cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Алег Фёдаравіч Леўшуноў
Узнагароды
Узнагароджаны медалямі «За адвагу», «Воіну-інтэрнацыяналісту ад удзячнага афганскага народа», «У памяць 10-годдзя вываду савецкіх войск з Афганістана», «15 гадоў вываду савецкіх войск з Дэмакратычнай Рэспублікі Афганістан», «20 гадоў вываду савецкіх войск з Афганістана», «60 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне», «70 гадоў Узброеных Сіл СССР», «90 год Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь», «90 год міліцыі Беларусі»,«За працоўныя заслугі» (2019) ; нагрудным знакам Міністэрства адукацыі «Выдатнік адукацыі»; ганаровымі граматамі Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР; ганаровымі граматамі Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь.
Асабістае жыццё
Жанаты, мае дачку.
Бад-Даберан
Бад-Даберан (Bad Doberan, да 1921 года — Даберан, Doberan) — горад у федэральнай зямлі Мекленбург-Пярэдняя Памеранія, Германія. Раённы цэнтр. Насельніцтва — чал. (2006). Бад-Даберан можна разглядаць як прыгарад Ростака, бо знаходзіцца за 15 км на захад ад цэнтра горада. У наш час у Бад-Даберане знаходзіцца папулярны курорт Хайлігендам на беразе Балтыйскага мора.
Ольгінка (Паўладарская вобласць)
Ольгінка — сяло ў Паўладарскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Ольгінскай сельскай акругі. Код КАТА — 556057100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1077 чалавек (529 мужчын і 548 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 951 чалавек (463 мужчыны і 488 жанчын).
Праіндаеўрапейская мова
Праіндаеўрапейская мова — меркаваная мова-аснова для моў індаеўрапейскай сям’і.
Непасрэдных сведчанняў (напрыклад, помнікаў пісьмовасці) аб існаванні гэтай мовы няма, але навуковая супольнасць пераканана ў яе існаванні ў старажытнасці. Сістэмныя паралелі існуюць паміж індаеўрапейскімі мовамі на ўзроўні лексікі, фанетыкі, граматыкі. Яны не могуць быць растлумачаны ўзаемадзеяннем моў або выпадковым супадзеннем, бо па-першае, гэтыя паралелі шматлікія, па-другое, яны маюць сістэмны характар. Такім чынам, лагічным тлумачэннем іх можа быць агульнае паходжанне моў з адной старажытнай мовы-продка. Праіндаеўрапейская мова хоць і не зафіксавана, але матэрыяльна існуе ў кожнай сучаснай індаеўрапейскай мове ў выглядзе найбольш старажытнай лексікі, глыбінных граматычных і фанетычных законаў.
Распад праіндаеўрапейскай мовы адбываецца дзесьці ў V–IV тысячагоддзях да нашай эры. Граматычная сістэма праіндаеўрапейскай мовы ў аснове сваёй захавалася ў праславянскай мове.
Рыкота
Рыкота (ricotta) — традыцыйны італьянскі малочны прадукт. Часта рыкоту называюць сырам, аднак фармальна гэта няправільна: рыкота гатуюць не з малака, а з сыроваткі, якая застаецца пасля прыгатавання мацарэлы ці іншых сыроў. Такім чынам, бялковай асновай рыкоты з'яўляецца не казеін, а альбумін. Рыкота мае саладкавы смак, які дае лактоза (прысутнасць гэтага кампанента ў сыроватцы прыкладна 2-4 %), гэта залежыць ад тыпу выкарыстанага малака. Утрыманне тлушчу: ад 8 % у рыкоце з каровінага малака, да 24 % у рыкоце з авечага малака. Рыкота з'яўляецца традыцыйным прадуктам паўднёвых рэгіёнаў Італіі (Лацыа, Сіцыліі, Кампаніі, Апуліі, Калабрыі), а таксама і некаторых паўночных (Фрыулі-Венецыі-Джуліі, Ламбардыі, П'емонце).
Тэхналогія вытворчасці
Працэс згортвання адбываецца пры тэмпературы 80-90 °C, сыроватка такім чынам варыцца яшчэ раз (ад гэтага паходзіць назва прадукту: cotta — «варэнне», ri — прэфікс, які азначае паўтарэнне). Могуць быць выкарыстаны некалькі метадаў прыгатавання, але традыцыйны метад — гэта разаграванне сыроваткі і ўсплыў шматкоў (у індустрыяльным маштабе для паскарэння працэсу згортвання выкарыстоўваюцца лімонная, вінная або саляная кіслата). Атрыманую такім чынам масу кладуць у кошыкі (цяпер — з пластмасы, па традыцыі — з вярбовых дубцоў).
Яўген Кавальчук
Яўген Кавальчук (нар. ) — беларускі гандбаліст. Кандыдат у майстры спорту Беларусі, лінейны.
Выхаванец РЦАР, выклікаўся ў юнацкую (U-18) зборную Беларусі па гандболе. Затым гулец мінскага клуба «Віцязь».
Уолнат-Крык
Уолнат-Крык (Walnut Creek) — горад у акрузе Контра-Коста агламерацыі Вобласць заліва Сан-Францыска (штат Каліфорнія, ЗША). Уолнат-Крык знаходзіцца за 37 км на ўсход ад Сан-Францыска і за 26 км ад горада Окленда.
Хагенаў
Ха́генаў (Hagenow) — горад у Германіі, у зямлі Мекленбург-Пярэдняя Памеранія. Уваходзіць у склад раёна Людвігслюст-Пархім. Насельніцтва — чалавекі (на 31 снежня 2012 года). Займае плошчу 67,44 км². Афіцыйны код — 13 0 54 043. Упершыню Хагенаў згадваецца ў 1190—1195 гадах. З 1370 года Хагенаў мае афіцыйны статус горада.
Уолнат-Крык
Насельніцтва каля 67 тысяч жыхароў (2010). Плошча — каля 50,38 км².
Асана (рэлігія)
«Святы, Святы, Святы, Пан Бог Усемагутны. Неба і зямля поўныя хвалы Тваёй. Асана на вышынях. Благаслаўлёны той, хто прыходзіць у імя Пана. Асана на вышынях».
Уілаус
Уілаус (Willows) — горад і акруговы цэнтр акругі Глен, штат Каліфорнія. Насельніцтва — 6220 чалавек (перапіс 2000 года). Раней горад называўся Уілау (англ.: Willow). Паштовае аддзяленне Уілау было адкрыта ў 1876 годзе, статус горада — 16 студзеня 1886 года. Змена назвы на Уілаус адбылася ў 1916 годзе. Агульная плошча горада — 7,5 км ².
Змяшаная зборная Беларусі па кёрлінгу
Змяшаная зборная Беларусі па кёрлінгу — прадстаўляе Беларусь у міжнародных змяшаных турнірах па кёрлінге.
Півашунай
Півашу́най (Pivašiūnai, традыцыйная беларуская назва — Півашуны) — вёска ў Алітускім раёне Алітускага павета Літвы. Уваходзіць у склад Півашунайскай сянюніі. Размешчана на беразе возера, за 19 км на захад ад Варэны. Насельніцтва на 2001 год — 292 чалавекі.
Вялікае Княства Літоўскае
Першы пісьмовы ўспамін пра Півашуны датуецца 1608 годам. У гэты час яны ўваходзілі ў склад Троцкага павета Троцкага ваяводства.
