cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вольфганг Амадэй Моцарт
Хвароба і смерць
Палеміка вакол акалічнасцей смерці Моцарта не цішэе і дасёння, нягледзячы на тое, што з дня смерці кампазітара прайшло больш за 220 гадоў. З яго смерцю злучана велізарная колькасць версій і легендаў, сярод якіх асабліва вялікае шыранне, дзякуючы «» А. С. Пушкіна, атрымала легенда пра атручванне Моцарта найвядомейшым у той час кампазітарам Антоніа Сальеры. Навукоўцы, якія вывучаюць смерць Моцарта, падзяліліся на два лагеры: прыхільнікаў гвалтоўнай і натуральнай смерці. Аднак абсалютная большасць навукоўцаў лічыць, што Моцарт памёр натуральным шляхам, а любыя версіі атручванняў, асабліва — версія атручвання Сальеры, недаказальныя ці проста хібныя.
Пахаванні
6 снежня 1791 года каля трох гадзін папаўдні цела Моцарта было прывезена да Сабора Святога Стэфана. Тут, у Крыжовай капэле, што прылягае да паўночнага боку сабора, адбылася сціплая рэлігійная цырымонія, на якой былі сябры Моцарта ван Світэн, Сальеры, Альбрэхтсбергер, Зюсмаер, Дайнер, Рознер, віяланчаліст Орслер і іншыя. адправіўся на могілкі Святога Марка, у адпаведнасці з наказамі таго часу, пасля шасці гадзін вечара, то бок ужо ў цемры, без суправоднікаў. Дата пахавання Моцарта з’яўляецца спрэчнай: крыніцы паказваюць 6 снежня, калі труна з яго целам была адпраўлена на могілках, аднак рэгламент забараняў хаваць памерлых раней, чым пасля 48 гадзін пасля смерці.
Насуперак пашыранай думцы, Моцарт не быў пахаваны ў палатняным мяшку ў брацкай магіле разам з беднякамі, як гэта было паказана ў фільме «Амадэй». Яго праходзілі па трэцім разрадзе, што агадвала пахаванне ў труне, але ў агульнай магіле разам з 5—6 іншымі трунамі. У пахаваннях Моцарта не было нічога незвычайнага для таго часу. Гэта не былі «пахаванні жабрака». Пахаванымі ў асобнай магіле з надмагіллем ці помнікам маглі быць толькі вельмі багатыя людзі і прадстаўнікі шляхты. Уражальныя (хоць і па другім разрадзе) пахаванні Бетховена ў 1827 годзе праходзілі ўжо ў іншай эпосе і, апроч таго, адлюстроўвалі рэзка ўзрослы сацыяльны статус музыкантаў.
Для венцаў смерць Моцарта прайшла практычна неўпрыкмет, аднак у Празе пры вялікім збегу народа (каля 4000 чалавек) у памяць пра Моцарта праз 9 дзён пасля яго смерці 120 музыкантаў выканалі з адмысловымі дадаткамі напісаны яшчэ ў 1776 годзе «Рэквіем».
Асоба Моцарта
Паводле ўспамінаў сучаснікаў, Моцарт знаходзіўся ў пастаянным руху: ён то жэстыкуляваў рукамі, то стукаў нагой. Твар яго быў надзвычай рухомы. Яго сваячка Сафі Хайбль успамінала, што ён увесь час гуляў «нібы на клавіры» з самымі рознымі прадметамі — капелюшом, кіем, ланцужком ад гадзінніка, сталом, крэсламі.
Мяркуючы па сапраўдных партрэтах, Моцарт не меў прыгожага ці нават прывабнага выгляду: ён быў малы на рост, меў даволі густыя русыя валасы, колер твару быў бледны — вынік многіх хвароб і нездаровага спосабу жыцця. Гэта ж стала прычынай таму, што яго вялікія прыгожыя блакітныя вочы мелі рассеяны і трывожны позірк. Шырокі, але завысокі лоб паката ішоў назад, нос працягваў яго лінію, ледзь адлучаючыся ад яго невялікім паглыбленнем. Сам нос быў даволі вялікім, што адзначалася сучаснікамі. Свае рысы твару Моцарт, мяркуючы па партрэтах, успадкаваў ад маці.
На думку Германа Аберта, адной з характэрных рыс асобы Моцарта была прыроджаная назіральнасць у камунікаванні з людзьмі. Яна складалася ў дзівоснай вастрыні і дакладнасці характарыстык людзей, з якімі Моцарт знаёміўся. Аднак яго меркаванні былі пазбаўлены пафасу, яны ўтрымлівалі толькі радасць назірання як такога і, перадусім, імкненне выявіць у дадзеным чалавеку істотнае. Ён не імкнуўся здабываць зыскі для сябе, не зайздросціў асабістаму дабрабыту. Прыроджанае пачуццё ўласнай вартасці ніколі не пакідала яго і ў арыстакратычных будынках.
Мяркуючы па лістах і ўспамінах сучаснікаў, значнае месца ў жыцці Моцарта займалі гумар і іронія. Свой лёгкі характар, а таксама схільнасць да грубай і часам вульгарнай гаворкі былі ўласцівыя і яго маці, якая любіла разнастайныя жарты і розыгрышы. Жарты Моцарта былі даволі дасціпныя, асабліва — калі яны тычыліся атачальных яго людзей. У яго лістах да родных у вялікай колькасці сустракаюцца туалетныя жарты. Па ўспамінах Іозефа Лангэ, атачэнню Моцарта даводзілася выслухваць шмат брыдот менавіта тады, калі ўнутрана яго займаў які-небудзь буйны твор.
Яшчэ адной асаблівасцю яго асобы была глыбокая ўспрымальнасць да сяброўства. Герман Аберт лічыць, што гэтаму спрыяла яго прыроджаная шчырая дабрыня, гатовасць заўсёды прыйсці на дапамогу блізкаму. Але разам з тым ён ніколі не навязваўся іншым. Наадварот, ён валодаў выдатнай здольнасцю (ізноў жа, якая выцякала з яго назіранняў за людзьмі) інстынктыўна распазнаваць у кожным чалавеку, які спрабаваў зблізіцца з ім, тыя рысы, якія ўласцівыя яму самому.
Захапленні
Моцарт вельмі любіў жывёл, асабліва птушак — канарак і шпакоў, якіх ён ахвотна трымаў у сябе ў якасці свойскай жывёлы. Апроч таго, у розны час ён трымаў таксама сабакаў і нават коней — у венскія гады Моцарт здзяйсняў штодзённыя шпацыры конна а пятай раніцы, якія былі рэкамендаваны яго лекарам.
Педагагічная дзейнасць
Моцарт таксама ўвайшоў у гісторыю як музычны педагог. Хоць, па сваім уласным перакананні, ён не быў педагогам па пакліканні. Моцарт часта жаліўся на гэта: урокі ігры на фартэпіяна адымалі ў яго шмат часу, а хадня па ўроках стамляла, а часам нават і зневажала. З пачуццём уласнай годнасці Моцарт пісаў бацьку:
[у Парыжы] я не мог бы жыць нічым іншым, апроч як вучнямі, а для [гэтай] працы я не народжаны. У мяне тут жывы прыціх. У мяне было два вучні. Да кожнага я схадзіў па 3 разы, потам аднаго не заспеў, і ўрок знік. Я з ахвотай магу даць урок з ветласці, асабліва, калі бачу талент, радасць, задавальненне ад навукі. Але калі трэба хадзіць у пэўную гадзіну на дома ці чакаць некага дома, гэтага я не магу, як бы шмат гэтым не зарабіў. Гэта для мяне невыносна. Гэта я пакіну людзям, якія нічога не ўмеюць, апроч як граць на клавіры. Я кампазітар і народжаны быць капельмайстрам. Я не маю права закопваць мой талент кампазітара, якім мяне так шчодра ўзнагародзіў міласцівы Бог.
