cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Алекс Хігінс
1982—1990
Скандальны інцыдэнт здарыўся з Хігінсам на чэмпіянаце Вялікабрытаніі 1986. Ён спрабаваў ухіліцца ад аналізу крыві на ўтрыманне наркатычных рэчываў, а потым стукнуў галавой дырэктара турніру, які папрасіў Алекса паспяшацца. У наступнай бойцы, якая вылілася за межы яго пакоя, Алекс таксама паўдзельнічаў. У выніку ён быў дыскваліфікаваны на пяць турніраў і буйна аштрафаваны.
У 1988 годзе Алекс Хігінс, якому было ўжо каля сарака гадоў, стаў фіналістам Гран-пры, але зноў прайграў Стыву Дэвісу, 6:10. Усе ніжэйшыя вынікі на большасці рэйтынгавых турніраў і асабліва на чэмпіянатах свету прывялі да таго, што ён упершыню за сваю кар’еру пакінуў Топ-16, заняўшы 17-е месца.
І ўсё ж, у лютым 1989 года Алекс у пяты раз стаў чэмпіёнам Ірландыі сярод прафесіяналаў і нарэшце выйграў свой «хатні» турнір, пры моцнай падтрымцы мясцовай публікі перамогшы маладога Стывена Хендры ў вырашальнай партыі — 9:8 (Irish Masters стаў апошнім выйграным у яго кар’еры). Большую частку сезона, улучаючы гэтыя два турніры, Алекс правёў кульгаючы — ён зламаў нагу, спрабуючы па карнізе вылезці з кватэры, у якой пасля сваркі замкнула яго ж дзяўчына.
У сакавіку 1990 Хігінс выйшаў у фінал British Open, але саступіў, 8:10. Праз некалькі месяцаў ён ізноў быў дыскваліфікаваны паводле дысцыплінарных прычын, але гэтым разам яго пазбавілі правы выступаць у мэйн-туры на цэлы год і знялі такую вялікую колькасць рэйтынгавых ачкоў, што па вяртанні ў тур Алекс займаў 120-е месца. Прычынай такой кары сталі паводзіны ірландца на двух нядаўніх турнірах. У адным з іх, падчас правядзення Кубка свету Хігінс пагражаў свайму напарніку па камандзе Дэнісу Тэйлару, што яго прыстрэляць, калі ён прыедзе ў Паўночную Ірландыю (пазней Хігінс і Тэйлар памірыліся); у другім, пасля крыўднай паразы ў -ай чэмпіянату свету, ён стукнуў прадстаўніка прэсы па дарозе на прэс-канферэнцыю.
На самой прэс-канферэнцыі Хігінс, які знаходзіўся ў нецвярозым стане, абвясціў пра завяршэнне сваёй кар’еры. Ён вытлумачыў гэта тым, што снукер за апошнія гады стаў «самай карумпаванай гульнёй у свеце», і ён не жадае быць «часткай гэтага». І ўсё ж, пасля адбыцці дыскваліфікацыі Алекс працягнуў свой удзел у мэйн-туры.
Усё гэта адбывалася на фоне пагаршэння гульні Хігінса і яго сур’ёзных фінансавых праблем, што паўсталі па віне менеджарскай кампаніі Говарда Кругера. Framework Management Ltd., якая пакінула без заробку некалькіх прафесійных снукерыстаў, апынулася павінна яму больш 50 000 фунтаў стэрлінгаў. Хігінс адкрыта заявіў пра гэта, і менавіта яго вымога вярнуць грошы спрычынілася даканцовай ліквідацыі збанкрутаванай кампаніі, агульны доўг якой склаў 374 361 фунтаў. Пазней Кругера адхілілі ад яго дзейнасці на 5 гадоў, але доўг Хігінсу так ніхто і не вярнуў.
Апошнія гады кар’еры (1990—1997)
У апошнія гады сваёй кар’еры Алекс так і не змог вярнуцца нават у Топ-32. У апошні раз ён згуляў у фінальнай стадыі чэмпіянату свету ў 1994, саступіўшы ў фіналу Кену Доэрці з лікам 6:10. Пасля гэтага матча рушыў услед чарговы скандальны інцыдэнт. Хігінс, памяняўшыся парай слоў з працаўнікамі турніру, пабіў пра сцяну слоічак з мачой, які павінен быў здаць на аналіз. Дысцыплінарны камітэт WPBSA пачаў расследаванне, але справа вялася так дрэнна, што адвакат Алекса, Робін Фелві, давёў адсутнасць складу парушэння. Услед за гэтым Хігінса хутка прызналі вінаватым у двух іншых вінавачаннях, якія раней яму не падаваліся. Фелві накіраваў 17 скаргаў на дзеянні WPBSA, але вынікам стала тое, што гэта арганізацыя зусім адмовілася ад разгляду якіх-небудзь скаргаў як з боку Хігінса, так і на паводзіны самога снукерыста.
Ужо ў той час (сярэдзіне 90-х) адзначаліся некаторыя праблемы Хігінса са здароўем, якія пасля прывялі да раку горла. І ўсё ж, у 1995 годзе ён дапамог еўрапейскай камандзе здабыць перамогу на прэстыжным  — турніры па пулу.
Свой апошні матч у прафесійнай кар’еры Алекс згуляў у 1997 годзе ў Плімуце — гэта быў кваліфікацыйны раўнд на адзін з турніраў мэйн-тура. Ён прайграў з рахункам 1:5 і ў агрэсіўным стане быў выправаджаны пад кантролем паліцыі. Раніцай яго знайшлі на зямлі каля мясцовага начнога клуба — як сказаў сам Хігінс, на яго напаў невядомы і стукнуў жалезным прутм. Неўзабаве пасля гэтага Алекс, які займаў на той момант 156 месца ў прамежкавым рэйтынгу, абвясціў пра завяршэнне кар’еры.
Жыццё пасля прафесійнай кар’еры
Першыя прыкметы хваробы, якая стала наступствам прыхільнасці да цыгарэт і алкаголю, з’явіліся ў Хігінса ў 1994 годзе. У 1996 годзе ў яго дыягнаставалі ракавую пухліну неба, і тады ж была зроблена першая аперацыя. Гэта не дапамагло перамагчы хваробу, і ў 1998 годзе Хігінс быў змушаны правесці каля 50 сеансаў. Паўторнае лячэнне прыпыніла далейшае развіццё раку, але курс выпрамянення фактычна спаліў яго зубы, з-за чаго Алекс праз некаторы час ужо не мог есці цвёрдую ежу. Як і многія іншыя курцы, Хігінс пасля выяўлення раку падаў у суд на цыгарэтныя брэнды Embassy і Benson & Hedges — галоўных снукерных фундатараў, але ў выніку ён не атрымаў ніякай кампенсацыі.
Пасля завяршэння сваёй прафесійнай кар’еры Алекс часта крытыкаваў сучасных снукерыстаў, сцвярджаючы, што іх гульня «вельмі прадказальная» і «нудная». Параўноўваючы стыль цяперашніх гульцоў са сваім, ён казаў:
"Калі па ТБ ідзе чэмпіянат свету, я павінен глядзець, я пачуваюся абавязаным глядзець. Але ўсё вельмі прадказальна. Думаю, розніца паміж мной і імі ў тым, што я думаў значна хутчэй. У мяне мазгі працавалі хутчэй, і я заўсёды быў на некалькі ўдараў наперадзе, быццам бы ў мяне за сталом працавала сістэма навігацыі. Вельмі хутка ацэньваў кожную сітуацыю, і таму ў мяне была хуткасць."
