cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Арцемій (Кішчанка)
Архіепіскап Арцемій, свецкае імя Алякса́ндр Анато́левіч Кі́шчанка (,, БССР, СССР — , Гродна) — беларускі царкоўны дзеяч, выкладчык; епіскап Беларускай праваслаўнай царквы, архіепіскап Гродзенскі і Ваўкавыскі з 1996 да 2021 года. Кандыдат багаслоўя (2004), доктар тэалогіі (2013).
Біяграфія
Рос без бацькі ў нерэлігійнай сям’і. Наведваў храм з 7—8 класа школы, тады ж вырашыў стаць святаром. У 1969 годзе паступіў у Беларускі інстытут механізацыі і электрыфікацыі сельскай гаспадаркі, аднак поспехаў у навучанні не дасягнуў і пасля 3-га курса перавёўся на завочнае аддзяленне. Пасля службы ў Савецкай арміі (1975—76) сышоў паслушнікам у Пскова-Пячорскі манастыр.
У 1976 годзе паступіў у Ленінградскую духоўную семінарыю. 8 кастрычніка 1978 года ў храме Святога Іаана Багаслова архіепіскапам Выбаргскім Кірылам пастрыжаны ў чытальніка.
У 1979 годзе залічаны ў Ленінградскую духоўную акадэмію. 7 лютага 1982 года прызначаны псаломшчыкам Успенскай царквы горада Алонца Карэльскай АССР. 21 лютага таго ж года мітрапалітам Ленінградскім і Наўгародскім Антоніем пасвечаны ў дыякана ў стане цэлібату і прызначаны на служэнне ў Алонецкую царкву.
28 верасня 1982 года мітрапалітам Талінскім і Эстонскім Аляксіем II накіраваны ў распараджэнне мітрапаліта Мінскага і Беларускага Філарэта для праходжання царкоўнага служэння. 1 кастрычніка 1982 года ўказам уладыкі Філарэта прыняты ў клір Мінска-Беларускай епархіі і прызначаны на пасаду дыякана мінскай Свята-Аляксандра-Неўскай царквы. 24 сакавіка 1984 года пасвечаны ў іерэя і прызначаны настаяцелем гэтай царквы.
4 лютага 1996 года ў Свята-Духавым кафедральным саборы мітрапалітам Мінскім і Слуцкім Філарэтам у саслужэнні членаў Сінода Беларускай праваслаўнай царквы пасвечаны ў епіскапа Гродзенскага і Ваўкавыскага.
9 верасня 2004 года пастановай рады Мінскай духоўнай акадэміі імя свяціцеля Кірыла Тураўскага епіскапу Арцемію нададзена вучоная ступень кандыдата багаслоўя за дысертацыю на тэму «Увядзенне ў праваслаўнае багаслоўе».
У 2006 годзе паступіў у Хрысціянскую тэалагічную акадэмію ў Варшаве. Па заканчэнні курса ў 2007 годзе атрымаў ступень магістра багаслоўя за дысертацыю «Праблемы выкладання прадмета „Катэхізіс“ у краінах былога Савецкага Саюза».
18 ліпеня 2012 года Патрыярх Маскоўскі і ўсяе Русі Кірыл узвёў епіскапа Гродзенскага і Ваўкавыскага Арцемія ў Троіца-Сергіевай лаўры ў сан архіепіскапа.
21 лютага 2013 года ў Варшаўскай хрысціянскай тэалагічнай акадэміі абараніў дысертацыю на тэму «Гісторыя Гродзенскай праваслаўнай епархіі ў 1921—1939 гадах», па выніках чаго атрымаў навуковую ступень доктара тэалогіі.
9 чэрвеня 2021 Архіепіскап Гродзенскі і Ваўкавыскі Арцемій афіцыйна быў «адпраўлены на пакой па стане здароўя». Гэта рашэнне было негатаўна ўспрынята часткай царкоўнай супольнасці, а рабочая група «Хрысціянская візія» Каардынацыйнай рады выступіла са зваротам супраць «гвалтоўнага змяшчэння» архіепіскапа.
Грамадская і выкладчыцкая дзейнасць
Пастырскую працу сумяшчаў з выкладчыцкай дзейнасцю: чытаў курс асноў праваслаўя на факультэце тэалогіі Еўрапейскага гуманітарнага універсітэта, арганізоўваў працу нядзельнай школы пры храме, апеку над інтэрнатам састарэлых і інвалідаў. Адкрыў у Гродне праваслаўны місіянерскі цэнтр, які вядзе актыўную працу ў бальніцах і турме.
У 1997—1998 гадах — старшыня савета Цэнтра праваслаўнай асветы ў імя прападобнай Еўфрасінні Полацкай.
У 2002—2014 гадах з’яўляўся старшынёй моладзевага руху Беларускай праваслаўнай царквы і ў адпаведнасці з пасадай курыраваў праваслаўны моладзевы рух у Беларусі. Аб’яднанне моладзі Беларускай праваслаўнай царквы і яго старшыня ў 2004 годзе сталі лаўрэатамі прэміі III Фестывалю праваслаўнай моладзі «Здабытае пакаленне».
У 2004—2014 гадах працаваў дацэнтам кафедры біблеістыкі і хрысціянскага веравучэння Інстытута тэалогіі імя святых Мяфодзія і Кірыла Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Прыхільнік пашырэння беларускай мовы ў богаслужэннях. У 2010 годзе на беларускай мове быў выдадзены зборнік пропаведзей епіскапа Арцемія.
Грамадзянская пазіцыя
16 жніўня 2020 года ў час пратэстаў пасля шостых прэзідэнцкіх выбараў у Беларусі адзіны сярод іерархаў БПЦ выступіў з казаннем, у якім асудзіў гвалт у дачыненні да пратэстоўцаў і фальсіфікацыі на выбарах. Сінадальны аддзел БПЦ па ўзаемаадносінах царквы і грамадства адмежаваўся ад пропаведзі архіепіскапа Арцемія, заявіўшы, што яна адлюстроўвае выключна асабісты погляд архірэя.
У верасні 2020 года ў гродзенскім Свята-Раства-Багародзіцкім жаночым стаўрапігіяльным манастыры пачалі збіраць подпісы за адхіленне Арцемія ад пасады архіепіскапа Гродзенскага і Ваўкавыскага з прычыны таго, што пад ягоным кіраўніцтвам «распаўсюджваюцца нацыяналістычныя ідэі, заснаваныя на русафобіі, вітаюцца людзі, якія карыстаюцца сімволікай нацысцкіх калабарацыяністаў, насаджаецца беларуская мова і гімн „Магутны Божа“».
22 верасня 2020 года Патрыяршы Экзарх усяе Беларусі Веніямін наведаў Гродзенскую епархію і выказаўся пра недапушчэнне расколу ў праваслаўнай царкве ды забараніў збіраць подпісы супраць архіепіскапа Арцемія.
Узнагароды
Узнагароджаны камілаўкай (4 мая 1986) і нанедранікам (10 красавіка 1988), памятным знакам «70 гадоў з дня ўтварэння Гродзенскай памежнай групы» , шэрагам царкоўных ордэнаў:
SM-9
SM-9 — гватэмальскі пісталет-кулямёт, распрацаваны для сіл спецыяльных аперацый.
Характарыстыка
SM-9 мае высокі тэмп стральбы — 1200 стрэлаў у хвіліну. Ёмістасць магазіна складае 25,32 і 36 патронаў. Пярэдняя дзяржальня можа складацца альбо дэмантавацца. Пісталет-кулямёт працуе ў паўаўтаматычным рэжыме. Магчыма выкарыстанне глушыцеля. Зброя вельмі проста ў прыладзе і вельмі надзейна. Ствол, ствольная гайка і дульны тормаз прадугледжаны ў выглядзе інтэгральнай суцэльнай зборкі, дзякуючы чаму ствол можа быць лёгка заменены без выкарыстання розных інструментаў.
