cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Армянская евангелісцкая царква
Гісторыя
У пачатку ХХІ стагоддзя Армянская евангелісцкая царква мела каля 100 прыходаў у такіх краінах як, Арменія, Аргенціна, Аўстралія, Бельгія, Бразілія, Балгарыя, Канада, Кіпр, Егіпет, Англія, Францыя, Грузія, Грэцыя, Іран, Ірак, Ліван, Сірыя, Турцыя, Уругвай і ЗША.
Храмы
На тэрыторыі Рэспублікі Арменія ёсць 1 армянская евангелісцкая царква і 50 малітоўных дамоў.
Па дадзеных на 2003 год у армянскай дыяспары актыўна дзеялі тры армянскія евангелічныя саюзы:
Армянскія Евангелічныя цэрквы ёсць таксама ў Буэнас-Айрэсе, Сан-Паўла, Мантэвідэа, Лондане, Бруселі, Сафіі, Сіднеі, не ўваходныя ні ў адзін саюз.
Першая Івуарыйская вайна
Перадгісторыя
Рэспубліка Кот-д’Івуар узнікла 7 жніўня 1960 года, калі краіна атрымала незалежнасці ад Францыі. Першым прэзідэнтам стаў прадстаўнік ад Дэмакратычнай партыі (ДП) Фелікс Уфуэ-Буаньі, які заставаўся кіраўніком дзяржавы больш за 30 гадоў. Ён падтрымліваў цесныя сувязі з былой метраполіяй, ствараў спрыяльныя ўмовы для прыватнага прадпрымальніцтва і замежных інвестыцый, стараўся падтрымліваць этнічны баланс, не пакідаючы ні адну буйную народнасць (у краіне больш чым 60 розных этнічных груп) без прадстаўніцтва ў вышэйшых органах улады, а таксама перанёс сталіцу з Абіджана ў родны Ямусукра. Па велічыні эканомікі Кот-д’Івуар заняў трэцяе месца ў Афрыцы. Пры гэтым рэжым Уфэа-Буаньі адзначыўся аўтарытарызмам: толькі ў апошнія тры гады праўлення прэзідэнт дазволіў шматпартыйнасць, а да таго легітымнай заставалася толькі кіруючая ДП.
У 1993 годзе Уфуэ-Буаньі памёр. Кот-д’Івуар узначаліў Анры Конан Бед’е, які лічыўся пераемнікам былога кіраўніка дзяржавы яшчэ задоўга да смерці апошняга. Аднак новы прэзідэнт не быў гэтак жа моцным палітыкам, а таму ўнутры ўрадавых колаў разгарнулася вострая палітычная канкурэнцыя. Становішча пагоршылася падзеннем сусветных цэн на какава і каву, паколькі экспарт абодвух гэтых тавараў складаў значную долю даходаў. Так, паводле ацэнкі Сусветнага банка, з 1985 па 1993 год колькасць жыхароў за рысай беднасці вырасла з 11% да 31%.
Адначасна пачаўся рост міжэтнічнай і сацыяльнай напружанасці, бо ў Кот-д’Івуар лінуў паток мігрантаў з больш бедных афрыканскіх краін (пераважна Малі і Буркіна-Фасо), якія станавіліся рабочымі на плантацыях кавы і какава. Да 1998 года мігранты складалі 26% насельніцтва. Гэты фактар прывядзе да спрэчак вакол існай электаральнай сістэмы краіны, калі 8 снежня 1994 года будзе зацверджаны новы Выбарчы кодэкс Кот-д’Івуара. Паводле яго да кандыдатаў у прэзідэнты вылучана новае правіла — даказаць сваё івуарыйска паходжанне.
У гэты час Кот-д’Івуар ахапілі міжнацыянальныя сутыкненні, якія да пэўнага перыяду насілі спарадычны характар. Краіна перажыла тры ваенныя путчы.
24 снежня 1999 года адбыўся дзяржаўны пераварот, і да ўлады прыйшоў генерал Роберт Геі. Былі празначаны прэзідэнцкія выбары. Аднак улады прынялі закон, які патрабаваў ад кандыдатаў, каб абодва іх бацькі былі ўраджэнцамі Кот-д’Івуара. Гэта адхіляла ад удзелу ў перадвыбарнай гонцы Аласана Уатара — нашчадка выхадцаў з Буркіна-Фасо. Ён абапіраўся на падтрымку мусульманскага насельніцтва паўночных раёнаў краіны. Такім чынам, ад праціўнікаў ваеннай хунты Геі да прэзідэнцкіх выбараў дапушчаны толькі Ларан Гбагбо ад партыі Івуарыйскі народны фронт. Галасаванне прайшло 22 кастрычніка 2000 года, на якіх Геі пацярпеў паразу з боку Гбагбо, але адмовіўся прызнаць вынікі. У сваю чаргу Уатара, не дапушчаны да выбараў, заклікаў да перавыбараў. Хунта паспрабавала сфальсіфікаваць вынікі, абвясціўшы пераможцам Геі. Але падлог быў настолькі відавочным, што, калі, праз пару дзён, генерал абвясціў сябе прэзідэнтам, па закліку Ларана Гбагбо жыхары Абіджана паўсталі і ўзялі штурмам прэзідэнцкі палац. Коштам жыцця некалькіх дзясяткаў чалавек будынак быў узяты.
Пасля прыходу да ўлады Гбагбо здавалася, што наступіў спакой. Аднак летам 2002 года прэзідэнт прыняў фатальнае для краіны рашэнне: былі звольнены 750 вайскоўцаў, у асноўным мусульмане з поўначы. Гэтым скарыстаўся Геі, узначаліўшы падрыхтоўку ўзброенага паўстання.
Фракцыі
Прэзідэнта Ларана Гбагбо падтрымалі службы дзяржаўнай бяспекі і нацыянальныя ўзброеныя сілы. На яго баку выступілі таксама розныя арганізацыі, у тым ліку левацэнтрысцкая партыя «Івуарыйскі народны фронт» і нацыяналістычнае апалчэнне «Альянс юных патрыётаў за нацыянальны ўздым» (больш вядомае як «Маладыя патрыёты»), у склад якога трапіла Федэрацыя студэнтаў і школьнікаў Кот-д’Івуара. Асноўную масу замежнікаў у лагеры ўрада склалі ліберыйскія найміты, у тым ліку, паводле Human Rights Watch, дзеці-салдаты. Для абслугоўвання і эксплуатацыі нацыянальных ВПС прыцягваліся французскія, паўднёваафрыканскія, балгарскія, расійскія, украінскія і беларускія наёмныя спецыялісты. Адзін з такіх — адстаўны палкоўнік ВПС РБ і ўдзельнік Афганскай вайны Юрый Сушкін.
Узброеныя сілы Кот-д’Івуара за ўвесь перыяд вайны складалі ад 17 000 да 17 050 чалавек. Праўрадавыя апалчэнні налічвалі ад 10 500 (у 2005 годзе ) да 25 000 (у 2002 годзе ). Акрамя таго, на 2003 год завербавана адна тысяча ліберцыйцаў.
