cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Банджарскі султанат
Гісторыя
У 1852 г. галандцы прызначылі афіцыйным спадчыннікам прастолу прынца Тамджыдулаха, які не меў падтрымкі сярод банджарцаў. Насуперак іх воле Адам Аль-Ватсік завяшчаў уладу прынцу Хідаятулаху. Пасля яго смерці ў 1857 г. паміж спадчыннікамі ўспыхнула вайна. У 1859 г. галандскія ваенныя занялі Банджармасін. У адказ банджарцы пачалі забіваць еўрапейцаў. Важную ролю ў руху супраціўлення адыгралі мусульманскія прапаведнікі. Тамджыдулах быў вымушаны зрачыся прастолу. Галандцы запрасілі на яго пасаду Хідаятулаха, але той не даверыўся ім. У 1860 г. адміністрацыя ў Батавіі абвясціла прамое кіраванне султанатам. У 1862 г. Хідаятулах здаўся ў палон і быў высланы на Яву, аднак паўстанні супраць галандцаў працягваліся да 1905 г.
Нарачанская група азёр
Нарачанская група азёр, у Мядзельскім раёне, у басейне ракі Нарач. Уключае 4 вялікіх возера: Нарач, Мястра, Баторына, Белае (Бледнае), якія злучаны паміж сабой кароткімі пратокамі (за выключэннем бяссцёкавага Белага возера) і маюць агульны сцёк у раку Нарач, а таксама 10 малых азёр, большасць якіх знаходзіцца на тэрыторыі гідралагічнага заказніка "Чарэмшыцы".
Агульная плошча Нарачанскіх азёр складае каля 100 км², аб’ём вады - 0,8 км³, плошча вадазбору - 279 км². Фарміраванне азёр звязана з этапамі адступання паазерскага ледавіка, калі вызваленыя ім участкі Нарачана-Вілейскай нізіны запоўніліся расталымі водамі і ўтварыўся азёрны басейн (узровень яго быў на 5—7 м вышэй сучаснага). 10—12 тыс. гадоў таму прыток ледавіковых водаў спыніўся, узровень басейна панізіўся і пачалі фарміравацца сучасныя азёры. Тыповыя прадстаўнікі іхтыяфауны — лешч, шчупак, акунь, плотка, лінь, судак; азёры зарыбляюцца вугром.
Маляўнічасць азёр, хваёвыя лясы па берагах, спрыяльныя кліматычныя ўмовы абумовілі стварэнне вакол азёр буйнога рэкрэацыйнага цэнтра з санаторыямі, дамамі адпачынку, тургасцініцамі, дзіцячымі аздараўленчымі лагерамі. На дзяржаўным узроўні прымаюцца меры па ахове ўнікальнага прыроднага азёрналандшафтнага комплексу.
Глушэц (значэнні)
Назву Глушэ́ц маюць:
Мужчынская зборная Беларусі па валейболе U-17
Мужчынская зборная Беларусі па валейболе U-17 — мужчынская зборная каманда да 17 гадоў, якая прадстаўляе Беларусь на турнірах па валейболе.
Баргета-дзі-Вара
Баргета-дзі-Вара (Borghetto di Vara) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лігурыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Ла Спецыя.
Насельніцтва складае 987 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 36 чал./км². Займае плошчу 27 км². Паштовы індэкс — 19020. Тэлефонны код — 0187.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Carlo Borromeo.
Медніцкі замак
Архітэктура
Найбольш пашыранае датаванне замка — першая палова XIV ст., полюсныя версіі — канец XIII ст. (С. Абрамаўскас, Ё. Глямжа) і пасля 1380 года (А. Жалнерус). Узведзены на штучным насыпе пасярод вільготнага лугу. У паўночнай частцы лугу ў культурным пласце выяўлены рэшткі шчыльнай драўлянай забудовы вакольнага горада. Плошча дзядзінца — 1,85 га, разам з абарончымі ровам (глыбінёй 6—7 м) і валамі плошча фартыфікацыйнага комплексу складае 6,5 га. Даўжыня заходняга муру — 149,7 м, паўночнага — 128,7 м, усходняга — 161,2 м, паўднёвага — 127,7 м. Сцены мелі вышыню 14—15 м, таўшчыню ў ніжняй частцы 1,9 м. На вышыні 11 метраў знаходзілася баявая галерэя, якая налічвала 280 байніц. У мурах былі гатычныя спічастыя праёмы — у паўночным і паўднёвых мурах былі зроблены т.зв. верхнія брамы, паднятыя на вышыню прыкладна 5 м. Трапіць праз іх у замак можна было толькі па адкідных мастах. Ва ўсходнім і заходнім мурах знаходзіліся ніжнія (на ўзроўні паверхні зямлі) брамы. У паўночна-ўсходнім вугле ўзведзена вежа-данжон, дасягала вышыні 30 м, у плане 14,2×15,4 м, выступае за лінію муроў, таўшчыня сцен — 2,5—3 м. Мела 5 ярусаў, з якіх 3 верхнія былі жылыя. Іншыя тры вежы абаранялі ўваходы ў замак. Вялікая колькасць уваходаў, відаць, звязана з функцыяй замка як «фольксбурга» — замка, куды падчас нападаў збягалася навакольнае насельніцтва. Лінію муроў атачаў роў і два земляныя валы. Асноўны будаўнічы матэрыял — палявыя валуны на вапнава-пясчанай рошчыне. Завяршэнне муроў, вуглы веж, аркі дзвярных і аконных праёмаў, байніцы зроблены з цэглы, пакладзенай у тэхніцы балтыйскай муроўкі. У дэкаратыўных мэтах на сценах зроблены цагляныя аблямовачныя паясы. На дзядзінцы знаходзіліся драўляныя жыллёвыя і гаспадарчыя будынкі.
Па планіроўцы і будаўнічай тэхніцы замак блізкі да Лідскага і Крэўскага замкаў.
У данжоне выяўлены фрагменты сценапісу, тыпалагічна блізкія да фрэсак, знойдзеных у Крэўскім замку. Фрэскі зроблены пад візантыйскім уплывам, атаясняюцца з «пскоўскай школай».
Гісторыя
Пэўная дата пабудовы замка невядома.
Уладзіслаў Сыракомля згадвае, што каля Крэўскага замка ён чуў паданне, што "будавала яго нейкае племя багоў ці веліканаў, такіх моцных, што муляры працавалі адначасова ў Медніках і Крэве, і калі трэба было пазычыць молаты, то перакідвалі іх на чатыры мілі."У «Хроніцы польскай, Літвы, жмудскай і ўсёй Русі» (выдадзена ў 1582 годзе) Мацея Стрыйкоўскага, каноніка касцёла ў Медніках у 1579—1586 гадах, Меднікі ўпамінаюцца ў часы ўладарства Віценя (у 1311 і 1313 гадах), але вялося хутчэй ішла пра аднайменны замак у Жамойці.
Паводле Тэадора Нарбута, Меднікі належалі вялікаму князю Альгерду: «Вялікі князь, як не ідзе з войскам, бо штовесну адбываюцца выправы вайсковыя, жыве летам у замку, на ўсход ад Вільні, што Меднікі называецца».
У 1402 годзе нямецкіх саюзнікаў навёў на Меднікі князь Свідрыгайла. У той год, праўдападобна, былі спалены драўляныя ўмацаванні замка і вакольны горад Меднікаў.
Пасля Грунвальдскай бітвы замак страціў ваеннае значэнне і занепадаў.
