cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гараны (народ)
Гісторыя
У другой палове IX ст. рэгіён Гора быў уключаны ў склад першага Балгарскага царства. У 1018 - 1230 гг. уваходзіў у склад Візантыі і Каралеўства Фесалонікі. У 1230 - канцы XIII ст. — другога Балгарскага царства. Згодна сербскай гістарыяграфіі, з часоў Стэфана Немані ўваходзіў у склад Сербіі. Сербская прысутнасць асабліва заўважна ў XIV ст., калі Косава і Мятохія з'яўляліся важнай складанай часткай сербскай дзяржавы. З IX ст. мясцовыя славяне спавядалі праваслаўнае хрысціянства.
Пасля бітвы на Косавым полі 1389 г. край быў фармальна далучаны да Асманскай імперыі. Тут адбывалася ісламізацыя мясцовага насельніцтва. Згодна Томасу Шмідынгеру (2012 г.) першае перасяленне мусульман адбылося яшчэ паміж 1095 г. і 1291 г. з сірыйскага рэгіёна Алепа. Сапраўды, найбольш старажытная з вядомых мячэцяў Горы датуецца 1268 г. Гаранскі лінгвіст Рамадан Рэджэплары (1944 - 2016 гг.) высоўваў думку, што гаранцы — нашчадкі непасрэдна туркаў.
Доўгі час асманская ісламізацыя гаранскіх славян мела запаволены характар, аднак узмацнілася ў другой палове XVIII ст. пасля ліквідацыі праваслаўнай патрыярхіі ў Печы. Але яшчэ ў XIX ст. сярод гаранаў існавалі хрысціянскія сем'і. Апошні хрысціянін Баба Божана памёр у 1856 г.
Рэлігійны фактар з'яўляўся важным для адасаблення гаран. Напрыклад, у 1912 г. яны ваявалі супраць праваслаўных сербаў на баку Асманскай імперыі. Іслам таксама адрозніваў іх ад суседзяў-албанцаў, што спавядалі каталіцызм. Пасля першай Балканскай вайны рэгіён Гора быў падзелены. Частка гаранцаў апынуліся ў Албаніі, але большасць — у складзе Сербіі (з 1929 г. — Югаславіі). У выніку міграцыі ў Белградзе і Скоп'і сфарміраваліся гаранскія абшчыны.
Сербская гістарыяграфія звычайна атаесамляе гаран з ісламізаванымі сербамі, македонская і балгарская — з агульнымі продкамі балгар і македонцаў, што прынялі іслам. У Паўночнай Македоніі гаран называюць торбешамі. Албанцы называлі гаран балгарамі (Bulgareci), торбешамі (Torbeshë), «нібы туркамі» (Poturë). Самі гаране доўгі час ужывалі саманазву «нашински», або як жыхары Горы — гараны. У перыяд існавання Югаславіі гаран часцяком пазначалі як мусульман (муслимани), што набліжала іх да баснійцаў.
Рэлігія
Вернікі — мусульмане-суніты. Захаваліся некаторыя хрысціянскія звычаі, у тым ліку святкаванне дня Святога Георгія.
Мова
Гаранскі дыялект адносіцца да паўднёваславянскай моўнай групы. У вымаўленні прысутнічаюць рысы, характэрныя як для сербскай, так і македонскай моў. У Сербіі разглядаецца як частка сербскай мовы, у Паўночнай Македоніі — як частка македонскай, у Балгарыі — як частка балгарскай. У нашы дні практыкуецца адукацыя на баснійскай мове.
Цівунцы (Баранавіцкі раён)
Ціву́нцы (, Тиунцы) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Жамчужненскага сельсавета. Размешчаны за 18 км на захад ад Баранавічаў, за 3 км ад чыгуначнай станцыі Палонка на лініі Баранавічы — Ваўкавыск.
Гісторыя
У 1897 годзе вёска ў Навамышскай воласці Навагрудскага павета Мінскай губерні.
З 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, у Навамышскай гміне Баранавіцкага павета Навагрудскага ваяводства.
З 1939 года ў складзе БССР. З 15 студзеня 1940 года ў Навамышскім раёне Баранавіцкай, з 8 студзеня 1954 года Брэсцкай абласцей, з 8 красавіка 1957 года ў Баранавіцкім раёне.
У Вялікую Айчынную вайну з канца чэрвеня 1941 года да ліпеня 1944 года вёска акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. На франтах вайны загінула 4 жыхары.
Да 1985 года ўваходзіла ў склад Палонкаўскага сельсавета.
Крыстабаль Лопес Рамера
Біяграфія
Пасля заканчэння сярэдняй школы ў горадзе Гэрона ён паступіў у семінарыю салезіянскага таварыства ў Барселоне, дзе вывучаў філасофію (1973‒1975) і тэалогію (1975‒1979). Атрымаў ступень бакалаўра навук камунікацыі ў галіне журналістыкі ў аўтаномным універсітэце Барселоны (1982).
Першыя манаскія абяцанні склаў 16 жніўня 1968 года, а вечныя абяцанні — 2 жніўня 1974 года. Святарскае пасвячэнне атрымаў 19 мая 1979 года.
Пасля святарскага пасвячэння выпаўняў разнастайныя функцыі. У 1979‒1984 гадах працаваў з імігрантамі ў Ля Вэрнэда ў Барселоне; ў 1984‒1986 гадах кіраваў моладзевым душпастырствам у салезіянскім каледжы ў Асунсьёне (Парагвай). У 1986‒1992 гадах быў інспектарыяльным дэлегатам па справах моладзевага душпастырства пакліканняў у Асунсьёне, а таксама праз 12 месяцаў з 1991 года выпаўняў функцыю галоўнага рэдактара Салезіянскага Бюлетэня ў Асунсьёне. У 1992‒1994 гадах выконваў абавязкі пробашча ў Асунсьёне, а праз наступныя шэсць гадоў быў інспектарам парагвайскай інспекторыі. Пазней, з 2000 года выпаўняў абавязкі дырэктара супольнасці, таксама адказваў за моладзевае душпастырства і навучаў у каледжы ў Асунсьёне. У 2002—2003 гадах распазнаў місійнае пакліканне і працаваў у Парагваі. Праз наступных восем гадоў быў дырэктарам супольнасці, адказным за парафіяльнае і школьнае душпастырства ў цэнтры прафесійнага навучання ў горадзе Кенітра ў Марока. У 2011 годзе быў прызначаны інспектарам балівійскай інспекторыі, а з 2014 года прыняў абавязкі іспанскага настаяцеля інспекторыі Марыі Успамогі Хрысціянаў.
У 2018 годзе быў прызначыны арцыбіскупам дыяцэзіі Рабат у Марока.
Баліялы
Баліялы (Бэліялы) (Balliol) — англа-шатландскі дваранскі род, прадстаўнікі якога займалі прастол каралеўства Шатландыя ў канцы XIII—пачатку XIV стагоддзя.
Заснавальнік дынастыі Баліял — нармандскі рыцар Рэнар дэ Баель (Renard de Bailleul), у 1066 г. прыбыў у Англію у складзе войскаў Вільгельма Заваёўніка. Яго сын і спадчыннік Бернард дэ Баель атрымаў ад караля зямельныя ўладанні ў Дарэме і Нартумберлендзе, дзе ён пабудаваў замак Барнард, стаўшы 1-м баронам Барнард-Касла.