У 1639 годзе Ян Клоцкі перадаў Півашуны Троцкаму кляштару бенедыкцінаў. У 1648 годзе тут быў пабудаваны касцёл.
Найноўшы час
Пасля польска-літоўскіх баёў і падпісання пагаднення паміж міжваеннай Польскай Рэспублікай і Літвой у 1919 годзе Півашуны апынуліся ў складзе Літвы. У часы Другой сусветнай вайны з чэрвеня 1941 да 1944 года мястэчка знаходзілася пад акупацыяй Трэцяга Рэйха.
Анры Лафантэн
Анры́ Лафантэ́н (фр. Henri La Fontaine, 22 красавіка 1854 — 14 мая 1943) — бельгійскі юрыст, старшыня Міжнароднага бюро міру з 1907 па 1943 год, лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру (1913).
Біяграфія
Лафантэн нарадзіўся ў 1854 годзе ў Брусэлі. У 1877 годзе скончыў Свабодны ўніверсітэт Бруселя са ступенню доктара права, пачаў працаваць адвакатам у Брусэльскім апеляцыйным судзе. У 1893 годзе атрымаў званне прафесара міжнароднага права, а праз два гады быў абраны ў бельгійскі Сенат ў якасці члена Сацыялістычнай партыі. З 1919 па 1932 гады займаў пасаду віцэ-старшыні Сената. У 1895 годзе разам ў Полем Атле заснаваў Палату дакументацыі (якая ў 1907 годзе змянілася Саюзам міжнародных асацыяцый), а пазней у супрацоўніцтве з ім стварыў сістэму, якая атрымала назву Універсальная дзесятковая класіфікацыя. разам з Полем Атле з'яўляўся стваральнікам інфармацыйнага сховішча «Mundaneum», якое таксама называюць «горад ведаў».
Быў інтэрнацыяналістам, прыхільнікам Лігі Нацый, выказваўся на карысць раззбраення і вырашэння міжнародных спрэчак шляхам арбітражу. Ён удзельнічаў у дзейнасці Міжнароднага бюро міру, дзе з 1907 года займаў пасаду старшыні. За сваю дзейнасць у 1913 годзе быў уганараваны Нобелеўскай прэміяй міру «як праўдзівы лідар народнага руху за мір у Еўропе». Лафантэн быў членам бельгійскай дэлегацыі на Парыжскай мірнай канферэнцыі 1919 года, а таксама прадстаўляў сваю краіну на асамблеі Лігі Нацый у 1920-м. Памёр у 1943 годзе ў Бруселі ва ўзросце 89 гадоў.
Дом Брука
Дом Брука — будынак у гістарычным цэнтры Магілёва, размешчаны па Камуністычным завулку, 7.
Гісторыя
Пабудаваны на былым Макавецкім завулку ў канцы ХІХ ст. як даходны дом Брука. Першы паверх выкарыстоўваўся пад розныя ўстановы. Тут размяшчаліся гасцініца «Залаты Якар», уладальнікам якой быў Б. Я. Цыўкін, слясарная майстэрня Зігмана, жылі дактары, акушэркі, памочнік прысяжных павераных. У 1920-я гг. дом быў нацыяналізаваны. У 1920 г. тут знаходзіўся Магілёўскі камітэт партыі бальшавікоў. Зараз выкарыстоўваецца як адміністрацыйна-гаспадарчы будынак.
Архітэктура
Двухпавярховы цагляны атынкаваны будынак. Паверхі падзелены гзымсавым паяском. Сцены гладкія, рытмічна падзелены аконнымі праёмамі прамавугольнай формы. Над вокнамі — дэкаратыўныя элементы ў выглядзе налічнікаў.
Уваход у будынак — з боку вуліцы. Уваходная група выступае на невялікую адлегласць ад галоўнага фасада ўперад, мае выгляд выцягнутага ўверх прамавугольніка, завершанага на ўзроўні даху атыкам. Атык складанага профілю з арачным акном невялікага памеру. На ўзроўні другога паверха — акно іншай формы, якім выдзелены лесвічны праём. Па галоўным фасадзе, паміж двума паверхамі, пад вокнамі маюцца дэкаратыўныя элементы прамавугольнай формы. Вуглы фасада абрамляюць канструктыўна выдзеленыя калоны. Дах дымнікавы. Пад дахам, у верхняй частцы звонку будынка, канструктыўна выдзелены фрыз у выглядзе гарызантальнай паласы, аформлены дэкаратыўнымі элементамі.
Казеін
Казеін (caseus — сыр) — складаны бялок, які ўтвараецца з папярэдніка казеіну — казеінагену пры стварожванні малака пад дзеяннем пратэялітычных ферментаў.
Іаан I Баліял
Іаан I Баліял (Джон «Пусты камзол»; Iain Bailiol, John Balliol;  —, Хелікур, Пікардыя) — кароль Шатландыі (1292 — 1296), які прызнаў сюзерэнітэт Англіі, што стала прычынай трохсотгадовай вайны за незалежнасць Шатландыі.
Біяграфія
Іаан Баліял быў сынам англійскага барона Джона дэ Баліяла і Дэрваргілы Голуэйскай, спадчынніцы шатландскага графства Голуэй. Ад сваёй маці, прапраўнучкі караля Давіда I, Іаан атрымаў у спадчыну правы на карону Шатландыі. Пасля смерці каралевы Маргарыты Нарвежскай Дзевы ў 1290 годзе прэтэнзіі на прастол краіны высунула некалькі кандыдатаў, у тым ліку Іаан Баліял, унук старэйшай дачкі Давіда Хантынгданскага, брата каралёў Малькальма IV і Вільгельма I Льва, і Роберт Брус, сын сярэдняй дачкі Давіда. Спрэчка была вынесены на разгляд Эдуарда I, караля Англіі. У 1292 годзе Эдуард I вынес рашэнне на карысць Іаана Баліяла, і 30 лістапада 1292 года Іаан быў каранаваны каралём Шатландыі. У якасці падзякі за падтрымку кароль прызнаў сюзерэнітэт Англіі над Шатландыяй.
Нягледзячы на каранацыю права Іаана на прастол адмовіліся прызнаць частку шатландскіх баронаў на чале з Робертам Брусам, лордам Анандэйла. Незадаволеныя арыентаваліся на англійскага караля, які пачаў абыходзіцца з Шатландыяй як з васальнай тэрыторыяй, прымушаючы Іаана выступаць у англійскіх суднах у якасці адказніка па шатландскіх ісках і размяшчаючы англійскія гарнізоны ў шатландскіх крэпасцях. З мэтай паслаблення залежнасці ад Англіі Іаан Баліял у 1295 годзе аднавіў стары саюз з Францыяй і Нарвегіяй і адкрыта выступіў супраць Эдуарда I.
У 1296 годзе англійская армія ўварвалася на тэрыторыю Шатландыі. Пачалася амаль трохсотгадовая вайна за незалежнасць краіны. Англійскага караля падтрымала партыя Брусаў, што дазволіла Эдуарду I ушчэнт разбіць шатландцаў у бітве пры Спотсмуры і адносна лёгка заваяваць усю краіну. Іаан трапіў у палон і падпісаў 10 ліпеня 1296 года адрачэнне ад прастола Шатландыі. На правах сюзерэна васала, які адмовіўся ад лена, Эдуард I абвясціў сябе каралём Шатландыі, у выніку чаго краіна страціла незалежнасць.
