cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Воданапорная вежа (апавяданне)
Змест
Па змесце гэта паслядоўнасць яркіх жыццёвых уражанняў мужчыны, які жыў у 1920—1970 гадах у СССР. Гэта першыя ўражанні дзяцінства, успаміны дарослых пра Грамадзянскую вайну, школа, настаўніца геаграфіі, піянерлагер, мода на авіяцыю і лётчыкаў, рэпрэсіі 30-х гадоў, песні Уцёсава, Вялікая Айчынная вайна, дзеці, смерць Сталіна, праца, касманаўты, савецкія аўтамабілі «Победа», смерць жонкі, прабежкі трушком у парку, уражанні старасці і перадсмяротная боль у сэрцы. Першае і апошняе ўражанне героя — гэта воданапорная вежа, сімвал чалавечага жыцця, якая, здаецца, будзе будавацца бясконца высока, да самага неба, але настае тэрмін — кладуць апошнюю цэглу, і будаўнікі сыходзяць.
Апавяданне напісана ў форме аднаго складанага сказа, які расцягнуўся на некалькі старонак.
Водгукі і крытыка
Ірына Раднянская ў водгуку на зборнік «Relics. Ранняе і нявыдадзенае» піша: «Сустракала я не адно выкрыццё Пялевіна — нікуды не вартага, маўляў, стыліста. А тут надрукавана „Воданапорная вежа“ — дзесятак з нечым старонак у адзін сказ без абзацаў, якое ахоплівае жыццё і лёс некалькіх пакаленняў „простых савецкіх людзей“. Выканана віртуозна і разумна ».
Па дадзеным слоўніка «Руская літаратура XX стагоддзя», апавяданне «Воданапорная вежа» «было прызнана адным з лепшых на IX Усесаюзнай нарадзе маладых пісьменнікаў».
У кнізе «Пялевін і пакаленне пустэчы» Сяргей Палатоўскі і Раман Козак адносяць апавяданне «Воданапорная вежа» да групы такіх жа апавяданняў, «звернутых да мінулай эпохі сакратароў райкамаў, чэргаў, КДБ і газіроўкі за тры капейкі», уключаючы ў гэтую ж групу апавяданні «СССР Тайшоу Чжуань» і «Жыццё і прыгоды хлява нумар XII».
Джорджа Напалітана
Джорджа Напалітана (Giorgio Napolitano,  г., Неапаль) — 11-ы прэзідэнт Італьянскай рэспублікі. Былы актывіст Італьянскай камуністычнай партыі (затым партыі Левых дэмакратаў), удзельнік Руху Супраціву. Пажыццёвы сенатар. Абраны 10 мая 2006 г. у 4-м туры галасавання, заступіў на пасаду 15 мая.
Вядомы тым, што падчас італьянскага ўрадава-парламенцкага крызісу 2008 года, калі парламент выказаў недавер ураду, не прыняў адстаўку Рамана Продзі і распусціў парламент.
Іван Паўловіч
Іван Паўловіч:
Бія (міфалогія)
Бія (Біа, Βία «моц, гвалт») — у старажытнагрэчаскай міфалогіі багіня, персаніфікацыя гвалту. Дачка Паланта і Стыкс. Саюзніца Зеўса ў барацьбе з тытанамі. Яе храм у Карынфе. Дзеючая асоба трагедыі Эсхіла «Прыкаваны Праметэй». У рымскай міфалогіі адпавядае Маесце.
Родэла
Насельніцтва складае 971 чалавек (2008 год), шчыльнасць насельніцтва складае 110 чал./км². Займае плошчу 9 км². Паштовы індэкс — 12050. Тэлефонны код — 0173.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Лаўрэнцій.
Уладзіслаў Міхайлавіч Полаз
Уладзіслаў Полаз (нар., ) — беларускі футбаліст, паўабаронца мазырскай «Славіі».
Клубная кар’ера
З шасці гадоў займаўся футболам у мазырскай СДЮШАР-1. З 2019 года, пасля выхаду «Славіі» ў Вышэйшую лігу, пачаў выступаць за дубль клуба, быў капітанам дубля. З лета 2020 года пачаў прыцягвацца і да асноўнага складу, дэбютаваў за клуб 29 жніўня 2020 года ў матчы Кубка Беларусі супраць пінскай «Хвалі» (4:0), калі выйшаў на замену на 83-й хвіліне. У 2021 годзе стаў рэгулярна з’яўляцца ў асноўнай камандзе. 14 мая 2021 года ўпершыню згуляў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы з рэчыцкім «Спадарожнікам» (2:0). У далейшым працягваў часам выхадзіць на замену.
У снежні 2021 года падоўжыў кантракт з мазырскім клубам.
Двор сюзерэна
Двор — сукупнасць асоб, якія атачаюць сюзерэна (манарха або буйнога феадала і яго сям'ю) у паўсядзённым жыцці і падчас урачыстасцяў.
На Русі, паводле функцый, двор збольшага быў прадстаўлены дружынай.
КТМ 5
КТМ-5 (71-605) — савецкі і расійскі высакападлогавы трамвайны вагон, выраблялся на УКВЗ (Усць-Катаўскім вагонабудаўнічым заводзе) з 1969 да 1992.
Было пабудавана 14 991 вагонаў усіх мадыфікацый, гэта робіць гэты вагон самым масавым трамвайным вагонам у свеце. Працуе ў шматлікіх гарадах СНД, а таксама ў Даўгаўпілсе (Латвія). У Мазыры КТМ-5 з'яўляецца адзіным тыпам руховамага састава.
Пуцеправод па вуліцы Якубоўскага (Магілёў)
Пуцеправод па вуліцы Якубоўскага — аўтамабільна-пешаходны пуцеправод у Магілёве. Злучае жылыя раёны Фестывальны і Мір, праходзячы над чыгуначнымі пуцямі лініі Магілёў I — Магілёў II Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі. Па пуцеправодзе праходзіць вуліца Якубоўскага.
Пабудаваны ў 1991 годзе. Да яго ўзвядзення дарога на Мінск праходзіла па пуцеправодзе па вуліцы Арлоўскага, узведзеным у 1929 годзе. Дзякуючы новаму пуцеправоду дарога была выпрастана, а стары пуцеправод ператвораны ў пешаходны.
Тып канструкцыі — бэлечны. Мае 4 пралёты, даўжыня складае 80 м, шырыня 25 м. У 2018 годзе праведзена рэканструкцыя пуцеправода (арх. С. А. Шапавалава). Сярод іншага агароджа заменена на чыгунную, на ўездах устаноўлены групы з чатырох простых тумб, абліцаваных шэрым паліраваным гранітам, і расшытых уверсе і ўнізе заглыбленымі гарызантальнымі палосамі. На крайняй тумбе, упрыгожанай з боку невялікім шчытом з гербам Магілёва, устаноўлена свяцільня.
Эканамічны ўніверсітэт у Познані
Эканамічны ўніверсітэт у Познані (Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu) — адзін з пяці ўніверсітэтаў народнай гаспадаркі ў Польшчы.
Універсітэт быў заснаваны ў 1926 годзе як прыватная Вышэйшая гандлёвая школа ў Познані, якую ў 1938 годзе была перайменавана ў Гандлёвую акадэмію. У 1950 годзе была нацыяналізавана і перайменавана ў Вышэйшую эканамічную школу ў Познані. Затым з 1974 года як Эканамічная акадэмія ў Познані. Цяперашняя назва з 27 снежня 2008 года.