Медніцкі замак згадваецца ў «Спісе рускіх гарадоў» (дадатку да наўгародскага летапісу). Створаны гэты спіс, хутчэй за ўсё, у 1421—1425 гады. Паводле Сыракомлі, тут была летняя рэзідэнцыя Казіміра Ягелончыка. Польскі кароль і вялікі князь літоўскі, які жыў у Польшчы і Літве, не хацеў трымаць сваіх дзяцей у сталічным шуме. Як толькі прыязджаў у Вільню, то чацвёра дзяцей (Ян Ольбрахт, Аляксандр, Жыгімонт і Казімір) разам са сваім настаўнікам, вядомым польскім гісторыкам Янам Длугашам, спыняліся ў Медніках. Паводле Нарбута, тут і памёр каралевіч Казімір, хоць паводле большасці крыніц гэта здарылася ў Вільні. Паводле Кіркора, было паданне, што ў капліцы замка спачывалі мошчы святога каралевіча Казіміра перад тым, як былі перанесены ў адмыслова пабудаваную капліцу ў Віленскім кафедральным саборы.
У студзені 1495 года праз Меднікі праязджала вялікая княгіня Алена Іванаўна, дарогай у Вільню для заключэння шлюбу з Аляксандрам Ягелончыкам.
Паводле Сігізмунда Герберштэйна, у 1517 годзе Медніцкі замак, як і суседні Крэўскі, быў закінуты. У 1519 годзе замак быў яшчэ больш разбураны маскоўскімі войскамі, якія шлі ад Менска да Вільні.
У 1812 годзе драўляныя пабудовы разабраны наступаючымі французскімі войскамі. Паводле апісання Адама Ганорыя Кіркора ў 1854 годзе: "Цяперашнія разваліны складаюць чатырохвугольную каменную сцяну з кірпіча і камянёў, даўжынёю каля 249 аршынаў, шырынёю 195, вышынёю 19. Унутры прасторны пляц, які змяшчаў усе пабудовы замка, якія, мабыць, былі драўлянымі. На паўночна-ўсходнім вуглу была чатырохвугольная ў тры паверхі вежа, з якой на кожным паверсе маглі быць па два вялікіх пакоі. Яшчэ ў мінулым годзе я бачыў дубовую лесвіцу, якая вяла на другі паверх. Увесь замак быў аточаны глыбокім рвом."У 1904 годзе руіны Медніцкага замка замалёўваў Фердынанд Рушчыц.
Меднікі пацярпелі падчас Першай сусветнай вайны — немцы разабралі частку заходняга муру, будуючы дарогу. Археалагічныя і архітэктурныя даследаванні Медніцкага замка праводзіліся віленскімі спецыялістамі ў 1955—1956 і 1960—1962 гадах. А ў канцы 1960-х гадоў была праведзена кансервацыя руін замка, дзякуючы ёй рэшткі захаваліся да 1990-х гадоў. У 1993 годзе распачалася рэканструкцыя вежы-данжона паводле праекту архітэктара Ёнаса Глямжы. Гэтыя працы падтрымліваў Міжнародны фонд аднаўлення Медніцкага замка, створаны Амерыкана-літоўскай асацыяцыяй інжынераў і архітэктараў.
Дзякуючы гранту Еўрасаюза была завершана рэканструкцыя галоўнай вежы і адкрыта там экспазіцыя.
Вэрхутка
Вэрхутка (Верху́тка) — вёска ў Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Цімон Забароўскі
Біяграфія
Нарадзіўся ў заможнай шляхецкай сям’і Юзафа Забароўскага і Юльяны з Шапціцкіх. Пачатковую адукацыю атрымаў дома. У 1810 г. вучыўся ў школе ва Львове. Скончыў Крамянецкі ліцэй, пад час вучобы быў сябрам літаратурнага гуртка. Таварышамі Ц. Забароўскага падчас вучобы былі Алаізій Каржанеўскі, Ян Казімір Ардынец, Францішак Кавальскі, Густаў Алізар. Па ліцэі паехаў у Варшаву, дзе ў 1816—1818 гадах займаўся паэтычнымі перакладамі, разам з таварышамі заснаваў часопісы «Ćwiczenia naukowe» (1818) і «Pamiętnik Naukowy» (1819), рэдагаваў іх літаратурную частку. Аднак, атрымаўшы колькі негатыўных рэцэнзій на свае творы, Ц. Забароўскі ў 1819 годзе вяртаецца ў Крамянец, а ў 1820 годзе ў бацькоўскі маёнтак Лычкоўцы, дзе жыў і працаваў да сваёй смерці.
Да 1821—1822 гадоў адносяць раман Ц. Забароўскага з замужняй суседкай, вядомай пад уяўным імем Альзіры, у ідэнтыфікацыі якой няма пэўнасці. М. Данілевіч-Зялінская меркавала, што пад псеўданімам схавана Ганна Развадоўская, сястра прыяцеля Цімона — У. Развадоўскага з Навасёлкі, якую выдалі замуж за барона Чаховіча з Зарубінцаў, што за 30 км ад Лычкоўцаў. Аднак, успаміны сучаснікаў прымушаюць бачыць пад псеўданімам Лауру Семяноўскую, маладую жонку суседа Забароўскіх — Юзафа Забельскага, уладальніка Гарадніцы.
Цімон хацеў ажаніцца з каханай, але маці выступіла рэзка супраць, пагражала пазбавіць спадчыны і настаяла на часовым ад’ездзе да дзядзькі У. Шапціцкага (брата маці) у Якубовіцы пад Люблінам. Лаура ж была згодная на развод нават са стратай бацькоўскага маёнтка, але не была гатовая страціць апеку над маленькім сынам. Вясной 1822 году Цімон атрымаў ліст, Лаура паведамляла пра разрыў адносін, каб захаваць сям’ю дзеля сына.
Біёграфы адзначаюць, Забароўскі падоўгу прагульваўся берагам Збруча ў ваколіцах Лычкоўцаў і ў Медаборах, замілаваны роднымі мясцінамі апяваў іх вершамі. Упадабанае Забароўскім месца для творчасці было недзе па-над Збручам паблізу скал Медабор. Побач з любоўнай і пейзажнай лірыкай, якая праславіла яго, Забароўскі спрабуе звяртацца і да гістарычнай тэматыкі. У творчасці Ц. Забароўскага заўважныя перапады настрою, калі перыяды рамантычнай жыццярадаснасці чаргаваліся з перыядамі хрысціянскай пакоры. Тэарэтычна гэта можа быць сімптомам шырока распаўсюджанага псіхічнага захворвання — маніякальна-дэпрэсіўнага псіхозу.
Ц. Забароўскі загінуў у 1828 г. пры няясных абставінах. Паводле плётак, вінаваты быў вышэйзгаданы раман — падазравалі, паэт утоплены слугой раўнівага мужа. Іншыя бачылі проста няшчасны выпадак. Бліжэйшыя сябры Забароўскага — Ф. Лашоўскі і Ю. Сабінскі — у некралогу неабачліва агарнулі яго смерць ў рамантычны арэол, нагадаўшы, што, паводле гётаўскага Вертэра, няшчасныя закаханыя канчаюць жыццё самагубствам. Таму, яшчэ ў 1920-х мясцовыя жыхары памяталі Ц. Забароўскага як самагубца. Аднак, сведак смерці не было, афіцыйна ён памёр ад апаплексічнага ўдару. Бацькі пахавалі Цімона каля царквы побач з астатнімі родзічамі, насуперак глухому абурэнню сялян.
Творчасць
Дэбютаваў вершамі ў 1814 годзе, будучы сябрам студэнцкага Пісьменніцкага клуба (Klub Рiśmienniczy) у Крамянецкім ліцэі, між іншых вядомы верш на ўгодкі імянін Т. Чацкага па яго смерці.
