cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
UNPROFOR
Люты 1992 г. — сакавік 1993 г.
Сітуацыя была праблематычнай, галоўным чынам з-за адмовы ад супрацоўніцтва з боку мясцовых сербскіх уладаў, а таксама з-за пазнейшых буйных харвацкіх ваенных наступальных дзеянняў. Акрамя таго, значна змянілася сітуацыя, для якой ствараліся і разлічваліся UNPROFOR. Харвацкі бок цяпер адмовіўся весці перамовы аб сваім суверэнітэце над UNPA і «ружовымі зонамі», што сербская частка не прыняла. Стварэнне «Рэспублікі Сербская Краіна» яшчэ больш ускладніла сітуацыю.
Нягледзячы на варожыя дзеянні, міжнародны аэрапорт Сараева заставаўся адкрытым. У перыяд з 3 ліпеня 1992 г. па 31 студзеня 1993 г. гуманітарны паветраны транспарт, арганізаваны УВКБ ААН пад аховай UNPROFOR, даставіў 2476 самалётаў з 27 460 тонамі харчавання, медыкаментаў і іншай дапамогі.
Размеркаванне гуманітарнай дапамогі было парушана з-за адмовы ад супрацоўніцтва і нават варожых дзеянняў (міны, стралковая зброя, РПГ) бакоў на месцах, асабліва з боку сіл баснійскіх сербаў. Тым не менш, з лістапада 1992 г. па студзень 1993 г. у агульнай складанасці каля 34 600 тон дапамогі былі дастаўлены прыблізна 800 000 атрымальнікам у 110 месцах па ўсёй Босніі і Герцагавіне.
Аперацыя «Забараніць палёты»
У сярэдзіне сакавіка неапазнаныя самалёты скінулі бомбы на вёскі ў ваколіцах Срэбраніцы, упершыню парушыўшы «беспалётныя зоны». Боснійскія сербы былі абвінавачаныя ў выбуху, але адмовіліся ад адказнасці. 31 сакавіка адбылося галасаванне па рэзалюцыі, якая дазваляе краінам, якія ўдзельнічаюць у UNPROFOR, прымаць «усе неабходныя меры» для прадухілення ваенных палётаў ваюючых бакоў у забароненых для палётаў зонах (Аперацыя «Забарона палётаў»). Для выканання рэзалюцыі былі задзейнічаны французскія, нідэрландскія і амерыканскія самалёты. Усяго да 1 снежня 1994 г. было зафіксавана 3317 парушэнняў. 28 лютага 1994 года чатыры ваенныя самалёты былі збітыя знішчальнікамі НАТА над Босніяй і Герцагавінай.
Бяспечныя зоны
З сакавіка 1993 г. сербскія ваенізаваныя атрады забілі вялікую колькасць мірных жыхароў, разбурылі жыллё, не дазволілі UNHCR даставіць гуманітарную дапамогу і прымусілі тысячы баснійскіх бежанцаў бегчы ў горад Срэбраніца. Ад 30 да 40 чалавек у дзень паміралі ад ваенных дзеянняў, голаду, уздзеяння холаду або адсутнасці медыцынскай дапамогі. Рэзалюцыя 819 паспрабавала вырашыць гэтую праблему, абвясціўшы Срэбраніцу «бяспечнай зонай». Рэзалюцыя 836 дазволіла UNPROFOR «пры дзеяннях у мэтах самаабароны прымаць неабходныя меры, уключаючы прымяненне сілы, у адказ на бамбардзіроўкі бяспечных раёнаў любым з бакоў або на ўзброенае ўварванне ў іх, або ў выпадку любой наўмыснай перашкоды ў гэтых раёнах ці вакол іх для свабоды перамяшчэння UNPROFOR або абароненых гуманітарных канвояў». Для ажыццяўлення стрымлівання было накіравана каля 7600 чалавек падтрымкі і арганізавана авіяцыйная падтрымка ў каардынацыі з НАТА.
Падзенне Срэбраніцы
12 ліпеня 1995 г. UNPROFOR не здолелі стрымаць атаку баснійскіх сербаў на Срэбраніцу, таму што яны не змаглі дастаткова ўзмацніць нідэрландскі батальён на месцы, і ў выніку горад быў захоплены. Калі метады двайных ключоў эфектыўна перашкодзілі аказанню сур’ёзнай падтрымкі з паветра, нідэрландцы пачалі эвакуацыю жанчын і дзяцей. Сербы ўтрымлівалі мусульманскіх мужчын і забівалі тысячы з іх. 25 ліпеня баснійскія сербы таксама захапілі бяспечны раён Жэпа. Падзеі ў Срэбраніцы прывялі да справаздачы «Peacekeeping Best Practices Unit» (PBPU).
30 жніўня 1995 г. у адказ на далейшыя правакацыі сербскіх войскаў НАТА распачала аперацыю «Абдуманая сіла». У гэты момант UNPROFOR пачалі «ваеннае ўзаемадзеянне» з НАТА супраць арміі баснійскіх сербаў. Да восені 1995 года НАТА і UNPROFOR было ўсё цяжэй адрозніваць як з пункту гледжання палітыкі, так і дзеянняў на месцах.
У адплату за бамбардзіроўкі НАТА сербы сілай вывелі канфіскаванае цяжкае ўзбраенне з кантляваных ААН канцэнтрацыйных пунктаў. Міратворцы, якія значна саступалі па колькасці, былі вымушаны здацца пасля кароткіх сімвалічных перастрэлак. У некалькіх выпадках «блакітныя каскі» былі акружаны ў месцах захоўвання зброі колькасна большымі сербскімі сіламі. Генерал Эрвэ Габіяр, камандуючы войскамі ААН у Сараеве, заявіў, што міратворцы былі «толькі абмежаваныя ў сваіх перасоўваннях, але [мелі] зброю, боепрыпасы, ежу на шмат дзён і строгі загад абараняць свае пазіцыі», але ў святле захопу закладнікаў, была выказана заклапочанасць, і бамбардзіраванне пад кіраўніцтвам ААН спынілася. Акрамя таго, дзеянні сербаў супраць мірных жыхароў у адказ на бамбардзіроўкі прывялі да 70 загінулых і 150 параненых у Тузле і 5 загінулых у Гораждзе.
Пазней, у зімовы дзень, брытанскія войскі ААН са зброяй сутыкнуліся з генералам Младзічам, які катаўся па трасе былога алімпійскага гарналыжнага курорта ў Сараеве, але не паварушыўся са зброяй. Младзіча суправаджалі чатыры целаахоўнікі. Нягледзячы на дзейны ордар на яго арышт, выдадзены ў Гаазе, яны вырашылі працягнуць катанне. Пазней НАТА накіравала камандас арыштаваць падазраваных ваенных злачынцаў, але Младзіч сышоў у падполле. Ніякія дзеянні НАТА, патрабаванні ААН і нават узнагарода ў 5 мільёнаў долараў, абвешчаная Вашынгтонам, не прывялі да яго затрымання. Аднак у маі 2011 года Младзіч быў нарэшце арыштаваны і адпраўлены да МТБЮ.
Аперацыя «Бура» і Дэйтанскае пагадненне
Дзеянні і аперацыі харвацкіх сіл у Кра́іне падчас аперацыі «Бура» ў жніўні 1995 г. змянілі палітычную геаграфію Босніі і Герцагавіны. У сукупнасці гэта ў канчатковым выніку прывяло да Дэйтанскага пагаднення і разгортвання IFOR пад кіраўніцтвам НАТА 20 снежня 1995 г. для забеспячэння прыхільнасці былых ваюючых груповак да ваенных дадаткаў Агульнага рамачнага пагаднення аб міры ў Босніі і Герцагавіне. Некаторыя з войскаў UNPROFOR былі ўключаны ў новыя сілы IFOR, але, па сутнасці, UNPROFOR больш не дзейнічалі ў Босніі і Герцагавіне.