Нягледзячы на гэта, ён усё ж даваў урокі — выключна для заробку. Больш за тое, у апошнія гады жыцця, калі Моцарт меў сур’ёзныя фінансавыя цяжкасці, гэта было адной з яго нешматлікіх крыніц прыбытку. Так, прыкладам, у 1790 годзе Моцарт меў толькі двух вучняў, і хацеў бы давесці іх лік да васьмі, пра што ён і пісаў свайму сябру і крэдытору Міхаэлю Пухбергу, просячы апавясціць усіх знаёмых пра тое, што Моцарт набірае вучняў. Сярод яго вучняў быў, у прыватнасці, англійскі музыкант, які па вяртанні з Аўстрыі ў Лондан адразу заняў пасады прыдворнага капельмайстара, арганіста ў Саборы Святога Паўла, музычнага настаўніка герцагіні Ёркскай, і потым прынцэсы Уэльскай.
Творчая спадчына
Адметнай рысай творчасці Моцарта з’яўляецца спалучэнне строгіх, ясных форм з глыбокай эмацыянальнасцю. Унікальнасць яго творчасці складаецца ў тым, што ён не толькі пісаў ува ўсіх існавалых у яго эпоху формах і жанрах, але і ў кожным з іх пакінуў творы вечнага значэння. Музыка Моцарта выяўляе мноства сувязей з рознымі нацыянальнымі культурамі (асабліва італьянскай), тым не менш яна належыць нацыянальнай венскай глебе і носіць друк творчай індывідуальнасці кампазітара.
Моцарт — адзін з найвядомейшых меладыстаў. Яго мелодыка спалучае рысы аўстрыйскай і нямецкай народнай песеннасці са спеўкасцю італьянскай кантылены. Нягледзячы на тое, што яго творы адрозніваюцца паэтычнасцю і тонкай вытанчанасцю, у іх часта сустракаюцца мелодыі мужнага характару, з вялікім драматычным пафасам і кантраставымі элементамі.
Асаблівае значэнне Моцарт надаваў оперы. Яго оперы — цэлая эпоха ў развіцці гэтага віду музычнага мастацтва. Нароўні з Крыстофам Глюкам, ён з’яўляўся адным з рэфарматараў жанру оперы, зрабіўшы на яго значны ўнёсак, але ў адрозненне ад яго, Моцарт асновай оперы лічыў музыку. Ён стварыў зусім іншы тып музычнай драматургіі, дзе оперная музыка знаходзіцца ў поўным адзінстве з развіццём сцэнічнага дзеяння. Як вынік — у яго операх няма адназначна станоўчыых і адмоўных персанажаў, характары жывыя і шматгранныя, паказаны стасункі людзей, іх пачуцці і імкненні. Найболей папулярнымі сталі оперы «Вяселле Фігаро», «Дон Жуан» і «Чароўная флейта».
Камерна-інструментальная творчасць Моцарта пададзена размаітымі ансамблямі (ад дуэтаў да квінтэтаў) і творамі для фартэпіяна (санаты, варыяцыі, фантазіі). Моцарт адмовіўся ад клавесіна і клавікорда, якія валодаюць у параўнанні з фартэпіяна слабейшым гукам. Фартэпіянная манера Моцарта адрозніваецца элегантнасцю, выразнасцю, старанным адстроем мелодыі і акампанементу.
Тэматычны каталог складанняў Моцарта («Chronologisch-thematisches Verzeichniss sämmtlicher Tonwerke W. A. Mozart´s») быў складзены ў 1862 годзе. Па вылічэнні Кёхеля, Моцарт напісаў 68 духоўных твораў (імшы, аферторыі, гімны і інш.), 23 творы для тэатра, 22 санаты для клавесіна, 45 санат і варыяцый для скрыпкі і клавесіна, 32 струнныя квартэты, каля 50 сімфоній, 55 канцэртаў і інш., у агульнай складанасці 626 твораў. Каталог Кёхеля неаднаразова пераглядаўся моцартазнаўцамі.
Спасылкі
Ноты твораў
(169) Зелія
(169) Зелія (Zelia) — невялікі, але даволі яркі астэроід галоўнага пояса, які быў адкрыты 28 верасня 1876 года французскімі астраномамі братамі Полем і Прасперам Анры і названы ў гонар Зела, старажытнагрэчаскага бога зайздрасці і саперніцтва, а таксама Зеліі, пляменніцы вядомага французскага астранома Каміля Фламарыёна.
Клаўсюты
Назва
Назва Клаўсюты адыменнага паходжання, ад аднаасноўнага старалітоўскага імя тыпу Klausutis.
Імённая аснова Klaus- звязаная з літоўскім klausyti «слухаць», якое перадавала паняцце чутнай далёка славы, якая была важная ў этыцы раннелітоўскага грамадства.
Аснова Klaus- таксама ў двухасноўных імёнах тыпу Klaus-gail’as, Tul-klaus’as.
Ва ўсходні бок ад Клаўсютаў, за Вілейкай — Клоўсі, ад антрапоніма тыпу Klausys з той жа асновай.
Тая ж аснова Klaus- была ў двухасноўным імені Кейстутавай дачкі Міклоўсы (Mi-klaus-). Варыянт гэтага імені даў тапонім Міклусы (, ад *Mi-klus-) на ўсходзе Польшчы.
Будна (Сенненскі раён)
Бу́дна (, Будно) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Нямойтаўскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Раснянскага сельсавета.
Палеагенавы перыяд
Палеаген, Палеагенны перыяд, Палеагенная сістэма — геалагічны перыяд, першы перыяд кайназоя. Пачаўся 65 млн. гадоў таму, скончыўся - 24,6 млн. Працягваўся 40,4 млн. гадоў.
Палеаген падзельны на тры эпохі:
Равенсбург
Равенсбург — горад у Германіі, раённы цэнтр, размешчаны ў зямлі Бадэн-Вюртэмберг.
Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Цюбінген. Уваходзіць у склад раёна Равенсбург. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Мітлерэс Шусенталь. Насельніцтва — 49 418 чалавек (на 31 снежня 2009 года). Займае плошчу 92,04 км². Афіцыйны код — 08 4 36 064.
Вуліца Гало (Мінск)
Вуліца Гало — вуліца ў Савецкім раёне Мінска, у мікрараёне Сельгаспасёлак, названая ў гонар Захара Захаравіча Гало, удзельніка Мінскага камуністычнага падполля ў гады Вялікай Айчыннай вайны.
Размяшчэнне
Пачынаецца ад Т-падобнага скрыжавання з вуліцай Някрасава і ідзе на паўночны захад. Сканчаецца Т-падобным скрыжаваннем з вуліцай Олешава. З’яўляецца двухпалоснай дарогай з двухбаковым рухам.
Перасячэнні
Вуліца перасякаецца з шэрагам іншых вуліц:
Грамадскі транспарт
Маршруты грамадскага транспарту на вуліцы не пракладзеныя. Бліжэйшая станцыя метро («Акадэмія навук») знаходзіцца на адлегласці 2,7 км, а бліжэйшы прыпынак — Тыражная, праз які праходзіць аўтобус і маршрутнае таксі.
