cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Рэкта (прыток Сянны)
Назва
Блізкім чынам матываваныя і вядомыя на Верхнім Падняпроўі, Падзесенні, Верхнім Павоччы, Верхнім Паволжы рачныя назвы з коранем Kek- (Чачора, Чэчэна, Чэчэта, Чэчэль), разам з іх літоўскімі аналагамі Kek-upys, Keklys. Гэтыя назвы звязваюць з літоўскім kekė «гронка (арэхаў, ягадаў, кветак)», kekulas «камяк», прускім kekars «гарох» (у гарохавым струку шмат гарошынак).
Ва ўсіх гэтых выпадках рачныя назвы матываваныя семантыкай ушчыльнення ў выніку сціснутасці. У балцкай гідраніміі нярэдка ёсць, калі водныя назвы нясуць значэнне "сціскання" (Жлобін, Горадзен і інш.). Мяркуецца, што назвы з семантыкай "сціскання" адлюстроўваюць канфігурацыйныя асаблівасці адпаведнай ракі ці возера.
Водаапісанне
Даўжыня ракі 10 км. Сярэдні нахіл воднай паверхні 3,2 м/км. Плошча вадазбору 28 км². Вадазбор у межах Аршанска-Магілёўскай раўніны. Рака пачынаецца прыкладна за 2,8 км у напрамку на поўнач ад вёскі Галоўчыцы, упадае ў Сянну на ўсход ад вёскі Пільня.
Капіляр
Капіляры (ад лац. Capillaris - валасяны) з'яўляюцца самымі тонкімі сасудамі ў арганізме чалавека і іншых жывёл. Сярэдні іх дыяметр складае 5-10 мкм. Злучаючы артэрыі і вены, яны ўдзельнічаюць у абмене рэчываў паміж крывёю і тканкамі. Сценкі капіляраў складаюцца з аднаго пласта клетак эндатэлію. Таўшчыня гэтага пласта настолькі малая, што дазваляе праходзіць праз яго малекулам кіслароду, вады, ліпідаў і шматлікім іншым. Прадукты, якія ўтвараюцца ў выніку жыццядзейнасці арганізма (такія як дыяксід вуглярода і мачавіна), таксама могуць праходзіць праз сценку капіляра для транспарціроўкі іх да месца вывядзення з арганізма. На праніцальнасць капілярнай сценкі аказваюць уплыў цітакіны.
NGC 6415
NGC 6415 — рассеянае зорнае скопішча ў сузор’і Скарпіён.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Форт-12
Форт-12 — самазарадны пісталет калібра 9 мм украінскай вытворчасці. Афіцыйна прыняты на ўзбраенне Міністэрства ўнутраных спраў Украіны і Службы бяспекі Украіны.
Вольга Паўлаўна Салаўцова
Вольга Паўлаўна Салаўцова (нар., Армавір, Краснадарскі край, Расія) — беларускі спецыяліст у галіне фізікі атамнага ядра і элементарных часціц. Доктар фізіка-матэматычных навук (2006).
Біяграфія
Скончыла Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя М. В. Ламаносава (спецыяльнасць «Фізіка», 1976; аспірантура, 1980). Працуе ў Гомельскім дзяржаўным тэхнічным універсітэце імя П. В. Сухога (Міжнародны цэнтр перспектыўных даследаванняў, дырэктар, адначасова навукова-даследчая частка ўніверсітэта, галоўны навуковы супрацоўнік).
Навуковая дзейнасць
Навуковыя інтарэсы: тэарэтычная ядзерная фізіка; квантавая тэорыя поля; квантавая хромадынаміка.
Узнагароды
Прэмія Аб’яднанага інстытута ядзерных даследаванняў (г. Дубна, Расія, 1985).
Янова
Назву Яно́ва маюць:
Далонь
Далонь — сяло ў Бескарагайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Далонскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 28 км на паўднёвы захад ад раённага цэнтра, сяла Бескарагай. Код КАТА — 633641100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 874 чалавекі (432 мужчыны і 442 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 616 чалавек (304 мужчыны і 312 жанчын).
Віктрыцый
Віктрыцый Руанскі (Victrice de Rouen; Victricio di Rouen; 330-я — да 409, верагодна ) — святы, біскуп Руанскі, прапаведнік і пісьменнік. Дзень памяці адзначаецца 7 жніўня.
Сура (Каран)
На першы погляд крытэрый размяшчэння сур ў іх даўжыні, наступныя суры як правіла карацейшыя за папярэднія. Аднак гэты прынцып вытрымліваецца не заўсёды.
Віктрыцый
Біяграфія
Віктрыцый быў сынам рымскага легіянера і праходзіў службу ў войску. Пасля прыняцця хрысціянства ён адмовіўся ад войска. Ён быў пабіты бізунамі і асуджаны да пакарання смерцю, але здолеў пазбегнуць яго. Віктрыцый хрысціянізваў плямёны ў Фландрыі, Эно і Брабанце. Стаў біскупам Руана ў 386 або 393 годзе. Быў запрошаны ў Брытанію ў 396 годзе для дапамогі ў вырашэнні супярэчнасцяў мясцовых біскупаў. Быў абвінавачаны ў ерасі, але яго абараніў Папа Рымскі Інакенцій I, ад якога ён атрымаў важныя дэкрэталіі (пастановы рымскіх пап, якія выдаваліся ў форме пасланняў) «Liber Regularum». У 396 годзе мошчы святых Віталя і Агрыкалы былі адпраўленыя Віктрыцыю, святому Паўліну з Нолы і іншым. Віктрыцый напісаў «Усхваленне Святых» (De Laude Sanctorum).
Палявы лунь
Палявы лунь (Circus cyaneus) — від птушак рода Луні сямейства Ястрабіныя.
Апісанне
Даўжыня цела 44-52 см, размах крылаў 100—120 см. Выразны палавы дымарфізм. Падобны да стэпавага і поплаўнага лунёў, асабліва самка. Белая пляма на надхвосці выразная і параўнальна вялікая. Маладыя падобныя да самкі. Самец толькі праз некалькі гадоў набывае канчатковы ўбор, найбольш доўга бурыя плямы захоўваюцца на грудзях і жываце.
Пашырэнне
Аддае перавагу адкрытым прасторам — стэпу, сфагнавым балотам, зарослым прыбярэжным лугам, высечкам, мелкаводным азёрам з густой расліннасцю і верасовым пустэчам. Занесены ў Чырвоныя кнігі Беларусі, Латвіі, Польшчы, Украіны, шэрагу рэгіёнаў Расіі.
Ядвіга Іосіфаўна Бяганская
Ядвіга Іосіфаўна Бяга́нская (псеўданім: Ядвіга Рута;, Верхняудзінск, цяпер Улан-Удэ — , Мінск) — ,.
Біяграфія
Нарадзілася ў сям’і беларускіх перасяленцаў у Сібір, якія вярнуліся на Беларусь у 1922. З 1924 у Мінску. У 1924 паступіла на літаратурна-лінгвістычнае аддзяленне педагагічнага факультэта БДУ, якое скончыла ў 1930. Настаўнічала ў Мінску, Рэчыцы. У 1937 былі арыштаваны яе муж паэт А. Сак і бацька Іосіф Вікенцевіч Бяганскі (абодвух расстралялі). 6 лістапада 1937 арыштавана і сама Бяганская і 4 студзеня 1938 асуджана на 10 гадоў лагераў; адпраўлена на Калыму. Вызвалена 6 лістапада 1947. У пачатку 1948 узяла шлюб з мастаком Міхаілам Якаўлевічам Леберфарбам, жыла на Чукотцы. У 1948 ёй дазволілі вярнуцца на Беларусь. Да 1955 жыла ў Рэчыцы. Рэабілітавана ў 1954. Пасля рэабілітацыі першага мужа ў 1955 пераехала з сям’ёй у Мінск.
