cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Моладзь
Не менш важным, чым падаўжэнне перыяду маладосці, з'яўляецца ўскладненне самога працэсу сацыялізацыі. Фарміраванне асобы маладога чалавека адбываецца сёння пад уплывам некалькіх адносна аўтаномных сацыяльных фактараў, найважнейшымі з якіх з'яўляюцца: сям'я, школа, супольнасць аднагодкаў (моладзевыя арганізацыі, розныя нефармальныя, стыхійныя групы і супольнасці), сродкі масавай інфармацыі. Ужо само багацце гэтых інстытутаў і сродкаў уздзеяння дае асобе, якая фарміруецца, значна большую ступень аўтаноміі ад кожнага з іх у асобнасці як ніколі ў мінулым. Арганізацыя выхавання і навучання моладзі па ўзроставым прынцыпе ўзмацняе гэту ўзроставую гамагеннасць, спрыяючы выпрацоўцы спецыфічнай «моладзевай» самасвядомасці і стылю жыцця («субкультуры»).
Паскарэнне тэмпаў грамадскага жыцця цягне за сабой павышэнне ролі і значэння моладзі ў грамадска-палітычным і культурным жыцці. Справа не столькі ў абсалютным росце колькасці маладых людзей, колькі ў зменлівых сацыяльных умовах. Чым вышэй тэмп тэхніка-эканамічнага развіцця, чым хутчэй абнаўляюцца веды, умовы працы і побыту, тым больш прыкметнымі становяцца сацыяльна-культурныя адрозненні паміж пакаленнямі. Новыя праблемы і падзеі штурхаюць на пошукі прынцыпова новых рашэнняў і крытычную пераацэнку мінулага вопыту.
Луіза Нідэрландская
Луіза Нідэрландская (нідэрл. Wilhelmina Frederika Alexandrine Anna Louise, швед. Vilhelmina Fredrika Alexandra Anne Lovisa; 5 жніўня 1828 — 30 сакавіка 1871) — каралева Швецыі і Нарвегіі як жонка караля Карла XV і IV.
Маладосць
Прынцэса Луіза нарадзілася 5 жніўня 1828 года ў Гаазе. Яе бацькам быў прынц Нідэрландаў Фрыдрых, другое дзіця караля Нідэрландаў Вільгельма I і Вільгельміны Прускай. Яе маці Луіза была восьмым дзіцем караля Прусіі Фрыдрыха Вільгельма III і Луізы Мекленбург-Стрэліц. Яе адукацыя была ў значнай ступені даручана бельгійскай гувернантцы Вікторыі Вацье, яна вывучала французскую, нямецкую, англійскую, рускую мовы і фартэпіяна.
У 1849 годзе Луіза была абрана прыдатнай нявестай для наследнага прынца Карла, сына караля Швецыі і Нарвегіі Оскара I і Жазефіны Лейхтэнбергскай. Шлюб быў дамоўлены пасля таго, як перамовы па дамоўленасці аб шлюбе паміж Чарлзам і яе стрыечнай сястрой прынцэсай Луізай Прускай праваліліся. Кароль Швецыі Оскар I хацеў забяспечыць каралеўскія сямейныя сувязі паміж новай дынастыяй Бернадотаў і старымі каралеўскімі дынастыямі Еўропы, а пратэстанцкая прынцэса таксама разглядалася як неабходная каралева пратэстанцкай Швецыі-Нарвегіі пасля двух папярэднікаў-каталікоў. Луіза выканала гэтыя паўнамоцтвы, і ад багатай Аранскай дынастыі чакаўся вялікі пасаг. Сакратара кабінета міністраў Мандэрстрома паслалі агледзець яе, і ў сваім дакладзе ён дыпламатычна даў зразумець, што Луіза мае выдатную адукацыю і добры характар, але яна не прывабная. У жніўні 1849 года ў Гаазе была арганізавана сустрэча Луізы і Шарля. Як паведамляецца, Луіза закахалася ў Карла і адчула непасрэднае прыцягненне, у той час як Карл быў расчараваны яе знешнасцю.
Заручыны былі афіцыйна абвешчаныя ў лютым 1850 года. Чаканні яе вялікага шчасця абмяркоўваліся ў Швецыі як у парламенце падчас дыскусій наконт дапамогі, так і ў радыкальнай прэсе, якая выказала здагадку, што манарх цяпер зможа фінансаваць будаўніцтва шведскай чыгуначнай сеткі. Аднак у рэчаіснасці яе пасаг апынуўся вельмі маленькім. Падчас заручын Луіза вывучала шведскую мову і гісторыю; аднак яна так і не навучылася нарвежскай. Паколькі ўрад Галандыі падтрымаў шлюб, ёй не давялося адмаўляцца ад правоў на галандскі пасад пасля шлюбу.
Кронпрынцэса
Луіза выехала з Германіі на шведскай лодцы з Травемюндэ і прыбыла ў Швецыю разам з бацькамі і сястрой Мары, якія прысутнічалі на яе вяселлі. Прынцэса Луіза і кронпрынц Чарлз ажаніліся ў Царкве Святога Мікалая ў Стакгольме 19 чэрвеня 1850 года. Ёй далі графіню Элізабэт Пайпер у якасці hovmästarinna (старэйшай фрэйліны), а Отыліяну Спарэ і Ульрыку Шпренгспортэн — фрэйлінамі. Пасля вяселля яе свёкар Кароль адвёз яе на экскурсію па Швецыі, каб пазнаёміць з краінай.
Адносіны паміж Луізай і Карлам былі няшчаснымі. Яны былі непадобныя адзін на аднаго асобы: Луіза была замкнёнай у сабе, сарамлівай і аддавала перавагу простаму жыццю, а Карл быў экстравертам і любіў вечарынкі і грамадскае жыццё. Як паведамлялася, Луіза была няшчасна закаханая ў Карла, які палічыў яе непрывабнай і быў ёй няслушны, што значна паболела.
З 1852 па 1860 Карл меў адносіны з Жазефінай Спарэ, фрэйлінай Луізы, што выклікала скандал. Спарэ была апісана як настолькі дамінантнай, што, як кажуць, кронпрынцэса і яе фрэйліна памяняліся месцамі адзін з адным, а Луіза была прычаскай Жазефіны Спарэ, а не наадварот. Фрыц фон Дардэль апісаў Спарэ: «Дама, пра якую ідзе гаворка, з’яўляецца вялікім фаварытам наследнага прынца, а таксама наследнай прынцэсы, і яна кіруе імі ўсімі ва ўсім, што датычыцца іх паўсядзённага жыцця. Надзеленая незвычайным талентам дагадзіць і зрабіць сябе незаменнай, яна здолела захапіць наследнага прынца ў дзіўнай ступені».
Луіза атрымала спачуванне, лічылася, што Карл ставіўся да яе з пагардай. Вядомы эпізод, які прыцягнуў увагу, адбыўся на вечарыне ў садзе імянін Луізы ў палацы Дротнінгхольм у 1857 годзе, калі наследны прынц прапанаваў тост за сваё «патаемнае каханне» з прысутнымі Луізай і Жазефінай Спарэ. Гэта выклікала сцэну, і яго брат, прынц Оскар, апасродкавана вымовіў яго, папрасіўшы ўласную жонку Сафію Насаўскую выступіць з ім. Гэтая сцэна прымусіла Луізу расплакацца і перажыць нервовы прыступ.
Луіза нарадзіла дваіх дзяцей; Прынцэса Лавісу ў 1851 годзе, і прынца Карла Оскара у 1852 годзе. З-за ўскладненняў, якія ўзніклі пры нараджэнні прынца Карла Оскара, Луіза не змагла мець больш дзяцей. У 1854 годзе яе 2-гадовы сын Карл Оскар памёр ад запалення лёгкіх. Паколькі ў гэты час у Швецыі панаваў салічны закон (уведзены канстытуцыяй 1809 года), дачка Луізы не мела права ўзысці на трон. Карл быў вельмі засмучаны і расчараваны, бо гэта азначала, што яго патомства не будзе наступным манархам Швецыі; яго спадчыннікам бы яго брат Оскар. Луіза прапанавала Карлу развод, каб ён мог уступіць у новы шлюб і стварыць спадчынніка мужчынскага полу, але той адмовіўся.
