cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дзмітрый Браніслававіч Смольскі
Вакальныя цыклы для голасу і фартэпіяна
«Дзявочыя лірычныя» («I нашто мне шум трывожны», «Ой, чаго я сохну», «Ты прыйдзі, маё шчасце, прыйдзі», «Я не знаю сама», «Як мне добра, як мне шчасна», сл. А. Астрэйкі, 1959); «Испанский триптих» на стихи Ф. Г. Лорки («Гитара», «Танец», «Селение», 1971);
Вокальный цикл на стихи Ф. Тютчева («Если смерть есть ночь…», «О как на склоне наших лет…», «От жизни той, что бушевала здесь…», 1976);
Трыпціх для голасу, скрыпкі і ф-на («Арлы-брацці», «Скрыпка», «Вера Беларусі», сл. А. Пашкевіч, 1978);
Вокальный цикл на стихи А. Вознесенского («Испанская песня», «Фары дальнего света», «Грех», 1979);
Вокальный цикл на стихи А. Ахматовой (1980);
Вокальный цикл на стихи М. Цветаевой («Родина», «Есть счастливцы и счастливицы», «Удар», 1980);
Вокальный цикл на стихи Б. Пастернака («Колыбельная», «Метель», «Откровение», 1983).
Рамансы
«Баллада о братстве» (сл. А. Суркова, 1959), «Паэма аб каханні» (сл. А. Дзеружынскага, 1962), «Памаліся», «З кірмашу» (сл. Я. Купалы, 1982), «Домский орган» (сл. П. Харкова, 1982), «Знак беды» (сл. Т. Кузаўлёвай, 1988), «Расплата» (сл. С. Надсана, 1988).
Хоры
«Партызанскі трыпціх» («Ля гэтых сосен», «Плача хмара без жалю», «Я хацеў бы, каб песню маю…», сл. М. Танка, 1971);
Паэма «Петрусь» (сл. А. Суркова, 1979), «Край мой» (сл. Н. Гілевіча, 1979).
Песні
«Песни наших отцов», «Солнечные зайчики» (сл. М. Алтухова); «Вы куда, журавли?» (сл. У. Арлова); «Песенка об отважном кузнечике», «Песенка о веселом муравье» (сл. У. Барсава); «Минская вечерняя», «Родина», «Пусть парни помнят», «Учите Родину любить», «Мне не забыть», «Песня о Родине» (сл. У. Бойкі); «Моя звезда», «Сердце Бреста» (сл. Б. Бруснікава); «Клятва», «Нет такого дня» (сл. Р. Гамзатава); «Только я да ты» (сл. М. Дубнова); «Белы караблік», «Дальва» (сл. У. Карызны); «Мае каханне», «Зварот» (сл. Е. Лось); «Песня пра Івана Чуклая» (сл. У. Паўлава); «Дзве сястры» (сл. М. Пухначова); «Песня аб Магілёве» (сл. П. Прыходзькі); «Портрет», «Дорога» (сл. Р. Пятрэнкі); «Люди в синих шинелях» (сл. Б. Спрынчана); «Туристская песня» (сл. М. Таніча); «Быць чалавекам я рад» (сл. М. Танка); «Вечерняя песня» (сл. А. Тарасевіча); «Салдаты, салдаты», «Обелиски», «Улетают журавли на север», «Осенняя песня», «А человек поет», «Белая Русь», «Наш век», «У каждого есть своя песня», «Матери ждут сыновей», «Сорок пятый» (сл. М. Ясеня).
Прыкладная музыка
Да драмспектакляў: «Канстанцін Заслонаў» (1967). «Таблетку под язык» (1972). «Вор» (1973).
Да кінафільмаў: «Речицкая лирическая» (1966). «Петр Куприянов и другие», «Сказание о Минске» (1967). «Была война» (1972). «Обратная связь» (1973). «Волчья стая» (1975).
Для радыёспектакляў: «Человек из легенды» (1961).
Жыгімонт Кейстутавіч
Жыгімонт Кейстутавіч (~1365 — 20 сакавіка 1440, Трокі) — вялікі князь літоўскі (1432-1440). Малодшы сын Кейстута і Біруты, брат Вітаўта.
Падчас барацьбы за ўладу паміж Вітаўтам і Ягайлам быў зняволены апошнім (1382—1384). У 1384 годзе ў Прусіі разам з Вітаўтам заключыў дагавор з Тэўтонскім ордэнам супраць Ягайлы, але ў 1386 прысягнуў яму. У 1389 пасланы Вітаўтам у Прусію для перамоў аб сумесным з Ордэнам выступленні супраць Ягайлы. Да 1398 быў заложнікам у вялікага магістра ў Марыенбурзе. Пасля вяртання атрымаў ад Вітаўта Старадубскае княства.
Прымаў удзел у перамовах і заключэнні пагадненняў з Тэўтонскім ордэнам у 1398, 1411, 1422, 1431 гадах, уній з Польшчай. Удзельнічаў у бітве на Ворскле (1399), Грунвальдскай бітве (1410). Пры панаванні Вітаўта не меў палітычнага ўплыву, падтрымліваў брата.
Феадальная вайна 1432—1437
Пасля смерці Вітаўта і абрання вялікім князем Свідрыгайлы ў 1432 удзельнічаў у змове супраць яго прапольскі настроенай часткі князёў і баяраў ВКЛ і польскіх паноў, якія намагаліся ўзмацніць унію з Польшчай і пашырыць польскі ўплыў на палітыку ВКЛ. Пасля ўцёкаў Свідрыгайлы ў Полацк Жыгімонт абвешчаны вялікім князем, яго ўладу прызналі Вільня, Трокі, Коўна, Жамойць, Гародня, Менск, Новагародак, ўзброенай сілай было падпарадкавана Берасце. Астатнія землі засталіся адданымі Свідрыгайле, які замацаваўся ў Віцебску.
Паміж Свідрыгайлам і Жыгімонтам пачалася барацьба — феадальная вайна (1432—1437). Каб залучыць на свой бок феадалаў з незалежніцкай партыі, Жыгімонт выдаў Троцкі прывілей (1434), якім пашырыў ўсе правы, дадзеныя Прывілеем Ягайлы (1387) і Гарадзельскім прывілеем (1413) феадалам прыняўшым каталіцтва, на ўсіх феадалаў ВКЛ незалежна ад іх веравызнання. Але значная частка баяраў усё адно не падтрымлівала Жыгімонта, бо ён вёў палітыку на падпарадкаванне ВКЛ Польшчы. У выніку цяжкай паразы ў бітве пад Вількамірам (1435) падтрымка Свідрыгайлы стала маламагчымай, хутка (1437) Жыгімонт стаў адзінаўладным вялікім князем.
Барэцкая дуброва
Барэ́цкая дуброва — батанічны помнік прыроды рэспубліканскага значэння ў Івацэвіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчана за 1 кіламетр на поўнач ад вёскі Кушняры, за 200 метраў на захад ад будынка Барэцкага лясніцтва, выдзел 7 квартала № 182. Дуброва ялова-грабова-чарнічная. Плошча дубровы складае 3,6 га. Узрост дрэў 110—120 гадоў, вышыня 24 м, дыяметр 0,6 м. Эталоннае насаджэнне дубу з рэдкім удзелам у ніжніх ярусах грабу звычайнага, елкі еўрапейскай. Ахоўны статус нададзены ў 1963 годзе.
Парламенцкія выбары на Фарэрскіх астравах (1910)
Выбары ў Лёгтынг Фарэрскіх астравоў — выбары ў прадстаўнічы орган Фарэрскіх астравоў, якія прайшлі 12 лютага 1910 года.
Перамогу атрымала Партыя саюза, якая набрала 13 мандатаў з 20.
