cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Асіна-Гай
Гісторыя
У 1719 годзе згадваецца як сяльцо Асінавыя Гаі ці Багаслоўскае Шацкага павета. Яно было заселена аднадворцамі і дробнымі памешчыкамі.
У дакументах 1745 года сяло названа Багаслоўскім ці Асіна-Гай. У той час у ім было 437 мужчынскіх душ, сярод ніх было 312 аднадворцаў, а таксама 125 дваровых і прыгонных сялян.
Джон Генры Твахтман
Джон Генры Твахтман (John Henry Twachtman;,  — , Глостэр, Масачусетс) — амерыканскі мастак, працаваў у жанрах таналізму і імпрэсіянізму.
Біяграфія
Твахтман пачаў вывучаць жывапіс пад кіраўніцтвам Фрэнка Дзювенека. У 1875 годзе ён, як і іншыя маладыя амерыканскія мастакі, з’яжджае для працягу адукацыі ў Еўропу. Вучыўся ў Мюнхенскай Акадэміі прыгожых мастацтваў, затым жыў у Венецыі. Пісаў пераважна пейзажы.
Пасля нядоўгага знаходжання ў ЗША мастак ізноў прыязджае ў Еўропу. Ён працягвае сваё навучанне ў Парыжы (у 1883—85 гадах). Тут навострываецца майстэрства Твахтмана, валоданне колерам з усімі яго адценнямі. У 1886 г. майстар вяртаецца на радзіму і жыве на ферме каля Грынвіча ў штаце Канектыкут. Сама ферма, яе дом, сад і агарод неаднаразова адлюстраваны ў пейзажных палотнах Твахтмана, на якіх мастак стварае свой індывідуальны, імпрэсіянісцкі стыль.
З 1889 года і да самай смерці Твахтман выкладаў жывапіс на курсах Мастацкай Студэнцкай лігі. Уваходзіў у створаную ў 1897 годзе ў Нью-Ёрку імпрэсіянісцкую групу Дзесяць амерыканскіх мастакоў.
Трохлопасцевая арка
Трохлопасцевая арка  — арка ў выглядзе трылісніка, утвораная трыма дугамі, з якіх павышаная сярэдняя абапіраецца на канцы бакавых, якія сіметрычна паўтараюць адна адну. Падобная форма арак уласцівая для гатычнага стылю.
Малкальм у цэнтры ўвагі
Малкальм у цэнтры ўвагі (Malcolm in the Middle) — амерыканскі гумарыстычны серыял, які выходзіў на экраны ў ЗША на канале Fox у 2000-2006 гадах. Серыял атрымаў сем узнагарод "Эмі", саўндтрэк да серыяла быў узнагароджаны прэміяй "Грэмі".
Сюжэт
Серыял распавядае пра хлопчыка на імя Малкальм (Фрэнкі Муніз), які ў першым эпізодзе раскрываецца як геній з IQ 165, што змяшчае яго ў клас для адораных вучняў. Ён трэцяе дзіця ў сям'і з чатырма, а пазней і пяццю хлопчыкамі, маці Лоіс (Джэйн Качмарэк) і бацька Хэл (Браян Крэнстан). Пачынаючы з першага сезону, іх старэйшы сын Фрэнсіс (Крыстафер Мастэрсан) быў адпраўлены ў ваенную школу, у той час як малодшыя браты Рыз (Джасцін Берфілд), Малькальм і Дзьюі (Эрык Саліван) застаюцца дома са сваімі бацькамі. У адсутнасці Фрэнсіса Малькальм становіцца сярэднім дзіцем у сям'і. У больш позніх сезонах у сям'і нараджаецца яшчэ адно дзіця.
Першыя сезоны былі сканцэнтраваны на тым, як Малкальм спраўляўся з цяжкасцямі сацыяльнага жыцця генія-інтэлектуала і трываў эксцэнтрычнасць сваёй сям'і. Пазнейшыя сезоны пашырылі рамкі шоў, больш падрабязна паказваючы ўзаемадзеянне сям'і з іх родзічамі, сябрамі і калегамі, у тым ліку тыранічнаю бабуляй - маці Лоіс (Клорыс Лічман), калегам Лоіс па супермаркеце Крэйгам Фельцпарам (Дэвід Энтані Хігінс), лепшым сябрам Малкальма інвалідам-калясачнікам Стыві (Крэйг Ламар Трэйлар) і бацькам Стыві Эйбам (Гэры Энтані Уільямс), а таксама шэрагам іншых асоб, падрабязна апісваюць жыццё Фрэнсіса ў ваеннай акадэміі, з якой ён пасля сышоў і адправіўся на працу ў лагер лесанарыхтоўшчыкаў на Алясцы, а пазней уладкаваўся на ранча, якім кіруе эксцэнтрычная нямецкая пара.
Серыял значна адрозніваўся ад стандартнага фармату тэлевізійнага сіткама, пашыранага ў ЗША ў пачатку 2000-х гадоў. Малкальм звычайна "ламаў чацвёртую сцяну", адначасова распавядаючы голасам за кадрам і размаўляючы непасрэдна з гледачом на камеру. Адметны знешні выгляд і гук серыяла ў значнай ступені залежалі ад старанна прадуманага постпрадакшана, уключаючы хуткае рэдагаванне, гукавыя эфекты, музычныя ўстаўкі, шырокае выкарыстанне лакацый і незвычайных стыляў камеры, кампазіцый і эфектаў, што, як правіла, было б непрактычна ці немагчыма дасягнуць пры стандартнай студыйнай відэаздымцы з некалькімі камерамі. У шоў не было ні закадравага смеху (які быў пашыраны ў іншых тэлевізійных сіткомах), ні жывой студыйнай аўдыторыі. Пераймаючы стыль драматычных серыялаў, гэта паўгадзіннае шоу было знята на плёнку, а не на відэа.
Прозвішча сям'і ніколі не згадваецца непасрэдна ў серыяле. Сцэнарыст Лінвуд Бумер для пілотнага эпізоду першапачаткова выкарыстаў прозвішча "Уілкерсан", але пазней яно было выдалена, таму што ён не хацеў навешваць "які-небудзь канкрэтны этнічны ярлык на персанажаў". Таксама ніколі не ўдакладняецца, дзе адбываюцца падзеі серыяла. Некалькі фактаў і эпізодаў намякаюць на тое, што сям'я пражывае дзесьці на паўднёвым захадзе ЗША. У некаторых выпадках факты пра тое, дзе жыве сям'я, наўмысна супярэчаць адзін аднаму, улічваючы клімат і тое, што, па апісанні, знаходзіцца паблізу.
Кайнэ (мовазнаўства)
Кайнэ (ад грэч.κοινὴ διάλεκτος «агульная мова») — мова зносін для шэрагу роднасных этнічных груп, узніклая ў дыялектным кантынууме на аснове найбольш пашыранага моўнага варыянту, што ўвабраў рысы іншых моў ці дыялектаў.
Кайнэ часта разглядаюцца побач з піджынамі і крэольскімі мовамі; прытым праз прычыну пачатковага ўзаемаразумення працэс стварэння кайнэ не такі рэзкі як піджынізацыя і крэалізацыя, бо ў асоб гаварэння няма мэты і патрэбы адмаўляцца ад сваіх моўных разнавіднасцей. Звычайны ўплыў між суседнімі дыялектамі не з’яўляецца кайнэзацыяй — кайнэ ўзнікае ў дадатак да ўжо існых дыялектаў як новая гутарковая разнавіднасць, не замяняючы іх, што і розніць гэту з’яву ад звычайнай дыялектнай эвалюцыі.
Кайнэ можа служыць перадумоваю фарміравання літаратурнай мовы.
= Гісторыя = Пачаткова тэрмін кайнэ ў мовазнаўстве выкарыстоўвалі толькі што да формы грэчаскай мовы, ужыванай як лінгва франка ў эліністычны і рымскі перыяды. Яна ўзнікла як мяшаная народная мова сярод простых людзей у порце Афінаў Пірэі, дзе сустракалася мноства грэкаў з розных бакоў Міжземнамор’я.
