cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Спутнік-1
Рознае
Перадача вялася на дзвюх частотах па чарзе, тэлеграфнымі пасылкамі працягам па 0,3 с, і ў радыёпрыёмніку на слых успрыймалася як «папіскванне». Гэтыя сігналы былі тады сенсацыяй, і былі шматразова запісаныя дзяржаўнымі ўстановамі, навукоўцамі і радыёаматарамі. Ёмістасці батарэяў (срэбрана-цынкавыя акумулятары) хапіла на 22 дні перадачы.
Пры зрокавых назіраннях дробны апарат (бачны як аб’ект 6-й зорнай велічыні) амаль не разрозніваўся, затое другая ступень ракеты-носьбіта, якая таксама выйшла на арбіту, была бачная як аб’ект 1-й зорнай велічыні, і часта прымалася за спадарожнік.
Лемніца (станцыя)
Ле́мніца (, Лемница)  — станцыя Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці. Размешчана ў пасёлку Лемніца; на лініі Орша-Цэнтральная — Лепель, паміж прыпыначным пунктам Шыбекі і прыпыначным пунктам Камарова.
Маквын (Кастопільскі раён)
Маквын (Мокви́н) — вёска ў Кастопільскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Малалюбашанскай вясковай абшчыны.
Тальскэ
Тальскэ (Та́льське) — вёска ў Барадзянскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Барадзянскай пасялковай абшчыны.
Руслан Іванавіч Шэйка
Руслан Іванавіч Шэйка (нар., в. Савейкі, Ляхавіцкі раён, Брэсцкай вобласць) — беларускі вучоны ў галіне жывёлагадоўлі. Член-карэспандэнт (2017), доктар сельскагаспадарчых навук (2011), дацэнт (2003).
Біяграфія
Скончыў Гродзенскі сельскагаспадарчы інстытут (1995).
З 1995 года ў Беларускім НДІ жывёлагадоўлі, з 2002 года загадчык лабараторыі. З 2018 года дырэктар Інстытута генетыкі і цыталогіі НАН Беларусі.
Навуковая дзейнасць
Навуковыя даследаванні ў галіне павышэння эфектыўнасці вытворчасці канкурэнтаздольнай прадукцыі жывёлагадоўлі. Актыўна ўдзельнічаў у стварэнні беларускай мясной пароды свіней. З’яўляецца аўтарам і адказным выканаўцам створаных новых завадскіх тыпаў: «Задняпроўскі» і «Бярэзінскі» ў беларускай мясной пародзе, «Палескі» — у пароды ландрас, унутрыпароднага тыпу «Беларускі» — у пародзе дзюрок. Распрацаваў асноватворныя тэарэтычныя і метадалагічныя прыёмы і метады павышэння племянных і прадуктыўных якасцяў свіней матчыных і бацькавых парод; тэхналогію атрымання паміжпародных і пародна-лінейных гібрыдаў свіней з высокім гарантаваным эфектам гетэрозісу па адкормачных і мясных якасцях.
Аўтар больш за 250 навуковых прац, у тым ліку 5 манаграфій, 1 падручніка, 6 метадычных рэкамендацый, 10 патэнтаў і 1 аўтарскага пасведчання.
Канстанца
Канстанца (Constanţa, ранейшыя назвы: Кустэндзье, Томіс) — найбуйнейшы марскі порт Румыніі і другі на Чорным моры, самы буйны горад у рэгіёне Дабруджа і на Чарнаморскім узбярэжжы Румыніі, сталіца жудзеца Канстанца.
У наваколлі горада ёсць мінеральныя крыніцы. Працяглыя марскія пляжы. Асноўныя галіны вытворчасці: гарбарная прамысловасць і вытворчасць ёмістасцей для нафтапрадуктаў. Пляжны курорт Мамая размешчаны на поўначы ад Канстанцы.
Новы Бэрэставэць
Новы Бэрэставэць (Но́вий Берестове́ць) — вёска ў Кастопільскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Малалюбашанскай вясковай абшчыны.
Культура Наска
На́ска — дакалумбава цывілізацыя, якая існавала ў некалькіх далінах на паўднёвым узбярэжжы Перу, на плато Наска, паўднёвей цывілізацыі Мачыка, з II ст. да н. э. па VI ст. н. э. Галоўны горад — Каўачы з шасцю пірамідамі з саману. Узяла пачатак меркавана ад культуры Паракас.
Кераміка культуры Наска паліхромная, як правіла, чатырохколерная: чорныя і аранжавыя малюнкі на белым або чырвоным фоне. Пераважаюць выявы людзей, звяроў, птушак, рыб і раслін. Формы падоўжаныя, стылізаваныя і вуглаватыя. У адрозненне ад цывілізацыі Мачыка, лепка практычна адсутнічае.
Падобныя ўзоры можна бачыць і на ўзорах тканін з ламавай воўны, якія захаваліся дзякуючы паўпустыннаму клімату плато. Часткова ацалела і створаная імі сетка падземных акведукаў.
Культуры Наска нярэдка прыпісваецца стварэнне велічэзных геогліфаў — ліній Наска, аднак адносна часу іх стварэння сярод навукоўцаў няма адзінага меркавання.
Сант’Іпаліта
Сант'іпаліта (Sant'Ippolito) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Пезара-э-Урбіна.
Насельніцтва складае 1624 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 82 чал./км². Займае плошчу 20 км². Паштовы індэкс — 61040. Тэлефонны код — 0721.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Sant'Ippolito di Roma.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
IC 1053
IC 1053 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) у сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Ліпкі (горад)
Лі́пкі (Липки) — горад у Тульскай вобласці. Насельніцтва — каля 9,7 тыс. жыхароў (2005). Горад знаходзіцца за 38 км на поўдзень ад Тулы.
Вёска Ліпкі вядома з 17 стагоддзя. У 1940-я гады каля Ліпак пачалася здабыча вугалю. 3 1955 года Ліпкі стаў горадам.
У горадзе знаходзяцца таксама цагельны завод, малаказавод і хлебакамбінат.
Рэйнджар з атамнай зоны
«Рэйнджар з атамнай зоны» (Рейнджер из атомной зоны) — беларускі мастацкі фільм, зняты рэжысёрам Вячаславам Нікіфаравым у 1999 годзе.
Сюжэт
За доўгія гады службы на атамнай падводнай лодцы капітан 2-га рангу па мянушцы Барсук прывык да смажанага дыхання ядзернай энергіі за спіной. Таму пасля вяртання ў родную Беларусь ён узяўся за ахову не пазначанай на картах мяжы: зоны радыеактыўнага адчужэння. Беспакарана дзейнічаючыя на яе тэрыторыі шайкі гандляроў кінутай тэхнікай, радыеактыўным лесам і наркотыкамі нараклі адчайнага ваяра «рэйнджар з атамнай зоны». Абараняючы закон на гэтай няшчаснай, аддадзенай на разрабаванне зямлі, Барсук і яго напарнік, капітан міліцыі, ўступаюць у няроўную сутычку з бандытамі.
Рапуха
Рапуха
Зборная Сербіі па футболе
Цяперашні склад
Наступныя 23 футбалісты былі выкліканыя на ўдзел у асноўнай стадыі чэмпіянату свету 2018 года.
Статыстыка прыведзена станам на 9 чэрвеня 2018 года пасля матчу супраць Балівіі.
Абулькасім Ахмедзадэ Лахуці
Абулькасім Ахмедзадэ Лахуці (, Керманшах, Іран —, ) — таджыкскі паэт і палітычны дзеяч, класік таджыкскай літаратуры. Нацыянальны герой Таджыкістана.
