cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Шарль Адольф Вюрц
Працы Вюрца
Працы Вюрца адносяцца галоўным чынам да арганічнай хіміі, якую ён узбагаціў адкрыццём новых злучэнняў і новых агульных метадаў сінтэзу. У 1849 г. Вюрц, дзейнічаючы едкім калі на метылавы і этылавы эфіры ізацыянавай і ізацыануравай кіслот, атрымаў метыламін і этыламін — найпростыя прадстаўнікі шэрагу тоўстых амінаў. У 1855 г. прапанаваў агульны спосаб (пазней названы імем Вюрца) сінтэзу насычаных вуглевадародаў дзеяннем металічнага натрыю на алкілгалагеніды. У 1856 годзе Вюрц сінтэзаваў этыленгліколь — першы з двухатамных спіртоў, або гліколь, у 1859 г. — этыленхлоргідрын і пры апрацоўцы яго едкім калі — вокіс этылену, які паслужыў Вюрцу зыходным прадуктам для сінтэзу амінаспіртоў, халіна (1867) і нейрына (1869). У 1867 г. Вюрц сплаўленнем бензолсульфакіслаты з едкай шчолаччу атрымаў фенол (карболавую кіслату). У 1872 годзе апісаў альдольную кандэнсацыю. Вюрц быў перакананым прыхільнікам перадавых напрамкаў хіміі свайго часу — атамна-малекулярнага вучэння і тэорыі хімічнай будовы А. М. Бутлерава, распаўсюджванню якіх садзейнічаў. Усе навучальныя дапаможнікі і манаграфіі Вюрца атрымалі ў свой час шырокае распаўсюджванне.
Волакавая (Смаленскі раён)
Волакавая (Волоковая) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Смаленскім раёне. Адміністрацыйны цэнтр Волакаўскага сельскага паселішча.
Геаграфія
Размешчана ў заходняй часткі Смаленскай вобласці за 30 км на паўночны захад ад Смаленска, за 3 км на поўдзень ад возера Каспля, на правым беразе ракі Удра. За 8 км на поўдзень ад чыгуначнай станцыі Леляквінская на лініі Смаленск — Віцебск. Насельніцтва — 275 жыхароў (2007).
Гісторыя
Назва вёскі звязана са старажытным шляхам з вараг у грэкі: купцы перацягвалі караблі волакам з возера Каспля да Дняпра (19 км на поўдзень). Упершыню Волакавая згадана ў летапісы, датаванай 1007.
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Хамійская дыня
Хамійская дыня, хамікуа (па-кітайску: 哈密瓜) — сорт дыні (cucumis melo). Сакавіты плод з 18%-ым утрыманнем цукраў.
Апісанне
Радзімай з’яўляецца Хамі ў Хамійскай акрузе Сіньцзян-Уйгурскага аўтаномнага раёна Кітая, паводле некаторых іншых крыніц, радзіма хамійскай дыні — павет Шаньнань у Турфанскай акрузе. Плод утрымлівае вітаміны A, B, C, кальцый, фосфар, жалеза і іншыя. Асноўнымі раёнамі культывацыі хамійскай дыні з’яўляюцца Хамі, Турфан, Шаньшань. У апошнія гады у выніку паляпшэння транспартнай сітуацыі рэгіёна павялічыліся таксама і аб’ёмы вырошчвання культуры. Экспартуецца ў іншыя кітайская рэгіёны і замежжа. У імператарскім Кітаі хамійскую дыню падавалі на стол выключна імператару.
284
284 — высакосны год, пачаўся ў аўторак. 284 год нашай эры, 284 год 1 тысячагоддзя, 84 год III стагоддзя, 4 год 9-га дзесяцігоддзя III стагоддзя, 5 год 280-х гадоў.
Падлесная вуліца
Падлесная вуліца — назва вуліц у розных населеных пунктах.
Гарадзецкі
Гарадзецкі — прозвішча.
Відокі (Мёрскі раён)
Відо́кі (, Видоки) — хутар у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Туркоўскага сельсавета.
Стралец (знак задыяка)
У заходняй астралогіі лічыцца, што Сонца знаходзіцца ў знаку Стральца прыблізна з 23 лістапада па 21 снежня, у ведыйскай — з 16 снежня па 14 студзеня. Не трэба блытаць знак Стральца з сузор’ем Стральца, у якім Сонца знаходзіцца з 18 снежня па 17 студзеня.
Выбаргскі раён (Ленінградская вобласць)
Выбаргскі муніцыпальны раён (Вы́боргский муниципа́льный райо́н) — муніцыпальнае ўтварэнне ў складзе Ленінградскай вобласці Расіі. Тэрыторыя — 7431 км², насельніцтва — 198 226 чал. (2020). Уключае 7 гарадскіх і 5 сельскіх паселішчаў. Утвораны ў ліпені 1940 года. Адміністрацыйны цэнтр — горад Выбарг. Выбаргскі раён размешчаны ў паўночна-заходняй частцы Ленінградскай вобласці, займае ўсю заходнюю палову Карэльскага перашыйка.
Геаграфія
Мяжуе на поўначы — з Карэліяй (Лахдэнпохскі раён); на паўночным усходзе — з Прыазерскім муніцыпальным раёнам; на ўсходзе — з Усевалажскім муніцыпальным раёнам; на паўднёвым усходзе — з горадам федэральнага значэння Санкт-Пецярбургам; на захадзе — дзяржаўная мяжа з Фінляндыяй. З паўднёвага захаду тэрыторыя раёна абмываецца водамі Фінскага заліва.
Адлегласць ад адміністрацыйнага цэнтра раёна да Санкт-Пецярбурга — 174 км.
Раён размешчаны на тэрыторыі Выбаргскай нізіны Балтыйскага шчыта, дзе блізка да паверхні выходзяць пароды ранняга пратэразейскага перыяду]. Яны пакрытыя азёрнымі і азёрныя-алювіяльнымі адкладамі чацвярцічнага перыяду. Большая частка раёна ўваходзіць ў Балтыйска-Ладажскую ландшафтную акруга, дзе пераважае раўнінная мясцовасць. Характэрнымі ледавіковымі формамі рэльефу з’яўляюцца «барановыя ілбы».
У раёне ёсць мноства радовішчаў гранітаў, торфу, пяскоў. Радовішчы сапрапелевых гразяў, якія сфармаваліся 5-7 тысяч гадоў таму і якія залягаюць ўздоўж Фінскага заліва. Амаль дзве траціны тэрыторыі раёна займаюць лясы, пераважна іглічныя.
Асобіна (фільм)
«Асобіна» (Species) — фантастычны фільм жахаў 1995 года рэжысёра Роджэра Дональдсона.
Сюжэт
У цэнтры SETI атрымалі з космасу формулу ДНК, якая была прайграная і скрещена з жаночай. У выніку ў абліччы дзяўчынкі па імя Сіл атрымаўся дзіця, які рос не па днях, а па гадзінах. Напалоханыя вынікамі эксперыменту, навукоўцы вырашылі знішчыць подопытное істота, але яно збегла, разбіўшы куленепрабівальныя шкло. Для злову «дзяўчынкі» была створана спецыяльная група экспертаў, у якую ўваходзілі экстрасэнс, баявой спецыяліст і навукоўцы. А істота з дзяўчынкі ўжо ператварылася ў жанчыну і прагнула размнажацца, да чаго і пачало, балазе знешнасць вельмі спрыяла. Унутры, праўда, таілася жахлівае пазаземныя пачвара. Па крываваму следу апантанай матчыным інстынктам самкі з космасу ідзе каманда, якую ўзначальвае кіраўніком лабараторыі Фітчем.
