cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дом па вуліцы Замкавай, 29 (Мінск)
Дом па вуліцы Замкавай, 29 — будынак у Мінску, размешчаны ў Ракаўскім прадмесці. Пабудаваны ў другой палове XIX ст. з цэглы.
Пліскі сельсавет (Глыбоцкі раён)
Плі́скі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Глыбоцкага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Пліса.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2347 чалавек, з іх 94,0 % — беларусы, 2,6 % — рускія, 2,1 % — палякі.
Блез Сандрар
Блез Сандрар (Blaise Cendrars, сапраўднае імя — Фрэдэрык-Луі Сазэ, Frédéric-Louis Sauser, 1 верасня 1887, Ла-Шо-дэ-Фон, Нёўшатэль — 21 студзеня 1961, Парыж) — швейцарскі і французскі пісьменнік.
Беларускія пераклады
Паасобныя вершы на беларускую мову пераклаў Лявон Баршчэўскі.
Марцінова
Назву Марціно́ва маюць:
Серэна Уільямс
Серэна Джамэка Уільямс (Serena Jameka Williams; нар. 26 верасня 1981, Сагіна, штат Мічыган) — амерыканская тэнісістка. Былая першая ракетка свету на працягу 309 тыдняў у агульнай колькасці. Адзіная з дзейсных тэнісістак — пераможца ўсіх турніраў Вялікага Шлема ў адзіночным і парным разрадах (у розныя гады). Адна з нешматлікіх тэнісістак, якія былі першымі ракеткамі і ў адзіночным і ў парным рэйтынгах. Пераможца 23 турніраў Вялікага Шлема ў адзіночным разрадзе (абсалютны рэкорд), а таксама алімпійская чэмпіёнка 2012 года ў адзіночным разрадзе і трохразовая алімпійская чэмпіёнка ў парным разрадзе разам з старэйшая сястрой Вінус Уільямс (2000, 2008, 2012). З’яўляецца лідарам па колькасці заробленых грошай у гісторыі жаночага тэніса і лічыцца многімі экспертамі найвялікшай тэнісісткай усіх часоў.
Грамадская акадэмія навук
Грамадская акадэмія навук (Społeczna Akademia Nauk, SAN) — польская недзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова, якая функцыянуе на базе трох кампусаў у Варшаве, Лодзі і Кракаве і мае прадстаўніцтвы ў іншых гарадах.
Агульная характарыстыка
Заснавана 19 снежня 1994 года ў Лодзі як Грамадская вышэйшая школа прадпрымальніцтва і кіравання. Устаноўчым органам вучэльні з'яўляецца Асацыяцыя польскіх асветнікаў. Абодва суб'екты таксама цесна звязаныя паміж сабой персанальна: рэктарам вучэльні з'яўляецца прэзідэнт асацыяцыі, прафесар Раман Патора. Вучэльня фармальна працуе па прынцыпах некамерцыйнай установы.
Вучэльне належыць агулам каля 20 будынкаў рознага прызначэння плошчай больш за 35 тыс. м2. Філіялы вучэльні, акрамя Варшавы, Лодзі і Кракава, дзейнічаюць таксама ў такіх гарадах, як Бэлхатаў, Брадніца, Гарволін, Кельцы, Калабжэг, Остраў Велькапольскі, Серадз, Шчацінак, Свідніца, Тарнобжэг і Здуньска Воля.
ВНУ дае магчымасць атрымаць вышэйшую адукацыю першай і другой ступеняў у стацыянарным і нестацыянарным фармаце па спецыяльнасцях: адміністрацыя, архітэктура і гарадское планаванне, нацыянальная бяспека, журналістыка і сацыяльныя камунікацыі, эканоміка, кіно і аўдыёвізуальныя мастацтвы, філалогія, фінансы і бухгалтарскі ўлік, фізіятэрапія, геадэзія і картаграфія, графіка, інфарматыка, касметалогія, культуралогія, лагістыка, ахова навакольнага асяроддзя, педагогіка, спецыяльная педагогіка, медсястрынства, сацыяльная праца, псіхалогія, права, сацыялогія, міжнародныя адносіны, турызм і рэкрэацыя, кіраванне, ахова грамадскага здароўя і інш.
Алесь Махнач
Алесь Махнач (Аляксандр Іванавіч Махнач;, в. Забалацце, , Мінская вобласць — 2001) — беларускі драматург, празаік, публіцыст. Заслужаны работнік культуры Беларускай ССР (1980).
Творчасць
Дэбютаваў вершамі ў 1949 г. (уздзенская раённая газета «За савецкую Радзіму»). Аўтар шэрагу аднаактовых п'ес. У 1956 г. выдаў першы зборнік «Драматычныя мініяцюры». Потым выйшлі зборнікі п'ес, сцэнак і асобныя п'есы «Перад бурай» (1958, пастаўлены аднайменны тэлеспектакль, 1958), «Смык і Шпунцік» (Беласток, 1958), «Аднаактовыя п'есы» (1961), «Да пары збан ваду носіць» (1963), «Шпачок» (1963, пастаўлена ў 1964), «Усе ідуць у нагу» (1964), «Мы будзем жыць» (1967), «Няхай прыходзяць» (1970), «Маленькія салдаты» (1971), «Гаўрошы Брэсцкай крэпасці» (1974, пастаўлена ў 1969), «П'есы» (1974), «Не кажы: мая хата з краю» (1980), «Няхай красуе жыццё» (1982). У 1973 г. выдаў нарыс «Дзеці крэпасці» (у 1988 выйшаў як дакументальная аповесць). Складальнік зборніка нарысаў «Людзі граніцы» (1989).
