cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Арагуая
Даўжыня ракі 2630 (прыблізна 2670 ) км. Плошча вадазбору 370 000 км². Сярэдні расход вады каля 8500 м³/с. Выток ракі знаходзіцца на паўднёва-заходнім ускрайку Бразільскага нагор’я і дакладна не вызначаны (у горным масіве Арара ў штаце Мату-Гросу або ў горным хрыбце Кайапу на мяжы штатаў Гаяс і Мату-Гросу). Працякае ў напрамку з поўдня на поўнач. У сярэднім цячэнні рака разгаліноўваецца на 2 рукавы, утвараючы самы вялікі рачны востраў Бананал (даўжыня каля 320 км, найбольшая шырыня 60 км, плошча 19 162 км² ). Упадае ў раку Такантынс у аднайменным штаце. У ніжнім цячэнні на рацэ парогі. Суднаходная на 1300 км ад вусця.
Прытокі: Рыу-да-Морт, Баніту, Гаркаш, Тапірарэ, Клару, Вермільу, Тукупа, Чаванту і інш. Каля ракі гарады Барра-ду-Гарсас, Арагарсаш, Аруанан, Луіс-Алвіс, Сан-Феліс-ду-Арагуая, Санта-Тэрэзіна, Арагуасема, Кансейсан-ду-Арагуая, Сао-Джэралду-ду-Арагуая і інш.
Павел Грабоўскі (палкоўнік)
Павел Грабоўскі (Pawel Grabowski; ? — ) — вайсковы дзеяч.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Грабоўскіх герба «Окша». Нарадзіўся ў сям’і Тамаша Мар’яна і Ганны з Ружыцкіх.
Палкоўнік войска ВКЛ. У 1777 годзе уступіў добраахвотнікам у англійскую армію ў Паўночнай Амерыцы, што ваявала супраць ЗША, ад’ютант генерала. Загінуў у баі.
Аляксандр Сяргеевіч Дзям’яненка
Аляксандр Сяргеевіч Дзям’яненка (, Свярдлоўск, СССР —, Санкт-Пецярбург, Расія) — савецкі і расійскі акцёр тэатра, кіно і тэлебачання, майстар дубляжу. Народны артыст РСФСР (1991).
Біяграфія
Бацькі атрымалі ад сына тэлеграму: «''Перамога! Прыняты ў дзяржаўны інстытут тэатральнага мастацтва і Шчукінскае. Застаюся ў Гітісе''». Дзяржаўны інстытут тэатральнага мастацтва Дзям’яненка скончыў у 1959 годзе.
Студэнтам Дзям’яненка быў не самым лепшым. Вучыўся ён добра, але прапускаў шмат заняткаў. Яму ўсё даравалася, бо прафесар Іосіф Раеўскі вельмі любіў яго і верыў у поспех. Ужо на другім курсе Гітіса (майстэрня Рыгора Конскага) рэжысёры Аляксандр Алаў і Уладзімір Навумаў запрасілі Аляксандра на ролю Міці ў фільм «Вецер» — аптымістычную драму, якая завяршыла «камсамольскую» трылогію, распачатую фільмамі «Трывожная маладосць» і «Павел Карчагін». Гэтая праца Дзям’яненкі як акцёра-пачаткоўца прыцягнула ўвагу як гледачоў, так і кінематаграфістаў. Быў народжаны новы тып героя — сціплы інтэлігентны юнак, які здзяйсняе подзвіг.
У 1959 годзе Аляксандр Дзям’яненка быў запрошаны ў Маскоўскі акадэмічны тэатр імя Уладзіміра Маякоўскага, дзе ён прапрацаваў 3 гады, але акцёра ўсё больш зацягвала кіно. У 1962 годзе ён пакінуў Маскву і тэатр імя Маякоўскага і пераехаў у Ленінград, дзе жыў і працаваў на кінастудыі «Ленфільм» да сваёй смерці. Па-першае, ён ужо пачаў удзельнічаць у здымках на «Ленфільме», а па-другое, у Маскве яму не было дзе жыць, а ў Ленінградзе давалі кватэру. Да таго ж Дзям’яненка проста не падабалася Масква. Яго шмат разоў клікалі ў маскоўскія тэатры, але ён ужо не хацеў вяртацца ў Маскву.
Летам 1999 года стаяла моцная спякота. Аляксандр Дзям’яненка па патрабаванні лекараў рыхтаваўся да каранараграфіі, адцягваць якую было ўжо нельга. Аперацыю прызначылі на 1 верасня 1999 года, калі ўсе лекары планавалі вярнуцца з адпачынкаў і спякота павінна была спыніцца, але ён не дажыў да яе 10 дзён. Акцёр памёр 22 жніўня 1999 года ў бальніцы ва ўзросце 62 гадоў. Дыягназ — ацёк лёгкіх, выкліканы каранарнай хваробай сэрца.
26 жніўня на пахаванне акцёра прыйшлі сотні людзей. Яго бацька, Сяргей Пятровіч, па стане здароўя і з-за сталага ўзросту не змог прыехаць на пахаванне сына. Пахаваны Аляксандр Дзям’яненка ў Санкт-Пецярбургу на Серафімаўскіх могілках (13 участак).
Ролі ў кіно
У кіно акцёр дэбютаваў роляй, якая прыцягнула да Аляксандра Дзям’яненкі ўвагу і гледачоў, і рэжысёраў — у карціне Аляксандра Алава і Уладзіміра Навумава «Вецер», якая выйшла на экраны ў 1958 годзе. У гэтых жа рэжысёраў Дзям’яненка зняўся ў фільме «Свет ўваходзіць» (1961), дзякуючы якой яго даведаліся за мяжой — стужка была адзначана некалькімі прэміямі на кінафестывалі ў Венецыі.
На «Ленфільме» Аляксандр зняўся ў кінааповесці Уладзіміра Вянгерава «Парожні рэйс» (1962), дзе сыграў маладога журналіста цэнтральнай газеты Сіроткіна, які раскрывае махінацыі; у дэтэктыве Мікалая Разанцава «Дзяржаўны злачынец» — следчага па асабліва важных справах Андрэя Паліканава, які расследаваў справу ваеннага злачынца. Так, ролю за роляй, Аляксандр заваёўваў папулярнасць сярод гледачоў.
На Свярдлоўскай кінастудыі Дзям’яненка зняўся ў фільме «Угрум-рака» ў ролі прыказчыка Іллі Сахатых.
Камедыі Леаніда Гайдая
Ролю Шурыка ў фільме Леаніда Гайдая «Аперацыя „Ы“ і іншыя прыгоды Шурыка» прынесла акцёру поспех. Гайдай праз два гады зняў працяг прыгод ўпадабанага гледачам героя — «Каўказская палонніца, ці Новыя прыгоды Шурыка». А ў 1973 годзе выйшла камедыя «Іван Васілевіч мяняе прафесію».
Ролі на тэлебачанні
Рэжысёры неўзабаве перасталі прапаноўваць Дзям’яненку цікавыя ролі. Ад гэтага яго выратавала тэлебачанне, дзе Дзям’яненка выступаў у самых нечаканых вобразах і нават гуляў моноспектакли, сярод якіх «Кумір» Дзюрэнмата, «Чарадзейная ноч» Славаміра Мрожака, «Да самой сутнасці» і «Сем крыжыкаў у запісной кніжцы» Жоржа Сіменона. Дзям’яненка здолеў стварыць запамінальныя працы ў некалькіх фільмах ў рэжысёраў, якіх цікавіў выдатны драматычны талент акцёра, — у «Угрум-рака» і ў «Настаўніку спеваў» Навума Бірмана. Акрамя таго, акцёр шмат працаваў у тэатры, здымаўся на тэлебачанні, агучваў мультфільмы.
