cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сушыльная машына
Традыцыйныя сушыльніцы
Імправізаваныя спробы скарыстаць гэту цеплыню дзеля дамашняга ацяплення шляхам скіроўвання ў памяшканні вільготнага нагрэтага паветра цераз вентыляцыйныя каробкі, абсталяваныя, падвышаюць вільготнасць у жытле. Хоць гэта і можа стацца карысным пры сухім зімовым надвор'і, залішняя вільгаць ад гэтых прылад падвышае верагоднасць плесні і росту бактэрый удома. Адвод цеплыні ўсярэдзіну таксама можа быць незаконным. Газавыя сушыльніцы павінны абавязкова адводзіць цеплыню надвор, бо прадукты гарэння змешваюцца з вільготным паветрам. Будаўнічныя нормы і інструкцыі вытворцаў звычайна рэкамендуюць даваць сушыльніцам адводзіць цеплыню вонкі.
Яшчэ адным захадам падвысіць эфектыўнасць традыцыйных сушыльніцаў ёсць спроба падаць на ўваход падагрэтае паветра заместа кандыцыянавага паветра жыллёвай прасторы. Прыкметнай крыніцай гэткага паветра для сушыльніцы можа стаць сістэма трубаправодаў, якая-б усмоктвала гарачае паветра з падстрэшша будыніны.
Мікрахвалёвыя сушыльніцы
Японскія вытворцы распрацавалі высокаэфектыўныя сушыльніцы на базе мікрахвалёвага выпраменьвання (у той час як бальшыня японцаў сушаць сваю бялізну пад адкрытым небам). Падчас асноўнага высушвання вада з вопраткі паруецца мікрахвалямі, але фінальная частка працэсу рэалізаваная пры дапамозе канвекцыйнага награвання дзеля таго, каб пазбегнуць дугаўтварэння з металічнымі элементамі адзення. Гэты тып сушыльніцаў мае рад перавагаў: на чвэрць каротшы час на высушванне, ашчаджэнне энергіі (на 17—25%% менш), а таксама нізшыя тэмпературы сушэння. Некаторыя аналітыкі лічаць, што дугаўтварэнне і пашкоджанне тканіны — гэта асноўны чыннік, які не дае мікрахвалёвым сушыльніцам выйсці на рынак ЗША.
Цэнтрыфугі
З мэтай выціснуць дадатковую вільгаць з закладкі, раскручвае барабан да значна большых хуткасцей, ніж звычайная пральніца. За дзве хвіліны цэнтрыфуга можа аддзяліць больш вады, чым традыцыйная сушыльніца на базе награванага барабана аддзяляе за дваццаць. Хоць адно кручэннем бялізны цалкам не высушыць, гэткі дадатковы крок ашчаджае энергію і час у вялікіх пральнях, як, прыкладам, у шпіталях.
У вялікіх спартыўных залах і плавальных басейнах могуць стаяць малыя цэнтрыфугі. Выціснуць большую часць вады з плавальнага касцюма пасля заняткаў — значыць менш праблем у спартыўных торбах, а пазней у кошыках з праннём. Няма патрэбы ў поўным высушванні, бо наведнік звычайна ўсё адно неўзабаве пярэ плавальны касцюм.
Кандэнсацыйныя сушыльніцы
У кандэнсацыйнай сушыльнай машыне паветра ходзіць па замкнёным коле. Першапачатна халоднае цыркуляванае паветра награваецца, каб зменшыць яго адносную вільготнасць (цёплае паветра можа ўтрымліваць больш вогкасці, чым халоднае). Далей ужо цёплае сухое паветра прадуваецца цераз барабан з бялізнай, адбіраючы з яе вогкасць шляхам выпарэння. Пад барабанам мацуецца кандэнсатар (уласна кажучы, цеплаабменнік), задача каторага — паніжаць вільготнасць цыркуляванага паветра машыны. Дзеля гэтага гарачае вільготнае паветра астуджаецца. Вентылятар, які рухавіцца маторам, што ў спарцы з барабанам, пастаўляе халоднае навакольнае паветра ў абшар кандэнсатара і прадувае яго металічныя пласціны.
У кандэнсатары пункт расы, што залежыць ад тэмпературы, зніжаецца, і лішак вільгаці кандэнсуецца ў выглядзе вады, якая збіраецца спярша ў сцёкавым адстойніку. Астуджанае цыркуляванае паветра затым награваецца зноў — кола замкнулася. Навакольнае паветра, якое прадуваецца цераз кандэнсатар і ў выніку чаго награваецца, выпускаецца ў наваколле, бо з прычыны сваёй невысокай тэмпературы не можа выканаць ніякай дадатковай работы. Сушыльніца з "паветраным ахалоджваннем" працуе тым лепш, чым халадней у памяшканні, дзе стаіць машына.
Кандэнсат цыклічна адпампоўваецца ў рэзервуар, які часцей за ўсё размяшчаюць пад панэллю кіравання. Рэзервуар трэба рэгулярна апустошваць, хоць можна падключыць сушыльніцу і да сцёку пральнай машыны. Дзеля гэтага з'яўляецца раздым для шлангу звычайна на задняй сценцы прылады.
Кандэнсатар трэба перыядычна ачышчаць ад ворсы, што скапліваецца на ім. Таксама такія машынкі расходуюць больш энергіі, чым вентыляваныя сушыльніцы, але ў той-жа час, яны не выкідаюць гарачае паветра надвор, а награваюць ім памяшканне.
Сушыльніцы з цеплавой помпай
У той час як кандэнсацыйныя сушыльніцы выкарыстоўваюць пасіўны цеплаабменнік, які ахалоджваецца навакольным паветрам, гэтыя сушыльніцы выкарыстоўваюць цеплавую помпу. Гарачае, вільготнае паветра з барабана прапускаецца цераз цеплавую помпу, дзе халодны бок кандэнсуе вадзяную пару альбо ў сцёкавых патрубак, альбо ў адстойнік, а гарачы бок затым зноў награвае паветра для паўторнага ўжытку. Такім парадкам сушыльніца не толькі пазбываецца неабходнасці мець паветравы адток, але яна таксама захоўвае ладную часць цеплыні ўсярэдзіне, заместа таго, каб выкідаць вонкі. Як вынік, сушыльніцы на базе цеплавой помпы спажываюць да 50% менш энергіі, ніж кандэнсацыйныя альбо традыцыйныя сушыльніцы. Дамашнія сушыльныя машыны з цеплавой помпай спраектаваныя для работы пры тыповых тэмпературах навакольнага асяроддзя — ад 5 да 30℃. Пры тэмпературах ніжэйшых за 5℃, час высушвання значна расце. Як і ў прыпадку з кандэнсацыйнымі сушыльніцамі, цеплаабменнік не даводзіць нутраное паветра да нізкай ступені вільготнасці навакольнага паветра, у выніку чаго высушванне вымагае большага часу. Аднак бо машыны з цеплавой помпай захоўваюць вялікую часць цеплыні, тэмп цыркулявання ўжо нагрэтага паветра вышэйшы, што, у залежнасці ад мадэлі, можа весці нават да меншага часу высушвання, ніж у традыцыйных сушыльніцаў.
