cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Аблога Эль-Кута
Экспедыцыя генерала Корынджа і капітуляцыя Эль-Кута
Тым часам да месца баёў паміж брытанскімі і французскімі войскамі прыбыў галоўнакамандуючы турэцкімі войскамі Халіль-паша на чале 20-30 тысяч салдат. Генерала Эйлмера змяніў генерал Джордж Корындж. 12 сакавіка яго войскі, якія налічвалі 30 000 салдат (столькі ж, колькі і турэцкія сілы), пачалі паспяховае наступленне на турэцкія пазіцыі, але былі спыненыя туркамі 22 красавіка. Экспедыцыя па зняццю аблогі з Эль-Кута правалілася. Брытанскім войскам яна каштавала 23 000 салдат забітымі і параненымі, туркі ж страцілі непараўнальна менш — 10 000 чалавек. Тым часам 19 красавіка памёр ад тыфу славуты камандуючы турэцкімі войскамі генерал фон дэр Гольц. Гэтая акалічнасць, тым не менш, ужо ніяк не магла паўплываць на агульны ход падзей. У абложаным Эль-Куце пачаўся голад. Пасля правалу сакрэтных перамоў, у якіх прыняў удзел вядомы брытанскі выведнік Эдвард Лоўрэнс (Лоўрэнс Аравійскі), Таўнсенд капітуляваў 29 красавіка 1916 года. Брытанскія войскі пацярпелі цяжкае паражэнне. У палон трапілі каля 13 000 салдат, 50% індыйцаў і 70% брытанцаў загінулі ў палоне; па іншых дадзеных, з 8000 палонных памерлі больш за палову англічан і не менш за трэць індыйцаў.
Дрын
Дрын (Drin або Drini; Дрим; ) — найбуйнейшая рака ў Албаніі, утвараецца ў паўночнай частцы краіны ў горада Кукес сутокай Белага і Чорнага Дрына. Плошча басейна ракі складае 12,6 тыс. км², сярэдні расход вады — 290 м³/с.
Станіслаў Каласанты Роек
Станіслаў Каласанты Роек (Stanisław Kalasanty Rojek;, Грэмбоцін, Польшча — 6 кастрычніка 1996, Ліда) — рымска-каталіцкі дзеяч, ксёндз.
Біяграфія
Пасля заняцца Ліды нямецкімі войскамі, у час савецкага авіяналёту ўзнік пажар у касцёле піяраў, які, аднак, быў аператыўна патушаны айцом Станіславам разам з астатнімі піярамі. У жніўні 1944 года пераведзены ў Шчучын, дзе змяніў Канстанціна Канеўскага, які асцерагаючыся прыходу савецкіх войскаў з’ехаў у Польшчу. Служыў у Шчучыне да сакавіка 1949 года, пасля чаго быў пераведзены назад у Ліду, бо меліся звесткі, што супраць Станіслава Роека ў Шчучыне рыхтавалася правакацыя з боку савецкіх улад.
11 лістапада 1951 года амаль усе каталіцкія святары Ліды былі арыштаваны ўладамі, пасля гэтага Станіслаў Роек быў пераведзены на пасаду настаяцеля Крыжаўзвіжанскага касцёла. У 1963, 1964 і 1965 гадах на жыццё Станіслава Роека былі здзейснены тры няўдалыя замахі. У 1970 годзе ўлады забаранілі Станіславу Роеку працягваць служыць у Лідзе і запатрабавалі ад царкоўных уладаў перавесці святара ў невялікі пасёлак Жалудок. Гродзенскі дэкан Міхал Арановіч прасіў айца Станіслава пагодзіцца на перавод, каб не абвастраць адносіны з савецкімі ўладамі. Станіслаў Роек не пагадзіўся на свой перавод і застаўся ў Лідзе, пасля чатырох месяцаў пастаянных пісьмаў вернікаў з патрабаваннем вярнуць Станіслава Роека, дазвол на святарскую дзейнасць у Лідзе быў вернуты.
Пахаваны ля сцяны Фарнага касцёла, у якім ён душапастырстваваў палову стагоддзя.
Дом Берштэйна
Гісторыя
Пабудаваны ў другой палове ХІХ стагоддзя на вул. Вялікай Садовай, як жылы, даходны дом. Належаў Берштэйну. Да Кастрычніцкай рэвалюцыі тут размяшчалася фотамайстэрня М. Фішмана. У 1920-х гг. будынак нацыяналізаваны. Доўгі час выкарыстоўваўся як жылы. Цяпер дом жылы з гандлёвымі кропкамі на 1-м паверсе.
Архітэктура
Помнік архітэктуры неакласіцызму.
Двухпавярховы, прамавугольны ў плане, цагляны, атынкаваны будынак, які з’яўляецца часткай комплекса забудовы, які галоўным фасадам выходзіць на чырвоную лінію забудовы вул. Ленінскай.
Мае дзве ўваходныя групы, аформленыя арачнымі праёмамі. Падаконная сценка другога паверха руставана. Вокны другога паверха лучковыя з складанапрафіляванымі ліштвамі, гзымс прафіляваны. Бакавы фасад мае трохвугольнае завяршэнне.
NGC 3178
NGC 3178 (іншыя абазначэнні — MCG -3-26-34, PGC 29980) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Гідра.
Алёнавіцкі сельсавет
Алё́навіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Талачынскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Алёнавічы.
NGC 3178
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Алёнавіцкі сельсавет
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Коханаўскага раёна Аршанскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Коханаўскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Талачынскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. З 9 верасня 1946 года сельсавет у складзе адноўленага Коханаўскага раёна, з 17 снежня 1956 года — у складзе Талачынскага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Алёнавіцкага сельсавета 24 населеныя пункты. 8 красавіка 2004 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Аболецкага сельсавета.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 19 населеных пунктаў: вёскі Алёнавічы, Ваўкавічы, Відзінічы, Вялікае Гальцава, Вялікія Міхінічы, Гарбачэва, Гаршчэўшчына, Грачыхі, Засценкі, Казігорка, Козаўка, Лаўрэнаўка, Лешава, Малыя Міхінічы, Межыёва, Прысмакі, Ржэўка, Станаўка і Філістава.
Аляксандр Гваньіні
Аляксандр (Алесандра) Гваньіні (Alessandro Guagnini, Aleksander Gwagnin;,  — , ) — выдавец і, магчыма, аўтар некалькіх гісторыка-геаграфічных твораў.
Сям'я і дзяцінства
Па паходжанні італьянскі арыстакрат. Алесандра Гваньіні нарадзіўся ў 1534 або 1538 годзе ў Вероне, у Паўночнай Італіі, якая ўваходзіла ў Венецыянскую рэспубліку. Ён быў унукам Амброджа Гваньіні дэ Рыцоні (1481 — пасля 1529), які меў 6 дзяцей, і сынам Амброджа Гваньіні дэ Рыцоні (1503 — пасля 1573), старэйшага сына Гваньіні дэ Рыцоні, і Барталамеі (1505 — ?). Алесандра меў дзвюх сясцёр — Франчэску (1532/1536 — ?) і Клару (1538/1542 — ?).
У юнацтве Алесандра вывучаў лацінскую мову, ваенную тапаграфію, інжынерную і ваенную справы.
