cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Эльжбета Радзівіл
Біяграфія
Дачка апошняга гаспадара Нясвіжскага замка — Альбрэхта Радзівіла і англічанкі Дораці Паркер Дзікан (Dorothy Parker Deacon). Апошняя з Радзівілаў, для каго Нясвіж быў родавым маёнткам у простым сэнсе.
Шлюб Альбрэхта Радзівіла з Дораці Паркер Дзікан быў нядоўгі. Эльжбета жыла з маці ў Парыжы і пэўны час у Рыме, толькі час ад часу адведвала бацьку ў Нясвіжы, апошні раз — у 1935 годзе.
Упершыню наведала незалежную Беларусь у 1993 годзе. У маі 2009 года адбыўся неафіцыйны візіт князёўны ў Беларусь разам з іншымі прадстаўнікамі роду Радзівілаў, госці наведалі Нацыянальны гістарычны архіў Беларусі, Нацыянальную бібліятэку Беларусі, Нацыянальны мастацкі музей Беларусі ў Мінску, а таксама Мір, Нясвіж, Паланечку і Ішкалдзь. У ліпені 2009 года ў суправаджэнні некалькіх прадстаўнікоў роду зноў наведала Нясвіж.
Сакольскі
Сакольскі — прозвішча.
Нікулінкі (Смаленская вобласць)
Нікулінкі (Никулинки) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Туманаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Іваніўка (Кагарлыцкі раён)
Іваніўка (Іва́нівка) — вёска ў Кагарлыцкім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Артэрыяльная гіпертэнзія
Артэрыяльная гіпертэнзія (АГ, Гіпертанія) — устойлівае падвышэнне сісталічнага артэрыяльнага ціску ≥140 мм рт. сл. і/ці дыясталічнага артэрыяльнага ціску ≥ 90 мм рт.сл. у асоб, якія не прымалі гіпатэнзіўную тэрапію .Артэрыяльная гіпертэнзія можа быць першаснай (калі яе этыялогія невядома, так званая "эсэнцыяльная гіпертэнзія") і другасная (выкліканая захворваннямі нырак, збоямі у рабоце эндакрыннай сістэмы, каарктацыяй аорты і іншымі прычынамі). Эсенціальная артэрыяльная гіпертэнзія складае 90-95 % выпадкаў АГ. У астатніх выпадках дыягнастуюць другасныя, сімптаматычныя артэрыяльныя гіпертэнзіі: нырачныя (нефрагенныя) 3-4 %, эндакрынныя 0,1-0,3 %, гемадынамічныя, неўралагічныя, стрэсавыя, абумоўленыя прыёмам некаторых рэчываў і АГ цяжарных, пры якіх павышэнне ціску крыві з'яўляецца адным з сімптомаў асноўнага захворвання. Ад ускладненняў хваробы ўзнікаюць, кровазліццё ў мозг (інсульт) і , аднаго з бакоў цела і. АГ зарэгістравана прыкладна ў 1 млрд. чалавек ва ўсім свеце. У 2009 г. павышаны ціск мелі 1,3 млн жыхароў Беларусі.
Фактары рызыкі
Да фактараў высокай рызыкі развіцця ішэмічнай хваробы сэрца адносяць цукровы дыябет, хранічныя захворванні нырак, пашкоджанні сонных і перыферычных артэрый, анеўрызму брушной аорты, рызыка па шкале Фрамінгейма больш за 10%.
Таксама хваробе спрыяе паленне, нервовае напружанне, страх, няўпэўненасць і нявырашаны ўнутраны канфлікт, залішні шум і гучная музыка, тлустая, салёная і вострая ежа,.
Праявы
Пры пачатковай ступені хваробы назіраецца галаўны боль, пачашчанае сэрцабіцце i адчуванне цяжкасці ў. Пры ўстойлівай ступені з'яўляецца галавакружэнне, боль у вобласці сэрца, «аняменне» рук i ног, мільганне «мушак» перад вачыма, пагаршаецца зрок. Таксама адзначаецца, хуткая стамляльнасць i раздражняльнасць. У трэцяй ступені хваробы ўзнікае млоснасць i слабасць, ацёкі і задышка.
Лячэнне
Асноўнай мэтай лячэння хворых АГ з'яўляецца максімальнае зніжэнне смяротнасці і рызыкі развіцця ўскладненняў, а таксама палепшанне якасці жыццця. Таму лічыцца неабходным паніжэнне артэрыяльнага ціску да аптымальнага ўзроўню: Для лячэння АГ ужываюцца шматлікія групы прэпаратаў: дыўрэтыкі, α- і β- адрэнергічныя блакатары, блакатыры кальцыевых каналаў, інгібітары АПФ, антаганісты рэцэптараў ангіятэнзіна II і іншыя анцігепертэнзіўныя прэпараты.
Абсалютнай большасці пацыентаў для адэкватнага кантролю АЦ паказана назначэнне камбінацыі анцігіпертэнзіўных прэпаратаў.
Важным з'яўляецца таксама дасягненне адваротнага развіцця абумоўленных АГ змен з боку сардэчна-сасудзістай сістэмы (гіпертрафіі левага страўнічка, фіброзу сасудзістай сценкі і пратэінурыі).
Прадухіленне хваробы
Прадухіленне хваробы ўлучае адмаўленне палення і ўжывання спіртовых напояў, устойлівы расклад працы і, 9-гадзінны начны сон і дзённы сон на працягу 1,5 гадзіны, жвавы адпачынак у выхадныя дні і паўсядзённае размінанне, змяншэнне ўжывання жывёльных тлушчаў і тлустага мяса (найперш свініны), выключэнне багатай на халестэрын ежы (смятана, ікра, курыны жаўток, мазгі, масла, ныркі, печань і смятана) і абмежаванне спажывання солі 4 грамамі ў суткі. Таксама мэтазгодна спажываць ежу, багатую на ёд (кальмары, крабы, крыветкі і марская капуста), калій (гародніна, какава, садавіна і ягады) і магній (гарох, Пасяўны гарох, інжыр, кукуруза, курага, разынкі, соя, фасоля і фінікі).
Класіфікацыя ўзроўняў артэрыяльнага ціску ў асоб сталей за 18 год
У выпадку, калі сісталічны і дыясталічны ціск адпавядаюць розным ступеням цяжкасці гіпертэнзіі, узровень артэрыяльнага ціску адносяць да больш высокай катэгорыі. {| class="wikitable" !Рэкамендацыі WHO, 2003 !Сісталічны АЦ, мм.рт.сл. !Дыясталічны АЦ, мм.рт.сл. |- |Аптымальны |ніжэй 120 |ніжэй 80 |- |Нармальны |120-129 |80-84 |- |Высокі нармальны |130-139 |85-89 |- |Артэрыяльная гіпэртэнзія Ступень 1 Ступень 2  Ступень 3 |140-159 160-179  не ніжэй 180 |90-99 100-109  не ніжэй 110 |- |Ізаляваная сісталічная |не ніжэй 140 |ніжэй 90 |}
Кім Чэн Ір
Кім Чэн Ір (김정일, 16 лютага 1941 (паводле савецкіх дадзеных), 16 лютага 1942 (афіцыйная біяграфія), Вяцкае Хабараўскага краю, РСФСР, СССР (паводле савецкіх дадзеных), Пэктусан, Карэя, Японія (афіцыйная біяграфія) — 17 снежня 2011) — кіраўнік Паўночнай Карэі, генеральны сакратар Працоўнай партыі Карэі, Вярхоўны галоўнакамандуючы Карэйскай народнай арміяй, старшыня Дзяржаўнага камітэта абароны Паўночнай Карэі. Сын прэзідэнта Паўночнай Карэі Кім Ір Сена.
