cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мяжа (Гарадоцкі раён)
Гісторыя
З 17 ліпеня 1924 да 8 ліпеня 1931 г. вёска з'яўлялася цэнтрам Мяжанскага раёна. З 20.8.1924 г. Мяжа цэнтр сельсавета ў Мяжанскім раёне (з 8.7.1931 і з 25.12.1962 г. ў Гарадоцкім раёне, з 12.2.1935 г. у Мехаўскім раёне, з 18.3.1938 ў Езярышчанскім раёне ). У 1926 годзе ў вёсках Мяжа-1 і Мяжа-2 дзейнічалі 2 сталярныя і 2 шавецкія саматужныя майстэрні, бакалейная лаўка, кузня, сельскагаспадарчая арцель «Мяжа», хата-чытальня, з 1927 г. нафтавы млын. З 1932 года ў Мяжы дзейнічалі ільнозавод і шавецкая майстэрня «Гігант».
Падчас Вялікай Айчыннай вайны вёска знаходзілася на акупіраванай тэрыторыі з ліпеня 1941. Вызвалена ў снежні 1943 г.
Вёска з'яўлялася цэнтрам саўгаса імя А. Я. Казлова. У 1980 годзе ў Мяжы дзейнічаў народны ансамбль песні і танца «Маладосць».
Данскі манастыр
Данскі манастыр — стаўрапігіяльны (з 1 ліпеня 1745 года) мужчынскі манастыр Рускай Праваслаўнай Царквы, цяпер знаходзіцца ў межах горада Масквы; заснаваны ў 1591 годзе на месцы размяшчэння рускага гуляй-горада пасля адбіцця нападу крымскага хана Газы II Гірэя, які адступіў з вялікімі стратамі, што было расцэнена як цуд.
Празеадым
Празеадым (Praseodymium) Pr — хімічны элемент, лантаноід; атамны нумар 59.
Прымяненне
У сумесі з неадымам празеадым выкарыстоўваецца для атрымання бясколернага шкла, якое добра паглынае ультрафіялетавыя промні.
Саюз актыўнай барацьбы
«Саюз актыўнай барацьбы» — беларуская канспірацыйная арганізацыя нацыяналістычнага кірунку. Мела сувязі з Арганізацыяй украінскіх нацыяналістаў.
Перадумовы
Прыклад таго, як арганізоўваліся і змагаліся ўкраінцы-антыкамуністы, не мог не ўплываць на беларускіх нацыяналістаў. Да таго дадалося, што ў канцы 1938 — у пачатку 1939 гадоў існавала аўтаномная, а пасля і незалежная дзяржава Карпацкая Украіна. Вядома, што група беларусаў з розных краінаў Еўропы ўдзельнічала ў абароне Карпацкай Украіны і, імаверна, усе яны загінулі. У гэты час польская паліцыя адзначае актывізацыю кантактаў віленскіх беларусаў з АУН. Сярод іх, відаць памылкова, згадваўся паэт Максім Танк.
У 1935 ці 1936 Мікола Шчорс удзельнічаў ва ўкраінскім нелегальным з’ездзе ў Львове. Гэта быў з’езд украінскага студэнцтва з розных краінаў Еўропы. На ім Шчорс вітаў прысутных ад імя беларускіх студэнтаў. З’езд быў разагнаны польскай паліцыяй. Паводле М. Шчорса, пасля ўдзелу ў львоўскім з’ездзе яго выклікалі ў Дэфензіву. Палякі прапаноўвалі яму супрацоўніцтва, абяцалі прафесуру ва універсітэце на медыцыне. Але ён адмовіўся.
Дзейнасць
У пачатку сакавіка 1939 года польская паліцыя атрымала інфармацыю, што ў Вільні ствараецца канспірацыйная беларуская маладзёвая нацыяналістычная арганізацыя «Саюз Актыўнай Барацьбы». На чале яе стаў Мікола Шчорс. Імаверна, вясной 1939 года польская паліцыя «патрывожыла» Міколу Шчорса зноў. Таму «Саюз Актыўнай Барацьбы» не разгарнуў дзейнасці, бо быў на самым пачатку расканспіраваны. Ігнараванне пагрозаў польскіх уладаў магло б прывесці да арышту беларускіх нацыяналістаў.
Мэльныкы (пасёлак)
Мэльныкы (Мельники) — пасёлак у Жмэрынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Трэпа-Карніка
Трэпа-Карніка (Treppo Carnico) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Фрыўлі-Венецыя-Джулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Удзінэ.
Насельніцтва складае 653 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 37 чал./км². Займае плошчу 19 км². Паштовы індэкс — 33020. Тэлефонны код — 0433.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Allium yildirimlii
Allium yildirimlii — від травяністых раслін сямейства, распаўсюджаны ў азіяцкай Турцыі.
Распаўсюджанне
Эндэмік азіяцкай Турцыі.
Ляйкі (Шчучынскі раён)
Ляйкі́ (, Лейки) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Астрынскага сельсавета.
20 красавіка 1961 года вёска перададзена з Астрынскага пассавета ў Лычкавіцкі сельсавет.
Зайкава
Назву За́йкава маюць:
Зайкава (Гарадоцкі раён)
За́йкава (, Зайково) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Мяжанскага сельсавета. Да 2004 года з’яўлялася цэнтрам Зайкаўскага сельсавета. За 53 кіламетры на паўночны ўсход ад горада Гарадок, 92 кіламетры ад Віцебска, 50 кіламетраў ад чыгуначнай станцыі Гарадок, каля возера Сясіта.
Аляксандр Гасеўскі
Аляксандр Гасеўскі (каля 1575 — красавік ) — рэгент вялікалітоўскай дзяржаўнай канцылярыі пры Л. Сапегу, рэферындарый літоўскі, вялікі пісар літоўскі, ваявода смаленскі, староста маркаўскі, пуньскі, купішскі і веліжскі (з 1600).
Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду Корвін-Гасеўскіх гербу «Слепаўрон», сын Яна.
Займаў некалькі высокіх дзяржаўных пасадаў, у тым ліку рэгента дзяржаўнай канцылярыі пры Льву Сапегу (1596). У маі 1598 г. атрымаў віцебскае войтаўства ад Жыгімонта Вазы. У 1599 і 1600 гг. пасол у Маскву. У 1600 г. атрымаў памежнае Веліжскае староства. У лютым 1603 г., пасля заключэння адпаведнай дамовы, добраахвотна саступіў пасаду войта віцебскаму ваяводу Яну Завішу.
У 1630 атрымаў урад пісара польнага.
Заснаваў езуіцкія калегіумы ў Віцебску і Смаленску, кляштар у Бярэсці.
Сям’я
Ад шлюбу з Евай Пац меў 4 сыноў і 3 дачок.
Настасііўка (пасёлак)
Настасііўка (Настасіївка) — пасёлак у Жмэрынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Звычайная гімнура
Гімнура (Echinosorex gymnura) — млекакормячае сямейства.
Па агульным выглядзе нагадвае вялікую землярыйку. Цела пакрыта поўсцю, лычык выцягнута ў хабаток; хвост голы, доўгі, пакрыты лускавінкамі; галава і шыя бялёсыя, астатняе тулава чорнае. Даўжыня цела да 45 см, хваста 20-21 см. Зубоў 44. Сустракаецца ў Тайландзе, на астравах Суматра і Калімантан. Хаваецца пад каранямі дрэў. Размнажаецца круглы год. Сілкуецца рознымі насякомымі. У Echinosorex gymnura ёсць залозы, сакрэт якіх мае непрыемны часночны пах.
