля аздараўлення ў Канстанцінопаль, дзе візантыйскі імператар Мануіл I Камнін выступіў як яго асабісты лекар. Пасля, Конрад прыплыў да Акры, і адтуль дасягнуў Іерусаліма. Пасля няўдалай аблогі Дамаска, вярнуўся Германію. Конрад ніколі не быў каранаваны імператарам. На яго пахаранах прысутнічалі толькі яго пляменнік Фрэдэрык Барбароса і Бамбергскі біскуп.
Сям'я
Быў двойчы жанаты. З першай жонкай Гертрудай фон Комбург меў дачок Агнэсу і Берту. З другой жонкай Гертрудай фон Зульцбах мелі сыноў Генрыха і Фрыдрыха.
Завішына (Уздзенскі раён)
Заві́шына (, Завишина) — вёска ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Хатлянскага сельсавета.
Побач з вёскай працякае рака Шаць, прыток р. Пціч.
Некалі належала графам Завішам.
Перад вайной у вёсцы жыло 137 чалавек.
З 16 ліпеня 1954 года па 1 красавіка 1960 года вёска ў складзе Шацкага сельсавета.
Выява:Zavishino1.JPG|Паказальнік на вёску Выява:Zavishino2.JPG|Месца для адпачынку Выява:Zavishino5.JPG|Выгляд на Завішына з боку вёскі Гута </Gallery>
Дзмітрый Сяргеевіч Вашчынін
Дзмітрый Сяргеевіч Вашчынін (  — ?) — грамадзянскі інжынер, архітэктар.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1839 годзе. Выхоўваўся ў Пецярбургскім будаўнічым вучылішчы з 1853 па 1858 год. Выпушчаны з чынам XII класа і прызначаны архітэктарскім памочнікам у віцебскую губернскую будаўнічую і дарожную камісію.
У 1865 годзе Д. Вашчынін выйшаў у адстаўку, а ў 1871 годзе зноў паступіў на службу ў Міністэрства ўнутраных спраў. Праз год ён быў прыкамандзіраваны ў распараджэнне праўлення таварыства.
Аляксей Хайчук
Аляксей ХАЙЧУК (нар., Брэст) — музыкант, ударнік, удзельнік гурта «J:морс».
Біяграфія
У школе быў удзельнікам розных брэсцкіх музычных гуртоў. Да «J:морс» далучыўся ў жніўні 2007 года ў якасці ўдарніка. Апроч гэтай дзейснасці, Хайчук складае песні і спявае, што дэманстраваў у 2009 годзе на шэрагу канцэртаў «J:морс», выконваючы ўласную песню «Лунный загар».
Скончыў Брэсцкае музычнае вучылішча (2005) па класе ўдарных. У 2005 заняў другое, а ў 2006 — першае месца на рэспубліканскім конкурсе «Барабаны біт».
Таці (меч)
Та́ці (太刀, たち — «вялікі меч» ) — доўгі, вялікі, двухручны японскі меч. Таксама — агульная назва ўсіх разнавіднасцей доўгіх і вялікіх японскіх мячоў, якія супрацьпастаўляліся больш кароткім і меншым мячам тыпу катана.
Апісанне
Даўжыня ляза — больш 60,6 см (звыш 2 шаку). Насіўся на поясе на падвесках, паралельна зямлі, лязом (выгінам) уніз у адрозненне ад катаны, якую насілі за поясам, лязом (выгінам) угору. Да Х стагоддзя быў прамым двухбаковавострым мячом, пасля стаў выгнутым аднабаковым. Дзяліўся на цырыманіяльныя і баявыя падвіды. Першыя мелі вытанчана аздобленыя дзяржальні і похвы, з накладнымі стужкамі, інкрустацыямі ці малюнкамі. У залежнасці ад металу ўпрыгажэнняў, адрознівалі залатыя, сярэбраныя, варанёныя (стальныя) таці. З ХІІІ стагоддзя дзяржальні і похвы пакрываліся, як правіла, каляровай шнуроўкай ці скурай жывёл. Насіўся імператарам, членамі імператарскага дома, прыдворнымі арыстакратамі, заможнымі самураямі ўзроўню магнатаў ці старшын. Часта выкарыстоўваўся ў пары з малым мячом вакідзасі, або кароткім мячом танто.
