cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Алыча
Гаспадарчае значэнне і выкарыстанне
Алыча з'яўляецца прышчэпай пры вырошчванні саджанцаў, , , апыляльнікам для некаторых сартоў слівы.
Расліна ў пару цвіцення вельмі дэкаратыўна, таму выкарыстоўваецца пры закладцы садоў і ў ландшафтным дызайне. Культывуецца ў садах і парках. Ёсць адмысловая садовая форма алычы з пурпуровым лісцем, ружовымі кветкамі і цёмна-чырвонымі пладамі.
Меданос.
У народнай медыцыне плады ўжываюць як добры лекавы і дыетычны сродак пры захворваннях верхніх дыхальных шляхоў, кашлю і захворваннях горла.
Вырошчванне ў культуры
Алычу размножваюць тронкамі, прышчэпкай і насеннем.
Для лепшага апылення ў садзе рэкамендуюць высаджваць адначасова 2—3 сарты.
Увосень застаецца доўга ў соку, з-за чаго акуліроўку яе адкладаюць да позняга лета. Алыча не асабліва пераборлівая да глебы, але аддае перавагу сухім глебам, пазбягаючы вільготных. Яна адчувальная да марозу, а таму для атрымання трывалых дрэў варта прышчэпліваць ля кораня.
Захворванні і шкоднікі
Пашкоджваецца, , ; паражаецца клястэраспарыёзам, грыбком , які вызывае.
У культуры
Квітнеючае дрэва алычы паказана на карціне аўстралійскага мастака.
Буда (Акцябрскі раён)
Бу́да (, Буда) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснаслабодскага сельсавета.
Садовы гном
Гномікі вырабляліся ў Германіі ў вялікай колькасцю да Другой сусветнай вайны, пасля якой іх вытворчасць узнаўляць у ранейшых аб'ёмах не сталі. У наш час сям'я Грыбелей — адзіны нямецкі вытворца садовых гномікаў; вялікая частка іх вырабляецца ў Польшчы і Кітаі.
Буда (Акцябрскі раён)
Размяшчэнне
У 18 км на паўднёвы захад ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, у 247 км ад Гомеля, у 13 км ад чыгуначнай станцыі Рабкор, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.
Садовы гном
Традыцыйныя садовыя гномікі вырабляюцца шляхам адліўкі ў формы вадкай тэракотавай гліны з наступным абпалам. Абпалены гномік размалёўваецца фарбамі. У наш час садовых гномікаў таксама адліваюць з палімерных смол і таму падобных матэрыялаў. Садовыя гномікі часта лічацца кічам і безгустоўшчынай і з'яўляюцца тэмай для спрэчак сярод прафесійных садоўнікаў.
Буда (Акцябрскі раён)
Водная сістэма
Рака Арэса (прыток Пцічы).
Садовы гном
Існуе жартоўны рух, напэўна, створаны як пародыя на актывістаў «Грынпіса» — «Фронт вызвалення садовых гномікаў», які дзейнічае ў Францыі і Італіі. Яны займаюцца выкраданнем садовых гномікаў з садоў і «адпушчэннем іх на волю» — а дакладней, пакіданнем удалечыні ад жытла. Некаторыя выкрадзеныя гномікі здзяйсняюць цэлыя вандраванні, перадаючыся з рук у рукі. У 2008 годзе 53-гадовы француз у Брытані быў арыштаваны па падозранні ў крадзяжы 170 садовых гномікаў. Практыка крадзяжу садовых гномікаў завецца «гномінг» ці «паляванне на гномаў».
Буда (Акцябрскі раён)
Экалогія і прырода
Вакол вёскі размяшчаецца лес.
Транспартная сістэма
Транспартная сувязь па прасёлкавай, а затым па аўтамабільнай дарозе Акцябрскі — Навасёлкі.
Інфармацыя
Планоўка — трохі выгінастая вуліца з шыротнай арыентацыяй. Забудова драўлянымі хатамі сядзібнага тыпу. У складзе КСУП «Чырвонаслабодскае» з цэнтрам у Краснай Слабадзе, малочнатаварная ферма, механічны парк. Працуюць крама, пачатковая школа, клуб, бібліятэка, аддзяленне сувязі, фельчарска-акушэрскі пункт.
Янка Жамойцін
Творчасць
Пісаў на беларускай і польскай мовах. Дэбютаваў як літаратурны крытык на старонках тыднёвіка «Ніва» ў 1965. Яго пяру належаць шматлікія публікацыі пра паэзію беларускамоўных аўтараў Польшчы, артыкул-даследаванне «Шляхам „Іліяды“ Гамера» — пра зроблены Б. Тарашкевічам пераклад гэтага твора на беларускую мову, шмат рэпартажаў, эсэ, крытычных артыкулаў. Яны друкаваліся ў «Ніве», «Беларускім календары», іншых польскіх і замежных выданнях. Апублікаваў (1996) біяграфічную аповесць «З перажытага».
Буда (Акцябрскі раён)
Гісторыя
Па пісьмовых крыніцах вёска вядомая з XIX стагоддзя. Па перапісе 1897 года праходзіла пад назвай сяліба Парэцкая Буда ў Рудабельскай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні.
У 1931 годзе арганізаваны калгас імя С. М. Будзённага, працавала гамарня.
Падчас Вялікай Айчыннай вайны, у красавіку 1942 года, нямецкія карнікі цалкам спалілі вёску і забілі 19 жыхароў; 20 жыхароў вёскі загінулі на фронце.
Да 2000 года ўваходзіла ў склад Парэцкага сельсавета.
Цаган-Шыбэту
Цаган-Шыбэту (Цагаан Шивээтийн нуруу, «хрыбет — белая агароджа») — горны хрыбет на паўднёвым захадзе Тувы і паўночным захадзе Манголіі, у складзе гор Паўднёвай Сібіры. Размешчаны паміж масівам Мангун-Тайга і хрыбтом Тану-Ала. Хрыбет утварае водападзел паміж басейнам ракі Енісей і бясцёкавай катлавінай возера Уурэг-Нуур.
Хрыбет распасціраецца з захаду на ўсход на 130 км. Вышэйшы пункт — гара Цагаан-Шувуут-Уул вышынёй 3495 м. Складзены пераважна палеазойскімі сланцамі і вулканічнымі пародамі. Паўднёвы схіл кароткі, круты, пакрыты стэпамі і горнымі тундрамі; паўночны — расцягнуты, раздзелены глыбокімі далінамі рэк вярхоўяў Хемчыка, ніжнія часткі пакрытыя тайгой. Сляды старажытнага зледзянення, сучасныя ледавікі.
NGC 7490
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Валерый Пятровіч Беразіенка
Валерый Пятровіч Беразіенка (, Чаркасы, Украіна — ) — спецыяліст у галіне тэхналогій і машын зварачнай вытворчасці. Доктар тэхнічных навук (1998), прафесар (2000).
Біяграфія
Скончыў Кіеўскі політэхнічны інстытут (кваліфікацыя «Інжынер-механік», 1961), Маскоўскае вышэйшае тэхнічнае вучылішча імя М. Э. Баўмана (аспірантура, 1972). Працаваў у Магілёўскім машынабудаўнічым тэхнікуме (з 1961), Беларуска-Расійскім універсітэце (1963—2013, прафесар кафедры «Абсталяванне і тэхналогія зварачнай вытворчасці», у 1975—1985 — загадчык кафедры, у 1973—1975 — дэкан электрамеханічнага факультэта). Навуковыя інтарэсы: павышэнне нясучай здольнасці зварных злучэнняў; распрацоўка прагрэсіўных тэхналагічных працэсаў кантактнай зваркі.
