cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Іаган Вольфганг Дзёберайнер
Біяграфія
Іаган Вольфганг Дзёберайнер нарадзіўся ў баварскім мястэчку Хоф ў сям'і рамізніка. Не маючы магчымасці атрымаць сярэднюю адукацыю, Дзёберайнер старанна займаўся самаадукацыяй і змог здаць экзамены на пасаду памочніка аптэкара. Каб атрымаць права ўзначальваць аптэкі, у 1800—1803 гг. ён вывучаў натуральныя навукі ў Страсбургу. Вярнуўшыся ў Германію, Дзёберайнер з-за недахопу сродкаў і цэхавых абмежаванняў фармацэўтаў не змог ажыццявіць свае планы. Яго спробы арганізаваць вытворчасць і продаж хімічных рэчываў, а таксама заснаваць навучальную ўстанову па падрыхтоўцы хімікаў-тэхнолагаў таксама не ўвянчаліся поспехам. Тым не менш, шматлікія публікацыі Дзёберайнера аб удасканаленні спосабаў атрымання розных рэчываў былі з ухвалой сустрэты спецыялістамі, і ў 1810 годзе ён пры садзейнічанні І. В. Гётэ быў запрошаны ў Енскі ўніверсітэт на пасаду прафесара.
Нью-Ёркская фондавая біржа
Нью-Ёркская фондавая біржа (New York Stock Exchange, NYSE) — галоўная фондавая біржа ЗША, найбуйнейшая ў свеце. Сімвал фінансавай магутнасці ЗША і фінансавай індустрыі наогул. На біржы вызначаецца сусветна вядомы індэкс Доу-Джонса для акцый прамысловых кампаній (Dow Jones Industrial Average), а таксама індэксы NYSE Composite і NYSE ARCA Tech 100 Index.
Гісторыя
З 1975 года стала некамерцыйнай карпарацыяй, якая належыць сваім 1366 індывідуальным членам (гэты лік нязменны з 1953 года). Месцы членаў могуць прадавацца, кошт аднаго месца цяпер даходзіць да 3 мільёнаў долараў ЗША.
Напачатку сакавіка 2006 года NYSE завяршыла зліццё з электроннай біржай Archipelago Holdings і ўпершыню за сваю гісторыю прапанавала акцыі фундатарам, стаўшы, такім чынам, камерцыйнай арганізацыяй. Гандаль акцый NYSE Group вядзецца на самой біржы; капіталізацыя па стане на 5 снежня 2007 года склала $22,6 млрд.
Напачатку чэрвеня 2006 года было абвешчана пра будучае зліццё Нью-Ёркскай фондавай біржы з еўрапейскай фондавай біржай Euronext. Гэта зліццё адбылося 4 красавіка 2007 года
Дзейнасць
На біржы здзяйсняюцца аперацыі з акцыямі і іншымі каштоўнымі паперамі. На біржы катыруюцца каштоўныя паперы больш за 3 тысяч (2008) кампаній. Агульная капіталізацыя кампаній, якія здзяйсняюць гандаль на NYSE, да канца 2006 г. склала $26,5 трлн.
Будынак біржы размешчана на знакамітай вуліцы Уол-стрыт па адрасе Wall Street, 11.
Красівае (Акмолінская вобласць)
Красівае — сяло ў Ясільскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Красівінскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 27 км к востоку ад цэнтра горада Ясіль. Код КАТА — 114857100.
Цюрыфіёрд
Цюрыфіёрд (Tyrifjorden) — возера ў Нарвегіі.
Знаходзіцца ў фюльке Бускеруд. З’яўляецца пятым па велічыні возерам у краіне. Плошча 136 км². Аб’ём возера складае прыкладна 13,1 км ³. Размешчана на вышыні 62 м над узроўнем мора. Найбольшая глыбіня 295 м.
NGC 3378
NGC 3378 (іншыя абазначэнні — ESO 318-12, MCG -7-22-29, IRAS10444-3945, PGC 32189) — галактыка ў сузор’і Насос.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Вал
Вал — тапонім:
Беларусь
Тэрмін, які ўжываецца:
Вал (фартыфікацыя)
Вал — прасцейшая інжынерная загарода з землянога, каменнага ці снежна-ледзянога насыпу, звычайна з ровам спераду. Служыць перашкодай ад нападнікаў і сховішчам для абаронцаў. У шырокім сэнсе: сістэма ўмацаваных палос і пазіцый.
Таксама: элемент абарончых умацаванняў паселішча або частка крэпасці. Звычайна з ровам наперадзе, з брустверам і валгангам; часта — у некалькі (да трох і болей) абводаў. Часта дапаўняўся тынам і іншымі загародамі.
Звычайны нахіл землянога вала быў каля 30°, жвіровага — да 50°, каменнага — да 70°. Дзеля паляпшэння абарончых якасцяў вал мог эскарпіравацца (падрэзвацца знізу), што, аднак, было магчымым не з усімі відамі канструкцыйнага грунту.
Карл Фрыдрых Лесінг
Карл Фрыдрых Лесінг (ням.: Karl Friedrich Lessing;, Брэслаў — , ) — нямецкі жывапісец-рамантык, прадстаўнік дзюсельдорфскай школы.
Эміль Генрых Дзюбуа-Рэймон
Эміль Генрых Дзюбуа-Рэймон (Du Bois-Reymond;,  — , ) — нямецкі фізіёлаг, філосаф, швейцарац па паходжанні.
Заснавальнік электрафізіялогіі — усталяваў шэраг заканамернасцяў, якія характарызуюць электрычныя з'явы ў цягліцах і нервах. Аўтар малекулярнай тэорыі біяпатэнцыялаў. Прадстаўнік механістычнага матэрыялізму.
Дзёгаць
Дзёгаць — вадкі прадукт сухой перагонкі драўніны, бяросты, а таксама цвёрдага паліва — каменных і бурых вуглёў, сланцаў, торфу.
Хваёвы дзёгаць
Цёмная, густая і ліпкая вадкасць, якая атрымліваецца з хвоі. Хваёвы дзёгаць стагоддзямі выкарыстоўваўся для прасмольвання лодак, караблёў, лін і драўляных будынкаў. Вытворчасць смол з дрэва была вядома ў Старажытнай Грэцыі і, верагодна, выкарыстоўвалася ў Скандынавіі з жалезнага веку. У эпоху паруснага флоту, пачынаючы з 14-стагоддзя, — найважнейшы прадукт экспарту паўночных краін. Швецыя вывозіла 13000 барэляў дзёгцю ў 1615 і 227000 барэляў у пікавы год 1863. Вытворчасць амаль спынілася, калі драўляныя судны былі замененыя сталёвымі.
NGC 3380
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Fortune 1000
Wal-Mart Stores быў нумарам 1 у спісе на працягу чатырох з апошніх пяці гадоў (2007-2011 гады), перарываемы толькі ExxonMobil у 2009 годзе.
Fortune 500
Fortune 500 з’яўляецца падспісам Fortune 1000 і ўключае першыя 500 найбуйнейшых кампаній. Самы першы спіс Fortune 500 быў апублікаваны ў 1955 годзе і складаўся з кампаній, якія атрымалі прыбытак ад вытворчасці, здабычы вугля ці электраэнергіі. У той жа час, часопіс «Fortune» публікаваў таксама спісы 50 найбуйнейшых камерцыйных банкаў, камунальных прадпрыемстваў, страхавых кампаній, кампаній рознічнага гандлю і транспартных кампаній.
Танцы на даху
«Танцы на даху» — трэці студыйны альбом беларускага рок-гурта «ULIS», які быў запісаны ў 1993 годзе.