NGC 2981
NGC 2981 (іншыя абазначэнні — UGC 5208, MCG 5-23-32, ZWG 152.62, PGC 27925) — галактыка ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сівас
Сіва́с (ранейшыя назвы: Себастыя, Севастыя Кападакійская, Кабіра, Дыяспаліс; Sivas, Sebastia, Sebastea, Sebasteia, Σεβάστεια) — горад у Турцыі, цэнтр правінцыі Сівас у цэнтральнай Анатоліі. Насельніцтва 297 тыс. чал. (2007).
Заснаваны ў I стагоддзі да н.э., быў рымскім фарпостам у гэтым рэгіёне. Доўгі час належаў Візантыі. Пасля Бітвы пры Манцыкерце ў 1071 адышоў сельджукам. З 1408 належаў асманскім туркам.
У 1919 годзе ў горадзе пад кіраўніцтвам Мустафы Кемаля адбыўся кангрэс анаталійскіх дэлегатаў, які стаў істотным пунктам ва ўтварэнні Турэцкай Рэспублікі.
Карл Шведскі (герцаг Вестэргётландскі)
Оскар Карл Вільгельм (Oscar Carl Wilhelm; 27 лютага 1861, Стакгольм — 24 кастрычніка 1951, там жа) — прынц Шведскі, герцаг Вестэргётландскі.
Трэці сын караля Швецыі і Нарвегіі Оскара II і Сафіі Насаускай.
У жніўні 1897 года ў Капенгагене Карл ажаніўся з прынцэсай Інгеборгай Дацкай. У шлюбе нарадзілася чацвёра дзяцей:
Унукамі прынца Карла з’яўляюцца кароль Нарвегіі Харальд V і кароль Бельгіі Альберт II.
У 1904 годзе прынц Карл атрымаў ад бацькі ордэн Нарвежскага льва, быў таксама ўзнагароджаны прускім ордэнам Чорнага арла.
Кастусь Шышэя
Кастусь Шышэя (Канстанцін Шышэй, Канстанцін Шышэя) — дзеяч беларускага нацыянальна-вызвольнага руху. Сябра БНП, дэсантнік батальёну «Дальвіц» і адзін з камандзіраў БКА падчас Другой сусветнай вайны.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1921 г. у вёсцы Шчорсы ў Навагрудскім ваяводстве (Польская Рэспубліка). У юнацтве належаў да польскіх харцэраў. У 1939 годзе заможная сялянская сям’я з надзеламі ўласнай зямлі пазбавілася ўсяго нажытага падчас савецкай акупацыі, родныя загінулі ў турмах, бацька быў расстраляны, а сам 17-гадовы Кастусь уратаваўся цудам.
Дэсантаваўся ў Беларусь у групе Міхала Вітушкі, якая складалася з 28 чалавек. Падчас дэсанта жаўнеры былі выкрытыя, але ўдалося сабраць групу з 9 чалавек: Кастусь Шышэя, Янка Гінько, Алесь Мацук, Васіль Конюх, Міхал Бычок, Піліп Давідчык, Вера Краскоўская, Павал Шляхтун, Федаровіч. Група падзялілася, Давідчык з Краскоўскай былі адпраўленыя на разведку дадому, а Шышэя застаўся за камандзіра. Частка групы трапіла ў рукі савецкіх спецслужб. Кастусь Шышэя з Гінько ды іншымі далучыўся да партызанаў з Арміі Краёвай, разам з якімі быў да снежня 1944 года. Падчас адной з аблаваў група была разбітая, Гінько быў схоплены, а Мацук і Конюх добраахвотна пайшлі здавацца. За нейкі час быў схоплены і Шышэя. На допытах першы час не прызнаваўся, што з'яўляецца дыверсантам і называўся Чэславам Жукоўскім з Арміі Краёвай, але неўзабаве быў выкрыты. Быў асуджаны «тройкай» на закрытым судзе і потым адбыў 10 гадоў у савецкіх канцлагерах.
У бараках Інты склалася кола беларусаў-патрыётаў, якое стварылі Васіль Супрун, Леў Бялевіч, Кастусь Шышэя і Шастаковіч. Яны арганізавалі зямляцкі гурток, які стаў беларускім цэнтрам у сістэме лагераў вакол Інты. Да беларускай супольнасці таксамі належала і вядомая паэтка Ларыса Геніюш: менавіта яна пазнаёміла Кастуся Шышэю з будучай жонкай Леакадзіяй Кавальчук, якая адбывала тэрмін у тым жа лагеры за сяброўства ў Саюзе беларускай моладзі.
Выйшаў на волю 16 верасня 1953 г. Пасля вызвалення Кастусь з жонкай пасяліўся ў Слоніме, але неўзабаве яны пераехалі да Вільні, што было выклікана ціскам на былых палітзняволеных у БССР. Многія палітэмігранты і былыя палітвязні да апошніх дзён Кастуся Шышэі былі частымі гасцямі віленскай кватэры Шышэяў. Разам з жонкай быў сябрам віленскага «Згуртавання палітычных вязняў-беларусаў». Ужо ў незалежнай Беларусі неаднаразова даваў інтэрв'ю беларускім выданням, дасылаў успаміны ў беларускія газеты.
Со Джы Хе
Біяграфія
Со Джы Хе нарадзілася ў сталіцы Паўднёвай Карэі, горадзе Сеуле. Со з дзяцінства заўсёды марыла стаць актрысай. Яна ўпершыню далучылася да індустрыі забаў, зняўшыся ў некалькіх музычных кліпах.
Першым праектам актрысы стал тэлесерыял 2003 года «Ва-банк», дзе яна сыграла эпізадычную ролю.
Акцябрскі раён (Амурская вобласць)
Акцябрскі раён (Октя́брьский райо́н) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Амурскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — сяло Екацярынаслаўка.
Геаграфія
Акцябрскі раён размешчаны на паўднёвым захадзе Амурскай вобласці. На поўначы мяжуе з Ромненскім, на ўсходзе і паўднёвым усходзе — з Завіцінскім, на поўдні — з Міхайлаўскім, на захадзе — з Тамбоўскім і Іванаўскім раёнамі вобласці. Плошча тэрыторыі — 3,4 тыс. км².
Чавізм
Чавізм — палітычная ідэалогія левага толку, на аснове ідэй і практыкі Уга Чавеса, якая спалучае ў сабе элементы папулізму, хрысціянскага сацыялізму, патрыятызму і баліварыянізму.
Сацыяльная палітыка
У 2009 годзе прэзідэнт Уга Чавес прыступіў да «трэцяга этапу баліварыйскай рэвалюцыі». На яго думку, гэты этап павінен быў доўжыцца да 2019 года і быць накіраваным на барацьбу з беднасцю, непісьменнасцю, карупцыяй і злачыннасцю. Пасля смерці Чавеса «трэцім этапам рэвалюцыі» заняўся Нікалас Мадура.
Эканамічная палітыка
З прыходам да ўлады Уга Чавеса (1999 г.) быў прыняты закон, які прадугледжвае ўзмацненне ролі дзяржавы. Доля дзяржавы ў нафтаразведцы і нафтаздабычы была ўсталяваная на ўзроўні не ніжэй за 51%. Таксама Чавес праводзіў нацыяналізацыю тэлекамунікацыйных і электраэнергетычных кампаній.