Тульскі сабор
Сабор Святога Стэфана (Cathédrale Saint-Étienne de Toul) — былы сабор у горадзе Туль (дэпартамент Мёрт і Мозель).
Гісторыя
Тульскі сабор доўгі час быў кафедрай дыяцэзіі Туля, якая была створана яшчэ ў 365 годзе. Пазней ён быў і рэзідэнцыяй князя-біскупа Свяшчэннай Рымскай імперыі. Пасля пераходу часткі тэрыторыі Латарынгіі да Францыі, Туль адносіўся да правінцыі Тры Біскупствы. 19 лістапада 1777 года была ўтворана дыяцэзія Нансі, да якой быў далучаны і Туль. Пазней яна ўвайшла ў мітраполію Безансона
Сам сабор быў пабудаваны ў XIII-XV стст. у гатычным стылі. Вышыня вежаў фасада — 65 м, даўжыня — 98 м, памеры трансепта — 56 м на 17 м. Шырыня заходняга фасада — 32 м. Дзве пазней прыбудаваныя капліцы выкананы ў стылі Рэнесансу.
З 1840 года сабор з'яўляецца гістарычным помнікам.
Рудзенішкес
Рудзе́нішкес (Rudėniškės) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Дукштаскай сянюніі. Размешчана за 6 км ад Сянас Дукштаса. Насельніцтва 16 чал. (2001 г.).
Паўловіч
Паўловіч — беларускае, польскае (Pawłowicz), украінскае (Павло́вич) прозвішча.
Кактас (Карагандзінская вобласць)
Кактас — сяло ў Каркаралінскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Каршыгалінскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 36 км на паўночны заход ад раённага цэнтра, горада Каркаралінска. Код КАТА — 354867100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1655 чалавек (824 мужчыны і 831 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1480 чалавек (743 мужчыны і 737 жанчын).
Даўбені
Даўбе́ні (, Довбени) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Валожынскага сельсавета.
У 1940—1973 гадах цэнтр Даўбенскага сельсавета, да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Бабровіцкага сельсавета.
Бабровічы (Смаленская вобласць)
Бабровічы (Бобро́вичи) — вёска ў Ельнінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Бабровіцкага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена падчас Ельнінска-Дарагабужскай аперацыі ў 1943 годзе.
NGC 4793
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Анігена
Анігена (Onygena) — род грыбоў сямейства.
Віды
Род утрымлівае пяць відаў, якія насяляюць у Паўночнай Амерыцы і Еўропе і растуць на рагах і капытах буйной рагатай жывёлы, коней, авечак і пер'і птушак.
Бадуны
Бадуны (Бодуны) — вёска ў Краснінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Гусінскага сельскага паселішча. За 1 км на захад ад вёскі размешчаны прыпыначны пункт 471 км на лініі Смаленск — Орша.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Пляцень
Пляцень — плеценая агароджа з дубцоў, галін і будаўнічых матэрыялаў аналагічнай канструкцыі.
Пляцень можна зрабіць як гарызантальны, так і вертыкальны. У першым выпадку галіны пераплятаюць праз убітыя ў зямлю слупы. У другім — да слупоў прымацоўваюць тры гарызантальныя жэрдкі, паміж якімі ў далейшым прапускаюць то спераду, то ззаду дубцы. Чым таўсцейшыя дубцы, тым большая адлегласць павінна быць паміж апорнымі слупамі або жэрдкамі. Платы служаць 3-6 гадоў.
Дэкаратыўныя плятні могуць быць упрыгожаны падпорнымі сценкамі, вазонамі, кашпо і інш. малымі архітэктурнымі формамі. Таксама яны могуць візуальна гарманаваць з плеценай садовай мэбляй.
Платы, абмазаныя глінай і інш., выкарыстоўваліся як будаўнічы матэрыял пры будаўніцтве дамоў (напрыклад, мазанак), запруд і інш.
Салаўіны цвыркун
Салаўіны цвыркун (Locustella luscinioides) — птушка з атрада вераб’інападобныя (Passeriformes), сямейства валасянкавыя (Sylviidae).
Апісанне
Маленькая птушка, даўжыня цела каля 13 см, маса 15—16 г. Спінны бок рыжавата-карычневы, ніз белаваты, на горле і валляку часам бываюць маленькія цёмныя трохвугольныя плямы.
Вызначальная рыса — голас. Голас: доўгае, манатоннае і сухое «трр», больш нізкае, чым у звычайнага цвыркуна. Пад час спявання паварочвае галаву ў бакі, таму здаецца, што гук мадулюецца. Асцерагае гарлавым «цік».
Пашырэнне
Арэал: разарваны; Паўднёвая, Цэнтральная і Усходняя Еўропа, паўночны захад Афрыкі і Цэнтральная і Заходняя Азія. З 1920-х гадоў (асабліва з 1960-х) пашырае свой арэал у Еўропе на захад і поўнач.
Пералётны від. Месца зімовак: Афрыка на поўдзень ад Сахары, ад Сенегала да Эрытрэі, Іран, Ірак.
Месцы пражывання: хмызнякі, цяжкадаступныя зараснікі чароту і іншай расліннасці на невялікіх забалочаных вадаёмах, рыбагадоўчых сажалках, багністых берагах азёр, старарэчышчы, забалочаныя поймавыя лясы. Засяляе вялікія па плошчы ўчасткі трыснягу з купінамі рагозу і высокіх асок, немеліярыраваныя тарфянікі, берагі вадаёмаў з высокім чаротам і купінамі асакі і рагозу, а таксама зараснікамі вярбы з высокай травяністай расліннасцю.
Асаблівасці біялогіі
Корміцца насякомымі.
У прыдатных месцах пражывання можа лакальна збірацца ў вялікай колькасці. Гняздуецца ў хмызняках, зарасніках густых траў. Гняздо «уціснутае» ў купіну асакі або сярод заломаў сухой надводнай расліннасці, добра асветленае сонцам, над мокрым грунтам або вадой. Будуе гнёзды з лістоў рагозу, трыснягу, асакі.
У кладцы 4-6 яец памерамі 19,6 x 14,6 мм. Яйкі крыху падоўжаныя, з даволі вострым вузейшым канцом, белыя, з густымі і дробнымі плямкамі: глыбокія — светла-шэрыя, паверхневыя — шэра-карычневыя або чырвона-карычневыя.
Іван Міхайлавіч Паўловіч
Іван Міхайлавіч Паўловіч (, в. Старое Сяло, Мсціслаўскі раён — ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза.