У 1956—1963 працавала рэдактарам на Беларускім радыё. З 1963 на пенсіі.
Памерла 3 красавіка 1992 года ў Мінску і была пахавана на Паўночных могілках.
Творчасць
Пачала публікаваць вершы з 1926. З 1953 пачала выступаць як празаік. Перакладала з польскай і славацкай моў. Член СП СССР з 1957. Аўтар кніг для дзяцей «Далёка на Поўначы» (1954), «Жэнін галубок» (1958), «Сустрэча з морам» (1962), «Зосіна зорачка» (1965), «Над ракой Шушай» (1977), «Нечаканая сустрэча» (1978).
У 2018 годзе апублікаваны вершы Я. Бяганскай перыяду другой паловы 1920–х гадоў.
Чымега
Чымега (Cimego) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Трэнта.
Насельніцтва складае 417 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 41 чал./км². Займае плошчу 10 км². Паштовы індэкс — 38082. Тэлефонны код — 0465.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Martino.
Ягор Дзмітрыевіч Малаткоў
Ягор Малаткоў (нар., ) — беларускі футбаліст, нападнік клуба «Слонім-2017» (у арэндзе з магілёўскага «Дняпра»).
Клубная кар’ера
У 2020 годзе пачаў прыцягвацца да магілёўскага «Дняпра» ў Другой лізе чэмпіянату Беларусі, тады ж падпісаў першы прафесійны кантракт з клубам. У 2021 годзе, пасля выхаду «Дняпра» ў Першую лігу, застаўся ў Другой лізе ў складзе рэзервовай каманды «Дняпро-Юні», з 10 галамі стаў яе найлепшым бамбардзірам у сезоне.
Да сезона 2022 стаў рыхтавацца з асноўнай камандай «Дняпра», якая пазней атрымала месца ў Вышэйшай лізе. Дэбютаваў у Вышэйшай лізе 20 сакавіка 2022 года ў матчы першага тура супраць бабруйскай «Белшыны» (0:0), калі выйшаў на замену ў канцы сустрэчы. У далейшым працягваў часам з’яўляцца на полі, у канцы сезона 2022 стаў трапляць у стартавы склад.
У жніўні 2023 года быў аддадзены ў арэнду ў «Слонім-2017».
Апочацкі раён
Апочацкі раён (Опо́чецкий райо́н) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) на паўднёвым захадзе Пскоўскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Апочка.
Геаграфія
Асноўныя рэкі — Вялікая, Іса.
Дзераўцоўскі сельсавет
Дзераўцо́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Асіповіцкага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — вёска Дзераўцы.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Асіповіцкага раёна Бабруйскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Асіповіцкім раёне БССР. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Асіповіцкім раёне Магілёўскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Бабруйскай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Магілёўскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя ўвайшла ў склад новаўтворанага Восаўскага сельсавета.
Філіп Рот
Фі́ліп Мілтан Рот (Philip Milton Roth;, Ньюарк (штат Нью-Джэрсі — , Манхэтэн ) — вядомы амерыканскі пісьменнік, аўтар больш за 25 раманаў, лаўрэат Пулітцэраўскай прэміі (1998).
Біяграфія
Нарадзіўся ў Ньюарку (штат Нью-Джэрсі) ў 1933 годзе ў сям’і імігрантаў, яўрэяў з Галіцыі. У 1954 годзе скончыў Бакнэлскі ўніверсітэт. На працягу трох гадоў выкладаў літаратуру ў Чыкагскім універсітэце і займаўся рэцэнзаваннем кінафільмаў і тэлепраграм.
Аўтар больш як 20 кніг, сярод якіх — «Змова супраць Амерыкі», «Выпадак краўца», «Іншае жыццё». Яго першы зборнік апавяданняў «Бывай, Каламбус» быў апублікаваны ў 1959 годзе. У 1998 годзе пісьменнік быў уганараваны Пулітцэраўскай прэміяй за раман «Амерыканская пастараль». Апошняй кнігай пісьменніка стаў раман «Немязіда», напісаны ў 2010 годзе. Па васьмі яго творах былі зняты мастацкія фільмы.
Рот быў прэтэндэнтам на Нобелеўскую прэмію па літаратуры, аднак не атрымаў яе.
У 2012 годзе Рот абвясціў аб завяршэнні пісьменніцкай кар’еры. У інтэрв’ю французскаму часопісу «Les Inrocks» Рот, якому было 79 гадоў, заявіў, што страціў натхненне і не напіша больш ні адной кнігі.
Памёр у шпіталі Манхэтэна ад сардэчнай недастатковасці.
Гіпотэза заапарка
Гіпотэза заапарка - прапанаваная ў 1973 годзе амерыканскім астраномам Джонам Болам гіпотэза, прапанаваная як адказ на парадокс Фермі ў адносінах відавочнай адсутнасці доказаў ў падтрымку існавання вышэйшых фомаў пазаземнага жыцця. Згодна з гэтай гіпотэзай, наяўнасць жыцця на Зямлі даўно вядома разумным прадстаўнікам пазаземных цывілізацый, але прадстаўнікі пазаземнага жыцця лічаць за лепшае не ўмешывацца ў жыццё на Зямлі і абмяжоўваюцца назіраннем за яе развіццём, накшталт назірання людзей за жывёламі ў заапарке. Мяркуецца таксама, што адкрытыя кантакты ў выніку будуць зроблены ў той момант, калі людзі дасягнуць пэўнага ўзроўня развіцця. Згодна з адным з адгалінаванняў шэтай гіпотэзы, узровень ведаў чалавецтва знаходзіцца на такім нізкім узроўні развіцця, што даць чалавецтву зразумець, што кантакт наладжаны, пазаземным цывілізацыям не здаецца магчымым.
NGC 6416
NGC 6416 (іншыя абазначэнні — OCL 1031, ESO 455-SC32) — рассеянае скопішча ў сузор’і Скарпіён.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Пелішча
Пе́лішча (, Пелище) — аграгарадок у Беларусі, у Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Пелішчанскага сельсавета.
Геаграфія
Знаходзіцца за 12 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад горада Каменец, за 41 км ад Брэста, за 16 км ад чыгуначанай станцыі Жабінка.
Марыя Канстанцінаўна Башкірцава
Марыя Канстанцінаўна Башкірцава (Марі́я Костянти́нівна Башки́рцева, Marie Bashkirtseff; 23 лістапада 1858, Гаўронці, Палтаўскі павет, Палтаўская губерня, Расійская імперыя — †31 кастрычніка 1884, Парыж, Францыя) — украінская і французская мастачка, майстар жанравага жывапісу; скульптар і пісьменніца: біёграф, аўтар знакамітага «Дзённіка».
Біяграфія
Нарадзілася ва ўкраінскай вёсцы Гаўроніцы цяпер Палтаўскага раёна, Палтаўская вобласці Украіны.
Бацька, Канстанцін Башкірцаў, — сын генерала Паўла Рыгоравіча Башкірцава, удзельніка вайны 1812 года, быў буйным землеўладальнікам і ўзначальваў дваранства Палтаўскай губерні. Маці, Марыя Бабаніна, харкаўчанка, Дачка палкоўніка — арыстакрата, бібліяфіла, англамана і знатака мастацтваў.
