cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Эвены
Паходжанне і гісторыя
У 1924—1925 гг. ахоцкія эвены паднялі ўзброенае паўстанне, якое скончылася паразай. У 1930—1934 гг. на Ахоцкім узбярэжжы існавала Ахоцка-Эвенская нацыянальная акруга, дзе эвены складалі этнічную меншасць. Хаця ў мясцовасцях, дзе мелася адносна шчыльнае эвенскае насельніцтва, дзеці мелі магчымасць вучыць родную мову ў школах, працэс русіфікацыі ў значнай ступені закрануў амаль усе групы эвенаў.
Як можна бачыць, яна фіксавала то непраўдападобны ўзлёт, то замаруджаны рост.
З друг. пал. 1980-ых гг. эвенская інтэлігенцыя і афіцыйныя ўлады робяць захады для адраджэння мовы і традыцыйнай культуры, але з-за сталага эканамічнага крызісу ў месцах рассялення эвенаў яны пакуль маюць малаважныя поспехі.
Традыцыйная культура
Распаўсюджаныя тыпы жытлаў — илум і чорама-дю. Илум ўяўляў сабою канічны перанасны чум з трох асноўных жэрдак, звязаных зверху рамянём, і дапаможных тычак. Ён накрываўся скурамі ці бяростай. Унутры над агменем чаплялася жардзіна для катла. Аб старажытнасці гэтага тыпу жылля можа сведчыць звычай будаваць на долах памерлых рытуальнае памяшканне чурима, якое нагадвае формай илум. Але да нашага часу илумы амаль не захаваліся. Толькі на поўначы Якуціі іх выкарыстоўваюць для гаспадарчых патрэб, накрываюць брызентам. Чорама-дю, арыгінальная цыліндрычна-канічная юрта, вядома з XVIII ст. У паселішчах аленяводаў звычайна жылі прадстаўнікі адной пашыранай сям'і або некалькіх сваяцкіх ці сяброўскіх малых сем'яў, таму яны былі малыя, да таго ж мелі часовы характар. Аселыя эвены будавалі васьмівугольныя зямлянкі-утан з плоскім дахам, крытым бяростай або рыбнай скурай. Сустракаліся круглыя зямлянкі-кольтан. Паселішчы маглі ўмяшчаць да 10—12 сем'яў, таксама меліся малыя засценкі.
Асноўная сацыяльная адзінка - вялікі патрылакальны род. Прычым, найбольш буйныя роды вялі сваю гісторыю з сярэднявечча. Род падзяляўся на тэрытарыяльныя адзінкі на чале старэйшын, а тыя ў сваю чаргу — на пашыраныя і малыя сeм'і. Кожная сям'я вяла сваю гаспадарку, але важным заставаўся звычай узаемнай дапамогі. Жонку выбіралі сярод прадстаўніц любога роду, акрамя свайго. Шырока практыкаваліся шлюбы з жанчынамі суседніх народаў.
Вусная народная творчасць: касмаганічныя міфы, замовы, казкі, генеалагічныя і гістарычныя паданні. На іх аснове ў ХХ ст. складзены буйныя эпічныя творы "Иркэнмэл, Оииндя, Мэтэлэ" і "Нелтэк". Да нашага часу захаваўся карагодны танец пэзэ, які суправаджаецца разнастайнымі замовамі і крыкамі, падобнымі на ваенныя заклікі. Мяркуецца, што ў мінулым кожны рух і выкрык пэзэ меў пэўнае значэнне і ўтрымоўваў канкрэтныя паведамленні.
Ян Сабескі
Ян Сабе́скі (Jan III Sobieski;, замак Алеска, цяпер Львоўская вобл., Украіна — , Вілянаў, цяпер Варшава, Польшча) — кароль польскі і вялікі князь літоўскі (1674 — 1696).
Эвены
Мова
Эвенская мова адносіцца да тунгуса-маньчжурскай моўнай групы, блізкая да мовы эвенкаў. Гутарковая мова распадаецца на шмат дыялектаў. Заходні эвенскі дыялект вылучаецца моцным лексічным уплывам мовы якутаў. У 1929 г. былі распрацаваныя адзіная літаратурная мова і граматыка на аснове лацінкі. З 1937 г. у пісьмовай мове ўжываецца толькі кірыліца. На ёй друкуюцца падручнікі, вядуцца радыёперадачы, развіваюцца паэзія і проза.
Ян Сабескі
Паходзіў са старажытнага шляхецкага роду Сабескіх герба «Яніна». Бацька — Якуб Сабескі, кашталян кракаўскі, маці з роду Жалкеўскіх. Атрымаў адукацыю ў Новадворскай калегіі і Ягелонскай акадэміі ў Кракаве. Некалькі год падарожнічаў па краінах Заходняй Еўропы. Ведаў некалькі моў — італьянскую, лацінскую, нямецкую, татарскую і французскую.
Эвены
Рэлігія
У мінулым, былі распаўсюджаны шматлікія анімістычныя культы, шанаванне продкаў, святых мясцін, шаманізм. Большасць сучасных вернікаў праваслаўная.
Ян Сабескі
У Рэч Паспалітую вярнуўся ў 1648 падчас казацкай вайны і ўступіў у войска. Удзельнічаў у пасольстве ў Асманскую імперыю, вывучыў яе дзяржаўны лад. Па вяртанні ўдзельнічаў у вайне супраць Маскоўскай дзяржавы. Ваяваў на баку Швецыі, затым супраць яе на баку Яна Казіміра.
Удзельнічаў у вайне супраць казакоў Б. Хмяльніцкага. 3 1653 палкоўнік, ваяваў супраць шведаў у Паўночнай вайне 1655—60, супраць расійскіх ваявод і казакоў у вайне Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—67. Некалькі разоў выбіраўся паслом на соймы. Быў прыхільнікам караля Яна II Казіміра Вазы. З 1666 года польны гетман каронны, з 1668 года — вялікі гетман каронны. Праславіўся перамогай над туркамі і татарамі ў бітве пад Хоцімам (1673).
16.5.1674 на сойме Ян III Сабескі абраны каралём польскім і вялікім князем літоўскім. Супраць яго кандыдатуры выступала кіруючая прааўстрыйская групоўка магнатаў ВКЛ на чале з Пацамі, аднак яго падтрымалі групоўкі Радзівілаў і Сапегаў. Доўгі час Ян III Сабескі змагаўся з апазіцыяй, якую падтрымлівалі аўстрыйскія Габсбургі. На вышэйшыя пасады ў ВКЛ ён пачаў вылучаць прадстаўнікоў сям’і Сапегаў, абапіраўся таксама на Радзівілаў (яго сястра Кацярына была замужам за М. К. Радзівілам).
На працягу шмат гадоў вёў вайну з Асманскай імперыяй. Правёў радыкальную рэформу ва ўзбраенні і арганізацыі войска. У 1674 і 1675 нанёс новыя паражэнні турэцкім і татарскім войскам на Украіне. Намагаўся заключыць трывалы мір з Турцыяй і палепшыць адносіны з Расіяй, заключыць саюз з Францыяй і Швецыяй супраць Брандэнбургска-Прускай дзяржавы і Аўстрыі, далучыць да Польшчы Прускае герцагства з Кёнігсбергам. У 1683 ён падпісаў трактат аб дружбе з Аўстрыяй і, калі ў 1683 турэцкая армія аблажыла Вену, з 27-тысячным войскам Рэчы Паспалітай падышоў да горада і ўзначаліў агульнае войска імператара і германскіх князёў (разам 70 тыс. чал.). 12 верасня 1683 адбылася генеральная бітва, у якой удзельнічалі і войскі ВКЛ — цяжкая конніца маршалка надворнага Ю. Б. Слушкі і брыгада кашталяна віленскага Э. Дэнгафа. Бітва пад Венай скончылася разгромам турэцкага войска. Хоць вайна працягвалася да 1699, для Рэчы Паспалітай турэцкая пагроза была знята. Польшча вярнула сабе Падолію і крэпасць Камянец. У 1684 утварыўся антытурэцкі саюз, у які ўвайшлі Рэч Паспалітая, Аўстрыя, Рымскі Папа і Венецыя. Каб далучыць да яго Расію, у Маскву было накіравана пасольства на чале з ваяводам пазнаньскім К. Гжымултоўскім, якое заключыла «Вечны мір» 1686.
