cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Гісторыя Газы
У 1516 годзе горад быў заваяваны туркамі-асманамі і да 1917 года знаходзіўся ў складзе Асманскай імперыі (у 1831—1840 пад уладай егіпецкага пашы Мухамеда Алі).
У 1920—1947 гг. уваходзіў у склад Брытанскага мандата ў Палесціне. У 1929 годзе яўрэі, якія жылі ў Газе, былі змушаны пакінуць горад у выніку арабскіх хваляванняў. У ходзе пагромаў па ўсёй Палесціне былі забіты 135 яўрэяў. Дзеля супакаення арабаў, англічане саступілі іх ціску і забаранілі яўрэям сяліцца ў горадзе, у якім стагоддзямі існавала яўрэйская абшчына.
Паводле рашэння Генеральнай Асамблеі ААН 29 лістапада 1947 года ўлучана ў тэрыторыю будучай арабскай дзяржавы. Пасля Араба-ізраільскай вайны 1947—1949 гадоў быў акупаваны Арабскай Рэспублікай Егіпет, а пасля Шасцідзённай вайны Ізраілем.
У 2007 годзе ўлада ў горадзе захапіла групоўка ХАМАС. Паколькі праграма Хамаса прадугледжае знішчэнне дзяржавы Ізраіль і яго замену на ісламскую тэакратыю, яго кіраўніцтва, прыйдучы да ўлады, адмовілася прызнаць пагадненні з Ізраілем, заключаныя АВП, і раззброіць сваіх баевікоў. У выніку шэраг дзяржаў, якія раней фінансавалі аўтаномію, пачалі эканамічныя санкцыі, а Ізраіль і Егіпет блакавалі горад.
Байкот і блакада прывяла да цяжкіх наступстваў для эканомікі і насельніцтва горада, але абстрэлы тэрыторыі Ізраіля з сектара Газа не спыняліся. У студзені 2009 года Ізраіль правёў аперацыю «Адліваны свінец», мэтай якой было спыненне абстрэлаў. Пры гэтым шэраг дзяржаў звінаваціў Ізраіль у празмерным ужытку сілы. У выніку аперацыі абстрэлы Ізраіля былі зведзены да мінімуму, аднак пры гэтым былі забіты каля 1400 палесцінцаў, тысячы хат, фабрык і грамадскіх будынкаў былі разбураны, што яшчэ больш пагоршыла наступствы блакады. Камісія Савета ААН па правах чалавека пад кіраўніцтвам Рычарда Голдстоўна звінаваціла Ізраіль і ХАМАС у здзяйсненні ваенных злачынстваў падчас аперацыі. Прэзідэнт Ізраіля і лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру, Шымон Перэс назваў высновы гэтай камісіі «насмешкай над гісторыяй». Адмыслова прызначаная камісія ААН пад старшынствам Ена Марціна, што расследавала розныя аспекты антытэрарыстычнай аперацыі «Адліваны свінец», падрыхтавала даклад, што змяшчае цвёрдыя вінавачанні ў адрас Арміі абароны Ізраіля. Яго аўтары адзначылі, што яшчэ да пачатку гэтай ваеннай аперацыі Ізраіль увёў блакаду ў дачыненні Газы, праводзіў сістэматычную палітыку па ізаляцыі сектара, што ўяўляе сабою калектыўную кару ўсіх жыхароў гэтага раёна. Урадоўцы ААН сцвярджаюць, што ізраільскія ваенная сумысля абстрэльвалі грамадзянскія аб'екты, прыкладам, прыналежныя Агенцтву ААН па дапамозе палесцінскім уцекачам (UNRWA). Асаблівую ўвагу камісія надала такім эпізодам і фактам, як «наўмысны абстрэл шпіталя Al Qods разрыўнымі снарадамі і снарадамі, што змяшчаюць белы фосфар» і «абстрэл шпіталя Al Wafa». Абодва гэтыя эпізоды могуць быць кваліфікаваны як «парушэнні міжнароднага гуманітарнага права». Працы па іх аднаўленні адкладаюцца з-за блакады сектара, якая абмяжоўвае магчымасці па ўвозе будаўнічых матэрыялаў. Падчас дзеянняў Ізраіля загінулі больш 1 400 чалавек. З іх ад 500 да 700 прадстаўнікоў ХАМАС і палестынскіх паліцыянтаў і ад 500 да 900 мірных жыхароў, сярод якіх сотні дзяцей. Больш 5 000 чалавек паранена. У лістападзе 2012 года баявыя дзеянні паміж Ізраілем і ХАМАС аднавіліся.
Ляжанец
Ляжа́нец (, Лежанец) — хутар у Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Налібацкага сельсавета.
Янка Запруднік
Янка Запруднік, да 1946 Сяргей Вільчыцкі ( — ) — беларускі грамадска-палітычны дзеяч, гісторык, палітолаг.
Псеўданімы і крыптанімы
Псеўданімы і крыптанімы: ''Я. З., З., Сяргей Ясень, С. Ясень, С. Я., Аркадзь Будзіч, А. Б., Арсень Загорны, А. З., Рыгор (Ягор) Ліцьвін, Р. Л., Т. Смаленскі, М. Беластоцкі''
Біяграфія
У гады нямецкай акупацыі Сяргей Вільчыцкі закончыў у Міры пачатковую школу (1942), затым у Баранавічах — прагімназію і тры курсы (з чатырох) гандлёвай школы (1943-44). Належаў да Саюза беларускай моладзі. Набліжэнне савецкай арміі да Баранавіч вымусіла Сяргея Вільчыцкага да адыходу ў Германію, ён запісаўся ў дапаможную службу нямецкай авіяцыі (Luftwaffehelfer). За месяц да капітуляцыі Германіі быў пераведзены ў 30-ю вафэн-грэнадзёрскую дывізію СС (1-ю беларускую), якая пад канец красавіка 1945 года перайшла ў Баварыі да амерыканцаў. З 1945 быў скаўтмайстрам «Згуртавання Беларускіх Скаўтаў на Чужыне». Потым паступіў на медыцынскі факультэт Цюбінгенскага ўніверсітэта. Да мая 1946 знаходзіўся ў лагеры ваеннапалонных у амерыканскай зоне акупацыі.
Сяргей Вільчыцкі пасля палону прыехаў у беларускі лагер для перамешчаных асоб у Рэгенсбургу, які ў ліпені 1946 быў пераведзены ў Міхельсдорф. Як былому ваеннапалоннаму атрымаць статус перамешчанай асобы яму было немагчыма, таму давялося «згубіць» дакументы, з якімі яго адпусцілі з амерыканскага палону, і ўзяць прозвішча Яна Запрудніка з Вільні, што па нейкай прычыне пакінуў лагер. З гэтага часу Сяргей Вільчыцкі стаў Янкам Запруднікам, захаваўшы гэта прозвішча на ўсё жыццё.
Неўзабаве Янка Запруднік атрымаў стыпендыю з Ватыкана, дзякуючы гэтаму, у 1950-54 набываў вышэйшую адукацыю на гістарычным факультэце Лювенскага ўніверсітэта (Бельгія). Навучанне сумяшчаў з удзелам у грамадскай, культурна-асветніцкай працы беларускай грамады. Быў адным з арганізатараў беларускага маладзёжнага руху, у 1953-54 навучальным годзе старшыня Беларускага студэнцкага згуртавання ў Лювене, стаў адным з ініцыятараў аднаўлення часопіса «Наперад!» і яго аўтарам. За гады навучання наведаў шэраг краін Заходняй Еўропы.