У 1968 годзе на ленінградскім тэлебачанні Аляксандр Дзям’яненка паставіў кароткаметражны фільм «Святая хлусня».
У сярэдзіне 1990-х гадоў здымаўся ў першым расійскім сіткаме «Клубнічка».
Агучванне
Аляксандр Дзям’яненка быў адным з вядучых акцёраў дубляжу — яго голасам казаў Данатас Банёніс, а таксама замежныя акцёры Амар Шарыф, Жан-Поль Бельмандо, Уга Тоньяцци, Роберт Дэ Ніра, Стыў Бушам, Джон Войт і многія іншыя.
Ролі ў тэатры
У тэатры Дзям’яненка больш выступаў у антрэпрызах. З 1984 года да апошніх дзён быў артыстам пецярбургскага Тэатра камедыі імя Н. П. Акімава, дзе сыграў некалькі яркіх роляў. Апошнія працы на сцэне — спектакль «Дон Пэдра» (рэж.: Г. Казакова) граў на сцэне тэатра сумесна з Міхаілам Свеціным, таксама працаваў у «Прытулку камедыянта» і Маскоўскім акадэмічным тэатры імя У. Маякоўскага.
У сярэдзіне 1990-х у Тэатра камедыі імя Н. П. Акімава змяніўся галоўны рэжысёр — прыйшла Таццяна Казакова, у якой былі свае планы, і Дзям’яненка ў іх не ўваходзіў. Тады ён перайшоў у пецярбургскі тэатр «Прытулак камедыянта», дзе адразу сыграў у двух спектаклях, якія сталі падзеяй у тэатральным жыцці Санкт-Пецярбурга. Апошнія гады акцёр з поспехам працягваў гуляць на сцэне гэтага тэатра.
Навуковы рынг
Навуковы рынг - пілотны беларускі праект ў фармаце т.з. навуковых слэмаў, дзе беларускія вучоныя са сцэны прэзентавалі свае даследванні. Яго асноўныя мэты - стварыць супольнасць актыўных беларускіх папулярызатараў навукі, а таксама прыцягнуць увагу шырокай аўдыторыі да ўнікальных даследаванняў і тэхналогій айчынных спецыялістаў. Арганізатары - Алена Палякова (EPAM Systems) і Аліна Шкутава (Цэнтральная навуковая бібліятэка ім. Я. Коласа НАН Беларусі).
Праект быў запушчаны для таго каб стымуляваць навукоўцаў яскрава, наглядна і даступнай мовай тлумачыць сэнс сваіх даследаванняў, а слухачоў - цікавіцца тым, што адбываецца ўнутры навуковых арганізацый і лабараторый. У «Навуковым рынгу» прымалі удзел маладыя даследчыкі з Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі, адмыслоўцы з ВНУ і незалежныя эксперты, якія маюць навуковы досвед. Кожны ўдзельнік павінен быў за 10 хвілін без выкарыстання традыцыйных прэзентацый, але з дапамогай любых падручных сродкаў прадэманстраваць сваё даследаванне або распрацоўку, а затым адказаць на пытанні залы. Пры падрыхтоўцы выступаў з навукоўцамі працавалі прафесійныя трэнеры па аратарскім мастацтве - кіраўнік і настаўнік Цэнтра зносін «Дыялог» - Вольга Баева і бізнэс-трэнер па майстэрстве публічных выступленняў кампаніі EPAM Systems Аляксей Бурносенка.
Першы этап
Першы этап спаборніцтва прайшоў 16 верасня 2016 года ў зале інкубатара Парку высокіх тэхналогій. Вядучы («арбитр») - беларускі тэлевядучы Яўген Булка. Падчас перапынкаў паміж выступамі навукоўцаў ладзіліся выступы беларускага гурта PORT MONE.
Удзельнікі першага адборачнага этапу з тэмамі выступаў:
Пераможцамі першага этапу па выніках глядацкага галасавання сталі: Андрэй Белавешкін, Максім Родзькін, Аляксандра Скарабагатава, Аляксандр Бягляк.
Другі этап
Удзельнікі другога адборачнага этапу з тэмамі выступаў:
Пераможцамі другога этапу па выніках глядацкага галасавання сталі: Аляксей Сапатніцкі, Дзяніс ЯфІмаў, Яўген Багашоў, Аляксандар Зайцаў
Фінал спаборніцтва
Фінальны этап спаборніцтва прайшоў 24 лютага 2017 года ў зале інкубатара Парку высокіх тэхналогій. Падчас перапынкаў ладзіліся выступы беларускага фольк-гурта VURAJ. Выступы ацэньваліся не толькі глядацкім галасаваннем але і з дапамогай журы, у склад якога ўваходзілі напрыклад, Леанід Лознер, сузаснавальнік кампаніі EPAM, Аляксандар Залатароў, сузаснавальнік сэрвісаў MAPS.ME і VibroBox і іншыя.
Удзельнікі фінальнага этапу з тэмамі выступаў:
Пераможцам «Навуковага рынга» па выніках глядацкага галасавання і ацэнкі журы стаў Аляксандар Зайцаў
Карл Міхайлавіч Кастравіцкі
Карл Міхайлавіч Кастравіцкі (каля 1804 — пасля 1846) — дзяржаўны службовец.
Біяграфія
Суддзя Мінскага губернскага межавога суда ў 1832—1835 гадах, губернскі сакратар у 1835 годзе, засядацель Мінскага сумленнага суда ў 1835—1838 гадах, дэпутат Мінскага дваранскага дэпутацкага сходу ад Слуцкага павета ў 1841—1844 гадах, уладальнік радавога маёнтка Навасёлкі Мінскага павета (на 1843 год — 238 душ прыгонных муж. полу).
Сям’я
У шлюбе з Ганнай Тэкляй з Оштарпаў (1809 — пасля 1846), дачкой Льва Францавіча Оштарпа, мінскага губернскага маршалка шляхты, і Алены з Кунцэвічаў.
IC 5061
IC 5061 — галактыка тыпу *3 (патройная зорка) ў сузор’і Вадаліў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Анры Картан
Скончыў Вышэйшую нармальную школу, дзе ён быў вучнем П. Мантэля. Асноўныя працы ў галіне гамалагічнай алгебры (яго сумесная з С. Эйленбергам кніга стала знакамітай), алгебраічнай тапалогіі, тэорыі функцый камплекснага пераменнага, і агульнай тапалогіі (тэорыя фільтраў, якая абагульніла паняцце ліміта).
Сярод яго вучняў найбольш вядомыя Жан-П’ер Сер і Рэнэ Том.
Быў адным з заснавальнікаў групы Бурбакі і найбольш актыўных яго ўдзельнікаў.
NGC 814
NGC 814 (іншыя абазначэнні — MCG −3-6-10, IRAS02082-1600, PGC 8319) — лінзападобная галактыка (S0) у сузор’і Кіт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Ігнат Жаўняровіч
Ігнат Жаўняровіч (, в. Бабарыкі, Друйская воласць, Дзісенскі павет —, Казахская ССР) — каталіцкі святар заходняга абраду, удзельнік беларускага хрысціянскага руху.
