cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Быхаўскі замак
Рэстаўрацыя
На дадзены момант абвешчана пра пачатак рэстаўрацыі замка. Прыблізны каштарыс рэстаўрацыі замка ацэньваецца ў Br100 млрд (каля 12 млн долараў). Да 1 верасня 2013 года, калі ў Быхаве пройдзе Дзень беларускага пісьменства, плануецца частковае аднаўленне замка. На 2013 год для аднаўлення вежаў, добраўпарадкавання тэрыторыі і кансервацыі фрагментаў замка дзяржавай выдаткавана каля Br.7 млрд. Фінансаванне паступае з рэспубліканскага (900 млн.), абласнога (5 млрд.) і мясцовага (1 млрд.) бюджэтаў.
Таксама адкрыты дабрачынны рахунак для ахвяраванняў грамадзян. На пачатак сакавіка 2013 года было сабрана Br.60 млн.
У замку вядуцца археалагічныя раскопкі пад кіраўніцтвам Ігара Марзалюка.
Як мяркуецца, у адноўленым замку размесціцца экспазіцыя мясцовага краязнаўчага музея, раённая бібліятэка і выставачныя залы, а ў двары горада-крэпасці будзе працаваць канцэртная пляцоўка пад адкрытым небам.
Паводле пастановы Савета Міністраў ад 3 чэрвеня 2016 года №437 Быхаўскі замак быў уключаны ў лік 27 аб'ектаў, выдаткі на захаванне якіх (у частцы капітальных выдаткаў) могуць фінансавацца з рэспубліканскага бюджэту.
Паўмоту
Паўмоту, або Туамоту (саманавзва Pa’umotu, літаральна «астравіцяне») — карэнныя палінезійскія насельнікі астравоў Туамоту ў Французскай Палінезіі. Агульная колькасць — 22 тыс. чал. (2011 г.)
Гісторыя
Астравы Туамоту былі населены палінезійцамі прыкладна ў VII — XI стст. н. э. выхадцамі з астравоў Таварыства. Легенды і паданні паўмоту дазваляюць таксама прасачыць іх сувязь з маркізцамі. На розных астравах складваліся асобныя малыя групы нашчадкаў перасяленцаў, якія мелі мелі асобныя саманазвы і дыялектныя адрозненні ў мове. Гэта не перашкаджала сталым кантактам паміж астравіцянамі. Захоўваліся сувязі з Таіці. З вострава Факарава паходзіў род таіцянскіх каралёў Памарэ.
У 1521 г. астравы Туамоту былі адкрыты Ф. Магеланам. У XVIII — пач. XIX стст. актыўна даследаваліся еўрапейскімі мараплаўцамі. З пач. XIX ст. сярод астравіцян дзейнічалі хрысціянскія місіянеры. Канкурэнцыя паміж брытанскімі місіянерамі-пратэстантамі і французскімі місіянерамі-каталікамі з аднаго боку абвастрала адносіны паміж паўмоту, якія далучаліся да розных канфесій, а з іншага — садзейнічала большаму еўрапейскаму ўплыву праз адкрыццё місіянерскіх школ, арганізацыю камерцыйных какосавых плантацый, пераклад на мясцовую мову Бібліі і г. д.
У XIX ст. астравы Туамоту былі падначалены таіцянскімі каралямі. У 1842 г. быў усталяваны пратэктарат Францыі, а ў 1880 г. астравы былі афіцыйна анэксаваны Францыяй. Да сяр. XX ст. уплыў каланіяльных уладаў на мясцовае жыццё быў значна меншым, чым на астравах Таварыства. Сітуацыя рэзка змянілася пасля адкрыцця радыёвяшчання і французскай ваеннай базы, на якой выпрабоўвалася ядзерная зброя. Былі заснаваны дзяржаўныя школы з адукацыяй на французскай і таіцянскай мовах. Частка паўмоту ў пошуках працы мігрыравала на востраў Таіці.
Асаблівасці традыцыйнай культуры
Матэрыяльная культура паўмоту развівалася ў значнай залежнасці ад мясцовай геаграфічнай прасторы. Насельнікі малых каралавых астравоў, яны займаліся земляробствам (вырошчвалі тара, какосавую пальму, хлебнае дрэва і інш.) і ловам рыбы. Гэтыя заняткі лічыліся мужчынскімі. Тара вырошчвалі ў доўгіх траншэях, якія капалі да ўзроўню падземных вод і часткова напаўнялі кампостам. Рыбу лавілі пераважна ў лагунах.
Доўгія засушлівыя сезоны, нястача пітной вады і летнія ўраганы не дазвалялі спадзявацца на забеспячэнне прадуктамі толькі на месцы. Таму важную ролю мелі кантакты з іншымі астравамі, асабліва з Таіці. Паўмоту здабывалі ракавіны жамчужніц, з якіх выраблілі на продаж рыбалоўныя гаплікі, лёзы для ваенных булаў і г. д. Іншыя распаўсюджаныя рамёствы — разьба па дрэву, вытворчасць тапы, будаўніцтва лодак.
Шлюбы экзагамныя патрылакальныя. Часам юнак, які збіраўся ажаніцца, быў вымушаны накіравацца ў вандроўку на іншыя астравы у пошуках нявесты. Вялікія пашыраныя сем’і складалі абшчыну. На чале грамадства стаялі правадыры арыкі.
Шчыльная сувязь з астравамі Таварыства прасочваецца ў падабенстве фальклору і традыцыйных рэлігійных культаў. У нашы дні большасць вернікаў спавядае хрысціянства (каталіцтва і пратэстантызм).
Чорная Рэчка (прыток Вялікай Неўкі)
Чорная Рэчка — рака на тэрыторыі Санкт-Пецярбурга, прыток Вялікай Неўкі — рукава неўскай дэльты. Даўжыня ракі складае 8,1 км. На беразе Чорнай Рэчкі ў 1837 годзе быў смяротна паранены на дуэлі А. С. Пушкін. Таксама ў 1840 годзе тут адбылася дуэль М. Ю. Лермантава і дэ Баранта. Ад назвы ракі паходзіць назва муніцыпальнай акругі ў Прыморскім раёне Санкт-Пецярбурга. У раёне размешчана аднайменная станцыя метро.
Яўген Уладзіміравіч Дворак
Яўген Уладзіміравіч Дворак (нар., Мазыр) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1972 годзе. З 1972 года — старшы, вядучы архітэктар у Белдзяржпраекце.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1978 года. Пражываў у Мінску.
Творчасць
Удзельнічаў у распрацоўцы праектаў на 40 класаў у мікрараёне Усход-1 (1975—1978), вытворчага корпуса Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта і навучальна-лабараторнага корпуса інжынерна-фізічнага факультэта Беларускага політэхнічнага інстытута (1986) у Мінску.
Кукіга
Кукі́га (, Кукига) — вёска ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Навапольскага сельсавета. Месціцца за 31 км на захад ад Мар’інай Горкі, 57 км ад Мінска, 19 км ад чыгуначнай станцыі Рудзенск на лініі Мінск — Асіповічы.
Гісторыя
У 1940 годзе пасёлак у Сяргеевіцкім сельсавеце Рудзенскага раёна. У Другую сусветную вайну з канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года акупаваная нацысцкай Германіяй. У ваколіцах вёскі дзейнічала савецкая партызанская брыгада «Беларусь». У сакавіку 1942 года вёска спаленая нацысцкімі войскамі. Пасля вайны вёска адноўленая.
29 чэрвеня 2006 года вёска перададзеная з ліквідаванага Сяргеевіцкага сельсавета ў склад Праўдзінскага пасялковага савета. Да 28 траўня 2013 года ў Праўдзінскім пасялковым савеце. Пасля скасавання Праўдзінскага пасялковага савета ўключаная ў Навапольскі сельсавет.