Гомельскія гарадскія аркестры
Дзяржаўная ўстанова «Гомельскія гарадскія аркестры» — тэатральна-відовішчная ўстанова культуры г. Гомеля (Рэспубліка Беларусь).
У арганізацыі працуюць музыканты з сярэдняй-спецыяльнай і вышэйшай адукацыяй. Артысты аркестраў маюць вялікі практычны вопыт працы. Праца сімфанічнага і духавога аркестраў неаднаразова адзначалася граматамі Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь, Абласнога ўпраўлення культуры, аддзела культуры гарвыканкама.
Склад
ДУ «Гомельскія гарадскія аркестры» ўключае у сябе:
Гісторыя
У сакавіку 1919 года г. Гомель становіцца губернскім цэнтрам, а ўжо ў верасні 1920 г. арганізаваны сімфанічны аркестр, у складзе якога было 26 музыкантаў. Праз год колькасць выканаўцаў дасягнула 50.
Пасля Вялікай Айчыннай вайны было шмат спробаў адрадзіць сімфанічны аркестр у сценах Гомельскага музычнага вучылішча, да гэтага прыкладалі намаганні Вальтэр Мнацаканаў, Георгій Шпанькоў, Валянцін Краўцоў. Аднак спатрэбілася 45 гадоў, каб вярнуць Гомелю культуру на даваенны ўзровень і арганізаваць сімфанічны аркестр, што і адбылося ў 1989 годзе.
Гэта здарылася па ініцыятыве таленавітага музыканта і дырыжора Валянціна Краўцова, які на працягу 24 гадоў узначальваў калектыў. З 1997 года аркестр пераходзіць пад кіраванне аддзела культуры Гомельскага гарвыканкама. Калектыў прафесійны, укамплектаваны артыстамі з вышэйшай і сярэдне-спецыяльнай музычнай адукацыяй.
Сімфанічны аркестр вядзе шырокую канцэртную дзейнасць, дабрачынную і асветніцкую працу. Вялікая ўвага надаецца прапагандзе класічнага музычнага мастацтва. Праводзяцца дабрачынныя канцэрты для ветэранаў вайны.
Аркестр прымаў удзел у творчых паездках па Беларусі, Германіі, Латвіі, Расіі.
Пастаянна абнаўляецца рэпертуар, ажыццяўляюцца розныя праекты. Найбольш яркія з іх:
Сімфанічны аркестр супрацоўнічаў з такімі дырыжорамі, як: 28 сакавіка 2014 года сімфанічны аркестр горада Гомеля адзначыў сваё 25-годдзе. За гэтыя гады аркестр прайшоў вялікі шлях і дасягнуў вяршынь майстэрства. Пра гэта сведчаць імёны музыкаў, якія працавалі з аркестрам:
А таксама больш за 100 лаўрэатаў і дыпламантаў міжнародных конкурсаў прынялі ўдзел у канцэртах сімфанічнага аркестра.
З 2010 года па цяперашні час другім дырыжорам сімфанічнага аркестра з'яўляецца Уладзімір Мілюцін.
З 2014 года па цяперашні час аркестрам кіруе галоўны дырыжор Мурад Асуіл.
Дырыжоры
Мурад Асуіл — нарадзіўся 1 красавіка 1989 года ў горадзе Мекнес (Марока). З 2004 года па 2008 год вучыўся ў Мінскім дзяржаўным музычным каледжы імя М. І. Глінкі. Скончыў БДАМ, дзе вывучаў адначасова фартэпіяна (клас прафесара Л.З. Тэр-Мінасян) і дырыжыраванне ў класе дацэнта А.П. Сасноўскага. Падчас вучобы дырыжыраваў камерным аркестрам акадэміі музыкі. Па заканчэнні акадэміі стаў асістэнтам галоўнага дырыжора сімфанічнага аркестра Брэсцкага акадэмічнага тэатра драмы А.П. Сасноўскага. Магістр мастацтвазнаўства. Аспірант БДАМ.
Асуіл Мурад з'яўляецца лаўрэатам міжнародных фартэпіянных конкурсаў у Беларусі, Расіі, Францыі і Марока. Пераможца конкурсу маладых дырыжораў, прысвечанага 80-годдзю БДАМ. Удзельнік III Усерасійскага адкрытага конкурсу маладых дырыжораў ім. І.А. Мусіна. Удзельнік Міжнароднага майстар-класа Народнага артыста Расіі Юрыя Сіманава з аркестрам Маскоўскай філармоніі.
Уладзімір Мілюцін — нарадзіўся 21 студзеня 1967 года ў горадзе Віцебску (Беларусь). З 1982 па 1986 год вучыўся ў Віцебскім музычным каледжы ў класе валторнаў у прафесара В.В. Гестэ. З 1988 па 1993 год вучыўся ў БДАМ (клас прафесара Ю.Ф. Логінава). З 1991 года працаваў у Беларускай дзяржаўнай філармоніі ў сімфанічным аркестры (саліст, канцэртмайстар групы валторнаў). З 1997 года працуе ў канцэртным прадпрыемстве «Мінск-аркестр», які ўваходзіць у склад TirollerfestshpieleErt (саліст і першая валторна).
З 2002 года па 2008 год Уладзімір Мілюцін выкладаў у Беларускім дзяржаўным універсітэце культуры і мастацтваў, а таксама выкладаў у Мінскай дзяржаўнай гімназіі-каледжы мастацтваў.
З 2011 з'яўляецца дырыжорам камернага аркестра Гомельскай абласной філармоніі. З 2009 года працуе ў Гомельскім дзяржаўным каледжы мастацтваў ім. Н.Ф. Сакалоўскага ў якасці выкладчыка (валторна).
У 2010 годзе быў прыняты другім дырыжорам Сімфанічнага аркестра горада Гомеля ДУ «Гомельскія гарадскія аркестры».
Гісторыя
Упершыню духавы аркестр быў арганізаваны як дзіцячы калектыў пры Палацы культуры піянераў і школьнікаў Яфімам Васільевічам Юстусам, а ў 30-я гады XX-га стагоддзя рэарганізаваны ў духавы аркестр пры Гомельскім парку культуры і адпачынку ім. Луначарскага. Аркестр выконваў творы рускай, замежнай класікі, асабліва папулярныя былі песні ваеннага часу. У 1987 годзе аркестр па рашэнню Гомельскага абласнога выканаўчага камітэта атрымаў статус прафесійнага калектыву, па рэкамендацыі прафесійнага журы на чале з заслужаным артыстам Рэспублікі Беларусь Ю.А. Васілеўскім. У гарадскім парку аркестр ажыццяўляў творчую і канцэртную дзейнасць па абслугоўванню насельніцтва горада і вобласці да 1 красавіка 2007 года. З гэтага часу аркестр перайшоў пад юрысдыкцыю Гомельскага гарадскога выканаўчага камітэта.
Вялікая ўвага надаецца прапагандзе класічнага і эстрадна-духавога музычнага мастацтва, эстэтычнага выхавання маладога пакалення. Аркестр выконвае канцэртныя праграмы, даступныя не толькі для падрыхтаванага слухача, але і для дзіцячай, моладзевай аўдыторыі.
У рэпертуары аркестра музыка беларускіх кампазітараў, музычныя творы сусветнай класікі, сучасных аўтараў. Творчы калектыў супрацоўнічае з дырыжорамі блізкага і далёкага замежжа:
Дырыжоры
Духавым аркестрам кіравалі такія дырыжоры, як: Н. П. Сталяроў, Ю. І. Адзінцоў, А. Д. Чваркоў, В. В. Кравец, М. М. Расоха.