Мескалера
Гісторыя
Мескалера ўзгадваюцца з сярэдзіны XVI ст., калі іспанскія каланісты і місіянеры сутыкнуліся з паляўнічымі вандроўнымі атабаскамі. Індзейцы зуні называлі іх агульнай назвай апачы (літаральна "ворагі"). Іспанскі дадатак мескалера (Mescalero) значыў прыналежнасць да агавы. Гэтая назва тычылася атабаскаў, што насялялі тэрыторыю паміж Рыа-Грандэ і Льяна-Эстакада. У выніку кантактаў з пуэбла і іспанцамі яны асвоілі жывёлагадоўлю і земляробства.
У сярэдзіне XVIII ст. мескалера пацярпелі паражэнне ад каманчаў і былі вымушаны перасяліцца на паўднёвы захад Тэхаса. Пасля набыцця Мексікай незалежнасці ў 1821 г. мясцовыя ўлады імкнуліся падпарадкаваць індзейскія плямёны. Гэта рабілася праз ваеннае ўздзеянне, а таксама праз гандляроў, што захоплівалі тубыльцаў у пазыковае рабства. Хаця кантроль над населенымі мескалера тэрыторыямі ў 1846 г. перайшоў да ЗША, залежнасць ад гандляроў захоўвалася да 1868 г.
27 мая 1873 г. прэзідэнт У. С. Грант падпісаў распараджэнне пра стварэнне для мескалера асобнай рэзервацыі. У 1883 г. яна была перанесена на поўдзень Нью-Мексіка (1873,69 км²). У 1934 г. мескалера атрымалі права на аўтаномію. 25 сакавіка 1936 г. пачала дзейнічаць першая Канстытуцыя нацыі мескалера.
У другой палове XX ст. на тэрыторыі рэзервацыі актыўна развіваецца турызм. Мескалера валодаюць казіно і горна-лыжным курортам.
Культура
Асноўнымі заняткамі мескалера здаўна былі паляванне і збіральніцтва. Рыбу і мяса мядзведзяў яны не ўжывалі. Кукурузу і фасолю пераважна куплялі ў пуэбла, хаця ў пісьмовых крыніцах сярод заняткаў узгадваецца і земляробства. У выніку кантактаў з іспанцамі асвоілі конегадоўлю і трыманне кароў. Традыцыйныя рамёствы — апрацоўка скур і драўніны.
Традыцыйныя заняткі вымушалі весці вандроўны і паўвандроўны лад жыцця. Асноўным відам жытла з'яўлялася тыпі. Мескалера жылі пераважна ў малых нуклеарных сем'ях. Часцяком сустракалася палігінія, паколькі мужчыны імкнуліся жаніцца на сёстрах. Пры гэтым жаніх перасяляўся да сваякоў сваіх будучых жонак. Тыпі, а таксама хатняе начынне лічыліся жаночай маёмасцю. Сваякі жанчын удзельнічалі ў выхаванні дзяцей. Сваяцтва перадавалася па жаночай лініі, але мескалера звычайна памяталі і значных продкаў па мужчынскай лініі.
Сваякі па жаночай лініі складалі вандроўную групу з некалькіх сем'яў. Яны аб'ядноўваліся ў больш шматлікія тэрытарыяльныя групы. Усяго іх налічвалася 10. З 1936 г. дзейнічае супольны абраны ўрад.
Захаваліся шматлікія рэлігійныя спевы, казкі, міфы і легенды.
Мова
Мова мескалера-чырыкагуа (Ndé Bizaa’) адносіцца да паўднёвай галіны атабаскіх моў. У выніку пашырэння адукацыі і справаводства на англійскай мове колькасць носьбітаў Ndé Bizaa’ доўгі час стала змяншалася. У нашы дні прадпрымаюцца крокі для яе адраджэння.
Рэлігія
Традыцыйная рэлігія заснавана на веры ў існаванне шматлікіх духаў прыроды. Галоўную ролю адыгрывае постаць духа Стваральніка, у свет якога адпраўляюцца чалавечыя душы пасля смерці. Мескалера таксама высока шануюць духа Сонца. У нашы дні традыцыйныя вераванні развіваюцца ў межах пеётызму. Вялікая колькасць вернікаў спавядае хрысціянства.
Рымскі ўніверсітэт «Італійскі форум»
Рымскі ўніверсітэт «Італійскі форум» (Università degli Studi di Roma "Foro Italico") — італьянская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у Рыме.
Агульная характураытска
Заснаваны фашысцкім рэжымам у 1928 годзе як мужчынская фашысцкая акадэмія фізічнага выхавання, яна была вядомая на працягу ўсяго пасляваеннага перыяду да 1998 года як Вышэйшы інстытут фізічнага выхавання, а з 1998 па 2008 год як Універсітэцкі інстытут фізічнага выхавання. Сядзіба ўстановы знаходзіцца на Італійскім форуме — маштабным спартыўным комплексе ў Рыме, створаным у часы фашызму. З 2019 года рэктарам з’яўляецца прафесар Атыліа Парызі.
Кайсеры (правінцыя)
Славутыя мясціны: Кюльтэпэ-Каніш і інш.
Аперацыя «Зэт»
Аперацыя «Зэт» — назва праграмы СССР па аказанні ваеннай дапамогі Кітаю ў гады япона-кітайскай вайны.
Перадумова
З 1927 г. адносіны паміж СССР і Кітайскай Рэспублікай прыкметна пагоршыліся. Гэта было звязана з пачаткам грамадзянскай вайны ў Кітаі, дзе партыі Гаміньдан і ўраду Чан Кайшы супрацьстаялі камуністы, якіх падтрымліваў Савецкі Саюз. Пасля пачатку япона-кітайскай вайны пачаўся працэс збліжэння дзвюх дзяржаў. У жніўні 1937 г. быў заключаны савецка-кітайскі дагавор аб ненападзе. У верасні таго ж года КПК атрымала права легальнай дзейнасці на ўсёй тэрыторыі Кітая. Такое пацяпленне ў адносінах дзвюх краін выклікалі памежныя сутыкненні паміж СССР і Японіяй.
Правядзенне аперацыі
26 верасня 1937 г. пачалося стварэнне аддзела Z па ўзоры аддзела, які праводзіў аперацыю Х у Іспаніі. У Кітай былі накіраваны савецкія ваенныя саветнікі і лётчыкі. Для правядзення аперацыі задзейнічалі больш за 4000 вайскоўцаў.
17 кастрычніка пачаліся пастаўкі ваенных матэрыялаў грузавікамі праз Сіньцзян па маршруце Алма-Ата — Урумчы — Хамі — Сучжоў — Ланчжоў. Быў таксама асвоены і маршрут праз Манголію, які быў удвая карацей.
У перыяд правядзення аперацыі было пастаўлена 82 танкі Т-26, 700 аўтамашын, 240 палявых гармат, 20 зенітных гармат, 430 малакаліберных гармат і каля 2 млн снарадаў да іх, 300 станковых кулямётаў, 3 600 ручных кулямётаў, звыш за 40 000 000 вінтовачных патронаў.
У Кітай было накіравана 3000 тон авіябомбаў і вогнепрыпасаў, 1000 тон авіяцыйных грузаў, 1430 тон авіягаручага. Краіна атрымала ад СССР каля 500 самалётаў. Сярод іх былі: 6 ТБ-3, 146 СБ, 109 І-16, 8 УТІ-4, 222 І-15.
Славечанска-Оўруцкі краж
Славечанска-Оўруцкі краж (Словечансько-Овруцький кряж) — узвышша на поўначы Жытомірскай вобласці Украіны.
