cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Зялёны Курган
Зялёны Курга́н (, Зелёный Курган) — пасёлак у Салігорскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Чыжэвіцкага сельсавета.
Задарожжа (Сенненскі раён)
Задаро́жжа (, Задорожье) — вёска ў Беларусі, у Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Машканскага сельсавета.
Дымэр
Дымер ці Дымэр  — пасёлак гарадскога тыпу ў Вышгарадскім раёне Кіеўскай вобласці. Насельніцтва — 7217 чалавек (2001, у 1999 годзе — 6300 чалавек). Размешчаны за 32 км ад Кіева і за 30 км ад чыгуначнай станцыі Немяшаева.
Пэрэмога (Барышыўскі раён)
Пэрэмога (Перемо́га) — вёска ў Барышыўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Барышыўскай пасялковай абшчыны.
Партугальскае царазабойства
Партугальскае царазабойства, таксама Лісабонскае царазабойства (1 лютага 1908 года) — абстрэл партугальскай каралеўскай сям’і на плошчы Лісабона тэрарыстамі-рэспубліканцамі, незадаволенымі палітыкай караля і агульным становішчам у краіне. У выніку інцыдэнту загінулі сам кароль Карлуш I (1863—1908) і яго старэйшы сын герцаг Луіш Філіпэ (1887—1908). Незадаволенасць народа партугальскай манархіяй падагравалася ўжо даўно, на працягу папярэдніх 2-3 дзесяцігоддзяў. Пэўны ўклад у гэты працэс унеслі Брытанскі ўльтыматум 1890 года, рост папулярнасці якабінскіх і рэспубліканскіх ідэй сярод народа, асабліва ў буйных гарадах. Стаўленне да царазабойства ў Партугаліі доўгі час было вельмі неадназначным.
Падзеі
Тэрарысты-рэспубліканцы падпільнавалі каралеўскі картэж ля Гандлёвай плошчы, калі Карлуш з жонкай і двума сынамі вярталіся з адпачынку ў Лісабон. Тэрарысты падышлі да каралеўскай пары ўшчыльную, і каралева Амелія Арлеанская здолела выратаваць свайго малодшага Мануэла (1889—1932), гучна крычучы і адбіваючыся ад тэрарыстаў букетам кветак. Кароль і старэйшы сын былі застрэлены. Тэрарысты і  былі забіты на месцы каралеўскай аховай.
Наступствы
Новым каралём быў абвешчаны выратаваны Мануэл II, аднак ён захапляўся музыкай і мастацтвам і яго абсалютна не цікавілі палітыка і армія, таму ўжо ў 1910 годзе ў выніку рэвалюцыі каралеўства Партугалія спыняе сваё існаванне. На змену яму прыходзіць Першая партугальская рэспубліка 1910—1926 гадоў.
Яя Турэ
Ньеньеры Яя Турэ (Gnégnéri Yaya Touré; нар., Буаке) — івуарыйскі футбаліст (паўабаронца) і трэнер. Ігрок нацыянальнай зборнай Кот-д’Івуара (2004—2015).
1975 год у гісторыі музыкі
1975 год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.
Яраслаў Львовіч Ліневіч
Яраслаў Львовіч Ліневіч (нар., вёска Беліца, Навагрудскае ваяводства, Польская Рэспубліка) — савецкі і беларускі архітэктар. Заслужаны архітэктар БССР (1982). Галоўны архітэктар горада Мінска (1989—1994). Сапраўдны член Беларускага акадэмічнага цэнтра Міжнароднай акадэміі архітэктуры. Прафесар Маскоўскага аддзялення Міжнароднай акадэміі архітэктуры.
Біяграфія
Яраслаў Ліневіч нарадзіўся 16 студзеня 1932 г. у вёсцы Беліца Навагрудскага ваяводства міжваеннай Польшчы, калі бацькі знаходзіліся ў гасцях у княгіні Трубяцкой. Бацька Леў Ліневіч быў адстаўным палкоўнікам расійскай імператарскай арміі. Маці належала да наваградскай шляхты. Сваё дзяцінства Яраслаў Ліневіч з бацькамі правёў у Шчучыне.
У 1950 г. скончыў Шчучынскую сярэднюю школу, а ў 1958 г. Беларускі палітэхнічны інстытут. У інстытуце пазнаёміўся з будучай жонкай Яўгеній.
Працоўная дзейнасць
З самага пачатку працоўнай дзейнасці займаўся гарадскім планіраваннем. У 1958—1962 гг. працаваў разам з жонкай у Віцебскім абласным філіяле інстытута «Белдзяржпраект», у 1962—1971 гг. у інстытуце «Белдзяржпраект», у 1971—1974 гг. у праектнай арганізацыі «Мінскпраект». Член КПСС з 1974 года.
У 1974—1985 гг. працаваў першым намеснікам начальніка Галоўнага архітэктурна-планавальнай ўпраўлення Мінскага гарвыканкама, у 1985—1988 гг. галоўным архітэктарам БЕЛНДІПгорадабудаўніцтва, у 1988—1989 гг. начальнікам аддзела горадабудаўніцтва і раённай планіроўкі Дзяржбуда БССР (1988—1989).
У 1989 г. стаў начальнікам Глаўмінскархітэктуры — г.зн. галоўным архітэктарам Мінска (1989—1994).
У 1994—1998 гг. працаваў галоўным архітэктарам інстытута «Мінскпраект», у 2004—2007 гг. дырэктарам праекта-даследчага ўнітарнага прадпрыемства «Мінскграда». З 2007 г. з’яўляецца намеснікам галоўнага архітэктара «Мінскграда».
Грамадская дзейнасць
З 1961 г. стаў членам Саюза архітэктараў БССР. У 1975—1977 гг. з’яўляўся старшынёй Саюза архітэктараў БССР, а ў 1977—1990 гг. сакратаром Праўлення Саюза архітэктараў БССР. Адначасова ў 1975—1980 гг. быў сакратаром Праўлення Саюза архітэктараў СССР.
Пасля перайменавання Саюза архітэктараў БССР, стаў і членам Праўлення грамадскага аб’яднання «Беларускі саюз архітэктараў».
Архітэктурная творчасць
Яраслаў Ліневіч з’яўляецца аўтарам і сааўтарам такіх работ як генеральны план Брэста (1965), праекты планіроўкі водна-зялёнага дыяметра Мінска (1970) і цэнтральнай часткі Мінска (1983).
З’яўляецца аўтарам і сааўтарам праектаў (у розныя часы) планіроўкі і забудовы жылых раёнаў і мікрараёнаў у Наваполацку, 1-й чаргі жылога раёна па Смаленскай шашы ў Віцебску (1958—1962), ПДП жылога раёна Савецкіх пагранічнікаў у Гродне, праекты забудовы мікрараёнаў у Брэсце, Магілёве, Барысаве, Салігорску (1962—1970), ПДП цэнтра, забудовы і добраўпарадкавання водна-зялёнага дыяметра (1971—1974), генплан і праект планіроўкі прыгараднай зоны да 2000 г. Мінска (1976—1982), беларускага квартала раёна Чылінзар у Ташкенце, Кіравакане, праекта «Мінск-Сіці» і інш. У 1961 г. праект забудовы жылых раёнаў і мікрараёнаў у Наваполацку атрымаў бронзавы медаль ВДНГ СССР.
