cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мастацкае абагульненне
Беларусь
У X—XVII стст. у розныя перыяды Сярэднявечча і асабліва ў эпоху Адраджэння і барока для беларускага мастацтва былі характэрны вобразныя абагульненні, якія выяўляліся перадачы сакральных і свецкіх эстэтычных ідэалаў.
У XVIII-XIX стст., у перыяды класіцызму і рамантызму, мастацкае абагульненне акцэнтавала ўвагу на грамадзянскіх, дэмакратычных, жыццёва праўдзівых вобразных узорах.
У сімвалізме і мадэрне XIX — пачатку XX ст. мастацкае абагульненне прывяло да спалучэння рэальных і ідэалістычных пачаткаў у вытанчаных і лінеарна-гнуткіх сродках форматворчасці.
Асаблівасці мастацкага абагульнення XX — пачатку XXI ст. звязаны з нацыянальнымі, гуманістычнымі і наватарскімі ідэямі, якія немагчыма выявіць без дасягнення высокага ўзроўню выяўлення галоўнага і сутнаснага. Шматлікія мастацкія творы розных стагоддзяў запэўніваюць у непасрэднай сувязі мастацкай вобразнасці з гістарычна і стылістычна вызначанымі творчымі метадамі мастацкага абагульнення.
Трэцяя кніга Макавеяў
Трэцяя кніга Макавеяў у праваслаўі ўваходзіць у склад Старога Запавету, але адсутнічае ў Яўрэйскай Бібліі (Танаху) і не ўваходзіць у Стары Запавет у каталіцызме і пратэстантызме.
Трэцяя кніга Макавеяў мае мала агульнага з дзвюма першымі кнігамі, пададзеныя ў ёй падзеі адносяцца да іншага часу і мясцовасці. Зместам яе служыць апісанне ганенняў егіпецкага цара Пталамея IV Філапатара на егіпецкіх іўдзеяў. Узнікла яна, верагодна, у Александрыі на грэчаскай мове ў 1 ст. да н.э., але аўтарства яе не высветлена.
NGC 6923
NGC 6923 (іншыя абазначэнні — IC 5004, PGC 64884, ESO 462-29, MCG -5-48-17, AM 2028-310, IRAS20285-3100) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) ў сузор’і Мікраскоп.
Збігнеў Герберт
Збігнеў Герберт (Zbigniew Herbert;  — ) — польскі паэт, эсэіст, аўтар драматычных твораў.
Біяграфія
Прозвішча Герберт, верагодна, мае некаторыя англійскія карані, якія прыйшлі ў Галіцыю з Вены. Бацька паэта, Баляслаў (палова армянскай крыві), быў салдатам у Польскім легіёне падчас Другой сусветнай вайны, абараняў Львоў. Ён быў адвакатам і працаваў у якасці менеджара банку. Дзед Герберта быў настаўнікам англійскай мовы.
Беларускія пераклады
На беларускую мову яго творы пераклалі Юрась Бушлякоў, Алег Мінкін, Серж Мінскевіч, Марына Казлоўская, Інэса Кур’ян, Марыя Мартысевіч, Таццяна Слінка, Ілона Урбановіч-Саўка, Андрэй Хадановіч, Марына Шода.
Ніка Віктараўна Валынец
Ніка Віктараўна Валынец (нар. ) — беларуская плыўчыха. Кандыдат у майстры спорту Беларусі.
Дасягненні
Пераможца Алімпійскіх дзён моладзі Беларусі 2013 года на дыстанцыі 400 м вольным стылем.
Срэбраная прызёрка Першынства Беларусі 2014 года на дыстанцыі 200 м вольным стылем.
Аўксенцій Малахавіч Мінчанка
Аўксе́нцій Мала́хавіч Мі́нчанка (, в. Зябраўка, Магілёўская губерня — невядома) — беларускі савецкі гаспадарчы, дзяржаўны і палітычны дзеяч.
Біяграфія
З 1923 года на гаспадарчай, грамадскай і палітычнай працы: санітар, справавод, загадчык гаспадаркай 2-й чыгуначнай бальніцы, старшыня Лельчыцкай раённай кантрольнай камісіі КП(б) Беларусі, сакратар Лепельскага акруговага камітэта КП(б) Беларусі, сакратар Талачынскага раённага камітэта КП(б) Беларусі, старшыня Выканаўчага камітэта Пінскага абласнога Савета, 1-ы сакратар Пінскага абласнога камітэта КП(б) Беларусі, 2-гі сакратар Паўладарскага абласнога камітэта КП(б) Казахстана, у рэзерве ЦК КП(б) Беларусі, старшыня Выканаўчага камітэта Маладзечанскага абласнога Савета, намеснік міністра мясцовай/мясцовай і паліўнай прамысловасці Беларускай ССР, начальнік Галоўнага ўпраўлення матэрыяльна-тэхнічнага забеспячэння і збыту пры Савеце Міністраў Беларускай ССР, начальнік Аддзела арганізацыйна-масавай працы, кадраў і працаўладкавання інвалідаў Беларускага прамысловага Савета.
Памёр пасля 1960 года.
Універсітэт Джонса Хопкінса
Універсітэт Джонса Хопкінса (Johns Hopkins University) — прыватны даследчы ўніверсітэт, заснаваны Джонсам Хопкінсам у горадзе Балтымар, штат Мэрыленд, ЗША. Філіялы ўніверсітэта размешчаны таксама ў Нанкіне, Кітай, і ў Балонні, Італія.
Універсітэт з'яўляецца заснавальнікам міжнародных навуковых Горданаўскіх канферэнцый.
Гісторыя
Адкрыццё ўніверсітэта адбылося 22 лютага 1876 года з інаўгурацыі яго першага прэзідэнта, Даніэля Койта Гілмана. Гэта падзея была прымеркавана да 100-гадовага юбілею ўтварэння Злучаных Штатаў і да дня нараджэння першага прэзідэнта ЗША Джорджа Вашынгтона.
Ерафееў
Ерафееў — прозвішча.
Марыя Ігараўна Фляйчук
Біяграфічныя звесткі
Нарадзілася ў Львове ў 1979 годзе. У 2001 годзе скончыла Львоўскі гандлёва-эканамічны ўніверсітэт па спецыяльнасці «Міжнародныя эканамічныя адносіны», атрымаўшы кваліфікацыю эканаміста з веданнем замежных моў. У 2001—2004 гадах была суіскальнікам вучонай ступені пры кафедры міжнародных эканамічных адносін Львоўскага гандлёва-эканамічнага ўніверсітэта, пасля чаго паспяхова абараніла дысертацыю на суісканне вучонай ступені кандыдата эканамічных навук на тэму «Метады ацэнкі і асновы процідзеяння іллегалізацыі пераходных эканомік ва ўмовах глабалізацыі».
У 2009 годзе скончыла дактарантуру Нацыянальнага інстытута стратэгічных даследаванняў пры Прэзідэнце Украіны. У 2010 годзе у Нацыянальным інстытуце праблем міжнароднай бяспекі пры Савеце нацыянальнай бяспекі і абароны Украіны паспяхова абараніла дысертацыю на суісканне вучонай ступені доктара эканамічных навук па спецыяльнасці «Эканамічная бяспека дзяржавы» на тэму «Тэарэтыка-метадалагічныя асновы дэценізацыі эканомікі і процідзеяння карупцыі ва Украіне ва ўмовах глабалізацыі».
