cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Канферэнцыя ў Сан-Рэма (1920)
Гістарычны фон
6 студзеня 1920 года прынц Фейсал ініцыяваў пагадненне з прэм'ер-міністрам Францыі Клемансо, у якой прызнавалася права сірыйцаў на аб'яднанне і стварэнне незалежнай дзяржавы, але 8 сакавіка 1920 года «Сірыйскі нацыянальны кангрэс» у Дамаску адпрэчыў пагадненне і абвясціў Сірыю незалежнай дзяржавай. У новую дзяржаву былі ўключаны не толькі Сірыя, Палесціна, Ліван, але і часткі паўночнай Месапатаміі, якія, у адпаведнасці з пагадненнем Сайкс-Піка не разглядаліся як частка стваранай незалежнай арабскай дзяржавы ці канфедэрацыі дзяржаў. Прынц Фейсал быў абвешчаны главой дзяржавы, а яго брат, прынц Зейд, быў абвешчаны рэгентам Месапатаміі.
Канферэнцыя і наступныя рашэнні ў рамках Лігі Нацый
Гэтыя падзеі сталі прычынай тэрміновага склікання канферэнцыі ў Сан-Рэма. Вялікабрытанія і Францыя пагадзіліся прынцыпова прызнаць «умоўную незалежнасць» Сірыі і Месапатаміі, з тым, што іх незалежнасць будзе абвешчана пасля таго, як у рамках мандатаў за іх кіраванне «яны стануць здольнымі стаць самастойнымі дзяржавамі».
Палесціна ўключала адміністрацыйныя раёны паўднёвай Сірыі ў складзе Асманскай імперыі. Пры гэтым, яе «ўмоўная незалежнасць» у рэзалюцыі не згадвалася, нягледзячы на тое, што яна была згадана ў спісе групы «А» тэрыторый, «узровень развіцця якіх дазваляў стаць ім незалежнымі дзяржавамі, пры прадастаўленні мандатарыем адміністрацыйнай дапамогі».
Францыя вырашыла прыняць на сябе кіраванне Сірыяй, не чакаючы таго, як яе мандат будзе зацверджаны Саветам Лігі Нацый. Яна высунула ўльтыматум Фейсалу, і пасля бою пры Майсалуне ў чэрвені 1920 года вымусіла яго пакінуць Сірыю.
Вялікабрытанія таксама прызначыла Вярхоўнага камісара і адміністрацыю ў Палесціне да зацвярджэння мандата Саветам Лігі Нацый.
Такім чынам Вялікабрытанія атрымала мандат на Палесціну і Ірак, а Францыя — на Сірыю, уключаючы сучасны Ліван.
Адносна Германіі, канферэнцыя запатрабавала выкананне ёю ваенных і рэпарацыйных умоў Версальскага мірнага дагавора.
Канферэнцыя таксама прыняла рашэнне пра аднаўленне гандлёвых сувязяў з Савецкай Расіяй. Пры гэтым, паводле савецкіх крыніц, на канферэнцыі
Па пытаннях, звязаным з Германіяй і Расіяй, у чэрвені 1920 года была праведзена Міжнародная канферэнцыя ў Спа (1920).
Наваганніўка (Вэрхнёдніпроўскі раён)
Наваганніўка (Новоганнівка) — вёска ў Вэрхнёдніпроўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
Раз’езд 226 км
Раз’езд 226 км — раз’езд у Глубокаўскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Кіраўскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 6 км на ўсход ад раённага цэнтра, пасёлка Глубокае. Код КАТА — 634049300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва раз’езда складала 271 чалавек (135 мужчын і 136 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у раз’ездзе пражывалі 293 чалавекі (144 мужчыны і 149 жанчын).
Навасэліўка (Вэрхнёдніпроўскі раён)
Навасэліўка (Новоселівка) — вёска ў Вэрхнёдніпроўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
NGC 6845B
NGC 6845B (іншыя абазначэнні — PGC 63986, ESO 284-8C) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) ў сузор’і Тэлескоп.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Малыя Чучавічы
Малы́я Чу́чавічы (, Малые Чучевичи) — вёска ў Лунінецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Чучавіцкага сельсавета.
Крылова
Крыло́ва (, Крылово) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Станькаўскага сельсавета.
Новагрыгорыўка (Вэрхнёдніпроўскі раён)
Новагрыгорыўка (Новогригорівка) — вёска ў Вэрхнёдніпроўскім раёне Днепрапятроўскай вобласці Украіны.
Вольны супольнік
Вольны супольнік (Вольный общник, ад царкоўнаславянскага «общник»  — супольнік, удзельнік) — член добраахвотнага таварыства ў Расійскай імперыі.
Імператарская акадэмія мастацтваў прысуджала званне «ганаровы вольны супольнік» (почётный вольный общник) у XVIII і XIX стагоддзях за выдатныя заслугі ў вобласці мастацтва мастакам, скульптарам, архітэктарам і гравёрам, гісторыкам і тэарэтыкам мастацтва, мастацкім крытыкам і калекцыянерам, як расійскім, так і замежным. Сярод ганаровых вольных супольнікаў былі: Б. Ф. Растрэлі, К. І. Росі, К. П. Брулоў, У. В. Стасаў.
Siphlonuridae
Siphlonuridae — сямейства насякомых з атраду. Даўжыня цела імага ў розных прадстаўнікоў вар’іруе ад 7 да 25 мм. Лічынкі жывуць у зарасніках водных раслін. Прадстаўнікі гэтага сямейства засяляюць Галарктычны рэгіён.
Вольны супольнік
Выраз таксама выкарыстоўваўся ў якасці назвы членаў добраахвотных пажарных брыгад («вольны пажарны супольнік»).
Амга
Амга́ (Амга́, Амма) — рака ў Азіяцкай частцы Расіі, у Якуціі, левы прыток ракі Алдан (басейн Лены).
Даўжыня ракі 1462 км. Плошча вадазбору 69 300 км². Сярэдні расход вады каля 190 м³/с.
Рака Амга бярэ пачатак на Алданскім узгор’і. У нізоўях працякае па Цэнтральнаякуцкай нізіне ў шырокай даліне. Частка берагоў абрывістая. Ёсць некалькі вадаспадаў. Ледастаў працягваецца з канца кастрычніка да сярэдзіны мая. Жыўленне рснегавое і дажджавое. У басейне ракі больш за 5,5 азёраў.
Суднаходная на адлегласці 472 км (ад вусця да сяла Пакроўка).
Пышнік
Пышнік — прозвішча
Перадзел (Лунінецкі раён)
Перадзе́л (, Передел) — хутар у Лунінецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Чучавіцкага сельсавета.
Пявозера
Пяво́зера, Пяўвозера (Пяозеро, Pääjärvi) — возера ў Расіі, на поўначы Карэліі. З 1966 года, разам з Тапвозерам, з’яўляецца часткай Кумскага вадасховішча, утворанага на рацэ Коўда.