Смедзьебакен (камуна)
Камуна Смедзьебакен (Smedjebackens kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Даларна ў цэнтральнай Швецыі.
Смедзьебакен 112-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Смедзьебакен.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 108 631 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 6 гарадскіх пасяленняў (tätort) і некалькі сельскіх (småort), найбольшыя з якіх:
Усохі (Смаленская вобласць)
Усохі (Уссохи) — вёска ў Краснінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Малееўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Адміністрацыйны падзел Заходняй Сахары
Па стане на 2008 год большая частка Заходняй Сахары кантралюецца Марока. Палісарыё кантралюе тэрыторыі, якія ляжаць на ўсход ад мараканскай сцяны.
Мараканская тэрыторыя падзелена на тры рэгіёна:
Беларуская секцыя пры Гомельскім губернскім аддзеле народнай асветы
Беларуская секцыя пры Гомельскім губернскім аддзеле народнай асветы. Існавала ў лістападзе 1921 — пачатку 1927 г. Заснавана паводле дырэктыў Цэнтральнага Савета па асвеце народаў нярускай мовы (Саўнацмен) пры Наркамаце асветы РСФСР, пастаноў агульнага сходу прадстаўнікоў беларускай грамадскасці Гомельскай губерні ад 27 мая 1921 г. і губернскага з’езда працаўнікоў асветы (чэрвень 1921 г.). Непасрэдна падпарадкоўвалася Беларускаму цэнтральнаму бюро пры Народным камісарыяце асветы РСФСР у Маскве.
1921—1922
Задачы секцыі: арганізацыя школ і культурна-асветных устаноў для беларускага насельніцтва Гомельскай губерні, арганізацыйнае і метадычнае кіраванне іх дзейнасцю, падрыхтоўка настаўніцкіх кадраў і забеспячэнне вучэбнай літаратурай. На тэрыторыі Гомельскай губерні кіравала Гомельскай, Магілёўскай і Рэчыцкай павятова-гарадскімі беларускімі секцыямі. Прадстаўнік беларускай секцыі ўваходзіў у склад губернскага Саўнацмена. 3 лета 1924 г. загадчык секцыі В. Смігельскі. Працавала ў атмасферы нядобразычлівасці і перашкод з боку губернскіх органаў асветы, партыйнага і савецкага апарату, якія выступалі супраць стварэння нацыянальнай сістэмы асветы для беларусаў і адмаўлялі існаванне самастойнай беларускай нацыі. У студзені 1922 секцыя была ліквідавана.
1923—1926
У 1923 г. пасля ўмяшання Наркамата асветы РСФСР адноўлена. Супрацоўнікі секцыі выкладалі курс беларусазнаўства ў Гомельскім педагагічным тэхнікуме (1921—1926), кіравалі навуковым гуртком настаўнікаў с. Прасна, дапамагалі беларускай мастацкай самадзейнасці; з яе дапамогай у 1922 годзе арганізаваны беларускія хоры і драматычныя трупы ў Гомелі і Магілёве, падабраны кандыдаты на Цэнтральныя беларускія настаўніцкія курсы ў Мінску, праводзіліся губернскія летнія курсы беларускіх настаўнікаў. Летам 1923 г. пад кіраўніцтвам беларускай секцыі працавалі 6 беларускіх школ у Гомельскім, Магілёўскім і Рагачоўскім паветах, беларуская хата-чытальня ў вёсцы Азяраны Рагачоўскага павета. У жніўні 1923 г. па яе ініцыятыве ўзніклі беларускія гурткі ў Навазыбкаўскім сельскагаспадарчым тэхнікуме і Рагачоўскім педагагічным тэхнікуме. Летам 1924 г. выпрацаваны план беларусізацыі школ Гомельскага, Рэчыцкага, Клінцоўскага, Навазыбкаўскага паветаў. У 1924—1925 гг. навучальным годзе пад кіраўніцтвам секцыі пераведзены на беларускую мову школы Горвальскай, Юравіцкай, Хойніцкай, Брагінскай, Веткаўскай, Свяцілавіцкай валасцей, у 1925—1926 — 17 школ у Чачэрскай воласці; на 1926—1927 навучальны год планавалася перавесці на беларускую мову школы Уваравіцкай воласці, Клінцоўскага і Навазыбкаўскага паветаў, справаводства ў 30 раённых педагагічных саветах Гомельскай губерні. Пад кіраўніцтвам секцыі працаваў гурток беларусазнаўства ў Клінцах. Вясною 1926 ёй было падначалена 96 беларускіх школ розных ступеняў, 75 пунктаў па ліквідацыі непісьменнасці, 5 хат-чытальняў, 10 перасоўных культурных пляцовак. Па ініцыятыве секцыі ў маі 1926 года адбылася губернская канферэнцыя настаўнікаў-беларусаў, на якой абмеркаваны пытанні развіцця школьнай сеткі і пашырэння беларусізацыі на Гомельшчыне. Супрацоўнічала з Гомельскай філіяй літаратурнага аб’яднання «Маладняк». Удзельнікі секцыі выступалі з артыкуламі і нататкамі ў перыядычных выданнях Гомельскай губерні і БССР.
Ліквідавана ў сувязі з далучэннем Гомельскай губерні да БССР.
Шыіцкі сельсавет
Шы́іцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Калінкавіцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок Шыічы.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Сухавіцкі сельсавет складзе Калінкавіцкага раёна Мазырскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Сухавічы. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Калінкавіцкім раёне БССР. З 27 верасня 1930 года ў Мазырскім раёне, з 12 лютага 1935 года ў Даманавіцкім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Мазырскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Палескай вобласці. У 1939 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Шыічы. З 3 ліпеня 1939 года ў Калінкавіцкім раёне Палескай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Гомельскай вобласці. 1 кастрычніка 1973 года перайменаваны ў Шыіцкі сельсавет.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 765 чалавек, з іх 90,1 % — беларусы, 3,8 % — украінцы, 3,4 % — рускія.
Бярозаўскі раён (Краснаярскі край)
Бярозаўскі раён (Берёзовский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Краснаярскім краі Расіі.
Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак гарадскога тыпу Бярозаўка.
Цайдам
Цайдам — тэктанічная ўпадзіна ў Цэнтральнай Азіі, у Кітаі, абмежаваная гарамі Алтынтаг і Наньшань (на поўначы і паўночным усходзе) і Куньлунь (на поўдні і паўднёвым захадзе). Даўжыня каля 700 км, шырыня ад 100 да 300 км, вышыня 2600—2900 м. Паўночна-заходняя частка ўяўляе сабой пясчана-гліністую раўніну з асобнымі ўваламі і градамі з ўчасткамі бедленда. Паўднёва-ўсходняя частка Цайдама — ніжэй, аддзеленая ад паўночна-заходняга уступам вышынёй да 100 м. Тут размешчаны саланчакі (плошчай да 1600 км²), якія ўзніклі на месцы старажытных азёр. Клімат рэзка кантынентальны. Сярэдняя тэмпература студзеня ад — 11 да −15 ° С, ліпеня — ад 15 да 18 ° С, ападкаў 25-50 мм у год (на ўсходзе да 150 мм), пераважна летам; зіма звычайна бясснежная.
