cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Парк Манькавічы
Сучаснае выкарыстанне
На тэрыторыі парку размяшчаюцца краязнаўчы музей і школа мастацтваў, але пасляваенныя пабудовы парушаюць планіровачную цэласнасць парку.
Парк з’яўляецца месцам адпачынку жыхароў горада Столін і вёскі Манькавічы.
Ала Іванаўна Ісачэнка
Ала Іванаўна Ісачэнка (нар., в. Левашы, Рэчыцкі раён, Гомельская вобласць) — беларускі палітык.
Альпійска-Гімалайскі пояс
Альпійска-Гімалайскі пояс, Альпійская геасінклінальная вобласць — тэктанічна актыўная вобласць зямной кары, выцягнутая ад Атласкіх гор на захадзе да Ціхага акіяна на ўсходзе. Ахоплівае горныя раёны Паўднёвай Еўропы, Міжземнае мора, Паўночна-Заходнюю Афрыку, Малую Азію, Каўказ, Іранскае нагор’е, Памір, Алай, Гіндукуш, Гімалаі, горы Індакітая і Інданезіі, якія ўтварыліся ў кайназойскай эры ў выніку альпійскай складкавасці. На ўсходзе злучаецца з Ціхаакіянскай геасінклінальнай вобласцю.
Ала Іванаўна Ісачэнка
Біяграфія
Нарадзілася 21 снежня 1957 года ў в. Левашы Рэчыцкага раёна Гомельскай вобласці).
Альпійска-Гімалайскі пояс
Геаграфія
Працягваецца ў субшыротным напрамку на адлегласць каля 17 тыс. км. Падраздзяляецца на чатыры галіны покрыўна-складкавых горных збудаванняў. 1-я — Пірэнеі — Альпы — Карпаты — Балканіды — Пантыды — Малы Каўказ — Эльбурс — Туркмена-Харасанскія горы. 2-я — Паўночная Дабруджа — Горны Крым — Вялікі Каўказ — Капетдаг. 3-я — Апеніны — Калабрыды (поўдзень Апенінскага паўвострава) — структуры Паўночнай Сіцыліі — Тэль-Атлас — Эр-Рыф — Андалускія горы (Кардыльера-Бетыка) — структуры Балеарскіх астравоў Заходняга Міжземнамор’я. 4-я — Дынарыды — Элініды — структуры поўдня Эгейскага мора — Крытская дуга — Таўрыды Турцыі — Загрос — Мекран — Белуджыстанскія горы — Гімалаі — Інда-Бірманскі араген — Зондска-Бандская дуга Інданезіі.
Ала Іванаўна Ісачэнка
Біяграфія
Скончыла Беларускі дзяржаўны інстытут народнай гаспадаркі імя В. У. Куйбышава (фінансіст), Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь (менеджар-эканаміст).
Альпійска-Гімалайскі пояс
Геалагічная гісторыя
У мезазойскую эру вобласць уяўляла сабой вялікі марскі басейн (Тэтыс), акружаны плітамі старажытных платформаў — Афрыканскай і Індыйскай на поўдні, Рускай, Сібірскай і Кітайскай на поўначы. Геасінкліналь запаўнялася магутнымі асадкавымі тоўшчамі. У кайназоі адбылося сутыкненне паўночных і паўднёвых пліт і на месцы былога мора пачалася альпійская складкавасць. Утварыліся горныя сістэмы з найбольшымі на Зямлі абсалютнымі адзнакамі (больш за 7—8 км). Асобныя структуры не завяршылі свайго развіцця, аб чым сведчаць інтэнсіўныя землетрасенні і вулканізм.
Ала Іванаўна Ісачэнка
Біяграфія
Працоўную дзейнасць пачала інспектарам па бюджэту фінансавага аддзела Брагінскага райвыканкама. Працавала эканамістам, старшым эканамістам па бюджэту, намеснікам загадчыка фінансавага аддзела — начальнікам бюджэтнай інспекцыі, начальнікам фінансавага аддзела Рэчыцкага райвыканкама.
Была старшынёй Рэчыцкага раённага савета грамадскага аб’яднання «Беларускі саюз жанчын». Член рэспубліканскай рэвізійнай камісіі грамадскага аб’яднання «Беларускі саюз жанчын». З’яўлялася дэпутатам Рэчыцкага раённага Савета дэпутатаў дваццаць другога, дваццаць трэцяга і дваццаць чацвёртага скліканняў — старшынёй камісіі па сацыяльных пытаннях, ахове здароўя і спорту. Выбіралася дэпутатам Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання.
Узнагароды
Узнагароджана Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, знакам «Выдатнік фінансавай сістэмы Рэспублікі Беларусь».
Пясты
Пя́сты (Piastowie) — першая польская княжацкая і каралеўская дынастыя. Легендарным заснавальнікам дынастыі быў селянін Пяст.
Першы гістарычна пэўны князь дынастыі Пястаў — Мешка I (каля 960—992). Яго сын Баляслаў I Храбры незадоўга да смерці прыняў каралеўскі тытул (1025), аднак большасць яго пераемнікаў таксама насіла тытул князя. У канцы XI ст. старажытнапольская дзяржава распалася на некалькі ўдзелаў, якімі валодалі розныя галіны Пястаў. Старэйшая, якая валодала Кракавам, лінія Пястаў спынілася ў 1370 годзе са смерцю караля Казіміра III Вялікага, пасля чаго прастол перайшоў да прадстаўніка Анжуйскай дынастыі Людовіка I Вялікага. У Мазовіі Пясты кіравалі да 1526 года, у сілезскіх княствах — да 1675 года. Адзін з каралёў Русі, Юрый II Баляслаў, таксама належаў да дынастыі Пястаў.
У XVII—XVIII стагоддзях пры абранні каралёў у Польшчы «пястам» называўся кандыдат на прастол — паляк (хоць фактычна і не заўсёды быў ім, напрыклад, Міхал-Карыбут Вішнявецкі — Гедзімінавіч родам з літоўскай Валыні).
Арцахскі дзяржаўны ўніверсітэт
Арцахскі дзяржаўны ўніверсітэт (арм. Արցախի պետական համալսարան) — найстарэйшы і найбуйнейшы ўніверсітэт у самаабвешчанай Рэспубліцы Арцах. За сваю амаль 50-гадовую гісторыю Арцахскі дзяржаўны універсітэт выпусціў больш за 20 000 спецыялістаў па 60 спецыяльнасцям. У цяперашні час універсітэт рыхтуе спецыялістаў па 31 спецыяльнасці. Мовамі навучання з’яўляюцца армянская і руская. Універсітэт наладзіў цесную сувязь з іншымі навучальнымі ўстановамі і ўніверсітэтамі Арменіі і іншых краін.
Гісторыя
Заснаваны ў 1969 годзе як філіял Азербайджанскага педагагічнага інстытута імя У. І. Леніна. У 1973 годзе ён быў перайменаваны ў Сцепанакертскі Педагагічны інстытут, пазней атрымаў імя 60-годдзя Савецкага Азербайджана. У 1988 годзе ў Сцепанакерцкае аддзяленне Кіраваканскага педінстытута. У 1992 годзе ператвораны ў Арцахскі дзяржаўны універсітэт.
Праграма навучання за мяжой
У 2011 годзе пры дапамозе некамерцыйнай арганізацыі Artsakh Development Group, якая дапамагае павышаць інфармаванасць у Злучаных Штатах аб праблемах, якія датычацца Арцаха, універсітэт запусціў праграму навучання за мяжой. Праграма была запушчана сумесна з Каліфарнійскім дзяржаўным універсітэтам на Дамінгуэс-Хілз, каб 12-15 студэнтаў маглі правесці лета ў Арцаху і прайсці курсы па палітыцы, гісторыі і эканоміцы Арцаха і Арменіі.
