cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тахарскія мовы
Марфалогія
У тахарскай A мове засведчаныя дзеепрыметнікі цяперашняга часу абвеснага ладу на -ant, напрыклад trikant. Аналагічным чынам дзеепрыметнікавая форма ў тахарскай A pekant «мастак» гамалагічная лацінскай pingens «[той, хто] фарбуе», але паводле значэння бліжэйшая да pictor «мастак».
Сінтаксіс
Засведчаныя тахарскія тэксты адлюстроўваюць для абедзвюх тахарскіх моў парадак словаў у сказе схемы SOV — дзейнік-дапаўненне-выказнік. Тым не менш, заўважаецца, што дадзены парадак словаў можа адлюстроўваць уплыў перакладаў з санскрыту або ўздзеянне паэтычнага метру.
Лексіка
Дзель лексемаў у тахарскіх мовах, якія мелі б выразныя праіндаеўрапейскія рэфлексы, з'яўляецца параўнальна невялікай, значная частка лексемаў наадварот дэманструе нявызначаную этымалогію. Лексіка абедзвюх тахарскіх моў нясе на сабе ўплыў іншых індаеўрапейскіх моў, перадусім санскрыту і іранскіх, што асабліва дэманструецца ў рэлігійнай і грамадскай тэрміналогіі і тлумачыцца, хутчэй за ўсё, познімі культурнымі кантактамі. Неіндаеўрапейскі ўплыў аказвалі геаграфічна блізкія мовы — кітайская, тыбецкая і старажытнаўйгурская. Працэс лексічнага запазычання адбываўся і ў іншы бок — так, В. Вінтэр мяркуе, што цюркскае kün «сонца, дзень» узыходзіць да тахарскага A kom або тахарскага B kaum.
Існавалі ўнутраныя запазычванні між тахарскімі мовамі, пры гэтым запазычванняў з тахарскай A мовы ў тахарскую B прыкметна менш, ніж адваротных запазычванняў.
Прыклад
Ніжэй прыведзеныя прыклады параўнання некаторых тахарскіх лексемаў з іхнымі адпаведнікамі іншых індаеўрапейскіх моў і адпаведнікамі, якія аднаўляюцца для праіндаеўрапейскай мовы.
Касцёл Святога апостала Андрэя (Брок)
Касцёл Святога Андрэя  — касцёл Св. Андрэя Апостала ў горадзе Брок, Польшча.
Гісторыя
Будаўніцтва цяперашняга мураванага касцёла пачалося ў 1542—1545 гадах па ініцыятыве плоцкага біскупа Самуэля Мацеёўскага, а закончылася ў 1560 годзе дзякуючы намаганьням біскупа Анджэя Наскоўскага.
Праектантам будынку лічыцца Ян Баптыст Вэнэцыянін — працуючы на тэрыторыі Мазовіі рэнесансавы архітэктар, які спалучаў традыцыю цаглянага познегатычнага будаўніцтва з італьянскім рэнесансам.
Трывольцыа
Трывольцыа (Trivolzio) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Павія.
Касцёл Святога апостала Андрэя (Брок)
Гісторыя
Да 1620 году намаганьням мясцовага пробашча ксяндза Якуба Аджыволка Капусты да святыні была дабудаваная паўночная капліца, а ў другой палове XIX стагоддзя — паўднёвая капліца і галоўная крухта з захаду ў нэагатычным стылі.
Трывольцыа
Насельніцтва складае 1571 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 524 чал./км². Займае плошчу 3 км². Паштовы індэкс — 27020. Тэлефонны код — 0382.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Аляксандр Аляксандравіч Кураеў
Аляксандр Аляксандравіч Кураеў (нар., Саратаў, Расія) — спецыяліст у галіне фізічнай электронікі. Доктар фізіка-матэматычных навук (1980), прафесар (1982).
Біяграфія
Скончыў Саратаўскі дзяржаўны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Радыёэлектронікі», кваліфікацыя «Фізік-даследчык», 1960; аспірантура, 1962). Працаваў у Саратаўскім дзяржаўным універсітэце (1962—1966), Беларускім дзяржаўным універсітэце інфарматыкі і радыёэлектронікі (з 1966, факультэт радыётэхнікі і электронікі, кафедра інфармацыйных тэхналогій радыётэхналогій, прафесар, у 1981—1992 — загадчык кафедры вылічальных метадаў і праграмавання, 1992—2014 — кафедры антэн і ўстройстваў ЗВЧ).
Навуковыя інтарэсы: асновы тэорыі электрычных лангцугоў; электронныя і квантавыя прыборы ЗВЧ; электрамагнітныя палі і хвалі.
Узнагароды
Званне «Заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Беларусь» (1999).
Інгумацыя
Інгумацыя — пахаванне нябожчыка паводле абраду трупапалажэння ў грунтавой магіле, а таксама пад курганом на гарызонце, у яме або падсыпцы ў курганным насыпе ў адрозненне ад абраду крэмацыі.
Упершыню ў беларускамоўным археалагічным выкарыстанні тэрмін інгумацыя ўпершыню ўжыты А. М. Ляўданскім пры апісанні пахавальнага абраду ў Заслаўскіх курганных могільніках.
Клас Лестандэр
Клас Лестандэр (швед. Klas Lestander;, Ар’еплуг — , там жа) — шведскі біятланіст, першы алімпійскі чэмпіён па біятлоне.
Біяграфія
Нарадзіўся 18 красавіка 1931 года на поўначы Швецыі ў сям’і паляўнічага. У канцы 1950-х гадоў пачаў займацца біятлонам і свае паляўнічыя навыкі выкарыстаў для заваявання алімпійскага медаля.
Ён ніколі не быў выдатным лыжнікам. У алімпійскай індывідуальнай гонцы паказаў толькі 15-ы ход і саступіў амаль пяць хвілін ходам бронзаваму прызёру тых Гульняў Аляксандру Прывалаву. Аднак тады правілы біятлону адрозніваліся ад сучасных. Стральба вялася з баявой зброі на чатырох розных рубяжах, прычым на апошнім абавязкова са становішча стоячы. Кожная прамашка каралася не адной, а дзвюма хвілінамі штрафу — гэта і стала ключом да поспеху шведа.
Клас Лестандэр, заваяваўшы залаты медаль на зімовай Алімпіядзе 1960 года, стаў першым у гісторыі алімпійскім чэмпіёнам па біятлоне. Да 2010 года заставаўся адзіным шведам, які заваяваў залаты медаль у біятлоне на Алімпійскіх гульнях сярод мужчын. Яго па праве лічаць заснавальнікам легендарнага клуба «Зеро», куды ўваходзяць ужо 65 спартсменаў, якія перамагалі на чэмпіянатах свету і Алімпійскіх гульнях з бездакорнай стральбой. На зімовай Алімпіядзе 2010 года ў Ванкуверы праз паўстагоддзя яго поспех паўтарыў суайчыннік Б’ёрн Феры, узяўшы золата.
У неафіцыйнай эстафетнай гонцы 3×7,5 км на чэмпіянаце свету 1961 года Клас Лестандэр заняў трэцяе месца ў складзе зборнай Швецыі.
Геаметрычны стыль
Геаметрычны стыль (таксама вядомы як геаметрыка) быў характэрны для грэчаскага вазапісу ў канцы «цёмных стагоддзяў» каля 900—700 гг. да н. э. і выцесніў протагеаметрычны стыль. Цэнтрам распаўсюджання дадзенага стылю былі Афіны. Паступова ён распаўсюдзіўся ў гандлёвых гарадах на астравах Эгейскага мора.