Нягледзячы на разбуранае ракам здароўе, практычна ўсё астатняе жыццё Хігінс працягваў ужываць алкаголь, асабліва свой улюбёны Гінэс. У 2004 годзе, у адным з інтэрв’ю на пытанне пра яго цяперашні лад жыцця Хігінс адказаў так:
"Я думаю, вам трэба глядзець на рэчы так, як яно ёсць. Можа здацца, што калі я так шмат курыў, то я не мог так шмат піць. Маё горла апынулася ўражана ракам, але з маёй печанню ўсё ў парадку. Гэта факт, які кажа сам за сябе. Я нядаўна выпіў паўлітра Гінэса, і, калі гэта інтэрв’ю скончыцца, я пайду дапіваць астатнюю частку."
Апошнія гады жыцця Хігінс правёў амаль у галечы, растраціўшы да гэтага вялікую частку свайго стану на алкаголь, цыгарэты і забаўкі. Ён жыў у маленькай кватэры ў Белфасце, якая была пададзена яму мясцовым прытулкам, і атрымваў дзяржаўную пенсію ў памеры 200 фунтаў стэрлінгаў штотыдзень. У студзені 2009 у доме, дзе жыў Хігінс, адбыўся пажар, але Алекс не пацярпеў, нягледзячы на тое, што пажар пачаўся ноччу.
Пагаршала яго становішча і тое, што ён моцна схуднеў, і з часам яго самаадчуванне толькі пагаршалася — гэта было злучана з наступствамі лячэння раку. Апроч таго, з-за разрыву галасавых звязкаў да 2010 года Алекс мог гаварыць толькі паўшэптам. Хігінс заяўляў, што нават хацеў скончыць самагубствам з-за свайго жудаснага стану. Паведамлялася, што яму можна было дапамагчы, сабраўшы £ 20000 на ўсталёўку дваццаці чатырох адмысловых зубных імплантаў — яны б дазволілі яму нармальна харчавацца і не губляць далей масу цела. У красавіку 2010 года сябры Алекса абвясцілі кампанію па зборы сродкаў, але ўрэшце імпланты для аперацыі яму падарылі прадстаўнікі Манчэстэрскай стаматалагічнай кампаніі. І ўсё ж, наступнае абследаванне ў Іспаніі паказала, што ён знаходзіцца ў гэтак дрэнным стане, што можа не перанесці аперацыю.
Капліца-пахавальня Паўла Равы
Капліца-пахавальня Паўла Равы — каталіцкая капліца на Кальварыйскіх могілках Мінска, размешчаная злева ад касцёла Узвіжання Святога Крыжа, побач з мадэрнавай капліцай. Пабудавана ў 1855 годзе для біскуп-наміната Паўла Равы, пра што сведчыць металічная мемарыяльная пліта над уваходам.
Алекс Хігінс
Жыццё пасля прафесійнай кар’еры
24 ліпеня 2010 года Алекс Хігінс памёр. Яго знайшлі мёртвым у ложку ўласнай кватэры ў Белфасце. Прычынай смерці было названа некалькі фактараў: недаяданне, рак горла і пнеўманія. Было ўсталявана, што напярэдадні смерці Хігінс важыў 38 кілаграмаў. Джымі Уайт, блізкі сябар Хігінса, сцвярджаў, што асноўнай прычынай смерці стала нежаданне Алекса есці.
На пахаванні Алекса ў яго родным горадзе прыйшлі мноства прыхільнікаў яго таленту, сябры і знаёмыя. На паніхідзе, якая прайшла 2 жніўня ў саборы святой Ганны, былі Джымі Уайт, Стывен Хендры, Кен Доэрці і некаторыя іншыя вядомыя снукеристы, а таксама былая жонка Алекса, Лін, і яго дзеці — Ларэн і Джордан. Цела Хігінса было пахавана на могілкі Carnmoney Cemetery (Паўночны Белфаст).
За некалькі месяцаў да смерці Хігінс планаваў узяць удзел у чэмпіянаце свету сярод ветэранаў, які адбыўся ў лістападзе 2010 года.
Асабістае жыццё
Хігінс на працягу ўсёй сваёй кар’еры быў вядомы не толькі хуткай і цікавай гульнёй, але і схільнасцю злоўжываць алкаголем і тытунём, а таксама няўстойлівым характарам, што нярэдка прыводзіла яго да сварак і боек — па-за і падчас матчаў. Пры яго ўдзеле адбылося некалькі буйных скандалаў, сярод найболей заўважных — выпадкі на чэмпіянаце Вялікабрытаніі ў 1986 годзе і на чэмпіянаце свету ў 1990 годзе. Апроч таго, Хігінс быў вельмі азартным гульцом, і значную частку сваіх грошай марнаваў на казіно і падобныя гэтаму ўстановы.
Хоць Хігінс не займаўся дабрачыннай дзейнасцю, у 1983 годзе ён дапамог 12-гадоваму хлопчыку, яго заўзятару з Англіі. Хлопчык два месяцы знаходзіўся ў коме, і яго бацькі напісалі ліст Алексу з просьбай пра дапамогу. У адказ ён адправіў аўдыёзапіс са словамі падтрымкі і пажаданнямі, а пазней наведаў хлопчыка ў лякарні і паабяцаў, што як толькі ён акрыяе, яны згуляюць у снукер разам. Гэта пазней і адбылося.
У цэлым у Алекса Хігінса было негатыўнае стаўленне да прэсы. Яны яшчэ больш ускладніліся пасля яго выступу на прэс-канферэнцыі ў 1990 годзе, калі Алекс, апроч іншага, звінаваціў журналістаў у перакручванні фактаў і ва ўварванні ў яго асабістае жыццё.
Хігінс быў даўнім і блізкім сябрам яшчэ аднаго «народнага чэмпіёна», Джымі Уайта, які дапамагаў яму ў складаных сітуацыях. Таксама ён быў знакам са знакамітым футбалістам (Хігінса часам параўноўваюць з Бэстам за падабенства іх жыццёвага шляху) , акторам  і снукерыстам Роні О’Саліванам. Олівер Рыд быў прыяцелем Хігінса, і часта яны разам праводзілі час у барах. Вядомы выпадак, калі Рыд і Хігінс уладкавалі «матч», у якім адзін выпіў кактэйль з мыйнага сродку і рому, а іншы — сумесь віскі і адэкалону.
Алекс Хігінс быў двойчы жанаты. Першы раз ён жаніўся з аўстралійкай Карэ Хаслер у красавіку 1975 года (пазнаёміліся ў 1973 у Аўстраліі). Кара нарадзіла ад яго дзяўчынку Крыстэль, хоць пазней у аўтабіяграфіі Алекс напісаў, што не ўпэўнены ў гэтым сваім бацькоўстве. Другой жонкай Хігінса была Лін Эвісан, з якой ён пазнаёміўся ў канцы 70-х у Манчэстэры. Яны пражылі ў шлюбе 5 гадоў (1980—1985). Лін нарадзіла яму дачку Ларэн (1980) і сына Джордана (1983). Эвисон пазней сказала, што жыццё з Алексам было падобна на «жыццё ля края вулкана», але ў той жа час яна захавала нармальныя адносіны з ім і разам з дзецьмі наведвала ўжо хворага ракам Хігінса.
У 2007 годзе Хігінс напісаў сваю біяграфію, кніга атрымала назву «Вачамі Урагану. Мая гісторыя».