Панізоўе (сяло)
Панізоўе (Понизовье) — сяло ў Смаленскай вобласці Расіі, у Руднянскім раёне. Размешчана ў паўночна-заходняй частцы вобласці за 36 км на поўнач ад раённага цэнтра, на левым беразе ракі Каспля, за 26 км на захад ад Дзямідава і ў 10 км на ўсход ад мяжы з Беларуссю. Насельніцтва — 959 жыхароў (2007). Адміністрацыйны цэнтр Панізоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Да 1924 сяло ў складзе Сілуянаўскай воласці Парэцкага павета Смаленскай губерні. У 1924—1929 гадах — адміністрацыйны цэнтр Панізоўскай воласці Дзямідаўскага павета. У 1929—1930, 1935—1961 гадах — цэнтр аднайменнага раёна. З 1961 года ў складзе Руднянскага раёна
Эканоміка
Сярэдняя школа, бальніца, бібліятэка, малочны завод.
Міхаіл Захаравіч Барсукоў
Міхаіл Захаравіч Барсукоў (, в. Лушна, Полацкі павет, Віцебская губерня — ) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў у 1948 годзе БПІ. Працаваў у інстытуце «Мінскпраект».
Творчасць
Работы ў Мінску: будынак Упраўлення Беларускай чыгункі (1948—1952, у сааўт.), інстытутаў гісторыі партыі пры ЦК КПБ (1952—1955), «Архтэхбуда» (1967), удасканалення ўрачоў (1967—1972); Дом інвалідаў (1958—1960); гасцініцы «Спадарожнік» (1960—1962); СКБ тэкстыльнай і лёгкай прамысловасці (1966—1968). Аўтар планіроўкі плошчы на вул. Чкалава (1962), праекта рэканструкцыі клінічнага гарадка (1964).
Біяграфічныя дакументы, фотаздымкі будынкаў па праектах архітэктара і яго ліставанне захоўваюцца ў БДАНТД, куды перададзены жонкай.
Паланечкаўскі сельсавет
Палане́чкаўскі сельсавет — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Баранавіцкага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр сельсавета — вёска Паланечка.
Гісторыя
Упершыню быў утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Гарадзішчанскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР, з 8 студзеня 1954 года ў складзе Брэсцкай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Ішкалдзеўскага сельсавета. 20 мая 1957 года ў склад Галынкаўскага сельсавета перададзена вёска Задзвея. Сельсавет быў скасаваны 14 красавіка 1960 года, яго тэрыторыя была далучана да Вольнаўскага (4 населеныя пункты: Паланечка, Рэпічы, Серамовічы і Шчарбовічы) і Савіцкага (4 населеныя пункты: Бараціна, Дудзічы, Ішкалдзь і Петкавічы) сельсаветаў.
Быў паўторна ўтвораны 21 ліпеня 1986 года ў складзе Баранавіцкага раёна. 26 чэрвеня 2013 года сельсавет быў скасаваны, усе населеныя пункты — Паланечка, Рэпічы і Шчарбовічы — былі далучаны да Вольнаўскага сельсавета.
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 668 чалавек, з іх 78,1 % — беларусы, 18,9 % — палякі.
Астрыд Шведская
Яе Каралеўская Вялікасць Астрыд (Astrid av Sverige) (17 лістапада 1905, Стакгольм —29 жніўня 1935, Кюснахт-ам-Рыгі) — першая жонка караля Леапольда III, каралева Бельгіі.
Біяграфія
Прынцэса Астрыд расла разам з дзвюма старэйшымі сёстрамі Маргарытай (1899—1977), у будучыні прынцэсай Дацкай, Мартай (1901—1954), у будучыні кронпрынцэсай Нарвегіі, і малодшым братам Карлам Густавам (1911—2003). Атрымала хатнюю адукацыю. На адным з баляў прынцэса Астрыд пазнаёмілася са спадчыннікам бельгійскага трона прынцам Леапольдам, герцагам Брабанцкім. Праз некаторы час у сакавіку 1926 года ён разам са сваёй маці каралевай Елізаветай прыбыў інкогніта ў Стакгольм. Маладыя людзі праводзілі шмат часу разам, каб больш даведацца адзін пра аднаго. Неўзабаве каралеўскі дом Бельгіі абвясціў пра заручыны, прычым каралева Елізавета паведаміла, што «гэта шлюб па каханні. Нічога не было арганізавана. Леапольд і Астрыд вырашылі аб’яднаць свае жыцці без якога-небудзь ціску ці дзяржаўных меркаванняў».
Грамадзянская цырымонія прайшла 4 лістапада 1926 года ў Стакгольме, а рэлігійная — 10 лістапада 1926 года ў Бруселі. Астрыд, якая вызнавала лютэранства, перайшла ў каталіцтва. У Бельгіі прынцэсу палюбілі. У народзе яе звалі «Снежная прынцэса».
Пасля трагічнай гібелі 17 лютага 1934 года яе свёкра караля Альберта I тытул атрымаў у спадчыну яе муж, які стаў каралём Леапольдам III. Прынцэса Астрыд стала каралевай бельгійцаў. Яна займалася дабрачыннасцю. Падчас эканамічнага крызісу ў Бельгіі арганізавала збор адзежы і харчавання для беднякоў. Каралева Астрыд імкнулася праводзіць шмат часу са сваімі дзецьмі, у парушэнне этыкету шпацыравала з імі па бульвары без належнай аховы.
У жніўні 1935 года каралеўская пара разам са старэйшымі дзецьмі адпачывала ў Швейцарыі. Пасля таго, як дзеці вярнуліся ў Брусель, 29 жніўня кароль і каралева адправіліся на апошнюю экскурсію, за рулём знаходзіўся сам Леапольд. На мокрай ад дажджу дарозе каля Кюснахт-ам-Рыгі на беразе Фірвальдштэцкага возера аўтамабіль занесла, і ён урэзаўся ў дрэва. Астрыд загінула імгненна, Леапольд абыйшоўся драпінамі. Паводле некаторых звестак, двадцацідзевяцігадовая каралева была цяжарная чацвёртым дзіцем.
3 верасня 1935 гады адбыліся пахаванні каралевы Астрыд.
Яе бацька, прынц Карл, напісаў у сваіх мемуарах: «Астрыд не наканавана было доўгае жыццё; яна была занадта добрая для гэтага заганнага свету. Усё яе жыццё як жонкі, маці і каралевы было такім жа кароткім, як наша паўночнае лета».
Скапанія
Скапа́нія (Scapania) — род пячоначных імхоў сямейства.
Распаўсюджанне
Растуць на вільготнай глініста-пясчанай і тарфяной глебе.
Зварка
Зва́рка — тэхналагічны працэс атрымання нераздымнага злучэння цвёрдых матэрыялаў з расплаўленнем краёў злучальных частак або іх мясцовай пластычнай дэфармацыяй. Метадам зваркі злучаюць дэталі з металаў, шкла, пластмас, керамікі і інш.
Гісторыя
Прасцейшыя прыёмы зваркі былі вядомы ў 8—7-м тысячагоддзі да н.э. Зваркай часцей за ўсё злучаліся вырабы з медзі, бронзы, свінцу, волава і іншых металаў і сплаваў. Злучальныя дэталі награвалі і месца злучэння залівалі загадзя падрыхтаваным расплаўленым металам (так званая, ліцейная зварка). Вырабы з жалеза і яго сплаваў атрымлівалі нагрэвам дэталей у кавальскіх горнах да «зварачнага жару» і потым злучалі іх коўкай (кавальская зварка).
У 1882 годзе і ў 1890 годзе М. Г. Славянаў прапанавалі выкарыстаць у мэтах зваркі электрычную дугу.
У 2-й палове 20 ст. у тэхналагічным працэсе зваркі сталі выкарыстоўвацца іншыя віды энергіі — плазму, электронныя, фатонныя і лазерныя прамяні, выбух, ультрагук і інш.
