cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 7525-1
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Венская акадэмія выяўленчых мастацтваў
Венская акадэмія выяўленчых мастацтваў (Akademie der bildenden Künste Wien) — аўстрыйская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у Вене.
Агульная характарыстыка
Заснаваная ў 1692 годзе Пэтэрам Штрудэлем, акадэмія закрывае свае дзверы пасля яго смерці, у 1714 годзе. У 1725 годзе імператар Карл VI аднавіў яе пад кіраўніцтвам мастака Якаба ван Шупена. У 1772 годзе новыя рэформы рэарганізавалі структуру выкладання мастацтваў. Затым усе мастацкія школы аб’ядноўваюцца пад кіраўніцтвам акадэміі мастацтваў. У 1872 годзе імператар Франц-Іосіф I зацвердзіў закон, які робіць акадэмію вышэйшым органам мастацтваў у Аўстра-Венгрыі. У 1872—1876 гадах быў пабудаваны вялікі ўласны будынак. У 1907 годзе, затым у 1908 годзе малады Адольф Гітлер двойчы спрабаваў паступіць у акадэмію. У перыяд аншлюсу з 1938 па 1945 год акадэмія вымушана рэзка скараціць колькасць сваіх габрэйскіх супрацоўнікаў. Пасля Другой сусветнай вайны яна зноў адкрыта, а ў 1955 годзе стала самастойнай вышэйшай навучальнай установаў. У 1998 годзе яна стала дзяржаўным універсітэтам, захаваўшы сваю першапачатковую назву. У цяперашні час гэта адзіны аўстрыйскі ўніверсітэт, у афіцыйнай назве якога намя ўласна слова «універсітэт».
Ансамбль
Ансамбль (ensemble — сукупнасць, стройнае цэлае).
Гнезна (гміна)
Гне́зна (Gniezno) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Гнязненскага павета Велікапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Гнезне. Плошча гміны складае 177,99 км². Станам на 2012 год у гміне Гнезна пражывалі 10248 (GUS) чалавек, шчыльнасць — 51 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 31 салецтваў.
13 чэрвеня
13 чэрвеня — сто шэсцьдзесят чацвёрты (сто шэсцьдзесят пяты ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Міхаіл Іванавіч Кавалёнак
Міхаі́л Іва́навіч Кавалёнак (, м. Багушэвічы Ігуменскага павета Мінскай губерні (цяпер Мінской вобласці) —, ) — савецкі дзяржаўны дзеяч, міністр аховы здароўя БССР (да 1946 — наркам) (1940—1948), заслужаны ўрач Беларускай ССР.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і селяніна. Скончыў медыцынскі факультэт БДУ (1928).
Працоўную дзейнасць пачаў на кафедры ўнутраных хвароб медыцынскага факультэта БДУ, пасля Мінскага медыцынскага інстытута: ардынатар, асістэнт кафедры. З 1937 года дацэнт кафедры факультэцкай тэрапіі. Адначасова з 1940 года прызначаны наркамам аховы здароўя БССР. У часы Вялікай Айчыннай вайны дацэнт кафедры ўнутраных хвароб Свярдлоўскага медыцынскага інстытута, з 1942 года начальнік санітарнага аддзела Цэнтральнага штаба партызанскага руху пры Стаўцы Вярхоўнага Галоўнакамандуючага. З 1944 года зноў на пасадзе наркама, з 1946 года да 1948 года міністр аховы здароўя БССР, адначасова загадчык, а з 1948 года дацэнт кафедры прапедэўтыкі ўнутраных хвароб Мінскага медыцынскага інстытута.
Грамадская дзейнасць
Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР 2-га склікання, неаднаразова абіраўся дэпутатам Мінскага гарадскога Савета. Адказны рэдактар «Медицинский журнал БССР», 1940—1941.
Там, дзе мы
Там, дзе МЫ — першы альбом у творчасці Таццяны Беланогай, выдадзены ў 2004 годзе.
Екерэ (камуна, лен Вестра-Гёталанд)
Камуна Екерэ (Öckerö kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Вестра-Гёталанд у паўднёва-заходняй Швецыі.
Екерэ 287-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Екерэ.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 12 539 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
NGC 7525-2
NGC 7525-2 (іншыя абазначэнні — PGC 70731, MK 316, ZWG 431.19) — галактыка ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Гравель
Возера Гравель (Lac de Gravelle) — найменшае з 4 азёр Венсенскага лесу. Аб'ём возера складае 28000 м³, плошча люстэрка - ≈ 0,01 км². Знаходзіцца ў паўднёва-ўсходняй частцы Венсенскага лесу, прыкладна ў 50 метрах на поўдзень ад. Як і тры іншыя возера парку (Мінім, Сен-Мандэ і Даменіль), Гравель з'яўляецца часткай гідрасістэмы Венсенскага лесу. Возера Гравель размешчана вышэй за астатнія азёры парка, таму менавіта праз яго ажыццяўляецца забеспячэнне азёр парка водамі Сены. З астатнімі азёрамі парка Гравель злучаецца пры дапамозе двух невялікіх каналаў; з Сен-Мандэ і Даменіль каналам, званым «Ручай Гравель» (Ruisseau de Gravelle), а з Мінім — каналам, які называецца «Рака Жуэнвіль» (Rivière de Joinville).
Возера было выкапана ў 1860-ых гадах, падчас пераўтварэння Венсенскага леса ў парк, пад кіраўніцтвам інжынера. З 1866 года па 1974 год возера Гравель было злучана праз помпавую станцыю Сен-Мор-дэ-Фасэ з Марнай, але пасля адкрыцця , якая праходзіць крыху паўднёвей, нагнятанне вод у возера ідзе з Сены, праз помпавую станцыю размешчаную каля. .
Дынабургская крэпасць
Дынабу́ргская крэпасць (Daugavpils cietoksnis, Dinaburgas cietoksnis) — фартыфікацыйнае збудаванне пачатку XIX стагоддзя ў Дынабургу (Латвія). Будаўніцтва цалкам скончылася ў 1878 годзе праз пастаянныя перашкоды. Помнік горадабудаўніцтва і архітэктуры дзяржаўнага значэння Латвіі.
У былым арсенале крэпасці цяпер дзейнічае Мастацкі цэнтр Марка Ротка.
Гісторыя
У 1810 годзе расійскі імператар Аляксандр I напярэдадні вайны з Францыяй загадаў пачаць будаўніцтва крэпасці з мэтай умацавання мяжы. Кіраваў працамі ваенны інжынер генерал. Будаўніцтва вялося ў дзве змены, працавалі 10 000 работнікаў. У 1812 годзе 24-тысячнае французскае падраздзяленне пад камандаваннем маршала Нікаля Удзіно захапіла крэпасць. Далейшыя працы пасля адваявання крэпасці адбываліся пад кіраўніцтвам спецыялістаў Інжынернага дэпартамента Ваеннага міністэрства.
У 1830 годзе крэпасць з сувязі з пачаткам вызваленчага польскага паўстання была пераведзена на ваенны стан. 24 сакавіка на здушэнне паўстанцаў выйшлі батальёны егерскіх палкоў. У другой палове 1831 года ў крэпасць перанесены артылерыйскі арсенал з Вільні.
21 мая года ў прысутнасці імператара Мікалая I і найвышэйшага духавенства Расіі адбылося асвячэнне крэпасці.
У 1863 годзе ў сувязі з чарговым паўстаннем Дынабургская крэпасць зноў пераведзеная на ваенны стан, з Рэвельскай крэпасці (цяпер Талін) дзеля ўмацавання ў яе перавезеныя 258 гармат розных калібраў і відаў.
