cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Рамон Мунтаньер
Біяграфія
Калі ў 1316 годзе Фернанда памёр, Мунтаньер разам са сваёй сям’ёй (да таго часу ў яго былі дачка і два сыны) адправіўся ў Валенсію, дзе на працягу некалькіх гадоў займаўся вербаваннем наймітаў для сіцылійскага флота. З 1324 года знаходзіўся на службе ў Хаймэ II у Валенсіі, да 1331 года займаў некалькі важных кіраўніцкіх пасад у Валенсіі і ўваходзіў у склад валенсійскай дэлегацыі, што была на каранаванні Альфонса IV Арагонскага у 1328 годзе ў Сарагосе.
Пасля таго як Мунтаньер быў у 1329 годзе прызначаны саветніам Хаймэ III, ён перасяліўся ў 1331 годзе ў Маёрку, дзе яго старэйшы сын займаў высокае становішча ў двары. У 1333 ці 1334 годзе быў прызначаны каралеўскім камергерам і бажолем Ібіцы, быў узведзены ў дваранства і займаўся адміністрацыйнай і гандлёвай дзейнасцю. Сканаў, як лічыцца, у верасні 1336 гады на Ібіцы.
15 мая 1325 года (у некаторых крыніцах паказаны 1335 год) ён пачаў весці сваю хроніку, «Chronica, o descripcio dels fets, e hazanas del inclyt rey Don Iaume Primer», пачаць якую, паводле яго ж слоў ва ўводзінах, яго загадаў яму бог, які з’явіўся. Сканаў, паводле некаторых дадзеных, у 1336 годзе.
«Хроніка» Мунтаньера, упершыню выдадзеная ў Валенсіі ў 1558 годзе, з’яўляецца адным з ключавых крыніц эпохі яго жыцця, хоць у наступныя стагоддзі даследчыкі знаходзілі ў ёй мноства недахопаў, перадусім стылявых, прызнаючы разам з тым яе факталагічную дакладнасць.
Lycopsis
— назва біялагічных таксонаў:
IC 1379
IC 1379 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) у сузор’і Малы Конь.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Свята-Міхайлаўская царква (Струга)
Свята-Міхайлаўская царква — праваслаўны храм у в. Струга Столінскага раёна Брэсцкай вобласці.
Гісторыя
Знаходзіцца ў цэнтры вёскі. Пабудавана ў першай палове 20 ст. з дрэва.
Архітэктура
Твор народнай архітэктуры. Вырашана кубападобным зрубам малітоўнай залы, да якога далучаны працяглы прамавугольны ў плане зруб аб'яднаных бабінца і прытвора, пяцігранная апсіда з бакавымі нізкімі рызніцамі. Над прытворам узведзена двух'ярусная (васьмярык на чацверыку) шатровая званіца з макаўкай. Пакаты чатырохсхільны дах малітоўнай залы завершаны васьмігранным шатровым светлавым барабанам з макаўкай. Гарызантальна ашаляваныя плоскасныя фасады прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў разных ліштвах. Уваход нетрадыцыйна размешчаны з боку прытвора і вылучаны чатырохслуповым ганкам пад двухсхільным пакрыццём. Франтальны фасад расчлянёны ў 2 ярусы прамавугольнымі аконнымі праёмамі.
Мазавецкае ваяводства
Мазавецкае ваяводства (województwo mazowieckie) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў цэнтральнай частцы Польшчы. Адміністрацыйны цэнтр і буйнейшы горад — Варшава. Плошча — 35 тыс. км², насельніцтва — 5 301 760 жыхароў (2013 год).
Утворана 1 студзеня 1999 года ў выніку адміністрацыйнай рэформы.
Геаграфія
Клімат умерана-кантынентальны. Сярэднія тэмпературы студзеня — ад -4°C да -2.5°C, ліпеня — 18.5°C, ападкаў 470—600 мм за год.
Галоўныя рэкі: Вісла, Буг, Нараў, возера Зягжынскае. Глебы пераважна падзолістыя, балотныя, бурыя. Лясы займаюць 21% тэрыторыі.
Прамысловасць
Гаспадарка прамыслова-аграрнага тыпу. Развіты машынабудаванне і металаапрацоўка (аўтамабіле- і трактарабудаванне, электратэхнічная, электронная прамысловасць), нафтахімічная і хімічная, харчовая, лёгкая прамысловасць.
Пляцы
Пля́цы (, Пляцы) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Какоўчынскага сельсавета.
Мынеку (прыпыначны пункт)
Мынеку (Mõneku) — былы прыпыначны пункт Эстонскай чыгункі ў павеце Валгамаа. Знаходзіўся ля вёскі Іру на лініі Валга — Тарту.
Пасажырскія цягнікі на прыпынку спыняліся да 2008 года, зараз на лініі ў асноўным працуюць грузавыя цягнікі.
Палянаўка
Паля́наўка (, Поляновка) — вёска ў Веткаўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Хальчанскага сельсавета.
Пфунгштат
Пфунгштат (Pfungstadt) — горад у Германіі, у зямлі Гесэн. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Дармштат. Уваходзіць у склад раёна Дармштат-Дыбург. Насельніцтва складае 24773 чалавека (на 30 чэрвеня 2007 года). Займае плошчу 42,53 км². Афіцыйны код 06 4 32 018.
S (маршрут метро, Нью-Ёрк)
Маршруты S — тры маршруты Нью-Ёркскага метро, пазначаныя літарай S і цёмна-шэрым колерам. Усе гэтыя маршруты лічацца чаўночнымі (shuttle), яны маюць менш станцый, чым іншыя маршруты, а цягнікі на іх састаўлены з меншага ліку вагонаў. На некаторых іх станцыях цягнік рухаецца ў абодва бакі па адным і тым жа шляху. Акрамя таго, ёсць маршруты, якія толькі ноччу дзейнічаюць як чаўночны.
Маршруты S
На 2019 г. дзейнічаюць наступныя чаўночныя маршруты:
Класічная філалогія
Класічная філалогія — комплекс навук пра старажытную Грэцыю і Рым. Непасрэдны прадмет вывучэння класічнай філалогіі — класічныя мовы, старажытнагрэчаская і лацінская, а таксама ўсё, што на іх напісана: сачыненні старажытных паэтаў, пісьменнікаў, філосафаў, гісторыкаў, юрыстаў, палітыкаў, вучоных і г.д. Класічная філалогія — не проста адна з філалагічных дысцыплін; яна працягвае традыцыі антычнай вучонасці, злучаючы дасягненні апошняй з найноўшымі філалагічнымі метадамі.
Дыкастэрыя па міжрэлігійным дыялогу
Дыкастэрыя па міжрэлігійным дыялогу (Dicasterium pro dialogo inter religiones), былы Папскі савет па міжрэлігійным дыялогу (Pontificium Consilium pro Dialogo Inter Religiones) — адна з 16 дыкастэрый Рымскай курыі. Савет быў заснаваны Папам Рымскім Паўлам VI 19 мая 1964 года як Сакратарыят па справах нехрысціян, а пазней, 28 чэрвеня 1988 года, перайменаваны ў Папскі савет па міжрэлігійным дыялогу Папам Янам Паўлам II. 5 чэрвеня 2022 года, у сувязі з набыццём моцы апостальскай канстытуцыі «Praedicate Evangelium» Папскі Савет быў ператвораны ў дыкастэрыю, на чале з прэфектам.
Структура
Дыкастэрыя складаецца з органа прыняцця рашэнняў, кансультатыўнага органа і выканаўчага органа.
Атагай
Атагай (Атагай) — пасёлак гарадскога тыпу ў Ніжняудзінскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі.