У Варшаве ў «Ćwiczenia naukowe» апублікаваў даследаванне пра будову і рытміку польскага верша «O zewnętrznej budowie wiersza polskiego». У Варшаве ж напісана і гістарычна-сатырычная паэма «Пісьменніцкі клуб» («Klub piśmienniczy»), але надрукавана толькі ў 1909 годзе ў выданні «Лямус» («Lamus»). У 1817 апублікаваў пераклад трагедыі Вальтэра «Танкрэд». У 1818 годзе выйшлі 7 песень першай «рыцарскай» паэмы Забароўскага «Баляслаў Храбры, або здабыццё Кіева» («Boleslaw Chrobry czyli zdobycie Kijowa»), гістарычны кантэкст якой пазычана ў «Гісторыі» А. Нарушэвіча. У першай песні твор нагадвае класічную эпічную паэму ў стылі Гамера, але далей шчодра аздоблены рамантычнымі паданнямі і казачнымі сюжэтамі, дзе цяжка пазнаюцца гістарычныя асобы. Наватарская паэма адразу прынесла аўтару вядомасць. У прадмове да «Баляслава Храбрага» паэт выказаў і сваё крэда — пошук сюжэтаў не ў чужой, а ў айчыннай гісторыі. Таксама ў 1818 годзе ў «Ćwiczenia naukowe» выйшлі 2 песні паэмы «Анеля» («Aniela»).
Зварот да гісторыі — спадчына старой класічнай школы польскай паэзіі, паступовыя змены ў якой і пераход да рамантызму выдатна адлюстроўваюць творы Забароўскага, то насычаныя антычнымі героямі і сюжэтамі, то навеяныя славянскім фальклорам. Выбар жа старажытнаруска-польскіх ці польска-ўкраінскіх гістарычных сюжэтаў абумоўлены біяграфіяй самога паэта — паляка, які нарадзіўся і вырас на Украіне, на мяжы Аўстрыйскай і Расійскай імперый.
У 1822 годзе, у дзядзькі У. Шапціцкага ў Якубовіцах пад Люблінам, Забароўскі азнаёміўся з польскім вольным літаратурным перакладам «Слова пра паход Ігараў» К. Гадэбскага і пад яго ўплывам пачаў паэму «Баян» («Bojan»). У «Баяне» Забароўскі прапануе сваю паэтычную фантазію ў выглядзе «Pieśni Bojana» і «Śpiéwu Bojana». Цікавасць паэта да асобы Баяна, мабыць, збольшага тлумачыцца агульнаеўрапейскай модай на «Песні Асіяна». Першапачаткова ідэяй Забароўскага было стварэнне стылізацыі пад старажытны тэкст і ананімная публікацыя. Аднак, гэта не было здзейснена — паэт не здолеў выйсці за межы ўпадабаных вобразаў і тэм: у «Песнях Баяна» зноў з’яўляецца злы чарадзей Блуд, персанаж «Баляслава Храбрага», а падзеі выходзяць за межы Кіеўшчыны, уплятаюцца Медаборы і Збруч, Днестр і Падолле. Асоба паэта занадта ярка выявілася ў новым творы, у чытача не застаецца сумневу што «Баян» — сам Забароўскі. Не здолеўшы пажаданую стылізацыю, паэт страціў цікавасць да «Баяна» і пераключыўся на іншыя сюжэты. Урэшце паэма засталася няскончанай, фрагменты апублікаваны ў «Ateneum» толькі ў 1883 годзе.
Яшчэ адным вопытам стылізацыі была «Песня пра Гаральда» («Pieśn o Haraldzie»), дзе паэт даў сваю версію песні Гаральда да Мальвіны, дачкі Яраслава Мудрага.
Летам 1823 г. Ц. Забароўскі піша п’есу «Bohdan Chmielnicki» з даволі не тыповай для польскай літаратуры трактоўкай вобраза гетмана.
У 1824 годзе паэт зноў звяртаецца да старажытнарускіх сюжэтаў, працуючы над п’есай «Tajemnica, czyli Borys i Milwiana». Сюжэт п’есы разгортваецца вакол усобіцы сыноў Уладзіміра Святаславіча, куды паэт уносіць інтрыгу — таемнае каханне князя Барыса і дачкі Баляслава Храбрага. Разумеючы аднак, што драматургія не самы моцны яго бок, Ц. Забароўскі ў далейшым засяроджваецца на лірыцы. Паэт ўрэшце не скончыў Баляславіяду (ці, як меркавалі яго сябры, спаліў гатовы варыянт).
Памяць
Ф. Кавальскі прысвяціў Ц. Забароўскаму паэму «Tymon».
NGC 5543
NGC 5543 (іншыя абазначэнні — ZWG 46.88, PGC 51079) — галактыка ў сузор’і Валапас.
Газавая гангрэна
Гангрэна газавая (або анаэробная гангрэна, міанекроз) — інфекцыя, якая развіваецца пры адсутнасці кіслароду (анаэробнай), у тканках арганізма.
Этыялогія і патагенэз
Захворванне выклікаецца пераважна бактэрыямі роду кластрыдый, якія жывуць у глебе і вулічным пыле. Раны, забруджаныя зямлёй, якія маюць раневыя кішэні і ўчасткі змярцвелых тканак, а таксама тканкі, што дрэнна забяспечваюцца крывёю, якія не мелі першаснай хірургічнай апрацоўцы, схільныя да газавай гангрэны. Узбуджальнік хутка набывае здольнасць да заражэння, вылучаюць газаўтваральныя і рашчыняльныя тканкі экза- і эндатаксіны, якія спрыяюць хуткаму распаўсюджванню інфекцыі.
Магнетон Бора
Магнетон Бора — адзінка элементарнага магнітнага моманту.
Упершыню выяўлена і разлічана ў 1911 годзе румынскім фізікам Стэфанам Пракапiу, велічыня названая ў гонар Нільса Бора, які самастойна разлічыў яе ў 1913 годзе.
У Гаусавай сістэме адзінак магнетон Бора вызначаецца як і ў сістэме СІ як дзе ħ - пастаянная Дзiрака, е - элементарны электрычны зарад, me - маса электрона, c - хуткасць святла.
Велічыня магнетона Бора складае, у залежнасці ад абранай сістэмы адзінак: Таксама часта выкарыстовываюць велічыні
Фізічны сэнс
Акрамя арбітальнага моманту колькасці руху Ml, абумоўленага кручэннем, электрон валодае уласным механічным момантам - спінам, роўным s = 1/2 (у адзінках ħ). Спінавай магнітны момант μs = ge μBs, дзе ge - g-фактар электрона. У рэлятывісцкай квантавай тэорыі, зыходзячы з раўнання Дзірака, велічыня ge атрымліваецца роўнай двум, гэта значыць у 2 разы больш велічыні, якую трэба было чакаць на падставе формулы (1), але так як s = 1/2, то тэарэтычна атрымліваецца μs = μB. Тым не менш, з эксперыментаў вядома, што g-фактар электрона
Абавязаныя сяляне
Абавязаныя сяляне — прыватнаўласніцкія сяляне ў Расійскай імперыі, якіх паводле ўказа 2 красавіка 1842 г. памешчык меў права вызваляць ад прыгоннай залежнасці, надзяляць зямлёй у часовае карыстанне, «абавязваючы» павіннасцямі ў форме аброку або паншчыны. Указ не вызначаў памераў зямельных надзелаў, абавязкаў сялян і не абмяжоўваў улады памешчыкаў над імі. Таму становішча абавязаных сялян засталося такое, як і ў прыгонных. З 10 млн прыгонных сялян мужчынскага полу да 1885 г. у катэгорыю абавязаных пераведзена 24 тыс.
Кампен (Нідэрланды)
Кампен (Kampen) — горад і абшчына ў Нідэрландах у правінцыі Аверэйсел.
Гісторыя
Кампен атрымаў гарадскія правы ў 1236 годзе і ўступіў у Ганзу ў 1440 годзе. 11 жніўня 1572 года быў вызвалены ад іспанцаў, але 15 лістапада, пасля разні ў Зютфене, добраахвотна здаўся іспанцам. Горад зноў змяніў гаспадара ў 1578 годзе, пасля аблогі, праведзенай Георгам ван Лалаінгам. Галандская вайна прывяла да заняпаду горада.
