cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Фрыдрых Вільгельм Мурнаў
Адной з яго самых вядомых прац стаў фільм «Насферату: Сімфонія жаху» (1922), вольная экранізацыя рамана Брэма Стокера «». Нягледзячы на тое, што з-за праблем з аўтарскімі правамі фільм не карыстаўся камерцыйным поспехам, сёння ён лічыцца шэдэўрам нямецкага. Пазней Мурнаў зняў фільм «» (1924), а таксама кінакарціну «» (1926), экранізацыю аднайменнай трагедыі Гётэ. У 1926 годзе пераехаў у Галівуд і зняў на студыі Fox тры фільмы: «» (1927), «» (1928) і «» (1930). «Узыход сонца» быў расцэнены крытыкамі і рэжысёрамі як адзін з найлепшых фільмаў усіх часоў і народаў.
У 1931 годзе Мурнаў адправіўся на Бора-Бора на здымкі фільма «» (1931), які планаваўся як сумесная пастаноўка з, аднак з-за рознагалоссяў Флаэрці пакінуў праект, і Мурнаў зняў фільм самастойна. За тыдзень да прэм’еры ён трапіў у аўтамабільную катастрофу і памёр у шпіталі Санта-Барбары ад траўмаў.
З дваццаці аднаго фільма, якія зняў Мурнаў, восем лічацца страчанымі, а ад фільма «Марыца» (1922) захаваўся толькі 13-хвілінны фрагмент. Цалкам захавалася дванаццаць фільмаў.
Леніна
Назву Ле́ніна маюць:
NGC 2638
NGC 2638 (іншыя абазначэнні — UGC 4534, MCG 6-19-16, ZWG 179.18, PGC 24453) — галактыка ў сузор’і Рысь.
Дукля (горад)
Дукля (Dukla) — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Красненскага павета Падкарпацкага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Дукля. Займае плошчу 5,48 км². Насельніцтва — 2091 чалавек (на 2004 год).
Такарскі сельсавет
Така́рскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Высокаўскага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска Такары.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Высокаўскага раёна Брэсцкай вобласці БССР. 16 жніўня 1945 года перададзены ў склад Польскай Народнай Рэспублікі.
Крупянка (упадае ў возера Езярышча, басейн Нарвы)
Крупянка (Крупянка; у вярхоўі Крупея) — рака ў Расіі, працякае па тэрыторыі Пустошкінскага раёна Пскоўскай вобласці Расіі. Даўжыня ракі — 28 км, плошча вадазборнага басейна — 238 км². Бярэ пачатак з Крупейскага возера на вышыні 151 м у горадзе Пустошка, працякае праз азёры Серадзееўскае і Астроўна, упадае ў возера Езярышча на вышыні 139,6 м, праз якое працякае рака Вялікая.
Шкала Бофарта
Шкала́ Бо́фарта — умоўная шкала, якая служыць для ацэнкі сілы ветру ў балах па яго ўздзеянні на наземныя прадметы або па хваляванні на моры.
Шкала была распрацавана англійскім контр-адміралам Ф. Бофартам (Sir Francis Beaufort, FRS, FRO, FRGS) ў 1805 (1806 ) годзе і спачатку выкарыстоўвалася толькі ім. У 1874 годзе Пастаянны камітэт Першага метэралагічнага кангрэса прыняў шкалу Бофарта з мэтай выкарыстання ў сусветнай практыцы. Шкала ў наступныя гады неаднаразова мянялася і ўдакладнялася. У 1963 годзе Сусветная метэаралагічная арганізацыя прыняла шкалу ў яе сучасным выглядзе.
За нуль шкалы Бофарта прынята хуткасць ветру 0—0,2 м/с, адпавядаючая штылю. Хуткасць ветру вызначаецца на вышыні 10 м над адкрытай роўнай паверхняй.
Валобрынка
Каля ракі вёска Чамяры. На правым беразе ракі, каля вёскі Асабнякі, археалагічныя помнікі — селішча жалезнага веку, гарадзішча VI—XIX стагоддзяў.
Крупянка
Крупянка:
Ірына Аркадзьеўна Дарафеева
Біяграфія
Займалася спевамі з 12 гадоў у ВІА «Вясёлка». У 1989 перамагла на I Рэспубліканскім конкурсе маладых выканаўцаў, у 1993 атрымала дыплом на конкурсе фестывалю «Славянскі базар». Праз год была запрошана салісткай у ансамбль «Верасы», адначасова была адзначана ў намінацыі «Адкрыццё года» тэлеконкурсу «Фаварыты года». З 1997 па май 1999 — салістка Дзяржаўнага канцэртнага аркестра Беларусі. У 1998 дала некалькі канцэртаў як вакалістка джаз-трыа Аркадзя Эскіна. З 1999 працуе разам з прадзюсарам Юрыем Савашам. На працягу 2001—2002 правяла ўнікальны ўсебеларускі тур, які ўключаў у сябе 435 канцэртаў.
Скончыла Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў.
У рэпертуары спявачкі — песні беларускіх, украінскіх, румынскіх аўтараў, кавер-версіі твораў з рэпертуара, У. Высоцкага, , «». Выконвае народныя песні, балады, творы ў стылістыцы поп-рок, джазавыя стандарты, супрацоўнічае з вядомымі выканаўцамі і аранжыроўшчыкмі Беларусі, з Дзяржаўным ансамблем танца Беларусі і арт-праектам Я. Паўлінай «Зоркі гімнастыкі», спявае на беларускай, рускай, польскай, англійскай мовах.
Гастролі: Бельгія, Германія, Люксембург, Польшча, Аўстрыя, Швейцарыя, Нідэрланды, Літва, Югаславія, Балгарыя, Украіна.
Фестывалі: 1-шы фестываль песні аб’яднанай Еўропы (Зялёна Гура, Польшча, 1999), «Залаты шлягер» (Магілёў; 1998, 1999), «Славянскі базар» (неаднаразова).
Узнагароды: 2-ая прэмія конкурсу «Залаты шлягер 1998» (Магілёў), 1-ая прэмія конкурсу «Славянскі базар 1999», 1-ая прэмія конкурсаў «Vilnius 1999» (Літва) і «Discovery 1999» (Балгарыя), 2-ая прэмія конкурсу на фестывалі ўкраінскай песні імя В. Івасюка (2000).
Дыскаграфія: альбомы MC і CD «Рэдкі госць» («Ковчег», 1999), CD «Рано или поздно» (аўт. выд., 2000), «Пульс маіх хвілін» (2003). CD i DVD «Каханачка» (West Records, 2004—2005), «Как в первый раз» (2007), «Хочу быть мечтой» (2007); трэкі «Гора — не бяда», «Тайна грэшнага спаткання» (у зборніку «Красное танго. Песни на стихи Александра Легчилова» — TON-Records, 1999).
З 2016 года — дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання.
Узнагароды
Лаўрэат шматлікіх міжнародных конкурсаў і фестываляў.
Мае Падзяку Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.
Асабістае жыццё
Пражывае ў в. Воўкавічы Дзяржынскага раёна.
Клуж-Напоцкі ўніверсітэт мастацтва і дызайну
Клуж-Напоцкі ўніверсітэт мастацтва і дызайну (Universitatea de Artă şi Design din Cluj-Napoca) — румынская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Клуж-Напока.
Наўгародская школа іканапісу
Гісторыя
У жывапісе 12 ст. разам з арыентацыяй на мастацтва Візантыі і Кіева (фрэскі Сафійскага і сабораў, абразы) сфарміраваўся самабытны стыль з энергічнай манерай пісьма, экспрэсіўнай трактоўкай іканаграфічных тыпаў, лаканічнасцю вобразаў, арнаменталізацыяй мастацкай формы (размалёўкі цэркваў  ў Старой Ладазе, каля 1167;, 1189; Спаса на Нярэдзіцы, 1199, і інш.).