Белая акацыя
Белая акацыя, Лжэакацыя, Рабінія псеўдаакацыя (Robinia pseudoacacia) — дрэва сямейства.
Батанічнае апісанне
Вышыня дрэва да 25 м. Крона раскідзістая. Кара шэра-бурая. Лісце чаргаванае, няпарнаперыстае, складаецца з 7—9 лісточкаў. Кветкі белыя, духмяныя, у паніклых гронках. Плод — струк. Ёсць формы пірамідальная, шарападобная, бескалючкавая.
Пашырэнне
Радзіма — Паўночная Амерыка.
На поўдні і паўднёвым захадзе Беларусі вырошчваецца ў садах і парках як дэкаратыўнае дрэва. Рабінія псеўдаакацыя парушае і псуе мясцовыя экасістэмы, за што занесеная ў чорны спіс у 41 краіне Еўропы. З 31.12.2016 года на тэрыторыі Беларусі расліна занесеная ў чорны спіс і забаронена да інтрадукцыі і (або) акліматызацыі.
Вялікі камень Старынкаўскі
Вялікі камень Старынкаўскі — геалагічны помнік прыроды рэспублікансага значэння, знаходзіцца каля в. Папялы Старынкаўскага сельсавета (Глыбоцкі раён, Віцебская вобласць) у густым забалочаным лесе. Валун з шэрага граніту, вядомы таксама пад назвай «перуноў» камень. У плане ён мае трапецападобную форму, памерамі 1,65 х 1,2 м, вышынёй 0,85 м. Па паверхні валуна праходзіць груба высечаная баразна, якая арыентавана лініі захад—паўночны захад. Некалі тут рос магутны дуб. Яшчэ ў нядаўнія часы каля яго маліліся людзі.
Легенды
Паводле падання, на бліжэйшых могілках стаяў храм, які потым праваліўся пад зямлю.
Камень быў прысвечаны славянскаму і балцкаму богу навальніцы Пяруну.
Новая Ніва (Магілёўскі раён)
Но́вая Ні́ва (, Новая Нива) — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Семукацкага сельсавета.
12 кастрычніка
12 кастрычніка — дзвесце восемдзесят пяты (дзвесце восемдзесят шосты ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Хільчыцы (Смаленская вобласць)
Хільчыцы (Хильчицы) — вёска ў Краснінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Малееўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Палаца-паркавы ансамбль (Обрын)
Палаца-паркавы ансабль — існаваў у XIX — першай палове XX стагоддзя ў былым маёнтку Обрын (цяпер пасёлак Першамайскі) Карэліцкага раёна.
Гісторыя
Пабудаваны ў 1837 годзе на беразе р. Обрынка. Належаў роду Обрынскіх, потым — Кашчыцаў.
У палацы была вядомая калекцыя фарфору, творы выяўленчага мастацтва, архіў.
Архітэктура
Меў рысы позняга класіцызму і несапраўднай готыкі. Складаўся з трохпавярховых мураваных будынкаў — асноўнага аб'ёму і двух флігеляў, злучаных крытымі пераходамі і завершаных складанымі ламанымі дахамі. Цэнтральны рызаліт асноўнага аб'ёму, вылучаны на галоўным фасадзе аркаднымі лоджыямі, завяршаўся мезанінам у выглядзе атыка з трохвугольным франтонам. Сцены расчлянёныя прамавугольнымі і арачнымі аконнымі праёмамі, аздобленымі прафіляванымі ліштвамі і завершанымі франтончыкамі. Адзін флігель меў у завяршэнні вежачку з шатровым пакрыццём, другі — разнастайны псеўдагатычны дэкор (парэбрыкі, аркатура, разеткі, абрамленні ў выглядзе спічастых арак і какошнікаў, круглыя вокны-люнеты і інш.).
Апроч палацу, у маёнтку меліся млыны, рэзідэнцыя з муру, фруктовыя сады.
Канскі раён
Канскі раён (Канский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Краснаярскім краі Расіі.
Адміністрацыйны цэнтр — горад Канск.
Сярэдняя школа
Сярэдняя агульнаадукацыйная школа — у Беларусі і шэрагу іншых краін установа адукацыі, якая дае агульную (без навучання прафесіі) сярэднюю (10 — 12 класаў) адукацыю. Звычайна ўключае ў сябе 3 ступені навучання: пачатковую (у Беларусі 1 — 4 класы), базавую (5 — 9 кл.) і старэйшую (10 — 11 кл.). Можа быць пачатковай (навучанне толькі ў класах пачатковай ступені), няпоўнай (навучанне да базавай ступені) і поўнай. Па заканчэнні 9 класаў выдаецца пасведчанне аб базавай адукацыі, па заканчэнні 11 кл. — атэстат аб агульнай сярэдняй адукацыі.
Бундэсбанк
Гісторыя
Пасля заканчэння Другой сусветнай вайны ў рамках падрыхтоўкі валютнай рэфрмы і ўвядзення нямецкай маркі ў зонах акупацыі заходніх дзяржаў была усталявана новая двухступенчатая цэнтральная банкаўская сістэма па прыкладзе Федэральнай рэзервовай сістэмы ЗША. Яна складалася з юрыдычна незалежных зямельных цэнтральных банкаў, а таксама Банка нямецкіх зямель ў Франкфурце, які быў заснаваны 1 сакавіка 1948 года. Банк нямецкіх зямель быў адказны за выпуск банкнот і каардынацыю грашовай палітыкі. Ён з самага пачатку быў незалежным ад нямецкіх палітычных ворганаў, уключаючы федэральны ўрад, які пачаў сваю працу ў верасні 1949 года.
З прыняццём закона аб Бундэсбанку (Bundesbankgesetz) 26 ліпеня 1957 года двухузроўневая структура цэнтральнай банкаўскай сістэмы была ліквідавана. Яе функцыі былі перададзеныя ў ізноў створаны нямецкі Бундесбанк. Для гэтага зямельныя цэнтральныя банкі былі аб'яднаны з Банкам нямецкіх зямель. Зямельныя цэнтральныя банкі сталі галоўнымі ўправамі Бундэсбанка і ўжо не былі юрыдычна незалежнымі інстытутамі.
Пасля ўступлення ў сілу Маастрыхцкай дамовы ў лістападзе 1993 і стварэння Еўрапейскага эканамічнага і валютнага саюза нацыянальная адказнасць за грашова-крэдытную палітыку была перададзена Еўрапейскай сістэме цэнтральных банкаў (ЕСЦБ), якая складаецца з Еўрапейскага цэнтральнага банка (ЕЦБ) і нацыянальных цэнтральных банкаў (НЦБ) дзяржаў-членаў ЕС.
Арганізацыя
Кіраўніцтва Бундэсбанкам ажыццяўляе праўленне (Vorstand), які складаецца з прэзідэнта, віцэ-прэзідэнта і 4 членаў праўлення. Кандыдатуры прэзідэнта, віцэ-прэзідэнта і аднаго з членаў праўлення прапаноўваюцца федэральным урадам, тры іншых члена прапаноўваюцца Бундэсратам па ўзгадненні з федэральным урадам. Усе члены праўлення прызначаюцца федэральным прэзідэнтам, як правіла, на восем гадоў, але па меншай меры на пяць гадоў. Прэзідэнтам праўлення банка з'яўляецца зараз Енс Вайдман (Jens Weidmann ), віцэ-прэзідэнтам Сабіне Лаўтэншлэгер (Sabine Lautenschläger). На канец 2012 года Бундэсбанк налічваў 10.288 супрацоўнікаў.