У сучасным разуменні кайнэзацыя — гэта працэс стварэння новых разнавіднасцей дыялектаў праз кантакт носьбітаў узаемазразумелых варыянтаў моўнага кантынуума. Звычайна яна адбываецца сярод новых пасяленцаў — носьбітаў дыялектных варыянтаў, якія мігравалі ў асяродак стварэння кайнэ з розных частак моўнага арэала. Кайнэзацыя звычайна здзяйсняецца на працягу некалькіх пакаленняў, але можа адбыцца і ў першым.
= Тыпізацыя = Як кайнэ можа выступаць
Паводле Пола Кэрсуіла выдзяляюцца два тыпы кайнэ: рэгіянальнае і імігранцкае.
Брытанская прапаганда ў Першай сусветнай вайне
Брытанская прапаганда ў Першай сусветнай вайне насіла пераважна антыгерманскі характар. Р. Зульцман адзначае, што менавіта ў гады Першай сусветнай вайны мела месца першае сістэматычнае ўжыванне прапаганды, прычым Германія была агаломшана гэтым фактам.
Самым яскравым прыкладам гэтай прапаганды стала выява раскрыжаванага канадскага салдата, паведамленне пра якога з'явілася ў Times 10 мая 1915 года. Не менш гучнымі былі сфабрыкаваныя сюжэты пра жорсткасць і зверствы нямецкіх салдатаў (стральба па медсёстрах, гвалт над манашкамі, забойства дзяцей, выстралы ў спіну і інш.). Таксама вядомы быў рэпартаж бельгійскай газеты L`Independance belge (ад 17 красавіка 1917), якая выдавалася ў Лондане, пра тое, што немцы перапрацоўваюць трупы сваіх салдатаў на корм для свіней на фабрыцы (Kadaververwertungsanstalt) у Кобленцы. У той жа дзень англійскія Times і Daily Mirror перадрукавалі гэту навіну. Іншай вядомай фальшыўкай стаў сюжэт пра каталіцкіх святароў, павешаных на звонавых языках у Антверпене.
Нароўні з выдуманымі фактамі, брытанская прапаганда актыўна выкарыстоўвала і рэальныя трагедыі для фарміравання негатыўнага вобраза Германіі (напрыклад, гібель «Лузітаніі» або пакаранне смерцю медсястры Эдыт Кейвел ). Для замацавання варварскага вобраза немцаў у брытанскіх СМІ называлі гунамі (Huns). Апроч «прапаганды жахаў» (дэманізацыі ворага) выкарыстоўвалася і «прапаганда поспехаў», якая прымяншала страты і перабольшвала поспехі ўласных войскаў.
Першапачаткова прапаганда ўздзейнічала на грамадскую думку праз прэсу і на салдатаў праціўніка праз улёткі, якія скідваліся з самалёта. Главой брытанскіх прапагандыстаў быў Лорд Норткліф. Пазней брытанскі ўрад высока ацаніў унёсак брытанскіх прапагандыстаў у перамогу над Германіяй. Поспех прапаганды складаўся не столькі ў дэмаралізацыі праціўніка, колькі ў ізаляцыі Германіі і мабілізацыі сваіх падданых на барацьбу з ворагам. Р. Зульцман заўважыў, што нямецкая прапаганда Гебельса ўлічыла брытанскую прапаганду і выкарыстоўвала яе прыёмы.
Брацкія школы ў Вялікім Княстве Літоўскім
Брацкія школы ў Вялікім Княстве Літоўскім — навуковыя ўстановы, якія ствараліся царкоўнымі брацтвамі.
Сістэма навучання
На чале школы стаяў рэктар, настаўнікі абіраліся на сходах брацтва. Брацкія школы мелі 3—5 класаў, былі агульнасаслоўнымі. Пасля атрымання пачатковай падрыхтоўкі вучні прыступалі да вывучэння «сямі вольных мастацтваў». Вывучаліся грэчаская, лацінская, польская, беларуская мовы, творы антычных мысляроў, дыялектыка, рыторыка, музыка. Навучэнцы атрымлівалі і некаторыя веды па арыфметыцы, геаметрыі, астраноміі, геаграфіі. Педагагічная сістэма школ фарміравалася пад пэўным уплывам гуманістычных і рэфармацыйных ідэй.
У брацкіх школах выкарыстоўвалася класна-ўрочная сістэма навучання, пры якой дамінаваў катэхізічны метад выкладання, пабудаваны на пытаннях і адказах. У дыдактычных метах ладзіліся тэатральныя пастаноўкі, у брацкіх школах прадугледжвалася арганізацыя хору і музычная адукацыя.
Шматлікія навучэнцы сталі пасля вядомымі вучонымі, грамадскімі дзеячамі, педагогамі. Настаўнікамі ў брацкіх школах былі царкоўныя і грамадскія дзеячы, пісьменнікі-палемісты С. Зізаній і Л. Зізаній, М. Сматрыцкі, Л. Карпавіч, З. Насоў, С. Полацкі і інш.
Дзмітрый Сямёнавіч Бубноўскі
Дзмітрый Сямёнавіч Бубноўскі (нар., г.п. Мір, Карэліцкі раён, Гродзенская вобласць) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў у 1978 годзе Брэсцкі інжынерна-будаўнічы інстытут. У 1978 годзе архітэктар ГПІ-12; у 1980—1982 гадах архітэктар НДПБ Спецыяльных навукова-рэстаўрацыйных вытворчых майстэрняў; у 1982—2001 гадах старэйшы, вядучы, галоўны інспектар, начальнік Дзяржаўнай інспекцыі па ахове помнікаў, начальнік аддзела аховы помнікаў, намеснік міністра культуры — старшыня Дзяржінспекцыі Рэспублікі Беларусь па ахове гісторыка-культурнай спадчыны, старшыня Камітэта па ахове гісторыка-культурнай спадчыны Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь; у 2002—2003 гадах начальнік праектнага аддзела УП «Група СТС»; у 2003—2011 гадах начальнік аддзела рэстаўрацыі і рэканструкцыі, намеснік начальніка АКМ-4, галоўны архітэктар праектаў УП «Мінскпраект»; з 2011 года галоўны архітэктар праектаў, начальнік аддзела дызайну і архітэктурных формаў Праектнага філіяла ААТ «Белрэстаўрацыя».
Дзейнасць
Навуковы кіраўнік аб’ектаў: Замкавы комплекс «Мір» (з 1986), будынкі былой духоўнай кансісторыі ў г. Мінску (з 2004), будынкі музычнага каледжа ў г. Мінску (з 2013). Аўтар праекта рэстаўрацыі і прыстасавання Замкавага комплексу «Мір», праектаў выратавальнай станцыі на Камсамольскім возеры ў г. Мінску, мемарыяла на месцы расстрэлу вязняў гета ў Міры Гродзенскай вобласці.
Кіраўнік групы распрацоўшчыкаў тэксту Закона Рэспублікі Беларусь «Аб ахове гісторыка-культурнай спадчыны». Аўтар больш за 50 публікацый па пытаннях гісторыка-культурнай спадчыны ў перыядычных, навукова-папулярных, акадэмічных і энцыклапедычных выданнях.
Ёханес Людвіг
Ёханес Людвіг (Johannes Ludwig; нар., Зуль, Цюрынгія) — нямецкі саначнік, які выступае за зборную Германіі з 2006 года. Алімпійскі чэмпіён 2022 года, чэмпіён і бронзавы прызёр зімовых Алімпійскіх гульняў 2018 года, двухразовы чэмпіён свету, пяціразовы прызёр чэмпіянатаў Еўропы, шматразовы прызёр нацыянальнага першынства.