Плошча паверхні складае 659 км². Даўжыня 69 км, найбольшая шырыня 31,4 км, даўжыня берагавой лініі 256 км. Найбольшая глыбіня дасягае 49 м, сярэдняя складае 14 м. Плошча вадазбору 1430 км². Аб’ём вады 10,1 млн м³. Празрыстасць вады вагаецца ад 4 да 6,5 м.
Катлавіна Пявозера ледавікова-тэктанічнага паходжання, няправільнай формы, выцягнутая ў напрамку з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход, падзеленая на паўночную і паўднёвую часткі звужэннем і падводнай градой. Найбольшыя глыбіні назіраюцца ў заходняй частцы возера. Берагавая лінія звілістая, утварае залівы. Берагі ўзвышаныя, камяністыя або пясчаныя, укрытыя лесам. Паўднёвыя і месцамі ўсходнія берагі нізкія і забалочаныя. На возеры маецца вялікая колькасць астравоў (больш за 30). Большая частка дна возера пакрытая ілам.
NGC 6845D
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Крысава
Кры́сава (, Крысово) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Станькаўскага сельсавета.
Альхоўцы (Ляхавіцкі раён)
Альхо́ўцы (, Ольховцы) — вёска ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Альхоўскага сельсавета.
NGC 6845C
NGC 6845C (іншыя абазначэнні — PGC 63979, ESO 284-8A, A 1957-47A) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Тэлескоп.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Усходне-Сібірскае мора
Усходне-Сібірскае мора (Илин Сибиирдээҕи байҕал) — ускраіннае мора Паўночнага Ледавітага акіяна, размешчана паміж Новасібірскімі астравамі і востравам Урангеля. Плошча паверхні 944 600 км². Мае Калымскі заліў. Назва прысвоена па прапанове Ю. М. Шакальскага Рускім геаграфічным таварыствам, зацверджана пастановай ЦВК СССР 27 чэрвеня 1935 года.
Геаграфія
Пралівамі мора злучаецца з Чукоцкім морам і морам Лапцевых. Берагі мора ў заходняй і цэнтральнай частцы вельмі пакатыя, да ўзбярэжжа прымыкае Яна-Індыгірская і Ніжне-Калымскай нізіны. Тэрма-абразійныя ўчасткі там чаргуюцца з акумулятыўнымі, якія знаходзяцца паблізу вусцяў рэк. Першыя слаба парэзаныя, абрывістыя, апоўзневы выступ вышынёй да 10 м (на востраве Новая Сібір да 30 м) які складаецца з шматгадовамерзлых парод, абмываецца плыткім морам. Месцамі да яго прымыкаюць шырокія палосы пясчана-глейкай асушкі. На акумулятыўных участках ўзбярэжжа месцамі моцна парэзана пясчанымі косамі і астраўкамі. Ва ўсходняй частцы ўзбярэжжа, на ўсход ад вусця Калымы, да берага выходзяць адгор'і Чукоцкай нагор’я, месцамі сустракаюцца скалістыя абрывы. Скалістыя абрывы да 400 м вышынёй ёсць на заходнім узбярэжжы вострава Урангеля.
Ва Усходне-Сібірскае мора ўпадаюць рэкі Алазея, Індыгірка, Калыма, Раучуа, Сундрун і інш.
Рэгіна Ігнатаўна Пышнік
Рэгіна Ігнатаўна Пышнік ( —) — беларуская баскетбалістка, баскетбольны трэнер і рэферы. Заслужаны трэнер Рэспублікі Беларусь, майстар спорту міжнароднага класа, суддзя вышей нацыянальнай катэгорыі, член саюза ветэранаў Рэспублікі Беларусь, выдатнік народнай адукацыі.
Біяграфія
Пасля завяршэння прафесійнай спартыўнай кар’еры 37 гадоў узначальвала СДЮШАР № 10 па баскетболу ў Мінску.
NGC 6846
NGC 6846 (іншае абазначэнне — OCL 139) — рассеянае скопішча ў сузор’і Лебедзь.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Падчыстае
Падчы́стае (, Подчистое) — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Губіцкага сельсавета.
Размяшчэнне
У 19 км на паўднёвым захадзе ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 46 км ад Гомеля.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Жлобін — Гомель. Забудова драўляная, сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Заснаваны напачатку 1920-х гадоў перасяленцамі з суседніх вёсак на былых памешчыцкіх землях. У 1929 годзе жыхары пасёлка ўступілі ў калгас. У 1959 годзе ў складзе калгаса «Авангард» (цэнтр — вёска Старая Буда).
Да снежня 2009 года пасёлак уваходзіў у склад Старабудскага сельсавета.
Уварава (Казахстан)
Уварава — сяло ў Глубокаўскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Кіраўскай сельскай акругі. Код КАТА — 634049400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1616 чалавек (775 мужчын і 841 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1673 чалавекі (829 мужчын і 844 жанчыны).
Амга (сяло)
Амга знаходзіцца на левым беразе ракі Амга. Яно было заснавана ў 1652 г. рускімі перасяленцамі. У 1881—1884 гг. у ім знаходзіўся ў палітычнай высылцы пісьменнік Уладзімір Галакціёнавіч Караленка.
Беразінец (возера)
Беразіне́ц — возера ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Свіна́, прыкладна за 35 км на паўночны захад ад горада Гарадок.
Амга (сяло)
Амга — важны транспартны цэнтр. Працуюць аўтобусная станцыя, рачная прыстань, мясцовы аэрапорт. Аснова эканомікі — сельская гаспадарка, гандаль, перапрацоўка мяса. Дзейнічае музей грамадзянскай вайны, пры ім — сталая музейная экспазіцыя «Старая Слабада».
Каралеўскае геаграфічнае таварыства
Каралеўскае геаграфічнае таварыства — англійскае навуковае таварыства, заснаванае ў 1830 годзе пад назвай Геаграфічнае таварыства Лондана (Geographical Society of London) для развіцця геаграфічнай навукі пад заступніцтвам караля Вільгельма IV. Яно паглынула «Асацыяцыю па прасоўванні адкрыцця ўнутраных абласцей Афрыкі» (Association for Promoting the Discovery of the Interior Parts of Africa), таксама вядомую як Афрыканская асацыяцыя (African Association) (заснавана сэрам Джозефам Банксам у 1788 годзе), Клуб Ролі (Raleigh Club) і палесцінскую асацыяцыю (Palestine Association). Таварыства атрымала каралеўскія прывілеі ад каралевы Вікторыі ў 1859 годзе.
Вадзяціна
Вадзя́ціна (, Водятино) — вёска ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Альхоўскага сельсавета.
Чарнагорка (Усходне-Казахстанская вобласць)
Чарнагорка — сяло ў Глубокаўскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Кіраўскай сельскай акругі. Код КАТА — 634049500.
Забароўскі
Забароўскі — прозвішча
Папаратны
Па́паратны (, Папоротный) — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Марозавіцкага сельсавета.
Размяшчэнне
У 4 км на паўднёвы захад ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель).