Беларускі дзяржаўны архіў кінафотафонадакументаў
Беларускі дзяржаўны архіў кінафотафонадакументаў — дзяржаўная архіўная ўстанова. Размешчана па адрасе: вуліца Фаміных, 1 у горадзе Дзяржынску, Мінская вобласць. Дырэктар: Андрэй Мікалаевіч Ганчар.
Казімір Альхімовіч
Казімір Дамінікавіч Альхімовіч (Kazimierz Alchimowicz;, в. Дзембрава (Дубрава) Лідскага павета, цяпер  — , ) — мастак.
Біяграфія
Нарадзіўся ў шляхецкай сям’і, старэйшы брат Гіяцынта Альхімовіча. Скончыў Віленскую гімназію, дзе між іншым атрымаў пачатковую мастацкую адукацыю. На мастацкае станаўленне К. Альхімовіча аказала моцны ўплыў творчасць вядомага віленскага мастака Канута Русецкага. Разам з братам удзельнічаў у паўстанні 1863—1864 г., завошта быў сасланы на Урал. Вярнуўся ў 1869 годзе пасля амністыі, вучыўся ў мастацкай школе В. Герсана ў Варшаве, у 1873—1875 гадах працягвае навучанне жывапісу ў Акадэмію мастацтваў у Мюнхене. У 1876—1877 гадах жыве ў Францыі, выстаўляе свае карціны ў парыжсках салонах. З 1877 года жыве пераважна ў Варшаве. Творчасці К. Альхімовіча характэрная гістарычная і міфалагічная тэматыка.
Творчасць
Творчасць звязана з мастацкім жыццём Польшчы і Беларусі. К. Альхімовіч лічыцца адным з апошніх польскіх мастакоў рамантычнага кірунку. Ён малюе карціны на гістарычную і міфалагічную тэматыку, пейзажы Літвы і Татраў, рэлігійныя палотны, жанравыя сцэнкі. З 1880 года ўдзельнік еўрапейскіх і сусветных выставак. Выстаўляўся ў Варшаве, Мюнхене, Адэсе, Кракаве, Вене.
Ствараў карціны на тэмы беларускай, польскай і літоўскай гісторыі: «Пахаванне Гедыміна», «Пасля бітвы», «Ліздзейка з дачкой на руінах царквы Пяруна», «Абарона Ольштына» (1883), «Смерць Глінскага ў турме» (каля 1884), «Мілда — багіня кахання». Яго палатно «Пахаванне Гедыміна» (1888) двойчы заваёўвала ўзнагароды. У творах, створаных пад уплывам сібірскай спасылкі, гучыць пратэст супраць царскага самадзяржаўя: «Смерць у выгнанні», «Пахаванне на Урале» (Каля 1890), «На этапе» (1884) і іншыя. У карцінах на бытавыя тэмы паказаны праца парабкаў, іх цяжкая доля: «Жніво» (1869), «Найманне работнікаў» (1893), «Хата парабка», «У поце чала» і іншыя.
Акрамя жывапісу, мастак захапляўся роспісам фарфору і фаянсу, а таксама разьбой па дрэве. Вялікая колькасць прац К. Альхімовіча захоўваецца ў варшаўскім Народным музеі.
К. Альхімовіч вядомы як ілюстратар твораў Ю. Славацкага і А. Міцкевіча. Паводле паэмы А. Міцкевіча «Пан Тадэвуш» створана карціна «Над магілай Робака» («Вяртанне герояў»)
Катапаксі (правінцыя)
Катапа́ксі (ісп.: Cotopaxi) — правінцыя ў цэнтральнай частцы Эквадора з насельніцтвам 385 тысяч жыхароў і плошчай 5 856 км² (па даных на сайце правінцыі; па іншых даных 5 287 км², 6 072 км² ). Адміністрацыйны цэнтр — горад Латакунга.
Чарнышова дача
Чарнышова дача — старадаўняя паладыянская сядзіба графаў Чарнышовых у раёне Пецяргофской дарогі, цяпер у межах Санкт-Пецярбурга. Вакол помніка размешчаны парк Аляксандрына, названы па імені апошняга дарэвалюцыйнага ўладальніка — А. Д. Шарамецева.
У пачатку XVIII стагоддзя, калі ўчасткі ўздоўж дарогі раздавалася пад забудову, на месцы цяперашняга парку «Александрына» знаходзілася шырокая сядзіба малодшай сястры Пятра I царэўны Наталлі Аляксееўны, якая належала ёй з 1714 года. У канцы XVII стагоддзя тут месціліся зямлі двух хутароў з агульнай назвай Пяткеле. У 1716 годзе царэўна памерла і «месца» было падзелена на два ўчасткі.
Першы, усходні, быў перададзены Захару Данілавічу Мішукову, пасля адміралу і камандуючаму Балтыйскім флотам, які на заходнім беразе безназоўнага ручая пабудаваў «Прыморскі двор».
Усходні ўчастак сядзібы захоўваўся яшчэ ў 1930-х гадах, але быў пасля разбураны. Заходняя частка былой дачы царэўны Наталлі Аляксееўны была перададзена сенатару, буйному дыпламату, былому пасланцу ў Канстанцінопалі, сапраўднага тайнаму саветніку Пятру Андрэевічу Талстому.
У 1760-х гадах уладальнікам заходняга ўчастка стаў Іван Рыгоравіч Чарнышоў, дыпламат, які карыстаўся неабмежаваным даверам імператрыцы Лізаветы Пятроўны і заступніцтвам Кацярыны II. Узвядзенне свайго загараднага дома ён даручыў французскаму архітэктару Ж.-Б. Вален-Дэламоту, прадстаўніку новага для Расіі класіцызму. Гэты будынак захаваўся да нашых дзён.
Васточная
Васто́чная (, Восточная) (да 30 ліпеня 1964 года Цу́цкі ) — былая вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Камайскага сельсавета.
Да 17 мая 1985 года вёска ўваходзіла ў склад Дварчанскага сельсавета. Ліквідавана ў 2018 годзе.
Маёта
Маёта (Mayotte, Collectivité départementale de Mayotte) — востраў, які належыць Францыі, размешчаны ў Каморскім архіпелагу ў Індыйскім акіяне, на захадзе ад Мадагаскара. Атрымаў статус заморскай супольнасці Францыі. Сталіца — горад Мамудзу.
Складаецца з галоўнага вострава Гранд-Тэрэ, меншага Пеціт-Тэрэ і некалькіх невялікіх астравоў.
Геаграфія
Плошча астравоў складае 374 км². Галоўны востраў, Гранд-Перэ, з геалагічнага пункту гледжання самы стары з Каморскага архіпелага, працягласцю 39 км, шырынёй 22 км. Самай высокай кропкай з’яўляецца гара Бенара (660 м). Вулканічная глеба дастаткова ўрадлівая, каралавыя рыфы, якія абкружаюць астравы, забяспечваюць астравы рыбай. Клімат экватарыяльны, марскі.
Крысціянстад (камуна)
Камуна Крысціянстад (Kristianstads kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Сконэ ў паўднёвай Швецыі.
Крысціянстад 81-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Крысціянстад.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 80 332 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Прусы
Пру́сы (Pruteni)  — сярэдневяковы заходні балцкі народ, які насяляў паўднёва-усходняе ўзбярэжжа Балтыйскага мора (прыкладна да кан. XVII ст.).
