cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мэнская мова
Гісторыя
У сярэдзіне ХІХ ст. большасць жыхароў Мэна яшчэ гаварыла толькі на мэнскай мове. Але эканамічныя цяжкасці сталі прычынай адтоку моладзі ў Англію, а бацькі перасталі вучыць дзяцей роднай мове, лічачы яе нявыгаднай у эканамічным плане. Нават у новых умовах на востраве некаторыя пажылыя людзі лічаць мэнскую мову прыкметай адсталасці.
Перапіс насельніцтва 1921 г. выявіў усяго аднаго чалавека, які гаварыў толькі на мэнскай мове, і 896 чалавек, якія валодалі мэнскай разам з англійскай. У 1934 г. знайшоўся ўсяго адзін чалавек, для якога мэнская мова была роднай. У сярэдзіне XX ст. заставалася ўсяго некалькі асоб, для якіх мэнская мова была матчынай. Апошні з іх, Эд Мадрэл, памёр 27 снежня 1974 года, і ЮНЕСКА абвясціла мову мёртвай. Але на той момант мэнская ўжо актыўна выкладалася ў школах, многія актывісты свядома займаліся яе вывучэннем, захаваннем і папулярызацыяй. У нядаўні час зноў з'явіліся людзі, якія ведаюць гэтую мову з маленства ад бацькоў. Прыкладна 1900 чалавек сёння сцвярджаюць, што могуць свабодна карыстацца мэнскай мовай.
Асаблівасці
Вылучаецца істотнымі зменамі ў інтэрвакальным кансанатызме: зыходныя глухія і звонкія ўзрыўныя ператварыліся ў фрыкатыўныя або наогул зніклі, зыходныя фрыкатыўныя зычныя (за выключэннем g) выпалі. Першы пісьмовы помнік мэнскай мовы — пераклад малітоўніка 1625 года.
Інстытут муніцыпальнага менеджменту
Інстытут муніцыпальнага менеджменту — украінская прыватная навучальная ўстанова дадатковай адукацыі дарослых, якая знаходзіцца ў Кіеве і спецыялізуецца на кароткатэрміновых адукацыйных праграмах у сферы жыллёва-камунальнай гаспадаркі.
Агульная характарыстыка
Інстытут створаны ў канцы 2015 года па ініцыятыве грамадскіх аб’яднанняў «Фонд развіцця і інавацый ЖКГ» і «Асацыяцыя кіраўнікоў жылля».
Асноўная мэта стварэння інстытута: арганізацыя навучальнага працэсу па павышэнню кваліфікацыі старшыняў і членаў праўленняў аб’яднанняў саўладальнікаў шматкватэрнага дома і кіраўнікоў шматкватэрных дамоў, а таксама іншых спецыялістаў для жыллёва-камунальнай сферы.
Мэты дзейнасці: вырашыць пытанне па забеспячэнню эфектыўнага кіравання жыллёвым фондам; забяспечыць жыллёва-камунальную гаспадарку кваліфікаванымі кадрамі; спрыяць рэформам у сферы ЖКГ; авалодаць лепшымі практыкамі муніцыпальнага менеджменту; забяспечыць надання насельніцтву жыллёва-камунальных паслуг належнай якасці; спрыяць адаптацыі нацыянальнага заканадаўства Украіны ў сферы жыллёва-камунальнай гаспадаркі да еўрапейскіх стандартаў.
За час дзейнасці інстытутам распрацаваны: кароткатэрміновыя навучальныя семінары для кіраўнікоў шматкватэрных дамоў, «карпаратыўныя» семінары на замову гарадоў на тэму рэформы жыллёвага сектара; праграма «Маркетынг у сферы кіравання шматкватэрнымі дамамі».
Вальё-Базіліката
Вальё-Базіліката (Vaglio Basilicata) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Базіліката, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Патэнца.
Насельніцтва складае 2210 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 53 чал./км². Займае плошчу 42 км². Паштовы індэкс — 85010. Тэлефонны код — 0971.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Faustino.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Карэйская хваля
Карэйская хваля, або Халю (кар. 한류, кіт. 韓流, раман. Hallyu) — паняцце, якое адносіцца да распаўсюджвання па ўсім свеце. «Карэйская хваля» прыносіць значны прыбытак у бюджэт Паўднёвай Карэі. Халю працягвае ўмацоўваць пазіцыі ў Азіі і заваёўвае Акіянію, Паўночную і Лацінскую Амерыку, Еўропу і Блізкі Усход.
Паходжанне тэрміна
Па адной версіі, выраз «Карэйская хваля» распаўсюдзіўся ў канцы 1990-х гадоў з падачы, якое распаўсюджвала музычныя дыскі з надпісам «халю». Па іншай версіі, гэты тэрмін быў уведзены ва ўжытак пекінскімі журналістамі яшчэ ў сярэдзіне 1990 — х і адлюстроўваў хуткарослую папулярнасць паўднёвакарэйскай індустрыі забаў у Кітаі. Культуролагі лічаць, што важнай кропкай старту «карэйскай хвалі» сталі словы прэзідэнта Паўднёвай Карэі Кім Ён Сама, які ў 1994 годзе «вызначыў культурную індустрыю як важны напрамак развіцця». Асаблівае значэнне экспарт культуры як тавару набыў пасля.
Тэлесерыялы
У 1997 годзе, калі ў Паўднёвай Карэі захапіў эканамічны крызіс і вера ў працэс індустрыяльнай мадэрнізацыі пахіснулася, у краіне шырока распаўсюдзіўся так званы «сацыетальны» рух, прадстаўнікі якога бачылі шлях да пераадолення крызісу ў прыцягненні інвестыцый у індустрыю шоў-бізнэсу з яе высокімі дывідэндам. У 1999 пачалі прыходзіць навіны аб нараджэнні моды на «карэйскую хвалю» у Кітаі, Тайвані, В’етнаме, Ганконгу і іншых азіяцкіх краінах. Карэйскія тэлесерыялы («дарамы») пачалі распаўсюджвацца па Азіі, заваяваўшы папулярнасць у Японіі, Кітаі і Паўднёва-Усходняй Азіі. Пачаўся наступ і на еўрапейскі і на паўночнаамерыканскі рынак. Глабальнаму прасоўванню паўднёвакарэйскіх тэлесерыялаў паспрыяў Netflix.
Поп-музыка
Карэйская поп-музыка або K-pop стала неад’емнай часткай халю. Карэйскай поп-музыцы прыпісваюць асаблівую прыгажосць і індывідуальнасць, а таксама шматграннасць , У апошнія гады карэйскія забаўляльныя кампаніі пачалі прызнаваць YouTube ключавым фактарам міжнароднага распаўсюджвання карэйскай культуры. Па словах Берні Чхо, прэзідэнта аднаго з сеульскіх агенцтваў, якія займаюцца маркетынгам міжнародных карэйскіх выканаўцаў, забаўляльныя кампаніі агрэсіўна спрабуюць укараніцца на міжнародныя рынкі праз Інтэрнэт.
Іншыя аспекты карэйскай хвалі
Паняцце халю таксама ўключае ў сябе і распаўсюджванне іншых аспектаў карэйскай культуры, такіх, як, адзенне, відэа-гульні, і мова. Так, напрыклад, Рэспубліка Карэя дабілася ўключэння рэцэпту ў спіс нематэрыяльнай культурнай спадчыны чалавецтва ЮНЕСКА.