Гідраграфія
На поўначы меліярацыйны канал.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Буда-Кашалёва — Гомель. Планоўка складаецца з прамалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад. Забудова двухбаковая, драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.
Кніга прарока Навума
Кні́га праро́ка Навума (נַחוּם‬; Prophetia Nahum; Ναούμ) — 34-я кніга кананічнага Старога Запавету, дваццаць першая частка Танаху. Сёмая з кніг г. зв. малых прарокаў.
Аўтар і час напісання
Пра час напісання кнігі можна сказаць, што яна была напісана ў перыяд паміж падзеннем Фіваў (у кнізе Но-Амон) і падзеннем Ніневіі, гэта значыць паміж 663 і 612 да н.э. Перыяд жыцця прарока прыпадае на VII стагоддзе да н. э. Ён быў сучаснікам прарокаў Сафонія, Абакума і Ераміі.
Змест
Першы раздзел - гэта псалм, які праслаўляе Бога-Суддзю. Тут праслаўляецца мілата Госпада да Свайго народу і вернасць Ягонага запавету.
Другі раздзел распавядае пра падзенне Ніневіі - вялікага горада, сталіцы магутнай імперыі. Ніневія параўноўваецца з ільвіным логавам (леў - сімвал Асірыі).
Трэці раздзел працягвае гэтую тэму, зноў апісвае гібель горада, паказваючы прычыны: храмавая прастытуцыя, пажадлівасць, жорсткасць. Падзенне Ніневіі параўноўваецца з тым, як асірыйцы захоплівалі іншыя краніы і гарады (Фівы ў тым ліку).
Волька (Ляхавіцкі раён)
Во́лька (, Волька) — вёска ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Альхоўскага сельсавета.
Хансен
Хансен — дацкае і нарвежскае прозвішча.
Мігдалавічы
Мігда́лавічы (, Мигдаловичи) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Станькаўскага сельсавета.
NGC 6849
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Інга Вальтэр
Навуковая дзейнасць
Вальтэр вывучаў літаратуру, медыявістыку і гісторыю мастацтва ў Франкфурце-на-Майне і Мюнхене. Ён напісаў шматлікія працы па мастацтве Сярэдневякоўя, а таксама XIX і XX стагоддзяў. У выдаўніцтве выйшлі яго кнігі пра Вінцэнта ван Гога, Пабла Пікаса, мастацтва XX стагоддзя і іншае.
NGC 6848
NGC 6848 (іншыя абазначэнні — PGC 64023, ESO 185-52, AM 1958-561, IRAS19588-5613) — спіральная галактыка (Sa) ў сузор’і Тэлескоп.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Кожахава
Кожахава — сяло ў Глубокаўскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Кожахаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 634051100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1154 чалавекі (537 мужчын і 617 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1085 чалавек (508 мужчын і 577 жанчын).
Роберт Шылер
Роберт (Боб) Джэймс Шылер (анг.: Robert James «Bob» Shiller, нар. г., Дэтройт, штат Мічыган, ЗША) — амерыканскі вучоны-эканаміст, аўтар папулярных кніг па эканоміцы. У цяперашні час — прафесар эканомікі імя Артура М. Оукена (анг.: the Arthur M. Okun Professor of Economics) Ельскага ўніверсітэта і навуковы супрацоўнік Ельскага міжнароднага цэнтра па фінансах (анг.: the Yale International Center for Finance) пры Ельскай школе менеджменту. З 1980 года — навуковы супрацоўнік Нацыянальнага бюро эканамічных даследаванняў. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па эканоміцы за 2013.
Навуковыя дасягненні
Вядомы сваімі даследаваннямі ў галіне эканамічнай тэорыі фінансаў і, у асаблівасці, у паводніцкіх фінансах. Апублікаваў больш за 200 работ, напісаў пяць кніг, у тым ліку бестселер «ірацыянальны аптымізм» (Princeton UP, 2009 у суаўтарстве з Джорджам Акерлофам). Галоўным фактарам у працах Шылера, прысвечаных кіраванню рызыкай ў многіх галінах эканомікі і фінансаў, з’яўляецца валацільнасць — паняцце, якое выкарыстоўваецца для абазначэння ўсяго, што адбываецца нечакана. Ён таксама прапанаваў новыя фінансавыя інструменты для хэджавання рызык, звязаных з жыллём, працоўным прыбыткам, ваганнямі ВУП і занятасці ў эканоміцы.
Ларс Пітэр Хансен
Ларс Пітэр Хансен (Lars Peter Hansen,, штат Ілінойс) — амерыканскі эканаміст, эканаметрыст. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па эканоміцы 2013 года. Адзін з найбольш вядомых стваральнікаў абагульненага метаду момантаў.
Кантар
Кантар — прозвішча.
Белыя сцягі
Белыя сцягі (ئاڵاى سپى) — ваяўнічая ісламісцкая курдская групоўка на поўначы Ірака, якая выступае супраць іракскага ўрада. Яе першая згадка ў СМІ адносіцца да кастрычніка 2017 года, а менавіта да бітвы за Кіркук.
Ідэалогія, паходжанне і сувязі
Пытанне паходжання арганізацыі застаецца дыскусійным:
Арганізацыя і тактыка
Іракскія афіцыйныя асобы лічаць «Белыя сцягі» тэрарыстычнай арганізацыяй. У канцы 2017 года іракска-туркменская дэпутат абвінаваціў курдскіх лідараў у падтрымцы групоўкі. Гэта было аспрэчана рэгіянальным урадам Курдыстана.
Лідар групоўкі Хіва Чор, аднавокі баевік гадоў за сорак, былым член Аль-Каіды ў Іраку, быў не згодны з амбіцыйнымі планамі халіфата ІДІЛ, таму пакінуў арганізацыю разам з туркменскім баевіком з мухафазы Дыяла. Фракцыя выкарыстоўвае розныя партызанскія тактыкі, такія як засады і выкарыстанне самаробнай выбухоўкі. Яна таксама выкарыстоўвае мінамёты і ракеты. Група дзейнічае ў раёне Туз-Хурмату і часта здзяйсняе напады на нафтавыя радовішчы і дарогі ў гэтай мясцовасці.
Вялікае Гарадзішча
Вялі́кае Гарадзі́шча (, Великое Городище) — вёска ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Альхоўскага сельсавета.
Геаграфія
Рэльеф створаны старажытным ледавіком. Сярод насыпных канцова-марэнных форм сустракаюцца напорныя, з адорвенямі карэнных парод.
NGC 6850
NGC 6850 (іншыя абазначэнні — PGC 64043, ESO 185-56, AM 1959-545, IRAS19595-5459) — галактыка ў сузор’і Тэлескоп.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Еўрапейская кінапрэмія 2004
17-я цырымо́нія прысуджэ́ння Еўрапе́йскай кінапрэ́міі за дасягненні ў еўрапейскім кінематографе адбылася 11 снежня 2004 года ў Барселоне.