Біяграфія
З беларускай каталіцкай сям’і. Скончыў Магілеўскую духоўную каталіцкую семінарыю ў Пецярбургу (1912). У 1913—1914 гадах вучыўся ў Мітрапалітальнай духоўнай каталіцкай акадэміі, дзе ўваходзіў у культурна-асветны гурток беларускіх студэнтаў. Пасвячоны ў святары ў 1915 годзе, прызначаны вікарыем у. Аднак праз месяц, 22.12.1915 года, камандзіраваны ў Рыбінск у дапамогу капелану мясцовага касцёла і для выкладання Закону Божага ў мясцовых навучальных установах. З 17.2.1917 года часова загадваў. Пазней быў пераведзены ў Магілеўскую архіядыяцэзію, дзе выконваў святарскія абавязкі ў Аршанскай парафіі (1921—1924). Выступаў за беларусізацыю нацыянальна-рэлігійнага жыцця сярод беларусаў-католікаў. Удзельнік 1-га з’езда беларускіх каталіцкіх святароў у Мінску (24-25.05.1917). Сябра саюза ксяндзоў-беларусаў. У сярэдзіне 1920-х гадоў выконваў абавязкі адміністратара ў Маскве. Працаваў адміністратарам у парафіі Свяцілавічы Магілеўска-Горацкага дэканата (1925—1927).
Атланта Хокс
Атланта Хокс (Atlanta Hawks) — прафесійны баскетбольны клуб, які выступае ў Нацыянальнай баскетбольнай асацыяцыі. Каманда была заснавана ў 1946 годзе. Клуб базіруецца ў горадзе Атланта, штат Джорджыя.
Чэмпіёны ў 1958 годзе.
Марская міля
Марская міля — адзінка вымярэння адлегласці, якая ўжываецца ў мараплаўстве і авіяцыі.
Першапачаткова марская міля вызначалася як даўжыня дугі вялікага круга на паверхні зямнога шара памерам у адну вуглавую мінуту. Такім чынам, перасоўванне на адну марскую мілю ўздоўж мерыдыяна прыкладна адпавядае змене геаграфічных каардынат на адну мінуту шыраты.
У сучасным вызначэнні, міжнародная марская міля роўная 1852 метрам.
Марская міля не з'яўляецца адзінкай СІ, але, паводле пастановы Генеральнай канферэнцыі па мерах і вагам, яе выкарыстанне дапускаецца, хоць і не рэкамендуецца. Агульнапрынятага азначэння не існуе; часам выкарыстоўваюцца скарачэнні «NM», «nm» або «nmi» (ад nautical mile). Варта адзначыць, што скарачэнне «nm» супадае з афіцыйна прынятым азначэннем нанаметра.
Міжнародная марская міля = 10 кабельтавых = 1/3 марской лігі
Марская міля Вялікабрытаніі = 1853,184 метрам (да 1970 г.).
Білі Уотэрс
Білі Уотэрс (Billy Waters, прыкладна 1778—1823) — негр, які выступаў на вуліцах Лондана ў XIX стагоддзі са спевам, гульнёй на скрыпцы і забаўляльным тэатрам са «своеасаблівымі выхадкамі». Ён стаў вядомым, з'явіўшыся ў п'есе «Том і Джэры» ў 1821 годзе.
Біяграфія
Білі Уотэрс згадваецца як жабрак на вуліцах Лондана, дзе ён граў на скрыпцы, каб забаўляць тэатралаў у абмен на паўпені. Яго вобраз змяшчае згадванні яго афрыканскага паходжання, ваенна-марской формы, нагі-калка, скрыпкі і капялюша з пер'ем. Уотэрс страціў нагу як матрос ваенна-марскога флоту Яе вялікасці, зваліўшыся з такелажу, хоць іншыя крыніцы мяркуюць, што ён страціў яе падчас баявых дзеянняў у амерыканскай вайне за незалежнасць. У яго была жонка і двое дзяцей, і ў 1780-я гады ён выступаў у Адэльфскім тэатры. Уотэрс і яго «своеасаблівыя выхадкі» сталі настолькі знакамітыя, што яго запрасілі на сцэну.
Уотэрс быў адным з пяці знакаў Лондана, якія згадваюцца ў Пірса Ігана ў яго «Томе і Джэры» ў 1821 годзе. Уотэрс быў адным толькі з 10 тысяч асоб афрыканскага паходжання, якія жылі ў гэты час у Англіі. Ён быў вельмі бедны, і ён казаў, што двойчы ратаваўся ад бегавой дарожкі як пакарання дзякуючы сваёй назе.
У канцы свайго жыцця Уотэрс быў усенародна абраны «каралём жабракоў» у акрузе святога Джыльса дзякуючы яго вядомасці і стаўленню сваіх субратаў. Яго маленькая марацкая пенсія пакідала яго гэтакім бедным, што яму прыйшлося прадаць сваю скрыпку і казаць, што ён прадаў бы і сваю драўляную нагу, калі б яна каштавала што-небудзь з такім зносам. Уотэрс захварэў і быў вымушаны пайсці ў St Giles' workouse, дзе праз 10 дзён, у 1823 годзе, і памёр. Ён быў пахаваны на могілках Сент-Панкраса ў Лондане.
Білі Уотэрс быў згаданы і ў вершах:
Спадчына
Пасля смерці вобраз Уотэрса быў адноўлены ў фарфоры для тых, хто ўспамінаў яго, у ганчарных Стафардшыра і ў Дэрбскім фарфоры. Таксама фігурка выстаўляецца ў музеі Вікторыі і Альберта, і яе перавыпуск быў прымеркаваны да 1862. Фігуркі былі зробленыя амаль праз сорак гадоў пасля смерці Уотэрса; мадэль Эдварда Кейса мела на мэце зрабіць фігурку больш танную, чым у канкурэнтаў. Існуе карыкатура Томаса Лорда Басбі з кнігі Costume of the Lower Orders of London («Касцюмы ніжэйшых слаёў Лондана»). Больш рэалістычны партрэт Уотэрса звязаны з імем сэра Дэйвіда Уілкі.
Вузел (адзінка вымярэння)
Вузел — адзінка вымярэння скорасці, роўная адной марской мілі у гадзіну.
Існуюць розныя азначэнні марской мілі, адпаведна, і вузел можа мець розныя значэнні.
Па міжнародным азначэнні, адзін вузел роўны 1,852 км/г або 0,5144444 м/с. Гэтая адзінка вымярэння, хоць і з'яўляецца пазасістэмнай, дапускаецца для выкарыстання нараўне з адзінкамі СІ.
Паходжанне назвы звязана з прынцыпам выкарыстання сектарнага лага. Скорасць судна вызначалася як лік вузлоў на ліне (тонкі трос), якія прайшлі праз руку вымяральшчыка за вызначаны час (звычайна 15 секунд).
Вытворчасць костачкавых культур у Беларусі
Вытворчасць костачкавых культур у Беларусі — галіна сельскай гаспадаркі, якая займаецца вырошчваннем костачкавых культур у адмысловых гаспадарках на тэрыторыі краіны.
Валавы збор
Валавы збор костачкавых культур у тыс. тон. У Беларусі адзначаецца скарачэнне плошчы насаджэнняў, што звязана з раскарчоўкай непрадуктыўных насаджэнняў для наступнай закладкі новых насаджэнняў у рамках Дзяржаўнай праграмы развіцця аграрнага бізнесу ў Беларусі на 2016-2020 гады (прадугледжана штогадовая пасадка розных садоў на плошчы 500 га).
Збор сліў
Збор сліў у тыс. тон.
Збор вішань
Збор вішань у тыс. тон.
Ёмістасць рынка
На 2017 год баланс попыту і прапановы на вішні выглядаў так :
Імпарт вішань і чарэшань з краін, якія не ўваходзяць у ЕАЭС, тыс. тон.
На 2017 год баланс попыту і прапановы на слівы выглядаў так :
Такім чынам, можна бачыць, што магутнасць вытворчасці моцна не забяспечвае ўнутраныя патрэбы.
