cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Маяк
Маяк — сродак абсталявання марскіх шляхоў у выглядзе капітальнага будынка вежавага тыпу, прызначанага для пазначэння небяспечных месцаў, праходаў для суднаў. Гэты будынак валодае яркай кантраснай афарбоўкай, якая візуальна вылучае яго на фоне навакольнай мясцовасці. Маякі абсталёўваюцца моцнай крыніцай святла і, як правіла, забяспечваюцца аптычнымі сродкамі для ўзмацнення светлавога сігналу, каб быць добра прыкметнымі і ў начны час.
З-за ўжывання сучасных навігацыйных тэхналогій, роля маякоў як навігацыйнага сродку крыху знізілася, і ў цяперашні час колькасць працоўных маякоў ва ўсім свеце не перавышае 1500.
Піліца (гміна)
Пілі́ца (Pilica) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Завярцянскага павета Сілезскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Піліцы. Плошча гміны складае 138,89 км². Станам на 2004 год у гміне Піліца пражывалі 9183 чалавекі, шчыльнасць — 66,1 чал./км².
Іосіф (Сямашка)
Іосіф Сяма́шка (, с. Паўлаўка Ліпавецкага пав. Кіеўскай губ., цяпер Вінніцкая вобласць, Украіна — ) — уніяцкі, потым праваслаўны царкоўны дзеяч Расійскай імперыі.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і уніяцкага святара. Скончыў вышэйшую вучэбную ўстанову для уніятаў — Галоўную семінарыю пры Віленскім універсітэце са ступенню магістра багаслоўя (1820).
Кафедральны прапаведнік і прафесар багаслоўя Луцкай семінарыі, пасвячоны ў бязжоннага іпадыякана, потым у дыякана (1820). Засядацель Луцкай кансісторыі, пасвячоны ў святара (1821). У 1822 годзе протаіерэй, член 2-га (уніяцкага) дэпартамента рымска-каталіцкай калегіі (Санкт-Пецярбург). 3 1823 г. канонік, з 1825 — прэлат-схаласт Луцкага уніяцкага кафедральнага капітула, які заставаўся ў Пецярбургу.
У 1827 годзе Іосіф Сямашка падаў расійскаму імператару запіску аб становішчы уніяцкай царквы ў Расійскай імперыі і сродках па яе далучэнні да праваслаўя. Запіска была ўхвалена Мікалаем I і стала праграмай далейшых дзеянняў. 3 1829 г. вікарны епіскап мсціслаўскі Полацкай уніяцкай архіепархіі, старшыня яе кансісторыі. Адначасова захоўваў членства, а потым старшынства ў калегіі (у 1828 годзе створана асобная Грэка-уніяцкая калегія). 3 1833 г. прызначаны Літоўскім епархіяльным грэка–каталіцкім епіскапам. На гэтай пасадзе вёў падрыхтоўчую работу па скасаванні уніі: ездзіў па епархіях, наглядаў за ўвядзеннем у храмах іканастасаў і служэбнікаў маскоўскага друку, вынішчэннем арганаў і навучаннем святароў богаслужэнню на царкоўнаславянскай мове і інш., узгадняў арганізацыйныя пытанні з дзяржаўнымі ўладамі. У верасні 1836 г. звярнуўся з лістом да пецярбургскага мітрапаліта Серафіма з прашэннем аб далучэнні да праваслаўя. Быў ініцыятарам і актыўным удзельнікам Полацкага царкоўнага сабора (1839).
3 1840 года праваслаўны архіепіскап Літоўскі і Віленскі (з 1852 мітрапаліт). У 1844 г. пераехаў з Пецярбурга ў сваю епархію, спачатку ў Жыровічы, потым у Вільню (1845), садзейнічаў пераводу з Жыровіч у Вільню Літоўскай духоўнай семінарыі. 3 красавіка 1847 г. член Свяцейшага Сінода.
У апошнія гады займаўся дабрачыннасцю, збіраў дакументы, пісаў мемуары.
NGC 85
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 85 і NGC 85A.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Паўлоўшчына
Паўло́ўшчына (, Павловщина) — былая вёска ў Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Глыбачанскага сельсавета. Ліквідавана 27 чэрвеня 2008 года.
Таццяна Віктараўна Нічышына
Таццяна Віктараўна Нічышына (нар., Брэст) — беларускі дзяржаўны дзеяч, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання. Кандыдат педагагічных навук, дацэнт.
Біяграфія
Працавала настаўнікам пачатковых класаў Нацыянальнай мастацкай гімназіі № 3 г. Брэста. Была асістэнтам, старшым выкладчыкам, дацэнтам кафедры педагогікі пачатковага навучання Брэсцкага дзяржаўнага ўніверсітэта імя А. С. Пушкіна.
Загадчык кафедры педагогікі пачатковага навучання ўстановы адукацыі «Брэсцкі дзяржаўны ўніверсітэт імя А. С. Пушкіна».
Выбіралася членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.
Узнагароды
Узнагароджана юбілейнымі медалямі «70 год вызвалення Рэспублiкi Беларусь ад нямецка-фашысцкiх захопнiкаў», «70 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь, граматай Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь.
Майк Хакабі
Майк Хакабі (Michael Dale Huckabee; нар. 11 жніўня 1955 г.) — кансерватыўны амерыканскі палітык, член Рэспубліканскай партыі.
Губернатар штата Арканзас (1996—2007). Старшыня Асацыяцыі губернатараў Поўдня, Старшыня Нацыянальнай асацыяцыі губернатараў ЗША (2005—2007).
Кандыдат у Прэзідэнты ЗША ў 2008 годзе (заняў трэцяе месца на «праймерыз» сваёй партыі).
Святар баптысцкай царквы, пастар, прэзідэнт Саюза баптыстаў Арканзаса (1989—1991).
Даніла Андрэевіч Ганчароў
Даніла Андрэевіч Ганчароў (нар. ) — мастак па святле, быў звольнены з Новага драматычнага тэатра за спробу арганізацыі забастоўкі. Палітычны зняволены, абвінавачаны і асуджаны падчас пратэстаў у Беларусі ў 2020 годзе.
Біяграфія
Праз палітычныя падзеі ў Беларусі летам 2020 Даніла далучыўся да пашыранага складу Каардынацыйнай рады. Ён працаваў мастаком па святле ў Новым драматычным тэатры ў Мінску, адкуль быў звольнены, праз тое, што разам з калегамі спрабаваў арганізаваць забастоўку 27 кастрычніка (калі была абвешчана «агульнанацыянальная забастоўка», частка супрацоўнікаў тэатра далучыліся да яе, за што адміністрацыя тэатра падала на іх у суд, і 18 лістапада суд прызнаў забастоўку незаконнай). У падтрымку звольненых акцёраў і супрацоўнікаў Новага драматычнага тэатра — агулам былі звольнены 14 чалавек — Беларускі Фонд Культурнай Салідарнасці ладзіў у снежні 2020 анлайн-паказ спектакля «З жыцця выкапняў» (пастаноўка Дзмітрыя Багаслаўскага па п’есе амерыканскага драматурга і сцэнарыста Фрэдэрыка Стропеля).