Біяграфія
У арміі з 1915 г., у Чырвонай Арміі з 1919 г.. Удзельнік Грамадзянскай вайны, потым у пагранічных войсках на Далёкім Усходзе. Скончыў Вышэйшую паграншколу НКУС у 1928 г., Школу ўдасканалення камсаставу НКУС у 1938 г.. З 1943 г. на Цэнтральным, Беларускім і 1-м Беларускім франтах. Удзельнік Курскай бітвы. Намеснік камандзіра стралковай дывізіі палкоўнік Паўловіч Іван Міхайлавіч вызначыўся пры вызваленні Беларусі. 24.06.1944 г. падняў батальён на прарыў варожай абароны на рацэ Друць каля горада Рагачоў і захапіў траншэі праціўніка, 29.06.1944 г. арганізаваў фарсіраванне ракі Бярэзіна, у ліку першых уварваўся ў Бабруйск; 19.07.1944 г. на паўднёвазаходнім напрамку ад Брэста ўзначаліў полк, які адбіў атаку 60 варожых танкаў. Загінуў у гэтым баі. Прэзідыум Вярхоўнага Савета СССР Указам ад 6 красавіка 1945 г. пасмяротна прысвоіў Паўловічу Івану Міхайлавічу званне Героя Савецкага Саюза.
Памяць
У гонар І. М. Паўловіча названы вуліцы ў гарадах Мсціслаў і Хабараўск.
Кінематограф Паўночнай Македоніі
Кінематограф Паўночнай Македоніі атрымаў у спадчыну доўгую гісторыю, якая бярэ пачатак у 1905 годзе, аднак македонскае кіно пачало станавіцца значным толькі пасля Другой сусветнай вайны і абвяшчэння Народнай Рэспублікі Македоніі ў складзе Югаславіі. Да 1980-х гадоў кіно краіны прытрымлівалася югаслаўскай ідэалагічнай хвалі, пасля чаго стала больш разнастайным. У 1994 годзе кінематограф Македоніі быў прадстаўлены за мяжой фільмам рэжысёра Мілчы Манчэўскага «Перад дажджом», які атрымаў намінацыю на «Оскар» за «Найлепшы фільм на замежнай мове» і быў узнагароджаны Залатым ільвом Венецыянскага фестываля.
Раннія гады
Вытворчасць фільмаў у Македоніі пачалася ў 1905 годзе працай братоў Манакі, піянераў кінематографа на Балканах. Двое фатографаў здымалі, у асноўным, кароткія дакументальныя фільмы, засяроджваючы ўвагу на традыцыях, паўсядзённым жыцці, а таксама значных падзеях, як, напрыклад, візіт у Македонію султана Мехмеда V у 1911 годзе. Да 1923 года, калі яны адкрылі першы кінатэатр у Бітале, браты яшчэ не разумелі важна кінамастацтва. На працягу 1920-х гадоў у буйных гарадах было адкрыта некалькі кінатэатраў. Першы рэальны кінатэатр «Апалон» быў адкрыты ў Скоп’і ў 1925 годзе.
Камуністычны перыяд
Пасля ўсталявання сацыялістычнай сістэмы ў 1944 годзе кінематограф Македоніі выйшаў на новы ўзровень. Сродкі на кінавытворчасць былі абмежаванымі, і македонскія фільмы здымаліся рэдка, а кінематограф краіны саступаў больш багатым і заселеным югаслаўскім рэспублікам. У асноўным здымаліся фільмы пра перамогу над войскамі Нацысцкай Германіі ў Другой сусветнай вайне і ўсталяванне дамінуючага камунізму.
У 1952 годзе студыя «Вардар Фільм», заснаваная ў 1947 годзе, вырабіла першы македонскі мастацкі фільм «Фросіна», які распавядае гісторыю жанчыны, чый муж эміграваў з краіны. Пасля гэтага кінастудыя выпускае па фільму раз у два-тры гады. Стужка «Міс Стоўн», знятая ў 1958 годзе, стала першым каляровым македонскім фільмам. Ён распавядае сапраўдную гісторыю амерыканскай пратэстанцкай місіянеркі, выкрадзенай у 1901 годзўе войскамі Унутранай македонскай рэвалюцыйнай арганізацыі.
На працягу 1960-х і 1970-х гадоў асноўнымі тэмамі мастацкіх фільмаў былі гісторыя краіны і будаўніцтва нацыі. «Вардар Фільм» выпусціла такія карціны як «Забойства ў Фесалоніках», «Крывавае македонскае вяселле», «Рэспубліка ў агні» і «Чорны камень», які распавядае гісторыю камуністаў-македонцаў, якія бяруць удзел у грэчаскай грамадзянскай вайне. Тэма гэтай вайны, а таксама камуністычных партызан і бунтаў супраць Асманскай імперыі часта з’яўляліся ў фільмах таго перыяду.
У 1979 годзе ў Бітале быў заснаваны міжнародны кінафестываль братоў Манакі, які праводзіцца да цяперашняга часу.
Сучасны перыяд
У 1980-я гады ў македонскім кіно з’яўляецца пэўная свежасць. Рэжысёр Столе Попаў, самым вядомым фільмам якога стаў «З Новым годам 1949», надае ўвагу ў сваіх стужках асабістым драмам і дылемам сучаснага жыцця. У 1994 годзе рэжысёр Мілча Манчэўскі прыносіць міжнароднае прызнанне кінематографу сваёй краіны фільмам «Перад дажджом», які атрымаў намінацыю на прэмію Оскар за найлепшы фільм на замежнай мове, а таксама здабыў шмат міжнародных узнагарод, у тым ліку Залатога ільва на Венецынскім кінафестывалі. Гэты фільм засяроджваецца на тэме этнічных хваляванняў падчас Баснійскай вайны, якая дасягнула свайго гвалтоўнага піку.
Пасля гэтага многія македонскія фільмы ў 1990-х і 2000-х гадах атрымлівалі міжнародную аўдыторыю. Асаблівага поспеху дасягнулі фільмы «Пыл» рэжысёра Мілчы Манчэўскага часткова зняты ў Нью-Ёрку, «Ілюзія» рэжысёра Светазара Рыстоўскага і «Сакрэтная кніга» сумеснай французска-македонскай вытворчасці. Італьянска-македонская стужка «Бал-Кан-Кан» з’яўляецца самай касавай у краіне з 500 тысячамі гледачоў.
Энтамалагічны падхватнік
Энтамалагічны падхватнік — адмысловая разнавіднасць падхватніка, якая ўжываецца для лоўлі насякомых.
Агульная характарыстыка
Існуе даволі шмат розных канструкцый энтамалагічных падхватнікаў. Усе іх можна падзяліць на два асноўных тыпы: Усе падхватнікі складаюцца з абруча, злучанага з ручкай і мяшка. Абруч часцей за ўсе мае форму круга. Дыяметр абруча можа вар'іраваць у шырокіх межах ад 20 см (для лоўлі дробных матылькоў) да 80-100 см (для лоўлі буйных трапічных насякомых). Даўжыня ручкі таксама можа быць рознай ад 0,5 да 1-1,5 м. Максімальная даўжыня ручкі падхватніка можа дасягаць 8 — 10 метраў пры лоўлі матылькоў, якія жывуць у кронах лясных дрэў. Найбольшай папулярнасцю карыстаюцца тэлескапічныя складаныя ручкі, даўжыню якіх можна рэгуляваць па неабходнасці.
Прамысловыя падхватнікі, як правіла, вырабляюцца з палегчаных сплаваў, дзюралюмінія, тытана, шкловалакна, вугляпластыка, што забяспечвае іх трываласць і малую вагу. Звычайна яны маюць тэлескапічныя ручкі даўжыней ад 50 см да 1,5 м. Мяшкі такіх падхватнікаў вырабляюцца з тонкай сеткі з сінтэтычных матэрыялаў. Глыбіня мяшка складае 60-90 см. Абручы такіх сачкоў таксама часта вырабляюцца складанымі.
