cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Асцярожна: дзеці!
Галоўныя героі часопіса — Цім, Мара, сабака Газ, кот Тормаз і Зарас (Занадта Разумны Смартфон). Яны разблытваюць розныя дэтэктыўныя гісторыі.
Апавяданні для часопіса піша Аляксей Шэін, аўтар кнігі фэнтэзі для падлеткаў «Сем камянёў». Сцэнарыі для коміксаў ствараюць Аляксей Шэін і Андрэй Скурко. А малюе коміксы прафесійны пажарнік Раман Тарасевіч.
Сабака свойскі
Саба́ка — млекакормячая жывёла сямейства сабачых. Існуюць сотні парод сабак, якія істотна адрозніваюцца адна ад адной.
Асаблівасці біялогіі
Тыповыя драпежнікі. Маюць 42 зубы (12 разцоў, 4 клыкі, 26 карэнных), з іх найбольш развіты клыкі. Канечнасці пальцаходныя; на пярэдніх лапах па 5 пальцаў (адзін не кранаецца зямлі), на задніх па 4. Косці вызначаюцца адносна невялікай масай і высокай трываласцю.
Палавой спеласці самкі дасягаюнь у 7—8, самцы ў 10—12 месяцаў. Цяжарнасць 58—65 сутак. Нараджаюць 1—18 сляпых, глухіх, без зубоў шчанят. Жывуць 10—12 гадоў.
Прыручэнне
Паходзіць ад воўка, прыручаны каля 10 тыс. гадоў да н.э. Вядома каля 400 сучасных парод, якія адрозніваюцца памерамі, экстэр'ерам, паводзінамі. Напрыклад, вышыня ў карку можа вагацца ад некалькіх сантыметраў (чыхуахуа) да амаль метра (ірландскі воўкадаў, дог), колер — ад белага да чорнага, уключна руды, шэры, карычневы, у вялікай разнастайнасці адценняў. Падзяляюцца на 3 асноўныя групы: дэкаратыўна-пакаёвыя сабакі, паляўнічыя сабакі, службовыя сабакі.
Сабакагадоўля
Сабакагадоўля — развядзенне сабак свойскіх культурных парод. Вылучаюць службовую (для вартаўнічай, пагранічнай, ездавой, пастухоўскай і інш. службаў), паляўнічую (спартыўнае і прамысловае паляванне), дэкаратыўна-пакаёвую сабакагадоўлю. Тэарэтычная аснова сабакагадоўлі — кіналогія.
Пры селекцыйнай рабоце сабак ацэньваюць і адбіраюць па канстытуцыі, экстэр'еры, рабочых і псіхічных якасцях і інш. Службовых і паляўнічых сабак гадуюць у спец.ыяльных гаспадарках, а таксама сабакаводы-аматары. Утрыманне сабак у гарадах і пасёлках гарадскога тыпу рэгламентуецца абавязковай рэгістрацыяй, правіламі ўтрымання ў жылых памяшканнях і выгулу, тэрмінамі прышчэпак і інш. Праводзяцца выстаўкі сабак.
Каджаэлі (правінцыя)
Каджаэлі (Kocaeli), правінцыя на паўночным захадзе Турцыі на ўзбярэжжы Мармуровага і Чорнага мораў. Плошча 3,6 тыс. кв. км. Насельніцтва 1437 тысяч чалавек (2007). Адміністрацыйны цэнтр — горад Ізміт.
Yara
Yara International — нарвежская хімічная кампанія ў сферы пастаўкі мінеральных угнаенняў.
Кампанія заснавана ў 1905 годзе як Norsk Hydro — першы ў свеце вытворца мінеральных азотных угнаенняў. 25 сакавіка 2004 года была ператворана ў Yara International.
У студзені 2021 года ў сувязі з пратэстамі ў Беларусі і рэпрэсіямі ў дачыненні да супрацоўнікаў кампаніі «Беларуськалій», Yara апублікавала заяву, у якой заклікала беларускую дзяржаўную кампанію спыніць рэпрэсіі ў дачыненні да супрацоўнікаў.
Каджаэлі (правінцыя)
Адна з найбольш эканамічна развітых правінцый краіны.
Чэчэнь
Ч́эчэнь (Чечень) — востраў у паўночна-заходняй частцы Каспійскага мора. Уваходзіць у склад Дагестана (Расія). Плошча - 102,8 км². Насельніцтва (2002 г.) - 214 чал.
Геаграфія
Востраў Чэчэнь знаходзіцца за 104 км на паўночны ўсход ад Махачкалы, адміністрацыйна ўваходзіць у склад Кіраўскага раёна гэтага горада. Аддзелены Чэ́чэньскім пралівам (каля 6 км) ад Аграханскага паўвострава. Узнік у сярэднявеччы ў выніку ваганняў узроўню Каспійскага мора, запасання на плыткаводдзі наносаў ракі Церак і марскіх плыняў. Абрысы Чэчэня значна змяняюцца і ў нашы дні. Даўжыня складае каля 18,7 км, найбольшая шырыня — 6,3 км. На ўсход і на поўдзень цягнуцца шырокія водмелі, сярод якіх вылучаецца шэраг дробных астраўкоў.
Клімат умераны вільготны. Узімку сярэдняя тэмпература трымаецца каля +0,8 °C, улетку дасягае +24,8 °C.
Прырода
Большая частка паверхні вострава з'яўляецца пясчанай пустыняй, аднак сустракаюцца забалочаныя ўчасткі і лугі. Каля ўзбярэжжа — зараснікі трыснёга. Распаўсюджаныя прадстаўнікі флоры — жытняк, тамарыск, бярозка, люцэрна, палын, салянка і інш.
Фаўна бедная. Чэчэнь насяляюць зайцы, лісы, розныя птушкі, паўзуны і амфібіі.
Гісторыя
Востраў Чэчэнь вядомы з XVII ст., калі стаў важным прамежкавым пунктам для гандлёвых суднаў, што плавалі паміж Астраханю і Дзербентам. На Чэчэні спыняліся церскія казакі, якія займаліся пірацтвам. Мяркуецца, што назва вострава ўзнікла ад чечень ("круглы плецены палукашак" ).
У 1863 г. на Чэчэні быў пабудаваны маяк. Сюды перасялялі рускіх сялян з цэнтральных губерній Расіі, а таксама карэнных жыхароў Каўказа. На паўднёвым захадзе ўзнікла сяло Востраў-Чэчэнь. У савецкі перыяд на востраве дзейнічала ваенная база.
У наш час асноўным заняткам жыхароў Чэчэня з'яўляецца рыбалоўства. Працуюць школа і метэаралагічная станцыя.
NGC 2738
NGC 2738 (іншыя абазначэнні — UGC 4752, MCG 4-22-6, ZWG 121.10, VV 481, IRAS09011+2210, PGC 25454) — спіральная галактыка (Sc) ў сузор’і Рак.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Уільям Мейкпіс Тэкерэй
Уільям Мейкпіс Тэкерэй (William Makepeace Thackeray;, г. Калькута, Індыя — ) — англійскі пісьменнік; найбуйнейшы прадстаўнік англійскага рэалізму.
Вучыўся ў Кембрыджскім універсітэце (1828—29). Творчую дзейнасць пачаў як мастак-карыкатурыст (2000 малюнкаў увайшлі ў кнігу «Тэкерыяна», 1875). Друкаваўся з 1836. У 1860—62 быў рэдактарам часопіса «Корнхіл» (Cornhill).