Палітычны пераслед
Данілу Ганчарова затрымалі 15 сакавіка 2021, тады да яго ў кватэру прыйшлі з вобшукам міліцыянты, знайшлі бел-чырвона-белы сцяг, што стала падставай для затрымання па адміністрацыйным артыкуле за «адзіночнае пікетаванне», суд прысудзіў яму 15 сутак арышту. Такім чынам, 30 сакавіка ён мусіў выйсці на волю, але 26-га сакавіка Ганчарова перавезлі з ІЧУ Жодзіна ў Мінск на допыт, адкуль адправілі спачатку ў ІЧУ на Акрэсціна, пазней перавялі ў СІЗА на Валадарскага. У дачыненні да яго распачалі крымінальную справу па артыкуле 342 Крымінальнага кодэксу РБ (Арганізацыя і падрыхтоўка дзеянняў, што груба парушаюць грамадскі парадак, альбо актыўны ўдзел у іх).
9 красавіка 2021 года дзесяць беларускіх праваабарончых арганізацый, сярод якіх Праваабарончы цэнтр «Вясна», Беларуская асацыяцыя журналістаў, Беларускі Хельсінкскі камітэт, Беларускі ПЭН-цэнтр, апублікавалі супольную заяву, у якой прызналі Данілу Ганчарова палітычным зняволеным.
Судовы разгляд яго справы пачаўся 8 ліпеня 2021 у судзе Цэнтральнага раёну Мінску, справу разглядаў суддзя Дзмітры Карсюк, абвінавачванне было прадстаўлена пракурорам Цімафеем Нічыпаруком, які запрасіў пакаранне ў выглядзе пазбаўлення волі тэрмінам на два гады ва ўмовах агульнага рэжыма. У судзе стала вядома, што акрамя артыкула 342, яго вінавацяць таксама па ч. 6 арт. 16 («саўдзел у злачынстве»), на падставе таго, што Даніла нібыта дасылаў паведамленні і фотаздымкі ў тэлеграм-каналы Nexta і Nexta Live пра перамяшчэнні сілавікоў па горадзе, чым аказаў садзейнічанне ў арганізацыі іншымі асобамі группавых дзеянняў, што груба парушылі грамадскі парадак. Ганчароў сваю віну ў судзе не прызнаў, ад дачы паказанняў у судзе адмовіўся, таму былі зачытаны пратаколы, якія былі складзены падчас следства, дзе таксама было пазначана, што Ганчароў і раней адмаўляўся ад дачы паказанняў, заяўляў, што сутнасць абвінавачвання яму не зразумелая. Па асноўным артыкуле яго справы Ганчарова вінавацілі ў тым, што 16 і 23 жніўня, 13, 20, 27 верасня і 4 кастрычніка 2020 ён прымаў удзел у несанкцыянаваных мерапрыемствах, а таксама «выкрыкваў лозунгі, громка пляскаў у далоні, чым працяглы час парушаў спакой грамадзянаў». Адвакат Ганчарова звярнула ўвагу на шматлікія неабгрунтаваныя сведчанні і адсутнасць доказаў, сам Ганчароў у сваім апошнім слове таксама звярнуў увагу на шэраг парушэнняў: «''Чаму я скарыстаўся сваім правам не даваць паказанні? Пастаўце, калі ласка, сябе на маё месца: вымаюць тэлефон з адным IMEI, а потым у справе фігуруе іншы. Мяне абвінавачваюць на поўным сур’ёзе у тым, што я 27 верасня заблакаваў рух [транспарту] 16 жніўня. Пра што гэта кажа? Пра тое, што справу, па якой мне пагражае зняволенне тэрмінам да двух гадоў, нават ніхто не перачытваў, перш чым накіраваць у суд. Гэтыя нестыкоўкі, гэтыя памылкі — вельмі яркія, кідаюцца ў вочы. Я вельмі сёння здзівіўся, калі бок абвінавачвання, зачытваючы тэкст, нават не адкарэктаваў відавочную памылку. Я абсалютна ўпэўнены, што такая нядбайнасць у адносінах да працы ўжо кажа пра тое, што ніякіх паўнавартасных і дакладных следчых мерапрыемстваў не праводзілася''». Праз заўважную наяўнасць значных разыходжанняў суддзя Карсюк вырашыў аднавіць судовае следства і рознымі спосабамі спрабаваў дапытаць абвінавачанага, але Ганчароў працягнуў адмаўляцца ад дачы паказанняў.
На наступны дзень, 9 ліпеня, суддзя Карсюк вынес менавіта такі прысуд Ганчарову, як патрабаваў дзяржабвінаваўца, бо палічыў, што віна палітвязня даказаная і пакараў яго двума гадамі калоніі агульнага рэжыму. Прызначаны тэрмін Ганчароў адбывае ў папраўчай калоніі № 17 у Шклове.
Мікалай Мікалаевіч Варонін
Мікалай Мікалаевіч Варонін (Николай Николаевич Воронин,  — ) — расійскі савецкі археолаг, адзін з найбуйных спецыялістаў па гісторыі культуры і дойлідства Старажытнай Русі.
Біяграфія
Скончыў у 1923 годзе Уладзімірскі інстытут народнай асветы, у 1923—1926 гадах вучыўся ў Ленінградскім універсітэце. У 1932—1976 гадах навуковы супрацоўнік Дзяржаўнай акадэміі гісторыі матэрыяльнай культуры (з 1959 года Інстытут археалогіі АН СССР).
Вёў раскопкі ў Багалюбаве, Уладзіміры, Пераслаўлі-Залескім, Растове, Суздалі, Яраслаўлі і іншых месцах. У 1949 годзе рабіў раскопкі на Замкавай гары ў Гродне; выявіў 2 цагляныя кранасныя вежы 12 ст., храм з маёлікавай падлогай, жылыя будынкі.
У Багалюбаве ім быў адкрыты і даследаваны палацавы комплекс XII ст. У 1934 апублікаваў «Нарысы па гісторыі рускага дойлідства XVI—XVII стст.», затым у 1945 «Помнікі Уладзіміра-Суздальскага дойлідства XI—XIII стст.». Доктар гістарычных навук (1945), прафесар; лаўрэат Сталінскай прэміі (1952, за двухтомнік «Гісторыя культуры старажытнай Русі») і Ленінскай прэміі (1965, за двухтомнік «Дойлідства Паўночна-усходняй Русі XII—XV стст.»). Аўтар папулярнай кнігі «Уладзімір, Багалюбава, Суздаль, Юр’еў-Польскі» (1958), якая вытрымала некалькі перавыданняў.
Арганізатар выдання, рэдактар і адзін з аўтараў «Гісторыі культуры Старажытнай Русі» (т. 1—2, 1948—1951; Ленінская прэмія 1965, Дзяржаўныя прэмія СССР 1952)
Узнагароды
Ганаровы грамадзянін горада Уладзіміра з 1974. Узнагароджаны двума ордэнамі, медалямі.
Рэцэнзія
Воронин Н. Н. Рец. на кн.: А. В. Арциховский. Древнерусские миниатюры как исторический источник. М., 1944. // Вестник АН СССР, 1945, № 9.
Кніга Тавіта
Кніга Тавіта (Τωβίτ) — адна з найбольш павучальных біблейскіх кніг.
