cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Белая Натапа
Назва
Другая аснова ў назвах Натапа звязаная з прускім api «рака», літоўскім upė. Яна ж у такіх двухасноўных балцкіх гідронімах на ўсходзе старабалцкай тэрыторыі, як Няропля «Глыбокая рака», Каспля «Камарыная рака» (на Верхнім Падзвінні), Жукопа «Рыбная рака» (у вярхах Волгі). Таксама і ў аднаасноўных гідронімах Упа (прыток Акі), Вопь (прыток Дняпра), Упінка (прыток Сажа каля Хіславічаў), якія значаць «Рака» або «Паўнаводная».
Назва Натапа значыць «Крапіўная рака». Тапанімічны комплекс «Белая Натапа — Чорная Натапа» паўтараўся паабапал цячэння Сажа.
Гідраграфія
Пачынаецца за 1,2 км на ўсход ад вёскі Багацькаўка, вусце каля вёскі Кашаны. Прытокі — Альхоўка, Дамалка, невялікія ручаі і канавы (Дзедавец інш.).
Даліна складаная, у прырэчышчавай частцы скрынкападобная. Абалона вузкая. Рэчышча звілістае, у вярхоўі на 20,5 км і ў сярэдняй плыні на 2,9 км каналізаванае; шырыня ў вярхоўі 3—5 м, ніжэй вёскі Лапаціна 10—12 м. Берагі абрывістыя, вышынёй 2—3 м.
На рацэ вёскі Падсолтава, Мазалава, Новае Сяло, Лапаціна, Добрае.
У рацэ водзяцца шчупак звычайны, плотка, акунь, пячкур і іншыя віды рыб.
Бруна фон Кверфурт
Бруна фон Кверфурт або Бруна Кверфурцкі, Бруна-Баніфацый з Кверфурту (Bruno von Querfurt; 974 — ) — місіянер, прылічаны да святых каталіцкай царквой.
Раннія гады
Сын Бруна Старэйшага, графа кверфурцкага, і Іды, нашчадак саксонскага арыстакратычнага роду, які быў у сваяцтве з імператарскім домам. Апроч Бруна ў сям'і было трое сыноў — Гебхард, Дзітрых і Вільгельм. Выхоўваўся ў школе пры кляштары Св. Яна ў Магдэбургу, школай кіравала магдэбургскае архібіскупства, установа вядома вучобай у розныя часы шмат каго з славянскіх біскупаў і місіянераў, у тым ліку Адальберта-Войцеха. У 995 годзе Бруна атрымаў сан каноніка, троху пазней быў прадстаўлены да двара імператара Атона III і ў 997 годзе стаў яго капеланам.
У 998 годзе з імператарам прыехаў у Рым. У Італіі даведаўся пра мучаніцкую смерць у Прусіі Адальберта-Войцеха і пад уражаннем пакінуў двор, пайшоў у кляштар бенедыкцінцаў на Авенціне дзе прыняў імя Баніфацый. У 1001 годзе ў Монтэ-Касіна пазнаёміўся з пустэльнікам Рамуальдам, заснавальнікам Ордэна камедулаў і ўступіў у яго брацтва. Некаторы час Бруна жыў у кляштары Рамуальда ў Перэі каля Равены дзе і прыняў пострыг. Рамуальд, адзін з ярчэйшых прадстаўнікоў радыкальнага манаска-аскетычнага руху таго часу, меў кантакты з польскім каралём Баляславам, рамуальдава брацтва брала ўдзел у місіях у Польшчу для хрысціянізацыі славян. Імаверна, менавіта ў рамуальдавым манастыры, пад уражаннем аповедаў місіянераў у Бруна з'явілася ідэя паўночнай місіі. У адну з такіх місій разам з Бенедыктам і Янам ён і адправіўся.
У 1002 годзе Папа Рымскі Сільвестр II надаў Бруна тытул Archiepiscopus gentium для місійнай дзейнасці сярод паганскіх народаў і выдаў яму дазвол на пасвячэнне, тады ж быў выдадзены і дазвол на місію Бенедыкту і Яну. У 1002 годзе Бруна са спадарожнікамі прыбыў да двара караля Баляслава. Кароль, імаверна, хацеў скіраваць місіянераў на хрышчэнне славян паміж Лабай і Одрай, каб далучыць гэтую тэрыторыю да сваіх уладанняў. Аднак, памкненні польскага караля непакоілі імператара Генрыха II, які таксама прэтэндаваў на гэтыя землі, таму Бруна, які ўзімку 1002 года прыбыў у Магдэбург для пасвячэння ў сан, доўга не мог яго атрымаць. За гэты час Бруна наведаў родавы замак Кверфурт, дзе ў 1002 годзе асвяціў новую царкву, адным з апекуноў якой быў святы Пётр.
Бенедыкту і Яну, якія засталіся ў Польшчы, Баляслаў даў зямлю пад кляштар, неўзабаве ў іх з'явіліся мясцовыя паслушнікі — родныя браты Язэп і Мацвей, а таксама Варнава і кухар Крысцін. У 1003 годзе, калі Варнаву адправілі ў Рым, астатнія пяць братоў — Бенедыкт, Ян, Язэп, Мацвей і Крысцін былі забіты.
Дзейнасць
Толькі ў 1004 годзе Бруна быў пасвечаны і атрымаў паліюм з рук магдэбургскага архібіскупа Тагіна. Пасвячэнне верагодна было здзейснена ў абмен на абяцанне не прапаведаваць на землях паміж Лабай і Одрай. Бруна вярнуўся ў Польшчу, перад гэтым пасвяціўшы аднаго з сваіх людзей у біскупы і адправіўшы яго з місіяй у Швецыю, дзе і сам некаторы час хацеў прапаведаваць. План Баляслава па хрышчэнні славян паміж Лабай і Одрай сарваўся.
Місія ў Венгрыю
Польскі кароль знайшоў для Бруна новую справу — прапанаваў адправіцца з пропаведдзю ў Венгрыю. Верагодна Бруна адбыў у Венгрыю не толькі з хрысціянскай, але і з дыпламатычнай місіяй. Вядома, што ён прапаведаваў сярод чорных мадзьяр у даліне Мараш ва ўладаннях князя Айтаня. Айтань быў хрысціянінам усходняга абраду і ў той час меў доўгачасовы канфлікт з каралём Іштванам І, такі жа канфлікт меў і польскі кароль Баляслаў. Некаторыя даследчыкі лічаць, што Айтань быў звязаны з Уладзімірам І Кіеўскім. Кароль жа Іштван быў цесна звязаны з імператарам Генрыхам, той быў яго шваграм і саюзнікам у барацьбе за вяртанне захопленых Баляславам венгерскі земляў. Прысутнасць Бруна ў Венгрыі выклікала вялікае раздражненне венгерскага караля, якое змусіла місіянера—дыпламата пакінуць гэтую краіну, вярнуцца ў Польшчу і некаторы час жыць пры двары караля Баляслава — дакладная храналогія гэтых падзей невядомая.
Місія да печанегаў праз Русь
У канцы 1007 года Бруна адправіўся праз Русь нібы прапаведаваць да печанегаў. Аднак верагодней за ўсё хрысціянская місія да печанегаў была толькі прыкрыццём дыпламатычнай місіі Бруна да Уладзіміра ад Баляслава. У пачатку 1008 года Бруна сустрэўся з rex Russorum Уладзімірам і некаторы час жыў пры яго двары. У канцы лютага 1008 года Бруна ў суправаджэнні Уладзіміра адправіўся да печанегаў, ахрысціў 30 чалавек і пасвяціў для іх біскупа са сваіх людзей, а таксама наладзіў мір паміж печанегамі і кіеўскім князем. Закладнікам на падмацаванне міру ў печанегаў застаўся сын кіеўскага князя, у якім некаторыя даследчыкі бачаць Святаполка.