Канстанцін Фёдаравіч Усольцаў
Канстанцін Фёдаравіч Усольцаў (2.11.1919 —) — беларускі ўрач-псіхіятр і арганізатар аховы здароўя.
Біяграфія
Нарадзіўся ў в. Усольцава непадалёк ад Табольска. Скончыў Табольскае медыцынскае вучылішча, пасля заканчэння якога некаторы час працаваў фельчарам у Новасібірскай вобласці.
Восенню 1939 года быў прызваны ў армію і накіраваны ў Свярдлоўскае ваенна-пяхотнае вучылішча. Скончыўшы яго, малады лейтэнант паступіў у распараджэнне Заходняй асобай ваеннай акругі. У яе цэнтры, Мінску, атрымаў прызначэнне ў мотастралковы полк 26-й танкавай дывізіі.
З пачаткам Вялікай Айчыннай вайны трапіў у акружэнне і далучыўся да партызанскага руху. Пасля вызвалення Беларусі ваяваў ва Усходняй Прусіі.
У жніўні 1946 года дэмабілізаваўся. У 1951 годзе скончыў Мінскі медыцынскі інстытут. Да 1960 года працаваў галоўным урачом рэспубліканскай псіхіятрычнай бальніцы ў в. Слабодка Браслаўскага раёна Віцебскай вобласці, а затым — галоўны ўрач Гомельскай абласной псіхіятрычнай бальніцы ў Гомелі.
Мальча
Назву Мальча маюць:
Мінскі вагонарамонтны завод
Мінскі вагонарамонтны завод — прадпрыемства, якое спецыялізуецца на рамонце пасажырскіх вагонаў, фарміраванні колавых пар для грузавых і пасажырскіх цягнікоў, вырабе запчастак для рухомага саставу чыгункі. Завод заснаваны ў 1871 годзе як паравозавагонарамонтныч чыгуначныя майстэрні. У 1927 годзе майстэрні ператвораныя ў завод «Полымя Рэвалюцыі». Назва Мінскі вагонарамонтны завод з 1931 года. У 1953—1954 гадах завод рэканструяваны і пашыраны.
ФК Дняпро Дніпро
1918—1968
Каманда была заснавана ў 1918 годзе і называлася «БПІТ» (Бранскі працоўны індустрыяльны тэхнікум). Тэхнікум знаходзіўся ў падпарадкаванні Бранскага завода, цяпер ААТ «Днепрапятроўскі металургічны завод імя Пятроўскага». Каманда ўдзельнічала ў першынстве Екацярынаслава, якое праводзілася ў тыя гады. Пазней, калі пачалася грамадзянская вайна, каманда спыніла сваё існаванне, але ў 1923 годзе адрадзілася пры фабрычна-заводскім вучылішчы, а неўзабаве цалкам перайшла пад апеку завода.
У 1925 годзе яна прадстаўляла Днепрапятроўскі металургічны завод імя Г. І. Пятроўскага і называлася «Петравец». У той час каманда выступала ў першынствах горада, якія праводзіліся двойчы на год (вясной і восенню). Першы поспех «Петравец» святкаваў у 1927 годзе, калі стаў пераможцам вясновага першынства. Але ў наступным годзе ў каманды быў правальны сезон і яна доўга не дамагалася ніякіх поспехаў.
У 1936 годзе «Петравец» атрымаў новую назву «Сталь». З гэтага года ў чэмпіянатах СССР і розыгрышах Кубка краіны сталі прымаць удзел не зборныя каманды гарадоў, рэспублік, а калектывы спартыўных таварыстваў. У першым чэмпіянаце СССР, які адбыўся ўвесну 1936 года, прынялі ўдзел калектывы толькі трох найбуйнейшых гарадоў краіны — Масквы, Ленінграда і Кіева. Гораду Днепрапятроўску далі толькі два месцы: днепрапятроўскае «Дынама» стала адзіным украінскім прадстаўніком у групе «Б», а ў групе «Г» прыняла ўдзел «Сталь». У 1936 годзе «Сталь», бараніла гонар завода імя Пятроўскага, гуляла ў першынстве Украіны сярод калектываў фізкультуры, а таксама ў першым розыгрышы Кубка СССР. У стартавым матчы гэтага турніру ў 1/64 фіналу на сваім полі яна перамагла каманду Бараноўскага фарфоравага завода з лікам 10:0. У 1937 годзе каманда заняла ў групе «Г» 9 месца, на наступны год у групе «Б» — 15 месца. Пасля вайны ў 1946 годзе значна абноўленая «Сталь» прыняла ўдзел у чэмпіянаце СССР. Гуляла яна ў паўднёвай падгрупе і заняла 12 месца.
У наступным годзе каманда выступала лепш, чаму спрыяла аб’яднанне з днепрапятроўскай камандай «Дынама». «Сталь» заняла 4 месца ў другой падгрупе ўкраінскай зоны. У 1948 годзе быў зроблены яшчэ адзін крок наперад. У падгрупе «А» гэтай жа зоны каманда выйшла на другі радок у турнірнай табліцы. Аднак выйсці ў лігу наймацнейшых «Сталь» тады не здолела.
Бікальнічы
Бі́кальнічы (, Бикольничи) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Сарочынскага сельсавета.
Саўт-Пойнт
Саўт-Пойнт — мыс, самая паўднёвая кропка Аўстралійскага кантынента, які знаходзіцца на паўночным боку Басава праліва. Таксама гэты мыс з'яўляецца самай паўднёвай кропкай паўвострава Вільсанс-Праманторы. Мыс з'яўляецца часткай нацыянальнага парка ў штаце Вікторыя.
Смаленская (станцыя метро, Філёўская лінія)
«Смаленская» (Смоле́нская) — станцыя Філёўскай лініі Маскоўскага метрапалітэна.
Паўні
Па́ўні (Pawnee; саманазва: Cahriksicahriks, літаральна «шматлікія») — індзейскі народ у ЗША. У нашы дні жывуць пераважна ў Аклахоме. Агульная колькасць (2019 г.) — 2 800 чал.
Паходжанне
Продкі паўні належылі да паўночнай часткі прадстаўнікоў Кадаанскай культуры. У апошняй трэці XVII ст. пад ціскам апачы яны былі вымушаны мігрыраваць на раку Плат, дзе стварылі некалькі асноўных груп:
Гісторыя
Некаторыя даследчыкі лічаць, што першы кантакт паміж продкамі паўні і іспанскімі канкістадорамі адбыўся ў 1541 г., калі экспедыцыя Франсіска Васкеса дэ Каранада дасягнула зямель «пана Харахей» і «Гуа» на тэрыторыі сучаснага Арканзаса. У апошняй трэці XVII ст. напады апачы, якія асвоілі да таго часу конегадоўлю, вымусілі продкаў паўні рухацца на поўнач. Да сярэдзіны XVIII ст. яны спыніліся на берагах ракі Плат. Аднак на новай радзіме ім прыйшлося сутыкнуцца з сіўанскімі плямёнамі і іншымі насельнікамі Вялікіх раўнін. Мяркуюць, што назва індзейскіх рабоў panis, шырока вядомая ў французскіх калоніях Паўночнай Амерыкі, паходзіць ад паўні, якія станавіліся ахвярамі з боку суседніх народаў.