Сушыльніцы на базе механічнага паравога кампрэсара
Новы тып сушыльніцаў знаходзіцца на стадыі распрацоўкі. У сутнасці гэта ўдасканаленая версія сушылак з цеплавой помпай. Толькі заместа цёплага паветра сушыльніцы з механічным паравым кампрэсарам ужываюць ваду, аддзеленую з бялізны ў форме пары. Спярша барабан і яго змесціва награваюцца да 100 °C. Утвараная вільготная пара становіцца адзіным складнікам атмасферы ўнутры барабана. Калі вільготная пара выходзіць з барабана, яна механічна кампрэсуецца з мэтай аддзялення вільгаці. Атрыманая пры гэтым цеплыня ўжываецца паслей дзеля награвання сухога паветра. Сціснутаму паветру дазваляюць пашырыцца і, перагрэўшы, упускаюць зноў у барабан, каб працягнуць працэс паравання вады з бялізны, ствараючы больш вільготнай пары. Цыкл замыкаецца. Гэтак-жа як і сушыльніцы з цеплавой помпай, сушыльніцы на базе механічнага паравога кампрэсара паўторна ўжываюць ладную часць цеплыні, страчанай на награванне бялізны. Энергаэфектыўнасць таксама параўнальная. Абодва тыпы больш як у два разы эфектыўнейшыя за традыцыйныя сушылкі.
На сонечнай энергіі
Сушыльніца на сонечнай энергіі ўяўляе сабой стацыянарную прыладу з асобным адсекам для адзежы. Пры гэтым сонца не ўваходзіць у наўпросты кантакт з тканінай. У яшчэ адным варыянце канструкцыі сонечная энергія ўжываецца дзеля награвання паветра, якое падаецца на ўваход у традыцыйную барабанную сушыльную машыну.
Статычная электрычнасць
Сушыльныя машыны могуць выклікаць прыліпанне адзежы к целу ў выніку трыбаэлектрычнага эфекту. Часта прычынай становіцца перасушванне нізкавільготным паветрам. Тканінны кандыцыянер тут паратункам.
Марыя Валер’еўна Буціна
Марыя Валер’еўна Буціна (Мария Валерьевна Бутина; 10 лістапада 1988, Барнаул) — расійскі палітычны актывіст, публіцыст і грамадскі дзеяч.
Буйвал афрыканскі
Буйвал афрыканскі, або кафрскі (Syncerus caffer) — від быкоў, шырока распаўсюджаны ў Афрыцы. Адзіны від, які застаўся з роду Syncerus.
Марыя Валер’еўна Буціна
Марыя Буціна атрымала вядомасць пасля арышту ў Вашынгтоне ў ліпені 2018 года па абвінавачванні ў працы замежным агентам у ЗША без рэгістрацыі. 13 снежня 2018 года Буціна ў рамках угоды са следствам прызнала ў амерыканскім судзе сваю віну ва ўдзеле ў змове супраць ЗША, а таксама паведаміла, што дзейнічала пад кіраўніцтвам расійскага чыноўніка. 26 красавіка 2019 года прысуджана да 18 месяцаў турмы. Пасля адбыцця часткі тэрміну і дэпартацыі Буціна вярнулася ў Расію 26 кастрычніка 2019 года.
Буйвал афрыканскі
Вышыня ў холцы ў дарослых самцоў можа дасягаць 1,6 м, а даўжыня цела — 3,4 м. Вага буйнога экзэмпляра можа складаць 700 кг, а ў асобных выпадках да 900 кг. Звычайна дарослы самец важыць каля 600 кг.
Марыя Валер’еўна Буціна
МЗС Расіі расцаніў арышт Буцінай як прымеркаваны да сустрэчы прэзідэнтаў Расіі і ЗША ў Хельсінкі, што меў на мэце «мінімізаваць яе эфект», сарваць вынікі саміту.
Пасля вяртання ў Расію Буціна ўвайшла ў экспертны савет пры ўпаўнаважаным па правах чалавека ў РФ і стала членам Грамадскай палаты РФ 7 склікання. У 2020 годзе выдала кнігу «Турэмны дзённік» (Тюремный дневник), у якой апісала гісторыю свайго турэмнага зняволення ў ЗША.
Ранняе жыццё
Марыя Буціна нарадзілася 10 лістапада 1988 года ў Барнауле ў сям’і Валерыя Віктаравіча Буціна, яе маці была галоўным інжынерам энергетычнага прадпрыемства. Мае родную сястру і пляменніцу Кіру. З адзнакай у 17 гадоў скончыла гімназію №22 з паглыбленым вывучэннем англійскай мовы, са школьных гадоў імкнулася да актыўнай публічнай дзейнасці. Скончыла ў 2010 годзе Алтайскі дзяржаўны ўніверсітэт з чырвоным дыпломам па спецыяльнасцях «паліталогія» і «педагогіка». З 2011 года вучылася ва ўніверсітэцкай аспірантуры па спецыяльнасці «палітычныя працэсы, інстытуты і тэхналогіі».
Пры падтрымцы бацькі ў Алтайскім краі пачала прадпрымальніцкую дзейнасць па рознічным гандлі мэбляй, была гаспадыняй сеткі мэблевых магазінаў, затым прадала бізнес. У 2012 годзе ў Маскве адкрыла рэкламнае агенцтва «Антарес». У гэты ж перыяд захапілася палітыкай і рэкламна-інфармацыйным бізнесам, вырабячы на рэспектабельнага пажылога сенатара незгладжальнае ўражанне, пазнаёмілася і да 2016 года працавала спецыяльным памочнікам першага намесніка Старшыні Савета Федэрацыі РФ Аляксандра Торшына, які стаў затым намеснікам старшыні Цэнтрабанка РФ.
Дзейнасць
У 2015 годзе, знаходзячыся ў паездцы па ЗША, Буціна пачала заводзіць знаёмствы сярод амерыканскіх палітыкаў-рэспубліканцаў з роднаснымі поглядамі на абарону правоў уладальнікаў зброі. У ліпені 2015 года Марыя прыняла ўдзел у перадвыбарным мітынгу Дональда Трампа, задаўшы будучаму прэзідэнту пытанне аб ягоных палітычных намерах у дачыненні да Расіі. Паводле звестак следства, у 2015 годзе Буціна ўстанавіла ў ЗША кантакт з амерыканцам, які даў згоду пазнаёміць Марыю з уплывовымі амерыканскімі палітыкамі. У ЗША Буціна прадставіла сябе як змагарка за права на нашэнне зброі і імкнулася завязаць цесныя адносіны з Нацыянальнай стралковай асацыяцыяй ад імя Расіі. 3 лютага 2017 года Буціна ў складзе Расійскай афіцыйнай дэлегацыі наведала Нацыянальны Малітоўны сняданак — Урачыстае мерапрыемства з удзелам прэзідэнта ЗША Трампа; фарміраваннем персанальнага складу расійскай дэлегацыі займаўся яе шэф Торшын, пасля заканчэння сняданку дзяржаўнае інфармагенцтва ТАСС апублікавала інтэрв’е з Буцінай аб ходзе мерапрыемства. Па звестках The New York Times, Буціна як мінімум двойчы спрабавала арганізаваць таемную сустрэчу Трамп і Пуціна ў перыяд прэзідэнцкай кампаніі ЗША 2016 года. У амерыканскіх СМІ публікаваліся крытычныя матэрыялы аб Буцінай, шэраг сенатараў патрабаваў расследавання яе дзейнасці.
Арышт і расследаванне
Непасрэднай падставай да арышту Буцінай, за якой некалькі месяцаў сачылі, стала, па словах пракурораў у судзе, зварот Марыі ў кампанію па перавозцы рэчаў і пералік на рахунак у Расію 3500 долараў, а таксама наяўнасць у яе расійскага пашпарта, што дазваляла Буцінай у любы момант схавацца на тэрыторыі пасольства Расіі або вылецець на радзіму.
У ліпені 2018 года амерыканскі Мінюст абвінаваціў Буціну ў змове з мэтай працы замежным агентам без паведамлення ўладаў ЗША, у «інфільтрацыі (пранікненні) у арганізацыі, якія маюць уплыў на амерыканскую палітыку, з мэтай прасоўвання інтарэсаў Расійскай Федэрацыі». Па звестках Reuters і The Washington Post, Буціна аперыравала ў ЗША, падтрымліваючы сувязь са сваім ментарам Аляксандрам Таршыным, хоць яго імя ў апублікаваных дакументах Мінюста прама названа не было.
