cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mirage 2000
Канструкцыя
Самалёт спраектаваны па схеме «безхвостка» з нізкаразмешчаным трохкутным ў плане крылом, які мае кут стрэлападобнасці па пярэдняй абзе 58 градусаў, з адным кілем. Шасі трохстойкавае, з насавой апорай. Канструктыўнымі асаблівасцямі самалёта, з'яўляюцца магутная і развітая механізацыя крыла (аўтаматычна кіраваныя прадкрылкі па ўсёй пярэдняй абзе і двухсекцыйныя элевоны па ўсім размаху), а таксама шырокае прымяненне кампазіцыйных матэрыялаў. Зверху і знізу на кожнай кансолі крыла размешчаны паветраныя тармазы. Паветразаборнікі ТРДДФ SNECMA M53 маюць традыцыйную для «Mirage» канструкцыю з рухомым паўконусам і усталяванымі на знешніх паверхнях невялікімі генератарамі віхур.
Крыло шматланжэроннае суцэльнаметалічнай канструкцыі з нізкай удзельнай нагрузкай; абшыўка элевона выканана з вугляпластыку, запаўняльнік — сотавай канструкцыі з алюмініевага сплаву AG5. Панэлі адсеку радыёэлектроннага абсталявання таксама слаістай канструкцыі з абшыўкай з вугляпластыку і сотавым запаўняльнікам. Практычна ўся абшыўка кіля і ўся абшыўка руля кірунку выканана з эпаксідных бора- і вугляпластыкаў. Запаўняльнік руля кірунку сотавы з алюмініевага сплаву.
Бартавыя сістэмы
Сістэма кіравання самалётам электрадыстанцыйная, з чатырохразовым дубліраваннем. Апроч таго, ёсць аварыйны канал, сілкаванне якога ажыццяўляецца ад асобнай акумулятарнай батарэі. Яна забяспечвае дастатковую ўстойлівасць і кіравальнасць па ўсім дыяпазоне вышынь і хуткасцей, уключаючы палёты на лімітавана малых вышынях і на высокіх хуткасцях, а таксама ў экстрэмальных умовах на малых хуткасцях пры вялікіх вуглах атакі.
Дзве незалежныя гідраўлічныя сістэмы з працоўным ціскам 280 атм забяспечваюць працу прыводаў паверхняў кіравання, выпуск і прыбіранне шасі і паветраных тармазоў. Крыніцамі электраэнергіі з'яўляюцца два генератары зменнага току на 20 ква і акумулятарная батарэя ёмістасцю 40 ампергадзін.
Mirage 2000D
Першы палёт мадыфікацыі Mirage 2000D адбыўся 19 лютага 1991 года, першы палёт серыйнай машыны — 31 сакавіка 1993 года. Уведзены ў баявы склад французскіх ВПС у сакавіку 1994 года. Машына з'яўляецца першым французскім знішчальнікам, прызначаным для пераадолення сістэмы СПА на малых вышынях і нанясення ўдараў па наземных цэлях у кожных умовах надвор'я і ноччу з выкарыстаннем як ядзернай, так і звычайнай высокадакладнай кіраванай авіяцыйнай зброі з лазернымі сістэмамі навядзення. Іншымі асаблівасцямі самалёта, адрознымі ад яго папярэдняй мадыфікацыі («Міраж-2000N»), з'яўляецца наяўнасць удасканаленага бартавога радыёэлектроннага абсталявання, што ўключае сістэмы кіравання палётам і прыцэльна-навігацыйную, сродкі РЭБ, а таксама магчымасць ужывання перспектыўных КР класа паветра-зямля «Апаш». Пабудавана 86 машын.
Mirage 2000E
Агульная назва экспартнай мадыфікацыі самалёта Mirage 2000. Машына абсталёўвалася рухавіком M53-P2, удасканаленай РЛС RDM+ фірмы Thomson-CSF і станцыяй лазернага падсвятлення наземных цэляў, якая размяшчаецца ў падвесным кантэйнеры.
Баявое ўжыванне
30 жніўня 1995 года французскі знішчальнік Mirage 2000 быў збіты з ПЗРК «Ігла» СПА Сербіі.
8 кастрычніка 1996 года грэчаскі Mirage 2000 збіў у паветраным баі над Эгейскім морам турэцкі знішчальнік F-16 Fighting Falcon.
Індыйскія Mirage 2000 ужываліся ў Каргільскім канфлікце 1999 года. «Міражы» здзейснілі больш за 500 вылетаў — 274 вылетаў зрабілі самалёты 1-й эскадрыллі, якія вырашалі задачы СПА і эскорту ўдарных самалётаў; болей 240 вылетаў зрабілі самалёты 7-й эскадрыллі, якія наносілі ўдары па наземных цэлях пад прыкрыццём знішчальнікаў МіГ-29, імі было скінута больш 55 тон бомбаў. Сярод вылетаў 7-й эскадрыллі характэрныя ўдары па Манто-Дало, Тайгер-Хіл і вышыні 4388 у сектары Драс. На гары Манто-Дало ў сектары Баталік 17-га чэрвеня 1999 года ўдарам самалётаў 7-й эскадрыллі, якія выкарысталі некіраваныя бомбы, быў знішчаны галоўны пункт забеспячэння праціўніка, было ліквідавана больш 50 будынкаў і 100 чалавек. 24-га чэрвеня 1999 года на вяршыні гары Тайгер-Хіл кіраванымі авіябомбамі з лазерным навядзеннем, скінутымі з двух знішчальнікаў Mirage-2000, быў знішчаны штаб батальёна праціўніка — гэта быў першы выпадак баявога ўжывання КАБ індыйскімі ВПС. Тым жа днём быў здзейснены ўдар па гэтай жа цэлі некіраванымі бомбамі. 4-га ліпеня ўдар некіраванымі бомбамі быў упершыню нанесены па артылерыйскіх пазіцыях і лагеры забеспячэння на вышыні 4388 у сектары Драс. Наступная атака была выканана чатырма Mirage-2000 6-а ліпеня, было скінута 24 бомбы, а 10-га ліпеня тры самалёты скінулі яшчэ 15 некіраваных бомбаў. Гэтыя ўдары зламалі супраціў праціўніка, з-за высокіх страт сярод афіцэрскага складу істотна паслабілі яго кіраўніцтва.
19 сакавіка 2011 года 4 самалёты Mirage 2000 у складзе французскіх ВПС ужываліся ў аперацыі «Odyssey Dawn» супраць войскаў Кадафі ў Лівіі.
Свацце
Свацце — бяссцёкавае возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці, за 28 км на паўночны ўсход ад горада Полацк, за 6 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Палата, у басейне ракі Палата.
Плошча паверхні 0,06 км². Даўжыня 0,45 км, найбольшая шырыня 0,19 км. Даўжыня берагавой лініі 1,05 км.
Схілы вышынёй да 15 м, пад лесасекай.
Brevoortia
Brevoortia — род прамянёвапёрых рыб сямейства селядцовых.
Апісанне
Маюць пелагічную афарбоўку. За верхнім вуглом жабернага вечка ў іх ёсць чорная пляма, за якой у некаторых відаў ёсць больш светлыя плямы ў адзін або некалькі шэрагаў. Максімальная даўжыня да 50 см, часцей 30-35 см.
Распаўсюджанне і паводзіны
Жывуць паблізу ад усходніх узбярэжжаў Паўночнай і Паўднёвай Амерыкі. Вядуць пелагічны стайный лад жыцця. Дарослыя асобіны здзяйсняюць сезонныя міграцыі ўздоўж берагоў, не заходзячы ў воды з салёнасцю менш за 20 ‰. Лічынкі і маляўкі, наадварот, заплываюць ў саланаватую 2-3 ‰ ваду, а таксама ў рэкі.