Акрамя вазапісу, стыль быў характэрны для дробнай пластыкі, гліптыкі і дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва, і адначасова азначаў перыяд класічнай антычнасці ў Старажытнай Грэцыі. Геаметрычны арнамент, які з’явіўся ў IX ст. да н.э., прадстаўляў сабою спалучэнне геаметрычных элементаў, на вазах ён размяшчаўся палосамі і складаўся з меандраў, крыжоў і акружнасцяў. У гэтым стылі адбілася сутнасць старажытнагрэчаскага мастацтва і рэлігійнасці. Акрамя арнаментальных фрызаў атрымалі распаўсюджанне фігурныя выявы, якія сталі правобразамі фрызаў з выявай жывёл і людзей у перыяд архаікі. Арнамент складаў 80 працэнтаў роспісу геаметрычнага стылю.
У стагоддзе Гамера пасля 750 г. да н. э. строга геаметрычны кірунак змяняецца фрызамі з выявамі казачных драпежных жывёл. На вазах сталі адлюстроўваць сюжэты міфаў.
Протагеаметрычны перыяд
Хоць протагеаметрычны стыль (1050—900 гг. да н. э.) прадстаўляе сабой некаторае культурнае адраджэнне ў параўнанні з папярэдняй субмікенскай керамікай, традыцыі мікенскай керамікі былі страчаны. Форма пасудзін стала строгай і простай (у адрозненне ад звілістых формаў, характэрных для мікенскай керамікі). Протагеаметрычныя пасудзіны падзеленыя на некалькі гарызантальных дэкаратыўных палос, у якіх змешчаны простыя геаметрычныя элементы, звычайна канцэнтрычныя кругі або паўкругі.
Ранні геаметрычны перыяд
У Ранні геаметрычны перыяд (900—850 гг. да н.э.) павялічылася вышыня пасудзін, тады як арнамент размяшчаўся толькі вакол рыльца аж да сярэдзіны корпуса пасудзіны. Астатняя паверхня пакрывалася тонкім пластом гліны, якая пры абпале набывала цёмна-металічнае бліскучае адценне. У гэты ж перыяд да дэкаратыўных элементаў керамікі дадаўся меандр, які стаў адным з найбольш характэрных элементаў геаметрычнага мастацтва.
Сярэдні геаметрычны перыяд
У Сярэдні геаметрычны перыяд (850—760 гг. Да н.э.) павялічваецца колькасць дэкаратыўных зон на пасудзінах, сярод упрыгожванняў пераважае меандр.
Позні геаметрычны перыяд
Хоць тэхналогіі сярэднегеаметрычнага перыяду працягвалі выкарыстоўвацца ў пачатку VIII стагоддзя да н.э., некаторыя вытворцы павялічылі колькасць дэкаратыўных элементаў на пасудзінах, сталі ўстойлівымі формы жывёл у вобласці рыльца і падставы амфар. З’яўляюцца стылізаваныя чалавечыя выявы.
Адным з характэрных прыкладаў познегеаметрычнага стылю з’яўляецца найстарэйшая падпісаная старажытнагрэчаская пасудзіна — праца ганчара Арыстанота або Арыстанофа (VII стагоддзе да н.э.). Амфара выяўлена ў італьянскім горадзе Чэрветэры, на ёй намаляваны асляпленне Паліфема Адысеем і яго спадарожнікамі. Пачынаючы з сярэдзіны VIII стагоддзя да н.э больш цесныя кантакты паміж Грэцыяй і Усходам узбагацілі грэчаскі вазапіс новымі элементамі — такімі як львы, пантэры, выдуманыя істоты, разеткі, пальмы, кветкі лотаса і інш, што пазней развілося ў арыентызавальны стыль.
Геаметрычныя матывы ў мастацтве
Для пасудзін у геаметрычным стылі характэрныя гарызантальныя палосы, якія ідуць кольцамі вакол пасудзіны. Паміж гэтымі палосамі змяшчаюцца розныя дэкаратыўныя матывы, такія, як зігзаг, трохкутнік, меандр і свастыка. Нароўні з абстрактнымі элементамі з’яўляюцца стылізаваныя выявы людзей і жывёл, што адрознівае геаметрычнае мастацтва ад протагеаметрычнага. Многія захаваныя прадметы геаметрычнага перыяду — гэта пахавальныя дары ў магілах арыстакратаў.
Чалавечыя выявы
Першыя чалавечыя выявы з’яўляюцца каля 770 г. да н.э. на ручках амфар, дзе мужчынская постаць намаляваная з трохкутным торсам, авальнай галавой з выступам замест носа і доўгіх цыліндрычных бёдраў і галёнак. Жаночыя фігуры таксама абстрактныя: іх доўгія валасы маляваліся як шэраг ліній, а грудзі — як мазкі на ўзроўні падпах.
NGC 6103
NGC 6103 (іншыя абазначэнні — UGC 10302, MCG 5-38-49, ZWG 167.62, IRAS16138+3205, PGC 57648) — галактыка ў сузор’і Паўночная Карона.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Кузніца Бяластоцка (станцыя)
Кузніца Бяластоцка (Kuźnica Białostocka)  — станцыя Польскай чыгункі ў вёсцы Кузніца Падляскага ваяводства; на лініі Варшава — Гродна, паміж прыпыначным пунктам Чупрынова і станцыяй Брузгі.
У 2017 годзе станцыя абслугоўвала 300—499 пасажыраў у дзень
Даніэль Шнэйдэрман
Даніэль Шнэйдэрман (Daniel Schneidermann; нар. 5 красавіка 1958, Парыж) — французскі журналіст.
Прысвяціў сябе аналізу тэлевізійнага відарысу. Практыкуе ў штотыднёвых хроніках, якія з’яўляліся ў «Ле-Монд», а зараз у «Ліберасьён», таксама на тэлебачанні ў праграме «Стоп Кадр» (Arrêt sur l'image). Тэлекампанія «Франс-5» пастанавіла не паказваць гэтай праграмы з верасня 2007, а сам Д. Шнэйдэрман быў звольнены 30 чэрвеня 2007 за «сур’ёзную памылку».
Біяграфія
У дзяцінстве, Даніэль Шнэйдэрман быў сябрам палітычнай арганізацыі студэнтаў французскага Аб’яднання студэнтаў-камуністаў. Па сканчэнні Школы Журналістаў (Centre de formation des journalistes, CFJ) ён пачаў працу ў «Ле-Монд» (1979), дзе атрымаў тытул «Выдатны журналіст» (1983). Тамсама ён пачаў прэзентаваць хронікі тэлебачання, спачатку толькі штотыднёвыя (1992), крытыкуючы тэлевізійную манеру паказу інфармацыі і ўздзеяння на гледачоў.
Поспех дазволіў яму стварыць на канале «Франс-5» перадачу «Стоп-кадр» (1995), у якой ён быў адначасова прэзентатарам і прадзюсарам. У першы год разам з ім, як прэзентатар, у перадачы з’яўлялася журналістка Паскаль Клярк. Мэтай перадачы «Стоп-кадр» было разбіранне візуальнага раду тэлепраграм, а потым супольны з групай журналістаў аналіз іх поспеху ў СМІ. «Франс-5» ставіць свабоду выражэння поглядаў на першы план. Але, са з’яўленнем лічбавага тэлебачання, нават з публікай у 1,5 мільёны тэлегледачоў, канал пастанавіў спыніць паказ перадачы.
Гэтая перадача, што вельмі рэдка для французскага тэлебачання, робіць спробы самакрытыкі з дапамогай Інтэрнэта. Штомесяц, адмысловы «упаўнаважаны», які назірае за форумамі «Стоп-кадра» прыходзіць да Д. Шнэйдэрмана з пытаннямі адносна той крытыкі, якая прагучала на форумах з боку тэлегледачоў.