«Дайкатана»
Іншую назву гэтай зброі — дайто (大刀) — у заходніх крыніцах калісьці памылкова чытаюць як «дайкатана». Памылка паходзіць ад няведання аб розніцы паміж дыялектамі японскай мовы; чытанне іерогліфа 刀 — «катана», але ёсць і іншае — «то:». Сярод іншага, гэта неправільнае чытанне выкарыстоўваецца ў назве кампьютарнай гульні Daikatana.
Вольха
Вольха, альха, алешына (Alnus), род лістападных дрэў сямейства бярозавых.
Дрэвы вышынёй да 23-35 м. Лісце суцэльнае. Цвітуць ранняй вясной, да з’яўлення лісця. Мужчынскія кветкі ў каташках, жаночыя ў шышачках, якія ператвараюцца ў суплоддзі. Плод — крылаты арэшак. Жывуць да 50-120 гадоў. Драўніна мае характэрную аранжавую афарбоўку.
На Беларусі 2 віды: (на нізінных балотах, па берагах рэк і азёр) і  (на поўначы Беларусі). Утвараюць чорнаальховыя і шэраальховыя лясы.
Спіс вуліц Урэчча
У гэтым спісе прыведзены бульвары, вуліцы, завулкі, паркі, плошчы, праезды, праспекты, спускі, тупікі, шасэ г.п. Урэчча
Палянка (Усходне-Казахстанская вобласць)
Палянка — былое сяло ў Бескарагайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Скасавана 12 ліпеня 2017 года. Уваходзіла ў склад Сасноўскай сельскай акругі, код КАТА — 633651400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 54 чалавекі (32 мужчыны і 22 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 19 чалавек (12 мужчын і 7 жанчын).
Партызанская брыгада імя У. І. Леніна (В. А. Васільеў)
'''Партызанская брыгада імя У. І. Леніна''' — партызанская брыгада, створаная ў красавіку 1943 года на базе атрадаў В. А. Васільева — І. В. Зібарава (арганізаваны ў сакавіку 1942 года) і імя Чапаева (арганізаваны ў снежні 1942 года). Дзейнічала на тэрыторыі Ганцавіцкага і Целяханскага раёнаў. 7 ліпеня 1944 года брыгада (1074 партызан, чатыры атрады і кавалерыйскі эскадрон) злучылася з Чырвонай Арміяй.
Гісторыя
У чэрвені — ліпені 1942 года атрад Васільева разбіў гарнізоны і паліцэйскія ўчасткі ў вёсках Хомск Драгічынскага, Адрыжын Іванаўскага, у кастрычніку — у вёсцы Чудзін (Чудзінскі бой) Ганцавіцкага раёнаў, у гарадскі пасёлку Чырвоная Слабада (Чырвонаслабодскі бой). У верасні — кастрычніку 1942 года атрад Васільева вёў баі з карнікамі каля вёсак Колкі Клецкага, Старына і Смалічы Чырвонаслабодскага раёнаў, у студзені 1943 каля хутара Дубіца, вёскі Гаўрыльчыцы, у ліпені каля вёскі Дабромысль Целяханскага раёна, у студзені 1944 года каля вёсак Вялікія і Малыя Чучавічы Лунінецкага раёна. Партызаны праводзілі дыверсіі на чыгунках і шашэйных дарогах. У ноч на 6 жніўня 1943 года на чыгунцы Лунінец — Баранавічы падарвалі больш за 1,9 тысяч рэек, у верасні 1943 года — больш за 3 000 рэек. У лютым 1944 года разбілі нямецкі гарнізон у вёсцы Дзяніскавічы, у маі напалі на станцыю Люсіна Ганцавіцкага раёна. Разам з часцямі Чырвонай Арміі вялі баі каля станцый Люшча, Бастынь, вёсак Перахрэсце (дарога Лунінец — Багданаўка), Альшанка.