Крытыка
Музычны крытык Вітаўт Мартыненка адзначыў глыбокі філасоўскі змест і актуальнасць музычнай мовы, а таксама заўважыў, что трэці альбом гурта:
CEO
), даслоўна — галоўны выканаўчы дырэктар,  — вышэйшая службовая асоба кампаніі (генеральны дырэктар, старшыня кіравання, прэзідэнт, кіраўнік). Вызначае агульную стратэгію прадпрыемства, прымае рашэнні на вышэйшым узроўні, выконвае прадстаўніцкія абавязкі.
Шматлікія дыскусіі ў перакладніцкай супольнасці маюць адзін вынік: перакладаць гэты тэрмін на беларускую мову трэба як «генеральны дырэктар», бо па сваіх функцыях CEO найбольш блізкі да гэтага беларускага паняцця.
На справе гэта пасада шмат у чым залежыць ад структуры пэўнай кампаніі. Таму яна можа пазначаць як першага чалавека кампаніі, так і толькі аднаго з яе дырэктараў, які выконвае некаторыя вызначаныя абавязкі.
Красівая (станцыя)
Красівая — станцыя ў Ясільскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Красівінскай сельскай акругі. Код КАТА — 114857200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва станцыі складала 587 чалавек (296 мужчын і 291 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, в населённом пункте проживали 274 чалавекі (139 мужчын і 135 жанчын).
Колт
Колт (ад наўгар. колтки — падвескі да завушніц; укр. ковток — завушніца) — жаночае ўпрыгажэнне на Русі ў ХІ—XIII стагоддзях. Полая прывеска, часта з каштоўных металаў, аздобленая зерню, сканню, эмаллю, чэрню. Парныя колты прывешваліся да галаўнога ўбору з двух бакоў.
Знойдзены ў шэрагу кладаў на тэрыторыі Русі, у Беларусі на гарадзішчы ля Вішчына (гл. Вішчынскі скарб). Старажытная назва невядомая, паняцце было ўведзена ў XIX стагоддзі на падставе этнаграфічных дадзеных. Вядомыя колты круглай і зоркападобнай формаў. Круглыя залатыя колты аздабляліся перагародчатай эмаллю (з выявамі птушак, сірынаў і іншыя фантастычных звяроў, святых), срэбныя — выявамі ў чэрні. Зоркападобныя колты з золата і срэбра аздабляліся зерню і сканню. У пач. XIII ст. пачалі вырабляць танныя колты з бронзы і свінцу.
Тэхналогія вырабу
Складаліся колты з 2-х палавінак, у сярэдзіне былі пустацелымі. Мяркуецца, што ўнутр колтаў змяшчалася тканіна, намочаная духмяным алеем. Кожную з палавінку колтаў выраблялі праз цісненне на матрыцы. Затым малюнак дадаткова аздаблялі гравіроўкай. Пасля вырабу палавінак колтаў іх літавалі паміж сабой з дапамогай устаўной стужкі, якая выконвала яшчэ адну функцыю — стварала дадатковую кропку літавання обнізі.
Ляхчыцы
Ля́хчыцы (, Ляхчицы) — вёска ў Кобрынскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Хідрынскага сельсавета. Вёска на захадзе Палесся за 60 км ад Брэста, 15 км ад Кобрына і 18 км ад Дзівіна.
Гісторыя
Назва вёскі паходзіць ад «ляха» — незасеянага поля («ляшыць» — значыць засяваць). Паводле народнага падання, ад першага пасяленца ляха, то-бок паляка.
Каля вёскі былі знойдзены крамянёвыя наканечнікі стралы і дзіды.
У 1890 годзе вёска Блоцкай (Балоцкай) воласці, 913 дзесяцін зямлі. Станам на 1897 год дзейнічаў хлебазапасны магазін.
З 1921 года ў складзе Польшчы, у Блоцкай (Балоцкай) гміне Кобрынскага павета Палескага ваяводства.
З 1939 годзе ў складзе Беларускай ССР. Станам на 1940 год працавала пачатковая школа. З 15 студзеня 1940 года ў Дзівінскім раёне Брэсцкай вобласці, з 12 кастрычніка 1940 да 30 кастрычніка 1959 года ў Верхалескім сельсавеце.
Падчас 2-й сусветнай вайны, з чэрвеня 1941 да ліпеня 1944 года Ляхчыцы акупаваны нямецкімі войскамі.
У 1949 годзе 32 гаспадаркі аб’яднаны ў калгас імя Мічурына. Потым, разам з Корчыцамі, Хадынічамі, Верхалессем і Альхоўкай складалі калгас «Перамога».
З 8 жніўня 1959 года ў Кобрынскім раёне. З 1973 года перададзена з Навасёлкаўскага ў склад Хідрынскага сельсавета.
Станам на 1999 год у складзе калгаса «Сцяг Перамогі», з 2004 года СВК «Раданежскі» (з цэнтрам у Корчыцах).
Станам на 2005 года ў вёсцы дзейнічалі Дом сацыяльных паслуг, крама, бібліятэка (закрыта ў 2011), таксама нядзейная новая лазня.
Каля вёскі дзве магілы ахвяр фашызму.
Дэмаграфія
Самыя распаўсюджаныя прозвішчы Назарук і Барысюк.
Славутасці
Паводле мясцовага падання, княгіня Вольга, жонка князя Уладзіміра, падчас даўняй вайны была заспета пагоняй ворагаў у гэтых мясцінах, на пагорку над балотам, загінула тут і на месцы гібелі пахавана, амаль пад самай вяршыняй пагорка. З даўняга часу на магіле стаяў просты драўляны крыж, знесены бальшавікамі. Асобу княгіні атаясняюць з жонкай уладзімірскага князя Уладзіміра Васількавіча — Вольгай Раманаўнай. Князь Уладзімір Васількавіч памёр 10 снежная 1288 года ў Камянцы, сваёй жонцы тастаментам ён пакінуў блізкія да Ляхчыц мясціны — горад Кобрын і сяло Гарадзел (цяпер Гарадзец). Апошні раз княгіня Вольга Раманаўна згдана Галіцка-Валынскім летапісам Іпацьеўскага спісу пад сакавіком 1289 года.
Упершыню Княжая гара згадваецца Рэвізіяй Кобрынскай эканоміі 1563 года як «Княжая Гора, урочище села Рухович». Пазней Гару пазначалі на расійскіх XIX ст. і польскіх пачатку XX ст. картах. У канцы XIX ст. археолаг Ф. В. Пакроўскі са слоў святара запісаў: ''«с. Хабовічы… Блоцкай вол., Кобрынскага павета. У 5 вёрстах на паўднёвы захад ад сяла ёсць невялікі пагорак, званы ў народзе Княжая гара. Называецца так бо тут быццам у час бою забіта нейкая князёўна»''.
Княжая гара ўплывала на жыццё Ляхчыц і ваколіц. У Пакроўскай царкве ў Хабовічах, у прыход якой уваходзяць Ляхчыцы, захоўвалася хроніка падзей урочышча Княжая гара, а 24 ліпеня «на Вольгу» адзначаецца прастольнае храмавае свята. У Ляхчыцах распаўсюджана жаночае імя Вольга. Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 2 снежня 2008 года № 659 зацверджаны геральдычныя сімвалы Ляхчыц — герб і сцяг, на якіх вяўлена княгіня Вольга.
Беларуская рэспубліканская навукова-метадычная рада па пытаннях гісторыка-культурнай спадчыны пры Міністэрстве культуры Рэспублікі Беларусь 22 лютага 2012 года прыняла рашэнне ўнесці прапанову ў Савет Міністраў Рэспублікі Беларусь пра наданне статусу гісторыка-культурнай каштоўнасці тапанімічнай аб’екту — назве ўрочышча Княжая Гара, якое знаходзіцца каля Ляхчыц Кобрынскага раёна. Гэта першы тапонім, які плануецца ўзяць пад ахову дзяржавы.