Сітуацыя для паўні змянілася ў 1719 г., калі яны атрымалі ад французскіх гандляроў коней і агнястрэльную зброю, пасля чаго самі напалі на апачы. У 1720 г. іспанцы, што моцна пераацэньвалі ўплыў французаў, паслалі да паўні ваенную дэлегацыю для перагавораў. Яе суправаджалі раўнінныя індзейцы, у тым ліку апачы. Відавочна з-за гэтага група skidi адмовілася ад перагавораў і нечакана атакавала дэлегацыю. Амаль усе іспанцы загінулі, а суправаджальнікі разбегліся. У 1724 г. французская дэлегацыя здолела заключыць мір паміж паўні і сваімі сіўанскімі саюзнікамі. Тым не меней, кантакты з французамі не мелі сталага характару. Часцей яны вяліся групай skidi, якая ўяўлялася найбольш моцнай. Але падчас Сямігадовай вайны эпідэмія воспы моцна саслабіла «ваўкоў», і лідарства сярод паўні перайшло да chaui.
ЗША наладзілі сувязі з паўні ў гады прэзідэнцтва Томаса Джэферсана. У 1818 г. і 1825 г. былі заключаны мірныя і гандлёвыя дагаворы. Паўні лічыліся адным з наймацнейшых народаў Вялікіх раўнін і да пачатку 1830-х гадоў вялі адносна незалежную палітыку ў адносінах да амерыканскіх перасяленцаў. У 1830 г. яны перамаглі ў вайне моцную канфедэрацыю шаенаў. Аднак ціск з боку сіўанскіх і раўнінных плямён, а таксама шэраг эпідэмій прывялі да значных страт. Калі ў пачатку XIX ст. насельніцтва канфедэрацыі налічвала каля 20 000 чалавек, то ў 1859 г. — толькі 3400 чалавек. ЗША выкарысталі саслабленне паўні для заключэння шэрагу новых дагавораў аб перадачы іх зямель.
У 1859 г. паўні былі сканцэнтраваны ў адносна невялікай рэзервацыі на тэрыторыі сучаснага штата Небраска. У 1873 г. група з 70 мужчын, што пакінулі рэзервацыю для палявання на бізонаў, была забіта воінамі лакота. У 1874 г. паўні звярнуліся да ЗША з прапановай перасяліць іх на індзейскія тэрыторыі ў сучасным штаце Аклахома. Перасяленне на землі, набытыя ў чэрокі, адбылося ўжо наступным годзе.
У 1936 г. быў створаны асобны ўрад паўні і прынята Канстытуцыя. У 1964 г. федэральныя ўлады прынялі рашэнне аб перадачы гэтаму народу 7 316 097 долараў як кампенсацыю за страту зямель ў штаце Небраска. У нашы дні галоўным культурным і палітычным цэнтрам паўні з'яўляецца горад Паўні ў Аклахоме.
Культура
Пасля перасялення на Вялікія раўніны паўні працягвалі займацца ручным земляробствам. Вырошчвалі кукурузу, фасолю і гарбузовыя на палетках уздоўж рэк. Кукурузнае збожжа з'яўлялася асновым харчовым прадутам, таму да гэтай культуры адносіліся з пашанай. Пасадка і збор ураджаю суправаджаліся ўрачыстымі цырымоніямі. Усяго было вядома каля 10 сартоў кукурузы з розным колерам зярнятак. Земляробства лічылася жаночай справай. Мужчыны палявалі ў прэрыі. Ужо ў XVI ст. іспанцы паведамлялі, што продкі паўні здабывалі бізонаў. Да з'яўлення коняў гэта быў вельмі небяспечны занятак. У XVIII — XIX стст. наяўнасць коняў дазваляла паляўнічым вандраваць на некалькі сот кіламетраў ад родных паселішчаў. Паляванне мела сезонны характар і патрабавала ад удзельнікаў жорсткай дысцыпліны. Апрацоўкай мяса, костак і скур забітых жывёл займаліся жанчыны.
Паўні аддавалі перавагу жыццю на высокіх рачных берагах. Асноўны від паселішча — вёска. У кожнай жыло 300 — 500 чалавек. Самая вялікая з вядомых складалася з 2500 жыхароў. Жытламі з'яўляліся вялікія авальныя каркасныя хаціны, абкладзеныя кавалкамі дзёрану і засыпаныя зямлёй. З усходу ладзіліся дзверы. Доўгі нізкі калідор вёў да ўваходнага пакоя, аддзеленага бізонавай скурай. Знутры з заходняга боку вешалі чэрап бізона. Па перыметры галоўнага пакоя вешалі дываны, каб стварыць прастору для спальных і асабістых памяшканняў. У адной хаціне месцілася 30 — 50 человек, звычайна сваякоў. Яна падзялялася на паўночную і паўднёвую часткі на чале асобных кіраўнікоў. Паловы хацін падзяляліся на траціны. Жанчыны і дзяўчаты, што займалі траціну, мелі сваю адказнасць за паўседзённыя справы.
Вопратку выряблялі са скур аленяў, радзей — іншых жывёл, упрыгожвалі махрамі, іголкамі дзікабразаў, бісерам. Макасіны шылі з цэлага кавалка скуры, падэшвы застаўлялі мяккімі. Ваеннае і рытуальнае аблачэнне мужчын адрознівалася складанасцю. Яны выскубалі бараду і бровы, а таксама валасы па баках на чэрапе. Прычоска шчаплялася з дапамогаю касцяных грабянёў. Да валасоў мацавалася доўгая скураная лента, да якой чаплялі пер'е драпежных птушак ці іголкі дзікабразаў. Галаву мог затуляць каптур з доўгай поўсцю жывёл, пафарбаваных рознымі колерамі. Твары фарбавалі і татуявалі. Мужчыны і жанчыны любілі пацеркі і завушніцы. Жанчыны ўпрыгожвалі сукенкі піктаграмамі, якія адлюстроўвалі іх родавую самабытнасць і сямейныя каштоўнасці. Яны запляталі доўгія валасы ў 2 касы, чаплялі да іх каляровыя ленты і бісер.
У паўні дамінаваў адлік сваяцтва па жаночай лініі. Пасля вяселля зноў створаная сям'я пераязджала ў хаціну сваякоў нявесты. Жыццё сям'і ў адзіным з іншымі доме патрабавала абавязковага супрацоўніцтва. Жанчыны падзяляліся па ўзросту. Дарослыя замужнія выконвалі асноўную працу, маладыя незамужнія аказвалі ім дапамогу, старыя выхоўвалі дзяцей. Мужчыны часцяком практыкавалі серыйныя манагамныя адносіны, і на працягу жыцця маглі змяняць месца жыхарства. Яны падзяляліся на 2 сацыяльныя групы паляўнічых і воінаў. Меўся невялікі пласт прафесійных лекараў. Яны клапаціліся пра некаторыя абрады, але няма адзінай думкі, ці можна іх лічыць святарамі-шаманамі. Прадстаўнікі абодвух полаў удзельнічалі ў палітычным жыцці, хаця адказнасць за рашэнні клалася на мужчын. Найбольш паспяховыя з іх станавіліся правадырамі.
Жыццё паўні суправаджалася шэрагам рэлігійных рытуалаў і святочных дзён, падчас якіх арганізоўваліся ахвярапрынашэнні, песні і танцы. Захаваныя песні прысвечаны вайне, каханню, асобным гульням і рытуалам. Акампанавалі пераважна ўдарнымі інструментамі. Музыканты ведалі 3 асноўныя рытмы. У вуснай творчасці вылучаюцца цыклы казак і паданняў, прысвечаных героям-блізнятам, каёту-трыкстэру Скідыкі, фантастычнымі апавяданнямі пра пачвар і мёртвых, якія вярнуліся для помсты ворагам.
Хаця да знаёмства з еўрапейскай культурай, паўні не ведалі пісьмовасці, яны шырока карысталіся піктаграмамі. Былі распаўсюджаны астралагічныя ўяўленні, у аснову якіх клаліся легенды пра божую сутнасць зорак. Асабліва шанаваліся Сонца, Месяц, Марс і Венера. Вядома, што skidi малявалі карты зорнага неба.