Сіл забівае аднаго і затым другога выпадковага мужчыну. Спачатку яна не ведае, як прыступіць да спарвання. Пасля гэтага Сіл навучаецца і падстройвае ўсё так, быццам яна загінула ў аўтамабільнай аварыі, каб збіць праследавацеляў з панталыку. Фітч і яго напарнікі, паслабіўшыся, ідуць адпачываць, але Сіл знаходзіць іх у гатэлі. Ёй усё ж атрымоўваецца спаравацца з Ардоном і зачаць нашчадства. Смыдсен здагадваецца, што істота схавалася ў каналізацыі. Там асобіну і яе «дзіцяці» знаходзіць і знішчае Прэстан Ленокс. Смыдсен, Бэкер і Ленокс застаюцца ў жывых. Тым не менш, у фінальных кадрах пацук з каналізацыі пажырае кавалак шчупальцы асобіны і ператвараецца ў монстра. Пагроза чалавецтву захоўваецца.
Скаржыска-Каменна
Скаржыска-Каменна (Skarżysko-Kamienna) — горад у Польшчы, размешчаны за 140 км на поўдзень ад Варшавы. Адміністрацыйны цэнтр Скаржыскага павета Свентакшыскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну. Займае плошчу 64,39 км². Насельніцтва 46 тыс. чалавек.
Казярог (знак задыяка)
Казярог - дзясяты знак задыяка, адпаведны сектару экліптыкі ад 270 ° да 300 °, лічачы ад кропкі вясновага раўнадзенства; кардынальны знак трыгона Зямля.
У заходняй астралогіі лічыцца, што Сонца знаходзіцца ў знаку Казярога з 22 снежня па 20 студзеня, у ведыйскай - з 15 студзеня па 14 лютага. Не трэба блытаць знак Казярога з сузор'ем Казярога, у якім Сонца знаходзіцца з 18 студзеня па 15 лютага.
285
285 — невысакосны год, пачаўся ў чацвер. 285 год нашай эры, 285 год 1 тысячагоддзя, 85 год III стагоддзя, 5 год 9-га дзесяцігоддзя III стагоддзя, 6 год 280-х гадоў.
Acura
Акура (Acura) — паўночнаамерыканскае аддзяленне канцэрна Honda, якое спецыялізуецца на выпуску спартыўных і прадстаўніцкіх аўтамабіляў. Зборачны завод American Honda Motor Co. быў адчынены 27 сакавіка 1986 г. ў Каліфорніі. Найменне Акура з’явілася ў 1989 г. і адносіцца выключна да прэстыжных мадэлей Honda, якія прадаюць у ЗША. Тактыка-тэхнічныя дадзеныя аўтамабіляў маркі Акура, як правіла, не адрозніваюцца ад адпаведных параметраў мадэлей фірмы Honda. Пры гэтым назвы мадэляў супадаюць. Вялікая частка мадэляў вырабляецца непасрэдна ў Паўночнай Амерыцы (серыі TL і CL), а асобныя мадэлі — RL і NSX з-за невысокага попыту ўвозяць з Японіі. Выпуск толькі амерыканскіх мадэляў Акура ў 1999 г. склаў 101,3 тыс. ад.
Асноўнае адрозненне мадэлей маркі Акура ад аналагічных аўтамабіляў Honda — спартыўнае аблічча і больш высокі ўзровень серыйнай камплектацыі. Акрамя гэтага, Акура прадстаўляе ў ЗША больш прэстыжныя мадэлі TL і RL, якія Honda не прапаноўвае амерыканцам.
Ілавайск
Ілава́йск (Іловайськ) — горад у Данецкай вобласці Украіны, падпарадкаваны Харцызскаму гарадскому савету. Чыгуначная станцыя Ілавайск, на якой знаходзяцца два пункты мытнага афармлення для тавараў з Расіі: Ілавайск-народны парк, Ілавайск-паўднёвы парк. Ілавайск уваходзіць у г. зв. «Вялікі Данецк».
Сяргеенкі
Сяргеенкі (Сергеенки) — вёска ў Цёмкінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Паўлаўскага сельскага паселішча.
Ілавайск
Гісторыя
Заснаваны ў 1860-х гадах як чыгуначны раз’езд-прыпынак на чыгугачнай лініі Харкаў—Таганрог. Назва паходзіць ад Ілавайскіх, прозвішча ўласнікаў зямлі, па якой правялі чыгунку. Горад пачаў хутка развівацца, калі была пабудавана ў канцы 1880-х гадоў (XIX стагоддзе) чыгунка Курск—Харкаў—Поўдзень Расіі. Пасля пабудовы чыгункі Далгінцава—Валнаваха—Ілавайск—Дэбальцэвэ ў 1902—1904 гадах Ілавайск стаў важным чыгуначным вузлом. У 1938 годзе Ілавайск стаў горадам.
Сяргеенкі
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Аносаўскага сельскага паселішча.
Ілавайск
Гісторыя
Баі за Ілавайск.
Падгур’е
Падгу́р'е (, Подгурье) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Нягневіцкага сельсавета.
Праметэй (фільм, 2012)
«Праметэй» (Prometheus) — навукова-фантастычны фільм рэжысёра Рыдлі Скота. Першапачаткова задумваўся як прыквел класічнага фільма «Чужы» 1979 года, але пазней трансфармаваўся ў самастойны фільм, які не з'яўляецца прамым прыквелам «Чужога», хоць падзеі фільма разгортваюцца ўсё ў той жа зорнай сістэме ζ Сеткі.
Першапачаткова сцэнарый да фільма напісаў Джон Спэйтс, але Рыдлі Скоту быў патрэбен фільм, які б трохі адышоў ад тэматыкі «Чужых», і неўзабаве ён перадаў сцэнарый Дэйману Ліндэлафу, сцэнарысту «Застацца ў жывых», які радыкальна перапісаў сцэнарый і дадаў у яго рэлігійныя матывы. Дэкарацыі ствараліся пры непасрэдным удзеле Ганса Рудольфа Гігера — мастака і аўтара знешнасці самага першага «ксенаморфа».
Вуліца Касцюшкі
Вуліца Касцюшкі, вуліца Тадэвуша Касцюшкі — назва вуліц у розных населеных пунктах, прысвоеная ў памяць пра Тадэвуша Касцюшку (1746—1817).
Праметэй (фільм, 2012)
Арыгінальны саўндтрэк «Judge and Jury» да трэйлерам і тызерам фільма быў запісаны амерыканскай групай аркестравай музыкі Audiomachine, кампазітарам выступіў Макс Рыхтэр. Здымкі пачаліся ў сакавіку 2011 года ў Таронта, пазней Скот перавёз групу ў Лондан. Іншыя месцы здымак — Марока, Шатландыя і Ісландыя. Прэм'ера фільма ў Францыі, Бельгіі, Швейцарыі і Расіі адбылася 30 мая 2012 года. У Вялікабрытаніі прэм'ера прайшла 1 чэрвеня, у ЗША — 8 чэрвеня, у Германіі — 9 жніўня.
Сюжэт
Пачатковыя кадры фільма паказваюць нейкую пустынную планету, якую наведвае касмічны карабель іншапланетнай расы Стваральнікаў (Engineers — інжынеры, канструктары). Адзін са Стваральнікаў, застаўшыся на планеце, выпівае невядомую цёмную вадкасць, пасля чаго яго цела пачынае распадацца аж да малекул ДНК. Рытуальна прыносячы сябе ў ахвяру, Стваральнік дае пачатак новаму жыццю на планеце. Можна пабачыць, як пасля яго смерці ўзнікае новая ДНК і ўтвараюцца першыя жывыя клеткі.
У 2089 годзе група археолагаў, даследуючы шатландскі востраў Скай, знаходзіць у пячоры наскальныя малюнкі ўзростам звыш 35 тысяч гадоў. На піктаграмах намаляваны людзі, якія пакланяюцца высокім чалавекападобным істотам, што паказваюць на зоркі.