Цягнецца на 60 км у субшыротным напрамку, шырыня ад 5 км на ўсходзе да 14—20 км на захадзе. Максімальныя абсалютныя вышыні 300—316 м, перавышэнні над паверхняю прылеглай Палескай нізіны — 50—80 м.
Геалагічную аснову кража ўтварае Оўруцкі грабен, складзены метамарфізаванымі верхнепратэразойскімі вулканагенна-тэрыгеннымі пародамі, што запаўняюць лакальную грабен-сінкліналь уздоўж паўночнай мяжы Украінскага шчыта. Сярод парод пераважаюць кварцыты і пескавікі, маюцца пірафілітавыя сланцы (распрацоўваецца радовішча), дыябазы, трахіандэзіты. У заходняй частцы яны выходзяць на паверхню, а ў цэнтральнай і ўсходняй старажытныя пароды перакрытыя тоўшчай лёсу і дэлювіяльнымі адкладамі. Па краях кража залягаюць валунныя суглінкі і пяскі ледавіковага паходжання. Краж разбіты на асобныя блокі ў выніку нераўнамерных неатэктанічных рухаў, што адбілася на рэльефе. Добра выяўлены геамарфалагічныя адрозненні. Паўночна-заходняй частцы ўласцівы тыпова дэнудацыйны ўвалісты рэльеф, які развіваецца на паверхні асадкава-метамарфічных і элювіяльна-дэлювіяльных парод, паўночны схіл невысокі. У паўднёва-ўсходняй частцы рэльеф эразійны, з густою сеткай яроў і балак (максімальная даўжыня яроў да 5 км, глыбіня да 35—40 м), паўднёвы схіл круты і абрывісты.
Славечанска-Оўруцкі краж укрыты пераважна шыракалістымі і хвойнымі лясамі (пераважае хвоя звычайная), тут сустракаюцца рэліктавыя расліны: дуб скальны, рададэндран жоўты і інш.
Zig
Zig - імператыўная, статычна-тыпаваная, кампілюемая сістэмная мова праграмавання агульнага прызначэння, распрацаваная Эндру Кэлі. Мова распрацавана для "надзейнасці, аптымальнасці і простасці абслугоўвання коду", падтрымлівае джынэрыкі і рэфлексію падчас кампіляцыі, крос-кампіляцыю і кіраванне памяццю ўручную. Асноўная мэта мовы - канкурыраваць (і ўдасканальваць) C, у той жа час беручы натхненне з мовы Rust.
Zig мае мноства функцый для праграмавання на нізкім узроўні, у прыватнасці: насычаныя структуры (структуры з нулявым водступамі паміж палямі), цэлалікавы тып вольнага памеру і некалькі тыпаў указальнікаў.
Кампілятар напісаны на Zig і C++, з выкарыстаннем LLVM 11 у якасці бэкэнда, такім чынам падтрымлівае ўсе тыя ж платформы, што і LLVM. Кампілятар - гэта бясплатнае праграмнае забеспячэнне з адкрытым зыходным кодам паводле ліцэнзіі MIT. Кампілятар Zig прадастаўляе магчымасць кампіляцыі C і C++, аналагічна Clang, з дапамогай каманд zig cc і zig c++, адпаведна. Мова праграмавання Nim падтрымлівае выкарыстанне zig cc у якасці кампілятара C.
New Yorker
«New Yorker» (New Yorker Group Services International GmbH & Co.KG) — нямецкі магазін адзення і аксесуараў. Яго штаб-кватэра знаходзіцца ў Браўншвайгу. Крама арыентаваны на мэтавую групу людзей ва ўзросце ад 12 да 39 гадоў.
NGC 2773
NGC 2773 (іншыя абазначэнні — UGC 4815, MCG 1-24-4, ZWG 34.5, NPM1G +07.0175, IRAS09070+0722, PGC 25825) — галактыка ў сузор’і Рак.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Зашрубка
У залежнасці ад тыпу шліца на галоўцы дэталі выкарыстоўваюцца зашрубкі з рознымі тыпамі лёзаў.
Храпавы механізм
Больш складаным варыянтам зашрубкі з’яўляецца зашрубка з храпавым механізмам, дзякуючы якому стрыжань з лязом вольна пракручваецца ў дзяржальні ў адным напрамку. Такая канструкцыя дазваляе працаваць зашрубкай, не адрываючы рукі ад дзяржальні і не вымаючы лязо зашрубкі з шліца дэталі. У залежнасці ад выконваемых функцый (адшрубоўвання або закручвання) патрабуецца змяніць напрамак пракручвання стрыжня і храпавы механізм забяспечваецца для гэтага рычажком-перамыкальнікам.
Дыэлектрычнае пакрыццё
Выкарыстоўваецца пры рабоце з абсталяваннем, якое знаходзіцца пад напругай. У гэтым выпадку выраб пакрываюць адмысловым ізалявальным пакрыццём. Такая ізаляцыя разлічваецца на ўстаноўленыя мяжы напружання. На ручцы гэта паказваецца ў маркіроўцы.
Зашрубка са зменным наканечнікам
Выпускаюцца таксама ўніверсальныя зашрубкі, якія ўяўляюць сабой дзяржальню (з храпавым механізмам або без яго), да якой магчыма далучыць (з дапамогай цанткавага заціску, магнітнай шасціграннай пазы або іншым спосабам) цэлы набор джалаў пад розныя тыпы і памеры шліцаў.
Корба
Ужываюць і механічныя зашрубкі, якія ўстаўляюцца ў патрон корбы.
Электрычная зашрубка
Развіццём ідэі зашрубкі з’яўляецца акумулятарная электразашрубка.
Грамадзянская вайна ў Сірыі
Грамадзянская вайна ў Сірыі (الحرب الأهلية السورية), на першапачатковым этапе таксама вядомая як Сірыйскае паўстанне — узброены канфлікт, які адбываецца ў Сірыі. Беспарадкі пачаліся ў пачатку вясны 2011 года з агульнанацыянальных пратэстаў супраць урада прэзідэнта Башара аль-Асада, чые войскі адказалі гвалтоўным разгонам. Пасля некалькіх месяцаў ваенных аблог канфлікт паступова ператварыўся з народных пратэстаў ва ўзброенае паўстанне. Узброеная апазіцыя складаецца з розных груп, якія былі сфармаваны ў ходзе канфлікту, у тым ліку Свабоднай сірыйскай арміі і Ісламскага фронту.
У 2013 годзе ў падтрымку сірыйскай арміі ў вайну ўступіла Хезбала. На ўсходзе Ісламская дзяржава Ірака і Леванта, ваенізаваная групоўка джыхадзістаў, якая першапачаткова была звязана з Аль-Каідай у Іраку, хуткімі тэмпамі захапіла вялікія часткі Сірыі і Іраку, у выніку канфліктуючы з іншымі паўстанцамі. У ліпені 2014 года Ісламская дзяржава кантралявала трэць тэрыторыі Сірыі, а таксама большую частку яе нафты і газу, тым самым зацвердзіўшы сабе ў якасці асноўнай апазіцыйнай сілы.
Сірыйскі ўрад атрымлівае ваенную падтрымку ад Расіі, якая была павялічаная зімою 2013/2014, і Ірана, а Катар, Саудаўская Аравія, Турцыя і Злучаныя Штаты Амерыкі аказваюць матэрыяльную дапамогу паўстанцам. ЗША, Вялікабрытанія і еўрапейскія і арабскія дзяржавы абвясцілі гатоўнасць падтрымаць пануючую сірыйскую апазіцыю. У сувязі з характарам гэтага замежнага ўдзелу, міжнародныя арганізацыі ахарактарызавалі гэты канфлікт як апасродкаваную вайну.