Мова
Мова паўні адносіцца да паўночнай галіны кадаанскай групы моў. Вылучаюць паўночны і паўднёвы дыялекты. Да канца XX ст. у выніку асіміляцыі колькасць тых, хто размаўляў на мове паўні скарацілася да прыкладна 100 чалавек. У 1997 г. з дапамогай навуковых устаноў быў распрацаваны праект адраджэння мовы, выкладання яе ў школах і на курсах для дарослых.
Рэлігія
Традыцыйныя рэлігійныя вераванні абапіраліся на політэістычныя і анімістычныя ўяўленні. Паўні атаесамлялі ўсход з мужчынскімі касмічнымі сіламі, а захад — з усходнімі. Яны сутыкаюцца ў зеніце, дзе фарміруецца Тырава, бажаство сонца і першастваральнік сусвету. Яго жонкай звычайна называлі багіню Атыра, што звязвалася з зямлёю і кукурузай. Іх дзецьмі з'яўляліся багі зорак і планет. Ім прыпісвалася стварэнне людзей і жывёл. Жывёлы лічыліся пасрэднікамі паміж людзьмі і багамі.
Гадавы цыкл святаў падпарадкоўваўся шанаванню тых або іншых багоў і жывёл. Практыкаваліся ахвярапрынашэнні кукурузы, жывёл і людзей. Еўрапейскіх вандроўнікаў асабліва ўражваў рытуал ахвярапрынашэння дзяўчынак мужчынскаму богу ранішняй зоркі. У 1816 г. ён быў забаронены старэйшынамі. Аднак некаторыя назіральнікі меркавалі, што свята практыкавалася да 1838 г., пакуль традыцыйнае рэлігійнае жыццё не было парушана эпідэміяй. Старэйшыны з'яўляліся арганізатарамі святаў. Месцы правядзення ахвярапрынашэнняў лічыліся святымі.
Смерць і хваробы прызнаваліся вынікам дзейнасці магіі. У паўні меліся лекары, што спецыялізаваліся на выратаванні ад хвароб і ачышчэнні ад грахоў. Правадыроў і святароў хавалі, зашытымі ў скуры бізонаў. Паўні верылі, што пасля смерці выдатныя людзі ператвараліся ў зоркі, а баязліўцы і грэшнікі траплялі ў свет духаў недзе на поўдні.
У канцы XIX ст. частка паўні была залучана ў рух пеётыстаў. У нашы дні вернікі спавядаюць хрысціянства.
Лабра
Насельніцтва складае 359 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 31 чал./км². Займае плошчу 11 км². Паштовы індэкс — 2010. Тэлефонны код — 0746.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Пуньск (гміна)
Пуньск (Puńsk) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Сэйнэнскага павета Падляскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Пуньску. Плошча гміны складае 138,37 км². Станам на 2008 год у гміне Пуньск пражывалі 4365 чалавек, шчыльнасць — 31,55 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 33 салецтвы.
Васіль Васілевіч Шчарбіна
Васіль Васілевіч Шчарбіна (, станцыя Нікітаўка (цяпер у межах горада Горліўка), Данецкая вобласць — ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1945).
Памяць
У 1972 годзе у горадзе Валожын каля будынка сярэдняй школы № 1 устаноўлены бюст Героя Савецкага Саюза В. В. Шчарбіны, адна з вуліц горада названа яго імем. 9 мая 2023 года на тэрыторыі сярэдняй школы № 2 Валожына адбылося адкрыццё помніка.
Чувашы Беларусі
Чувашы Беларусі — дыяспара чувашоў у Рэспубліцы Беларусь. Паводле перапісу 2009 года ў краіне жыло 1277 чувашоў: каля 400 чалавек у Мінску, астатнія ў абласных цэнтрах. Большасць сем'яў — змешаныя. У сельскай мясцовасці чувашоў жыве няшмат.
У 1999 годзе было створана аб'яднанне чувашоў «Атал» («Волга»), перайменаванае ў 2010 годзе ў Міжнароднае грамадскае аб'яднанне чувашоў «Атал». У пачатку 2007 года зарэгістравана аб'яднанне чувашоў «Шупашкар» («Белы горад»). У Гродне створана гарадское аб'яднанне «Атал». Мэты аб'яднанняў — вывучэнне гісторыі, звычаяў і традыцый чувашскага народа, развіццё культурных сувязяў паміж Беларуссю і Чувашыі.
Аддзялення ГА «Атал» створаны ў Баранавічах, Пінску, Кобрыне, Добрушы, Гомелі, Гродне, Салігорску, вёсцы Міханавічы Мінскага раёна.
Выставачная
«Выставачная» (Вы́ставочная) — станцыя Філёўскай лініі Маскоўскага метрапалітэна.
Сцяг Пензенскай вобласці
Сцяг Пензенскай вобласці з'яўляецца сімвалам Пензенскай вобласці. Прыняты 15 лістапада 2002 года.
Апісанне
Сучасны сцяг Пензенскай вобласці быў зацверджаны 15 лістапада 2002 года. Сцяг уяўляе сабою прамавугольнае палатно, якое складаецца з адной вертыкальнай і адной гарызантальнай палосаў: вертыкальнай — зялёнага (травянога), гарызантальнай — жоўтага (залатога) колераў. Адносіны вышыні сцяга да яго даўжыні 1:1,6.
Шырыня вертыкальнай паласы роўная 1/4 яе вышыні. Па цэнтры жоўтай паласы з невялікім зрушэннем уверх і налева да тронка сцяга размяшчаецца сімвалічная ваява Спасу Нерукатворнага. Вышыня выявы раўна 2/3 вышыні сцяга. Агульны колер малюнка — цёмна-залаты.
Зялёны колер сімвалізуе прыроду Пензенскай вобласці, яе лесу, а таксама урадлівасць, вечнае жыццё і здароўе. Жоўты колер сімвалізуе палі, мудрасць, веды, святло, багаты ураджай, перспектыву. Сімвалічны малюнак Спасу Нерукатворнага сімвалізуе духоўнасць, усеадзінства, нацыянальнае адраджэнне.
Социалист-революционер
«Социалист-революционер» — газета Мінскага абласнога камітэта партыі сацыялістаў-рэвалюцыянераў (эсэраў). Выходзіла з 23 кастрычніка да 19 снежня 1917 г. у Мінску на рускай мове штодзённа. Прытрымлівалася правай плыні партыі эсэраў. Змяшчалы звароты ЦК, артыкулы партыйных дзеячаў, перадрукоўку з газеты «Дело народа», паведамляла пра партыйны рух сярод вайскоўцаў. Друкавала адозвы А. Ф. Керанскага, ЦК і фракцыі эсэраў, 2-га Усерасійскага з’езда Саветаў, Камітэта выратавання рэвалюцыі Заходняга фронту і інш. Выступала ў абарону дэмакратычных свабод, за наданне паўнамоцтваў Устаноўчаму сходу ў вырашэнні праблем расійскага грамадства, у падтрымку дзяржаўнасці беларускіх зямель, земскага і гарадскога самакіравання, салдацкіх, сялянскіх і рабочых арганізацый. Змяшчала матэрыялы пра дзейнасць у Мінску 2-га франтавога, 3-га сялянскага, Усебеларускага і інш. з’ездаў, справаздачы аб пасяджэннях Аблвыкамзаха, паведамленні на тэмы агульнарускага і беларускага жыцця, нарысы, вершы. Закрыта 19 снежня загадам СНК Заходняй вобласці і фронту. Выйшла 48 нумароў.
Барбарыс
Барбары́с (Berberis) — род кветкавых раслін сямейства барбарысавых.
Батанічнае апісанне
Калючыя кусты з простым лісцем. Кветкі жоўтыя, сабраныя ў гронкі, радзей адзіночныя. Плады — аранжава-чырвоныя, пурпуровыя або сінявата-чорныя ягады.