«Праметэй» садзіцца на LV-223 — адзін з натуральных спадарожнікаў планеты — газавага гіганта ў сістэме ζ2 Сеткі (гэта не той планетоід (LV-426), на якім разгортваюцца падзеі фільмаў «Чужы» і «Чужыя», але ў той жа зорнай сістэме). На паверхні планетоіда экіпаж выяўляе шэраг старажытных збудаванняў штучнага паходжання. Да аднаго з іх адпраўляецца група навукоўцаў і выяўляе ўнутры розныя тэхнічныя прылады і рэшткі чалавекападобных істот. Геолаг Файфілд запускае робатаў-сканараў, каб скласці трохмерную карту памяшкання. Андроід Дэвід актывуе галаграму, якая паказвае, як велізарныя чалавекападобныя іншапланецяне ратуюцца ўцёкамі ад нейкай небяспекі. Файфілд і біёлаг Мілбёрн асцерагаюцца сустрэць тое, што прымусіла іншапланецян бегчы і вяртаюцца на «Праметэй». Астатнія навукоўцы знаходзяць цела іншапланецяніна з адсечанай галавой. Аналіз паказвае, што істота памерла каля 2000 гадоў назад. Падчас далейшага даследавання збудавання навукоўцы знайшлі памяшканне, дзе знаходзілася мноства цыліндраў. Дэвід выяўляе, што яны выдзяляюць чорную вадкасць арганічнага паходжання.
Нечакана пачынаецца пылавая бура (з крэмнію і іншых матэрыялаў, якія заглушылі сувязь Файфілда і Мілбёрна з караблём), і зямляне тэрмінова вяртаюцца на «Праметэй», захапіўшы з сабой галаву іншапланецяніна. Дэвід употай ад усіх берэ адзін з цыліндраў-пасудзін. На борце высвятлілася, што Файфілд і Мілбёрн заблудзіліся і засталіся ў старажытным збудаванні. Шоу і медык Форд пачынаюць даследаваць рэшткі прышэльца: апыняецца, гэта не чэрап, а шлем, які ахоўвае галаву, падобную на чалавечую. Акрамя таго, ДНК прышэльца аналагічная чалавечай. Падчас даследавання ў галаве пачынаюць адбывацца невядомыя біялагічныя працэсы, у выніку чаго яна ўзрываецца. Дэвід тайна адкрывае ўзятую ім пасудзіну з чорнай вадкасцю і дадае кроплю яе ў напой Холаўэя, які пасля гэтага ідзе да Шоу. Яны размаўляюць пра Стваральнікаў, пасля чаго займаюцца сексам.
Запушчаныя раней мабільныя сканары паступова ўдакладняюць структуру збудавання, частка якога апыняецца іншапланетным касмічным караблём. Вывучаючы яго галаграфічную копію, капітан Джанек заўважае, што каля навукоўцаў, якія засталаіся ў збудаванні, узнікаюць сігналы, якія паказваюць на наяўнасць нейкай формы арганічнага жыцця. Файфілд і Мілбёрн ідуць у процілеглы бок і трапляюць у залу з кантэйнерамі-пасудзінамі. З іх ужо выцекла вадкасць, у якую патрапілі мясцовыя чарвякі, якія хутка мутавалі ў змяяпадобных істот. Адна з іх нападае на Мілбёрна і ламае яму руку. Спрабуючы вызваліць калегу, Файфілд адразае змяяпадобнай істоце галаву, пасля чаго з раны пачынае пырскаць кіслата. Яна трапляе на шлем Файфілду і раз'ядае яго, ён падае ў лужыну цёмнай вадкасці, а ў істоты адрастае новая галава і яна пранікае ў арганізм біёлага. Раніцой Холаўэй, гледзячыся ў люстэрка, заўважае ў сябе сімптомы «невядомай інфекцыі» — вынік мутацыі арганізмаў-сімбіёнтаў (ці паразітаў). Калі бура сціхла, каманда адпраўляецца на пошукі зніклых калегаў. Дэвід аддзяляецца ад групы і знаходзіць пункт кіравання касмічным караблём прышэльцаў, а таксама высвятляе, што іншапланецяне накіроўваліся да Зямлі з вялікім грузам кантэйнераў з чорнай вадкасцю. Таксама ён выяўляе крыякапсулы, у адной з якіх у стане анабіёзу знаходзіцца жывы іншапланецянін. Тым часам, каманда знаходзіць труп Мілбёрна. Нечакана ў Холаўэя рэзка праяўляюцца сімптомы невядомага захворвання. Для эвакуацыі Холаўэя каманда тэрмінова вяртаецца на карабель, але Мэрыдзіт Вікерс, лічачы, што Холаўэй уяўляе небяспеку для астатніх, забараняе яму падымацца на борт. Сам Чарлі, разумеючы, што з'яўляецца пагрозай для ўсіх, просіць забіць яго, што і робіць Вікерс, спальваючы яго з агнямёту.
Пасля абследавання Дэвід выяўляе, што Шоу знаходзіцца на трэцім месяцы цяжарнасці, хоць такога не магло быць — палавая сувязь з Чарлі была ўсяго 10 гадзін назад, а, акрамя таго, Шоу бясплодная. Дэвід гаворыць, што яна носіць незвычайны плод, які трэба даставіць на Зямлю і вывучыць. Сама Шоу настойвае, каб плод тэрмінова вынялі з яе. Яна прарываецца да аўтаматычнага хірургічнага модуля, які знаходзіцца ў выратавальным модулі начальніка экспедыцыі Мэрыдзіт Вікерс. Шоу праграмуе на апараце аперацыю па выманні іншароднага цела. Унутры Шоу апыняецца кальмарападобная істота, якая застаецца ў сціскачы хірургічнага модуля. Шоу знаходзіць на караблі Пітэра Вейланда, якога тайна везлі ў крыякапсуле. Апантаны страхам смерці, ён прагне сустрэчы са Стваральнікамі, спадзяючыся, што яны яго вылечаць і даруюць неўміручасць. Тым часам Файфілд, які выжыў і мутаваў, нападае на карабель і, перш чым яго знішчаюць, забівае некалькіх членаў экіпажа.
Капітан Джанек у гутарцы з Шоу выказвае здагадку, што на гэтай планеце была ваенная база Стваральнікаў, пакуль яны не страцілі кантроль над сваёй біялагічнай зброяй. Вейланд, яго людзі, Дэвід і Шоу адпраўляюцца на іншапланетны карабель, дзе Дэвід распавядае, што Стваральнікі са сваім смяротным грузам ляцелі на Зямлю, але катастрофа ім перашкодзіла. Людзі абуджаюць астатняга Стваральніка ад крыясну, і Дэвід спрабуе завесці гутарку з ім на праіндаеўрапейскай мове, але Стваральнік адрывае галаву андроіду і забівае Вейланда і яго людзей. Збегчы ўдаецца толькі Элізабет Шоу, пакуль іншапланецянін запускае праграму ўзлёту карабля. Тым часам Шоу выбіраецца з іншапланетнага карабля і папярэджвае экіпаж «Праметэя» пра мэту іншапланецяніна.
Вікерс загадвае капітану Джанеку, пілотам Рэвелю і Чэнсу ляцець на Зямлю. Але яны вырашаюць ахвяраваць сабой, запускаюць іонны рухавік і тараняць іншапланетны карабель, які ўзлятае. Перад сутыкненнем капітан скідае аварыйна-выратавальны модуль. Мэрыдзіт Вікерс паспявае пакінуць «Праметэй» у аварыйнай капсуле. У выніку сутыкнення «Праметэй» знішчаны, а іншапланетны карабель падае, пры гэтым забіваючы Вікерс. Элізабет ратуецца і дабіраецца да аварыйна-выратавальнага модуля, з ёй звязваецца Дэвід і папярэджвае пра небяспеку - Стваральнік, які перажыў крушэнне, накіроўваецца да яе. Жанчыне ўдаецца падставіць яго пад шчупальцы вынятай з яе істоты, якая ператварылася да таго часу ў велізарную пачвару. Пасля гэтага Дэвід паведамляе, што на планеце ёсць яшчэ караблі Стваральнікаў, і калі Шоу адновіць яго, то ён дапаможа ёй паляцець на Зямлю. Але Элізабет ляціць на радзіму Стваральнікаў, каб высвятліць, чаму яны стварылі чалавецтва і чаму пазней вырашылі яго знішчыць.