Паходжанне і рассяленне
Паходжанне прусаў, як і іншых балтаў, звязваюць з культурай шнуравой керамікі. Відавочна, далейшы працэс фарміравання адбываўся ўжо на поўдні Балтыкі, дзе продкі прусаў мелі цесныя кантакты з продкамі славян, да пачатку н.э. — кельтамі, затым — готамі.
У 98 г. н.э. Тацыт называў насельнікаў паўднёвага ўсходу Балтыкі «эстыямі» і сцвярджаў, што яны займаюцца земляробствам і гандлююць бурштынам, хаця самі яго каштоўнасці не разумеюць. Іардан (VI ст.) лічыў іх адным з плямён гоцкага саюза. Але ў II ст. н.э. Пталемей узгадваў народ Borusci. Паходжанне гэтай назвы з'яўляецца спрэчным. Большасць даследчыкаў звязвае яе з назвай ніжняга цячэння Нёмана (Рус, Русна), але ёсць гіпотэзы, што назва прусаў значыла проста «людзі», паходзіла ад назвы германскага народа фрызаў або была дадзена суседнімі народамі ў дачыненні да іх правадыроў і значыла «коннікі».
Канчаткова на фарміраванне і рассяленне прусаў паўплывала міграцыя славян ў VI—VIII стст., якія занялі тэрыторыі к захаду ад іх, а таксама выціскнулі ў Прыбалтыку балтаў, што да таго насялялі іншыя рэгіёны Усходняй Еўропы. Крыніцы высокага і позняга сярэднявечча фіксуюць прусаў на тэрыторыі к захаду і на поўнач ад Віслы, усходу ад Нёмана і далей. Прусы не мелі адзінства. Аўтары звычайна вылучалі пэўныя рэгіёны або плямёны, да якіх таксама часам далучалі яцвягаў і галіндаў. У гэтай сувязі спрэчным застаецца пытанне, ці можна лічыць прусаў адзіным народам.
Гісторыя
У пісьмовых крыніцах гісторыя прусаў стала фіксуецца з IX ст. Відавочна ў IX—X ст, яны пацярпелі ад нападаў вікінгаў, але не былі заваяваны імі. Адам з Брэмена (XI ст.) называў іх людзьмі добразычлівымі, схільнымі да дапамогі, але наракаў на тое, што яны — паганцы. У 997 г. была прадпрынята першая няўдалая спроба ахрысціць гэты народ архібіскупам Адальбертам з Прагі, якая скончылася яго забойствам. У 1009 г. на мяжы Прусіі з Літвой загінуў місіянер Бруна з Квертфурта. Безвынікова скончылася місія оламаўцкага біскупа ў 1141 г.
Ала Васільеўна Ралькевіч
Ала Васільеўна Ралькевіч (нар., в. Слабада Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці) — беларускі палітык і настаўнік. Член праўлення грамадскага аб’яднання «Беларускі саюз жанчын».
Прусы
Гісторыя
З XII ст. тэрыторыя, населеная прусамі, стала аб’ектам польскай экспансіі. Прычым, у паходзе 1147 г. удзельнічалі прадстаўнікі Русі. 26 кастрычніка 1206 г. Папа Інакенцій III выдаў булу, у якой фактычна абвяшчаў крыжовы паход для хрысціянізацыі Прусіі. У 1215/1216 г. нават быў прызначаны прускі біскуп. Але дацкі напад 1210 г. і ваенныя кампаніі польскіх князёў 1220-ых гг. асаблівага плёну не прынеслі. У 1222 і 1226 гг. прусы самі нападалі на Польшчу. У 1224 г. жаданне далучыць Прусію да Рымскай імперыі выказаў нямецкі імператар. У гэтай сітуацыі Конрад I Мазавецкі звярнуўся за дапамогай да Тэўтонскага ордэна і перадаў яму ў карыстанне на 30 гадоў частку сваіх зямель.
Ала Васільеўна Ралькевіч
Біяграфія
Скончыла Мінскі дзяржаўны педагагічны інстытут замежных моў, настаўнік англійскай і французскай моў. Працавала настаўнікам англійскай мовы, арганізатарам пазакласнай і пазашкольнай выхаваўчай работы, дырэктарам Пухавіцкай сярэдняй школы, дырэктарам Мар’інагорскай дзяржаўнай гімназіі.
Прусы
Гісторыя
Першыя 7 братоў Тэўтонскага ордэна на чале Германа Балка з’явіліся на памежжы Прусіі ў 1230 г. Але ўжо ў 1233 г. яны захапілі Самбію. Прусаў абвясцілі народам, падначаленым непасрэдна Папе і ордэну. У 1235 г. да Тэўтонскага ордэна быў далучаны рыцарскі ордэн Добжынскіх братоў, а ў 1237 г. — ордэн братоў-мечнікаў. У 1243 г. Прусія была падзелена тэўтонамі на 4 дыяцэзіі. Мясцовае насельніцтва некалькі разоў паднімала паўстанні супраць захопнікаў, але цярпела паражэнне. Адным з найбольш выдатных правадыроў паўстанцаў быў Генрых Монтэ. Заваяванне прусаў і яцвягаў працягвалася да 1283 г., пасля чаго ваенныя дзеянні былі перанесены ў Жамойць і Літву.
Аднак заваяванне не азначала поўнага вынішчэння народа. Прусы працягвалі існаваць яшчэ некалькі стагоддзяў і, у выніку, былі асіміляваны немцамі і літоўцамі.
У сувязі з войнамі Тэўтонскага ордэну й польскіх князёў на тэрыторыі Прусіі, частка тамтэйшага жыхарства была змушаная міграваць на ўсход, часткова ў Верхняе Панямонне, на землі роднасных прусам яцвягаў. Гэта адбылося ў апошняй траціне ХІІІ ст. У Іпаццеўскім летапісе ёсць запіс, у якім паведамляецца, што ў 1276 годзе прыйшлі Прусы да князя Трайдзеня, прыгнечваныя праз немцаў са сваёй айчыны. Ён жа прыняў іх да сябе і пасадзіў частку ў Горадні, а частку — у Слоніме. Польскі гісторык Е. Ахманьскі адзначаў, што размяшчэнне прусаў-борцяў абмяжоўваецца менавіта паўднёваю Літвою, наднёманскай і надвялейскай, куды ўцякалі са свае радзімы пад ціскам крыжакоў і яцвягі, шукаючы паратунку ў Літоўскім гаспадарстве. Е. Ахманьскі мяркуе таксама, што пад Радунню знаходзілася пруская калёнія Скалёва-Сколва, што складалася з групы вёсак, узнікненне якіх трэба звязваць з выправаю Кейстута й Альгерда на Скаловію ў 1365 годзе. На тэрыторыі Беларусі цяпер існуюць шматлікія тапонімы з коранем прус, у тым ліку вёскі Прусы (напрыклад, гл. Максім Лужанін) і інш.
Ала Васільеўна Ралькевіч
Узнагароды
Узнагароджана ордэнам «Знак Пашаны», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Парламенцкага Сходу Саюза Беларусі і Расіі, знакам «Выдатнік адукацыі БССР». .
Прусы
Матэрыяльная культура
Большасць крыніц сведчыць пра тое, што галоўным заняткам прусаў было земляробства. Тацыт лічыў, што ў гэтым заходнія балты былі больш паспяховымі, чым іх суседзі-германцы. Апрацоўка зямлі, вырошчванне і збор ураджаю вяліся з дапамогай плуга з жалезным лемешам, сярпа, касы-гарбушы. Галоўная сельскагаспадарчая культура — азімае жыта. Былі таксама вядомы авёс, лён, пшаніца, розныя віды гародніны.