Кронпрынцэса Луіза не лічылася сацыяльна поспеховай, а яе нясмелая і сарамлівая натура не была ацэнена ў грамадстве з-за яе афіцыйнага становішча. У перыяд з 1857 па 1859 гады наследны прынц Карл быў названы рэгентам падчас непрацаздольнасці бацькі, і яна ўзяла на сябе абавязкі прадстаўніцтва першай лэдзі ад свякрухі. Падчас праўлення яе мужа ў якасці прынца-рэгента яна была апісана ў вядомай прыдворнай хроніцы Фрыца фон Дардэля:
Каралева
Луіза стала каралевай Швецыі і Нарвегіі пасля смерці цесця 8 ліпеня 1859 года. Яна была першай каралевай саюза Швецыі і Нарвегіі, каранаванай як у Швецыі, так і ў Нарвегіі, бо Нарвегія адмовілася каранаваць двух сваіх папярэднікаў, бо яны былі католікамі. Луіза была каранавана каралевай Швецыі ў Стакгольме 3 мая 1859 года і каралевай Нарвегіі ў Тронхейме 5 жніўня 1860 года. Яна была першай каралевай, каранаванай у Нарвегіі з часоў Сярэднявечча. Луіза вельмі адзначалася ў Нарвегіі падчас знаходжання там.
Луіза не аказвала ніякага ўплыву на дзяржаўныя справы і не праяўляла амбіцый. Той факт, што яна не ўмешвалася ў палітыку, разглядаўся як добры ўзор для пераймання і выгадна параўноўваў яе з папярэднімі каралевамі, такімі як яе папярэдніца, каралева Жазефіна, і гэты погляд апісваецца ў сучаснай энцыклапедыі 1864 года: «Нарэшце, два каралеўствы могуць парадавацца благаслаўленню зноў мець каралеву, якая не пераймае дзяржаўную ўладу сваімі думкамі, але спакойна назірае за натуральным працэсам праз караля і законную ўладу. Любімы шведскім народам, у яе дастаткова магчымасцей для яе высакароднага жадання займацца дабрачыннасцю». Аднак палітычных поглядаў ёй не бракавала: ёй не падабалася парламенцкая рэформа 1865 года і яна не падзяляла антынямецкіх поглядаў Карла.
Луіза аддала перавагу выкарыстоўваць сваё каралеўскае становішча для дабрачыннасці, чаго таксама чакалі ад прадстаўнікоў жаночага роду і вышэйшага класа. Яна заснавала дабрачынныя арганізацыі: Kronprinsessan Lovisas vårdanstalt för sjuka barn (Прытулак для хворай дзяцей кронпрынцэсы Луізы); Femöreföreningen till inrättande av barnhem i Lappland (Фонд пяці Эрэ для дзіцячых дамоў у Лапландыі) у 1864 годзе; Lotten Wennbergs fond för hjälpbehövande (Фонд Лотэн Венберга для бедных) у 1864 годзе; Drottning Lovisas understödsförening (Дабрачынны фонд каралевы Луізы) у 1866 годзе; Allmänna institutet för dövstumma och blinda (Грамадская ўстанова глухіх і сляпых); Sällskapet för inrättande av småbarnsskolor (Фонд Таварыства пачатковай адукацыі); Den fosterländska föreningen till uppmuntran av själverksamhet för framtida oberoende (Патрыятычнае таварыства заахвочвання самазанятасці для будучай незалежнасці); і Tysta skolan, eller uppfostrings- och undervisningsanstalten för dövstumma barn (Навучальная ўстанова для глуханямых дзяцей) Жанэты Берглінд. Луіза цікавілася музыкай і гісторыяй і брала ўрокі фартэпіяна ў шведскага піяніста Адольфа Фрэдрыка Ліндблада. Яна пераклала працу з англійскай і галандскай моў на шведскую, якую прадала ў дабрачынных мэтах. Луіза і яе дачка былі вучаніцамі Нэнсі Эдберг, піянеркі жаночага плавання: спачатку плаванне не лічылася цалкам прыдатным для жанчын, але калі каралева і яе дачка прынцэса Лавіса падтрымалі яго, наведваючы ўрокі з 1862 года, плаванне хутка стала модна і прынята для жанчын. У 1867 годзе Луіза наняла першую шведскую стаматолагку Разалі Фугельберг у якасці свайго афіцыйнага асабістага стаматолага. Сярод яе асабістых сяброў была Аўрора фон Хакстгаўзен, якая была яе фрэйлінай увесь час каралевы, а таксама графіня Стэфані Гамільтан, якая працавала яе гаспадыняй мантый у 1859-60: захавалася перапіска Луізы і Стэфані Гамільтан. Акрамя таго, яна падтрымлівала перапіску з сям’ёй і старой гувернанткай.
Каралева Луіза аддавала перавагу спакойнаму і ананімнаму сямейнаму жыццю і пазбягала ўрачыстых і прадстаўнічых абавязкаў, калі толькі магла, часам прыкідваючыся хворай. Кароль Карл, аднак, не любіў з’яўляцца без яе ў афіцыйных выпадках і зрэдку прымушаў яе прысутнічаць. Аднойчы, як вядома, ён сказаў ёй, што ёй давядзецца прысутнічаць, інакш: «Бабулькі могуць падумаць, што з вамі нешта не так!» Напрыклад, у 1866 годзе Карл прымусіў яе адкрыць на сваім месцы Генеральную прамысловую выстаўку ў Стакгольме (1866).
Кароль Карл XV любіў вечарынкі і маскарады, і яго прыдворнае жыццё ў палацы Ульрыксдала параўноўвалі з Версалем і ў некаторых колах лічылі ганьбай імя манархіі, выказанае вікарыем Крыстаферам Брунам у 1881 годзе: «Гэта ўсё яшчэ выклікае дрыжыкі, што вышэйшая ўлада царквы была аддадзена ў рукі гэтага дэгенератыўнага караля, які напоўніў увесь народ размовамі пра сваё распуснае жыццё». Луізе была адведзена важная роля ў ягоным прыдворным жыцці каралевы, і пасля смерці каралевы-ўдовы Дэзірэ, якая займала крыло каралевы ў Стакгольмскім каралеўскім палацы да яе смерці ў 1860 годзе, Карл адрамантаваў яго для Луізы, дзе ў зале мелася раскошная «Венецыянскае люстэрка», зробленае для яе прыёмнай, пра што шмат гаварылі (яго пераемнік потым яго прыбраў). Яе двор узначальвала Вільгельміна Бондэ амаль увесь час яе знаходжання на пасадзе каралевы. Як паведамляецца, Луіза пакутавала ад шлюбнай здрады мужа і рабіла ўсё, каб пазмагацца са сваімі суперніцамі і пацешыць яго. Карл меў адносіны з Ганнай Стырэл з 1860 да 1869 года і з Вільгельмінай Шродэр з 1869 да самай смерці, за выключэннем іншых часовых адносін. Карл вельмі любіў іх дачку; аднак Луіза перажывала, што ён ставіўся да іх дачкі як да сына ў той час, калі гендэрныя ролі лічыліся надзвычай важнымі, даючы ёй больш свабоды, чым т лічылася прыдатным для жанчыны ў той час. Луіза пакутавала ад дрэннага здароўя. Па меншай меры, падчас паездкі на лодцы па Меларэне яна перажыла нейкі прыступ (магчыма, прыступ эпілепсіі з сучасных апісанняў), які быў вытлумачаны як істэрычная рэакцыя на грэбаванне мужам. Двор сабраўся, каб схаваць яе з поля зроку, і кароль хутка вывеў яе пад палубу. Паведамляецца, што: «Луіза можа ў любы час страціць прытомнасць, і ў сувязі з гэтым яна можа атрымаць тое, што называецца прыступамі нерваў або курчаў». У 1864 годзе падчас наведвання двара былой аматаркай Шарля Жазефінай Спарэ, Фрыц фон Дардэль адзначыў: «Першапачаткова каралева адчувала занепакоенасць гэтым візітам; аднойчы ўвечары ў яе вялікасці былі канвульсіі ў більярдзе зале, але гэта яны паспрабавалі схаваць, сцвярджаючы, што гэта было выклікана яе падкаморым Ліленкранцам, які, быццам, выпадкова штурхнуў яе сваім більярдным кіем…»
У 1870 годзе каралева Луіза наведала Нідэрланды, каб прысутнічаць на смяротным ложку маці. Пасля вяртання ў Стакгольм Карл XV захварэў, і яна няньчыла яго. Знясіленая, яна захварэла на запаленне лёгкіх падчас прагулкі на брычцы. На смяротным ложку яна вяла доўгія размовы са сваёй сям’ёй, якія былі апісаны як драматычныя. Яе дачка сцвярджала: «Быццам бы маці выставіла нам усё жыццё». Луіза папрасіла Карла дараваць ёй усё, у чым яна магла падвесці яго, на што ён адказаў, абвінаваціўшы сябе пасля чаго, як паведамляецца, і ён, і яго маці Жазефіна страцілі прытомнасць, бо былі так расчулены.