Харчаванне
Сілкуюцца фітапланктонам і зоапланктонам, актыўна атцэжваючы яго, а таксама дэтрытам.
Размнажэнне
Працягласць жыцця 9-12 гадоў, дасягаюць палавой сталасці ва ўзросце 2-3 гады.
Сямён Абрамавіч Сямёнаў-Менэс
Сямён Абрамавіч Сямёнаў-Менэс (Семёнов-Менес Семён Абрамович;  —, ) — адзін з вядучых савецкіх майстроў кінаплаката і кінарэкламы.
Біяграфія
У 1915—1918 гг. вучыўся ў Харкаўскім мастацкім вучылішчы. У 1919—1925 гг. працаваў у Украінскіх «вокнах РОСТА». Распісваў агітцягнік і агітпароходы. З 1925 года жыў у Маскве. Афармляў тэатральныя пастаноўкі. Прымаў удзел у афармленні міжнародных выстаў. У 1950-я афармляў павільёны на Усесаюзнай сельскагаспадарчай выстаўцы ў Маскве. У 1960-я гг. афармляў павільён «Навука» на Выставе дасягненняў народнай гаспадаркі. У 1966—1967 гг. прымаў удзел у афармленні Музея К. Цыялкоўскага ў Калузе.
Цюлькі (род рыб)
Цюлькі (Clupeonella) — род дробных марскіх, саланаватаводных і прэснаводных рыб з сямейства селядцовых (Clupeidae).
Апісанне
Даўжыня цела да 15 см, маса да 22 г. Спіна і верхняя частка галавы шэра- або сіне-зялёная, бруха белае ці залаціста-жоўтае. Ад горла да анальнай адтуліны цягнецца "кіль" з шыпаватых лускавінак. Характэрны 2 падоўжаныя прамяні на канцы анальнага плаўніка
Пашырэнне
Пашыраны ў Азоўскім, Каспійскім, Чорным морах і іх басейнах. Найбольш вядома цюлька чарнаморска-каспійская (Clupeonella cultriventris)
Асаблівасці біялогіі
Чародныя. Кормяцца пераважна дробным зоапланктонам.
Палавой спеласці дасягаюць ва ўзросце 1-2 гадоў, жывуць да 5-6 гадоў.
Віды
Да роду адносяць 7 відаў :
Промысел
Аб'екты промыслу.
Лабыроўка
Лабыро́ўка (, Лобырёвка) — былая вёска ў Кармянскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Ліцвінавіцкага сельсавета.
Ліквідавана 4 лютага 2011 года.
Дзявічкі (возера)
Дзявічкі — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці, за 20 км на паўночны ўсход ад горада Полацк, каля вёскі Дзявічкі, у басейне ракі Палата.
Плошча паверхні 0,14 км². Даўжыня 0,7 км, найбольшая шырыня 0,3 км. Даўжыня берагавой лініі 1,65 км. Плошча вадазбору 2,12 км². Схілы катлавіны невыразныя. На паўночным усходзе з возера выцякае ручай у раку Палату.
За 1 км у напрамку на ўсход ад вёскі Дзявічкі археалагічны помнік — гарадзішча.
Луначарскі
Лунача́рскі (, Луначарский) — былы пасёлак у Кармянскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Ліцвінавіцкага сельсавета.
Ліквідаваны 3 лютага 2012 года.
Масаляны
Гісторыя
У 1919—1939 — у складзе Польскай Рэспублікі. У 1919—1922 — цэнтр гміны ў Гродзенскім павеце Беластоцкага ваяводства. Наступствам пакту Молатава-Рыбентропа і нападу СССР на Польшчу 17 верасня 1939 года, занята савецкімі войскамі.
18 верасня 1939 года ў маёнтку Масаляны з'явілася група беларускіх камуністаў і бандытаў, якой кіраваў Язеп Гаўрылюк, з мэтай забойства ўладальніка маёнтку, ардыната Яна Біспінга, а таксама рабунку каштоўнасцей з маёнтку. Мясцовыя жыхары аднак папяредзілі пана пра небяспеку ад савецкіх бандаў, дзякуй чаму яму і яго сям'і атрымалася збегчы мінулай ночы. Жыхары Масалянаў сфарміравалі вясковы камітэт, які забяспечыў маёнтак і прымусіў банду Гаўрылюка хутка з'ехаць.
2 лістапада 1939 года вёска апынулася ў складзе Беларускай ССР. З 1991 года ў складзе незалежнай Беларусі.
П’янае
Плошча паверхні 0,04 км². Даўжыня 0,32 км, найбольшая шырыня 0,2 км. Даўжыня берагавой лініі 0,77 км.
Схілы катлавіны спадзістыя, на захадзе і ўсходзе стромкія, вышынёй да 5 м.
Аўгусцін Аўгусцінавіч Бетанкур
Аўгусцін дэ Бетанкур і Маліна, поўнае імя Аўгустын Хасэ Педра дэль Кармэн Дамінга дэ Кандэларыя дэ Бетанкур і Маліна (Agustín José Pedro del Carmen Domingo de Candelaria de Betancourt y Molina;  — ) — іспанскі, затым расійскі дзяржаўны дзеяч і вучоны, генерал-лейтэнант рускай службы, архітэктар, будаўнік, інжынер-механік і арганізатар транспартнай сістэмы Расійскай імперыі.
Сям'я
Аўгусцін дэ Бетанкур нарадзіўся 1 лютага 1758 года ў Іспаніі ў горадзе на востраве Тэнэрыфэ, у сям'і, заснаванай французскім продкам, які ў 1417 годзе абвясціў сябе каралём Канарскіх астравоў.
Дзейнасць у Іспаніі
Атрымаўшы ўсебаковую навуковую адукацыю ў Парыжы, Бетанкур быў адпраўлены іспанскім урадам у найбольш культурныя краіны Заходняй Еўропы для агляду розных сістэм суднаходства, каналаў, паравых машын і т. п. Бетанкур паспяхова выканаў гэта даручэнне. У 1798 годзе на яго было ўскладзена прылада паміж Мадрыдам і Кадысам і арганізацыя ў Іспаніі корпуса інжынераў шляхоў зносін. У 1800 годзе быў прызначаны генерал-інспектарам гэтага корпуса і членам савета фінансавага кіравання, а 1803 годзе — інтэндантам армій і галоўным дырэктарам пошт.
Прыезд у Расію
Беспарадкі, якія ўзніклі ў Іспаніі, прымусілі Бетанкура пакінуць краіну. Спачатку ён адправіўся ў Парыж, а ў 1808 годзе — у Расію, дзе і быў прыняты на службу ў чыне генерал-маёра. Тут яму было адкрыта шырокая ніва для прымянення яго ведаў; ён ператварыў, пабудаваў гарматны ліцейны дом у Казані, увёў новыя і палепшыў старыя машыны на Аляксандраўскай мануфактуры, пабудаваў будынак Экспедыцыі нарыхтоўкі дзяржаўных папер (дзе ім асабіста прыдумана вялікая частка машын), велічэзны па тых часах маскоўскі экзэрцыргауз (крыты пляц для правядзення ваенных аглядаў, цяпер — Манеж), гасцінны двор , першы мост праз раку Няву з уладкаваннем цэнтральнай набярэжнай Санкт-Пецярбурга і розныя іншыя будынкі і збудаванні. Прымаў удзел у пабудове Ісакіеўскага сабора.
Інстытут Корпуса інжынераў шляхоў зносін
Па праекце Бетанкура ў Санкт-Пецярбургу быў заснаваны Інстытут Корпуса інжынераў шляхоў зносін, куды ён і быў прызначаны генеральным інспектарам. Інстытут быў адкрыты 1 лістапада 1810 года. Бетанкур ўнёс важны ўклад у развіццё расійскай сістэмы вышэйшай інжынернай адукацыі ў XIX стагоддзі, якая адрознівалася спалучэннем фундаментальнай, агульнаінжынернай і спецыяльнай падрыхтоўкі.