Уздзеянне
Падчас фарміравання халю, у яе раннія гады, многія крытыкі прадказвалі змяншэнне карэйскай хвалі. Аднак свежыя тэндэнцыі даказваюць толькі адваротнае. Хоць халю дасягае новых вышынь, некаторыя эксперты даюць прагнозы аб стабільным росце экспарту карэйскай культуры ў доўгатэрміновай перспектыве.
Карэйская хваля з’яўляецца падставай для нацыянальнага гонару для многіх карэйцаў. Лі Данын у «Карэя Джорнал» пісаў, што «калі карэйская хваля працягне ўздымацца, тым самым адлюстроўваючы дыпламатычныя адносіны на базе капіталістычнай логікі, а не на базе … дыферэнцыяцыі культурных густаў мас, тады яна павінна будзе ўвязацца ў жорсткую барацьбу з кітайскім этнацэнтрызмам і японскім гнуткім нацыяналізмам».
У 2005—2007 гадах карэйскія акцёры-мужчыны былі самымі высокааплатнымі па-за Галівудам. Па дадзеных паўднёвакарэйскіх СМІ, ганарар зоркі «» складаў прыкладна $5 мільёнаў за фільм; што рабіла гэтага акцёра самым высокааплатным ў Азіі. Прынамсі дзевяць іншых карэйскіх акцёраў зарабляюць больш за $10 млн у год. Сучасная карэйская культура магнітам прыцягвае замежных турыстаў.
Турызм у Рэспубліцы Карэя зведаў вялікія змены ў сувязі з цікавасцю да карэйскай культуры. Толькі за 2003 год турызм вырас з 2,8 млн да 3,7 млн, а ў 2012 годзе колькасць замежных турыстаў, якія наведалі Паўднёвую Карэю, склала 11,1 млн. Змест тэлеперадач, фільмы, музыка выкарыстоўваюцца Карэйскім агенцтвам крэатыўнага кантэнту пры Міністэрстве культуры, спорту і турызму з мэтай павысіць цікавасць да краіны.
У 2008 паўднёвакарэйскі дуэт /Tohoshinki трапіў у Кнігу рэкордаў Гінэса за самы вялікі ў свеце фан-клуб. Сяброўства дадзенага фан-клуба складае 800000 афіцыйных членаў толькі ў Паўднёвай Карэі, і 200000 афіцыйных членаў у Японіі і больш 200000 міжнародных членаў. Таксама яны патрапілі ў Кнігу рэкордаў Гінэса ў 2009 годзе. Акрамя гэтага група ўваходзіць у спіс самых фатаграфаваных знакамітасцяў у свеце. З моманту дэбюту, які адбыўся 26 снежня 2003 года, пяцёра ўдзельнікаў групы, па розных ацэнках, былі сфатаграфаваныя каля 500 млн раз у часопісах, вокладках альбомаў, рэкламе і т. д. Ацэнкі ўключаюць як індывідуальныя, так і групавыя фота.
Паўночная Карэя
Мае месца пранікненне халю поп-культуры ў Паўночную Карэю. 20 лістапада 2010 Міністэрства дзяржбяспекі Паўночнай Карэі арыштавала чалавека, які стварае копіі паўднёвакарэйскіх дарам на DVD у яго родным Пхёнанбук-до і прадае іх у Пхеньяне.
Японія
У Японіі карэйская хваля пачала распаўсюджвацца пасля паспяховага вяшчання «». Тады галоўным фокусам халю былі японкі сярэдняга ўзросту, сталыя глядачкі тэлесерыялаў. Паспяховы бум карэйскай культуры адбыўся дзякуючы карэйскім музычным выканаўцам і. Альбом Выбранае 2010 дэбютаваў як № 1 у чартах  па продажы 413000 копій. Яны пабілі 15-гадовы рэкорд па тыднёвых продажах замежнай групы, які ў апошні раз быў пабіты Бон Джові у 1995. таксама з’яўляецца першай карэйскай групай, якая выступала ў «» на 100000 пасадачных месцаў, квіткі на якія былі распрададзеныя да канцэрта. у наступным годзе выступала перад 140000 гледачамі ў тым жа месцы падчас іх «Жывога канцэрта на Дзень Падзякі ў Токіа». з’яўляецца адзінай групай, запрошанай на прэстыжнае музычнае навагодняе шоу, на якія запрашаюцца толькі самыя знакамітыя J-pop зоркі. Як лічаць японцы, выступ у Kōhaku з’яўляецца важным пунктам у кар’еры спевака.
заваяваў папулярнасць у Японіі падчас свайго дэбюту, які ў чартах Арыкон лічыўся як № 2. Пра Big Bang у адной японскай газеце пісалі хвалебны артыкул, называючы яго «карэйскай ». Падчас апытання грамадскай думкі пра групу сказалі, што «ў Японіі адбываецца проста нейкая манія па іх».
Адной з вядучых зорак сучаснай карэйскай хвалі з’яўляецца паўднёвакарэйскі акцёр, спявак і рэжысёр. Дарама «Ты прыгожы» («N. Jell: You’re beautiful» 2009, SBS) з ім у галоўнай ролі прыцягнула да яго ўвагу тысяч японскіх гледачоў і зрабіла яго улюбёнцам японцаў. Дарамы з ім у галоўнай ролі: «Мэры, дзе ж ты была ўсю ноч?», «Дождж кахання», «Прыгажунчык» — атрымалі велізарную папулярнасць у Японіі і іншых краінах. У маі 2011 года Чан Гын Сок выпускае свой першы сінгл «Let Me Cry» і на першым жа тыдні ён распрадаецца ў колькасці 119 149 копій, займаючы вышэйшую радок у чарце , а Чан Гын Сок становіцца першым неяпонцам, які дамогся падобнага, пасля чаго ён і быў прызнаны зоркай халю.
Аднак, халю таксама была сустрэтая крытыкай. Кансерватыўна настроеныя і Японіі арганізавалі анты-халю дэманстрацыі. 7 жніўня 2011 года больш за 2000 пікетоўцаў выйшлі перад штаб-кватэрай у, Токіа, выступаючы супраць празмернай колькасці карэйскіх драм, якія вяшчаюць тэлестанцыяй. Раней, у ліпені 2011 года, вядомы акцёр быў звольнены яго агенцтвам за чуткі, якія ён распускаў, выступаючы супраць наплыву карэйскіх мыльных опер. Іншая дэманстрацыя супраць карэйскай хвалі прайшла 21 жніўня.
З 2011 па 2014 года ў Японію вярнулася карэйская хваля ўжо з новай карэйска-кітайскай папулярнай айдал-групай. і сталі папулярнымі сярод моладзі і падлеткаў.