Класіфікацыя
Па фізічных прыкметах выдзяляюцца класы зваркі :
Тэрмічная зварка
Тэрмічная зварка выконваецца плаўленнем з выкарыстаннем цеплавой энергіі. Падзяляецца на наступныя віды:
Тэрмамеханічная зварка
Тэрмічная зварка выконваецца плаўленнем з выкарыстаннем цеплавой энергіі і ціску. Падзяляецца на наступныя віды:
Механічная зварка
Механічная зварка выконваецца з выкарыстаннем механічнай энергіі і ціску і падзяляецца на наступныя віды:.
Берг
Берг:
Казіміра Прунскене
Казіміра Прунскене (Kazimira Prunskienė; нар. года каля Свянцян) — літоўскі навуковец, эканаміст, палітычны і дзяржаўны дзеяч, прэм’ер-міністр Літвы ў 1990-1991 гадах.
Біяграфія
У 1965 годзе з адзнакай скончыла Вільнюскі ўніверсітэт, атрымаўшы кваліфікацыю эканаміста. У 1971 годзе атрымала ступень кандыдата эканамічных навук (яе навуковым кіраўніком быў Альгірдас Бразаўскас), а ў 1986 годзе — доктара эканамічных навук. У 1995 годзе атрымала навуковае званне прафесара. У 1964–1965 гадах працавала эканамістам у Вільнюскім камбінасце жыллёвага будаўніцтва.
З заканчэння ВНУ і да 1985 года працавала выкладчыкам, у тым ліку з 1978 года — дацэнтам факультэта эканомікі прамысловасці Вільнюскага ўніверсітэта. З 1985 года была намеснікам дырэктара па навуковай рабоце Літоўскага інстытута эканомікі сельскай гаспадаркі, а ў 1988–1989 гадах — рэктарам Літоўскага інстытута па падрыхтоўцы спецыялістаў і эканамічных кадраў для патрэб народнай гаспадаркі. У 1980-я гады супрацоўнічала з універсітэтамі Венгрыі і Германіі. З 1982 па 1983 год была стыпендыятам Фонда Аляксандра фон Гумбальта (Германія). У 1993–1996 гадах кіравала прыватнай кансалтынгавай кампаніяй, затым да 2001 года была прафесарам Вільнюскага тэхнічнага ўніверсітэта імя Гедыміна.
Палітычная дзейнасць
З 17 сакавіка 1990 года па 10 студзеня 1991 года была прэм'ер-міністрам Літоўскай Рэспублікі — першым прэм'ер-міністрам краіны пасля аднаўлення незалежнасці. У якасці кіраўніка ўрада яна выказвала кансерватыўныя погляды, супрацоўнічала з былымі камуністамі, з Альгірдасам Бразаўскасам, што спрыяла расколу ў Санюдзісе. У той жа час яна здзейсніла шэраг паездак за мяжу, пераконваючы прызнаць незалежнасць Літвы. Яна пайшла ў адстаўку перад абліччам эканамічнага крызісу, звязанага з эмбарга, уведзеным Міхаілам Гарбачовым і рашэннем яе кабінета аб свабодных цэнах, а таксама напярэдадні савецкага ўварвання ў Вільнюс.
У тым жа годзе былі апублікаваныя дакументы, у якіх сцвярджалася, што яна з'яўляецца агентам КДБ СССР. Праз некалькі гадоў суд Вільнюскай акругі вынес рашэнне аб прызнанні яе супрацоўнікам гэтай спецслужбы, пастанавіўшы ўнесці гэтыя звесткі ў выбарчыя матэрыялы. Гэта рашэнне было адменена ў 2004 годзе Вярхоўным судом Літвы, які заявіў, што няма доказаў яе супрацоўніцтва з КДБ. За гэты перыяд высветлілася, што архіўныя дакументы, якія яе абвінавачваюць, згубіліся, і галоўны сведка абвінавачання змяніў свае паказанні.
Яна засядала ў Сейме да 1992 года. Праз тры гады яна заснавала Літоўскую жаночую партыю, ад імя якой вярнулася ў парламент у 1996 годзе. Працавала ў камітэце эканомікі і ўзначальвала дэпутацкую групу. У 1997–1999 гадах была дэпутатам раёнай рады ў Малетай.
На выбарах у 2004 годзе яна ў чацвёрты раз прайшла ў Сейм як кандыдат ад Саюза сялянскай партыі і новай дэмакратыі. Яна засядала ў камісіях па развіцці інфармацыйнага грамадства, замежных справах і рэгіёну Ігналінскай АЭС. З 2005 года ўзначальвала партыю — Літоўскі народны саюз сялян. 14 снежня 2004 года яна стала міністрам сельскай гаспадаркі ва ўрадзе Альгірдаса Бразаўскаса, а ў ліпені 2006 года заняла гэтую ж пасаду ў кабінеце Гядзімінаса Кіркіласа. На парламенцкіх выбарах у 2008 годзе беспаспяхова спрабавала пераабрацца ў Сейм. Яе партыя не пераадолела выбарчы парог, але ў мажарытарнай акрузе ў Малетай і Швянчонісе яна выйшла ў другі тур, у якім пацярпела паражэнне. 9 снежня таго ж года яна пакінула пасаду міністра.
У 2009 годзе зноў балатавалася на пасаду прэзідэнта Літвы, у першым туры набрала 3,9% галасоў. У снежні таго ж года яна ўзначаліла новаствораную Літоўскую народную партыю. У 2012 годзе яна перанесла інсульт і таму была вымушана абмежаваць сваю грамадскую дзейнасць. У 2014 годзе яна сышла з палітыкі.
Спіс рэгіёнаў Францыі
Спіс рэгіёнаў (région) Францыі — тэрытарыяльных адзінак верхняга ўзроўня, якія ўяўляюць сабой вызначаную тэрыторыю, якае мае ўласную культурную ці сацыяльную ідэнтычнасць. У краіне ўтвораны 27 рэгіёнаў, 22 з якіх знаходзяцца ў метраполіі, а 5 — на заморскіх тэрыторыях. Востраў Корсіка фармальна з'яўляецца тэрытарыяльнай супольнасцю, але фактычна таксама ўтварае асобны рэгіён.
У шматлікіх рэгіёнах шырока выкарыстоўваюцца, а ў некаторых маюць і афіцыйны статус рэгіянальныя мовы: баскская, брэтонская, каталанская, карсіканская, нармандская, аксітанская, пікардская, правансальская.
Крапіўнік
Крапіўнік, таксама Валавока (Troglodytes troglodytes) — дробная птушка, адзіны прадстаўнік сямейства крапіўнікавыя (Troglodytidae), які жыве ў Амерыцы, Еўразіі і Паўночнай Афрыцы. Вонкава падобны да мяккага пухнатага шарыка з паднятым тарчма кароткім хвастком. Птушка вельмі рухомая, з незвычайна гучным голасам - самцы пазначаюць сваю немалую тэрыторыю, седзячы на якім-небудзь узвышэнні і выводзячы разнастайныя пошчакі, па мілагучнасці параўнальныя са спевам салаўя ці канарэйкі.
Вялікі шаўковы шлях
Вялікі шаўковы шлях (тэрмін уведзены нямецкім географам Рыхтгофенам у 1877; 絲綢之路, Буюк Ипак Йўли, Жібек Жолы,, طريق الحرير, रेशम मार्ग) — у старажытнасці і сярэднявечча караванная дарога з Кітая ў краіны Сярэдняй і Пярэдняй Азіі. Адкрыты ў 2 стагоддзі да н.э. Вёў з Сіяня праз Ланьчжоў у Дуньхуань, дзе раздвойваўся: паўночная дарога праходзіла праз Турфан, перасякала Памір і ішла ў Фергану і казахскі стэп, паўднёвая — паўз возера Лабнор па паўднёвай ускраіне пустыні Такла-Макан праз Яркенд і паўднёвы Памір вяла ў Бактрыю, а адтуль — у Парфію, Індыю і на Блізкі Усход.