Палявы вал
Палявы (Дальні, Кругавы) вал — земляны вал з бастыёнамі, знешні трэці абарончы пояс старажытнага Магілёва.
Амаль уся лінія ўмацаванняў Палявога вала была збудавана ў перыяд з 1609 па 1633 г. Аднак, некаторыя брамы былі пабудаваны пазней (напрыклад, Шклоўская, пабудаваная ў 1682 годзе). Разам з першым, Замкавым валам, і другім, Блізкім валам, складаў развітую абарончую сістэму ўмацаванняў горада. Знешне, паводле меркавання сучаснікаў, гэта быў «велічэзны, навалены накшталт сцяны насып». Працягласць складала 2461 сажань (каля 5242 метраў) вакол так званага Новага горада. Пачынаючы з 1682 года, Палявы вал згадваецца ў дакументах ужо пад назвай Кругавы вал, з прычыны таго, што знешні пояс умацаванняў да таго часу ўяўляў сабой замкнёнае кольца. Існаваў да першай паловы XIX стагоддзя.
Праходзіў ад Дняпра па сучасных вул. Завадской, завулку Глінкі, уздоўж вул. Леванеўскага, праз вуліцы Струшня і Лазарэнкі, па 2-м Кавальскім і Горным завулкам да правага берага ракі Дубравенкі, далей уздоўж вул. Яцына, праз вул. Першамайскую, па вул. Лепяшынскага (у раёне Камсамольскага сквера) і сканчаўся каля яра Дзебры каля так зв. Машэкаўскай гары.
Меў 8 уязных брам: Курдзянеўскую, Ледзвяеўскую, Шклоўскую, Віленскую, Уструшненскую, Трыснёнскую, Быхаўскую, Папінскую (не захаваліся).
Агрыпіна Малодшая
Агрыпіна Малодшая — Юлія Агрыпіна (16—59) — дачка Германіка і Агрыпіны Старэйшай, жонка Гнея Даміцыя Ахенабарба, другім шлюбам — імператара Клаўдзія (49), маці Нерона.
Антычныя аўтары характарызуюць Агрыпіну Малодшую як «самую непрыемную жанчыну часоў імперыі». Не вагаючыся перад сродкамі, яна дапамагла Нерону, свайму сыну ад шлюбу з Клаўдзіем, заняць імператарскі трон. Дзеля гэтага яна, між іншым, арганізавала смерць свайго дзядзькі і раду іншых людзей. Нерон, ужо атрымаўшы ўладу, загадаў забіць яе і знішчыць усе яе статуі. Аднак, горад Кёльн захаваў назву «калонія Агрыпіны», атрыманую з нагоды яе нараджэння. Вядомая профільная выява Агрыпіны на камеі разам з Клаўдзіем.
Анатоль Яфімавіч Кашапараў
Анатоль Яфімавіч Кашапараў (нар., , БССР) — беларускі спявак (тэнар), саліст ВІА «Песняры», Заслужаны артыст Беларускай ССР (1979).
Біяграфія
Пасля сыходу з «Песняроў», перад ад’ездам у ЗША (1991), выступаў у складзе гурта «Поп-сіндыкат».
Вучыўся ў музычным вучылішчы ў Маладзечне. Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут, Маскоўскі інстытут культуры, а таксама ГИТИС (1989) па спецыяльнасці «Эстрадная рэжысура».
NGC 2538
NGC 2538 (іншыя абазначэнні — UGC 4266, MCG 1-21-19, ZWG 31.67, IRAS08087+0347, PGC 22962) — спіральная галактыка з перамычкай (SBa) ў сузор’і Малы Пёс.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Месэнджар
Месенджар (messenger — кур’ер, пасланнік) — гэта праграма для імгненнага абмену тэкставымі паведамленнямі, аўдыёзапісамі, фатаграфіямі і іншымі мультымедыя. Праграмы ўстанаўліваюцца на камп’ютар, смартфон, планшэт і працуюць праз інтэрнэт.
Першы ў свеце мэсанджар EMISARI (Emergency Management Information Systems and Reference Index — Інфармацыйныя сістэмы кіравання надзвычайнымі сітуацыямі і даведачны індэкс) стварыў у 1971 годзе фізік і матэматык Мюрэй Туроф для ўрада ЗША. З дапамогай EMISARI дзяржаўныя службоўцы маглі хутка звязвацца адзін з адным. Яны падключаліся да сеткі па міжгародніх тэлефонных лініях праз тэлетайпы — электрамеханічныя друкарскія машыны. Так улады ЗША маглі хутка рэагаваць на крызісныя сітуацыі ў краіне, але звычайныя грамадзяне EMISARI не выкарыстоўвалі.
Гісторыя хентаю
З'яўленне і развіццё хентаю, парнаграфічнай мангі і анімэ, шмат у чым абумоўлена спецыфічна японскім культурна-гістарычным стаўленнем да эстэтыкі і сексуальнасці. Манга і анімэ ў Японіі ў сваім сучасным выглядзе пачалі станаўленне падчас і пасля Другой сусветнай вайны. Сучасны ж хентай атрымаў свае развіццё толькі ў 1970-х гадах, калі манга пачала камерцыялізавацца, а чытацкая аўдыторыя, якая паспела палюбіць яе ў дзяцінстве, — сталець. Каб зноў прыцягнуць чытачоў, мангакі сталі ўключаць у свае працы элементы эротыкі і крывавыя сцэны. Японскія законы, якія дзейнічалі з часоў Другой сусветнай вайны да пачатку 1990-х гадоў, забаранялі графічную выяву палавых органаў, таму стваральнікі хентаю, як і любых іншых прадуктаў, якія змяшчаюць парнаграфічныя элементы, былі вымушаныя падвяргаць іх частковай цэнзуры або адлюстроўваць схематычна ці сімвалічна. Кветкі і ракавіны сімвалізавалі похву жанчыны, а змеі, садавіна, гародніна — мужчынскі палавы член. Таксама выкарыстоўваліся іншыя прыёмы, напрыклад, палавыя органы прыкрываліся з дапамогай эстэтычнага бандажу — сібары.
Ранні перыяд
Большасць даследчыкаў згодныя ў тым, што эратычная манга і анімэ бяруць свой пачатак у перыяд Эда (1600—1868) ці нават раней, хоць немагчыма дакладна вызначыць, наколькі моцна ўплыў дадзенай культурнай традыцыі распаўсюдзіўся на сучасных аніматараў. У перыяд Эда ўзнікае цікавасць да жанру бытавога рамана кібёсі, сюжэты ў якім часцяком насілі эратычны характар. Па форме кібёсі ўяўлялі сабой апавяданні ў малюнках, забяспечаныя кароткімі тэкставымі тлумачэннямі.
Акрамя таго, з'яўляецца новы кірунак у выяўленчым мастацтве — укіё-э. На гравюрах у гэтым стылі фігуравалі не толькі гейшы і папулярныя акцёры: аўтары сюнгі (春画, «вясновая карцінка») адлюстроўвалі парнаграфічныя сцэны, дзе персанажы з перабольшана велізарнымі палавымі органамі прымалі самыя разнастайныя пазіцыі, уступалі ў палавыя акты з дэманамі мужчынскага і жаночага полу, прывідамі, жывёламі. Персанажы рэдка паказваліся цалкам аголенымі, яны апранутыя ў свабодныя кімано, што было заклікана дадаткова стымуляваць сексуальнае ўзбуджэнне. Арыгінальнасць сюжэтаў віталася і была важная з-за высокай канкурэнцыі на рынку. Найвышэйшай папулярнасцю сюнга карысталася ў XVIII—XIX стст. Яна ў адукацыйных мэтах вывучалася дзяўчынамі, якія неўзабаве павінны былі ўступіць у шлюб. Пасля Рэстаўрацыі Мэйдзі (1868) сюнга стала нелегальнай, аднак, яна аказала вялікі ўплыў на візуальны шэраг і сюжэты сучаснай японскай парнаграфіі.