Nintendo
«Nintendo» (任天堂株式会社) — японская кампанія, якая спецыялізуецца на стварэнні відэагульняў і гульнявых сістэм, са штаб-кватэрай у Кіёта. Кампанія была заснавана ў 1889 годзе рамеснікам пад назвай «Nintendo Karuta» і першапачаткова вырабляла ігральныя карты ручной працы «». У 1960-х гадах «Nintendo» пачала займацца іншымі відамі бізнесу і набыла юрыдычны статус публічнай кампаніі пад цяперашняй назвай, а ў 1977 годзе выпусціла «», сваю першую гульнявую прыстаўку. Кампанія атрымала міжнароднае прызнанне пасля выпуску гульні «» у 1981 годзе, а таксама гульнявой сістэмы «Nintendo Entertainment System» і гульні «Super Mario Bros.» у 1985 годзе.
Гран-пры 2008 (снукер)
Гран-пры 2008 (Grand Prix 2008, таксама вядомы як Royal London Watches Grand Prix 2008 — ад назвы спонсара) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 11 па 19 кастрычніка 2008 году ў шатландскім выставачным цэнтры, у Глазга, Шатландыя. Турнір стаў 27-м розыгрышам гран-пры, які пад рознымі назвамі штогод праходзіў з 1982 году. Кампанія Royal London Watches у чарговы раз спансавала гран-пры. Прызавы фонд турніру склаў £494,600, з якіх £75,000 атрымаў пераможца.
Анатоль Астрэйка
Анатоль Астрэ́йка, сапр. Акім Пятровіч Астрэйка (, в. Пясочнае, цяпер у Капыльскім раёне — ) — беларускі паэт, паэт-песеннік.
Біяграфічны нарыс
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Скончыў двухгадовыя настаўніцкія курсы пры Мінскім беларускім педагагічным тэхнікуме (1930), вучыўся на літаратурным факультэце Мінскага вышэйшага педагагічнага інстытута (1932—1934). З 1930 працаваў у газетах Полацка, Оршы, Горак, Мінска. Член Саюза пісьменнікаў СССР з 1939. Падчас Вялікай Айчыннай вайны быў адказным сакратаром сатырычнай газеты-плаката «Раздавім фашысцкую гадзіну». Двойчы (1942, 1943) накіроўваўся на акупіраваную тэрыторыю Беларусі. У 1946—1948 гадах — старшыня Гродзенскага аддзялення СП БССР, у 1948—1953 гадах — адказны сакратар часопіса «Вожык».
Узнагароджаны ордэнамі Чырвонай Зоркі, «Знак Пашаны» і медалямі.
Творчасць
Вершы пачаў друкаваць у 1928. Першы зборнік вершаў «Слава жыццю» выдадзены ў 1940. Рукапіс другога зборніка — «Квецень» згарэў у час вайны ў Мінску. У 1943 друкарня слуцкай падпольнай газеты «Народны мсцівец» выпусціла зборнік «Слуцкі пояс». У пасляваенныя гады выйшлі кнігі паэзіі «Крамлёўскія зоры» (1945), «Добры дзень» (1948), «Зямля мая» (1952), «Песня дружбы» (1956), «Бацька мой Нёман» (1961), «Сэрца насцеж» (1965), «Цвіціце, верасы» (1975), «Зямная Случчына» (1977), «Ураджай цяпла» (1978), «Памяць дарог» (1980), а таксама вершаваная казка «Елка» (1949) і паэма для дзяцей «Прыгоды дзеда Міхеда» (1956). Выдадзены Выбраныя творы ў 2 тамах (1970, 1981).
Перакладаў творы пісьменнікаў народаў СССР на беларускую мову.
Творам Астрэйкі ўласцівыя сардэчнасць і адкрытасць, цесная сувязь з фальклорам, напеўнасць. Аўтар тэкстаў многіх беларускіх песень: «Песня пра Нёман», «Песня пра Заслонава», «Шаўковыя травы», «Песня мінаеўцаў».
Асобныя вершы А. Астрэйкі на ўкраінскую мову пераклаў М. Стэльмах.
Беата Шыдла
Беата Марыя Шыдла (Beata Maria Szydło; нар., Асвенцім, Польшча) — польскі палітык.
Біяграфія
Нарадзілася 15 красавіка 1963 года ў Асвенціме. У 1989 годзе скончыла факультэт этнаграфіі Ягелонскага ўніверсітэта ў Кракаве. У 1989—1995 гадах была аспірантам на факультэце філасофіі і гісторыі Ягелонскага ўніверсітэта. У 1997 годзе скончыла аспірантуру для менеджараў культуры ў Варшаўскай школе эканомікі, а ў 2001 годзе — аспірантуру Кракаўскага эканамічнага ўніверсітэта, дзе вывучала тэрытарыяльнае кіраванне.
З 1987 па 1995 працавала ў якасці асістэнта Гістарычнага музея горада Кракава, пазней перайшла ў Культурны цэнтр у Лібёнжы. У 1997—1998 была дырэктарам культурнага цэнтра Бжэшчаў. У 1998 годзе была выбрана на пасаду мэра Бжэшчаў, дзе прапрацавала да 2005. Яна таксама ўваходзіла ў савет Асвянцімскага павета ад Выбарчай акцыі «Салідарнасць» у 1998—2002 гадах. У 2004 годзе стала віцэ-прэзідэнтам Дэпартамента добраахвотнай пажарнай аховы горада Бжэшчы.
У 2005 годзе ўступіла ў «Права і справядлівасць», была выбрана членам Сейма (пераабрана ў 2007 і 2011 гадах). З 2010 — намеснік лідара партыі «Права і справядлівасці». Вылучана кандыдатам на пасаду прэм’ер-міністра Польшчы. На парламенцкіх выбарах у 2015 годзе «Права і справядлівасць» атрымала большасць галасоў, а Беата Шыдла сфарміравала урад. У снежні 2017 падала ў адстаўку.
Замужам, двое сыноў.
Кобрынскі раён
Кобрынскі раён — адміністрацыйная адзінка ў складзе Брэсцкай вобласці. Утвораны 15 студзеня 1940 года (у сучасных межах — з 25 снежня 1967 года) Падзелены на 11 сельскіх саветаў.
Геаграфічнае становішча
Знаходзіцца ў паўднёва-заходняй частцы Брэсцкай вобласці. Мяжуе з Бярозаўскім, Драгічынскім, Жабінкаўскім, Камянецкім, Маларыцкім і Пружанскім раёнамі Брэсцкай вобласці, а таксама з Валынскай вобласцю Украіны.
Тэрыторыя раёна займае каля 2030 км² (6,6 % ад агульнай плошчы вобласці). Працягласць раёна з поўначы на поўдзень — 61 км, з захаду на ўсход — 51 км.
Рэльеф
Па рэльефу паўночная частка раёна выразна адрозніваецца ад паўднёвай. На поўначы пераважаюць раўнінна-ўзгорыстыя ландшафты, гэта зона Кобрынскага Перадпалесся. Паўдневая частка адносіцца непасрэдна да Палесся, рэльеф якога ўяўляе сабой злёгку хвалістую, амаль плоскую раўніну.
Самая высокая кропка раёна (169,1 м) знаходзіцца за 2 км ад вёскі Тэўлі, самая нізкая (138 м) — урэз ракі Мухавец на заходняй мяжы раёна.
Гідраграфія
Раён налічвае 18 вялікіх і малых рэчак, агульная даўжыня якіх складае 298 км. Рачная сетка належыць да басейна Заходняга Буга.
Рэкі: Мухавец, Трасцяніца, Кобрынка, Літкава, Выдзерка, Шэўня.
Каналы: Дняпроўска-Бугскі канал, канал Бона, Казацкі канал.
Азёры: Бамаўскае, Любань, Каташы (Вярхі), Свінарэйка, Мох.