У 1860—1870-я гады былі выкананы працы па пракладцы вадаправоду, будаўніцтве водапад’ёмнай вежы з паравой машынай і помпай, забрукаванні ўсіх вуліц і асобных унутраных двароў. Будаўнічыя працы працягваліся да 1878 года.
6 снежня года ў крэпасці быў заснаваны дзіцячы прытулак імя вялікага князя Мікалая Аляксандравіча для сіротаў і салдацкіх дзяцей, якія ў працоўны час заставаліся без бацькоўскага нагляду. З 1875 года пачаў дзейнасць Дынабургскі мясцовы камітэт Расійскага таварыства Чырвонага Крыжа. У 1881 годзе ў крэпасці створаная дзяржаўная тэлеграфная станцыя.
12 красавіка года крэпасць стала крэпасцю-складам. У 1912 годзе ўведзенае электрычнае асвятленне.
У 1914 годзе пераведзеная на ваенны стан. 23 ліпеня года створаная Дзвінская ваенная акруга.
Пасля атрымання Латвіяй незалежнасці ў 1920 годзе ў крэпасці размясціліся палкі латвійскай Земгальскай дывізіі і «Вікерсы» танкавай роты.
У Другую сусветную вайну нямецкія ўлады стварылі тут лагер для савецкіх ваеннапалонных Шталаг 340.
У 1948—1993 гадах у крэпасці дзейнічала Дзвінскае вышэйшае авіяцыйнае інжынернае вучылішча. У 1998 годзе крэпасць была перададзена ва ўпраўленне Дзяржаўнага агенцтва нерухомасці Латвіі.
Архітэктура
Крэпасць размешчаная па абодва берагі ракі Дзвіны. Манументальная фартыфікацыйная сістэма з абшытымі рваным і часаным камянём эскарпамі галоўнага вала, васьмю бастыёнамі, равелінамі, казематамі з магутнымі цаглянымі скляпеннямі вылучаецца строгасцю і дбайнасцю выканання.
Крэпасць мае выгляд умацаванага горада: авальная ў плане тэрыторыя падзеленая рэгулярнымі кварталамі. Пасярод кварталаў размешчаная квадратная (150×150 м) пляцпарадная плошча. Паводле дэтальнага праекту забудовы 1816 года былі пракладзены галоўныя (шырынёй 21 м) і другасныя (шырынёй 10 м) вуліцы, унутры якіх размяшчаліся ваенныя і грамадзянскія пабудовы, вылучаныя ў зоны. Галоўная вертыкальная дамінанта — барочны касцёл Святога Іуды Тадэвуша з 60-метровымі вежамі, дзе набажэнствы ладзіліся таксама і для лютэранаў, і для праваслаўных — у 1944 годзе быў узарваны.
Асноўныя двух- і трохпавярховыя будынкі каменданцкага дома, штаба, арсеналаў, шпіталя, казармаў і афіцэрскіх дамоў стэрэатыпныя, з рысамі позняга класіцызму. У аздабленні паўднёвай Міхайлаўскай і заходняй Мікалаеўскай брамы выкарыстаныя матывы егіпецкай архітэктуры і готыкі. Усходняя Аляксандраўская і паўночная Канстанцінаўская брама былі падобныя архітэктурай. Апошняя была разбурана ў 1962 годзе дзеля ўвозу на тэрыторыю вучылішча буйнагабарытнага абсталявання.
Шыманшчына (Завуццеўскі сельсавет)
Шыма́ншчына (, Шиманщина) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Завуццеўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Язна Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 15 кастрычніка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Малінаўскага сельсавета.
Франк КФА
Франк КФА ўжываецца ў наступных краінах:
Банкноты франка КФА ў правым верхнім куце маюць вызначэнне ў якой краіне выпушчаны ў абарачэнне:
Пры яго ўвядзенні ў 1945 годзе скарачэнне КФА складалася з пачатковых літар французскіх слоў «colonies françaises d’Afrique» (французскія афрыканскія калоніі), з атрыманнем незалежнасці ў другой палове 20 стагоддзя, яна пачала расшыфроўвацца як la Communauté financière africaine (афрыканскі фінансавы саюз).
Банкноты, якія ўжываюцца ў краінах Заходняй і Цэнтральнай Афрыкі маюць адрозненні па знешнім выглядзе, але маюць аднолькавы курс з іншымі валютамі.
25 красавіка 2023 года прайшла міністэрская сустрэча Эканамічнай і валютнай супольнасці Цэнтральнай Афрыкі (Cemac) і Францыі. У прыватнасці, абмяркоўвалася тэма франка КФА. З французскага боку гарантыі, якія прадстаўляюцца франку КФА, і ўпэўненасць у яго канверсоўнасці ўспрымаюцца як вектар эканамічнай стабільнасці ў рэгіёне. Францыя застаецца «адкрытай» і «даступнай» для прасоўвання наперад у справе рэформы валютнага супрацоўніцтва ў Цэнтральнай Афрыцы, як гэта ўдалося правесці ў Заходняй Афрыцы. Францыя заяўляе, што гатова прыняць прапановы CEMAC.
Бернарда Дадзі
Бернарда Дадзі (іт. Bernardo Daddi, вядомы як Бернард Фларэнціец (Bernardus Florentinus); каля 1280,  — 1348, там жа) — італьянскі мастак эпохі Пратарэнэсансу.
Біяграфія
Тэматыка карцін выключна рэлігійная. Да ранніх работ адносяцца фрэскі са сцэнамі з жыццяў Святых Стэфана і Лаўрына ў капэле Берардзі-Пульчы ў царкве Санта-Крочэ ў Фларэнцыі. Стварыў некалькі алтароў для цэркваў Італіі (напрыклад, трыпціх Марыі з немаўлём і святымі Мацеем і Мікалаем (1328) ва Уфіцы, Мадонна з немаўлём у Арсанмікеле ў Фларэнцыі (1346—1347).
Яго карцінам уласцівыя дэкаратыўнасць, складаны малюнак і тонкая каларыстыка. Асобныя работы мастака знаходзяцца ў калекцыі Эрмітажа.
Касмічнае смецце
Пад касмічным смеццем (КС) маюцца на ўвазе ўсе штучныя аб'екты і іх фрагменты ў космасе, якія ўжо не функцыянуюць і ніколі больш не змогуць служыць ніякім карысным мэтам, але з'яўляюцца небяспечным фактарам уздзеяння на тыя касмічныя апараты (КА), што яшчэ функцыянуюць, асабліва пілатуемыя. У некаторых выпадках, буйныя або тыя аб'екты касмічнага смецця, што змяшчаюць на борце небяспечныя (ядзерныя, таксічныя і да т.п.) матэрыялы, могуць уяўляць прамую небяспеку і для Зямлі — пры іх некантралюемым сходзе з арбіты, няпоўным згаранні пры праходжанні шчыльных пластоў атмасферы Зямлі і выпадзенні абломкаў на населеныя пункты, прамысловыя аб'екты, транспартныя камунікацыі і да т.п.
Праблема засмечвання калязямной касмічнай прасторы «касмічным смеццем» як чыста тэарэтычная ўзнікла па сутнасці адразу пасля першых запускаў штучных спадарожнікаў Зямлі ў канцы пяцідзясятых гадоў. Афіцыйны статус на міжнародным узроўні яна атрымала пасля дакладу Генеральнага сакратара ААН пад назвай «Уздзеянне касмічнай дзейнасці на навакольнае асяроддзе» 10 снежня 1993 г., дзе асабліва адзначалася, што праблема мае міжнародны, глабальны характар: няма засмечвання нацыянальнай калязямной касмічнай прасторы, ёсць засмечванне касмічнай прасторы Зямлі, якое аднолькава негатыўна ўплывае на ўсе краіны.
