cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Алег Пятровіч Васількоўскі
Першая сусветная вайна
З пачаткам Першай сусветнай вайны Васількоўскі падае рапарт аб яго пераводзе на фронт і атрымлівае прызначэнне ў 3-і Данскі казачы полк, а 19 жніўня 1914 года атрымлівае ў часавае камандаванне 19-ы Данскі казачы полк. 26 жніўня 1914 года яго полк атакаваў нямецкія пазіцыі і ўзяў станцыю Мукашаў. За гэту ўдалую аперацыю полк атрымаў 319 салдацкіх георгіеўскіх крыжоў і адмысловую падзяку ў загадзе па 1-ы войскі. У лютым 1915 за бой пад Праснышам і вёскай Бартнікі Васількоўскі быў узнагароджаны ордэнам Святога Уладзіміра 3-й ступені з мячамі. За бой 2 сакавіка 1915 года і ўзяцце ў палон дзвюх рот немцаў з чатырма кулямётамі атрымаў званне палкоўніка і быў зацверджаны ў пасадзе камандзіра палка. 11 чэрвеня 1915 года полк удзельнічаў у бітве з нямецкай брыгадай, у склад якой уваходзілі адборныя 7-ы Кірасірскі і 8-ы Уланскія палкі. Бітва была крывепралітнай і полк Васількоўскага страціў 18 афіцэраў з 24 і 179 казакоў. Затое трафеямі была ўзята 5-гарматная батарэя і 4 кулямёты. За гэты подзвіг полк атрымаў адмысловае манархава спрыянне, а Васількоўскі атрымаў званне генерал-маёра. За гэту бітву ён таксама быў узнагароджаны бельгійскім ордэнам Святона Леапольда з мячамі. Гэты ордэн яму быў уручаны праз бельгійскага консула толькі ў 1926 годзе ў Эстоніі. 2 верасня 1915 года ён камандаваў ужо брыгадай, якая складалася з 19-га і 26-га Данскіх казачых палкоў 4-й Данской казачай дывізіі.
Пасля рэвалюцыі
Падчас Лютаўскай рэвалюцыі знаходзіўся ў складзе 12-га войска Радко-Дзмітрыева, які камандзіраваў яго ў Петраград, дзе Васількоўскі арганізаваў Саюз георгіеўскіх кавалераў.
З 10 верасня/28 жніўня 1917 года — у распараджэнні Ваеннага Міністра.
Генерал БНР
У 1919 годзе ўзначаліў дыпламатычную місію БНР у Прыбалтыцы і ўзначальваў яе да 1920 года, пасля чаго ў маі 1920 года ён прыбыў у Хельсінкі, як афіцыйны прадстаўнік БНР. Тут ён наладзіў сувязь з фінскім палкоўнікам з меркаванымі беларускімі каранямі Юр’ё Эльфенгрэнам. 25 чэрвеня 1920 года ён атрымлівае афіцыйныя паўнамоцтвы ваенна-дыпламатычнага прадстаўніка БНР пры ўрадзе Фінляндыі, а Юр’ё Эльфенгрэн — яго дарадцы. Вядома таксама, што Алег Васількоўскі вёў перамовы з лідарамі Антанты аб прызнанні Беларускай Народнай Рэспублікі.
З ліста Васіля Захаркі (кіраўніка дэлегацыі БНР для перамоў з Савецкай Расіяй, Рэвель) Вацлаву Ластоўскаму (прэм’ер-міністру БНР, Рыга) за 21 чэрвеня 1926 года, у прыватнасці, паведамлялася:
З ліста Яна Чарапука (кіраўнік дэлегацыі БНР для перамоў з Савецкай Расіяй, Рэвель) Вацлаву Ластоўскаму (прэм’ер-міністру БНР, Рыга) за 21.06.1927, паведамлялася:
Пасля Фінляндыі Васількоўскі накіроўваецца зноў у Эстонію, дзе 30 кастрычніка 1920 года становіцца надзвычайным паслом БНР у Эстоніі. У гэты час у Эстонію накіроўваецца мноства беларусаў, пераважна з-за палітычных матываў. 25 студзеня 1920 года намаганнямі пераведзенага з Тамерфорсу консула БНР у Фінляндыі Мікалая Чарвякова пры ўрадзе Эстоніі была зарэгістравана першая арганізацыя беларускай дыяспары ў Эстоніі — Беларускі нацыянальны камітэт у Рэвелі — «Рада».
Галоўнымі мэтамі «Рады» з’яўляліся аб’яднанне эстонскіх беларусаў вакол Ваенна-дыпламатычнай місіі БНР у Рэвелі, захаванне і падтрымка беларускай нацыянальнай культуры і мовы, а таксама дапамога ўцекачам з Беларусі і былым ваенным-беларусам з Паўночна-Заходняй Арміі Юдзеніча. «Рада» садзейнічала рэгістрацыі беларусаў і набыццю імі грамадзянства БНР. За кароткі перыяд ад кастрычніка 1919 года па чэрвень 1920 года Ваенна-дыпламатычнай місіяй БНР быў выдадзены 991 пашпарт і зарэгістравана больш за тысячу грамадзян БНР.
У эміграцыі
Васількоўскі так і застаўся жыць у Эстоніі, дзе ўдзельнічаў у культурным жыцці беларускай і расійскай эміграцыі. Удзельнічаў у стварэнні Звязу расійскіх знявечаных ваяроў-эмігрантаў у Эстоніі. У 1930 годзе абраны яго старшынёй, але па чынніку хваробы Васількоўскага гэту пасаду часова займаў Л. Алік. Таксама ў 1930 годзе пры падтрымцы Васількоўскага быў арганізаваны Саюз узаемадапамогі чыноў былога Паўночна-заходняга войска і расійскіх эмігрантаў у Эстоніі, старшынёй якога ён з’яўляўся да закрыцця саюза ў 1936 годзе.
Арышт і смерць
1 ліпеня 1940 года пасля анексіі Эстоніі СССР арыштаваны органамі НКУС у Таліне. 9 мая 1941 года прысуджаны да найвышэйшай меры пакарання. 12 жніўня 1941 года прысуд быў заменены на 10 гадоў зняволення па чынніку псіхічнага засмучэння. 12 студзеня 1944 загінуў у Томскім лагеры № 6.
Эсхіл
Эсхіл (Αἰσχύλος, 525 да н.э., Элеўсін, Грэцыя — 456 да н.э., Геле, Сіцылія) — старажытнагрэчаскі драматург, бацька еўрапейскай трагедыі, які стварыў новыя сцэнічныя магчымасці праз увядзенне другога акцёра (даэсхілаўская трагедыя ўяўляла сабою харавую кантату з удзелам аднаго акцёра-дэкламатара).
Біяграфічныя звесткі
Прымаў удзел у войнах супраць персаў: у Марафонскай бітве (490 да н.э.), бітве пры Саламіне (480 да н.э.) і, магчыма, у бітве пры Платэях (479 да н.э.).
Творчасць
Аўтар трагедый «Прасіцелькі», «Персы», «Сямёра супраць Фіваў», «Прыкуты Праметэй» і трылогіі «Арэстэя». Вядомыя назвы яшчэ каля 80-ці твораў Эсхіла (трагедыі, сатыраўскія драмы), частка якіх дайшла да нас у фрагментах. Творы Эсхіла заснаваныя на міфах, у якія грэкі яшчэ верылі абсалютна. Эсхіл не выпраўляе міфы, не інтэрпрэтуе іх, але ж міфы ў народзе перадаюцца ў безлічы варыянтаў, і Эсхіл выбірае адпаведны яго задуме варыянт-сюжэт.