Па свайму рэлігійнаму перакананню Хігінс быў пратэстантам. Ён сцвярджаў, што заўсёды верыў у Бога і разам з тым у паранармальныя здольнасці чалавека:
"Я досыць моцна веру ў астралогію. Па знаку задыяка я — Рыбы. І быў адзін выпадак у маім дзяцінстве, які пераканаў мяне ў існаванні звышнатуральнага. Аднойчы, калі я не пайшоў у дзіцячы сад і застаўся ўдома, да нас прыйшла цыганка. Мая мама не верыла ў такія здольнасці, але яна дазволіла ёй паваражыць. Цыганка сказала, што ў нашай сям’і ёсць нехта вельмі таленавіты. Мама адказала, што гэта была мая сястра, бо яна ўмела вельмі добра спяваць. Але кабета сказала: «Не. Гэта не дзяўчынка. Гэта хлопчык». Гэты выпадак адбыўся, калі мне было 4 ці 5 гадоў, яшчэ да таго, як я пачаў гуляць у снукер."
"Я веру ў Бога. Не хаджу ў царкву, але па-ранейшаму захоўваю Біблію, якую падарыла мне мама, калі мне было 15 гадоў. Я чытаў Біблію і сказаў сабе: «Ты можаш змагацца». Усё сваё жыццё я быў ваяром. Менавіта гэта і спыніла мяне."
Стыль гульні
Алекс Хігінс заўсёды гуляў у атакуючы і вельмі «хуткі» снукер, але, нягледзячы на гэта, ён умеў рабіць і добрыя пазіцыйныя ўдары. Ён быў адным з нешматлікіх снукерыстаў, якія часта выкарыстоўваюць для пабудовы серый найболей складаныя варыянты. Разам з тым, Хігінс меў унікальную тэхніку выканання ўдараў, якая значна адрозніваецца ад класічнай: падчас прыцэльвання яна складалася з дзіўных рухаў цела і крыху больш высокае, чым у іншых гульцоў, палажэнне цела.
Таксама быў незвычайным і сам працэс нанясення ўдару. За сталом Хігінс заўсёды рухаўся вельмі актыўна і хутка — у прыватнасці, дзякуючы гэтаму за ім і замацавалася мянушка «Ураган». Характэрна, што гэтыя стыль гульні і тэхніка Хігінса ўжываліся ім амаль без змен на працягу ўсёй яго кар'еры.
На думку спецыялістаў, гульня Алекса моцна залежала ад яго настрою. Будучы ў добрым настроі, ён мог з лёгкасцю перамагчы любога саперніка, і наадварот. Разам з тым, вядома шмат выпадкаў, калі Хігінс здзяйсняў неверагодныя камбэкі — да прыкладу, матч супраць Уайта на ЧС-1982 ці супраць Дэвіса на чэмпіянаце Брытаніі 1983.
Хігінс гаварыў, што часам падчас гульні ён адмыслова спрабаваў псіхалагічна націснуць на сапернікаў дзеля дасягнення сваёй мэты. Вядомы выпадак, калі перад матчам супраць Стывена Хендры ў 1991 годзе Алекс уважліва паглядзеў на яго і «папярэдзіў»: «Прывітанне, я — д'ябал».
Снукер у выкананні Алекса Хігінса стаў правобразам стылю гульні Джымі Уайта і паслужыў пачатку кар'еры Роні О'Салівана. І Уайт, і О'Саліван імкнуцца гуляць хутка, відовішчна і выкарыстоўваюць крутыя вінты ў сваіх ударах.
Хігінс быў праўшуном, але параўнальна нядрэнна мог гуляць і левай рукой.
Дасягненні ў кар'еры
За сваю кар'еру Хігінс выйграў звыш 20 прафесійных турніраў — адзін з самых высокіх паказнікаў на той час. Згуляўшы ў чатырох фіналах чэмпіянатаў свету, ён выйграў 2 з іх; апроч таго, Алекс двойчы перамагаў на самым прэстыжным нерэйтынгавым турніры — Мастэрс, і адзін раз — на чэмпіянаце Вялікабрытаніі.
Самым важным спартовым дасягненнем Алекса Хігінса стала перамога на чэмпіянаце свету 1982 года. Вылучаецца і яго знакаміты клірэнс у 69 ачкоў, які потым яшчэ вельмі доўга паўтаралі па тэлебачанні як адзін з лепшых у гісторыі снукера.
Гэта серыя стала навочным узорам яго пабудовы брэйкаў і прыкладам таго, як ён мог гуляць пад псіхалагічным ціскам.
Сам Хігінс неаднаразова казаў, што яму прыналежыць вялікая роля ў папулярызацыі снукера:
"Думаю, я быў самым натуральным і харызматычным гульцом з усіх, калі-небудзь якія бралі кій у рукі. Думаю, часам мая прысутнасць у стала проста гіпнатызавала. Захоплівала. Я гэта кажу не для таго, каб пацешыць сваё эга. Гэта людзі мне кажуць. Яны кожны дзень спыняюць мяне на вуліцы са словамі «калі ты вернешся, Алекс, калі пакажаш гэтым пасярэднасцям, што сцвярджаюць, што з'яўляюцца снукерыстамі, як трэба гуляць у гэту гульню?» Я кажу, што цяпер здароўе не дазваляе. Але я хацеў бы."
Хігінс зрабіў 81 сэнчуры-брэйк у рамках прафесійных спаборніцтваў, што з'яўляецца адносна невялікім паказнікам па сучасных мерках, аднак, улічваючы малую колькасць праводжаных тады турніраў, гэта нядрэнны вынік. Найлепшы для сябе брэйк у прафесійнай кар'еры Хігінс зрабіў на — серыя склала 142 ачкі. Падлічана, што Алекс Хігінс зарабіў на снукеры каля 4 мільёнаў фунтаў стэрлінгаў.
Характэрна таксама, што некаторы час Хігінс на высокім роўні гуляў і ў пул — у прыватнасці, у 1995 годзе ён, у складзе еўрапейскай зборнай, стаў уладальнікам Кубка Масконі. А ў 1991 ён браў удзел у чэмпіянаце свету па трыкшоту.
Нягледзячы на тое, што Хігінс у цэлым выйграў менш турніраў, чым Рэй Рыярдан ці Стыў Дэвіс (абодва гэтыя гульцы дамінавалі на абсалютнай большасці буйных спаборніцтваў у 70-я і 80-я гады адпаведна), яго дагэтуль адносяць да лепшых снукерыстаў за ўсю гісторыю гульні — перадусім дзякуючы яго папулярнасці і таленту. У дакументальным фільме 2002 года Дэвіс апісваў Хігінса як «адзінага па-сапраўднаму геніяльнага снукериста». У той жа час Вілі Торн пісаў у аўтабіяграфіі, што «Хігінса няможна лічыць вялікім гульцом, але яго прыродныя здольнасці вырабілі сапраўдную рэвалюцыю ў спорце і паднялі ровень гульні на сусветнай арэне ў 1970-х — 1980-х гадах». Сам Эвертан палічыў, што Дэвіс і Рыярдан, якія дамінавалі кожны па дзесяцігоддзі, былі «занадта паслядоўныя і стабільныя» для таго, каб Алекс мог іх увесь час перамагаць.