Апошнія кадры фільма паказваюць, як з грудзі Стваральніка, пераможанага і заражанага кальмарападобнай пачварай, вылазіць істота, падобная да хсенаморфа.
286
286 — невысакосны год, пачаўся ў пятніцу. 286 год нашай эры, 286 год 1 тысячагоддзя, 86 год III стагоддзя, 6 год 9-га дзесяцігоддзя III стагоддзя, 7 год 280-х гадоў.
Праметэй (фільм, 2012)
Сіквел
Рэжысёр Рыдлі Скот вызначыўся з датай выхаду сіквела (другой часткі фантастычнага фільма), рэліз, першапачаткова прызначаны на 4 сакавіка 2016 года, быў перанесены на 30 мая 2017 года. Таксама стала вядома, што сцэнарый будучай карціны падрыхтуе Майкл Грын («Зялёны Ліхтар»), акцёр Майкл Фасбендэр сыграе некалькі версій андроіда Дэвіда. Рыдлі Скот плануе прыступіць да здымак увесну 2016 года, пасля заканчэння працы над карцінай «Выхад». У гутарцы з рэсурсам HeyUGuys Скот абвясціў назву карціны — «Чужы: Страчаны рай».
Усабуро Хідака
(日高 卯三郎) — былы японскі футбаліст. У 1923 годзе выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Заказнік
Заказнік — прыродаахоўны аб’ект, абвешчаны ў мэтах захавання і аднаўлення (узнаўлення) каштоўных прыродных комплексаў і аб’ектаў. У адрозненне ад запаведнікаў можа быць сталым або часовым; у заказніках магчыма частковае ўзяцце пад ахову жывёл, раслін і іншых прыродных рэсурсаў.
Класіфікацыя
У залежнасці ад характару, мэты арганізацыі і неабходнасці рэжыму аховы заказніка падпадзяляюць на:
Дзейнасць на тэрыторыі заказнікаў
На тэрыторыі заказнікаў абмежаваная або забароненая дзейнасць, якая супярэчыць мэтам і задачам, прадугледжаных палажэннем пра іх. Гаспадарчая, навуковая і іншая дзейнасць, якая не супярэчыць мэтам і задачам заказнікаў, праводзяць з захаваннем агульных патрабаванняў да аховы навакольнага прыроднага асяроддзя.
Вадаліў (знак задыяка)
Вадаліў — адзінаццаты знак задыяка, адпаведны сектару экліптыкі ад 300° да 330°, лічачы ад кропкі вясновага раўнадзенства; пастаянны знак трыгона Паветра. Звычайна паказваецца ў выглядзе чалавека з гарлачом, які ліе ваду.
У заходняй астралогіі лічыцца, што Сонца знаходзіцца ў знаку Вадаліва прыблізна з 21 студзеня па 19 лютага, у ведыйскай — з 15 лютага па 14 сакавіка. Не трэба блытаць знак Вадаліва з сузор’ем Вадаліва, у якім Сонца ў наш час знаходзіцца з 16 лютага па 11 сакавіка.
Кіруючыя планеты Вадаліва — Уран і Сатурн.
Алег Лапіцкі
Алег Лапіцкі (26 снежня 1922 — 5 кастрычніка 1979) — удзельнік антысавецкага супраціву, сябра БНП, кіраўнік СБМ у Лідзе. Дэсантнік «Дальвіца». З роду Лапіцкіх, брат Расціслава і Вольгі Лапіцкіх.
Біяграфія
Сярэднюю адукацыю атрымліваў у Варшаве ў гімназіі імя Тадэвуша Рэйтана і ў Смаргоні. Падчас нямецкай акупацыі ў Другую сусветную вайну вучыўся ў Пастаўскай настаўніцкай семінарыі, скончыў курсы кіраўнікоў Саюзу беларускай моладзі ў Альбярціне, быў кіраўніком СБМ у Лідзе, сябрам БНП. Прайшоў падрыхтоўку ў дыверсійнай школе ў Дальвіцы.
Улетку 1944 арганізаваў на Вілейшчыне партызанскі аддзел, які дзейнічаў супраць бальшавікоў. У 1944 г. вучыўся ў Віленскай духоўнай семінарыі, дзе далучыўся да падпольнай Віленскай патрыятычнай арганізацыі, якая ўтварылася сярод навучэнцаў Віленскай беларускай гімназіі і Віленскай семінарыі. Пад канец 1944 г. быў арыштаваны. У 1945 г. засуджаны ў Мінску на 10 гадоў канцлагераў за ўдзел у антыкамуністычнай арганізацыі.
Пасля канцлагераў жыў у Казахстане. У чэрвені 1958 г. перавёз да сябе ў Казахстан Софію Лапыцьку, удзельніцу мядзельска-смаргонскага антыкамуністычнага падполля, якім кіраваў брат Расціслаў, з якой пазнаёміўся праз сваю маці. У дзень прыезду Софіі Лапыцькі жаніўся на ёй. У 1960 г. Алег перавёз сваю маці да сябе ў Казахстан. 27 студзеня 1960 г. нарадзілася дачка Вікторыя. 23 красавіка 1963 г. нарадзіўся сын Алег. У 1977 г. маці Алега памерла.
Працаваў настаўнікам музыкі, актыўна ўдзельнічаў у згуртаванні беларусаў — колішніх палітвязняў.
5 красавіка 1979 г. быў забіты пры нявысветленых абставінах. Пасля забойства жонка пераехала да брата Алега — Вадзіма Лапіцкага ў Польшчу.
Ціхвінскі раён
Ціхвінскі муніцыпальны раён (Ти́хвинский муниципа́льный райо́н) — муніцыпальнае ўтварэнне ў складзе Ленінградскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Ціхвін.
Геаграфія
Раён размешчаны на ўсходзе Ленінградскай вобласці. Плошча раёна 7018 км² (8,1 % тэрыторыі вобласці). Мяжуе на поўначы — з Ладзейнапольскім муніцыпальным раёнам; на паўночным усходзе — з Падпарожскім муніцыпальным раёнам; на ўсходзе — з Валагодскай вобласцю (Бабаеўскі раён); на паўднёвым усходзе — з Баксітагорскім муніцыпальным раёнам; на поўдні — з Наўгародскай вобласцю (Любыцінскі раён); на паўднёвым захадзе — з Кірышскім муніцыпальным раёнам; на паўночным захадзе — з Волхаўскім муніцыпальным раёнам. Адлегласць ад адміністрацыйнага цэнтра раёна да Санкт-Пецярбурга — 215 км.
Буйныя рэкі — Паша, Сясь.
Антверпен (правінцыя)
Антверпен (Antwerpen, Anvers) — адна з дзесяці правінцый Бельгіі і адна з пяці фламандскіх правінцый. Мяжуе з Усходняй Флвндрыяй, Фламандскім Брабантам, Лімбургам і Нідэрландамі. Сталіца - Антверпен. Правінцыя дзеліцца на 3 акругі (Мехелен, Антверпен і Цюрнхаўт), якія ў сваю чаргу складаюцца з 70 камун.
