cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Венская аперацыя
Венская наступальная аперацыя — стратэгічная наступальная аперацыя Чырвонай Арміі супраць нямецкіх войскаў у час Вялікай Айчыннай вайны. Праводзілася з 16 сакавіка па 15 красавіка 1945 г войскамі 2-га і 3-га Украінскіх франтоў пры садзейнічанні 1-й балгарскай арміі з мэтай разгрому нямецкіх войскаў у заходняй Венгрыі і ўсходняй Аўстрыі.
Становішча
Задача на падрыхтоўку і правядзенне наступальнай аперацыі па ўзяцці Вены была пастаўлена перад камандуючым 2-м і 3-м Украінскіх франтоў 17 лютага 1945 года ў дырэктыве Стаўкі Вярхоўнага Галоўнакамандавання № 11027. На падрыхтоўку наступу адводзілася каля месяца. 15 сакавіка было вызначана як тэрмін пачатку аперацыі.
Неўзабаве савецкаму камандаванню стала вядома, што вермахт рыхтуе буйное контрнаступленне ў раёне возера Балатон. У сувязі з гэтым войскам 3-га Украінскага фронту было загадана, працягваючы падрыхтоўку да наступу, часова перайсці да абароны і на загадзя падрыхтаваных абарончых рубяжах выматаць танкавую групоўку праціўніка. Затым варта было перайсці ў наступ на венскім кірунку.
План аперацыі
46-я армія 2-га Украінскага фронту, узмоцненая 6-й гвардзейскай танкавай арміяй і двума артылерыйскімі дывізіямі прарыву, павінна была 17 - 18 сакавіка пачаць наступ на поўдзень ад Дуная, сумесна з войскамі 3-га Украінскага фронту разбіць групоўку праціўніка і развіваць наступ у напрамку горада Дзьёр.
Ляснянскі лагер смерці
Ляснянскі лагер смерці — лагер смерці, створаны нацысцкімі акупантамі ў верасні 1941 года ў в. Лясная.
Лагер меў № 337 і прызначаўся для масавага знішчэння, у ім пастаянна ўтрымлівалі каля 5,5 тысяч чалавек. Лагер быў абнесены некалькімі радамі калючага дроту. Баракі былі перапоўнены, таму большасць вязняў і зімой заставалася пад адкрытым небам. Пры непасільнай фізічнай працы выдавалі на 1 чалавека на дзень 125 гр хлеба з апілкамі і 1,5 л баланды. Вязні штодзень паміралі ад голаду, інфекцыйных і прастудных хвароб. Рэгулярна праводзіліся масавыя расстрэлы; у жніўні 1942 года з-за адмовы вязняў ісці ў фашысцкія фарміраванні за суткі знішчана 720 чалавек. У 1942 годзе лагер меў філіял (баранавіцкая турма) і 6 аддзяленняў (у Івацэвічах, Стоўбцах, г.п. Гарадзея і вёсках Пагарэльцы Нясвіжскага, Даманава і г. Косава Івацэвіцкага раёнаў). Гітлераўцы практыкавалі масавыя расстрэлы, павешанні і катаванні вязняў, ужывалі для іх знішчэння «душагубкі». За 1941—1944 гадах у гэтым лагеры акупанты загубілі каля 88,5 тысяч чалавек.
Азярко (возера, Лепельскі раён)
Азярко́ — возера ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці, за 12 км на паўночны ўсход ад горада Лепель, каля вёскі Вялікае Жэжліна, у басейне ракі Ула.
Плошча паверхні 0,25 км². Даўжыня 0,91 км, найбольшая шырыня 0,39 км. Найбольшая глыбіня 8,0 м, сярэдняя — 4,4 м. Даўжыня берагавой лініі 2,21 км. Аб'ём вады ў возеры 1,11 млн м³. Плошча вадазбору 3 км².
Схілы катлавіны вышынёй да 10 м, разараныя. Зарастае слаба.
Свята-Мікалаеўская царква (Дубна)
Свята-Мікалаеўская царква — праваслаўны храм, помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Пабудаваная ў 1844 годзе ў в. Дубна Мастоўскага раёна, трохпрастольная. Знаходзіцца ў заходняй часцы паселішча. Занесена ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб'ект гісторыка-культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння.
Гісторыя
Некалі на беразе Нёмана існавала драўляная царква, якую знесла паводкай. Было вырашана будаваць новы храм.
Царква пабудавана ў 1844 годзе з цэглы. Храм асвечаны ў 1850 годзе епіскапам брэсцкім Ігнаціем і з таго часу бесперапынна дзейнічае. У 1864 годзе рэканструяваны архітэктарам В. Міхаэлісам.
Плошча царквы 720 м², а ўмяшчальнасць 3000 чалавек. Паводле легенды, царква ў Дубне была пабудавана італьянскімі архітэктарамі дзякуючы памылцы. Праект ствараўся для горада Дубна (Украіна) як велічны храм, разлічаны на шматлікую паству. Аднак будаўнікі пераблыталі і ўзвялі яго ў аднайменнай вёсачцы, якая налічвала ўсяго некалькі дзясяткаў двароў.
Архітэктура
Па аб'ёмна-прасторавай кампазіцыі — цэнтральна-сіметрычны чатырохстоўпны пяцікупальны храм. Асноўны кубападобны аб'ём накрыты чатырохсхільным дахам і завершаны цыбулепадобнымі купаламі. Асноўны аб'ём па вуглах фланкіруюць чатыры вежы-званіцы. Дамінуючы элемент кампазіцыі — галоўны светлавы барабан. Вышыня цэнтральнага купала 35 м. Адметная рыса інтэр'еру — вузкая галерэя хораў, якая апяразвае ўсходнюю, паўднёвую і паўночную сцены. Значна павышаная салея (узвышэнне падлогі перад іканастасам) у алтарнай частцы ўтварае два клірасы, злучаных з усходу парай вежаў-званіц. У пластыцы храму выкарыстаныя рысы класіцызму (ордэрная сістэма, трохвугольныя франтоны на ўсіх фасадах, парапеты і інш.) і старажытнарускай архітэктуры (кілепадобныя нішы, цыбулепадобныя купалы).
Інтэр'ер
Малітоўная зала павялічана адкрытым купальным светлавым барабанам, які падтрымліваецца вуглавымі парусамі. Інтэр'ер упрыгожаны манументальна-дэкаратыўнай фрэскавай размалёўкай. Апсіда вылучана трох'ярусным драўляным іканастасам-паўратондай (царскія вароты пачатку 19 ст. прывезены з в. Кустоўка). Такі ж іканастас размешчаны ў правым прыдзеле. Асабліва шануюцца абразы 19 ст. «Святы Мікалай», «Святы Георгій» і «Іаан Багаслоў».
Федэрыка Бальдзарэці
Федэрыка Бальдзарэці (Federico Balzaretti; года, Турын, Італія) — італьянскі футбаліст, абаронца. У 2010—2013 гадах выступаў за нацыянальную зборную Італіі. Завяршыў кар’еру ў жніўні 2015 года.
«Тарына»
Федэрыка Бальдзарэці з’яўляецца выхаванцам клуба «Тарына», ў школу якога ён прыйшоў ва ўзросце шасці гадоў. У сезоне 1998/99 ён выклікаўся ў асноўны склад каманды, але ў ім не дэбютаваў. У 1999 годзе Бальдзарэці быў аддадзены ў арэнду ў клуб «Варэзэ», дзе правёў два гады. Затым ён гуляў за «Сіену», у складзе якой дэбютаваў у Серыі B.