Згодна з матэрыяламі амерыканскага Мінюста, калі ў жніўні 2016 года Буціна прыбыла на тэрыторыю ЗША па студэнцкай візе, то яна заявіла аб планах вучыцца ў акрузе Калумбія, але фактычна займалася лабізмам і з’яўлялася «агентам уплыву Расіі». У верасні 2016 года, пазначана ў абвінавачванні, Буціна напісала электронны ліст грамадзяніну ЗША ў мэтах арганізацыі публічнага мерапрыемства, на якім яна магла б аказаць уплыў на погляды амерыканскіх афіцыйных асоб. Згадвалася таксама пра мноства іншых яе спробаў усталяваць кантакты з прадстаўнікамі амерыканскага істэблішменту. У прыватнасці, The Washington Post паведамляла, што Буціна мела зносіны з Джэфры Горданам, членам перадвыбарнай каманды прэзідэнта Трампа, куратарам пытанняў нацыянальнай бяспекі.
Першапачатковыя абвінавачванні Буцінай былі прад’яўленыя па раздзелу 18, частках 951 (18 U.S. C. § 951) і 371 (18 U. S. C. § 371) зводу законаў ЗША. Змест параграфа 371 апісвае змову з мэтай здзяйснення злачынства або прычынення шкоды Злучаным Штатам (гэта значыць сумесныя дзеянні двух або больш асоб у здзяйсненні нейкага іншага злачынства). Максімальны тэрмін пакарання паводле гэтага параграфа — пяць гадоў турэмнага зняволення. Параграф 951, адзін са шматлікіх законаў ЗША, якія рэгулююць працу замежных агентаў, патрабуе рэгістрацыі асоб выконваюць любую працу на тэрыторыі ЗША пад кантролем замежных урадаў (калі яны не дыпламаты). Парушэнне гэтага патрабавання прадугледжвае ў якасці максімальнага пакарання дзесяць гадоў турмы. Буціна вінаватай сябе не прызнала. Яе адвакат Роберт Дрыскола адмаўляе, што Буціна займалася шпіянажам. Адвакаты пагадзіліся з патрабаваннем пракуратуры аб закрыцці доступу да матэрыялаў справы. МЗС Расіі назваў абвінавачванні «палітычным заказам».
Паведамленні пра катаванні
У лістападзе 2018 года бацька Буцінай звярнуўся да прэзідэнта Расіі: ''«Дапамажыце! Мая дачка падвяргаецца катаванням у амерыканскай турме!»''. Аб прымяненні катаванняў у амерыканскай турме казаў і міністр замежных спраў Расіі Сяргей Лаўроў. Сама Буціна ў красавіку 2019 года паведаміла, што катаванні да яе не ўжываліся, аднак яе доўгі час утрымлівалі ва ўмовах ізаляцыі і псіхалагічна ёй было цяжка. Аднак у інтэрв’ю ў кастрычніку 2020 года ахарактарызавала сістэматычнае пазбаўленне сну як катаванне, якое ўжывалася супраць яе.
У пачатку снежня 2018 стала вядома, што Буціна, якая ўжо больш за 5 месяцаў знаходзілася ў суровых умовах турэмнага ўтрымання, пазбаўлення сну, апранання кайданоў і замыкання ў адзіночнай камеры, мае намер заключыць здзелку са следствам, якая дазваляе без правядзення паўнавартаснага судовага працэсу з удзелам прысяжных у абмен на частковае прызнанне віны атрымаць больш мяккае пакаранне. МЗС РФ упэўнены, што здзелка са следствам, на якую пагадзілася Буціна, стала вынікам прымянення катаванняў.
Канчатковы вердыкт
13 снежня 2018 года Буціна заявіла ў судзе, што прызнае сваю віну ва ўдзеле ў змове супраць ЗША, а таксама паведаміла, што дзейнічала пад кіраўніцтвам расійскага чыноўніка. 26 красавіка 2019 года суд у Вашынгтоне прысудзіў Буціну да 18 месяцаў пазбаўлення волі і ўхваліў дэпартацыю ў РФ пасля адбыцця прысуду.
У маі 2019 года асуджаная Буціна пераведзеная для адбыцця пакарання ў турму Northern Neck у штацк Віргінія. Затым адбывала пакаранне ў турме Талахасі, штат Фларыда, дзе працавала ў сталовай, здзяйсняла ранішнія прабежкі, вяла рукапісныя запісы. Усяго пра падзеі, якія адбываліся з ёй, Марыя напісала сотні старонак тэксту. Штотыдзень за 7 долараў Буціна мела магчымасць па 45 хвілін мець зносіны праз відэасувязь з бацькамі і сябрамі.
25 кастрычніка 2019 года Буціну вызвалілі з федэральнай турмы пасля частковага адбыцця 18-месячнага тэрміну. 26 кастрычніка 2019 года самалётам, які вылецеў з Маямі ў Маскву, Буціна вярнулася ў Расію.
Пасля вяртання ў Расію
У снежні 2019 года Марыя ўладкавалася на працу на тэлеканал RT у якасці вядучай праграмы «Выдатная Расія бу-бу-бу». Акрамя Буцінай сярод вядучых праграмы-былы супрацоўнік ФБК Віталь Серуканаў і прадзюсар RT Дзмітрый Лявонцьеў. Таксама Буціна ўвайшла ў экспертны савет пры ўпаўнаважаным па правах чалавека ў РФ і стала членам Грамадскай палаты РФ 7 склікання, дзе пазначала сваю спецыялізацыю на абароне правоў і інтарэсаў грамадзян Расіі за мяжой і ў расійскай турэмнай сістэме.
У 2020 годзе выдала кнігу «Турэмны дзённік», у якой апісала гісторыю свайго турэмнага зняволення ў ЗША.
Погляды
У жніўні 2022 года, у эфіры праграмы У. Салаўёва «Вечар з Уладзімірам Салаўёвым», прапанавала караць турмой бацькоў дзяцей, якія будуць выкарыстоўваць VPN у выпадку блакіроўкі YouTube у Расійскай Федэрацыі.
Клаўдзіа Гуджэроці
Яго Эксцэленцыя Кла́ўдзіа Гуджэро́ці (,, Італія) — рымска-каталіцкі тытулярны архібіскуп Равела, дыпламат.
Біяграфія
Cкончыў факультэт усходніх моў і літаратуры пры Венецыянскім дзяржаўным універсітэце «Cà Foscari», атрымаў вучоную ступень магістра навукі святой літургіі пры Папскім літургічным інстытуце Св. Ансельма ў Рыме.
Выкладаў у Тэалагічным каледжы Святога Зянона, Інстытуце экуменічных студый «Сан-Бернардзіна», універсітэтах Венецыі, Падуі і Рыма, Папскага Грыгарыянскага ўніверсітэта і Папскага ўсходняга інстытута. Аўтар некалькіх кніг і даследаванняў па ўсходняй хрысціянскай традыцыі, асабліва армянскай, і літургіі.
7 снежня 2001 прызначаны Апостальскім нунцыем (паслом Ватыкана) у Арменіі і Грузіі, узведзены ў званне тытулярнага біскупа Равела. 13 снежня 2001 прызначаны Апостальскім нунцыем у Азербайджане.
Біскупская хіратонія адбылася 6 студзеня 2002 ў Саборы Святога Пятра ў Ватыкане. Галоўным кансекратарам быў Папа Ян Павел II.
