cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Open Space
Аўтарская творчасць (2006–2014)
Група ўтварылася ў 2006 годзе пасля выпадковага знаёмства вакаліста-гітарыста Віталя Маціеўскага і басіста Севы Маслава, што марылі стварыць англамоўны рок-гурт, на музычным анлайн-форуме. Аб’яднаныя любоўю да брыт-попу, абодва заснавальніка мелі на той момант музычную адукацыю, а Сева меў досвед удзелу ў іншых гуртах. Дзень першай рэпетыцыі 12 сакавіка стаў афіцыйнай датай нараджэння калектыву. Першы бубнач не падышоў па стылю гульні, а замест першага вядучага гітарыста, што не задаволіў па ўзроўні, праз месяц запрашаецца Максім Мястоўскі, які быў знаёмы Севе Маславу, бо раней купляў у яго гітару і з якім быў сыграны першы канцэрт гурта ў палацы культуры «Будаўнік» Салігорска 5 жніўня 2006 года. У верасні да хлопцаў далучаецца вядомы бубнач Андрэй Малашэнка, былы ўдарнік гуртоў «Детский Сад», «Папёнкинz band» (па іншым дадзеным «Impatt» ), «L.I.P.» , які сам ім выпадкова патэлефанаваў, што скончыла фармаванне складу.
За першыя паўтары гады існаваньня «Open Space» дае дзясяткі канцэртаў па Мінску і абзаводзіцца трывалымі прыхільнікамі. Хлопцы факусуюцца на задачы па запісу свайго першага альбома. Дэбютным выдадзеным рэлізам стаў самотнік «Wake Up», які складаўся з шасці кампазіцый. Спачатку музыкі арыентаваліся на пяць трэкаў, але ў апошні момант на міні-альбом увайшла бонусная песня «Today», якая раней нідзе не выконвалася. 13 верасня 2007 года кружэлка была прэзентавана ўжывую аншлагавым канцэртам у мінскім клубе «Графіці», а песні з яе адразу трапляюць у эфір беларускіх радыёстанцый.
25 красавіка 2008 года музыкі прадставілі мультымедыйны самотнік «Beautiful» прэм’ерным шоу ў мінскім клубе «Bronx» пры падтрымцы тэатра пластыкі «EYE». На канцэрт трапіла толькі 700 чалавек, яшчэ столькі ж засталося на вуліцы, бо клуб не змог утоўпіць усіх прыхільнікаў. Жывая аудыётрансляцыя канцэрта адбывалася праз «NETradio». З гэтага часу песні гурта пачынаюць раціраваць на радыё яшчэ больш шчыльна. Восенню на музычныя каналы трапляе першы кліп гурта на кампазіцыю «Beautiful». У той жа час гурт удзельнічае ў фестывалю «Bandscan», але пасля перамогі ў адборачных турах спыняецца ў паўфінале беларуска-шведскага спаборніцтва, прапусціўшы наперад гурты «Серебряная свадьба», «Hair Peace Salon» і «The Toobes».
Музычныя актыўнасці гурта за год (выпуск максі-сінгла, аншлагавыя канцэрты ў беларускіх клубах, міні-тур па Украіне) дазволілі яму ўвайсці ў лік «лепшых англамоўных камандаў краіны», па ацэнцы Сяргея Будкіна, заснавальніка «Тузін Гітоў», і намінавацца на «Рок-Каранацыі–2008» па лініі партала як «Адкрыццё года», каб у выніку заняць трэцяе месца.
21 снежня 2009 года трапіў на паліцы крам дэбютны поўнафарматны дыск калектыву «Deal With Silence» выдавецтва «West Records», песні да якога назапашаліся на працягу трох гадоў, але першымі паслухалі альбом слухачы «», якое праводзіла яго эксклюзіўную радыёпрэзентацыю на працягу другой паловы лістапада. Альбом быў адзначаны ўмерана станоўчай крытыкай у Расіі, але больш рэзкай у Беларусі і Украіне. «Было непрыемна, але мы гэта перажылі», – трымаў слова ад імя гурта Віталь Маціеўскі ва ўспамінах пра крытычныя шпількі ў ацэнках дэбютніку ад журналістаў. Канцэртная прэзентацыя кружэлкі была здзейснена 25 сакавіка 2010 года ў мінскім клубе «Рэактар» пры падтрымцы клавішніка гурта «J:морс» Дзяніса Варанцова. Нягледзячы на дапамогу ў прадзюсіраванні і з аранжыроўкамі і да наступнага альбома гурта ад апошняга, імпрэза застанецца разавым выступленнем «Open Space» квінтэтам. 1 лютага гурт даў канцэрт у падтрымку новага альбома ў рамках шоу «Зорны рынг» канала «СТБ».
Выхад кружэлкі не застаўся не заўважаным айчынным рок-істэблішментам: прапанова прыняць удзел у цырымоніі «Рок-каранацыі–2009» абярнулася перамогай ў катэгорыі «Поп-рок праект года». «Для нас гэта было нечаканасцю, — успамінаў для сайта «Experty.by» Віталь Маціеўскі і дадаваў: — Хочацца верыць, што гэтая „карона“ за дасягненні, які... аванс?». Падчас шоу безальтернатыўны пераможца прэзентаваў кавер-версію «» Кэці Перы. Незадоўга да імпрэзы гурт выходзіць з-пад пратэкцыі Яна Бусела, саўладальніка клуба «Графіці». Як зазначыла Таццяна Заміроўская, аглядальнік «БелГазеты», гэта быў сумніўны дыплом, да слова «праект» у намінацыі служыць дурной прыкметай. Адначасова яна напісала і для «Experty.by», што «наогул незразумела, пра што гэты гурт».
29–30 мая 2010 года гурт здымае кліп на песню «Travel Song», вяшчанне якога па тэлебачанні начнецца ўжо летам. «Даволі моцны дэбютны альбом» «Deal With Silence», па словах Аляксандра Чарнухі з газеты «СБ. Беларусь сегодня», дазволіў атрымаць запрашэнне прадставіць Беларусь на фестывалі «Be2gether–2010». ''«Сапраўды важная падзея для нас. Мы спяваем на англійскай, таму нам вельмі цікава, як будуць успрыняты нашы песні»'', — казаў перад выездам на выступ за мяжу «Experty.by» басіст Сева Маслаў. Нягледзячы на прамоцыю з бясплатнай раздачай CD з новым альбомам, нумар «Open Space» сабраў не вельмі шмат слухачоў. Відавочцы сведчылі, што віною таму былі жара і ранні пачатак сэту мінакоў. У дататак да выступлення ў Літве летам гурт прымае ўдзел у польскім фестывалі «Басовішча»   і беларускім «Навальніца». У кастрычніку гурт удзельнічае ў гродзенскім фестывалі «Три шурупа».
Працу над другім альбомам гурт таксама распачаў у 2010 годзе, і першапачаткова яго планавалася выпусціць увесну 2011 года. У сярэдзіне жніўня 2010 года паралельна была распачата праца над самотнікам «Let It Go», частка песень з якога будзе перазапіана і для паўнафарматнай кружэлкі. Пасталеўшыя пост-брыт-поперы адзначалі для «Experty.by», што з гэтым дыскам гурт прадоўжыў самаўдасканалівацца ў тэхнічным і творчых вымярэннях, але тыя ж гітарныя партыі для альбома трэба будзе перапісаць. Дыск з EP для бясплатнага распаўсюду на канцэртах бачыць свет 1 снежня 2010 года.