Калупаха Сяргей Анатольевіч нарадзіўся 13 ліпеня 1973 года ў горадзе Светлагорск (Беларусь). У 1992 годзе скончыў духавое аддзяленне па класу трубы УА «Гомельскі дзяржаўны каледж мастацтваў імя Н.Ф Сакалоўскага» (выкладчык Кавалёў Валянцін Мікалаевіч).
Прафесійная кар’ера пачалася ў 1990 годзе ў Гомельскім дзяржаўным цырку. З 1992 па 2000 гады Сяргей Анатольевіч працаваў вядучым артыстам духавога аркестра горада Гомеля.
Наступныя 11 гадоў (2000—2011 гг.) Калупаха С. А. працаваў за мяжой у такіх цырках, як «Sirena» (Польшча), «Zorba» (Нарвегія), «Renz Berlin» (Германія), а таксама на круізных лайнерах у Амерыцы, Англіі і Італіі.
У 2011 годзе Сяргей Анатольевіч вярнуўся ў Рэспубліку Беларусь у духавы аркестр ДУ «Гомельскія гарадскія аркестры».
За добрасумленную працу, творчыя дасягненні, прафесійны ўклад у развіццё культуры і мастацтва Сяргей Анатольевіч Калупаха быў адзначаны Ганаровай граматай аддзела ідэалагічнай работы, культуры і па справах моладзі Гомельскага гарадскога выканаўчага камітэта (2016) і Ганаровай граматай Галоўнага ўпраўлення ідэалагічнай работы, культуры і па справах моладзі Гомельскага абласнога выканаўчага камітэта (2017).
У красавіку 2017 года прызначаны на пасаду дырыжора духавога аркестра ДУ «Гомельскія гарадскія аркестры».
Камерны склад сімфанічнага аркестра «Классик»
«Классик» вядзе актыўную канцэртную дзейнасць, выступаючы ў школах, музеях, бібліятэках, на святочных мерапрыемствах горада і вобласці.
Кананерская лодка
Канане́рская ло́дка, канане́рка, канло́дка (Kanonenboot ад cannone — «гармата») — клас невялікіх баявых караблёў з артылерыйскім узбраеннем, прызначаных для баявых дзеянняў на рэках, азёрах і ў прыбярэжных марскіх раёнах, аховы гаваняў.
Гістарычна ў эпоху паруснага флота кананерскімі лодкамі называлі буйныя шлюпкі або невялікія парусна-вяслярныя судны з усталяваным на носе адным-трыма буйнымі гарматамі. Упершыню ўведзены французамі ў XVII стагоддзі (1646), ужываліся пры бамбардзіроўцы Дзюнкерка, ўяўлялі сабой 30-40-вёсельные шлюпкі з двума-трыма вялікімі гарматамі.
У Беларусі кананерскія лодкі былі на ўзбраенні да першай паловы XX стагоддзя ў складзе рачных ваенных флатылій.
Міхаіл I Асень
Біяграфія
Узыходжанне Міхаіла Асеня на прастол падрыхтавала яго маці Ірына Камніна, якая прыняла ўдзел у змове супраць малалетняга цара Каламана I Асеня. З-за маленства Міхаіла краінай кіраваў рэгенцкі савет на чале з Ірынай Камнінай і царскім шваграм севастакратарам Пятром.
У чэрвені 1253 года Міхаіл Асень II заключыў саюз з Рэспублікай Дуброўнік, накіраваны супраць сербскага караля Стэфана Ураша I. У адпаведнасці з умовамі пагаднення, у выпадку паражэння Сербіі ў вайне з саюзнікамі, яе тэрыторыі трэба было падзяліць паміж пераможцамі. У 1253 годзе балгарскія войскі ўварваліся ў Сербію, але неўзабаве былі вымушаны адступіць. Няўдача ў вайне была шмат у чым абумоўлена смерцю ў 1254 годзе каралевы-маці Ірыны Камнін, што саслабіла пазіцыі Міхаіла ва ўладзе.
У 1254 годзе Міхаіл Асень перайшоў у контрнаступленне супраць знешніх ворагаў. 3 лістапада памёр Іаан III Дука Ватац, і балгарскія войскі падчас уварвання змаглі захапіць Крычым, Цэпіну і Пярперык. Новы нікейскі імператар Феадор II Ласкарыс перакінуў войскі з Малой Азіі на Балканы і вярнуў сабе захопленыя балгарамі гарады.
У канцы 1255 года Міхаіл Асень заключыў мірны дагавор з венграмі, падмацаваўшы яго дынастычным шлюбам з унучкай караля Белы IV і дачкой Расціслава Міхайлавіча, бана Мачвы. Пасля чаго Расціслаў Міхайлавіч набыў вялікі ўплыў пры двары. У тым жа годзе балгарская армія ўвайшла ў Фракію і разбіла нікейцаў каля Дымотыкі. Расціслаў Міхайлавіч узначаліў дэлегацыю паслоў, якія адправіліся ў Рэгіну ў 1254 годзе, аднак без узгаднення з царом заключыў з нікейцамі дагавор, паводле якога балгары вярталі ім усе захопленыя землі без кампенсацыі. Цар адмовіўся прызнаць гэта пагадненне, што прывяло да яго канфрантацыі са знаццю і змовы. У 1256 годзе толькі 17-18-гадовы Міхаіл Асень быў смяротна паранены падчас палявання сваім стрыечным братам Каламанам. Гэта забойства выклікала разлад у Балгарыі і барацьбу за прастол паміж трыма асноўнымі прэтэндэнтамі — Расціславам Міхайлавічам, дэспатам Міцам і баярынам са Скоп’я Канстанцінам Ціхам.
Міхаіл Асень застаўся ў цені магутных гістарычных персанажаў свайго часу. Большую частку свайго кіравання ён заставаўся непаўналетнім і не быў здольны праводзіць самастойную палітыку. Падчас яго кіравання Балгарскае царства ўступіла ў працяглы перыяд міжусобных войнаў.
Сям’я
Міхаіл Асень быў жанаты на Ганне Расціслаўне, дачцы князя Расціслава Міхайлавіча.
Максім Леанідавіч Перлін
Максім Леанідавіч Перлін (Максим Леонидович Перлин, нарадз. 27 верасня 1988, Масква, СССР) — расійскі грамадскі дзеяч, журналіст, прадюсар, выдач, медыяэксперт. Заснавальнік сэрвісу распазнання твараў FindFace.
Биография
Нарадзіўся 27 верасня 1988 году ў маскоўскім раёне Канькова Канькова, на вуліцы Бутлерава. Бацька — вядомы фатограф Леанід Яфімавіч Перлін (нар. 15 чэрвеня 1953), заснавальнік аднаго з першых мадэльных агентцваў у Расіі «Студия Фодис», рабіў фотаздымкі для мужчынскіх часопісаў Penthouse і Playboy. Маці — Эла Ігараўна Перліна, у мінулым настаўніца рускай мовы і літэратуры, зараз уладальнік шлюбнага агенцтва. Бабуля — редактар часопіса «Советская женщина», сястра — выпускніца журфака МГУ.