Разам з земляробствам важную ролю адыгрывалі бортніцтва, лоў рыбы, паляванне на футравых звяроў і ласёў. У жывёлагадоўлі асаблівае месца займала конегадоўля. Прусы спажывалі конскае мяса і напоі з конскага малака. Лічылася, што іх п'юць толькі высакародныя, а простыя людзі і рабы — напоі з мёду.
Прусы здабывалі і ўмелі апрацоўваць балотнае жалеза, ліць бронзу, ведалі кераміку і ткацтва. Са старажытных часоў прусы збіралі, апрацоўвалі і гандлявалі бурштынам. Шырока былі распаўсюджаныя металічныя ўпрыгожванні, у тым ліку са срэбра: пераплеценыя каралі з кольцамі і дубчыкамі на канцах, пацеркі, шыйныя кольцы з падвескамі, фібулы і г. д. Часта яны аздабляліся выявамі рагатых жывёл. У III—IV ст. на поўдні прускіх зямель узнік так званы «ступеньчаты» стыль вырабу фібул. Археолагі лічаць насельніцтва старажытнай Прусіі заканадаўцам моды ў вытворчасці жаночых упрыгажэнняў сярод балтаў. Адсюль новыя стылі распаўсюджваліся ў іншыя землі.
Большасць насельніцтва жыла ў адносна невялікіх сельскагаспадарчых селішчах (10 — 14 гаспадарак). На мяжы I—II тыс. н. э. будаваліся пераважна прамавугольныя жытлы каркаснага тыпу памерамі ад 3,5 на 3 м да 5,6 на 4,4 м. Драўляны каркас ставіўся на мур з камення, абіваўся жэрдкамі і абмазваўся глінай. Унутры ладзіўся каменны агмень. Сустракаюцца заглыбленыя канструкцыі каркаснага тыпу (відавочна, выкарыстоўваліся як гаспадарчыя і часовыя пабудовы). Але разам з селішчамі існавалі добра ўмацаваныя гарадзішчы.
Арганізацыя
Асновай арганізацыі прускага грамадства была сельская абшчына, якая фарміравала адно паселішча і складалася з пашыраных і малых нуклеарных сямей. На чале сям'і заўсёды стаяў мужчына. Ён мог забіць або прадаць у рабства любога члена сваёй сям'і. Маёмасць і гаспадарка пераходзілі ў спадчыну ад бацькі да сына. Жанчыны знаходзіліся ў падначаленым стане. Існаваў звычай куплі нявесты. Прычым, бацька і сын маглі купіць нявесту разам. Спачатку на ёй жаніўся бацька, а пасля яго смерці — сын.
У X—XIII стст. адбывалася сацыяльная дыферэнцыяцыя. Абсалютную большасць насельніцтва складалі асабіста свабодныя абшчыннікі, але да XIII ст. частка з іх ужо была ў залежным стане ад вярхушкі грамадства, прадстаўленай князямі і дружыннікамі, жыўшымі ў гарадзішчах. Вылучаліся багатыя і бедныя. На ніжняй прыступцы сацыяльнай лесвіцы стаялі рабы. Іх было мала, але яны з'яўляліся маёмасцю гаспадара.
Адзінай дзяржавы ў прусаў не было. У XIII ст. існаваў шэраг буйных аб'яднанняў:
У складзе прускіх аб'яднанняў называлі таксама землі яцвягаў (Sudovia) і галіндаў (Galindia).
Этымалогія назваў застаецца спрэчнай. Невядома, ці былі гэтыя аб'яднанні тэрытарыяльнымі, племяннымі або прадстаўлялі першасныя малыя дзяржавы.
Мова
Пруская мова адносіцца да балтыйскай моўнай групы. Да заваявання Тэўтонскім ордэнам пісьмовасці не мела.
Рэлігія
Тацыт паведамляў, што заходнія балты шанавалі гаспадыню і нараджальніцу ўсіх багоў і ў якасці адметнага знака яе культа насілі выявы дзіка. Але ў пазнейшыя часы такі рэлігійны культ сярод прусаў быў невядомы.
Пётр з Дусбурга лічыў, што яны шанавалі ўсю прыроду замест бога. У казаннях пра забойства каталіцкіх місіянераў узгадваліся свяшчэнныя гаі і лясы. У прусаў меліся прадстаўнікі рэлігійных культаў, якія адыгрывалі важную ролю ў пахавальным абрадзе. Нябожчыкаў спальвалі ў спецыяльных месцах, а іх рэшткі хавалі ў урнах або гаршках у плоскіх долах. Разам з памерлымі спальваліся некаторыя іх рэчы, з заможнымі — коні. Пётр з Дусбурга апавядае пра вярхоўнага жраца Крыве, рэзідэнцыя якога знаходзілася ў Рамаве (Romouae) у Надрувіі. Яго ўлада распаўсюджвалася таксама на ўсходніх балтаў-паганцаў.
У крыніцах XVI—XVII стст. фігуравалі імёны старажытных багоў прусаў: Акапірмс (вярхоўны бог неба і зямлі), Пяркунас (бог маланкі), Патолс (бог смерці), Патрымпс (бог урадлівасці) і інш.
Далаіль аль-хайрат
Далаіль аль-хайрат або Далааіль уль Хайраат Ва Шаваарык уль Анваар Фі Зікры’с Салаат Алан Набіііль Мухтаар (што азначае «Вехі пераваг і бліскучы выбух агнёў ў памяць аб благаслаўленнях абранага прарока») — вядомы зборнік малітваў ісламскаму прароку Мухамеду, які быў напісаны ў мараканскай суфійскага і ісламскага навукоўца  (памёр у 1465). Ён папулярны ў некаторых частках ісламскага свету сярод традыцыйных мусульман, у прыватнасці ў Паўночнай Афрыцы, у Леванце, Турцыі, на Каўказе і Паўднёвай Азіі і падзелены на секцыі для штодзённага чытання.
Мараканскі хадзіскі вучоны Абдулах аль-Талідзі пісаў аб Далаіль аль-хайрат: «Мільёны мусульман з усходу на захад паспрабавалі яго і знайшлі яго добрым, яго дабраславенне і яго карысць на працягу стагоддзяў і пакаленняў, і стаў сведкам яго неверагодных духоўных блаславення і святла. Мусульмане прагна чыталі яго, у адзіночку і групамі, у дамах і мячэцях, цалкам марнуючы сябе ў Блаславеннях Любаснага і ўсхваляючы яго».
Далаіль аль-хайрат — гэта першая буйная кніга ў гісторыі ісламу, якая складзены з малітваў і блаславенняў Мухамаду. Гэта таксама самы папулярны і найбольш шырока вядомы зборнік малітваў з просьбай да Бога дабраславіць яго. Сярод некаторых суніцкіх рэлігійных ордэнаў, у першую чаргу, яго чытанне — гэта штодзённая практыка. Аднак у іншых, яго чытанне — гэта добраахвотная справа. Праца пачынаецца з, а потым збору з больш чым.
Легенда паходжання Далаіль аль-хайрат сцвярджае, што аль-Джазулі аднойчы прачнуўся позна для ранішняй малітвы, і стаў дарэмна шукаць чыстай вады для выканання рытуальных абмыванняў. У разгар яго пошукаў Аль-Джазулі ўбачыў маладую дзяўчыну, якая была ў курсе знакамітай рэлігійнасці Аль-Джазулі і была збіта з панталыку тым, што аль-Джазулі не мог знайсці чыстую ваду. Тады дзяўчына плюнула ў калодзеж, які цудоўным чынам перапоўніўся чыстай прэснай вадой для абмывання Аль-Джазулі. Пасля малітвы, Аль-Джазулі спытаў, з дапамогай чаго дзяўчына дасягнула такога высокага духоўнага стану. Яна адказала, што проста «пастаянна ўзносіць малітву да Бога, каб дабраславіць кожныя ўдых і сэрцабіццё». Аль-Джазулі вырашыў напісаць працу па зборы малітваў, якія просяць Бога дабраславіць і праявіць міласэрнасць і дабрыню Мухамада.