Размешчаны на правым беразе ракі Уды. Адлегласць да бліжэйшай чыгуначнай станцыі Ніжняудзінск — 35 км.
Квіток (Іркуцкая вобласць)
Квіток (Квиток) — пасёлак гарадскога тыпу ў Тайшэцкім раёне Іркуцкай вобласці Расіі.
Баравыя (Барысаўскі раён)
Баравы́я (, Боровые) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вяляціцкага сельсавета.
Стэфанія Радзівіл
Караліна Эмілія Луіза Валерыя Стэфанія Радзівіл (Stefania Radziwiłłówna), па мужу графіня Вітгенштэйн (, Парыж —, Бад-Эмс) — адзіная дачка князя Дамініка Гераніма Радзівіла, апошняя ўладальніца Мірскага замка з роду Радзівілаў.
Біяграфія
Адзіная дачка ад шлюбу князя Дамініка Гераніма Радзівіла з Тэафілай Мараўскай. Бацька Стэфаніі загінуў у баі, калі ёй было тры гады. Маці мела скандальную вядомасць у свеце і не займалася выхаваннем дачкі. Таму Стэфанію ўзяла на выхаванне траюрадная сястра яе бабулі — ўдава імператрыца Марыя Фёдараўна. З пяцігадовага ўзросту яна выхоўвалася ў Екацярынінскім інстытуце ў Пецярбургу, дзе правяла дванаццаць гадоў.
Стэфанія Радзівіл як адзіная законная спадчынніца бацькі стала претендаваць на вялізную маёмасць рода Радзівілаў, якая была раскідана на тэрыторыі сучасных Літвы, Жамойціі і Беларусі і мела агульную плошчу звыш мільёна гектараў. Для ўрэгулявання даўгоў князя Дамініка і падзелу яго вялікай спадчыны была створана адмысловая камісія, так званая Радзівілаўская маса. Аднак па правілах маярату, прынятых яшчэ пры Мікалаі Радзівіле Сіротцы, адзіным і непадзельным спадчыннікам Нясвіжскай ардынацыі не магла быць жанчына, такім чынам бліжэйшым законным спадчыннікам станавіўся Антоні Генрык Радзівіл, сын Міхала Гераніма, які на той час пражываў у Берліне.
Пасля вяселля ў 1828 годзе Стэфаніі Радзівіл з сынам героя вайны 1812 года П. Х. Вітгенштэйнам Львом (Людвігам), на якім прысутнічала імператарская сям'я, прэтэнзіі на маёмасць Дамініка Радзівіла перайшла да Вітгенштэйнаў. Пры жыцці Стэфаніі ёй так і не ўдалося атрымаць якія-небудзь правы на маёмасць бацькі, усе судовыя пазовы нічым не скончыліся.
Пасля нараджэння дачкі Стэфанія з мужам з'ехала за мяжу ў Фларэнцыі, дзе ў 1832 году нарадзіўся іх сын. Пасля родаў у Стэфаніі выявіліся першыя прыкметы хуткаплынных сухотаў, ад якой у 1828 годзе памерла яе маці. Лекары загадалі лячэнне і Вітгенштэйны з'ехалі ў Бад-Эмс, у Германіі, дзе 26 ліпеня 1832 года Стэфанія памерла. У памяць аб жонцы Леў Вітгенштэйн узвёў над яе магілай у Дружнаселье касцёл па праекце А. Брулова, які пасля служыў фамільнай пахавальняй роду Вітгенштэйнаў.
Пасля смерці Стэфаніі Радзівіл засталося двое дзяцей: Марыя (1829—1898), жонка Хлодвіга Гогенлоэ, канцлера Германскай імперыі, і Пётр (1832—1887), генерал-ад'ютант расійскай арміі.
Малы Хінган
Малы Хінган — горы на тэрыторыі Хабараўскага краю і Амурскай вобласці Расіі і на паўночным усходзе Кітая (правінцыя Хэйлунцзян).
Малы Уран
Малы Уран — рака ў Арэнбургскай вобласці Расіі, правы прыток ракі Самара (басейн Волгі). Даўжыня 197 км, плошча басейна 2330 км². Працякае па ўзвышшы Агульны Сырт. Жыўленне ў асноўным снегавое. Сярэдні расход за 55 км ад вусця 3,9 м³/сек. Замярзае ў лістападзе — пачатку снежня, раскрываецца ў красавіку.
Малы Хінган
Даўжыня з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад каля 500 км. Кітайская частка Малога Хінгана абмежавана далінамі рэк Нуньцзян, Сунгары і раўнінамі Сунляа і Саньцзян. На ўсход ад скразной цясніны ракі Амур (даўжыня 170 км, глыбіня урэзу месцамі да 600 м) да вярхоўяў ракі Тырма на працягу 150 км размешчана расійская частка Малога Хінгана. Пераважае сярэднегорны рэльеф з плоскімі, часта забалочанымі водападзеламі. Найбольшая вышыня 1150 м (гара Дуймяньшань ў Кітаі). Складзены гранітамі, гнейсамі, крышталічнымі сланцамі, базальтамі. Ля заходніх падножжаў — вулканы Удаляньчы (вывяржэнні ў 18 стагоддзі). Радовішчы вугалю, графіту, золата, руд жалеза, волава. На схілах — горныя лясы, на поўначы — лістоўнічныя і ялова-бярозавыя, на поўдні — шыракалістыя з дуба, клёну, ліпы, аксамітнага дрэва.
Папіралогія
Папіралогія — навуковая дысцыпліна, якая вывучае тэксты на папірусах, знойдзеныя ў Егіпце. Апроч уласна егіпецкіх папірусаў велізарную навуковую цікавасць уяўляюць дакументы на грэчаскай і лацінскай мовах, якія захаваліся ў Егіпце дзякуючы ўнікальнаму клімату. У пясках Егіпта былі знойдзены таксама папірусы на арамейскай, старажытнаяўрэйскай, пехлеві, сірыйскай, лівійскай, копцкай, эфіопскай і арабскай мовах, і нават абрыўкі гоцкіх тэкстаў.
Лесагорск (Іркуцкая вобласць)
Лесагорск (Лесогорск) — пасёлак гарадскога тыпу ў Чунскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі.
IC 1380
IC 1380 — галактыка тыпу C (кампактная галактыка) у сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Рафал Алойзы Аскерка
Рафал Алойзы (Рафал Алаіз) Аскерка (1708—1767) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч.
Староста багрымавіцкі ў 1742—1760 гадах, мазырскі харунжы (1733—1738), маршалак (з 1738), пасол на соймы 1748, 1760, 1764 і 1766 гадоў. У 1733 годзе быў сярод тых, хто выбіраў каралём Станіслава Ляшчынскага. У 1740 годзе абраны мазырскім дэпутатам і стаў маршалкам Скарбовага трыбунала. З пачатку 1740-х гадоў супрацоўнічаў з Сапегамі і Чартарыйскімі. Дапамог лоўчаму літоўскаму Міхалу Антонію Сапегу быць абраным дэпутатам у Мазыры і стаць маршалкам Трыбунала.
Падтрымліваў праграму Чартарыйскіх па рэформе дзяржаўнага ладу. У шэрагу іх прыхільнікаў знаходзіўся і пасля разрыву Чартарыйскіх з каралеўскім дваром. У 1756 годзе ізноў абраны мазырскім дэпутатам і маршалкам Скарбовага трыбунала. На канвакацыйным сойме 1764 года вызначаны паслом да складання pacta conventa. У 1765 годзе няўдала намагаўся атрымаць пасаду надворнага падскарбія літоўскага.