Біяграфія
Яго першая паэма была надрукаваная, калі паэту было 18 гадоў, у Калькуце ў газеце «Habl al-Mateen». Заняўся палітыкай, атрымаў сярэбраны медаль ад Сатар-хана. Вывучаў багаслоўе, але потым з’ехаў у Балгарыю, дзе пісаў паэтычныя творы на мусульманскую тэматыку. Вярнуўшыся ў Іран, служыў у арміі, атрымаў званне капітана.
Пасля вынясення яму смяротнага прысуду судом у Куме, Лахуці ўцякае ў Турцыю, але неўзабаве вяртаецца і ўступае ў паўстанцкую армію шэйха Мухамеда Хіябані ў Тэбрызе. Паўстанцы пацярпелі паражэнне, паэт быў абвешчаны па-за законам, але здолеў збегчы ў Баку.
Член КПСС з 1924. Член ЦВК Таджыкскай ССР з 1926 г.
Імем Лахуці названы Таджыкскі акадэмічны драматычны тэатр у Душанбэ, паблізу якога яму пастаўлены помнік і бюст.
Быў знаёмы з Я.Купалай.
Іван Андрэевіч Кіслякоў
Іван Андрэевіч Кіслякоў (, мястэчка Бобр, Аршанскі павет, Магілёўская губерня, цяпер Крупскі раён, Мінская вобласць —, Амутнінск, Кіраўская вобласць, РСФСР) — беларускі вучоны-аграрнік, грамадскі дзеяч, публіцыст.
Біяграфія
У снежні 1918 — сакавіку 1919 года настаўнічаў у мястэчку Бобр, пасля працаваў аграномам у Сенненскім павеце. У 1923 годзе скончыў Маскоўскі межавы інстытут. З чэрвеня 1923 года ў Наркамземе БССР, адначасова ў Інбелкульце. З 1925 года — дацэнт, з 1929 года — прафесар Беларускай сельскагаспадарчай акадэміі. Старшыня Навуковага таварыства па вывучэнні Беларусі (Горкі). Распрацоўваў пытанні аграрнай палітыкі ў БССР, быў прыхільнікам хутарской і аднаасобнай формаў вядзення сельскай гаспадаркі. Арыштаваны 27.6.1930 годзе па справе «Саюза вызвалення Беларусі». Пастановай Калегіі АДПУ СССР ад 10.4.1931 высланы на 5 гадоў у Амутнінск. Пасля ссылкі жыў у Паўлаве-на-Ацэ, Вязьме. Мабілізаваны ў армію ў 1941 годзе; праз год камісаваны з-за хваробы. Жыў у Амутнінску. Рэабілітаваны 19.9.1960 года.
Чачотка горная
Чачотка горная (Carduelis flavirostris) — птушка сямейства ўюрковых.
Апісанне
Даўжыня цела 13,5 см, размах крылаў 22-24 см. Аліўкава-карычневы верх і глініста-белы ніз — увесь у мностве цёмных рысак. Горла жоўта-шэрае. Дзюба летам шэрая, узімку жоўтая (нават у маладых). У самца ў гнездавы перыяд чырвонае надхвосце. На крыле папярочная светлая палоска. Спеў з уплеценымі хрыплымі гукамі.
Падобная да канаплянкі. Вылучаюцца 11 падвідаў.
Пашырэнне
Арэал разарваны, уключае Брытанскія астравы, Шэтлендскія і Фарэрскія астравы, захад і поўнач Скандынавіі, заходнюю частку Кольскага паўвострава, а таксама Каўказ, Блізкі Усход, усходнюю Турцыю, далей — ад паўночнага Ірана да Манголіі, захаду Кітая і ўсходу Гімалаяў.
Тыповыя біятопы: горная тундра з групамі кустоў і адзінкавымі карлікавымі бярозамі, а таксама субальпійскія лугі паблізу горнай мяжы лясоў. Акрамя гэтага насяляе камяністы стэп на ўзгорках з рэдкімі зараснікамі. У Ірландыі і Брытаніі — верасовыя пусткі, узгорысты сельскагаспадарчы ландшафт, пашы на ўзвышшах (не горы). У Скандынавіі — абрывістыя высокія берагі фіёрдаў, голыя скалы і бездані. У паслягнездавы перыяд адлятаюць ніжэй на толькі што скошаныя палі і да агародаў на ўзбярэжжы. Пад час пералётаў і на зімоўцы — адкрытыя тэрыторыі з групамі кустоў. У Шатландыі даходзіць да 750 м, на Каўказе — 2500-3500 м, на Тыбеце — да 4800 м над у.м.
Аселая, пералётныя толькі папуляцыі з крайняй паўночнай часткі арэала. Адзначаны ў Швейцарыі, Іспаніі, Партугаліі і Беларусі. Месца зімовак у межах гнездавога арэала, а таксама Цэнтральная і Усходняя Еўропа, Малая Азія.
Асаблівасці біялогіі
Гняздо ў сярэдзіне куста, верасе, чарнічніку, папараці, курцінетравыі г.д. адразу над зямлёй, часта пад скалой або ў ямцы (часам на каменных патрэсканых мурах), у маладых пасадках хваёвых лясоў. Шчыльнае і добра сплеценае, асноваз тонкіх верасовых галінак ці іншага матэрыялу. Знешняя частка з тонкіх карэньчыкаў, пераплеценых сцёбламі травы, кавалкамі папараці, моху. Высцілка з шэрсці, валосся і пёраў.
Яйкі (5-6, часам 3-7) часцей з вострым вузейшым канцом, ад светла- да цёмна-блакітных (часта з зеленаватым адценнем) з фіялетава-ружовымі ці ржава-чырвонымі (глыбокімі) і чырвона-карычневымі (паверхневымі) крапінкамі і рыскамі на шырэйшым канцы.
Нава Грэбля (Барадзянскі раён)
Нава Грэбля (Нова́ Гре́бля) — вёска ў Барадзянскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Барадзянскай пасялковай абшчыны.
Тыхэ (Кастопільскі раён)
Тыхэ (Ти́хе) — вёска ў Кастопільскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Малалюбашанскай вясковай абшчыны.
Славенцы
Славенцы — паўднёваславянскі народ. Агульная колькасць каля 2 млн. чал., пражываюць у Славеніі (1,6 млн. чал.), ЗША (177 тыс. чал.), Італіі (95 тыс. чал.), Канадзе (29 тыс. чал.), Аўстрыі (25 тыс. чал.), Германіі (22 тыс. чал.), Аўстраліі (29 тыс. чал.), Харватыі (13 тыс. чал.)і іншых краінах.
Мова — славенская.
Большасць вернікаў — каталікі, але ёсць і пратэстанты, праваслаўныя і мусульмане. Шматлікія з'яўляюцца атэістамі.
Ганконг (востраў)
Ганко́нг — востраў у паўднёвай частцы адмысловага адміністрацыйнага раёна Ганконг, Кітай. На 2006 год колькасць яго насельніцтва складала 1.268.112 чалавек, шчыльнасць — 15773 чал./км². У перыяд акупацыі вострава Вялікабрытаніяй на працягу Першай опіумнай вайны ў 1842 насельніцтва выспы складала 3000 жыхароў, рассеяных па дзясятку рыбацкіх вёсачак. Неўзабаве брытанскімі войскамі на востраве быў заснаваны горад Вікторыя ў гонар каралевы Вікторыі. Цэнтральны раён вострава Ганконг («Central») з’яўляецца гістарычным, палітычным і эканамічным цэнтрам Ганконга. Паўночны бераг вострава фарміруе паўднёвае ўзбярэжжа заліва Вікторыя. Гістарычна развіццё Ганконга звязана з тым, што глыбокія воды заліва спрыялі вялікім гандлёвым судам.