Джон дэ Баліял, 5-ы барон Барнард-Касла, у 1223 г. ажаніўся з Дэрваргілай Голуэйскай, адной са спадчынніц вялікага кельцкага графства Голуэй у паўднёва-заходняй Шатландыі. Джон Баліяль і яго жонка вядомыя як заснавальнікі аднаго з першых каледжаў Оксфардскага ўніверсітэта. Дэрваргіла па маці, Маргарыце Шатландскай, даводзілася ўнучкай Давіду Хантынгданскаму, малодшаму брату шатландскіх каралёў Малкальма IV і Вільгельма Льва. Гэта дало магчымасць сыну Дэрваргілы, Іаану Баліялю прад'явіць прэтэнзіі на шатландскі прастол пасля смерці ў 1290 г. каралевы Маргарыты, апошняй прадстаўніцы Данкельдскай дынастыі.
Каралі Шатландыі
Эдуард Баліял дзяцей не меў і з яго смерцю ў 1365 г. дынастыя Баліял спыніла існаванне. Іх імя ўвекавечыў адзін з найстарэйшых каледжаў Оксфарда — каледж Баліял.
Герольд Litherland
«Герольд Litherland» — навуковы геральдычны часопіс. Заснаваны ў 2001 годзе беларускім гісторыкам Аляксеем Шаландам. У 2015—2019 гг. не выдаваўся. Выданне часопіса адноўлена ў 2020 годзе з выпуска № 21, які выйшаў у гродзенскім выдавецтве «ЮрСаПрынт».
Галоўны рэдактар (станам на 2022 год) часопіса Віталь Галубовіч, у рэдакцыйную раду ўваходзяць Сяргей Амелька, Герман Брэгер, Яўген Глінскі, Андрэй Радаман, Сяргей Рыбчонак, Андрэй Янушкевіч.
Часопіс выходзіць на беларускай мове раз у квартал і распаўсюджваецца толькі па заказе. Наклад 100 асобнікаў.
Цівунцы
Назву Цівунцы маюць:
Аўкштадварыс
Аўкшта́дварыс (Aukštadvaris, традыцыйная беларуская назва — Высокі Двор) — мястэчка ў Тракайскім раёне Вільнюскага павета Літвы. Цэнтр Аўкштадварыскай сянюніі. Размешчана на рацэ Вяркне, за 30 км на захад ад Тракая. Насельніцтва на 2001 год — 977 чалавек.
Вялікае Княства Літоўскае
9 жніўня 1569 года Высокі Двор атрымаў статус мястэчка. У 1628 годзе тут заснавалі кляштар дамініканцаў.
Пад уладай Расійскай імперыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай у 1795 годзе Высокі Двор апынуўся ў складзе Расійскай імперыі, у Троцкім павеце Віленскай губерні.
Па здушэнні вызваленчага паўстання (1830—1831) у 1832 годзе расійскія ўлады ліквідавалі кляштар дамініканцаў, а касцёл перабудавалі ў маскоўскім стылі пад царкву Урадавага сінода Расійскай імперыі. Каля 1895 года ў мястэчку было 28 будынкаў.
Найноўшы час
Пасля польска-літоўскіх баёў і падпісання пагаднення паміж міжваеннай Польскай Рэспублікай і Літвой у 1919 годзе Высокі Двор апынуўся ў складзе Літвы. У часы Другой сусветнай вайны з чэрвеня 1941 да 1944 года мястэчка знаходзілася пад акупацыяй Трэцяга Рэйха.
Вальсека
Вальсека (Valsecca) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бергама.
Насельніцтва складае 413 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 83 чал./км². Займае плошчу 5 км². Паштовы індэкс — 24030. Тэлефонны код — 035.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Марк.
Сяргей Гаўрылавіч Пінчук
Сяргей Гаўрылавіч Пінчук (нар., Уручча, Мінскі раён) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1974 годзе. Працаваў у Белпрампраекце, з 1977 года — асістэнт, старшы выкладчык кафедры архітэктуры прамысловых будынкаў Беларускага політэхнічнага інстытута.
Творчасць
Удзельнічаў у распрацоўцы праектаў кавальскага завода цяжкіх штамповак у Жодзіне (1976), гаража завода халадзільнікаў у Мінску (1977). Аўтар навуковых публікацый.
Акудык (Паўладарская вобласць)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 373 чалавекі (184 мужчыны і 189 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 153 чалавекі (71 мужчына і 82 жанчыны).
Жаночая зборная Беларусі па кёрлінгу
Жаночая зборная Беларусі па кёрлінгу — прадстаўляе Беларусь у міжнародных турнірах па жаночаму кёрлінге.
Мінскхлебпрам
«Мінскхлебпрам» — найбольшае хлебапякарнае прадпрыемства Беларусі, заснаванае ў траўні 1972 года ў Мінску на аснове 5 хлебазаводаў горада.
На 2013 г. меў сярэднесутачную магутнасць вытворчасці хлебабулачных вырабаў — 400 тон, кандытарскіх вырабаў — 20 т., больш за 20 т. абаранкаў і сухароў, 15 тон пернікаў і выпечкі. На 2013 г. меў звыш 200 аўтамабіляў для дастаўкі вырабаў.
На 2015 г. прадпрыемства ўключае рамонтна-механічны завод, санаторый «Журавушка» (пасёлак Нарач, Мядзельскі раён) і 6 хлебазаводаў: На 2015 г. гандлёвая сетка прадпрыемства ўключала 8 крам «Каравай» (пр. Незалежнасці, д. 38), «Свежы хлеб» (5) і «Хлебны куток», 2 кавярні і піцэрыю, замежнае гандлёвае прадстаўніцтва ў Смаленску (Расія).
Мінуўшчына
Першым кіраўніком «Мінскхлебпрама» быў Іван Забара. На 2007 г. вытворчая магутнасць прадпрыемства ў суткі складала 330 тон хлебабулачных вырабаў, 11 т. тартоў і пірожных, 16 тон пернікаў.
Тынтарэта
Якопа Рабусці, больш вядомы як Тынтарэта (Jacopo Robusti, Jacopo Comin, Tintoretto; 1518 ці 1519-31 мая 1594) — жывапісец венецыянскай школы позняга Рэнесансу.
Біяграфія
Мастак нарадзіўся ў Венецыі, па розных крыніцах (паміж канцом верасня і пачаткам кастрычніка 1518 г. — згодна з 'Documentazione sull'uomo e l'artista') — у 1519 альбо 1518. Сваю мянушку Тынтарэта ён атрымаў па прафесіі бацькі, былога фарбавальшчыка (tintore). Вельмі рана выявіўшы незвычайную здольнасць да жывапісу, ён паступіў у вучні да Тыцыяна і пад яго кіраўніцтвам рабіў гэтак хуткія поспехі, што гэты майстар, як кажа паданне, не захацеў трымаць яго даўжэй у сябе, прадбачачы ў ім небяспечнага для сябе суперніка. Пасля выхаду са школы Тыцыяна, Тынтарэта працягваў спалучаць у сваіх творах тыцыянаўскія бляск і сілу фарбаў з дасканаласцю малюнка, якім, на яго думку, ніхто не валодаў у такой ступені, як Мікеланджэла. Ён нават напісаў у бачным месцы на сцяне ў сябе ў майстэрні дэвіз свайго мастацтва:
Касцёл Святога Пятра (Адэса)
Касцёл Святога Пятра — мураваны касцёл у Адэсе.