Адукацыя і даследаванні
У правінцыі размешчана некалькі навучальных устаноў і Універсітэт Антверпена. Некалькі навукова-даследчыя інстытутаў, такіх як SCK • CEN, Еўрапейскі Інстытут рэферэнтных матэрыялаў і вымярэнняў (IRMM) і Фламандскі інстытут тэхналагічных даследаванняў (VITO).
287
287 — невысакосны год, пачаўся ў суботу. 287 год нашай эры, 287 год 1 тысячагоддзя, 87 год III стагоддзя, 7 год 9-га дзесяцігоддзя III стагоддзя, 8 год 280-х гадоў.
Прэзідэнт Афганістана
Афганістан з’яўляўся Рэспублікай толькі ў перыяд паміж 1973 і 1996 гадамі, і з 2001 да 2021 года, у астатні час ён быў пад уладай караля, эміра і ісламскіх груповак.
Канстытуцыя Афганістана, прынятая ў 2004 годзе, гарантуе прэзідэнту ваенную і заканадаўчую ўладу з адносна слабым нацыянальным парламентам. Гэта з’яўлялася прадметам вялікіх рознагалоссяў, калі было пасяджэнне Лоя-Джырга у снежні 2003 года. Аднак, калі была сфарміравана часовая адміністрацыя, яе стваральнікі былі зацікаўлены ў забеспячэнні стабільнасці ў Афганістане.
У 2021 годзе прэзідэнт Ашраф Гані збег з краіны ў ходзе наступу «Талібану». Віцэ-прэзідэнт Амрула Салех сцвярджае, што ў сувязі з уцёкам былога прэзідэнта Ашрафа Гані з краіны ён выконвае абавязкі прэзідэнта. Пры гэтым фактычна ўлада на большай частцы тэрыторыі Афганістана належыць «Талібану».
Дэндрапарк Верхнядзвінскага лясгаса
Дэндрапарк Верхнядзвінскага лясгаса — батанічны помнік прыроды мясцовага значэння ў Беларусі, размешчаны на паўднёвай ускраіне г. Верхнядзвінска каля в. Жыгулі.
Гісторыя
Дэндрапарк арганізаваны ў 1982 годзе і займае плошчу на 7.1 га (2003). Рашэннем, Верхнядзвінскага раённага выканаўчага камітэта ад 15.12.1995 г. № 13 дэндрапарку прысвоены статус помніка прыроды мясцовага значэння.
У 2002 г. праектным інстытутам «Белдзіпралес» распрацаваны праект добраўпарадкавання і пашырэнні дэндрапарку да 18,7 га. У наш час лясгас прыступіў да ажыццяўлення ў жыццё вызначаных праектам мерапрыемстваў.
Апісанне
Дэндрарый з'яўляецца ўнікальным для поўначы Беларусі і ўяўляе сабой асноўную рэальную базу па інтрадукцыі раслін, разам з тым з'яўляецца важным генафондам для адбору і распаўсюджвання, рацыянальнага ўкаранення ў лясную гаспадарку, зялёнае будаўніцтва, дэкаратыўнае раслінаводства найбольш гаспадарча-каштоўных, біялагічна ўстойлівых парод, служыць справе эстэтычнага выхавання наведвальнікаў.
Калекцыя дрэў і кустоў, якія культывуюцца ў адкрытым грунце, створана для вывучэння ў штучных умовах пытанняў найбольш эфектыўнага выкарыстання раслінных рэсурсаў, павелічэнні біялагічнай разнастайнасці, вывучэння пытанняў укаранення тэхнічна каштоўных, хуткарослых, дэкаратыўных і экзатычных дрэвавых і кустовых парод ва ўмовах характэрных для аднаго з самых паўночных раёнаў Беларусі і прапагандуе ахову прыроды.
Асноўныя алеі разбіты ў ландшафтным стылі, пабудаваны альтанкі, пергалы, вадаёмы, высаджана 312 відаў інтрадукаваных дрэвавых і кустовых парод, экзотаў з дэндрафлоры Далёкага Усходу, Паўночнай Амерыкі, Крыма, Сярэдняй Азіі, Сібіры і Еўрапейскай часткі, у тым ліку 67 відаў хвойных, 15 — хвоі, 14 — елак, 10 — піхт, 8 — лістоўніц, 6 — дуба, 8 — бярозы, у тым ліку папяровая і чорная, і інш. Многія з іх рэдкія знікаючыя, занесены ў Чырвоную кнігу як былога СССР, так і Рэспублікі Беларусь —, , , , , , , , , і інш.
Абаронца (хакей)
Абаро́нца ў хакеі — ігрок, асноўная задача якога на пляцоўцы перашкодзіць камандзе саперніка забіць гол. Звычайна ў звяне выходзяць два абаронцы. Абаронцы — універсальныя ігракі, хоць першачарговымі для іх з'яўляюцца абарончыя функцыі. Абавязковая якасць абаронцаў — уменне весці асабістыя адзінаборствы. Як правіла, сучасныя абаронцы высакарослыя, дужыя спартоўцы, якія валодаюць значным хуткасна-сілавым патэнцыялам.
Юнгбю (камуна)
Камуна Юнгбю (Ljungby kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Крунуберг у цэнтральнай Швецыі.
Юнгбю 48-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Юнгбю.
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 8 гарадскіх пасяленняў (tätort) і некалькі сельскіх, найбольшыя з якіх:
Вязгіна
Вязгіна (Вязгино) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Смаленскім раёне.
Геаграфія
Размешчана ў заходняй частцы вобласці за 25 км на поўнач ад г. Смаленска, на берагах ракі Жараспея, за 20 км на поўнач ад аўтамагістралі. Насельніцтва — 330 жыхароў (2007). Адміністрацыйны цэнтр Вязгінскага сельскага паселішча. У вёсцы ёсць наступныя вуліцы: Міру, Маладзёжная, Дарожная, Набярэжная.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Эканоміка
Пошта, дом культуры, сельгаспрадпрыемства «Ліпецкае», дзіцячы сад.
Бабіна каша
Ба́біна ка́ша — беларуская абрадавая страва на радзінах, каша з прасяных, ячных або грэцкіх круп на малацэ, з яйкамі, мёдам, цукрам, маслам, якую варыла бабка-павітуха.
Бабіну кашу падавалі пад канец святочнага абеду, калі пачынаўся торг за яе. Пасля торгу гаршчок з бабінай кашай заставаўся ў самага шчодрага (звычайна гэта быў кум) госця. Ён разбіваў гаршчок на шчасце нованароджанаму і частаваў усіх кашай на чарапку. У наш час на радзінах замест бабінай кашай па традыцыі ў гаршчку падаюць цукеркі, пячэнне і іншыя стравы.
Рамны
Рамны́ (Ромни) — горад у Сумскай вобласці Украіны. Плошча 26,7 км². Насельніцтва 43 378 чал. (1 студзеня 2012).
288
288 — высакосны год, пачаўся ў нядзелю. 288 год нашай эры, 288 год 1 тысячагоддзя, 88 год III стагоддзя, 8 год 9-га дзесяцігоддзя III стагоддзя, 9 год 280-х гадоў.
Друйка (рака)
Дру́йка — рака ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, левы прыток Заходняй Дзвіны.
Назва
Назва Друя старабалцкага паходжання,
Найбліжэйшыя гідранімічныя аналагі — балцкія рачныя назвы Drujà (ля заходнелітоўскага Цяльшэя), Druoja (цяпер на тэрыторыі Калінінградскай вобласці, былая Прусія), назва ракі Друянка (< Друя) на Пскоўшчыне пад латвійскай мяжой.
Друя выцякае з возера Дрывяты, літоўская назва якога Druvetas з тым жа коранем, што і назва Друя. Абодва гідронімы (Druja, Druvetas) ад індаеўрапейскага *dreu- / *dru- «бегчы, імкнуцца; цекці», ад якога і *droṷus «плынь». З балцкай лексікі гэты корань і яго вытворныя з цягам часу зніклі, выціснутыя іншымі каранямі, і засталіся толькі ў гідраніміі.