Брытанская асацыяцыя вытворцаў фанаграм
Брытанская асацыяцыя вытворцаў фанаграм (British Phonographic Industry, BPI) — арганізацыя, якая прадстаўляе інтарэсы гуказапісной індустрыі ў Вялікабрытаніі. У гэту асацыяцыю ўваходзяць сотні гуказапісных кампаній, у тым ліку і Warner Music Group, EMI, Sony Music Entertainment і Universal Music Group.
BPI штогод уручае прыз Brit Awards, па статусе вельмі падобны на Mercury Prize.
Ліпкі
Назву Лі́пкі маюць:
Глаты
Глаты́ (, Глоты) — вёска ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Альбрэхтаўскага сельсавета.
Да 16 верасня 1957 года вёска ўваходзіла ў склад Дзмітраўскага сельсавета.
Глаты злучаныя дарогай з гарадскім пасёлкам Расоны і вёскай Юхавічы.
Леніндар (прыпыначны пункт)
Ленінда́р (, Ленинодар, нарматыўная назва — )  — прыпыначны пункт Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Добрушскім раёне Гомельскай вобласці. Размешчаны за 0,5 км на поўнач ад пасёлка Леніндар; на лініі Церахоўка — Кругавец, паміж прыпыначным пунктам Лук'янаўка і станцыяй Кругавец.
Вабля (Барадзянскі раён)
Ва́бля (Ва́бля) — вёска ў Барадзянскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Барадзянскай пасялковай абшчыны.
Мсціслаў Валяр’янавіч Дабужынскі
Мсціслаў Валяр'янавіч Дабужынскі (нар., Вялікі Ноўгарад — , Нью-Ёрк) — мастак-графік, жывапісец, майстар гарадскога пейзажу, сцэнограф, удзельнік творчага аб'яднання «Свет мастацтва», мастацкі крытык, мемуарыст, першы дырэктар Віцебскага народнага мастацкага вучылішча.
Біяграфія
Бацька Мсціслава служыў у пецярбургскім Міхайлаўскім артылерыйскім вучылішчы і выйшаў у адстаўку ў чыне генерал-маёра. Пасля нараджэння сына бацькі разышліся, і маці, артыстка, спявачка пакінула сям’ю. Бацька забраў сына на выхаванне, і ўсё сваё дзяцінства ён дзяліў паміж бацькамі, па чарзе пражываючы то ў аднаго, то ў іншага. Дзіцём тры гады жыў з бацькам у Кішынёве, дзе паступіў у другі клас 2-й гарадской гімназіі. Гімназічную адукацыю завяршыў у Віленскай гімназіі. Некаторы час вучыўся ў Віленскай мастацкай школе, аб якой захаваў не лепшыя ўспаміны: "…Я пачаў хадзіць у школу малявання Трутнева, сівога, з адным вокам, мастака-перасоўніка. Там было зусім тое ж самае, што і ў Пецярбургскай школе заахвочвання мастацтваў: тыя ж нудныя гіпсы, акантаванае лісце, вушы і насы, тая ж штрыхоўка. І ўсё гэта было зусім нецікава, і я хутка перастаў туды хадзіць…"
Потым вучыўся ў Пецярбургу, у Імператарскай школе таварыства заахвочвання мастацтваў (1885—1887), у школе Антона Ажбе ў Мюнхене і ў Шымона Халошы ў Венгрыі (1899—1901). У 1901 вывучаў гравюру пад кіраўніцтвам Васіля Матэ ў Пецярбургу.
Удзельнічаў у выстаўках з 1902 года. Член аб’яднання «Свет мастацтва». Адным з першых адзначыў мастацкій талент М. К. Чурлёніса. Са снежня 1918 па люты 1919 займаў пасаду дырэктара толькі створанага Віцебскага мастацкага вучылішча. Працаваў над афармленнем спектакляў ВДТ ў першыя гады яго працы. Выкладаў у Пецярбургу ў прыватных мастацкіх школах, спачатку разам з Леонам Бакстам ў прыватнай мастацкай школе Л. М. Званцавай. З 1922 стаў прафесарам Акадэміі мастацтваў у Петраградзе.
Пасля рэвалюцыі праектаваў святочнае ўбранне вуліц Петраграда, працаваў адным з захавальнікаў Эрмітажа, чытаў папулярныя лекцыі па мастацтве.
У 1924 годзе пры садзейнічанні Юргіса Балтрушайціса мастак прыняў літоўскае грамадзянства і з’ехаў з СССР. У 1925 працаваў для Рыжскага тэатра, з 1926 па 1929 — для парыжскага тэатра Н. Ф. Баліева «Лятучая мыш». З 1929 Дабужынскі быў вядучым мастаком літоўскага Дзяржаўнага тэатра (Каўнас). Выкладаў у прыватнай мастацкай школе, супрацоўнічаў у літоўскіх выданнях. З 1925 да 1939 гады аформіў больш за 30 спектакляў. Сярод іх быў «Гамлет» У. Шэкспіра (пастаўлены ў 1932 годзе). У 1935 годзе з групай каўнаскага тэатра з’ехаў у Англію.
З 1939 жыў у ЗША.
Творчасць
Працаваў у галіне станковай і кніжнай графікі (афармляў часопісы «Свет мастацтва», «Залатое руно», «Апалон»), падобна іншым сябрам «Свету мастацтва» пісаў гістарычныя карціны («Пётр Вялікі ў Галандыі»). Афармляў тэатральныя спектаклі Маскоўскага мастацкага тэатра («Месяц у вёсцы» І. С. Тургенева, 1909; «Мікалай Стаўрогін» па Ф. М. Дастаеўскаму, 1913), антрэпрызы Сяргея Дзягілева і інш.
Спадчына
Падчас Другой сусветнай вайны Літва была ў акупацыі, і гэта не дазволіла М. Дабужынскаму вывезці свой архіў, асноўная частка якога трапіла ў Каунасскі інстытут дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва. Зараз гэты архіў знаходзіцца ў Аддзеле рэдкай кнігі і рукапісаў Літоўскай нацыянальнай бібліятэкі. Некаторыя артэфакты тэатральнай сцэнаграфіі М. Дабужынскага захаваліся ў прыватных калекцыях. У Дзяржаўным музеі гісторыі тэатральнай і музычнай культуры Рэспублікі Беларусь экспанаваўся адзін з эскізаў правай часткі заслоны да п’есы У. Шэкспіра «Гамлет», пастаўленай на сцэне Літоўскага дзяржаўнага тэатра ў Каўнасе ў 1932 годзе.
Сезон 2011 ЖФК Вікторыя Воранава
У 2011 годзе жаночы футбольны клуб «Вікторыя» з гарадскога пасёлака Воранава прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
Тумашаўцы
Тума́шаўцы (, Тумашевцы) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Мажэйкаўскага сельсавета.
Да 20 лістапада 1973 года вёска ўваходзіла ў склад Жалудоцкага сельсавета.
1984 год у гісторыі кіно
1984 год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.
Сіная
Сіная (Sinaia) — горад у жудзецы Прахова ў Румыніі. Вядомы як гарналыжны курорт. Насельніцтва 14636 чалавек.
Горад атрымаў сваю назву ад манастыра Сіная, вакол якога ён утварыўся.
Кароль Караль I загадаў выбудаваць сабе ў Сінаі летнюю рэзідэнцыю — замак Пелеш, з тых часоў Сіная стаў адным з частых месцаў знаходжання каралеўскай сям’і. Тут таксама знаходзіцца палац знакамітага румынскага кампазітара Джорджу Энеску.
