cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Замак Шпільберк
Замак Шпільберк (Špilberk) размешчаны ў горадзе Брно, Чэхія.
Замак Шпільберк заснаваны ў XIII стагоддзі чэшскім каралём Пржэмыслам Отакарам II як рэзідэнцыя і крэпасць для абароны каралеўскага горада Брно.
Сярэднявечча
Першае пісьмовае згадванне пра крэпасць адносіцца да 1277 годзе. Узведзена была для абароны Маравіі з поўдня. Сваю залатую эру перажыў у часы люксембургскіх маркграфаў, якія адсюль кіравалі ўсёй Маравіяй. У 1560 годзе яго купілі мараўскія саслоўі, памятаючы значэнне Шпільберка для Маравіі, і адразу ж прадалі гораду Брно. Уласнасцю горада замак заставаўся да 1621 года, калі ў пакаранне горада за ўдзел у антыгабсбургскім паўстанні крэпасць была канфіскавана і стала зноў дзяржаўнай, гэта значыць каралеўскай, уласнасцю. Падчас гусіцкіх войнаў паказаў сябе непрыступнай крэпасцю. Зорны час Шпільберга, як ваеннага аб'екта, надышоў у канцы Трыццацігадовай вайны. У 1645 г., нягледзячы на даволі трухлявы стан, крэпасць вытрымала амаль чатырохмесячную аблогу шведскіх войскаў, якія ў шмат разоў пераўзыходзілі абаронцаў колькасцю і ўзбраеннем. Тады гэта перамога змяніла ход вайны, а Шпільберк ізноў даказаў сваю стратэгічную каштоўнасць.
Новая гісторыя
У 1783 годзе імператар Іосіф II прыняў рашэнне частку шпільберкскай крэпасці ператварыць у турму для ворагаў манархіі, і стварыць там самыя цяжкія ўмовы для зняволеных. Для гэтай задачы больш за ўсё падыходзілі казематы, якія служылі да гэтага складам ваеннага матэрыялу, якія падверглі адпаведным перабудовам. З тых часоў замак Шпільберк увайшоў у гісторыю Еўропы пад назвай «Турма народаў». Пасля 1809 года, калі па загадзе імператара Напалеона былі разбураны некаторыя значныя часткі ўмацавання, Шпільберк страціў сваё ранейшае ваеннае значэнне. З 1820 года крэпасць цалкам была ператворана ў велізарную грамадзянскую турму. Турма была прызначана для самых небяспечных злачынцаў, але час ад часу тут апыналіся і людзі, якія імкнуліся заваяваць свабоду і дэмакратычныя правы для сваіх народаў і краін, якіх можна назваць палітычнымі зняволенымі. У канцы XVIII стагоддзя ў ёй утрымліваліся французскія рэвалюцыянеры і іх прыхільнікі з Венгрыі, «Венгерскія якабінцы», у 20-я і 30-я гады XIX стагоддзя — італьянскія патрыёты — карбанарыі і паслядоўнікі руху «Маладая Італія», у сярэдзіне XIX стагоддзя польскія ўдзельнікі Кракаўскага паўстання.
З 1855 года Шпільберк стаў казармай і заставаўся ёй да 1959 года. У часы Першай сусветнай вайны і нацысцкай акупацыі, аднак, Шпільберк выкарыстоўваўся як месца ўтрымання палітычных зняволеных.
Наш час
Пачынаючы з 1960 года Шпільберк пераўтвораны ў рэзідэнцыю Музея горада Брно. У 1962 годзе абвешчаны нацыянальным культурным помнікам. Падвергся значнай рэканструкцыі і ператварыўся ў выразную дамінанту горада Брно.
Экспазіцыі і выстаўкі знаёмяць наведвальнікаў з гісторыяй крэпасці і гарады і з брненскім выяўленчым мастацтвам і архітэктурай. У летнія месяцы двары крэпасці-замка ажываюць культурнымі мерапрыемствамі: тэатральнымі пастаноўкамі і канцэртамі.
Аляксей Іванавіч Воранаў
Аляксей Іванавіч Воранаў (1904—1943) — старшы сяржант Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).
Біяграфія
Аляксей Воранаў нарадзіўся 27 кастрычніка 1904 года ў вёсцы Лемешава (цяпер — Воранава Галіцкага раёна Кастрамской вобласці) у сялянскай сям’і. Атрымаў пачатковую адукацыю. Скончыў Гатоўцэўскую вясковую школу. Як старэйшы ў сям’і дапамагаў бацькам па гаспадарцы, затым самастойна вёў яе. Адным з першых у сваёй вёсцы уступіў у калгас, працаваў у ім брыгадзірам. Да пачатку Вялікай Айчыннай вайны ён ужо быў старшынёй Козінскага сельсавета. У канцы 1941 года Воранаў быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. З мая 1942 года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. Удзельнічаў у бітве на Курскай дузе, вызваленні Чарнігава. Да верасня 1943 года гвардыі старшы сяржант Аляксей Воранаў камандаваў аддзяленнем 32-га гвардзейскага стралковага палка 12-й гвардзейскай стралковай дывізіі 61-й арміі Цэнтральнага фронту. Вызначыўся падчас бітвы за Дняпро.
У ноч з 28 на 29 верасня 1943 года Воранаў са сваім аддзяленнем на падручных сродках адным з першых пераправіўся праз Дняпро у раёне вёскі Глушэц Лоеўскага раёна Гомельскай вобласці Беларускай ССР. Аддзяленне выбіла праціўніка з бліжэйшай траншэі і замацавалася ў ёй, адбіўшы восем варожых контратак. 30 верасня Воранаў падняў сваё аддзяленне ў атаку. У рукапашнай сутычцы яму ўдалося выбіць праціўніка з другога абарончага рубяжа. У тым баі Воранаў асабіста знішчыў каля 30 варожых салдат і афіцэраў, загінуўшы пры гэтым. Пахаваны ў брацкай магіле ў пасёлку Любеч Рыпкынскага раёна Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 15 студзеня 1944 года за «ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм» гвардыі старшы сяржант Аляксей Воранаў пасмяротна быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза. Таксама быў узнагароджаны ордэнам Леніна і медалём «За адвагу». У гонар Воранава перайменаваная яго родная вёска, у Галічы яго імем названая вуліца.
Оўэн
Оўэн (Owen) — англійскае імя і прозвішча.
Каланчак (вёска)
Каланчак (Каланча́к) — вёска ў Ізмаільскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Рэчыцкі сельсавет (Чэрыкаўскі раён)
Рэ́чыцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Чэрыкаўскага раёна Магілёўскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 года вёска) Рэчыца.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Чэрыкаўскага раёна Магілёўскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Чэрыкаўскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Магілёўскай вобласці. З 16 верасня 1959 года ў складзе Крычаўскага раёна. 24 чэрвеня 1960 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Глінскага сельсавета. З 25 снежня 1962 года ў складзе Краснапольскага раёна, з 6 студзеня 1965 года — Крычаўскага раёна, з 30 ліпеня 1966 года — адноўленага Чэрыкаўскага раёна. 18 лютага 1972 года ў склад Сормаўскага сельсавета перададзены 9 населеных пунктаў (Анюціна, Вудага, Глінь, Загурковішча, Карма, Кістоўня, Ляшчэвіна, Масткова і Палам). 23 снежня 2009 года ў склад сельсавета з Сормаўскага сельсавета перададзены 8 населеных пунктаў (Багданаўка, Вымач, Глінь, Зоры, Латышчына, Ляшчэвіна, Масткова і Ямкі).
