cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Прыднястроўскі канфлікт
Перадгісторыя канфлікту
У студзені 1990 года ў Ціраспалі праведзены гарадскі рэферэндум, згодна з якім Ціраспаль аб’яўлены самастойнай тэрыторыяй, такія ж рашэнні прымаюцца і ў іншых раёнах Прыднястроўя.
У пачатку 1990 года прайшлі новыя выбары Вярхоўнага Савета МССР, якія прывялі да далейшай палярызацыі сіл. Парламент прымае новы сцяг, абвяшчае дзяржаўную самастойнасць Малдовы, старшыней ВС абраны прадстаўнік Народнага Фронту Мірча Снегур. У той жа час Ігар Смірноў абраны старшыней Гарадскога Савета Ціраспаля, Гарсаветы Ціраспаля, Бендэр, Рыбніцы прыпыняюць на сваіх тэрыторыях дзеянне закона аб дзяржаўным сцягу. У маі 1990 года каля 100 дэпутатаў, якія знаходзіліся ў апазіцыі да Народнага Фронту, пасля шматлікіх пагроз і збіццеў прыпыняюць удзел у працы Вярхоўнага Савета. У чэрвені 1990 праходзіць І З’езд дэпутатаў Прыднястроўя, на якім была выказана ідэя аб незалежнасці рэгіёна. Малдаўскія ўлады абвясцілі з’езд незаконным.
У ліпені-жніўні ў Прыднястроўі праводзяцца рэферэндумы аб пытанні пра ўступленне ў Прыднястроўскую АССР у выпадку яе стварэння, на якіх пераважная большасць насельніцтва галасуе станоўча. 21 жніўня было абвечшана аб стварэнні Гагаузскай ССР, а 2 верасня Надзвычайны З’езд дэпутатаў Прыднястроўя абвясціў аб стварэнні Прыднястроўскай Малдаўскай ССР і абраў яе часовы Вярхоўны Савет, старшынёй якога быў прызначаны Ігар Смірноў.
Пачатковая стадыя і развіцце канфлікту
Прычынай канфлікту названа незадаволенасць славянскага насельніцтва рэгіёна прарумынскай арыентацыей кіраўніцтва Малдовы, увядзеннем румынскага сцяга, пераходам малдаўскай мовы на лацінскую графіку, а асабліва адмовай уладаў прызнаць афіцыйны статус моў нацыянальных меншасцей (рускіх, украінцаў, гагаузаў) і магчымай перспектывай уваходжання Малдовы ў склад Румыніі.
На працягу 1991 года адбываюцца шматлікія сутыкненні на Дубасарскім кірунку, арышты дзяржаўных дзеячаў ПМР, у тым ліку і І. Смірнова. IV З’езд дэпутатаў прымае рашенне аб зацвярджэнні канстытуцыі, сцяга і герба ПМР, пачалося фарміраванне народнага апалчэння і Узброеных Сіл ПМР — Рэспубліканскай гвардыі. Пад ціскам грамадскасці ПМР, якая заблакіравала чыгуначныя магістралі, улады Малдовы вымушаны былі вызваліць актывістаў ПМР. У снежні на першых прэзідэнтскіх выбарах ПМР Ігар Смірноў набірае 65 % галасоў. На праходзячым адначасова рэферэндуме аб незалежнасці станоўча галасуюць 98 % прыднястроўцаў. На выбарах у Малдовe перамог Мірча Снегур. У Дубасарах зноў адбыліся жорсткія сутыкненні.
2 сакавіка пачаўся паўнавартасны ваенны канфлікт: ваенныя фарміраванні Малдовы ў чарговы раз атакавалі Дубасары; былі забітыя і параненыя. Непасрэдным пачаткам адкрытай вайны стала забойства ў Дубасарах малдаўскімі паліцэйскімі капітана дубасарскай міліцыі Ігара Сіпчанка, які паехаў на выклік, які быў правакацыяй малдаўскай паліцыі. Пачаліся перастрэлкі паміж казакамі і гвардзейцамі з прыднястроўскага боку і атрадам паліцыі асобага прызначэння і малдаўскімі і румынскімі валанцёрамі з малдаўскага. Прыднястроўцам удалося захапіць у палон некалькі дзесяткаў паліцэйскіх. Малдаўскія часці захапілі Качыерскі полк 14-й расійскай арміі, які неўзабаве адбілі часці ПМР. У ноч з 3 на 4 сакавіка ў Дубасарах была расстраляна машына хуткай дапамогі. Загінула цяжарная жанцыня і яшчэ некалькі чалавек. 6 сакавіка ў Дубасарскім раёне было абвешчана надзвычайнае становішча. 14 сакавіка на тэрыторыі Прыднястроўя адбыўся шэраг тэрактаў, у гэты ж дзень малдаўская паліцыя на БТР напала на прыднястроўскія ваенныя фарміраванні недалёка ад сяла Кошыца. Прыднястроўцам удалося адбіць атаку і падбіць адзін БТР. Гэта чарговая параза малдаўскай паліцыі прывяла да ўзмацнення радыкальна нацыяналістычных настрояў у малдаўскім грамадстве. Пачалася мабілізація рэзервістаў у малдаўскую армію, Малдова звярнулася за ваеннай дапамогай да Румыніі і захапіла маёмасць савецкай арміі на сваёй тэрыторыі. У адказ на гэта Ігар Смірноў увеў у Прыднястроўі асаблівае становішча і падпісаў указ аб народным апалчэнні з мясцовых жыхароў і расійскіх дабравольцаў. Адбываюцца баі паміж паліцыяй і гвардзейцамі і бендэрскімі апалчэнцамі. 9 красавіка на дапамагу малдаўскім паліцэйскім і валанцёрам былі накіраваныя часці рэгулярнай арміі Малдовы. Да сярэдзіны мая вайна набыла пазіцыйны характар. З абoдвух бакоў выкарыстоўвался цяжкая артылерыя і бронетэхніка.
Да сярэдзіны чэрвеня праходзіла сцягванне малдаўскіх войск да Прыднястроўя, забяспячэнне іх тэхнікай і навабранцамі. Фарміраваліся атрады румынскіх дабравольцаў. 19 чэрвеня малдаўскія войскі атакавалі Прыднястроўе на Бендэрскім, Рыбніцкім, Кошніцкім і Качыерскім напрамках (усяго ад 7700 да 9000 чалавек, больш за 100 адзінак артылерыі і каля 40 адзінак бронетэхнікі). У Бендэрах разгарнуліся жорсткія крывавыя баі. Малдаўскі бок выкарыстаў авіяцыю. Малдаўская армія не змагла дасягнуць якіх-небудзь значных поспехаў, і 22 чэрвеня фронт стабілізаваўся.
25 чэрвеня рэзка абвастрылася сітуацыя пад Дубасарамі. Пасля артылерыйскага абстрэлу Дубасарскай ГЭС і цэнтральнай часткі Дубасар, малдаўская армія перайшла ў наступленне пры падтрымцы авіяцыі. Але поспеха яно не мела. Да 29 чэрвеня вёўся моцны артылерыйскі агонь па пазіцыях прыднястроўцаў. Малдаўскі бок падцягваў да раёна баявых дзеянняў цяжкую артылерыю. У Бендэрах ішлі баі. Страты сярод грамадзянскага насельніцтва наблізіліся да 600 забітых і 3000 параненых. Горад пакінула каля ста тысяч чалавек.