IC 1054
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Вацлаў Пятровіч Грузель
Ва́цлаў Пятровіч Гру́зель (, Скернявіцкі павет, Варшаўская губерня, цяпер Польшча — расстраляны , Масква, Расійская Федэрацыя) — савецкі дзеяч, старшыня Цэнтральнай кантрольнай камісіі КП(б) Беларусі і наркам рабоча-сялянскай інспекцыі Беларускай ССР, член ЦВК СССР 2—3-га склікання, член ЦВК БССР (1921—1926), член Прэзідыума ЦВК БССР (1924—1926). Кандыдат у члены Цэнтральнага бюро ЦК Кампартыі Беларусі (1921—1922), Член Цэнтральнага бюро ЦК КП(б)Б (1923—1924), член Цэнтральнай кантрольнай камісіі УКП(б) (1924—1934).
Біяграфія
Працаваў рабочым цукровага завода ў Сахачэўскім павеце, мулярам у Варшаве.
Член Сацыял-дэмакратыі Каралеўства Польскага і Літвы (СДКПіЛ) (РСДРП(б)) з 1906 года.
Удзельнік баявога атрада СДКПіЛ у 1906 годзе. Быў арыштаваны расійскімі ўладамі і знаходзіўся ў эміграцыі, пасля вёў рэвалюцыйную працу на Каўказе і ва Украіне.
З 1918 па 1921 год служыў у Чырвонай Арміі: ваенны камісар брыгады, з 23 верасня 1919 года па 22 мая 1920 года — ваенны камісар 52-й стралковай дывізіі на Заходнім і Паўднёвым франтах. Удзельнік грамадзянскай вайны ў Расіі.
У 1921—1923 гг — старшыня Выканаўчага камітэта Мінскага павятовага Савета.
У 1924 — снежні 1925 года — старшыня Цэнтральнай кантрольнай камісіі КП(б) Беларусі. У той жа час у 1924 — студзені 1926 года — наркам рабоча-сялянскай інспекцыі Беларускай ССР.
У 1927—1929 гг. — інструктар Цэнтральнай кантрольнай камісіі УКП(б).
У 1929—1934 гг. — сакратар парткама Паўночна-Каўказскай рэгіянальнай кантрольнай камісіі УКП(б).
Да чэрвеня 1937 года — адказны сакратар партыйнай калегіі Камісіі партыйнага кантролю пры ЦК УКП(б) у Яраслаўскай вобласці.
23 мая 1956 года быў пасмяротна рэабілітаваны.
Ганніўка (Кастопільскі раён)
Ганніўка (Га́ннівка) — вёска ў Кастопільскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Дэражнэнскай вясковай абшчыны.
Новы Карагод
Новы Карагод (Но́вий Корого́д) — вёска ў Барадзянскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Барадзянскай пасялковай абшчыны.
Убаган
Убаган (Убаган, ) — рака ў Кастанайскай вобласці Казахстана і Курганскай вобласці Расіі, правы прыток ракі Табол (басейн ракі Об).
Даўжыня ракі 376 км, плошча вадазборнага басейна 50 700 км². Цячэ на поўнач па Тургайскай лагчыне, у вярхоўі праходзіць возера Кушмурун. Сілкаванне снегавое. Улетку вада саланаватая.
Навэ Залісся
Навэ Залісся (Нове́ Залі́сся) — вёска ў Барадзянскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Барадзянскай пасялковай абшчыны.
Нідвальдэн
Нідвальдэн (Nidwalden; Nidwald; Nidvaldo; Sutsilvania) — кантон у цэнтры Швейцарыі. Сталіца — Штанс. Насельніцтва 38,6 тыс. чалавек (22-е месца сярод кантонаў у 2003 годзе).
Геаграфія
Плошча 276 км² (22-е месца сярод кантонаў).
Гісторыя
Кантон, разам з суседнім Обвальдэнам, стаў часткай швейцарскай канфедэрацыі ў 1291 годзе.
Дзікінсан Рычардс
Дзікінсан Ры́чардс (Dickinson Woodruff Richards, Jr.;  — ) — амерыканскі кардыёлаг, член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (1958).
Біяграфія
Нарадзіўся ў горадзе Орындж, штат Нью-Джэрсі, ЗША. Скончыў Ельскі ўніверсітэт у 1917 годзе і Калумбійскі ўніверсітэт у 1922 годзе, а таксама Калумбійскі ўрачэбна-хірургічны каледж і школу Хотчкіс у штаце Канектыкут. Да 1927 года працаваў у прэсвітэрыянскай бальніцы ў Нью-Ёрку. Пераехаў у Англію і працаваў у Нацыянальным інстытуце медыцынскіх даследаванняў у Лондане. У 1945—1961 гадах кіраваў медыцынскім аддзелам у шпіталі Белв’ю ў Нью-Ёрку.
Навуковая дзейнасць
Аўтар прац пра дзейнасць сэрца ва ўмовах траўматычнага шоку, распрацоўцы і ўдасканаленні метадаў даследавання функцый сэрца і лёгкіх. Адзін з аўтараў метаду катэтарызацыі сэрца.
Узнагароды
Нобелеўская прэмія па фізіялогіі і медыцыне 1956 года (разам з А. Ф. Курнанам і В. Форсманам) за распрацоўку і ўдасканаленне метаду клінічнай дыягностыкі парокаў сэрца (катэтарызацыя сэрца).
Лепель (станцыя)
Ле́пель (, Лепель)  — станцыя Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці. Размешчана ў горадзе Лепелі; на лініі Орша—Лепель побач з прыпыначным пунктам Лазовікі.
Лучоса (Пачынкаўскі раён)
Лучоса (Лучёса) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Ленінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Лучоса абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Да 1929 года ў складзе Смаленскага павета Смаленскай губерні.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Эканоміка
У вёсцы маецца сярэдняя школа, дом культуры, медпункт, жывёлагадоўчы комплекс.
Іван Іванавіч Мацкевіч
Іван Іванавіч Мацкевіч (, Грабава, Ваўкавыскі раён, Гродзенская вобласць —, ) — беларускі акцёр. Заслужаны артыст Рэспублікі Беларусь (2011).
Біяграфія
Скончыў ў 1968 годзе Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі інстытут па спецыяльнасці «акцёр драматычнага тэатра і кіно» (курс заслужанага дзеяча мастацтваў Беларусі, прафесара А. І. Бутакова). З 1981 па 1996 год — акцёр Тэатра-студыі кінаакцёра.
У Нацыянальным акадэмічным драматычным тэатры імя М.Горкага працаваў з 2 верасня 1996 года. Сыграў Пане Каханку ў аднайменным спектаклі Андрэя Курэйчыка, Генрыха ІІ («Леў зімой»), многія іншыя ролі.
Нагрудны знак Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь «За ўклад у развіццё культуры Беларусі» (2017).
Горы (Расонскі раён)
Го́ры (, Горы) — вёска ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Альбрэхтаўскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Дварышчанскага сельсавета. У 2004 — 2005 гадах у складзе Краснапольскага сельсавета.
Бычаль
Бычаль (Бичаль) — вёска ў Кастопільскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Дэражнэнскай вясковай абшчыны.
Кубачы
Кубачы (Кубачи, дарг.: ГIярбукI) — сяло (у 1965—2015 гадах пасёлак гарадскога тыпу, раней аул) у Дахадаеўскім раёне Дагестана. Утварае сельскае паселішча Сяло Кубачы.