Рэкорды
Хігінс усталяваў некалькі сусветных рэкордаў і іншых характэрных дасягненняў у снукеры. У свой час ён стаў наймалодшым чэмпіёнам свету і першым за ўсю гісторыю снукера, якія прабіліся праз кваліфікацыю. Таксама яму даволі доўгі час прыналежаў узроставы рэкорд па выкананні максімальнага брэйку: ён зрабіў серыю ў 147 ачкоў у 16 гадоў. У 1976, у паказальным матчы супраць Вілі Торна Алекс зрабіў адзін з першых клірэнсаў з выкарыстаннем свабоднага шара — брэйк склаў 146 ачкоў. Пры пабудове гэтай серыі Хігінс па адным разе згуляў карычневы і зялёны, 10 раз чорны і 5 — ружовы. А ў адной з паказальных гульняў 70-х Алекс зрабіў сэнчуры ў 118 ачкоў ледзь больш за за дзве хвіліны (2 м. 4 хв.) — гэта значна хутчэй, чым аналагічны брэйк Тоні Драга на чэмпіянаце Вялікабрытаніі 1996 года (брэйк Драга лічыцца самым хуткім на афіцыйных спаборніцтвах).
Выступленні на турнірах трайной кароны
Ніжэй пададзена статыстыка выступаў Алекса Хігінса на трох асноўных турнірах сезона — чэмпіянаце свету, чэмпіянаце Вялікабрытаніі і Мастарс.
Старажоўская брама
Архітэктура
Брама аднапралётная, манументальная, кампазіцыйна падкрэслівае галоўны ўваход у будынак. Плоскасць дэкараваная пілястрамі, арачнымі нішамі, бакавымі валютамі, завершана развітым шматпрафіляваным карнізам. Над цэнтральным арачным праёмам узвышаецца дэкаратыўны атык, увянчаны невялікай лучковай галоўкай. Збераглася частка агароджы. Брама вырашаная ў эклетычных формах.
Рамана Давыдаўна Вольф
Рамана Давыдаўна Вольф (Romana Wolf, псеўданім — Алена Язерская, Helena Jezierska;, г. Варшава — ) — дзеяч рэвалюцыйнага руху ў Заходняй Беларусі.
Біяграфія
Член КПСС з 1917 года. У гады Грамадзянскай вайны сакратар Харкаўскага, Гомельскага падпольнага камітэтаў РКП(б), на падпольнай працы ў тыле войскаў Дзянікіна, з 1919 намеснік начальніка і начальнік палітаддзела дывізіі.
У 1932 абраная кандыдатам у члены ЦК Кампартыі Польшчы; са жніўня 1933 г. член Бюро ЦК КПЗБ, яго прадстаўнік пры ЦК КП(б)Б. У 1934 член польскага сакратарыята пры ЦК Кампартыі Францыі. З лістапада 1934 года да мая 1935 і ў 1937 кіраўнік краявога сакратарыята ЦК Кампартыі Польшчы. Дэлегат IV канферэнцыі Кампартыі Польшчы (1925), III канферэнцыі КПЗБ (1926), (1935).
Ліпніца
Лі́пніца (, Липница) — вёска ў Клічаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Каўбчанскага сельсавета.
Сьюзан Полгар
Сью́зан (Жу́жа) Полгар (таксама Сьюзан Полджар, Susan Polgar, народж. Polgár Zsuzsa; нар. Будапешт, Венгрыя) — венгерская, потым амерыканская шахматыстка, восьмая чэмпіёнка свету з 1996 да 1999 года. Заслужаны трэнер ФІДЭ (2004)
Біяграфія
Яе называюць Жужа Полгар: Жужа — памяньшальная форма ад Жужанна (Zsuzsanna).
Яна з’ехала з Будапешта і цяпер жыве ў Нью-Ёрку.
У 1996 годзе Полгар стала чэмпіёнкай свету.
У 1999 ФІДЭ пазбавіла Жужу Полгар звання чэмпіёнкі. Пазней яна аспрэчвала гэтае рашэнне ў судзе і выйграла працэс, але званне чэмпіёнкі свету было разыграна.
Сьюзан Полгар гаворыць, акрамя венгерскай, яшчэ на шасці мовах, уключаючы эсперанта, на якой яна гаворыць з самага дзяцінства, нямецкую, рускую, іспанскую, англійскую і іўрыт.
Аб Сьюзан Полгар каналам National Geographic Channel быў зняты дакументальны фільм «Мой выдатны мозг: Зрабіце з мяне генія».
Капліца-пахавальня Віткевічаў
Капліца-пахавальня Віткевічаў — каталіцкая капліца на Кальварыйскіх могілках Мінска, размешчаная ва ўсходняй частцы могілак, насупраць іншай капліцы. Пабудавана ў другой палове XIX ст. як пахавальня Віткевічаў, пра што сведчыць бела-мармуровая мемарыяльная пліта над уваходам.
Архітэктура
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-гатычнага стылю. Цагляная капліца вырашана прамавугольным у плане кампактным аб’ёмам пад двухсхільным дахам. Уваходны праём і нішы бакавых фасадаў спічастай гатычнай формы. Вуглы ўмацаваны контрфорсамі, унутры перакрыта скляпеннем.
Шылагор’е
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Докшыцы Дзісенскага павета Віленскага ваяводства.
Яловікі (Глыбоцкі раён)
Яло́вікі (, Еловики) — хутар у Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Галубіцкага сельсавета.
Лімузін
Лімузін — кузаў закрытага тыпу легкавога аўтамабіля. Мае зашклённую перагародку, што аддзяляе пярэдняе сядзенне ад астатняй часткі кузава. Выкарыстоўваецца ў вялікіх аўтамабілях высокага класа.
Рыжак
Рыжа́к (Camelina) — род травяністых кветкавых раслін сямейства.
Апісанне
Аднагадовыя і двухгадовыя травяністыя расліны з тонкімі галінастымі сцёбламі вышынёй 30—120 см. Лісце дробнае, ланцэтнае. Верхняе лісце сядзячае, ніжняе — чаранковае. Кветкі дробныя, жоўтага, радзей белага колеру, у гронках. Плод — двухстворкавы стручочак.
Пашырэнне
Налічвае 15 відаў, пашыраных у Еўразіі, Паўночнай Афрыцы, Паўночнай Амерыцы. Расце ўздоўж дарог, чыгунак, зрэдку як пустазелле.
Выкарыстанне
Тэхнічныя, кармавыя і меданосныя расліны. У культуры вырошчваецца рыжак пасяўны (вядомы пад народнай назвай «рыжы лён» ). Насенне ўтрымлівае 25—46 % алею, выкарыстоўваемага ў тэхнічных мэтах (у т. л. у лакафарбавай і мылаварнай вытворчасці) і зрэдку ў ежу.
Крысціян IX
Крысціян IX (Christian 9.; 8 красавіка 1818, Готарп — 29 студзеня 1906, Капенгаген) — кароль Даніі з 1863 па 1906, з дынастыі Глюксбургаў.
Абвяшчэнне спадчыннікам
Крысціян быў першым прадстаўніком Глюксбургскай лініі Ольдэнбургскай дынастыі на дацкім прастоле. Бацька — Фрыдрых Вільгельм, герцаг Шлезвіг-Гольштэйн-Зондэрбург-Глюксбургскі, маці — Луіза Караліна Гесэн-Касельская, унучка караля Фрэдэрыка V. Ад нараджэнні не быўшы прамым спадчыннікам дацкага прастола, у 1847 быў абвешчаны па волі караля Крысціяна VIII, на пляменніцы якога Луізе быў жанаты, пераемнікам будучага Фрыдэрыка VII, з прычыны таго, што апошні не мог мець дзяцей. Гэта рашэнне было падтрымана буйнымі дзяржавамі Еўропы.