Узнік па ініцыятыве кітайцаў, якія шукалі пародзістых коней для свайго войска. У якасці тавара для абмену прадстаўлены шоўк, фарфор, іншая кітайская прадукцыя. Адыграў значную ролю ў развіцці эканамічных і культурных сувязей народаў Пярэдняй Азіі, Сярэдняй Азіі і Кітая.
NGC 2982
NGC 2982 (іншыя абазначэнні — OCL 770, ESO 262-SC1) — рассеянае скопішча ў сузор’і Ветразі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ромненскі раён
Ромненскі раён (Ро́мненский райо́н) — скасаваныя адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Амурскай вобласці Расіі.
З чэрвеня 2020 года пераўтворана ў муніцыпальную акругу законам ад 22 мая 2020 года, у 2021 годзе Ромненская муніцыпальная акруга зацверджана як адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка.
Адміністрацыйны цэнтр — сяло Ромны.
Геаграфія
Ромненскі раён размешчаны на ўсходзе Зейска-Бурэінскай раўніны. На ўсходзе мяжуе з Хабараўскім краем, на паўночным захадзе і поўначы — з Мазанаўскім, на поўдні — з Акцябрскім, Бурэйскім і Завіцінскім раёнамі, на паўднёвым захадзе — з Іванаўскім, на захадзе — з Белагорскім і Серышаўскім раёнамі вобласці. Плошча тэрыторыі — 10,1 тыс. км².
Toyota Camry
Toyota Camry — легкавы аўтамабіль кампаніі Toyota. У мадэльным шэрагу кампаніі з 1982 года. З таго часу змянілася 8 пакаленняў.
V10
У 1982 годзе Camry стала асобнай мадэллю. Першае пакаленне (індэкс V10) дзяліла агрэгаты з Карынай: абедзве мадэлі былі пераведзены на новую платформу з пярэднім прывадам, папярочна размешчаным рухавіком і цалкам незалежнай падвескай, але для Camry колавую базу павялічылі на 100 мм — да 2600 мм. Праз год пачаліся пастаўкі ў ЗША і Еўропу, прычым спецыяльна для экспартных рынкаў быў распрацаваны пяцідзверны хэтчбек, а ў гаме матораў з'явіліся дызелі. Нягледзячы на ​​модныя ў тыя часы вуглаватыя формы, аўтамабіль меў Cx роўны 0,38 у седана і 0,36 у хэтчбека.
Рухавікі: 1,8 і 2,0 л — ад 75 да 120 к.с. Базавым быў 1,8-літровы чатырохцыліндравы верхневальны матор сямейства 1S, які выдаваў ад 90 да 115 к.с. Акрамя яго прапаноўваліся рухавікі сямейства 2S (2,0 літра магутнасцю ад 99 да 107 к.с.). Таксама быў даступны 1,8-літровы дызель магутнасцю 75 к.с. сямейства 1C (вядомы па Toyota Corolla тых гадоў). У 1983 годзе з'явіўся (толькі для Японіі) двухвальны матор аб'ёмам 2,0 літра магутнасцю 120 к.с.
Каробка перадач — механічная, 5-ступеньчатая. У Японіі і ЗША для бензінавых мадыфікацый быў даступны 4-ступеньчаты аўтамат.
Выпускалася ў 1982–1986 гг. у Японіі на заводзе Цуцумі. За гэты час мадэль перажыла некалькі невялікіх рэстайлінгаў: у маі 1983 люстэркі перамясціліся з крылаў на стойкі пярэдніх дзвярэй, а ў чэрвені 1984 года змянілася рашотка радыятара, бамперы, заднія ліхтары, панэль прыбораў, павялічылася пальчаткавая скрыня.
XV20
Camry XV20 паказалі ў 1996 годзе. Адрознівалася ад папярэдняга пакалення толькі новым кузавам, рухавікі аб'ёмам 2,2-3,0 л (126-197 к.с.) засталіся ранейшымі. Мадэль была прадстаўлена ў кузавах седан і ўніверсал, але ўніверсал з гэтага часу прадаваўся толькі на рынках Азіі, а купэ, якое з'явілася ў 1998 годзе, мела іншы дызайн і пазіцыянавалася як асобная мадэль Camry Solara.
У 2000 годзе падвергнуўся лёгкаму рэстайлінгу. Мадэрнізаваная машына адрознівалася новай святлатэхнікай, абноўленымі бамперамі і рашоткай радыятара іншай формы.
На японскім рынку мела назву Camry Gracia.
Бяспека пры франтальным удары была прызнана добрай. Піратэхнічныя пераднацягвальнікі, убудаваныя ў шпулі пярэдніх рамянёў, спрацавалі так эфектыўна, што грудзі кіроўцы нават не кранула рулявога кола. Аднак разам з тым узрасла сіла, з якой рамяні ціснулі на кіроўцу і пасажыра. Заўвагі да абароны ног — небяспека кантактаў з механізмам рэгулявання рулявой калонкі.
XV40
Toyota Camry шостага пакалення выпускалася з 2006 па 2011 год.
Рухавікі — бензінавыя аб'ёмам 2,4-3,5 л магутнасцю 158-277 к.с., таксама ў гаме з'явілася гібрыдная версія. Машыны з рухавіком 2,4 л абсталёўваліся 5-ступеньчатай механічнай каробкай перадач або 5-ступеньчатым аўтаматам Aisin U250E, у Camry з маторам V6 3,5 л — толькі шасціступеньчатая АКП Aisin U660E.
Абноўленая версія 2009 года адрознівалася іншым малюнкам рашоткі радытара, змененым пярэднім бамперам і наяўнасцю паўторнікаў паваротаў ў карпусах бакавых люстэрак, а таксама багацейшым храміраваным дэкорам. На амерыканскай версіі ў маторным шэрагу з'явіўся 2,5-літровы рухавік агрэгатаваны з 6-ступеньчатым аўтаматам.
XV50
Амерыканская версія адрознівалася формай фар, рашоткі радыятара, паветравода у бамперы, а таксама іншай формай гнёздаў для супрацьтуманных ліхтароў. Выпускалася таксама спартыўная версія с зацемненымі фарамі, афарбаванай у колер кузава рашоткай радыятара, бамперамі іншай формы.
Японскі варыянт афармлення экстэр'ера блізкі да азіяцкай мадыфікацыі: яна мае такія ж самыя фары, а таксама інтэр'ер, але рашотка радыятара, супрацьтуманныя ліхтары і бампер стылістычна бліжэй да аналагічных элементаў амерыканскай версіі. Акрамя таго, седан для хатняга рынку прапаноўваўся выключна з гібрыднай сілавой устаноўкай.
Рэстайлінг 2014 года
У красавіку 2014 года на мотаршоу ў Нью-Ёрку дэбютаваў абноўлены Camry ў мадыфікацыі для амерыканскага рынка. Амерыканскай версіі замянілі ўсе знешнія кузаўныя панэлі, акрамя даху. У мадэлі змянілася рашотка радыятара, з'явіўся мадэрнізаваны бампер з павялічанымі паветразаборнікамі, абноўленыя карпусы бакавых люстэркаў, новая святлатэхніка, а таксама задні бампер. Таксама ў аўтамабіля перагледжаны налады шасі, на 10 мм пашырана каляіна, зноўку адкалібраваны электраўзмацняльнік руля. Маторы і трансмісіі засталіся ранейшымі. Пасля правальнага франтальнага краш-тэсту з малым перакрыццем апорныя элементы кузава заакіянскага седана былі ўзмоцнены.
XV70
Прэм'ера новага пакалення адбылася ў студзені 2017 года на аўтасалоне ў Дэтройце. Аўтамабіль пабудаваны на модульнай платформе TNGA (Toyota New Global Architecture), на яе сярэднепамернай версіі GA-K. Кампанія вярнулася да аднолькавага аблічча мадэлі для розных рынкаў.