Адзін з найбуйнейшых на Каўказе традыцыйных цэнтраў мастацкай апрацоўкі металу, а таксама разьбы па камені і дрэве. З ранняга Сярэднявечча вядомы вырабам кальчугі і зброі.
Гвінейскія мангры
Гвінейскія мангры — прыбярэжны рэгіён мангравых балотаў у рэках і вусцях рэк, якія ўпадаюць у акіян. Геаграфічна знаходзіцца ў Заходняй Афрыцы ад Сенегала да Сьера-Леонэ.
Месцазнаходжанне і апісанне
Гвінейскія мангры сустракаюцца ў дэльтах рэк Салум і Казаманс у Сенегале, у ніжнім цячэнні басейна ракі Гамбія, на большай частцы ўзбярэжжа Гвінеі-Бісаў, у тым ліку на рэках Кашэу і Мансоа, на паўночнай мяжы Гвінеі і на большай частцы ўзбярэжжа Сьера-Леонэ, у тым ліку на рацэ. Мангры квітнеюць у неглыбокіх прыбярэжных бухтах і эстуарыях, дзе цёплая салёная вада акіянскіх прыліваў паднімаецца ўверх па рэках, у гэтым рэгіёне вада падымаецца на адлегласць да 100 км, як, напрыклад, на рацэ Кашэу у Гвінеі-Бісаў.
Кашыкадасы
Кашыкадасы (Kaşıkadası — «востраў-лыжка», названы так з-за сваёй формы ці Піта (Πίτα) — адзін з самых маленькіх Прынцавых астравоў у Мармуровым моры каля Стамбула. Плошча вострава 0,006 км². Размяшчаецца паміж Баюкадай і Хейбеліядай. Адміністрацыйна ўваходзіць у раён Адалар правінцыі Стамбул.
Гвінейскія мангры
Месцазнаходжанне і апісанне
Мангры складаюцца з розных спалучэнняў наступных раслін: віды рода і, які вырастае да 10 метраў у вышыню сярод вялікіх прастор рызафоры і.
Фаўна
Мангравыя балоты з'яўляюцца важнымі харчовымі ўгоддзямі рыб, птушак і жывёл. Марская флора і фаўна ўключае вустрыц і крэветак. Сысуны прадстаўлены. Сярод птушак у гэтых вільготных абласцях сустракаюцца, , , , , , , і.
Пагрозы і ахова
Мангры знаходзяцца пад пагрозай, бо дрэвы высякаюцца на драўніну і дровы або для ачысткі зямлі для сельскай гаспадаркі, напрыклад, для вырошчвання рысу. У паўднёвай частцы Сенегала прыкладаюць намаганні да таго, каб перасадзіць іх. Гарадскія раёны паблізу мангравых лясоў ўключаюць сталіцу Гамбіі Банжул і сталіцу Гвінеі-Бісаў Бісаў. На тэрыторыі Гвінейскіх манграў знаходзяцца наступныя нацыянальныя паркі: і  у Сенегале,  ў Гамбіі і  у Гвінеі-Бісаў.
Мацьё Фламіні
Мацьё Фламіні (нар., ) — французскі футбаліст, апорны паўабаронца.
«Алімпік» Марсель
Вы ўзросце 5 галоў прышоў у школу марсельскага «Алімпіка» і да сезона 2003/04 прайшоў усе этапы выхавання ў акадэміі клуба. Дзякуючы адстаўцы Алена Перэна і з’яўленню новага галоўнага трэнера португальца Жазэ Аніга, Фламіні хутка заваяваў сабе месца ў першай камандзе, якая ў асноўным будавалася новым настаўнікам з выхаванцаў клубнай школы. Аднак пайграць за першую каманду маладому французу давялося няшмат — усяго 24 сустрэчы, сярод якіх былі гульні ў Кубку УЕФА з «Ліверпулам» і «Ньюкаслам», дзякуючым якім ён быў заўважаны скаўтамі Арсена Венгера. Пакінуўшы «Алімпік» у статусе свабоднага агента, 23 ліпеня 2004 года Мацьё падпісаў пагадненне з лонданскім «Арсеналам» на 4 сезоны.
«Арсенал»
Дэбютны сезон 04/05 у складзе «гарматнікаў» ён правёў нестабільна. На той час пазіцыі ў цэнтры поля займалі ў асноўным Фабрэгас, Віейра, Жылберту Сілва і Эду, а Фламіні выходзіў на газон часцей за ўсё толькі ў другой палове сустрэчы (з 21 матча ў англійскай Прэм’ер-лізе ў стартавым складзе ён з’явіўся 9 раз).
Але з пераходам Патрыка Віейра ў італьянскі «Ювентус» і Эду ў іспанскую «Валенсію» у цэнтр паўабароны «Арсенала» стала значна вальней. Фламіні атрымаў месца ў стартавым складзе, аднак пагуляць ў паўабароне яму давялося няшмат. Да пачатку лютага 2006 года клубны лазарэт папоўнілі амаль усе гульцы абароны — Ларэн, Джылберт, Эшлі Коўл і Клішы. І калі на правым фланзе абароны можна было паставіць Эмануэля Эбуэ, то злева гуляць не было каму. Галоўны трэнер каманды вымушаны быў накіраваць на праблемную пазіцыю менавіта Фламіні. Неўзабаве абарона «Арсенала» у складзе Эбуэ, Сендэроса, Кало Турэ і Фламіні стала мацнейшым аргументам лонданцаў на шляху да фіналу Лігі чэмпіёнаў.
У сезоне 06/07 Мацьё вяртаецца на сваё любімае месца апорнага паўабаронцы. Аднак зноў жа ненадоўга. Дуэт Фабрэгаса і Жылберту ў цэнтры паўабароны адпраўляе маладога француза ў запас. Гэта акалічнасць прымушае яго задумацца аб змене клубнай прапісцы, тым больш што яго кантракт з «Арсеналам» падыходзіў да завяршэння.
Аднак летам, за год да заканчэння дамовы, намеры 23-гадовага паўабаронцы змяніліся. Жылберту Сілва ў сувязі з гульнямі за зборную Бразіліі не змог правесці паўнавартаснай перадсезоннай падрыхтоўкі, таму ў Фламіні з’явілася магчымасць паказаць сябе ў таварыскіх гульнях каманды. Мацьё разам з Фабрэгасам утварылі шыкоўны дуэт у цэнтры поля. Яго найвышэйшая працаздольнасць і ўчэпістасць дазволіла яму надзейна замацавацца ў стартавым складзе. І з гэтым нічога не здолелі зрабіць ні набыты ў «Чэлсі» Ласана Дыяра, ні Жылберту Сілва.
Зімой «Арсенал» прыняў рашэнне адпусціць Дыяра і падпісаць новы кантракт з Фламіні. Француз пераконваў кіраўніцтва, што жадае застацца ў клубе і ў хуткім часе паставць подпіс пад новай дамовай, якая заканчвалася ў канцы сезону. Аднак час шоў, а паўабаронца ўсё марудзіў.
У выніку 5 сакавіка Фламіні падпісаў 4-гадовы кантракт з «Міланам». Яго зарплата склала 5,6 млн еўра за сезон.