15 ліпеня 2011 прызначаны Апостальскім нунцыем у Беларусі. 31 жніўня 2014 года, падчас святкаванняў 100-годдзя нараджэння біскупа Часлава Сіповіча, у Друі Апостальскі Нунцый упершыню прамаўляў па-беларуску, а таксама прасіў прабачэння за тое, што Касцёл не заўсёды паважаў і шанаваў беларускую мову і народ.
1 лістапада 2014 года, ва ўрачыстасць Усіх Святых, архібіскуп наведаў мемарыяльны комплекс «Трасцянец» і ўрочышча Курапаты, дзе ўсклаў вянкі і памаліўся аб супакоі душаў ахвяр. 13 лістапада 2015 года прызначаны Апостальскім Нунцыем ва Украіне. Развітальная служба з удзелам К. Гуджэроці адбылася 12 снежня 2015 года.
15 снежня 2015 ён прыбыў як Апостальскі нунцый ва Украіну. У ліпені 2020 года прызначаны Апостальскім нункцыем у Вялікабрытаніі. У лістападзе 2022 года прызначаны прэфектам Дыкастэрыі па справах Усходніх Касцёлаў.
Казы
Казы — прозвішча і тапонім.
Сонечнае зацьменне 26 ліпеня 1805 года
Сонечнае зацьменне 26 ліпеня 1805 года — частковае сонечнае зацьменне 152 сараса.
Зацьменне мела велічыню 0,1405 і дасягнула свайго максімуму ў 06:14:19 UTC у пункце з каардынатамі 63° пд. ш. 43° у. д..
Зацьменне 26 ліпеня 1805 года стала 4-ым сонечным зацьменнем у 1805 годзе і 14-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 26 чэрвеня 1805 года, наступнае — 21 снежня 1805 года.
Мірон Канстанцінавіч Уладзіміраў
Мірон Канстанцінавіч Уладзіміраў (сапраўднае прозвішча Шэйнфінкель, партыйныя псеўданімы Лёва, Канстанцінаў ;, г. Херсон — , Нерва, каля Генуі, Італія) — савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч. Адзін з арганізатараў і кіраўнікоў Палескага камітэту РСДРП(б).
Сям’я
Нарадзіўся ў сям’і сельскагаспадарчага арандатара, яўрэй. Брат Героя Працы.
Раннія гады
У 1892 годзе паступіў у Херсонскае сельскагаспадарчае вучылішча, якое не скончыў. З 1898 па 1899 працаваў у губернскім статыстычным упраўленні.
Прымаў удзел у рэвалюцыі 1905-7 гадоў.
У пачатку 1906 рэдактар сацыял-дэмакратычнай газеты «Труд» у Гомелі.
Як агент ЦК РСДРП адпраўлены на поўдзень Расійскай імперыі ва Украіну. Працаваў у Адэсе і Екацярынаславе. У 1907 Ваенны суд прысудзіў да спасылкі на вечнае пасяленне ва Усходнюю Сібір у Іркуцку. Праз тыдзень уцёк. У 1908 збег за мяжу ў Вену.
За мяжой
Працаваў у Парыжскай бальшавіцкай групе, у 1911 годзе быў адным з лектараў, у тым жа годзе на нарадзе членаў ЦК бальшавікоў быў абраны ў склад Тэхнічнай камісіі, якая павінна была выконваць функцыі распушчанага Замежнага бюро ЦК.
Вярнуўся ў Расію пасля Лютаўскай рэвалюцыі і ў 1917 годзе на разам з «» быў прыняты ў партыю бальшавікоў. Працаваў у Петраградскай харчовай управе.
Пасля кастрычніцкай рэвалюцыі
Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі 1917 года член калегіі РСФСР, потым — член Усерасійскай эвакуацыйнай камісіі.
З 19 чэрвеня па 17 снежня 1919 года член РВС, з 1921 — наркам харчавання Украінскай ССР, а потым Украінскай ССР.
У 1922—1924 гадах па рэкамендацыі У. І. Леніна прызначаны РСФСР і намеснікам наркама фінансаў СССР. Адзін з кіраўнікоў.
З 1924 года намеснік старшыні і кандыдат у члены ЦК РКП(б). Член, ЦВК СССР.
Цяжка хварэў, але адмаўляўся ад лячэння і ў лютым 1924 Саўнаркам СССР спецыяльнай пастановай накіраваў яго на лячэнне. Але было ўжо позна. Памёр у г. Нерва, паблізу Генуі ў Італіі.
Урна з прахам пахавана на Краснай плошчы каля Крамлёўскай сцяны.
Уільям Стрэт
Уільям Стрэт (William Strutt; 1756—1830) — прадпрымальнік з Белпера, Англія. Быў паспяховым архітэктарам, спраектаваў многія з мастоў у Дэрбі, у 1810 годзе стварыў праект першага будынка Дэрбішырскай галоўнай бальніцы. У 1779 годзе ён стаў ганаровым грамадзянінам Дэрбі, што дазволіла яму ўдзельнічаць у галасаванні на выбарах у Парламент. Ён быў адным з заснавальнікаў Філасофскага таварыства Дэрбі, а таксама быў яго прэзідэнтам на працягу дваццаці васьмі гадоў. З'яўляўся членам Лонданскага каралеўскага таварыства.
Біяграфія
Стрэт быў першым сынам Джэдэдаі Стрэта, і ва ўзросце чатырнаццаці гадоў, пасля атрымання добрай адукацыі, Уільям стаў дапамагаць бацьку ў справах. Ён таксама атрымаў у спадчыну ад бацькі здольнасці да занятку механікай і, па чутках, прыдумаў які рухаецца мула за некалькі гадоў да Рычарда Робертса, запатэнтаваўшага яго ў 1830 годзе, хоць узровень развіцця тэхналогій і не дазволіў бы ўвасобіць праект.
Уільям займаўся тэхнічным бокам сямейнага бізнесу, тады як яго браты, Джозеф Стрэт і Джордж Бенсон, узялі на сябе, адпаведна фінансы і кіраванне. Яны сталі вядомыя як W.G. and J. Strutt.
Адным з найбольш важных дасягненняў Стрэтабыла распрацоўка вогнетрывалых канструкцый і тэхналогій на тэкстыльных фабрыках і іх укараненне ў розных галінах. Пажары былі асноўнай праблемай фабрык XIX стагоддзя, асабліва калі яны працавалі з гаручымі матэрыяламі. Калі ў 1788 годзе згарэла фабрыка абацтва Дарлі, яе перабудавалі, абараніўшы бэлькі лістамі бляхі. Шматлікія англійскія інжынеры ў тыя гады працавалі над праблемамі вогнеаховы, якія мелі сапраўды дзяржаўнае значэнне.
Упершыню Стрэт выкарыстаў чыгун для будаўніцтва мастоў у Дэрбі, пасля пачаўшы ўжываць яго і ў будаўніцтве будынкаў. Спачатку — пры пабудове фабрыкі паркалю ў Дэрбі і склада ў Мілфардзе (не захаваўся, знесены ў 1964 годзе, цяпер на яго месцы аўтастаянка), а затым пры будаўніцтве новай Заходняй Фабрыкі, збудаванай 1795 у Белперы. Кафля і гіпсавая тынкоўка падтрымліваліся на арках цаглянага мура, выкладзенай вакол чыгунных калон. Бэлькі з драўніны абшывалі ліставым жалезам. Для зніжэння вагі канструкцый, верхнія паверхі былі выкананы ў выглядзе гліняных купалаў, абліцаваных гіпсам.