У 1870 годзе сям’я з’ехала за мяжу.
Вучылася жывапісу ў парыжскай Акадэміі Жуліяна.
Хварэла на сухоты, памерла ва ўзросце 25 гадоў. Пахавана ў Парыжы.
Кар’ера
Украінка па паходжанні, яна стала выбітнай фігурай перш за ўсё французскага мастацтва.
Як мастачка фармавалася пад уплывам творчасці жывапісца Жуля Басцьен-Лепажа. Талент Башкірцавай заўважылі адразу. Яе працы заваёўвалі шматлікія медалі і прызы на выставах, у захапленні ад яе былі французскія газеты і часопісы. Творчасць Башкірцавай высока шанавалі Анатоль Франс і Эміль Заля. У 1879 годзе на конкурсе творчых работ ганаравана залатога медаля.
З’яўляецца майстрыняй жанравага жывапісу. Вядомыя карціны: «За кнігай», «Маладая жанчына з букетам бэзу», «У майстэрні Жульена», «Сустрэча», серыі аўтапартрэтаў. Свет карцін Башкірцавай — гэта свет парыжскага прыгарада, свет служанак, работніц, бяздомных дзяцей і школьнікаў.
Пасля смерці мастачкі некаторыя яе працы закупілі музеі, такія як Люксембургскі, частка работ засталася ў Луўры. Сёння арыгіналы карцін Башкірцавай з’яўляюцца рэдкасцю: большая іх частка знікла падчас Другой сусветнай вайны.
Акрамя візуальнага мастацтва, Башкірцава з’яўляецца аўтарам гучна вядомага еўрапейскай аўдыторыі «Дзённіка» (1873—1884). Так, напрыклад, Жульет Бінош захаплялася творам і марыла сыграць Башкірцаву ў пачатку акцёрскай кар’еры.
Дзённік
Пачала пісаць дзённік прыкладна з 13 гадоў на французскай мове. Яго апісваюць як «дзіўна сучасны псіхалагічны аўтапартрэт маладога адоранага розуму ў працэсе развіцця». Дзённік таксама змяшчае амаль навелістычнае Апісанне еўрапейскай буржуазіі канца дзевятнаццатага стагоддзя. Скразной тэмай у дзённіку з’яўляецца глыбокае жаданне дасягнуць славы, якое ўзмацняецца ўсё большай асцярогай таго, што перабежныя хваробы Башкірцавай могуць апынуцца на сухоты. У канцы жыцця, успамінаючы сваю сямейную гісторыю, яна піша: «Калі я не памру маладой, я спадзяюся жыць як вялікі мастак; але калі я памру маладой, я маю намер апублікаваць свой дзённік, які не можа быць нецікавым».
Дзённік Башкірцавай цікавы ўжо з першых радкоў, у ім раскрыты ўнутраны свет чалавека: дыялогі паміж добрым і злым бакамі, глыбіню любові.
Спадчына
Маёнтак Башкірцава быў прададзены ў 1900 годзе графу С. Д. Шарамецьеву.
У 1908 годзе маці Башкірцавай перадала ў музею Аляксандра III вялікую калекцыю яе прац (141 працу, сярод якіх: малюнкі, эскізы, палотны, пастэль, скульптурныя эцюды).
У 1930 годзе з Рускага музея ў Ленінградзе перададзена ў Днепрапятроўскі музей дзве карціны Башкірцавай, а ў 1932 годзе па запыце Наркамасветы УССР Рускі музей перадаў Украіне 127 прац Башкірцавай. У Рускім музеі засталося 8 жывапісных палотнаў і 13 малюнкаў.
Падчас эвакуацыі Харкаўскай карціннай галерэі бясследна зніклі 66 палотнаў Башкірцавай. Сёння ў музеях Украіны ёсць толькі тры яе карціны: у музеі Харкава, Днепрапятроўска і Сумы.
У 1980 х у Расійскай Нацыянальнай бібліятэцы выявілі арыгінальны тэкст дзённіка, які раней лічылі згубленым. У ходзе яго вывучэння выявілі, што большая частка дзённіка Башкірцавай невядомая публіцы, а ўжо апублікаваная частка змяшчае шэраг лакун і відавочных скажэнняў (у тым ліку і год нараджэння мастачкі), унесеных сям’ёй, якая не жадала разгалашэння сямейных таямніц.
Сёння ідзе публікацыя поўнага тэксту дзённіка на французскай мове. У 2012 зроблены англійскі пераклад (першая частка пад назвай «I Am the Most Interesting Book of All», другая частка — «Lust for Glory»). Поўнае выданне па-новаму раскрывае асобу Башкірцавай, а таксама асвятляе жыццё эпохі.
Арыгінальныя працы Башкірцавай у цяперашні час з’яўляюцца рэдкасцю з прычыны таго, што вялікая іх частка загінула падчас Другой сусветнай вайны.
Украінскі літаратуразнаўца Міхаіл Слабашпіцкі выдаў раман «Марыя Башкірцава», перакладзены на рускую і французскую мовы.
Вялікае даследаванне асобы Башкирцевой зрабіў пісьменнік Аляксандр Аляксандраў. Вынікам яго працы стала кніга «Сапраўднае жыццё мадэмуазель Башкірцавай».
Аповесць «Праменад з мадэмуазель Мары» пасля падарожжа ў Ніцу, дзе Башкірцава наведвала ўрокі жывапісу і пачала весці дзённік, напісаў пісьменнік Аляксандр Балабко. Ён таксама аўтар п’есы на два дзеянні «Сон Марыі Башкірцавай».
Памяць
Пасмяротная выстава карцін Башкірцавай адбылася ў Парыжы (1885).
Творы захоўваюцца ў музеях Францыі, Нідэрландах, ЗША, РФ і Украіны.
У Люксембургскім палацы ў Парыжы каля сімвалічнай скульптуры «Неўміручасць», дзе высечаныя імёны выбітных французскіх дзеячаў, ёсць імя Марыі Башкірцавай.
У Ніцы ў Музеі выяўленчага мастацтва ёсць зала Башкірцавай.
У вёсцы Чэрнякіўка створаны музей Башкірцавай і названая паляна Марыінай далінай, дзе штогод на Дзень моладзі праводзяць масавыя гулянні з выставамі мастацкіх твораў.
Карцінная галерэя ў Дзіканьцы носіць імя М. К. Башкірцавай.
У Сумах існуе завулак Марыі Башкірцавай.
На Венеры названы кратэр у гонар Башкірцавай.
Французская хвоя (Узрэчча)
Французская хвоя, або сасна — адзінокае вялізнае паклоннае дрэва каля в. Узрэчча Глыбоцкага раёна, якое расце бліз дарогі паміж вёскамі Бабічы і Узрэчча на кургане, што захаваўся ад некалі вялікага могільніка. Паводле мясцовага падання пад дрэвам падчас вайны 1812 года салдатамі Напалеона быў закапаны скарб, што і тлумачыць назву хвоі. Да XX стагоддзя захавалася абрадавае кармленне дрэва.
Межыгір’я
Межыгір’я (Межигір'я) — былая прыватная рэзідэнцыя экс-прэзідэнта Украіны Віктара Януковіча ў вёсцы Наві Пэтрыўці (Нові Петрівці) Вышгарадскага раёна Кіеўскай вобласці. Зараз стала музеем, які адлюстроўвае раскошу жыцця свайго былога ўладальніка. Януковіч жыў у ёй з 2002 па 21 лютага 2014 года, калі ён адмовіўся ад сваёй нерухомасці ў выніку Украінскай рэвалюцыі 2014 года.