Неабходнасць мер па памяншэнні інтэнсіўнасці тэхнагеннага засмечвання космасу становіцца зразумелай пры разглядзе магчымых сцэнарыяў асваення космасу ў будучыні. Існуюць ацэнкі, так званы «каскадны эфект», які ў сярэднетэрміновай перспектыве можа ўзнікнуць ад узаемнага сутыкнення аб'ектаў і часціц «касмічнага смецця». Пры экстрапаляцыі існых умоў засмечвання нізкіх калязямных арбіт (НКА), нават з улікам мер па зніжэнні ў будучыні колькасці арбітальных выбухаў (42 % усяго касмічнага смецця) і іншых мерапрыемстваў па памяншэнні тэхнагеннага засмечвання, гэты эфект можа ў доўгатэрміновай перспектыве прывесці да катастрафічнага росту колькасці аб'ектаў арбітальнага смецця на НКА і, як следства, да практычнай немагчымасці далейшага асваення космасу. Мяркуецца, што «пасля 2055 года працэс самаразмнажэння рэшткаў касмічнай дзейнасці чалавецтва стане сур'ёзнай праблемай»
Характарыстыкі касмічнага смецця
У наш час у раёне нізкіх калязямных арбіт (НКА) аж да вышынь каля 2000 км знаходзіцца, па розных ацэнках, парадку 220 тыс. (300 тыс. паводле даных Упраўлення ААН па пытаннях касмічнай прасторы, кастрычнік 2009 ) тэхнагенных аб'ектаў агульнай масай да 5000 тон. На падставе статыстычных ацэнак робяцца высновы, што агульная колькасць аб'ектаў падобнага роду (папярочнікам больш за 1 см) дастаткова нявызначана і можа дасягаць 60 000 х 100 000. З іх толькі парадку 10 % (каля 8600 аб'ектаў) выяўляюцца, адсочваюцца і каталагізуюцца наземнымі радыёлакацыйнымі і аптычнымі сродкамі і толькі каля 6 % гэтых аб'ектаў — дзеючыя. Каля 22 % аб'ектаў спынілі функцыянаванне, 17 % уяўляюць сабой адпрацаваныя верхнія ступені і разгонныя блокі ракет-носьбітаў, і каля 55 % — адходы, тэхналагічныя элементы звязаныя з запускам, і абломкі выбухаў і фрагментацыі.
Найбольш засмечаны тыя вобласці арбіт вакол Зямлі, якія часцей за ўсё выкарыстоўваюцца для працы касмічных апаратаў. Гэты НКА, геастацыянарная арбіта (ГСА) і сонечна-сінхронныя арбіты (ССА).
Свята-Троіцкая царква (Саматэвічы)
Свя́та-Тро́іцкая царква́ — мураваны праваслаўны храм у вёсцы Саматэвічах Касцюковіцкага раёна Магілёўскай вобласці, помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю.
Гісторыя
Першыя ўзгадкі пра праваслаўны храм у Саматэвічах, які пабудаваў памешчык Галынскі, адносяцца да 1668 года. У сярэдзіне XVIII стагоддзя ў мястэчку ўжо дзейнічала драўляная царква, якая згарэла ў 1834 годзе. Тагачасны ўладальнік паселішча Іван Галынскі ў памяць аб памерлай жонцы Анастасіі на наступны год распачаў будаўніцтва новага мураванага храма ў вёсцы і запрасіў для гэтага дойлідаў з Санкт-Пецярбурга.
Цэгла для пабудовы выраблялася на мясцовай цагельні па старажытным рэцэпце: у раствор дадавалі курыныя яйкі і потым, апаліўшы, узважвалі на шалях і апускалі на 10 дзён у ваду. Па заканчэнні гэтага тэрміну кожную цагліну зноў узважвалі, і калі яна не дадавала вагі, ішла на будоўлю царквы. Згодна з паданнем, пляцоўка для будаўніцтва была абрана на тым месцы, куды занесла ветрам крыжы ў час пажару, калі згарэла першая царква.
Дабудаваная царква была асвячона ў 1842 годзе ў гонар Святой Тройцы з прыбудоўкамі Святых прарока Ільі і мучаніцы Анастасіі. Пасля заканчэння будоўлі ў царкоўны склеп быў перанесены прах памерлай жонкі Івана Галынскага. У 1864 годзе пры царкве было заснавана народнае вучылішча.
За савецкім часам Свята-Троіцкая царква была зачынена і ператворана ў зернесховішча, а праз некаторы час стала выкарыстоўвацца як лядоўня, дзе хавалі тушы забітых калгасных жывёл. Пасля аварыі на Чарнобыльскай АЭС вёска была адселена, храм апынуўся закінутым. У 2008 годзе ў будынку адбыўся пажар, які знішчыў унутраныя драўляныя канструкцыі.
Архітэктура
Размешчаны на колішняй галоўнай плошчы мястэчка. Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Адносіцца да тыпу крыжова-купальных храмаў з паўкруглай апсідай і прамавугольным прытворам. Кубападобны аб’ём завершаны 5 цыбулепадобнымі купаламі на цыліндрычных барабанах. Цэнтры бакавых фасадаў вылучаны рызалітамі з вуглавымі гранёнымі пілонамі. Паўцыркульныя арачныя аконныя праёмы размешчаны ў верхняй частцы сцен, упрыгожаны пластычнымі ліштвамі з кілепадобнымі сандрыкамі, пілястрамі, кілепадобнымі арачкамі і прафіляванымі падваконнікамі. Высокі цокаль вылучаны арнаментальным рабрыстым поясам і крапаваны філёнгамі.
У асноўную прастору вядуць тры ўваходы, над якімі чыгуннымі літарамі былі выкладзены надпісы. На адным з іх змешчаны наступны тэкст: «В память в Бозь почившей матери от Благодарныхъ 23 марта 1842 год…».
У інтэр’еры 4 магутныя слупы, злучаныя падпружнымі аркамі, падтрымліваюць высокі светлавы барабан купала. Сем бакавых квадратных у плане, вылучаных аркамі частак малітоўнай залы перакрыты цыліндрычнымі з распалубкамі і крыжовымі скляпеннямі. Над уваходам на двух драўляных іанічных калонах размешчаны хоры, якія адкрываюцца ў залу арачнымі прасветамі.
Гістарычны факультэт БрДУ імя А. С. Пушкіна
Гістарычны факультэт (гістфак) Брэсцкага дзяржаўнага ўніверсітэта імя А. С. Пушкіна быў створаны ў 1991 годзе. Прафесарска-выкладчыцкі склад уключае: дактароў — 3 (гістарычных навук), 1 (палітычных навук, Украіна), кандыдатаў — 14 (гістарычных навук), 6 (філасофскіх навук), 2 (палітычных навук), 1 (культуралогіі).
Гісторыя факультэта
Рашэнне аб адкрыцці з 1 верасня 1991 г. гістарычнага факультэта ў Брэсцкім дзяржаўным педагагічным інстытуце імя А. С. Пушкіна было прынята Саветам інстытута 10 ліпеня 1991 г.