На беларускім рынку новае пакаленне дэбютавала ў красавіку 2018 года. Пастаўкі ажыццяўляліся з завода ў Санкт-Пецярбургу. Аўтамабіль прапаноўваўся з трыма бензінавымі маторамі: 2,0 (150 к.с.), 2,5 (181 к.с.) і 3,5 (249 к.с.). Усе версіі даступныя з аўтаматычнай трансмісіяй: у першых двух варыянтаў гэта 6-дыяпазонны "аўтамат", а на версіі 3,5 — 8-дыяпазонны.
У кастрычніку 2018 года на Парыжскім аўтасалоне Toyota абвясціла аб вяртанні Camry на рынак Заходняй Еўропы. Такое рашэнне было прынята пасля зняцця з вытворчасці Toyota Avensis, каб застацца ў нішы аўтамабіляў сярэдняга класа. Пакупнікам прапанавалі выключна гібрыдную версію, якую рухаў бензінавы рухавік аб’ёмам 2,5 л (магутнасць — 178 к.с., макс. круцільны момант — 225 Нм) спалучаны з электрарухавіком і варыятарам. Агульная магутнасць сілавой устаноўкі складала 160 кВт (218 к.с.). Продажы пачаліся ў першым квартале 2019 года, аднак з-за нізкага попыту ўжо ўвосень 2021 года Camry прыбралі з еўрапейскага мадэльнага шэрагу.
Вялікі млын
У цяперашні час у будынку размяшчаецца музей бурштыну.
Тальмінавіцкі сельсавет
Тальмі́навіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ляхавіцкага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска Тальмінавічы.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Ляхавіцкага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў Брэсцкай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Куршынавіцкага сельсавета.
141 R
Паравоз 141 R (мянушка Libération (фр. Вызваленне) — паравоз тыпу 1-4-1, які пастаўляўся паўночнаамерыканскімі заводамі з ліпеня 1945 па ліпень 1947 года гг. у Францыю. Эксплуатаваўся на ўсёй сеткі Нацыянальных французскіх чыгунак.
Перадгісторыя
У канцы Другой сусветнай вайны ў Францыі, якая была толькі вызваленая ад нямецкай акупацыі, пачалося аднаўленне прамысловасці. Ад чыгуначнага транспарту патрабавалася выконваць вялікі аб'ём перавозак, але лакаматываў катастрафічна не хапала. Аднак французскія заводы яшчэ не былі гатовыя да масавага выпуску паравозаў.
Тады было вырашана звярнуцца па дапамогу да паўночнаамерыканскіх лакаматывабудаўнічых прадпрыемстваў. Заводу Baldwin паступае заказ на выраб паравоза тыпу 1-4-1. У выніку тэрміновасці замовы, на заводзе было вырашана ўзяць за аснову паравоз тыпу 1-4-1 у палегчанай мадыфікацыі, які выпускаўся ў перыяд Першай сусветнай вайны. Змены унесеныя ў яго канструкцыю былі адносна невялікімі, у тым ліку: ўстаноўка буфераў, іскралавільніка, была змененая канструкцыя дзверцаў дымавой скрынкі і г.д.
Пабудова
У лютым 1945 года тром амерыканскім заводам «Вялікай тройкі» (ALCO, Baldwin, Lima) быў выдадзены заказ на пабудову 700 паравозаў. Пасля таго, як праблемы з фінансаваннем былі вырашаны, заводам паступіў яшчэ адзін заказ, але ўжо на 640 паравозаў. Акрамя гэтага, у будаўніцтва паравозаў другой партыі былі ўцягнутыя і 2 канадскія заводы — CLC і MLW. 17 лістапада 1945 г. першыя паравозы прыбылі ў Францыю, дзе ім прысвоілі пазначэнне серыі 141 R і нумары № 1-1340.
Жлобінскі раён
Жло́бінскі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Гомельскай вобласці Беларусі. Цэнтр — горад Жлобін.
Плошча раёна складае 2100 км² (6-е месца). Раён мяжуе з Рагачоўскім, Буда-Кашалёўскім, Рэчыцкім і Светлагорскім раёнамі Гомельскай вобласці, Бабруйскім раёнам Магілёўскай вобласці.
Геалогія
У тэктанічных адносінах тэрыторыя раёна прымеркавана да Жлобінскай седлавіны і Гарадоцка-Хацецкай ступені Прыпяцкага прагіну. Зверху залягаюць пароды антрапагенавага ўзросту магутнасцю 20—40 м, у ледавіковых лагчынах да 80—100 м; ніжэй неагенавыя і палеагенавыя да 45—50 м, мелавыя 10—115 м, юрскія 16—107 м, дэвонскія да 1000 м адклады. На поўдні раёна ў верхнім дэвоне вылучаецца саляносная тоўшча. Пад платформавым чахлом на глыбіні 700 м на паўночным захадзе і поўначы і 1500 м ніжэй узроўню мора на паўднёвым усходзе залягаюць пароды крышталічнага фундамента.
Вядомы радовішчы торфу, глін, пяскоў.
Геаграфія
Паверхня раёна пераважна ў межах Гомельскага Палесся, паўночны захад — у межах Цэнтральнабярэзінскай раўніны. 98 % тэрыторыі на вышыні 130—145 м над узроўнем мора. Агульны нахіл тэрыторыі з поўначы на поўдзень. Найвышэйшы пункт 151,5 м (на поўдні, каля в. Дабрагошча); найменшая абсалютная адзнака 118 м (на паўднёвым усходзе, урэз Дняпра). Характэрны плоскія нізінныя ўчасткі, на паўночным захадзе забалочаныя.
Асноўныя рэкі — Дняпро, Бярэзіна і Добасна. Іншыя рэкі: Выдрыца, Окра. Размешчаны ландшафтны заказнік Смычок і часткова — Выдрыца.
Гісторыя
У 1919 годзе Жлобін становіцца валасным цэнтрам.