Пазней Аль-Джазулі рушыў на ўсход, да Медыны, дзе ён чытаў увесь Даліль аль-хайрат два разы ў дзень над магілай Мухамеда ў. Далаіль аль-хайрат можна разглядаць як сведчанне любові і гарачага імкнення да Мухаммада.
Да Далаіль аль-хайрат стварылі многія  — у першую чаргу навуковец у сваёй працы «Аль-Афдаль-Салават, і Абд аль-Маджыд аль-Шарнубі аль-Азхары’с Шарх Далаіль аль-хайрат». Класічная асманская праца папулярная ў Турцыі, пад назвай «Муфавік-уль хайрат Лінайл-эль Баракат Фі Хідмат ас Саадат», або пад кароткай назвай «Кара Давуд».
1351
1351 — невысакосны год, пачаўся ў суботу. 1351 год нашай эры, 351 год 2 тысячагоддзя, 51 год XIV стагоддзя, 1 год 6-га дзесяцігоддзя XIV стагоддзя, 2 год 1350-х гадоў.
NGC 256
NGC 256 (іншае абазначэнне — ESO 29-SC11) — рассеянае скопішча ў сузор’і Тукан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Купала і Колас
'''«Купа́ла і Ко́лас. Два я́блыкі на адно́й галі́нцы»''' — беларускі дакументальны фільм, створаны па загадзе Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь «Беларускім відэацэнтрам» у 2013 годзе.
Змест
Янка Купала і Якуб Колас — сучаснікі, паплечнікі, равеснікі; сваімі творамі ўзнялі беларускую літаратуру на сусветны ўзровень, выявілі незвычайную сілу і творчую магутнасць беларускага слова. Сапраўды народныя паэты выказалі беларускую нацыянальную самасвядомасць, народныя пачуцці, шырока раскрылі нацыянальны характар, асаблівасці духоўнага складу і жыцця беларусаў. Янка Купала — пераважна рамантык, Якуб Колас — рэаліст. Лірыка Янкі Купалы — лірыка прарока, прадказальніка. Лірыка Якуба Коласа — перажыванні рэальнага, пэўнага чалавека. Гістарычная заслуга Купалы і Коласа ў тым, што яны стварылі сапраўдныя шэдэўры нацыянальнага мастацтва і тым самым узнялі беларускую літаратуру да ўзроўню перадавых літаратур свету, зрабілі яе агульнанароднай з’явай. Фільм расказвае, што звязвала народных паэтаў Беларусі і што іх раз’ядноўвала.
Баляслаў Пачопка
Баляслаў Пачопка, Баляслаў Пачобка (, засценак Уляны, Рукойненская гміна, Віленскі павет (Расійская імперыя) —, м. , цяпер Івацэвіцкі раён) — рэлігійны і культурна-асветны дзеяч, удзельнік беларускага хрысціянскага руху, журналіст, педагог і публіцыст.
Біяграфія
Паходзіў з дваранскай сям’і Антона Пачопкі. 25.10.1905 залічаны выхаванцам Віленскай духоўнай каталіцкай семінарыі. У чэрвені 1907, на другі год навучання, пакінуў семінарыю.
З 1913 — загадчык аддзела рэлігіі, у 1914-15 гады — рэдактар-выдавец першай беларускай катaліцкай газеты «Biełarus» (Вільня). Cталы аўтар газеты «Наша Ніва». Падрыхтаваў і выдаў у Вільні шэраг кніг на беларускай мове: «Жыццё папежа Піюса X» (1914), «Чалавек на вышыні сваёй годнасці», «Бог з намі: Беларускі малітэўнік» (1915), «Святы Езафат Кунцэвіч» (1916), «Як вучыць жыць і верыць св. Хрыстова Паўсюдная Царква» (1923).
У гады вайны выкладаў на першых Віленскіх беларускіх настаўніцкіх курсах (1915). У Вільні на Юр’еўскай вуліцы 13 лістапада 1915 года дзякуючы намаганням Алаізы Пашкевіч (Цёткі) і Баляслава Пачобкі, з удзелам Сабіны Іваноўскай была адкрыта першая беларуская школа.
Працаваў дырэктарам Свіслацкай беларускай настаўніцкай семінарыі (1916—18). Аўтар першай «Граматыкі беларускай мовы» (1918). Беларуская граматыка Пачобкі была надрукаваная асобнай кнігай лацініцай у друкарні «Гоман» (Вільня). На працягу прыблізна году (у 1918) гэтай граматыкай карысталіся пры выкладанні беларускай мовы ў Свіслацкай настаўніцкай семінарыі і навакольных школах. Яе крытыкавалі беларускія мовазнаўцы за шматлікія паланізмы і русізмы.
Аляксандр Ксавер’евіч Друцкі-Любецкі
Браніслаў Медард Друцкі-Любецкі, а пазней Аляксандр Ксавер'евіч Друцкі-Любецкі (Aleksander Medard Drucki-Lubecki, Александр Ксаверьевич Друцкий-Любецкий; 1827—1898) — буйны землеўласнік Расійскай Імперыі, гродзенскі павятовы маршалак (1862—1863).
Паходжанне і сям'я
Належаў да княскага роду Друцкіх-Любецкіх.
Нарадзіўся 8 (20) ліпеня 1827 г. у сям'і князя Фрацішка Ксаверыя Францішкавіча Друцкага-Любецкага (1778—1846) і яго жонкі Марыі Сцыпіён (1793—1874). Марыя Сцыпіён з'яўлялася свайму мужу Фрацішку Ксаверыю Друцкаму-Любецкаму роднай пляменніцай, а дазвол на такі блізкароднасны шлюб быў атрыманы ад папы рымскага.
Па нараджэнні быў хрышчаны ў каталіцызм і атрымаў імя «Браніслаў-Медард-Францішак-Ксаверый», з якіх звычайна карыстаўся імем «Браніслаў». У 1866 г. Браніслаў змяніў канфесію — ахрысціўся ў праваслаўе і прыняў імя «Аляксандр» («Аляксандр Ксавер'евіч Друцкі-Любецкі»).
У 1850 г. ажаніўся з заможнай дваранкай-каталічкай Марыяй Феліцыяй Шэмет (1833—1897), якая была дачкой Ежы Шэмета і Людвікі Мікульскай. У шлюбе меў трох дзяцей:
Маёнткі
Адносіўся да латыфундыстаў. Атрымаў у спадчыну ад бацькі землі ў Гродзенскай губерні (маёнтак Чарлёна (Чарлёна, Лунна, Станіславова і інш.) у Гродзенскім павеце; маёнтак Шчучын (Шчучын, Каралеўшчына і інш.) у Лідскім павеце), у Мінскай губерні (вёска Загароддзе ў Пінскім павеце) і Царстве Польскім (маёнтак Балтаў у Келецкай губерні), дзе меліся прыгожыя палацы і невялікія прадпрыемствы. Маёнтак Загароддзе (Пагост-Загародскі) у 1878 г. налічваў 10 832 дзесяціны зямлі і кіраваўся аканомам князя.
Пасля смерці маёнткі Чарлёна і Шчучын (Чарлёна, Лунна, Станіславова, Шчучын і інш.) атрымаў у спадчыну яго сын — князь Уладзіслаў Аляксандравіч Друцкі-Любецкі (1864—1913), а маёнтак Балтаў другі сын — князь Аляксандр Аляксандравіч Друцкі-Любецкі (1861—1926).