Паводле афіцыйнай біяграфіі, Кім Чэн Ір нарадзіўся ў таемным партызанскім лагеры ў гарах Пэктусан у Карэі ў 1942. Савецкія і кітайскія крыніцы сцвярджаюць, что ён нарадзіўся ў сяле Вяцкае Хабараўскага краю, РСФСР, СССР у 1941 і быў названы Юрый Ірсенавіч Кім.
У 1961 уступіў у Працоўную партыю Карэі. З 1964 — у Цэнтральным камітэце партыі. З 1973 — Сакратар ЦК партыі, з 1974 — член Паліткамітэта, з 1980 — член Прэзідыума, з 1982 — дэпутат Вярхоўнага Народнага Сходу КНДР, з 1991 — Вярхоўны галоўнакамандуючы, з 1992 — маршал Паўночнай Карэі, з 1993 — старшыня Дзяржаўнага камітэта абароны Паўночнай Карэі.
Пасля смерці ў 1994 годзе свайго бацькі — прэзідэнта Кім Ір Сена, стаў кіраўніком дзяржавы з афіцыйным тытулам «вялікі кіраўнік».
Братковычы
Братковычы (Братко́вичі) — вёска ў Гарадоцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Вяцкае (Хабараўскі край)
Вяцкае (Вятское) — сяло ў Хабараўскім краі Расіі на рацэ Амур у 72 км ад Хабараўска. Рыбалоўства. Вядомае як месца нараджэння кіраўніка КНДР Кім Чэн Іра.
Булат-Батыр
«Булат-Батыр» — савецкі нямы мастацкі фільм (іншая назва «Пугачоўшчына»), зняты рэжысёрам Юрыем Тарычам. Экранізацыя твора Абдрахмана Шакірава. Выйшаў на экраны 10 красавіка 1928 года.
Сюжэт
Дзеянне фільма адбываецца ў XVIII стагоддзі падчас Пугачоўскага бунта. Спрабуючы сілай звярнуць мясцовае насельніцтва ў праваслаўе, манахі і салдаты ўрываюцца ў невялікае татарскае сяло, жыхары якога святкуюць традыцыйнае свята пачатку ворыва. Сяляне даюць адпор прышэльцам. Жонка селяніна Булата гіне, а сына Асфана вязуць у невядомым кірунку.
Праз 15 гадоў Булат, адважны абаронца беднякоў, набывае шырокую вядомасць. Ва ўсім яму дапамагае сын Асма, родны брат Асфана. Іншы сын Асфан, выхаваны набліжанымі князя Рыгора Пацёмкіна, становіцца прапаршчыкам і накіроўваецца на чале карнага атрада на ўціхамірванне паўстаўшых сялян роднага сяла.
Водгукі
Адзін з нямногіх фільмаў, знятых пра татараў. Вядома, што пасля прэм’еры ў Германіі нейкі Антонаў-Іваноў паспрабаваў спаліць копію фільма ў кінатэатры «Канкордыя» ў знак пратэсту супраць «бальшавіцкай прапаганды».
Фільм атрымаў станоўчы водгук ад The New York Times, у якім утрымлівалася пахвала за аўтэнтычную атмасферу, дэкарацыі і здымкі.
Бенджамін Гарысан
Бенджамін Гарысан (Ха́рысан; Benjamin Harrison, — ) — 23-і прэзідэнт ЗША (1889—1893), унук прэзідэнта Уільяма Генры Гарысана. Нарадзіўся ў Норт-Бэндзе, Агаё, а ў 21 год пераехаў у Індыянапаліс, штат Індыяна. Падчас грамадзянскай вайны ваяваў на баку ЗША ў чыне брыгаднага генерала ў XX корпусе Камберлендскай арміі. Пасля заканчэння вайны няўдала балатаваўся на пасаду губернатара Індыяны. У 1880 годзе быў абраны ў Сенат ЗША.
Высоўваючы кандыдатуру ў прэзідэнты ў 1888 годзе, Гарысан выказаўся ў сваёй пракламацыі за заступніцкую мытную сістэму і супраць іміграцыі пралетарыяў. Ён набраў менш галасоў выбаршчыкаў, чым яго апанент, прэзідэнт Гровер Кліўленд.
Адметнымі рысамі яго прэзідэнцтва лічацца прыняцце тарыфу Мак-Кінлі і Акта Шэрмана, а таксама федэральныя выдаткі, якія ўпершыню дасягнулі аднаго мільярда долараў. Дэмакраты ў Сенаце рэзка крытыкавалі гэтыя выдаткі. Актыўна абараняў выбарчыя правы афраамерыканцаў. З эканамічнага пункту гледжання праўленне Гарысана аказалася няўдалым; упартая барацьба вакол мытнага тарыфу не прывяла да паспяховага вырашэння.
Пры Гарысане ў Белым доме было праведзена электрычнасць, ён быў першым прэзідэнтам, які запісаў свой голас на фанограф, і апошнім прэзідэнтам, якія насіў бараду ў час знаходжання на пасадзе.
У час яго прэзідэнцтва былі ўтвораны наступныя штаты: Паўночная і Паўднёвая Дакота, Мантана, Вашынгтон (1889), Айдаха і Ваёмінг (1890).
Зікрачы
Зікрачы (Зікрачі́) — вёска ў Кагарлыцкім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Бучалы
Бучалы (Буча́ли) — вёска ў Гарадоцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Бальшыя Ломы (Смаленская вобласць)
Бальшыя Ломы (Большие Ломы) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Туманаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
NGC 1709
NGC 1709 (іншыя абазначэнні — NGC 1717, MCG 0-13-54, ZWG 394.58, NPM1G -00.0168, PGC 16462) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Арыён.
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 1709, NGC 1717.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Гашына
Гашына (Гашино) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Туманаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Верхлес
Ве́рхлес (, Верхлес) — вёска ў Чэрвеньскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Смілавіцкага сельсавета.
Звычайныя асаеды
Звычайныя асаеды (Pernis) — род птушак сямейства.
Апісанне
Прадстаўнікі гэтага роду гняздуюцца ва ўмераных і цёплых зонах Старога Свету і харчуюцца лічынкамі вос і пчол, а таксама дробнымі хрыбетнымі. Два віды ўмераных шырот — і  з’яўляюцца мігруючымі.
Выявіўшы ў зямлі гняздо вос, птушка пачынае капаць не каля ўваходу ў гняздо, а прама над гняздом, па самым кароткім шляху ад паверхні зямлі да гнязда. Ногі мацнейшыя, чым у канюкоў таго ж памеру, добра прыстасаваныя для капання. Шчыльнае апярэнне непранікальна для жал перапончатакрылых.
Прадстаўнікі гэтага роду маюць апярэнне, якое імітуе апярэнне маладых асобін і відаў роду. Магчыма, гэта мімікрыя, якая выпрацавалася для абароны ад больш буйных драпежных птушак.
Віды
Чатыры віды :
Уладзімір Уладзіміравіч Васюк
Біяграфія
Скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут у 1978 годзе. Выкладчык Мінскага мастацкага вучылішча з 1978 года, Беларускай акадэміі мастацтваў з 1987 года.