13 студзеня 2011 года гурт выступае на фестывалю «Бульфэст», на якім была зроблена прамежкавая справаздача працуючых над другой паўнавартаснай кружэлкай музыкаў. На вечарыне Віталь Маціеўскі сказаў Еўрапейскаму радыё для Беларусі, што альбом на 12 трэкаў будзе англамоўным, а яго прэзентацыю трэба чакаць вясною. 23 студзеня выходзіць кліп на «Another War», песню да будучага альбома, які павінен быў выйсці ўжо ў сакавіку. У лютым гурт прымае удзел у мясцовым адборы на фестываль «», але спыняецца ў паўфінале, у сакавіку – грае на маскоўскім фестывалі «Metro On Stage–2011».
Па выніках святкавання пяцігоддзя творчай дзейнасці для партала «TUT.BY» было адзначана, што праца над маючым адбыцца другім альбомам, на які ўжо назапашана і запісана з тузін песен, будзе працягнута і, замест першапачатковага акна ў красавіку, кружэлку трэба чакаць у верасні 2011 года. Максім Мястоўскі тлумачыў: ''«Насамрэч, мы яго ўжо запісалі. Але прыйдзецца перапісаць усе песні нанова»; Віталь Матіеўскі дадаў: «Мы не будзем выпускаць альбом у красавіку, як планавалі. Мы вырашылі зрабіць паўзу і папрацаваць над якасцю запісу»''.
На гурт даў анлайн-канцэрт на «TUT.BY», дзе прэзентаваў у тым ліку некалькі новых песень, якія ўвайдуць у будучы альбом: «I Need», «Do You Remember» «Black Heart Queen». Хлопцы абышлі многія беларускія студыі з праектам загалоўнага сінгла «Bookseller», але якасць гука, якую маглі прапанаваць мясцовыя пляцоўкі, музыкаў не задаволіла, што замарудзіла запіс усёй кружэлкі, «прынцыпова вышэйшы па ўзроўню» гук песень для якой быў здабыты ў кіеўскай студыі Змітра Іванея. 9 жніўня 2011 года гурт выдае самотнік «Bookseller», на які трапілі некалькі песень, якія рыхтаваліся да новага альбома, запланаванага да прэм’еры на восень. У яго запісу хлопцам дапамаглі DJ Kavaler, Зміцер Іваней і Дзяніс Варанцоў.
Графік выпуску альбома быў удакладнены агенцтвам «БелаПАН» яго трэйлерам у лютым 2012 года: кружэлка на 11 трэкаў, запісаных у супрацоўніцтве з украінскім гукапрадзюсарам Змітром Іванеем, вядомым па працы з Ані Лорак і «Океан Ельзи», «Pressure» будзе прадстаўлена ў канцэртным фармаце 22 сакавіка. Вольная спампоўка з сайта калектыву стала даступна на тыдзень раней, у той час як людзі і іх стасункі ў розных сітуацыях і на розных узроўнях сталі фабулай альбома. Для прасоўвання новых твораў у пачатку сакавіка выходзіць кліп на «Yeah Yeah Yeah», зняты Якавам Юравіцкім, рэжысёрам апошняга кліпа «Travel Song», а яшчэ да выхаду кружэлкі на лэйбле «Vigma» мінскія радыёстанцыі прынімаюцца раціравать кампазіцыі з яе.
14 сакавіка гурт праводзіць прэзентацыю дыска на «TUT.BY», у эфіры партала выканаўшы некалькі песен з яго, а таксама напеў і першы беларускаўмоўны твор «Гэта няпроста». 22 сакавіка была здейснена буйная прэзентацыя альбома ў мінскім клубе «Re:Public» пры падтрымцы дыджэя Каці Пытлевай. Падчас англамоўнага выступлення гурт выканаў песні з альбома, творы мінулых гадоў і шэраг кавер-версій, але апошнія карэспандэты Еўрапейскага радыё для Беларусі ацанілі залішнімі. «Hair Peace Salon» павіншаваў сяброў-інды-рокераў.
Трохмоўны сінгл «Do You Remember» у падтрымку альбома і супрацоўніцтва з Фондам ААН у галіне народанасельніцтва, запісаны ў студыі Змітра Іванея, выходзіць 20 красавіка 2012 года. Першая беларускамоўная песня гурта з сінгла «Гэта няпроста» неўзабаве становіцца саўндтрэкам да фільма «Арт Сядзіба: ад ідэі да падзеі».
2 чэрвеня 2012 года гурт грае на фестывалі «Рок за Бобров». 23 чэрвеня ён другі раз выступіў с канцэртам на «Зорным рынгу» «СТБ». 28 ліпеня рокеры прынялі ўдзел у буйным канцэрце на Дзень горада Брэста. У тэлевізійны сезон гурт быў куратарам на шоу «Поющие города» «СТБ». Музыкальна-сацыяльныя актыўнасці за 2012 год дазволілі «Open Space» атрымаць узнагароду як «Найлепшы рок-выканаўца (калектыў)» ад журы «Нацыянальнай музычнай прэміі». У рамках узнагароднага шоу ў гурт выканаў радыёхіт «Гэта няпроста».
У пачатку 2013 года ў гурце першы раз змяняецца склад: замест Максіма Мястоўскага месца гітарыста займае Раман Саракалетаў з гурта «Лермонт». «Open Space» у сакавіку прымае ўдзел у форуме «PR-кветка-2013». 15 чэрвеня 2013 года гурт зноў адыграў на «Року за Бобров». Трэці альбом першапачаткова планаваўся на восень, але замест яго восенню выходзіць толькі кліп на новую песню «Моя радость», які замацоўвае зрух гурта ў бок рускай мовы выканання. У другой палове года ў гурт уваходзіць новы гітарыст: Арцём Буракін змяняе Рамана Саракалетава.
Вясною 2014 года выходзіць кінастужка «Бобруйск – Дакар», на саудтрэк да якой быў адабраны спеў «Travel Song». У той жа час гурт падтрымаў прыязны калектыў «Лермонт», дзе граў Раман Саракалетаў, у яго туры па Беларусі.
10 верасня 2014 года гурт выдае сінгл «Танцуй» і ў каментары для Еўрапейскага радыё для Беларусі Віталь Маціеўскі кажа, што поўнафарматнага альбома трэба будзе пачакаць, а пакуль калектыў будзе выдаваць песні паштучна. У лістападзе 2014 года гурт быў выбраны для разагрэву гурта «OneRepublic», выступіўшы перад яго канцэртам у мінскім Палацы спорту.
Кавер-гурт (2014–)
З восені 2014 года музыкі «Open Space» у сваім рэпертуары вырашылі перайсці з большага на выкананне сусветных хітоў, ператварыўшыся у кавер-гурт ; ''«Вядома, большасць прыхільнікаў не радуе такі паварот падзей, але мы дарослыя людзі і ўсведамляем, што робім. Тое, што здарылася, было неабходна, каб гурт існаваў далей. У нейкі момант мы зноў вернемся да сваёй творчасці, але гэта будуць больш адукаваныя і абдуманыя крокі»'', — па гарачых слядах аргументаваў Віталь Маціеўскі часопісу «Большой» летам 2015 года. «У нашых рэаліях гэта добрае выйсце: на музычным рынку Беларусі кавер-версіі значна больш каціруюцца, чым уласныя песні, — ён жа дадаткова патлумачыць змену курса ў 2018 годзе для «СБ. Беларусь сегодня» і разгарне думку телеканалу «»: — Значна цікавей запрасіць на мерапрыемства гурт, які спявае песні, якія ўсім вядомыя».
На працягу другой паловы 2015 года «Open Space» прымае ўдзел у серыі канцэртаў у межах конкурса кавер-гуртоў «Cover King». Паспяхова адыграў адборачныя туры, па выніках ацэнак журы і галасавання гледачоў гурт займае першае месца і ў фінале спаборніцтва, у якім прынялі ўдзел 40 айчынных ансамбляў, у лютым 2016 года.
У красавіку 2017 года былы гурт Андрэя Малашэнка «Папёнкинz band» вяртаецца на сцэну разам з ім, але бубнач склад «Open Space» не пакідае, грае ў абодвух паралельна.