Вяртанне ў Польшчу
У тым жа 1008 годзе Бруна вярнуўся ў Польшчу і зноў нейкі час жыў пры двары Баляслава. Там Бруна напісаў Жыціе Адальберта-Войцеха, Жыціе пяці братоў мучанікаў (сваіх былых спадарожнікаў), а таксама вядомы ліст да імператара Генрыха. У гэтым лісце, Бруна папракае імператара за тое, што ў саюзе з паганцамі — абадрытамі ваюе з Польшчай, замест таго каб у саюзе з Баляславам займацца іх хрышчэннем.
Прусія або зноў Русь?
Супярэчнасці паміж Баляславам і Генрыхам увесь час толькі абвастраліся, наспяваў канфлікт. У кан. 1008, перад самым пачаткам вайны паміж Польшчай і Імперыяй, Бруна, па меркаванні некаторых даследчыкаў пайшоў з Польшчы ў Прусію, дзе прапаведваў, а пасля гэтага пайшоў адтуль праз Літву на Русь. Іншыя даследчыкі лічаць, што Бруна пайшоў не ў Прусію, а зноў адправіўся на Русь у свіце дачкі Баляслава, якая выхадзіла замуж за тураўскага князя Святаполка. У той жа свіце быў і калабжэгскі біскуп Райнберн — духоўнік каралеўны. Невядома, які быў маршрут падарожжа, ці мог быць зноў Бруна ў Кіеве або шлюб адбыўся ў Тураве.
Сума дзейнасці
Бруна быў уражлівым чалавекам, гэтая асаблівасць характару практычна вызначыла яго лёс. Пад уражаннем ад смерці Адальберта-Войцеха ён пайшоў у кляштар. Пад уражаннем аповедаў аб пропаведзях паганцам — прыняў пастрыг і рашыў адправіцца прапаведаваць. Пад уражаннем ад перашкод у хрышчэнні палабскіх і надодраўскіх славян, з боку імператара і імперскага духавенства — стаў прыхільнікам Баляслава і праціўнікам Генрыха. У той жа час Бруна быў прыхільнікам хрышчэння паганцаў з дапамогай сілы і заклікаў да гэтага. Аднак ніхто не жадаў яму аказваць у гэтым рэальнай дапамогі — ні Генрых, ні Баляслаў, ні Уладзімір, ва ўсіх былі свае больш надзённыя праблемы.
Баляслаў пры пасрэдніцтве Бруна спрабаваў стварыць саюз супраць імперыі, ў яго гэта ў некаторай ступені атрымалася. У 1008 годзе чорныя мадзьяры Айтаня паднялі паўстанне ў Венгрыі, аднак яно было падушана каралём Іштванам. Шлюб жа дачкі Баляслава з сынам Уладзіміра таксама з'яўляецца ўскосным пацверджаннем нейкай дамовы паміж імі. Падрабязнасці і ўмовы гэтых пагадненняў невядомы, пра іх толькі здагадваюцца.
Апошняя місія ў Прусію або Літву
Некаторыя даследчыкі лічаць, што Бруна адправіўся з місіяй у Прусію, а менавіта ў адну з яе частак — Яцвезь, па даручэнні караля Баляслава. Але гэта даволі сумнеўна, бо з 983 года яцвягі былі кіеўскімі даннікамі, а Баляславу тым часам не патрэбен быў канфлікт яшчэ і з кіеўскім князем Уладзімірам. Магчыма менавіта ад Уладзіміра Бруна атрымаў дазвол прапаведаваць на землях падуладных Кіеву паганцаў і з Русі, магчыма з Турава, адправіўся ў сваю апошнюю місію. Такі маршрут падарожжа — з Русі ў Літву, а не з Літвы на Русь, ускосна пацвярджае апісанне месца яго гібелі — на памежжы Русі і Літвы (in confinio Rusciae et Lituae). Зыходзячы з гэтага не ясна ці праўда Бруна збіраўся ў Яцвезь — хоць магчыма ён і хацеў трапіць туды праз Літву, прапаведуючы паганцам на шляху.
Як толькі Бруна са спадарожнікамі ступіў на зямлю паганцаў (прусаў або літоўцаў), то быў схоплены і прыведзены да тамтэйшага князька Нецімера і стаў угаворваць таго ахрысціцца. Атрымаўшы адмову Бруна спаліў паганскіх ідалаў, за што быў асуджаны да спалення. Аднак распаліць вогнішча пад Брунам паганцы не здолелі і палічылі гэта за знак — Нецімер вызваліў Бруна і разам з 300 набліжанымі, напэўна дружынай, ахрысціўся. Праз гэтага ў яго адбыўся канфлікт са сваякамі. Магчыма, сваякі былі супраць хрышчэння і патрабавалі пакарання Бруна, а хутчэй Нецімер пад уплывам Бруна настойваў на хрышчэнні сваякоў — нават загадаў забіць свайго брата, які адмовіўся ахрысціцца.
Далейшая місія Бруна склалася няўдала. З уладанняў Нецімера ён накіраваўся далей і апынуўся ва ўладаннях іншага князька — Зебедэна. Там 9 сакавіка 1009 года Бруна схапілі і загадам князька адсеклі галаву, а яго 18 спадарожнікаў павесілі. Галаву Бруна кінулі ў раку. Вельмі познія крыніцы раку называюць Алстрай (*Alstros), некаторыя даследчыкі атаясняюць яе з Ятрай (цяпер Ятранкай), прытокам Моўчадзі. Хоць слушнасць назвы ракі як Алстара і атаяснення яе з Ятрай неверагодная, у Дараўскай парафіі Ляхавіцкага дэканату Пінскай дыяцэзіі лічаць, што Бруна загінуў менавіта ў іх мясцовасці.
Пра далейшыя падзеі крыніцы разыходзяцца, адны сцвярджаюць, што рэшткі Бруна і яго спадарожнікаў былі выкуплены нейкім рускім князем, які над імі пабудаваў царкву і што Бруна шанаваўся як святы рускай царквой. Іншыя, што рэшткі выкупіў польскі кароль Баляслаў. Магло аднак адбыцца і першае і другое — спачатку рэшткі Бруна і яго спадарожнікаў трапілі да рускага князя, магчыма тураўскага Святаполка, калі Бруна на праўдзе пайшоў з місіяй з Русі і яго горада Турава, дзе да таго ж знаходзіўся біскуп Райнберн. А пасля рэшткі выкупіў кароль Баляслаў. Неўзабаве (да 13 ліпеня 1024) Бруна быў кананізаваны, ва ўрачыстай імшы ўдзельнічаў імператар Генрых.
Памяць у каталіцкай царкве — 15 кастрычніка. У Польшчы святы Бруна з'яўляецца патронам Ломжыцкай дыяцэзіі — дзень памяці 12 ліпеня.
Верацеі (Бягомльскі сельсавет)
Вераце́і (, Веретеи) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бягомльскага сельсавета.
Куарньента
Куарн'ента (Quargnento) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 1334 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 37 чал./км². Займае плошчу 36 км². Паштовы індэкс — 15044. Тэлефонны код — 0131.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Dalmazio.
Рэзідэнт (права)
Рэзідэнт (Resident — аселы, той, хто ўвесь час знаходзіцца ў пэўным месцы) — пэўны статус юрыдычнай або фiзiчнай асобы ў падатковым заканадаўстве, а таксама ў некаторых іншых галінах заканадаўства, які адлюстроўвае сувязь гэтай асобы з той ці іншай дзяржавай.