Сталыя гады
У 1555 годзе Амброджа Гваньіні ў пошуках лепшага жыцця пакінуў Італію і пераехаў у Польшчу, дзе правіў кароль Жыгімонт II Аўгуст і яго жонка-італьянка Бона Сфорца. У 1557 годзе за бацькам рушыў услед і сам Алесандра. Яго шлях пралягаў праз Галічыну.
Напярэдадні Лівонскай вайны (1558—1583) бацька і сын Гваньіні спрабавалі ўступіць у польскае каралеўскае войска, карыстаючыся патранатам вялікага кароннага гетмана і. 25 лютага 1561 года ў сваім лісце да караля Жыгімонта II ён рэкамендаваў іх для службы ў якасці спецыялістаў па фартыфікацыі. Неўзабаве абодвух узялі ў войска: Амброджа пачаў служыць у сталіцы Кракаве, а затым ваяваў на поўначы супраць Масквы. Алесандра ж прыняў удзел у выгнанні маскавітаў з Тартуса ў Эстоніі (1561), захопе маскоўскіх і літоўскага, баях пад Азярышчам (1564),  (1565), Веліжам (1567), Уле (1568); пад Улай ён трапіў у кароткачасовы маскоўскі палон, але быў вызвалены.
На вайне Алесандра пазнаёміўся са многімі дзеячамі, якія пасля выступалі яго заступнікамі: магнатамі Рыгорам, Янам-Каралем, і Геранімам Хадкевічамі ,  , Мікалаем-Крыштафам Радзівілам (Сіроткам) ,  ,  з Падгаец , Львом Сапегам , Крыштафам Дарагастайскім ,  і прадстаўнікамі іншаземных краін.
У чыне ротмістра пяхоты Алесандра таксама ўдзельнічаў у паходзе ў Малдавіі 1562 года пад кіраўніцтвам серадзкага ваяводы і магната, які імкнуўся паставіць малдаўскім гаспадаром. Падчас паходу ён знаходзіўся на Букавіне і бачыў месца, дзе ў 1497 годзе малдаване разграмілі палякаў.
У Паўночную сямігадовую вайну служыў наймітам у польскім войску.
У 1569 годзе Алесандра быў сведкам Люблінскага сейма аб утварэнні Рэчы Паспалітай у складзе Польшчы і Літвы. На гэтым сойме быў прысвечаны ў рыцары па просьбе брадэнбургскага маркграфа. Алесандра таксама атрымаў дыплом шляхецтва ад імператара Свяшчэннай Рымскай імперыі Максіміліяна II. У тым жа годзе ён прысутнічаў на цырымоніі прыняцця прускім герцагам прысягі на вернасць польскаму каралю Жыгімонту II Аўгусту.
16 ліпеня 1571 года, універсалам караля Стэфана Баторыя, Алесандра атрымаў падданства Рэчы Паспалітай і ўласны герб «Гваньін» (Gwagnin) з выявай вожыка, які паказваў на прозвішча дзеда («Рыцоні» паходзіць ад 'riccio' — «вожык»).
У 1574 годзе Алесандра атрымаў ад караля Філіпоўскае староства на мяжы Прусіі і Літвы. Але праз няўдалае гаспадаранне і даўгі ён быў вымушаны пакінуць кіраванне і вярнуцца на вайсковую службу. У 1577 годзе Алесандра ўдзельнічаў у паходзе караля Стэфана Баторыя на мяцежны Гданьск, пасля якога ён змог палепшыць свае фінансы.
У 1578 годзе Алесандра быў паслом польскага караля да  і, а таксама, верагодна, быў у складзе пасольства  ў Папы Рымскага Рыгора XIII. У Рыме атрымаў тытул графа Латэранскага палаца ; а ад дожаў атрымаў крэдыт на рыштунак двух караблёў для паставак збожжа, сала і лесу з Гданьска ў Верону і Венецыю. У тым жа годзе Алесандра выдаў у друкарні ў Кракаве сваю ​​асноўную працу — лацінамоўнае «Апісанне Сарматыі Еўрапейскай». Твор утрымліваў 203 лісты і складаўся з 7 кніг.
У 1579 годзе Мацей Стрыйкоўскі, былы падначалены Алесандра па службе ў Віцебску, абвінаваціў яго ў свайго рукапісу. 14 ліпеня 1580 года каралеўскі суд прызнаў правату Стрыйкоўскага. Зрэшты скандал завяршыўся хутка і не адбіўся на статусе італьянца.
Браў удзел у войнах з Масковіяй, на працягу 14 гадоў (па іншых дадзеных — 18) быў ваенным камендантам Віцебска. Алесандра ўручыў выданне «Апісання», надрукаванае ў Шпэеры, каралю Стэфану Баторыю на маскоўскай мяжы, у час паходу на Вялікія Лукі.
Апошнія гады жыцця правёў у Кракаве — сталіцы Рэчы Паспалітай. Гваньіні вылучаўся высокім узроўнем адукацыі і культуры, валодаў некалькімі мовамі (лацінаю, нямецкай, польскай), што адлюстравалася ў яго сачыненнях.
Творчасць
Дзейнасць Гваньіні ў ВКЛ застаецца не да канца высветленай не толькі ў беларускай, але і ў польскай і літоўскай гістарыяграфіях. Яго імя звязваюць з лацінамоўнай працай «Апісанне еўрапейскай Сарматыі» (Sarmatiae Europeae descriptio, quae Regnum Poloniae, Lituaniam, Samogitiam, Russiam, Masoviam, Prussiam, Pomeraniam… complectitur) ― помнікам гістарыяграфіі XVI стагоддзя.
Гістарычныя працы
«Апісанне еўрапейскай Сарматыі» складзена А. Гваньіні на лацінскай мове ў першай палове 1570-х. Складаецца з чатырох частак, якія змяшчаюць звесткі з грамадзянскай гісторыі, па геаграфіі, побыце, звычаях і культуры Літвы, Польшчы, Жамойці, Мазовіі, Інфлянтаў, Прусіі, Памераніі, Масковіі і татараў (напрыклад, артыкул «Спосаб узворванняў глебы і сеяння на Белай Русі»).
Хроніка была ўпершыню апублікавана ў 1578 у Кракаве аб'ёмам 203 аркушы, багата ілюстраваная. Была прысвечана каралю Стэфану Баторыю. Складалася з чатырох частак, у якіх былі выкладзены гісторыя і геаграфія Польшчы, Літвы, Жамойці, Мазовіі, Інфлянтаў, Прусіі, Памераніі, Масковіі і татараў. Апісанне падзей было скончана на пахаванні Жыгімонта Аўгуста (1574).
Яшчэ тады Стрыйкоўскі абвінаваціў Гваньіні, што той прысвоіў сабе рукапіс Стрыйкоўскага і апублікаваў пад сваім прозвішчам. Кароль Стэфан Баторый выдаў дакумент, якім пацвердзіў уласнасць Стрыйкоўскага на працу (14 ліпеня 1580). Большасць гісторыкаў лічаць, што менавіта гэтая акалічнасць стала прычынай выезду Гваньіні ў Швецыю, і што толькі смерць Стрыйкоўскага (канец 1580-х—пач. 1590-х гг.) дазволіла Гваньіні бесперашкодна карыстацца працай ад свайго імя. Аднак «Апісанне еўрапейскай Сарматыі» працягнула выдавацца ад імя Гваньіні і нават было перакладзена на польскую мову.