У 1996 г. прымаў непасрэдны ўдзел у распрацоўцы генеральнага плана Мінска і праекта планіроўкі прыгараднай зоны Мінска да 2000 г. і яго карэктуры (з перспектывай да 2010 г.). У 2009 г. прымаў удзел у карэктуры генеральнага плана горада Мінска (з перспектывай да 2030 г.).
З’яўляецца аўтарам і сааўтарам конкурсных праектаў цэнтраў такіх гарадоў як Мінск, Віцебск, Данецк (Украіна), Вільнюс (Літва), Талін (Эстонія) (1962—1974), Астана (Казахстан), жылых раёнаў Мінска (Беларусь) і Вены (Аўстрыя), плошчы Незалежнасці ў Мінску.
З’яўляецца сааўтарам помніка Францыску Скарыну каля Нацыянальнай бібліятэкі Беларусі ў горадзе Мінску (Беларусь).
Сям’я
У шлюбе з архітэктарам Яўгеніяй Ліневіч (нар. 1935).
Падзілля (Барышыўскі раён)
Падзілля (Поді́лля) — вёска ў Барышыўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Барышыўскай пасялковай абшчыны.
Тыраверэ (прыпыначны пункт)
Тыраверэ (Tõravere) — прыпыначны пункт Эстонскай чыгункі ў павеце Тартумаа. Знаходзіцца ў вёсцы Тыраверэ на лініі Валга — Тарту.
1898 год у гісторыі музыкі
1898 год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.
Рана
Ра́на (лац. vulnus, eris n.) — механічнае пашкоджанне тканак і органаў цела з парушэннем цэласці іх покрыва. Невялікія паверхневыя раны з частковым пашкоджаннем скуры ці слізістай абалонкі называюцца ранкамі. Зажывае рана з утварэннем рубца. Прыкметы раны: боль, мясцовае запаленне, крывацёк, кровазліццё і інш. Лячэнне: хірургічная апрацоўка, антыбіётыкі і інш.
Класіфікацыя ран
Паводле ўмоў узнікнення адрозніваюць раны, выпадковыя, баявыя; паводле механізма ранення і характару пашкоджання — рэзаныя, колатыя, рубленыя, ад укусаў, ірваныя, ударныя, размажджэраныя, скальпаваныя (пры адслойцы або адрыве значных участкаў скуры), агнястрэльныя і інш.
Адрозніваюць таксама датычныя, сляпыя (прадмет засеў у тканках) і навылётныя (прадмет, які выклікаў траўму, прайшоў навылёт), пранікальныя (пры раненнях жывата, чэрапа, суставаў) і, з пашкоджаннем унутраных органаў або без; адзінкавыя, множныя, спалучаныя, камбінаваныя.
Паводле асаблівасцей мікробнай флоры раны бываюць стэрыльныя і інфіцыраваныя. Пасля ранення адбываецца першаснае ачышчэнне раны ў выніку траўматычнага ацёку, сціскання раны і выціскання наверх амярцвелых і прамочаных крывёй тканак; другаснае ачышчэнне — у выніку развіцця запалення і дзейнасці мікраарганізмаў.
Каменка (Чыжэвіцкі сельсавет)
Ка́менка (, Каменка) — пасёлак у Салігорскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Чыжэвіцкага сельсавета.
Сезон 2022 ЖФК Дняпро Магілёў
У 2022 годзе жаночы футбольны клуб «Дняпро» з Магілёва прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
Расуха
Расу́ха (, Расуха) — пасёлак у Веткаўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Стаўбунскага сельсавета.
Гара (Барысаўскі раён)
Гара́ (, Гора) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Глівінскага сельсавета.
Дэрніўка (Барышыўскі раён)
Дэрніўка (Дерні́вка) — вёска ў Барышыўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Барышыўскай пасялковай абшчыны.
IC 1399
IC 1399 — галактыка тыпу C (кампактная галактыка) у сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Барадзянка
Барадзянка (Бородянка) — пасёлак гарадскога тыпу ў Кіеўскай вобласці Украіны, на рацэ Здвыж. Адміністрацыйны цэнтр Барадзянскага раёна. Насельніцтва — 13 235 чал. (2015).
Янова (Перабродскі сельсавет)
Яно́ва (, Яново) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Перабродскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Мёры, пазней у складзе гміны Пераброддзе Дзісенскага павета, а з 1926 года ў Браслаўскім павеце Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Замошша (Машканскі сельсавет)
Замо́шша (, Замошье) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Машканскага сельсавета.
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Навасельскага сельсавета, да 8 красавіка 2004 года — у склад Обальскага сельсавета (у 1960—1962 гадах — Забараўскі сельсавет).
Рудныцкэ (Барышыўскі раён)
Рудныцкэ (Рудни́цьке) — вёска ў Барышыўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Барышыўскай пасялковай абшчыны.
Ныо (станцыя)
Ныо (Nõo) — станцыя Эстонскай чыгункі ў павеце Тартумаа. Знаходзіцца ў мястэчку Ныо на лініі Валга — Тарту.
Сэзэнкіў
Сэзэнкіў (Се́зенків) — вёска ў Барышыўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Барышыўскай пасялковай абшчыны.
Роберт Іванавіч Брычонак
Біяграфія
Беларус. У Чырвонай гвардыі з 1917 г., у Чырвонай Арміі з 1918 г. Удзельнік Грамадзянскай, савецка-фінляндскай 1939—1940 гг. войнаў. У перыяд Вялікай Айчыннай вайны з 1941 г. на Паўднёвым, Волхаўскім, Ленінградскім, 4-м Украінскім франтах: начальнік артылерыі дывізіі, камандуючы артылерыяй арміі. Удзельнік абароны Ленінграда, вызвалення Польшчы. У 1946—1953 гг. начальнік артылерыйскага вучылішча.
Патрыкей Давыдавіч
Патрыкей Давыдавіч (пачатак XIV ст. — пасля 1365) — князь, староста гарадзенскі (1326—1365), князь старадубскі (пасля 1365).
Сын старосты гарадзенскага Давыда. Упершыню згадваецца ў хроніцы Яна Длугаша пад 16.10.1336 года, калі князі Альгерд, Кейстут і іншыя, у т.л. Патрыкей Давыдавіч («Patricius filius David Ruthenus» — Патрыкій сын Давіда Русіна) напалі на Мазовію, пэўная дзённая дата сведчыць пра яе пазычанне Длугашам з даўнейшага рочніка або календара.
Пазней князь Патрыкей неаднакратна згадваецца Вігандам Марбургскім у сваёй хроніцы. Пад 21.01.1356 года Віганд паведамляе пра паход князёў Кейстута, Альгерда і Патрыкея Гарадзенскага (Kynstud, Algart et rex Paterky vulgariter de Karten) супраць Ордэна ў Прусію. У 1358 годзе (13 жніўня) для вызначэння вялікалітоўска-мазавецкай мяжы была створана двухбаковая камісія, куды вялікі князь Кейстут прызначыў сваіх князёў і баяр Патрыкея, Войшвіла, Айкшу, Алізара і Васку Кірдзеевіча (duces et boyaros nostros videlicet super Patryky, Woyszwilt et Aykszy, Olizar et Waskonem Kerdejewicz). Напэўна ў сувязі з вызначэннем мяжы, мазаўшане каля 1360 года пачалі будаваць замак паблізу Райгорада, на тэрыторыі якую Ордэн лічыў сваёй, таму да месца будаўніцтва падышло ордэнскае войска на чале з маршалам, які сярод іншага запытаў мазаўшан ці не быў тут Кейстут, на яны адказалі: «Не Кейстут, але Патрык і яго сын» (non Kynstute, sed Patirke et filius suus). Сакавіком 1361 года Кейстут, Патрыкей і Альгерд (Kynstud, Patirky et Algard) на прускай мяжы Ордэна былі атакаваны немцамі, пры гэтым Кейстут трапіў у палон, а Патрыкей ледзь здолеў уцячы. На пачатку 1364 года нямецкія і англійскія рыцары з Прусіі падышлі пад Гродна (Garten), тады князь Патрыкей «rex dictus Patrike» сустрэў іх хлебам і соллю і пачаў перамовы з ордэнскім маршалам. Таму і быццам за «сяброўства з Ордэнам», як лічыў Віганд Марбургскі, у наступным годзе вялікі князь Кейстут перавёў Патрыкея з Гродна на іншае рускае княства невядомае храністу. Да пераводу, 14.2.1365 года, князі Кейстут, Альгерд, Патрыкей Гарадзенскі і Аляксандр (Kynstud, Algart, Paterky de Garten et rex Alexander) з 4000 войскам напалі на ўладанні Ордэна ў Прусіі.