Асноўнай паўстанцкай арганізацыяй у грамадзянскай вайне стала групоўка «Новыя сілы», створаная ў снежні 2002 года як кааліцыя больш дробных фракцый: Патрыятычнага руху, Народнага руху Вялікага Захаду і Руху за справядлівасць і мір. Значная частка баевікоў першай сімпатызавала ліберальнай партыі «Аб’яднанне рэспубліканцаў», якую ўзначальваў Уатара, у той час як астатнія падтрымлівалі кіраўніка зрынутай хунты Геі. Антыўрадавыя сілы падтрымалі прадстаўнікі некалькі народаў, уключаючы малінка, сенуфо, лобі. Паводле справаздачы Global Witness за сакавік 2003 года, 90% членаў Народнага руху Вялікага Захаду і Руху за справядлівасць і мір былі наймітамі з Ліберыі ці Сьера-Леонэ. Многія байцы раней складаліся ў атрадах АРФ (паўстанцкая групоўка часоў грамадзянскай вайны ў Сьера-Леонэ) і арміі Чарльза Тэйлара (былы прэзідэнт Ліберыі).
Фактычнай сталіцай мяцежнікаў стаў горад Буаке. Ён меў выгаднае стратэгічнае становішча — населены пункт звязаны чыгункай з Буркіна-Фасо і аўтамабільнымі дарогамі з гарадамі Абіджан і Ямусукра, а таксама суседнімі дзяржавамі Малі, Гана і Буркіна-Фасо.
Івуарыйскі ўрад заўляў, што Буркіна-Фасо дапамагае мяцежным атрадам, хоць дзяржава неаднаразова адмаўляла гэтае сцвярджэнне. Міжнародная крызісная група, аднак, прадставіла дадзеным паведамленням некаторыя доказы: крыніцы ў буркінійскім урадзе паведамілі, што па паветры апазіцыянерам дастаўлялася зброя, а заходняя разведка даказала, што частка зброі, якая выкарыстоўвалася ў першапачатковых нападах паўстанцаў, паходзіць з запасаў прэзідэнцкай гвардыі Буркіна-Фасо. Таксама існуе інфармацыя аб дапамозе з боку ўрада Ліберыі.
На 2005 год «Новыя сілы» налічвалі ў сваіх шэрагах 11 500 баевікоў. На канец вайны іх было ад 8 да 10 тысяч. З гэтых лічб у атрадах Патрыятычнага руху на 2002 год служылі 800 байцоў, на 2003 — ад 3 000 да 5 000 , на 2005 — 4 000. Фарміраванні Народнага руху Вялікага Захаду складалі 2 000 чалавек у 2003 годзе, 1 000 — у 2005. Рух за справядлівасць і мір на 2005 год меў у наяўнасці тысячу апалчэнцаў.
Паўстанне
19 верасня 2002 года, калі кіраўнік дзяржавы знаходзіўся з рабочым візітам у Італіі, успыхнулі паўстанні ў Абіджане, Буаке і Караго. Падзеі пачаліся з пратэстнай акцыі 200 звольненых вайскоўцаў-паўночнікаў, што лічылі сваю дэмабілізацыю праявай этнічнай непрыязнасці з боку паўднёвых івуарыйцаў. Хутка лік удзельнікаў узрос да 750.
Улады адказалі зносам дамоў працоўных мігрантаў, абвінавачаных у падтрымцы мяцежнікаў. Да гэтага далучыліся хрысціяне з поўдня, пачаўшы граміць трушчобы мусульман-паўночнікаў. Адначасна перасталі выходзіць чатыры апазіцыйныя газеты, былі адключаны ад эфіру радыёстанцыі, якія транслявалі праграмы, што не супадалі з афіцыйнай трактоўкай падзей. Дом Уатары быў спалены, і палітык схаваўся ў рэзідэнцыі французскага пасла. У сваю чаргу экс-прэзідэнт Бед’е атрымаў прытулак у пасла Канады. Лідар змоўшчыкаў Геі ў той жа дзень быў забіты разам з міністрам унутраных спраў Эмілем Бога Дуду ў Абіджане. Таксама загінула жонка генерала Роза Дуду Геі.
Абіджан паўстанцы ўзяць не здолелі, таму адступілі на поўнач — у Буаке і Караго. Менавіта ў Паўночным Кот-д’Івуары яны дасягнулі поспеху, амаль цалкам яго захапіўшы. Краіна хутка раскалолася на дзве часткі: поўдзень — пад кантролем сіл Гбагбо, а поўнач — пад кантроль паўстанцаў. Апошнія аб’ядналіся ў арганізацыю «Патрыятычны рух Кот-д’Івуара» на чале з Гіёмам Саро.
У канцы лістапада баі паміж паўстанцамі і ўладамі дасягнулі апагею: сутычкі вяліся ў раёне гарадоў Вавуа і Данане. Упершыню ў ваенных дзеяннях прыняла ўдзел авіяцыя, а менавіта верталёты Мі-24.
Інтэрвенцыя
Гбагбо заклікаў на дапамогу Францыю на падставе Дагавора аб ваенным супрацоўніцтве і ўзаемадапамогі 1962 года. Так як дакумент прадугледжваў прамое ўмяшанне толькі ў выпадку нападу замежнай дзяржавы, прэзідэнт краіны заявіў аб дачыненні да мецяжу Буркіна-Фасо. Парыж, аднак, засумняваўся. Францыя заявіла аб адмове ад прамога ваеннага ўмяшання, адзначыўшы, што дапаможа ўрадавай арміі толькі транспартам, сувяззю і ваеннымі саветнікамі. Але неўзабаве з’явілася пагроза жыццю 19 тысяч французскіх грамадзян, таму фармальная падстава для інтэрвенцыі была знойдзена. 22 верасня ў краіну ўведзены французскія войскі. У Абіджан перакінуты з Габона дзве роты 2-га парашутна-дэсантнага палка Замежнага легіёна для падтрымкі 43-га батальёна марской пяхоты французскай арміі, які ўжо знаходзіўся ў горадзе. Паветраная складнік быў прадстаўлены чатырма верталётамі SA.330 «Пума» камандавання спецыяльных аперацый, такой жа колькасцю «Газэляў», а таксама парай ваенна-транспартных самалётаў C-160 «Трансал». Кантынгент прыступіў да эвакуацыі замежнікаў. Адзін з верталётаў УС Францыі паблізу горада Далаа атрымаў лёгкія пашкоджанні, трапіўшы пад абстрэл баевікоў. У адказ іншыя французскія верталёты атакавалі і знішчылі грузавік, з якога паўстанцы вялі агонь.
Паралельна, 29 верасня, паміж варагуючымі бакамі пачаліся мірныя перамовы ў Акры (Гана). Прысутнасць французскіх вайсковых падраздзяленняў паміж Ямусукра і Буаке вымусіла паўстанцаў спыніць наступленне і падпісаць 17 кастрычніка перамір’е. Пры гэтым французы занялі пазіцыі паміж двума супрацьлеглымі бакамі.
28 лістапада Народны рух Кот-д’Івуара і Рух за справядлівасць і мір, новыя паўстанцкія групоўкі, узялі пад свой кантроль гарады Ман і Данане, размешчаныя на захадзе краіны. У адказ туды былі адпраўлены французскія войскі для эвакуацыі замежнікаў. Нечакана яны ўступілі ў бой з баевікамі ў раёне Мана 30 лістапада. Сутыкненні прывялі да гібелі па меншай меры дзесяці паўстанцаў, адзін французскі салдат атрымаў раненні.
Падзеі 2003 года
У пачатку студзеня 2003 года краіны-ўдзельніцы ЭКОВАС (Эканамічная супольнасць заходнеафрыканскіх дзяржаў) накіравалі 1500 сваіх міратворцаў. Разам з французскімі вайскоўцамі яны ўвайшлі ў склад сіл па падтрыманні міру.