Пераможцы і намінанты
Ніжэй прыведзены спісы пераможцаў і намінантаў. У межах адной катэгорыі намінанты ўпарадкаваны паводле беларускага алфавіта. Пераможца адзначаны блакітным колерам фона    і прыводзіцца першым.
Кахановіч
Кахановіч — прозвішча
Дакерамічны перыяд у Андах
Дакерамічны перыяд у Андах (Precerámico Andino) — ранні этап развіцця археалагічных культур у дакалумбавую эпоху захаду Паўднёвай Амерыкі на працягу прыкладна 15 тысячагоддзя да н.э. — 2 тысячагоддзя да н.э.
Традыцыя
Перыяд быў упершыню вылучаны амерыканскімі даследчыкамі і  на аснове археалагічных знаходак на поўдні Перу. Пазней распаўсюджаны на ўвесь Андскі рэгіён. Ахоплівае вялікі прамежак часу ад з’яўлення першых людзей да развіцця земляробчых культур.
Класічная перыядызацыя
Класічная перыядызацыя болей адпавядае развіццю археалагічных культур Перу:
Сучасная перыядызацыя
Сучасная перыядызацыя распрацавана на аснове знаходак у розных рэгіёнах Андаў і ў адпаведнасці з існуючымі перыядызацыямі іншых археалагічных культур Новага Свету:
Прагрэс (Усходне-Казахстанская вобласць)
Прагрэс — сяло ў Глубокаўскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Кожахаўскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 6 км на ўсход ад раённага цэнтра, пасёлка Глубокае. Код КАТА — 634051200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1714 чалавек (855 мужчын і 859 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1478 чалавек (747 мужчын і 731 жанчына).
Мораўшчына
Мо́раўшчына (, Моровщина) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Станькаўскага сельсавета.
Бельведэр (значэнні)
Бельведэр — тэрмін у архітэктуры, тапонім:
Пётр I дапытвае царэвіча Аляксея Пятровіча ў Пецяргофе
«Пётр I дапытвае царэвіча Аляксея Пятровіча ў Пецяргофе» (Пётр I допрашивает царевича Алексея Петровича в Петергофе) — карціна рускага мастака Мікалая Гэ (1831—1894), напісаная ў 1871 годзе. Яна з'яўляецца часткай збору Дзяржаўнай Траццякоўскай галерэі ( 2630). Памер карціны —.
Карціна была напісана Гэ да 1-й выстаўкі Таварыства перасоўных мастацкіх выставак («перасоўнікаў»), адкрыццё якой адбылося ў Пецярбургу ў лістападзе 1871 года. У прыватнасці, актуальнасць выбранай мастаком тэмы была звязана з набліжэннем 200-гадовага юбілею Пятра I (1672—1725). Яшчэ да выстаўкі карціна была набыта ў аўтара Паўлам Траццяковым.
Мікалай Гэ напісаў некалькі аўтарскіх паўтораў карціны, адзін з якіх быў набыты Аляксандрам II — у наш час ён належыць калекцыі Дзяржаўнага Рускага музея.
Гасцілавічы (Ляхавіцкі раён)
Гасці́лавічы (, Гостиловичи) — вёска ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Альхоўскага сельсавета.
NGC 6851
NGC 6851 (іншыя абазначэнні — PGC 64044, ESO 233-21) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Тэлескоп.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ружампаль (Дзяржынскі раён)
Ружа́мпаль (, Ружамполь) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Станькаўскага сельсавета.
Іван Пракопавіч Каратаеў
Іван Пракопавіч Каратаеў (  — ) — рускі бібліяфіл і бібліёграф.
Біяграфія
Паходзіў з купецкага саслоўя, але сам ніколі не займаўся гандлем. З ранніх гадоў стаў збіраць старадрукаваныя славянскія кнігі і старыя гравюры. У 1840-х пазнаёміўся з Сахаравым, Пагодзіным, І. Царскім і інш. і ім абавязаны многімі парадамі.
Каратаеў распачаў цэлы шэраг паездак па Расіі і сабраў адзін з лепшых збораў старадрукаваных кніг, які перайшоў (у 1858 годзе ) у Імператарскую Публічную бібліятэку: Санкт-Пецярбургскія Ведамасці (№ 101 за 1861 год) надрукавалі матэрыял А. Ф. Бычкова «Новае набыццё Імператарскай Публічнай Бібліятэкі», у якім гаварылася аб зборы старадрукаваных кніг І. П. Каратаева, які складаўся з 485 тамоў.
Першай бібліяграфічнай працай Каратаева быў «Храналагічны роспіс славянскіх кніг, надрукаваных кірылаўскімі літарамі 1491 — 1730 гг. » (СПб., 1861), якая змяшчае кароткія апісанні 1581 старадрукаванага выдання; гэта праца была удастоены Дзямідаўскай прэміі па адкліканні Вастокава). Найбольш значны твор Каратаева — «Апісанне славяна-рускіх кніг, надрукаваных кірылаўскімі літарамі»: першае выданне выйшла ў 1878 годзе і апісвала 147 выданняў, якія ўбачылі свет у 1491—1600 гадах, а ў другім выданні (1883) гаворка ідзе ўжо аб 686 кнігах, выдадзеных аж да 1652 года. Гэта выданне вельмі падрабязна ў апісаннях, у ім перадрукаваныя многія прадмовы і пасляслоўі першадрукароў, у тым ліку Івана Фёдарава. «Апісанне» Каратаева было важнай вяхой у вывучэнні ранніх этапаў рускага кнігадрукавання. Акрамя таго, Каратаевым быў рэпублікаваны «Асьмагласнік 1491 г., надрукаваны ў Кракаве» (СПб., 1876; уключае здымак помніка і артыкул Каратаева аб ім).
Рагаты бастыён
«Рагаты бастыён» — савецкі фільм 1964 года, экранізацыя п’есы беларускага драматурга Андрэя Макаёнка «Лявоніха на арбіце». Першы каляровы шырокаэкранны беларускі фільм.
Патапаўка
Пата́паўка (, Потаповка) — вёска ў Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Цэнтр Патапаўскага сельсавета.
На поўдні і захадзе мяжуе з лесам.
Размяшчэнне
У 6 км на паўночны захад ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 54 км ад Гомеля.
Гідраграфія
Рака Ліпа (прыток ракі Сож).
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Буда-Кашалёва — Гомель. Планоўка складаецца з доўгай крывалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага ўсходу на паўночны захад, да якой з усходу далучаюцца тры прамалінейныя вуліцы, з захаду — тры кароткія прамалінейныя і дзве доўгія крывалінейныя вуліцы (адна з іх на захадзе раздвоена). Забудова двухбаковая, пераважна драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Выяўлены археолагамі курганны магільнік (50 насыпаў, на тэрыторыі вясковых могілак) сведчыць пра засяленне гэтых месцаў з даўніх часоў. Па пісьмовых крыніцах вядомая з XIX стагоддзя. У 1824 годзе ў ліку населеных пунктаў Кашалёўскай воласці. У 1850 годзе ў Кашалёўскім казённым маёнтку. У 1886 годзе працавалі вятрак і валовы млын. Дзейнічаў хлебазапасны магазін. У матэрыялах перапісу 1897 года згадваецца як вёска і засценак. 28 красавіка 1901 года згарэла 45 двароў і 18 гумнаў. У 1909 годзе 930 дзесяцін зямлі, у Кашалёўскай воласці Рагачоўскага павета Магілёўскай губерні. У засценку Патапаўка (ён жа Махаўцы) 31 дзесяціна зямлі. У тым жа году пабудаваны будынак і пачаліся заняткі ў школе.