У 2002 годзе Бальдзарэці вярнуўся ў «Тарына», у складзе якога дэбютаваў 14 верасня 2002 года ў гульні чэмпіянату Італіі супраць «Інтэра». Разам з «Тарына» Бальдзарэці вылецеў у Серыю B, але застаўся ў камандзе, дзе паступова станавіўся ключавай асобай. У сезоне 2004/05 «Тарына» зноў выйшаў у Серыю A. Аднак клуб быў абвешчаны банкрутам, і 9 жніўня 2005 года ўсе ігракі каманды сталі свабоднымі агентамі.
«Ювентус»
Пасля сыходу з «Тарына» Федэрыка падпісаў кантракт з «Ювентусам» для таго, каб не перавозіць цяжарную жонку, Лукрэцыю, з горада. Тыфозі «Тарына» ўспрынялі пераход, як здраду, тым больш Бальдзарэці раней кляўся ў любові да клуба. Заўзятары, у сустрэчах, дзе яго каманда сустракалася з «Тарына», асвіствалі Федэрыка. Бальдзарэці заваяваў месца ў аснове «Ювентуса», які стаў чэмпіёнам краіны ў 2006 годзе. Аднак улетку таго ж года, клуб быў абвінавачаны з-за скандалу Кальчаполі, пазбаўлены чэмпіёнскага тытулу і адпраўлены ў Серыю B. Федэрыка прыняў рашэнне застацца ў камандзе, і ў матчы другога італьянскага дывізіёна забіў свой першы гол у складзе клуба, паразіўшы браму «Кратонэ».
«Фіярэнціна»
20 чэрвеня 2007 года Бальдзарэці быў набыты «Фіярэнцінай», якая заплаціла за трансфер абаронцы 3,8 млн еўра, падпісаўшы кантракт на 4 гады. За «Фіярэнціну» ігрок правёў толькі палову сезону, згуляўшы ў 11 матчах.
«Палерма»
25 студзеня 2008 года Бальдзарэці перайшоў у «Палерма» за 3,8 млн еўра. Кантракт быў падпісаны да 2011 года. У клубе Бальдзарэці ўзяў 42 нумар, у гонар бацькі, які нарадзіўся ў 1942 годзе. Ён дэбютаваў у складзе «разанера» 2 лютага 2008 года ў гульні супраць «Ліворна» (1:0). Федэрыка хутка стаў іграком асновы, правёўшы ў першыя два сезоны амаль усе гульні. 18 кастрычніка 2009 года Бальдзарэці забіў першы мяч за клуб, зноў у гульні супраць «Ліворна». 6 снежня 2009 года, у дзень свайго нараджэння, Бальдзарэці згуляў 100 матч у Серыі А. 11 студзеня 2010 года ігрок падоўжыў кантракт з камандай да 2013 года.
«Рома»
1 жніўня 2012 года Бальдзарэці перайшоў у «Рому», падпісаўшы кантракт да 30 чэрвеня 2015 года. Сума трансферу склала 4,5 млн еўра. У жніўні 2015 года ў сувязі з траўмай прыняў рашэнне завяршыць кар’еру.
Міжнародная кар’ера
Дэбютаваў у складзе нацыянальнай зборнай Італіі пад кіраўніцтвам трэнера Чэзарэ Прандэлі 17 лістапада 2010 года ў таварыскім матчы супраць зборнай Румыніі.
Мікранезія на летніх Алімпійскіх гульнях 2004
Мікранезія брала ўдзел у Летніх Алімпійскіх гульнях 2004 года ў Афінах (Грэцыя) у другі раз за сваю гісторыю, але не заваявала ніводнага медаля. Зборную краіны прадстаўляла 5 спартсменаў (у тым ліку - дзве жанчыны), якія прымалі ўдзел у спаборніцтвах па лёгкай атлетыцы, плаванню і цяжкай атлетыцы.
Карасёва (возера, Расонскі раён)
Карасёва — возера ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці, за 3 км на паўночны ўсход ад гарадскога пасёлка Расоны, за 0,7 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Асіннікі, у басейне ракі Межава.
Плошча паверхні 0,04 км². Даўжыня 0,27 км, найбольшая шырыня 0,2 км. Даўжыня берагавой лініі 0,75 км.
Размешчана сярод забалочанага лесу. Схілы катлавіны вышынй 12—15 м, на захадзе невыразныя.
Хан Сола. Зорныя войны: Гісторыі
'''«Хан Сола. Зорныя войны: Гісторыі»''' (Solo: A Star Wars Story) — амерыканскі эпічны прыгодніцкі фільм у жанрах касмічная опера і касмічны вестэрн, рэжысёра Рона Ховарда, па сцэнарыі Джонатана і Лоўрэнса Кэзданаў. Другі поўнаметражны спін-оф кінасагі «Зорныя войны». Адносна ўнутранай храналогіі сагі асноўныя падзеі фільма адбываюцца паміж падзеямі III эпізода і першага спін-офа кінасагі «Ізгой-адзін».
Першапачаткова рэжысёрамі праекта былі Філ Лорд і Крыстафер Мілер, аднак 21 чэрвеня 2017 года яны былі звольнены з прычыны сур'ёзных творчых рознагалоссяў са студыяй і сцэнарыстамі. Ужо 22 чэрвеня было абвешчана, што новым рэжысёрам стане Рон Ховард. Сусветная прэм'ера адбылася 10 мая 2018 года ў Лос-Анджэлесе і 15 мая ў Канах.
Музыка
Музыку да фільма напісаў намінант на прэмію «Оскар» Джон Паўэл, стаўшы трэцім кампазітарам, які калі-небудзь працаваў над франшызай. Пастаянны кампазітар «Зорных войнаў» Джон Уільямс напісаў для фільма галоўную тэму.
Дэвід Таўлес
Дэ́від Джэймс Та́ўлес (David James Thouless; нар. ) — брытанскі фізік, які спецыялізуецца на фізіцы кандэнсаванага стану. У 2016 годзе стаў лаўрэатам Нобелеўскай прэміі разам з Данканам Холдэйнам і Джонам Майклам Костэрліцам за тэарэтычныя адкрыцці тапалагічных фазавых пераходаў і тапалагічных фаз рэчыва.
Міхаіл Іванавіч Семянцоў
Міхаіл Іванавіч Семянцо́ў (—) — ваенны лётчык, гвардыі старшы лейтэнант, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Герой Савецкага Саюза (1943).
Нарадзіўся ў Нікольскай слабодцы (зараз у межах Кіева). праз некалькі гадоў сям'я пераехала ў пасёлак Ільіч (каля Гомеля). Тут М. І. Семянцоў скончыў васьмігодку, школу ФЗВ. Працаваў слесарам на прадзільнай фабрыцы і на чыгунцы ў Гомелі. Адначасова вучыўся ў аэраклубе.
У Чырвонай Арміі з 1938 года. У 1940 г. скончыў Адэскую ваенную авіяцыйную школу пілотаў, праходзіў службу на Далёкім Усходзе. Падчас Вялікай Айчыннай вайны са жніўня 1941 г. на фронце. Удзельнік баёў у Данбасе, на Каўказе, Курскай дузе, Украіне, Польшчы, Германіі.
Намеснік камандзіра эскадрыллі 41-га гвардзейскага знішчальнага авіяцыйнага палка (8-я знішчальная авіяцыйная дывізія, 5-ы знішчальны авіяцыйны корпус, 2-я паветраная армія) гвардыі старшы лейтэнант М. І. Семянцоў да ліпеня 1943 г. зрабіў 270 баявых вылетаў, прымаў удзел у 69 паветраных баях, збіў 12 асабіста і ў групе 9 самалётаў праціўніка. Двойчы тараніў варожыя самалёты. Усяго збіў асабіста 18 і ў групе 12 самалётаў.
Загінуў 12 лютага 1945 г.у баі ў раёне аэрадрома Нейсэ.