Заслонаў
Заслонаў — прозвішча.
Ада Мікалаеўна Рогаўцава
Ада Мікалаеўна Ро́гаўцава (Рагаве́ц; Ада Миколаївна Роговцева []; нар, Глухаў, Сумская вобласць, УССР) — савецкая і ўкраінская акторка тэатра і кіно.
Заслужаная артыстка Украінскай ССР (1960), народная артыстка УССР (1967), народная артыстка СССР (1978), лаўрэат Дзяржаўнай прэміі УССР імя Т. Р. Шаўчэнкі (1981), Дзяржаўнай прэміі Украіны імя А. П. Даўжэнкі (2017). Герой Украіны (2007).
Біяграфія
Нарадзілася 16 ліпеня 1937 года ў Глухаве (цяпер — Шосткінскі раён Сумскай вобласці Украіны).
Бацька, Мікалай Іванавіч Рогаўцаў, меў дзве вышэйшыя адукацыі, скончыўшы індустрыяльны і сельскагаспадарчы інстытуты, працаваў у НКУС. У час Вялікай Айчыннай вайны служыў у ахове ў М. С. Хрушчова. Маці, Ганна Мітрафанаўна Зайкоўская, па спецыяльнасці аграном. У 1948 годзе сям’я пераехала з Кіева ў Палтаву.
Вучылася ў агульнаадукацыйнай школе № 10 імя В. Караленкі ў Палтаве. У 1959 годзе скончыла Кіеўскі інстытут тэатральнага мастацтва імя І. Карпенкі-Карагі, майстэрню К. Сцепанкова.
З 1959 года — актрыса Кіеўскага рускага драматычнага тэатра імя Лесі Украінкі, праслужыла ў ім 35 гадоў.
Шмат іграе ў кіно і на сцэне. Выканаўшы ролю Наталлі Башкірцавай у фільме «Утаймаванне агню», стала сімвалам жаноцкасці і шлюбнай вернасці. Роля Ганны ў кінаэпапеі «Вечны кліч» зрабіла актрысу любіміцай савецкіх гледачоў.
Пасля сыходу з Тэатра імя Лесі Украінкі гастралюе з канцэртнымі праграмамі і камернымі тэатрамі Украіны і Расіі. Іграла ў многіх спектаклях Рамана Вікцюка, з 1994 па 1997 і з 2007 па 2012 год працавала ў Кіеўскім акадэмічным тэатры драмы і камедыі на левым беразе Дняпра. У 2016 годзе вярнулася ў тэатр з адроджаным аншлагавым спектаклем «Вася павінен патэлефанаваць».
Шмат гадоў выкладала акцёрскае майстэрства ў Кіеўскім інстытуце тэатральнага мастацтва імя І. К. Карпенкі-Карага, а таксама на кафедры дыктараў і вядучых тэлепраграм Кіеўскага ўніверсітэта культуры і мастацтваў.
Была членам Савецкага камітэта абароны міру. З 1992 года член Камітэта па Дзяржаўным прэміях Украіны імя Т. Г. Шаўчэнкі пры Кабінеце Міністраў Украіны. Член Тэлевізійнай акадэміі Украіны (1997).
Член КПСС з 1967 года, больш за 20 гадоў была членам партбюро, абіралася сакратаром парткама тэатра і дэлегатам XXVII з’езда КПСС.
Высіч
Высіч (Ви́січ) — вёска ў Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Камайка
Кама́йка (Kamojà — рака ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі і ў Літве, правы прыток ракі Бірвета (басейн Заходняй Дзвіны).
Назва
Назва балцкага паходжання, адпачатная балцкая форма назвы захавалася ў літоўскім ужыванні як Kamojà.
Гідранімічныя аналагі — літоўскія рачныя назвы Kamė, Kamaja, Kamainė, Kamatė, Kamena, Kamužė, Kamža.
ГІдранімічны корань Kam- звязаны з літоўскім kamas «камяк, камок» (сціснуты кавалак). Далей да індаеўрапейскага *kem- «сціскаць».
Балцкія водныя назвы на ўсходзе тыпу Жлобін, Горадзен (> Гараднічанка), Гамея (> Гамяюк), якія ўрэшце ўзыходзяць да каранёў *gleb(h)- «сціскаць», *gher(d)- «ахопліваць; агароджваць», *gem- «хапаць, сціскаць». Такія назвы адлюстроўваюць канфігурацыйныя асаблівасці адпаведнай ракі ці возера («акруглыя» азёры, рэкі, што «кружляюць»).
Пашыральнік -oj- вядомы ў літоўскім слова і назваўтварэнні: pupa «боб»  — pupojas «бабовае сцябло», aukštas «высокі» — Aukštojis (назва пагорка). З іншым вакалізмам пашыральнік -j- у водных назвах тыпу Ілія, *Бабруя, Мярэя.
Значэнне назвы Камая́ (> Камайка) можна перадаць як «Звілістая (рака)».
Абстэрнаўская група азёр
Абстэ́рнаўская група азёр — група азёр на мяжы Браслаўскага і Мёрскага раёнаў Віцебскай вобласці, у басейне ракі Вята. У склад Абстэрнаўскай групы ўваходзяць 13 азёр (агульная плошча 32 км², аб’ём вады 140 млн м³), злучаных сістэмай мелкаводных забалочаных пратокаў. Найбольшыя з іх: Абстэрна, Укля, Набіста, Важа, Інава.
Азёры злучаныя сістэмай мелкаводных забалочаных пратокаў, дрэніруюцца ракой Хараброўка, якая пачынаецца з возера Набіста, цячэ праз возера Шчоўна, выцякае з яго пад назвай Вята.
Група азёр размешчана паміж адгор′ямі Браслаўскай марэннай грады і Полацкай азёрна-ледавіковай нізінай. Пры пераходзе ад нізіны да ўзвышша добра выражаны тэрасавы ўступ старажытнага вадаёма.
У эпоху адступання паазерскага ледавіка на месцы азёрнага басейна быў буйны масіў нерухомага лёду, пахаванага пад слоем рыхлых пясчана-гліністых водна-ледавіковых парод. Пасля спуску Полацкага прыледавіковага возера ў раннім галацэне пачалі фарміравацца катлавіны сучасных азёр пры актыўным удзеле тэрмакарставых працэсаў.
Снукер
Сну́кер — адна з разнавіднасцей більярду. У снукер гуляюць на стале, які пакрыты, як правіла, зялёным сукном, з чатырма лузамі, якія размешчаны ў кожным з вуглоў, і дзвюма лузамі, якія размешчаны ў сярэдзіне кожнага з доўгіх бартоў і называюцца бакавымі (або сярэднімі). Класічны стол мае памер 12×6 футаў (3,7×1,8 м). Для гульні выкарыстоўваецца кій і 22 снукерныя шары: адзін біток (белы шар), 15 чырвоных шароў коштам у адно ачко кожны і 6 шароў розных колераў: жоўты (2 ачкі), зялёны (3), руды (4), сіні (5), ружовы (6 ), чорны (7). Ігрок выйграе фрэйм​​, калі набірае больш ачкоў, чым супернік, забіваючы чырвоныя і каляровыя шары з дапамогай бітка. Ігрок атрымлівае дадатковыя ачкі, калі супернік парушае правілы або памыляецца пры выхадзе са снукеру. Ігрок выйграе матч, калі выйграе пэўную колькасць фрэймаў. Лічыцца, што снукер быў вынайдзены брытанскімі афіцэрамі ў Індыі. Гульня найбольш папулярная ў англамоўных краінах, але ў апошні час набывае вялікую папулярнасць у Кітаі.