Палонены Іаан Баліял быў пасаджаны ў Таўэр, а затым высланы ў Францыю, дзе і правёў рэштку жыцця, не прадпрымаючы спроб вярнуцца ў Шатландыю, у якой з 1297 года разгарнулася барацьба за аднаўленне незалежнасці. У 1306 года каралём Шатландыі быў каранаваны Роберт Брус, унук галоўнага канкурэнта Іаана на працэсе пра шатландскую карону 1292 года.
Іаан быў у шлюбе з Ізабелай дэ Варэн, дачкой Джона дэ Варэн, 7-га графа Сурэя, ад якой меў сына Эдуарда Баліяла, караля Шатландыі ў 1332 — 1336 гг.
Сцяпан Філімонавіч Аляшкевіч
Сцяпан Філімонавіч Аляшкевіч ( — ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, вайсковы выведнік разведгрупы ў складзе 759-га стралковага палка 163-й стралковай дывізіі 40-й арміі 2-га Украінскага фронту. Герой Савецкага Саюза (1944), чырвонаармеец.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1910 годзе у вёсцы Перавоз Ігуменскага павета Мінскай губерні (зараз у Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці) ў сялянскай сям’і. Па нацыянальнасці беларус. Атрымаў пачатковую адукацыю. У 1943 годзе быў прызваны ў Чырвоную Армію.
На франтах Вялікай Айчыннай вайны з сакавіка 1943 года. Выведнік стралковага палка чырвонаармеец Аляшкевіч неаднаразова ўдзельнічаў у вайсковых выведвальных аперацыях. 13 Сакавіка 1944 г. вызначыўся пры фарсіраванні ракі Паўднёвы Буг у раёне вёскі Сімферопаль (цяпер горад у Вінніцкай вобласці). У складзе разведгрупы Аляшкевіч ў ліку першых пераправіўся праз раку і ўступіў у бой з буйнымі сіламі праціўніка за пашырэнне плацдарму, чым садзейнічаў паспяховай пераправе падраздзяленняў палка.
Загінуў 4 мая 1944 года ў тыле ворага пасля выканання аперацыі па падрыве моста на рацэ Малдова ў Румыніі. Пахаваны ў населеным пункце Вама (Румынія).
Карвелі
Карве́лі (, Карвели) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Любанскага сельсавета.
Вісбадэн
Вісба́дэн (Wiesbaden, Aquae Mattiacae, Aquae Mattiacorum) — горад у Германіі, сталіца федэральнай зямлі Гесэн. Насельніцтва — 286 тыс. чалавек.
Тэатр Марцэла
Тэатр Марцэла (Theatrum Marcelli, Teatro di Marcello) — тэатр каля правага берага Тыбра ў Рыме, будаўніцтва якога было задумана Юліем Цэзарам, а ажыццёўлена Актавіянам Аўгустам, які ў 12 г. да н.э. прысвяціў яго памяці свайго памерлага пляменніка Марка Клаўдзія Марцэла. Пры дыяметры ў 111 метраў тэатр мог змясціць 11 тысяч гледачоў. У Сярэднявеччы будынак быў перабудаваны ў крэпасць, над якой быў надбудаваны палац знатнага сямейства Арсіні. Побач з руінамі тэатра захаваўся антычны порцік Актавіі.
Віла-д’Альмэ
Віла-д'Альмэ (Villa d'Almè) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бергама.
Насельніцтва складае 6829 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 1138 чал./км². Займае плошчу 6 км². Паштовы індэкс — 24018. Тэлефонны код — 035.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santi Faustino e Giovita.
Беларусь 4. Віцебск
'''«Беларусь 4. Віцебск»''' — рэгіянальны тэлеканал Віцебскай вобласці, які пачаў вяшчанне 29 верасня 2015 года.
Вяшчае ў лічбавым тэлевізійным эфіры ў Віцебску і Оршы ў фармаце DVB-T, а таксама ў сетках усіх кабельных аператараў у Оршы, Полацку, Навалукомлі, Глыбокім, Паставах і інш. Тэлеканал «Беларусь 4. Віцебск» таксама даступны абанентам інтэрактыўнага тэлебачання ZALA.
Спіс аб’ектаў культурнай спадчыны Ершыцкага раёна
Аб’екты культурнай спадчыны Ершыцкага раёна — аб’екты архітэктуры, археалогіі, гісторыі і мастацтва, помнікі горадабудаўніцтва і запаведныя мясціны на тэрыторыі Ершыцкага раёна Смаленскай вобласці, якія знаходзяцца пад аховай дзяржавы.
Беларусь 4. Віцебск
Перадачы
Раніца Прыдзвіння  — Ранішняя праграма. Выходзіць па буднях а 06:10, хранаметраж - 20 хвілін.
Спартінфарм  — Спартыўныя навіны. Выходзіць па буднях а 21:15, хранаметраж - 15 хвілін.
Прамая лінія  — інтэрв’ю з госцем у студыі ў прамым эфіры. Выходзіць а 21:30, хранаметраж - 30 хвілін.
Уладзімір Васілевіч Макараў
Біяграфія
Нарадзіўся 21 лістапада 1928 года ў горадзе Цвер ў сям’і рабочага. У 1949 году скончыў аддзяленне французскай мовы факультэта замежных моў Калінінскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута імя М. І. Калініна. У 1954 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Прафесійна-вытворчая лексіка ў раманах Э. Золя». У 1959 годзе яму было прысвоена вучонае званне дацэнта кафедры французскай мовы.
Для больш глыбокага вывучэння малдаўскай (румынскай) мовы ў 1962 годзе разам з сям’ёй пераязджае на месца жыхарства ў горад Бельцы (Малдаўская ССР). Тут на працягу двух гадоў працуе ў якасці загадчыка кафедры французскай мовы на факультэце замежных моў Бельскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута імя Алека Русо.
У 1964 годзе запрошаны на працу ў якасці прарэктара па навуковай рабоце ў Мінскі дзяржаўны педагагічны інстытут замежных моў, дзе сумяшчаў працу прарэктара з загадваннем кафедры іспанскай мовы і з арганізацыяй факультэта іспанскай мовы.
У 1973 годзе абараніў доктарскую дысертацыю на тэму «Да праблемы лексіка-семантычнай дыферэнцыяцыі раманскіх моў» ў Маскоўскім дзяржаўным універсітэце імя М. В. Ламаносава. У 1974 годзе яму было прысвоена вучонае званне прафесара кафедры «Лексікалогія іспанскай мовы» МДПІ.
У 1974 годзе пераходзіць на працу прафесарам кафедры замежных моў у Мінскі дзяржаўны педагагічны інстытут.
Зборнік найлепшых песень
Зборнік найлепшых песень, таксама Альбом найлепшых хітоў, або The Best of, The Very Best of і The Best , а таксама Greatest Hits  — распаўсюджаная назва музычных альбомаў, якія ўяўляюць сабой зборнікі лепшага матэрыялу (па камерцыйных, мастацкіх ці іншых крытэрыях), створанага тым ці іншым артыстам. Музычныя альбомы могуць таксама называцца Single Collection або ўключаць у свае назвы такія эпітэты, як Gold ), Classic, Essential або Ultimate , аднак часам яны ўвогуле могуць быць без такіх назваў.