У адлегласці 10 кіламетраў ад Кобрына знаходзіцца возера Бамаўскае, якое ўзнікла ў выніку будаўніцтва аўтамабільнай трасы Брэст — Мінск. Дняпроўска-Бугскае вадасховішча.
Гісторыя
Утвораны 15 студзеня 1940 года ў складзе Брэсцкай вобласці БССР. 12 кастрычніка 1940 года падзелены на 13 сельсаветаў: Батчынскі, Жухавецкі, Закросніцкі, Засімскі, Казішчанскі, Кіселявецкі, Красналескаўскі, Лепясоўскі, Пескаўскі, Стрыгаўскі, Тэвельскі, Хідрынскі, Яроміцкі. 16 ліпеня 1954 года скасаваны Жухавецкі, Засімскі, Красналескаўскі, Пескаўскі, Хідрынскі сельсаветы, утвораны Астроміцкі, Пецькаўскі сельсаветы, Закросніцкі сельсавет перайменаваны ў Залескі, вёска Млынок перададзена ў Пружанскі раён. 8 жніўня 1959 года да раёна далучаны Аніскавіцкі, Гарадзецкі, Грушаўскі сельсаветы скасаванага Антопальскага раёна, Верхалескі, Дзівінскі, Навасёлкаўскі, Павіццеўскі, Хабовіцкі сельсаветы скасаванага Дзівінскага раёна, Азяцкі і Рагозненскі сельсаветы скасаванага Жабінкаўскага раёна. 11 жніўня 1959 года скасаваны Казішчанскі і Стрыгаўскі сельсаветы, у склад раёна з Драгічынскага раёна перададзены населеныя пункты Бярэзна, Іласк, Калонія, Лука, Навасёлкі, Смалярня і Шамятоўка. 30 кастрычніка 1959 года скасаваны Верхалескі, Лепясоўскі і Хабовіцкі сельсаветы. 14 красавіка 1960 года да раёна далучаны Стрыганецкі сельсавет Брэсцкага раёна. 21 студзеня 1961 года скасаваны Грушаўскі і Стрыганецкі сельсаветы. 25 снежня 1962 года да раёна далучаны гарадскі пасёлак Жабінка, Крыўлянскі, Сакскі, Сцяпанкаўскі і Якаўчыцкі сельсаветы Камянецкага раёна, Осаўскі і Чарнянскі сельсаветы скасаванага Маларыцкага раёна. 4 студзеня 1965 года гарадскі пасёлак Жабінка, Сакскі і Сцяпанкаўскі сельсаветы перададзены ў склад Брэсцкага раёна. 6 студзеня 1965 года Чарнянскі сельсавет перададзены зноў утворанаму Маларыцкаму раёну. 30 ліпеня 1966 года Азяцкі, Крыўлянскі, Рагозненскі і Якаўчыцкі сельсаветы перададзены зноў утворанаму Жабінкаўскаму раёну. 18 снежня 1972 года Пецькаўскі сельсавет перайменаваны ў Хідрынскі, 19 ліпеня 1976 года — Яроміцкі сельсавет у Буховіцкі. На 1 студзеня 1974 года ў складзе раёна 13 сельсаветаў, 164 населеныя пункты.
Насельніцтва
Насельніцтва раёна — 88,3 тыс.чал. (2011). Гарадское насельніцтва складае 56 %, сельскае — 44 %.
Колькасць населеных пунктаў — 162.
Аварыя на АЭС Фукусіма I
Аварыя на АЭС Фукусіма-1 — радыяцыйная аварыя з лакальнымі наступствамі, па заяве японскіх афіцыйных асоб — 6-га ўзроўню па шкале INES, адбылася 11 сакавіка 2011 года ў выніку наймацнейшага за час назірання землетрасення ў Японіі і рушыўшага за ім цунамі.
Кобрынскі раён
Рэлігія
У раёне зарэгістраваны 63 рэлігійныя суполкі, якія належаць да 8 рэлігійных канфесій.
Аварыя на АЭС Фукусіма I
12 сакавіка ў 1:00 па маскоўскім часе была абвешчаная эвакуацыя насельніцтва з 10-кіламетровай зоны вакол АЭС, пазней зона была пашырана да 20 км.
Хроніка падзей
11 сакавіка на атамнай электрастанцыі «Фукусіма-1» тры працуючых энергаблока былі спынены дзеяннем аварыйнай абароны, усе аварыйныя сістэмы спрацавалі ў штатным рэжыме. Аднак праз гадзіну было перапынена электразабеспячэнне (у тым ліку ад рэзервовых дызельных электрастанцый), меркавана з-за рушыўшага за землетрасеннем цунамі.
Без дастатковай ахладжэння ва ўсіх трох працаваўшых энергаблоках пачаў зніжацца ўзровень цепланосбіта і павышацца ціск, створаны парам, які ўтвараецца. Першая сур'ёзная сітуацыя ўзнікла на энергаблоку-1. Для недапушчэння пашкоджанні рэактара высокім ціскам пар скідвалі ў гермаабалонку, у якой ціск ўзрос да 840 кПа пры разліковым значэнні ў 400 кПа. Каб гермаабалонка не разбурылася, пар прыйшлося скідаць у атмасферу, TEPCO і МАГАТЭ заявілі пры гэтым, што ён будзе фільтравацца ад радыёнуклідаў. Ціск у гермаабалонке ўдалося зняць, аднак пры гэтым у аббудову рэактарнага аддзялення пранікла вялікая колькасць вадарода, што ўтварыўся ў выніку агалення паліва і акіслення цырконіевай абалонкі ЦВЭЛаў (цеплавыдзяляльных элементаў) парам (парацырконіевая рэакцыя).
Да 29.5.2011 сістэма ахладжэння ў чатырох рэактарах "Фукусімы-1" была адноўлена. Напачатку верасня 2011 у трэцім рэактары "Фукусімы-1" тэмпература ўпала ніжэй 100 градусаў по Цэльсію.
Фёдар Аляксандравіч Абрамаў
Фёдар Аляксандравіч Абрамаў ( — ) — рускі пісьменнік.
Біяграфія
Нарадзіўся ў в. Веркала Архангельскай вобласці. Падчас Вялікай Айчыннай вайны афіцэр ваеннай выведкі. Скончыў Ленінградскі ўніверсітэт. У пачатку 1950-х прымаў удзел у барацьбе супраць касмапалітызму. У сваіх раманах: «Прясліны» (трылогія, 1958-73), «Хата» (1978); аповесцях і аповядах: «Пелагея» (1969), «Драўляныя коні» (1970) і інш. — раскрываў цяжкі лёс сялянства на Рускай Поўначы ў гады савецкай улады, паказваў духоўна-маральную перавагу сялян над шматлікімі гарадскімі жыхарамі.
Кандыдат філалагічных навук, лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР (1975). Працаваў загадчыкам кафедры савецкай літаратуры ЛДУ.
NGC 3381
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
British Airways
British Airways plc (вымаўляецца Брытыш Эйруэйз, lse: BAY, nyse: BAB) — найбуйнейшая авіякампанія і нацыянальны авіяперавозчык Вялікабрытаніі, адна з найбуйнейшых у Еўропе. Асноўныя перасадачныя вузлы — Хітрау і Гатвік. «British Airways» мае ліцэнзію тыпу А, гэта значыць мае права на перавозкі пасажыраў, грузаў і пошты на самалётах з 20 і больш пасажырскімі крэсламі. «British Airways» — член авіяцыйнага альянсу «Oneworld».
8 красавіка 2010 года «British Airways» абвясціла пра зліццё з «Iberia Group» у «International Airlines Group».
Фінансавыя паказчыкі
* Пераацэньванне з улікам продажу «БЭ Канэкт».