У пачатку лета 2018 года Віталь Маціеўскі прадставіў публіцы свой англамоўны сольны электронны праект «MATIVI», і, як было сказана на радыё «Мінская хваля», новы гурт будзе медыумам для аўтарскай творчасці і будзе існаваць паралельна з «Open Space».
25 жніўня 2018 года гурт прыняў удзел у мінскім фестывалі «Хмельнов Fest».
Стыль
Супрацоўнікі Еўрапейскага радыё для Беларусі ў 2010 годзе адзначалі, што ў эфіры гурт часта блытаюць з «Hair Peace Salon» ды «Coldplay». Падчас этапу ранішняй творчасці «Open Space» па выніках сумеснага канцэрта таксама з брыт-рокерамі «Milque Twins», «Hair Peace Salon», «Jitters» восенню 2006 года аглядальнік «Музыкальнай газеты» Слэп адзначаў: ''«У музыцы адчувалася занадта моцная перадазоўка „Coldplay“. З той толькі розніцай, што ў „Open Space“ усё прасцей, прымітыўней, не так прыгожа і не чапляе. Перанятай выявілася толькі музычная форма, але без напаўнення сваімі асабістымі ідэямі ды пачуццямі»''. Праз год Master Shablonov у справаздачы з вечарыны «Brit Rock Party» для сайта «xlam.by» наадварот пахваліў гурт «меланхалічнага брыт-рока», у тым ліку за кранаючыя каверы «Coldplay». Трыб’ют «Coldplay» у 2013 годзе з уделам гэдлайнераў «Open Space», часткі «Hair Peace Salon» ды іншых артыстаў відавочцы апісвалі стрымана, таму што прагучала мала кавераў ад першых.
Павел Чэк Калодкін ад Задзіночання беларускіх студэнтаў у справаздачы з «Рока за Бобров–2012» прыпісаў музыкаў да плыні «гламурнага рока» і заўважыў, што кампазіцыі, што яны граюць, «даўно ўжо сыграны і прыдуманы не імі». У рэцэнзіі самотніка 2007 года «Wake Up» Алена «Aresha» Сабалеўская з музычнага партала «LiveSound.by» пісала: ''«Ствараецца ўражанне, што слухаеш замежны гурт: добрая англійская, саўнд у духу брытанскіх рокераў (або попераў). Дужа пазнаецца ўплыў такіх калектываў, як „“, „Coldplay“, „“»''. Знаёмства с першым альбомам Рамунаса Зілніса, музычнага аглядальніка літоўскай газеты «», дазволіла яму характэрызаваць гурт як гібрыд паміж «Coldplay», «» і «».
У рэцензіі на зборнік «LiveSound. Made in Belarus» «LiveSound.by» на прыкладзе песні «Beautiful» атаясамліваў творчасць гурта з брыт-поп-рокам. ''«Музыку „Open Space“ можна ахарактарызаваць як брыт-поп. Лёгка адгадваюцца ноткі і лейтматыў „Radiohead“, „Muse“, „Coldplay“»'', — канцэртныя аглядальнікі сайта «relax.by» Валерыя Андрыянава і Вера Шабан пісалі па выніках прэзентацыі максі-сінгла «Beautiful» у 2008 годзе. Пасля наведвання аднаго з сумесных канцэртаў беларускіх брыт-рокераў восенню 2007 года Кацярына «Fobia_L» Асіпчык з «LiveSound.by» ахарактарызавала гук гурта, які граў «вельмі роўна, сыграна, акуратна і нават прафесійна», як мяккі брыт-поп, але і стала сведкай праблемы балансу, бо было «сумна».
Пра «якасны брыт-рок з еўрапейскім саўндам» на прыкладзе шоу ў падтрымку выхаду максі-сінгла «Beautiful» перадавала Кацярына Богнат, канцэртны аглядальнік «БелаПАН», у красавіку 2008 года. На наступны год Андрэй Чарніцкі, заснавальнік «LiveSound.by», у артыкуле пра студзеньскі трыб’ют «U2» залічыў брыт-рок калектыў у шэраг гуртоў, якія «заслужана занялі сваё месца ў сталічным мэйнстрыме». «Упэўнены і якасны мэйнстрым», — падобным быў і вердыкт Юліі Каламіец, рэдактара украінскага сайта «Rock.kiev.ua», у 2013 годзе.
«Завадныя песні, разлічаныя на шырокага слухача, якія чапляюцца, — пісала пра гурт у 2007 годзе на фоне іх выступлення разам з брыт-поп гуртом «Hair Peace Salon» Алена «Aresha» Сабалеўская з «LiveSound.by» і дадавала ў параўнальным аналізе брыт-рокераў: — Кожная кампазіцыя падобная на папярэднюю запамінальным танцавальным рытмам, упрыгожаным цяжкімі гітарамі». ''«„Open Space“ — вельмі моцная група. Выдатна гуляюць хлопцы і будуць гуляць вельмі доўга»'', — яна ж прарочыла і вялікі шлях гурту яшчэ ў 2007 годзе. Пра «ўпэўнены, трохі цяжкаваты» і далікатны выступ на «Bandscan» рамантычных калег «Hair Peace Salon» «па музычнаму кадастру» пісаў праз год Gooffy для «xlam.by».
Музычны рэдактар радыёстанцыі «» Аляксандр Ажынскі казаў Еўрапейскаму радыё для Беларусі ў 2009 годзе, што англамоўны рок «Open Space» часта грае на яе хвалях, бо станцыя «аддае перавагу якаснай папулярнай музыцы», цікавай дарослым. Шэф–рэдактар радыёстанцыі «» Андрэй Халадзінскі ў 2012 годзе сведчыў, што песні гурта ёсць поп-музыка тагачаснасці для дарослых, фармат, які круцяць на ёй. Дар’я Амяльковіч, аглядальнік газеты «Культура», таксама прылічвала найлепшы рок-гурт па выніках «Нацыянальнай музычнай прэміі» ў тым жа годзе да рока «вельмі ўмоўна», хаця пасля прагляду цырымоніі ўручэння ўзнагародаў Аляксандр Чарнуха з сайта «Ultra-music.com» кантраставаў, бо гэта былі ўсё ж такі «сапраўдныя рокеры», якія толькі блага пяюць пад фанаграмму.
Выступленне гурта на святочным канцэрце ў Брэсце ў 2012 годзе Алеся Хведчэня для «Віртуальнага Брэста» ахарактарызавала як «якасны поп-рок» з англійскімі матывамі. Віталь Драздоў, кіраўнік «» і іншых украінскіх радыёстанцый, праз год вызначаў стыль калектыву як «поп-рок „з чалавечым тварам“». Зміцер Падбярэзскі, музычны аглядальнік сайта «ej.by», у 2012 годзе звярнуў увагу на англамоўныя песні, тагачасны творчы прынцып калектыву, і выказаў думку, што «Open Space» цалкам могуць скласці канкурэнцыю сваім англамоўным западным калегам на хвалях «распешчаных дзяржаўным рэгуляваннем» радыёстанцый Беларусі.
Самі ўдзельнікі «Open Space» называюць сваю музыку «англамоўным рокам», адасабляя яе ад жанравых азначэнняў. «„Бітлоўскі“ стыль нас вельмі задавальняе», — казаў Віталь Маціеўскі ў размове з карэспандэнтам «Народнай газеты» ў 2010 годзе.