Памяць
У 1944 годзе ў вёсцы Чудзін Ганцавіцкага раёна ў гонар брыгады і ў 1961 годзе ў гарадскім пасёлку Чырвоная Слабада Салігорскага раёна ў гонар атрада Васільева ўстаноўлены мемарыяльныя дошкі.
Спіс аб’ектаў PGC (1928001—1929000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1928001—1929000)
NGC 6445
NGC 6445 (іншыя абазначэнні — PK 8+3.1, ESO 589-PN9) — планетарная туманнасць у сузор’і Стралец.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Язэп Навумавіч Гуцька
Язэп Навумавіч Гуцька (Гуцько ;, в. Брацянка, Расейская імперыя — , Спрынгфілд, ЗША) — беларускі вайсковы дзеяч, начальнік Штаба Беларускай Самааховы.
Біяграфічныя звесткі
Язэп Гуцька паходзіў з праваслаўных сялян. Закончыў народную школу, Навагрудскае чатырохкласнае павятовае (гарадское) вучылішча. Яго вабіла вайсковая служба, служыў у расейскім войску як «волноопределившийся». Пазней паступіў у Віленскае пяхотнае юнкерскае вучылішча па 1 разрадзе.
У жніўні 1904 года па сканчэнні поўнага курсу навучання Язэп Гуцька атрымаў годнасць падпаручніка і служыў у 22-м Усходне-Сібіріскім стралковым палку. У гэтым жа годзе ён у складзе войскаў 1-й Маньчжурскай арміі, 3-га Сібірскага армейскага корпуса ўдзельнічаў у вайне з Японіяй. У баях пад вска Бенсіху 26–28 верасня 1904 года Гуцька быў паранены.
За баявыя заслугі яго ўзгародзілі ордэнамі Святой Ганны 4-й ступені з надпісам «за адвагу» (За храбрость) і Святога Станіслава 3-й ступені з мячамі і бантам.
У 1907 годзе атрымаў годнасць паручніка, а ў 1909 годзе быў камандзіраваны для паступлення ў Імператарскую Мікалаеўскую ваенную акадэмію.
6 снежня 1916 года атрымаў годнасць падпалкоўніка. З 23 жніўня 1916 года Язэп Гуцька займаў пасаду ад’ютанта памочніка генерал-квартырмейстра штаба 9-й арміі.
Пасля расейскай рэвалюцыі Язэп Гуцька вярнуўся на Наваградчыну. Увесь міжваенны час працаваў як адвакат (пад началам Паўла Свірыда). Падтрымліваў сувязь з беларускім нацыянальна-вызваленчым рухам, але актыўна ў палітыцы не ўдзельнічаў.
У 1939 годзе быў арыштаваны НКУС. Быў вызвалены ў пачатку Вялікай Айчыннай вайны і вярнуўся ў Наваградак.
Вялікая Айчынная вайна
Увесну 1944 года, калі фармавалася Беларуская краёвая абарона, быў створаны штаб, але ў ім былі толькі маладыя афіцэры, а Язэп Гуцька адмаўляўся браць на сябе якую-небудзь працу, спасылаючыся на слабое здароўе. Аднак лепшых кандыдатаў не бачылі, таму Радаслаў Астроўскі напісаў ліст да Язэпа Гуцькі з прапановай узначаліць штаб БКА. Гуцька адцягваў свой прыезд у Менск і прыехаў толькі ў пачатку траўня 1944 года разам з Паўлам Якуцэвічам. Пры першай гутарцы з Астроўскім Язэп Гуцька згадзіўся ўзначаліць штаб. На наступны дзень ён прыйшоў да Францішка Кушаля, каб той даў яму акты для азнаямлення. пасля прагляду гэтых актаў Язэп Гуцька катэгарычна адмовіўся ад працы ў БКА. Кушаль успамінаў прычыну адмовы:"У гутарцы са мною ён сказаў, што калі апэрацыйная частка штабу належыць не да штабу БКА, а да нямецкага штабу, то ён уважае, што гэты штаб ня ёсьць штабам у поўным значэньні і дзеля гэтага ён працаваць у такім штабе ня хоча."Улетку 1944 года Язэп Гуцька выехаў на Захад: спачатку ў Нямеччыну, а пасля — у ЗША. Хвароба на доўгі час прыкавала яго да ложку. 8 ліпеня 1956 года Язэп Гуцька памёр у мястэчку Спрынгфілдзе.