Жлобінскі раён утвораны 17 ліпеня 1924 года ў складзе Бабруйскай акругі БССР. Цэнтр — мястэчка Жлобін. 20 жніўня 1924 года падзелены на 14 сельсаветаў: Бабоўскі, Бухарынскі, Казіміраўскі, Кароткавіцкі, Лукаўскі, Малевіцкі, Пірэвіцкі, Радушскі, Салонскі, Сенажаткаўскі, Скяпнянскі, Стараруднянскі, Чацвярнянскі, Шапілаўскі. 3 ліпеня 1925 года Жлобін атрымаў статус горада. 4 жніўня 1927 года да раёна далучаны Верхнеалбянскі (Вышнеалбянскі), Дабрагашчанскі, Затонскі, Кабанаўскі, Мормальскі, Навамаркавіцкі, Папаратнянскі, Стрэшынскі сельсаветы скасаванага Стрэшынскага раёна. 30 ліпеня 1928 года Шапілаўскі сельсавет перайменаваны ў Майскі. Пасля скасавання акруговага падзелу 26 ліпеня 1930 года раён у прамым падпарадкаванні БССР. 20 жніўня 1933 года Сенажаткаўскі сельсавет рэарганізаваны ў нацыянальны польскі сельсавет. 26 лютага 1937 года Бухарынскі сельсавет перайменаваны ў Акцябрскі. 14 жніўня 1937 года Казіміраўскі сельсавет разбуйнены на Казіміраўскі і Краснабярэжскі сельсаветы, скасаваны Сенажаткаўскі нацыянальны польскі сельсавет. З 20 лютага 1938 года раён у складзе Гомельскай вобласці. 28 чэрвеня 1939 года ў склад адноўленага Стрэшынскага раёна перададзены 10 сельсаветаў: Верхнеалбянскі, Дабрагашчанскі, Затонскі, Кабанаўскі, Кароткавіцкі, Мормальскі, Навамаркавіцкі, Папаратнянскі, Скяпнянскі і Стрэшынскі. 30 красавіка 1948 года ўтвораны Ракцянскі сельсавет. 29 красавіка 1950 года да раёна далучаны Кіраўскі сельсавет Рагачоўскага раёна. 16 ліпеня 1954 года скасаваны Казіміраўскі і Салонскі сельсаветы. 17 снежня 1956 года да раёна далучаны гарадскі пасёлак Стрэшын, Верхнеалбянскі, Дабрагашчанскі, Кабанаўскі, Кароткавіцкі, Мормальскі, Навамаркавіцкі, Папарятнянскі, Скяпнянскі сельсаветы скасаанага Стрэшынскага раёна. 11 лютага 1960 года скасаваны Мормальскі і Чацвярнянскі сельсаветы, 9 жніўня 1962 года — Бабоўскі сельсавет. 25 снежня 1962 года да раёна далучаны Дворышчанскі і Шчадрынскі сельсаветы Светлагорскага раёна. 7 сакавіка 1963 года Жлобін атрымаў статус горада абласнога падпарадкавання. 18 студзеня 1965 года скасаваны Дворышчанскі сельсавет, утвораны Сцяпскі (Сцяпоўскі) сельсавет. 8 снежня 1966 года зноў утвораны Салонскі сельсавет, скасаваны Скяпнянскі сельсавет. 24 лістапада 1983 года Лукаўскі сельсавет перайменаваны ў Луцкі. 21 верасня 1992 года скасаваны Радушскі, Ракцянскі і Сцяпскі сельсаветы. 4 студзеня 2002 года горад Жлобін і Жлобінскі раён аб’яднаны ў адну адміністрацыйную адзінку. 12 лістапада 2013 года скасаваны Кабанаўскі сельсавет, Стрэшынскі пассавет рэарганізаваны ў сельсавет. 23 лістапада 2022 года скасаваны Верхнеалбянскі сельсавет.
Дэмаграфія
Зараз насельніцтва раёна складае 107,1 тыс. чалавек (2-е месца), у тым ліку ў гарадскіх умовах пражываюць 72,2 тыс. чалавек. Усяго налічваецца 156 населеных пунктаў.
Транспарт
Транспартная інфраструктура ўключае чыгункі Мінск — Гомель і Орша — Калінкавічы, аўтадарогі Бабруйск — Гомель, Рагачоў — Светлагорск. Па Бярэзіне і Дняпру ажыццяўляецца суднаходства.
Ацкаванае
Ацкава́нае (, Оцкованое) — вёска ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Руднянскага сельсавета.
Да 14 мая 2014 года ўваходзіла ў склад Жыткавіцкага гарсавета.
На поўначы мяжуе з лесам.
Размяшчэнне
У 10 км на поўдзень ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Жыткавічы (на лініі Лунінец — Калінкавічы), 242 км ад Гомелю. Змешчана за 6 км на поўдзень ад Чарацянкі, на поўнач ад урочышча Райскае.
Гідраграфія
На рацэ Скрыпіца (прыток ракі Прыпяць).
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Жыткавічы — Чэрнічы. Планоўка складаецца з прасталінейнай шыротнай вуліцы, забудаванай драўлянымі сялянскімі хатамі.
Гісторыя
Заснавана напачатку XX стагоддзя перасяленцамі з суседніх вёсак. У 1931 годзе жыхары ўступілі ў калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны вызвалена 5 ліпеня 1944 года. У складзе вучхоза СПТВ-182 (цэнтр — вёска Чарацянка).
Спіс аб’ектаў PGC (1825001—1826000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1825001—1826000)
Toyota Camry
XV70
У 2023 годзе Toyota вырашыла спыніць продаж мадэлі ў Японіі ў сувязі з падзеннем попыту. Пазадарожнікі і мінівэны сталі больш папулярнымі ў краіне, што знізіла попыт на седаны: у 2022 годзе на хатнім рынку было рэалізавана толькі 6 тысяч машын з 600 тысяч прададзеных па ўсім свеце.
Поль Відаль дэ ла Блаш
Поль Відаль дэ ла Блаш (Paul Vidal de la Blache;, г. Пезнас, Францыя — ) — французскі географ. Заснавальнік французскай геаграфічнай школы.
Біяграфія
Даследаванні ў галіне фізічнай геаграфіі і геаграфіі насельніцтва. Аўтар вялікага атласа па геаграфіі і гісторыі свету (карты па старажытнай, сярэдніх вякоў і новай гісторыі, геаграфіі мацерыкоў і краін). Навуковыя працы абагульнены ў кнізе «Прынцыпы геаграфіі чалавека» (1922). Па яго ідэі і пад яго кіраўніцтвам пачата падрыхтоўка шматтомнай працы па сусветнай геаграфіі.
Парламенцкія выбары на Фарэрскіх астравах (1912)
Выбары ў Лёгтынг Фарэрскіх астравоў — выбары ў прадстаўнічы орган Фарэрскіх астравоў, якія прайшлі 2 лютага 1912 года.
Перамогу зноў атрымала Партыя саюза, набраўшы 13 мандатаў з 20.
Асклепіяд Фліунцкі
Асклепіяд з Фліунта (Ἀσκληπιάδης; каля 350 г. да н.э. — каля 270 г. да н.э.) — старажытнагрэчаскі філосаф, вядомы прадстаўнік Эрэтрыйскай школы.
Біяграфія
Ён быў сябрам Менедэма з Эрэтрыі, яны жылі ў Мегары і вучыліся ў Стыльпона,, затым у Элідзе ў Федана. Асклепіяд быў старэйшым, і казалі, што ён паэт, а Менедэм – акцёр. Пасля яны пасяліліся ў Эрэтрыі і перанеслі туды школу Федана. У Эрэтрыі парадніліся (Асклепіяд ажаніўся з маці, а Менедэм з дачкой), і жылі ў адным доме. Асклепіяд памёр раней за Менедэма ў старэчым узросце.
Камуністычная партыя Чэхаславакіі
Камуністычная партыя Чэхаславакіі - камуністычная партыя ў Чэхаславакіі, кіруючая партыя ў краіне ў 1948-1989 гадах. Заснавана ў 1921 годзе на ўстаноўчым з'ездзе ў Празе на базе марксісцкага крыла Чэхаславацкай сацыял-дэмакратычнай рабочай партыі (ЧСДРП), да якога далучыўся шэраг чэшскіх, славацкіх, і ўкраінскіх камуністычных груп і арганізацый. З'езд прыняў рашэнне аб далучэнні КПЧ да Камінтэрна. У 1930-я гг. КПЧ выступала з антыфашысцкіх пазіцый, за захаванне адзінай дзяржавы чэхаў і славакаў, супраць Мюнхенскага пагаднення 1938. У кастрычніку 1938 дзейнасць КПЧ была забаронена, але партыя працягвала дзейнічаць у падпольлі.
Пасля Другой сусветнай вайны партыя была адноўлена. У выніку перавароту у 1948 годзе ўлада ў краіне цалкам перайшла да КПЧ.
Пасля Аксамітнай рэвалюцыі ў 1989 годзе КПЧ пазбавілася ўлады; спыніла існаванне разам з федэратыўнай Чэхаславакіяй ў 1992 годзе.
Лаяш Маслаі
Лаяш Маслаі (2 кастрычніка 1903 — 1 снежня 1979) — венгерскі фехтавальшчык, чэмпіён свету і прызёр Алімпійскіх гульняў.