Рознае
Бундесбанк мае вялікую бібліятэку, адкрытую для шырокай публікі, а таксама Музей грошаў, у якім прадстаўлены гісторыя і функцыі грошаў. Калекцыя музея ўключае ў сябе каля 90.000 манет з усяго свету са старажытных часоў да нашых дзён і каля 255.000 асобнікаў папяровых грошаў.
Тысіа
Тысіа (Θησείο) — раён Афін, размешчаны за паўночным схілам Акропаля. Мяжуе на поўдні з раёнам Астэраскапіа, на паўднёвым захадзе — з Пятраланай, на захадзе — з, на ўсходзе — з  і , на поўначы — з.
У снежні 2010 года ў час рамонтных работ на станцыі «Тысіа» афінскай прыгараднай чыгункі  выявілі новыя археалагічныя знаходкі.
Капенец
Капе́нец — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці, за 40 км на паўночны ўсход ад горада Полацк, за 7 км на поўдзень ад вёскі Труды, у басейне ракі Обаль.
Плошча паверхні 0,06 км². Даўжыня 0,35 км, найбольшая шырыня 0,22 км. Даўжыня берагавой лініі 0,85 км.
Схілы катлавіны вышынёй 7 м, на поўначы стромкія, пад хмызняком.
Георгій Міхайлавіч Віцын
Георгій Міхайлавіч Віцын (Георгий Михайлович Вицин; 23.4.1917, Зеленагорск — 22.10.2001) — савецкі і расійскі камедыйны акцёр тэатра і кіно. Народны артыст СССР (1990).
Біяграфічныя звесткі
Вучыўся ў тэатральным вучылішчы пры 2-м Маскоўскім мастацкім акадэмічным тэатры (2-і МХАТ). У 1937—1969 гадах у тэатры імя М. М. Ярмолавай. З 1945 года здымаўся ў кіно.
Творчасць
Камедыйны, вострахарактарны акцёр. Здымаўся ў фільмах: «Старая, старая казка», «Цень», «Кампазітар Глінка», «Дванаццатая ноч», «Жаніцьба Бальзамінава», «Джэнтльмены ўдачы», «Сіняя птушка», «Рукі ўгору!», стварыў ролю-маску Баязліўца ў камедыях Л. Гайдая «Зусім сур'ёзна» (навела «Пёс Барбос і незвычайны крос»), «Самагоншчыкі», «Аперацыя «Ы» і іншыя прыгоды Шурыка», «Каўказская нявольніца». Агучваў музычныя казкі, у тым ліку «Здарэнне ў краіне Мульці-Пульці».
Міжнародны ўніверсітэт «Еўразія»
Міжнародны ўніверсітэт і гуманітарны інстытут «Еўразія» (Եվրասիա միջազգային համալսարան, EIU) — прыватная ліцэнзаваная вышэйшая навучальная ўстанова, размешчаная ў сталіцы Арменіі — Ерэване. З 2004 года ўніверсітэт перайшоў на адукацыйную мадэль, цалкам сумяшчальную з еўрапейскімі стандартамі вышэйшай адукацыі і Балонскага пагаднення. EIU прапануе магістарскія праграмы ў вобласці права, менеджменту і замежных моў; ажыццяўляе супрацу з ВНУ як на рэгіянальным, так і на міжнародным узроўні.
Саянскі раён
Саянскі раён (Саянский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Краснаярскім краі Расіі.
Адміністрацыйны цэнтр — сяло Агінскае.
Чарлз Відар
Чарлз (Карай) Відар (Charles Vidor, Vidor Károly;  — ) — амерыканскі кінарэжысёр венгерскага паходжання.
Біяграфія
Чарлз (першапачаткова — Карай) Відар нарадзіўся ў Будапешце ў яўрэйскай сям’і. Рэжысурай заняўся ў канцы 1920-х гадоў, са з’яўленнем гукавога кіно. Падчас Першай сусветнай вайны служыў у аўстра-венгерскай арміі.
Яго найбольш знакамітыя фільмы — «Горад Нью-Ёрк» (1941), «Дзяўчына з вокладкі» (1944), «Гільдыя» (1946), «Лебедзь» (1956) і «Бывай, зброя!» (1957). У 1958 годзе ён быў членам журы на Канскім кінафестывалі.
Чарлз Відар памёр у Вене ад інфаркту.
Асабістае жыццё
Відар быў жанаты чатыры разы:
NGC 7491
NGC 7491 (іншыя абазначэнні — PGC 70546, MCG -1-59-2, IRAS23054-0614) — галактыка ў сузор’і Вадаліў.
Стэмфіліум
Стэмфі́ліум (Stemphylium) — род недасканалых грыбоў сямейства.
Каля 10 відаў. Пашыраны ў Еўразіі. На тэрыторыі Беларусі 4 віды:, , ,. Трапляюцца на раслінных рэштках, насенні, спелых пладах, выклікаюць іх гніенне. Некаторыя — факультатыўныя паразіты, узбуджальнікі плямістасці раслін.
Апісанне
Міцэлій септыраваны, развіваецца ў тканках або частках або часткова на паверхні. Канідыяносцы дэферэнцыяваныя, адзіночныя або ў выглядзе дзярнінак. Канідыі адзіночныя, верхавінкавыя, з папярочнымі і падоўжнымі перагародкамі або з некалькімі перацяжкамі.
Габдулхай Хурамавіч Ахатаў
Ахатаў Габдулхай Хурамавіч (Габделхәй Хурам Улы Әхатов / Ğabdelxəy Huram uğlı Axatov, Ахатов Габдулхай Хурамович;  — ) — даследчык цюркскіх моў, буйны навуковец-філолаг, лінгвіст з сусветным імем, арганізатар навукі і значны грамадскі дзеяч, доктар філалагічных навук (1965) прафесар (1970), член Савецкага камітэта цюрколагаў.
Ахатаў Габдулхай Хурамавіч — заснавальнік (пачынальнік) шэрагу навуковых школ: сучаснай татарскай дыялекталагічнай навуковай школы і казанскай фразеалагічнай навуковых школ.
Вывучаючы з уласцівай яму навуковай уважлівасцю фанетычныя асаблівасці гаворкі мясцовага насельніцтва Сібіры Г. Х. Ахатаў першым сярод навукоўцаў адкрыў у маўленні сібірскіх татараў такую з'яву, як цоканне. У сваёй класічнай фундаментальнай навуковай працы «Диалект западносибирских татар» (1963) Г. Х. Ахатаў прадставіў матэрыялы па тэрытарыяльнаму рассяленню Табол-іртышскіх татараў у Цюменскай і Омскай абласцях. Падвергнуўшы ўсебаковаму комплекснаму аналізу фанетычных сістэму, лексічны склад і граматычны лад, вучоны прыйшоў да высновы, што мова сібірскіх татараў уяўляе сабой адзін самастойны дыялект, ён не дзеліцца на гаворкі і з'яўляецца адной з самых старажытных цюркскіх моў.
Навуковая дзейнасць Габдулхая Хурамавіча атрымала шырокае прызнанне сярод навукоўцаў Расіі, Беларусі, СНД і далёкага замежжа. Яго пяру належыць цэлы шэраг фундаментальных навуковых прац, шматлікія з якіх сталі класічнымі. Ім апублікаваныя каля 200 навуковых прац.