Іншая, магчыма, яшчэ больш раскошная рэзідэнцыя знаходзілася ў стадыі будаўніцтва ў раёне мыса Ая ў Крыме, калі ў 2014 годзе Януковіч быў зрынуты. Журналісты называюць яе «Межыгір’я № 2».
Комплексы Межыгір’я таксама ўключаюць у сябе аўтамабільны музей, які адлюстроўвае некаторыя з былых экзатычных аўтамабіляў Януковіча, поле для гольфа, страусіную ферму, шматлікія фантаны, верталётную пляцоўку і невялікую царкву.
Сяргей Уладзіміравіч Сцельмашонак
Сяргей Уладзіміравіч Сцельмашонак (нар. 6 лютага 1956, Ленінград, Расія) — беларускі дызайнер і мастак. Член Беларускага саюза дызайнераў і Беларускага саюза мастакоў.
Біяграфія
У 1978 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі інстытут. Быў вучнем у А. В. Чарнышова.
З 1978 года ўваходзіць у Беларускі саюз мастакоў.
З 1984 года ўваходзіць у Беларускі саюз дызайнераў.
Працаваў мастаком-афарміцелем для беларускіх часопісаў: «Крыніца», «Охота и рыбалка», «Кур’ер» і г.д.
Драгобыч
Гісторыя
Заснаваны ў канцы XI ст. У 1340 годзе стаў цэнтрам староства Перамышльскай зямлі Рускага ваяводства Каралеўства Польскага, пасля — Рэчы Паспалітай. З ХV ст. горад развіваўся найперш як кірмашовы і солеварчы цэнтр. Пасля 1-га падзелу Рэчы Паспалітай адышоў да Імперыі Габсбургаў. У сярэдзіне XIX ст. ператварыўся ў найбуйнейшы ў Еўропе цэнтр здабычы нафты, што спрыяла хуткаму развіццю горада. У міжваеннай Польшчы быў цэнтрам павета Львоўскага ваяводства. Паводле Пакту Молатава — Рыбентропа, у 1939 годзе адышоў да СССР.
Сёння горад вядомы, як малая радзіма Юрыя Драгобыча, Івана Франка і Бруна Шульца. У горадзе дзейнічалі шматлікія нафтаперапрацоўчыя прадпрыемствы. Зараз у горадзе працуе солеварчы завод, найстарэйшы заводам такога тыпу ў Еўропе.
== Насельніцтва == Колькасць пастаяннага насельніцтва горада, станам на 1 студзеня 2020 года, складала 75 396 чалавек.
Спіс аб’ектаў PGC (1927001—1928000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1927001—1928000)
Пруска Велівейская
Пру́ска Веліве́йская (, Пруска Веливейская) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Пелішчанскага сельсавета.
Медына
Раней Медына называлася Ясрыб, але потым яна пачала называцца Madīnat an-Nabī (النبيمدينة «горад прарока») або al-Madīnah al-Munawwarah («асвечаны горад» або «бліскучы горад»), а кароткая форма «Медына» азначае проста «горад». Медына — другі свяшчэнны горад ісламу пасля Мекі.
Эміне Аяраўна Джапарава
Эміне Аяраўна Джапарава (таксама Эміне Джэпар, Emine Ayar qızı Ceppar; 5 мая 1983, Краснадар, РСФСР) — украінская крымскататарская палітычная і дзяржаўная дзяячка, журналістка, першы намеснік міністра замежных спраў Украіны.
Адукацыя
Скончыла Інстытут міжнародных адносін Кіеўскага нацыянальнага ўніверсітэта імя Тараса Шаўчэнкі (2000—2006), аддзяленне міжнародных адносін. Атрымала дыпломы палітолага-міжнародніка і перакладчыка англійскай мовы з адзнакай.
У 2005 годзе ўдзельнічала ў праграмах Дзяржаўнага дэпартамента ЗША «International Visitor Leadership Program» і «Моладзевая альтэрнатыва», прайшла стажыроўку ў Сакратарыяце першага намесніка старшыні ВРУ. У 2008 годзе ўдзельнічала ў вучэбнай праграме для дыпламатаў пры Інстытуце міжнародных адносін у горадзе Клінгендаль, Нідэрланды.
Біяграфія
У 2002—2003 працавала на грамадскіх пачатках памочніцай па пытаннях нацыянальных меншасцяў у службе першага віцэ-прэм’ер-міністра Украіны па гуманітарных пытаннях. З сакавіка 2008 па студзень 2010 года працавала аташэ на пасадзе трэцяга сакратара аддзела сацыяльна-гуманітарных пытаннях Дэпартамента культурнага і гуманітарнага супрацоўніцтва МЗС Украіны.
20 красавіка 2016 года прызначаная на пасаду першага намесніка міністра інфармацыйнай палітыкі Украіны. 3 верасня 2019 напісала заяву аб звальненні з пасады.
Кандыдат у народныя дэпутаты ад партыі «Украінская стратэгія Гройсмана» на парламенцкіх выбарах 2019 года, № 4 у спісе.
З 18 мая 2020 года — першы намеснік міністра МЗС Украіны Дзмітрыя Кулебы. Старшыня Нацыянальнай камісіі Украіны па справах ЮНЕСКА.
24 жніўня 2021 года прысвоены дыпламатычны ранг Надзвычайнага і Паўнамоцнага Пасланца другога класа.
Бадэне (Усходне-Казахстанская вобласць)
Бадэне — сяло ў Бескарагайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Далонскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 40 км на паўднёвы захад ад раённага цэнтра, сяла Бескарагай. Код КАТА — 633641200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 831 чалавек (402 мужчыны і 429 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 578 чалавек (284 мужчыны і 294 жанчыны).
Джалал Талабані
Джала́л Талабані́ (12 лістапада 1933 — 3 кастрычніка 2017) — Прэзідэнт Ірака (2005—(2014), курд, стваральнік і кіраўнік адной з дзвюх курдскіх партый Ірака — Патрыятычнага саюза Курдыстана.
На працягу 1960-х г.г. кіраваў палітбюро ДПК, але выйшаў з партыі ў 1966 годзе, расчараваны кланавай будовай партыі. Адразу распачаў працу па стварэнню новай партыі, якая была заснавана ў 1975 годзе пад назвай Патрыятычны Саюз Курдыстана. Яна хутка стала галоўным апанентам ДПК. Але пасля сканчэння першай вайны ў Заліве ў 1991 годзе, лідары абодвух партый узначалілі курдскае паўстанне супраць Ірака. Паступова ДПК заняў праіранскі бок, а потым увогуле адмовілася ад ідэі незалежнасці Курдыстана і пачала схіляцца да аўтаноміі ў межах Ірака.
Пагадненне паміж курдскімі партыямі дазволіла стварыць кааліцыю пад назвай Дэмактатычна-Патрыятычны Альянс Курдыстана, які атрымаў перамогу на мясцовых выбарах у Курскую Грамаду (2005 г.), і атрымаў 75 месцаў ў Іракскім парламенце (2005 г.).
7 красавіка 2005 года Талабані стаў прэзідэнтам Ірака. Кіраўнік ДПК Барзані стаў прэзідэнтам Курдыстана.
Памёр 3 кастрычніка 2017 года.