У 1581 хроніка была перавыдадзена ў Спіры (Германія), у 1583 у Італіі. У ВКЛ была вядомая дапоўненым кракаўскім польскамоўным выданнем 1611. У першай палове XVII стагоддзя перакладзеная на беларускую мову.
Стала крыніцай для беларускіх і ўкраінскіх хронік і XVII—XVIII стст. Першы твор, які пазнаёміў заходнееўрапейскага чытача з гісторыяй Вялікага Княства Літоўскага і зместам вялікалітоўскіх агульнадзяржаўных хронік. Упершыню ў гэтым выданні былі змешчаны партрэты вялікалітоўскіх князёў. Хоць іх выявы былі цалкам выдуманыя і не мелі ніякай сувязі з сапраўдным выглядам князёў (а часам адзін і той самы малюнак ілюстраваў розных людзей), адлюстраваных з анахранічнай вопраткай і зброяй, партрэты вельмі моцна паўплывалі на будучыя выявы князёў. Дагэтуль яны застаюцца найбольш папулярнай крыніцай для ілюстрацыі гістарычных кніг.
Копіі хронікі захоўваюцца, сярод іншага, у і беларускай бібліятэцы імя Францыска Скарыны ў Лондане.
Свята-Марфінская царква (Гродна)
Царква ў імя прападобнай Марфы — царква на праваслаўных могілках на вуліцы Антонава ў горадзе Гродна.
Гісторыя
Была пабудавана і прыпісана да Сафійскага сабора (Фара Вітаўта) у 1848 годзе. У ёй пахавана маці епіскапа Ніла Марфа Насковіч, аб чым сведчыць надпіс на пліце з усходняга боку храма.
У выданні «Гродненский православно-церковный календарь. Православие в Брестско-Гродненской земле в конце XIX века» згадваецца мураваная могілкавая царква, пабудаваная ў 1848 годзе на сродкі былога архіепіскапа Іркуцкага, затым Яраслаўскага Ніла для пахавання сваёй маці Марфы Насковіч, якая памерла 4 мая 1846 года ва ўзросце 74 гадоў. У гэтай царкве, справа ад увахода, пахаваны епіскап Брэсцкі Ігнацій Жалязоўскі, які памёр 1 красавіка 1871 года ў горадзе Гродна.
Каля могілкавай брамы ў 1890 годзе пабудавана, на сродкі мясцовага мяшчаніна Сяргея Талочкі, каменная Свята-Уваскрасенская капліца.
Архітэктура
Помнік архітэктуры позняга класіцызму. Будынак крыжападобны ў плане, аднавежавы, накрыты пакатымі двухсхільнымі дахамі. На тарцах бакавых крылаў і апсіды трохвугольныя франтоны. Атынкаваныя сцены апяразаны карнізам, расчлянёны высокімі арачнымі аконнымі праёмамі з русаванымі архівольтамі. Фасады крапаваны арачнымі і крыжовымі нішамі, экседрамі, падаконнай цягай. З боку галоўнага фасада прыбудавана квадратная ў сячэнні двух’ярусная званіца, накрытая пакатым двухсхільным дахам з макаўкай. На аднам ярусе арачны праём галоўнага ўвахода, 2-і ярус прарэзаны круглымі люкарнамі і прасветамі з бэлькамі для званоў. Да апсіды далучана нізкая рызніца. У перакрытую плоскай столлю малітоўную залу выступаюць драўляныя хоры з балюстрадай.
Сучасны стан
На сённяшні дзень царква перабудоўваецца з выкарыстаннем газабетонных блокаў. Цалкам змяняецца архітэктура храма, знешні і ўнутраны выгляд.
Пахаванні
Па ўласным жаданні епіскапа Ігнація пад царквой была абсталяванна катакомбская грабніца, у якой яго і пахавалі раніцай 3 кастрычніка 1872 года пры вялікім збегу людзей. Прысутнічаў таксама архіепіскап Міхаіл (Галубовіч).
Вобласці Фінляндыі
Спіс абласцей
Якія існавалі з 1997 па 2009 год губерні Фінляндыі і ўтвораныя з іх вобласці (рэгіёны):
Былая губерня Лапландыя
<li> Лапландыя
(Lappi / Lappland)
Былая губерня Оўлу
<li> Пох’айс-Пох’янмаа (Паўночная Астработнія)
(Pohjois-Pohjanmaa / Norra Österbotten) <li> Кайнуу
(Kainuu / Kajanaland)
Былая губерня Усходняя Фінляндыя
<li> Пох’айс-Кар’яла (Паўночная Карэлія)
(Pohjois-Karjala / Norra Karelen) <li> Паўночнае Сава (Паўночнае Сава)
(Pohjois-Savo / Norra Savolax) <li> Этэля-Сава (Паўднёвае Сава)
(Etelä-Savo / Södra Savolax)
Былая губерня Заходняя Фінляндыя
<li> Этэля-Пох'янмаа (Паўднёвая Астработнія)
(Etelä-Pohjanmaa / Södra Österbotten) <li> Похьянмаа (Астработнія)
(Pohjanmaa / Österbotten) <li> Пірканмаа
(Pirkanmaa / Birkaland) <li> Сатакунта
(Satakunta / Satakunda) <li> Кескі-Пох'янмаа (Цэнтральная Астработнія)
(Keski-Pohjanmaa / Mellersta Österbotten) <li> Цэнтральная Фінляндыя
(Keski-Suomi / Mellersta Finland) <li> Варсінайс-Суамі (Уласна Фінляндыя)
(Varsinais-Suomi / Egentliga Finland)
Былая губерня Паўднёвая Фінляндыя
<li> Этэля-Кар’яла (Паўднёвая Карэлія)
(Etelä-Karjala, Södra Karelen) <li> Пяят-Хямэ
(Päijät-Häme, Päijänne Tavastland) <li> Канта-Хямэ
(Kanta-Häme, Egentliga Tavastland) <li> Уўсімаа
(Uusimaa, Nyland) <li> Іця-Уўсімаа (Усходняя Уўсімаа)
(Itä-Uusimaa, Östra Nyland) <li> Кюменлаакса
(Kymenlaakso, Kymmenedalen)
Былая губерня Аландскія астравы
<li> Аландскія астравы
Гістарычныя вобласці Фінляндыі
Правінцыямі ці абласцямі ў Фінляндыі могуць называцца таксама гістарычныя вобласці, якія існавалі раней, на аснове якіх у 1994 годзе падчас рэформы тэрытарыяльнага кіравання былі створаны сучасныя вобласці.
Раман Сцяпанавіч Матульскі
Раман Сцяпанавіч Мату́льскі (нар., Навасільці, Украіна) — беларускі бібліятэказнавец, дырэктар Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі (2003-2021). Доктар педагагічных навук (2003), прафесар (2006). Заслужаны дзеяч культуры Рэспублікі Беларусь (2013).
Біяграфія
Вырашыў стаць бібліятэкарам па прыкладзе бацькі Сцяпана Фёдаравіча. Скончыў сярэднюю школу (1976), бібліятэчнае аддзяленне Самборскага культурна-асветніцкага вучылішча (1979), затым Факультэт бібліятэказнаўства і бібліяграфіі Мінскага інстытута культуры (1983).