Алег Нічыпаравіч Шаблоўскі
Алег Нічыпаравіч Шаблоўскі (нар., Мінск) — беларускі фізік, спецыяліст у галіне гідрагазадынамікі і цеплафізікі. Доктар фізіка-матэматычных навук (1994), старшы навуковы супрацоўнік (1974), прафесар (1996). Акадэмік Беларускай інжынернай акадэміі (1999).
Біяграфія
Нарадзіўся 24 снежня 1948 года ў Мінску.
Скончыў Томскі дзяржаўны ўніверсітэт імя В. У. Куйбышава (механіка-матэматычны факультэт, 1971; аспірантура, 1974), Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (2001). Працаваў у Томскім дзяржаўным універсітэце (1974—1981; НДІ прыкладной механікі і матэматыкі, старшы навуковы супрацоўнік); Гомельскім дзяржаўным тэхнічным універсітэце імя П. В. Сухога (з 1981, машынабудаўнічы факультэт, кафедра «Тэхнічная механіка», дацэнт, з 1983 — загадчык кафедры «Механіка»).
Навуковыя інтарэсы: механіка суцэльнага асяроддзя; газавая дынаміка; гідрадынаміка; цеплафізіка.
Ісаёнак
Ісаёнак — беларускае прозвішча.
Дон (правінцыя Трэнта)
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santa Brigida.
Don
Дрэг квін
Дрэг квін, чалавек, звычайна мужчына, які апранаецца ў жаночае адзенне і робіць жаночы макіяж. Часта гэта робіцца для таго, каб выступаць на сцэне на вечарынцы. Азначэнне дрэг квін процістаіць па значэнні трансвестытам, якія апранаюцца ў адзенне людзей іншага полу не для таго каб выступаць, а таксама трэнсгендэр-людзям, якія неабавязкова дрэг квіны ці трансвестыты, але часам трапляюць у даныя катэгорыі.
Уладзімір Пазняк
Уладзімір Пазняк (, Віцебск) — музы́кант, вакаліст, удзельнік гурта «J:морс».
Біяграфія
З сярэдзіны 90-х быў удзельнікам шэрагу прафесійных харавых і вакальных калектываў, аднак заўсёды імкнуўся да рок-музыкі. З гуртам «J:морс» пачаў супрацоўнічаць у снежні 2004 і, па сутнасці, адразу стаў яе нязменным удзельнікам.
У 1995 скончыў Мінскае музычнае вучылішча імя Глінкі па класе харавога дырыжыравання.
Ключ 78
Варыянты формы
Старажытны знак адлюстроўваў чалавечую костку.
Прыклады іерогліфаў
У табліцы прыведзены прыкладны спіс іерогліфаў.
Трэці крыжовы паход
Трэці крыжовы паход (1189—1192) — паход, які пачаўся пасля захопу Саладзінам Іерусаліма. Кіраўнікамі выступілі Фрыдрых Барбароса, Філіп II Аўгуст і Рычард Львінае Сэрца.
Пасля няўдалага Другога крыжовага пахода аб’яднанае сірыйскае і егіпецкае войска пад камандаваннем Саладзіна выбіла еўрапейскія сілы з Святой зямлі і вярнула мусульманам у 1187 Іерусалім. Гэтая падзея адыграла важную ролю ў еўрапейскай палітыцы, паколькі французскі кароль Філіп і англійскі кароль Рычард аддаліліся ад канфлікту друг з другам і аб’ядналіся ў хрысціянскі саюз з аднолькавымі мэтамі і задачамі, а менавіта паўторнае вызваленне Святой зямлі ад арабаў.