2 ліпеня малдаўскі бок зноў абстраляў Дубасары, з’явіліся забітыя і параненыя. У выніку ўдара была разбурана сістэма кіравання турбінамі на ГЭС, што прывяло да рэзкага ўздыму ўзроўня вады, што пагражала экалагічнай катастрофай абодвум берагам. У адказ у ноч з 2 на 3 ліпеня прыднястроўская артылерыя нанесла самы моцны ўдар за ўвесь час вайны сіламі васьмі дывізіёнаў і шасці мінамётных батарэй. Ён прывёў да шматлікіх ахвяр з малдаўскага боку і дэмаралізацыі малдаўскай арміі.
У пачатку ліпеня было дасягнута пагадненне пра перамір’е, 21 ліпеня паміж прэзідэнтам Расіі Б. М. Ельцынам і Малдовы М.Снегурам падпісана пагадненне «Аб асноўных прынцыпах урэгулявання ўзброенага канфлікта ў Прыднястроўскім рэгіёне Рэспублікі Малдова», якое завяршыла актыўныя баявыя дзеянні.
Постканфліктны перыяд
Пасля вайны працягваюцца перамовы аб статусе рэспублікі, якая дэ-факта з’яўляецца незалежнай. Былі праведзены выбары прэзідэнта і парламента, была прынята Канстытуцыя. Паступова адрадзілася эканоміка. Рэферэндум у Прыднястроўі 2003 года быў аб’яўлены не адбыўшымся. 17 верасня 2006 года ў Прыднястроўі быў праведзены новы рэферэндум, на якім, згодна з афіцыйнымі данымі Цэнтрвыбаркама ПМР, 97,1 % удзельнікаў рэферэндума прагаласавала за незалежнасць з далучэннем у будучыні да Расіі, 2,3 % — за далучэнне да Малдовы.
Віліверэ (прыпыначны пункт)
Віліверэ (Vilivere) — былы прыпыначны пункт Эстонскай чыгункі ў воласці Кохіла павета Рапламаа павета. Знаходзіцца ў вёсцы Віліверэ на лініі Талін — Вільяндзі.
Нікалае I Александру
Нікалае I Александру (Nicolae I Alexandru; пам. 16 лістапада 1364) — другі ваявода Валахіі з дынастыі Басарабаў (1351/1352-1364), сын і пераемнік першага валашскага ваяводы Басараба I Заснавальніка. Да таго, як атрымаў бацькоўскую спадчыну, быў удзельным ваяводай Алтэніі з 1342 г.
Біяграфія
Нікалае Александру яшчэ з 1343 г. быў суправіцелем свайго бацькі. У 1351/1352 г. пасля смерці Басараба Заснавальніка Нікалае Александру стаў другім кіраўніком Валашскага княства. Нікалае Александру ўсталяваў саюзніцкія адносіны з Візантыйскай імперыяй, Сербскім і Балгарскім царствамі. Нікалае Александру пасля працяглай вайны з Венгрыяй прынёс фармальную васальную прысягу на вернасць венгерскай кароне, фактычна застаючыся цалкам незалежным кіраўніком.
У часы кіравання Нікалае Александру Мунцянская (Валашская) праваслаўная царква ў маі 1359 г. перайшла ў падпарадкаванне Канстанцінопальскаму патрыярхату. Нікалае Александру атрымаў ад патрыярха статус аўтакрата, а ў Валахіі было заснавана архіепіскапства.
Сям’я
Нікалае Александру быў тройчы жанаты. Ад першага шлюбу з Марыяй Лакфю меў трох сыноў і дачку:
Другі раз ажаніўся з каталічкай Кларай з Дубака, ад шлюбу з якой меў дзвюх дочак: Ганну, якая стала жонкай відзінскага цара Івана Сраціміра, і Анку, якая выйшла замуж за сербскага цара Стэфана Ураша V. У трэці раз ажаніўся з Маргіт Дабкай, ад шлюбу з якой дзяцей не меў.
Мікалай Рыгоравіч Хлопін
Мікалай Рыгоравіч Хлопін (,  —, ) — савецкі вучоны-гістолаг, акадэмік Акадэміі медыцынскіх навук СССР (1945). Сын навукоўца-гігіеніста (1863—1929). Генерал-маёр медыцынскай службы.
Герб Судана
Герб Судана быў прыняты ў 1969 годзе. На гербе змешчана выява птушкі-сакратара, шчыт, які адносіцца да часу Мухамеда ібн Абдула, самазванца-Махдзі, які кіраваў Суданам ў 19-м стагоддзі. Два скруткі змешчаныя ў гербе; верхні з нацыянальным дэвізам, Ал-nasr lana النصر لنا («Перамога за Намі»), і ніжэй, з назвай дзяржавы, جمهورية السودان Джамахірыя Судан («рэспубліка Судана»).
Птушка-сакратар была абраная як аналогія, суданскі варыянт Арла Саладзіна і Ястраба Куарэша, якія прысутнічаюць у эмблемах некаторых арабскіх дзяржаў, і звязаных з арабскім нацыяналізмам.
Гісторыя герба
Да 1970 г. выкарыстоўвалася эмблема з насарогам і дзвюма пальмамі.
Слаўшчына
Сла́ўшчына (, Славщина) — хутар у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мёрскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Пераброддзе, пазней у складзе Мёры Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 2004 года ўваходзіў у склад Чэраскага сельсавета.
Глыбокае (возера)
Глыбокае — возера ў Беларусі, у Талачынскім раёне Віцебскай вобласці, знаходзіцца ў басейне ракі Бярозаўка, за 22 км у напрамку на ўсход ад горада Талачын, каля вёсак Галошава і Заазер’е.
Плошча паверхні возера 0,51 км². Даўжыня 0,94 км, найбольшая шырыня 0,66 км. Даўжыня берагавой лініі 2,71 км. Аб’ём вады 0,62 млн м³. Плошча вадазбору 6,1 км². Схілы катлавіны вышынёй 7—10 м, разараныя. Берагі на захадзе і паўночным захадзе забалочаныя, пад хмызняком.
Псілы
Псілы — лёгкая стралковая (лучнікі і прашчнікі) пяхота Візантыі. Назва капіюе найменне застрэльшчыкаў старажытнагрэчаскіх войскаў (у Візантыі вельмі хутка замест рымскай укаранялася грэчаская ваенная тэрміналогія). У роўнай са скутаторамі долі складалі пяхоту Візантыі і прыкрывалі апошніх у баі стральбой. Апранутыя ў скураныя або стеганые латы і ўзброеныя сякеркамі, яны маглі пастаяць за сябе ў рукапашным дужанні. Яны таксама насілі круглыя малыя шчыты. Лучнікаў называлі таксама токсотамі.
Нава Басань
Нава Басань (Нова́ Баса́нь) — вёска ў Бабровыцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Маргарыта Конаўцкая
Прынцэса Маргарыта Вікторыя Шарлота Аўгуста Нора Конаўцкая (Margaret Victoria Charlotte Augusta Norah; 15 студзеня 1882 — 1 мая 1920) — кронпрынцэса Швецыі, герцагіня Сконская, жонка герцага Сконскага Густава Адольфа. Прынцэса Вялікабрытаніі і Ірландыі, дзе яе называлі Дэйзі (Стакротка).
Біяграфія
Маргарыта нарадзілася 15 студзеня 1882 года і была першым дзіцем і старэйшай дачкой у сям’і прынца Артура, герцага Конаўцкага, трэцяга сына каралевы Вікторыі, і яго жонкі Луізы Маргарыты Прускай. Была ахрышчаная 11 сакавіка ў капліцы Віндзорскага замка Арчыбальдам Кэмпбелам Тэйтам, арцыбіскупам Кентэрберыйскім. Хроснымі прынцэсы былі яе бабуля, каралева Вікторыя; праўнучаты дзядзька, германскі імператар Вільгельм I; дзядзька Эдуард, прынц Уэльскі; цётка Вікторыя Саксен-Кобург-Гоцкая; дзядуля, прынц прускі Фрыдрых Карл і бабуля Марыя Ганна Ангальт-Дэсаўская.
