cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Роберт Прымус
Роберт Прымус (Robert Primus; нар., Морвант, Трынідад і Табага) — трынідадскі футбаліст, абаронца клуба «Порт-оф-Спейн» і нацыянальнай зборнай Трынідада і Табага.
Клубная кар’ера
Прафейсійную кар’еру пачынаў на радзіне ў клубе «Сан-Хуан Джаблоці», у складзе якога станавіўся пераможцам і прызёрам чэмпіянату Трынідада і Табага, удзельнічаў у Лізе чэмпіёнаў КАНКАКАФ. У пачатку 2011 года перайшоў у казахстанскі клуб «Актабэ», з якім двойчы выйграў бронзавыя медалі, а ў 2013 годзе стаў чэмпіёнам Казахстана. У верасні 2013 года атрымаў цяжкую траўму калена, а ў чэрвені 2014 года ў першым жа матчы пасля вяртання на поле траўмаваўся зноў. У маі 2014 года, так і не аднавіўшыся ад траўмы, пакінуў «Актабэ».
У другой палове 2015 года, вярнуўшыся на радзіму, трэніраваўся з «Сент Энс Рэйнджэрс», а ў пачатку 2016 года папоўніў склад клуба «Морвант Каледонія Юнайтэд». У сезоне 2016/17 выступаў за «Сентрал», з якім стаў чэмпіёнам краіны.
У сакавіку 2018 года падпісаў кантракт з беларускім клубам «Слуцк». Пачынаў сезон 2018 у асноўным складзе каманды, аднак у красавіку атрымаў траўму і вярнуўся на поле толькі ў верасні. У снежні 2018 года па заканчэнні кантракта пакінуў «Слуцк».
У сакавіку 2019 года далучыўся да індыйскага клуба «Мінерва Пенджаб», а ў верасні таго ж года перабраўся ў «Чэрчыл Бразерс». У верасні 2020 года перайшоў у «Бенгалуру Юнайтэд», дзе гуляў да лета 2021 года. У лютым 2022 года папоўніў склад «Аіджала», а ў жніўні 2022 года апынуўся ў Бутане, далучыўшся да клуба «Друк Лхаюл». У пачатку 2023 года вярнуўся на радзіму і стаў іграком «Порт-оф-Спейна».
NGC 4011
NGC 4011 (іншыя абазначэнні — ZWG 127.121, PGC 37674) — лінзападобная галактыка (S0) у сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Паўлава
Па́ўлава — прозвішча, тапонім.
Васіль Паўлавіч Каражнаў
Навуковая дзейнасць
Сумесна з прафесарам В. Ю. Вольферцам правёў параўнальную ацэнку метадаў вызначэння свежасці мяса, якая завяршылася укараненнем у практыку першага савецкага стандартнага комплекснага метаду вызначэння дабраякаснасці мяса.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга.
IC 3640
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Істопкі (Рослаўльскі раён)
Істопкі (Истопки) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сыракоранскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Істопкі абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1997
Другая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1997 — другі па рангу дывізіён па футболе сярод беларускіх каманд 1997-га года.
Царква Дацкага Народа
Царква Дацкага Народа (Folkekirken) — дзяржаўная лютэранская царква Даніі, вернікамі якой з'яўляюцца 78,4 % жыхароў краіны. Сфарміравалася ў 1536, а яе дзяржаўны статус замацаваны ў канстытуцыі 1849 года. Главой Царквы з'яўляецца дацкі манарх.
Перадгісторыя
Хрысціянства пракралася ў Данію пры Харальдзе Сінезубым.
Сучасны стан
Па даных на 1 студзеня 2014 года Царква дацкага народа налічвала 4,4 мільёнаў членаў, гэта значыць каля 78,4 % насельніцтвы краіны.
M55 (аб’ект Месье)
M55 (каталог Месье) — шаравое скопішча ў сузор'і Стральца. Можа быць бачнае простым вокам.
Мінскае (Акмолінская вобласць)
Мінскае — сяло ў Акольскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Мінскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна ў 88 км да ўсходу ад цэнтра горада Аколь.
NGC 4012
NGC 4012 (іншыя абазначэнні — UGC 6960, MCG 2-31-6, ZWG 69.9, PGC 37686) — спіральная галактыка (Sb) у сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Алена Мікалаеўна Радзівіл
Алена Мікалаеўна Радзівіл, у шлюбе Алелькавіч ( — ) — дачка вялікалітоўскага дзяржаўнага дзеяча Мікалая Радзівіла.
Паходжанне
Дачка ваяводы віленскага і канцлера вялікага літоўскага, князя Мікалая Радзівіла.
Сям'я
У 1531 годзе стала жонкай князя слуцкага і капыльскага Юрыя Сямёнавіча Алелькавіча.
у шлюбе мелі трох дзяцей:
Чорненькае
Назву Чо́рненькае маюць:
Дэкрэты Нуэва-Планта
Дэкрэты Нуэва-Планта (Decrets de Nova Planta, Decretos de Nueva Planta, арагон. Decretos de Nueba Planta) — тры каралеўскія ўказы, якімі былі ліквідаваны палітычныя структуры Каталоніі, Валенсіі, Балеарскіх астравоў (каталанскія краіны) і Арагона.
Дэкрэты Нуэва-Планта
Дэкрэт Нуэва-Планта ад 29 чэрвеня 1707 года дакранаўся каралеўстваў Валенсіі і Арагона, дэкрэт ад 28 лістапада 1715 года — Маёркі і Пітыўскіх астравоў, дэкрэт ад 16 студзеня 1716 года — княства Каталонія.
Гэтыя ўказы былі падпісаны падчас і адразу пасля вайны за іспанскую спадчыну і ўзяцця Барселоны войскамі Філіпа V 11 верасня 1714 года і апошняга буйнога горада каталонскіх краін Маёркі (сёння Пальма, раней — Пальма-дэ-Маёрка) 11 ліпеня 1715 года. Указы адносіліся да тых тэрыторый, якія падтрымалі іншага прэтэндэнта на іспанскую карону — Карла VI Габсбурга (напрыклад, Навара і Краіна Баскаў захавалі свае правы, бо падтрымлівалі Філіпа V, але ў сувязі з далейшай цэнтралізацыяй Іспаніі самакіраванне гэтых тэрыторый таксама паступова звужалася і канчаткова ліквідавана ў XIX стагоддзі.).
Дэкрэтамі Нуэва-Планта былі ліквідаваны ўсе мясцовыя палітычныя структуры, якія не адпавядалі мадэлі больш цэнтралізаванай Кастыліі. Фактычна сістэма «сумеснага суверэнітэту» цэнтральнай каралеўскай улады і мясцовых органаў самакіравання была заменена на цэнтралізаваную мадэль па прыкладзе Францыі, адкуль была родам іспанская дынастыя Бурбонаў. У Каталоніі і Валенсіі былі распушчаны мясцовыя кортэсы, на Балеарскіх астравах — Вялікі і Галоўны савет (Gran i General Consell), які таксама выконваў функцыі парламента. Царкве былі перададзены не ўласцівыя ёй функцыі (напрыклад, у 1730 годзе архібіскуп Маёркі загадаў перапісаць парафіяльныя рэестры, замяніўшы каталонскія імёны сваіх вернікаў на кастыльскія). Каталонамоўныя тэрыторыі больш не мелі права ажыццяўляць эканамічны, фіскальны, юрыдычны кантроль, была накладзена забарона на чаканку ўласных грошай.