Час і месца ўзнікнення дакладна невядомыя. Першапачатковым тэкстам яе прызнаецца грэчаскі, напісаны кімсьці з 70 тлумачальнікаў Бібліі. Галоўным яе героем выступае Тавіт, які сваё дзяцінства правёў у строгім захаванні закона Майсея. У часы панавання асірыйскага цара Салманасара трапіў у палон, быў выведзены з роднага горада і паселены ў сталіцы Асірыйскага царства Ніневіі. Вылучаючыся сваёй рэлігійнай праведнасцю на радзіме, ён не адмовіўся ад засвоенага ім набожнага вобраза жыцця і ў палоне, дзе праяўляў свае дабрачыннасці да гаротных аднапляменнікаў, за што падвяргаўся праследаванням з боку асірыйскіх улад і перажыў рад цяжкіх выпрабаванняў (пазбавіўся зроку і інш.). Пададзеная ў гэтай кнізе гісторыя жыцця Тавіта вылучаецца сваёй выключнай павучальнасцю, узорам самаадданай грамадскай дзейнасці, падпарадкаванай неабмежаванай любові да гаротных і прыгнечаных сваіх суайчыннікаў, прыкладам захавання старых патрыярхальных сямейных узаемаадносін і нораваў, народных традыцый.
Уладзімір Іосіфавіч Шляхтуноў
Уладзімір Іосіфавіч Шляхтуно́ў (нар. ) — вучоны ў галіне жывёлагадоўлі, доктар сельскагаспадарчых навук (1985), прафесар (1988), акадэмік Акадэміі аграрных навук Рэспублікі Беларусь (1994).
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Сінякова Бешанковіцкага раёна (зараз у Віцебскай вобласці Беларусі). У 1959 годзе скончыў Віцебскі ветэрынарны інстытут. З 1963 г. у Беларускім навукова-даследчым інстытуце жывёлагадоўлі: малодшы навуковы супрацоўнік, з 1973 г. загадчык лабараторыяй якасці мяса, у 1987—1990 гг. дырэктар інстытута. У 1969 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Мясная продуктивность помесного герефордского и черно-пестрого молодняка при разном уровне кормления», у 1985 годзе доктарскую на тэму «Особенности формирования и методы повышения мясной продуктивности молодняка разных пород крупного рогатого скота». З 1990 гг. У. І. Шляхтуноў у Віцебскім ветэрынарным інстытуце (з 1994 г. Віцебская дзяржаўная акадэмія ветэрынарнай медыцыны) — прафесар кафедры прыватнай жывёлагадоўлі заатэхнічнага факультэта. У 1998—2006 гг. на пасадзе загадчыка кафедрай тэхналогіі вытворчасці прадукцыі і механізацыі жывёлагадоўлі, з 2006 г. прафесар кафедры.
Айвовэ
Айво́вэ (Айвове) — сяло ў Бахчысарайскім раёне (Аўтаномная Рэспубліка Крым, Украіна). Падпарадкоўваецца Цінысціўскаму сельскаму савету.
Альхоўка (Гомельскі раён)
Альхо́ўка (, Ольховка) — вёска ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Цярэшкавіцкага сельсавета.
Ажогіна
Ажо́гіна (Ожо́гина, Одьуогун) — рака ў Азіяцкай частцы Расіі, ва Усходняй Сібіры, у Рэспубліцы Саха (Якуція), левы прыток ракі Калыма.
Даўжыня ракі 523 км. Плошча вадазбору 24 300 км². Сярэдні расход вады ў вусці складае каля 170 м³/с, аб’ём сцёку — 5,365 км³/год. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,17 м/км. Утвараецца Ажогіна зліццём рэк Чулакан і Дэлькю, якія бяруць пачатак на схілах Момскага хрыбта. Рэчышча моцна звілістае. Яго шырыня ад 50 да 300 м. Замярзае рака ў кастрычніку, ледаход у маі. На асобных участках перамярзае. Сплаўная. На адлегласці 250 км ад вусця суднаходная (невялікія судны).
У басейне ракі больш за 2800 азёраў. Сярод іх азёры Артэх, Кардзюген, Намы, Аргулах.
Прытокі: Сулакан, Дэлькю, Бургалі (Санга), Чакырдах, Кынрайдах, Дайды, Сіляп, Кёнкё-Сіенэ, Камука, Бугуях-Сіенэ і іншыя рэкі і ручаі.
Уілард Міт Ромні
Уілард Міт Ромні (Willard Mitt Romney; нар., ) — амерыканскі палітык. Сын бізнесмена і палітыка Джорджа Ромні. Пасля заканчэння школы Міт Ромні паступіў у Стэнфардскі ўніверсітэт, дзе правучыўся два семестры.
Старшыня аргкамітэта зімовай Алімпіяды ў Солт-Лэйк-Сіці (2002).
Пяганкі
Пяганкі (Tadorna) — род вадаплаўных птушак сямейства.
Уілард Міт Ромні
Губернатар штата Масачусетс у 2003—2007 гг. Прадстаўнік буйнога бізнесу.
Пяганкі
Даўжыня да 60 см, маса да 1,65 кг. Афарбоўка пярэстая: спалучэнне белага, чорнага і рыжага колераў.
Уілард Міт Ромні
Міт Ромні прадставіў на разгляд заканадаўчага органа штата біль аб распаўсюджванні ноўтбукаў XO-1 сярод усіх дзяцей штата. Член Царквы Ісуса Хрыста Святых апошніх дзён (мармоны). Вядомы як мармонскі святар. У жыцці і палітыцы прытрымліваецца кансерватыўных поглядаў.
Пяганкі
Адрозніваецца 7 відаў. Пашыраны ў Еўропе, Азіі, Аўстраліі, Афрыцы. Жывуць на марскіх узбярэжжах, у стэпавых, паўпустынных і пустынных ландшафтах па берагах азёр. Гняздуюцца ў норах, расколінах скал, пакінутых пабудовах, часам у кустоўі. Кормяцца пераважна расліннасцю, дробнымі беспазваночнымі.
Уілард Міт Ромні
Кандыдат у прэзідэнты ЗША на выбарах-2012, з'яўляецца фаварытам рэспубліканцаў. Па стану прадвыбарнай гонкі ў ЗША на 11 снежня 2011 г. перамог у абодвух праймерыз, што ладзіліся Рэспубліканскай партыяй. Другое месца па вынікам праймерыз займае кангрэсмен ад штата Тэхас, вядомы дзеяч лібертарыянскага руху, сябар Рэспубліканскай партыі Рон Пол.
Мантэлеонэ-дзі-Спалета
Мантэлеонэ-дзі-Спалета (Monteleone di Spoleto) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Умбрыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Перуджа.
Таццяна Аляксандраўна Корж
Таццяна Аляксандраўна Корж (нар., Старобін, Салігорскі раён, Мінская вобласць ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў кіданні кап'я. Майстар спорту Беларусі.
Пяганкі
Манагамы. Нясуць да 12 (зрэдку да 18) яец.
Аб’екты палявання.
Мантэлеонэ-дзі-Спалета
Насельніцтва складае 636 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 10 чал./км². Займае плошчу 62 км². Паштовы індэкс — 6045. Тэлефонны код — 0743.
Таццяна Аляксандраўна Корж
Дасягненні
На Летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года заняла 26 месца ў кіданні кап'я з вынікам 56,16 м.
Мантэлеонэ-дзі-Спалета
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Мікалай Цудатворац.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Вуліца Віктара Турава (Мінск)
Вуліца Віктара Турава — вуліца ў мікрараёне Лошыца Ленінскага раёна Мінска. Сваю назву атрымала ў 2015 годзе ў гонар кінарэжысёра, народнага артыста БССР і СССР, Віктара Турава.