Затым Стрэт пабудаваў пяціпавярховую фабрыку па перапрацоўцы лёну ў Дытерынгтане, Шрусберы, выканаўшы бэлькі з чыгуну, што зрабіла фабрыку адным з першых прамысловых будынкаў з металічным каркасам. Ён выкарыстаў той жа прынцып для аднаўлення Паўночнай Белперскай фабрыкі пасля пажару ў 1803 годзе. Пасля Стрэт пабудаваў яшчэ цэлы шэраг іншых заводаў у Белперы і Мілфардзе, найбольш выбітнай з яго пабудоў была круглая фабрыка, пабудаваная, верагодна, пад уплывам ідэй Джэрэмі Бентама.
Уільям Стрэт ажаніўся з Барбарай, дачкой Томаса Эванса з абацтва Дарлі. Яго першы сын, Эдуард, пазней стаў Лордам Белперам. У Стрэта таксама былі тры дачкі: Элізабет, Ганна і Фрэнсіс, а яшчэ дзве дачкі памерлі ў маленстве.
У 1817 годзе ён быў абраны членам Лонданскага каралеўскага грамадства, дзе займаў пасаду лейтэнанта-прадстаўніка (DL) ад Дэрбішыра.
У 1819 годзе Стрэт спраектаваў і пабудаваў бальніцу Дэрбі, над якой ён працаваў са сваім сябрам Чарльзам Сільвестрам. Сільвестр апісаў новыя спосабы ацяплення бальніц, якія былі ўключаны ў праект, а таксама некаторыя функцыі, якія паляпшаюць умовы знаходжання, такія як самаачышчаючыя прыбіральні з асвяжальнікамі паветра. Стрэт выкарыстаў у праекце мноства новаўвядзенняў, у тым ліку свае вогнетрывалыя канструкцыі і інавацыйную сістэму ацяплення, якая дазволіла пацыентам дыхаць свежым цёплым паветрам. Кульмінацыяй праекта была вялікая статуя Эскулапа, створаная Уільямам Кофі захаваныя Сільвестрам, новаўвядзенні, зробленыя Стрэтам, выкарыстоўваліся затым у наступных будаўнічых праектах. Шпіталь Дэрбі лічыўся перадавым будынкам еўрапейскай архітэктуры, і шматлікія архітэктары наведвалі яго, знаёмячыся з асаблівасцямі і навінкамі. Пасля гэтага Стрэту прапанавалі стаць членам Лонданскага каралеўскага таварыства пять выдатных людзей, сярод якіх былі Марк Брюнель і Джэймс Ват.
Стрэт памёр у 1830 годзе і быў пахаваны ў уніяцкай капліцы ў Фраяргейтзе, Дэрбі. У 1831 годзе прэзідэнт Лонданскага каралеўскага таварыства абагульніў дасягненні Стрэта, назваўшы яго «аўтарам гэтых значных паляпшэнняў у канструкцыі печаў, у эканамічным вытворчасці і размеркаванне цяпла, якія за апошнія гады былі так шырока і з такой карысцю ўкаранёны ў апале і вентыляцыі бальніц і грамадскіх будынкаў».
Жантэке
Жантэке — сяло ў Каргалжынскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Карашалгінскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 25 км на поўнач ад цэнтра пасёлка Каргалжын. Код КАТА — 116041100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1425 чалавек (733 мужчыны і 692 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 813 чалавекі (395 мужчын і 418 жанчын).
Мядзведак (значэнні)
Мядзведак — шматзначны тэрмін.
Ключыца
Ключы́ца (clavicula) — невялікая косць змяшанага тыпу ў анатоміі чалавека з пояса верхняй канцавіны, мае S-падобную форму і злучае лапатку з грудной косткай плечавага пояса і ўмацоўвае яго.
Лацінскі назоў — clavicula, «ключык», грунтуецца на своеасаблівым руху косці вакол сваёй восі ў момант узняцця пляча, якое нагадвае рух ключа ў замочнай свідравіне.
Ключыца ёсць у многіх чатырохногіх жывёлаў, якія выкарыстоўваюць пярэднія канцавіны для хапання або брахіяцыі. Яны рудыментарныя, або адсутнічаюць у тых чатырохногіх, якія выкарыстоўваюць пярэднія канцавіны для апоры або бегу.
Эпоха Трохцарства
У пачатку эпохі дамінавала царства Шу, але ў 263 г. знясіленае ўнутранай барацьбой яно было заваявана царствам Вэй. У 265 г. уладу ў царстве Вэй захапіў палкаводзец Сыма Янь, які заснаваў дынастыю Цзінь (265—420), а ў 280 г. канчаткова заваяваў царства У.
Перыяд Трохцарства адлюстраваны ў гістарычным рамане 14 ст. «Апавяданні з гісторыі Трохцарства».
Вышкаўка
Вы́шкаўка (, Вышковка) — пасёлак у Слаўгарадскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Свенскага сельсавета.
Азёрскі сельсавет
Назву Азёрскі сельсавет маюць:
Лота (рака)
Лота (фін. Luttojoki) — рака ў Мурманскай вобласці і Фінляндыі.
Даўжыня 190 км. Выток ракі размешчаны на выхадзе з невялікага возера Лута ў горным масіве Саарыселька, упадае ў Верхнетуломскае вадасховішча. Да ўтварэння вадасховішча ўпадае ў Натвозера, якое знаходзіцца ў яго падпор’і. Па большай частцы раўнінная рака, сустракаюцца парогі. Сілкаванне ў асноўным снегавое. Найбуйнейшыя прытокі Акім і Кааланёкі. На рацэ размешчаны населены пункт Светлы.
Дэірманяны
Дэірманяны (Dəyirmanyanı) — сяло ў Лачынскім раёне Азербайджанскай Рэспублікі.
У 1992—2020 гадах было пад кантролем узброеных сіл Арменіі і ўваходзіла ў Кашатагскі раён непрызнанай Нагорна-Карабахскай Рэспублікі. У ходзе Другой карабахскай вайны 1 снежня 2020 года сяло было занята ўзброенымі сіламі Азербайджана (армяне лічаць гэта акупацыяй).
Сяргей Барысавіч Журавель
Сярге́й Бары́савіч Жураве́ль (,  —, ) — беларускі акцёр. Народны артыст Беларусі (2011). Лаўрэат прэміі імя Ігната Буйніцкага (1999).
Біяграфія
Скончыў тэатральны факультэт Беларускага тэатральна-мастацкага інстытута (1976) па спецыяльнасці «Акцёр драматычнага тэатра і кіно» (курс А. І. Бутакова). Працаваў у Беларускім рэспубліканскім тэатры юнага гледача (1976—1985) і Беларускім дзяржаўным моладзевым тэатры (1985—2009). З 2009 года ў складзе трупы Купалаўскага тэатра.
Быў мастацкім кіраўніком тэатральнага праекта «Нікаля-тэатр», мастацкім кіраўніком «Альфа радыё» (Мінск), вядучым дакументальнага серыяла «Лёс чалавека» на тэлеканале «Лад». Здымаўся ў фільмах і серыялах: «Батанічны сад», «Зорка Венера», «Каменская», «Гатэль „Выкананне жаданняў“», «Неба і зямля», «Вар’яцкае каханне».
Памёр 14 жніўня 2015 года. Пахаваны на Усходніх могілках.
Алейск
Алейск (Алейск) — горад (з 1939) у Расіі, у складзе Алейскага раёна Алтайскага края. Насельніцтва 28,7 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1913 годзе.
Горад размешчаны на ўсходняй ускраіне Прыобскага плато, на рацэ Алей (левы прыток ракі Об), за 125 км на паўднёвы захад ад Барнаула. Клімат кантынентальны. Сярэдняя тэмпература студзеня −17,6 °C, ліпеня +20,3 °C. Гадавая сума ападкаў — 444 мм.