За гады свайго існавання гістфак пераўтварыўся ў рэгіянальны цэнтр падрыхтоўкі кфаліфікаваных кадраў па спецыяльнасцях «Гісторыя», «Гісторыя. Сацыяльна-палітычныя дысцыпліны», «Гісторыя. Сусветная і айчынная культура», «Гісторыя. Рэлігіязнаўства», «Гісторыя. Замежная мова (англійская)», «Гісторыя (рэлігій)», якія працуюць ва ўстановах адукацыі, культуры, архівах і іншых установах, органах дзяржаўнага кіравання пераважна Брэсцкай вобласці. Усяго за 1993—2015 гг. дыплом аб вышэйшай адукацыі атрымалі 3155 выпускнікоў гістарычнага факультэта, з іх дзённага навучання — 1564, завочнага навучання — 1060. Найбольшая колькасць выпускнікоў была ў 2010 г. — 178 чалавек.
На факутэце праводзяцца Дні беларускай культуры, культуры замежжа (Венесуэлы, Вялікабрытаніі, Чэхіі і інш.). Таксама на факультэце праводзяцца прэзентацыі твораў беларускіх і замежных вучоных (Мікола Нікалаеў (г. Сант — Пецярбург), Антоній Мірановіч (г. Беласток)), адбываюцца творчыя сустрэчы (напрыклад, з даследчыкам жыцця і творчасці акадэміка Яўхіма Карскага, яго праўнукам Аляксандрам Карскім (г. Санкт-Пецярбург) і інш.).
Значны ўклад у развіццё гістарычнага факультэта, яго навукова-даследчыцкую працу ўносіў Часноўскі Мечыслаў Эдвардавіч, доктар гістарычных навук, прафесар, рэктар Брэсцкага дзяржаўнага ўніверсітэта імя А. С. Пушкіна (2002—2014 гг.).
Навучанне на факультэце
На першай ступені вышэйшай адукацыі маецца тры спецыяльнасці: Другая ступень вышэйшай адукацыі (магістратура) мае спецыяльнасць: Аспірантура:
Дэканы
Кіраўніцтва гістарычнага факультэта было наступным: у 1991—1994 гг. — кандыдат гістарычных навук, дацэнт Тамара Фёдараўна Кабат і кандыдат гістарычных навук, прафесар Уладзімір Ульянавіч Мелішкевіч, у 1994—2003 гг. — доктар філасофскіх навук, прафесар Іван Іванавіч Акінчыц. У 2003—2004 гг. абавязкі дэкана гістарычнага факультэта выконваў кандыдат гістарычных навук, дацэнт Аляксандр Мікалаевіч Вабішчэвіч, 2004—2016 гг. дэканам гістарычнага факультэта з’яўлялася кандыдат філасофскіх навук, дацэнт Наталля Пятроўна Галімава. У 2016-2022 гг. дэканам гістарычнага факультэта з'яўлялася кандыдат гістарычных навук, дацэнт Алена Аляксееўна Бурык. У цяперашні час факультэтам кіруе кандыдат гістарычных навук, дацэнт Аляксандр Аляксандравіч Савіч.
Плужыны
Плу́жыны (, Плужины) — вёска ў Карэліцкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Райцаўскага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца на Навагрудскім узвышшы, прыкладна за 4 км на ўсход ад возера Свіцязь, на поўдзень ад Русаціна і Лагаваткі, паміж Мірацічамі і Ятвеззю на захадзе і Дубровай і Рамейкамі на ўсходзе. На поўдзень ад Плужын знаходзяцца Саленікі і Белыя Лугі.
Гісторыя
Вядомы прынамсі з 1685 года як асобны маёнтак, разам з суседнім маёнткам Валеўка, належаў ваяводу берасцейскаму Стэфану Казіміру Курчу.
У XIX стагоддзі вёска і фальварак Плужыны ў маёнтку Райца Навагрудскага павета Мінскай губерні. У 1797—1898 гадах маёнткам Райца валодалі Верашчакі.
Ускосна згаданы ў баладзе Адама Міцкевіча «Свіцязь»
Хто ў Навагрудскім вандруючы краі, Прагне на ўсе падзівіцца, Хай у Плужынскі бор завітае, Гляне на возера Свіцязь…
У час напісання балады ўладальнікам быў Міхал Верашчака, сябар Міцкевіча і брат яго каханай Марылі.
З 1859 года фальварак належаў Садоўскім, у 1898 годзе фальварак і вёску разам набыў Ваўжынец Путкамер.
Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі — вёска, фальварак і леснічоўка Плужыны ў гміне Цырын Навагрудскага павета Навагрудскага ваяводства.
З 1939 года з пачаткам Другой сусветнай вайны ў складзе Беларускай ССР, з 1991 года — Беларусі.
Лясны (Мінскі раён)
Лясны́ (, Лесной) — аграгарадок у Мінскім раёне Мінскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Бараўлянскага сельсавета. Размешчаны непадалёк ад трасы Мінск — Лагойск, 6,5 км ад Мінска.
Гісторыя
Пасёлак заснаваны ў чэрвені 1960 г. Да 9 жніўня 1979 года пасёлак уваходзіў у склад Зеленалужскага сельсавета.
Транспарт
Мае наладжаную непасрэдную сувязь з Мінскам (маршруты гарадскіх аўтобусаў (№ 113с, 115э, 143, 145с) і маршрутных таксі (№ 1151, 1409)). Гэта з'яўляцца адной з прычын таго, што пасёлак актыўна забудоўваецца (у прыватнасці, квартал Зялёны Бор).
Ахова здароўя
Пасёлак з’яўляецца вядомым цэнтрам аховы здароўя рэспубліканскага значэння. Тут знаходзіцца Рэспубліканскі навукова-практычны цэнтр анкалогіі і медыцынскай радыялогіі імя Аляксандрава (палатны блок — архітэктары П. Казакова, Ф. Іванчанка, А. Ярушын ), адкрыты ў 1960 г. ў якасці НДІ анкалогіі і медыцынскай радыялогіі Міністэрства аховы здароўя БССР.
Акрамя таго, у Лясным размешчаны Мінская абласная клінічная бальніца (1967, архітэктары В. Ладыгіна, А. Канстанціновіч ), якая з’яўляецца клінічнай базай Беларускай медыцынскай акадэміі паслядыпломнай адукацыі, і Мінская абласная дзіцячая клінічная бальніца. Пры МАКБ функцыянуюць Рэспубліканскі цэнтр уралогіі і андралогіі і Рэспубліканскі цэнтр пластычнай і рэканструкцыйнай мікрахірургіі.
Функцыянуе Рэспубліканскі клінічны шпіталь ветэранаў Вялікай Айчыннай вайны (архітэктары М. Гулько, У. М. Крывашэеў ).
Навука
Пры РНПЦ анкалогіі і медыцынскай радыялогіі імя Аляксандрава існуе савет Д.03.12.01 па абароне дысертацый па медыцынскіх навуках: анкалогіі (спецыяльнасць 14.01.12) і прамянёвай дыягностыцы і прамянёвай тэрапіі (спецыяльнасць 14.01.13).
140
140 — высакосны год, пачаўся ў чацвер. 140 год нашай эры, 140 год 1 тысячагоддзя, 40 год II стагоддзя, 10 год 4-га дзесяцігоддзя II стагоддзя, 1 год 140-х гадоў.
Гнойнік (гміна)
Гно́йнік (Gnojnik) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Бжэскага павета Малапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Гнойніку. Плошча гміны складае 54,89 км². Станам на 2009 год у гміне Гнойнік пражывалі 7824 чалавекі, шчыльнасць — 141,5 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 7 салецтваў.