Маёнткі
У 1764 годзе канвакацыйны сойм прызнаў маёнтак Нароўля (разам з фальваркамі), што пачаткова быў каралеўшчынай (каралеўскім уладаннем), якую доўга паводле леннага права трымалі Аскеркі, вотчынай Рафала Алойзы Аскеркі і яго нашчадкаў.
Сям’я
Сын новагародскага кашталяна Антонія Аскеркі і Соф’і з Календаў. Меў братоў Гервазыя Людвіка, Міхала Стэфана, Казіміра Мацея, Марціна Тэадора і Багуслава Леапольда.
У першым шлюбе (каля 1730) з Анэляй з Паўшаў (нар. 1710), дачкой Міхала Паўшы і Катажына з Рыбінскіх, меў двух сыноў:
У другім шлюбе з невядомай па імі з роду Сілічаў.
У трэцім шлюбе са Станіславай Тэрэзай з Агінскіх (1710—1744), дачкой Марцыяна Міхала Агінскага і Тэрэзы з Тызенгаўзаў. Меў дачку Марыянну, у першым шлюбе за менскім кашталянам Міхалам Адамам Ракіцкім, у другім — за ўпіцкім кашталянам Міхалам Страшэвічам.
Кеэні (станцыя)
Кеэні (Keeni) — станцыя Эстонскай чыгункі ў павеце Валгамаа. Знаходзіцца ў вёсцы Кеэні на лініі Валга — Тарту.
У сакавіку 1949 года жыхароў акругі Валга дэпартавалі ў Сібір праз чыгуначную станцыю Кеэні.
Апольскае ваяводства
Апольскае ваяводства (województwo opolskie), ваяводства, размешчанае на захадзе Польшчы, найменшае з 16 ваяводстваў краіны. Адміністрацыйны цэнтр і буйнейшы горад — Аполе.
Насельніцтва — 1 010 203 жыхароў (2013 год).
Сярэдні Андаман
Берагавая лінія вострава падверглася разбуральнаму ўздзеянню цунамі 2004 года, хоць наступствы яго былі меней разбуральнымі ў параўнанні з сітуацыяй на іншых Андаманскіх астравах.
Асноўныя гарады вострава — Рангат, Біліграўнд, Кадамтала, Бакультата і Бетапур. Самы паўночны горад, Маябундэр, хоць геаграфічна і знаходзіцца на Сярэднім Андамане, адміністрацыйна адносіцца да Паўночнага Андамана.
Ментухатэп II
Небхепетра Ментухатэп II — егіпецкі фараон XI дынастыі Сярэдняга царства. На працягу прынамсі 39 гадоў на троне аб’яднаў краіну пад сваёй уладай, завяршаючы Першы пераходны перыяд. Такім чынам, ён лічыцца першым фараонам Сярэдняга царства. У 2050 або 2040 годзе да н.э. перамог свайго саперніка Мерыкару з Гераклеопаля. Пасля смерці Мерыкары Ментухатэп аб’яднаў краіну, упершыню з часоў VI дынастыі. Пры Ментухатэпе быў уведзены культ сінкрэтычнага бога Сонца — Амона-Ра, які быў прызваны кансалідаваць насельніцтва Верхняга і Ніжняга Егіпта. Вядома, што Ментухатэп узначальваў уварванне ў Нубію, кантроль над якой быў страчаны на працягу Першага пераходнага перыяду. Ментухатэп пахаваны ў храме Дэйр эль-Бахры побач з Фівамі.
Аляксандр Мак-Куін
Лі Аляксандэр Мак-Куін (Lee Alexander McQueen;, Лондан, Вялікабрытанія — , Лондан) — англійскі дызайнер адзення. Вядомы эпатажнымі паказамі. Камандор ордэна Брытанскай імперыі, чатыры разы прызнаваўся найлепшым брытанскім мадэльерам года.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і таксіста. Аляксандр пачаў кар’еру ў фэшн-індустрыі ў 16 гадоў, працуючы ў майстэрнях Сэвіл Роў. Спецыялізаваўся на мужчынскіх касцюмах для эліты. Пасля заканчэння калежда мастацтваў Св. Марціна працаваў з японскім дызайнерамі Кодзі Тацуна, потым з італьянскім мадэльерам Рамэа Джыльі ў Мілане. У 2001 годзе запусціў сваю лінію моднага адзення.
11 лютага 2010 года быў знойдзены ў сваёй кватэры павешаны, пакінуўшы перадсмяротную запіску, змест якой не раскрываецца. Самагубства здарылася ў выніку дэпрэсіі пасля смерці маці Аляксандра, якая памерла 2 лютага.
Кар’ера
Сваю першую калекцыю моднага адзення Аляксандр прадставіў у 23 гады. Пасля яго наступных 8 калекцый, у 27 гадоў, яго запрасілі ў Модны дом «Givenchy» на пасаду намесніка галоўнага дызайнера. Пасля ён пакінуў «Givenchy» і далучыўся да «Gucci Group», каб распрацоўваць сваю асабістую марку — «Alexander McQueen».
Брэнд «Alexander McQueen», які належыць «Gucci Group» с 2004 года 30% сваіх продажаў здзяйсняе ў сферы аксэсуараў і, у прыватнасці, дамскіх сумак.
Пэрэгоніўка (Абухіўскі раён)
Пэрэгоніўка (Перего́нівка) — вёска ў Абухіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Еўрамайдан
Еўрамайдан (Євромайдан) — масавыя акцыі пратэсту ва Украіне. Пачалі адбывацца з 21 лістапада 2013 года пасля таго, як украінскі ўрад спыніў падпісанне Пагаднення аб асацыяцыі з ЕС. 29 лістапада пачалася новая хваля пратэстаў, бо на паседжанні Еўрапейскага партнёрства ў Вільнюсе не было парафіравана Пагадненне аб асацыяцыі з ЕС. 1 снежня ў дэманстрацыях на вуліцах Кіева прынялі ўдзел ад 350000 да 700000 чалавек.
Паводле дадзеных Міністэрства аховы здароўя Украіны, колькасць пацярпелых падчас сутычак у Кіеве з 18 лютага дасягнула 1 820 чалавек, з якіх 1 222 былі шпіталізаваныя. З пачатку сутыкненняў загінулі і памерлі 106 асоб (станам на 17.04.2014).
Перадумовы
21 лістапада 2013 года, за некалькі дзён да саміту ў Вільні, Кабінет Міністраў Украіны вырашыў прыпыніць працэс падрыхтоўкі да заключэння Пагаднення аб асацыяцыі паміж Украінай і Еўрапейскім Саюзам. Распараджэнне пра гэта было афіцыйна апублікаванае прэм'ер-міністрам Украіны Мікалаем Азаравым.
У адказ на гандлёвую экспартную блакаду Украіны Расіяй Кабінет Міністраў таксама даручыў міністэрствам і ведамствам «прыняць меры … накіраваныя на развіццё гандлю, вытворчай кааперацыі і абмен тэхналогіямі з дзяржавамі — членамі СНД». Паводле словаў Мікалая Азарава, гэта рашэнне абумоўленае немагчымасцю правядзення мадэрнізацыі эканомікі ў сціснутыя тэрміны для падтрымання канкурэнцыі з еўрапейскім вытворцамі, якая паўстане ў выпадку падпісання Пагаднення, павелічэннем знешніх даўгоў Украіны, у прыватнасці перад МВФ і неўрэгуляванымі гандлёвымі адносінамі з Расійскай Федэрацыяй.
Акрамя таго, Вярхоўная Рада Украіны своечасова не прыняла еўраінтэграцыйныя законы (аб пракуратуры, змены ў выбарчае заканадаўства і лячэнне зняволеных за мяжой), якія былі ўмовай падпісання Пагаднення аб асацыяцыі Украіны з ЕС.