У абразах пераважаў іканаграфічны тып выявы святога, які нерухома стаіць з буйнымі рысамі твару і шырока расплюшчанымі вачамі: «Св. Георгій», «Анёл Залатыя валасы», «Усцюжскае дабравешчанне», двухбаковы абраз з выявамі Спаса Нерукатворнага і Пакланення крыжу.
Абразы 13 — пачатку 14 ст. вызначаюцца абагульненасцю малюнка, яркім халодным каларытам з перавагай чырвона-кінаварных, белых, вохрыстых і зялёна-аліўкавых фарбаў, унутранай напружанасцю, сувяззю з традыцыямі народнага мастацтва: «Яван, Георгій і Уласій», «Мікола Ліпенскі» (1294, Алекса Пятроў) і інш.
Манументальны жывапіс 14—15 ст. больш разнастайны. Адухоўленай патэтыкай вобразаў, імклівасцю рухаў, свабоднай і смелай тэхнікай пісьма вызначаюцца фрэскі цэркваў (1378, Феафан Грэк),  (1370—80-я г.). Лінейна-графічныя, блізкія да іканапісу прыёмы, статычнасць кампазіцыі ўласцівы размалёўкам цэркваў (1380) і  (1380—90-я г.).
У абразах канца 14—15 ст., якія захоўвалі экспрэсіўнасць пісьма, лаканічную выразнасць сілуэтаў і самабытнасць каларыту ў выявах мясцовых святых, адлюстраваліся традыцыйныя народныя ўяўленні і вераванні, падзеі гісторыі Ноўгарада («Ілья», «Уласій», «Анастасія», «Фрол і Лаўр», «Бітва наўгародцаў з суздальцамі» і інш.).
Высокім узроўнем майстэрства вызначаліся мініяцюры, для якіх характэрны буйны малюнак і дэкаратыўная яркасць каларыту.
Пасля ўключэння Ноўгарада ў склад Рускай цэнтралізаванай дзяржавы (1478) яго мастацтва развівалася ў агульным рэчышчы старажытна-рускай культуры.
Правыя (палітыка)
У палітыцы правымі (найбольш крайнія формы называюць ультраправымі ці праварадыкальнымі) традыцыйна называюцца шматлікія кірункі і ідэалогіі, процілеглыя левым: правыя выступаюць за натуральную няроўнасць і прытрымліваюцца прынцыпаў капіталізму.
Мінскі тралейбус
Мінскі тралейбус  — від грамадскага транспарту ў горадзе Мінску. Адкрыццё тралейбуснага руху адбылося 19 верасня 1952 года. Зараз у Мінску пабудавана 2-я (на 2011 год) паводле велічыні тралейбусная сетка ў свеце, працягласць ліній — больш за 188 км, 62 маршруты, 4 тралейбусныя паркі, больш за 997 тралейбусаў, у тым ліку вытворчасці УП «Белкамунмаш» — 963 адзінкі, вытворчасці РУП «МАЗ» — 43 адзінкі. У 2009 годзе тралейбусамі было перавезена 26,4 % пасажыраў горада (трэці паказчык пасля аўтобусаў і метро).
Правыя (палітыка)
Тэрміны «правыя» і «левыя» ўзніклі ў часы Французскай рэвалюцыі і тычыліся размяшчэння месцаў у парламенце. Тыя, хто сядзеў справа, выступалі за захаванне Старога парадку (манархіі, арыстакратыі і афіцыйнай царквы). Палітыка левых вызначана не так выразна, таму што ўзнікала шмат у чым у якасці рэакцыі на палітыку правых.
Мінскі тралейбус
Гісторыя
Першая чарга тралейбуснай лініі была запушчана ў эксплуатацыю 19 верасня 1952 года. Яна звязвала чыгуначны вакзал з Круглай плошчай. Агульная працягласць маршруту склала больш за 6 кіламетраў, а на лініі працавалі 6 тралейбусаў. У розны час у Мінску эксплуатаваліся наступныя тралейбусы створаныя ў СССР і Беларусі:
Правыя (палітыка)
Гісторыя
Тэрміны «правыя» і «левыя» ўпершыню з’явіліся ў французскім Нацыянальным сходзе часоў Вялікай Французскай рэвалюцыі. У ім узніклі тры кірункі: справа сядзелі фельяны — прыхільнікі канстытуцыйнай манархіі; у цэнтры сядзелі жырандысты — умераныя прыхільнікі рэспублікі; злева сядзелі якабінцы, якія выступалі за радыкальныя пераўтварэнні. Такім чынам, першапачаткова правымі называлі тых, хто жадае захаваць існае становішча (кансерватараў), а левымі — тых, хто выступаў за змены (радыкалаў).
Да сярэдзіны XIX стагоддзя лібералы, якія выступалі як за палітычныя свабоды, так і за свабоду прадпрымальніцтва, разглядаліся як левыя. Але затым, з развіццём сацыялістычных ідэй, левымі сталі называць перш за ўсё іх прыхільнікаў, якія імкнуліся да сацыяльнай роўнасці. Правыя ж партыі выражалі інтарэсы манархістаў, легітымістаў, буйнога землеўладання і клерыкалаў.
Мінскі тралейбус
МТБ-82Д
Праектаваць тралейбусную сетку ў Мінску ўзяліся пасля Другой сусветнай вайны. Яшчэ на пачатку 1952 года ў горад пачалі завозіць арматуру ды абсталяванне; з заводу імя Урыцкага ў Энгельсе прыбыла партыя з некалькіх тралейбусаў. Хоць пуск быў запланаваны на 3 ліпеня, машыны выйшлі на маршрут толькі 19 верасня. На прыпынках былі вялікія натоўпы людзей, ахвочых праехацца на тралейбусе, іх везлі бясплатна. Найпершага кіроўцу мінскага тралейбуса звалі Аляксей Сакалоў, якому пад канец рэйса ўрачыста ўручылі ключы ад новай кватэры. Тады існаваў толькі адзін маршрут № 1 (Круглая плошча — Вакзал). На маршруце працавалі тралейбусы мадэлі МТБ-82Д. МТБ-82Д уяўляў сабой рамную канструкцыю з закрытым кузавам. Моцная рама тралейбуса была зроблена з нержавеючай сталі, а ашалёўка кузава выраблена з дзюралюмінію, што мае ўласцівасць не іржавець, таму тралейбус меў вельмі вялікі тэрмін службы кузава, які не гніў і не іржавеў нават пасля доўгага прастою ў дэпо. Тралейбус абсталёўваўся рухавіком пастаяннага тока Дынама ДК-202Б, і мог развіваць хуткасць да 55 км/г. Сістэма кіравання цягавым рухавіком была неаўтаматычнай рэастатна-кантактарнай. Ад аўтаматычнай РКСК прынцып адрозніваўся тым, што працэс паслядоўнасці камутацыі пускатармазных рэастатаў кіраваўся не дапаможным серваматорам, а кіроўцай тралейбуса праз кантролер у кабіне кіроўцы; для ўводу ў электрычны ланцуг электраматора пэўнай групы пускатармазных рэастатаў ўжываліся кантактары, якія гучна шчоўкалі, і ад гэтага тралейбус літаральна трашчаў. У тралейбуса было шмат нязручасцяў, напрыклад, рулявая калонка не абсталёўвалася гідраўзмацняльнікам, што патрабавала ад кіроўцы значных фізічных нагрузак і трываласці. Акрамя гэтага, у салоне была вельмі дрэнная сістэма ацяплення, маленькія вокны, а сам тралейбус выглядаў як труна (з маленькімі бакавымі і лобавым шклопакетамі, якія не былі загартаванымі); у тралейбусе быў жахлівы холад узімку, а ветравой шыбы недастаткова абагравалася і абмерзала таксама, праз падвоеныя сядзенні канапавага тыпу ўмяшчальнасць тралейбуса знізілася да 80—85 чалавек.