Грамадскі транспарт
Па вуліцы пралягае шэраг аўтобусных (3с, 48, 102) маршрутаў.
Луі Мішэль
Луі Мішэль (Louis Michel; нар. ) — бельгійскі палітык. Працаваў ва ўрадзе Бельгіі Міністрам замежных спраў з 1999 па 2004 і быў Камісарам ЕС па пытаннях развіцця і гуманітарнай дапамогі з 2004 па 2009 год. З 2009 года з’яўляецца членам Еўрапейскага парламента.
Ясень (прыпыначны пункт)
Я́сень (, Ясень)  — прыпыначны пункт Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці. Размешчаны ў пасёлку Ясень; на лініі Жлобін — Асіповічы I, паміж прыпыначным пунктам Такары і прыпыначным пунктам Гай.
NGC 88
NGC 88 (іншыя абазначэнні — ESO 194-10, PGC 1370, AM 0018-485) — цьмяная галактыка паўднёвага паўшар'я неба, якая знаходзіцца ў сузор’і Фенікса; разам з NGC 87, NGC 89 і NGC 92 уваходзіць у Квартэт Роберта — кампактную групу ўзаемадзейных галактык. Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Восьмая пяцігодка Беларускай ССР
Восьмы 5-гадовы план развіцця народнай гаспадаркі Беларускай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі на 1966—1970 гады.
Планы
Планаваў шэраг мерапрыемстваў па ажыццяўленні эканамічнай рэформы, пачатай у сярэдзіне 1960-х гадоў. Намячалася і далей развіваць спецыялізацыю рэспублікі ў машынабудаванні, хімічнай, лёгкай, харчовай прамысловасці, жывёлагадоўлі, вытворчасці тэхнічных культур і інш.
Вынікі пяцігодкі
За пяцігодку ў Беларускай ССР пабудавана 78 буйных прамысловых прадпрыемстваў, у т.л. Магілёўскі камбінат сінтэтычнага валакна, электралямпавы завод у Брэсце, малочныя заводы ў Бабруйску і Гродне, мясакамбінат у Барысаве, 2-і і 3-і салігорскія калійныя камбінаты, Бярозаўская ДРЭС. Агульны аб’ём капіталаўкладанняў склаў 10,8 млрд. руб. (у 1,7 раза больш, чым у 1961—1965 гадах). Аб’ём прадукцыі хімічнай і нафтахімічнай прамысловасці вырас у 2,3 раза, паліўнай — у 1,8 раза. Значная ўвага аддавалася рэканструкцыі, абнаўленню і мадэрнізацыі прадпрыемстваў. У 1970 годзе мадэрнізавана 6851 адзінка абсталявання, або ў 1,7 раза больш, чым у 1965 годзе. Пачалося выкарыстанне аўтаматызаваных сістэм кіравання ў вытворчасці.
Адметнай рысай сельскай гаспадаркі стала будаўніцтва адкормачных комплексаў у жывёлагадоўлі, укараненне ў сельскую гаспадарку індустрыяльных тэхналогій. За пяцігодку ў сельскую гаспадарку ўкладзена 2,8 млрд. руб., што на 13% больш, чым за папярэднія 10 гадоў. Валавы збор збожжа павялічыўся ў 1,5 раза, прадукцыі жывёлагадоўпі — на 34%. Сярэднямесячная зарплата рабочых і служачых вырасла на 1/3. Рознічны гандлёвы абарот дзяржаўнага і кааператыўнага гандлю павялічыўся на 2/3. Амаль 2 млн. жыхароў рэспублікі палепшылі свае жыллёвыя ўмовы.
Свярдлоўская вобласць
Свярдлоўская вобласць (Свердло́вская о́бласть) — суб’ект Расійскай Федэрацыі, з’яўляецца другім па колькасці гарадоў у Расіі (пасля Маскоўскай вобласці). Уваходзіць у склад Уральскай федэральнай акругі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Екацярынбург.
На захадзе вобласць мяжуе з Пермскім краем, на поўначы з Рэспублікай Комі, на паўночным усходзе з Ханты-Мансійскай аўтаномнай акругай, на ўсходзе з Цюменскай вобласцю, на паўднёвым усходзе з Курганскай, на поўдні з Чалябінскай вобласцю, а на паўднёвым захадзе з Башкартастанам.
У Расійскай імперыі тэрыторыя сучаснай вобласці ўваходзіла ў склад Сібірскай губерні, Пермскага намесніцтва, а затым Пермскай губерні. Гістарычна вобласці папярэднічала Екацярынбургская губерня, якая існавала ў 1919—1923 гадах. Свярдлоўская вобласць была ўтворана ў складзе РСФСР 17 студзеня 1934 года пры падзеле Уральскай вобласці, у цяперашніх межах вобласць існуе з 1938 года пасля вылучэння з яе складу Пермскай вобласці.
Насельніцтва 4399,7 тыс. чалавек (2007), з якіх у гарадах пражываюць 83 %. Нацыянальны склад: рускія 89,2 %, татары 3,7 %, украінцы 1,2 %.
Падзяляецца на 30 раёнаў. Найбуйнейшыя гарады: Екацярынбург, Ніжні Тагіл, Каменск-Уральскі, Першаўральск.
Геаграфія
Падзолістыя глебы займаюць 36,7 % плошчы, падзоліста- і тарфяна-балотныя і забалочаныя глебы — 18,2 %, дзярнова-падзолістыя — 14,8 %, шэрыя лясныя і дзярнова-лугавыя — 12,9 %, чарназёмныя і лугава-чарназём (на паўднёвым усходзе і паўднёвым захадзе) — 11,3 %. Пакрыта лесам 61 % тэрыторыі, у тым ліку хваёвым — 2/3. Запасы драўніны ў лясах дзяржлесфонду 1,4 млрд м³ (з іх хвоі і елкі — 0,9 млрд м³). Значныя тарфяныя адклады з запасамі 3,6 млрд т паветрана-сухога торфу. Пераважае тыпова тайговая фаўна; з прамысловых — вавёркі, куніца, заяц-бяляк, лісіца, лось, рэакліматызаваны собаль; з птушак водзяцца глушэц, рабчык, белая курапатка, цецярук, качкі.
Дональд Артур Глазер
Дональд Артур Глазер (англ.: Donald Arthur Glaser; г, Кліўленд, штат Агая, ЗША) — амерыканскі фізік і нейрабіёлаг, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіцы (1960) «за вынаходства пузырковай камеры».
Інстытут аховы раслін НАН Беларусі
На 2019 год УП «Інстытут аховы раслін» уваходзіла ў склад Аддзялення аграрных навук НАНБ. У аспірантуру набіралі па спецыяльнасці ахова раслін. «Інстытут аховы раслін» выпускаў сродкі аховы раслін ад шкодных арганізмаў. Таксама «ІАР» прапаноўваў наступныя паслугі: 1) вызначэнне рэшткавай колькасці пэстыцыдаў у вадзе, глебе і раслінах; 2) даследаванне выніковасці раслінаахоўных сродкаў, 3) распрацоўка спосабаў аховы сельскагаспадарчых культур ад шкоднікаў, хвароб і пустазелля . «Інстытут аховы раслін» размяшчаецца ў былым палацы Чапскіх. На 2019 год «Інстытут аховы раслін» ажыццяўляў сумесныя распрацоўкі з 35 замежнымі ўстановамі 7 краін:
Падраздзяленні
На 2019 год УП «Інстытут аховы раслін» уключала аддзел інфармацыі, маркетынгу і патэнтных даследаванняў і 8 лабараторый: 1) энтамалогіі, 2) фітапаталогіі, 3) гэрбалогіі, 4) абароны кармавых і тэхнічных культур, 5) аховы агароднінных культур і бульбы, 6) абароны пладовых культур, 7) мікрабіялагічнага метаду аховы сельскагаспадарчых культур ад шкоднікаў і хвароб, 8) дынамікі пестыцыдаў.