Уладзімір Васілевіч Макараў
Біяграфія
З 1978 па 1984 гады працуе Пастаянным прадстаўніком Беларускай ССР пры Арганізацыі Аб’яднаных Нацый па пытаннях адукацы, навукі і культуры пры ЮНЕСКА (Парыж, Францыя), працягваючы займацца навуковай працай.
У 1984 годзе працуе прафесарам на кафедры «Агульнае і славянскае мовазнаўства» у Беларускім дзяржаўным універсітэце імя У. І. Леніна. У 1988 годзе абраны загадчыкам кафедры рускай мовы як замежнай БДУ.
У 1990 годзе ўпершыню ў Беларусі праходзяць выбары рэктараў ВНУ калектывамі студэнтаў і выкладчыкаў, і на пасаду рэктара МДПІ быў абраны Уладзімір Васільевіч Макараў. За час працы ім быў створаны вучоны савет па абароне доктарскіх дысертацый, актывізавана работа па падрыхтоўцы навуковых кадраў, арганізуюцца стажыроўкі выкладчыкаў інстытута за мяжой. У 1993 годзе інстытуту прысвойваецца статус універсітэта з перайменаваннем ў Мінскі дзяржаўны лінгвістычны універсітэт (МДЛУ).
У 1995 годзе ў сувязі са сканчэннем тэрміну абрання на пост рэктара прызначаецца на пасаду прафесара кафедры лексікалогіі французскай мовы факультэта французскай мовы МДЛУ.
У 2013 годзе завяршае працоўную дзейнасць у сувязі з выхадам на пенсію, а ў 2018 годзе па запрашэнні рэктарата МДЛУ аднаўляе працу па кіраўніцтву дыпломамі і дысертацыямі студэнтаў, магістрантаў і аспірантаў.
Зялёны Дуб (Ліпініцкі сельсавет)
Зялёны Дуб — пасёлак у Ліпініцкім сельсавеце Буда-Кашалёўскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі.
На поўначы мяжуе з лесам.
Размяшчэнне
У 13 км на поўнач ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 61 км ад Гомеля.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Чачэрск — Буда-Кашалёва. Планоўка складаецца з кароткай прамалінейнай шыротнай вуліцы. Забудова драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Заснаваны напачатку XX стагоддзя перасяленцамі з суседніх вёсак. У 1929 годзе жыхары мястэчка ўступілі ў калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны 9 жыхароў загінулі ад рук акупантаў. У 1959 годзе ў складзе калгаса «Світанак» (цэнтр — вёска Ліпінічы).
Уід (Каліфорнія)
Уід (Weed) — горад у акрузе Сіскію (штат Каліфорнія, ЗША). Насельніцтва — 2967 чалавек (2010). Уід знаходзіцца за 16 км на паўночны захад ад гары Шаста. Горад атрымаў сваю назву ў гонар заснавальніка мясцовага лесапільнага завода Абнера Уіда, які заўважыў, што моцныя вятры ў гэтай мясцовасці вельмі дапамагалі ў прасушцы піламатэрыялаў. Горад размяшчаецца на міжштатнай аўтамагістралі I-5, за 79 км на поўдзень ад мяжы штатаў Арэгон і Каліфорнія.
Свір (гарадскі пасёлак)
Свір (, Свирь) — гарадскі пасёлак у Мядзельскім раёне Мінскай вобласці, на беразе возера Свір. Адміністрацыйны цэнтр Свірскага сельсавета. Размешчаны за 45 км на захад ад Мядзела, 180 км ад Мінска, 26 км ад чыгуначнай станцыі Лынтупы на лініі Пабрадзе — Крулеўшчына. Вузел аўтадарог на Смаргонь, Нарач, Брусы. Насельніцтва 916 чал. (2017).
Гісторыя
Паводле падання, Свір на месцы капішча Перуна ў XIII стагоддзі заснаваў князь Даўмонт, які збудаваў тут замак. Мясцовасць уваходзіла ў склад Ашмянскага павета Віленскага ваяводства і знаходзілася ва ўладанні князёў Свірскіх. У 1452 князь Ян Свірскі збудаваў у мястэчку касцёл, перабудаваны ў 1653 годзе.
У 1528 годзе Свір перайшоў да князёў Радзівілаў. У часы Інфлянцкай вайны ў 1579 годзе тут адбыўся першы агляд войскаў і нарада з удзелам караля і вялікага князя Стэфана Баторыя.
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) Свір апынуўся ў складзе Расійскай імперыі, дзе стаў цэнтрам воласці Вілейскага, потым Свянцянскага павета Слонімскай, з 1801 года Віленскай губерні. У 1845 годзе каля мястэчка знаходзілася 2 маёнткі: Свір-Ляскоўскі і Свір-Стацкоўскі. Станам на 1859 год у Свіры было 119 будынкаў, на 1866 года — 133 будынкі. У 1864 годзе расійскія ўлады з мэтай русіфікацыі края адкрылі тут народнае вучылішча. У 1879 годзе ў мястэчку пачаў працаваць бровар, у 1896 годзе — спіртаачышчальная вытворчасць. Паводле вынікаў перапісу (1897) у Свіры існавалі валасная ўправа, паштова-тэлеграфная кантора, судова-следчы ўчастак Віленскага акруговага суда, народнае вучылішча, касцёл, яўрэйская малітоўная школа, лячэбніца, аптэка, хлебазапасны магазін, 34 крамы, 12 заезных дамоў, 14 корчмаў, 5 рэгулярных кірмашоў. У 1904 годзе з’явіўся аднайменны фальварак.
Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) Свір апынуўся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, дзе стаў цэнтрам гміны Свянцянскага павета Віленскага ваяводства. Станам на 1931 год у мястэчку існавалі касцёл, царква, паліцэйскі пастарунак, гарадскі суд, аптэка, лячэбніца, пошта, на святы праводзіліся кірмашы.
У 1939 годзе Свір увайшоў у БССР, дзе 15 студзеня 1940 года стаў цэнтрам Свірскага раёна (з 12 кастрычніка 1940 года цэнтр сельсавета, з 31 жніўня 1959 года ў Мядзельскім раёне, з 20 студзеня 1960 года ў Мінскай вобласці). У Вялікую Айчынную вайну з 25 чэрвеня 1941 года да 6 ліпеня 1944 года мястэчка знаходзілася пад нямецкай акупацыяй. 25 красавіка 1958 года Свір атрымаў афіцыйны статус пасёлка гарадскога тыпу. 31 студзеня 2008 года на аснове гарадскога пасёлка створаны аграгарадок.
У 2013 годзе Свірскі пасялковы савет быў скасаваны, і Свір стаў цэнтрам Свірскага сельсавета.
Эканоміка
Прадпрыемствы харчовай прамысловасці.
Культура
Дзейнічаюць дом культуры, 2 бібліятэкі.
Адукацыя
У Свіры працуюць сярэдняя, музычная і спартыўная школы, дашкольная ўстанова.
Медыцына
Медыцынскія паслугі надаюць местачковыя бальніца і паліклініка.
Турызм
Атэльны комплекс «Свір» спартыўнага таварыства «Дынама».
Антон Уладзіміравіч Бароўскі
Антон Бароўскі (нар. ) — беларускі гандбаліст, лінейны эстонскага клуба «Кехра». Майстар спорту Беларусі.
Джэліл Асані
Джэліл Асані (Џелил Асани, Xhelil Asani; нар., Кічава, Паўночная Македонія) — паўночнамакедонскі футбаліст албанскага паходжання, абаронца албанскага клуба «Эрзені» з Шыяка.