Выручка кампаніі за 2008—2009 фінансавы год — £8,99 млрд (€10,31 млрд), павялічылася на 2,7 % у параўнанні з 2007—2008 — £8,76 млрд (€10,04 млрд). Аперацыйныя страты — £220 млн (€252 млн), у 2007—2008 страты — £878 млн (€1,01 млрд). Чыстыя страты — £358 млн (€410 млн) супраць чыстага прыбытку ў £726 млн (€832 млн) у 2007—2008 годзе.
Цікавыя факты
Англіканская царква валодае часткай акцый авіякампаніі British Airways. The Beatles згадвае BOAC у песні «Back In USSR» («Flew in from Miami Beach BOAC Didn’t get to bed last night»).
Ганчароўка
Назву Ганчаро́ўка маюць:
Галоўная гандлёвая школа ў Варшаве
Галоўная гандлёвая школа ў Варшаве (Szkoła Główna Handlowa w Warszawie) — найбуйнейшая эканамічная навучальная ўстанова ў Польшчы. Школа заснавана ў 1906 годзе пад назвай «Прыватныя гандлёвыя курсы Аўгуста Цялінскага». У сацыялістычнай Польшчы школа называлася «Галоўная школа планавання і статыстыкі».
У наш час у школе навучаецца звыш 13 000 студэнтаў; працуе каля 800 выкладчыкаў. Усё 10 навучальных карпусоў школы размешчаны ў цэнтры Варшавы.
Асноўныя падраздзяленні школы: факультэт сусветнай эканомікі і 4 калегіі (эканамічнага аналізу; сацыя-эканомікі; дзелавога адміністравання; менеджменту і фінансаў).
Альшымава
Альшы́мава (, Ольшимово) — былая вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіла ў склад Субацкага сельсавета.
Назва
Назва адыходзіць ад слова «альшына», лісцевага дрэва сямейства бярозавых.
Гісторыя
У 1800 г. шляхецкая ваколіца ў Ваўкавыскай парафіі з 13 шляхціцамі і 7 муж. сялянамі. У 1811 г. частка вёскі з 1 муж. у фальварку А. Іосіфа Брынка, другая частка 3 8 муж. у другім фальварку А. Ігнація Тулоўскага. 1936 г. дзве прыватныя вёскі з 10 двароў, 35 муж. і 33 жан. У 1845 г. частка вёскі ў маёнтку А. Тарэзіі Банькоўскай 8 дваровых людзей, 21 муж. і 21 жан. У 1858 г. частка вёскі з 15 муж. і 16 жан. у маёнтку А. Тарэзы Паўлаўны Банькоўскай, другая частка вёскі з 15 муж. і 16 жан. у другім маёнтку А. Леапольда Восіпавіча Тулоўскага. З 1861 г. у Біскупіцкай воласці. У 1905 г. — 121 жыхар, у 1914 — 27 двароў, 72 муж. і 77 жан. 1921—1939 гг. у гміне Біскупцы На 01.01.2004 г. — 53 двары, 132 жыхары.
Рашэннем Ваўкавыскага раённага Савета дэпутатаў ад 27 снежня 2011 г. № 72 у сувязі з уключэннем у межы горада Ваўкавыска вёска скасавана, знята з уліку тэрытарыяльных адзінак Ваўкавыскага раёна.
Афра Базальдэла
Афра Базальдэла (іт. Afro Basaldella,  — ) — найбуйнейшы італьянскі мастак-абстракцыяніст, прадстаўнік лірычнай абстракцыі — больш вядомы як Афра, бо падпісваў свае працы толькі імем.
У сваіх працах Афра ўслаўляе імправізацыю, яркасць, эмоцыю і колер.
Біяграфія
Афра Базальдэла нарадзіўся ў 1912 годзе ў невялікім мястэчку Удзінэ недалёка ад Венецыі. Яго бацька і дзядзька былі дэкаратарамі, два старэйшыя браты пасля сталі скульптарамі, і каб вылучыцца з сямейнага клана Афра яшчэ ў юнацтве пачаў падпісвацца толькі імем. Прайшоўшы навучанне ў Фларэнцыі, Венецыі і Рыме, у 1931 годзе Базальдэла атрымаў у Венецыі дыплом па класе жывапісу. У 20 гадоў у Мілане прайшла яго першая манаграфічная выстава. З 1935 года Афра рэгулярна выстаўляўся на Квадранале ў Рыме і Біенале ў Венецыі.
З дваццаці трох гадоў удзельнічаў у выставах, рабіў фрэскі і мазаікі, а ў жывапісе спрабаваў адзін за адным самыя розныя кірункі. У 1950 годзе ў Амерыцы Афра сутыкнуўся з абстрактным экспрэсіянізмам.
Старыя Габы
Стары́я Га́бы (, Старые Габы) — аграгарадок у Мядзельскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Слабадскога сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 30 кіламетраў на ўсход ад горада Мядзел, за 140 кіламетраў ад Мінска, за 18 кіламетраў ад чыгуначнай станцыі Крывічы, за 4 км на поўдзень ад аўтамабільнай дарогі.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Жосна Дунілавіцкага (з 1926 года Пастаўскага) павета Віленскага ваяводства.
Вернер Кольмаер
Вернер Кольмаер (Werner Kohlmeyer;  — ) — нямецкі футбаліст, абаронца. Чэмпіён свету 1954 у складзе нацыянальнай зборнай ФРГ.
Кар’ера
Быў у складзе нацыянальнай каманды ФРГ, якая выйграла чэмпіянат свету 1954, на гэтым чэмпіянаце выступаў у футболцы пад нумарам 3. Усяго прыняў удзел у 22 матчах за зборную Заходняй Германіі. Таксама выступаў за футбольны клуб «Кайзерслаўтэрн», гуляючы за яго з 1941 па 1957 год.
Звычайнай пазіцыяй, якую займаў Кольмаер, з’яўлялася пазіцыя левага абаронцы. Кольмаер стаў шырока вядомы пасля чэмпіянату свету 1954 у футбольным свеце сваімі сэйвамі ў крытычных момантах гульні на лініі штрафной, асабліва яскрава гэты талент выявіўся ў гульні супраць зборнай Югаславіі. У той гульні Кольмаер некалькі разоў выратаваў каманду, практычна кладучыся пад удары па варотах зборнай Германіі. У фінальнай гульні чэмпіянату свету 1954 Вернеру Кольмаеру ўдалося эфектыўна стрымаць Золтана Цібара, важнага гульца зборнай Венгрыі.
Заставаўся ў стартавым складзе каманды да 1957 года. У адной з апошніх гульняў за Германію 1 снежня 1954 года на стадыёне «Уэмблі» ў таварыскай сустрэчы са зборнай Англіі Вернеру супрацьстаяў на полі Стэнлі Мэцьюз, Кольмаер ганарыўся тым фактам, што не дапусціў ніводнага сутыкнення з вядомым сваёй чыстай гульнёй Мэцьюзам.
United Technologies
United Technologies Corporation (UTC) (nyse: UTX) — адна з найбуйнейшых фінансава-прамысловых груп ЗША. Штаб-кватэра — у Хартфардзе, штат Канектыкут.
Гісторыя
Заснавана ў 1929 годзе, калі кампаніі Boeing Airplane Company, Boeing Air Transport, Chance Vought, Hamilton Standard, Pratt & Whitney, Sikorsky Aircraft аб’ядналіся, стварыўшы кампанію United Aircraft and Transport Corporation. У 1934 годзе, у адпаведнасці з Air Mail Act, кампанія была падзелена на тры часткі — Boeing, United Aircraft і United Airlines. У 1975 годзе United Aircraft была пераназвана ў United Technologies (гэта імя кампанія носіць і дагэтуль).