NGC 4178
NGC 4178 – галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Дзевы. Бачная зорная велічыня: 11,3. Размер: 5,0' × 1,7'. Прамое ўзыходжанне: 12 гадз. 12 мін. 46,2 сек. Схіленне: +10°51'51".
Наўліца
На́ўліца (, Навлица) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ветрынскага сельсавета.
У 1924—1954 гадах цэнтр Наўліцкага сельсавета.
Траўнэвэ (Жмэрынскі раён)
Траўнэвэ (Травневе) — пасёлак у Жмэрынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Вознаўшчынскі сельсавет
Во́знаўшчынскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Докшыцкага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — вёска Вознаўшчына.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Юркаўшчынскі сельсавет складзе Докшыцкага раёна Вілейскай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Юркаўшчына. З 20 верасня 1944 года ў складзе Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — у складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Вознаўшчына, сельсавет перайменаваны ў Вознаўшчынскі. 24 красавіка 1959 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Параф’янаўскага сельсавета.
IC 722
IC 722 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральна галактыка) у сузор'і Дзева.
Неадым
Неадым (Neodymium) Nd — хімічны элемент, лантаноід; атамны нумар 60.
Метал светла-шэрага колеру, тэмпература плаўлення 1016 °C, шчыльнасць 6905 кг/м³. У паветры акісляецца. Узаемадзейнічае з кіпнем, мінеральнымі кіслотамі, пры награванні — з галагенамі, азотам, вадародам.
Выкарыстоўваецца ў сумесі з празеадымам для атрымання бясколернага шкла, якое добра паглынае ультрафіялетавыя промні.
Сплавы магнію, алюмінію або тытану з неадымам маюць высокую трываласць і прымяняюцца ў авія- і ракетабудаванні.
Шведская акадэмія
Акадэмія выдае два нарматыўных слоўніка: «Шведскі акадэмічны словаспіс» (Svenska Akademiens ordlista у адным томе, перавыдаваўся неаднаразова) і шматтомны «Шведскі Акадэмічны слоўнік» (Svenska Akademiens ordbok). Праца над апошнім пачата ў 1898 годзе, а ў наш час (2005 год) праца ідзе над літарай «T».
З 1901 года штогод Шведская акадэмія па завяшчанні Альфрэда Нобеля прысуджае Нобелеўскую прэмію па літаратуры. Гэта адменная роля вось ужо больш стагоддзя робіць Шведскую акадэмію, якая да таго была прыкметнай установай толькі ў маштабе краіны, адной з найбольш уплывовых літаратурных сіл у свеце. Разам з тым на яе долю прыпадае і ўся тая крытыка, якую сустракае гэта прэмія.
Народная рада БНР
Народная рада Беларускай Народнай Рэспублікі — неафіцыйная назва Рады БНР, органа прадстаўнічай улады Беларускай Народнай Рэспублікі ў 1919—1920 гадах, у час расколу Рады БНР. Дзейнічае з 13 снежня 1919 года ў Менску пасля выхаду часткі сяброў Рады з яе складу і ўтварэння Найвышэйшай Рады БНР праз супярэчнасці паміж у пытанні аб адносінах да Польшчы. Прадстаўнікі Беларускай партыі сацыялістаў-рэвалюцыянераў (БПС-Р) і Беларускай партыі сацыялістаў-федэралістаў (БПС-Ф) выступілі супраць супрацоўніцтва сацыял-дэмакратычнага кіраўніцтва Рады БНР з польскімі ўладамі. Рада БНР падзялілася на 2 часткі: большая яе частка (50 чалавек) засталася ў складзе Рады БНР, якая пачала неафіцыйна звацца Народнай радай, меншая (37 чалавек) — утварыла Найвышэйшую раду БНР.
Старшынёй гэтак званай Народнай рады абраны Пётра Крэчэўскі (БПС-Ф), яго намеснікамі — Палута Бадунова (БПС-Р), Васіль Захарка (БПС-Ф), сакратарамі — Навум Козіч, Язэп Мамонька (БПС-Р). Яны склалі прэзідыум Народнай рады, які ў перыяд паміж сесіямі выконваў яе паўнамоцтвы. Раду міністраў узначаліў Вацлаў Ластоўскі (БПС-Р). Пастановай Рады было прадугледжана, што ўсе дзеянні ўрада ўзгадняюцца з прэзідыумам Рады.
Польскія акупацыйныя ўлады не прызналі Народную раду, выдалі загад пра яе роспуск, Бадунову, Ластоўскага і Мамоньку зняволілі ў турму. У студзені 1920 года патаемна выехалі з Менска ў Берлін Крачэўскі і Захарка. У траўні 1920 года Бадунова, Грыб, Ластоўскі і Мамонька атрымалі дазвол выехаць у Рыгу, дзе да іх далучыліся Крачэўскі і Захарка.
Член прэзідыума Найвышэйшай рады БНР Кузьма Цярэшчанка ад яе імя прызнаў Народную раду адзіным паўнамоцным прадстаўніком беларускага народа. З гэтага часу Народная рада стала ізноў звацца выключна Радай БНР.
Хаткы (пасёлак)
Хаткы (Хатки) — пасёлак у Жмэрынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Сяргей Анатольевіч Звераў
Сяргей Анатольевіч Звераў (нарадзіўся 19 ліпеня 1963 года, Култук, Іркуцкая вобласць) — расійскі стваральнік прычосак, стыліст, спявак. Вядучы і адзіны ўдзельнік рэаліці-шоў «Поўны фэшн» (Муз-ТБ) і «Зорка ў кубе» (МТБ), «Зоркі ў модзе» (RU.TV).
Біяграфія
Сяргей Анатольевіч Звераў нарадзіўся 19 ліпеня 1963 года ў пасёлку Култук недалёка ад Іркуцка ў сям’і чыгуначнага слесара Анатоля Зверава. Пасля трагічнай гібелі бацькі (разбіўся на матацыкле) сям’я з 4-гадовым Сяргеем пераязджае ў г. Усць-Каменагорск (Казахстан). У 1980-х гадах служыў ў шэрагах войска СССР (СПА) у Польшчы, дзе быў намеснікам камандзіра ўзвода, сакратаром камсамольскай арганізацыі і даслужыўся да звання старэйшага сяржанта. Уступіў ў КПСС. Атрымаў адукацыю па трох спецыяльнасцях: цырульнае мастацтва, дэкаратыўная касметыка і кравец па вопратцы. У 1979 годзе трапіў у мадэльную прамысловасць. Вучыўся ў Доме моды Парыжы і адначасова там і працаваў.
У 2007 годзе выпушчана лялька «Стыліст Сяргей Звераў».
Сяргей Звераў кіруе маскоўскім салонам прыгажосці «Селебрыці» і з’яўляецца дырэктарам салона «Сяргей Звераў».
Сям’я
Брат Аляксандр Звераў (1961—1990), памёр ад астмы. Сын ад грамадзянскага шлюбу Сяргея Зверава малодшы (нар. 25 жніўня 1993 года) — дыджэй.
Асабістае жыццё
Быў 4 разы афіцыйна жанаты па 2,5 года.
У 1995 годзе ў яго былі непрацяглыя адносіны з Наталляй Вятліцкай. Грамадзянская жонка Саша Проджэкт (Аляксандра Гінсбург) (нар. 26 красавіка 1986) у 2004—2005 гадах. Сустракаўся з колішняй удзельніцай гурта «Бліскучыя», а цяпер з супрацоўніцай музычнага тэлеканала RU.TV Юльянай Лукашовай. Аднак яны рассталіся, бо Сяргей аддаў перавагу спявачцы Паола. У 2010 годзе былі непрацяглыя адносіны з Ірынай Білык.