Знешняя палітыка
Узыйшоўшы на прастол у 1863, Крысціян IX практычна адразу ж апынуўся ўвязаны ў барацьбу з Прусіяй з-за праблемы атрымання ў спадчыну герцагства Шлезвіг-Гольштэйн, якая скончылася дацка-прускай вайной у 1864. З прычыны таго, што Крысціян не быў спадчыннікам ранейшых дацкіх каралёў па мужчынскай лініі, ён не мог атрымаць у спадчыну Шлезвіг-Гольштэйн па салічнаму закону. Прусія (і шлезвігскія немцы) выставілі супраць Даніі нямецкага спадчынніка герцагства — Фрыдрыха Аўгустэнбургскага, пазней цесця Вільгельма II (бацькі імператрыцы Аўгусты Вікторыі). Па выніках вайны Данія страціла як Шлезвіг, так і Гольштэйн; апошняе не было агаворана Прусіяй з яе саюзніцай Аўстрыяй і прывяло ўжо да аўстра-прускай вайны. Крысціян у далейшым захоўваў адмоўныя пачуцці да Германскай імперыі, якая ўзнікла ў выніку гэтых войн.
Унутраная палітыка
Крысціян быў кансерватарам, якія неахвотна ішоў на парламенцкія рэформы. Да канца кіравання ён даў аўтаномію Ісландыі і дэмакратызаваў склад Фалькетынга. У 1891 былі ўведзены пенсіі па ўзросце, у 1892 — дапамога беспрацоўным.
Роднасныя сувязі
З 1842 года Крысціян ажаніўся з Луізай Гесэн-Касельскай (1817—1898), пляменніцай караля Крысціяна VIII. У шлюбе нарадзілася пяцёра дзяцей: Кароль Крысціян знаходзіўся ў цесных роднасных сувязях з каралеўскімі дамамі Еўропы. Ён быў бацькам двух каралёў — свайго пераемніка Фрыдэрыка VIII і караля Грэцыі Георга I, брытанскай каралевы Аляксандры, жонкі Эдуарда VII, і расійскай імператрыцы Марыі Фёдараўны, жонкі Аляксандра III.
Крысціян даводзіўся, такім чынам, дзедам Мікалаю II, які зваў яго ў сваім дзённіку Апапа́ («Дзядуля», французскае дзіцячае слова). Сярод іншых унукаў Крысціяна — Канстанцін I Грэчаскі, Георг V Вялікабрытанскі, Хокан VII Нарвежскі. Гэты неверагодны поспех нашчадства Крысціяна і Луізы — «цесця» і «цешчы Еўропы», як іх звалі — злучаюць не з талентамі караля, а з дынастычнымі амбіцыямі яго жонкі.
Алеманы
Мова алеманаў стала асновай для верхненямецкіх дыялектаў.
Этнонім
Першае згадванне пра алеманаў адносіцца да эпохі рымскага імператара Каракалы (кіраваў 211—217). Сярод яго тытулаў сучаснікі прыводзяць і тытул Аламанікус, гэта значыць «пераможца аламанаў». У рымскіх крыніцах назва гэтага народа часцей сустракаецца менавіта ў такой форме — Alamanni. Відаць, этымалагічна этнонім узыходзіць да германскага «alle Mannen» — «усе людзі (мужы)» і адлюстроўвае той факт, што племянны саюз алеманаў склаўся з шэрагу германскіх плямёнаў рознага паходжання. Слова «алман» у шэрагу раманскіх моў (у прыватнасці, у французскай, італьянскай, партугальскай і іспанскай, а таксама ў персідскай, турэцкай, азербайджанскай і некаторых іншых цюркскіх мовах, якія запазычылі яго ў іх) захавалася як агульная назва немцаў.
Дом губернатара (Мінск)
Дом губерна́тара, або буды́нак езуі́цкай шко́лы — будынак у Мінску на плошчы Свабоды, 7. Уваходзіў комплекс Мінскага езуіцкага калегіума. У будынку месціцца Рэспубліканскі музыкальны каледж.
Алеманы
Паходжанне
Упершыню пра алеманаў згадаў у 213 годзе рымскі гісторык Дыян Касій, калі гэта племя знаходзілася ў вярхоўях Майна (адзін з найбуйнейшых прытокаў Рэйна). Сцвярджаць, што гэты раён быў першапачатковым месцам іх пражывання — нельга, з прычыны таго, што ядром племя алеманаў было больш ранняе племя «семноны», якое засяляла басейн ракі Эльба.
Дом губернатара (Мінск)
Гісторыя
Пабудаваны ў 1699 годзе (паводле іншых звестак у 1769—1970-я гады) як езуіцкая школа ў складзе комплексу Менскага езуіцкага калегіума. У часе Паўночнай вайны (1700—1721) тут спыняліся расійскі імператар Пётр I, украінскі гетман Іван Мазепа, шведскі кароль Карл XII.
Алеманы
Паходжанне
Алеманы ўдзельнічалі ў паходах на Рымскую імперыю (як і большасць германскіх плямёнаў).
Дом губернатара (Мінск)
Гісторыя
У 1770 годзе быў рэканструяваны — уваход у яго быў пазначаны квадратнай у плане вежай з купалам. З 1773 года, пасля забароны ордэна езуітаў у будынку размешчана свецкая шасцігадовая школа. Пасля перабудовы школы ў стылі класіцызм паводле праекта Фёдара Крамера ў 1799—1917 гадах — дом губернатара. Пры перабудове будынак страціў архітэктурны дэкор XVIII ст., у тым ліку і вежу з купалам.
У часе вайны 1812 года, у 1812 годзе тут спыняўся французскі маршал Луі Нікаля Даву. У 1821—1822 гадах у яго бібліятэцы працаваў расійскі дзекабрыст Мікіта Мураўёў, які напісаў у Мінску першы варыянт канстытуцыі будучай Расійскай дзяржавы («Паўночная праўда»).
Уначы 28 чэрвеня 1905 года ў губернатарскі дом была кінутая бомба, пацярпелі казак і гарадавы. З 1910 года тут часова месцілася губернатарская канцылярыя і губернская ўстанова па забеспячэнні праваслаўнага духавенства. У 1914 годзе на другім паверсе адкрыўся вайсковы шпіталь, які ўзначальваў старшы лекар Сяргей Урванцоў. 22 кастрычніка таго ж года шпіталь наведаў расійскі імператар Мікалай II, ён раздаваў параненым Георгіеўскія крыжы.
Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі ў будынку ў студзені 1919 года размяшчаўся Часовы рабочы-сялянскі савецкі ўрад Беларусі на чале са Змітром Жылуновічам (Цішка Гартны). З лютага 1919 да 1933 года тут месціліся Прэзідыум ЦВК БССР, Саўнаркам і іншыя дзяржаўныя ўстановы БССР, пасля Другой сусветнай вайны — музычная школа. У 1968 годзе зробленая апошняя значная перабудова паводле праекта архітэктара I. Левіна: зроблена прыбудова з боку дваровага фасада і надбудова верхняга паверха, перароблены фасады.
Улетку 2019 года пачалася рэканструкцыя з рэстаўрацый будынка, якая прадугледжвае аднаўленне галоўнага фасада ў выглядзе, блізкім да гістарычнага, з захаваннем савецкай надбудовы. 2 жніўня 2020 года будынак адкрыўся пасля рэстаўрацыі.