Пасля заканчэння ўніверсітэта з адзнакай Янка Запруднік прыняў прапанову Амерыканскага камітэта вызвалення ад бальшавізму (ад 1956 — Амерыканскі камітэт вызвалення) і ў верасні 1954 пачаў працаваць журналістам беларускай секцыі радыёстанцыі «Вызваленне» ў Мюнхене, у ліку беларускіх замежных вучоных уключыўся ў працу Інстытута вывучэння СССР. У 1957 Янка Запруднік пераехаў у ЗША, дзе працягваў працу ў Нью-Ёрку да 1991 на той жа радыёстанцыі (ад 1964 — «Свабода»). У 1969 г. у Нью-Ёркскім універсітэце абараніў дысертацыю і атрымаў ступень доктара гістарычных навук. Выкладаў гісторыю Расіі і СССР у Квінскім каледжы Нью-Ёркскага гарадскога ўніверсітэта (1970—1975), гісторыю і сучасную палітыку Беларусі ў Калумбійскім універсітэце (1994).
Ад сярэдзіны 1950-х гадоў Янка Запруднік актыўна ўдзельнічаў у працы Рады БНР у выгнанні, займаў пасаду Сакратара інфармацыі. У 2018 годзе ўзнагароджаны Медалём да стагоддзя БНР.
Памёр у 2022 годзе. Адпяванне прайшло ў Саўт-Рыверы ў царкве Святой Ефрасінні Полацкай. Янка Запруднік пахаваны на могілках царквы Жыровіцкай Божай Маці ў Іст-Брансуіку.
Творчая і навуковая дзейнасць
Навуковая дзейнасць і публіцыстыка Янкі Запрудніка прысвечана гісторыі Беларусі, жыццю беларускага народа.
Яго высновы адрозніваліся ад канцэпцыі гісторыі беларускай дзяржаўнасці, якая існавала ў БССР. У працах «Савецкія канцэпцыі гісторыі Вялікага Княства Літоўскага» («Запісы», 1974, кн. 12) і «Дзяржаўнасць Беларусі ў дасавецкую пару» («Запісы», 1977, кн. 15) аспрэчваецца сцвярджэнне савецкіх гісторыкаў аб тым, што беларускі народ упершыню прыступіў да стварэння сваёй дзяржавы толькі пры савецкай уладзе. Янка Запруднік падкрэсліваў, што Першы Усебеларускі з’езд — важная веха дзяржаўнага будаўніцтва, разглядаў абвяшчэнне БНР як акт аднаўлення беларускай дзяржаўнасці, паказваў уплыў беларускага нацыянальнага руху на ўтварэнне БССР, якая ўзнікла ў процівагу БНР. Апублікаваў у доказ гэтага дакументы і матэрыялы З’езда («Запісы», 1963, кн. 2; 1964, кн. 3; 1964, кн. 4) і разам з Томасам Бэрдам — Устаўныя граматы БНР («Запісы», 1975, кн. 13).
У шэрагу артыкулаў «Беларускага зборніка» (1956, кн. 4; 1957 кн. 8; 1958, кн. 9; 1959, кн. 10), «Belorussian Review» (1956, no. 3; 1957, no. 4-5; 1958, no. 6; 1957, no. 7) і інш. публікацыях зроблена выснова аб «чужым» паходжанні бальшавізму на Беларусі, завяршэнні канфлікту 1920-х гадоў «паміж беларускімі нацыянал-камуністамі і расійскімі бальшавікамі» масавымі неабгрунтаванымі рэпрэсіямі ў 1930-я гады, ператварэнні КПБ у правінцыяльную арганізацыю КПСС. Крытыкуецца нацыянальная палітыка КПСС і КПБ, ігнараванне нацыянальных беларускіх інтарэсаў, фармальнасць суверэнітэту БССР, абсалютная залежнасць ад партыйна-дзяржаўнага кіраўніцтва СССР.
Узнагароды
Узнагароджаны медалём 100 гадоў БНР Рады Беларускай Народнай Рэспублікі.
Балбрыган
Балбрыган — шматзначны тэрмін.
Запарожская АЭС
Запарожская АЭС (ЗАЭС; Запорізька АЕС) — атамная электрастанцыя, размешчаная ў стэпавай зоне на беразе Кахоўскага вадасховішча ў Запарожскай вобласці Украіны ў горадзе Энэргадар. Гэта самая буйная электрастанцыя ў Еўропе.
З 1996 года Запарожская АЭС з’яўляецца адасобленым падраздзяленнем Нацыянальнай атамнай энергагенеравальнай кампаніі «Энергаатам».
У сакавіку 2022 года ў ходзе ўварвання Расіі ва Украіну была акупаваная расійскімі сіламі.
Геаграфія
Знаходзіцца на беразе Кахоўскага вадасховішча. За 5 км ад Энэргадара, за 10 км ад Каменкі, за 67 км ад Васільеўкі, на процілеглым беразе вадасховішча знаходзяцца гарады Нікапаль і Марганец.
Гісторыя
Рашэнне аб будаўніцтве ЗАЭС па ўніфікаваным праекце атамных электрастанцый з рэактарамі тыпу ВВЭР-1000 было прынята Саветам Міністраў СССР у 1977 годзе. У 1979 годзе пачалося будаўніцтва Запарожскай АЭС, што дало наймагутны імпульс эканамічнаму развіццю рэгіёна. У 1980 годзе зацверджаны тэхнічны праект будаўніцтва першай чаргі Запарожскай АЭС у складзе 4-х энергаблокаў.
У 1981 годзе пачалося паэтапнае збудаванне энергаблокаў станцыі. На працягу 1984—1987 гадоў былі ўведзены ў эксплуатацыю чатыры энергаблокі, у 1988 годзе быў прыняты праект пашырэння станцыі, які прадугледжваў будаўніцтва яшчэ двух энергаблокаў з аналагічнымі рэактарамі. У жніўні 1989 года быў падлучаны да сеткі энергаблок № 5. Пуск шостага энергаблока планаваўся ў 1990 годзе і ён быў практычна гатовы да здачы. Але з-за абвешчанага мараторыя на будаўніцтва і ўвод новых магутнасцяў АЭС ва Украіне яго не паспелі пусціць у намечаны тэрмін, і будаўніцтва блока было спынена да 1993 года, калі мараторый быў адменены. З моманту ўводу ў эксплуатацыю шостага блока ў 1996 годзе Запарожская атамная станцыя стала найбуйнейшай атамнай станцыяй у Еўропе і трэцяй у свеце.
У 2002 годзе ўведзена ў эксплуатацыю інфармацыйна-вымяральная сістэма «Кальцо», якая ажыццяўляе ў аўтаматычным рэжыме бесперапынны кантроль радыяцыйнага стану ў зоне назірання вакол АЭС.
Па выніках 2009 года МАГАТЭ прызнала, што Запарожская АЭС цалкам адказвае патрабаванням.
Па стане на пачатак 2014 года на станцыі працавала больш за 11,5 тысяч чалавек.
29 сакавіка 2015 года ў 11:40 Запарожская АЭС стала першай у свеце станцыяй, якая выпрацавала больш 1 трлн кВт·ч электраэнергіі з дня ўвядзення ў эксплуатацыю першага энергаблока.
У лютым 2016 года на ЗАЭС паступіла першая партыя паліва вытворчасці Westinghouse Electric, якая была загружана ў энергаблок № 5 замест праектных зборак вытворчасці кампаніі ЦВЭЛ (Расія). Забеспячэнне працы змяшанай актыўнай зоны рэактара патрабуе мадэрнізацыі сістэм унутрырэактарнага кантролю, забяспечыць якую прыцягнута НВА «Импульс».
2 снежня 2021 года Запарожская АЭС упершыню за сваю гісторыю выйшла на 100 % устаноўленай магутнасці ў 6040 МВт.
22 снежня 2021 года Запарожская АЭС ўстанавіла абсалютны рэкорд магутнасці ў 6140 МВт.
4 сакавіка 2022 года ў ходзе ўварвання Расіі ва Украіну станцыя была захоплена расійскімі войскамі.