Маргарыта і яе малодшая сястра Патрыцыя лічыліся аднымі з самых прыгожых прынцэс ў Еўропе. Іх дзядзька, кароль Брытаніі Эдуард VII хацеў зладзіць выгадныя шлюбы сваім пляменніцам, выдаць іх замуж за еўрапейскіх каралёў або наследных прынцаў. Таму ў студзені 1905 года Маргарыта і Патрыцыя адправіліся ў Партугалію, дзе некаторы час жылі пры двары караля Партугаліі Карлуша I і яго жонкі Амеліі Арлеанскай. Абмяркоўвалася перспектыва шлюбу сясцёр з сынамі кіруючай пары, меркавалася, што Маргарыта выйдзе замуж за старэйшага брата, інфанта Луіша Філіпэ, а Патрыцыя за малодшага Мануэла. Але перамовы скончыліся нічым, і прынцэсы адправіліся ў падарожжа па Егіпту і Судану. У Каіры Маргарыта пазнаёмілася са сваім чатырох’юрадным братам Густавам Адольфам, герцагам Сконскім, які знаходзіўся ў гэты час у вучэбнай паездцы. Ініцыятарам гэтай сустрэчы была бабуля Густава Адольфа па бацькавай лініі, каралева Швецыі і Нарвегіі Сафія Насаўская, якая хацела жаніць свайго ўнука на адной з унучак каралевы Вікторыі. Першапачаткова жонкай Густава Адольфа павінна была стаць Патрыцыя Конаўцкая, але герцаг спыніў свой выбар на яе старэйшай сястры Маргарыце.
Маладыя людзі палюбілі адзін аднаго з першага погляду, і нягледзячы на тое, што прынц быў блізарукі і амаль на дзесяць месяцаў маладзейшы за сваю нявесту, але затое ў яго быў талент да музыкі, танцаў і палявання, бацькі дзяўчыны далі згоду на шлюб. Вянчанне Густава Адольфа і Маргарыты адбылося 15 чэрвеня 1905 года ў капліцы Святога Георгія ў Віндзорскім замку. Мядовы месяц маладыя правялі ў Ірландыі. Іх шлюб, складзены па каханні, апынуўся шчаслівым, у ім нарадзілася чацвёра сыноў і адна дачка.
На вяселлі хедзіў Егіпта Абас II Хільмі падарыў нявесце вясельную тыяру, выкананую з алмазаў і плаціны ювелірнай фірмай «Cartier». Тыяру пасля апраналі на свае вяселлі дачка, унучкі і праўнучкі Маргарыты. Дзед жаніха, кароль Швецыі Оскар II у падарунак маладым паднёс палац Сафіеру, размешчаны за 5 км ад шведскага горада Хельсінбарг. Густаў і Маргарыта адрэстаўравалі палац, распланавалі тэрыторыю і ўладкавалі сад у англійскім стылі. Працуючы ў садзе прынцэса нават выпусціла кнігі «Наш сад у Сафіеру», «У квітнеючым садзе», якія праілюстравала ўласнымі малюнкамі і фотаздымкамі. Палац стаў неафіцыйнай рэзідэнцыяй пары.
У 1907 годзе памёр дзед Густава Оскар II і на пасад узышоў Густаў V. Густаў Адольф стаў спадчыннікам шведскага пасаду, а Маргарыта атрымала тытул кронпрынцэсы Швецыі.
У 1923 годзе Густаў Адольф зноў ажаніўся, са стрыечнай пляменніцай Маргарыты Луізай Маўнтбетэн, а праз трыццаць гадоў пасля смерці першай жонкі ўступіў на Шведскі трон, як Густаў VI Адольф.
Памяць
У гонар Маргарыты, якая была вядомая як дасведчаны садоўнік і дэкаратар, у 1999 годзе быў названы сорт англійскай ружы пяшчотна-абрыкосавага колеру — «Кронпрынцэса Маргарыта».
NGC 7651-1
NGC 7651-1 (іншыя абазначэнні — PGC 71344, MCG 2-59-36, ZWG 431.55) — галактыка ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Старая Дзярэўня (станцыя метро)
Старая Дзярэўня альбо Старая Вёска (Ста́рая Дере́вня) — станцыя Фрунзенска-Прыморскай лініі Пецярбурскага метрапалітэна.
Міністр замежных спраў Беларусі
Міністр замежных спраў Рэспублікі Беларусь — дзяржаўная пасада ў Савеце Міністраў Рэспублікі Беларусь, якую займае службовая асоба, якая ўзначальвае знешнепалітычнае ведамства Рэспублікі Беларусь, у рангу міністра.
Новае Сяло (Мсціслаўскі раён)
Но́вае Сяло́ (, Новое Село) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Мазалаўскага сельсавета.
Навасэлыця (Бабровыцкі раён)
Навасэлыця (Новосе́лиця) — вёска ў Бабровыцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Сувана Фума
Сувана Фума (Souvanna Phouma, Khampeng Souvannaphouma Rattanavongsa;, Луанг Прабанг, Пратэктарат Лаос, Французскі Індакітай — , В’енцьян, Лаоская Народна-Дэмакратычная Рэспубліка) — лаоскі палітычны і дзяржаўны дзеяч, неаднаразовы прэм'ер-міністр Лаоса (у 1951 - 1954, 1956 - 1958 і ў 1960 - 1975 гадах).
Дом Багдасарава
Дом Багдасаравых — аб'ект гістарычнай забудовы Таганрога, які быў пабудаваны ў канцы XIX стагоддзя і прыналежаў братам Багдасаравым. Будынак знаходзіцца па адрасе Тургенеўскі завулак, 7.
Гісторыя
На гэтай зямельнай дзяльніцы ў XIX стагоддзі было пабудавана невялікае архітэктурнае збудаванне, якое ацэньвалася ў 1000 рублёў. Яно прыналежала купчысе Соф'і Луцкай. Потым, па нейкіх прычынах, будынак быў разбураны і ў 1898 годзе ў Тургенеўскім завулку, 7, браты Мелкон і Рыгор Багдасаравы пабудавалі дом. Будаванне асабняка абыйшлося ім у 3000 рублёў. З часам кошт дома павялічыўся і да часу Кастрычніцкай рэвалюцыі дом ацэньваўся ў 24 тысячы рублёў.
У доме жыла Валянціна Абрамаўна Гоўберг. Яна была выканаўцай цыганскіх рамансаў і рускіх народных песень. У яе быў моцны голас — меца-сапрана. У дом на Тургенеўскім завулку, яна пераехала ў 1940-х гадах, дзе жыла разам з сястрой Аленай Абрамаўнай — жонкай вядомага таганрогскага адваката Якава Барысавіча Света. Да рэвалюцыі Якаў Свет быў памагатым прысяжнага паверанага іўдзейскага закона.
У 1920-х гадах у правым дваровым флігелі пасялілася сям'я Арэшкі: Фёдар Васільевіч і яго жонка Раіса Канстаўцінаўна. З часам у іх нарадзіліся дзеці: дочкі Вольга і Вера. Фёдар Васільевіч быў бухгалтарам пры гарадской пракуратуры і адрозніваўся празмернай педантычнасцю і слушным веданнем спраў. З часам дачка Вера стала гадзіннікавым майстрам, а Вольга цікавілася сферамі, злучанымі з мастацтвам і гісторыяй. У яе было нялёгкае жыццё — яна пацярпела ў час сталінскіх рэпрэсій. Сям'я Арэшкі была вядомая сваім клопатам пра бяздомных жывёл.
