cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пій XI
Асудзіў ідэалогію нацызму ў энцыкліцы «Mit brennender Sorge» (1937). Асудзіў антырэлігійны характар камунізму ў энцыкліцы «Divini Redemptoris» (1937).
Першы Папа, які актыўна карыстаўся радыё дзеля ажыццяўлення пастырскай дзейнасці.
Плошча Шарля дэ Голя
Плошча Шарля дэ Голя — плошча на поўначы Масквы, у Аляксееўскім раёне Паўночна-усходняй адміністрацыйнай акругі; на праспекце Міру насупраць галоўнага ўваходу ва Усерасійскага выставачнага цэнтра перад гасцініцай «Космас». Названа ў 1990 годзе ў гонар Шарля дэ Голя (1890—1970), ваеннага і грамадскага дзеяча, прэзідэнта Францыі ў 1959—1969 гадах.
Баяна Стэванавіч
Баяна Стэванавіч (Stevanovic Bojana; нар., г. Ягодзіна, Сербія) — сербская баскетбалістка. Выступала за зборную Сербіі.
Біяграфія
Напачатку студзеня 2019 года далучылася да мінскага «Гарызонта».
Сезон 2019—2020 правяла ў першым сербскім дывізіёне за «Раднічку», дзе набірала больш за 15 ачкоў, 7 падбораў і 2 перадачы за гульню.
У 2020 годзе падпісала кантракт з клубам «Ла Саль Мелілья», які гуляе 2 жаноча лізе Іспаніі.
Выступала за зборную U-16, U-18, U-19 і U-20.
Бярозаўскае (возера, Ушацкі раён)
Бярозаўскае (Бярозавае) возера — возера ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Тураўлянка, за 23 км на ўсход ад Ушачаў, каля вёскі Бярозава. Уваходзіць ва Ушацкую групу азёр.
Плошча паверхні 4,9 км². Даўжыня 4,1 км. Найбольшая шырыня 1,5 км. Даўжыня берагавой лініі 12 км. Найбольшая глыбіня 3,9 м, сярэдняя 3,9 м. Аб’ём вады 12,65 млн м³. Плошча вадазбору 458 км².
Аўстрыйскі дапаможны корпус
Аўстры́йскі дапамо́жны ко́рпус (Österreichische Hilfskorps, Corps Auxiliaire Autrichien) — вайсковае фарміраванне Аўстрыйскай імперыі ў складзе войска Напалеона ў 1812 годзе.
Бярозаўскае (возера, Ушацкі раён)
Катлавіна возера выцягнутая з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Схілы катлавіны вышынёй 3—5 м, усходнія пад лесам і хмызняком, на захадзе і паўднёвым-захадзе разараныя. Берагі нізкія, месцамі забалочаныя і сплавінныя. Мелкаводдзе шырокае, пясчанае. Возера эўтрофнае. Зарастае ўздоўж берагоў, шырыня паласы расліннасці да 200 м. Злучана ручаём з возерам Глыбач і канавай з возерам Краснае, праз возера працякае рака Дзіва.
Аўстрыйскі дапаможны корпус
Паводле ўмоў Парыжскага саюзнага дагавора (14 сакавіка 1812) Аўстрыя была вызвалена ад удзелу ў войнах Францыі супраць Англіі і на Пірэнейскім паўвостраве, аднак абавязвалася ў выпадку вайны з Расіяй выставіць дапаможны корпус. Ён мусіў знаходзіцца пад камандаваннем аўстрыйскага генерала, але дзейнічаць паводле дырэктываў Напалеона.
Бярозаўскае (возера, Ушацкі раён)
У возеры водзяцца лешч, акунь, шчупак звычайны, карась, плотка і іншыя віды рыб.
Аўстрыйскі дапаможны корпус
Склад
Камандуючы генерал ад кавалерыі князь Карл Філіп Шварцэнберг, герцаг Крумадскі. Начальнік штаба генерал-маёр.
Агулам: 27 батальёнаў, 44 швадроны, 60 гармат — 30 900 чалавек.
Дывізія цэнтра
Фельдмаршал-лейтэнант барон.
Дывізія левага фланга
Фельдмаршал-лейтэнант Берзіна фон Зігенталь.
Дывізія правага фланга
Фельдмаршал-лейтэнант барон.
Кавалерыйская дывізія
Фельдмаршал-лейтэнант.
Артылерыя
Генерал-маёр Ёзэф Вахтэр фон Вахтэнбург. Агулам каля 60 гармат.
Народны камісарыят харчавання БССР
Наро́дны камісарыя́т харчава́ння Белару́скай ССР быў утвораны 4 лютага 1919 года на базе Камісарыята харчавання Часовага рабоча-сялянскага ўрада Беларусі. Неўзабаве спыніў сваю дзейнасць у сувязі са стварэннем Літбела. Аднавіў сваю дзейнасць у 1920 годзе пасля другога абвяшчэння незалежнасці ССРБ.
Быў скасаваны ў 1924 годзе.
Таварыства беларускай школы
Таварыства беларускай школы, скарочана ТБШ — культурна-асветная арганізацыя ў Заходняй Беларусі (1921—1936).
У Рэспубліцы Беларусь ТБШ адноўлена ў 1996 годзе як грамадскае аб’яднанне з такой самай назвай і дзейнічала да 2021 года.
Утварэнне, кіруючыя органы
Таварыства беларускай школы было створана на аснове рашэння Цэнтральнай беларускай школьнай рады ў Вільні, статут зацверджаны 1 ліпеня 1921. Да яго далучылася ТБШ у Радашковічах, заснаванае Б. Тарашкевічам 7 снежня 1921. Акрамя Тарашкевіча, кіраўнікамі і актыўнымі дзеячамі ТБШ у розны час былі Р. Астроўскі, Ф. Валынец, Я. Гаўрылік, І. Грэцкі, І. Дварчанін, П. Кізевіч, П. Крынчык, А. Луцкевіч, М. Марцінчык, П. Мятла, С. Паўловіч, М. Пяткевіч, С. Рак-Міхайлоўскі, А. Станкевіч, Ф. Стацкевіч, А. Неканда-Трэпка, А. Уласаў, Я. Шнаркевіч і інш. Напачатку кіруючымі яго органамі былі Цэнтральная школьная і Наглядная рады. Паводле статута 1926 вышэйшым органам ТБШ быў з’езд, паміж з’ездамі — Галоўная ўправа, якая мела Наглядную раду, акруговыя і павятовыя ўправы. Друкаваныя органы — «Бюлетэнь ТБШ», часопіс «Летапіс ТБШ» (гл. «Беларускі летапіс»), газета «Шлях».
Мэты і задачы
ТБШ імкнулася распаўсюджваць і дапамагаць асвеце сярод беларусаў, пашыраць беларускія школы і беларускую асвету наогул. Асноўная мэта дзейнасці была абвешчана ў Статуце: «пашыраць і памагаць асвеце ў беларускім нацыянальным, людскім і хрысціянскім духу». Таварыства адкрывала і ўтрымлівала народныя школы і дамы, курсы, настаўніцкія семінары, чытальні-бібліятэкі, сярэднія і вышэйшыя навучальныя ўстановы, выдавала часопісы, падручнікі і іншую літаратуру, займалася канцэртнай дзейнасцю. ТБШ выступала супраць паланізацыі, сацыяльнага прыгнёту, праводзіла шырокую дзейнасць па адкрыцці беларускіх школ, павышала агульнаадукацыйны і культурны ўзровень насельніцтва, яго нацыянальную свядомасць.