Ужо Длугаш частку звестак пра гарадзенскага «князя» Патрыкея адносіў да ўяўнага сына вялікага князя Кейстута — Патрыкея Кейстутавіча, уласна Длугаш і стварыў гэту асобу, якая і цяпер жыве ў гістарыяграфіі. Пазней князя Патрыкея Давыдавіча сталі атаясняць і з рэальным унукам вялікага князя Гедзіміна — Патрыкеем Нарымонтавічам, крыніцы такой думкі пакуль не ясныя.
Старадубскае княства Патрыкей атрымаў не ў 1365 годзе, бо пад уладай ВКЛ яно вядома з 1379 года, а трапіла пад яе ў 1372—1375 гадах, напэўна тады і было нададзена Патрыкею. Невядома якое княства ён трымаў перад гэтым.
Сабор Святой Ганны (Лідс)
Апісанне
Сабор размешчаны ў цэнтры горада Лідс заходняга Іаркшыра. У Лідсе няма сабора англіканскай царквы, г. з. сабор Святой Ганны з’яўляецца адзіным кафедральным саборам у горадзе (цэнтр англіканскай епархіі размешчаны ў Рыпане).
Гісторыя і Будынак
Сучасны будынак сабора пабудавана на месцы царквы Св. Ганны ў 1904 годзе. У 2006 годзе праводзіліся маштабныя рэстаўрацыйныя працы, у прыватнасці адноўлены ўнікальны арган (4 мануала 55 рэгістраў), які маўчаў дваццаць гадоў. Будынак пабудаваны ў неагатычным стылі з каменя з дэталямі з вапняка. Сабор з’яўляецца помнікам архітэктуры і ахоўваецца дзяржавай.
Вышні Валачок
Вышні Валачок (Вы́шний Волочёк) — горад у Цвярской вобласці Расіі. Уваходзіць у самастойнае муніцыпальнае ўтварэнне вобласці — «гарадская акруга Вышні Валачок», таксама ў горадзе размешчаны адміністрацыйны цэнтр Вышневалоцкага муніцыпальнага раёна Цвярской вобласці. Заснаваны ў 1471 годзе. Атрымаў статус горада ў 1770 годзе.
Горад размешчаны на паўночна-ўсходняй ускраіне Валдайскага ўзвышша, на рацэ Цне (Вышневалоцкае вадасховішча), за 119 км на паўночны захад ад Цверы.
Вышні Валачок знаходзіцца на 297 км федэральнай дарогі «Расія» (Масква — Санкт-Пецярбург), ёсць чыгуначная станцыя.
IC 1400
IC 1400 — галактыка тыпу EN (эмісійная туманнасць) у сузор’і Лебедзь.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Факультэт міжнародных адносін БДУ
Факультэт міжнародных адносін Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта — структурнае падраздзяленне Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, якое рыхтуе спецыялістаў у наступных накірунках: міжнародныя адносіны, міжнароднае права, сусветная эканоміка, менеджмент са спецыялізацыяй менеджмент у сферы міжнароднага турызму, мытная справа, лінгвакраіназнаўства, сучасныя замежныя мовы, культуралогія.
Гісторыя
У 1992 годзе на гістарычным факультэце БДУ была створана кафедра міжнародных адносін, а на юрыдычным факультэце — кафедра міжнароднага права. 1 кастрычніка 1995 года на іх аснове сфарміраваны факультэт міжнародных адносін. 1 снежня таго ж года на факультэце створаны кафедры міжнародных эканамічных адносін, англійскай мовы (з 2001 года падзелена на дзве: гуманітарных і эканамічных спецыяльнасцей) і рамана-германскіх моў, 1 верасня 1996 года да іх дадаліся кафедра ўсходніх моў і кафедра дыпламатычнай і консульскай службы. У кастрычніку 1998 года створана кафедра міжнароднага турызму, а ў жніўні 2000 года — кафедра мытнай справы і кафедра міжнароднага прыватнага і еўрапейскага права, а з верасня ў склад факультэта ўключана кафедра тэорыі і методыкі выкладання рускай мовы як замежнай. У 2004 годзе падчас рэарганізацыі Міжнароднага гуманітарнага інстытута БДУ ў склад факультэта міжнародных адносін увайшлі кафедры сацыяльна-гуманітарных навук, культуралогіі і сучасных замежных моў (у складзе факультэта да сакавіка 2009 года, калі першая была расфарміравана, а астатнія дзве ўвайшлі ў склад гуманітарнага факультэта).
У канцы 2003 года на базе кафедры ўсходніх моў факультэта быў адкрыты Рэспубліканскі цэнтр кітаязнаўства «Іерогліф» (з 2006 года інстытут імя Канфуцыя. У 2009 годзе пры факультэце адкрыты Цэнтр карэезнаўства.
Міжнароднае супрацоўніцтва
Факультэт міжнародных адносін БДУ ажыццяўляе сумесныя навуковыя і навучальныя праекты з наступнымі вышэйшымі навучальнымі ўстановамі :
Кожны год у замежных часопісах і навуковых зборніках выдаецца звыш ста навуковых прац выкладчыкаў факультэта. На навуковых канферэнцыях супрацоўнікі факультэта робяць у год каля 150 дакладаў, з іх добрую палову — за мяжой. Міжнародная канферэнцыя «Беларусь у сучасным свеце» стала традыцыйнай.
Баснійцы
Баснійцы (Bosanci), таксама Баснійцы і Герцагавінцы — агульная нацыянальная саманазва ўсіх жыхароў Босніі і Герцагавіны, уключаючы баснякоў, баснійскіх сербаў і баснійскіх харватаў.
Каралэва
Геаграфія
Паселішча размешчана на вышыні 146 метраў над узроўнем мора. Яго з усіх бакоў атачаюць горы: Чорная гара на паўночным захадзе (вышыня 568 метраў) гара Саргедзь - на ўсходзе (393 метраў) паўднёвей — гара Камінь (347 метраў) Крыжыўскі верх, а на поўдні віднеецца гара Фрасын — 821 метраў, на ўсход ад яе бачым гару Кабола — 615 метраў, прама на ўсход — гара Іросла 598 метраў. Пры ўмове добрага сонечнага надвор'я далёка на поўначы відаць гару Тупый. Яе вышыня 878 метраў. На паўночным усходзе віднеецца гара Тоўста, на вяршыні якой усталявана тэлевежа. На поўнач адразу за ракой Ціса пасціраюцца высокія горы Копанскі Верх.