У 1930-х гадах у адной з кватэр хаты жыў скрыпач Міхаіл Сцяшэнка. Яго гульню маглі чуць наведнікі перад пачаткам сеансаў у кінатэатры «Луч». Таксама ў кватэры жыў скрыпач Бейнцман, які гуляў у аркестры Мола.
Сакаліўка (Бабровыцкі раён)
Сакаліўка (Соколі́вка) — вёска ў Бабровыцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Крастоўскі востраў (станцыя метро)
Крастоўскі востраў (Кресто́вский о́стров) — станцыя Фрунзенска-Прыморскай лініі Пецярбурскага метрапалітэна.
Прашча
Прашча — гнуткая, цвёрдая або камбінаваная кідальная ваенная або паляўнічая зброя. Прызначана для кідання камянёў або спецыяльна вырабленых куль.
Ужыванне прашчы
Найбольшае распаўсюджванне атрымала вяровачная або раменная прашча. Яна мае ў цэнтры пашыраную частку, куды ўкладваецца адзін ці больш снарадаў за раз рознай альбо аднолькавай формы (камень, керамічны ці металічны шар). Адзін вольны канец мае пятлю і апранаецца на пэндзаль рукі ці палец. Вольны канец прашчы прашчнік прытрымлівае (за рэдкім выключэннем) той жа рукой. Для кідання снарада ў рассыпным страі прашчнік круціць прашчу са снарадам у гарызантальнай плоскасці (як правіла, над сваёй галавой) для павелічэння далёкасці і хуткасці палёту кідальнага снарада, паступова ўзмацняючы кругавыя рухі, і ў момант найболей моцнага маху выпускае вольны канец прашчы. Для кідання з прашчы ў адносна шчыльным страі грэкамі і рымлянамі ўжывалася вертыкальнае раскручванне прашчы.
Алфрэд Хершы
Алфрэд Дэй Хершы (Alfred Day Hershey,, Авоса, ЗША — ) — амерыканскі вучоны ў галіне генетыкі і вірусалогіі. Член Нацыянальнай АН ЗША (1958), член Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук.
Скончыў універсітэт штата Мічыган у 1930 годзе. Доктар філасофіі (1934). З 1934 года ў Вашынгтонскім універсітэце, з 1950 года ў Інстытуце Карнегі (з 1962 года дырэктар). Навуковыя працы па вывучэнні механізмаў перадачы генетычнай інфармацыі ў фагаў. Даказаў магчымасць рэкамбінацыі ў бактэрыяфагаў і галоўную ролю нуклеінавай кіслаты ў віруснай інфекцыі. Нобелеўская прэмія па фізіялогіі і медыцыне (1969) (з М.Дэльбрукам і С.Лурыя).
NGC 7651-2
NGC 7651-2 (іншыя абазначэнні — PGC 3085862, MCG 2-59-36, ZWG 431.55) — галактыка ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сілезцы
Сіле́зцы (Ślůnzoki, Ślązacy, Slezané, Schlesier) — заходнеславянскі этнас, які жыве ў Сілезіі, падзеленай паміж Польшчай, Германіяй і Чэхіяй.
Трываюць дыскусіі ці сілезцы самастойны этнас або этнічная група. Тым не менш, 817 тысяч жыхароў Польшчы за перапісам 2011 года назвалі сябе сілезцамі па нацыянальнасці, што зрабіла іх найбольшай меншасцю Польшчы. Звыш 12 тысяч сілезцаў станам на 2011 год жывуць у Чэхіі.
Паняцце сілезец можа тычыцца кожнага жыхара Сілезіі, незалежна ад нацыянальнасці.
Гісторыя
З даўніх часоў Сілезію заваёўвала нямала народаў, дзяржаў і княстваў. Рэзкія змены ў Сілезіі пад уладаю Чэхіі/Аўстрыі, Польшчы, Германіі прывялі да шматмоўнасці сілезцаў, што мелі сваю культуру, якая ўзбагачалася суседскай.
У Сярэднявеччы Сілезія была часткай Пясцкага герцагства, якое з часам стала ўладарствам Багемскай кароны ў Свяшчэннай Рымскай імперыі працягам XIV стагоддзя, а ў 1526 годзе Багемія перайшла пад уладу Габсбургаў Аўстрыйскай імперыі. У вайне за аўстрыйскую спадчыну 1742 года большая частка Сілезіі перайшла да Прусіі. Гэтая частка Сілезіі складала Правінцыю Сілезія (пазней прускія правінцыі Верхняй і Ніжняй Сілезіі) да 1945 года.
Па выніках Другой Сусветнай вайны, большасць сілезскіх зямель былі ўключаныя да Польшчы, толькі маленькія шматочкі засталіся ў Германіі і Чэхаславакіі. Мільёны этнічных немцаў былі выселеныя, а этнічныя сілезцы расцэньваліся польскай уладай як «мясцовыя палякі», якія проста «недастаткова дасведчаныя аб сваёй польскасці», ім было дазволена застацца пасля аддзялення ад немцаў шляхам «засведчання сваёй нацыянальнасці». Для гэтага было дастаткова троху размаўляць верхнесілезскім дыялектам польскай мовы (сілезскай мовай) або мець славянскае прозвішча. Шматлікім такім сілезцам дазволілі застацца ў Аполе. На працягу ўсеўладдзя камунізму ў Польшчы каля 600 тысяч сілезцаў выехала да Заходняй Германіі.
Ад часу, як камуністычная эра скончылася, пачалося сілезскае нацыянальнае адраджэнне. У 1997 годзе ў Катавіцах быў зарэгістраваны Саюз Сілезцаў (ZLNS), які павінен быў палітычна прадстаўляць правы сілезскай меншасці, аднак ужо праз 2 месяцы мясцовы суд рэгістрацыю скасаваў.
Прэмія Вольфа па матэматыцы
Прэмія Вольфа па матэматыцы прысуджаецца амаль штогод Фондам Вольфа (Wolf Foundation) у Ізраілі. Гэта адна з шасці прэмій Вольфа, створаных Фондам, якая ўручаецца з 1978 года.
Паводле даследавання, праведзенага ў 2013 і 2014 гадах, прэмія Вольфа па матэматыцы лічыцца трэцяй самай прэстыжнай узнагародай па матэматыцы пасля Абелеўскай прэміі і прэміі Філдса.
Навінка (Мастоўскі раён)
Наві́нка (, Новинка) — вёска ў Мастоўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Мастоўскага сельсавета.
Краснэ (Бабровыцкі раён)
Краснэ (Кра́сне) — вёска ў Бабровыцкім раёне Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Цыкадавыя
Auchenorrhyncha — падатрад насякомых з атраду Hemiptera. Вядома больш за 40 000 відаў.
Апісанне
Сярэдняга і дробнага памеру насякомыя, даўжыня цела ад 1,8 да 38 мм; найбуйнейшы від дасягае 95 мм у даўжыню і ў размаху крылаў да 13 см (Fulgora laternaria). Распаўсюджаныя сусветна. Харчуюцца сокамі раслін. Многія віды здольныя вырабляць гукі (пявучыя цыкады). Аснаванне трохчленікавага хабатка знаходзіцца ля задняга краю галавы каля аснавання пярэдняй пары ног; хабаток падагнуты ўніз і назад. Лапкі трохчленікавыя, заднія ногі скакальныя.