Дэсманд Туту
Дэсманд Туту (Desmond Mpilo Tutu;, Клерксдорп, правінцыя Трансвааль, ПАР — ) — англіканскі архіепіскап Кейптаўнскі (першы чарнаскуры епіскап у ПАР), актыўны барацьбіт з апартэідам. Лаўрэат Нобелеўскай прэміі міру 1984 года, лаўрэат Сіднейскай прэміі міру (1999).
Біяграфія
Скончыў Іаганесбургскі ўніверсітэт (1954), Тэалагічны каледж св. Пятра (1960), Лонданскі каралеўскі каледж (1966). Магістр тэалогіі.
У 1954—1957 гадах настаўнічаў. 3 1961 года святар. 3 1975 года настаяцель Іаганесбургскага сабора, з 1976 года біскуп Лесота, з 1978 года генеральны сакратар Паўднёваафрыканскага савета цэркваў. Асуджаў палітыку апартэіду ўладаў ПАР, стаяў за выключна мірныя сродкі барацьбы; маральна і матэрыяльна падтрымліваў ахвяр палітычных рэпрэсій і іх сем’і.
Памёр 26 снежня 2021 года.
Рудольф I Габсбург
Рудольф I (Rudolf von Habsburg;, замак Лімбург, Сасбах, паблізу Фрайбурга, Германія — , Шпаер, паблізу Мангейма, Германія) — кароль Германіі з 29 верасня 1273 года, першы прадстаўнік дынастыі Габсбургаў на троне Свяшчэннай Рымскай імперыі і заснавальнік Аўстрыйскай манархіі Габсбургаў.
Маладыя гады
У маладосці Рудольф I быў актыўным прыхільнікам імператара Фрыдрыха II і яго сына Конрада IV, што прынесла яму дадатковыя зямельныя ўладанні ў Швабіі. У 1254 годзе за падтрымку Конрада IV Рудольф Габсбург быў адлучаны ад царквы Папам Рымскім Інакенціем IV.
Пасля спынення дынастыі Гогенштаўфенаў на імперскім троне, у Германіі устанавіўся перыяд міжцарства, які характарызуецца крайнім падзеннем цэнтральнай улады і пастаяннымі ваеннымі канфліктамі паміж рознымі прэтэндэнтамі на прастол. Сітуацыя анархіі дазволіла Рудольфу Габсбургу павялічыць свае ўладанні і ўплыў у краіне. Пасля смерці апошняга графа Кібургскага ў 1264 годзе ў Рудольф атрымаў у спадчыну яго ўладанні, барацьба з біскупамі Страсбурга і Базеля таксама завяршылася трапна для Габсбурга. У выніку да пачатку 1270-х гадоў Рудольф стаў самым уплывовым правіцелем у Швабіі, хоць трон гэтага герцагства яму атрымаць не ўдалося.
Кароль Германіі
Пасля смерці ў 1272 годзе ў германскага караля Рычарда Карнуольскага, 1 кастрычніка 1273 года ў Франкфурце князі імперыі, якія сабраліся тут, выбралі Рудольфа Габсбурга новым каралём Германіі. Абранне Рудольфа шмат у чым адбылося дзякуючы яго падтрымцы Фрыдрыхам III Гогенцолернам, бургграфам Нюрнберга, а таксама герцага Саксен-Вітэнбергскім Альбрэхтам II і Баварскі Людвігам II, за якіх былі выдадзеныя дачкі Рудольфа. Галоўнымі сапернікамі Габсбурга на выбарах караля былі Пржэмысл Отакар II, кароль Чэхіі, і Фрыдрых I, маркграфа Мейсэна.
24 кастрычніка 1273 года Рудольф I быў каранаваны ў Ахене. З самага пачатку свайго кіравання ў якасці караля Германіі, Рудольф Габсбург заняўся ўмацаваннем цэнтральнай улады пасля дзесяцігоддзяў анархіі. Яму ўдалося заваяваць прызнанне Папы Рымскага Рыгора X коштам адмовы ад прэтэнзій германскіх каралёў на ўладу ў Італіі і трон Сіцыліі. Ён таксама абяцаў арганізаваць новы крыжовы паход. Рудольф I так ніколі і не каранаваўся імператарам Свяшчэннай Рымскай імперыі, аддаючы перавагу супрацоўніцтву з Папам італьянскім авантурам.
Нягледзячы на тое, што князі, якія абралі Рудольфа, спадзяваліся на яго пакорлівасць, ён пачаў праводзіць уласную палітыку ў імперыі, мэтай якой стала ўмацаванне стабільнасці і абарона імперскага маёмасці. У лістападзе 1274 года ў Нюрнберзе быў скліканы рэйхстаг, у той час яшчэ не меў выразнай формы і прадстаўляў сабой сход прадстаўнікоў земляў, якія прымалі ўдзел у абмеркаваннях, але прыняцце рашэнняў заставалася за імператарам. На гэтым рэйхстазе, папярэдне заручыўшыся падтрымкай князёў, Рудольф выклаў сваю праграму «патрабавання вяртання», якая прадугледжвае вяртанне ў імперскую ўласнасць ўсёй маёмасці і правоў, ўзурпіраванай або ўступленнай князям з моманту звяржэння Фрыдрыха II у 1245 годзе. Толькі пры згодзе караля і курфюрстаў і пасля вяртання яны маглі быць атрыманы назад. Больш познія заявы Рудольфа аб тым што, любы акт дарэння маёмасці не будзе мець сілы без згоды большасці князёў, сведчылі аб мацнеючым імператарска-княжым дуалізме Імперыі.
Такая палітыка была не зусім паспяховай, бо імперыі не заўсёды ўдавалася захаваць кантроль над здабытым зноў правамі, землямі і даходамі, паколькі было складана правесці выразную мяжу паміж імперскай маёмасцю і ўладаннямі караля. Акрамя таго, гэтая палітыка закранала правы рознай прыроды і зусім рознага значэння. Часам гэта датычылася асобных катэгорый правоў, асобных замкаў, лугоў або сажалак, а часам гаворка ішла аб цэлых уладаннях або землях. Да таго ж, у вернутых землях, патрабавалася сачыць за іх кіраваннем. У гэтай галіне Рудольф заклаў асновы доўгатэрміновай імперскай палітыцы. Першыя нясмелыя парасткі сучаснай бюракратыі прагледжваюцца ў вялікай колькасці кіраўнікоў і упаўнаважаных асоб у вернутых абласцях.
Барацьба з Пржэмыслам Отакарам II
У чэрвені 1276 года пачалася вайна паміж Рудольфам і Отакарам, у якой апошні пацярпеў паразу і ў канцы 1276 года быў вымушаны адмовіцца ад Аўстрыі, Штырыі, Карынтыі і Крайны, якія перайшлі пад кантроль караля Германіі. Рудольф I трыумфальна ўехаў у Вену. Аднак ужо ў наступным годзе Отакар II зноў выступіў супраць караля, але 26 жніўня 1278 года ў бітве ў Сухіх Крут у Маравіі чэшская армія была разбіта Рудольфам I, а сам Пржэмысл Отакар II загінуў.