Дзейнасць
У першыя гады існавала ТБШ пазбягала палітычных метадаў і сродкаў змагання, было прыхільнае выключна асветніцтву. Наладжвала курсы для настаўнікаў, аказвала матэрыяльную і навучальна-метадычную дапамогу Віленскай, Радашковіцкай, Навагрудскай, Клецкай і іншым беларускім гімназіям і пачатковым школам, нелегальна накіроўвала моладзь на вучобу за мяжу, у т.л. ў БССР. 3 утварэннем Беларускага пасольскага клуба адстойвала нацыянальныя правы на парламенцкім узроўні. Для павышэння эфектыўнасці навучання і выхавання, абароны нацыянальнай адукацыі правяло 11-14 красавіка 1923 у Вільні з'езд педагогаў беларускіх гімназій. Удзельнічала ў падрыхтоўцы падручнікаў, вучэбных дапаможнікаў, арганізавала кнігавыдавецкую дзейнасць (з 1921 у Вільні працавала Выдавецтва Таварыства беларускай школы).
Пад уплывам і кіраўніцтвам Беларускай сялянска-работніцкай грамады (БСРГ), беларускага пасольскага клуба «Змаганне», а таксама Камуністычнай партыі Заходняй Беларусі ТБШ ператварылася ў масавую арганізацыю. 3 1926 атрымала магчымасць легальнай працы ў Віленскім, Навагрудскім, Палескім і Беластоцкім ваяводствах. Грамадаўскі ўздым садзейнічаў складванню прынцыпаў арганізацыйнай пабудовы, асноўных форм і метадаў работы ТБШ. Праз непрызнанне рэвалюцыйных поглядаў частка дзеячаў стварыла ў 1926 годзе альтэрнатыўную культурна-асветную арганізацыю — Беларускі інстытут гаспадаркі і культуры (БІГіК). У канцы 1927 года па ўсёй Заходняй Беларусі дзейнічала 12 акруговых упраў ТБШ — у Баранавічах, Беластоку, Вілейцы, Гродне, Глыбокім, Косаве, Лідзе, Міры, Навагрудку, Свіслачы, Слоніме і Вільні (яе функцыі выконвала праўленне цэнтральнага гарадскога гуртка). I з'езд ТБШ (28-29 снежня 1927, Вільня) пастанавіў дамагацца адкрыцця дзяржаўных беларускіх пачатковых школ, беларускіх гімназій і настаўніцкіх курсаў, семінарыі, стварэння пры Віленскім і Палескім школьных апякунскіх беларускіх аддзелаў, заснавання кафедры беларусазнаўства ў Віленскім універсітэце імя С. Баторыя і інш. Перад гурткамі была пастаўлена задача па разгортванні розных форм асветнай працы. Да сярэдзіны 1928 колькасць гурткоў дасягнула 430 (14-15 тыс. чал.), у сярэдзіне 1930 — перавысіла 500 (больш за 15 тыс. чал., паводле інш. звестак — каля 30 тыс. чал.); пераважная большасць іх функцыянавала ў сельскай мясцовасці.
Таварыства выказвала рашучы пратэст супраць закрыцця беларускіх гімназій і пачатковых школ, выступала за дэмакратызацыю народнай адукацыі. У 1927 годзе надрукавана «Хрэстаматыя новай беларускай літаратуры (ад 1905 г.)» І. Дварчаніна. Летам 1927 і 1928 у Радашковічах былі арганізаваны настаўніцкія курсы. А. Паўловіч у брашуры «Аб арганізацыі беларускай працоўнай школы» (1928) і ў «Беларускім календары» на 1929 выклаў бачанне мэтаў, задач і зместу выхавання. Разам з іншымі прадстаўнікамі заходнебеларускай грамадскасці ён выступаў з рэзкім асуджэннем увядзення ў дзейныя беларускія і польска-беларускія пачатковыя школы буквара з лацінскай азбукай. У брашуры «Некалькі ўваг аб беларускім „Лемантары“ Ст. Любіч-Маеўскага» (1929, пад псеўданімам Паляшук) Паўловіч прызнаў яго шкодным для нацыянальнай свядомасці дзяцей.
Пасля забароны польскімі ўладамі ў жніўні 1928 Галоўнай управы (да жніўня 1929) пад уздзеяннем ідэйна-палітычнага размежавання адбылася палярызацыя поглядаў у кіраўніцтве ТБШ наконт характару яго дзейнасці. Дзеячы КПЗБ, клуба «Змаганне» выступалі за палітызацыю работы таварыства, прадстаўнікі нацыянальна-дэмакратычнай інтэлігенцыі настойвалі абмежавацца толькі асветнай працай, што ўспрымалася як згодніцтва. На нелегальным з'ездзе ТБШ у Вільні 19 мая 1929 былі прыняты рэзалюцыі (агульнапалітычная, пратэст супраць праследаванняў з боку польскіх улад), а таксама выключаны з таварыства за «школьную дзейнасць» праціўнікі палітызацыі (Р. Астроўскі, А. Луцкевіч, А. Неканда-Трэпка, Я. Шнаркевіч, А. Коўш і інш.). Лявацка-сектанцкі падыход КПЗБ да нацыянальнага пытання ў канцы 1920 — пач. 1930-х г. адмоўна паўплываў на становішча Таварыства, яго барацьбу супраць паланізацыі беларускага насельніцтва. Польскія ўлады закрылі беларускія гімназіі ў Радашковічах (1929), Клецку (1931), Навагрудку (1934), шэраг беларускіх пачатковых школ, перашкаджалі дзейнасці ТБШ, забаранялі акруговыя і павятовыя з'езды, управы, гурткі, клубы, бібліятэкі, арыштоўвалі і судзілі кіраўнікоў, актывістаў. У 1928 — ліпені 1930 забаронена дзейнасць 6 акруговых упраў і больш за 300 гурткоў. 1-4 лютага 1933 у Вільні адбыўся суд над Галоўнай управай ТБШ. Абвінавачанне ў падрыхтоўцы «камуністычнай змовы» не было пацверджана — Ф. Стацкевіч, Р. Шырма, М. Пяткевіч былі апраўданы, М. Церах і Ю. Саковіч атрымалі па 3, Я. Скурко (Максім Танк) — 2 гады турэмнага зняволення. У 1930-33 з-за ганенняў не ўдалося правесці агульны з'езд ТБШ. Да восені 1932 колькасць гурткоў зменшылася да 150 (каля 4 тыс. чал.), засталася 1 акруговая ўправа ў Беластоку (забаронена ў сакавіку 1934).
Негатыўны ўплыў зрабілі палітычныя рэпрэсіі ў 1930-я г. ў БССР у адносінах да былых кіраўнікоў і актывістаў ТБШ С. Рак-Міхайлоўскага, П. Мятлы, І. Дварчаніна, Ф. Валынца, Я. Гаўрыліка, Б. Тарашкевіча і інш. Галоўная ўправа падвяргалася беспадстаўным абвінавачанням з боку КПЗБ. Хоць на нелегальным з'ездзе 17 чэрвеня 1934 быў выказаны заклік да ажыўлення працы, Галоўная ўправа па-ранейшаму была паралізавана дэструктыўнымі дзеяннямі камуністаў. 3-за ідэйна-палітычных разыходжанняў не было наладжана супрацоўніцтва з іншымі культурна-асветнымі арганізацыямі, у т.л. створаным у 1932 Таварыствам беларускай асветы.