Кадамка
Кадамка (Ка́домка) — вёска ў Кагарлыцкім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Гаджылар (Лачын)
Гаджылар (Hacılar) — сяло ў Лачынскім раёне Азербайджанскай Рэспублікі.
У 1992—2020 гадах было пад кантролем узброеных сіл Арменіі і ўваходзіла ў Кашатагскі раён непрызнанай Нагорна-Карабахскай Рэспублікі. У ходзе Другой карабахскай вайны 1 снежня 2020 года сяло было занята ўзброенымі сіламі Азербайджана (армяне лічаць гэта акупацыяй).
Вэлыка Калынка
Вэлыка Калынка (Вели́ка Кали́нка) — вёска ў Гарадоцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Эстэр Сандэй
Эстэр Сандэй (нар., Лагас, Нігерыя) — нігерыйская футбалістка, нападаючы. Выступала за зборную Нігерыі.
Клубная кар’ера
Выступала за нігерыйскія клубы Саншайн Куін і Пелікан Старз. Летам 2014 года далучылася да «Мінска».
Выступала ў WU-20 (2010—2014), у 2015 годзе дэбютавала за зборную Нігерыі.
Выганашчанскі сельсавет
Выганашча́нскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Івацэвіцкага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Выганашчы.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Выганашчаўскі сельсавет у складзе Целяханскага раёна Пінскай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Выганашча. З 8 студзеня 1954 года ў Брэсцкай вобласці. З 8 жніўня 1959 года ў складзе Лагішынскага раёна, з 25 снежня 1962 года — Пінскага раёна, з 6 студзеня 1965 года — Івацэвіцкага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Выганашчэўскага сельсавета 2 населеныя пункты. 5 сакавіка 1981 года сельсавет перайменаваны ў Выганашчанскі, а цэнтр сельсавета ў Выганашчы. 26 ліпеня 2013 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Целяханскага сельсавета.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 683 чалавекі, з іх 97,3 % — беларусы.
На момант скасавання ў сельсавет уваходзілі 2 населеныя пункты: Бабровічы і Выганашчы.
Парыжская камуна
Парыжская камуна, (Commune de Paris) — рэвалюцыйны ўрад Парыжа падчас падзей 1871 года, калі неўзабаве пасля заключэння перамір'я з Прусіяй падчас Франка-прускай вайны ў Парыжы пачаліся хваляванні, якія выліліся ў рэвалюцыю і ўсталяванне самакіравання, якое доўжыўся 72 дні (з 18 сакавіка па 28 мая). На чале Парыжскай камуны стаялі аб'яднаныя ў кааліцыю сацыялісты і анархісты. Ужо 26 сакавіка прайшлі выбары ў Парыжскую камуну.
Уласна слова камуна азначае тэрытарыяльную адзінку і орган мясцовага самакіравання; у гэтай якасці камуна Парыжа існавала і арганізоўвалася і раней, але пасля падзей 1871 года гэта назва без удакладненняў замацавалася менавіта за імі.
Была абвешчана марксістамі першым у гісторыі прыкладам дыктатуры пралетарыята. Стала важным сімвалам дзяржаўнай прапаганды ў СССР і іншых сацыялістычных краінах.
Сонечны сарас 127
Сонечны сарас 127 — серыя з 82 сонечных зацьменняў, якая пачалася 10 кастрычніка 991 года і будзе працягвацца да 21 сакавіка 2452 года. Сонечныя зацьменні аднаго сараса паўтараюцца з перыядычнасцю раз у 18 гадоў 11 дзён і 8 гадзін.
IC 4357
IC 4357 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральная галактыка) ў сузор’і Гончыя Псы.
IC 4358
IC 4358 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральная галактыка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Дабрынка (Смаленская вобласць)
Дабрынка (Добринка) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Туманаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Выганашчы
Вы́ганашчы (, Выгонощи) — вёска ў Івацэвіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Целяханскага сельсавета.
Да 26 чэрвеня 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Выганашчанскага сельсавета.
Агамічнае пісьмо
Агамі́чнае пісьмо (ogam, вымаўл. ) — раннесярэдневяковая алфавітная сістэма пісьма, якая ўжывалася ў асноўным для запісу архаічнаірландскай мовы, а таксама яе пазнейшае формы, старажытнаірландскай мовы. Да цяперашняга часу дайшло прыкладна 400 помнікаў ранніх форм агамічнага пісьма, знойдзеных на тэрыторыі вострава Ірландыя і захаду Вялікабрытаніі, большасць з іх сканцэнтравана на поўдні Ірландыі, у той час як найбольшая колькасць помнікаў агамічнага пісьма па-за Ірландыяй назіраецца ў графстве Пембрукшыр, што на захадзе Уэльса.
Пераважная большасць надпісаў агамічнымі пісьмом зроблена на камені і складаецца з асабістых імён. Акрамя архаічнаірландскай і старажытнаірландскай моў, пісьмо таксама выкарыстоўвалася для перадачы назваў народаў, з якімі кантактавалі старажытныя гэлы (продкі ірландцаў), з прычыны чаго помнікі агамічнага пісьма таксама маюць надпісы на старажытнаскандынаўскай, старажытнавалійскай, лацінскай і пікцкай мовах.
Часам агамічнае пісьмо згадваецца пад тэрмінам «кельцкі дрэвавы алфавіт», які заснаваны на познесярэдневяковай гэльскай традыцыі атаясамлівання кожнай літары з пэўным дрэвам, вядомай як брыхарогам (Bríatharogam).
Гісторыя
Самыя раннія пісьмовыя помнікі агамічным пісьмом датуюцца IV ст. н.э., але некаторыя гісторыкі прапануюць гіпотэзы, што пісьмо магло быць вынайдзена каля I ст. да н.э. У гістарыяграфіі агамічнае пісьмо падраздзяляецца на дзве стадыі — агамічнае пісьмо, якое ўжывалася для запісу архаічнаірландскай мовы і такім чынам існавала да VI ст. н.э., і пазнейшыя формы, якія выкарыстоўваліся для запісу наступнай формы архаічнаірландскай мовы, старажытнаірландскай.
Іншыя спецыялісты мяркуюць, што ў архаічнаірландскай мове існавалі фанемы, для якіх выкарыстоўваліся сімвалы, умоўна пазначаныя як H і Z, таксама, на іх думку, была страчана фанема, што пазначалася сімваламі NG.
Амаль з часу свайго ўзнікнення агамічнае пісьмо пранікае ў Уэльс дзякуючы ірландскім пасяленцам на захадзе гэтага рэгіёна. Некаторыя з агамічных надпісаў Уэльса з'яўляюцца ірландска-лацінскімі білінгвамі.
Прыкладна з VI ст. з эвалюцыяй мовы адлічваецца ўмоўная мяжа пераходу архаічнаірландскай мовы ў старажытнаірландскую. З пачатку VIII ст. пачынаецца паступовы заняпад агамічнага пісьма, якое выцясняецца лацінскім алфавітам.