Беразіно (Краснінскі раён)
Беразіно (Березино) — вёска ў Краснінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Гусінскага сельскага паселішча. За 3 км на паўночны ўсход ад вёскі размешчаны прыпыначны пункт 468 км на лініі Смаленск — Орша.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Colutea komarovii
Colutea komarovii — біялагічны від роду сямейства.
Батанічнае апісанне
Цвіце ў маі, плоданасіць у чэрвені.
Арэал
У прыродзе расце ў Азербайджане. Сустракаецца на скалістых горных схілах.
Касцёл Святога Міхаіла Арханёла (Ашмяны)
Касцёл Міхала Арханёла — рымска-каталіцкі храм у цэнтральнай частцы Ашмян.
Гісторыя
Пабудаваны ў 1906 г. на месцы былога каталіцкага храма, з цэглы і каменя (будаўніцтва пачалося ў 1899 г.) па праекту Вацлава Міхневіча. Быў закрыты ў 1948 г. У савецкі час тут знаходзіліся фабрыка. Адкрыты ў 1989 г. Урачыстае асвячэнне званоў адбылося 28.1.1990 г. (з удзелам адміністратара Мінскай дыяцэзіі для католікаў Беларусі біскупа Тадэуша Кандрусевіча).
Літаратура
Памяць: Ашмян. р-н: Гіст.-дак. хронікі гарадоў і р-наў Беларусі / [Уклад. А.Р.Каранеўскі. - Мн.: БЕЛТА, 2003. - 686 с.
Каўра
Ка́ўра (Río Caura) — рака ў Венесуэле, правы прыток ракі Арынока (басейн Амазонкі).
Даўжыня ракі 745 км. Плошча вадазбору каля 52 000 км². Сярэдні расход вады каля 2700 м³/с. Рака бярэ пачатак у паўднёвай частцы Гвіянскага нагор’я, каля мяжы з Бразіліяй, на вышыні каля 1500 м. Цячэ на поўнач і ўпадае ў Арынока каля горада Эсперанса. У вярхоўі на рацэ шмат парогаў і вадаспадаў. У ніжнім цячэнні на раўніне рака больш павольная, з паводкамі ў перыяд дажджоў. Рака суднаходная на адлегласці 150 км ад вусця.
Волкава (Ельнінскі раён)
Волкава (Во́лково) — вёска ў Ельнінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Бабровіцкага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена падчас Ельнінска-Дарагабужскай аперацыі ў 1943 годзе.
Новы Пуць (Карагандзінская вобласць)
Новы Пуць — сяло ў Каркаралінскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Каршыгалінскай сельскай акругі. Код КАТА — 354867200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 280 чалавек (141 мужчына і 139 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 209 чалавек (103 мужчыны і 106 жанчын).
NGC 4794
NGC 4794 (іншыя абазначэнні — MCG -2-33-60, PGC 44012) — спіральная галактыка з перамычкай (SBa) ў сузор’і Воран.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Дэжэ Мішкальцы
Дэ́жэ Мі́шкальцы (Dezső Miskolczy; 12 жніўня 1894, Бая — 3 снежня 1978, Будапешт, Венгрыя) — венгерскі лекар-неўролаг і псіхіятр.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Баі над Дунаем на поўдні Венгрыі. Ён вывучаў медыцыну ў Універсітэце ў Будапешце. Яшчэ будучы студэнтам атрымаў запрашэнне на працу ў Інстытуце даследаванняў мозгу Карая Шафера. Вынікі яго даследаванняў дазволілі яму атрымаць, праз якую ён вучыўся ў 1924—1925 ў Мадрыдзе ў Інстытуце Сант’яга Рамона-і-Кахаль.
Чарныш (Смаленская вобласць)
Чарныш (Черныш) — вёска ў Краснінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Гусінскага сельскага паселішча. Ля вёскі размешчаны прыпыначны пункт 468 км на лініі Смаленск — Орша.
Рамана Продзі
Рамана Продзі (Romano Prodi, 9 жніўня 1939, Скандзьяна) — італьянскі левацэнтрысцкі палітык, прэм'ер-міністр (1996—1998, з мая 2006-студзень 2008). Паміж двума прэм’ерствамі быў прэзідэнтам Еўракамісіі (1999—2004).
Біяграфія
Рамана Продзі нарадзіўся 9 жніўня 1939 г ў горадзе Скандзьяна ў італьянскай правінцыі Рэджа-Эмілія. Вывучаў права ў міланскім каталіцкім універсітэце Святога Сэрца, які скончыў з адзнакай ў 1961 годзе. У 1963 годзе Продзі пачаў у Універсітэце Балоніі выкладчыцкую кар’еру.
У лютым 1995 года Продзі заснаваў левацэнтрысцкай кааліцыю l’Ulivo («Аліва») і зрабіўся яе кандыдатам на пасаду прэм’ер-міністра. На выбарах 1996 года l’Ulivo атрымала перамогу над правацэнтрысты на чале з Сільвіа Берлусконі — галоўным супернікам і свайго роду палітычным антыподам Продзі. З 17 мая 1996 года да 21 кастрычніка 1998 г. Продзі узначальваў першы ў гісторыі пасляваеннай Італіі ўрад левага кірунку.
Расана
Росана (Rossana) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кунеа.
Насельніцтва складае 949 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 50 чал./км². Займае плошчу 19 км². Паштовы індэкс — 12020. Тэлефонны код — 0175.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Assunzione di Maria.
Атлантычныя экватарыяльныя прыбярэжныя лясы
'Атлантычныя экватарыяльныя прыбярэжныя лясы' — экарэгіён вільготных трапічных лясоў у складзе Цэнтральнай Афрыкі, які ахоплівае пагоркі, раўніны і горы атлантычнага ўзбярэжжа Камеруна, Экватарыяльнай Гвінеі, Габона, Рэспублікі Конга, Анголы і Дэмакратычнай Рэспублікі Конга.
Гэтыя лясы — прытулак буйных млекакормячых, такіх як, , і , а таксама мноства дробных млекакормячых, птушак, амфібій, рэптылій і бесхрыбтовых. Акрамя шымпанзэ і гарыл з прыматаў прадстаўлены і.
Размяшчэнне
Атлантычныя экватарыяльныя прыбярэжныя лясы займаюць плошчу 189.700 квадратных кіламетраў, яны распасціраецца ўздоўж атлантычнага ўзбярэжжа ад нізкіх узгоркаў на поўначы да гор далей на поўдзень і ўсход. Лясы займаюць паўднёва-заходні край Камеруна, мацерыковай Экватарыяльнай Гвінеі (Рыа-Муні) і прыбярэжныя раўніны Габона. Далей экарэгіён вузкай паласой распасціраецца на паўднёвы ўсход праз Рэспубліку Конга і ўсходнюю частку горада Кабінды, утвараючы анклаў у Анголе на поўнач ад ракі Конга ў правінцыі Цэнтральнае Конга Дэмакратычнай Рэспублікі Конга.
Дзякуючы геаграфічнаму размяшчэнню экарэгіён атрымлівае вялікую колькасць ападкаў на працягу года.