Першыя анімэ
Першым творам у жанры хентаю павінна было стаць анімэ (木村白山) «Асвяжальны карабель» (涼み舟, Suzumibune, 1932 год), няскончанае па прычыне канфіскацыі паліцыяй. Праца над ім была завершана толькі напалову. Наступная сур'езная спроба аб'яднаць эротыку і японскую анімацыю была прадпрынятая толькі ў канцы 1960-х гадоў. Па ініцыятыве Осаму Тэдзука, які стараўся паправіць фінансавыя справы сваей кампаніі Mushi Production і прыцягнуць у індустрыю анімэ дарослую аўдыторыю, была знятая экранізацыя «Тысяча і адной ночы» Senya Ichiya Monogatari (1969) — першая частка эратычнай трылогіі «Анімэрама» (анімацыя + сінерама + драма ), куды пасля ўвайшлі Cleopatra (1970) і Kanashimi no Belladonna (1973). Для працы над Senya Ichiya Monogatari было нанята ў агульнай складанасці 60 тысяч супрацоўнікаў, а яго стварэнне заняло прыкладна паўтара года.
Эратычная манга
Парнаграфія ў пасляваеннай Японіі не была аддзеленая ад масавай культуры, як у Вялікабрытаніі ці ЗША, і парнаграфічныя выявы доўгі час з'яўляліся ў сродках масавай інфармацыі нароўні са спецыялізаванымі часопісамі. Да 1960-х гадоў асноўнай аўдыторыяй мангі лічыліся дзеці. У 1968 годзе карпарацыя Shueisha рыхтавала да выпуску часопіс мангі Shonen Jump, які, па задуме Shueisha, павінен быў скласці канкурэнцыю выданням для хлопчыкаў ад кампаній Kodansha (Shonen Magazine) і Shogakukan (Shonen Sunday). Адной з першых прац, якія публікаваліся ў Shonen Jump, стала камедыйная манга Harenchi Gakuen ( «Бессаромная школа») Га Нагаі, якая імгненна набыла значную папулярнасць і падняла наклады толькі што створанага часопіса да мільена асобнікаў. Дзеянне гэтага твора адбываецца ў школе, дзе вучні мужчынскага полу і выкладчыкі занятыя тым, што падглядваюць за паўаголенымі школьніцамі і спрабуюць разглядзець жаночыя трусікі.
Нягледзячы на тое, што па сучасным стандартам змест Harenchi Gakuen лічыцца досыць нявінным, у свой час яна падвергнулася суровай крытыцы за вульгарны сюжэт, залішнюю шчырасць, дэманстрацыю падлеткавай сексуальнасці і пацягнула пратэсты настаўнікаў, жаночых асацыяцый і бацькоўскіх камітэтаў. Бацькі рабілі публічныя спаленні Harenchi Gakuen. Тым не менш, гэтая і іншая эратычная манга Га Нагаі друкавалася ў найбуйнейшых часопісах таго часу: Kekko Kamen (1974) выходзіла ў Shonen Jump, Oira Sukeban (1974) — у Shonen Sunday, Hanappe Bazooka (1979) — у Young Jump. Аўтар аказаў вялікі ўплыў на свет мангі і на японскае грамадства, стаўшы першапраходцам «эці» — анімэ і мангі, у якіх утрымліваюцца намёкі на эратычныя сцэны або гумар з сексуальным падтэкстам.
У 1970-х гадах з'яўляюцца першыя працы, прысвечаныя тэматыцы гомасексуальнага кахання, але ў ранняй юры- і яой-манзе эратычнага складніку не было. Адкрыты па змесце яой існаваў у форме аматарскай мангі — додзінсі — стваранай фанатамі альбо па арыгінальных сюжэтах, альбо па матывах іншых папулярных твораў.
«Залатое стагоддзе анімэ»
1980-я гады называюць «Залатым стагоддзем» анімэ. Распаўсюджванне касетных відэамагнітафонаў і прайгравальнікаў лазердыскаў вярнула на рынак парнаграфію, якая з тых часоў займае самавітае месца ў індустрыі відэафільмаў. Першым анімэ ў фармаце OVA-серыяла стала навукова-фантастычная драма Dallos, выпушчаная ў снежні 1983 года; а ўжо трэцяя ў гісторыі OVA была хентайскай. З семнаццаці OVA, створаных на працягу 1984 года, адзінаццаць былі парнаграфічнымі.
Два першых эратычных OVA-серыяла — Lolita Anime і Cream Lemon — з'явіліся ў 1984 годзе. Абодва ўпісваліся ў цэнзурныя абмежаванні, у прыватнасці, забарону на дэманстрацыю лабковых валасоў. Cream Lemon, званы адным з найбольш значных з'яў у анімацыі 1980-х гадоў, спалучаў секс і эротыку з пародыямі на папулярныя мангу і анімэ. Вялікая частка яго серый не была аб'яднаная персанажамі і сюжэтамі і ўяўляла сабой асобныя навелы розных жанраў з адной толькі агульнай умовай — як мінімум адзін палавы акт. Акрамя разнастайнасці сюжэтных матываў, у серыяле была прадстаўлена вялікая частка вядомых палавых вычварэнняў з ухілам у лесбійскі і садамазахісцкі секс. У стварэнні Cream Lemon прымалі ўдзел такія вядомыя аніматары, як Тосіхіра Харана (Fight! Iczer One) і Хіроюкі Кітакуба (Blood: The Last Vampire).
Наступнай пасля Cream Lemon буйнай падзеяй у свеце хентаю стаў выхад мангі Тосіа Маэды «Урацукідодзі. Легенда аб звышдэмане» (1986), якая атрымала вядомасць дзякуючы адкрытасці, жорсткасці і асабліва наяўнасці сцэн згвалтаванняў дзяўчын велізарнымі шчупальцамі — «тэнтаклямі». У прадстаўленні заходняга гледача тэнтаклі з'яўляюцца сімвалам хентаю. Анімэ, знятае па матывах «Урацукідодзі» ў 1987 годзе, вылучалі з шэрагу падобнай прадукцыі «якасная анімацыя і ліха закручаны фантастычны сюжэт з налетам містыкі і акультызму». Яно стала надзвычай папулярным у ЗША і Еўропе і спарадзіла мноства сіквелаў. Тосіа Маэда тлумачыў, што выдумаць фантастычную істоту з шчупальцамі у якасці аднаго з галоўных герояў яго вымусіла японскае заканадаўства, якое забараняе выяву адкрытых сексуальных сцэн паміж людзьмі, у той час як у яго выдуманага персанажа — дэмана — адсутнічаў чалавечы палавы член. Пад уплывам мангі Тосіа Маэды ў 1980-х гадах былі знятыя Legend of Lyon Flare (1986), Battle Can Can (1987) і іншыя анімэ, у якіх прысутнічаюць персанажы з тэнтаклямі.
Бум лалікона ў Японіі
У 1980-х гадах Японію ахапіў «лаліконны бум». Традыцыйная парнаграфічная манга пачала значна саступаць у папулярнасці лалікону. Тыповым персанажам маляванай парнаграфіі стала юная школьніца ў адпаведнай форме, якая трымала плюшавую цацку. Даследчыкі лічаць, што ключавую ролю адыграў Хідэа Адзума — ён вывеў на паверхню «утоеную сексуальнасць, якую многія фанаты знаходзілі ў падлеткавых гераінях Тэдзукі і Хаяо Міядзакі». Яго додзінсі «Кібела» (シベール) утрымоўвала эратычныя выявы «мульцяшных дзяўчынак» (напрыклад, Чырвонай Шапачкі), праўда, манга была не парнаграфічнай, а камедыйнай. Хідэо Адзума першым звярнуў увагу на эратызм плыўных ліній. Паводле ўспамінаў крытыка Кэнтаро Такэкума, мілыя персанажы ў стылі «каваій» ( «цудоўны», «добранькі») у Адзумы «раптам заняліся сексам». Пасля Адзумы стыль малюнка ў хентае хіліўся ў бок нерэалістычнай эстэтыкі, у якой з'явілася шмат фанатаў. Сваю ролю адыгралі цэнзурныя абмежаванні: забарона на паказ лабковых валасоў прывяла да распаўсюджвання ў хентае персанажаў-падлеткаў, зусім юных дзяўчын. Дарослых жанчын малявалі ў тым жа стылі. З'явіўся тэрмін бурыка (ブリッコ) — дасведчаная дарослая жанчына, якая вядзе сябе як нявінная дзяўчынка.