Таго ж паходжання назвы літоўскіх і прускіх рэк Dreverna, Drawanta, Drawing, Druve, бярэзінскай Друць (*dru-t-), таксама Адроў і Сухадроўка (< *Dravas, *Saus-dravas).
Корань Dru- у назве Друя пашыраны балцкім гідранімічным пашыральнікам -j-, які актыўна выкарыстоўваўся ў літоўскім слова- і назваўтварэнні. Ён таксама ў рачных назвах тыпу Бабруя, Мярэя, Ілія.
Значэнне назвы Друя можна перадаць як «Плыткая (рака)».
Апісанне
Даўжыня ракі 52 км. Плошча вадазбору 1050 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 6,8 м³/с. Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,6 ‰.
Асноўныя прытокі: Плесавіца, Плода (справа).
На рацэ: аграгарадкі Друйск, Друя; Браслаўская ГЭС.
Выцякае з возера Дрывяты, цячэ ў межах Браслаўскай грады, працякае праз азёры Цно, Неспіш, Друйка і Недрава. Вусце каля Друя. Азёры займаюць 13 % вадазбору (Гл. падр.: Браслаўская група азёр). Даліна трапецападобная, шырыня яе 400—600 м, каля вёскі Качэргі да 1,7 км. Пойма забалочаная, шырынёй 50—250 м у сярэднім цячэнні, 500—800 м у ніжнім. Рэчышча слабазвілістае, шырыня яго ніжэй аграгарадка Друйск 6—8 м.
Ціхан Васілевіч Кібардзін
Ціхан Васілевіч Кібардзін (, горад Слабадской, Кіраўская вобласць — ) — гарадскі архітэктар Віцебска ў 1890—1924 гадах. Аўтар праектаў мноства гарадскіх будынкаў канца XIX — пачатку XX стагоддзяў.
Біяграфія
У 1888 годзе скончыў архітэктурнае аддзяленне Імператарскай Акадэміі мастацтваў у Пецярбургу. У 1890 годзе Кібардзін прыехаў у Віцебск на пасаду малодшага архітэктара будаўнічага аддзялення Віцебскага губернскага кіравання, у красавіку 1890 быў прызначаны гарадскім архітэктарам. Працаваў на гэтай пасадзе да 1917 года. Жыў у Віцебску ў пабудаваным каля 1900 годзе на ўласныя сродкі доме на Успенскай вуліцы (вул. Крылова, 6). У 1890 годзе Ц. В. Кібардзін распрацаваў генеральны план Віцебска. У 1902 годзе пад кіраўніцтвам Кібардзіна быў створаны яшчэ адзін генеральны план горада. У ім Ціхан Васілевіч паспрабаваў наладзіць рэгулярнасць гарадской забудовы і забяспечыць кампактнасць горада. 1914 прызначаны на пасаду архітэктара пры Віцебскай жаночай Марыінскай гімназіі. Пасля рэвалюцыі быў прызначаны павятовым і гарадскім інжынерам, у 1923 годзе — губернскім архітэктарам. У канцы 1920-х пераехаў у Ленінград.
Вянужа
Вяну́жа (, Вянужа) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Туркоўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах маёнтак у складзе гміны Мікалаёва Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
289
289 — невысакосны год, пачаўся ў аўторак.289 год нашай эры, 289 год 1 тысячагоддзя, 89 год III стагоддзя, 9 год 9-га дзесяцігоддзя III стагоддзя, 10 год 280-х гадоў.
Мутарэ
Мута́рэ (Mutare) — чацвёрты па велічыні горад у Зімбабвэ.
Геаграфія
Горад Мутарэ (да 1982 года — Умталі) размешчаны на крайнім усходзе Зімбабвэ, у так званым «Бейрскім калідоры», які злучае сталіцу Зімбабвэ — Харарэ з мазамбікскім портам Бейра на ўзбярэжжы Індыйскага акіяна. Адлегласць ад горада да мяжы з Мазамбікам складае 8 кіламетраў; Мутарэ знаходзіцца за 256 кіламетраў на паўднёвы ўсход ад Харарэ. Мутарэ, з насельніцтвам у 170 106 чалавек (на 2002 год), з’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам правінцыі Манікаленд.
Гісторыя
Горад (Форт-Умталі) быў заснаваны ў 1890 годзе брытанскімі канцэсіянерамі ў даліне паміж рэкамі Цамбэ і Мутарэ, у раёне, дзе былі выяўленыя радовішчы золата (мутарэ ў перакладзе азначае злітак). У 1891 ён быў перанесены на новае месца; у 1896 годзе, пасля набыцця тут Сесілам Родсам значных тэрыторый і пракладкі чыгуначнай лініі Булаваё—Бейра, Умталі быў зноў перанесены - на сваё старое месца (раён Стары Мутарэ з шырокімі, засаджанымі дрэвамі вуліцамі). У 1914 годзе Умталі атрымаў правы абшчыны, у 1971 — гарадское права.
Гурыны (Лідскі раён)
Гурыны́ (, Гурины) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Дварышчанскага сельсавета.
Да 11 студзеня 1966 года вёска ўваходзіла ў склад Тракельскага сельсавета Воранаўскага раёна.
Гарбавічы (Чавускі раён)
Геаграфія
Аграгарадок знаходзіцца за 20  км у напрамку на захад ад горада Чавусы, за 20  км ад Магілёва, за 1,5  км ад чыгуначнай станцыі Рэста, каля аўтамабільнай дарогі. Каля ўсходняй ўскраіны аграгарадка працякае рака Раста.
Гісторыя
Пасля вайны і да 1954 года цэнтр Хацетаўскага сельсавета, з 1954 года цэнтр Гарбавіцкага сельсавета.
Падкасоўе
Падкасо́ўе (, Подкосовье) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Нягневіцкага сельсавета.
Панджшэрскі супраціў
Панджшэрскі супраціў — ваеннае аб’яднанне ў Афганістане, створанае ў ліпені—жніўні 2021 года ў ходзе наступлення талібаў, якое складаецца з былых членаў Паўночнага альянсу і іншых праціўнікаў ісламісцкага руху «Талібан».
Перадгісторыя
Падчас савецкай вайны ў Афганістане і грамадзянскай вайны (1996—2001), Цясніна Панджшэр была адной з асноўных фарпостаў маджахедаў і Паўночнага альянса адпаведна.
Пасля прыходу да ўлады Талібана ў Афганістане, у ліпені 2021 года, рэшткі Паўночнага альянса правялі рэмабілізацыю ў выніку якой паўстала «Супраціўленне II». Ахмад Шах Масуд («Панджшэрскі леў») 18 жніўня 2021 года ў артыкуле для Washington Post, прызваў увесь свет аказаць дапамогу «Супраціўленню II».
Сідзуо Міяма
(深山 静夫) — былы японскі футбаліст. У 1923 годзе выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Каджары
Каджары — дынастыя шахаў Персіі з 1787 да 1925 года. Паходзілі з астэрабадскіх каджараў.
Льеж (правінцыя)
Льеж — адна з дзесяці правінцый Бельгіі і адна з пяці валонскіх правінцый. Мяжуе з Лімбургам, правінцыяй Намюр, Фламандскім Брабантам, Валонскім Брабантам, правінцыяй Люксембург, дзяржавай Люксембург, Нідэрландамі і Германіяй. Сталіца - горад Льеж. Складаецца з 84 муніцыпалітэтаў.
Алена Міхалюк
Алена Міхалюк (вядомая таксама як Лёля Міхалюк), дзяв. Марцінкевіч (, в. Лонскія Браслаўскага павета Віленскага ваяводства, цяпер Шаркаўшчынскі раён Віцебскай вобласці — 16 кастрычніка 2022, Манчэстэр) — беларуская грамадская дзяячка ў Вялікабрытаніі.