Макасарцы
Макаса́рцы (саманазвы Makasar, Mangasara) — аўстранезійскі народ, карэнныя насельнікі паўднёва-заходняй часткі Сулавесі. Агульная колькасць (2014 г.) - 2 278 000 чал.
Макасарцы блізкія па мове і культуры да бугаў Сулавесі і, відавочна, маюць адзінае паходжанне. У XIV - XVI стст. на самым поўдні паўднёва-заходняга Сулавесі склаліся дзяржавы Макасар і Гова. Пасля 1667 г. Макасар трапіў у залежнасць ад галандцаў, і асноўны цэнтр палітычнага і культурнага жыцця перамясціўся ў Гова. Галандцы першыя вылучылі адрозненні паміж бугамі і макасарцамі. У наш час яны заўважны перад усім у мове, а таксама ў атаесамленні высакароднай часткі насельніцтва менавіта з родамі, якія ў мінулым кіравалі Макасарам і Гова.
Асноўныя заняткі — земляробства з перавагай вырошчвання рысу, дробнае рамяство, гандаль, будаўніцтва суднаў, мараходства. У мінулым макасарскія мараплаўцы абслугоўвалі транспартныя шляхі на значнай тэрыторыі паміж Кітаем на поўначы і Паўночнай Аўстраліяй на поўдні. Макасарцы мелі развітую гарадскую культуру.
У XVI - XVIII стст. сярод макасарцаў распаўсюдзіўся іслам. Большасць вернікаў у наш час — мусульмане-суніты.
Атрады «Мёртвая галава»
Атрады «Мёртвая галава» (SS-Totenkopfverbände, SS-TV) — падраздзяленне СС, якое адказвала за ахову канцэнтрацыйных лагераў Трэцяга рэйха.
Падраздзяленні размяшчаліся ў лагерах на тэрыторыі Германіі, такіх, як Дахау і Бухенвальд, у акупаванай немцамі Польшчы лагер Асвенцім і Маўтхаўзен у Аўстрыі, а таксама шматлікіх іншых канцлагерах і лагерах смерці.
SS-TV было незалежным падраздзяленнем СС са сваім уласным штатам і каманднай структурай. Яно разам з Галоўным ўпраўленем імперскай бяспекі і Галоўным адміністрацыйна-гаспадарчым ўпраўленем СС нясе адказнасць за масавы генацыд вязняў лагераў.
Выява «мёртвай галавы» (чэрап і спараваныя косці) служачыя SS-TV насілі не толькі як кукарду на фуражцы, але і ў пятліцах.
Гісторыя
Стварэнне SS-TV пачалося 26 чэрвеня 1933 года, калі рэйхсфюрар СС Генрых Гімлер прызначыў оберфюрара СС Тэадора Эйке начальнікам першага нацысцкага канцэнтрацыйнага лагера ў Дахау. У маі 1934 года Эйке быў прызначаны Інспектарам канцэнтрацыйных лагераў СС і камандзірам ахоўных падраздзяленняў СС (Inspekteur der Konzentrationslager und SS-Wachverbände), а пасля 4 ліпеня афіцыйна прыступіў да выканання абавязкаў. З 1938 года цэнтральны апарат інспекцыі знаходзіўся ў Ораніенбургу.
З пачаткам Другой сусветнай вайны са служачых SS-TV была сфарміравана дывізія СС «Мёртвая галава» (адно з першых баявых злучэнняў войскаў СС).
У 1940 годзе SS-TV увайшло ў склад Галоўнага адміністрацыйна-гаспадарчага ўпраўлення СС пад кіраўніцтвам обергрупенфюрара СС Освальда Поля. Пасля паражэння Германіі ў 1945 годзе падраздзяленне было ліквідавана, а шматлікія яго члены пераследваліся пасля вайны за злачынствы, здзейсненыя падчас службы.
Расонка
Расо́нка, Расо́на — рака ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці, правы прыток ракі Нешчарда (басейн Заходняй Дзвіны). Даўжыня 11 км. Плошча вадазбору 80 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 0,77‰. Выцякае з возера Расона за 1,8 км на паўднёвы захад ад гарадскога пасёлка Расоны, вусце за 0,6 км на паўднёвы захад ад вёскі Даўгабор'е. Рэчышча каналізаванае. У басейне ракі знаходзяцца азёры Свярынаўскае, Глухое і Вусце.
Наскальныя малюнкі Башказылсая
Наскальныя малюнкі Башкызыласая, Башкызылсайскія петрагліфы (Boshqizilsoy rasmlari, Бошқизилсой расмлариBoshqizilsoy rasmlari, Бошқизилсой расмлари) — археалагічны помнік у Паркенцкім тумане Ташкенцкага вілаята, петрагліфы, выкананыя на скалах у цясніне ракі Башкызылсай. Стварэнне малюнкаў ставіцца да перыядаў старажытнасці і ранняга сярэднявечча.
Месцазнаходжанне
Археалагічны помнік знаходзіцца ва ўсходняй частцы Паркенцкага тумана Ташкенцкага вілаята, каля кішлака Невіч, у 70-80 км ад Ташкента і ў 25-30 км ад горада Паркент. Малюнкі выкананы на скалах паўднёва-заходняга схілу Чаткальскага хрыбта, якія ўтвараюць цясніну Башкызылсая (назва ракі Кызылсай у верхнім цячэнні), на яго правым беразе.
Гісторыя вывучэння
Наскальныя малюнкі Башкызылсая былі адкрыты ''А. Мірмухамедавым'' ў 1934-м годзе. У 1965 годзе абследаванне помніка правёў ''Е. Г. Пругер''. У працы «Археалагічныя помнікі Ташкенцкай вобласці» паведамляецца, што ў 1969-м годзе ''А. Кабіраў'' правёў падлік колькасці петрагліфаў, якая перавысіла 600. Па дадзеных «Нацыянальнай энцыклапедыі Узбекістана» А. Кабіраў праводзіў даследаванні наскальных малюнкаў у 1966-м і 1971-1972-м гадах (там жа даецца ацэнка агульнай колькасці малюнкаў, якая перавышае 400).
Тэхніка выканання і змест
Петрагліфы маюць контурны характар, выдзеўблены на скалах тэхнікай скола .Сярод малюнкаў маюцца кругавыя салярныя знакі, выявы чалавека, свойскіх і дзікіх жывёл (конь, сабака, воўк, снежны барс, горны казёл, архар, алень, кабан ), малюнкі-сцэны. Змест малюнкаў-сцэн у працы «Археалагічныя помнікі Ташкенцкай вобласці» характарызуюцца як невыразны. Па дадзеных «Нацыянальнай энцыклапедыі Узбекістана», сярод іх маюцца карціны адпраўлення рэлігійных абрадаў, палявання, жывёлагадоўлі, замыкання табуноў у загон, нападу снежнага барса на горных казлоў.
Юрый Анатольевіч Сяргееў
Юрый Анатолевіч Сяргееў (Юрій Анатолійович Сергеєв; род. 5 лютага 1956, Ленінакан, Армянская ССР, СССР) — украінскі дыпламат. Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Украіны. Пастаянны прадстаўнік Украіны пры ААН.
Біяграфія
Вучыўся Кіеўскае вышэйшае агульнавайсковае вучылішча ім. М. Фрунзе. Скончыў Кіеўскі нацыянальны ўніверсітэт імя Тараса Шаўчэнкі (1981), філолаг-выкладчык. Кандыдат філалагічных навук, дацэнт. Валодае замежнымі мовамі: ангельскай, рускім, французскім.
З 1981 па 1989 асістэнт кафедры філалагічнага факультэта Кіеўскі нацыянальны ўніверсітэт імя Тараса Шаўчэнкі.
З 1989 па 1992 — дацэнт кафедры філалагічнага факультэта, намеснік дырэктара Інстытута украиноведения пры Кіеўскім нацыянальны ўніверсітэт імя Тараса Шаўчэнкі.