Пётр Андрэевіч Вабішчэвіч
Пётр Андрэевіч Вабішчэвіч (нар., в. Рубель, Столінскі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання.
Біяграфія
Працаваў настаўнікам фізікі і матэматыкі, намеснікам дырэктара па вучэбна-выхаваўчай рабоце Астрашыцкай базавай школы; дырэктарам Крамянецкай базавай школы; старшынёй Янушковіцкага сельскага Савета дэпутатаў Лагойскага раёна; начальнікам аддзела культуры Лагойскага райвыканкама; старшынёй Лагойскага раённага Савета дэпутатаў.
З'яўляўся членам Савета па ўзаемадзеянні органаў мясцовага кіравання і самакіравання пры Савеце Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.
З 2016 года дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь VI склікання. Член Камуністычнай партыі Беларусі.
Узнагароды
Узнагароджаны Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.
Асабістае жыццё
Жанаты, мае сына і дачку. Пражывае ў в. Янушкавічы Лагойскага раёна.
Барыс Іпалітавіч Трусевіч
Барыс Іпалітавіч Трусе́віч (, Віцебск — ) — беларусі тэрапеўт. Акадэмік АН Беларусі (1956, член-карэспандэнт з 1953 г.). Доктар медыцынскіх навук (1943), прафесар (1934). Заслужаны дзеяч навукі Беларусі (1946).
Біяграфія
Навучаўся ў гімназіі ў Мазыры. У 1910 годзе скончыў гімназію ў Кіеве. Скончыў медыцынскі факультэт Кіеўскага ўніверсітэта (1916). Удзельнік 1-й сусветнай вайны, ваенны ўрач (1916—1918). У 1918—1928 гг. працаваў у лячэбных установах у Кіеве і Растове-на-Доне, паралельна займаўся навуковымі даследаваннямі. 3 1928 г. у Мінску, асістэнт, потым дацэнт медыцынскага факультэта БДУ (з 1930 г. Беларускі медыцынскі інстытут), з 1934 г. загадчык 2-й тэрапеўтычнай клінікі, адначасова загадчык кафедры інфекцыйных хвароб Мінскага медінстытута. У гады Вялікай Айчыннай вайны ў эвакуацыі, у 1941—1943 гг. загадчык тэрапеўтычнай кафедры Самаркандскага, потым Сталінабадскага медінстытутаў. 3 1944 г. зноў у Мінску, загадчык кафедры факультатыўнай тэрапіі Мінскага медінстытута, адначасова прафесар і загадчык кафедры тэрапіі Беларускага інстытута ўдасканалення ўрачоў. У 1952—1954 гг. галоўны тэрапеўт Міністэрства аховы здароўя БССР. Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР (1955—1959).
Навуковая праца
Аўтар 60 навуковых прац (у тым ліку 8 манаграфій) у галіне клінічных і эксперыментальных даследаванняў унутранай паталогіі і інфекцыйных захворванняў.
Распрацаваў методыку пальпацыі малой крывізны страўніка, падстраўнікавай залозы, новую мадыфікацыю пальпацыі нырак, прапанаваў бесперапынную грудной клеткі, методыку выяўлення дыясталічнага шуму пры недастатковасці клапанаў аорты ў так званай шостай кропцы, выяўлення шуму трэння плеўры і перыкарда.
Сярод апублікаваных работ Б. І. Трусевіча: і інш.
Узнагароды
і інш.
Ночвы
Ночвы, начоўкі ― у беларускім побыце выдзеўбанае з дрэва карыта, пасудзіна з шырокім адкрытым верхам. Рабілі ночвы з ліпавага або асінавага цурбана, колатага напалову. Нутро выдзёўбвалі цяслой, сценкі і дно згладжвалі разцом. Тыповыя памеры прыкладна: даўжыня 1,5 м, шырыня 50 см, вышыня каля 30 см.
Ночвы ў сялянскай гаспадарцы
У вялікіх ночвах секлі капусту, мяса для каўбас, мылі бялізну, купалі дзяцей, у меншых (апалушках) правейвалі зерне і крупы, у маленькіх (таўчанках) таўклі для прыпраў сала, мак і інш. Драўляныя ночвы ў сялянскім беларускім побыце ўжываліся да сярэдзіны XX стагоддзя, металічныя ж сустракаюцца і цяпер.
У рускай сялянскай гаспадарцы Тлумачальны слоўнік жывой вялікарускай мовы У. І. Даля вызначае ночвы як невялікае танкасценнае корытце, прызначанае выключна для працы з мукой і збожжам, часам гэта і латок.
Пры першым купанні неўмаляткі, ў ночвы клалі 9 вугольчыкаў. На працягу першай паловы года дзіцяці, ваду, у якой купалі дзіця, вылівалі ў падпечак. У іншых мясцінах у ночвы клалі соль і лекавыя травы, сярэбраную манету ― каб дзіця расло чыстым, здаровым і багатым.
У Беларусі ночвы ўжываўся пры народным лячэнні дзіцяці ад сурокаў. Дзіця клалі пад ночвы з вадой каля парога хлява і праганялі праз гэтыя ночвы свіней. З ночваў потым мыліся, каб сурокі сышлі. Ночвамі накрывалі хворых пры эпілепсычных прыпадках, потым перасякалі сякерай курынае крыло.
Ночвы апеты ў вершах беларускага класіка Пятруся Броўкі.
NGC 2464
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Клік
Клік:
Укладка
Укладка (tab) — элемент графічнага інтэрфейсу карыстальніка, які дазваляе ў адным акне дадатку пераключэнне паміж некалькімі адкрытымі дакументамі ці пэўным наборамі элементаў інтэрфейсу, калі іх даступна некалькі, а на вылучанай для іх прасторы акна можна паказваць толькі адзін з іх.
Укладка ўяўляе сабой «выступ» з надпісам, размешчаны на мяжы вылучанай пад зменнае змесціва вобласці экрана. Клік мышшу па ўкладцы робіць яе актыўнай, і на вобласці экрана, якая кіруецца ўкладкамі, адлюстроўваецца змесціва, якое ёй адпавядае. Укладкі размяшчаюцца адна за адной гарызантальна, радзей вертыкальна.
У дачыненні гэтага элемента інтэрфейсу ў вокнах настроек часта ўжываюць назву «закладка». Зыходная метафара — закладкі ў кнізе, якія выступаюць за межы блока старонак і даюць доступ да патрэбных старонак. Але калі гэты падыход прыдумалі выкарыстоўваць у інтэрнэт-браўзерах для кіравання адкрытымі старонкамі, гэта назва стала канфліктаваць з паняццем «захаваная спасылка», якія ў тым кантэксце пачалі па-беларуску называцца «закладкамі» задоўга да гэтай ідэі. Таму ў браўзерах гэты элемент кіравання сталі называць «укладкамі», і цяпер яго ўсё часцей так называюць і ў іншых кантэкстах.
Вялікая колькасць старонак з параметрамі ў дыялогавых вокнах настройкі дадаткаў часам кіруецца не ўкладкамі, а лінейным ці іерархічным спісам, якія размяшчаюцца злева ад вобласці настроек. Некаторыя дадаткі маюць магчымасць выбару любога з варыянтаў адлюстравання іерархіі элементаў укладкі-параметры, яскравы прыклад — MediaInfo.
Інтэрфейс дадаткаў, якія маюць укладкі для кіравання дакументамі, звычайна адносяць да тыпу TDI (tabbed document interface). TDI-інтэрфейс выкарыстоўваецца ў браўзерах, месэнджарах (сесіі ў Miranda IM, mIRC), кліентах файлаабменных сетак (злучэнні з хабамі ў DC++) і ў іншых дадатках.