Уласнікі і кіраўніцтва
Галоўны кіраўнік і прэзідэнт — Луі Шэнеўе (Louis R. Chenevert), старшыня савета дырэктараў — Джордж Дэвід (George David).
Дзейнасць
У UTC уваходзяць наступныя кампаніі:
Агульная колькасць персанала кампаній холдынгу на 2008 год — 223,1 тыс. чалавек. Сукупная выручка прадпрыемстваў United Technologies за 2008 год — $58,7 млрд (за 2007 год — $54,8 млрд), чысты прыбытак — $4,7 млрд ($4,2 млрд). Актывы на канец 2008 года — $56,5 млрд.
NGC 3382
NGC 3382 — падвойная зорка ў сузор’і Малы Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Андрэевічы
Гісторыя
Вядома з 1473 года. У 1796 годзе фальварак і вёска, належалі Ануфрыю Тулоўскаму, пражывалі. У 1836 годзе прыватная вёска.
Ёсць крама. На чыгуначнай станцыі мемарыяльная дошка ў гонар Сяўко Паўла Антонавіча, палітычнага і дзяржаўнага дзеяча Заходняй Беларусі. У 1948 годзе забіты бандытамі. Дошка ўсталявана ў 1975 годзе.
Эсташ Лесюэр
Эсташ Лесюэр (Eustache Lesueur або Le Sueur;,  — , Парыж) — французскі мастак стылю барока, які пісаў карціны на рэлігійна-гістарычныя тэмы і празваны «французскім Рафаэлем». Адзін са старэйшын французскай Каралеўскай акадэміі жывапісу і скульптуры.
Біяграфія
Ён нарадзіўся ў Парыжы, дзе правёў усё сваё жыццё. Яго бацька, Кацелін Лесюэр, быў токарам і скульптарам па дрэве. Вучань Сімона Вуэ, старанна вывучаў таксама працы Рафаэля і Н. Пусэна, якія былі ў Францыі. У раннім узросце быў прыняты ў гільдыю майстроў-жывапісцаў, але ён пакінуў іх, каб узяць удзел у стварэнні Акадэміі жывапісу і скульптуры. З 1648 года — член Акадэміі. Яго вучнямі былі тры яго браты і брат яго жонкі Тэадор Гусэ, а таксама Клод Лефеўр і П’ер Патэль.
Джанп’ера Комбі
Джанп’ера Комбі (Gianpiero Combi;  — ) — італьянскі футбаліст, брамнік. Чэмпіён свету 1934 у складзе нацыянальнай зборнай Італіі.
Будынак аўстрыйскага парламента
Будынак аўстрыйскага парламента ў Вене (Hohes Haus, раней ) — будынак, у якім з 1918 года да сённяшняга дня засядаюць нацыянальны і федэральны саветы парламента Аўстрыі. Да гэтага часу ў будынку размяшчалася Палата дэпутатаў двуадзінай манархіі Аўстра-Венгрыі.
Будынак парламента знаходзіцца на вуліцы Рынгштрасэ, у венскім раёне Унутраны горад побач з палацавым комплексам Хофбург. Адкрыты для наведвання турыстаў.
Будынак быў пабудаваны ў 1874—1883 гадах у стылі неагрэк па праекце архітэктара Тэафіла фон Хансена. Нягледзячы на моцныя разбурэнні ў перыяд Другой сусветнай вайны, вялікая частка арыгінальнага інтэр'ера была адноўленая пры рэстаўрацыі ў 1955—1956 гадах.
Будынак парламента займае плошчу больш за 13 500 м². Ён змяшчае больш за 100 пакояў, самымі важнымі з якіх з'яўляюцца палаты Нацыянальнага Савета, Федэральнага Савета і ранейшай імперскай Палаты прадстаўнікоў. У будынку таксама размешчаны шматлікія перагаворныя пакоі, бібліятэкі, лобі, гасціныя, бары і спартыўныя пакоі. У гэтым будынку праходзяць розныя важныя дзяржаўныя цырымоніі, у асаблівасці цырымонія прыняцця прысягі прэзідэнта Аўстрыі і штогадовая афіцыйная размова на Нацыянальнае свята 26 кастрычніка.
Скульптура Афіны-Палады
Найбольш вядомай славутасцю будынка з'яўляецца скульптурная кампазіцыя Афіны-Палады з фантанам, створаная паміж 1893 і 1902 годам скульптарамі Карлам Кундманам, Джозэфам Тотэнхайнам і Х'юга Хэрдльтам. Чатыры постаці, якія ляжаць ля ног Афіны, з'яўляюцца алегарычным прадстаўленнем чатырох найбольш важных рэк Аўстра-Венгерскай імперыі: Дунай і Ін спераду, Эльба і Влтава ззаду. Па баках размешчаны купідоны на дэльфінах. Жаночыя статуі, размешчаныя вышэй, уяўляюць заканадаўчыя і выканаўчыя органы ўлады. Вышэй за ўсіх размешчана Афіна, багіні мудрасці, апранутая ў браню з пазалочаным шлемам, яе левая рука трымае дзіду, правая - Ніку.
Крывіч (часопіс)
«Крывіч», «Kryvič» — беларускі літаратурна-навуковы і грамадскі часопіс нацыянал-дэмакратычнага кірунку. Выдаваўся з чэрвеня 1923 па сакавік 1927 у Коўне на беларускай мове.
Рэдактары Вацлаў Ластоўскі і Клаўдзій Дуж-Душэўскі.
Гісторыя
Часопіс ставіў за мэту «ня толькі абслужыць у роднай мове духовыя вымаганьні сярэдняга беларускага інтэлігента, але і прылажыць усіх высілкаў да адшуканьня шляхоў к самавызначэньню Беларусі ў сферы духовасьці» (1923, № 1). Вызначаўся разнастайнай тэматыкай, змястоўнасцю публікацый. Меў раздзелы: літаратурны (творы беларускага пісьменства, пераклады, пераважна адаптаваныя, з іншых моў), навукова-крытычны (шматлікія даследдванні ў галіне беларусазнаўства) «запіскі» (розныя звесткі пра беларусаў і іх гісторыка-культурную спадчыну), інфармацыйны (бібліяграфічныя агляды і водгукі). Змяшчаў агляды грамадска-палітычнага і нацыянал-культурнага жыцця беларусаў у БССР, Заходняй Беларусі, Літве, Латвіі, Чэхаславакіі і іншых. Закранаў пытанні гісторыі нацыянальнай культуры і асветы. Апублікаваў артыкулы пра Ф. Скарыну, Л. і С. Зізаніяў, А. Міцкевіча, Ф. Дастаеўскага; навуковы працы па мовазнаўстве Я. Станкевіча, па кнігазнаўстве А. Шлюбскага, літаратурна-крытычнае даследвванне А. Узнясенскага, пра паэтычную спадчыну М. Багдановіча; вершы Багдановіча, Цёткі; пераклады з Бібліі, твораў Ю. Аха, І. Білюнаса, Г. Гашптмана, С. Інгмана, Р. Куплінга, Р. Тагора, А. Талстога, О. Уайльда, А. Франса і іншых. Аўтар большасці матэрыялаў В. Ластоўскі, у іх ліку аповесць “Лабірынты”, артыкулы пра першабытную і сярэдневяковую айчыную гісторыю, успаміны пра Багдановіча, уражанні ад Акадэмічнай канферэнцыі па рэформе беларускага праваісу і азбукі ў Мінску ў 1926, слоўнікавыя матэрыялы, тэрміналагічная лексіка па анатоміі, фізіялогіі, батаніцы, лацінска-руска-беларускі слоўнік па арніталогіі (апрацаваны разам з Т. Іваноўскім, Дуж-Душэўскім). Асвятляў дзейнасць Камітэта паняволеных Польшчай нацый у Парыжы і Жэневе, выступаў супраць разгрому рэжымам Ю. Пілсудскага ў 1927 Беларускай сялянска-работніцкай грамады. Змяшчаў рэцэнзіі на кнігі і часопісы, выдадзеныя на Беларусі.