Назва
Назва Каралэва (Королево, Királyháza — "Дом караля"), паходзіць ад каралеўскага паляўнічага доміка, куды на паляванне прыязджаў венгерскі кароль Іштван V Арпад. У розныя часы сяло называлася Феэлсас, Кірайгазо, Кралава-над-Цісай, Каралэва.
Гісторыя
У XIV ст. будуюць каменны замак, які атрымаў назву замак Ньолаб. Размешчаны ён на двух высокіх тэрасах скалістага пагорка, які ўзвышаецца над Цісай, у паўночна-заходняй частцы пасёлка. У 1672 г. замак быў разбураны пасля падаўлення змовы магнатаў. Да нашых дзён захаваліся толькі некаторыя фрагменты сцен замка.
У XIX ст. Каралэва - мястэчка Зацісянскага павета Угачанскага камітату Каралеўства Венгрыя. 16 чэрвеня 1872 г. быў адкрыты ўчастак Сату-Марэ - Буштына венгерскай Паўночна-Усходняй чыгункі, яна прайшла праз Каралэва. 24 кастрычніка 1872 г адкрылі ўчастак дарогі з Каралэва да Чопа.
Гарадская абшчына карысталася гербам са складанай сімволікай: на срэбным фоне - царква, над якой ляціць голуб (прыхадская царква Святога Духа), гара, на якой стаіць вежа (руіны замка Ньолаб) і рыба (рака Ціса).
16 сакавіка 1939 г. некалькі студэнтаў Вынаградзіўскай настаўніцкай семінарыі і каля 100 мясцовых жыхароў з паляўнічымі стрэльбамі пад артылерыйскім агнём ўвесь дзень стрымлівалі наступ венгерскай арміі, толькі авіяцыйная атака зламала абарону.
1977 год у гісторыі музыкі
1977 год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.
Квантавы гарманічны асцылятар
Лінейны гарманічны асцылятар — квантавая сістэма, патэнцыяльная энергія ў якой квадратычна залежыць ад каардынаты: Тут
m
— маса часціцы, а
— уласная частата асцылятара.
На мал. 11.1 залежнасць (1) графічна намаляваная. Крывая
U(x)
сваёй крутасцю і бясконца вялікай вышынёй нагадвае патэнцыяльную яму. Ніжэй мы ўбачым, што лінейны асцылятар, сапраўды, праяўляе некаторыя ўласцівасці часціцы ў бясконца высокай. Напрыклад, ён мае бясконцую колькасць дыскрэтных узроўняў. Але ў адрозненне ад вертыкальных сценак ямы, патэнцыял асцылятара расце плаўна, і, як вынік, паяўляецца некаторая імавернасць знайсці часціцу досыць далёка ад пачатку каардынат. Плаўная форма патэнцыялу дазваляе асцылятару пры пэўных умовах праяўляць уласцівасці класічнай (не квантавай) часціцы. Для гэтага дастаткова, каб даўжыня хвалі дэ Бройля была менш характэрных памераў вобласці змянення патэнцыялу. У выпадку патэнцыяльнай ямы, альбо патэнцыяльнага бар’ера, такая магчымасць цалкам выключана, бо там патэнцыял змяняецца скачком у адной кропцы. Пяройдзем да колькаснага рашэння задачы.
Напішам аднамернае ўраўненне Шродзінгера з патэнцыяльнай энергіяй (1): У яго няма натуральных межавых умоў. Дыскрэтныя ўзроўні энергіі атрымліваюцца як следства абмежаванасці хвалевай функцыі
ψ
.
Пераўтворым ураўненне (2): замест каардынаты
x
увядзём безразмерны аргумент а замест
Ясіноўшчына
Ясіно́ўшчына (, Ясиновщина) — хутар у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Перабродскага сельсавета.
Квантавы гарманічны асцылятар
E
Ясіноўшчына
Гісторыя
У 1921—1939 гадах засценак у складзе гміны Пераброддзе Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Квантавы гарманічны асцылятар
— безразмерную энергію асцылятара
Лёгка пераканацца, што адваротная велічыня падкаранёвага выраза ў (3) роўная здабытку комптанаўскай даўжыні хвалі электрона
ƛ
і даўжыні хвалі
, якая адпавядае ўласнай частаце асцылятара. У новых абазначэннях ураўненне Шродзінгера прымае выгляд:
Швачыха
Швачыха (Швачи́ха) — вёска ў Барышыўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Барышыўскай пасялковай абшчыны.
Корчык
Ко́рчык (, Корчик) — пасёлак у Салігорскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Чыжэвіцкага сельсавета.
Стаўбунскае Будзішча
Стаўбу́нскае Бу́дзішча (, Столбунское Будище) — вёска ў Веткаўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Сташбунскага сельсавета.
У 1926—1927 гадах цэнтр Будзішча-Стаўбунскага сельсавета. Да 27 снежня 2022 года вёска ўваходзіла ў склад Яноўскага сельсавета.
Аяма (прыпыначны пункт)
Аяма (Aiamaa) — былая станцыя Эстонскай чыгункі ў павеце Тартумаа. Знаходзілася ў вёсцы Аяма на лініі Валга — Тарту.
Пасажырскія цягнікі на станцыі спыняліся да 2008 года, зараз на лініі ў асноўным працуюць грузавыя цягнікі.
Партрэт Юрыя Радзівіла
Партрэт Юрыя Радзівіла, вялікалітоўскага дзяржаўнага і ваеннага дзеяча, выкананы невядомым мастаком, верагодна, на мяжы XVI і XVII стагоддзяў. З’яўляецца прыкладам параднага рыцарскага (сармацкага) партрэта.
Гісторыя
Партрэт тыпу «Homo militans» створаны праз некалькі дзесяцігоддзяў пасля смерці Юрыя Радзівіла.
Паходзіць з калекцыі Радзівілаў у Нясвіжы. Рэстаўраваны ў Дзяржаўным Рускім музеі ў 1969-75 гадах. Захоўваецца ў калекцыі Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь.
Апісанне
Прастора залы патанае ў цемры. Асветлены толькі пярэдні план, дзе мадэль паўстае ў поўны рост. Паказаны таксама нешматлікія дэталі: стол, накрыты дарагім абрусам, на ім рыцарскі шлем, булава і жазло, цераз правае плячо перавешаны масіўны залаты ланцуг. Кожны прадмет заключае ў сабе важны сэнс, дастаткова зразумелы для тагачаснага гледача. Так, булава ўказвае на пасаду Юрыя Радзівіла, вялікага гетмана Вялікага Княства Літоўскага, а сведчыць аб тым, што ён з’яўляецца і маршалкам надворным. Дапаўняе такую ў нечым пазамастацкую інфармацыю аб мадэлі надпіс, з якога можна даведацца аб тым, хто тут паказаны.
Не менш за аксесуары аб Юрыю Радзівілу апавядаюць упэўненасць, нават рашучасць паставы, халодны, калючы позірк вачэй, які добра спалучаецца са стрыманым, цёмным каларытам работы. Вялікімі плямамі святла мастак выхоплівае з цемры твар, які не кранаюць пачуцці. Перад гледачом нібыта паўстае маска, за якой хаваецца сапраўднае аблічча асобы.