IC 5062
IC 5062 — галактыка тыпу *2 (падвойная зорка) ў сузор’і Вадаліў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Баён
Баён (ប្រាសាទបាយ័ន, літаральна «гара перамогі») — рэшткі будысцкага храмавага комплекса ў Ангкоры, заснаванага кхмерскім валадаром Джаяварманам VII у канцы XII ст.
Храмавы комплекс быў узведзены з латэрыту і пясчаніку. Месціцца ў цэнтральнай частцы Ангкор-Тхома. Архітэктурны стыль пабудовы мае тое ж найменне, што і сам комплекс. У пачатку XX ст. быў часткова адрэстаўраваны французскімі спецыялістамі. У нашы дні з’яўляецца другім па значнасці храмавым комплексам Ангкора пасля Ангкор-Вата.
Баён знакаміты сваімі барэльефамі, якія адлюстроўваюць ваенныя падзеі, пабытовае жыццё, рэлігійныя рытуалы і вераванні свайго часу. Адметны архітэктурны элемент — выявы твараў герояў будысцкай міфалогіі.
Арбаліт
Арбалі́т  — будаўнічы матэрыял, лёгкі бетон з арганічнымі напаўняльнікамі.
Арбаліт вырабляецца на аснове цэментнага вяжучага (звычайна — раствор высакаякаснага партландцэменту ў вадзе) у з сумесі арганічнымі напаўняльнікамі і хімічнымі дабаўкамі. У якасці напаўняльнікаў выкарыстоўваюцца адыходы дрэваапрацоўкі, кастрыца і інш.
Выкарыстанне
З арбаліту вырабляюць сценавыя блокі, пліты, панэлі і інш. Выкарыстоўваецца ў будаўніцтве малаэтажных пабудоў рознага прызначэння.
Генрых I Шампанскі
Генрых I Шчодры (Henri 1er le Libéral; снежань 1127 — 17 сакавіка 1181, Труа) — граф Шампані і Бры (1152—1181), старэйшы сын Цібо II Вялікага, графа Шампані і Мацільды Карынтыйскай. Брат каралевы Адэлі Шампанскай, жонкі караля Людовіка VII Французскага.
Біяграфія
Генрых браў удзел у Другім крыжовым паходзе. Ён вёз рэкамендацыйнае пісьмо ад Бернарда Клервоскага да візантыйскага імператара Аляксея I Камніна. Яго імя стаіць у спісе прысутных натабляў на сходзе, праведзеным Балдуінам III Іерусалімскім у Акры 24 чэрвеня 1148 года.
Пасля смерці свайго бацькі Генрых узяў сабе Шампань, аддаўшы астатнія ўладанні (уключаючы Блуа, Шартр, Сансер і Шатадзён) сваім малодшым братам. Тады гэта магло падацца дзіўным, бо іншыя ўладанні былі багацейшымі і лепш развіты. Генрых, мабыць, ужо тады разглядзеў эканамічныя магчымасці Шампані. І сапраўды, на працягу яго кіравання Шампанскае графства стала адным з самых багатых і магутных сярод французскіх княстваў.
Генрых стаў сюзерэнам прыблізна 2 тысяч васалаў — нешматлікія феадалы Францыі маглі з ім у гэтым параўнацца. Дзякуючы гэтаму, Шампанскае графства стала адным з самых бяспечных месцаў для гандлю, што прывяло да бурнага развіцця кірмашоў у Шампані. Гэтыя кірмашы сталі цэнтрамі гандлёвых і фінансавых аперацый, на якія з'язджаліся гандляры не толькі з усёй Францыі, але і з усёй Еўропы.
Двор графа, які размяшчаўся ў Труа, стаў вядомым літаратурным цэнтрам. Напрыклад, пісьменнік Уолтэр Мап быў адным з тых, хто гасцявалі тут. Навуковы Стывен Алінер быў адным з прыдворных Генрыха, у 1176 годзе ён стаў канцлерам графства. У 1179 годзе Генрых ізноў адправіўся ў Іерусалім з групай французскіх рыцараў, уключаючы яго сваякоў П'ера дэ Куртэнэ (брата Людовіка VII) і Філіпа дэ Дро, біскупа Бавэ. На зваротным шляху, вяртаючыся праз Малую Азію, Генрых быў захоплены сельджукскім султанам Рума Кылыч-Арсланам II, які трымаў яго ў палоне да выплаты выкупу. Выкуп заплаціў візантыйскі імператар, Генрых быў вызвалены, але неўзабаве памёр.
Сям'я і дзеці
Жонка: (з 1164) Марыя Французская (1145—1198), дачка Людовіка VII Маладога, караля Францыі і Элеаноры Аквітанскай. Мелі 4-х дзяцей:
Андрэй Віктаравіч Кажамякін
Андрэй Віктаравіч Кажамякін (нар. 19 студзеня 1975, г. Мазыр, Гомельская вобласць) — беларускі дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
Нарадзіўся 19 студзеня 1975 года ў г. Мазыр Гомельскай вобласці. Пасля вучобы ў сярэдняй школе паступіў у Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію, якую скончыў у 1997 годзе па спецыяльнасці «Аграномія». У 2006 годзе скончыў Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці «Кіраванне прадпрыемствамі аграпрамысловага комплексу».
Сваю працоўную дзейнасць пачаткаў начальнікам вытворчага ўчастку калгаса «Камманіфест» Магілёўскага раёна. Пасля чаго працаваў аграномам-насенняводам калгаса «Ленінскі шлях» Касцюковіцкага раёна, праз некаторы час тут жа прызначаны галоўным аграномам. Працоўны шлях працягнуў у якасці старэйшага агранома калгаса імя Заслонава Магілёўскага раёна, дзе неўзабаве быў пераведзены на пасаду в. а. галоўнага агранома, а затым — намесніка старшыні па інфармаванні і сацыяльных пытаннях.
У 2001 годзе прыняты на працу галоўным аграномам-насенняводам аддзела інтэнсіфікацыі раслінаводства камітэта па сельскай гаспадарцы і харчаванні Магілёўскага аблвыканкама. У 2004 годзе заняў пасаду намесніка начальніка аддзела інтэнсіфікацыі раслінаводства і меліярацыі, з 2005 года — начальнік аддзела. У 2014—2019 гадах займаў пасаду намесніка старшыні камітэта па сельскай гаспадарцы і харчаванні, у 2019—2020  гадах — першы намеснік, з 23 верасня 2020 — старшыня камітэта па сельскай гаспадарцы і харчаванні Магілёўскага аблвыканкама. 3 кастрычніка 2022 года прызначаны старшынёй Слаўгарадскага райвыканкама.
Геаграфія Славакіі
Слава́ччына — пераважна горная краіна ў Цэнтральнай Еўропе, якая не мае выхаду да мора.
Плошча
Славакія распасціраецца паміж 49°36'48" і 47°44'21" паўночнай шыраты і 16°50'56" і 22°33'53" усходняй даўгаты.
Самым паўночным пунктам з'яўляецца Бескідак, гара на мяжы з Польшчай каля вёскі Ораўска Полгара ў Бяскідах. Самы паўднёвы пункт краіны размяшчаецца непадалёк ад вёскі Пацінцы, што на мяжы з Венгрыяй. Самым заходнім пунктам з'яўляецца рака Морава каля Закарскай Весі на аўстрыйскай мяжы. Самы ўсходні пункт Славакіі — гара Крэменец ля вёскі Новая Седліца на ростанях славацкай, польскай і ўкраінскай граніцаў.