Кубань
Кубань — рака ў Расіі на Паўночным Каўказе. Працякае па тэрыторыі Карачаева-Чаркесіі, Стаўрапольскага края, Краснадарскага края і Адыгеі.
Кубань бярэ пачатак у раёне гары Эльбрус і ўпадае ў Азоўскае мора (да XIX стагоддзя ўпадала ў Чорнае мора). Працягласць ракі складае 870 км, а плошча басейна — 58 тыс. км². Пачынаючы ад горада Усць-Лабінска, Кубань з'яўляецца суднаходнай.
На рацэ Кубань размешчаныя гарады Карачаеўск, Усць-Джэгута, Чаркеск, Нявіннамыск, Армавір, Новакубанск, Крапоткін, Усць-Лабінск, Краснадар, Славянск-на-Кубані і Тэмрук.
На рацэ размешчана Краснадарскае вадасховішча. Прытокі: Лаба, Уруп.
Акрамя таго рака выкарыстоўваецца для назапашвання і выпрацоўкі электраэнергіі на Кубанскім каскадзе (Зелянчукскія, Куршаўскія, Барсучкоўскія і Сенгялееўскія ГЭС) сумарнай магутнасцю больш за 620 МВт з перспектывамі павелічэння на 220 МВт.
Панівойская гара
Панівойская гара — узгорак у г. Мсціславе Магілёўскай вобласці. Размешчана на ўсход ад Замкавай і Троіцкай гор, ад якіх аддзелена ярам ручая Здаравец. Плошча ўзгорка складае каля 2,5 га.
На схіле Троіцкай і Панівойскай гор знойдзена кераміка XII—XIII стст. Нейкае паселішча ў гэты час існавала і на самой гары. У час шурфоўкі быў выяўлены культурны слой магутнасцю 0,3 м, у якім была знойдзена кераміка гэтага часу і матэрыялы XVI—XVIII стст.
Назва
Згодна са звесткамі У. Г. Краснянскага сваю назву яна атрымала ад таго, што тут некалі жыла аўдавелая Ульяна, жонка мсціслаўскага князя Івана Юр’евіча, гэта значыць у канцы XV ст. Аднак мяркуючы па назве, гара атрымала яе ў больш позні перыяд, ад нейкай «пані войскай» — жонкі мсціслаўскага войскага. Войскія з’явіліся ў Мсціславе толькі пасля арганізацыі Мсціслаўскага ваяводства ў 1565—1566 гадах, такім чынам, назва гары магла з’явіцца пасля гэтага часу.
Марчонкі
Назву Марчо́нкі маюць:
NGC 3720
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Кара Дэлевінь
Ка́ра Джо́селін Дэлеві́нь (Cara Jocelyn Delevingne;, — брытанская супермадэль і актрыса. Адна са «стылёвых людзей фэшн-індустрыі ва ўзросце да 45 гадоў» на думку амерыканскай версіі часопіса Vogue . У рэйтынгу «50 супермадэлей свету» прафесійнага партала Models.com займае 5 месца , а ў рэйтынгу брытанскай  «1000 самых уплывовых асоб 2011 года» знаходзіцца ў катэгорыі «самых запрашаных».
Біяграфія
Кара Дэлевінь — унучка былога кіраўніка дзяржаўнай камісіі «» сэра Джосліна Стывенса. Маці — Пандора — персанальны шопер брытанскай сеткі крам Selfridges, а бацька Чарлз — праектант жытла. Вырасла ў асабняку ў прэстыжным лонданскім раёне, скончыла прыватную школу Bedales. Старэйшая сястра — Хлоя, сярэдняя — мадэль Попі Дэлевінь.
Кар'ера
У 2012 годзе Дэлевінь, разам з мадэлямі Ідзі Кэмпбел і, стала тварам касметычнага брэнда Burberry Beauty. Разам з акцёрам была тварам рэкламнай кампаніі «вясна/лета 2012» Burberry (фатограф ). Брала ўдзел у рэкламных кампаніях H&M Authentic Collection (2011), Dominic Jones Jewellery (2012), Blumarine і Zara. Брытанская версія часопіса Vogue назвала Дэлевмнь «зорным тварам» сезона «восень/зіма 2012—2013» за ўдзел у паказах Shiatzy Chen, Jason Wu,, , , , і.
У лістападзе 2012 года Дэлевінь атрымала званне «Мадэль года» ад British Fashion Awards.
У снежні 2012 года Дэлевінь падпісала кантракт з DKNY і стала афіцыйным тварам маркі на сезон «вясна/лета 2013». Адна з мадэлей, якая ўдзельнічала доўгі час у здымках калекцый для інтэрнэт-крамы Asos.
У 2014 годзе Кара Дэлевінь стала тварам Topshop у рэкламнай кампаніі восень/зіма 2014 года.
Актрыса
Пачынаючы з 2012 года Дэлевінь іграла эпізадычныя ролі. У 2013 годзе Дэлевінь знялася ў кароткаметражным фільме The Return і агучыла дыджэя на станцыі Non Stop Pop у відэагульні Grand Theft Auto V.