У астатнія гады панавання Ян III Сабескі змагаўся з апазіцыяй, у складзе якой былі прадстаўнікі і прааўстрыйскай і прафранцузскай груповак. З цягам часу абвастрыліся адносіны паміж каралём і Сапегамі. Караля і яго план спадчыннай манархіі падтрымалі толькі прыдворныя групоўкі і сярэдняя шляхта.
Пры Яне Сабескім Рэч Паспалітая зведала свой апошні ўздым. Ён увайшоў у гісторыю як выдатны палкаводзец, мецэнат, апякун навукі і мастацтва ў Рэчы Паспалітай.
Паўночнамакедонска-турэцкія адносіны
Дыпламатычныя адносіны паміж Рэспублікай Паўночная Македонія і Турэцкай Рэспублікай былі ўсталяваны 26 жніўня 1992 года.
Гісторыя
Дзякуючы гістарычным, культурным і народным сувязям Паўночная Македонія і Турцыя наладзілі вельмі блізкія і сяброўскія адносіны. Турэцкая мова, нараўне з македонскай мовай, з'яўляецца адной з афіцыйных моў у двух абшчынах Паўночнай Македоніі: Цэнтар-Жупа і Пласніца.
У лютым 2018 года прэзідэнт Турцыі Рэджэп Таіп Эрдаган выказаў падтрымку пазіцыі Паўночнай Македоніі падчас перамоваў па спрэчцы аб назве краіны, заявіўшы, што пазіцыя Грэцыі памылковая. Турцыя падтрымлівае заяўку Паўночнай Македоніі на далучэнне да ЕС.
Ваеннае супрацоўніцтва
У жніўні 2021 года ў Стамбуле было падпісана ваенна-эканамічнае пагадненне тэрмінам на 5 гадоў, якое прадугледжвае мадэрнізацыю Узброеных сіл Паўночнай Македоніі за кошт выдзеленых Турцыяй сродкаў, а таксама пастаўкі ўзбраення. У рамках яго, напрыклад, быў заключаны кантракт на пастаўку 3 батарэй з 18 гаўбіцамі BORAN.
Супрацоўніцтва ў сферы культуры
Супрацоўніцтва ў галіне культуры паміж Паўночнай Македоніяй і Турцыяй было ўстаноўлена ў 1995 годзе, калі была падпісана адпаведная міжнароднае пагадненне.
22 красавіка 2009 года у Стамбуле міністры культуры дзвюх краін падпісалі праграму супрацоўніцтва ў галіне культуры на перыяд 2009—2011 гадоў. Згодна з праграмай, краіны павінны былі актывізаваць супрацоўніцтва ў розных сферах культуры і мастацтва.
Грамадзяне Паўночнай Македоніі турэцкага паходжання
У Паўночнай Македоніі 77,959 грамадзян маюць турэцкае паходжанне, што складае 3,85% насельніцтва краіны.
У грамадска-палітычным жыцці туркаў Паўночнай Македоніі прадстаўляе Дэмакратычная партыя туркаў у Македоніі.
Зілоты
Зілоты ці зелоты (ζηλωτής, «руплівец, прыхільнік», קנאים, канаім) - удзельнікі палітычнага руху ў 1 стагоддзі часоў іўдазму Другога Храма, які імкнуўся падбухторваць людзей правінцыі Іудзея, каб паўстаць супраць Рымскай імперыі і выгнаць рымлян з Святой зямлі сілай зброі, асабліва падчас Першай Іудзейскай вайны (66-70). Зілоты згодна Іосіфу Флавію былі «чацвёртай сектай» у гэты перыяд.
Гісторыя
Асноўнай мэтай зілотаў было скасаванне эліністычнага ўплыву і звяржэнне рымскага валадарства, для дасягнення якой лічыліся прыдатнымі любыя сродкі. Да сярэдзіны I стагоддзя н. э. зілоты аформіліся ў палітычную партыю для барацьбы са спадчынай цара Іудзеі Ірада Вялікага. З фасада Іерусалімскага храма, адбудаванага Ірадам, яны збілі залатога арла, які, на іх думку, падахвочваў да ідалапаклонства і паказваў на рымскае валадарства ў краіне.
Патрабаванні імператара Калігулы паставіць па ўсёй Імперыі сваі ідалы, грубае стаўленне рымскіх салдат да Храму і веры жыхароў Іудзеі прывялі да істотнай радыкалізацыі яўрэйскага насельніцтва і, адпаведна, папаўненню прыхільнікаў зілотаў. Пасля незаконнай канфіскацыі (фактычна рабавання) рымскім пракуратарам вялікай часткі храмавага срэбра зілоты арганізавалі паўстанне, якое прывяло да вайны 66-73 гадоў. Падаспеўшыя на дапамогу рымскія войскі Цэсція Гала з Сірыі былі разбітыя паўстанцамі.
Зілоты, будучы непрымірымымі супернікамі рымлян, вырашылі змагацца да канца, абгрунтоўваючы гэта таксама тым, што Ізраілем мог кіраваць толькі Месія — нашчадак Давіда. Найбольш адважныя воіны вылучыліся ў асобную крыло і атрымалі ад рымлян мянушку «сікарыі» («забойцы», «кінжальшчыкі»). Іх радыкальныя ваяўнічыя дзеянні прывялі да вайны з рымлянамі. Так, адзін з сікарыяў Менахем, сын Іуды, захапіўшы крэпасць Масада, забіў увесь рымскі гарнізон.
Найбольш вядомыя зілоты — Сымон (Шымон) Бар-Гіора і Йоханан з Гіскалы. Часам зілотаў разглядаюць як заснаваную Іудай Галілеянінам і Садокам фарысеям «чацвёртую секту» (разам з фарысеямі, садукеямі і есеямі), пра якія згадваў удзельнік Іудзейскіх войнаў Іосіф Флавій.
Будынак друкарні (Ліда)
Гісторыя
У 2019 годзе пракуратура Гродзенскай вобласці выявіла, што будынак мае патрэбу ў тэрміновай рэканструкцыі і рамонце.
Галоўчанка
Галоўчанка — прозвішча
Помнікі архітэктуры Беларусі (серыя манет)
Серыя памятных манет «Помнікі архітэктуры Беларусі» — серыя беларускіх юбілейных манет Нацыянальнага банка Беларусі, прысвечаная архітэктурным помнікам Беларусі.
Серыя распачата манетай прысвечанай Мірскаму замку 29 снежня 1998.
На сённяшні час выбіты наступныя манеты:
Сан-Джузэпэ-Ята
Сан-Джузэпэ-Ята (San Giuseppe Jato) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сіцылія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Палерма.
Насельніцтва складае 8349 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 288 чал./км². Займае плошчу 29 км². Паштовы індэкс — 90048. Тэлефонны код — 091.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Maria SS. della Provvidenza.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
IC 3322A
IC 3322A — галактыка тыпу SBc ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Агінскія
Агінскія — княжацкі род герба «Брама» (або «Агінец») у Вялікім Княстве Літоўскім, Польшчы, Аўстрыі і Расійскай імперыі.