Ацэнкі
Ужо ў пачатку вясны 2007 года ў размове з «БелГазетай» антрэпрэнёр Ян Бусел адзначыў прагрэс маладога брыт-рок гурта. Праз год па выніках красавіковай прэзентацыі самотніка «Beautiful» Кацярына Богнат з «БелаПАН» хораша ацаніла рост гурта, у творчасці ягога «поўныя драйву песні пераплятаюцца з рамантычнымі баладамі пра каханне, а ў лірыцы дамінуе заклік „будзь шчаслівы“» і які «знайшоў свайго прадзюсара (а ў нас іх мала), пайшоў у ратацыю на радыё, стаў гуляць не толькі для сяброў». У маі 2008 года Алена «Aresha» Сабалеўская засведчыла далейшае ўдасканальванне артыстаў, іх «бездакорны прафесіяналізм» і цікавыя мелодыі. Дар’я Казлова з газеты «» ў заметцы з нагоды выхаду альбома «Deal With Silence» напісала, што дыск «атрымаўся адточаным і прафесійным».
«У іх песьнях прысутнічае каханне і космас, інтрыга і іронія», — Валерыя Андрыянава і Вера Шабан з «relax.by» апісалі тэматыку твораў гурта па выніках прэзентацыі максі-сінгла «Beautiful» у 2008 годзе. Сяргей Маліноўскі, галоўны рэдактар газеты «Антенна», успамінаў, што альбомам «Deal With Silence» «хлопцы прыемна здзівілі меладычнасцю, запамінальнымі вясёлымі мелодыямі і еўрапейскасцю». Зміцер Падбярэзскі па выніках праслухоўвання альбома «Pressure» адзначаў «відавочную наяўнасць меладычнага і кампазіцыйнага мыслення», якая ўзмацняецца сыгранасцю музыкаў.
Гурт «Дзецідзяцей» шанаваў «Open Space», бо ён грае «добрую музыку». Гурт «» адазваўся пра сваіх супернікаў па «Зорнаму рынгу» «СТБ» словамі «цудоўныя, сімпатычныя хлопцы».
Заснавальнік «Ultra-music.com» Віталь Радзівонаў у сваім запісу з фэсту «Жывы Гук ON-line» летам 2009 года папракнуў «Open Space» за нуднасць канцэртнай праграммы, паставіў яму ў прыклад гурт «The Toobes». Аўтар газеты «Новы Час» Анатоль Мяльгуй у справаздачы з «Амбасовішча» таго ж года пашчуваў гурт, музыкаў якога «Бог талентам не абдзяліў», за эксплуатацыю правінцыялізма «як у музычнай, так і ў моўнай сферах». Праз год на «Басовішчы» Сямён Печанко, журналіст «Нашай Нівы», разгледзеў рысы «зорнай» хваробы ў Віталя Маціеўскага, што зганьбіўся «дурнаватымі жартамі з беларускай ды польскай мовы», але яго сведчанне кантраставала з ацэнкай Ілоны Карпюк з газеты «Ніва», якая стала сведкай «зусім якаснага» выступлення, падмацаванага дуэтам з сяброўскім гуртом «Akute» па-беларуску, што стала «адным з самых прыемных момантаў» імпрэзы. Станам на 2012 год музычны крытык Таццяна Заміроўская разважала, што гурт усё ж такі не «зорны», бо яго мала паказваюць па тэлебачанні.
Па выніках выступлення на імпрэзе «NightLoveDance» у лютым 2008 года «Музыкальная газета» пісала пра «перспектыўны рок-гурт, які грае англамоўны поп-рок». Гедрус Клімкявічус, арганізатар «Be2gether», так аргументваў запрашэнне музыкаў гурта выступіць на фестывалі ў 2010 годзе: «Яны яшчэ знаходзяцца на пачатку шляху, але мы бачым у іх патэнцыял». Туравала яму Маша Лагодзіч з Еўрапейскага радыё для Беларусі, калі праводзіла «маладых ды перспектыўных» музыкаў на «Be2gether» і «Басовішча» таго ж года.
Сяргей Філімонаў, аўтар тэлевізійнай праграмы «Відзьмо-невідзьмо», на рубяжы 2012–2013 гадоў узважваў «няроўную» барацьбу за ўзнагароды на айчыннай рок-сцэне паміж «Akute» і «Open Space» ; яны жа сутыкаліся летам 2012 года на разагрэву гурта «Би-2» на фестывалі «Smart People» у Магілёве, дзе «Open Space», па сведках відавочцаў, пацешыў магіляўчан «прыгожым гітарным рок-н-ролам на добрай англійскай мове». Камітэт карэспандэнтаў Еўрапейскага радыё для Беларусі на чале з Ленай Сыдозай, які даваў справаздачу з «Басовішча» ў 2010 годзе, паведамляў пра «вельмі прыгожых» «Open Space».
Алег Клімаў як калумніст «БелаПАН» апісваў Віталя Маціеўскага як «дастойную асобу». Ён жа ўжо як аўтар «СБ. Беларусь сегодня» у 2012 годзе адзначыў, што гурт развіваецца і з часу выхада альбома «Pressure» не толькі «маладзенькія паненкі», але ўжо і юнакі «знойдуць у кампазіцыях ансамбля нямала цікавага». «„Open Space“ можна назваць самым развіваючымся [гуртом]», — пісала Любоў Гаврылюк з сайта «tio.by» за год да таго.
«Камсамольская праўда ў Беларусі» праз прызму кружэлкі «Beautiful» ацаніла «зусім гладкі еўрапейскі саўнд» ад, «цяжка паверыць», хлопцаў, якія жывуць і працуюць у Мінску. У 2010 годзе Марына Весялуха з газеты «Літаратура і мастацтва» абагуліла ацэнкі англамоўнага гурта, пра які кажуць «ніколі б не падумаў, што яны беларусы», і якога выдзяляе «вытанчанасць, стыль, еўрапейскае гучанне песень, простыя, на першы погляд, мелодыі і словы».
Франтмен «» ў 2015 годзе адзначыў калектыў за добры кавер на адну з песень яго гурта. Юлія Паддубіцкая з газеты «Гомельская праўда» запрашала на рокавы канцэрт «цудоўнага кавер-бэнда» ў 2016 годзе.
Моўнае пытанне
На пытанне Волі Кузьміч ад Задзіночання беларускіх студэнтаў на прэзентацыі самотніка «Wake Up» пра выбар англійскай мовы для спеваў Максім Мястоўскі аргуметаваў, што яе «зараз ужо кожны другі школьнік добра ведае», а Віталь Маціеўскі патлумачыў, што яны спяваюць так, як ім падабаецца. Яны ж дагэтуль адказвалі Кацярыне Саковіч з «Музыкальнай газеты», што гэтая мова інтэрнацыянальная і простая для ўспрымання да і спеў на ёй будзе спрыяць выхаду на Еўропу. «Нам проста захацелася спяваць менавіта на гэтай мове», — казалі артысты «TUT.BY». Нягледзячы на тое, што «песні на англійскай — складаная тэма для былога СССР», для Максіма Мястоўскага, як і для яго кампаньёнаў, гэта была справа прынцыпу: рабіць тое, што падабаецца.
«Я выдатна разумею, што ёсць над чым працаваць, і пастаянна ўдасканальваю сваю англійскую», — дзяліўся навінамі «Experty.by» вясною 2010 года вакаліст Віталь Маціеўскі, які вывучаў мову ў школе, ВНУ і з рэпетытарамі. На моўнае пытанне ад гледачоў «СТБ» у пачатку 2010 года ўдзельнікі сведчылі, што пець «на англійскай цяжэй», у той час як «на беларускай было б добра і лёгка, на рускай было б яшчэ лягчэй». Марына Весялуха з «Літаратуры і мастацтва» летам 2010 года атрымала бадзёрыя адказы «чужых сярод сваіх»: Віталя Маціеўскага, які выказаў гіпотэзу, «што ў Беларусі можна выконваць якасныя песні па-англійску і быць адэкватна ацэненымі», і Максіма Мястоўскага, якому падабалася «пісаць і спяваць песні на англійскай мове», не зважаючы на пэўную крытыку.