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (6 населеных пунктаў) — 626 чалавек, з іх 97,1 % — беларусы, 2,4 % — рускія.
Мікіта Віталевіч Супрановіч
Мікіта Супрановіч (нар., Вілейка) — беларускі футбаліст, абаронца расійскага клуба «Спартак» з Кастрамы.
Клубная кар’ера
Выхаванец ДЮСШ-2 горада Барысава, з 2018 года пачаў выступаць за дубль барысаўскага БАТЭ, на наступны год трывала замацаваўся ў дублі. Дэбютаваў у асноўнай камандзе БАТЭ 29 жніўня 2020 года ў матчы Кубка Беларусі супраць мікашэвіцкага «Граніта» (5:0), калі выйшаў на замену ў другім тайме.
Да сезона 2021 рыхтаваўся з асноўнай камандай барысаўчан. Дэбютаваў у Вышэйшай лізе 14 сакавіка 2021 года ў матчы супраць «Слуцка» (3:0), выйшаўшы на замену ў канцы сустрэчы. У далейшым рэгулярна з’яўляўся на лаўцы запасных у асноўнай камандзе, часам выхадзіў у стартавым складзе.
У снежні 2022 года пасля вяртання з арэнды стаў трэніравацца з БАТЭ, аднак у студзені 2023 года пачаў шукаць новы клуб. У лютым 2023 года на правах арэнды далучыўся да бабруйскай «Белшыны», дзе таксама стаў іграком асновы. Пакінуў бабруйскі клуб у ліпені 2023 года і хутка далучыўся да расійскага «Спартака» з Кастрамы.
Міжнародная кар’ера
У кастрычніку 2019 года гуляў за юніёрскую зборную Беларусі (да 19 гадоў) у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Еўропы.
26 сакавіка 2021 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, адгуляўшы ўсе 90 хвілін у таварыскім матчы супраць Арменіі (2:1).
Піўні (Фасціўскі раён)
Піўні (Півні́) — вёска ў Фасціўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Тамсалу
Та́мсалу (Tamsalu) — горад без муніцыпальнага статусу ў павеце Ляэнэ-Вірумаа, Эстонія. У 1954 годзе населены пункт Тамсалу атрымаў статус пасёлка гарадскога тыпу. Да адміністрацыйнай рэформы мясцовых самакіраванняў Эстоніі 2017 года ўваходзіў у склад воласці Тамсалу (скасаваная) і быў яе адміністрацыйным цэнтрам.
Калмыкі
Калмы́кі (саманазва хальмг) — народ мангольскага (айрацкага) паходжання, асноўная частка насельніцтва Калмыкіі.
Рассяленне
Большая частка калмыкаў пражывае на тэрыторыі Расійскай Федэрацыі (183,4 тыс. чал. у 2010 г.), дзе складае асноўную частку насельніцтва Калмыкіі (57,4% у 2010 г.). Жывуць таксама ў суседніх рэгіёнах Расіі, Маскве і Сібіры, па-за межамі Расіі - у Кыргызстане (4,2 тыс. у 2009 г.), ЗША (прыблізна 2 тыс.) і Францыі (прыблізна 1 тыс.).
Гісторыя
Айраты, продкі сучасных калмыкаў, да XII-XIII ст. насялялі тэрыторыі паблізу возера Байкал, пазней адкачавалі ў Заходнюю Манголію і суседнія землі Алтая і Сярэдняй Азіі, дзе ў XIV-XVII стст. стварылі Джунгарскае ханства. У пачатку XVII ст. частка айратаў на чале тайшы Хо Орлюка па невядомых прычынах пакінула качэўі і рушыла на захад. У 1607 г. яны прынялі шэрць (прысягу) Васілю Шуйскаму. У 1608 г. расійскія ўлады вылучылі для іх качэўі ўздоўж рэк Іртыш, Ішым і Табол. Аднак супярэчанні з адміністрацыяй і сутыкненні з сібірскімі татарамі хутка прывялі да парушэння прысягі. Калмыкі рушылі ў бок Волгі. Канчатковы мір паміж расійскімі ўладамі і калмыкамі быў заключаны ў 1657 г., калі ўсе калмыцкія тайшы прынялі новую шэрць. Дагавор прадугледжваў "вечнае падданства і паслушэнства" рускаму цару і абавязак несці ваенную службу на карысць Расіі.
Тэрыторыі качэўяў калмыкаў не аднаразова мяняліся. У найбольш спрыяльныя перыяды XVII-XVIII стст. яны кантралявалі стэпы ад Каўказу на поўдні да Самары на поўначы, адкуль яны выціскнулі нагайцаў. У 1750-ыя гг. да расійскіх калмыкаў далучыліся новыя перасяленцы з Джунгарыі.
У 1664 г. расійскія ўлады афіцыйна прызналі Калмыцкае ханства, якое дасягнула росквіту пры хане Аюке (1642 - 1724 гг.). Калмыкі прымалі ўдзел амаль ва ўсіх войнах, якія вяла Расія ў якасці саюзнай кавалерыі ці нерэгулярных ваенных фарміраванняў, у тым ліку на тэрыторыі Беларусі. Аюка і іншыя ханы самастойна заключалі дамовы з Портай, уваходзілі ў ваенныя сутыкненні з суседнімі народамі, у тым ліку з рускімі і ўкраінцамі. У 1771 г. Кацярына II скасавала Калмыцкае ханства, што прывяло да масавага зыходу калмыкаў на чале хана Убашы на землі, падначаленыя Кітаю. Згодна паданню, у Расіі засталіся толькі калмыкі, якія качавалі на правым беразе Волгі і не здолелі далучыцца да астатніх у выніку вясновай паводкі.
У 1800 г. Павел I узнавіў Калмыцкае ханства на чале намесніка, але ў 1803 г. яно зноў было скасавана Аляксандрам I. Калмыцкія качэўі былі далучаны да Астраханскай губерніі. Калмыкі працягвалі службу ў рускай арміі. У 1812 г. прымалі ўдзел у парадзе пераможцаў у Парыжы. З друг. пал. XIX ст. частка калмыкаў спыніла качавы лад жыцця, наймалася на працу на нафтапромыслы ці займалася ловам рыбы, садаўніцтвам і агародніцтвам. У 1892 г. было адменена прыгоннае права.
Летам 1917 г. Часовы ўрад вылучыў у складзе Астраханскай губерніі Стэпавую вобласць калмыцкага народа з цэнтрам у Элісце (раней стаўка ханаў знаходзілася каля Самары). Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі многія калмыкі далучыліся да белага руху і пазней пакінулі Расію. Іншыя змагаліся на баку бальшавікоў. У 1920 г. была створаная Калмыцкая аўтаномная вобласць, ператвораная ў 1935 г. у Калмыцкую Аўтаномную Савецкую Сацыялістычную Рэспубліку (КАССР). У 1930-ых гг. у выніку калектывізацыі калмыкі былі вымушаныя пачаць весці аселы лад жыцця. Да 1937 г. былі зачынены ўсе будысцкія храмы. Праводзілася палітыка русіфікацыі. У 1943 - 1957 гг. КАССР была ліквідавана. Большасць калмыкаў падвергліся дэпартацыі ў Сярэднюю Азію, пад час якой загінула каля трэці народа. Пасля ўзнаўлення КАССР палітыка русіфікацыі працягвалася.
У 1990 г. Вярхоўны Савет КАССР прыняў дэкларацыю аб суверынетэце. У 1992 г. была абвешчана Рэспубліка Калмыкія у складзе Расійскай Федэрацыі.