Службовая дзейнасць
У 1862 г. князь Браніслаў Друцкі-Любецкі быў абраны дваранамі Гродзенскага павета на пасаду гродзенскага павятовага маршалка на трохгоддзе. Аднак усяго тэрміну не праслужыў. Напярэдадні Студзеньскага паўстання (1863—1864) карэнныя каталіцкія дваране-землеўласнікі літоўска-беларускіх губерняў у 1861—1862 гг. спрабавалі мірным шляхам дабіцца ад расійскага ўрада пэўных саступак у палітыцы мясцовага кіравання (у тым ліку ўвядзення аўтаноміі і адкрыцця ў краі ўніверсітэта), адпраўляючы афіцыйныя звароты і дваранскія дэлегацыі ў Санкт-Пецярбург. Іх лідарамі былі мінскі губернскі маршалак Аляксандр Лапа і граф Віктар Старжынскі, які тады выконваў абавязкі гродзенскага губернскага маршалка. Гэтыя захады былі безвыніковымі. Наадварот, у студзені 1863 г. гродзенскі губернатар (1862—1863) Іван Галер забараніў дваранам Гродзенскай губерні збірацца на свае прыватныя і афіцыйныя сходы і загадаў усім заставацца ў сваіх правінцыйных сядзібах. Месцам такіх прыватных сходаў дваран Гродзенскай губерні да таго часу былі дамы ў Гродне, якія належалі графу Віктару Старжынскаму і князю Браніславу Друцкаму-Любецкаму.
1 сакавіка 1863 г. у знак пратэсту граф Віктар Старжынскі, які тады выконваў абавязкі гродзенскага губернскага маршалка, падаў у адстаўку з пасады маршалка і разаслаў цыркулярны ліст да ўсіх павятовых маршалкаў і міравых пасрэднікаў Гродзенскай губерні, у якім заклікаў іх падаць у адстаўку і абвінавачваў расійскі ўрад у мэтанакіраваным і сістэматычным замаруджанні ўнутранага развіцця «Літвы» (г.зн. зямель былога Вялікага Княства Літоўскага — літоўска-беларускіх губерняў Расійскай Імперыі).
Маршалкі і міравыя пасрэднікі ў сакавіку 1863 г. падалі калектыўна ў адстаўку. Нежадаючы пакуль прымаць маштабныя рэпрэсіўныя захады, расійскі ўрад замяніў Галера ў красавіку 1863 г. на пасадзе гродзенскага губернатара графам Уладзімірам Бобрынскім, аднак з 1863—1864 гг. пасады павятовых і губернскіх маршалкаў у Заходнім краі перасталі быць выбарнымі ад дваранства — на іх пачалі прызначаць асоб па паспараджэнні расійскага ўрада.
Князь Браніслаў Друцкі-Любецкі пазбег пакарання за падачу ў адстаўку ў сакавіку 1863 г. з пасады гродзенскага павятовага маршалка, а таксама не ўдзельнічаў у Студзеньскім паўстанні (1863—1864), таму яго маёнтак пазбег канфіскацыі расійскім урадам.
Пераход у праваслаўе
Пасля падаўлення Студзеньскага паўстання (1863—1864) у Заходнім краі расійская ўлада ўстанавіла рэжым выключных законаў, галоўным чынам, рэпрэсіўнага характару ў адносінах да мясцовага каталіцкага дваранства, і праводзіла русіфікатарскую палітыку: прымусовыя пераводы сялян з каталіцтва ў праваслаўе; увядзенне з 1870-х гг. рускай мовы замест польскай у дадатковае каталіцкае набажэнства ў касцёлах; мэтанакіраванае насаджэнне рускага («вялікарускага») землеўладання; службовыя перавагі і ільготы для набыцця маёнткаў з казённых і канфіскаваных зямель для асоб «рускага паходжання» і г.д.
Адгукаючыся на палітыку расійскага ўрада і заклікі заходнерусістаў, 28 жніўня (ст.ст.) 1866 г. у Вільні ў праваслаўным манастыры Святога Духа князь Браніслаў Друцкі-Любецкі ахрысціўся ў праваслаўе і прыняў новае імя «Аляксандр» («Аляксандр Ксавер'евіч Друцкі-Любецкі»), а пры абрадзе хросту прысутнічаў віленскі генерал-губернатар (1865—1866) Канстанцін Каўфман, аднак не прысутнічалі знаёмыя-каталікі, бо лічылі пераход князя ў праваслаўе як русіфікацыю.
Напярэдадні хросту ў адкрытым лісце «Мой пераход у праваслаўе» (1866), спачатку разасланым для сваякоў і знаёмых, а пасля надрукаваным у розных газетах, князь патлумачыў свой крок як разрыў з паланізмам, вяртанне да сваіх каранёў і адмову ад паўстанчай практыкі: ''«Я думаю, што нам, рускім па паходжанні, продкі якіх былі праваслаўнымі, пераход у праваслаўе — адзіны шлях, які можа прынесці карысць краю і паставіць нас саміх на натуральную глебу. <...> Даволі нашай крыві і грошай пайшло на зусім чужыя нам планы. Пара перастаць. <...> Углядаючыся ў палітычнае становішча, я бачу, з аднаго боку, магутную Расію, з мільёнамі брацкага народу, з другога боку — Польшчу, чужую нам, «заходне-русам». Што дала нам Польшча? Доўгія гады непарадкаў, збядненне, анархію, заняпад навук і забыццё нашай народнасці. Мова, вера, звычаі нашых продкаў — усё заменена паланізмам і каталіцтвам, якія не далі нам ні шчасця ў мінулым, ні надзеі на лепшую будучыню. Ці можна хістацца, у які бок прыстаць? У нас нічога няма і не павінна быць з Польшчай, і Варшава для нас і нашых дзяцей — горад чужы»'' («Виленский Вестник», 1866 г., №186). Даследчыкі знаходзяць у гэтых заявах Любецкага шмат падабенства да тых ідэалагічных штампаў, фраз і лямантацый, якія распаўсюджваліся ў 1860-х гг. у публікацыях заходнерусістаў, у першую чаргу — Міхаіла Каяловіча.
Гэты крок князя быў шырока распрапагандаваны расійскім урадам і адміністрацыяй віленскага генерал-губернатара, але не атрымаў ухвалы ў мясцовага каталіцкага дваранства. Мясцовая шляхта, нават тая, якая памятала, што яе продкі былі праваслаўнымі і называлі сябе два стагоддзі назад «рускімі» (па-польску — «русінамі»), упарта супраціўлялася спробам русіфікацыі і асіміляцыі і была гатова цярпець усялякія нягоды, але захоўваць каталіцызм. Сыны і жонка князя таксама засталіся каталікамі.
Allium graveolens
Allium graveolens — від травяністых раслін сямейства ; эндэмік Ірана.
Распаўсюджанне
Эндэмік заходняга і цэнтральна-заходняга Ірана.
NGC 807
NGC 807 (іншыя абазначэнні — UGC 1571, MCG 5-6-1, ZWG 503.84, ZWG 504.6, IRAS02020+2844, PGC 7934) — эліптычная галактыка (E) у сузор’і Трыкутнік.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Мішэль Буке
Мішэ́ль Буке́ (Michel Bouquet, нар. года, Парыж) — адзін з вядучых сучасных акцёраў тэатра і кіно Францыі.
За свае працы Буке быў двойчы ўдастоены тэатральнай прэміі Мальера і двойчы — кінапрэміі «Сезар».
У 1960-1970-х гадах Буке сыграў серыю значных роляў у фільмах рэжысёраў Французскай новай хвалі Франсуа Труфо і Клода Шаброля.