Егіпецкі фунт
Егіпецкі фунт — грашовая адзінка дзяржавы Арабская Рэспубліка Егіпет.
Адзін егіпецкі фунт роўны 100 піястрам. Міжнароднае абазначэнне: EGP. На егіпецкіх цэнніках часцей сустракаецца іншая скарочаная назва фунта - LE (Ад франц. - Livre égyptienne).
У грашовым звароце знаходзяцца банкноты наміналам у 25 і 50 піястраў, 1, 5, 10, 20, 50, 100 і 200 фунтаў; манеты ў 25, 50 піястраў і 1 фунт.
На купюрах намаляваныя старажытныя храмы Егіпта або мячэці, надпісы зроблены на арабскай і англійскай мовах.
Аляксандр Антонавіч Савіч
Аляксандр Антановіч Савіч (1 сакавіка 1890, с. Перавалокі Гродзенскай губ., цяпер в. Старая Перавалока Слонімскага р-на — 21 кастрычніка 1957) — беларускі гісторык.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і святара. Планавалася, што пойдзе следам бацькі і дзеда. Скончыў Літоўскую духоўную семінарыю (1910), Санкт-Пецярбургскую духоўную акадэмію (1914). За кандыдацкую працу пра беларуска-ўкраінскія школы XVII—XVIII ст. адзначаны спецыяльнай прэміяй, пакінуты на кафедры рускай гісторыі Санкт-Пецярбургскай духоўнай акадэміі для падрыхтоўкі да магістарскага звання. Аднак навучанне працягнуў на гісторыка-філалагічным факультэце Маскоўскага ўніверсітэта, які скончыў у 1917 годзе. Падзеі рэвалюцыі закінулі А. Савіча ў Саратаўскі ўніверсітэт, дзе пад кіраўніцтвам прафесараў В. І. Вераценнікава, М. К. Любаўскага і С. М. Чарнова да 1920 года ён рыхтаваўся да магістарскіх іспытаў і абароны дысертацыі «Заходнерускія школы ў XVI—XVIII стст.».
У 1921 годзе А. А. Савіч быў запрошаны на кафедру расійскай гісторыі БДУ, 16.11.1921 года афіцыйна зацверджаны выкладчыкам БДУ, пазней дацэнтам і прафесарам. Чытаў лекцыі па гісторыі рускай культуры і «культурных рухаў» ў Беларусі ў XVI—XVIII ст., гісторыі Старажытнай Русі, народнай адукацыі ў Беларусі да XIX ст., вёў семінары і прасемінары па вывучэнні летапісных зводаў, маскоўскай палітычнай літаратуры XVI ст., замежных звестак пра Расію XVI—XVIІ ст., па чытанні і каментаванні Саборнага ўлажэння 1649 года, Наказу Кацярыны ІІ, Рускай Праўды, гісторыі Смуты, гісторыі валадарства Пятра I, кіраваў факультатывамі па крыніцах і крыніцазнаўстве Расіі. Быў адным з 10 членаў «камісіі па прадметах гістарычных» і аўтараў 1-га і 2-га выпускаў «Прац БДУ».
Крынічнік шыракалісты
Крынічнік шыракалісты (Veronica teucrium) — від шматгадовых травяністых раслін рода Крынічнік сямейства Трыпутнікавыя.
Аляксандр Антонавіч Савіч
Біяграфія
У навуковым плане А. А. Савіч асноўнымі сваімі працамі першага мінскага перыяду лічыў «Рускія уніяцкія школы XVII—XVIII стст.», «Руска-польскія адносіны ў ХVII ст. (да Дэўлінскага перамір’я)» і «Культурныя рухі ў Беларусі і Украіне ў ХVI-ХVII стст.». З вынікамі навуковых пошукаў гісторык не раз выступаў на пасяджэннях Мінскага таварыства гісторыі і старажытнасцяй. Браў удзел у пасяджэннях Савета БДУ па абмеркаванні пытання перадачы Польшчы культурных каштоўнасцяў і быў уключаны ў камісію па выпрацоўцы «ўзважанага» рашэння. Лютым 1924 года разам з калегамі шукаў найлепшы варыянт экспазіцыі першага ўніверсітэцкага музея — музея гісторыі культуры і рэлігіі. Студэнты і калегі па БДУ называлі А. А. Савіча адным з тых, хто моцна ўражваў слухачоў сваёй гістарычнай эрудыцыяй.
Крынічнік шыракалісты
Батанічнае апісанне
Карэнішча паўзучае, шнурападобнае. Сцяблы адзіночныя або па 2-3, прамастаячыя або ўзыходныя, вышынёй 15-70 (да 100) см, даволі тоўстыя.
Аляксандр Антонавіч Савіч
Біяграфія
Асэнсоўваючы гісторыю Беларусі, паступова адыходзіў ад пазіцый заходнерусізму, схіляўся да нацыянальнай дзяржаўнай канцэпцыі. З патрыятычна настроенымі праваслаўнымі святарамі і прадстаўнікамі беларускай інтэлігенцыі 17.6.1922 года падпісаў адозву да праваслаўных беларусаў БССР з заклікам стварэння нацыянальнай (аўтакефальнай) праваслаўнай царквы Беларусі. У 1923 годзе царкоўныя «захапленні» А. А. Савіча здаліся небяспечнымі, таму ціхае выцісканне вясной 1924 года з БДУ было не горшым для яго зыходам.
Крынічнік шыракалісты
Батанічнае апісанне
Лісце цэльнае, яйкападобнае або даўгаватага-яйкападобнае, даўжынёй 3-5,5 см, шырынёй 1,5-2,5 см, зверху голае, знізу з валаскамі.
Таксанамія
Від Крынічнік шыракалісты ўваходзіць у род сямейства  парадку.
Аляксандр Антонавіч Савіч
Біяграфія
А. Савіч з’ехаў у Перм, працаваў спачатку ва ўніверсітэце, потым загадчыкам кафедрай гісторыі народаў СССР у Пермскім індустрыяльна-педагагічным інстытуце. Прафесар (1928). У гэты перыяд апублікаваў «Нариси з iсторiï культурных рухiв на Вкраïнi та Бiлорусi в XVI—XVIII вв.», «Дэўлінскае перамір’е 1618 г. (З гісторыі польскай інтэрвенцыі пачатку XVII ст.)» і інш.
Пераехаў у Яраслаўль, выкладаў у Яраслаўскім педагагічным інстытуце. З 1930-х гадоў супрацоўнік Дзяржаўнага гістарычнага музея Інстытута гісторыі АН СССР. У 1937 годзе абараніў доктарскую дысертацыю «Дачыненні Масковіі з Рэччу Паспалітай у час Смуты 1600—1619 гг.». Пры напісанні дысертацыі выявіў у Петраградскай дзяржаўнай бібліятэцы перапіску караля Жыгімонта Вазы з вялікалітоўскі канцлерам Львом Сапегам (пачынаючы з 1598), а таксама матэрыялы датычныя перамоў Маскоўскай дзяржавы з Рэччу Паспалітай пра прыналежнасці Смаленска (1615—1616). Быў адным з аўтараў першага пакалення «сталінскіх» падручнікаў па гісторыі СССР для ВНУ.