Паходжанне
Сучасная гістарыяграфічная навука не прыйшла да адзінай высновы наконт першапачатковай функцыі агамічнага пісьма. Агамічнае пісьмо, хутчэй за ўсё, узнікла як адаптацыя іншага тыпу пісьменнасці. На цяперашні час найбольш распаўсюджанымі гіпотэзамі паходжання пісьма з'яўляюцца спробы звязаць агамічнае пісьмо з лацінскім алфавітам, германскімі рунамі або старажытнагрэчаскім алфавітам. Гіпотэза пра паходжанне з лацінскага алфавіта ўпісваецца ў культурны ўплыў Рымскай імперыі з Вялікабрытаніі на Ірландыю ў IV ст. н.э. Германскія руны, у сваю чаргу, тлумачаць існаванне сімвалаў, транскрыбаваных як H, Z, U, W, якія не ўжываліся ў архаічнаірландскай мове і не былі вядомыя лацінскаму і старажытнагрэчаскаму алфавітам, але разам з тым германскія руны не былі распаўсюджаны ў дастатковай ступені нават у кантынентальнай Еўропе.
Існуе гіпотэза, паводле якой агамічнае пісьмо першапачаткова ўяўляла сабою таемнае пісьмо, распрацаванае ў мэтах схавання інфармацыі ад асоб, знаёмых з лацінскім алфавітам. Гэтая гіпотэза пастулюе стварэнне агамічнага пісьма ў асяроддзі друідаў або навукоўцаў на фоне небяспекі ўварвання рымлян, што, верагодна, стала адным са стымулаў для стварэння тайнапісу. Тым не менш, наяўнасць лаціна-агамічных білінгваў у Уэльсе дае падставы меркаваць, што агамічнае пісьмо з'яўлялася лёгкім для расшыфроўкі.
Іншыя меркаванні ўзводзяць першасную функцыю агамічнага пісьма да хрысціянскіх суполак раннесярэдневяковай Ірландыі, якія імкнуліся мець асаблівую сістэму пісьма дзеля запісу кароткіх паведамленняў на архаічнаірландскай мове, акрамя таго, вынаходніцтву асаблівае сістэмы пісьма замест прыстасавання лацінскага алфавіта магла паспрыяць цяжкасць у перадачы гайдэльскай фаналогіі лацінскім алфавітам. Хрысціянства ў Ірландыі вядома прынамсі з IV ст. н.э., пра існаванне якога сведчыць місія ірландскага біскупа Паладыя ў 431 годзе.
Ірландскі археолаг Роберт Макалістэр прапанаваў тэорыю, што карані агамічнага пісьма сыходзяць у Цызальпінскую Галію (сучасны паўночны захад Італіі), дзе пісьмо было распрацавана каля IV ст. да н.э. гальскімі друідамі на аснове старажытнагрэчаскага алфавіта ў якасці формы таемнага пісьма. Паводле гэтай жа тэорыі мяркуецца, што першапачаткова агамічнае пісьмо перадавалася на дрэве або жэстамі, пасля чаго па пранікненні на Ірландыю яно стала выбівацца на камянях. У сваёй аргументацыі Р. Макалістэр звяртае ўвагу на падабенства сімвалаў агамічнага пісьма на старажытнагрэчаскі алфавіт, але праціўнікі гіпотэзы адзначаюць прыставанасць сімвалаў агамічнага пісьма менавіта пад патрэбы архаічнаірландскай мовы.
Тэорыя Макалістэра заснавана перш за ўсё на складзе агамічнага пісьма, якое ўтрымлівае чатыры групы знакаў, у кожнай з якіх знаходзіцца па пяць сімвалаў, якія складаюцца з аднае да пяці рысак. Іншыя даследчыкі, такія як Р. Турнейзен і Ж. Вандрыес, меркавалі, што агамічнае пісьмо магло выцякаць з нейкае сістэмы падліку, якая засноўвалася на лічбах дваццаць і пяць.
Існаванне разнастайнага гэльскага фальклору, які меў псеўдагістрычныя паданні аб паходжанні гэлаў, абумовіла таксама народнае тлумачэнне паходжання агамічнага пісьма. Т.зв. Слоўнік навукоўца (VII ст.) і Кніга захопаў (псеўдагістрычны манускрыпт ХІ ст.) выводзілі паходжанне пісьма да часу пасля падзення Вавілонскай вежы, разам з чым узнікла таксама архаічнаірландская мова. Згодна з паданнем, прадстаўленым у Слоўніку навукоўца, кароль Скіфіі Феніс Фарсадзь выправіўся са Скіфіі разам з Годзелам Мак Эхерам, Ірам Мак Немам і світай з 72 навукоўцаў, у выніку чаго яны дайшлі да Вавілонскай вежы, дзе Феніс Фарсадзь загадаў свіце вывучыць усе знойдзеныя ў Вежы мовы. Пасля дзесяці гадоў пошукаў Феніс з кожнай знойдзенай мовы стварыў берла тобадзе — «абраную мову», якой даў назву годзелк паводле свайго спадарожніка Годзела Мак Эхера (легендарнае тлумачэнне паходжання саманазвы старажытнаірландскай мовы, Goídelc), акрамя таго, паводле падання, Феніс вынайшаў новую пісьменнасць пад назвай Бехе-Луш-нунь, якая пазней стала вядомай як агамічнае пісьмо. Паданне тлумачыць таксама назвы дваццаці пяці сімвалаў агамічнага пісьма: згодна з легендай, Феніс даў кожнаму сімвалу імя дваццаці пяці найлепшых навукоўцаў уласнае світы. Іншая легендарная хроніка, т.зв. Кніга Огамаў, прыпісвае стварэнне пісьма гэльскаму божышчу Огму, які меў добрыя ўменні ў вершаскладанні і задумаў стварыць сістэму пісьма, недаступную для простых людзей. Згодна з гэтым паданнем, першая літара пісьма была названа ў гонар бярозы, пра якую апавядалася ў першым тэксце агамічным пісьмом, складзеным Огмам.
Склад
Іншай гіпотэзай стала здагадка, што слова Luis з'яўлялася абрэвіятурай знакаў LVS, з прычыны чаго выраз Beith-luis-nin трэба разумець як парадак знакаў BLVSN, што амаль супадае з рэальным парадкам сімвалаў агамічнага пісьма (гл. вышэй).
Першапачаткова агамічнае пісьмо падраздзялялася на чатыры групы знакаў, вядомых як aicmí (форма множнага ліку ад aicme «сям'я»), кожная з якіх утрымлівала па пяць сімвалаў, вядомых як feda. Кожная група знакаў мела назву па першым знаку ў гэтай групе з даданнем слова aicme (Aicme Beithe, Aicme hÚatha, Aicme Muine, Aicme Ailme). У пазнейшай традыцыі пісьма былі ўведзены пяць новых сімвалаў, вядомых як forfeda, якія пазначалі фанемы, адсутныя ў першапачатковым агамічным пісьме. Акрамя гэтага, Кніга Огамаў згадвае ажно прыкладна сто сімвалаў агамічнага пісьма, якія ўжываліся ў тайнапісных патрэбах. Уласна тэкст агамічным пісьмом мог запісвацца як вертыкальна, так і гарызантальна, у апошнім выпадку вертыкальны тэкст паварочваўся правым бокам уніз.
Ніжэй прыведзена апісанне сімвалаў агамічнага пісьма паводле іх групы. Справа прыведзена іх традыцыйная лацінская транскрыпцыя паводле старажытнаірландскай мовы, пасля чаго прыведзеная назва сімвала, яго гукавая нагрузка і этымалогія назвы сімвала.