Біяграфія
Нарадзілася на Браслаўшчыне. Вучылася ў польскай і беларускай школах. У часе Другой сусветнай вайны разам з маці апынулася на працах у Нямеччыне. Пазней трапіла ў беларускі лагер для перамешчаных асобаў у Ватэнштэце; вучылася ў беларускай гімназіі, брала ўдзел у скаўтынгу.
У 1947 годзе прыехала на працу ў Вялікабрытанію, працавала на тэкстыльнай фабрыцы. Пасялілася ў Брэдфардзе, дзе ў 1949 годзе пабралася шлюбам з Янкам Міхалюком. Член ЗБВБ з 28 ліпеня 1947 года. У 1960-х гадах аддала сыноў Алеся, Віктара і Эдварда ў беларускую школу-інтэрнат імя Св. Кірылы Тураўскага ў Лондане і следам разам з мужам пераехала ў брытанскую сталіцу. У 1965—1970 гадах працавала гаспадыняй у гэтай школе-інтэрнаце. Актыўна падтрымлівала БАПЦ у Вялікабрытаніі. У 1982 годзе была прынятая ў сябры Рады БНР. Сябра Англа-беларускага таварыства. Пасля смерці мужа ў 1995 годзе пераехала з Лондана ў Манчэстэр. З 1997 па 2013 гады займала пасаду старшыні ЗБВБ.
Адыйшла з жыцця 16 кастрычніка 2022 года. Пахавана на Паўднёвых могілках (Манчэстэр).
Каджары
Заснаванне
Заснавальнікам дынастыі быў Ага Махамад, кіраўнік племя каджараў. Ён пачаў барацьбу з прадстаўнікамі дынастыі Зендаў пасля смерці ў 1779 годзе дастаткова моцнага ўладара Персіі Керым-хана Зенда. Ага Махамед быў абвешчаны Шахам ў 1787 годзе. У 1794 годзе ён захапіў апошняга прадстаўніка з Зендаў Лотф Алі-шаха. У выніку ўдалай кампаніі супраць Расіі і Грузіі ў 1795—1796 гг. новы шах ўсталяваць уладу над значнай часткай Каўказа. Адначасова ён перанёс сваю сталіцу з Ісфахана ў Тэгеран, дзе яна і засталася.
Найбольш жорсткі і ненавісны з усіх іранскіх манархаў, Ага Махамад у канчатковым выніку паклаў канец перыяду анархіі; ён удала ваяваў супраць знешніх ворагаў, аднавіў веру шыітаў як дзяржаўную рэлігію. Ён быў забіты ў ваенным лагеры сваімі ж слугамі ў 1797 годзе ў г. Шуша (Карабах). вынікам кіравання першага з Каджараў стаў рост ваеннай і палітычнай магутнасці Персіі на Каўказе і ў Сярэдняй Азіі.
Развіццё
У часы кіравання нашчадкаў Ага Махамада паступова адбываецца палітычны заняпад дзяржавы. У той жа час адбываецца істотныя змены ў сацыяльным і эканамічным жыцця Персіі, уплыў тэхналагічнага прагрэсу на краіну. У часы спадчыніка і пляменніка Ага Махамеда —Фатх Алі-шаха (1798—1834) адбываецца росквіт выяўленчага мастацтва. Па яго загадзе створана карона шаха, якая з гэтага часу перадавалася па спадчыне. Гэты шах з дынастыі Каджараў адыграў значную ролю ў развіцці Тэгерана. Пры шаху Фатх Алі персы, прэтэндуючы на ўнутраныя вобласці Каўказа (Азербайджан, Грузію, Арменію і Дагестан) былі ўцягнутыя рускімі ў працяглую барацьбу, якая скончылася Гюлістанскім (1813) і Туркманчайскім (1828) дагаворамі, паводле якіх Персія была вымушана саступіць вышэйназваныя каўказскія землі Расіі.
Наступны ўладар з дынастыі Каджараў — Махамад-шах (1834—1848) — не пакінуў значнага следу ў гісторыі. Герат, рысавая даліна на р. Герыруд, якая з'яўлялася часткай старажытнай персідскай імперыі, была захоплена афганцамі у 1837—1838 гадах. Ён здзейсніў некалькі няўдалых спробаў вярнуць гэтую тэрыторыю. Пры гэтым у часы Махамад-шаха працягнулася развіццё Тэгерана як адміністрацыйнага і культурнага цэнтра.
У часы Насрэддзін-шаха (1848—1896) адбываецца сацыяльная, культурная і палітычная перабудова Персіі. Будуюцца новыя заводы і фабрыкі, чыгункі, адбываецца рэформа дзяржаўнага ладу і станаўленнярэгулярнай арміі. Пры гэтым Персія працягвае страчваць тэрыторыю на карысць суседніх дзяржаў і трапляе пад ціск еўрапейскіх дзяржаў, асабліва царскай Расіі і Брытанскай імперыі. Кампаніі па вяртанні гэтай зямлі скончыліся англійскай інтэрвенцыяй у Афганістан і прызнаннем Іранам незалежнасці Афганістана ў 1857 годзе. У 1884 годзе Персія страціла Мервскі аазіс на карысць Расійскай імперыі.
Праблемы, якія існавалі пры папярэднім шаху, закранулі і Мазаферэдзін-шаха (1896—1907). Пачаліся масавыя пратэсты супраць абсалютнай улады шаха, што паралізавала працу дзяржаўных органаў і істотна пагоршылася эканамічнае становішча краіны. У жніўні 1906 года пачаў працу персідскі парламент — меджліс. Адкрыццё нафты ў пачатку 20 стагоддзя ўзмацніла суперніцтва Вялікабрытаніі і Расіі за ўплыў у рэгіёне. 30 снежня 1906 года прынятая Канстытуцыя Персіі.
Новы шах з дынастыі Каджараў — Махамад Алі-шах (1907—1909) — паспрабаваў аднавіць ўладу шахаў. 24 чэрвеня 1907 года ён разагнаў парламент. Гэта выклікала ўнутраныя праблемы, сацыяльнае і палітычнае напружанне, канчатковую страту незалежнасці краіны, ператварэння яе ў паўкалонію. Тым часам, англа-рускае суперніцтва працягвалася і ў 1907 годзе вылілася ў англа-рускае пагадненне (анулявана пасля Першай сусветнай вайны), якое падзяліла Персію на сферы ўплыву. У 1909 годзе рэвалюцыянеры — прыхільнікі канстытуцыі — скінулі Махамад Алі-шаха з трона. Канстытуцыйны рэжым быў адноўлены.
Падзенне
Ахмад Шах (1909—1925) стаў апошнім прадстаўніком дынастыі Каджараў на троне Персіі. Новы шах не намагаўся супрацьстаяць меджлісу.
Перыяд, які папярэднічаў Першай сусветнай вайне, быў перыядам палітычных і фінансавых цяжкасцяў. У 1911 годзе Морган Шустэр, амерыканскі фінансіст, быў запрошаны ў Іран як фінансавы саветнік і галоўны скарбнік Ірана. Былі праведзены некаторыя рэформы, але канфлікты з Расіяй прывялі да спынення гэтай місіі ў 1911 годзе — войскі Расійскай імперыі ўварваліся ў краіну, у выніку чаго меджліс быў распушчаны, а канстытуцыя скасавана.