«Мілан»
Аднак справы ў Мацьё ў «Мілане» пайшлі не лепшым чынам. Ён не здолеў хутка адаптавацца да італьянскага футболу. Да таго ж стыль гульні «расанеры» значна адрозніваўся ад ужо звыклай для яго тактыкі Арсена Венгера. Як вынік, Фламіні быў змешчаны на фланг абароны, што безумоўна яму было не даспадобы. Ён выказаў меркаванне, што пры новым галоўным трэнеры ў яго з’явіццца магчымасць вярнуцца ў паўабарону. Аднак яго надзеі не спраўдзіліся. У сезоне 2011—2012 Фламіні нават не згуляў ніводнага афіцыйнага матча. У інтэрв’ю ад 28 красавіка 2012 года Мацьё распавёў, чаму ён не гуляе: «Я ў поўным парадку. Хачу, каб усё гэта ведалі. Ужо два месяцы я трэніруюся ў агульнай групе і адчуваю сябе вельмі добра. Траўма калена ў мінулым. Я паважаю трэнера, але мне ніхто не тлумачыць чаму я не гуляю. З Алегры мы не так ужо і шмат маем зносіны. Я толькі ведаю, што зараз гатовы на сто ад соткаў і не выходжу на поле толькі з-за яго рашэння. Будучыня? Я хачу гуляць у вялікім клубе і выступаць у Лізе чэмпіёнаў».
Вяртанне ў «Арсенал»
Улетку 2013 года Фламіні вярнуўся ў «Арсенал». Па заканчэнні сезона 2015/16 пакінуў склад «кананіраў» у якасці свабоднага агента.
«Крыстал Пэлас»
8 верасня 2016 года падпісаў гадавы кантракт з «Крыстал Пэлас». Аднак, замацавацца ў складзе не здолеў, і па заканчэнні сезона 2016/17 пакінуў каманду.
«Хетафэ»
У першай палове сезона 2017/18 знаходзіўся без клуба, а ў лютым 2018 года падпісаў кантракт з іспанскім клубам «Хетафэ». Пакінуў «Хетафэ» па заканчэнні сезона, аднак у снежні 2018 года зноў далучыўся да каманды, дзе гуляў да лета 2019 года.
Міжнародная кар’ера
У 2007—2008 гадах згуляў тры матчы за нацыянальную зборную Францыі.
Пылыпавычы (Барадзянскі раён)
Пылыпавычы (Пили́повичі) — вёска ў Барадзянскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Барадзянскай пасялковай абшчыны.
Сасакарвара
Насельніцтва складае 3539 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 53 чал./км². Займае плошчу 67 км². Паштовы індэкс — 61028. Тэлефонны код — 0722.
Заступнікам населенага пункта лічыцца Святы Ян Хрысціцель.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Ваенная аперацыя супраць Ісламскай дзяржавы
У адказ на поспехі, дасягнутыя групоўкай «Ісламская дзяржава» (скарочана ІД) у чэрвені і ліпені 2014 года, некаторыя краіны пачалі ўмешвацца ў працяглую грамадзянскую вайну ў Сірыі і Іраку, а затым і ў Лівіі. Хуткія тэрытарыяльныя заваёвы ў Іраку і Сірыі на працягу першай паловы 2014 года, у сукупнасці з асуджанымі міжнароднай супольнасцю жорсткасцю і парушэннямі правоў чалавека, а таксама боязь далейшых нечаканых наступстваў грамадзянскай вайны ў Сірыі прымусіўлі многія краіны пачаць ваенныя дзеянні супраць ІДІЛ.
Іран і яго саюзнікі першапачаткова прынялі ўдзел у наземных аперацыях пры падтрымцы знішчальнікаў і беспілотных лятальных апаратаў. У сярэдзіне лета 2014 года ЗША адправілі ў Ірак інструктараў, якія не прымалі непасрэдны ўдзел у баявых дзеяннях, а пачынаючы са жніўня пачалі маштабную паветраную кампанію.
1 лютага 2015 года прэм’ер-міністр Ірака заявіў, што вайна з «Ісламскай дзяржавай» фактычна з’яўляецца «Трэцяй сусветнай вайной», бо «ІД» заяўляе аб сваіх планах распаўсюдзіць вайну за межы Леванта і стварыць «Сусветны халіфат».
18 сакавіка 2015 года лідар тэрарыстычнай групоўкі «Ісламская дзяржава» Абу Бакр аль-Багдадзі атрымаў раненні ў выніку ўдару сіл антытэрарыстычнай кааліцыі па канвою з трох аўтамабіляў на мяжы Ірака і Сірыі.
Да 14 красавіка 2015 года пасля баёў ІД страціла 25—30 % (ад 8 да 9,6 тысяч квадратных кіламетраў) першапачатковых захопленых у Іраку тэрыторый.
30 верасня 2015 года, па просьбе сірыйскага ўрада, Расійская Федэрацыя ўступіла ў вайну, пачаўшы ваенную аперацыю ў гэтай краіне.
Сурск
Сурск (Сурск) — горад у Пензенскай вобласці. Насельніцтва — каля 7,5 тыс. жыхароў (2005). Заснаваны ў 1860 годзе на рацэ Сура, у 1953 годзе стаў горадам. Горад знаходзіцца за 90 км ад Пензы.
Шыбэнэ
Шыбэнэ (Ши́бене) — вёска ў Барадзянскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Барадзянскай пасялковай абшчыны.
Трэці рэйх
Трэці рэйх (Drittes Reich — «Трэцяя імперыя», «Трэцяя дзяржава») — неафіцыйная назва Германскай дзяржавы з 24 сакавіка 1933 года па 23 мая 1945 года.
Афіцыйная назва нямецкай дзяржавы з 18 студзеня 1871 года па 26 чэрвеня 1943 года — Deutsches Reich (Германская імперыя). Афіцыйная назва з 26 чэрвеня 1943 года па 23 мая 1945 года — Großdeutsches Reich (Вялікагерманская імперыя). Слова «рэйх», якое пазначае землі, падначаленыя адной уладзе, звычайна перакладаецца як «імперыя», часам як «царства» або «дзяржава» (у залежнасці ад кантэксту).
У літаратуры і гістарыяграфіі Трэці рэйх шырока вядомы таксама як нацысцкая Германія і фашысцкая Германія. Апошні тэрмін выкарыстоўваўся ў асноўным у савецкай літаратуры і, па шэрагу пазіцый, не з'яўляецца дакладным, бо паміж фашысцкім рэжымам Беніта Мусаліні ў Італіі і рэжымам Гітлера былі істотныя адрозненні як у дзяржаўным ладзе, так і ў ідэалогіі. Палітолаг Лоўрэнс Брыт класіфікуе Германію тых гадоў менавіта як фашысцкую дзяржаву.
Германія ў гэты перыяд уяўляла сабой таталітарную дзяржаву з аднапартыйнай сістэмай і дамінуючай ідэалогіяй (нацыянал-сацыялізмам), пад кантроль дзяржавы траплялі ўсе сферы грамадства. Трэці рэйх звязаны з уладай Нацыянал-сацыялістычнай нямецкай працоўнай партыі пад кіраўніцтвам Адольфа Гітлера, які быў нязменным кіраўніком дзяржавы (афіцыйны тытул — «фюрар і рэйхсканцлер») ажно да сваёй смерці 30 красавіка 1945 года.
Знешняя палітыка Трэцяга рэйха з 1938 года была вызначана імкненнем да тэрытарыяльнай і палітычнай экспансіі: у сакавіку 1938 года быў ажыццёўлены аншлюс Аўстрыі, у верасні 1938 — сакавіку 1939 гадоў да Германіі была далучаная Чэхія і Клайпедскі край, у выніку ваеннай кампаніі 1939 года былі далучаны Вольны горад Данцыг і частка польскіх тэрыторый , у 1941 годзе быў акупаваны Люксембург (далучэнне розных тэрыторый працягвалася і пазней).
Халечына
У 1940—1954 гадах цэнтр Халечынскага сельсавета.