Сімвал для выбухнога зычнага хутчэй за ўсё адсутнічаў з прычыны яго страты ў пракельцкай мове і яго адсутнасці ў архаічнаірландскай мове (у пазнейшых кельцкіх мовах, такіх як прабрыцкая і гальская зычны  узнік ізноў, але архаічнаірландская мова належала да іншае групы кельцкіх моў — т.зв. Q-кельцкіх, дзе гэты гук быў заменены на . У архаічнаірландскай  узнік толькі ў запазычваннях з лаціны). І наадварот, у агамічным пісьме ёсць сімвал, які ўмоўна перадаецца q — ён пазначаў якраз лабіявелярны, які ў Q-кельцкіх адпавядаў P-кельцкаму (да якіх належалі прабрыцкая і гальская). Варта адзначыць, што ў старажытнаірландскай мове спрасціўся да.
З пяці сімвалаў групы forfeda толькі першы, вядомы як ébad, рэгулярна з'яўляўся ў агамічных тэкстах. Гэты сімвал транслітараваўся як K. Астатнія сімвалы гэтай групы, за выключэннем сімвала emancholl, у першапачатковых агамічных тэкстах паяўляюцца толькі адзін раз. Абмежаванае выкарыстанне сімвалаў гэтай групы падштурхнула аўтараў агамічных тэкстаў пераасэнсаваць значэнне сімвалаў pín і emancholl пад значэнне дыфтонгаў. У сваю чаргу, гэта стала прычынай узнікнення новай патрэбы ў сімвале для, для чаго быў вынайдзены новы, пад назвай peithboc.
Назвы сімвалаў
Рукапісная традыцыя заклала назвы для кожнага з сімвалаў агамічнага пісьма. Кожны сімвал меў назву, адпаведную таму ці іншаму віду дрэва, гэтая заканамернасць была падрабязна апісана ў Слоўніку навукоўца і Кнізе Огама, у прыватнасці, у Слоўніку навукоўца прыводзіцца апісанне адпаведнасці сімвалаў кожнаму віду дрэва, дзе заўважаецца, што некаторыя з гэтых відаў з'яўляюцца невядомымі і толькі пяць сімвалаў маюць шырокавядомыя дрэвавыя адпаведнікі (beith «бяроза», fearn «алешына», saille «вярба», duir «дуб», coll «ляшчына»). Першая літара назвы дрэва, якое атаясамлівалася з літарай, супадала з гэтай літарай (напрыклад, сімвал для d меў назву duir «дуб»). Часам мяркуецца, што атаясамліванне сімвалаў агамічнага пісьма з відамі дрэваў узнікла праз знешняе падабенства гэтых сімвалаў з дрэвамі або расшчэпленай галінай.
Некаторыя назвы сімвалаў мелі некалькі значэнняў, пры гэтым толькі восем сімвалаў мелі адназначныя назвы, звязаныя з дрэвамі. Іншыя назвы, якія маглі мець некалькі значэнняў, прыведзеныя ніжэй. Існавала практыка надання эпітэтаў назве таго ці іншага сімвала, у выніку чаго назва сімвала атрымлівала некалькі значэнняў.
Урэшце, у Слоўніку навукоўца таксама згаданыя чатыры сімвалы з групы forfeda. Eabhadh (ст.-ірл. Ebhadh) звязваецца з crithach «асіна»; Ór «золата», традыцыйна — feorus no edind «брызгліва, плюшч»; Uilleann (ст.-ірл. Uilleand) «локаць», традыцыйна — edleand «бружмель» і Pín (ст.-ірл. Iphin), звязваецца з традыцыйным spinan no ispin «агрэст, шып».
Пісьмовыя помнікі
Асноўны масіў пісьмовых помнікаў агамічным пісьмом прасочваецца ўласна на востраве Ірландыя, а таксама ў Уэльсе, меншая канцэнтрацыя помнікаў прыпадае на востраў Мэн, Шатландыю, адзіночны ўзор агамічнага пісьма быў знойдзены ў мястэчку Сілчэстэр, англійскае графства Хэмпшыр. Гэтыя пісьмовыя помнікі галоўным чынам з'яўляюцца тэрытарыяльнымі або манументальнымі пазнакамі. Апроч указальных мэт, агамічнае пісьмо таксама выкарыстоўвалася для перадачы паведамленняў або ў магічных мэтах, Кніга Огамаў таксама сведчыць пра выкарыстанне агамічнага пісьма ў мэтах гаспадарчага ўліку. Існуюць сведчанні ўжывання знакаў агамічнага пісьма ў якасці мовы жэстаў. Сватанне да Этайн, адзін з тэкстаў т.зв. Ірландскага міфалагічнага цыкла (збор празаічнай і вершаванай дахрысціянскай міфалогіі Ірландыі мяжы I і II тыс. н.э.), згадвае выкарыстанне сімвалаў агамічнага пісьма ў магічных мэтах.
На VI ст. прыпадае камень у гонар караля валійскай дзяржавы Давед Вортыпорыя, гэты надпіс з'яўляецца практычна адзінай фіксацыяй уласнага імені вядомай гістарычнай асобы агамічным пісьмом.
Мова агамічных надпісаў пераважна архаічнаірландская, першая вядомая форма кельцкага маўлення на тэрыторыі вострава Ірландыя. Акрамя гэтага, агамічным пісьмо выконваліся надпісы на пазнейшай форме мовы — старажытнаірландскай мове, а таксама на некаторых геаграфічна блізкіх мовах рэгіёна, як валійскай і, верагодна, пікцкай. На апошняй мове, у прыватнасці, складзены т.зв. камень з Лунастынга (Шэтландскія астравы). Некаторым іншым агамічным помнікам пісьмовасці Шатландыі прыпісвалася старажытнаскандынаўская мова, але гэтая гіпотэза не атрымала дастатковую колькасць аргументаў, каб лічыцца апрабаванай.
Помнікі агамічнага пісьма ўмоўна падраздзяляюцца на два храналагічныя этапы: архаічны, калі сімвалы выразаліся пераважна на левым краі камянёў, і схаластычны, калі паралельна з выбітымі надпісамі на камянях пачынаюць з'яўляцца якасна новыя рукапісныя надпісы. Увогуле вядома каля 380 помнікаў архаічнага этапу агамічнага пісьма, большасць з якіх знойдзена ў гістарычным рэгіёне Ірландыі Манстэр (поўдзень вострава), пры гэтым больш чым трэць з іх засяроджана ў графстве Керы (паўднёвы захад вострава), дзе размяшчалася былое гэльскае племянное каралеўства Корку-Дубнэ. З VI ст. пачынаецца т.зв. схаластычны перыяд, калі паралельна з каменнымі надпісамі з'яўляюцца рукапісныя помнікі. У схаластычны перыяд дзякуючы гэльскім перасяленцам агамічнае пісьмо пранікае ў Шатландыю, дзе яно было засвоена піктамі для запісу ўласнай мовы — пікцкай.
У час хрысціянізацыі гэлаў, а таксама іх культурных кантактаў з кантынентальнай Еўропай усё большае значэнне атрымлівае лацінскі алфавіт, які паступова выцясняе агамічнае пісьмо. Апошняе фрагментарна выкарыстоўвалася ў рукапісных нататках ажно да XVI ст. Самым познім прыкладам ужывання агамічнага пісьма ў Ірландыі лічыцца надмагільны камень у вёсцы Агені (графства Тыперэры, паўднёвы ўсход Ірландыі), які датуецца 1802 годам. Па выхадзе агамічнага пісьма з ужытку пісьмо захоўвала свае функцыі пры навучанні гэльскіх паэтаў і навукоўцаў, да нядаўняга часу лацінскія літары ірландскага і шатландскага алфавітаў мелі назвы, запазычаныя з сістэмы наймення сімвалаў агамічнага пісьма (гл. вышэй).