Традыцыйная культура
Традыцыйныя рамёствы: чаканка, гравіроўка, мастацкі гафт, цісненне па скуры, разьбярства па дрэве і інш.
Мужчынская вопратка: прыталены кафтан, мяккія скураныя боты. Жаночая вопратка: доўгая сукенка з камізэлькай, доўгая кашуля, штаны і боцікі. Адмысловае значэнне надавалася мужчынскім металічным наборным і жаночым вышытым паясам, якія сведчылі аб шляхетнасці ўладальніка. У святочныя дні апраналі галаўныя ўборы, упрыгожаныя чырвоным пэндзлікам. І мужчыны, і жанчылі насілі доўгія валасы з косамі, упрыгожваліся кольцамі, завушніцамі і бранзалетамі.
У мінулым калмыкі сяліліся ў кібітках, будавалі зямлянкавыя і паўзямлянкавыя жытлы. Былі распаўсюджаны сваяцкія паселішчы — хатоны, меўшыя круглую планоўку. У цэнтр зганялася жывёла, праводзіліся сямейныя і сваяцкія сходы. Сем’і былі пашыранымі і, у сваю чаргу складаліся з малых. Сем’і аб’ядноўваліся ў групы, меўшыя адзінае (не абавязкова сваяцкае) паходжанне. Усяго вылучалася 6 такіх груп (таргуты, дэрбеты, хойты і інш.). На іх аснове праводзіўся адміністрацыйны падзел на аймакі і ўлусы. Дзяўчат аддавалі замуж у суседнія хатоны, але звычайна ў межах сваёй групы. Сватаўство прадугледжвала шчодрыя падарункі сваякам нявесты, хаця выкуп, як у суседніх народаў, не меў месца. Зурхачы (астролаг) вызначаў спрыяльны дзень для вяселля. Поўны цыкл вясельнай абраднасці займаў тры дні і болей.
У вуснай народнай творчасці існавалі такія жанры, як працяглы спеў, доўгія пажаданні, выслоўі, казкі, прымаўкі. Спецыяльныя прафесійныя казачнікі-джангарчы апавядалі гісторыка-міфалагічны эпас «Джангар».
Мова
Калмыцкая мова (хальмг келн) належыць да мангольскай групы моў (Алтайская сям'я), але ў адрознненні ад сучаснай літаратурнай мовы Манголіі сфарміравалася на аснове айрацкіх дыялектаў. З XVII ст. калмыкі карысталіся джунгарскай пісьмовасцю тода бічыг, створанай будысцкім манахам Заем. У 1924 г. яна была зменена на кірыліцу. У 1930 - 1938 гг. таксама карысталіся лацінкай.
У ХХ ст. з'явілася прафесійная літаратура ( А. Амур-Санан, С. Каляеў, Д. Кугульцінаў, А. Бадмаеў і г. д.). У Калмыкіі маюцца выданні на калмыцкай мове, хаця выходзяць яны вельмі абмежаваным накладам. Гаворкавая калмыцкая мова хутка губляецца. ЮНЕСКА ўнесла калмыцкую мову ў спіс моў, што знаходзяцца пад пагрозай страты.
Рэлігія
Найбольш распаўсюджаная рэлігія – будызм у форме ламаізму (ваджраяны). Пасля перасялення ў Расію калмыкі працягвалі захоўваць сувязь з Тыбетам. У XVII ст. іх двойчы ад імя далай-ламы наведваў Зая. Аднак будысцкія кляштары-хурулы знаходзіліся ў залежнасці ад свецкіх улад ці пэўных сем'яў і родаў. У Калмыкіі не мелася філасофскіх школ, амаль адсутнічала спецыяльная рэлігійная адукацыя. У 1930-ыя - сяр. 1980-ых гг. усе хурулы былі зачынены. У наш час дзейнічае 27 хурулаў, створана адзіная іерархія на чале вярхоўнага Шаджын-ламы. З 1991 г. Калмыкію некалькі разоў наведваў Далай-лама XIV.
Літаратура
Народы России: Энциклопедия. / Главный редактор В. А. Тишков. - М.: Большая Российская Энциклопедия, 1994
Уладзіслаў Тарноўскі
Нарадзіўся ў сяле Урублявіцы (Вараблевічы) у паўднёва-ўсходняй частцы былой Рэчы Паспалітай. Яго бацька, Валерыян, быў памешчыкам. Калі яму было чатыры гады, яго маці памерла. Вучыўся ў Ягелонскім універсітэце (1851—1857), затым ён вывучаў ў кансерваторыі ў Парыжы. Ён прымаў удзел у Студзеньскае паўстанне. Потым ён вучыўся ў кансерваторыі ў Лейпцыгу і вучыўся ў Ферэнца Ліста. Уладзіслаў шмат падарожнічаў, асабліва ў краінах Усходу, памёр падчас адной са сваіх паездак.
IC 2903
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Васыліўка (Кілійскі раён)
Васыліўка (Васи́лівка) — вёска ў Кілійскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Клятнянскі сельсавет
Клятня́нскі сельсаве́т — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Глускага раёна Магілёўскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 г. — вёска) Клетнае.
20 лістапада 2013 года сельсавет скасаваны, частка тэрыторыі далучана да Слаўкавіцкага сельсавета (аграгарадок Клетнае, пасёлкі Зара, Красны, вёскі Байлюкі, Барбарова, Баянава, Бярэжкі, Вайцяхова, Малінава, Новаандрэеўка, Пагарэлае, Пяценка), частка — да Хваставіцкага сельсавета (вёскі Даколь, Старына, Сялец, Цяснова).
Паводле перапісу 2009 года насельніцтва сельсавета — 1033 чалавекі, з іх 94,3 % — беларусы.
Перапончатакрылыя
Перапончатакрылыя (Hymenoptera) — атрад насякомых.
Апісанне
Даўжыня 0,2—60 мм. На галаве пара фасетачных вачэй і тры простыя вочкі. Вусікі простыя, перыстыя, булава- або грэбенепадобныя. Пярэдняспінка злучана нерухома з сярэднегрудзямі, а пярэднягрудзі — рухома з пярэдняспінкай. Маюць дзве пары празрыстых перапончатых крылаў (адсюль назва), зрэдку другасна бяскрылыя (мурашкі, немкі). Ротавыя органы грызучыя ці грызуча-лізальныя або сысучыя. У самак на канцы брушка яйцаклад або джала. Ногі хадзільныя, бегальныя.
Распаўсюджанне
Вядомы з трыясу (каля 220 млн. г. назад). Пашыраны ўсюды, пераважна ў тропіках і субтропіках. На Беларусі каля 3 тысяч відаў, найбольш пашыраны, восы, , , , , пчолы, , , , і інш.
Асаблівасці біялогіі
Перапончатакрылыя вызначаюцца складанымі паводзінамі (адзіночныя і грамадскія насякомыя), у многіх развіты інстынкт будовы гнязда і клопату пра патомства.
Дарослыя насякомыя пераважна расліннаедныя, некаторыя — драпежнікі, паразіты. Лічынкі кормяцца рознымі часткамі раслін. Самцы развіваюцца з неаплодненых (гаплоідных) яец, самкі — з дыплоідных (з двайным наборам храмасом), звычайна аплодненых, толькі ў некаторых відаў — з неаплодненых яец (гл. партэнагенез). Развіццё з поўным ператварэннем. Лічынкі бязногія або вусенепадобныя.