Даследаванні
Арцахскі дзяржаўны ўніверсітэт складаецца з пяці факультэтаў:
Навукоўцы і студэнты Арцахскага універсітэта звычайна займаюцца даследаваннямі ў галіне нацыянальнай бяспекі, палітыкі, сельскагаспадарчых даследаванняў і археалогіі.
У 2006 годзе група міжнародных археолагаў пачала праводзіць даследаванні ў вёсцы Азох, дзе ў 1970-х гадах было выяўлена, што тут жывуць старажытныя пасяленцы, у тым ліку неандэртальцы. Армянскія навукоўцы, у тым ліку двое студэнтаў Арцахскага дзяржаўнага ўніверсітэта, былі актыўнымі ўдзельнікамі на працягу ўсяго перыяду даследавання.
Вячаслаў Аляксеевіч Савянкоў
Вячаслаў Аляксеевіч Савянкоў (нар., г. Калінкавічы, Гомельская вобласць) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў у 1978 годзе Брэсцкі інжынерна-будаўнічы інстытут. У 1978 годзе працаваў архітэктарам у ПМ № 2 «Гроднаграмадзянпраект». У 1978—1980 гадах служыў у Савецкай Арміі. У 1980—1990 гадах архітэктар, старэйшы архітэктар інстытута «Гроднаграмадзянпраект»; у 1990—1995 гадах кіраўнік групы ў ПП «Спецпраектрэстаўрацыя»; у 1995—1997 гадах намеснік дырэктара па архітэктуры РСУ «Гроднааблаўтатранс»; у 1997—2005 гадах галоўны архітэктар праекта, кіраўнік майстэрні ААТ «Гроднадзіпрабуд»; у 2005—2009 гадах галоўны архітэктар ПУП «Розмысел»; з 2009 года галоўны архітэктар ТАА «Праектіндустрыя».
Член Беларускага саюза архітэктараў з 2003 года.
Пражывае ў Гродне па вул. Кабяка, 4/3
Google
Google Inc. ( МФА , MWCD /ˈgü-gəl/ , Гугл, nasdaq: GOOG) — амерыканская кампанія па распрацоўцы праграмнага забеспячэння. Стварыла і валодае буйнейшай у свеце пошукавай сістэмай Google (доля рынку 84%).
Акрамя інтэрнэт-пошуку, Google займае першыя пазіцыі ў іншых галінах: электронная пошта, спадарожнікавыя карты, прылады для арганізацый, сацыяльныя сеткі і відэа-хостынг. Акрамя гэтага, былі распрацаваныя браўзер з адкрытым зыходным кодам і мабільная аперацыйная сістэма.
Штаб-кватэра Google (Googleplex) знаходзіцца ў Маўнцін-В’ю, штат Каліфорнія. Кампанія трымае каля 1 млн сервераў па ўсім свеце, якія апрацоўваюць мільярды запытаў кожны дзень і індэксуюць каля 1 пэтабайта дадзеных кожную гадзіну.
Google абвясціла сваёй галоўнай місіяй «упарадкаваць усю інфармацыю і зрабіць яе лёгка дасяжнай і карыснай». Google таксама мае неафіцыйны дэвіз Don't be evil, які быў прапанаваны Полам Бакхайтам, вынаходчыкам Gmail. Google крытыкаваўся ў пытаннях скрыцця асабістай інфармацыі, аўтарскага права ці цэнзуры.
Гісторыя
Галоўнай асаблівасцю пошукавай сістэмы Google стала выкарыстанне сістэмы PageRank, па якой актуальнасць сайта вызначаецца колькасцю і важнасцю старонак, якія спасылаюцца на гэты сайт. Даменнае імя для Google было зарэгістравана 15 верасня 1997 года, а кампанія была зарэгістраваная 4 верасня 1998 года.
Савік
Савік — прозвішча.
IC 3044
IC 3044 — галактыка тыпу SBc ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Первамайскі (Тамбоўская вобласць)
Первамайскі (Первома́йский) — пасёлак гарадскога тыпу ў Первамайскім раёне Тамбоўскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр раёна. Насельніцтва — 11 742 чал. (2017).
Табулатура
Табулатура — форма пераважна інструментальнай натацыі, якая аперуе рабочымі элементамі музычнага інструмента (клавішамі, струнамі, ладамі). Для скарачэння запісу ў табулатуры ўжываюцца літары, лічбы і адмысловыя знакі. У тыповай табулатуры мелодыя паказана на некалькіх гарызантальных лініях, (у выпадку з гітарнай табулатурай) адпаведных струнах гітары; ноты пазначаныя лічбамі ладоў і размешчаны паслядоўна па долях. Перапрацоўка ў табулатуру вакальнага арыгінала называецца інтабуляцыяй.
Первамайскі (Тамбоўская вобласць)
Геаграфія
Размешчаны ў паўночна-заходняй частцы вобласці за 92 км на паўночны захад ад Тамбова, за 1,5 км ад аўтадарогі М6 «Каспій». Станцыя Багаяўленск Паўднёва-Усходняй чыгункі (на лініі Смаленск — Мічурынск, Раненбург (Чаплыгін) — Чаўнавая (Сасноўка)).
Табулатура
Струнныя шчыпковыя
Гарызантальныя лініі азначаюць струны інструмента, размешчаныя на табулатуры па парадку зверху ўніз ад тонкіх да тоўстых. Лічба на струне азначае нумар ладу, на якім яе неабходна заціснуць (адсюль другая назва табулатуры для струнных шчыпковых — лічбавая натацыя). Лічба 0 — гучанне адкрытай (не заціснутай) струны. Вертыкальная рыса — мяжа такту. Працягласць нот і паўзы паказваюцца як у стандартнай натацыі. Прыклад найпрасцейшай гітарнай табулатуры без указання працягласці нот (пачатак песні «В траве сидел кузнечик»): -5-|-0-5-0-5-4-4---4-|-0-4-0-4-5-5-| ---|-|-| ---|-|-| ---|-|-| ---|-|-| ---|-|-| На табулатуры можна абазначаць дадатковыя прыёмы гуказдабывання. Напрыклад: , дзе сёмую ноту трэба ўзяць з прыёмам «бэнд» (bend), пры якім паднімаюць ці апускаюць струну з вызначанай ноты ладовай рукой. Калі тон дасягае гуку на адзін лад наперад (напрыклад: згінаюць 8-ы лад і ён пачынае гучаць як 9-ы лад), гэта называецца паўбэндам. Калі ён дасягае гуку на два лады наперад, гэта называецца поўным бэндам (напрыклад: згінаюць 8-ы лад і ён пачынае гучаць як 10-ы лад). Апошняя нота бярэцца ўзыходзячым легата (hammer-on).
Первамайскі (Тамбоўская вобласць)
Гісторыя
Населены пункт упершыню згадваецца ў 1831 годзе. Пасёлак узнік як вёска Харчэўня па абодва бакі Астраханскага тракта.
У 1866 годзе тут была адкрыта чыгуначная станцыя Богаяўленск на лініі Ражск — Казлоў. Пры ёй стала расці сяло Нова-Багаяўленскія Выселкі.
У 1888 годзе была пабудавана царква Прасвятой Багародзіцы (захавалася дагэтуль).
У 1958 годзе сяло Нова-Багаяўленскія Выселкі перайменавана ў пасёлак Первамайскі.
У 1959 годзе Первамайскі стаў пасёлкам гарадскога тыпу.