Найбольш вядомая трагедыя Эсхіла — «Прыкуты Праметэй». Сюжэт яе шырока вядомы. Зеўс карае, прыкоўваючы да гары Каўказа, тытана Праметэя за выкрадзены тым на Алімпе і падараваны людзям свяшчэнны агонь. Аўтар у п’есе як быццам сумняваецца ў справядлівасці Зеўса. На самай справе гэта літаратурны інтрыгуючы прыём, бо ў Эсхіла была яшчэ адна п’еса — «Вызвалены Праметэй», дзе драматург вяртае веру ў справядлівы касмічны парадак: абодва персанажы — Зеўс і Праметэй — прыйшлі да кампрамісу, адмовіліся ад сваіх пераваг дзеля вышэйшан мэты — гармоніі свету. А ўвогуле дзве трагедыі — часткі трылогіі; тады пісалі п’есы і выконвалі на працягу трох дзён каляндарнага свята.
Беларускія пераклады
Трагедыі «Персы» і «Прыкуты Праметэй» на беларускую мову пераклаў Л. Баршчэўскі (зб. «Старагрэцкая драматургія», 2020).
Аўтамабільная прамысловасць Беларусі
Аўтамабільная прамысловасць Беларусі — галіна эканомікі Беларусі.
Аўтамабільная прамысловасць Беларусі — гэта тэрмін, які ахоплівае шырокі спектр кампаній і арганізацый у Беларусі, якія ўдзельнічаюць у праектаванні, распрацоўцы, вытворчасці, маркетынгу і продажах легкавых аўтамабіляў, лёгкіх камерцыйных аўтамабіляў, грузавых аўтамабіляў і аўтобусаў, прычэпаў, матацыклаў, мапедаў, спецыяльнай і ваеннай аўтамабільнай тэхнікі, запчастак і камплектуючых для аўтамабіляў матацыклаў і мапедаў.
Гісторыя
У савецкія часы Беларуская ССР была трэцяй рэспублікай з гадавым паказчыкам вытворчасці каля 40 000 аўтамабіляў. З тых часоў Беларусь спецыялізуецца на выпуску грузавікоў, цягачоў ўласнай распрацоўкі, а таксама аўтобусаў, тралейбусаў і трамваяў распрацаваных у постсавецкі час. Аўтазаводы ў Беларусі ўключаюць МАЗ, БелАЗ, МЗКТ, МаАЗ, Нёман, Unison і BelGee.
Вытворцы
Дзеючыя:
Нядзеючыя:
Барыс Іванавіч Арлоўскі
Барыс Іванавіч Арлоўскі (сапр. прозвішча — Смірноў;, с. Сталбецкае, (цяпер  Арлоўскай вобласці) — , ) — рускі  эпохі ампіру, вучань і паслядоўнік Б. Торвальдсена.
Біяграфія
Барыс Смірноў нарадзіўся прыгонным чалавекам памешчыцы Мацневай, якая прадала яго Тульскаму памешчыку Шацілаву, які пазней адпусціў яго на волю. Юныя гады Арлоўскі правёў, у якасці работніка, у майстэрні аднаго маскоўскага мармуршчыка, а затым у, у Санкт-Пецярбургу, выдатна засвоіўшы сабе прыёмы рубкі мармуру і старанна практыкуючыся, у гадзіны свабодныя ад гаспадарскіх прац, у маляванні і лепцы з гліны.
У 1822 годзе вылеплены ім бюст імператара Аляксандра I быў, пры пасродку скульптара І. П. Мартаса і прэзідэнта акадэміі мастацтваў, паднесены імператрыцы, і Арлоўскі быў прыняты ў вучні Акадэміі мастацтваў. Неўзабаве пасля таго рушыў услед загад адправіць яго ў Рым, у вучні да Б. Торвальдсена.
З 1823 года Арлоўскі на працягу шасці гадоў працаваў пад кіраўніцтвам знакамітага дацкага разьбяра і выканаў у гэты час, акрамя іншых, менш важных работ, каласальны бюст імператара Аляксандра I па мадэлі Торвальдсена, групу «Фаўн і вакханка», статуі Фаўна з жалейкаю ў руках і Парыса.
Вярнуўшыся ў Санкт-Пецярбург у 1829 годзе, Арлоўскі праз два гады, у знак прызнання сваіх рымскіх работ, быў названы акадэмікам і прызначаны выпраўляць пасаду прафесара ў скульптурным класе акадэміі, а ў 1836 годзе зацверджаны ў гэтым званні. Пад яго пачаткам спазнавалі асновы майстэрства П. К. Клот і.
Творчасць
Галоўныя творы, створаныя ім у Санкт-Пецярбургу — статуя анёла, якая ўпрыгожвае сабой вяршыню Александраўскай калоны на Палацавай плошчы Зімняга палаца, адзін з барэльефаў гэтага помніка, манументы Барклаю-дэ-Толі і Кутузаву ля Казанскага сабора (адкрыты ў 1837) і сем фігур геніяў, вылепленых для Трыўмфальных варот за Маскоўскай заставай.
Хамяк звычайны
Хамяк звычайны (Cricetus cricetus) — від грызуноў сямейства хамяковых.
Апісанне
Параўнальна буйны грызун, велічынёй з пацука, але з кароткім хвастом. Целасклад шчыльны, галава і задняя частка тулава круглявых формаў. Даўжыня цела 180—300 мм, хваста 30-80 мм, ступня 30-45 мм. Маса 150—450 г, зрэдку больш. Вушы круглявыя, невялікія, з белым аблямоўваннем. Поўсць кароткая, густая і мяккая. Афарбоўка рудая, розных адценняў. Ніжняя частка цела заўсёды чорная. Па баках галавы, шыі, лап — белыя плямы.
Пашырэнне
Лесастэпавы від грызуноў. У апошні перыяд замацаваўся на абязлесеных раўнінах, дзе з боку чалавека падтрымлівалася ўстойлівая збожжавая гаспадарка і жывёлагадоўля; жыве ў астраўных антрапагенных ландшафтах. Арэал цягнецца ад Францыі, Бельгіі, Нідэрландаў, Германіі (у гэтых краінах жывуць ізаляваныя групоўкі), па сярэдняй паласе Польшчы да Палескай нізіны. Агінаючы яе з поўдня, праходзіць на поўнач да сярэднярускіх раўнін, Паўднёвага Урала і да Алтая. Паўднёвая мяжа арэала праходзіць па альпійскіх далінах, Прычарнамор’ю, Паволжжу.
Біялогія
Вядзе начны спосаб жыцця, увесну і ўвосень актыўны і днём. Зімоўку праводзіць у стане сну ў норах. Перыядычна прачынаецца і падкормліваецца насеннем культурнай і дзікай травы, назапашанымі ў канцы лета. Радзей зімуе ў капцах бульбы і карняплодаў. Норы глыбокія: зімовыя дасягаюць 2-х м; летнія сталыя, каля 60 см; часавыя — каля 30 см.
Жывуць да 10 гадоў. Спарванне ў красавіку — жніўні. Цяжарнасць 12-20 дзён. Самка нараджае ад 3 да 12 дзіцянятаў. Сталыя асобіны і халастыя самкі вядуць адзінкавы лад жыцця. Сілкуюцца вегетатыўнымі і пладовымі часткамі разнастайных культурных і дзікіх раслін. У нары ўладкоўвае вялікія запасы рознага насення, часам да 20 кг. У склад кормаў таксама ўваходзяць: казуркі, яшчаркі, птушаняты, дробныя грызуны.
У апошнія дзесяцігоддзі колькасць хамяка значна зменшылася ў большасці месцаў еўрапейскай часткі арэала. Хамяк жыве таксама і ў Беларусі, дзе занесены ў Чырвоную кнігу.