Сваё паходжанне выводзілі ад Рурыкавічаў (казельская галіна чарнігаўскіх князёў). Паводле іншай версіі, пачынальнік роду — смаленскі князь Іван Глушонак. Назва паходзіць ад маёнтка Агінты каля Коўна. У ХVІ ст. род падзяліўся на дзве лініі: старэйшую, прадстаўнікі якой ужывалі княжацкі, а пасля і графскі тытул, і малодшую, якая страціла княжацкі тытул, але захавала за сабой шляхецтва. 3 красавіка 1868 улады Расійскай імперыі прызналі Ірэнеюша Агінскага разам з сынамі ў княжацкай годнасці і ўнеслі іх у V частку Радаводных кніг.
Ад пачатку вызнавалі праваслаўе, у XVII ст. прынялі каталіцтва.
Уладанні
Прадстаўнікам роду ў розны час належалі землі і маёнткі на Смаленшчыне, Гузаў, Саколаў (Польшча), Еўе, Кроны, Рэтаў, Плунге (Літва), і на Беларусі: Віцебск, Маладзечна, Ганута,, Бабры, Мсціславец, Бялынічы, Слонім, Чачэрск, Пінск і г. д.
Рымская літаратура
Рымская літаратура, г.зн. літаратура старажытнага Рыма, развівалася пад значным уплывам старажытнай Грэцыі і істотна паўплывала ў сваю чаргу на пазнейшыя еўрапейскія літаратуры.
Агінскія
Радавод
Васіль Глазына, атрымаў ад вялікага князя Казіміра маёнтак Мсціславец на Смаленшчыне. У пачатку 1480-х гадоў перайшоў на бок вял.кн. маскоўскага Івана III.
Рымская літаратура
Раннія аўтары
Гісторыя вядомай нам рымскай літаратуры пачынаецца ў сярэдзіне 3 ст. да н.э. У гэты час Лівій Андронік, грэк з паходжання, пераклаў Гамераву Адысею сатурнавым вершам, а таксама стварыў шэраг лацінскіх трагедый і камедый на грэцкі ўзор (магчыма, ізноў жа перакладаў з грэцкіх арыгіналаў). Першая пастаноўка адбылася ў 240 да н.э. У канцы таго ж стагоддзя Гней Невій стварыў арыгінальны лацінскі эпічны твор, паэму аб Першай Пунічнай вайне, таксама сатурнавым вершам. У драматычных творах Невій выкарыстоўваў як грэцкія, так і рымскія сюжэты.
У пачатку 2 ст. да н.э. Квінт Эній адаптаваў для сваіх «Аналаў» грэцкі дактылічны гекзаметр, які стаў з гэтага часу асноўным памерам лацінскай эпічнай паэзіі. Плаўт (каля 254–184 да н.э.), Цэцылій Стацый (каля 220–160 да н.э.) і Тэрэнцый (195/185–159 да н.э.) ствараюць класічныя камедыі па Афінскіх узорах. Катон Старэйшы піша трактат аб сельскай гаспадарцы (160 да н.э.)
Агінскія
Малодшая (брацлаўская) галіна
Фёдар (?—1575), заснавальнік малодшай, браслаўскай галіны, прадстаўнікі якой страцілі княжацкі тытул; маршалак ВКЛ, кашталян Віленскі, дзяржаўца магілёўскі, староста гаінскі
Рымская літаратура
Раннія аўтары
Закрывае перыяд ранняй рымскай літаратуры паэт Гай Луцылій (160я-103/2 на н.э.), які ўвёў у рымскую паэзію тэмы штодзённасці.
Залаты век
Залатым векам рымскай літаратуры называюць перыяд ад 81 да н.э. да 17 н.э. — ад першай прамовы Цыцэрона да смерці Авідзія.
Позняя рэспубліка
Сярод прозы гэтага перыяду вылучаюцца працы Цыцэрона і Юлія Цэзара. У паэзіі значнае месца займаюць Лукрэцый, аўтар працы «Аб прыродзе рэчаў», і натхнёныя эліністычнымі ўзорамі паэты-неатэрыкі (сярод іх — Гай Валерый Катул, Гай Гельвій Цына, Гай Ліцыній Кальв).
Фелікс Станіслававіч Ягмін
Фелікс Станіслававіч Ягмін (нар., Корсуны, Кобрынскі павет) — вайсковы дзеяч, удзельнік паўстання 1863—1864 гадоў.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Ягмінаў герба «Пелікан». Нарадзіўся ў 1834 годзе ў радавым маёнтку Корсуны Кобрынскага павета ў сям’і Станіслава Ягміна, камер-юнкера імператарскага Двара і былога павятовага маршалка, і Паўліны з Валовічаў.
Рымская літаратура
Часы Актавіяна Аўгуста
У гэты перыяд Вергілій стварае эпас «Энеіда»; эпічную паэзію піша таксама Варый, ад чыіх твораў захаваліся толькі фрагменты. Гарацый давяршае пачаты неатэрыкамі перанос грэцкіх мелічных памераў у рымскую паэзію. Элегічныя паэты (між імі Авідзій, Тыбул і Праперцый) удасканальваюць элегічны двуверш.
Фелікс Станіслававіч Ягмін
Біяграфія
Пасля заканчэння аднаго з прыватных пансіёнаў, Фелікс у 1852 годзе паступіў на ваенную службу ў лейб-грэнадзёрскі Курляндскі полк. У 1854—1855 гадах Фелікс у чыне прапаршчыка ўдзельнічаў у Крымскай вайне, паступова падымаючыся па кар’ернай лесвіцы. За спагаду польскаму руху ў сакавіку 1862 года штабс-ротмістр Ягмін быў пераведзены з гвардыі ва. Аднак, ужо ў ліпені таго ж года ён падаў прашэнне аб адстаўцы і са жніўня пасяліўся ў сваім маёнтку Стэфанты Кобрынскага павета (104 «душы» часоваабавязаных сялян).
Рымская літаратура
Часы Актавіяна Аўгуста
Гісторык Ціт Лівій стварае шматтамовую гісторыю Рыма.
Фелікс Станіслававіч Ягмін
Біяграфія
З пачаткам паўстання 1863—1864 гадоў Фелікс Ягмін актыўна ўключыўся ва ўзброеную барацьбу спачатку ў складзе атрада Рамуальда Траўгута, затым перайшоў да Казіміра Нарбута. Як былы кавалерыйскі афіцэр рускай арміі, Ягмін у абодвух атрадах узначальваў асобныя конныя падраздзяленні. Падчас разгрому атрада Траўгута 14 мая 1863 года ў Кобрынскім павеце Ягмін у сілу непраходнай мясцовасці не змог выкарыстоўваць кавалерыю для дапамогі паўстанцам. Як затым адзначаў на следстве Пётр Радавіцкі, ''«13 мая падчас перапраўкі Ягмін вывеў кавалерыю за вярсту на балоты, але калі ўбачыў як бягуць урассыпную з поля бітвы, то пайшоў балотам, трымаючы коней у руках, да процілеглага лесу і, дачакаўшыся там некалькіх пехацінцаў, загадаў коней пусціць на волю, а сам амаль праз непраходныя балоты ў колькасці да 50 чалавек пераправіўся ў лес. У гэтым лесе прабыўшы два дні, Ягмін накіраваўся да Траўгута, адкуль сам не вярнуўся, а даслаў да нас загад з подпісам Траўгута, каб, не рухаючыся з месца, пачакаць дні тры да яго прыбыцця з падмацаваннем з Царства Польскага»''. У гэтай бітве сам Ягмін атрымаў раненне і, калі выйшаў з акружэння, вярнуўся ў радавы маёнтак залечваць раны. Там ён і быў арыштаваны 21 мая.