Пры складанні праграмы навучання ў Інстытуце ён пісаў:
«Мэта інстытута забяспечыць Расію інжынерамі, якія, прама па выхадзе з яго, маглі б быць назначаемы да вытворчасці усялякіх работ у Імперыі».
Дзейнасць у Ніжнім Ноўгарадзе
З 1816 года Бетанкур займаў пасаду старшыні. Вясной 1817 года прыбыў у Ніжні Ноўгарад будучы начальнікам Камітэта будынкаў і гідраўлічных работ для экспертызы праекта будаўніцтва Ніжагародскага кірмашу. Зацвердзіў наадварот для будаўніцтва месца, аднак не пагадзіўся з архітэктурным рашэннем, у сувязі з чым ўзяўся за праектаванне кірмашовага ансамбля і сістэмы камунікацый самастойна.
3 лістапад 1817 года рашэннем Камітэта міністраў Расійскай імперыі атрымаў у «адзінае і незалежнае распараджэнне… усю будаўнічую частку азначанага кірмаша». Мэтай будаўніцтва меў стварэнне лепшага гандлёвага комплексу ў Еўропе, «производством котораго я полагаю оказать истинную заслугу России» (вытворчасцю якога я мяркую аказаць сапраўдную заслугу Расіі).
Вясной 1818 года адбылася закладка кірмашовых будынкаў. З гэтага моманту і да 1822 (адкрыццё кірмашовых таргоў) Бетанкур праводзіў у Ніжнім Ноўгарадзе кожнае лета і асабіста кіраваў працай на ўсіх стадыях будаўніцтва.
У 1819 годзе асабіста распрацоўвае праект рэканструкцыі ніжняй частцы горада.
У 1823 годзе распрацоўвае (сумесна з ) генеральны план будучага развіцця Ніжняга Ноўгарада, найвысока зацверджаны ў студзені 1824.
Апошнія гады
У 1819 годзе стаў дырэктарам Галоўнага ўпраўлення шляхоў паведамленні і па пасадзе увайшоў у склад. На гэтай пасадзе ён заставаўся да самай смерці 14 (26) ліпеня 1824 года.
Быў пахаваны на у Пецярбургу.
Мікольск (Кармянскі раён)
Міко́льск (, Микольск) — былы пасёлак у Кармянскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Ліцвінавіцкага сельсавета.
Сцяпан Андрэевіч Карнач
Біяграфія
Карнач Сцяпан нарадзіўся 10 лістапада 1918 года ў вёсцы Клінок (цяпер Чэрвеньскі раён Мінскай вобласці Беларусі). Пасля заканчэння сельскай школы працаваў на адным з мінскіх заводаў, адначасова займаўся ў аэраклубе. У 1938 годзе Карнач быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. У 1940 годзе ён скончыў 8-ю Адэскую ваенную авіяцыйную школу лётчыкаў. З чэрвеня 1941 года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. Прымаў удзел у баях на Паўднёвым, Крымскім, Стэпавым, 1-м і 2-м Украінскіх франтах.
Мікольск (Кармянскі раён)
Ліквідаваны ў 2015 годзе.
Аўгусцін Аўгусцінавіч Бетанкур
Апошнія гады
У 1979 годзе прах А. А. Бетанкура і надмагільны помнік перанесены ў «Некропаль XVIII стагоддзя» на Аляксандра-Неўскай лаўры.
Сцяпан Андрэевіч Карнач
Біяграфія
Да 1944 годзе капітан Сцяпан Карнач быў штурманам    Стэпавага фронту. Да таго часу ён здзейсніў 270 баявых вылетаў, прыняў удзел у 70 паветраных баях, збіўшы 12 варожых самалётаў асабіста і яшчэ 4 — у складзе групы.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 4 лютага 1944 года капітан Сцяпан Карнач быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка» за нумарам 1463.
Усяго ж за час свайго ўдзелу ў баях Карнач зрабіў 346 баявых вылетаў, прыняў удзел у 84 паветраных баях, збіў 16 варожых самалётаў асабіста і яшчэ 4 — у складзе групы. З 18 лютага 1945 года прызначаны на пасаду камандзіра, якім камандаваў да канца вайны.
Пасля заканчэння вайны Карнач працягнуў службу ў Савецкай Арміі. У 1949 годе ён скончыў Вышэйшыя афіцэрскія лётна-тактычныя курсы, у 1958 годзе — Ваенную акадэмію Генеральнага штаба. У 1973 годзе ў званні генерал-маёра ён быў звольнены ў запас. Жыў у Адэсе. Памёр 2 лютага 1991 года, пахаваны на Таіраўскіх могілках Адэсы.
Валянціна Якімовіч
Валянціна Дзмітрыеўна Якімовіч, па нараджэнні Куцанкова, да 1976 года Малахоўская (нар. 27 лістапада 1949, Касцюкоўка, Гомельскі раён) — беларуская фалькларыстка, грамадская дзяячка ў ЗША.
Біяграфія
Скончыла архітэктурны факультэт БПІ (1973). Пасля вучобы засталася ў Мінску. Працавала архітэктарам, вядучым інжынерам-канструктарам, настаўніцай жывапісу, чарчэння і народнага мастацтва ў Беларускім гуманітарна-культурным цэнтры, педагогам-выхавальнікам у Мастацкім вучылішчы імя Глебава, актрысай мінскага драматычнага тэатра «Дзе-Я?», старшым навуковым супрацоўнікам сектара этнаграфіі Інстытута мастацтвазнаўства АН БССР.
Народны майстар па вырабе нацыянальных беларускіх строяў. Аўтар шэрагу культуралагічных артыкулаў і публікацый фальклорнага і этнаграфічнага характару.
Друкавалася ў часопісе «Мастацтва», газетах «Культура», «Чырвоная змена» ў Мінску, у бюлетэні «Весткі й Паведамленьні», газеце «Беларус» і альманаху «Беларус» у Нью-Ёрку. З 1987 года ладзіць традыцыйныя беларускія святы.
З канца 1998 года жыве ў ЗША, бярэ ўдзел у дзейнасці Беларуска-амерыканскага задзіночання, жыцці беларускай грамады ў Амерыцы. Сакратар згуртавання «Пагоня».
Аўтар успамінаў пра паэта Анатоля Сыса.
Анес Рушавіч
Анес Рушавіч (Анес Рушевић; нар., , Саюзная Рэспубліка Югаславія) — сербскі футбаліст, нападнік казахстанскага клуба «Жэтысу» з Талдыкаргана.
Кар’ера
У студзені 2017 года перайшоў у барысаўскі БАТЭ, падпісаўшы трохгадовы кантракт. У складзе БАТЭ стаў у асноўным выхадзіць на замену, а ў другой палове сезона 2017 выступаў за дубль. У студзені 2018 года вярнуўся ў Сербію, стаўшы іграком клуба «Напрэдак».
У жніўні 2019 года перайшоў у «Пролетар» з Нові-Сада, а ў ліпені 2020 года далучыўся да «Явара» з Іваніцы, дзе гуляў да канца сезона 2020/21. У студзені 2022 года стаў іграком паўночнамакедонскіх «Работнічкаў».
У ліпені 2023 года папоўніў склад казахстанскага «Жэтысу».
Прытча аб Добрым Пастыры
Прытча аб Добрым Пастыры — адна з прытчаў Ісуса Хрыста. Апавяданне пра прытчу размешчана ў Евангеллі ад Яна 10:1-21, дзе Ісус паказаны як Добры Пастыр, які аддае Сваё жыццё за авечак. Падобная ж выява выкарыстоўваецца ў Псальме 23. Тэма Добрага Пастыра паўторна з’яўляецца ў чатырох Евангеллях, у спасылках на Ісуса, Які не дазволіць загінуць ніводнай з Яго авечак. Вобраз Добрага Пастыра быў вельмі папулярным у раннім хрысціянскім мастацтве.