2 снежня 2014 года прайшла кастынг для фільма «» на ролю галоўнага антаганіста — Чараўніцы.
12 мая 2015 года Люк Бесон на сваёй старонцы ў Facebook напісаў, што запрасіў Кару Дэлевінь на галоўную ролю ў фільм «Валерыян і горад тысячы планет», прэм'ера якога адбылася 21 ліпеня 2017 года.
Асабістае жыццё
З’яўляецца бісексуалкай. Сустракалася з актрысай.
З канца 2014 сустракалася са спявачкай. У верасні 2016 года пара разышлася.
Светлагорск
Светлаго́рск (афіц. транс.: Svietlahorsk; да 29 ліпеня 1961 года — Шаці́лкі) — горад раённага падпарадкавання ў Светлагорскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі, адміністрацыйны цэнтр раёна. Знаходзіцца на раўніне Гомельскае Палессе, сярэдняя тэмпература паветра студзеня −6,6 °C, ліпеня 18,4 °C, ападкаў 602 мм/год.
Гісторыя
Паводле археалагічных раскопак, паселішча на месцы сучаснага горада існавала з VI — VII ст., а з XIII ст. існуе непарыўна. Па пісьмовай крыніцы населены пункт вядомы з 15 ліпеня 1560 г. як маёнтак Шацілінскі Востраў. У 1639 годзе сяло Шацілавічы мела 17 сялянскіх двароў. У 1744 г. у спісе каталіцкіх парафій згадваюцца Шацілкі. З 20 жніўня 1924 года мястэчка Шацілкі — цэнтр сельскага Савета (да 1960 г.) у створаным Парыцкім раёне. 30 снежня 1956 г. вёска Шацілкі пераўтворана ў гарадскі пасёлак, з 9 чэрвеня 1960 — цэнтр Парыцкага раёна. 29 ліпеня 1961 года гар. п. Шацілкі пераўтвораны ў горад Светлагорск, а Парыцкі раён перайменаваны ў Светлагорскі.
Унутраны падзел горада
Жылая планіроўка горада складаецца з наступных частак: Шацілкі — колішняя вёска, уздоўж р. Бярэзіна, з пераважна індывідуальнай забудовай (Ніжнія Шацілкі — іх старая частка, на ўсход ад набярэжнай, Верхнія Шацілкі — іх новая частка, на захад ад набярэжнай); Стары горад — кварталы, якія прылягаюць да старой часткі Шацілак, у асноўным з 2—3-павярховымі будынкамі 1950-х — пач. 1960-х гг.; пас. Будаўнікоў — невялікая 1-павярховая забудова ў лясным масіве;
Па іншы бок ад чыгункі знаходзяцца: пас. Нафтавікоў — 2—3-павярховая забудова 1960-х гг.; Светач — ранейшая в. Какаль і колішні маёнтак Еленполь. Астатнія месцы, якія маюць у асноўным індывідуальную забудову — уздоўж чыгункі, а таксама прылеглыя да пас. Нафтавікоў — не маюць цалкам склаўшыхся найменняў, хоць у дачыненні да апошніх часам ўжываецца назва «Стары аэрадром».
Мікрараёны маюць наступныя назвы:
Нумарацыя будынкаў у шматпавярховай забудове вядзецца ў асноўным па мікрараёнах (а не па вуліцах). Для абазначэння адрасоў (у тым ліку для паштовай карэспандэнцыі) у межах мікрараёнаў 1-6А выкарыстоўваюцца як іхнія назвы (напрыклад, «Мікрараён Кастрычніцкі, дом 28, кватэра 11»), так і нумары («Мікрараён 1, дом 28, кватэра 11»). Мікрараён Паўднёвы падзелены на вуліцы, і для абазначэння адрасоў у ягоных межах выкарыстоўваюцца назвы вуліц, а не мікрараёна. Мікрараён Шацілкі прылягае да Шацілак — старадаўняй часткі паселішча.
Ва ўсходняй частцы горада знаходзіцца прамысловая зона, яна аддзелена ад жылой забудовы першага мікрараёна часткай вуліцы Мірашнічэнкі, часткова аддзелена ад жылых дамоў вуліцай Леніна (у раёне прахадной ЦЭЦ), і без адмежавання ад жылой часткі пачынаецца на поўдзень ад жылых дамоў па вуліцах Леніна і Зялёная (адразу за гэтымі дамамі пачынаецца агароджаная тэрыторыя завода ЖБВіК)
Эканоміка
Буйнейшыя прадпрыемствы:
Транспартныя зносіны
Маецца прыстань на р. Бярэзіна. Горад знаходзіцца за 90 км ад г. Гомеля; на аўтамабільнай дарозе Парычы — Рэчыца, адлегласць да Гомеля па аўтадарозе — 113 км (праз г. Рэчыцу). Чыгуначная станцыя на лініі Жлобін — Калінкавічы. Адлегласць ад Мінска наўпрост — 203 км.
Вуліца Чакаліна (Мінск)
Вуліца Чакаліна — вуліца ў Заводскім раёне Мінска. Названа ў гонар Аляксандра Паўлавіча Чакаліна (1925—1941), удзельніка партызанскай барацьбы супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў у Тульскай вобласці, Героя Савецкага Саюза (1942).