Гісторыя
Касцёл быў пабудаваны ў пачатку ХХ стагоддзя ў стылі італьянскага барока. Гэта адзіная рымска-каталіцкая святыня на поўдні Украіны, якая не закрывалася і працягвала дзейнічаць нават у часы бязбожнага савецкага рэжыму. У гэтым касцёле прымалі сакраменты як мясцовыя вернікі, так і католікі з суседняй Малдовы. Тут служыў святар кс. Тадэвуш Хопэ. Адэская парафія св. Пятра сёння налічвае каля 300 вернікаў. Набажэнствы ў касцёле праходзяць на ўкраінскай, рускай, польскай і англійскай мовах.
Свірская града
Сві́рская града́ знаходзіцца на паўночным захадзе Беларусі, ва ўсходняй частцы Астравецкага і Смаргонскага, на крайнім захадзе Мядзельскага раёнаў, належыць да фізіка-геаграфічнага раёна Нарачана-Вілейская нізіна.
Магутнасць платформавага чахла каля 370 м. Крышталічны фундамент перакрыты пародамі верхняга пратэразою, кембрыю, ардовіку, сілуру, сярэдняга дэвону. У антрапагеннай тоўшчы пашыраны адклады дняпроўскага, сожскага і паазерскага зледзяненняў.
У аснове грады цокаль з марэнных супескаў з лінзамі і праслоямі пяскоў. На яго насаджаны збліжаныя адзін да аднаго ўзоркі (адносныя вышыні 1-12, месцамі 14-16 метраў, стромкасць схілаў адпаведна 2-5° і да 8-12°), нярэдка падоўжаныя, выцягнутыя ў ланцугі. Найбольшыя вышыні прымеркаваны да паўночна-ўсходняга і ўсходняга краю гады. Узгоркі камавага тыпу, складзены з пяской рознай зярністасці. На многіх узгорках, асабліва на паўночным захадзе грады, прысутнічае покрыў з марэны магутнасцю 1-1,5 метры. Паміж узгоркамі акруглыя забалочаныя западзіны, а паміж ланцугамі ўздоўж грады лагчынападобныя паглыбленні і водна-ледавіковыя лагчыны, па якіх цякуць рэкі Тушчанка і Струна. Каля бартоў лагчыны знаходзяцца озы (в. Спонды, Косцевічы, на поўдзень ад г.п. Свір), каля вёскі Свайгіні. Даліны рэк Страча і яе прытока Свірыцы ў месцах іх перасячэння градой вузкія, часта з абрывістымі схіламі.
Свірская града малалесная. Невялікія ўчасткі хваёвых лясоў на паўночных і паўночна-ўсходніх схілах. Пераважаюць хваёвыя бары верасовага, бруснічнага і лішайнікавага тыпаў. У паніжэннях трапляюцца хвойнікі чарнічныя, сярод якіх сфагнавыя і асакова-сфагнавыя. Па ўскраінах нізінных балот ельнікі, а затарфаваныя берагі рэк укрыты чорнаалешнікамі. Сярод вытворных лясоў пераважаюць бярэзнікі і асіннікі, вельмі мала шэралешнікаў. Пад ворывам каля 30% тэрыторыі.
760-я партызанская брыгада імя М. Беразоўскага
'''760-я партызанская брыгада імя М. Беразоўскага (760-ы партызанскі атрад імя М. Беразоўскага''') — пачала стварацца як 760-ы атрад у лютым 1942 года, з красавіка 1942 у Клічаўскім аператыўным цэнтры, з лістапада 1942 у 5-й Клічаўскай партызанскай брыгадзе, з мая 1943 у 6-й Магілёўскай брыгадзе, з ліпеня — асобны атрад Бялыніцкай ваенна-аператыўнай групы. У снежні 1942 года нададзена імя М. Беразоўскага. Дзейнічаў на акупіраванай тэрыторыі Клічаўскага, Бялыніцкага, Шклоўскага, Магілёўскага і Крупскага раёнаў. 30 чэрвеня 1944 года атрад (487 партызан) злучыўся з Чырвонай Арміяй. Пасля злучэння БШПР вызначыў атрад з верасня 1943 года як брыгаду ў складзе трох атрадаў.
Гісторыя
Партызаны праводзілі баявыя дзеянні на чыгунках Барысаў — Орша, Орша — Магілёў, Магілёў — Асіповічы і на шашэйных дарогах. Удзельнічалі ў разгроме нямецкіх гарнізонаў у гарадскім пасёлку Клічаў і вёсцы Дручаны (красавік 1943), гарадскім пасёлку Бялынічы (верасень 1943). Вялі баі з карнікамі, абарончыя баі. 20 чэрвеня 1944 года ўдзельнічалі ў захопе чыгуначнага ўчастка Шклоў — Латва, падарвалі 846 рэек.
Наталля Генадзьеўна Кучынская
Біяграфія
Нарадзілася 18 студзеня 1971 года ў г. Мінску.
Скончыла Мінскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя А. М. Горкага, настаўнік пачатковых класаў; Акадэмію паслядыпломнай адукацыі, настаўнік-дэфектолаг; Гродзенскі абласны інстытут павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кіруючых кадраў і спецыялістаў адукацыі, менеджар у сферы адукацыі; Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь, спецыяліст у галіне дзяржаўнага кіравання.
Працавала настаўнікам пачатковых класаў сярэдняй школы № 5 г. Смаргоні Гродзенскай вобласці, недзяржаўных гімназій «Мока», «Альтасфера» г. Мінска, сярэдняй школы № 3 г. Ашмяны Гродзенскай вобласці; настаўнікам-дэфектолагам Цэнтра карэкцыйна-развіваючага навучання і рэабілітацыі г. Ашмяны Гродзенскай вобласці; намеснікам дырэктара па вучэбнай рабоце гімназіі № 1 г. Ашмяны Гродзенскай вобласці; начальнікам аддзела адукацыі Ашмянскага раённага выканаўчага камітэта.
У 2012—2016 гадах дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.
Узнагароды
Узнагароджана Ганаровай граматай Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай цэнтральнага камітэта прафсаюза работнікаў адукацыі і культуры Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Беларускага дзяржаўнага педагагічнага ўніверсітэта імя М. Танка.
Баснійскі эялет
Правінцыя Боснія, або Баснійскі пашалык (эялет) — ключавая асманская правінцыя ў паўночнай частцы Балканскага паўвострава, якая ўключала ў свой склад усю тэрыторыю Босніі і Герцагавіны, частку Венгрыі, Сербіі і Харватыі.
Гісторыя
Да 1580 года Боснія была адзіным санджакам у складзе аднаго пашалыка, які ўпершыню за гісторыю Асманскай імперыі быў падзелены на некалькі санджакаў пасля 1580 года.
У перыяд свайго росквіту, у сярэдзіне XVII стагоддзя, пашалык уключаў усю Боснію і Герцагавіну, Славонію, Лику, Далмацыю (Харватыя). Пашалык быў падпадзелены на 8 санджакаў і 29 ваенных застаў.
У 1833 годзе тэрыторыя Герцагавіны была аддзелена ад Баснійскага пашалыка і пераўтворана ў асобны Герцагавінскі пашалык. У 1851 годзе Баснійскі і Герцагавінскі  пашалыкі былі зліты ў новы рэгіён, пазней вядомы як Боснія і Герцагавіна. У 1878 годзе, пасля акупацыі Босніі і Герцагавіны Аўстра-Венгрыяй, пашалык быў скасаваны.
Яўген Ігаравіч Шыкаўка
Яўген Шыкаўка (нар., ) — беларускі футбаліст, нападнік польскага клуба «Карона» з Кельцаў.