Алейск, размешчаны сярод буйных сельскагаспадарчых раёнаў, з’яўляецца цэнтрам перапрацоўчай прамысловасці. У горадзе дзейнічае поўны цыкл перапрацоўкі ўсёй сельгаспрадукцыі, вырабленай у краі. Буйнейшым прадпрыемствам горада з’яўляецца ААТ «Алейскзернопродукт», якое займаецца мукамольна-крупяной вытворчасцю, выпрацоўкай алею і камбікармоў. Таксама ёсць вытворчасць мясной і малочнай прадукцыі, цукровага пяску.
Крамянка
Крамя́нка (, Кремянка) — вёска ў Слаўгарадскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Кабінагорскага сельсавета.
Геаграфія
Да 2006 года ўваходзіла ў склад Каменкаўскага сельсавета.
Івар Арасеніус
Івар Аксель Хенрык Арасеніус (Ivar Arosenius;,  — , Эльвенген) — шведскі мастак і ілюстратар, адзін з найвядомых прадстаўнікоў шведскага сімвалізму. Самая вядомая з яго кніг, швед. Kattresan («Падарожжа ката») была выдадзена пасмяротна ў 1909 годзе.
Біяграфія і творчасць
Нарадзіўся ў сям’і пуцявога інжынера. Вучыўся жывапісу ў Гётэбаргу ў Карла Вільгельмсана на працягу года ў 1897 годзе, затым быў прыняты ў Акадэмію прыгожых мастацтваў у Стакгольме. Расчараваўшыся ў акадэмічнай адукацыі, спачатку наведваў як вольнаслухач мастацкую школу пры Саюзе Мастак (швед. Konstnärsförbundet), дзе вучыўся ў Рыхарда Берга, а ў 1901 годзе вярнуўся ў Гётэбарг, дзе працягнуў заняткі ў Карла Вільгельмсана. Патрапіў пад моцны ўплыў дацкага мастака Оле Крузэ, які наведаў Гётэбарг, і зацікавіўся сярэднявечным і народным мастацтвам.
У 1904 годзе праз Мюнхен прыехаў у Парыж. Пасля праведзенага адпачынку ў рыбацкай вёсцы Кудвіль (фр. Coudeville) вярнуўся ў Парыж, дзе ў 1905 годзе прыняў удзел у Салоне Незалежных (фр. Salon des Indépendants). Яго працы атрымалі там станоўчыя водгукі публікі, што істотна ўзняло самаацэнку мастака. У тым жа годзе мастак вяртаецца ў Швецыю, у Стакгольме праходзіць яго першая выстава, на якой экспануюцца 173 працы.
У 1906—1907 гадах Арасеніус супрацоўнічаў з газетамі Strix і Söndags-Nisse. Апошняя выпускае 21 красавіка 1907 года нумар, цалкам складзены з твораў мастака.
У 1908 годзе прайшла вялікая выстава мастака, спачатку ў Лундзе, затым у галерэі Валан (швед. Valand) у Гётэбаргу. Мастацкі музей Гётэбарга набыў некалькі яго твораў.
Памёр ва ўзросце трыццаці гадоў ад гемафіліі (абодва ягоныя браты таксама памерлі ад гемафіліі).
У гонар мастака названы Фонд Арасеніуса, утвораны Шведскім Таварыствам Гемафіліі для правядзення навуковых даследаванняў.
Насарогі
Вядомы з эацэну (каля 45 млн гадоў назад). Выдзяляецца 4 роды, 5 відаў.
Пашыраны ў Паўднёва-Усходняй Азіі і Афрыцы. Жывуць у трапічных лясах, саваннах, прыбярэжных зарасніках, на балотах. Трымаюцца паасобна, парамі або невялікімі групамі. Найбольшы буйны від — афрыканскі белы насарог.
Даўжыня да 5 м, вышыня ў карку да 2 м, маса да 5 т. Скура тоўстая, цёмна-шэрая, амаль без валасоў. Тулава масіўнае, ногі кароткія, трохпальцыя. На канцах пальцаў капыты, з якіх сярэдні самы вялікі. Шыя кароткая, вочы маленькія. На лбе і пераноссі рогі (1 ці 2, у насарога чорнага — часам да 5), размешчаныя адзін за адным; іх аснову складае патоўшчаная, арагавелая скура. Даўжыня пярэдняга рога дасягае 1,58 м. Нюх і слых развітыя, зрок слабы.
Расліннаедныя. Нараджаюць 1—2 дзіцяняці раз у 2—3 гады.
Сонечнае зацьменне 26 чэрвеня 1805 года
Сонечнае зацьменне 26 чэрвеня 1805 года — частковае сонечнае зацьменне 114 сараса.
Насарогі
Усе віды насарогаў занесены ў Чырвоную кнігу МСАП.
Сонечнае зацьменне 26 чэрвеня 1805 года
Зацьменне мела велічыню 0,9357 і дасягнула свайго максімуму ў 23:27:40 UTC у пункце з каардынатамі 65° пн. ш. 10° з. д..
Пётр Уладзіміравіч Уладзіміраў
Пётр Уладзіміравіч Уладзіміраў (, г. Казань — ) — рускі гісторык літаратуры.
Біяграфія
Доктар рускай славеснасці (1888). Скончыў Казанскі ўніверсітэт. З канца 1880-х г. праф. Кіеўскага ўніверсітэта.
Аўтар прац, напісаных на аснове рукапіснага і старадрукаванага матэрыялу. У кнізе «Доктар Францыск Скарына. Яго пераклады, друкаваныя выданні і мова» (1888) сабраў багаты матэрыял. Старажытную беларускую літаратуру даследаваў ў працы «Агляд паўднёварускіх і заходнерускіх помнікаў пісьменства ад XI да XVII ст.» (1890).
Быў адным з аўтараў.
Denby Pottery Company
Denby Pottery Company Ltd. — брытанская кампанія па вытворчасці керамікі, размешчаная ў вёсцы Дэнбі ў Дэрбішыры.
Гісторыя
Выкарыстанне новага запатэнтаванага працэсу сушкі вынайдзенага Нідхемам і Кайтам з Уоксфала дазволіла вырабляць не менш за 25 тон сыравіны штодня. У XIX стагоддзі большасць вырабляемых керамічных вырабаў былі глазураваныя соллю. Борн запатэнтаваў палепшаныя печы для абпалу керамікі ў 1823 і 1848 гадах. Ганчарная вытворчасць выпускала шырокі спектр утылітарных тавараў, уключаючы тэлеграфныя ізалятары, бутэлькі для чарнілаў, банкі для марынадаў і мармеладу, бутэлькі для лікёраў і алкаголю, грэлкі для ног, маслабойку, ступкі і песцікі, бутэлечкі для кармлення, формы для выпечкі, аптэкарскія банкі, табакеркі, формы для пудынгаў, фільтры для вады і гэтак далей. Больш дэкаратыўныя вырабы былі прадстаўлены паляўнічымі збанамі з разнастайнымі ляпнымі ўпрыгожваннямі. Таксама вырабляліся тавары з тэракоты, як утылітарныя, так і дэкаратыўныя.
Кампанія, чыё імя галоўным чынам звязана з керамікай, першапачаткова выпускала бутэлькі і банкі, перш чым пачаць спецыялізавацца на кухонным посудзе, і толькі потым спецыялізацыя зрушылася на сталовы посуд, якім кампанія славіцца да гэтага часу.
У 1987 годзе кампанія перайшла ў рукі Coloroll Group, якая ў 1990 годзе задаволіла конкурсную вытворчасць, кампанія Дэнбі была выкупленая адміністрацыяй і зарэгістраваная ў 1994 годзе.
Іякі
Іякі (Iijoki) — рака ў Фінляндыі.
Бярэ пачатак з возера Іярві, у Куусама, упадае ў Батнічны заліў Балтыйскага мора. На рацэ сустракаюцца некалькі вялікіх парогаў. Вясною, выходзіць з сваіх берагоў, ствараючы павадкі.