Біблейскае апавяданне
''Я — Пастыр Добры: Пастыр Добры аддае жыццё сваё за авечкі; а найміт, не пастыр, якому авечкі не свае, бачыць, як воўк падыходзіць, і пакідае авечкі і ўцякае, і воўк рабуе авечкі і разганяе іх; а найміт уцякае, бо найміт і не дбае пра авечкі. Я — Пастыр Добры, і ведаю Маіх, і Мае ведаюць Мяне: як Айцец ведае Мяне, так і Я ведаю Айца, і жыццё Маё кладу за авечкі. Ёсць у Мяне і іншыя авечкі, якія не з гэтай кашары, і тых трэба мне прывесці: і яны пачуюць голас Мой, і будзе адзін статак і адзін Пастыр. За тое любіць Мяне Айцец, што Я аддаю жыццё Маё, каб зноў прыняць яго; ніхто не адбірае яго ў Мяне, а Я Сам аддаю яго: маю ўладу аддаць яго і ўладу маю зноў прыняць яго; такі наказ атрымаў Я ад Айца Майго.''
Тэма пастыра была вельмі знаёмая слухачам Ісуса. Іудзея ў той час была пераважна аграрнай краінай, жывёлагадоўля займала цэнтральнае месца ў эканоміцы краіны. Праца пастуха (ці пастыра) была даволі цяжкай і адказнай, ён праводзіў у палях цэлыя тыдні. Праца была разам з тым і небяспечнай, пастух быў павінен абараніць свой статак ад драпежных жывёл, а таксама ад рабаўнікоў. Калі хтосьці са статка губляўся, то пастух нёс за гэта адказнасць, таму ён прыкладаў вялізныя намаганні, каб знайсці згубленую авечку. Калі статак быў невялікі, то адносіны да кожнай авечкі былі падобныя сямейным. Не звычайна, што тэма Добрага Пастыра шмат разоў паўтараецца ў Евангеллях. Вобраз Добрага Пастыра быў настолькі пашыраным, што некаторыя даследчыкі лічаць, што Добры Пастыр — гэта хутчэй метафара, чым прытча.
У мастацтве
Вобраз Добрага Пастыра з’яўляецца найбольш распаўсюджаным з сімвалічных уяўленняў Хрыста, знойдзеных у раннім хрысціянскім мастацтве ў катакомбах Рыма. Выявы звычайна паказваюць маладога чалавека, які нясе ягня прама на шыі. Тым не менш, вобраз пастуха быў папулярным і ў паганскім мастацтве, таму часта немагчыма дакладна сказаць, ці меў вобраз хрысціянскае значэнне. З V стагоддзя ён становіцца звычайнай выявай Хрыста, у тым ліку ён размешчаны на мазаіцы апсіды ў царкве Санці-Косма-э-Даміяна ў Рыме або ў Равене. Выявы Добрага Пастыра часта ўключаюць у сябе авечак на плечах, як і ў прытчы аб аблуднай авечцы, змешчанай у Евангеллі ад Лукі.
Сафія (інфанта Іспаніі)
Інфанта Сафія дэ Тодас лос Сантас дэ Бурбон Арціс Іспанская (29 красавіка 2007, Мадрыд) — інфанта іспанская, малодшая дачка караля Іспаніі Філіпа VI і яго жонкі Летысіі, унучка караля Хуана Карласа I. Займае другое месца ў чарзе атрымання іспанскага прастола ў спадчыну.
Біяграфія
Нарадзілася ў 16:50 вечары ў Міжнароднай клініцы ў Мадрыдзе з дапамогай кесарава сячэння. Пры нараджэнні вага інфанты складала 3,3 кг, рост — 50 см. Яе ствалавыя клеткі з пупавіны, як і клеткі яе сястры былі замарожаны і перададзены ў адзін з еўрапейскіх банкаў крыві.
Сваё імя яна атрымала ў гонар бабулі, каралевы Сафіі, народжанай прынцэсы Грэчаскай і Дацкай. Сама Сафія Грэчаская атрымала сваё імя ў гонар каралевы Грэцыі Сафіі Прускай, яе бабулі і прапрабабулі інфанты Сафіі. Хрышчэнне інфанты прайшло 15 ліпеня ў палацы Сарсуэла кардыналам Антоніа Роўка Варэла. Яе хроснымі сталі Палома Ракасалана, бабуля з боку маці і балгарскі прынц Канстанцін Асен, князь Відынскі.
Сардзінелы
Сардзінелы (Sardinella) — род марскіх прамянёвапёрых рыб сямейства селядцовых.
Біялагічнае апісанне
Рот канчатковы, невялікі, радыяльныя баразёнкі на крышкавай костцы адсутнічаюць. На целе не бывае цёмных плям. Уздоўж задняга краю жабернай адтуліны маюцца мясістыя вырасты, якія адрозніваюць сардзінел ад іншых селядцовападобных за выключэннем Harengula, Opisthonema, Herklotsichthys і Amblygaster. Сардзінелы падобныя на віды роду Amblygaster, ад якіх адрозніваюцца колькасцю ніжніх жаберных тычынак (40-100 супраць 26-43) і сярэдніх перадарсальных лусак. Вонкава яны падобныя з Clupea і Strangomera, з якімі ў іх перакрываецца арэал у паўночнай Атлантыцы і, верагодна, у паўночнай і паўднёвай часткі Ціхага акіяна. Каштоўная прамысловая рыба.
Арэал і спосаб жыцця
Распаўсюджаны ў багацці ў трапічных і субтрапічных водах усіх акіянаў. Сардзінелы — марскія пелагічныя рыбы, якія вядуць стайных лад жыцця. Маляўкі часта сустракаецца ў лагунах і ліманах, а дарослыя часцей сустракаюцца ля ўзбярэжжа.
Віды
У цяперашні час у род уключаюць 21 прызнаны від :
Леанор (прынцэса Астурыйская)
Біяграфія
Інфанта была хрышчоная ў палацы Сарсуэла кардыналам Антоніа Роўка Варэла 14 студзеня 2006 года. Традыцыйна, Леанор была хрышчоная вадой з ракі Іардан. Яна атрымала імя Леанор дэ Тодас лос Сантас дэ Бурбон і Арціс. Яе хроснымі сталі кароль і каралева Іспаніі — бабуля і дзядуля па лініі бацькі.
25 лютага 2006 года іспанскі каралеўскі дом пацвердзіў інфармацыю аб тым, што ствалавыя клеткі з пупавіны інфанты былі замарожаны і захаваны ў банку крыві ў Тусоне, штат Арызона. Клеткі будуць замарожаны прынамсі 15 гадоў разам з клеткамі 18 000 іншых дзяцей. Інфанта стала не першай асобай каралеўскай крыві, у якой былі ўзяты ствалавыя клеткі. Першым стаў дацкі прынц Крысціян, які нарадзіўся ў 2005 годзе.
Інфанта Леанор хадзіла ў дзіцячы сад для дзяцей іспанскай каралеўскай гвардыі, а з 15 верасня 2008 года яна наведвае школу Санта-Марыя-дэ-лос-Расалес каля Мадрыда. У гэтай школе вучыўся і яе бацька прынц Феліпэ.
Тытулы
Як спадчынніца Іспанскага прастола носіць тытул прынцэсы Астурыйскай. Акрамя таго, паводле артыкула 57 Канстытуцыі Іспаніі носіць таксама наступныя дадатковыя тытулы:
Первая Ступень
Ліквідаваны 3 лютага 2012 года.