Кітай, Тайвань і Ганконг
Кітай першым падвергнуўся ўдару карэйскай хвалі. У 2006 паўднёвакарэйскія праграмы на кітайскіх урадавых тэлеканалах паказваліся часцей, чым астатнія разам узятыя замежныя праграмы. У дадатак, карэйская музыка мела масавую прыцягальнасць для рынкаў Тайвані і Ганконга. Гандлёвы дэфіцыт Кітая ў сферы культурнай прадукцыі паслужыў прычынай спробаў кітайскіх уладаў абмежаваць увоз карэйскіх дарам і правядзенне канцэртаў у некалькіх выпадках. На Тайвані поспех карэйскай культуры абавязаны «палітыцы лакалізацыі». Попыт на карэйскія дарамы быў гэтак вялікі, што некаторыя тэлестанцыі былі адкрыты спецыяльна для іх вяшчання. TVB, які паказвае карэйскую рэкламу ў Ганконгу, заснаваў новы тэлеканал, які гадзінамі вяшчаў толькі карэйскія дарамы. Іншы незалежны тэлеканал ATV паказвае карэйскія дарамы ў прайм-тайме пяць разоў на тыдзень.
Нягледзячы на сваю папулярнасць у Кітайскім свеце, карэйскія дарамы падвяргаюцца жорсткім мерам па скарачэнні эфірнага часу на Тайвані і Кітаі дзяржаўнай адміністрацыяй па справах радыё, кіно і тэлебачання, з-за страху таго, што іх уласнай прадукцыі будзе нанесены ўрон з прычыны развітой карэйскай кінаіндустрыі.
Іншыя краіны Азіі
Карэйская хваля назіраецца ў такіх месцах, як Маніпур, Індыя, дзе карэйская культура прыйшла на месца забароненых Балівудскіх серыялаў і фільмаў. Моладзь гарадскога Непала таксама злавіла карэйскую хвалю. Карэйская музыка і серыялы становяцца сапраўды папулярнымі і на Блізкім Усходзе, дзе адзін тэлеканал так і называецца — карэйскае ТВ, на арабскай. У Індыі, а таксама ў Пакістане, карэйскія серыялы і музыка здабылі ультрамодную рэпутацыю і папулярнасць. Карэйская хваля таксама дасягнула берагоў Тайланда, Філіпін і іншых частак Паўднёва-Усходняй Азіі.
Паўночная і Лацінская Амерыка
Паўночнаамерыканская халю адносна маладая. Яна распаўсюдзілася з прыходам лічбавай эпохі, і ў асноўным праз музыку і драмы. Сацыяльныя сеткі, такія як Фэйсбук, YouTube, Твітэр сталі прызнанымі ў якасці інструментаў па распаўсюджванні карэйскай хвалі. Карэйскія выканаўцы, , і  паспрабавалі ўварвацца на амерыканскі рынак, кожны з пэўнай ступенню поспеху. , карэйская суперзорка, задзейнічаны цяпер у амерыканскай кінаіндустрыі. 2 мая наведаў,  у будынку  і правёў чатырохгадзінную гутарку датычна прасоўвання 2NE1 у ЗША. з Black Eyed Peas таксама выпусціў новы відэакліп «Check It Out» сумесна з Нікі Мінаж які выклікаў цікавасць у карэйскай публікі з-за наяўнасці карэйскага тэксту ў песні. выказаў сваё захапленне працай, папрасіўшы дзяўчат пастарацца запісаць песні, над якой ён працаваў у Штатах. Прадстаўнікі YG Entertainment пракаментавалі наступнае: «з прыездам мы адчулі, што наблізіліся да рэалізацыі пастаўленай мэты і змаглі пазначыць дату выпуску амерыканскага альбома »
У дадатак, карэйскія кампаніі ў апошні час праяўляюць цікавасць да паўночнаамерыканскіх сайтаў. Сайты, DramaCrazy, Crunchyroll, і многія іншыя прапануюць тэлевізійныя шоў на карэйскай мове. Карэйская кампанія Enswers набыла, амерыканскі сайт, прысвечаны K-поп-культуры.
Еўропа
У Еўропе назіраецца жывая цікавасць да К-pop і карэйскіх дарам, дзякуючы YouTube і сацыяльным сеткам. 1 мая 2011 года фанаты К-pop са ўсёй Еўропы арганізавалі флэш-моб у Луўры з патрабаваннем паўторных Гастроляў SM у Парыжы, квіткі на мінулы канцэрт былі распрададзеныя за пятнаццаць хвілін. Падчас флэш-мобу фанаты К-pop выканалі танец пад песню «Sorry Sorry». Дэманстрацыя ўвянчалася поспехам, паколькі SM Entertainment вырашыла правесці яшчэ адзін канцэрт. У выніку больш за 14000 людзей сабралася на жывым канцэрце ў канцэртнай зале 10 і 11 чэрвеня. Вельмі папулярнымі прадстаўнікамі сталі акцёры і зоркі халю, і , а таксама групы  і  ва Украіне, Расіі і Казахстане.
У ліпені 2011, сінгл «I Am the Best» заняў першы радок на нямецкім музычным канале  на онлайн кліп-чартах, за якім рушылі ўслед «» гурта  і песня «Breath» гурта.
Блізкі Усход і Паўночная Афрыка
Назіраецца рост цікавасці да карэйскай культуры на Блізкім Усходзе і Паўночнай Афрыцы, які выяўляецца праз YouTube і сацыяльныя сеткі.
Крытыка
Як і астатнія рухаючыя сілы медыя-прамысловасці, што растуць, карэйская поп-культура падвергнулася нападкам у краінах, у якіх хутка распаўсюджвалася, як у прыкладзе з Японіяй, Кітаем і Тайванем. Анты-карэйскія настроі сыходзяць каранямі ў гістарычную варожасць і этнічны нацыяналізм. У Японіі была выпушчаная кніга коміксаў Нянавісць да карэйскай хвалі (マンガ 嫌韓流) 26 ліпеня 2005 года, якая стала бэстсэлерам № 1 у японскім падраздзяленні Amazon.com. Японскі акцёр адкрыта выказваў сваю непрыязнасць да карэйскай хвалі ў сваім Твітэры, што справакавала інтэрнэт-рух па байкоце карэйскіх перадач на японскім тэлебачанні 8 жніўня.
Враца
Враца (Враца) — горад на паўночным захадзе Балгарыі ля паўночных перадгор’яў Стара-Планіна, адміністрацыйны цэнтр Врацкай вобласці і абшчыны Враца. За 18 км ад горада ў 1876 годзе падчас Красавіцкага паўстання ў баі з турэцкімі войскамі загінуў Хрыста Боцеў.
Пляц Вільсана (станцыя метро)
Пляц Вілсона (Plac Wilsona) — станцыя лініі М1 Варшаўскага метрапалітэна.
Назва
Першапачаткова станцыяч мела назву Пляц Камуны Парыскэй (plac Komuny Paryskiej), якая была зацверджана рады Варшавы 16 снежня 1983 г. Але ў верасні станцыя перайменавана, каб не было блытаніцы, бо да гэтага часу плошча ля станцыі змяніла назву на гонар Вудра Вільсана.
Максім Альбертавіч Багдасараў
Максім Альбертавіч Багдасараў (,, Узбекская ССР) — беларускі геолаг, доктар геолага-мінералагічных навук (2009), прафесар (2013), член-карэспандэнт Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (2017), загадчык кафедры геаграфіі і прыродакарыстання УА «Брэсцкі дзяржаўны ўніверсітэт імя А. С. Пушкіна».
Біяграфія
Нарадзіўся 24 кастрычніка 1973 года ў Ташкенце (Узбекская ССР). Бацька — Альберт Аляксандравіч Багдасараў (нар. 1935) — кандыдат геолага-мінералагічных навук, прафесар Брэсцкага дзяржаўнага педагагічнага інстытута імя А. С. Пушкіна.
