cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кніга Прамудрасці Саламона
Назва
И нарицается сия книга Премудрость того ради, понеже пишеть в ней о премудрости вечной, еже ест слово божие избавитель наш Ісус Христос. Теже от премудрого царя Соломона прежде явлена ест. И премудрые речи в ней писаны суть.
Змест
Змест Кнігі звычайна дзеліцца на тры часткі. Першая частка кнігі (раздзелы 1-6) пачынаецца гарачым заахвочваннем да праведнага жыцця, заснаванага на прынцыпах мудрасці і справядлівасці. Яны забяспечваюць мір і шчасце, а бязбожнасць прыводзіць да смерці. Бязбожнікі, прыняўшы няправільнае ўяўленне пра жыццё, вырашаюць карыстацца ўсімі перавагамі, якія можа даць свет, і адначасова пераследваць справядлівых, паводзіны якіх з’яўляюцца пастаянным абвінавачваннем і асуджэннем злых учынкаў. Каб заахвоціць і надаць мужнасці справядлівым, якія няправільна пераследуюцца, аўтар спрабуе з аднаго боку паказаць вечнае шчасце, якое стане доляй праведнікаў і няшчасны канец, які чакае бязбожнікаў. Аўтар заклікае чытачоў слухаць ягонае пасланне — мудрасць дазваляе тым, хто імкнецца знайсці сябе.
У другой частцы Кнігі (раздзелы 7-9) аўтар распавядае пра сябе, даючы зразумець, што ён — слаўны Саламон. Ён кажа, што ён толькі чалавек, які атрымаў вялікую мудрасць, таму што прасіў яе ў Бога, ацэньваючы яе перш за ўсё дабром. Гэта можа даць толькі Бог. У канцы раздзела — гарачая малітва да Бога з просьбай аб мудрасці.
У трэцяй частцы Кнігі (раздзелы 10-19), пасля пераліку пераваг, якія прыносяць мудрасць чалавечай душы, аўтар абмяркоўвае ролю мудрасці ў гісторыі народа Ізраіль. Часам мудрасць атаясамліваецца з Божым Провідам альбо з самім Богам. Спачатку прадстаўлена, якімі дабраславеньнямі надзелена мудрасць патрыярхаў, пачынаючы з Аўраама і заканчваючы Маісеем. Потым праблема ідалапаклонства разглядаецца вельмі падрабязна. Аўтар імкнецца перасцерагчы яўрэяў ад вераадступніцтва, а язычнікаў — пераканаць у бескарыснасці іх рэлігіі. Аўтар тлумачыць прыроду параканняў, якія спасціглі ідалапаклоннікам. Яны былі праявай Божай ласкі, якая, нават караючы людзей, спачувае ім. Далей выкладзены вытокі, абсурднасць і амаральнасць ідалапаклонства. Таксама адлюстраваны формы ідалапаклонства, якія сустракаюцца ў Егіпце: анімізм, фетышызм і абагаўленне чалавека. У канцы гэтай часткі аўтар даўжэй за ўсё спыняецца на залатым перыядзе народнай гісторыі — часе падарожжа па пустыні. Ён паказвае, як тое, што сталася прычынай няшчасця для Егіпта, стала шчасцем для Ізраіля. Напрыклад, водам Нілу, якія прынеслі егіпцянам пошасць, супрацьпастаўлена вада, якая цячэ са скалы; пакаранню жабамі, якое забрало ў егіпцян апетыт — вялікая колькасць перапёлак, якіх ізраільцяне елі падчас перасячэння пустыні.
Біблія Францыска Скарыны
Захавалася 10 экземпляраў кнігі, з іх 6 поўных. На тытульным лісце змешчана гравюра і пашыраная назва кнігі («Зуполне выложена на руский языкъ докторомъ Франъцискомъ Скорининымъ сыномъ из славнаго града Полоцька»). На першым аркушы даецца «Предословие доктора Франциска Скорины в книгу Пермудрости Божией». На 3-30 аркушах выдадзены тэкст 19 раздзелаў кнігі. На 31 аркушы змешчана «Молитва Манасии царя Иудина его же молящеся къ Господу Богу поименый в неволи Вавилонъской». Гэтая малітва была ўключана ў склад «Азбукі» І. Фёдарава, надрукаванай у Львове ў 1574 годзе. На апошнім аркушы даецца пасляслоўе.
Войтаўка 1
Во́йтаўка 1 (, Войтовка 1) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Станькаўскага сельсавета.
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Ляхавіцкага сельсавета.
Барыс Абрамавіч Беразоўскі
Барыс Абрамавіч Беразоўскі (, Масква — ) — буйны расійскі прадпрымальнік і палітычны дзеяч, навуковец-матэматык, уваходзіў у блізкае акружэнне Б. Ельцына, палітычны апанент У. У. Пуціна.
З 20 верасня 2001 г. знаходзіцца ў вышуку ў РФ па абвінавачванні ў махлярстве, адмыванні грошай, спробе гвалтоўнага захопу ўлады. Жыве ў Вялікабрытаніі як палітычны бежанец. З 2003 г. мае брытанскі дакумент (Travel document) на імя «Платон Еленин» (Платон Аленін). З'яўляецца грамадзянінам Расійскай Федэрацыі. У 1996 годзе адмовіўся ад грамадзянства Ізраіля. У 1997 годзе часопіс Forbes ацэньваў яго багацце ў 3 млрд долараў. У 1990-я гады ўдзельнік г. зв. «сямібанкіршчыны».
NGC 6186
NGC 6186 (іншыя абазначэнні — UGC 10448, MCG 4-39-15, ZWG 138.38, IRAS16322+2138, PGC 58523) — спіральная галактыка з перамычкай (SBa) ў сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Турынскі сельсавет
Ту́рынскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2009 года вёска) Турын.
Гісторыя
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Пухавіцкага раёна Мінскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Пухавіцкім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Мінскай вобласці. Пад час Другой сусветнай вайны з чэрвеня 1941 года да ліпеня 1944 года тэрыторыя сельсавета была акупіравана нямецкімі войскамі. 28 мая 2013 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Ананіцкага сельсавета (10 населеных пунктаў: аграгарадок Сітнікі і вёскі Ананічы, Баські, Дубраўка, Капскія, Крамяні, Падбярэжжа, Слабада, Стары Двор, Хочын).
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (19 населеных пунктаў) — 1268 чалавек, з іх 89,2 % — беларусы, 7,7 % — рускія, 1,2 % — украінцы.
Юрый Анатолевіч Курненін
Кар’ера іграка
Тройчы (1982, 1983, 1984) трапляў у спіс 33 лепшых футбалістаў СССР.
Кар’ера трэнера
У 1983 скончыў БДІФК. З 1989 перайшоў на трэнерскую працу. Узначальваў віцебскі КІМ, брэсцкае «Дынама». Апошняе прывёў да бронзавых медалёў чэмпіянату Беларусі 1992. Пазней працаваў у расійскім «Саматлоры», у 1996 узначальваў нацыянальную зборную Сірыі.
У 1999 вярнуўся ў Беларусь, трэніраваў мінскае «Дынама» і салігорскі «Шахцёр». У 2003 увайшоў у трэнерскі штаб зборнай Беларусі, дзе дапамагаў свайму былому таварышу па «Дынама» Анатолю Байдачнаму.