Абстэрнаўская група азёр
На ўсход ад азёр Абстэрна і Набіста буйныя балотны і хваёва-бярозава-альховы масівы. Да азёр прымыкае гідралагічны заказнік Балота Мох. У 1960-х гадах, пасля будаўніцтва плаціны на Хараброўцы, узровень азёр павысіўся на 80—100 см, што спрыяла іх «амаладжэнню» і паляпшэнню фізіка-хімічнай якасці вады.
Снукер
Гісторыя
У 1927 Джо Дэвіс, прафесійны англійскі ігрок у більярд і снукер, арганізаваў першы чэмпіянат свету па снукеры, зрабіўшы яго больш прафесійным відам більярднага спорту. Джо Дэвіс выйграваў кожны чэмпіянат свету аж да 1946 года, калі ён завяршыў кар'еру іграка. У 1950-я і 1960-я папулярнасць гульні пайшла на спад. У 1959 годзе з мэтай павышэння папулярнасці Дэвіс прадставіў новую варыяцыю гульні, вядомую як снукер плюс, дадаўшы два дадатковых колеру. Тым не менш яна не прыжылася.
Абстэрнаўская група азёр
Азёры маюць рыбапрамысловае значэнне, выкарыстоўваюцца для адпачынку і турызму.
Снукер
Гісторыя
Буйны крок наперад адбыўся ў 1969 годзе, калі Дэвід Атэнбора ўпаўнаважыў снукерны турнір Pot Black прадэманстраваць патэнцыял каляровага тэлевізара, лічачы, што зялёны стол і рознакаляровыя шарыкі будуць ідэальна дэманстраваць перавагі каляровага вяшчання. Гэтыя паказы атрымалі поспех сярод гледачоў і некаторы час займалі другое месца па папулярнасці на тэлеканале BBC Two. Цікавасць да гульні павышалася і чэмпіянат свету 1978 года быў цалкам паказаны на тэлебачанні. Гульня хутка стала адным з асноўных відаў спорту ў Вялікабрытаніі, Ірландыі і карыстаецца вялікім поспехам на працягу апошніх 30 гадоў. У 1985 годзе ўвогуле 18,5 млн тэлегледачоў назіралі заключны кадр фіналу чэмпіянату свету паміж Дэнісам Тэйларам і Сцівам Дэвісам. У апошнія гады страта спонсарства тытунёвых кампаній прывяла да скарачэння колькасці прафесійных турніраў, хоць з'явіліся некаторыя новыя спонсары. Папулярнасць гульні на Далёкім Усходзе і ў Кітаі з новымі талентамі, такімі як Лян Вэньбо, і больш дасведчанымі ігракамі, такімі як Дын Дзюнхуэй і Марка Фу, з'яўляецца добрым прадвесцем для будучыні снукеру ў гэтай частцы свету.
Асноўныя правілы
Мэта гульні складаецца ў тым, каб набраць больш ачкоў, чым супернік, забіваючы шары ў вызначаным парадку. У пачатку гульні на гульнявым стале размяшчаюцца 15 чырвоных шароў, пакладзеныя пірамідай, і 6 каляровых шароў, кожны з якіх размешчаны на пэўнай метцы на стале. Ігракі па чарзе наносяць удары кіем па шарам з мэтай забіць любы з чырвоных шароў. Кожны раз калі ігрок забівае чырвоны шар, ён мае права забіваць адзін з каляровых. У выпадку поспеху ігрок атрымлівае пэўную колькасць ачкоў (у залежнасці ад кошту шара), а каляровы шар вяртаюць на зыходную пазіцыю. Гэты працэс працягваецца пакуль ігрок не дапускае памылку, не забіўшы патрэбны шар. Затым яго супернік падыходзіць да стала наносіць удар. Гульня працягваецца такім чынам пакуль не забітыя ўсе чырвоныя шары. Затым шары павінны забівацца ў парадку ад самага таннага да самага дарагога шара: жоўты першы (таму што мае найменшы кошт у 2 ачкі), затым зялёны (3 ачкі), руды (4 ачкі), сіні (5 ачкоў), ружовы (6 ачкоў) і, урэшце, чорны (7 ачкоў). Пры гэтым каляровыя шары не вяртаюць на стол. Калі апошні шар забіты, ігрок, які набраў большую колькасць ачкоў выйграе. Ігрок таксама можа саступіць фрэйм, калі прыходзіць яго чарга біць, калі ён лічыць, што на стале недастатковая колькасць ачкоў, каб абагнаць праціўніка. У прафесійным снукеры гэта з'яўляецца звычайнай з'явай. Ігрок таксама можа атрымаць ачкі, калі яго праціўнік парушае правілы. Гэта можа адбыцца па многіх прычынах, напрыклад, калі ігрок трапляе ў каляровы шар замест чырвонага, забівае біток або не выходзіць з «снукеру» (пазіцыя на гульнявым стале, калі біток закрыты ад прыцэльнага шара іншым шарам і не можа прайсці да яго па прамой з абодвух бакоў). За фол суперніка ігрок можа атрымаць ад 4 да 7 ачкоў.
Адна гульня з моманту, калі шары стаяць у зыходнай пазіцыі, да апошняга забітага шара называецца фрэймам. Матч звычайна складаецца з загадзя зададзенага ліку фрэймаў, а ігрок, які выйграў найбольшую колькасць фрэймаў, выйграе ўвесь матч. У большасці прафесійных матчаў ігрок павінен выйграць 5 фрэймаў для перамогі (гэта значыць матч складаецца з 9 фрэймаў). Фіналы турніраў звычайна складаюцца з 17 або 19 фрэймаў. Самыя доўгія матчы праходзяць на чэмпіянаце свету, фінал якога складаецца з 35 фрэймаў і можа праходзіць 2 дні, калі неабходна, пакуль пераможца не вызначаецца.
Прафесійныя матчы ўзначальвае рэферы, які з'яўляецца адзіным суддзёй. Ён таксама выстаўляе каляровыя шары на стол і аб'яўляе, колькі ачкоў набраў ігрок у падыходзе. Прафесійныя ігракі звычайна прытрымліваюцца спартыўных паводзінаў, прызнаючы фалы, якія рэферы можа прапусціць, і падымаючы руку ў знак прабачэння за выпадкова забітыя шары, званыя таксама «флюкамі».
Агульная колькасць ачкоў, набраная гульцом за адзін падыход да стала, называецца серыяй. Найбольш магчымая колькасць ачкоў за адну серыю — 147 (без «свабоднага шара») і 155 (са «свабодным шарам»). Такія серыі (147 і 155 ачкоў) называюць «максімальнымі серыямі» ці «максімальнымі брэйкамі». Каб атрымаць максімальную колькасць ачкоў, гульцу трэба забіць усе чырвоныя шары, забівая чорны шар пасля кожнага забітага чырвонага, а пасля, калі ўсе чырвоныя шары будуць забітыя, забіць па старшынству ўсе каляровыя шары.
Кіраванне
Сусветная асацыяцыя прафесійнага більярду і снукеру (WPBSA, сустракаецца таксама World Snooker), заснаваная ў 1968 годзе як асацыяцыя прафесійных більярдыстаў, з'яўляецца кіруючым органам прафесійнага снукеру. Аматарскую гульню кантралюе міжнародная федэрацыя більярду і снукеру (IBSF).
Турніры
Найбольш важнай падзеяй у прафесійным снукеры з'яўляецца чэмпіянат свету, які праводзіцца штогод з 1927 (выключэннямі з'яўляюцца перыяд Другой сусветнай вайны і перыяд з 1958 па 1963 гады). Турнір праводзіцца ў тэатры Крусібл ў Шэфілдзе з 1977 года і да 2005 года спонсарам выступала Imperial Tobacco. З 2005 года тытунёвым кампаніям было забаронена спансіраваць спартыўныя мерапрыемствы ў Вялікабрытаніі і чэмпіянату свету давялося шукаць новых спонсараў. У студзені 2006 года было абвешчана, што чэмпіянаты свету 2006-2010 гадоў будзе спансіраваць анлайн-казіно 888.com. У цяперашні час чэмпіянат праводзіцца пад эгідай Betfred.com.