У 1995 годзе з адзнакай скончыў факультэт прыродазнаўства Брэсцкага дзяржаўнага педагагічнага інстытута імя А. С. Пушкіна па спецыяльнасці «Геаграфія і біялогія»; у 1998 годзе — аспірантуру Інстытута геалагічных навук НАН Беларусі па спецыяльнасці «Агульная і рэгіянальная геалогія» з абаронай кандыдацкай дысертацыі (навуковы кіраўнік — акадэмік НАН Беларусi Аляксей Васілевіч Мацвееў); у 2008 годзе — дактарантуру Беларускага навукова-даследчага геолагаразведачнага інстытута па спецыяльнасці «Агульная і рэгіянальная геалогія» з рэкамендацыяй да абароны доктарскай дысертацыі па выніках папярэдняй экспертызы.
Навуковая дзейнасць
Аўтар звыш 300 навуковых прац, у тым ліку манаграфій: «Бурштын з антрапагенавых адкладаў Беларусі» (2001), «Выкапнёвыя смолы Беларусі» (2003), «Выкапнёвыя смолы Паўночнай Еўразіі» (2005), «Бурштын і іншыя выкапнёвыя смолы Еўразіі» (2010), а таксама каля 100 артыкулаў у часопісах і зборніках.
Сфера навуковых інтарэсаў: геалогія і мінералогія выкапнёвых смол, геалогія і мінерагенія чацвярцічных адкладаў Беларусі, археалагічная мінералогія, медыцынская геалогія, экагеалогія.
Член Беларускага геаграфічнага таварыства (1998).
Підзамчэ (Львоў)
Підзамчэ (Підзамче) — гістарычная мясцовасць у Шаўчэнкаўскім раёне Львова, абмежаваная вуліцамі Замарстыніўскай, Багдана Хмяльніцкага і Ліпінскага. У раёне знаходзіцца аднайменная чыгуначная станцыя.
IC 3206
IC 3206 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Підзамчэ (Львоў)
Гісторыя
Паўднёвей сучаснага Підзамчэ размяшчаўся Княжы Львоў. На Підзамчы размяшчалася львоўскае прадмесце, населенае даволі даўно. Пра гэта сведчыць той факт, што адна з галін першай чаргі Львоўскага коннага трамвая была пракладзеная менавіта сюды. Пасля яна была заменена на электрычны трамвай.
У XIX ст. і ў пачатку ХХ ст. гэтую мясцовасць называлі Гаўрыліўкай (Габрыэлеўкай) — назва гэта паходзіць ад сям’і Габрыэллі, багатых мяшчан італьянскага паходжання, якія валодалі гэтай мясцовасцю у XVII ст. Аднак з пракладкай чыгункі і адкрыццём станцыі раён сталі называць сугучна назве станцыі. Менавіта гэтая назва бытуе і сёння.
IC 3206
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Люцэрнскі ўніверсітэт
Люцэрнскі ўніверсітэт (Universität Luzern) — швейцарская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Люцэрн.
Мікалай Васілевіч Крапцоў-Зайчанка
Мікалай Васілевіч Крапцоў-Зайчанка (нар., с. Зярцалы, Ачынскі раён, Краснаярскі край — , Бешанковіцкі раён) — Герой Савецкага Саюза (1945).
Біяграфія
Вызначыўся пры фарсіраванні Заходняй Дзвіны. 26 чэрвеня 1944 года ў раёне в. Надзежына Шумілінскага раёна ўзвод пад яго камандаваннем пераправіўся на левы бераг ракі, першым авалодаў траншэямі праціўніка, захапіў і расшырыў плацдарм. У гэтым баі М. В. Крапцоў-Зайчанка загінуў.
Званне Героя Савецкага Саюза прысвоена пасмертна 24 лютага 1945 года. Пахаваны ў брацкай магіле вёскі Фролкавічы.
Марымант (станцыя метро)
Марымант (Marymont) — станцыя лініі М1 Варшаўскага метрапалітэна.
Плешчаніцкая фабрыка драўляных шавецкіх капылоў і шпілек
Плешчаніцкая фабрыка драўляных шавецкіх капылоў і шпілек — колішняе прадпрыемства, якое дзейнічала ў мястэчку Плешчаніцы Барысаўскага павета (цяпер гарадскі пасёлак у Лагойскім раёне Мінскай вобласці) з 1882 г. У 1910 г. называлася «Германа-амерыканская фабрыка драўляных шавецкіх гваздоў і шпілек». Мела 2 паравыя машыны, паравы кацёл. У 1895 г. працавала 106 чалавек. У 1900 г. выпушчана 10 тысяч пудоў драўляных гваздоў.
Смолян
Смолян  (Смолян) — горад у Балгарыі. Знаходзіцца ў Смалянскай вобласці, уваходзіць у абшчыну Смолян. Насельніцтва — 32 139 жыхароў.
Кацярына Медычы (1593—1629)
Кацярына Медычы (Caterina di Ferdinando de' Medici) (1593—1629) — трэцяя дачка вялікага герцага Тасканскага Фердынанда, жонка мантуанскага герцага Фердынанда I Ганзага.
Біяграфія
У 1612 годзе яе брат, герцаг Козіма II Медычы пачаў перамовы пра яе шлюб з прынцам Генрыхам Уэльскім, сынам Якава I. Перамовы ішлі паспяхова, Козіма дамовіўся пра пасаг у 800 тыс. скудзі і ўжо ішла гаворка пра цырыманіял, калі з Рыма прыбыла забарона на гэта вяселле, з прычыны таго, што Генрых быў пратэстантам. Козіма адправіў у Ватыкан свайго дзядзьку кардынала Джавані Медычы, каб ухіліць гэту праблему; у той жа час прынцэсе прапанавалі кандыдатуры прынцаў Савоі, Іспаніі і Францыі. Пытанне знялося сам, з прычыны таго, што прынц Уэльскі памёр ад тыфу.
Тады ў 1617 годзе яна была аддадзена замуж за мантуанскага герцага Фердынанда I Ганзага, пасля таго, як той спешна ануляваў шлюб з нерадавітай Камілай Фаа. Шлюб гэты апынуўся нешчаслівым, з прычыны таго, што муж яе адрозніваўся распустай. Кацярына два разы была цяжарнай, але дзяцей данасіць не магла; сучаснікі адзначаюць, што муж жаліўся на яе надзвычай залішнюю вагу. Неўзабаве яна засталася ўдавой і сышла ў кляштар урсулінак, адкуль яе выклікаў пляменнік Фердынанда II Медычы, які даручыў ёй у 1627 годзе кіраванне Сіенай. Там яна і сканала праз два гады ад воспы. Пахавана ў Капэле Медычы, Фларэнцыя.
Бальшавіцкі сельсавет
Бальшаві́цкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гомельскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — рабочы пасёлак Бальшавік.
Утвораны 12 лістапада 2013 года шляхам рэарганізацыі Бальшавіцкага пассавета.
Насельніцтва пассавета паводле перапісу 2009 года складала 2788 чалавек, з іх 93,1 % — беларусы, 4,4 % — рускія, 1,6 % — украінцы.