Да ліпеня 2013 года сірыйскі ўрад кантраляваў прыблізна 30-40 % тэрыторыі краіны і 60 % насельніцтва Сірыі. У канцы 2012 года Арганізацыя Аб’яднаных Нацый апублікавала даклад, у якім апісала канфлікт як «адкрыта сектанцкі» паміж алавіцкімі ўрадавымі войскамі, міліцыянтамі і іншымі шыітскімі групамі з аднаго боку і суніцкімі паўстанцкімі групамі з другога, але і сірыйскі ўрад і сірыйская апазіцыя абверглі гэтае сцвярджэнне.
Міжнародныя арганізацыі абвінавацілі і ўрад і апазіцыйныя сілы ў грубых парушэннях правоў чалавека. Таксама падчас канфлікту шмат разоў была выкарыстаная хімічная зброя. Праверкі, якія праводзілі ў Сірыі ААН і Міжнародная Амністыя ў 2012 і 2013 гадах, вызначылі, што пераважная большасць такіх парушэнняў, а таксама самых вялікіх па маштабе, былі здзейснены сіламі сірыйскага ўрада.
Перадгісторыя
Прыйшоўшы да ўлады ў 2000 годзе, Башар Асад пачаў ліберальныя рэформы. У краіне пачаліся публічныя грамадска-палітычныя дыскусіі (форумы), у якіх удзельнічалі сотні прадстаўнікоў сірыйскай інтэлігенцыі, была аб’яўлена маштабная палітычная амністыя, ажывіліся «Браты-мусульмане», дзейнасць якіх была забаронена з 1982 года (варта адзначыць, што сірыйскае кіраўніцтва ўсталявала кантакты з прадстаўнікамі «Братоў-мусульман» і іншымі апазіцыйнымі групоўкамі за мяжой яшчэ ў 1990-я гады, выкарыстоўваючы іх амніставаных прыхільнікаў у самой Сірыі). Так званая «дамаская (сірыйская) вясна», аднак, хутка скончылася, чаму спрыяла пазіцыя многіх членаў сірыйскага кіраўніцтва, якіх Башар Асад «атрымаў у спадчыну» ад свайго бацькі, Хафеза Асада. Калі ў незалежных СМІ пачалі востра крытыкаваць перыяд кіравання прэзідэнта Хафеза Асада, Башар Асад заявіў, што Сірыя пойдзе па шляху паэтапнай дэмакратызацыі і рэформаў, але не будзе выконваць патрабаванні асобных асоб, якія не прадстаўляюць меркаванне большасці народа.
У 2006 у Сірыі пачалася засуха. Яе наступствы моцна паўплывалі на жыццё мясцовых людзей. У 2008 у краіне быў сабраны самы нізкі ўраджай збожжа за 9 гадоў. Так да 2011 на мяжы голаду апынуліся мільён чалавек. Гэта прывяло да таго, што людзі сталі масава перасяляцца з сельскай мясцовасці ў гарады. Беспрацоўе ў краіне набліжалася да 20 %. Патрабаванні сацыяльнай справядлівасці аб’ядналі ўсе этнаканфесійныя групы. Гэтак жа большасць насельніцтва Сірыі, якія з’яўляюцца сунітами, была незадаволена тым, што кіруючая эліта ў значнай частцы належыць да нешматлікай суполкі алавітаў, у апошнія гады прызнанай Іранам шыіцкай.
У шэрагу крыніц называюць у якасці знешніх фактараў грамадзянскай вайны барацьбу паміж пастаўшчыкамі прыроднага газу за магчымасць пракласці праз тэрыторыю Сірыі трубаправод для забеспячэння еўрапейскага рынку. Асноўны зацікаўленым бокам з’яўляецца Катар, які спрабуе наладзіць экспарт газу праз гэты рэгіён. Іншымі ўдзельнікамі канфлікту з’яўляюцца Іран, зацікаўлены ў стабільным экспарце свайго газу, Расія, якая прагне захаваць сваю долю еўрапейскага рынку збыту, і ЗША, якія ў цэлым падтрымліваюць дыверсіфікацыю паставак у Еўропу.
2011
Пратэсты пачаліся 15 сакавіка у горадзе Дэраа, як рэакцыя на арышт і катаванні 15 чалавек, якія распаўсюджвалі антыўрадавыя графіці Падчас пратэстаў 18 сакавіка, у ходзе сутычак з паліцыяй, з’явіліся першыя забітыя. Пратэстоўцы патрабавалі вызвалення палітычных зняволеных, адмены надзвычайнага становішча, грамадзянскіх свабод і спынення татальнай карупцыі сяррд урадавых чыноўнікаў. 25 сакавіка пратэсты ахапілі ўсю краіну. Больш за 70 чалавек загінула падчас сутыкненняў з паліцыяй.
Першыя масавыя акцыі пратэсту ў Сірыі, якія ўспыхнулі ў сярэдзіне сакавіка 2011 года, першапачаткова выглядалі толькі як частка больш шырокага рэгіянальнага руху — так званай «арабскай вясны». Падобныя выступы да таго часу ўжо праходзілі ў Бахрэйне, Егіпце, Емене, Лівіі і Тунісе.
Прыкладна за месяц да пачатку беспарадкаў у сацыяльнай сетцы Facebook з’явілася новая група «Сірыйская рэвалюцыя-2011», заклікала да «Дня гневу» — масавых дэманстрацыяў у Дамаску і Алепа супраць прэзыдэнта краіны Башара Асада.
У адказ на масавыя пратэсты ўлады Сірыі арыштавалі лідараў апазіцыі. Было арыштавана мноства палітычных актывістаў і мужчын, якія выклікаюць падазрэнне.
Вядома таксама, што ўрад зрабіў шэраг саступак мясцоваму насельніцтву (скараціў прызыў у армію, адмяніў надзвычайнае становішча і г.д.). Аднак многія рэформы толькі абяцаліся прэзідэнтам Сірыі Башарам Асадам, але не праводзіліся.
З 20 сакавіка ў горадзе Дэр’а пачаліся масавыя дэманстрацыі і баі з паліцыяй, падчас якіх дэманстранты выкарысталі агнястрэльную зброю. 25 красавіка супраць пратэстуючых былі кінуты войскі, якія знішчылі барыкады паўстанцаў і выбілі іх з мячэці Амары.
У маі ўзброеныя выступленні прайшлі ў гарадах Баніяс, Хомс, Тэль-Калах, Латакія і г.д. . 9 мая ЕС увёў санкцыі супраць Сірыі. У чэрвені-ліпені 2011 г. па Сірыі пракацілася хваля узброеных выступаў.29 ліпеня група афіцэраў, дэзертыраваць з сірыйскай арміі, абвясціла аб стварэнні Свабоднай арміі Сірыі (Free Syrian Army, FSA).
У лістападзе 2011 Еўрасаюз увёў дадатковыя санкцыі супраць Сірыі, а таксама санкцыі супраць краіны Асада ўвялі манархіі Заліва і члены ЛАД.
У канцы 2011 г. па правінцыі Ідліб пракацілася мноства бунтаў. Іх вынікам стала тое, што паўстанцы ўзялі пад кантроль частку правінцыі.
2012
За студзень 2012 свабодная армія Сірыі захапіла гарады Забадані і Дума, а 16 лістапада атакавалі ўскраіну Дамаска Аднак у ходзе контрнаступлення сірыйскай арміі стала трываць паразы і адступаць. .
З 22 чэрвеня 2012 года над сірыйскай тэрыторыяй сталі з’яўляцца турэцкія самалёты. 5 ліпеня 2012 года 5 турэцкіх грузавікоў перасеклі мяжу з Турцыяй, пры падтрымцы сірыйскай апазіцыі, і рухаліся ўглыб тэрыторыі Сірыі, але былі знішчаныя сірыйскай авіяцыяй.