У лютым 2006 узначаліў моладзевую зборную Беларусі. Вывеў яе ў фінальны этап моладзевага чэмпіянату Еўропы 2009.
Памёр 30 ліпеня 2009 у сне.
Сальвірола
Сальвірола (Salvirola) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Крэмона.
Ніжні Рэйн (дэпартамент)
Рэйн Ніжні (франц. Bas-Rhin) — дэпартамент на паўночным усходзе Францыі, адзін з дэпартаментаў рэгіёна Эльзас. Парадкавы нумар 67. Адміністрацыйны цэнтр — Страсбург. Насельніцтва 1,026 млн чалавек (18-е месца сярод дэпартаментаў, дадзеныя 1999 г.).
Сальвірола
Насельніцтва складае 933 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 133 чал./км². Займае плошчу 7 км². Паштовы індэкс — 26010. Тэлефонны код — 0373.
Ніжні Рэйн (дэпартамент)
Дэпартамент уключае 7 акруг, 44 кантона і 526 камун.
Сальвірола
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Pietro e Sant'Antonio abate.
Ніжні Рэйн (дэпартамент)
Ніжні Рэйн — адзін з першых 83 дэпартаментаў, створаных у сакавіку 1790 г. Двойчы пасля свайго стварэння Ніжні Рэйн апыняўся ў складзе Германіі: першы раз (з 1871 па 1918 г.) — у выніку паразы ў франка-прускай вайне, другі (з 1940 па 1945 г.) — падчас Другой сусветнай вайны.
Хлудаўскі псалтыр
Гісторыя
Рукапіс атрымаў назву па прозвішчы збіральніка — Аляксея Іванавіча Хлудава.
В. М. Лазараў датуе яго прыблізна 787—815 гг. Кандакоў выказаў здагадку, што ён быў створаны ў Студыйскім манастыры. А. М. Грабар лічыў, што мініяцюра была створана ў майстэрні патрыярха Фоція, а мастаком быў яго блізкі сябар — епіскап Сіракузскі, і датаваў яе 858—867 гг.
У XII—XIII стагоддзях ілюстрацыі Хлудаўскага Псалтыра былі цалкам перамаляваныя.
З запісаў на старонках рукапісу вядома, што ён знаходзіўся некаторы час на Афоне, у, а потым на в. Халкі. Вядомы славіст XIX стагоддзя Віктар Іванавіч Грыгаровіч прывёз яго са свайго доўгага падарожжа па Балканах у 1844-47 гг.. Некаторы час ён знаходзіўся ў зборы А. І. Лабкова, таму яго таксама называлі «Лабкоўскі рукапіс». Да канца 1860-х гг. манускрыпт знаходзіўся ўжо ў зборы Хлудава, і ў гэты час ён становіцца шырока вядомым. Хлудаў завяшчаў свой збор рукапісаў і старадрукаў ў Маскве, куды і трапіла кніга пасля смерці збіральніка ў 1882 годзе. З 1917 года нацыяналізаваны і захоўваецца ў Гістарычным музеі.
Іканаборчая тэматыка
Своеасаблівая манера ілюстравання рукапісу: акрамя малюнкаў, якія адносяцца да тэкстаў псалмоў, мастак каментуе дзеянні іканаборцаў, супастаўляючы іх з евангельскімі падзеямі. Напрыклад, такая мініяцюра з Распяццем, адна з самых вядомых ілюстрацый рукапісу: воін справа падносіць Хрысту губку, насычаную воцатам, іншы воін працінае Збавіцеля дзідай, у той час як унізе іканаборцы   і епіскап замазваюць вапнай абраз Хрыста з дапамогай такой жа доўгай жардзіны. Посуд з вапнай той жа формы, што і посуд з воцатам.
Відаць значнае вострапалемічнае адценне. «Іканаборцы абвінавачваюцца ва ўсіх смяротных грахах: д’ябал пазычае ім золата, яны паклёпнічаюць на Бога, цягнучы па зямлі велізарныя языкі, яны замазваюць вапнай абразы. На адной з мініяцюр прадстаўлены патрыярх Нікіфар, які люта топча нагамі іканаборцаў, які пазней стаў патрыярхам (837—843). Усё гэта надае мініяцюрам Хлудаўскага Псалтыра надзённы характар. На многіх старонках рукапісу чуць жывыя адгалоскі гарачай барацьбы шанавальнікаў ікон з іканаборцамі».
Як адзначае Лазараў, менавіта надзённасць малюнкаў, у якіх цэнтральную ролю адыгрывае патрыярх Нікіфар (806—815) і няма патрыярха Мяфодзія і імператрыцы, якія аднавілі шанаванне ікон у 843 годзе, кажа супраць датыроўкі Хлудаўскага Псалтыра 858—867 гадамі, як гэта робіць. З іншага боку, мяркуецца, што рукапіс створаны, калі іканаборства было ўжо пераможана.
Апісанне
Хлудаўскі псалтыр прадстаўляе сабой невялікі рукапіс на пергаменце памерам 19,5х15 см, ён мае 169 лістоў па 23 радкі на старонцы. Першапачаткова тэкст быў напісаны ўставам IX стагоддзя, рудое чарніла з цягам часу выцвіла, старажытнае пісьмо было змыта, і тэкст быў перапісаны зноў мінускулам XIII стагоддзя. Абрысы старажытнага ўставу часткова прасочваюцца пад новым пісьмом. Загалоўкі псалмоў напісаны кінаварным уставам.
Асноўны змест рукапісу складае кніга псалмоў. У канцы рукапісу (л. 147—169) ідуць 15 біблейскіх песень і богаслужбовыя. Мініяцюры рукапісу (за выключэннем дзвюх) размешчаны на палях і з’яўляюцца найстаражытнейшым узорам г.зв. манастырскай рэдакцыі псалтырнай ілюстрацыі. Захавалася 209 мініяцюр, нераўнамерна размеркаваных па тэксце. Выявы таксама былі моцна абноўленыя каля XIII стагоддзя. У розны час з рукапісу былі выразаныя цэлыя лісты, ці асобныя мініяцюры — 9 лістоў цалкам і 11 асобных мініяцюр або іх фрагментаў.
Пераплёт з XV стагоддзя, некаторыя мініяцюры пацярпелі пры абразанні лістоў рукапісу пры пераносе ў новы пераплёт. Таму мяркуюць, што першапачатковы памер мог быць большым, каля 21,5х17 см. .
Кніга Прамудрасць Ісуса Сірахава
Прамудрасць Ісуса Сірахава (Σοφία Σειράχ; Liber Ecclesiasticus - Царкоўнік) — біблейская кніга, якая адносіцца да вучыцельных. У праваслаўі і каталіцызме ўваходзіць у склад Старога Запавету, але адсутнічае ў Яўрэйскай Бібліі (Танаху) і не ўваходзіць у Стары Запавет у пратэстантызме. У Рускай праваслаўнай царкве і каталіцызме адносіцца да другакананічных кніг, у іўдаізме і ў пратэстантызме — да апокрыфаў. Напісана у 3 ці 2 ст. да н.э. па-грэчаску.
Назва, змест і сутнасць
Исус Сирахов — он же написал ест книгу сию еврейскым языком и потом из еврейскаго языка преложил ест на греческый язык на прозбу Птоломея Евереета, царя египетскаго. Сей был родом евреянин от колена Левиева из преславнаго града Ерусалима сын Сирахов, и того ради нарецается Исус Сирахов.