У больш вузкім і прафесійным сэнсе гэта юрыдычныя асобы альбо дыпламатычныя прадстаўніцтвы, якія маюць пастаяннае месцазнаходжанне ў пэўнай краіне. У вузкім сэнсе гэты тэрмін выкарыстоўваецца ў спецыяльным заканадаўстве для вызначэння суб'ектаў праваадносін, якія маюць дадатковыя правы і абавязкі. У некаторых прававых інстытутах заканадаўчае вызначэнне гэтага тэрміна мае асаблівасці, і таму падлягае прымяненню толькі да пэўнага тыпу праваадносін.
Класіфікацыя
Тэрмін рэзідэнт можна класіфікаваць як:
Ельска-Нараўлянскі строй
Ельска-Нараўлянскі строй — традыцыйны комплекс беларускага народнага адзення на Усходнім Палессі.
Вылучаны па выніках экспедыцыйных даследаванняў у палескай частцы Гомельскай вобласці (І. Ю. Смірнова). Бытаваў на тэрыторыі Ельскага і Нараўлянскага раёнаў.
Ян (апостал)
Іаа́н, або Ян — паводле Новага Запавету адзін з апосталаў — самых блізкіх і любімых вучняў Ісуса Хрыста, яго давераная асоба, якому даручыў апеку над сваёй маці.
Сын галілейскага рыбака Зевядзея і Саламіі. Біяграфія гэтага апостала складаецца з шэрагу цяжкіх выпрабаванняў, якія яму давялося перанесці за час свайго доўгага жыцця. Ян церпіць розныя праследаванні, зняволенні, ссылкі, спробы атруціць і нават зварыць у катле з кіпячым маслам, з якога ён выйшаў цэлым і здаровым. Драматызацыя біяграфіі магчыма рабілася для таго, каб падкрэсліць яго выключную стойкасць і вернасць вучэнню свайго Настаўніка. Яну прыпісваецца аўтарства аднаго з кананічных Евангелляў, трох саборных лістоў і тэксту «Апакаліпсіса», створанага ім у час зняволення на востраве Патмас у Эгейскім моры.
Ельска-Нараўлянскі строй
Апісанне
Строю ўласцівы кветкавыя арнаменты і раскошныя галаўныя ўборы. Каптуры ўпрыгожваліся стужкамі, абмотваліся наміткамі. Такую намітку часам замацоўвалі доўгімі шпількамі, і калі яна не ахоплівала падбародак, то яе можна было здымаць як шапку, што было вельмі практычна.
NGC 5140
NGC 5140 (іншыя абазначэнні — ESO 382-65, MCG -5-32-16, IRAS13235-3336, PGC 47031) — галактыка ў сузор’і Цэнтаўр.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ельска-Нараўлянскі строй
Апісанне
Святочнымі хусткамі лічыліся вялікія з тонкай воўны квяцістыя з доўгімі махрамі «тарноўкі» («тэрнові кусты»). Звязаныя ззаду рагі хусткі заводзілі наперад, пускалі на плячах.
Андаракі шылі з ваўнянага ці паўваўнянага палатна, на поясе рабілі дробныя складкі. Тканіны для андаракоў былі разнастайныя паводле малюнка: аднаколерныя, паласатыя, клятчастыя.
Антуан Вато
Антуа́н Вато́ (Jean-Antoine Watteau;  — ) — знакаміты французскі мастак, прадстаўнік стылю ракако.
Вобразы створаныя рукой мастака знайшлі сваё ўвасабленне ў далейшым развіцці жывапісу стылю ракако і рамантычных напрамкаў стылю класіцызм.
Пачатак
Да 1677 года Валанс'ен прыналежаў Фландрыі, і шматлікія сучаснікі звалі Вато «фламандцам» (сапраўды, ён шмат узяў ад старых фламандскіх майстроў), хоць складана ўявіць сабе штосьці больш «французскае» па духу, чым яго галантныя палотны. Будучы сынам страхара, Вато не атрымаў сістэматычнай адукацыі. Пра раннія гады гэтага выдатнага майстра мы наогул ведаем вельмі мала. Вядома, што каля 1702 года юны Вато перабраўся ў Парыж, дзе першым яго настаўнікам стаў Клод Жыло, якога звалі ў Акадэміі «мастаком сучасных сюжэтаў». Мабыць, менавіта Жыло прышчапіў свайму вучню і памагатаму любоў да камедыі дэль артэ. Арлекін, Каламбіна, П'еро сталі адвечнымі героямі маладога жывапісца. Адзін з біёграфаў Вато піша пра юныя гады так: «Ён карыстаўся кожнай вольнай хвілінай, каб пайсці на плошчу маляваць розныя камічныя сцэны, якія разгульвалі вандроўныя шарлатаны».
Вольны мастак
Прыблізна ў 1709 годзе Антуан Вато, вырашыўшы стаць самастойным жывапісцам, сышоў ад свайго настаўніка. У гэтым жа годзе ён паспрабаваў заваяваць Рымскую прэмію Каралеўскай акадэміі. Але яго праца на біблейскі сюжэт, прадстаўленая ў акадэмію, заняла толькі другое месца, і паехаць у Італію мастаку не атрымалася. Другую спробу атрымаць Рымскую прэмію Вато распачаў праз тры гады, але і яна апынулася няўдачай. Убачыць Рым так і не было наканавана.
Паломніцтва на востраў Кіфера
У залацістай смузе па зарослым дрэвамі берагу чарада паломнікаў спускаецца да карабля. Усё таямніча і зыбка, ва ўсім намёк і недаказанасць. Неўраўнаважаная, няўстойлівая кампазіцыя, накіраваная ў зіхатлівыя далечыні, якая пырхае лёгкасцю рухаў, узмоцненая манерай ліста, што струменяцца мазкамі, блікамі святла, пераліўнымі адна ў адну фарбамі. Усё служыць адной мэце — перадаць найбагацейшую гаму пачуццяў і настрояў закаханых: упэўненасці і сумневаў, надзеі і трывогі, радасці і смуткі, чаканняў і расчараванняў.
Адна з галоўных заслуг Вато ў тым, што ён прынёс у французскае мастацтва невычэрпнае багацце чалавечых перажыванняў, індывідуальнае, глыбока асабістае ўспрыманне навакольнага свету.
Павінна быць, акадэмікі таго часу не ўбачылі ў гэтай карціне Вато знаёмага сюжэта, яна ніяк не ўкладвалася ў рамкі традыцыйных жанраў і атрымала афіцыйнае найменне «Галантныя святы», што аказала майстру, прынятаму ў лік акадэмікаў, далёка не лепшую паслугу. У наступных пакаленняў знаўцаў і знатакоў мастацтва склалася несправядлівае стаўленне да яго як да аўтара мілых дробязяў, і строгі мараліст Дзідро нават заяўляў, што аддаў бы дзесяць Вато за аднаго Тэнірса, добрапрыстойнага фламандца, спевака мірнага сельскага жыцця.