Галоўная тэма яго твораў — выкрыццё заган тагачаснага англійскага грамадства. Аўтар сатырыка-гумарыстычных «Нататкі Жаўтаплюша» (1840), «Пендэніс» (1850), гістарычных «Гісторыя Генры Эсманда» (1852), «Віргінцы» (1857) раманаў, сямейнай хронікі «Ньюкамы» (1855). Вяршыня яго творчасці — раман «Кірмаш пыхлівасці» (1848), у якім паказаў жыццё простых людзей у перыяд напалеонаўекіх войнаў, узняў вострыя маральна-палітычныя і сацыяльна-грамадскія праблемы. Аўтар шматлікіх аповесцей, вершаў, кніг эсэ, у іх ліку сатырычная «Кніга снобаў» (1847), літаратурна-крытычных нарысаў («Англійскія гумарысты XVIII ст.», 1853), цыкла пародый («Раманы славутых літаратараў», 1847), рэцэнзій, перакладаў і інш. Яго творы адметныя сюжэтнай разгалінаванасцю, займальнасцю інтрыгі, рытмічнай разнастайнасцю, насычаны каламбурамі, матывамі маскі, марыянеткі.
IC 5352
IC 5352 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) ў сузор'і Рыбы.
Ульяна Феакцістаўна Крышталевіч
Ульяна Феакцістаўна Крышталевіч (, в. Зачарэўе, Мёрскі раён, Віцебская вобласць) — беларускі дзяржаўны дзеяч. Герой Сацыялістычнай Працы (1973).
IC 5352
Гэты аб'ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Ульяна Феакцістаўна Крышталевіч
Біяграфія
Удзельніца партызанскага руху ў Беларусі ў гады Вялікай Айчыннай вайны. З 1944 года на камсамольскай, савецкай, партыйнай і гаспадарчай рабоце ў Міёрскім, Браслаўскім і Пліскім раёнах, у 1967—1974 гадах 1-ы сакратар Докшыцкага райкама КПБ. З 1974 года намеснік міністра сацыяльнага забеспячэння БССР.
Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР у 1959—1967 гадах, Вярхоўнага Савета СССР у 1970—1974 гадах.
Званне Героя Сацыялістычнай Працы прысвоена за поспехі ў сацыялістычным спаборніцтве.
У 1995 годзе паставіла свой подпіс пад лістамі, змешчанымі ў газеце «Звязда», якія заклікалі да змены дзяржаўных сімвалаў і надання рускай мове статусу дзяржаўнай.
Фердынанд Крывет
Фердынанд Крывет (Ferdinand Kriwet;,  — ) — нямецкі жывапісец, кампазітар і пісьменнік.
Яго творчасць знаходўзілася ў сферах «візуальных тэкстаў», візуальнай і канкрэтнай паэзіі і міждысцыплінарнай моўнай камунікацыі. У канцы 1960-х гадоў Хайнц Швіцке ўстанавіў, што аўдыётэксты Крывета належаць да радыёп’ес, якія найбольш набліжаюцца да тэорыі татальнай гукавой гульні Фрыдрыха Кнілі.
Фунафуці
Гісторыя
Карэнныя жыхары Фунафуці лічаць, што іх продкі трапілі на атол з Самоа. У 1819 г. ён быў адкрыты еўрапейцамі. У 1892 годзе ўсталяваны брытанскі пратэктарат.
У 1896—1911 гг. брытанскія і аўстралійскія даследчыкі праводзілі на атоле навуковыя даследаванні, у тым ліку рабілі глыбокае свідраванне для падцвярджэння тэорыі Чарльза Дарвіна аб паходжанні атолаў.
У гады II Сусветнай вайны амерыканскія ваенныя выкарыстоўвалі Фунафуці як базу для вядзення баявых дзеянняў супраць Японіі.
Пасля абвяшчэння незалежнасці Тувалу ў 1978 г. атол стаў сталіцай дзяржавы.
Прырода
Клімат трапічны пасатны. У красавіку — маі і ў кастрычніку — снежні сярэдняя тэмпература трымаецца каля 27 — 31° С, у астатнія месяцы — 27 — 30° С. Сярэдняя колькасць ападкаў — 3465 мм у год.
Атол знаходзіцца ў зоне ўздзеяння трапічных цыклонаў, якія часцяком выклікаюць істотныя страты, у тым ліку чалавечыя ахвяры. Акрамя таго, адбываецца сезоннае затапленне частак сушы акіянам. Дамбы ўздоўж знешняга берага не служаць надзейнай аховай, бо марская вада прасочваецца праз каралавы пясок і затапляе нават больш-менш аддаленыя ўчасткі. У асабліва шчыльна заселеных раёнах існуе праблема сталага забеспячэння пітной вадой і забруджвання навакольнага асяроддзя.
У 1996 г. заходняя частка атола была пераўтворана ў запаведнік, які разам з воднай прасторай і рыфам займае 33 км². На ім захаваліся першародныя шыракалістыя лясы, месцы пасялення і размнажэння марскіх чарапах, крабаў, шматлікіх рыб і птушак. Запаведнік таксама з'яўляецца прыцягальным месцам для адпачынку людзей.
Інфраструктура
Атол даволі шчыльна населены, так што нагадвае адзіны гарадскі агламерат. Аднак фармальна падзяляецца на 4 самастойныя паселішчы. Рэзідэнцыя ўрада знаходзіцца на востраве Фагафале. Найвышэйшы будынак — касцёл Фету Ао Ліма. Акрамя таго, працуюць метэаралагічная станцыя, міжнародны аэрадром, 1 гасцініца (належыць дзяржаве), 1 сярэдняя і некалькі пачатковых школ.
Паспеліхінскі раён
Паспеліхінскі раён (Поспе́лихинский райо́н) — адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне (сельскі раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Алтайскім краі Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — сяло Паспеліха, размешчанае за 211 км ад Барнаула.
Геаграфія
Раён размешчаны на паўднёвым захадзе края. Плошча — 2423 км². Клімат кантынентальны. Сярэдняя тэмпература студзеня −17,8 °C, ліпеня 20,2 °C. Гадавы ўзровень атмасферных ападкаў — 375 мм.
Па тэрыторыі раёна працякаюць рэкі Алей, Чарыш, Папярочная, Кляпечыха, Локцеўка. Азёры — Гусінае, Сідарошына. Глебы — суглініста-чарназёмныя, саланцавата-падзолістыя, пясчаныя. Ландшафт — лесастэп з калкамі. Растуць бяроза, таполя, асіна, хмызнякі, у стэпавай частцы — трава. Фаўна — лось, ліса, заяц, тхор, каза, суслік.
Харкі
Назву Харкі маюць:
Прыселле (Рослаўльскі раён)
Прыселле (Приселье) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Кірылаўскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 28 жыхароў (2007). Размешчана ў паўднёвай частцы вобласці за 12 км на паўночны ўсход ад Рослаўля, за 6 км на поўнач ад аўтадарогі Масква — Варшава («Старая Польская» ці «Варшаўка»), на беразе ракі Шмалінка. За 11 км на паўночны захад ад вёскі размешчана чыгуначная станцыя Асцёр на лініі Смаленск — Бранск.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупавана нямецкімі войскамі ў жніўні 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Ябланаўка (Акмолінская вобласць)
Ябланаўка — сяло ў раёне Біржан сал Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Заўральскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 30 км на поўдзень ад цэнтра горада Сцяпняк. Код КАТА — 114539600.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 239 чалавекі (117 мужчын і 122 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 169 чалавекі (88 мужчын і 81 жанчына).
Алесь Лагвінец
Але́сь (Аляксандр Іванавіч) Лагвіне́ц (нар. 14 студзеня 1972 года, в. Дворышча, Хойніцкі раён) — беларускі грамадска-палітычны дзеяч, палітолаг, перакладчык, выкладчык.