NGC 792
NGC 792 (іншыя абазначэнні — UGC 1517, MCG 2-6-15, ZWG 438.14, IRAS01595+1528, PGC 7744) — лінзападобная галактыка (S0) у сузор’і Авен.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Венецыянскі кінафестываль 2012
69-ы Венецыянскі кінафестываль праходзіў з 29 жніўня па 8 верасня 2012 года. Галоўную ўзнагароду кінафестывалю — Залатога льва — атрымаў фільм «» рэжысёра Кім Кі Дука.
Мукачэўскі раён
Мукачэўскі раён (Мукачівський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Закарпацкай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Мукачэвэ (Мукачеве).
Утвораны 9 лістапада 1953 года. Насельніцтва раёна на года складае 101222 чалавекі, плошча — 998 км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 2 пасялковых і 37 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 2 пасёлкі гарадскога тыпу і 86 сёлаў.
Яцкавічы
Назву Я́цкавічы маюць:
Тадэвуш Клюкоўскі
Біяграфія
Уступіў у Таварыства Ісуса 9 жніўня 1743 г. у Вільні. Прафесар рыторыкі і гісторыі ў Нясвіжы (1756—1757) і Плоцку (1757—1758), прэфект школ у Менску (1765—1769). У 1774—1775 гг. працаваў у Полацкім езуіцкім калегіуме, а ў 1776—1777 гг. — суперыёр рэзідэнцыі езуітаў у Мсціславе.
Замкавая вуліца (Полацк)
Замкавая вуліца — вуліца на Верхнім замку ў Полацку.
Апісанне
Вуліца размешчана на Замкавай гары.
Гісторыя
У 1923 годзе мела назву Верхне-Замкавая. З сярэдзіны 1920-х гадоў да 1946 года назвалася Замкавай. Потым некаторы час мела назву Скарынаўская.
Дыфузія
Дыфу́зія (лац. diffusio «дыфузіо» – расцяканне) – узаемнае пранікненне (перамешванне) рэчываў, якія знаходзяцца ў кантакце. Дыфузія характэрная для ўсіх агрэгатных станаў рэчыва; найхутчэйшай з'яўляецца дыфузія газаў, найпавольнейшай – дыфузія цвёрдых цел.
Дыфузія – адзін з прыкладаў з'яў пераносу.
Прычынай дыфузіі з'яўляецца цеплавы рух малекул рэчываў.
Расійска-армянскі ўніверсітэт
Расійска-армянскі ўніверсітэт (Հայ-ռուսական (սլավոնական) համալսարան) (скар. РАУ) — дзяржаўны ўніверсітэт, які знаходзіцца ў Ерэване з 1997 года. Ён складаецца з 11 факультэтаў, 35 кафедраў і больш 20 лабараторый. Ва ўніверсітэце навучаюцца ў агульнай складанасці больш 2500 чалавек па 52 адукацыйных праграмах бакалаўрыята, магістратуры, аспірантуры і дактарантуры ва ўсіх 5 інстытутах ВНУ.
Коэн
Коэн — прозвішча.
Свята-Аляксандра-Неўская царква (Гомель)
Свята-Аляксандра-Неўская царква — мураваны праваслаўны храм у горадзе Гомель. Знаходзіцца на вул. Ільіча.
Гісторыя
Асвячэнне храма ў гонар святога Аляксандра Неўскага ў горадзе Новая Беліца (зараз Навабеліцкі раён Гомеля) адбылося 15 красавіка 1861 года. У савецкі час будынак быў пераабсталяваны пад банк.
У вайну царква была адноўлена і да канца жніўня 1949 года дзейнічала. У 1949 годзе храм быў закрыты. Будынак быў пераабсталяваны пад піянерскі клуб. У 1960-х гадах будынак быў знесены.
У 1994 годзе рашэннем Гомельскага гарвыканкама адведзены зямельны ўчастак для будаўніцтва новага храма. У 1996 годзе закладзены падмурак і пачата будаўніцтва. 30 жніўня 2003 года храм быў асвячоны архіепіскапам Арыстархам.
Яцкавічы (Брэсцкі раён)
Я́цкавічы (, Яцковичи) — вёска ў Брэсцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Лышчыцкага сельсавета. Размешчаны за 30 кіламетраў на паўночны захад ад Брэста, за 5,5 кіламетраў ад чыгуначнай станцыі Лышчыцы.
Гісторыя
Паводле пісьмовых крыніц старажытная вёска вядома з XVI стагоддзя як сяло — цэнтр войтаўства ў Берасцейскім старостве Вялікага Княства Літоўскага. У 1566 годзе ў сяле налічвалася 22 дымы, прыбытак 30 коп грошаў.
У XIX стагоддзі вёскі Яцкавічы 1 і Яцкавічы 2 і аднайменны маёнтак знаходзіліся ў Брэсцкім павеце Гродзенскай губерні. Маёнтак складаўся з аднайменнага фальварка і вёскі Яцкавічы 1 належаў Лабаноўскаму і памешчыцы Сузін. Мелася карчма, што размяшчалася ў вёсцы Чэрвінцы. Яцкавічы 2 — дзяржаўная ўласнасць, уваходзілі ў маёнтак Марозавічы. У 1870 годзе ў Яцкавічах 2157 рэвізскіх душ. Паводле перапісу 1897 года адна вёска (110 двароў, 665 жыхароў), у Лышчыцкай воласці Брэсцкага павета.
Паводле Рыжскага мірнага дагавора ў складзе Польшчы, у Лышчыцкай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.
З 1939 года ў БССР. У Вялікую Айчынную вайну загінулі 13 жыхароў. Да 20 мая 1957 года вёска ўваходзіла ў склад Воўчынскага сельсавета, да 18 кастрычніка 1982 года — у склад Малазводскага сельсавета Камянецкага раёна.
Інфраструктура
Праваслаўны храм, аддзяленне сувязі, базавая агульнаадукацыйная школа.
Альпійская складкавасць
Альпійская складкавасць — эра тэктагенезу, што адбываўся з канца мелу і пераважна ў кайназоі.
Выявілася ў межах геасінклінальных абласцей, якія развіваліся ў мезазоі і раннім палеагене, завяршылася ўзнікненнем маладых горных утварэнняў — альпідаў.
Да вобласці належаць складкавыя горы: у Еўропе Альпы, Пірэнеі, Андалускія горы, Апеніны, Карпаты, Дынарскае нагор’е, Стара-Планіна, Крымскія горы; у Азіі Каўказ, Пантыйскія горы, Таўр, Туркмена-Харасанскія горы, Эльбурс, Загрос, Сулейманавы горы, Гімалаі, складкавыя ланцугі Бірмы, Інданезіі, Камчаткі, Японскіх і Філіпінскіх астравоў; у Паўночнай Амерыцы складкавыя хрыбты Ціхаакіянскага ўзбярэжжа Аляскі і Каліфорніі; у Паўднёвай Амерыцы Анды; таксама архіпелагі, якія акаймоўваюць Аўстралію з усхода, у т.л. а-вы Новая Гвінея і Новая Зеландыя. Альпійская складкавасць месцамі закранула і суседнія платформы — Юрскія горы і частку Пірэнейскага п-ва ў Заходняй Еўропе, паўночную частку гор Атлас у Паўночнай Афрыцы, Таджыкскую дэпрэсію і паўднёва-заходнія адгор’і Гісарскага хрыбта ў Сярэдняй Азіі, усходнюю частку Скалістых гор у Паўночнай Амерыцы, Антарктычны паўвостраў у Антарктыдзе і інш.
На тэрыторыі Альпійскай складкавасці захоўваецца тэктанічная актыўнасць, што выяўляецца ў моцным расчляненні рэльефу, высокай сейсмічнасці, шматлікіх дзеючых вулканах.