Значэнне для чалавека
Многія перапончатакрылыя — апыляльнікі раслін. Наезнікаў выкарыстоўваюць у біялагічнай барацьбе са шкоднікамі сельскагаспадарчых раслін. Меданосныя пчолы даюць мёд, воск, пропаліс. Ёсць шкоднікі сельгаскультур і лясных парод.
Вюрцыт
Вюрцы́т — мінерал класа сульфідаў, крышталічная паліморфная мадыфікацыя сульфіду цынку, ZnS. Названы ў гонар французскага хіміка Ш. А. Вюрца.
Уласцівасці
Крышталізуецца ў гексаганальнай сінгоніі. Утварае каламорфныя, прамяністыя, крышталічныя скарынкі. Зрэдку сустракаецца ў выглядзе кароткіх крышталёў пірамідальнай і таблічастай формы. Колер ад амаль бясколернага да бура-чорнага. Цвёрдасць 3,5—4 па шкале Моаса. Шчыльнасць 4,09 г/см³. Крохкі. Раствараецца ў салянай і азотнай кіслотах.
Паходжанне і радовішчы
Вюрцыт мае гідратэрмальнае нізкатэмпературнае паходжанне. Сустракаецца ў асацыяцыі з пірытам, сфалерытам, халькапірытам, барытам, марказітам. Радовішчы ў Аўстраліі, Аргенціне, Балгарыі, ЗША, Італіі, Канадзе, Кітаі, Расіі, Украіне.
Выкарыстанне
Вюрцыт разам са сфалерытам з’яўляецца рудой на цынк, часам на кадмій.
Білэ (пасёлак)
Білэ (Бі́ле) — пасёлак у Кілійскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Ян Ежы Флемінг
Ян Ежы Дэтлаў Флемінг (, Івен —, Варшава) — дзяржаўны дзеяч Рэчы Паспалітай. Вялікі падскарбі літоўскі (1746—1764), ваявода паморскі (1766—1771).
Біяграфія
Сын Фелікса Фрыдрыха фон Флемінга, родзіч вялікага літоўскага канюшага Якуба Генрыка Флемінга.
З 1724 года ў Рэчы Паспалітай, камандаваў каралеўскім палком. Падтрымліваў абранне на трон Аўгуста III, за што прызначаны старостам шарашоўскім. Генерал літоўскай артылерыі ў 1738—1746 гадах, вялікі падскарбі літоўскі ў 1746—1764 гадах; фінансава ўплывовая асоба ў Рэчы Паспалітай.
Выконваў дыпламатычныя даручэнні ў Саксоніі і Расіі. У 1752—1759 гадах староста берасцейскі, у мястэчку Балоткаў каля Берасця, якое перайменаваў у гонар жонкі ў Тэрэспаль (Цярэспаль), уладкаваў галоўную рэзідэнцыю з палацам.
Быў звязаны з Чартарыйскімі, арыентаваўся на Расію, варагаваў з Каралем Станіславам Радзівілам Пане Каханку. З абраннем на трон Станіслава Аўгуста Панятоўскага адносіны з дваром пагоршыліся, а стварэнне Скарбовай камісіі (1764) паклала канец яго гаспадарчай усемагутнасці.
З 1766 года ваявода паморскі. Варожа ставіўся да Барскай канфедэрацыі.
Беларускі партызан (значэнні)
Назву Белару́скі партыза́н маюць:
Дзынілор
Дзынілор (Дзинілор) — пасёлак у Кілійскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Алэніўка (Фасціўскі раён)
Алэніўка (Оле́нівка) — вёска ў Фасціўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
IC 2904
IC 2904 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сухінічы (горад)
Сухінічы — горад у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Сухініцкага раёна Калужскай вобласці. Размешчаны на левым беразе ракі Брынь. Буйны чыгуначны вузел. Насельніцтва 16,2 тыс. чалавек (2005).
Суурэ-Яані
У 1950—1959 гадах быў цэнтрам Суур-Яніскага раёна.
Гісторыя
У 1923 годзе Суурэ-Яані атрымаў статус гарадскога пасёлка, у 1938 годзе — правы горада. Акупаваны нямецкімі войскамі 11 ліпеня 1941 года. Вызвалены 23 верасня 1944 года савецкімі войскамі падчас Талінскай аперацыі — 1-й ударнай арміяй.
Памятныя мясціны
Мемарыяльны музей кампазітараў Артура і Вілема Капаў. У іх гонар кожны год у горадзе праводзяцца музычныя фестывалі.
Кастэлана-Гротэ
Кастэлана-Гротэ (Castellana Grotte) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бары.
Насельніцтва складае 19147 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 272 чал./км². Займае плошчу 68 км². Паштовы індэкс — 70013. Тэлефонны код — 080.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Maria S.S. della Vetrana, San Leone Magno.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Сямён Міхайлавіч Лазарчык
Сямён Лазарчык (нар., ) — беларускі футбаліст, абаронца славацкага клуба «Дубніца».
Сіба Кокан
Сіба Кокан (司馬 江漢; народжаны Анда Кіхіра (安藤吉次郎) ці Кацусабура（勝三郎）);  — ) — японскі мастак і гравёр перыяду Эда, вядомы пад псеўданімам Кокан за свае карціны ў стылі, што капіраваў жывапісныя галандскія стылі, метады і тэмы, а таксама за сваімі гравюрамі ў стылі ўкіё-э, якія ён ствараў пад імем Харушыге. Між гэтым ён адзначыўся падробкамі прац Судзукі Харунобу. Кажуць, што ён хваліўся сваёй здольнасцю імітаваць вялікага майстра так добра. Акрамя таго ён займаўся рангаку ў галіне астраноміі.
Сямён Міхайлавіч Лазарчык
Клубная кар’ера
У студзені 2021 года перайшоў у барысаўскі БАТЭ. Аднак, на полі ў асноўнай камандзе не з’яўляўся і ў ліпені 2021 года па пагадненні бакоў пакінуў клуб.
Сіба Кокан
Як і многія іншыя мастакі перыяду Эда, Коканам выкарыстоўвалася вялікая разнастайнасць іншых імёнаў у розных кропках ў сваёй кар'еры, хоць «Сіба Кокан», «Сузукі Харушыге», і блізкія да іх варыяцыі з'яўляліся значна часцей.
Сямён Міхайлавіч Лазарчык
Клубная кар’ера
У верасні 2021 года далучыўся да клуба «МАС Табарска» з другога дывізіёна Чэхіі, аднак рэдка з’яўляўся на полі. У студзені 2022 года, пакінуўшы Чэхію, некаторы час трэніраваўся з «Іслаччу», а ў сакавіку далучыўся да славацкай «Дубніцы».
Сіба Кокан
Біяграфія
Сіба Кокан пачаў вучыцца маляванню ў 15-гадовым узросце ў школе Кано, у Кано Фурунобу, але пакінуў школу праз 6 гадоў. Пазней ён перайшоў у вучні да Судзукі Харунобу, асвоіў тэхніку ўкіё-э. Як пасля прыгадваў Кокан Сіба, пасля смерці настаўніка, ён працягваў выпускаць гравюры пад яго імем. Сучасныя гісторыкі мастацтва адзначаюць адметны каліграфічны стыль подпісу фальшывага Харунобу, выкарыстанне перспектывы ў заходнім стылі і некалькі менш тонкія фігуры ў працах «Харунобе» (Кокана).