Паходжанне і сям’я
У 1930-я гады прадзеда, які дагэтуль узначальваў калгас, раскулачылі і выслалі са старэйшымі дзецьмі ў Котлас (Архангельская вобласць, РСФСР). Пры ўцёках адтуль прадзед захварэў і памёр. Дзед памёр у 1943, бабуля — у 1944. Бацька, які нарадзіўся ў 1939 годзе ў сям’і з васьмі дзяцей, працаваў трактарыстам, быў адным з перадавых работнікаў, звенявым па вырошчванні бульбы. Маці працавала ў школьнай сталоўцы.
Траюрадны брат Віктар Лагвінец быў бізнесменам, уваходзіў у каманду прэзідэнта Беларусі Аляксандра Лукашэнкі, сябраваў вельмі блізка з кіраўніком спраў прэзідэнта Іванам Ціцянковым. У 1999 годзе яго пасадзілі і канфіскавалі маёмасць. Праседзеўшы 6 месяцаў у турме, ён збег у Маскву.
Адукацыя і праца
У 1995 годзе з адзнакай скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт. Атрымаў дыплом спецыяліста ў галіне міжнародных адносін з веданнем дзвюх замежных моў (французскай і англійскай).
Рэдактар кнігі «Беларусь і беларусы сярод суседзяў: гістарычныя стэрэатыпы і палітычныя канструкты» (разам з Т. Чуліцкай), перакладчык кнігі «Бунт у імя свабоды: забыты беларускі ген?» (сумесна з Веранікай Мазуркевіч).
Працаваў перакладчыкам у Еўрапарламенце.
Палітычная дзейнасць
Кандыдат у дэпутаты Палаты прадстаўнікоў па Сухараўскай акрузе № 102 у 2004, 2008 і 2016 гг.
Кандыдат у дэпутаты Мінскага гарадскога савета дэпутатаў па Сухараўскай акрузе № 27 у 2007 годзе і па Сухараўскай акрузе № 30 у 2010 годзе. Пасля выбараў 2010 года звярнуўся ў пракуратуру і Мінскую гарадскую выбарчую камісію з патрабаваннем пераліку галасоў і прызнання выбараў несапраўднымі. З лютага 2007 па кастрычнік 2012 — дарадца старшыні Руху «За Свабоду» Аляксандра Мілінкевіча. З 2012 па 16 кастрычніка 2016 — намеснік старшыні Руху.
Вылучаўся на пасаду старшыні Руху «За Свабоду» на справаздачна-выбарчай канферэнцыі 16 кастрычніка 2016 г. Пасля пройгрышу на выбарах адмовіўся ад прапановы заняць пасаду першага намесніка старшыні Руху.
Іншае
Лаўрэат «Прэміі Еўропы» 2007 года нямецкага фонда імя Гайнца Шварцкопфа «Маладая Еўропа». Лаўрэат прэміі імя Льва Сапегі 2012 года. Валодае беларускай (родная), рускай, англійскай, польскай і французскай мовамі. Хобі: футбол, вандроўкі на веласіпеды.
Сям’я
Жанаты другім шлюбам, мае сыноў Антося і Уладзіміра.
Леакадзія Баляславаўна Зімнік
Леакадзія Баляславаўна Зімнік (, в. Чарняўцы, Мёрскі раён, Віцебская вобласць — ) — беларуская калгасніца, Герой Сацыялістычнай Працы (1971). Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР (1971—1975).
Deutsche Allgemeine Zeitung (Берлін)
Deutsche Allgemeine Zeitung (DAZ, «Нямецкая ўсеагульная газета») — газета на нямецкай мове, выдавалася ў Берліне у 1861-1945 гадах. Да 1918 года называлася Norddeutsche Allgemeine Zeitung («Паўночнанямецкая ўсеагульная газета»). Прытрымлівалася правай нацыяналістычнай арыентацыі ў перыяд Веймарскай рэспублікі, садзейнічаючы ўзвышэнню нацызму.
Газета з’яўлялася правапераемнікам заснаванай у 1837 годзе Leipziger Allgemeine Zeitung («Лейпцыгская ўсеагульная газета»), якую выдаваў Хайнрых Брокхаус. Яго сын, Эдуард Брокхаус, не толькі выпускаў газету, але і самастойна рэдагаваў яё з 1857 па 1883 год. Яго палітычным поглядам адпавядала і газета. Першапачаткова сацыял-дэмакрат Вільгельм Лібкнехт удзельнічаў у пачатковым складзе рэдакцыі, але пасля газета хутка развілася да нацыянал-ліберальнага і кансерватыўнага профілю. Газета заўсёды была блізкая да ўраду і фінансавалася знешнепалітычным ведамствам Германіі. Пасля заканчэння Першай сусветнай вайны Norddeutsche Allgemeine была перарэгістраваная ў Берліне як DAZ.
Дзітэр Крыг
Дзітэр Крыг (,  —, Квадрат-Іхендорф) — нямецкі жывапісец, блізкі да «новай фігуратыўнасці». Вучыўся ў Акадэміі мастацтваў у Карлсруэ ў Грысхабера і Герберта Кіцэля. На яго першых палотнах прадстаўлены спрошчана трактаваныя чалавечыя фігуры, з 1969 года яны змяніліся дэфармаванымі прадметамі паўсядзённага быту. У манументальных творах, дзе рэчаіснасць робіцца свайго роду «антырэальнасцю», ён імкнецца сцерці мяжу паміж рэальнасцю і яе мастацкім вобразам.
Свяцейшы правячы сінод
Свяцейшы правячы сінод (да рэформы Святѣйшій Правительствующій Сѵнодъ, Святейший всероссийский правительствующий синод) — вышэйшы орган царкоўна-дзяржаўнага кіравання праваслаўнай царквой у Расійскай імперыі ў сінадальны перыяд (1721—1917 гг.).
Перадумовы стварэння сінода
Па першаасновах права Усяленскай царквы, кожная памесная аўтакефальная царква мае ўладу выдаваць ў межах яе ведамства абавязковыя правілы па асновах веравучэння і хрысціянскіх набажэнстваў. У старажытнай дапятроўскай Русі ўладай вызначаць такія правілы валодалі памесныя (пачасовыя) саборы. Яны выдаваліся ў выглядзе саборных грамат, наказаў, пасланняў, улажэнняў. Паміж сходамі сабораў у якасці першага і найвышэйшага іерарха царквы выступаў патрыярх, які вызначаў кіраўнічыя правілы для дзеянняў усіх памесных іерархаў.
У Маскоўскай дзяржаве патрыярх абіраўся па волі цара. Са смерцю патрыярха Маскоўскага і ўсяе Русі Адрыяна 16 (27) кастрычніка 1700 года спыніла сваё існаванне патрыяршае кіраванне Рускай праваслаўнай царквой. Малады цар Пётр I знаходзіўся ў той час пры арміі пад Нарвай, і ўся яго ўвага была паглынута вайной. Замест склікання сабора для выбараў новага патрыярха 16 снежня 1700 г. сваім указам ён прызначыў мітрапаліта Разанскага «экзархам — ахоўнікам і адміністратарам» патрыяршага прастола. Гэтым указам адкрываецца новы перыяд адносін паміж Царквой і дзяржавай у Расіі, які звычайна называецца ў расійскай гісторыяграфіі сінадальным перыядам. Яшчэ праз месяц, 24 студзеня (4 лютага) 1701 года, чарговым указам Пётр аднавіў (ліквідаваны стараннямі патрыярха ў 1677 годзе) Манастырскі прыказ. Да гэтай зусім свецкай установы, што складалася з чыноўнікаў на чале з былым Астраханскім ваяводам, перайшлі не толькі адміністрацыйныя і гаспадарчыя справы расфарміраванага патрыяршага двара, але і кіраванне царкоўнымі вотчынамі праз прызначаных ім свецкіх асоб. Гэта дазволіла накіроўваць даходы Царквы на задавальненне агульнадзяржаўных патрэб і, перш за ўсё, на ваенныя мэты. У 1711 годзе, пасля заснавання Сената, Месцаахоўнік Патрыяршага прастола з Асвячоным саборам не мог паставіць без згоды Сената ніводнага архірэя. Сенат умешваўся ва ўсе царкоўныя справы: вызначаў настаяцеляў у манастыры, клапаціўся аб абароне праваслаўя і распаўсюджанні веры сярод «іншародцаў», будаваў храмы і іншае. У 1715 годзе менавіта Сенат аддаў распараджэнне аб пасвячэнні некаторых манахаў у святарскі сан і як мага больш хуткім узвядзенні іх у архімандрыты, указаўшы нават месца правядзення хіратоніі.