Жыль
«Галантныя сцэны» былі для Вато выдатным спектаклем, перанесеным у рэальнае жыццё. Аднак сапраўдныя акцёры на сцэне цікавілі яго не менш. Мастак увесь час наведваў уяўленні двух самых вядомых у Парыжы труп — італьянскай і французскай камедыі. Мяркуецца, што карціна «Жыль» павінна была выкарыстоўвацца як шыльда камедыйнай трупы. Галоўны персанаж твора — Жыль, французскі варыянт П'еро ці Пульчынелы (героя італьянскай камедыі масак), — няўдачнік, істота нязграбная, наіўная, быццам адмыслова створаная для кплівага жалю. Ён увесь час становіцца ахвярай выхадак спрытнага Арлекіна. Жыль стаіць на пярэднім плане ў пацешным гарнітуры. Недарэчная пастава робіць яго постаць мехаватай і скаванай. Герой глядзіць на гледача са шчымлівым сумам і нейкай дзіўнай сур'ёзнасцю. Перад ім — гледачы, ззаду — акцёры, але ён зусім самотны. Сапраўдная душэўная нуда адлучае яго ад людзей, якія чакаюць лёгкай, немудрагелістай весялосці. Постаць Жыля дадзена мастаком з нізкага пункта гледжання (ён нібы глядзеў на сваю мадэль знізу ўгару). Так у XVIII ст. пісалі парадныя партрэты. І гэта рэзка супрацьпастаўляе Жыля астатнім персанажам. «Недарэчны» акцёр, які расчыняе пры святле рампы свае сапраўдныя пачуцці, шмат у чым блізкі самаму жывапісцу.
Шыльда крамы Жэрсена
Карціна знаходзіцца ў палацы Шарлотэнбуг у Берліне, сапраўдным «свяцілішчы» жывапісу Вато, яна выканана ў самым канцы кароткага жыццёвага шляху майстра, ужо захварэлага сухотамі, якія ў тым жа годзе звялі яго ў магілу. Твор дасягае ў шырыню больш трох метраў (зусім незвычайны памер для жанравых кампазіцый), з выразнай кампазіцыйнай структурай, пабудаванай у строгай адпаведнасці з законамі перспектывы, гэта праца насамрэч лічыцца адной з самых зыркіх і таленавітых эмблем еўрапейскага жывапісу XVIII стагоддзя.
Карціна прызначалася для цалкам празаічных мэт: яна была замоўлена Жэрсенам, сябрам Вато, у якога мастак пасяліўся ў 1719 годзе, і павінна была служыць шыльдай для антыкварнай крамы, якая належала Жэсрену, з гучнай назвай «У вялікага манарха».
Карціне прысвечаны шматлікія даследаванні, якія змяшчаюць розныя вытлумачэнні і «чытанні»: яе завуць мастацкім і «духоўным завяшчаннем» Вато, сімвалам пераходнага часу, які звязаў дзве эпохі гісторыі і культуры, ці проста жывым правобразам новых ідэалаў і эвалюцыі мастацкага рынка, які пачаў адчыняцца для вышэйшых пластоў буржуазнага грамадства.
Шматзначнасць карціны, «памножаная» на пышнасць лёгкага, іскрыстага святлом жывапісу, гэтак жа характэрна для Вато, як і ўласцівыя мастаку іранічная адчужанасць ці прысмак гаркаты, якія часам прадзімаюць у здавалася б цалкам рэалістычных і нават банальных сюжэтах.
Дэталі карціны:
Беларусь на Еўрапейскіх гульнях 2015
Беларусь на I Еўрапейскіх гульнях, якія прайшлі ў 2015 годзе ў сталіцы Азербайджана, у горадзе Баку, была прадстаўлена 151 спартсменам у 24 відах спорту. 48 з іх сталі прызёрамі Гульняў, заваяваўшы 43 медалі, у тым ліку 10 залатых, 11 сярэбраных і 22 бронзавых.
Кэндзі Таціё
(橡尾 健次; нар. ) — былы японскі футбаліст. У 1961 годзе выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Зак Сурэці
Зак Сурэці (Zak Surety, ) — англійскі былы прафесійны гулец у снукер. Удзельнік 1/16 фіналу адкрытага чэмпіянату Кітая 2015 года і Еўрапейскага Мастэрс 2016 года.
Яна Аляксандраўна Галякова
Яна Аляксандраўна Галякова (нар., Гродна, Беларусь) — прафесійная беларуская баскетбалістка. Выступала за зборную Беларусі.
Біяграфія
Сваю кар’еру пачыла ў 2016 годзе ў гродзенскай «Вікторыі», у 2019 — працягнула ў «Алімпіі», у складзе якой стала бронзавым прызёрам чэмпіянату Беларусі. У сезоне 2021/2022 гуляла за БК «УГМК» і «ПАРМА-КОР». У ліпені 2022 года стала часткай каманды баскетбольнага клуба жаночай Суперлігі Расіі «Энергія».
Выступала ў U-16 (2015—2017).
Ян ван Рыбек
Ян ван Рыбек (поўнае імя: Ёхан Антонісзан ван Рыбек; (Johan Anthoniszoon «Jan» van Riebeeck; 21 красавіка 1619, Кюлемборг, Нідэрланды – 18 студзеня 1677, Батавія, Інданезія) — вядомы нідэрландскі даследчык і мараход, заснавальнік горада Кейптаўна (Капская калонія), а пазней - каланіяльны адміністратар Нідэрландскай каланіяльнай імперыі, у прыватнасці, яе азіяцкіх уладанняў (сучасная Інданезія).
Аркадзь Антонавіч Астаповіч
Арка́дзь Анто́навіч Астапо́віч (, Мінск —, ваколіцы Унецкага раёна Арлоўскай вобласці, цяпер Бранская вобласць) — беларускі мастак-графік. Брат мастачкі Зінаіды Астаповіч-Бачаровай (1898—1993).
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і выкладчыка Мінскага гарадскога чатырохкласнага вучылішча, тытулярнага саветніка Антона Антонавіча Астаповіча (1864(?)—1914). Аркадзь быў старэйшым з чатырох дзяцей. Маці, Марыя Ільінічна (1874—1954), замалася дамашняй гаспадаркай, лічылася добрай майстрыхай-рукадзельніцай. У 1900 годзе па службовым абавязку бацькі сям’я пераехала ў Рэчыцу, а ў 1906 — у Гродна, куды бацьку мастака, ужо надворнага саветніка, прызначылі інспектарам Пушкінскага гарадскога чатырохкласнага вучылішча.
З 1915 года таксама займаўся на графічным аддзяленні рысавальнай школы, дырэктарам якой быў Мікалай Рэрых. Непасрэднымі настаўнікамі Астаповіча былі Іван Білібін і, вучань Рэпіна.
Ціма Боль
Ціма Боль (Timo Boll, нар., Эрбах, Гесэн, ФРГ) — нямецкі гулец у настольны тэніс, трохразовы прызёр Алімпійскіх гульняў у камандным першынстве, двухразовы пераможца Кубка свету ў адзіночным разрадзе, 8-разовы прызёр чэмпіянатаў свету, 19-разовы чэмпіён Еўропы (уключаючы 7 перамог у адзіночным разрадзе), двухразовы чэмпіён Еўрапейскіх гульняў, экс-першая ракетка свету ў адзіночным разрадзе.
Аркадзь Антонавіч Астаповіч
Біяграфія
Доўгага навучання ў школе не атрымалася, праз паўтара года ён быў мабілізаваны ў армію, прайшоў паскораны курс інжынераў-сапёраў, некаторы час служыў у сапёрным батальёне. У час рэвалюцыі Астаповіч падтрымаў бальшавікоў, пасля чаго апынуўся ў часцях Чырвонай Арміі ў Харкаве.
Ціма Боль
5 жніўня 2016 года Ціма нёс сцяг Германіі на цырымоніі адкрыцця летніх Алімпійскіх гульняў у Рыа-дэ-Жанэйра.