Флора і фаўна
Разам з суседнім экарэгіёнам у атлантычных экватарыяльных прыбярэжных лясах засяроджана 50% эндэмічных відаў раслін трапічнай Заходняй Афрыкі. Асабліва важнымі для раслін абласцямі з'яўляюцца нацыянальны парк ў Габоне і Маёмбе на мяжы Рэспублікі Конга, Анголы і Дэмакратычнай Рэспублікі Конга.
Вобласць з'яўляецца домам для эндэмічных лясных млекакормячых, уключаючы такія віды, як, , і , а таксама , ,  і іншых прыматаў. Лясы таксама маюць багатую арнітафаўну. Эндэмічная герпетафаўна ўключае наступныя віды:, , , і.
Пагрозы і ахова
На шматлікіх жывёл гэтага раёна, уключаючы прыматаў, палююць з-за мяса або з спартыўнага інтарэсу, а на сланоў — яшчэ і з-за слановай косці. Тралёўка з'яўляецца пастаяннай пагрозай у Камеруне, Габоне, Рэспубліцы Конга і асабліва ў Экватарыяльнай Гвінеі. Аднак, вялікія масівы лесу захоўваюцца і фаўна па ранейшаму асабліва багатая ў паўднёвых частках Экватарыяльнай Гвінеі і Габона, дзе вялікія вобласці займаюць нацыянальныя паркі, у тым ліку нацыянальны парк Лаанга.
Гарадскія раёны і населеныя пункты
Гэтыя вобласці з'яўляюцца маланаселенымі. Паўднёвы рэгіён Камеруна пакрыты густымі лясамі, на яго тэрыторыі знаходзіцца марскі курорт Крыбі і нацыянальны парк. Уся мацерыковая Экватарыяльная Гвінея знаходзіцца ў гэтым рэгіёне, уключаючы порт Бата. У габонской частцы прыбярэжных лясоў знаходзяцца невялікія пасёлкі, тралёвачныя лагеры, а таксама паселішчы традыцыйных насельнікаў лясоў, такіх як Бакола і Багіелі. Габонскія паселішчы ў прыбярэжных лясах уключаюць Ламбарэнэ, тралёвачную базу, гасцявую базу для наведвання нацыянальнага парку.
Гарыстава
Гарыстава (Га́ристово) — вёска ў Ельнінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Бабровіцкага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена падчас Ельнінска-Дарагабужскай аперацыі ў 1943 годзе.
Чыгуначная вуліца (Салігорск)
Чыгуначная вуліца (Железнодорожная улица) — адна з цэнтральных вуліц Салігорска.
Арыентавана з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад. Пачынаецца на ўскраіне горада, ад скрыжавання з праездам Будаўнікоў, далей з поўначы прымыкае Камунальная вуліца, перасякае вуліцы Ленінскага Камсамола, Леніна, завяршаецца скрыжаваннем з праспектам Міру, пераходзячы ў вуліцу Багамолава.
Руджэй (Ігналінскі раён)
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Луганскі нацыянальны ўніверсітэт імя Тараса Шаўчэнкі
Луганскі нацыянальны ўніверсітэт імя Тараса Шаўчэнкі (Луганський національний університет імені Тараса Шевченка, Луганский национальный университет имени Тараса Шевченко) — вышэйшая навучальная ўстанова г. Луганска.
Адкрыты як вышэйшыя педагагічныя курсы 1 сакавіка 1921 года. 1923 — на базе педагагічных курсаў заснавана першая на Данбасе вышэйшая навучальная ўстанова Данецкі інстытут народнай адукацыі (ДІНА) у Луганску. 1934 — ДІНА рэарганізавана ў Луганскі дзяржаўны педагагічны інстытут. 1939 год — Луганскаму дзяржаўнаму педагагічнаму інстытуту прысвоена імя Тараса Шаўчэнкі. У 2003 годзе Указам Прэзідэнта Украіны № 1012/2003 ад 11 верасня Луганскаму дзяржаўнаму педагагічнаму ўніверсітэту імя Тараса Шаўчэнкі нададзены статус нацыянальнага.
Вастрыца чалавечая
Вастрыца чалавечая (Enterobius vermicularis) — від круглых чарвей. Паразітуе ў канцавым аддзеле тонкага кішэчніка і ў тоўстым кішэчніку чалавека.
Апісанне
Цела даўжынёй 2—12 мм, белаватае, укрыта кутыкулай, унутраная поласць запоўнена вадкасцю. Самкі даўжэйшыя за самцоў. Задні канец у самак роўны, завостраны, у самцоў кручкападобны. Рот з трыма губамі.
Жыццёвы цыкл
Жыпе каля 1 месяца. Разммажаецца без прамежкавага гаспадара. Полаваспелыя самкі выпаўзаюць праз заднепраходную адтуліну, адкладваюць каля яе яйцы (да 10—12 тыс.) і гінуць. Яйцы у вонкавым асяроддзі выспяваюць (становяцца інвазійнымі) праз 6 гадзін. Трапляюць у арганізм чалапека з ежай, вадой і ў кішэчніку ператвараюцца ў дарослых паразітаў.
Дарэн Эплтан
Дарэн Эплтан (Darren Appleton; нар., Пантэфракт, Заходні Ёркшыр, Англія) — англійскі гулец у пул. Былы чэмпіён свету па пуле-8, пуле-9 і пуле-10. У 2015 годзе стаў чэмпіёнам свету па кітайскім пуле, перайграўшы ў фінале тагачаснга чэмпіёна свету па снукеры Марка Сэлбі.
Дабрушына (Смаленская вобласць)
Дабрушына (Добру́шино) — вёска ў Ельнінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Бабровіцкага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена падчас Ельнінска-Дарагабужскай аперацыі ў 1943 годзе.
Даніла Уладзіслававіч Вараб’ёў
Даніла Вараб’ёў (нар., ) — беларускі футбаліст, паўабаронца гомельскага «Паперпрама».
Капусціна (Валожынскі раён)
Капу́сціна (, Капустино) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Валожынскага сельсавета.
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Бабровіцкага сельсавета.
Паліты палівальшчык
«Паліты палівальшчык» (L'Arroseur arrosé) — французскі кароткаметражны нямы фільм 1895 года. Адзін з першых фільмаў, знятых братамі Люм’ер, першая пастановачная кінакамедыя. Для прасоўвання фільма быў створаны першы ў гісторыі кінаплакат. «Паліты палівальшчык» меў вялікі поспех у публікі, быў зняты ў трох варыянтах і выклікаў цэлы шэраг перайманняў.
Сюжэт
Карціна складаецца з аднаго кадра без інтэртытраў. Садоўнік палівае расліны з вадаправоднага шланга. Хлопчык незаўважна для садоўніка наступае на шланг, і вада перастае цячы. Садоўнік здзіўлена зазірае ў наканечнік, хлопчык вызваляе шланг, і вада пад ціскам ударае садоўніку ў твар. Ён губляе шланг, у лютасці азіраецца, бачыць хулігана, кідаецца за ім, даганяе і карае яго.
Ацэнкі
Кіназнаўцы неаднаразова падкрэслівалі, што гэты фільм вылучаецца сярод прадукцыі «родапачынальнікаў кінематографа» і мае асаблівае значэнне ў яго гісторыі. Гісторык кіно, характарызуючы фільмы Люм’ераў як рэпартажныя, пісаў, што сярод іх быў і адзін інсцэніраваны — «Паліты палівальшчык», які з’яўляецца прадвеснікам усіх мастацкіх фільмаў: «Нескладаная гісторыя пра хлопчыка, які наступіў на водаправодны шланг, стала тэмай першай мастацкай карціны са сцэнаром і акторамі (хоць і аматарамі)».