Стара-Тура
Ста́ра-Ту́ра (Stará Turá, Ótura, Alt Turn) — горад у заходняй Славакіі, на паўднёвым захадзе Трэнчынскага края. Знаходзіцца за 12 км на захад ад раённага цэнтра Нове-Места-над-Вагам, за 99 км на поўнач ад Браціславы. З чэшскага боку мяжуе з Паўднёвамараўскім краем. Насельніцтва — 10291 чалавек (2005).
Геаграфія
Ляжыць на чэшска-славацкім памежжы ў паўночнай частцы Мыяўскага плато, непадалёк ад Малых і Белых Карпатаў. Разам з ваколіцамі Стара-Тура адносіцца да Падяварніцкага копаніцкага гістарычнага рэгіёна.
Праз горад працякае ў паўночна-паўднёвым напрамку ручай Трысце, які пасля Чахціцкага замка ўпадае ў раку Дудваг.
Гісторыя
Першыя пісьмовыя згадкі пра Стара-Туру датаваныя 1392 годам, калі яна згаданая ў дароўчым лісце караля Жыгімонта як паселішча, належнае Чахціцкаму замку, якім на той час валодаў Сцібар са Сцібарыц. У складзе замкавых уладанняў Стара-Тура знаходзілася ажно да знікнення феадалізму ў Венгрыі.
У 1467 годзе кароль Мацей Корвін за дапамогу пры арышце Яна Швеглы надаў Стара-Туры статус падданскага мястэчка (опідума), што дало штуршок яе развіццю. Прывілеем жыхары мястэчка былі вызвалены ад сплаты трыдзясятку і іншых падаткаў ва ўсіх частках венгерскай кароны. Надалей гэты прывілей некалькі разоў пацвярджалі іншыя валадары Венгрыі.
Паколькі бедныя глебы былі няздольныя пракарміць насельніцтва, старатуране займаліся вырабам і продажам драўляных тавараў. Акрамя традыцыйнай вытворчасці, якая захавалася да цяпер, неабходна таксама згадаць сапожнікаў, кажушнікаў, млынароў, сталяроў, токараў, кавалёў і ганчароў. Стара-Тура мела млыны, пральні, кузню, бровар, тут вырошчвалі шафран і выраблялі паперу. З каровінага малака старатуране выраблялі топленае масла. Тутэйшыя жыхары сталі заснавальнікамі брынзавай вытворчасці ў Славакіі.
У 1848 годзе горад было амаль цалкам знішчанае пажарам.
Кагера
Утвараецца зліццём рэк Ньяваронга і Рувуву. Даўжыня ад вытоку да месца ўпадзення ў возера Вікторыя каля 420 км. Разам з прытокам Лукарара даўжыня складае каля 800 км. Рака працякае ў шырокай забалочанай даліне. Сярэдні расход вады 1500 м³/с.
Раку адкрыў у 1876 годзе Г. Стэнлі, даследавалі ў 1892—1893 гг. О. Баўман і інш.
30 Авена B b
Маса планеты ацэньваецца прыблізна ў 9,88 MJ. З’яўляецца адзіным вядомым планетарным аб’ектам у сістэме 30 Авена.
Матчына зорка мае спектральны клас F6 V, яе ўзрост ацэньваецца ў 30 млн гадоў. 30 Авена B з’яўляецца кампанентам двайной сістэмы, абарачаючыся разам з 30 Авена C вакол агульнага цэнтра мас з яшчэ адной двайной сістэмай зорак 30 Авена A і 30 Авена D. Такім чынам, 30 Авена — гэта характэрная іерархічная кратная зорная сістэма. Сістэмы, падобныя 30 Авена, не з’яўляюцца рэдкасцю. Навукоўцы лічаць, што каля 4 % усіх сістэм падобныя да сістэмы 30 Авена і маюць 4 зоркі.
Экзапланета размешчана ў прыдатнай для жыцця зоне і абарачаецца вакол матчынай зоркі за 335 дзён.
Рудня (Ліцвінавіцкі сельсавет)
Ру́дня (, Рудня) — вёска ў Кармянскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Ліцвінавіцкага сельсавета.
У 1924—1954 гадах цэнтр Руднянскага сельсавета.
Спіс аб’ектаў PGC (2084001—2085000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2084001—2085000)
Марчэла Бачарэлі
Марчэла Бачарэлі (Бачыярэлі, Marcello Bacciarelli;,  — , ) — італьянскі мастак-партрэтыст эпохі барока.
Біяграфія
М. Бачарэлі вучыўся жывапісу ў Рыме, затым жыў у Германіі. Першыя свае замовы былі ім выкананы для двара караля Саксоніі Фрыдрыха I Аўгуста, у Дрэздэне. У 1756 годзе мастак наведаў Варшаву, дзе пазнаёміўся са Станіславам Аўгустам Панятоўскім, будучым каралём Польшчы. У 1764 годзе ён здзяйсняе паездку ў Вену, дзе быў прадстаўлены імператрыцы Марыі Тэрэзіі і дзе ён таксама займаўся партрэтным жывапісам. Пачынаючы з 1766 года мастак увесь час жыве ў Польшчы. У 1768 годзе быў ганараваны шляхецтвам і ўласным гербам.
Творчасць
З 1776 па 1785 год М. Бачарэлі стварае мастацкую майстэрню ў Каралеўскім палацы ў Варшаве. Карціны Бачарэлі, якія і сёння захоўваюцца ў гэтым палацы, былі напісаны ў той перыяд. Яму таксама належыць аўтарства карцін, размешчаных у палацавых Рыцарскай зале і ў Мармуровым пакоі. У 1816 годзе майстру прысуджаецца ганаровае званне прафесара Каралеўскага ўніверсітэта Польшчы. М. Бачарэлі быў таксама ганаровым членам Акадэмій вытанчаных мастацтваў Дрэздэна, Вены і Берліна. У Варшаве меў вучняў, напр. Юзафа Касінскага, Юзафа Рэйхана, Антоні Альбертрандзі і інш.
У 1766 М. Бачарэлі па загадзе караля Станіслава Аўгуста распрацаваў праект стварэння ў Варшаве Акадэміі вытанчаных мастацтваў, яго структуру і праграму навучання.
Студзянец (Кармянскі раён)
Студзяне́ц (, Студенец) — вёска ў Кармянскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Ліцвінавіцкага сельсавета.
Сусветная лютэранская федэрацыя
Сусве́тная лютэра́нская федэра́цыя — найвялікшы дэнамінацыйны саюз лютэранскіх цэркваў. Заснаваны ў 1947 у шведскім Лундзе. Сядзіба знаходзіцца ў Жэневе (Швейцарыя).
Федэрацыя аб'ядноўвае 143 цэркваў з 79 краін.
Найбуйнейшыя цэрквы-члены (у мільёнах чалавек; звесткі 2010 года):
Рэгіянальны канцлер СЛФ для Цэнтральнай і Усходняй Еўропы засядае ў Браціславе. Сайт федэрацыі паведамляе, што ў Беларусі яе членам з'яўляецца аддзяленне Евангельска-лютэранскай царквы ў Расіі, Украіне, Казахстане і Сярэдняй Азіі, хоць фактычна з 2001 года беларуская лютэранская царква выйшла з гэтай арганізацыі.
Жорж Жак Дантон
Жорж Жак Дантон (Georges Jacques Danton; 26 кастрычніка 1759 — 5 красавіка 1794) — французскі рэвалюцыянер, адзін з бацькоў-заснавальнікаў Першай французскай рэспублікі, сустаршыня клуба кардэльераў, міністр юстыцыі часоў Французскай рэвалюцыі, першы старшыня Камітэта грамадскага выратавання.