Прафесійная дзейнасць
Першай кліенткай была Таццяна Ведзянеева. У розны час супрацоўнічаў з Алай Пугачовай, Багданам Цітамірам, Ксеніяй Сабчак, Людмілай Гурчанка, Лаймай Вайкуле, Валерыем Лявонцьевым, Ірынай Панароўскай і іншымі.
Працаваў у салоне ў Далорэс Кандрашова — трэнера зборнай СССР па цырульніцкім майстэрстве. Сяргей Звераў удзельнічаў у ток-шоў «Вокны» у сюжэце пра незадаволенага бацьку — шахцёра, які абурыўся, што яго сын абраў прафесію стыліста. У 2006 годзе застрахаваў свае рукі 1 мільён долараў ЗША.
Тэатр
Гуляе ў спектаклі Людмілы Гурчанка «Бюро шчасця».
Томас Сарджэнт
Томас Сарджэнт (Thomas J. Sargent; 19 ліпеня 1943 года, Пасадэна, Каліфорнія) — амерыканскі эканаміст, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па эканоміцы (2011) сумесна з Крыстаферам Сімсам «за эмпірычнае даследаванне прычынна-следчых сувязяў у макраэканоміцы».
Бакалаўр (1964) Каліфарнійскага ўніверсітэта (Берклі); доктар філасофіі (1968) Гарвардскага ўніверсітэта. Выкладаў у Пенсільванскім (1970-71), Мінесоцкім (1971-87), Чыкагскім (1991-98), Стэнфардскім (1998—2002) і Нью-Ёркскім (з 2002) універсітэтах.
Лаўрэат прэміі Немерса (1996). Прэзідэнт Таварыства эканамічнай дынамікі (1989-92), Эканаметрычнага таварыства (2005) і Амерыканскай эканамічнай асацыяцыі (2007).
IC 723
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Алэксандрыўка (Жмэрынскі раён)
Алэксандрыўка (Олекса́ндрівка) — вёска ў Жмэрынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Алэксііўка (Жмэрынскі раён)
Алэксііўка (Олексі́ївка) — вёска ў Жмэрынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Жалезнадарожны (Балашыха)
Жалезнадарожны — горад абласнога падпарадкавання ў Маскоўскай вобласці Расіі, адзіны населены пункт і адміністрацыйны цэнтр гарадской акругі Жалезнадарожны.
Трэпа-Грандэ
Трэпа-Грандэ (Treppo Grande) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Фрыўлі-Венецыя-Джулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Удзінэ.
Жалезнадарожны (Балашыха)
Чыгуначная станцыя на лініі Масква — Ніжні Ноўгарад, за 10 км на ўсход ад Масквы (адлегласць ад МКАД да чыгуначнай станцыі Жалезнадарожная, якая лічыцца цэнтрам горада).
Трэпа-Грандэ
Насельніцтва складае 1780 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 159 чал./км². Займае плошчу 11 км². Паштовы індэкс — 33010. Тэлефонны код — 0432.
Жалезнадарожны (Балашыха)
Плошча тэрыторыі горада складае 2 555,1 гектараў. Насельніцтва 132,2 тыс. чалавек на 1 студзеня 2011 года. У горадзе вядзецца актыўнае жыллёвае будаўніцтва. Горад працягнуўся з захаду на ўсход на 7 км, а калі ўлічваць аддалены мікрараён Купаўна — на 13 км.
Трэпа-Грандэ
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Гімрынскі хрыбет
Гімрынскі хрыбет — горны хрыбет на Паўночным Каўказе, у Дагестане. Абмяжоўвае з паўночным усходзе ўнутраны Дагестан. Працягваецца на 60-65 км уздоўж рэк Аварскае Койсу і Сулака, да якіх абрываецца крутой сцяной. Вышыня 2338 м. Складзены вапнякамі. На схілах - горныя стэпы і горныя лугі, нагорна-ксерафітная расліннасць.
У тоўшчы хрыбта на аўтадарозе, якая злучае Буйнакск і сяло Гімры, пракладзены Гімрынскі аўтадарожны тунэль.
Дваранскі сход (Стакгольм)
Дваранскі сход (Riddarhuset) — гістарычны будынак у стылі класіцызму, пабудаваны ў Стакгольме, у Гамластане ў 1641—1674 гадах для правядзення сходаў шведскай знаці. Элегантны будынак акружаны дагледжанымі садамі. Рэканструкцыя збудавання была праведзена ў 1870 годзе, у выніку яе ў будынка з'явіўся флігель, які стаіць асобна. У наш час будынак па-ранейшаму выкарыстоўваецца па сваім прызначэнні як месца правядзення розных мерапрыемстваў дваранскіх родаў Швецыі, чые гербы ўпрыгожваюць вялікую залу Дваранскага сходу.
Радзішына
Радзі́шына (, Радишино) — вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарадзішчанскага сельсавета.
Гісторыя
Згадваецца ў 1643 як вёскі Радзішын (з млынам) і Другі Радзішын у Басейскім войтаўстве Шклоўскай воласці ў Аршанскім павеце ВКЛ.
У часы Вялікай Айчыннай вайны пад нямецкай акупацыяй. Вёска вызвалена часцямі РСЧА, прыкладна, 26 чэрвеня 1944 года.
Будзькы
Будзькы (Бу́дьки) — вёска ў Жмэрынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
NGC 4214
NGC 4214 – галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Гончых Псоў. Бачная зорная велічыня: 9,6. Памер: 8,0' × 6,6'. Прамое ўзыходжанне: 12 гадз. 15 мін. 38,8 сек. Схіленне: +36°19'39".
Барсукі (Мурыгінскае сельскае паселішча)
Барсукі (Барсуки́) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Мурыгінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Барсукі абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Малыя Бярозаўцы
Малы́я Бяро́заўцы (, Малые Берёзовцы) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Астрынскага сельсавета.
20 красавіка 1961 года вёска перададзена з Астрынскага пассавета ў Лычкавіцкі сельсавет.
Эрнст Таўнсенд
Біяграфія
Адной з самых вядомых яго работ з’яўляецца партрэт Уінстана Чэрчыля.
Сярод вядомых яго заказаў — распрацоўка дахаў для авіяцыйных заводаў Rolls-Royce, каб яны выглядалі для нямецкіх бамбардзіроўшчыкаў не больш чым вёскай. Казалі, што ён памёр ад працоўнай перанагрузкі; у 1944 годзе Мастацкая галерэя Дэрбі зладзіла ў ягоны гонар выстаўку; у Музеі і мастацкай галерэі Дэрбі па-ранейшаму захоўваецца вялікі збор яго работ, хоць яны выстаўляюцца непастаянна.
Allium yilandaghense
Allium yilandaghense — від травяністых раслін сямейства, распаўсюджаны ў азіяцкай Турцыі.
Распаўсюджанне
Эндэмік азіяцкай Турцыі.
IC 724
IC 724 — галактыка тыпу Sa (спіральная галактыка) у сузор'і Дзева.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Варжынка
Варжынка (Варжинка) — вёска ў Жмэрынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Нача (Полацкі раён)
На́ча (, Нача) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ветрынскага сельсавета.
Да 2004 года цэнтр Нацкага сельсавета.
Знаходзіцца каля ракі Нача, назва якой дала назву вёскі, за 34 км у напрамку на паўднёвы захад ад Полацка, за 139 км ад Віцебска.
Стакгольмская канцэртная зала
Стакгольмская канцэртная зала (Konserthuset) — асноўная зала для аркестравай музыкі ў Стакгольме, адкрыты ў 1926 годзе.