Нарадзіўся ў Будапешце. У 1931 годзе паступіў у ваенную акадэмію «Людавіка». У 1933 годзе заваяваў залаты і бронзавы медалі міжнароднага фехтавальнага турніру ў Будапешце, у 1935 годзе паўтарыў гэты вынік на аналагічным турніры ў Лазане (у 1937 годзе гэтыя турніры заднім чыслом былі прызнаны чэмпіянатамі свету). У 1936 годзе прыняў удзел у Алімпійскіх гульнях у Берліне, але не заваяваў медаляў. У 1937 годзе ён прыняў удзел у праведзеным у Парыжы першым афіцыйным чэмпіянаце свету па фехтаванні, дзе стаў уладальнікам залатога медалю.
Пасля Другой сусветнай вайны Лаяш Маслаі працягнуў заваёўваць медалі чэмпіянатаў высокага ўзроўню. У 1948 годзе ён стаў бронзавым прызёрам Алімпійскіх гульнях у Лондане, у 1952 — Алімпійскіх гульнях у Хельсінкі, а ў 1953 годзе заваяваў бронзавы медаль чэмпіянату свету, пасля чаго завяршыў спартыўную кар'еру.
Уладзімір Яфімавіч Смірноў
Уладзімір Яфімавіч Смірноў (Владимир Ефимович Смирнов;, Барнаул — , Лёзненскі раён, Віцебская вобласць) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).
Біяграфія
Нарадзіўся ў горадзе Барнаул. Скончыў шэсць класаў школы, працаваў токарам на станкабудаўнічым заводзе і вучыўся ў аэраклубе. З 1943 года на 1-м Прыбалтыйскім фронце. Член КПСС з 1943 года. Камандзір аддзялення гвардыі старшы сяржант У. Я. Смірноў вызначыўся ў баях за вызваленне Лёзненскага раёна. 12 лістапада 1943 года на чале аддзялення аўтаматчыкаў удзльнічаў у адбіцці варожай контратакі каля хутара Дзярабішча, знішчыў 12 ворагаў. 14 лістапада 1943 года адбыўся бой за вышыню ў раёне вёсцы Шумшчына. Памёр у баі, ратуючы жыццё камандзіра.
Пахаваны ў вёсцы Вялікае Сяло на вайсковых могілках, там пастаўлены помнік-скульптура воіна. У Лёзне імем У. Я. Смірнова названа вуліца. У Велікасельскай 8-гадовай школе створаны куток, прысвечаны жыццю і подзвігу У. Я. Смірнова. У Барнауле імем героя названы вуліца, сярэдняя школа, пастаўлены помнік, на доме, дзе ён жыў, устаноўлена мемарыяльная дошка.
Брыз
Брыз (brise — лёгкі вецер) — мясцовы вецер невялікай хуткасці, які змяняе кірунак двойчы на суткі. Узнікае на берагах мораў, азёр, часам вялікіх рэк. Днём суша награваецца хутчэй за ваду, і над ёй усталёўваецца больш нізкі атмасферны ціск. Таму дзённы брыз дзьме з акваторыі на нагрэтае ўзбярэжжа. Начны (берагавы) брыз дзьме з астуджанага ўзбярэжжа на прагрэтую ваду. На большай вышыні назіраецца адваротнае цячэнне — антыбрыз.
Асабліва добра брызы выяўлены летам падчас устойлівага антыцыкланальнага надвор’я, калі розніца ў тэмпературы сушы і вады найбольш значная. Брызы на морах дзейнічаюць у межах некалькіх дзясяткаў кіламетраў і ахопліваюць тоўшчу паветра ў некалькі соцень метраў. Марскі брыз паніжае тэмпературу паветра ў дзённы час і робіць паветра больш вільготным.
Дзённы марскі брыз часта ўтварае атмасферны фронт, таксама вядомы як зона канвергенцыі. Халоднае паветра з мора сустракаецца з паветрам, нагрэтым ад зямлі і ўзнікае мяжа ў выглядзе неглыбокага халоднага фронту. Калі розніца тэмпературы паветраных мас значная, гэты фронт стварае кучавыя аблокі, а калі паветра вільготнае і нестабільнае, фронт можа нарадзіць навальніцу.
У эпоху паруснага суднаходства брызамі карысталіся для пачатку плавання. У наш час ветравыя фермы будуюцца на ўзбярэжжах у тым ліку каб скарыстацца перавагамі, якія дае брызавая цыркуляцыя. Далёкія ж афшорныя ветракі будуюць без аглядкі на брызы, але ўлічваючы кірунак пануючага ветру.
Чыгуначны буфер
Буфер (Buffer, ад Buff - змякчаць) — ударны прыбор, які служыць для паглынання (амартызацыі) падоўжаных ўдарных і сціскальных намаганняў, што ўзнікаюць у ссаставк пры руху цягніка і пры манеўровай працы. Канструктыўна складаецца з цыліндрычнага корпуса, усярэдзіне якога размешчаны амартызатар, і слізгальны ўнутры корпуса шток з тарэллю. На вагонах і лакаматывах ўсталёўваецца на кантавым брусе, які з-за гэтага завецца буферным (назва захавалася і па цяперашні час). Таксама даволі часта буферы ўсталёўваюцца на тупіковых ўпорах.
Аптычны відарыс
Аптычны відарыс — карціна, якая атрымліваецца ў выніку праходжання прамянёў святла, што ідуць ад аб'екта, праз аптычную сістэму (лінзы, прызмы, люстэркі і інш.) і аднаўляе яго контуры і дэталі.
Утвараецца паводле законаў геаметрычнай оптыкі і з'яўляецца асновай зрокавага ўспрымання розных аб'ектаў на сятчатцы вока і іх утварэння на фотаплёнцы, кінаэкране, фотакатодзе і інш.
Лыска
Лыска — другая назва лысухі (Fulica atra) — птушка сямейства пастушковых, тапонім.
Джавані д’Аламанья
Джавані д’Аламанья (тксама Дзуанэ да Мурана, альбо Іаханес Аламанус, каля  1411 — ) — венецыянскі жывапісец эпохі Адраджэння нямецкага паходжання, які дзейнічаў у Італіі разам са сваім шваграм Антоніа Віварыні.
У жывапісе Аламаньі яшчэ моцныя гатычныя традыцыі, пра гэта сведчыць адна з яго карцін «Мадонна з чатырма айцамі царквы» (1446; Галерэя Акадэміі, Венецыя). Шмат увагі надзяляў распрацоўцы арнаментальных дэталяў, якія нагадвалі свет форм мастакоў кёльнскай школы 15 стагоддзя. У 1448 годзе майстэрня пад яго і Віварыні кіраўніцтвам пераехала ў Падую, дзе ён разам з Мантэньей і Піцола распісваў капэлу Аветары ў царкве Эрэметані.
Песня ўзыходжання
Песня ўзыходжання (שִׁיר המַעֲלוֹת Шыр гамаалот; ᾨδὴ τῶν ἀναβαθμῶν; Canticum ascensionum, або psalmi graduales)  — група з пятнаццаці псалмоў, пранумараваных у Яўрэйскай Бібліі ад 120 да 134, а ў Септуагінце — ад 119 да 133.
Лацінская назва psalmi graduales («песні пілігрымаў») адносіцца да адной з інтэрпрэтацый гэтай групы псалмоў, указваючы на ​​тое, што іх спявалі ізраільцяне, якія тры разы на год ездзілі па стромкіх дарогах у Ерусалім, высока ў Юдэйскіх гарах, у Іерусалімскі храм, з нагоды штогадовых святаў Пасхі, Пяцідзесятніцы і Кушчаў. Псалмы павінны былі падрыхтаваць ізраільцян да асабістай сустрэчы з Богам у храме. Уся падзея была выразам тугі і жадання наблізіцца да Яхвэ.