Найвышэйшы пункт Славакіі — Герлахаўскі-Шціт у Высокіх Татрах (2655 м), найніжэйшы — паверхня ракі Бодраг на венгерскай мяжы (94 м).
Плошча краіны складае 49 035 км² (31 % — ворная зямля, 17 % — пашавая, 41 % — лясы, 3 % — апрацаваная зямля). Астатнія 8 % пакрытыя людскімі збудаваннямі і інфраструктурай (часткова горнымі хрыбтамі і іншымі невыкарыстальнымі тэрыторыямі).
Агульная працягласць граніцы — 1 672 км. Мяжуе з дзяржавай Аўстрыя на працягласці 91 км (паўднёвы захад), Чэхія — 197 км (паўночны захад), Венгрыя — 676 км (поўдзень), Польшча — 420 км (поўнач), Украіна — 90 км (усход).
Эканамічная геаграфія
Па стане на 2006 год сукупны ўнутраны прадукт Славакіі складаў 1,66 трлн славацкіх кронаў, што складае прыкладна €50 млрд ці 71 млрд USD агулам і 8800 € ці 13 000 USD на душу насельніцтва.
ВУП па сектарах:
Заходнія рэгіёны Славакіі больш развітыя за ўсходнія. Па стане на 2004 год найвышэйшы ВУП на душу насельніцтва складаў 573,976 SK у Браціслаўскім краі, які пераўзыходзіў у больш за два разы сярэдні ВУП па краіне (251,814 SK). ВУП на душу насельніцтва ў Прэшаўскім краі склаў 152,786 SK (60 % ад агульнага па краіне).
Сельская гаспадарка
Апрацаваныя палі займаюць каля 29 % тэрыторыі Славакіі. Асноўныя збожжавыя культуры — пшаніца, ячмень, кукуруза, цукар, буракі і бульба. У паўднёвых зонах шырока развіта вінаградства, у асноўным вакол Малых Карпатаў і Дунайскай нізіны. Гадоўля буйной рагатай жывёлы (свінні, быдла, авечкі) таксама практыкуецца.
Прамысловасць
Славакія была часткова індустрыялізаваная ў XIX ст. але цалкам індустрыялізаванай краінай Славакія стала толькі ў другой палове XX ст. Камуністычны ўрад Чэхаславакіі рабіў моцны акцэнт на цяжкую і ваенную прамысловасць. Пасля Аксамітнай рэвалюцыі і абвяшчэння незалежнасці ў 1993 годзе эфектыўнасць прамысловасці спала. На сённяшні дзень асноўнымі прамысловымі сектарамі з'яўляюцца: апрацоўчая, электратэхнічная, хімічная, паліўная, металургічная, тэкстыльная і харчовая індустрыі. У апошнія гады развіваецца машынабудаванне з аўтамабільнымі заводамі ў Браціславе, Трнаве і Жыліне. Іншыя істотныя прамысловыя гарады — Трэнчын, Прэшаў і Кошыцы.
Энергетыка
Выкапнёвае паліва, часткова нафта і газ, імпартуецца. Па стане на 2004 год найбольш істотнымі крыніцамі энергіі з'яўляліся атамныя станцыя (55,7 %) у Яслаўскай Богуніцы і Мохаўцы. Іншымі крыніцамі энергіі былі гідраэлектрычныя станцыі (13,9 %), з асноўнай дамбай у Габчыкава на рэках Дунай, Ваг, Слана, Орава і Горнад. Дадатковыя крыніцы — вугаль (10,9 %), прыродны газ (7,9 %) і нафта (2,4 %). У 2005 годзе Славакія спажыла 24,93 млрд кВт·г электрычнасці.
Сацыяльная геаграфія
Насельніцтва Славакіі на 2006 год складала каля 5 391 000 чалавек. Паводле перапісу 2001 года: славакі (85,8 %), венгры (9,7 %), цыганы (1,7 %), чэхі (0,8 %), русіны (0,4 %), украінцы (0,2 %) і іншыя.
Прыкладна 5600 чалавек эмігравалі ў Славакію ў 2006 годзе, тым часам як 1700 чалавек эмігравалі па-за межы краіны. Па стане на 2006 год назіралася 53 904 нараджэнні на 53 301 смерцяў.
Сярэдняя шчыльнасць насельніцтва Славакіі — 110 чал/км², якая неістотна вагаецца па рэгіёнах. Найбольш заселенымі з'яўляюцца Браціслава і яе ваколіцы, Дунайская нізіна, ніжняя і цэнтральная даліны ракі Ваг і агламерацыі вакол Кошыцаў і Прэшава. Найменш заселенымі тэрыторыямі з'яўляюцца горныя рэгіёны цэнтральнай Славакіі і паўночны ўсход, дзе ў некаторых раёнах сярэдняя шчыльнасць сягае ніжэй за 50—70 чал/км².
Гісторыя Іспаніі
Гісторыя Іспаніі налічвае дзясяткі стагоддзяў велічы і магутнасці. Назва «Іспанія» — фінікійскага паходжання. Фінікійскае слова і-шпанім азначае «бераг трусаў». Рымляне выкарыстоўвалі яго ў множным ліку (Hispaniae) для абазначэння ўсяго Пірэнейскага паўвострава.
Старажытная гісторыя
Іберыйскі паўвостраў быў заселены іберыйцамі, баскамі, кельтамі. Гэтымі землямі валодалі паслядоўна Карфаген, Рым, Вестготы.
У адной з пячор у Гібралтарскай скале ў 1848 годзе быў знойдзены чэрап, які — як высветлілася пазней — належаў неандэртальцу і ўзрост якога налічвае 60.000 год. У 1926 годзе там жа знайшлі яшчэ адзін чэрап — маленькай неандэртальскай дзяўчынкі, якой у час смерці было ўсяго чатыры гады. Прыклады пячорнага жывапісу чалавека разумнага (homo sapiens) знаходзяцца ў Альтамірскай пячоры непадалёку ад Сантыльяна-дэль-Мар у Кантабрыі, дзе можна пабачыць больш за 150 насценных малюнкаў, узнікшых у перыяд з 16.000 па 14.000 гады да н.э. Іншыя сведкі пячорнага жывапісу, узрост якіх налічвае каля 20.000 год былі знойдзены ў пячоры Ла Пілета (La Pileta) непадалёку ад горада Ронда (Ronda) і ў адной з пячор каля горадка Нерха (Nerja) у правінцыі Малага ў Андалузіі. У пячорах Экаін (Ekain) і Альчэры (Altxerri), якія знаходзяцца каля Сан-Себасцьяна (San Sebastián) у паўднёва-заходняй частцы Іберыйскага паўвострава, археолагі знайшлі  шматлікія гравюры і наскальныя малюнкі, на сённяшні час больш за 300 артэфактаў, у першую чаргу каменныя і касцяныя прылады, узрост найстарэйшых з якіх дасягае 16.500 і 15.500 год і якія адносяцца да мадленскай культуры. Самыя маладыя творы наскальнага жывапісу з пячоры Ла Пілета былі створаны ў 6 стагоддзі да нашай эры. З той жа эпохі паходзяць жывапіс пячоры Куэба дэ лас Летрэрас (Cueva de los Letreros) непадалёку ад Велес-Бланка (Vélez Blanco) (Альмерыя, Андалусія), а таксама залатыя вырабы і тканіна з магільных склепаў пячоры Дэ-лос-Мурсілагас (Cueva de los Murciélagos) (Гранада, Андалусія).