Мамудзу
Мамудзу (Mamoudzou) — сталіца і самы вялікі Горад французскай заморскай супольнасці Маёта. Горад налічвае каля 50 тыс. чалавек насельніцтва, і знаходзіцца на галоўным востраве Гранд-Тэрэ. Раней сталічныя функцыі горад дзяліў з горадам Дзаожы, на суседнім востраве Пеціт-Тэрэ, але з 1977 года, усе адміністрацыйныя функцыі былі перададзены Мамудзу.
Латакунга
Латакунга (ісп.: Latacunga) — горад у горнай частцы цэнтральнага Эквадора. Адміністрацыйны цэнтр правінцыі Катапаксі і кантона Латакунга. Насельніцтва 51689 чалавек (41,2% насельніцтва правінцыі Катапаксі, INEC, 2001), пераважна метысы і індзейцы.
Размешчаны недалёка ад вулкана на вышыні 2850 метраў над узроўнем мора. Сярэдняя гадавая тэмпература паветра - 12 ° C.
Яўген Іванавіч Чарушын
Яўген Іванавіч Чарушын (1901—1965) — савецкі графік, скульптар і пісьменнік. Сын архітэктара І. А. Чарушына.
Біяграфія
Яўген Іванавіч Чарушин нарадзіўся 29 кастрычніка (11 лістапада) 1901 года ў Вятцы, у сям’і Івана Апалонавiча Чарушына, галоўнага губернскага архітэктара, які аказаў ўплыў на забудову многіх гарадоў Прыкам’я і Перадуралля. У 1918 годзе скончыў сярэднюю школу і быў прызваны ў Чырвоную Армію. Працаваў памочнікам дэкаратара ў Культасвеце палітаддзела штаба Чырвонай Арміі Усходняга фронту.
У 1922 годзе пасля заканчэння службы вярнуўся ў Вятку. Вучыўся ў дэкаратыўных майстэрнях Вяцкі губваенкамата. Восенню 1922 года пераехаў у Петраград, паступіў на малявальны факультэт у Пецярбургскай Акадэміі мастацтваў (ВХУТЕИН), дзе займаўся пяць гадоў, у педагогаў А. Е. Карава, А. І. Савінава. У 1922—1927 гадах наведваў Майстэрню прасторавага рэалізму М. В. Мацюшына, фармальна не будучы яго студэнтам.
Ілюстраваў уласныя кнігі («Ваўчышка і іншыя», 1931; «Мікітка і яго сябры» (галоўны герой — сын аўтара, М. Я. Чарушын), 1938 г.; «Пра Томку», 1957) і творы іншых аўтараў («Дзеткі ў клетцы» С. Я. Маршака, выд.1935).
У 1941 годзе пасля пачатку вайны эвакуіраваўся з Ленінграда ў Кіраў. Маляваў плакаты для «Вокнаў ТАСС», пісаў карціны на партызанскую тэму, афармляў спектаклі ў Кіраўскім тэатры драмы. Выканаў роспісы ў будынку Палаца піянераў па праекце архітэктара Л. І. Чынёнава. У 1945 годзе ён вярнуўся ў Ленінград.
Таісія Фёдараўна Дворына-Кляноўская
Таісія Фёдараўна Дворына-Кляноўская (нар., Менск) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1960 годзе. З 1960 года — старшы архітэктар, кіраўнік групы архітэктараў у Мінскпраекце.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1971 года. Пражывала ў Мінску.
Творчасць
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): праект забудовы квартала па вул. Я. Коласа, Цнянскай, Куйбышава, Б. Хмяльніцкага, комплекс інтэрнатаў БПІ па вул. Б. Хмяльніцкага (1967), 9-павярховыя жылыя дамы па вул. Усходняй, Убарэвіча (1970), Я. Коласа паміж вул. Скарыны і Шырокай (1973), Галадзеда (1976), Дом літаратара (1974), комплекс 9-, 12-павярховых жылых дамоў па вул. Маякоўскага (1980), вытворчы корпус БЕЛТА па вул. Энгельса (1983) у Мінску.
Эма Лунт
Эма Лінея Лунт (Emma Linnea Lundh; нар., Сольна, Стакгольм) — шведская футбалістка, нападаючая шведскага жаночага клуба «Бромапойкарна» і жаночай зборнай Швецыі. Да свайго пераходу ў англійскі «Ліверпуль» у 2016 годзе, Лунт паспела пагуляць за цэлы шэраг шведскіх клубаў, а таксама нарвежскі «Квінер».
Клубная кар’ера
Пачынаючы сваю футбольную кар’еру ў юнацкіх камандах «Вікш’ё», Лунт дэбютавала ў Дамалсвенскане ва ўзросце 16 гадоў і на працягу нядоўгага часу змяніла некалькі клубаў. Яна гуляла за «Хамарбю» ў 2006 годзе, «Юргардэн» у 2007 годзе і АІК у 2008 годзе. У гэты перыяд сваёй кар’еры Лунт не была прафесійнай футбалісткай і працавала выхавальніцай у дзіцячым садзе. Лунт па заканчэнні сезону 2012 года пакінула клуб Дамалсвенскана «Лінчэпінг», вярнуўшыся ў АІК, з якім яна падпісала аднагадовы кантракт. Яна пакінула АІК за тры з паловай гады да вяртання, адправіўшыся на правах арэнды ў «Цюрэса».
У студзені 2016 года Лунт перайшла ў англійскі «Ліверпуль» з нарвежскага клуба «Квінер», дзе правяла другую частку сезона 2015 года.
Лунт пакінула «Ліверпуль», правёўшы ў ім дзесяць месяцаў з двух гадоў, прадугледжаных кантрактам, вярнуўшыся ў Швецыю, перайшоўшы ў клуб Дамалсвенскана «Вітшэ». У лютым 2017 гады ў яе быў дыягнаставаны рассеяны склероз, пасля таго як яна некалькі гадоў пакутавала ад стомы. Лунт працягнула сваю футбольную кар’еру і ў жніўні 2019 года пагадзілася перайсці ў «Бромапойкарну», якая ўдзельнічала ў барацьбе за выжыванне ў Элітэтан. Яна падпісала з гэтым клубам новы кантракт на сезон 2020 года, калі яе добрая форма дапамагла «Бромапойкарне» захаваць сваё месца ў дывізіёне.
Дом Чапліных
Дом Чапліных — асабняк, пабудаваны ў 1804—1806 гадах у стылі рускага класіцызму пад кіраўніцтвам архітэктара У. І. Берэта. Размешчаны ў Санкт-Пецярбургу, Неўскі праспект, 13 і Вялікая Марская вуліца, 9. Масіўны 4-павярховы будынак са зрэзаным вуглом вылучаецца немудрагелістасцю і стрыманасцю ў выкарыстанні дэкаратыўных элементаў. У 1817 годзе ў доме Чапліных жыў Аляксандр Сяргеевіч Грыбаедаў, у 1860-х гадах — Мадэст Пятровіч Мусаргскі.
Уцёкі (мультфільм)
«Уцёкі» (Flugt) — дацкі анімацыйны фільм Ёнаса Поэра Расмусена 2021 года. Пераможца прэміі Асацыяцыі кінакрытыкаў Лос-Анджэлеса (2021) у намінацыі «Найлепшы анімацыйны поўнаметражны фільм».
Сюжэт
Гэта гісторыя мужчыны па імі Амін, які збіраецца ажаніцца, і таму вырашае раскрыць таямніцу свайго мінулага. Ён успамінае, як у маленстве ўцёк з Афганістана ў Данію. Гэты сакрэт, які захоўваўся ім больш за дваццаць гадоў, здольны разбурыць яго новае жыццё.