Аб’яднаная таксанамічная інфармацыйная служба
Аб'яднаная таксанамічная інфармацыйная служба (англ. Integrated Taxonomic Information System, ITIS) — міжурадавае партнёрства з удзелам ЗША, Канады і Мексікі, а таксама іншых арганізацый і спецыялістаў, якое мае мэтай стварэнне і падтрыманне поўнай і ўсебаковай адкрытай таксанамічнай базы дадзеных па ўсіх біялагічных відах.
Кастрын’яна-дэ’-Грэчы
Кастрын'яна-дэ'-Грэчы (Castrignano de' Greci) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лечэ.
Насельніцтва складае 4107 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 456 чал./км². Займае плошчу 9 км². Паштовы індэкс — 73020. Тэлефонны код — 0836.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Sant'Antonio.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Дзмітрый Якаўлевіч Бугаёў
Дзмітрый Якаўлевіч Бугаёў (, в. Сычык, Крычаўскі раён, Магілёўская акруга — ) — беларускі літаратуразнавец і крытык. Кандыдат філалагічных навук (1960), прафесар.
Біяграфія
Нарадзіўся 12 студзеня 1929 года ў в. Сычык Крычаўскага раёна Магілёўскай акругі.
У 1945—1948 вучыўся ў Магілёўскім педагагічным вучылішчы. У 1948—1952 у Магілёўскім педагагічным інстытуце. У 1952—1955 у аспірантуры Мінскага педагагічнага інстытута імя М. Горкага.
У 1955-59 працаваў у Мазырскім педагагічным інстытуце, у 1959-64 у Інстытуце літаратуры АН БССР, з 1964 дацэнт БДУ , дзе выкладаў на філалагічным факультэце. Член беларускага ПЭН-цэнтра з 1989. Член СП СССР з 1961.
Бацька Людмілы Сіньковай. Памёр 28 снежня 2017 года.
Навуковая дзейнасць
Друкаваўся з 1957. Выступаў у друку па праблемах сучаснага літаратурнага працэсу, мастацкага майстэрства і стылю. Адзін з аўтараў «Гісторыі беларускай савецкай літаратуры» (т. 1-2, 1965-66).
Канстанцін Тарасевіч
Канстанцін Тарасевіч (нар. 6 ліпеня 1935 г. у Гурнаўшчыне, Навагрудскі раён) — беларускі інжынер і грамадскі дзеяч, польскага паходжання.
У 1963 г. скончыў факультэт цеплатэхнікі інжынерна-будаўнічага інстытута ў Маскве, пасля чаго працаваў у Міністэрстве мантажных і спецыяльных будаўнічых работ у БССР паслядоўна як інжынер, начальнік аддзела, галоўны выканаўчы дырэктар і віцэ-старшыня вытворча-мантажнага аб’яднання.
Грамадская дзейнасць
З 1991 г. ён пачаў удзельнічаць у польскім нацыянальным руху Беларусі. У 1993—1995 гг. К. Тарасевіч разам з Э. Ахрэмам ўзначальваў партыю «Польскае дэмакратычнае аб’яднанне». У 1996—1998 гг. Канстанцін Тарасевіч стаяў на чале мінскага гарадскога аддзялення Саюза палякаў на Беларусі. У 2000 г. ён стаў намеснікам старшыні гэтага Саюза. У 2005 г. уваходзіў у кіраўніцтва Саюза палякаў, прызнанага беларускімі уладамі, але непрызнанага ўрадам Польшчы.
Беларускі іканапіс
Беларуская іканапісная школа — самабытная нацыянальная іканапісная школа 16 — пачатку 19 стагоддзяў. Склалася пад уплывам ідэй Адраджэння на аснове традыцый візантыйскага і старажытнарускага мастацтва.
Беларускі іканапіс — адзін з унікальных складнікаў сусветнай мастацкай культуры. Працэс яго станаўлення і росквіту ў сваёй самабытнасці расцягваецца на некалькі стагоддзяў. Беларуская школа іканапісу займае значнае месца ў культуры славян. Традыцыі мастацтва Візантыі і Старажытнай Русі, якія былі асіміляваныя беларускай культурай (IX—XIV стст) былі аб'яднаны са стылістычнымі асаблівасцямі заходнееўрапейскага мастацтва — эпохі Адраджэння (XIV—XVI стст), барока (канец XVI—XVIII стст), класіцызм (другой паловы XVIII ст.).
Гісторыя
У раннія гады хрысціянства ў славянскіх землях сітуацыя складвалася такім чынам, што іканапісцы вольна ці прымусова падарожнічалі паміж рознымі гарадамі на даволі вялікія адлегласці. Такім чынам, традыцыя іканапісу па ўсёй зямлі сучаснай Беларусі, Расіі, Украіны, Сербіі, Балгарыі і Грэцыі фарміравалася як адзіная плынь.
Даследчыкі выказваюць думку, што самыя раннія абразы на тэрыторыі Беларусі з'яўляюцца ў вялікіх гарадах — Полацку, Тураве. Яны, верагодна, былі візантыйскага паходжання (Еўфрасіння Полацкая атрымала абраз Маці Божай ад імператара Мануіла Камніна). Традыцыі кананічнага пісьма бяруць свой ​​пачатак з часоў прыняцця хрысціянства мясцовым насельніцтвам, г. з. прыкладна з IX стагоддзя.
Фарміраванне незалежнай беларускай школы іканапісу ўзыходзіць да XV—XVI стст. У гэты час беларускія мастакі, назапасіўшы візантыйскія традыцыі і тэхналогіі афарбоўкі, набыўшы сваю індывідуальную манеру, тыпы, характары, сваё бачанне афарбоўкі, ствараюць уласныя ​​іканаграфічныя варыянты.
XI—XV стагоддзі
У 11-15 ст. працягваўся візантыйска-балканскі ўплыў («Маці Божа Замілаванне» з-пад Брэста, «Успенне» з Мінска).
Пры стварэнні абразоў у XIV—XVI стагоддзях выкарыстоўваліся дэкаратыўна-пластычныя сродкі (разьба і лепка), размалёўка фону, наяўнасць розных накладных элементаў, пакрыццё маляўнічай паверхні ахоўным лакам з яечнага бялку або смалы. Выдатным узорам служыць абраз мяжы XIV—XV стагоддзяў «Маці Божая Замілаванне» з Маларыты.
XV стагоддзе
Беларусь з’яўляецца захавальніцай позневізантыйскай мастацкай традыцыі 15 стагоддзя, прадстаўленай грэчаскай візантыйскай або італа-крыцкай школай, па азначэнні вядучых прадстаўнікоў рускай візантыстыкі пачатку 20 стагоддзя і М. П. Ліхачова. У 15 стагоддзі гэтая традыцыя была добра вядомая на беларускіх землях і аказала ўплыў на фарміраванне мясцовай школы іканапісу. Для сучаснікаў «крыцкая манера» была вышэйшай ацэнкай іканапіснага твору. Пра гэта гаварылася ў адным з самых значных кіраўніцтваў па тэхніцы іканапісу. Аднак, у адрозненне ад славянскіх іканапісных традыцый беларускія майстры пачалі карыстацца светлаценямі для выяўлення формы. Яны пачынаюць мадэляваць аб’ём, рабіць глыбіню і перспектыву. Гэтыя тэндэнцыі добра ілюструецца такімі творамі XVI ст., як Ікона Святой Параскевы і Абраз Хрыста Уседзяржыцеля.