Правыя (палітыка)
Гісторыя
У XX стагоддзі з’явілася ідэалогія фашызму, якая спалучала радыкальны этатызм і адмаўленне дэмакратыі з крытыкай сацыяльнай няроўнасці — не выпадкова партыя Гітлера называлася нацыянал-сацыялістычнай рабочай партыяй. Фашыстаў традыцыйна адносяць да правых («крайне правых»), але яны прынцыпова адрозніваюцца ад лібералаў, якіх сёння адносяць да правых, паколькі яны выступаюць за памяншэнне ўдзелу дзяржавы ў эканамічным жыцці (у прыватнасці, за зніжэнне падаткаў і расходаў бюджэту). Менавіта за такія перакананні правых лібералаў у другой палове XX стагоддзі пачалі называць правымі, бо ранейшыя традыцыйныя правыя (манархісты, клерыкалы) страцілі папулярнасць.
Мінскі тралейбус
МТБ-82Д
«Жывы» помнік першаму тралейбусу Мінска МТБ-82Д. Зараз знаходзіцца ў выдатным стане, не ў астатнюю чаргу праз дзюралюмініевы кузаў.
Правыя (палітыка)
Гісторыя
У канцы 1960-х гадоў у Францыі з’явіліся «новыя правыя», якія, у адрозненне ад «старых правых», не адмаўлялі мадэрнізацыю, але спрабавалі стварыць новую сучасную ідэалогію, накіраваную супраць эгалітарызму і ліберальна-дэмакратычных ідэй, якія пануюць у еўрапейскай культуры з часоў эпохі Асветніцтва.
Мінскі тралейбус
МТБ-82Д
Праўда, няўдачны выгляд прыхарошвала афарбоўка МТБ: яна была сіне-жоўтай, з-за чаго машыну згадвалі як «сіні тралейбус», дзякуючы фільмам «Сіні тралейбус» і «Першы тралейбус». У 1950-х гадах у тралейбусах працавалі кандуктары, і пасажыры заходзілі ў салон толькі праз заднія дзверы, дзе аплачвалі за праезд, кошт вар’іраваўся залежна ад дальнасці праезду, пазней з’явілася ўстояная цана ў 25 капеек, потым 40. У 1960 годзе з’явілася каса-скарбонка, калі пасажыры самі кідалі туды грошы і адрывалі талоны ад стужкі. Што цікава, такі працэс нікім не кантраляваўся. У 1950-х гадах пачала павялічвацца колькасць маршрутаў, а таксама і саміх тралейбусаў. У 1960 годзе было 94 МТБ-82, праўда пазней горад закупляў новыя машыны (гл. ніжэй). У верасні 1969 года спісана некалькі МТБ-82, а ў 1971 годзе іх засталося ўсяго 49. Праз паўтара года іх засталося толькі 2 адзінкі. Найпершы МТБ-82Д у Мінску, праўда ўцалеў: 7 ліпеня 1972 года яго знялі з эксплуатацыі, а праз год паставілі на вечную стаянку ў 1 тралейбусным дэпо, аднак пазней (у сувязі з расфармаваннем дэпо) яго перавезлі ў тралейбуснае дэпо № 2, пры гэтым ён знаходзіцца у выдатным стане (дзюралюміній, якім абшыты ягоны кузаў наогул не іржавее). Аднак, яго пафарбавалі не гістарычна: сапраўдныя МТБ-82 былі жоўта-сінімі, а гэты бела-чырвоны.
Правыя (палітыка)
Гісторыя
У наш час палітолагамі, сацыёлагамі і сацыяльнымі псіхолагамі прызнаецца, што традыцыйны падзел на левых і правых неадэкватна адлюстроўваюць рэальны спектр меркаванняў у грамадстве. Так, зусім незразумела, куды ў гэтай шкале можна аднесці, напрыклад, лібертарыянцаў. Таксама ў чалавека могуць быць перакананні, якія ў адной вобласці (напрыклад, у эканамічнай) лічацца традыцыйнымі для «левых», а ў іншай (напрыклад, палітычнай) лічацца «правымі». Сітуацыя яшчэ больш ускладняецца размыццём праграмна-ідэалагічных адрозненняў і палітычным збліжэннем традыцыйных партый у заходніх палітычных сістэмах у апошнія 100 гадоў, узаемапранікненнем і ўзаемаўзбагачэннем розных сістэм поглядаў; так, сацыялісты істотна «паправелі» і перасталі істотна адрознівацца ад новых лібералаў, якія сталі як бы «правымі». Істотна і тое, што ў посткамуністычных краінах і, асабліва краінах постсавецкіх, паняцці «правізны» і «левізны» нярэдка ўжываюцца ў сэнсе, процілеглым прынятаму ў краінах з развітай дэмакратычнай сістэмай — так, у эпоху перабудовы лібералаў і антыкамуністаў часта называлі «левымі», а традыцыйных артадаксальных камуністаў — «правымі».
Мінскі тралейбус
СВАРЗ-ТБЭС-УСГВ-57, МТБЭС і ЗіУ-5
30 красавіка 1960 года прыйшло 2 тралейбусы СВАРЗ ТБЭС УСГВ-57 вырабніцтва падмаскоўнага заводу СВАРЗ. У адрозненні вад МТБ-82, яны мелі мінімум удвая большую плошчу ашклення бакавых вокан, а лобавае шкло было больш высокім, амаль панарамнага тыпу. З часам суцэльнае лобавае шкло стала раздзеленым на 4 часткі, але ўсе ж давала кіроўцы значна лепшы агляд дарогі чым у МТБ-82Д. Прычына высокіх бакавых і лобавага шклопакетаў простая — СВАРЗ будаваў экскурсійныя тралейбусы а УСГВ расшыфроўвалася як Усесаюзная Сельскагаспадарая выстава. Пазней мадэль была адаптавана для газадскіх перавозак і названа СВАРЗ МТБЭС. Гэтая машына мела рамную аснову кузава, ашалёўка была зроблена з ліставай сталі, для пасажыраў было ўладкована дзве дзверы шырмавага тыпу на пярэднім і заднім звесах; у салоне расстаўленыя падвоеныя сядзенні канапавага тыпу. Кабіна кіроўцы аддзеленая ад салону, звонку кабіна нічым не лепш за кабіну МТБ-82. Сістэма кіравання — неаўтаматычная РКСК, тралейбус абсталёўваўся рухавіком Дынама ДК202Б, і развіваў максімальную хуткасць 50 км/гадз. Масавымі гэтыя машыны не былі (іх было выраблена каля 500 адзінак). У студзені 1961 года ў горадзе было 6 такіх машын, у 1971 11 штук, а ў 1973 ізноў 6. Хоць машыны былі нядрэнныя, кузаў меў надасканаласці, і тралейбусы спісалі ў 1970-х гадах.