Магчымасці для аднаўлення дзейнасці ТБШ з'явіліся пасля выпрацоўкі КПЗБ тактыкі адзінства дзеянняў і стварэння шырокага антыфашысцкага народнага фронту. У студзені 1936 Галоўная ўправа заклікала нізавыя структуры аднаўляць дзейнасць. У лютым 1936 было заключана пагадненне паміж ТБШ і БІГіК аб адзінстве дзеянняў у школьнай справе, прынята сумесная дэкларацыя аб дамаганні роднай школы, створаны агульны Школьны сакратарыят. Была выдадзена і распаўсюджана інструкцыя з юрыдычнымі даведкамі па школьным заканадаўстве з практычнымі парадамі, арганізавана падача дэкларацый пра адкрыццё беларускіх школ у Баранавіцкім, Браслаўскім, Ваўкавыскім, Вілейскім, Маладзечанскім, Слонімскім і інш. паветах. Польскія ўлады аказвалі супрацьдзеянне школьнай акцыі: праводзілі канфіскацыі дэкларацый, рэвізіі, затрымкі карэспандэнцыі на пошце, арышты ўпаўнаважаных, запалохванні і інш. Цеснаму ўзаемадзеянню ТБШ і БІГіК перашкаджалі недаверлівыя адносіны паміж дзеячамі ШЗБ і Бел. хрысціянскай дэмакратыі, Бел. нац. аб'яднання). Нягледзячы на цяжкасці, Школьны сакратарыят атрымаў каля 4,5 тыс. заяў з месцаў. 5 ліпеня 1936 адбыўся агульны сход кіраўнікоў ТБШ і яго віленскага актыву, на якім праведзены выбары, абмеркаваны пытанні аб рабоце арганізацыі і яе задачах. Амаль поўная адсутнасць беларускіх школ (у канцы 1936 снавалі 8 беларускіх і 14 польска-беларускіх пачатковых школ, адзіная беларуская гімназія ў Вільні) выклікала пашырэнне самаадукацыі, хатняга навучання. Прапагандай гэтага сродку атрымання ведаў займаўся часопіс «Беларускі летапіс». Паўловіч склаў і выдаў буквар для хатняга навучання «Першыя зярняткі» (1936, у 1937 — «Засеўкі» на лацінцы). Кіраўнікі і актывісты ТБШ 13 снежня 1936 прынялі ўдзел ва ўрачыстасцях Дня беларускай культуры ў Вільні, прымеркаваных да 15-годдзя ТБШ, іншых угодкаў.
ТБШ забаронена польскімі ўладамі 2 снежня 1936.
У Рэспубліцы Беларусь
Адноўлена ў Рэспубліцы Беларусь у 1996 годзе.
У кіраўніцтве ТБШ працавалі акадэмік Леанід Ціханаў, прафесары Віктар Цітоў, Мікола Савіцкі, Аляксандр Перасыпкін, Ілля Сучкоў, Аляксей Рагуля, педагогі Лявон Баршчэўскі, Бярнарда Іванова, Уладзімір Колас, Міхась Круталевіч, Васіль Ліцьвінка, Галіна Мартыновіч, Пятро Садоўскі, Тамара Мацкевіч, Алесь Сядзяка, Мікола Ермаловіч, Уладзімір Содаль, Мікалай Запрудскі, Валянцін Вячорка і інш.
Як заўважыў Лявон Баршчэўскі: "«… Таварыства беларускай школы адроджанае і яго ідэя саспела яшчэ ў той кароткі час дэмакратызацыі. Але, на жаль, калі прыйшлі да ажыццяўлення, у адрозненні ад Таварыства беларускай мовы, якое было раней, адраджалі яго ў час Лукашэнкі, і магчымасць дзейнасці стала мізэрнай, (…) яго рэальная дзейнасць пачалася ў той час, калі ўсё беларускае падаўлялася, калі беларуская школа знішчалася. Таварыству заставалася толькі весці маніторынг пра тое, колькі знішчылі за чарговы год [беларускіх] школ, прапаноўваць нейкія альтэрнатыўныя канцэпцыі і праграмы, нават падручнікі»."
17 верасня 2021 года Таварыства беларускай школы ліквідавана Вярхоўным судом на пазоў Міністэрства юстыцыі Беларусі.
Калагрыў
Калагрыў (Кологри́в) — горад (з 1778 года) у Кастрамской вобласці Расіі, адміністрацыйны цэнтр Калагрыўскага раёна і гарадскога паселішча горад Калагрыў.
Насельніцтва — 3067 чал. (2016)
Горад размешчаны на паўночным усходзе Кастрамской вобласці, уздоўж левага прытоку Волгі ракі Унжы. За 380 км ад Кастрамы, за 640 км ад Масквы.
Тальніўскі раён
Тальніўскі раён (Тальнівський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Чаркаскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Тальнэ (Тальне).
Утвораны ў 1923 г. Насельніцтва раёна на года складае 34143 чал., плошча — 909,7 км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 гарадскога і 27 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 горад, 8 пасёлкаў і 34 сяла.
Заваяцін
Завая́цін (, Завоятин) — вёска ў Іванаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Гарбахскага сельсавета.
Азматэ
Озматэ (Osmate) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Варэзэ.
Насельніцтва складае 447 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 149 чал./км². Займае плошчу 3 км². Паштовы індэкс — 21018. Тэлефонны код — 0331.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Адаі (Акнянскі раён)
Адаі (Одаї́) — вёска ў Акнянскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Бурачок
Бурачок, Алісум, Каменнік (Alyssum)  — род кветкавых раслін сямейства. Налічвае каля 150 (207 ) відаў, пашыраных у Міжземнамор’і, Еўропе, Сярэдняй Азіі.
Батанічнае апісанне
Меданосныя і дэкаратыўныя расліны.
Ліз Асіа
Ліз Асіа (Lys Assia, сапр. імя Роза-Міна Шэрэр, Rosa Mina Schärer;, Руперсвіль -) — швейцарская спявачка, пераможца першага конкурсу песні Еўрабачанне.
Біяграфія
Сцэнічную кар’еру пачынала як танцорка, з 1940 года пачала выступаць і як спявачка. Пасля заканчэння Другой сусветнай вайны правяла свае першыя замежныя гастролі ў Парыжы.
Выступаючы на ​​першым конкурсе Еўрабачанне, выканала дзве песні — «Das alte Karussell» і «Refrain», апошняя з якіх стала пераможцам. У гэтым жа годзе ўдзельнічала ў заходнегерманскім адборачным конкурсе да Еўрабачання, але не дамаглася поспеху.
Прэзентавала Швейцарыю на двух наступных конкурсах, заняўшы ў 1957 годзе 8-е месца з песняй «L’enfant que j'étais», а ў 1958 годзе — 2-е месца з песняй «Giorgio», выкананай на італьянскай мове. Адной з найбольш папулярных песень у яе выкананні быў шлягер «Oh, mein Papa».
У 1963 годзе выйшла замуж за датчаніна О. Педэрсена, уладальніка некалькіх гатэляў, дапамагала весці справы. Пасля яго смерці ў 1995 годзе зноў вярнулася на сцэну. У 2007 годзе перамагла ў швейцарскім конкурсе Grand Prix der Volksmusik, выступаючы ў дуэце са спявачкай Беатрыс, пасля чаго, выступаючы ў міжнародным фінале дадзенага конкурсу, які праходзіў у Вене, яны занялі 12-е месца.
У 2011 годзе зноў удзельнічала ў нацыянальным адборачным туры конкурсу Еўрабачанне, у якім дайшла да фіналу, які прайшоў у камуне Кройцлінген, заняла 8-е месца. Апошнія гады пражывала ў французскім горадзе Каны.
Шылавічы (Вілейскі раён)
Шылаві́чы (, Шиловичи) — аграгарадок у Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Асіпавіцкага сельсавета.