18 мая 2022 года віцэ-прэм’ер Расіі Марат Хуснулін заявіў, што калі энергасістэма Украіны не будзе гатовая прымаць электраэнергію з Запарожскай АЭС і плаціць за яе грошы, гэта станцыя будзе працаваць на Расію, у якой не будзе турботы «куды прадаць электраэнегію».
Brachypelma smithi
Brachypelma smithi — від павукоў-птушкаедаў з роду Brachypelma.
Жыве ў раёнах ціхаакіянскага ўзбярэжжа Мексікі і на поўдні ЗША. Аддае перавагу вільготным месцам пражывання, хаваецца ў хмызняках.
Чырвонакаленныя павукі-птушкаеды — адны з самых папулярных відаў павукоў, якіх разводзяць ў няволі, з прычыны іх вялікага памеру і яркай афарбоўкі. З-за рэзкага зніжэння колькасці чырвонакаленных павукоў-птушкаедаў паводле пагаднення CITES гэты від быў аднесены да спісу забароненых да адлову ў мэтах продажу жывёл, а таксама быў ўведзена забарона на ўвоз або вываз любых павукоў роду Brachypelma.
Запарожская АЭС
Тэхнічныя характарыстыкі
Усе энергаблокі аднатыпныя — рэактар ВВЭР-1000 вытворчасць «Іжорскіх заводаў», Турбіна К-1000-60/1500-2 «Турбаатам» і генератар ТВВ-1000-4 аб’яднання «Электрасіла».
З аб’яднанай энергасістэмай Украіны ЗАЭС звязана трыма лініямі электраперадач 750 кВ і адной 330 кВ.
Штогод станцыя выпрацоўвае каля 40 млрд кВт·г электраэнергіі, што складае пятую частку агульнагадавой вытворчасці электраэнергіі ва Украіне і палову яе вытворчасці на украінскіх атамных станцыях.
Сухое сховішча адпрацаванага ядзернага паліва
З 2001 года на Запарожскай АЭС эксплуатуецца сухое сховішча адпрацаванага ядзернага паліва (ССАЯП)
Тэхналогія ССАЯП на Запарожскай АЭС грунтуецца на захоўванні адпрацаваных паліўных зборак у вентыляваных бетонных кантэйнерах, размешчаных на спецыяльнай адгароджанай пляцоўцы ў межах атамнай станцыі.
Праектны аб’ём ССАЯП на Запарожскай АЭС — 380 кантэйнераў, што забяспечыць на бліжэйшыя 50 гадоў захоўванне адпрацаваных паліўных зборак, якія будуць адбірацца з рэактараў на працягу ўсяго тэрміну эксплуатацыі станцыі.
Адключэнне энергаблока у лістападзе 2014
28 лістапада 2014 года ў 19:24 трэці энергаблок АЭС быў адключаны. Адключэнне адбылося па прычыне пашкоджання абмоткі трансфарматара напружання секцыі сілкавання. Папярэдняя ацэнка ўзроўню падзеі па міжнароднай шкале ядзерных падзей: ніжэй шкалы / узровень «0». Адключэнне прывяло да недахопу электраэнергіі ў Івана-Франкоўску, Адэса, Цярнопалі. 5 снежня, як і планавалася, блок быў падлучаны да сеткі.
Адключэнне энергаблока ў снежні 2014 і фальсіфікацыя Lifenews
28 снежня на АЭС быў адключаны 6-ы блок. У той жа дзень, вечарам, было пачата яго ўключэнне ў сетку. 29 снежня ў расійскіх СМІ (LifeNews, НТВ) з’явіліся «фатаграфіі» аператыўных зводак ДСНС Украіны ад 28 і 29 чысла, нібыта выяўленыя журналістамі ў Інтэрнэце, у якіх прыводзяцца ўзроўні радыяцыйнага фону на АЭС і ў ССАЯП у 4,7—5 мкЗв/ч, што прыкладна на парадак больш прыроднага фону. Пры гэтым у аўтаматызаванай сістэме маніторынгу АСКРА перавышэння радыяцыйнага фону на ЗАЭС зафіксавана не было, Кампанія "Энергаатам"таксама абвергла паведамленні СМІ, назваўшы апублікаваныя «фатаграфіі» падробкай, адзначыўшы адсутнасць перавышэння радыяцыйнага фону на станцыі. Дзяржаўная інспекцыя ядзернага рэгулявання Украіны таксама паведаміла, што радыяцыйны фон не перавысіў звычайных значэнняў. 31 снежня УНІАН са спасылкай на ДСНС прывяла арыгіналы аператыўных зводак і паказала на фрагменты, сфальсіфікаваныя ў іх пры публікацыі ў расійскім СМІ LifeNews. Арыгіналы дакументаў паказвалі радыяцыйны фон на ўзроўні 0,12—0,14 мкЗв/ч, што адпавядае прыроднаму фону.
Захоп станцыі
У лютым 2022 года ўпершыню ў гісторыі пачаўся ваенны канфлікт на тэрыторыі краіны з буйнымі ядзернымі аб’ектамі. ЗАЭС стала першай дзеючай АЭС, якую ён непасрэдна закрануў.
1 сакавіка расійскі бок заявіў пра тое, што яе ўзброеныя сілы захапілі тэрыторыі вакол Запарожскай АЭС. У той жа дзень МАГАТЭ страціла сувязь са станцыямі маніторынгу ЗАЭС. У ноч з 3 на 4 сакавіка Дзяржаўная інспекцыя ядзернага рэгулявання Украіны (ДІЯРУ) паведаміла МАГАТЭ, што АЭС падвергнулася абстрэлу, з-за якога загарэўся навучальны корпус у непасрэднай блізкасці ад аднаго з рэактараў, а раніцай — што расійскія войскі захапілі АЭС. Дырэктар МАГАТЭ правёў прэс-канферэнцыю і заявіў, што «абстрэл у раёне атамнай электрастанцыі парушае фундаментальны прынцып абароны атамных аб’ектаў». Падчас гэтых падзей пацярпелі два чалавекі; пажар у навучальным корпусе быў патушаны, выкідаў радыяцыі не адбывалася.
4 сакавіка станцыя была захоплена расійскімі войскамі.
Пад расійскай акупацыяй
6 сакавіка МАГАТЭ было паведамлена аб тым, што ДІЯРУ страціла сувязь з ЗАЭС па правадным тэлефоне, факсе і электроннай пошце і змагла атрымаць інфармацыю аб статусе аб’екта толькі па мабільным тэлефоне, аднак якасць сувязі пры гэтым была дрэннай. Кіраўнік МАГАТЭ Рафаэль Марыяна Гросі таксама выказаў глыбокую заклапочанасць паведамленнем украінскага боку аб тым, што расійскае камандаванне патрабуе ўзгадняць з імі любое ўзаемадзеянне з аб’ектам. Таксама «Энергаатам» заявіў, што персанал вярнуўся да працы ў тры змены, але ёсць праблемы з атрыманнем харчавання з неабходнай рэгулярнасцю. На наступны дзень ДІЯРУ перадала ў МАГАТЭ інфармацыю аб тым, што на ЗАЭС не ўдаецца перадаць патрабныя запчасткі і лекі. Таксама МАГАТЭ перастала атрымліваць дадзеныя з ахоўнай сістэмы маніторынгу. Акрамя таго, па паведамленні ДІЯРУ дзве з чатырох асноўных высакавольтных ліній электраперадач, якія вядуць да АЭС, былі пашкоджаныя, а трансфарматар энергаблока № 6 адпраўлены на аварыйны рамонт з-за пашкоджання сістэмы астуджэння, выяўленага пасля падзей 4 сакавіка.