У той жа час Віталь Маціеўскі разгортваў тэму і для «СБ. Беларусь сегодня» на пытанне Аляксандра Ружачкі і Валянціна Пяпяляева такім манерам, што гурт проста пяе «на любімай мове выканання — англійскай»: ''«Адсюль, можа, ідзе і нейкае непрыманне. Маўляў, „зноў на англійскай?“ А мы пра гэта нават не задумваліся. Мы ж у дзяцінстве слухалі „ABBA“, „Beatles“... Што мы тады разумелі ў іх тэкстах? Проста слухалі сэрцам»; так што, «калі кагосьці раздражняе англійская, зайдзіце на наш сайт, перакладзіце тэксты песень і ўсё зразумееце. А мы ўжо будзем рыхтаваць матэрыял для наступнага англамоўнага альбома»''.
Стаўрыдавыя
Стаўрыдавыя (Carangidae) — сямейства марскіх прамянёвапёрых рыб, якія жывуць у цёплых водах сусветнага акіяна.
Open Space
Моўнае пытанне
У размове з Вольгай Пруднікавай з «БелаПАН» з нагоды выхаду поўнасцю англамоўнага альбома «Pressure» Віталь Маціеўскі апавядаў: ''«Другі альбом мы вырашылі пакінуць у традыцыях каманды і зрабіць таксама англамоўным. Але раз ужо мы жывем у рускамоўнай краіне, то вырашылі пачаць рабіць і песні на рускай і беларускай мовах. Ужо гатовая і ў бліжэйшы час выйдзе песня „Do You Remember“ на трох мовах: англійскай, рускай і беларускай. Таксама на стадыі звядзення знаходзіцца яшчэ адна кампазіцыя „I Want You To Know“ з новага альбома, яна будзе прадстаўлена таксама на рускай мове»''.
Стаўрыдавыя
Апісанне
Насельнікі пераважна марскіх, радзей саланаватых вод у раёнах Атлантычнага, Індыйскага і Ціхага акіянаў.
Open Space
Моўнае пытанне
Сакавіковая прэзентацыя альбома «Deal With Silence» у 2010 годзе, на якую сабралося няшмат слухачоў, трохі падарвала ўпэўненасць удзельнікаў у першапачатковым выбары замежнай мовы для спеваў і заставіла іх сур’ёзна задумацца над тым, каб заспяваць па-руску. Віталь Маціеўскі адказваў Еўрапейскаму радыё для Беларусі увесну таго ж года, што, так як грамадства ў рускамоўнай краіне «патрабуе зразумелага маўлення», няхай і самі музыкі «жадаюць выконваць песні на англійскай», гурт пачаў рабіць першыя дэма-запісы песень на рускай мове на яго ж тэксты. Праз два гады рыторыка франтмена радыё не змянілася: ''«Мы выдатна разумеем, што ўсё ж мы знаходзімся ў рускамоўнай краіне. І трэба рабіць, хутчэй за ўсё, такую музыку, каб быць папулярнай мэйнстрымавай камандай»''.
Стаўрыдавыя
Апісанне
Прадстаўнікі сямейства звычайна маюць сціснутае па баках цела, але форма цела можа быць вельмі разнастайная. Маюць два спінных плаўніка. Пярэдні спінны плаўнік з 3-9 шыпамі, другі больш доўгі складаецца з 18-37 мяккіх пёраў. Уздоўж бакавой лініі часта выступаюць калючыя касцяныя пласцінкі. Хваставы плаўнік шырока раздвоены.
Open Space
Моўнае пытанне
«Даўно хацелася паэксперыментаваць з рускай і беларускай мовамі, але проста не хапала добрай нагоды, каб прарабіць такую працу», — Віталь Маціеўскі распавядаў «БелаПАН» пра сінгл «Do You Remember», на якім дагэтуль выключна англамоўны гурт пераспяваў сваю аднайменную песню на рускай і беларускай мовах на словы Алены Ярмаловіч і Алеся Камоцкага адпаведна. «Беларуская мова больш меладычная, таму складаней было праспяваць рускі варыянт песні, — апавёў у размове наконт моўнага пытання з карэспандэнтам партала «Памяркоўны Гук» Валерыяй Аксакавай вакаліст у красавіку 2012 года і дадаў: — У бліжэйшых планах мы яшчэ паспрабуем зрабіць пару песень на рускай мове».
Стаўрыдавыя
Спосаб жыцця
Хуткія драпежнікі насяляюць сярод рыфаў і ў адкрытым акіяне. Некаторыя харчуюцца дновымі бесхрыбтовымі. Часта вядуць стайны лад жыцця.
Open Space
Моўнае пытанне
Далей гурт выклаў яшчэ некалькі песен з альбома «Pressure» па-руску, якія былі ўспрыняты крытычна, але музыкі па словах Віталя Маціеўскага Валерыі Аксакавай для сайта «musecube» у сакавіку 2013 года, толькі ўпэўніліся ў мінулай рыторыцы: ''«Яшчэ нямала часу пройдзе, каб цяперашнія прыхільнікі прывыклі да рускамоўнага „Open Space“, але гэта наш абдуманы выбар. Выбар, каб рухацца далей»''. У размове з Мірай Шульц з Еўрапейскага радыё для Беларусі з нагоды выхаду рускамоўнага сінгла «Танцуй» у верасні 2014 года франтмен даў зразумець, што новых англамоўных песень ад гурта можна не чакаць: «''Мы ўсё гэтак жа засталіся вернымі самі сабе і працягваем выконваць песні на рускай мове. Для нас гэта новы этап, і ён нам цікавы, нават калі не ўсім гэта падабаецца»''.
Стаўрыдавыя
Спосаб жыцця
Многія стаўрыдавыя гэта буйныя рыбы, важныя ў прамысловым рыбалоўстве.
Open Space
Моўнае пытанне
На пытанне Юрыя Мысліцкага з клецкай газеты «Да новых перамог», чаму англамоўны гурт змяніў мову спеваў з цягам часу, Віталь Маціеўскі ў 2015 годзе распавёў так: ''«Нам было каля 20-ці. Мы выраслі на англамоўнай музыцы. Гэта было стыльна, модна, маладзёжна. Пазней зразумелі, што мова ўсё ж мае важкае значэнне. І славянскі народ мае патрэбу ў разуменні тэкстаў, сэнсу і г.д.»''.
Стаўрыдавыя
Спосаб жыцця
Найбольш вядомыя прадстаўнікі сямейства — уваходзяць у род, які ўключае каля 12 відаў. Аднак пад назвай «Стаўрыда» у продаж паступаюць некаторыя віды з іншых родаў сямейства стаўрыдавых.
Open Space
Сацыяльная актыўнасць
У канцы 2010 года гурт дае некалькі канцэртаў па Беларусі ў падтрымку кампаніі Прадстаўніцтва ААН у Рэспубліцы Беларусь супраць хатняга гвалту. У развіццё справы ў 2011–2012 гадах музыкі «Open Space» супрацоўнічаюць з Фондам ААН у галіне народанасельніцтва ў рамках моладзевай праграмы «Y-peer», прапагандуючы адказнае стаўленне да свайго здароўя (у тым ліку як засцерагчыся ад ВІЧ/СНІДу, наркотыкаў) на Беларусі. У дадатак да удзелу ў навучальных семінарах у рамках пагаднення гурт 20 красавіка 2012 года выдаў тэматычны максі-сінгл «Do You Remember», дзе на беларускай, рускай і англійскай мовах прыцягнуў увагу да актуальных праблем народанасельніцтва планеты Зямля. У маі таго ж года гурт ударыў канцэртным аўтапрабегам па раённых гарадах Беларусі ў гонар Дня памяці памерлых ад СНІДу.