У 1983 годзе пачаў працаваць бібліятэкарам Дзяржаўнай бібліятэкі БССР імя У. І. Леніна, потым вярнуўся туды ж пасля службы ў Савецкай арміі (1983—1985). Затым старшы бібліятэкар Дзяржаўнай бібліятэкі БССР імя У. І. Леніна, з 1988 года загадчык аддзела бібліятэкі Мінскага інстытута культуры. У 1988—1991 гадах — аспірант Маскоўскага дзяржаўнага інстытута культуры. З 1991 — выкладчык, з 1993 — старшы выкладчык, з 1998 года — дацэнт кафедры бібліятэказнаўства Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта культуры. Дэкан факультэта бібліятэчна-інфармацыйных сістэм Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта культуры (1998—2003). З 2003 года па 2021 — дырэктар Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі. У 2011 годзе скончыў Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Дзяржаўнае кіраванне і ідэалогія»
Старшыня таварыства «Беларусь — Украіна», член праўлення «Беларускага таварыства дружбы і культурных сувязей з замежнымі краінамі». Правадзейны член грамадскага аб’яднання «», член-карэспандэнт Міжнароднай Кірыла-Мяфодзіеўскай акадэміі славянскай асветы. Прэзідэнт некамерцыйнага партнёрства «» (2007—2011).
Жанаты, мае двух дзяцей, якія працуюць у інфармацыйнай сферы. Акрамя роднай украінскай, ведае беларускую, рускую і нямецкую мовы. Хобі — калекцыяніраванне фільмаў на біблейскія сюжэты.
Навукова-даследчыцкая дзейнасць
Навуковыя інтарэсы: тэорыя бібліятэчна-інфармацыйных сістэм, бібліятэчна-інфармацыйны менеджмент. Аўтар больш за 300 навуковых і навукова-метадычных работ.
Узнагароды і званні
Уладальнік ганаровых званняў «Заслужаны дзеяч культуры Рэспублікі Беларусь» (2013) і «Мінчанін года» ў галіне культуры з уручэннем дыплома і нагруднага знака (2009); больш за 30 грамат і падзяк, у тым ліку грамат Беларускай бібліятэчнай асацыяцыі (2011), Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (2011), Камітэта дзяржаўнай бяспекі Рэспублікі Беларусь (2011), Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь (2007), Міністэрства ўнутраных спраў Рэспублікі Беларусь (2017), Сінода Беларускай праваслаўнай царквы (2013), Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2007), Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь (2000), Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта (2011), Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь (2004, 2006, 2010).
Езярышчанскі сельсавет
Езяры́шчанскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гарадоцкага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — гарадскі пасёлак Езярышча.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Руднянскі сельсавет у складзе Езярышчанскага раёна Віцебскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Рудня. 9 кастрычніка 1929 года перайменаваны ў Езярышчанскі сельсавет, цэнтр перанесены ў вёску Езярышча. З 12 кастрычніка 1929 года ў складзе Гарадоцкага раёна Віцебскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы з 26 ліпеня 1930 года ў Гарадоцкім раёне БССР. З 12 лютага 1935 года ў складзе новаўтворанага Мехаўскага раёна, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. У 1939 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Рудня. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Пылькінскага сельсавета, цэнтр перанесены ў вёску Езярышча. 4 кастрычніка 1957 года вёска Езярышча набыла статус гарадскога пасёлка, Езярышчанскі сельсавет скасаваны, населеныя пункты перададзены ў падпарадкаванне Езярышчанскаму пассавету.
4 верасня 2014 года Езярышчанскі пассавет рэарганізаваны ў сельсавет, у яго склад перададзены 8 населеных пунктаў (аграгарадок Лесагорская, вёскі Аўдзейкава, Кайкі, Мясцечка, Панкры, Студзёнка, Сурміно, Ткачы) з Бычыхінскага сельсавета. 13 верасня 2018 года ў склад сельсавета перададзена частка скасаванага Руднянскага сельсавета (14 вёсак: Балотніца, Бібіна, Вадзянікі, Горкі, Гукалы, Дарахі, Дубраўка, Задрачча, Кудзіны, Ляхаўка, Марчанкі, Прудок, Рудня, Саладухі) і вёскі Жукава і Мартыненкі Бычыхінскага сельсавета.
Раман Сцяпанавіч Матульскі
Узнагароды і званні
Узнагароджаны ордэнам «Крылатага льва» за выдатныя заслугі ў справе адраджэння Айчыны (2015), ордэнам свяціцеля Кірыла Тураўскага II ступені БПЦ (2013); медалём «За працоўныя заслугі» за значны асабісты ўклад у будаўніцтва Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі (2008); юбілейнымі медалямі «100 год органам пагранічнай службы Беларусі» (2018), «20 год Інстытуту пагранічнай службы» (2013), (2016), «90 год на варце граніцы» за важкі ўклад у забеспячэнне пагранічнай бяспекі Рэспублікі Беларусь (2008), «65 год Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне» (2010), «65 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў» (2009), «У памяць 100-годдзя аднаўлення Патрыяршаства ў Рускай Праваслаўнай Царквы» РПЦ (2017); памятнымі медалямі Саюзнай дзяржавы «За супрацоўніцтва» (2009) і «10 гадоў падпісанню Дагавора аб стварэнні Саюзнай дзяржавы» (2010).
Мае нагрудныя знакі Беларускага фонду культуры «Рупліўцу. Стваральніку» (2017), Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь «За ўклад у развіццё культуры Беларусі» (2011), Міністэрства ўнутраных спраў «За садзейнічанне» (2013), Савета Міжпарламенцкай асамблеі СНД «За заслугі ў развіцці культура і мастацтва» (2014), Міністэрства замежных спраў Украіны «За актыўны ўдзел у пабудове двухбаковых украінска-беларускіх адносін і з нагоды 20-й гадавіны аднаўлення дыпламатычных адносін паміж Украінай і Рэспублікай Беларусь» ІІІ ступені (2011), «Выдатнік друку Беларусі» (2007), «Ганаровы архівіст Беларусі» (2012).
Дзмітрый Паўлавіч Бяляцкі
Дзмітрый Паўлавіч Бяля́цкі (, в. Пугляі,  — ) — беларускі гігіеніст і арганізатар аховы здароўя. Доктар медыцынскіх навук (1967), прафесар (1968). Заслужаны ўрач БССР (1967).
Адукацыя
У 1926 годзе скончыў педагагічны тэхнікум, у 1933 — Мінскі медыцынскі інстытут. У 1948 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю, у 1967 годзе — доктарскую.
Біяграфія
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. У 1937—1941 гг. галоўны дзяржаўны санітарны інспектар БССР, у 1943—1959 — намеснік міністра аховы здароўя БССР. У 1945—1980 гг. загадчык кафедры сацыяльнай гігіены і арганізацыі аховы здароўя Мінскага медыцынскага інстытута.
Узнагароды
Узнагароджаны 5 ордэнамі, у тым ліку 2 баявымі, медалямі, 5 Ганаровымі граматамі Вярхоўнага Савета БССР, граматамі іншых ведамстваў, значком «Выдатнік аховы здароўя СССР».
Ленінскі раён (Брэст)
Ленінскі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка г. Брэста. Утвораны 7 красавіка 1978 г. Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР. Размешчаны ў цэнтральнай, заходняй, паўночна-заходняй і паўночнай частках горада.