Спачатку Пётр задавольваўся часовымі мерамі, і толькі з 1718 года, калі перамога над шведамі стала ўжо несумненная, ён інтэнсіўна заняўся рэарганізацыяй дзяржаўнага і царкоўнага кіравання. Пасля заснавання (1718—1720 гг.), падсправаздачных Сенату, і рэформ мясцовай адміністрацыі (1719) вызначылася новая структура дзяржаўнага апарату. Неабходнасць калегіяльнага прынцыпу кіравання Царквой уяўлялася цару такой жа відавочнай справай, як і падпарадкаванне Царквы яго царскай волі. На той момант думка пра адмену патрыярства ў дзявятага Цара і Вялікага князя усяе Русі канчаткова саспела, і настаў час выдаць заканадаўчы акт, які б тлумачыў і апраўдваў гэта новаўвядзенне. Тым не менш Пятру было ясна, што ўвядзенне гэтага парадку выглядала рашучым пераваротам у вачах духавенства і народа, і таму ён жадаў даць сваёй рэформе матываванае і даходлівае абгрунтаванне.
Новы закон — быў падрыхтаваны без усялякага ўдзелу царквы. Па загаду цара (заснаваць для кіравання Рускай Царквой калегію па ўзоры пратэстанцкіх духоўных кансісторый), дадзенаму ў кастрычніку 1718 года, яго складаў пскоўскі епіскап. У 1719 г. была створана камісія для выпрацоўкі новых асноў царкоўнага кіравання. Да лютага 1720 года тэкст быў гатовы, але і Пётр I ўнёс туды свае праўкі. У якасці абгрунтавання такой рэформы гучалі розныя аргументы — ад пераваг непрадузятасці калегіяльнага прыняцця рашэнняў да небяспекі патрыяршаства для абсалютысцкай улады. ''«Простой народ не знает, как различается власть духовная от самодержавной, и ... помышляет, что таковый правитель есть то вторый Государь, Самодержцу равносильный, или и больши его и что духовный чин есть другое и лучшее Государство» .'' Згодна з указам Сената, тэкст Рэгламента быў прапанаваны асвячонаму Сабору з шасці архірэяў. Дакумент быў прадстаўлены Пятром на абмеркаванне ў Сенат і толькі потым прапанаваны ўвазе царкоўнага Сабора з шасці архірэяў, што апынуліся ў Пецярбургу. Пад ціскам свецкай улады яны падпісалі дакумент і запэўнілі, што ўсё «учынена ладна».
Духоўная калегія
25 студзеня (5 лютага) 1721 года імператар Пётр I выдаў маніфест пра заснаванне «Духоўнай калегіі, ці Духоўнага саборнага ўрада», а 14 (25) лютага пасля набажэнства ў Троіцкім саборы Аляксандра-Неўскай лаўры адбылося ўрачыстае адкрыццё Духоўнай калегіі. Прэзідэнтам Сінода стаў Стэфан Яворскі. Па паданні, на першым пасяджэнні калегіі на нясмелую прапанову адрадзіць патрыяршаства, цар уваткнуў у стол корцік са словамі: «Вось вам жалезны патрыярх!». Пасля гэтага прашэнне аб абранні патрыярха было пакінута.
Пасля заснавання Духоўнай калегіі паўстала пытанне: як здзяйсняць малітоўны выгук новага царкоўнага прадстаяцеля — урада? Лацінскае слова «калегіум» ў спалучэнні са «Свяцейшым» (тытулаванне патрыярха) гучала немілагучна, таму прапаноўваліся розныя варыянты: «сход», «сабор». Нарэшце кампраміс быў дасягнуты на прымальным грэчаскім слове «сінод» ( Σύνοδος — «сход», «сабор»; Consilium — рада, кансіліум) — Свяцейшы правячы сінод. Як і ў грамадзянскіх калегіях, на першым пасяджэнні ў 1721 годзе ў склад Свяцейшага Сінода былі прызначаныя: прэзідэнт — мітрапаліт Стэфан (Яворскі), два віцэ-прэзідэнта — архіепіскапы Феадосій (Янкоўскі) і Феафан (Пракаповіч), чатыры дарадцы з архімандрытаў, чатыры асэсары з пратапопаў і адзін з «грэчаскіх чорных святароў». Усе пастановы Сінода выходзілі пад штэмпелем «Па ўказу Яго Імператарскай Вялікасці». Для надання большага аўтарытэту і кананічнасці новаму царкоўнаму ўраду Пётр I звярнуўся да Канстанцінопальскага Патрыярха Ераміі III з просьбай, каб ён, пасля нарады з іншымі Патрыярхамі, «учреждение духовного Синода за благо признать изволил». Праз два гады, 23 верасня 1723 года, патрыярх Канстанцінопальскі Ерамія даслаў сваю зацвярджальную грамату, у якой паведамляў аб прызнанні Свяцейшага Сінода сваім «у Хрысце братам», што мае ўладу «творити и совершати елико четыре Апостольские Святейшие Патриаршие Престолы». Аналагічныя граматы былі атрыманыя і ад іншых Усходніх Патрыярхаў.
У 1724 годзе, пасля смерцi мітрапаліта Стэфана, пасаду прэзідэнта скасавалі; з 1727 года ранейшыя назвы (віцэ-прэзідэнт, саветнік, асэсар) замяніла агульнае абазначэнне «член Сінода». Пры імператрыцы Ганне Іаанаўне на працягу шэрага гадоў склад яго членаў не папаўняўся, і да 1738 году там засядаў толькі адзін епіскап. Пры Кацярыне I Сінод на некаторы час перастаў называцца «правячым», а атрымаў назву «духоўнага». Спачатку Свяцейшы Сінод нярэдка перасяляўся з Пецярбурга ў Маскву на больш ці менш працяглы тэрмін, часам пакідаючы справы няскончанымі; для заканчэння іх была заснавана ў Пецярбургу ў 1721 годзе Цівунская палата (кантора). Акрамя таго, яна засяроджвала ў сабе епархіяльныя справы Санкт-Пецярбургскай епархіі. Калі Сінод канчаткова ўмацаваў сваё месцазнаходжанне ў Пецярбургу ў будынку Дванаццаці калегій на Васільеўскім востраве, Цівунская палата была скасавана ў 1727 годзе.