Вучыўся ў 1994—2002 гг. у школе № 1311, у 2003—2004 гг. у літэратурным ліцеі № 1536, у 2004—2010 гг. межнародным адзяленні факультэта журналісцікі МДУ факультэта журналісцікі МДУ. Будучы студентам, ён стварыў моладзевае выдавецтва «Факультет» са сваім сябрам Уладзімірам Табаком, а пазней заснаваў сайт і інтэрнэт-тэлеканал Russia.ru, дзе быў упершыню паказаны серыял «Журфак» аб жыцці студэнтаў журфака МДУ. Вместе с выпускником вылічальнай матэматыкі і кібернэтыкі МДУ імя М. В. Ламаносава Арцёмам Кухарэнка і прадпрымальнікам Аляксандрам Кабаковым з NTechLab Перлін стварыў прыкладанне FindFace по распазнанні твараў. В цяперашні час — уладальнік агенцтва крэатыўных камунікацый BlackLight.
Перлін — аўтар некалькіх праэктаў з згадваннем прэзідэнта Расіі Уладзіміра Пуціна: у 2011 годзе, калі Пуцін займаў пасаду прэм’ер-міністра, Перліным быў выдадзены каляндар з 12 пазіраваўшымі студэнтками журфака МДУ. Таксама Перлін з’яўляецца аўтарам праэкта размалеўкі з выявамі дзеючага прэзідэнта Дзмітрыя Мядзведзева и прэм’ер-міністра Расіі Уладзіміра Пуціна і ініцыятарам аўтапрабегу «АвтоПати» на Садовом кольце у лютым 2012 года.
Ленінец
Ле́нінец (, Ленинец; да 1937 года Ясені) — пасёлак у Брагінскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Малажынскага сельсавета.
Размяшчэнне
У 3 км на поўдзень ад Брагіна, 32 км ад чыгуначнай станцыі Хойнікі (на галінцы Васілевічы — Хойнікі ад лініі Калінкавічы — Гомель), 122 км ад Гомеля.
Транспартная сетка
Побач аўтадарога Камарын — Хойнікі.
Планоўка складаецца з кароткай мерыдыянальнай вуліцы, забудаванай драўлянымі хатамі сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Заснаваны напачатку 1920-х гадоў перасяленцамі з суседніх вёсак на былых памешчыцкіх землях. У 1932 годзе арганізаваны калгас. Паводле перапісу 1959 года ў складзе калгаса «Запаветы Леніна» (цэнтр — вёска Ясені).
Ленінец уваходзіў у склад Спярыжскага сельсавета, які ў 2005 годзе быў перайменаваны ў Дублінскі. 26 верасня 2006 года Дублінскі сельсавет быў скасаваны, і Ленінец увайшоў у склад Чамярыскага сельсавета, а ў 2009 годзе быў перададзены ў склад Малажынскага сельсавета.
Данатэла
Раннія гады
Данатэла нарадзіўся ў Фларэнцыі або блізу яе паміж 1382 і 1387 гадамі у сям’і часальшчыка воўны. На працягу жыцця Данатэла працаваў у Фларэнцыі, Падуі і Сіене.
Вучыўся і спачатку працаваў з фларэнційскім жывапісцам і скульптарам, карыстаючыся заступніцтвам багатага фларэнційскага банкіра. З 1404 да 1407 года працаваў у майстэрні Жыберці ў Фларэнцыі.
Для заканчэння сваёй мастацкай адукацыі ездзіў з 1430 да 1433 года ў Рым, разам з вядомым архітэктарам Брунелескі, дзе вучыўся ў яго антычнай разьбе.Адна з яго першых прац — гарэльеф з дробназярністага каменя, які паказвае Дабравешчанне.
Творчасць
З 1443 да 1453 ў Падуі. Выконваў заказы па разьбе скульптураў для фларэнційскіх цэркваў: скульптуры (1408/1409 г.г.), св. (1408—1415), св. Іосіфа (1416). У Падуі стварыў з бронзы венецыянскаму кандацьеру Эразму да Нарні (1447) — першы конны помнік з часоў Антычнасці. У нашыя дні ён стаіць перад царквой св. Антонія ў Фларэнцыі.
Апошнія гады
Апошнія гады жыцця Данатэла правёў у Фларэнцыі, працуючы да старасці і памёр у 1466 годзе. Быў пахаваны з вялікай павагай у царкве Сан-Ларэнца, упрыгожанай яго працамі.
Саксен-Кобург-Гоцкая дынастыя
Саксен-Кобург-Гоцкая дынастыя (да 1826 года — Саксен-Кобург-Заальфельдская) — галіна Эрнесцінскай лініі старажытнай саксонскай дынастыі Ветынаў, якая кіравала ў некаторых дзяржавах Еўропы і з'яўляецца кіруючай дынастыяй у Бельгіі і Вялікабрытаніі.
У лістападзе 1826 года ўладарныя германскія князі прыйшлі да кампрамісу: Эрнст Саксен-Кобург-Заальфельдскі саступіў Заальфельд галіне Саксен-Мейнінген і атрымаў Готу. Пасля ён стаў Эрнстам I, герцагам Саксен-Кобург-Гоцкім.
На брытанскі трон Саксен-Кобург-Гоцкая дынастыя ўступіла пасля смерці каралевы Вікторыі ў 1901 годзе, калі каралём стаў яе сын ад Альберта Саксен-Кобург-Гоцкага Эдуард VII. У канцы Першай сусветнай вайны сын і пераемнік Эдуарда Георг V пазбавіўся ад нямецкай назвы, пераназваўшы дынастыю з Саксен-Кобург-Гоцкай у Віндзорскую (1917). Нашчадства цяперашняй каралевы Елізаветы II і яе мужа герцага Эдынбургскага фактычна ўжо належыць да дацкай дынастыі Глюксбургаў. Іх прозвішча па дакументах — Маўнтбетэн-Віндзар, бо Філіп перад шлюбам прыняў англізаванае прозвішча Маўнтбетэн, па маці (якая належала да Батэнбергаў — марганатычнай галіны Гесэнскага дому). Аднак афіцыйная назва кіруючай дынастыі і пасля Елізаветы II па-ранейшаму будзе «Віндзорская».
У Бельгіі дынастыя кіруе з самага пачатку бельгійскай дзяржаўнасці — з 1831 года, калі на трон узышоў брат Эрнста I Леапольд, нашчадкі якога займаюць бельгійскі прастол дагэтуль. Дачка Леапольда Шарлота стала жонкай імператара Мексікі Максіміліяна I. Пасля Першай сусветнай вайны кароль Альберт I змяніў нямецкае прозвішча дынастыі на de Belgique (у французскім напісанні) — Van België (у нідэрландскім напісанні).
Пляменнік Эрнста Фердынанд ажаніўся з партугальскай каралевай Марыяй II. Іх нашчадкі (як члены дынастыі Браганса-Кобург) кіравалі ў Партугаліі да 1910 года, калі там была абвешчана рэспубліка.
Іншы прадстаўнік дынастыі, таксама Фердынанд, стаў царом Балгарыі, манархія ў якой пала ў 1946 годзе. Глава каралеўскага Дому Балгарыі, былы цар Сімеон II, у 2001 годзе стаў прэм'ер-міністрам краіны і заставаўся ім да 2005 года. Гэта быў першы выпадак, калі былы манарх ізноў вярнуўся да ўлады шляхам дэмакратычных выбараў.
Прадстаўніцай Саксен-Кобург-Гоцкага дому была і Ганна Фёдараўна, жонка царэвіча Канстанціна Паўлавіча. Каралеве Вікторыі яна прыпадала роднай цёткай, а першаму бельгійскаму каралю Леапольду — сястрой.
Багуміл Ваячак
Багуміл Вая́чак, пазней Фёдар Іванавіч Вая́чак (, Лубна, Чэхія —, Кіеў) — кампазітар, дырыжор, саліст-кантрабасіст, педагог. Чэх паводле паходжання. Адзін з заснавальнікаў і першы прафесар класа кантрабаса Кіеўскай кансерваторыі.