Тым часам паўстанцы пачалі баі за сірыйскую сталіцу, Дамаск, дзе супраць іх былі выстаўленыя 3-я і 4-я бранетанкавыя дывізіі і рэспубліканская гвардыя Сірыі на чале з малодшым братам прэзідэнта Махерам Асадам. 15 і 16 ліпеня баі прайшлі ў прыгарадах Дамаска. З 17 ліпеня баі ідуць у самім горадзе, у тым ліку на цэнтральных вуліцах. 22 ліпеня ўрадавыя сілы ачысцілі ад баевікоў раёны Барзех і Мезех. Вынікам баёў 3-4 жніўня стала поўнае ачышчэнне сталіцы ад баевікоў. 24 жніўня тэрарысты былі выбітыя з дамаскага прыгарада Дэрайя.
Вынікам баёў 18 мая-5 чэрвеня сірыйская армія выбіла з горада Эль-Кусейр баевікоў групоўкі «Хезбала».
2013
23 мая 2013 лідар сірыйскай апазіцыі Муаз аль-Хаціб звярнуўся да прэзідэнта Сірыі Башара Асада з патрабаваннем на працягу 20 дзён перадаць уладу віцэ-прэзідэнту Фаруку Шараа або чале ўрада Ваілю аль-Халкі. Ён дадаў, што калі яго патрабаванне будзе выканана, то Асаду будзе дазволена пакінуць Сірыю, узяўшы з сабою 500 набліжаных. Гэта заява прагучала на фоне поспеху ўрадавых сіл Сірыі ў ўзброенай барацьбе і заяве ЗША аб павелічэнні падтрымкі паўстанцаў.
У маі 2013 года начальнік штаба Вышэйшага ваеннага савета Салім Ідрыс прызнаў, што паўстанцкія атрады раздробленыя і Вышэйшы ваенны савет не ў стане кантраляваць іх дзеянні.
З 18 мая па 5 чэрвеня 2013 года працягвалася вайсковая аперацыя падраздзяленняў рэгулярнай сірыйскай арміі і атрадаў «Хезбалы» па вызваленні ад узброеных апазіцыянераў горада Аль-Кусейр, за 15 км ад ліванскай мяжы. Да аперацыі было прыцягнута каля 7 тысяч сірыйскіх салдат і 2 тысячы апалчэнцаў «Хезбала». Раніцай 5 чэрвеня горад быў узяты ў ходзе двухгадзіннага штурму. Ўжывалася цяжкая і рэактыўная артылерыя, ракеты і інш. У выніку баёў горад быў практычна знішчаны. Сірыйскія, іранскія і ліванскія СМІ паведамлялі, што страты мяцежнікаў склалі каля 1000 чалавек забітымі, больш за 200 былі ўзятыя ў палон.
21 жніўня ў прыгарадзе Дамаска Усходняя Гута апазіцыйнымі групоўкамі былf ўжыта газавая зброя, загінула больш за 1000 чалавек. Афіцыйна, паўстанцы не прызналі сваёй датычнасці да газавых нападаў, абвінаваціўшы ўрад Башара Асада.
29 верасня 2013 года 50 паўстанцкіх груповак, якія дзейнічалі ў асноўным у ваколіцах Дамаска, абвясцілі аб аб’яднанні ў новую групоўку пад назвай «Джейш аль-Іслам» («Армія ісламу»). Узначаліў яе Захран Алуш. Да лістапада 2013 года ў «Армію ісламу» ўваходзілі ўжо 60 атрадаў ўзброенай апазіцыі.
У пачатку лістапада 2013 года ісламісцкія паўстанцкія групоўкі «Вялікага Дамаска», за выключэннем «Джэйш аль-Іслам» і найбольш радыкальных джыхадзістаў — «Фронту ан-Нусра» і ІДІЛ, — абвясцілі аб стварэнні аб’яднанага аператыўнага камандавання. Пазней пяць з найбольш буйных мясцовых утварэнняў — Брыгады аль-Хабіба аль-Мустафа, Аб’яднанне Амджад аль-Іслам, Брыгады і батальёны сахабаў, Батальёны Шабаб аль-Худа і Брыгада Дэр аль-Асіма — заявілі аб стварэнні Ісламскага саюза Аджнад аль-Шам.
Уцёкі лідара ўзброенай апазіцыі стала самым відавочным на той перыяд сведчаннем таго, што «Свабодная сірыйская армія» церпіць паражэнне пад націскам баевікоў-ісламістаў.
2014
У студзені 2014 года сірыйскія курды абвясцілі аб стварэнні на поўначы Сірыі ўласнай аўтаноміі пад назвай Рожава. У яе склад увайшлі тры кантона — Джазіра, Кобань, Афрын (на момант абвяшчэння ўяўлялі сабой падзеленыя тэрыторыі). Сірыйскія ўлады не прызналі аўтаномію, але не перашкаджалі яе функцыянаванню. Тэрыторыя Сірыйскага Курдыстана кантралявалася Вышэйшым курдскім саветам і звязанымі з ім ўзброеных атрадаў народнай самаабароны (YPG).
22 студзеня 2014 года ў Мантро (Швейцарыя) па сумеснай расійскай і амерыканскай ініцыятыве прайшла канферэнцыя па ўрэгуляванні сірыйскага канфлікту, на якой упершыню з пачатку канфлікту дэлегацыі сірыйскага ўрада і апазіцыі сустрэліся за адным сталом перамоваў. Канферэнцыя, аднак, не прынесла ніякіх істотных вынікаў.
23 сакавіка ў паветранай прасторы над правінцыяй Латакія (па дадзеных Турцыі, у паветранай прасторы гэтай дзяржавы) турэцкі знішчальнік F-16 збіў сірыйскі МіГ-23. Інцыдэнт адбыўся ў паветранай прасторы Сірыі. У гэты ж дзень быў забіты Хілал Асад — стрыечны брат сірыйскага прэзідэнта Башара Асада. У ходзе жорсткіх баёў у паўночных раёнах Латакіі шрубалёты турэцкіх ВПС аказвалі агнявую падтрымку атрадам апазіцыі.
20 чэрвеня ісламісты ўзарвалі замінаваны аўтамабіль у Сірыі, не менш за 34 чалавек загінулі.
7 снежня ВПС Ізраіля здзейснілі авіяналёт на аэрапорт Дамаска.
2015
У студзені 2015 урадавыя войскі Сірыі ва ўзаемадзеянні з курдскімі атрадамі народнай самаабароны вызвалілі ад фарміраванняў «Ісламскага дзяржавы» горад Кобань (Сірыйскі Курдыстан).
Жалезная заслона
«Жалезная заслона» — палітычнае клішэ, якое азначае інфармацыйны, палітычны і памежны бар'ер, збудаваны ў 1919-1920 гадах і які на працягу некалькіх дзесяцігоддзяў аддзяляў СССР і іншыя сацыялістычныя краіны ад капіталістычных краін Захаду.
Грамадзянская вайна ў Сірыі
2015
25 студзеня баевікі «Джейш аль-Іслам» вырабілі масіраваны ракетны абстрэл Дамаска, паведамлялася аб сямі ахвярах.
Жалезная заслона
На думку энцыклапедыі «Брытаніка» і іншых заходніх крыніц, «заслонла» была ўзведзена СССР у рэчышчы палітыкі самаізаляцыі кіраўніцтва. На думку савецкіх крыніц, «заслона» была ўзведзена капіталістычнымі краінамі вакол СССР. За ўсе гады Савецкай улады змянялася толькі ступень яе непранікальнасці.
Канчаткова жалезная заслона пачала разбурацца да канца 1980-х гадоў з прычыны палітыкі галоснасці і адкрытасці, якая праводзілася ў СССР і ўсходнееўрапейскіх краінах (гл. Еўрапейскі пікнік). Сімвалам канчатковага падзення жалезнай заслоны было разбурэнне Берлінскай сцяны.