Даўжыня ракі 370 км. Плошча басейна — 14191 км².
Каргалы (Акмолінская вобласць)
Каргалы — сяло ў Каргалжынскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Карашалгінскай сельскай акругі. Код КАТА — 116041200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 177 чалавек (97 мужчын і 80 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 74 чалавекі (45 мужчын і 29 жанчын).
Зімін
Зімін — прозвішча.
Жаліўе
Жалі́ўе (, Желивье) — вёска ў Чавускім раёне Магілёўскай вобласці, на аўтадарозе Чавусы — вёска Будзіна. За 12 кіламетраў на поўнач ад горада Чавусы, 53 кіламетры ад Магілёва. Уваходзіць у склад Радамльскага сельсавета.
NGC 3318A
NGC 3318A (іншыя абазначэнні — ESO 317-50, PGC 31373) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) ў сузор’і Ветразі.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Плошча Дафіна
Плошча Дафіна (place Dauphine) знаходзіцца на заходнім ускрайку вострава Сітэ ў 1-ай акрузе Парыжа. Плошча разбіта ў часы царствавання Генрыха IV (1589—1610), чыя конная статуя знаходзіцца недалёка ад плошчы.
Выстаўка дэбютантаў
З пачатку XVIII стагоддзя — адзін з цэнтраў мастацкага жыцця Парыжа. На плошчы праводзілася выстаўка дэбютантаў. Выстаўка праходзіла ў дзень Цела і Крыві Хрыстовых пад голым небам. Калі ў гэты дзень ішоў дождж, то выстаўка пераносілася на наступны тыдзень. Калі ж і праз тыдзень ішоў дождж, тады правядзенне выстаўкі адкладалася да наступнага года. Напачатку выстаўкі праходзілі стыхійна, але паступова набіралі папулярнасць, а з 1722 года выстаўкай цікавяцца акадэмікі Каралеўскай акадэміі. Дзякуючы выстаўкам на плошчы Дафіна прызнанне публікі атрымалі Фраганар і Шардэн. Салон дэбютантаў праіснаваў да Вялікай французскай рэвалюцыі, калі рэвалюцыйны ўрад забараніў свята Цела і Крыві Хрыстовай.
Злата-Мораўцы
Зла́та-Мо́раўцы (Zlaté Moravce, Goldmorawitz, Aranyosmarót) — горад у цэнтральнай Славакіі, размешчаны ля падножжа Погранскага Інаўца на рацэ Жытава. Насельніцтва каля 15,5 тысяч чалавек.
Гісторыя
Злата-Мораўцы ўпершыню згадваюцца ў 1113 годзе як Морава. У 1530 і 1634 горад быў двойчы спалены туркамі. У 1735 Злата-Мораўцы сталі сталіцай Тэкава. У 1894 годзе са Злата-Мораўцаў пачалі хадзіць цягнікі да Шуран. У 1919 годзе ў Злата-Мораўцах былі бязлітасныя баі паміж венгерскай Чырвонай Арміяй і чэхаславацкімі войскамі.
Эфы
Э́фы (Echis) — род ядавітых змей з сямейства гадзюкавых. Распаўсюджаны ў гліністых і пясчаных пустынях і паўпустынях. 5 відаў у пустынях Паўночнай Афрыкі, Паўднёва-Заходняй, Паўднёвай і Сярэдняй Азіі.
Даўжыня да 80 см. Луска па баках тулава з зубчастымі рэбрышкамі, якія пры згортванні змяі ў кольцы выдаюць характэрны шоргатавы гук. На галаве рабрыстая луска з крыжападобным малюнкам. На хвасце знізу рад шчыткоў. Афарбоўка шараватая або бураватая з малюнкам са светлых зігзагападобных палос.
Кормяцца дробнымі пазваночнымі, насякомымі, павукамі. Укус эфы можа быць смяротны для жывёл і чалавека.
Сонечнае зацьменне 30 студзеня 1805 года
Сонечнае зацьменне 30 студзеня 1805 года — частковае сонечнае зацьменне 147 сараса.
Зацьменне мела велічыню 0,1675 і дасягнула свайго максімуму ў 18:57:01 UTC у пункце з каардынатамі 63° пн. ш. 153° з. д..
Зацьменне 30 студзеня 1805 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1805 годзе і 12-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 1 студзеня 1805 года, наступнае — 26 чэрвеня 1805 года.
Ханс Хартунг
Ханс Хартунг (ням.: Hans Hartung;,  — , ) — французскі мастак Парыжскай школы, выхадзец з Германіі.
Біяграфія
Ханс Хартунг нарадзіўся ў 1904 годзе ў Лейпцыгу. Яго бацька — медык, музыкант і мастак-самавук. У 1912—1914 гадах сям’я жыла ў Базелі, дзе Хартунг захапіўся фатаграфіяй. Затым вучыўся ў Дрэздэне, капіяваў у музеі Рэмбранта, Гою, Эль Грэка, нямецкіх і аўстрыйскіх экспрэсіяністаў (Какошка, Нольдэ). У акварэльных працах 1922 г. прыйшоў да абстракцыянізму.
У 1924—1925 вучыўся філасофіі і гісторыі мастацтва ў Лейпцыгу, затым — у Акадэміі прыгожых мастацтваў у Дрэздэне. Адкрыў для сябе імпрэсіянізм і кубізм. Да 1931 года жыў у Парыжы, затым падарожнічаў па Бельгіі, Галандыі, Нарвегіі. З 1934 года пасяліўся ў Парыжы, зблізіўся з Кандзінскім, Мандрыянам, Міро, Колдэрам. Маляваў у манеры, блізкай да ташызму.
У 1939 годзе Хартунг ажаніўся з нарвежскай мастачкай Ганнай-Эвэ Бергман. У 1939 годзе яны развяліся. У галечы Хартунг працаваў у майстэрні скульптара Хуліа Гансалеса і пасля ажаніўся з яго дачкой Рабертэ. Аднак з ёй ён таксама развёўся і ў 1957 годзе зноў узяў шлюб з першай жонкай.
У гады Другой сусветнай вайны запісаўся ў Замежны легіён, ваяваў у Паўночнай Афрыцы. Дэмабілізаваўшыся, бег з акупаванай Францыі ў 1943 годзе, хаваўся ў Іспаніі, быў арыштаваны, 7 месяцаў правёў у французскім канцэнтрацыйным лагеры. Затым зноў паступіў у Замежны легіён, быў цяжка паранены ў лістападзе 1944, страціў правую нагу. Вярнуўшыся ў Парыж, у 1946 годзе атрымаў французскае грамадзянства, быў узнагароджаны Ваенным крыжом і ордэнам Ганаровага легіёна.
Рыгор Яцкавіч Падбярэзскі
Рыгор Яцкавіч Падбярэзскі, або Рыгор Яцкавіч Сенькавіч (каля 1513 — пасля 1585) — дваранін гаспадарскі, падкаморы аршанскі (1569—1585), маршалак земскі аршанскі (з 1585).
З роду полацкіх баяр Радковічаў, сын баярына Яцкі Сенькавіча Радковіча і княжны Ульяны з Ямантавічаў-Падбярэзскіх. Шлюб з Яцкам быў для Ульяны другім і адбыўся каля 1513 года, у першым шлюбе яна была з родным братам Яцкі — Міхаілам, які памёр неўзабаве па вяселлі ў 1511—1512 гадах. Такім чынам, шлюб Ульяны з Яцкам зыходна быў некананічным, але асвечаным, магчыма, праз няведанне сужэнцаў і святара. Праблемы з законнасцю шлюбу выявіліся калі ў ім ужо нарадзілася трое сыноў, у 1518 годзе мітрапаліт Іосіф Солтан прызнаў шлюб незаконным, але дзяцей у ім законнымі дзецьмі і спадкаемцамі Яцкі. Прызналі іх і бліжэйшыя родзічы Яцкі, але некаторыя іншыя сваякі — не, што прычынілася працягламу працэсу Ульяны за правы і спадчыну сыноў, урэшце скончанаму на іх карысць. Пасля безпатомнай смерці брата — князя Сямёна Ямантавіча-Падбярэзскага, Ульяна атрымала спадчыну па ім і перадала яе сынам.