Обер-пракурор
Для ажыццяўлення кантролю над Свяцейшым Сінодам Пётр І, якога вопыт навучыў не давяраць сваім чыноўнікам, 11 мая 1722 года стварыў пасаду обер-пракурора, наказаўшы выбраць на яе «з афіцэраў добрага чалавека». Інструкцыя обер-пракурора была спісана з інструкцыі генерал-пракурора пры Сенаце. Ён абавязаны быў назіраць за ўсім ходам сінадальных спраў, рабіць Сіноду прапановы аб патрэбных мерапрыемствах, даносіць гасудару аб сінодскіх рашэннях і быць наогул пасрэднікам паміж Сінодам і дзяржаўнай уладай. Ён меў у сваім распараджэнні сінадальную канцылярыю і быў абавязаны (па інструкцыі) знаходзіцца на пасяджэннях Прысутнасці. За ўвесь час пасаду обер-пракурора Свяцейшага Сінода займалі трыццаць тры чалавекі. Спачатку яго значэнне была нязначным, з прычыны падпарадкавання яго Генерал-пракурору. Першым обер-пракурорам і фактычна кіраўніком быў пастаўлены палкоўнік І. В. Боўцін. Потым гэтую пасаду займалі як ваенныя, так і грамадзянскія чыны. З XIX стагоддзя обер-пракуроры сталі манапалізаваць усю інфармацыю, якая паступала з епархіяльных кансісторый, і фактычна навязвалі свае рашэнні Свяцейшаму Сіноду. Сувязь паміж Сінодам і вярхоўнай уладай стала праходзіць выключна праз обер-пракурора. Асабліва ўмацавалася ўлада і ўплыў обер-пракурораў у эпоху імператара Мікалая I пры графу. Апошні правёў рэарганізацыю Сінода так, што стаў фактычна аднаасобным кіраўніком царкоўнага праўлення. Пры ім 1 жніўня 1836 года з’явілася асаблівая канцылярыя обер-пракурора, якой надавалася права вырашаць усе справы, што датычылі царкоўнага праўлення. З 1901 года правы обер-пракурора былі прыраўняныя да праў міністраў.
XVIII—XIX стагоддзі
Згодна ўказу Аляксандра I з 1814 па 1824 гады Сінод быў падпарадкаваны ў якасці аднаго з аддзелаў створанаму Міністэрству духоўных спраў і народнай асветы. З 1830-ых гадоў пры Сінодзе ўзнік шэраг органаў для вядзення адміністрацыйных спраў, кіраванне фінансамі і маёмасцю царквы (Канцылярыя обер-пракурора, Гаспадарчае кіраванне, Кантроль). З першай паловы 1830-ых гадоў пасяджэнні праводзіліся ў будынку Сената і Сінода. На працягу ХІХ стагоддзя пры Сінодзе ствараецца таксама шэраг органаў для кіравання духоўна-навучальнымі ўстановамі: Камісія духоўных вучылішчаў (1808), Духоўна-навучальнае праўленне (1839), Навучальны камітэт (1867). У 1885 годзе засноўваецца Вучэльная рада, што кіравала царкоўна-прыходскімі школамі. З 1830—40-ых гадоў Сінод фактычна быў адхілены ад кіравання царкоўнымі справамі; усе бягучыя справы вырашаліся толькі па дакладзе обер-пракурорскай канцылярыі; обер-пракурор мог прыпыніць (фактычна — адмяніць) любую пастанову Сінода, аказваў вырашальны ўплыў на выклік іерархаў у Сінод і звальненне з яго.
ХХ стагоддзе
16 студзеня 1906 года імператар Мікалай II заснаваў Перадсаборную Прысутнасць. Гэта быў орган, які павінен быў на працягу некалькіх месяцаў, максімум года, падрыхтаваць скліканне Памеснага Сабору. Усе члены Перадсаборнай Прысутнасці аднагалосна выказаліся за неабходнасць аднавіць Памесныя Саборы і значна абмежаваць уладу обер-пракурора.
У 1912 годзе палітычная сітуацыя вакол Сінода абвастрылася ў сувязі з умяшаннем Г. Распуціна ў справы царкоўнага кіраўніцтва. На пачатак XX стагоддзя стала нормай намінальнае кіраўніцтва Свяцейшым Сінодам мітрапалітам — першапрысутным членам. Змены ў асабісты склад Свяцейшага Сінода і обер-пракуратуры ўнесла Лютаўская рэвалюцыя 1917 года. Часовы ўрад увёў ў склад міністраў і новага обер-пракурора, які 14 красавіка 1917 года дамогся ўказа новай улады аб вызваленні ўсіх членаў Свяцейшага Сінода і аб прызначэнні новых. Першы паслярэвалюцыйныя склад Свяцейшага Сінода 29 красавіка 1917 года заявіў, што галоўная яго задача — садзейнічанне скліканню Усерасійскага Памеснага Сабору. 5 жніўня 1917 года пастановай Часовага ўрада было заснаванае Міністэрства веравызнанняў, у вядзенне якога перайшлі справы обер-пракуратуры і апошняя такім чынам была скасавана. У лістападзе 1917 года на сабраным, упершыню за 217 гадоў быў абраны Патрыярх. Ім стаў мітрапаліт Маскоўскі Ціхан (Бялавін). 17 лістапада 1917 г. Памесны Сабор пастанавіў, сярод іншага, з дня ўзвядзення на Патрыяршую кафедру ва ўсіх храмах Расійскай праваслаўнай царквы здзяйсняць памінанне «Яго Свяцейшаства» замест «Свяцейшага Сінода». Стары Свяцейшы Сінод спыніў сваё існаванне. А 20 студзеня (2 лютага) 1918 года Сінод быў скасаваны і дэкрэтам савецкай улады. 31 студзеня (13 лютага) таго ж года Памесны Сабор пастанавіў, што зноў устаноўленыя Свяшчэнны Сінод і Вышэйшы Царкоўны Савет прымаюць справы царкоўнага кіравання ў Свяцейшага Сінода з 1 (14 лютага). У той жа дзень Свяцейшы Сінод, адпаведна, прыняў сваё апошняе Вызначэнне — за № 273 — «Аб перадачы спраў Свяцейшага Сінода Свяцейшаму Патрыярху, Свяшчэннаму Сіноду і Вышэйшаму Царкоўнаму Савету ». Такім чынам 1 (14) лютага 1918 года стала днём скасавання Свяцейшага Сінода. У той час патрыярх Маскоўскі і ўсяе Расіі, свяціцель Ціхан, адзначаў сімвалічнасць гэтай даты: "14 лютага 1721 года быў адкрыты Свяцейшы Правячы Сінод і 14-га ж лютага (па новым стылі) 1918 года спыніў свае дзеянні".
Склад і структура
Першапачаткова, па «Духоўным рэгламенце», Сінод павінен быў складацца з 12 чалавек, але ў рэчаіснасці ніколі не дасягаў такой колькасці членаў, часам нават даходзіла да 3 асоб. Часта рашэнні прымаліся толькі двума архімандрытамі і адным пратапопам.
У склад Свяцейшага Сінода ўваходзілі «Прысутнасць» і сінадальныя ўстановы. Прысутнасць павінны былі складаць іерархі епіскапскай і прэсвітарскай ступені святарства: але на самай справе ў Сінодзе засядалі выключна архірэі. Сінадальныя члены прызначаліся імяннымі ўказамі, прысутныя — найвышэйшымі наказамі. І члены, і прысутныя мелі аднолькавае права голасу. Сталічны архірэй называўся першынствуючым членам Свяцейшага Сінода. Званне члена лічылася пажыццёвым. Пасля 1819 года пастаяннымі членамі Свяцейшага Сінода ў сілу займаемай кафедры сталі мітрапаліты Маскоўскі і Кіеўскі. Астатнія іерархі і іерэі, якія прымалі ўдзел у працы Свяцейшага Сінода, называліся прысутнымі. З часоў імператара Мікалая I свецкія ўлады ўважліва сачылі, каб склад Свяцейшага Сінода мяняўся часцей, а з другой паловы XIX стагоддзя стала традыцыяй прызначаць да ўдзелу ў пасяджэннях на два, рэдка на тры гады. З 1721 года і ажно да рэвалюцыі 1917 года пасяджэнні Свяцейшага Сінода праводзіліся тры разы на тыдзень: у панядзелак, сераду і пятніцу. На час пасяджэнняў у Сінодзе архірэі не вызваляліся ад кіравання сваімі епархіямі. Для пасяджэнняў сінадальныя члены збіраліся на летнюю (з 1 чэрвеня) і зімовую (з 1 лістапада) сесіі. Звычайна прынцыповыя праблемы вырашаліся зімой, другарадныя — летам. З пастаянных членаў Свяцейшага Сінода нязменна засядаў мітрапаліт Санкт-Пецярбургскі. Мітрапаліты Маскоўскі і Кіеўскі звычайна выклікаліся на зімовыя сесіі.