Антоніўка (Акнянскі раён)
Антоніўка (Анто́нівка) — вёска ў Акнянскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Артырыўка
Артырыўка (Арти́рівка) — вёска ў Акнянскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Берлінскі кінафестываль
Берлінскі міжнародны кінафестываль (ням. Internationale Filmfestspiele Berlin, Берлінале) — штогадовы міжнародны кінафестываль, праводзіцца з 1951 года ў Германіі. Асноўны прыз — «Залаты мядзведзь» (мядзведзь — геральдычны сімвал Берліна). Праводзіцца штогод у лютым (але да 1978 года праводзіўся летам), год правядзення першага фестывалю — 1951.
У адрозненне ад Канскага кінафестывалю, Берлінале арыентаваны на прагрэсіўны геапалітычны кінематограф. Журы надае адмысловую ўвагу таму, каб у фестывальнай праграме былі прадстаўленыя фільмы са ўсяго свету, у тым ліку фільмы краін былога «Усходняга Блока».
Прэм'еры праходзяць у палацы Берлінале.
Карэлічы
Карэ́лічы  — гарадскі пасёлак у Гродзенскай вобласці Беларусі, цэнтр Карэліцкага раёна, на р. Рута. За 185 км да ўсходу ад Гродна, на аўтадарозе Навагрудак—Мінск. Насельніцтва 6 518 чал. (2017).
Гісторыя
Вядомыя з 1395 у сувязі з нападам крыжакоў. У 15 ст. двор вялікіх князёў у Наваградскім павеце. У 1505 годзе спалены крымскімі татарамі, у 1655 і 1706 — шведамі. З 1594 — мястэчка. З 1795 года ў складзе Расійскай імперыі, цэнтр воласці Наваградскага павета. У гады 1-й сусветнай вайны праз Карэлічы праходзіла лінія фронту. З 1921 года ў складзе Польшчы, цэнтр гміны Навагрудскага павета. З 1939 у БССР, з 1940 цэнтр раёна. З 1958 гарадскі пасёлак.
Эканоміка
У 2-й палове XVII ст. у Карэлічах працавала шпалерная мануфактура.
Пры савецкай улады ў пасёлку знаходзіўся буйны племзавод.
Кромлех
Кромлехі — складаныя мегалітычныя пабудовы; каменныя слупы, якія пастаўлены па кругу і перакрыты гарызантальна пакладзенымі плітамі.
Самы вядомы з тых, што захаваліся, знаходзіцца ў Стоўнхенджы (Паўднёвая Англія), у плане ўяўляе сабой круглую пляцоўку дыяметрам 30 м, па якой вертыкальна пастаўлены масіўныя прызмападобныя слупы. Знешняе кальцо камянёў перакрыта ўверсе гарызантальна пакладзенымі плітамі, а ўнутранае ўтвараюць некалькі менгіраў. У цэнтры кромлеха на зямлі ляжыць яшчэ адна пліта,якая верагодна з'яўлялася алтаром ці ахвярнікам. Магчыма, комплекс быў свяцілішчам Сонца, служыў для астранамічных назіранняў.
Стварэнне кромлехаў мела вялікае значэнне ў далейшым развіцці манументальнай архітэктуры. У рытміцы пралётаў і апорных слупоў бачны правобраз каланады і аркады.
NGC 5609
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Клімянцінава
Клімянці́нава (, Климентиново) — вёска ў Іванаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Гарбахскага сельсавета.
Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі і кляштар францысканцаў (Ашмяны)
Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі і кляштар францысканцаў у Старой Ашмяне (зараз ускраек горада Ашмяны) з'явіліся на мяжы XIV і XV стагоддзяў.
Гісторыя
Першая згадка, якая з пэўнасцю звязаная з храмам у Старой Ашмяне, адносіцца да 1407 г., калі Войцех Манівід запісаў яму падданых у вёсцы Мірклішкі. Захаваўся таксама дакумент 1497 г., якім пэўны Юрый Яновіч запісвае фундуш «да Блаславёнай Панны ў Старой Ашмяне да канвента братоў ордэну святога Францыска». Такім чынам згадкі ў літаратуры, пачынаючы з 19 ст., што кляштар заснаваны ў 1505 г. Аляксандрам Ягелончыкам, яўна памылковыя; праўдападобна, Аляксандр проста дадаткова фундаваў гэты кляштар. Пасля падзелу францысканскага ордэна ў 1517 Ашмянскі кляштар падпарадкоўваўся Літоўскай кантраце Польска-Чэшскай правінцыі францысканцаў канвентуальных. У інвентары касцёла 1585 сярод кніг упамінаецца антыфанар (кніга літургічных спеваў) на пергаменце.
Найстарэйшыя часткі сучаснай руіны (ніжняя частка сцен ва ўсходняй палове храма) адносяцца да гатычнага стылю і з'яўляюцца рэштамі касцёла, узведзенага, праўдападобна, у кан. 15–пач. 16 ст. Падчас вайны ў сярэдзіне 17 ст. драўляныя будынкі кляштара былі знішчаныя пажарам, але ў хуткім часе адноўленыя, а касцёл перароблены і патынкаваны. У 1812 касцёльны будынак быў часткова разбураны, у 1822 адбудаваны у стылі класіцызму. У 1845 кляштар закрыты, кляштарныя будынкі знішчаныя, а касцёл перароблены на склад, затым пашкоджаны ў войнах, у цяперашні час у руінах.
Першабытнае мастацтва
Першабытнае мастацтва — мастацтва эпохі першабытнага грамадства.
Агульная характарыстыка
Пачатковыя імпульсы выяўленчай дзейнасці вядомы ў неандэртальцаў, фарміраванне першабытнага мастацтва адносіцца да позняга палеаліту і паяўлення сучаснага чалавека (40—30 тыс. г. назад). У абарыгенаў Аўстраліі, Акіяніі, эскімосаў Канады, некаторых народаў Афрыкі, Паўднёвай Амерыкі і Паўночна-Усходняй Сібіры захавалася да нашых часоў.
Самыя раннія творы, выкананыя першабытным чалавекам, — наскальныя малюнкі, скульптуры з косці і дрэва, побытавыя прадметы, упрыгожаныя арнаментам. Старажытныя людзі не толькі стваралі патрэбныя ім рэчы, але і ўпрыгожвалі іх, выконваючы выявы, што апавядалі аб рэчаіснасці, падзеях з жыцця. Прычынай узнікнення мастацтва з'яўляецца развіццё грамадства і яго асновы — працы. Менавіта яна фарміравала пачуцці, прымушала асобу бачыць якасную разнастайнасць і багацце свету, выхоўвала такія паняцці, як мэтазгоднасць, адпаведнасць формы прадмета яго прызначэнню. Працэс працы ўплываў на ўяўленні чалавека аб сіметрыі, меры і ўпарадкаванасці, прыгажосці, гармоніі. Вялікую ролю ў развіцці мастацтва адыгрывалі свядомасная мэтанакіраваная дзейнасць асобы, наяўнасць папярэдняй задумы, якую трэба было ажыццяўляць. Мастацкая творчасць чалавека была звязана з яго ўяўленнямі, верай у магчымасць змяніць рэчаіснасць, напрыклад пры дапамозе магічных танцаў, якія імітавалі сцэны палявання, ці выяў жывёл («забіўшы» іх, можна было спадзявацца на поспехі ў сапраўдным паляванні).