Устанаўленне дынастыі Габсбургаў у Аўстрыі
Атрымаўшы ў выніку перамогі над чэшскім каралём уладу над Аўстрыяй і прылеглымі герцагства, Рудольф I заняўся ператварэннем гэтых тэрыторый у спадчынныя ўладанні Габсбургаў. Першапачаткова ён сустрэў супраціўленне князёў імперыі ідэі ўтварэння шырокай Габсбургскай манархіі на паўднёвым усходзе Германіі. Толькі ў 1282 годзе кароль афіцыйна перадаў Аўстрыю і Штырыю ў спадчыннае валоданне сваім сынам Альбрэхту I і Рудольфу II. Такім чынам у Аўстрыі ўсталявалася дынастыя Габсбургаў, якая захоўвала аўстрыйскі трон да 1918 года. Карынтыя і Крайна ў 1286 годзе былі перададзеныя паплечніку Рудольфа I Мэйнхарду II Цірольскаму з умовай, што па спыненні прамога мужчынскага патомства Мэйнхарда гэтыя герцагствы таксама адыдуць Габсбургам. Фарміраванне Аўстрыйскай манархіі Габсбургаў, верагодна, стала самым значным дасягненнем караля Рудольфа I.
Канец праўлення
У 1280-х гадах Рудольф I займаўся не толькі сваімі нованабытымі уладаннямі, але і радавымі землямі Габсбургаў у паўднёва-заходняй Германіі. У 1281 годзе ў яму ўдалося далучыць шэраг феодаў у Франш-Кантэ, а затым падпарадкаваць сваёй уладзе горад Берн і дамагчыся прынясення амажа ад пфальцграфа бургундскага.
У 1291 годзе Рудольф I паспрабаваў пры жыцці забяспечыць абранне каралём Германіі свайго сына Альбрэхта I, аднак нямецкія князі, асцерагаццаючыся ўзмацнення Габсбургаў, адмовіліся гэта зрабіць. 15 ліпеня 1291 года кароль Рудольф I памёр у Шпаеры і быў пахаваны ў Шпаерскім кафедральным саборы.
Юрта
Юртa (у большасці цюркскіх моў yurt, yurta; манг. гэр) — пераноснае жыллё ў качэўнікаў.
Юрта цалкам задавальняла патрэбнасцям качэўнікаў дзякуючы сваім выгодам і практычнасці. Яна хутка збіраецца і лёгка разбіраецца сіламі адной сям'і на працягу адной гадзіны. Яна лёгка перавозіцца на вярблюдах і конях, яе лямцавае пакрыццё не прапускае дождж, вецер і ўмераны холад. Наяўнасць адтуліны на самай вяршыні купала стварае цягу і дазваляе лёгка карыстацца агменем. Юрта і дагэтуль выкарыстоўваецца ў многіх выпадках чабаноў Манголіі і Кыргызстане.
NGC 6417
NGC 6417 (іншыя абазначэнні — UGC 10945, MCG 4-42-1, ZWG 141.4, IRAS17397+2341, PGC 60709) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) ў сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сезон 2004 ЖФК Жамчужына Брэст
У 2004 годзе жаночы футбольны клуб «Жамчужына» з Брэста прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
Рані
Рані́ (, Рани) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Пелішчанскага сельсавета.
Спіс вуліц Чэрвеня
У гэтым спісе прыведзены бульвары, вуліцы, завулкі, паркі, плошчы, праезды, праспекты, спускі, тупікі, шасэ г. Чэрвені
Пячорскі раён
Пячорскі раён (Печо́рский райо́н) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) на захадзе Пскоўскай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — горад Пячоры.
Геаграфія
Мяжуе на ўсходзе з Пскоўскім і Палкінскім раёнам Пскоўскай вобласці, на захадзе — з Эстоніяй і Латвіяй, на поўначы прымыкае да Пскоўскага возера. Да тэрыторыі раёна адносіцца анклаў Дубкі. У склад раёна ўваходзіць востраў Колпіна — найбуйнейшы востраў акваторыі Пскоўскага возера і ўсяго Чудска-Пскоўскага азёрнага комплексу. Плошча вострава — 11,02 км².
Чымонэ
Чымонэ (Cimone) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Трэнта.
Насельніцтва складае 621 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 69 чал./км². Займае плошчу 9 км². Паштовы індэкс — 38060. Тэлефонны код — 0461.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Rocco.
Трансвааль (правінцыя)
Трансвааль (Transvaal, літаральна «за Ваалем») — былая правінцыя ПАР, дагэтуль часам выкарыстоўваецца як агульная назва для ўсяго рэгіёну, размешчанага паміж Ваалем і Лімпапо, гэта значыць паўночнага ўсходу краіны.
Плошча 283,9 тыс. км². У цяперашні час тэрыторыя Трансваалю падзеленая паміж правінцыямі Мпумаланга, Лімпапо і Гаўтэнг, а таксама часткова Паўночным Захадам.
Прэзідэнт Татарстана
Прэзідэнт Рэспублікі Татарстан (Татарстан Республикасы Президенты) — кіраўнік рэспублікі (суб’екта, дзяржавы) і вышэйшая службовая асоба, якая ўзначальвае сістэму выканаўчых органаў дзяржаўнай улады суб'екта Расійскай Федэрацыі — Рэспублікі Татарстан.
Яго паўнамоцтвы вызначаюцца главой другой часткі IV Канстытуцыі Рэспублікі Татарстан. Тэрмін паўнамоцтваў — пяць гадоў. Прэзідэнт рэспублікі абавязаны валодаць дзяржаўнымі мовамі Рэспублікі Татарстан (татарскай або рускай ). Прэзідэнтам не можа быць асоба маладзейшая за 35 гадоў.
Рэзідэнцыяй прэзідэнта Татарстана з’яўляецца Прэзідэнцкі палац у Казанскім крамлі ў сталіцы Рэспублікі Татарстан горадзе Казані. Другой рэзідэнцыяй прэзідэнта Татарстана з’яўляецца загарадная летняя рэзідэнцыя ў пас. Баравое Мацюшына.
Сімвалам прэзідэнцкай улады ў Рэспубліцы Татарстан з’яўляецца штандар прэзідэнта Рэспублікі Татарстан, які знаходзіцца ў службовым кабінэце і падымацца над рэзідэнцыямі. Штандар уяўляе сабой дзяржаўны сцяг Рэспублікі Татарстан з намаляваным па цэнтры дзяржаўным гербам Рэспублікі Татарстан.
Чакаецца, што з 2020 года пасада прэзідэнта рэспублікі Татарстан будзе пераназваная.
Заўвагі
<references group="заўв"/>
Аляксей Валер’евіч Дунаеў
Аляксей Дунаеў (нар., ) — беларускі футбаліст, абаронца магілёўскага «Дняпра» і моладзевай зборнай Беларусі.
Клубная кар’ера
Выступаў за юнацкія каманды магілёўскага «Дняпра», у 2020 годзе пачаў прыцягвацца да трэніровак асноўнай каманды, тады ж падпісаў першы прафесійны кантракт з клубам. У 2021 годзе, пасля выхаду «Дняпра» ў Першую лігу, стаў выступаць у Другой лізе ў складзе рэзервовай каманды «Дняпро-Юні», дзе замацаваўся ў складзе.
Да сезона 2022 стаў рыхтавацца з асноўнай камандай «Дняпра», якая пазней атрымала месца ў Вышэйшай лізе. Дэбютаваў у Вышэйшай лізе 20 сакавіка 2022 года ў матчы першага тура супраць бабруйскай «Белшыны» (0:0), адгуляўшы ўсе 90 хвілін сустрэчы. У далейшым працягваў рэгулярна з’яўляцца ў стартавым складзе магіляўчан.
Міжнародная кар’ера
У верасні 2022 года гуляў за юніёрскую зборную Беларусі (да 19 гадоў) у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Еўропы.
NGC 6418
NGC 6418 (іншыя абазначэнні — MCG 10-25-74, ZWG 300.54, KAZ 149, PGC 60610) — галактыка ў сузор’і Дракон.