Рымская літаратура
Імперскі перыяд
У часы Нерона філосаф Сенека склаў шэраг дыялогаў і лістоў аб пытаннях маралі. Каля 60 н.э. з'явіўся адзін з найвядомейшых твораў лацінскай прозы — Сатырыкон Петронія Арбітра. Пры дынастыі Флавіяў і наступных імператарах пісалі эпічныя паэты Гай Валерый Флак і Сілій Італік, аўтар сатыр Ювенал, эпіграматыст Марцыял.
У пачатку 1 ст. н.э. працавалі гісторыкі Тацыт і Светоній, а ў другой палове стагоддзя з'явіліся «Атычныя ночы» (Noctes Atticae) Аўла Гелія і «Метамарфозы» (Metamorphoses) Апулея, вядомыя таксама пад назваю «Залаты асёл».
На зыходзе антычнасці пішуць значныя хрысціянскія аўтары Аўгусцін Гіпонскі, Амвросій Медыяланскі, Іеранім Стрыдонскі, Баэцый, Прудэнцый і інш.
Krascheninnikovia
Krascheninnikovia — род раслін сямейства Amaranthaceae
Апісанне
Аднадомныя кусты або паўкусты, да 1 м вышынёй. Лісце чарговае, суцэльнае, ланцэтна-яйкападобнае, ланцэтнае, даўгаватае, эліптычнае або лінейнае, цэльнакрайняе, сярэдняя жылка знізу моцна выступае; ля аснавання звужанае ў хвосцік да 4 мм даўжынёй. Лісце і аднагадовыя парасткі пакрытыя зоркавымі і збольшага простымі валасінкамі.
Юрый Матулевіч
Юрый Баляслаў Матулевіч-Матулайціс (сапраўднае Юргіс Матулайціс; Jerzy Bolesław Matulewicz-Matulaitis, Jurgis Matulevičius-Matulaitis; 13 красавіка 1871, вёска Лугіне, цяпер Літва — 27 студзеня 1927, Каўнас) — рымска-каталіцкі дзеяч Беларусі, Літвы і Польшчы, блаславёны.
Ранняе жыццё
Паходзіў з літоўскай сям’і, быў малодшым з васьмі дзяцей. Вельмі рана страціў бацькоў, сіратой апекаваўся старэйшы брат. У 1878—1881 гадах наведваў пачатковую школу ў Мар’ямпалі, там жа скончыў гімназію. У 1889 пераехаў да свайго дзядзькі Яна Матулайціса ў Кельцы (Польшча), дзе той працаваў выкладчыкам замежных моў у Духоўнай семінарыі. 1 кастрычніка 1891 года паступіў у. У 1893 царскія ўлады зачынілі семінарыю і Матулевіч вымушаны быў пераехаць вучыцца ў Варшаву. Быў накіраваны ў Пецярбургскую духоўную акадэмію, у якой 20 лістапада 1898 атрымаў святарскае пасвячэнне. Пасля гадавой працы ў Келецкай дыяцэзіі Матулевіч распачаў навуку ў ў Фрыбуры (Швейцарыя). Атрымаўшы доктарскую ступень, айцец Матулевіч працаваў спачатку выкладчыкам у семінарыі ў Кельцах.
Узнажскі сельсавет
У́знажскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Васілевіцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Узнаж.
Юрый Матулевіч
Ранняе жыццё
Разам са святаром Міхалам Гадлеўскім прыняў удзел у стварэнні Таварыства каталіцкіх работнікаў, для студэнтаў жа ён заснаваў таварыства «Адраджэнне» (польская філіял міжнароднага руху «Каталіцкае дзеянне»). У 1907 быў пераведзены ў Пецярбургу для таго, каб узначаліць кафедру сацыялогіі ў Духоўнай акадэміі. У 1909 узначаліў кафедру дагматычнага багаслаўя. У 1909 уступіў у Ордэн айцоў марыянаў, стаўшы адным з яго рэфарматараў. 14 ліпеня 1911 быў генералам ордэна марыянаў. Да канца свайго жыцця айцец Матулевіч выконваў функцыю генерала гэтага ордэна.
Узнажскі сельсавет
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года ў складзе Горвальскага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Рэчыцкага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаванага Восаўскага сельсавета. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Рэчыцкім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Васілевіцкага раёна Палескай вобласці. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Дуброўскага сельсавета.
Юрый Матулевіч
Віленскі біскуп
23 кастрычніка 1918 Матулевіч стаў віленскім біскупам. Асабістым дэвізам свайго кіравання абраў словы апостала Паўла — «Vince malum in bono» (з лаціны: «Перамагай ліха дабром»). Адразу пасля прызначэння спаткаўся з непрыязным прыёмам з боку польскага грамадства, якое ўспрыняло папскае прызначэнне як вынік ціску нямецкіх акупацыйных улад, што падтрымлівалі літоўцаў. Віленскі капітул разам з польскім духавенствам дыяцэзіі выказваў занепакоенасць з прычыны прызначэння біскупа літоўскай нацыянальнасці. Сам біскуп Матулевіч разлічваў пазбягаць палітычных канфліктаў. Аднак гэта аказалася немагчымым, паколькі з моманту яго прыезду ў Вільню як палякі, так і літоўцы моцна націскалі на біскупа, які прыняў праграмны прынцып пазбягання адназначных выказванняў на тэіу будучыні Віленшчыны. Дынамічныя змены рэчаіснасці Віленшчыны ў 1918—1919 гадах (адступленне немцаў, прыход бальшавікоў, захоп палякамі, паўторнае заняцце войскамі РСЧА) вымусілі каталіцкае грамадства абвінавачваць біскупа ў прыхаваных літоўска-беларускіх сімпатыях з-за імкнення Матулевіча да змякчэння найбольш крайніх выступленняў. Пасля заняцця Вільні ў жніўні 1920 года літоўскімі войскамі публічныя выступленні Матулевіча, а таксама яго кантакты з прадстаўнікамі новых улад былі ўспрынятыя як адназначна пралітоўскія і выклікалі шматлікія пратэсты польскіх жыхароў горада. Падчас адной імшы ў Вострай Браме біскуп Матулевіч заклікаў «да спакою і любові, раячы памятаць, што выгнанне польскіх войскаў з’яўляецца актам Божай справядлівасці ў адказ на разбоі і злоўжыванні палякаў».
Біскуп ацэньваў дзеянні ўлад Літвы як перыяд «поўнай свабоды і спакою», а таксама з задавальненнм успрымаў стаўленне літоўцаў, якія не ўмешваліся ў справы касцёла і не чакалі ад яго аніякіх дэкларацый. У кастрычніку 1920 года Вільню занялі польскія часці генерала Л. Жалігоўскага. Пра настроі, якія панавалі ў той час на тэрыторыі Віленскай дыяцэзіі, біскуп Матулевіч пісаў біскупу Пшаздзецкаму.
У 1923 годзе ён заснаваў новы жаночы ордэн Сёстраў Служэбніц Ісуса ў Еўхарыстыі (Сёстры Еўхарысткі), і кляштар марыянаў у Друі. Новаму ордэну айцец Матулевіч вызначыў наступныя заданні: асноўная мэта — праца паміж беларусаў-каталікоў, шляхам заснавання школаў, майстэрняў, інтэрнатаў, дзіцячых садкоў, праз навучанне катэхізісу, распаўсюджанне добрых кніг і апеку над хворымі. На пасадзе архібіскупа Юрый Матулевіч змагаўся з паланізацыяй касцёла, уводзіў беларускую і літоўскую мовы, гэтак штонядзелю ў кафедры адбываліся казанні па-беларуску. Ён быў асабіста знаёмы з Адамам Станкевічам, якога шмат разоў абараняў ад нападак улад, і Браніславам Тарашкевічам. Айцец Юрый лічыў беларускую мову мостам, «які можа лучыць каталіцтва і праваслаўе». Апроч таго архібіскуп апекаваўся рускай дыяспарай: з дапамогай айца рускія дзеці-сіроты неаднойчы атрымлівалі дапамогу з-за мяжы, ён таксама спрычыніўся да заснавання дзіцячага дома для расійскіх эмігрантаў. За сваю дзейнасць архібіскуп неаднаразова падвяргаўся нападкам польскіх і літоўскіх нацыяналістаў. У 1925 годзе пасля шматлікіх просьбаў айца Матулевіча ён быў вызвалены ад пасады віленскага архібіскупа.