У 2001 годдзе пачала працаваць на кафедры міжнародных эканамічных адносін Львоўскага гандлёва-эканамічнага ўніверсітэта, з 2006 года — на пасадзе дацэнта, з 2011 года — прафесара. З’яўлялася вядучым навуковым супрацоўнікам філіяла Нацыянальнага інстытута стратэгічных даследаванняў у Львове. Прафесар Вышэйшай школы прадпрымальніцтва і адміністрацыі ў Любліне і Гуманітарна-эканамічнай акадэміі ў Лодзі. З 2018 года — прафесар кафедры маркетынгу факультэта эканомікі і менеджменту Львоўскага нацыянальнага ўніверсітэта ветэрынарнай медыцыны і біятэхналогій імя С. З. Гжыцкага.
Была членам спецыялізаванага вучонага савета па абароне дысертацый на суісканне ступеняў кандыдата і доктара эканамічных навук у Львоўскім гандлёва-эканамічным універсітэце. Аўтар некалькіх сотняў навуковых і навукова-метадычных публікацый, навучальных дапаможнікаў і манаграфій. Кіруе падрыхтоўкай аспірантаў, пад яе кіраўніцтвам абаронены тузін дысертацый на суісканне вучонай ступені кандыдата эканамічных навук, а таксама дзве доктарскія дысертацыі.
Навуковая дзейнасць
Асноўныя навуковыя даследаванні сканцэнтраваны вакол дэценізацыі эканомікі, эканамічнай бяспекі дзяржавы і міжнародных эканамічных адносін. Займаецца пытаннямі легалізацыі гаспадарчай дзейнасці і процідзеяння карупцыі ў сістэме эканамічнай бяспекі, уплыву ценявога сектара народнай гаспадаркі і карупцыі на эканамічныя сістэмы розных узроўняў, пытаннямі ўзаемаабумоўленасці ценізацыі, карупцыі і паказчыкаў росту эканомікі, удасканалення сістэмы барацьбы з кантрабандай і злоўжываннямі ў мытнай сферы і інш.
Даследуе тэарэтычныя пытанні эканамічнага абгрунтавання структурных змяненняў на міжнародным, нацыянальтным і рэгіянальным узроўні, метадычныя падыходы да ацэнкі ўзроўня эканамічнай бяспекі дзяржавы і рэгіёну, унутраныя і вонкавыя ыэканамічныя перадумовы канкурэнтаздольнасці эканомікі, напрамкі інтэнсіфікацыі ўкраінска-беларускай і ўкраінска-польскіх гападарчых сувязяў у прыгранічных рэгіёнах, праблем інстытуцыйнага ўдасканалення працэсаў міжнароднай міграцыі ва ўмовах паглыблення еўраінтэграцыі і інш.
Каменны перыяд у Андах
Каменны перыяд у А́ндах (Periodo Lítico andino) — найстаражытнейшая археалагічная стадыя ў дакалумбавую эпоху захаду Паўднёвай Амерыкі згодна перыядызацыі перуанскага археолага Л. Г. Лумбрарэраса. Характарызуецца з'яўленнем і рассяленнем палеаіндзейцаў у Андскім рэгіёне.
Ковенскія павятовыя маршалкі
Спіс маршалкаў дваранства Ковенскага павета.
Літаратура
Та­ма­ра Бай­ра­ша­у­скай­те. [https://etalpykla.lituanistikadb.lt/object/LT-LDB-0001:J.04~2014~1473949156546/J.04~2014~1473949156546.pdf Ин­сти­тут пред­во­ди­те­лей дво­рян­ства в за­пад­ных гу­бер­ни­ях Рос­сий­ской им­пе­рии во вто­рой по­ло­ви­не XIX в. — на­ча­ле XX в. (Ви­лен­ская и Ко­вен­ская гу­бер­нии)*]
Сакуны (Ляхавіцкі раён)
Сакуны́ (, Сакуны) — вёска ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Конькаўскага сельсавета.
Каражал (Жармінскі раён)
Каражал — аул у Жармінскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Бажэгурскай сельскай акругі. Код КАТА — 634439200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 472 чалавекі (230 мужчын і 242 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у ауле пражывалі 285 чалавек (144 мужчыны і 141 жанчына).
Сядзіба Багдановічаў (Абадоўцы)
Абадоўская сядзіба — помнік сядзібна-паркавай архітэктуры эклектыкі ў в. Абадоўцы Вілейскага раёна. Пабудавана ў другой палове XIX ст. Належала Багдановічам.
Архітэктура
Уключала сядзібны дом, парк, 2 сажалкі, сад, вінакурны завод, прыёмнік спірту, склад сыроў, гараж, рымарскія, стайні, кароўнік, кузню, малочню, ток, куратнік, флігель, аранжарэю, пабудаваныя з бутавага каменю і цэглы. Сядзібны дом — доўгі 1-павярховы драўляны будынак з мансардай. На цокалі, які захаваўся ад сядзібнага дома, пабудаваны склеп.
Парк
Парк абкружаны па перыметры алеямі. Аснову яго кампазіцыі складалі невялікія паляны і групы дрэў, з паўночнага боку размяшчаліся сады. Да садоў прымыкалі прыродныя драўняныя пасадкі. У адной з іх знаходзіцца сямейны магільны склеп-капліца сярэдзіны XIX ст., пабудаваны ў формах неаготыкі.
Савет нацыянальнай бяспекі і абароны Украіны
Савет нацыянальнай бяспекі і абароны Украіны (Рада національної безпеки і оборони України, скарочана СНБА) — каардынацыйны орган па пытаннях нацыянальнай бяспекі і абароны пры Прэзідэнце Украіны.
У адпаведнасці з артыкулам 107 Канстытуцыі Украіны СНБА Украіны каардынуе і кантралюе дзейнасць органаў выканаўчай улады ў сферы нацыянальнай бяспекі і абароны. Рашэнні РНБА ўводзяцца ў дзеянне ўказамі Прэзідэнта Украіны. Кампетэнцыя і функцыі РНБА вызначаюцца законам.
NGC 6924
NGC 6924 (іншыя абазначэнні — PGC 64945, ESO 528-16, MCG -4-48-14, AM 2030-253) — галактыка ў сузор’і Казярог.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Пятраеў
Пятраеў — прозвішча.
Чарнакорань голы
Чарнакорань голы ці чарнакорань Рупрэхта ці чарнакорань гладкі (Scorzonera austriaca) — від раслін роду сямейства.
Батанічнае апісанне
Шматгадовая травяністая расліна з пустым баразнаватым, пад кошыкамі крыху ўздутым голым сцяблом вышынёй 25-50 см і вельмі доўгім (да 2 м і больш) тоўстым маршчыністым сцеблакоранем (каўдэксам), каранёвая шыйка якога апранута шматлікімі шчацінкападобнымі валакністымі рэшткамі чаранкоў леташняга лісця. Лісце голае шызаватае або зялёнае (рэдка), ад ланцэтнага да шырокаланцэтнага, па краях роўнае або слабахвалістае, на крылатых чаранках, у прыкаранёвай разетцы. Сцябловае лісце (2-3) дробнае, лускападобнае. Язычковыя кветкі жоўтыя, сабраны ў адзіночныя кошыкі на канцах сцябла. Абгортка чарапіцавая, голая з шырока-яйкападобнымі і прадаўгаватымі лісцікамі, па краі з плеўкавай каймой. Плод — сямянка з чубком. .
Арэал
Усходняя Еўропа (поўнач, Урал), Заходняя і Усходняя Сібір (поўдзень), Манголія, Японія, Кітай. Рэліктавы барэальны горна-тайговы від, які знаходзіцца ў Беларусі ў ізаляваным лакалітэце на значным выдаленні ад паўднёвай мяжы паўночна-еўрапейскага раўнінна-тайговага фрагмента арэала. Вядомы ў Мядзельскім раёне (наваколлі в. Ольшава) Мінскай вобласці.