З 1992 па 1993 — кіраўнік Прэс -цэнтра МЗС Украіны.
З 1993 па 1994 — начальнік Упраўлення інфармацыі МЗС Украіны.
Са жніўня па снежань 1994 — кіраўнік Сакратарыята Міністра замежных спраў Украіны.
Са 1994 па 1997 — начальнік Упраўлення інфармацыі МЗС Украіны.
Са студзеня па лістапад 1997 — саветнік-пасланнік Пасольства Украіны ў Вялікабрытаніі і Паўночнай Ірландыі.
З 6 лістапада 1997 па 15 снежня 2000 — Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Украіны ў Грэцыі.
З 20 жніўня 1999 па 15 снежня 2000 — Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Украіны ў Албаніі па сумяшчальніцтве.
Са снежня 2000 па люты 2001 — кіраўнік Галоўнага ўпраўлення па пытаннях знешняй палітыкі Адміністрацыі Прэзідэнта Украіны.
З лютага па ліпень 2001 — першы намеснік Міністра замежных спраў Украіны.
З ліпеня 2001 па сакавік 2003 — Дзяржаўны сакратар МЗС Украіны.
З 2003 па 2007 — Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Украіны ў Францыі, Пастаянны прадстаўнік Украіны пры ЮНЕСКА.
З 18 красавіка 2007 — Пастаянны прадстаўнік Украіны пры ААН.
З 17 чэрвеня 2008 — Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Украіны ў Садружнасці Багамскія Астравы па сумяшчальніцтве.
Дыпламатычны ранг
Надзвычайны і Паўнамоцны Пасол Украіны (2000).
Спасылкі
‎
Абдул-Меджыд I
Абду́л-Меджы́д I (, Birinci Abdülmecit) (23 красавіка 1823 — 25 чэрвеня 1861) — 31-ы султан Асманскай імперыі, кіруючы ў 1839—1861. Старэйшы сын Махмуда II, спадчыннікам яко ён стаў 2 ліпеня 1839, неўзабаве пасля паражэння турэцкай арміі ад егіпцян у Нізіба (24 чэрвеня 1839).
Рэформы
Па савеце Рэшыда Мустафы-пашы ён выдаў 3 лістапада 1839 года знакаміты Хат-і-шэрыф, у якім абяцаў роўнае заступніцтва ўсім асманскім падданым, адмаўляючыся ад старога султанскага права распараджацца іх жыццём і маёмасцю.
У 1840-я гады султан дапамог ірландцам грашыма і хлебам (у тым ліку супраць волі брытанскага ўрада) падчас голаду ў Ірландыі.
Знешняя палітыка. Крымская вайна
У 1850 годзе Асманская імперыя, падтрыманая Англіяй, адмовілася выдаць дзяржаўных злачынцаў Аўстрыі і Расіі, за што ў 1852 годзе Аўстрыя выцесніла асманаў з Чарнагорыі.
У той жа час у Іерусаліме паміж праваслаўнымі і каталікамі ўзнікла спрэчка з-за святых месцаў. Імператары Мікалай I і Напалеон III умяшаліся ў спрэчку цэркваў. Нарастаючая канфрантацыя прывяла да дыпламатычнага пату і 4 кастрычніка 1853 года Турцыя, скарыстаўшыся падтрымкай Англіі і Францыі, абвясціла вайну Расіі. Так пачалася Крымская вайна. Саюзнікамі імперыі былі Англія і Францыя. Вайна скончылася некаторым паслабленнем рускіх, але ненадоўга: з пачатку 1860-х гадоў яны паступова аднаўлялі ваенны флот і крэпасці на Чорным моры, а пасля 1870 года наогул перасталі выконваць абмежаванні, накладзеныя на іх Парыжскім мірам 1856 года. Асманская імперыя ж наўзамен дастаўленых ёй вайной малаважных выгод павінна была абяцаць саюзнікам дадаць да Хат-і-Хумаюна (18 лютага 1856 г.) новыя рэформы, якія дрэнна карэлявалі з асманскім дзяржаўным ладам.
Парыжскі мірны дагавор 30 сакавіка 1856 года, які абяцаў дзяржаве не толькі знешні, але і ўнутраны спакой, не задаволіў ні хрысціян, ні мусульман. У Босніі, Балгарыі і Албаніі адбыліся хваляванні, у Дамаску і Ліване пачалася разня хрысціян.
Апошнія гады
У 1858 годзе было абвешчана пра банкруцтва султанскай казны, а сам Абдул-Меджыд упаў у вачах падданых. Няўдачы зламалі султана. Ён страціў цікавасць да спраў кіравання краінай, усё часцей праводзіў час у адзіноце ў палацы. Юр і п’янства падарвалі яго слабое здароўе.
Султан Абдул-Меджыд сканаў ад сухот 25 чэрвеня 1861 года, пакінуўшы 8 дочак і 6 сыноў, але яго спадчыннікам па асманскіх законах стаў яго брат Абдул-Азіз.
Апошнія чатыры султаны Асманскай імперыі — Мурад V, Абдул-Хамід II, Мехмед V і Мехмед VI — былі сынамі Абдул-Меджыда I ад розных жонак.
Апрацоўка металаў ціскам
Апрацоўка металаў ціскам — тэхналагічны працэс атрымання нарыхтовак або дэталяў у выніку сілавога інструмента ўздзеяння на апрацоўваны матэрыял.
Віды апрацоўкі металаў ціскам
Працэсы апрацоўкі металаў ціскам па прызначэнню падпадзяляюць на два выгляды:
Прэсаванне
Прэсаванне заключаецца ў прадаўліванні нарыхтоўкі, якая знаходзіцца ў замкнёнай форме, праз адтуліну матрыцы, прычым форма і памеры папярочнага перасеку выдаўленай часткі нарыхтоўкі адпавядаюць форме і памерам адтуліны матрыцы.
Валачэнне
Валачэнне заключаецца ў працягванні нарыхтоўкі праз паражніну матрыцы, якая звужваецца; плошчу папярочнага перасеку нарыхтоўкі памяншаецца і атрымлівае форму папярочнага перасеку адтуліны матрыцы.
Штампоўка
Штампоўкай змяняюць форму і памеры нарыхтоўкі з дапамогай спецыялізаванага інструмента — штампа (для кожнай дэталі вырабляюць свой штамп), які складаецца з матрыцы, пуансона і дадатковых частак. Адрозніваюць аб'ёмнае і ліставое штампаваннем. Пры аб'емнай штампоўцы у якасці нарыхтоўкі выкарыстоўваюць сартавы метал, разрэзаны на нарыхтоўкі. На нарыхтоўку ў працэсе аб'ёмнай штампоўкі ўздзейнічаюць спецыялізаваным інструментам — пуансонам, пры гэтым метал запаўняе паражніну матрыцы, набываючы яе форму і памеры.
Ліставая штампоўка
Ліставай штампоўкай атрымліваюць плоскія і прасторавыя полыя дэталі з нарыхтовак, у якіх таўшчыня значна менш памераў у плане (ліст, стужка, паласа). Звычайна нарыхтоўка дэфармуецца з дапамогай пуансона і матрыцы.
Камбінацыі
Існуюць таксама працэсы, якія з'яўляюцца камбінацыямі з некалькіх метадаў. Напрыклад, метад пракатка-валачэнне, пракатка-прэсаванне і г. д.
Кляштар бернардзінцаў (Дуброўна)
Дубровенскі кляштар бернардзінцаў — колішні кляштар у г. Дуброўне.
Гісторыя
У 1809 г. на іх месцы пабудаваны кляштар з касцёлам (не збярогся) бернардзінцаў.
Цяпер у будынку кляштара размешчаныя адміністрацыйныя ўстановы. Занесены ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як аб'ект гісторыка-культурнай спадчыны рэгіянальнага значэння.