Будынак у стылі неакласіцызму, архітэктар — Івар Тэнгбам. Менавіта тут размяшчаецца Каралеўскі Стакгольмскі філарманічны аркестр. Акрамя таго, тут паходзяць цырымонія ўзнагароджання Нобелеўскай прэміі і штогадовае ўручэнне музычных прэмій Polar Music Prize. На захад ад будынка ляжыць плошча Hötorget.
Канал імя Масквы
Канал імя Масквы (КІМ, да 1947 года — Канал Масква — Волга імя І. В. Сталіна) — канал, які злучае раку Маскву з Волгай.
Геаграфія
Размешчаны ў Маскоўскай і Цвярской абласцях Расіі, часткова працякае па горадзе Маскве. Даўжыня 128 км. Шырыня канала па паверхні — 85 м, па дне — 45 м, глыбіня — 5,5 м. Забяспечвае Маскву прыкладна паловай усёй пітной вады.
Падскарбі вялікі літоўскі
Падскарбі вялікі літоўскі (да Люблінскай уніі 1569 падскарбі земскі літоўскі) - дзяржаўны ўрад у Вялікім Княстве Літоўскім. Забяспечваў захаванне скарбу, выплачваў заробак войску, кантраляваў збор падаткаў і мыта, назіраў за дзейнасцю манетных двароў.
Засядаў у Сенаце Рэчы Паспалітай.
Паўночная Македонія
Рэспубліка Паўночная Македонія (Република Северна Македонија), да 2019 года Рэспубліка Македонія (Република Македонија) — краіна на Балканскім паўвостраве ў паўднёва-ўсходняй Еўропе. Адна з дзяржаў-пераемніц былой Югаславіі, незалежнасць ад якой абвясціла ў 1991 годзе. У 1993 годзе дзяржава стала членам Арганізацыі Аб’яднаных Нацый, але, праз спрэчку з Грэцыяй наконт выкарыстання назвы «Македонія», была прынята пад умоўнай назвай Былая Югаслаўская Рэспубліка Македонія (БЮРМ; макед.: Πоранешна Југословенска Република Македонија — ΠЈРМ), найменне, якое таксама ўжываецца такімі міжнароднымі арганізацыямі як Еўрапейскі Саюз, Савет Еўропы і НАТА. Паводле перапісу 2014 года насельніцтва Македоніі болей за 2 млн жыхароў, з якіх 500 тысяч жыве ў сталіцы краіны — Скоп’і.
Македонія не мае выхаду да мора, гранічыць з Косава на паўночным захадзе, Сербіяй на поўначы, Балгарыяй на ўсходзе, Грэцыяй на поўдні і Албаніяй на захадзе. Тэрыторыя краіны складае каля траціны больш буйнога геаграфічнага рэгіёна Македоніі, які таксама ўключае ў сябе часткі Грэцыі, Балгарыі і Албаніі. Македонія ўключае ў сябе больш за 50 азёр і 16 гор, вышыня якіх перавышае 2000 метраў. Македонцы складаюць каля 64 % ад агульнай колькасці насельніцтва краіны. Апроч іх, у Македоніі жыве вялікая этнічная меншасць албанцаў (25 %) і іншыя невялікія меншасці, што прыводзіць да канфліктаў на этнічнай глебе, асабліва паміж македонцамі і албанцамі.
Рэспубліка Македонія мае адну з самых слабых эканомік у Еўропе і знаходзіцца ў працэсе эканамічнай і палітычнай трансфармацыі. Краіна змагаецца з высокім узроўнем беспрацоўя, слабай інфраструктурай і адсутнасцю інвестыцый. Дзяржава з’яўляецца сябрам ААН, Цэнтральна-Еўрапейскай асацыяцыі свабоднага гандлю, Арганізацыі па бяспецы і супрацоўніцтве ў Еўропе, Савета Еўропы, Сусветнай гандлёвай арганізацыі, Міжнароднага валютнага фонду і Сусветнага банку, а таксама НАТА, з 2005 года з’яўляецца афіцыйным кандыдатам на членства ў Еўрапейскім Саюзе.
Назва
Македонія з часоў распаду Югаславіі вяла спрэчку з Грэцыяй аб сваім назове. Па патрабаванні Грэцыі Македонія была прынята ў ААН у 1993 годзе пад назвай Былая югаслаўская Рэспубліка Македонія (БЮРМ). Грэцыя настойвала на тым, каб назва Македоніі была зменена, каб пазбегнуць блытаніны з грэчаскай правінцыяй — гістарычнай вобласцю Македонія, якая мяжуе з аднайменнай незалежнай рэспублікай. Больш за дваццаць гадоў ішла спрэчка, Грэцыя дабівалася неабходнасці змянення назвы краіны-суседкі і выступала супраць яе ўступлення ў Еўрасаюз і НАТА. 17 чэрвеня 2018 года Грэцыя і Македонія падпісалі пагадненне аб перайменаванні былой югаслаўскай рэспублікі ў Рэспубліку Паўночная Македонія. 11 студзеня 2019 года македонскія парламентарыі адобрылі ўнясенне адпаведных паправак у Канстытуцыю.
Гісторыя
Тэрыторыя сучаснай Паўночнай Македоніі ў розныя гістарычныя перыяды належыла розным дзяржавам і імперыям — Паёніі, Старажытнай Македоніі (чыю назву ўспадкаваў увесь геаграфічны рэгіён), Рымскай і Візантыйскай імперыям, сярэднявечнаму Балгарскаму царству, Сербскаму царству, Асманскай імперыі. У 864, калі тэрыторыя знаходзілася ў складзе Балгарскага царства, хрысціянства было прынята дзяржаўнай рэлігіяй. Сучасныя македонцы этнічна блізкія да балгараў. У XIV ст. гэтыя землі былі заваяваныя Асманскай імперыяй.
У 1878 Расія вызваліла Балгарыю і заключыла з Турцыяй Сан-Стэфанскі мір, паводле якога з’яўлялася дзяржава Балгарыя, а часткі Македоніі, населеныя паўднёвымі славянамі, уваходзілі ў межы Балгарыі. Аднак гэта было нявыгадна вялікім сілам у Еўропе і за Сан-Стэфанскай дамовай рушыла ўслед Берлінская, разрэзаўшая Балгарыю на дзве часткі — Княства Балгарыя і Усходнюю Румелію. Македонія з яе паўднёваславянскім насельніцтвам ізноў перайшла да турак.
У 1912 пачалася першая Балканская вайна. Балгарскія і саюзныя балканскія хрысціянскія войскі разграмілі Турцыю і Македонія ізноў стала балгарскай. Аднак амаль адразу жа пачалася вайна паміж саюзнікамі — Балгарыяй і астатнімі балканскімі хрысціянскімі народамі, у выніку якой Балгарыя страціла Македонію.
У выніку Балканскіх войн 1912 і 1913 і падзення Асманскай імперыі Македонія была падзеленая паміж Сербіяй пад назвай Južna Srbija («Паўднёвая Сербія»), Грэцыяй (Эгейская Македонія) і Балгарыяй (Пірынскі край). Пасля Першай Сусветнай вайны Сербія ўступіла ў ізноў створанае Каралеўства сербаў, харватаў і славенцаў. У 1929 каралеўства атрымала новае імя — Югаславія і было падзелена на правінцыі — бановіны. Тэрыторыя сучаснай Рэспублікі Македоніі стала Вардарскай правінцыяй (Vardarska banovina).
Джон Уайтхёрст
Джон Уайхёрст (John Whitehurst; 10 красавіка 1713, Чэршыр, Англія — 18 лютага 1788, Лондан) — англійская гадзіншчык і навуковец, які зрабіў значны навуковы ўклад у геалогію. Быў уплывовым членам «Lunar Society» Бірмінгема.