Ахова
Уключаны ў Чырвоную кнігу Беларусі 1-га і 2-га выданняў (1981, 1993).
Гу Яньу
Гу Яньу ( — ) — кітайскі навуковец, філосаф і гісторык.
Біяграфія
Браў удзел у барацьбе супраць маньчжурскіх заваёўнікаў на баку дынастыі Мін. Стваральнік крытычнага метаду вывучэння кітайскіх гістарычных крыніц і асабліва класічных канфуцыянскіх помнікаў. Гу Яньу падкрэсліваў, што асновай ведаў з'яўляецца вывучэнне канкрэтных з'яў і рэчаў.
Горданаўскія канферэнцыі
Горданаўскія канферэнцыі — міжнародныя навукова-практычныя канферэнцыі, арганізаваныя аднайменнай некамерцыйнай арганізацыяй. Тэматыка канферэнцый ахоплівае даследаванні ў вобласці біялагічных, хімічных, фізічных навук і звязаных з імі тэхналогій. Канферэнцыі праводзяцца з 1931 года, і ў наш час праводзіцца амаль 200 канферэнцый у год. Сустрэчы будуць праходзіць на тэрыторыі ЗША ў Каліфорніі, Новай Англіі, Тэхасе і Паўночнай Караліне, а таксама на міжнародным узроўні ў Італіі, Швейцарыі і Кітаі. Для правядзення канферэнцый часта выбіраюцца маляўнічыя і ізаляваныя месцы, каб заахвоціць атмасферу нефармальнай супольнасці. Тэмы Канферэнцый рэгулярна публікуюцца ў прэстыжным навуковым часопісе Science: 2010, 2009  , 2008    , 2007  і 2006 .
Гісторыя
Папярэднікам Горданаўскіх канферэнцый было правядзенне летніх сесій на факультэце хіміі Універсітэта Джонса Хопкінса ў канцы 1920-х. У 1931 годзе гэта ператварылася ў семінар выпускнікоў, на якім таксама прысутнічалі знешнія ўдзельнікі. Горданаўскія канферэнцыі былі ініцыяваны доктарам, з універсітэта Джонса Хопкінса.
Канферэнцыі прызнаюцца аднымі з галоўных навуковых канферэнцый у свеце, дзе вядучыя даследчыкі з усяго свету абмяркоўваюць сваю апошнюю працу і будучыя праблемы ва ўнікальна неафіцыйным, інтэрактыўным фармаце. Падрыхтоўкай і правядзеннем канферэнцый займаецца Горданаўскі даследчы цэнтр — некамерцыйная арганізацыя, якая дзейнічае пад эгідай Амерыканскай асацыяцыі садзейнічання развіццю навукі
Мэты канферэнцый
Адной з мэт з’яўляецца імкненне дапамагчы маладым вучоным стварыць нефармальную сетку для абмеркавання сваіх бягучых даследаванняў і ўсталяванню кантактаў, якія ў будучыні дапамогуць ім супрацоўнічаць і дасягаць поспеху ў навуковай сферы.
Для гэтага Горданаўскія канферэнцыі сумесна з Kenan Institute for Engineering, Technology & Science з універсітэта штата Паўночная Караліна, стварылі праграму Gordon Research Seminar — серыю двухдзённых сустрэч, арганізаваных аспірантамі і постдактарамі пры падтрымцы вядучых вучоных, звязаных з Горданаўскімі канферэнцыямі.
Новааляксандраўскія павятовыя маршалкі
Літаратура
Та­ма­ра Бай­ра­ша­у­скай­те. [https://etalpykla.lituanistikadb.lt/object/LT-LDB-0001:J.04~2014~1473949156546/J.04~2014~1473949156546.pdf Ин­сти­тут пред­во­ди­те­лей дво­рян­ства в за­пад­ных гу­бер­ни­ях Рос­сий­ской им­пе­рии во вто­рой по­ло­ви­не XIX в. — на­ча­ле XX в. (Ви­лен­ская и Ко­вен­ская гу­бер­нии)*]
Навуковая канферэнцыя
Навуковая канферэнцыя (Academic conference) — форма арганізацыі навуковай дзейнасці, пры якой даследчыкі (не абавязкова вучоныя ці студэнты) прадстаўляюць і абмяркоўваюць свае працы. Звычайна загадзя (у інфармацыйным лісце або стэндавай аб'яве) паведамляецца пра тэму, час і месцы правядзення канферэнцыі. Затым пачынаецца збор тэзісаў дакладаў і часам аргунёскаў. Па сваім статусе навуковая канферэнцыя займае прамежкавае становішча паміж семінарам і кангрэсам.
Усходні фронт РСЧА
Усходні фронт Рабоча-сялянскай Чырвонай арміі — аператыўна-стратэгічнае з'яднанне савецкіх войскаў у час грамадзянскай вайны. Сфарміраваны на ўсходнім кірунку 13 чэрвеня 1918 года пастановай СНК. Расфарміраваны 15 студзеня 1920 года.
Мундары
Мундары (саманазва: মুণ্ডরি ) — аўстраазіяцкая мова, родная мова народа мунда. Распаўсюджана ў Паўднёвай Азіі — на ўсходзе Індыі, у Непале, Бутане і Бангладэш. Агульная колькасць носьбітаў (2016 г.) - 1 644 000 чал.
Туркі (Ляхавіцкі раён)
Туркі́ (, Турки) — вёска ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Конькаўскага сельсавета.
Мундары
Пісьмо
Носьбіты мундары ў Заходняй Бенгаліі і Бангладэш карыстаюцца алфавітам на аснове бенгальскай мовы. У індыйскіх штатах Біхар, Джхаркханд і ў Непале — дэванагары. Сярод хрысціян-мунда шырока распаўсюджана лацінка.
Укілі (Усходне-Казахстанская вобласць)
Укілі — сяло ў Жармінскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Бажэгурскай сельскай акругі. Код КАТА — 634439300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 292 чалавекі (145 мужчын і 147 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 221 чалавек (115 мужчын і 106 жанчын).
Нацыянальны інстытут стратэгічных даследаванняў пры Прэзідэнце Украіны
Нацыянальны інстытут стратэгічных даследаванняў пры Прэзідэнце Украіны — украінская навукова-даследчая і аналітычная ўстанова, якая падпарадкоўваецца Прэзідэнту Украіны. Арганізацыйна знаходзіцца ў структуры Дзяржаўнага ўпраўлення справамі.
Гісторыя
Нацыянальны інстытут стратэгічных даследаванняў створаны ўказам Прэзідэнта Украіны ад 4 сакавіка 1992 года. Арганізатар і першы дырэктар — акадэмік НАН Украіны Сяргей Іванавіч Піражкоў.
19 кастрычніка 2000 года Нацыянальны інстытут стратэгічных даследаванняў быў падпарадкаваны Адміністрацыі Прэзідэнта Украіны. Указам Прэзідэнта Украіны ад 16 снежня 2002 года інстытут падпарадкаваны прэзідэнту Украіны, вызначаны базавай навукова-даследчай установай аналітыка-прагнознага суправаджэння дзейнасці Прэзідэнта Украіны, зацверджаны Статут інстытута.