...
Писал же ест сию книгу Исус Сирахов пред нароженнем господа нашего Ісус Христа из пречистое девици Марии лет двесте и деветь во времена Пътоломея Евереета, царя египетъскаго.
Потом же по нароженню нашего спасителя, лета четырьсотого двадесять и девятого, святый Герасим-презвитер — он же беаше на Иорьдани — выложил ея з греческаго языка на латинский и назвал ест ея Екклезиастыкус, еже по-рускы выкладается Церковник, понеже церкви святой ест сия книга велми потребна, все бо в ней о церковной науце и о нравех добрых пишеть. Наболей о мудрости, о страху господьнем, о слове божием, о справедливости, о вере, о любви, о надежи, о чистоте, о службе божией, о долготерпении, о смирении, о милостыни, о крепости, о трезвости, о мерности, о почтивости, о щедроте, о тихости, о друголюбии, о науце закона божия, о послушании родителей своих, о справовании самого себе, о товаристве добром и злом, о похвале мужей святых, о славе царей праведных, о достойности пророков божиих и о инших различных многых добрых обычаех и нравех, яко же, чтучи, в ней знайдеши. И елико крат в ней будеши чести, по кажном чтении новаго нечто научишися, чего жъ есь пред тым не умел, вся бо Саломонова и Арестотелева божественая и житейская мудрость в сей книзе краткыми словы замкнена ест.
Сяргей Міхайлавіч Гваздзёў
Сяргей Міхайлавіч Гваздзёў (,  — ) — беларускі гісторык мастацтва, мастацтвазнавец, філолаг, публіцыст.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і беларускага фалькларыста Міхаіла Пятровіча Гваздзёва і настаўніцы беларускай мовы Валянціны Мікалаеўны. Скончыў філалагічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. У 1987—1989 гадах вучыўся ў Маскоўскім вочна-завочным інстытуце работнікаў мастацтва і культуры. Працаваў у Інстытуце мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору (ІМЭФ) Акадэміі Навук, дзяржаўным мастацкім музеі. Загадваў перасоўнымі мастацкімі выставамі ва ўстанове Міністэрства культуры. З 2000 года ўваходзіў у рэдакцыйную калегію інфармацыйна-аналітычнага і культуралагічнага бюлетэню «Кантакты і дыялогі» пад кіраўніцтвам Адама Мальдзіса.
Творчасць
Аўтар сцэнарыяў для літаратурна-драматычнай рэдакцыі Беларускага тэлебачання, супрацоўнічаў з Маладзёжнай рэдакцыяй Беларускага радыё, удзельнічаў у шматлікіх рэспубліканскіх і міжнародных навуковых канферэнцыях (у т. л. у штогадовых справаздачных навуковых канферэнцыях «Аладаўскія чытанні» у Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, дзе ў 2008 годзе рабіў даклад на тэму «Актуалізацыя заходнебеларускага мастацкага кантэксту (Мастакі-беларусы, гадаванцы Факультэта выяўленчых мастацтваў. 1919—1939 гады)» ). Працаваў над папулярным слоўнікам-каталогам заходнебеларускіх мастакоў і творцаў міжваеннага перыяду.
Тэматыка публікацый: выяўленчае мастацтва Заходняй Беларусі.
У 1999 годзе стаў стыпендыятам праграма Касы Мяноўскага Польскай Акадэміі Навук.
Макарава (Камянецкі раён)
Мака́рава (, Макарово) — аграгарадок у Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Агародніцкага сельсавета.
Стэфан Грабоўскі (староста віштынецкі)
Стэфан Грабоўскі (каля 1680 — ) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Грабоўскіх герба «Тапор» (або «Окша»). Нарадзіўся ў сям’і Марціна Грабоўскага і Кацярыны Аборскай.
Віштынецкі староста ў 1714—1720 гг.
Сям’я
У шюбле з Тэадорай са Стрыенскіх пакінуў чатырох сыноў :
Станіна
Стані́на — асноўная, часцей за ўсё нерухомая, частка машыны, на якой мацуюцца і па якой рухаюцца астатнія яе вузлы і механізмы. Станіна забяспечвае дакладнасць узаемнага размяшчэння і перамяшчэнняў вузлоў, дэталей машыны, успрымае намаганні, узнікаючыя паміж імі. Станіны звычайна мацуюцца на фундаменце або маюць спецыяльныя апоры. Вырабляюцца адліўкай з чыгуна і зварныя.
Асноўныя патрабаванні да станін — жорсткасць, трываласць, устойлівасці да ўздзеяння вібрацыі і г.д.
NGC 6187
NGC 6187 (іншыя абазначэнні — MCG 10-23-79, ZWG 298.42, ZWG 299.2, NPM1G +57.0211, PGC 58429) — галактыка ў сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сталон
Сталон (Stolónis) — тонкі падземны або надземны відазменены парастак некаторых раслін, з доўгімі і тонкімі міжвузеллямі, безліставы або з лускападобным бясколерным ці зялёным лісцем.
У адрозненне ад карэнішча, сталон недаўгавечны і ў ім не адбываецца назапашвання пажыўных рэчываў. Падземныя сталоны ўтвараюцца напр. у бульбы. Надземныя сталоны, якія часта называюць вусамі, характэрны напрыклад для суніц.
Сталоны прызначаны для вегетатыўнага размнажэння і адносна недаўгавечныя. Звычайна адміраюць у год утварэння або пасля першай перазімоўкі. На падземных сталонах звычайна развіваюцца клубні (бульба, семачок), цыбуліны (гладыёлус, цюльпан), або маладыя расліны (суніцы, казялец паўзучы, касцяніцы). Надземныя сталоны сцелюцца па зямлі і ўкараняюцца ў вузлах.
Ота Пехт
Біяграфія
Ота Пехт вывучаў мастацтвазнаўства ў Венскім універсітэце ў, у 1925 годзе абараніў доктарскую дысертацыю. Разам з заклаў асновы структуралізму ў мастацтвазнаўстве і з’яўляўся адным з найбольш яскравых прадстаўнікоў так званай «новай венскай школы мастацтвазнаўства». У 1936 годзе эміграваў у Англію. У Оксфардзе займаўся каталагізацыяй рукапісаў Бадліянскай бібліятэкі і выкладчыцкай дзейнасцю. У 1960 годзе Пехт выкладаў у Прынстане, Кембрыджы і Нью-Ёрку. У 1963 годзе быў прызначаны ардынарным прафесарам мастацтвазнаўства ў Венскім універсітэце. Выйшаў у адстаўку ў 1972 годзе і займаўся каталагізацыяй ілюмінаваных рукапісаў у Аўстрыйскай нацыянальнай бібліятэцы.
Пехт спецыялізаваўся ў сваіх даследаваннях і выкладчыцкай дзейнасці пераважна на сярэднявечнай кніжнай мініяцюры і еўрапейскім мастацтве XV стагоддзя. Сябраваў з Робертам Музілем і Оскарам Какошкам.
Смалвас
Сма́лвас (Smalvos, традыцыйная беларуская назва — Смолвы) — вёска ў Літве, каля возера Смолваў. Уваходзяць у склад Турмантаскай сянюніі Зарасайскага раёна Уцянскага павета. Насельніцтва на 2011 год — 173 чалавекі.