Акрамя фундаментальных навуковых прац у галіне дыялекталогіі цюркскіх моў, лексікі і фразеалогіі татарскай мовы, у навуковым актыве прафесара Г. Х. Ахатава знаходзяцца навуковыя даследаванні па агульнай тэорыі мовы. Так, ён упершыню ў сусветнай лінгвістыцы даследаваў і апублікаваў фундаментальную навуковую працу аб асноўных прыкметах парных слоў, адкрыў і ўсебакова даследаваў прыроду двайнога адмаўлення ў цюркскіх мовах, а таксама адкрыў і сфармуляваў закон спарвання ў цюркскіх мовах.
Прафесар Г. Х. Ахатаў падрыхтаваў больш за 40 дактароў і кандыдатаў навук.
Яго навуковыя працы былі адзначаны на XIII Міжнародным кангрэсе лінгвістаў (Токіа, 1982), як лепшыя ў сусветнай лінгвістыцы за перыяд 1977—1981 гг., Узнагароджаны ганаровымі дыпломамі і граматамі.
За падрыхтоўку высокакваліфікаваных кадраў і паспяховую навуковую працу быў узнагароджаны дзяржаўнымі ўзнагародамі, а таксама ганаровым нагрудным знакам Мінвуза СССР «За выдатныя поспехі ў працы ў галіне вышэйшай адукацыі».
Мілюнцы
Мілюнцы — тапонім.
Янот-паласкун у Беларусі
Янот-паласкун для Беларусі — інтрадукаваны від сысуноў, прадстаўнік беларускай фаўны янотавых.
Гісторыя
У Беларусь 52 асобіны ўпершыню завезлі з Азербайджана ў 1954 годзе і выпусцілі ў Прыпяцкім запаведніку (Снядзінскае лясніцтва). У 1958 годзе 37 янотаў выпусцілі ў былым Давыд-Гарадоцкім раёне Брэсцкай вобласці і 38 у Прыпяцкім запаведніку (Азяранскае лясніцтва). Звяркі паспяхова прыжыліся і да 1965 года іх колькасць дасягнула 1,5 тыс. асобін, што дало магчымасць у 1969—1970 гадах дазволіць іх здабычу.
Сучасная папуляцыя
Фактычна янот-паласкун захаваўся толькі як біялагічны від, які не мае прамысловага значэння. Аднак, раён распаўсюджання пашырыўся на ўсю пойму Прыпяці. Разам з тым, А. А. Саварын не выключае магчымасці, што янот-паласкун усё ж знік з терыяфаўны Беларусі.
Утрыманне ў няволі
Яноты-паласкуны ўтрымліваюцца ў Віцебскім, Гродзенскім, Жлобінскім і Мінскім заапарках і Магілёўскім заасадзе.
Біялогія
У Беларусі найбольш прыдатнымі для янотаў аказаліся дубова-грабавыя і мяшаныя лясы ў басейне р. Прыпяць з наяўнасцю старых дупляных дрэў, а таксама, пойменных азёр, нізінных і пераходных балот, меліярацыйных канаў, дзе звяркам лягчэй знаходзіць корм.
Від пластычны, з вялікімі магчымасцямі да адаптацыі да антрапагеннага ландшафту.
Вялікі палац (Парыж)
Вялікі палац (Grand Palais) — велічнае архітэктурнае збудаванне ў стылі боз-ар, размешчанае злева ад Елісейскіх Палёў у 8-й акрузе Парыжа. Вядомы як буйны культурны і выставачны цэнтр.
Гісторыя
«Вялікі Палац Вытанчаных Мастацтваў» быў узведзены ў Парыжы ў 1897 годзе, для Сусветнай выставы, якая праходзіла з 15 красавіка па 12 лістапада 1900, на месцы разабранага Палаца індустрыі. «Будынак, прысвечаны Рэспублікай славе французскага мастацтва», што можна прачытаць на адным з яго франтонаў, першапачаткова прызначаўся для прыняцця афіцыйных культурных мерапрыемстваў сталіцы.
У 1925 годзе Вялікі палац быў адной з пляцовак правядзення Міжнароднай выставы сучасных дэкаратыўных і прамысловых мастацтваў.
Архітэктура
Медныя квадрыгі працы Жоржа Рэсіпона вянчаюць два ўваходы: паўночна-ўсходні і паўднёва-ўсходні. Гэтыя алегарычныя статуі прадстаўляюць: з боку Елісейскіх Палёў: «L’Immortalité devançant le Temps» (Бессмяротнасць, якая апярэджвае час), з боку Сены: «L’Harmonie triomphant de la Discorde» (Гармонія, якая трыумфуе над разладам).
Віктарава (Смаленская вобласць)
Віктарава (Викторово) — вёска ў Краснінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Малееўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Фансека (заліў)
Фансека (Golfo de Fonseca) — заліў Ціхага акіяна, каля берагоў Цэнтральнай Амерыкі (Сальвадор, Гандурас). Даўжыня 74 км, шырыня каля ўвахода 35 км, глыбіня да 27 м. Галоўны порт — Ла-Уньён (Сальвадор).
Гарадышчэ (Чудніўскі раён)
Гарадышчэ (Городи́ще) — вёска ў Чудніўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Чудніўскай гарадскай абшчыны.
Ёнас Густаў Вільгельм Цандэр
Ёнас Густаў Вільгельм Цандэр (Jonas Gustav Vilhelm Zander,, Стакгольм - , там жа) — шведскі фізіятэрапеўт, заснавальнік механатэрапіі, акадэмік Шведскай акадэміі навук (1896).
Медыцынскую адукацыю атрымаў ва ўніверсітэце Упсалы (1855-60). У 1865 заснаваў першы ў свеце медыка-механічны інстытут для аднаўлення функцый суставаў і цягліц пасля траўматычных пашкоджанняў і лячэння хвароб абмену рэчываў з дапамогай актыўна-пасіўных практыкаванняў. Сканструяваў для гэтага дзясяткі апаратаў, дзеянне якіх заснавана на прынцыпе рычага.
Длугалэнка (гміна)
Длугалэ́нка (Długołęka) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Урацлаўскага павета Ніжнесілезскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Длугалэнцы. Плошча гміны складае 212,41 км². Станам на 2009 год у гміне Длугалэнка пражывалі 22 329 чалавек, шчыльнасць — 105,1 чал./км².
Вінныя Лукі
Вінныя Лукі (Винные Луки) — вёска ў Краснінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Малееўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Бабушкы
Бабушкы (Бабу́шки) — вёска ў Чудніўскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Чудніўскай гарадскай абшчыны.
Стэван Раічкавіч
Стэван Ра́ічкавіч (Stevan Raičković;, Перасніце, Сербія — ) — сербскі пісьменнік, перакладчык. Правадзейны член Сербскай акадэміі навук і мастацтваў (з 1981).
Біяграфічныя звесткі
Скончыў Бялградскі ўніверсітэт (1952). Працаваў на радыё, у 1959—1981 гадах у выдавецтве «Асвета».
Творчасць
На беларускую мову асобныя вершы Стэвана Раічкавіча пераклаў Ніл Гілевіч.
Булкаў
Бу́лкаў (, Булков) — вёска ў Акцябрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Акцябрскага сельсавета.
Размяшчэнне
У 12 км на поўнач ад гарадскога пасёлка Акцябрскі, у 185 км ад Гомеля, у 1 км ад чыгуначнай станцыі Бумажкова, размешчанай на чыгунцы Бабруйск — Рабкор, адгалінаванні лініі Асіповічы — Жлобін.