6 студзеня дзве групы баевікоў напалі на французскія пазіцыі недалёка ад горада Дзюэкуэ, параніўшы дзевяць салдат, аднаго з іх цяжка. Паводле заявы французскага прадстаўніка, замежныя войскі адбілі напад і контратакавалі, забіўшы 30 паўстанцаў.
Ліна-Маркусі
З 15 студзеня 2003 года бакі вялі перамовы ў Ліна-Маркусі пад Парыжам. 24 студзеня было падпісана канкрэтнае пагадненне, якое прадугледжвала ажыццяўленне дзяржаўнымі органамі рэформаў (тычыліся ўмоў абрання прэзідэнта, прымянення закона ад 23 снежня 1998 г. аб сельскіх землях, рэкамендацый па СМІ, арміі, правоў і свабод чалавека, раззбраення і дэмабілізацыі) і неадкладнага змянення размеркавання паўнамоцтваў у адпаведнасці з Канстытуцыяй (абмежаванне ролі кіраўніка дзяржавы, які губляў права прызначаць прэм’ер-міністра, а таксама фарміраванне Урада нацыянальнага прымірэння з перадачай паўстанцам пасад у міністэрствах абароны і ўнутраных спраў). Па выніках гэтай сустрэчы Седу Дыара, лаяльны апазіцыі, быў прызначаны прэм’ер-міністрам. З юрыдычнага пункту гледжання пагадненне ў Ліна-Маркусі дэ-факта вызначала новую Канстытуцыю.
Многія прыхільнікі Гбагбо з ліку членаў ІНФ і армейцаў негатыўна сустрэлі падпісаныя дамоўленасці. Апошнія аказалі найбольшы супраціў, бо не жадалі быць падначаленымі баевікоў. Супрацьдзеянне набыло моцнае адценне антыфранцузскіх настрояў. Французскі ўрад, як меркавалася, прымусіў прэзідэнта Кот-д’Івуар падпісаць дагавор. Як вынік, у краіне пад кіраўніцтвам нацыяналістычнай арганізацыі «Маладыя патрыёты» пачаліся пратэсты. У адным толькі Абіджане 2 лютага да акцый далучыліся сто тысяч чалавек. Таксама адбыліся напады на французскіх грамадзян. Для нейтралізацыі магчымага французскага ўмяшання ў перамовы ў горадзе Акра 7—8 сакавіка праведзены дадатковыя сустрэчы.
4 ліпеня ўрад і «Новыя сілы» публічна абвясцілі, што грамадзянская вайна скончана. Бакі дамовіліся працаваць разам для выканання мірнага пагаднення. Аднак гвалт і напружанасць яшчэ захоўваліся. У канцы жніўня замежныя сілы панеслі першыя страты: двое французскіх салдат былі забіты паўстанцамі недалёка ад Сакасу. На тым жа тыдні спецслужбы ў Парыжы арыштавалі 10 чалавек, у тым ліку аднаго з лідараў узброенай апазіцыі Ібрагіма Кулібалі. Як заяўлялася, ён намышляў забойства Гбагбо і дэстабілізацыю абстаноўкі.
У цэлым, да верасня сітуацыя палепшылася, хоць адчуваліся істотныя праблемы з фактычным падзелам краіны мяцежныя і праўрадавыя вобласці.
Міратворчая місія
Праз год і шэсць месяцаў пасля пачатку ваеннага канфлікту СБ ААН прымае рэзалюцыі, у рамках якой у краіне павінна размясціцца міратворчая місія. Першапачатковы перыяд аперацыі зацверджаны на дванаццаць месяцаў, але пасля мандат міратворцаў рэгулярна падаўжаўся. Афіцыйна аперацыя пачалася 4 красавіка 2004 года. Было адпраўлена 6240 супрацоўнікаў ААН, уключаючы 200 ваенных назіральнікаў і 320 паліцыянтаў. Мандат аперацыі уключаў: назіранне за ўзброенымі групамі і спыненнем агню; праграму раззбраення, дэмабілізацыі, рэінтэграцыі, рэпатрыяцыі і рассялення; абарону персаналу Арганізацыі Аб’яднаных Нацый і грамадзянскага насельніцтва; падтрымку ажыццяўлення мірнага працэсу; прасоўванне правоў чалавека; выкарыстанне патэнцыялу грамадскай інфармацыі і падтрыманне правапарадку.
Зрыў прымірэння
У 2004 годзе разгарэўся канфлікт паміж баевікамі і ўладамі з нагоды кандыдатур на замяшчэнне вышэйшых пасад. Урад спрабаваў блакаваць дагавор мінулага года. У адказ 25 сакавіка апазіцыйныя партыі арганізавалі публічную дэманстрацыю ў Абіджане, вядомую як «Марш міру». Сілы бяспекі і праўрадавыя апалчэнцы адкрылі агонь па дэманстрантах. Паводле ацэнак ААН, не менш за 120 чалавек былі забіты, 274 паранены, 20 прапалі без вестак. Многія забойствы адбываліся не на вуліцы, а ў дамах патэнцыйных дэманстрантаў ці нават нявінных грамадзянскіх асоб, якія сталі мішэнню для сілавікоў. У знак пратэсту супраць гвалту «Новыя сілы» абвясцілі аб сваім выхадзе з урада прымірэння. У маі Гбагбо публічна раскрытыкаваў апазіцыю за прыпыненне іх удзелу; неўзабаве пасля гэтага было абвешчана, што ён звольніў трох апазіцыйных міністраў. У ліпені мірны працэс аднавіўся. Бакі зноў сустрэліся на перамовах у Акры, дзе падпісалі чарговае пагадненне. Дакумент патрабаваў выконваць дамову 2003 года, на гэты раз «з канкрэтнымі тэрмінамі і арыенцірамі для прагрэсу». Перамовы былі сканцэнтраваны на ліквідацыі асноўных перашкод на шляху мірнага працэсу, у прыватнасці, права на ўдзел у выбарах, рэформы грамадзянства і праграмы раззбраення. Паўстанцы пагадзіліся вярнуцца ва ўрад прымірэння, а Гбагбо паабяцаў перагледзець артыкул 35 Канстытуцыі, які тычыўся паходжання бацькоў кандыдатаў у прэзідэнты.
У сярэдзіне восені ліпеньскі дагавор апынуўся пад пагрозай: 12 кастрычніка Гбагбо абвясціў, што не збіраецца ўносіць папраўкі ў 35 артыкул, пакуль апазіцыянеры не раззброяцца; у сваю чаргу праціўнікі дзеючага ўрада вынеслі супрацьлеглыя патрабаванні. На наступны дзень кіраўніцтва «Новай сілы» абвясціла аб выхадзе з мірнай ініцыятывы, паколькі недалёка ад дэмаркацыйнай лініі апалчэнцы перахапілі два грузавікі са зброяй, прызначаных для івуарыйскай арміі. 28 кастрычніка на кантраляваных мяцежнікамі паўночных тэрыторыях было абвешчана надзвычайнае становішча. 4 лістапада прэзідэнт Гбагбо аддаў распараджэнне нанесці серыю ўдараў па паўстанцам.
У гэты дзень пара штурмавікоў Су-25УБ, якія пілатавалі беларускія найміты сумесна з івуарыйскімі лётчыкамі, атакавала паўстанцаў у Буаке і Караго. 5 лістапада авіяцыя нанесла дадатковыя ўдары. У Буаке ў выніку бамбардзіроўкі быў знішчаны штаб мяцежнікаў.