Вялікае Княства Літоўскае
Першы пісьмовы ўспамін пра Смолвы датуецца 1580 годам, калі яны ўваходзілі ў склад Браслаўскага павета Віленскага ваяводства і знаходзіліся ў валоданні Клябоўскіх.
У 1600 годзе Смолвы перайшлі да Падбярэзскіх, пазней — да Гінтаўтаў і Барташэвічаў.
Пад уладай Расійскай імперыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай у 1795 годзе Смолвы апынуліся ў складзе Расійскай імперыі, у Новааляксандраўскім павеце Ковенскай губерні. У другой палове XIX стагоддзя ў Смолвах было 6 будынкаў, дзейнічалі касцёл і сінагога, штогод праводзіліся два кірмашы.
У часы Першай сусветнай вайны ў 1915 годзе Смолвы занялі войскі Германскай імперыі.
Найноўшы час
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Смолвы абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яны ўвайшлі ў склад Беларускай ССР. У 1920 годзе Смолвы апынуліся ў складзе Сярэдняй Літвы, у 1922 годзе — у складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі.
Вядомыя асобы
У вёсцы пахаваны Герой Савецкага Саюза Андрэй Піліпавіч Луцэвіч (1919—1944).
Арад (Ізраіль)
Арад (ערד, عِرَادَ‎) — горад на поўдні Ізраіля на горным перавале ў Іўдзейскай пустыні, размешчаны ў непасрэднай блізкасці з рэшткамі старажытнага Арада, згаданага ў Бібліі і разбуранага больш за 2700 гадоў таму. Арад знаходзіцца ў 25 кіламетрах на захад ад Мёртвага мора і ў 45 кіламетрах на ўсход ад горада Беэр-Шэва. У горадзе пражывае 23500 чалавек (2010), у горадзе пражываюць розныя этнічныя і сацыяльныя групы, такія як сефарды і ашкеназы, чорныя ізраільцяне і бедуіны, свецкія і рэлігійныя яўрэі, карэнныя ізраільцяне і рэпатрыянты. Арад быў прызнаны ЮНЕСКА «самым экалагічна чыстым горадам свету».
Першая спроба аднавіць яўрэйскую прысутнасць на тэрыторыі сучаснага Арада была здзейсненая ў 1921 годзе, аднак горад быў заснаваны толькі ў лістападзе 1962 года, як адзін з апошніх гарадоў развіцця.
Краснаакцябрскі сельсавет
Краснаакця́брскі сельсавет (таксама — Чырво́накастры́чніцкі сельсавет ) — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Красны Акцябр.
Гісторыя
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Балоцкі (Балачанскі, Балачоўскі) сельсавет у складзе Пухавіцкага раёна Мінскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Балоча. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Пухавіцкім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Мінскай вобласці. Падчас Другой сусветнай вайны з чэрвеня 1941 года да ліпеня 1944 года тэрыторыя сельсавета была акупіравана нямецкімі войскамі. 16 жніўня 1973 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Красны Акцябр, сельсавет перайменаваны ў Краснаакцябрскі. 29 чэрвеня 2006 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Пухавіцкага сельсавета.
Населеныя пункты
1 студзеня 1947 года — 22 населеныя пункты.
На момант скасавання (2006 год) у склад сельсавета ўваходзілі 14 населеных пунктаў: Асавок, Балоча, Высокая Старына, Дукаўка, Залессе, Зафранцузская Грэбля, Красны Акцябр, Падкоссе, Растокі, Рэпішча, Снусцік, Французская Грэбля, Хідра, Ясная Паляна.
Byssonectria
Класіфікацыя
Род Byssonectria налічвае 46 відаў:
Рона (значэнні)
Рона:
Войтаўка 2
Во́йтаўка 2 (, Войтовка 2) — вёска ў Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Станькаўскага сельсавета.
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Ляхавіцкага сельсавета.
Орн (дэпартамент)
Орн (Orne) — дэпартамент на паўночным захадзе Францыі, адзін з дэпартаментаў рэгіёна Ніжняя Нармандыя. Парадкавы нумар 61. Адміністрацыйны цэнтр — Алансон. Насельніцтва 292,3 тыс. чалавек (73-е месца сярод дэпартаментаў, дадзеныя 1999 г.).
Дэпартамент уключае 3 акругі, 40 кантонаў і 505 камун.
Беларуская хрысціянская дэмакратыя (2005)
Беларуская хрысціянская дэмакратыя (БХД) — беларускі правацэнтрысцкі палітычны рух. БХД знаходзіцца ў апазіцыі да рэжыму прэзідэнта Аляксандра Лукашэнкі.
Гісторыя
Аднайменная арганізацыя існавала на беларускіх землях у 1927—1940 гадах. Першая спроба адраджэння БХД была зроблена ў 1991 годзе. Былі распрацаваныя статут і праграма, сфарміраваныя кіраўнічыя органы, але рух так і не стаў актыўным ..
У пачатку 2000-х гадоў з групы былых актывістаў Маладога Фронту паўстала ініцыятыва па адраджэнні БХД. Ініцыятыва пазіцыянуе сябе як сіла, што грунтуе сваю дзейнасць на хрысціянскіх каштоўнасцях і беларускім патрыятызме. У адрозненні ад сваіх папярэднікаў, сучасная БХД пазіцыянуе сябе як міжканфесійная партыя, арыентаваная таксама на праваслаўных вернікаў і пратэстантаў.
Арганізацыйны камітэт партыі пачаў актыўную працу ў 2004 годзе. Першая сустрэча адноўленага аргкамітэту прайшла ў снежні 2004 года ў Мінску. У яго склад увайшлі як ужо вядомыя ў Беларусі дэмакратычныя палітыкі-хрысціяне, так і новыя грамадскія лідары. Сустаршыні БХД: Георгій Дзмітрук, Віталь Рымашэўскі, Павел Севярынец, Аляксей Шэін. Адказны сакратар Партыі Дзяніс Садоўскі
Спроба зарэгістраваць СГА «БХД»
Увосень 2007 года аргкамітэт Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі паспрабаваў зарэгістраваць Сацыяльнае грамадскае аб’яднанне «БХД». 31 кастрычніка таго ж года дакументы на рэгістрацыю СГА «БХД» былі перададзеныя ў Міністэрства юстыцыі. У канцы 2007 года міністэрства адмовіла БХД у рэгістрацыі на падставе парушэнняў дзейнага заканадаўства ў прадстаўленых на рэгістрацыю дакументах. У прыватнасці, міністэрству не спадабалася фраза са Статуту арганізацыі, якая прадугледжвае, што сябрамі СГА «БХД» павінны быць «прыхільнікі хрысціянскага светапогляду».
Устаноўчы з’езд «Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі»
Цягам студзеня/лютага па ўсёй краіне адбываліся рэгіянальныя сходы сяброў БХД, дзе вылучаліся дэлегаты на Устaноўчы з’езд. Усяго было вылучана 205 дэлегатаў.
Спроба дзяржаўнай рэгістрацыі Партыі «Беларуская Хрысціянская Дэмакратыя»
12 сакавіка 2009 года дакументы, патрэбныя для дзяржаўнай рэгістрацыі партыі «Беларуская Хрысціянская Дэмакратыя» былі перададзеныя ў Міністэрства юстыцыі.