Стаўрыдавыя
Спосаб жыцця
Некаторыя віды стаўрыдавых, якія маюць прамысловае значэнне:
Open Space
Сацыяльная актыўнасць
Віталь Маціеўскі ў чэрвені 2012 года быў прызнаны валанцёрам месяца сеткі «Y-peer» за «вялікую колькасць трэнінгаў і ўдзел у рэспубліканскім аўтамарафоне Беларускай асацыяцыі клубаў ЮНЕСКА». У 2014 годзе ён жа атрымаў і залаты медаль ад Асацыяцыі. Франтмен ва успамінах для «Ultra-music.com» скажа, што гурт падтрымаў прапанову супрацоўніцтва ад структур ААН, бо «ў Беларусі раней такога не было» ды «прыемна ездзіць з канцэртамі, нацэленымі на добрыя справы». Тым не менш прапаганда негатыўнага стаўлення да абортаў з яго вуснаў атрымала і спрэчныя водгукі на прыкладзе выступлення ў лагеры «» ў 2013 годзе.
Дабрачыннасць музыкаў адзначала Анастасія Перахадовіч з «Вячэрняга Гродна».
Назва гурта
Спачатку група не мела назвы: хлопцы проста рэпетавалі і прыдумлялі песні, не задаючыся пытаннем, як сябе назваць. Калі накапілася трохі песен, настала пара мазгавога штурму. Згода накот назвы гурта была дасягнута не адразу: з паўгода ўдзельнікі не маглі прыйсці да адзінагалоснай думкі, але ў выніку спрэчак найменне «Open Space» здалося ўсім «самым прыдатным». Гэта словазлучэнне, па словах музыкаў, сімвалізуе свабодны палёт фантазіі ў іх творчасці.
Helicoverpa armigera
Helicoverpa armigera — матылёк сямейства совак, чые вусені сілкуюцца на многіх раслінах, у тым ліку на культурных. Небяспечны шкоднік сельскагаспадарчых культур.
Арэал
Пераважна трапічная і субтрапічная вобласці, а таксама Сярэдняя і Паўднёвая Еўропа, умераныя вобласці Азіі, Афрыка, Аўстралія, Акіянія. Высокая колькасць адзначалася ў Албаніі, Алжыры, Балгарыі, Егіпце, Іспаніі, Партугаліі, Германіі, Грэцыі, Ізраілі, Іране, Украіне, Малдове, Перадкаўказзі, Закаўказзі, Казахстане, Сярэдняй Азіі, паўднёвай Расіі. У Расіі арэал ахоплівае лесастэпавую і стэпавую зоны, дасягаючы паўднёвай мяжы тайгі. Мігрант, здольны дасягаць Скандынавіі і іншых паўночных тэрыторый.
Экалогія
Поліцыклічны від. На Паўночным Каўказе развіваецца 2-3 пакалення, у Азербайджане і Сярэдняй Азіі — 3-4 пакалення, на поўдні Таджыкістана — 5 пакаленняў. Сума эфектыўных тэмператур для развіцця 1 пакалення 550° пры парозе 11 °C. Вылет матылькоў пачынаецца пры сярэднясутачнай тэмпературы +18-20°C: у Сярэдняй Азіі — у сярэдзіне красавіка, у Азербайджане — у сярэдзіне мая, на Украіне — у сярэдзіне чэрвеня. Вылет матылькоў доўжыцца больш за месяц. Лёт матылькоў розных пакаленняў звычайна перакрываецца і працягваецца да кастрычніка-лістапада. Для адкладкі яек матылі маюць патрэбу ў харчаванні нектарам. Яны актыўныя ў прыцемку і ўначы. Развіццё соўкі залежыць ад тэмпературы і ападкаў, асабліва ў зімова-вясновы перыяд. Колькасць залежыць ад актыўнасці энтамафагаў (драпежнікі і паразіты) і энтамапатагенаў. Вусені 1-2 узростаў харчуюцца лісцем, 3-6-генератыўнымі органамі. Шырокі паліфаг. У Расіі і сумежных краінах вусені засяляюць больш за 120 відаў раслін; з пустазелля аддаюць перавагу паслёну, дурнап'яну, Hyoscyamus, лябедніку, абутылону і аксамітніку. Працягласць жыцця імага ў залежнасці ад тэмпературы 20-40 дзён. Пладавітасць 500—1000 яек (максімальна да 3000). Яйкі адкладаюцца па 1, радзей па 2-3 на лісце і генератыўныя органы раслін: кветкі, прыкветкі, бутоны (бавоўнік, нут, таматы), на ніткі пачаткаў, мяцёлкі і апушаныя часткі сцябла (кукуруза). Працягласць развіцця яек летам 2-4 сутак, а вясной і восенню 4-12 сутак. Вусені развіваюцца на працягу 13-22 дзён. Кукалкі развіваюцца ў глебе на глыбіні 4-10 см, а таксама ў каробачках бавоўніка або на катахах кукурузы, на працягу 10-15 дзён. Зімуюць кукалкі ў глебе (у «люльках»).
Гаспадарчае значэнне
Найбольшую шкоду наносіць бавоўніку, таматам, кукурузе, нуту, люцэрне, тытуню. Можа пашкоджваць сою, гарох, гарбуз, кабачкі, клешчавіну, кенаф, джут. Эканамічны парог шкоднаснасці ў Сярэдняй Азіі на тонкавалакністым бавоўніку складае 3-5 вус./100 расл., а на сярэдневалакністым — 8-12 гус./100 расл. На моцна пашкоджаных участках ўраджай бавоўны-сырца зніжаецца на 30 % і больш. Ахоўныя мерапрыемствы: вырошчванне ўстойлівых сартоў, знішчэнне пустазелля, выдаленне з поля раслінных рэшткаў пасля ўборкі ўраджаю, глыбокае зяблевае ўзворванне, міжрадковыя апрацоўкі, зімовыя палівы для знішчэння кукалак, апрацоўка інсектыцыдамі раслін у перыяд развіцця вусеняў, выпускі паразітаў Trichogramma spp., Bracon hebetor, а таксама выкарыстанне біяпрэпаратаў ляпідацыд, вірын-ХС, дэндрабацылін і бітаксібацылін.
Марыя Якаўлеўна Фрумкіна
Мары́я Я́каўлеўна Фру́мкіна (народжаная Малка Янкелеўна Ліўшыц, у першым шлюбе Фрумкіна, у другім — Віхман, партыйны і літаратурны псеўданім Эстэр) (, —, Карлаг) — удзельніца яўрэйскага сацыял-дэмакратычнага і камуністычнага руху, палітычны дзеяч, публіцыст.
Біяграфія
З 1897 член мінскай арганізацыі Бунда, з 1910 член яе ЦК. Вяла партыйную працу ў гарадах Беларусі і Украіны. У 1905—1907 займалася выданнем партыйнай перыядычнай літаратуры. Пасля Лютаўскай рэвалюцыі адзін з лідараў левага крыла Бунда, рэдагавала газету «Дэр Векер», член Мінскага Савета рабочых і салдацкіх дэпутатаў. Летам 1917 года была абрана ў Мінскую гарадскую думу, уваходзіла ў гарадскі савет яўрэйскай абшчыны. Садзейнічала стварэнню першых яўрэйскіх савецкіх і беларускіх школ у Мінску. З вясны 1919 года член ЦВК Літбел. У 1919—1920 гадах член Гомельскага губернскага савета рабочых і салдацкіх дэпутатаў, з восені 1920 года наркам асветы БССР. У 1920—1921 гадах адзін з лідараў Камбунда, пасля зліцця яго з РКП(б) — адзін з кіраўнікоў Яўсекцыі РКП(б), член рэдкалегіі газеты «Дэр Эмес». У 1928 была сурэдактарам часопісаў «Юнгвалд» і «Піянер» (абодва — 1925—1928). У 1922—1925 прарэктар, у 1925—1936 рэктар Камуністычнага ўніверсітэта нац. меншасцяў Захаду.