На наступны дзень украінскі бок паведаміла МАГАТЭ аб тым, што Расія плануе ўсталяваць над ЗАЭС пастаянны кантроль і перавесці яе пад кіраванне «Расатама», пасля чаго Рафаэль Гросі звязаўся па тэлефоне з генеральным дырэктарам «Расатама» Аляксеем Ліхачовым. Апошні заявіў, што «Расатам» не збіраецца займацца кіраваннем ЗАЭС. Дырэктар ўкраінскага аператара АЭС «Энергаатам» ацаніў колькасць расійскіх ваенных на аб’екце ў 400 чалавек. Расійскі бок паведаміў у МАГАТЭ, што на АЭС працуе некалькі расійскіх спецыялістаў. Гросі зноў заявіў, што такая сітуацыя парушае фундаментальныя прынцыпы ядзернай бяспекі.
14 сакавіка МАГАТЭ паказала, што інфармаванае аб заявах аб падрыве расійскімі ваеннымі снарадаў, што не разарваліся, на ЗАЭС, і шукала больш падрабязныя звесткі аб гэтым. 16 сакавіка трэцяя высакавольтная лінія электраперадач была пашкоджана, аднак па дадзеных МАГАТЭ гэта не пагражала бяспекі АЭС. 18 сакавіка ўкраінскі бок праінфармаваў МАГАТЭ аб тым, што ўкраінскія спецыялісты прыступілі да рамонту пашкоджаных ліній.
16 мая 2022 года расійскі віцэ-прэм’ер Марат Хуснулін заявіў, што Запарожская АЭС будзе працаваць на Расію, а пастаўляць электрычнасць ва Украіну будзе толькі за грошы.
Па інфармацыі кіраўніка ўкраінскага Энергаатама Пятра Коціна, пасля пачатку акупацыі на тэрыторыі ЗАЭС пастаянна знаходзіліся 10-15 расійскіх спецыялістаў. Паводле яго звестак, яны не ўмешваліся ў працу атамнай станцыі, аднак цікавяцца яе дакументацыяй. На думку экспертаў АЯЭЦУ, супрацоўнікі Расатама спрабавалі атрымаць доступ да тэхналогій амерыканскай кампаніі Westinghouse Electric, паліва якой выкарыстоўваецца на ЗАЭС, што імі расцэньваецца як парушэнне законаў аб інтэлектуальнай уласнасці.
Па паведамленнях Энергаатама Украіны і кіраўніцтва Энэргадара, у пачатку ліпеня супрацоўнік АЭС памёр пасля катаванняў расійскімі ваеннымі.
Па словах Коціна, на ЗАЭС былі размешчаны каля 500 расійскіх ваенных, а таксама зброя і ваенная тэхніка, у тым ліку танкі і БМП. The Wall Street Journal паведаміў, што расійскія ваенныя ператвараюць ЗАЭС ў ваенную базу і выкарыстоўваюць у якасці «шчыта», рыюць траншэі вакол.
Абстрэлы ЗАЭС
20 ліпеня тры ўкраінскіх беспілотнікі-камікадзэ Warmate нанеслі ўдар па тэрыторыі Запарожскай электрастанцыі, пашкодзіўшы расійскі БМ-21 «Град». Па дадзеных расійскага боку, удар быў нанесены ў некалькіх метрах ад бака астуджэння рэактара, пацярпелі 11 супрацоўнікаў, па даных украінскага боку, былі забітыя трое расійскіх ваенных і 12 параненыя.
29 ліпеня 2022 года кіраўнік МАГАТЭ Рафаэль Гросі заявіў, што знаходжанне расійскіх ваенных на Запарожскай АЭС і скаргі на іх непрыстойнае абыходжанне з персаналам станцыі прыводзяць да вельмі няўстойлівай сітуацыі на атамнай станцыі. Паводле яго слоў, захоп самай вялікай АЭС у Еўропе ў ходзе баявых дзеянняў і паведамленні абслуговага персаналу аб прымяненні да іх гвалту ўяўляюць сабой камбінацыю «парушэнняў усіх магчымых правілаў бяспекі, якія толькі можна ўявіць». Гаворачы аб неабходнасці місіі МАГАТЭ на станцыю, Гросі адзначыў, што місія павінна праходзіць не толькі пад кантролем ААН, але і Украіны, бо Гросі лічыць краіну «адзіным легітымным уладальнікам АЭС». З-за неабходнасці ўдзелу Украіны Гросі лічыць арганізацыю місіі складанай задачай, бо нягледзячы на дазвол Расіі наведаць станцыю «пры пэўных абставінах», станцыя працягвае знаходзіцца ў зоне баявых дзеянняў, у якой вядуцца абстрэлы.
3 жніўня 2022 года кіраўнік МАГАТЭ Рафаэль Гросі заявіў, што Запарожская АЭС «цалкам выйшла з-пад кантролю», адзначыўшы, што яго агенцтва не ведае, ці забяспечана АЭС усім неабходным для сваёй працы з прычыны парушэння баявымі дзеяннямі ланцужкоў паставак. Ён назваў «парадаксальнай сітуацыю», калі АЭС кантралюецца Расіяй, але ўкраінскі персанал працягвае кіраваць яе працай, што прыводзіць да непазбежнай напружанасці. Гросі заявіў, што моліць абодва бакі дазволіць місію МАГАТЭ на ЗАЭС, каб пазбегнуць ядзернай аварыі.
Паводле інфармацыі Bloomberg, прадстаўнік Крамля ў МАГАТЭ запрасіў міжнародную дэлегацыю гэтай арганізацыі наведаць Запарожскую АЭС для «мерапрыемстваў у рамках ажыццяўлення гарантый, а таксама назірання за станам ядзернай бяспекі». Аднак, як сцвярджае выданне, гэта толькі адзін з крокаў, неабходных МАГАТЭ для адпраўкі сваіх інспектараў. Генеральны дырэктар арганізацыі Рафаэль Гросі заявіў, што апроч іншага, яму неабходны дазвол урада Украіны і гарантыі бяспекі ў зоне баявых дзеянняў.
11 жніўня расійскі бок заявіў, што ЗАЭС двойчы падвяргалася абстрэлу з боку УСУ. Ноччу і раніцай, па іх сцвярджэннях, расійскія сістэмы СПА адбілі атакі ўкраінскіх сіл на станцыю. Кіраўнік «Энергаатама» Украіны Пётр Коцін у інтэрв’ю тэлеканалу «Настоящее Время» заявіў, што Расія распрацавала план адключэння ЗАЭС ад электрасістэмы Украіны і падключэння яе да Крыму для атрымання кантролю над электразабеспячэннем з мэтай продажу ўкраінскай электраэнергіі Украіне; план павінен быць рэалізаваны ў выпадку цяжкага пашкоджання ліній сувязі ЗАЭС з энергасістэмай Украіны. Пётр Коцін сцвярджае, што гэты план быў перададзены персаналу станцыі раніцай 11 жніўня, і ў той жа дзень у выніку абстрэлаў былі пашкоджаныя тры лініі з чатырох. Коцін заявіў, што абстрэлы вяліся расійскімі войскамі.
У той жа дзень на пасяджэнні Савета Бяспекі ААН па сітуацыі вакол Запарожскай АЭС Генеральны сакратар ААН Антоніу Гутэрыш заклікаў абодва бакі спыніць баявыя дзеянні вакол станцыі, вывеўшы ўвесь ваенны кантынгент з тэрыторыі станцыі і сфармаваўшы дэмілітарызаваную зону. Прапанова была падтрымана ЗША. Пастаянны прадстаўнік Расіі пры ААН Васіль Небензя не падтрымаў вывад расійскіх войск са станцыі, заявіўшы пры гэтым, што Расія лічыць апраўданым больш хуткае правядзенне місіі МАГАТЭ на станцыю.