Дзідзье Эрыбон
Дзідзье Эрыбон (Didier Eribon; нар. г., Рэймс) — французскі аўтар і філосаф.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Рэймсе, там прайшло ягонае дзяцінства. У сваім «аўтабіяграфічным аналізе» «Вяртанне ў Рэймс» (2009 г.) успамінае Рэймс як «горад зневажання». Ён апісвае сваё тамтэйшае быццё як дзіця рабочага, якое адкрыла свой гомасэксуалізм і стала аб'ектам нападак. Ён вывучаў філасофію, пасля заканчэння ўніверсітэта атрымаў месца выкладчыка ў адным з французскіх універсітэтаў. Побач з гэтым ён шмат гадоў працаваў у якасці запрошанага прафесара ва Універсітэце Берклі і ў Інстытуце прасунутых даследаванняў (Institute for Advanced Study) у Прынстане.
Аўтара шэрага кніг. У 1988 г. па-англійску выйшаў зборнік яго гутарак з Клодам Леві-Стросам. У 1989 г. выйшла яго біяграфія Мішэля Фуко, перакладзеная таксама на англійскую, нямецкую і рускую (у серыі «ЖЗЛ») мовы. Французскі сацыёлаг Даніэль Дэфер так ацаніў гэтую біяграфію: «На мой густ яна была … гісторыяй занадта акадэмічнага Фуко, г.зн. я быў крыху расчараваны, бо яна не паказала Фуко такім, якім ён быў». Эрыбон, паводле крытыка, зусім выключыў з разгляду «фантастычныя і жарсныя аспекты» жыцця Фуко.
Наступныя кнігі Эрыбона: Réflexions sur la question gay (1999), Une morale du minoritaire (2001), Échapper à la psychoanalyse.
У 2009 г. выйшла яго кніга «Вяртанне ў Рэймс», прысвечаная аналізу пытання аб тым, чаму дзеці рабочых так рэдка дабіваюцца сацыяльнага прызнання. Яна ўключае шмат элементаў аўтабіяграфіі. Нямецкі пераклад кнігі выйшаў у выдавецтве «Suhkamp» у 2016 г., і меў вялікі поспех у чытацкай публікі. Першы наклад быў раскуплены ў лічаныя дні, другі наклад амаль паўтарыў траекторыю першага.
Акрамя гэтага, ён часта публікуе артыкулы ў французскім часопісе «Le Nouvel Observateur».
Ральф-разбуральнік
«Ральф-разбуральнік» (Wreck-It Ralph) — амерыканскі анімацыйны фільм студыі «Walt Disney Animation Studios» 2012 года. Пераможца прэміі «Эні» (2012) у намінацыі «Найлепшы анімацыйны поўнаметражны фільм».
Сюжэт
Граміла Ральф вось ужо 30 гадоў жыве ў гульнявым аўтамаце, дзе павінен разбураць дом, які адбудоўваецца гульцом з дапамогай героя з чароўным малатком — Майстра Фелікса-малодшага. Настае момант, калі Ральф не можа цярпець гэты парадак: герою дастаюцца абсалютна ўсе ўшанаванні, а злыдзень па ролі павінен цярпець — калі не здзекі і зневажэнне, то маўклівае грэбаванне.
Даведаўшыся ў жыхароў дома, якія сабраліся на вечарынку з нагоды трыццацігоддзя гульні, спосаб, якім яны гатовы прызнаць яго заслугі, Ральф адпраўляецца на пошукі залатога медаля ў іншых гульнях. Ральфу шанцуе, і ён знаходзіць персанажа, які, у сваю чаргу, стаміўся гуляць ролю другараднага героя гульні Hero’s Duty.
Бакэрбзэ
Бакэрбзэ (бакэрбсэ, Backerbse, «печаны гарох») - традыцыйная супавая засыпка з цеста ў нямецкай, аўстрыйскай і швейцарскай кухні ў форме абсмажаных ў фрыцюры шарыкаў з цеста велічынёй з гарох. Паходзіць з аўстрыйскага Форарльберга. . Для прыгатавання бакэрбзэ выкарыстоўваецца вадкае цеста з мукі, курыных яек, малака і солі, часам з даданнем алею. Цеста прапускаюць праз плоскую тарку ў кіпельны тлушч. Атрыманыя «гарошыны» абсмажваюць ў фрыцюры да залацістага колеру, затым тлушчу даюць сцячы. Бакэрбзэ дадаюць у булёны і супы непасрэдна перад падачай на стол. Прыгатаваныя бакэрбзэ прадаюцца з 1953 года.
Беларуска-літоўскі летапіс (1446)
Беларуска-літоўскі летапіс 1446 года — першы агульнадзяржаўны летапісны звод Вялікага Княства Літоўскага (ВКЛ), прысвечаны гісторыі ўсходніх славян і Літвы. Належыць да беларуска-літоўскіх летапісаў, апісвае гістарычныя падзеі з 9 ст. да 1446 (адсюль назва).
Тэкст зводу складаўся паступова. У аснове зводу ляжыць летапіс, складзены на стыку 1320-х—1330-х гг. у Смаленску, магчыма, пры двары мітрапаліта Герасіма. Звесткі запазычаны са старажытнарускіх летапісаў і твораў, напісаных у Кіеве, Смаленску, Маскве, Вільні. Неад'емнай часткай звода з'яўляюцца «Летапісец вялікіх князёў літоўскіх» і «Пахвала Вітаўту». Першапачатковая рэдакцыя не збераглася. У 1490-я г. ўзнікла яго 2-я рэдакцыя (Нікіфараўскі летапіс, Супрасльскі летапіс, Акадэмічны летапіс), каля 1500 — 3-я, скарочаная рэдакцыя (Слуцкі летапіс).
Тагачасная рэчаіснасць прадвызначыла наяўнасць у зводзе сюжэтаў татарскага нашэсця, дзейнасці вялікіх князёў маскоўскіх і гістарычных падзей у ВКЛ (пададзеныя ў цеснай сувязі з гісторыяй Маскоўскай Русі і ў пераемнасці з гісторыяй Кіеўскай Русі). Выведзена ідэя абароны сваёй краіны ад іншаземцаў, асабліва ў запісах аб бітве на Вожы (1378), Кулікоўскую бітву (1380), прыняцці Смаленскам князя Юрыя Святаславіча (1401). Палітычная гісторыя ВКЛ паданая ў аб'ёме «Летапісца...».
У зводзе абгрунтоўваецца заканамернасць палітычнага аб'яднання літоўскіх, беларускіх і ўкраінскіх зямель у складзе ВКЛ і цэнтралізатарская палітыка літоўскіх князёў, выяўляецца імкненне перадавых колаў тагачаснага грамадства асэнсаваць гістарычную ролю ВКЛ ва Усходняй Еўропе. Адчуваецца ўплыў канцэпцыі правідэнцыялізму — для пераказу выбраныя толькі тыя факты і падзеі, якія паказвалі дзейнасць князёў, ваенаначальнікаў, найвышэйшага духавенства. Але агульны характар зводу, у параўнанні са старажытнарускім летапісаннем, больш свецкі.
Звесткі са старажытнарускіх крыніц былі выбраны тэндэнцыйна, што звязана з грамадзянскай вайной 1430-х гг. і расколам ВКЛ, калі было небяспечна ўзгадваць аб дзяржаўнай самастойнасці Полацкай зямлі ў 10—13 ст. Таксама не былі ўключаны звесткі аб рассяленні ўсходніх славян, аб паходзе Аскольда і Дзіра на Царград, аб паходах кіеўскіх князёў на яцвягаў, радзімічаў, балгараў, харватаў, палякаў. Аўтар не праявіў цікавасці да асуджэння княжацкіх міжусобіц.