15 красавіка 2009 года партыі «Беларуская Хрысціянская Дэмакратыя» адмовілі ў дзяржаўнай рэгістрацыі. Мінюст палічыў, што пры правядзенні ўстаноўчага з’езду партыі 28 лютага былі дапушчаныя парушэнні. Міністэрства таксама сцвярджае, што партыя не прадставіла ўсе патрэбныя для рэгістрацыі дакументы, у прыватнасці дакумент, які б пацвярджаў аплату дзяржаўнай мыты за рэгістрацыю. Яшчэ адна прэтэнзія мінюсту тычыцца непадання поўных звестак аб заснавальніках партыі. 17 красавіка рашэнне аб нерэгістрацыі БХД было прыпынена ў сувязі са зваротам у Міністэрства юстыцыі шэрагу заснавальнікаў і атрыманнем інфармацыі, якая ўплывае на рашэнне аб дзяржаўнай рэгістрацыі партыі. Пры гэтым мінюст не назваў тэрмінаў прыпынення рашэння аб нерэгістрацыі партыі. Спробы заснавальнікаў растлумачыць сітуацыю на сустрэчы 17 красавіка з намеснікам міністра юстыцыі Ігарам Тушынскім і начальнікам кіравання грамадскіх аб’яднанняў Алегам Сліжэўскім не прынеслі вынікаў. 12 мая Міністэрства юстыцыі Беларусі адмовіла ў дзяржаўнай рэгістрацыі партыі.
25 красавіка 2009 года заснавальнікі партыі «Беларуская хрысціянская дэмакратыя» (БХД) падалі позву ў Вярхоўны суд адносна рашэння Міністэрства юстыцыі. Яны запатрабавалі зарэгістраваць партыю ва ўсталяваным законам парадку.
20 ліпеня ў Вярхоўным судзе пачаліся слуханні па скарзе «Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі» на рашэнне Міністэрства юстыцыі аб адмове ў дзяржаўнай рэгістрацыі партыі «Беларуская Хрысціянская Дэмакратыя». Слуханні цягнуліся 2 дні, і 22 ліпеня суддзя Вярхоўнага суда Валерый Самалюк выказаўся за тое, каб пакінуць рашэнне мінюсту без змяненняў. Лідары БХД адразу назвалі гэтае рашэнне палітычным. ,, Разам з тым, паводле заяўлення адказнага сакратара партыі Дзяніса Садоўскага, БХД плануе працягваць сваю дзейнасць, не зважаючы на адсутнасць дзяржаўнай рэгістрацыі.
Другі Устаноўчы З’езд
На сходзе Нацыянальнай Рады, які адбыўся 25 ліпеня 2009 года ў Мінску, было прынята рашэнне аб паўторнай спробе рэгістрацыі партыі. Адпаведна з гэтым рашэннем 31 кастрычніка 2009 года, у Мінску, у палацы культуры МТЗ адбыўся Другі Устаноўчы З’езд Беларускай Хрысціянскай Дэмакратыі. На з’ездзе сабраліся 311 дэлегатаў і 334 госця. Сярод гасцей з’езду былі прадстаўнік Еўрапейскага Хрысціянскага Палітычнага Руху спадар Леа ван Дусбург, Станіслаў Шушкевіч, Вячаслаў Сіўчык, Аляксей Янукевіч, Віктар Карняенка, Юрась Губарэвіч, Алесь Лагвінец, Людміла Гразнова, пасол Венгрыі ў Беларусі, прадстаўнікі амбасадаў ЗША, Нідэрландаў, Чэхіі, Германіі, Францыі, Літвы, Велікабрытаніі, Латвіі, дэлегаты ад хрысціянска-дэмакратычных партый Нарвегіі, Румыніі і Украіны, прадстаўнікі Еўрапарламенту, святары розных цэркваў.
Падчас з’езду быў прыняты шэраг палітычных рашэнняў — пра ўдзел БХД у мясцовых выбарах 2010 года і прэзідэнцкіх выбарах 2011 года.
Таксама было прынята рашэнне пра вылучэнне партыйнага кандыдата Віталя Рымашэўскага на прэзідэнцкія выбары 2011 года.
Дзейнасць арганізацыі
Сярод асноўных мэтаў партыі — дэмакратычныя змены ў Беларусі, прасоўванне хрысціянскіх каштоўнасцей у беларускім грамадстве і абарона правоў вернікаў.
Кампанія «За свабоду сумлення»
Найбольш паспяховымі лічыцца Кампанія «За свабоду сумлення», якая пачалася з ініцыятывы БХД, але здолела аб’яднаць хрысціян розных канфесій і палітычных поглядаў. Мэтай кампаніі быў збор 50 000 подпісаў, неабходных для таго, каб Канстытуцыйны суд разглядзеў дзеючы закон «Аб свабодзе сумлення» на прадмет адпавядання Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь. Напачатку 2008 года неабходная колькасць подпісаў была сабраная, але Канстытуцыйны суд адмовіўся прыняць іх, спаслаўшыся на няправільную працэдуру звароту ў Суд. Тым не менш гэта быў першы выпадак за апошнія 14 гадоў, калі беларускімі грамадзянамі была сабраная такая колькасць подпісаў дзеля прывядзення Закону ў адпаведнасць з Канстытуцыяй Рэспублікі Беларусь.
Барацьба з акультызмам у СМІ
БХД напачатку 2008 правяла шэраг мерапрыемстваў за забарону рэкламы акультных практык у беларускіх СМІ. Цягам кампаніі актывісты збіралі подпісы, пісалі лісты ў дзяржаўныя ўстановы, ладзілі інфармацыйныя акцыі.
5 жніўня 2008 года Палата прадстаўнікоў прыняла новую рэдакцыю закону «Аб рэкламе», у якой канстатавалася поўная забарона на рэкламу «працы, паслуг (дзейнасці) гіпнатызёраў, экстрасэнсаў, варажбітак, спірытаў, астролагаў, ведзьмакоў, прадракальнікаў, іншых асобаў, якія абвясцілі або лічаць сябе здольнымі прадказваць падзеі, уздзейнічаць на людзей, духоўны свет, маёмасць, навакольнае асяроддзе шляхам выкарыстання звышнатуральных здольнасцей або сіл», паставіўшы такім чынам рэкламу акультызму ў Беларусі па-за Законам.
Кампанія «Пакаянне»
Кампанія пачалася ў 2007 годзе. Мэта гэтай кампаніі БХД — пакаянне беларускага народу ў тым, што сваім маўчаннем, абыякавасцю, страхам за ўласнае жыццё мы дапусцілі вынішчэнне лепшай часткі сябе, сваёй інтэлігенцыі, культуры, творчай спадчыны, здзекі і забойства мільёнаў нявінных ахвяр у часы сталінскіх рэпрэсій і напрацягу ўсяго савецкага часу, а таксама пакаянне ў граху бяспамяцтва, якое можа прывесці да паўтарэння гэтай страшнай трагедыі 20-га стагоддзя.
У межах кампаніі ажыццяўляецца разнастайная дзейнасць: экскурсіі да месцаў растрэлаў, сустрэчы з былымі вязнямі лагероў, збор і распаўсюджанне інфармацыі, каардынацыя дзейнасці паміж людзьмі і суполкамі, што займаюцца падобнай тэматыкай.
У 2012 годзе ўтварылася самастойная грамадзянская ініцыятыва, якая на базе матэрыялаў, сабраных у межах кампаніі «Пакаянне», распачала стварэнне Віртуальнага музея савецкіх рэпрэсій у Беларусі.