Водная сістэма
На поўначы Валожынскі канал.
Транспартная сістэма
Транспартная сувязь па прасёлкавай, а затым па аўтамабільных дарогах, што адыходзяць ад Акцябрскага.
Гісторыя
Па пісьмовых крыніцах вёска вядомая з XIX стагоддзя. Па перапісе 1897 года ў Рудабельскай воласці Бабруйскага павета Мінскай губерні. 7 жыхароў вёскі займаліся вырабам лодак.
Падчас Вялікай Айчыннай вайны, у красавіку 1942 года, нямецкія карнікі забілі 88 жыхароў. Частка з іх пахавана на могілках ў магіле ахвяр фашызму. Падчас вайны 4 жыхары вёскі загінулі на фронце. Падпольшчыкі Бабруйска на выкрадзеных з нямецкай друкарні абсталяванні і паперы зблізку вёскі арганізавалі падпольную друкарню, у якой было надрукавана 55 найменняў улётак агульным тыражом 25 500 асобнікаў. З лістапада 1942 года выдавалася газета «Бабруйскі партызан».
NGC 7492
NGC 7492 (іншае абазначэнне — GCL 125) — шаравое скопішча ў сузор’і Вадаліў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
12 красавіка
12 красавіка — сто другі (сто трэці ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Клуб Сяргея Алейнікава
Клуб Сяргея Алейнікава — адзін з трох ганаровых клубаў, заснаваны рэдакцыяй газеты “Прессбол” (разам з клубам бамбардзіраў і клубам "сухіх" варатароў). Уключае футбалістаў, якія сыгралі 500 і больш матчаў на вышэйшым узроўні. Названы ў гонар выбітнага айчыннага футбаліста Сяргея Алейнікава, які першы сыграў гэту колькасць матчаў у прафесійным футболе.
Умовы ўключэння
У клуб уключаюцца футбалісты, якія сыгралі 500 і больш матчаў у: 1) вышэйшых лігах (дывізіёны 1) чэмпіянатаў Беларусі, СССР і замежных краін; 2) у розыгрышах Кубкаў Беларусі, СССР і іншых краін на ўсіх стадыях (у Англіі, Францыі і Японіі — яшчэ і ў Кубках ліг); 3) у складзе нацыянальнай, алімпійскай і маладзёжнай зборных Беларусі і СССР; 4) у еўрапейскіх клубных кубкавых турнірах (Кубак чемпіёнаў/Ліга чэмпіёнаў, Кубак УЕФА/Лігі Еўропы УЕФА, Кубку кубкаў і Кубак Інтэртота) у складзе беларускіх (з 1992 года), савецкіх (да 1992 года) і замежных клубаў; 5) у Суперкубках Беларусі, СССР і іншых краін.
Склад клуба
На студзень 2023 года ў клуб уваходзяць :
Найбліжэйшым кандыдатам на ўступленне з’яўляецца Аляксандр Мартыновіч — 493 матчы.
Баляслаў Слосканс
Баляслаў Слосканс (па-латышску: Boļeslavs Sloskāns;, Цілглс Рэжыцкага пав. Віцебскай губерні, цяпер Латвія — , ) — каталіцкі святар, рэлігійны і грамадскі дзеяч беларускага замежжа.
Біяграфічныя звесткі
Паходзіў з латышскай каталіцкай сям’і: бацькі — Бярнард і Цыцылія Слоскансы. У 1905-07 вучыўся ў Рэжыцкай гарадской 3-класнай навучальні. Скончыў Магілеўскую духоўную каталіцкую семінарыю (1917). Пасвячоны ў святары 21.1.1917. Душпастырскую дзейнасць пачаў на пасадзе вікарыя пры касцёле Св. Кацярыны ў Петраградзе. Выконваў святарскія абавязкі ў Абрамавай пустыні ў Лужскім павеце Петраградскай губерні Кароткі час служыў у Віцебску, у касцёле св. Барбары. У 1925 выкліканы духоўнымі ўладамі ў Ленінград. Узведзены ў сан біскупа ў маі 1926 ў Маскве. Прызначаны апостальскім адміністратарам Мінскім і Магілеўскім.
За рэлігійную дзейнасць пераследаваўся савецкімі ўладамі. Першы раз арыштаваны 16.9.1926. Знаходзіўся ў канцэнтрацыйных лагерах на Салаўках (1927-30). Пасля адбыцця трохгадовага тэрміна вярнуўся ў Магілёў. 9.11.1930 арыштаваны органамі бяспекі другі раз. Да студзеня 1933 знаходзіўся ў сібірскай ссылцы. Вызвалены ў выніку абмену палітычнымі вязнямі паміж урадамі Латвіі і СССР.
У перадваенны час служыў духоўнікам у Рыжскай духоўнай каталіцкай семінарыі і выкладаў на тэалагічным факультэце Рыжскага ўніверсітэта. У гады Другой сусветнай вайны жыў у Латвіі. З 1944 г. — у эміграцыі. Духоўны «патрон» беларускага студэнцкага асяродка ў Лювенскім каталіцкім універсітэце (Бельгія). У 1952 вышэйшымі духоўнымі ўладамі Ватыкана прызначаны апостальскім візітатарам для беларусаў-католікаў у Заходняй Еўропе. Прымаў удзел у культурным і нацыянальна-рэлігійным жыцці беларускага замежжа. Аказваў матэрыяльную падтрымку беларускім рэлігійным перыядычным выданням («Źnič», «Божым шляхам» і інш.).
Людміла Уладзіміраўна Хмяльніцкая
Людміла Уладзіміраўна Хмяльніцкая (нар. 17 кастрычніка 1961, г. Віцебск) — беларускі гісторык, краязнавец.
Біяграфія
Нарадзілася 17 кастрычніка 1961 года ў Віцебску.
У 1976 годзе скончыла сярэднюю школу № 34 г. Віцебска, у 1988 годзе — гістарычны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
У 1980—1981 гг. працавала мантажніцай радыёапаратуры на Віцебскім тэлевізійным заводзе, у 1981—1984 гг. — майстрам вытворчага навучання ў ПТВ № 154 г. Віцебска, у 1984—1988 гг. — аператарам ЭВМ у Віцебскім праектна-канструктарскім бюро аўтаматызаваных сістэм кіравання, у 1988—1989 гг. — малодшым навуковым супрацоўнікам у Віцебскім абласным краязнаўчым музеі, у 1989—1993 гг. — мастацтвазнаўцам у НДІ «Белспецпраектрэстаўрацыя», у 1993—1998 гг. — старшым навуковым супрацоўнікам у Віцебскім абласным краязнаўчым музеі, у 1998—2014 гг. — дырэктарам Музея Марка Шагала. З’яўлялася галоўным рэдактарам «Бюлетэня Музея Марка Шагала».
Навуковая дзейнасць
Займаецца даследаваннямі гісторыі і культуры Віцебска і Віцебшчыны XVIII — пачатку XX стст. Прымала ўдзел у больш за 40 краязнаўчых і навуковых канферэнцыях, якія праходзілі ў Віцебску, Браславе, Полацку, Мінску, Маскве, Варшаве, Кракаве і інш.
Галоўны рэдактар навукова-папулярнага часопіса «Віцебскі сшытак».