Аркадзь Антонавіч Астаповіч
Біяграфія
У 2-й палове 1922 года Астаповіч дэмабілізаваны і вярнуўся на радзіму бацькі — у Навасёлкі Менскай губерні, дзе жыў і настаўнічаў каля 7 гадоў. Тут жа, у Навасёлках, у 1924 годзе ўзяў шлюб са сваёй стрыечнай сястрой — дачкой мясцовага святара, вясковай настаўніцай Нінай Рыгораўнай Якубовіч (1889—1963). У іх нарадзіліся сыны Арсень і Валянцін. З 1929 года ў Менску, працаваў настаўнікам малявання, чарчэння і матэматыкі ў 9-й сярэдняй школе, паралельна — у вечаровай сямігодцы № 3. Сябра Менскай філіі Усебеларускага аб’яднання мастакоў з 1927 года. У часе палітычных рэпрэсій, у 1938 годзе арыштаваны органамі НКУС, зняволены ў магілёўскай турме, выпушчаны праз 4 месяцы.
За некалькі дзён да акупацыі Мінска немцамі Аркадзь Астаповіч пакінуў жонку і двух сыноў у сям’і былога вучня ў Каралёвым Стане. Прайшоў 300 км на ўсход і далучыўся да часцей Чырвонай Арміі. Два месяцы ваяваў як старшы лейтэнант, камандзір роты 111-га асобнага сапёрнага батальёна (АБД «Мемарыял» памылкова дае 1110-ы асапб ).
У лісце да сваякоў Астаповіча, камандзір 111-га асапб 6-й сд, ваенны камісар Шалудзько, і начальніка штаба Шулякоўскі паведамлялі пра яго гібель 23 верасня 1941 года ў баі каля «пад горадам Арлом». Паводле ЖДБ 6-й сд, баі па прарыве акружэння каля Рухава і Рухавай Буды адбываліся 20-21 жніўня 1941 года. Звесткі пра гібель Астаповіча каля Сокала Мцэнскага раёна Арлоўскай вобласці, напэўна, з’явіліся праз атаясненне даследчыкамі 6-й стралковай дывізіяй з, якая вераснем 1941 года вяла баі ў тых мясцінах.
Месца пахавання Аркадзя Астаповіча станам на 2021 год не вядома. Магчыма, гэта брацкая магіла ВМЦ 32-909 дваццаці трох невядомых байцоў, загінулых 17-21 жніўня 1941 года, на могілках сяла Рухаў, або брацкая магіла ВМЦ 32-873 трох невядомых афіцэраў-танкістаў, загінулых вераснем 1943 года, на могілках вёскі Бярэзіна (да 1964 года Зарухава Буда). Пасляваенным часам ў абедзве магілы пераносяць рэшткі невядомых салдат, знойдзеныя ў ваколіцах.
Сям’я
Меў сясцёр Зінаіду (у шлюбе Бачарову; 1898—1993), мастачку, і Зою (1907—1976), гісторыка, дацэнта, намесніцу загадчыка кафедры гісторыі СССР Акадэміі грамадскіх навук у Маскве.
У шлюбе з Нінай Рыгораўнай Якубовіч меў двух сыноў, Арсенія (1926—1960) і Валянціна (1932—1993), які стаў архітэктарам.
Творчасць
Аркадзь Астаповіч — майстар лірычнага пейзажу ў даваеннай беларускай графіцы. Зрабіў значны ўклад у развіццё графічнага пейзажу. Аўтар графічных работ (пейзажаў, партрэтаў, кампазіцый). Творам Астаповіча ўласцівы лірызм, непасрэднасць, тонкі нацыянальны каларыт («Сакавік», «Ранняя вясна», 1923; «Першы дзень», 1925; «Зімовы дзень», 1940), вострае ўспрыманне новага («Завадскія карпусы», 1926; «Палёт», «Першыя трактары», 1927).
У Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь знаходзіцца больш за 200 яго твораў, якія яшчэ ў сярэдзіне 1950-х гадоў паступілі ад удавы Аркадзя Астаповіча — Ніны Рыгораўны Астаповіч-Якубовіч.
Першая пасмяротная выстава Аркадзя Астаповіча адбылася ў Мінску ў 1960 годзе.
Творчыя дакументы: графічныя работы (пейзажы, партрэты, кампазіцыі, ілюстрацыі да кніг і часопісаў); жывапісныя творы (пейзажы, нацюрморты); дакументы да біяграфіі; фатаграфіі, індывідуальныя і групавыя, заўховаюцца ў БДАМЛіМ (BY БГАМЛИ ф. 395, 156 адз. зах.; 1902—1940, 1950—1958, 1994 гады).
З 29 кастрычніка па 28 лістапада 2021 года ў Нацыянальным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь працавала персанальная выстаўка станковай графікі Аркадзя Астаповіча, прымеркаваная да 125 гадоў з дня нараджэння мастака.
Свята-Мікалаеўская царква (Суднікі, Вілейскі раён)
Свята-Мікалаеўская царква — праваслаўны храм у в. Суднікі Вілейскага раёна Мінскай вобласці. З'яўляецца прыпісным да прыходу Успення Прасвятой Багародзіцы ў аг. Вязынь.
Настаяцель: протаіерэй Міхаіл Чурыла, настаяцель храма Свята-Успенская царквы ў аг. Вязынь.
Гісторыя
Пабудавана з дрэва, на старадаўніх вясковых могілках. Папярэднюю драўляную царкву разабралі ў 1960-ых гг. і пабудавалі з яе ўласны дом. Сучасны будынак стаіць у невялікай адлегласці ад старога падмурку. Будаўніцтва пачалося ў 1980 г., а скончылася ў 1982 годзе; вялося на сродкі мясцовых вернікаў з удзелам айца Георгія з Ільянскай царквы. Ініцыятарам і будаўніком быў Іван Лашутка з братамі Грыгорыем і Ігнатам (жыхары суседняй в. Баяры).
Архітэктура
Твор народнага дойлідства. Прамавугольны ў плане аб'ём пад двусхільным дахам з вальмай над алтарнай часткай. Чатырохгранны барабан над апсідай завершаны цыбулепадобнай галоўкай. Да фасада далучаны прытвор з дошак. Аздоблена вертыкальнай шалёўкай, пафарбаванай у сіні колер.
Палабы
Пала́бы (палабяне) (polabi) — сярэдневяковае заходнеславянскае племя, якое ўваходзіла ў племянны саюз абадрытаў. Палабы засялялі землі па правым беразе ніжняй Лабы на паўночным ўсходзе ад Гамбурга, на поўдзень ад ракі Травэ. На захадзе ад іх знаходзіліся вобласці рассялення немцаў, на поўначы ад іх размяшчалася племя ваграў, на ўсходзе — плямёны бодрычаў і глінян (вышэй па цячэнні Эльбы), на паўднёвым усходзе за Эльбай — племя дравян. Усе гэтыя плямёны, таксама як і палабы, уваходзілі ў абадрыцкі саюз. Упершыню племя палабаў згадваецца ў хроніцы Адама Брэменскага XI стагоддзя.
Цэнтрам палабаў быў Рацісбург (па-славянску Ратыбор) — у наш час гэты горад з'яўляецца адным з раённых цэнтраў зямлі Шлезвіг-Гольштэйн. Галоўным язычніцкім бажаством палабаў была Жыва, або Сіва, месцамі адпраўлення язычніцкіх культаў у іх былі свяшчэнныя гаі.
У XII—XIII стст. палабы былі канчаткова заваяваны немцамі, прынялі хрысціянства, іх землі на захадзе (а таксама землі ваграў) увайшлі ў склад графства Гольштэйн, на ўсходзе — у склад герцагства Мекленбург. На працягу некалькіх стагоддзяў палабы былі цалкам асіміляваны немцамі.
Альбін Экдаль
Альбін Экдаль (Albin Ekdal; нар. 28 ліпеня 1989, Стакгольм, Швецыя) — шведскі футбольны паўабаронца, ігрок італьянскага клуба «Спецыя» і нацыянальнай зборнай Швецыі.