Біяграфія
Багуміл Ваячак нарадзіўся 10 чэрвеня 1857 года ў Багеміі (Чэхія). У 1876 (або 1879) годзе скончыў класы кантрабаса і тэорыі музыкі ў Пражскай кансерваторыі. Затым некалькі гадоў выступаў у якасці саліста-кантрабасіста ў сімфанічных канцэртах у Чэхіі, Аўстрыі і Германіі.
У 1883 годзе, магчыма па запрашэнні опернага дырыжора і кампазітара, Багуміл Ваячак пераехаў у Кіеў, дзе змяніў імя на Фёдар Іванавіч. З 1883 па 1915 гады Ваячак быў артыстам і канцэртмайстрам групы кантрабасістаў. З 1889 года кіяўляне і госці гораду мелі магчымасць пачуць і сольныя выступленні Ваячака ў летніх сімфанічных канцэртах, дзе ён выконваў музыку як саліст-кантрабасіст і другі дырыжор. У 1916-1917 гадах музыкант стаў дырыжорам тэатра «Бергонье» (дырэкцыя Кручыніна), у 1917-1925 гадах — капельмайстрам аркестра кіеўскай міліцыі, а пазней, у 1928-1934 гадах — дырыжорам сімфанічнага аркестра Кіеўскага радыё.
Паралельна з артыстычнай дзейнасцю Ваячак таксама займаўся і дзейнасцю педагагічнай. Пачынаючы з 1885 года і да самай смерці ў 1934 годзе, Ваячак выкладаў у Кіеўскім музычным вучылішчы, якое ў 1913 годзе было рэарганізавана ў Кіеўскую кансерваторыю. У новаўтворанай кансерваторыі Ваячак быў прызначаны прафесарам па класе кантрабаса. У 1914-1915 навучальным годзе ў яго класе вучыўся ўкраінскі кампазітар і дырыжор. Апрача Кіеўскай кансерваторыі Ваячак выкладаў і ў шэрагу іншых навучальных устаноў. Так, у 1900-я гады ён быў выкладчыкам музыкі ў Чацвёртай гімназіі і Першым камерцыйным вучылішчы, а ў Музычнай школе Мікалая Іконнікава чытаў курс аркестравых інструментаў. З 1910 года выкладаў кантрабас і быў дырыжорам вучнёўскага аркестра.
Фёдар Іванавіч Ваячак быў адным з тых, хто падрыхтаваў глебу для з’яўлення ўкраінскай кантрабаснай школы. За час працы ў кансерваторыі ён выхаваў цэлую плеяду выдатных кантрабасістаў, якія працавалі ў Украіне, Румыніі, Малдове і нават у Амерыцы. Адзін з першых яго вучняў Мацвееў шмат гадоў працаваў першым кантрабасістам у Нью-Ёркскім сімфанічным аркестры. Сярод іншых вучняў Ваячака — Мікалаеў, браты і Уладзімір Людміліны, педагог Прыемскі. Вядомы ўкраінскі балетны танцоўшчык, харэограф і балетмайстар Серж Ліфар у сваіх успамінах згадвае, што браў у прафесара Ваячака ўрокі ігры на скрыпцы: «''Я стаў вучыцца іграць на скрыпцы ў кансерваторыі ў знакамітага прафесара Ваячака. Але скрыпка мяне мала задавальняла, як і ўсе іншыя сольныя інструменты — я любіў спевы, аркестр або аркестр у мініяцюры — раяль, і праз год перайшоў у клас раяля''».
Нягледзячы на перагружаны графік, Ваячак таксама пісаў музыку. Яму належаць шматлікія творы для фартэпіяна і «Раманс без слоў» для віяланчэлі і аркестра, опера «Вій» (па аднайменным творы М. В. Гогаля); інструментальнае суправаджэнне оперы Мікалая Аркаса «Кацярына» і оперы Мікалая Лысенкі «Накцюрн»; урачыстая кантата, прысвечаная тэатру Мікалая Салаўцова (для хору, салістаў і аркестра); сімфанічная паэма «''Памяці П. І. Чайкоўскага''»; маршы для духавога аркестра; уверцюра на малдаўскія народныя мелодыі і інш. У фондах Нацыянальнай бібліятэкі імя У.І. Вярнадскага захаваліся ноты вальса «La Tristesse» для фартэпіяна.
У 1926 годзе святкаваўся 50-гадовы юбілей яго музычна-педагагічнай дзейнасці. У 1929 годзе атрымаў званне.
Фёдар Іванавіч Ваячак памёр 3 красавіка 1934 года. Пахаваны ў Кіеве на (участак 13-III).
Месцы пражывання
З 1883 года Багуміл Ваячак жыў і працаваў у Кіеве. Вядомы наступныя яго месцы пражывання :
Сям’я і нашчадкі
11 лістапада 1916 года пабраўся шлюбам з Пелагеяй Саваўнай Бачынінай, з якой на той момант меў чатырох дзяцей: Мікалая, Паўла, Марыю і Вольгу.
Глен Кэмпбел
Глен Кэмпбел (Glen Campbell; 22 красавіка 1936 — 8 жніўня 2017) — амерыканскі, спявак і гітарыст, раннія запісы якога спрыялі размыванню меж паміж кантры-музыкай і традыцыйнай эстрадай. Уладальнік прэміі «Грэмі» за лепшы альбом 1968 года.
Карабель-пастка
Карабе́ль-па́стка ці су́дна-па́стка (Q-boat, decoy vessel, mistery ship) — карабель, які мае прыхаванае магутнае ўзбраенне і вонкава які выглядае як гандлёвае судна. У сусветныя вайны выкарыстоўваўся для правакавання падводных лодак на ўсплыванне і атаку з паверхні. Гэта давала караблю шанец знішчыць падлодку у адказ агнём.
У Першую сусветную вайну караблі-пасткі выкарыстоўваліся Каралеўскім ваенна-марскім флотам, падчас Другой сусветнай вайны іх выкарыстоўвалі як брытанцы, так і ВМС ЗША.
Кайназой
Кайназой (кайназойская эра) — эра ў геалагічнай гісторыі Зямлі працягласцю ў 65,5 млн. гадоў, пачынаючы з вялікага вымірання відаў у канцы мелавога перыяду па цяперашні час. З грэчаскай перакладаецца як «новае жыццё» (καινός = новы + ζωή = жыццё). Кайназой дзеліцца на палеаген, неаген і чацвярцічны перыяд (антрапаген). Гістарычна кайназой падзяляюць на перыяды - трацічны (ад палеацэна да пліяцэна) і чацвярцічны (плейстацэн і галацэн), хоць большасць геолагаў ўжо не прызнаюць такога падзелу.
Новыя Ісаевічы
Но́выя Іса́евічы (, Новые Исаевичи) — вёска ў Старадарожскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Новадарожскага сельсавета.
IC 1444
IC 1444 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) у сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Карфантаў (гміна)
Карфа́нтаў (Korfantów) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Ныскага павета Апольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Карфантаве. Плошча гміны складае 179,78 км². Станам на 2004 год у гміне Карфантаў пражывалі 9905 чалавек, шчыльнасць — 55,1 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 23 салецтвы.
Камарышкі
Кама́рышкі (, Комаришки) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Нарачанскага сельсавета.
Да 16 снежня 1982 года вёска ўваходзіла ў склад Рускасельскага сельсавета.
Вал (Барысаўскі раён)
Вал (, Вал) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Зембінскага сельсавета.