На думку гісторыка кіно, «Паліты палівальшчык» разам з фільмам «Прыбыццё цягніка на вакзал Ла-Сьёта» — самы папулярны фільм братоў Люм’ер, які, не валодаючы тэхнічнымі вартасцямі першага, дзякуючы наяўнасці сцэнара набыў вядомасць і значнасць: «Поспех сюжэту ў фільме адкрыў дарогу кінамастацтву».
Рукішке (Казіцішкіская сянюнія)
Рукі́шке (Rukiškė) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Казіцішкіскай сянюніі. Размешчана за 3 км ад Губавы. Насельніцтва 2 чал. (2001 г.).
Дзядзішчава
Дзядзішчава (Дяди́щево) — вёска ў Ельнінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Бабровіцкага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена падчас Ельнінска-Дарагабужскай аперацыі ў 1943 годзе.
Раздольнэнскі раён
Раздольненскі раён (Роздольненський район, Aqşeyh rayonı)  — адміністрацыйная адзінка ў складзе Аўтаномнай Рэспублікі Крым. Адміністрацыйны цэнтр — Раздольнэ (Роздо́льне).
Гісторыя
Адміністрацыйны раён утвораны ў студзені 1935 года. З 1944 года — сучасная назва. У канцы 1950-х гадоў раён быў ліквідаваны. Адноўлены ў 1965 годзе. Тады ж у склад раёна увайшоў пасёлак гарадскога тыпу Навасэліўскэ.
З 2014 года анэксаваны Расійскай Федэрацыяй.
Саўмалколь (станцыя)
Саўмалколь — станцыя ў Каркаралінскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Каршыгалінскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 80 км на паўночны ўсход ад раённага цэнтра, горада Каркаралінска. Код КАТА — 354867300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва станцыі складала 91 чалавек (53 мужчыны і 38 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у населеным пункце пражывалі 59 чалавек (33 мужчыны і 26 жанчын).
Эма Дмахоўская
Эма Дмахоўская (у дзявоцтве Яле́нская;, вёска Камаровічы, Мазырскі павет, Мінская губерня, Расійская імперыя — , Вільня) — польскамоўная пісьменніца, беларуская фалькларыстка і этнограф.
Паходжанне і сям’я
Належала да каталіцкага шляхецкага роду Яленскіх гербу «Корчак», прадстаўнікі якога мелі значныя маёнткі ў Новагародскім ваяводстве і Мазырскім павеце ВКЛ, дзе і займалі высокія земскія пасады, адносячыся да рэгіянальнай эліты. У часы Расійскай імперыі Яленскія адносіліся да рэгіянальнай эліты Мінскай губерні і мелі значныя маёнткі ў Слуцкім, Мазырскім і Рэчыцкім паветах Мінскай губерні.
Нарадзілася 28 лютага 1864 г. у вёсцы Камаровічы ў сям’і сярэднезаможнага землеўласніка Мазырскага павета Мінскай губерні Жыгімонта-Гектара Казіміравіча Яленскага (1824—1871) і яго жонкі Амеліі (Анэлі) Эмільеўны Аскеркі, якая паходзіла з роду рэгіянальнай эліты Рэчыцкага павета ВКЛ і Рэчыцкага павета Мінскай губерні (Расійская імперыя). Бацька Амеліі Аскеркі — Эміль Паўлавіч Аскерка — быў родным братам Баляслава Паўлавіча Аскеркі (1822—1896), мазырскага павятовага маршалка (1862—1863) і паўстанца 1863 года. Бацька Эмы Жыгімонт-Гектар Яленскі валодаў значным маёнткам Камаровічы ў Мазырскім павеце Мінскай губерні.
Поўнае імя, якое дзяўчынка атрымала пры хросце 7 сакавіка 1864 г. у касцёле ў мястэчку Капаткевічы (якое належала іншым прадстаўнікам роду Яленскіх) Мазырскага павета, было «Эмілія-Казіміра Жыгімонтаўна-Гектараўна-Маркаўна Яленская».
У 1890 г. выйшла замуж за двараніна Расійскай імперыі Казіміра Дмахоўскага (1856—1939), які быў урачом. Сям’я дзяцей не мела. Пасля шлюбу Эма ўзяла прозвішча мужа і пераехала на жыхарства ў Вільню (Віленская губерня).
Выхаванне і адукацыя
Бацька памёр, калі Эма была яшчэ малой дзяўчынкай. Дзяцінства і маладосць Эма правяла ў маёнтку Глінцішкі Віленскага павета Віленскай губерні, які належаў брату яе бацькі — Мечыславу Казіміравічу Яленскаму, а таксама ў Вільні і Камаровічах.
Атрымала хатняе выхаванне і адукацыю — пад наглядам маці і прыватных настаўнікаў.
Пачатак літаратурнай дзейнасці
Займацца літаратурнай творчасцю пачала рана і пісала толькі на польскай мове. У творчасці Яленская падымала грамадскія і звычаёвыя праблемы свайго краю. У гэтым Яленская як пісьменніца працягвала традыцыі Баляслава Пруса і Элізы Ажэшкі. Для ўсіх яе аповесцей характэрна займальная фабула, прыгожы аповяд і вобразнасць, звязанасць са шляхецкімі традыцыямі — і адсюль вырашэнне праблемы заўсёды ў духу пунктуальнай маральнасці і з альтруістычнага пункту гледжання (карысці і службы ўсяму грамадству).
Першая аповесць «Жоўтыя ружы» (закранала становішча яўрэяў у родным краі) была высока ацэнена Чэславам Янкоўскім, але не была нідзе надрукавана. Першым друкаваным творам стала навела «З Літвы», у якой Эма распавядала пра гвалтоўны перавод каталікоў у «Літве» (г.зн. у Паўночна-Заходнім краі) у праваслаўе пасля задушэння паўстання 1863—1864 гг. у краі, — яна была надрукавана ў 1889 г. пазнаньскай газеце «Wielkopolanin».
Этнаграфічная работа
Ян Карловіч і Зыгмунт Вольскі прапанавалі Яленскай звярнуць увагу на беларускамоўнае сялянства і спрабавалі зацікавіць яе даследаваннем іх побыту і духоўнай культуры — і яна пачала займацца этнаграфіяй і збіраннем «сялянскіх рэчаў». Запісала 11 сшыткаў народных песень, склала два рукапісныя зборнікі — казак, сабраных у Мазырскім, Рэчыцкім і Навагрудскім паветах Мінскай губерні (62 творы ў рукапісе, выдадзеныя ў 1976 г. пад назвай «Беларускі казачны эпас»), і «Песні, прыслоўі і загадкі з Камаровіч».