Кардэнас
Ка́рдэнас — горад на паўночным узбярэжжы кубінскай правінцыі Матансас. 33 км ад правінцыяльнага цэнтру. Паселішча Сан-Хуан-дэ-Д'ёс-дэ-Кардэнас (San Juan de Dios de Cárdenas) закладзена 8 сакавіка 1828 года каля бухты Кардэнас. Пад час іспанскай калоніі горад называлі «Анцільскай Барселонай», яшчэ горад мае найменне «Горад-штандар», бо тут упершыню на тэрыторыі Кубы быў узняты сучасны кубінскі незалежны сцяг.
Абрабаванне банка BCEAO
Абрабаванне банка BCEAO — злачынства, здзейсненае 24 верасня 2003 года ў г. Буаке на фоне грамадзянская вайны ў Кот-д’Івуары. Падчас рэйду было выкрадзена ад 16 да 20 мільярдаў (ад 24 да 30 мільёнаў еўра).
Банк
(Banque centrale des États de l'Afrique de l'Ouest, BCEAO) — міжнародная дзяржаўная ўстанова, якая аб’ядноўвае восем краін-членаў (UEMOA).
Грашовая адзінка — франк КФА.
Горад Буаке, дзе размяшчалася адно з аддзяленняў банка, з верасня 2002 года кантраляваўся паўстанцкай групоўкай «Новыя сілы». Кіраўніком баевікоў быў.
Напад
24 верасня ў Буаке ўспыхнула перастрэлка паміж групай мужчын у будынку банка і яшчэ адным добра ўзброеным атрадам звонку. Абложаныя падкідвалі ў паветра пачкі купюр, каб стварыць замяшанне. Баевікі адкрылі ўсе банкаўскія сховішчы і цалкам іх спустошылі. Злачынцы не спяшаліся і на некаторы час абгрунтаваліся ў будынку BCEAO.
У наступныя дні па горадзе пракацілася хваля сутыкненняў, пакуль у Буаке не прыбылі вайскоўцы краін UEMOA і французскі кантынгент. За тры дні баёў дваццаць тры чалавекі загінулі і каля трыццаці былі паранены.
Праз месяц, 28 кастрычніка, з розніцай у 24 гадзіны былі атакаваны аддзяленні таго ж банка ў гарадах і.
Адказнасць
Сістэма правасуддзя Кот-д’Івуара нікому не прад’явіла абвінавачванняў у абрабаванні. Аднак асобныя крыніцы заяўлялі, што злачынства было арганізавана Гіёмам Саро. Паводле сведчанняў інфарматара, блізкага да Закарыі Кані, вядомага палявога камандзіра паўстанцаў, да нападу таксама датычны іншы лідар мяцежнікаў —.
Відлы
Ві́длы (, Видлы) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Камайскага сельсавета.
Дэхейбарт
Дэхе́йбарт (Deheubarth) — сярэдневяковае каралеўства на паўднёвым захадзе Уэльса, утворанае ў X стагоддзі пасля зліцця Сейсілуга і Дыведа. Валійская назва каралеўства — калька з dextralis pars «правая частка», якое абазначала ўвесь паўднёвы Уэльс.
Гісторыя
Каралеўства Дэхейбарт было створана прыкладна ў 920 годзе Хівелам Добрым, які аб'яднаў пад сваёй уладай Дывед і Сейсілуг. Сталіцай Дэхейбарта быў замак Дыневур, ад якога і атрымала сваю назву гэта галіна нашчадкаў Родры Вялікага.
Як і некаторыя іншыя валійскія каралеўствы, Дэхейбарт існаваў да канчатковага заваявання краіны нарманамі, але і да далучэння Уэльса да Англіі Дэхейбарт страчваў незалежнасць. У 1018 годзе яго далучыў кароль Гвінеда Лівелін ап Сейсіл, у 1023-м — Рыдэрх ап Іестын, кіраўнік Маргануга. Сын Лівеліна ап Сейсіла, Грыфід ап Лівелін, якому ўдалося аб'яднаць пад сваёй уладай амаль увесь Уэльс, вярнуў сабе і Дэхейбарт, але пасля яго смерці да ўлады вярнуўся дыневурскі каралеўскі дом.
На тэрыторыі Дэхейбарта знаходзіўся буйны рэлігійны цэнтр — сабор Св. Давіда; Рыгіварх Ланбадарнскі стварыў тут жыціе святога.
З 1078 па 1093 год у Дэхейбарце кіраваў Рыс ап Тэўдур, якому не толькі ўдалося паспяхова абараніць свой трон, але і значна ўзмацніць каралеўства. Тым не менш к гэтаму часу нарманы з Англіі ўжо пачыналі падыходзіць да ўсходніх меж Дэхейбарта, і ў 1093 годзе Рыс загінуў пры невядомых акалічнасцях у Брыхейніягу. Пасля гэтага нарманы паспяхова заваявалі амаль усё каралеўства, а спадчыннік прастола Грыфід ап Рыс быў вымушаны бегчы. Урэшце ён усё ж атрымаў у кіраванне невялікую частку ўладанняў свайго бацькі, аднак каралеўства было галоўным чынам падзелена паміж рознымі нарманскімі лордамі.
Пасля Грыфіда трон Дэхейбарта займалі яго сыны: Анараўд, Кадэл, Марэдыд і Рыс. Ім удалося выгнаць нарманаў з Дэхейбарта, а гвінедцаў — з Керэдыгіяна. Пры Рысе ап Грыфідзе (вядомым як Лорд Рыс, які кіраваў з 1155 па 1197 год), пасля смерці Оўайна Гвінеда ў 1170 годзе, Дэхейбарт стаў самым магутным з валійскіх каралеўстваў.
Пасля смерці Лорда Рысу ў 1197 годзе каралеўства было падзелена паміж яго сынамі, і пазней не змагло супрацьстаяць узмацненню Гвінеда. У пачатку XIII стагоддзя князі Дэхейбарта звычайна выступаюць як васалы Лівеліна Вялікага, караля Гвінеда.
Матансас
Мата́нсас (Matanzas) — горад на поўначы Кубы, каля бухты Матансас, адміністрацыйны цэнтр правінцыі Матансас.
NGC 805
NGC 805 (іншыя абазначэнні — UGC 1566, MCG 5-5-50, ZWG 503.82, ZWG 504.4, NPM1G +28.0063, PGC 7899) — лінзападобная галактыка (SB0) у сузор’і Трыкутнік.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Коэн Андрыес
Коэн Андрыс — супрацоўнік бельгійскай кампаніі  і прафесар Антверпенскага ўніверсітэта. У 2005 годзе ён і яго каманда апублікавалі інфармацыю аб адкрыцці новага лекавага прэпарату на базе дзі-арыл-хіналіну, які дазволіў скараціць і спрасціць туберкулёзу (ТБ).
Кар’ера
К. Андрыес мае дыплом ветэрынара і атрымаў доктарскую ступень ва Універсітэце Гента ў 1975 годзе. Пасля гэтага працягнуў сваю кар’еру ва ўніверсітэце да 1982 года, калі пачаў працаваць у Janssen Pharmaceutica, якая знаходзіцца ў, дзе заставаўся да 2004 года. У 2004 годзе ён працягнуў свае даследаванні ў у Мехелене.
Марк Окранд
Марк О́кранд (Mark Okrand; нар., Лос-Анджэлес, ЗША) — амерыканскі лінгвіст, вядомы як стваральнік моў для народаў фантастычных сусветаў кінематографа ЗША (клінганская, вулканская і атлантская мовы).