Інцыдэнт у Буаке
Днём 6 лістапада два Су-25УБ з беларуска-івуарыйскімі экіпажамі атакавалі французскую ваенную базу, у выніку чаго загінулі 9 вайскоўцаў, а таксама грамадзянін ЗША. У адказ французы напалі на івуарыйскія аэрадромы ў Абіджане і Ямусукра. Імі былі знішчаны 5 самалётаў і 8 верталётаў, яшчэ 2 верталёты збіты ў паветры. 7 лістапада лаяльныя ўраду Гбагбо сілы выйшлі на вуліцы Абіджана пратэставаць супраць Францыі. Падчас пратэстаў яны напалі на французскую ваенную базу. Пасля мясцовае насельніцтва атакавала жылы раён з французскімі грамадзянамі. На абарону былі накіраваны верталёты, бронеаўтамабілі і нават танкі. Пад націскам ваеннай тэхнікі, дэманстранты былі вымушаны адступіць.
Мірны працэс
У 2005 годзе мірны працэс аднавіўся. 3 красавіка пад эгідай Афрыканскага саюза прадстаўнікі бакоў сустрэліся ў Прэторыі (ПАР). Ужо 6-га было дасягнута новае пагадненне, задуманае як дадатак да Ліна-Маркусі. Дакумент прадугледжваў: неадкладнае і канчатковае спыненне ўсіх баявых дзеянняў; раззбраенне і роспуск апалчэнцаў; рэформу дзейнасці незалежнай выбарчай камісіі; запрашэнне ААН прыняць удзел у арганізацыі ўсеагульных выбараў. Аднак у ім нічога не прапісана аб праве ўсіх івуарыйскіх лідараў балатавацца на наступных прэзідэнцкіх выбарах. Урад ПАР, прызнаючы асцярогі Гбагбо, змог падштурхнуць улады дазволіць удзельнічаць у выбарах усім жадаючым, уключаючы Уатару. Прэзідэнт Кот-д’Івуара таксама пагадзіўся павялічыць прадстаўніцтва апазіцыі ў незалежнай выбарчай камісіі і распусціць праўрадавыя апалчэнні. Баевікі «Новых сіл» і апазіцыйныя партыі не давяралі паўднёваафрыканцам, разглядаючы іх як прадузятых пасярэднікаў, але пагадзіліся зноў раззброіць і вярнуцца ва ўрад прымірэння.
21 красавіка сілы паўстанцаў пачалі адводзіць цяжкае ўзбраенне з лініі фронту, аднавіўшы буферную зону.
У пачатку лістапада 2006 года Савет Бяспекі пагадзіўся яшчэ раз адкласці выбары, падоўжыўшы тэрміны паўнамоцтваў Гбагбо і Бані на адзін «новы і канчатковы» пераходны перыяд працягласцю адзін год. Рэзалюцыя 1721, лабіраваная Францыяй, таксама ўмацавала паўнамоцтвы прэм’ер-міністра Бані.
Завяршэнне
Пэўнае садзейнічанне прымярэнню аказала нацыянальная зборная па футболе. У 2006 годзе, калі каманда ўпершыню прабілася ў фінальную стадыю чэмпіянату свету, капітан івуарыйцаў Дзідзье Драгба звярнуўся да свайго народа з просьбай спыніць грамадзянскую вайну. Зварот быў запісаны ім на відэа ў распранальні адразу пасля заканчэння апошняга матчу адборачнага цыклу. Праз некалькі дзён гэты ролік не перастаючы паказвалі па нацыянальным тэлебачанні. У 2007 годзе зброная прайшла кваліфікацыю на Кубак Афрыканскіх Нацый 2008 года ў гульні, праведзенай паўстанцамі ў Буаке, у якой удзельнічалі прадстаўнікі абодвух бакоў.
Саро ўступіў на пасаду ў пачатку красавіка. Разам з Гбагбо ён кіраваў першымі крокамі па дэмантажы буфернай зоны, у сувязі з чым праведзены сумесны парад урадавых войск і «Новых сіл». 30 ліпеня ў Буаке прэзідэнт і прэм’ер правялі ўрачыстую цырымонію «Полымя міру», на якой яны падпалілі груду зброі, што сімвалізавала заканчэнне канфлікту.
Некаторую выгаду ад заключэння мірнага пагаднення атрымаў прэзідэнт Буркіна-Фасо Блез Кампаарэ, які змог зарэкамендаваць сябе як уплывовы палітык у Заходняй Афрыцы. Акрамя таго, гэта вырашыла шэраг праблем для яго краіны: знешні гандаль спыніўся ў выніку грамадзянскай вайны ў суседняй дзяржаве, бо большая частка яго ажыццяўлялася праз івуарыйскі порт Абіджан. У выніку імпартныя тавары сталі значна даражэйшымі, але пасля спынення баявых дзеянняў сітуацыя наладзілася.
Ахвяры вайны
Паводле ацэнак Упсальскай праграмы даных аб канфліктах за 2009 год, у самыя смяротныя гады (2002—2004) загінула ад 933 да 1689 чалавек. Агульныя лічбы за ўвесь перыяд ваенных дзеянняў дасягаюць 2000 ахвяр.
Міратворчая місія страціла 36 чалавек: пятнаццаць у 2005, трынаццаць у 2006 і восем у 2007. Французскія сілы панеслі страты ў 27 чалавек забітымі.
Па даных упраўлення ААН па справах бежанцаў, за перыяд канфлікту каля 750 000 чалавек вымушана пакінулі свае дамы, з іх 50 000 накіраваліся ў іншыя краіны, перш за ўсё ў Ліберыю, Гвінею і Малі.
Наступныя падзеі
У далейшым перамовы паміж урадам і апазіцыяй працягваліся: бакі абмяркоўвалі выкананне Уагадугскага мірнага пагаднення, тэрмін правядзення выбараў і арганізацыю раззбраення. У ліпені 2008 года атрымалася цалкам дэмантаваць буферную зону. На яе месцы створана «зялёная лінія», падкантрольная міратворцам. Тут размешчаны сямнаццаць назіральных пунктаў, якія паступова будуць заменены сумеснымі патрулямі паўстанцаў і ўрадавых вайскоўцаў. У паўночных рэгіёнах пачаўся працэс раззбраення баевікоў. Для заахвочвання здачы зброі паўстанцы атрымлівалі грашовую ўзнагароду.
Поўным ходам вялася падрыхтоўка выбараў. Для кіравання спісамі выбаршчыкаў была нанята французская кампанія «Sagem». У кастрычніку 2008 года «Новыя сілы» прапанавалі адкласці абранне прэзідэнта не больш чым на год, каб даць больш часу для рэгістрацыі электарату. Савет Бяспекі ААН заклікаў правесці галасаванне да сярэдзіны 2009 года. Бакі зацвердзілі дату выбараў на лістапад 2009 год, але потым зноў перанеслі.