Луіза памерла 30 сакавіка 1871 года.
Дзеці
У Луізы і Карла было двое дзяцей:
Камсамолец (Мінскі раён)
Камсамо́лец (, {{lang-ru|Комсомолец} (да 1930-х гг. Відагошч ) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Юзуфоўскага сельсавета.
Манровія
Манро́вія (Monrovia) — горад у Афрыцы, сталіца Ліберыі, на ўзбярэжжы Атлантычнага акіяна, у вусці ракі Сент-Пол. Адміністрацыйны цэнтр графства Мантсерада.
Гісторыя
Заснаваны ў 1822 годзе былымі рабамі з ЗША (названы ў гонар прэзідэнта ЗША Дж. Манро). З 1847 года сталіца Ліберыі. У 1961 годзе адбылася канферэнцыя 20 недалучаных краін Афрыкі, якая дала пачатак стварэнню Арганізацыі афрыканскага адзінства.
Эканоміка
Металаапрацоўцы, цагельны завод. Аўтамайстэрні. Мэблевыя і харчовыя прадпрыемствы. Марскі порт (вываз каўчуку, жалезнай руды, пальмавага алею). Вузел чыгунак і аўтадарог. Міжнародны аэрапорт Робертсфілд (за 60 км ад горада).
Адукацыя і культура
Універсітэт. Нацыянальны музей.
Вілі
Вілі — адзін з першых Асаў, брат Одзіна і Ве, разам з якімі ствараў зямлю.
«Нараджэнне»
Паводле скандынаўскай міфалогіі, калісці, у часы, аб якіх не ведаюць ні людзі, ні багі, бо не было здольных запомніць, нарадзіўся волат Імір, а разам з ім з’явілася карова Аўдумла. Малака ў яе было ўдосталь, так, што хапіла нават Іміру. Але Аўдумле не было чым харчавацца, таму яна лізала салёныя камяні і да зыходу трэцяга дня вылізала новую істоту — Буры, што значыць Бацька — якая стала прабацькам усіх Асаў. У Буры з’явіўся сын, названы Бёр, што значыць Народжаны. Бор узяў у жонкі дачку добрага волата і ў іх з’явіліся дзеці — Одзін, Вілі і Ве.
Стварэнне Зямлі
Мноства падзей адбывалася з багамі-братамі, аднойчы ім нават прыйшлося змагацца з Імірам, якога яны і перамаглі. Браты кінулі цела Іміра у самую глыбіню Сусветнай Бездані і зрабілі з яго Зямлю, а з крыві — возера, рэкі, моры. Косткі Іміра сталі гарамі, з аскепкаў касцей і зубоў выйшлі скалы і валуны — нездарма яны да гэтага часу тырчаць з вады, наровячы прапароць дно даверліваму караблю… З чэрапа Іміра багі пабудавалі небасхіл, а мозг кінулі ў паветра і зрабілі аблокі — вось чаму так падступны цёмныя хмары, якія пагражаюць то завеяй, то градам. Потым багі ўзялі зіготкія іскры, што лёталі вакол, якія вырваліся з полымя Муспеля, і прымацавалі іх да неба. Так атрымаліся нерухомыя зоркі. Іншым іскрам багі дазволілі лётаць у паднябессе, але кожнай прызначылі месца і падрыхтавалі шлях.
Гэтак трыма Братамі быў створаны свет Мідгард, але ён не быў населены.
Стварэнне людзей
Аднойчы браты ішлі па беразе створанага свету і ўбачылі два дрэвы. І задумаліся, што будзе, калі даць ім жыццё? Узялі браты дрэвы і выразалі з іх людзей. Одзін, старэйшы з братоў, даў ім душу і жыццё, Вілі — розум і рух, а Be надзяліў прыгожым абліччам, прамовай, слыхам і зрокам. І далі мужчыну імя Аск, што значыць Ясень, а жанчыне імя Эмбла, што значыла Вярба. І пачаўся тады род людзей, які багі адгарадзілі ад астатніх светаў павекамі Іміра.
Наступныя згадкі Вілі
Нажаль, але пасля стварэння людзей пра братоў Одзіна, Вілі і Ве не сустракалася згадак. Ва ўсякім разе, такіх не ўтрымлівае Эда ісландскага паэта і гісторыка XIII стагоддзя Сноры Стурлусана, якая з’яўляецца ледзь не адзінай крыніцай звестак аб германа-скандынаўскай міфалогіі.
Цна (прыток Гайны)
Назва
Назва Цна балцкага паходжання, з цягам часу зведала эвалюцыю Цна < *Тъсна̄ < балцк.*Tusnā.
Назву Цна можна перадаць як «Ціхая, спакойная (рака)». Гэта мела адлюстроўваць асаблівасці плыні гэтай ракі.
Балцкімі таксама з'яўляюцца назвы прытокаў Цны рэк Ісга (таго ж паходжання, што і бярэзінская Сха), Пядынь, Макоўза, Лавоша. На Бярэзіне (як і на Сажы) Ул. Тапаровым адзначалася адмысловая канцэнтрацыя балцкіх гідронімаў.
Водаапісанне
Даўжыня ракі 66 км. Плошча вадазбору 609 км². Вадазбор у паўночнай частцы Мінскага ўзвышша.
Пачынаецца ў забалочанай мясцовасці прыкладна за 0,5 км у напрамку на поўнач ад вёскі Літвічы (Лагойскі раён). Уцякае ў Гайну прыкладна за 400 м у напрамку на паўднёвы ўсход ад вёскі Сутокі Смалявіцкага раёна.
Даліна трапецападобнай формы, месцамі невыразная. Шырыня даліны 1—2, месцамі да 3,5 км. Схілы даліны спадзістыя, вышынёй ад 3—4 м у вярхоўі да 30 м у ніжнім цячэнні. Рэчышча каналізаванае, за выключэннем 14 км ад вытоку і 2 км ад вусця.
Прытокі: Ісга, Пядынь (Пядынка), Гнюта, Чарніца, Макоўза, Студзянец, Лавоша (Лавошынка).
У Цну сцякаюць воды з раўчукоў меліярацыйных сістэм. У басейне Цны вадасховішча Макоўза.