Кампанія «Моцная сям’я — моцная Беларусь»
У межах кампаніі праводзяцца дыскусіі, навучанні, распаўсюджваюцца інфармацыйныя матэрыялы.
Кампанія «Люблю Беларусь!»
Кампанія «Люблю Беларусь!» распачалася ў 2008 г. з мэтай хрысціянізацыі беларусаў і беларусізацыі хрысціян.
У межах кампаніі праводзяцца розныя па фармаце і змесце мерапрыемствы. Сярод іх «Шоў Беларушчыны», «Курсы ды-джэяў Адраджэння», Хрысціянскі Літаратурны клуб, «Беларускі Хрысціянскі Хіт», разнастайныя канцэрты, сустрэчы з вядомымі людзьмі, вечарыны, імпрэзы.
Бас-гітара
Бас-гітара — струнны музычны інструмент, на якім граюць пальцамі ці толькі вялікім пальцам (выкарыстоўваючы тэхнікі плакін, слэпін, попін, тэпін, сампін) або з дапамогай плектра.
Гэты інструмент — варыяцыя электрагітары, выкарыстоўваецца для ігры нізкіх нот ў розных тыпах музыкі. Пачынаючы з 1950-х яна мае шырокае выкарыстанне і замяніла кантрабас ў папулярнай музыцы. Гэта адбылося без сумнення таму што гук бас-гітару лягчэй ўзмацняць, запісваць і транспартаваць, чым яе папярэдніка. Нягледзячы на гэта, кантрабас дагэтуль выкарыстоўваецца ў некаторых тыпах музыкі, такіх як джаз, рокабілі, традыцыйны блюз і, вядома, у класічнай музыцы.
Бас-гітара можа быць ладавай або бязладавай.
У першай бас-гітары былі чатыры струны (наладаныя EADG, з нізкай да самай высокай) і сучасная форма. Хоць у 1980-х і 1990-х сталі даступнымі бас-гітары з пяццю, шасцю ці нават сям'ю струнамі, бо выканаўцам трэба было пашыраць дыяпазон сваіх інструментаў. Пяціструнная бас-гітара звычайна мае нізкую «B» струну, а шасціструнныя — звычайна як ніжнюю «B» струну, так і вышэйшую «C» струну.
Падчас ігры бас-гітару у адрозненне ад кантрабаса трымаюць аналагічна гітары, гарызантальна накрыж з целам. Гукі звычайна атрымліваюць з дапамогай падчаплення струны пальцам ці медыятарам. У 1970-х і 1980-х атрымаў распаўсюд яшчэ адзін стыль ігры на бас-гітары — слэп. Бас-гітара — стандартны інструмент ў многіх музычных жанрах. Нават нягледзячы на тое, што кантрабас застаецца стандартным аркестравым інструментам, некаторыя кампазітары канца дваццатага стагоддзя замест яго выкарыстоўваюць бас-гітару.
Сан-Даніеле-По
Сан-Даніеле-По (San Daniele Po) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Крэмона.
Насельніцтва складае 1478 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 67 чал./км². Займае плошчу 23 км². Паштовы індэкс — 26046. Тэлефонны код — 0372.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Ізер
Ізер:
NGC 6188
NGC 6188 (іншае абазначэнне — ESO 226-EN19) — эмісійная туманнасць і адбівальная туманнасць у сузор’і Ахвярнік.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Пётр Раізій
Пётр Раізій, Педра Руіз дэ Морас (? — ) — пісьменнік, прававед, адзін з заснавальнікаў навуковай школы юрыспрудэнцыі ў Вялікім Княстве Літоўскім. Належаў да школы гуманістаў (або элегантнай юрыспрудэнцыі). Доктар права.
Біяграфія
Паводле паходжання іспанец. Адукацыю атрымаў у Падуанскім і Балонскім універсітэтах, прафесар Кракаўскай акадэміі. З 1551 г. жыў у Вільні, працаваў у складзе судоў і на розных пасадах у Віленскім біскупстве, напісаў некалькі юрыдычных трактатаў. У 1560—1563 выкладаў рымскае і магдэбургскае права ў школе права пры касцёле св. Янаў у Вільні. Быў пробашчам касцёла св. Янаў у Вільні, у свой час не дазволіў прыбыўшым у горад езуітам карыстацца гэтым касцёлам.
3 імем Раізія звязана заснаванне ў Вільні ў 1563 г. першай школы права (паводле сведчання Т. Нарбута, там Раізій выкладаў рымскае, саксонскае, магдэбургскае права), якую ен ператварыў у вучылішча юрыспрудэнцыі, дзе арганізаваў падрыхтоўку суддзяў, адвакатаў і іншых судовых чыноўнікаў.
Творчасць
Добрая тэарэтычная падрыхтоўка, веданне рымскага, магдэбургскага, кананічнага права, высокі аўтарытэт вучонага абумовілі далучэнне Раізія да работы над Статутам ВКЛ 1566. Сваей практычнай і навук дзейнасцю Раізвій зрабіў значны ўклад у развіцце права і культуры ў ВКЛ.
У літаратурна-прававой дзейнасці звяртаўся да актуальных праблем, пераважна звязаных са спадчынным правам. У паэме «Да польсюх магнатаў пра каралеўскі шлюб» (1553) выступіў прыхільнікам спадчыннай манархіі, неабходнасць якой абгрунтоўваў інтарэсамі стабілізацыі становішча ў дзяржаве. У 1561 г. склаў для жамойцкага біскупства канстытуцыю і навелы (законапапажэнні і правілы). У Вільні ўваходзіў у склад дворнага гаспадарскага суда, які разглядаў апеляцыі ад гарадоў з магдэбургскім правам, што паслужыла падставай для напісання працы «Заключэнне Пятра Раізія, карапеўскага юрысконсульта, аб справах, што слухаліся на судовых пасяджэннях Літвы, і аб абскарджанні судовых рашэнняў» (выд. ў 1563 у Кракаве, у 1570 у Франкфурце-на-Майне, у 1572 у Венецыі).
Спіс вуліц Крупак
У гэтым спісе прыведзены бульвары, вуліцы, завулкі, паркі, плошчы, праезды, праспекты, спускі, тупікі, шасэ г. Крупкі
Мачулішча (Камянецкі раён)
Мачу́лішча (, Мачулище) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Агародніцкага сельсавета.
Угар
Угар, Угор’е, Вугор — колішняе магдэбургскае мястэчка ў Браслаўскім павеце Віленскага ваяводства Вялікага Княства Літоўскага. Цяпер у межах вёскі Богіна.
Гісторыя
У 1787 годзе пад кіраўніцтвам архітэктара Адамовіча праз возера Богінскае была пабудавана штучная дамба, якая злучыла Богіна з мястэчкам Угар.
29 сакавіка 1792 года кароль і вялікі князь Станіслаў Аўгуст Панятоўскі надаў Угару Магдэбургскае права і герб: «у срэбным полі Святы Юрай, які забівае дзідай цмока». У гэты час тут было 48 дымоў.