Даспех
Юрый Радзівіл выяўлены ў так званым поўным, пашыраным у Еўропе ў XVI стагоддзі (для яго характэрна нанясенне на паверхні рэльефных жалабкоў і грабеньчыкаў). Даспех на карціне выкананы з бліскучага чорнага металу з аздобленымі арнаментаванымі залачонымі паскамі, наплечнікамі, налакотнікамі і накаленнікамі. Краі набедраніка і латных рукавіц з пальцамі таксама ўпрыгожаны залачонай, арнаментаванай паскай. Пазалочаная паласа пасярэдзіне грудзіны як бы ўтварае засцежку кірасы з выцягнутай цэнтральнай часткай у своеасаблівае завостранне — «тапуль» (ад tappo — бугор), якое спрыяла ўдараў зброі праціўніка.
Асабліва вылучаецца шлем-армэ з залачоным адкрытым забралам і пратраўленым на чорным метале залатым узорам, які ляжыць на стале. Тут бачны мудрагелісты раслінны малюнак, які ідзе па версе, лічыне, грэбеню, апаясвае гарлавое пакрыццё. Да прылбіцы прымацаваны пышны султан са страусавых пер’яў.
Падобным чынам вырашаны і латныя рукавіцы, дзе аздоба канцэнтруецца на высокіх абшлагах.
Верагодна, што гэты даспех быў выраблены для Юрыя Радзівіла яго славутым аўгсбургскім Кольманам Гельмшмітам каля 1530 года. Ён прадугледжваў максімальна поўную ахову ўсяго цела і прызначаўся для пешага паядынку.
Зброя
На партрэце паказана і халодная зброя. Юрый Радзівіл трымае аднаручны меч, блізкі па вырашэнні да. Узбраенне такога роду ў XVI стагоддзі ўжо страчвала актуальнасць і служыла пераважна ў прадстаўнічых мэтах, што і адлюстравана ў партрэце. Дзяржанне, упрыгожанае пазалотай і чаканкай, не парушае агульнага суровага характару зброі. Звяртае на сябе ўвагу і, якая ляжыць на стале. Такі яе варыянт з шарападобным навершам і кароткім дзяржаннем быў таксама характэрны для XVI стагоддзя і з’яўляўся адзнакай высокай вайсковай улады. Макаўка шара, як і месца яго злучэння з дзяржаннем упрыгожаны арнаментаванымі пазалочанымі стужкамі.
Сэлычыўка
Сэлычыўка (Селичі́вка) — вёска ў Барышыўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Барышыўскай пасялковай абшчыны.
Сэлышчэ (Барышыўскі раён)
Сэлышчэ (Се́лище) — вёска ў Барышыўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Барышыўскай пасялковай абшчыны.
IC 1401
IC 1401 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральна галактыка) у сузор’і Вадаліў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Майн-Кінцыг (раён)
Майн-Кінцыг (Main-Kinzig-Kreis) — раён у Германіі. Цэнтр раёна — горад Гельнгаўзен. Раён уваходзіць у зямлю Гесэн. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Дармштат. Займае плошчу 1398 кв. км. Насельніцтва 407,0 тыс. чал. (2010). Шчыльнасць насельніцтва 291 чалавек / кв.км. Афіцыйны код раёна 06 4 35.
Раён падзяляецца на 29 абшчын.
Застадолле (Машканскі сельсавет)
Застадо́лле (, Застодолье) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Машканскага сельсавета.
У 1924—1960 гадах цэнтр Застадольскага сельсавета. У склад Застадолля ўключана суседняя вёска Маўчаны.
Буча
Буча (Буча) — горад у Кіеўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Бучанскага раёна. Плошча — 26,57 км². Насельніцтва — 31,1 тыс. чал. (2015). Знаходзіцца за 20 км ад Кіева, з’яўляецца часткай Кіеўскай агламерацыі.
Гісторыя
Упершыню тапонім «Буча» згадваецца ў пісьмовых крыніцах у 1630 годзе ў адносінах да вёскі Яблунька, размешчанай на левым беразе ракі Буча.
Падчас Вялікай Айчыннай вайны пры падрыхтоўцы да вызвалення Кіева ў снежні 1943 года ў Бучы размяшчаўся камандны пункт 1-га Украінскага фронта на чале з генералам арміі М. Ватуціным.
Валасюк
Валасюк — прозвішча.
Дубавэ (Цячыўскі раён)
Дубавэ (Дубове) — пасёлак гарадскога тыпу ў Цячыўскім раёне Закарпацкай вобласці Украіны, размешчаны ў Карпатах і мае статус горнага населенага пункта.
Геаграфія
Пасёлак размешчаны за 37 км на паўночны ўсход ад раённага цэнтра. Праз яго праходзіць шасэйная дарога Цячыў — Усць-Чорна. Дубавэ раскінулася на абодвух берагах ракі Тэрэсвы, што працякае па ўшчэллю, перасякаючы з поўначы на поўдзень Паланынскі хрыбет. З Дубавэ пачынаецца турыстычны маршрут на гару Апецьку (1511 метраў). Клімат у пасёлку ўмераны. Тыповая архітэктура прыватных дамоў - гэта маленькія хаты з драўлянымі стрэхамі, сцены пакрытыя дранкай, а таксама з адкрытым ганкам. У 1999 г. праз мястэчка праходзіла вузкакалейная чыгунка Тэрэсва — Усць-Чорна, якой курсіравалі таварныя і пасажырскія цягнікі. На паўночна-ўсходняй ускраіне рака Пасічны ўпадае ў Тэрэсву.
Эмілі Тэмпл-Вуд
Эмілі Тэмпл-Вуд (Emily Temple-Wood; нар. 24 мая 1994 г. у Чыкага) — амерыканскі рэдактар Вікіпедыі, якая працуе пад імём удельніка Keilana. Больш вядомая за свой уклад пра жанчын-вучоных. У 2016 годзе была ўзнагароджана як «Вікіпедыст года».
Дубовы Лог (Глівінскі сельсавет)
Дубо́вы Лог (, Дубовый Лог) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Глівінскага сельсавета.
Ропка (станцыя)
Ропка (Ropka) — станцыя Эстонскай чыгункі ў павеце Тартумаа. Знаходзіцца на лініі Валга — Тарту.
У 2010 годзе ў Ропцы была адкрыта новая платформа.
Езіды
У цяперашні час езідаў налічваецца не менш за мільён чалавек. Большасць езідаў расселена ў рэгіёне Курдыстана на тэрыторыі Ірака і Сірыі. Таксама пражываюць у Арменіі, дзе з'яўляюцца другой па колькасці этнічнай групай пасля армян, у Грузіі, жывуць у Расіі і краінах Заходняй Еўропы. Па дадзеных перапісу насельніцтва 2009 года, на тэрыторыі Беларусі пражывала 45 езідаў.
Пасля захопу ў жніўні 2014 года горада Сінджар на поўначы Іраку, які насялялі езіды, радыкальныя ісламісты забілі некалькі тысяч чалавек. Жанчын і дзяўчынак баевікі выкрадалі, адпраўлялі ў рабства ў суседнюю Сірыю, падвяргалі сексуальнаму гвалту. Тысячы мужчын і хлопчыкаў былі забіты або прапалі без вестак. Іх катавалі, забіралі ў палон, забівалі. Больш за 50 тысяч езідаў беглі ў горы. Баевікі аблажылі іх. Многія людзі, у іх ліку старыя і дзеці, памерлі ад недахопу лекаў, ежы і вады.
Шэраг міжнародных арганізацый, у тым ліку ААН, асудзілі дзеянні джыхадыстаў супраць езідаў у Іраку. Яны абвінавацілі тэрарыстаў у генацыдзе і злачынствах супраць чалавечнасці.