Летапіс паслужыў асновай для «Хронікі Вялікага Княстеа Літоўскага і Жамойцкага», «Хронікі Быхаўца».
Адкрыты і ўпершыню апублікаваны І. Даніловічам. Змешчаны ў Поўным зборы рускіх летапісаў (т. 17, 1907, т. 35, 1980).
Майстар спорту Рэспублікі Беларусь
Майстар спорту Рэспублікі Беларусь (МС) — спартыўнае званне ў Рэспубліцы Беларусь. Прысвойваецца Міністэрствам спорту і турызму Рэспублікі Беларусь па відах спорту, прызнаных у Рэспубліцы Беларусь.
Спартсмену, якому прысвоена спартыўнае званне, выдаюцца пасведчанне аб спартыўным званні і нагрудны знак.
Спартыўныя званні прысвойваюцца спартсменам — грамадзянам Рэспублікі Беларусь пры выкананні імі устаноўленых АСК нормаў на афіцыйных спартыўных спаборніцтвах, за выключэннем спартыўных спаборніцтваў, якія праводзяцца сярод ветэранаў.
Разрадныя нормы і разрадныя патрабаванні ўсталёўваюцца з улікам асаблівасцяў развіцця віду спорту, полу, узросту спартсменаў і вызначаюцца паказчыкамі, прадугледжанымі Адзінай спартыўнай класіфікацыяй Рэспублікі Беларусь па віду спорту.
Асобам з інваліднасцю прысвойваецца асобнае спартыўнае званне — майстар спорту Рэспублікі Беларусь сярод інвалідаў.
Сямён Ісакавіч Рапапорт
Сямён Ісакавіч Рапапорт (нар.,  — , ) — каморнік, журналіст, энцыклапедыст, публіціст і эканаміст.
Біяграфія
Нарадзіўся ў яўрэйскай сям’і і спачатку атрымаў традыцыйныю яўрэйскую адукацыю, а потым у 1880 годзе скончыў Горацкія каморніцка-таксатарскія класы.
Па ўспамінах С. І. Рапапорта ў Горках быў «полууниверситетский и полушкольный» парадак, вучні карысталіся поўнай свабодай. Да іх паслуг была выдатная бібліятэка, якая асталася ад часоў, калі тут быў земляробчы інстытут, і ён прачытаў за час вучобы мноства кніг.
Каморнікам ён не працаваў і апынуўся ў Санкт-Пецярбургу, дзе да 1891 г. служыў у праўленні Лібава-Роменскай чыгункі і спалучаў службу з журналісцкай працай. У 1891 г. Рапапорт пераехаў у Англію, дзе ён, як сам пісаў у аўтабіяграфіі, «прысвяціў сябе цалкам журналістыцы».
Літаратурная і навукова-папулярная дзейнасць
Дэбют яго адбыўся ў 1883 годзе, калі ён стаў публікаваць артыкулы ў руска-яўрэйскай друку, супрацоўнічаць з сатырычнымі ілюстраванымі часопісамі «Новости», «Неделя» и «Северный вестник». На працягу жыцця падпісваючыся «Порт», «С», "З .П. ", " Моноколь «, „Атуева“, „Рыбаков“, Тіев. А.», « Р-т, С», « С. І.Р. і інш. псеўданімамі.
Першыя нарысы Рапапорт аб англійскім жыцці былі апублікаваны ў газетах «Новости», «Неделя» і «Северный вестник». У далейшым ён стаў актыўна супрацоўнічаць і з іншымі расійскімі перыядычнымі друкаванымі выданнямі — «Слово», «Страна», «Вестник финансов», «Образовании», «Книги недели», «Мир Божий», «Вестник Европы», «Речь» і «Русская мысль». У іх, ён з 1892 і па 1896 года, надрукаваў некалькі дзесяткаў матэрыялаў пра жыццё англічан, эканоміцы і палітыцы Англіі. Публікацыі, выдаваліся пад агульнай назвай «Письма из Англии» і «Строители английской жизни». Гэта артыкулы — «Школьная борьба в Англии» и «Бедность и благотворительность» «Новая британская академия», «Английское студенчество», «Книжная производительность и литературные вкусы англичан», «Среднее образование в Англии» і інш.
Калі ў Расіі адбылася Першая руская рэвалюцыя 1905—1907 гг. Рапапорт пачаў друкаваць артыкулы, звязаныя з асаблівасцямі функцыянавання дэмакратыі ў Англіі: «Воспитание избирателя в Англии», «Борьба женщин за права», «Роль общественного мнения в английском законодательстве», «Очерки реформ и социальных движений», «„Свобода совести“, „Свобода слова“, „Свобода собраний“», «Фабричное законодательство», «Газеты и партии», «Монархия и демократия (письма королевы Виктории)», «Женское дело», «Билль о детях», «Религия и социализм», «Выборы и их результаты», «Английская аристократия и отношение к ней народа» і інш. Значнае месца займаюць матэрыялы пра рабочы клас. Рапапорт падрабязна апісвае сямімесячную стачку 1897 г. рабочых механічных заводаў, аб’яднаных у тред-юніёны. У яго нарысах знайшла адлюстраванне і тэма арганізацыі вольнага часу рабочых. Шэраг нарысаў Рапапорт прысвячае праблемах эканамічнага жыцця Англіі: «Английские капиталы в Румынии», «О коммерческой службе в иностранных государствах», «Регулирование биржевых оборотов в Англии», «Продовольственная потребность», «Морская торговля Англии в 1916 году», «Усиленные выпуски денег и цены на продукты» і інш.
Усе яго артыкулы і карэспандэнцыі былі прасягнуты любоўю да Англіі і англічан. Праз некалькі гадоў у прадмове да свайго зборніка артыкулаў «Народ-богатырь» ён напіша: "Англия «бесспорно, представляет для нас наиболее достойное изучения государство».
Трэба таксама адзначыць, што ў той жа час ён знаёміў і англічан з эканомікай і культурай Расіі, друкуючы матэрыялы ў англійскім друку: «Pall Mall Gazette», «Daily Mail», «Daily News», «Echo», «Jewish Chronicle», «Progressive Review», «Novel Review», «Globe», «Independent Review», падпісваючыся псеўданімам «Rybakov, S».
С. І. Рапапорт — энцыклапедыст
Рапапорт — аўтар артыкулаў для «Политической энцыклопедии», якая выдавалася асобнымі выпускамі на працягу 1906—1907 гг. Значная частка артыкулаў, якія мелі дачыненне да Англіі, яе калоніям і дамініёнам, належалі яму: «Англиканская церковь», «Англия», «Аргайлы», «Армия спасения», «Бальфур Артур Джемс», «Бартон Эдмунд» (австралийский государственный деятель), «Бернс Д.», «Бирмингем», «Брайан В. Д.», «Брайс Джемс», «Британский институт социальных услуг», «Бродгерст Генри», «Бродрик Вильям», «Буры», «Бутс Вильям», «Бутс Чарлз» і інш. Ён прымаў удзел таксама ў напісанні артыкулаў для «Еврейской энциклопедии Брокгауза Ефрона».
Журналіст руска-яўрэйскага друку
С. І. Рапапорт публікаваўся і ў руска-яўрэйскай друку, Так, у часопісе «Восход» ён надрукаваў шэраг нарысаў: «Евреи кистью и карандашом» и «Еврей на английской сцене» і інш. Ён аўтар некалькіх апавяданняў з побыту яўрэйскіх эмігрантаў. Яго літаратурная дзейнасць С. І. Рапапорт спынілася ў ліпені 1917 года. Ён памёр 18 лістапада 1920 года ў Варшаве.