Паўночная Македонія
Гісторыя
У 1941 Югаславію захапілі Краіны Восі. Тэрыторыя Вардарскай бановіны была падзеленая паміж Балгарыяй і Албаніяй. Частка македонскіх славян падтрымлівала рух супраціву, які ўзначаліў Ціта, які пасля стаў прэзідэнтам Югаславіі. Паслу заканчэння Другой Сусветнай вайны была ўтворана Федэратыўная Народная Рэспубліка Югаславія з шасці рэспублік, у тым ліку Народнай Рэспублікі Македоніі. Пры перайменаванні аб’яднання ў Сацыялістычную Федэратыўную Рэспубліку Югаславію у 1963 Македонія таксама была перайменавана ў Сацыялістычную Рэспубліку Македонію. 2 мая 1992 Еўрапейскі саюз пагадзіўся прызнаць Македонію толькі ў тым выпадку, калі будзе знойдзена прымальная для ўсіх назва новай дзяржавы. У красавіку 1993 Македонія была прынята ў ААН, але пад назвай Былая югаслаўская Рэспубліка Македонія.
Джон Уайтхёрст
Біяграфія
Уайхёрст нарадзіўся ў Конглентане ў сям’і Джона Уайхёрста-старэйшага. Атрымаўшы нязначную адукацыю, ён пачынае вучыцца гадзіннікавай справе ў свайго бацькі, які ўхваляў стараннасць хлопчыка ў гэтым рамястве. У дваццаціаднагадовым узросце Уайхёрст наведаў Дублін, каб аглядзець дзіўнага механізму гадзіннік, пра які ён неаднаразова чуў. У 1772 ён вынайшаў «пульсуючы рухавік», водапад’ёмную прыладу, якая стала папярэднікам гідратараннай помпы.
Паўночная Македонія
Дзяржаўны лад і палітыка
Македонія — дэмакратычная парламенцка-прэзідэнцкая рэспубліка. Канстытуцыя Македоніі была прынята 17 лістапада 1991. У 1992 і 2001 у Канстытуцыю ўносіліся папраўкі.
Джон Уайтхёрст
Біяграфія
Каля 1736 года Уайхёрст адкрыў уласны бізнес у Дэрбі, дзе неўзабаве набыў вялікую занятасць, вырабляючы складаныя дэталі для механізмаў. Акрамя іншых працаў, Уайхёрст-малодшы зрабіў гадзіннік для будынка муніцыпалітэта і ва ўдзячнасць за гэта 6 верасня 1737 года быў удастоены ганаровай пасады члена парламента ад гэтага горада. Таксама ён вырабляў тэрмометры, барометры і іншыя прылады, адначасова эксперыментуючы з гідратэхнічнымі механізмамі. У выпадку неабходнасці парады ў сферы механікі, пнеўматыкі ці гідраўлікі, з ім кансультаваліся амаль усе прадпрыемствы Дэрбішыра і навакольных графстваў.
Паўночная Македонія
Выканаўчая ўлада
Кіраўнік дзяржавы — прэзідэнт, які абіраецца на 5-гадовы тэрмін у ходзе ўсеагульных выбараў і можа знаходзіцца на пасадзе толькі два тэрміны запар. Прэзідэнт прадстаўляе краіну за мяжой, адказвае за правядзенне знешняй палітыкі, з’яўляецца галоўнакамандуючым узброенымі сіламі, валодае правам вета на законапраекты, зацверджаныя парламентам у першым чытанні, вылучае кандыдатуру прэм’ер-міністра, аб’яўляе памілаванне, прызначае паслоў, прапануе кандыдатуры двух членаў Рэспубліканскага судовага савета і Савета па міжэтнічных адносінах, прызначае членаў Савета бяспекі.
Джон Уайтхёрст
Біяграфія
У 1774 годзе Уайхёрст атрымаўся пасаду ў Лонданскім каралеўскім манетным двары. У 1775 без аніякага ўласнага хадайніцтва быў прызначаны на вышэйшую пасаду па рэкамендацыі герцага Ньюкастла. Неўзабаве Уайхёрст пераехаў у Лондан, дзе астатак свайго жыцця займаўся навукай. Ягоны дом у Колт Кёрт на Фліт-стрыт (у мінулым належаў Джэймсу Фергусану) наведвалі многія іншыя выбітныя навукоўцы.
Паўночная Македонія
Заканадаўчая ўлада
Вышэйшы заканадаўчы орган краіны — аднапалатны Сход, які складаецца з 120 дэпутатаў (85 з іх абіраюцца ўсеагульным прамым галасаваннем, 35 праходзяць па партыйных спісах). Тэрмін паўнамоцтваў дэпутатаў — 4 гады. Выбарчым правам надзелены ўсе грамадзяне краіны, якія дасягнулі 18-гадовага ўзросту. Парламент распрацоўвае і ўхваляе канстытуцыю, прымае законы, сцвярджае падаткі і бюджэт, ратыфікуе міжнародныя дагаворы і пагадненні, прызначае рэферэндумы, сцвярджае і ссоўвае ўрад, прызначае і ссоўвае суддзяў, аб’яўляе амністыю.
Джон Уайтхёрст
Біяграфія
У 1778 г. Уайхёрст апублікаваў сваю тэорыю пра геалагічныя пласты ў працы «An Inquiry into the Original State and Formation of the Earth». Першапачатковай задумай кнігі, якая сфармавалася яшчэ падчас пражывання ў Дэрбі, з’яўлялася палягчэнне здабычы карысных мінералаў пад паверхняй Зямлі. Праз пастаянную даследчую працу здароўе навукоўца пачынае пагаршацца.
Паўночная Македонія
Заканадаўчая ўлада
Вышэйшы орган выканаўчай улады — урад. Складаецца з прэм’ер-міністра, якому прэзідэнт даручае сфарміраваць кабінет, і міністраў, прапанаваных прэм’ер-міністрам. Пасля гэтага ўрад абіраецца парламентам і нясе перад ім адказнасць.
15 лістапада 2004 г. ў адстаўку падаў прэм’ер-міністр Македоніі Мурлы Костаў.
Па меркаванню назіральнікаў, гэта звязана з вынікамі нядаўняга рэферэндума з нагоды адмены закона, які пашырае права албанскай меншасці. У выніку рэферэндуму закон застаўся ў сіле, што можа прывесці да ўсталявання кантролю этнічных албанцаў над шматлікімі раёнамі Македоніі і ўзмацніць сепаратысцкія настроі.
Мурлы Костаў абвінаваціў свайго партнёра па ўрадавай кааліцыі — партыю «Албанскі саюз за інтэграцыю» (якая ўзначаліла антыўрадавае паўстанне 2001 г.) — у адстойванні групавых інтарэсаў і карупцыі.
Беларуска-македонскія адносіны
Дыпламатычныя дачыненні ўрады ўстанавілі 20 студзеня 1993. З 3 красавіка 2002 года македонскі пасол у Расіі атрымаў акрэдытацыю ў Беларусі па сумяшчальніцтве.
Грамадзяне Беларусі могуць карыстацца безвізавым ўездам у Рэспубліку Македонію на тэрмін да 90 дзён пры наяўнасці афіцыйнага ці гасцявога запрашэння альбо турыстычнага ваўчара.
Узброеныя сілы
На 2004—2005 год ва Узброеных сілах Рэспублікі Македонія налічваецца 10890 чалавек. УС Македоніі ўдзельнічалі ў Іракскай вайне.