Беларускі іканапіс XV—XVI стагоддзяў развіваўся ў складаных умовах паланізацыі насельніцтва. У гэтай сітуацыі асабліва важнай стала дзейнасць праваслаўных манастыроў і царкоўных брацтваў, пры якіх існавалі іканапісныя школы, друкарні, майстэрні па шыцці аблачэнняў, апрацоўцы металу, аздабленні кніг.
Падпісны выяўленчы матэрыял, звязаны з Турава-Пінскімі землямі паказвае, што ў канцы 15-пачатку 16 стагоддзя ў межах Турава-Пінскай епархіі працягвае развівацца мясцовая іканапісная традыцыя. Напрыклад, вядомы двухбаковы драўляны разьбяны вобраз з сюжэтам «Сафія Мудрасць Божая ствара сабе Дом» на адным баку і чатырохчасткавай іконай «Успенне», «Узнясенне», «Праабражэнне», «Каляды» на іншым — яркае таму сведчанне. Твор было створаны ў 1496—1501 гадах па замове пінскага князя Фёдара Іванавіча Яраславіча святаром-разьбяром Ананіям, як ён сябе называе ў надпісы «папом Ананіям». Наяўнасць такога вызначана беларускага помніка, як дадзены дыптых, які мае надпісы аўтара і заказчыка і «гаворыць» на беларускай мове — знамянальная з’ява для 15 — пачатку 16 стагоддзя. Майстар піша, што ён «робил» для князя, ужываючы добра нам зразумелую беларускую лексіку. Але, акрамя таго, абраз айца Ананія адкрывае новую для таго часу тэму Сафійнасці, якая стане развівацца на Русі некалькі пазней. Пінскі аўтар абапіраўся на ўласныя іканаграфічныя распрацоўкі, але ў аснове ляжала добрае знаёмства з візантыйскай традыцыяй, якая паказвала, якім чынам можна фармаваць у візантыйска-сімвалічным стылі іканічнае выказванне, як можна мовай выяўленчага знака выказаць пэўную ідэю.
Нядружна (возера, Полацкі раён, каля вёскі Нядружна)
Нядру́жна — бяссцёкавае возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Палата, за 38 км у напрамку на паўночны ўсход ад Полацка, каля вёскі Нядружна.
Беларускі іканапіс
Блакітнае Успенне
Яркім прыкладам візантыйскай традыцыі ў беларускім іканапісе з'яўляецца абраз «Блакітнае Успенне» 15 стагоддзя, які доўгі час быў упрыгожваннем экспазіцыі старажытнарускага жывапісу Траццякоўскай галерэі ў Маскве. Гэты выдатны помнік сярэднявечнага мастацтва ніколі не адносілі ні да гісторыі беларускага іканапісу, ні да італа-крыцкай школы, але беларускі вучоны А. А. Ярашэвіч даказаў прыналежнасць «Блакітнага Успення» да беларускай культуры. Помнік у 1914—1917 гадах быў вывезены з Мінска ў Маскву ў калекцыю вядомага збіральніка старажытнарускай жывапісу. Пасля рэарганізацыі прыватных збораў Масквы, абраз стаў здабыткам Траццякоўскай галерэі. Ікона апублікавана як помнік беларускага жывапісу Н. Ф. Высоцкай у кнізе «Живопись Белоруссии 12—18 веков» (Мінск, 1980. Іл. 14, 15, 16).
Нядружна (возера, Полацкі раён, каля вёскі Нядружна)
Плошча паверхні 0,53 км². Даўжыня 1,5 км, найбольшая шырыня 0,45 км. Даўжыня берагавой лініі 3,48 км. Плошча вадазбору 3,25 км².
Беларускі іканапіс
XVI стагоддзе
Для ранніх твораў 16 стагоддзя было характэрна спалучэнне адметных рыс сярэднявечнага мастацтва з элементамі Рэнесансу: светлы каларыт, лірычнасць вобразнага ладу («Маці Божая Ерусалімская» з Берасцейшчыны).
З 16 стагоддзя фарміруецца беларуская іканапісная школа са сваёй вобразна-пластычнай мовай і стылістыкай, абразы ствараюцца ў Брэсце, Гродна, Пінску, Магілёве, Віцебску, Полацку, Мінску, Вільні і інш. Абразы малявалі на дошках (часцей ліпавых), па клеямелавым грунце яечнай тэмперай з алейнымі фарбамі. Яркасць, адметнасць беларускага іканапісу — алтарныя абразы, якія спалучаюць рысы готыкі, рэнесансу, барока.
Нядружна (возера, Полацкі раён, каля вёскі Нядружна)
Катлавіна возера выцягнутая ў напрамку з захаду на ўсход. Схілы катлавіны вышынёй 5—7 м. Берагавая лінія слабазвілістая. Берагі забалочаныя, на поўначы возера зліваюцца са схіламі катлавіны.
Беларускі іканапіс
XVI стагоддзе
У гэты перыяд у беларускім іканапісе ў большай ступені атрымліваюць распаўсюд стрыманыя пластычныя трактоўкі вобраза. Майстры часта звяртаюцца да сілуэтнай трактоўцы адлюстраваных персанажаў, абмяжоўваюць лепку формаў, мадэлююць асяроддзе, адзенне персанажаў лакальнымі плямамі, пакрываюць фон разьбяным арнаментам. У каляровай пабудове вобразаў дамінуюць чырвона-карычневыя, вохрыстыя і кантрасныя ім сінія, зеленаватыя фарбы, спалучэнне якіх надае ім падкрэслена-дэкаратыўны характар. Уплыў Рэнесансу выражаецца ў тым, что кананічная трактоўка жывапісных вобразаў разбаўляецца больш рэалістычнымі жыццёвымі сцэнкамі, людзі выглядаюць больш даставернымі і канкрэтызаванымі. Паступовасць гэтага працэсу сцвярджаецца тым, што на некаторых узорах таго часу сустракаецца суіснаванне кананічных прыёмаў і новага пластычнага рашэння. Яшчэ адну асаблівасць менавіта беларускаму іканапісу дала суіснаванне на беларускай тэрыторыі дзвюх плыняў хрысціянства: каталіцкай і праваслаўнай. Не ўзіраючы на рэлігійныя адрозненні, у мастацкім асяроддзі знаходзілася многія кропкі перасячэнняў. Узаемаўплыў павялічыўся з увядзеннем уніяцтва.
Нядружна (возера, Полацкі раён, каля вёскі Нядружна)
У возеры водзяцца шчупак, акунь, лешч, гусцяра і іншыя рыбы.
Беларускі іканапіс
XVI стагоддзе
Паводле крыніц 14-16 стагоддзяў, на Беларусі тых часоў ва ўжытку было шмат рэлігійных і свецкіх мастацкіх твораў, прыведзеных з замежжа ці зробленых па іх узору. Гэта таксама не магло не адбіцца на творчай манеры беларускіх іканапісцаў.
XVII стагоддзе
На мяжы XVI—XVII стст. фармавалася беларуская іканапісная школа. У іканапісу з’явілася імкненне да перадачы прасторы, натуральных прапорцый, асобныя персанажы сталі адлюстроўвацца ў свецкай вопратцы. Для абразоў «Святая Параскева» з-пад Мастоў, «Замілаванне», «Пакроў», «Успенне» з Брэстчыны быў характэрны аптымізм, светлы настрой, вера ў вышэйшую справядлівасць. Іканапіс у 17 стагоддзі заставаўся самым распаўсюджаным відам жывапісу.
Шэдэўрам лічыцца абраз Пятра Яўсеевіча з Галынца «Нараджэнне Марыі», створаная ў 1649 г. Гэта адзіная ікона, аўтар якой вядомы, таму што пакінуў на ёй сваё прозвішча. Да нашых дзён дайшлі іконы «Троіца старазапаветная» (Брэстчына), «Сашэсце ў пекла» з Чачэрска. З 17 ст. пачалі маляваць на палатне. Таксама можна згадаць ікону Божай Маці «Бялыніцкай», якая пры пры агульным захаванні кананічнасці формаў не абмяжоўвае мастацкую мову аўтара.