Клубная кар’ера
Прафесійную кар’еру Альбін Экдаль пачаў у 2007 годзе ў складзе стакгольмскай «Бромапойкарны». 23 мая 2008 года заключыў 4-гадовы дагавор з турынскім «Ювентусам». Дэбют у Серыі A адбыўся 18 кастрычніка 2008 года ў матчы супраць «Напалі», у якім ён выйшаў на поле на 75-й хвіліне, замяніўшы Крысціяна Поўльсена. 15 ліпеня 2009 года «Сіена» ўзяла Экдаля ў арэнду на сезон. Альбін згуляў у 27 матчах за клуб і забіў 1 гол, аднак клуб тым не менш вылецеў з Серыі A. 28 чэрвеня 2010 года «Ювентус» прадаў 50% сваіх правоў на Экдаля «Балонні» з умовай, што кожны год абодва клубы будуць узгадняць умовы ягонага выступу ў наступным сезоне. 21 жніўня 2011 года абодва ўладальнікі прадалі Экдаля клубу Серыі А «Кальяры».
У ліпені 2015 года за 4,5 млн еўра перайшоў у нямецкі «Гамбург». У жніўні 2018 года, пасля таго як «Гамбург» страціў месца ў Бундэслізе, далучыўся да «Сампдорыі». У ліпені 2022 года падпісаў двухгадовы кантракт са «Спецыяй».
Міжнародная кар’ера
Экдаль дэбютаваў за нацыянальную зборную Швецыі 10 жніўня 2011 года ў таварыскім матчы са зборнай Украіны.
Астрарыум
Астра́рыум, таксама званы Планета́рыум — старадаўнія астранамічныя гадзіннікі, створаныя ў XIV стагоддзі італьянцам Джавані дэ Дондзі. З'яўленне гэтага інструмента адзначыла развіццё ў Еўропе тэхналогій, звязаных з вырабам механічных гадзіннікавых інструментаў. Астрарыум мадэляваў Сонечную сістэму і, акрамя адліку часу і падання каляндарных дат і свят, паказваў, як перасоўваліся планеты па нябеснай сферы. Гэта і было яго галоўнай задачай, у параўнанні з астранамічнымі гадзіннікі, асноўнай задачай якіх з'яўляецца ўласна адлік часу. Можна сказаць, што Астрарыум уяўляў сабой складаны сярэднявечны механізм, які аб'ядноўваў у сабе функцыі сучаснага планетарыя, гадзінніка і календара. Прылады, якія выконваюць гэту функцыю, ствараліся і да, і пасля Джавані дэ Дондзі, але вядома пра іх адносна мала. Некаторыя крыніцы, нягледзячы на гэта, гавораць пра тое, што Астрарыум быў першай механічнай прыладай, якая паказвае рухі планет.
Герб Бураціі
Герб Бураціі з'яўляецца дзяржаўным сімвалам Бураціі. Прыняты Парламентам Рэспублікі 20 красавіка 1995 года.
Апісанне
Герб Бураціі ўяўляе сабой геральдычны шчыт традыцыйнай формы, на якім размешчаны трохкаляровы круг (сіне-бела-жоўтага колеру нацыянальнага сцяга). У верхняй частцы круга — залатое саемба — традыцыйны знак вечнага жыцця (сонца, Месяц, спадарожнік Зямлі, ачаг). У цэнтры круга — аднолькавай шырыні сіне-белыя палосы — хвалі Байкала, а таксама светла-зялёнага і цёмна-зялёнага фону горныя вяршыні, характэрныя для мясцовага ландшафта. Ніжнюю частку круга апраўляе блакітная стужка «хадак» — знак гасціннасці народа Буратыі. Цэнтральная частка хадака служыць аснаваннем герба. Стужка раўнамерна адзін раз з кожнага боку ніжняй часткі круга ўвінае герб. Канцы яе спадаюць па абедзвюх баках герба над яго аснаваннем.
Кабылкіна (Хіславіцкі раён)
Кабылкіна (Кобылкино) — вёска ў Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Карзоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Кабылкіна абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яно ўвайшло ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Кабылкіна не вярнулі БССР.
NGC 5141
NGC 5141 (іншыя абазначэнні — UGC 8433, MCG 6-30-4, ZWG 190.6, ZWG 189.65, KCPG 373A, PGC 46906) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Нісімура
Нісімура — прозвішча.
Барбара Энгледэр
Барбара Энгледэр (Barbara Engleder, у дзявоцтве — Лехнер (Lechner), нар., Эгенфельдэн, ФРГ) — нямецкая спартсменка, выступае ў стральбе з вінтоўкі, алімпійская чэмпіёнка 2016 года, чэмпіёнка свету і Еўропы, прызёр Еўрапейскіх гульняў.
Аары Нісімура
Аары Нісімура ― японская прафесійная вулічная скейтбардыстка ў пазіцыі «рэгулар». Нісімура прадстаўляла Японію ў жаночых вулічных спаборніцтвах на Алімпійскіх гульнях 2020 года ў Токіа.
Біяграфія
Аары Нісімура нарадзілася ў Эдагаве, Токіа ў Японіі і пачала займацца катаннем ва ўзросце 7 гадоў, у 2008 годзе.
Яна дэбютавала ў прафесіі, калі вучылася ў пятым класе на турніры, арганізаваным Усеяпонскай асацыяцыяй скейтбордынга.
Бельская
Бельская, Бяльчанка — рака ў Беларусі, Лепельскім і Ушацкім раёнах Віцебскай вобласці, у басейне Заходняй Дзвіны.
Даўжыня ракі 9 км. Пачынаецца каля вёскі Ладасна Лепельскага раёна, упадае ў возера Чорная Урада з паўднёвага захаду. Рэчышча на ўсім працягу каналізаванае. Левы прыток Бельскай — рака Ладасна.
Анастасія Леанідаўна Баброва
Анастасія Леанідаўна Баброва (сапраўднае імя — Анастасія Піскуновіч; нар., Віцебск, Беларусь) — беларуская актрыса тэатра і кіно.
Рос Грэнвіл Гарысан
Рос Грэнвіл Гарысан (, Джэрмантаўн —, Нью-Хейвен, штат Канектыкут) — амерыканскі біёлаг, урач, эмбрыёлаг. Здзейсніў адно з найважнейшых адкрыццяў у гісторыі медыцыны — метад культывавання тканак, г.зн. вырошчванне жывых клетак у лабараторных умовах. Гэты метад даў новы штуршок даследаванняў рака і СНІДу.
Анастасія Леанідаўна Баброва
Біяграфія
Нарадзілася 14 жніўня 1982 года ў Віцебску.
Рос Грэнвіл Гарысан
Біяграфія
Скончыў універсітэт Джонса Хопкінса (1889). Прафесар анатоміі гэтага ўніверсітэта (1899—1907) і Ельскага ўніверсітэта (1907—1938).
Анастасія Леанідаўна Баброва
Біяграфія
З 1997 па 1998 гг. наведвала тэатральную студыю «Гармонія» (г. Полацк) пад кіраўніцтвам В. Нагорнай.
Рос Грэнвіл Гарысан
Навуковая дзейнасць
Асноўныя даследаванні Гарысана ў галіне эксперыментальнай эмбрыялогіі, у прыватнасці прысвечаныя развіццю канечнасці, вока і цэнтральнай нервовай сістэмы. Найбольш вядомыя яго працы па трансплантацыі частак зародкаў пазваночных. Ужыванне метадаў гетэраластычнай (міжвідавай) перасадкі дазволіла вывучаць заканамернасці росту і развіцця асобных частак і органаў жывёл і іх узаемных уплываў. Гарысан адным з першых прапанаваў метад культывавання ізаляваных тканак і ўпершыню назіраў рост нервовага валакна па-за арганізмам.