У жыцці першабытнага чалавека праца, мастацтва, культавыя ўяўленні, пачаткі навуковых ведаў не былі адасобленымі. Яны існавалі ў жыцці і свядомасці злітна, сінкрэтычна. Чалавек не вылучаў сябе з прыроды, а ўспрымаў уласную асобу як частку яе працэсаў і з'яў. Першапачаткова мастацтва не было аформлена ў асобны від дзейнасці і было звязана з працоўным працэсам, паляўнічай (пазней і аграрнай) магіяй, выяўляла асноўныя жыццёвыя інтарэсы і светаўяўленне першабытнага чалавека, адухоўленне сіл прыроды (анімізм), культ жывёл — прабацькоў роду (татэмізм) і інш. Сярод матываў першабытнага мастацтва пашыраны гравіраваныя, рэльефныя і жывапісныя выявы (наскальнае мастацтва) жывёл — аб'ектаў палявання, схематычныя фігуры чалавека. Характэрныя абагульнена-выразныя скульптурныя фігуркі жывёл і іх гравіраваныя выявы на косці і камені, просты геаметрычны арнамент на посудзе і прыладах працы, пятрогліфы.
Перыядызацыя
Мастацтва першабытнага ладу падзяляецца на некалькі перыядаў. Да найбольш значных і працяглых адносяцца каменны век, у якім вылучаюць палеаліт (старажытнакаменны век, каля 150—10 тыс. да н.э.), мезаліт (сярэднекаменны век, X—VI тыс. да н. э.), неаліт (новакаменны век, VI—II тыс. да н. э.). Назвы наступных двух перыядаў звязаны з выкарыстаннем у той час металаў — эпоха бронзы (каля II тыс. да н. э.), эпоха жалеза (I тыс. да н. э.).
Палеаліт
Першыя сведчанні свядомай мастацкай дзейнасці чалавека адносяцца да палеаліту. Яны знойдзены ў розных месцах — на тэрыторыі Еўропы, Паўднёвай Азіі, Паўночнай Афрыкі. Складанае і жорсткае жыццё, барацьба з грознымі сіламі прыроды, клопаты аб выжыванні вызначылі галоўную рысу ў творчасці першабытных мастакоў — выявы дзікіх жывёл. У сярэдні перыяд палеаліту, Арыньяк-Салютрэйскі (назва, як і іншыя, звязана з першым месцам знаходак), мастацкая дзейнасць першабытнага чалавека мела прымітыўныя формы. Гэта былі адбіткі рукі, абведзеныя фарбай, хвалепадобныя палосы («макароны»), пакінутыя ад пальцаў на вільготнай гліне, колеравыя плямы і паглыбленні на каменных плітах, контурныя выявы галоў жывёл (пячора Ла-Ферасі ў Францыі). Яны ўжо сведчаць аб даволі складанай разумовай рабоце першабытнага чалавека, увасобленай у створаных матэрыяльных аб'ектах, якія не існавалі ў прыродзе.
3 цягам часу мастацкая ацэнка рэчаіснасці ўскладнялася, што было абумоўлена выкарыстаннем новых тэхнічных прыёмаў (людзі пачалі карыстацца крэмневымі разцамі, выконваць выразаныя на плоскасці выявы, ужываць фарбы землянога паходжання), адлюстравалася ў большай свабодзе і разнастайнасці паказу свету жывёл. Амаль усе вядомыя сюжэты прысвечаны звярам, на якіх паляваў чалавек. Гэта выявы аленяў, мамантаў, быкоў, мядзведзяў, ільвоў. Узрост выявы свінні-бабірусы з пячор у Маросе і Панкепе на востраве Сулавесі складае не менш за 45 500 гадоў, што робіць яе самым старажытным узорам выяўленчага мастацтва.
Акрамя жывёл першабытныя мастакі паказвалі людзей, пераважна жанчын. Сярод гравіраваных малюнкаў сустракаюцца выявы ў масках, верагодна, паляўнічых, якія ўдзелынічаюць у рэлігійных абрадах, выконваюць магічныя танцы, маскіруючыся пад звяроў. У Арыньяк-Салютрэйскі перыяд стваралі і круглыя скульптурныя выявы. Матэрыялам служылі мягкія пароды каменю і косць. Звычайна гэта невялікія па памерах статуэткі, у якіх паказаны жывёлы і людзі — практычна толькі жанчыны.
З'яўленне выяў жаночых фігур было абумоўлена існаваннем матрыярхату. Каменныя і касцяныя статуэткі анчын з гіпертрафіраванымі формамі цела і схематызаванымі галовамі (т. зв. «палеалітычныя Венеры») магчыма, звязаныя з культам прамаці.
Увогуле мастацтва палеаліту характарызуецца наіўным рэалізмам, які вызначаецца абмежаванай практычнай дзейнасцю асобы, яно ўмоўнае і схематычнае.
3 цягам часу вобразнае пазнанне свету першабытным чалавекам паступова пашыралася і паглыблялася. Гэта асабліва добра бачна па выявах жывёл, якія з'яўляліся асноўнай тэмай творчасці. Ііх паказваюць больш упэўненай контурнай лініяй, даволі правільна перадаюць прапорцыі, а формы мадэліруюць штрыхоўкай, што дае магчымасць перайсці да больш аб'ёмнага малюнка. Гэтыя рысы адрозніваюць шматлікія выявы звяроў, знойдзеныя ў пячорах Фон де Гом, Ласко, Ніо (Францыя), Дэла-Пенья, Касцільо (Іспанія).
У перыяд мадлен, які наступіў каля XX і завяршыўся ў X тыс. да н. э., першабытныя майстры не толькі выяўлялі шматфігурныя кампазіцыі, але і спрабавалі паказваць характэрныя рысы жывёл, асаблівасці іх паводзін. Разнастайныя выявы такога зместу знойдзены ў пячорах Фон дэ Гом, Ласко, Руфіньяк (Францыя), Альтаміра (Паўднёвая Іспанія). У іх звяры рухаюцца, адпачываюць, пасуцца, б'юцца. Гэта ўражанне ўзмацняецца дзякуючы выкарыстанню колеру (адна ці некалькі фарб рознага тону і інтэнсіўнасці). Калі ў пачатку перыяду мадлен жывёл паказвалі паасобку, не звязваючы іх паміж сабой дзеяннем, то ў канцы гэтага перыяду відавочныя спробы першабытных майстроў аб'ядноўваць выявы адным сюжэтам, як, напрыклад, у кампазіцыях з пячоры Лімейль і грота Шафо (Францыя). У перыяд мадлен развіваюцца і ўскладняюцца разьба, гравіроўка па косці, камені, дрэве. У той час ствараюцца першыя статуэткі жывёл і птушак, якія мелі культавае прызначэнне.
Эпоха палеаліту стала адной з важнейшых у развіцці першабытнага мастацтва. Чалавек ішоў шляхам пошукаў праўдзівай перадачы форм і з'яў рэчаіснасці, асабліва свету звяроў. Асноўным яго дасягненнем стала здольнасць вылучаць галоўнае, паказваць дэталі, якія дазвалялі перадаваць характэрнае. Першабытныя майстры ў сваіх работах дэманструюць разуменне рытму, прапорцый, адчуванне гармоніі, уменне размясціць выяву на адпаведнай паверхні, яны ўжо валодаюць ведамі аб выкарыстанні колеру і фарбаў.
У познім палеаліце зарадзілася архітэктура: паглыбленыя ў зямлю жытлы, дамы на палях, культавыя комплексы з вялікіх камянёў (дальмены) і Інш.