Перамога на чэмпіянаце свету мае высокі статус. Пераможца атрымлівае £ 250000, а таксама 10000 рэйтынгавых ачкоў (больш, чым на любым іншым турніры). Чэмпіянат свету шырока асвятляецца тэлебачаннем у Вялікабрытаніі (BBC), Еўропе (Eurosport) і на Далёкім Усходзе.
Пасля чэмпіянату свету па значнасці ідуць іншыя рэйтынгавыя турніры. Удзельнічаючы ў гэтых турнірах, ігракі набіраюць рэйтынгавыя ачкі. Высокі рэйтынг па выніках сезона забяспечвае ігракам кваліфікацыю на ўсе турніры наступнага сезону, запрашэнні на запрашальныя турніры і зручныя турнірныя сеткі. Самым прэстыжным турнірам пасля чэмпіянату свету з'яўляецца чэмпіянат Вялікабрытаніі. Далей па значнасці ідуць запрашальныя турніры, на якія запрашаецца большасць высокарэйтынгавых ігракоў. Найбольш прэстыжным турнірам у гэтай катэгорыі з'яўляецца Мастэрс, які для большасці ігракоў з'яўляецца другім або трэцім турнірам па значнасці.
Спробай адказаць на крытыку аб тым, што тэлевізійныя матчы могуць быць павольнымі і ўгразнуць у доўгім абмене ахоўнымі ўдарамі, і што доўгія матчы з'яўляюцца праблемай для рэкламадаўцаў, стала альтэрнатыўная серыя турніраў, арганізаваных старшынёй Matchroom Sport Бары Хірнам. Прэм’ер-ліга праходзіць у фармаце рэгулярнага чэмпіянату, і ў ёй удзельнічаюць 7 ігракоў. Трансляцыю прэм'ер-лігі вядзе Sky Sports. Ігракі маюць да 25 секунд на кожны ўдар, а таксама 5 тайм-аўтаў за матч на кожнага іграка. Хоць у гэтым фармаце былі дасягнуты некаторыя поспехі, ён не атрымлівае такога ж статусу і ўвагі прэсы, як класічныя турніры.
Крытыка
Некаторыя ігракі, такія як Роні О’Саліван, Марк Ален і Стыў Дэвіс, кажуць, што цяпер праводзіцца занадта шмат рэйтынгавых турніраў, і, калі не ўдзельнічаць у большасці з іх, не атрымаецца заняць высокую пазіцыю ў рэйтынгу. У 2012 годзе Роні О'Саліван гуляў у невялікай колькасці турніраў, каб больш часу праводзіць з дзецьмі і скончыў сезон 2012/2013 на 19 пазіцыі. Акрамя таго ён не гуляў ні аднаго турніру ў 2013 годзе акрамя чэмпіянату свету, які ён выйграў.
Вядомыя снукерысты
У прафесійнай эры, якая пачалася ў 1930-я гады Джо Дэвісам і працягваецца аж да сённяшняга дня, адносна невялікая колькасць ігракоў дасягала вышэйшага ўзроўню. Дасягненне і падтрыманне месца сярод снукерных эліты - гэта цяжкая задача. Снукер патрабуе шмат гадоў падрыхтоўкі і намаганняў, а таксама прыродных здольнасцей.
Некаторыя ігракі дамінуюць у спорце дзесяцігоддзямі. Джон Палмэн, як правіла, лічыцца галоўным снукерыстам 1960-х гадоў, Рэй Рыярдан — 1970-х, Стыў Дэвіс - 1980-х, а Стывен Хендры — 1990-х. Рыярдан і Дэвіс выйгралі па 6 (1970, 1973-1976, 1978 і 1981, 1983, 1984, 1987-1989 адпаведна), а Хендры 7(1990, 1992-1996, 1999) чэмпіянатаў свету. Нельга сказаць, што хтосьці дамінаваў у 2000-я гады, хоць Роні О’Саліван выйграў тры тытулы за дзесяцігоддзе (2001, 2004, 2008), а Марк Уільямс і Джон Хігінс па два (2000, 2003 і 2007, 2009 адпаведна). Хігінс мае чатыры тытулы чэмпіёна свету ў агульнай колькасці, выйграўшы таксама ў 1998 і 2011 гадах, у той час як О'Салліван мае пяць, дадаўшы перамогі ў 2012 і 2013 гадах. Выйграўшы чэмпіянат свету ў 2013 годзе, О'Салліван стаў першым гульцом, паспяхова абараніўшым тытул з 1996 года, калі Хендры выйграў пяты запар чэмпіянат свету.
Вуліца Амельянюка (Мінск)
Размяшчэнне
Арыентавана з паўднёвага ўсходу на паўночны захад. Пачынаецца ад скрыжавання з вуліцай Цэнтральнай, перасякае вуліцу Радыяльную. Даўжыня вуліцы складае каля 0,55 км.
Славутасці
Помнік Уладзіміру Ільічу Леніну, устаноўлены на тэрыторыі ЦЭЦ-3 у 1974 годзе.
Канатопы (Жабінкаўскі раён)
Канато́пы (, Конотопы) — вёска ў Жабінкаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Сцяпанкаўскага сельсавета.
Брэдфардскі ўніверсітэт
Брэдфардскі ўніверсітэт (University of Bradford) — брытанская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Брэдфард.
Пругкая дэфармацыя
Пругкая дэфармацыя — змена формы і памераў цела пад уздзеяннем знешніх сіл, якая знікае пасля ўстаранення ўздзеяння. Падпарадкоўваецца закону Гука.
Брэдфардскі ўніверсітэт
Агульная характарыстыка
Універсітэт атрымаў каралеўскую грамату ў 1966 годзе, што робіць яго 40-м універсітэтам, створаным у Вялікабрытаніі, але можа прасачыць сваё паходжанне ад стварэння Заходне-Ёркшырскага прамысловага механічнага інстытута ў 1832 годзе.
Пругкая дэфармацыя
Раздзел фізікі, які вывучае пругкія дэфармацыі, называецца тэорыяй пругкасці.
Пры пругкай дэфармацыі яе велічыня не залежыць ад перадгісторыі і цалкам вызначаецца механічнымі напружаннямі, гэта значыць з’яўляецца адназначнай функцыяй ад напружанняў. Для большасці рэчываў гэтую залежнасць можна з вялікай дакладнасцю лічыць прамой прапарцыйнасцю. Пры гэтым пругкая дэфармацыя апісваецца законам Гука. Найбольшае напружанне, пры якім справядлівы закон Гука, называецца мяжой прапарцыйнасці.
Некаторыя рэчывы (металы, каучукі) могуць перажываць вялікую пругкую дэфармацыю, у той час як у іншых (кераміка, прэсаваныя матэрыялы) нават мінімальная дэфармацыя перастае быць пругкай.
Максімальнае механічнае напружанне, пры якім дэфармацыя яшчэ застаецца пругкай, называецца мяжой цякучасці. Вышэй гэтай мяжы дэфармацыя робіцца пластычнай.
Пругкія дэфармацыі могуць змяняцца перыядычна з часам (пругкія ваганні). Працэс распаўсюджвання пругкіх ваганняў у асяроддзі называюць пругкімі хвалямі.