Генеральны дырэктар МАГАТЭ Рафаэль Гросі, які таксама выступіў на пасяджэнні, заявіў, што, паводле ацэнак экспертаў арганізацыі, неадкладнай пагрозы для ядзернай бяспекі на атамнай станцыі няма, але гэтая сітуацыя можа змяніцца ў любы момант. Прадстаўнік РФ пры міжнародных арганізацыях у Вене Міхаіл Ульянаў заявіў, што для бяспечнага візіту міжнароднай дэлегацыі на АЭС «Украіна павінна неадкладна спыніць абстрэл станцыі і гарантаваць бяспеку членаў гэтай місіі».
14 жніўня 42 краіны запатрабавалі ад Расіі неадкладна вывесці войскі з ЗАЭС і вярнуць станцыю пад кантроль украінскім спецыялістам. 21 жніўня выведка Вялікабрытаніі заявіла, што расіяне трымаюць ваенную тэхніку ў 60 метрах ад рэактара Запарожскай АЭС.
31 жніўня 2022 на Запарожскую АЭС адправілася місія МАГАТЭ на чале з Рафаэлем Гросі.
Балашова
Балашо́ва (, Балашово) — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Коханаўскага сельсавета.
Гісторыя
Узнікла не пазней за 1784 год, калі як вёска Баб'і горкі (д. Бабъи горки) пазначана на Плане Генеральнага межавання Копыскага павета. На ваенна-тапаграфічнай карце Шуберта (1866-1869) пазначана ўжо як фальварак Астрашапкі (ф. Острошапки) за 2 км на паўночны ўсход ад аднайменнай вёскі Астрашапкі. Напэўна, пасля 1882 года зямлю выкупіла таварыства сялян. Станам на 1910 год, маёнтак Коханаўскай воласці Аршанскага павета Магілёўскай губерні пад падвоенай назвай Балашова (Астрашапкі) (им. Болашево (Острошапки)), належала таварыству 34 уласнікаў, праваслаўных, 6 двароў, 156 дзес. (170,04 га) зямлі, у т.л. 105 дзес. (114,45 га) ворыва і 51 дзес. няўдобіцы. Належала да Аленавіцкага праваслаўнага прыходу Успення Прасвятой Багародзіцы.
Паводле ЖБД 47-га тк Вермахта, яго 18-я тд 7.7.1941 года а 13:30 заняла Астрашапкі, 7-8 ліпеня яе контратакавалі падраздзяленні 1-й мсд і 57-й тд РСЧА, але а 18:00 8.7.1941 года 18-я тд дасягнула заходняй ускраіны Малога Гальцэва, Балашова цягам 1,5 сутак было полем бою.
Паводле ЖБД 3-й гв тб РСЧА, з 20:30 26.6.1944 да 22:45 27.6.1944 года яе падраздзяленні ў раёне Марцюхова, Астрашапак і Малога Гальцэва вялі баі з нямецкімі войскамі, каб перашкодзіць іх адходу ў заходнім кірунку, канец сутак 27.6.1944 года Балашова было на полі бою.
Да 15 кастрычніка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Пярэвалачненскага сельсавета.
Love Me Do / P. S. I Love You
«Love Me Do / P. S. I Love You» — дэбютны сінгл брытанскага рок-гурта «The Beatles», які выйшаў у 1962 годзе.
Хром
Хром (Chromium) Cr — хімічны элемент VI групы перыядычнай сістэмы; атамны нумар 24. Метал шэра-стальнога колеру.
Прыродныя крыніцы
Па распаўсюджанасці ў зямной кары займае 22-е месца. З мінералаў найбольшае значэнне мае храміт FeO·Cr2O3. Радовішчы ў ПАР, Індыі, Расіі, Казахстане, Турцыі.
Зарэмбы
Зарэ́мбы (, Зарембы) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Іканскага сельсавета.
Хром
Выкарыстанне
У тэкстыльнай і гарбарнай прамысловасці выкарыстоўваецца як фарбавальнік і як складовая частка дубільных раствораў.
Энрыка Данаці
Энрыка Данаці (іт.: Enrico Donati;,  — , Манхэтэн, Нью-Ёрк) — амерыканскі мастак і скульптар — сюррэаліст італьянскага паходжання.
Біяграфія і творчасць
Энрыка Данаці вывучаў эканоміку ў Павіі, ва ўніверсітэце дэльі Студзі. У 1934 годзе ён едзе ў ЗША, дзе паступіў у Новую школу сацыяльных даследаванняў (New School for Social Research), а таксама ў нью-ёркскую Студэнцкую мастацкую лігу. Першая персанальная выстава мастака адбылася ў Нью-Ёрку ў 1942 годзе, у Новай школе сацыяльных даследаванняў і ў галерэі Паседуа. Ужо ў гэты час у творчасці Э. Данаці выразна вызначыўся ўплыў сюррэалізму. Ён сустракаўся з Андрэ Брэтонам, падтрымліваў пастаянны кантакт з Марселем Дзюшанам і іншымі еўрапейскімі мастакамі-сюррэалістамі ў Нью-Ёрку. Тыповым творам гэтага перыяду для Данаці з’яўляецца палатно Агні Св. Эльма (St Elmo’s Fire) (1944, цяпер у Нью-Ёркскім музеі сучаснага мастацтва), якое дае сюррэалістычнае бачанне падводнага жыцця.
IC 1641
IC 1641 — галактыка тыпу OCL (розпилене скупчення) у сузор’і Тукан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Пячынскі
Пячы́нскі (, Печинский)  — прыпыначны пункт Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Востраў; на лініі Орша-Цэнтральная — Мінск-Пасажырскі, паміж станцыяй Барысаў і прыпыначным пунктам Пралетарская Пабеда.
Барашы
Барашы́ (, Бараши) — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Коханаўскага сельсавета.
Да 29 снежня 1961 года вёска ўваходзіла ў склад Сіманаўскага сельсавета, да 8 красавіка 2004 года — у склад Жукнеўскага сельсавета.
1962 год у гісторыі музыкі
1962 год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.
Балбрыган (тканіна)
Балбрыган — гладкі баваўняны трыкатаж, выкарыстаны для ніжняй бялізны.
Гісторыя
Гэта баваўняная тканіна тонкага трыкатажу, якая пераважна выкарыстоўвалася для мужчынскай бялізны. Першапачаткова ён быў зроблены з небеленай егіпецкай бавоўны, які надае натуральныя каляровыя тоны, такія як і. Назва тканіны паходзіць ад горада у Ірландыі, дзе яна была выраблена. Горад квітнеў дзякуючы вытворчасці тканіны.
Выкарыстанне
Балбрыган першапачаткова выкарыстоўваўся для мужчынскай ніжняй бялізны, пазней выкарыстоўваўся для іншага адзення, напрыклад, для піжам і некаторых прадметаў спартыўнага адзення.
Леска (гміна)
Ле́ска (Lesko) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Лескага павета Падкарпацкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Леску. Плошча гміны складае 111,58 км². Станам на 2004 год у гміне Леска пражывалі 11 530 чалавек, шчыльнасць — 103,3 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 14 салецтваў.
Анатоль Авелевіч Брэгман
Анатоль Авелевіч Брэгман (, Куйбышаў) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і беларускага архітэктара Авеля Брэгмана, які служыў у час вайны ў Куйбышаве.
Скончыў у 1960 годзе Мінскі архітэктурна-будаўнічы тэхнікум, у 1969 годзе — Беларускі політэхнічны інстытут. Працаваў старшым архітэктарам, кіраўніком групы архітэктараў у Мінгарпраекце, Мінскпраекце, з 1978 года — галоўны архітэктар праектаў у Белжылпраекце.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1975 года. Пражываў у Мінску.