Мезаліт
Значны крок у спосабах адлюстравання рэчаіснасці чалавек робіць у мезаліце (X — VI тыс. да н. э.). Менавіта тады адступаюць ледавікі і ўсталёўваюцца блізкія да сучасных кліматычныя ўмовы. Першабытныя людзі пасяляюцца на ўзбярэжжы мора, каля рэк і азёр. Яны займаюцца не толькі збіральніцтвам, а і паляваннем, рыбнай лоўлей, вынаходзяць лук і стрэлы, прыручаюць жывёл, пачынаюць весці прымітыўную сельскую гаспадарку. У карыстанні з'явіліся драўлянае начынне, плеценыя ёмістасці з лыка і трыснягу. У гэты час чалавек навучыўся плесці тканіны, рыбалоўныя сеткі, стварый лодку. Гэта садзейнічала развіццю мыслення, вызначыла дастаткова шырокае кола ўяўленняў аб свеце.
У мастацтве мезаліту павялічваецца схематызм, пашыраюцца шматфігурныя кампазіцыі, выявы чалавека ў дзеянні (сцэны паляванняў, бітваў і інш.). Развіццё керамікі, ткацтва, металаапрацоўкі абумовіла пашырэнне і ўскладненне мастацтва арнаменту, спрыяла вылучэнню дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва ў самастойны від творчай дзейнасці.
У мезаліце ўзнікаюць першыя вераванні ў замагільнае жыццё, складваюцца абрады шанавання продкаў, пакланення сілам прыроды. У мастацтве гэтага часу назіраюцца, з аднаго боку, больш змястоўны і цэльны позірк на свет, спробы дынамічнага, разгорнутага апавядання, з другога — узрастае вызначаны схематызм, у выявы прыходзяць контурнасць, сілуэтнасць.
Паказальныя помнікі мезаліту знойдзены ва Усходняй Іспаніі, на Каўказе, у Сярэдняй Азіі. Часцей за ўсё гэта жывапісныя ці гравіраваныя выявы невялікіх памераў на адкрытых паверхнях са сцэнамі палявання, танцаў, узброеных сутычак, заняткаў працай, догляду свойскай жывёлы. Мастакоў цікавіць перадача дзеяння, падзеі. Верагодна таму галоўным аб'ектам выяў становяцца людзі, а фігуры іх паказваюць больш схематычна, абагулынена ў параўнанні з папярэднім часам. Чалавек паказаны на паляванні, страляе, бяжыць, танцуе, пасе статак. Але гэта не паўнавартаснае дзеянне, а хутчэй яго схема, перададзеная лаканічна і выразна. Падобныя выявы знойдзены ва Усходняй Іспаніі (скала Валторта), у Сярэдняй Азіі (Фергана).
Неаліт
У перыяд неаліту (VI—II тыс. да н. э.) развіццё земляробства і жывёлагадоўлі, удасканальванне палявання і рыбалоўства садзейнічалі паляпшэнню прылад працы, зменам у прыёмах, тэхналогіі будаўніцтва, узнікненню ганчарства, ткацтва, апрацоўкі скур. Гэта сведчыць аб аселасці пражывання людзей, іх большых матэрыяльных запатрабаваннях. Адбываецца пераход ад матрыярхату да патрыярхату. Цывілізацыйныя працэсы хутчэй за ўсё працякалі ў рэгіёнах са спрыяльнымі кліматычнымі ўмовамі — у Пярэдняй і Сярэдняй Азіі, Егіпце, Індыі, Кітаі, пазней — на тэрыторыях Паўднёва-Усходняй Еўропы. Утвараюцца ясна выказаныя лакальныя асаблівасці на тэрыторыях, дзе пражывалі людзі, узнікаюць варыянты неалітычнага мастацтва, як, напрыклад, у Егіпце, Індыі ці Кітаі.
Неалітычныя майстры імкнуліся да максімальнай рэалістычнасці выяў. Па іх разуменню гэта было важна для паспяховага палявання, станавілася часткай своеасаблівай вытворчай магіі. Разам з тым, для чалавека прыродныя стыхіі былі грознымі сіламі, патрэбна было адлюстраваць у мастацтве такія вобразы і з'явы, як агонь, неба, вада, сонца, маланка, вецер, зямля, эквівалентаў якіх ва ўстойлівых рэалістычных абазначэннях чалавека дагэтуль не існавала. Так фарміруецца сукупнасць стылізаваных абстрактных матываў, што паступова склаліся ў завершаны арнамент. Асноўнымі яго элементамі былі круг, ромб, трохвугольнік, крыж, свастыка; яны выкарыстоўваліся як паасобку, так і ў спалучэннях у выявах, дэкоры прадметаў. Нават калі паказваліся фігуры людзей, жывёлы, птушкі, яны стылізаваліся ў такой ступені, што набывалі выгляд сімвалічнага абазначэння.
Важнай сферай мастацкай дзейнасці з'яўлялася кераміка. Яе выраблялі ўручную з мяккай глінянай стужкі — фактычна ляпілі. Паступова ўдасканальвалася тэхналогія выканання посуду, напрыклад, выкарыстанне дамешкаў у гліняную масу пяску ці жарствы забяспечвала яе трываласць пры сушцы і абпальванні. Былі вызначаныя заканамернасці дэкарыравання: майстры знаходзіліся ў параметрах зададзенай формы і памераў паверхні; запоўніць яе можна было, падзяліўшы на гарызантальныя палосы, у межах якіх і размяшчаліся арнаментаваныя выявы. Да такога кампазіцыйнага рашэння звярталіся майстры практычна ва ўсіх рэгіёнах Еўропы і Азіі.
У эпоху неаліту па-ранейшаму ствараліся наскальныя малюнкі і роспісы з выявамі жывёл і чалавека. Характэрная прыкмета культуры гэтага часу — распаўсюджанне дробнай пластыкі (невялікія па памерах статуэткі жывёл і птушак). Фігуркі выконваліся з гліны, дрэва, рогу, косці, радзей — з каменю. Выявы адрозніваюцца выразнасцю, добра перадаюць прапорцыі, дэталі. Імкненне паказаць характэрныя рысы звера сведчыць аб пераемнасці з мастацтвам папярэдняга часу. На месцах пражывання першабытных людзей у Сібіры (стаянкі Мальта, Бурэць), ва Украіне (стаянка Мезіна) аўтары ўпэўнена перадаюць прапорцыі выяўляемых істот, імкнуцца адлюстраваць характэрнае, прыкметнае, звяртаючыся з гэтай мэтай да гравіровак, якія дазваляюць паказаць апярэнне, поўсць, асобныя дэталі фігурак.
Эпоха бронзы
Здабыванне і апрацоўка металаў патрабавалі спецыялізацыі і майстэрства. У выніку, як і ліцейная справа, ганчарства, ткацтва, становяцца самастойнамі галінамі вытворчасці.
Важны здабытак эпохі — манументальная архітэктура; яе ўзнікненне звязана з развіццём рэлігійных уяўленняў чалавека, прымітыўных навуковых назіранняў. Гэта сведчанне тэхнічнага ўмення ўзводзіць вялікія па памерах збудаванні, а таксама адлюстраванне новых духоўных, рэлігійных і эстэтычных запатрабаванняў асобы. Вядомы тры тыпы манументальных пабудоў таго часу — менгіры, дальмены і кромлехі, за якімі замацавалася назва «мегалітычныя збудаванні». Рэшткі іх знаходзяцца ў розных частках свету, але асабліва многа іх у Еўропе і Азіі.
Менгіры — гэта асобна стаячыя слупы, вышыня якіх дасягае 20 м і болей. Дальмены складзеныя з двух ці чатырох вертыкальна пастаўленых камянёў, якія перакрыты гарызантальна пакладзенай адной або некалькімі плітамі. Складанымі мегалітычнымі пабудовамі з'яўляюцца кромлехі — каменныя слупы, якія пастаўлены па кругу і перакрыты гарызантальна пакладзенымі плітамі.