Прымала ўдзел у падрыхтоўцы і выданні на мове ідыш зборы твораў У. І. Леніна ў 8 тамах, аўтар біяграфіі Леніна на ідышы (у 1925—1926 вытрымала 3 выдання).
У 1938 годзе была арыштаваная НКУС, у 1940 асуджаная на 8 гадоў як «член нелегальнай контррэвалюцыйнай нацыяналістычнай арганізацыі». Памерла ў лагеры. Рэабілітавана пасмяротна.
Міхаіл Мікалаевіч Тупіцын
Міхаі́л Мікала́евіч Тупі́цын (, в. Суроўка, —, ) — савецкі палітык і афіцэр органаў бяспекі, 1-ы сакратар Брэсцкага абласнога камітэта Камуністычнай Партыі (бальшавікоў) Беларусі (1940—1946), 1-ы сакратар абкама УКП(б) у Ноўгарадзе Вялікім (1948—1951).
Біяграфія
У 1925—1929 гадах вучыўся ў педагагічным тэхнікуме ў Ульянаўску, з верасня 1929 года па кастрычнік 1930 года служыў у Чырвонай Арміі, з 1930 — член УКП(б). У 1930—1932 гадах — настаўнік і дырэктар тэхнікума ў Андыжане, у 1932—1933 гадах — намеснік дырэктара маскоўскага тэхнікума, у 1933—1936 гадах — сакратар камітэта УКП(б) на фармацэўтычна-хімічным заводзе «8 Сакавіка» і кіраўнік бюро камітэта УКП(б) на заводзе «Парыжская камуна» ў Маскве, у 1936—1937 гадах — інструктар і начальнік аддзела раённага камітэта УКП(б) у Маскве, з кастрычніка 1937 па жнівень 1938 года — кіраўнік спецыяльнага сектара ЦК КП(б)Б, з жніўня 1938 да сакавіка 1939 года — 1-ы сакратар Сталінскага раённага камітэта КП(б)Б у Мінску.
Затым уступіў у НКУС, з красавіка 1939 па люты 1940 года — начальнік Упраўлення НКУС Палескай вобласці, 7 чэрвеня 1939 прызначаны капітанам дзяржбяспекі, з лютага па кастрычнік 1940 года — 2-гі сакратар гарадскога камітэта КП(б)Б у Беластоку, з кастрычніка 1940 года па кастрычнік 1946 — 1-ы сакратар абласнога камітэта КП(б)Б у Брэсце.
З ліпеня па кастрычнік 1941 года — начальнік аддзела па рабоце сярод войскаў, якія дзейнічаюць у тыле праціўніка штаба Заходняга Фронту і Цэнтральнага Фронту. З кастрычніка 1940 года па кастрычнік 1943 года — 2-гі сакратар абласнога камітэта УКП(б) у Кіраве.
У 1946—1948 гадах — слухач Вышэйшай партыйнай школы пры ЦК УКП(б), са жніўня да лістапада 1948 года — 2-гі сакратар, з 24 лістапада 1948 года па снежань 1951 года — 1-ы сакратар Наўгародскага абласнога камітэта ВКП(б). Пазней — намеснік начальніка сектара аддзела партыйных, прафсаюзных і камсамольскіх органаў ЦК УКП(б)/КПСС, з лютага 1954 года па студзень 1963 года — намеснік начальніка агульнага аддзела ЦК КПСС, са студзеня 1963 г. па красавік 1969 года — кіраўнік справамі Савета Міністраў РСФСР, затым у адстаўцы.
Пахаваны на Кунцаўскіх могілках.
Узнагароды
Узнагароджаны двума ордэнамі Працоўнага Чырвонага Сцяга, Ордэнам Айчыннай Вайны II ступені і трыма медалямі.
Фёдар Апалонавіч Піроцкі
Фёдар Апалонавіч Піроцкі ( — ) — украінскі інжынер і вынаходнік. Паводле некаторых крыніц ён упершыню ва ўсім свеце вынайшаў трамвай на электрычнай цязе, іншыя ж крыніцы сцвярджаюць, што яго вынаходніцтва было толькі першым у Расійскай імперыі, у той час як першы электрычны трамвай быў распрацаваны Сіменсам і дзейнічаў у Берліне.
Біяграфія
Фёдар Піроцкі нарадзіўся ў сям’і штабс-лекара памешчыка ў Лохвіцкім павеце Палтаўскай губерні. Яго сям’я паходзіла з.
Фёдар вырас і вучыўся ў Санкт-Пецярбургу. Скончыў і  ў 1866 годзе і праходзіў службу ў артылерыйскіх войсках у Кіеве. Тут ён пасябраваў са знакамітым электратэхнікам Паўлам Мікалаевічам Яблачкавым — вялікім прыхільнікам усяго, што працавала на электрычнасці.
У 1871 годзе Піроцкі вяртаецца ў Санкт-Пецярбург і, сярод усяго іншага, прапануе новы тып даменных печаў. У 1874 годзе ён пачынае праводзіць свае эксперыменты на Волкаўскім поле ў Санкт-Пецярбургу і ў 1875 годзе на ўчастку сестрарэцкай чыгункі запускае вагоны на электрычнай цязе. Было электрыфікавана каля адной вярсты шляху. У яго канструкцыі рэйкі былі падлучаныя да генератара. Абедзве рэйкі былі ізаляваны ад зямлі, адна з іх была прамым правадніком, а іншая зваротным.
У 1880 годзе ён мадэрнізуе гарадскія двухпавярховыя трамваі на коннай цязе, пераводзячы іх на электрычную цягу і 3 верасня незвычайны грамадскі транспарт пачынае перавозіць жыхароў Санкт-Пецярбурга, нягледзячы на адкрытыя пратэсты ўладальнікаў трамваяў на коннай цязе. Эксперыменты Піроцкага працягваліся аж да канца верасня 1880 года. У яго не было грошай, каб працягваць свае эксперыменты, але яго электрычным трамваем зацікавіліся ва ўсім свеце. Сярод людзей, якія праводзілі сустрэчы з ім, быў, які моцна цікавіўся і меў мноства пытанняў. У 1881 годзе браты фон Сіменс адкрываюць у Берліне першую пастаянную электрычную трамвайную лінію. У Расійскай імперыі электрычны трамвай з’явіўся толькі ў 1892 годзе.
Піроцкі вярнуўся на службу артылерыйскім афіцэрам. Сярод усяго іншага ён пракладае першы падземны электрычны кабель у Санкт-Пецярбургу для перадачы электраэнергіі ад гарматнага ліцейнага завода да Артылерыйскай Школы (1881 год). Ён так жа быў аўтарам праекта цэнтралізаванай падземнай гарадской электрасеткі, ён прапанаваў новую канструкцыю даменных і пякарных печаў. У 1888 годзе ён сыходзіць у адстаўку ў званні палкоўніка, жывучы ў ваенным пансіянаце горада Алёшкі. У 1898 годзе Піроцкі памірае. У старасці ў яго зусім не было грошай, і, каб аплаціць пахаванне, была закладзена яго мэбля.