Маладосць. Адвакат
Сын пракурора бальяжа Арсі-сюр-Об Жака Дантона (1722—1762). Дзяцінства правёў на сяле ў семінарыі і ў свецкім пансіёне ў Труа прасякнуўся пакланеннем старажытнаму свету. Рыхтуючыся да адвакацкай прафесіі ў Парыжы, Дантон азнаёміўся з літаратурай XVII і XVIII стст. і прымаў актыўны ўдзел у масонстве. У 1787 годзе ён купіў месца адваката пры савеце караля, лічачы тады яшчэ магчымым пераварот зверху; але ў 1791 годзе, пры ліквідацыі старых судовых пасад, Дантон не прыняў у абмен ніякай новай, каб цалкам аддацца рэвалюцыйнай дзейнасці.
Пачатковы этап рэвалюцыі
Ужо з 1789 года Дантон дзейна праводзіў крайнія рэвалюцыйныя і рэспубліканскія ідэі ў розных сходах і клубах, адыгрываў бачную ролю ў падзеях 14 ліпеня і 5-6 кастрычніка і ў заснаванні клуба кардэльераў. Усюды і заўсёды Дантон быў супраць двара, міністэрства, Нацыянальнага сходу; 17 ліпеня 1791 года ён заклікаў народ на Марсавым полі падпісваць петыцыю аб звяржэнні караля. Пасля задушэння гэтага руху Дантон тыдняў на шэсць схаваўся ў Англіі і вярнуўся толькі к выбарам у Заканадаўчы сход. У дэпутаты ён не патрапіў, але стаў у Парыжы падрыхтоўваць звяржэнне караля, то ў якасці адміністратара дэпартамента, то ў званні таварыша пракурора Парыжскай камуны, то ў клубах, то сярод атрадаў народнага войска — федэратаў Марселя і Брэтані ці Enfants-Rouges з Сент-Антуанскага прадмесця. А таксама ён удзельнічаў у зборы добраахвотнікаў.
Канвент
У ноч з 9 на 10 жніўня 1792 года Дантон даў штуршок да ўтварэння новага, больш рэспубліканскага генеральнага савета камуны, арыштаваў Манда, пераемніка Лафаета ў камандаванні нацыянальнай гвардыяй, і замяніў яго Сантэрам. Пасля 10 жніўня Дантон быў прызначаны міністрам юстыцыі; абапіраючыся на Парыжскую камуну, ён стаў правадыром у барацьбе супраць раялістаў унутры і абароне межаў супраць Аўстрыі і Прусіі. Ворагі Дантона вінавацілі яго ў прадажнасці, растратах, арганізацыі вераснёвых забойстваў. Першыя абвінавачванні не пацвярджаюцца ніякімі дакументамі; папярэдзіць ці спыніць вераснёвыя забойствы Дантон, па ўласным прызнанні, не быў у сілах і паставіўся да кровапраліцця з той жа абыякавасцю, як пазней да сваёй уласнай гібелі. Дантон быў абраны дэпутатам у Канвент ад Парыжа і падвяргаўся тут нападкам Жыронды за сваю папярэднюю дзейнасць у міністэрстве. Ён стаяў у канвенце за свабоду друку, за законы супраць эмігрантаў, за асуджэнне караля, быў адзін час старшынёй клуба якабінцаў і членам першага Камітэта грамадскага выратавання.
Знешняя палітыка Дантона
Пасля перамогі пры Жэмапэ Дантон быў пасланы Канвентам у Бельгію для арганізацыі заваяванай вобласці. Пазней, з прычыны раздражнення, якое палітыка ўмяшання выклікала ў суседніх дзяржавах, Дантон настаяў у канвенце на рашэнні не ўмешвацца ва ўнутраныя справы іншых нацый (13 красавіка 1793), не прадпрымаць ні наступальных войнаў, ні заваяванняў (15 чэрвеня 1793). Мэтай далейшых дыпламатычных зносін і ваенных узбраенняў ён ставіў мір і прызнанне рэспублікі іншымі дзяржавамі. Дантон садзейнічаў замене парламенцкага кіравання Жыронды часовай рэвалюцыйнай дыктатурай камітэта грамадскага выратавання і стаў весці барацьбу з праціўнікамі рэвалюцыі ўнутры і па-за Францыяй пасродкам рэвалюцыйных трыбуналаў і каласальных набораў. Перыяд часу з красавіка 1793 па верасень 1793 — эпоха найбольшага ўплыву Дантона. У знешніх зносінах ён азначыў цэлую сістэму палітыкі для сваіх пераемнікаў: у Англіі падтрымліваць усе апазіцыйныя элементы супраць Піта, дамагчыся нейтралітэту дробных дзяржаў — Даніі, Швецыі і г.д., паспрабаваць аддзяліць Прусію і Баварыю ад кааліцыі, сілай утаймаваць Сардзінію і Іспанію, непрымірыма змагацца супраць Аўстрыі, ствараючы ёй цяжкасці на Усходзе агітацыяй у Польшчы і Турцыі.
Асуджэнне і пакаранне смерцю
З часу заснавання другога Камітэта Грамадскага выратавання пачынаецца пераход улады, з аднаго боку, да эберцістаў, з іншага — да Рабесп’ера. Дантон слаба процідзейнічаў гэтаму, часта адсутнічаў у Парыжы, занадта разлічваючы на сваю папулярнасць. Ён не ўхваляў працягвання пакаранняў смерцю, за што стаў атрымліваць абвінавачванні ў залішняй паблажлівасці. Незадоўга да свайго арышту, Дантон быццам бы адказаў сябрам, якія прапаноўвалі яму бегчы з Францыі: «Ці магчыма панесці радзіму на падэшвах сваіх ботаў?»
Пасля падзення эберцістаў, калі ўплыў Рабесп’ера дасягнуў апагею, 31 сакавіка 1794 года, Дантон і яго сябры былі арыштаваны па пастанове злучаных камітэтаў грамадскага выратавання і агульнай бяспекі; гэта мера была ўхвалена канвентам па дакладзе Сен-Жуста, складзенага паводле накідаў Рабесп’ера. Працэс з самага пачатку вёўся з парушэннем усіх фармальнасцей; новай пастановай канвента па прапанове Сен-Жуста абвінавачваныя былі прама пастаўлены па-за законам. Дантаністы (Каміль Дэмулен, Эро дэ Сешэль, Фабр д'Эгланцін і інш.) вінаваціліся ў змове з мэтай зрынуць нацыянальнае прадстаўніцтва і рэспубліку, былі асуджаны і загінулі на гільяціне. Па дарозе да эшафота Дантон падбадзёрваў сябе словамі: «Наперад, Дантон, ты не павінен ведаць слабасці!» А праязджаючы міма дому, дзе жыў Рабесп’ер, Дантон выкрыкнуў прароцкія словы: «Максіміліян, я чакаю цябе, ты пойдзеш услед за мной!»
Сведчанне ката Шарля Анры Сансона: «Спачатку на эшафот узышоў Эро дэ Сешэль, а з ім і Дантон, не чакаючы, каб яго паклікалі. Памочнікі ўжо схапілі Эро і надзелі яму на галаву мяшок, калі Дантон падышоў, каб абняць яго, бо Эро ўжо не змог развітацца з ім. Тады Дантон выклікнуў: „Дурні! Хіба вы перашкодзіце галовам пацалавацца ў мяшку?..“ Яшчэ нож гільяціны не быў вычышчаны, як Дантон ужо наблізіўся; я ўтрымаў яго, запрашаючы адвярнуцца, пакуль прыбяруць труп, але ён толькі пагардліва паціснуў плячамі: „Трохі больш ці менш крыві на тваёй машыне, што за важнасць; не забудзься толькі паказаць маю галаву народу; такія галовы не ўсякі дзень удаецца бачыць“. Гэта былі яго апошнія словы».