Славутасці
На тэрыторыі раёна размяшчаецца Брэсцкая крэпасць, пабудаваная на месцы старажытнага Бярэсця, упершыню згаданага ў 1019 г. На яе тэрыторыі адкрыты мемарыяльны комплекс «Брэсцкая крэпасць-герой».
Культура
У Ленінскім раёне размешчаны ўсе значныя аб’екты культуры, такія як Брэсцкі абласны тэатр драмы і музыкі і Брэсцкі абласны тэатр лялек, дзе з 1996 года праводзіцца Міжнародны тэатральны фестываль «Белая Вежа». Штогод у студзені ў Брэсце праходзіць Міжнародны фестываль «Студзеньскія музычныя вечары», кожныя два гады — Рэспубліканскі фестываль беларускіх фільмаў.
Таксама на тэрыторыі раёна размешчаны Брэсцкі абласны краязнаўчы музей, музей гісторыі горада, музей выратаваных каштоўнасцяў, мастацкі музей, музей абароны Брэсцкай крэпасці і яго філіялы.
Адукацыя
На тэрыторыі Ленінскага раёна дзейнічаюць некалькі сярэдніх спецыяльных навучальных устаноў і ўстаноў прафесійна-тэхнічнай адукацыі: Брэсцкі дзяржаўны музычны каледж імя Р. Шырмы, політэхнічны каледж, прафесійна-тэхнічны каледж гандлю, прафесійны ліцэй будаўнікоў, ліцэй швейнай вытворчасці імя Д. М. Карбышава. У сістэму адукацыі таксама ўваходзяць 3 гімназіі, 11 сярэдніх школ і дзіцячых дашкольных устаноў. Там таксама размяшчаюцца вячэрняя школа, міжшкольны вучэбна-вытворчы камбінат працоўнага навучання і прафесійнай арыентацыі навучэнцаў.
Спорт
Тут размешчана галоўная спартыўная арэна вобласці — комплекс «Брэсцкі»; стралковы цір; спартыўны комплекс «Алімп»; спартыўны комплекс БФСТ «Дынама»; басейн «Нептун»; Брэсцкае дзяржаўнае абласное вучылішча алімпійскага рэзерву, Брэсцкі абласны цэнтр дзіцяча-юнацкага турызму і экскурсій, а таксама 9 дзіцяча-юнацкіх спартыўных школ.
Веньямін Веньямінавіч Пакроўскі
Веньямін Веньямінавіч Пакроўскі ( ці, Магілёўская губерня — ) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Нарадзіўся ў ці 1840 годзе. Паступіў у Пецярбургскае будаўнічае вучылішча, якое скончыў у 1862 годзе (грамадзянскі інжынер) з чынам калежскага сакратара.
У 1862 годзе прызначаны на службу малодшым архітэктарам у Віцебскую будаўніча-дарожную камісію. У 1865 годзе прызначаны малодшым інжынерам Віцебскай губерні.
У 1873 годзе прылічаны да Міністэрства ўнутраных спраў Расійскай імперыі. У 1876—1878 гадах Полацкі епархіяльны архітэктар.
Памёр на 42 годзе жыцця 15 жніўня 1882 года.
Творчасць
Аўтар праектаў рамонту з частковай рэстаўрацыяй Сафійскага сабора ў Полацку (1869), мураванай царквы для в. Валынцы Верхнядзвінскага раёна (1881).
NGC 3179
NGC 3179 (іншыя абазначэнні — UGC 5555, MCG 7-21-36, ZWG 211.37, NPM1G +41.0230, PGC 30078) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Заброддзе (Жыткавіцкі раён)
У 2014 годзе тэрыторыя вёскі ўвайшла ў склад горада Жыткавічы.
Вакол лес.
Размяшчэнне
7 км на поўнач ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Жыткавічы (на лініі Лунінец — Калінкавічы), 228 км ад Гомелю.
Транспартная сетка
Паблізу аўтадарога Лунінец — Калінкавічы. Планоўка складаецца з кароткай, плыўна выгнутай, блізкай да мерыдыянальнай арыентацыі вуліцы, да якой з захаду і ўсходу далучаюцца завулкі. Забудова драўляная, сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Паводле пісьмовых крыніц вядомая з XIX стагоддзя як паселішча ў Жыткавіцкай воласці Мазырскага павета Мінскай губерні. У 1845 годзе 1293 дзесяціны зямельных угоддзяў. Паводле перапісу 1897 года знаходзілася смалярня. У 1931 годзе жыхары ўступілі ў калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны 9 жыхароў загінулі на фронце. У складзе саўгаса «Жыткавічы» (цэнтр — пасёлак Грабянёўскі).
Чорны Дрын
Чорны Дрын (Црн Дрим, Drini i Zi) - рака ў Албаніі і Рэспубліцы Македонія. Рака выцякае з Ахрыдскага возера ля македонскага горада Струга і зліваецца з Белым Дрынам, каля албанскага горада Кукес, утвараючы раку Дрын.
На рацэ у 1966-1968 гг. было ўтворана водасховішча Дэбарскае.
Франкенвіні
«Франкенвіні» (Frankenweenie) — амерыканскі анімацыйны фільм студыі «Walt Disney Pictures» 2012 года. Пераможца прэміі «Сатурн» (2013) у намінацыі «Найлепшы анімацыйны фільм» і прэміі Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса (2015) у намінацыі «Найлепшы анімацыйны поўнаметражны фільм».
Сюжэт
Хлопчык Віктар абажае свайго сабаку Спаркі, які гіне ў выніку няшчаснага выпадку. Хлопчык, не жадаючы мірыцца са стратай сябра, заклікае навуку на дапамогу і вяртае жывёлу да жыцця.
Калі Спаркі збягае ад Віктара, яго сябры, бацькі, настаўнікі і жыхары мястэчка даведваюцца, што вяртанне да жыцця хатняга гадаванца можа пацягнуць за сабой нечаканыя і нават жудасныя наступствы.
Джон Неграпонтэ
Джон Неграпонтэ (John Negroponte; нар. 21 ліпеня 1939) — амерыканскі дыпламат. Намеснік дзяржаўнага сакратара ЗША (2007—2009). Дырэктар Нацыянальнай разведкі (2005—2007).
Біяграфія
Джон Дзімітры Неграпонтэ нарадзіўся ў Лондане ў сям’і грэчаскіх эмігрантаў. Пасля таго, як дзеці скончылі школу, сям’я пераехала ў ЗША. У 1956 годзе скончыў школу «Phillips Exeter». У 1960 годзе скончыў Ельскі ўніверсітэт. Валодае англійскай, іспанскай, французскай і в’етнамскай мовамі.
У 1960—1997 гадах — на дыпламатычнай службе. Неграпонтэ быў паслом у Гандурасе (1981—1985), памочнікам дзяржсакратара па справах акіянаў, навакольным асяроддзі і навуцы (1985—1987), намеснікам памочніка прэзідэнта па нацыянальнай бяспецы (1987—1989), паслом у Мексіцы (1989—1993) і паслом на Філіпінах (1993—1996). У 1997—2001 гадах — выканаўчы віцэ-прэзідэнт па глабальных рынках у кампаніі McGraw-Hill.
У 2001 годзе прызначаны Джорджам Бушам прадстаўніком ЗША ў ААН. 17 лютага 2005 года прызначаны дырэктарам Нацыянальнай разведкі, праслужыў на гэтай пасадзе да лютага 2007 года, калі яго змяніў Джон Мак-Конэл.