У пачатку 1980-х пачалі выходзіць спецыялізаваныя часопісы лаліконнай мангі Lemon People і Manga Burikko. Анімэ Lolita Anime і Cream Lemon 1984 года таксама спрыялі папулярызацыі тэматыкі. Пазней у тым жа 1984 годзе было знята іншае Lolita Anime па матывах мангі, вядомага лаліконнаго аўтара. Масавая папулярнасць лалікона прывяла да таго, што манга Уціямы, які маляваў, у прыватнасці, немаўлятаў у падгузніках у сексуальным кантэксце, выходзіла ў шырокадоступным часопісе для хлопчыкаў Shonen Champion. У канцы 1980-х гадоў такія адкрытыя працы, як Angel і , свабодна прадаваліся ў кнігарнях і публікаваліся ў юнацкіх і дзіцячых выданнях.
Пытанні цэнзуры
Незразумелая сітуацыя з цэнзурай дасягнула свайго піка да пачатку 1990-х гадоў. Шырокая даступнасць парнаграфіі прывяла да стварэння асацыяцыі «Абароны дзяцей ад коміксаў». Адна з заснавальніц камітэта Ісака Накаа апісала свае адчуванні ад паходу ў мясцовы кніжны магазін: «На вокладцы [мангі] быў сімпатычны малюнак, разлічаны на прыцягненне дзіцячай аўдыторыі, але ўнутры было поўна сексуальных матэрыялаў — такіх рэчаў, якія ніколі не павінны быць паказаны дзецям». У верасні 1990 года у газеце «Асахі сімбун» была апублікавана даследаванне такійскага ўрада, згодна з якім палова ўсей мангі ўтрымоўвала эратычныя сцэны.
Ўплыў на грамадскае меркаванне таксама аказала справа серыйнага забойцы дзяўчынак і прыхільніка лаліконнай мангі Цутому Міядзакі (перыяд забойстваў: 1988—1989). Сур'ёзнасць яго злачынстваў падняла хвалю дэбатаў пра тое, ці застаюцца інтымныя фантазіі толькі фантазіямі і як захапленне лаліконам і эрагура-фільмамі, знойдзенымі ў кватэры злачынцы, можа ўплываць на канкрэтныя дзеянні чалавека. Да сярэдзіны 1990-х гадоў спрэчкі заціхлі, выдаўцы мангі сталі больш строга рэгуляваць змест выпускаемай прадукцыі, на тавары для дарослых пачалі дадаваць адмысловыя пазнакі, публікацыя некаторай мангі ў часопісах была забароненая. Абмежаванне на паказ лабковых валасоў і іншыя візуальныя забароны былі прыбраныя ў пачатку 1990-х гадоў, таму манга стала больш адкрытай, хоць і менш даступнай.
Анімэ і манга ў Японіі
Папулярнасць лалікона ў Японіі ўпала, на змену яму прыйшоў жанр «футанары». У пачатку 1990-х Тосікі Юі апублікаваў свае найбольш вядомыя працы: Wingding Party, Junction і Hot Junction. Персанажы-футанары сустракаюцца ў манзе ', Курэнай Адзукі (あずき紅), ', , Сатосі Акіфудзі (стваральнік Parade Parade), Кэя Амагі (стваральнік Stainless Night) і ў творах іншых аўтараў , а таксама ў значнай колькасці анімэ, зробленым ў 1990-х і 2000-х гадах, у тым ліку La Blue Girl (1992), Seikimatsu Reimaden Chimera (世紀末麗魔伝キメイラ; 1997), Ogenki Clinic (1991).
У 1990-х гадах працавалі папулярныя мангакі Ісутосі (Slut Onna), Тору Нісімакі (Blue Eyes), Юдзін (Kojin Jugyo, Visionary, Sakura Diaries), Хэмару Маціно. Зноў пачалі публікавацца аўтары эрагэкігі. Было знята шмат анімэ, у тым ліку Dragon Pink (1994), Elven Bride (1995), Twin Angels (1995),  Alien from the Darkness (1996), Mezzo Forte (1998); некаторыя працы сталі класікай: F3, Words Worth, Rapeman, La Blue Girl, Adventure Kid па матывах мангі Тосіа Маэды. У 1995 годзе было выпушчана рэалістычнае анімэ Cool Devices — адно з першых OVA, якія па-сапраўднаму пагружалі ў тэматыку BDSM, па гэты дзень застаецца адным з найбольш адкрытых у гісторыі жанру.
Моцны ўплыў на індустрыю аказала папулярызацыя камп'ютэрных гульняў у сярэдзіне 1990-х гадоў, у асаблівасці сімулятараў спатканняў і «візуальных раманаў». У першых эратычных гульнях герой ўступаў у палавыя кантакты практычна з усімі сустрэчнымі дзяўчынамі запар, так як канцэпцыя разгалінаванага сюжэту ўпершыню з'явілася толькі ў 1992 годзе ў Dokyusei студыі élf. Сюжэт практычна адсутнічаў, напрыклад, гулец павінен быў проста гвалтаваць дзяўчын, якія з'яўляліся на экране. Продажы падобных гульняў былі дастаткова добрыя, але поспех , першай эратычнай RPG са складаным сюжэтам, пацягнуў распрацоўку падобных праектаў. Адной з такіх гульняў стала Dragon Knight (1989), па матывах якой у 1991 годзе было ўпершыню зроблена хентай-анімэ. За ім рушылі ўслед экранізацыі Dokyusei (1992; анімэ — 1994); Tokimeki Memorial (1994; анімэ — 1999); Pia Carrot (1995; анімэ — 1997) ; Kuro no Danshou: The Literary Fragment (1995; анімэ — 1999) і іншыя.
Распаўсюджванне хентаю за мяжой
У канцы 1980-х гадоў адбылося сусветнае адкрыцце японскай анімацыі, і хентай адразу стаў шырока вядомы і папулярны ў ЗША і Еўропе, так як нічога падобнага па адкрытасці і якасці графікі там не было. Акрамя таго, некаторыя OVA набылі культавы статус за кошт цікавай сюжэтнай лініі і старанна прапрацаваных характараў персанажаў. Да такіх твораў можна аднесці «Урацукідодзі», гумарыстычную La Blue Girl, анімэ «Кайт — дзяўчынка-забойца». «Кайт», якая распавядае гісторыю маладых наёмных забойцаў-сірот, заваявала папулярнасць нават нягледзячы на той факт, што для амерыканскага рэлізу з анімэ былі цалкам выразаны парнаграфічныя сцэны. У той жа час пачалі з'яўляцца тэматычныя вэб-сайты ў Інтэрнэце. У пачатку 1990-х гадоў кампанія IANVS Publications выпусціла зборнік эратычных анімэ-скрыншотаў з выявамі дзяўчын, якія купаюцца — першую хентай-публікацыю. У 1994—1995 на англійскай мове была выдадзена першая хентай-манга: Bondage Fairies Тэруа Какуты, Emblem Кэя Танігуці, Temptation Хіраюкі Утатанэ.