З 30 ліпеня 2018 года дырэктар НІСД - Паўленка Расціслаў Мікалаевіч. З 17 мая па 13 жніўня 2019 года часовы выконваючы абавязкі дырэктара НІСД — Яблонскі Васіль Мікалаевіч. З 13 жніўня 2019 дырэктар НІСД — Літвіненка Аляксандр Валер'евіч.
Нацыянальны інстытут стратэгічных даследаванняў складаецца з галаўнога інстытута ў Кіеве і рэгіянальных філіялаў у Дніпры, Львове, Адэсе, Харкаве, Ужгарадзе, якія праводзяць спецыялізаваныя навуковыя даследаванні і пастаянны маніторынг грамадска-палітычнай сітуацыі ў адпаведных рэгіёнах.
Асноўныя задачы
У адпаведнасці з пастаўленымі перад інстытутам задачамі навукоўцы НІСД працуюць над стратэгіямі развіцця дзяржавы, фундаментальнымі і прыкладнымі даследаваннямі грамадска-палітычнага і сацыяльна-эканамічнага развіцця Украіны, а таксама яе асобных складнікаў: геапалітычнай, знешнепалітычнай, ўнутрыпалітычнай, гуманітарнай, эканамічнай, інфармацыйнай, рэгіянальнай, сацыяльна-дэмаграфічнай сфер і інш.
Асноўныя задачы і напрамкі дзейнасці інстытута:
Ганна Юр’еўна Васільева
Ганна Юр'еўна Васільева (нар. ) — беларуская плыўчыха. Майстар спорту Беларусі.
Дасягненні
Пераможца Кубка Беларусі 2014 года на дыстанцыі 800 м вольным стылем.
Срэбраная прызёрка чэмпіянату Беларусі 2015 года на дыстанцыі 200 м комплексным плаваннем.
Чэчына
Чэ́чына (, Чечино) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Фаніпальскага сельсавета.
Генадзь Пятровіч Чысцякоў
Генадзь Пятровіч Чысцякоў (,, Арэнбургская вобласць — студзень 2014 ) — беларускі і рускі архітэктар.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Бузулуку, у сям’і рабочага. Скончыў школу, паступіў лабарантам у педвучылішча, дзе педагог і мастак Сяргей Мікалаевіч Калаярскі параіў яму паступаць на архітэктуру. Толькі з трэцяй спробы здолеў паступіць у Маскоўскі архітэктурны інстытут, які скончыў у 1962 годзе. У 1962—1966 працаваў у Маскве і хімкамбінаце ў г. Рашаль Маскоўскай вобласці. 3 1966 у Брэсце — галоўны архітэктар праектаў, з 1981 года спецыяліст-архітэктар тэхнічнага аддзела інстытута «Брэстграмадзянпраект». Галоўны архітэктар Брэста.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1970 года.
У 1991 годзе вярнуўся ў родны Бузулук, дзе выкладаў у будаўнічым тэхнікуме.
Творчасць
Асноўныя работы ў Беларусі: жылыя дамы з бібліятэкай на бульвары Шаўчэнкі, дзіцячая спартыўная школа (1966), абласная бібліятэка (1969), дзіцячая спартыўная школа па вул. Дзяржынскага (1968), Палац культуры прафсаюзаў па вул. Маскоўскай (1978—1980), Дом Саюзаў па вул. К. Маркса (1973), грамадска-адміністрацыйны цэнтр Маскоўскага раёна (1979), гасцініца па вул. Чкалава (1973) у Брэсце; санаторый «Бярэсце» на воз. Рагазнянскім Брэсцкага раёна (1976) ; Дом культуры (1976) і камбінат верхняга трыкатажу (1978) у Пінску, Дом культуры ў г.п. Маларыта (1982), комплекс раённай бальніцы ў Драгічыне (1980), раённая бальніца ў Кобрыне (1975); жылыя дамы і адміністрацыйна-грамадскі цэнтр у калгасе «Кастрычнік» Ляхавіцкага раёна (1976); музей касманаўтыкі на радзіме П. I. Клімука ў в. Камароўка Брэсцкага раёна (1978, у сааўтарстве).
NGC 6925
NGC 6925 (іншыя абазначэнні — PGC 64980, ESO 463-4, MCG -5-48-22, AM 2031-320, IRAS20312-3209) — галактыка ў сузор’і Мікраскоп.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Кава-брэйк
Кава-брэйк (Coffee break — кававы перапынак) — кароткі перапынак (15-40 хвіл.) падчас навуковай ці бізнес-канферэнцыі для прыёму ежы і нефармальных зносін. Звычайна ўяўляе сабой стол з кубкамі, банкамі растваральнай кавы і/ці чаем у пакеціках, ёмістасцямі з гарачай вадой, цукеркамі, цукарам, вяршкамі і печывам. Аднак могуць прысутнічаць і спіртныя напоі (каньяк, віно, гарэлка) з гарачымі закускамі. Як і падчас фуршэту, кава-брэйк не мае на ўвазе фіксаваных месцаў, удзельнікі наліваюць каву і ядуць стоячы.
Гісторыя
З 1936 года панамерыканскае бюро, якое аб'ядноўвае вытворцаў кавы ў ЗША, Канадзе і іншых краінах, пачынае кампанію, накіраваную на павелічэнне спажывання кавы. У прыватнасці, быў уведзены ў традыцыю «перапынак на каву».
Панявежскія павятовыя маршалкі
Спіс маршалкаў дваранства Панявежскага павета.
Шры Аўрабінда
Шры Аўрабінда (শ্রী অরবিন্দ — Шры Арабінда, श्री अरविन्दः — Шры Аравінда, Sri Aurobindo, пры нараджэнні Аўрабінда Гхош (অরবিন্দ ঘোষ Ôrobindo Ghosh, अरविन्दो घोष, Aurobindo Ghosh (Ghose); -) — індыйскі філосаф, паэт, рэвалюцыянер і арганізатар нацыянальна-вызвольнага руху Індыі, ёгін, гуру і заснавальнік інтэгральнай ёгі.
Уладзімір Аляксандравіч Альдэрогэ
Уладзімір Аляксандравіч Альдэрогэ (24 ліпеня (5 жніўня) 1873 года, Люблін — 27 мая 1931 года, Харкаў) — рускі і савецкі ваенны дзеяч. Камандуючы Усходнім фронтам РСЧА.
NGC 6926
NGC 6926 (іншыя абазначэнні — PGC 64939, UGC 11588, MCG 0-52-33, ZWG 373.33, VV 621, IRAS20305-0211) — галактыка ў сузор’і Арол.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Мікалай Маркевіч
Мікалай Маркевіч:
Бірлік (Жармінскі раён)
Бірлік — аул у Жармінскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Бірлікскай сельскай акругі. Код КАТА — 634445100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 1014 чалавек (513 мужчын і 501 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у ауле пражывалі 708 чалавек (368 мужчын і 340 жанчын).
Амерыканская асацыяцыя садзейнічання развіццю навукі
Амерыканская асацыяцыя садзейнічання развіццю навукі — (AAAS, The American Association for the Advancement of Science) з'яўляецца міжнароднай некамерцыйнай арганізацыяй, з заяўленай мэтай садзейнічання супрацоўніцтву паміж вучонымі, абароны свабоды даследаванняў, заахвочвання навуковай адказнасці, а таксама падтрымкі адукацыі і навукі на карысць ўсяго чалавецтва. Асацыяцыя з'яўляецца буйной навуковай супольнасцю і выдаўцом вядомага навуковага часопіса Science, які выходзіць штотыднёвым тыражом больш ста тысяч асобнікаў. Заснавана 20 верасня 1848 г. у Пенсільваніі.