Гісторыя
17 лютага 1971 года (УАСГНІЛ, Масква) стварыла Беларускі навукова-даследчы інстытут аховы раслін (БелНДІАР) на аснове аддзелу аховы раслін Беларускага НДІ земляробства. Беларускаму НДІ аховы раслін перадалі лабараторыю біяметаду БелНДІ бульбаводства і плодаагародніцтва (Самахвалавічы, Мінскі раён). Сам БелНДІАР размясцілі ў вёсцы Прылукі Мінскага раёна на месцы Мінскай навукова-доследнай станцыі калярадскага жука, нематодаў і раку бульбы, што дагэтуль належала (УНДІАР) у Ленінградзе (РСФСР). Да 1972 года ў БелНДІАР стварылі 7 лабараторый: сельскагаспадарчай энтамалогіі, фітапаталогіі, вірусалогіі, фітагэльмінталогіі, імунітэту, прагнозаў і біялагічнага метаду аховы раслін. Да пачатку 1980-х гадоў стварылі яшчэ 4 лабараторыі: 1) аналізу рэшткавай колькасці пестыцыдаў, 2) эканомікі і арганізацыі службы аховы раслін, 3) новых метадаў, 4) мікрабіяметаду. У 1986 годзе пасля Чарнобыльскай катастрофы стварылі лабараторыю радыёэкалогіі.
З 1992 года БелНДІАР падпарадкавалі Акадэміі аграрных навук Рэспублікі Беларусь, што ўваходзіла ў склад Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь. На 1996 год асноўнымі кірункамі даследаванняў былі: распрацоўка бясшкодных для наваколля спосабаў і прылад аховы раслін ад шкоднікаў, хвароб і пустазелля; укараненне камп’ютараў у фітасанітарную дыягностыку; спосабы ацэнкі адабраных раслін на ўстойлівасць да патагенаў і шкоднікаў. 5 сакавіка 2002 года А. Лукашэнка падпісаў Дэкрэт № 7 «Аб удасканаленні дзяржаўнага кіравання ў сферы навукі». Згодна з 9-м артыкулам Дэкрэту загадвалася «ўключыць у склад Акадэміі навук (НАНБ): Акадэмію аграрных навук Рэспублікі Беларусь у якасці Аддзялення аграрных навук». 23 красавіка 2002 года Нацыянальная акадэмія навук Беларусі зацвердзіла Загад № 41-К «Аб уключэнні арганізацый і прадпрыемстваў у склад Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі», паводле якога УП «БелНДІАР» перайшоў у склад НАНБ. 18 красавіка 2006 года А. Лукашэнка падпісаў Указ № 242 «Аб стварэнні навукова-практычных цэнтраў Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі і некаторых захадах ажыццяўлення навуковай дзейнасці». Паводле 3-га артыкула Указа, УП «Інстытут бульбаводства» перайменавалі ў Навукова-практычны цэнтр бульбаводства і плодаагародніцтва (НПЦБПА), у склад якога ўключылі УП «Інстытут аховы раслін».
Europeana
Europeana — еўрапейская лічбавая бібліятэка, мэта якой — забяспечыць доступ да адсканаваных старонак кніг, якія адлюстроўваюць розныя аспекты еўрапейскай культуры. Праект афіцыйна стартаваў 20 лістапада 2008 года. На момант старту праекта было аблічбавана 2 мільёна розных аб’ектаў культурнай спадчыны Еўропы. Да 2010 года, па запэўненнях распрацоўнікаў, гэта лічба павінна была дасягнуць 6—10 мільёнаў, да 2015 — 15 мільёнаў. Цяпер даступная інфармацыя на французскай, нямецкай і англійскай мовах. У далейшым мяркуецца прадставіць крыніцы на ўсіх еўрапейскіх мовах. Па стане на 2008 год, найбольшы ўнёсак у стварэнне бібліятэкі ўнесла Францыя (50 % — аблічбаваных дадзеных), 10 % — Вялікабрытанія, 1,4 % — Іспанія, 1 % — Германія. .
З-за вялікай колькасці наведвальнікаў (10 мільёнаў у гадзіну) сайт стаў недаступны ў першы ж дзень і зачыніўся да сярэдзіны снежня 2008 года.
Пільзна (гміна)
Пі́льзна (Pilzno) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Дэмбіцкага павета Падкарпацкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Пільзне. Плошча гміны складае 165,21 км². Станам на 2011 год у гміне Пільзна пражывалі 17 927 чалавек, шчыльнасць — 108,5 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 17 салецтваў.
Мікалай Трызна
Мікалай Трызна (? — 10 кастрычніка 1640) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Падкаморы слонімскі з 1608, вялікі кухмістр літоўскі ў 1623—1635, вялікі падскарбі літоўскі з 1635.
У 1626 і 1640 ахвяраваў сродкі на будаўніцтва манастыра і царквы ў Быцені.
Сям'я
Ажаніўся з Марынай Дарагастайскай, дачкой полацкага ваяводы Мікалая Дарагастайскага. Меў сына Тэафіла, ваяводу берасцейскага, дачок Рэгіну — замужам за Габрыэлем Шэметам, Тэадору — замужам за Казімірам Тышкевічам.
Пенная Ніва
Да 19 лютага 1958 года вёска ўваходзіла ў склад Усвейскага сельсавета.
NGC 89
NGC 89 (іншыя абазначэнні — ESO 194-11, SGC 001855-4855.1, PGC 1374) — тусклая галактыка южного полушария неба, находящаяся у сузор’і Фенікса; разам з NGC 87, NGC 88 і NGC 92 уваходзіць у Квартэт Роберта — кампактную групу ўзаемадзейных галактык.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Горнаўка
Го́рнаўка — рака ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Дрыса (басейн Заходняй Дзвіны).
Даўжыня ракі 11 км. Плошча вадазбору 35 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 2 м/км. Пачынаецца за 3,3 км на паўночны ўсход ад вёскі Новы Строй, цячэ па Полацкай нізіне. Упадае ў Дрысу каля вёскі Дворыца. Даліна ракі ў сярэдняй плыні добра выражаная, шырыня яе 200—300 м. Рэчышча ад вытоку на працягу 3,4 км каналізаванае.
Арленск
Арле́нск (, Орленск) — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Цярэшкавіцкага сельсавета.
Мантонэ
Мантонэ (Montone) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Умбрыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Перуджа.
Насельніцтва складае 1648 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 32 чал./км². Займае плошчу 51 км². Паштовы індэкс — 6014. Тэлефонны код — 075.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Рыгор Дваяслоў.
Стэфан IV (V)
Стэфан IV (V) (Stephanus PP. IV (V); ? — ) — Папа Рымскі з 22 чэрвеня 816 па 24 студзеня 817, рымскі вяльможа.