Ацэнка творчасці
Пісьменнік К. І. Чукоўскі, характарызуючы яго кнігу «Деловая Англия», пісаў «… сейчас прочёл я в „Мире Божьем“ заметку о его книге „Деловая Англия“, где его сравнивают с Дионео(Шкловским) и говорят, что перед Дионео он совсем дурак и неуч… Я бы на месте рецензента утешил обоих и сказал бы, что оба они равно никуда не годны».
Вядомы пісьменнік, гісторык літаратуры, бібліёграф і рэдактар С. А. Венгераў характарызуючы кнігу Рапапорта «Народ — богатырь. Очерки политической и общественной жизни Англии», пісаў: «Эту живо и талантливо написанную книгу нельзя не признать ценным вкладом в небогатую русскую литературу об Англии. …Книга дает массу бытового материала, совершенно еще не затронутого в русской печати».
Сучасны даследчык яго творчасці, доктар гістарычных, прафесар І. Р. Чыкалава лічыць, што «В очерках Рапопорта отсутствуют глубокие обобщения, прямые сравнения с российской действительностью, но темы их разнообразны, а создававшаяся панорама жизни страны широка».
Зарына Уладзіміраўна Раўко
Зарына Уладзіміраўна Раўко́ (Баўтрук;,  — ) — беларускі мастак дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.
Біяграфія
Скончыла Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут у 1979 годзе.
Творчасць
Працавала ў галіне мастацкай керамікі. Сярод твораў: дэкаратыўная пластыка для Палаца культуры ў г. Барысаў (1981), афармленне вестыбюля загса Цэнтральнага раёна Мінска (1985—1987), Дома творчасці Саюза тэатральных дзеячаў Беларусі ў в. Астрашыцкі Гарадок (1986—1988), рэстарана «Заслаўе» (1995; абодва ў Мінскім раёне); дэкаратыўны набор (1977); кампазіцыі «Змярканне» (1985), «Зімовы дзень» (1986), «Блакітны дзень» (1987), «Паводка» (1990), «Зебры» (1993), «Дом» (1995); серыя дэкаратыўных чайнікаў (1994), вазы «Пейзаж» (1988), «Адвечнае» (1993), «Падарожжа ў Кітай» (1995). Творы вылучаюцца пластычнасцю, актыўным узаемадзеяннем колеру з аб’ёмам, кампазіцыйнай завершанасцю, багатым выкарыстаннем тэхнічных прыёмаў.
Градзіска (Гданьск)
Градзіска  (Grodzisko) — тэрыторыя каля гістарычнага цэнтра Гданьска, дзе размяшчаецца аднайменны комплекс гарадской фартыфікацыі. Умацаванае гарадзішча пабудавана тут у ІХ-Х стагоддях. Гарадскія ўмацаванні пабудаваныя тут у 1656 і 1807 гадах.
Агульная характарыстыка
Крэпасць першапачаткова служыла назіральнай пляцоўкай за навакольнымі пагоркамі і лясамі. Тут размяшчаўся ў ХІІ стагоддзі замак паморскіх князёў. Было вырашана пашырыць гарадскія ўмацаванні на заходнім баку горада ў XVI—XVII стагоддзях. Быў пабудаваны шэраг валоў з бастыёнамі і ровам. Гэта былі ўмацаванні італьянскага тыпу, якія злучалі земляныя валы з цаглянымі элементамі. Такім чынам, была створана знешняя, заходняя лінія ўмацаванняў. Канструктарамі абарончых рубяжоў былі Ян і Ежы Стракоўскія. У выніку праведзеных работ Градзіска стала важным элементам абароны Гданьска і выратавала горад падчас аблогі шведамі, падчас «Патопу» і падчас Паўночнай вайны. Апорны пункт быў адноўлены ў 1807 годзе ўладамі Прусіі падчас абароны горада ад французскіх войскаў Напалеона. Сучасны выгляд Градзіска атрымала падчас генеральнай перабудовы ў 1867—1874 гадах. Плошча былога комплексу крэпасці складае 27 га.
Уснея квітучая
Уснея квітучая (Usnea florida) — від лішайнікаў рода Уснея сямейства Пармеліевыя.
Арэал і месцы рассялення
Заходняя і Цэнтральная Еўропа, Азія, Паўночная і Цэнтральная Амерыка. У Беларусі адзначаны ў Брэсцкай (Камянецкі і Пружанскі раёны), Віцебскай (Лепельскі, Аршанскі, Расонскі і Сенненскі раёны), Гомельскай (Добрушскі раён) і Магілёўскай (Асіповіцкі раён) абласцях.
Расце на ствалах і галінах лісцевых дрэў, галінах елкі ў старых шыракалістых і іглічных лясах з павышанай вільготнасцю паветра.
Апісанне
Слаявішча ніцяна-кусцістае, адсталае ад аснавання, амаль аднолькавай даўжыні і шырыні (5-10 см), шэра- або попельна-зялёнае, з разбежнымі ва ўсе бакі пад шырокім вуглом грубаватымі галінкамі, амаль заўсёды заканчваецца апатэцыямі. Галінкі аднолькавай таўшчыні па ўсёй даўжыні і толькі да вяршыні становяцца больш тонкімі. Апатэцыі шматлікія, круглявыя, дыяметрам 3-8 мм. Споры акруглыя ці ледзь падоўжаныя, 7-8×9 мкм.
Змяшчае спецыфічную для лішайнікаў уснінавую кіслату, якая валодае моцнымі антыбіятычныя ўласцівасцямі.
Ахова
Від уключаны ў Чырвоную кнігу Беларусі 2-га выдання (1993). Ахоўваецца ў Польшчы і Латвіі.
Валатоўка (Полацкі раён)
Валатоўка — геалагічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння, камавы ўзгорак на Беларусі. Размешчана каля паўночна-заходняй ускраіны в. Свяціца Полацкага раёна Віцебскай вобласці, недалёка ад возера Янова. У плане круглаватай формы, дыяметрам каля 100 м, узвышаецца над нізінай на 20 м. Складзены з водна-ледавіковых адкладаў: пяску, жвіру, гліны. Утварыўся ў час дэградацыі паазерскага зледзянення каля 16 тысяч гадоў назад. Валатоўка з даўніх часоў — месца святкавання Купалля. Мела сувязь са старажытнай каменнай абсерваторыяй Янова (захавалася) на паўднёва-заходнім беразе возера, з якой назіралі за Валатоўкай: калі сонца пры захадзе датыкалася да вяршыні ўзгорка, наступала самая кароткая ноч года — купальская.
Паўночны Эпір
Паўночны Эпі́р (Βόρειος Ήπειρος, Epiri i Veriut) — назва, якой грэкі пазначаюць паўднёвую Албанію, дзе пражывае грэчаская меншасць.
З Паўночнага Эпіра ў часы Сярэднявечча імігравалі  ў Цэнтральную Грэцыю продкі арнаўтаў. Таксама з гэтага рэгіёна паходзіць фустанела, традыцыйны грэчаскі і албанскі касцюм
У 1913 годзе у час першай балканскай вайны грэчаская армія заняла Паўночны Эпір, але была вымушана пакінуць яго ў 1914 годзе па патрабаванні вялікіх дзяржаў. Пасля гэтага мясцовае грэчаскае насельніцтва 1 сакавіка 1914  абвясціла аўтаномію Паўночнага Эпіра і са зброяй у руках адстойвала яе да 1918 года. Аўтаномія Паўночнага Эпіра зноў была ліквідавана пад ціскам вялікіх дзяржаў.