Федзюкі
Федзюкі́ (, Федюки) — вёска ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Конькаўскага сельсавета.
У 1940—1987 гадах цэнтр Федзюкоўскага сельсавета.
Вялікае Бабіна
Вялікае Бабіна — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці, у складзе Высокаўскага сельсавета.
Размешчана за 16 км на поўнач ад Оршы. Побач з вёскай праходзіць рэспубліканская аўтадарога Віцебск — Орша, а таксама аўтамагістраль Санкт-Пецярбург — Адэса (у межах Беларусі — магістраль ).
На поўдзень ад вёскі цячэ рака Аршыца.
Гхагхра
Гхагхра (加格拉河, कर्णाली, घाघरा) — рака ў Індыі, Непале і Кітаі, левы, найбольш мнагаводны прыток Ганга.
Даўжыня ракі 950 км. Бярэ пачатак на поўдні Тыбецкага нагор’я, у глыбока урэзанай даліне перасякае Гімалаі (пад назвай Карналі), ніжняе цячэнне — на Інда-Гангскай раўніне. Жыўленне змяшанае, снегава-ледніковае і дажджавое. Вяснова-летнія паводкі. Здараюцца катастрафічныя паводкі. Суднаходная ад горада Аёдх’я. Выкарыстоўваецца для арашэння. На Гхагхра — горад Файзабад (у ніжнім цячэнні).
Сярод прытокаў — рака Рапты (злева).
Фёдар Міхайлавіч Іваноў
Фёдар Міха́йлавіч Івано́ў ( — невядома) — беларускі савецкі гаспадарчы, дзяржаўны і палітычны дзеяч, кандыдат гістарычных навук (1954).
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1918 годзе ў вёсцы Стукаліна Віцебскага раёна. Член КПСС з 1944 года. Скончыў Віцебскі педагагічны інстытут (1941), Вышэйшую партыйную школу пры ЦК УКП(б)Б (1948).
З 1942 года — на гаспадарчай, грамадскай і палітычнай працы: камісар партызанскага атрада «Крэпасць», сакратар Магілёўскага падпольнага абласнога камітэта ЛКСМ Беларусі па ваеннай працы, 1-ы сакратар Магілёўскага абласнога камітэта ЛКСМ Беларусі, 2-гі сакратар ЦК ЛКСМ Беларусі, памочнік сакратара ЦК КП(б) Беларусі, намеснік загадчыка, загадчык Аддзела цяжкай прамысловасці ЦК КП(б) Беларусі, намеснік загадчыка Прамыслова-транспартнага аддзела ЦК КП Беларусі, намеснік загадчыка Аддзела цяжкай прамысловасці ЦК КП Беларусі, сакратар Гродзенскага абласнога камітэта КП Беларусі, 2-гі сакратар Магілёўскага абласнога камітэта КП Беларусі, 1-ы сакратар Магілёўскага прамысловага абласнога камітэта КП Беларусі, 2-гі сакратар Магілёўскага абласнога камітэта КП Беларусі, намеснік старшыні Дзяржаўнага планавага камітэта СМ Беларускай ССР.
Член ЦК КПБ (1960—1971), кандыдат у члены ЦК КПБ (1952—1954). Абіраўся дэпутатам Вярхоўнага Савета Беларускай ССР (1963—1971).
Уладзімір Дзмітрыевіч Часноў
Уладзімір Дзмітрыевіч Часноў (, в. Шухабіна, Данілаўскі раён, Яраслаўская вобласць) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
У 1950—1991 гадах працаваў вучнем пушніка Данілаўскага РЗК «Нарыхтжыўсыравіна»; у 1951—1952 гадах пушнік Талбухінскай МРЗК і Сярэдзінскай РЗК «Нарыхтжыўсыравіна». У 1952—1956 гадах служыў у Савецкай Арміі. У 1956—1959 гадах дапаможны рабочы ліцейнага цэха Данілаўскага механічнага завода, у 1956—1957 гадах навучэнец Данілаўскага вучылішча механізацыі с/г па спецыяльнасці «Трактарыст-машыніст шырокага профіля»; у 1959—1950 гадах трактарыст Данілаўскага МТС; у 1957—1958 гадах машыніст Данілаўскага хлебапрыёмнага пункта; у 1959—1980 гадах слесар БМУ Яраслаўскага аблвыканкама г Яраслаўль.
У 1960—1966 гадах вучыўся на факультэце горадабудаўніцтва Маскоўскага архітэктурнага інстытута па спецыяльнасці «Архітэктура» (выкладчыкі архітэктурных дысцыплін М. Х. Палякоў, В. В. Бабураў, І. В. і М. С. Ламцовы, У. М. Белавусаў М. Д. Кастрыкін, В. Садоўскі і інш.). Адначасова ў 1963—1966 гадах працаваў палацёрам Упраўлення службовымі будынкамі Дзяржбанка СССР.
У 1966—1969 гадах працаваў старэйшым архітэктарам ГалоўАПУ Масабвыканкама, у 1969—1970 — Жукоўскага філіяла «Масграмадзянпраекта». У 1970—1973 працаваў у інстытуце «Кастрамаграмадзянпраект»: старэйшы архітэктар, кіраўнік групы, галоўны архітэктар праектаў архітэктурна-планіровачнага аддзела; у 1973—1977 у інстытуце «БелНДІПгорадабудаўніцтва», з 1977 года ў інстытуце «Мінскпраект» (майстэрня генплана): кіраўнік брыгады архітэктараў, галоўны архітэктар праектаў.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1973 года.
Творчасць
Асноўныя працы: генеральны план райцэнтра пасёлка Паназырава Кастрамской вобласці (кіраўнік аўтарскага калектыва); генеральны план райцэнтра г. Калагрыва Кастрамской вобласці (кіраўнік аўтарскага калектыва); ПДП цэнтра г. Мантурава Кастрамской вобласці (аўтар); праект забудовы мікрараёна «Панова» ў г. Кастраме; праект убудавана-прыбудаваных аб’ектаў абслугоўвання ў г. Нерахта Кастрамской вобласці; праект абеліска ў гонар 50-годдзя Савецкай улады г. Шар’я Кастрамской вобласці; распрацоўка інтэр’ераў Дома культуры на 700 месцаў у г. Нерахта Кастрамской вобласці; індывідуальны праект корпуса прыбудовы да інстытута «Кастрамаграмадзянпраект» (1970—1972; аўтар фасадаў); праектная прапанова забудовы плошчы транспартнага скрыжавання ў г. Васкрасенску Маскоўскай вобласці; праект забудовы мікрараёна № 6 у г. Наваполацку (1974), праект раённай планіроўкі двух міжраённых утварэнняў Наўгародскай вобласці (у складзе аўтарскага калектыва); Наўгародскі з рэгіянальным цэнтрам у г. Ноўгарадзе і 6 адміністрацыйнымі раёнамі, якія ўваходзілі ў яго: Наўгародскага, Салецкага, Бацецкага, Шымскага, Малавішарскага і Чудаўскага; Стара-Рускі з рэгіянальным цэнтрам у г. Старая Руса 6 адміністрацыйнымі раёнамі, якія ўваходзілі ў яго: Стара-Рускага, Красцецкага, Холмскага, Валатоўскага, Дзямянскага і Валдайскага; ПДП цэнтра г. Ветка Гомельскай вобласці (аўтар); праекты забудовы мікрараёнаў Паўднёвы Захад-З, 4 (1980, у складзе аўтарскага калектыва); праект генеральнага плана г. Мінска (1978—1982, прэмія СМ СССР 1985; у складзе аўтарскага калектыва); ПДП цэнтра г. Мінска (1983; у складзе аўтарскага калектыва); карэктура генеральнага плана г. Мінска (1994; у складзе аўтарскага калектыва); генеральны план пас. Калодзішчы (у складзе аўтарскага калектыва); планіровачная арганізацыя пас. Калодзішчы і прылеглай да яго тэрыторыі (вядучы аўтарскага калектыва); ПДП жылога раёна «Уральская-Мендзялеева» ў г. Мінску (1980); ПДП жылых раёнаў «Чырвоны Бор» −1 і −2 у г. Мінску; ПДП жылога раёна «Усход-3» у г. Мінску (аўтар); ПДП пасёлка «Азярышча» Першамайскага раёна г. Мінска; ПДП індывідуальнага раёна ў пас. Калодзішчы; ПДП жылога раёна — утварэнне з 3 жылых раёнаў «Сеніца»; эскіз аднаўлення храма Св. Мікалая ў Мінскай вобласці (праектная прапанова).