У 1981—1985 гадах Неграпонтэ быў паслом у Гандурасе. За чатыры гады яго службы ваенная дапамога Гандурасу павялічылася з 4 млн да 77,4 млн дол. у год. Адміністрацыя Рональда Рэйгана павялічвала вайсковую прысутнасць ЗША ў краіне (у той час як раней пры Джымі Картэры было вырашана не рэагаваць на звяржэнне ў Нікарагуа рэжыму Самасы сандзіністы). У сувязі з гэтым у ЗША выбухнуў палітычны скандал «Іран-контрас».
Сенатар Крыстафер Дод у сваім дакладзе паказаў, што Неграпонтэ быў у курсе запланаваных парушэнняў правоў чалавека з боку падпольных ваенных арганізацый. З праведзеных газетамі The Washington Post і New York Times расследаванняў стала ясна, што Неграпонтэ быў адным з актыўных правадыроў антыкамуністычнай палітыкі прэзідэнта Рэйгана ў рэгіёне і чалавекам, дзякуючы якому была ўсталяваная цесная сувязь паміж спецслужбамі ЗША, арміяй Гандураса і нікарагуанскімі контрас.
На думку некаторых экспертаў і журналістаў, Неграпонтэ, падчас сваёй службы паслом у Мексіцы ў 1989—1993 гадах, аказваў дапамогу ўраду краіны ў барацьбе з паўстанцамі-сапатыстамі ў штаце Ч’япас.
У 2004—2005 гадах узначальваў дыпляматычнае прадстаўніцтва ЗША ў Багдадзе, дзе стварыў — па вобразу і падабенству краін Лацінскай Амерыкі — «эскадроны смерці».
Крытыка
Неграпонтэ абвінавачваецца ў тым, што ён сумесна з ЦРУ браў удзел у стварэнні «батальёна 316», члены якога выкрадалі, катавалі і забівалі апазіцыянераў і непажаданых ЗША дзеячаў. У прыватнасці, у 1982 годзе каталіцкая дэлегацыя з Сальвадора запатрабавала высветліць лёс зніклых у Гандурасе 30 манашак. Неграпонтэ заявіў, што яму нічога не вядома пра гэта. Аднак у 1996 годзе Джэк Бінз, былы пасол у Гандурасе да Неграпонтэ, у інтэрв’ю газеце The Baltimore Sun сказаў, што манашкі былі ў ліку людзей, выкрадзеных «батальёнам 316» і тайнай паліцыяй, якая кантралявалася пасольствам ЗША. Пасля катаванняў яны былі забітыя — выкінутыя яшчэ жывымі з верталёта.
Акрамя таго, пры яго падтрымцы былі створаны аналагічныя падраздзяленні не толькі ў Гандурасе, але і ў Гватэмале, Сальвадоры. «Эскадроны смерці», якія з’явіліся пры яго актыўным удзеле ў Цэнтральнай Амерыцы, выкралі і забілі (уключаючы выкрадзеных з нікарагуанскай тэрыторыі і забітых у Гандурасе людзей) не менш за 75 тысяч чалавек.
Анабас
Анабас, паўзун (Anabas testudineus) — рыба атрада акунепадобных.
Водзіцца ў стаячых і слаба праточных вадаёмах Паўднёвай і Паўднёва-Усходняй Азіі.
Даўжыня да 25 см. Цела буравата-зялёнае, бруха жаўтаватае.
Можа жыць без вады каля 8 гадзін. 3 дапамогай хваста, грудных плаўнікоў і шыпоў шчэлепных накрывак поўзае па сушы. Дыхае атмасферным паветрам з дапамогай спецыяльнага надшчэлепнага органа. У сухі сезон упадае ў спячку, закопваючыся ў глей.
Драпежнік.
Аб'ект мясцовага промыслу, разводзяць у сажалках.
Наталля Хершэ
Наталля Анатолеўна Хершэ (народж. Касьян,, Орша) — беларуская грамадска-палітычная актывістка, грамадзянка Беларусі і Швейцарыі; палітычная зняволеная.
Біяграфія
Нарадзілася ў 1969 годзе ў Оршы. У Аршанскім тэхналагічным тэхнікуме атрымала спецыяльнасць бухгалтара. Пасля паехала вучыцца ў БДЭУ. З дыпломам эканаміста вярнулася ў родны горад і ўладкавалася ва ўпраўленне сацыяльнай абароны райвыканкама. Там жа яна выйшла замуж, у шлюбе нарадзілася двое дзяцей. Другім мужам стаў швейцарац Бруна Хершэ, з дзецьмі пераехала да яго ў горад Санкт-Гален.
У 2020 годзе на фоне масавых пратэстаў вярнулася ў Беларусь. Наталлю Хершэ затрымалі 19 верасня 2020 года падчас «жаночага маршу» каля Камароўскага рынку ў Мінску. Супраць яе распачалі крымінальную справу за «супраціў супрацоўніку міліцыі» паводле арт. 363 КК РБ за тое, што яна сарвала з амапаўца балаклаву. Да суду ўтрымлівалася ў СІЗА ў Жодзіне. 3 снежня 2020 года пачаўся разгляд крымінальнай справы. 7 снежня суддзя Суда Савецкага раёна Мінска Сяргей Шаціла агучыў вырак: 2 гады і 6 месяцаў папраўчай калоніі ва ўмовах агульнага рэжыму. У верасні 2021 года гомельскі суд прыняў рашэнне замяніць Наталлі Хершэ рэжым на турэмны, які яна адбывала ў Турме № 4 у Магілёве. Правяла 17 месяцаў за кратамі, тройчы галадала.
23 снежня 2020 года праваабарончыя арганізацыі Беларусі прызналі яе палітычнай зняволенай.
8 лютага 2022 года Наталля Хершэ выйшла на волю і прыбыла ў Цюрых. У аэрапорце яе сустрэў намеснік дзяржсакратара МЗС Швейцарыі Ёханэс Мацьясі.
Залаты век
Як усталяваў Мірча Эліядэ, які падрабязна даследваў гэту тэму, міфалагема залатога веку ўзыходзіць да часоў неалітычнай рэвалюцыі і з'яўляецца рэакцыяй на ўвядзенне земляробства. Залатому веку нязменна спадарожнічаюць міфалагемы «страчанага рая» і «шляхетнага дзікуна». Гэта архетыпічны вобраз, які ляжыць у аснове любой утопіі.
Тэрмін «залаты век» узводзяць звычайна да «Прац і дзён» Гесіёда, аднак у Гесіёда ў арыгінале фігуруе «залаты род» (χρύσεον γένος).
Само паняцце «залаты век» (aurea saecula) упершыню ў антычнай літаратуры фіксуецца толькі ў I ст. да н.э.: у «Метамарфозах» Авідзія (Метамарфозы, 1:89 — 90), «Энеідзе» Вергілія (Aen. VI. 792—794). Да гэтага ў антычнай традыцыі была распаўсюджана не «храналагічная», а «генеалагічная» інтэрпрэтацыя міфа пра жыццё пры Кронасе (Сатурне) і наступнай гісторыі: гэта гісторыя ўяўлялася не як змена эпох, але як змена зусім розных, ніяк паміж сабой не звязаных родаў, генасаў людзей (у Гесіёда — залатога, сярэбранага, меднага, гераічнага і жалезнага), кожны з якіх па чарзе ствараўся багамі і затым знікаў з твару зямлі. Пераход ад «залатога роду» да «залатога веку», які адзначаецца ў Вергілія і амаль усіх яго паслядоўнікаў, стаў найважнейшым якасным зрухам у інтэрпрэтацыі міфа, што дазволілі актуалізаваць утапічны змест старажытных паданняў.