Дэкаратыўныя ў час цвіцення і плоданашэння. Выкарыстоўваюць барбарыс для салітэрнай і групавой пасадак, стварэння жывых агароджаў. Размнажаюць насеннем і вегетатыўна (зялёнымі чаранкамі і дзяленнем куста). Сяўбу праводзяць восенню свежасабраным насеннем або вясною пасля двухмесячнай стратыфікацыі пры тэмпературы 2—5 °C. Для дэкаратыўнага садоўніцтва рэкамендуюцца (да 3 м),  і яго пурпуровалістая форма (1,5—2,5 м),  і яго выключна дэкаратыўная пурпуровалістая форма (каля 1 м).
Выкарыстанне
Выкарыстоўваюцца ў харчовай і фармацэўтычнай прамысловасці. Да глебавых умоў непатрабавальныя. Засухаўстойлівыя. Святлолюбівыя, паддаюцца падстрыганню. Пасля высечкі даюць вельмі шмат парасткаў. Добра пераносяць перасадку. Меданосы. Пашкоджваюцца іржаўным грыбам збожжавых злакаў.
У Беларусі дзікарослы 1 від —.
Павел Вінаградаў
Павел Вінаградаў (нар., Мінск) — актывіст моладзёжнага крыла кампаніі «Гавары праўду!» — «Zmena», вязень сумлення, беларускі палітвязень.
Біяграфія
Скончыў прафесійна-тэхнічны ліцэй № 4 па спецыяльнасці «цырульнік». Вучыўся на гісторыка-геаграфічным факультэце Мінскага педагагічнага ўніверсітэта.
Грамадская дзейнасць
З’яўляўся сябрам маладзёжнай арганізацыі «Зубр», да 2010 года — актывіст грамадзянскай ініцыятывы «Еўрапейская Беларусь», з 2010 года далучыўся да кампаніі «Гавары праўду». Актывіст моладзёжнага крыла кампаніі «Гавары праўду!» «Zmena».
Храналогія пераследу
За палітычную дзейнасць затрымліваўся міліцыяй. Першае затрыманне адбылося ў 2007 годзе на акцыі супраць адмены сацыяльных ільгот. Асуджаны на 5 сутак арышту.
У 2008 годзе з’яўляўся фігурантам «Справы 14-ці» па арт. 342 КК, якая была заведзеная за ўдзел у мітынгу прадпрымальнікаў 10 студзеня 2008 г. Асуджаны на 2 гады абмежавання волі без накіравання ў папраўчыя ўстановы. У маі 2009 года Amnesty International абвясціла вязнямі сумлення ўсіх асуджаных да абмежавання волі фігурантаў «працэсу 14-ці», у тым ліку і Вінаградава, і заклікала да адмены прысуду.
На прэзідэнцкіх выбаах 2010 года Вінаградаў быў адным з актыўных сяброў ініцыятыўнай групы і перадвыбарчага штабу кандыдата ў прэзідэнты Уладзіміра Някляева. Арыштаваны ў ноч на 5 студзеня 2011-га года. Спачатку абвінавачванне было прад’яўлена па чч. 1 і 2 арт. 293 Крымінальнага кодэкса (арганізацыя і ўдзел у масавых беспарадках), затым засталося абвінавачванне толькі ва ўдзеле ў масавых беспарадках (ч. 2 арт. 293 КК). Утрымліваўся пад вартай у СІЗА № 1 Мінска (вул. Валадарскага, 2). 5 мая 2011 года суд Кастрычніцкага раёна Мінска (суддзя — Ала Булаш) вынес Вінаградаву прысуд — пазбаўленне волі на чатыры гады ў калоніі ўзмоцненага рэжыму. Разам з ім на розныя тэрміны па крымінальнай справе аб «Масавых беспарадках» у сталіцы 19 снежня былі асуджаныя Алесь Кіркевіч, Зміцер Дрозд, Аляксандр Пратасеня і Уладзімір Хамічэнка. 23 мая 2011 года ў Чорны спіс Еўрасаюза былі дададзены Ала Булаш і Аляксандр Бароўскі, дзяржаўны абвінаваўца на працэсе.
Для адбывання гэтага тэрміну быў пераведзены ў калонію г. Івацэвічы, вядомую пад назвай «Воўчыя норы».
Вызвалены 14 верасня 2011 года згодна з указам прэзідэнта аб памілаванні.
10 красавіка 2012 года суд Маскоўскага раёна Мінска прыняў рашэнне аб прэвентыўным наглядзе тэрмінам на два гады за Паўлам Вінаградавым у сувязі з неаднаразовымі затрыманнямі і адміністрацыйнымі арыштамі.
7 чэрвеня 2016 года суд Маскоўскага раёна Мінска прыняў рашэнне аб устанаўленні прэвентыўнага нагляду ў дачыненні да актывіста. У абарону Паўла пад канец чэрвеня 2016 года выступіла Amnesty International, патрабуючы ад беларускіх уладаў скасаваць накладзены на яго прэвентыўны нагляд як незаконны, паколькі ён звязаны з ажыццяўленнем яго права на свабоду мірных сходаў.
Летам 2021 года Паўла Вінаградава асудзілі спачатку на 15, потым яшчэ на 30 дзён арышту за допіс у фэйсбуку. За той жа допіс на яго завялі крымінальную справу аб паклёпе на Лукашэнку. Праз 48 дзён Павел выйшаў на волю. Зноў затрымалі яго 21 снежня таго ж года, а ў сакавіку 2022 года прысудзілі да пяці гадоў калоніі. 27 снежня 2021 года праваабарончыя арганізацыі Беларусі прызналі Вінаградава палітычным зняволеным.
Сцяг Адыгеі
Сцяг Адыгеі з'яўляецца дзяржаўным сімвалам Адыгеі. Прыняты 24 сакавіка 1992 года.
Апісанне
Сцяг Рэспублікі Адыгея ўяўляе сабою прамавугольнае палатно зялёнага колеру, на якім намаляваныя дванаццаць залатых зорак і тры залатыя перакрыжаваныя стрэлы, накіраваныя наканечнікамі ўверх. Адносіны шырыні сцяга да яго даўжыні 1:2.
Нацыянальнае кіраванне архіваў і дакументацыі (ЗША)
Нацыянальнае кіраванне архіваў і дакументацыі, таксама: Нацыянальныя архівы (National Archives and Records Administration (NARA)) — незалежнае ўрадавае агенцтва Злучаных Штатаў Амерыкі. Створана ў 1984 г. У Нацыянальных архівах захоўваюцца арыгіналы такіх асноватворных гістарычных дакументаў, як Дэкларацыя незалежнасці ЗША, Канстытуцыя ЗША, Біль аб правах.
Сукачы (Драгічынскі раён)
Сукачы́ (, Сукачи) — вёска ў Драгічынскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Імянінскага сельсавета.
Дэвід Лэйн
Дэ́від Лэйн (David Lane; 2 лістапада 1938 — 28 мая 2007) — амерыканскі актывіст і прыхільнік ідэй белага нацыяналізму.
Дэвід Лэйн нарадзіўся ў 1938 годзе. У 1979 годзе стварыў «Дэнверскі аддзел рыцараў Ку-клукс-клану». З’яўляецца адным з заснавальнікаў арганізацыі Боба Мэцьюза «The Order». Чальцы «The Order» абвінавачваюцца ў выкраданні грошай, забойствах, падрывах бомб, вырабе фальшывых банкнот, арганізацыі ваенізаваных лагераў з мэтаю звяржэння урада ЗША.
Лэйн быў прысуджаны да 190 гадоў пазбаўлення волі па абвінавачванні ў арганізацыі забойства радыёвядучага Алана Берга ў 1984 годзе. Сваё дачыненне да забойства адмаўляў. Пакаранне адбываў у федэральнай турме ADX Florence ва Фларэнцыі, штат Каларада.