Светлагорск
Транспартныя зносіны
У горадзе дзейнічае 12 аўтобусных маршрутаў.
Частка з іх працуе не ўвесь дзень, а па пэўных гадзінах.
Вулканізм на Іо
Вулканізм на Іо (спадарожніку Юпітэра) носіць ярка выражаны характар: 2 % паверхні спадарожніка займаюць актыўныя гарачыя плямы. Іо — аб'ект з найбольш актыўнай вулканічнай дзейнасцю ў Сонечнай сістэме. На яе паверхні выразна відаць мноства лававых патокаў і звыш сотні кальцавых структур, ёсць кальдэры, але няма ўдарных кратараў.
Упершыню вулканічная актыўнасць на спадарожніку была выяўлена ў 1979 годзе касмічным зондам «Вояджэр-1», пасля чаго неаднаразова назіралася і вывучалася касмічнымі апаратамі «Вояджэр-1» і «Вояджэр-2», «Галілеа», «Касіні», «Новыя гарызонты», а таксама астраномамі з Зямлі. У выніку назіранняў на паверхні Іо выяўлена каля 150 актыўных вулканаў; усяго ж, паводле ацэнак, вулканаў на спадарожніку каля 400. Іо ўваходзіць у лік чатырох вядомых у цяперашні час касмічных цел Сонечнай сістэмы, на якіх ідуць вулканічныя працэсы. Акрамя Іо, гэта Зямля, Энцэлад (спадарожнік Сатурна) і Трытон (спадарожнік Нептуна).
Светлагорск
Транспартныя зносіны
У горадзе размешчана аўтастанцыя, з якой ходзяць аўтобусы па ўсім Светлагорскім раёне, некаторыя вёскі Рэчыцкага раёна, а таксама штодзённыя аўтобусы ў Мінск, Гомель, Кіеў, Маскву, Санкт-Пецярбург, Брагін, па пятніцах ходзіць аўтобус у Салігорск і Слуцк.
Вакзал Светлагорска размешчаны на чыгуначнай лініі Жлобін — Калінкавічы. Штодзень з яго можна даехаць да Брэста, Магілева, Віцебска, Гомеля, Рагачова, Мінска, Калінкавіч, Жлобіна, Бабруйска, Асіповіч, Оршы. Да верасня 2020 года плануецца завяршыць электрыфікацыю ўчастка лініі Жлобін — Калінкавічы, якая ўключае Светлагорск (па стане на ліпень 2019 года праца ў гэтым напрамку актыўна вядзецца).
Вулканізм на Іо
Крыніца энергіі вулканізму
У адрозненне ад Зямлі, дзе радыеактыўны распад элементаў у нетрах выклікаў моцны разагрэў кары, Іо недастаткова вялікая для такіх працэсаў, таму энергія для разагрэву чэрпаецца з іншай крыніцы, якім з'яўляецца прыліўныя ўздзеянне другога галілеевага спадарожніка, Еўропы, а таксама самога Юпітэра і ў невялікай ступені трэцяга спадарожніка — Ганімеда [1]. Узаемадзеянне з іншымі спадарожнікамі падтрымлівае арбіту Іо выцягнутай (эксцэнтрысітэт 0,004). Адлегласць ад Іо да Юпітэра ў перыцэнтры і апацэнтры арбіты розная, таму розная і велічыня прыліўных сіл. Іх рэгулярная змена выклікае рэгулярныя дэфармацыі спадарожніка і, як вынік, трэнне і нагрэў у яго нетрах. Энергія, якая пры гэтым вылучаецца, велізарная — 60-80 мільёнаў МВт. Імаверна, размяркоўваецца яна нераўнамерна, выдзяляючыся ў большай ступені ў паверхневых пластах спадарожніка.
Светлагорск
Адукацыя
Раней, у 1993—2001 гг. у Светлагорску таксама існаваў беларускамоўны агульнаадукацыйны гуманітарны ліцэй імя Якуба Коласа (не ўключаны ў нумарацыю школ), які знаходзіўся ў Старым Горадзе па вуліцы Леніна. Ліцэй фінансаваўся з светлагорскага бюджэту, але у 2001 годзе быў зачынены, а засталыя ліцэйскія класы былі пераведзеныя ў школу нумар 1, дзе адбыўся асобны выпуск ліцэйскіх класаў у 2002—2003 гадах.
Вулканізм на Іо
Крыніца энергіі вулканізму
Аднак у маі 2011 года было ўстаноўлена, што вулканізм на Іо падтрымліваецца дзякуючы глабальнаму акіяну магмы, якая прасціраецца пад карой на дзесяткі кіламетраў углыб. Раней лічылася, што вулканізм на Іо дзейнічае з-за прыліўных гравітацыйных сіл Юпітэра.
Светлагорск
Культура
Кінатэатр «Спадарожнік» знаходзіцца ў в. Чыркавічы паблізу горада.
Вулканізм на Іо
Крыніца энергіі вулканізму
Магматычны акіян складае каля 10 % ад мантыі спадарожніка па аб'ёму. Яго тэмпература, магчыма, перавышае 1200 градусаў па Цэльсію. Ён і з'яўляецца крыніцай рэкорднага вулканізму Іо.