Грамадзянская вайна ў Сірыі
2015
26 красавіка апазыцыйнымі групоўкамі быў створаны Аперацыйны цэнтр «Вызваленне Алепа».
28 сакавіка 2015 года антыўрадавымі сіламі быў узяты пад свой кантроль горад Ідліб — сталіца аднайменнай правінцыі. 20 мая байцы сірыйскай арміі пакінулі горад Пальміра ў 240 км ад Дамаска. Пасля захопу Пальміры тэрарысты ІД учынілі масавыя пакарання ў гэтым раёне, забіўшы парадку 400—450 грамадзянскіх, якія падтрымлівалі САА і ўрад. Апазіцыя сцвярджае, што колькасць забітых каля 217—329 чалавек (у асноўным жанчын).
Тым часам войскі ССА занялі абарончыя пазіцыі на ўскраіне горада і пачалі ўтрымліваюць шашы на Хомс і Дамаск. Таксама сірыйскія войскі ўтрымліваюць пазіцыі ля будынка турмы на ўсходзе горада і ў раёне крэпасці эміра Фахрэдына на заходнім узгорку, які ўзвышаецца над аазісам. Сірыйскія ВПС наносяць ўдары па месцах навалы баевікоў ІД.
29 ліпеня ВПС ЗША нанеслі авіяўдар па вёсцы Эль-Гандура, загінула 77 мірных жыхароў.
30 верасня Расія адправіла ў Сірыі авіяцыйную групу для дапамогі сірыйскаму ўраду ў барацьбе з ісламістамі.
4 кастрычніка было паведамлена пра тое, што ВПС РФ «з ужываннем авіябомбаў БЕТАБ-500» знішчылі чатыры камандных пункта ІД ў правінцыі Ідліб.
13 кастрычніка ўрадавыя войскі Сірыі перайшлі ў наступ на ўсходні прыгарад Дамаска Джабар. 7 лістапада ўрадавыя сілы акружылі ў Алепа ўмацраён тэрарыстаў «Джэбхат-ан-Нусры».
6 снежня ВПС ЗША разбамбілі ўрадавых ваенны склад у Абу-Кемаль.
9 снежня ад тэрарыстаў быў вызвалены горад Хомс, а таксама Эль-Тайба. Тым самым САА усталявала кантроль над стратэгічнай дарагай паміж Хамай і Ідлібам (пасля таго, як узброеныя сілы Асада ўзялі найбольш важныя стратэгічныя пазіцыі, у горадзе пачалі дзейнічаць нацыянальныя камітэты па прымірэнню).
2016
У пачатку 2016 паміж урадам і апазіцыяй падпісана пагаднення аб перамір’і з групоўкамі ўзброенай апазіцыі, за выключэннем «Ісламскага дзяржавы», «Джебхат ан-Нусры» і шэрагу іншых тэрарыстычных арганізацый, прызнаных такімі Арганізацыяй аб’яднаных нацый.
6 сакавіка САА пачынае наступальную аперацыю на Пальміру. Да 23 сакавіка ўрадавыя войскі падышлі непасрэдна да горада і на працягу наступных сутак усталявалі кантроль над панавальнымі вышынямі. Спроба баевікоў ІД утрымаць абарону ў горадзе і на былой авіябазе апынулася беспаспяховай, і яны пачалі адыход. 27 сакавіка было абвешчана пра вызваленне Пальміры, хоць зачыстка асобных кварталаў горада і ліквідацыя пакінутых баевікоў працягвалася яшчэ два дні.
5 красавіка ў Алепа паўстанцы парушылі дамоўленасць аб спыненні баявых дзеянняў і абстралялі з рэактыўных ракетных установак жылы квартал Шэйх-Максуд, у выніку загінулі 10 чалавек, яшчэ больш за 50 атрымалі раненні.
24 жніўня Турцыя абвясціла аб пачатку на сірыйскай тэрыторыі сумеснай з фарміраваннямі Свабоднай сірыйскай арміі аперацыі «Шчыт Еўфрата» супраць баевікоў ІД з мэтай зачысткі тэрыторыі 5 тыс. км², вызвалення ад тэрарыстаў гарадоў Джэраблус і Эль-Баб і стварэння на гэтай тэрыторыі зоны бяспекі для размяшчэння бежанцаў.
17 верасня ў выніку авіяўдару па Дэйр-эз-Зору, нанесенай кааліцыяй ЗША, загінулі больш за 60 сірыйскіх вайскоўцаў і каля 100 чалавек атрымалі раненні.
19 верасня ў ваколіцах Алепа быў нанесены ўдар па сумесным гуманітарным канвою ААН і Сірыйскага таварыства Чырвонага Паўмесяца, у выніку чаго загінулі па меншай меры 18 чалавек. ЗША ўсклалі адказнасць за інцыдэнт на Расію і сірыйскія ўлады.
22 верасня ўрадавая армія пачала штурм раёнаў Алепа, якія знаходзяцца пад кантролем апазыцыі.
У пачатку снежня, скарыстаўшыся тым, што асноўныя сірыйскія ўрадавыя сілы былі адцягнуты на аблогу Алепа, фарміравання ІД здолелі адбіць Пальміру і прылеглыя тэрыторыі.
22 снежня горад Алепа цалкам перайшоў пад кантроль урадавых войскаў і іх саюзнікаў.
2017
1 студзеня баевікі ІД здзейснілі напад на авіябазу «Т-4», якая знаходзіцца пад кантролем урадавых войскаў. Атаку тэрарыстаў удалося адбіць.
6 студзеня 2017 года Мінабароны РФ абвясціла аб сыходзе з Сірыі караблёў Паўночнага флота на чале з цяжкім авіянясучым крэйсерам «Адмірал Кузняцоў», у адпаведнасці з рашэннем прэзідэнта Уладзіміра Пуціна аб скарачэнні групоўкі войскаў у САР. За час знаходжання авіяносца «Адмірал Кузняцоў» у Міжземным моры небаеввя страты склалі два зьнішчальнікі: МіГ-29КР (14.11.16) і Су-33 (5.12.16).
18 студзеня пачалася першая сумесная аперацыя ВПС Расіі і Турцыі ў Сірыі супраць групоўкі «Ісламская дзяржава», у ваколіцах горада Эль-Баб, у якой былі задзейнічаныя франтавыя бамбавікі Су-24М і Су-34, а таксама штурмавікі Су-25 см ў звязку з экіпажамі F-16 і F-4 ВПС Турцыі.
Новы прэзідэнт ЗША Дональд Трамп, які ўступіў у пасаду ў студзені, абвясціў адной са сваіх задач перамогу над «Ісламскім дзяржавай». У сувязі з гэтым ён заявіў пра гатоўнасць ўзаемадзейнічаць з Расіяй у барацьбе з тэрарыстамі, аднак узаемадзеянне двух міжнародных антытэрарыстычных кааліцый, узначаленых Расіяй і ЗША, па большай частцы абмяжоўвалася выкарыстаннем тэлефонных каналаў сувязі для прадухілення магчымых інцыдэнтаў.
У пачатку красавіка Трамп усклаў на сірыйскія ўлады адказнасць за хімічную атаку ў Ідлібе, у выніку якой загінулі больш за 80 чалавек, і загадаў нанесці масіраваны ракетны ўдар па сірыйскай авіябазе Эш-Шайрат (правінцыя Хомс). У выніку амерыканскія ваенныя караблі з акваторыі Міжземнага мора выпусцілі па авіябазе 59 крылатых ракет «Тамагаўк». Расійскія ўлады назвалі гэты ўдар агрэсіяй супраць суверэннай дзяржавы і на некаторы час прыпынілі дзеянне падпісанага з ЗША Мемарандума аб прадухіленні інцыдэнтаў і забеспячэнні бяспекі палётаў авіяцыі ў ходзе аперацый у Сірыі.