У 1943 годзе зноў запрошаны працаваць у БДУ і АН БССР. У БДУ узначаліў кафедру гісторыі народаў СССР і кіраваў арганізацыяй навучальнага працэсу. Браў удзел у напісанні 2-га і 3-га тамоў «Гісторыі БССР», якія рыхтаваліся ў Акадэміі навук з прыцягненнем гісторыкаў універсітэта. Менавіта гэта праца была прычынай другога выгнання з БССР — у тэкстах А. А. Савіча ў 1946 годзе ўбачылі толькі «апісанне жыцця каралёў», захапленне царкоўнай гісторыяй і адсутнасць «класавага падыходу». У сакавіку 1947 года партбюро гістарычнага факультэта ацаніла працу кафедры, якую ўзначальваў А. Савіч, вельмі негатыўна.
Наступныя гады працаваў у ВНУ Масквы, у Інстытуце гісторыі АН СССР, духоўных установах.
Філалогія
Філалогія (ад ст.-грэч. φιλολογία, «любоў да слова») — назва групы дысцыплін (лінгвістыка, літаратуразнаўства, тэксталогія і інш.), якія вывучаюць культуру праз тэкст. Лінгвістыка не заўсёды ўключаецца ў філалогію: па-першае, яна не абавязкова даследуе тэксты, па-другое, не заўсёды закранае культуралагічны бок пытання (хоць сувязь мовы і культуры - лінгвафіласофская праблема, якая нярэдка ставіцца); для лінгвістыкі характэрна вялікая блізкасць да дакладных навук, чым для іншых дысцыплін, што традыцыйна адносяцца да філалогіі.
Паліталогія
Паліталогія (грэч. πολιτικός — дзяржаўныя, грамадскія справы) — навука аб палітыцы, аб заканамернасцях развіцця палітычнага працэсу, палітычнай сістэмы і ўлады; аб сутнасці, формах і метадах дзейнасці ўсіх суб'ектаў палітыкі. Вывучае палітычнае жыццё грамадства, палітычныя працэсы, сістэмы і з'явы, дзейнасць людзей, якая накіравана на заваяванне, утрыманне і выкарыстанне ўлады. Як навука склалася да сярэдіны XX ст.
Аб'ект і прадмет
Аб'ект паліталогіі — палітычнае жыццё грамадства ў яго розных праяўленнях, усталяванне і функцыянаванне палітычнай улады.
Прадмет паліталогіі — заканамернасці палітычнага жыцця вялікіх сацыяльных супольнасцей і малых груп людзей, узнікнення, развіцця і функцыянавання механізмаў улады, палітычных поглядаў і інтарэсаў, палітычнай дзейнасці, развіцця палітычных працэсаў у цэлым.
Асновай паліталогіі як тэорыі і практыкі з'яўляюцца адносіны паміж палітычнымі суб'ектамі адносна ўлады з мэтай рэалізацыі сваіх карэнных інтарэсаў. Уводныя фактары — сілы, якія ў дэмакратыях складаюць важную частку ўдзелу людзей у палітычным працэсе; выводныя фактары — заканадаўчая сістэма, выканаўчая і судовая галіны ўлады.
Раздзелы
Паліталогія складаецца з раздзелаў:
Гісторыя
Паліталогія як самастойная навуковая дысцыпліна ў сучасным яе разуменні склалася ў канцы ХІХ — пачатку ХХ ст. Гэта стала магчымым у выніку развіцця публічнай палітыкі, як адносна аўтаномнай сферы жыцця грамадства, умацавання дзяржаўных і палітычных інстытутаў, якія склалі сучасную палітычную сістэму (парламентарызм, падзел уладаў, выбарчыя сістэмы, узнікненне партый) і развіцця метадалогіі даследаванняў (з’яўленне біхевіярысцкіх, эмпірычных метадаў).
У 1857 годзе ў Калумбійскім каледжы ЗША ствараецца кафедра «Гісторыя і палітычная навука», а ў 1880 — першая школа палітычнай навукі. У 1903 была ўтворана Амерыканская асацыяцыя палітычных навук. У 1871 у Францыі была створана свабодная школа палітычнай навукі — сёння Інстытут палітычных даследаванняў Парыжскага ўніверсітэта. У 1895 заснавана Лонданская школа эканамічнай і палітычнай навукі.
У ХХ ст. працэс вылучэння паліталогіі ў самастойную навучальную і вучэбную дысцыпліну завяршыўся, вылучыліся яе галоўныя нацыянальныя школы і накірункі. Яшчэ ў 1948 годзе ЮНЭСКА рэкамендавала ўсім краінам курс паліталогіі для вывучэння ў ВНУ. Пад эгідай ЮНЭСКА у 1949 годзе была створана Міжнародная асацыяцыя палітычнай навукі (МАПН). У СССР паліталогія як навука вывучаецца толькі з 1989 года, да гэтага часу яна як самастойная навука не прызнавалася і трактавалася як антымарксісцкая, буржуазная ілжэнавука.
За апошнія дзесяцігоддзі ў Беларусі створаны Інстытут сацыялогіі (працуе аддзел паліталогіі), Незалежны інстытут сацыяльна-эканамічных і палітычных даследаванняў і іншыя паліталагічныя цэнтры. У 1993 годзе заснаваны Беларуская асацыяцыя палітычных навук (прэзідэнт У. Бабкоў) і Асацыяцыя палітолагаў Беларусі, пазней створана Беларуская акадэмія палітычных навук (прэзідэнт С. Рашэтнікаў). У 1992 годзе ў БДУ было адчынена аддзяленне паліталогіі, на якім вядзецца падрыхтоўка прафесійных палітолагаў, паліталогія выкладаецца ва ўсіх ВНУ Беларусі.
Сумежныя прадметы
Сумежныя прадметы паліталогіі — палітычная філасофія і публічная адміністрацыя. Палітфіласофія шукае ўнутраныя прычыны палітыкі і этыку публічных паводзінаў. З іншага боку, публічная адміністрацыя аналізуе практыку кіравання.
Антрапамарфізм
Антрапамарфі́зм (ανθρωπος — чалавек, μορφή —выгляд, форма) — прыпадабненне чаго-небудзь да чалавека або перанос яго фізічных і інтэлектуальных уласцівасцей на жывёл, расліны, рэчы і з'явы навакольнага свету.
Антрапамарфізм ўласцівы данавуковаму светапогляду людзей, ён ляжыць у аснове амаль усіх рэлігій, якія прадстаўляюць багоў у чалавечым абліччы. Так, ва ўяўленні людзей антычнасці багі былі пераважна цалкам чалавекападобнымі істотамі, надзеленымі адносна нешматлікімі звышнатуральнымі якасцямі: вечным жыццём, маладосцю, мелі асаблівае месца «жыхарства», асаблівы рэжым харчавання, умелі змяняць аблічча і інш.
Антрапамарфізм быў глебай для старажытнай паэзіі і  народнай творчасці ў цэлым. Рысы антрапамарфізму праяўляюцца ў вобразным мысленні, у сучасным  мастацтве і  літаратуры, напрыклад у байках, у казках, дзе часта розным жывёлам і рэчам прыпісваюцца чалавечыя ўласцівасці.
Рамейкі (Карэліцкі раён)
Раме́йкі (, Рамейки) — вёска ў Карэліцкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Райцаўскага сельсавета.
NGC 7526
NGC 7526 — патройная зорка ў сузор’і Вадаліў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Харошкі (Магілёўскі раён)
Харо́шкі (, Хорошки) — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Сухарэўскага сельсавета.
Gavarun.by
Gavarun.by — незалежны праект, студыя дыктарскага агучвання па-беларуску сусветнага кіно. Існуе з 2017 года, агучана 20 поўнаметражных стужак, больш як 40 кароткаметражных.