Архітэктура
Будынак уяўляў сабой прамавугольнае ў плане, двухпавярховае, накрытае вальмавым дахам збудаванне. Яго галоўны фасад быў вылучаны квадратнай у плане вежай, завершанай купалам.
Рэлігійная суполка
Рэлігійная суполка (рэлігійнае таварыства)  — згуртаванне прыхiльнiкаў таго ці іншага веравызнання (канфесіі) для сумеснага спавядання свайго веравучэння i задавальнення iншых рэлiгiйных патрэбнасцяў.
Рэлігійную суполку вызначаюць наступныя рысы:
Кіраўніцтва рэлігійнай суполкай можа ажыццяўляцца:
У больш вузкім сэнсе, рэлігійная суполка можа разглядацца як группа вернікаў у межах якой-небудзь мясцовасці, якія належаць да адной канфесіі. Напрыклад, суполка ўніятаў Брэста альбо суполка стараабраднікаў горада Веткі.
Вадаспады Лівінгстана
Вадаспады Лівінгстана (Livingstone Falls, Chutes Livingstone) — некалькі дзясяткаў парогаў і вадаспадаў у ніжнім цячэнні ракі Конга, паміж гарадамі Кіншаса і Матады ў Дэмакратычнай Рэспубліцы Конга (часткова на мяжы з Рэспублікай Конга). Утвараюцца пры прамыве ракой Паўднёва-Гвінейскага ўзвышша. Даўжыня парожыстага ўчастка 360 км, агульнае падзенне 220 метраў. У абход Лівінгстанаўскіх вадаспадаў пабудавана чыгунка. ГЭС Інга. Названы ў гонар Давіда Лівінгстана.
Новыя Максімавічы
Но́выя Максі́мавічы (, Новые Максимовичи) — аграгарадок у Клічаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Каўбчанскага сельсавета.
У 1924—1960 гадах цэнтр Максімавіцкага сельсавета.
Руская кухня
Руская кухня — кулінарныя традыцыі рускага народа. Мае шмат рэгіянальных варыяцый і запазычанняў з іншых кухань. Адметнай рысай рускай сялянскай кухні — адсутнасць прыёму прыгатавання смажання. Як правіла, ежа гатавалася ў печы, таму вельмі шырока выкарыстоўвалася варэнне, тушэнне. Таксама для рускай кухні характэрна нарыхтоўка гародніны і пладоў пры дапамозе квашання, салення і мачэння. Для сучасных варыянтаў рускіх страў смажанне з'яўляецца раўнапраўным працэсам гатавання — смажаныя бліны і аладкі, яйкі, многія віды мясных страў.
Закускі
Святочнае застолле пачынаецца з халодных страў: салатаў (аліўе, селядзец пад шубай, яечны салат), нарэзка з гародніны, ікра, бутэрброды з каўбасой, шпротамі, ікрой. Вялікае значэнне надаецца сервіроўцы стала.
Супы
Руская кухня багатая на супы, асабліва папулярныя — салянка, расольнік, уха, шчы, акрошка (халодны суп: гатуецца з квасу і кефіру, куды дадаюць варанае мяса, агуркі, зеляніну і сечанае яйка). Супы пераважна ядуць з чорным хлебам, прыпраўляюць смятанай.
Дэсерты
З дэсертаў папулярнымі салодкія мучныя вырабы: калачы, пернікі (гл.Тульскі пернік), бублікі, таксама варэнне і мёд. Традыцыйным дэсертам рускай кухні з'яўляюцца печаныя яблыкі.
Напоі
Чайныя традыцыі ў Маскоўскай дзяржаве пачалі развівацца з 16-17 стагоддзя. Да чаю з самавара ставілі парэзаныя лімоны, цукар, мёд, малако, а таксама пернікі, сушкі, пірагі, кулебякі. Папулярнымі ў мінулым былі квас, збіцень. Традыцыйнымі алкагольнымі напоямі з'яўляюцца медавуха, гарэлка.
Падваранцы (Воранаўскі раён)
Падвара́нцы (, Подворанцы) — вёска ў Беларусі, у Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Пагародзенскага сельсавета.
Геаграфія
Каля вёскі працякае рака Восава (Восаўка).
Подзі
По́дзі (, Поди) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Пагародзенскага сельсавета.
Крысціян I
Бацька Крысціяна, Дытрых Шчаслівы, моцна пашырыў радавыя ўладанні. Напачатку 1448 года сканаў Крыстафер III Баварскі, кароль Даніі, Нарвегіі і Швецыі. Пасля 8-месячнага міжцарства шведы абралі сабе каралём Карла Кнутсана, а датчане, якімі кіраваў біскуп Роскіле, спынілі свой выбар на Крысціяне, які ўслед за тым заручыўся з 18-гадовай удавой свайго папярэдніка, каралевай Даратэяй. Вяселле адбылося праз год, а праз два дні Крысціян быў каранаваны дацкай каронай.
Карл Кнутсан з дапамогай нарвежскага архібіскупа Аслака Болта дамогся таго, каб яго каранавалі каралём Нарвегіі. У 1450 годзе ён быў, аднак, быў зрынуты, і Крысціян каранаваўся нарвежскай каронай у Тронхейме. Падтрыманы дацкім дваранствам і ўладарнымі князямі Паўночнай Германіі, Крысціян аднавіў пасля паўстання сваю ўладу ў Швецыі (1456—57). Праз тры гады Крысціяну ўдалося далучыць і герцагствы Шлезвіг і Гольштэйн.
Новыя паўстанні ў Швецыі раскалолі унію; бітва пад Брункебергам у 1471 годзе назаўжды закрыла шлях да аднаўлення уніі мірным шляхам. Да гэтага далучыліся сваркі Крысціяна з братамі і вялікія фінансавыя цяжкасці. У канцы свайго валадарання Крысціян падрыхтаваў новы паход у Швецыю, але смерць перашкодзіла яму выканаць яго планы.
Новыя Набаркі
Но́выя На́баркі (, Новые Наборки) — вёска ў Клічаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Каўбчанскага сельсавета.
Крысціян I
Сям’я
28 кастрычніка 1449 года ў Капенгагене Крысціян I ажаніўся з удавой папярэдняга караля Даніі, Нарвегіі і Швецыі Крыстафера III Баварскага Даратэі Брадэнбургскай, дачкой маркграфа Брандэнбург-Кульмбахскага Іагана і Барбары Саксен-Вітэнбергскай. У шлюбе нарадзіліся пяцёра дзяцей:
Чарлз Ліндберг
Чарлз Огастус Ліндберг (Charles Augustus Lindbergh Jr.;, горад Дэтройт, штат Мічыган — ) — амерыканскі лётчык. Брыгадны генерал (1954).
Рыбніца (возера)
Ры́бніца — возера ў Гродзенскім раёне Гродзенскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Пыранка, за 20 км у напрамку на ўсход ад горада Гродна, каля аграгарадка Азёры і вёскі Старына.
Плошча паверхні возера 2,48 км². Даўжыня 4,76 (4,78 ) км, найбольшая шырыня 0,9 км, даўжыня берагавой лініі 12,4 (10,8 ) км. Найбольшая глыбіня 7,7 (5,8 ) м, сярэдняя — 2,3  м. Плошча вадазбору 403 км².
Катлавіна возера лагчыннага тыпу. Вышыня схілаў ад 3—5 да 17 м. Заходнія і паўночна-заходнія берагі возера зліваюцца са схіламі катлавіны. Берагавая лінія звілістая. Дно каля берагоў пясчанае, глыбей — выслана сапрапелем. Возера праточнае. Упадаюць рэкі Пыранка і Стрыеўка, ручаі і каналы. Выцякае рака Пыранка.