Творчасць
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): ПДП цэнтра Мінска (1975), будынак гаркама КПБ (1978), крама «Дары прыроды», кафэ «Траецкае» (1982), рэканструкцыя інтэр’ераў будынкаў гасцініц «Мінск» і «Спадарожнік» (1979), рэспубліканскай канторы Дзяржбанка СССР (1980), Дзяржаўнага рускага драматычнага тэатра БССР (1982), Тэатра юнага гледача імя 50-годдзя ЛКСМБ (1986), добраўпарадкаванне тэрыторыі і рэканструкцыя гімнастычнага корпуса ў спартлагеры «Стайкі» пад Мінскам (1980), паказальных кварталаў у Цэнтральным і Маскоўскім раёнах (1980—1982). Выканаў праекты будынкаў у гістарычных зонах «Траецкае прадмесце» і «Верхні горад» (1982—1985).
Хана Ровіна
Хана Ровіна (,, Мінская губерня — , ) — расійская і ізраільская актрыса тэатра Габіма.
Нарадзілася
Нарадзілася ў Беразіне, цяпер Мінскай вобласці. Вучылася ў Варшаве, выкладала ў дзіцячым садзе. З 1914 года на тэатральнай сцэне.
Адна з заснавальнікаў тэатра Габіма. Вучаніца Канстанціна Станіслаўскага і Я. Вахтангава. У 1922 годзе Яўген Вахтангаў паставіў спектакль Гадзібук, з Ханай Ровінай у галоўнай ролі. Габіма робіцца акадэмічным тэатрам, спектакль паказваюць у Еўропе і ЗША. З 1918 па 1926 год Х. Ровіна ў складзе Тэатра Габіма працуе ў Маскве. З 1928 года жыла ў Эрэц-Ісраэль. Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Ізраіля (1956).
Дачка — актрыса і спявачка Ілана Ровіна (нар. 1934).
Дзяніс Мікалаевіч Шчарбіцкі
Дзяніс Шчарбіцкі (нар., ) — беларускі футбаліст, брамнік расійскага клуба «Урал» з Екацярынбурга.
Клубная кар’ера
Выхаванец дзіцячай школы мінскага МТЗ-РІПА, пазней трапіў у структуру барысаўскага БАТЭ. З 2014 года пачаў выступаць за дубль, таксама ў 2014 і 2015 гадах выступаў за барысаўскі клуб у Юніёрскай лізе УЕФА.
З 2015 года пачаў прыцягвацца да асноўнай каманды. 7 ліпеня 2016 года дэбютаваў у аснове БАТЭ ў матчы Вышэйшай лігі супраць «Іслачы» (3:1). Да канца сезона 2016 згуляў яшчэ ў чатырох матчах чэмпіянату. У верасні 2016 года падпісаў новы кантракт з БАТЭ.
У сезоне 2017 стаў асноўным брамнікам БАТЭ, правёў за каманду 23 матчы ў чэмпіянаце Беларусі, 4 у Лізе чэмпіёнаў і 8 у Лізе Еўропы. Па выніках сезона 2017 быў прызнаны найлепшым брамнікам чэмпіянату Беларусі. У студзені 2019 года падоўжыў кантракт з барысаўчанамі. Пачынаў сезон 2019 у якасці асноўнага брамніка, аднак у чэрвені атрымаў траўму і да канца года на полі не з’яўляўся. Траўмы пераследавалі футбаліста і ў наступныя гады: у сезоне 2020 чаргаваўся з Антонам Чычканам, а ў 2021 годзе ўвогуле не з’яўляўся на полі.
У лютым 2022 года яшчэ на год падоўжыў пагадненне з БАТЭ. Толькі з лета пачаў пачаў трапляць у заяўку каманды на матчы, у сезоне 2022 правёў дзве гульні ў Вышэйшай лізе. У пачатку 2023 года з-за забароны Міністэрства спорту і турызму не трапіў у заяўку БАТЭ на сезон і не ўдзельнічаў у афіцыйных матчах.
У ліпені 2023 года перайшоў у екацярынбургскі «Урал».
Міжнародная кар’ера
У 2012—2013 гадах гуляў за юнацкую зборную Беларусі ў кваліфікацыі чэмпіянату Еўропы.
17 студзеня 2015 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, выйшаўшы на замену ў канцы матча супраць Эстоніі на Кубку Садружнасці ў Санкт-Пецярбургу. Пазней стаў асноўным брамнікам моладзевай зборнай.
9 чэрвеня 2018 года дэбютаваў у нацыянальнай зборнай Беларусі, адгуляўшы ўсе 90 хвілін у таварыскім матчы супраць Фінляндыі (0:2).
Грамадзянская пазіцыя
Пасля жорсткага разгону акцый пратэстаў, выкліканых масавымі фальсіфікацыямі на прэзідэнцкіх выбарах 2020 года, збіцця і катаванняў затрыманых пратэстоўцаў, разам з 92 іншымі беларускімі футбалістамі выступіў з асуджэннем гвалту ў Беларусі.
Мачакіла
Мачакіла, Machaquilá — археалагічны помнік культуры мая класічнага перыяду на тэрыторыі сучаснай Гватэмалы. Горад на месцы Мачакілы дасягнуў росквіту ў 9 ст. н. э. Знаходзіўся ў 45 км на паўночны ўсход ад Канкуэна і ў 30 км на ўсход ад Сейбаля.
У горадзе выяўлены 23 стэлы, 6 алтароў, 7 панэляў з малюнкамі і лесвіцы з іерагліфічнымі надпісамі. Акрамя таго, у горадзе мелася 9 плошчаў з цырыманіяльнымі будынкамі, а таксама жылы комплекс на поўдні. Выключным можна лічыць тое, што ў горадзе адсутнічаў (ці ж пакуль не выяўлены) стадыён для гульні ў мяч.
У наваколлях Мачакілы выяўлены шэраг меншых археалагічных помнікаў, такіх, як Пячоры Сан-Мігель (Cuevas de San Miguel), населеныя з дакласічнага і да ранняга посткласічнага перыяду. У паселішчах Эскіпулас, Эль-Пуэбліта і Ачыёталь маюцца будынкі групы E і стадыёны для гульні ў мяч.
Бахтарма
Бахтарма — ніжняя паверхня вырабленай жывёлы. Бахтарма гатовых скур павінна быць гладкай, чыстай, з яе выдаляюць рэшткі мяздры і. Бахтарма неадробленая зніжае якасць і ступень выкарыстання скуры пры вытворчасці з яе вырабаў.
Скуры з аздабленнем «» маюць падшліфаваную правую паверхню, а з аздабленнем « » — падшліфаваную бахтарму (свіныя — шліфаваную правую паверхню і бахтарму).
Кес ван Донген
Кес ван Донген (Kees van Dongen; сапраўднае імя Cornelis Theodorus Maria van Dongen;, Дэльфсхафен каля Ротэрдама , Монтэ-Карла) — нідэрландскі мастак, адзін з заснавальнікаў фавізму. Найбольш вядомы як аўтар стылізаваных жаночых партрэтаў. Кес ван Донген — брат скульптара Жана ван Донгена.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Дэльфсхафене. Ён быў у сям’і другім з чатырох дзяцей. У 1892—1897 гадах вучыўся ў Каралеўскай Акадэміі прыгожых мастацтваў у Ротэрдаме; ад гэтага перыяду ў творчасці ван Донгена засталіся шматлікія замалёўкі сцэн з удзелам матросаў і прастытутак, зробленыя мастаком у гарадскім квартале чырвоных ліхтароў. Натхнёны ідэямі анархізму, у 1895 годзе ён праілюстраваў галандскае выданне кнігі Пятра Крапоткіна «Анархія».
З 1899 гады ван Донген жыў у Парыжы, удзельнічаючы ў розных выставах, у тым ліку ў знакамітым Восеньскім салоне 1905 года, на якім таксама экспанаваліся працы Анры Маціса. Яркія фарбы іх твораў стануць крыніцай назвы новай групы жывапісцаў: фавісты. Карціны неслі гледачам адчуванне сілы і энергіі, з-за чаго французскі крытык Луі Воксель параўнаў мастакоў з дзікімі звярамі (фр. les fauves).