Тэрыторыя каталанскіх краін дэкрэтамі былі падзелены на правінцыі, якімі кіравалі прызначаныя з Мадрыда губернатары (Capità General), для кіравання эканомікай і фінансамі ствараліся спецыяльныя правінцыйныя органы, якімі кіравалі інтэнданты (intendències provincials). У Мадрыдзе былі створаны дзяржаўныя сакратарыяты (secretaries d'Estat), якія з часам сталі называцца міністэрствамі. Пры каралю быў створаны Савет Кастыліі (Consejo de Castilla), у якім былое каралеўства Арагон мела менш дэпутатаў, чым, напрыклад, Навара, Галісія ці Астурыя, а таксама агульнаіспанскі парламент, які, тым не менш, не адыгрываў значнай ролі ў цэнтралізаванай іспанскай манархіі.
13 красавіка 1711 года новы каралеўскі ўказ аднавіў частку правоў Арагонскага каралеўства, аднак каталонамоўных тэрыторый гэтыя змены не кранулі.
Паўночная Каталонія
У Паўночнай Каталоніі наступ на правы мясцовага насельніцтва пачаліся раней: пасля Пірэнейскага дагавора паміж Іспаніяй і Францыяй 7 лістапада 1659 года і далучэння паўночна-каталонскіх раёнаў Русільён, Баляспі, Кунфлен, Капсі і Альта-Серданья да Францыі (цікава, што іспанскі кароль афіцыйна не апавясціў пра гэта каталонскія ўлады да 1702 года) на працягу аднаго года былі ліквідаваны ўсе традыцыйныя каталонскія палітычныя інстытуты (нягледзячы на тое, што ў дагаворы быў зроблены акцэнт на тым, што ў далучаных да Францыі раёнах захоўваецца каталонскае самакіраванне), а 2 красавіка 1700 года Людовік XIV сваім указам абавязаў з 1 мая таго ж года ва ўсіх афіцыйных дзяржаўных установах выкарыстоўваць выключна французскую мову.
Першыя акты пратэсту пасля ўвядзення ў дзеянне Дэкрэтаў Нуэва-Планта
Нягледзячы на рэпрэсіі з боку іспанскай і французскай манархій і адсутнасць уласных палітычных і адміністрацыйных структур, каталонцы захавалі нацыянальную самасвядомасць і пачалі барацьбу за аднаўленне сваіх правоў. Ужо ў 1734 годзе ў французскім перакладзе выходзіць палітычнае сачыненне Выхад для ўсыплёных (Via fora els adormits), у якім гучыць заклік да еўрапейскіх дзяржаў вярнуць незалежнасць каталанскіх краін (domini català que amb utilitat de l’Europa pot reviure) і стварыць або «свабодную каталонскую рэспубліку», або аднавіць незалежнае Арагонскае каралеўства.
У 1736 годзе было напісана Пра альянс з Яго Вялікасцю Георгам Аўгустам, каралём Вялікай Брытаніі (Record de l'Aliança fet el Sereníssim Jordi Augusto Rey de la Gran Bretanya), дзе нагадвалася пра Жэнеўскі дагавор 1705 года і абяцаную некалі дапамогу ў стварэнні Свабоднай рэспублікі Каталоніі (Republica Libera de Cathalunya). Гэта сачыненне было датавана 1736 годам, было адзначана, што гэта «22 год нашага рабства» (any 22 de nostra esclavitud).
Перавоз
Назву Пераво́з маюць:
Чорненькае (возера, Гарадоцкі раён, басейн Обалі)
Плошча паверхні 0,01 км². Даўжыня 0,15 км, найбольшая шырыня 0,06 км. Даўжыня берагавой лініі 0,32 км.
Размешчана сярод лесу.
ФК Каньяспор
«Каньяспор» (Konyaspor) — турэцкі футбольны клуб з горада Конья. Заснаваны ў 1922 годзе. Уладальнік Кубка Турцыі (2017).
M69 (аб’ект Месье)
M69 (каталог Месье) — шаравое скопішча ў сузор'і Стральца.
IC 3641
IC 3641 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Аляксандр Канстанцінавіч Бокій
Аляксандр Канстанцінавіч Бокій (нар., г. Ліда) — футбаліст і футбольны трэнер.
Біяграфія
Пасля Хіміка кар’ера гульца развівалася па ўзыходзячай: «Дынама» Стаўрапаль, «Дынама» Масква, «Лакаматыў» Масква, «Спартак» Масква, «Сігма» Аломоўц, ЧСФР і іншыя клубы. У вышэйшай лізе чэмпіянату СССР правёў 59 матчаў. У складзе маскоўскага «Спартака» стаў двухразовым чэмпіёнам СССР (1987, 1989). У 1978 годзе быў уключаны пад № 3 у спіс 33-х лепшых футбалістаў СССР, а на наступны год правёў 5 гульняў за алімпійскую зборную каманду СССР.
Нанда
На́нда (नान्द) — дынастыя манархаў і створаная ёю дзяржава ў старажытнай Індыі. Паводле Махавамсы, існавала каля 345 г. да н. э. — 322 г. да н. э..
Заснавальнікам дынастыі Нанда быў Махападма, які паходзіў з варны шудр і быў названы ў Пуранах знішчальнікам кшатрыяў. Махападма прыйшоў да ўлады ў Паталіпутры як узурпатар і заваяваў 7 дзяржаў. Яго нашчадкі пашырылі межы. Сярод іх заваяванняў была дзяржава Калінга. На поўдні імперыя Нанда магла дасягаць поўначы сучаснай Карнатакі, на захадзе — Пенджаба.
Агулам было 9 валадароў Нанда. Паводле большасці крыніц, яны валадарылі 2 пакаленні. Аднак у Пуранах толькі валадарству Махападмы адводзіцца 88 гадоў. Валадарам прыпісваюцца незлічоныя багацці, а таксама рэформы па ўпарадкаванні падатковай сістэмы, ірыгацыя засушлівых раёнаў Дэкана.
Апошняга валадара Дхана Нанда не паважалі падданыя, урэшце ён быў пераможаны Чандрагуптам Маур’я.
Іван Мікалаевіч Станкевіч
Іван Мікалаевіч Станке́віч ( — ) — вучоны ў галіне гісталогіі і фармакалогіі, доктар медыцыны (1860), прафесар.