2000-я гады
Пашырэнне рынку спажыўцоў на Захад дало новы штуршок жанру: калі ў 1997 годзе аніматары знялі 35 парнаграфічных анімэ, то ў 2001 — ужо 96. У 2000 годзе слова «хентай» было 41-м па папулярнасці пошукавым запытам у Інтэрнэце. У цяперашні час хентай легка даступны на порнасайтах, у анлайн-крамах і буйных гандлевых сетках. Па дадзеных на снежань 2010 года, у базе дадзеных Anime News Network змяшчаецца інфармацыя аб 1174 хентайных манга- і анімэ-серыях, з якіх больш за 700 былі зроблены паміж 2000 і 2009 гадамі. Папулярнасць заваявала манга Shoujo Sect Кэна Куроганэ, Hatsuinu аўтарства Іну, Love Selection і Giri Giri Sisters Гамы Кісарагі, Warau Kangofu Ёнэкуры Кэнго, Mousou Diary Цукіно Дзёгі, цыкл работ . Сучасныя парнаграфічныя анімэ не прызначаныя для трансляцыі па тэлебачанні ці паказу ў кінатэатрах і выпускаюцца ў фармаце OVA — для хатняга прагляду. У адрозненне ад камерцыйнай анімацыі, якая існуе дзеля атрымання значнага прыбытку ў шырокага кола гледачоў, ад хентаю патрабуецца толькі акупіць выдаткі на стварэнне, таму сучасныя праекты разлічаны на невялікі бюджэт і робяцца хутка. Прадаюцца ж яны дорага і невялікім лікам копій. У 2000-х гадах былі знятыя Oni-Tensei (2000), Sex Demon Queen (ヤーリマクィーン; 2000), Midnight Sleazy Train (最終痴漢電車; 2002), Viper GTS (2002), Taboo Charming Mother (ゑんぼ; 2003), Another Lady Innocent (2004), G-spot Express (2005). Па матывах аднайменных кампутарных гульняў створаны такія вядомыя праекты, як Yakin Byoutou, якая апускаецца ў сферу сексуальных фетышаў, містычная Bible Black  і Discipline: Record of a Crusade, першая парнаграфічная OVA, выдадзеная на Blu-ray-дыску.
Хентай у цяперашні час таксама прадаецца праз Інтэрнэт, гэта значыць прапануецца для запампоўкі непасрэдна на камп'ютар або мабільны тэлефон. Пастаянна ствараюцца анімацыйныя фільмы, выходзяць артбукі, малюецца манга, у тым ліку і аматарская — додзінсі. Мноства кампаній займаюцца ліцэнзаваннем і распаўсюджваннем парнаграфічных анімэ і мангі за мяжой.
Раскрыжаваны салдат
Раскрыжаваны салдат (The Crucified Soldier) — прапагандысцкі міф, створаны брытанскай прэсай падчас Першай сусветнай вайны. Паводле гэтага міфа нямецкія салдаты падчас бітвы на Іпры 24 красавіка 1915 гады захапілі ў палон і раскрыжавалі на дрэве ці на плоце салдата з Канадскага корпуса. Упершыню апісанне гэтай падзеі з'явілася ў брытанскай газеце Times ад 10 мая 1915 года і называлася «Torture of a Canadian Officer» («пакуты канадскага афіцэра»).
Выява раскрыжаванага салдата натхніла брытанскага скульптара Фрэнсіса Дэрвента Вуда на стварэнне помніка Галгофа Канады, які быў выкананы з бронзы ў 1918 годзе. Упершыню праца была выстаўлена ў Лондане, аднак нямецкі бок запатрабаваў даказаць існаванне гэтага эпізоду. Удалося прадставіць толькі некаторыя сведчанні сведак, якія былі малапераканальнымі і помнік быў дэмантаваны. У 1992 годзе яго выставілі ў якасці экспаната ў Ваенным музеі Канады.
Выява раскрыжаванага немцамі канадскага салдата прысутнічае ў фільме Пашэндаль: Апошні бой (Канада, 2008), хоць бітва, якая там апісваецца, адбылася ў 1917 годзе.
Дубраўскае вадасховішча
Ду́браўскае  — вадасховішча ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці Беларусі на мяжы з Мінскім раёнам за 26 км на паўночны ўсход ад Мінска. З’яўляецца рэзервовым вадаёмам Вілейска-Мінскай воднай сістэмы. Вадасховішча створана ў 1984 (1986 )годзе на рацэ Усяжа ў месцы ўпадзення ў яе ракі Дуброўка побач са спартыўным комплексам «Раўбічы». Пачынаецца ад дамбы каля вёскі Раўбічы, якая аддзяляе Дубраўскае вадасховішча ад Раўбіцкага. Плошча паверхні 3,45 км², даўжыня 5,5 км, найбольшая шырыня 1,25 км. Глыбіня вадасховішча дасягае 14 м. Ваганні ўзроўню вады дасягаюць 8 метраў. Аб’ём вады 22,4 млн м³.
У вадасховішчы водзяцца шчупак, акунь, лешч, плотка, сом, карп і іншыя рыбы.
У 2002 годзе на вадасховішчы паміж вёскамі Кудрышчына і Прылепы ўведзена ў эксплуатацыю малая гідраэлектрастанцыя.
Гарацыа Нельсан
Гарацыа Нельсан (Horatio Nelson; 29 верасня 1758, Бёрнем-Торп, графства Норфалк — 21 кастрычніка 1805, мыс Трафальгар, Іспанія) — англійскі флатаводзец, віцэ-адмірал (1 студзеня 1801), барон Нільскі (1798), віконт (1801).
Тэлеазаўры
Тэлеазаўры (Teleosauridae) — выкапнёвыя марскія паўзуны юрскага перыяду.
Гарацыа Нельсан
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і прыхадскога святара Эдмунда Нельсана (1722—1802) і Кэтрын Саклінг (1725—1767). Род Нельсанаў быў багаслоўскім. Святарамі служылі тры пакаленні мужчын гэтае сям’і. У сям’і Эдмунда Нельсана было адзінаццаць дзяцей, выхоўваў ён іх строга, кахаў парадак ва ўсім, лічыў свежае паветра і фізычныя практыкаванні вельмі важнымі ў справе выхавання, шчыра верыў у Бога, лічыў сябе святаром, праўдзівым джэнтльменам і збольшага нават навукоўцам. Гарацыа рос хваравітым дзіцем, невялікага росту, але з жывым характарам. У 1767 годзе памерла маці Гарацыа — Кэтрын Нельсан — ва ўзросце сарака двух гадоў. Эдмунд Нэльсан пасля смерці жонкі так і не жаніўся. Гарацыа асабліва зблізіўся з братам Ўільямам, які пасля пойдзе па стопах бацькі і стане святаром. Гарацыа адвучыўся ў дзвюх школах: пачатковае Даўнэм-Маркэт і сярэдняе ў Норвічы, вывучыў Шэкспіра і асновы латыні, але схільнасці да вучобы ў яго не было.
Тэлеазаўры
Апісанне
Па вонкавым відзе падобныя да сучасных гавіялаў, ад якіх адрозніваюцца галоўным чынам прысутнасцю брушнага панцыра і дваякаўвагнутымі пазванкамі, якія ўказваюць на нізкую арганізацыю. Як і ў гавіяла, у тэлеазаўра першым чынам у вочы кідаецца падоўжаная вузкая пыса, усаджаная вострымі зубамі, на самым канцы якой знаходзяцца злучаныя ноздры. Тулава тэлеазаўра было пакрыта касцянымі шчыткамі, якія на спінным боку размяшчаліся двума падоўжнымі шэрагамі; тады як на пузе суцэльны панцыр складаўся з некалькіх шэрагаў драбнейшых касцяных пласцінак. Тэлеазаўры мелі слаба развітыя пярэднія канечнасці, што павінна было абцяжарваць іх перасоўванне на сушы і рабіла іх пераважна воднымі жыхарамі, а таксама моцны доўгі хвастом, які дапамагаў пры плаванні.