Аб развіцці сюжэту «Троіца» у іканапісу Беларусі можна судзіць па захаваных помнікаў, найбольш ранні з якіх датуецца апошняй чвэрцю XVII ст. Абраз быў вывезены з Мікалаеўскай царквы (1838 г). г. Крычава і сёння знаходзіцца ў сходзе НММ РБ. У іконе з Крычава лёгка счытваюцца тыя асноўныя геаметрычныя формы, якія надаюць твору яснасць, устойлівасць, завершанасць. Фігуры анёлаў упісваюцца ў круг, што паказвае іх адзінства і непадзельнасць. Гэтая фігура паўтараецца і ў форме стала, дзе здзяйсняецца таемства Боскай трапезы — правобраза Эўхарыстыі. У цэнтры круга адгадваецца роўнабаковага трыкутніка — з раннехрысціянскіх часоў ён з’яўляецца сімвалам трыадзінства Бога.
Менавіта ў 17 стагоддзі пачынае расквітаць Заходнепалесская школа іканапісу са сваімі характэрнымі рысамі.
XVIII стагоддзе
У XVIII стагоддзі беларускі народ працягваў барацьбу за захаванне роднай мовы, сваіх традыцый ва ўсіх галінах матэрыяльнага і духоўнага жыцця. Менавіта дух нацыянальнага самавызначэння яскрава адбіваўся на развіцці станковага жывапісу гэтага перыяду і быў адзначаны ўзмацненнем праяў народнай творчасці і рэалістычнага адлюстравання рэчаіснасці. Майстры іканапісу смела і рашуча прытрымліваліся традыцый як старажытнарускага, так і мясцовага жывапісу.
У гэты стагоддзі іканапіс розных рэгіёнаў Беларусі звязваюць праявы стылю барока, імкненне раскрыць псіхалогію і характар персанажаў, іх эмацыйны стан. Распаўсюджаныя ў той час жанравы жывапіс, пейзаж, нацюрморт у рознай ступені прысутнічаюць у сакральных сюжэтах мясцовых майстроў.
У пачатку XVIII ст. у іканапісе Беларусі назіраецца адыход ад прынятых у рэлігійным жывапісе прынцыпаў і канонаў, што не адпавядала пазіцыі афіцыйнай праваслаўнай царквы. Гэта адмоўна адбівалася на мастацкім узроўні твораў і не заўсёды задавальняла патрабаванні і густы заказчыкаў.
Своеасаблівасцю іканапісу Беларусі XVIII ст. з'яўляюцца эмацыянальная выразнасць, каларыстычная дэкаратыўнасць, багацце арнаментыкі, непасрэднасць раскрыцця сюжэта, фальклорнасць адлюстравання дзеяння, імкненне да рэальнай перадачы рэчаіснасці.
Табуляты
Табуляты (Tabulata) — атрад вымерлых каралавых паліпаў. Жылі ў познім кембрыі — пермі на марскі мелкаводдзі. 2 падаатрады, каля 160 родаў. На Беларусі знаходкі рэштак вядомы ў адкладах верхняга ардовіку, сілурыйскіх, верхнедэвонскіх і ніжнедэвонскіх, і каменнавугальных. Выкарыстоўваюцца для вызначэння ўзросту геалагічных адкладаў.
Беларускі іканапіс
XVIII стагоддзе
У XVIII стагоддзі вядомы майстар Рыгор Мядзведзкі, які размалёўваў цэрквы, пісаў абразы («Спас Уседзяржыцель» і інш.) для іканастаса царквы ў вёсцы Папова Гара, у 1783 годзе стварыў іканастас Ільінскай царквы ў вёсцы Журавічы (цяперашні Рагачоўскі раён), які быў знішчаны ў 1841 годзе.
Табуляты
Утваралі масіўныя, пласціністыя, пучкападобныя, кусцістыя, сцелістыя, галінастыя калоніі з трубчастых вапняковых каралітаў дыяметрам 1-6, акруглых ці шматвугольных у сячэнні.
Беларускі іканапіс
XVIII стагоддзе
Самай вядомай іконай XVIII стагоддзя з'яўляецца абраз Маці Божай Жыровіцкай.
XIX стагоддзе
У XIX стагоддзі відавочны некаторы заняпад, характэрны для большасці іканапісных школ. Актыўнае развіццё друкаванай графікі ў пэўным сэнсе спрыяла гэтаму.
У канцы 18 — пачатку 19 ст. беларускі іканапіс паступова страціў сваю самабытнасць і перастаў існаваць як асобная мастацкая школа. Уласна беларускі абраз знік пасля 1839 года, калі была ліквідавана царкоўная унія.
Вывучэнне беларускага іканапісу
Даследаванню самабытнай беларускай іканапіснай школы прысвечана нямала навуковых прац, пачынаючы з А. Іпеля і М. Шчакаціхіна і заканчваючы апошнімі публікацыямі сучасных спецыялістаў.
Асаблівасці беларускага іканапісу
Тэхніка напісання вобразаў беларускімі майстрамі мае свае адметныя рысы, якія фармаваліся паступова. У якасці асновы выкарыстоўваліся дошкі, часта хваёвыя, ліпавыя або дубовыя таўшчынёй ад 2 да 3 см. Для забеспячэння іх надзейнага злучэння паміж сабой, засцярогі ад дэфармавання, часам змены тэмпературы і вільготнасці, выкарыстоўваліся шпонкі — невялікія драўляныя ўстаўкі, якія ўрэзаліся з зваротнага боку абраза папярок дошак. Ад старажытнарускіх часоў ідзе традыцыя аздабляць абразы багата ўпрыгожанымі акладамі, асаблівага росквіту яна дасягнула ў XV—XVIII стагоддзях. Зробленыя з палатна, металу, дрэва, аклады часта з’яўляліся самастойнымі творамі дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.
Адметнай асаблівасцю беларускіх вобразаў 14-16 стагоддзяў з’яўляецца шырокае ўжыванне ва ўпрыгожванні дэкаратыўна-пластычных сродкаў і прыёмаў разьбы і нават лепкі па ляўкаснаму грунту, размалёўванне фону, пакрыццё жывапіснай паверхні ахоўным лакам з яечнага бялку або смалы, выкарыстанне накладных элементаў, разьбяных ліштваў, кіётаў, фератронаў (невялікі разьбяныя алтырыкі), чаканеных шат — усё гэта сведчыць пра пранікненне ў беларускі іканапіс тэхнічных прыёмаў і густаў народнага бытавога мастацтва.
Беларускія іконы адрозніваюцца своеасаблівым пераасэнсаваннем візантыйскай іконаграфічнай стылістыкі, старажытнарускіх і балканскіх, рэнесансных і барочных ідэяў. Для іх характэрна адлюстраванне натуральных чалавечых настрояў (плач, радасць, смутак), жыццёвых сітуацый (нараджэнне дзіцяці, пахаванне), мясцовых пейзажаў, архітэктуры, інтэр’еру, адзення, тыпажоў сялян, шляхты, князёў. Па іконах можна вывучаць этнаграфічныя прыкметы вясковага і гарадскога ўкладу жыцця.
Школы беларускага іканапісу
З сярэдзіны XVII стагоддзя ў беларускім іканапісе акрэсліваюцца некалькі жывапісных школ, якія маюць уласныя характэрныя рысы, сярод іх:
Ніжнетагільскі дзяржаўны цырк
Ніжнетагільскі дзяржаўны цырк — цырк горада Ніжняга Тагіла, размешчаны на Першамайскай вуліцы на паўночным берагу Тагільскай сажалкі ў Ленінскім раёне горада, у цэнтры горада.