Сучаснае выкарыстанне
У 1948 годзе за аўтарствам англійскага пісьменніка Роберта Грэйвза было выдадзена міфалагічнае фэнтэзі «Белая багіня» (The White Goddess). Змест кнігі ў вялікай ступені быў заснаваны на даследаваннях Роберта Макалістэра, пасля чаго Грэйвз уласнаручна развіў сваю міфалагічную канцэпцыю, згодна з якой першапачатковай прарадзімай кельтаў быў рэгіён Эгейскага мора, дзе яны належалі да Народаў мора, адкуль кельты данеслі свае рэлігійныя вучэнні да Брытанскіх астравоў у выглядзе шыфру, які і ўяўляў сабой агамічнае пісьмо. Пасля гэтага Грэйвз прыступіў да даследавання дрэвавых асацыяцый сімвалаў агамічнага пісьма, у выніку чаго пісьменнік прыйшоў да высновы, што сімвалы агамічнага пісьма ўтвараюць своеасаблівы арбарыстычны магічны каляндар. Палажэнні Грэйвза былі адрынуты даследчыкамі, у тым ліку самім Р. Макалістэрам, але яны былі з энтузіязмам прынятыя ў неаязычніцкіх рухах. Апроч таго, Грэйвз падтрымаў гіпотэзы аб парадку сімвалаў BLNFS (гл. вышэй), пасля чаго яны былі падхоплены неаязычніцкімі пісьменнікамі нягледзячы на рэзкае адмаўленне спецыялістаў. Некаторыя арганізацыі неаязычнікаў, выкарыстоўваючы сімвалы агамічнага пісьма, спрабуюць праводзіць варажбітныя абрады.
У верасні 1999 года з рэлізам версіі 3.0 агамічнае пісьмо было ўключана ў стандарт Unicode. У гэтым стандарце блок сімвалаў агамічнага пісьма прадстаўлены ў частцы U+1680-U+169F. У 1997 годзе былі вызначаны назвы сімвалаў агамічнага пісьма ў гэтай сістэме, у прыватнасці, яны выкарыстоўваюцца ў сістэмах Unicode Standard і Irish Standard 434:1999.
Джым Кларк
Джэймс «Джым» Кларк-малодшы (James "Jim" (альбо "Jimmy") Clark, Jr,, Файфшыр — , траса Хокенхайм) — шатландскі аўтагоншчык, двухразовы чэмпіён свету па аўтагонках у класе Формула-1 (сезоны і  гадоў), пераможца «Інды 500» (1965), пераможца кузаўных British Tour Car Championship 1964 (на Lotus Cortina).
500 міль Індыянапаліса
5 разоў прымаў удзел у Інды 500 (1963–1967). У 1963 годзе заняў другое месца. У 1964 годзе ўзяў поўл, але сышоў пасля таго, як на чвэрці дыстанцыі лопнула кола і пашкоділа падвеску. У 1965 годзе кваліфікаваўся другім, але ў гонцы выйшаў наперад і затым дамінаваў лідзіруючы на працягу 190 кругоў з 200. У 1966 годзе заняў другое месца ў кваліфікацыі, а ў дзень гонкі фінішаваў другім, саступіўшы Грэму Хілу.
Вентымілья
Вентымілья (Ventimiglia) — партовы горад у Італіі, на ўзбярэжжы Лігурыйскага мора, за 7 км ад мяжы з Францыяй, на захад ад Сан-Рэма (з якім звязаны тралейбуснай лініяй). Мытны пункт і курорт Італьянскай Рыўеры, займае абодва берагі ракі Руая, якая ўпадае тут у Лігурыйскае мора.
Заступнікам горада шануецца святы Секунд, святкаванне 26 жніўня.
Калыніўка (Кагарлыцкі раён)
Калыніўка (Кали́нівка) — вёска ў Кагарлыцкім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Сан-Джавані-дэль-Доса
Сан-Джавані-дэль-Доса (San Giovanni del Dosso) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Мантуя.
Насельніцтва складае 1180 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 77 чал./км². Займае плошчу 15 км². Паштовы індэкс — 46020. Тэлефонны код — 0386.
Заступнікам населенага пункта лічыцца Святы Ян Хрысціцель.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
NGC 1710
NGC 1710 (іншыя абазначэнні — IC 2108, MCG -3-13-37, PGC 16396) — галактыка ў сузор’і Заяц.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
NGC 1372
NGC 1372 (іншыя абазначэнні — NPM1G -16.0142, PGC 13346) — эліптычная галактыка (E) у сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Сезон 2018 ФК Мінск
У 2018 годзе футбольны клуб «Мінск» прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах:
Ігракі
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
1 Футбаліст пакінуў «Мінск» (яго нумар можа быць перададзены іншаму іграку)
Пакінулі клуб
1 У арэнду 2 Раней — у «Промні» ў арэндзе
Ваўчухы
Ваўчухы (Вовчухи́) — вёска ў Гарадоцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Сезон 2018 ФК Мінск
Пакінулі клуб
1 У арэнду
Уільям Генры Гарысан
Уільям Генры Гарысан (Ха́рысан; William Henry Harrison,, акруга Чарлз Сіці, штат Віргінія — ) — амерыканскі военачальнік, палітык і дзевяты прэзідэнт Злучаных Штатаў (з 4 сакавіка па 4 красавіку 1841 г.). Гарысан знаходзіўся на пасадзе самы непрацяглы час з усіх прэзідэнтаў ЗША: захварэў падчас інаўгурацыйнай прамовы, памёр роўна праз месяц пасля прыняцця прысягі.
Гарысан быў апошнім прэзідэнтам, які нарадзіўся да Вайны за незалежнасць і быў ў вялікабрытанскім падданстве.
Біяграфія
Бацька Гарысана быў віргінскім плантатарам, актыўна ўдзельнічаў у амерыканскай палітыцы, у прыватнасці, падпісаў Дэкларацыю незалежнасці ў 1776 годзе, а ў 1781—1784 гадах быў губернатарам свайго штата.
Сам Уільям Генры з 1791 служыў у арміі, ваяваў на мяжы з індзейцамі і быў ад’ютантам у генерала Уэйна. Удзельнічаў у вайне за Агаё ў 1795 годзе. У 1798 годзе выйшаў у адстаўку і заняўся палітыкай. Быў першым губернатарам Індыяны (тады яшчэ не штата, а тэрыторыі, 1800—1813). На гэтай пасадзе займаўся пашырэннем паселішчаў англа-амерыканцаў і пакупкай зямель у індзейцаў, гэта выклікала пратэст апошніх і антыамерыканскі вайсковы выступ на чале з правадыром Тэкумсе.
Гарысан праславіўся як нацыянальны герой ў 1811 годзе, разграміўшы індзейцаў ў бітве пры Тыпекану, за што быў сам празваны «Тыпекану» або «Стары Тыпекану». У 1812 годзе ён камандаваў усімі сіламі дзяржавы супраць канфедэрацыі Тэкумсе (якога падтрымлівалі англічане падчас англа-амерыканскай вайны 1812—1814 гадоў) і разбіў яго на рэчцы Тэмзе на тэрыторыі Канады; Тэкумсе загінуў у гэтай бітве.