Асаблівую ўвагу надала адлюстраванню гісторыі, геаграфіі і культуры сваёй роднай вёскі Камаровічы. У этнаграфічнай працы «Вёска Камаровічы ў Мазырскім павеце» (1891), выдадзенай спачатку ў часопісе «Wisła» і пасля асобнай кніжкай у Варшаве ў 1892 г., з замілаваннем апісала жыццёвы ўклад, традыцыі, працоўную дзейнасць і эстэтычныя погляды камаровіцкіх сялян. Даследванне скончвалася словамі: ''«Селянін наш увогуле не можа на сумнае жыццё наракаць. Пры большай працы і асвеце мог бы стаць яшчэ больш багатым, але тое нават, што зараз мае, хапае яму на дастатковае ўтрыманне і на задаволенне тых нешматлікіх яго патрэб. Жыццё ціхае, аднастайнае, без вялікіх уражанняў і моцных патрасенняў прыводзіць яго да весялосці і робіць надзвычай таварыскім. Не раз, калі глядзіш на тую прастадушную весялосць, на тую шчырую, сапраўды дзіцячую наіўнасць, бярэ нейкае пачуццё зайздрасці, што яны стокроць шчаслівейшыя за нас, асвечаных і цывілізаваных»''.
У французскім часопісе «La tradition» («Традыцыя») у 1894—1895 гг. было надрукавана яе даследаванне «Палескі фальклор» і 8 беларускіх народных песень у перакладзе на французскую мову. У тым жа часопісе «La tradition» (сакавік-красавік 1895 г.) Яленская надрукавала і сваё даследванне пра вёску Камаровічы «Un village en Polésie» («Вёска на Палессі») у перакладзе на французскую мову.
Аднак час этнаграфічнай работы Яленскай быў непрацяглы, бо пасля шлюбу ў 1890 г. яна звычайна стала жыла ў Вільні.
Шырокая літаратурная дзейнасць
Публікавала некаторыя свае артыкулы і аповесці ў газеце «Kurier Litewski» — адным з самых папулярных польскамоўных перыядычных выданняў таго часу ў літоўска-беларускіх губернях.
Яленская таксама пісала п’есы для тэатра. У 1903 г. на конкурсе драматургіі імя Генрыка Сянкевіча яе п’еса «Сын» была адзначана і пастаўлена ў тэатры Гавалевіча ў Лодзі ў 1904 г., а пасля ў Вільні. Яе п’еса «Крыўда» (1912) была пастаўлена ў Варшаве. Аднаактная п’еса «Хвіліна» мела патрыятычны характар.
Некаторыя літаратурныя творы Яленскай яшчэ пры яе жыцці перакладаліся на рускую («На гары Элеонскай», у газеце «Петербургские ведомости» № 82, 1913 г.), нямецкую («Пераможцу — смерць», у часопісе «Die Katolische Welt» сшытак 2, 1913 г.) і чэшскую мовы («Пантофелькі»).
Арганізацыя тайнай польскамоўнай адукацыі
Пасля шлюбу з Казімірам Дмахоўскім (1856—1939) Эма з 1890 г. звычайна стала жыла ў Вільні, дзе папала ў іншае асяроддзе і атмасферу, накіраваную на барацьбу супраць русіфікацыі і навязвання літоўскімі ксяндзамі літоўскай мовы ў касцельным набажэнстве на Віленшчыне замест традыцыйнай польскай мовы — супраць літуанізацыі (балтызацыі) духоўнага жыцця. Эма прыняла самы чынны ўдзел (у тым ліку і фінансавы) у арганізацыі тайных польскамоўных школ на Віленшчыне і распаўсюджанні польскай мовы сярод сялян Віленшчыны. У гэтым ёй дапамагала і сястра Казіміра — Юстына Дмахоўская. У 1890 г. было створана Польскае таварыства «Асвета» у Вільні, а Эма Дмахоўская разам з Н. Роўбам, А. Завадскім і Вітальдам Венслаўскім стала на яго чале. Муж Эмы Казімір Дмахоўскі таксама быў членам кіраўніцтва Польскага таварыства «Асвета» у Вільні. Эма Дмахоўская заснавала за ўласны кошт дзве тайныя (нелегальныя) польскамоўныя школы і стварыла перасоўныя бібліятэкі. Акрамя таго яна непасрэдна занялася тайнай падрыхтоўкай настаўніц, якія пасля накіроўваліся ў тайныя школы для работы з сялянскімі дзецьмі, і арганізоўвала на працягу 28 год сетку з дзясяткаў нелегальных польскамоўных школ у Вільні і Віленскай губерні. У справе пашырэння на вёсцы польскай мовы Эма Дмахоўская працавала з усёй шчырасцю, добраахвотлівасцю, стараннасцю, адданасцю і бескарыслівасцю, ідучы, у тым ліку, на самую вялікую рызыку. Нават у самых цяжкіх сітуацыях яна падтрымлівала самы цесны кантакт з настаўніцамі і школамі на вёсцы і ажыццяўляла апеку над імі. У адрозненне ад Польскага таварыства «Асвета» у Мінску, якое дзейнічала на абшары Мінскай губерні, у тайных польскаймоўных школах Польскага таварыства «Асвета» у Вільні беларуская мова не выкладалася, а школы дзейнічалі на распаўсюджанне польскай нацыянальнай свядомасці (паланізацыі) сярод дзяцей сялян-каталікоў Віленшчыны і былі ідэальным месцам для сустрэчы нацыянальнай ідэалогіі з масавай свядомасцю.
З 1908 г. Эма Дмахоўская рэдагавала віленскую польскамоўную газету «Zorza Wileńska», а пасля закрыцця гэтай газеты расійскімі ўладамі — рэдагавала з 1909 г. газету «Jutrzenka», якую паставіла на высокі журналісцкі ўзровень. Дмахоўская неаднаразова ўваходзіла ў спрэчкі з афіцыйнымі расійскімі ўладамі і цэнзурай, што аднойчы скончылася палітычным судовым працэсам і вязненнем (з 29 кастрычніка па 30 снежня 1911 г.) у віленскай турме ў Лукішках. Яшчэ больш актыўную дзейнасць у справе падтрымкі польскамоўнага навучання і ўмацоўвання пазіцый польскай мовы Дмахоўская разгарнула з пачаткам Першай сусветнай вайны і заняццем Вільні і Віленскай губерні нямецкімі войскамі, дзейнічала ў поўным паразуменні з польскім Адукацыйным камітэтам, які кіраваў справамі польскай асветы ў акупіраванай Віленшчыне. Дмахоўская таксама стала заснавальніцай і старшынёй Патрыятычнага саюза полек, які падтрымліваў ідэю ўключэння Вільні і Віленшчыны ў склад Польшчы, а не Літвы.
За сваю дзейнасць у галіне пашырэння польскай мовы, такт, прыемнасць, высакародства і лагоднасць характару атрымала прызнанне і падзяку ў мясцовага польскамоўнага і польскага насельніцтва.
Руфія
Руфія (Ruffia) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кунеа.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Corpi Santissimi.
Адміністрацыйны падзел Егіпта
Егіпет адміністрацыйна падзелены на 29 губернатарстваў (мухафаз, محافظة muḥāfaẓä).
У 2008 годзе былі створаны губернатарствы Хелуан і 6 кастрычніка. У снежні 2009 было створана губернатарства Луксор.
Губернатарствы падзяляюцца на адміністрацыйныя цэнтры ці раёны (марказы) і гарады.