Доступ да сярэдняга цячэння Цны ад 2018 г. перагароджаны, бо ўваходзіць у тэрыторыю плошчай 32 кв. км, аддадзеную ў арэнду катарскаму шэйху на 99 гадоў рашэннем цэнтральных уладаў ад 2013 г.
Спіс аб’ектаў PGC (2034001—2035000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2034001—2035000)
Касынь
Ка́сынь (, Касынь) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Папярнянскага сельсавета.
Парыж, Тэхас
«Парыж, Тэхас» (Paris, Texas) — мастацкі фільм 1984 года рэжысёра Віма Вендэрса.
Сюжэт
Пасля таго, як Трэвіс і яго маладая прыгожая жонка Джэйн рассталіся, яна з’ехала з горада, а Трэвіс упаў у дэпрэсію і пусціўся бадзяцца. Чатыры гады Уолтэр і яго жонка Анна выхоўвалі сына Трэвіса Хантэра і вельмі палюбілі хлопчыка. Аднак, раптоўнае з’яўленне сапраўднага бацькі ў корані мяняе сітуацыю. Пакутуючы ад згрызотаў сумлення, Трэвіс спрабуе наладзіць адносіны з сынам і адпраўляецца разам з ім на пошукі Джэйн.
Крытыка
Вядомы амерыканскі кінакрытык Роджэр Эберт адзначыў фільм чатырма зоркамі з чатырох магчымых і занёс у свой спіс «Выдатных фільмаў».
Узнагароды
Паводле інфармацыі сайта «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 18 кінаўзнагародамі і яшчэ 12 намінацыямі.
Ужвянціс
Ужвянціс (Užventis, у перакладзе Верхняя Вянта), традыцыйная беларуская назва — Ужве́нты — горад у цэнтральнай Літве, у Кяльмскім раёне Шаўляйскага павета. Колькасць насельніцтва налічвае каля 800 чалавек. Адносіцца да этнаграфічнага рэгіёна Жамойць. Праз горад цячэ рака Вянта.
Прыродна-рэсурсны патэнцыял Італіі
Агракліматычныя рэсурсы
Кліматычныя рэсурсы вызначаюцца вялікай працягласцю тэрыторыі краіны з поўначы на поўдзень, спецыфікай рэльефу і вятроў, з прычыны чаго поўнач і Паданская нізіна адносяцца да ўмеранага тыпу клімату, а астатняя частка — да сяродземнаморскага. Гэта адбіваецца на спецыялізацыі сельскай гаспадаркі розных частак краіны і дазваляе вырошчваць культуры як сяродземнаморскія, так і ўмеранага пояса. Гэтаму спрыяюць глебы: на поўначы і на Паданскай нізіне — ў асноўным бурыя лясныя, у даліне р. По — алювіяльныя, а на астатняй тэрыторыі — карычневыя глебы субтропікаў.
Лясы займаюць каля 20 % тэрыторыі і сканцэнтраваны большай часткай на поўначы (хвойныя), дзе маюць вялікае прыродаахоўнае значэнне.
Энергетычныя рэсурсы
Энергетычнымі рэсурсамі краіна забяспечана толькі на 15-17%. Радовішчы каменнага вугалю размешчаны на Сардзініі, у Таскане, Умбрыі, на Калабрыі; нафты - на Сіцыліі, Паданскай нізіне, усходнім узбярэжжы Цэнтральнай Італіі; прыроднага газу - на Паданскай нізіне, шэльфе Адрыятычнага мора.
Гідрарэсурсы большасцю сканцэнтраваны на поўначы Італіі, дзе з гэтай прычыны і сканцэнтраваны асноўныя магутнасці ГЭС і каляровай металургіі (выплаўка рафініраваных металаў).
Забяспечанасць сыравінай для металургіі і будаўніцтва
Металічныя рэсурсы. Нязначныя (агульныя запасы 54 млн т) радовішчы жалезных руд размешчаны на Сіцыліі, каля г. Аўгуста, а таксама на в. Эльба і (пірыт) ў Таскане. Значна большыя запасы поліметалічных руд (свінцова-цынкавыя з дамешкам серабра) і руд каляровых металаў (баксіты Акуніі, сурма Сардзініі, уран Лігурыі і Цэнтральнай Італіі). Сусветнае значэнне маюць запасы кінавары (ртутнай руды), размешчаныя ў Таскане.
Некаторыя раёны багатыя на будаўнічую сыравіну, у прыватнасці мармур (Карара), граніты і туфы.
Вывад
У цэлым тэрыторыя краіны можа быць ахарактарызавана як спрыяльная для жыццядзейнасці людзей. Забяспечанасць Італіі прыроднымі рэсурсамі, ў асаблівасці паліўнымі, вельмі малая.
Віктар Уладзіміравіч Альшэўскі
Віктар Уладзіміравіч Альшэўскі (, в. Вугольшчына, Бялыніцкі раён, Магілёўская вобласць) — беларускі мастак.
Біяграфія
Нарадзіўся 21 верасня 1953 года ў в. Вугольшчына Бялыніцкага раёна Магілёўскай вобласці. У 1965—1972 гадах вучыўся ў Рэспубліканскай школе-інтэрнаце па музыцы і выяўленчым мастацтве, у 1973—1980 гадах у Беларускім тэатральна-мастацкім інстытуце (вучыўся ў Г. Вашчанкі, В. Нямцова).
Turmion Kätilöt
«Turmion Kätilöt» («акушэркі руін» або «акушэркі крушэння») — фінскі індастрыял-метал-гурт, створаны ў 2003 годзе MC Raaka Pee і DJ Vastapallo, які ў раннім складзе іграў толькі ў студыі. Цяперашні склад ўключае Spellgoth, (які таксама быў вакалістам Trollheim's Grott (фінскага індастрыял-блэк-метал-гурту), Master Bates, RunQ (Яне Тольса, які таксама быў клавішнікам Tarot і Eternal Tears of Sorrow) і DQ, які гуляў у «Ratta Kokkola».
Віктар Уладзіміравіч Альшэўскі
Біяграфія
З 1980 года браў удзел у мастацкіх выстаўках у СССР і за межамі. У 1981—1984 гадах вучыўся ў творчых майстэрнях жывапісу Акадэміі мастацтваў СССР у Мінску пад кіраўніцтвам Міхаіла Савіцкага. Член Саюза мастакоў Беларусі з 1984 года.
З 1995 года — акадэмік жывапісу Беларускай акадэміі выяўленчага мастацтва. Галоўны вучоны сакратар БДАМ, прафесар, адзін з кіраўнікоў Цэнтра сучасных мастацтваў.
Turmion Kätilöt
Музыка «Turmion Kätilöt» адрозніваецца танцавальнымі рытмамі, імклівымі аранжыроўкамі, моцна скажоным гітарным гукам, басавымі рыфамі і глыбокім, рэзкім вакалам.
Віктар Уладзіміравіч Альшэўскі
Біяграфія
Жыве і працуе ў Мінску.
Творчасць
Працуе ў станковым жывапісе ў жанрах фігуратыўнай карціны, партрэта, нацюрморта. Асноўныя творы: кампазіцыі «Бяда», «Адзінота», «Тэатр», «Пяшчота», «Прамоўца», «Каўчэг», «Асіметрыя палявання», «Імгненне», «Рэстаўрацыя», «Парыў ветру», «Дзверы», «Яўленне», «Ён устае», «Гранат», «У дзень нараджэння Вікторыі».
Актыўна ў сваёй творчасці выкарыстоўвае сімволіку. Тэматыка твораў блізкая да антычнай міфалогіі, хрысціянства, палітычных і жыццёвых рэалій сучаснасці: Партрэт мастака Юрыя Карачуна, «Першы дом камуны», «Аўтапартрэт з жонкай і дачкой», «Маці», «Парыў ветру», «Рэстаўрацыя», «Дзяцінства», «Карыятыды», «Прастора».