Соф’я Аляксееўна (царэўна)
Біяграфія
Пасля смерці бяздзетнага Фёдара Аляксеевіча брат яго 16-гадовы Іван, слабы фізічна, быў адхілены ад пасаду. Патрыярх Іаакім і баяры абвясцілі царом 10-гадовага Пятра. Баяры Міласлаўскія на чале з Соф'яй вырашылі аспрэчыць уладу.
Соф'я прыйшла да ўлады, абапіраючыся на свайго фаварыта Васілія Галіцына і стральцоў. 15 верасня 1682 стала рэгенткай пры малалетніх братах Іване і Пятры.
Дасягненні
У пачатку ліпеня 1682 умелымі дзеяннямі спыніла ў Маскве бунт раскольнікаў: перанесла «спрэчкі аб веры» у палац, у Гранавітую палату, ізаляваўшы тым самым правадыроў старавераў ад натоўпу народа.
Падпісала выгадны для Расіі «Вечны мір» з Польшчай, Нерчынскі дагавор з Кітаем. У 1687 і 1689 пад кіраўніцтвам Васілія Галіцына былі распачаты паходы супраць крымскіх татараў, але яны былі няўдалыя. У 1687 была створана Славяна-грэка-лацінская акадэмія. 21 ліпеня 1687 у Парыж прыбыла першае рускае пасольства.
Звяржэнне
У верасні 1689 Соф'я была зрынутая і саслана ў Новадзявочы манастыр. Падчас стралецкага паўстання 1698 года стральцы, па дадзеных следства, намерваліся паклікаць яе на царства. Пасля прыгнечання бунту Соф'я пастрыжаная ў манашкі пад імем Сусаны. Памерла ў 1704. Пахавана ў Смаленскам саборы Новадзявочага манастыра ў Маскве.
Сабур
Выкарыстанне
Сабур выкарыстоўваецца пераважна ў ветэрынарыі ў якасці слабільнага і жаўцягоннага сродку, мясцова — для дэзінфекцыі і паскарэння эпітэлізацыі.
Рымскі музей сучаснага мастацтва
Гісторыя
У 1990-х гадах італьянцы ўсвядомілі, што Рым — сталіца адзінай еўрапейскай краіны, у якой няма дзяржаўнага музея сучаснага мастацтва. Вырашылі выбудаваць цэлых два музея — нацыянальны (MAXXI) і муніцыпальны (MACRO). Першым у верасні 1999 года, пасля рэканструкцыі памяшканняў, было адкрыта 6 залаў музея MACRO. Афіцыйнае адкрыццё музея адбылося 11 кастрычніка 2002 года.
Будынак музея
Муніцыпальны музей MACRO (Museo d’Arte Contemporanea di Roma) стварылі ў карпусах старой піваварнай фабрыкі Peroni непадалёк ад Брамы Пія.
Кім Хван Сік
Кім Хван Сік (нар., павет Чансон, правінцыя Чала-Намда, Карэя) — прэм’ер-міністр Рэспублікі Карэя ў 2010—2013 гадах.
Біяграфія
Атрымаў юрыдычную адукацыю ў Марбургскім універсітэце і Сеульскім нацыянальным універсітэце. Працаваў суддзёй. На дзяржаўнай службе — з 1972 года. У 2005—2008 гадах — суддзя Вярхоўнага суда Рэспублікі Карэя, затым — старшыня камітэта па аўдыту і інспекцыях.
16 верасня 2010 года прэзідэнт Паўднёвай Карэі Лі Мён Бак вылучыў кандыдатуру Кім Хван Сіка на пасаду прэм’ер-міністра. 1 кастрычніка Кім Хван Сік быў зацверджаны на пасадзе карэйскім парламентам; у яго падтрымку выказалася 169 дэпутатаў, супраць — 71. Ён стаў першым прэм’ер-міністрам з правінцыі Чала-Намда. У якасці ключавых прынцыпаў сваёй працы на новай пасадзе ён назваў «закон і прынцып», «дыялог і адзінства», «дапамогу бліжняму і спачуванне».
Псалом 105
Псалом 105 (106 паводле масарэцкай нумарацыі) распачынае 15-ю кафізму. Галоўная тэма гэтага псалма — хвала міласэрнасці Божай да грэшнага люду.
Каўказская Албанія
Гісторыя
Першапачаткова саюз роднасных плямёнаў (албаны, уціі, каспіі і інш.), пазней рабаўладальніцкая, каля III—V ст. н.э. феадальная дзяржава. Найбольшай магутнасці дасягнула ў час праўлення цара Урнайра (370-я г.), які распаўсюдзіў хрысціянства. У пач. V ст. з’явілася албанская пісьменнасць. З канца IV ст. пад уладай Сасанідскага Ірана, супраць якога ў 451, 484, 571 адбыліся паўстанні. У VII ст. іранскае панаванне змянілася візантыйскім і хазарскім. У 713 заваявана арабамі. У IX ст. распалася на княствы і з пач. X ст. большасць зямель Каўказскай Албаніі увайшла ў склад Шырвана і іншых дзяржаў.
Аліяна
Насельніцтва складае 1147 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 13 чал./км². Займае плошчу 96 км². Паштовы індэкс — 75010. Тэлефонны код — 0835.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Luigi Gonzaga.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Мойва
Мойва (Mallotus villosus) — марская рыба сямейства.
Біялагічнае апісанне
Даўжыня да 22 см, маса да 17 г. Самцы буйнейшыя за самак; адзнака палавога дымарфізму — аснова анальнага плаўніка ў самцоў уздутая. Луска дробная. Ніжняя сківіца выдаецца наперад.
Арэал
Адрозніваюцца 2 падвіды. Мойва атлантычная пашырана у паўночнай частцы Атлантычнага акіяна, Баранцавым, Белым і Карскім морах; мойва ціхаакіянская, або уёк — каля берагоў Канады, у Ахоцкім, Берынгавым, Чукоцкім, Японскім морах, моры Лапцевых.
Экалогія і значэнне
Чародная пелагічная рыба. Корміцца планктоннымі ракападобнымі.
Аб’ект промыслу.
Партызанскае злучэнне Слуцкай зоны
У жніўні 1943 года злучэнне было расфарміравана, больш за 700 партызан было перададзена для фарміравання Беластоцкага партызанскага злучэння, асноўныя сілы ўліліся ў Мінскае партызанскае злучэнне.
Склад
У злучэнне ўваходзілі: Налічвала больш за 4 000 партызан.
Камандаванне
Камандзіры: начальнік штаба: П. З. Ігнашчанка.
Сладовец (станцыя метро)
Сладовец (Słodowiec) — станцыя лініі М1 Варшаўскага метрапалітэна.
Астраўныя кельцкія мовы
Астраўныя кельцкія мовы — падгрупа кельцкіх моў. У сваю чаргу, падзяляецца на брыцкую і гайдэльскую падгрупы. Усе мовы, якія належаць да астраўной падгрупы, маюць сваіх жывых носбітаў, акрамя кумбрыйскай.
Krou
Кроў (Kroŭ, Krou) — музыка, рэпер, актор тэатра і незалежнага кіно, публіцыст (палітычнай і эканамічнай тэматыкі), прадзюсар; стваральнік і вядучы праграмы «Black Beat» на радыё «Рацыя»; аўтар, рэжысёр, выканаўчы прадзюсар і вядучы адукацыйна-забаўляльнай праграмы для моладзі «YoLife!» Белсаце, уладальнік музычнага выдавецтва Ambasada Music Group, кампаніі KROU Entertainment, бізнэсовец, стваральнік аднаго з першых беларускамоўных хіп-хоп праектаў Чырвоным па Белым (ЧпБ).