Клубная кар’ера
У лютым 2017 года прыбыў на прагляд у беларускі клуб «Тарпеда-БелАЗ», з якім у выніку падпісаў кантракт. Пачынаў сезон у стартавым складзе жодзінцаў на пазіцыі левага абаронцы, аднак пазней стаў у асноўным выхадзіць на замену. У жніўні 2017 года па пагадненні бакоў пакінуў беларускі клуб.
У студзені 2020 года далучыўся да амерыканскага клуба «Пітсбург Рыверхаўндс». Пакінуў яго ў канцы года, так і выйшаўшы на полі. У жніўні 2021 года стаў іграком баснійскага «Рудара», а ў жніўні 2022 года перайшоў у албанскі «Эрзені».
Тобіяс Асер
Тобіяс Міхел Карэл Асер (Tobias Michael Carel Asser) (—) — галандскі дзяржаўны дзеяч і юрыст. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру (1911) (разам з А. Фрыдам) за ролю ў стварэнні Міжнароднага трацейскага суда ў Гаазе.
Дзейнасць
Асер быў не толькі тэарэтыкам, але і практыкам міжнародных адносін. Ён выконваў абавязкі прававога дарадцы пры галандскім МЗС ў 1875 годзе; ў 1893 стаў членам цэнтральнага адміністрацыйнага органа ў краіне — Дзяржаўнага Савета; з 1898 выконваў абавязкі прэзідэнта Дзяржаўнай камісіі па праву; прадстаўляў Галандыю на Гаагскіх мірных канферэнцыях ў 1899 і 1907, адстойваючы ідэю аб неабходнасці абавязковага арбітражу ў галіне эканомікі; займаў пасаду міністра без партфеля ва ўрадзе з 1904 года і да самай смерці. У агульнай складанасці, у перыяд з 1875 па 1913 ён удзельнічаў у падрыхтоўцы практычна ўсіх міжнародных дагавораў, падпісаных галандскім урадам. Асобай заслугай лічыцца яго дыпламатычны поспех на міжнароднай канферэнцыі 1888 у Канстанцінопалі, дзе абмяркоўваўся нейтральны статус Суэцкага канала. Яму ўдалося ўключыць у склад камісіі па Суэцкім канале нараўне з такімі вялікімі дзяржавамі. як Англія, Францыя, Расія і Турцыя, прадстаўнікоў Іспаніі і Галандыі, гарантаваўшы, такім чынам, удзел у вырашэнні важнага пытання малых еўрапейскіх дзяржаў.
Збеднены ўран
Збеднены ўран — уран, які складаецца ў асноўным з ізатопа ўрана-238 (U-238). Прыродны ўран складаецца прыкладна з 99,27% U-238, 0,72% U-235 і 0,0055% U-234. Так як у ядзерных рэактарах і ядзернай зброі выкарыстоўваецца U-235, прыродны ўран пры вытворчасці ядзернага паліва ўзбагачаецца ўранам-235 шляхам падзелу ізатопаў па масе. Пабочны прадукт узбагачэння называецца збедненым уранам; асноўная частка радыеактыўных ізатопаў (U-235 і U-234) здабываецца на этапе ўзбагачэння, і збеднены ўран нават менш радыеактыўны, чым уранавая руда (перыяд паўраспаду U-238 — 4,5 мільярда гадоў). Доза вонкавага апраменьвання ад збедненага ўрану складае каля 60 адсоткаў таго, што дае прыродны ўран той жа масы.
Збеднены ўран знаходзіць прымяненне з-за высокай шчыльнасці (19,1 г/см³, для параўнання ў жалеза 7,8 г/см³), а таксама вялікага перасеку захопу нейтронаў. Ён выкарыстоўваецца ў якасці процівагі ў канструкцыях самалётаў і ракет, радыяцыйнай абароны ў медыцынскай прамянёвай тэрапіі і ў абсталяванні прамысловай радыёграфіі, а таксама кантэйнераў, якія выкарыстоўваюцца для транспарціроўкі радыеактыўных матэрыялаў. Ваенная прамысловасць выкарыстоўвае яго для вытворчасці камбінаванай брані і бранябойных падкаліберных снарадаў.
У шэрагу ваенных канфліктаў шырока ўжываліся боепрыпасы, начыненыя ім. Так, напрыклад, УС ЗША выкарыстоўвалі збеднены ўран ў вайне ў Персідскім заліве, аперацыі «Саюзная сіла» , інтэрвенцыі ў Лівіі. У сувязі з тым, што рэчыва таксічна і аказвае згубнае ўздзеянне на навакольнае асяроддзе і здароўе чалавека, яго прымяненне крытыкавалася.
Андрэй Казімір Крышпін-Кіршэнштэйн
Андрэй Казімір Крышпін-Кіршэнштэйн (? — 1704)  — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Крышпінаў-Кіршэнштэйнаў. Сын Гераніма і Ганны з Млоцкіх, дачкі аршанскага старосты Андрэя Млоцкага.
У 1674 годзе на элекцыйным сойме прызнаў абранне Яна Сабескага на каралеўскі прастол. Пасол на соймы 1688, 1688—1689, 1690, 1692—1693 (яго маршалак), 1693 гадоў.
Пісар польны літоўскі ў 1683—1698 гадах, ваявода віцебскі з 1695 года; стараста шарашоўскі, пуньскі; У 1691 годзе ўдзельнічаў у паходзе супраць туркаў.
Належаў да каралеўскай групоўкі ў Вялікім Княстве Літоўскім, выступаў супраць Сапегаў. На сойме 1695 года Сапегі паспрабавалі выгнаць яго з пасольскай ізбы і не дазволілі яму заняць пасаду соймавага маршалка. Гэта прывяло да зрыву сойма. Кароль Ян Сабескі, жадаючы ўзнагародзіць яго за вернасць, у 1695 годзе надаў яму пасаду віцебскага ваяводы.
У 1696 годзе Сапегі інспіравалі дэкрэт Трыбунала Вялікага Княства Літоўскага, быццам Крышпіны-Кіршэнштэйны не шляхта і не маюць правоў займаць годнасці і ўрады. Пры садзейнічанні каралевы Марыі Казіміры арганізаваў канфедэрацыю войскаў Вялікага Княства Літоўскага. Разам з братам Янам Геранімам узначальваў антысапегаўскі рух у Жамойці. Пазней прымірыўся з Сапегамі, якія прызналі яго шляхецкае паходжанне.
Падтрымаў абранне на трон Аўгуста ІІ. 20 ліпеня 1697 года ён вітаў у Тарноўскіх Гурах новага польскага караля Аўгуста Моцнага ад імя ўрада Вялікага Княства Літоўскага.
Творчасць
Аўтар кнігі «Паважнасць розуму, альбо Палітычная навука падчас злых намераў» («Stateczność umysłu albo Nauka polityczna podczas złych umysłów», Варшава, 1769).
Найменне беларускай дзяржавы на рускай мове
Праблема назвы беларускай дзяржавы на рускай мове ўзнікла ў першай палове 1990-х гадоў у сувязі з публікацыяй 19 верасня 1991 года Закона «Аб назве Беларускай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі», паводле якога БССР змяніла сваю назву на «Рэспубліка Беларусь» (кароткая форма «Беларусь»). Дыскусіі на гэтую тэму ў расійскім грамадстве працягваюцца па цяперашні час. Сутнасць дыскусіі складаецца ў тым, ці варта захоўваць традыцыйнае рускае найменне «Беларусія» (Белоруссия) да сучаснай беларускай дзяржавы, якая ўстанавіла сваё рускамоўнае найменне ў поўнай адпаведнасці з вымаўленнем і напісаннем на беларускай мове.