Ход падзей
21 лістападу ад 1 да 2 тысяч чалавек выйшлі на Майдан Незалежнасці, там яны правялі мітынг у падтрымку еўраінтэграцыі. У мітынгу таксама прынялі ўдзел прадстаўнікі апазіцыі: Арсень Яцанюк, Віталь Клічко, Алег Цягнібок.Людзі таксама паспрабавалі прайсці да Адміністрацыі прэзідэнта, але туды іх не пусціла спецпадраздзяленне «Беркут».
24 лістапада 2013 года адбыўся найбуйнейшы мітынг апазіцыі за перыяд прэзідэнцкага праўлення Віктара Януковіча, калоны мітынгоўцаў расцягнуліся на ўвесь Крэшчацік (ад Бульвара Шаўчэнкі да Еўрапейскай плошчы) — паводле ацэнак апазіцыі, мітынг сабраў 150 тысяч чалавек, паводле ацэнак міліцыі — 50 тысяч чалавек. Гэты мітынг аднагалосна ўхваліў «патрабаванні Еўрамайдана»:
8 снежня ў Кіеве адбыўся «Марш мільёнаў» або «Народнае веча», у якім прыняла ўдзел каля сотні тысяч чалавек. Падчас яга апазіцыя дала Віктару Януковічу 48 гадзін на выкананне патрабаванняў Майдана, паабяцаўшы блакаваць яго рэзідэнцыю «Межыгор'е». Тады ж павалілі помнік Леніну на Бесарабскай плошчы ў Кіеве, актывісты будавалі барыкады, каб блакаваць урадавыя будынкі. Аднак спецпадраздзяленні міліцыі разбурылі іх, а ў ноч з 10 на 11 снежня спрабавалі разагнаць Еўрамайдан. На працягу ночы колькасць пратэстоўцаў узрасла, міліцыя не адважылася на больш жорсткі штурм.
Далейшыя падзеі развіваліся драматычна, асабліва пасля таго, як кантраляваная тагачаснай уладай Вярхоўная Рада 16 студзеня 2014 прыняла пакет законаў, якія, на думку апазіцыі і праваабаронцаў, істотна абмяжоўвалі грамадзянскія правы. Гэта стала каталізатарам жорсткага супрацьстаяння з уладай.
Актывісты Еўрамайдану звярнуліся да штурму адміністрацыйных будынкаў, супрацьстаяння спецпадраздзяленням міліцыі. Тыя, у сваю чаргу, ўжылі да дэманстрантаў вадамёты і іншыя спецсродкі. Мітынгоўцы таксама звярнуліся да радыкальных дзеянняў — запальвалі аўташыны, каб дым і смурод не дазваляў спецназаўцам прасунуцца ўглыб Майдана Незалежнасці.
22 студзеня 2014 года падчас супрацьстаяння на вуліцы Грушэўскага былі забітыя агнястрэльнай зброяй Сяргей Нігаян, армянін па паходжанні, і беларус Міхаіл Жызнеўскі. Памерлі ад траўмаў Раман Сенік і Аляксандр Бадэр.
Еўрамайдан працягваліся па ўсёй Украіне. Праціўнікі ўлады захоплівалі адміністрацыйныя будынкі, збіралі мітынгі.
18-20 лютага спецпадраздзяленні міліцыі ўжылі агнястрэльную зброю. Усяго было забіта больш за 100 актывістаў еўрамайдану, тысячы — траўмаваныя. Падчас сутыкненняў, па дадзеных МУС, загінулі таксама 19 міліцыянтаў.
20 лютага Вярхоўная Рада прыняла пастанову, якой прызнала незаконнымі дзеянні сілавікоў, забараніла выкарыстанне зброі супраць мітынгоўцаў.
21 лютага лідары апазіцыі падпісалі пагадненне з Віктарам Януковічам аб урэгуляванні крызісу ва Украіне, але ў гэты ж дзень увечары грамадскія актывісты Майдана асудзілі любыя дамоўленасці з прэзідэнтам і папярэдзілі аб штурме яго адміністрацыі.
Віктар Януковіч таемна пакінуў Кіеў, і, як высветлілася, праз Крым, морам, дабраўся да Расіі. Пасля ён апублікаваў відэазварот, у якім назваў падзеі ва Украіне «дзяржаўным пераваротам».
Ахвяры
У выніку сутыкненняў пратэстуючых з сіламі МУС Украіны з 30 лістапада 2013 г. загінула 100 чалавек, у тым ліку 16 міліцыянтаў.
Першым з загінулых пратэстуючых стаў Павел Мазурэнка, які сканаў пасля збіцця 18 снежня 2013 года. Існуе прынамсі дзве версіі гібелі мужчыны: канфлікт з супрацоўнікамі прыватнай ахоўнай фірмы або канфлікт з супрацоўнікамі МУС. Прынамсі пяць чалавек з загінулых пратэстуючых з'яўляліся грамадзянамі іншых краін, адзін з іх — Міхаіл Жызнеўскі, з'яўляўся грамадзянінам Рэспублікі Беларусь. Жызнеўскі прыехаў на Еўрамайдан на заданне газеты як няштатны карэспандэнт. Усе мірныя пратэстуючыя, што загінулі падчас абвастрэння палітычнай сітуацыі ва Украіне, на цяперашні час вядомыя як нябесная сотня (небесна сотня). 24 лютага 2014 года Вярхоўная Рада даручыла надаць усім загінулым на Еўрамайдане званне Герояў Украіны.
З-за сутыкненняў супрацоўнікаў МУС з украінскімі пратэстуючымі пэўную колькасць ахвяр панеслі таксама супрацоўнікі міліцыі. Паводле звестак на 21 лютага 2014 года паведамляецца пра 16 загінулых міліцыянтаў. Першыя загінулыя сілавікі з'явіліся ў сярэдзіне лютага 2014 года.
Пратэсты па-за межамі Украіны
Акцыі падтрымкі прыхільнікаў еўраінтэграцыі прайшлі і за межамі Украіны. 24 лістапада ўкраінцамі і мясцовай дыяспарай былі праведзены акцыі ў Польшчы, Вялікабрытаніі, Германіі, Францыі, Італіі, Швецыі, Аўстрыі, Чэхіі, Балгарыі, ЗША, Канадзе.
26 лістапада акцыі прайшлі ў Варшаве, Кракаве, Лодзі, Познані, Вроцлаве, Катавіцах, Любліне, Жэшаве, Ольштыне, Эльблонгу, Замасце, Бялым Бору, Лондане, Парыжы, Мюнхене, Берліне, Франкфурце, Штутгарце, Будапешце, Осла, Бергене, Стакгольме, Мальмё, Лундзе, Вене, Вільні, Тбілісі, Таронта (каля 150 чалавек), Вініпегу (больш за 100 чалавек), Саскатуне, Эдмантане (каля 150 чалавек), Сафіі, Гаазе.
29 лістапада на польска-ўкраінскай мяжы на перасячэнні ў Медыка палякі і ўкраінцы стварылі жывы ланцуг як сімвал салідарнасці паміж дзвюма краінамі, і ў знак падтрымкі Еўрамайдана.
1 і 2 снежня акцыі салідарнасці прайшлі ў некалькіх гарадах Канады і ЗША.
2 снежня ля пасольства Украіны ў Маскве адбыўся пікет у падтрымку Еўрамайдана. 11 чалавек былі затрыманы паліцыяй і пазней адпушчаныя з-за парушэння працэдуры.
4 снежня Палац культуры і навукі ў Варшаве быў падсвечаны ў сіні і жоўты колеры ў знак падтрымкі Украіны.