Аб асаблівасцях выяўленчага і дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва эпохі бронзы можна меркаваць па матэрыялах пахаванняў. Звычайна гэта былі шматметровай вышыні насыпы, пад якімі змяшчалі цела нябожчыка і рэчы, неабходныя яму ў замагільным жыцці. Адно з багацейшых пахаванняў эпохі бронзы — Майкопскі курган (Паўночны Каўказ, сяр. III тыс. да н. э.). Сярод прадметаў, знойдзеных у ім — залатыя і сярэбраныя рэльефныя выявы быкоў, ільвоў, сярэбраныя кругладонныя сасуды, разнастайныя ўпрыгажэнні. Такога ж характару рэчы знойдзены ў курганах Закаўказзя.
Эпоха жалеза
Уяўленне аб характары мастацтва эпохі жалеза даюць разнастайныя культуры гэтага часу — Гальштатскага (650—400 гг. да н. э.) і Латэнскага (з 400 г. да н. э. да пач. н.э.) перыядаў, Скіфская культура (VII—II стст. да н. э.). Для іх па-ранейшаму галоўным заставалася дэкаратыўна-прыкладное мастацтва: кераміка, выкананая на ганчарным крузе, рэльефныя выявы, дробная круглая пластыка, рытуальныя сасуды (сітулы), уласныя ўпрыгажэнні, зброя, конская вупраж. Звычайна гэта вырабы з бронзы, серабра, золата, косці, дрэва. На мяжы бронзавага і жалезнага вякоў у стэпавых народаў Еўразіі пашырыўся «звярыны стыль».
У перыяд разлажэння першабытнаабшчынных адносін пачалі ўзнікаць развітыя віды выяўленчага і дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва.
Акчакая
Акчака́я, Акджакая  — бяссцёкавая ўпадзіна ў Туркменістане, у паўночна-заходняй частцы пустыні Каракумы, на поўдзень ад Сарыкамышскай катлавіны.
Даўжыня ўпадзіны каля 50 км, шырыня 6 км. Адносная глыбіня 200 м (самая глыбокая ў Туркменістане). Дно ўпадзіны знаходзіцца на 81 м ніжэй узроўня мора.
Група армій Гальвіца
Удзельнічала ў баявых дзеяннях у складзе Заходняга фронта ў перыяд з 1 снежня 1918 да 11 лістапада 1918 года пад камандаваннем Макса фон Гальвіца.
Акчакая
Упершыню даследавана ў 1935 годзе Э. М. Мурзаевым.
Плошча Новадзявочага Манастыра
Паходжанне назвы
Плошча атрымала назву па блізкасці да Новадзявочага манастыра. У 1928—1948 гадах — плошча 10-годдзя Кастрычніка.
Піна-сула-Спонда-дэль-Лага-Маджорэ
Піна-сула-Спонда-дэль-Лага-Маджорэ (Pino sulla Sponda del Lago Maggiore) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Варэзэ.
Насельніцтва складае 230 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 33 чал./км². Займае плошчу 7 км². Паштовы індэкс — 21010. Тэлефонны код — 0332.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santi Quirico e Giulitta.
Алэксандрыўка (Акнянскі раён)
Алэксандрыўка (Олекса́ндрівка) — вёска ў Акнянскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Клод Шаброль
Клод Шаброль (Claude Chabrol ; 24 чэрвеня 1930, Парыж - 12 верасня 2010, там жа) — французскі кінарэжысёр.
Біяграфія
Адзін з заснавальнікаў і найбольш яркі прадстаўнік новай хвалі ў французскім кіно. Меў поспех ужо першым фільмам "Прыгажунчык Серж" (1958). Вядомы, збольшага, па фільмах, якія распавядаюць гісторыю забойстваў.
З 1964 па 1980 год Клод Шаброль быў жанаты на актрысе Стэфан Одра.
12 верасня 2010 Шаброль памёр на 81 годзе жыцця.
Красная плошча (Масква)
Красная плошча (Красная площадь) — плошча ў цэнтры Масквы, галоўная і найбольш вядомая плошча расійскай сталіцы, размешчана ля паўночна-усходняй сцяны Крамля, паміж Крамлёўскім праездам, праездам Васкрасенскія вароты, Мікольскай вуліцай, Іллінкай, Варваркай і Крамлёўскай набярэжнай. На захад ад яе знаходзіцца Маскоўскі Крэмль, на ўсход — ГУМ, Кітай-горад, на поўнач — Гістарычны музей і Сабор Казанскай іконы Божай Маці, на поўдзень — Пакроўскі сабор (храм Васіля Блажэннага).
Барбара Брандэнбургская
Барбара Брандэнбургская (Barbara von Brandenburg;,  — , ) — каралева Чэхіі і Венгрыі.
Барбара была дачкой брандэнбургскага курфюрста Альбрэхта III ад другога шлюбу з Ганнай Саксонскай. 11 кастрычніка 1472 года ва ўзросце 8 гадоў Барбара была выдадзена замуж у Берліне за Генрыха XI Глагоўскага, які быў старэйшы за яе на 30 гадоў. Праз чатыры гады Генрых сканаў, дзяцей у пары не было.
У тым жа годзе Барбара выйшла замуж у другі раз, за чэшскага караля Уладзіслава II. Вяселле па даверанасці адбылося ў Франкфурце, Уладзіслаў разлічваў пасродкам гэтага шлюбу атрымаць Глагоўскае княства. Аднак гэтага не атрымалася, і Уладзіслаў, страціўшы цікавасць да шлюбу, стаў будаваць новыя планы па жаніцьбе.
У 1493 годзе Рымскі Папа прызначыў камісію для расследавання акалічнасцей другой жаніцьбы Уладзіслава. 7 красавіка 1500 года Папа Аляксандр VI абвясціў шлюб Уладзіслава і Беатрысы незаконным.
Пахавана ў Хайльсбранскім манастыры пад Ансбахам.
Леанід Ісакавіч Окунь
Леанід Ісакавіч Окунь (29 снежня 1929, Мінск — 26 красавіка 2015, Тэль-Авіў) — самы малады (15 гадоў) кавалер двух ордэнаў Славы ў Чырвонай Арміі.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Мінску. Старэйшы брат і бацька Леаніда яшчэ да пачатку вайны знаходзіліся на службе ў войску. Леанід з маці і сёстрамі не паспелі эвакуіравацца, і, як і ўсе яўрэі, апынуліся ў Мінскім гета.
Узімку 1941 года маці Леаніда аддала ўсе астатнія сямейныя каштоўнасці за тое, каб сына вывелі з гета і з горада і схавалі ў беларускай сям’і на хутары. Жанчына, якая вывела Леаніда, забрала золата, а хлопчыка кінула замярзаць у лесе. Выпадкова на яго натыкнуліся партызаны, і Леанід Окунь стаў партызанскім звязнікам і правадніком з гета ў 3-м атрадзе імя Суворава брыгады імя Чапаева. Вывеў з гета каля пяцідзесяці чалавек, але сваю сям’ю не паспеў. Пасля таго, як нехта ў Мінску данёс паліцэйскім, што Леанід знаходзіцца ў партызанах, немцы павесілі ў гета ўсіх яго родных — восем чалавек.
Затым Леанід Окунь ваяваў у складзе партызанскага атрада 106 пад камандаваннем Зорына.
У 1944 годзе, прыпісаўшы сабе два гады па ўзросту, дамогся залічэння ў роту аўтаматчыкаў 563-га стралковага палка, затым яго перавялі ў разведвальны ўзвод палка.