Клубная кар’ера
Выхаванец барысаўскага БАТЭ, з 2010 года гуляў за дубль клуба. У ліпені 2012 года разам з Мікітам Рочавым быў аддадзены ў арэнду першалігаваму «Полацку», але яшчэ да канца сезона пакінуў «Полацк» праз канфлікт з галоўным трэнерам Аляксандрам Трайдуком. Сезон 2013 правёў у «Слоніме», пасля чаго далучыўся да мазырскай «Славіі», аднак не здолеў замацавацца ў складзе і ў ліпені 2014 года пакінуў клуб.
Пасля зыходу са «Славіі» далучыўся да клуба «Крумкачы», з якім прайшоў шлях ад Другой лігі да Вышэйшай. Хутка стаў адным з лідараў сталічнага клуба, у сезоне 2015 забіў 16 галоў у Першай лізе. Улетку 2015 года меў прапановы ад клубаў Вышэйшай лігі, але застаўся ў «Крумкачах».
2 красавіка 2016 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе ў матчы супраць «Белшыны», выйшаўшы ў стартавым складзе на пазіцыі цэнтральнага нападніка. У гэтым жа матчы забіў свой першы гол у Вышэйшай лізе, усталяваўшы канчатковы лік матча (1:1). У кастрычніку 2016 года падоўжыў кантракт з «Крумкачамі» да канца 2018 года. 29 ліпеня 2017 года разам з шэрагам іншых футбалістаў «Крумкачоў» адмовіўся ехаць на матч супраць «Віцебска» з прычыны затрымкі выплат заробку і неўзабаве па пагадненні бакоў пакінуў каманду, пасля чаго стаў іграком «Слуцка». У складзе слуцкай каманды хутка замацаваўся ў стартавым складзе. У сезоне 2018 з 11 галамі стаў найлепшым бамбардзірам каманды і адным з найлепшых у лізе.
У ліпені 2021 года перайшоў у карагандзінскі «Шахцёр». У студзені 2022 года стала вядома, што нападнік пакінуў казахстанскі клуб. Неўзабаве стаў іграком «Кароны» з Першай лігі Польшчы. Па выніках сезона 2021/22 разам з клубам выйшаў у Экстраклясу, а ў сезоне 2022/23 дапамог «Кароне» захаваць месца ў элітным дывізіёне, адзначыўшыся шасцю галамі ў чэмпіянаце. У маі 2023 года падпісаў новы двухгадовы кантракт з клубам з магчымасцю падаўжэння яшчэ на год.
Міжнародная кар’ера
У 2012 годзе згуляў у трох матчах за малодшую моладзевую зборную Беларусі.
9 чэрвеня 2018 года дэбютаваў у нацыянальнай зборнай Беларусі, адгуляўшы першы тайм таварыскага матча супраць Фінляндыі (0:2).
Альтэна
Альтэна (Altena) — горад у Германіі, у федэральнай зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія.
Уваходзіць у склад раёна Меркіш. Насельніцтва — 19 787 чалавек (на 30 чэрвеня 2007 г.). Плошча 44,29 км². Афіцыйны код — 05 9 62 004.
Горад падзелены на сем раёнаў.
Зорка (Буда-Кашалёўскі раён)
Размяшчэнне
У 22 км на поўнач ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель, 70 км ад Гомеля.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай дарозе, затым па шашы Доўск — Гомель. Планоўка складаецца з трох кароткіх прамалінейных вуліц рознай арыентацыі, забудаваных драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.
Гісторыя
У 1929 годзе да вёскі далучаны мястэчка Зборны. У 1930 годзе арганізаваны калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў вёсцы і наваколлях ў 1943 годзе працяглы час размяшчаліся партызаны 1-й Буда-Кашалёўскай брыгады. 62 жыхара вёскі загінулі на фронце. У 1959 годзе ў складзе саўгаса «Чачора» (цэнтр — вёска Саўгасная).
Гродзенскі губернскі статыстычны камітэт
Гродзенскі губернскі статыстычны камітэт — навукова-адміністрацыйная ўстанова Расійскай імперыі, орган дзяржаўнай (урадавай) статыстыкі ў Гродзенскай губерні (1835—1918).
Гісторыя стварэння
У снежні 1834 года пры Савеце Міністэрства ўнутраных спраў Расійскай імперыі засноўваецца Статыстычнае аддзяленне, і Дзяржаўны Савет дае наказ адкрыць падведамныя яму губернскія статыстычныя камітэты ў губернях. Гродзенскі губернскі статыстычны камітэт адкрыты 27 ліпеня 1835 года. Знаходзіўся ў падпарадкаванні статыстычнага камітэту МУС (да 1852), статыстычнага аддзела МУС (1852—1857), Цэнтральнага статыстычнага камітэта МУС (з 1857). Прызначаўся для збору і апрацоўкі мясцовых статыстычных матэрыялаў. Першым старшынёй Камітэта стаў гродзенскі губернатар Н. Х. Копцеў (12 студз. 1835—16 мая 1836). Камітэт складаўся з абавязковых членаў (па пасадзе, па прызначэнні і па абранні) i членаў-карэспандэнтаў. Сакратар камітэта займаў адзіную штатную пасаду. У «абавязковыя» члены камітэта ўваходзілі губернскі віцэ-губернатар, губернскі правадыр дваранства, кіраўнік казённай палаты, кіраўнікі дваранскага і сялянскага пазямельнага банкаў, гарадскі галава, дырэктар народных вучэльняў, медычны інспектар, член Міністэрства шляхоў зносін, маршалак павятовы, член ад кансісторыі. Дэкрэтам СНК РСФСР № 67 ад 15 верасня 1918 года губернскія статыстычныя камітэты скасаваныя. У 1944 годзе ўтворана статыстычнае ўпраўленне Гродзенскай вобласці (у далейшам Галоўнае статыстычнае ўпраўленне Гродзенскай вобласці).
Дзейнасць Статыстычнага камітэта
У абавязак Гродзенскага губернскага статыстычнага камітэта ўваходзіла складанне ў пэўныя тэрміны розных статыстычных табліц для патрэб Цэнтральнага статыстычнага камітэта, а таксама для справаздач губернатара у вышэйстаячыя органы. У дакументальных фондах Камітэта маюцца статыстычныя звесткі (ведамасці, спісы) па самым шырокім коле пытанняў, якія тычацца насельніцтва, сельскай гаспадаркі, прамысловасці, гандлю, асветы, маёмаснага і зямельнага стану сялянства, царкоўных зямель, губернскіх помнікаў гісторыі і культуры. Статыстыка ахоплівала практычна ўсе сферы жыцця губерні. Дакументы часцей за ўсё носяць статыстычны, часам апісальны характар.
Разам з абавязковымі працамі, Камітэт збіраў дадзеныя па запытах розных устаноў. Так. У 1873 году збіраліся звесткі аб курганах і гарадзішчах па праграме Д. Я. Самоквасова. У 1886 годзе Акадэмія мастацтваў папрасіла сабраць звесткі пра помнікі мастацтва, якія захаваліся ў Гродзенскай губерні. У 1888 годзе па просьбе Маскоўскага археалагічнага таварыства для археалагічных картак былі сабраны звесткі пра курганы, гарадзішчы і земляныя валы. У працы Камітэта ўдзельнічала мясцовая інтэлігенцыя — чыноўнікі, настаўнікі, святары, — яны дасылалі гісторыка-краязнаўчыя матэрыялы. Ужо ў 1837 годзе пры Камітэце адкрыта «Выстаўка твораў Гродзенскай губерні». У 1870 годзе выстаўка стала музеем, якія меў аддзелы: этнаграфічны, прамысловы, заалагічны, мінералагічны.