Біяграфія
Нарадзіўся на Гарадзеншчыне, вырас і выхаваўся на Палессі.
Творчасць
Першы яго выступ з гуртом ЧпБ адбыўся ў 2005 годзе на фестывалі Басовішча.
Таксама ўдзельнічаў у Басовішчы-2006, Басовішчы-2007, XL BRUK MegaShow Festival — 2006, 2007, у фестывалі Беларускі Андэрграўнд 2 у Варшаве, на ім гурт ЧпБ упершыню выступіў у складзе: Krou, Realize, Zeman, Jaycop і DJ Spox.
Граў у варшаўскім тэатры Stara ProchOFFnia, у п’есе «Неба» вядомага беларускага драматурга і сцэнарыста Андрэя Курэйчыка.
Грае адну з першапланавых роляў у камедыйным мастацкім фільме «Piąty Zmysł» (бел. Пятае Пачуццё) польскага рэжысёра Пётра Коханьскага.
alter-ego — Ambasadar KROU
Сольны праект Ambasadara KROU, вядомага слухачам з ужо вядомага гурта Чырвоным па Белым. Творчасць Кроў адрозніваецца ад ЧпБ больш мэйнстрымным падыходам да хіп-хопа. Саркастычныя, часам трохі агрэсіўныя тэксты перамешаныя вялікай колькасцю дасціпных punch-line’аў, skills’амі і flow.
IC 3207
IC 3207 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Псалом 106
Псалом 106 (107 паводле масарэцкай нумарацыі) ўваходзіць у 15-ю кафізму. Галоўная тэма гэтага псалма — падзякаванне Богу Збаўцу.
Адаміўка (Пагрэбішчанскі раён)
Адаміўка (Ада́мівка) — вёска ў Пагрэбішчанскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Магілёўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Аркадзя Куляшова
Магілёўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Аркадзя Куляшова — беларуская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая знаходзіцца ў Магілёве.
Магілёўскі настаўніцкі інстытут
У пачатку ХХ стагоддзя ў беларускіх губернях адчуваўся востры недахоп кваліфікаваных настаўнікаў. Ва ўмовах хуткага пашырэння сеткі пачатковых школ і слабаразвітай сістэмы падрыхтоўкі педагагічных кадраў Віленскі настаўніцкі інстытут не мог забяспечыць патрэбы краю. Магілёўскія губернскія і гарадскія ўлады з 1909 года рабілі пэўныя захады дзеля таго, каб дамагчыся адкрыцця інстытута ў горадзе.
Летам 1913 г. было канчаткова вырашана адкрыць 1 ліпеня 1913 г. у г. Магілёве настаўніцкі інстытут «з гарадскім пры ім вучылішчам». Магілёў стаў другім, пасля Віцебска, горадам на тэрыторыі сучаснай Беларусі, у якім пачаў дзейнічаць настаўніцкі інстытут. Першым дырэктарам быў стацкі саветнік, кандыдат багаслоўя У. М. Тычынін.
Урачыстае адкрыццё інстытута адбылося 1 кастрычніка 1913 года. У той жа дзень Педагагічны Савет інстытута адгукнуўся «асабліва сардэчнай спагадай» на прапанову дырэктара прысвоіць інстытуту назву «Раманаўскі» ў гонар кіруючага дому Раманавых. Але вышэйстаячыя органы Міністэрства народнай асветы прызналі хадайніцтва назвы такім ганаровым званнем інстытута заўчасным.
Інстытут размясціўся ў арандаваным двухпавярховым будынку дома стацкага саветніка Рыгора Мікалаевіча Гартынскага па вуліцы Быхаўскай, 22 (сёння вул. Вароўскага). Першы выпуск у колькасці 33 чалавек адбыўся ў 1916 годзе.
Рыхтаваў настаўнікаў для вышэйшых пачатковых вучылішч і лічыўся сярэдняй навучальнай установай з трохгадовым тэрмінам навучання. Пры ім было створана двухкласнае гарадское вучылішча. У інстытут прымаліся асобы мужчынскага полу праваслаўнага веравызнання ад 16 да 25 гадоў з сярэдняй адукацыяй.
У гады Першай сусветнай вайны інстытут меў цяжкасці з наборам студэнтаў і памяшканнем. Частка калектыву была мабілізавана на фронт. Тым не менш, інстытут працягваў рыхтаваць настаўнікаў. Першы выпуск у колькасці 33 чалавек адбыўся ў 1916 годзе. У інстытуце ў той час працавала 8 выкладчыкаў.
Сфарміраваны пасля Лютаўскай рэвалюцыі 1917 г. Часовы ўрад ужо летам дазволіў прымаць у настаўніцкія інстытуты асоб як мужчынскага, так і жаночага полу. Набор 1917 г. прайшоў па адпрацаванай раней схеме. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі ў студзені 1918 г. заняткі ў інстытуце аднавіліся. Але ў сакавіку горад быў заняты польскімі ўзброенымі фарміраваннямі, якіх у маі змянілі германскія войскі. Цяпер адміністрацыя інстытута прасіла дазволу і ўзгадняла свае рашэнні з акупацыйнымі ўладамі.
Пасля ўступлення ў Магілёў 31 кастрычніка 1918 г. войск Чырвонай Арміі і пераходу ўлады да губернскага рэвалюцыйнага камітэта дзейнасць інстытута каардынавалася ўжо з органамі савецкай улады. Дзякуючы велізарным намаганням, самаадданай працы супрацоўнікаў, інстытут не прыпыніў сваёй дзейнасці ні ў рэвалюцыйных умовах 1917 г., ні ў час грамадзянскай вайны.
Магілёўскі педагагічны інстытут
Рэвалюцыя прывяла да кардынальных пераўтварэнняў у грамадстве, у тым ліку і ў сферы адукацыі. У адпаведнасці з пастановай Усерасійскага з’езда дэлегатаў настаўніцкіх інстытутаў Магілёўскі настаўніцкі інстытут у снежні 1918 года быў пераўтвораны ў Магілёўскі педагагічны інстытут, ён атрымаў статус вышэйшай навучальнай установы з чатырохгадовым тэрмінам навучання. У склад яе супрацоўнікаў увайшлі лепшыя выкладчыкі навучальных устаноў Магілёва, таксама былі запрошаны спецыялісты з іншых гарадоў Расіі, у тым ліку і сталічных. Інстытут меў 3 аддзяленні і рыхтаваў настаўнікаў школ І і ІІ ступеняў, а таксама работнікаў дашкольных устаноў. Настаўнікаў для школ другой ступені вучылі на фізіка-матэматычным, сацыяльна-гістарычным, біялагічным, літаратурнамастацкім і геаграфічным цыклах. Кіраўніцтва інстытута ў 1919 г. прыняло абгрунтаваную, але, відавочна, не разлічаную на ўмовы грамадзянскай вайны праграму развіцця новай установы.
Вучэбную і выхаваўчыю работу вялі каля 40 выкладчыкаў. У гады грамадзянскай вайны і пасляваеннай разрухі заняткі вяліся ў вячэрні час.