Узнагароды
За ўклад у развіццё культурнага супрацоўніцтва паміж Рэспублікай Беларусь і Латвіяй Людміла Уладзіміраўна адзначана дзяржаўнай узнагародай Латвіі — Крыжам Прызнання IV ступені.
Юрый Феліксавіч Ільініч
Юрый Феліксавіч Ільініч (—, Бярэсце) — магнат Вялікага Княства Літоўскага, граф на Міры, апошні ўладальнік Мірскага замка з роду Ільінічаў.
Сын Шчаснага Фелікса Ільініча, унук Юрыя Іванавіча Ільініча, першага будаўніка Мірскага замка. Пасля смерці бацькі ў 1540 годзе, а неўзабаве і маці Соф'і Радзівіл, іх адзіны васьмігадовы сын Юрый застаўся сіратою і ўладальнікам велізарнай маёмасці. Апекуном да малалетняга Ілыніча быў прызначаны яго дзядзька — Мікалай Радзівіл Чорны, у будучым — вялікі канцлер літоўскі.
Выхоўваўся пры двары Мікалая Радзівіла, магчыма, як і яго патрон, вызнаваў кальвінізм. У 1553 годзе Радзівіл Чорны, едучы ў пасольства да аўстрыйскага двара Фердынанда Габсбурга, бярэ з сабой дваццацігадовага Юрыя Ільініча. У выніку візіту Ільініч 10 жніўня таго ж года атрымлівае графскі тытул як удадальнік замка.
Фрагмент даравальнай граматы прыводзіць у сваіх «Вандроўках» Уладзіслаў Сыракомля, памылкова датуючы яе 1555 годам: «Яго замак Мір і ўсю адміністрацыйную акругу з усёй маёмасцю мы ўзводзім на ступень графства, гэта званне надаём самому Юрыю Ільінічу, яго дзецям, нашчадкам і законным спадчыннікам разам з усімі іх дзецьмі абодвух полаў, цяперашнімі і тымі, якія народзяцца, ад сённяшняга дня і ва ўсе будучыя часы, называючы іх ад гэтага графства замка Мір графамі».
Не маючы жонкі і дзяцей, Юрый Ільініч большую частку жыцця правёў пры нясвіжскім двары Радзівілаў; калі ж у 1565 годзе Мікалай Чорны памёр, Ільініч зрабіўся апекуном яго дзяцей. Маючы слабае здароў'е і ў прадчуванні блізкай смерці, Ільініч ён 25 жніўня 1568 года складае завяшчанне, па якому галоўным спадчыннікам згаслага роду Ільінічаў робіцца старэйшы сын Радзівіла Чорнага — Мікалай Крыштаф Радзівіл Сіротка. У 1569 годзе Юрый Ільініч памірае ў Бярэсці. Мірскае графства разам з замкам пераходзіць пад уладу Радзівілаў.
Мараканская сцяна
Марака́нская сцяна́ — сістэма абарончых збудаванняў, створаная ўрадам Марока на тэрыторыі Заходняй Сахары і пустынным паўднёвым усходзе Марока, якая падзяляе тэрыторыі, кантралюемыя ўрадам Марока і фарміраваннямі Палісарыё. Сістэма вядомая таксама пад назвай Абочына Заходняй Сахары, прадстаўнікі ПАЛІСАРЫЁ выкарыстоўваюць для яе абазначэння тэрмін Сцяна Ганьбы, у прастамоўі ходзіць таксама тэрмін «берм». Агульная працягласць збудаванняў — больш 2500 км.
Увогуле пабудавана шэсць буйных ліній і дзве малыя. Аснову кожнага вала складае пясчана-каменны насып вышынёй каля трох метраў. Уздоўж сцен размешчаны мінныя палі, загароды з калючага дроту, сэнсарныя сістэмы для выяўлення парушальнікаў, артылерыйскія пасты і ўзлётна-пасадачныя палосы. Абсталяваны радарныя мачты, якія праглядаюць тэрыторыю па-за сценамі, сістэма ўвесь час патрулюецца. Будаўніцтва было пачата ў 1981 годзе і афіцыйна завершана 16 красавіка 1987 года. Збудаванне ўмацаванняў праходзіла ў некалькі этапаў: першая сцяна адгарадзіла ад астатняй тэрыторыі Заходняй Сахары найбуйнейшы горад Эль-Аюн, горад Смара і месцы здабычы фасфатаў у раёне Бу-Краа. Пасля гэтага было збудавана яшчэ пяць сцен, у выніку чаго пад мараканскім кантролем апынулася вялікая частка тэрыторыі, якая завецца ўрадам гэтай краіны Паўднёвымі правінцыямі. Сілы ПАЛІСАРЫЁ кантралююць пераважна незаселеную тэрыторыю паўднёвей і ўсходней загараджальных збудаванняў, якая завецца імі Свабоднай зонай. Лагеры бежанцаў з Заходняй Сахары і лагеры ПАЛІСАРЫЁ размешчаны на захадзе Алжыра ў раёне Тындуфа.
Фактычна, будаўніцтва валаў прывяло да афармлення сітуацыі ў Заходняй Сахары ў яе сучасным патавым выглядзе.
Іван Цанкар
Іван Цанкар (Ivan Cankar;, Врхніка — , Любляна) — славенскі пісьменнік, класік славенскай літаратуры.
У 1896 вучыўся ў Венскім універсітэце, але неўзабаве сышоў з яго, заняўшыся літаратурнай працай. Адзін з пачынальнікаў славенскага мадэрна. Раннія творы адзначаны уплывам дэкаданса і сімвалізму. Рэалістычныя творы Цанкара — камедыя «Для выгоды народа» (1901), драма «Кароль Бетайновы» (1902), раманы «На вуліцы беднякоў» (1902) і «Марцін Качура. Жыццяпіс ідэаліста» (1906), аповесць «Батрак Ярней і яго права» (1907) — адрозніваюцца глыбокім псіхалагізмам. У публіцыстычных і літаратурна-крытычных артыкулах адстойваў дэмакратычныя традыцыі славенскай літаратуры. Цыкл навел і вершаў у прозе «Бачанні» (1917) адлюстраваў ўражанні Цанкара ад 1-й сусветнай вайны, роздумы пра будучыню. Драматургія Цанкара заклала аснову нацыянальнага рэпертуару.
Спаса-Праабражэнская царква (Олтуш)
Спаса-Праабражэнская царква — помнік народнага драўлянага дойлідства з рысамі стылю барока.
Гісторыя
На паўднёва-заходняй ускраіне вёскі в. Олтуш (Маларыцкі раён). Упершыню згадваецца ў 1668 г., перабудавана ў 1783 г., 1862 г. і 1868 г. Першапачаткова храм быў 3-зрубным — кубападобны бабінец, асноўны аб’ём, апсіда з тарцовай рызніцай. У 1889 г. да царквы пры ўваходзе праз тамбур прыбудаваная двух’ярусная званіца (васьмярык на чацверыку) з шатровым дахам.
Архітэктура
Царква складаецца з трох прамавугольных у плане зрубаў. Асноўны зруб накрыты шатровым, бабінец — двухсхільным са шчытом на галоўным фасадзе, алтарны — трохсхільным дахамі, завершанымі фігурнымі вежачкамі. Сцены гарызантальна ашаляваныя і прарэзаныя прамавугольнымі вокнамі з разнымі ліштвамі.