Правыя (палітыка)
Гісторыя
Паводле некаторых меркаванняў двухполюсная палітычная шкала («правыя» і «левыя») не дазваляе досыць карэктна адлюстраваць погляды як на ролю дзяржавы ў кантролі жыцця грамадства, так і на ролю дзяржавы ў забеспячэнні сацыяльнай роўнасці, прыхільнікамі гэтага меркавання выкарыстоўваецца чатырохполюсная шкала (дыяграма Нолана), прапанаваная амерыканскім лібертарыянцам Дэвідам Ноланам у 1970 г. :
Мінскі тралейбус
СВАРЗ-ТБЭС-УСГВ-57, МТБЭС і ЗіУ-5
Тралейбусы ЗіУ-5  у Мінск пачалі пастаўляцца з ліпеня 1962 года. Пра іх таксама трэба крыху распавесці. ЗіУ-5 мелі рамную аснову, а ашалёўка кузава была выканана з ліставага дзюралю, праўда не дужа якаснага, і дзюралюміній зношваўся за 10—15 год. Часта пры капітальным рамонце абшыўку замянялі на сталь (не найлепшай якасці), або больш якасны ды даўгавечны дзюраль, што мае ўласцівасць не іржавець. Рама была выканана са сталі, аднак таксама не найлепшай якасці, і некаторыя рамы тралейбусаў трэскаліся і ламаліся, праз што іх даводзілася капітальна рамантаваць або спісваць. Апошняе выконвалася часцей, бо ЗіУ-5 быў масавым тралейбусам, і ў горад прыходзілі новыя машыны. Тралейбус быў прасторным і большым за МТБ-82, вокны ў яго былі вышэйшыя, і камфорт для пасажыраў, хоць і застаўся невялікіім, але быў лепшым. У некаторых пазнейшых выпусках на пяцеркі ставілі гідраўзмацняльнік руля. Не нашмат большы за МТБ-82, ЗіУ-5 умяшчаў да 110—120 чалавек. Сістэма кіравання электрарухавіком неаўтаматычная РКСК. Да студзеня 1971 года ў горадзе ўжо было 270 ЗіУ-5. На тралейбусах з 1972 года з’явіліся кампосцерныя апараты, а білеты на тралейбус прадаваліся у шапіках, праезд каштаваў 4 капейкі. Паколькі каондуктараў не было, не было каму сачыць за аплатай праезду, такім чынам з кожным днём пачало з’яўляцца ўсе больш «зайцоў». У 1980 годзе было толькі 180 ЗіУ-5, рэшта ЗіУ-5 затрымалася ў Мінску да сярэдзіны 1980-х гадоў, іх змянілі ЗіУ-682 (ЗіУ-9).
Пятроўка (Шартандзінскі раён)
Пятроўка — сяло ў Шартандзінскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Пятроўскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 38 км на захад ад цэнтра пасёлка Шартанды. Код КАТА — 116847100.
Правыя (палітыка)
Расія
Да 1917 г.:
Мінскі тралейбус
ЗіУ-682, ЗіУ-683 і ТролЗа-6205
У 1972 годзе ў Мінск завезлі ЗіУ-682Б, машыны завода Імя Урыцкага у Энгельсе. Варта і пра іх скарочана распавесці. ЗіУ-682, або ЗіУ-9 мае рамную аснову, а рама тралейбуса з часам таксама мела схільнасць да паломак, а з-за трэснутых рам часта ЗіУ-682 спісвалі. Ашалёўка кузава была выканана са сталі, а часам з ліставога жалеза (бляхі), кузаў быў дрэнна апрацаваны антыкаразійным пакрыццём і хутка гніў. Аднак, праз сваю простую канструкцыю, некаторыя з 9-так ездзяць нават па 30—40 год. ЗіУ-682 з’яўляецца буйным тралейбусам, яго ўмяшчальнасць складае да 120 чалавек, ён трохдзверны і мае досыць прасторны салон з вялікімі вокнамі. Для вентыляцыі ў розных мадыфікацыях ЗіУ-9 было зроблена да 4 люкаў на даху. ЗіУ-682 камплектаваўся рухавіком Дынама ДК-210 (110 кілават), і аўтаматычнай РКСК. Аўтаматычная РКСК — гэта навейшы падвід неаўтаматычнай сітстэмы з розніцай у тым, што паслядоўнасцю камутацыі кіруе нізкавольтны серваматор, а не кіроўца з дапамогай кантро́лера, кіроўца толькі задае «ўмовы» педалямі акселератара або тормаза. У гэтым выпадку кіроўца не кіруе працесам паслядоўнасці камутацыі, і СК не можа быць пашкоджана праз памылкі кіроўцы. У ЗіУ-9 наяўнае гартаванае ветравая шыба і гідраўзмацняльнік руля, што з’яўляецца плюсамі. Аднак, у салоне ЗіУ-682 вельмі душна ўлетку і халодна ўзімку і дужа вузкія праходы між парнымі сядзеннямі.
Пятроўка (Шартандзінскі раён)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1420 чалавек (743 мужчыны і 677 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1168 чалавек (562 мужчыны і 606 жанчын).
Мінскі тралейбус
ЗіУ-682, ЗіУ-683 і ТролЗа-6205
ЗіУ-682 мае мноства мадыфікацый з нязначнымі паляпшэннямі, напрыклад, у ЗіУ-682В зменена планіроўка салона і 4 люкі замест трох; у ЗіУ-682БОО зменена размяшчэнне светлатэхнікі на пярэдняй і задняй панэлі, у ЗіУ-682ГОА меней падвойных сядзенняў, дзверы ў кабіне кіроўцы шырэй. На базе ЗіУ-682 зроблена нямала іншых тралейбусаў, якія з’яўляюцца амаль копіямі ЗіУ-9 з дробнымі адрозненнямі, напрыклад, БКМ-101 (рухавік ДК-213, 115 квт), ВМЗ-170 (нясучы кузаў), Ваўгаградзец-5288 (вылітая копія), СЗТМ-ЗіУ-682. У 2000-ных адбываецца рэстайлінг ЗіУ-9 тыпу ЗіУ-682ГОМ, ЗіУ-682ГОР, ЗіУ-682ГОН і г.д. У Мінску працавалі «класічныя» мадэлі ЗіУ-9 старога тыпу, апошнія ЗіУ-9 былі спісаныя ў 2008 годзе. У горадзе таксама працавалі ЗіУ-683, Тролза-6205 (у рэстайлінгавым выглядзе пад ЗіУ-682Г-016).
1990-я: Кіеў-11 і ЮМЗ-Т1
Першымі тралейбусамі незалежнай Украіны сталі сучлененыя машыны Кіеў-11, спраектаваныя Кіеўскім заводам электратранспарту, былі выраблены увосень 1991 года. У гэтых тралейбусаў было шмат недахопаў, у асноўным з-за таго, што збіраўся ён з украінскіх і расійскіх камплектуючых, якія не мелі належнай якасці на той час. Крыху пра Кіеў-11. Кіеў-11 выпускаўся з 1991 па 1993 год на КЗЭТ у колькасці 10 адзінак, а 5 адзінак было сабрана на Белкамунмашы. Дадзеныя 5 штук мелі крыху вышэйшую якасць зборкі, аднак, як і іншія К-11 доўга не праслужылі. Кіеў-11 меў у аснове ланжэронную раму са сталі, праўда яна надзейнай не была. Ашалёўка кузава была зроблена з ліставога жалеза і хутка іржавела. Тралейбус камплектаваўся двума рухавікамі Дынама ДК-213 (115квт) і аўтаматычнай РКСК. Салон быў таксама выкананы з адкрыта тапорнай якасцю зборкі, сядзенні былі дрэнна прыкручаныя да падлогі, што стасавалася і поручняў, якія былі ненадзейна замацаваны. Вентыляцыя і ацяпленне таксама мелі недахопы. У цэлым гэтыя тралейбусы праслужылі кожны не больш (або трохі больш) за дзясатак год. Беларускі Кіеў-11 (зборкі БКМ) таксама былі хутка спісаныя. У Мінску іх працавала 5 штук.
ЮМЗ-Т1 уяўляў сабою мадэрнізаваную мадэль Кіеў-11 з некаторымі канструкцыйнымі асаблівасцямі, меў харкаўскі рухавік ЕД-138У2 (дакладней, два), змененаю планіроўку салона і прыборнай панэлі. Машыны былі лепшымі за Кіеў-11, але мелі праблемы з ацяпленнем, жорсткай падвескай, мелі вельмі вялікія энергазатраты. ЮМЗ-Т1 працавала у Мінску некалькі штук. Зараз усе яны спісаныя, іх таксама было 5.
Белкамунмаш 101
ЗіУ-9 з уласнай канструкцыяй былі выкарыстаныя для пабудовы ўласнага беларускага тралейбуса, зборкай якога заняўся мінскі завод «УП Белкамунмаш». Мадэль беларускага тралейбуса адрознівалася толькі некалькімі адметнымы рысамі ад ЗіУ — эмблемай, часткова перабудаваным месцам кіроўцы, у адной з мадыфікацый фары былі уманціраваны ў бампер. Гэта мадэль мела уласную назву — Белкамунмаш 101, або АКСМ-101. Тралейбус абсталяваны РКСК і рухавіком ДК-213. Мадэль выпускалася з 1994 па 2001 год. Усе БКМ-101 былі спісаныя ў 2008 годзе.