Мячэць Укба
Мячэць Укба (جامع عقبةجامع عقبة‎‎) таксама вядомая як Вялікая мячэць Кайруана (جامع القيروان الأكبرجامع القيروان الأكبر‎‎) — адна з найбуйнейшых мячэцяў у Тунісе, размешчаная ў горадзе Кайруане. Будучы гістарычна першай сталіца мусульманскага Магрыба, Кайруан лічыцца духоўным і рэлігійным цэнтрам Туніса і часам — чацвёртым святым горадам ісламу. З'яўляючыся свайго роду сімвалічным будынкам горада, Вялікая мячэць лічыцца найстарэйшай святыняй і самай важнай мячэццю мусульманскага Захаду. Занесеная з 13 сакавіка 1912 года ў спіс ахоўных гістарычных помнікаў у Тунісе, у 1988 годзе яна, як і ўвесь горад Кайруан, была ўнесена ў спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Будаўніцтва
Пабудаваная арабскім ваеначальнікам Укбай ібн Нафі прыкладна ў 670 годзе н. э. (50 годзе па ісламскім календары) падчас будаўніцтва горада Кайруан. Мячэць займае плошчу ў 9000 квадратных метраў і з'яўляецца адным з самых старажытных месцаў набажэнства ў ісламскім свеце ; таксама яна стала правобразам для ўсіх пазнейшых па часе будаўніцтва мячэцяў у Магрыбе. Вялікая мячэць у Кайруане лічыцца адным з самых уражлівых і найбуйнейшых помнікаў ісламскай архітэктуры ў Паўночнай Афрыцы, яе перыметр складае амаль 405 метраў. Гэта велізарная прастора ўключае гіпастыльную малельную залу, велізарны мармуровы брукаваны двор і масіўны квадратны мінарэт. Акрамя свайго рэлігійнага значэння, мячэць Укба лічыцца адным з шэдэўраў як ісламскай архітэктуры, як і ўсяго ісламскага мастацтва ў цэлым. Мячэць фігуруе ў многіх кнігах і навучальных дапаможніках па ісламскім мастацтве.
Гісторыя
Акрамя сваёй мастацкай і архітэктурнай значнасці, Вялікая мячэць у Кайруане згуляла, на думку туніскага ўніверсітэцкага выкладчыка і гісторыка ісламу Мухамеда Тальбі, «галоўную ролю ў ісламізацыі ўсяго мусульманскага Захаду, у тым ліку Іспаніі, і распаўсюджванні малікіцтва».
Падчас праўлення дынастыі Аглабідаў (IX стагоддзе) мячэць атрымала свой захаваны дагэтуль статус дзякуючы значным работам, якія праводзіліся ў ёй. Слава мячэці Укбы і іншых святынь у Кайруане дапамагалі гораду развівацца і павялічваць насельніцтва больш і больш. Універсітэт, які складаўся з навукоўцаў, якія выкладалі ў мячэці, стаў цэнтрам адукацыі як у ісламскай думцы, так і ў свецкіх навуках. Яго ролю можна параўнаць з Парыжскім універсітэтам у Сярэднія вякі. З заняпадам горада Кайруана, пачынаючы з сярэдзіны XI стагоддзя цэнтр інтэлектуальнай думкі перамясціўся ў універсітэт Эз-Зітуна ў Тунісе.
Спіс нацыянальных паркаў Славакіі
Сістэма нацыянальных паркаў Славакіі складаецца з дзевяці паркаў. Нацыянальныя паркі з'яўляюцца толькі часткай сістэмы прыродаахоўных тэрыторый і аб'ектаў, якая кіруецца міністэрствам аховы навакольнага асяроддзя і ўключае наступныя катэгорыі:
Фрушка-Гара
Фру́шка-Гара́ (Фрушская Гора) — града, ізаляваны краж , на тэрыторыі аўтаномнага краю Ваяводзіна Сербіі і Вукаварска-Срэмскай жупаніі Харватыі, у гісторыка-геаграфічнай вобласці Срэм. Найвысокія вяршыні: Црвені-Цот — 539 м, Стражылава— 321 м, Ірышкі-Верац — 451 м, Вялікі-Градац — 471 м.
У нядаўняй геалагічнай гісторыі (пліяцэн) краж быў востравам у Панонскім моры.
У 1960 годзе тут быў створаны аднайменны нацыянальны парк плошчай 22 тыс. га для аховы ўнікальных прыродных і культурных ландшафтаў.
Фрушка-Гара — месца гістарычнага духоўнага цэнтра сербскага народа, важны цэнтр у культурна-гістарычнай спадчыне Сербіі. Тут перш было каля 30, а да 1941 года — 17 манастыроў, цяпер жа, як турыстычныя і паломніцкія аб'екты вылучаюць 16 часткова захаваных пасля Другой сусветнай вайны Фрушскагорскіх манастыроў.
У шырокалісцевых лясах масіву Фрушка-Гара ёсць алені і казулі, гняздуюцца многія птушкі, у тым ліку і такія як белы і чорны бусел, а таксама арол магільнік, балабан, чорны каршун и др.
Пуэбліта
Пуэблі́та (ад pueblito "малая вёска") — мураваныя абарончыя збудаванні на паўночным захадзе амерыканскага штата Нью-Мексіка канца XVII - першай паловы XVIII ст. Іх стваральнікамі лічацца індзейцы-наваха.
Найчасцей пуэбліта ўзводзіліся на скальных узвышшах для лепшага агляду мясцовасці. Архітэктурныя элементы ўключалі дах, закрыты агмень, фундамент па тыпу хогана, адтуліны ў сценах для ўваходу і назірання. Пуэбліта былі прыстасаваны для адносна доўгатэрміновага пражывання.
П’етраасельскі скарб
П’етраасельскі скарб — скарб, знойдзены ў камуне П’етрааселе, Румынія ў 1837 годзе. Гэта гатычны скарб чацвёртага стагоддзя, у які ўваходзяць каля дваццаці двух прадметаў з золата. З’яўляецца адным самых вядомых прыкладаў паліхромнага стылю мастацтва перыяду міграцый. Складаўся з дваццаці двух прадметаў, з якіх захаваліся толькі дванаццаць, што захоўваюцца цяпер у Нацыянальным музеі гісторыі Румыніі ў Бухарэсце.
Апісанне
Арыгінальны скарб, выяўлены ў вялікім кальцавым кургане, вядомым як гара Істрыца каля П’етрааселе ў Румыніі, складаўся з 22 частак, сярод якіх былі мноства залатых пасудзін, талерак і кубкаў, а таксама ювелірныя вырабы, у тым ліку два кальцы з надпісамі. Калі скарб толькі выявілі, рэчы былі склеены ў неіндыфіцыруемую чорную масу, што прывяло да высноў, што скарб мог быць пакрыты нейкім арганічным матэрыялам (напрыклад тканінай ці скурай) да таго як быў закапаны ў зямлю Агульная вага знаходкі была каля 20 кг.
Дзесяць рэчаў, сярод якіх адно кальцо з надпісам, былі скрадзены неўзабаве пасля знаходкі скарба. А калі скраденыя рэчы былі зноў знойдзены, было высветлена, што кальцо было разрэзана прынамсі на чатыры часткі ювелірам з Бухарэста, пры гэтым адзін з сімвалаў надпіса быў значна пашкоджаны. На шчасце, да гэтага Лонданскае Арундэльскае таварыства зрабіла падрабязныя малюнкі, гіпсавую копію і фотаздымак кальца, і страчаны сімвал магчыма было аднавіць з адноснай пэўнасцю.
Астатнія рэчы скарба дэманструюць высокую якасць выканання, і такім чынам навукоўцы сумняваюцца ў іх мясцовым паходжанні. Тэйлар (1879), у адной з ранніх работ, прысвечаных знаходцы, мяркуе, што рэчы маглі быць часткай нарабаванага готамі падчас набегаў на рымскія правінцыі Мёзія і Фракія (238—251). Іншая ранняя тэорыя, верагодна упершыню парапанаваная Адабеску (1889) і зноў паднятая Джураску (1976), вызначае Атанарыха, язычніцкага правадыра вестготаў, як верагоднага уладальніка скарба, які, мабыць, набыў яго ў выніку канфлікту з Рымскім імператарам Валентам II у 369 годзе. У каталазе Гальдхейма (1994) выказваецца меркаванне, што рэчы могуць таксама разглядацца як падарункі, зробленыя Рымскімі лідарамі саюзным германскім князям.