Справамі іншых канфесій — хрысціянскіх, але не праваслаўных (каталіцкай, пратэстанцкай і г.д.), а таксама мусульманскай, іудзейскай, будыйскай і іншых ведаў дэпартамент духоўных спраў Міністэрства ўнутраных спраў.
Дзейнасць
Свяцейшы Сінод меў адміністрацыйную, заканадаўчую і судовую ўладу ў Царкве, валодаючы правам выдаваць вызначэнні і ўзаконенні па справах веры, прадстаўляючы іх на зацвярджэнне самадзяржаўнай уладзе.
Прысутнасць валодала ўсімі відамі вышэйшай улады ў рускай праваслаўнай царкве. Заканадаўчая ўлада належала яму як па значэнні яго ў строі царквы ў якасці саборнага ўрада і вышэйшай установы, так і па ўпаўнаважанням ад вярхоўнай улады дзяржавы. Яму належала права, з адабрэння вярхоўнай улады Расійскай імперыі, вызначаць парадак царкоўнага жыцця:
Рашэнні Свяцейшага сінода выдаваліся ў форме найвышэйша зацверджаных статутаў (напрыклад Статуты духоўнай кансісторыі, духоўных акадэмій, семінарый і вучылішчаў і г.д.), палажэнняў (аб апякунстве догляду ўдоў і сірот духавенства, аб духоўна-навучальным камітэце і інш.), інструкцый (царкоўным старастам) і вызначэнняў Сінода. Яны абнародаваліся ў духоўным ведамстве ўказамі на імя сінадальных кантор, паведамляліся Правячаму сенату і друкаваліся як у складзе пастаноў і распараджэнняў урада, так і ў афіцыйных друкаваных органах Свяцейшага сінода (напрыклад у, выдаваліся з 1887 г.), і затым змяшчаліся ў.
Сучасная ацэнка вынікаў
Скасаванне першасвятарскага сану, замена яго «безгаловым» Сінодам, роўна як і знікненне больш чым на 200 гадоў Памесных Сабораў з жыцця Рускай Царквы, з’явілася грубым парушэннем 34-га Апостальскага правіла.
Кыркларэлі (правінцыя)
Кыркларэлі (Kırklareli), правінцыя на паўночным захадзе Турцыі на ўзбярэжжы Чорнага мора. Плошча 6,5 тыс. кв. км. Насельніцтва 333 тысяч чалавек (2007). Адміністрацыйны цэнтр — горад Кыркларэлі.
Нулявы пачатак тэрмадынамікі
Нулявы пачатак тэрмадынамікі, нулявы закон тэрмадынамікі — тэарэма, якая фармулюецца наступным чынам: калі дзве сістэмы знаходзяцца ў стане цеплавой раўнавагі з трэцяй сістэмай, то яны знаходзяцца ў стане цеплавой раўнавагі і паміж сабою. Відавочна, што стан цеплавой раўнавагі ёсць нішто іншае, як роўнасць тэмператур.
Нулявы пачатак тэрмадынамікі быў так названы па прапанове англійскага фізіка Р. Фаўлера (1889—1944).
Матэматычная мадэль
Запішам нулявы пачатак тэрмадынамікі ў матэматычнай форме:
NGC 2739
NGC 2739 (іншыя абазначэнні — MCG 9-15-85, ZWG 264.59, KCPG 185A, PGC 25530) — галактыка ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Казімеж Пшэрва-Тэтмаер
Казімеж Пшэрва-Тэтмаер (Kazimierz Przerwa-Tetmajer;, в. Людзьмеж, Польшча — ) — польскі пісьменнік; прадстаўнік «Маладой Польшчы».
Скончыў Ягелонскі універсітэт у Кракаве (1889). Друкаваўся з 1886.
Выдаў 8 зборнікаў вершаў (1891—1924), якім уласцівы імпрэсіяністычна-сімвалісцкі характар, метафарычнасць, музычнасць; звяртаўся да пейзажнай, інтымнай і філасофскай лірыкі. У драмах «Сфінкс» (1893), «Завіша Чорны» (1901), «Рэвалюцыя» (1906) выразныя сімвалісцкія тэндэнцыі. Сэнс быцця чалавека, праблемы сучаснасці і мастацтва ў раманах «Анёл смерці» (1898), «Пані Мэры» (1901), «Гібель» (1905); прырода, традыцыі і побыт жыхароў польскіх Татраў у цыкле апавяданняў «На Скалістым Падгаллі» (1903—10). У гістарычным рамане «Легенда Татраў» (1910—11) мастацкае асэнсаванне гісторыі Польшчы 17 ст. Раман «Канец эпапеі» (т. 1—4, 1913—17) пра вайну 1812 і ўдзел у ёй палякаў.
Асобныя творы К. Тэтмаера ў перакладзе на беларускую мову друкаваліся ў газеце «Наша ніва» (1910—13).
Адно з апавяданняў «Дудар» пераклаў на беларускую мову Вацлаў Ластоўскі, верш «На дзень анёла» — Алег Мінкін.
Канстанцін Віктаравіч Яроменка
Канстанцін Віктаравіч Яроменка (,, Украінская ССР — , , Расія) — расійскі спартсмен, заслужаны майстар спорту, гулец у футзал. Прызнаны лепшым гульцом міні-футбола XX стагоддзя.
Спартыўная кар’ера
У 1988—1990 гадах гуляў у «вялікім» футболе. Правёў адзін матч на чэмпіянаце СССР 1988 за днепрапятроўскі «Дняпро».
Выступ у міні-футболе пачаў за днепрапятроўскі «Механізатар», у складзе якога стаў уладальнікам адзінага Кубка СССР па міні-футболе. У 1991 годзе прыняў рашэнне перайсці ў маскоўскую «Дзіну», у складзе якой заваяваў каля двух дзесяткаў камандных трафеяў і ўсталяваў мноства асабістых дасягненняў. У прыватнасці, Яроменка восем разоў запар станавіўся лепшым бамбардзірам чэмпіянату Расіі.
Менавіта гол Яроменка і яго вырашальны ўдар у пасляматчавай серыі пенальці дазволілі зборнай дамагчыся галоўнага поспеху на сённяшні дзень — залатых медалёў Чэмпіянату Еўропы па міні-футболе 1999.
Завяршыў прафесійную кар’еру ў сувязі з рызыкай раптоўнай смерці ад прыроджанага пароку сэрца.
Першы прэзідэнт Суперлігі міні-футбола Расіі. З 2002 года і да канца жыцця працаваў прэзідэнтам МФК «Дынама» (шасціразовы чэмпіён Расіі, трохразовы ўладальнік кубка Расіі, уладальнік Кубка УЕФА 2006/07).
IC 5353
IC 5353 — галактыка тыпу E-S0 (эліптычная спіральная галактыка) ў сузор'і Скульптар.