Творы знаходзяцца ў зборах Нацыянальнага мастацкага музея Беларусі, фондах БСМ, Траццякоўскай галерэі ў Маскве, галерэях «Spectrum» (Германія), «Fylkesgalleriet» і «BIZ» (Нарвегія), выставачным аб’яднанні «Цэнтральны Дом мастака» ў Маскве, Бялыніцкім раённым мастацкім музеі імя В. К. Бялыніцкага-Бірулі, Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва ў Мінску, прыватных зборах Беларусі і замежжа.
Лапаравічы
Ла́паравічы (, Лапоровичи) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Папярнянскага сельсавета.
Да 20 студзеня 1960 года вёска знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Заслаўскага пассавета, да 9 жніўня 1979 года ўваходзіла ў склад Заслаўскага сельсавета.
Парэчкі альпійскія
Парэ́чкі альпійскія, Парэчкі светлыя (Ribes alpinum) — від раслін сямейства агрэставых.
Батанічнае апісанне
Прамастаячы густы куст. Расце да 2 м вышынёй і да 1,5 м у шырыню. Кара спачатку гладкая, светла-шэрая, з часам становіцца карычневай і трэскаецца. Лісце пальчатае. Верхняя частка лісця цёмна-зялёнага колеру з валасінкамі, ніжняя частка — светла-зялёная. Расліны двухдомныя (мужчынскія і жаночыя кветкі знаходзяцца на розных раслінах). Кветкі сабраны ў групы ля аснавання лісця, мужчынскія суквецці даўжэй жаночых. Асобныя кветкі маленькія, зелянява-белыя. Плод — ягада чырвонага колеру, без смаку.
Арэал
Радзіма — цэнтральная і паўночная Еўропа ад Фінляндыі і Нарвегіі на поўдзень у Альпах і Пірэнэях. На поўдні арэала сустракаецца высока ў гарах. Рэдка сустракаецца ў Заходняй Еўропе і Вялікабрытаніі.
Таксанамія
Від Парэчкі альпійскія ўваходзіць у род сямейства  парадку.
Гастон Рамірэс
Клубная кар’ера
Пачаў кар’еру Гастон у клубе «Пеньяроль», дзе дэбютаваў у сакавіку 2009 года. У сезоне 2009/10 забіў за клуб 6 мячоў, чым дапамог «Пеньяролю» стаць чэмпіёнам Уругвая. У жніўні 2010 года перашоў у склад італьянскай «Балонні» за 2,5 млн еўра. Дэбютаваў у чэмпіянаце Італіі 26 верасня 2010 года матчам супраць «Катаніі», які скончыўся з лікам 1:1.
31 жніўня 2012 года далучыўся да складу англійскага клуба «Саўтгемптан», падпісаўшы кантракт з камандай на чатыры гады. Трансфер іграка каштаваў англічанінам 12 млн фунтаў стэрлінгаў. 15 верасня паўабаронца дэбютаваў у матчы супраць «Арсенала», дзе яго новы клуб трываў буйную паражэнне з лікам 1:6. Гастон з’явіўся на пляцоўцы ў другой палове матча замест Стывена Дэвіса. 23 студзеня 2014 года ігрок атрымаў пашкоджанне, з-за чаго прапусціў некалькі тыдняў.
1 верасня 2014 на правах арэнды перайшоў у «Хал Сіці». Па заканчэння тэрміну арэнды ўлетку 2015 года вярнуўся ў «Саўтгемптан», аднак не здолеў замацавацца ў складзе. У студзені 2016 года быў арандаваны «Мідлсбра». Па заканчэнні сезона 2015/16 у якасці свабоднага агента пакінуў «Саўтгемптан», і ў ліпені 2016 года падпісаў з «Мідлсбра» кантракт.
У кастрычніку 2022 года падпісаў кантракт з клубам Серыі C «Віртус Энтэла».
Міжнародная кар’ера
8 кастрычніка 2010 года Рамірэс дэбютаваў у складзе зборнай Уругвая таварыскім матчам супраць зборнай Інданезіі. Футбаліст адгуляў увесь матч.
Дасягненні
«Пеньяроль»:
Акулаўка
Аку́лаўка (Окуловка) — горад (з 1965) у Расіі, у складзе Акулаўскага раёна Наўгародскай вобласці. Насельніцтва 12,8 тыс. чалавек (2008). Заснаваны ў 1851 годзе.
Горад размешчаны на Валдайскім узвышшы, за 140 км ад Вялікага Ноўгарада. Чыгуначная станцыя.
Беларускі полк
Беларускі полк — адміністрацыйна-тэрытарыяльная і вайсковая адзінка ў 1654—1659 гг. у складзе Запарожскага войска (Гетманшчыны).
Самастойная адзінка
Беларускі полк як узброенае фарміраванне быў створаны ў 1654 г. з мясцовых жыхароў на тэрыторыі, занятай расійскім войскам подчас вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—1667 гадоў. Заснавальнікам палка был праваслаўны шляхціч ВКЛ Канстанцін Юр'евіч Паклонскі, які ў ліпені 1654 г. прыбыў да рускага цара Аляксея Міхайлавіча і атрымаў дазвол на стварэнне казацкага фарміравання і якому быў прысвоены чын палкоўніка. Першымі салдатамі палка сталі каля 800 жыхароў горада Чавусы пасля яго дабраахвотнага пераходу да рускіх.
Пасля здачы Магілёва (24 жніўня) увесь Магілёўскі павет быў перададзены Паклонскаму. Гэта значна падняло аўтарытэт палкоўніка ў мясцовага насельніцтва і ператварыла павет у сферу яго ўплыву. Камандны склад для свайго палка камплектаваўся са шляхты, часам нават польскай. Так, адным з сотнікаў быў шляхціч Якавінскі, які прыняў праваслаўе. На падставе царскай граматы Паклонскаму, дадзенай 28 снежня 1654 года, і іншых актаў полк быў арганізаваны на казацкі манер. Акрамя палкоўніка, існавала яшчэ палкавая старшына: палкавы суддзя, палкавы есаул, палкавы сцяганосец, палкавы святар. Полк падзяляўся на сотні.
Да канца 1654 г. Беларускі полк налічваў каля 4 тысяч чалавек. Сумесна з украінскімі казакамі Залатарэнкі Беларускі полк перамог атрад Радзівіла, які вымушаны быў адступіць за Бярэзіну. У лютым 1655 г. Паклонскі перайшоў на польскі бок, але яго войска засталося верным прысязе і скалала аснову абаронцаў Малага горада Магілёва ад войскаў Рэчы Паспалітай.
У складзе войска Залатарэнкі
У ліпені 1655 г. полк стаяў у Чавусах і двух войтаўствах Магілёўскага павета, якія служылі базай, на чале з наказным палкоўнікам Мацвеем Старынскім. У склад тэрыторыі яго палка ўваходзілі яшчэ гарады Чэрыкаў і Прапойск з навакольнымі сёламі. Пасля Мацвея Старынскага палкоўнікам быў К. Дзячэнка.
Камплектаванне казацкіх палкоў ішло за кошт беларускага насельніцтва. Парадзелы за зіму корпус Залатарэнкі ў сярэдзіне чэрвеня зноў дасягнуў 20 тысяч чалавек, дзе беларусы складалі значную частку казацкага корпуса, які паспяхова заняў цэнтральную і ўсходнюю. Да восені казакі выйшлі на Нёман і Заходні Буг.
У 1658—1659 гг. у сувязі з перапыненнем баявых дзеянняў Беларускі полк быў ліквідаваны.
Таццяна Іванаўна Барысік
Таццяна Іванаўна Барысік (нар., Магілёў) — беларуская пісьменніца.