Мастак таксама адчуў уплыў. Нягледзячы на тое, што майстар валодаў самымі рознымі стылямі, ён таксама быў і вялікім наватарам, які асвойваў новыя тэхнікі і карыстаўся імі. Паступова магчымасці укіё-э перасталі задавальняць творчыя патрэбы мастака і ён стаў вывучаць кітайскі жывапіс з яго імкненнем да перадачы перспектывы і яркіх фарбаў. Далей Кокан Сіба зацікавіўся заходнім мастацтвам. Ён вывучаў яго па работах японскага мастака заходняга стылю Хірага Гэнай.
Змяніўшы уласны стыль, ён прыняў новае імя, што праславіла яго, — Кокан Сіба. Ён стаў не толькі прыхільнікам новага стылю, але і заклікаў да глыбокага вывучэння еўрапейскіх навук і мастацтваў. Мастак не толькі выпусціў масу гравюр у новым стылі, але стаў пісаць алеем, выпускаць кнігі, якія папулярызуюць заходняе мастацтва.
Кокан жыў у Эда, быў вучнем рангаку ў дадатак да сваіх мастацкіх заняткаў і цікавіўся астраноміяй у прыватнасці. Праз гэта выдаў кнігу Каперніка з уласнымі ілюстрацыямі.
Таксама сустракаўся з галандскім паслом.
Значэнне творчай і папулярызатарскай дзейнасці
Пачаўшы артыстычную кар'еру ў 15 гадоў, Кокан Сіба ператварыўся ў сапраўднага майстра і наватара, значна пашырыў гарызонты для сваіх паслядоўнікаў.
Карта свету працы Кокана Сіба, апублікаваная ў 1792 годзе ў двух рукапісных лістах, паказвае ў навакольных дыяграмах малюнкі Каперніка з Зямлёй, Сонцам і Месяцам.
Стары Траяны
Стары Траяны (Старі Трояни́) — вёска ў Кілійскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Ковэльскі раён
Ковэльскі раён (Ковельський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Валынскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Ковэль (Ковель).
Утвораны ў 1939 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 40681 чалавек, плошча — 1723 км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 2 пасялковых і 28 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 2 пасёлкі гарадскога тыпу і 91 сяло.
Прыазэрнэ (Кілійскі раён)
Прыазэрнэ (Приозерне́) — вёска ў Кілійскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Спіс прэзідэнтаў Аўстрыі
Спіс Прэзідэнтаў Аўстрыі
Прэзідэнты Першай Рэспублікі (1918—1938)
Прэзідэнты Другой Рэспублікі (пасля 1945 года)
{|
Гліптыка
Глі́птыка (ад  — выразаю, выдзёўбваю) — мастацтва разьбы на каштоўных і паўкаштоўных камянях, адзін з відаў дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва. Вядома ў Месапатаміі, Пярэдняй Азіі, Старажытным Егіпце і Старажытным Рыме з IV тысячагоддзя да н.э. У сярэднія вякі развівалася галоўным чынам у краінах Усходу. Новы ўздым гліптыкі у эпохі Адраджэння і класіцызму. У XIX стагоддзі гэты від мастацтва прыйшоў у заняпад і на змену яму прыйшоў гем.
Разьбяныя камяні (гемы) з глыбокай старажытнасці служылі пячаткамі, кудменямі і ўпрыгожваннямі. Гемы выконваліся з мяккіх (стэатыт, гематыт, серпенцін) або цвёрдых (сердалік, халцэдон) парод каменя ўручную або з дапамогай нескладаных станкоў. Гемы з паглыбленымі выявамі называюцца інталіямі, з выпуклымі — камея.
IC 2905
IC 2905 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Аляксандр Аляксандравіч Новікаў (маршал)
Аляксандр Аляксандравіч Новікаў (Алекса́ндр Алекса́ндрович Но́виков; 6 (19) лістапада 1900, вёска Крукава, Нерахцкі павет, Кастрамская губерня (цяпер Нерахцкі раён, Кастрамская вобласць) —, ) — савецкі военачальнік, камандуючы Ваенна-Паветранымі Сіламі РСЧА (1942—1946). Галоўны маршал авіяцыі (21 лютага 1944 ). Двойчы Герой Савецкага Саюза (1945, 1945). Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР 2-га склікання. Прафесар (1958).
Прэзідэнцкія выбары ў Расіі (2018)
Чарговыя вы́бары прэзідэ́нта Расі́йскай Федэрацыі адбыліся 18 сакавіка 2018 года. У адпаведнасці з Канстытуцыяй Расіі, кіраўнік дзяржавы абіраецца на шасцігадовы тэрмін шляхам роўнага і прамога агульнага тайнага галасавання. Калі ў першым туры пераможца не будзе вызначана, другі тур мае адбыцца 18 красавіка 2018. Да ўдзелу ў выбарах дапушчаныя восем кандыдатаў. .
Кандыдаты
Палітычныя партыі, прадстаўленыя ў Дзярждуме ці заканадаўчых органаў не менш як траціны суб’ектаў федэрацыі, могуць вылучаць кандыдатаў без збору подпісаў. Такімі партыямі з’яўляюцца «Адзіная Расія», КПРФ, ЛДПР, «Справядлівая Расія», «Радзіма» і «Грамадзянская плятформа».
Астатнім кандыдатам неабходна сабраць ад 100 да 300 тысяч подпісаў.
Працэс рэгістрацыі кандыдатаў будзе адбывацца са снежня 2017 года да лютага 2018 года.
Прыморскэ (Кілійскі раён)
Прыморскэ (Примо́рське) — вёска ў Кілійскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Гліптадонты
Гліптадонты (Glyptodontinae) — падсямейства сямейства Chlamyphoridae млекакормячых атрада непаўназубых. Вядомыя з верхняга эоцена — плейстацэну Паўднёвай Амерыкі і позняга пліяцэну — плейстацэну Паўночнай Амерыкі. Гліптадонты дасягалі даўжыні больш за 3 м і вагі да 2 тон. Цела гліптадонтаў было пакрыта касцянымі шчыткамі ці суцэльным панцырам. Кароткія канечнасці мелі шырокія капытападобныя кіпцюры. Чэрап невялікі, разцы і іклы адсутнічалі; высокія прызматычныя зубы паказваюць на харчаванне жорсткай расліннай ежай. Вымерлі ў пачатку галацэну, каля 10-12 тыс. гадоў таму.
Дэпартацыя
Дэпарта́цыя — выгнанне асобы або групы асоб з мясціны або краіны. Можа таксама звацца высылкай, выгнаннем або катаргай.
Пузыраногія
Пузыраногія, махрыстакрылыя, трыпсы (Physopoda, або Thasanoptera) — атрад насякомых.
Дэпартацыя
Дэпартацыя — адміністрацыйнае выправаджэнне за межы Рэспублікі Беларусь — ужываецца ў дачыненні да замежнага грамадзяніна і асобы без грамадзянства.
Артыкул 6.11 Кодэкса Рэспублікі Беларусь аб адміністрацыйных правапарушэннях.
Ваенная акупацыя
49-ы артыкул 4-й Жэнеўскай канвенцыі забараняе дэпартацыю людзей на або з тэрыторыі, якая знаходзіцца пад акупацыяй:
Знешняя дэпартацыя
Кожная краіна пакідае за сабой магчымасць дэпартацыі іншаземцаў, нават доўгачасовых рэзідэнтаў. Тыя замежнікі, што ўчынілі сур'ёзныя правапарушэнні, нелегальна трапілі на тэрыторыю краіны, пратэрмінавалі сваю візу ці іншым чынам страцілі свой легальны статус, могуць быць дэпартаваны.
Пузыраногія
Распаўсюджанне
Пашыраны ўсюды, пераважна ў тропіках і субтропіках. Жывуць на травяністых і дрэвавых раслінах, імхах, лішайніках, у глебе. На Беларусі найбольш часта трапляюцца трыпсы:, , , , , , ,.