З 2002, Даніэль Шнэйдэрман мае вельмі цяжкія адносіны з каналам «ТФ1, тэлеканал, Францыя». У выніку, на пляцоўцы з’явіўся былы журналіст «ТФ1» Алана Шайу, які расказвае пра скарачэнне многіх замежных бюро канала і пра слабую цікаўнасць «ТФ1» да міжнародных падзей.
Апошняя спрэчка з «Франс-5» адбылася ў верасні 2003, калі Д. Шнэйдэрман прымусіў канал паказаць, замест яго перадачы, дакументальны фільм пра ўздзеянне СМІ ў справе Алегр (affaire Alègre).
Шнэйдэрман працягваў публікаваць свае хронікі ў «Ле-Монд», адкуль пасля выдання кнігі «Кашмар СМІ» быў звольнены (кастрычнік 2003). У кнізе Д. Шнэйдэрман шкадуе аб тым, што «Ле-Монд», параўнаны ім з «сіцылійскім кланам», не адказвае на крытыку, адрасаваную кіраўніцтву ў кнізе «Схaваны твар Ле-Монд». У сваёй апошняй хроніцы Даніэль Шнэйдерман выказвае сваё расчараванне і здзіўленне ад звальнення з газеты, якая паказвае сябе як мадэль празрыстасці.
Пасля звальнення, ён пачынае весці хроніку СМІ ў газеце «Ліберасьён» пад началам Сержа Жулі, з каго ён насмяхаўся ў 1989 у кнізе «Дзе камеры?», крытыкуючы С. Жулі за яго «адмову ад меркавання».
У 2005 ён, разам з Давідам Абікер і Жудіт Бернар, стварае сеціўны дзённік «Big Bang Blog», дзе выказвае свае думкі, якім няма месца на тэлебачанні або ў хроніках, а таксама адказвае на крытыку ў свой адрас.
У студзені 2006 выдаў кнігу «Мовы бацькоў» пад імем Давід Серж.
Палеміка
Даніэль Шнэйдэрман, крытыкуючы СМІ, сам не раз бываў аб’ектам крытыкі, як персанальна, так і за сваю праграму «Стоп-кадр».
П’ер Бурд’ё
Палеміка з сацыёлагам П’ерам Бурд’ё ўзнікла пасля яго запрашэння з Жанам-Мары Кавадам і Гіёмам Дзюранам у праграму «Стоп-Кадр» (20 студзеня 1996). П’ер Бурд’ё казаў, што ў праграме яму не далі магчымасць выказаць ды падтрымаць яго ідэю аб тым, што «нельга крытыкаваць тэлебачанне на тэлебачанні».
Звальненне з «Ле-Монд»
У момант спрэчкі з-за кнігі «Схaваны твар Ле-Монд» (П’ер Пэан, Філіп Коген), Даніэль Шнэйдэрман крытыкаваў кіраўніцтва «Ле-Монд» у сваёй кнізе, за тое, што яно не адказвала на аргументы крытыкаў. Кіраўніцтва Ле-Монд звольніла Даніэля Шнэйдэрмана з кастрычніка 2003 на «сапраўднай і сур’ёзнай аснове»: паводле думкі кіраўніцтва, кніга Даніэля Шнэйдэрмана была «шкоднай для прадпрыемства, у якім ён працаваў». Справа дайшла да суда, і ў траўні 2005 выйграў Шнэйдэрман, але «Ле-Монд» падаў апеляцыю.
У іншым выпадку, Даніэль Шнэйдэрман сам звольніў журналіста і назіральніка за форумамі (2003) за паводзіны, супярэчлівыя прынцыпам праграмы. Гэтае звальненне было аспрэчана ў судзе і абвергнута за адсутнасць «сапраўдных і сур’ёзных асноў» (май 2005).
Абвінавачанне ў плагіяце
У 2000 Даніэль Шнэйдэрман выдаў кнігу «Шаленствы Інтэрнэту», у якой абагульняе некаторыя артыкулы, апублікаваныя ў «Ле-Монд» летам 2000. Пасля выхаду кнігі ён быў абвінавачаны ў плагіяце аўтарамі шматлікіх сеціўных старонак, якімі карыстаўся, не даўшы спасылак. У адказ Шнэйдэрман тлумачыў, што было проста немагчыма зрабіць такую колькасць спасылак.
16 біт
У камп’ютарнай архітэктуры — 16-разраздныя цэлыя лікі, адрасы памяці, ці іншыя тыпы даных памерам 16 біт (2 актэты). Шаснаццацібітныя ЦПП і АЛП — архітэктуры, заснаваныя на рэгістрах і шынах дадзенага памеру. 16-біт — таксама назва пакалення камп’ютараў, калі шаснаццацібітныя працэсары былі стандартнымі. Шаснаццацібітныя сістэмы могуць адрасаваць да 16 МБ АЗП пры наяўнасці 24-бітнай шыны памяці, як, напрыклад, Intel 386SX.
Інгушы
Інгушы (саманазва галгаі) — вайнахскі народ на Паўночным Каўказе. Жывуць пераважна ў Інгушэціі. Размаўляюць на інгушскай мове нахскай групы паўночнакаўказскай сям'і, пісьменнасць на аснове кірыліцы. Вернікі — мусульмане-суніты.
16 біт
Шаснаццацібітная архітэктура
16-бітныя працэсары былі амаль цалкам выціснуты ў індустрыі персанальных камп’ютараў, але па-ранейшаму ўжываюцца ў самых разнастайных убудаваных прыладах. Напрыклад 16-бітны працэсар XAP ужываецца ў шматлікіх ASIC.
Ян Гакарт
Ян Гакарт (Jan Hackaert;,  — пасля 1685) — галандскі жывапісец і гравёр Залатога веку Нідэрландаў. Адзін з вядомых прадстаўнікоў галандскага пейзажнага жывапісу XVII стагоддзя.
Папярэчнае (Усходне-Казахстанская вобласць)
Папярэчнае — сяло ва Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад гарадской адміністрацыі Рыдэра. Уваходзіць у склад Прыгараднай сельскай акругі. Код КАТА — 632433680.
Ян Гакарт
Біяграфія
Жыў і працаваў у Амстэрдаме. У 1653—1658 гадах наведаў Германію, Швейцарыю і Італію, пісаў пейзажы, якія адрозніваюцца цудоўнай лінейнай і паветранай перспектывай і цеплынёй тону. Фігуры людзей і жывёл у яго карцінах нярэдка выконвалі А. Ван дэ Велдэ і І. Лінгельбах. Жыў у Гаазе.
Папярэчнае (Усходне-Казахстанская вобласць)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 406 чалавек (213 мужчын і 193 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 261 чалавек (139 мужчын і 122 жанчыны).
Ян Гакарт
Біяграфія
Найлепшыя з яго твораў знаходзяцца ў Амстэрдамскім Рэйксмюсеуме («Ясеневая алея» з фігурай А. Ван дэ Велдэ, «Гарысты ландшафт» і інш.), у калекцыі Ліхтэнштэйна, мюнхенскай Пінакатэцы, у Вене, у Капенгагенскай, Франкфурцкай і Дрэздэнскай галерэях («Паляўнічыя ў парку»), у Эрмітажы («Паляванне на аленяў», з фігурай І. Лінгельбаха) і ў некаторых іншых музеях.
Акрамя карцін, Ян Гакарт пакінуў значную колькасць алоўкавых і акварэльных малюнкаў і шэсць аквафортных гравюр, выкананых у манеры Антоні Ватэрло.