На падставе матэрыялаў Камітэта выдаваліся «Памятныя кніжкі Гродзенскай губерні», «Агляды Гродзенскай губерні». «Памятныя кніжкі» складаліся з трох аддзелаў: гістарычны, статыстычны і адрас-каляндар. Пазней структура змянілася, стала больш пашыранай: каляндарныя звесткі, асабісты склад урадавых і грамадскіх устаноў, статыстычны агляд Гродзенскай губерні за папярэдні год і даведачныя звесткі. Па частцы гісторыі публікаваліся «Матэрыялы для гісторыі старажытных праваслаўных царквей у Гродна», «Нарыс унутранага і знешняга гандлю старажытнай Літвы», «Еузіты ў Літве», «Уніяцкія царкоўныя братствы», «Вежа ў мясцечке Каіянец-Літоўскі», «Нарыс хатняга жыцця і нраваў вышэйшых сасловій у Літве ў XVI і XVII стст.» і інш.
Вяліканямкоўскі сельсавет
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Свяцілавіцкага раёна Гомельскай акругі БССР. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Веткаўскага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаваных Маланямкоўскага і Пералёўскага сельсаветаў. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Веткаўскім раёне БССР. У 1931 годзе з часткі сельсавета ўтвораны Маланямкоўскі сельсавет. З 12 лютага 1935 года ў складзе адноўленага Свяцілавіцкага раёна, з 20 лютага 1938 года — Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Казацка-Балсунскага сельсавета. З 17 снежня 1956 года ў складзе Чачэрскага раёна, з 14 лістапада 1957 года — Веткаўскага раёна, з 25 снежня 1962 года — Гомельскага раёна, з 6 студзеня 1965 года — адноўленага Веткаўскага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Вяліканямкоўскага сельсавета 7 населеных пунктаў. 23 лістапада 2021 года скасаваны пасёлак Новаміхайлаўка.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 819 чалавек, з іх 94,6 % — беларусы, 4,2 % — рускія, 0,6 % — украінцы, 0,5 % — армяне.
Пуанты
Пуанты (pointe ) — балетныя туфлі з цвёрдым наском. Танец на пуантах — танец на кончыках пальцаў пры выцягнутым пад’ёме нагі. Упершыню скарыстала славутая балерына XIX стагоддзя, прадстаўніца італьянскай балетнай дынастыі Марыя Тальёні.
Спіс аб’ектаў PGC (1910001—1911000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1910001—1911000)
Дом па Камуністычным завулку, 3 (Магілёў)
Дом па Камуністычным завулку, 3 — будынак у гістарычным цэнтры Магілёва.
Гісторыя
Пабудаваны ў пачатку ХХ ст. на скрыжаванні Пішчыкава завулка з Макавецкім завулкам як жылы даходны дом. Нацыяналізаваны і ўзяты на ўлік Гарадскім жыллёвым камітэтам у 1924 г., выкарыстоўваўся ў ведамстве Гаржылкамунгаса як камунальнае жытло.
Будынак быў значна пашкоджаны падчас баявых дзеянняў у Вялікую Айчынную вайну. Пасля аднаўленчых работ канца 1940-х — пачатку 1950-х гг. у будынку была размешчана пажарная частка. Да бакавых фасадаў у 1952 г. зроблены прыбудовы.
З 1957 г. у будынку размяшчаўся абласны савет Беларускага добраахвотнага пажарнага таварыства. З 4 лютага 2008 г. і па цяперашні час — належыць РДГА «Беларускае добраахвотнае пажарнае таварыства». У 2006—2007 гг. быў праведзены касметычны рамонт будынка ўласнымі сіламі Камбіната супрацьпажарных работ.
Архітэктура
Помнік архітэктуры эклектызму. Сіметрычны двухпавярховы мураваны з цэглы, прамавугольны ў плане будынак з сутарэннем. Дах вальмавы. Першапачаткова сцены выкладзеныя з чырвонай цэглы, неатынкаваныя. Сцены прарэзаны прамавугольнымі аконнымі лучковымі праёмамі з фігурнымі ліштвамі, аздоблены падаконнымі цягамі. Паверхі падзелены прафіляваным гзымсавым паяском, на другім паверсе — прафіляваны гзымс.
Унутраная планіроўка першапачаткова калідорнага тыпу. Сучасная планіроўка зменена. Сцены атынкаваныя і пафарбаваныя.
Выбух на Светлагорскім цэлюлозна-кардонным камбінаце
Храналогія
7 чэрвеня прыкладна а 15.30 ратавальнікі атрымалі паведамленні пра ўспышку газапаветранай сумесі без наступнага гарэння на тэрыторыі Светлагорскага цэлюлозна-кардоннага камбінату і выехалі на месца здарэння, паведамілі ў МНС Беларусі.
Міхал Антоній Крышпін-Кіршэнштэйн
Міхал Антоній Крышпін-Кіршэнштэйн (? — ) — вялікалітоўскі дзяржаўны і ваенны дзеяч.
Выбух на Светлагорскім цэлюлозна-кардонным камбінаце
Храналогія
«Выбух быў чутны ў суседняй з заводам вёсцы Якімава Слабада. Людзі папужаліся вельмі», — расказала сведка выбуху.
Міхал Антоній Крышпін-Кіршэнштэйн
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Крышпінаў-Кіршэнштэйнаў. Сын Гераніма і Ганны з Млоцкіх, дачкі аршанскага старосты Андрэя Млоцкага.
Выбух на Светлагорскім цэлюлозна-кардонным камбінаце
Ахвяры
Міністэрства аховы здароўя паведаміла а 18.30, што вядома пра 4 пацярпелых (1985—1996 г.н.). Ва ўсіх дыягнаставаны паверхневыя раны галавы і паверхневыя апёкі рук. Медыцынская дапамога аказана брыгадамі хуткай дапамогі на месцы. Ад шпіталізацыі пацярпелыя адмовіліся.
Міхал Антоній Крышпін-Кіршэнштэйн
Біяграфія
Цівун паюрскі, генерал літоўскай артылерыі ў 1668—1673 гадах, пісар польны літоўскі з 1673 года.
Выбух на Светлагорскім цэлюлозна-кардонным камбінаце
Ахвяры
Праз некалькі гадзін МНС заявіла, што ў выніку пошукава-выратавальных работ на месцы аварыі знойдзеныя парэшткі меркавана траіх чалавек. Разбор завалаў і пошукавыя работы працягваліся яшчэ некалькі дзён.
Вальторта
Вальторта (Valtorta) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бергама.
Насельніцтва складае 325 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 11 чал./км². Займае плошчу 31 км². Паштовы індэкс — 24010. Тэлефонны код — 0345.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santa Maria Assunta.
Антон Анатолевіч Ладуцька
Антон Анатолевіч Ладуцька (нар. ) — беларускі гандбаліст. Майстар спорту Беларусі. Правы паўсярэдні мінскага клуба «Віцязь».
Журыхі
Журы́хі (, Журихи) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Любанскага сельсавета.
У 1973—1981 гадах цэнтр Журыхскага сельсавета.
Царква Джэзуіці
Царква Джэзуіці (італ. Gesuiti) — царква ў Венецыі, у раёне Канарэджа. Афіцыйная назва пры асвячэнні Санта-Марыя Асунта (Santa Maria Assunta).