2018
У 2018 годзе сірыйская ўрадавая армія, пры дапамозе Расіі і Ірана, усталявала кантроль над трыма з чатырох створаных у 2017 годзе зон дээскалацыі: на паўднёвым захадзе Сірыі, вакол Дамаска (Усходняя Гута) і ў раёне Хомса. Упершыню з 2012 года сталіца краіны перастала падвяргацца абстрэлам з боку ўзброенай апазіцыі і джыхадзістаў. За выключэннем двух кантраляваных «Ісламскім дзяржавай» участкаў тэрыторыі ў Сірыйскай пустыні і на ўсходнім беразе ракі Еўфрат, сірыйскія ўлады змаглі вярнуць сабе ўсе тэрыторыі, акрамя тых, якія знаходзяцца пад апекай Турцыі (зона дээскалацыі Ідліб на паўночным захадзе краіны) і ЗША.
20 студзеня УС Турцыі сумесна з пратурэцкай «Свабоднай сірыйскай арміяй» пачалі аперацыю «Аліўкавая галіна», мэтай якой было выцясненне курдскіх фарміраванняў з раёна Афрын, што і адбылося ў сакавіку.
30 студзеня ў Сочы прайшоў Кангрэс сірыйскага нацыянальнага дыялогу з удзелам 1,5 тыс. дэлегатаў. На працягу года працягвалася фарміраванне канстытуцыйнага камітэта для выпрацоўкі новага асноўнага закона Сірыі. 18 снежня «астанінская тройка» (Расія, Турцыя і Іран) перадала прадстаўнікам ААН спіс кандыдатур у канстытуцыйны камітэт.
Адначасова ўрадавыя сілы і іх саюзнікі прасоўваліся ў правінцыях Алепа і Хама ў напрамку стратэгічнай авіябазы Абу-Духур (Абу эд-Духур). Ужо 20 студзеня авіябаза перайшла пад кантральта Сірыйскай Арабскай арміі.
У ноч з 7 на 8 лютага ірэгулярныя праўрадавыя сілы падвергліся агнявому налёту з боку ВВС ЗША каля горада Хашам.
Да канца мая ўрадавая армія цалкам узяла пад кантроль тэрыторыю вакол сталіцы краіны.
У ліпені ССА, сумесна з фарміраваннямі «Хезбала», перайшла ў наступ на ІД на паўднёвым захадзе правінцыі Эс-Сувейда.
31 ліпеня ўрадавыя сілы завяршылі аперацыю па ачыстцы тэрыторыі правінцыі Дэр’а ад незаконных узброеных фарміраванняў.
Да пачатку жніўня пад кантроль урадавых сіл перайшлі правінцыі Эс-Сувейда, Дараа і Эль-Кунейтра, адноўленая мяжа з Іарданіяй.
У канцы снежня ўрадавыя сілы ўвайшлі ў Манбідж, пакінуты курдскімі фарміраваннямі YPG.
2019
У студзені 2019 года расійская ваенная паліцыя пачала патрулявання зоны бяспекі ўздоўж сірыйска-турэцкай мяжы ў раёне населенага пункта Манбідж (поўнач правінцыі Алепа) з задачай забеспячэння бяспекі і кантролю за становішчам і перамяшчэннем узброеных фармаванняў. Яшчэ ў снежні 2018 года сірыйская армія ўвайшла ў горад Манбідж пасля вываду з яго курдскіх фарміраванняў і ўзняла над горадам сірыйскі сцяг. Курды пагадзіліся перадаць Манбідж сірыйскім уладам у абмен на гарантыю абароны горада ад турэцкага ўварвання.
1 студзеня іракскія ВПС нанеслі ўдар з паветра па сірыйскім населеным пункце Аль-Суза, дзе знаходзіліся баевікі ІД. У выніку было забіта трыццаць высокапастаўленых камандзіраў тэрарыстычнай арганізацыі.
16 студзеня ў выніку тэракту ў Манбіджы, які ажыццявіў тэрарыст-смяротнік ІД, загінула, па розных крыніцах, ад 6 да 14 чалавек, у тым ліку мірныя жыхары і 4—6 амерыканскіх вайскоўцаў. Таксама 19 чалавек параненыя.
8 лютага ў сірыйскі горад Алепа для аказання гуманітарнай дапамогі прыбыла група армянскіх спецыялістаў. У склад групы колькасцю 83 чалавекі ўваходзяць сапёры, медыцынскі персанал і служба па забеспячэнні бяспекі. Як паведаміла прэс-сакратара міністэрства абароны Арменіі, у задачы спецмісію будуць уваходзіць непасрэдна размініраванне аб’ектаў, аказанне медыцынскай дапамогі выключна па-за зонай вядзення баёў.
16 лютага фарміравання СДС вызвалілі з палону тэрарыстаў у населеным пункце Эль-Багуз больш за 3 тыс. мірных жыхароў, якія выкарыстоўваліся баевікамі ІД ў якасці жывога шчыта. 15 лютага рэшткі атрадаў ІД здаліся араба-курдскім атрадам СДС, акружылі іх у Эль-Багузе.
19 лютага расійскі Цэнтр па прымірэння варагуючых бакоў сумесна з урадам Сірыі адкрыў у населеных пунктах Джлеб і Гара-эль-Гураб гуманітарныя калідоры для выхаду сірыйскіх грамадзян з лагера бежанцаў «Эр-Рукбан». Для размяшчэння бежанцаў падрыхтаваны месцы ў лагерах і цэнтрах часовага размяшчэння бежанцаў у правінцыі Рыф Дамаск.
22 лютага афіцыйны прадстаўнік Белага дома Сара Сандэрс паведаміла, што пасля вываду амерыканскіх войскаў з Сірыі там застанецца невялікі «міратворчы» кантынгент колькасцю каля 200 чалавек. Як мяркуюць, частка вайскоўцаў можа быць пакінута на паўночным усходзе Сірыі, а частка — на базе ў Эт-Танфе.
28 сакавіка сілы супрацьпаветранай абароны Сірыі адлюстравалі авіяцыйныя ўдары, нанесеныя ВПС Ізраіля па горадзе Алепа.
Са студзеня па сакавік 2019 курды, пры падтрымцы Заходняй кааліцыі, вялі баі з ІД за вёску Багуз ў раёне ракі Ефрат, аднаго з апошніх апірышчаў баевікоў ІД. Вынікам сутыкненняў стаў разгром тэрарыстаў.
12 красавіка сілы СПА Сірыі адлюстравалі ракетны ўдар ізраільскай авіяцыі па сірыйскім раёне Масьяф правінцыі Хама. У выніку атакі пацярпелі трое сірыйскіх вайскоўцаў і было разбурана некалькі будынкаў. У гэты ж час у правінцыі Хама падраздзялення сірыйскага войска ўступілі ў перастрэлку з тэрарыстычнай групоўкай «Джэбхат Ан-Нусра».
15 красавіка ізраільскі ваенна-аналітычны партал Debka са спасылкай на «замежныя выведвальныя крыніцы» паведаміў аб гібелі беларускіх, іранскіх і паўночнакарэйскіх ваенных спецыялістаў 13 красавіка падчас час Авіаналетам ізраільскі ВПС на горад Мас’яф. Па сцвярджэнні партала, замежнікі займаліся мадэрнізацыяй ракет наземнага базіравання для Сірыі і «Хезбалы». МЗС і Дзяржкамваенпром адмаўляюць дадзенную інфармацыю.