Трэці рэйх
Першыя гады Другой сусветнай вайны былі для Германіі вельмі паспяховымі, да 1942 года пад яе кантролем знаходзілася большая частка кантынентальнай Еўропы (акрамя Іспаніі, Партугаліі, Швейцарыі і Швецыі), частка тэрыторый была акупаваная, частка ўяўляла сабой дэ-факта залежныя дзяржаўныя ўтварэнні (напрыклад, Харватыя), выключэнне складалі Балгарыя і Фінляндыя, якія, былі саюзнікамі Германіі, праводзілі толькі збольшага самастойную палітыку. Аднак у 1943 годзе наступае пералом у баявых дзеяннях у карысць антыгітлераўскай кааліцыі, у студзені 1945 г. баявыя дзеянні пераносяцца на даваенную тэрыторыю Германіі. Трэці рэйх спыніў сваё існаванне пасля роспуску саюзнікамі Фленсбургскага ўрада 23 мая 1945 года, які ўзначальваў рэйхспрэзідэнт Карл Дзёніц.
Паходжанне тэрміна
Нямецкае слова «рэйх» (Das Reich) можа перакладацца на беларускую і як «дзяржава», і як «імперыя», але бліжэй за ўсё яно да паняцця «дзяржава». У нямецкай мове яно таксама ўжываецца містычна ў значэнні «царства»: Dein Reich komme — «Ды прыйдзе Царства Тваё». Першапачаткова гэтым тэрмінам германцы пазначалі Рымскую Імперыю, затым «Святую Рымскую Імперыю германскай нацыі», адкуль пайшло ўжыванне тэрміна ў сэнсе агульнагерманскай дзяржавы, які аб'ядноўвае нямецкія зямлі (па гэтай прычыне «Рэйхам» афіцыйна называлася і Веймарская Рэспубліка). Паняцце «Трэці рэйх», якое першапачаткова насіла містычны характар («Трэцяе царства») і ўжывалася ў хіліястычных ерасях і радыкальных пратэстанцкіх дактрынах канца Сярэднявечча — пачатку Новага Часу, у палітычным сэнсе ўвёў нямецкі пісьменнік і перакладчык Артур Мелер ван дэн Брук, які назваў так сваю кнігу, выпушчаную ў 1923 годзе. Ён прытрымліваўся нацыяналістычных поглядаў. Згодна з Мелерам ван дэн Брукам, першым рэйхам была Свяшчэнная Рымская імперыя германскай нацыі (962-1806), другім рэйхам — Германская імперыя, якая была абвешчана ў 1871 годзе і ліквідаваная ў 1918 годзе. Трэці рэйх — ідэальная пангерманская дзяржава, якая павінна прыйсці на змену слабай Веймарскай рэспубліцы.
Містычныя канатацыі тэрміна
Трэці рэйх нярэдка называюць «тысячагадовым рэйхам» (Tausendjähriges Reich). Гэта назва ўвайшла ва ўжытак пасля выступу Гітлера на партыйным з’ездзе ў Нюрнбергу ў верасні 1934 года. «Тысячагадовы рэйх» Гітлера пераклікаецца з хрысціянскім містыцызмам. У прыватнасці, тысячагадовае царства згадваецца ў Адкрыцці Яна Багаслова:
І ўбачыў я анёла, што сыходзіў з неба, які меў ключ да бездані і вялікі ланцуг у сваёй руцэ. Ён узяў дракона, змея старажытнага, які ёсць д'ябал і сатана, і скаваў яго на тысячу гадоў. І скінуў яго ў бездань, і заключыў яго, і паклаў над ім пячатку, каб не зводзіў ужо народы, пакуль не мінецца тысяча гадоў; пасля гэтага ён павінен быць вызвалены на кароткі час.
Гэтая ідэя Яўхіма Флорскага дажыла да Новага Часу, згуляўшы бачную ролю, у прыватнасці, падчас Рэфармацыі. Ідэя Мелера ван дэн Брука ўтрымлівала менавіта гэтыя містычныя канатацыі з ідэяй Яўхіма Флорскага аб Трэцім Царстве як найвышэйшым і завяршальным пункты чалавечай гісторыі. Сам ван дэн Брук пісаў: «Ідэя Трэцяга рэйха ёсць ідэя светапоглядная, якая выходзіць за рамкі рэчаіснасці. Не выпадкова ўсе ўяўленні, якія ўзнікаюць у сувязі з гэтым паняццем, у сувязі з самім назовам „Трэці рэйх“… на рэдкасць цьмяныя, поўныя пачуцця, няўлоўныя і абсалютна тагасветныя». Нацысцкі рэдактар аднаго з выданняў кнігі Брука, Ханс Шварц, паказвае ў сваю чаргу, што «для ўсіх людзей, якія знаходзяцца ў пастаянных пошуках, Трэці рэйх валодае легендарнай сілай».
Трэці рэйх, у канцэпцыі Мелера ван дэн Брука — гэта кульмінацыя «младакансерватыўнай рэвалюцыі», утапічнае царства ўсеагульнай прыгажосці і гармоніі, што супрацьстаіць сучаснай ліберальна-індустрыяльнай цывілізацыі, з сакральным цэнтрам свету і храмам для абагаўлёнай нацыі. Пры гэтым Свяшчэнная Рымская імперыя — як тэзіс, імперыя Бісмарка — як антытэзіс, а Трэці рэйх — як сінтэз. Будучы Трэці рэйх павінен узяць усё лепшае ў сваіх папярэднікаў, а таксама ў ідэалах рэвалюцыянераў-сацыялістаў і кансерватараў-нацыяналістаў, і на аснове кансерватыўных нацыянальных каштоўнасцей прымірыць існуючыя ў Веймарскай Германіі антаганізмы. Існуе меркаванне, што на гэтую канцэпцыю Мелера ван дэн Брука акрамя ідэй Яўхіма Флорскага аказала ўплыў таксама славянафільская канцэпцыя «Трэцяга Рыму», як яна выкладзена ў Дастаеўскага (якім Мелер ван дэн Брук вельмі цікавіўся і спецыяльна займаўся). Мелер ван дэн Брук таксама паказваў на неабходнасць для германскай нацыі знешняй экспансіі.
Гісторыя
У ліпені 1932 года нацыянал-сацыялісты набралі 37 адсоткаў галасоў — больш за ўсе астатнія партыі. Але і гэтага не хапала для таго, каб стварыць урад. Таму былі прызначаныя паўторныя выбары на лістапад 1932 года, на якіх НСДАП атрымала яшчэ менш галасоў — 34 адсоткаў. На працягу 1932 года прэзідэнт Гіндэнбург неаднаразова прапаноўваў Гітлеру ўвайсці ва ўрад, у тым ліку прапаноўваў яму заняць пасаду віцэ-канцлера. Але ён згаджаўся толькі на пасаду рэйхсканцлера, а таксама патрабаваў пост рэйхсміністра ўнутраных спраў аднаму з членаў НСДАП і сабе пост кіраўніка ўрада надзвычайных паўнамоцтваў. Толькі пад канец студзеня 1933 года Гіндэнбург пагадзіўся на гэтыя ўмовы Гітлера.
30 студзеня 1933 года Адольф Гітлер стаў рэйхсканцлерам.