Узнагароды
Лаўрэат прэміі Савета Міністраў СССР ад 6 жніўня 1985 за распрацоўку генеральнага плана развіцця г. Мінска і ажыццяўленне першай чаргі будаўніцтва. За шматгадовую і добрасумленную працу указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР ад 23 снежня 1985 узнагароджаны медалём «Ветэран працы».
Ларэнца Венецыяна
Ларэнца Венецыяна (Lorenzo Veneziano; працаваў у 1356—1372 гадах у Венецыі, Падуі, Балонні) — італьянскі жывапісец, прадстаўнік готыкі. Магчыма, брат жывапісца П’етра і дзядзя Нікола дзі П’етра; вучыўся ў Паала Венецыяна. На фарміраванне яго манеры маглі паўплываць мастакі Джавані да Балоння і Гвар’ента. Напісаў фрэску «Марыя з немаўлём, святымі і данатарамі» ў царкве Санта-Анастазія ў Вероне і паліпціх Даменіка Ліёна (1357—1359, Галерэя Акадэміі, Венецыя), «Містычныя заручыны Святой Кацярыны» (1359, Галерэя Акадэміі, Венецыя).
Маркевіч
Маркевіч — беларускае прозвішча.
Аляксей Аляксандравіч Плясуноў
Аляксей Плясуноў (нар. ) — беларускі футбаліст, абаронца.
Клубная кар’ера
З 2008 года пачаў выступаў за дубль «Віцебска», у 2010 годзе згуляў у двух матчах за асноўную каманду. Пасля вылету «Віцебска» з Вышэйшай лігі па выніках сезона 2011 перайшоў у «Полацк», дзе стаў асноўным іграком. Улетку 2013 года з-за фінансавых праблем полацкага клуба разам з большасцю іншых ігракоў пакінуў каманду і вярнуўся ў «Віцебск». У пачатку 2014 года страціў месца ў асноўнай камандзе, і ўлетку перайшоў у «Слонім», дзе на працягу двух гадоў быў адным з асноўных ігракоў.
У ліпені 2016 года стаў іграком мікашэвіцкага «Граніта». Неўзабаве замацаваўся ў стартавым складзе каманды, але не здолеў выратаваць яе ад вылету ў Першую лігу. У лютым 2017 года праходзіў прагляд у наваполацкім «Нафтане», але не падышоў, і ў выніку пачаў сезон 2017 у складзе «Оршы». У ліпені 2017 года перайшоў у «Нафтан», дзе стаў іграком асновы.
У пачатку 2018 года трэніраваўся разам з «Крумкачамі», а ў лютым далучыўся да «Граніта», з якім неўзабаве падпісаў кантракт. У ліпені 2018 года пакінуў «Граніт» і вярнуўся ў «Нафтан», дзе доўгі час рэгулярна гуляў у аснове, быў капітанам каманды. Пакінуў наваполацкі клуб па заканчэнні сезона 2022, у якім «Нафтан» перамог у Першай лізе і вярнуўся ў Вышэйшую лігу.
У лютым 2023 года стаў іграком «Маладзечна». Пакінуў клуб у ліпені 2023 года.
Чэрнікаўшчына (Дзяржынскі раён)
Чэ́рнікаўшчына (, Черниковщина) — аграгарадок у Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Фаніпальскага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 9 км у напрамку на паўночны ўсход ад горада Дзяржынск, за 26 км ад Мінска, 10 км ад чыгуначнай станцыі Койданава, за 6 км ад чыгуначнай станцыі Фаніпаль. Каля аграгарадка працякае рака Уса.
Гісторыя
Першыя згадкі пра Чэрнікаўшчыну з’яўляюцца ў XVI стагоддзі: з 1550 года яна належала Радзівілам і ўваходзіла ў Койданаўскае староства (пазней Койданаўскае графства). У 1566 годзе Чэрнікаўшчына ўвайшла ў склад Менскага ваяводства. У сярэдзіне 1560-х гадоў Радзівілы падаравалі вёску для патрэбаў «службы божай» Койданаўскаму кальвінскаму збору. У той час Чэрнікаўшчына мела 40 сялянскіх двароў, больш за 10 валокаў зямлі.
У выніку другога падзелу Рэчы Паспалітай (1793) Чэрнікаўшчына апынулася ў складзе Расійскай імперыі; вёска ў Койданаўскай воласці Мінскага павета, уладанне Радзівілаў, Тарасавых, Рафаў, Рытараў і інш. У 1820 годзе ў фальварку Чэрнікаўшчына налічвалася 18 дымоў, ва ўсіх па 0,5 валокі зямлі. У 1882 годзе ў вёсцы адкрылася школа граматы, дзе навучалася 10 хлопчыкаў. У пачатку XX ст. існавалі вёска Чэрнікаўшчына (58 двароў, 332 жыхары) і маёнтак Чэрнікаўшчына (15 двароў, 91 жыхар).
З 16 ліпеня 1954 года па 8 красавіка 1957 года вёска з’яўлялася цэнтрам Сталінскага сельсавета.
Таліска
Таліска (Taliska) — у легендарыуме Дж.Р. Р. Толкіна старажытная мова эдайн. На дыялектах гэтай мовы размаўлялі два іх роды: людзі плямёнаў Беора і Хадора; яшчэ адзін народ, халадзіны размаўлялі на сваёй мове, і не разумелі таліска.
Само слова «таліска» не ўжываецца ў рамане «Уладар Пярсцёнкаў»; як адзначаецца, на гэтую мову, паўплывалі Аварын (мова Авары) і нандарын (мова Нандор, зялёных эльфаў).
Адунайская мова, на якой размаўлялі ў Нуменары і Вестран («усеагульная мова» «Уладара пярсцёнкаў») паходзяць ад таліска.
Чвыры
Чвыры́ (, Чвыри) — вёска ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Конькаўскага сельсавета.
NGC 6927
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Міхаіл Аляксандравіч Хадуноў
Міхаіл Хадуноў (нар. ) — беларускі футбаліст, паўабаронца.
Клубная кар’ера
З 2011 года пачаў выступаць за дубль наваполацкага «Нафтана». У 2014 годзе стаў прыцягвацца таксама да асноўнай каманды. Дэбютаваў у Вышэйшай лізе 14 верасня 2014 года ў матчы з «Гомелем» (5:1), выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы.
Па заканчэнні сезону 2014 адправіўся служыць у армію, у гэты час у 2015 годзе выступаў у чэмпіянаце Віцебскай вобласці за каманду «Лепель». Улетку 2016 года вярнуўся ў «Нафтан», дзе зноў стаў выступаць за дубль, часам выходзячы на замену ў Вышэйшай лізе.