У дадатак да крыжовага паходу далучыўся імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі Фрыдрых Барбароса, які са сваім вялікім войскам выдвінуўся праз Малую Азію, але памёр, не дайшоўшы да Іерусаліму, пры гэтым наказаўшы войску вярнуцца на радзіму.
Падчас кампаніі хрысціянская кааліцыя дасягнула некаторых вайсковых поспехаў. Бітва каля сцен Акры была самай жорсткай за ўвесь крыжовы паход, неўзабаве пасля бітвы 2 верасня 1192 Рычард і Саладзін падпісалі мірны дагавор, паводле якога Іерусалім заставаўся пад арабскім кантролем, але быў адчынены для хрысціянскіх паломнікаў з Еўропы. Англійскі кароль пакінуў Святую зямлю 9 кастрычніка таго ж года. Паход асуджаўся як правал і прывёў да Чацвёртага крыжовага пахода.
Цыганская мова
Цыганская мова або рама́ні (цыг. Romani chib) — мова заходніх галін цыганоў. Адносіцца да арыйскай галіны індаеўрапейскіх моў. Цыганская мова склалася ва ўмовах ізаляцыі ад блізкароднаснага арыйскага моўнага асяроддзя, захаваўшы асноўны лексічны фонд старажытнаіндаарыйскіх моў і тыпалагічную блізкасць са сярэднеіндыйскімі і новаіндыйскімі мовамі.
Barebacking
Barebacking (таксама bareback-секс, бэабэкинг) (ад bareback — неасядланы, без сядла) — азначэнне, якое ідзе з англійскай мовы і абазначае неахоўваемы секс, асабліва анальны, паміж мужчынамі. Зараз бербек выкарыстоўваецца для абазначэння ўсіх відаў неахоўваемага пенетратыўнага сексу.
Барысаўскае староства
Барысаўская воласць, пазней Барысаўскае староства — дзяржаўнае ўладанне XIV—XVIII стагоддзяў у Вялікім Княстве Літоўскім. Займала ўсходнюю частку сучасных Барысаўскага і паўднёвую частку Крупскага раёнаў.
У XII ст. воласць уваходзіла, напэўна, у Полацкае княства, у XV — 1-й палове XVI ст. — у Віленскае ваяводства. Даход з воласці ішоў на службовыя расходы віленскага ваяводы. У пачатку XVI ст. частка воласці праз велікакняжацкія наданні ператварылася ў прыватныя маёнткі. Пазней Барысаўская воласць ператворана ў староства, якое перадавалася ў дзяржанне. Першымі старостамі былі віленскія ваяводы Мікалай Радзівіл Чорны і Мікалай Радзівіл Руды, потым знаходзілася ў дзяржанні нашчадкаў апошняга. Паводле адміністрацыйнай рэформы ВКЛ 1565—1566 гадоў большая частка староства увайшла ў Аршанскі павет, астатняя, на правым беразе Бярэзіны, — у Менскі павет. У XVII ст. некаторыя маёнткі Барысаўскай воласці вылучыліся ў самастойныя ўладанні, засталося каля 50 населеных пунктаў, найбуйнейшымі з якіх у XVIII стагоддзі былі горад Барысаў і мястэчкі Барань, Лошніца, Нача, Неманіца, Ухвала. У XVIII стагоддзі староства трымалі Агінскія, потым зноў Радзівілы.
3 1793 года тэрыторыя староства ў складзе Расійскай імперыі. У 1798 годзе са складу староства вылучаны як павятовы цэнтр Барысаў, а само з 8 тысячамі сялян мужчынскага полу падорана ва ўладанне Міхалу Радзівілу.