Біяграфія
Сын рымляніна Марына, дыякан. 12 чэрвеня 816 года памёр Папа Рымскі Леў III. Даведаўшыся пра яго смерць, натоўп разрабаваў загарадныя папскія палацы. Праз 10 дзён, 22 чэрвеня, новым Папам Рымскім быў абраны Стэфан IV (V). Паколькі ён быў абраны без згоды імператара Людовіка Набожнага, то ён паслаў імператару паведамленне пра сваё абранне, загадаўшы рымлянам прысягнуцца на вернасць імператару. Пасля гэтага Стэфан прыняў рашэнне асабіста наведаць Людовіка I і, які суправаджаўся каралём Італіі Бернардам, у канцы ліпеня прыбыў ва Франкскую дзяржаву. Людовік Набожны ўрачыста сустрэў Папу ў Рэймсе і тройчы паў прад ім на зямлю. 5 кастрычніка 816 года Папа Стэфан урачыста каранаваў у Рэймскай царкве Людовіка і яго жонку Ірменгарду залатой каронай, прывезенай з сабой.
Пасля каранацыі Папа адправіўся назад у Рым, дзе неўзабаве пасля вяртання ён памёр 24 студзеня 817 года.
Крысціна Генадзеўна Канцавенка
Крысціна Генадзеўна Канцавенка (нар. ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў скачках з шастом. Майстар спорту Беларусі.
Дасягненні
Пераможца Першынства Беларусі ў памяшканні 2016 года ў скачках з шастом з вынікам 3.60.
Жукаўка (горад)
Жу́каўка (Жуковка) — горад (з 1962 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Жукаўскага раёна Бранскай вобласці. Насельніцтва 19,1 тыс. чалавек (2005). Заснаваны ў 1968 годзе.
Веласіпедны завод, мэблевая фабрыка, перапрацоўка сельскагаспадарчай сыравіны.
Лівійскі Шчыт 1
Лівійскi Шчыт 1 (1 درع ليبيا) — узброеная групоўка ісламістаў у Бенгазі і ўсходняй частцы Лівіі. Намінальна з’яўляецца часткай Узброенага Шчыта Лівіі і з’яўляецца членам Савета шуры рэвалюцыянераў Бенгазі.
Міністэрства абароны Лівіі ў адпаведнасці з рашэннем №29 8 сакавіка 2012 года заснавала «Шчыт Лівіі». Рашэнне №29 абвяшчае:
«У Цэнтральным рэгіёне Лівіі павінна быць сфармавана брыгада, якая павінна называцца «Лівійскі шчыт». Сілы Цэнтральнай брыгады павiнны складацца, як правіла, з паўстанцаў з наступных рэгіёнаў: Місурата, Сірт, Джафра, Бені-Валід, Тархуна, Алхмус, Мслат і Злітэн. Палкоўнік Махамед Ібрагім Муса прызначаецца камандзірам брыгады.»
Гэта рашэнне было падпісана міністрам абароны Усамай Абдулсаламам Алжулі. Такім чынам, назва «Шчыт Лівіі» была ўпершыню згадана лівійскім міністрам абароны.
Шчыт Лівіі ўмоўна падзелены на тры групы ва ўсходняй, цэнтральнай і заходняй Лiвiі. Лівійскi Шчыт 1 быў часткай усходняй групы войскаў. У сацыяльных сетках стаўленне да Шчыта, у параўнанні з іншымі фарміраваннямі апалчэнцаў, станоўчае, асабліва ў дачыненні да яе дабрачыннай дзейнасці.
Заходняя царква Торсхаўна
Заходняя царква Торсхаўна (Vesturkirkjan) — лютэранская царква ў Торсхаўне. Вышыня будынка 40,5 метраў, што робіць яго самым высокім будынкам на Фарэрскіх астравах.
Гісторыя
Будынак пабудаваны ў 1975 годзе. У Духаў дзень, 5 чэрвеня 2006 г. перад царквой быў усталяваны помнік Сігмундуру Брэстысану, які паклаў пачатак хрысціянізацыі астравоў і быў забіты ў 1005 годзе. Аўтар помніка Ханс Паўлі Ольсен.
Апісанне
Падмурак будынка зроблены з базальту, на якім пастаўлены пірамідападобны купал з медзі і шкла.
Пёнкі (гміна)
Пё́нкі (Pionki) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Радомскага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Пёнках. Плошча гміны складае 230,82 км². Станам на 2004 год у гміне Пёнкі пражывалі 9843 чалавекі, шчыльнасць — 42,6 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 31 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 35 населеных пунктаў.
Стыкс (спадарожнік)
Стыкс (Styx; раней: S/2012 (134340) 1, па старой сістэме: S/2012 P 1, неафіцыйна: P5) — пяты, самы маленькі, натуральны спадарожнік Плутона. Ён быў адкрыты Маркам Шоўалтэрам на 9 здымках, зробленых тэлескопам імя Хабла 26, 27 і 29 чэрвеня і 7 і 9 ліпеня 2012 года.
Фізічныя характарыстыкі
Дыяметр P5 складае ад 10 да 25 км. Гэтыя лічбы выводзяцца зыходзячы з ацэнкі альбеда спадарожніка ад 0,35 і 0,04.
Арбітальныя характарыстыкі
S/2012 (134340) 1 абарачаецца вакол Плутона паміж арбітамі Харона і Нікты. Вялікая паўвось яго арбіты складае 42±2 тыс. км. Перыяд абарачэння вакол Плутона складае каля 19 сутак, гэта значыць ён знаходзіцца ў рэзанансе 1:3 з Харонам.
Назва
Пасля адкрыцця спадарожніку было дана часавае абазначэнне S/2012 (134340) 1 у адпаведнасці з наменклатурай астранамічных аб’ектаў.
У галасаванні, якое было праведзена на спецыяльна створаным сайце Маркам Шоўалтэрам, які ўзначальваў групу вучоных, што адкрылі новы спадарожнік, перамаглі варыянты «Вулкан» і «Кербер». Аднак 2 ліпеня 2013 года аб’екту было афіцыйна прысвоена імя Стыкс, паколькі Вулкан не меў прамога дачынення да царства мёртвых.
Мінскі дзяржаўны архітэктурна-будаўнічы каледж
Мінскі дзяржаўны архітэктурна-будаўнічы каледж (МДАБК) — сярэдняя спецыяльная адукацыйная ўстанова ў Мінску. Размешчаны па адрасе вул. Змітрака Бядулі, 7.
Даваенны перыяд
У кастрычніку 1921 года рашэннем Глаўпрафадукацыі БССР у Мінску быў адкрыты будаўнічы тэхнікум з архітэктурным і дарожным аддзяленнямі. Першым дырэктарам быў прызначаны Віктар Барысавіч Гурэвіч. Для размяшчэння тэхнікума быў адведзены будынак былой Марыінскай гімназіі, які размяшчаўся на вул. Падгорнай, 37 (цяпер вул. К.Маркса, 29). Заняткі ў тэхнікуме пачаліся 1 лістапада 1921 г., а ўрачыстае адкрыццё новай навучальнай установы адбылося 13 лістапада 1921 г.