Ціркушкавыя
Ціркушкавыя (Glareolidae) — сямейства птушак з атрада сеўцападобных (Charadriiformes).
Апісанне
Птушкі сярэдняй велічыні. Кароткая дзюба; разрэз рота глыбокі, даходзіць да пярэдняга краю вачэй. Распаўсюджаны ў пустынях, стэпах і паўпустынях Афрыкі, Азіі, Еўропы, Аўстраліі.
Класіфікацыя
У сямействе 2 падсямействы з 17 сучаснымі відамі, на тэрыторыі Расіі прадстаўлены 4 (адзначаныя *):
Датчык ціску
Датчык ціску — прылада, фізічныя параметры якой змяняюцца ў залежнасці ад ціску вымяранага асяроддзя (вадкасці, газу, пары). У датчыках ціск вымяранага асяроддзя пераўтвараецца ва ўніфікаваны пнеўматычны, электрычны сігнал або лічбавы код.
Адрозненне ад манометра
У адрозненне ад датчыка ціску, манометр — прылада, прызначаная для вымярэння (а не проста пераўтварэння) ціску. У манометры ад ціску залежаць паказанні прылады, якія могуць быць прачытаныя з яго шкалы, дысплея або аналагічнай прылады.
Хаймэ Мендоса Гансалес
Ха́ймэ Мендо́са Ганса́лес (Jaime Mendoza Gonzáles;, , Балівія — ) — балівійскі ўрач, паэт, філантроп, пісьменнік і географ.
Скончыўшы універсітэт Святога Франсіска Хаўера (Universidad Mayor Real y Pontificia San Francisco Xavier de Chuquisaca) у 1901 годзе і стаўшы ўрачом, Мендоса заўсёды вылучаўся гуманістычным аспектам у сваёй дзейнасці. Гэта праявілася ў працы, якую ён выконваў у некалькіх горных раёнах краіны, дзе акрамя сваёй медыцынскай працы ён праводзіў і дадатковую сацыяльную работу. Апроч таго, ён бесперапынна дапаўняў свае медыцынскія даследванні падчас паездак у іншыя краіны.
Хаймэ Мендоса таксама служыў у такіх галінах, як ваенная (быў хірургам батальёна), выкладчыцкая (быў прафесарам, дэканам і рэктарам універсітэта), палітычная (быў намеснікам сенатара Рэспублікі і кандыдатам у прэзідэнты) і карэспандэнцкая (працаваў у некаторых газетах).
Мендоса зрабіў вялікую колькасць публікацый як літаратурнага, так і навуковага характару (напрыклад, «У зямлі Патасі» (En las tierras de Potosí) і «Запіскі лекара» (Apuntes de un médico)). Ён лічыцца папярэднікам апісальнага рэалізму, які стаў папулярным у ХХ стагоддзі. За сваю працу Хаймэ Мендоса атрымаў некалькі ўзнагарод і прэмій як пры жыцці, так і пасмяротна.
Біяграфія
Хаймэ Мендоса нарадзіўся 25 ліпеня 1874 года ў Сукрэ. Сын Хасэ Марыі Мендосы, які быў адвакатам і паэтам, і Габіны Гансалес. Ён атрымаў ступень доктара медыцыны ва ўніверсітэце Святога Франсіска Хаўера 2 ліпеня 1901 года. Яго дысертацыя на тэму «Туберкулёз у Сукрэ» («La Tuberculosis en Sucre»), якая была напісана 22 чэрвеня, была выдатнай работай як з медыцынскай, так і з сацыяльнай кропак гледжання. Пасля гэтага Мендоса пераехаў у шахцёрскія гарады горнага раёнаː Унцыю і Лалагуу, дзе ён пачаў практыку ў якасці бальнічнага лекара. Яго праца была цесна звязана з барацьбой супраць туберкулёзу. Знаходзячыся там, ён заснаваў некалькі школ, бальніц і спартыўных цэнтраў. Гэты вопыт натхніць яго на публікацыю «У зямлі Патасі» («En las tierras de Potosí») некалькімі гадамі пазней.
Уладзімір Дзмітрыевіч Будзько
Уладзімір Дзмітрыевіч Будзько (, в. Ліскі, Рагачоўскі раён, Гомельская вобласць — ) — беларускі археолаг. Кандыдат гістарычных навук (1962).
Біяграфія
Удзельнічаў у Вялікай Айчыннай вайне.
Хаймэ Мендоса Гансалес
Біяграфія
У 1906 годзе Мендоса адправіўся ў Чылі з мэтай дапоўніць свае медыцынскія даследаванні. Па дарозе туды ён пазнаёміўся і пасябраваў з пісьменнікам Габрыэлем Рэнэ Марэнам. Праз некалькі гадоў, з 1911 па 1914, ён падарожнічаў па розных еўрапейскіх краінах — Іспаніі, Францыі, Германіі і Англіі — каб працягнуць вывучэнне сваёй прафесіі. У гэтых падарожжах ён сустрэў шмат пісьменнікаў, амерыканскіх і еўрапейскіх, такіх як Рубэн Дарыа, Эмілія Бабадылья, Руфіна Бланка Фамбона і іншыя.
Уладзімір Дзмітрыевіч Будзько
Біяграфія
У 1957 скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт імя У. І. Леніна. З 1961 па 1964 малодшы навуковы супрацоўнік Інстытута гісторыі АН БССР, з 1964 па 1965 старшы навуковы супрацоўнік, з 1965 па 1970 загадчык сектара археалогіі. У 1962 абараніў кандыдацкую дысертацыю «Палеолит Белоруссии». У 1970—1972 дацэнт Гомельскага ўніверсітэта, з 1973 у Інстытуце мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору НАН Беларусі.
Хаймэ Мендоса Гансалес
Біяграфія
Вярнуўшыся ў Балівію, Мендоса быў дэканам медыцынскага факультэта ўніверсітэта Святога Франсіска Хаўера, у якім вучыўся сам, а таксама быў там прафесарам агульнай паталогіі, унутранай паталогіі і псіхіятрыі. Ён таксама з'яўляўся прафесарам судовай медыцыны ў юрыдычнай школе, а пасля стаў рэктарам універсітэта. Пазней Хаймэ Мендоса заняўся палітыкай, дзе заняў пасаду намесніка, а пазней сенатара Рэспублікі, прадстаўляючы дэпартамент Чукісака ў 1931 годзе. У парламенце ён вылучаўся актыўнымі спробамі знайсці рашэнне чакскага канфлікту з Парагваем. Пазней ён таксама балаціраваўся ў прэзідэнты, але не быў абраны.
Уладзімір Дзмітрыевіч Будзько
Навуковая сфера
Даследаваў верхні палеаліт і мезаліт на тэрыторыі Беларусі і сумежнай тэрыторыі Расіі. Праводзіў раскопкі верхнепалеалітычных стаянак у Бердыжы, Елісеевічах, Юдзінаве, Юравічах, стаянак фінальнага палеаліту ў Падлужжы, Грэнску, Рудні Споніцкай і інш., устанавіў іх геалагічны ўзрост (разам з Л. М. Вазнячуком), вызначыў месца гэтых помнікаў сярод аналагічных стаянак Усходняй і Цэнтральнай Еўропы. Вылучыў самастойную грэнскую культуру, якая ў сваім развіцці прайшла 2 этапы: фінальнапалеалітычны і мезалітычны.
Хаймэ Мендоса Гансалес
Біяграфія
Мендоса таксама меў журналісцкі вопыт, працуючы ў газетах «Рэспубліка» («La República») і «Новыя маршруты» («Nuevas Rutas») у 1917 і 1919 гадах адпаведна. Апроч таго, ён пісаў і для іншых газет у Ла-Пасе («El Diario», «La Razón», «La Opinión y Fígaro») і ў Сукрэ («La Mañana», «La Prensa y El País»).