Белкамунмаш 201 і Белкамунмаш 213
Калі БКМ-101 быў «змалёваны» з ЗіУ-682, то наступны тралейбус быў цалкам беларускім — гэта Белкамунмаш 201, першы экзэмпляр якога выраблены ў 1996 годзе. З 2000 года выраблялася яго падоўжаная версія — Белкамунмаш 213, высокападлогавы тралейбус з рамнай асновай.
МАЗ-103Т і МАЗ-203Т70
Пад канец 1990-х гадоў пачалі пастаўляцца тралейбусы новага пакалення — нізкападлогавы МАЗ-103Т, амаль што цалкам уніфікаваны з аўтобусам МАЗ-103; МАЗ-103Т абсталяваны ТІСК, мае рухавік ДК-211 (магутнасцю 170 квт) і развівае хуткасць не менш за 70 км/г. На тралейбус могуць усталёўвацца акумулятарныя батарэі для забяспячэння аўтаномнага ходу. Аднак у іх ёсць шэраг недахопаў, напрыклад: моцная вібрацыя на вялікай хуткасці праз карданны вал, так як задні мост не вельмі якасны. Неўзабаве магчыма зняцце МАЗ-103Т з вытворчасці і замена яго на сучасную мадэль МАЗ-203Т70.
Белкамунмаш 333
Белкамунмаш 33300 выпускаюцца з 1999 года. Яны вядомыя тым, што маюць усталяваны дызель-генератар (аднак, яны не з’яўляюцца дуобусамі). Таксама маюць акумулятарныя батарэі для забеспячэння аўтаномнага ходу. Цалкам нізкападлогавы тралейбус з сучасным дызайнам і рамнай асновай. Мае СК на IGBT-транзістарах, за кошт чаго энергазатраты зменшаны на 42-55 працэнтаў у параўнанні з РКСК.
Белкамунмаш 321
З 2001 года ў Мінск пастаўляюцца тралейбусы Белкамунмаш 321 з нізкім узроўнем падлогі і рамнай асновай, яны ёсць кароткая версія БКМ-333. Мае 2 мадыфікацыі БКМ-32102 і БКМ-32104, мадыфікацыі адрозніваюцца па сістэме кіравання: яны маюць ТІСК або IGBT-транзістарную СК. У Мінску іх больш за 500 штук. Адзін юбілейны асобнік зроблены не з адзінарнымі фарамі, а з трыма фарамі на перадку з кожнага боку. Мае электронныя рэйсаўказальнікі.
Белкамунмаш 221
У 2004 годзе на базе МАЗ-103Т збудаваны тралейбус Белкамунмаш 221, абсталяваны ТІСК і рухавіком ДК-211 (170кВт). Ён цалкам нізкападлогавы, развівае хуткасць да 65 км/г., па хадавых частках уніфікаваны з МАЗ-103, у аснове кузава — ланжэронная рама. У Мінску іх больш за 100.
Канфігурацыя сеткі
Сетка мінскага тралейбуса — радыяльна-кальцавая. Першая лінія па галоўнай магістралі горада перасекла яго па дыяметры (1952—1955), але ў 2002—2006 гадах рух тралейбусаў па праспекце Ф. Скарыны (цяпер — Незалежнасці) было ў два этапы закрыта амаль на ўсім яго працягу. Ад сфармаваўшыхся транспартных вузлоў у цэнтральнай частцы горада (Прывакзальнай плошчы, Інстытута Культуры, Нямігі) у розныя канцы горада разыходзіцца каля дзясятка радыяльных ліній, якія ішлі па буйных магістралях і разыходзіліся ў ўскраінных жылых раёнах: па вуліцы Маякоўскага да Камвольнага (1959) і холадакамбіната (1971); па праспекце Ракасоўскага ў Серабранку (1972); па Партызанскім праспекце — да трактарнага і аўтамабільнага заводаў (1958), у мікрараёны Чыжоўка (1970, 1986) і вуліцы Ангарскай (1973, 1984, 1988 г.); захаваўся ўчастак па праспекце Незалежнасці — у мікрараёны Уручча (1990, 2000), Усход (1975), Зялёны Луг (1985); па вуліцы М. Багдановіча — у мікрараён Зялёны Луг (1973—1974, 1983); па вуліцах Раманаўская Слабада, Клары Цэткін, Кальварыйскай, Ціміразева — да радыятарнага завода (1969), у мікрараёны Масюкоўшчына (1977), Ракаўская шаша (1967), вуліц Харкаўскай (1966), Адоеўскага (1974, 1978), Захад (1977—1987), Кунцаўшчына (1995), Сухарава (1997—1999); па вуліцах Маскоўскай, Чыгуначнай і праспекце Дзяржынскага (1980—1981) — да мікрараёнаў вуліц Лермантава (1965), Уманскай (1967), Сямашкі (1984), Паўднёвы Захад (1980—1987), Малінаўка (1997, 2002), да аэрапорта Мінск-1 (1956, зачынена ў 2002), у Курасоўшчыну (1975, 1984) і ў мікрараён вуліцы Сярова (1986); ад плошчы Якуба Коласа да мікрараёна вуліцы Карастаянавай (1964, 1975—1976). Радыяльная лінія з цэнтра горада па праспекце Машэрава (былой Паркавай магістралі, цяперашняму праспекту Пераможцаў) да радыятарнага завода (1967—1972) і ў мікрараён Вяснянка (1987—1992) на большым сваім працягу зачыненая ў 2006 годзе.
Акрамя радыусаў, амаль цалкам пакрыта тралейбуснымі лініямі так званае «Другое транспартнае кальцо» — вуліцы Ванеева (1969), Ваўпшасава (1978), Радыяльная (1978), Сталетава, Акадэмічная (1977), Сурганава (1974), Арлоўская (1974—1978), праспект Пушкіна (1978—1980), праспект Жукава (часткова, 1984). Існуюць таксама хордавыя лініі, якія злучаюць паміж сабой мікрараёны ў сярэдняй зоне і на перыферыі горада — па вуліцах Крупскай (1983), Радыяльнай (1994), Філімонава (1982), Усіхсвяцкай і Гінтаўта (2010), Гурскага (1979—1980), Бельскага (1978, 1992), Гарэцкага (2007), Магілёўскай (1988).
Лініі па вуліцах Куйбышава (1978), Кедышкі (1975—1980) з’явіліся як часовыя пры будаўніцтве першай лініі метрапалітэна, але пасля рух па іх захаваўся.
Даволі незвычайнай з’яўляецца лінія па вуліцах Даўгабродскай, Пляханава, Якубава (1978, маршрут № 35), цалкам прадубляваныя ў 1986 трамвайнай лініяй да мікрараёна Серабранка.
У 2010 завершана будаўніцтва лініі па вуліцах Прушынскіх, Янкі Лучыны, Маякоўскага, Ігуменскім тракце ў мікрараён Лошыца​​, у 2012 завершана будаўніцтва лініі на вуліцы Сухараўскай.
Пабудавана лінія па вуліцах Адзінцова, Скрыпнікава, Сухараўскай, Панчанкі да новай дыспетчарскай станцыі «Сухарава-5». Адкрыццё было намечана на 2 квартал 2013 года, аднак адбылося толькі 25 снежня 2013 года.
== Маршруты ==
Рухомы састаў
Рухомы састаў уключае ў сябе тралейбусы Белкаммунмаш і МАЗ: У 2004 годзе было закуплена 42 новых тралейбусаў, у 2005 годзе — 54 (аднаўленне парка на 5 %). Станам на канец 2005 года 65 % мінскіх тралейбусаў выпрацавалі асабісты рэсурс. У 2006 годзе паступілі 60 АКСМ-213 і 41 АКСМ-321 — усяго 101 машына. У 2007 годзе паступілі 10 АКСМ-213, 98 АКСМ-221 і 130 АКСМ-321 — усяго 238. У 2008 годзе было закуплена 290 новых машын. Гэта дазволіла цалкам замяніць старыя тралейбусы ЗіУ новымі АКСМ-213 і АКСМ-321. У 2010 годзе спісваюцца ўстарэлыя тралейбусы мадэлі 101, 201, 213 вырабу ААТ Белкаммунмаш.