Гэты аб'ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Пажары ў Магілёве
Пажары ў Магілёве.
Да XIX стагоддзя
7 чэрвеня 1581 года, у ходзе Лівонскай вайны, Магілёў, які ўваходзіў у склад Вялікага Княства Літоўскага, падвергнуўся аблозе і быў разбураны, частка дамоў спалена.
13 снежня 1595 года ўкраінскія казакі-паўстанцы Севярына Налівайкі штурмам узялі Магілёў і на працягу двух тыдняў рабавалі і палілі горад. Згарэла больш за 500 жылых дамоў, каля 400 гандлёвых лавак і 7 цэркваў.
У 1626 годзе пажар знішчыў ўмацаванні Блізкага вала. Разам з цэнтральнай часткай горада меркавана згарэла і Мікольская царква.
У 1663 згарэў замак. У 1664 годзе пажар знішчыў усе драўляныя пабудовы замка, а ўжо праз год зімой у горадзе зноў здарыўся пажар.
Ясатхон
Ясатхон (ยโสธร) — горад на ўсходзе Тайланда, цэнтр аднайменнай правінцыі. Размешчаны ля прытоку ракі Мун, прамая адлегласць ад горада Ясатхон да сталіцы Бангкок — 450 км. Насельніцтва — чалавек (2014).
Пажары ў Магілёве
Да XIX стагоддзя
8 верасня 1708 года падчас Паўночнай вайны (1700—1721) войскі Пятра I, праз некалькі тыдняў пасля ладнага рабавання Магілёва войскамі шведскага караля Карла XII, што стаялі тут каля 2-х месяцаў, 8 верасня спалілі квітнеючы і багаты гандлёва-купецка-рамесны горад. Тады згарэла ўся правабярэжная (разам з цэнтрам) частка горада. Драўлянае Лупалава ацалела. Яго жыхары своечасова скралі і схавалі ўсе чаўны і іншыя «пераправачныя сродкі». Згарэлі 1700 дамоў і ўсе цэрквы і касцёлы. Ацалеў толькі Траецкі пасад.
У 1748 годзе ў Магілёве здарыўся вялікі пажар, якім знішчаны Богаяўленская і Спаская цэрквы.
У 1778 годзе асноўная маса драўляных пабудоў, якія размяшчаліся на тэрыторыі Магілёўскага замка, згарэла падчас пажару.
XIX стагоддзе
У 1810 годзе зафіксаваны пажар у цэнтры горада. Згарэла Богаяўленская царква і Станіславаўскі касцёл.
У 1847 годзе адбыўся пажар у цэнтры горада. Згарэла паштовая кантора, пасля чаго яна стала размяшчацца ў прыватным доме. Згарэў сад Станіслаўскага касцёла — больш за 80 дрэў.
XX стагоддзе
6 чэрвеня 1910 года ў адзін дзень на Лупалава згарэла 700 дамоў і 2 царквы, а таксама загінула каля 20 чалавек, у тым ліку і пажарныя. Гэта быў самы вялікі пажар за ўсю гісторыю Магілёва. Між іншага агонь знішчыў і самы лепшы гарадскі бардэль, вынесены ўладамі горада далей ад цэнтральных вуліц. Гэта трагедыя стала вядомая ў большасці краін свету. На горад абрынулася найвялікшая бяда — пажар знішчыў каласальную колькасць будынкаў: 6 (19) чэрвеня ў Лупалава згарэла 624 жылых дома і 2 царквы, а 7 (20) чэрвеня яшчэ 3 цагляных і 73 драўляных дамы. Страты склалі 2 мільёны 290 тысяч рублёў. Цэлыя вуліцы ператварыліся ў попел, сотні людзей сталі жабракамі. Гарадскіх рэсурсаў для аказання дапамогі не хапала, бо ў 1910 годзе даход г. Магілёва склаў 439.552 руб. 02 кап. Каб ліквідаваць усе страты, неабходна было б на працягу пяці гадоў ўвесь гарадскі даход вылучаць на аказанне дапамогі ахвярам пажару. Але ж гораду трэба было несці і іншыя выдаткі. Вестка пра гэта няшчасце абляцела ўвесь свет. У камітэт дапамогі пацярпелым паступалі даволі вялікія ахвяраванні з Нью-Ёрка, Парыжа, Мельбурна, нават з Весьягонска. Усё гэта дапамагло паступова забудаваць спустошаныя частцы горада новымі дамамі з забеспячэннем правілаў пажарнай бяспекі: больш шырокімі вуліцамі і г. д. Безумоўна, садзейнічала прыцягненню дапамогі і яўрэйская салідарнасць, бо многія пагарэльцы былі яўрэйскай нацыянальнасці.
Увесну і ўлетку 1913 гады ў Магілёве адбылося ўсяго 4 пажары, якія знішчылі 734 дома. Дзве трагедыі адбыліся з-за «благога ўладкавання печаў і труб», дзве — па неасцярожнасці. Увосень пажараў не было, магчыма, таму, што амаль не было чаму гарэць.
XXI стагоддзе
25 кастрычніка 2017 на тэрыторыі былога рэгенератарнага завода ў Магілёве загарэўся склад з шынамі. Пажар распаўсюдзіўся на тэрыторыі каля 800 квадратных метраў, а дым ад яго быў бачны ледзь не з усіх кропак горада.
Барацьба з пажарамі
25 ліпеня 1853 года ў Магілёве створана гарадская пажарная каманда. Гэты дзень лічыцца днём нараджэння магілёўскай супрацьпажарнай службы, але вядома, што арганізованыя пажарныя каманды існавалі ў горадзе і раней. У 1895 годзе ўтворана вольнае пажарнае таварыства.
Ліндау
Ліндау (Lindau) — гістарычны горад на востраве ва ўсходняй частцы Бодэнскага возера, раённы цэнтр германскай зямлі Баварыя. Злучаецца з берагам возера мостам і (з 1853 г.) чыгуначным насыпам.
Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Швабія. Уваходзіць у склад раёна Ліндау. Насельніцтва — чалавекі (на 31 снежня 2012 года). Займае плошчу 33,18 км². Афіцыйны код — 09 7 76116.
Тардэнуазская культура
Тардэнуазская культура — заходнееўрапейская мезалітычная культура VII—IV тыс. да н. э. Апісана ў 1896 годзе. Прадстаўлена стаянкамі паляўнічых і збіральнікаў. Нярэдкія знаходкі з ракавін малюскаў. Генетычна звязана з папярэдняй саўтэрскай культурай, але прыкметны моцны ўплыў паўночнаафрыканскай капсійскай культуры.
Антрапалагічны тып — мякчэйшы краманьёідны. На Іберыйскім паўвостраве, а таксама ў паўднёвай Германіі, у могільніках сустракаюцца сляды негроіднага ўплыву. Прыходзіць у заняпад пад ціскам двух буйных хваляў міграцыі з усходу — носьбітаў культур кардыяльнай керамікі (з поўдня) і лінейна-істужачнай керамікі (з поўначы).
Юань Мэй
Юань Мэй (1716—1797) — кітайскі, навуковец і. Аўтар зборніка «Новыя запісы Цы Се, або пра што не казаў Канфуцый», які ўключаў у сябе каля тысячы гісторый у жанры пра цуды і звышнатуральнае, і трактата «Слова пра вершы з саду прыемнасці».
Першапачаткова Юань Мэй назваў свой зборнік «Пра што не казаў Канфуцый» (子不語), маючы на ўвазе адсылку да «», гл «Шу эр» (述而):
Канфуцый не казаў пра дзіўныя падзеі, гвалт, беспарадкі і звышнатуральныя рэчы.