Рымскі час
Падчас Другой Пунічнай вайны, Рымская рэспубліка захапіла карфагенскія гандлёвыя калоніі ўздоўж узбярэжжа Міжземнага мора прыкладна з 210 да 205 да н.э. Рымлянам спатрэбілася амаль два стагоддзі, каб завяршыць заваёву Пірэнейскага паўвострава, хоць яны мелі кантроль над ім на працягу больш за шэсць стагоддзяў. Рымскае панаванне звычайна выказвалася праз рымскія законы, мову і сетку дарог.
Мясцовыя кельцкае і іберыйскае насельніцтва паступова раманізавалася з рознай хуткасцю ў розных частках Іспаніі. Мясцовыя кіраўнікі паходзілі з рымскіх патрыцыяў. Рэгіён быў моцна інтэграваны ў рымскую эканоміку, праз яго гавані экспартавалі золата, воўну, аліву і віно. Сельскагаспадарчая вытворчасць павялічылася з увядзеннем ірыгацыйных праектаў. На тэрыторыі тагачаснай Іспаніі нарадзіліся такія выбітныя рымскія дзеячы, як імператары Адрыян, Траян, Феадосій I і філосаф Сенека. У I стагоддзі ў рэгіёне пачало пашырацца хрысціянства, якое атрымала папулярнасць у гарадах у II стагоддзі. Пераважна ў рымскія часы былі закладзены асновы сучаснай іспанскай мовы і рэлігійнай традыцыі. У якасці спадчыны раманізацыі мясцовае насельніцтва стала размаўляць на народнай форме латыні, якая пасля распаду Рымскай імперыі паступова стала асновай для ўзнікнення мясцовых раманскіх моў — іспанскай, каталонскай, галісійскай, астурыйскай і г.д. Нягледзячы на гэта, на тэрыторыі Іберыйскага паўвострава застаўся амаль незакранутым лацінскім уплывам народ баскаў, які мае не-індаеўрапейскае паходжанне і дагэтуль захоўвае ўласную не-індаеўрапейскую мову. Зрэшты, існуюць версіі, паводле якіх перашпачатковы рэгіён пражывання баскаў размяшчаўся на поўдні сучаснай Францыі.
Сярэднявечча
У 711 годзе адбылося ўварванне мусульманаў з Паўночнай Афрыкі, амаль увесь паўвостраў быў імі заваяваны.
Рэканкіста з поўначы паўвострава працягвалася каля 700 гадоў і паклала асновы сучаснай іспанскай дзяржаўнасці. Каралеўствы Арагону і Кастыліі аб'ядналіся дынастычнай уніяй (1469). У 1492, з падзеннем Гранадскага каралеўства, праўленне маўраў у Іспаніі скончылася. У 1492 з Іспаніі былі выгнаныя яўрэі.
Пасля экспедыцый Калумба і паходаў канкістадораў (канец 15 — сяр. 16 ст.) Іспанія набыла велізарныя каланіяльныя ўладанні у Новым Свеце. Таксама ў гэты час Іспанія валодала Нідэрландамі, часткамі Германіі і Італіі.
Напалеонаўскія войны: вайна за незалежнасць Іспаніі (1808-1814)
У 1808 годзе на іспанскі трон узышоў брат Напалеона Жазеф.
Іспанія ў дзевятнаццатым стагоддзі (1814-1873)
Нягледзячы на тое, што хунта, якая прымусіла французаў пакінуць Іспанію, паклялася на ліберальнай канстытуцыі 1812 года, Фердынанд VII прытрымліваўся поглядаў, што новы шлях развіцця быў надта ліберальным для краіны. Вярнуўшыся ў Іспанію, ён адмовіўся ад канстытуцыйнай клятвы і працягваў кіраваць тымі ж аўтарытарнымі метадамі, як гэта рабілася і раней.
Першая Іспанская Рэспубліка (1873-1874)
Пасля аферы Ідальга, Амадэус аб'явіў Іспанію краінай, кіраваць якой немагчыма, і збёг з краіны. У яго адсутнасць быў сфарміраваны новы ўрад, у склад якога ўвайшлі радыкальныя сілы і рэспубліканцы. Іспанія была абвешчана новым урадам Рэспублікай.
Другая Іспанская Рэспубліка (1931-1939)
У час Другой Іспанскай Рэспублікі, жанчыны ўпершыню атрымалі права прымаць удзел у агульных выбарах. Пасля таго, як Альфонс XIII пакінуў Іспанію, Нічэта Алкала Замора (Niceto Alcalá Zamora) абвясціў 14 красавіка 1931 года Другую Рэспубліку у іспанскай гісторыі, абвяшчэнне якой не выклікала ў насельніцтва супрацьстаяння і было ўспрынята большасцю іспанцаў як пазітыўная гістарычная падзея. Алкала Замора заняў пасаду прэзідэнта краіны.
Новы час
Іспанія страціла большасць амерыканскіх калоній у пач. 19 ст., Кубу, Пуэрта-Рыка і Філіпіны — у 1898 (гл. Іспана-амерыканская вайна).
Найноўшы час
Дыктатура Прыма ды Рывера (1923 — 1930). Аднаўленне манархіі (1930 — 1931). Абвяшчэнне рэспублікі (1931) і секулярызацыя дзярж. ладу. Праўленне Народнага фронту сацыялістаў, камуністаў, рэспубліканцаў і анархістаў (1936 — 1939). Бунт армейскіх афіцэраў пад кіраўніцтвам Франка і грамадзянская вайна (1936 — 1939). Франкізм (1939 — 1975).
Іспанская грамадзянская вайна (1936-1939)
1930-я гады вызначыліся яскравай палярызацыяй палітычнага спектру на левых і правых. Левае крыло выступала за класавую барацьбу, аграрныя рэформы, аўтаномію рэгіёнаў і паслабленне сферы ўплыву царквы і манархічнай улады. Правае крыло — найбуйнейшым прадстаўніком якога была CEDA (правае крыло каталічнай кааліцыі) — прытрымлівалася супрацьлеглых поглядаў па большасці спрэчных пытанняў. У 1936 годзе, пры падтрымцы Камінтэрна, левыя аб'ядналіся ў Народны Фронт (Popular Front) і прыйшлі да ўлады. Пасля гэтага ў краіне зноў усталяваўся хаатычнае становішча мінулых годоў. Спрэчкі вырашаліся з дапамогой зброі, беззямельныя працоўныя пачалі захапляць зямлю, было забіта шмат афіцыйных прадстаўнікоў царквы, паліліся царкоўныя будынкі. У Мадрыдзе прайшлі масавыя пратэсты будаўнікоў. Правае крыло краіны бачыла абыякавасць і адсутнасць волі дзейнічаць з боку левых сіл і пачало рыхтавацца да путчу. Пасля таго як быў забіты Хасэ Кальва-Сатэла (José Calvo-Sotelo), правымі сіламі было прынята рашэнне пачынаць рашучыя дзеянні.
У чэрвені 1936 года у Марока пачаўся ваенны бунт нацыяналістычна настроеных сіл, які неўзабаве перакінуўся на Іспанію, ахапіў краіну і выклікаў Іспанскую грамадзянскую вайну. Кіраўнікі паўстання стварылі хунту, якая 1 кастрычніка 1936 года вызначыла Франсіска Франка главой іспанскага нацыянальнага ўраду і частак Іспаніі, якія знаходзіліся пад кантролем паўстанцаў, а таксама генералісімусам краіны. У лістападзе 1936 года ўрад пад яго кіраўніцтвам прызналі Германія і Італія і пачалі аказваць палітычную і ваенную падтрымку новаму ўраду.
Грамадзянская вайна скончылася 1 красавіка 1939 г.