З 20 жніўня 1924 года цэнтр Патапаўскага сельсавета Буда-Кашалёўскага раёна Бабруйскага, з 27 кастрычніка 1927 года Гомельскай (да 26 ліпеня 1930 года) акруг, з 20 лютага 1938 года Гомельскай вобласці.
У 1929 годзе арганізаваны калгас, працавала кузня. У савецка-фінскую вайну 1939-40 гадоў загінулі 6 жыхароў вёскі. Падчас Вялікай Айчыннай вайны ням. карнікі спалілі 146 двароў забілі 7 жыхароў. У баях за вызваленне вёскі Патапаўка і суседніх населеных пунктаў загінулі 634 салдата (пахаваны ў брацкай магіле ў цэнтры вёскі), 181 жыхароў вёскі загінуў на фронце. У 1959 годзе цэнтр саўгаса «Патапаўскі». Механічная майстэрня, камбінат бытавога абслугоўвання, сярэдняя школа, Дом культуры, бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт, аддзяленне сувязі, сталовая, 2 крамы, дзіцячы сад.
Рагаты бастыён
Сюжэт
Калгаснік Лявон Чмых аддае перавагу асабістай гаспадарцы над грамадскай. Для любімай каровы Красулі ён нават спрабуе скрасці сена з калгаснага стога. А дачцэ адмаўляецца даць згоду на вяселле з заатэхнікам Мішам толькі таму, што маладыя збіраюцца жыць у новым добраўпарадкаваным доме без сядзібы. А ён спадзяваўся, што ў асобе зяця набудзе новага работніка ў сваю шырокую гаспадарку. Занепакоены чуткамі аб тым, што прысядзібныя ўчасткі будуць абразаць, ён скардзіцца на «перагібшчыкаў» у абкам. Але сакратар абкама, які прыехаў да яго «сігнале», прыводзіць да зусім непрадбачаных для Лявона вынікаў.
Вормсі
Вормсі (Vormsi, Ormsö) — чацвёрты па велічыні востраў Эстоніі пасля Саарэмаа, Хійумаа і Муху). З’яўляецца часткай Маанзундскага архіпелага Балтыйскага мора.
Адміністрацыйна ўваходзіць у склад Ляэнэскага павета. Аддзелены ад вострава Хійумаа пралівам Муху да 12 км шырынёй. Плошча 93 км². Паверхня нізінная (вышыня да 10 м). Галоўны населены пункт — Хула. Як і суседнія астравы, Вормсі малаўрадлівы, бо ўтвораны галоўным чынам вапнякамі і марскімі адкладамі антрапагену. Глебы друзавыя і пясчаныя. Ёсць сасновыя лясы, а па берагах зараснікі трыснягу. Асноўныя галіны — рыбалоўства і рыбаперапрацоўка, земляробства, жывёлагадоўля. Насельніцтва 399 чалавек (2010).
Перагрузачны
Перагру́зачны (, Перегрузочный) — пасёлак і чыгуначная станцыя ў Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Ліпініцкага сельсавета.
Размяшчэнне
У 23 км на паўночны захад ад Буда-Кашалёва, 68 км ад Гомеля.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Жлобін — Гомель. Забудова драўляная сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Заснаваны ў 1930-х гадах пры торфапрадпрыемстве «Беліцкае» і чыгуначнай станцыі «Перагрузачная». Сучасная назва прысвоена пасёлку Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР ад 21 студзеня 1969 года.
Да 1 снежня 2009 года пасёлак уваходзіў у склад Будалюшаўскага сельсавета.
Смятаніна (Усходне-Казахстанская вобласць)
Смятаніна — сяло ў Глубокаўскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Кожахаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 634051300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 82 чалавекі (43 мужчыны і 39 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 69 чалавек (35 мужчын і 34 жанчыны).
Саксен-Веймар-Айзенах
Вялікае герцагства Саксен-Веймар-Айзенах, або Саксен-Ваймар-Айзэнах (Sachsen-Weimar-Eisenach) — вялікае герцагства (ням. Großherzogtümer), якое было створана ў 1809 годзе на тэрыторыі сучаснай федэральнай зямлі Цюрынгіі падчас аб'яднання герцагств Саксен-Веймар і Саксен-Айзенах. Яго кіраўнікамі з'яўляліся Эрнэсціны (лінія дынастыі Ветынаў). Сталіца – горад Веймар.
У 1741 годзе была падпісана асабістая унія паміж герцагствамі Саксен-Веймар і Саксен-Айзенах. У 1815 годзе, паводле рашэння Венскага кангрэса, аб'яднанню быў нададзен новы тытул – Вялікае Герцагства. З 1903 года афіцыйная назва – Вялікае герцагства Саксонія (ням. Großherzogtum Sachsen).
Свята-Успенскі Казіміраўскі жаночы манастыр
Свята-Успенскі Казіміраўскі жаночы манастыр ― манастыр у в. Казімірава Жлобінскага раёна Гомельскай вобласці.
Гісторыя
У 1713 годзе ў Казіміраве Казімірам Юдзіцкім быў заснаваны ўніяцкі манастыр пад кіраваннем ордэна базыльян. У 1832 годзе касцёл быў ператвораны ў праваслаўны храм, а манастыр быў скасаваны.
У 1996 годзе быў адроджаны праваслаўны прыход. У 2000 годзе пастановай Сінода Беларускага экзархату Маскоўскага патрыярхату Казіміраўскі прыход быў ператвораны ў жаночы манастыр.
NGC 6852
NGC 6852 (іншае абазначэнне — PK 42-14.1) — планетарная туманнасць у сузор’і Арол.
NGC 6851A
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 6851A, NGC 6861A.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Гукова
Гуко́ва (, Гуково) — вёска ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Альхоўскага сельсавета.
Да 9 чэрвеня 1958 года вёска ўваходзіла ў склад Малагарадзішчанскага сельсавета.
Аэгна
Аэгна (Aegna; Ulfsö — Ваўчыны востраў) — востраў у Фінскім заліве, тэрыторыя Эстоніі. Плошча 2,93 км². Адміністрацыйна падпарадкаваны гарадскому муніцыпалітэту Таліна, уваходзіць у склад раёна Кесклін. На востраве афіцыйна зарэгістраваныя ўсяго 10 жыхароў. Прырода вострава знаходзіцца пад абаронай дзяржавы. На тэрыторыі вострава размешчаны старыя могілкі.