У часы паўстання Т. Касцюшкі 3 чэрвеня 1794 года каля Угара канфедэраты напалі на абоз графа Мікалая Мануцы, які ахоўвалі расійскія войскі. Па здушэнні паўстання граф надумаў ліквідаваць прывілеі местачкоўцаў, якіх на той час налічвалася каля 350. Урэшце ён спаліў Угар, а жыхароў перасяліў на другі бок возера, каля маёнтка Богіна. Усе скаргі местачкоўцаў выявіліся марнымі ва ўмовах крызісу дзяржавы і безуладдзя.
Буякі
Буякі́, Дурніцы (Vaccinium uliginosum) — від лістападных кусцікаў з роду Ягаднік сямейства Верасовыя. Тыпавы від гэтага роду.
Назва
Побач буякоў часта расце, які дае моцны хмельны пах, што выклікае пры працяглым удыханні моцны галаўны боль. Як багун найбліжэйшы сусед буякоў, то яго ўплыў на чалавека часта памылкова прыпісваецца ім, праз што яны і атрымалі сваю народную назву — дурніцы. Сярод іншых беларускіх назваў такія, як п’яніца, лахачы, белагалоўнік, галаваболь, дурнічнік , п’яніцы , валуі , дурава  , бугаі, буяке, дурніка, п’янішніца , буяхі, буіны, ганабобель.
Васіль Фёдаравіч Загайнаў
Васіль Фёдаравіч Загайнаў (1903—1943) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, кулямётчык 3-й роты 1185-га стралковага палка (356-я стралковая дывізія, 89-й стралковы корпус, 61-я армія, Цэнтральны фронт), яфрэйтар. Герой Савецкага Саюза.
Біяграфія
Нарадзіўся 13 студзеня 1903 года ў вёсцы Лопаўцы Пектубаеўскага сельсавета Новатар’яльскага раёна Марыйскай АССР, у сялянскай сям’і. Рускі.
Буякі
Біялагічнае апісанне
Лісце цвёрдае, эліптычнае, шэравата-шызае, чаргаванае, цэльна-крайняе, вельмі зменлівае па памеры (0,7-5 см даўжынёй, 0,4-3 см шырынёй), на кароткіх хвосціках. Лісцікі ад ланцэтных да зваротнаяйкападобных, зверху блакітнавата-цёмна-зялёныя, знізу больш светлыя, шыза-зялёныя, з жылкамі, якія моцна выступаюць. Ападаюць на зіму. Пакрыты блакітнаватым васкавым налётам.
Васіль Фёдаравіч Загайнаў
Біяграфія
Скончыў 7 класаў Пектубаеўскай школы. Працаваў рахункаводам у калгасе. Беспартыйны.
Буякі
Біялагічнае апісанне
Плады — сінявата-чорныя ягады грушападобнай або авальнай формы 9-12 мм даўжынёй з шызым налётам, кісла-салодкія, без выразнага паху, ядомыя, усярэдзіне з зеленаватым мякаццю. Насенне шматлікае, светла-карычневае, завостранае, у форме паўмесяца, з сеткавымі лупінамі.
Цвітуць у маі — чэрвені, выспяваюць у ліпені — жніўні.
Распаўсюджанне і экалогія
Гэты від сустракаецца ва ўсіх рэгіёнах Паўночнага паўшар’я з умераным і халодным кліматам, у тундры, лясной зоне і верхнім поясе гор, нярэдка на балотах, тарфяніках. У Еўразіі распаўсюджаны ад Ісландыі і Вялікабрытаніі на захадзе да расійскага Далёкага Усходу і Японіі на ўсходзе (на поўдні арэал віду даходзіць да Іспаніі, Італіі, краін былой Югаславіі, Турцыі, Манголіі). У Паўночнай Амерыцы — ад Аляскі да Ньюфаўндленда (на поўдні — да Каліфорніі).
Васіль Фёдаравіч Загайнаў
Біяграфія
Пахаваны ў брацкай магіле ў вёсцы Піркі.
Буякі
Распаўсюджанне і экалогія
Ва Украіне распаўсюджаны ў заходнім і цэнтральным Палессі, зрэдку ў левабярэжным Палессі, у Карпатах. Раёны нарыхтовак: Валынская, Ровенская, паўночная частка Жытомірскай і Чарнігаўскай абласцей, Карпаты. У сувязі з асушваннем лясных тарфяных балот плошчы буякоў памяншаюцца і ўзнікае патрэба ў праектаванні мерапрыемстваў па захаванню і ўзнаўленню іх зараснікаў.
У Беларусі сустракаецца па ўсёй тэрыторыі па імшыстых забалочаных лясах і тарфяных балотах.
Растуць буякі ў забалочаных хвойных і змешаных лясах, на тарфяных балотах. Расліна святлалюбная.
Ураджайнасць буякоў вагаецца ад 120 да 550 кг/га. Яны, як і іншыя ягаднікі, вельмі адчувальныя да позніх веснавых замаразкаў, колькасці ападкаў. Вялікую ролю ў завязванні пладоў адыгрываюць пчолы-апыляльнікі. Пры наяўнасці апыляльнікаў утворыцца 67,8 % завязей, а без апылення — 5,6 %.
Хімічны склад
Па біяхімічным паказчыках не саступаюць чарніцам.
У ягадах утрымліваюцца вугляводы (5,3-6,5 % ), лімонная, яблычная, шчаўевая кіслоты (да 2 %), пекціны (0,5-0,6 %), дубільныя і фарбавальныя рэчывы (да 0,2 %), жалеза і марганец. Ягады маюць дастаткова высокае ўтрыманне вітаміна С (да 25-28 мг% ), які захоўваецца пры перапрацоўцы, каратын, вітамін РР. Яны могуць стаць крыніцай атрымання катэхінаў і антацыянаў (Р-актыўных злучэнняў).
У насенні ўтрымліваецца 28-32 % алею.
Гаспадарчае значэнне і ўжыванне
Харчовая, вітамінная, лекавая, меданосная, таніданосная, дэкаратыўная расліна.
Ягады ядомыя. Іх збіраюць для ўжывання ў сырым і перапрацаваным выглядзе. Свежы сок доўга не захоўваецца. Іх сушаць, выкарыстоўваюць для вырабу сокаў, узвараў, варэння, вінаў, джэмаў, жэле, мусаў.
Звычайна рэкамендуюць змешваць буякі з іншымі ягадамі, якія маюць больш яркі смак: чарніцамі, брусніцамі, журавінамі і іншымі.
Ягады і сок буякоў — дыетычны прадукт, які ўзмацняе абмен рэчываў і дзеянне цукрапаніжаючых прэпаратаў. Ягады ўмацоўваюць сценкі крывяносных сасудаў, нармалізуюць работу органаў стрававання і сэрца. Проціцынготны і вяжучы сродак.
Як меданосная расліна дае вясенне-летні ўзятак, які садзейнічае нарошчванню сілы пчалінай сям’і.
У народнай медыцыне ўжываюць ягады і лісце. Галіны з лісцем выкарыстоўваюць пры хваробах сэрца, як слабільны сродак, пры малакроўі, — ягады — пры дызентэрыі і парушэнні абмену рэчываў.
Акрамя таго, ягада выкарыстоўваюцца як проціцынготны і глістагонны сродак, сок і адвар — пры ліхаманцы.
Буякі прыдатныя для азелянення прысядзібных участкаў, асабліва на вільготных месцах у палескіх раёнах, іх можна высаджваць у бардзюрах, на рабатках.