У Рэспубліцы Беларусь паўсюдна выкарыстоўваецца афіцыйная назва дзяржавы. У Расіі ўжываюцца абодва варыянты назвы — як «Беларусь», так і «Беларусія». Пры гэтым ва ўжытку і ў СМІ часцей выкарыстоўваецца традыцыйная назва «Беларусія».
Паходжанне тапоніма
Назва «Беларусь», як і «Беларусія», паходзіць ад словазлучэння Белая Русь (Russia Alba, Ruthenia Alba), якое ўвайшло ў заходнееўрапейскую картаграфічную і геаграфічную традыцыю з XVI стагоддзя, пры гэтым усходнеславянскія тэрыторыі падзяляліся на вобласці з «каларыстычнымі» харонімамі: Белая, Чырвоная і Чорная Русь; да гэтага каляровага дзялення таксама дадавалася дзяленне на Вялікую і Малую Русь, запазычанае з візантыйскай традыцыі. Тэрытарыяльна адназначную лакалізацыю ў гэтых крыніцах мела толькі Rubra Russia, або Rut(h)enia — Чырвоная Русь, ідэнтыфікаваная з Галіцыяй і, часам, Валынню, тады як Белую і Чорную Русь у розных працах і картах адносілі як да Вялікага Княства Літоўскага, так і да Паўночна-Усходняй Русі.
У сучасных усходнеславянскіх мовах тапонімы «Беларусь» і «Беларусія» з’яўляюцца экзагласнымі калькамі — яны, разам з «каларыстычнымі» харонімамі ўсходнеславянскіх зямель, былі запазычаны ў палякаў беларускімі і ўкраінскімі аўтарамі, а праз іх трапілі ў Расію, дзе ў XVII стагоддзі харонімы пачалі выкарыстоўвацца ў канцылярска-дыпламатычнай практыцы. Напрыклад, гісторык Алег Латышонак прыводзіць у якасці прыкладу першы выпадак ужывання тэрміна «Беларусія» ў такой форме ў лісце ўкраінскага гетмана Івана Залатарэнкі маскоўскаму цару ад 29 верасня 1654 года. Канчатковае замацаванне за тэрыторыяй цяперашняй беларускай дзяржавы тапоніма «Белая Русь» і спыненне сінанімічнага ўжывання хароніма «Чорная Русь» адбылося ў XVIII стагоддзі.
Тэрмін «Беларусія» выкарыстоўваецца ў рускай мове з другой паловы XVIII стагоддзя, у прыватнасці ён выкарыстоўваецца ў «Новым і поўным геаграфічным слоўніку Расійскай дзяржавы» (1788).
У XX стагоддзі для розных дзяржаўных утварэнняў гэта назва ўжывалася ў варыянтах Беларуская Народная Рэспубліка, Літоўска-Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка, Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка Беларусь, Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка. Апошняе найменне адносіцца да перыяду з 30 снежня 1922 па 19 верасня 1991 года (не лічачы перамены месцаў другога і трэцяга слоў у 1936 годзе).
Дзяржаўны ўзровень
19 верасня 1991 года Беларуская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка паведаміла ААН аб змяненні назвы на «Беларусь». Падставай стаў прыняты ў гэты ж дзень закон № 1085-XII «Аб назве Беларускай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі». У гэтым законе Вярхоўны Савет пастанавіў: ''«Беларускую Савецкую Сацыялістычную Рэспубліку надалей называць „Рэспубліка Беларусь“, а ў скарочаных і складовых назвах — „Беларусь“. Устанавіць, што гэтыя назвы транслітаруюцца на іншыя мовы ў адпаведнасці з беларускім гучаннем»''.
Канстытуцыя Рэспублікі Беларусь 1994 года афіцыйна выдавалася не толькі на беларускай, але і на рускай мове, якая толькі ў 1995 годзе разам з беларускай была абвешчана дзяржаўнай. Аднак і да таго, як руская мова атрымала статус дзяржаўнай, у афіцыйным рускамоўным выданні выкарыстоўвалася назва «Беларусь» («Рэспубліка Беларусь»). Тэрмін «Беларусія» больш не захоўваецца нават у традыцыйных назвах (да прыкладу, цэнтральная беларуская газета, якая доўгі час насіла найменне «Советская Белоруссия», цяпер пераназвана ў «Беларусь сегодня»).
17 жніўня 1995 года намеснік кіраўніка Адміністрацыі прэзідэнта Расіі Сяргей Красаўчанка выдаў распараджэнне № 1495 «Аб напісанні назваў дзяржаў — былых рэспублік СССР і іх сталіц». Згодна з гэтым распараджэннем, належыць «выкарыстоўваць у дакументах, якія ствараюцца ў Адміністрацыі Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі, у службовай перапісцы і афіцыйных перамовах» варыянты «Беларусія» і «Рэспубліка Беларусь». Пры гэтым Віктар Чарнамырдзін зазначыў, што варта «дазволіць пры падпісанні міжнародных дагавораў і іншых дакументаў улічваць пры неабходнасці пажаданні контрагентаў па напісанні згаданых назваў». Вынікам стаў працяг выкарыстання ў афіцыйных расійскіх і міжнародных дакументах абедзвюх формаў.
27 снежня 1995 года быў зацверджаны Агульнарасійскі класіфікатар краін свету (АКСМ), у якім змяшчалася назва «Беларусія (Республіка Беларусія)».
14 снежня 2001 года пастановай Дзяржстандарту Расіі № 529-ст быў уведзены ў дзеянне новы АКСМ, у адпаведнасці з якім поўная назва беларускай дзяржавы — «Рэспубліка Беларусь», скарочана — «Беларусь».
У 2009 годзе Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь звярнулася да расійскага боку з просьбай прызнаць адзіна правільнай форму назвы «Беларусь» («Рэспубліка Беларусь»). У тым жа годзе прэзідэнт Расіі Дзмітрый Мядзведзеў заявіў наступнае: «Беларусь — а я настойваю менавіта на такім вымаўленні [назвы] гэтай брацкай дзяржавы, — самастойная суверэнная дзяржава з усімі адпаведнымі атрыбутамі». Каментуючы гэтую заяву, часопіс «Коммерсант-Власть» адзначаў, што раней у пераважнай большасці выпадкаў Дзмітрый Мядзведзеў выкарыстоўваў у якасці назвы беларускай дзяржавы слова «Беларусія», а не «Беларусь».
На пасяджэнні дзяржаў-членаў АДКБ у Маскве 23 снежня 2014 года Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка сядзеў за сталом з таблічкай «Рэспубліка Беларусія». Гэты факт быў адзначаны апазіцыйным палітыкам Уладзімірам Някляевым у прэсе, у прыватнасці пра гэта пісала «Наша Ніва».
У 2014 годзе ў твітэр-акаўнце МЗС Рэспублікі Беларусь быў апублікаваны зварот, які заклікае асоб, што вядуць твітэр ААН на рускай мове, выкарыстоўваць у афіцыйным кантэксце назву «Рэспубліка Беларусь».