Буй (Сенненскі раён)
Буй (, Буй) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Нямойтаўскага сельсавета.
Азярніца (станцыя)
Азярні́ца (, Озерница)  — станцыя Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Слонімскім раёне Гродзенскай вобласці. Размешчана за 2 км на паўночны ўсход ад вёскі Азярніца. На станцыі працаваў і памёр беларускі паэт Алесь Сучок.
Бэй Юймін
Бэй Юймін (Ieoh Ming Pei;  — 16 мая 2019) — амерыканскі архітэктар.
Біяграфічныя звесткі
Ён нарадзіўся ў 1917 годзе ў кітайскім Гуанчжоў. Пасля пераезду ў Злучаныя Штаты Амерыкі скончыў Масачусецкі тэхналагічны інстытут, а затым і Вышэйшую школу дызайну пры Гарвардскім універсітэце. У 1983 годзе Бэй Юймін стаў лаўрэатам Прытцкераўскай прэміі.
Сярод яго самых вядомых збудаванняў — Нацыянальны цэнтр атмасферных даследаванняў у Каларада, Эверсанскі мастацкі музей у Нью-Ёрку, Усходні будынак Нацыянальнай галерэі мастацтваў у Вашынгтоне, а таксама Зала славы і музей рок-н-ролу ў Кліўлендзе.
Галоўнай працай Бэй Юймина лічыцца піраміда музея Луўра ў Парыжы. Яна была створана па яго праекце ў перыяд з 1985 па 1989 гады. Піраміда ўяўляе сабой 20-метровы будынак са шкла і металу і служыць уваходам у музей.
Памёр на 103-м годзе жыцця ў Нью-Ёрку.
Батэнбергі
Батэнбергі (Battenberg) — марганатычная галіна Гесэнскага дому, фактычна — правячая дынастыя ў Вялікабрытаніі пачынаючы з 2022 года.
Большая частка членаў сям’і, якая жыве ў Вялікабрытаніі, адмовілася ад сваіх нямецкіх тытулаў у 1917 годзе з-за вайны з Германіяй. Яны ўзялі прозвішча Маўнтбэтэн — пераклад прозвішча Батэнберг на англійскую мову з перастановай частак.
Гісторыя
У 1851 годзе Аляксандр Гесэн-Дармштацкі ажаніўся з Юліяй фон Хаўке, прыдворнай дамай яго сястры Марыі Аляксандраўны. Шлюб быў марганатычным. Брат Аляксандра вялікі герцаг Гесэнскі Людвіг III даў Юліі тытул графіні Батэнберг для яе і яе нашчадкаў, якія не змогуць прэтэндаваць на гесэнскі прастол. Тытул быў створаны па назве горада ў Гесэне, дзе муж і жонка некаторы час жылі ў адзіноце. У 1858 Юлія была ўзведзена да рангу прынцэсы. Пяць дзяцей Аляксандра і прынцэсы Батэнберг мелі тытул прынца ці прынцэсы і зварот Светласць.
(170) Марыя
(170) Марыя (Maria) — невялікі астэроід галоўнага пояса, які прыналежыць да светлага спектральнага класа S і ўзначальвае аднайменную групу астэроідаў — сямейства Марыі. Ён быў адкрыты 10 студзеня 1877 года французскім астраномам Ператэнам у абсерваторыі Тулузы і названы ў гонар Марыі, сястры італьянскага астранома Антоніа Абеці, які вылічыў арбіту гэтага астэроіда.
IC 1445
IC 1445 — галактыка тыпу E-S0 (еліптична спіральна галактыка) у сузор’і Вадаліў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Карновац (гміна)
Карно́вац (Kornowac) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Рацібожскага павета Сілезскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Карноўцы. Плошча гміны складае 26,3 км². Станам на 2004 год у гміне Карновац пражывалі 4707 чалавек, шчыльнасць — 179 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 5 салецтваў.
Узынская гарадская грамада
Узынская гарадская грамада (Узинська міська громада) — тэрытарыяльная грамада ва Украіне, у Білацэркаўскім раёне Кіеўскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр — горад Узын.
Створана 4 кастрычніка 2017 года шляхам аб’яднання Узынскага гарадскога савета і некаторых сельскіх саветаў раёна.
У склад грамады ўваходзяць 1 горад (Узын) і 13 вёсак: Алійныкава Слабада, Васыліў, Вэрбова, Ёсыпіўка, Затыша, Іваніўка, Краснэ, Мала Антоніўка, Мыхайліўка, Паўліўка, Сухалісы, Тарасіўка, Чэпылііўка.
Ян Казімір Быхавец
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Быхаўцаў герба «Магіла». Нарадзіўся ў сям’і Самуэля Дабрагоста Банавентуры і Крысціны з Дэнгафаў.
Ксёндз, канцлер Віленскай дыяцэзіі, воўпаўскі і лыскаўскі пробашч. Валодаў у Ваўкавыскім павеце часткай Лыскава, спадчынай па бацьках, і маёнткам Одла (Плябанаўцы) у Гарадзенскім павеце, нададзенага Віленскай капітулай.
Арсеній Дзіянісавіч Арсенка
Арсеній (Арсен) Дзіянісавіч Арсенка (, Новая Вадалага, Харкаўская вобласць — ) — беларускі і ўкраінскі савецкі спявак (барытон). Народны артыст БССР (1944) і.
Біяграфія
Скончыў у 1928 годзе. У 1928-37 працаваў у оперных тэатрах Харкава, Адэсы, у Вялікім тэатры СССР.
З 1937 саліст Дзяржаўнага тэатра оперы і балета БССР. Памёр года. Пахаваны на Вайсковых могілках у Мінску. У 1950 годзе на магіле пастаўлена стэла з выявай ліры і гарэльефам.
Творчасць
Першы выканаўца галоўнай партыі ў операх «У пушчах Палесся» А. Багатырова (Кузьміч), «Кветка шчасця» А. Туранкова (Андрэй). Таксама выконваў ролі Змітрака ў оперы «Міхась Падгорны» і Апанаса ў «Алесе» Я. К. Цікоцкага. Сярод лепшых роляў класічнага рэпертуару: Фігаро («» Д. Расіні), Жэрмон і Рыгалета («Травіята» і «Рыгалета» Д. Вердзі), Валянцін («Фаўст» Ш. Гуно), Анегін («Яўген Анегін» П. Чайкоўскага), Ялецкі («Пікавая дама» П. Чайкоўскага). Арсенка валодаў высокай вакальнай культурай, створаныя ім вобразы адрозніваліся арыгінальнасцю музычнай і сцэнічнай трактоўкі. Выступаў і як камерны спявак.
Новыя Фалічы
Но́выя Фа́лічы (, Новые Фаличи) — вёска ў Старадарожскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Новадарожскага сельсавета.
Жарсцвянка (Барысаўскі раён)
Жарсцвя́нка (, Жерствянка) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Зембінскага сельсавета.
Вароніна (Сенненскі раён)
Варо́ніна (, Воронино) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Нямойтаўскага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Раснянскага сельсавета.
Канстанполле
Канстанпо́лле (, Констанполье) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Нарачанскага сельсавета.
Да 16 снежня 1982 года вёска ўваходзіла ў склад Рускасельскага сельсавета.
IC 1446
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Jay & the Americans
Jay and the Americans (Джэй энд зэ амерыканс) — амерыканскі вакальны гурт.