Сістэматыка
Раней усіх прадстаўнікоў Auchenorrhyncha адносілі да атрада раўнакрылых (Homoptera), які быў прызнаны парафілетычным і уключаным пасля ў атрад паўцвердакрылых (Hemiptera). Ніжэй прыводзіцца класіфікацыя Auchenorrhyncha па Dietrich (2003) :
Першая абласная канферэнцыя арганізацый РСДРП Паўночна-Заходняга края
Першая абласная канферэнцыя арганізацый РСДРП Паўночна-Заходняга краю. Адбылася ў жніўні 1905 у Мінску. Склікана ЦК РСДРП у ходзе падрыхтоўкі агульнарасійскай канферэнцыі сацыял-дэмакратычных партый, каб вызначыць метады байкоту Булыгінскай думы. Прысутнічалі дэлегаты Палескага, Дзвінскага, Рыжскага, Смаленскага камітэтаў Паўночна-Заходняга саюза, Віленскай, Мінскай, Віцебскай, Смаргонскай, Гомельскай і Бабруйскай арганізацый РСДРП, Цэнтральнай групы Варшаўскай ваенна-рэвалюцыйнай арганізацыі, прадстаўнік ЦК РСДРП Дз. С. Пасталоўскі.
Былі разгледжаны пытанні аб Дзяржаўнай думе, аб аб'яднанні партыі, аб адносінах да нацыянальных сацыял-дэмакратычных партый і інш. Канферэнцыя стварыла Бюро арганізацый РСДРП Паўночна-Заходняга краю для падрыхтоўкі чарговай абласной канферэнцыі і выдання на нацыянальных мовах агульнай абласной газеты. Выбрала дэлегата на мідпартыйную канферэнцыю, якую меркаваў склікаць ЦК РСДРП.
Ігар Канстанцінавіч Жмакін
Ігар Канстанцінавіч Жма́кін (нар.  — ) — вучоны ў галіне фізіялогіі, доктар медыцынскіх навук (1974), прафесар (1977).
Біяграфія
І. К. Жмакін нарадзіўся ў. З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны разам сям’ёй быў эвакуіраваны ва Узбекскую ССР, у горад Андыжан, дзе скончыў сярэднюю школу. У 1945 годзе паступіў ў Сталінскі медыцынскі інстытут у Данецку. У 1948 годзе сям’я пераехала ў Маскву. У 1951 годзе скончыў Першы Маскоўскі медыцынскі ўніверсітэт імя І. М. Сечанава і паступіў у аспірантуру пры кафедры нармальнай фізіялогіі Другога Маскоўскага медыцынскага інстытута. У 1954 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Влияние удаления коры больших полушарий головного мозга на газовый обмен у собак» і быў абраны старэйшым навуковым супрацоўнікам, загадчыкам фізіялагічнай лабараторыяй Цэнтральнай навукова-даследчай лабараторыі 2-га Маскоўскага медыцынскага інстытута. У 1959 годзе абраны на пасаду дацэнта кафедры нармальнай фізіялогіі Гродзенскага медыцынскага інстытута. Выкладчыцкую работу сумяшчаў з адміністрацыйнай, займаючы пасады намесніка дэкана, прарэктара па навуковай і навучальнай частцы. У 1966—1969 гг. І. К. Жмакін у горадзе Кемерава, займаў пасаду загадчыка кафедрай нармальнай фізіялогіі Кемераўскага медыцынскага інстытута. З 1969 года зноў у Гродзенскім медыцынскім інстытуце, дзе на працягу 29 гадоў займаў пасаду загадчыка кафедрай нармальнай фізіялогіі.
Сям’я
Нарадзіўся ў сям’і Канстанціна Жмакіна (1894—1986), урача-акушэра-гінеколага, доктара медыцынскіх навук, і яго жонкі — Алены Міхайлаўны, якая паходзіла са старадаўняга роду Мусіных-Пушкіных.
Навуковая дзейнасць
І. К. Жмакіну належаць навуковыя працы па фізіялогіі цэнтральнай нервовай сістэмы і кровазвароту, сістэмных механізмах самарэгуляцыі функцый, па гісторыі фізіялогіі. З’яўляецца аўтарам больш за 200 навуковых прац, сааўтарам 2-х падручнікаў па фізіялогіі чалавека, шэрагу метадычных і праграмных дакументаў па выкладанню нармальнай фізіялогіі ў вышэйшых навучальных установах. Сярод апублікаванага:
Пад кіраўніцтвам І. К. Жмакіна падрыхтаваны 7 кандыдацкіх і 1 доктарская дысертацыі. Ён прымаў удзел у рабоце Цэнтральнай праблемнай вучэбна-медыцынскай камісіі па фізіялогіі Міністэрства аховы здароўя СССР, міжнароднай камісіі па каардынацыі выкладання фізіялогіі ў сацыялістычных краінах. Член Міжнароднай Акадэміі герантолагаў з 1999 года.
Узнагароды
І. К. Жмакін узнагароджаны шэрагам медалёў СССР, значком «Выдатнік аховы здароўя», ганаровымі граматамі Міністэрства аховы здароўя БССР, Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь, Гродзенскага абласнога выканаўчага камітэта, рэктарата Гродзенскага медыцынскага ўніверсітэта.
Чкалаўская (станцыя метро, Санкт-Пецярбург)
Чкалаўская (Чка́ловская) — станцыя Фрунзенска-Прыморскай лініі Пецярбурскага метрапалітэна.
Аляксей Антонавіч Янукевіч
Аляксе́й Анто́навіч Януке́віч (нарадзіўся, Мінск) — намеснік старшыні Партыі БНФ.
Біяграфія
У 1997 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт па спецыяльнасці «кіраванне замежнаэканамічнай дзейнасцю».
З 1996 года - член партыі БНФ, з 1999 г. — член сойма, з 2003 г. — намеснік старшыні.
Высоўваўся кандыдатам у дэпутаты на выбарах у мясцовыя Саветы (2003 і 2007 гады), у Палату прадстаўнікоў (2004, 2008, 2016 гады).
Падчас прэзідэнцкіх выбараў 2006 года быў даверанай асобай Аляксандра Мілінкевіча.
Рожава (Мсціслаўскі раён)
Ро́жава (, Рожево) — вёска ў Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Мазалаўскага сельсавета.
Пеліканападобныя
Пеліканападобныя, весланогія (Pelecaniformes) — атрад вадаплаўных птушак.
Вядомы з ранняга эацэну (каля 40 млн г. назад). Падзяляюцца на 6 сямействаў: бакланавыя, змеяшыйкавыя, олушавыя, пеліканавыя, фаэтонавыя і фрэгатавыя, 56 відаў.
Птушкі сярэдніх і буйных памераў, размах крылаў да 3 м, маса ад 400 г да 14 кг. Апярэнне шчыльнае, густое. Ногі кароткія, з плавальнай перапонкай (злучае ўсе 4 пальцы). Ёсць гарлавы мяшок (акрамя фаэтонавых).
Пашыраны ўсюды, акрамя палярных абласцей, пераважна ў субтропіках на ўзбярэжжах мораў, па бзрагах рэк, азёр. Большасць відаў селіцца калоніямі. На Беларусі адзначаны як рэдкі від — баклан вялікі і залётны від — пелікан ружовы.
Кормяцца рыбай і іншымі воднымі жывёламі. Манагамы. Нясуць да 6 яец.
Некаторыя віды бакланаў, олушаў і пеліканаў — асноўныя выпрацоўшчыкі гуана на ўзбярэжжах Паўднёвай Амерыкі і Паўднёвай Афрыкі.