Салабута
Салабу́та (, Салабута) — былая вёска ў Кармянскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі. Уваходзіла ў склад Ліцвінавіцкага сельсавета.
Ліквідавана 30 снежня 2009 года.
Вёска знаходзілася каля левага берага ракі Аўсовіна (правы прыток ракі Сож).
Хляўно
Хляўно́ (, Хлевно) — вёска ў Кармянскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Ліцвінавіцкага сельсавета.
Еўрапейскі шпрот
Еўрапейскі шпрот (Sprattus sprattus) — від марскіх рыб з сямейства селядцовых (Clupeidae).
Насяляе моры Еўропы ад Гібралтара да Лафатэнскіх астравоў, у т.л. Паўночнае і Нарвежскае мора (паўночны шпрот). Жыве ў Балтыйскім моры (балтыйскі шпрот, або кілька). Насяляе паўночную частку Міжземнага і Чорнае мора (паўднёваеўрапейскі, аб чарнаморскі шпрот).
Характарызуецца моцна развітымі кілепадобнымі лускавінкамі. Кіль пачынаецца ад горла і даходзіць да анальнага плаўніка, жывот сціснуты з бакоў.
Ежу складаюць у асноўным планктонныя ракападобныя (зоапланктон) і маляўкі рыб.
Падвіды
Большасць аўтараў вылучае тры слаба адрозных падвіда: Часам вылучалі таксама асобны падвід Sprattus sprattus sulinus, які жыве толькі ў Чорным моры.
Спіс аб’ектаў Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Харватыі
У спісе Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА ў Рэспубліцы Харватыя значыцца 7 найменняў (на 2014 год), што складае ад агульнай колькасці ( на  год). 6 аб'ектаў уключаны ў спіс па культурных крытэрыях, прычым 2 з іх прызнаны шэдэўрамі чалавечага генія (крытэрый i), а 1 аб'ект уключаны па прыродных крытэрыях, прычым ён прызнаны прыродным феноменам выключнай прыгажосці і эстэтычнай важнасці (крытэрый vii). Акрамя гэтага, станам на 2014 год, 17 аб'ектаў на тэрыторыі Харватыі знаходзяцца сярод кандыдатаў на ўключэнне ў спіс сусветнай спадчыны. Рэспубліка Харватыя, у якасці незалежнай дзяржавы, ратыфікавала Канвенцыю аб ахове сусветнай культурнай і прыроднай спадчыны 6 ліпеня 1992 года. Аднак, першыя тры аб'екты, размешчаныя на тэрыторыі Харватыі, былі занесены ў спіс яшчэ ў 1979 годзе на 3-й сесіі Камітэта сусветнай спадчыны ЮНЕСКА, калі краіна з'яўлялася часткай СФРЮ.
Спіс
У гэтай табліцы аб'екты размешчаны ў парадку іх дадання ў спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.
Жабін (Кармянскі раён)
Жа́бін (, Жабин) — вёска ў Кармянскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Лужкоўскага сельсавета.
Евангельска-лютэранская царква ў Рэспубліцы Беларусь
Гісторыя
Першая евангельская царква ў Беларусі была заснавана ў Брэсце ў 1553. Пад канец XVI стагоддзя ў Вялікім Княстве існавала каля 10 лютэранскіх парафій. Пасля Другой сусветнай вайны ўсе лютэранскія прыходы былі ліквідаваны.
Першая лютэранская грамада ў Рэспубліцы Беларусь пасля падзення савецкай улады атрымала рэгістрацыю ў 1993 годзе. Да 1998 самаарганізацыя лютэранскіх суполак у розных мясцовасцях адбывалася практычна ізалявана. Некаторыя далучыліся да ELKRAS, астатнія дзейнічалі цалкам незалежна. Улетку 1999 ELKRAS прызначыла пастара Леаніда Цвікі (Віцебск) епіскапскім візітатарам у Беларусі. 2 снежня 2000 года ў Віцебску адбыўся ўстаноўчы Сінод Беларускай евангельска-лютэранскай царквы. 11 сакавіка 2001 Цвікі быў рукапакладзены епіскапам. ELKRAS выступіла з асуджэннем стварэння ЕЛЦРБ, з-за чаго дзве (з 13) лютэранскіх грамадаў не ўвайшлі ў склад ЕЛЦРБ, застаўшыся ў ELKRAS. У 2002 годзе канфлікт між Кансісторыяй і епіскапам скончыўся адхіленнем апошняга ад служэння ў царкве. Царква перайшла на кансістарыяльнае кіраванне, і быў абраны в. а. епіскапа. 27 верасня 2003 года чатыры грамады «нямецкай традыцыі» абвясцілі пра непадпарадкаванне Кансісторыі і стварылі «Каардынацыйны савет ЕЛЦРБ для абароны законных правоў і інтарэсаў уцісканых суполак і святароў ЕЛЦРБ» (яшчэ адна грамада, полацкая, таксама выйшла з ЕЛЦРБ, аднак удзелу ў Каардынацыйнай савеце не брала). 9 кастрычніка 2004 года ў Лідзе гэтыя суполкі зладзілі Устаноўчы Сінод і стварылі Самастойную евангеліцка-лютэранскую царкву. На 2013 у складзе СЕЛЦ РБ знаходзілася адзінаццаць суполак. Царква кансерватыўная, не прызнае жаночага святарства.
Іерархія
Епіскап ЕЛЦРБ:
Прадстаяцель СЕЛЦ РБ:
Структура
ЕЛЦБР падзеленая на чатыры царкоўныя акругі на чале з суперінтэндэнтамі: Віцебскую, Гомельскую, Гродзенскую і Магілёўскую. У склад кожнай акругі ўваходзіць 2-3 парафіі.
Тодар Кашкурэвіч
Тодар Кашкурэвіч, Тодар Арленавіч Кашкурэвіч, Фёдар Арленавіч Кашкурэвіч (,, БССР, СССР) — беларускі мастак, музыкант, этнакультуролаг, дудар.
Сям’я і выхаванне
Поўнае сапраўднае імя — Фёдар Арленавіч Кашкурэвіч, але любіць, каб яго называлі на беларускі манер «Тодар Кашкурэвіч» і так самапрэзентуецца.
Нарадзіўся 4 мая 1963 г. у Мінску ў мастацкай сям’і і з’яўляецца прадстаўніком мастацкай дынастыі Кашкурэвічаў: бацька Арлен Кашкурэвіч і брат Ігар Кашкурэвіч з’яўляюцца вядомымі беларускімі прафесійнымі мастакамі.
У апошнія гады жыве з сям’ёй у Ракаве, куды пераехаў з Мінска на сталае жыхарства — бліжэй да прыроды.
Адукацыя
Скончыў Мінскае мастацкае вучылішча і Беларускі дзяржаўны мастацкі інстытут.
Быў членам маладзёжнага грамадскага аб’яднання «Беларуская Майстроўня» (1979—1984), куды ў прыватнасці прывёў Міхала Анемпадыстава.
Творчасць
Працуе ў галіне манументальнага мастацтва, жывапісу, кніжнай графікі і дызайну. Разам з іншымі энтузіястамі заснаваў у Беларусі традыцыю эксперыментальнай археалогіі, спецыяліст у працы з металам, дрэвам, настаўнік вядомых беларускіх гравёраў і ювеліраў.
Даследуе і аднаўляе старадаўную музычную традыцыю (беларуская дуда, ліра). Адзін з найбольш вядомых у балтыйскім рэгіёне майстроў, што вырабляюць дуды паводле аўтэнтычных узораў і пачынальнікаў сучаснага дударскага руху ў Беларусі. Удзельнік гурта рытуальнага фальклору «ESSA», а таксама беларуска-літоўскага фольк-джаз праекта «TYLOS LABANORO».