Выйшла 12 нумароў. Выданне спынілася з пераездам В. Ластоўскага ў БССР.
Хорніндальсватнет
Хорніндальсватнет (Hornindalsvatnet) — самае глыбокае возера Нарвегіі і ўсёй Еўропы, глыбіня 514 м. Паверхня возера ляжыць на вышыні 53 м над узроўнем мора, такім чынам, яго дно знаходзіцца на адзнацы 461 м ніжэй узроўню мора. У 1990-х кампанія Telenor, былая нацыянальная тэлефонная кампанія Нарвегіі, ацаніла глыбіню возера ў 612 м, калі пракладала аптычны кабель па дне возера. Аб’ём возера складае прыкладна 12 км³. Плошча возера роўная прыблізна 50 км², па плошчы Хорніндальсватнет займае толькі 19-е месца сярод азёр Нарвегіі.
Ліс і пёс
«Ліс і пёс» (The Fox and the Hound) — амерыканскі анімацыйны фільм 1981 года вытворчасці кампаніі Walt Disney Productions, выпушчаны 10 ліпеня 1981 года кінакампаніяй Buena Vista Distribution.
Кумай (сяло)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 204 чалавекі (99 мужчын і 105 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 212 чалавекі (108 мужчын і 104 жанчыны).
Раман (Мацюшын)
Раман (Аляксандр Іванавіч Мацюшын, нар., с. Рабчэўск, Трубчаўскі раён, Бранская вобласць) — іераманах Рускай праваслаўнай царквы, паэт.
Біяграфія
Скончыў філалагічны факультэт універсітэта ў Элісце, працаваў у школе. У 1983 годзе прыняў манаскі пострыг у Пскова-Пячэрскай лаўры. Служыў на прыходах Пскоўшчыны і ў Кіева-Пячэрскай лаўры пасля яе адкрыцця. З 1985 года іераманах.
Песні іераманаха Рамана і песні на яго вершы выконваюцца Жаннай Бічэўскай, Алегам Пагудзіным, Сяргеем Бязрукавым, Максімам Трошыным.
Рамаліна доўгаваласатая
Рамаліна доўгаваласатая (Ramalina thrausta) — від эпіфітных лішайнікаў рода Рамаліна сямейства Рамалінавыя.
Арэал і месцы рассялення
Цыркумбарэальны від, Еўропы, Азіі і Паўночнай Амерыцы, які часцей сустракаецца бліжэй да берагаў акіянаў, чым у кантынентальных раёнах. У Беларусі вядомы ў Брэсцкай (Пружанскі раён), Віцебскай (Аршанскі раён), Гомельскай (Лельчыцкі раён) і Мінскай (Мінскі і Мядзельскі раёны) абласцях.
Насяляе хвойныя лясы, але ў іх пасяляецца і на лісцевых дрэвах.
Апісанне
Слоевище ў выглядзе павіслых ніткападобных лапасцей, якія часам дасягаюць 20 см даўжыні, светла- або шаравата-зеленаватых, радыяльна-кусцістых або злёгку плоскіх, асабліва ў месцах разгалінаванняў ў аснавання, бліжэй да вяршыні.
Растуць паасобку, не ўтвараючы калоній.
Ахова
На ўліку ў Чырвонай кнізе Швецыі (катэгорыя E) і Эстоніі, таксама ў спісы знікаючых відаў лішайнікаў ў Фінляндыі (катэгорыя V+), Германіі, Аўстрыі, Нарвегии (катэгорыя V), Латвіі, Літве і Польшчы.
Комплекс будынкаў Брэсцкага дзяржаўнага тэхнічнага ўніверсітэта
Комплекс будынкаў Брэсцкага дзяржаўнага тэхнічнага ўніверсітэта размешчаны па адрасе вул. Маскоўская, 267 і ўваходзіць у ансамбль мікрараёна Усход.
Комплекс пабудаваны ў 1965—1980 гг. на аснове тыпавога праекта.
Архітэктура
Галоўны пяціпавярховы корпус (1965—1967, архітэктары З. Леўчанка, Л. Маскалевіч, А. Сувораў ) — буйнамаштабны будынак, архітэктура якога заснавана яа рытме вертыкальных пілонаў. Двухступеньчатая кампазіцыя галоўнага (паўночнага) фасада асіметрычная. З усходняга боку выступае глухі тарэц крыла з аўдыторыямі, з заходняга — корпус актавай залы. У афармленні мапалітнай тарцовай плоскасці выкарыстана пано (чаканка), для дэкаратыўнай апрацоўкі канструкцыйных элементаў — светлая керамічная плітка. Асіметрычна размешчаны галоўны ўваход выдзелены шырокімі ганкам і казырком. З двара да галоўнага корпуса прымыкаюць крылы адміністрацыйных памяшканняў і спарт-залы, якія ўтвараюць прасторны ўнутраны двор. Лесвічныя клеткі і вестыбюлі ўбудаваны ў месцах злучэння крылаў з галоўным корпусам.
У аснову планіроўкі галоўнага корпуса пакладзена калідорная схема з двухбаковым размяшчэннем аўдыторый. У дэкоры ўваходнага вестыбюля пано (чаканка), паліхромная падлога з мармуровай крошкі, зялёны газон. У галоўным корпусе 80 аўдыторый, 2 лекцыйныя залы, вырашаныя амфітэатрам, на 200 месцаў кожная, больш за 60 лабараторый, спартыўная і актавая залы, бібліятэка, кнігасховішча, чытальня.
Крыты пераход па ўзроўні 2-га паверха злучае галоўны корпус з чатырохпавярховым навучальна-лабараторным, у якім 20 аўдыторый і 30 лабараторый.
Аўстралійскі пелікан
Аўстралійскі пелікан (Pelecanus conspicillatus) — птушка сямейства пеліканавых. Засяляе ўсю Аўстралію (акрамя цэнтральнай часткі), Новую Гвінею, Фіджы, часткова Інданезію, залятае ў Новую Зеландыю. Памеры сярэднія: размах крылаў 2,3-2,5 м. Гняздуе на пясчаных лагунах, на астравах паблізу ўзбярэжжа і на ўнутраных азёрах.
Каала
Каала, або сумчаты мядзведзь (Phascolarctos cinereus) — від сысуноў атрада Двухразцовыя, адзіны від сямейства каал.
Аўстралійскі пелікан
Агульныя звесткі
Аўстралійскі пелікан з'яўляецца самай вялікай лятучай птушкай Аўстраліі. Размах крылаў у гэтага віду складае ад 2,5 да 3,4 метра. Вага — ад 5 да 6,8 кг (зарэгістраваны рэкорд — 8,2 кг); даўжыня цела 1,6 — 1,9 метра; даўжыня дзюбы 40-50 см (гэты від занесены ў Кнігу рэкордаў Гінэса як птушка з найбольшай даўжынёй дзюбы адносна даўжыні цела).
Ніжняя сківіца пелікана складзена з двух тонкіх рухома сучлененых касцей, да якіх мацуецца гарлавы мяшок. Гэтая скураная бурбалка пад дзюбай змяшчае 9-13 літраў вады. Шкілет аўстралійскага пелікана надзвычай лёгкій (дзякуючы порам і паветранай поласці ўсярэдзіне касцей), і складае менш 10 % ад агульнай вагі цела. Звычайныя гукі, якія выдае гэты пелікан — глыбокі грудное вуркатанне. У дзікай прыродзе гэтая птушка жыве ў сярэднім 10-25 гадоў. У аўстралійскага пелікана назіраецца палавы дымарфізм: самцы крыху буйнейшыя за самак. Вочы ў аўстралійскіх пеліканаў карычневыя з белай акантоўкай. У адрозненне ад усіх іншых сучасных відаў пеліканаў, участак аголенай скуры вакол вочы ў аўстралійскага аддзелены ад аголенай скуры асновы дзюбы пёравай перамычкай, утваральнай своеасаблівыя «акуляры», якія з'яўляюцца характэрнай прыкметай віду.