Вынікі
28 студзеня 2014 г. прэзідэнт В. Януковіч прыняў адстаўку ўраду прэм'ера М. Азарава і прызначыў Сяргея Арбузава ў якасці выканаўца абавязкаў прэм'ер-міністра. 20 лютага ўрад ЗША скасаваў візы 20 прадстаўнікам кіраўніцтва Украіны.
21 лютага Вярхоўная Рада прагаласавала за вяртанне Канстытуцыі 2004 года, якая абмяжоўвала паўнамоцтвы прэзідэнта, у гэты ж дзень былі ўхвалены папраўкі ў заканадаўства, якія дазволілі на наступны дзень вызваліць былога прэм'ер-міністра Ю. Цімашэнку.
25 лютага выканаўца абавязкаў міністра ўнутраных спраў Арсэн Авакаў падпісаў загад № 144 «Пра ліквідацыю спецыяльных падраздзяленняў міліцыі грамадзянскай бяспекі „Беркут”».
27 лютага прэм'ер-міністрам краіны быў прызначаны адзін з лідараў колішняй апазіцыі, Арсеній Яцанюк.
28 лютага ўрад Швейцарыі замарозіў банкаўскія рахункі Януковіча і 19 яго саюзнікаў (былыя прэм'ер Азараў і яго намеснік Сяргей Арбузаў, кіраўнік прэзідэнцкай адміністрацыі Андрэй Клюеў і яго брат-прадпрымальнік Сяргей Клюеў, міністры ўнутраных спраў Віталь Захарчанка і юстыцыі Алена Лукаш, генеральны пракурор Віктар Пшонка, мэр Харкава Генадзь Кернес). У гэты ж дзень адхілены і былы прэзідэнт краіны Віктар Януковіч, месцазнаходжанне якога цягам некалькіх дзён было невядомым, апынуўся на тэрыторыі Расіі і даў прэс-канферэнцыю, на якой заявіў, што дагэтуль лічыць сябе прэзідэнтам Украіны.
3 сакавіка ўрад Украіны скасаваў распараджэнне пра прыпыненне працэсу Асацыяцыі з Еўрасаюзам. 21 сакавіка прэм'ер Украіны А.Яцанюк падпісаў у Бруселі (Бельгія) з 28 кіраўнікамі дзяржаў і ўрадаў ЕС частку Пагаднення аб асацыяцыі, датычную палітычнага ўзаемадзеяння, бяспекі і змагання супраць тэрарызму.
У 2015 годзе Віктар Януковіч па-ранейшаму называе сябе легітымным прэзідэнтам Украіны. Новая ўлада, нягледзячы на абяцанні, не змагла расследаваць злачынствы супраць Еўрамайдану і давесці справу аб заказчыках і выканаўцах масавых забойстваў на Майдане ў суд. У Генеральнай пракуратуры Украіны прызнаюць, што за вялікай колькасці ахвяр і пацярпелых расследаванне можа расцягнуцца на гады.
Крэйсер
Крэйсер (нідэрл. kruiser - крейсіраваць, плаваць па вызначаным маршруце) — клас баявых надводных караблёў, здольных выконваць задачы незалежна ад асноўнага флоту, сярод якіх можа быць барацьба з лёгкімі сіламі флоту і гандлёвымі судамі суперніка, абарона злучэнняў баявых караблёў і канвояў судоў, агнявая падтрымка прыморскіх флангаў сухапутных войскаў і забеспячэнне высадкі марскіх дэсантаў, пастаноўка мінных загарод і іншыя. З другой паловы XX стагоддзя тэндэнцыя да ўзбуйнення баявых злучэнняў для забеспячэння абароны ад авіяцыі праціўніка і спецыялізацыя судоў для выканання пэўных задач прывяла да практычнага знікнення караблёў агульнага прызначэння, якімі з'яўляюцца крэйсеры, з флатоў шматлікіх краін. Толькі ваенна-марскія сілы ЗША, Расіі і Перу выкарыстоўваюць іх у цяперашні час.
Храбтовая
Храбтовая (Хребтовая) — пасёлак гарадскога тыпу ў Ніжнеілімскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр Храбтоўскага муніцыпальнага ўтварэння.
Вайтэрштат
Вайтэрштат (Weiterstadt) — горад у Германіі, у зямлі Гесэн.
Падпарадкоўваецца адміністрацыйнай акрузе Дармштат. Уваходзіць у склад раёна Дармштат-Дыбург. Насельніцтва складае 24274 чалавек (на 31 снежня 2008 года). Займае плошчу 34,4 км². Афіцыйны код 06 4 32 023.
Абшчына падзяляецца на 5 сельскіх акруг.
Рахавічы (Салігорскі раён)
Ра́хавічы (, Раховичи) — вёска ў Салігорскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Хорастаўскага сельсавета.
Рошчына (Сенненскі раён)
Ро́шчына (, Рощино) (да 30 ліпеня 1964 года Звя́гі ) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Какоўчынскага сельсавета.
Георгій Міхайлавіч
Вялі́кі Князь Гео́ргій Міха́йлавіч (, Белы Ключ (Тэтры-Цкаро), блізу Тыфліса — у ноч з 23 на 24 ці з 29 на 30 студзеня 1919, Петраград) — трэці сын вялікага князя Міхаіла Мікалаевіча і Вольгі Фёдараўны, унук Мікалая I.
Ражэр дэ Флор
Ражэр дэ Флор (Roger de Flor) ці Рутгер фон Блюм (Rutger von Blum;,  —  ) — сярэднявечны кандацьер, мараход і шукальнік прыгод на сіцылійскай і візантыйскай службе. Апісанне яго жыцця склаў каталонец Рамон Мунтаньер, які служыў пад яго кіраўніцтвам; яно лягло ў грунт знакамітага каталанскага рамана «Цірант Белы».
Рутгер нарадзіўся ў Брындызі у сям’і немца-сакольнічага на службе ў сіцылійскіх уладцаў дынастыі Штаўфенаў. З 8 гадоў плаваў на галеры тампліераў, з часам уступіў у іх ордэн і камандаваў караблём. У час аблогі Акры мамелюкамі (1291) быў заўважаны за вымагальніцтвам маёмасці ў абложаных, за гэта быў выняты з ордэна і абвешчаны адрачэнцам царквы.
Далей след Ражэра выяўляецца ў Генуі, дзе на пазыковыя грошы ён набыў уласнае судна і пачаў зарабляць на жыццё пірацтвам. Сіцылійскі кароль Фрыдрых вырашыў скарыстацца ваенна-марскім досведам Ражэра і прыняў яго на сваю службу ў якасці флатаводца. Ён прымаў актыўны ўдзел у войнах Фрыдрыха з Неапалем, пакуль Кальтабелотцкі мір (1302) не пакінуў Ражэра і яго іспанскіх наймітаў (альмагавараў) без справы.
У 1303 годзе Ражэр і яго каталанская дружына па запрашэнні імператара Андроніка II прыбылі ў Канстанцінопаль, каб супрацівіцца пасоўванню асманаў на захад. Па гэтым выпадку яму была дадзена ў жонкі пляменніца імператара (дачка Івана Асеня III), а сам ён быў ганараваны тытулам вялікага дукса (а потым і кесара). У 1304 годзе каталонцы паспяхова дзеялі супраць туркаў у Малой Азіі, адваяваўшы шэраг згубленых Візантыяй гарадоў.
Ваенныя поспехі Рож ёра ўстрывожылі яго зласліўцаў (перадусім, з ліку ўплывовых пры імператарскім двары генуэзцаў), якія паспяшаліся звінаваціць яго ў драпежніцтве ў адносінах да мірных жыхароў і намеры самастойна кіраваць адваяванымі землямі. Імператар вярнуў каталонскую дружыну ў Каліўпаль, але разплаціцца з Ражэрам не захацеў ці не змог.