Другая сусветная вайна
Афіцыйна Іспанія заставалася нейтральнай, але выслала дывізію добраахвотнікаў (Блакітная дывізія) на Усходні фронт.
Аднаўленне канстытуцыйнай манархіі (1975). Няўдалы путч вайскоўцаў (1981). Аўтаномія Каталоніі і краіны баскаў (студзень 1980) пасля рэферэндумаў.
Дыктатура генерала Франсіска Франка (1939-1975)
У Першай і Другой сусветных войнах Іспанія афіцыйна захоўвала нейтралітэт, што было часткова звязана з цяжкім станам краіны, выкліканым Грамадзянскай вайной (1936-1939). У перыяд кіравання Франка, Іспанія засталася ў значнай эканамічнай і культурнай ізаляцыі ад сусвету, але ў той час краіна пачынала рабіць першыя крокі да ўсталявання эканамічных зносін з еўрапейскімі суседзямі.
Пераход да дэмакратыі
У 1978 г. іспанскім насельніцтвам з перавагай у 88% галасоў была прынята новая канстытуцыя, згодна якой у Іспаніі ўсталяваўся новы дзяржаўны строй — парламенцкая манархія. Першым прэм'ер-міністрам дэмакратычнай Іспаніі стаў Адольфа Суарэс (Adolfo Suárez).
Левы ўрад Ф. Гансалеса (1982—1996)
30 мая 1982 Іспанія была прынята ў НАТА.
У 1986 годзе Іспанія ўступіла ў Еўрапейскі саюз.
Алімпіяда ў Барселоне (1992).
Правы ўрад Х. М. Аснара (1996—2004)
Прыватызацыя дзяржаўных прадпрыемстваў.
У 1999 годзе Іспанія ўступіла ў Еўразону.
Адмена абавязковай вайсковай службы (2001).
Выхад Іспаніі з вайны ў Іраку.
У 2005 годзе ў Іспаніі былі легалізаваны аднаполыя шлюбы.
Руджэра Леанкавала
Руджэ́ра Леанкава́ла (Ruggero Leoncavallo;,  — , Монтэкаціні-Тэрмэ) — італьянскі кампазітар.
Біяграфія
Бацька — Вінчэнца Леанкавала, суддзя; маці — Вірджынія д’Аурыа, з сям’і неапалітанскіх мастакоў і скульптараў.
Вучыўся ў Неапалітанскай кансерваторыі ў Лаўра Росі па класе кампазіцыі і ў Беньяміна Чэзі па класе фартэпіяна. У 1878 годзе скончыў літаратурнае аддзяленне Балонскага ўніверсітэта, дзе быў вучнем Джазуэ Кардучы, атрымаў званне доктара літаратуры.
У юнацтве быў выдатным піяністам-акампаніятарам; захаваліся запісы твораў у выкананні Леанкавала і Энрыка Каруза. Як акампаніятар гастраляваў у Англіі, Францыі, Германіі, Галандыі, Егіпце. Некаторы час, працягваючы складаць музыку, працаваў настаўнікам спеву.
Творчасць
У сваёй опернай творчасці прытрымліваўся прынцыпаў верызму.
Аўтар больш за 20 опер, самая папулярная з якіх — «Паяцы» (лібрэта Леанкавала, 1892, тэатр «Даль Вермэ», Мілан). Вядомыя таксама яго оперы «Багема» (1897; адзін з варыянтаў назвы — «Жыццё Лацінскага квартала»), «Заза» (1900), «Цыганы» (1912), «Цар Эдып» (1920, не скончана). Аўтар аперэты «Маленькая каралева руж» (1912), якія вылучаюцца меладычным багаццем, яркай тэатральнасцю, балета «Жыццё марыянеткі» (каля 1900), сімфанічнай паэмы «Серафіта» (1894), рамансаў і песень, фартэпіянных сачыненняў.
Флюарыт
Апісанне
Утварае кубічныя крышталі, іх зросткі, зярністыя, валакністыя, масіўныя агрэгаты, зямлістыя масы. Празрысты ў дыяпазоне хваляў 0,125—10 мкм. Колер жоўты, зялёны, фіялетавы, чорны, бясколерны і інш. Малекулярная маса 78,08. Цвёрдасць 4, шчыльнасць ад 2,95 да 3,8 г/см³. Тэмпература плаўлення 1360 °C.
Пашырэнне
Трапляецца ў магматычных пародах, гідратэрмальных жылах, даламітах, вапняках. Радовішчы флюарыту ёсць у Расіі, ЗША, Украіне, Германіі, Вялікабрытаніі і інш.
Выкарыстанне
Флюарыт выкарыстоўваецца ў металургіі ў якасці крыніцы фтору і яго злучэнняў, у шкляной прамысловасці. Чысты флюарыт выкарыстоўваецца пры вырабе аптычных лінз і прызмаў. Флюарыт, актываваны прымесямі, у т.л. рэдказямельнымі элементамі, выкарыстоўваецца ў лазернай тэхніцы для пераўтварэння інфрачырвонага выпраменьвання ў бачнае святло. Таксама флюарыт выкарыстоўваецца ў якасці фотахромнага матэрыялу, цвёрдых электралітаў з высокай электраправоднасцю і інш.
Падольскі сельсавет
Падо́льскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Астравецкага раёна Гродзенскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок Падольцы.
Гісторыя
Утвораны 3 красавіка 1959 года як Некрашунскі сельсавет у складзе Свірскага раёна Маладзечанскай вобласці шляхам аб’яднання скасаваных Караняцкага і Кемелішкаўскага сельсаветаў і часткі скасаванага Жукойненскага сельсавета (10 населеных пунктаў: Баране, Барова, Белая Вада, Дубрава, Клеўе, Марціянава, Падольцы, Судзішкі, Якабішкі, Ясень). Цэнтр — вёска Некрашуны. З 31 жніўня 1959 года ў складзе Астравецкага раёна. 2 снежня 1959 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Падольцы, сельсавет перайменаваны ў Падольскі. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Гродзенскай вобласці. З 25 снежня 1962 года па 6 студзеня 1965 года ў складзе Ашмянскага раёна. 17 лістапада 1986 года 21 населены пункт перададзены ў склад Міхалішкаўскага сельсавета.
11 лістапада 2011 года быў ліквідаваны хутар Падбор’е.
26 лютага 2013 года сельсавет быў ліквідаваны, усе населеныя пункты — вёскі Барані, Белая Вада, Буйкі, Буцюрмы, Варзяны, Вялікія Свіранкі, Гадзілуны, Караняты, Малыя Свіранкі, Падольцы, Паляны, Попішкі, Ясень, хутары Барова, Вартачы, Дудка, Замэчак, Ізары, Камянічнік, Лявелішкі, Марцінова, Патока, Радзі, Ройсцішкі, Таборы — перададзеныя ў склад Кемелішкаўскага сельсавета, які быў перайменаваны ў Рытанскі сельсавет.
Насельніцтва
Паводле перапісу 2009 года насельніцтва Падольскага сельсавета складала 727 чалавек, з іх 84,6 % — беларусы, 7,2 % — рускія, 5,1 % — палякі.
Брэтань (значэнні)
Брэтань:
245 да н.э.
Падзеі
Вавілон і Сузы палі пад націскам егіпецкай арміі Пталамея III.
IC 5063
IC 5063 — галактыка тыпу S0-a (спіральная галактыка) ў сузор’і Індзеец.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Рамон Марыя дэль Валье Інклан
Рамон Марыя дэль Валье Інклан (Ramón María del Valle-Inclán;, Вільянуэва-дэ-Ароса, прав. Пантэведра, Іспанія — ) — іспанскі пісьменнік.