Літаратурная праца
Хаймэ Мендоса лічыцца адным з асноўных папярэднікаў апісальнага рэалізму, які ў ХХ стагоддзі меў вялікі поспех ў лацінаамерыканскай літаратуры. Рубэн Дарыа называў яго «балівійскі Горкі», намякаючы на ўплыў Максіма Горкага на яго творы.
Некаторыя з яго літаратурных твораў ніколі не былі апублікаваныя.
«У зямлі Патасі»
Мендоса апублікаваў «У зямлі Патасі» ў 1911 годзе. Назву да гэтай працы яму прапанаваў пісьменнік Альсідэс Аргедас, які таксама напісаў прадмову да твора, які першапачаткова меў назву «Марцін Марцінэс» (Martín Martínez).
Твор з'яўляецца хронікай жыцця Марціна Марцінэса, студэнта юрыдычнага факультэта, які адпраўляецца ў Лалагуу працаваць у шахтах, у якіх, паводле чутак, знаходзіцца вельмі шмат каштоўных металаў. Аднак, там ён сутыкаецца з цяжкім жыццём, поўным няшчасных выпадкаў, хвароб, наркаманіі, несправядлівасці і карупцыі.
Раман уключае ў сябе некалькі цікавых персанажаў, такіх як Лукас, хлопчык, які крадзе волава і перапрадае яго, каб дапамагчы бедным, Кладзіна, метыска, з якой Марцін заводзіць раман, але ў выніку здраджвае ёй і ўцякае з палюбоўніцай, а таксама лекар на шахце, які, відавочна, з'яўляецца правобразам аўтара твора.
Асноўным лейтматывам рамана з'яўляецца публічная дэманстрацыя промыслу ў балівійскіх шахтах і існавання, якое павінны былі цягнуць шахцёры, у асноўным індзейцы, якія падвяргаліся бесчалавечным умовам працы без годнай аплаты і гарантый. Раман фактычна быў папераджальным сігналам аб гэтай праблеме да грамадскасці і стаў адпраўной кропкай балівійскай «горнай літаратуры» і кампаніі па паляпшэнню ўмоў працы індзейцаў. Ён лічыцца «адным з самых надзейных гісторыка-літаратурных дакументаў, калі-небудзь напісаных пра балівійскіх шахцёраў».
Маракана
«Маракана́» (Estádio do Maracanã), афіцыйная назва стадыёна «Ма́рыу Фі́лью» (Estádio Jornalista Mário Filho) — у мінулым найбуйнейшы па велічыні футбольны стадыён у свеце, на дадзены момант — першы па ўмяшчальнасці стадыён Паўднёвай Амерыкі. Размешчаны ў Рыа-дэ-Жанэйра. Яго называюць сапраўдным цудам спартыўнай архітэктуры, а таксама храмам другой бразільскай рэлігіі — футбола. Хатняя арэна клубаў «Фламенгу» і «Флуміненсі», а таксама зборнай Бразіліі ўсіх узростаў. Таксама тут штогод праходзяць фінальныя матчы ў першынстве Лігі Карыёкі.
Хаймэ Мендоса Гансалес
«У зямлі Патасі»
Раман «У зямлі Патасі» атрымаў змешаныя водгукі. Гісторык Энрыке Фіна назваў працу пасрэднай, але цяжкай і рэалістычнай, сцвярджаючы, што «твор з'яўляецца анты-літаратурным, але моцна выклікае спачуванні». Паэт Франц Тамая заявіў, што яму не спадабалася кніга з-за тэмы апісання, але адзначыў, што жыццё апісана ў творы вельмі балюча. У сваю чаргу, Альсідэс Аргедас сказаў, што раман з'яўляецца вельмі аб'ектыўным, а яго рэалізм, магчыма, не быў перасягнуты ні ў адным лацінаамерыканскім літаратурным творы, у той час як Фернанда Діез дэ Медзіна назваў працу раманам, узятым з рэальнасці, а стыль моцным і прамым і толькі трохі мастацкім. Увогуле, асноўная сіла кнігі заключаецца ў апісаннях балівійскай прыроды, для якіх Мендоса меў выдатны патэнцыял. У рамане супастаўляюцца суб'ект і драматычная інтэнсіўнасць, але адсутнічае эмацыйнасць і мастацкая вышыня.
Маракана
Чэмпіянат свету 1950
На чэмпіянаце свету 1950 стадыён прымаў 8 матчаў: 5 першага групавога этапу і 3 матчы фінальнай групы.
Хаймэ Мендоса Гансалес
«Балівійская моц»
Пра характар самога Мендосы можна судзіць па яго твору «Балівійская моц» (El macizo boliviano), які быў апублікаваны ў 1935 годзе. Па ім можна сказаць, што нацыяналізм Мендосы быў хутчэй вынікам яго інтэлекта, а не эмоцый, і быў заснаваны на ідэі таго, што сутнасць балівійскай ідэнтычнасці складаецца з адносін паміж людзьмі з Кардыльеры-Аксідэнталі, Ціўанакі, Верхняга Перу і Сукрэ.
Медыцына
Медыцынская філасофія Хаймэ Мендосы адпавядае яго гуманістычнай асобе і лічыцца рухам да сацыяльнай медыцыны. Гэта моцна кантрастуе са звычаямі таго часу, у якім медыцына разглядалася са строга біялагічнай і навуковай кропак гледжання. Сапраўды, Мендоса цвёрда верыў, што лекары павінны спалучаць навуковы і сацыяльны фактары, каб не забывацца на пакуты хворага і псіхалагічныя наступствы, да якіх хвароба можа прывесці самога хворага і членаў яго сям'і. Ён асабліва падкрэсліваў гэта ў дачыненні да псіхічнай сферы, дзе, на яго думку, хваробы варта вывучаць з яшчэ большым акцэнтам на біялагічныя і сацыякультурныя фактары.
У 1923 годзе Мендоса быў прызначаны дырэктарам вар'ятні ў Сукрэ. У адпаведнасці з сваім мысленнем ён скасаваў розныя сілавыя метады, якія выкарыстоўваліся ў дачыненні да пацыентаў. Замест іх, ён аддаваў перавагу псіхатэрапіі.
Мендоса распрацаваў канцэпцыю «псіхічны штатыў» (trípode psíquico), у якой прадставіў трохпавярховую схему, размясціўшы ў ёй знізу ўверх інстынкт, эмоцыі і інтэлект. Гэтая схемы дапамагала яму аналізаваць і даследваць некаторыя захворванні. Ён таксама ўзняў паняцце «маральнай інтаксікацыі», калі саматычныя або псіхічныя траўмы маюць фізічныя праявы і могуць прывесці нават да сур'ёзных пашкоджанняў цела.
Такім чынам, улічваючы накіраванасць некаторых яго публікацый, Хаймэ Мендоса можа лічыцца адным з першапачынальнікаў геамедыцыны — навукі, якая займаецца праблемай распаўсюджвання захворванняў у свеце.
Медыцынскія публікацыі
У часопісе медыцынскага інстытута Сукрэ Мендоса апублікаваў каля 17 эсэ, некаторыя з якіх былі прысведчаны туберкулёзу і псіхіятрычным праблемам. У 1936 годзе ён апублікаваў «Запіскі лекара» (Apuntes de un médico). У гэтую кнігу ўвайшлі нарысы «Туберкулёз у Балівіі» (La tuberculosis en Bolivia), «Балівійская медыцына» (La medicina boliviana), «Эпідэмія туберкулёзу» (Epidemia tuberculosa), «Псіхічны штатыў» (El trípode psíquico), «Маральная інтаксікацыя» (La intoxicación moral) і «Псіхіятрычныя нататкі» (Notas psiquiátricas).