Дом Петруцы
Дом Петруцы — помнік рэгіянальнага значэння, які размешчаны ў завулку Тургенеўскім, 35 у Таганрогу Растоўскай вобласці.
Наотакэ Ханю
(羽生 直剛; нар. ) — японскі футбаліст. У 2006—2008 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
NGC 7652
NGC 7652 (іншыя абазначэнні — PGC 71402, ESO 148-11, AM 2322-580) — спіральная галактыка (Sa) ў сузор’і Тукан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Станулева (Мёрскі раён)
Стану́лева (, Станулево) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мёрскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Мёры Дзісенскага павета, а з 1926 года ў Браслаўскім павеце Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Аскерсунд (камуна)
Камуна Аскерсунд (Askersunds kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Эрэбру ў цэнтральнай Швецыі.
Аскерсунд 115-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Аскерсунд.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 11 028 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 7 гарадскіх пасяленняў (tätort) і некалькі сельскіх, найбольшыя з якіх:
Клачкі
Назву Клачкі́ маюць:
Сярэдняе (возера, Талачынскі раён)
Сярэ́дняе — возера ў Беларусі, у Талачынскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Еленка (прыток Бабра), за 25 км на паўднёвы захад ад горада Талачын, за 2 км на ўсход ад вёскі Залаззе, сярод забалочанага ляснога масіву.
Плошча паверхні возера 0,27 км², даўжыня 0,68 км, найбольшая шырыня 0,6 км. Даўжыня берагавой лініі 1,95 км. Схілы катлавіны вышынёй да 2 м, параслі лесам і хмызняком. Берагі нізкія, месцамі забалочаныя. Каля паўднёва-ўсходняга берага невялікі востраў плошчай 0,1 га. Злучана ручаём з Касмачэўскім возерам.
Rust
Rust («раст»; з англ. — «іржа») — мультыпарадыгменная кампіляваная мова праграмавання агульнага прызначэння, якая забяспечвае прадукцыйнасць, паралелізм і бяспеку тыпаў. Rust можа спаборнічаць па хуткасці і магчымасцях з C/C++, аднак дае вялікую бяспеку пры працы з памяццю. Кіраванне памяццю ажыццяўляецца без выкарыстання зборшчыка смецця або падліку спасылак, прысутных у іншых мовах; Rust адсочвае час жыцця ўсіх спасылак у праграме падчас кампіляцыі. Rust выкарыстоўваецца для сістэмнага праграмавання, у прыватнасці, разглядаецца як перспектыўная мова для распрацоўкі ядраў аперацыйных сістэм. Таксама прапануе функцыі высокага ўзроўню, напрыклад, некаторыя канструкцыі функцыянальнага і аб’ектна-арыентаванага праграмавання.
Распрацоўшчык праграмнага забеспячэння Грэйдан Хоар пачаў ствараць Rust як уласны праект падчас працы ў Mozilla Research у 2006 годзе. Mozilla пачала афіцыйна спансаваць праект у 2009 годзе. Першая стабільная версія (1.0) выйшла 15 мая 2015 года, пасля чаго новыя версіі выходзяць раз на 6 тыдняў.
У лютым 2021 года пяць кампаній-заснавальнікаў — AWS, Huawei, Google, Microsoft і Mozilla — абвясцілі аб стварэнні некамерцыйнага фонда Rust Foundation, які атрымаў усе правы на Rust. У красавіку 2021 года Google абвясціў, што будзе падтрымліваць Rust у рамках праекта Android Open Source Project ў якасці альтэрнатывы C/C++.
Сем гадоў запар з 2016 па 2022 год Rust займае першае месца ў спісе самых любімых моў праграмавання («Most loved programming languages») па версіі штогадовага апытання распрацоўшчыкаў Stack Overflow Developer Survey.
Прыклад
Прыклад напісання праграмы Hello world:
Сент-Эсташ
Парыжская царква Сент-Эсташ (Église Saint-Eustache) — царква Святога Яўстафія ў 1-й акрузе французскай сталіцы; побач з былым Цэнтральным рынкам, цяпер цэнтрам Ле-Аль. Адна з апошніх гатычных цэркваў Парыжа; спалучае архітэктуру готыкі з рэнесанснымі формамі аб’ёмаў і класічным фасадам. У храме рэгулярна праходзяць арганныя канцэрты.
Гісторыя
Будаўніцтва пачалося ў 1532 годзе паводле плана архітэктара Лемерсье, які ўзяў за прыклад Сабор Парыжскай Божай Маці. Былі ўзведзены неф, паўночныя капэлы і паўднёвы фасад. У XVII стагоддзі дабудаваны паўднёвыя капэлы і скляпенні нефа, — але ўжо пад уплывам стылю рэнесанс. У XVIII стагоддзі фасад быў перабудаваны па новай модзе ў стылі класіцызма, дзеля чаго быў разбураны першы пралёт царквы з двума капэламі.
Арган
Знакаміты арган царквы Сент-Эсташ лічыцца найбуйнейшым па колькасці труб арганам Францыі, пераўзыходзячым памеры арганаў царквы Сен-Сюльпіс і Нотр-Дам-дэ-Пары (найбуйнейшы па колькасці рэгістраў). Арган налічвае каля 8000 труб. Сучасны варыянт аргана быў зманціраваны ў 1989 годзе, пры мантажы выкарыстоўвалася частка труб старога інструмента.
Змова з мэтай дзяржаўнага перавароту ў Германіі
7 снежня 2022 года 25 членаў сеткі «Патрыятычны саюз» (Patriotische Union) або «Савет» (Der Rat) былі арыштаваны за меркаванае планаванне дзяржаўнага перавароту ў Германіі. Група з’яўлялася нямецкай ультраправай экстрэмісцкай групоўкай рэйхсбюргерскага толку. Мэта яе — аднавіць ў Германіі манархію ў традыцыях Германскай імперыі. Арганізацыя нібыта хацела справакаваць хаос і грамадзянскую вайну ў краіне, каб прыйсці да ўлады.
Больш за 3000 паліцыянтаў і спецназаўцаў правялі ператрусы ў 130 дамах і кватэрах па ўсёй Германіі і арыштавалі нашчадка, былога дэпутата ад партыі «Альтэрнатыва для Германіі» (АдГ)  і іншых. У сетку таксама ўваходзілі былыя і дзеючыя сілавікі (вайскоўцы і паліцыянты). Гэтая аперацыя названа найбуйнейшай у гісторыі Германіі, а генеральны пракурор Петэр Франк абвясціў групу тэрарыстычнай арганізацыяй.
Змоўшчыкі
Пракуроры паведамілі, што прыкладна больш за 50 арганізатараў былі членамі руху (Reichsbürger), удзельнікі якога не прызнаюць цяперашнюю Германію і лічаць сябе грамадзянамі Германскай імперыі. Па паведамленнях, сярод змоўшчыкаў выяўлены паслядоўнікі QAnon і. Група была падзелена на зоны адказнасці. Федэральная пракуратура налічвала 52 падазраваных і станам на 8 снежня арыштавала 25 з іх.
У склад арганізацыі таксама ўваходзілі некалькі былых супрацоўнікаў (KSK), у тым ліку былы штаб-сяржант парашутна-дэсантнага батальёна Бундэсвера Рудыгер фон Пескаторэ. Ён павінен быў узначаліць ваенны складнік групы. Федэральны пракурор назваў экс-вайскоўца верхаводам нароўні з Генрыхам Рэйсам. Фон Пескаторэ нібыта спрабаваў вербаваць паліцыянтаў і салдат. У сувязі з гэтым, супрацоўнікі абшукалі казармы KSK «Граф Цэпелін» паблізу г. Кальв. Сярод членаў змовы былі таксама былы Максіміліян Эдэр, былы супрацоўнік  Міхаэль Фрыч з Гановера і былы оберст Петэр Вёрнер з Байройта, які адкрыў бізнэс па падрыхтоўцы да выжывання.