Лудчыцы (археалагічныя помнікі)
Лудчыцы — археалагічныя помнікі: стаянкі і курганны могільнік каля аграгарадка Лудчыцы (Быхаўскі раён, Магілёўская вобласць).
Стаянка—1
Стаянка ранняга этапу грэнскай культуры, якая знаходзіцца за 2 км на паўднёвы ўсход ад аграгарадка, на правым беразе р. Дняпро, на мысе тэрасападобнай пляцоўкі, утворанай 2 ярамі, вышынёй 11—12 м над узроўнем р. Рдзіца (правы прыток Дняпра). Выявіў у 1972 годзе і даследаваў 330 м² у 1972—1973, 1988 гадах В. Ф. Капыцін. Культурны пласт 0,3 м, залягаў пад пластом пяску на глыбіні 0,5—0,8 м. Выяўлены рэшткі жытла авальнай формы дыяметрам да 2,5 м, паглыбленага ў мацярык на 0,1—0,2 м. У цэнтры пабудовы зафіксаваны вялікая колькасць дробнага вуголля, попельныя плямы і прылады працы. За 2 м ад яго знойдзены рэшткі лінзападобнага ў сячэнні агнішча, дыяметрам да 0,6 м, таўшчыня попельнага пласта да 0,1 м.
Сярод знаходак крамянёвыя пласціны, адшчэпы, нуклеусы, дробныя асколкі і лускавінкі крэменю, тронкавыя наканечнікі стрэл з пяром, скошаным крутой рэтушшу, двухгранныя разцы, канцавыя скрабкі, вастрыі, пласціны са скошаным рэтушаваным канцом. Стаянка была сезонным паляўнічым лагерам з часовым жытлом драўлянай канструкцыі накшталт чума або ярангі.
Стаянка—2
Стаянка эпохі мезаліту за 2 км на паўночным усходзе ад аграгарадка, на 1-й надпоймавай тэрасе правага берага р. Рдзіца. Выявіў і абследаваў у 1977 годзе В. Ф. Капыцін.
У агаленнях сабраны крамянёвыя канцавыя і круглаватыя скрабкі, бакавыя і вуглаватыя разцы, вастрыі, праколкі, прылады з выемкамі, пласціны і адшчэпы з рэтушшу.
Курганны могільнік
Датуецца XI ст. Знаходзіцца за 2 км на поўнач ад аграгарадка, на правым беразе р. Рдзіца, у лесе.
79 насыпаў вышынёй 0,5—3 м, дыяметрам 5—15 м. Адкрыў і даследаваў 3 курганы ў 1892 годзе С. Ю. Чалоўскі, абследаваў і раскапаў адзін насып у 1973 годзе Я. Р. Рыер.
Пахавальны абрад — трупапалажэнне на мацерыку галавою на захад і пахаванне ў становішчы «седзячы на дошцы», якое, мусіць належала 25—30-гадовай жанчыне. Пахавальны інвентар: пацеркі, скроневыя кольцы, пярсцёнкі, бранзалеты, бронзавая літая выява чалавека і інш.
Тамільская Вікіпедыя
Тамільская Вікіпедыя — раздзел Вікіпедыі на тамільскай мове.
Тамільская Вікіпедыя разглядаецца як важная крыніца інфармацыі на тамільскай мове ў інтэрнэце. Развіццё раздзелу замаруджваецца адсутнасцю камп'ютараў і інтэрнэт-паслуг у сельскіх раёнах штата Таміл Наду і Шры-Ланкі; раздзел развіваецца ў асноўным за кошт тамільскай дыяспары.
Ветэрынарны ўніверсітэт Брно
Характарыстыка
Заснаваны 12 снежня 1918 года як Вышэйшая ветэрынарная школа. Універсітэт рыхтуе спецыялістаў у галіне ветэрынарыі. У рэйтынгу ўніверсітэтаў у галіне ветэрынарных навук ён займае 151—200 месцы ў свеце. Гэта адзіны ўніверсітэт у Чэшскай Рэспубліцы, які прапануе праграмы навучання ветэрынарнай медыцыне. На тэрыторыі кампуса ўніверсітэта размешчаны спецыялізаваныя клінікі для дробных жывёл, птушак і экзатычных жывёл, коней, жуйных жывёл і свіней, бібліятэка і інш.
Бег
Бег — хуткае перамяшчэнне, адзін з відаў фізічных практыкаванняў, састаўная частка многіх відаў спорту. У лёгкай атлетыцы бег складае каля 2/3 усіх яе відаў. Спаборніцтвы па бегу праводзіліся ў Старажытным Егіпце, Асірыі, Старажытнай Грэцыі; бег быў асновай старажытных Алімпійскіх гульняў.
Адрозніваюць бег аздараўленчы і спартыўны, гладкі (па роўнай паверхні — дарожка стадыёна, шаша) і з перашкодамі (бар’ерны, стыпльчэйз, крос). Паводле відаў бегу падзяляюць на спрынт (бег на кароткія дыстанцыі — 60,100, 200, 400 м), мітэльштрэкерскі (на сярэднюю адлегласць — 800, 1000, 1500, 2000 м), стаерскі (на доўгія і звышдоўгія дыстанцыі — 3000, 5000, 10000, 20000, 30000 м), марафонскі бег (42 км 195 м), бар’ерны (100, 110, 200, 400 м, на кожнай дыстанцыі па 10 бар’ераў), стыпльчэйз (3000 м, 5 бар’ераў, пасля апошняга — яма з вадой). Усе спаборніцтвы па бегу, за выключэннем марафона, кросу і звышдоўгіх дыстанцый, праводзяць звычайна на стадыёнах. Вылучаюць некалькі відаў бегу: на месцы, трушком, хуткі, па лесвіцы (уверх і ўніз), пад’ём у гару.
Дакудава 2
Гісторыя
Першы пісьмовы ўспамін пра Дакудава датуецца 1392, калі князь Карыбут Альгердавіч запатрабаваў у вялікага князя Вітаўта вярнуць яму Ліду. Каля паселішча адбылася бітва паміж іхнымі войскамі. Адпаведная вытрымка з Віленскай хронікі:
Пад 1436 Дакудава згадваецца як вёска, уладанне Кучукоў. У пач. XVI ст. мясцінай валодалі Юшкі. Каля 1513 паводле тэстаменту Барбары Кішчанкі маёнтак Дакудава атрымаў яе муж, гарадзенскі староста Юрый Радзівіл «Геркулес». Каля 1533 тут збудавалі касцёл. У 1669 паселішча атрымала статус мястэчка. У XVII—XVIII стст. дзейнічаў кальвінскі збор. Станам на 1763 — 37 двароў.
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) Дакудава апынулася ў складзе Расійскай імперыі, дзе стала цэнтрам воласці Лідскага павета Віленскай губерні. Мясціна знаходзілася ва ўладанні Радзівілаў, пазней Вітгенштэйнаў. Станам на 1809 тут было 34 двары, дзейнічала грэка-каталіцкая царква. На 1886 — 28 двароў, царква, школа, карчма. У Першую сусветную вайну ў 1915 мястэчка займалі нямецкія войскі, у 1919—1920 — бальшавікі, польскае войска.
Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) Дакудава апынулася ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Лідскім павеце Навагрудскага ваяводства.
У 1939 Дакудава ўвайшло ў БССР, дзе 12 кастрычніка 1940 зрабілася цэнтрам сельсавета Лідскага раёна. Статус паселішча панізілі да вёскі. Станам на 1970 тут было 153 двары, на 1995 — 334.