Перад 1541 годам Рыгор служыў віцебскаму ваяводзе Мацею Клочку, сам дакументамі Метрыкі называны «панам». Пэўны час дзядзькаў маёнтак Падбярэззе быў асноўным для братоў Рыгора і Івана Яцкавічаў, абодва яны зваліся па ім Падбярэзскімі (у дакуменце ад 5 мая 1542 года). Па падзеле спадчыны (9 ліпеня 1542 года) з братам, Рыгор атрымаў дзядзькава Падбярэззе ў аднаасобнае ўладанне і толькі ён стаў звацца Падбярэзскім, а брат Іван ад свайго маёнтка пазней зваўся Стрэжаўскім. Паводле падзелу Рыгор атрымаў «двор» Падбярэззе з вёскамі Станкіна, Хомкава, Курапава, Жаміева, Астрашапкі, Сіманава, Башарова, Палюдава, Замосце, Біклачы, даннікаў у Ельнянах і на Грушцы ў Забчыжыне, на Лагах у Жарэмцах, Белічанах і Чарневічах, а таксама другі «двор» за Дняпром — Басею з вёскамі Пагост, Навасёлкі, Безерава, Гарадзішча, Кішчыцы, Казловічы, Хамінічы, таксама ў Полацкім павеце «двор» Бачэйкава з вёскамі і да гэтага матчыны фальварак Сяльцо «ў замку Полацкім» (так дае Ю. Вольф), сёлы Дохнары і Обаль. Іван Яцкавіч за падзелам атрымаў Стрэжава з сёламі Давідовічы, Пятыверск, Саўрасеўск, палову Чалнышкавічаў і Плясканава, таксама 800 коп грошаў брат мусіў яму выплаціць. Абодва ад маці атрымалі па двары ў Полацку.
Неўзабаве паміж братамі здарыўся канфлікт, на пачатку 1540-х гадоў Рыгор не паведаміў брату і прадаў каралю Жыгімонту Старому частку маёнтка Басеі і некаторых іншых, якія мусілі належаць Івану. У 1547 годзе Іван Яцкавіч спрабаваў адсудзіць у брата сваю долю—Басею і Казечыцы, але яна засталася за гаспадаром.
У 1548 і 1549 гадах Рыгор Яцкавічаў меў справу ў гаспадарскім судзе з князямі Друцкімі за права трымаць па гадах Друцкі замак, паводле парадку вызначанага паміж галінамі княжацкага роду. Аднак князі Друцкія не лічылі Рыгора родзічам і такім чынам ён не мог удзельнічаць у чаргаванні трымання замка. Рыгор Яцкавіч абгрунтоўваў свае правы тым, што частка Друцка дасталася яму «правомъ прироженымъ по дядьку его», але і яго дзядзька князь Сямён Ямантавіч-Падбярэзскі не быў родзічам князёў Друцкіх, а толькі трымаў частку Друцка як спадчыну па сваёй першай жонцы княжне Дамнідзе Сямёнаўне з Друцкіх-Сакалінскіх, а не права чаргі на гадавое трыманне Друцкага замка. Большая частка ўладанняў Рыгора Падбярэзскага была ў Аршанскім старостве, а з маёнткаў у Полацкай зямлі, паводле рэвізіі 1552 года, ставіў толькі двух «коней», але адзін з яго двароў там быў застаўлены брату Івану.
У 1561 годзе Рыгор (памылкова названы не Сенькавічам, а Сеньчуковічам) суправаджаў польскія войскі, якія накіроўваліся з каронных земляў праз Княства ў Інфлянты.
Пасля ўтварэння Аршанскага павета, на першым павятовым сойміку шляхта абрала Рыгора Падбярэзскага адным з чатырох электаў (кандыдатаў) на ўрад падкаморыя аршанскага. Спачатку кароль абраў Габрыэля Богушавіча Войну, аднак, Рыгор звярнуўся да караля і паведаміў, што Война не адпавядае нормам Статута 1566 года, бо не мае аселасці ў Аршанскім павеце, і прасіў надаць урад сабе. У выніку прывілей Войне быў скасаваны, а падкаморства атрымаў Рыгор Падбярэзскі.
У 1585 годзе Рыгора Яцкавіча прызначылі маршалкам Аршанскага павета. Напэўна, гэтаму спрыяла яго служба пры двары каралевы Боны.
Ад Рыгора Яцкавіча пачынаецца шляхецкі род Падбярэзскіх.
Кабіна Гара
Геалогія
Каля паўднёвай ускраіны вёскі знаходзіцца Кабінагорскае радовішча даламіту. Паклад у выглядзе адорвеня залягае ў тоўшчы канцова-марэнных адкладаў сожскага ледавіка.
Гісторыя
У пачатку XX стагоддзя тут быў нісхадзімы (непраходны) лес, які высеклі купцы. Пасля кастрычніцкай рэвалюцыі 1917 года на гэтым месцы сталі будавацца пасёлкі. Першы пасёлак называлі Пралетарыя, другі — Крамянскі, а трэці — Руднянскі. Вакол вёскі Кабіна Гара былі гравійныя ўзгоркі. Паводле падання, калі была тут пушча, то на горцы стаяла нібыта вартоўня, у якой жыў нехта Кабін.
Інфраструктура
У вёсцы працуюць магазін і сельскі клуб.
Заходняя Бярэзіна
Бярэ́зіна ці Захо́дняя Бярэ́зіна — рака ў Гродзенскай і Мінскай абласцях Беларусі, правы прыток ракі Нёман. Даўжыня — 226 км. Вадазбор — 4 тыс. км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці — 30 м³/с. Агульнае падзенне — 172 м. Сярэдні нахіл воднай паверхні — 0,8 ‰.
Асноўныя прытокі
Справа: Ластаянка, Цвецень, Краўлянка, Альшанка, Чарніца, Чапунька. Злева: Іслач, Волка, Дубіна.
На рацэ
Зона адпачынку Барок (12 км на поўдзень ад г. Маладзечна). Геаграфічная станцыя БДУ.
Агульнае
Пачынаецца каля вёскі Бортнікі Маладзечанскага раёна, на вышыні 300 м над узроўнем мора, працякае ў Валожынскім і Іўеўскім районах. Мясцовае суднаходства ад вёскі Бакшты (за 45 км ад вусця) — у перыяд высокай вады. Амаль усе прытокі Заходняй Бярэзіны каналізаваныя. У басейне ракі каля 20 каналаў даўжынёй больш за 5 км (агульная даўжыня больш за 150 км).
Найвышэйшы ўзровень разводдзя ў верхнім і сярэднім цячэнні ў канцы сакавіка, у ніжнім — у пачатку красавіка. Замярзае ў 2-й палове снежня, крыгалом у сярэдзіне сакавіка. У сярэдняй плыні на рацэ Сакаўшчынскае вадасховішча.
Даліна выразная, яе шырыня ў верхняй частцы 0,5—3 км, ніжэй вёскі Гародзькі 3—4 км. Пойма нізкая, асушаная, месцамі ўзгорыстая, шырыня ў вярхоўі 0,2 — 0,5 км, на астатніх участках ад 0,3 да 3 км. У пойме ракі Бярэзінскае балота.