Адзін з заснавальнікаў і актыўных членаў Цэнтра этнакасмалогіі «KRYŬJA», галоўны рэдактар альманаха «DRUVIS». Даследуе беларускую традыцыйную культуру, рэлігію і міфалогію, вывучае архаічную знакавую сістэму, паходжанне і семантыку сімвалаў. Займаецца штудыямі ў галіне этнамузыкалогіі, традыцыйнай эстэтыкі, сакральнай геаграфіі.
Веліхава
Ве́ліхава — возера ў Маларыцкім раёне Брэсцкай вобласці, часткова на тэрыторыі Украіны, за 17 км на паўднёвы ўсход ад горада Маларыта, за 6,3 км на ўсход ад вёскі Сушытніца, у басейне ракі Прыпяць.
Плошча паверхні 0,125 км², даўжыня 0,5 км, шырыня 0,3 км. Даўжыня берагавой лініі 1,5 км. На ўсходзе акружана шырокай забалочанай поймай, да якой прылягае вялікі балоцісты луг. На поўдні каналам злучаны з сістэмай меліярацыйных каналаў.
У возеры водзяцца шчупак, лешч, плотка, акунь і іншыя віды рыб.
Евангельская Царква Аўгсбургскага Вызнання (Славакія)
Ева́нгельская царква́ А́ўгсбургскага вызна́ння (Evanjelická cirkev augsburského vyznania, ECAV) — другая па велічыні царква ў Славакіі пасля рымска-каталіцкая царква. Заснаваная на вучэнні нямецкага рэфарматара Марціна Лютэра. Паводле звестак 2001 года да яе адносіліся 6,93% насельніцтва Славакіі, што складае 372 858 асоб. У 2004 годзе царква налічвала 326 збораў, 357 святароў і 651 цэркваў і малітоўных дамоў.
Евангельская царква Аўгсбургскага вызнання Славакіі з'яўляецца членам Сусветнага савета цэркваў, Сусветнай лютэранскай федэрацыі і Канферэнцыі еўрапейскіх цэркваў.
Гісторыя
Рэфармацыя ў Славакію трапіла праз вучэнне Яна Гуса і рух Яна Іскры. Пасля іх заняпаду значная колькасць збораў з першай паловы XVI стагоддзя пачынае схіляцца да Лютэравага вучэння. Такія зборы пачалі з'яўляцца ўжо праз некалькі гадоў пасля публікацыі Лютэравых пропаведзяў супраць індульгенцый у 1517 годзе. У 2-й палове XVI стагоддзя 2/3 насельніцтва складалі пратэстанты.
На сінодзе ў Жыліне ў 1610 годзе былі ўсталяваны асновы арганізацыі царквы. Былі створаныя 3 суперінтэнданцыі (біскупствы) і абраныя іх першыя кіраўнікі (суперінтэнданты) — Эліяш Лані, Самуэль Мелік і Ісак Абрагамідэс для заходняй і цэнтральнай Славакіі. На ўсходзе краіны на сінодзе ў Спішске-Подграддзі 1614 года былі ўтвораны дзве суперінтэнданцыі. Мовай набажэнстваў славацкіх лютэранаў стала чэшская.
Пасля ўтварэння ў 1918 Чэхаславацкай рэспублікі з Евангельскай царквы ў Венгрыі паўстала самастойная ЕЦАВ у Славакіі. Першы Статут царквы быў прыняты ў 1921 годзе. Царква ў перыяд Першай рэспублікі падтрымлівала шчыльны кантакт з Евангельскай царквой чэшскіх братоў.
Пасля прыходу да ўлады камуністаў у 1948 годзе лютэранская царква была пазбаўлена сваіх школаў і сацыяльных устаноў, шматлікія перыёдыкі зачыненыя. Больш за сотню святароў трапілі пад пераслед, многія з іх былі зняволены і пазбаўленыя магчымасці выконваць набажэнствы.
Структура
Асноўнай структурнай адзінкай ёсць царкоўны збор. Зборы аб'яднаныя ў сеньяраты, сеньяраты ў акругі. ЕЦАВ падзеленая на дзве акругі: Усходнюю і Заходнюю — і на 14 сеньяратаў, 8 з якіх уваходзяць у Заходнюю, астатнія 6 — ва Усходнюю акругу :
Вера
ЭЦАВ вызнае біблейскія Евангеллі крыніцаю веры ў трыадзінага Бога і законам жыцця. Галавою царквы лічыцца Ісус Хрыстос, усе астатнія вернікі — Боскія дзеці, аднолькавыя міжсобку. У дачыненні да святароў слова «айцец» не ўжываецца, бо паводле Ісусавых словаў яно можа азначаць адно нябеснага Айца. У дадатак да азначэнняў біскуп, сеньёр, пастар выкарыстоўваецца слова «брат».
Сімвалем веры прызнаецца Аўгсбургскае вызнанне.
Лужок (Кармянскі раён)
Лужо́к (, Лужок) — аграгарадок у Кармянскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Лужкоўскага сельсавета.
Знаходзіцца за 18 км у напрамку на поўдзень ад гарадскога пасёлка Карма, за 90 км ад Гомеля, каля ракі Горна.
Ян Іскра
Ян Іскра з Брандзіса (Jan Jiskra z Brandýsa, Ján Jiskra z Brandýsa, János Giskra, Johann Giskra von Brandeis; каля 1400 — каля 1469) — славацкі дзяржаўны дзеяч. Адзін з правадыроў табарытаў. У 1437 на чале наёмнага войска з былых табарытаў здзейсніў паход супраць туркаў. У 1440—1452 вярхоўны гетман венгерскага караля ў Славакіі. У 1454 узначаліў барацьбу славацкіх феадалаў супраць антыфеадальнага руху, так званага руху брацікаў. У 1462 заключыў дагавор з венгерскім каралём Мацьяшам Хуньядзі і за адмову ад улады ў Славакіі атрымаў землі ў Трансільваніі.
Уладзімір Сымонавіч Базан
Уладзімір Сымонавіч Базан (, Мінск —, Брэст) — дзеяч беларускага адраджэнскага руху, мастак творчай суполкі «Пагоня», калекцыянер, выдавец і палітык.
Біяграфія
Уладзімір Базан нарадзіўся ў Мінску. Скончыў Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі інстытут. Атрымаў адукацыю мастака-жывапісца і педагога. Па размеркаванні прыехаў на працу ў Брэст, дзе жыў да сваёй заўчаснай смерці. Як мастак выканаў на Берасцейшчыне шэраг манументальна-дэкаратыўных прац у тэхніцы мазаіка, роспіс, зграфіта і інш., тэма якіх — адраджэнне нацыянальна-гістарычнай спадчыны беларускага народа.
Калі ў Беларусі пачаўся адраджэнскі рух, яшчэ падчас вучобы ў Мінску належаў да беларускіх моладзевых суполак, у Брэсце адным з першых уступіў у брэсцкую грамадска-культурную сябрыну «Край», якая ў канцы 1980-х праводзіла актыўную нацыянальна-асветніцкую дзейнасць у горадзе.
Быў удзельнікам Устаноўчага З’езду БНФ «Адраджэнне» ад Брэста, стаў адным з стваральнікаў структур БНФ у Брэсце і вобласці. Ад 1991 да 1997 гадоў (да моманту сваёй смерці) быў нязменным кіраўніком (старшынёй) Брэсцкай абласной Рады БНФ і членам Сойма БНФ. Балатаваўся ў беларускі парламант і мясцовыя органы ўлады.
У 1989 разам з аднадумцамі наладзіў выпуск (тады яшчэ паўлегальна) незалежнай беларускай газеты «Шлях» Берасцейшчыны. Пасля яе афіцыйнай рэгістрацыі з’яўляўся выдаўцом (дырэктарам) выдавецтва «Шлях».