Сам пісаў пейзажныя фоны для іншых мастакоў, такіх як Нікаласа Пітэрса Берхема і А. Ван дэ Велдэ.
Сафі Марсо
Сафi Марсо́ (Sophie Marceau ; пры нараджэнні Сафi Мапю Sophie Maupu; нар. 17 лістапада 1966, Парыж, Францыя) — французская, , , і.
Біяграфічныя звесткі, кінакар’ера
14-гадовая Сафі Марсо знялася ўпершыню ў рамантычнай камедыю! «Бум» (1980), якая стала лідарам кінапракату, абышоўшы нават другую частку кінатрылогіі «Зорныя войны», а загалоўны саўндтрэк фільма стаў хітом у Еўропе. За ролю ў наступнай кінастужцы «Бум-2» дзяўчына атрымала прэстыжную прэмію «Сезар» як самая перспектыўная актрыса.
Рэжысёр Мел Гібсан спецыяльна запрасіў Сафі Марсо на ролю прынцэсы Ізабелы, жонкі англійскага караля Эдуарда ў фільме «Храбрае сэрца» (1995). Для яе здымкі сталі першым вопытам работы ў Галівудзе і прынеслі плён у выглядзе мноства прапаноў ад рэжысёраў і рэдактараў глянцавых часопісаў. Ну, а карціна атрымала пяць прэмій «Оскар»
Лёгкая камедыя пра сямейнае жыццё «Па той бок ложка» (2008) расказвае пра эксперымент сямейнай пары, у якой кожны лічыў, што ягоная ноша цяжэйшая. На год муж — працаголік, уладальнік буйной кампаніі, і жонка — хатняя гаспадыня, якая займаецца домам, дзецьмі і продажам біжутэрыі — мяняюцца месцамі, каб праверыць, па чый бок ложка жывецца лепш. Дзеянне фільма «Жанчыны-агенты» (2008) адбываецца падчас Другой сусветнай вайны, напярэдадні высадкі саюзнікаў у Нармандыі, і апавядае пра спецыяльны атрад
Ляўкі
Назву Ляўкі́ маюць:
Малое Белякова
Мало́е Беляко́ва (, Малое Беляково) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дзямідавіцкага сельсавета.
Трова
Трова (Trovo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Павія.
Малое Белякова
Да 8 красавіка 1957 года вёска ўваходзіла ў склад Вертнікаўскага сельсавета.
Трова
Насельніцтва складае 948 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 135 чал./км². Займае плошчу 7 км². Паштовы індэкс — 27020. Тэлефонны код — 0382.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Правы чалавека
Усе чалавечыя істоты народжаныя вольнымі і маюць правы ад нараджэння. Яны маюць розум і сумленне, і павінны ставіцца адзін да аднаго ў духу братэрства.
Гісторыя пытання правоў чалавека
Гісторыя пытання правоў чалавека налічвае тысячы гадоў і засноўваецца на рэлігійных, культурных, філасофскіх і прававых дасягненнях на працягу ўсёй гісторыі чалавецтва. Некаторыя старажытныя дакументы і познія рэлігійныя і філасофскія даследаванні ўтрымліваюць паняцці, якія можна лічыць пачаткам фарміравання правоў чалавека. Да іх можна аднесці: «Цыліндр Кіра», які датуецца 539 годам да н.э., у якім персідскі імператар Кір Вялікі запісаў свае намеры пасля заваявання Неа-Вавілонскай імперыі; Указы Ашокі, якія былі выдадзеныя Ашокай Вялікім у Індыі паміж 272 і 231 гг.да н.э.; канстытуцыя Медзіны 622 года, напісаная Мухамадам, якая аформіла пагадненні паміж аравійскімі плямёнамі; англійская Вялікая хартыя вольнасцей 1215 года, на якой заснавана сучаснае брытанскае права.
Шматлікія грамадскія групы дамагліся глыбокіх змен у справе правоў чалавека ў ХХ стагоддзі. У Заходняй Еўропе і ЗША прафесійныя саюзы ўнеслі папраўкі ў законы якія замацавалі за працоўнымі права на пратэст, гарантавалі мінімальныя працоўныя ўмовы і рэгулявалі дзіцячую працу. Рух за правы жанчын дабіўся гарантавання жанчынам права на ўдзел у выбарах. Нацыянальна-вызваленчыя рухі ў розных краінах дабіліся скасавання каланіялізму. Самым вядомым нацыянальна-вызваленчым рухам быў рух Махатмы Гандзі, які змог дамагчыся вызвалення Індыі з пад улады Вялікабрытаніі. Рух за правы нацыянальных, расавых і рэлігійных меншасцей у розных краінах змог дасягнуць значных зрухаў у справе правоў чалавека.
Узнікненне Міжнароднага камітэта Чырвонага Крыжа і падпісанне Жэнеўскай канвенцыі ў 1864 г. сталі падмуркам міжнароднага права ў галіне правоў чалавека, якое атрымала значнае развіццё пасля Другой сусветнай вайны.
Міжнародная абарона правоў чалавека
Ялцінская канферэнцыя 1945 г., пад час якой саюзнікі пагадзіліся стварыць новую арганізацыю — правапераймальніцу Лігі Нацый. Гэтай арганізацыяй стала Арганізацыя Аб’яднаных Нацый. З моманту свайго стварэння ААН стала асноўным гарантам правоў чалавека ў свеце. Пасля Другой Сусветнай вайны ААН і яе ўдзельнікі стварылі і юрыдычна аформілі міжнародныя законы ў галіне правоў чалавека.
На першым этапе асноўнай задачай інстытута міжнароднай абароны была распрацоўка міжнародных стандартаў у галіне правоў чалавека, якая ажыццяўлялася ў рамках Камісіі па правах чалавека і Камісіі па становішчы жанчын, заснаваных ў 1946 г. на аснове рэзалюцыі ЭКАСАС, а таксама ў рамках іншых міжнародных арганізацый (ЮНЕСКА, МАП).
У 2000 г., на 55-й сесіі Генеральнай Асамблеі ААН, была прынята у якой кіраўнікі дзяржаў і ўрадаў ад імя міднароднай супольнасці заявілі «аб калектыўнай адказнасці за зацвярджэнне чалавечай годнасці, справядлівасці і роўнасці на глабальным узроўні» і абавязаліся «ўмацоўваць павагу да прынцыпу вяршэнства права... як у міжнародных, так і ўнутраных справах і забяспечыць захаванне дзяржавамі дамоў... у галіне правоў чалавека».
Філасофія
Філасофія правоў чалавека ляжыць у аснове канцэпцыі правоў чалавека, іхнага абгрунтавання і зместу. Некаторыя тэарэтычныя падыходы былі вылучаны для таго, каб растлумачыць, якім чынам і чаму правы чалавека сталі часткай сацыяльных чаканняў.