З’яўляецца аўтарам папулярнага ў асяроддзі неанацыстаў лозунга «14 словаў»: «We must secure the existence of our people and a future for White children» («Мы павінны захаваць існаванне Нашага народа і будучыню для Белых дзяцей»). Знаходзячыся ў заключэнні, пісаў кнігі з вобласці «тэорыі змовы». Прапаведаваў «ватанізм» (Wotanism).
Памёр 28 мая 2007 года ў сне вечарам у турме ў Індыяне.
Мікалай Рыгоравіч Белы
Мікалай Рыгоравіч Белы (1914—1976) — беларускі спецыяліст у галіне пульманалогіі і фтызіятрыі. Кандыдат медыцынскіх навук (1954). Заслужаны ўрач Беларускай ССР (1971).
Біяграфія
Нарадзіўся ў Пэрвамайску Мікалаеўскай вобласці ў сям’і рабочага. Скончыў Адэскі медыцынскі інстытут у 1938 годзе. Урач супрацьтанкавага дывізіёна Далёкаўсходняй арміі, удзельнічаў у баях на рацэ Халхін-Гол, 1938—1939; дывізіённы ўрач стралковай дывізіі Далёкаўсходняй ваеннай акругі, 1939—1941.
Падчас Вялікай Айчыннай вайны дывізіённы ўрач стралковай дывізіі Заходняга фронту, быў у акружэнні праціўніка, 1941; начальнік медыцынскай службы Бярэзінскага партызанскага злучэння, 1941—1944. Старэйшы інспектар, начальнік упраўлення Наркамздрава БССР, 1944—1946; навуковы супрацоўнік Беларускага НДІ туберкулёзу, 1946—1949. Асістэнт кафедры туберкулёзу Мінскага медыцынскага інстытута, 1949—1957; прысуджана вучоная ступень кандыдата медыцынскіх навук, 1954.
Загадчык кафедры туберкулёзу Мінскага медыцынскага інстытута, 1957—1971, адначасова дэкан лячэбнага факультэта, 1957—1958; прысвоена вучонае званне дацэнта, 1959. Дацэнт кафедры туберкулёзу Мінскага медыцынскага інстытута, 1971—1976.
Памёр у Мінску, пахаваны на Паўночных могілках.
Навуковая і выкладчыцкая дзейнасць
Выкладаў на кафедры туберкулёзу Мінскага медыцынскага інстытута.
Выканаў кандыдацкую дысертацыю «Эндаплеўральны метад разбурэння плеўральных зрашчэнняў пры лёгачным пнеўматораксе», 1953.
Аўтар больш за 50 навуковых прац. Кіраваў выкананнем 2 кандыдацкіх дысертацый. Браў удзел у рабоце міжнароднай канферэнцыі па праблемах туберкулёзу, 1971.
Старшыня Мінскага гарадскога навуковага таварыства фтызіятраў, 1960-1976.
Бутава
Бу́тава (, Бутово) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Сарочынскага сельсавета.
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Мосарскага сельсавета. У 2004 — 2005 гадах вёска ў складзе Вяркудскага сельсавета.
Неанацызм
Неанацы́зм — прытрымліванне нацыянал-сацыялістычнай ідэалогіі пасля 1945 года. Часам арганізацыі, у дачыненні якіх тэрмін выкарыстоўваецца, адмаўляюць сваю прыналежнасць да неанацызму; існуюць і рухі, якія адкрыта прызнаюць сябе «нацыянал-сацыялістычнымі».
Пыжыцы (гміна)
Пыжы́цы (Pyrzyce) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Пыжыцкага павета Заходнепаморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Пыжыцах. Плошча гміны складае 204,4 км². Станам на 2005 год у гміне Пыжыцы пражывалі 19 975 чалавек, шчыльнасць — 96,4 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 21 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 24 населеныя пункты.
Мары (аэрапорт)
Аэрапорт Мары (Mary halkara aeroporty) — міжнародны аэрапорт горада Мары, Туркменістан. Для абслугоўвання авіяпасажыраў у аэрапорце пабудаваны новы тэрмінал прапускной здольнасцю 300 чалавек у гадзіну, адпаведны міжнародным стандартам. Размешчаны за 6 км на паўночны ўсход ад цэнтра Мары.
УПП
У Мары былі пабудаваны дзве ўзлётна-пасадачныя палосы. Першая паласа УПП (18L/36R) мае працягласць 2800 метраў і шырыню 45 метраў, другая паласа (18R/36L) — даўжынёй 3800 метраў і шырынёй 45 метраў.
Тыпы ПС
Гавань прымае Ан-12, Ан-24, Ан-26, Ан-28, Ан-30, Ан-32, Ан-72, Ан-74, Іл-76, Ту-134, Ту-154, Як-40, Як-42, Airbus A319, Airbus A320, Airbus A321, Boeing 737, Boeing 757, Boeing 767, Boeing 777 і іншыя тыпы ПС класам ніжэй, верталёты ўсіх тыпаў.
Эстонцы Беларусі
Эстонцы Беларусі — дыяспара эстонцаў у Рэспубліцы Беларусь. Міграцыя эстонцаў на тэрыторыю сучаснай Беларусі пачалася ў XIX стагоддзі ў выніку правядзення аграрных рэформаў. Масавае перасяленне зафіксавана ў 1860—1870 гадах.
Як сведчыць перапіс 2009 года, у Беларусі пражывае 407 эстонцаў. Больш за 90 % сем'яў — змешаныя.
Вышэйшы орган КАГА "Эстонская абшчына «Ластаўка» — Канферэнцыя праводзіцца не радзей аднаго разу ў паўгода.
Кіруючы орган — Праўленне складаецца з 3 чалавек. Пасяджэння праводзяцца не радзей за адзін раз на квартал. Кіраўнік эстонскай абшчыны «Ластаўка» Олівер Акселевіч Манглус ўваходзіць у склад Кансультатыўнага міжэтнічнага савета пры Упаўнаважаным па справах рэлігій і нацыянальнасцяў.
Галоўная мэта эстонскай абшчыны «Ластаўка» — усебаковае супрацоўніцтва і ўмацаванне даверу і ўзаемаразумення паміж народамі Беларусі і Эстоніі, захаванне гістарычнай памяці, культуры, нацыянальнай самасвядомасці, мовы і звычаяў эстонцаў, якія жывуць у Беларусі.
Страсбургскае пагадненне (1675)
Стра́сбургскае пагадне́нне 1675 года — першая міжнародная дамова па забароне выкарыстання хімічнай зброі, заключаная паміж Францыяй і Свяшчэннай Рымскай імперыяй 27 жніўня 1675 года ў Страсбургу.
Кутузаўская (станцыя метро)
«Кутузаўская» (Куту́зовская) — станцыя Філёўскай лініі Маскоўскага метрапалітэна.
Лангонэ-Сабіна
Лангонэ-Сабіна (Longone Sabino) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лацыа, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Рыеці.
Насельніцтва складае 654 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 19 чал./км². Займае плошчу 34 км². Паштовы індэкс — 2020. Тэлефонны код — 0765.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Эдвард Джон Эйр
Эдвард Джон Эйр (Edward John Eyre; 5 жніўня 1815-30 лістапада 1901) — англійскі даследчык Аўстраліі, губернатар Ямайкі.
Нарадзіўся 5 жніўня 1815 года ў мястэчку Уіпснейд (Бедфардшыр), аднак неўзабаве яго бацькі пераехалі ў Хорнсі (Ёркшыр), дзе Эдвард Джон Эйр быў ахрышчаны.