Біяграфія
Паходзіў з дваран Магілёўскай губерні. Католік. У 1852 годзе скончыў 2-ю Кіеўскую гімназію і паступіў на медыцынскі факультэт Імператарскага ўніверсітэта Святога Уладзіміра ў Кіеве. Універсітэт скончыў са званнем лекара ў 1857 годзе. У 1858—1860 гадах для падрыхтоўкі да вучонага звання быў камандзіраваны за мяжу. Пасля вяртання ў займаўся прыватнай практыкай, адначасова працаваў ва ўніверсітэцкіх клініках і збіраў матэрыял для дысертацыі. 14 снежня 1860 года атрымаў ступень доктара медыцыны за дысертацыю «Гистология сухожилий в натуральном и патологическом состояниях» і быў прызначаны дацэнтам кафедры паталагічнай анатоміі i паталагічнай фізіялогіі Кіеўскага ўніверсітэта. З 1864 года экстраардынарны прафесар на кафедры фармакалогіі Харкаўскага ўніверсітэта, з 1870 (1865 ) года — ардынарны прафесар. У вольны час аб’язджаў вёскі Харкаўскага павета і аказваў бясплатную медыцынскую дапамогу.
У 1882 годзе з-за хваробы І. М. Станкевіч выйшаў у адстаўку. Памёр 2 сакавіка 1882 года ў Харкаве.
Навуковая дзейнасць
Аўтар навуковых прац па вывучэнню гісталагічнай будовы сухажылляў, лекавага ўплыву карболазотнакіслага аміяку.
Сярод апублікаваных прац:
Скадоўскі раён
Скадоўскі раён (Скадовський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Херсонскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Скадоўск (Скадовськ).
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 гарадскога, 1 пасялковага і 13 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 горад раённага значэння, 1 пасёлак гарадскога тыпу, 9 пасёлкаў сельскага тыпу і 28 сёлаў.
Сант’Ант’ёка
Сант'Ант'ёка (Sant'Antioco) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сардзінія на аднайменнам востраве, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Карбонія-Іглезіяс.
Насельніцтва складае 11811 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 101 чал./км². Займае плошчу 115 59 км². Паштовы індэкс — 9017. Тэлефонны код — 0781.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Антыёх Сульцыс.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Пралетарск
Пралетарск — тапонім.
Дняпроўскі рубеж
Бюджэт фільма склаў каля 6 мільёнаў долараў. На момант выхаду з’яўляўся самым дарагім фільмам у гісторыі незалежнай Беларусі.
Сюжэт
Асновай для фільма стала гераічная абарона Магілёва, так званы Дняпроўскі рубеж — рэальная гістарычная падзея. Як лічаць многія гісторыкі, у гэтым ваенным эпізодзе — вытокі савецкай перамогі. Сіламі мірных жыхароў горада і байцамі РККА варожы наступ тут быў спынены на тры тыдні.
Камдзіў, які разумее асуджансць сітуацыі, у якую трапілі абаронцы Дняпроўскага рубяжа, прыкладае ўсе намаганні, каб стрымаць нямецкі наступ. У яго закаханая медсястра Зоя Сінцова.
Станковае мастацтва
Станко́вае маста́цтва — род выяўленчага мастацтва, творы жывапісу, скульптуры і графікі, якія маюць самастойны характар і не маюць прамога дэкаратыўнага або ўтылітарнага прызначэння, выкарыстання ў якасці састаўной і неад’емнай часткі якога-небудзь мастацкага ансамбля (у адрозненне, напрыклад, ад твораў манументальнага мастацтва або кніжнай ілюстрацыі). Тэрмін узнік у XIX — пачатку XX стагоддзя і паходзіць ад «станка», на якім ствараюцца творы (мальберт у жывапісе, скульптурны станок і інш.).
Творы станковага мастацтва разглядаюцца адасоблена ад наваколля. Іх значэнне не залежыць ад месца знаходжання, нягледзячы на тое, што ўмовы экспанавання і асвятлення могуць перашкаджаць або спрыяць поўнаму раскрыццю іх мастацкіх якасцей.
Шырокае развіццё станковае мастацтва атрымала ў эпоху Адраджэння і стала адной з умоў росквіту мастацкай культуры.
Селета
Селета — сяло ў Акольскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Мінскай сельскай акругі.
Насельніцтва
Паводле дадзеных 1999 года, у сяле не было пастаяннага насельніцтва. Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 24 чалавекі (17 мужчын і 7 жанчын).
Караліна Станіславаўна Раманчук
Караліна Раманчук ( —, г. Віцебск) — беларуская футбалістка.
Клубная кар’ера
Пачынала футбольны шлях у ДЮСШ СВК «Прагрэс-Верцялішкі» ў трэнера Міхаіла Харытанюка. У 2016-м годзе у складзе зборнай Беларусі U-17 згуляла ва ўсіх трох матчах кваліфікацыі ЧЕ-2017. У наступным годзе на дарослым узроўні дэбютавала ў складзе «Нёмана», за які выступала да канца 2020-га. За гэты час абаронца двойчы выйгравала бронзу чэмпіянату Беларусі (2019, 2020 гады), правёўшы за гродзенак 60 матчаў жаночай лігі і забіўшы адзін мяч.
На пачатку 2021 года падпісала кантракт з толькі створанай жаночай камандай «Віцебска». У дэбютным для сябе чэмпіянаце «Віцебск» фінішаваў сёмым з дзесяці. Стала лідаркай каманды па колькасці хвілін на полі.
Пахаваная ў Рацічах Гродзенскага раёна.
Пугачоў
Пугачоў — прозвішча і тапонім.
NGC 4013
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Іван Лазаравіч Крупскі
Іван Лазарэвіч Крупскі (, в. Першыно Горацкага раёна —, в. Боркі Бараўскога раёна Кустанайскай вобласці) — Герой Сацыялістычнай Працы (1957).
Біяграфія
У 1938—1941 гадах працаваў у сяльгасартэлі «Першамайскі» Горацкага раёна. З 1944 па 1947 год служыў у Савецкай Арміі. Вызначыўся ў баях за горад Голдап (цяпер Польшча) і 21 кастрычніка 1944 года быў паранены. Быў узнагароджаны медалём «За адвагу».
У 1948—1954 гадах — трактарыст-камбайнер Горскай МТС Горацкага раёна. У 1955 годзе прыехаў у Казахстан на асваенне цаліны і стаў працаваць трактарыстам у саўгасе «Баркоўскі». У першы ж год на трактары ДТ-54 узараў 915 гектараў цаліны. Увесну 1956 году выканаў заданне на 156 працэнтаў. Калі паспеў ураджай, ён пачаў працаваць камбайнёрам сцэпам двух камбайнаў і намалаціў 18 тысяч цэнтнераў збожжа. Восенню 1956 году зноў сеў за руль трактара і стаў падымаць зябліва. І тут сістэматычна перавыконваў зменныя заданні. Гэтыя паказчыкі былі найлепшымі на казахстанскай цаліне. Адзін з першых цаліннікаў Казахстана, каму 11 студзеня 1957 года было прысвоена званне Героя Сацыялістычнай Працы.
У наступныя гады працягваў працаваць у саўгасе «Баркоўскі». Яго імя неаднаразова заносілася на Дошку гонару саўгаса. Абіраўся членам Кустанайскай абкама кампартыі Казахстана. Памёр у 1983 годзе.
Ямянішча
Ямяні́шча — возера ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці, за 16 км на паўночны захад ад горада Гарадок, за 0,7 км на паўднёвы захад ад вёскі Загуззе, у басейне ракі Чарнаўка.
Плошча паверхні 0,007 км². Даўжыня 0,17 км, найбольшая шырыня 0,12 км. Даўжыня берагавой лініі 0,45 км.