Біяграфія
Скончыла факультэт дашкольнага выхавання Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта (1999). Працавала ў школах Бабруйскага і Магілёўскага раёнаў. Цяпер жыве і працуе ў Магілёве. Член Саюза беларускіх пісьменнікаў.
Творчасць
Аўтар самвыдатаўскага зборніка паэзіі «Гаркну ў бліскучы мацюгальнік» (Асіповічы, 2003), зборніка апавяданняў «Жанчына і леапард» (2014). Вершы, фельетоны, нарысы і апавяданні друкаваліся ў зборніку «Жанчыны выходзяць з-пад кантролю» (Логвінаў, 2007), часопісах «Першацвет», «ARCHE», газетах «Наша Ніва», «Навінкі» і інш.
Удзельнічала ў рэспубліканскім конкурсе маладых талентаў «Дэбют», а таксама ў з’ездзе маладых літаратараў у Іслачы (1999).
Прызнанне
Лаўрэатка 2-й Прэміі Ежы Гедройца-2015 за кнігу «Жанчына і леапард». Таксама з кнігай «Жанчына і леапард» трапіла ў шорт-ліст прэміі «Гліняны Вялес» за 2014 год.
Зацань
За́цань (, Зацень) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці, на рацэ Цна. Уваходзіць у склад Папярнянскага сельсавета, часткова ў межах горада Мінска.
Назва
Зацень (Зацань) — назва-арыенцір, значыць паселішча за ракой Цна. Сустракаліся варыянты назвы Зацен, Зацынь, Зацене.
Гісторыя
У 1557 годзе згадваецца як сяло, уладанне князёў Крашынскіх у Менскім павеце Менскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. У 1567 годзе згадваецца ў попісе войска Літоўскага як маёнтак, шляхецкая ўласнасць, з маёнтка выстаўлялася ў войска 4 кані. У 1620 годзе ўладанне Валадковічаў, якім маёнтак перадаў князь Галоўчынскі.
У 1731 годзе вёска, 7 дымоў, цэнтр воласці. У гэты час вёска займала тэрыторыю абапал дарогі, якую перасякалі рака Цнянка, на поўдні на рацэ была сажалка. У цэнтры на ўсходнім баку дарогі месціліся будынкі фальварка, якія ўтваралі невялікі пляц. Сялянскія двары далучаліся да пляцу з поўдня, усходу і захаду. На захадзе месціліся могілкі з капліцай. У 1757 годзе Адам Хмара купіў у Міхаіла і Аляксандра Сапегаў маёнтак Зацень з 10 400 валокамі зямлі.
Пасля Другога падзелу Рэчы Паспалітай 1793 года ў складзе Расійскай імперыі. У 1800 годзе вёска, 9 двароў, 57 жыхароў, карчма і фальварак, панскі дом, капліца, вадзяны млын, уласнасць Адама Хмары, у Мінскім павеце Мінскай губерні. У 1858 годзе ўласнасць Г. Хмары. У 1897 годзе вёска і маёнтак, 2 вадзяныя млыны, карчма, фальварак, хутар, у Сёмкава-Гарадоцкай воласці Мінскага павета.
У Першую сусветную вайну ў лютым — снежні 1918 года была пад акупацыяй войскаў Германскай імперыі. 25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвешчана часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі ўвайшла ў склад Беларускай ССР. У ліпені 1919 — ліпені 1920 года вёска была пад акупацыяй Польшчы.
З 20 жніўня 1924 года ў Бароўскім сельсавеце Заслаўскага раёна Менскай акругі (да 26 ліпеня 1930). З 26 траўня 1935 года ў Менскім раёне, з 20 лютага 1938 года ў Менскай вобласці.
У Другую сусветную вайну з пачатку з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года акупаваная войскамі нацысцкай Германіі.
Энергетыка Беларусі
Беларусь не валодае значнымі ўласнымі паліўна-энергетычнымі рэсурсамі (ПЭР). За кошт уласных ПЭР пакрываецца толькі 15 % патрэб краіны (2007), астатнія 85 % імпартуюцца — у асноўным з Расіі. Характэрна высокая канцэнтрацыя выпрацоўкі электраэнергіі: на 11 найбольш буйных электрастанцыях цяпер выпрацоўваецца 95 % агульнага аб’ёму электраэнергіі. Агульная магутнасць электрастанцый складае каля 10 ГВт, больш за 97 % электраэнергіі выпрацоўваецца на ЦЭС. . У 2017 з 34,5 млрд квт*гадз выпрацаванай электрычнасці 405 млн.квт*гадз было атрымана на ГЭС, 97 — на ветравых, 89 — на сонечных устаноўках. На канец 2019 запланавана адкрыццё першага блока Беларускай АЭС.
Гісторыя
Электраэнергетыка Беларусі адлічвае сваё існаванне з 1889 г., калі была адкрыта невялікая (1,2 тыс. кВт) электрастанцыя ў Добрушы на мясцовай папяровай фабрыцы, катлы якой працавалі на вугалі і дровах. Агульная магутнасць усіх электрастанцый Беларусі ў 1913 г. склала толькі 5,3 тыс. кВт, што дазваляла атрымліваць 3 млн кВт*г электраэнергіі. Гэтай колькасці энергіі ледзь хапала на асвятленне цэнтральных вуліц буйных па тым часе гарадоў і працу некалькіх невялікіх кінатэатраў. У прамысловасці электрычнасць амаль не выкарыстоўвалася.
У адпаведнасці з планам ГОЭЛРО ў першую чаргу аднавілі сваю працу электрастанцыі ў Мінску, Віцебску, Гомелі, Бабруйску. Самымі буйнымі электрастанцыямі (у 1920-х гг.) былі Мінская (3 тыс. кВт) і Добрушская (1,6 тыс. кВт). У 1927 г. на Асінаўскіх балотах каля Оршы пачалося будаўніцтва Беларускай ДРЭС — першай буйной электрастанцыі ў Беларусі, якая ў 1940 г. дасягнула сваёй праектнай магутнасці — 34 тыс. кВт. Ад гэтай станцыі па лініях электраперадач атрымалі танную і ўстойлівую энергію такія гарады, як Віцебск, Магілёў, Орша, Шклоў. У гады Вялікай Айчыннай вайны электраэнергетыка Беларусі была зноў амаль цалкам знішчана.
Асноўныя магутнасці сучаснай беларускай энергетыкі былі створаны ў 1960-х — 1970-х гг. Тады ж была завершана электрыфікацыя сельскай мясцовасці. У 1980-я пад Мінскам пачалося будаўніцтва АЭС, але пася Чарнобыльскай катастрофы яна была дабудавана як ЦЭС. Другая хваля інтарэса да энергіі атама ўзнікла ў сярэдзіне 2000-х і вылілася ў будаўніцтва Беларускай АЭС у горадзе Астравец. У 2010-х былі пабудаваны найбуйнейшыя беларускія ГЭС: Гродзенская (2012), Віцебская (2016) і Полацкая (2017). На гэтае ж дзесяцігоддзе прыпаде пачатак адносна хуткага развіцця альтарнатыўнай энергетыкі — сонечнай і ветравой.
У наш час агульная магутнасць электрастанцый Беларусі складае больш за 8 млн кВт, а вытворчасць электраэнергіі — 34,5 млрд кВт*г. На долю Віцебскай вобласці і г. Мінска прыходзіцца амаль 2/3 усёй электраэнергіі, якая выпрацоўваецца ў краіне.