У жніўні 2018 года пакінуў наваполацкі клуб.
Міжнародная кар’ера
11 лістапада 2016 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі ў таварыскім матчы са зборнай Украіны.
Лота
Лота:
Гыданскі заліў
Гыданскі заліў, Гыданская губа — заліў на поўдні Карскага мора, ля паўночнага берага Гыданскага паўвострава, паміж паўастравамі Явай і Маманта.
Дзмітрый Валяр’янавіч Знабішын
Дзмітрый Валяр’янавіч Знабішын ( — 1914) — грамадзянскі інжынер, архітэктар.
Біяграфія
Нарадзіўся 10 жніўня 1844 года.
Гыданскі заліў
Даўжыня каля 200 км. Шырыня 62 км. Глыбіня 5—8 м. Большую частку года пакрыты лёдам. Прылівы паўсутачныя, іх велічыня каля 1 м. У заліў упадае рака Юрыбей.
Дзмітрый Валяр’янавіч Знабішын
Біяграфія
Па заканчэнні курса ў, паступіў у 1863 годзе ў Пецярбургскае будаўнічае вучылішча, Выпушчаны ў 1868 годзе архітэктарскім памочнікам з чынам XII класа, і адразу прылічаны да Міністэрства ўнутраных спраў з адкамандзіраваннем для заняткаў у. Разам з тым прызначаны памочнікам начальніка 4-га ўчастка Мікалаеўскай чыгункі.
У 1871 годзе Д. Знабішын быў пераведзены ў цэнтральнае ўпраўленне таго ж таварыства кантралёрам па службе рамонта шляху і будынкаў Мікалаеўскай, Варшаўскай і ліній, дзе складаўся па 1880 год.
Званнем інжынер-архітэктара Д. Знабішын ганараваны ў 1871 годзе за прадстаўленыя ў Савеце вучылішча працы.
У кастрычніку 1880 года Д. Знабішын паступіў на дзяржаўную службу і заняў пасаду малодшага архітэктара варонежскага губернскага праўлення. З 1882 года ганаровы член губернскага апякунства аб дзіцячых прытулках.
Пазней займаў пасаду Омскага губернскага інжынера.
Борцыя
Апісанне
Клеткі даўжынёй 2-6 мкм, утрая меншыя за шырыню. Трыхомы вельмі кароткія, сіне-зялёныя, 6-18 мкм даўжынёй і 6-7 мкм шырынёй, складзеныя найчасцей з 3-5 клетак аднолькавай шырыні: без похвы, перашнураваныя ў месцах папярочных перагародак клетак.
На Беларусі ў старыцах ракі Прыпяць трапляецца.
Андросаў
Андро́саў — прозвішча.
Амангельды (Жармінскі раён)
Амангельды — былое сяло ў Жармінскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Скасавана ў 2013 годзе. Уваходзіла ў склад Бірлікскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 32 км на паўднёвы ўсход ад цэнтра горада Чарска. Код КАТА — 634445200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 152 чалавекі (79 мужчын і 73 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 58 чалавек (32 мужчыны і 26 жанчын).
Грышаны (Аршанскі раён)
Грышаны́ (, Гришаны) — вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Высокаўскага сельсавета.
Размешчана за 14 км на поўнач ад Оршы, на левым беразе ракі Аршыца. Праз вёску праходзіць рэспубліканская аўтадарога Віцебск — Орша, а побач — аўтамагістраль Санкт-Пецярбург — Адэса (у межах Беларусі — магістраль ).
Шпількі (Фаніпальскі сельсавет)
Шпі́лькі (, Шпильки) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Фаніпальскага сельсавета.
Гісторыя
Знаходзіцца за 24 км ад Дзяржынска, 25 км ад Мінска, 9 км ад чыгуначнай станцыі Фаніпаль.
Першыя згадкі пра вёску Шпількі або Мандрыкі з'яўляюцца ў XIX ст., калі ў яе склад уваходзіла 6 сядзіб. На момант куплі Вітгенштэйнамі ў Радзівілаў вёска мела статус «авульс Шпількі», т.б. была спрэчнай тэрыторыяй.
Згадваецца як засценак у інвентары 1845 года. У 1881 годзе ў Самахвалавіцкай воласці. У пачатку 1920-х гадоў у Самахвалавіцкай воласці Мінскага павета.
Нацыянальны дэпартамент архіваў Азербайджана
Нацыянальны дэпартамент архіваў Азербайджана з'яўляецца урадавым установай у рамках Кабінета Азербайджана, якія адказваюць за кіраванне, абслугоўванне, абарону і абнаўленне нацыянальных архіваў Азербайджанскай Рэспублікі. Агенцтва ўзначальвае Атахан Пашаеў. Яго статут быў зацверджаны 2 снежня 2002 г. прэзідэнтам Гейдарам Аліевым. Агенцтва забяспечвае рэалізацыю дзяржаўнай палітыкі ў дачыненні да абнаўлення і падтрымання нацыянальных архіваў праз яго непасрэдную дзейнасць у галіне збору і захавання дадзеных і дакументаў, а таксама праз яго рэгіянальных кіраўнікоў і нацыянальныя архівы Нахчыванскай Аўтаномнай Рэспублікі Азербайджана. Дзейнасць аддзела фінансуюцца за кошт сродкаў, вылучаных з дзяржаўнага бюджэту Азербайджанскай Рэспублікі.
Аляксей Шваб
Аляксей Шваб — беларускі дойлід першай паловы XVII ст. Жыў у былой в. Задворнае (Дзяржынскі раён). Будаваў сядзібы і палацы ў мястэчку Койданава (цяпер Дзяржынск) і ў в. Рубяжэвічы (Стаўбцоўскі раён).
Ло Спанья
Джавані дзі П’етра, празваны Ло Спанья (Lo Spagna = «іспанец»; 1470/1480 — 1528) — італьянскі мастак іспанскага паходжання эпохі Адраджэння.
Біяграфія
Дата і месца нараджэння невядомыя, мяркуецца, што ён выхадзец з Іспаніі альбо нарадзіўся ў Італіі ў сям’і іспанскага паходжання, адкуль атрымаў сваю мянушку. У 1470 годзе ён пражываў і працаваў у Перуджы, а пасля пераехаў у Фларэнцыю і быў прыняты ў майстэрню П’етра Перуджына, дзе навучаўся разам з Рафаэлем. Пасля ён шмат працаваў у розных гарадах Італіі і ў 1516 годзе стаў грамадзянінам Спалета, дзе ажаніўся з Санцінай Мартарэлі. У 1517 годзе абраны ў старшыны гарадской гільдыі жывапісцаў. Памёр у 1528 годзе падчас эпідэміі чумы.
Пераважна працаваў у манументальным жывапісе, захаваліся яго фрэскі ў Спалета і Перуджы. У Асізі яму было даверана рабіць роспіс у царкве Санта-Марыя-дэльі-Анджэлі.
У музеях працы гэтага мастака сустракаюцца вельмі рэдка; у Берлінскай карціннай галерэі ёсць яго «Пакланенне вешчуноў», у Лонданскай нацыянальнай галерэі — «Малітва Збавіцеля ў Гефсіманскім садзе», у парыжскім Луўры — «Пакланенне пастыраў», у ватыканскім музеі — паўтарэнне гэтай апошняй карціны і ў пецярбургскім Эрмітажы «Мадонна з Немаўляткам». У працах Ло Спаньі прыкметны моцны ўплыў Рафаэля, некаторыя з яго карцін прыпісваліся альбо Рафаэлю, альбо Перуджына.