Вакол возера балота, на поўдні лес. На захадзе выцякае ручай у раку Чарнаўка.
M70 (аб’ект Месье)
M70 (каталог Месье) — шаравое скопішча ў сузор'і Стральца.
IC 3642
IC 3642 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Зборная Чэхаславакіі па футболе
Зборная Чэхаславакіі па футболе прадстаўляла Чэхаславакію на міжнародных футбольных турнірах і ў таварыскіх матчах. Паўстала пасля Першай сусветнай вайны і ўтварэння Чэхаславакіі. Дэбют зборнай на міжнароднай арэне адбыўся на Алімпійскіх гульнях 1920 года, калі зборная Чэхаславакіі дайшла да фіналу. Але ў матчы за алімпійскае золата супраць Бельгіі адбыўся скандал — пад канец першага тайма футбалісты Чэхаславакіі, незадаволеныя судзействам англічаніна Люіса, пайшлі з поля, за што былі дыскваліфікаваны.
1 студзеня 1993 года Чэхаславакія спыніла сваё існаванне. Тым не менш зборная працягнула ўдзел у адборачных гульнях чэмпіянату свету 1994 года. Не здолеўшы прабіцца ў фінальную частку турніру, зборная Чэхіі і Славакіі (афіцыйная назва каманды пасля распаду краіны) спыніла існаванне пасля сканчэння адборачных матчаў. Наступніцай зборнай Чэхаславакіі стала зборная Чэхіі па футболе, апроч таго, зборная Славакіі па футболе пачала свае ўласныя выступы.
Інжынерна-эканамічны факультэт БДУІР
Інжынерна-эканамічны факультэт БДУІР (ІЭФ БДУІР) — адзін з факультэтаў Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта інфарматыкі і радыёэлектронікі. Факультэт быў створаны разам з універсітэтам у 1994 годзе для падрыхтоўкі спецыялістаў, якія валодаюць інтэграванымі ведамі ў галіне эканомікі і інфармацыйных тэхналогій.
Склад факультэта
У складзе факультэта знаходзяцца наступныя кафедры:
Міхаіл Міхайлавіч Спяранскі
Міхаіл Міхайлавіч Спяра́нскі (Михаил Михайлович Сперанский;  — ) — расійскі дзяржаўны і грамадскі дзеяч, філосаф, правазнаўца, рэфарматар.
Біяграфія
М. М. Спяранскі нарадзіўся ў сяле Чаркуціна Уладзімірскай правінцыі Маскоўскай губерні (зараз у Собінскім раёне Уладзмірскай вобласці Расіі) ў сям’і свяшчэннаслужыцеля. У 1779 годзе пачаў вучобу ва Уладзімірскай епархіяльнай семінарыі. У 1788 годзе быў накіраваны ў Галоўную духоўную семінарыю пры Аляксандра-Неўскай лаўры ў Санкт-Пецярбургу. Семінарыю скончыў у 1792 годзе і застаўся пры ёй на пасадзе выкладчыка матэматыкі, а ў 1795 годзе быў прызначаны прэфектам семінарыі. У той жа час М. М. Спяранскі стаў хатнім сакратаром генерал-губернатара князя А. Б. Куракіна і ў 1797 годзе — сакратаром канцылярыі. У 1798 годзе Спяранскі набывае чын надворнага саветніка, калежскага асэсара, у 1799 годзе — стацкага саветніка. У 1803—1807 гадах займаў пасаду дырэктара дэпартамента Міністэрства ўнутраных спраў і прымаў удзел у рэдагаванні ўсіх важных законаў. З 1808 года стаў бліжэйшым дарадцам імператара Аляксандра I па ўсіх пытаннях унутранай палітыкі. З зацвярджэннем Дзяржаўнага савета 1 студзеня 1810 года М. М. Спяранскі займае пасаду дзяржаўнага сакратара. З 1812 па 1816 год Сперанскага знаходзіўся ў няміласці з боку Аляксандра I, які ў сакавіку 1812 года абвясціў яму аб спыненні службовых абавязкаў. Ён быў адпраўлены ў ссылку ў Ніжні Ноўгарад, затым у Перм, дзе жыў з 23 верасня 1812 года па 19 верасня 1814 года. Потым жыў у сваім маёнтку Вялікаполле ў Наўгародскай губерні.
Указам імператара ад 30 жніўня 1816 года М. М. Спяранскі быў вернуты на дзяржаўную службу. Займаў пасады Пензенскага грамадзянскага губернатара, Сібірскага генерал-губернатара. З 1821 года М. М. Спяранскі ў Маскве на пасадзе кіраўніка Камісіі складання законаў. Таксама быў прызначаны членам Дзяржаўнага савета па дэпартаменту законаў. Пасля смерці Аляксандра I у 1825 годзе, М. М. Спяранскі складае праект Маніфеста аб уступленні на трон Мікалая І, тым самым заваёўвае да сябе давер імператара, які пасля даручае яму ўзначаліць кадыфікацыю заканадаўства імперыі за апошнія 180 гадоў. Імянным Найвышэйшым указам ад 1 студзеня 1839 года, у дзень свайго 67-годдзя, М. М. Спяранскі ўзведзены ў графскую годнасць Расійскай імперыі.
11 лютага 1839 года М. М. Спяранскі памёр ад прастуды. Быў пахаваны на Ціхвінскім могілках Аляксандра-Неўскай лаўры.
Зборная Злучанага Каралеўства па футболе
Зборная Злучанага Каралеўства па футболе (United Kingdom national football team) — нацыянальная футбольная зборная Вялікабрытаніі, якая прадстаўляла Вялікабрытанію у таварыскіх матчах.
NGC 4014
NGC 4014 (іншыя абазначэнні — NGC 4028, UGC 6961, MCG 3-31-5, ZWG 98.12, IRAS11560+1627, PGC 37695) — галактыка ў сузор’і Валасы Веранікі.
Сан-Віта
Сан-Віта (San Vito) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сардзінія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кальяры.
NGC 4014
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 4014, NGC 4028.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Пятроўск
Назву Пятро́ўск маюць:
Сан-Віта
Насельніцтва складае 3895 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 17 чал./км². Займае плошчу 232 км². Паштовы індэкс — 9040. Тэлефонны код — 070.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Карсакава (Арлоўская вобласць)
Карсакава (Корса́ково) — сяло ў Арлоўскай вобласці Расіі, цэнтр Карсакаўскага раёна і Карсакаўскага сельскага паселішча. Размешчана за 127 км на паўночны ўсход ад Арла, на беразе ракі Зуша (прыток Акі) на Сярэднерускім ўзвышшы ў цэнтры Усходне-Еўрапейскай раўніны. Малочны і крухмальны заводы.
M75 (аб’ект Месье)
M75 (каталог Месье) — шаравое скопішча ў сузор'і Стральца.
Масавае забойства ў Остраве
Масавае забойства ў Острава (Чэхія) адбылося 10 снежня 2019 года, каля 7 гадзін раніцы CET у адной з бальніц горада.