Паўночны Эпір быў ізноў заняты грэчаскай арміяй у 1940—1941 гадах у час Італа-грэчаскай вайны, але пакінуты пасля нападу Германіі на Грэцыю.
Халакост у Беларусі
Халакост у Беларусі — пераслед і масавае знішчэнне яўрэяў на тэрыторыі Беларусі у перыяд нямецкай акупацыі з 22 чэрвеня 1941 года па 28 ліпеня 1944 года.
Беларусь была захоплена нямецкімі войскамі вельмі хутка і з'ехаць на ўсход здолелі вельмі нямногія яўрэі. З прыкладна 800 тысячаў — 1 мільёна яўрэйскага насельніцтва даваеннай тэрыторыі у центры рэгістрацыі бежанцаў у Бугуруслане было зарэгістравана 222 тысячы яўрэяў з Беларусі.
На акупаваных тэрыторыях дзейнічалі Нюрнбергскія расавыя законы, якія былі павінны ажыццявіць ізаляцыю яўрэйскага насельніцтва па нацыянальных прыкметах у гета і канцэнтрацыйныя лагеры дзеля далейшага знішчэння
Масавыя забойствы пачаліся практычна адначасова з прыходам нямецкіх войскаў і доўжыліся амаль да поўнага вызвалення тэрыторыі Беларусі ад захопнікаў. Па дадзеных большасці навуковых крыніц пад час акупацыі загінулі ад 600 да 800 тысячаў чалавек — 74—82 % яўрэйскага насельніцтва Беларусі. У масавым знішчэнні яўрэяў акупантам актыўна дапамагалі калабарацыяністы. Выпадкі пераследу і забойстваў яўрэяў зафіксаваны таксама з боку польскіх і савецкіх партызанаў.
У пасляваенныя часы падзеі Халакосту падвяргаліся у Беларусі і СССР замоўчванню па ідэалагічных умовах. Сістэматычная праца па ушанаванню памяці ахвяраў Халакосту пачалася толькі у 1991 годзе пасля развалу камуністычнай сістэмы. Да сенняшняга дня навуковая праца по тэме Халакосту застаецца у Беларусі на нізкім узроўні.
Ход падзей
22 чэрвеня 1941 года Германія напала на СССР, і да канца жніўня тэрыторыя Беларусі была цалкам захоплена нямецкімі войскамі. У сувязі з тым, што прасоўванне нямецкіх частак было вельмі хуткім, толькі нешматлікім яўрэям удалося эвакуіравацца ці бегчы ў глыб краіны.
Эвакуацыя яўрэяў
Чым далей на ўсход знаходзілася яўрэйскае насельніцтва, тым большая яго доля была эвакуіравана і выратаваная ад акупацыі. Маладыя мужчыны былі прызваны ў Чырвоную армію. З далучаных да СССР пасля 1939 года заходніх тэрыторый, дзе пражывала больш за 2 мільёны яўрэяў, здолелі эвакуіравацца не больш за 100 тысяч. На тэрыторыі Беларусі ў межах да 1939 года, занятай немцамі да канца чэрвеня 1941 года, пражывала крыху больш за 130 тысяч яўрэяў, з якіх паспелі эвакуіравацца 14—15 тысяч. На тэрыторыі Беларусі, занятай немцамі да сярэдзіны ліпеня, пражывала яшчэ ад 105 да 110 тысяч яўрэяў, з якіх паспелі з'ехаць на ўсход 45—48 тысяч. У перыяд другой хвалі эвакуацыі, з сярэдзіны ліпеня да канца жніўня 1941 года, удалося вывезці 80 тысяч яўрэяў з 125 тысяч з пакінутай на той момант неакупаванай тэрыторыі Беларусі.
Па прыкладных падліках, з раёнаў, захопленых немцамі да канца чэрвеня 1941 года, было эвакуіравана ўсяго каля 11% яўрэяў; з раёнаў, акупіраваных да сярэдзіны ліпеня 1941 года, — ад 43 да 44 %, а з усходняй частцы рэспублікі ўратавалася каля 63—64 %.
Шанцы на эвакуацыю вызначаліся месцам жыхарства (напрыклад, блізкасцю чыгункі), хуткасцю прасоўвання нямецкай арміі на ўсход і прыярытэтамі савецкіх органаў ў палітыцы эвакуацыі. У імянных спісах, складзеных у Цэнтральным даведачным бюро ў Бугуруслане (Арэнбургская вобласць РСФСР), у кастрычніку-лістападзе 1941 года было зарэгістравана 222 тысячы яўрэяў-бежанцаў з Беларускай ССР.
Перыяды, тэрытарыяльны і адміністрацыйны падзел
Пэрыядызацыя Халакосту на Беларусі супадае з перыядызацыяй Халакосту на тэрыторыі СССР з тым удакладненнем, што Беларусь была вызвалена ў ліпені 1944 года.
Першы перыяд
Масавыя забойствы яўрэяў на акупаваных тэрыторыях ішлі з усходу на захад у мэтах «ачысткі тылоў» групы армій «Цэнтр». У заходняй частцы ішла ізаляцыя яўрэяў ад мясцовага насельніцтва. Частку забівалі адразу, а астатніх заганялі ў адмыслова выдзеленыя для пражывання яўрэяў месцы — гета. Для яўрэяў ўводзіліся спецыяльныя апазнавальныя знакі — нашыўкі жоўтага колеру, якія неабходна было насіць на вопратцы спераду і ззаду.
Другі перыяд
Летам і восенню 1942 года фашысты прыступілі да акцый па ліквідацыі гета Заходняй Беларусі. Былі знішчаныя яўрэі Міру, Клецка, Ляхавічаў, Нясвіжа, Косава і многіх іншых месцаў.
Трэці перыяд
8 лютага 1943 года было ліквідавана слуцкае гета. Да 12 сакавіка было цалкам знішчана яўрэйскае насельніцтва Гродна — больш за 25 тысяч чалавек. Зімой, паверыўшы нямецкай прапагандзе, вярнуліся з лесу якія ўцяклі яўрэі мястэчка Іўе — і былі пасля знішчаныя.
21 чэрвеня 1943 года рэйхсфюрэр СС Генрых Гімлер падпісаў сакрэтны загад аб ліквідацыі з 1 жніўня ўсіх гета ў Рэйхскамісарыяце Остланд і пераводзе ўсіх пакінутых у жывых яўрэяў у канцэнтрацыйныя лагеры. 16—20 жніўня былі забітыя апошнія вязні беластоцкага гета. Да канца лета былі ліквідаваныя апошнія гета ў заходняй Беларусі — у гарадах Глыбокае і Ліда.
Стаўленне мясцовага неяўрэйскага насельніцтва
Дзесяцігоддзе таталітарнага сталінскага тэрору прытупіла чуйнасць людзей, якія прызвычаіліся да масавых забойстваў. У выніку нацысты сутыкнуліся з грамадствам, пазбаўленым эмоцый: «Справа была не толькі ў антысеміцкіх настроях. Насельніцтва гарадоў і вёсак у Беларусі, Расіі і Украіне не ненавідзелі яўрэяў, а проста ставіліся да іх абыякава. Жыццё і смерць незнаёмага чалавека, асабліва прадстаўніка іншага этнасу, іх не хвалявала».