Музычны сайт AllMusic характарызуе калектыў як «вытанчаны, велічны поп-гурт», які ствараў хіты на працягу 1960-х гадоў, і ў якога было «шмат чароўных момантаў у чартах», і апісвае яго стыль як «вакал з уплывам ду-вопа, дагледжаны кароткавалосы выгляд і сумесь поп-рока з опернай сентыментальшчынай». Як піша вэб-сайт, у пэўным сэнсе гурт ўжо на момант свайго стварэння быў «гуртам-дзядком», — настальгічным гуртам у стылі тых, што выконваюць свае старыя песні даўно мінулых гадоў, — бо ён быў створаны на стыку 1950-х і 1960-х гадоў, але гучаў, як нешта з папярэдняга дзесяцігоддзя (1950-х). На момант яе стварэння «гарманічныя вакальныя групы — прынамсі без акампанементу многоваттных электрагітар — ужо пачыналі састарвацца». Нягледзячы на гэта, гурт стаў папулярным, на роўных спаборнічаючы з такімі моднымі выканаўцамі, як Beach Boys, Jan & Dean і Four Seasons. І нават у час Брытанскага ўварвання яго працягвалі актыўна круціць на радыё. Вытрымаўшы тыя цяжкія для амерыканскіх артыстаў часы, гурт яшчэ і нацешыўся рок-н-рольным адраджэннем канца 1960-х гадоў, калі выканаўцы-дзядкі і старыя песні зноў перажылі бум папулярнасці.
Паўночны ўніверсітэт (Харватыя)
Паўночны ўніверсітэт (Sveučilište Sjever) — харвацкая дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта і з сядзібай у горадзе Капрыўніца.
Агульная характарыстыка
Універсітэт быў створаны шляхам аб’яднання Медыяўніверсітэта ў Капрыўніцы і Вараждзінскага палітэхнікума і, такім чынам, стаў восьмым дзяржаўным універсітэтам у Рэспубліцы Харватыя пасля галасавання парламента ў 2015 годзе па прапанове ўрада, прэм’ер-міністра Зорана Міланавіча і міністра адукацыі, навукі і спорту Жэлька Ёванавіча. З 2021 года ўніверсітэт прысутнічае таксама ў горадзе Джурджавац. Універсітэт — пяты па колькасці студэнтаў універсітэт у Харватыі.
Галоўным аргументам для адкрыцця ўніверсітэта быў недахоп высокаадукаванага насельніцтва на поўначы Харватыі і праграм, прызначаных для патрэб эканомікі і рынку. Дзякуючы яго развіццю, шырокі спектр магчымасцяў для навучання ў розных галінах, такіх як медыцына, эканоміка і кіраванне, транспарт і лагістыка, будаўніцтва, мультымедыйны і медыя-дызайн, мехатроніка, машынабудаванне, геадэзія, харчовыя тэхналогіі, электратэхніка, вылічальная тэхніка, сувязь, упакоўка і ахова навакольнага асяроддзя, значна пашыраецца. З-за высокай долі навучальных праграм у навуковых галінах, якія маюць вырашальнае значэнне для эканамічнага росту і адаптацыі да будучых тэндэнцый, яго часта неафіцыйна называюць «Універсітэтам STEM».
Зоран Міланавіч
Зоран Міланавіч (Zoran Milanović; нар., Сінь, Сацыялістычная Рэспубліка Харватыя, ФНРЮ) — харвацкі палітык левацэнтрысцкай арыентацыі, Прэзідэнт Харватыі (з 19 лютага 2020), прэм’ер-міністр Харватыі з 23 снежня 2011 па 22 студзеня 2016 года. Лідар кааліцыі Кукурыку і Сацыял-дэмакратычнай партыі Харватыі.
Біяграфія
Зоран Міланавіч нарадзіўся 30 кастрычніка 1966 года ў горадзе Сінь на поўдні Харватыі. Вучыўся ў сярэдняй школе «Цэнтр кіравання і правасуддзя», затым з адрозненнем скончыў юрыдычны факультэт у Заграбскім універсітэце. Міланавіча, па яго ўласным прызнанні, у юнацкасці адрозніваў бунтарскі характар і схільнасць да боек.
Па заканчэнні вучобы Міланавіч паступае на працу ў адзін з заграбскіх судоў, а затым, у 1993 годзе, у Міністэрства замежных спраў. У МЗС, па іроніі лёсу, яго наймае яго будучы палітычны апанент і будучы прэм’ер-міністр Іва Санадэр ). Праз год Міланавіч з’яжджае працаваць па лініі АБСЕ ў Нагорны Карабах. У 1996 годзе становіцца саветнікам харвацкай місіі пры ЕС і НАТА ў Бруселі. Там жа ён скончыў аспірантуру. У 1999 годзе ён вяртаецца ў МЗС.
У гэты ж час Міланавіч пачынае сваю палітычную кар’еру. Ён уступае ў шэрагі Сацыял-дэмакратычнай партыі, утворанай у 1990 годзе на базе Саюза камуністаў Харватыі. Да гэтага ён не быў членам ні ў адной партыі. Пасля перамогі СДП на выбарах 2000 года Міланавіч пачынае курыраваць у МЗС стаўлення з НАТА. Праз тры гады становіцца памочнікам міністра замежных спраў Таніна Піцулы. Пасля перамогі на выбарах 2003 года партыі Харвацкая дэмакратычная садружнасць (ХДС) Міланавіч пакідае гэту пасаду.
У 2004 годзе Міланавіча абіраюць у цэнтральны камітэт СДП, а праз два гады ён на кароткі час становіцца прэс-сакратаром партыі.
Пасля смерці лідара СДП Івіцы Рачана Міланавіч выстаўляе сваю кандыдатуру на пасаду старшыні партыі. Вылучэнне яго кандыдатуры сустракаюць авацыямі. Лічыцца, што Рачан, які казаў незадоўга да смерці пра неабходнасць прыходу «новых сіл», падтрымліваў менавіта Міланавіча. Другога чэрвеня 2007 года на дзясятым пазачарговым з’ездзе СДП Міланавіча абіраюць старшынёй партыі.
Рэйтынг СДП пачынае рэзка расці, і шмат хто ўжо прагназуе яе перамогу на парламенцкіх выбарах 2007 года, аднак палітычнага досведу Міланавіча аказалася недастаткова, ХДС перамагае зноў. СДП становіцца найбуйнейшай апазіцыйнай сілай у парламенце.
Пятага жніўня 2011 года Міланавіч стварае перадвыбарную кааліцыю Кукурыку, у якую апроч СДП вырашаюць увайсці Харвацкая народная партыя (ХНП) на чале з Радзімірам Чачычам, Істрыйская дэмакратычная асамблея (ІДА) Івана Якаўчыча (Ivan Jakovčić) і Харвацкая партыя пенсіянераў (ХПП), якую ўзначальвае Сілвана Хрэля (Silvano Hrelja).
Кааліцыя атрымлівае пераканаўчую перамогу на чарговых парламенцкіх выбарах 4 снежня 2011 года, атрымаўшы большасць мандатаў.
Сям’я
З 1994 года ў шлюбе з Саняй Мусіч-Міланавіч ён выхоўвае дваіх сыноў — Антэ і Марка.
Міхаіл Іосіфавіч Эрдман
Міхаіл Іосіфавіч Э́рдман (нар., в. Усушак, Быхаўскі павет, Магілёўская губерня — ?) — беларускі навуковец і дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
Міхаіл Іосіфавіч Эрдман нарадзіўся ў 1886 годзе ў в. Усушак Быхаўскага павета Магілёўскай губерні. Паходзіў са старажытнага шляхецкага роду Эрдманаў герба «Гербут» нямецкага паходжання.