У 1919 г. інстытуту перадалі будынак былой Марыінскай жаночай гімназіі.
Магілёўскі інстытут народнай адукацыі
У Маскве ў 1919 годзе была зацверджана чарговая рэарганізацыя: педагагічныя інстытуты пераўтвараліся ў інстытуты народнай адукацыі з больш шырокім профілем выпускаемых спецыялістаў. Яны ў залежнасці ад матэрыяльнай базы, патрэбнасці рэгіёнаў, наяўнасці выкладчыцкіх кадраў маглі мець да пяці аддзелаў і таксама адносіліся да вышэйшых навучальных устаноў. Усяго на Беларусі на базе педагагічных інстытутаў былі створаны тры такія ўстановы: у Магілёве, Віцебску і Менску.
Летам 1921 года вучэбны працэс нармалізаваўся, умацавалася матэрыяльная база. Менавіта ў гэты час пачалася чарговая рэарганізацыя ў сістэме народнай адукацыі: інстытуты народнай адукацыі пераўтвараліся або ў практычныя інстытуты, або ў педагагічныя тэхнікумы. У Менску, як цэнтры краю, планавалася стварыць педфак, а ў Гомелі, як цэнтры губерні, — практычны інстытут, у Магілёве, як павятовым горадзе, — педтэхнікум. Перспектыва пераўтварэння інстытута ў тэхнікум не задавальняла ні выкладчыкаў, ні студэнтаў. Савет інстытута прызнаў магчымым і неабходным існаванне практычнага інстытута ў Магілёве, інфармаваў аб гэтым цэнтральныя ўлады, запрашаў дэлегата «цэнтра» ў Магілёў для азнаямлення з сітуацыяй на месцы. Каля 200 студэнтаў напісалі заявы з просьбай перавесці іх у практычны інстытут народнай адукацыі.
Магілёўскі практычны інстытут народнай адукацыі і закрыццё
На пасяджэнні яго Савета 3 кастрычніка 1921 г. у адпаведнасці з рашэннем Галоўпрафадукацыі, з улікам таго, што інстытут мае «лепшыя ў губерні выкладчыцкія кадры», было абвешчана аб адкрыцці Магілёўскага практычнага інстытута народнай адукацыі.
Практычныя інстытуты, як новая форма падрыхтоўкі кваліфікаваных кадраў, заставаліся вышэйшымі навучальнымі ўстановамі і падпарадкоўваліся цэнтральным уладам у Маскве. Мэтай іх дзейнасці была падрыхтоўка «на навуковай аснове і адпаведных тэхнічных, прыродазнаўчых, педагагічных і эканамічных дысцыплін высокакваліфікаваных практычных дзеячаў», неабходных канкрэтнаму рэгіёну. Адметнасцю іх вучэбных планаў стала шырокае прымяненне практычных, лабараторных работ і практыкі студэнтаў.
З заканчэннем грамадзянскай вайны становішча не палепшылася. Востры фінансавы, сацыяльна-эканамічны крызіс, высокія тэмпы інфляцыі паставілі многія інстытуты на мяжу выжывання. Дзяржава была не ў стане ўтрымліваць вялікую колькасць ВНУ. У ліпені 1923 г. СНК СССР прыняў дэкрэт «Аб закрыцці і рэарганізацыі некаторых вышэйшых навучальных устаноў». Да новага навучальнага года Магілёўскі інстытут перадаў сваю матэрыяльную базу Магілёўскаму педтэхнікуму. Туды была пераведзена частка выкладчыкаў, студэнты падрыхтоўчага аддзялення і першага курса. Старшакурснікі атрымалі магчымасць працягнуць вучобу на педагагічным факультэце Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Магілёўскі дзяржаўны педагагічны інстытут
Развіццё школьнай сеткі і рост колькасці навучальных устаноў запатрабаваў ужо ў канцы 1920-х гг. тэрміновага паляпшэння сістэмы падрыхтоўкі педагагічных кадраў. У 1930 г. было прынята рашэнне аб аднаўленні педінстытутаў у Магілёве і Віцебску, стварэнні яго ў Гомелі. У адпаведнасці з пастановай 1 кастрычніка 1930 г. распачаў дзейнасць і Магілёўскі дзяржаўны педагагічны інстытут у складзе гісторыка-эканамічнага і літаратурна-лінгвістычнага аддзяленняў.
Да восені 1932 г. Магілёўскаму педагагічнаму інстытуту было прысвоена імя буйнейшага савецкага гісторыка М. М. Пакроўскага, які памёр восенню таго года. У сярэдзіне 1930-х гг. у савецкай гістарычнай навуцы пачаўся пераход ад інтэрнацыяналістычнай да савецкай дзяржаўна-патрыятычнай канцэпцыі. У афіцыйнай прапагандзе пачалося ўсхваленне асобных перыядаў расійскага мінулага. Пасмяротна Пакроўскі быў абвінавачаны ў «антымарксізме і ачарненні гісторыі Расіі». Пасля крытычнага выступлення Сталіна ў 1936 г. пачалася кампанія крытыкі поглядаў нябожчыка.
У 1934 г. было прынята рашэнне аб пераўтварэнні аддзяленняў інстытута ў профільныя факультэты з чатырохгадовым тэрмінам навучання: гістарычны, геаграфічны, мовы і літаратуры (рускае і беларускае аддзяленні). З 1934 г. выкладчыкі і студэнты пачалі геаграфічнае, гістарычнае і фальклорнае вывучэнне Магілёўскага рэгіёна. Да 1935 годзе ўсім грамадзянам СССР, якія скончылі сярэднюю школу і здалі іспыты, было дадзена права паступлення ў ВНУ незалежна ад іх сацыяльнага паходжання, праз гэта толькі на дзённым аддзяленні колькасць студэнтаў вырасла да 800 чалавек. У гэтым. Стыпендыя цяпер таксама залежала ад поспехаў у вучобе, а не паходжання. У наступным годзе пры інстытуце былі арганізаваны аднагадовыя курсы для падрыхтоўкі настаўнікаў (5 — 7 класаў).
Выключэнні з партыі, звальненні з працы і арышты гісторыкаў прывялі да таго, што ў Магілёўскім педінстытуце ў 1935 востра не хапала, а ў 1936—1938 гг. практычна не засталося сваіх лектараў-гісторыкаў. Неўкамплектаванасць кадрамі прыводзіла да зрыву заняткаў, вычыткі лекцый іншагароднімі, у тым ліку ленінградскімі, выкладчыкамі. З-за знішчэння «шкодніцкіх кніг ворагаў народа» востра не хапала гістарычнай літаратуры. Да таго ж шэраг лекцыйных гістарычных курсаў, якія раней вычыталі так званыя «ворагі народа», перачытваўся нанава. У пачатку першай паловы 1937 года з назвы знікла імя Пакроўскага.
У 1937 г. пры педагагічным ствараецца настаўніцкі інстытут з двухгадовым тэрмінам навучання, які рыхтаваў настаўнікаў для няпоўнай сярэдняй школы, а ў наступным годзе была адкрыта аспірантура. Напачатку 1940-х гг. на дзённым і завочным аддзяленнях навучалася больш за 2 тысячы студэнтаў. Побач з вучэбным корпусам быў пабудаваны інтэрнат, мелася вялікая бібліятэка, спартыўная зала і стралковы цір, добра абсталяваныя кабінеты і лабараторыі.