У 2014 годзе баевікі ІДІЛ захапілі пасёлак Коча. Разам з іншымі езідамі трапіла ў лік тых, каго пераследвалі ісламісты, Надзя Мурад (нар. 1993). Большасць яе сям’і джыхадзісты забілі за адмову прыняць іслам. Надзя апынулася ў сексуальным рабстве, спрабавала няўдала бегчы, за што падвяргалася катаванням. Некалькі разоў перапрадавалася. Змагла збегчы толькі пасля трох месяцаў палону. У 2016 годзе Надзя Мурад стала паслом па абароне годнасці людзей, якія перажылі гандаль, ад упраўлення ААН па наркотыках і злачыннасці, яна лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру 2018.
Кулакі (Салігорскі раён)
Кулакі́ (, Кулаки) — вёска ў Салігорскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Чыжэвіцкага сельсавета.
Іўе (значэнні)
Назву І́ўе маюць:
Лукашы (Барышыўскі раён)
Лукаші́ (Лукашы) — вёска ў Барышыўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Барышыўскай пасялковай абшчыны.
Дыяцэзія Лідса
Дыяцэзія Лідса — рымска-каталіцкі дыяцэзія з цэнтрам у горадзе Лідс графства Заходні Іаркшыр у Англіі. Дыяцэзія заснаваны 20 снежня 1878 года, адлучыўшыся ад дыяцэзіі Беверлі, якая ахоплівала ўвесь Іаркшыр. Дыяцэзія ўваходзіць у Правінцыю Ліверпуля.
Плошча дыяцэзіі складае 4,075 км² і ўключае графствы: Заходні Ёркшыр, часткова Паўночны Ёркшыр, Камбрыя, Вялікі Манчэстэр, Хумберсайд і Ланкашыр. Дыяцэзія налічвае 141 дэканат. Кафедральны сабор — сабор Святой Ганны на Great George Street у цэнтры Лідса.
У сапраўдны момант пост біскупа Лідса займае Артур Рашэ, 9-ы біскуп Лідса, які змяніў Давіда Константа, які выйшаў у адстаўку ў сувязі з дасягненнем абавязковага пенсійнага ўзросту (75 гадоў).
Піскіўка
Пяскоўка ці Піскіўка  — пасёлак гарадскога тыпу ва Украіне, цэнтр Пяскоўскай пасялковай тэрытарыяльнай абшчыны Барадзянскага раёна Кіеўскай вобласці. Размешчана на крайнім захадзе Барадзянскага раёна на берагах рэк Пяскоўка, Цецераў і Кодра. На поўдні мяжуе з вёскай Мігалкі, на ўсходзе з вёскай Паташні, на поўначы з вёскай Раска, і на захадзе з вёскай Макалевічы Радамышльскага раёна Жытомірскай вобласці.
Кудзельскі
Кудзе́льскі — прозвішча.
Дубавэ
Назву Дубавэ маюць:
Столінскія Хутары (значэнні)
Сто́лінскія Хутары́:
Цмінда Самеба
Цмінда Самеба (წმინდა სამება — «Найсвяцейшая Тройца»); Сабор Святой Тройцы ў Тбілісі — галоўны кафедральны сабор Грузінскай праваслаўнай царквы; знаходзіцца ў Тбілісі, на ўзгорку св. Іллі (левы бераг Куры). У саборы 13 прастолаў; ніжні храм у гонар Звеставання Найсвяцейшай Багародзіцы; асобна стаіць званіца.
Гісторыя
Будаўніцтва новага сабора было запланавана ў 1989 годзе ў сувязі са святкаваннем 1500-годдзя аўтакефаліі грузінскай царквы і ў азнаменаванне 2000-годдзя хрысціянства. Конкурс на ўзвядзенне храма выйграў вытрыманы ў рэтраспектыўным духу праект Арчыла Міндыяшвілі. Вышыня верхняга храма складае 105,5 метраў (без надкупальнага крыжа 98 метраў і крыж 7,5 метра); працягласць з усходу на захад - 77 метраў, з поўначы на ​​поўдзень - 65 метраў; агульная плошча - больш за 5.000 м². Храм быў закладзены 23 лістапада 1995 г.; будаўніцтва вялося на ахвяраванні звычайных гараджан і буйных бізнесменаў. Першае набажэнства ў саборы было здзейснена 25 снежня 2002. Асвячоны роўна праз 9 гадоў пасля закладкі, у дзень Георгія Перамаганосца - нябеснага апекуна Грузіі; чын асвячэння здзейсніў Патрыярх-Каталікос Ілля II у саслужэнні архірэяў і клірыкаў Грузінскай Царквы, а таксама прадстаўнікі Канстанцінопальскай, Александрыйскай, Антыохійскай, Рускай, Сербскай, Румынскай, Кіпрскай, Эладскай, Польскай, Албанскай Цэркваў, Праваслаўнай Царквы ў Амерыцы. Пасля асвячэння ў Троіцкі сабор з Сіёні была перанесена кафедра Каталікоса Грузіі.
Забалоцце (Перабродскі сельсавет)
Забало́цце (, Заболотье) — вёска ў Беларусі, у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Перабродскага сельсавета.
Раман Савіч Кудзельскі
Рама́н Са́віч Кудзе́льскі (,  — невядома) — наркам юстыцыі БССР (1936—1937) і старшыня Вярхоўнага Суда БССР (1933—1936).
Столінскія Хутары (радовішча)
Знаходзіцца за 2,5 км у напрамку на ўсход—паўночны ўсход ад аграгарадка Глінка, за 11 км на паўночны захад ад горада Столін. Складаецца з 4 лінзаў. Звязаны з нераздзеленымі адкладамі алігацэну і міяцэну палеагенавай і неагенавай сістэм. Магутнасць карыснай тоўшчы складае 0,7—8 м. Слой ускрышных парод (пяскі, торф) мае таўшчыню 1,2—6,6 м.
Раман Савіч Кудзельскі
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям'і ў Гродзенскай губерні. У 1917 годзе міліцыянер станцыі Дзвінск Паўночна-Заходняй чыгункі, у наступным быў камандзіраваны ў крымінальны вышук той жа дарогі. У лістападзе 1918 года ўступіў у партыю бальшавікоў. З 1920 года мабілізаваны ў Чырвоную Армію і накіраваны ў Рэўваентрыбунал на пасаду ваеннага следчага.
Столінскія Хутары (радовішча)
У радовішчы гліны шэрыя, цёмна-шэрыя, шчыльныя, пластычныя, вогнетрывалыя. У верхняй частцы пакладаў забруджаныя арганічнымі рэчывамі і пяском.
Раман Савіч Кудзельскі
Біяграфія
У 1923 годзе член крымінальнай калегіі Віцебскага губернскага суда, у 1924 годзе член Вышэйшага Суда, з 1928 года пракурор Віцебскай акругі.
Столінскія Хутары (радовішча)
Гліны з радовішча прыдатныя на выраб вогнетрывалай цэглы, дрэнажных труб, дахоўкі, абліцовачных плітак. Распрацоўваецца ААТ «Гарынскі камбінат будаўнічых матэрыялаў».
Марцінаўцы
Назву Марці́наўцы маюць:
Раман Савіч Кудзельскі
Біяграфія
У 1933—1936 гадах займаў пасаду Старшыні Вярхоўнага Суда БССР.
23 кастрычніка 1937 арыштаваны, апраўданы па прысуду Ваеннай Калегіі Вярхоўнага Суда СССР ад 14 студзеня 1940 года. Затым зноў арыштаваны і расстраляны.