Дэпартацыя
Знешняя дэпартацыя
Ужо ў натуральным праве XVIII стагоддзя існавала пагадненне, што высяленне нацыі з тэрыторыі, якую тая насяляе, недапушчальна.
Пузыраногія
Распаўсюджанне
Падзяляецца на 2 падатрады: яйцакладныя і трубкахвостыя. Адрозніваецца каля 2 тыс. відаў.
Дэпартацыя
Знешняя дэпартацыя
Дэпартацыя часта павінна быць зацверджаная судом або службовымі асобамі, што адрознівае яе ад адміністрацыйнай высылкі, калі асобе адмаўляецца ва ўездзе ў краіну.
Унутраная дэпартацыя
Дэпартацыя ў межах дзяржавы ў дачыненні да этнасаў таксама мае азначэнне перасяленне народаў. Тлумачэннем унутранай дэпартацыі народнасці, напрыклад, можа быць пагроза іх дапамогі ворагу падчас вайны або паўстання.
Пузыраногія
Асаблівасці біялогіі
Кормяцца сокамі раслін, ёсць драпежнікі. Развіццё з няпоўным ператварэннем. Лічынкі маюць 4—5 узростаў, не кормяцца, мала- або нерухомыя. За год змяняецца да 10 пакаленняў.
Дэпартацыя
Унутраная дэпартацыя
Напрыклад, падчас II сусветнай вайны паволжскія немцы, чачэнцы і крымскія татары былі дэпартаваны Сталінам ў Савецкім Саюзе (глядзіце Дэпартацыя народаў у СССР).
Пузыраногія
Значэнне для чалавека
Большасць відаў шкодзяць сельскагаспадарчым, дэкаратыўным і лясным раслінам, пераносяць узбуджальнікаў вірусных хвароб раслін.
Дэпартацыя
Дэпартацыі і халакост
Нацысцкая паліцыя дэпартавала яўрэяў і цыганаў у лагеры смерці або канцэнтрацыйныя лагеры (глядзіце Endlösung). Таму эўфемізм «дэпартацыя» ў дачыненні да Халакоста азначае хутчэй «адасланне на смерць».
Дыяспара
Адносіны з дыяспарай усведамляюцца як важны кірунак знешняй палітыкі шматлікімі краінамі. Для некаторых краін (Ізраіль, Арменія, Індыя) дыяспара, якая аказвае палітычную і эканамічную падтрымку гістарычнай радзіме, гуляе асабліва важную ролю.
Дыяспара можа гуляць таксама прыкметную ролю ў захаванні нацыянальнай культуры і фарміраванні нацыянальнай самасвядомасці.
Помнік Жагоце (Варшава)
Помнік Жагоце (Pomnik Żegoty) — помнік, які знаходзіцца ў Варшаве ў скверы на вуліцы Заменгофа. Помнік прысвечаны польскай падпольнай арганізацыі Жагота, якая дзейнічала ў Польшчы падчас II Сусветнай вайны.
Гісторыя
Помнік Жагоце — польскай падпольнай арганізацыі, якая дапамагала яўрэям падчас германскай акупацыі Польшчы — быў адкрыты 27 верасня 1995 года па ініцыятыве польскага грамадскага дзеяча Уладзіслава Барташэўскага. Аўтарамі помніка з'яўляюцца польскія скульптары і Марэк Мадэрау.
Помнік уяўляе сабою касы прамавугольнік, на якім знаходзіцца надпіс на ідышы, польскай і англійскай мовах:
Арганізацыя, створаная Польскай падпольнай дзяржавай, для выратавання яўрэяў падчас Халакоста, сярод усіх падобных арганізацыяй у акупаванай Еўропе, яна была адзінай арганізацыяй, фінансаванай уласным урадам — польскім урадам у выгнанні.
Рыгор Рыгоравіч Осцік
Рыгор Осцік (? — ) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага. Ваявода новагародскі (1542—1544), кашталян віленскі (1544—1557).
Біяграфія
Паходзіў з роду Осцікаў герба «Трубы», сын Рыгора і Аляксандры Свірскай. Меў братоў Станіслава і Юрыя.
Займаў пасады крайчага літоўскага ў 1519—1542, старосты ковенскага ў 1539 і ўпіцкага ў 1546, ваявода новагародскі ў 1542—1544, кашталян віленскі з 1544. Быў у апазіцыі да роду Радзівілаў.
Быў жанаты з князёўнай Настассяй Мсціслаўскай, дачкой Міхайлы Мсціслаўскага (пасля смерці Рыгора Осціка яна выйшла паўторна за Стэфана Збаражскага). Дзяцей не меў.
Станіслаў Францавіч Пінталь
Станіслаў Францавіч Пінталь (, Білгорай, Люблінская губерня, Царства Польскае, Расійская імперыя —, Масква, СССР) — Старшыня ДПУ БССР (1923—1924).
Біяграфія
Нарадзіўся у 1894 годзе ў г. Білгорай Люблінскай губерні (цяпер — Рэспубліка Польшча). Паляк.
У 1932—1935 гадах вучыўся ў Ваеннай акадэміі хімічнай абароны РСЧА (паводле іншых звестак, у 1935 годзе скончыў Ваенна-паветраную акадэмію імя Жукоўскага).
У 1915—1920 гадах праходзіў службу ў арміі. Прымаў удзел у Лютаўскай і Кастрычніцкай рэвалюцыях 1917 года ў Петраградзе, служыў у Чырвонай Арміі (удзельнічаў у баях на Заходнім фронце), быў камісарам па польскіх справах Заходняй вобласці. У органах дзяржаўнай бяспекі з 1920 года — начальнік ІНФА па 16-й арміі, начальнік АА 18-й дывізіі 16-й арміі. У 1921—1923 гадах — начальнік САЧ і адначасова намеснік старшыні ЧК БССР Я. К. Ольскага. Са студзеня 1923 года па май 1924 года — старшыня ДПУ-АДПУ БССР.
З 1924 года — начальнік аддзялення, памочнік начальніка аддзялення АА АДПУ пры СНК СССР. У 1931—1932 гадах — старшы інспектар мабаддзела АДПУ пры СНК СССР. У 1932 годзе адкамандзіраваны на вучобу ў Ваенную акадэмію хімічнай абароны РСЧА з пакіданнем у рэзерве АДПУ. У 1935 годзе з вучобы адкліканы.
У 1935—1937 гадах — намеснік начальніка, начальнік УНКУС Казахскай ССР па Паўднёва-Казахстанскай вобласці.
Арыштаваны 19 ліпеня 1937 года ў Чымкенце і этапаваны ў Маскву. Пастановай НКУС СССР, Пракуратуры СССР і старшыні Ваеннай Калегіі Вярхоўнага суда СССР ад 9 снежня 1937 года за прыналежнасць да т.зв. «Польскай арганізацыі вайсковай» прыгавораны па артыкулах 58-1 «а», 17-58 п.8 КК РСФСР да вышэйшай меры пакарання і ў той жа дзень расстраляны.
Атлас (горы)
Атла́с, Атла́скія го́ры (جبال الأطلس; назва паходзіць ад Ἄτλας — імя грэчаскага атланта Атласа) — вялікая горная сістэма на паўночным захадзе Афрыкі, якая працягваецца ад атлантычнага ўзбярэжжа Марока праз Алжыр да берагоў Туніса; пазней уся горная сістэма ад мыса Катэй (сучасны мыс Спартэль каля Танжэра) да Сіртаў (Малы Сірт). Даўжыня хрыбтоў 2 400 км. Найвышэйшы пункт — гара Тубкаль (4 167 м), знаходзіцца на паўднёвым захадзе Марока.