28 красавіка, выступаючы на ​​VIII Маскоўскай канферэнцыі па міжнароднай бяспекі, начальнік Генштаба УС РФ Валерый Герасімаў паведаміў аб тым, што ў Сірыі завяршылася ваенная фаза канфлікту, створаны неабходныя ўмовы для поўнага ўрэгулявання.
У пачатку мая САА і ВКС РФ узмацнілі бамбавання пазіцый ісламістаў у раёнах Хама і Ідліб. На гэтым фоне, баевікі ХТШ з РСЗА паспрабавалі абстраляць расійскую ваенную базу ў Латакіі, але ўсе ракеты тэрарыстаў былі альбо збітыя, альбо ўпалі ў ваколіцах базы. Тыс часам урадавай арміі Турцыя пачала вывад войскаў з Хамы.
1 ліпеня чатыры чалавекі загінулі ў выніку ракетнага ўдару па сірыйскім Дамаску і Хомс з боку Ізраіля. Яшчэ 21 чалавек атрымаў раненні.
На працягу ліпеня працягваліся разлютаваныя баі паміж сірыйскай арміяй і радыкальнымі ісламісцкімі групоўкамі на паўночным захадзе правінцыі Хама і правінцыі Ідліб, што пачаліся яшчэ ў чэрвені.
9 кастрычніка падраздзяленні арміі Турцыі высунуліся на паўночны ўсход Сірыі, выцясняючы з гэтага раёна курдскіх апалчэнцаў. Амерыканскія войскі пакінулі зону правядзення ваеннай аперацыі. Аперацыя атрымала назву «Крыніца міру». З пачаткам наступлення ВПС нанеслі ўдары па дзвюх сотнях аб’ектаў на поўначы Сірыі. Сярод цэляў апынулася і турма, дзе ўтрымліваюцца тэрарысты. У якасці галоўнай мэты называецца стварэнне 500-кіламетровай зоны бяспекі, вольнай ад тэрарыстаў і баевікоў курдскіх атрадаў самаабароны. Афіцыйны Дамаск выступіў катэгарычна супраць турэцкай інтэрвенцыі, заявіўшы, што яно ўяўляе сабой абуральнае парушэнне суверэнітэту і тэрытарыяльнай цэласнасці Сірыі і прынцыпаў міжнароднага права. ЗША і ЕС таксама выступілі супраць турэцкай аперацыі ў Сірыі.
У ходзе аперацыі турэцкія войскі і іх саюзнікі ўсталявалі кантроль над сірыйскімі прыгранічнымі гарадамі Рас-эль-Айн і Тэль-Аб’яд.
13 кастрычніка прадстаўнікі курдскай самаабвешчанай аўтаномнай адміністрацыі паўночна-ўсходніх раёнаў пры садзейнічанні расійскай арміі дасягнулі пагаднення з сірыйскім урадам аб уводзе сірыйскіх урадавых войскаў у раёны, якія кантралююцца курдамі. 14 кастрычніка сірыйскія падраздзялення пачалі вылучэнне на поўнач Сірыі і на працягу некалькіх дзён ўзялі пад свой кантроль горада Манбідж, Кабані, Ат-Табка, Рака і суседнія раёны, дзве гідраэлектрастанцыі, масты праз Еўфрат, а таксама стратэгічныя шашы.
17 кастрычніка ЗША і Турцыя па выніках перамоваў у Анкары дасягнулі пагаднення аб прыпыненні аперацыі на 120 гадзін, каб даць магчымасць курдскім атрадам пакінуць ствараную Турцыяй 30-кіламетровую памежную зону бяспекі.
27 кастрычніка прэзідэнт ЗША Дональд Трамп на спецыяльна скліканай прэс-канферэнцыі абвясціў аб знішчэнні лідара групоўкі «Ісламская дзяржава» Абу Бакра аль-Багдадзі. Па сцвярджэнні Трампа, яго выявілі і забілі ў сірыйскай правінцыі Ідліб пры садзейнічанні Расіі, Турцыі, Сірыі, Ірака і курдаў. 31 кастрычніка «Ісламская дзяржава» пацвердзіла смерць аль-Багдадзі. Новым лідарам ІД стаў Абу Ібрагім аль-Хашымі аль-Курашы.
У лістападзе сірыйская армія аднавіла наступленне на паўднёвым усходзе Ідліба. Вайскоўцы сумесна са спецназам штурмавалі абарону баевікоў групоўкі «Хаят Тахрыр аш-Шама» (забароненая ў РФ) у горадзе Мушарыфа Аш-Шмаль. Пасля непрацяглай бітвы сірыйскія ваенныя ўстанавілі поўны кантроль над горадам. У выніку гэтага прасоўвання армія Сірыі здолела накіраваць свае сілы на поўнач ад горада Ум-Халал. Па інфармацыі выдання AMN, наступленне Сірыйскай Арабскай арміі на паўднёвым усходзе Ідліба прызначана для размяшчэння іх войскаў на паўднёва-ўсходнім флангу Марат-ан-Нума, які з’яўляецца асноўным апорай узброеных сіл уздоўж шашы Ідліб — Хама.
2020
8 студзеня інфармацыйнае агенцтва SANA паведаміла аб распачатым вывадзе амерыканскіх вайскоўцаў з двух баз на паўночным усходзе Сірыі. Па дадзеных агенцтва, каля 40 грузавікоў пакінулі базу Хараб-Джэйр (правінцыя Хасеке). Яшчэ 50 грузавікоў з’ехалі з базы ў горадзе Шададзі. SANA паведаміла, што грузавікі накіраваліся да памежнага КПП аль-Валід на мяжы з Іракам. Разам з тым, на поўначы Сірыі быў здзейснены тэракт. Сем турэцкіх вайскоўцаў, якія ажыццяўлялі патруляванне, загінулі ў выніку выбуху замініраванага аўтамабіля.
12 студзеня ў поўнач уступіла ў сілу спыненне агню ў правінцыі Ідліб, пра якое дамовіліся Расія і Турцыя.
14—15 студзеня баевікі групоўкі «Ісламская дзяржава» працягнулі серыю скаардынаваных нападаў на сірыйскія ўрадавыя сілы на ўсходзе Сірыі. Нападам падвергліся калона Рэспубліканскай гвардыі на поўдзень ад горада Маядзін (правінцыя Дэйр-эз-Зор), мабільны пост сірыйскай арміі на поўнач ад зоны «Ат-Танф» (правінцыя Хомс) і блокпост урадавых сіл на поўнач ад Ас-Сухна (правінцыя Хомс). Тэрарысты таксама атакавалі калону сірыйскіх вайскоўцаў захад ад Аш-Шола (правінцыя Дэйр-эз-Зор). Самыя цяжкія страты армія панесла 14 студзеня ў выніку нападу на поўдзень ад Маядзіна. Група баевікоў ІД здзейсніла засаду, абстраляўшы гвардзейцаў з ПТРК і буйнакаліберных кулямётаў. У выніку згарэла БРДМ-2, былі пашкоджаныя яшчэ тры аўтамабілі, загінулі 9 чалавек. Сярод іх — камандуючы інжынернымі падраздзяленнямі Рэспубліканскай гвардыі спецыяліст па «тунэльнай вайне» генерал-маёр УС Сірыі Махамед Фахра.
17 студзеня сірыйскія ўрадавыя войскі і іх саюзнікі пасля абмену ракетна-артылерыйскімі ўдарамі пачалі новае наступленне, маючы намер узяць пад кантроль паўднёвыя і заходнія раёны правінцыі Алепа, якія ўваходзяць у Ідлібскую зону дээскалацыі. Да лініі фронту сцягнутыя дадатковыя сілы, артылерыя і бранятэхніка. У ліку іншых у зону баявых дзеянняў перакінутыя падраздзяленні іранскіх сіл спецпрызначэння «Кодс». Падтрымку аказалі ПКС Расіі.