Першы «Ордэн Славы»
У верасні 1944 года ў складзе групы выведнікаў пятнаццацігадовы Леанід Окунь змог у адзіночку ўзяць у палон нямецкага афіцэра і з дапамогай астатніх даставіць яго жывым для допыту. Праз два дні, падчас наступнай разведкі, Леанід быў цяжка паранены ў жывот і спіну.
За злоў і дастаўку важнага «» ў верасні 1944 узнагароджаны «Ордэнам Славы III ступені».
Другі «Ордэн Славы»
У лістападзе таго ж 1944 года ў Польшчы падчас штурму нямецкай вышыні ўсё яшчэ пятнаццацігадовы Леанід Окунь удзельнічаў у баі ў складзе палкавой разведкі, якую выставілі ў першым ланцугу атакуючых. Убачыўшы, што сцяганосец палка забіты, Леанід падбег да яго, падняў сцяг і ва ўвесь рост пайшоў наперадзе палка ў атаку. Быў паранены разрыўной куляй у правае сцягно і выцягнуты з поля бою.
Таксама падчас службы ў франтавой разведцы быў прадстаўлены да ордэнаў Чырвонага Сцяга і Чырвонай Зоркі, але па нявысветленых прычынах гэтыя ўзнагароды не атрымаў.
Усяго за час службы атрымаў восем раненняў.
Пасля вайны
Пасля вайны Леанід Окунь паспрабаваў скончыць сярэднюю школу, чаму перашкодзіла вайна, і яму давялося пайсці ў чацвёрты клас. Неўзабаве пакінуў школу і быў залічаны ў ў Ліепаі, патрапіўшы ў групу падрыхтоўкі электрыкаў. Далей служыў у Балтыйскім флоце на тральшчыку. З-за падарванага франтавымі раненнямі здароўя праз два з паловай гады быў з флоту камісаваны.
Вярнуўся ў Мінск, працаваў электрыкам, вучыўся ў вячэрняй школе, завочна скончыў Маскоўскі энергетычны Інстытут. Атрымаўшы дыплом, больш за дваццаць гадоў прапрацаваў галоўным энергетыкам аднаго з мінскіх заводаў. Пасля гэтага нечакана пайшоў працаваць загадчыкам пастановачнай часткай у Мінскім тэатры оперы і балета таксама афармляў спектаклі ў тэатры імя Янкі Купалы.
Міладоўскі
Міладоўскі — прозвішча.
Арманду Гебуза
Арманду Эміліу Гебуза (Armando Emílio Guebuza, нар. 20 студзеня 1943, Нампула, Мазамбік) — прэзідэнт Мазамбіка з 2 лютага 2005.
У 20 гадоў Гебуза ўступіў у ФРЭЛІМА, партыю, якія змагалася ўзброеным шляхам за незалежнасць Мазамбіка ад Партугаліі.
У жніўні 2021 года яго сына Ндамбі Гебузу судзілі за карупцыю.
Амэляніўка (Акнянскі раён)
Амэляніўка (Омеля́нівка) — вёска ў Акнянскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
NGC 5610
NGC 5610 (іншыя абазначэнні — UGC 9230, MCG 4-34-25, ZWG 133.49, IRAS14221+2450, PGC 51450) — галактыка ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Оўзічы
О́ўзічы (, Овзичи) — вёска ў Іванаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Гарбахскага сельсавета.
Велікаморская вуліца (Мінск)
Велікаморская вуліца — вуліца ў Ленінскім раёне Мінска. У пачатку вуліцы знаходзіцца чыгуначная станцыя «Мінск-Паўднёвы».
У назве вуліцы адлюстравана сувязь Мінска з Балтыйскім і Чорным марамі, бо па Мінскім узвышшы праходзіць Балтыйска-Чарнаморскі водападзел.
Размяшчэнне
Велікаморская вуліца пачынаецца ад вуліцы Лібава-Роменскай, перасякае вуліцы Роменскую, Козыраўскую і сканчваецца на перасячэнні з вуліцай Маякоўскага. Даўжыня — 600 м.
Тучанка
Тучанка (Ту́чанка ) — рака ў Клецкім раёне Мінскай вобласці Беларусі, левы прыток ракі Нача (басейн Дняпра).
Даўжыня ракі 18 км. Плошча вадазбору 93 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,4 м/км. Пачынаецца за 1,5 км на паўночны захад ад вёскі Ліскава, вусце за 1 км на паўночны захад ад вёскі Бабкі. Вадазбор у межах Клецкай раўніны. На рацэ каля вёскі Туча плаціна і сажалка (плошча 39 га). Рэчышча каналізаванае.
Сезон 2019 ФК Хімік Светлагорск
У 2019 годзе футбольны клуб «Хімік» з Светлагорска прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
Склад
Станам на верасень 2019 года.
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Будаіўці
Будаіўці (Буда́ївці) — вёска ў Акнянскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Азярэц (Вілейскі раён)
Азярэ́ц (, Озерец) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вязынскага сельсавета.
Бярозаўскае (возера, Сенненскі раён)
Бярозаўскае — возера ў Беларусі, у Сенненскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Крывінка, за 10 км на паўночны-ўсход ад Сянно, каля вёскі Студзёнка і аўтамабільнай дарогі.
Плошча паверхні возера 2,6 км². Даўжыня 5,1 км, найбольшая шырыня 1,05 км. Даўжыня берагавой лініі 18,9 км. Найбольшая глыбіня 15,8 м, сярэдняя 5,8 м. Аб’ём вады 15,1 млн м³. Плошча вадазбору 25,8 км².
Катлавіна возера лагчыннага тыпу, выцягнутая ў напрамку з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход. Схілы катлавіны вышынёй 2—8 м, парослыя хмызняком, у верхняй частцы разараныя. Берагавая лінія звілістая. Берагі нізкія, забалочаныя, на паўднёвым-усходзе высокія, парослыя хмызняком хмызняком. Дно з упадзінамі і мелямі, уздоўж берагоў пясчанае, глыбей высланае сапрапелем. На возеры 4 астравы агульнай плошчай 3,8 га. Возера эўтрофнае. Упадаюць 9 ручаёў, выцякае рака Бярозка (прыток Крывінкі). Зарастае каля 26 % плошчы возера. Падводная расліннасць пашыраецца на адлегласці да 50 м, надводная да 150 м ад берага возера.
Ландгаўз (Грац)
Ландгаўз (Landhaus) — будынак у Грацы, размешчаны ва за гарадской ратушай. Помнік архітэктуры рэнесансу. Пабудаваны ў сярэдзіне XVI стагоддзя па праекце італьянскага архітэктара.
Архітэктура
Фасад Ландгаўза, які нагадвае па сваім стылі афармлення фларэнційскія палацца, выходзіць на вуліцу (Herrengasse), якая пачынаецца ад паўднёва-ўсходняга боку Галоўнай плошчы.
Роберт Піль
Роберт Піль (Піл) — 29-ы, 31-ы прэм’ер-міністр Вялікабрытаніі. З 1809 года дэпутат палаты абшчын ад партыі Торы. У 1812-18 гадах міністр па справах Ірландыі. У 1822-27 і 1828-30 гадах міністр унутраных спраў. Ініцыіраваў прыняцце брытанскім парламентам актаў па змякчэнні крымінальнага права (смяротнае пакаранне больш чым за 100 злачынстваў замянялася іншым пакараннем) і турэмнага рэжыму, заснаваў у Лондане рэгулярную паліцыю (1829, ад скарочанага яго імя паходзіць мянушка канстэбляў — Бобі).