Цеплаэнергетыка
У Беларусі электраэнергетыка складаецца практычна з электрастанцый аднаго тыпу — цеплавых. Гэта дзяржаўныя раённыя электрастанцыі (ДРЭС) і цеплаэлектрацэнтралі (ЦЭЦ). ДРЭС выпрацоўваюць толькі электрычную энергію, ЦЭЦ — электрычную і цеплавую. Амаль палова вытворчасці электраэнергіі прыходзіцца на ЦЭЦ. Да 70-х гг. ХХ ст. галоўнымі відамі паліва на электрастанцыях Беларусі былі торф і вугаль, у наш час практычна ўсе вялікія цеплавыя электрастанцыі ў якасці паліва выкарыстоўваюць прыродны газ. Ўвод БелАЭС дазволіць зэканоміць каля 5 млрд куб.м прыроднага газу, адпаведна, знізіць долю выкаплёвага паліва ў вытворчасці электраэнергіі з 95 % да 60 %.
Для забеспячэння патрэб насельніцтва ў малых гарадах і пасёлках створаны мініЦЭС, на якіх усё больш ужываным становіцца раззнастайнае мясцовае паліва (біягаз, пілавінне), доля якога ўжо нанова дасягнула 30 %. Доля торфу ў энергабалансе Беларусі ўпала на парадак і ў цяперашні час складае каля 2-3 %, а ў мясцовых відах паліва — каля 15 %. Тарфяное паліва выкарыстоўваюць Жодзінская ЦЭЦ, Пружанская міні-ЦЭЦ, Бабруйская ЦЭЦ-1.
Самая буйная электрастанцыя Беларусі — Лукомская ДРЭС (г. Новалукомль), 2890 МВт. . Яна забяспечвае 60 % выпрацоўкі электраэнергіі ў летні перыяд і 40 % у зімовы. Другая па велічыні ДРЭС — Бярозаўская ў Белаазёрску, 950 МВт. Ужо 90 гадоў працягвае сваю нястомную працу Беларуская ДРЭС ў пасёлку Арэхаўск — першынец вялікай савецкай энергетыкі; з 1986 яна працуе на мазуце, з 1999 — на прыродным газе. Сярод цеплаэлектрацэнтралей найбольшую магутнасць маюць Мінская ЦЭЦ-4 і Наваполацкая ЦЭЦ (1035 і 505 МВт адпаведна).
Атамная энергетыка
Будуецца Беларуская АЭС пад горадам Астравец непадалёк ад мяжы з Літвой. АЭС будзе мець два рэактары агульнай магутнасцю 2300 МВт. Запуск першага энергаблока БелАЭС запланаваны на канец ліпеня 2019 года, вывад блока на праектную магутнасць 1200 МВт адбудзецца ў снежні таго ж года. З пускам АЭС Беларусь павінна ператварыцца ў нета-экспарцёра электраэнергіі. Ўвод БелАЭС дазволіць зэканоміць каля 5 млрд куб.м прыроднага газу, адпаведна, знізіць долю выкаплёвага паліва ў вытворчасці электраэнергіі з 95 % да 60 %.
Альтэрнатыўная энергетыка
Вядзецца работа, накіраваная на выкарыстанне аднаўляльных (альтэрнатыўных) крыніц электрычнасці. У 2007 годзе была прынята дырэктыва № 3 «Аб прыярытэтных напрамках умацавання эканамічнай бяспекі дзяржавы». У ёй гаварылася аб неабходнасці максімальна магчымага ўключэння ў паліўны баланс краіны ўласных аднаўляльных крыніц энергіі. Першыя з іх — энергія ветру і сонца. Асабліва інтэнсіўнае развіццё альтэрнатыўнай энегетыкі пачалося ў другой палове 2010-х. Да 2016 рэй вяла ветравая энергетыка, у 2016 ініцыятыву перахапіла сонечная. Станам на 2022 год у энергетычным балансе электрычнай энергіі доля аднаўляльных крыніц энергіі ўсяго 1,5 %. З уводам у эксплуатацыю Беларускай АЭС цікавасць да аднаўляльных крыніц энергіі знізілася. Так, у 2022 годзе быў прыняты закон, які прыпыняе прымяненне павышаючых каэфіцыентаў да тарыфаў на электрычную энергію з аднаўляльных крыніц энергіі.
Ветравая
У краіне ўжо вызначаны 1640 пунктаў, дзе можна паставіць ветраэнергетычныя ўстаноўкі, хаця хуткасць ветру над тэрыторыяй Беларусі складае ў сярэднім не больш за 3,5—5 м/с, а для эканамічнай выгады ветракоў яна павінна дасягаць 7—12 м/с. Найлепшыя для ветраэнергетыкі ўмовы назіраюцца на ўзвышшах: Наваградскім, Ашмянскім, Мінскім, Аршанскім.
Да 2010-х адзінкавыя ўстаноўкі ўжо дзейнічалі у Мінскай і Гродзенскай абласцях. На 2017 год найбуйнейшым ветраэнергетычным аб’ектам з’яўляецца Наваградскі ветрапарк, што належыць філіялу РУП «Гроднаэнерга» Лідскія энергетычныя сеткі. Першая ветраўстаноўка з’явілася тут каля вёскі Грабнікі ў 2011 годзе. Вятрак паказаў добрыя вынікі. У 2016 годзе непадалёк завяршылі ўстаноўку адразу 5 падобных установак кітайскай кампаніі «HEAG». Стварэнне ветрапарка абышлося дзяржаве ў 13 мільёнаў даляраў. Штогадовая выпрацоўка электраэнергіі складае каля 22 млн квт*гадз. Такі аб’ём згенераванай энергіі дазваляе зэканоміць 4,5 млн кубічных метраў газу ў год (700 000—800 000 даляраў). Станцыю абслугоўваюць 10 сертыфікаваных супрацоўнікаў «Гроднаэнерга».
Сонечная
Другая крыніца нетрадыцыйнай энергіі — сонечная энергія. Аднак для Беларусі яна будзе абыходзіцца значна даражэй, чым гідраўлічная. Сёння сонечная энергетыка стаіць на роўных з ветравой — на кожны від прыходзіцца каля 0,3 % агульнай выпрацоўкі электраэнергіі, што з’яўляецца мізэрнымі лічбамі, асабліва на фоне еўрапейскіх краін. Тым не менш, у 2014—2017 гадах аб’ёмы атрыманай за кошт сонца электраэнергіі ўзраслі ў 45 разоў — з 2 да амаль 90 млн кВт*гадз. Згодна з дзяржаўнай праграмай «Энергазберажэнне», да 2020 года ў краіне плануецца будаўніцтва не менш за 250 МВт сонечных электрастанцый. Мякруючы па ўсім, гэта праграма будзе нават перавыканана.
На люты 2019 года найбуйнейшымі аб’ектамі сонечнай энергетыкі Беларусі з’яўляюцца (у храналагічным парадку, які пакуль што супадае з парадкам узрастання магутнасці):
Біягазавая энергетыка
У Мінскай вобласці ўжо працуюць біяэнергетычныя ўстаноўкі ў Снове (2 МВт) і Лані (1,2 МВт), а ў Гомельскай вобласці — Хойніцкая ЦЭЦ (0,5 МВт) на рапсавым масле.
Біягазавая энергетыка ў Беларусі пачыналася з эсперыментальных комплексаў: БГЭК тыпу КОБАС-1 (1992, Камянецкі раён), БГЭК у Кобрынскім раёне і БГЭК у Бялыніцкім раёне.
У сярэдзіне 2000-х гадоў былі ўведзены ў эксплуатацыю біягазавыя энергетычныя комплексы:
Тады ж былі запланаваныя наступныя комплексы:
Спіс зорак сузор’я Мікраскопа
У прыведзеным спісе пералічаны ўсе зоркі сузор’я Мікраскопа да бачнай зорнай велічыні +6,5m і іншыя зоркі, якія ўяўляюць пэўную цікавасць: пераменныя, з планетнымі сістэмамі, звышновыя і г. д.
Міністр абароны Рэспублікі Беларусь
Міністр абароны Рэспублікі Беларусь — старшыня Міністэрства абароны Рэспублікі Беларусь.
Лускава
Лу́скава (, Лусково) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. З 28 мая 2013 года ўваходзіць у склад Юзуфоўскага сельсавета.