Вулканы і гарачыя плямы
Вулканы Іо падзяляюцца на некалькі тыпаў. Першыя, якіх большасць, маюць тэмпературу парадку 350—400 К і хуткасць выкіду газавых прадуктаў каля 500 м/с, вышыню выкіду да 100 кіламетраў, ападкі пераважна белага колеру. Другія адрозніваюцца высокай тэмпературай кальдэры, з хуткасцю выкіду газу каля 1 км/с і вышынёй выкіду да 300 км. Галоўнай іх адметнай рысай з'яўляецца цёмная кальцавая акантоўка на адлегласцях некалькіх сотняў кіламетраў ад кальдэры. Існуе гіпотэза аб гейзернам паходжанні другога тыпу вывяржэнняў, калі адбываецца раптоўны фазавы пераход вадкасць-газ (напрыклад, на Зямлі такія працэсы назіраюцца на вулканах вострава Святой Алены). Склад прадуктаў вывяржэнняў — сера, сярністы газ і некаторыя сульфіды, а таксама сілікатныя магмы.
Светлагорск
Культура
У 2017 годзе горад быў адабраны для ўдзелу ў ініцыятыве «Крэатыўныя гарады і рэгіёны».
Вулканізм на Іо
Вулканы і гарачыя плямы
Каб ацаніць магутнасць вулканізму на Іо, неабходна ведаць аб'ём рэчыва, які выкідаецца пры вывяржэннях. Для гэтага можна выкарыстаць звесткі пра ўзрост паверхні, на аснове метаду падліку колькасці метэарытных кратараў на адзінку паверхні. Па адсутнасці метэарытных кратараў на паверхні Іо можна казаць аб тым, што паверхня гэтая вельмі маладая, каля 1 мільёна гадоў, і сфарміравана яна з прадуктаў вывяржэнняў. Таўшчыня пласта адкладанняў ацэньваецца ад 3-4 да 20-30 км.
На паверхні Іо налічваецца больш за 10 актыўных гарачых плям тэмпературай ад 310 да 600 К; памеры плям вагаюцца ў межах ад 75 да 250 км ref name="Sun Sist"/>. «Вояджэр-1» пры першым аблёце Іо зафіксаваў 8 такіх аб'ектаў, калі апарат зблізіўся з Іо праз 4 месяцы, у актыўным стане знаходзілася 7 з іх. Найвышэйшая тэмпература ў 600 К была зафіксавана ў 1979 годзе ў кальдэры, якая атрымала назву «Пеле».
Светлагорск
Славутасці
Помнікі і скульптуры
Вядомыя асобы
Героі Сацыялістычнай Працы
Лаўрэат Нобелеўскай прэміі
Навукоўцы
У адукацыі, культуры і мастацтве
Спартсмены
Сярод ураджэнцаў Светлагорска, выхаванцаў спартыўных школ горада, шмат спартсменаў, якія дасягнулі высокіх вынікаў. Ніжэй падаюцца звесткі пра чэмпіёнаў і ўладальнікаў кубкаў у дарослых спаборніцтвах, шырэйшых за тэрыторыю Беларусі, а таксама пра спартсменаў, аб якіх ёсць асобныя старонкі ў «Вікіпедыі».
Веславанне на байдарках і каноэ
Радыёспорт
Іншыя вядомыя асобы
Актагай (Паўладарская вобласць)
Актагай — сяло ў Актагайскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Актагайскай сельскай акругі. Код КАТА — 553230100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 4800 чалавек (2376 мужчын і 2424 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 4000 чалавек (1912 мужчын і 2088 жанчын).
Вікенцій Іосіфавіч Аўдзей
Віке́нцій Іо́сіфавіч Аўдзе́й (1886, паводле іншых звестак 1891, вёска Губы Вілейскага павета — 1916) — беларускі драматург, літаратар.
Яго п’еса «Не розумам сцяміў, а сэрцам», напісаная па-руску, надрукаваная ў часопісе «Крестьянин» у 1909 годзе, была вельмі папулярная сярод сялянства і неаднаразова ставілася беларускімі аматарскімі дружынамі ў вёсках Беларусі.
Біяграфія
Закончыў Маладзечанскую настаўніцкую семінарыю (1905), Віленскі настаўніцкі інстытут (1910). Працаваў у гарадскіх вучылішчах Вільні і Вілейкі. Удзельнік Першай сусветнай вайны, скончыў. Афіцэр расійскай імператарскай арміі: прапаршчык (1 студзеня 1916), падпаручнік (20 лістапада 1916), паручнік 207-га пяхотнага Новабаязецкага палка, загінуў у канцы 1916 года на руска-аўстрыйскім фронце ў Карпатах , па афіцыйным дакументам памёр 8 верасня 1917 года.
Творчасць
Пра пачатак літаратурнай дзейнасці звестак не захавалася. Друкавацца пачаў, калі быў студэнтам настаўніцкага інстытута. У часопісе «Крестьянин» змяшчаў вершы, апавяданні, допісы. У 1909 годзе надрукаваў апавяданне «Пустэльнік у свеце», вытрыманае ў духу рэлігійнага павучання і сацыяльна-бытавую драму «Не розумам сцяміў, а сэрцам», прасякнутаю матывамі грамадскай справядлівасці, спагадай да бедных. П’еса была папулярнай, яе часта ставілі самадзейныя тэатры Заходняй Беларусі.