Мужчына, зайшоўшы ў будынак аддзялення траўматалогіі ўніверсітэцкай бальніцы горада Острава, адкрыў агонь па змешчаным там людзям. 4 чалавекі загінулі на месцы, яшчэ 3 неўзабаве памерлі ад цяжкіх раненняў. У ліку ахвяраў 2 супрацоўніка паліцыі. Як распавёў кіраўнік МУС Чэхіі Ян Гамачак, злачынцам з’яўляўся невядомы мужчына, ростам каля 180 см. Ён адшукваўся паліцыяй. Як пазней стала вядома, падазраваны здзейсніў самагубства, калі яго спрабавалі затрымаць паліцыянты. Па заяве прэм’ер-міністра Чэхіі Андрая Бабіша, злачынцам быў 42-гадовы мужчына, які імаверна пакутаваў псіхічным засмучэннем.
Прэзідэнт Чэхіі Мілаш Земан выказаў глыбокія спачуванні сваякам ахвяраў нападу.
Чэрск (горад)
Чэрск (Czersk) — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Хайніцкага павета Паморскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Чэрск. Займае плошчу 9,73 км². Насельніцтва 9445 чалавек (на 2004 год).
Гісторыя
У XIII ст. — першае згадванне ў пісьмовых крыніцах. У 1309 годзе захоплены Тэўтонскім ордэнам. У 1466 годзе ўвайшоў у склад Каралеўства Прусія. 21 лютага 1945 года горад заняты сіламі Чырвонай Арміі. У 1994—2002 гадах праводзілася рэканструкцыя цэнтральнай часткі горада.
Чэрск
Назву Чэрск маюць:
Першая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 1998
У параўнанні з папярэднім сезонам другі па рангу дывізіён атрымаў назву Першай лігі (раней была Другая ліга).
Турнір, у якім прымалі ўдзел 16 каманд, праходзіў у два кругі. Перамогу атрымаў клуб «Ліда», які разам з асіповіцкім клубам «Свіслач-Дах» перайшоў у Вышэйшую лігу.
Дзеці міру
Дзеці свету — адна з славутасцей Масквы, усталяваная ў 1990 годзе ў Парку Дружба, што знаходзіцца па адрасе Ленінградская шаша 90, прама каля станцыі метро «Рачны вакзал».
Гісторыя
Скульптурная кампазіцыя «Дзеці міра» ўсталявана ў 1990 годзе ў Парку Дружба. Уяўляе сабой адмысловы падарунак ад скульптара Анці Неуванена з горада Хельсінкі. Неуванен нарадзіўся ў 1937 годзе ў горадзе Выбарг, які ў той час знаходзіўся ў складзе Фінляндыі. У першую чаргу знакаміты дзякуючы сваім прыродна-тэматычным выявам на фінскіх манетах. У 1971 годзе стаў лаўрэатам фінскай дзяржаўнай прэміі выяўленчага мастацтва за цэлы шэраг абстрактных скульптур. Таксама Анці Неуванен — адзін з членаў Асацыяцыі фінскіх экспертаў скульптуры і прызёр шматлікіх конкурсаў.
Манумент «Дзеці свету» быў падораны ў адказ на расійскую кампазіцыю Ю. Кірухіна «Мір ва ўсім свеце», усталяваную ў хельсінкскім парку Дружба ў 1983 годзе. «Мір ва ўсім свеце» — частка перайначанага аналага копіі «Помніка Дружбы Народаў», што захаваў сустрэчу вясковых жыхароў з іх вызвольнікамі. Ён быў падораны ў гонар 35-годдзя фінска-савецкага дагавора пра дружбу, супрацу і ўзаемную дапамогу, заключанага ў 1948 годзе.
Апісанне
Кампазіцыя помніка складаецца іх трох фігур — маці, бацькі, што трымае немаўля на руках, і падлетка. Вылітая з бронзы скульптура досыць абстрактная, мае некалькі незвычайную фактуру. Усталяваны помнік на пастаменце-ўсходах, некалі на ім знаходзілася адпаведная таблічка.
Вільнюская архідыяцэзія
Вільнюская архідыяцэзія (Vilniaus arkivyskupija) — адна з дзвюх каталіцкіх архідыяцэзійлацінскага абраду ў Літве з кафедрай у горадзе Вільнюс (Вільнюскі павет). Уваходзіць у склад Вільнюскай мітраполіі. Суфраганнымі дыяцэзіямі для яе з'яўляюцца: дыяцэзія Паневежыса і дыяцэзія Кайшадорыса. Лацінская назва архідыяцэзіі — «Archidioecesis Vilnensis». Кафедральным саборам Вільнюскай архідыяцэзіі з'яўляецца сабор Святога Станіслава.
Архідыяцэзія заснавана 28 кастрычніка 1925 года.
У наш час архібіскупскую кафедру Вільнюса займае (з 3 сакавіка 1993 года) кардынал Аўдрыс Юозас Бачкіс.
Дэканаты
Вільнюская архідыяцэзія падзелена на 9 дэканатаў:
ФК Касымпаша
«Касымпаша» (Kasımpaşa) — турэцкі футбольны клуб з горада Стамбул. Заснаваны ў 1921 годзе.
Гарадзецкі музей мастацтва і этнаграфіі
Гарадзецкі музей мастацтва і этнаграфіі (да 1994 года Дзіўнаўскі музей мастацтва і этнаграфіі) — колішні музей у в. Гарадзец Шаркаўшчынскага раёна Віцебскай вобласці. Адкрыты года ў будынку былога лютэранскага храма XIX ст. Працаваў на грамадскіх пачатках , філіял Германавіцкага музея культуры і побыту.
Экспазіцыя
Мае 2 залы (плошча экспазіцыі 150 кв. м), больш 1 тыс. экспанатаў (1988).
Экспазіцыя складалася з 2 аддзелаў: этнаграфічнага, у якім экспанаваліся прадметы старажытнай матэрыяльнай культуры беларусаў, матэрыялы археалагічных раскопак на тэрыторыі раёна (крамянёвыя нажы, старажытная зброя, жаночыя ўпрыгожанні, калекцыя манет), у т.л. гарадзішча полацкіх крывічаў VIII — першай паловы XI ст., якое знаходзіцца на мысе правага берага Мнюты (плошча 1 га), вырабы народнага ганчарства, кавальства, пляцення з лазы і саломкі, ткацтва , фрагменты тканін са слуцкіх мануфактур (18 ст.), музычныя інструменты, рыбалоўныя прылады і інш. , і мастацкага, дзе прадстаўлены жывапісныя і графічныя творы беларускіх мастакоў Я. Драздовіча, П. Сергіевіча, В. Цвіркі, Л. Шчамялёва, У. і М. Басалыгаў, П. Драчова, Я. Куліка, А. Марачкіна, В. Маркаўца, А. Кашкурэвіча, А. Паслядовіч, У. Тоўсціка, М. Купавы, У. Сулкоўскага, У. Савіча і інш.