Інфраструктура
У Дакудаве працуюць сярэдняя школа, дашкольная ўстанова, клуб, бібліятэка, пошта.
Ужур
Ужур (Ужур) — горад (з 1953) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Ужурскага раёна Краснаярскага края. Насельніцтва 16,5 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1760 годзе.
Горад размешчаны на рэках Ужурка і Чарнаўка, за 339 км ад Краснаярска.
Вірус мазаікі люцэрны
Вірус мазаікі люцэрны (Alfalfa mosaic virus, AMV) — распаўсюджаны ва ўсім свеце фітапатаген, які можа прывесці да і жоўтай мазаікі на вялікай разнастайнасці відаў раслін, у тым ліку камерцыйна важных культур. Адзіны прадстаўнік роду Alfamovirus сямейства. Быў апісаны ўпершыню на ў 1931 годзе. Перадача віруса адбываецца ў асноўным тлямі, насеннем ці пылком да насення.
IC 5245
IC 5245 — галактыка тыпу S0-a (спіральная галактыка) ў сузор’і Тукан.
Вірус мазаікі люцэрны
Эканамічнае значэнне
Спектр гаспадароў віруса шырокі і ўключае харчовыя і пашавыя культуры (гарох, сачавіцу, бульбу, канюшыну і іншыя). Заражэнне AMV выклікае важныя страты ўраджаю, памяншае выжывальнасць узімку і палягчае заражэнне паражанай расліны іншымі хваробатворнымі мікраарганізмамі.
IC 5245
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Ланьцуцкі павет
Ланьцуцкі павет (Powiat łańcucki) — павет у Польшчы, уваходзіць як адміністрацыйная адзінка ў Падкарпацкае ваяводства. Цэнтр павета — горад Ланьцут. Займае плошчу 451,95 км². Насельніцтва — 80 079 чалавекі (на 2015 год).
Куш (Біблія)
Куш, або Хуш (כּוּשׁ, літаральна «цёмны, цемра» ) — імя асабістае і назва краіны ў Старым Запавеце Бібліі.
У кнізе Быцця Куш узгадваецца як краіна, якую абцякае рака Гіхон, што пачынаецца ў раі, і як асабістае імя сына Хама, унука Ноя. У Псаломе 7 таксама аднойчы названы Куш з Веніямінава пакалення. У Старым Запавеце часцяком сустракаюцца назва краіны Куш або кушытаў.
Паводле кнігі Быцця Куш быў братам Міцраіма, Фута і Ханана, якія адпавядалі Егіпту, Лівіі і вобласці Ханаан. Лічыцца, што імя Куша запазычана ад назвы егіпецкага паўднёвага намесніцтва Куш, якое ў 1070 г. да н. э. набыло незалежнасць і нават некаторы час кантралявала сам Егіпет. Езэкііль паведамляе пра Куш як пра мяжу Егіпта. У Старым Запавеце кушыты звычайна апісваюцца як людзі з адметнай скурай. Напрыклад, Ерамія задаецца пытаннем, ці можа кушыт «перамяніць скуру сваю». Майсей, які пачаў сваю прароцкую дзейнасць у Егіпце, меў жонку-кушытку.
У перакладзе Септуагінты словы כּוּשׁ, כושים былі зменены на Aethiopia, αιθιοπείς. Такім чынам, краіна Куш (акрамя ўзгадкі ў кнізе Быцця) пачала атаесамляцца з Эфіопіяй, а кушыты з эфіопамі. Такое атаесамленне захавалася ў многіх пазнейшых перакладах на еўрапейскія мовы, у тым ліку ў рускім «сінадальным» перакладзе 1876 г. і беларускім Беларускага Біблейскага таварыства (выданне 2012 г.). У Эфіопіі гэта стала часткай мясцовай рэлігійнай міфалогіі.
У навуцы і тэалогіі рабіліся спробы адасаблення краіны Куш, узгаданай у кнізе Быцця, ад пазнейшых яе узгадак. Франц Дэліч і Роберт Кольдэвей лічылі, што Куш, які абцякае рака Гіхон, можа быць Вавілонам. Джордж Роўлінсан атаесамляў Куш з Хузестанам.
Мірная (Слонімскі раён)
Мі́рная (, Мирная) (да 30 ліпеня 1964 года Трыбушкі́ ) — вёска ў Слонімскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Новадзевяткавіцкага сельсавета.
У 1940—1954 гадах цэнтр Трыбушкоўскага сельсавета.
Зубава (Аршанскі раён)
Зу́бава (, Зубово) — аграгарадок у Аршанскім раёне Віцебскай вобласці, знаходзіцца 15 кіламетраў на поўдзень ад Оршы і 1 кіламетр на захад ад міжнароднай аўтамагістралі Санкт-Пецярбург—Адэса (у межах Беларусі — магістраль ). Уваходзіць у склад і з'яўляецца цэнтрам Зубаўскага сельсавета.
Джон Отман
Джон Отман (John Ottman, нар., ) — амерыканскі мантажор і кампазітар. Найбольш вядомы сваім супрацоўніцтвам з рэжысёрам Браянам Сінгерам. Лаўрэат прэміі «Оскар» за найлепшы мантаж («Багемская рапсодыя»).
Віла Папірусаў
Віла папірусаў (Villa dei Papiri) — раскошная старажытнарымская загарадная віла, якая раскінулася на плошчы 2 790 м² і аддаленая ад Геркуланума на адлегласць некалькіх сотняў метраў. Пахаваная пад пластом попелу разам з Пампеямі і Геркуланумам пры вывяржэнні Везувія ў 79 годзе, яна была адкрыта ў канцы 1740-х гадоў. Пад кіраўніцтвам Карла Вебера яна даследавалася на працягу шасці гадоў шляхам прабівання калідораў у пародзе, але ў 1765 годзе з-за выхаду газу раскопкі былі згорнутыя. Археалагічныя працы аднаўляліся ў 1930-х і 1990-х гадах, калі за восем гадоў было вычышчана ад пароды каля 10 % тэрыторыі вілы. У 1998 годзе раскопкі былі прыпынены з-за недахопу сродкаў.
Апісанне
На тэрыторыі вілы было ўстаноўлена мноства бюстаў антычных літаратараў і дзяржаўных дзеячаў — палкаводца Сцыпіёна Афрыканскага, пісьменніка Арыстафана, цара Спарты Архідама III, паэтаў Паніясіса і Феспіса, аратара Дэмасфена, філосафа Эпікура і шматлікіх іншых. Гэтыя знаходкі дазваляюць выказаць здагадку, што ўладальнік вілы быў высокаадукаваным чалавекам і прыхільнікам мастацтваў. Лічыцца, што віла належала Луцыю Кальпурнію Пізону Цэзонію, бацьку Кальпурніі, трэцяй жонкі Цэзара.
Бібліятэка
Найбольш уражваючым адкрыццём вілы з'яўляецца ўнікальная прыватная бібліятэка (адзіная захаваная бібліятэка часоў антычнасці) з 1 800 скруткаў папірусаў з тэкстамі на грэчаскай мове, якія былі складзены ў кошыках і на паліцы шэрагу пакояў. Скруткі (тая частка, якая расшыфравана) утрымліваюць пераважна сачыненні Філадэма, а таксама Цэцылія Стацыя, Хрысіпа, Калотэса, Эпікура і яго вучняў Лукрэцыя, Метрадора з Лампсака, Палістрата і іншых.
Устанавіць аўтараў атрымалася не адразу. У выніку вывяржэння папірусы ператварыліся ў асмаленыя і запечаныя скруткі, якія ламаліся пры першых спробах разгарнуць і прачытаць іх. У 1756 годзе Антоніа П'яджа, святар з Бібліятэкі Ватыкана, збудаваў машыну, якая была здольная разгортваць скруткі, не пашкоджваючы іх. Хоць гэты спосаб адымаў шмат часу, некаторыя найменш асмаленыя папірусы былі расшыфраваны.