Складаецца з каманды з перакладчыкаў, рэдактара, дыктараў і гукарэжысёра. Забяспечвае тэхнічны ўзровень запісу, дасканалае вымаўленне і эмацыянальную падачу персанажаў, дакладнасць і мастацкі ўзровень перакладу. Фільмы з аўтарскім агучваннем можна паглядзець на легальных анлайн-кінатэатрах. Агучвае фільмы ад фэнтэзі і фантастыкі да жахаў і арт-хауса.
Ідэяй праекта з’яўляецца папулярызацыя і развіццё беларускай мовы, таму што кіно з’яўляецца адной з самых уплывовых і прыцягальных частак сучаснай масавай поп-культуры.
Мае ўласныя творы (анімацыйныя, песні, аўдыякнігі).
Мультсерыялы
і іншыя
Сцяг Оршы
Сцяг Оршы — сцяг горада Орша і Аршанскага раёна. Сцяг і герб зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 23 мая 2002 г. № 84.
Апісанне
Прастакутнае блакітнае палотнішча з суадносінамі бакоў 1:2. На 1/4 вышыні ў ніжняй частцы па ўсёй даўжыні палотнішча праведзена блакітная паласа, над якой месціцца другая блакітная паласа шырынёй, роўнай 1/4 ніжняй. Адлегласць паміж палосамі роўная шырыні вузкай паласы. У верхняй частцы палотнішча ў белым полі па цэнтры — выява герба, які накладваецца на палосы ніжняй часткі.
Хуан Фернандэс дэ Наварэтэ
Хуан Фернандэс дэ Наварэтэ (Juan Fernández de Navarrete;, Лагронья — , Таледа) — іспанскі мастак перыяду позняга Адраджэння і ранняга маньерызму, прадстаўнік таледскай школы жывапісу. Быў глуханямым і меў мянушку эль-Муда (нямы).
Ва ўзросце трох гадоў перанёс цяжкае захворванне, у выніку якога страціў слых; не змог навучыцца гаварыць і меў слабое здароўе. Адукацыю атрымаў у манастыры ў Эстрэле (Santuario de Santa María de la Estrella), дзе асвоіў мову жэстаў, што выкарыстоўвалася манахамі, якія прынялі зарок маўчання, і вывучыў там асновы жывапісу пад кіраўніцтвам манаха-мастака Вісентэ дэ Санта-Дамінга (Vicente de Santo Domingo). Затым падарожнічаў па Італіі, у тым ліку ў Мілане і Неапалі, і даволі доўга жыў у Венецыі, дзе ўдасканаліўся ў майстэрні Тыцыяна; звесткі аб тым, што ў 1550-х гадах ён жыў у Рыме, пацверджаны Пелегрына Тыбальдзі.
У 1565 годзе выкліканы ў Іспанію сваім настаўнікам, разам з ім працаваў пры двары караля Філіпа II над карцінамі для Эскарыяльскага палаца.
Кванза (валюта)
Кванза — грашовая адзінка Анголы. Міжнароднае абазначэнне ў сандарте ISO 4217 - AOA. Абрэвіятура (знак) - Kz або kz. Названая ў гонар ракі Кванзы, якая працякае па тэрыторыі Анголы.
Адна кванза роўная 100 сентыма. Да гэтага разменнай грашовай адзінкай Анголы з'яўлялася лвея, названая так у гонар ракі Лвеі, прытоку Кванзы. Аднак у цяперашні час разменныя манеты не чаканяць і не выкарыстоўваюцца.
Шымкі (Мёрскі раён)
Шы́мкі (, Шимки) — хутар у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Завуццеўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Мікалаёва, пазней у складзе гміны Язна Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Пабачыць свет
Пабачыць свет — другі альбом у творчасці Таццяны Беланогай, выдадзены ў 2006 годзе.
Каментарыі
Альбом «Пабачыць свет» быў выдадзены ў 2006 годзе. Песня з альбома «Дзеці неба» ўвайшла ў спіс лепшых песен 2006 года па версіі наведвальнікаў партала «Тузін Гітоў». Таццяна з альбомам была намінаваная ў прэміі «Спеўная паэзія» «Рок-Каранацыя-2006».
Міядраг Джурыч
Жыццё і творчасць
Вучыўся жывапісу ў Акадэміі прыгожых мастацтваў у Бялградзе. У 1956 годзе з’яжджае ў Францыю, адчыняе атэлье ў Парыжы і ў 1958 годзе адбылася першая персанальная выстава Дадо. Быў ацэнены і атрымліваў творчую дапамогу ад Жана Дзюбюфэ. Акрамя жывапісных палотнаў ствараў таксама гравюры, скульптуры, алоўкавыя малюнкі.
Яшчэ ў першых карцінах М. Джурыча з’яўляюцца тэмы распаду і раскладання. Жахлівыя, прарослыя раслінамі фармацыі, якія засяляюць пакрытыя руінамі ландшафты, надаюць працам мастака нейкі пагрозлівы характар. Пазней у яго творах бачанні фантастычных істот змяняюць выявы карцін пекла.
М. Джурыч — удзельнік выстаў сучаснага мастацтва ў Каселі (Германія) дакумента III і 6 (у 1964 і 1977 гадах адпаведна). З 1981 года мастак — член-карэспандэнт Чарнагорскай Акадэміі навук і мастацтваў.
Уладзімір Мікалаевіч Каральчук
Уладзімір Мікалаевіч Каральчу́к (нар., Мінск) — беларускі кампазітар.
Біяграфія
Скончыў Беларускую кансерваторыю ў 1982 годзе па класе баяна, і ў 1992 годзе па класе кампазіцыі Дз. Смольскага.
Член Беларускага саюза музычных дзеячаў з 2000 года, член Беларускага саюза кампазітараў з 1992 года.
142
142 — невысакосны год, пачаўся ў нядзелю. 142 год нашай эры, 142 год 1 тысячагоддзя, 42 год II стагоддзя, 2 год 5-га дзесяцігоддзя II стагоддзя, 3 год 140-х гадоў.
Стэрэафанія
Стэрэафанія або Стэрэагук (ад στερεός — «стэрэас» — «цвёрды, прасторавы» і φωνή — «гук») — запіс, перадача або выкарыстанне гуку, пры якіх захоўваецца інфармацыя аб прасторавым размяшчэнні яго крыніцы з дапамогай раскладкі гуку праз два (і больш) незалежных гукавых каналы. У монагучанні аўдыёсігнал паступае з аднаго канала.
Іаакім Іванавіч Берасцень
Іакім Іванавіч Берасцень (, Бешанковічы Віцебскай губерні — ) — беларускі палітычны дзеяч, рэвалюцыянер, дэлегат VI з'езда РСДРП(б) ад Віцебскай арганізацыі РСДРП(б), удзельнік устанаўлення Савецкай улады ў Віцебску.
Біяграфія
Нарадзіўся ў мястэчку Бешанковічы Віцебскай губерні ў 1877 годзе. Член Камуністычнай партыі з дня яе заснавання. Актыўны ўдзельнік рэвалюцыйнага руху рабочых. У 1898 годзе стварыў сацыял-дэмакратычны гурток сярод працоўных Бранскага вагонабудаўнічага завода. У 1902 годзе ўдзельнічаў у рэвалюцыйным руху ў Харкаве, Бранску, у 1903—1908 гг. у Віцебску і на Рыга-Арлоўскай чыгунцы.