У 1833 годзе перасяліўся ў Аўстралію і заняўся авечкагадоўляй, якая, зрэшты, яму хутка надакучыла, і ён прысвяціў сябе вывучэнню прыроднага свету краіны і паходамі углыб кантынента.
У 1839 годзе Эйр здзейсніў сваё першае вялікае падарожжа. Пачаўшы шлях з Адэлаіды, ён падняўся па беразе заліва Спенсер да паўночнага яго ўскрайка і паглыбіўся ўнутр кантынента, дзе адкрыў горны хрыбет Фліндэрс і возера Торэнс. Далей ён яшчэ трохі прайшоў на поўнач і павярнуў на паўднёвы ўсход да Мурэю, па якім прайшоў да вусця.
Грэкі Беларусі
Грэкі Беларусі — дыяспара грэкаў у Рэспубліцы Беларусь. Перапіс 2009 года засведчыў, што ў краіне пражывала 617 грэкаў. Большасць выбрала месцам жыхарства Мінск, ёсць невялікія групы грэкаў у абласных гарадах, а таксама Барысаве, Вілейцы, Кобрыне, Маладзечне.
У 1997 годзе ў Мінску было створана гарадское "Грэчаскае нацыянальна-культурнае таварыства «Алкеста», пазней пераўтворанае ў аб'яднанне "Грэчаскае культурнае таварыства «Алкестыда». У 1998 годзе створана Беларускае грамадскае аб'яднанне грэкаў «Пелапанес» з цэнтрам у Маладзечне. У 2010 годзе зарэгістравана Беларускае маладзёжнае грамадскае аб'яднанне «Арганаўт». ГА «Пелапанес» з'яўляецца членам Міжнароднага Саюза Грэчаскіх грамадскіх аб'яднанняў «Понтас»
У 2009 годзе Рэспубліканскае грамадскае аб'яднанне грэкаў «Пелапанес» зарэгістравала газету «Айкумена».
Стая
«Стая» — мінская група, якая выконвае хэві-метал (ранні перыяд) і альтэрнатыўны метал, індастрыял-метал у сучаснасці. З'яўляецца найбольш вядомай беларускай групай, якая грала ў жанры «хард-н-хэві». Першая беларуская метал-група, якая зрабіла майстарынг свайго альбома ў Фінляндыі. У 2008 годзе частка гурта сыходзіць і стварае новы калектыў Allion, але ў 2010 годзе Віктар Новак (які пакінуў гурт яшчэ раней, у 2005 годзе) вяртаецца ў Стаю, што адраджае гурт. Неўзабаве Новак пераязджае ў Славакію, і гурт працягвае сваю дзейнасць на яе тэрыторыі.
Пышніца (гміна)
Пышні́ца (Pysznica) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Сталевавольскага павета Падкарпацкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Пышніцы. Плошча гміны складае 147,82 км². Станам на 2014 год у гміне Пышніца пражывалі 10 531 чалавек, шчыльнасць — 71,24 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 10 салецтваў.
Кентаўр (фільм, 2017)
«Кентаўр» (Centaur) — мастацкі фільм 2017 года рэжысёра. Сумесная вытворчасць Кыргызстана, Францыі, Германіі, Нідэрландаў, Японіі.
Фільм быў прадстаўлены ў асноўнай конкурснай праграме ігравога кіно 24-га Мінскага міжнароднага кінафестывалю «Лістапад».
Сюжэт
«Кентаўр» — ціхі, сціплы, злёгку дзівакаваты чалавек, былы кінамеханік, які зараз працуе дзе давядзецца. Ён верыць, што кыргызскі народ калісьці быў адзіным і непераможным дзякуючы сваім коням. Але з часам людзі ўявілі сябе багамі і сталі жорсткімі і чэрствымі. За гэта Нябёсы пазбавілі іх дабрабыту і сілы. Зняць праклён здольны толькі вершнік, гатовы скакаць ноч напралёт з малітвай аб прабачэнні. Так, паверыўшы ў легенду, «Кентаўр» становіцца канакрадам. Але яго таямніца не можа захоўвацца вечна. Калі выявіцца праўда, герою трэба будзе вырашыць лёс сваёй сям’і, аднавяскоўцаў і свой уласны.
Гордан
Гордан — вадасховішча на рацэ Гордан. Мае ёмістасць 12,5 кубічных кіламетраў вады (12,5 млрд т). Возера было створана ў пачатку 1970-х гадоў у выніку будаўніцтва плаціны Гордан. Знаходзіцца ў Паўднёва-Заходнім нацыянальным парку вострава Тасманія.
Філі (станцыя метро)
«Філі» (Фили́) — станцыя Філёўскай лініі Маскоўскага метрапалітэна.
Ваўчо (вёска)
Ваўчо́ (, Волчо) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Сарочынскага сельсавета.
Да 18 чэрвеня 1985 года вёска ў складзе Лутаўскага сельсавета
Спаніш-Таўн
Спаніш-Таўн (Spanish Town) — найбуйнейшы горад і адміністрацыйны цэнтр акругі Сент-Катэрын, Ямайка. Размешчаны ў паўднёва-ўсходняй частцы Ямайкі. 162.359 жыхароў (2010). У XVI—XIX стагоддзях з’яўляўся іспанскай і англійскай сталіцай Ямайкі.
Зарубіна
Зарубіна:
Каразея
Каразея — грубая шарсцяная тканіна няшчыльнай фактуры, вядомая з XIII стагоддзя.
Агульныя звесткі
Каразеяй называюць грубую шарсцяную тканіну няшчыльнай фактуры, з касой ніткай. На Русі вядомая з XV стагоддзя, як разнавіднасць мясцовых даматканых тканін, з якіх пераважна выраблялі верхняе адзенне. Вырабы з каразеі характэрныя для традыцыйнага касцюма сялян. У рускай арміі выкарыстоўвалася для шыцця мундзіраў. У пазнейшыя часы выкарыстоўвалася на падшэўку пад сукно.
Этымалогія
Назва паходзіць ад месца першапачатковай вытворчасці падобнай тканіны ў 1262 годзе, англійскай вёскі Керсі (Kersey) у графстве Суфалк.
Ірына Уладзіміраўна Дрыга
Ірына Уладзіміраўна Дрыга (нар. 9 снежня 1970, г. Мінск, БССР) — беларускі дзяржаўны дзеяч. Кандыдат педагагічных навук.
Біяграфія
Скончыла ў 1992 годзе Мінскі інстытут культуры. У 1992—1999 гг. працавала лабарантам кафедры бібліятэказнаўства, з’яўлялася аспірантам кафедры бібліяграфіі і дакументазнаўства, затым выкладчыкам кафедры бібліяграфіі і дакументазнаўства Беларускага ўніверсітэта культуры. Абараніла ў 1998 годзе дысертацыю па педагогіцы «Сістэма бібліяграфічнай інфармацыі па мастацтве ў Рэспубліцы Беларусь: тэарэтыка-метадычныя праблемы».
У 1999—2014 гадах — вядучы спецыяліст, галоўны спецыяліст аддзела аналізу працы сродкаў масавай інфармацыі інфармацыйна-аналітычнага кіравання, саветнік-кансультант упраўлення аналізу працы сродкаў масавай інфармацыі Галоўнага ўпраўлення грамадска-палітычнай інфармацыі; галоўны саветнік упраўлення інфармацыйнай і сацыяльна-культурнай палітыкі галоўнага ідэалагічнага ўпраўлення, намеснік начальніка галоўнага ўпраўлення, а потым і начальнік упраўлення інфармацыйнай і сацыяльна-культурнай палітыкі галоўнага ідэалагічнага ўпраўлення, намеснік начальніка галоўнага ўпраўлення — начальнік упраўлення сацыяльна-культурнай палітыкі галоўнага ідэалагічнага ўпраўлення Адміністрацыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.
Пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 2 мая 2014 г. № 407 прызначана першым намеснікам Міністра культуры Рэспублікі Беларусь. Падчас працы на пасадзе ўласна цэнзурыравала п'есы і спектаклі. Пры яе падтрымцы Мінкульт маніпуліраваў з вынікамі конкурсаў на размеркаванне дзяржпадтрымкі ў вобласці культуры.
У снежні 2014 года падпісала пастанову, якая змяніла граніцы ахоўнай зоны мемарыяла «Курапаты», праз што пазней каля гэтага месца, дзе ў сталінскія часы расстрэльвалі людзей, скандальна з’явіўся рэстаран «Поедем поедим».
У канцы кастрычніка 2018 года перад пачаткам кінафестывалю «Лістапада» стала вядома, што ягоная дырэкцыя не будзе браць удзел у выбары фільмаў для нацыянальнага конкурсу, а канчатковае рашэнне застаецца за камісіяй, на чале якой — першы намеснік міністра культуры Ірына Дрыга. Пазіцыю камісіі Дрыга растлумачыла тым, што нацыянальны конкурс для кінасуполкі з’яўляецца адным з самых галоўных, таму вырашана было пашырыць спектр асоб, якія будуць займацца адборам.
У лістападзе 2018 года звольнена са сваёй пасады. Такім чынам Ірыну Дрыгу не проста знялі з пасады, але яшчэ і панізілі да ўзроўня начальніка кіравання. Пры тым што гэта стала другім яе паніжэннем.
Сінекліза
Сінекліза (ад συν — «разам» і ενκλισις - «нахіленне») — вельмі пакаты прагін зямной кары ў межах платформы, які мае ў плане няправільна круглявыя або авальныя абрысы (да некалькіх сотняў, часам больш за тысячу кіламетраў у папярочніку) і глыбіню звычайна да 3-5 км (радзей больш).
Сінеклізы развіваюцца працягла (сотні млн. гадоў), з параўнальна невялікім змяненнем контураў; магутнасць адкладаў і паўната разрэзу ўзрастаюць да цэнтра сінеклізы і змяншаюцца да перыферыі, дзе разрэз характарызуецца багаццем перапынкаў у адкладаназапаўванні. Сінеклізы нярэдка развіваюцца над аўлакагенамі, часта складаюцца з асобных упадзін, ускладненых валамі.
VSK-100BP
VSK-100BP — беларускі аўтамат тыпу «Бул-пап» калібра 7,62x39 мм, распрацаваная кампаніяй «Белспецзнештэхніка» на базе АКМ. Вырабляецца ААТ «Кідма тэк».
У 2017 годзе ДВТУП «Белспецзнештэхніка» з даччыным прадпрыемствам ТАА «БСВТ — новыя тэхналогіі» пачалі работы па стварэнні ў Беларусі вытворчасцей стралковай зброі і боепрыпасаў. Адным з новых распрацовак стаў карабін (аўтамат) VSK-100BP. Запуск вытворчасці пачаўся ў студзені 2020 года. Камплектуючыя да зброі вырабляюць у Мінску, а сама зборка праходзіць у вёсцы Станькава пад Дзяржынскам. Патроны 7,62x39 мм, прызначаныя для аўтамата, таксама вырабляюцца ў Беларусі, а менавіта ў Оршы.
У лістападзе 2020 года завяршыліся палявыя выпрабаванні стралковай зброі і боепрыпасаў. На працягу некалькіх тыдняў на базе 19-й асобнай механізаванай брыгады Паўночна-Заходняга аператыўна камандавання па спецыяльнай методыцы правяраліся аўтаматы VSK-100, VSK-100BP (булпап), патроны калібра 7,62х39, 9х19, а таксама пісталет ПВ-17.
VSP-100BP карацей, з ім зручней працаваць у памяшканнях і калідорах. Ствол менш падкідвае, таму паляпшаюцца дакладнасць і кучнасць — прыкладна ў 1,5 разы. Рычаг работы з зараджаннем зброі паменшыўся. Хутчэй змяняецца магазін, перакручваецца затвор амаль на дзве секунды менш, чым у звычайнага АК.
Міхал Буйноўскі
Міхал Буйноўскі (Michał Bujnowski (Buynowski), Michàél Buynowski; 3 сакавіка 1632, Полацкае ваяводства — 20 кастрычніка 1690, Нясвіж) — святар, педагог.
Уступіў у Таварыства Ісуса 15 верасня 1646 г. у Вільні. Вывучаў філасофію ў Віленскай акадэміі (1650—1653) і тэалогію ў езуіцкім калегіуме ў Трнаве (1657—1660). Выкладаў граматыку ў Ужгарадзе (1656), рыторыку ў Браціславе (1661—1662), Нясвіжы (1663—1664), Гродна (1664—1665), Вільні (1665—1668) і Крожах (1670—1672).
Пенітэнцыярый (святар, які спавядае ў асаблівых выпадках па даручэнні рымскага папы або епіскапа ) у Базіліцы Св. Пятра ў Рыме (1672—1683). З 1683 па 1688 гг. — рэктар езуіцкіх калегіумаў у Полацку, а з 1689 па 1690 гг. — у Нясвіжы.
Выдаў шэраг прац, прысвечаных пытанням тэалогіі і эстэтыкі: Ranny obiad na posiłek duszy (Вільня, 1686) i Droga do domu wieczności (Вільня, 1688), Ratio status eligendi (у двух частках: першая, другая ; Вільня, 1688—1689) i Ratio status ecclesiastici stabiliendi (Вільні, 1690).
Мантэга-Бей
Мантэга-Бей (Montego Bay) — чацвёрты па насельніцтве горад Ямайкі, пасля Кінгстана, Спаніш-Таўна і Портмара. Размешчаны на паўночным усходзе краіны ў акрузе Сент-Джэймс і з’яўляецца яго адміністрацыйным цэнтрам. Знаходзіцца пры ўпадзенні ў мора ракі Мантэга. Міжнародны аэрапорт Дональда Сангстэра. Турызм.
Інстытут славістыкі Польскай акадэміі навук
Інстытут славістыкі Польскай акадэміі навук (Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk) — навукова-даследчая ўстанова ў структуры Польскай акадэміі навук.
Гісторыя
У 1954 годзе намаганнямі прафесара Тадэвуша Лер-Сплавінскага і прафесара Здзіслава Штыбера Польская акадэмія навук заснавала Аддзел славістыкі Польскай акадэміі навук. У 1977 годзе падраздзяленне ПАН атрымала статус інстытута, а ў 1992 годзе назва была зменена на Інстытут славістыкі Польскай акадэміі навук.
Структура
Інстытут падзелены на чатыры аддзелы:
Мюфідэ Ільхан
Мюфідэ Ільхан (Müfide İlhan; 19 лютага 1911, Мерсін — 2 лютага 1996, Бодрум) — турэцкі педагог і дзяржаўны дзеяч. Першая жанчына-мэр Турцыі.
Біяграфія
Мюфідэ Ільхан нарадзілася 11 лютага 1911 года у Мерсіне. Яе бацька Мустафа Назіф быў армейскім афіцэрам, маці Эмінэ — хатняй гаспадыняй. Калі Мюфідэ было чатыры гады, яе бацька загінуў падчас аднаго з баёў Дарданэльскай аперацыі. Палкаводзец Феўзі Чакмак прыходзіўся Мюфідзе дзядзькам, ён быў братам яе бацькі. Пасля заканчэння Першай сусветнай вайны Мерсін на кароткі час быў акупаваны французскай арміяй, таму Мюфідэ Ільхан завяршыла сваю пачатковую адукацыю ў Анкары. Пасля вызвалення Стамбула Мюфідэ скончыла там школу для дзяўчынак. У 1928 годзе яна скончыла педагагічны ліцэй. Затым працавала настаўніцай у Стамбуле.