Выключна за «Беларусія»
Як казаў вучоны сакратар Інстытута рускай мовы РАН, спецыяліст па рускай і славянскай дыялекталогіі і лінгвагеаграфіі Уладзімір Пыхаў, адзінай адназначнай моўнай нормай наймення беларускай дзяржавы на рускай мове з’яўляецца варыянт «Беларусія», якога і трэба прытрымлівацца, у прыватнасці, у штодзённай гаворцы і сродках масавай інфармацыі. Ён таксама лічыў, што рэкамендацыі „аб замене“ Беларусі „на“ Беларусь «палітычна матываваны, а таму наўрад ці варта рабіць гэта нарматывам, бо палітыка не павінна пераважаць над мовай».
У 2006 годзе ў Маскве выйшаў «Слоўнік сацыялінгвістычных тэрмінаў», зацверджаны да друку вучоным саветам Інстытута мовазнаўства РАН. У гэтым слоўніку патрабаванне называць беларускую дзяржаву як «Беларусь» прыводзіцца ў якасці прыкладу структурнай моўная экспансія — «патрабаванні распаўсюдзіць некаторыя нормы правапісу і вымаўлення ўласных імёнаў у дзяржаўнай мове на іншыя мовы».
На думку доктара філалагічных навук, загадчыка кафедры гістарычнага мовазнаўства Омскага дзяржаўнага ўніверсітэта Б. І. Осіпава, акцэнтаванне нацыянальнага пытання ў постсавецкі час прывяло да таго, што некаторыя дзяржавы сталі настойваць на новай назве гэтых краін па-руску. У якасці аднаго з прыкладаў ён прывёў патрабаванне аб найменні беларускай дзяржавы. На думку Осіпава, прэтэнзіі такога роду не маюць ні лінгвістычнай, ні юрыдычнай глебы, а палітычныя дзеячы ў дадзеным выпадку замахваюцца на сінанімічныя шэрагі, якія склаліся ў рускай мове, што наўрад ці можна лічыць правамернымі паўнамоцтвамі або неабходнасцю для палітыкаў.
У 2009 годзе кандыдат філалагічных навук, старшы навуковы супрацоўнік Інстытута рускай мовы РАН Ірына Лявонціна пісала, што слова «Беларусь» моцна супярэчыць расійскай арфаграфіі, у якой няма злучальнай галоснай «а», і негатыўна ацаніла дзеянні беларускіх і расійскіх уладаў, якія рэкамендавалі называць беларускую дзяржаву «Беларуссю».
Рыбніц-Дамгартэн
Рыбніц-Дамгартэн (Ribnitz-Damgarten) — горад у Германіі, у зямлі Мекленбург-Пярэдняя Памеранія. Уваходзіць у склад раёна Паўночная Пярэдняя Памеранія. Падпарадкоўваецца ўпраўленню Рыбніц-Дамгартэн. Насельніцтва — чалавек (на 31 снежня 2016 года). Займае плошчу 122,20 км². Афіцыйны код — 13 0 57 074.
Найменне беларускай дзяржавы на рускай мове
Выключна за «Беларусь»
У абарону менавіта назвы «Беларусь» Адам Мальдзіс, доктар філалагічных навук, прафесар, ганаровы старшыня Міжнароднай асацыяцыі беларусістаў, спасылаўся на заключэнне тапанімічнай камісіі ААН, у якой пазначана, што беларускія назвы на замежных картах павінны транслітараваць беларускую форму напісання.
Абмяркоўваючы рэформу ў слоўніках рускай мовы з 1 верасня 2009 года, доктар філалагічных навук, загадчык аддзела сучаснай беларускай літаратурнай мовы і намеснік дырэктара па адукацыйных праектах Інстытута рускай мовы Леанід Крысін заявіў, што, нягледзячы на больш правільную, на ягоны погляд, для рускай мовы назву «Беларусія», «Беларусь» з’яўляецца саманазвай і «для палітычнай карэктнасці трэба ўжываць» менавіта гэтую назву. На думку Крысіна, існуе тэндэнцыя да ўжывання назваў дзяржаў згодна з патрабаваннямі паліткарэктнасці.
За абодва варыянты
На думку кандыдата філалагічных навук А. Ю. Мусорына, узнікненне ў пачатку 1990-х гадоў дублета «Беларусія» — «Беларусь» для наймення беларускай дзяржавы адбылося не ў выніку натуральнага развіцця лексікі рускай мовы, а было інспіравана носьбітамі беларускай мовы. У значнай ступені гэта было выклікана тым, што руская мова была і застаецца для беларускага народа мовай міжнацыянальных зносін, важным сродкам камунікацыі.
На думку даведачнай службы сайта Грамота.ру, пры афіцыйным ужыванні правільная назва — «Беларусь», пры неафіцыйным — «Беларусія». Сфера ўжывання формы другой назвы, на думку даведачнай службы — штодзённая (неафіцыйная) вусная і пісьмовая гаворка (газетныя тэксты і т. п.).
У 2001 годзе быў выдадзены падручнік для ВНУ «Руская мова і культура прамовы» пад рэдакцыяй доктара філалагічных навук Уладзіміра Максімава, у якім гаварылася, што вымаўленне і напісанне назвы беларускай дзяржавы як «Беларусь» з’яўляецца чужым для рускай мовы. У падручніку рэкамендавалася ў афіцыйных дакументах пісаць «Беларусь», а ў звычайных выпадках — «Беларусія».
Старшы навуковы супрацоўнік Інстытута мовазнаўства РАН Юрый Каракаў у 2002 годзе ў сваёй кандыдацкай дысертацыі «Моўная сітуацыя ў Беларусі і тыпалогія моўных сітуацый» пісаў, што ў сілу беларускіх законаў, якія ўстанаўліваюць, што слова «Беларусь» павінна прамаўляцца ў іншых мовах у адпаведнасці з яго беларускай формай, «у самой Беларусі ў рускай мове, як пісьмовым, так і вусным, ужываецца форма „Беларусь“». У Расіі ж, са слоў Каракава, выкарыстоўваюцца абедзве формы — і «Беларусь», і «Беларусія». У сваёй дысертацыі для наймення беларускай дзяржавы Каракоў выкарыстаў слова «Беларусія», якое ён ахарактарызаваў як «больш традыцыйны варыянт».
Судовае разбіральніцтва
22 жніўня 2014 года Кірыл Лапінскі, грамадзянін Беларусі, ураджэнец горада Бабруйск, які жыў і працаваў у Маскве, падаў у Сіманаўскі раённы суд горада Масквы пазоў на расійскія СМІ ТАА «Лента.ру» ,МІА «Россия сегодня», ААТ «РБК» у сувязі з тым, што тыя выкарыстоўваюць некарэктную, на яго думку, форму назвы краіны «Беларусія». 16 снежня 2014 года Сіманаўскім раённым судом горада Масквы Кірылу Лапінскаму было адмоўлена ў задавальненні пазову.
Трэці пазоў таго ж істца і па тым жа самым пытанні быў зноў адхілены судом. Пры гэтым сам Лапінскі, з ягоных слоў, прызнаваў юрыдычную абгрунтаванасць свайго пазову «адкрыта слабой».
У рускамоўнай Вікіпедыі
Гэтая праблема стала таксама прадметам працяглых і часта вострых дыскусій у рускай Вікіпедыі.