Падчас знаходжання ў Галіпалі Рожер узмацніў сваё войска за кошт падмацаванняў з Балкан, але апынуўся зацягнуты ў вір прыдворных інтрыг. Малады Міхаіл IX прывабіў каталанскую дружыну ў Адрыянопаль, дзе Ражэр і яго людзі былі выразаны наймітамі аланамі. У адплату прыхільнікі Ражэра паднялі мяцеж супраць імператара і занялі не толькі Фесалію, але і сумежныя вобласці.
Герб Вострава Мэн
Герб Вострава Мэн (Coat of arms of the Isle of Man) уяўляе сабой сярэбраны трыскеліён (трыножнік), з залатымі шпорамі і накаленнікамі, у чырвоным полі. Паколькі востраў Мэн з'яўляецца каронным валоданнем, больш дакладная назва яго герба - Герб Яе Вялікасці, як кіраўніцы вострава Мэн (The Arms of Her Majesty in right of the Isle of Man). Герб быў падараваны востраву каралеўскім указам ад 12 ліпеня 1996 года. Да гэтага на востраве выкарыстоўвалася больш простая версія герба.
Апісанне
Геральдычнае апісанне герба:
" Герб: На чырвоным полі срэбны трыножнік з залатым аздабленнем і шпорамі, шчыт увянчаны імператарскай каронай, шчыт падтрымліваюць сокал сапсан справа і крумкач злева, звернутыя адзін да аднаго, якія стаяць на стужцы з дэвізам Quocunque Jeceris Stabit.
Пэршэ Траўня (Абухіўскі раён)
Пэршэ Траўня (Перше Травня) — вёска ў Абухіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Пілючонкі
Пілючо́нкі (, Пилючёнки) — хутар у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Перабродскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах засценак у складзе гміны Пераброддзе Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Станкі (Веткаўскі раён)
Станкі́ (, Станки) — пасёлак у Веткаўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Хальчанскага сельсавета.
Эхірыт-Булагацкі раён
Эхірыт-Булагацкі раён (Эхирит-Булагатский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Іркуцкай вобласці Расіі.
Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак Усць-Ардынскі.
(157) Дэяніра
(157) Дэяніра (Δῃάνειρα) — невялікі астэроід галоўнага пояса, які ўзначальвае аднайменнае сямейства астэроідаў. Астэроід быў адкрыты 1 снежня 1875 года Альфонсам Барэлі і названы ў гонар Дэяніры, жонкі Геракла ў старажытнагрэчаскай міфалогіі.
Анісся Фамінічна Гецман
Анісся Фамінічна Гецман (, в. Краснагоркі, Нясвіжскі раён) — Герой Сацыялістычнай Працы (1950).
Грыбанаўскі
Грыба́наўскі (Грибановский) — пасёлак гарадскога тыпу ў Расіі, адміністрацыйны цэнтр Грыбанаўскага раёна Варонежскай вобласці. Насельніцтва складае 15 040 чалавек (2017). Размяшчаецца за 200 км на паўднёвы ўсход ад Варонежа. Маецца чыгуначная станцыя на лініі Паворына — Гразі.
Анісся Фамінічна Гецман
Удзельніца партызанскага руху ў Беларусі ў гады Вялікай Айчыннай вайны, сувязная партызанскага атрада імя М. М. Воранава брыгады імя Г. К. Жукава. У 1947-66 звеннявая льнаводчага звяна калгаса імя Варашылава Стаўбцоўскага раёна. Званне Героя прысвоена за атрыманне высокага ўраджая льнанасення і льнавалакна. Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР у 1951-55.
Лан-Дыль (раён)
Лан-Дыль (Lahn-Dill-Kreis) — раён у Германіі. Адміністрацыйны цэнтр раёна — горад Вецлар. Раён уваходзіць у зямлю Гесэн. Займае плошчу 1067 кв. км. Насельніцтва 254,3 тыс. чал. (2010). Шчыльнасць насельніцтва 238 чалавек/кв.км. Афіцыйны код раёна 06 5 32.
Акруга падзяляецца на 23 абшчыны.
Бярозаўка (Барысаўскі раён)
Бяро́заўка (, Берёзовка) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Вяляціцкага сельсавета.
IC 1381
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Дарога Р127
Аўтадарога Р-127 Кобрын — мяжа Украіны (Дзівін) — аўтамабільная дарога агульнага карыстання рэспубліканскага значэння Рэспублікі Беларусь. Праходзіць ад горада Кобрына да мяжы Украіны па тэрыторыі Брэсцкай вобласці. На ўсім працягу ўяўляе сабой 2-палосную дарогу IV катэгорыі з асфальтабетонным і друзава-жвіровым пакрыццём з шырынёй пакрыцця 6—7 метраў. Друзава-жвіровае пакрыццё ад Дзівіна да мяжы Украіны.
Маршрут
Працягласць маршруту складае 36,6 км. Пачатак — км 4,0, канец — км 40,6.
Эсфір Саламонаўна Гурэвіч
Гурэвіч Эсфір (Эся) Саламонаўна (22 лістапада 1921, Татарск, Смаленскай вобласці) — беларускі літаратуразнавец. Доктар філалагічных навук (1973).
Біяграфія
Даследаванні па гісторыі беларускай літаратуры (творчасць Я. Купалы, Я. Маўра, М. Лынькова, В. Віткі, Я. Брыля і інш.), праблемах беларускай дзіцячай літаратуры.
Ратуша Старога горада (Гданьск)
Ратуша Старога горада (Ratusz Starego Miasta) — старажытная ратуша, помнік архітэктуры канца XVI стагоддзя, які знаходзіцца на тэрыторыі Старога горада ў Гданьску. Знаходзіцца паміж Вялікім млынам і кармеліцкім касцёлам Святога Іосіфа.
Гісторыя
Цяперашняя ратуша была ўзведзена ў 1587-1589 гадах (аздабленне было завершана ў 1595 годзе) у стылі нідэрландскага манерызму. Аўтарам ратушы з'яўляецца Антоні ван Оберген, а Вілем ван дэр Меер лічыцца стваральнікам каменнага партала галоўнага ўваходу. Будынак пабудаваны на плане няправільнай плошчы з бакамі 24 м і 22 м з двухпавярховымі лёхамі.
Узведзены для ўладаў Старога горада, хутчэй для задавальнення мясцовых амбіцый і прадстаўнічых патрэбаў, чым для ўласна палітычнага зместу, будынак на працягу многіх стагоддзяў быў месцам, дзе віравала тагачаснае палітычнае, эканамічнае, а таксама навуковае і грамадскае жыццё гэтай часткі горада. Са Старым горадам і ратушай быў звязаны знакаміты гданьскі півавар і астраном Ян Гевелій, які жыў каля ратушы і выконваў абавязкі лаўніка і першага радцы. Вырабленае піва ён захоўваў у падвале ратушы. У 1806-1807 і 1813-1910 гадах будынак знаходзіўся ва ўласнасці прускіх судовых уладаў, а з 1910 года зноў у руках гарадскіх уладаў.
У ХІХ стагоддзі адбыліся шматлікія перабудовы, у тым ліку ўнутраная планіроўка і ўладкаванне аконных і дзвярных праёмаў. Старую, пашкоджаную цэглу ручной работы замянілі на новую, машынную.
Інтэр'еры ратушы былі грунтоўна перароблены ў 1911-1914 гадах у стылі неарэнесансу, захаваўшы ад разбурэння многія дэталі шляхетных дамоў. Пасля рэканструкцыі будынак павінен быў служыць гарадскім палацам вяселляў, але рэалізацыі гэтага намеру перашкодзіла пачатак Першай сусветнай вайны. Пасля 1915 года тут размяшчаліся гарадскія ўпраўленні (у тым ліку будаўнічая інспекцыя і будаўнічыя ўпраўленні), Сенат Вольнага горада Гданьска і захавальнік помнікаў.