Тэарэтычная падрыхтоўка навучэнцаў спалучалася з практычнымі заняткамі, якія праводзіліся ў навучальных майстэрнях, а затым на прадпрыемствах і будоўлях, каб па заканчэнні навучальнай установы будучыя тэхнікі маглі праектаваць нескладаныя збудаванні, ажыццяўляць кіраўніцтва працамі. Аднак у дзейнасці тэхнікума адбыўся вымушаны перапынак.
У студзені 1922 г. тэхнікум быў закрыты з-за адсутнасці сродкаў. Аднавіў працу ў 1926 г., тады ж ён быў пераназваны ў Мінскі архітэктурна-дарожна-будаўнічы тэхнікум. Першы выпуск склаў усяго 13 чалавек. У лістападзе 1926 г. пры Мінскім архітэктурна-дарожна-будаўнічым тэхнікуме быў адкрыты двухгадовы вячэрні рабочы тэхнікум з архітэктурна-будаўнічым і механічным аддзяленнямі, які праз два гады быў пераведзены ў Віцебскі палітэхнікум. 15 чэрвеня 1927 г. адбыўся другі выпуск тэхнікума, арганізавана выстаўка 28 дыпломных прац выпускнікоў.
У красавіку 1928 г. Мінскі архітэктурна-дарожна-будаўнічы тэхнікум быў аб'яднаны з Мінскім дзяржаўным гідратэхнічным тэхнікумам і ператвораны ў Мінскі дзяржаўны палітэхнікум. У верасні 1930 г. рэарганізаваны ў Мінскі архітэктурна-будаўнічы тэхнікум, падпарадкаваны ВСНГ БССР.
У 1934 г. тэхнікум атрымаў новы будынак па вул. К.Маркса, 3, дзе знаходзіўся да пачатку Вялікай Айчыннай вайны. За даваенны перыяд тэхнікум падрыхтаваў 2500 спецыялістаў па прамысловым і грамадзянскім будаўніцтве. Напярэдадні Вялікай Айчыннай вайны ў тэхнікуме налічвалася прыблізна 1200 навучэнцаў, калектыў выкладчыкаў складаў каля 60 чалавек. У час вайны тэхнікум быў разбураны.
Пасляваенны перыяд
Мінскі будаўнічы тэхнікум адроджаны прыказам Усесаюзнага камітэта па справах вышэйшай школы пры СНК СССР пры Міністэрстве жыллёва-грамадзянскага будаўніцтва БССР № 594 ад 26 ліпеня 1945 г. Тэхнікум не меў свайго будынка, заняткі праводзіліся ў СШ № 35 па вул. Асаавіяхімаўскай (цяпер вул. Магілёўская,7). У сувязі з гэтым заняткі даводзілася праводзіць пасля 16 гадзін, а заняткі па фізкультуры праводзіліся ў спартзалах СШ № 33 (па вул. Маскоўскай) і Доме Афіцэраў. У першым паваенным наборы 90 навучэнцаў былі прыняты на спецыяльнасць «Прамысловае і грамадзянскае будаўніцтва». Пры тэхнікуме меўся інтэрнат, які размяшчаўся ў трох бараках, два з якіх былі пабудаваны ў 1945 г., а адзін сіламі навучэнцаў у 1948 г.
У сярэдзіне 1960-х гг. у тэхнікуме з'явіліся першыя пяць замежных навучэнцаў з Малі. У сярэдзіне 1970-х гг. у тэхнікуме навучаліся 127 чалавек з Манголіі, Чылі, Сірыі, Анголы, Афганістана і іншых краін.
У 1990-я гг. былі адкрыты новыя спецыяльнасці «Бухгалтарскі ўлік, аналіз і кантроль», «Камерцыйная дзейнасць», «Эканоміка і кіраванне прадпрыемствам», «Дызайн». Частка навучання пераведзена на платную аснову.
2 лютага 2000 г. загадам Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь № 61 Мінскі архітэктурна-будаўнічы тэхнікум быў ператвораны ў Мінскі дзяржаўны архітэктурна-будаўнічы каледж.
Спецыялізацыя
Каледж вядзе падрыхтоўку па спецыяльнасцях:
Альжбета Завіша
Альжбета Радзівіл, у першым шлюбе Сапега, у другім шлюбе Завіша ( — ) — дачка вялікалітоўскага дзяржаўнага дзеяча Станіслава Радзівіла.
Паходжанне
Дачка вялікалітоўскага дзяржаўнага дзеяча Станіслава Радзівіла (1559—1599) і яго жонкі Марыны (Марыяны) з Мышкаў (1563—1600). Мела чатырох братоў (Мікалая Крыштафа, Альбрэхта Станіслава, Станіслава і Юрыя) і сястру.
Сям'я
У 1606 годзе пабраліся шлюбам з Андрэем Сапегам. Шлюб цягнуўся да смерці мужа ў 1610 годзе і быў бяздзетным.
Другім шлюбам пабралася з Мікалаем Завішам. Пакінулі толькі дачок, з якіх Людвіка была адной з першых менскіх бернардынак.
Гніліца (рака)
Даўжыня ракі 26 км. Плошча вадазбору 285 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,5 м/км.
Пачынаецца ад водаразмеркавальніку каля сутокаў каналаў Страявы і Жыткавіцкі. Цячэ па цэнтральнай частцы Прыпяцкага Палесся. Рэчышча ад вытоку да паўднёвай ускраіны горада Жыткавічы, дзе знаходзяцца сажалкі рыбгасу «Чырвоная Зорка» (плошча 816 га), на працягу 11,6 км каналізаванае. Упадае ў Скрыпіцу за 2 км ніжэй вёскі Млынок.
Гісторыя
Раней рэчка была паўнаводнай і суднаходнай. Захавалася вялікая абалона, цяпер яна выкарыстоўваецца рыбгасам «Чырвоная Зорка».
Бабруйскі дзяржаўны медыцынскі каледж
УА «Бабруйскі дзяржаўны медыцынскі каледж» — установа сярэдняй спецыяльнай медыцынскай адукацыі сістэмы Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь, знаходзіцца ў г.Бабруйск.
Гісторыя
Бабруйскае медыцынскае вучылішча было заснавана 28 ліпеня 1931 года і называлася медтэхнікумам. Да Вялікай Айчыннай вайны адбылося 8 выпускаў. У 1945 годзе тэхнікум аднавіў сваю працу. У 1954 годзе тэхнікум перайменаваны ў медыцынскае вучылішча. У 1956 годзе на базе вучылішча створаны рэспубліканскія курсы, а затым вучылішча ўдасканалення сярэдніх медыцынскіх работнікаў па 13 спецыяльнасцях.
У 2006 годзе створана ўстанова адукацыі «Бабруйскі дзяржаўны цэнтр падрыхтоўкі, павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі медыцынскіх кадраў».
10 студзеня 2012 года цэнтр перайменаваны ва ўстанову адукацыі «Бабруйскі дзяржаўны медыцынскі каледж», які з’яўляецца правапераемнікам установы адукацыі «Бабруйскі дзяржаўны цэнтр падрыхтоўкі, павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі медыцынскіх кадраў».
Котліна
Котліна (Котлино) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сыракоранскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Котліна абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
З 2004 па 2019 год у складзе Савееўскага сельскага паселішча.
Тамара Іванаўна Паследняя
Тамара Іванаўна Паследняя (нар., в. Куклічы Свіслацкага раёна Гродзенскай вобласці) — беларускі дзяржаўны дзеяч, член Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.