Апісанне
Цырк Ніжняга Тагіла, як і большасць цыркаў свету, уяўляе сабою вялікі купалаваты будынак. Ніжнетагільскі цырк адрозніваецца вялікім шырокім купалам з дэкаратыўнай «каронай» на яго вяршыні. Будынак двухпавярховы, мае васьмікантовую форму з доўгай прыбудовай для службовага карыстання (утрымання жывёл, адпачынку людзей і працы адміністрацыі). Парадны ўваход знаходзіцца ў галоўнай частцы будынка і выходзіць да плошчы перад цыркам.
Гісторыя
Упершыню цырк у Ніжнім Тагіле з'явіўся ўлетку 1885 г., калі ў горадзе даваў уяўленні сямейны цырк-шапіто М. Труцы. Відаць, ён быў манапалістам, бо іншыя цыркавыя трупы пачынаюць згадвацца толькі ў пачатку XX ст., калі ў горадзе працавалі часовыя цыркі і цыркі-шапіто антрэпрэнёраў Ф. Ізако, М. Бароўскага, Э. Строкая, У. Камухіна.
Стацыянарны цырк з'явіўся толькі праз некалькі дзесяцігоддзяў, калі ў 1931 г. у Ніжнім Тагіле быў збудаваны каркасна-насыпны ўцеплены будынак цырка. Будаванне цырка вёў Б. Муратаў, які яшчэ шмат гадоў быў яго першым дырэктарам. Памяшканне цырка было цёплым, што дазваляла даваць уяўленні і ўзімку.
Насыпны цырк дзеяў аж да 6 красавіка 1975 г., калі быў пабудаваны новы капітальны будынак. Новы будынак быў спраектаваны архітэктарамі І. Шадрыным, Л. Сягалам, Д. Лявонцьевым і разлічаны на 2 тысячы гледачоў. У ім цырк працуе аж да цяперашняга часу. Дырэктарамі цырка працавалі Ф. Лейцынгер (1975—1978), Э. Эрыц-Пухаў (1978-84), Н. Башкіраў (з 1984). У цырку дэманструюцца не толькі выступы цыркавыя калектывы, але і шоу зорак эстрады. Пры цырку дзее гасцініца для артыстаў.
IC 3045
IC 3045 — галактыка тыпу NF (у працэсе падцверджання) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сяргей Адамавіч Астрэйка
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Скончыў Капыльскую сямігодку. У 1928 годзе паступіў у Мінскі беларускі педагагічны тэхнікум. Восенню 1931 года разам з З. Астапенкам, У. Дудзіцкім, Л. Калюгам, С. Русаковічам, У. Сядурам і некаторымі іншымі «забастоўшчыкамі» за ўцёкі «з прарыву» па збіранні мерзлай бульбы ў калгасе «Сцяпянка» выключаны з тэхнікума з «воўчым білетам» як «нацдэм». Працаваў літрэдактарам выданняў Беларускага НДІ прамысловасці. З 1932 года навуковы супрацоўнік Інстытута літаратуры і мастацтва БелАН, працаваў у Камісіі па складанні слоўнікаў. Арыштаваны ДПУ БССР 23.2.1933 года па справе «Беларускай народнай Грамады». Высланы ў Ірбіт Свярдлоўскай вобласці. Працаваў бухгалтарам матэрыяльнага аддзела Ірбіцкага падшыпнікавага завода. Тэрмін ссылкі яшчэ не скончыўся, калі 14.8.1937 года паэта зноў арыштавалі. 13.9.1937 быў вынесены смяротны прысуд, на наступны дзень (14.9.1937) С. Астрэйку расстралялі. Рэабілітаваны ў 1956 годзе.
Творчасць
Вершы пачаў пісаць у час вучобы ў сямігодцы. У 1928 годзе па рэкамендацыі Ц. Гартнага вершы С. Астрэйкі з’явіліся ў газеце «Чырвоная змена». Паэму С. Астрэйкі «Бенгалія» ўхваліў Я. Купала. У свае часы яе называлі «антысавецкай», бо меркавалася, што, апісваючы змаганне бенгальцаў з брытанскімі каланізатарамі, Астрэйка меў на ўвазе непасрэдна Беларусь. Кавалак з паэмы «Бенгалія», якая лічылася страчанай, быў знойдзены ў сямейным архіве Аліны Алексенкі ў 2018 годзе. Рыхтаваўся да выдання паэтычны зборнік «Смарагды кроз», які так і не выйшаў. Рамантычная паэма «Смарагды кроз» — роздум пра шляхі развіцця роднага краю — апублікавана ў 1990 годзе. У ссылцы зрабіў пераклад «Яўгенія Анегіна» А. Пушкіна, рукапіс не збярогся.
Помнік чырвонаармейцам (Ліда)
Помнік чырвонаармейцам — помнік у Лідзе, размешчаны на ўсходняй ускраіне горада, у парку.
У канцы верасня 1920 г. войскі буржуазнай Польшчы, адрэзалі шляхі адступлення часцям. У сувязі з гэтым камандаванне арміі дало заданне 37-му стралковаму палку авалодаць Лідай і даць магчымасць выйсці з акружэння часцям Чырвонай Арміі. Полк па чале з У. В. Лупавым 28 верасня выбіў праціўніка з горада і ўтрымліваў яго да адыходу часцей 3-й арміі. Воіны палка мужна змагаліся з намнога большымі сіламі ворага. У няроўным баі смерцю герояў загінулі каля 180 чырвонаармейцаў. За гераізм і мужнасць, праяўленыя ў баях з ворагамі Савецкай дзяржавы, загадам Рэўваенсавета рэспублікі ад 17 лютага 1921 г. 37-ы стралковы полк узнагароджаны ганаровым Чырвоным Сцягам.
У 1967 годзе на ўшанаванне памяці воінаў 37-га стралковага палка пастаўлены помнік: стэла і кулямёт. Аўтар — архітэктар Юрый Кішык.
NGC 794
NGC 794 (іншыя абазначэнні — IC 191, UGC 1528, MCG 3-6-24, ZWG 461.31, PGC 7763) — галактыка ў сузор’і Авен.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Стрынгер (фільм, 2014)
«Стрынгер» (Nightcrawler) — амерыканскі трылер у жанры неа-нуар 2014 года. Рэжысёрскі дэбют Дэна Гілрая, які таксама напісаў і сцэнарый фільма. Джэйк Джыленхол зняўся ў галоўнай ролі былога рабаўніка, які здымае аварыі і злачынствы ў Лос-Анджэлесе і прадае запісы мясцоваму навінаваму каналу ў якасці стрынгера. Касавыя зборы фільма склалі каля 42 мільёнаў даляраў. У 2015 годзе лента была намінаваная на прэмію Оскар у катэгорыі «найлепшы арыгінальны сцэнарый».
Хіп-хоп
Хіп-хоп (hip hop) — маладзёжная субкультура, якая ўзнікла ў ЗША у канцы 1970-х гадоў сярод афраамерыканцаў. Да яе атрыбутыкі належаць уласны музычны стыль («хіп-хоп»), жаргон, мода, танцавальныя стылі (брэйк-данс і інш.), графічнае мастацтва (графіці) і інш. На пачатак 1990-х гадоў хіп-хоп стаў часткай маладзёжнай культуры у многіх краінах свету.