Адначасова з фавізмам, ван Донген з’яўляўся ўдзельнікам нямецкай групы экспрэсіяністаў «Мост» і маляваў карыкатуры для парыжскай газеты La Revue blanche.
Казімір Чартарыйскі
Казімір Чартарыйскі ( — ) — дзяржаўны дзеяч Рэчы Паспалітай.
Біяграфія
Паходзіў з роду Чартарыйскіх, сын Міхала Ежага, ваяводы сандамірскага, і яго трэцяй жонкі Яны Веранікі Алендскай.
Лідзія Мей
Лідзія Мей (Лідзія Юханаўна Старкапф-Мей; Lydia Mei, 2 ліпеня 1896 — 14 верасня 1965) — эстонская мастачка-акварэлістка, майстар нацюрмортаў.
Казімір Чартарыйскі
Біяграфія
Падчашы ВКЛ у 1699—1707 і 1709—1712, падскарбі вялікі ВКЛ у 1707—1709 (прызначаны Станіславам Ляшчынскім), падканцлер ВКЛ у 1712—1724, кашталян віленскі з 1724. Быў таксама старастам крамянецкім, веліжскім, усвяцкім.
Лідзія Мей
Біяграфія
Нарадзілася на эстонскім востраве Хіюмаа і была сярэдняй з траіх дзяцей у сям’і капітана карабля. Усе тры сястры прысвяцілі сябе мастацтву. Лідзія і Наталля сталі прадстаўніцамі мастацкага цячэння «Новая прадметнасць», якое закранула эстонскае мастацтва ў 1920-х гадах, а Крысціна стала скульптарам.
Казімір Чартарыйскі
Біяграфія
У час бескаралеўя 1696—1697 прыхільнік французскага кандыдата на каралеўскі трон прынца Франсуа Луі дэ Канці. У 1706 перайшоў на бок Станіслава Ляшчынскага, потым супрацоўнічаў з Аўгустам II. Пасля яго смерці (1733) зноў прыхільнік кандыдатуры Станіслава Ляшчынскага на трон. Трапіў у палон да войск Аўгуста III, але пагадзіўся з новым каралём. У 1730-я гады арганізаваў магнацкую групоўку Чартарыйскіх і звязаных з імі іных родаў («фамілію»), якая разлічвала на дапамогу Расіі, каб умацаваць дзяржаўны лад Рэчы Паспалітай.
Лідзія Мей
Біяграфія
У 1915 годзе Мей скончыла Талінскую жаночую гімназію, вывучала архітэктуру ў Жаночым політэхнічным інстытуце ў Петраградзе да 1918 года, затым вярнулася ў Эстонію. У 1919 годзе ўдзельнічала ў выстаўцы мастацкага аб’яднання «Палас». Вучылася жывапісу ў Мікалая Трыйка. У 1920—1921 гадах працавала настаўнікам малявання ў педагагічным каледжы ў Тарту. Атрымала вядомасць як аўтар акварэляў у канцы 1920-х, яе працы былі на выстаўках у Амстэрдаме, Рызе, Хельсінкі, Берліне і іншых гарадах. У пачатку 1940-х гадоў займалася ілюстрацыяй дзіцячых кніг. Нацюрморты Лідзіі Мей адрозніваюцца яркасцю і багаццем колераў.
Казімір Чартарыйскі
Біяграфія
У 1730 адзначаны Ордэнам Белага Арла.
Лідзія Мей
Біяграфія
У 1925 годзе — член Эстонскага цэнтральнага таварыства Мастакоў выяўленчага мастацтва (EKKKÜ), у 1931—1935 гадах уваходзіла ў Групу Эстонскіх Мастакоў (EKR), У 1936 годзе — член Таварыства прыкладнога мастацтва (RaKü), з 1946 года — член Саюза мастакоў Эстоніі.
Казімір Чартарыйскі
Сям’я
Ажаніўся ў 1693 годзе з Ізабелай Альжбэтай Морштын (26 жніўня 1671 — 24 лютага 1758, Варшава), дачкой Яна Анджэя Морштына і Кацярыны Гардон. Меў з ёй трох сыноў і дзвюх дачок:
Лідзія Мей
Біяграфія
У 1920—1928 гадах была жонкай скульптара Антана Старкапфа, таму часам згадваецца як Лідзія Мей-Старкапф.
Памерла ў 1965 годзе ў Таліне.
Творы Лідзіі Мей захоўваюцца ў Эстонскім мастацкім музеі.
Узнагароды
15 верасня 1956 года ўзнагароджана Ганаровай граматай Прэзідыума Вярхоўнага Савета Эстонскай ССР.
Герберт Уэлс
Герберт Джордж Уэлс (Herbert George Wells;  — ) — брытанскі пісьменнік і публіцыст. Аўтар вядомых навукова-фантастычных раманаў «Машына часу», «Чалавек-невідзімка», «Вайна светаў» і іншых, дзякуючы якім і стаў сусветна вядомым празаікам. Акрамя гэтага, менавіта з-за сваёй творчасці ў сферы навукова-фантастычнай літаратуры і застаўся ў памяці наступных пакаленняў. Фактычна, з'яўляецца адным з "бацькоў" літаратурнага жанра, як і Жуль Верн з Х'югам Гернсбекам. Прыхільнік фабіянства, а таксама, згодна некаторым крыніцам, крытычнага сацыялізму.
Скончыў Лонданскі ўніверсітэт (1888). Доктар біялагічных навук (1942).
На беларускую мову яго асобныя раманы перакладалі Т. Тамашэвіч і інш. Многія яго творы экранізаваны.
Несцеравічы (Стаўбцоўскі раён)
Не́сцеравічы (, Нестеровичи) — вёска ў Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Налібацкага сельсавета.
Ёган Якаб Дорнер Старэйшы
Ёган Якаб Дорнер Старэйшы (, Эрэнштэтэн —, ) — нямецкі жывапісец, майстар станковага і фрэскавага жывапісу.
Дорнер навучыўся ювелірнай справе ў 1752 годзе, а з 1753 года маляваў у Франца Ёзэфа Роша ў Фрайбургу-ім-Брайсгау. У 1759 годзе яшчэ навучаўся ў Аўгсбургу на фрэскаваму жывапісу ў Ёзэфа Баўэра. З 1761 г. пражываў у Мюнхене і быў у 1765 годзе курфюрстам Максам III прызначаны прыдворным мастаком. З 1766 па 1769 год адправіўся ў азнаямленчую паездку ў Нідэрланды. Зваротны шлях правёў яго праз Парыж і Швейцарыю. У Мюнхене ён працуе выкладчыкам малявання. У 1799 г. сышоў з дзяржаўнай службы.
Белаброддзе
Белабро́ддзе (, Белобродье) — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Коханаўскага сельсавета.
Гісторыя
Згадваецца ў 1643 як фальварак у складзе Шклоўскай воласці ў Аршанскім павеце ВКЛ.
Да 12 лютага 1965 года вёска ўваходзіла ў склад Сальніцкага сельсавета.
Пігановічы (прыпыначны пункт)
Пігано́вічы (, Пигановичи)  — прыпыначны пункт Брэсцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Драгічынскім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Пігановічы; на лініі Лунінец — Жабінка, паміж прыпыначным пунктам Арловічы і прыпыначным пунктам.
IC 1642
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сямён Кузьміч Асадчы
Сямён Кузьміч Асадчы (1904 — 13 лістапада 1936) — удзельнік грамадзянскай вайны ў Іспаніі 1936—1939 гадоў, камандзір танкавага ўзвода іспанскіх рэспубліканскіх войскаў, лейтэнант, Герой Савецкага Саюза.