Біяграфія
Скончыла Гродзенскі дзяржаўны ўніверсітэт (матэматык), Маскоўскі дзяржаўны адкрыты ўніверсітэт (эканоміка і кіраванне ў галінах хіміка-ляснога комплексу, інжынер-эканаміст). Мае патэнт на карысную мадэль.
Першы намеснік генеральнага дырэктара — намеснік генеральнага дырэктара па эканоміцы і фінансах адкрытага акцыянернага таварыства «Гродна Азот».
Выбіралася членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 5-га склікання.
Узнагароды
Мае падзяку адкрытага акцыянернага таварыства «Гродна Азот».
Узнагароджана юбілейнымі медалямі «70 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў», «70 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Савету Міністраў Рэспублікі Беларусь, ганаровымі граматамі Гродзенскага аблвыканкама, Гродзенскага гарвыканкама, ганаровай граматай і знакам «Ганаровы хімік» Беларускага дзяржаўнага канцэрна па нафце і хіміі.
Папінскі сельсавет
Папі́нскі сельсавет (Попинский сельсовет) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Драгічынскага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 года вёска) Новая Папіна (да 11 ліпеня 1996 года — вёска Папіна).
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Драгічынскага раёна Палескай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў Брэсцкай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Каралінскага сельсавета, 2 чэрвеня 1959 года — тэрыторыя скасаванага Ляхавіцкага сельсавета. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Папінскага сельсавета было 16 населеных пунктаў. 1 снежня 1975 года ў склад Закозельскага сельсавета перададзены вёскі Вулька Радавецкая, Каралін, Карлавічы, Селішча, Сулічава.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2476 чалавек, з іх 97,0 % — беларусы.
У складзе сельсавета 11 населеных пунктаў: Вулька Папінская, Вялікі Лес, Залаўе, Зарэчка, Кублік, Людвінава, Ляхавічы, Марцынава, Новая Папіна, Папіна, Хідры.
Яхімаўшчына (прыпыначны пункт)
Я́хімаўшчына (, Яхимовщина)  — прыпыначны пункт Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Іўеўскім раёне Гродзенскай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Яхімаўшчына; на лініі Маладзечна — Ліда, паміж прыпыначным пунктам Вайганы і прыпыначным пунктам Даўгердзішкі.
Джон Фостэр Далес
Джон Фостэр Далес (John Foster Dulles, 25 лютага 1888, Вашынгтон — ) — амерыканскі дзяржаўны дзеяч, які займаў пасаду дзяржаўнага сакратара ЗША пры прэзідэнце Дуайце Эйзенхаўэры.
Спіс літаратуры
Біяграфіі
Эдуард Пятровіч Шавейка
Эдуард Пятровіч Шавейка (нар., Лагойск, Лагойскі раён) — Герой Сацыялістычнай Працы (1966).
Біяграфія
З 1952 года працаваў памочнікам камбайнёра, камбайнёрам на Лагойскай МТС. З 1958 года — камбайнёр, начальнік рамонтных майстэрняў калгаса «Бальшавік» Лагойскага раёна.
Асавіно
Асавіно́ (, Осовино) — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Цярэшкавіцкага сельсавета.
Эдуард Пятровіч Шавейка
Біяграфія
Выпускнік Мар’інагорскага сельскагаспадарчага тэхнікума (1974).
Спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Горацкага раёна
У Горацкім раёне гісторыка-культурнымі каштоўнасцямі прызнаны 71 аб’ект, з якіх 52 — помнікі археалогіі, 13 — помнікі гісторыі, 5 — помнікі архітэктуры, 1 — помнік мастацтва. 70 аб’ектаў — гісторыка-культурныя каштоўнасці рэгіянальнага значэння, 1 аб’ект — гісторыка-культурная каштоўнасць рэспубліканскага значэння.
NGC 90
NGC 90 (іншыя абазначэнні — UGC 208, MCG 4-2-11, ZWG 479.13, Arp 65, PGC 1405) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) у сузор’і Андрамеда.
Пётркаў Куяўскі (гміна)
Пё́тркаў Куя́ўскі (Piotrków Kujawski) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Радзяёўскага павета Куяўска-Паморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Пётркаве Куяўскім. Плошча гміны складае 138,62 км². Станам на 2004 год у гміне Пётркаў Куяўскі пражывалі 9645 чалавек, шчыльнасць — 69,6 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 22 салецтвы.
Вулька Папінская
Ву́лька Папі́нская (, Вулька Попинская) — вёска ў Драгічынскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Папінскага сельсавета.
Гісторыя
Перад вайной у вёсцы жыло 598 чалавек у 120 дварах.
Падчас Вялікай Айчыннай вайны ў лютым 1944 года гітлераўцамі было спалена 116 дамоў, забіта 5 чалавек.
Герб Глыбокага
Герб Глыбокага — герб горада Глыбокае і Глыбоцкага раёна. Герб і сцяг зацверджаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 20 студзеня 2006 г. № 36.
Апісанне
Герб Глыбокага ўяўляе сабой выяву ў сярэбраным полі іспанскага шчыта блакітная сцяна з трыма зубцамі, на якой знаходзяцца дзве перакрыжаваныя сярэбраныя шаблі з залатымі ручкамі і тры залатыя манеты.
Паштовая марка
21 жніўня 2012 года Міністэрства сувязі і інфарматызацыі Рэспублікі Беларусь выпусціла ў абарот паштовую марку «Герб Глыбокага» з серыі «Гербы гарадоў Беларусі».
Пачыяна
Насельніцтва складае 988 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 59 чал./км². Займае плошчу 17 км². Паштовы індэкс — 6060. Тэлефонны код — 075.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santa Bonosa.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Хойвік
Хойвік (Hoyvík, []; Højvig) — трэці па велічыні горад на Фарэрскіх астравах — аўтаномнага рэгіёна Каралеўства Даніі, знаходзіцца на паўднёва-ўсходнім узбярэжжы вострава Стрэймой, паўночны прыгарад Торсхаўна.
Насельніцтва на 1 студзеня 2009 года — 3467 жыхароў.
Насельніцтва Хойвіка павялічваецца і ён паступова становіцца часткай сталіцы Фарэрскіх астравоў — Торсхаўна.
Універсітэт бібліятэказнаўства і інфармацыйных тэхналогій
Універсітэт бібліятэказнаўства і інфармацыйных тэхналогій (Университет по библиотекознание и информационни технологии) — балгарская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Сафія.
Рацькава
Ра́цькава (, Ратьково) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Глыбачанскага сельсавета.
Да 19 лютага 1958 года вёска ўваходзіла ў склад Дубраўскага сельсавета.
NGC 91
NGC 91 — зорка ў сузор’і Андрамеда.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Дзяніс Андрэевіч Конанаў
Дзяніс Андрэевіч Конанаў (нар. ) — беларускі лёгкаатлет. Спецыялізуецца ў мнагабор'і. Майстар спорту Беларусі.
Дасягненні
Чэмпіён Беларусі 2016 года ў бегу на 100 метраў з вынікам 10.63.
Аканкагуа
Аканкагуа (Aconcagua) — горная вяршыня ў Паўднёвай Амерыцы ў Андах. Знаходзіцца ў Аргенціне, каля граніцы з Чылі. Вышыня 6961 м. З’яўляецца найвышэйшым пунктам Амерыканскага кантынента, Паўднёвай Амерыкі, Заходняга і Паўднёвага паўшар’яў.