Ушанаванне памяці
На радзіме, у вёсцы Губы ўсталяваны памятны знак.
Язвітка
Язві́тка — ручай у Мсціслаўскім раёне Магілёўскай вобласці, левы прыток ракі Волчас.
Даўжыня 4,4 км. Пачынаецца за 3 км на паўднёвы ўсход, вусце за 0,5 км на захад ад вёскі Лыкінка. Рэчышча на працягу 3,6 км у вярхоўі каналізаванае.
Лозы (Ваўкавыскі раён)
Ло́зы (, Лозы) — вёска ў Ваўкавыскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Роскага сельсавета.
Гісторыя
Вядома з XVIII ст. У 1737 годзе ў складзе Воўпаўскага староства, 56 валок. У 1796 годзе ў складзе Воўпаўскага староства, належала графу Плятэру. У 1836 годзе дзяржаўная вёска.
Благадарны
Благадарны (Благодарный) — горад (з 1971 года) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Благадарненскага раёна Стаўрапольскага края. Насельніцтва 33,8 тыс. чалавек (2005). Заснаваны ў 1782 годзе.
Горад размешчаны на рацэ Мокрая Буйвола (прыток Кумы), за 150 км ад Стаўрапаля. Харчовая прамысловасць.
NGC 3721
NGC 3721 (іншыя абазначэнні — NPM1G -09.0435, PGC 35727) — галактыка ў сузор’і Чаша.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Нурмурад Тачмурадаў
Нурмурад Тачмурадаў (10 кастрычніка 1910, Кушка, Туркестанскі край — 1997, Ашхабад) — савецкі хірург, доктар медыцынскіх навук, прафесар, акадэмік АН Туркменскай ССР.
Біяграфія
Нарадзіўся 10 кастрычніка 1910 года ў Марыйскай вобласці.
Пачатковую адукацыю атрымаў у паказальным інтэрнаце г. Мары, які скончыў у 1927 годзе. У 1930 годзе скончыў Чарджоускі педагагічны тэхнікум. У 1936 годзе скончыў Ташкенцкі медыцынскі інстытут.
У 1939—1941 гадах — дырэктар Ашхабадскай фельчарска-акушэрскай гінекалогіі і ардынатар 1-га хірургічнага аддзялення Рэспубліканскай бальніцы.
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны ў 1941—1946 гадах. Узнагароджаны ордэнамі Айчыннай вайны II ступені, ордэнам Чырвонай Зоркі.
З 1947 года — галоўны ўрач рэспубліканскай клінічнай бальніцы. У 1950 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю. У 1953 годзе абараніў доктарскую дысертацыю. З 1954 года — прафесар, абраны загадчыкам кафедры агульнай хірургіі ТуркДМІ. У 1957 годзе прысвоена званне «Заслужаны дзеяч навукі Туркменскай ССР». У 1959 годзе ўпершыню сярод хірургаў рэспублік Сярэдняй Азіі зрабіў аперацыю сэрцы, якое працуе. З 1965 года — правадзейны член Акадэміі навук Туркменскай ССР.
Памёр у Ашхабадзе ў 1997 годзе.
Вадзім Аляксандравіч Юрэвіч
Вадзім Аляксандравіч Юрэвіч (, Асіповічы, Мінская губерня —, Нью-Ёрк, ЗША) — эпідэміёлаг, генерал медыцынскай службы, доктар медыцыны, прафесар.
Біяграфія
Вучыўся ў Пецярбургскім універсітэце, скончыў Ваенна-медыцынскую акадэмію ў Санкт-Пецярбургу. Падчас Першай сусветнай вайны арганізоўваў медыцынскую і эвакуацыйную службу, працаваў у зоне Бухарскай эпідэміі тыфу (1916).
З першага дня Лютаўскай рэвалюцыі 1917 года далучыўся да рэвалюцыянераў. Вёў перамовы з камандваннем Петрапаўлаўскай крэпасці і пераканаў здаць крэпасць. Быў прызначаны грамадскім начальнікам горада (да ліпеня 1917 года). Падчас Грамадзянскай вайны працаваў лекарам у Белай арміі.
У 1920 годзе эміграваў у Канстанцінопаль. Жыў і працаваў у Празе, Парыжы (сярод іншага, у зоне эпідэмій у Індакітаі). У 1946 годзе пераехаў у ЗША.
Аўтар шэрагу навуковых прац. Жыў і памёр у Нью Ёрку. Пахаваны ў Джэксане (Нью-Джэрсі).
Іван Міхайлавіч Рапня-Абаленскі
Князь Іван Міхайлавіч Рапня-Абаленскі (? — 1523) — баярын і ваявода на службе ў маскоўскіх князёў Івана III і Васіля III, родапачынальнік князёў Рапніных-Абаленскіх. Падчас ваяводства ў Пскове ў 1509 годзе атрымаў мянушку «Знойдзены» (Найден).
Біяграфія
Іван Рапня быў чацвёртым з пяці сыноў князя Міхаіла Абаленскага, трэцяга сына Івана Канстанцінавіча, удзельнага князя Абаленскага.
У 1492 годзе падчас паходу Івана III супраць шведаў, ён быў дваранінам, а потым ваяводам вартавога палка.
У 1493—1494 гадах ваявода перадавога палка ў паходзе на Вязьму. У 1494 годзе частаваў паслоў Вялікага Князя Літоўскага Аляксандра на прыёме ў Івана III.