Гісторыя
Сувязь езуітаў і папскага прастолу стваралі напружанасць з Венецыянскай рэспублікай. Езуіты падтрымалі інтэрдыкт папы Паўла V 1606 супраць Венецыі, і былі выгнаныя з горада. Аднак у 1714 езуіты атрымалі дазвол пабудаваць уласную царкву на месцы больш старой царквы 1150, прысвечанай Святой Марыі Егіпецкай. Новая царква была пабудавана ў перыяд з 1715 па 1729 гг. Архітэктар царквы Даменіка Росі спраектаваў царкву ў барочным стылі ў выглядзе лацінскага крыжа з шырокім нефам, што павінна было паўтараць галоўную езуіцкую царква Іль-Джэзу. Пасля скасавання езуітаў У 1774 годзе суседняя з царквой езуіцкая школа была перададзена грамадзянскай адміністрацыі, а з 1807 года царква выкарыстоўвалася як вайсковыя казармы да 1844, калі езуіты вярнуліся ў Венецыю
Знешні выгляд
Фасад царквы працы Фатарэта ўпрыгожаны скульптурамі апосталаў і унебаўшэсцем на вяршыні тымпана, вядомых венецыянскіх разьбяроў XVIII стагоддзя - Тарэці, Кабіянка, Барата і інш. На задняй сцяне надмагільны помнік сям'і Да Лесэ працы Якопа Сансавіна, скульптуры працы разьбяра Алесандра Віторыя.
Онушкіс
О́нушкіс (Onuškis, традыцыйная беларуская назва — Ганусішкі) — мястэчка ў Тракайскім раёне Вільнюскага павета Літвы. Цэнтр Онушкіскай сянюніі. Размешчана на беразе, за 30 км на паўднёвы захад ад Тракая. Насельніцтва на 2011 год — 519 чалавек.
Вялікае Княства Літоўскае
Першы пісьмовы ўспамін пра Ганусішкі датуецца 1503 годам. У гэты час яны ўваходзілі ў склад Троцкага павета Троцкага ваяводства.
У 1511 годзе ў Ганусішках збудавалі першы касцёл. У 1524 годзе тут заснавалі мястэчка.
Пад уладай Расійскай імперыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай у 1795 годзе Ганусішкі апынуліся ў складзе Расійскай імперыі, у Троцкім павеце Віленскай губерні.
У XIX ст. у Ганусішках працавалі школа, вінакурня і млын.
Найноўшы час
Пасля польска-літоўскіх баёў і падпісання пагаднення паміж міжваеннай Польскай Рэспублікай і Літвой у 1919 годзе Ганусішкі апынуліся ў складзе Літвы. У часы Другой сусветнай вайны з чэрвеня 1941 да 1944 года мястэчка знаходзілася пад акупацыяй Трэцяга Рэйха.
NGC 5907
NGC 5907 (іншыя абазначэнні — UGC 9801, ZWG 274.38, MCG 9-25-40, ZWG 297.10, IRAS15146+5629, FGC 1875, PGC 54470) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Пульсар NGC 5907 X-1, што мае скорасць кручэння 1,13 секунды за адзін абарот, выпускае такую ж колькасць энергіі, якое Сонца вызваляе за 3,5 года.
Жаўрук палявы
Палявы жаваранак, жаўрук палявы (Alauda arvensis) — пеўчая птушка сямейства жаваранкавых.
Апісанне
Даўжыня цела 17—19 см, размах крылаў 30—36 см, маса 28—45 г. Апярэнне спіны шаравата- ці буравата-вохрыстае з прадаўгаватымі бураватымі плямкамі, бруха вохрыста-белаватае. Валлё вохрыстае з бурымі палосамі. Падоўжаны хвост цёмна-буры з белымі крайнімі рулявымі. Пёры цемя крыху падоўжаныя, чуб на галаве невыразны. Самкі драбнейшыя за самцоў, бруха іх святлейшае з цёмнымі плямамі і малюнкам.
Спявае самец у паветры, вельмі рэдка (прыцемкам) на зямлі. Доўгая песня складзеная з меладычных трэляў і свістаў.
Пашырэнне
Арэал: Еўропа (акрамя Ісландыі, Скандынаўскіх гор і крайняй поўначы), Цэнтральная і Усходняя Азія (на поўдні да Ірана і паўночнай часткі Кітая), Малая Азія, Паўночна-Заходняя Афрыка. На Беларусі адзін з найбольш шматлікіх на гнездаванні, пералётны і транзітна мігрыруючы від. Інтрадуцыраваны ў Канадзе (востраў Ванкувер), Новай Зеландыі, Тасманіі, Аўстраліі і на Гаваях.
Насяляе адкрытыя травяністыя тэрыторыі, стэпы, лесастэпы, тундру, сельгаспасевы, пашы і сухія лугі; аддае перавагу пагоркам (таксама з маладымі лесапасадкамі), выбірае перасушаныя тэрыторыі; сустракаецца таксама на горных лугах. У Арменіі даходзіць да 2700 м над у.м., у Карпатах (Букавіна) — да 2000 м.
Паўночныя і ўсходнія папуляцыі пералётныя, паўднёвыя — аселыя або качуюць. Месцы зімовак часткова ў межах гнездавога арэала, Паўднёвая, Заходняя і Цэнтральная Еўропа, Паўднёвая Афрыка і Паўднёвая Азія.
Асаблівасці біялогіі
Яйкі (3-5, часам да 7) крыху падоўжаныя з вострым вузейшым канцом. Белавата-зеленаватыя, белавата-шэрыя або карычнева-белыя з дробнымі і вельмі густымі шэра-карычневымі ці аліўкава-карычневымі плямкамі.
Міхаіл Аляксандравіч Князюк
Міхаі́л Алякса́ндравіч Князю́к (нар. ) — беларускі савецкі гаспадарчы, дзяржаўны і палітычны дзеяч.
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут і ВПШ пры ЦК КПСС (завочна).
Працоўную дзейнасць пачаў на Мінскім прыборабудаўнічым заводзе. З 1967 года на партыйнай рабоце. У 1973—1975 гадах быў першым сакратаром Ленінскага райкама КПБ у Мінску. У 1975—1977 гадах быў другім сакратаром Мінскага гарадскога камітэта КПБ. У 1977—1984 гадах сакратар, другі сакратар Мінскага абкама КП Беларусі, у 1984—1985 гадах інспектар ЦК КПСС, у 1985—1990 гадах першы сакратар Іванаўскага абкама КПСС, у 1990 годзе намеснік старшыні Савета Міністраў Беларускай ССР, у 1990—1991 гадах загадчык аддзела ЦК КПБ.
Дэлегат XXVII з’езда КПСС.
Паягуа
Паягуа́ (Payaguá, саманазва: Evueví «людзі вады»)  — індзейскі народ, тубыльцы ракі Парагвай. Ад назвы паягуа паходзіць як найменне самой ракі, так і сучаснай краіны Парагвай.
Гісторыя
Першыми еўрапейцамі, якія сутыкнуліся з паягуа ў 1528 г., былі чальцы іспанскай экспедыцыі Себасцьяна Кабата. Відавочна, назва паходзіць ад гуаранійскага слова Mbayáguá («паўднёвыя гуайкуру»). Самі паягуа называлі сябе Evueví («людзі вады»). Да каланізацыі паягуа насялялі берагі ракі Парагвай, перамяшчаліся па ёй на лодках, займаліся збіральніцтвам і рыбалоўствам, рабілі напады на паселішчы гуарані. Па прыкладных падліках іх колькасць у пачатку каланізацыі была 6 000 чалавек.