Кузьмынці (Кагарлыцкі раён)
Кузьмынці (Ку́зьминці) — вёска ў Кагарлыцкім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Воля-Бартаціўска
Воля-Бартаціўска (Воля-Бартатівська) — вёска ў Гарадоцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Свята-Успенская царква (Апідамы)
Свята-Успенская царква — стараверскі храм у в. Апідамы Пастаўскага раёна. Размешчана на паўднёвай ускраіне вёскі. Твор народнага дойлідства. Пабудавана ў XIX ст. з дрэва як стараверская.
Архітэктура
Выцягнуты прамавугольны ў плане 1-зрубны будынак накрыты 2-схільным дахам з галоўкай над алтарнай часткай. Невялікі прамавугольны ў плане бабінец завершаны высокай чацверыковай званіцай з цыбулепадобным купалам. Уваход вырашаны чатырохслуповым ганкам, трохвугольны, фігурна ашаляваны франтон якога ярусна рытмуецца са шчытом асноўнага даху. Гарызантальна ашаляваныя бакавыя фасады рытмічна расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў простых ліштвах і брусамі-сцяжкамі ў прасценках. Вертыкальнай шалёўкай вылучана цокальная частка будынка.
Спрошчаную архітэктуру інтэр'ера храма ўзбагачаюць абразы «Святы Мікалай Цудатворац» і «Благавешчанне з выбранымі святымі» (19ст.) «Троіца старазапаветная» (1864), трыпціх «Сафія — Божая прамудрасць», «Архангел Гаўрыіл» і «Архангел Міхаіл» (сярэдзіна XIX ст.).
Дакунка
Дакунка (Докунка) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Туманаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
IC 4359
IC 4359 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральная галактыка) ў сузор’і Цэнтаўр.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Іціра Мідзукі
Іціра Мідзу́кі (水木 一郎, Mizuki Ichirou), сапраўднае імя Тошыё Хаякава (早川 俊夫 Hayakawa Toshio;, Токіа, Японія), японскі спявак, кампазітар і акцёр. Вядомы за выкананні музычных тэм для жанраў «такусацу» і «анімэ» (: «анісон»), японскіх кіна-, тэле- і відэафільмаў, камп'ютарных гульняў. Нефармальна вядомы ў супольнасці аматараў гэтых жанраў як «Анікі» (разм. яп. старэйшы брат) або «оні-сан (яп. старэйшы брат) анісону».
Таксама здымаўся як голас і мадэль у некалькіх творах «такусацу» і камп'ютарных гульнях.
Фільмаграфія
Анімэ Такусацу Видеогульні
Выжары (Чэрвеньскі раён)
Выжа́ры (, Выжары) — вёска ў Чэрвеньскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Смілавіцкага сельсавета.
Камсамольск-на-Амуры
Камсамольск-на-Амуры (Комсомольск-на-Амуре) — горад (з 1932) ў Расіі, адміністрацыйны цэнтр Камсамольскага раёна Хабараўскага края. Насельніцтва 275,9 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1932 годзе на месцы сяла Пермскае камсамольцамі-актывістамі з цэнтральных рэгіёнаў СССР.
Горад размешчаны на левым беразе Амура, за 360 км ад Хабараўска.
Асновай эканомікі з’яўляецца ваенна-прамысловы комплекс: Камсамольскае-на-Амуры авіяцыйнае вытворчае аб’яднанне (ваенныя самалёты), Амурскі суднабудаўнічы завод (падводныя лодкі і грамадзянскія судны). Таксама дзейнічаюць прадпрыемствы «Амурлітмаш», заводы пад’ёмна-транспартнага абсталявання, электратэхнічны, нафтаперапрацоўчы і г. д. Таксама ў горадзе ёсць дрэваапрацоўчыя камбінаты, мэблевая і швейная фабрыкі, прадпрыемствы па вытворчасці будматэрыялаў.
Камсамольск-на-Амуры з’яўляецца буйным транспартным вузлом з аднымі з буйнейшых у краі пасажырскім рачным і грузавым партамі. Чыгуначная станцыя.
Каменданцкі праспект
Каменданцкі праспект — магістраль на паўночным захадзе Санкт-Пецярбурга (Прыморскі і Выбаргскі раёны).
Каменданцкі праспект пачынаецца ад Багатырскага праспекта, заканчваецца каля Кальцавой аўтадарогі. Назву носіць з 23 лютага 1987 года ад былой каменданцкай дачы каменданта Петрапаўлаўскай крэпасці.
Праспект пачаў забудоўвацца з 1980-х гадоў, адначасова з праектаваннем аднайменнай станцыі метро. Першыя дамы на праспекце былі здадзены ў 1986 годзе. Спачатку будаваліся пераважна панэльныя дзевяціпавярховыя дамы, афарбаваныя часткова ў зялёны колер. Першапачаткова станцыю метро планавалася адкрыць у 1991 годзе, аднак у сувязі з дэфіцытам фінансавання на будаўніцтва метро, ​​адкрыццё было адкладзенае на доўгія гады, на працягу якіх жыхары былі вымушаныя карыстацца станцыяй «Піянерская», да якой пазней дадалася станцыя «Старая Дзярэўня».
Больш дынамічна забудова праспекта працягнулася пасля 2000 года, дамы пачалі будавацца па новых узорах. 2 красавіка 2005 года была адкрыта станцыя метро «Каменданцкі праспект», размешчаная на Каменданцкай плошчы.
Стакгольмскі Залаты кодэкс
Стакгольмскі Залаты кодэкс (Codex Aureus Holmiensis па месцы захоўвання — у Шведскай каралеўскай бібліятэцы, каталожнае абазначэнне MS A. 35) — ілюмінаваны англасаксонскі рукапіс Чацвёраевангелля. Створаны, верагодна, у сярэдзіне VIII стагоддзя ў Кентэрберы, у тэхніцы хрызаграфіі часткова на пурпурным пергаменце. У IX стагоддзі рукапіс стаў ваеннай здабычай вікінгаў, але яго выкупілі кіраўнікі Сурэя. У XVI стагоддзі рукапіс трапіў у Іспанію, а ў 1690 годзе быў набыты для каралеўскай бібліятэкі Швецыі.
Змест і афармленне
Захаваліся 193 аркушы рукапісу, фарматам 39,5 на 31,4 см. Тэкст змяшчае Чацвёраевангелле ў старалацінскай версіі, запісанае унцыялам на аркушах велума, па чарзе афарбаваных пурпурам і неафарбаваных. Пурпуровыя аркушы выкананы ў тэхніцы хрызаграфіі залатымі і срэбнымі чарніламі, у афармленні выкарыстоўваліся таксама бялілы. Неафарбаваныя аркушы спісаны чорным атрамантам і кінавар’ю, у некаторых месцах тэкст утварае геаметрычныя ўзоры (пісец выкарыстаў розны атрамант). Рукапіс ілюмінаваны — захаваліся выявы двух евангелістаў (Матфея і Яна) у поўны аркуш, дэкараваны таксама шэсць табліц канонаў і сем буйных ініцыялаў у поўны ліст. Рукапіс з’яўляецца найстарэйшым узорам выкарыстання сусальнага золата для дэкарыравання буквіц. Малюнкі і афармленне — у мяшаным стылі, які спалучае рысы астраўнога мастацтва і італьянскага, сустракаюцца таксама здагадкі, што рукапіс — самы ранні ўзор каралінгскага мастацтва. Мініяцюра евангеліста Матфея відавочна паказвае ўплыў італьянскага стылю, а афармленне застаўкі на наступным лісце нясе шмат кельцкіх элементаў. Наступныя лісты аформленыя ў тыповым стылі франкскіх манускрыптаў. Мініяцюра евангеліста Іаана ўпрыгожана спіральнымі кельцкімі ўзорамі і зааморфнай фігурай.