У наш час даследаванне скруткаў вядзецца з дапамогай шматзанальнай здымкі, але змест каля паловы з іх усё яшчэ застаецца ўтоеным. Вучоныя таксама мяркуюць, што ў недаследаваных абласцях вілы могуць захоўвацца скруткі са згубленымі тэкстамі дыялогаў Арыстоцеля, п'ес Сафокла, Эўрыпіда і Эсхіла, і невядомыя кнігі «Гісторыі ад заснавання горада», фундаментальнай працы Лівія.
Перспектывы даследаванняў
Пра тое, ці вернуцца археолагі да працы на Віле папірусаў, пакуль не паведамляецца. У 2005 годзе Дэвід В. Пакард, сын сузаснавальніка кампаніі Hewlett-Packard, выказаў гатоўнасць фінансаваць раскопкі. Тым не менш некаторыя вучоныя, у прыватнасці, прафесар Эндру Уолес-Хадрыл, дырэктар Брытанскай школы ў Рыме, лічаць, што не варта фарсіраваць новыя раскопкі без старанна складзенага плану прац, бо гэта можа пагражаць абвальваннем сцен і даху вілы. Паводле меркавання Уолеса-Хадрыла, першым чынам варта заклапаціцца тым, як захаваць яе ўжо адкрытыя часткі, а таксама скончыць працу па расшыфроўцы папірусаў. Дадатковыя складанасці стварае той факт, што віла часткова знаходзіцца пад сучасным паселішчам Эркалана.
Гольскі сельсавет
Го́льскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Высокаўскага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска Голя.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Высокаўскага раёна Брэсцкай вобласці БССР. 16 жніўня 1945 года перададзены ў склад Польскай Народнай Рэспублікі.
Юпік Цэнтральнай Аляскі
Юпік Цэнтральнай Аляскі (саманазвы: Yupiit, Yupiat) — група малых эскімоскіх народаў, карэннае насельніцтва Аляскі. У 2010 г. у ЗША жыло 34 000 тых, хто атаесамляў сябе з народамі юпік Цэнтральнай Аляскі.
Гісторыя
Народы юпік з'яўляюцца прамымі нашчадкамі стваральнікаў берынгаморскай археалагічнай культуры 1 тысячагоддзя да н. э. Не пазней за XIV ст. яны пачалі асваенне дэльт рэк уздоўж узбярэжжа Аляскі. Да актыўных кантактаў з еўрапейцамі ў XVIII ст. групы юпік, што ў нашы дні далучаюцца да юпік Цэнтральнай Аляскі насялялі ўзбярэжжа Берынгава мора ў дэльце ракі Юкан, паўвострава Аляска, астравах Нунівак і Нельсан.
У XVIII ст. землі юпік, багатыя на футравых жывёл, прыцягвалі рускіх зверабояў. Узаемныя кантакты мелі складаны характар. У 1784 г. прамыслоўцы РАК на чале Рыгора Шэліхава знішчылі ад некалькіх сотняў да некалькіх тысяч насельнікаў вострава Кадзьяк. Толькі пасля 1825 г. адносіны паміж прамыслоўцамі і эскімосамі палепшыліся. Пасля далучэння Аляскі да ЗША ў 1867 г. сярод юпік актыўна дзейнічалі хрысціянскія місіянеры, якія з аднаго боку аказвалі дапамогу, а з іншага разбуральна ўздзейнічалі на мясцовую культуру. У 1918 - 1920 гг. юпік моцна пацярпелі ад эпідэміі іспанскага грыпу.
З канца 1940-х гг. пачалося навуковае вывучэнне юпік Цэнтральнай Аляскі. У нашы дні яны складаюць адно з найбуйнейшых этнічных аб'яднанняў карэнных народаў ЗША.
Этнічныя групы
Да юпік Цэнтральнай Аляскі звычайна далучаюць 14 этна-моўных груп, кожная з якіх размаўляе на самастойным дыялекце:
У нашы дні юпік Цэнтральнай Аляскі падзяляюцца на 79 аўтаномных рэгіянальных аб'яднанняў, што звычайна маюць назву плямён. У 1971 г. для абароны супольных інтарэсаў яны ўвайшлі ў Карпарацыю карэнных народаў Аляскі.
Асаблівасці культуры
Асноўнай сацыяльнай адзінкай была родавая абшчына, што кантралявала пэўную тэрыторыю. Яна падзялялася на сямейныя або большыя па складу сваяцкія групы, што ўлетку супольна займаліся паляваннем і рыбалоўствам. Узімку прадстаўнікі абшчыны жылі разам у вялікім паселішчы, аказвалі абавязковую дапамогу сваякам. Шлюб знутры абшчыны забараняўся. Пошукамі мужоў і жонак для дзяцей займаліся бацькі падчас кантактаў з прадстаўнікамі іншых абшчын. У юпік не было выразнага сацыяльнага інстутуту правадыроў. Галоўную ролю ў жыцці абшчыны адыгрывалі нукалпіяк, найбольш паспяховыя паляўнічыя і рыбаловы, а таксама шаманы. Прычым, апошнімі маглі быць як мужчыны, так і жанчыны.
Мова
У нашы дні на цэнтральна-юпікскай мове размаўляе каля 19 000 чалавек. З 1973 г. яна вывучаецца ў школах Аляскі, на ёй друкуюцца кнігі, вядуцца радыёперадачы.
IC 5246
IC 5246 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) ў сузор’і Тукан.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Міхаіл Уладзіміравіч Пятроў
Міхаіл Уладзіміравіч Пятроў (, Ваўкавыск, Гродзенская вобласць — ) — беларускі акцёр. Народны артыст Беларусі (1991).
Біяграфія
Скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут у 1960 годзе. З 1960 года працаваў у Беларускім рэспубліканскім тэатры юнага гледача.
Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1966 года, Беларускага саюза кінематаграфістаў з 1991 года.
Загінуў 13 верасня 2005 года.
Творчасць
Характарны акцёр. Творчую манеру вызначаюць дакладнасць распрацоўкі характару, музыкальнасць, пластычнасць, яркая тэатральнасць і імправізацыйнасць.
Лепшыя ролі стварыў у беларускім рэпертуары: Ваня («Дзеці аднаго дома» І. Шамякіна), Марат Казей («Марат Казей» В. Зуба), Яўмень («Чаму ж мне не пець, чаму ж не гудзець…» паводле Я. Купалы і М. Чарота), Пан («На ўсіх адна бяда» П. Макаля), дзед Астап («Міколка-паравоз» паводле М. Лынькова), Блазан («Песня пра зубра» Міколы Гусоўскага), Першы жыхар («Палачанка» А. Дударава), Мікіта Драніца («Плач перапёлкі» І. Чыгрынава ў Беларускім тэатры імя Я. Купалы). Сярод інш. роляў: Скід, Феста («», «» У. Шэкспіра), Труфальдзіна, Брыгела («», «» К. Гоцы), Рыф («» ), Стары («Пушкінскія казкі» паводле А. Пушкіна), Артамон («» паводле А. Талстога), Круглік («Барабаншчыца» А. Салынскага), Сяргей («Надзея» Г. Радзівонавай), Наглядчык маяка («Два акенцы» ), Леў («Як выкрадалі Сафі» ), Флімнап («У краіне ліліпутаў» Дж. Свіфта), Мак Донэл ("Аперацыя «Дарагі хлопчык» С. Міхалкова), Бабо («Прыйдзе чалавек» Л. Расэба), сеньёр Памідор («Чыпаліна і яго сябры» С. Пракоф’евай і І. Такманава), Сільвер («Востраў скарбаў» Р. Стывенсана), цар Вадакрут («Цар Вадакрут» Я. Шварца), Хобс («» паводле Ф. Бёрнет) і інш. Паставіў спектаклі «Царэўна жаба» (1979, з В. Маршаком), «Казачны домік» М. Стэгліка (1994, з М. Абрамавым).