Пасля заснавання Асунсьёна ў 1537 г. іспанская каланіяльная адміністрацыя імкнулася ператварыць раку Парагвай у частку гандлёвага шляху паміж Патасі і ўзбярэжжам Атлантычнага акіяна, аднак сутыкнулася з супраціўленнем паягуа. Езуіты, што засноўвалі місіі сярод гуарані, таксама скардзіліся на тое, што рачныя жыхары рабуюць судны з таварамі. Поспеху паягуа садзейнічаў саюз, які яны заключылі з паўночнымі гуайкуру. Тыя асвоілі конегадоўлю і рабілі напады на іспанцаў і гуарані на сушы. У 1618 г. кароль Іспаніі загадаў весці вайну супраць паягуа, пры гэтым палонных індзейцаў дазвалялася ператвараць у рабоў. Нягледзячы на тое, што іспанскія экспедыцыі супраць паягуа мелі месца на працягу ўсяго XVII ст., асаблівых поспехаў яны не прынеслі.
У 1730 г. губернатар Асунсьёна пачаў палітыку прымірэння рачных індзейцаў, ім дазвалялася гандляваць з гарадскімі жыхарамі. Паягуа сталі рабіць напады на больш багатыя партугальскія паселішчы ў вярхоўях Парагвая, а нарабаванае збываць у Асунсьёне. Аднак будаўніцтва партугальцамі ўмацаванняў зрабіла ваенныя паходы на поўнач надзвычай небяспечнымі. Да таго ж у 1760-я гг. паўночныя гуайкуру перайшлі на партугальскі бок. Паягуа былі вымушаны задавальняцца іспанскім сектарам ракі, для асабістага выжывання забяспечваць асунсьёнцаў рыбай і дровамі. У 1766 г. адзін з правадыроў звяртаўся да партугальскіх місіянераў з запытам аб перасяленні ў Белен, але сустрэчнае патрабаванне адмовіцца ад вольнага перамяшчэння па рэках і прыняць хрысціянства астудзіла патэнцыяльных перасяленцаў.
У XIX ст. колькасць паягуа рэзка скарацілася з-за наступстваў папярэдніх войнаў, эпідэмій і алкагалізму. У 1865 г. іх засталося каля 500 чалавек. Улады незалежнага Парагвая наймалі паягуа для аховы мяжы ўздоўж рэк. Падчас вайны 1864 — 1870 гг. было нават створана асобнае ваеннае фарміраванне паягуа. Паражэнне ў вайне прывяло да вялізарных чалавечых страт. У 1878 г. у Парагваі заставалася 17 прадстаўнікоў гэтага народа. Канчатковае знікненне паягуа адбылося ў 1943 г., калі памерла апошняя прадстаўніца Марыя Дамінга Міранда.
Культура
Жыццё паягуа было шчыльна звязана з ракой Парагвай. Яны залежылі ад сезонных разліваў, паводак, прыбярэжнай прыроды. Лодкі індзейцаў уяўлялі сабою доўгія кадаўбы, хаця часам яны выраблялі малыя для індывідуальнай рыбалкі. Для іх майстравання патрабаваліся высокія і шырокія дрэвы, гаі якіх знаходзіліся пераважна ў вярхоўях ракі. Акрамя таго, лоў рыбы адбываўся ў пэўных месцах з досіць празрыстай вадою, так што сталыя перамяшчэнні ўздоўж рэчышча былі абавязковымі. Рыбу лавілі з дапамогай невялікіх сетак, якія чаплялі да жывата. Рыбалоў бачыў з лодкі вялікую рыбіну, ныраў за ёю і цягнуў у лодку або на бераг з дапамогай сеткі. Пасля выцягвання рыбіну глушылі кіям або булавой. Рыбін, што з'яўляліся на паверхні, білі стрэламі або гарпунамі.
Багатая рачная фаўна дазваляла паспяхова паляваць на птушак, кракадзілаў, змей, аленяў і капібар. На берагах збіралі мёд дзікіх пчол, плады ражковага дрэва, пальмавыя валокны і інш. З насення ражковага дрэва выраблялі аладкі, якія спажывалі з рыбай і мясам. З мёду гатавалі алкагольны напой. Сярод звычайнага харчу, што ўжывалі паягуа, былі кукуруза і маніёк. Аднак рачныя індзейцы іх не вырошчвалі, а здабывалі з дапамогай абмену або нападаў на гуарані і аравакаў.
Менавы гандаль уздоўж ракі набыў асаблівую важнасць у перыяд каланізацыі. Дзякуючы яму паягуа атрымоўвалі еўрапейскія тавары, у тым ліку жалеза, агнястрэльную зброю і ўпрыгожванні. Гэта абумовіла іх імкненне захоўваць гандлёвую манаполію і атакаваць гандлёвыя судны іспанцаў, езуітаў і партугальцаў. Характэрна, што ў адной з мірных дамоў XVIII ст. з партугальскімі пасяленцамі ў вярхоўях Парагвая паягуа патрабавалі даніну золатам і чорнымі рабамі, якіх маглі потым перапрадаць у Асунсьёне.
Рамяство не вылучалася ў якасці асобнага занятку. Паягуа выдатна апрацоўвалі драўніну, выраблялі з яе лодкі, вёслы, лукі. Пляценне валокнаў дазваляла мець кошыкі, простыя тканіны і гароты. Вырабам керамікі займаліся жанчыны. Іспанцы апісвалі іх пасудзіны як дрэнна абпаленныя, але вельмі размаляваныя. Керамічныя вырабы выкарыстоўвалі ў гаспадарцы, а таксама клалі іх у магільню пры пахаванні нябожчыкаў.
Перамяшчэнні ўздоўж ракі вымушалі паягуа будаваць часовыя паселішчы, звычайна ў вусцях прытокаў або ў пратоках. Жытламі з'яўляліся навесы, якія крылі трыснягом. Трыснёг таксама выкарыстоўвалі замест сцен для захілення ад ветру. Пад адным навесам спалі ад 15 да 20 чалавек. Пры перамяшчэнні далей па рацэ слупы для навесаў клалі ў лодкі. Відавочна, для пабудовы часовых жытлаў выкарыстоўвалі толькі пэўныя месцы, абароненыя з боку сушы гаямі або балотамі. Там ствараліся сховішчы для прыпасаў. У XVII ст. іспанцы, што вялі ваенныя дзеянні супраць рачных індзейцаў, рабілі шмат высілкаў у пошуках такіх сховішчаў.
Галоўнай сацыяльнай адзінкай былі вандроўныя калектывы да 20 чалавек. Яны маглі аб'ядноўвацца падчас супольных святаў або для арганізацыі ваенных дзеянняў. Сярод паягуа вылучаўся пласт правадыроў, аднак не вядомв ці перадаваўся іх тытул па спадчыне. Паягуа верылі ў існаванне духаў прыроды і замагільнае жыццё. Езуіты XVIII ст. апісалі паягуанскія могілкі, дзе няблжчыкаў памяшчалі седзячы ў неглыбокія яміны, куды таксама клалі прыпасы і пасудзіны. У сярэдзіне XIX ст. нават нехрышчоныя паягуа, што жылі каля Асунсьёна, хавалі нябожчыкаў на хрысціянскіх могілках.
Мова
Родная мова паягуа адносіцца да галіны гуайкуру моўнай сям'і матака-гуайкуру. Яна не была пісьмовай, аднак некаторыя словы і выразы захаваліся дзякуючы запісам іспанцаў і партугальцаў.