У Беларусі
Хіп-хоп у Беларусі прадстаўлены незалежным лэйблам «Ambasada Music Group» (або AMG, дзейнічае з 2006), вядомымі выканаўцам Кроў, гуртам «Чырвоным па Белым».
3 лістапада 2007 у клуб «Акварыюм» (Мінск) адбыўся першы фэст беларускай рэп- і хіп-хоп культуры.
Уладзіслаў Вярыга
Уладзіслаў Вярыга (, г. Пскоў — ) — філосаф і этнограф, збіральнік беларускага фальклору. Доктар філасофіі (1892).
Біяграфія
Вучыўся ва ўніверсітэтах Варшавы, Берліна, Прагі і Берна. Займаўся збіральніцтвам беларускага фальклору. Друкаваўся ў часопісе «Вісла». У 1889 годзе ў часопісе «» («Збор звестак па айчыннай антрапалогіі») апублікаваў працу «Беларускія думкі з вёскі Глыбокае Лідскага павету Віленскай губерні, запісаныя ў 1885 годзе», якая змяшчае 45 беларускіх народных песень. Выдаў кнігу «Беларускія паданні» (Львоў, 1889), якая змяшчае 32 беларускія казкі з Лідскага павета.
Жыровіцкае Евангелле
Жыровіцкае Евангелле — беларускі рукапісны помнік XVI стагоддзя, які атрымаў назву ад манастыра ў вёсцы Жыровічы Слонімскага раёна, дзе захоўваўся да сярэдзіны XIX стагоддзя ва Успенскім саборы.
Мастацкае афармленне
Кніга напісана ўставам на 404 аркушах. Упрыгожана застаўкамі, мініяцюрамі з выявамі евангелістаў, шматлікімі ініцыяламі. Мініяцюры ўзятыя ў шырокія пазалочаныя рамкі, арнаментаваныя геаметрычным і раслінным узорамі ў гатычным стылі. У выкананні мініяцюр прасочваецца сувязь з візантыйскімі і заходнееўрапейскімі традыцыямі.
Малюнак адрозніваецца пластычнасцю, яркай індывідуальнасцю асоб, жанравасцю задумы і мажорным каларытам (кадміева-чырвоныя, сінія, зялёныя, вохрыста-залацістыя фарбы).
Дарчы подпіс
Захоўваецца ў Бібліятэцы імя Урублеўскіх Літоўскай акадэміі навук.
Нядружна (возера, Полацкі раён, на поўнач ад вёскі Дрэтунь)
Нядру́жна — бяссцёкавае возера ў Беларусі, у Полацкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Палата, за 6 км на поўнач ад вёскі Дрэтунь.
Плошча паверхні возера 0,6 км². Даўжыня 1,45 км, найбольшая шырыня 0,55 км. Даўжыня берагавой лініі 3,35 км.
Катлавіна Нядружна рэшткавага тыпу, выцягнутая ў напрамку з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад, размешчана сярод забалочанага лесу. Схілы катлавіны невыразныя. Берагавая лінія слабазвілістая. Берагі ўкрыты лесам і хмызняком. Ручаямі злучана з азёрамі Мелкае і Глыбокае.
Прадукцыя
Прадукцыя — тэрмін, які характарызуе вынік вытворчай, гаспадарчай дзейнасці. Ўяўляе сабой сукупнасць прадуктаў, якія з'явіліся вынікам вытворчасці асобнага прадпрыемства (арганізацыі), галіны прамысловасці, сельскай гаспадаркі або ўсяго народнай гаспадаркі краіны ці ўсяго свету за пэўны прамежак часу.
Планаванне і ўлік прадукцыі
Усю сукупнасць прадуктаў прынята падраздзяляць на сродкі вытворчасці (сродкі працы і прадметы працы) і прадметы спажывання (харчовыя і нехарчовыя тавары).
З мэтай планавання і ўліку прадукцыя можа вымярацца ў натуральным (фізічных адзінках) і вартасным (у грашовых адзінках) выражэнні.
Вымяральнікі аб'ему прадукцыі ў натуральным выражэнні з'яўляюцца: Аб'ём прадукцыі ў вартасным выражэнні вызначаецца рознымі паказчыкамі:
Прадукцыя ў сістэме менеджменту якасці
З пункту гледжання сістэмы менеджменту якасці прадукцыя ўяўляе сабой вынік працэсу як сукупнасці узаемазвязаных або ўзаемадзейнічаюць відаў дзейнасці (ДАСТ Р ІСО 9000-2008 ).
У сістэме менеджменту якасці вылучаюць чатыры агульныя катэгорыі прадукцыі: Прадукцыя можа складацца з элементаў, якія адносяцца да розных агульным катэгорыям прадукцыі. Напрыклад, такая прадукцыя як аўтамабіль ўключае тэхнічныя сродкі (рухавік, трансмісію, шыны і мноства іншых элементаў тэхнічных сродкаў), перепрацоўваемыя матэрыялы (бензін, змазка, астуджальная вадкасць і іншыя), праграмныя сродкі (праграмнае кіраванне рухавіком, інструкцыя для кіроўцы) і паслугі (растлумачэнне як кіраваць аўтамабілем, пасляпродажным (гарантыйны) абслугоўванне).
Аляксей Максімавіч Казлоў
Аляксей Максімавіч Казлоў (нар., в. Карманоўка Бялыніцкага раёна Магілёўскай вобласці) — беларускі палітык.
Біяграфія
Скончыў Мінскі радыётэхнічны інстытут, інжынер-канструктар-тэхнолаг радыёапаратуры.
Працоўную дзейнасць пачаў радыёмеханікам радыёатэлье ў горадзе Магілёве. Служыў у радах Узброеных Сіл. Працаваў інжынерам-тэхнолагам, майстрам-тэхнолагам, намеснікам начальніка цэха, намеснікам сакратара парткама, старшынёй прафкама, начальнікам упраўлення сацыяльнабытавога развіцця, намеснікам генеральнага дырэктара навукова-вытворчага аб’яднання «Інтэграл».
Выбіраўся дэпутатам Палаты Прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання.
Узнагароды
Узнагароджаны медалямі «За працоўную адзнаку», «За воінскую доблесць», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.
Табун
Табун — статак коней ці вярблюдаў для ўтрымання на перыяд пасьбы ці круглы год (у гаспадарках табуннай конегадоўлі). У табун аб’ядноўваюць жывёл аднаго ўзросту і полу, асобна кабыл, жарабцоў-вытворнікаў і маладняк.
Бялыніцкі абраз Божай Маці
Бялыніцкі абраз Божай Маці - Каралевы Беларусі — абраз Багародзіцы, шануецца каталіцкім, праваслаўным і ўніяцкім насельніцтвам усходняй Беларусі як цудатворны.
Версіі аб паходжанні абраза
Існуюць два розныя паданні — праваслаўнае і каталіцкае, якія апавядаюць пра гісторыю абраза. Праваслаўнае паданне мае дзве версіі. Адна з версій кажа, што пасля разгрому Кіева татарскімі войскамі Батыя некалькі манахаў, узяўшы з сабой старажытны абраз візантыйскага пісання, сышлі, ратуючыся, у лесе. Свой доўгі шлях яны завяршылі на ўзвышшы ля ракі Друць — правам прытоку Дняпра, дзе і заснавалі царкву св. Іллі Прарока і мужчынскі манастыр. Ужо ў першую ноч на абраным месцы ад іконы пачало зыходзіць незвычайнае ззянне. Цуд паўтараўся і ў наступныя ночы, якія сталі ад ззяння белымі. У памяць аб гэтым цудзе мястэчка, дзе быў заснаваны манастыр, нібыта і атрымала назву Бялынічы. Пазней абраз быў выкрадзены манахамі-кармелітамі.