NGC 4795
NGC 4795 (іншыя абазначэнні — UGC 8037, MCG 1-33-24, ZWG 43.64, KCPG 359A, NPM1G +08.0305, PGC 43998) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Акмянская бітва (1331)
Акмянская бітва 1331 — бітва літоўска-беларускіх войск з рыцарамі Тэўтонскага ордэна на р. Акмяна (паўночная Літва). Уварваўшыся на тэрыторыю Жаймойці (Жмудзі), нямецкія рыцары рабавалі і знішчалі насельніцтва. Жамойты папрасілі ў ВКЛ дапамогі. Вялікі князь Гедзімін сабраў войска з літоўскіх, полацкіх і новагародскіх дружын і даў бой тэўтонскім рыцарам на чале з Генрыхам фон Плокам. Дзякуючы добраму размяшчэнню войск (наперадзе татарская конніца, у сярэдзіне літоўскія воіны, на флангах і ў рэзерве беларускія дружыны), Гедзімін разграміў ворага і прымусіў яго ўцякаць. Мясцовае насельніцтва, гвалтоўна ўключанае ў тэўтонскае войска, у час баёў перайшло на бок Гедзіміна. Акмянская бітва прыпыніла нямецкую агрэсію на землі ВКЛ.
Абрамаўка (Іркуцкая вобласць)
Абрамаўка (Абрамовка) — вёска ў Асінскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі.
Джаан Роўлінг
Джаан Роўлінг (Joanne Rowling; ) — англійская пісьменніца, якая піша пад псеўданімам Джаан Кэтлін Роўлінг (Joanne Katheline Rowling) — аўтарка серыі раманаў пра Гары Потэра (1997—2007), якія перакладзеныя больш чым на 60 моў, у тым ліку на беларускую (толькі аматарскія электронны варыянты). У 2001 годзе Джаан Роўлінг за кнігу «Гары Потэр і Кубак Агню» атрымала прэмію Х’юга. Кавалер Ордэна Ганаровага легіёна (2009).
Імя
Сапраўднае імя пісьменніцы — Джаанна Мюрэй Роўлінг, а не Джаан Кэтлін Роўлінг, як многія думаюць. Перад першай публікацыяй выдавецтва баялася, што хлопчыкі будуць неахвотна купляць кнігу, напісаную жанчынай. Таму Роўлінг папрасілі паставіць ініцыялы замест поўнага імя. Пры гэтым, у выдавецтве хацелі, каб ініцыялы складаліся з дзвюх літар. Роўлінг абрала для другога ініцыяла імя сваёй бабулі, Кэтлін. Таксама гэта імя яна абрала яшчэ і праз пэўную сугучнасць — у англійскай мове літара «К» вымаўляецца сугучна з «J».
Беларускія пераклады
У 2019 годзе па-беларуску ў выдавецтве «Янушкевіч» выйшла першая кніга серыі пра Гары Потэра — «Гары Потэр і філасофскі камень». Перакладчыца — Алена Пятровіч.
У 2020 годзе ў яе перакладзе выйшла другая кніга — «Гары Потэр і Таемная зала». Трэцяя кніга — «Гары Потэр і вязень Азкабана» — выйшла ў 2021 г.
Экранізацыі
Паводле жадання Роўлінг усе фільмы здымаліся ў Вялікабрытаніі і акцёры таксама ўсе брытанскія. Кампанія Warner Bros. строга прытрымліваецца гэта жадання аўтара.
Камерцыйны поспех кніг
Кнігі былі перакладзены больш чым на 60 моў. Прададзена больш за 400 млн асобнікаў.
Паводле даных брытанскай газеты Sunday Times, маёмасць пісьменніцы ў 2008 годзе ацэньвалася ў 560 млн фунтаў стэрлінгаў, 12-ае месца сярод найбагацейшых жанчын у Вялікабрытаніі.
Сіроп
Сіроп (sirop ад شرابشراب, шараб) — канцэнтраваны цукровы раствор або сумесь асобных цукроў (цукрозы, глюкозы, фруктозы, мальтозу) у вадзе або ў натуральным фруктовым соку. Утрыманне цукру ў сіропе звычайна вагаецца ад 40 да 80 %.
Знешні выгляд і ўласцівасці
Празрыстая глейкая вадкасць. Сіропы з расліннага сыравіны маюць водар адпаведных пладоў.
Вызначэнне канцэнтрацыі сіропу ў прамысловых умовах
Каэфіцыент праламлення змяняецца прапарцыйна колькасці цукру ў сіропе і можа выкарыстоўвацца для вызначэння канцэнтрацыі з дапамогай ліку Брыкс, канцэнтрацыю таксама вызначаюць па шчыльнасці, глейкасці або жа з дапамогай цукровага палярыметра (цукрометр).
Клейкая кропля
Дэсертнай лыжкай зачэрпнуць некалькі кропель, падушыць паміж вялікім і паказальным пальцамі. Клейкая кропля паказвае самую малую канцэнтрацыю сіропу. Каб атрымаць, варта абмежавацца растварэннем цукру ў кіпячонай вадзе ў суадносінах 50:50.
Тонкая нітка
Выліць трохі сіропу ў халодную талерку, злегку прыціснуць да яго донца халоднай дэсертнай лыжкі і адразу падняць лыжку ўверх. Услед пацягнецца нітка, параўнальная па таўшчыні з ніткай для шыцця.
Тоўстая нітка
Дзейнічаць таксама, як і для пробы на тонкую нітку. Пацягнецца нітка, параўнальная па таўшчыні з провадам кампутарнай мышы.
Можна таксама хутка абдуваючы, схапіць вялікім і паказальным пальцамі кроплю сіропу і некалькі разоў хутка пашырыць пальцы ў бакі. Аднак, падобны метад добры для вопытных кулінараў, занадта вялікая рызыка апячыся.
Мяккі шарык
Капнуць кіпячы сіроп ў халодную ваду. Пасля астывання, з кроплі можна пальцамі скруціць мяккі шарык.
Цвёрды шарык
Проба нагадвае папярэднюю. У халоднай вадзе ўтворыцца цвёрды шарык.
Карамель
Скруціць шарык на гэтай стадыі ўжо немагчыма. Цвёрды карамельны камячок ламаецца ў халоднай вадзе. Пры разкусванні не павінен прыліпаць да зубоў, але рассыпацца на дробныя кавалачкі.
Жжонка
Практычна не ўтрымлівае вады. Пры награванні да гэтай стадыі, сіроп мяняе колер ад жоўтага спачатку да цемна-карычневага ў канцы, і пачынае выдзяляць задушлівы дым. Для кандытарскіх мэтаў жжонка у чыстым выглядзе не выкарыстоўваецца. Яе можна выкарыстоўваць як лекі супраць кашлю (зачэрпнуць лыжкай і астудзіць).
Таксама выкарыстоўваецца для атрымання ў хатніх умовах карычневай харчовай фарбы. Для гэтага ў жжонку дадаюць палову шклянкі гарачай вады і мяшаюць да растварэння камякоў.
Гаэтана Д’Агасціна
Гаэтана Д’Агасціна (Gaetano D’Agostino; нар., , Італія) — італьянскі футбаліст, які завяршыў кар’еру. Гуляў на пазіцыі паўабаронцы. Былы ігрок нацыянальнай зборнай Італіі. У цяперашні час з’яўляецца галоўным трэнерам клуба «Віртус Франкавіла».