Адной з найстарэйшых заходняй філасофіяй правоў чалавека з’яўляецца тое, што яны ёсць прадуктам натуральнага права, якія вынікаюць з розных філасофскіх і рэлігійных падстаў. Іншыя тэорыі сцвярджаюць, што правы чалавека былі кадыфікаваны як правы маральных паводзінаў, якое з’яўляецца грамадскім прадукт дзякуючы працэсу біялагічнай і сацыяльнай эвалюцыі, менавіта так лічыў шатландскі філосаф Дэвід Юм. Правы чалавека таксама апісаны як сацыялагічная структура правілаў паводзінаў, паводле сацыялагічнай тэорыі права і працы Макса Вебера. Гэтыя падыходы ўключаюць у сябе паняцце, што людзі ў грамадстве, прымаюць правілы законнай улады ў абмен на бяспеку і эканамічную выгаду, гэта значыць з’яўляюцца грамадскай дамовай. Дзве тэорыі на сёння дамінуюць у сучасным разуменні правоў чалавека, гэта значыць тэорыя інтарэсаў і тэорыя волі. Тэорыя цікавасці сцвярджае, што асноўная функцыя правоў чалавека ёсць абарона і заахвочванне некаторых важных інтарэсаў чалавека, а тэорыя волі спрабуе ўсталяваць справядлівасць у галіне правоў чалавека на аснове ўнікальнай здольнасці чалавека да свабоды.
Крытыцызм
Прэтэнзыі правоў чалавека на ўніверсальнасць часцяком робіцца прадметам крытыкі. Сярод філосафаў, якія падвяргалі крытыцы канцэпцыю правоў чалавека значацца Джэрэмі Бэнтам, Эдмунд Бёрк, Фрыдрых Ніцшэ і Карл Маркс. Прафесар палітычнай філасофіі Чарлз Блатберг сцвярджае, што абмеркаванне правоў чалавека, з’яўляючыся абстрактным, дэматывуе людзей на адстойванне каштоўнасцей, якія яны павінны былі абараняць.
Магнар Сольберг
Магнар Сольберг (нарв. Magnar Solberg; нар., ) — нарвежскі біятланіст, двухразовы алімпійскі чэмпіён, шматразовы прызёр чэмпіянатаў свету.
Біяграфія
Магнар Сольберг нарадзіўся 4 лютага 1937 года ў вёсцы Сокнедаль, у правінцыі Сёр-Трондэлаг Нарвегіі. У 1968 годзе выйграў першы залаты медаль у біятлоне ў гісторыі Нарвегіі на зімовых Алімпійскіх гульнях у дысцыпліне індывідуальнай гонкі. Ён з’яўляецца адзіным спартсменам, каму ўдавалася перамагчы двойчы ў індывідуальнай гонцы — на Алімпіядах 1968 і 1972 гадоў, прычым па выніках Гульняў-1968 у Грэноблі ён уключаны (трэцім па ліку) у сімвалічны элітны клуб «Зеро», куды ўваходзяць біятланісты, якія заваявалі алімпійскае золата ў асабістых гонках з нулявым (без адзінага промаху) вынікам у стральбе. На АГ-1972 года Сольберг быў сцяганосцам нарвежскай каманды.
Акрамя таго, Сольберг заваяваў пяць медалёў чэмпіянату свету па біятлоне — тры сярэбраныя і два бронзавыя. Выступаў на чэмпіянатах Паўночнай Еўропы па біятлоне. У 1982 годзе стаў чэмпіёнам Нарвегіі.
Пасля завяршэння спартыўнай кар’еры Сольберг працаваў у нарвежскай паліцыі. Быў адным з двух афіцэраў паліцыі, адказных за судовы разбор над Фрыцам Моенам. Пазней прызнаўся ў правапарушэннях, учыненых ім падчас вядзення справы, звольніўся з паліцыі і працаваў у сферы страхавання.
Гарбуз звычайны
Гарбуз звычайны, Гарбуз , таксама Гарбуз цвердакоры (Cucurbita pepo) — аднагадовая травяністая расліна сямейства , бахчавая культура.
Апісанне
Аднагадовая расліна з галінастым ляжачым сцяблом даўжынёй да 5 м і буйным апушаным лісцем, аднадомная, раздзельнаполая, перакрыжава-наапыляльная. Утварае моцную каранёвую сістэму, асноўная маса якой размешчана на глыбіні 30—40 см ад паверхні глебы. Сцябло граністае з вусікамі і калючым апушэннем, сцелецца, дае прыдаткавыя карані. Лісце 5-лопасцевае, з востраканцовымі лопасцевымі долямі, цёмна-зялёнае, з грубым шыпападобным апушэннем. Кветкі раэдзельнаполыя, адзіночныя, жоўта-аранжавыя, пялёсткі прамыя, завостраныя. Апыляецца насякомымі. Меданос.
Плод — шматнасенная (несапраўдная) ягада, з тоўстай цвёрдай жоўта-аранжавай абалонкай, іншы раз з жоўта-зялёным малюнкам і мясістай аранжавай мякаццю. Утрымлівае шмат жалезаўтваральных пекцінавых рэчываў, 3—11 % цукроў, 6—8 % сухіх і 0,3—1 % азоцістых рэчываў, 0,05 % кіслот, 0,7—1,2 % клятчаткі. У пладах лепшых сартоў ад 16 да 50 мг% вітаміну А (караціну), солі калію, кальцыю, магнію, мікраэлементы. Насенне багатае алеем і бялкамі.
Выкарыстанне
Плады вараць, пякуць, з гарбуза гатуюць кашы (гл. гарбузянка), супы-пюрэ, марынады, сіропы, варэнне, цукаты, пякуць аладкі і г.д. Насенне — ласунак, утрымлівае да 40 % алею, да 28 % бялку. Яго выкарыстоўваюць і як лекавую сыравіну — парашок, эмульсія, адвар і кашка з яго ўжываюцца як глістагонныя прэпараты; яно ўваходзіць у склад прэпаратаў для лячэння нырак і мачавога пузыра. Мякаць гарбуза паляпшае работу страўнікава-кішачнага тракту, водны і салявы абмен, спрыяе жоўцевыдзяленню.
Агратэхніка
Вырошчваецца гарбуз насеннем або расадай. Вільгацялюбны, патрабавальны да святла і цяпла. Аптымальная тэмпература для росту і развіцця яго 28—30 °C, ён пераносіць спёку да 40 °C, але замаразкі для яго згубныя, таму насенне высяваюць або расаду высаджваюць, калі ўсталюецца цёплае надвор’е і верхні слой глебы прагрэецца да 12—13 °C. Папярэднікі гарбуза: капуста, памідоры, бульба, бабовыя, караняплоды. Лепш расце на цёплых супясчаных і лёгкіх сугліністых глебах, запраўленых гноем або кампостам. На прысядзібных участках гарбуз вырошчваюць з паўднёвага боку сцяны або плоту, каля кампоставых куч.
Насенне загортваюць у ямкі на адлегласці 80—100 см адна ад адной. Глеба вакол раслін павінна быць рыхлая і чыстая ад пустазелля. Пры ўтварэнні 3—4-га сапраўднага ліста галоўную плець прышчыпваюць, каб выклікаць плоданашэнне на бакавых плецях. 3 пачатку цвіцення расліны кожныя два тыдні падкормліваюць, лепш чаргаваць падкормкі мінеральнымі і арганічнымі ўгнаеннямі. Для больш ранняга і поўнага выспявання пладоў на адной расліне пакідаюць не больш як 3—4 плады. Верхавінкі плецяў з пладамі абразаюць так, каб над завяззю засталіся 2—3 лісты. Усе бясплодныя плеці сістэматычна выразаюць. Плеці і парасткі, што застаюцца, прышпільваюць да зямлі і прысыпаюць глебай, каб укараніліся.
Плады ў фазе поўнай спеласці ўбіраюць увосень, ва ўмеранай паласе перад замаразкамі. Іх зразаюць разам з пладаножкамі. Абламаныя пладаножкі і пашкоджаная скурка выклікаюць загніванне. Захоўваюць плады ў памяшканнях, аптымальная тэмпература 8—10 °C пры адноснай вільготнасці паветра 80—85 %. У гэтых умовах гарбуз можа праляжаць да новага ўраджаю. У працэсе захоўвання ў пладах змяншаецца колькасць сухіх рэчываў за кошт страты вугляводаў. На працягу першых 3-4 месяцаў адбываецца гідроліз крухмалу, што вядзе да павышэння цукру. У той жа час адбываецца біясінтэз караціноідаў. Потым крухмал цалкам гідралізуецца, зніжаецца колькасць караціну, мінеральных рэчываў.