У 1940 г. было вырашана ўрачыста адсвяткаваць дзесяцігоддзе педагагічнага інстытута. Бюро Магілёўскага гарадскога камітэта партыі на сваім пасяджэнні 29 мая 1940 г., заслухаўшы даклад дырэктара МПІ Кірылава, пастанавіла падтрымаць меркаванне партарганізацыі і студэнтаў педінстытута прасіць Вярхоўны Савет БССР прысвоіць яму імя вядомага вучонага, даследчыка Арктыкі І. Д. Папаніна. Прэзідыум Вярхоўнага Савета Беларускай ССР 23 чэрвеня 1940 года прыняў адпаведны ўказ.
Старэ Беляны (станцыя метро)
Старэ Беляны (Stare Bielany) — станцыя лініі М1 Варшаўскага метрапалітэна.
Магілёўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя Аркадзя Куляшова
Вайна і пасляваеннае адраджэнне
У пачатку Вялікай Айчыннай вайны Магілёўскі педагагічны і настаўніцкі інстытуты планавалася эвакуіраваць на Урал у г. Чалябінск. Але вывезці калектыў і абсталяванне не ўдалося. На час нямецкай акупацыі і заняткі ў інстытуце прыпыніліся. Многія выкладчыкі і студэнты змагаліся супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў, навучальны корпус інстытута быў спалены.
Пасля вызвалення Магілёва ў адпаведнасці з пастановай № 423 Савета Народных Камісараў Беларускай ССР ад 24 ліпеня 1944 г. інстытут пачынаў нанава сваю дзейнасць у складзе гістарычнага, мовы і літаратуры і геаграфічнага факультэтаў. Адраджэнне адбывалася ў вельмі складаных умовах. Перададзеныя будынкі былі ў гады вайны моцна пашкоджаны і патрабавалі рамонту. Не хапала абсталявання, падручнікаў, кадраў. Тым не менш, 16 лістапада рэгулярныя заняткі аднавіліся. Да канца 1950-х гадоў з назвы паступова знікла імя Папаніна.
За першыя дзесяць пасляваенных гадоў інстытут падрыхтаваў 3500 настаўнікаў. У ім працавалі факультэты фізіка-матэматычны, мовы і літаратуры, гістарычны і геаграфічны. У 1958 г. быў адкрыты факультэт педагогікі і методыкі пачатковага навучання. У 1959 г. завершана будаўніцтва інтэрната са сталовай па вул. Ленінскай, 33.
У 1971 г. пабудаваны новы вучэбны корпус, сталовая і спартыўны комплекс, а пазней і новы інтэрнат па вул. Касманаўтаў.
З 1980 г. у інстытуце былі створаны факультэты дашкольнага выхавання, зараз — педагогікі і псіхалогіі дзяцінства, пачатковай ваеннай падрыхтоўкі і фізічнага выхавання, у 1990 г. — біялагічны, цяпер — прыродазнаўства, у 1997 г. — факультэт даўніверсітжцкай падрыхтоўкі і прафарыентацыі. У снежні 1991 г., пасля шматгадовага перапынку, зноў была адкрыта аспірантура. У 1996 г. выйшаў першы нумар уласнага перыядычнага выдання «Педагог», якое праз год пачало называцца «Універсітэцкі веснік».
Магілёўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя А. А. Куляшова
30 чэрвеня 1997 г. педагагічны інстытут пераўтвораны ў Магілёўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя А. А. Куляшова. Пасля атрымання новага статусу навучальная ўстанова, якая доўгі час была поліпедагагічнай, пачала падрыхтоўку спецыялістаў і для іншых галіні.
З 1998 года друкуецца навуковы і метадычны часопіс «Веснік МДУ імя А. А. Куляшова». У гэтым жа годзе адкрыты факультэты эканомікі і права, замежных моў. Пры універсітэце з 2000 г. дзейнічае інстытут павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кадраў.
У 2015 годзе створаны гісторыка-філалагічны факультэт і факультэт матэматыкі і прыродазнаўства. У 2018 годзе Магілёўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя А. А. Куляшова адзначае 105-годдзе.
Навуковая дзейнасць
Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 22 красавіка 2020 г. № 136 «Аб занясенні на Рэспубліканскую дошку Гонару пераможцаў спаборніцтва за 2019 год» сярод навуковых арганізацый МДУ імя А. А. Куляшова прызнаны адным з пераможцаў.
У 2019 годзе супрацоўнікамі ўніверсітэта апублікаваныя 551 артыкул у навуковых выданнях, у тым ліку ў рэцэнзуемых навуковых часопісах і выданнях — 138, кніжных выданнях — 106, у тым ліку манаграфій — 8. У Расійскі індэкс навуковага цытавання ўваходзіць 11 167 адзінак, з іх у 2019 годзе ўвайшло 937; у Web of Science ўключана 116 адзінак, з іх у 2019 г. — 8; у Scopus — 132 адзінкі, з іх у 2019 г. — 12.
У 2019 годзе ў дадзеным савеце былі абароненыя 3 дысертацыйныя работы на суісканне вучонай ступені кандыдата гістарычных навук. Абараніла ў савеце дысертацыю Я. А. Рыер, якая стала лаўрэатам конкурсу ВАК Рэспублікі Беларусь 2019 года на найлепшую кандыдацкую дысертацыю ў намінацыі «гуманітарныя навукі» (дысертацыя «Кіраўнік і грамадства на беларускіх землях у XIII — першай трэці XV стст .: асноўныя механізмы палітагенеза, легітымізацыі і сакралізацыі ўлады», навуковы кіраўнік — І. А. Марзалюк, доктар гістарычных навук, прафесар, член-карэспандэнт НАН Беларусі, старшыня Пастаяннай камісіі па адукацыі, культуры і навуцы Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь).
У 2019 годзе ў МДУ імя А. А. Куляшова выконвалася 18 заданняў у 6 ДПНД: «Фундаментальныя і прыкладныя навукі — медыцына» (1 заданне), «Фатоніка, опта- і мікраэлектроніка» (2 задання), «Фізічнае матэрыялазнаўства, новыя матэрыялы і тэхналогіі» (1 заданне), «Прыродакарыстанне і экалогія» (1 заданне), « Канвергенцыя — 2020» (2 задання), «Эканоміка і гуманітарнае развіццё беларускага грамадства» (11 заданняў).
Акрамя таго, у 2019 годзе ўніверсітэт выконваў 5 праектаў БРФФД, 6 грантаў Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь, 1 грант МДУ імя А. А. Куляшова. Атрыманыя важныя вынікі ў галіне прародазнаўчых навук, у галіне сацыяльна-эканамічных і грамадскіх навук, у галіне гуманітарных навук.
У навучальны працэс ўстановы адукацыі «Магілёўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя А. А. Куляшова», іншых устаноў адукацыі рознага ўзроўню у 2019 годзе ўкаранёна 257 распрацовак. У 2019 годзе ажыццяўлялася ўкараненне навуковых распрацовак у навучальны працэс ўстаноў адукацыі рознага ўзроўню (257 распрацовак), сацыяльную сферу, вытворчасць, выканана 8 дамоў на аказанне паслуг.