Рэабілітаваны ў красавіку 1989 года.
IC 1402
IC 1402 — галактыка тыпу EN (эмісійная туманнасць) у сузор’і Лебедзь.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Каржы (Барышыўскі раён)
Каржы (Коржі́) — вёска ў Барышыўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Барышыўскай пасялковай абшчыны.
Цэнтральны Заліў
Цэнтральны Заліў (Sinus Medii) — месяцавае мора ў цэнтральнай частцы бачнага дыска Месяца.
Іван Васілевіч Арастовіч
Біяграфія
З 1931 года ў Чырвонай Арміі. Удзельнік Заходняй Беларусі (1939).
У перыяд Вялікай Айчыннай вайны з чэрвеня 1941 года на Заходнім фронце. Са жніўня 1941 года па заданні Мінскага падпольнага абкама КП(б)Б арганізоўваў партызанскі атрад.
З чэрвеня 1942 года кіраўнік дыверсійнай групы, памочнік камандзіра, камандзір партызанскага атрада, у чэрвені — верасні 1943 года камандзір 225-й партызанскай брыгады імя А. В. Суворава, у верасні 1943 — чэрвені 1944 гадоў — 95-й партызанскай брыгады імя М. В. Фрунзэ, адначасова член Грэскага падпольнага раённага камітэта КП(б)Б. У 1944—1963 гадах на гаспадарчай рабоце ў Мінскай вобласці.
Зняцце з крыжа (Рагір ван дэр Вэйдэн)
«Зняцце з крыжа» (Kruisafneming, 1435—1440) — алтарны абраз (цэнтральная частка трыпціха, яго бакавыя створкі не захаваліся) фламандскага мастака Рагіра ван дэр Вэйдэна, адна з вяршыняў еўрапейскага выяўленчага мастацтва XV стагоддзя. У наш час захоўваецца ў мадрыдскім музеі Прада.
Гісторыя стварэння
Карціна была замоўлена гільдыяй арбалетчыкаў Лёвена і першапачаткова знаходзілася ў капліцы Дзевы Марыі «што за сцяной». У знак таго, што карціна замоўлена гільдыяй, у вуглах панэляў намаляваны маленькія арбалеты. Мастацтвазнаўцы датуюць стварэнне «Зняцца» прыблізна 1435 годам. У 1548 годзе карціну ван дэр Вэйдэна абмянялі на яе копію пэндзля Міхіэля Коксі і арган. Новым уладальнікам «Зняцця з крыжа» стала сястра Карла V, штатгальтар Нідэрландаў, Марыя Аўстрыйская. «Зняцце з крыжа» знаходзілася ў замку Марыі ў Бінчы, дзе ў 1551 годзе карціну ўбачыў іспанскі дваранін Вінсентэ Альварэс, які так адгукнуўся пра твор ван дэр Вэйдэна:
Гэта была лепшая карціна ва ўсім замку і нават, я лічу, ва ўсім свеце, таму што я бачыў у гэтых краях шматлікія добрыя карціны, але ніхто не мог параўнацца з ёй па вернасці прыродзе і напоўненасці глыбокай пашанай выяве. Усе, хто бачыў яе мелі такое ж меркаванне.
Альварэс суправаджаў будучага караля Іспаніі Філіпа II. Філіп перавёз карціну ў Іспанію, дзе яна захоўвалася ў капліцы яго паляўнічага доміка ў Эль-Парда. З 1574 года карціна знаходзілася ў Эскарыяле. У інвентары, датаваным 15 красавіка 1574 года згадваецца:
…вялікая панэль, на якой намалявана зняцце з крыжа, з нашай Дзевай і іншымі васьмю фігурамі… рукі Майстры Рагіра, якая належала каралеве Марыі.
У 1939 годзе «Зняцце з крыжа» было перададзена ў музей Прада.
Сюжэт
Пра зняцце з крыжа цела Ісуса (у сувязі з пакладаннем у труну) згадваюць усе евангелісты: Матфей, Марк і Лука  паведамляюць пра тое, што цела Хрыста зняў яго тайны вучань Іосіф Арымафейскі. Іаан дадае яшчэ аднаго ўдзельніка зняцця — Нікадзіма. Ніводны з евангелістаў не гаворыць пра тое, што ў зняцці ўдзельнічалі Багародзіца, жонкі-міраносіцы, Іаан Багаслоў, якіх звычайна малююць у творах на гэту тэму. У Сярэднявеччы ў сувязі са зняццем цела вялікая ўвага надавалася ролі маці Ісуса. Прыкладам можа паслужыць ананімны тэкст XIV стагоддзя Meditationes de Vita Christi, магчыма яго аўтарам з'яўляецца Лудальф Саксонскі. Існуе меркаванне, што апісанне зняцця цела Хрыста з гэтага твора аказала ўплыў на многіх мастакоў, у тым ліку і Рагіра ван дэр Вэйдэна :
Тады Дзева Марыя поўная глыбокай пашаны прымае яго правую руку і прыціскае яе да сваёй шчакі, глядзіць на яе і цалуе яе са слёзамі і сумнымі ўздыхамі.
Мастацтвазнавец Лорн Кэмпбел так ідэнтыфікуе персанажаў карціны (злева направа): Марыя Клеопава; святы Іаан Багаслоў; Саламея-павітуха (у зялёным, падтрымлівае Дзеву Марыю, якая прыйшла ў непрытомнасць); Нікадзім (у чырвоным) — трымае цела Ісуса; малады чалавек на лесвіцы — слуга Нікадзіма ці Іосіфа Арымафейскага; Іосіф Арымафейскі (персанаж у вытканых золатам адзеннях); барадаты чалавек за Іосіфам з пасудзінай, верагодна, яшчэ адзін слуга (пасудзіна — атрыбут Марыі Магдаліны, які змяшчае «фунт нарду, вельмі дарагога», якім яна памазала ногі Ісуса) і сама Марыя Магдаліна.
Паміж гісторыкамі мастацтва існуе рознагалоссе, хто з персанажаў Іосіф Арымафейскі і Нікадзім. Дырк дэ Вос лічыць, што Іосіф — чалавек у чырвоным, які трымае цела Хрыста, а Нікадзім — яго ногі.
Асноўны цэнтр кампазіцыі — Хрыстос і Дзева Марыя, якая прыйшла ў непрытомнасць. Ван дэр Вэйдэн парушыў каноны, якія існавалі раней, надаўшы целу Дзевы незвычайнае для нідэрландскага жывапісу становішча. Яе фігура амаль паўтарае становішча цела сына і сімвалізуе містычную адданасць маці, выказаную яшчэ Фамой Кемпійскім у трактаце Imitatio Christi (1418). Тут мастак раскрывае свет пачуццяў, зразумелы кожнаму чалавеку, і прымушае гледача суперажываць.
Дырк дэ Вос выказаў здагадку, што алтар па задуме ван дэр Вэйдэна павінен быў мець грандыёзнае драўлянае абрамленне, і што выява на карціне павінна была супернічаць з паліхромнай скульптурай. Ван дэр Вэйдэн тлумачыць жэсты і выразы твараў персанажаў, абапіраючыся не столькі на традыцыю жывапісу, колькі пластычных відаў мастацтва. Фігуры амаль у чалавечы рост, перададзеныя ў перспектыве, змешчаны ў вельмі абмежаваную прастору (але ў карціне прынамсі пяць планаў) і ўяўляюць сабой адну злучную групу. Гэты прыём дазваляе сканцэнтраваць увагу гледача на пярэднім плане кампазіцыі і ўзмацняе трагізм падзеі.