Дачыненні паміж яўрэямі і неяўрэямі мелі на тэрыторыі Беларусі свае асаблівасці. Даследчыкі згаджаюцца, што пасля абвастрэння антысеміцкіх настрояў, антысемітызм быў менш уласцівы Беларусі, чым суседнім краінам. У афіцыйным ліставанні прадстаўнікі нямецкай акупацыйнай улады скардзіліся, што мясцовае насельніцтва Беларусі цяжка падштурхнуць да гвалту супраць юдэяў і што беларусы «не разумеюць расавай небяспекі, якая зыходзіць ад яўрэяў». Аднак мясцовыя жыхары па-рознаму ставіліся да Халакосту, і шмат хто быў шакаваны жудасным вынішчэннем яўрэяў. М. Дын апісвае рэакцыю беларусаў у Барысаве падчас карнай аперацыі супраць мясцовых яўрэяў, якую ў кастрычніку 1941 г. праводзіла Айнзацгрупа В. Калі ў горадзе збіралі яўрэяў, што адбывалася на вачах усяго насельніцтва, сёй-той з мясцовых жыхароў не хаваў варожасці і казаў немцам: «Забіце іх, яны нас папамучылі». Але, калі ўвечары людзі верылі, што некаторыя яўрэі заслугоўваюць смерці, на наступны дзень яны ўжо думалі сабе: як гэта так? За раз забіць 6500 яўрэяў? Калі сёння нішчаць яўрэяў, дык заўтра, пэўна, чарга дойдзе да нас.
Шмат хто з яўрэяў захавалі добрыя пачуцці да беларусаў. У сваіх успамінах пра Халакост яны асабліва падкрэслівалі ўдзячнасць беларусам і расіянам, якія зрабілі ўсё магчымае, каб выратаваць іх жыцці. Людзі, якія прыхільна ставіліся да савецкай улады, спачувалі і дапамагалі яўрэям, але абураліся, калі бачылі, што яўрэі пакорліва даюць сябе забіць, не робячы аніякіх спробаў бунтавацца ці масава сыходзіць у партызаны.
Ральф ламае інтэрнэт
«Ральф ламае інтэрнэт» (Ralph Breaks the Internet) — амерыканскі анімацыйны фільм студыі «Walt Disney Animation Studios» 2018 года.
Сюжэт
Гэтым разам Ральф і Ванілопа фон Кекс выйдуць за межы залы гульнявых аўтаматаў і адправяцца пакараць бязмежныя прасторы інтэрнэту, які можа і не вытрымаць зруйнавальнай чароўнасці грамілы.
Грымотнік
Грымотнік
Людвіг Зарэчны
Жыццяпіс
Нарадзіўся 17 мая 1915 ў Ратамцы пад Мінскам. Праз хваробу бацькі мусіў кінуць школу і ў 16 гадоў пайсці працаваць. Уладкаваўся на сакратарскую працу ў трэсце «ЛесБел». У 1930-я гады быў сакратаром Вярхоўнага Суда Беларускай ССР. Пазней працаваў на іншых пасадах. Удзельнічаў у беларускім антысавецкім падполлі. Атрымаць вышэйшую адукацыю не паспеў. У 1935 г. быў рэпрэсаваны і правёў у высылцы 6 гадоў, працаваў у Хабараўску.
У Беларусь вярнуўся ў 1941 г. На пачатку нямецка-савецкай вайны быў мабілізаваны ў Чырвоную Армію. Патрапіў у нямецкі палон, быў вызвалены ўвесну 1942 г. Працаваў у структуры Вермахту. Займаў становішча інспектара пры 9-й Арміі па наглядзе за дзейнасцю мясцовых аддзелаў паліцыі, а таксама працаваў на іншых пасадах. Дзейнічаў на Смаленшчыне падчас нямецкай акупацыі. На пачатку 1944 г. уступіў да Беларускай краёвай абароны і атрымаў званне маёра. Больш за два гады заставаўся пад арыштам пасля капітуляцыі Германіі ў 1945 г.
У эміграцыі ў Заходняй Германіі. Аднак па вызваленні навязаў кантакты з Брытанскай адміністрацыяй у Германіі і ў 1949—1953 гг. працаваў у сістэме Брытанскай кантрольнай камісіі на Германію на становішчы дарадчыка па пытаннях савецкай сістэмы і яе органаў. Здолеў зацікавіць Брытанскую выведку справай арганізацыі беларускага збройнага супраціву ў БССР, ладзіў навучанне дыверсійных групаў. На пачатку 1950 г. пачаў ствараць палітычна-ваенную арганізацыю «Беларускі вызвольны рух», якая была афіцыйна заснавана 27 лютага 1952 г. і пазней ў супрацоўніцтве з брытанскімі спецслужбамі адпраўляла ўзброеныя групы ў Беларусь і Польшчу. У сакавіку 1952 г. заснаваў афіцэрскую школу ў раёне Манчэстэра. Выдаваў газету «Незалежная Беларусь». Пасля канфлікту Людвіга Зарэчнага з прэзідэнтам Беларускай цэнтральнай рады Радаславам Астроўскім у 1954 арганізацыя «Беларускі Вызвольны Рух» раскалолася ў выніку адхілення Зарэчнага ад пасады кіраўніка БВР Радаславам Астроўскім.
Людвіг Зарэчны беспаспяхова спрабаваў арганізаваць «трэцюю сілу» ў беларускім руху на эміграцыі. У 1948—1951 гг., пакуль быў радным БЦР, аднім з першых апісаў гісторыю беларускага нацыянальнага руху падчас Другой сусветнай вайны у рэфераце «Акупацыя Беларусі нямецкай арміяй і калабарацыя мясцовага насельніцтва», які зараз знаходзіцца ў зборах Александэра Даліна Гувераўскага інстытуту (Каліфорнія, ЗША).
У 1955 г. адышоў ад справаў арганізацыі і беларускага жыцця наогул. Пасля адыходу ад актыўнай палітычнай дзейнасці стаў каталіцкім святаром «Беларускай (Літоўскай) Рэфармаванай Каталіцкай Субожні». Праз некаторы час стаў падпісвацца як «ксёндз Людвік Тытулярны Пастар Копыльскага Рэфармаванага Каталіцкага Кальвінскага Касьцёлу». Таксама пісаў вершы.
Памёр пры нявысветленых абставінах. Пахаваны ў Глядбаху, ФРГ.
Пезолы
Пезолы (Пезолы) — вёска ў Руднянскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Насельніцтва — 3 жыхары (2007).
Цмен
Цмен (Helichrysum, ад helisso — «круціцца» і chrysos — «золата») — род раслін сямейства, які змяшчае каля 500 відаў. Тыпавы від —.
Пезолы
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Цмен
Батанічнае апісанне
аднагадовыя і шматгадовыя травяністыя расліны і кусты, вышынёй 60—90 см. У некаторых відаў уся раліна з белым або шэрым апушэннем. Лісце простае, суцэльнае, чаргаванае. Кветкі ў кошыках, сабраных у шчытападобныя суквецці, зрэдку адзіночныя. Краявыя кветкі кошыкаў песцікавыя, з ніткападобна-трубчастым вяночкам, размешаныя ў адзін рад, часам адсутнічаюць. Сярэдзінныя кветкі кошыкаў двухполыя, з пяцізубчастым вяночкам. Плод — сямянка з чубком.
Пезолы
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў кастрычніку 1943 года.
Цмен
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў Афрыцы (244 віды ў Паўднёвай Афрыцы), на Мадагаскары, у Аўстраліі і Еўразіі. Ва Украіне 5 відаў, з іх самы распаўсюджаны, з буйнымі белымі, жоўтымі, аранжавымі, цёмна-чырвонымі суквеццямі, вырошчваюць як дэкаратыўны адналетнік.
Экалогія
Расце паўсюдна на сухіх пясчаных глебах, адкрытых схілах, у разрэджаных хваёвых лясах.