Апытанне пра палітычную будучыню Каталоніі
Апытанне пра статус Каталоніі (Consulta popular no referendària sobre el futur polític de Catalunya ; Proceso participativo sobre el futuro político de Cataluña de 2014) стаў альтэрнатывай рэферэндуму, правядзенне якога было таксама вызначана на 9 лістапада 2014 года, але было замарожана 27 верасня 2014 года Канстытуцыйным судом Іспаніі з прычыны неадпаведнасці рэферэндуму канстытуцыі Іспаніі. Зрэшты, у кастрычніку 2014 года ўлады Іспаніі абвясцілі, што і само апытанне з'яўляецца незаконным.
Падрыхтоўка
Нягледзячы на падвойную забарону, урад Каталоніі, якім кіруе Артур Мас, працягнуў падрыхтоўку да нефармальнага галасавання, якое не мае юрыдычнай сілы, але мае важнае кансультатыўнае значэнне для публікі і прэсы. Падчас падрыхтоўкі да апытання, 920 з 947 глаў муніцыпалітэтаў Каталоніі (97 % іх колькасці) абвясцілі пра падтрымку рэферэндуму, 800 прадстаўнікоў з іх прыехалі на сустрэчу з Масам. У канчатковым выніку, галасаванне ахапіла 92,29 % тэрыторыі Каталоніі. У астатніх 8 % тэрыторыі рэгіёна муніцыпалітэтамі кіруюць прадстаўнікі правай прамадрыдскай Народнай партыі (PP), якія абвясцілі галасаванне фарсам і адмовіліся адкрываць участкі для галасавання. На тэрыторыі гэтых гарадскіх муніцыпалітэтаў, як правіла, пераважаюць выхадцы з іншых рэгіёнаў Іспаніі. Тым не менш і іх жыхары, якія пажадалі прыняць удзел у галасаванні, маглі прыехаць у суседні муніцыпалітэт. Арганізацыю працэсу нефармальнага галасавання ўзялі на сябе каля 40 тысяч валанцёраў паколькі ўлады Іспаніі забаранілі выдаткоўвай на яго дзяржсродкі. У рэгіёне з'явілася 1 317 участкаў.
Пытанні
На рэгіянальнае галасаванне былі вынесены два пытанні: «Ці жадаеце Вы, каб Каталонія стала дзяржавай?» і, калі так, «Ці жадаеце Вы, каб гэта дзяржава была незалежнай?».
Каладзезі (Рослаўльскі раён)
Каладзезі (Колодези) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сыракоранскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Каладзезі абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Міхаіл Уладзіміравіч Дражын
Міхаі́л Уладзі́міравіч Дра́жын (нар., Дражна, Старадарожскі раён, Мінская вобласць) — беларускі гаспадарчы і дзяржаўны дзеяч, былы старшыня Магілёўскага аблвыканкама.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1951 годзе ў аграгарадку Дражна Старадарожскага раёна Мінскай вобласці. Скончыў Віцебскі ветэрынарны інстытут і Мінскую вышэйшую партыйную школу.
З 1971 года працаваў у гаспадарках Асіповіцкага раёна: фельчарам у саўгасе імя Ульянава, намеснікам старшыні калгаса «Бальшавік».
У 1985—1989 гадах — старшыня Магілёўскага раённага аграпрамысловага аб’яднання.
У 1989—1991 гадах — адказны арганізатар ЦК КПБ.
У 1991—1993 гадах — саветнік па аграпрамысловаму комплексу вытворчасці Рэспублікі Малдова ў Беларусі.
У 1993—1998 гадах працаваў генеральным дырэктарам аграгандлёвай фірмы «Ждановічы» Мінскага раёна.
У 1999 —2000 гадах — старшыня Магілёўскага аблвыканкама.
Быў прызначаны генеральным дырэктарам РУП «Мінскаўтазапраўка», пасля да 2012 года быў спецыяльным прадстаўніком расійскай нафтавай кампаніі «Русснефть».
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам «Знак Пашаны» і медалём «За працоўныя заслугі».
Сцепнагорскае
Сцепнагорскае (Степногор) — сяло ў складзе гарадской адміністрацыі Сцепнагорска Акмолінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Багенбайскай сельскай акругі. Да 2013 года было ў складзе Акольскага раёна. Код КАТА — 111847100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 990 чалавек (478 мужчын і 512 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 476 чалавек (242 мужчыны і 234 жанчыны).
Красная Зара (Красназоранскі раён)
Красная Зара (Красная Заря) — пасёлак у Арлоўскай вобласці Расіі, цэнтр Красназоранскага раёна і Красназоранскага сельскага паселішча. Чыгуначная станцыя Красная Зара на лініі Арол — Ялец.
Размешчаны за 130 км на ўсход ад горада Арол на Сярэднярускім узвышшы ў цэнтры Усходне-Еўрапейскай раўніны.
IC 3643
IC 3643 — галактыка тыпу SB ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Пячора
Пячора — пустэча ў верхняй частцы зямной кары, злучаная з паверхняй адным ці некалькімі ўваходамі. Найбольш буйныя пячоры — складаныя сістэмы праходаў і залаў, нярэдка сумарнай працягласцю да некалькіх дзесяткаў кіламетраў. Пячоры — аб'ект вывучэння спелеалогіі. Самая вялікая ў свеце пячора — Мамантава пячора.
Брусы (горад)
Брусы (Brusy) — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Хайніцкага павета Паморскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Брусы. Займае плошчу 5,1 км². Насельніцтва 4517 чалавек (на 2004 год).
Факультэт радыётэхнікі і электронікі БДУІР
Факультэт радыётэхнікі і электронікі БДУІР (ФРЭ БДУІР) — адзін з факультэтаў Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта інфарматыкі і радыёэлектронікі. Факультэт быў створаны разам з універсітэтам у 1964 годзе і першапачаткова меў назву радыётэхнічны факультэт. Сваю сучасную назву факультэт атрымаў у 1980 годзе.
Склад факультэта
У складзе факультэта знаходзяцца наступныя кафедры:
NGC 4015-1
NGC 4015-1 (іншыя абазначэнні — UGC 6965, MCG 4-28-109, ZWG 127.122, KCPG 314A, ARP 138, VV 216, PGC 37702) — спіральная галактыка (Sc) у сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
M4 (аб’ект Месье)
M4 (каталог Месье) — шаравое скопішча ў сузор'і Скарпіёна.
Алэшкіўскі раён
Алэшкіўскі раён (Олешківський район), да 2016 года — Цюрупынскі раён (Цюрупинський район) — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Херсонскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Алэшкы (Олешки).
Утвораны ў 1923 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 72164 чалавекі, плошча — 1800 км².
19 мая 2016 года Вярхоўная Рада Украіны ў рамках дэкамунізацыі прыняла пастанову аб перайменаванні Цюрупынскага раёна ў Алэшкіўскі раён.
Ліквідаваны 17 ліпеня 2020 года.
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 гарадскога, 2 пасялковых і 12 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 горад раённага значэння, 2 пасёлкі гарадскога тыпу, 5 пасёлкаў сельскага тыпу і 23 сяла.
Мільчын
Мільчын — прозвішча.
Артур Мас
Па прафесіі Артур Мас эканаміст. Атрымаў адукацыю ў Барселонскім універсітэце. Свабодна гаворыць англійскай, французскай, іспанскай і каталонскай мовамі.