Чэмпіянат свету па цяжкай атлетыцы 1938
24-ы Чэмпіянат свету па цяжкай атлетыцы прайшоў з 21 па 23 кастрычніка 1938 года ў Вене (Германская імперыя).
Ясевічы (Глыбоцкі раён)
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска, пазней засценак у складзе гміны Глыбокае, з 1929 года ў складзе гміны Галубічы Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
У 1954—1960 гадах цэнтр Ясевіцкага сельсавета.
Подзітва (Пагародзенскі сельсавет)
По́дзітва (, Подитва) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Пагародзенскага сельсавета.
Да 19 красавіка 1973 года вёска ўваходзіла ў склад Паляцкішскага сельсавета.
Бруйкі
Бру́йкі (, Бруйки) — хутар у Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Залескага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Германавічы Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Татарка (Воранаўскі раён)
Да 19 красавіка 1973 года вёска ўваходзіла ў склад Паляцкішскага сельсавета.
Працішкі
Да 19 красавіка 1973 года хутар уваходзіў у склад Паляцкішскага сельсавета.
Барсукі (Глыбоцкі раён)
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Германавічы Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 12 верасня 1966 года вёска ўваходзіла ў склад Шкунціцкага сельсавета Шаркаўшчынскага раёна.
Гімнасій
Гімнасій (γυμνάσιον ад gymnós — аголены) — выхаваўча-адукацыйная ўстанова ў Старажытнай Грэцыі. У гімнасіі спалучаліся элементы агульнаадукацыйнага курсу (навучанне чытанню і пісьму) з інтэнсіўным курсам фізічнай падрыхтоўкі.
Першапачаткова гімнасій уяўляў сабой простую квадратную пляцоўку для фізічных практыкаванняў, абсаджаную двума радамі таполяў (паведамленне Паўсанія). З цягам часу змянялася функцыя гімнасія. Паступова дадаліся элементы школьнага навучання. Перажывала ператварэнне і сама арганізацыя тэрыторыі гімнасія, дзе замест радоў дрэў сталі ладзіць порцікі і аббудоўваць іх памяшканнямі рознага прызначэння — лазнямі, распранальнямі. Сярод памяшканняў вылучалася сваімі памерамі экседра — памяшканне, адкрытае ў двор, дзе праходзіла навучанне чытанню і пісьму. Нязменным заставалася фізічныя практыкаванні на адкрытым паветры ў аголеным выглядзе, што было прынцыпова для выхавання ў моладзі «грэчаскага духу», які абвяшчаў неабходнасць эмацыйна-фізічных зносін паміж мужчынамі як адну з асноўных каштоўнасцей старажытнагрэчаскага грамадства.
Замкавая брама (Мінск)
Замкавая брама — умацаваны ўезд у дзядзінец старажытнага Мінска. Брамныя ўмацаванні Мінска паводле сваіх фартыфікацыйных якасцей і тэхнічным рашэнні з'яўляліся выдатным узорам драўлянага ваеннага дойлідства свайго часу.
Гісторыя
Брама пабудавана з дрэва ў пачатку — 1-й палове XII ст. у паўднёва-ўсходняй частцы замчышча. У канцы XII — 1-й палове XIII ст. брама разбурана. Выяўлена ў працэсе археалагічных раскопак 1984—1985 гг.
План рэканструкцыі гістарычнага цэнтра Мінска прадугледжвае аднаўленне уязной брамай з абарончымі валамі на месцы залы «Працоўныя рэзервы».
Архітэктура
Мяркуюць, што брама складалася з двух аб’ёмаў — вялікага асноўнага і малога. Асноўны аб’ём апіраўся на тры пары клецей, над імі па перыметры брамы быў зроблены баявы насціл з брустверам, які стыкаваўся з забароламі абарончых сцен вала. На верхнім ярусе знаходзіліся два памяшканні, які абапіраліся на сцены клецей асновы і маглі выкарыстоўваць для варты і запасаў зброі. Памяшканні, праход каля 1 м паміж імі і забаролы былі накрыты агульным дахам. Для абароны праезду ўнутры асноўнага аб’ёму былі баявыя пляцоўкі (памосты), яны размяшчаліся паралельна сценам і злучаліся з памяшканнямі верхняга яруса ўсходамі.
У культуры
Замкавая брама адлюстравана ў скульптуры «Дойлід» Уладзіміра Жбанава, устаноўленай у 2007 годзе на плошчы Незалежнасці ў Мінску.
Віфанія
Віфа́нія (בית עניא, Βηθανία) — паселішча, згаданае ў Новым Запавеце як родны горад Лазара, Марыі і Марфы. У гэтым горадзе знаходзіўся Ісус Хрыстос напярэдадні ўрачыстага ўезду ў Іерусалім.
Традыцыйна атаясамляецца з паселішчам (цяпер горадам) Аль-Азары́я (العيزريه) (або «Азарыех», назвы ўтвораны ад імя Лазар і азначаюць «месца Лазара») на Заходнім беразе ракі Іардан, прыкладна ў 3 км на ўсход ад Іерусаліма (фактычна прыгарад Усходняга Іерусаліма). Размешчаны на паўднёва-ўсходнім схіле Елеонскай гары.
Галоўнай славутасцю Аль-Азарыі з'яўляецца магіла Лазара. З IV стагоддзя з'яўляецца месцам паломніцтва хрысціян.
Назва
У літаратуры сустракаюцца некалькі інтэрпрэтацый арамейскай назвы Віфаніі. Звычайна (прынамсі з пачатку XVIII стагоддзя) назва перакладаецца як «дом фінікаў», таксама ў беларускай мове выкарыстоўваецца «дом [фінікавых] пальмаў». Некаторыя даследчыкі паказалі, што глеба і клімат Аль-Азарыі непрыдатныя для фінікавых пальмаў, і ў сярэдзіне XIX стагоддзя Вільям Дыксан прапанаваў расшыфроўку ў форме «дом бедных», «дом пакутных».
Трумпішкі
Тру́мпішкі (, Трумпишки) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Пагародзенскага сельсавета.
Да 19 красавіка 1973 года вёска ўваходзіла ў склад Паляцкішскага сельсавета.
Старыя Максімавічы
Стары́я Максі́мавічы (, Старые Максимовичи) — вёска ў Клічаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Каўбчанскага сельсавета.
Рэпішча (Клічаўскі раён)
Рэ́пішча (, Репище) — вёска ў Клічаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Каўбчанскага сельсавета.
Вайдагі
Вайда́гі (, Войдаги) — вёска ў Воранаўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Пагародзенскага сельсавета.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Паляцкішскага сельсавета.
Бярозавікі
Бяро́завікі (, Берёзовики) — хутар у Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Залескага сельсавета.
Спіс аб’ектаў PGC (988001—989000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (988001—989000)
Бярозавікі
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Залессе Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Спіс аб’ектаў PGC (2175001—2176000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2175001—2176000)
Бушыкі
Бу́шыкі (, Бушики) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Залескага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Залессе Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Вераб’і (Глыбоцкі раён)
Вераб’і́ (, Веробьи) — вёска ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Залескага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Залессе Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Прысутныя месцы (Мінск)
Гісторыя
Мінскі Святадухаўскі манастыр базыльян быў заснаваны ў 1616 годзе на галоўнай плошчы горада ігуменам Мінскага Узнясенскага манастыра Афанасіем Пакостам пры ўніяцкай царкве Святога Духа. Першая драўляная царква Святога Духа была пабудавана ў 1598 годзе побач з гарадской ратушай.