У калафоне ўтрымліваецца просьба маліцца за залатых спраў майстра Вульфхельма і нейкіх Кеальхарда, Нікласа і Эльхуна, верагодна, гэта імёны манахаў — перапісчыкаў і афарміцеляў рукапісу. Аднак заказчык і ўладальнік рукапісу нідзе не згадваецца. На свабодных месцах уверсе і ўнізе лацінскага тэксту Евангелля ад Матфея захавалася вялікая маргіналія на стараанглійскай мове. Тэкст абвяшчае:
Куфічнае пісьмо
Куфічнае пісьмо ( — куфічны почырк) — адзін з найстарэйшых відаў арабскага пісьма, створаны ў канцы VIII стагоддзя пасля заснавання двух ірацкіх гарадоў — Басры і Эль-Куфы. Куфічнае пісьмо адыграла вялікую ролю ў далейшым развіцці ўсёй арабскай каліграфіі.
Гісторыя
Прыкладна да XI стагоддзя куфічны стыль быў асноўным, які выкарыстоўваўся для капіявання Карана. Яркім прыкладам такога з’яўляецца Сіні Каран. З X стагоддзя куфічнае пісьмо паступова выцяснялася больш лёгкім і хуткім — скорапісам насх з размашыстым росчыркам. Куфічныя надпісы можна бачыць на архітэктурных фрызах, абліцаваных паліванай кафляй, у разьбе па ганчу і г. д. Паступова дэкаратыўныя надпісы гублялі інфармацыйны сэнс, і з XIX стагоддзя іх сталі называць эпіграфічным арнаментам.
Стыль
Куфічны стыль пісьма мае вельмі выразныя, спецыфічныя геаметрычныя прапорцыі. Вуглаватасць і шырыня літар строга вытрымана, вертыкальныя лініі слаба выяўлены, літары выцягнутыя па гарызанталі. Куфічнае пісьмо выкарыстоўваецца для надпісаў на гарызантальных паверхнях. Яно ўніверсальна падыходзіць для роспісу любых матэрыялаў: металу, шоўка, шкла, керамікі, дрэва і г. д.
Мадыфікацыі
Развіццё куфічнага пісьма прывяло да ўзнікнення іншых яго мадыфікацый, найболей яркімі з якіх з’яўляюцца:
Каргіна
Каргіна (Коргино) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Туманаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
NGC 1711
NGC 1711 (іншае абазначэнне — ESO 56-SC10) — рассеянае скопішча ў сузор’і Сталовая Гара.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Свята-Пакроўская царква (Асінагарадок)
Свята-Пакроўская царква — праваслаўны храм в. Асінагарадок (Пастаўскі раён). Размешчана ў паўднёва-заходняй частцы вёскі. Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю.
Архітэктура
Царква мае кананічную аб'ёмна прасторавую кампазіцыю: прамавугольны зруб малітоўнай залы, бабінец, пяцігранная апсіда з бакавымі рызніцамі. Шмат'ярусны дах над асноўным аб'ёмам завершаны высокай шатровай вежачкай.
Апсіда вылучана трох'ярусным драўляным разным іканастасам мяжы XIX—XX стст. Абразы «Святы Мікалай» (пачатак 19 ст., чаканная шата 1811 г.). «Святы Аляксандр Неўскі» і «Георгій Перамоганосец» (сярэдзіна XIX ст.), напісаныя адным майстрам абразы XVIII—XIX стст. «Маці Божая з дзіцем» і «Апостал Пётр». Над уваходам — хоры. Побач з царквой пастаўлена вежа-званіца. Яе ніжні чатырохгранны пірамідальны ярус з бутавага каменю, верхні — драўляны, завершаны цыбулепадобным купалам з макаўкай.
Красненькія могілкі
Красненькія могілкі (Кра́сненькое кла́дбище) — могілкі ў Кіраўскім раёне Санкт-Пецярбурга. Размяшчаюцца на поўдзень ад вуліцы Чырвонага казацтва і ўсход ад праспекта Стачак. Цераз могілкі працякае рэчка Красненькая, дзякуючы якой могілкі і атрымалі сваю назву. Займае плошчу каля 30 гектараў.
Могілкі былі заснаваны ў 1776 годзе (паводле іншых даных у 1757 годзе) па ініцыятыве вернікаў царквы св. Пятра Мітрапаліта.
У час Вялікай Айчыннай вайны раён апынуўся ў прыфрантавой зоне. У памяць аб гэтым засталіся ДОТ каля ўваходу на могілкі, а таксама помнік танку КХ-85, які размяшчаецца на праспекце Стачак. З 1961 года могілкі лічацца паўзакрытымі.
21 чэрвеня 2000 года быў закладзены будынак новай царквы. У канцы 2000 года царква — у імя Казанскай іконы — адкрылася для вернікаў (праспект Стачак, д. 98/2). Яна ўзведзена з пенабетону і асвечана ў лютым 2001 года. На могілках пахаваны Васіль Пятровіч Аляксееў, Герой Савецкага Саюза Віталь Фёдаравіч Белавусаў.
Галычаны (Гарадоцкі раён)
Галычаны (Галича́ни) — вёска ў Гарадоцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Хрышчэнне Русі
Хрышчэнне Русі — увядзенне ў Кіеўскай дзяржаве хрысціянства як дзяржаўнай рэлігіі, ажыццёўленае ў канцы X стагоддзя князем Уладзімірам Святаславічам. Крыніцы даюць супярэчлівае датаванне хрышчэння. Традыцыйна, следам за летапіснай храналогіяй, падзею адносяць да 988 года і лічыць пачаткам афіцыйнай гісторыі Рускай царквы (некаторыя даследчыкі думаюць, што хрышчэнне Русі адбылося пазней — у 990 або 991 годзе ).
Шэраг аўтараў разумее пад гэтым паняццем таксама і працэс распаўсюджвання хрысціянства на Русі ў XI—XII стагоддзях.
Паняцце
Выраз «Хрышчэнне Русі» ёсць у Аповесці мінулых гадоў: Пад 1074 годам. Быў таксама другі брат, імем Ерамей, які памятаў хрышчэнне зямлі Рускай.
Таксама ў «Аповесці мінулых гадоў» пад 6496 годам ад стварэння свету (прыкладна 988 ) ёсць наступны тэкст (малітва князя Уладзіміра): Блаславёны Гасподзь Ісус Хрыстос, які палюбіў новых людзей, Рускую зямлю і прасвяціў яе хрышчэннем святым .
У расійскай гістарыяграфіі Новага часу паняцце ўпершыню ўжыта Васілём Тацішчавым («хрышчэнне славян і Русі») і Мікалаем Карамзіным («хрышчэнне Расіі»). Разам з ім у літаратуры таксама ўжывалі і ўжываюць паняцці або абазначэнні «Асвета Русі», «увядзенне хрысціянства», «другая рэлігійная рэформа Уладзіміра» і інш.