У 1496 годзе ваявода перадавога палка ў паходзе супраць шведаў.
У 1500 годзе прысутнічаў на шлюбе князя Васіля Холмскага з дачкой Івана III. Ваявода перадавога палка ў паходзе пад Пуціўль і Бранск.
У 1502 годзе ваявода левай рукі пры няўдалай аблозе Смаленска.
У 1506 годзе ваявода левай рукі ў паходзе на Казань.
У 1508 годзе ваявода перадавога палка пры паходзе да Дарагабужа.
У 1509 годзе ваявода вартавога палка. Па даручэнні Васіля III, разам з ноўгарадскімі намеснікамі Даніілам Шчэняй і Рыгорам Давыдавым, падпісаў у Ноўгарадзе мірны дагавор з Лівонскімі пасламі. З гэтага года ён становіцца намеснікам у Пскове замест князя Пятра Васільевіча Вялікага. Пскавічы празвалі яго «Знойдзены» (Найден), так як ён не заехаў у горад у адпаведнасці са звычаямі, а быў імі знойдзены ўжо ў сваёй рэзідэнцыі. Да яго ў пскавічоў было шмат прэтэнзій і яны ў канцы 1509 год скардзіліся на Рапню Васілю III, але апошні арыштаваў усіх знакамітых людзей Пскова, прадставіў гэта як бунт і скарыстаўся выпадкам для разгону веча, высылкі вечавога звона і ліквідацыі рэшткаў Пскоўскай незалежнасці.
У 1511—1512 гадах быў ваяводам перадавога палка пры паходзе Васіля III на Смаленск.
Пасля 1513 года і да яго смерці ў 1523 годзе звестак пра яго ў летапісах няма.
Торніке Шэнгелія
Торніке Шэнгелія (თორნიკე შენგელია) (,, Грузія) — грузінскі прафесійны баскетбаліст.
Клубная кар’ера
З 2008 па 2010 год Торніке Шэнгелія гуляў як за баскетбольны клуб «Валенсія», так і за яе моладзевую каманду «Валенсія БК Санні Дэлайт». У 2010 годзе ён падпісаў кантракт з бельгійскім клубам Спіру Шарлеруа, які пазней аддаў яго ў арэнду ў КБК Верв'е-Пэпінстэр на сезон 2010/11. У жніўні 2011 года было абвешчана, што ён будзе гуляць за Спіру Шарлеруа ў 2011–2012 гадах.
9 ліпеня 2020 года падпісаў 3-гадовы кантракт з маскоўскім клубам «ЦСКА».
26 лютага 2022 года Торніке Шэнгелія ў аднабаковым парадку скаваў кантракт з-за ўварвання Расіі ва Украіну.
Тэхнічная дапамога СНД
TACIS (Technical Assistance for the Commonwealth of Independent States, Тэхнічная дапамога Супольнасці Незалежных Дзяржаў) — праграма Еўрапейскага саюза па спрыянні паскарэнню працэсу эканамічных рэформ у СНД. Праграма фундуе гранты для перадачы ноу-хау краінам СНД. Арганізавана ў 1991.
Ноу-хау перадаецца ў форме кансультацыяў, накіроўвання груп экспертаў, даследаванняў і прафесійнай рыхтоўлі, шляхам стварэння праўнай і нарматыўнай базы, эксперыментальных праектаў.
TACIS працуе ў супрацы з краінамі-партнёрамі для вызначэння кірунку выкарыстання сродкаў, а таксама з іншымі донарамі і міжнароднымі арганізацыямі.
Сярод найбольш важных кірункаў вылучаюцца: рэструктурызацыя прадпрыемстваў, развіццё прыватнага сектара, рэформа дзяржаўнага кіравання, сельская гаспадарка, энергетыка і транспарт.
З 1991 па 1999 было выдаткавана 4,2 млрд еўра на больш за 3 000 праектаў.
Праграма TACIS на 2000—2006 з бюджэтам каля 3,1 млрд еўра ахапляе Арменію, Азербайджан, Беларусь, Грузію, Казахстан, Кіргізію, Малдавію, Манголію, Расію, Таджыкістан, Туркменістан, Украіну і Узбекістан. Аб'ём тэхнічнай дапамогі ЕС для Беларусі з 1991 г. па 2006 г., ацэньваецца ў 216 мільёнаў еўра, што складае больш за 40% усёй тэхнічнай дапамогі, атрыманай Беларусью за гэты перыяд.
У Беларусі сродкі ідуць на наступныя напрамкі:
Silent Hunter II
Silent Hunter II — камп’ютарная гульня ў жанры сімулятара падводных лодак на тэму падводных бітваў Другой сусветнай вайны ад Ubisoft. Створана для Windows 95/98/ME. Першапачаткова распрацоўвалася кампаніяй Aeon Electronic Entertainment, стваральнікамі першай Silent Hunter, але ім давялося пакінуць праект незавершаным, і скончыла яго Ultimation Inc. Пасля значных затрымак гульня была выпушчана ў лістападзе 2001 года.
У Silent Hunter II гулец становіцца членам каманды нямецкай падлодкі часоў Другі бітвы за Атлантыку. У гульні маюцца аднакарыстальніцкія і шматкарыстальніцкія місіі.