Сасноўка (Дзяржынскі раён)
Сасно́ўка (, Сосновка) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Станькаўскага сельсавета.
Рыгор Фёдаравіч Самайловіч
Рыгор Фёдаравіч Самайловіч ( — ) — савецкі военачальнік, генерал-лейтэнант інжынерных войскаў (1965), Герой Савецкага Саюза (1944). Кандыдат ваенных навук, дацэнт.
У гады Вялікай Айчыннай вайны камандаваў 180-м асобным сапёрным батальёнам 167-й стралковай дывізіі.
Біяграфія
Нарадзіўся 23 лістапада 1914 года ў вёсцы Чарвлёнава ў сям’і Фёдара Дзмітрыевіча і Соф’і Рыгораўны Самайловічаў, якія пераехалі з Беларусі (вёска Роскаш Навагрудскага павета Мінскай губерні, цяпер Навагрудскага раёна Гродзенскай вобласці). Беларус. Жылі сваім хутарам з 40 дзесяцінамі зямлі.
Быў ахрышчаны ў вёсцы Бацішчава (цяпер вёска) Масальскага павета Калужскай губерні. Вучыўся ў Сянькове. З 14-ці гадоў працаваў на маскоўскіх будоўлях. У 1929 годзе сям’я была раскулачена і саслана ў Сібір. Размесціліся ў г. Анжэра-Суджанск. Рыгору пашанцавала, ён застаўся працаваць у Маскве.
Скончыў Маскоўскі будаўнічы тэхнікум. Працаваў інжынерам на будоўлях.
У 1937 годзе па ілжывым даносе быў арыштаваны, як вораг народа (Артыкул 58). На працягу года сядзеў у Бутырскай турме, падвяргаўся катаванням, але не падпісаў прызнальныя паказанні. У 1938 годзе адпушчаны за недаказанасцю прад’яўленых абвінавачванняў і па апраўдальнаму прысуду на судзе.
У Чырвонай Арміі са жніўня 1941. У сакавіку 1942 скончыў тэрміновыя афіцэрскія курсы ў Кастраме (на той момант там базіравалася Ленінградскае ваенна-інжынернае вучылішча).
На франтах Вялікай Айчыннай вайны з красавіка 1942 года. Ваяваў на Бранскім, Варонежскім, 1-м і 4-м Украінскіх франтах, праявіў сябе выдатным спецыялістам, валявым і бясстрашным камандзірам. Вызначыўся на пасадзе камандзіра 180-га асобнага сапёрнага батальёна. У баі за вызваленне Кіева 4—5 лістапада 1943, забяспечваючы дзеянні перадавых падраздзяленняў, у ліку першых уварваўся ў горад. Сапёры пад яго камандаваннем пад шквальным агнём навялі пантонныя пераправы і абясшкодзілі вялікую колькасць варожых мін, чым спрыялі паспяховаму наступу войскаў. Член УКП(б)/КПСС з 1943 года.
За час вайны прайшоў шлях ад радавога добраахвотніка да падпалкоўніка і корпуснага інжынера.
Пасля вайны працягваў службу ў арміі на камандных пасадах. Быў начальнікам інжынерных войскаў арміі, ваеннай акругі, групы савецкіх войскаў у Германіі. У 1950 скончыў Ваенную акадэмію імя М. В. Фрунзе, у 1957 — Ваенную акадэмію Генштаба. З 1967 — намеснік начальніка кафедры ваеннай акадэміі Генштаба. Кандыдат ваенных навук, дацэнт. З 1965 — генерал-лейтэнант, з 1979 — у адстаўцы.
Пасля адстаўкі Рыгор Фёдаравіч, як ваенны гісторык і кансультант, прымаў удзел у здымках некалькіх фільмаў пра Пятра I: «Юнацтва Пятра», «У пачатку слаўных спраў» (рэж. С. А. Герасімаў), «Расія Маладая» (9-серыйны тэлевізійны мастацкі фільм Іллі Гурына), міні-серыял «Пётр Вялікі» (рэжысёры: Лоўрэнс Шылер, Марвін Чомскі. ЗША—СССР, 1986 год), а таксама іншых фільмаў, такіх як: «Русь першапачатковая», «І на камянях растуць дрэвы», «Прыступіць да ліквідацыі».
У 1991 годзе стараннямі Рыгора Фёдаравіча быў заснаваны «Маскоўскі Клуб Герояў Савецкага Саюза, Герояў Расійскай Федэрацыі, поўных кавалераў ордэна Славы»; быў абраны першым старшынёй Клуба.
Жыў у Маскве, працаваў у Інстытуце ваеннай гісторыі Міністэрства абароны СССР, вёў вялікую ваенна-патрыятычную працу.
Памёр 20 жніўня 2002 года. Пахаваны ў Маскве на Траякураўскіх могілках.
Прадгорнае (Усходне-Казахстанская вобласць)
Прадгорнае — сяло ў Глубокаўскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Краснаярскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 13 км на поўнач ад раённага цэнтра, пасёлка Глубокае. Код КАТА — 634053100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 4011 чалавек (1977 мужчын і 2034 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 3277 чалавек (1611 мужчын і 1666 жанчын).
NGC 6854
NGC 6854 (іншыя абазначэнні — PGC 64080, ESO 185-61, AM 2001-543) — галактыка ў сузор’і Тэлескоп.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Перамога (Патапаўскі сельсавет)
Перамо́га (, Перамога) — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Патапаўскага сельсавета.
Размяшчэнне
У 12 км на паўночны захад ад Буда-Кашалёва, 2 км ад чыгуначнай станцыі Забаб'е (на лініі Жлобін — Гомель), 60 км ад Гомеля.
Гісторыя
Заснаваны напачатку 1920-х гадоў перасяленцамі з суседніх вёсак на былых памешчыцкіх землях. У 1930 годзе жыхары ўступілі ў калгас. У 1959 годзе ў складзе саўгаса «Патапаўскі» (цэнтр — вёска Патапаўка).
Завінне
Заві́нне (, Завинье) — вёска ў Ляхавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Альхоўскага сельсавета.
1905 год у Беларусі
«1905 год у Беларусі» — зборнік дакументаў і матэрыялаў, прысвечаны 20-годдзю рэвалюцыі 1905—1907 гадоў. Выдадзены ў 1926 годзе ў Менску.
Падрыхтаваны Камісіяй ЦВК Беларускай ССР па арганізацыі святкавання 20-годдзя рэвалюцыі 1905 г. і гістпартам пры ЦК КП(б)Б.
Змест
У зборніку апублікаваны 8 спраў архіўнага фонду 4-га справаводства Дэпартамента паліцыі Расійскай імперыі, якія захоўваліся ў Ленінградскім аддзяленні Цэнтральнага архіва РСФСР.