Артыкул «Беларусь» быў створаны 16 студзеня 2003 года, але ў 2004 годзе ў тэксце артыкула стала пераважаць напісанне «Беларусія» пры захаванні назвы «Беларусь». У 2005 годзе артыкул атрымаў назву «Беларусія». У ходзе дыскусіі пра назву, распачатай у верасні 2010 года, 30 студзеня 2011 года артыкул быў зноў пераназваны ў «Беларусь». Асноўным аргументам за гэтае рашэнне была перавага назвы «Беларусь» у крыніцах, у прыватнасці, у афіцыйнай і дыпламатычнай практыцы. Арбітражны камітэт рускамоўнага раздзела Вікіпедыі 28 мая 2011 года вярнуў артыкулу назву «Беларусія» і сфармаваў рабочую групу, якая на працягу года не змагла прыняць ніякага рашэння; яшчэ адна рабочая група, сфарміраваная ў 2012 годзе, ахарактарызавала сітуацыю з найменнем беларускай дзяржавы як «наяўнасць двайной нормы» і вырашыла аддаць перавагу «кансерватыўнаму варыянту» (Беларусія), дапусціўшы выключэнне для артыкулаў пра аб’екты, якія маюць зафіксаванае ў крыніцах афіцыйнае найменне (напрыклад, Прэзідэнт Рэспублікі Беларусь).
У снежні 2013 года на сайце change.org жыхар Мінска Мікіта Раманоўскі ініцыяваў петыцыю да адміністрацыі рускай Вікіпедыі з патрабаваннем змяніць назву артыкула на «Беларусь». Са снежня 2013 па люты 2019 года петыцыю падпісалі больш за 82 тыс. наведвальнікаў сайта. На гэты момант петыцыя закрыта.
Розаўка (Паўладарская вобласць)
Розаўка — сяло ў Паўладарскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Раждзественскай сельскай акругі. Код КАТА — 556059100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1702 чалавекі (856 мужчын і 846 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1556 чалавек (776 мужчын і 780 жанчын).
NGC 5912
NGC 5912 (іншыя абазначэнні — MCG 13-11-11, ZWG 354.22, KCPG 460B, PGC 54237) — галактыка ў сузор’і Малая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Віла-д’Онья
Віла-д'Он'я (Villa d'Ogna) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бергама.
Насельніцтва складае 1744 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 349 чал./км². Займае плошчу 5 км². Паштовы індэкс — 24020. Тэлефонны код — 0346.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Matteo Apostolo ed Evangelista.
Дрэст I
Дрэст I (V стагоддзе) — легендарны кароль піктаў. Згадваецца ў «Хроніцы піктаў».
Біяграфія
Пасля смерці Дрэста I каралём піктаў стаў Таларк I.
Туэнтынайн-Палмс
Туэнтынайн-Палмс (Twentynine Palms — «Дваццаць дзевяць пальмаў») — горад у акрузе Сан-Бернардына, штат Каліфорнія, ЗША. Туэнтынайн-Палмс размешчаны ў паўднёвай частцы Каліфорніі ў пустыні Махавэ. Сярэдняя вышыня над узроўнем мора - 605-610 метраў. Каля горада размешчана ваенная база Туэнтынайн-Палмс (з 1952 года), на якой базуецца цэнтр кіравання баявымі дзеяннямі наземных войскаў і авіяцыі марской пяхоты.
Максімальная зафіксаваная тэмпература ў горадзе была 11 ліпеня 1961 года і склала 48 °С.
Эдуард Кава
Эдуард Кава (, в. Мастыска, Львоўская вобласць, Украіна) — дапаможны біскуп Львоўскай архідыяцэзіі.
Біяграфія
Пасля заканчэння школы ўступіў у Ордэн канвентуальных францішканаў. У 1997 годзе склаў першыя манаскія абяцанні, пасля чаго два гады вывучаў філасофію ў семінарыі ордэна ў Кракаве. З 1999 года па 2003 год вучыўся ў Вышэйшай духоўнай семінарыі «Марыя — Каралева Апосталаў» у Санкт-Пецярбургу і жыў у мясцовым манастыры св. Антонія Цудатворца канвентуальных францішканаў.
Прэзбітэрскае пасвячэнне 1 чэрвеня 2003 года ўдзяліў Мітрапаліт Тадэвуш Кандрусевіч у Расіі.
Айцец Эдуард Кава нёс служэнне ва Украіне і з’яўляўся дэлегатам кракаўскай правінцыі свв. Антонія і Якуба Ордэна канвентуальных францішканаў ва Украіне.
21 чэрвеня 2017 года ў Львове Мітрапаліт мечыслаў Макшыцкі ўдзяліў біскупскае пасвячэнне а. Эдуарду Каву, якога Папа Францішак прызначыў дапаможным біскупам Львоўскай архідыяцэзіі.
Аляксандр (Раеўскі)
Епіскап Аляксандр (свецкае імя Мікалай Раеўскі; нарадзіўся, Іваніўка, Кацярынаслаўская губерня  — , Магілёў) — беларускі праваслаўны дзеяч, епіскап.
Біяграфія
Скончыў духоўную семінарыю (1888), 3 курсы Кіеўскай духоўнай акадэміі. Рукапаложаны ў іерэя. Ухіліўся ў абнаўленчы раскол. 26 студзеня 1923 года хіратанісаны ў епіскапа Севастопальскага, вікарыя Таўрычаскага. Пасля пакаяння зноў прыняты ў лона кананічнай РПЦ і прызначаны епіскапам Керчанскім.
Арыштаваны ў 1924 годзе і быў высланы ў Маскву. З 1925 года жыў у Адэсе, з 1926 года у Сімферопалі. З 1928 года епіскап Курскай, потым Кустанайскай епархій. З 1930 года епіскап Смаленскай, з 1931 года Свярдлоўскай, з 1932 года Данской, з 1933 года Бакінскай, з 1934 года зноў Кустанайскай, з 1935 года Акцюбінскай, з  1936 года Омскай епархій. З 16 кастрычніка 1936 года епіскап Магілёўскі.
Арыштаваны 3 верасня 1937 года. 31 кастрычніка 1937 года тройкай НКУС асуджаны за «ўдзел у контррэвалюцыйнай паўстанцкай арганізацыі» да ВМП з канфіскацыяй маёмасці і быў расстраляны.
Рэабілітаваны 16 студзеня 1989 года.
Порцік Актавіі
Порцік Актавіі (Porticus Octaviae) — разваліны антычнага збудавання ў Рыме.
Будынак быў перабудавана пры Аўгусце ў 33—23 гадах да н.э. на месцы порціка Метэлы, пабудаванага цэнзарам Цэцыліям Метэлам Македонскім каля 131 гады да н.э. , і прысвечана сястры імператара Актавіі. Збудаванне ўяўляла сабою прамавугольную плошчу, 118 метраў у шырыню, на нізкім подыуме, акружаную падвойнай гранітнай каланадай і было ўпрыгожана мармурам, шматлікімі статуямі, у тым ліку 34 бронзавымі статуямі вершнікаў працы Лізіпа, якія адлюстроўваюць Аляксандра Македонскага і яго палкаводцаў. Порцік пацярпеў пры пажары ў 80 годзе і быў адноўлены пры Даміцыяне. Порцік складаўся з храма Юпітэра Статара і Юноны Рэгіны, бібліятэкі і курыі Актавіі; у X стагоддзі порцік і тэатр Марцэла былі перабудаваны ў крамы і майстэрні, у порціку знаходзіўся таксама рыбны рынак.