Аляксей Валер’евіч Дунаеў
Міжнародная кар’ера
19 лістапада 2022 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, адгуляўшы першы тайм таварыскага матча супраць Ірана (1:0).
NGC 6418
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Нэла Сяргееўна Парамонава
Нэла Сяргееўна Парамонава (нар., Баранавічы, Брэсцкая вобласць) — беларускі ўрач-педыятр. Доктар медыцынскіх навук (2010), прафесар (2010). Старшыня Гродзенскіх абласных аддзяленняў грамадскай экалагічнай арганізацыі «Беларускі зялёны крыж» і грамадскага аб’яднання «Беларускі камітэт „Дзеці Чарнобыля“».
Біяграфія
Скончыла Гродзенскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (спецыяльнасць «Лячэбная справа», 1978; аспірантура, 1983). Выкладала ў Гродзенскім дзяржаўным медыцынскім універсітэце (з 1978 года, педыятрычны факультэт, 2-я кафедра дзіцячых хвароб, прафесар, з 2004 года — загадчык кафедры; у 1999—2004 гадах — загадчык кафедры педыятрыі № 1, у 2004—2006 гадах — дэкан педыятрычнага факультэта).
Навуковыя інтарэсы: стан здароўя дзяцей у сучасных экалагічных умовах.
Максім Тарасавіч Бурсевіч
Максім Тарасавіч Бурсевіч (псеўданім: Трыліснік;, в. Чамяры Слонімскага павета Гродзенскай губерні, цяпер Слонімскі раён Гродзенскай вобласці — , Сандармох, Карэла-Фінская АССР, цяпер Мядзвеж'ягорскі раён, Карэлія, Расія (паводле іншых даных 2.8.1941 )) — дзеяч беларускага нацыянальна-вызваленчага руху ў Заходняй Беларусі, педагог, публіцыст.
Біяграфія
Нарадзіўся у вёсцы Чамяры Слонімскага павета ў сялянскай сям'і беларусаў Тараса і Марыі. Сям'я была вялікая, шматдзетная (4 браты), таму адукацыю атрымаць удалося толькі яму і старэйшаму брату Андрэю, якія закончылі Слонімскае двухкласнае вучылішча і настаўніцкую семінарыю ў Жыровічах.
Максім Бурсевіч пасля заканчэння Жыровіцкай семінарыі, а гэта было ў 1910 годзе, паехаў па вопыт да свайго старэйшага брата-настаўніка Андрэя, які працаваў у вёсцы Нязбодзічы-Дабровая на Беласточчыне, цяпер гэта Свіслацкі раён. Гасцюючы ў брата, Максім выпадкова сустрэў побач з Нязбодзічамі на хутары Тарасаўка 18-гадовую дзяўчыну Апалінарыю Мацвееву, якая, ў параўнанні з Максімам Бурсевічам, які быў родам з беднай сялянскай сям'і, была даволі багатай дзяўчынай бо паходзіла з сям'і праваслаўных святароў Пракаповічаў. Тым не менш у 1910 годзе яны павянчаліся, і Апалінарыя да канца жыцця заставалася вернай жонкай і сябрам палітыка Максіма Бурсевіча.
З 1911 настаўнічаў на Палессі. У 1915—1921 жыў на Украіне (Харкаўшчына). Вярнуўся на Радзіму ў 1921; працаваў настаўнікам на Віленшчыне. У першай палове 1920-х г. двойчы арыштоўваўся польскімі ўладамі за спробы арганізаваць прыватныя беларускія школы на Навагрудчыне і Слонімшчыне. У 1925 увайшоў у актыў Беларускага пасольскага клуба. З 1926 член БСРГ, кіраўнік яе Цэнтральнага сакратарыята.
Ствараў местныя камітэты БСРГ і арганізоўваў іх працу.
Арыштаваны польскімі ўладамі ў лютым 1927. На «працэсе 56-і» ў 1928 прыгавораны да 8 гадоў турмы ; у 1929 апеляцыйны суд скараціў тэрмін да 4 гадоў. Пасля вызвалення жыў у Вільні. У 1932 у выніку абмену палітвязнямі трапіў у СССР, жыў у Мінску.
Працаваў у Дзяржплане БССР і ў Камісіі па вывучэнні Заходняй Беларусі пры АН БССР. Арыштаваны ДПУ БССР 21 жніўня 1933 па справе «Беларускага нацыянальнага цэнтра». Прысуджаны 9 студзеня 1934 да расстрэлу, які быў заменены 10 гадамі зняволення. Пакаранне адбываў на Салаўках і на будаўніцтве Беламорска-Балтыйскага канала.
9 кастрычніка 1937 прыгавораны да расстрэлу. Расстраляны на ст. Мядзведжая Гара (Сандармох) Карэла-Фінскай АССР (цяпер Мядзвеж'ягорскі раён, Карэлія, Расія). Рэабілітаваны па абодвух прысудах 16 жніўня 1956.
Седруж
Се́друж (, Седруж) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Пелішчанскага сельсавета.
Пакруойіс
Пакруойіс (Pakruojis, традыцыйная беларуская назва — Пакро́й) — горад у паўночнай Літве на рацэ Круоя. Недалёка ад Пакруойіса на рацэ знаходзіцца дамба. Пакруойіс з’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам Пакруойіскага раёна Шаўляйскага павета. Пакруойіс знаходзіцца за 36 км ад Шаўляя. Горад адносіцца да этнаграфічнага рэгіёна Аўкштайція. Насельніцтва складае каля 6 тыс. чалавек. Праз Пакруойіс праходзіць чыгунка Паланга — Даўгаўпілс.
Гісторыя
Упершыню паселішча ўзгадваецца ў 1531 годзе, калі яно належала Мартыновічам. Потым Пакрой пераходзіў да Сясіцкіх, Забелаў, Мунстэраў. У канцы XVIII стагоддзя ўладарамі Пакроя сталі бароны фон Ропы, якія валодалі ім да 1940 года. Пакрой вядомы тым, што тут у ХІХ стагоддзі працаваў настаўнікам французскі падарожнік і навуковец Фрэдэрык Дзюбуа дэ Манперэ.
Мангейм (значэнні)
Населены пункт: Асобы:
Кіпрыян Жахоўскі
Кіпрыян (Цыпрыян) Жахоўскі (, Полацкае ваяводства —, , Падляшскае ваяводства, Карона Польская) — уніяцкі мітрапаліт Кіеўскі, Галіцкі і ўсяе Русі (1674—1693).
Біяграфія
Нарадзіўся ў шляхецкай каталіцкай сям’і. У юнацтве паступіў у Базыльянскі ордэн, адбыўваў навіцыят у Быцені. У 1658—1653 г. вучыўся ў Грэчаскай калегіі ў Рыме, атрымаў званне доктара філасофіі і тэалогіі. Вылучаўся незвычайнымі здольнасцямі і ўсе навучальныя ўстановы скончыў з адзнакаю. Пасвечаны ў святары 29.4.1663 г. У 1663—1665 г. жыў у Рыме, служыў у і дапамагаў холмскаму біскупу Якаву Сушы, які знаходзіўся тады ў Рыме па справе зацвярджэння Г. Календы мітрапалітам і па справе кананізацыі І. Кунцэвіча.