Брэдфардскі ўніверсітэт
Агульная характарыстыка
Мясцовыя студэнты складаюць каля траціны студэнтаў, 22 % студэнтаў з'яўляюцца замежнымі і прыязджаюць з больш чым 110 розных краін. У 2010 годзе ва ўніверсітэт было пададзена 14,5 тысяч заявак, з якіх 3,4 тысячы была прынята.
Гэта быў першы брытанскі ўніверсітэт, які заснаваў у 1973 годзе кафедру вывучэння міру, якая ў цяперашні час з'яўляецца найбуйнейшым у свеце універсітэцкім цэнтрам па вывучэнні міру і канфліктаў.
Віжамля
Віжамля (Ві́жомля) — вёска ў Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Крынічына
Крыні́чына (, Криничино) — хутар у Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Ільянскага сельсавета.
Слонімскі край
«Слонімскі край» — гісторыка-краязнаўчае электроннае выданне Слонімшчыны, якое выдаецца з лютага 2016 года. Газета цалкам прысвечаная гісторыі Слонімшчыны і тутэйшым людзям. Выданне некамерцыйнае, і робіцца аўтарамі ў вольны час, распаўсюджваецца бясплатна.
Крынічына
Гісторыя
У 1871 годзе фальварак.
Слонімскі край
Мінуўшчына
У 2000 годзе былі выдадзеныя два нумары краязнаўчага квартальніка «Слонімскі край» (рэдактар і выдавец — Сяргей Ёрш). У лютым 2016 года гісторыкі Васіль Герасімчык, Сяргей Ёрш і Сяргей Чыгрын пачалі выдаваць аднайменны бюлетэнь. Першы нумар новага «Слонімскага краю» быў прысвечаны слонімскім падзямеллям і скарбам. У канцы 2016 года Васіль Герасімчык пакінуў рэдактарскі склад выдання.
На ліпень 2021 года выйшлі 66 нумароў.
Пенжынская губа
Пе́нжынская губа (Пе́нжинская губа ) — паўночна-ўсходняя частка заліва Шэліхава ў Ахоцкім моры, каля берагоў Магаданскай вобласці і Камчацкага края Расіі.
Крынічына
Гісторыя
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Альковіцкага сельсавета.
Пенжынская губа
Даўжыня 300 км, сярэдняя шырыня 65 км, глыбіня да 62 метраў. Упадае рака Пенжына. Замярзае з канца кастрычніка да красавіка. Вышыня прыліваў да 12,9 метраў (найбольшая для Ціхага акіяна).
Вуліца Нікіфарава (Мінск)
Вуліца Нікіфарава, вуліца ў Першамайскім раёне Мінска. Названа ў гонар Вячаслава Кандратавіча Нікіфарава (1909—1943), аднаго з арганізатараў і кіраўнікоў Мінскага падполля ў гады Вялікай Айчыннай вайны.
Пеніцылін
Бензілпеніцылін (пеніцылін G (PCN G) або проста пеніцылін (PCN)) — бензілавы эфір 6-амінапеніцыланавай кіслаты.
Фармакакінетыка
Пасля нутрацягліцавага ўвядзення хутка ўсмоктваецца з месца ін’екцыі. Шырока размяркоўваецца ў тканках і вадкасцях арганізма. Бензілпеніцылін добра пранікае праз плацэнтарны бар’ер, ГЭБ пры запаленні мазгавых абалонак. T ½ — 30 мін. Выводзіцца з мачой.
Бруньята
Брун'ята (Brugnato) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лігурыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Ла Спецыя.
Насельніцтва складае 1250 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 105 чал./км². Займае плошчу 12 км². Паштовы індэкс — 19020. Тэлефонны код — 0187.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Pasquale.
Рыгор Мікалаевіч Міткевіч
Рыгор Мікалаевіч Міткевіч (6 мая 1923, Кіраўскі раён, Магілёўская вобласць — 18 кастрычніка 1959) — савецкі вайсковец, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, поўны кавалер ордэна Славы, камандзір аддзялення 1230-га стралковага палка, малодшы сяржант.
Біяграфія
Нарадзіўся 6 мая 1923 года ў вёсцы Старыя Дваранінавічы Кіраўскага раёна Магілёўскай вобласці. Беларус. Скончыў 4 класа. З 1939 г. працаваў на цагляным заводзе.
У Чырвонай Арміі з 1941 года. Трапіў у палон. Збег да партызанаў. З ліпеня 1944 г. зноў на фронце.
Кулямётчык 1230-га стралковага палка чырвонаармеец Міткевіч 15 жніўня 1944 года каля населенага пункта Ваішын на левым беразе Віслы захапіў у палон шэсць праціўнікаў і падавіў кулямёт праціўніка, чым садзейнічаў прасоўванню нашых падраздзяленняў наперад. 26 жніўня 1944 года ў баі на поўначы ад горада Краснік знішчыў 7 праціўнікаў. Загадам па 370-й стралковай дывізіі № 066 ад 5 кастрычніка 1944 года чырвонаармеец Міткевіч Рыгор Мікалаевіч узнагароджаны ордэнам Славы 3-й ступені.
Малодшы сяржант Міткевіч у ноч на 6 лютага 1945 года ў раёне горада Франкфурт-на-Одэры на чале аддзялення фарсіраваў раку Одэр і ў ходзе бою за пашырэнне плацдарма авалодаў вышынёй, агнём кулямёта прыкрываў пераправу падраздзяленняў палка. Яго аддзяленне знішчыла 2 кулямёта і больш за 25 варожых салдат. Загадам па 69-й арміі № 099 ад 27 сакавіка 1945 года малодшы сяржант Міткевіч узнагароджаны ордэнам Славы 2-й ступені.
21 красавіка 1945 года ў баі каля населенага пункта Вулькаў з групай з пяці байцоў знішчыў 18 праціўнікаў і вынес параненага камандзіра ўзвода з-пад агню. 23 красавіка 1945 года ў раёне населенага пункта Трэплін замяніў камандзіра і сіламі ўзвода адбіў 3 контратакі ворага.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 31 мая 1945 года за мужнасць, адвагу і гераізм малодшы сяржант Рыгор Мікалаевіч Міткевіч узнагароджаны ордэнам Славы 1-й ступені.
Узнагароджаны ордэнамі Славы 1-й, 2-й і 3-й ступені, медалямі.
Війціўшчына
Війціўшчына (Війтівщина) — вёска ў Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Чэмпіянат Беларусі па баскетболе сярод жанчын 2022/2023
Чэмпіянат Беларусі па баскетболе сярод жанчын 2022/2023 — 31-ы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па баскетболе сярод жанчын.
NGC 5544
NGC 5544 (іншыя абазначэнні — UGC 9142, ARP 199, MCG 6-31-90, VV 210, ZWG 191.73, PRC D-46, KCPG 422A, PGC 51018) — галактыка ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Хаселт (Нідэрланды)
Ха́селт (Hasselt, Asselt) — горад за 7 км на поўнач ад Зволе ў Нідэрландскай правінцыі Аверэйсел. Уваходзіць у абшчыну Звартэватэрланд. Атрымаў гарадскія правы ў 1252 годзе, ў 1350 годзе стаў членам Ганзы. З 1550 года ў заняпадзе, так як суседнія гарады аказаліся лепш прыстасаваны да камерцыі і гандлю.
Механіка разбурэнняў
Механіка разбурэнняў — раздзел механікі, які вывучае распаўсюджванне расколін ў матэрыялах. У раздзеле прымяняюцца метады аналітычнай механікі цвёрдых цел для вылічэння рухаючай сілы прыкладзенай да расколіны, а таксама метады эксперыментальнай механікі цвёрдых цел для вызначэння ступені супраціву матэрыяла да пашкоджання.