Старая ратуша з'яўляецца адным з нямногіх гістарычных будынкаў у Гданьску, якія нязначна пацярпелі падчас рабавання і знішчэння цэнтра горада савецкай арміяй у 1945 годзе. Дзякуючы гэтаму захаваліся каштоўныя карціны гданьскіх мастакоў сярэдзіны XVII стагоддзя — алегарычны цыкл Германа Хана і «Сівіла» Адольфа Боя. Форма будынка засталася нязменнай. З 1953 года ў ратушы размясцілася ўстанова культуры, цяпер — Надбалтыйскі цэнтр культуры. У 2008-2016 гадах у ратушы праводзіліся грунтоўныя кансервацыйныя і рэстаўрацыйныя работы. Перад ратушай стаіць помнік Яну Гевелію.
Рындзева
Ры́ндзева (, Рындево) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Какоўчынскага сельсавета.
Підгорці (Абухіўскі раён)
Підгорці (Підгі́рці) — вёска ў Абухіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Поліяміэліт
У 1950-х гадах вакцыну супраць поліяміэліту распрацавалі Джонас Солк і ўраджэнец Беластоку Альберт Сабін. У 1957 годзе яго проціполіяміэлітная пераральная (прымаецца ўнутр) вакцына паспяхова прайшла выпрабаванні ў Чылі, Нідэрландах, Японіі, Мексіцы, СССР і Швецыі. Праз тры гады сродак атрымаў дазвол на распаўсюд у ЗША.
Пікантсу (прыпыначны пункт)
Пікантсу (Pikaantsu) — былы прыпыначны пункт Эстонскай чыгункі ў павеце Валгамаа. Знаходзіўся ля вёскі Ваалу на лініі Валга — Тарту.
Пасажырскія цягнікі на прыпынку спыняліся да 2008 года, зараз на лініі ў асноўным працуюць грузавыя цягнікі.
Падгорныя
Падго́рныя (, Подгорные) — былы хутар у Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіў у склад Перабродскага сельсавета.
Ліквідаваны ў 2017 годзе.
Станіслаў Антоні Шчука
Валодаў маёнткамі Рады ва Упіцкім павеце, Сідра ў Гарадзенскім павеце, а таксама на Украіне і Польшчы. Трымаў у Жамойці Вількійскае (з 1686), Платэльскае (з 1702) і Векшненскае (з 1703) староствы, у Польшчы — Люблінскае староства (1687—1710), вёскі ў Гродзенскай і Брэсцкай эканоміях. Ад Станіслава Ляшчынскага ў 1707—1708 атрымаў Палангу, Жыжморы, Ушпаль, Прэны і інш.
Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду Шчукаў герба «Грабе», сын Станіслава і Соф’і з Нерановічаў. Вучыўся ў Вільні і Кракаве.
Неаднаразова абіраўся паслом на соймы, яго маршалак у 1688—1689 і 1699. 3 1675 сакратар Яна Сабескага, чашнік візнаўскі з 1682, рэгент вялікі кароннай канцылярыі з 1684, рэферэндар каронны з 1688, падканцлер вялікі літоўскі з 1699. 3 1701 быў адміністратарам мыта Вялікага Княства Літоўскага. Удзельнічаў у шэрагу дыпламатычных місій.
Быў прыхільнікам абрання сына Яна Сабескага каралевіча Якуба, пазней падтрымаў абранне Аўгуста Моцнага, у 1706—1709 падтрымліваў Станіслава Ляшчынскага. Праз вялікія дзяржаўныя заслугі карыстаўся папулярнасцю ў шляхты.
Крытыкаваў удзел Рэчы Паспалітай у Паўночнай вайне (1700—1721). Узмацненне дзяржавы бачыў у саюзе з Расійскай імперыяй і барацьбе з Асманскай імперыяй.
Пад псеўданімам Кандзідус Веранензіс выдаў на лацінскай мове кнігу «Зацьменне Польшчы, усяму свету паказанае» («Ecclipsis Poloniae orbi publico demonstrata», Варшава, 1709), дзе выклаў праграму фінансавых і ваенных рэформ: павелічэнне войска, абкладанне вайсковым падаткам шляхты і духавенства, стварэнне Скарбовай камісіі і інш.
Выступаў за паляпшэнне адукацыі, увядзенне ў школьныя праграмы гісторыі і геаграфіі, арганізацыю сталай паштовай службы, якая б дастаўляла шляхце штотыднёвую дармовую газету з палітычнымі навінамі, за скарачэнне тэрмінаў судовых працэсаў. Быў мецэнатам, сабраў вялікую бібліятэку, гістарычныя матэрыялы.
Разбудаваў горад Шчучын на Падляшшы.
У шлюбе з Канстанцыяй Марыяй Ганнай Патоцкай меў сыноў Аўгуста Міхала, Марціна Леапольда, Яна Канта; дачок Вікторыю і Марыю Ганну.
Арпа (значэнні)
Арпа — тапонім:
Музей польскай пошты (Гданьск)
Музей польскай пошты ў Гданьску (Muzeum Poczty Polskiej w Gdańsku) — музей у Гданьску, прысвечаны польскай пошце ў Вольным горадзе Гданьску, якая дзейнічала ў 1920–1939 гадах.
Асабліва каштоўныя яго дакументы і экспанаты, звязаныя з абаронай Польскай пошты і тэлеграфнай канторы 1 верасня 1939 года. Музей захоўвае памяць аб абаронцах Польскай пошты і іх сем’ях, а таксама паказвае патрыятычную і грамадскую дзейнасць палякаў у Вольным горадзе Гданьску ў міжваенны перыяд.
Музей, створаны ў 1979 годзе, да 2003 года ён быў філіялам Музея пошты і тэлекамунікацый ва Уроцлаве, а ў цяперашні час з'яўляецца адным з філіялаў Музея Гданьска. Як і Вестэрплятэ і Музей Другой сусветнай вайны, гэта важнае месца для людзей, якія цікавяцца пачаткам Другой сусветнай вайны.
Барыс Алегавіч Панкратаў
Барыс Панкратаў (нар., ) — беларускі футбаліст, брамнік клуба «Слуцк».
Клубная кар’ера
Па выніках сезона 2014 «Дняпро» страціў месца ў Вышэйшай лізе, і Панкратаў разарваў з ім кантракт. У студзені 2015 года апынуўся на праглядзе ў «Белшыне» і ў выніку пачаў сезон 2015 у бабруйскім клубе. Здолеў стаць асноўным брамнікам бабруйчан, дапамог ім заняць высокае чацвёртае месца ў чэмпіянаце, прапусціўшы ў 26 матчах усяго 16 галоў. У маі-чэрвені Панкратаў, не прапускаючы ў пяці матчах запар, выдаў «сухую» серыю з 537 хвілін, якая стала адной з найдаўжэйшых у чэмпіянаце.
У першай палове сезона 2016 Панкратаў быў другім брамнікам пасля Антона Амельчанкі. Улетку 2016 года, калі большасць ігракоў пакінула «Белшыну», застаўся ў клубе ў якасці асноўнага брамніка і стаў капітанам каманды, але не здолеў яе выратаваць ад вылету ў Першую лігу.
Міхаіл Іванавіч Будыка
Міхаіл Іванавіч Буды́ка (,  —, ) — вучоны ў галіне геафізікі, геаграфіі, геахіміі. Член-карэспандэнт Акадэміі навук СССР (1964), акадэмік Расійскай акадэміі навук (1992).