У 1617 годзе для мужчынскага Святадухаўскага манастыра быў адведзены «пляц пустый, до церкви святого духа, в рынку против ратуши лежачы… для побудовання монастыра и школ». Будаўніцтва ўсяго манастырскага комплексу працягвалася амаль паўстагоддзя.
Манастырскі комплекс займаў вялікую тэрыторыю паміж сучаснымі плошчай Свабоды, вуліцамі Інтэрнацыянальнай і Энгельса. Комплекс уключаў будынак царквы, жылы манастырскі корпус, а таксама шэраг гаспадарчых пабудоў. Тэрыторыя манастыра была абнесена мураванай сцяной. У XVII стагоддзі Мінскі Святадухаўскі манастыр базыльян выкарыстоўваўся ў абарончых мэтах.
Мураваны 3-х павярховы прамавугольны ў плане манастырскі корпус быў пабудаваны ў XVIII стагоддзі. Асноўныя памяшканні былі перакрыты крыжовымі скляпеннямі, а калідоры — цыліндрычнымі.
У XVIII стагоддзі комплекс базыльянскага манастыра ў Мінску значна рэканструяваны ў стылі барока. У першую чаргу быў перароблены галоўны фасад царквы.
У XVII-XVIII стагоддзях пры манастыры Святога Духа існавала школа, якая была заснавана ў 1663 годзе. Тут вывучалі грэчаскую, лацінскую, стараславянскую, беларускую і польскую мовы. У пісьмовых крыніцах пачатку XVII стагоддзя захаваліся звесткі аб існаванні друкарні пры манастыры. Пасля ваенных падзей сярэдзіны XVII стагоддзя гэтая друкарня ўжо не згадвалася ў архіўных дакументах. Відаць, яна доўга не функцыянавала, таму ў 1790 годзе кароль польскі і вялікі князь літоўскі Станіслаў Аўгуст Панятоўскі дазволіў зноў адчыніць друкарню пры Мінскім Святадухаўскім базыльянскім манастыры.
У манастырскай бібліятэцы была сабрана вялікая колькасць рукапісных і друкаваных кніг, каштоўных старажытных дакументаў і рэдкіх рукапісаў. Сярод іх у XVII—XVIIІ стагоддзях захоўваўся знакаміты Нікіфараўскі летапіс.
У 1795 годзе базыльянскі манастыр Святога Духа быў зачынены, а царква перададзена пад кафедральны праваслаўны Петрапаўлаўскі сабор. Да 1799 года ў будынках манастыра змяшчалася рэзідэнцыя мінскага праваслаўнага архіепіскапа.
Мінская мужчынская гімназія
Пасля таго, як у 1799 годзе было скончана будаўніцтва новай рэзідэнцыі, Архірэйскага дома, на Навамейскай плошчы, у манастыр была пераведзена Мінская губернская дваранская школа, якая ў 1803 годзе была рэарганізавана ў Мінскую мужчынскую гімназію.
Першапачаткова гімназія мела 6 класаў, а з 1804 года — 7. Колькасць вучняў яе дасягала да 195, акрамя дырэктара ў гімназіі працавала 6 выкладчыкаў. У розныя гады ў мінскай мужчынскай гімназіі навучаліся Тамаш Зан, Станіслаў Манюшка, Бенедыкт Дыбоўскі, Якуб Наркевіч-Ёдка, Яўстафій Тышкевіч.
У час вайны 1812 года будынкі гімназіі былі заняты французскімі войскамі пад шпіталь. Потым у канцы ваенных падзей тут часова размяшчаўся вайсковы шпіталь расійскай арміі, а заняткі гімназістаў былі перанесены ў іншым гарадскія памяшканні. Бібліятэка мінскай гімназіі мела цікавы кнігазбор, які ў 1803 годзе налічваў 1300 тамоў, куды трапілі кнігі з былога езуіцкага калегіума. У 1805 годзе фонд бібліятэкі значна ўзрос, дзякуючы ахвяраванням Мельхіёра Валадковіча. Ён падараваў гімназіі больш 500 кніг, пераважна на польскай і французскай мовах.
У 1799—1801 гады паводле праекта мінскага губернскага архітэктара Фёдара (Тэадора) Крамера да манастырскага будынка было прыбудавана вялікае мураванае 3-павярховае крыло з двухсвятловай тэатральнай залай на другім паверсе. У 1817 годзе гэты тэатр ліквідаваны, а замест яго была зроблена актавая зала гімназіі.
Комплекс будынкаў былога Мінскага манастыра базыльян моцна пацярпеў у час вялікага пажару ў 1835 годзе, пасля якога былі цалкам перабудаваны ўсе былыя манастырскія будынкі, а таксама былая царква Святога Духа. Праект перабудовы былой царквы Святога Духа 17 стагоддзя ў праваслаўны Петрапаўлаўскі кафедральны сабор распрацаваў архітэктар Густаў Валерт. Не гледзячы на тое, што асноўныя канструктыўныя элементы першапачатковага будынка былі захаваны, новы сабор атрымаў характэрныя рысы псеўдарускай архітэктуры сярэдзіны ХІХ стагоддзя. Пры рэканструкцыі да галоўнага фасада была прыбудавана званіца, завершаная ўверсе дзвюма невялікімі вежамі. Частка скляпенняў была разабрана, а на гэтым месцы дабудаваны купал на чатырохгранным барабане. Цалкам былі зменены і інтэр’еры храма.
Прысутныя месцы
Будынак былога манастырскага корпуса базыльян XVIII стагоддзя, у якім у 1799—1835 гадах знаходзілася Мінская мужчынская гімназія, было вырашана рэканструяваць і перавесці туды Мінскай губерні.
Праект рэканструкцыі быў распрацаваны мінскім губернскім архітэктарам Казімірам Хршчановічам. Паводле яго прапаноў першапачаткова планавалася цалкам разбурыць так званую тэатральную афіцыну канца XVIII стагоддзя, але асноўныя канструкцыі манастырскага корпуса — захаваць. Было распрацавана і зацверджана некалькі варыянтаў праекта ў стылі позняга класіцызму. Будаўніцтва комплексу дзяржустаноў Мінскай губерніі было скончана ў 1852 годзе. Першапачаткова быў узведзены П-падобны ў плане 3-павярховы корпус. У 1880-я гады будынак дзяржустаноў быў рэканструяваны і сюды быў пераведзены Мінскі акруговы суд.
У канцы ХІХ — пачатку ХХ стагоддзяў тут разглядаліся розныя крымінальныя і грамадзянскія справы. Адным з самых гучных палітычных працэсаў быў суд над настаўнікамі Мінскай губерні ў 1908 годзе, сярод якіх быў Якуб Колас.
Найноўшы час
З 1920 года ў былым будынку дзяржустаноў размясціліся галоўныя прафсаюзныя арганізацыі Беларусі, да 1982 г. вядомы як Дом прафсаюзаў.
У час нямецкай акупацыі ў будынку размяшчаліся паліцыя, жандармерыя і Генеральны камісарыят Беларусі, які ў чэрвені 1943 года пераехаў у дабудаваны будынак на цяперашняй вуліцы Карла Маркса.
7 лістапада 1944 года ў гэтым будынку была адкрыта экспазіцыя Беларускага дзяржаўнага музея гісторыі Вялікай Айчыннай вайны.