Дзятлавічы (прыпыначны пункт)
Дзя́тлавічы (, Дятловичи)  — прыпыначны пункт Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Лунінецкім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчаны ў пасёлку Дзятлавічы.
Паўночная Македонія
Геаграфічнае становішча
Геаграфічная вобласць Македонія падзеленая цяпер паміж трыма краінамі — яе паўднёвая частка, амаль палова ўсёй тэрыторыі, Эгейская Македонія, уваходзіць у склад Грэцыі; усходнія землі — Пірынская Македонія — прыналежаць Балгарыі, а Рэспубліка Македонія раскінулася на поўначы і захадзе, у даліне ракі Вардар.
Рэльеф
На большай частцы тэрыторыі размяшчаюцца хрыбты сярэдневысокіх горных сістэм Скопска Чорная Гара, Пінд (вышэйшы пункт — г. Кораб (2753 м) і Пірын, падзеленых шырокімі міжгорнымі катлаванамі. Адзін ад іншага горныя хрыбты адлучаюць даліны рэк Вардар і Струміца, якія працякаюць праз усю краіну. На паўднёвым захадзе размешчаныя часткова належныя Македоніі буйныя азёры Ахрыдскае і Прэспа, а на паўднёвым усходзе — буйнае Дойранскае возера. На рэчцы Длабоцы знаходзіцца самы высокі ў Македоніі вадаспад вышынёй 136 м — Корабскі вадаспад.
Рэгіён сейсмічна актыўны, землетрасенні даволі моцныя. У выніку апошняга, якое адбылося ў 1963, быў моцна разбураны горад Скоп’е.
Клімат
У Македоніі клімат пераходзіць ад умеранага да субтрапічнага. Сярэдняя тэмпература студзеня — 11-12 °C, ліпеня — 21-23 °C. Гадавая колькасць ападкаў 500—700 мм.
Самарый
Самарый (Samarium) Sm — хімічны элемент III групы перыядычнай сістэмы, лантаноід; атамны нумар 62, атамная маса 150,36.
Паўночная Македонія
Колькасць, рассяленне
Па дадзеных на ліпень 2004 г, насельніцтва рэспублікі складае 2,071,210 чалавек.
Джон Уайтхёрст
Біяграфія
9 студзеня 1745 году Уайхёрст ажаніўся з Элізабет Грэтан, дачкой Джорджа Грэтана. Пасля смерці Уайхёрста ў 1788 у яго доме на Фліт-стрыт, ён быў пахаваны побач з сваёй жонкай на могілках Св. Андрэя.
Самарый
Прыродны самарый складаецца з 6 стабільных ізатопаў з масавымі лікамі 144, 148—150, 152, 154 і радыеактыўнага 147Sm. Серабрыста-жоўты метал. Шчыльнасць 7540 кг/м³. Тэмпература плаўлення 1072 °C.
Джон Уайтхёрст
Біяграфія
Некаторыя біёграфы сцвярджалі, што Уайхёрст быў прататыпам вобраза выкладчыка на карціне Джозэфа Райта «Філосаф, які тлумачыць мадэль Сонечнай сістэмы».
Возніўці
Возніўці (Во́знівці) — вёска ў Жмэрынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Самарый
Адкрыты французскім хімікам П. Э. Лекокам дэ Буабадранам у 1879 годзе. Вылучаны ў выглядзе аксіду з мінерала сумарскіта (мінерал названы ў гонар расійскага горнага інжынера В. Е. Самарскага-Быхаўца).
Прымяненне
Прымяняецца ў атамнай прамысловасці (кіруючыя стрыжні ядзерных рэактараў, матэрыялы для абароны персаналу ад шкоднага нейтроннага выпраменьвання). Складнік магнітных сплаваў з кобальтам. Таксама выкарыстоўваецца ў вытворчасці люмінафораў, пігментаў, каталізатараў і інш.
Бенджамін Вальямі
Бенджамін Вальямі (Benjamin Vulliamy; 1747—1811) — гадзіншчык, адказны за канструяванне механічнага гадзінніка, згодна з якім у 1780—1884 гадах афіцыйна звяраўся час у Лондане.
Свірскі сельсавет
Сві́рскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мядзельскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — гарадскі пасёлак Свір.
Бенджамін Вальямі
Біяграфія
Бенджамін быў сынам Джасціна Вальямі, гадзіншчыка швейцарскага паходжання, які пераехаў у Лондан каля 1730 года. Джасцін стаў партнэрам Бенджаміна Грэя, вядомага гадзіншчыка з вуліцы Пэл-Мел, з дачкой якога ён неўзабаве ажаніўся і меў ад яе сына Бенджаміна. Джасцін атрымаў у спадчыну бізнес свайго цесця і з 1780 ягоны сын Бенджамін увайшоў у аб'яднанне «Vulliamy & Son». Бацька і сын працавалі поруч да самой смерці Джасціна 1 снежня 1797 года.
З ранняга ўзросту Вальямі выказваў інтарэс да развіцця бацькоўскай справы. Яшчэ падлеткам, ён пачаў рабіць рэпутацыю стваральніка дэкаратыўных і камінных гадзіннікаў, якія ўпрыгожвалі маёнткі прадстаўнікоў вышэйшага кола грамадства (некаторыя з іх цяпер можна ўбачыць у Музеі і мастацкай галерэі Дэрбі). Ягоны талент дазволіў яму атрымаць прызначэнне на пасаду каралеўскага гадзіншчыка Георга III, на якой ён атрымаліваў штогадовую выплату ў 150 фунтаў. Кароль, будучы аматарам гадзіннікавых і іншых механічных устройстваў, быў патронам Джасціна Вальямі, але толькі Бенджамін удастоўіся такога ганаровага звання.
Каля 1780 года Вальямі было даручана сканструяваць асноўны механічны гадзіннік для Каралеўскай абсерваторыю ў К'ю, які служыў нулявым мерыдыянам і быў адказны за афіцыйны лонданскі час да 1884 года, пасля чаго Грынвіч узяў на сябе абедзве гэтыя функцыі.
Свірскі сельсавет
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Свірскага раёна Вілейскай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Свір. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаваных Куцкоўскага і Супраненцкага сельсаветаў. 25 красавіка 1958 года сельсавет скасаваны, населеныя пункты перададзены ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Свірскаму пассавету.
Бенджамін Вальямі
Біяграфія
У 1780 годзе нарадзіўся Бенджамін Льюіс Вальямі; ён быў апошні з Вальямі, хто прысвяціў сваё жыццё гадзіннікаваму сямейнаму бізнесу. Ніхто з нашчадкаў Бенджаміна не працаваў на гэтай ніве, хоць ягоны ўнук, Льюіс Вальямі, быў выдатным архітэктарам.
Свірскі сельсавет
З 31 жніўня 1959 года пассавет у складзе Мядзельскага раёна (за выключэннем 26 населеных пунктаў: Альхоўка, Бабарыха, Баравыя, Бялькішкі, Галыніха, Голы Бор, Дубнікі, Завідзіненты, Залуцкоўшчызна, Крываносы, Купшчызна I, Купшчызна II, Малая Недрашля, Недрашля I, Недрашля II, Радзюшы-Тушча, Радзюшы I, Радзюшы II, Ройсцішкі, Руднішкі, Сіні Ручай, Страча-Мацееўшчызна, Стрыпялішкі, Супраненты, Хацілкі і Чорны Бор, якія перададзены ў склад Астравецкага раёна). З 20 студзеня 1960 года ў складзе Мінскай вобласці. 10 мая 1960 года да пассавета далучана тэрыторыя скасаванага Канстанцінаўскага сельсавета. 28 красавіка 2004 года ў склад Нарацкага сельсавета перададзены хутары Глыбокі Ручай і Рыдупля. 28 мая 2013 года Свірскі пассавет рэарганізаваны ў сельсавет.