У лістападзе 2010 года ў краіне ўсё ж прайшлі прэзідэнцкія выбары. Незалежная выбарчая камісія назвала пераможцам Уатару, паведаміўшы, што за яго аддадзена 54,1% галасоў. Аднак Канстытуцыйны савет прызнаў гэтыя вынікі несапраўднымі і прысудзіў перамогу Ларану Гбагбо з вынікам 51,45% галасоў. Абодва прэтэндэнты ў прэзідэнты прызналі сябе пераможцамі. Прыхільнікі абодвух абвінавачвалі апанентаў у фальсіфікацыях пры правядзенні выбараў. Спрэчкі выліліся ў новую грамадзянскую вайну. У канцы сакавіка 2011 года войскі Уатары, якіх падтрымалі сілы ААН і армія Францыі, правялі наступленне на поўдні краіны. Падчас бітвы за Абіджан быў узяты прэзідэнцкі палац, а сам Гбагбо трапіў у палон.
З перамогай у другой вайне Уатара афіцыйна стаў прэзідэнтам Кот-д’Івуара. У 2015 годзе ён быў пераабраны на другі тэрмін, у 2020 годзе — на трэці (прынятая ў 2016 годзе новая канстытуцыя дазволіла балатавацца палітыку зноў, што выклікала незадаволеннасць прадстаўнікоў апазіцыі).
У 2016 годзе Ларан Гбагбо паўстаў перад Міжнародным крымінальным судом у Гаазе (Нідэрланды). Экс-прэзідэнта абвінавачвалі ў злачынствах супраць чалавечнасці, учыненых падчас Другой Івуарыйскай вайны. У студзені 2019 года суд апраўдаў палітыка па прычыне таго, што бок абвінавачвання не прадаставіў дастатковых доказаў. Пасля вызвалення з-пад варты яму было дазволена пасяліцца ў Бельгіі. На час разгляду апеляцыі на апраўдальны прысуд Гбагбо павінен быў здаць замежны пашпарт і іншыя пасведчанні асобы, не пакідаць раён пражывання без дазволу суда і штотыдзень адзначацца ў праваахоўных органах Бельгіі. У маі 2020 года большая частка абмежаванняў была знята, але свабода перамяшчэнняў былога прэзідэнта засталася часткова абмежаванай — яму забаранілі вяртацца на радзіму.
Зброевыя пастаўкі
З пачаткам баявых дзеянняў да ўвядзення зброевага эмбарга ААН 15 кастрычніка 2004 года армія Гбагбо актыўна закупала ваенную тэхніку і ўзбраенне, якое ў далейшым ўжывалася ў канфлікце.
Актыўнае садзейнічанне ў гэтым аказалі расійскія гандляры зброяй, якія дапамагалі дастаўляць ваенную прадукцыю ў Кот-д’Івуар, для чаго прыцягнуты транспартнік Іл-76 з Кыргызстана. Пэўную ролю згуляў былы жандар службы бяспекі Елісейскага палаца пры Франсуа Мітэране Рабер Мантоя, які пад патранажам французскага ўрада займаўся рознай дзейнасцю ў Афрыцы, пастаўкамі зброі і вярбоўкай замежных байцоў.
Наступная табліца створана на падставе даных рэгістра ААН, SIPRI, Цэнтра аналізу сусветнага гандлю зброяй, часопіса «История авиации» і Oryx Blog.
Ваўкавыі
Ваўкавыі (Вовкови́ї) — вёска ў Дэмыдзіўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны.
Каўтуны
Каўтуны́ (, Колтуны) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Фарынаўскага сельсавета.
Вітаўтас Пяткявічус
Вітаўтас Пяткявічус (Vytautas Petkevičius) ( — ) — літоўскі пісьменнік, палітычны і грамадскі дзеяч, дэпутат літоўскага Сейма (1992—1996).
Новае Брашчына
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Старасельскага сельсавета.
Гісторыя
Згадваецца ў 1643 як вёска Новы Брашчын у складзе Шклоўскай воласці ў Аршанскім павеце ВКЛ.
Centaurea grbavacensis
Centaurea grbavacensis — від роду, эндэмік Паўночнай Македоніі.
Арэал
Расце на вапняку геалагічнага субстрата ў ваколіцах горада : сустракаецца ў сёлах, Казьяк , мармуравым кар’еры , на месцы былога сяла , у вобласці , цясніна ракі  і іншае.
Ахова
Від уключаны ў глабальны Чырвоны спіс знікаючых відаў раслін (IUCN 1997 Чырвоны спіс раслін, якія знаходзяцца пад пагрозай знікнення).
У філатэліі
Выява расліны размешчана на македонскай марцы 2008 года.
Курт фон Гамерштайн-Эквард
Курт Гебхард Адольф Піліп фон Гамерштайн-Эквард (Kurt Gebhard Adolf Philipp von Hammerstein-Equord; — ) — нямецкі военачальнік, генерал-палкоўнік (1934), начальнік упраўлення сухапутных войскаў вермахта (1930—1934). Быў вядомы як перакананы праціўнік Гітлера і нацысцкага рэжыму.
Вахрушы
Вахрушы (Ва́хруши) — пасёлак гарадскога тыпу ў Слабадскім раёне Кіраўскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Вахрушаўскага гарадскога паселішча. Носіць імя Цімафея Анфімавіча Вахрушава, заснавальніка Вахрушынскай гарбарнай-абутковай фабрыкі. За 12 км ад горада Слабадскога.
Пасёлак знаходзіцца пры ўпадзенні невялікай ракі Махавіцы ў Нікулінку.
Джаан Кроўфард
Джаан Кроўфард (Joan Crawford, 23 сакавіка 1904 — 10 мая 1977) — амерыканская актрыса нямога і гукавога кіно, у 1930-я гады па папулярнасці супернічала з Марлен Дзітрых і Грэтай Гарба. Яна рэдка з’яўлялася ў фільмах высокіх мастацкіх вартасцяў і яе акцёрскія працы нельга назваць выбітнымі, аднак мала хто з актрыс можа параўнацца з ёй у паспяховасці і працягласці кар’еры ў Галівудзе. У 1945 г. Кроўфард ганаравалася прэміі «Оскар» за лепшую жаночую ролю.
IC 974
IC 974 — галактыка тыпу NF (у працэсе пацверджання) у сузор'і Дзева.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Барвінкавэ
Барвенкава ці Барвінкавэ (Барвінкове) — горад у Харкаўскай вобласці Украіны. Плошча 22,1 км². Насельніцтва 9950 чал. (1 студзеня 2012).
Клачкі (Шчучынскі раён)
Клачкі́ (, Клочки) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Каменскага сельсавета.
Аркуль (пасёлак гарадскога тыпу)
Аркуль (Аркуль) — пасёлак гарадскога тыпу ў Кіраўскай вобласці, Нолінскі раён, цэнтр Аркульскага гарадскога паселішча. Асноўныя прадпрыемствы — Аркульскі суднабудаўніча-рамонтны завод, Аркульскі ўчастак ТАА «Вяцкае рачное параходства». Размешчаны на беразе ракі Вяткі, вясной затапляецца.
Заснаваны ў пачатку XX стагоддзя суднаўладальнікамі Булычовымі. Статус пасёлка гарадскога тыпу з 1932 года.
Махамбет (Атыраўская вобласць)
Махамбет — сяло ў Махамбецкім раёне Атыраўскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Махамбецкай сельскай акругі. Код КАТА — 235630100.