Каала
Знешні выгляд
Каала — невялікі звер шчыльнага целаскладу: даўжыня яго цела 60-82 см; вага ад 5 да 16 кг. Хвост вельмі кароткі, звонку незаўважны. Галава вялікая і шырокая, са сплошчаным «тварам». Вушы буйныя, скругленыя, пакрытыя густой поўсцю. Вочы маленькія. Спінка носа без валасоў, чорная. Ёсць шчочныя мяхі.
Аўстралійскі пелікан
Распаўсюджанне
Аўстралійскі пелікан сустракаецца практычна на ўсёй тэрыторыі Аўстраліі, у Новай Гвінеі і заходняй часткі Інданезіі. Адзіночныя выпадкі прылёту аўстралійскага пелікана зарэгістраваныя ў Новай Зеландыі, а таксама на астравах захаду Ціхага акіяна (Палаў, Фіджы і інш) У Аўстраліі гэты пелікан сустракаецца як на прэсных вадаёмах, так і на марскіх узбярэжжах, на балотах, ля эстуарыя, на часовых унутраных вадаёмах (воз. Эйр і інш), прыбярэжных астравах і ў заплавах рэк.
Харчаванне
За дзень аўстралійскі пелікан можа спажываць да 9 кілаграм ежы
Каала
Знешні выгляд
Канечнасці каалы прыстасаваныя да караскання — вялікі і ўказальны пальцы пярэдніх і задніх канечнасцяў супрацьпастаўленыя астатнім, што дазваляе зверу абхопліваць галіны дрэў. Кіпцюры моцныя і вострыя, здольныя вытрымліваць вагу жывёлы.
Аўстралійскі пелікан
Аб'екты харчавання
Асноўным відам ежы аўстралійскага пелікана з'яўляецца рыба. Але гэты від птушак не мае выразнай спецыялізацыі ў харчаванні, таму, акрамя рыбы, у рацыён аўстралійскага пелікана могуць уваходзіць і шматлікія водныя арганізмы, напрыклад ракападобныя, апалонікі і дарослыя амфібіі, а таксама невялікія чарапахі. Акрамя таго, гэтыя пеліканы ахвотна прымаюць «падкорм» ад людзей, таму ў іх рацыёне ў апошні час было зарэгістравана шмат незвычайных рэчаў. Пры недахопе звычайнага корму, па некаторых назіраннях, аўстралійскія пеліканы могуць лавіць, забіваць і есці нават чаек і качанят. Чаек пеліканы трымаюць пад вадой да таго часу, пакуль тыя не захлёбваюцца, а потым ядуць іх, пачынаючы з галавы. Таксама аўстралійскія пеліканы могуць адбіваць здабычу ў іншых птушак.
Каала
Знешні выгляд
Вывадковая сумка развітая, адкрываецца назад.
Распаўсюджанне
Эндэмік Аўстраліі. Пашырана на ўсходзе мацерыка. Жыве ў кронах эўкаліптавых лясоў.
Аўстралійскі пелікан
Прыстасаванні для харчавання
Гарлавы мяшок ніколі не выкарыстоўваецца для захоўвання ежы, а толькі як ёмістасць для яе кароткачасовага ўтрымання. Пеліканы апускаюць дзюбу пад ваду, выкарыстоўваючы мяшок як сетку. Калі што-небудзь трапляецца ў мяшок, пелікан зачыняе дзюбу і прыціскае яго да грудзей. Гэта дзеянне дазваляе выцесніць ваду з дзюбы і перавесці здабычу ў становішча, прыдатнае для глытання. Таксама пеліканы, якія жывуць на салёных вадаёмах, могуць выкарыстоўваць гарлавы мяшок для збору дажджавой вады для піцця. Аўстралійскія пеліканы могуць паляваць паасобку, але часцей за ўсё птушкі збіраюцца ў зграі. Часам такія зграі могуць быць даволі вялікімі: так, напрыклад, ёсць звесткі аб зграі аўстралійскіх пеліканаў, якая складалася з больш чым 1900 птушак. Пры паляванні пеліканы працуюць узгоднена, акружаючы вушак рыбы і заганяючы яе на мель, для чаго выкарыстоўваюць пагружаныя пад ваду адкрытыя дзюбы і б'юць крыламі па вадзе. Існуюць таксама адзіночныя непацверджаныя звесткі аб тым, што аўстралійскі пелікан можа лавіць рыбу, пікіруючы на ​​яе з паветра, як гэта звычайна робяць буры і перуанскі пеліканы.
Міграцыі
Аўстралійскі пелікан з'яўляецца высокамабільнай птушкай, якая здольная пералятаць на вялікія адлегласці ў пошуках прыдатных вадаёмаў і ежы. Аўстралійскі пелікан не здольны на працяглы маховой палёт, але, у выпадку лунання, можа знаходзіцца ў паветры бесперапынна больш за суткі, пакрываючы пры гэтым сотні кіламетраў. У вольным палёце гэтыя птушкі ў поўнай меры выкарыстоўваюць тэрмальныя патокі паветра для ўздыму і наступнага падтрымання аптымальнай вышыні палёту. Звычайна аўстралійскія пеліканы лётаюць на вышыні каля 1000 метраў, але былі зарэгістраваныя выпадкі іх пад'ёму на вышыні да 3 км. Перамяшчаючы ў лунанні ад аднаго тэрмальнага струменя паветра да іншага, пеліканы могуць пакрываць вялікія адлегласці з мінімальнымі высілкамі, развіваючы хуткасць да 56 кіламетраў у гадзіну.
Каала
Распаўсюджанне
Каалы выміраюць з-за наступстваў, выкліканых зменай клімату. Павышэнне тэмпературы выклікае хвалі цяпла, якія забіваюць тысячы каал у выніку абязводжвання. Гэты від таксама моцна пацярпеў ад абязлесення.
Абрам Савулавіч Шэвелёў
Абрам Савулавіч Шэвелёў (Шевелёв Абрам Саулович;, Ляды — , ) — савецкі вучоны ў галіне імуналогіі. Доктар медыцынскіх навук (1967), прафесар (1969).
Аўстралійскі пелікан
Размнажэнне
Для размнажэння аўстралійскія пеліканы ўтвараюць калоніі колькасцю да 40 000 асобін. Звычайна такія гнездавыя калоніі размяшчаюцца на астравах або на ізаляваных участках узбярэжжа. Да гнездавання аўстралійскія пеліканы могуць пачаць у любы перыяд года ў залежнасці ад умоў надвор'я. Найважнейшым абмяжоўвалым фактарам пры гэтым з'яўляецца колькасць ападкаў.
Каала
Асаблівасці біялогіі
Корміцца лісцем эўкаліптаў.
Абрам Савулавіч Шэвелёў
Біяграфія
Скончыў Смаленскі медыцынскі інстытут (1940). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Пасля дэмабілізацыі (1946) - аспірант інстытута імя Гамалея. Працаваў загадчыкам кафедры мікрабіялогіі, імуналогіі і вірусалогіі Смаленскага медыцынскага інстытута (1967-1988). Арганізатар Цэнтральнай навукова-даследчай лабараторыі і кафедры імуналогіі і алергалогіі СДМА. Стварыў на Смаленшчыне школу імунолагаў. Апублікаваў больш за 150 навуковых прац, з іх 5 манаграфій. Аўтар навукова-папулярных, гісторыка-публіцыстычных кніг.