Гарацыа Нельсан
Біяграфія
У 1771 годзе ва ўзросце 12 гадоў паступіў юнгай на карабель свайго дзядзькі капітана Морыса Саклінга, героя Сямігадовай вайны. Рэакцыя дзядзкі на жаданне Гарацыа паступіць на флот была наступная: ''«Чым правініўся небарака-Гарацыа, што менавіта яму, самаму далікатнаму з усіх, прыйдзецца несці марскую службу? Але хай прыязджае. Можа, падчас першага ж бою гарматнае ядро знясе яму галаву і пазбавіць ад усіх клопатаў!»''. Неўзабаве карабель дзядзкі «Рэзанабаль» быў пастаўлены на кансервацыю, і Гарацыа па просьбе дзядзкі перавялі на лінейны карабель «Трыўмф». Капітан «Трыўмфу» збіраўся ісці ў Вест-Індыю і менавіта ў гэтым рэйсе малады Нельсан атрымаў першыя навыкі марской службы. Пазней Нельсан успамінаў пра першае плаванне: «Калі я і не атрымаў поспех у сваёй адукацыі, то, урэшце рэшт, набыў шмат практычных навыкаў, агіду да Каралеўскага флоту і засвоіў дэвіз матросаў : „У барацьбе за ўзнагароды і славу наперад, адважны марак!“». Затым ён працаваў сігнальным на іншым караблі. Пасля гэтага Саклінг забірае пляменніка да сябе на «Трыўмф» у якасці мічмана. Карабель нёс дазорную службу, а капітан Саклінг займаўся марской адукацыяю пляменніка. Пад кіраўніцтвам дзядзкі Гарацыа авалодаў асновамі навігацыі, навучыўся чытаць карты і выконваць абавязкі кананіра. Неўзабаве малады Нельсан атрымлівае ў сваё распараджэнне баркас і ходзіць на ім у вусцях Тэмзы і Мідуэя. Улетку 1773 года была арганізавана палярная экспедыцыя, у складзе якое быў і чатырнаццацігадовы Гарацыа, накіраваны служыць на «Каркас». Экспедыцыя не прынесла поспеху і дагэтуль вядомая толькі тым, што ў ёй удзельнічаў будучы герой. Аднак і там Гарацыа ўразіў усіх сваёю адвагаю, калі ўначы ўбачыўшы белага мядзведзя, схапіў мушкет і пагнаўся за ім да жаху капітана карабля, мядзведзь, напалоханы стрэлам гарматы схаваўся, а па вяртаньні на карабель Нельсан узяў усю віну на сябе. Капітан, лаючы яго, у душы захапляўся адвагаю маладога чалавека. Палярныя прыгоды загартавалі героя, і ён прагнуў новых подзвігаў.
Тэлеазаўры
Апісанне
Дарослыя тэлеазаўры дасягалі 6 м даўжыні (гэта значыць мала адрозніваліся і ў гэтых адносінах ад сучаснага гавіяла).
Гарацыа Нельсан
Біяграфія
У 1773 годзе ён становіцца матросам 1-га класа на брыгу «Сіхорс». Амаль год Нельсан правёў у Індыйскім акіяне. У 1775 годзе ён захварэў на ліхаманку, яго даставілі на судна «Дэльфін» і адправілі да берагоў Англіі. Зваротнае плаванне доўжылася больш за шэсць месяцаў. Пазней Нельсан успамінаў пра нейкі відзеж на шляху з Індыі: «Нейкае святло, якое сыходзіла з неба, зіготкае свяціла, што кліча да славы і трыўмфу». Пасля вяртання на радзіму яго прызначылі на карабель «Вустэр» чацвёртым лейтэнантам, гэта значыць ён быў ужо вахтавым начальнікам, хоць не меў яшчэ афіцэрскага чыну, нёс патрульную службу і суправаджаў гандлёвыя караваны.
Увесну 1777 года здае іспыт на чын лейтэнанта, як кажуць, не без дапамогі свайго ўсёмагутнага дзядзкі капітана Саклінга, які быў старшынёй экзаменацыйнай камісіі. Пасля ўдала здадзенага іспыту ён атрымлівае прызначэнне на фрэгат «Лавэстаў», які адплываў у Вест-Індыю. Афіцэрскі тост перад адплыццём: «За кровапралітную вайну і сезон, які нясе хваробы!» Каманда «Лавэстава» ставілася да маладога лейтэнанта з павагай і, калі ён пакідаў фрэгат, падарыла яму на памяць скрыначку са слановай косткі ў выглядзе іх фрэгату. Нельсан перайшоў на флагманскі карабель «Брыстоль» пад камандаваннем Паркера.
Тэлеазаўры
Апісанне
Асобныя косці і поўныя шкілеты тэлеазаўраў і блізкіх да яго містрыязаўра і пелагазаўра сустракаюцца ў выдатна захаваным стане ў адкладах юрскага перыяду ў Францыі, Германіі і Англіі.
Гарацыа Нельсан
Біяграфія
У 1778 годзе Нельсан становіцца камандэрам і атрымлівае прызначэнне на брыг «Бэджэр», які ахоўваў усходні бераг Лацінскай Амерыкі. Служба па ахове ўзбярэжжа была клапатлівай, бо ўвесь час даводзілася ганяцца за кантрабандыстамі. Аднойчы, падчас стаянкі «Бэджэра» ў заліве Мантэга раптам загарэўся брыг «Глазга». Дзякуючы дзеянням Нельсана каманда брыга была выратаваная.
У 1779 годзе Нельсан у дваццаць гадоў становіцца капітанам судна «Хінчынбург». У першым самастойным плаванні каля берагоў Амэрыкі ён захапіў некалькі гружаных суднаў, прызавая сума склала каля 800 фунтаў, частка гэтых грошай ён пераслаў бацьку.
У 1780 годзе па загадзе адмірала Паркера Нельсан пакідае Ямайку, высаджвае дэсант у вусце ракі Сан-Хуан (Пуэрта-Рыка), мэта — захоп форта Сан-Хуан. Форт быў узяты, але без Нельсана, якому было загадана вярнуцца на Ямайку, што выратавала яму жыццё, бо большасць матросаў памерла ад жоўтае ліхаманкі. Хворы лячыўся ў хаце адмірала Паркера, дзе ён быў прыняты як сын. З першым суднам яго адпраўляюць у Англію лячыцца. Ён прыязджае ў курортнае мястэчка Бат, адкуль піша: «Я аддаў бы ўсё, каб ізноў быць у Порт-Рояле. Тут няма ледзі Паркер, а слугі не звяртаюць на мяне ніякай увагі, і я валяюся як бервяно». Акрыянне ішло павольна. Ён наведвае брата Ўільяма ў Норфалке, пазнае пра жаданне брата стаць суднавым святаром. Гэта прыводзіць Гарацыа ў жах, ён, як ніхто іншы, ведаючы марскія норавы, усведамляе, што гэта справа неверагодна цяжкае і няўдзячнае. Аднак брат застаецца пры сваім меркаванні.
Неўзабаве рушыла ўслед прызначэнне на «Альбемарль», ён быў адпраўлены ў Данію, затым служыў у Квебеку.
У Квебеку Гарацыа сустрэў сваё першае каханне — 16-гадовую дачку начальніка вайсковай паліцыі Мэры Сімпсан. З яго лістоў вынікае, што ён ніколі яшчэ не выпрабоўваў падобных пачуццяў і не меў досведу ў справах любоўных. Ён марыў, што павязе Мэры на радзіму і ціха зажыве з ёй у Норфалку: «Што мне флот і што мне зараз кар’ера, калі я знайшоў сапраўднае каханне!». Аднак, аддаючыся марам, закаханы нават не знайшоў час спытаць Мэры пра яе пачуцці. Сябры ўгаварылі яго не рабіць пакуль прапанову і праверыць свае пачуцці, адправіўшыся ў Нью-Ёрк — новы порт прыпіскі «Альбемарля». Тут ён знаёміўся з прынцам Уільямам, будучым каралём Англіі Вільгельмам IV, прынц успамінаў: «Калі Нельсан прыбыў у сваім баркасе, ён здаўся мне хлопчыкам у форме капітана».