Далейшае жыццё
З 1925 года Матулевіч выконваў функцыю апостальскага візітатара ў Літве. У ліпені 1926 года Матулевіч удзельнічаў у Еўхарыстычным кангрэсе ў Чыкага, дзе прачытаў даклад пра апостальскае служэнне сярод праваслаўных. Пры жыцці айцец Матулевіч спаў на дошках і толькі тры гадзіны ў суткі, не здымаў з цела валасяніцы, бічаваўся, у яго цела ўпіваўся пас з дроту.
28 чэрвеня 1987 года Папа Ян Павел II беатыфікаваў Юрыя Матулевіча.
Феадосій I Вялікі
Феадо́сій I Вялі́кі (Флавій Феадосій; Flavius Theodosius, Theodosius Magnus,, 11 студзеня 347 — 17 студзеня 395) — апошні імператар адзінай Рымскай імперыі.
Біяграфія
У 379 годзе атрымаў уладу над ўсходняй часткай Рымскай імперыі як суправіцель імператара Грацыяна, у 394 годзе стаў кіраваць усёй Рымскай імперыяй аднаасобна. Пасля яго смерці ў 395 імперыя канчаткова падзялілася на Заходнюю частку і Усходнюю (Візантыя). Феадосій выбраў і зацвердзіў законам Нікейскую формулу хрысціянства (чым спыніў панаванне арыянства) у якасці адзінай дзяржаўнай рэлігіі імперыі. Ён стаў праследаваць (без жорсткіх рэпрэсій) іншыя рэлігійныя плыні ў хрысціянстве (ерасі) і забараніў язычніцкія культы, у выніку чаго пасля 393 года спынілася святкаванне Алімпійскіх гульняў. Дзейнасць імператара Феадосія вызначыла кірунак рэлігійнага развіцця Еўропы, за што ён атрымаў ад хрысціянскіх пісьменнікаў эпітэт Вялікі.
Дзеці
астатнія памерлі ў маленстве
Морыс Бергер
Морыс Бергер (Maurice Berger; 1956, Нью-Ёрк — 23 сакавіка 2020) — амерыканскі гісторык культуры і мастацтвазнаўца, аўтар кніг.
Біяграфія
Морыс Бергер — гісторык культуры і мастацтвазнаўца. Ён з’яўляўся старшым навуковым супрацоўнікам у , акруга Балтымар. Таксама ён быў старэйшым членам навуковага таварыства ў Цэнтры мастацтва і палітыкі The Vera List у Новай школе ў Нью-Ёрку. З’яўляючыся вучнем аднаго з першых найбуйнейшых аналітыкаў сучаснага мастацтва, ён атрымаў ступень бакалаўра і кандыдата навук па гісторыі мастацтва і крытычнай тэорыі ва Універсітэце Нью-Ёрка. Пасля гэтага сферай яго інтарэсаў сталі расавыя адносіны. Бергер быў адным з нешматлікіх белых, якія выраслі ў муніцыпальных дамах для маламаёмных сем’яў Нью-Ёрка, што і зрабіла яго вельмі успрымальным да пытанняў расы. З прычыны гэтага, ён у сваёй навуковай дзейнасці выйшаў за рамкі крытычнай тэорыі, каб паказаць важнасць вобразаў расы ў паўсядзённым жыцці.
Бергер прапаноўваў разглядаць праблемы расізму, белай расы і сучасных расавых адносін як элемент візуальнай культуры Злучаных Штатаў. Яго даследаванне аб расізме Are Art Museums Racist? было надрукавана ў штомесячным часопісе «». Таксама Бергер курыраваў мноства выставак, прысвечаных расавым пытанням, напрыклад, For All The World To See: Visual Culture and the Struggle for Civil Rights. Гэтая выстаўка ўяўляла сабой досыць рызыкоўнае супрацоўніцтва і. Дадзеная выстаўка даследуе ролю, якую гуляюць візуальныя вобразы ў фарміраванні, трансфармацыі і ўздзеянні барацьбы за расавае раўнапраўе і справядлівасць у Амерыцы.
Бергер з’яўляўся палітычным кіраўніком сайта PollTrack, які ажыццяўляе назіранне за сацыяльна-культурнымі аспектамі жыцця Амерыкі і выбарамі ў ЗША з боку тых, хто галасуе.
Пайшоў з жыцця 23 сакавіка 2020 года з-за ўскладненняў, вызваных каранавіруснай інфекцыяй падчас пандэміі COVID-19.
Выставы
У выстаўках Морыса Бергера, прысвечаных пытанням расы і культуры, сустракаюцца працы такіх мастакоў, як і. Арганізаваная ў 2003 годзе выстаўка White: Whiteness and Race in Contemporary Art уключала ў сябе працы Сіндзі Шэрман,, , , , , , і многіх іншых.
Таксама Морыс Бергер быў куратарам выстаўкі Hands and Minds: The Art and Writing of Young People in 20th-Century America (Вашынгтон, 1998), прадмову да каталога гэтай выстаўкі напісала першая лэдзі Хілары Клінтан, пасля Вашынгтона выстаўка адправілася на гастролі па Злучаным Штатам.
Ананьіўскі раён
Ананьіўскі раён (Ананьївський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Адэскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Ананьіў (Ананьїв).
Утвораны ў 1961 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 27117 чалавек, плошча — 1104,68 км².
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 горад раённага значэння і 31 сяло.
IC 3323
IC 3323 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Петэр Людвіг Гертэль
Петэр Людвіг Гертэль (Peter Ludwig Hertel,, , правінцыя Брандэнбург, Каралеўства Прусія — , , Германія) — нямецкі кампазітар і дырыжор. Аўтар вядомага балета «».
Памятная манета «Мірскі замак»
Памятная манета «Мірскі замак» — беларускія юбілейныя манеты Нацыянальнага банка Беларусі ўведзеныя ў абарачэнне 29 снежня 1998 года. Манеты адчаканена з серабра — наміналам 20 рублёў і медна-нікелевая — 1 рубель.
Апісанне
манета мае выгляд круга, рант манеты мае рыфленне.
Караль Недзялкоўскі
Антоні Караль Недзялкоўскі (Karol Antoni Niedziałkowski; 27 мая 1846, Мінкаўцы, Дубенскі павет — 6/7 чэрвеня 1911, Жытомір) — рымска-каталіцкі дзеяч, луцкі біскуп (1901—1911).
З шляхецкага роду Недзялкоўскіх герба «Равіч», сын Францішка і Марыі з Дзянчынскіх. Навучаўся ў павятовай шляхецкай школе ў Луцку, потым у. У верасні 1862 паступіў у духоўную семінарыю ў Камянцы-Падольскім, адкуль у 1863 яго пераслалі навучацца ў Духоўную акадэмію ў Санкт-Пецярбургу, якую скончыў 20 чэрвеня 1867 са ступенню майстра тэалогіі.