Тройчы арыштоўваўся царскім ахоўным аддзяленнем у 1907, 1909 і 1910 гадах. Хаваўся ад царскіх уладаў за мяжой у 1910 — 1914 гадах. У 1914 годзе працаваў у чыгуначных майстэрнях Рыгі. У гады Першай сусветнай вайны служыў у арміі. У чэрвені-ліпені 1917 года працаваў у Віцебску, з'яўляўся адным з арганізатараў Віцебскай арганізацыі інтэрнацыяналістаў (з верасня 1917 Віцебскай арганізацыі РСДРП(б)). У 1917 годзе А. І. Берасцень як член Камітэта Віцебскай арганізацыі РСДРП(б), быў абраны дэлегатам VI з'езда РСДРП(б).
Пасля Вялікай Кастрычніцкай сацыялістычнай рэвалюцыі працаваў членам Мінскага Савета. Са студзеня 1918 года быў старшынёй Мінскага рэвалюцыйнага чыгуначнага суда, а з красавіка 1919 года — старшынёй ячэйкі РКП(б) чыгуначнікаў Мінска. З 1921 года працаваў у Службе шляху Віцебскага чыгуначнага вузла, пазней быў начальнікам буравых работ у Віцебску.
Імем Берасценя названы вуліцы ў многіх населеных пунктах Беларусі. У 1973 годзе Акруговая вуліца ў Віцебску была перайменаваная ў вуліцу Берасценя і на адным з дамоў ўсталяваная мемарыяльная дошка ў яго гонар.
Русацін
Ру́сацін (, Русатин) — вёска ў Карэліцкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Райцаўскага сельсавета.
143
143 — невысакосны год, пачаўся ў панядзелак. 143 год нашай эры, 143 год 1 тысячагоддзя, 43 год II стагоддзя, 3 год 5-га дзесяцігоддзя II стагоддзя, 4 год 140-х гадоў.
NGC 7527
NGC 7527 (іншыя абазначэнні — PGC 70728, UGC 12428, MCG 4-54-31, ZWG 475.45, NPM1G +24.0528) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Эсунга (камуна)
Камуна Эсунга (Essunga kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Вестра-Гёталанд у паўднёва-заходняй Швецыі.
Эсунга 243-я па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Носебру.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 5 502 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 3 гарадскія пасяленні (tätort) і некалькі сельскіх, найбольшыя з якіх:
Эдэ
Эдэ (Ê Đê, саманазва Anak Ede) або р'ядэ́ (Rhade) — аўстранезійскі народ, карэннае насельніцтва цэнтральных горных раёнаў В’етнама. Жывуць таксама ва ўсходняй Камбоджы. Невялікая група эдэ мігрыравала падчас В'етнамскай вайны ў ЗША. Агульная колькасць — каля 405200 чал. (2022 г.).
Паходжанне
Гісторыя эдэ мала вядомая, паколькі да 1923 г. яны не мелі асабістай пісьмовасці, і ўсе гістарычныя падзеі адлюстраваны ў вусных паданнях, надзвычай міфалагізаваных. Эдэ лічаць сябе карэннымі насельнікамі тых тэрыторый, якія займаюць, сцвярджаюць, што жылі ў горнай мясцовасці да сусветнага патопу.
Мова эдэ адносіцца да аўстранезійскай групы моў, блізкая да моў чамаў і джарай, родніць іх з аўстранезійскім насельніцтвам Малайзіі, Інданезіі, Філіпін, Акіяніі і Мадагаскара. Аднак частка антраполагаў на аснове знешніх прыкмет (малы рост, кудлатыя валасы, цёмная скура, шырокі нос і г. д.) сцвярджае, што эдэ маюць многія рысы старажытнага аўстралоіднага насельніцтва Індакітая, хаця ўвогуле з'яўляюцца мангалоідамі, і іх трэба адносіць да нашчадкаў найстаражытнейшых тубыльцаў.
Да адносна нядаўняга часу эдэ не з'яўляліся адзіным этнасам і падзяляліся на лакальныя групы кпа, ад'ям, крунг, мдур, хвінг, біх і інш. Гэты падзел існуе і ў нашы дні, хаця большасць эдэ прызнае сваё культурнае адзінства.
Асаблівасці культуры
Асноўны традыцыйны заняак — падсечна-агнявое земляробства. Вырошчваюць галоўным чынам рыс, гародніну, бавоўну. Трымаюць хатнюю жывёлу (птушку, свінняў, буйвалаў), але мяса ўжываюць у ежу рэдка, найчасцей выкарыстоўваюць яго ў рытуальных мэтаў (падчас рэлігійных ахвярапроынашэнняў). Расчышчаныя ад лесу палеткі эксплуатуюць пяць - восем гадоў, потым закідваюць і пераходзяць на новыя. Група біх, што жыве ля возера, таксама ведае паліўны спосаб вырошчвання рысу.
Распаўсюджаныя рамёствы — апрацоўка дрэва, бамбуку, пляценне і ткацтва. Эдэ вырабляюць розныя ўпрыгожванні з саломы, волава, нікелю, шкла. Грузы транспартуюць на спіне ў адмысловых бамбукавых пасудзінах.
Сацыяльная арганізацыя абапіраецца на матрылакальныя пашыраныя сем'і. Адлік сваяцтва вядзецца па маці, старэйшая дачка з'яўляецца галоўнай спадкаемцай. Эдэ жывуць у вёсках (буон), якія складаюцца з дзвюх вялікіх сямейных абшчын. Шлюбы знутры адной абшчыны забаронены. Пашыраныя сем'і валодаюць зямлёй і апрацоўваюць яе разам. Практыкуецца ўзаемадапамога і падарункі паміж чальцамі дзвюх абшчын аднога паселішча. Буон мае адзінага кіраўніка-мужчыну. У мінулым у вёсках былі распаўсюджаны доўгія слупавыя хаціны, якія будавалі ў форме карабля і падзялялі на дзве часткі. У адной разам жылі сем'і пэўнай роднаснай абшчыны, у другой — староннія сваякі і госці.
Вопратка робіцца з бавоўны пераважна чырвонага і чорнага колеру. У жанчын распаўсюджаны доўгія саронгі, у мужчын — насцегнавыя повязі, па-над якімі носяць камізэлькі. Беднякі апранаюць адзенне з кароткімі рукавамі, багацейшыя чальцы абшчыны — з доўгімі. Вопратка па-мастацку аздабляецца ўзорамі з уплеценых нітак. Асабліва гэта характэрна для жаночых строяў. У халодную пару мужчыны абгортваюць цела коўдрамі. Прадстаўнікі абодвух палоў фарбуюць зубы, выцягваюць мочкі вушэй, упрыгожваюць сябе пярсцёнкамі і бранзалетамі.
Рэлігія
Хаця спачатку французскія, а потым амерыканскія місіянеры прыкладалі намаганні для распаўсюджання хрысціянства, большасць эдэ працягвае спавядаць традыцыйную політэістычную рэлігію. Толькі каля 10% вернікаў з'яўляюцца пратэстантамі і стала наведваюць царкву. Астатнія шануюць шматлікіх бажаствоў і духаў, у тым ліку продкаў сям'і. Свяшчэннай раслінай лічыцца бамбук.
Жыццё кожнага эдэ падзяляецца на пэўныя цыклы. Пераход ад адной часткі жыцця ў іншую суправаджаецца шматлікімі рытуаламі і ахвярапрынашэннямі. Пахаванні адбываюцца ў адзіным сямейным доле.
Мова
Мова эдэ (р'ядэ) адносіцца да чамска-ачэхскай групы аўстранезійскай моўнай сям'і. Пісьмовасць распрацавана французскімі місіянерамі толькі ў 1923 г. на аснове лацінкі.