Пётр Пятровіч Міклашэвіч
Пётр Пятро́віч Міклашэ́віч (нар., Касута, , Мінская вобласць, БССР) — Старшыня Канстытуцыйнага суда Рэспублікі Беларусь (з 2008 года), Генеральны пракурор Беларусі (2004—2008), дзяржаўны саветнік юстыцыі 1-га класа, Заслужаны юрыст Рэспублікі Беларусь.
Біяграфія
У 1981 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт па спецыяльнасці Правазнаўства.
З 1972 па 1982 год праходзіў службу ва Узброеных Сілах.
З 1982 года працаваў суддзём, старшынёй суда Буда-Кашалёўскага раёна, суддзём Гомельскага абласнога суда. У 1989—1998 гадах — на пасадзе старшыні Гомельскага абласнога суда.
У 1998—1999 гадах — першы намеснік Міністра юстыцыі Рэспублікі Беларусь.
З 1999 па 2004 год працаваў на пасадзе першага намесніка Старшыні Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь.
У 2004 — 2008 гадах — Генеральны пракурор Рэспублікі Беларусь.
З лютага 2008 года — суддзя і Старшыня Канстытуцыйнага Суда Рэспублікі Беларусь.
8 лютага 2013 Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь са згоды Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь прызначаны Старшынёй Канстытуцыйнага Суда Рэспублікі Беларусь на новы пяцігадовы тэрмін.
31 студзеня 2018 года Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь прызначаны Старшынёй Канстытуцыйнага Суда Рэспублікі Беларусь на новы пяцігадовы тэрмін са згоды Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.
15 сакавіка 2021 года ўвайшоў у склад Канстытуцыйнай камісіі, якая ў мэтах ажыццяўлення рэзалюцыі шостага Усебеларускага народнага сходу распрацоўвае прапановы па змяненні Канстытуцыі Беларусі і забяспечвае іх усенароднае абмеркаванне.
Аўтар шэрагу навуковых публікацый.
Санкцыі
У лютым 2007 года патрапіў у спіс спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб ЗША. Адміністрацыя ЗША абвінаваціла Міклашэвіча ва ўдзеле ў рэпрэсіях супраць грамадзянскай супольнасці і дэмакратычнай апазіцыі, фальсіфікацыі вынікаў прэзідэнцкіх выбараў 2006 года. Адпаведныя санкцыі прыняў і Еўрапейскі Саюз, дадаў Міклашэвіча ў спіс беларускіх чыноўнікаў, якім забаронены ўезд на тэрыторыю ЕС.
У лютым 2011 года быў зноў уключаны ў санкцыйны спіс Еўрасаюза.
NGC 6104
NGC 6104 (іншыя абазначэнні — UGC 10309, MCG 6-36-11, ZWG 196.20, IRAS16146+3549, PGC 57684) — спіральная галактыка з перамычкай (SBa) ў сузор’і Паўночная Карона.
Паненская Гара
Паненская Гара — узгорак на паўднёва-ўсходняй ускраіне Лагойска, каля дарогі ў в. Зембін. На гары размяшчаецца умацаванае з усходу валам і ровам гарадзішча памерамі 30х20 м, на якім выяўлена штрыхаваная кераміка ранняга жалезнага веку. 27 кастрычніка 2008 года рашэннем Лагойскага раённага выканаўчага камітэта створаны біялагічны заказнік мясцовага значэння «Паненская Гара» плошчай 9 га.
NGC 6104
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Паненская Гара
Паданне
Паданне было выкарыстана адным з першых класікаў новай беларускай літаратуры Вінцэнтам Дуніным-Марцінкевічам у вершаванай аповесці «Вечарніцы» з паэтычнага зборніка «Вечарніцы і Апантаны». Героі яе, збіраючыся на вячоркі, расказваюць розныя неверагодныя гісторыі, здарэнні. Адна з ix прысвечана Паненскай гары. Пісьменнік расказвае, што малады князь Грамабой да звера вялікі ахвотнік быў, са стрэльбай у лес хадзіў. Князь Вітаўт паpaiў яму ажаніцца. Раз Грамабой пайшоу на паляванне, прысеў на высокай гары i заснуў. Яму прыснілася, што ў нейкага дзядзькі жыве дзяўчына незвычайнай прыгажосці.
Князь загадаў сваім служкам адшукаць самую прыгожую дзяўчыну. Даведалася пра гэта брыдкая Мархва i начала сцвярджаць: буду жонкай князя, буду каралевай. Урэшце маці павяла яе на гару. Выбег i князь хутка, глядзіць, што за дзіва, «адкуль тут звязда прыгнала нешчаслівую гэту брыдоту» i швырнуў яе згары. Тая «кулем паляцела, шыю зламала, у вялікіх муках бедная сканала. З тае пары гара Паненскай завецца, дух Мархвы там часта па начах бадзяецца». Далей у творы гаворыцца, што князь Грамабой усё ж знайшоў прыгожую дзяўчыну, што прыснілася яму, ажаніўся з ёй i быў шчаслівы у сямейным жыцці.
Бітва на Бярэзіне
Бітва на Бярэзіне — баі 26—29 лістапада 1812 года паміж французскімі карпусамі і рускімі арміямі Чычагава і Вітгенштэйна на абодвух берагах ракі Бярэзіна ў час пераправы Напалеона падчас вайны 1812 года.
Нягледзячы на агулам удалую для французаў пераправу і бітву на Бярэзіне, у грамадскай свядомасці французаў яна адбілася як найярчэйшы, калі не кульмінацыйны, эпізод няўдалай расійскай кампаніі, таму слова «бярэзіна» (Bérézina або ) ўжываецца як сінонім правалу ці катастрофы, цяпер звычайна спартыўнай або палітычнай.
Уладзіслаў Валянцінавіч Лосеў
Уладзіслаў Валянцінавіч Лосеў (, в. Жывёлагадоўчы Саўгас, Горкаўскі раён, Омская вобласць, Расія — ) — беларускі спецыяліст у галіне тэорыі перадачы інфармацыі, перашкодаўстойлівага кадзіравання інфармацыі і лічбавай апрацоўкі сігналаў. Доктар тэхнічных навук (1983), прафесар (1985)
Біяграфія
Скончыў Уральскі політэхнічны інстытут імя С. М. Кірава (кваліфікацыя «Радыёінжынер», 1960), Ленінградскі электратэхнічны інстытут імя В. І. Ульянава (Леніна) (аспірантура). Працаваў у Уральскім політэхнічным інстытуце імя С. М. Кірава (1962—1964), Мінскім радыётэхнічным інстытуце (1968—1990; кафедра радыёперадаючых устройстваў і радыётэхнічных сістэм, прафесар).
Узнагароды
Ганаровая грамата Міністэрства вышэйшай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі БССР, прэміі Савета Міністраў СССР і інш.
Сямён Міхайлавіч Фрумін
Сямён Міхайлавіч Фрумін (, м. Раманава, Горацкі павет —, палігон «Камунарка», Маскоўская вобласць) — дырэктар Маскоўскага інстытута фізкультуры, брыгадны камісар РСЧА.