Хімічны склад
Кветкі ўтрымліваюць сляды эфірнага алею, горычы, флаваноіды, дубільныя рэчывы, вітаміны C і D, арганічныя кіслоты і смолы, воск, вугляводы, тлушчы, гліказіды, караціноіды, слізі, стэрыны, солі натрыю, калію, кальцыю, жалеза і марганцу, фарбавальныя і іншыя рэчывы.
Значэнне і выкарыстанне
Лекавыя, дэкаратыўныя, інсектыцыдныя, фарбавальныя і таніданосныя расліны.
Ужываецца ў медыцыне пры хранічных захворваннях печані, жоўцевага пузыраі і жоўцевых шляхоў — як жоўцегонны сродак у выглядзе адвару, настою, экстракту вадкага і сухога, таблетак фламіна.
Марыя Роўда
Мары́я Ро́ўда (Марыя Аляксееўна Салаўёва, нар., Мінск) — беларуская пісьменніца.
Біяграфія і творчасць
Вышэйшую адукацыю атрымала ў Мінскім дзяржаўным лінгвістычным універсітэце па спецыяльнасці «выкладчык англійскай і нямецкай моў» (1992–1997). У 1996 годзе на працягу аднаго семестра стажыравалася ва Універсітэце даліны Тэмзы, Лондан.
У 2005 годзе абараніла ў МДЛУ кандыдацкую дысертацыю па германістыцы ў галіне дыскурсійна-кагнітыўнага аналізу тэксту на тэму «Роля дыстантных адносінаў у структураванні і разуменні англійскага мастацкага тэксту».
Яе творы друкаваліся ў газеце «Наша Ніва» і часопісе «ARCHE Пачатак» з сярэдзіны 1990-х гг. Проза Роўды вылучалася вытанчанай стылістыкай і ўвагай да структуры сюжэту.
Паводле анатацыі, у цэнтры ўвагі большасці тэкстаў — «моладзь дзевяностых, якая шукае сябе, сапраўднае каханне і свае карані на разломе часу, калі здаецца, што паўстае цалкам новая краіна». Кніга складзеная з твораў, якія выходзілі ў 1990-2000-х гг., і некаторых новых прац.
Зборнік ўвайшоў у доўгі спіс прэміі Гедройца 2016 г.
Меркаванні крытыкаў
«Стылёва піша Марыя Роўда: нервы, розум, каліва сцярвознасці, іронія, адсутнасць паныласці, нетыповасць для беларускай літаратуры — яе лірычная гераіня вырозніваецца на тле іншых лірычных гераінь. Цікава, а як бы аўтарка пісала ад мужчынскага імя? Якім бы быў яе герой у рамане?» (Наталка Бабіна).
Бабій
Ба́бій — украінскае прозвішча.
NGC 3187
NGC 3187 (іншыя абазначэнні — UGC 5556, IRAS10150+2207, MCG 4-24-25, ARP 316, ZWG 123.36, VV 307, HCG 44D, PGC 30068) — галактыка ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Алгебра
А́лгебра (الجبر «аль-джабр» — уз'яднанне, дапаўненне) — адзін з найстарэйшых раздзелаў матэматыкі, які ўзнік яшчэ ў старажытнасці. Алгебра вывучае алгебраічныя структуры, аперацыі над элементамі мностваў, аперацыі складання і множання, паняцці зменных і г. д. Вывучэнне ўласцівасцей кампазіцый рознага віду ў XIX стагоддзі прывяло да думкі, што асноўнай задачай алгебры з'яўляецца вывучэнне ўласцівасцей аперацый незалежна ад аб'ектаў, да якіх яны прымяняюцца. З тых часоў алгебра пачала разглядацца як агульная навука аб уласцівасцях і законах кампазіцыі аперацый. У нашы дні алгебра — адна з найважнейшых частак матэматыкі, якая знаходзіць прымяненне як у тэарэтычных, так і ў практычных галінах навукі.
Сярод асноўных паняццяў, з якімі мае справу алгебра:
Больш шырока алгебру разумеюць як навуку аб якасных і колькасных адносінах, якія ўзнікаюць у розных структурах (не абавязкова лікавых) — напрыклад, палях, групах, колцах.
У адпаведнасці з гэтым разглядаюць такія раздзелы алгебры:
Алгебра з'яўляецца адной з асноўных галін матэматыкі разам з геаметрыяй, аналізам, тапалогіяй, камбінаторыкай і тэорыяй лікаў.
Этымалогія назвы
Найменне «алгебра» ўжываецца ў розных алгебраічных сістэмах. Слова «алгебра» паходзіць ад назвы адной з першых кніг па алгебры «Hisab al-dżabr wa'l-mukabala» (Кніга вылічэнняў шляхам дапаўнення і раўнавагі), якую ў 825 годзе напісаў арабскі навуковец Аль-Харэзмі. Даслоўна яно азначае «папаўненне».
Старажытны свет
Складаныя задачы ўмелі рашаць у пачатку 2 тысячагоддзя да н.э. у старажытным Вавілоне: у матэматычных тэкстах, напісаных клінапісам на гліняных таблічках, ёсць квадратныя і біквадратныя ўраўненні, сістэмы ўраўненняў з дзвюма невядомымі і найпрасцейшыя кубічныя ўраўненні. Пры гэтым вавіланяне не выкарыстоўвалі літарных абазначэнняў, а прыводзілі рашэнні тыповых задач, зводзячы рашэнне аналагічных задач да замены лікавых значэнняў. У лікавай форме прыводзіліся таксама і некаторыя правілы тоесных пераўтварэнняў. Калі пры рашэнні ўраўнення трэба было знайсці квадратны корань ліку a, які не з'яўляецца дакладным квадратам, прыбліжанае значэнне кораня x знаходзілі як сярэдняе арыфметычнае лікаў х і а/х.
Першыя агульныя сцвярджэнні аб тоесных пераўтварэннях сустракаюцца ў старажытнагрэчаскіх матэматыкаў, пачынаючы з VI стагоддзя да н.э. Сярод матэматыкаў старажытнай Грэцыі было прынята прадстаўляць усе алгебраічныя сцвярджэнні ў геаметрычнай форме. Замест складання лікаў казалі аб складанні адрэзкаў, здабытак двух лікаў вытлумачвалі як плошчу прамавугольніка, а здабытак трох лікаў як аб'ём прамавугольнага паралелепіпеда. Алгебраічныя формулы прымалі выгляд суадносін паміж плошчамі і аб'ёмамі. Напрыклад, казалі, што плошча квадрата, пабудаванага на суме двух адрэзкаў, роўная суме плошчаў квадратаў, пабудаваных на гэтых адрэзках, павялічанай на падвоеную плошчу прамавугольніка, пабудаванага на гэтых адрэзках. Такім чынам з'явіліся тэрміны «квадрат ліку», што азначае здабытак велічыні на сябе, «куб ліку», «сярэдняе геаметрычнае». Геаметрычную форму ў грэкаў набыло рашэнне квадратнага раўнення — яны шукалі значэнне стараны прамавугольніка па зададзенаму перыметру і плошчы.
Большасць задач у Грэцыі рашалася шляхам пабудоў цыркулем і лінейкай. Але не ўсе задачы можна было рашыць такім метадам. Прыкладамі такіх задач з'яўляюцца падваенне куба, трысекцыя вугла, задача пабудовы правільнага сямівугольніка. Усе яны зводзіліся да кубічных ураўненняў выгляду x^{3}=2, 4x^{3}-3x=a і адпаведна. Для рашэння гэтых задач быў распрацаваны новы метад, — адшуканне кропак перасячэння канічных сячэнняў (эліпса, парабалы і гіпербалы).