Санкт-Пецярбургская_духоўная_акадэмія
Адзіныя Санкт-Пецярбургскія духоўныя школы
Пасля выбрання Патрыярха Сергія і сустрэчы яго і мітрапалітаў Алексія (Сіманскі) і з Іосіфам Сталіным 4 верасня 1943 года становішча Царквы змянілася ў лепшы бок. Архіепіскап падрыхтаваў даклад «Аб арганізацыі багаслоўскіх школ». На аснове гэтага дакладу Свяцейшы Сінод выпрацаваў «Палажэнне аб акадэміях і семінарыях». У лістападзе 1945 года ў Ленінградзе адкрыліся Багаслоўска–пастырскія курсы. Яны размясціліся на верхнім паверсе заходняга (не разбуранага авіябомбай) крыла будынка былой Петраградскай духоўнай семінарыі. Ленінградская духоўная акадэмія была заснавана 1 верасня 1946 года ўказам Свяцейшага Патрыярха Маскоўскага і ўсяе Русі Алексія I, а Ленінградская духоўная семінарыя перафарміравана яго ж указам з Багаслоўскую–пастырскіх курсаў, якія працавалі ў Ленінградзе ў 1945—1946 навучальным годзе. Урачыстае адкрыццё Ленінградскай духоўнай акадэміі адбылося 14 кастрычніка 1946 года ў дзень Пакрова Прасвятой Багародзіцы ў прысутнасці Патрыярха Алексія I. Да гэтага часу быў адрамантаваны царкоўны флігель і асвечаны дамавы храм (былы семінарскі). Была прынятая сістэма двухступеністай духоўнай адукацыі — сярэдняй і вышэйшай. Сярэдняя школа — духоўная семінарыя, вышэйшая — духоўная акадэмія. Тэрмін навучання ў кожнай з гэтых школ быў роўны 4 гадам. Такім чынам, поўны цыкл багаслоўскай адукацыі быў разлічаны на 8 гадоў. У першы год пасля свайго аднаўлення выкладчыцкую карпарацыю адзінай духоўнай навучальнай установы ў Ленінградзе складалі 3 прафесара, 5 дацэнтаў і 3 выкладчыка. Супрацоўнікаў было 21 чалавек. У семінарыі і акадэміі ўсяго студэнтаў было 74 чалавекі. Першым рэктарам Ленінградскай духоўнай акадэміі і семінарыі (ЛДАіС) быў протаіерэй. У 1947—1950 гады на царкоўныя сродкі былі праведзены маштабныя будаўніча–аднаўленчыя работы ў разбуранай авіябомбай частцы будынка. Мітрапаліт, які вучыўся ў Ленінградскай духоўнай акадэміі ў 1950–я гады, характарызаваў яе як лепшую духоўную школу ў СССР: «''У Маскоўскай Духоўнай Акадэміі адбіваўся ўплыў манастыра і назіралася паказная пабожнасць, а тут была здаровая абстаноўка. Там не дазвалялі выходзіць у горад ... А тут вы скончылі заняткі, паабедалі, пайшлі ўсе ў горад: хто ў бібліятэку, хто ў тэатр, хто ў краму, хто ў кіно, і да 18.00 збіраліся на вячэрнія заняткі. <...> Становішча было здаровым, не было "захапленняў", што мне падабалася. Леў Мікалаевіч (Парыйскі) патрабаваў, але патрабаваў па форме, далей ніколі не дазваляў сабе ўрывацца. Бацька рэктар Сперанскі быў наогул выдатны чалавек, па–бацькоўску добры. Так што тут абстаноўка была другая ... Міхаіл Філарэтавіч Русакоў арганізоўваў паездкі па музеях, вадзіў нас на Рэквіем ў Капэлу. Мы маглі пайсці ў тэатр, толькі трэба было ўзгадніць з інспектарам, каб ведалі, куды ты сышоў. <...