413 дакументаў (данясенні, паведамленні, тэлеграмы жандарскіх чыноўнікаў і губернатараў, пракламацыі РСДРП, Бунда, сацыялістаў-рэвалюцыянераў) адлюстроўваць падзеі, рух і настрой у 1905 годзе ў этнаграфічных межах Беларусі (былых Віленскай, Віцебскай, Гродзенскай, Магілёўскай, Мінскай губерняў). У зборніку прыведзеная гістарычная хроніка падзей рэвалюцыі 1905—1907 гадоў, у прадмове дадзена крытыка зместу і палітычнага кірунку крыніц.
Рэдакцыя мела на мэце дэталізаваць адлюстраваныя ў дакументах падзеі ў форме зносак на аснове іншых крыніц, якія не ўвайшлі ў зборнік (асобных спраў канцылярый губернатараў, матэрыялаў газет 1905 года, мемуарнай літаратуры), але не здолела гэта зрабіць.
Рэцэнзіі
У. Пічэта ў рэцэнзіі на зборнік (часопіс «Каторга и ссылка», 1926, № 3) указваў на недакладнасці і нядбайнасць апрацавання матэрыялаў, адначасова адзначаў, што ў навуковы ўжытак уведзеныя «матэрыялы першараднай гістарычнай каштоўнасці».
Алена Мікалаеўна Барун
Алена Мікалаеўна Барун (нар. ) — беларускі гісторык, педагог, кандыдат гістарычных навук.
Біяграфічныя звесткі
Скончыла ў 1999 годзе гісторыка-філалагічны факультэт Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта па спецыяльнасці «Гісторыя», атрымаўшы дыплом з адзнакай. У 2009 годзе там жа абараніла магістарскую дысертацыю па спецыяльнасці «Айчынная гісторыя». У 2001—2004 гадах навучалася ў аспірантуры Брэсцкага дзяржаўнага ўніверсітэта імя А. С. Пушкіна.
Дысертацыю на саісканне вучонай ступені кандыдата гістарычных навук па спецыяльнасці «Айчынная гісторыя» абараніла 13 мая 2015 года ў Інстытуце гісторыі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Тэма дысертацыі: «Праваслаўныя манастыры на тэрыторыі Беларусі: прававы статус і сацыяльна-культурная дзейнасць (1838—1917 гг.)». Рашэннем ВАК Рэспублікі Беларусь ёй было прысвоена вучонае званне дацэнта па спецыяльнасці «Гісторыя».
З часу заканчэння ўніверсітэта і па сёняшні дзень працуе ў Полацкім дзяржаўным універсітэце: з’яўлялася асістэнтам, старшым выкладчыкам, дацэнтам кафедры філасофіі (1999—2007), кафедры сацыяльна-гуманітарных дысцыплін (2008—2016). Сёння з’яўляецца загадчыкам кафедры фізічнай культуры і спорту гуманітарнага факультэта Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Праходзіла навукова-даследчыя стажыроўкі ў Інстытуце гісторыі Літвы (Літва), Даўгаўпілскім універсітэце (Латвія), Беларускім дзяржаўным педагагічным універсітэце імя Максіма Танка (Беларусь) і інш.
Член Рэспубліканскага вучэбна-метадычнага аб’яднання па адукацыі ў галіне фізічнай культуры. Намеснік выканаўчага дырэктара па рабоце ў Віцебскай вобласці Рэспубліканскай грамадскай арганізацыі «Беларускае рэспубліканскае геранталагічнае грамадскае аб’яднанне».
Навуковая дзейнасць
Займаецца вывучэннем царкоўнай гісторыі і гісторыі рэлігійна-канфесійных адносін на беларускіх землях у ХІХ — пачатку ХХ стагоддзяў. Вывучае гісторыю праваслаўя на Беларусі, гісторыю манаскіх супольнасцяў і іх сацыяльную і культурную дзейнасць на тэрыторыі Беларусі, сацыяльны склад, структуру, арганізацыю і матэрыяльны стан. Даследуе гісторыю храмаў і манастыроў Полацка, страчаныя архітэктурныя аб’екты сакральнай гісторыі Полацка і Паўночнай Беларусі і інш.
Выбраныя навуковыя артыкулы
начале XX веков / Е. Н. Борун // Веснік Брэсцкага універсітэта. Серыя 2. Гісторыя, эканоміка, права. — 2014. — № 1. — С. 60-67.
Мапун
Мапун (Mapun) — востраў у моры Сулу. Плошча — 77 км². Разам з суседнімі астравамі складае аднайменны муніцыпалітэт (181,3 км²) у складзе правінцыі Таві-Таві на поўдні Філіпінаў. Насельніцтва (2015 г.) — 26597 чал.
Геаграфія
Востраў Мапун месціцца на поўдні мора Сулу за 102 км ад узбярэжжа буйнога вострава Калімантан. Мае вулканічнае паходжанне. На востраве 26 узвышшаў. Найвышэйшы пункт — гара Ліран (336,8 м). Маюцца 2 кратэрных возеры з прэснай вадою: Данаа (24 га) і Сінгуанг (28 га). У цэнтральнай частцы сцёкі даджавых вод фарміруюць возера Сапах (69 га) з забалочанымі берагамі.
Клімат трапічны вільготны. Сярэднегадавая колькасць ападкаў — 994 мм. Сярэдняя тэмпература на працягу года трымаецца каля +27°C.
Гісторыя
У XVI ст. Мапун уваходзіў у склад султаната Бруней, пакуль у 1578 г. іспанцы не нанеслі паражэнне флоту султана і фармальна не далучылі востраў да сваіх каланіяльных валоданняў. У 1900 г. ЗША выкупілі Мапун у Іспаніі, у 1901 г. далучылі яго да Філіпінаў.
Асаблівасці культуры
Большасць насельніцтва вострава складаюць джама мапун — асобная этнічная супольнасць, блізкая па мове і культуры да баджа. Іх галоўнымі заняткамі з'яўляюцца сельская гаспадарка і рыбалоўства. Вырошчваюць сухадольны рыс, какосы, гародніну. У нашы дні значная колькасць джама мапун жыве і працуе ў суседняй Малайзіі або на іншых Філіпінскіх астравах. Асноўная рэлігія — іслам.
Апольскае ваяводства (1950—1975)
Апольскае ваяводства (Województwo opolskie) — адно з ваяводстваў, якія існавалі ў Польшчы ў 1950—1975 гадах. Сядзібай ваяводскіх улад быў горад Аполе.
Ваяводства ўтворана 28 чэрвеня 1950 года ў выніку падзелу Сілезскага ваяводства на Катавіцкае і Апольскае ваяводствы. Да Апольскага ваяводства былі далучаны Бжэгскі павет і Намыслоўскі павет Урацлаўскага ваяводства.
Новае ваяводства з плошчай 9506 км² было самым малым у Польшчы на ​​той час і ў асноўным ахоплівала тэрыторыю былой нямецкай аднайменнай акругі. Паводле звестак 1950 года больш за 50 % тагачасных жыхароў ваяводства былі мясцовымі, каля 25 % жыхароў ваяводства паходзілі з усходніх крэсаў. У 1965 годзе на гэтай тэрыторыі пражываў 1 млн асоб.