Інтэр’ер
Зала храма перакрыта корабавым размаляваным скляпеннем, бэлькі ўпрыгожаны разнымі стылізаванымі кветкамі. Над бабінцам размешчаны хоры з балюстраднай агароджай. Апсіда вылучана створаным у 1830-я гг. 3-ярусным іканастасам, аформленым разнымі пілястрамі. Ажурная разьба ўпрыгожвае царскія вароты. Абразы выкананы ў 16 — 18 ст., маюць залаты фон па ляўкасу. У бабінцы размешчаны абразы «Спас Нерукатворны», «Ражджаство Хрыстова», «Аплаканне і Спас Нерукатворны», «Зняцце з крыжа» (усе 17ст.), «Святы Лаўрэнцій» (1869), «Мікалай Цудатворац», «Архангел Міхаіл». Злева ад галоўнага ўвахода на заходняй сцяне размешчаны падпісны абраз «Прападобны Ануфрый» 1965 г., пад скляпеннем — абраз «Архангел Міхаіл» 16 — 17 ст.
Царква дзейнічае. Помнік рэспубліканскага значэння.
Валаедава
Валаедава (Волоедово) — вёска ў Краснінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Малееўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Паддуб’е (Магілёўскі раён)
Падду́б'е (, Поддубье) — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Семукацкага сельсавета.
Леанід Аляксандравіч Сівачэнка
Леанід Аляксандравіч Сівачэ́нка Ў(нар. ) — вучоны ў галіне машынабудавання, доктар тэхнічных навук (1995), прафесар (1996), акадэмік Беларускай інжынернай акадэміі (2000).
Біяграфія
Нарадзіўся ў Магілёве. Скончыў Магілёўскі машынабудаўнічы інстытут.
З 1974 года ў Магілёўскім тэхнічным універсітэце, дзе ў 1996—1007 гадах займаў пасаду загадчыка кафедры. Прафесар кафедры абсталявання і аўтаматызацыі вытворчасці Баранавіцкага дзяржаўнага ўніверсітэта, супрацоўнік секцыі тэхналогіі машынабудавання.
Навуковая дзейнасць
Аўтар прац і патэнтаў па распрацоўцы тэхналагічнага абсталявання комплекснай перапрацоўкі сыравіны і тэхнагенных матэрыялаў.
Ціна Вайратэр
Крысціна «Ціна» Вайратер (Tina Weirather; нар., ) — ліхтэнштэйнская гарналыжніца, бронзавы прызёр зімовых Алімпійскіх гульняў 2018 года і сярэбраны прызёр чэмпіянату свету 2017 года ў супергіганце (адзіныя медалі для Ліхтэнштайна на Алімпійскіх гульнях і чэмпіянатах свету ў XXI стагоддзі), уладальніца двух малых Крыштальных глобусаў Кубка свету 2016/17 і 2017/18 у заліку супергіганта, пераможца 9 этапаў Кубка свету. Двухразовая чэмпіёнка свету сярод юніёраў.
Фалун (камуна)
Камуна Фалун (Falu kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Даларна ў цэнтральнай Швецыі.
Фалун 40-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Фалун.
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 12 гарадскіх пасяленняў (tätort) і некалькі сельскіх, найбольшыя з якіх:
Длутаў (гміна)
Длу́таў (Dłutów) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Паб'яніцкага павета Лодзьскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Длутаве. Плошча гміны складае 101,23 км². Станам на 2011 год у гміне Длутаў пражывалі 4248 чалавек, шчыльнасць — 42 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 20 салецтваў.
Postia
Postia — род грыбоў сямейства. Назва ўпершыню была апублікаваная ў 1874 годзе.
Асацыяцыя беларускіх банкаў
Асацыяцыя беларускіх банкаў — недзяржаўная некамерцыйная арганізацыя, якая аб’ядноўвае камерцыйныя банкі і іншыя арганізацыі, дзейнасць якіх звязана з функцыянаваннем грашова-крэдытнай сістэмы. Прадметам дзейнасці Асацыяцыі з’яўляецца кансалідацыя намаганняў камерцыйных банкаў для абароны агульных інтарэсаў і аказанне ўсебаковай дапамогі для рашэння якія стаяць перад імі задач.
Гісторыя
Створана ў 1990 годзе і ў цяперашні час аб’ядноўвае 25 банкаў з разгалінаванай сеткай філіялаў па ўсёй рэспубліцы і 11 арганізацый, дзейнасць якіх звязана з функцыянаваннем банкаўскай сістэмы.
Царковішча (Смаленская вобласць)
Царковішча (Церковище) — вёска ў Краснінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Малееўскага сельскага паселішча.
Пясова
Пясо́ва (, Песово) — вёска ў Столінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Гараднянскага сельсавета.
Царковішча (Смаленская вобласць)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Войцех Седлачак
Войцех Се́длачак (Vojtěch Sedláček;, Лібчані, Чэхія — ) — чэшскі жывапісец і графік.
Вучыўся ў 1911—1920 гадах у Пражскай акадэміі мастацтваў. Зазнаў уплывы А. Славічака і Я. Прэйслера. Член аб'яднанняў «Умелецкая бяседа» (1913), «Галар» (1919).
Творчасць
Творчасці характэрны арыентацыя на рэалістычныя традыцыі нацыянальнага мастацтва, лірыка-эпічная манера выканання. Аўтар жывапісных кампазіцый «Валацуга» (1924), «Збор бульбы» (1934), «У вёсцы» (1941), «Восень на палях» (1952), «Восень на загуменні» (1954), графічных работ «Цыганка» (1916), «Садоўніца» (1920), «Праца ў полі» (1971). Аформіў кнігі Я. Гербена, братоў Мрштыкаў.
Фларэнтыйская мазаіка
Фларэнтыйская мазаіка (Pietra dura) — разнавіднасць мазаікі, арнамент і прадметы якой выкананы з дробных каляровых камянёў і мармуру, якія нагадваюць асобныя мазкі ў жывапісе. Па аналогіі з разьбой па дрэве гэтую тэхналогію яшчэ называюць суцэльнай разьбой па камені.
Гісторыя
Абагульненне ў кампазіцыях і праца з абмежаванай каларыстычнай гамай у XX стагоддзі прывяла да выкарыстання тэхналогій фларэнтыйскай мазаікі для стварэння сценавых панэляў у грамадска значных збудаваннях, на станцыях метро, ў тэатрах і г. д.
Матэрыял
Тыповая фларэнтыйскай мазаіка прадугледжвае выкарыстанне каляровых камянёў, танных, напаўкаштоўных і каштоўных. Таксама шырока выкарыстоўваецца мармур розных адценняў
Тэхналогія фларэнтыйскай мазаікі ў мусульманскіх краінах
Прывабныя дэкаратыўныя якасці фларэнтыйскай мазаікі знайшлі гарачых прыхільнікаў сярод майстроў мусульманскіх краін. Рэлігійная забарона на рэалістычныя выявы адбілася тут у стварэнні геаметрычных арнаментаў і каліграфічных надпісаў. Дэкаратыўныя ўзоры арнаментаў і стыляў у каліграфіі назапашваліся стагоддзямі. Фларэнтыйскія мазаікі добра падыходзілі для стварэння геаметрычных арнаментаў або раслінных узораў, а таксама для асобных стыляў каліграфіі.
Людамір Абрэмбскі
Людамір Абрэмбскі (каля 1820 — ) — шляхіц, гродзенскі чыноўнік, паўстанцкі касір Гродзенскага ваяводства.