Ліквідацыя федэратыўнага ладу
Веймарская канстытуцыя ўстанавіла ў Германіі федэратыўны лад, тэрыторыя краіны была падзелена на вобласці (землі), якія мелі ўласныя канстытуцыі і органы ўлады. Ужо 7 красавіка 1933 года быў прыняты Другі закон «Аб уніфікацыі зямель з рэйхам» (weites Gesetz zur Gleichschaltung der Länder mit dem Reich), па якім у землях Германіі ўводзіўся інстытут імперскіх намеснікаў (рэйхсштатгальтэраў, Reichsstatthalter). Задачай намеснікаў было кіраўніцтва мясцовымі органамі ўлады, для чаго ім былі прадастаўленыя надзвычайныя паўнамоцтвы (у тым ліку права роспуску ландтага, роспуску і фарміравання зямельнага ўрада на чале з міністрам-прэзідэнтам). Законам «Аб аднаўленні рэйха» (Gesetz über den Neuaufbau des Reichs) ад 30 студзеня 1934 года суверэнітэт зямель быў ліквідаваны, ландтаг ва ўсіх землях быў распушчаны. Германія стала ўнітарнай дзяржавай. У студзені 1935 года імперскія намеснікі сталі пастаяннымі прадстаўнікамі ўрада ў землях.
Рэйхсрат (верхняя палата нямецкага парламента, орган прадстаўніцтва зямель па Веймарскай канстытуцыі) спачатку быў практычна цалкам пазбаўлены паўнамоцтваў, а ў лютым 1934 года ліквідаваны. У гэтым жа годзе былі скасаваныя крэйстагі і гемайндэраты.
Забарона КПН і СДПН
У лютым 1933 года кампартыя была забароненая (падставай для гэтага стаў падпал рэйхстага 27 лютага 1933 года, у якім абвінавацілі камуністаў), а супраць яе актывістаў былі пачаты рэпрэсіі. 3 сакавіка 1933 года быў арыштаваны старшыня КПН Тэльман. З 300 тысяч членаў КПН (на пачатак 1933 года) каля паловы падпадалі пад пераследы, былі кінутыя ў турмы і канцлагеры, дзясяткі тысяч забітыя.
У падполлі камуністы разам з сацыял-дэмакратамі вялі барацьбу супраць нацысцкага ўрада ў рамках антынацысцкага Руху Супраціўлення. У ліпені 1943 года па ініцыятыве ЦК КПН на тэрыторыі СССР быў створаны нацыянальны камітэт «Свабодная Германія».
1 лютага 1933 года рэйхстаг быў распушчаны. Дэкрэт рэйхспрэзідэнта «Аб абароне нямецкага народу» ад 4 лютага 1933 года стаў падставай для забароны апазіцыйных газет і публічных выступаў. Выкарыстаўшы ў якасці падставы падпал Рэйхстага 27 лютага, Гітлер прыступіў да масавых арыштаў. З прычыны недахопу месцаў у турмах, былі створаныя канцэнтрацыйныя лагеры. Былі прызначаны перавыбары.
З выбараў у рэйхстаг, якія праходзілі 5 сакавіка 1933 года, НСДАП выйшла партыяй-пераможніцай. Галасы, пададзеныя за камуністаў, былі ануляваныя. Новы рэйхстаг на сваім першым паседжанні 23 сакавіка заднім лікам ухваліў надзвычайныя паўнамоцтвы Гітлера.
Нацыфікацыя
Частка інтэлігенцыі бегла за мяжу. Па законе ад 14 ліпеня 1933 года ўсе партыі, акрамя нацысцкай, былі забароненыя. Аднак, актывісты правых партый не толькі не былі арыштаваныя, але многія з іх увайшлі ў склад НСДАП. Прафсаюзы былі распушчаны і забароненыя. Замест іх быў створаны Германскі працоўны фронт на чале з адным з паплечнікаў Гітлера, рэйхсляйтэрам Робертам Леем. Страйкі былі забароненыя.
У канцы чэрвені 1934 года Гітлер ліквідаваў вышэйшае кіраўніцтва штурмавых атрадаў СА на чале з начальнікам штаба Эрнстам Ромам, якія патрабаваў «другой рэвалюцыі», сацыялістычнай па духу, і стварэння «народнай арміі». Гітлер абвінаваціў кіраўніцтва СА ў здрадзе радзіме і абвясціў іх ворагамі дзяржавы. У гэтых падзеях, якія атрымалі назву «Ноч доўгіх нажоў», было ліквідавана немалы лік непажаданых нацыстам людзей, якія не мелі дачынення да СА і яго кіраўніцтва. Так быў забіты былы рэйхсканцлер Курт фон Шлейхер і былы намеснік Гітлера па партыі Грэгар Штрасер.
Дзякуючы заканчэнню Вялікай дэпрэсіі, знішчэнню ўсякай апазіцыі і крытыкі, ліквідацыі беспрацоўя, прапагандзе, якая грала на нацыянальных пачуццях, а пазней — тэрытарыяльным набыткам, Гітлер павялічыў сваю папулярнасць. Акрамя таго, ён дамогся буйных поспехаў у эканоміцы. У прыватнасці, пры Гітлеры Германія выйшла на першае месца ў свеце па вытворчасці сталі і алюмінія.
У 1936 годзе быў заключаны Антыкамінтэрнаўскі пакт паміж Германіяй і Японіяй. У 1937 годзе да яго далучылася Італія, у 1939 годзе — Венгрыя і Іспанія.
9 лістапада 1938 года адбыўся пагром яўрэяў, вядомы пад назвай «Крыштальная ноч». З гэтага часу пачаліся масавыя арышты і знішчэнне яўрэяў.
У 1938 годзе ў склад рэйха ўвайшла Аўстрыя, у кастрычніку 1938 — Судзеты, а ў сакавіку 1939 — Чэхаславакія.
У 1939 годзе Германія заключыла з СССР Дагавор аб ненападзе і Дагавор аб дружбе і межах. Савецка-германскія палітычныя адносіны атрымалі развіццё таксама ў гандлёвай і ваенна-тэхнічнай сферы.
У верасні 1940 года Германія заключыла з Японіяй і Італіяй Траісты пакт, да якога ў якасці новых членаў краін «восі» затым далучыліся іх саюзнікі і марыянетачныя дзяржавы. У лістападзе 1940 года Германія прапанавала Савецкаму Саюзу ўвайсці ў лік дзяржаў «восі». Савецкі ўрад дало згоду пры ўмове аднясення да сферы інтарэсаў СССР Румыніі, Балгарыі і Турцыі, аднак гэтыя патрабаванні былі адрынутыя германскім бокам.
Эканоміка Трэцяга рэйха да і ў час вайны
Поспех нацыстаў у першыя гады кіравання абапіраўся на дасягненні Адольфа Гітлера ў знешняй палітыцы, якія забяспечылі не толькі бяскроўныя заваяванні, але і эканамічнае адраджэнне Германіі. Падобныя поспехі ў партыйных колах і нават сярод некаторых замежных эканамістаў расцэньваліся як цуд. Беспрацоўе, праклён пасляваеннай Германіі, скарацілася з 6 мільёнаў чал. ў 1932 годзе да няпоўнага мільёна праз чатыры гады. У перыяд з 1932 па 1937 год прамысловая вытворчасць узрасла на 102%, падвоіўся даход. Прамысловасць развівалася ўсё хутчэй. На працягу першага года праўлення нацыстаў эканамічная палітыка, якая ў значнай меры вызначалася Ялмарам Шахтам (Адольф Гітлер практычна не ўмешваўся), зводзілася да намаганняў працаўладкаваць усіх беспрацоўных шляхам рэзкага павелічэння фронту грамадскіх работ і стымулявання прыватнага прадпрымальніцтва. Беспрацоўным падаваўся дзяржаўны крэдыт у выглядзе спецыяльных вексаляў. Значна знізіліся падаткі для кампаній, якія пашыралі капітальныя ўкладанні і забяспечвалі стабільны рост занятасці.