Бенькаўцы
Бе́нькаўцы (, Беньковцы) — вёска ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Крывошынскага сельсавета.
NGC 6927A
NGC 6927A (іншыя абазначэнні — PGC 64924, MCG 2-52-15) — эліптычная галактыка (E5) ў сузор’і Дэльфін.
Мінойцы
Мінойцы — носьбіты культуры Мінойскай цывілізацыі, старажытныя жыхары вострава Крыт і суседніх астравоў. Назва мінойцы мае строга культурнае значэнне.
NGC 6927A
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Мінойцы
Этымалогія
Словы «мінойскі» і «мінойцы» паходзяць ад імя Мінаса, героя старажытнагрэчаскіх міфаў, які быццам бы валадарыў на востраве Крыт. У навуку яны трапілі дзякуючы гётынгенскаму прафесару Карлу Хёку, які ў працы, прысвечанай востраву Крыт (была выдадзена паміж 1823 г. і 1829 гг.), назваў «мінойскім» (minoische) гістарычны перыяд у другой палове 2 тысячагоддзя да н. э. У 1878 г. крыцкі аматар археалогіі Мінас Калакаірынас адкрыў у Кносе рэшткі старажытнай пабудовы, якую Генрых Шліман ідэнтыфікаваў як прыналежную старажытнаму Мінасу. У 1900 г. брытанскі археолаг Артур Джон Эванс, які быў добра знаёмы як з працамі К. Хёка, так і асабіста з Г. Шліманам, распачаў на гэтым месцы маштабныя раскопкі. Ён даў знаходцы назву «палац Мінаса», адкрытай ім культуры — «мінойская» (Minoan), а яе носьбітам — «мінойцы» (Minoans).
Паходжанне
Вынікі генетычнага даследавання, апублікаваныя ў 2013 г., сведчаць пра тое, што жыхары мінойскага Крыта былі нашчадкамі старажытнага неалітычнага насельніцтва, якое ў сваю чаргу сфарміравалася ў выніку міграцыі старажытных земляробаў з Малой Азіі ў Еўропу на 4 тысячагоддзі раней. Існуе шчыльная генетычная сувязь паміж мінойцамі і сучасным насельніцтвам Еўропы. У даследаванні 2017 г. удакладняецца, што ў радаводзе мінойцаў акрамя неалітычнага субстрата прысутнічаў болей позні «ўсходні дамешак».
Не вядома, ці стваралі мінойцы адзіную этнічную або моўную супольнасць. Захаваліся піктаграфічныя надпісы, распрацаваныя каля 2000 г. да н. э., і складовае лінейнае пісьмо А, вядомае прыкладна з 1700 г. да н. э., якія да нашых дзён не расшыфраваны. Спробы вызначыць мову ў аснове лінейнага пісьма А не мелі пераканаўчых вынікаў. Большасць даследчыкаў лічаць, што яна не была звязана са старажытнагрэчаскай і не ўваходзіла ў індаеўрапейскую сям'ю моў. Некаторае выключэнне складае гіпотэза Коліна Рэнфру. Ён меркаваў, што нашчадкі выхадцаў з Малой Азіі карысталіся адной з індаеўрапейскіх моў.
У пазнейшы час у творах Гамера ўзгадваліся «этэакрыты» — сапраўдныя насельнікі Крыта. Яны маглі быць прамымі нашчадкамі мінойцаў.
Развіццё
Мінойская цывілізацыя існавала ў эпоху, якую прынята называць бронзавым векам. Археолагі вылучаюць 3 аснозныя этапы яе існавання :
Ужо на першым этапе земляробы асвоілі найболей урадлівыя даліны на ўсходзе і ў цэнтры Крыта і пачалі апрацоўваць традыцыйную «міжземнаморскую трыяду» сельскагаспадарчых культур: збожжавыя (пшаніца і ячмень), вінаград і масліну. Важную ролю адыгрывала жывёлагадоўля. Яна з'яўлялася адной з вядучых галін эканомікі на ўсходзе вострава. Вытворчасць воўны дазваляла ствараць якасныя тканіны, што лёгка афарбоўваліся. Мінойцы апраналі яркае каляровае адзенне. На трэцім этапе заўважны значныя тэхналагічныя змены ў канструкцыі ткацкіх станкоў. Мяркуецца, што мінойскія тканіны сталі таварам, які вывозіўся ў іншыя краіны. Абмен з апошнімі дазваляў забяспечваць сябе неабходнымі для вырабу прылад працы металамі. Мінойская бронзавая металургія найлепей вывучана на прыкладзе прылад апошняга перыяду, калі майстры адлівалі пілы аднолькавай таўшчыні на працягу ўсяго лёза. Такая праца патрабавала немалога вопыту.
Поруч з бронзавымі шырока былі прадстаўлены каменныя прылады. Мінойскія рамеснікі апрацоўвалі стракаты мармур, вапняк, гіпс, базальт, абсідыян, горны крышталь, сланец і інш. З іх выраблялі нават якасны посуд, які знаходзяць не толькі на Крыце, але і ў мацерыковай Грэцыі. Аднак асноўным матэрыялам для вытворчасці посуду была кераміка. Ганчарнае кола было вядома на Крыце з пачатку 2 тысячагоддзя да н. э. У дапалацавы перыяд вылучаліся стылі керамікі Васілікі (з паверхнямі, упрыгожанымі чырвонымі і чорнымі плямамі) і Барбаціна (вырабы з дэкаратыўнымі нарастамі, дададзенымі да паверхні). Класічным стылем мінойскай керамікі стаў Камарэс, вядомы з перыяду ранніх палацаў. Для яго характэрны чырвоныя і белыя ўзоры, часта ў шчыльным, яркім размяшчэнні на чорным фоне. Некаторыя пасудзіны для захавання збожжа і алею былі вышынёй болей за 1,7 м. Керамічныя вырабы таксама з'яўляліся прадметам вывазу. Іх рэшткі знаходзяць на Кікладах, захадзе Малой Азіі і на Блізкім Усходзе.
Сувязь з іншымі астравамі і краінамі Міжземнага мора ажыццяўлялася дзякуючы ўменню будаваць вялікія караблі. Іх выявы сустракаюцца ўжо ў перыяд ранніх палацаў. Але найлепей вядомы выявы караблёў з фрэсак Акраціры на востраве Сантарын перыяду новых палацаў. На іх выяўлена флатылія на чале самага вялікага карабля. Апошні меў даўжыню каля 35 м і шырыню ў найбольш шырокай частцы — 6 м. Яго грузападымальнасць складала каля 50 тон. Мінойцы выраблялі караблі толькі з адкрытымі палубамі. Рух па мору адбываўся дзякуючы ветразям і грабцам. На галоўным вялікім караблі адначасова граблі 50 чалавек. Ёсць меркаванне, што мінойцам былі вядомы астранамічныя прынцыпы навігацыі.
Вясковыя селішчы эпохі ранняй бронзы на Крыце ўяўлялі сабою кангламерат з будынкаў рознай канфігурацыі, дзе жытло і гаспадарчыя пабудовы ўтваралі практычна адзіны масіў. Адны памяшканні прызначаліся для заняткаў рамяством, іншыя — для захоўвання разнастайнай прадукцыі. Для абароны селішчы месцілі на ўзвышшах або невялікіх плато з абрывістымі схіламі, умацоўвалі мурамі. Лічыцца, што падобныя цытадэлі сталі правобразам знакамітых мінойскіх «палацаў».