Падчас вайны Персія была акупаваная Англіяй і Расіяй, але засталася нейтральнай. Пасля вайны Персія была прынятая ў Лігу Нацый як яго першы член. У 1919 годзе Іран заключыў гандлёвае пагадненне з Вялікабрытаніяй, у якой Брытанія фармальна яшчэ раз пацвердзіла незалежнасць Ірана, але на самой справе спрабавала ўсталяваць поўны кантроль над ім. У 1921 годзе Іран прызнаў Саюз Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік, які адрокся ад імперыялістычнай палітыкі царызму і адклікаў акупацыйныя сілы з іранскай тэрыторыі.
Сучаснасць
Прадстаўнікі роду Каджараў сёння жывуць як у Іране, так і па-за яго межамі, займаючы рознае сацыяльнае становішча.
Сіквел
Сіквел (sequel) — мастацкі твор, кніга, камп’ютарная гульня або фільм, дзея ў якім адбываецца пасля падзей у асноўным творы. У сіквелах працягваецца апісанне падзей і герояў з папярэдняй часткі. Сіквел звычайна робяць у камерцыйных мэтах, калі асноўная частка твору апынулася вельмі паспяховай. Аднак часта сіквелы здымаюць па задуме рэжысёра.
Сёння Галівуд часта прыбягае да здымак сіквелаў менавіта з камерцыйнай нагоды. Хоць гэта вельмі негатыўна ўспрымаецца крытыкамі і шматлікімі аматарамі кіно.
Латвійскі ўніверсітэт
Латвійскі ўніверсітэт (Latvijas Universitāte, ці ЛУ (LU) — самы вялікі ўніверсітэт Латвіі. Заснаваны ў 1919 годзе пры ўрадзе Стучкі (Латвійская Сацыялістычная Савецкая Рэспубліка). Знаходзіцца ў Рызе. Навучальная ўстанова, першапачаткова названа Латвійскай вышэйшай школай, была заснаваны на базе былога політэхнічнага інстытута. У 1923 годзе Школа пераназваная ў Латвійскі ўніверсітэт. Універсітэт заўсёды быў адным з найважнейшых цэнтраў адукацыі ў краіне. Дэвіз: Scientiae et Patriae (лат.: Zinātnei un Tēvzemei​​, белар. Навуцы і Айчыне). Латвійскі ўніверсітэт ўваходзіць у асацыяцыю універсітэтаў Еўропы Утрэхцкую сетку. Рэктар Латвійскага універсітэта - М. Аўзіньш.
Баі за Кінта
Баі за Кінта (Batalla de Quinto) — частка Сарагоскай аперацыі, што ажыццяўлялася рэспубліканцамі летам 1937 года падчас грамадзянскай вайны ў Іспаніі.
Планы
Наступленне на Сарагосу было запланавана Генеральным штабам рэспубліканцаў як буйнамаштабная аперацыя з мэтай акружыць і захапіць горад, і праводзілася на ўсім Арагонскім фронце. Фактычна, уздоўж плыні ракі Эбра па восі шашы ад Кінта быў самы хуткі шлях на горад.
Паколькі аперацыя была задумана як вокамгненнае наступленне на сталіцу Арагона, у яе задзейнічалі шматлікія сілы, асабліва танкі і кавалерыя. Гэты сектар дрэнна абараняўся войскамі Франсіска Франка. У самім Кінта і ваколіцах на ўмацаваных пазіцыях знаходзілася каля 1500 штыкоў, падтрыманых двума артылерыйскімі батарэямі.
Ход
Наступленне рэспубліканцаў пачалося 24 жніўня. Галоўны ўдар на Кінта наносіламі з поўдня 35-я Інтэрнацыянальная дывізія генерала Вальтэра (Караль Свярчэўскі) сваімі 15-й і 11-й інтэрнацыянальнымі брыгадамі. У другой палове дня адбылося акружэнне Кінта. Адначасова інтэрбрыгады ажыццявілі артабстрэл пазіцый праціўніка. Усю ноч з 24-га на 25-га і нават да раніцы наступнага дня абаронцы радавалі аб дапамозе.
25 жніўня авіяцыя легіёна «Кондар», з мэтай дапамагчы войскам пасёлка, нанесла бомбавы ўдар па пазіцыях рэспубліканцаў. У гэты час нацыяналісты, якія яшчэ вялі баі з праціўнікам, працягвалі супраціў толькі на ўзгорку Пурбурэль, пакінуўшы прыхільнікам Рэспублікі амаль увесь населены пункт. У гэтым раёне ім атрымалася ўмацавацца і вытрымаць атакі інтэрбрыгад, у прыватнасці, брытанскіх добраахвотнікаў. Да раніцы 26 жніўня франкісты захавалі пазіцыі на ўзгорку.
Прыкметна, што авіяцыя нямецкіх саюзнікаў не ведала пра бягучыю абстаноўку і адзін раз атакавала нацыяналістаў, бо меркавала, што Пурбурэль захоплены рэспубліканцамі.
У апошні дзень інтэрбрыгады пачалі буйную атаку пры падтрымцы артылерыі. Толькі вечарам, пасля васьмі гадзін баёў, ім атрымалася узяць узгорак.
Вынікі
Упартая абарона Кінта нацыяналістамі не дазволіла рэспубліканцам хутка выйсці да Сарагосы і сарвала частку плана бягучай аперацыі.
Галінова (Мёрскі раён)
Галіно́ва (, Галиново) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Туркоўскага сельсавета.
З 16 верасня 1960 года да 26 сакавіка 1973 года вёска знаходзілася ў складзе Узменскага сельсавета.
Галіна Фёдараўна Салаўёва
Галіна Фёдараўна Салаўёва (, Іванцееўка, Маскоўская вобласць — ) — рускі археолаг. Кандыдат гістарычных навук (1953).
Біяграфія
Скончыла ў 1945 годзе Маскоўскі ўніверсітэт. У 1945—1950 і ў 1959—1980 гадах у Інстытуце археалогіі АН СССР. У 1950—1959 гадах інспектар Упраўлення музеяў і аховы помнікаў Міністэрства культуры РСФСР.
Навуковая дзейнасць
Даследавала больш за 150 курганоў на Гомельшчыне і Магілёўшчыне (1962—1970), замак рагачоўскіх князёў XII ст. (Збароў). Адкрыла славянскія пахавальныя помнікі VI—IX стст. (Вароніна, Дзям’янкі), язычніцкае свяцілішча Ходасавічы, выявіла «вогненныя кольцы» ў пахавальным абрадзе радзімічаў (вядомыя раней па летапісах). Удзельнічала ў дыскусіях пра ўплыў балцкага субстрату на культуру радзімічаў. Лічыць, што славяне з’явіліся ў верхнім Падняпроўі ў VI—VII стст. і што значнасць уплыву на іх балцкага субстрату перабольшаны.
Гатынген
Гатынген (Hattingen) — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Арнсберг. Уваходзіць у склад раёна Энепэ-Рур. Насельніцтва — чалавек (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 71,40 км². Афіцыйны код — 05 9 54 016.
Сірыйская Каталіцкая Царква
Сіры́йская Каталі́цкая Царква́ (сір. ܥܕܬܐ ܣܘܪܝܝܬܐ ܩܬܘܠܝܩܝܬܐ) — адна з Усходніх Каталіцкіх Цэркваў, якая прытрымліваецца заходне-сірыйскага абраду, узыходзячага да старажытнай Антыяхійскай Літургіі. Мае статус патрыярхату. Як і іншыя Цэрквы sui iuris (свайго права), мае ўласную традыцыю, абрад, партыкулярнае права і прадстаяцеля. Яна з’яўляецца адной з нешматлікіх Каталіцкіх Цэркваў, іерархі якой у свой час падпісалі Унію цалкам (а не толькі асобныя епіскапы, як гэта бывае часцей). Таму не толькі з пункту гледжання Каталіцкай Царквы, але і з пазіцыі незалежных царкоўных гісторыкаў Сірыйская Каталіцкая Царква лічыцца пераемніцай антыяхійскай іерархіі апостальскіх часоў.