У 21 ліпеня 1897 прызначаны тытулярным біскупам Самаскім і дапаможным біскупам Магілёўскай архідыяцэзіі, кансакраваны 5 снежня 1897. У 1899—1901 капітульны вікарый Магілёўскай архідыяцэзіі, адміністратар Мінскай дыяцэзіі. 15 красавіка 1901 прызначаны луцкім і жытомірскім біскупам. У дыяцэзіі заснаваў дыяцэзіяльны музей і школу арганістаў. Адмовіўся ад прапанаванай пасады магілёўскага архібіскупа. У сваю чаргу царскі ўрад не прыняў яго адмовы ад кіравання Луцкай дыяцэзіяй.
Пахаваны ў Жытоміры.
Яўгенія Алегаўна Канаева
Яўгенія Алегаўна Канаева (Евгения Олеговна Канаева, нар. ) — расійская гімнастка, двухразовая алімпійская чэмпіёнка.
Джэк Грыліш
Джэк Гры́ліш (Jack Grealish; нар. ) — англійскі футбаліст, вінгер клуба «Манчэстэр Сіці» і нацыянальнай зборнай Англіі. Мае ірландскае паходжанне праз дзядоў маці і бацькі, дзякуючы чаму выступаў за ірландскія юнацкія і моладзевыя зборныя.
Яўгенія Алегаўна Канаева
Яўгенія Канаева — уладальніца сямнаццаці залатых медалёў чэмпіянатаў свету.
Джэк Грыліш
Клубная кар’ера
Грыліш ёсць выхаванцам акадэміі «Астан Вілы», да якой далучыўся ва ўзросце 6 гадоў. Калі іграку было ўсяго 16 гадоў, ён быў упершыню абраны ў заяўку на хатні матч Прэм’ер-лігі супраць «Чэлсі», аднак на пляцоўку футбаліст не выйшаў. Грыліш уваходзіў у каманду клуба ўзросту да 19 гадоў, якая здабыла перамогу ў Серыі NextGen сезона 2012/13. На рахунку Грыліша быў забіты гол у паўфінале над «Спортынгам», які скончыўся ўнічыю 3:3.
13 верасня 2013 года ігрок далучыўся да клуба Лігі 1 «Нотс Каўнці» на правах арэнды да 13 студзеня 2014 года. Сярод яго таварышаў па камандзе ў тым сезоне быў і паўабаронца Калам Мак-Грэгар, які ў будучым стане сталым іграком зборнай Шатландыі. На наступны дзень Грыліш дэбютаваў, выйшаўшы на замену на 59-й хвіліне. Клуб атрымаў паражэнне з лікам 3:1 у гасцях у «Мілтан Кінс Донс». 7 снежня футбаліст забіў свой першы гол у кар’еры, перагуляўшы трох абаронцаў і трапна аправіўшы мяч у браму суперніка, у матчы супраць «Джылінгема», які скончыўся з лікам 3:1. Праз тыдзень ігрок адкрыў лік у пераможнай сустрэчы супраць «Колчэстэр Юнайтэд» (4:0). Дзякуючы добрым выступам, «Нотс Каўнці» дамовіўся аб павелічэнні тэрміна арэнды амаль да заканчэння сезона. У маі Грыліш вярнуўся ў склад «Астан Вілы» і дэбютаваў за клуб 7 мая, выйшаўшы на замену на 88-й хвіліне замест Раяна Бертранда ў гасцявым матчы супраць «Манчэстэр Сіці». «Гараджане» выгулялі ў «віланаў» з лікам 4:0. У канцы года ігрок падпісаў новы кантракт з клубам.
Грыліш упершыню з’явіўся ў стартавым складзе ў матчы трэцяга раўнда Кубка Англіі 4 студзеня 2015 года супраць «Блэкпула», які яго каманда выйграла з лікам 1:0. Сам футбаліст, аднак, быў заменены на 75-й хвіліне сустрэчы. 7 красавіка 2015 года Грыліш пачаў матч Прэм’ер-лігі супраць «Вест Бромвіч Альбіён» у стартавым складзе. Гульня футбаліста была высока ацэнена спецыялістамі. Першы гол за клуб ігрок забіў 13 верасня 2015 года стрэлам з 18 метраў, аднак, гэта не выратавала клуб ад паражэння адс «Лестэр Сіці» з лікам 3:2. Сезон 2016/17 «Астан Віла» праводзіла ў Чэмпіёншыпе, а Грыліш правёў 31 матч і забіў 5 мячоў. Футбаліст стаў асноўным іграком клуба, які вярнуўся ў Прэм’ер-лігу толькі ў сезоне 2019/20.
Па вяртанні ў Прэм’ер-лігу Грыліш, як лідар клуба і актыўны футбаліст, здолеў пабіць рэкорд паводле колькасці зробленых парушэнняў правіл супраць яго, маючы на рахунку 167 фалоў. Клуб толькі ў апошні гульнявы дзень сезона 2019/20 здолеў выратавацца ад вылету з Прэм’ер-лігі, у тым ліку, дзякуючы голу Грыліша ў матчы супраць «Вест Хэм Юнайтэд», які скончыўся ўнічыю 1:1, у той час як іх супернік «Уотфард» прайграў «Арсеналу» з лікам 3:2. У выніку футбаліст быў абраны найлепшым іграком клуба як прыхільнікамі, гэтак і сваімі калегамі. Грыліш таксама завяршыў сезон як найлепшы бамбардзір клуба, маючы на сваім рахунку 8 мячоў у розыгрышу Прэм’ер-лігі і 10 мячоў ва ўсіх спаборніцтвах. 15 верасня 2020 года паўабаронца падпісаў новы пяцігадовы кантракт з «Астан Вілай» да 2025 года.
У жніўні 2021 года перайшоў у «Манчэстэр Сіці» за 100 млн фунтаў, што стала рэкордным трансферам для брытанскіх футбольных клубаў. Кантракт быў падпісаны на 6 гадоў.
Санта-Крысціна-Джэла
Санта-Крысціна-Джэла (Santa Cristina Gela) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сіцылія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Палерма.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santa Cristina di Bolsena.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Дзяржаўны дзеяч
Дзяржаўны дзеяч — асоба, якая займае высокія дзяржаўныя пасады — прэзідэнты дзяржаў, кіраўнікі ўрадаў, значныя дыпламаты, а таксама найбольш значныя і ўплывовыя палітыкі (палітычныя дзеячы). Паняцце часта ўжываюць у сферы міжнародных або замежных спраў. Міністраў замежных спраў часта называюць дзяржаўнымі дзеячамі, але тым самым часам чыноўнікаў мясцовага ўзроўню, рангу мэраў, так не называюць.
Дуброўскі сельсавет (Рэчыцкі раён)
Дубро́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэчыцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Дуброва.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Горвальскага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Рэчыцкага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны.
Сельсавет адноўлены ў 1930 годзе ў складзе Рэчыцкага раёна БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Васілевіцкага раёна Палескай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Узнажскага сельсавета. З 16 верасня 1959 года ў складзе Рэчыцкага раёна. 1 ліпеня 1965 года ў склад Камсамольскага сельсавета перададзены вёскі Узнаж і Шоўкавічы. 26 верасня 2006 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Заходы, сельсавет перайменаваны ў Заходаўскі.
Клінічнае даследаванне
Кліні́чнае дасле́даванне - медыцынская даследаванне, арыентаванае на распрацоўку тэхналогій, якія дазволяць палепшыць існуючыя вынікі лячэння, дыягностыку і папярэджання хвароб. Клінічныя даследаванні па сваёй сутнасці з'яўляюцца веткай навукі аб ахове здароўя і здаровым ладзе жыцця, і вызначаюць бяспеку, якасць і эфектыўнасць лекаў, дыагностыкі і схем лячэння для выкарыстання чалавекам. Вынікі клінічных даследаванняў могуць выкарыстоўвацца для прафілактыкі, лячэння, дыягностыкі або для памяншэння сімптомаў хваробы. Клінічныя даследаванні не з'яўляюцца сінонімам клінічнай практыкі. У клінічнай практыцы выкарыстоўваюцца вызначаныя штатныя працэдуры, у той час як у клінічных даследаваннях адбываецца збор доказаў для вызначэння схем лячэння. Высновы клінічных даследаванняў могуць выкарыстоўвацца для вызначэння штатных працэдур клінічнай практыкі.