Як і ў выпадку з літаратурнымі творамі, некаторыя навуковыя працы Мендосы былі апублікаваныя ўжо пасля яго смерці.
Узнагароды
Хаймэ Мендоса атрымаў шмат розных прэмій і ўзнагарод як пры жыцці, так і пасмяротна. Ніжэй прадстаўленыя некаторыя з іх:
Міхал Валіцкі
Міхал Валіцкі (сапраўднае імя — Міхал Міцкевіч;, Новагародскі павет, Вялікае Княства Літоўскае — , Вільня, Расійская імперыя) — граф, авантурыст і філантроп Рэчы Паспалітай.
Біяграфія
Паходзіў са збяднелага шляхецкага роду. Выхоўваўся дзядзькай па маці — вялікакняскім крайчым Бучынскім. Навучаўся ў Мінскім езуіцкім калегіуме, потым у магілёўскіх езуітах. У 18 гадоў пачаў працаваць віцэ-рэгентам у менскіх судах.
Схільнасць да авантур і прыгод, а па іншай версіі — дуэль з набліжаным князёў Радзівілаў прымусіла Міцкевіча пакінуць працу і пераехаць у Кракаў, па іншых звестках — Львоў. Ён уладкаваўся на працу маркерам у рэстаран і кіраваў картачнымі гульнямі ў яго залі. У доме, дзе ён кватараваў, быў більярд, у гульні на якім Міцкевіч здабыў дасканаласць, як і ў гульні ў карты. Рызыкоўная і маляўнічая гульня Міцкевіча прыцягнула ўвагу князя Францішка Сапегі, які забраў яго з сабой у Вену.
Выйграўшы вялікую суму грошай, Міцкевіч пакінуў Сапегу і з венгерскім князем Міклашам Эстэрхазі пераехаў у Парыж. Там ён пазнаёміўся з магнатам К. Весялоўскім, ад якога паступова пераняў дасканалыя манеры паводзін пры двары і грунтоўныя веды ў фізіцы, хіміі і мінералогіі, шмат увагі надаваў самаадукацыі. Вялікія грошы ад картачных выйгрышаў дазволілі яму адкупіць у ваяводы раўскага Базыля Валіцкага прозвішча і права належаць да роду апошняга.
У 1787 годзе Валіцкі набыў сабе пасаду падстолія кароннага ў Станіслава Солтыка. У пошуках доступу да французскага каралеўскага двара, Валіцкі паехаў у Італію, дзе купіў сабе графскі тытул. Пасля вяртання ў Парыж быў прыняты пры двары караля Людовіка XVI, з дапамогай сваёй каханкі княгіні Паліньяк стаў фаварытам каралевы Марыі Антуанеты.
Ён зрабіўся пастаянным партнёрам каралевы за картачным сталом і зарабіў вялізныя грошы гульнёю супраць прадстаўнікоў найбагацейшых сем’яў Францыі. Польскі храніст Генрык Жавускі ўзгадваў пра Валіцкага: «Ніколі ні пра што не спрачаўся, прабачаў памылкі партнёрам, ніколі нікому не адмаўляў у крэдыце, ні ад каго не патрабаваў неадкладна заплаціць пройгрыш наяўнымі грашыма».
Выкананне сакрэтных даручэнняў каралеўскай сям’і і гульня ў карты пры двары па высокіх стаўках далі Валіцкаму магчымасць набыць значны капітал у грошах і каштоўнасцях. У маі 1783 года Міхаіл Валіцкі пераехаў у Лондан, дзе замест картачных гульняў ён стаў зарабляць грошы на гульні ў більярд і спекуляцыях на творах мастацтва.
У канцы 1787 года вярнуўся ў Рэч Паспалітую, дзе ягоны графскі тытул пацвердзіў кароль Станіслаў Аўгуст Панятоўскі. Пасяліўшыся ў Варшаве, «новаспечаны граф» выклікаў недавер арыстакратычнага грамадства сталіцы. Верагодна, рызыкоўныя махінацыі з каштоўнасцямі вымусілі Валіцкага перабрацца спачатку ў Гродна, дзе яшчэ ў 1793 годзе ён набыў палац віцэ-адміністратара. Увосень 1793 года, падчас «якабінскай дыктатуры» ў Парыжы ён набыў карціны знакамітых мастакоў, мэблю з Версаля і Цюільры, антычныя скупльптуры, фарфор.
Дубровенскі замак
Дубровенскі замак — колішні замак, які існаваў у XVI—XVIII стагоддзях у горадзе Дуброўна (Віцебская вобласць, Беларусь) на беразе Дняпра. Складаўся з Верхняга і Ніжняга замкаў. Комплекс не збярогся.
Міхал Валіцкі
Біяграфія
У 1798 годзе Міхал Валіцкі набыў фальварак Азёры Гарадзенскага павета. Там ён стварыў узорную гаспадарку, улічваючы досвед Антонія Тызенгаўза, заснаваў суконную (1807) і папяровую (1809) мануфактуры, для чаго запрасіў нямецкіх спецыялістаў.
У 1799 годзе Валіцкі пераехаў у Санкт-Пецярбург, дзе здзіўляў вышэйшы свет вялікай калекцыяй каштоўных камянёў, дасканалымі манерамі, шыкоўнымі прыёмамі, адукаванасцю і дабрачыннасцю. Пісьменніца Стэфані Фелісітэ дэ Жанліс, уражаная незвычайным сапфірам з калекцыі Валіцкага, прысвяціла гэтаму каменю аповесць.
Дубровенскі замак
Гісторыя
У 1593 годзе праз Дуброўну праязджаў пасол аўстрыйскага імператара Мікалай Варкач, які пакінуў сціслае апісанне ''«Дуброўна — горад і ў гэтым месцы апошні памежны замак супраць масквітаў. Горад ляжыць на Дняпры, а па другі бок замка працякае рака Дуброўніца. Гэты замак шырокі ў акружнасці, толькі ўвесь драўляны»''. .
Міхал Валіцкі
Біяграфія
Пасля вяртання ў 1806 годзе з кругасветнага плавання прадстаўнікоў экспедыцыі І. Ф. Крузенштэрна, Валіцкі купіў калекцыю рэдкіх кітайскіх і японскіх рэчаў. Значную частку сваёй калекцыі каштоўных камянёў ён падараваў Віленскаму ўніверсітэту. Пад назвай «калекцыя графа Валіцкага» яна была апісана Станіславам Юндзілам (паводле шэрагу гістарычных крыніц, пазней захоўвалася ў Эрмітажы).
Апошнія 20 гадоў жыцця граф правёў у асноўным у Вільні, дзе купіў вялізны дом. У 1805 годзе заснаваў стыпендыю ў Віленскім універсітэце для сваіх сваякоў па лініі Міцкевічаў і Валіцкіх. Памёр ва ўзросце 82 гадоў у Вільні і быў пахаваны на бернардзінскіх могілках.
Дубровенскі замак
Гісторыя
У 1654 годзе падчас вайны Расіі з Рэччу Паспалітай пасля працяглай аблогі (чэрвень—кастрычнік) Дуброўну занялі маскоўскія войскі. Яшчэ да ўзяцця горада цар Аляксей Міхайлавіч даваў інструкцыі ваяводзе князю Чаркаскаму: «Как город Дубровно здастца, и… шляхты лучших людей выбрав, прислать к государю,… а остальную шляхту велеть послать на Тулу, а мещан и уездных людей раздать ратным людям семьями, а город Дубровно выжечь». Гэты загад быў выкананы: 17 кастрычніка замак быў спалены, палонных шляхціцаў са складу залогі, а таксама 30 сем’яў лепшых мяшчан вывезлі ў царскую стаўку ў Смаленск.