Становішча рук Хрыста і яго маці (новых Адама і Евы) накіроўвае погляд гледача на чэрап Адама, сімвалізуючы такім чынам сутнасць збавення.
Кэмпбел сцвярджае, што ключом да працы з'яўляецца не рэалізм, а хутчэй выкарыстанне скажэнняў, якія выклікаюць пачуццё хвалявання. Уводзячы цалкам ірацыянальныя дэталі, дэфармуючы рэальныя вобразы, мастак дасягае найвышэйшага эмацыйнага ўздзеяння. Кэмпбел мяркуе, што ў пэўным плане «Зняцце з крыжа» ван дэр Вэйдэна мае больш агульнага з творамі Маціса і Пікаса (асабліва з яго Гернікай), чым з карцінамі яго сучаснікаў.
Ліпнікі (Салігорскі раён)
Ліпнікі́ (, Липники) — пасёлак у Салігорскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Чыжэвіцкага сельсавета.
Вышгарад
Вышгарад (Вишгород) — горад у Кіеўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Вышгарадскага раёна. Плошча 11,2 км². Насельніцтва 26 198 чал. (2012).
Карнііўка (Барышыўскі раён)
Карнііўка (Корні́ївка) — вёска ў Барышыўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Барышыўскай пасялковай абшчыны.
Кадукова
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Обальскага сельсавета.
Мірдза Кэмпэ
Мірдза Кэмпэ (латыш. Mirdza Ķempe, сапраўднае прозвішча — Найкоўская; 27 студзеня (9 лютага) 1907,  —, ) — латышская паэтэса. Заслужаны дзеяч культуры Латвійскай ССР (1957). Народны паэт Латвійскай ССР (1967). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР (1967).
Біяграфія
У час Вялікай Айчыннай вайны жыла і працавала ў Астрахані, Іванаве і ў Маскве. Пасля вайны вярнулася ў Рыгу. Друкавалася ў газетах «Цыня» («Барацьба»), «Латвіешу стрэлніекс» («Латышскі стралок»), альманаху «Карогс» («Сцяг»).
Памерла 12 красавіка 1974 гады. Пахавана ў Рызе на могілках Райніса.
Імем Мірдзы Кэмпэ ў 1980 годзе названа новая вуліца ў Рызе.
Луіш Філіпэ (герцаг Браганса)
Інфант Луіш Філіпе (Infante Luís Filipe,  — ) — герцаг Браганса, старэйшы сын і спадчыннік караля Партугаліі Карлуша I і Амеліі Арлеанскай.
У 1907 годзе наведаў афрыканскія калоніі Партугаліі. Дзейнічаў як рэгент у перыяд адсутнасцяў бацькі.
1 лютага 1908 года разам з бацькам смяротна паранены ў Лісабоне тэрарыстамі-рэспубліканцамі. Карлуш I памёр адразу, інфант пражыў яшчэ 20 хвілін. У некаторых крыніцах азначана, што ён гэтыя 20 хвілін быў каралём (Луіш II) і што гэта было самае кароткае валадаранне ў гісторыі. Аднак у рэчаіснасці па партугальскіх законах не было аўтаматычнага наследавання, і кожны новы кароль павінен быў быць абвешчаны асобым чынам. Таму Луіш Філіпэ ніколі не валадарыў, а пасля забойстваў на прастол уступіў яго малодшы брат Мануэл II (лёгка паранены ў руку 1 лютага).
Казлоўка (Барысаўскі раён)
Казло́ўка (, Козловка) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Глівінскага сельсавета.
Амелія Арлеанская
Марыя Амелія Луіза Алена (Marie Amélie, Maria Amélia; — ) — прынцэса Арлеанская, жонка караля Партугаліі Карлуша I, каралева-кансорт Партугаліі.
Сям'я
22 мая 1886 года Амелія выйшла замуж за партугальскага прынца Карлуша. Ён быў старэйшым сынам караля Партугаліі Луіша I і спадчыннікам трона. У пары было трое дзяцей:
Кіраванне
У 1892 годзе Амелія атрымала ад Папы Рымскага Льва XIII ганаровую ўзнагароду — Залатую ружу.
У кастрычніку 1889 года Карлуш змяніў на троне бацьку і разам з ім Амелія стала каралевай Партугаліі. Яна гуляла важную сацыяльную і культурную ролю ў краіне. У 1892 годзе яна заснавала «Інстытут дапамогі пацярпелым караблекрушэнне», у 1905 — «Музей каралеўскіх карэт» (у наш час Нацыянальны музей карэт). Асабліва важным было стварэнне «Нацыянальнай дапамогі хворым на туберкулез» для барацьбы супраць распаўсюджанай у той час хваробы.
На мяжы стагоддзяў палітычная сітуацыя ў краіне была нестабільнай. Кароль не карыстаўся павагай, абвінавачаны ў фінансавых махінацыях. У каралеўскай сям'і нарастала суперніцтва паміж дынастыямі Браганса і Саксен-Кобург-Гота. Рухі рэспубліканцаў і анархістаў знаходзілі ўсё большы водгуку сярод народа.
1 лютага 1908 года, калі Амелія з мужам і двума сынамі вярталіся з адпачынку ў Францыі ў Лісабон, два тэрарыста-рэспубліканца адкрылі агонь па іх адкрытым экіпажы. Кароль быў забіты на месцы, спадчыннік прастола Луіш Філіпэ памёр праз 20 хвілін, малодшы сын Мануэл быў лёгка паранены ў руку і стаў наступным каралём.
Пасля трагедыі каралева аддалілася ў палац Пена ў Сінтры, адкуль выходзіла толькі каб падтрымаць сына Мануэла II. Рэвалюцыйны рух набіраў сілу, у канчатковым выніку 5 кастрычніка 1910 Партугалія была абвешчана рэспублікай.
Апошнія гады
Каралеўская сям'я пакінула Партугалію. Амелія была прынята ў свайго брата Філіпа, герцага Арлеанскага ў Вялікабрытаніі. Пасля вяселля Мануэла з прынцэсай Аўгустай Вікторыяй Гогенцолерн былая каралева адправілася ў Францыю, дзе спынілася ў палацы Бельвю, каля Версаля.
У 1932 годзе Амелія перанесла яшчэ адну цяжкую страту — смерць сына Мануэла. Такім чынам яна стала апошняй прадстаўніцай партугальскай галіны Саксен-Кобургскай дынастыі. Падчас Другой сусветнай вайны ўрад Салазара прапанавала Амеліі палітычнае сховішча, але яна палічыла за лепшае застацца ў Францыі. Пасля заканчэння вайны яна наведала Партугалію. У 1945 каралева стала хроснай дона Дуартэ, цяперашняга герцага Браганса, умацаваўшы такім чынам прымірэнне дзвюх галін каралеўскай сям'і.
Каралева Амелія сканала ў Францыі, у сваім палацы Бельвю. Яе прах быў пахаваны побач з рэшткамі яе мужа і сына ў маўзалеі царквы Сан-Вісентэ-дэ-Фора ў Лісабоне. Яна засталася апошняй каралевай Партугаліі, бо манархія так і не была адноўлена.
Аляксандр Міхайлавіч Тарасаў
Алякса́ндр Міха́йлавіч Тара́саў (,  —, г. ) — савецкі дзяржаўны і гаспадарчы дзеяч.
Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР 5-9 скліканняў. Кандыдат у члены ЦК КПСС (1961—1975).
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і рабочага.