Анастасія Леанідаўна Баброва
Біяграфія
З 1999 па 2000 гг. грала ў Народным тэатры ў Полацку пад кіраўніцтвам Е. Сакольскага.
У 2000—2003 гг. вучылася ў Віцебскай вучэльні мастацтваў на спецыялізацыі «Рэжысёр-пастаноўшчык, педагог». Абараніла дыплом спектаклем «Прапанова» паводле А. Чэхава.
У 2001—2003 гг. грала ў Нацыянальным акадэмічным тэатры імя Я. Коласа ў Віцебску.
У 2003 г. паступіла ў Беларускую дзяржаўную акадэмію мастацтваў на курс Л. Манаковай, якую скончыла ў 2007 г., атрымаўшы спецыяльнасць «Акцёр драматычнага тэатра і кіно».
З 2007 г. працуе ў Рэспубліканскім тэатры беларускай драматургіі (Мінск).
Зорка жыцця
На малюнку - сіняя шасціканцовая зорка з белай акантоўкай, у цэнтры - белы посах Асклепія, бога медыцыны і лекавання ў старажытнагрэчаскай міфалогіі.
Тацуя Сідзі
(志治 達雄; нар. ) — былы японскі футбаліст. У 1961 годзе выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Куатордзіа
Куатордзіа (Quattordio) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 1704 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 96 чал./км². Займае плошчу 18 км². Паштовы індэкс — 15028. Тэлефонны код — 0131.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы апостал Пётр.
Руднікі (Валожынскі раён)
Ру́днікі (, Рудники) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавета.
Да 25 мая 1967 года вёска ўваходзіла ў склад Багданаўскага сельсавета, да 30 кастрычніка 2009 года — у склад Падбярэзскага сельсавета.
Фрэдэрык Норт
Змяніўшы герцага Графтана ў лютым 1770 года, Норт заставаўся на чале ўрада на працягу дванаццаці самых насычаных падзеямі гадоў у брытанскай гісторыі XVIII стагоддзя. Кароль Георг III высока цаніў маладога прэм’ер-міністра. Жорсткая фінансавая палітыка Норта вылілася ў паўстанне амерыканскіх каланістаў. Першым званком стала Бостанскія чаяванне — рэакцыя на уведзеныя урадам мытныя пошліны. Недаацэньваючы сілы і рашучасць каланістаў пайсці да канца, ён спрабаваў прывесці іх да пакоры.
У 1778 годзе, выпрабоўваючы недахоп у ваеннай сіле, урад адмяніў шэраг прававых абмежаванняў на каталікоў, уключаючы забарону службы ў войску. Гэта рашэнне выклікала народныя пратэсты і вылілася ў бунт лорда Гордана ў 1780 годзе, калі на працягу тыдня ў Лондане былі масавыя беспарадкі і ўводзілася ваеннае становішча.
Пры абароне біляў у Парламенце Норту было складана супрацьстаяць Эдмунду Бёрку і Чарлзу Джэймсу Фоксу. Норт мала разумеў ў справах вайны і дыпламатыі. Весткі аб паразах лёгка прыводзілі яго ў паніку і схілялі да думак аб міры. У сакавіку 1782 кароль даў нарэшце згоду прыняць яго адстаўку.
Вуглы (Бягомльскі сельсавет)
Вуглы — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, адміністрацыйна належная да Бягомльскага пасялковага савета.
Каханава (Хіславіцкі раён)
Каханава (Коханово) — вёска ў Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Карзоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Каханава абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яно ўвайшло ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Каханава не вярнулі БССР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Насток
Насток (Nostoc) — род сіне-зялёных водарасцей сямейства.
Апісанне
Калоніі — шарападобныя (дыяметрам да 5 см), коркападобныя або ніткападобна-кусцістыя ў выглядзе дзярнінак. Размнажэнне абрыўкамі нітак і спорамі. Здольныя да азотфіксацыі.
Пашырэнне
Адрозніваецца каля 40 відаў. Пашыраны амаль па ўсіх кліматычных зонах. Жывуць у прэсных вадаёмах, на глебе, у каранёвых патаўшчэннях некаторых вышэйшых раслін, напрыклад,, , кампанент лішайнікаў — сямейства. На Беларусі 7 відаў:, , , , , ,.
Значэнне і выкарыстанне
Ва Усходняй Азіі спажываюць у ежу.
Радэгунда
Радэгунда (521 — 13 жніўня 587) — франкская каралева, памяць 13 жніўня.
Дачка Бертахара, караля Цюрынгіі, жонка Хлотара I, св. Радэгунда пайшла ў манастыр у 550 г. пасля таго, як Хлотар забіў у барацьбе за ўладу ў Франкскім каралеўстве яе брата. У 552 г. Радэгунда заснавала манастыр у Пуацье (пасля манастыр Святога Крыжа). Духоўнікам Радэгунды ў манастыры быў паэт Венанцій Фартуната. Была кананізавана (Св. Радэгунда).
NGC 5142
NGC 5142 (іншыя абазначэнні — UGC 8435, KCPG 373B, MCG 6-30-6, ZWG 189.66, MK 452, ZWG 190.7, KUG 1322+366A, PGC 46919) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Уільям Лойд Гарысан
Уільям Лойд Гарысан (William Lloyd Garrison;, Ньюберыпорт, штат Масачусетс — , ) — амерыканскі палітычны дзеяч, журналіст і паэт. У 1831-65 выдаваў штотыднёвік «Liberator», які сыграў важную ролю ў развіцці абаліцыяніскага руху. Быў ініцыятарам стварэння таварыства барацьбы з рабствам (1832). Падчас Грамадзянскай вайны 1861-65, аб’яднаўшыся з рэвалюцыйнымі коламі абаліцыяністаў, актыўна выступаў за вызваленне рабоў. Барацьбе супраць рабства неграў прысвечана і літаратурная творчасць Гарысана.
Храм Гефеста (Афіны)
Храм Гефеста ці Гефестэён (Ναός του Ηφαίστου και της Αθηνάς Εργάνης) у Афінах гэта найбольш захаваны грэчаскі антычны храм. Гэта храм дарычнага ордара, размешчаны на паўночна-заходнім боку Афінскай Агары. Будаваўся ў перыяд 449—415 гадоў да н.э. і быў прысвечаны богу Гефесту. Архітэктар невядомы, але гэта той жа дойлід, які пабудаваў храм на мысе Суніён і храм Арэса на Агары. З VII стагоддзя і да 1834 года служыў як праваслаўная царква Святога Георгія (Ἀγιος Γεώργιος Ακαμάτης), затым быў абвешчаны нацыянальным помнікам. Пасля здабыцця Грэцыяй незалежнасці ў храме размяшчаўся Нацыянальны Археалагічны Музей.
Галіна Іванаўна Русанава
Галіна Іванаўна Русанава (у шлюбе — Мініч; 13 жніўня 1956, Дзяржынск, Мінская вобласць, БССР) — беларуская мастачка-дэкаратар.
Біяграфія
У 1976 годзе закончыла Бабруйскае мастацкае прафэсійна-тэхнічнае вучылішча № 15. З 1976 года працавала ў Мінску мастаком-афарміцелем у сістэме прамгандлю, з 1978 года працуе ў Дзяржынску — мастак Дзяржынскага райпо, вузла сувязі, ПТУ № 212, з 1999 года мастак Дзяржынскага гарадскога Дома культуры, з 2001 года мастак-афарміцель Цэнтральнай раённай бібліятэкі. Піша пейзажы Дзяржыншчыны (поры году) і іншае. Прымае ўдзел у мастацкіх выстаўках. З 1994 года піша іконы.