Паводле дадзеных Der Spiegel, у групоўцы «Патрыятычны саюз» была «незвычайная сума грошай», на якую яны купілі зброю, а таксама спадарожнікавыя тэлефоны. Адзін з аб’ектаў нерухомасці, у якім паліцыя правяла ператрус, паляўнічы домік, належыў меркаванаму верхаводу Генрыху Рэйсу. Будынак служыў дзелавым адрасам для некалькіх кампаній, звязаных з лонданскай фірмай па кіраванні актывамі Генрыха XIII Prinz Reuß & Anderson & Peters Ltd.
Ідэалогія і мэты
Групоўка прапагандавала антысеміцкую ідэалогію. Меркаванай мэтай было стварэнне манархічнага ўрада, падобнага Германскай імперыі ўзору 1871 года.
З лістапада 2021 года сетка нібыта планавала ўзброены напад на будынак нямецкага парламента, а таксама публічныя арышты палітыкаў з мэтай выклікаць грамадскія хваляванні. «Патрыятычны саюз» меркаваў, што частка органаў бяспекі Германіі праявіць салідарнасць з іх намаганнямі, што дазволіла б захапіць уладу. Запланаваны пераварот уключаў штурм Рэйхстага (Бундэстага), натхнёны нападам на Капітолій ЗША 6 студзеня 2021 года.
Расследаванне і арышты
Нямецкая паліцыя расследавала дзейнасць сеткі з вясны 2022 года. Рэйс стаў адпраўной кропкай для яго, якое ў выніку было праведзена пад назвай «Цень». Акрамя таго, да расследавання былі прыцягнуты некалькі рэгіянальных ведамстваў крымінальнага вышуку і дзяржаўныя органы па абароне Канстытуцыі. Улады Германіі заявілі, што пераварот планаваўся з лістапада 2021 года і павінен быў стаць «гвалтоўным, тэрарыстычным звяржэннем дзеючага ўрада». Упершыню паліцыя даведалася пра іх у красавіку 2022 года, калі арыштавала членаў так званых «Аб’яднаных патрыётаў». У верасні 2022 года яны пачалі пільную назіранне за 52 падазраванымі.
У аперацыях па арышце змоўшчыкаў, якія ў асноўным былі выхадцамі з паўднёвых зямель Германіі — Баварыі і Брандэнбурга, але таксама ўключалі 9 жыхароў іншых земляў Германіі, Аўстрыі і Італіі, было задзейнічана каля 3000 паліцыянтаў. Сярод арыштаваных былі арыстакраты, былы член парламента, а таксама былыя і дзеючыя вайскоўцы. Таксама была арыштаваная адна расіянка: змоўшчыкі нібыта планавалі супрацоўнічаць з Расіяй, аднак прадстаўнік адмаўляў сваю датычнасьць да гэтага.
Германія
Дэпутат ад АдГ назваў паведамленні пра змову спробай урада Германіі схаваць уласныя правалы ў энергетычнай і эканамічнай палітыцы.
Кіраўнік федэральнага ведамства па ахове канстытуцыі заклікаў праверыць усе сілавыя службы Германіі і заявіў аб неабходнасці правесці «курсы барацьбы з правым экстрэмізмам у сваіх шэрагах».
Як заявіў Федэральны канцлер Германіі Олаф Шольц, аперацыя па справе аб дзяржперавароце паказала, што Германія — «абароненая дзяржава з абароненай дэмакратыяй».
Замежжа
Прадстаўнік МЗС Расіі заявіла, што разглядае гэта як «выключна ўнутраную справу ФРГ».
Белы дом прапанаваў сваю дапамогу нямецкім уладам у барацьбе з экстрэмізмам.
Вінцэнты Іванавіч Казяк
Вінцэнты Іванавіч Казяк (нар., Куляшы Смаргонскага раёна Гродзенскай вобласці) — беларускі палітык.
Біяграфія
Скончыў Мінскую вышэйшую партыйную школу, Гродзенскі сельскагаспадарчы інстытут (вучоны аграном). Працоўную дзейнасць пачаў брыгадзірам паляводчай брыгады калгаса «Шлях камунізму» Смаргонскага раёна Гродзенскай вобласці. Пасля службы ў радах Узброеных Сіл працаваў інструктарам, загадчыкам арганізацыйнага аддзела Смаргонскага райкама КПБ. Быў намеснікам загадчыка аддзела арганізацыйна-партыйнай работы, другім сакратаром Гродзенскага абкама КПБ, першым сакратаром Шчучынскага райкама КПБ Гродзенскай вобласці. Займаў пасады старшыні Шчучынскага раённага Савета дэпутатаў, старшыні Шчучынскага райвыканкама, памочніка Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь - галоўнага інспектара па Гродзенскай вобласці.
Выбіраўся дэпутатам Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь дванаццатага склікання. Выбіраўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь трэцяга склікання.
Узнагароды
Мае Падзяку Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь. Узнагароджаны ордэнамі Працоўнага Чырвонага Сцяга, «Знак Пашаны», Айчыны ІІІ ступені, трыма медалямі, Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Савета Міжпарламенцкай Асамблеі дзяржаў — удзельніц Садружнасці Незалежных Дзяржаў, Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь.
Вуліца Яцыны (Магілёў)
Вуліца Яцыны (улица Яцыно) — вуліца ў Ленінскім раёне Магілёва, у гістарычным цэнтры горада.
Ларыса Ільінічна Рулёва
Ларыса Ільінічна Рулёва  — беларускі тэатральны мастак.
Вуліца Яцыны (Магілёў)
Гісторыя
Уздоўж вуліцы праходзіў Палявы вал, знешні трэці абарончы пояс старажытнага Магілёва. Гістарычная назва — Краснапольскі завулак, за савецкім часам перайменаваны ў гонар беларускага скульптара Пятра Яцыны, які стварыў шэраг помнікаў Леніну і Сталіну.
Ларыса Ільінічна Рулёва
Біяграфія
Скончыла Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут у 1975 годзе. 3 1980 года мастак, з 1993 года галоўны мастак Беларускага рэспубліканскага тэатра юнага гледача.
Вуліца Яцыны (Магілёў)
Размяшчэнне
Арыентавана з усходу на захад. Размешчана паміж вуліцай Крыленкі і Камісарыяцкім завулкам. Пачынаецца ад Першамайскай вуліцы, перасякае вуліцу Дзяржынскага, за поўначы прымыкае Луганскі завулак, завяршаецца тупіком у прыватнай забудове, ад яго драўляная лесвіца спускаецца да вуліцы Чэхава.
Ларыса Ільінічна Рулёва
Біяграфія
Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1984‎ года.