Востраў Адэлаіды
Востраў Адэлаіды — бязлюдны востраў архіпелага Зямля Франца-Іосіфа. Найвышэйшая кропка вострава — 48 метраў. Адміністрацыйна адносіцца да Прыморскага раёна Архангельскай вобласці Расіі.
Геаграфія
Востраў размешчаны ў паўночна-ўсходняй частцы архіпелага ў водах праліва Сарса. Уваходзіць у склад астравоў Белая Зямля. На адлегласці 3,5 кіламетра на паўночны ўсход размешчаны востраў Ева-Ліў, у 3,3 кіламетрах на поўдзень — востраў Фрэдэн.
Востраў мае круглую форму дыяметрам 2 кіламетры. Уся яго тэрыторыя пакрыта лёдам.
Названы ў гонар маці Нансена — Адэлаіды Юхан Тэклы.
Аўрора (Усходне-Казахстанская вобласць)
Аўрора — станцыя ў Глубокаўскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Краснаярскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 30 км на паўночны захад ад раённага цэнтра, пасёлка Глубокае. Код КАТА — 634053200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва станцыі складала 145 чалавек (75 мужчын і 70 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у населеным пункце пражывалі 93 чалавекі (46 мужчын і 47 жанчын).
Юрый Яцэнтавіч Раманоўскі
Юрый Яцэнтавіч Раманоўскі (нар., в. Алешавічы, Мастоўскі раён, Гродзенская вобласць) — беларускі матэматык, кандыдат фізіка-матэматычных навук, дацэнт, рэктар Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Ефрасінні Полацкай (з 2022 года).
Біяграфія
У 1997 годзе скончыў матэматычны факультэт Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы, у 2002 годзе — аспірантуру Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта па спецыяльнасці «Геаметрыя і тапалогія», у 2008 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Геаметрыя ўласнай групы Пуанкарэ» ў савеце па абароне дысертацый пры Інстытуце матэматыкі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі.
У Гродзенскім дзяржаўным універсітэце імя Янкі Купалы працаваў з 2002 па 2022 год: з 2008 года па 2010 год — намеснік дэкана факультэта матэматыкі і інфарматыкі, з 2010 па 2015 год — начальніка вучэбна-метадычнага ўпраўлення ўніверсітэта, з 2015 па 2019 год — дэкан факультэта даўніверсітэцкай падрыхтоўкі, з 2019 па 2021 год займаў пасаду прарэктара па навуковай рабоце, з 2021 па 2022 год — пасаду першага прарэктара ўніверсітэта.
1 жніўня 2022 года прызначаны на пасаду рэктара Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Навуковая дзейнасць і публікацыі
Асноўныя накірункі навуковых даследаванняў — геаметрыя аднародных прастор, спароджаных глабальнымі парамі; інварыянтныя дыферэнцыяльна-геаметрычныя структуры на аднародных прасторах. З’яўляецца аўтарам 22 навуковых прац. Курсы, якія выкладаў: «Уводзіны ў матэматыку» і «Геаметрыя і алгебра».
З’яўляецца аўтарам больш за 70 навуковых і навукова-метадычных работ, курсаў «Геаметрыя і алгебра», «Дыферэнцыяльная геаметрыя і тапалогія» і інш.
Узнагароды
Узнагароджаны граматай Дзяржаўнага камітэта па навуцы і тэхналогіях Рэспублікі Беларусь, ганаровымі граматамі ўпраўлення адукацыі Гродзенскага абласнога выканаўчага камітэта, ганаровай граматай і граматай ўстановы адукацыі «Гродзенскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Янкі Купалы». У 2016 годзе ён быў занесены на Дошку Гонару Ленінскага раёна Гродна. У 2015 годзе аб’яўлена падзяка Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь за плённую працу, узорнае выкананне працоўных абавязкаў і дасягненні ў галіне навукі і адукацыі.
Юджын Фама
Юджын Фама (Eugene F. Fama; нар., Бостан) — амерыканскі эканаміст. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі па эканоміцы 2013 года.
Біяграфія
Атрымаў ступень бакалаўра (1960) універсітэта Тафтса; магістра дзелавога адміністравання (1963) і доктара філасофіі (1964) Чыкагскага ўніверсітэта. З 1963 года выкладае ў Чыкагскім універсітэце (прафесар з 1968 года). Уваходзіць у рэдкалегію Journal of Financial Economics. Акадэмік Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук (з 1989 года).
Свята-Ціхвінскі жаночы манастыр (Гомель)
Свята-Ціхвінскі жаночы манастыр ― праваслаўны жаночы манастыр у горадзе Гомелі.
Гісторыя
У 1899 годзе са стараверскага мужчынскага манастыра быў утвораны праваслаўны жаночы. Быў закрыты пад канец 1920-х гадоў. У 1943 годзе быў часова адкрыты і ў пасляваенны час ізноў закрыты.
У 1992 годзе была арганізавана жаночая манаская грамада. Спачатку манастыр месціўся ў будынку Гомельскага епархіяльнага ўпраўлення, потым пераехаў ва ўласны будынак. 1 красавіка 1993 года грамада атрымала статус жаночага манастыра ў гонар Ціхвінскага абраза Божай Маці. У верасні 2004 года манастыру быў перададзены былы гомельскі Дом міласэрнасці з дамавым храмам.
Акацыя дрэвападобная
Акацыя дрэвападобная, Акацыя жоўтая (Caragana arborescens) — лістападны куст, радзей дрэўца вышынёй 4-7 м, тыпавы від роду Карагана.
Апісанне
Лісце чарговае, чарашковае, складанае,  складваецца з пяці — васьмі пар супраціўных лісточкаў.
Кветкі даволі буйныя, абодваполыя, матыльковага тыпу, з жоўтым венчыкам, у пучках па 2-5 штук у пазухах лісця. У кветцы дзесяць тычынак, дзевяць з іх зрасліся ніткамі ў трубку, адна — свабодная. Нектараносная тканка размяшчаецца на дне венчыка. Цвіце ў канцы вясны — пачатку лета.
Распаўсюджанне
Расце ў лясной зоне Сібіры (Алтай, Саяны), на Паўднёвым Урале, Усходнім і Цэнтральным Казахстане, на Каўказе (у Грузіі). Сустракаецца ў падлесках, па ўзлесках і схілах, а таксама ў паркавых насаджэннях.
Значэнне
Дэкаратыўная расліна. Мае некалькі садовых формаў. Добра пераносіць стрыжку, шырока ўжываецца для стварэння шчыльных жывых агароджаў пры азеляненні.
Драўніна з бурым ядром, вельмі трывалая, цвёрдая і гнуткая, выкарыстоўваецца на дробныя вырабы, а маладыя доўгія парасткі — на пляценне кошыкаў.
Ужываецца для меліярацыі, паколькі паляпшае глебу і замацоўвае пяскі і схілы яраў.
З’яўляецца каштоўным раннелетняй медоноснай і пылкованоснай раслінай. У арэале натуральнага вырастання мёдадайнасць зараснікаў дасягае 300—350 кг/га.