Вайлар
Вайлар (Weilar) — камуна ў Германіі, у зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Вартбург. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Дэрмбах. Насельніцтва — 899 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 14,29 км². Афіцыйны код — 16 0 63 084.
Старажытнагрузінская мова
Старажытнагрузінская мова (ႤႬႠჂ ႵႠႰႧႭჃႪႨ, энай картулі) — літаратурная мова Грузіі, якая з'явілася ў V стагоддзі. Шырока выкарыстоўвалася ў XI стагоддзі, у XVIII стагоддзі развілася ў сучасную грузінскую мову. Зараз ужываецца як мова набажэнства ў Грузінскай праваслаўнай царкве.
Перыядызацыя
Корпус тэкстаў на раннім старажытнагрузінскім складаецца з 12 надпісаў і 8 рукапісаў з рэлігійнымі тэкстамі. Літаратура на класічным старажытнагрузінскім уключае ў сябе філасофскія і гістарыяграфічныя працы.
Ранняя старажытнагрузінская мова адносіцца да V — VIII стагоддзя і складаецца з дыялектаў Ханмэці (ხანმეტი, V — VII стагоддзі) і Хаэмэці (ჰაემეტი, VII — VIII стагоддзі).
Фанетыка
Налічваецца 29 зычных і 5 галосных. Таксама вылучаецца паўгалосная й — алафон галоснай "і" у поствакальнай пазіцыі.
Пісьменнасць
Грузінскі алфавіт, што ўжываўся ў старажытнагрузінскай — «асамтаўрулі» (загалоўныя літары) альбо «мрглавані» (выкругленыя). Алфавіт фанетычны, паказвае амаль што заўсёды адназначную адпаведнасць між фанемамі й графемамі. Створаны на аснове грэчаскага алфавіту з тым жа алфавітным парадкам літараў — літары, што прадстаўляюць фанемы негрэчаскага паходжання, знаходзяцца ў самым канцы; таксама ёсць тры літары, якім адпавядаюць тры грэчаскія фанемы, не прадстаўленыя ў грузінскай мове (ē, ü ды ō). Нарыс літараў у большасці выпадкаў значна адрозніваецца ад грэчаскага (Φ Θ Χ [pʰ tʰ kʰ] паходзяць на асамтаўрулі Ⴔ Ⴇ Ⴕ).
Сегарыу
Сегарыу (Segariu) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сардзінія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Медыя-Кампідана.
Насельніцтва складае 1358 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 81 чал./км². Займае плошчу 17 км². Паштовы індэкс — 9040. Тэлефонны код — 070.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
IBM PC
IBM PC — першы масавы персанальны камп’ютар вытворчасці фірмы IBM, выпушчаны ў 1981 годзе.
Першы IBM PC меў працэсар Intel 8088 з частатой 4,77 МГц, ад 16 да 256 Кбайт аператыўнай памяці. Складаўся з гарызантальнага корпуса, з размешчанай у ім асноўнай платай, дзе змяшчалася 45 мікрасхем малой і сярэдняй ступені інтэграцыі, 10 ЗВIС — мікрапрацэсар i8088, кантролер прамога доступу да памяці i8237, кантролер перапыненняў i8259A, таймер i8254, кантролер паралельнага парта i8255A, мікрасхема запамінальнай прылады з BIOS, чатыры такія ж мікрасхемы з інтэрпрытатарам BASIC, і ад 9 да 36 мікрасхем дынамічнага АЗП 4116. У правым заднім вуглу корпусу знаходзіўся блок сілкавання з імпульсным пераўтваральнікам, а ў правай пярэдняй частцы было адведзена месца для размяшчэння аднаго ці двух дыскаводаў на гнуткіх магнітных дысках формфактара 5¼ цалі.
Мацярынская плата мадэлі 5150 мела 5 слатоў пашырэння, звычайна адно з іх было занята відэаадаптэрам, і яшчэ адно — кантролерам гнуткіх дыскаў. Для далучэння прынтара трэба было набыць адаптар паралельнага парта, а для далучэння мадэма — адаптар паслядоўнага парта. Прапаноўваліся і іншыя платы, у прыватнасці, для пашырэння аператыўнай памяці звыш 64 КБайт на мацярынскай плаце.
Гісторыя
Да 1980-х гадоў IBM вельмі актыўна працавала па буйным заказам. Некалькі раз іх рабіў амерыканскі ўрад, некалькі разоў ваенныя. Свае мэйнфрэймы яна пастаўляла, як правіла, адукацыйным і навуковым установам, а таксама вялікім карпарацыям.
Званне першага масавага персанальнага камп’ютара належыць мадэлі 5100, выпушчанай яшчэ ў 1975 годзе. Ён быў куды болей кампактным, чым мэйнфрэймы, меў асобны манітор, накапляльнік і клавіятуру, але прызначаўся для рашэння навукова-інжынерных задач. Для бізнесменаў і проста аматараў тэхнікі ён не вельмі падыходзіў, і не ў апошнюю чаргу з-за кошту, які складаў каля $20 000.
Гісторыя стварэння першага IBM PC (мадэлі IBM 5150), які паклаў пачатак сямейству найбольш распаўсюджаных сучасных персанальных камп’ютараў, пачалася так: першы IBM PC быў распрацаваны прыкладна за год (работа пачалася ў ліпені 1980 годаі была завершана 12 жніўня 1981 года) дванаццаццю супрацоўнікамі пад кіраўніцтвам Дона Эстрыджа (Don Estrige) у межах Project Chess («Праект Шахматы») у г. Бока-Ратон, штат Фларыда, падраздзяленні IBM. Для параўнання: штат кампаніі Microsoft у той час налічваў 32 чалавекі.
У той час фірма IBM не надавала вялікай значнасці персанальным камп’ютарам, таму ў IBM PC было ўжыта шмат «чужых» кампанентаў — адным з іх ключавых рашэнняў было выкарыстанне распрацовак іншых вытворцаў. Гэта адначасова эканоміла мноства сродкаў і часу на ўласных навуковых кадрах. У той час рынак персанальных камп’ютараў бый падзелены паміж Commodore PET, сямействам 8-бітных сістэм Atari, Apple II і Radio Shack TRS-80 вытворчасці Tandy Corporation, таму IBM імкнуліся не страціць момант. першапачаткова Дон Эстрыдж у якасці працэсара абраў IBM 801 і спецыяльна распрацаваную для яго аперацыйную сістэму. Але крыху раней IBM прэзентавалі ў шырокі продаж мікракамп’ютар Datamaster (поўная назва System/23 Datamaster ці IBM 5322), у аснове якога быў працэсар Intel 8085. Як раз гэта і з’яўлялася прычынай выбару для першага ПК IBM працэсара Intel 8088. У IBM PC нават слоты пашырэння супадалі з такімі ў Datamaster. Intel 8088 патрабаваў новую аперацыйную сістэму DOS, вельмі своечасова прапанаваную маленькай кампаніяй з Рэдманда пад назвай Microsoft. Новы дызайн для манітора і прынтара рабіць не сталі. У якасці манітора бый абраны раней створаны японскім падраздзяленне IBM манітор, а друкавальнай праладай стай прынтар вырабу Epson. Больш таго, насуперак жорсткай палітыцы IBM у галіне інтэлектуальнай уласнасці, ні гэтыя кампаненты, ні распрацаваня тут жа базавая сістэма ўводу-вываду не былі заліцэнзаваныя, што дазволіла іншым фірмам, карыстацца апублікаванымі спецыфікацыямі, ствараць мноства клонаў IBM PC і хутка забраць у IBM львіную долю гэтага рынку, які хутка павялічваўся.