Пасля вяртання з Рыма ў 1665 г. стаў архімандрытам базыльянскага манастыра ў Дзермані, затым у Дубне, з 1668 г. — архімандрыт Ляшчынскага манастыра. Вызначыўся як добры адміністратар: адабраў захопленыя шляхтай манастырскія зямлі, аднавіў царквы і манастыры. Быў выдатным прапаведнікам, не толькі аказваў уплыў на народныя масы, але і пераконваў адукаваных людзей. К. Жахоўскага любіў слухаць кароль Ян Сабескі. На выбарчым сойме ў Варшаве ледзь не загінуў ад рукі шляхціца, які напаў на яго і хацеў забіць. Шляхціца адразу раззброілі, а замах аказаў моцны ўплыў на настроі сойма і павярнула яго сімпатыі ў бок уніі.
Пасля 1670 г. мітрапаліт Г. Календа пасвяціў К. Жахоўскага на віцебскага і мсціслаўскага біскупа і прасіў у Рыма зацвярджэння яго сваім каад'ютарам з правам атрымання ў спадчыну мітрапалічага стальца, чаму запярэчылі біскупы пінскі і ўладзімірскі ў сувязі з маладосцю К. Жахоўскага. У 1673 г. Рым зацвердзіў мітрапалітаву намінацыю. У 1674 г. К. Жахоўскі стаў полацкім архібіскупам.
Пасля смерці Г. Календы ў 1674 г. К. Жахоўскі заняў мітрапалічы сталец. Дамогся ў караля Яна Сабескага пацверджання ўсіх правоў і прывілеяў уніяцкай царквы. Кіраванне К. Жахоўскім Кіеўскай мітраполіяй, было для яе спрыяльным: не было канфліктаў з праваслаўнымі; падзеленыя на розныя партыі, якія сварацца паміж сабою казакі перасталі быць пагрозаю для ўніяцкай царквы. Пасля Андрусаўскага перамір’я 1667 г. больш добразычлівыя да ўніяцкай царквы сталі польскія каралі, здаволеныя тым, што ўніяцкая царква, у адрозненне ад праваслаўнай, не мае ніякіх, нават рэлігійна-царкоўных сувязяў з Масквой і Канстанцінопалем. Падпарадкаванне праваслаўнай Кіеўскай мітраполіі ў 1685 г. Маскоўскаму патрыярхату і энергічная дзейнасць К. Жахоўскага па пашырэнню уніі схілілі да пераходу ва унію Перамышльскую, Львоўскую і Луцкую епархіі, дзе К. Жахоўскі паставіў біскупамі людзей прыхільных аб’яднанню. На базыльянскі кангрэгацыі ў Жыровіцах у 1675 г. і ў Навагрудку ў 1686 г. была прынятая практыка абрання протаархімандрыта базыльянскага ордэна з саміх манахаў, а не з мітрапалітаў і біскупаў, што ўнармавала адносіны паміж мітрапалітамі і базыльянскі ордэнам.
З ініцыятывы К. Жахоўскага і Я. Сушы ў 1680 г. у Любліне быў скліканы калоквіум з мэтай прымірэння праваслаўных і ўніятаў, але з-за процідзеяння нунцыя, караля і адмовы ад удзелу праваслаўных дыспут не адбыўся. К. Жахоўскі напісаў навуковую працу «Люблінскі калоквіум» (Замосце, 1680, польск.).
Міхаіл Піліпавіч Буклярэвіч
Міхаіл Піліпавіч Буклярэвіч (, в. Лінгі, Ашмянскі павет, Віленская губерня, цяпер Воранаўскі раён, Гродзенская вобласць —, в. Бігосава, Верхнядзвінскі раён Віцебская вобласць) — беларускі рымска-каталіцкі святар, грамадскі дзеяч.
Біяграфія
Вучыўся ў гарадскім 2-класным вучылішчы пры Віленскім настаўніцкім інстытуце, якое скончыў у чэрв. 1901. У 1-й Віленскай мужчынскай гімназіі здаў экзамен на званне аптэкарскага вучня. З 1904 вучыўся ў Віленскай духоўнай каталіцкай семінарыі. Пасвечаны ў святары ў 1908. З 1908 адміністратар парафіі Нараўка Сакольскага пав. З 1917 адміністратар парафіі ў мяст. Іказнь Дзісенскага пав. Займаўся беларускай культурна-асветнай дзейнасцю, адкрываў беларускія школы. Прымаў удзел у з'ездзе каталіцкага духавенства Дзісенскага дэканата (6-7.8.1918). У час ваенных падзей 1919 выступіў супраць бальшавіцкіх улад. За антыбальшавіцкую дзейнасць 27.6.1919 асуджаны на смяротнае пакаранне. Расстраляны ў в. Бігосава. 24.3.1920 урачыста перазахаваны ў Іказні (Браслаўскі раён).
Смаленскі трамвай
Смаленскі трамвай — трамвайная сістэма горада Смаленска. Эксплуатацыяй займаецца Смаленскае муніцыпальнае унітарнае трамвайна-тралейбуснае прадпрыемства (СМУ ТТП). Рух быў адкрыты 20 кастрычніка 1901 г. і два разы спыняўся: з 1919 па 1922 з-за грамадзянскай вайны і з 15 ліпеня 1941 да 6 лістапада 1947 г. з-за Вялікай Айчыннай вайны.
У сярэдзіне 1990-х гадоў у трамвайнай сетцы дзейнічала да 14 маршрутаў, да апошняга года знаходзілася ў жаласным стане. Да канца 2011 года закуплена 19 новых нізкападлогавых вагонаў Усць-Катаўскага завода, выраблены рамонт шэрагу участкаў трамвайнага палатна. Па стану на 2020 год у Смаленску дзейнічае 2 маршруту трамвая, якія абслугоўваюць 69 вагонаў.
П’ер Рышар
П'ер Рышар Морыс Шарль Леапольд Дэфе (фр. Pierre Richard Maurice Charles Léopold Defays; 16 жніўня 1934, Валансьен, дэпартамент Нор) — французскі кінаакцёр-комік і рэжысёр.
Біяграфія
Нарадзіўся 16 жніўня 1934 года ў сям'і тэкстыльнага прамыслоўца. Выхоўваўся ў сям'і свайго дзеда, нашчадка старадаўняга арыстакратычнага роду, які жыў на поўначы Францыі. Па дасягненні паўналецця П'ер Рышар з'ехаў у Парыж паступаць на драматычныя курсы, супраць чаго выступаў яго дзед. Гэта паслужыла падставай для разрыву будучага акцёра з сям'ёй.
Акцёр
Паступіў на знакамітыя драматычныя курсы Шарля Дзюлена, а затым праходзіў стажыроўку ў Жана Вілара. Аднак у тэатры яму не шанцавала; яму заўсёды давалі ролі другога плану.
Яму даводзілася падзарабляць выступамі на падмостках кафэ-тэатраў, радавых кабарэ і прэстыжных мюзiк-холаў. Рышар добра танцаваў.
У 1967 годзе яго запрасіў рэжысёр Іў Рабер для здымак у фільме «Блажэнны Аляксандр». Пазней Рышар зняўся ў яго ў вядомых фільмах пра прыгоды высокага бландына.
У 1976 годзе П’ер Рышар зняўся ў фільме «Цацка» рэжысёра Франсіса Вебера.
Ганна Алегаўна Піліпенка
Ганна Піліпенка (нар., Брэст, Беларусь) — беларуская футбалістка. Выступала за зборную Беларусі.
Клубная кар’ера
У 2004 годзе выступала за брэскую «Жамчужыну». Настаўнікам быў беларускі трэнер і футбаліст Мікалай Мікалаевіч Горбач.