Культура Капача
Культура Капача існавала на захадзе Мексікі, прадстаўлена археалагічным комплексам ля горада Каліма. Гэта найбольш ранняя з выразна аформленых археалагічных культур Месаамерыкі, датуецца перыядам XX-XII стст. да н. э. Яе адкрыла і першай падрабязна апісала амерыканскі археолаг Ізабэль Трасдэл-Келі (es:Isabel Trusdell-Kelly), якая праводзіла раскопкі ў зоне Калімы ў 1939 г. Падабенства паміж прадметамі дадзенай культуры і керамікай таго ж часавага перыяду, знойдзенай у Эквадоры, дае падставу меркаваць аб больш ранняй сувязі паміж захадам Месаамерыкі і культурамі Андаў.
Геаграфічна рэшткі керамікі тыпу Капача сустракаюцца па ўсім ціхаакіянскім узбярэжжы Мексікі ад горада Сіналоа на поўначы да штату Герэра на поўдні. У асаблівасці важнымі з'яўляюцца пахаванні, якія адкрыў Гордан Экхалм у Гуасаве.
Задоўжэ
Задоўжэ (Задо́вже) — вёска ў Зарычнэнскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Лакныцкай вясковай абшчыны.
Андронава
Андронава — тапонім.
Кур’яны
Кур'я́ны (, Курьяны) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Фарынаўскага сельсавета.
Яфрэмаўка (Пачынкаўскі раён)
Яфрэмаўка (Ефремовка) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Стадолішчанскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Да 1929 года ў складзе Рослаўскага павета Смаленскай губерні.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года ..
Геаграфія
Праз вёску праходзіць аўтадарога.
Канстанцін Міхайлавіч Зубовіч
Канстанцін Міхайлавіч Зубовіч (, вёска Папоўцы, Вілейскі раён, Мінская вобласць — ) — Герой Савецкага Саюза.
Біяграфія
Да прызыву ў армію займаўся сельскай гаспадаркай. У Вялікую Айчынную вайну з лістапада 1944 года на фронце. У снежні 1944 года войскі 2-га Украінскага фронту фарсіравалі раку Дунай на тэрыторыі Венгрыі. Гвардыі радавы К. М. Зубовіч у ліку першых дасягнуў правага берага ракі, гранатамі знішчыў кулямётны разлік праціўніка, агнём з захопленага кулямёта дапамог авалодаць плацдармам і адбіць пяць варожых контратак. Загінуў у баі 28 снежня 1944 года. Пахаваны ў Будапешце.
Памяць
Яго імем названы вуліцы ў г. Вілейка, у в. Нарач; у в. Папоўцы на доме, дзе ён жыў, устаноўлена мемарыяльная дошка.
Валянцін Ваньковіч
Валянцін (Валенцій-Вільгельм) Ваньковіч (, вёска Калюжыцы Ігуменскага павета Мінскай губерні Расійскай імперыі, цяпер Бярэзінскі раён Мінскай вобласць, —, Парыж, Францыя) — мастак рамантычнага кірунку, аўтар вядомага партрэта Адама Міцкевіча «Міцкевіч на скале Аю-Даг» (каля 1831).
Паходжанне
Належаў да старажытнага шляхецкага роду Ваньковічаў герба «Ліс», прадстаўнікі якога часта займалі земскія пасады ў Менскім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага. Нарадзіўся ў сям’і Мельхіёра Аляксандравіча Ваньковіча (1775—1842) і яго жонкі Схаластыкі Гарэцкай, сястры вядомага польскага паэта Антонія Гарэцкага. Бацька Мельхіёр валодаў маёнткам Малая Сляпянка (цяпер Мінска) у Менскім павеце і маёнткам Калюжыцы ў Ігуменскім павеце Мінскай губерні і займаў пасады ігуменскага павятовага суддзі (1799—1802) і старшыні II дэпартамента Галоўнага суда Мінскай губерні (1805—1808). Стрыечным братам Валянціна быў мастак Тадэвуш Гарэцкі.
Адукацыя
У Вільні настаўнікам Ваньковіча быў вядомы мастак Ян Рустэм.
Паводле пастановы ўніверсітэцкай рады накіраваны на завяршэнне мастацкай адукацыі ў Імператарскай Акадэміі мастацтваў у Пецярбургу (1825—1828).
За дыпломную праграму «Подзвіг кіяўляніна ў 988 годзе» В. Ваньковічу прысуджаюць Малы залаты медаль з правам стажыроўкі за мяжой.
Біяграфія
У мінскай майстэрні працаваў з сябрам Чэславам Манюшкам, бацькам вядомага кампазітара Станіслава Манюшкі. У гэты час напісаў партрэты бацькі, сястры Станіславы Гарноўскай, Дамініка Манюшкі, дзядзькі Антонія Гарэцкага, жонкі Анэлі з дзецьмі, мясцовых шляхцічаў.
З пачаткам паўстання 1830—1831 гадоў у Польшчы, Літве і Беларусі меў намер далучыцца да паўстанцаў (купіў зброю і каня), але працяглая хвароба не дала здзейсніцца гэтаму.
21 верасня 1832 за партрэты, «пісаныя з натуры», Пецярбургская Імператарская акадэмія мастацтваў уганаравала В. Ваньковіча звання «прызначанага» ў акадэміі і прапанавала для атрымання звання акадэміка напісаць сямейны партрэт з фігурамі ў поўны рост.
У ліпені 1839 выехаў у эміграцыю. Перад ад’ездам напісаў тэстамент на карысць жонкі. Наведаў Мюнхен (у 1840 удзельнічаў там у выстаўцы), Дрэздэн, Берлін, а 15 верасня 1841 прыехаў у Парыжы і асталяваўся ў доме свайго сябра А. Міцкевіча на вуліцы Д’Амстэрдам. У Парыжы пачаў новы этап у сваёй творчасці, у якім узраслі містычныя настроі, падтрыманыя даўнім сябрам філосафам Андрэем Тавяньскім (карціны «Апафеоз Напалеона», 1841, «Напалеон над разарванай картай Еўропы», 1841, «Імправізуючы Міцкевіч», 1841, «Ecce homo», 1842, іконы «Евангеліст Іаан» і «Святая Клара»). У 1842 стварыў свой апошні аўтапартрэт.
Памёр у Парыжы ад сухотаў на руках у Адама Міцкевіча, які запісаў яго тэстамент: частку сваіх карцін мастак перадаў сваёй сям’і і сябрам юнацтва — А. Міцкевічу і А. Тавянскаму, астатнія былі прададзены з аўкцыёна за пазыкі, але сумы на ўсю выплату не хапіла. Пахаваны на могілках. Апошняя яго карціна «Маці Божая Вастрабрамская» захоўваецца ў парыжскім касцёле з 1841 года. Ёсць дамова аб стварэнні копіі гэтай карціны з удзелам беларускіх мастакоў.
Творчая дзейнасць
Малады Ваньковіч у вольны ад вучобы час чытаў старыя кнігі, сабраныя ў бібліятэцы езуітаў, і капіраваў карціны, якія знаходзяцца ў манастыры. Па заканчэнні шостага класа, ён ужо ўмеў маляваць мініяцюры і партрэты алеем, удасканальваючы малюнак і колер.
Але толькі Вільня дала па-сапраўднаму выявіцца таленту 16-ці гадовага юнака. Ён запісаўся ва ўніверсітэт Стэфана Баторыя, і яго прынялі на факультэт малявання пасля прадстаўлення сваіх работ.
Неўзабаве, на першай мастацкай выстаўцы факультэта прыгожых мастацтваў, малады мастак атрымлівае шырокае прызнанне сваёй творчасці, большае за сваіх калегаў. В. Ваньковіч атрымлівае першую ўзнагароду.