Агратэхніка, перапрацоўка і збераганне
Буйнаплодныя буякі перспектыўныя для ўвядзення ў культуру. Акрамя прыродных форм буякоў, для ўвядзення ў культуру прыдатныя асобныя віды паўночнаамерыканскіх буякоў. Даследаванні па вырошчванні гэтых раслін ва ўмовах батанічных садоў Масквы, Мінска і іншых даказалі мэтазгоднасць і перспектыўнасць іх культуры на забалочаных і асушаных глебах.
Буякі — расліна непатрабавальная, практычна не паражаецца шкоднікамі і хваробамі.
Буякі патрабуюць кіслых глеб (pH 4-5), таму трэба рэгулярна сачыць за ўзроўнем кіслотнасці. Яны асабліва патрабавальныя да вільгаці — у карэннезаселеным пласце глебы (на глыбіні 20 см) яна павінна быць пастаянна вільготнай, але пераўвільгатнення і падтаплення яна не выносіць. Заляганне грунтавых вод на глыбіні спрыяльна для культуры.
Ягады збіраюць уручную, свежыя захоўваюць на працягу двух-трох дзён. Павышэнню ўраджайнасці спрыяе абрэзка галін, якую рэкамендуецца праводзіць раз у тры-чатыры гады восенню або ў пачатку вегетацыйнага перыяду.
Сушаць ягады ў спецыяльных печах або сушылках пры тэмпературы 40-55 °C градусаў. Захоўваюць плады гэтак жа, як і плады чарніц.
Паліўна-энергетычны комплекс Беларусі
У ПЭК Беларусі вылучаюць паліўную прамысловасць (нафтавую, газавую, тарфяную) і электраэнергічную прамысловасць. ПЭК мае развітую прамысловую інфраструктуру, уключаючы сетку нафтаправодаў і газаправодаў, у тым ліку магістральных, а таксама высокавольтныя лініі электраперадач.
Кіраванне развіццём паліўна-энергетычнага комплекса ажыццяўляюць Міністэрства энергетыкі Рэспублікі Беларусь (ВА «Белтопгаз», ВА «Белэнерга», ААТ «Белтрансгаз»), канцэрн «Белнафтахім» і іншыя дзяржаўныя арганізацыі.
У ПЭК краіны адбываюцца істотныя структурныя зрухі, адлюстроўваючы не толькі ступень выкарыстоўвання тых ці іншых энерганосьбітаў, але і навукова-тэхнічныя, сацыяльныя, арганізацыйныя і вытворчыя зрухі ў нацыянальнай эканоміцы. Структура валавой прадукцыі ПЭК Беларусі.
Метлюжок
Метлюжок (Poa) — род кветкавых раслін сямейства метлюжковых.
Адна- і шматгадовыя травяністыя расліны вышынёю да 100 см з паўзучымі падземнымі парасткамі ці без іх. Утвараюць дзярніны. Лісце вузкалінейнае, пляскатае. Каласкі з 2—5 (8) кветкамі ў раскідзістай і даволі густой мяцёлцы. Плод — зярняўка. Многія віды кармавыя расліны, уведзены ў культуру.
Боб
Боб (Vicia faba) — травяністая расліна сямейства бабовых.
Апісанне
Аднагадовая травяністая расліна вышынёю 1—1,5 м. Корань стрыжнёвы, разгалінаваны, пранікае ў глебу на глыбіню 80—150 см. Лісце без вусікаў. Кветкі белыя ці ружаватыя, сабраныя ў гронкі. Плод — шматнасенны струк.
Бывае боб агародны і кармавы. Кармавы боб мае дробнае насенне і развітую вегетатыўную масу. Агародны боб буйнаплодны і буйнанасенны з тоўстымі мясістымі створкамі. Сцябло прамое, не палягае, разгалінаванае каля асновы, голае, чатырохграннае або круглае, вышынёй ад 20 да 180 см і больш. Лісце складанае, заканчваецца вастрыём. Кветкі ў кароткіх гронках, белыя з чорнай плямай і без плямы, пахучыя. Плады — струкі даўжынёй ад 4 да 30 см, змяшчаюць па 3—4 бабіны, сядзяць па 1—4 у лісцевым вузле. Створкі пладоў у маладым узросце зялёныя, мясістыя, у спелым цёмна-бурыя, скурыстыя, голыя або аксаміцістыя, мяккія. Агародны боб мае ў сабе 23—25 % бялку, да 36 % крухмалу, 2 % цукру, 4 % пекцінавых рэчываў, вітаміны А, С, групы В і інш. Цукровыя сарты агароднага бобу з унутранага боку не маюць пергаментнага слоя; у сартоў, якія вырошчваюцца для атрымання недаспелага зерня, ён ёсць.
Распаўсюджанне
Старажытная кармавая і харчовая (агароднінная) культура. У дзікім стане невядома. Вырошчваюць ва ўсіх краінах умераных паясоў.
Выкарыстанне
Па колькасці бялку і каларыйнасці боб пераўзыходзіць многія агародныя расліны. Малады боб спажываюць вараным, у супах і баршчах.
Вараны ў струках боб дапамагае пры лячэнні дызентэрыі і іншых кішачных хвароб, з’яўляецца добрым сродкам ад млоснасці, пры кашлі. Муку з бобу выкарыстоўваюць пры запаленчых працэсах, сумесь мукі з мёдам прыкладаюць да нарываў.
Завораная зялёная маса — добры сідэрат.
1-ы пяхотны рэгімент вялікай булавы Вялікага Княства Літоўскага
1-ы пяхотны рэгімент вялікай булавы Вялікага Княства Літоўскага — пяхотнае падраздзяленне войска Вялікага Княства Літоўскага перыяду Рэчы Паспалітай.
Боб
Агратэхніка
Боб — холадаўстойлівая, патрабавальная да вільгаці расліна. Расце добра на цяжкіх гліністых глебах, добра ўгноеных, дрэнна на пясчаных і забалочаных участках, кіслыя глебы пад яго непрыдатныя. Лепшыя папярэднікі: бульба, кукуруза, буракі, агуркі.
1-ы пяхотны рэгімент вялікай булавы Вялікага Княства Літоўскага
З’яўлялася тактычнай адзінкай, якая складалася з некалькіх аддзелаў пяхоты, што адпавядала пазнейшаму пяхотнаму палку.
Боб
Агратэхніка
Тэхналогія вырошчвання кармавога бобу такая самая, як агароднага.
1-ы пяхотны рэгімент вялікай булавы Вялікага Княства Літоўскага
З 1717 названы: «палком інфантэрыі вялікага гетмана Вялікага Княства Літоўскага», каля 1766 «пяхотным рэгіментам вялікай булавы Вялікага Княства Літоўскага», у 1776 «1-ым грэнадзёрскім палком» і ў тым жа годзе «1-ым пяхотным рэгіментам вялікай булавы Вялікага Княства Літоўскага».
У 1790—1792 гадах полк камплектаваўся рэкрутамі з Слонімскага, Лідскага і Слуцкага паветаў.
Места кватэравання: Барысаў (1777), Слонім (1783—1792), Вількамір (снежань 1792).
Бітвы і сутычкі
Удзельнічаў у вайне Расіі з Рэччу Паспалітай 1792 года, што тычылася абароны наступстваў Канстытуцыі 3 мая 1791 года, у тым ліку ў бітвах пад Мірам (11 чэрвеня 1792), Салатамі (29 ліпеня 1794), абароне Вільні (11 жніўня).