Для Фаніпальскай праваслаўнай царквы напісала абраз «Дабравешчанне», для Дзяржынскай Свята-Пакроўскай царквы абраз «Святая мучаніца Галіна».
У Дзяржынску пабралася шлюбам з мастаком Васілём Мінічам. Іх дачка Марыя — мастацтвазнавец.
Тадэвуш Бжазоўскі (мастак)
Тадэвуш Бжазоўскі (,  —, ) — польскі жывапісец, педагог.
Біяграфія
Вучыўся ў Кракаве ў Акадэміі прыгожых мастацтваў у 1936—1939 гг., а з 1945 года (дыплом атрымаў у 1948 годзе) і ў Школе мастацкай прамысловасці ў Фрыдэрыка Паўча ў 1940—1944 гг.
У 1954—1959 гадах прафесар жывапісу і малюнка, у 1959—1961 гадах дырэктар Дзяржаўнай сярэдняй мастацкай школы мастацтваў. З 1962 г. — прафесар PWSSP у Познані. Быў членам Кракаўскай групы. З 1954 г. жыў у Закапанэ. Яго жонкай была Барбара Гаўдзік-Бжазоўская (1927—2010). Меў двух сыноў: Лаўрэнція (перакладчык і гісторык мастацтва) і Іахіма (тэрапеўт). Займаўся жывапісам (у тым ліку насценным), малюнкам і сцэнаграфіяй. Ён таксама распрацоўваў тканіны. Сёння ў Закапанэ ёсць вуліца, названая яго імем.
Нарвежцы
Нарве́жцы (nordmenn) – народ у Паўночнай Еўропе, асноўнае насельніцтва Нарвегіі і Шпіцбергена. Жывуць таксама ў іншых краінах Еўропы, ЗША, Канадзе, Эквадоры і г. д.. Агульная колькасць (2012 г.) - 4784 тыс. чал.
Гісторыя
Нарвежцы паходзяць ад германскіх плямёнаў, якія перасяліліся ў Скандынавію нў 3 тысячагоддзі да н. э. Першапачаткова яны займалі ўсяго некалькі прыморскіх далін на поўдні сучаснай Нарвегіі і ў раннім сярэднявеччы падзяляліся на роднасна-тэрытарыяльныя групы ранрыкіі, раумы, аўгандыі, граніі, ругіі і халмругіі. Перасечанасць краіны гарамі спрыяла захаванню асобных аб'яднанняў фюльке, кожны з якіх меў свае органы самакіравання і суд. Агульная назва "нарвежцы" або "нарманы" (nordmenn, літаральна "паўночныя людзі") з'явілася толькі ў канцы 1 тысячагоддзя н. э. і было зафіксавана ў заходнееўрапейскіх хроніках. На поўнач ад нарвежцаў жылі квены і саамы, аднак, як паказваюць генетычныя даследаванні, змяшэння паміж імі не адбывалася. Старажытныя нарвежцы карысталіся рунічнай пісьмовасцю і спавядалі палітэістычную паганскую рэлігію.
У X - XI стст. у Нарвегіі распаўсюдзіўся каталіцызм. Прыняцце хрысціянства спрыяла распаўсюджанню лацінскай мовы як афіцыйнай. Падобна іншым еўрапейскім краінам, у сярэднявечнай Нарвегіі распаўсюдзіліся феадальныя адносіны. Але яны не былі трывалымі, захоўваліся шматлікія прывілегіі простых абшчыннікаў. Канчаткова феадальныя адносіны былі ліквідаваны да пачатку XVII ст.
У 1319 г. памёр апошні прамы нашчадак Гаральда Рудавалосага, і прастол быў перададзены каралям суседняй Швецыі. У 1397 г. была заключана Кальмарская унія, пасля чаго Нарвегія апынулася ў залежнасці ад дацкіх манархаў, хаця да 1536 г. захоўвала асабістыя органы кіравання, урад, армію і флот. З 1370 г. таксама адчуваўся моцны нямецкі ўплыў, які ішоў праз ганзейскі гандлёвы саюз. У 1536 г. адбылася Рэфармацыя.
З канца XVIII ст. Данія цярпела паражэнні ў войнах з Вялікабрытаніяй, што прывяло да імкнення нарвежцаў адасобіцца. У 1809 г. было створана Дабрадзейнае таварыства Нарвегіі, якое выступала за стварэнне нарвежскага універсітэта і распаўсюджванне нацыяналістычных настрояў. У 1814 г. Нарвегія была перададзена пад кантроль Швецыі. У Нарвегіі была ўведзена абмежаваная Канстытуцыя і створаны мясцовы парламент стуртынг. Значная частка выбраных прадстаўнікоў з'яўлялася сялянамі, што абумовіла прыняцце ліберальных законаў і далейшыя рэформы. 13 жніўня 1905 г. на рэферэндуме было прынята рашэнне аб абвяшчэнні незалежнасці Нарвегіі.
У наш час Нарвегія – адна з найбольш развітых дзяржаў свету. Разам з нарвежцамі ў Нарвегіі зараз жыве і працуе шмат імігрантаў з іншых краін свету.
Амурская вобласць
Насельніцтва 887,6 тыс. чал. (2005). Шчыльнасць насельніцтва: 2,4 чал./км², удзельная вага гарадскога насельніцтва: 66,0 % (2005). Па нацыянальнай прыналежнасці 92,02 % рускія, 3,49 % украінцы, 0,87 % беларусы.
Нарвежцы
Асноўныя заняткі
Да першай трэці XX ст. галоўнай эканамічнай галіной у Нарвегіі была сельская гаспадарка. Толькі 2,6% зялі прыдатныя для занятку земляробствам. Раней вырошчвалі пераважна збожжавыя культуры і карняплоды. У наш час сяляне аддаюць перавагу бульбе і гародніне. Асноўны прыбытак дае малочная жывёлагадоўля. Сельская гаспадарка ніколі не магла цалкам забяспечыць нарвежскіх сялян, таму важную ролю здаўна адыгрывалі эксплуатацыя лесу, рыбалоўства і паляванне на марскіх звяроў.
Амурская вобласць
Падзяляецца на 20 раёнаў. Адміністрацыйны цэнтр вобласці — горад Благавешчанск — самы стары населены пункт Далёкага Усходу (заснаваны ў 1856 годзе). На тэрыторыі вобласці знаходзіцца Хінганскі запаведнік.
Нарвежцы
Асноўныя заняткі
Дзякуючы багаццям прыбярэжных вод, рыбу ловяць пераважна ў фіёрдах і на паўночных астравах. Траска і селядзец — асноўная здабыча. Узімку, калі пачынаецца рух траскі на нераст, рыбакі з усёй краіны едуць на астравы, дзе жывуць у часовых хацінах. Са студзеня да сакавіка здабываецца асноўны ўлоў за год. У мінулым папулярнай рыбай таксама быў ласось. Рыбакі звычайна самі з'яўляліся гаспадарамі лодак і прыладаў працы, у мора выходзілі сем'ямі. Да канца XVIII ст. улоў сушылі без солі. На беразе вертыкальна ўсталёўвалі драўляныя жэрдкі, да якіх чаплялі ніткі з рыбінамі. Высушаная рыба нагадвала цвёрдую палку і звалася стокфіск ("палка-рыбіна"). Распаўсюджанне таннай солі прывяло да з'яўлення кліпфіск, салёнай рыбы, высушанай на скалах.