Удзел у грамадзянскай вайне
У маі 1917 года ўступіў у партыю бальшавікоў і ў 1919 годзе пайшоў добраахвотнікам на фронт. Удзельнічаў у баях на Паўднёвым і Заходнім франтах. У 1920 годзе — намеснік ваенкама 144 стралковай брыгады.
Удзельнічаў у баях з белапалякамі пад Варшавай. Падчас адступлення, у жніўні 1920 года, быў кантужаны, атручаны газам і трапіў у палон да палякаў. Сядзеў у Варшаўскай турме, а потым быў пераведзены ў Брэсцкую крэпасць. У чэрвені 1921 года збег з польскага палону і вярнуўся на тэрыторыю Савецкай Расіі.
Праца ў ЦК РКСМ. Вучоба ў Маскоўскім дзяржаўным універсітэце
Працаваў у ЦК РКСМ загадчыкам сакрэтна-дырэктыўнай часткі, затым — намеснікам загадчыка ваенна-спартыўнага аддзела. У 1927—1930 гадах апублікаваў 5 брашур па праблемах ваенна-спартыўнага выхавання моладзі. . У 1926 годзе паступіў на медыцынскі факультэт Маскоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта. У час вучобы актыўна займаўся спортам і арганізацыяй спартыўных мерапрыемстваў сярод моладзі і студэнтаў. Атрымаў спецыяльнасць лекара, але па спецыяльнасці не працаваў.
Дырэктар Маскоўскага інстытута фізкультуры
Па хадайніцтву Вышэйшага савета фізічнай культуры СССР яго ў 1931 годзе прызначылі дырэктарам і начальнікам ваеннага факультэта Маскоўскага інстытута фізкультуры. Падчас працы дырэктарам інстытута скончыў завочна ваенную школу «Выстрел» і год вучыўся на вячэрнім аддзяленні ў Ваеннай акадэміі РСЧА імя М. В. Фрунзэ. У 1934 годзе быў узнагароджаны ордэнам Чырвонай Зоркі. 17 лютага 1936 года было прысвоена званне брыгаднага камісара.
У гэтыя гады пад яго кіраўніцтвам былі пабудаваны новыя навучальныя корпусы, спартыўныя залы, сабраны кваліфікаваны калектыў выкладчыкаў. Па рашэнні Прэзідыума Усесаюзнага Савета фізічнай культуры пры ЦВК СССР у інстытуце быў уведзены фактычна паўваенны рэжым. Гэта была агульнай тэндэнцыяй ваенізацыі і абароннай накіраванасці фізкультурнай і спартыўнай працы ў краіне. Студэнтаў апранулі ў адзіную форму і забяспечылі бясплатным трохразовым харчаваннем, наведванне студэнтамі лекцый, семінараў і практычных заняткаў лічылася абавязковым.
С. М. Фрумін амаль 5 гадоў быў членам Прэзідыума Усесаюзнага савета фізічнай культуры пры ЦВК СССР, 10 гадоў — членам Ваенна-фізкультурнай камісіі ЦК УЛКСМ, членам бюро фізкультурнай камісіі УЦСПС, членам Бауманскага райкама партыі г. Масквы. Яму належыць ідэя паказу штогадовых фізкультурных дасягненняў навучэнцаў інстытута на Краснай плошчы, названыя фізкультурнымі парадамі. Студэнты інстытута прымалі актыўны ўдзел у спаборніцтвах, якія праводзіліся сумесна з арміяй і С. М. Фрумін на іх сустракаўся з камандзірамі РККА: на спартыўных пляцоўках, кортах інстытута. Тут бывалі М. В. Фрунзэ, Б. А. Кальпус, І. С. Уншліхт, М. П. Томскі, М. М. Тухачэўскі, В. К. Путна, Б. М. Фельдман і іншыя камандзіры РККА. Пра гэта сведчаць фатаграфіі, якія знаходзяцца ў фондах гісторыка-спартыўнага музея Расійскага дзяржаўнага універсітэта фізічнай культуры, спорту, моладзі і турызму.
Пасля арышту Б. А. Кальпуса, І. С. Уншліхта, М. П. Томскага, М. М. Тухачэўскага, В. К. Путна, Б. М. Фельдмана былі арыштаваны ўсе, хто з імі сустракаліся, у тым ліку і С. М. Фрумін.
Арышт, расстрэл, рэабілітацыя
21 ліпеня 1937 года С. М. Фрумін Пастановай Усесаюзнага Савета па справах фізкультуры і спорту пры СНК СССР быў зняты з пасады дырэктара інстытута з фармулёўкай «за сувязь з ворагамі народа», а 22 ліпеня 1937 года партыйная арганізацыя інстытута фізкультуры выключыла яго з партыі.
Арыштаваны 1 жніўня 1937 года і пасля допытаў быў уключаны ў расстрэльны спіс «Масква-цэнтр» ад 1 лістапада 1937 года на 123 чалавек, пад № 109. На спісе ёсць подпісы: «За». Сталін, Молатаў. Аднак справа была адпраўлена на даследаванне. Другі раз уключаны ў спіс № 1 «Масква-цэнтр» ад 20 жніўня 1938 года на 313 чалавек, пад № 286. Суправаджальная запіска М. І. Яжова: «Прашу санкцыі асудзіць усіх па першай катэгорыі». Подпісы: «За». Сталін, Молатаў. Асуджаны Ваенная калегіяй Вярхоўнага суда СССР 1 верасня 1938 года па першай катэгорыі (расстрэл) па абвінавачванню ва ўдзеле ў контррэвалюцыйнай тэрарыстычнай арганізацыі.
Расстраляны 1 верасня 1938 года на палігоне НКУС «Камунарка» ў Маскоўскай вобласці. Рэабілітаваны Ваеннай калегіяй Вярхоўнага суда СССР 4 ліпеня 1956 года.
Івана-Франкоўскі нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт нафты і газу
Івана-Франкоўскі нацыянальны тэхнічны ўніверсітэт нафты і газу — украінская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам нацыянальнага ўніверсітэта, якая знаходзіцца ў Івана-Франкоўску.
Агульная характарыстыка
Адзіная ва Украіне вышэйшая навучальная ўстанова IV узроўню акрэдытацыі нафтагазавага профілю, шматфункцыянальны і разгалінаваны вучэбна-навукова-вытворчы комплекс. Мае 8 інстытутаў, 3 каледжаў і фізіка-тэхнічны ліцэй, якія ўваходзяць у структуру універсітэта. Ва ўніверсітэце навучаецца больш за 10 тысяч студэнтаў, у тым ліку да 590 замежных студэнтаў з 36 краін Еўропы, Азіі і Афрыкі.
ВНУ заснавана ў 1967 годзе як Івана-Франкоўскі інстытут нафты і газу. З 1994 года — дзяржаўны тэхнічны універсітэт нафты і газу IV ўзроўню акрэдытацыі, з 2001 года — нацыянальны ўніверсітэт.
118-ы ахоўны паліцэйскі батальён
118-ы ахоўны паліцэйскі батальён (SchutzmannschaftsBtl 118) — падраздзяленне нямецкай дапаможнай «ахоўнай паліцыі» (Schutzpolizei), сфарміраванае ў ліпені 1942 года ў Кіеве на аснове адной з рот 115-га ахоўнага паліцэйскага батальёна, раней сфарміраванага з ваеннапалонных Чырвонай Арміі. Налічваў каля 500 байцоў, падзеленых паміж 3 ротамі, кожная рота — на 3 узводы, кожны ўзвод складаўся з некалькіх аддзяленняў па 10-13 чалавек.