Юстыніян I
Юстыніян, Юсцініян (Flavius Petrus Sabbatius Iustinianus) (482—565) — візантыйскі імператар у 527—565 гг. і праваслаўны тэолаг. Спрабаваў аднавіць моц, памеры, дзяржаўны строй Рымскай імперыі, якой яна была да ўнутраных трызненняў і рэгулярных нападаў варварскіх плямёнаў, таксама імкнуўся ўзгадніць монафізіцтва з праваслаўем. Лічыцца адным з найвялікшых кадыфікатараў класічнага рымскага права.
Узыходжанне на прастол
Пачаў палітычную кар'еру з саўладарства са сваім дзядзькам Юстынам I, пасля смерці якога ў 527 г. стаў неабмежаваным гаспадаром дзяржавы і царквы. Адразу пасля каранацыі стаў праводзіць ваенныя кампаніі супраць варварскіх народаў: усходніх готаў у Італіі, вестготаў у Іспаніі і вандалаў у Афрыцы, у мэтах аднаўлення імперскай улады ў заходняй частцы Рымскай імперыі (: Заходняя Рымская імперыя). Праводзіў абарончыя войны супраць персаў і славян, якія рэгулярна здзейснялі набегі на візантыйскія тэрыторыі.
У сувязі з гэтымі матэрыяльна затратнымі войнамі, імператар быў вымушаны пайсці на празмернае павышэнне падаткаў, што ў 532 г. прывяло да масавых беспарадкаў Ніка (: Паўстанне Ніка), якія былі падушаны з-за дапамогі жонкі Юстыніяна, імператрыцы Феадоры. Нягледзячы на апазіцыю свайго асяроддзя і на сур'ёзныя беспарадкі ў Канстанцінопалі, Юстыніян у неспрыяльных умовах здолеў скончыць вайну з персамі, якая доўжылася з 527 г.
У 529 г. Юстыніян адмяніў усе філасофскія школы ў Афінах, у тым ліку Акадэмію Платона. Гэтую падзея часта разглядаецца — як канец антычнасці.
Абнаўленне імперыі
Адразу ж пасля 535 г., з колькасцю 9000 чалавек, Велізарый пачынае заваёву Італіі. Завалодаўшы спачатку Сіцыліяй у канцы 535 г., заваяваў Неапаль (лістапад 536 г.) і 9 снежня 536 г. увайшоў у Рым, дзе апынуўся ў аблозе ўсходне-гоцкага караля Віцігеса, але аблога хутка была знята з дапамогай ваеннай падтрымцы Юстыніяна. Пасля 540 г. была ўзята Равена, такім чынам Італія вярнулася ў імперыю.
Кампаніяй на поўначы кіраваў сам імператар Юстыніян, які прыйшоў да ракі Савы і Дуная, і прыкладна ў 535 г. узяў Сінгідунум. У Іспаніі, Юстыніян вызваліў толькі Андалусію і прыбярэжныя раёны на паўднёвым усходзе.
У той жа час, персы, парушаюць раней заключаны «вечны мір», і спусташаюць горад Антыёхію. Але імператар здолей заключыць новы мірны дагавор. На Балканах, яшчэ пасля чацвёртага стагоддзя, паўстала новая пагроза: славяне, што пражывалі ў раёнах Балтыкі, Віслы, Карпат і Прыпяці, якія пад сталым ціскам заваёўнікаў з Азіі, былі падзелены на тры вялікія групы і пачалі рухацца ў некалькіх кірунках. Заходняя група славян размясцілася паміж Эльбай і Дунаем, усходняя — паміж Днестрам і Доннам. Паўднёвыя славяне пачалі рухацца ў напрамку Ніжняга Дунаяа. Тут яны штогод рабавалі тэрыторыю Візантыі, некаторыя плямёны пападалі пад уладу гунаў, і разам з імі апусташалі правінцыі Фракію, Ілірыю, Грэцыю, нават падыходзілі пад Канстанцінопаль (538, 540, 558).
Духоўная дзейнасць
Юстыніян вылучыўся не толькі як рэстаўратар Рымскай Імперыі, але і як хрысціянскай царквы. Ён імкнуўся ўсімі сіламі захаваць палітычнае і духоўнае адзінства імперыі, якая ўключала розныя народы, асабліва захаваць царкву і праваслаўную веру. Клопат пра веру адзначае ў сваёй велізарнай заканадаўчай дзейнасці, асабліва ў «Новым заканадаўстве», а таксама ў «Кодэксе», які рэгуляваў царкоўнае жыццё: біскупаў і епархій, манастыроў і манаскага жыцця, а таксама кіраванне царкоўнай маёмасцю.
Corpus Iuris Civilis
У спробе вярнуць славу Рымскай імперыі, Юстыніян утварае камітэт з 16 юрыстаў, які ўзначальвае Трыбаніян і патрабуе ад іх збіраць і ўсталёўваць усю прававую спадчыну класічнага перыяду рымскага права.
Вынік іх працы, Corpus Iuris Civilis (Працы па грамадзянскім праве) складаецца з чатырох частак: Кодэкс Юстыніяна — збор прававых актаў з часу Адрыяна да Юстыніяна; Digestae — збор актаў рымскіх юрыстаў; Institutiones — вытрымкі ад дзвюх папярэдніх прац, з каментарамі, распрацаваны ў якасці навучальнага дапаможніка, і Novelle — збор актаў у перыяд праўлення Юстыніяна.
Смерць
Памёр не пакінуўшы спадчыніка, пераемнікам стальца стаў яго пляменнік Юстын II.
Год спакойнага сонца
«Год спакойнага сонца» (Rok spokojnego słońca) — мастацкі фільм 1984 года рэжысёра Кшыштафа Занусі.
Прэм’ера карціны адбылася ў верасні 1984 года ў межах конкурснай праграмы 41-га Венецыянскага кінафестывалю, дзе фільм быў удастоены галоўнай узнагароды — Залатога венецыянскага льва.
Сюжэт
Падзеі фільма адбываюцца неўзабаве пасля Другой сусветнай вайны. Маладая дзяўчына Эмілія жыве разам з хворай маці. Аднойчы яна знаёміцца з афіцэрам Норманам, які прыехаў у Польшчу расследаваць злачынствы, учыненыя ў гады вайны. Паміж Эміліяй і Норманам завязваюцца рамантычныя адносіны, і Норман прапануе Эміліі пакінуць краіну. Гэта можна зрабіць толькі таемна, за грошы і маючы знаёмства з правадніком цягніка. Праз Нормана гэта можна ажыццявіць. Але Эмілія, як праўдзівая каталічка, вырашае ахвяраваць сабой і сваім шчасцем, таму што не можа пакінуць маці, а таксама сяброўку, вымушаную займацца прастытуцыяй. Хворая маці бачыць, што з-за яе дачка не можа з’ехаць да каханага чалавека і жыць з ім у камфорце і дастатку — і вырашае скончыць жыццё самагубствам. Але Эмілія ўсё адно застаецца ў Польшчы, і толькі ў старасці, у доме састарэлых да яе прыходзіць вестачка ад Нормана.
Крытыка
Вядомы амерыканскі кінакрытык Роджэр Эберт адзначыў фільм чатырма зоркамі з чатырох магчымых і занёс у свой спіс «Выдатных фільмаў».
Узнагароды
Паводле рэсурса «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 3 кінаўзнагародамі і яшчэ 3 намінацыямі.
Дубна (Украіна)
Дубна (Дубно) — горад абласнога падпарадкавання ў Ровенскай вобласці Украіны, на рацэ Іква. Адміністрацыйны цэнтр Дубенскага раёна. Насельніцтва 39 146 чал. (2001).
Знаходзіцца за 45 км ад Роўна, чыгуначная станцыя на лініі Роўна — Львоў.