> Культура ў Ленінградзе была значна вышэй, народ быў сапраўды сталічны, была адмысловая інтэлігентнасць, якой на Русі нам не хапала''». У 1961 годзе, у разгар хрушчоўскіх ганенняў на царкву, паўстала пытанне пра закрыццё Ленінградскай Духоўнай Акадэміі і Семінарыі. У 1961 годзе ў семінарыю змаглі паступіць толькі 8 чалавек, хоць было пададзена 33 прашэнні аб прыёме. Таму з 1962 года ў Акадэміі было больш навучэнцаў, чым у семінарыі. Так у справаздачна–інфармацыйным дакладзе Ленінградскага ўпаўнаважанага І.В. Чарнова ў Савет па справах Рускай праваслаўнай царквы ад 24 лютага 1961 г. адмечана: ''«В настоящем отчете считаю так же необходимым поставить вопрос о ликвидации функционирующих в Ленинграде духовных учебных заведений: семинарии и академии… семинария и академия расположены в центре города (Обводный канал, дом № 7). Одно это обстоятельство говорит за то, что не целесообразно иметь рассадники религиозного мракобесия в Ленинграде, городе передовой советской науки и культуры…»''. Актыўныя меры па недапушчэнні закрыцця ЛДАіС распачаў прызначаны ў кастрычніку 1963 года на Ленінградскую кафедру мітрапаліт. Будучы старшынёй, ён стаў энергічна ўключаць Акадэмію ў міжнародную дзейнасць: сюды зачасцілі замежныя дэлегацыі, прафесары сталі актыўна наведваць замежныя сімпозіумы. Ведаючы пра ярка выяўленыя сімпатыі М. С. Хрушчова да афрыканскіх краінаў, што набывалі незалежнасць, мітрапаліт змог запрасіць на вучобу 7 афрыканцаў з Уганды і Кеніі. У 1965 годзе, паводле рашэння Свяцейшага Сінода, пры ЛДАіС быў заснаваны Факультэт афрыканскай хрысціянскай моладзі, ператвораны потым у Факультэт замежных студэнтаў. У 1960–ыя гады пачаў дзейнічаць рэгенцкі гурток для выхаванцаў семінарыі і студэнтаў Акадэміі. З 1967 года Савет Акадэміі на чале з рэктарам епіскапам пастанавіў рэгенцкі гурток ў далейшым называць рэгенцкім класам і правесці першы набор слухачоў з ліку навучэнцаў Духоўных школ. Заняткі пачаліся 1 снежня 1967 года (у далейшым навучальны год пачынаўся з другога семестра). На чале рэгенцкага класа быў пастаўлены заслужаны прафесар. У 1979 годзе пры мітрапаліце Ленінградскім і Наўгародскім Антоніі (Мельнікаў) адбыўся першы набор у Рэгенцкі клас, куды з гэтага часу прымаліся дзяўчаты і жанчыны. У 1983 годзе Рэгенцкі клас быў ператвораны ў Рэгенцкае аддзяленне. У 1990 годзе выходзіў «Вестник Ленинградской духовной академии», у 1991 годзе часопіс вярнуў сваю старую назву — «Христианское чтение». Са снежня 1995 года Санкт-Пецярбургскія духоўныя акадэмія і семінарыя знаходзяцца пад архіпастырскім акармленнем мітрапаліта Санкт-Пецярбургскага і Ладажскага Уладзіміра (Катлярова), выпускніка Акадэміі 1958 года, былога пры ёй прафесарскім стыпендыятам, а потым выкладчыкам. У 1996 годзе Санкт-Пецярбургскія духоўныя акадэмія і семінарыя адзначалі 275–годдзе заснавання і 50–годдзе свайго адраджэння. У 1997 годзе было заснаванае Іканапіснае аддзяленне. У 2001 годзе адбыўся яго першы выпуск. Першапачаткова іканапіснае аддзяленне месцілася ў некалькіх пакоях будынка побач з Акадэміяй, у якім размяшчаецца свецкі інтэрнат. Потым, пасля рамонту, аддзяленне перамясцілася ў суседні перададзены Акадэміі двухпавярховы корпус.