Паводле легенд, у часы залатога веку людзі і багі жылі разам.
Красналуцкі сельсавет
Красналу́цкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чашніцкага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок Красналукі.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Халопеніцкага раёна Барысаўскай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Менскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Халопеніцкім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Лепельскага раёна, з 12 лютага 1935 года ў складзе адноўленага Халопеніцкага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Латыгаліцкага сельсавета. З 20 студзеня 1960 года сельсавет у складзе Лепельскага раёна Віцебскай вобласці. 20 мая 1960 года ў склад сельсавета са Слабадскога сельсавета перададзены 5 населеных пунктаў (Вобалачча, Забаенне, Карсаўшчына, Рэўтполле і Стайкі). 7 ліпеня 1961 года ў склад Валосавіцкага сельсавета перададзены 3 населеныя пункты (Валатоўкі, Вобалачча і Карсаўшчына), у склад Кашчынскага сельсавета — 2 населеныя пункты (Амосаўка і Забор’е). З 6 студзеня 1965 года ў складзе Чашніцкага раёна. 10 красавіка 1965 года ў склад сельсавета са Слабодскага сельсавета Лепельскага раёна перададзены 3 населеныя пункты (Адамаўка, Замошша і Чорная Лаза). 16 жніўня 1965 года з часткі сельсавета ўтвораны Латыгаліцкі сельсавет у складзе 8 населеных пунктаў (Адамаўка, Багданава, Замошша, Латыгалічы, Руднае, Студзёнка, Чорная Лаза і Ясная Горка). На 1 студзеня 1974 года ў складзе Красналуцкага сельсавета 17 населеных пунктаў. 8 красавіка 2004 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Латыгаліцкага сельсавета (7 населеных пунктаў: вёскі Адамаўка, Багданава, Замошша, Латыгалічы, Руднае, Студзёнка і Чорная Лаза).
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1322 чалавекі, з іх 97,7 % — беларусы, 1,6 % — рускія.
Афрыканскі экзархат
Афрыканскі ці Карфагенскі экзархат — візантыйская правінцыя, утвораная імператарам Маўрыкіем у 590 годзе на землях, адваяваных Велізарыем у вандалаў падчас Вандальскай вайны 533—534 гадоў. Сталіцай служыў Карфаген. На чале правінцыі стаяў экзарх, які сумяшчаў функцыі грамадзянскага кіравання і ваеннага камандавання.
Экзархат вёў не асоба паспяховую барацьбу з вестготамі за ўладу над паўднёва-ўсходняй Іспаніяй, а таксама спрабаваў улагодзіць берберскія плямёны Паўночнай Афрыкі. Пры імператары Іракліі I, сыне экзарха Афрыкі Іраклія Старэйшага, сітуацыя стабілізавалася настолькі, што разглядалася магчымасць пераносу ў Карфаген сталіцы імперыі.
У 647 годзе экзарх Рыгор (стрыечны пляменнік Іраклія), скарыстаўшыся паслабленнем імператарскай улады з прычыны ўдараў арабаў, аддзяліўся ад Канстанцінопаля і абвясціў сябе імператарам Афрыкі. Вельмі хутка яму самому прыйшлося мець дачыненне да ўварвання Амеядаў з Егіпта.
Арабскае заваяванне Паўночнай Афрыкі завяршылася падзеннем Карфагена ў 698 годзе. На тэрыторыі былога экзархата (рымскія правінцыі Афрыка, Бізацэна, Трыпалі, Нумідыя, Маўрэтанія) была ўтворана арабская правінцыя Іфрыкія.
Адам Тот
Адам Тот (Адам Тодт) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
У пачатку кар’еры працаваў павятовым землямерам.
У 1803—1805 гадах займаў пасаду гродзенскага губернскага архітэктара.
У захоўваецца дакумент, паводле якога 21 снежня 1794 года кароль Станіслаў Аўгуст Панятоўскі надаў Адаму Тоту, землямеру Гарадзенскай эканоміі, двухпавярховы дом у Сакулцы.
Творчасць
У 1797 годзе склаў план маёнтка, рэзідэнцыі караля Станіслава Аўгуста Панятоўскага ў ваколіцах Гродна
Сцяфан Кульчыцкі
Сцяфан Кульчыцкі (, в. Дамавіцк, Ігуменскі павет, Мінская губерня —, ) — беларускі рэлігійны і грамадскі дзеяч, протаіерэй Мінскай епархіі.
Біяграфія
7 чэрвеня 1904 года рукапакладзены ў іерэя. З 31 жніўня 1904 года служыў у царкве Св. Марыі Магдаліны пры духоўным жаночым вучылішчы ў мястэчку Парычы Бабруйскага павета Мінскай губерні (цяпер Светлагорскага раёна Гомельскай вобласці), выкладаў Закон Божы. З 1907 года — святар Мінскага Петра-Паўлаўскага кафедральнага сабора, выкладчык Мінскай духоўнай семінарыі. З 6 кастрычніка 1908 года і да 1916 года — ключар сабора, член Мінскага епархіяльнага рэвізійнага камітэта. Узнагароджаны санам протаіерэя (1914).
Удзельнік з'езда Беларускага праваслаўнага духавенства ў Маскве (1917). Прадстаўляў святарства Мінскай епархіі на Памесным саборы Рускай праваслаўнай царквы ў 1917—1918 гадах. З красавіка 1918 года ўвайшоў у склад Рады Беларускай Народнай Рэспублікі, працаваў у Камісіі па міжнародных справах. Абраны ў выканаўчы камітэт Мінскага беларускага прадстаўніцтва. У 1926 годзе служыў у Петрапаўлаўскім саборы ў Мінску. Удзельнік з'езда прадстаўнікоў праваслаўнага духавенства і вернікаў Мінскай епархіі 9—10 жніўня 1927 года. Адзін з ініцыятараў стварэння Беларускай аўтакефальнай праваслаўнай царквы (1927). У 1930-х гадах — святар царквы Св. Марыі Магдаліны ў Мінску.
Арыштаваны 28 ліпеня 1937 года ў Мінску. Асуджаны 25 кастрычніка 1937 года тройкай НКУС за «антысавецкую дзейнасць» да вышэйшай меры пакарання з канфіскацыяй маёмасці. Расстраляны 1 лістапада 1937 года ў Мінску ў турме НКУС Рэабілітаваны 25 сакавіка 1989 года пракуратурай БВА.
Віцебскія дываны
ААТ «Віцебскія дываны» (ОАО «Витебские ковры») — прадпрыемства Беларусі па вытворчасці дываноў.