Бенджамін Вальямі
Гадзіннікі Вальямі
Гадзіннікі Вальямі мелі надзвычайную каштоўнасць і прадстаўлялі вяршыню тагачасных тэхналогій. Гэтыя гадзіннікі прадстаўляліся кітайскаму імператару падчас дыпламатычнай місіі 1793 года Джорджа Макартні ў Пекін. Выраб хранометраў Б. Вальямі спалучаўся з аздабленнем фарфоравымі фігурамі, што сімвалізавала адзінства навукі і мастацтва. Агульны дызайн заўсёды ствараўся Вальямі, але таксама ён запрашаў вядомыз скульптараў, якія непасрэдна стваралі належныя фігуры не без уплыву тагачасных французскіх канонаў у гэтай галіне мастацтва. Сям'я Вальямі карысталася паслугамі Royal Crown Derby для вырабу фарфоравых фігур.
Свірскі сельсавет
Насельніцтва пассавета паводле перапісу 2009 года (без Свіра) — 1685 чалавек, з іх 92,9 % — беларусы, 3,2 % — рускія, 2,9 % — палякі.
Юрый Васілевіч Бічан
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1969 годзе. З 1969 года — архітэктар, старшы архітэктар, кіраўнік групы архітэктараў, галоўны архітэктар праектаў у Белдзяржпраекце.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1976 года. Пражывае ў Мінску.
Паўночная Македонія
Колькасць, рассяленне
Асаблівасцю дэмаграфічнай сітуацыі ў Македоніі з’яўляецца перавышэнне нараджальнасці албанскай часткі насельніцтва над славянскай, што характэрна наогул для мусульманскіх меншасцей у шматлікіх дзяржавах свету. Аднак у апошнія гады нараджальнасць албанцаў падае хутчэйшымі тэмпамі: у 2005 колькасць парадзіх-албанак склала 30,8 % ад агульнага ліку жанчын, якія нарадзілі дзяцей, тады як у 2001 дадзены паказчык дасягаў амаль 40 %.
Гарады
Сталіцай рэспублікі і самым буйным яе горадам з’яўляецца Скоп’е (насельніцтва 600 тыс.). Іншыя буйныя гарады — Бітала, Куманава, Прылеп і Цетава (насельніцтва 50 — 100 тыс.).
Мовы
68 % насельніцтва гаворыць на македонскай мове паўднёваславянскай групы моў. 25 % насельніцтва гаворыць на албанскай мове, 3 % — на турэцкай, 2 % — на серба-харвацкай.
Рэлігійны склад
Большасць жыхароў краіны (каля 67 %) належыць да некананічнай Македонскай праваслаўнай царквы (адзіны выпадак у свеце, калі большасць насельніцтва належыць на некананічнай праваслаўнай юрысдыкцыі). У 1967 г., царква абвясціла сваю незалежнасць ад Сербскай праваслаўнай царквы, але яе аўтакефалія не прызнаецца іншымі праваслаўнымі цэрквамі. Мусульмане складаюць 30 % ад агульнай колькасці вернікаў, прыхільнікаў іншых канфесій — 3 %. Усяго ў Македоніі 1200 праваслаўных цэркваў і манастыроў і 425 мячэцяў.
Эканоміка
У Македоніі здабываюць храміты, медныя, свінцова-цынкавыя і жалезныя руды, марганец. Ёсць прадпрыемствы чорнай і каляровай металургіі, машынабудаўнічыя, хіміка-фармацэўтычныя, лёгкай і харчовай прамысловасці.
Кінематограф
Вытворчасць фільмаў у Македоніі пачалася ў 1905 годзе са з’яўленнем піянераў кінематографа на Балканах братоў Манакі, якія здымалі, у асноўным, кароткія дакументальныя фільмы, засяроджваючы ўвагу на традыцыях, паўсядзённым жыцці, а таксама значных падзеях, як, напрыклад, візіт у Македонію султана Мехмеда V у 1911 годзе. На працягу 1920-х гадоў у буйных гарадах было адкрыта некалькі кінатэатраў, першым з якіх быў «Апалон», адкрыты ў Скоп’і ў 1925 годзе. Пасля Другой сусветнай вайны і абвяшчэння Народнай Рэспублікі Македоніі ў складзе Югаславіі македонскі кінематограф пачаў станавіцца больш значным, але да 1980-х гадоў прытрымліваўся югаслаўскай ідэалагічнай хвалі. Асноўнымі тэмамі фільмаў у гэты перыяд былі вызваленне ад войскаў Нацысцкай Германіі ў Другой сусветнай вайне, грамадзянская вайна ў Грэцыі, камуністычныя партызаны і паўстанні супраць Асманскай імперыі. Першым мастацкім фільмам у Македоніі стала стужка «Фросіна» 1952 года, а першай каляровай карцінай стала «Міс Стоўн», знятая ў 1958 годзе. У 1979 годзе ў Бітале быў заснаваны міжнародны кінафестываль братоў Манакі, які праводзіцца да цяперашняга часу.
У 1980-я гады ў македонскім кіно ўвага пачынае надавацца асабістым драмам і дылемам сучаснага жыцця. У 1994 годзе рэжысёр Мілча Манчэўскі прыносіць міжнароднае прызнанне кінематографу сваёй краіны фільмам «Перад дажджом», які атрымаў намінацыю на прэмію «Оскар» за найлепшы фільм на замежнай мове, а таксама здабыў шмат міжнародных узнагарод, у тым ліку Залатога ільва на Венецынскім кінафестывалі. Гэты фільм засяроджваецца на тэме этнічных хваляванняў падчас Баснійскай вайны, якая дасягнула свайго гвалтоўнага піку. Пасля гэтага многія македонскія фільмы ў 1990-х і 2000-х гадах атрымлівалі міжнародную аўдыторыю. Асаблівага поспеху дасягнулі фільмы «Пыл» Мілчы Манчэўскага, часткова зняты ў Нью-Ёрку, «Ілюзія» рэжысёра Светазара Рыстоўскага і «Сакрэтная кніга» сумеснай французска-македонскай вытворчасці. Італьянска-македонская стужка «Бал-Кан-Кан» з’яўляецца самай касавай у краіне з 500 тысячамі гледачоў.
Юрый Васілевіч Бічан
Творчасць
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): комплексы Мінскага медыцынскага інстытута (1981), ГПТВ-40 кінамеханікаў (1979) у Мінску, серыя тыпавых праектаў дзіцячых дашкольных устаноў і школ розных канструкцый (1981—1986).
NGC 4236-1
NGC 4236-1 — галактыка каталога NGC, знаходзіцца ў Сузор’і Дракон. Бачная зорная велічыня: 10,1. Размер: 21,9' × 7,2'. Прамое ўзыходжанне: 12 гадз. 16 мін. 43,3 сек. Схіленне: +69°27'49".
Гаральд Грыслі
Біяграфія
Частка яго работ выстаўлена ў Музеі і мастацкай галерэі Дэрбі; 77 яго карцін былі ахвяраваны музею Альфрэдам Эдуардам Гудзі.
Рыау (архіпелаг)
Архіпелаг Рыау (Kepulauan Riau) — група астравоў на поўдзень ад Сінгапура. Уваходзяць у склад Інданезійскай правінцыі Рыау. Агульная плошча - 5550 км². Насельніцтва (2010 г.) - 1578000 чал., пераважна малайцы і кітайцы.