Каля 1821 года Ваньковіч знаёміцца ва ўніверсітэце з земляком — Адамам Міцкевічам. Яны слухалі адзін і той жа курс лекцый, хутка пасябравалі. Іх адносіны сталі асабліва блізкія пасля таго, як мініяцюра панны Верашчакаўскай, якая вельмі падабалася Міцкевічу, трапіла ў яго рукі. За гэта паэт падзякаваў мастака вершам «Do malarza» («Мастаку»). Ад гэтага часу застаўся пастэльны малюнак Міцкевіча з натуры.
Прафесары любілі Ваньковіча за сціпласць, а больш за ўсіх ганарыўся ім сам Ян Рустэм, у той час яны працавалі ў адной майстэрні. Ваньковіча накіравалі ад Віленскага ўніверсітэта на навучанне ў Санкт-Пецярбург.
Тут ён набывае ўсё большае прызнанне. Пасля чатырох гадоў карпатлівага навучання вяртаецца назад з залатым медалём.
Пасля 1830 года маляванне мініяцюр перастала цікавіць мастака, яго прыцягвала цяпер толькі гістарычная тэматыка, і толькі ў гэтым кірунку ён хацеў працаваць.
Аднак і да яго маёнтка ў Сляпянцы дайшоў уплыў навукі. Гэта негатыўна адбілася на творчым запале мастака. Спачатку ў ім яшчэ быў жывы даўні энтузіязм. Ваньковіч быў чалавекам амбіцыйным, але поспехі ў Вільні і Пецярбургу не мелі ніякіх вынікаў. Аднак, у саракагадовага мастака зноў абудзілася прага новых поспехаў. Ён пакінуў свой дом і краіну і з’ехаў за мяжу.
Творчасць звязана з мастацкім жыццём Беларусі і Расіі. Аўтар партрэтаў А. Міцкевіча, А. Гарэцкага,, , Э. і С. Хамінскіх,, А. Манюшкі і іншых. Характарныя карціны «Подзвіг маладога кіяўляніна пры аблозе Кіева печанегамі ў 968 годзе», «Міцкевіч на скале Аю-Даг» (1828), «Напалеон каля вогнішча» (1834). Сярод работ літаграфіі «Аўтапартрэт», «Галава старога», малюнкі «Від руін у Італіі», «Пейзаж» і іншыя.
Творы мастака захоўваюцца ў зборах Вільні, Пецярбургу, Варшавы, Кракава, Парыжу. Многія працы знаходзяцца і ў прыватных калекцыях нашчадкаў тых, каго мастак пісаў у першай палове XIX ст.
Ушанаванне памяці
Сёння ў Мінску дзейнічае дом-музей Ваньковічаў — помнік палацава-паркавай архітэктуры эпохі класіцызму — філіял Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь. У залах музея экспануюцца архіўныя дакументы, фотаздымкі работ Валянціна Ваньковіча (арыгіналаў няма). Большасць экспанатаў была пазычана з музеяў у Варшаве.
Побач з сядзібай усталяваны помнік мастаку.
У 2012 годзе ў серыі «Славутыя мастакі Беларусі» выйшаў альбом, прысвечаны творчасці В. Ваньковіча.
Уплыў на культуру
Скульптар Уладзімір Слабодчыкаў і архітэктар Юрый Казакоў стварылі скульптурную кампазіцыю «Раніца мастака», прысвечаную мастаку. Яна ўстаноўлена на тэрыторыі філіяла Нацыянальнага мастацкага музея Беларусі «Дом Ваньковічаў».
А. А. Анікейчык стварыў скульптуру «Ля крыніцы. Пушкін і Ваньковіч».
Культурная прыналежнасць
Культурную спадчыну Валянціна Ваньковіча лічаць сваёй як палякі, так і беларусы.
Імя мастака непарыўна звязана з Беларуссю: тут ён з’явіўся на свет, тут нарадзіліся яго дзеці, тут ён правёў самы працяглы перыяд свайго творчага жыцця, стварыўшы мноства партрэтаў сяброў, сваякоў, мясцовых шляхціцаў.
Гаворачы пра А. Міцкевіча, І. Дамейку, С. Манюшку, В. Ваньковіча, У. Сыракомлю, вядомы даследчык А. Мальдзіс гаворыць, што мы не маем права навязваць ім, як і «…шмат іншым дзеячам культурнага памежжа XIX ст. наш сённяшні менталітэт. Ну не прайшлі яны яшчэ, не маглі прайсці шлях ад „тутэйшасці“, „краёвасці“, „літоўскасці“ да беларускасці як нацыянальнага вызначэння. І мы павінны тут не парушаць прынцыпы гістарызму, гаварыць у дадзеным выпадку толькі аб элементах беларускасці».
Беларускія працы апісваюць Валянціна Ваньковіча як мастака з беларускімі каранямі і з сумежжа культур, звязанага таксама з культурай Беларусі. Аўтары кнігі пад назвай «Гісторыя беларускага мастацтва» апісалі яго як творцу, які ўпісаў яркую старонку ў гісторыю беларускага жывапісу першай паловы XIX стагоддзя. «Энцыклапедыя гісторыі Беларусі» кажа, што мастак паходзіў са старажытнага беларускага роду Ваньковічаў, а яго творчасць звязана з мастацкім жыццём Беларусі, Літвы і Польшчы.
Шматлікая польская прафесійная літаратура гісторыі культуры і мастацтва паказвае яго як польскага мастака. Гэта між іншым «Dzieje kultury polskiej» Аляксандра Брукнера, «Nowoczesne malarstwo polskie 1764—1939», «Malarstwo polskie» Стэфана Казакевіча і «Dzieje Polski porozbiorowe (1795—1921)» Марыяна Кукеля.
Вальдэк-Франкенберг (раён)
Вальдэк-Франкенберг (ням. Landkreis Waldeck-Frankenberg) — раён у Германіі. Цэнтр раёна - горад Корбах. Раён уваходзіць у зямлю Гесен. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Касель. Займае плошчу 1849 кв. км. Насельніцтва 162,5 тыс. чал. (2010). Шчыльнасць насельніцтва 88 чалавек/кв.км. Афіцыйны код раёна 06 6 35.
Раён падзяляецца на 22 абшчыны.
Тупічанскі сельсавет
Тупіча́нскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ваўкавыскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Тупічаны.
Борга-Пачэ
Борга-Пачэ (Borgo Pace) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Пезара-э-Урбіна.
Тупічанскі сельсавет
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Ваўкавыскага раёна Беластоцкай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Воўпаўскага сельсавета.
Борга-Пачэ
Насельніцтва складае 686 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 12 чал./км². Займае плошчу 56 км². Паштовы індэкс — 61040. Тэлефонны код — 0722.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Sant'Eurosia di Jaca.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
IC 975
IC 975 — галактыка тыпу E? (эліптычная галактыка) у сузор'і Валапас.
Багадухіў
Багадухаў ці Багадухіў (Богодухів) — горад у Харкаўскай вобласці Украіны. Плошча 16,23 км². Насельніцтва 15 829 чал. (1 студзеня 2012).
Цітова
Цітова — прозвішча, тапонім.
Валкі
Назву Валкі маюць:
Папоўка (Шклоўскі раён)
Папо́ўка (, Поповка) — вёска ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Александрыйскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Старасельскага сельсавета.
Гісторыя
Згадваецца ў 1643 як вёска Папоўцы ў складзе Шклоўскай воласці ў Аршанскім павеце ВКЛ.