Гісторыя
У 1947 годзе ў Віцебску распачаў працу дывановы камбінат (да 1956 года — дыванова-плюшавы камбінат ), створаны на базе заснаванай у 1898 годзе бельгійскімі акцыянерамі Віцебскай льнопрадзільнай фабрыкі «Дзвіна». Для стварэння камбіната выкарыстоўвалася абсталяванне, атрыманае па рэпарацыях з Германіі. У жніўня 1947 года камбінат выпусціў першую прадукцыю, у лістападзе запушчана ў эксплуатацыю першая чарга камбіната (27 плюшавых і 73 дыванова-ткацкіх станка). У 1949—1953, 1956—1957 і 1965—1991 гадах камбінат падпарадкоўваўся Міністэрству лёгкай прамысловасці БССР. У 1957 годзе праведзена рэканструкцыя прадпрыемства, станкі для набіваных дываноў былі заменены на дыванова-ткацкія аксмінстэрскія станкі. У 1968 годзе дывановы камбінат перайменаваны ў гонар 50-годдзя БССР. У 1970 годзе да камбіната была далучана фабрыка нятканых матэрыялаў, заснаваная ў 1947 годзе. У 1978 годзе на камбінаце была ўведзена ў эксплуатацыю фабрыка прашыўных дывановых вырабаў. У 1980 годзе камбінат ператвораны ў вытворчае дывановае аб’яднанне імя 50-годдзя БССР. З 1992 года — у канцэрне «Беллегпрам». У лютым 1994 года камбінат ператвораны ў ААТ «Віцебскія дываны». У 2000—2010-я гады камбінат абнаўляў парк станкоў, усталёўваючы новае аўстрыйскае, бельгійскае і нямецкае абсталяванне.
У лютым 2020 года ААТ «Віцебскія дываны» набылі маёмасць «Дываны Брэста» па выніках аўкцыёна прыкладна за Br7,2 млн. У красавіку таго ж года быў заснаваны філіял «Брэсцкія дываны» ААТ «Віцебскія дываны».
Труп нявесты
«Труп нявесты» (Tim Burton's Corpse Bride) — амерыканскі анімацыйны фільм студый «Warner Bros.», «Tim Burton Animation Co.» і «Laika Entertainment» 2005 года. Пераможца прэміі «Сатурн» (2006) у намінацыі «Найлепшы анімацыйны фільм».
Ельмарэн
Ельмарэн — чацвёртае па велічыні возера ў Швецыі. Размешчана побач з возерам Маларэн, праз якое мае сцёк у Балтыйскае мора на захад ад Стакгольма. Мае водныя зносіны са Стакгольмам праз 13-кіламетровы Ельмарен-канал.
Возера атачаюць правінцыі Седэрманланд, Нерке і Вестманланд.
Ельмарэн мае 63 км у даўжыню і каля 20 км у шырыню, сярэдняя глыбіня каля 6 м, плошча паверхні — 485 км². На заходнім канцы возера размясціўся горад Эрэбру.
Берлінскі кінафестываль 2000
50-ы Берлінскі міжнародны кінафестываль праходзіў з 9 па 20 лютага 2000 года ў Берліне.
NGC 3180
NGC 3180 — частка галактыкі ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Арсень Паўлавіч Нікіцін
Арсень Паўлавіч Нікіцін (, Куйбышаў —, Баранавічы) — лётчык-знішчальнік, Герой Савецкага Саюза.
Біяграфія
З 1934 года ў Чырвонай Арміі. Прайшоў усю вайну. У маі 1946 года атрымаў званне Героя Савецкага Саюза.
Да 1957 года служыў у ваенна-паветраных сілах. Жыў у Баранавічах.
21 сакавіка 1975 года атрымаў званне Ганаровага грамадзяніна Баранавіч.
Кот у ботах (мультфільм, 2011)
«Кот у ботах» (Puss in Boots) — амерыканскі анімацыйны фільм студыі «DreamWorks Animation» 2011 года. Пераможца прэміі «Сатурн» (2012) у намінацыі «Найлепшы анімацыйны фільм».
Сюжэт
Прыгоды аднаго з самых любімых персанажаў са Шрэка — Ката ў ботах. Гэта ўдалая паездка ранніх гадоў, калі ён аб’яднаўся з разумным Жаўтуном-Баўтуном і кемлівай Коцяй, каб выкрасці знакамітую Гусь, што нясе залатыя яйкі.
Пылькінскі сельсавет
Пылькінскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мехаўскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Гуркі.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Езярышчанскага раёна Віцебскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Пылькі. З 12 кастрычніка 1929 года ў Гарадоцкім раёне Віцебскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы з 26 ліпеня 1930 года ў Гарадоцкім раёне БССР. З 12 лютага 1935 года ў складзе новаўтворанага Мехаўскага раёна, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. 20 лютага 1938 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Гуркі. 16 ліпеня 1954 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Езярышчанскага сельсавета.
Польскі вайсковы кантынгент у Іраку
Польскі вайсковы кантынгент у Іраку (Polski Kontyngent Wojskowy w Iraku) — спалучэнне падраздзяленняў узброеных сіл Польшчы на тэрыторыі Ірака.
Лідзія Яўгенаўна Кулажанка
Лідзія Яўгенаўна Кулажанка (нар., Мікалаеўшчына, Мінскай вобласці) — беларускі гісторык, кандыдат гістарычных навук.
Польскі вайсковы кантынгент у Іраку
Яшчэ падчас амерыканскага ўварвання ў 2003 годзе польскія спецпадраздзяленні прымалі актыўны ўдзел у баявых дзеяннях супраць арміі ўрада Садама Хусейна. Пасля кантынгент краіны ўзяў пад кантроль частку Ірака, выконваючы задачы па гарантаванні бяспекі над даручанымі ім тэрыторыямі. Пазней Польшча адмовілася ад кантролю раёнаў і вывела большую частку вайскоўцаў. У 2010-я гады яе сілы тут былі нешматлікімі і не прыцягваліся да ваенных аперацый, займаючыся толькі навучаннем сілавікоў і кансультацыямі.
Лідзія Яўгенаўна Кулажанка
Біяграфія
Нарадзілася ў сялянскай сям’і. У 1969 скончыла Мікалаеўшчынскую сярэднюю школу імя Я. Коласа, у 1974 гістарычны факультэт БДУ. Пасля заканчэння БДУ працавала настаўнікам гісторыі ў г. Паставы, скончыла аспірантуру БДУ. Абараніла кандыдацкую дысертацыю. Працавала выкладчыкам Мінскага радыётэхнічнага інстытута (БДУІР). З 1992 года навуковы супрацоўнік Нацыянальны навукова-асветніцкі цэнтр імя Францыска Скарыны.
Польскі вайсковы кантынгент у Іраку
Агульны ход
Пасля разгрому рэгулярных войск Ірака і акупацыі тэрыторыі краіны, у верасні 2003 года Ірак быў падзелены на чатыры ваенныя зоны, адна з якіх («South Central zone») была перададзена пад камандаванне польскага кантынгенту. У гарадах зоны пачалося размяшчэнне польскіх гарнізонаў. Агульная колькасць польскіх войскаў у Іраку з вясны 2003 да вясны 2005 года складала каля 1700 вайскоўцаў, але ў далейшым была павялічана.
У снежні 2004 года пачалася праграма вайсковай падрыхтоўкі створаных пад кантролем акупацыйных войскаў новых Узброеных сіл Ірака, у якой таксама ўдзельнічала Польшча.
15 снежня 2004 года ў раёне горада Кербела разбіўся польскі верталёт W-3WA Sokół (загінулі тры і былі паранены яшчэ чатыры вайскоўцы Польшчы).