Універсітэт Біа-Біа
Універсітэт Біа-Біа (УББ; Universidad del Bío-Bío, UBB) — універсітэт, размешчаны ў Кансепсьёне, Чылі.
Гісторыя
Універсітэт быў заснаваны ў 1988 годзе, дзякуючы аб’яднанню некалькіх рэгіянальных універсітэтаў.
Галубіўка (Жмэрынскі раён)
Галубіўка (Голубі́вка) — вёска ў Жмэрынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Стакгольмскі філарманічны аркестр
Каралеўскі Стакгольмскі філарманічны аркестр (Kungliga Filharmonikerna) — сімфанічны аркестр, які базіруецца ў Стакгольме. З 1926 асноўнай канцэртнай пляцоўкай аркестра з'яўляецца Стакгольмская канцэртная зала.
Быў заснаваны ў 1902 як аркестр Стакгольмскага канцэртнага таварыства, у 1914 пачаў функцыянаваць увесь час. У 1937 аркестр стаў асноўным аркестрам Шведскага радыё, у 1957 атрымаў сучасную назву, а ў 1992 — каралеўскі патранат. У першыя дзесяцігоддзі існавання аркестрам кіравалі такія вядомыя дырыжоры, як Георг Шнеевойгт, Вацлаў Таліх, Фрыц Буш, Ганс Шміт-Ісерштэт.
Сярод вядомых выступленняў аркестра — Стакгольмскі міжнародны фестываль кампазітараў, які праходзіць  штогод ў маі, і Кампазітарскі тыдзень, прысвечаныя творчасці аднаго адпаведна замежнага ці шведскага сучаснага кампазітара, музычнае суправаджэнне ўручэння Нобелеўскіх прэмій і Polar Music Prize.
Трычэзіма
Трычэзіма (Tricesimo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Фрыўлі-Венецыя-Джулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Удзінэ.
Насельніцтва складае 7733 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 430 чал./км². Займае плошчу 17 км². Паштовы індэкс — 33019. Тэлефонны код — 0432.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Madonna della Purificazione.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
IC 725
IC 725 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) у сузор'і Дзева.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Шэўчэнкавэ (пасёлак)
Шэўчэнкавэ (Шевченкове) — пасёлак у Жмэрынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Рудзіцы
Рудзі́цы (, Рудицы) — вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Гарадзішчанскага сельсавета.
Да 15 студзеня 1965 года вёска ўваходзіла ў склад Чэрнеўскага сельсавета, да 22 лютага 2012 года — у склад Ардацкага сельсавета.
Пелеўцы
Пе́леўцы (, Пелевцы) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Астрынскага сельсавета.
Паметнікі (Ветрынскі сельсавет)
Паме́тнікі (, Пометники) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ветрынскага сельсавета.
Да 3 ліпеня 1970 года вёска ўваходзіла ў склад Астроўшчынскага сельсавета, пасля — у складзе Руднянскага сельсавета.
Крыстафер Сімс
Крыстафер Сімс (Christopher A. Sims; 21 кастрычніка 1942 г., Вашынгтон) — амерыканскі эканаміст, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па эканоміцы (2011) сумесна з Томасам Сарджэнтам «за эмпірычнае даследаванне прычынна-следчых сувязяў у макраэканоміцы».
Бакалаўр Гарвардскага каледжа (1963), доктар філасофіі Гарвардскага ўніверсітэта (1968). Працаваў у Гарвардзе (1967—1970), Мінесоцкім універсітэце (1970—1990, прафесар з 1974), Еле (1990—1999) і Прынстане (з 1999). Прэзідэнт Эканаметрычнага таварыства (1995).
Сіверскі
Сіверскі (Си́верский) — пасёлак гарадскога тыпу ў Гатчынскім раёне Ленінградскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Сіверскага гарадскога паселішча. Адлегласць да адміністрацыйнага цэнтра раёна, горада Гатчына — 25 км. Праз пасёлак працякае рака Орадзеж. Другі па насельніцтве пасёлак гарадскога тыпу ў Ленінградскай вобласці. На тэрыторыі пасёлка размешчаны вайсковы гарадок з насельніцтвам каля 5000 чалавек.
З’яўляецца папулярным месцам летняга адпачынку жыхароў Санкт-Пецярбурга, праз пасёлак праходзіць чыгунка Санкт-Пецярбург — Пскоў.
Эрбій
Эрбій (Erbium) Er — хімічны элемент III групы перыядычнай сістэмы, лантаноід; атамны нумар 68. Адкрыты ў 1843 годзе шведскім хімікам К. Масандэрам (Carl Gustaf Mosander)). Адносіцца да рэдказямельных элементаў. Атамная маса 167,26. У прыродзе прысутнічаюць 6 стабільных ізатопаў з масавымі лікамі 162, 164, 166—168, 170. Мяккі серабрысты метал. Тэмпература плаўлення 1522 °С, тэмпература кіпення 2510 °С. Шчыльнасць 9062 кг/м³. Раствараецца ў мінеральных кіслотах з утварэннем солей. На паветры акісляецца павольна. Пры награванні з кіпеннем узаемадзейнічае з галагенамі, халькагенамі, вадародам і азотам.
Выкарыстанне
Атрыманне люмінафорных і лазерных матэрыялаў, выраб спецыяльнага шкла і керамікі з уласцівасцямі высокатэмпературных звышправаднікоў, аптычных валокнаў. Складнік магнітных сплаваў з жалезам, кобальтам, нікелем. Аксід эрбію выкарыстоўваецца ў ядзернай энергетыцы. Злучэнні эрбію выкарыстоўваюць у тэхналогіі раздзялення і грубай ачысткі рэдказямельных элементаў.
Гута-Маўчанска
Гута-Маўчанска (Гута-Мовчанська) — вёска ў Жмэрынскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Уільям Колгейт
Уільям Колгейт (William Colgate;, Халінгборн, Кент, Вялікабрытанія — , Нью-Ёрк, ЗША) — амерыканскі бізнесмен, заснавальнік кампаніі Colgate.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Халінгборне, графства Кент, Вялікабрытанія. Другі сын у сям’і. Бацька — Роберт Колгейт (1758—1826), фермер і палітык; маці — Сара Боўлз (пам. 1840). З-за палітычных поглядаў бацькі Уільяма сям’я пераехала ў Злучаныя Штаты Амерыкі (горад Балтымор).
У 1806 Уільям Колгейт заснаваў кампанію William Colgate & Company (цяпер — Colgate-Palmolive Company).
Памёр у 1857 годзе ў Нью-Ёрку.
Тэрбій
Тэрбій (Terbium) Tb — хімічны элемент, лантаноід; атамны нумар 65. У прыродзе 1 стабільны нуклід 159 Tb. У зямной кары 4,3*10 -4 % па масе. Адкрыты ў 1834 годзе шведскім хімікам К.Масандэрам у выглядзе аксіду пры раздзяленні ітрыевых рэдказямельных металаў.
Мяккі серабрыста-белы метал, тэмпература плаўлення 1357°С, тэмпература кіпення 3227°С, шчыльнасць 8272 кг/м³. У паветры кампактны тэрбій акісляецца. Пры пакаёвай тэмпературы ўзаемадзейнічае з вадой, мінеральнымі кіслотамі, пры награванні - з галагенамі, халькагенамі, азотам, вадародам (утварае вытворныя Tb (ІІІ)). Металічный тэрбій атрымліваюць металатэрмічным аднаўленнем трыхларыду тэрбія або трыфтарыда тэрбія. Выкарыстоўваюць як актыватар крышталефасфораў, а таксама ў вытворчасці спецыяльнага шкла, магнітных сплаваў.