Творчасць
Мастацкі густ, здольнасць дакладна адчуць стылістыку спектакля і зрабіць яго зрокавы вобраз выразным і відовішчным вызначаюць яе лепшыя работы. Сярод іх сцэнаграфія спектакляў: «Як гартавалася сталь» паводле М. Астроўскага (1981), «Нечаканыя госці» (1988), «Падонкі»  (1989), «Пінская шляхта» В. Дуніна-Марцінкевіча (1995), «Шчаслівыя жабракі» паводле К. Гоцы (1997), «Антыгона» паводле Ж. Ануя і Сафокла (1998). Чарадзейны свет з яркімі маляўнічымі фарбамі ўласцівы казачным пастаноўкам: «» паводле Ф. Зальтэна (1979), «» паводле Ш. Перо (1981), «Рыгорка — Ясная зорка» А. Вярцінскага (1986), «Ноч на Івана Купалу» Ю. Куліка (1995), «Голы кароль» Я. Шварца (1996), «Ніхто не паверыць» паводле (1997), «Сястра мая русалачка»  (1999), «Дарога на Віфлеем» С. Кавалёва (2000), «Рыцар сонца» П. Васючэнкі (2002).
Афармляла асобныя спектаклі ў тэатрах Масквы, Кіева, Кішынёва, Рыгі.
Мемарыялы Першай сусветнай вайны
Мемарыя́лы Пе́ршай сусве́тнай вайны́ — мемарыяльныя комплексы і асобныя зноў пабудаваныя архітэктурныя збудаванні; асобныя манументы, помнікі і іншыя архітэктурныя аб’екты; мемарыяльныя дошкі і іншыя памятныя знакі, якія ўсталяваныя на гістарычных будынках, у месцах бітваў і пахаванняў; музейныя экспазіцыі і іншыя аб’екты, а таксама мерапрыемствы, прысвечаныя Першай сусветнай вайне (1914—1918), яе падзеям, героям і ахвярам.
Перадгісторыя традыцыі
Як такая, традыцыя ўшанавання перамог на поле лаянцы сродкамі манументальнай прапаганды ўзыходзіць да старажытных цывілізацый, аб чым сведчаць, напрыклад, помнікі Старажытнага Егіпта. Да звычайных хранаграфічных надпісаў з часам дадаліся рэльефныя выявы; удасканаленне тэхнікі апрацоўкі каменя дазволіла ствараць асобныя скульптуры. Ідэі «Алей герояў» і трыумфальных арак, грабніц, кенатафаў і іншых кампанентаў мемарыялаў Новага часу перанятыя еўрапейскай цывілізацыяй непасрэдна з антычнасці.
Магіла невядомага салдата
«Магіла невядомага салдата» — новы тып ваеннага мемарыяла, раней у гісторыі невядомы і які з’явіўся толькі ў часы Першай сусветнай вайны. Аўтарам ідэі помніка не канкрэтнаму чалавеку, а сукупнаму вобразу безыменных ахвяр, лічыцца каплан Царквы Англіі Дэвід Рэйлтан (1884—1955), які па абавязку службы надпісваў пахаванні неапазнаных парэшткаў, знойдзеных блізу месцаў бітваў брытанскай арміі на Заходнім фронце. Спачатку ідэя не атрымала падтрымкі: лорд Дуглас Хейг ліст капелана з яго прапановай праігнараваў.
Не пакідаючы сваёй задумы, пасля вайны Рэйлтан, ужо як вікарый царквы Іаана Хрысціцеля ў Маргіце, выклаў у жніўні 1920 года гэтую ідэю дэкану Вэстмінстэрскага абацтва Герберту Райлу. Усумніўся ў ідэі і кароль Георг V, аўдыенцыю ў якога Райлі атрымаў па сваіх правах, як кіраўнік англіканскай царквы. Ідэя пахаваць у Вэстмінстэрскім абацтве астанкі Невядомага Воіна знайшла падтрымку толькі ў лорда Керзана, і ў кастрычніку 1920 года была афіцыйна прынятая ўрадам.
У Францыі Магіла невядомага салдата была створана пад Трыўмфальнай аркай у Парыжы у 1921 годзе. Мемарыял таксама вядомы тым, што тут у 1923 годзе быў запалены першы ў сучасную эпоху Вечны агонь над магіламі ахвяр.
У Польшчы Магілу невядомага салдата збудавалі ў 1925 годзе. Цяпер яна лічыцца мемарыялам загінуўшым ва ўсіх войнах.
Дзень перамір’я
Дзень перамір’я 1918 года (11 лістапада) з’яўляецца нацыянальным святам Бельгіі і Францыі і адзначаецца штогод. У Вялікабрытаніі Дзень перамір’я адзначаецца ў нядзелю, бліжэйшую да 11 лістапада, прычым гэта «Памінальная нядзеля» (Remembrance Sunday) распаўсюджваецца таксама і на ахвяр Другой сусветнай вайны.
Бельгія
У Іпры, каля якога загінулі дзясяткі тысяч брытанскіх салдат, у 1927 годзе быў адкрыты мемарыял Мененскія вароты. З тых часоў у Іпры склалася традыцыя: кожны дзень у 20:00 да брамы прыходзіць трубач з мясцовай пажарнай частцы і выконвае сігнал адбою.
Вялікабрытанія
Галоўным брытанскім помнікам загінулым у Першай сусветнай вайне з’яўляецца Кенатаф (ад κενοτάφιον — «пусты труну») у Лондане, на вуліцы Уайтхол — помнік невядомаму салдату. Ён быў пабудаваны ў 1919 годзе да першай гадавіны заканчэння вайны. У другую нядзелю лістапада Кенатаф становіцца цэнтрам нацыянальнага Дня памінання. За тыдзень да гэтага на грудзях у мільёнаў англічан з’яўляюцца маленькія пластыкавыя макі, якія купляюцца ў спецыяльнага дабрачыннага Фонду дапамогі ветэранам і ўдовам ваенных. У нядзелю ў 11 гадзін раніцы каралева Вялікабрытаніі, генералы, міністры і біскупы ўскладаюць да Кенатафа вянкі з маку, і абвяшчаюцца дзве хвіліны маўчання.
Германія
Агульнанацыянальны мемарыял загінуўшым у вайну быў узведзены ў 1924—1927 гадах у Усходняй Прусіі непадалёк ад горада Гогенштайн і гістарычнага Таненберга, які двойчы ўвайшоў у ваенную гісторыю Германіі: як месца паражэння ў Грунвальдскай бітве ў ліпені 1410 года, і як поле першай перамогі, здабытай над рускай арміяй пры Мазурскіх азёрах у жніўні—верасні 1914 года.
Мемарыял быў закладзены 31 жніўня 1924 года Паўлем Гіндэнбургам і Эрыхам Людэндорфам ў прысутнасці 60 тысяч ветэранаў. За тры гады было пабудавана падабенства сярэднявечнага замка васьміграннай формы. 20-метровыя вежы чырвонага каменя, якія узвысіліся пасярэдзіне кожнай з васьмі яго сцен, мелі розныя гераічныя пасвячэнні, а ва ўнутраным двары ўзвышаўся гіганцкі крыж над брацкай магілай 20 невядомых салдат. Адкрыццё адбылося 18 верасня 1927 года, да 80-годдзя прысутнічаўшага на ім Гіндэнбурга. Праз сем гадоў, 7 жніўня 1934 года і сам рэйхспрэзідэнт быў урачыста пахаваны ў склепе вежы, якая ўжо насіла яго імя, як пераможцы. У студзені 1945 года з прычыны непазбежнага адыходу з Усходняй Прусіі пад ударамі савецкіх войскаў, Гітлер даў загад вывезці з яго астанкі Гіндэнбурга і падарваць мемарыял.
У сакавіку 1922 года ў Германіі ў памяць аб загінуўшых у Першай сусветнай вайне быў заснаваны Усенародны Дзень смутку. У 1952 годзе дата дня смутку была перанесена на лістапад, і з таго часу ён стаў днём памяці не толькі тых, хто загінуў у вайне, але і ўсіх людзей, якія загінулі за незалежнасць Германіі і забітых па палітычных прычынах.