Міхал Валіцкі
Біяграфія
Пасля яго смерці шматлікім прадстаўнікам роду Валіцкіх перайшлі вялізныя багацці, у тым ліку маёнтак Азёры, дзе знаходзілася багатая калекцыя карцін. За ўдзел нашчадкаў Міхала Валіцкага ў паўстанні 1863—1864 гадоў, спадчына была канфіскаваная царскімі ўладамі.
Дубровенскі замак
Гісторыя
У 1731 годзе паводле інвентара, Верхні і Ніжні Дубровенскія замкі амаль страцілі абарончае значэнне, хоць і былі адноўлены пасля Паўночнай вайны. Замак быў адноўлены ў 1730-х гадах і праіснаваў да 1772 года.
Архітэктура
Неаднаразова перабудоўваўся. У першай палове XVIII ст. драўляны замкава-палацавы комплекс абкружаны вадзяным ровам, умацаваны земляным валам, на якім былі драўляныя абарончыя сцены. Завершаная гонтавым шатром двух’ярусная брама з мостам цераз роў злучала замак з горадам. У яе ніжнім ярусе па баках ад праезда размяшчаліся вязніца і кардэгарда, у верхнім — зала з галерэяй. У цэнтры замка стаялі стары і новы палацы, злучаныя дарожкай з брусоў з невялікім мостам цераз сажалку (у цэнтры моста была відавая пляцоўка ў форме балкончыка, агароджанага ажурным парапетам з точанымі балясамі).
Міхал Валіцкі
Партрэт
У Нацыянальным музеі Літвы захоўваецца алейны партрэт Міхала Валіцкага аўтарства Марціна Янушэвіча (канец 1810-х гадоў), які з’яўляецца копіяй партрэта Іагана Лампі 1790-х гадоў. Верагодна, партрэт быў набыты Валіцкім для размяшчэння ў фундаваным ім у 1818 годзе доме па вуліцы Савіч, пасля яго смерці апынуўся ў Віленскім музеі старажытнасцей, адкуль пасля паўстання 1863—1864 гадоў трапіў у Румянцаўскі музей. Вернуты ў Нацыянальны музей Літвы ў 1956 годзе.
Дубровенскі замак
Новы палац
Новы палац (пабудаваны ў 1720-я гады — двухпавярховы прамавугольны ў плане будынак, складаўся з цэнтральнай часткі з прыхожай на першым паверсе і вялікай залай на другім, завершанай самастойным гонтавым дахам) і двух бакавых крылаў (у правым — чатыры жылыя пакоі і кабінет, у левым — сталовая і два жылыя пакоі). Быў накрыты складаным гонтавым дахам з шасцю люкарнамі. Планіроўка анфіладная. У пакоях стаялі грубкі з белай і зялёнай паліванай кафлі. Вокны ў алавяных пераплётах.
Міхал Валіцкі
Партрэт
Атрыбуцыя карціны як партрэта Міхала Валіцкага грунтуецца на «Рукапісе Каталога карцін і гравюр, змешчаных у Віленскім музеі старажытнасцяў», складзеным Людвікам Кандратовічам у 1856 годзе. Раней гэты твор памылкова лічыўся партрэтам графа Яўхіма Храптовіча.
Узнагароды
За ахвяраванні вялізных сум грошай на карысць навучальных устаноў кароль Станіслаў Аўгуст Панятоўскі ўзнагародзіў Міхала Валіцкага ўлетку 1789 года ордэнам Святога Станіслава I ступені, а ў 1790 годзе адзначыў ордэнам Белага Арла.
Станіслаў Чэчак
Стані́слаў Чэ́чак (Stanislav Čeček; 13 лістапада 1886 года, в. Лішна Беняшоўскага раёна, Багемія, Аўстра-Венгрыя — 29 мая 1930 года, горад Чэске-Будзеёвіцы, Першая Чэхаславацкая Рэспубліка) — чэхаславацкі генерал, удзельнік грамадзянскай вайны ў Расіі.
Віктар Андрэевіч Тумар
Ві́ктар Андрэ́евіч Ту́мар ( — ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Герой Савецкага Саюза (13.09.1944, пасмяротна).
В. А. Тумар нарадзіўся ў вёсцы Пеліка (зараз у Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці). Скончыў сямігодку і працаваў на торфазаводзе «Чырвоны Сцяг». У Чырвонай Арміі з 1941 г. Удзельнік баёў на Украіне, у Румыніі.
Стралок роты аўтаматчыкаў 929-га стралковага палка 254-й стралковай дывізіі (52-я армія, 2-і Украінскі фронт) чырвонаармеец В. А. Тумар вызначыўся 30 мая 1944 г. каля сяла Кірчыц (Кырпіцы ) ў раёне горада Ясы (Румынія). З групай знішчальнікаў танкаў ўступіў ў бой, знішчыў 2 танкі і бронетранспарцёр. У крытычны момант бою В. Тумар са звязкай гранат кінуўся пад варожы танк і падбіў яго.
Антон Мікалаевіч Дулеба
Біяграфія
Антон Дулеба нарадзіўся 14 студзеня 1920 года ў вёсцы Дубовы Лог (цяпер Чэрвеньскі раён Мінскай вобласці Беларусі) у сялянскай сям’і. У 1937 годзе скончыў два курсы Мінскага індустрыяльна-тарфянога тэхнікума, у 1938 годзе — курсы землеўпарадчыкаў, пасля чаго жыў і працаваў тэхнікам-землеўпарадчыкам у Новаанінскім раёне Сталінградскай (цяпер — Валгаградскай) вобласці. У верасні 1939 года Дулеба быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. Служыў у. У ліпені 1941 года скончыў курсы малодшых лейтэнантаў. Са жніўня 1942 года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. Прымаў удзел у баях на Варонежскім, Паўднёва-Заходнім, Цэнтральным, Беларускім, 1-м Беларускім франтах. Тры разы быў паранены. Удзельнічаў у вызваленні Ўкраінскай ССР, бітве за Дняпро, Калінкавіцка-Мазырскай аперацыі, вызваленні Ковеля, Люблін-Брэсцкай аперацыі, баях на, Вісла-Одэрскай, , Берлінскай аперацыях. Да студзеня 1945 года гвардыі старшы лейтэнант Антон Дулеба камандаваў 1-м сабельным эскадронам 56-га гвардзейскага кавалерыйскага палка 14-й гвардзейскай кавалерыйскай дывізіі 7-га гвардзейскага кавалерыйскага корпуса 1-га Беларускага фронту. Вызначыўся падчас фарсіравання Одэра.
Віктар Андрэевіч Тумар
Пахаваны у брацкай магіле ў сяле Кырпіцы. Пазней яго прах перапахаваны ў горадзе Ясы.
Антон Мікалаевіч Дулеба
Біяграфія
У ноч з 28 на 29 студзеня 1945 года эскадрон Дулеба пераправіўся праз Одэр і захапіў населены пункт Прытаг (цяпер — Пшыток, ў васьмі кіламетрах да паўночны-ўсход ад польскага горада Зялёна-Гура), дзякуючы чаму ўвесь полк здолеў бесперашкодна фарсіраваць раку. 3 лютага 1945 года эскадрон трапіў у акружэнне, але Дулеба, умела кіруючы дзеяннямі падначаленых здолеў з боем прарвацца з яго без страт.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 27 лютага 1945 года за «ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм» гвардыі старшы лейтэнант Антон Дулеба быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка» за нумарам 7294.
Быў таксама узнагароджаны двума ордэнамі Чырвонага Сцяга, ордэнамі Багдана Хмяльніцкага 3-й ступені, Аляксандра Неўскага, Айчыннай вайны 1-й і 2-й ступеняў, Чырвонай Зоркі, шэрагам медалёў.