У канцы 1942 года пераведзены ў Мінск, пасля ў Плешчаніцы. З вясны 1943 года да савецкага наступлення вясной 1944 года знаходзіўся ў польскай вёсцы Эві. У ліпені 1944 года перакінуты ў Францыю, уведзены ў склад 30-й грэнадзёрскай дывізіі СС (2-й рускай) (''30.Waffen-Grenadier-Division der SS (russische Nr. 2)''). У баях супраць французскіх партызан новае падраздзяленне ўдзелу не брала, дэзерціравала ў поўным складзе. Пасля вайны некаторыя з байцоў працягвалі службу ў французскім Замежным легіёне.
Частка 118-га батальёна пад камандаваннем начальніка штаба батальёна Рыгора Васюры 22 сакавіка 1943 года, разам з нямецкім зондэр-злучэннем СС «Дырлевангер» (SS-Sonderregiment «Dirlewanger»), узяла ўдзел у масавым забойстве жыхароў беларускай вёскі Хатынь.
Некаторыя байцы 118-га батальёна былі звязаныя з АУН — Арганізацыя ўкраінскіх нацыяналістаў Андрэя Мельніка, іх можна назваць «мельнікаўцамі», але не «бандэраўцамі».
Макс Лінгнер
Макс Лінгнер (Max Lingner;,  — , ) — нямецкі мастак і графік, удзельнік Руху Супраціву.
Біяграфія
Макс Лінгнер нарадзіўся ў сям’і гравёра, навучаўся маляванню ў Мастацкай акадэміі Дрэздэна. У 1912 годзе заканчвае ў ёй вучобу, атрымаўшы за дыпломную працу Саксонскую дзяржаўную прэмію. У 1913—1914 гадах здзяйсняе паездку па Англіі, Францыі, Бельгіі і Галандыі.
З пачаткам Першай сусветнай вайны пайшоў на фронт салдатам, ваяваў усе чатыры гады. У 1918 годзе прымае ўдзел у паўстанні маракоў германскага ВМФ, член салдацкага Савета ў Кілі. З 1922 па 1927 год працуе мастаком у Вайсенфельсе, затым па рэкамендацыі Кетэ Кольвіц з’яжджае ў Парыж. Тут вывучае сучасны жывапіс, знаходзіцца пад уплывам імпрэсіянізму. У 1928—1935 гадах па прапанове Анры Барбюса працуе гравёрам у газеце «Монд». У 1934 годзе становіцца членам «Асацыяцыі рэвалюцыйных пісьменнікаў і мастакоў Францыі» (АЕАР), прымае ўдзел у выстаўках групы. У 1933, 1939 і 1947 гадах у Парыжы праходзяць персанальныя выстаўкі палотнаў Макса Лінгнера.
У 1934 годзе мастак уступае ў Французскую камуністычную партыю (ФКП), супрацоўнічае ў газеце «Юманітэ». У гады Грамадзянскай вайны ў Іспаніі (1936—1939) удзельнічае ў баях на баку рэспубліканцаў. У 1939—1940 гадах знаходзіўся ў французскім лагеры для інтэрнаваных, бяжыць з яго і з фальшывымі дакументамі на імя Марселя Ланцье знаходзіцца ў акупаванай нямецкімі войскамі Францыі на нелегальным становішчы і змагаецца з нацыстамі ў шэрагах французскага Руху Супраціўлення. У 1944 годзе вяртаецца ў Парыж і зноў працуе мастаком у «Юманітэ».
У 1949 годзе вяртаецца ў Германію, у ГДР, і працуе прафесарам па сучасным жывапісе ў Вышэйшай мастацкай школе ў берлінскім раёне Вестэрзэ.
Арландыя
Арландыя (Archenland) - выдуманая краіна ў выдуманам сусвеце Нарнія. Узгадваецца ў кнізе Конь і яго хлопчык серыі Хронікі Нарніі.
Гісторыя
У Калі Аслан яшчэ толькі стварыў Нарнію, у яе патрапілі англійскі кэбмен і яго жонка, якія сталі першымі кіраўнікамі Нарніі-Фрэнкам (Францыскам) I і Аленай. Усе жыхары Арландыі - іх нашчадкі. У 180 годзе калі, сын Фрэнка VI, адвёў частка людзей з Нарніі ў даліну паміж Арландскімі гарамі і стварыў Арландскае Каралеўства, стаўшы яго першым каралём.
У 204 годзе ў Арландыі адбылося паўстанне, якое, аднак, было задушана, а мяцежнікаў адправілі ў вялікую Пустыню, дзе яны стварылі ўласную дзяржаву-Тархістан. Тархистанцы падтрымлівалі дружалюбныя адносіны з арландцамі аж да 1014 года. У 407 годзе кароль Олвін кінуў выклік двухгаловаму волату Пайру. У паядынку перамогу атрымаў Олвін, а пачвара ператварылася ў гару з двума вяршынямі. Некалькі пазней Олвін ажаніўся з ледзі Лілн.
У 1000 годзе ў тагачаснага караля Лума нарадзілася два сыны-Корын і Кор. Іх аднеслі да кентаўра-прароку, які сказаў, што ў будучыні Кор выратуе Арландыю і Нарнію, што вельмі не спадабалася лорду-канцлеру Бару, які адправіў хлопчыка ў Тархістан, дзе яго прытуліў рыбак Аршыш.
У 1014 годзе Тархістанскую імперыю наведалі нарнійцы, у ліку якіх была Сьюзен Пэвэнсі, якая спадабалася прынцу Рабадашу. Аднак Сьюзен не адказвала на яго заляцанні і Рабадаш вырашыў узяць яе ў жонкі сілком, але яна збегла з Тархістана з усімі нарнійцамі, якія знаходзіліся пры ёй. У адказ Рабадаш вырашае спустошыць Арландыю і Нарніі. Яго армія ў складзе 200 кавалерыстаў пачынае наступ на сталіцу Арландыі, разлічваючы заспець Лума знянацку. Кор пазнае пра гэта і паведамляе аб гэтым каралям Луму і Эдмунду. У выніку армія тархвстанцаў была знішчана ў ходзе бітвы пры Анвардзе. Нарнійска-Тархістанскі канфлікт завяршыўся.
Каля 2303 года там правіў Кароль Нэйн. Пра далейшы лес Арландыі нічога не вядома.
Геаграфія
Арландыя-невялікая краіна, размешчаная ў асноўным у гарах. Яе мяжа з Нарніяй таксама складаецца з горнага ланцугу. У гэтай краіне знаходзіцца праход у Тэльмар праз горы на захад. C поўдня дзяржава аддзелена ад Калормена вялікай пустыняй і ракой пад назвай Звілістая страла. На ўсходзе Арландыя мае выхад у Вялікае ўсходняе мора. Адна з гор-гара Баль, двухгаловая вяршыня, арыентуючыся на якую можна прайсці з Калормена ў Арландыю. На горных схілах жыхары краіны вырошчваюць вінаград, з якога робяць моцнае віно. Адзіны вядомы горад Арландыі Анвард з'яўляецца сталіцай.
Насельніцтва
У Арландыі жывуць людзі.
Матачнае малачко
Матачнае малачко — падобная на смятану маса белага колеру, мае востры пякуча-кіслы смак, выдзяляецца глотачнымі залозамі маладых пчол.
У медыцыне матачнае малачко выкарыстоўваюць для вытворчасці прэпарату апілак, які ў парфумнай прамысловасці ідзе на прыгатаванне розных мазяў.
Радыска
Рады́ска (Raphanus sativus var. radicula) — кветкавая расліна сямейства капуставых, разнавіднасць рэдзькі пасяўной. Агароднінныя расліны. Культывуецца пераважна ва ўмераных паясах.