Біяграфія
М. І. Будыка нарадзіўся ў горадзе Гомель. У 1942 годзе скончыў Ленінградскі політэхнічны інстытут. Працаваў у Галоўнай геафізічнай лабараторыі імя А. І. Ваейкава, у 1954—1972 гг. на пасадзе дырэктара, з 1972 года — загадчыка аддзелам. З 1975 года загадчык аддзелам у Дзяржаўным гідралагічным інстытуце ў Ленінградзе.
Навуковая дзейнасць
Сярод апублікаванага:
Раманкіў
Раманкіў (Рома́нків) — вёска ў Абухіўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Арпа (прыток Аракса)
Арпа́, Усходні Арпачай (Արփա, Arpaçay) — рака ў Закаўказзі, у Арменіі і Нахічэванскай Аўтаномнай Рэспубліцы (Азербайджан), левы прыток ракі Аракс (басейн Куры).
Даўжыня ракі 128 км. Плошча вадазбору 2630 км². Сярэдні расход вады каля 25 м³/с. Выток ракі знаходзіцца на Зангезурскім хрыбце. У сярэднім цячэнні працякае ў міжгорнай катлавіне. Вада з ракі выкарыстоўваецца на арашэнне.
На рацэ Арпачайская ГЭС, Кечуцкае і Арпачайскае вадасховішчы. У 1961—1981 гг. пабудаваны комплекс тунэляў для перакідвання вады з рэк Арпа (Кечуцкае вадасховішча) і Ехегіс у возера Севан.
Афшорная зона
Афшорная зона (ад Off shore — па-за берагам) — тэрыторыя дзяржавы або яе частка, у межах якой для кампаній-нерэзідэнтаў дзейнічае асаблівы ільготны рэжым рэгістрацыі, ліцэнзавання і падаткаабкладання, як правіла, пры ўмове, што іх прадпрымальніцкая дзейнасць ажыццяўляецца па-за межамі гэтай дзяржавы. Для абазначэння афшорных зон у розных краінах выкарыстоўваюцца таксама тэрміны «падатковы прытулак», «падатковая гавань» або «падатковы рай» («tax haven»).
Аляксей Антонавіч Апрышчанка
Аляксей Антонавіч Апрышчанка (, х. Ніжні Астахаў, Кашарскі раён, Растоўская вобласць — ) — Герой Сацыялістычнай Працы (1971). Ганаровы грамадзянін горада Свіслач.
Біяграфія
З 1944 на камсамольскай, савецкай і партыйнай паботе ў Карэліцкім, Жалудоцкім і Свіслацкім раёнах, з 1965 1-ы сакратар Свіслацкага РК КПБ. З 1975 галоўны дзяржаўны інспектар па закупкам і якасці сельскагаспадарчых прадуктаў па Гродзенскай вобласці. Званне Героя прысвоена за поспехі ў развіцці сельскагаспадарчай вытворчасці. Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР у 1971-75.
Рымскі тэатр (Картахена)
Рымскі тэатр — антычны амфітэатр у Картахене.
Тэатр быў выяўлены ў 1988 годзе пры археалагічных раскопках ля руін Картахенскага сабора Санта-Марыя-ла-В'еха, разбуранага ў Іспанскую грамадзянскую вайну у 1939 годзе. Высвятлілася, што хрысціянскі храм збудаваны ў верхняй частцы тэатра, а пры будаўніцтве выкарыстоўваліся матэрыялы з антычнага будынка.
Тэатр быў пабудаваны ў перыяд паміж V і I стст. да нашай эры. Вышыня трыбун была 14 м, яны маглі змясціць да 6 тысяч гледачоў.
Археалагічныя раскопкі і рэстаўрацыя праводзіліся ў 1988-2003 гг. 21 студзеня 1999 года тэатр быў абвешчаны культурным помнікам. У 2008 годзе быў адкрыты музей.
Верхняя Стшыжа
Верхняя Стшыжа (Strzyża Górna) — мікрараён у Гданьску ў раёне Ужэшч, частка гістарычнай мясцовасці Стшыжа.
Тэрыторыя была ўключана ў адміністрацыйныя межы горада ў 1902 годзе. 28 сакавіка 1949 года была зацверджана афіцыйная польскамоўная назва. Да гэтага ў часы нямецкага панавання яна афіцыйна называлася Хохштрыс (Hochstriess). Будынкі мясцовасці маюць разнастайны характар. Сядзібная частка мясцовасці, якая знаходзіцца непасрэдна каля былой чыгуначнай лініі Ужэшч - Какошкі, мае самы рэспектабельны і адметны характар.
Хорастава
Хо́растава (, Хоростово) — аграгарадок у Салігорскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Хорастаўскага сельсавета.
IC 1383
IC 1383 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) у сузор’і Вадаліў.
Фагот
Фагот (fagotto, літар. «вузел, пучок, вязанка», Fagott, basson, bassoon) — язычковы драўляны духавы музычны інструмент басовага, тэнаровага і часткова альтовага рэгістра. Мае выгляд сагнутай доўгай трубкі з сістэмай клапанаў і двайным (як у габоя) кіем, які насаджваецца на металічную трубку («эс») у форме літары S, якая злучае кій з асноўным корпусам інструмента. Сваю назву атрымаў з-за таго, што ў разабраным стане нагадвае вязанку дроў.
Фагот сканструяваны ў XVI стагоддзі ў Італіі, у аркестры ўжываецца з канца XVII — пачатку XVIII стагоддзя, заняў у ім пастаяннае месца да канца XVIII стагоддзя. Тэмбр фагота вельмі экспрэсіўны і на ўсім дыяпазоне багаты абертанамі. Найбольш ужываюцца ніжні і сярэдні рэгістр інструмента, верхнія ноты гучаць крыху гугнява і здушана. Фагот ўжываецца ў сімфанічным, радзей у духавым аркестры, а таксама як сольны і ансамблевы інструмент.
Гісторыя ўзнікнення і развіцця фагота
З’яўленне фагота адносіцца да першай паловы XVI стагоддзя. Яго вынаходніцтва на працягу многіх гадоў прыпісвалася каноніку з Ферары Афраніа дэль Альбанезі. У XX стагоддзі, аднак, было ўстаноўлена, што інструмент Афраніа ўяўляў сабой падабенства дуды з металічнымі язычкамі і нічога агульнага з фаготам не меў.
Непасрэдным папярэднікам фагота быў старадаўні духавы інструмент пад назвай «Бамбардзье». У адрозненне ад яго, фагот для выгоды вырабу і пераноскі быў падзелены на некалькі частак. Змяненне канструкцыі станоўча паўплывала на тэмбр інструмента, што адбілася ў яго назве — першапачаткова яго называлі «дульцыянам» (ад італ. Dolce — «пяшчотны, салодкі»). Імя сапраўднага вынаходніка фагота ўсё яшчэ застаецца невядомым.
На пачатковым этапе фаготы мелі толькі 3 клапаны, у XVIII стагоддзі — 5 клапанаў, а таксама актаўныя клапаны, што значна пашырыла верхні рэгістр.
У пачатку XIX стагоддзя вядучае месца на музычным рынку займалі інструменты французскай сістэмы, якія мелі 11 клапанаў. Аўтарам гэтых мадэляў быў Жан-Ніколь Савары. Пазней з’явіліся інструменты ўзору французскіх майстроў А. Бюфэ і Ф. Трэбера.
Ром
Ром (rum, ron, rhum) — моцны алкагольны напой, які атрымоўваюць у выніку працэсаў ферментацыі і дыстыляцыі з прадуктаў перапрацоўкі цукровага трыснягу.