У 1783 годзе ўзяўшы адпачынак, ён едзе з сябрам у Францыю, яго непрыемна дзівіць гэтая краіна, аднак Нельсан закахаўся ў міс Эндрус, узаемнасці ад яе ён так і не дамогся. Ён з’яжджае ў Лондан і адтуль піша брату: «У Лондане столькі спакусаў, што жыццё мужчыны сыходзіць на іх дашчэнту». На здзіўленне навакольных Нельсан жадае стаць парламентарыем і лабіраваць інтарэсы Адміралцейства ў парламенце, аднак, калі першы лорд адміралцейства прапануе яму вярнуцца на службу, той неадкладна згаджаецца, з палітыкай было скончана. Яму прапанавалі фрэгат «Барэй», які павінен быў несці дазорную службу ў Вест-Індыі. У штат судна Нельсану прыйшлося ўключыць брата Уільяма, які так і не адмовіўся ад думкі несці Добрую Вестку маракам. Ля Порта Дыль капітан даведаўся, што галандцы захапілі 16 англійскіх маракоў, ён адправіў на борт галандскага судна ўзброены атрад і адкрыў гарматныя порты, маракі былі адпушчаны і папоўнілі каманду «Барэя». У 1784 годзе фрэгат увайшоў у гавань вострава Антыгуа, яго прыводзілі ў парадак і нагружалі запасамі. Тым часам капітан паспеў пазнаёміцца і закахацца ў Джэйн Моўтрэй, жонку прадстаўніка Адміралцейства на Антыгуа, неўзабаве ж службоўца адклікалі ў Англію і разам з ім адбыла яго прыгажуня жонка. Брат Уільям, расчараваўшыся ў пасадзе карабельнага святара, запіў і цяжка захварэў, яго прыйшлося адправіць дахаты ў Англію.
Не склаліся адносіны ў Нельсана і з камандуючым. Асноўнай задачай Нельсана ў Вест-Індыі быў кантроль за выкананнем Навігацыйнага акту, паводле якога ў англійскія каланіяльныя порты можна было ўвозіць тавары выключна на англійскіх суднах, такім чынам англійскія купцы і суднаўладальнікі атрымлівалі манаполію на гандаль і адначасова гэты акт падтрымліваў брытанскі флот.
Пасля набыцця Злучанымі Штатамі незалежнасці, амерыканскія судны сталі замежнымі і не маглі гандляваць на тых жа ўмовах, аднак рынак сфармаваўся, і амерыканцы працягвалі гандаль. Мясцовыя англійскія службоўцы ведалі пра гэта, але маўчалі, бо атрымлівалі важкі адсотак з кантрабанды. Нельсан лічыў, калі гандаль амерыканцаў наносіць шкоду Англіі, ён павінен быць выкаранены. Пасля ён успамінаў: «У бытнасць сваю каланістамі амерыканцы валодалі амаль усім гандлем ад Амерыкі да Вест-Індыйскіх выспаў, а калі вайна скончылася яны забыліся, што атрымаўшы перамогу, яны сталі замежнікамі і зараз ня маюць права гандляваць з брытанскімі калоніямі. Нашы губернатары і мытныя службоўцы робяць выгляд, што па Навігацыйным акце ў іх ёсць права гандляваць, а насельніцтва Вест-Індыйскіх выспаў жадае таго, што яму выгодна. Папярэдне апавясціўшы губернатараў, мытнікаў і амерыканцаў у тым, што я збіраюся рабіць, я захапіў мноства суднаў, што і наладзіла супраць мяне ўсе гэтыя групоўкі. Мяне гналі ад адной выспы да іншага, я падоўгу нават ня мог сысці на сушу. Але мае непарушныя маральныя правілы дапамаглі мне выдужаць, і калі ў гэтай праблеме разабраліся лепей, я атрымаў падтрымку з радзімы. Я даказаў, што пасада капітана вайсковага судна абавязвае яго выконваць усе марскія законы і выконваць даручэнні Адміралцейства, а не быць мытнікам». На Нельсана пісалі скаргі, аднак кароль абяцаў яму сваю падтрымку ў выпадку суду. Капітан і ўявіць сабе не мог, што з вест-індыйскае кантрабанды карміліся не толькі мясцовы генерал-ґубернатар і камандуючы эскадрай, але таксама велізарная колькасць лонданскіх службоўцаў, так ён набыў у сталіцы мноства высокапастаўленых ворагаў.
Новы жыццёвы этап пачаўся з таго, што Нельсана папрасілі даставіць на востраў Барбадас пляменніцу Джона Герберта міс Пэры Герберт. Пасля прыбыцця яго запрасілі ў госці і там ён упершыню ўбачыў другую пляменніцу Герберта маладую ўдаву Фрэнсыс Нісбэт, у сям’і яе ласкава называлі Фані, ад першага шлюбу ў яе быў сын. Нельсан закахаўся адразу: «У мяне няма аніякага сумневу, што мы будзем шчаслівай парай, а калі не будзем, то па маёй віне». 11 сакавіка 1787 года адбылося іх вяселле.
У 1787 годзе Нельсан пакідае Вест-Індыю, ён едзе дадому, Фані з сынам адбылі трохі пазней.
У ліпені 1797 года пры няўдалай спробе захапіць порт Санта-Крус-дэ-Тэнэрыфэ Нельсан страціў правую руку.
З 1798 года камандаваў эскадрай, накіраванай у Міжземнае мора для процідзеяння Егіпецкай экспедыцыі 1798—1801 гадоў. Англійская эскадра не здолела перашкодзіць высадцы французскіх войскаў у Александрыі, аднак 1—2 жніўня 1798 года Нельсану ўдалося разграміць французскі флот пры Абукіры, адрэзаўшы войска Напалеона Банапарта ў Егіпце, сам Нельсан атрымаў раненне ў галаву. Ва ўзнагароду Георг III зрабіў Нельсана пэрам-баронам Нілу і Бэрнэм-Торпа. У жніўні 1799 года за аднаўленне Асманскага панавання ў Егіпце быў узнагароджаны Султанам Селімам III ордэнам паўмесяца.
У Неапалі, куды Нельсан быў пасланы для дапамогі Неапалітанскаму каралеўству ў барацьбе з Францыяй, пачаўся яго раман з жонкай англійскага пасла лэдзі Эмай Гамільтан, які доўжыўся да смерці адмірала. Эма нарадзіла яму дачку Гарацыю Нельсан. Дапамагчы Неапалю Нельсан не паспеў, і горад патрапіў у рукі французаў. Пасля вызвалення Неапаля расійскай эскадрай адмірала Фёдара Ушакова і капітуляцыі французскага гарнізона Нельсан запляміў сваё імя жорсткай расправай з французскімі палоннымі і італьянскімі рэспубліканцамі. 12 лютага 1799 года ён быў атрымаў чын контраў-адмірала чырвонага сцяга.
У 1801 годзе быў 2-м флагманам у эскадры адмірала Хайда Паркера пры дзеяннях у Балтыйскім моры і бамбаванні Капенгагена, затым камандаваў эскадрай у Ла-Маншэ, якая была сфармавана для процідзеяння Булонскай флатыліі французаў. У 1803—1805 гадах камандуючы эскадрай Міжземнага мора, якая дзейнічала супраць Францыі і Іспаніі. У верасні 1805 года эскадра Нельсана заблакавала франка-іспанскі флот у Кадысе, а 21 кастрычніка разграміла яго ў Трафальгарскай марской бітве, у якой Нельсан быў смяротна паранены французскім снайпэрам у першы дзень бітвы, пры наступе на аб’яднаныя сілы французскага і іспанскага флота.
Цела Нельсана даставілі ў Лондан і 9 студзеня 1806 года ўрачыста пахавалі ў саборы Святога Паўла.