Жаркова
Жаркова — прозвішча, тапонім.
Катыра
Катыра (Коти́ра) — вёска ў Зарычнэнскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Лакныцкай вясковай абшчыны.
Акжайык (Атыраўская вобласць)
Акжайык — сяло ў Махамбецкім раёне Атыраўскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Акжайыкскай сельскай акругі. Код КАТА — 235633100.
Лупіны
Лупі́ны (, Лупины) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Каменскага сельсавета.
Пасольства Францыі ў Беларусі
Пасольства Францыі ў Беларусі — дыпламатычная місія Французскай Рэспублікі ў Рэспубліцы Беларусь, размешчаная ў Мінску ў Верхнім горадзе на рагу Рэвалюцыйнай і праспекта Пераможцаў.
Адрас Пасольства: 220030 Мінск, Цэнтральны раён, пл. Свабоды, д.11. (станцыя метро «Няміга»).
Паслы Францыі ў Беларусі
Пасаду Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Французскай Рэспублікі у Рэспубліцы Беларусь займалі:
Піраміда Месяца
Піраміда Месяца - другі па памеры будынак пасля піраміды Сонца ў горадзе Тэатыўакан. Адзін з самых вялікіх будынкаў у Месаамерыцы. Размешчана ў паўночнай частцы горада Тэатыўакан, сваімі контурамі паўтарае Сера-Горда. З некаторых індзейскіх гаворак назва перакладалася як «ахоўны камень» або «маці». Пад пірамідай Месяца размешчаны яшчэ адзін будынак, ён старэйшы Піраміду Сонца (існаваў ужо да 200 года н. э.).
Піраміда Месяца была пабудавана паміж 200 і 450 годам н. э., завяршыўшы двухбаковую сіметрыю храмавага комплексу. Лесвіца піраміды вядзе да Дарогі Мёртвых (Calzada de los Muertos), на вяршыні размяшчаецца пляцоўка, якая выкарыстоўвалася для рытуальных цырымоній ў гонар Чальчыўтлікуэ, багіні вады і Месяца.
Гісторыя
Паміж 100 і 500 гадамі н. э. старажытныя індзейцы прыкладна ў 40 км ад сучаснага Мехіка-Сіці пабудавалі горад Тэатыўакан. У гэты час Тэатыўакан са сваімі 15 манументальнымі пірамідамі і вялізнай гандлёвай плошчай быў буйней за любы горад Еўропы. Яго плошча складала амаль 13 км ² з насельніцтвам у 200 000 чалавек. Тэатыўакан быў пабудаваны за 700 гадоў да таго, як ацтэкі заклалі сваю сталіцу Тэначтытлан.
Канціяна
Канціяна (Cantiano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Пезара-э-Урбіна.
Насельніцтва складае 2433 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 29 чал./км². Займае плошчу 83 км². Паштовы індэкс — 61044. Тэлефонны код — 0721.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Giovanni Battista, Maria (madre di Gesù).
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
IC 976
IC 976 — галактыка тыпу S0-a (спіральная галактыка) у сузор'і Дзева.
Гэты аб'ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сатрапія Зарэчча
Зарэчча (Эбер-Нары; עבר-נהרה, Abar-Nahara, Авар-Наара; עֵבֶר הַנָּהָר, эвер а-наар ; Πέραν τοῦ ποταμοῦ ; Regio trans flumen) — назва рэгіёна ў Пярэдняй Азіі, а таксама правінцыі ў складзе Новаасірыйскай, Новававілонскай і Ахеменідскай імперый, тэрыторыя якога прыкладна супадае з цяперашнім Левантам. Сам тэрмін і ў акадскай і ў арамейскай мовах азначае адно і тое ж — «за ракой» ці «цераз раку», і мае на ўвазе тэрыторыі на заходнім беразе Еўфрата з месапатамскага і персідскага пунктаў гледжання, і шырока выкарыстоўваецца ў біблейскіх кнігах Ездры і Неяміі. У працах сучасных навукоўцаў таксама згадваецца як Трансеўфратыя ці Трансеўфратэна (Transeuphratia Transeuphratène).
Упершыню тапонім з'яўляецца ў надпісе асірыйскага цара Асархадона, які датуецца VII стагоддзем да нашай эры.
У 535 годзе да нашай эры персідскі цар Кір Вялікі рэарганізаваў большую частку зямель заваяванага Новававілонскага царства ў адзіную сатрапію «Вавілонія і Зарэчча». Царскія намеснікі мелі рэзідэнцыю ў Вавілоне, але ў Зарэччы меліся свае вобласценачальнікі (пеха, яўр. паках), якія падпарадкоўваліся намеснікам. Адным з іх быў Татэнай, згаданы ў Бібліі і вавілонскіх клінапісных дакументах. Такі падзел заставаўся некранутым, прынамсі, да 486 года да н.э. (пачатак кіравання Ксеркса), але з 450 гады да н.э. «мега-сатрапія» была падзелена на дзве меншыя — і, уласна, Зарэчча.
Заходняя і ўсходняя часткі вельмі неаднастайнай дзяржавы персаў, падзеленыя ракой Еўфрат, былі розныя ў культурным і эканамічным планах: заходнія тэрыторыі, Зарэчча, больш залежалі ад сувязяў з Міжземнамор’ем, чым ад унутраных абласцей Азіі і самой Персіі.
Герадотаўскі V-я падатковая акруга дзяржавы Ахеменідаў («ад горада (на кілікійска-сірыйскай граніцы) да старажытнаегіпецкай граніцы») адпавядала Эбер-Нары. Яна складалася з, Фінікіі і Кіпра, які таксама ўключаўся ў склад акругі. Герадот у сваіх апісаннях не ўключае ў спіс падатковых зямель арабскія плямёны, ідэнтыфікаваныя з кедарытамі, якія не плацілі падаткі золатам, але выплачвалі натуральную даніну ладанам.
Кутын (Зарычнэнскі раён)
Кутын (Ку́тин) — вёска ў Зарычнэнскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Лакныцкай вясковай абшчыны.
Спіс астравоў паводле плошчы
Гэты спіс астравоў, сартаваных паводле плошчы, уключае ўсе астравы з плошчай больш 5000 км². Для параўнання прыведзены таксама плошчы кантыненташ.
Кантыненты
Гэтыя лічбы вельмі прыблізныя.
Заўв.: Аўстралія пры плошчы 7 600 000 км² тут разглядаецца як кантынент, а не як востраў. Аўстралія амаль у тры разу большая за Грэнландыю, найбуйнейшы востраў свету. Тым не менш, часам Аўстралію лічаць «астраўным кантынентам».
Жукавічы (Пачынкаўскі раён)
Жукавічы (Жуковичи) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Стадолішчанскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Жукавічы абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Да 1929 года ў складзе Рослаўскага павета Смаленскай губерні.
1930—1961 года ў складзе Стадолішчанскага раёна Заходняй вобласці (з 1937 года — Смаленскай вобласці).
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года ..
Геаграфія
На поўдзень ад вёскі працякае рака Стомяць.
Кутняны
Кутня́ны (, Кутняны) — вёска ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Фарынаўскага сельсавета.
Іван Герасімавіч Зубовіч
Біяграфія
Нарадзіўся ў рабочай сям’і. У 1935 г. скончыў Ленінградскі індустрыяльны інстытут. Член ВКП(б) з 1930 г.