У сучасным матэрыялазнаўстве механіка разбурэнняў прымае важную ролю ў паляпшэнні тэхнічных характарыстык механічных кампанентаў. У механіцы разбурэнняў, тэорыі пругкасці і пластычнасці прымяняюцца пры аналізе крышталеграфічных дэфектаў, назіраных у матэрыялах, для прагназавання макраскапічных механічных пашкоджанняў цел. Фрактаграфія цесна ўзаемадзейнічае з механікай разбурэнняў пры выяўленні і вывучэнні прычын пашкоджванняў, а таксама для падцверджання тэарэтычных прагнозаў пашкоджанняў на практыцы.
Мэты
Знешнія і ўнутраныя расколіны, якія з'яўляюцца ў працэсе вырабу, знаходзяцца ва ўсіх металічных структурах, але не ўсе падобныя праломы становяцца нестабільнымі пры эксплуатацыі матэрыялу. У механіцы разбурэнняў, праломы і расколіны аналізуюцца для выяўлення стабільных (тых, што не разрастаюцца), і тых, якія могуць распаўсюдзіцца і прывесці да пашкоджання структуры. Гарантыя бяспечнай эксплуатацыі матэрыялу, незалежна ад прыроджаных дэфектаў, дасягаецца праз аналіз ўстойлівасці да пашкоджанняў.
Плывучасць
Плавучасць — уласцівасць пагружанага ў вадкасць цела заставацца ў раўнавазе, не выходзячы з вады і не апускаючыся далей, гэта значыць плаваць. Таксама — раздзел тэорыі карабля, які вывучае плавучасць.
Закон Архімеда
Старажытнагрэцкі навуковец Архімед сфармуляваў закон, па якім пагружаным цела плавае ў раўнавазе, калі яго вага роўны вазе выцесненага ім аб’ёму вадкасці.
Пры гэтым сіла выштурхоўвання, па прыродзе сіла ціску, залежыць ад шчыльнасці вадкасці (ρfluid), а вага (Gravity) ад шчыльнасці цела (ρobject). Абедзве сілы з’яўляюцца раўнадзейных размеркаваных нагрузак. Зразумела, што чым вышэй шчыльнасць вадкасці, тым меншая частка цела пагрузіцца да раўнавагі. Наадварот, чым больш шчыльнасць цела пры зададзеным аб’ёме, тым больш яго маса m, і тым глыбей яно пагрузіцца.
Нейтральная плавучасць
Калі аб’ём прынятай вады (для надводнага карабля) у дакладнасці роўны запасу плавучасці, лічыцца што плавучасць страчана — запас роўны 0 %. Сапраўды, у гэты момант карабель пагружаецца па галоўную палубу і знаходзіцца ў няўстойлівым стане, калі любое знешняе ўздзеянне можа выклікаць яго сыход пад ваду. А ў уздзеяннях, як правіла, не бракуе. У тэорыі гэты выпадак называецца нейтральная плавучасць.
Адмоўная плавучасць
Пры прыёме аб’ёму вады больш чым запас плавучасці (або любога грузу, большага па вазе) кажуць, што судна атрымлівае адмоўную плавучасць. У гэтым выпадку яно не здольна плаваць, а можа толькі тануць. Таму для судна устанаўліваецца абавязковы запас плавучасці, які яно павінна мець у непашкоджанымі стане для бяспечнага плавання. Ён адпавядае поўнага водазмяшчэнне і маркіруецца ватэрлініі і / або грузавы маркай.
Гіпотэза прамабортнасці
Для вызначэння ўплыву зменных грузаў на плавучасць карыстаюцца дапушчэннем, пры якім лічыцца, што прыём малых (менш за 10 % водазьмяшчэньня) грузаў не мяняе плошчу дзеючай ватэрлініі. Гэта значыць змена ападкаў лічыцца так, нібы корпус з’яўляецца прамой прызмай. Тады водазмяшчэнне прама залежыць ад ападкі.
Воўча Гара (Яварыўскі раён)
Воўча Гара (Вовча Го́ра) — вёска ў Яварыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Абавязковыя пастановы
Абавязковыя пастановы — акты службовых асоб (генерал-губернатараў, губернатараў, граданачальнікаў) Расійскай імперыі 2-й палове XIX – пачатку XX стст., якія выдаваліся дыскрэцыйна (ад discrétionnaire — у залежнасці ад асабістага меркаваня) і змяшчалі юрыдычныя санкцыі.
У адпаведнасці з зацверджанымі імператарам Мікалаем II палажэннямі Камітэта міністраў у мясцовасцях, не аб'яўленых на выключным становішчы, губернатары мелі права выдаваць абавязковыя палажэнні тэрмінам на 1 год «па прадметах, якія адносяцца да аховы дзяржаўнага парадку і грамадскага спакою» і за іх парушэнні накладаць у адміністрацыйным парадку спагнанні, прадугледжаныя правіламі аб узмоцненай ахове.
У 1904 – 1907 гг. паўнамоцтвы на абавязковых пастаноў мелі мінскі і магілёўскі, у 1909 – 1913 гг. – віленскі, віцебскі, мінскі, магілёўскі губернатары. Абавязковыя пастановы існавалі да Лютаўскай рэвалюцыі 1917 г..
Пекас
Пекас (Pecos River) — рака на паўднёвым захадзе ЗША, левы прыток ракі Рыа-Грандэ.
Даўжыня 1215 км, плошча вадазбору 101 тыс.км². Вытокі ў Скалістых гарах, перасякае ў глыбокай даліне плато Лана-Эстакада. У нізоўі сярэдні гадавы расход вады, у выніку выкарыстання вады на арашэнне, складае 8 м³/с, максімальны зрэдку перавышае 3000м³/с. На Пекасе — Карлсбад.
Цыганкоў
Цыганкоў — прозвішча.
Уладзіслаў Паўлавіч Падпалаў
Уладзіслаў Паўлавіч Падпалаў (нар. , в. Імянін, Буховіцкі сельсавет, Кобрынскі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі вучоныў вобласці клінічнай медыцыны, заслужаны дзеяч навукі Беларусі, выдатнік аховы здароўя. Доктар медыцынскіх навук (1996), прафесар (2005).
Біяграфія
У 1975—1981 гадах вучыўся ў Віцебскім дзяржаўным медыцынскім інстытуце. З 1981 па 1983 год працягваў вучобу ў клінічнай ардынатуры на кафедры прапедэўтыкі ўнутраных хвароб Віцебскага медінстытута пад кіраўніцтвам аднаго з вядучых кардыёлагаў рэспублікі, выдатнага клініцыста і педагога, прафесара А. Г. Даўгяла.
З 1983 года працаваў урачом у Віцебскім абласным кардыялагічным дыспансеры. У 1985 годзе ён паступіў у вочную аспірантуру па тэрапіі пры кафедры прапедэўтыкі ўнутраных хвароб. З 1986 года ўся творчая і навуковая дзейнасць Уладзіслава Падпалава была звязана з акадэмікам, прафесарам Г. І. Садарэнкам. З 1988 года працаваў асістэнтам, з 1994 года — дацэнтам, з 1996 па 1997 год — прафесарам кафедры шпітальнай тэрапіі. За гады працы прарэктарам Віцебскага медыцынскага інстытута (1997—2005) распрацоўваліся і ўкараняліся новыя канцэптуальныя падыходы развіцця аховы здароўя і ўдасканалення медыцынскай адукацыі.
З’яўляўся намеснікам старшыні працоўнай групы Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь па падрыхтоўцы і рэалізацыі нацыянальнай праграмы дэмаграфічнай бяспекі Рэспублікі Беларусь на 2007—2010 гады. На падставе паглыбленага аналізу стану здароўя насельніцтва і дзейнасці лячэбна-прафілактычных устаноў г. Віцебска і Віцебскай вобласці пад кіраўніцтвам У. П. Падпалава распрацавана «Канцэпцыя ўмацавання здароўя насельніцтва Віцебскай вобласці і праграмныя кірункі яе рэалізацыі да 2015 года».