Фазы
Асноўны артыкул на Clinical research
Клінічныя даследаванні па распрацоўцы новых лекаў, як правіла, падпадзяляюцца на чатыры фазы. Кожную фазу распрацавання лекаў можна разглядаць як асобнае клінічнае даследаванне. Звычайна працэс распрацоўвання лекаў праходзіць праз усё фазы, і гэта займае доўгі час — некалькі гадоў.
Фаза 0
Фаза 0 пачала выкарыстоўвацца нядаўна ў ЗША як тып даследавання «ўпершыню на чалавеку». Рэгулюецца спецыяльнымі рэкамендацыямі FDA ад 2006. На гэтай фазе выяўляць ці паводзіць сябе фармакалагічны або іншы агент на чалавеку як таго чакалі з даклінічных даследаванняў. Звычайная колькасць удзельнікаў не больш за 10-12 чалавек; фаза 0 дае папярэднія звесткі па фармакакінетыцы агента (што робіць цела з дадзеным прэпаратам).
Фаза I
Фаза I — першы этап выпрабаванняў на людзях. Як правіла, праводзіцца на невялікай групе 20-100 здаровых добраахвотнікаў. Гэты этап прызначаны для ацэнкі бяспекі, перанасімасці, фармакакінетыкі і фармакадынамікі прэпарату. Гэтая фаза даследаванняў часцей за ўсё праводзіцца ва ўмовах клінікі, дзе суб'ект знаходзіцца пад назіраннем штатных супрацоўнікаў у рэжыме 24/7. Вылучаюць розныя віны фазы I
Фаза III
Гэты этап прызначаны для ацэнкі эфектыўнасці новага прэпарата і магчымасці яго прымянення ў клінічнай практыцы. Не ўсе даследванні пераходзяць да гэтай фазы: працэнт даследаванняў, якія пасля Фазы II пераходзілі да Фазы III у 2008 годзе быў каля 18%.
Беларускія народныя легенды (серыя манет)
Серыя памятных манет «Беларускія народныя легенды» — серыя беларускіх юбілейных манет Нацыянальнага банка Беларусі, прысвечаная беларускім народным легендам.
Дэніс Закарыя
Дэ́ніс Зака́рыя (Denis Zakaria; нар. ) — швейцарскі футбаліст, апорны паўабаронца французскага клуба «Манака» і нацыянальнай зборнай Швейцарыі.
Беларускія народныя легенды (серыя манет)
Серыя распачата манетай, прысвечанай Легендзе пра бусла 20 лістапада 2007.
На сённяшні час выбіты наступныя манеты:
Зінаіда Іосіфаўна Дудзюк
Зінаіда Іосіфаўна Дудзюк (, вёска Слабодка, ) — беларуская паэтэса, празаік, драматург.
Біяграфія
Нарадзілася ў мястэчку Слабодка Браслаўскага раёна (1950), скончыла Брэсцкі інжынерна-будаўнічы інстытут (1977) і Вышэйшыя літаратурныя курсы пры Літаратурным інстытуце імя А. М. Горкага ў Маскве (1993). Працавала інжынерам, журналістам, загадчыкам літаратурнай часткі драмтэатра. Першыя вершы надрукавала ў 1967 годзе ў раённай газеце «Маяк» (г. Бяроза), пазней з’явіліся публікацыі ў абласным і рэспубліканскім друку. У Саюз пісьменнікаў прынята ў 1986 г.
Бібліяграфія
Кнігі прозы на беларускай мове:
Кнігі на рускай мове:
Кнігі для дзяцей і падлеткаў:
Укладальніца кнігі з серыі «Беларусь літаратурная»:
Пастаўленыя п’есы:
Пераклады на беларускую мову:
Узнагароды
Лаўрэат Літаратурнай прэміі імя Уладзіміра Калесніка за раман «Кола Сварога» (2008), Нацыянальнай літаратурнай прэміі (2018).
Ліст (значэнні)
Ліст — неадназначнасць
Прозвішча
Ліст — прозвішча.
Эўбея (ном)
Эўбея, Эвія (грэч. Εύβοια) — ном у Грэцыі, у Цэнтральнай Грэцыі. Складаецца з вострава Эўбея і некалькіх дробных астравоў, у тым ліку Скірас. Сталіца - горад Халкіда.
Адам Канарскі
Адам Канарскі (Adam Konarski) герба «Абданк»; 1526 — 2 снежня 1574, Цёнжань) — біскуп пазнаньскі і дыпламат, пасол Рэчы Паспалітай у Каралеўстве Францыі (1573), пробашч пазнаньскага кафедральнага капітула (1552—1562).
Біяграфія
Бацькі — ваявода калішскі Ежы Канарскі і Агнешка з Кабылінскіх. Навучаўся ў Акадэміі Любранскага, пасля ў Франкфурце-на-Одры, з 1542 у Вітэнбергу, пазней у Падуі, адкуль вярнуўся на радзіму ў 1547 годзе.
У 1548 годзе прыняты на каралеўскі двор сакратаром, а з 1551 таксама падкаморы пазнаньскі. У тым самым года адмовіўся ад пасады падкаморага, атрымаўшы пазнаньскую парафію. У 1552—1554 з дыпламатычнай місіяй у Рыме па загаду Жыгімонта Аўгуста. Па вяртанне атрымаў пасаду каноніка кракаўскага і схаластыка лэнчыцкага. У 1560 годзе ізноў накіраваны ў Рым. У 1562 годзе за заслугі перад каралём атрымаў біскупскую пасаду ў Познані, якую заняў па вяртанні ў Польшчу ў 1564 годзе.
Міхал Ходзька
Міхал Ходзька (Барэйка, Michał Chodźko;, м. Крывічы, Вілейскі павет, Віленская губерня, цяпер Мядзельскі раён Мінскай вобл. — , Парыж) — паэт, перакладчык, палітычны дзеяч.
Адам Канарскі
Біяграфія
У 1566—1567 выехаў у Падую. На сойме ў 1569 годзе дамагаўся далучэння Кіеўскага ваяводства да Кароны. Быў адным з падпісантаў Люблінскай уніі 1569 года. У 1570—1571 кароль двойчы выпраўляў Адама Канарскага на перамовы да Максіміліяна II Габсбурга ў справе дагаворы з Янам II Запольям. У 1571 годзе ездзіў да Максіміліяна II трэцім разам як пасол.
Міхал Ходзька
Біяграфічныя звесткі
Сын Яна Ходзькі, брат Язэпа Ходзькі, Станіслава Ходзькі і Аляксандра Ходзькі. Вучыўся ў Віленскім універсітэце, належаў да таварыстваў філаматаў і філарэтаў. Удзельнічаў у паўстанні 1830—31, пасля яго падаўлення інтэрніраваны прускімі ўладамі ў г. Мемель (Клайпеда). Эмігрыраваў у Францыю, быў членам карбанарскіх і масонскіх груповак у Парыжы. Нелегальна наведваў радзіму. Уваходзіў у Таварыства літоўскіх і рускіх зямель, арганізацыю «Помста народа». Удзельнічаў у экспедыцыі Ю. Заліўскага (1833). Вярнуўся ў Францыю, у 1848 г. разам з А. Міцкевічам арганізаваў польскі легіён у Італіі, удзельнічаў у ваенных акцыях.