Ананьіў
Ананьіў (Ананьїв) — горад раённага значэння ў Адэскай вобласці Украіны. Плошча 5 км². Насельніцтва 8659 чал. (на 1 студзеня 2012).
Анатоль Пятровіч Прышывалка
Анатоль Пятровіч Прышыва́лка ( — ) — вучоны ў галіне фізікі, доктар фізіка-матэматычных навук (1981), прафесар (1984).
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Нізгалава (Бешанковіцкі раён, Віцебская вобласць, Беларусь). У 1955 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт. З гэтага ж года працаваў у Інстытуце фізікі Акадэміі навук БССР (Інстытут фізікі імя Б. І. Сцяпанава НАН Беларусі), дзе ў 1963—1970 гадах займаў пасаду намесніка дырэктара, у 1982—1994 гадах — загадчык лабараторыі.
Навуковая дзейнасць
Праводзіў даследаванні па оптыцы рассейвальных і паглынальных асяроддзяў. Займаўся распрацоўкай метадаў разліку рассеяння і паглынання святла неаднароднымі часцінкамі з улікам іх награвання і разбурэння. Аўтар шэрагу вынаходстваў.
Сярод апублікаваных прац:
Сквяжына
Сквяжына (Skwierzyna, Schwerin an der Warthe) — горад на захадзе Польшчы. Размешчаны за 430 км на захад ад Варшавы і за 30 км на паўднёвы ўсход ад Гожава Велькапольскага. Уваходзіць у склад Мендзыжэцкага павета Любушскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Сквяжына. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 2,76 км². Насельніцтва 5 тыс. чалавек.
Дарсіна
Дарсіна (Dorsino) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Трэнта.
Насельніцтва складае 430 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 36 чал./км². Займае плошчу 12 км². Паштовы індэкс — 38070. Тэлефонны код — 0465.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Giorgio.
Ключ 79
Ключ 79 殳 (піньінь shū) са значэннем «зброя» са Спісу 214 ключоў Кансі, якія выкарыстоўваюцца пры напісанні іерогліфаў. Адзін з 34 ключоў, якія складаюцца з чатырох рыс. У слоўніку Кансі налічваецца 93 іерогліфа з 49,030 гэтым ключом.
Варыянты формы
Старажытны знак адлюстроўваў руку з палкай, да якой прычэплены востры наканечнік.
Гульнара Тасімаўна Бекірава
Гульнара Тасімаўна Бекірава (Гульнара Тасимівна Бекірова; 21 лютага 1968, Мелітопаль, Запарожская вобласць, УССР) — украінскі  крымскататарскага паходжання, член Украінскага ПЭН-клуба.
Біяграфія
Аўтар і вядучая праграмы «Тарих левхалари» ((«Старонкі гісторыі») на тэлеканале ATR (Сімферопаль). Галоўны рэдактар вэб-праекта «Крым і крымскія татары».
Выступіла гістарычным кансультантам фільма «Хайтарма».
Публікацыі
2011
Мядзведзі (субкультура)
Мядзведзі (калька з gay bear — гей-мядзведзь) — субкультура гома- і бісексуальных мужчын рознага ўзросту, якія адрозніваюцца валасатасцю цела (першым чынам, валасатасцю на грудзі, жываце і на лабку), а таксама наяўнасцю барады і вусоў, плотным складам цела. «Мядзведзі» могуць часам пазбягаць альбо празраваць гомасексуальных мужчын, якія дапускаюць больш мяккія матывы ў сваім выглядзе. Сярод «мядзведзяў» таксама ёсць трэнсгендэр-мужчыны.
NGC 6446
NGC 6446 (іншыя абазначэнні — MCG 6-39-18, ZWG 199.18, ARAK 528, KCPG 523A, PGC 60825) — галактыка ў сузор’і Геркулес.
Гульнара Тасімаўна Бекірава
Публікацыі
2012
NGC 6446
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Крывінка (сяло)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1030 чалавек (518 мужчын і 512 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 505 чалавек (254 мужчыны і 251 жанчына).