Першапачаткова Атласам звалася толькі частка горнай сістэмы ў межах старажытнай Маўрытаніі, гэта значыць захад і цэнтр сучаснага Атласа.
Горы Атлас аддзяляюць міжземнаморскае і атлантычнае ўзбярэжжа ад пустыні Сахара. Населены галоўным чынам арабамі і берберамі (Марока), у тым ліку кабіламі (Алжыр). Атласкія горы складаюцца з хрыбтоў Тэль-Атлас, Высокі Атлас, Сярэдні Атлас, Сахарскі Атлас, унутраных плато (Высокія плато, Мараканская Месета) і раўнін.
Упершыню антычны свет пазнаў пра існаванне гор Атласа з вандраванняў фінікійцаў, а затым з перыпла Ганона і плавання Палібія, прадпрынятага ім каля 146 да н.э. Першым з рымлян, якія перасеклі горы Атласа, быў Гай Святоній Паулін (42 н.э.). Падрабязнае апісанне Атласа ўтрымліваецца ў працах Максіма з Ціра (II ст. н. э.).
Леаніла Апанасаўна Малаш-Аксамітава
Біяграфія
Скончыла ў 1952 годзе БДУ. З 1952 года працавала ў Інстытуце літаратуры і Цэнтральнай навуковай бібліятэцы АН Беларусі, БДУ, у 1968—1990 гадах у Інстытуце мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору АН Беларусі.
Навуковая дзейнасць
Даследуе беларускі фальклор, гісторыю беларускай фалькларыстыкі, беларускае вяселле на агульнаславянскім фоне. Адзін з аўтараў манаграфій «Беларуская фалькларыстыка: Эпоха феадалізму» (1989, з Г. А. Каханоўскім і К. А. Цвіркам), «З душой славяніна: Жыццё і дзейнасць З. Я. Даленгі-Хадакоўскага» (1991, з А. С. Аксамітавым). Укладальнік кнігі «Вяселле: Песні» (кн. 1—6, 1980—1988), а таксама зборніка «Украінскія народныя песні ў запісах Зарыяна Даленгі-Хадакоўскага» (Кіеў, 1974, з А. Дэем). Дзяржаўная прэмія БССР 1986 года за ўдзел у шматтомным навуковым выданні «Беларуская народная творчасць».
Сям’я
У шлюбе з беларускім мовазнаўцам Анатолем Аксамітавым.
Сіндзі (Эстонія)
Сіндзі (Sindi) — горад у павеце Пярнумаа, Эстонія.
Памазаны
Памазаны (Помазани́) — вёска ў Кілійскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Сіндзі (Эстонія)
Месцазнаходжанне
Размешчаны за 21 км ад чыгуначнай станцыі.
Гісторыя
У 1928 годзе былі наладжаны чыгуначныя зносіны, што прывяло да далейшага росту насельніцтва і эканамічнага росту.
У 1938 годзе Сіндзі атрымаў статус горада.
Трыплан
Трыплан — разнавіднасць самалёта, канструкцыя якога характарызуецца наяўнасцю трох крылаў — трох паверхняў для стварэння пад'ёмнай сілы. Як правіла, крылы размешчаныя адно над адным, пры гэтым такі самалёт завуць папярочным трыпланам. Найбольшае распаўсюджанне такія трыпланы набылі ў гады Першай сусветнай вайны.
Імкненне выкарыстоўваць шмат плоскасцей было характэрнай рысай нараджэння авіяцыі — пра аэрадынаміку яшчэ было практычна нічога не вядома, і стваральнікі першых самалётаў — практычна заўсёды энтузіясты без сур'ёзнай адукацыі — імкнуліся такім чынам павялічыць пад'ёмную сілу. Аднак, з-за падвышанага лабавога супраціўлення самалёты такой схемы хутка саступілі сваё месца біпланам і манапланам.
Каралеўства Польскае
Каралеўства Польскае — гэту назву насілі некалькі польскіх дзяржаў:
IC 2906
IC 2906 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Бортныкы (Фасціўскі раён)
Бортныкы (Бо́ртники) — вёска ў Фасціўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Навасэліўка (Кілійскі раён)
Навасэліўка (Новосе́лівка) — вёска ў Кілійскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Антон Нестар Кеневіч
Антон Нестар Кеневіч, Антон Андрэевіч Кеневіч (Antoni Nestor Kieniewicz; Антон Андреевич Кеневич / Антон Нестор Кеневич,  — 1822) — буйны землеўласнік Расійскай імперыі, мазырскі павятовы суддзя. Пачынальнік узвышэння шляхецкага роду Кеневічаў.
Паходжанне і сям’я
Належаў да шляхецкага роду Кеневічаў герба «Равіч». Нарадзіўся ў сям’і Андрэя Казіміравіча Кеневіча, пінскага ротмістра (упам. 1778—1783), дэпутата (1789) Галоўнага Трыбунала Вялікага Княства Літоўскага, і яго жонкі-шляхцянкі Марыі Лазарэвіч. Быў хрышчаны ў каталіцтва.
Ажаніўся са шляхцянкай-каталічкай Кацярынай Адынец, ад якой меў дзяцей:
Служба
Выбіраўся на пасаду мазырскага павятовага суддзі (1805—1808). Разбіраў у судзе Мазырскага павета зямельныя спрэчкі шляхты.
Маёнтак
Родавым гняздом быў маёнтак Дараў (Дарава) у Новагародскім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага. Быў уласнікам вёскі Вугалец (150 рэвізскіх душ) і трымальнік застаўнога маёнтка Юркевічы (134 душы) ад князя Радзівіла.
У 1806 г. купіў у Юзафа Шчыта маёнтак Жамыслаўль у Ашмянскім павеце Віленскай губерні, але ўжо 4 студзеня 1807 г. прадаў яго Якубу Геранімавічу Умястоўскаму (?—1809).
Купляй значных па памеру маёнткаў вывеў сваю сям’ю са стану малазаможнай маянтковай шляхты ў буйных землеўласнікаў беларускага Палесся. Сямейнай сядзібай Антона Нестара Кеневіча стала вёска Лобча.
Пасля яго смерці пры падзеле бацькавай спадчыны яго сын Геранім Антонавіч Кеневіч (1796/7—1884) атрымаў маёнтак Лобча (Лобча, Засоп’е і інш.), Фелікс Антонавіч Кеневіч (1802—1863) — маёнтак Дарашэвічы (Дарашэвічы, Судзібар і інш.), Іпаліт Антонавіч Кеневіч (каля 1791 — 1857) — маёнтак Паўлінаў.
Смерць
Скончыў жыццё самагубствам у 1822 г.
Чэламарэ
Чэламарэ (Cellamare) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бары.
Насельніцтва складае 5507 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 1 101 чал./км². Займае плошчу 5 км². Паштовы індэкс — 70010. Тэлефонны код — 080.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Sant'Amatore.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Канвелішскі сельсавет
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Канвалішкаўскі сельсавет у складзе Воранаўскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Канвалішкі. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Свільскага сельсавета.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1435 чалавек, з іх 73,1 % — палякі, 22,5 % — беларусы, 2,9 % — рускія.