Ганна Кёніг Ерльмюр
Ганна Маргарэта Кёніг Ерльмюр (народжаная Кёніг, швед. Anna Margaretha König Jerlmyr; нар., ) — шведскі палітычны дзеяч. Член Умеранай кааліцыйнай партыі. Мэр Стакгольма з 15 кастрычніка 2018 года. У мінулым — дэпутат рыксдага (2006—2010).
Біяграфія
Нарадзілася ў 1978 годзе ва Упсале. Па выніках парламенцкіх выбараў 2006 года абрана дэпутатам рыксдага ў акрузе Стакгольм. З’яўлялася сябрам Камітэта па працы.
Па выніках мясцовых выбараў 2010 года абрана дэпутатам гарадскога савета Стакгольма. У 2010 годзе прызначана віцэ-мэрам па сацыяльных пытаннях і старшынёй упраўлення паліцыі Стакгольма, займала пасады да 2014 года. З 2014 па 2018 год выступала ў якасці віцэ-мэра апазіцыі ад Умеранай кааліцыйнай партыі. Пасля мясцовых выбараў 2018 года гарадская рада абрала яе мэрам Стакгольма.
Замужам. Муж — анколаг Філіп Ерльмюр, заснавальнік (2012) і выканаўчы дырэктар (CEO) дэрматалагічнай клінікі Diagnostiskt Centrum Hud (DCH). Мае трох дзяцей. Жыве ў Стакгольме.
Любіць рыбалку і катанне на лыжах.
Віктар Міхайлавіч Пракапеня
Віктар Міхайлавіч Пракапеня (нар. 21 ліпеня 1983 Мінск, Беларуская ССР) — тэхналагічны прадпрымальнік і венчурны інвестар. Стварыў кампанію Viaden Media, пасля яе продажу заснаваў інвестыцыйную кампанію VP Capital. Праз VP Capital з’яўляецца ўладальнікам шэрагу IT-кампаній, у тым ліку фінансава-тэхналагічнай кампаніі Capital.com і крыптабіржы Currency.com. Ініцыятар і архітэктар беларускага Дэкрэта «Аб развіцці лічбавай эканомікі».
Мічурына (Паўладарская вобласць)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1098 чалавек (524 мужчыны і 574 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1204 чалавекі (608 мужчын і 596 жанчын).
Абхазскае княства
Абха́зскае кня́ства — сярэдневяковае феадальнае дзяржаўнае ўтварэнне ў Заходнім Закаўказзі. Фактычна незалежнае з 1462 пры захаванні намінальнага васалітэту перад Імерэтыяй пад тытулатурай Абхазскага мтаварства. Афіцыйна — з 1491 года, калі яно нароўні з Гурыяй, Сванетыяй і Мегрэліяй выйшла са складу Імерэцінскага царства. Васальныя адносіны да 1810 — з Асманскай імперыяй, пасля — з Расіяй. Кіруючая дынастыя — князі Чачба.
Уладзімір Сцяпанавіч Собалеў
Уладзімір Сцяпанавіч Со́балеў (Владимир Степанович Соболев;  — ) — савецкі вучоны, геолаг, доктар геолага-мінералагічных навук (1938), прафесар (1939), член-карэспандэнт Акадэміі навук Украінскай ССР (1951), акадэмік Акадэміі навук СССР (1958), Герой Сацыялістычнай Працы (1968).
Біяграфія
Нарадзіўся ў горадзе Луганск. У 1930 годзе скончыў Ленінградскі горны інстытут. У 1930—1941 гадах працаваў у Цэнтральным навукова-даследчым геолагаразведачным інстытуце ў Ленінградзе і адначасова выкладаў на кафедры петраграфіі Ленінградскага горнага інстытута. У час Вялікай Айчыннай вайны ў 1941—1943 гадах знаходзіўся ў эвакуацыі ў Іркуцку, выкладаў у Іркуцкім дзяржаўным універсітэце і быў кансультантам у Сібірскім геолагаразведачным упраўленні. У 1943—1945 гадах зноў працаваў на кафедры петраграфіі Ленінградскага горнага інстытута. З 1945 года У. С. Собалеў жыў у Львове. Да 1958 года займаў пасаду загадчыка кафедры петраграфіі Львоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта і ў 1947—1958 гадах працаваў у Інстытуце геалогіі карысных выкапняў Акадэміі навук Украінскай ССР.
З 1958 года У. С. Собалеў працаваў у Сібірскім аддзяленні Акадэміі навук СССР у Новасібірску, куды пераехаў па прапанове акадэміка М. А. Лаўрэнцьева. У 1958—1981 гадах займаў пасаду намесніка дырэктара Інстытута геалогіі і геафізікі. У 1960—1981 гадах прафесар, 1960—1980 гадах загадчык кафедры петраграфіі і мінералогіі, у 1962—1971 гадах дэкан геолага-геафізічнага факультэта Новасібірскага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Памёр 1 верасня 1982 года. Пахаваны на Кунцаўскіх могілках у Маскве.
Навуковая і грамадская дзейнасць
Асноўныя працы У. С. Собалева ў галіне петралогіі трапаў, фізіка-хімічычных асноў петраграфіі магматычных горных парод, даследаванні фацый метамарфізму Сібірскай платформы і тэрыторыі Украіны. Узначаліў даследаванні па геалогіі алмазных радовішчаў, праводзіў петраграфічныя даследаванні вывергнутых і метамарфічных парод. Даў вызначэнне межаў і аб’ёму фацый высокага ціску. Адзін са стваральнікаў арыгінальнай схемы метамарфічныых фацый, адзін з аўтараў карт метамарфічныы фацый СССР (1966) і Еўропы (1974). Распрацаваў метадычныя прыёмы вывучэння жалезіста-магнезіяльных мінералаў, склаў дыягнастычныя дыяграмы і ўсталяваў важныя заканамернасці ізамарфізму ў мінералах і інш. Пад У. С. Собалева кіраўніцтвам створана методыка вырошчвання крышталёў смарагду.
Ганаровы член Усесаюзнага мінералагічнага таварыства, Геаграфічнага таварыства СССР і шэрагу замежных геалагічных таварыстваў (Чэхаславакіі, Венгрыі, Балгарыі, Францыі), прэзідэнт Міжнароднай мінералагічнай асацыяцыі (1974—1978). Старшыня Міжведамаснага петраграфічнага камітэта пры Аддзяленні геолага-геаграфічных навук Акадэміі навук СССР (1975—1982).
Сярод апублікаваных прац:
Памяць
У 1983 годзе імем акадэміка У. С. Собалева названы новы мінерал сабалевіт, адкрыты на Кольскім паўвостраве. У гонар У. С. Собалева названы адназ аўдыторый Новасібірскага дзяржаўнага ўніверсітэта, вуліца ў горадзе Мірны. Сібірскім аддзяленнем РАН заснавана прэмія для маладых вучоных. Імя У. С. Собалева прысвоена Інстытуту геалогіі і мінералогіі Сібірскага аддзялення РАН.
NGC 5908
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ведэзета
Ведэзета (Vedeseta) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бергама.
Насельніцтва складае 225 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 11 чал./км². Займае плошчу 20 км². Паштовы індэкс — 24010. Тэлефонны код — 0345.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Sant'Antonio abate.
Беспілотная індустрыя Беларусі
Беспілотная індустрыя Беларусі прадстаўлена шэрагам прадпрыемстваў, якія займаюцца распрацоўкай і выпускам беспілотных апаратаў і транспартных сродкаў. Беспілотнікі ў краіне выкарыстоўваюцца як у грамадзянскай, так і ваеннай сферах.