Аднак, даведаўшыся, што пад гэтай назвай выпусціў зборнік апавяданняў адзін пісьменнік, які жыў пры дынастыі Юань, змяніў найменне сваёй калекцыі на «Новыя [запісы] Ці Се» (新齊諧).
Склавены
Склавены, Склавіны — старажытнаславянскі народ, узгаданы гоцкім гісторыкам Іарданам (6 ст.) і візантыйскім гісторыкам Пракопіем Кесарыйскім у працы «Вайна з готамі» (6 ст.).
Паводле Іардана, склавены жылі ў раёне ад Мурсіянскага возера да Днястра і Віслы. Разам з антамі, паходзілі ад венедаў. Паводле Пракопія, склавены і анты выводзіліся не ад венедаў, а ад варвараў «спораў» («рассеянных па паселішчах»). Від іх у Пракопія апісваецца так: «…Вельмі высокага росту і велізарнай моцы. Колер скуры і валасоў у іх вельмі белы або залацісты…». Склавены і анты Пракопія жылі ў народапраўстве, прызнавалі валадаром на ўсімі аднаго бога, «творцу маланак». У бітве яны не надзявалі брані, а біліся толькі з дроцікамі і шчытамі.
Сакар’я (правінцыя)
Сакар'я (Sakarya), правінцыя на паўночным захадзе Турцыі на ўзбярэжжы Чорнага мора у ніжнім цячэнні і вусці ракі Сакар'я. Плошча 4,9 тыс. кв. км. Насельніцтва 835 тысяч чалавек (2007). Адміністрацыйны цэнтр — горад Адапазары.
Эстонія на Алімпійскіх гульнях
Эстонія упершыню ўзяла ўдзел у Алімпійскіх гульнях у 1920 годзе у Антвэрпене. У 1940 годзе Эстонія была далучана да Савецкага Саюза, і эстонскія спартсмены ў перыяд з 1952 па 1988 год выступалі на Алімпійскіх гульнях за каманду СССР. У 1980 годзе спаборніцтвы па ветразеваму спорту прайшлі ў Таліне. Пасля распада Савецкага Саюза і абвяшчэнні ў 1991 годзе Эстоніяй незалежнасці, на Алімпійскіх гульнях ізноў пачала выступаць самастойная эстонская каманда.
За час выступу на Алімпійскіх гульнях эстонскія спартсмены заваявалі 40 алімпійскіх медалёў: 13 залатых, 11 срэбных і 16 бронзавых. Практычна ўсе медалі былі заваяваны на летніх Алімпійскіх гульнях. Больш за ўсё медалёў эстонцы заваявалі ў спаборніцтвах па барацьбе і цяжкай атлетыцы.
Камісары выканаўчай улады
Камісары выканаўчай улады (commissaires du pouvoir exécutif) — у Францыі ў эпоху рэвалюцыі службовыя асобы, у абавязкі якіх уваходзіла назіранне за выкананнем дэкрэтаў Устаноўчага сходу, якое ўпершыню і прызначыла іх.
Дэкрэт 14 верасня 1792 года абмежаваў паўнамоцтвы камісараў, але Канвент зноў пашырыў іх. Пры судовых установах яны адыгрывалі вельмі важную ролю і нават замянялі сабой пракурорскі нагляд. У той час яны былі пераважна органамі «камітэта грамадскага выратавання».
Існавалі таксама пры часовым урадзе 1848 года.
Юры Лосман
Юры Лосман — эстонскі лёгкаатлет. На алімпійскіх гульнях 1920 года выйграў срэбны медаль у марафоне, паказаўшы вынік 2:32.48,6 і выступаў у бегу на 10 000 метраў, але сышоў у папярэднім забегу пасля 3 кіламетраў дыстанцыі. На Алімпіядзе 1924 года заняў 10-е месца ў марафоне — 2:57.54,6. З'яўляецца першым прызёрам алімпійскіх гульняў ад Эстоніі. На цырымоніі адкрыцця Алімпіяды 1924 гады быў сцяганосцам зборнай Эстоніі.
Удзельнік Першай сусветнай вайны, быў паранены. Пасля вайны працаваў ювелірам. У 1944 годзе эміграваў у Швецыю, дзе пражыў да сваёй смерці.
Encyclopedia Dramatica
Encyclopædia Dramatica — сатырычная інтэрнэт-энцыклапедыя, заснаваная на рухавіку MediaWiki. Яна была заснавана ў 2004 годзе Шерадам Дэгрыпа (Sherrod Degrippo), таксама вядомым як «Girlvinyl». Тэматыка яе змесціва звязана ў-першую чаргу з культурай іміджборд і інтэрнэт-мемамі. Дэвізам энцыклапедыі являеется фраза «In lulz we trust».
Падобным па тэматыцы сайтам на рускай мове можа з’яўляцца Lurkmore.ru. Больш за тое, дамен encyclopediadramatica.ru з’яўляецца аліясам Lurkmore.ru.
Ленінскі раён (Пінская вобласць)
Ле́нінскі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР у 1940—1960 гадах.
Дэн Крыстэнсен
Дэн Крыстэнсен (Dan Christensen; —2007) — амерыканскі мастак-абстракцыяніст. Найбольш вядомы карцінамі, якія адносяцца да лірычнай абстракцыі і абстрактнага экспрэсіянізму. Яго карціны знаходзяцца ў прыватных калекцыях і музеях Злучаных Штатаў.
Кенашы
Кенашы — сяло ў раёне Біржан сал Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Кенашчынскай сельскай акругі. Код КАТА — 114540100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 576 чалавекі (299 мужчын і 277 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 386 чалавекі (205 мужчын і 181 жанчына).
Гваздзіковыя
Гваздзіковыя, Гваздзічныя (Caryophyllaceae) — сямейства кветкавых двухдольных раслін з парадку гваздзікакветных.
Пашырэнне
Каля 80 родаў і больш за 2000 відаў. Пашыраны ўсюды, пераважна ва ўмераных і арыдных абласцях Паўночнага паўшар'я, асабліва ў Міжземнамор'і і Ірана-Туранскай фларыстычнай вобласці. На Беларусі 25 родаў, найбольш вядомыя, галадок, , , , , , , пясчанка, , , , , талянка, , і больш за 70 відаў. Растуць у лясах, хмызняках, на лугах, балотах, палях, па берагах рэк.
Выкарыстанне
Лекавыя, тэхнічныя, меданосныя, харчовыя, кармавыя і каштоўныя дэкаратыўныя расліны, некаторыя віды — ядавітыя і пустазелле.
Фонбэт
«Фонбет» — расійская букмекерская кампанія (БК), ажыццяўляе дзейнасць як ТАА «Ф. В. Н.». Заснавана ў 1994 годзе шахматыстам-гросмайстрам Анатолем Мачульскім. Сетка пунктаў прыёму ставак «Фонбет» налічвае больш за 100 клубаў у Маскве і больш за 1000 аддзяленняў у 82 рэгіёнах Расіі. На 2021 «Фонбет» з’яўляецца найбуйнейшым букмекерам Расіі па памеры выручкі. Лічыцца найстарэйшай букмекерскай кампаніяй у Расіі.
Мінуўшчына
Першы пункт прыёму ставак адкрыўся ля станцыі мятро «Вуліца 1905 года». У 1995 году лік пунктаў узрос да 5, працэс прыёму і апрацоўкі ставак стаў кампутарызаваным. У 1997 году кампанія запусціла афіцыйны веб-сайт, а ў 1998 году пачаўся прыём ставак цераз інтэрнет. (для таго часу гэта было інавацыйна— толькі зараджаліся будучыя вядучыя расійскія інтэрнэт-кампаніі).