Новамыкалаіўка (Кілійскі раён)
Новамыкалаіўка (Новомикола́ївка) — вёска ў Кілійскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Мікалай Алегавіч Макарэвіч
Мікалай Макарэвіч (нар., ) — беларускі футбаліст, нападнік клуба «Жодзіна-Паўднёвае» (у арэндзе з жодзінскага «Тарпеда-БелАЗ»).
Клубная кар’ера
З 2018 года пачаў выступаць за дубль жодзінскага «Тарпеда-БелАЗ», дзе замацаваўся на наступны год. 17 красавіка 2021 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў другім тайме матча супраць брэсцкага «Дынама» (0:2). У далейшым працягваў зрэдку з’яўляцца ў асноўнай камандзе, а ў 2022 годзе гуляў толькі з дубль.
У сакавіку 2023 года быў аддадзены ў арэнду ў «Жодзіна-Паўднёвае».
Пячэнне
Печыва, пячэнне — невялікі кандытарскі выраб, выпечаны з цеста. Да цеста для печыва часам дадаюць рознае зерне; печыва звычайна фармуюць у выглядзе кольцаў, квадратаў, зорачак, трубачак; часам печыва робяць з начыннем (шакаладам, разынкамі, згушчаным малаком, крэмам) або змяшчаюць начынне паміж двума печывамі.
Уладзімір Фёдаравіч Адоеўскі
Князь Уладзімір Фёдаравіч Адоеўскі (30 ліпеня (11 жніўня) 1804 або 1 (13) жніўня 1804,  — 27 лютага (11 сакавіка) 1869, там жа) — рускі пісьменнік і мысліцель эпохі рамантызму, адзін з заснавальнікаў рускага музыказнаўства. У 1823—1825 гадах старшыня юнацкага таварыства любамудраў. Выдавец шэрагу часопісаў і альманахаў. З 1846 году — дырэктар Румянцаўскага музея. У сярэдзіне 1840-х гадоў перайшоў ад літаратурнай да грамадскай дзейнасці, атрымаў вядомасць як філантроп. Камергер (1836), гофмайстар і тайны саветнік (1858), сенатар (1861). Як пісьменнік і мысліцель князь Адоеўскі доўгі час знаходзіўся пад уплывам Гофмана і Ф. В. Шэлінга. Захапляўся акультнымі вучэннямі, за што атрымаў мянушку «рускага Фаўста». Вядомы як майстар фантастычнай рамантычнай аповесці, адным з першых у Расіі эксперыментаваў з жанрам утопіі («4338-ы год: Пецярбургскія лісты»), працягваў традыцыі асветніцкай сатыры.
Пры публікацыі твораў выкарыстаў больш за 20 псеўданімаў і криыптонімаў, баючыся «выпусціць» імя княскага роду.
Шыцько
Шыцько — прозвішча.
IC 2907
IC 2907 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Вэлыка Матавыліўка
Вэлыка Матавыліўка (Вели́ка Мотови́лівка) — вёска ў Фасціўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Ніжні Лябяжы мост
Ніжні Лябяжы мост (Ніжне-Лябяжы; былы 1-ы Царыцынскі мост) — аўтадарожны арачны мост цераз Лябяжую канаўку ў Цэнтральным раёне Санкт-Пецярбурга, злучае востраў 1-ы Адміралцейскі і Летні Сад. Аб’ект культурнай спадчыны Расіі федэральнага значэння.
Размешчаны па паўночнай (няцотнай) набярэжнай ракі Мойкі, ля вусця Лябяжай канаўкі. Мост знаходзіцца ў атачэнні гістарычных месцаў: непасрэдна ля Міхайлаўскага саду, Летняга саду, Марсава поля і ансамбля Інжынернага (Міхайлаўскага) замка. Утварае ансамбль з размешчаным побач 1-м Садовым мостам цераз раку Мойку. Вышэй па цячэнні Лябяжай канаўкі знаходзіцца Верхні Лябяжы мост. Бліжэйшая станцыя метрапалітэна — «Гасціны двор».
Мырнэ (Кілійскі раён)
Мырнэ (Ми́рне) — вёска ў Кілійскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Атрад (біялогія)
Атрад (ordo) — адзін з асноўных рангаў у сістэматыцы жывёл, які аб’ядноўвае роднасныя сямействы. Больш агульная ступень сістэматыкі — клас. Адпаведнік у сістэматыцы раслін — парадак.
Вэлыка Афірна
Вэлыка Афірна (Вели́ка Офірна) — вёска ў Фасціўскім раёне Кіеўскай вобласці Украіны.
Лакачынскі раён
Лакачынскі раён (Локачинський (Локачівський) район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Валынскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Лакачы (Локачі).
Утвораны 4 студзеня 1965 (раней існаваў у 1940—1962) годзе. Насельніцтва раёна на года складае 22487 чалавек, плошча — 712 км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 пасялковага і 19 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 пасёлак гарадскога тыпу і 53 сяла.
Мыкалаіўка (Кілійскі раён)
Мыкалаіўка (Микола́ївка) — вёска ў Кілійскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Атлас гарадоў зямнога свету
Атлас гарадоў зямнога свету (Civitates orbis terrarum) — атлас выяваў і планаў гарадоў свету, які быў складзены Георгам Браўнам з дапамогаю Абрагама Артэлія.
Атлас выйшаў у свет у Кёльне, у 6 тамах (I — 1572, II — 1575, III — 1581, IV — 1588, V — 1598, VI — 1617) і ўтрымліваў 546 відаў, відаў з птушынага палёту і схематычных картаў гарадоў вядомага свету. Бальшыню гравюр падрыхтаваў Ф. Хогенберг, і не выключана, што менавіта Хогенберг пачаў складанне гэтага атласу. Да выяваў дадаваліся друкаваныя тлумачэнні Браўна пра гісторыю, геаграфію і эканоміку адпаведных гарадоў.
У атлас увайшоў матэрыял аўтарства больш за 100 гравёраў і мастакоў, сярод якіх былі мастак Георг (Йорыс) Хафнагель (1542―1600) з Антверпену (большасць арыгінальнага матэрыялу па іспанскіх і італьянскіх гарадах, апрацоўка іншага матэрыялу) і ягоны сын Якаб, вялікая колькасць непублікаваных прац і карт нідэрландскіх гарадоў Якаба ван Дэвентара (Рулафзофа) (1505—1575), дрэварыты Штумпфа з «Швейцарскай хронікі» (1548), віды германскіх гарадоў з «Касмаграфіі» Мюнстэра выданняў 1550 і 1572. Важным унёскам былі карты датскага картографа Хайнрыха ван Ранцау (лац. Ранцовіюс) [1526—1599] (Паўночная Еўропа, асабліва датскія гарады) і карты Себасцьяна Мюнстэра (каля 1550).
Адметным дадаткам Браўна было змяшчэнне на выявах людскіх постацяў у мясцовых строях. Як ён сам тлумачыў у прадмове да 1-га тому, гэта было зроблена не толькі дзеля прадстаўлення культурных ведаў, але, быццам, і дзеля таго, каб туркі не маглі б выкарыстаць яго атласу ў ваенных мэтах (Браўн меў на ўвазе забарону ісламу глядзець на выявы жывых істот).
Беларускія гарады ўваходзілі ў тамы II (Горадна) і III (Вільня), украінскія — у V (Львоў) том атласу.
Вуліца Някрасава (Санкт-Пецярбург)
Вуліца Някрасава (з 1918 года; з 1739 да 1918 года — Басейная вуліца) — вуліца ў цэнтральнай частцы Санкт-Пецярбурга, праходзіць ад Ліцейнага да Грэчаскага праспекта. Нумарацыя дамоў вядзецца ад Ліцейнага праспекта.