IBM PC прадаваўся ў разнастайных канфігурацыях. Самая дарагая каштавала $3005. Яна абсталёўвалася працэсарам Intel 8088, працуючым на частаце 4,77 МГц. Аб’ём АЗП складаў 64 кбайта. У якасці прылады для пастаяннага захоўвання даных прапанавалася ўжываць 5.25-цалевыя floppy-дыскаводы. Іх можна было ўсталяваць адзін ці два ў камп’ютар. Пазней IBM пачала пастаўляць мадэлі, якія дазвалялі далучаць касетныя носьбіты даных. Цвёрды дыск у IBM 5150 усталяваць было нельга з-за недастатковай магутнасці блока сілкавання. Аднак кампанія выпусціла так званы «модуль пашырэння» ці Expansion Unit (вядомы як IBM 5161 Expansion Chassis) з цвёрдым дыскам на 10 Мбайт. Ён патрабаваў асобнай крыніцы сілкавання. Акрамя таго, у яго можна было ўсталяваць другі HDD. Таксама ён меў 5 слотаў пашырэння, у той час як сам камп’ютар меў яшчэ 8. Але для далучэння Expansion Unit патрабавалася ўжываць карты Extender Card і Receiver Card, якія ўсталёўваліся ў модуле і ў корпусе адпаведна. Іншыя слоты пашырэння камп’ютара звычайна былі заняты відэаадаптарам, карткамі з партамі ўводу/вываду і г. д. Можна было павялічыць аб’ём АЗП да 256 кбайт (са з’яўленнем плат большай ёмістасці — да 544 кбайт).
Самая танная канфігурацыя абыходзілася ў суму $1565. Разам з ёй пакупнік атрымоўваў такі ж самы працэсар, але аператыўнай памяці было толькі 16 Кбайт. Не пастаўляўся з камп’ютарам і floppy-дыскавод, а таксама не было і стандартнага CGA-манітора. Затое меўся адаптар для касетных накапляльнікаў і відэаадаптар, арыентаваны на далучэнне тэлевізара. Такім чынам дарагая мадыфікацыя IBM PC была створана для бізнесу (дзе і атрымала даволі шырокае распаўсюджванне), а больш танная — для дома.
З цягам часу з’явіліся новыя мадэлі відэаадаптараў:
Канфігурацыя першага IBM PC
Працэсар Intel 8088 з частатой 4,77 МГц (4/3 частаты паднясучай NTSC), ёмкасць АЗП ад 16 да 256Кбайт. Floppy-дыскаводы ёмкасцю 160 Кбайт набываліся за асобную плату ў колькасці 1 ці 2 шт. Цвёрдага дыска не было.
Уплыў на далейшае развіццё ПК
Працэсар Intel 8088, які ўжываўся ў IBM PC, у той час разглядаўся як часовае рашэнне ў галіне 16-бітных працэсараў, бо распрацоўка «сапраўднага» працэсара Intel 80286 патрабавала шмат часу. Аперацыйная сістэма MS-DOS таксама лічылася «часовай»: пад працэсар Intel 80286 меркавалася стварыць «сур’ёзную» аперацыйную сістэму — OS/2.
Адрозненне паміж працэсарамі 8088 і 8086 знаходзіцца ў шырыні знешняй шыны даных — працэсар 8086 перасылае 16-разрадныя, а 8088 — васьміразрадныя даныя. На момант выпуску IBM PC, чып 8088 быў значна таннейшы, ужыванне 8-мі разраднай шыны даных спрошчвала апаратуру. «Сапраўдны» 16-ці разрадны 8086 працэсар з’явіўся ў «клонах», вырабленых іншымі фірмамі, прыкладна праз год пасля IBM PC, хоць распрацаваны быў амаль на год раней, чым 8088.
Арагонская карона
Арагонская карона (Corona d'Aragón, Corona de Aragón, Corona d'Aragó) — працяглы саюз шматлікіх тытулаў і дзяржаў у руках караля Арагона.
На вяршыні сваёй магутнасці, у 14-м і 15-м стст., Арагонская карона кантралявала значную частку сучаснай усходняй Іспаніі, паўднёва-ўсходняй Францыі, а таксама некаторыя асноўныя астравы і значныя мацерыковыя тэрыторыі Міжземнамор'я, якія распасціраліся аж да Грэцыі.
Каралеўствы, якія складалі Карону, не былі палітычна аб'яднаны, але тым не менш падпарадкоўваліся волі караля. У сучасных умовах гэта ўтварэнне існавала хутчэй як канфедэрацыя, чым адзіная дзяржава. У гэтым сэнсе, Карону Арагона не трэба блытаць з якой-небудзь складальнай яе часткай, як напрыклад каралеўства Арагон, якое дала імя гэтаму саюзу.
У 1479 годзе сфарміраваўся дынастычны саюз паміж Каронай Арагона і Кастыльскай каронай, стварыўшы тым самым тое, што будзе называцца каралеўства Іспанія. Тытул Арагонскай кароны сярод дадатковых тытулаў выкарыстоўваўся іспанскімі манархамі да 1716 года, калі яны былі адменены дэкрэтамі Нуэва-Планта, у выніку паражэння прэтэндэнта на трон, якога падтрымлівалі дзяржавамі, якія складалі калісьці Карону Арагона, у вайне за іспанскую спадчыну.
Кантэкст
Вядучымі эканамічнымі цэнтрамі Кароны Арагона з'яўляліся Барселона і Валенсія. Палітычным цэнтрам была Сарагоса, дзе ў саборы Сан-Сальвадор («Ла Сеа») каранаваліся каралі. Горад Пальма на востраве Маёрка), быў яшчэ адным важным горадам і марскім портам кароны.
Краіны Пірэнейскага паўвострава пачынаючы з 722 года правялі ў перыядычнай барацьбе, якая атрымала назву Рэканкіста. Гэта была барацьба паўночных хрысціянскіх каралеўстваў супраць дробных мусульманскіх тайф на поўдні паўвострава, а таксама адзін супраць аднаго.
У познім Сярэднявеччы, паўднёвая экспансія Арагонскай кароны сустрэлася з Кастыльскім прасоўваннем на ўсход у раёне Мурсіі. У сувязі з гэтым, далейшая Арагонская экспансія сканцэнтравалася на Міжземнамор'і, дзейнічаючы ў кірунку Грэцыі і Варварскага берага, у той час як Партугалія, якая завяршыла сваю Рэканкісту ў 1272 годзе, развівалася ў кірунку Атлантычнага акіяна. Найміты з тэрыторый Кароны, альмагавары, удзельнічалі ў стварэнні гэтай міжземнаморскай імперыі, і, пасля змаглі знайсці сабе месца ва ўсіх краінах паўднёвай Еўропы.