Аўтар паэм «Дзесяць карцін з экспедыцыі ў Польшчу 1833 г.» (1841) і «Шыман Канарскі» (1845), успамінаў «Экспедыцыя ў Польшчу ў 1833 г. аднаго з эмісараў» (1835) і «Міцкевіч і польскі легіён у Італіі» (1862). Перакладаў на польскую мову творы Дж. Байрана «Маэепа» і «Манфрэд». Памёр у Парыжы.
Адам Канарскі
Біяграфія
На пасадзе пазнаньскага біскупа быў гарачым прыхільнікам Контррэфармацыі, запрасіў у Познань езуітаў.
Мікіта Паўлавіч Афанасьеў
Мікіта Паўлавіч Афанасьеў (нар. 8 лістапада 1998) — беларускі палітвязень, абвінавачаны і асуджаны пад час пратэстаў у Беларусі ў 2020 годзе.
Храналогія пераследу
Інцыдэнт адбыўся 19 верасня 2020 года каля ГЦ «Еўропа», калі невядомыя сталі затрымліваць аднаго з матацыклістаў, а астатнія матацыклісты пачалі яго абараняць. Мікіту Афанасьева затрымалі напрыканцы кастрычніка ў межах узбуджанай па гэтым інцыдэнце крымінальнай справе.
26 лютага 2021 года ў судзе Савецкага раёна Мінска быў абвешчаны прысуд. Мікіта Афанасьеў атрымаў тры гады пазбаўлення волі ў калоніі агульнага рэжыму.
Глыняны (Львоўская вобласць)
Глыняны (Глиняни) — горад раённага значэння Золачыўскага раёна Львоўскай вобласці Украіны. Размешчаны за 10 км ад чыгуначнай станцыі Краснэ і за 41 км на ўсход ад Львова. Былы райцэнтр.
Гісторыя
Каля горада размешчана вядомая позднепалеалітычная Глынянская стаянка. У старажытнасці мясцовыя жыхары аддавалі перавагу жытлу з гліны — ад гэтага паходзіць назва мястэчка. Упершыню яно згадана ў дакументах ад 1379 г., калі Глыняны перайшлі ва ўласнасць караля польскага, хоць паселішча існавала і раней. Магдэбургскае права атрымана ў 1397 г. з рук караля Ягайла. Ён жа перадаў глынянскія ўладанні роду Крушэльніцкіх. 21 мая 1497 г. пад Глинянами было склікана паспалітае рушанне шляхты. У падатковым рэестры 1515 г. у горадзе дакументуецца адсутнасць папа (такім чынам, можна меркаваць, што праваслаўная царква на той час ужо была), існуе гарадскі млын. 31 ліпеня 1572 г. у Глынянах адбылася канфедэрацыя ваяводстваў Рускага і Падольскага. У 1578 г. мястэчка атрымала права на правядзенне трох кірмашоў на год. Паколькі горад стаяў на скрыжаванні гандлёвых шляхоў, справы ў мясцовых гандляроў і рамеснікаў ішлі нядрэнна. Але і ардынцы рухаліся ўсё тымі ж шляхамі. Таму ў Глынянах у 1603 г. выбудавалі драўляна-земляны замак, акружаны глыбокім ровам. Цэнтр бралі ў шчыльнае кальцо прадмесці: Войтаўства, Задвор'е, Далішняя, Застаўя, Підзамчэ, Мельнікі. Горад быў месцам збору кароннага войска (дзясяткі тысяч салдат і шляхцічаў збіраліся ў Глынянах, чакаючы паход). У 1830 г. горад меў свой магістрат, ўваходзіла ў склад Золачыўскай акругі (крайсу) Аўстрыі. У 1866 г. у горадзе адкрылі школу ткачоў. Габрэйскае насельніцтва горада ў 1910 г. складала 2 418 чалавек. У 1940-1961 гг., за выключэннем перыяду нямецкай акупацыі, горад быў цэнтрам Глынянскага раёна УССР. У 1964 г. тут быў знойдзена вялікі скарб. У ім знаходзіцца каля 1500 манет (датуюцца паміж 1558 і 1647 гг.), розныя рэчы з срэбра і інш.
Яўген Ільіч Жылін
Яўген Ільіч Жы́лін (, г. Гомель — 12 лютага 2019, Мінск ) — беларускі мастак.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і Ільі і Аляўціны Жыліных. У 1961—1966 гадах вучыўся ў Мінскім мастацкім вучылішчы, у 1966—1971 гадах у Беларускім дзяржаўным тэатральна-мастацкім інстытуце ў Міхаіла Савіцкага, Анатоля Бараноўскага і Віталя Цвіркі. Выкладаў у інстытуце ў 1972—1975 гадах.
Член Беларускага саюза мастакоў з 1974 года. У 1993 годзе ўдзельнічаў у стварэнні творчага аб'яднання «Верасень» і доўгі час быў яго старшынёй.
Творчасць
Працуе ў станковай і кніжнай графіцы, жывапісе. Творчасці ўласцівы настальгічная рамантычнасць, багацце колеравай гамы (цыклы «Настальгія», «Мужчына і жанчына», карціны «Сон каралевы», «Красавіцкія мары», усе 1994). Аўтар акварэлей «Лета на Віліі» (1977), «Палескія краявіды» (1980), «Півоні» (1994), «Кветкі ў трох збанах» (1995), літаграфій «Лета» і «Цішыня» (абедзве 1972), «Восеньскі пейзаж» і «Успаміны пра лета» (абедзве 1981), «Поле» (1982), жывапісных твораў «Адыходзячыя ў аблокі» (1993), трыпціха «Дзецям Чарнобыля прысвячаецца» (1993—1994), «Выкраданне Еўропы» (1994) і інш.
Бітва пры Капарэце
Бітва пры Капарэце, таксама дванаццатая бітва пры Ізонцы (24 кастрычніка — снежань 1917 года) — шырокамаштабнае наступленне аўстра-германскіх войскаў на пазіцыі Каралеўскай італьянскай арміі ў ваколіцах італьянскага горада Капарэта ў ходзе Першай сусветнай вайны. З’яўляецца адной з найбуйнейшых бітваў часоў Першай сусветнай вайны.
Перад наступам
Да пачатку восені 1917 года становішча аўстра-венгерскай арміі на італьянскім фронце Першай сусветнай вайны выклікала асцярогі ў аўстра-венгерскага камандавання. Цяжкае становішча аўстрыйцаў стала следствам наступаў Каралеўскай італьянскай арміі летам гэтага ж года. Выратаваць становішча можна было толькі наступам, для ажыццяўлення якога аўстрыйскае камандаванне звярнулася за дапамогай да Германскай імперыі.
Германскае камандаванне адгукнулася на просьбу саюзніцы і прадаставіла Аўстра-Венгрыі 7 дывізій і 776 гармат. Цэнтральныя дзяржавы стварылі ўдарную групоўку, якая складалася з 8-мі аўстра-венгерскіх і 7-мі нямецкіх дывізій. Ударная групоўка была аб’яднаная ў 14-ю армію. Армія мела дастатковую колькасць цяжкай артылерыі для прарыву пазіцыйнага фронту.
Па задуме аўстра-германскага камандавання 14-я армія наносіла галоўны ўдар у раёне Тальміна. Ад 207 да 259 гармат размяшчалася на 1 км фронту. Такая шчыльнасць артылерыі была самай высокай у гісторыі Першай сусветнай вайны. Наступ 14-й арміі падтрымлівалі аўстра-венгерскія арміі — справа 11-я армія, злева 2-я Ізонцкая.
Італьянцам былі вядомыя планы праціўніка. Разведка вызначыла перагрупоўку войскаў і прыбыццё германскіх сіл на Італьянскі фронт. Але належных мер італьянскім камандаваннем прынята не было.