29 кастрычніка 1936 года ўдзельнічаў у танкавым сутыкненні з удзелам савецкіх танкістаў і ў гэтым жа баі сутыкнуў сваім Т-26 у лагчыну італьянскую танкетку «Ансальда», здзейсніўшы першы ў свеце танкавы таран.
Біяграфія
Сямён Асадчы нарадзіўся ў 1904-м у сяле Калфа Бесарабскай губерні ў сям’і рабочага. Украінец.
Пражываў у вёсцы Слав’янасэрбка (цяпер Вэлыкамыхайліўскі раён Адэскай вобласці Украіны). Пасля заканчэння пачатковай школы і чыгуначнага вучылішча працаваў слесарам дэпо станцыі Раздзільна.
У 1926 годзе Сямёна Асадчага прызвалі ў РСЧА, падчас службы ён скончыў бранятанкавую школу. У 1928-м уступіў у ВКП(б).
У 1936 годзе ўдзельнічаў у грамадзянскай вайне ў Іспаніі. 29 кастрычніка ўдзельнічаў у танкавай баі ў складзе роты Поля Армана каля населенага пункта Сесенья (30 км на поўдзень ад Мадрыда). У гэтым баі лейтэнант Асадчы, сутыкнуўшы сваім Т-26 у лагчыну італьянскую танкетку «Ансальда», здзейсніў першы ў свеце танкавы таран. У баі быў паранены, але застаўся ў страі.
3 лістапада экіпаж лейтэнанта Асадчага знішчыў у баі дзве артылерыйскія батарэі і шэсць кулямётных кропак, яго ўзводам было знішчана больш за 200 чалавек пяхоты. У гэтым баі прамым трапленнем снарада Сямёну Асадчаму адарвала абедзве нагі, 13 лістапада ён памёр у мадрыдскім шпіталі ад гангрэны.
Пастановай Цэнтральнага Выканаўчага камітэта СССР ад 31 снежня 1936 года «за ўзорнае выкананне спецыяльных заданняў Урада па ўмацаванні абароннай моцы Савецкага Саюза і выяўлены ў гэтай справе гераізм» лейтэнанту было пасмяротна прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.
Пунічная мова
Пунічная мова, або карфагенская мова (ад Poeni — імя, якім рымляне называлі карфагенян) — вымерлая семіцкая мова, на якой размаўлялі ў старажытнасці на ўзбярэжжы Міжземнага мора, у прыватнасці ў Паўночнай Афрыцы і на некалькіх астравах у Міжземным моры.
Апісанне
Пунічная мова — гэта адасоблены дыялект у рамках фінікійскай мовы, на якім размаўлялі на фінікійскім узбярэжжы і ў Паўночнай Афрыцы, у тым ліку ў Карфагене, і ва ўсім Міжземнамор’і. Вядомы па надпісах і асабістых імёнах. П’еса Плаўта «Poenulus» змяшчае некалькі сказаў на пунічнай мове, да якіх цяпер праяўляецца асаблівая зацікаўленасць і праводзяцца лінгвістычныя даследаванні, паколькі, у адрозненне ад захаваных пунічных надпісаў, яны змяшчаюць лацінскія галосныя.
Аўрэлій Аўгусцін (354—430 гг. н. э.), як правіла, лічыцца апошнім вялікім старажытным пісьменнікам, які меў пэўныя веды пра пунічную мову. Паводле яго слоў, на пунічнай мове ўсё яшчэ размаўлялі ў тым рэгіёне Паўночнай Афрыкі (Карфаген, на тэрыторыі сучаснага Туніса) праз амаль 5 стагоддзяў пасля падзення Карфагена з прычыны паражэння перад Рыма. Як адзначаў Аўгусцін, у той час усё яшчэ былі людзі, якія называлі сябе хананеямі (гэта значыць менавіта карфагеняне).
Ёган Якаб Дорнер Малодшы
Ёган Якаб Дорнер Малодшы (,  —, ) — нямецкі пейзажыст і гравёр. Ён быў сынам Ёгана Якаба Дорнера Старэйшага.
Канкуэн
Канкуэн, Cancuén — важны археалагічны помнік культуры мая класічнага перыяду. Руіны знаходзяцца на поўдні рэгіёна Саяшчэ, правінцыя Петэн, Гватэмала. Горад быў населены ў перыяд 300 — 950 гг. н. э. У 765 — 790 гг., калі горадам кіраваў кіраўнік Т’ах'ак' Ча’ан, Канкуэн стаў дамінантным горадам на поўдні сучаснай правінцыі Петэн. Росквіт горада даводзіцца на мяжу 8-9 стст.
На стадыёне для гульні ў мяч выяўлена 3 прыладдзе, якія адлюстроўваюць кіраўніка па імі T’ah 'ak' Cha’an у выглядзе іграка, а таксама панэль вагай у 45 кг, дзе намаляваная як ён узначальвае цырымонію ў суседнім горадзе Мачакіла.
Лешна (гміна)
Ле́шна (Leszno) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Варшаўскага заходняга павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Лешне. Плошча гміны складае 125,08 км². Станам на 2011 год у гміне Лешна пражывалі 9770 чалавек, шчыльнасць — 78 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 25 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 34 населеныя пункты.
Вялікае Высокае
Вялі́кае Высо́кае (, Великое Высокое) — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Коханаўскага сельсавета.
Гісторыя
Згадваецца ў 1643 як вёска Высокае ў складзе Шклоўскай воласці ў Аршанскім павеце ВКЛ.
Іканы
І́каны (, Иканы) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Іканскага сельсавета.
Геаграфія
Вёска знаходзіцца на рацэ Пуста-Мсціжская (ручай Мрай). Праз вёску пралягае аўтамабільная дарога.
Культура
Да 2010 года ў вёсцы размяшчаўся Іканскі музей народнай славы, пераведзены пасля ў Зембін.
Пільніца (Стаўбцоўскі раён)
Пі́льніца (, Пильница) — вёска ў Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Налібацкага сельсавета.
Дыпладыя
Дыпладыя (Diplodia)  — род грыбоў сямейства. Назва ўпершыню была апублікаваная ў 1834 годзе.
Апісанне
Мае канідыі з двух клетак, шараватага або цёмна-карычневага колеру.
Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання
Развіваецца на мёртвых частках раслін і на жывых раслінах
Цікавыя факты
У глебе дна Чорнага мора на глыбіні 5,5 метраў насяляе від.
Віды
База дадзеных Species Fungorum па стане на 9 кастрычніка 2019 года ўключала 399 відаў роду Diplodia :
Значэнне
Выклікае грыбковыя захворванні ў культурных раслін.
Оскар Каліс
Оскар Каліс (Oskar Kallis; 23 лістапада 1892, Талін — 1 студзеня 1918, Ялта) — эстонскі мастак, адзін з самых выдатных прадстаўнікоў нацыянальнага рамантызму.
Біяграфія
Нарадзіўся ў дваранскай сям'і. Пасля смерці бацькі ў 1898 годзе даводзілася дапамагаць маці ў выхаванні трох братоў-сясцёр. Пасля заканчэння чатырохкласнага Талінскага гарадскога вучылішча ў 1910 годзе стаў працаваць чарцёжнікам у інжынера Э.Боўстэда. У 1914 годзе прынялі на працу чарцёжнікам у Марскую крэпасць Імператара Пятра Вялікага, дзе працаваў да лістапада 1917 года.
Вывучаць мастацтва пачаў ужо ў Талінскім гарадскім вучылішчы. У 1905—1907 гадах вучыўся ў Таліне ў Антса Лайкмаа, у 1912—1913 гадах на мастацкіх курсах Эстонскага мастацкага таварыства. З 1913 года да канца жыцця працаваў у А. Лайкмаа.
Творчасць
Ствараў у асноўным творы па матывах эстонскага нацыянальнага эпаса "Калевіпаэг".