У дадатак да некаторых асобных місій адзіночнага рэжыму гулец прыняць удзел у такіх вядомых момантах, як пранікненне U-47 у Скапена-Флоу, праход праз Гібралтарскі праліў і аперацыя «Drumbeat».
У канцэпцыі Silent Hunter II стала магчымым змагацца он-лайн не толькі супраць іншых падводных лодак, але і супраць эсмінцаў, якія кантраляваліся гульцамі з «Каманды разбуральнікаў» (Destroyer Command) (назва дала Ubisoft). Тым не менш, прыхільнікі Silent Hunter не моцна шанавалі гульню. Silent Hunter II быў падвергнуты крытыцы за сыры АІ, адсутнасць перагулёўкі кар’еры гульца, абмежаваны набор місій і нялепшую якасць шматкарыстальніцкай гульні, якая часта адключалася так і не пачаўшыся.
Для выпраўлення і паляпшэння шматкарыстальніцкага рэжыму быў выпушчаны неафіцыйны патч пад назвай Projekt Messerwetzer. Таксама фанатамі было створана немалая колькасць дадатковых модов, патчаў і місіі.
Silent Hunter III
Silent Hunter 3 (Бясшумны паляўнічы 3) — камп’ютарная гульня, рэалістычны сімулятар нямецкай падводнай лодкі часоў Другой сусветнай вайны ад французскага выдаўца Ubisoft. Распрацоўка студыі Ubisoft Romania (Румынія, Бухарэст).
Гульнявы ​​працэс
Пад камандаванне гульцу даецца нямецкая падводная лодка часоў Другой Сусветнай вайны.
У гульню ўключаны 5 трэніровачных місій, дынамічная кампанія і адзіночныя (разавыя) місіі. З галоўнага меню даступная трохмерная энцыклапедыя судоў і авіяцыі таго перыяду для розных краін.
Мэты адзіночных і трэніравальных місій растлумачваюцца перад іх запускам.
Перад кожнай місіяй гульцу даецца магчымасць выбраць узровень рэалізму геймплэя: ўразлівасць судоў і караблёў суперніка, сваёй падлодкі, бракаваныя тарпеды, стабілізацыю перыскопа і інш
У дынамічнай кампаніі гульцу прапануецца ролю камандзіра падводнай лодкі на працягу ваўчкоў баявых паходаў з шырокай самастойнасцю — для кожнага паходу прызначаецца толькі квадрат патрулявання. Гулец можа сам выбіраць якім шляхам ісці, на які субмарыне, выбіраць мэты для нападу, прымаць бой або сыходзіць ад яго.
Экіпаж, кіраванне экіпажам
Часткай гульнявога працэсу Silent Hunter III з’яўляецца кіраванне экіпажам. Кожны ў камандзе субмарыны мае сваё імя і прозвішча, знешнасць, воінскае званне, можа прасоўвацца па службе і атрымліваць узнагароды (па жаданні гульца, пры наяўнасці свабодных лістоў аб прысваенні чарговага воінскага звання і вольных узнагарод).
У дынамічнай кампаніі пасля кожнага баявога паходу могуць быць даступныя лісты павышэнняў у званні, узнагароды і навучанне ваеннай спецыяльнасці (апошняе даступна пасля кожнага паходу, але толькі для аднаго афіцэра або старшыны).
Для афіцэраў і старшинского складу прадугледжаны воінскія спецыяльнасці — штурман (рулявы), назіральнік (вахтавы), торпедист, артылерыст, зенітчыкі, рамонтнік, машыніст, медык. Знаходжанне на пасадзе спецыялістаў значна павялічвае індыкатар эфектыўнасці адсека. Афіцэры могуць мець ад 1 да 3-х воінскіх спецыяльнасцей. Старшыны — толькі адну ваенную спецыяльнасць (або адсутнасць гэтай). Навучыць спецыяльнасці матроса нельга.
Узнагароды Падводнікам экіпажа (спіс) — нагрудны знак за раненне, U-boat Front Clasp, нагрудны знак падводніка, Жалезны крыж 2-га класа, Жалезны крыж 1 -га класа, Нямецкі крыж, Рыцарскі крыж Жалезнага крыжа.
Воінскія званні:
Падводныя лодкі ў SH3, іх узбраенне і абсталяванне
Выбар падлодкі залежыць ад выбару часу пачатку кар’еры або місіі, а таксама флатыліі.
GWX3 Gold
The GWX3 GOLD Add-on — папулярная мадыфікацыя да гульні ад распрацоўшчыкаў The Grey Wolves. Уносіць у Silent Hunter 3 значную колькасць паляпшэнняў, у тым ліку звязаных з гістарычнай дакладнасцю; новыя тыпы судоў і інш. Апісанне і поўны спіс змен даступныя на афіцыйным сайце каманды распрацоўшчыкаў. Там жа даступная для запампоўкі падрабязная брашура ў фармаце PDF. GWX3 GOLD Add-on ўсталёўваецца на арыгінальную гульню крыху менш, чым у палове выпадкаў, што пацвярджаецца абмеркаваннямі ў прысвечаных Silent Hunter 3 форумах.
Пасля ўстаноўкі GWX3 Gold, знікае магчымасць гуляць па інтэрнэту з тымі, у каго пакет GWX3 Gold не ўсталёваны (гэта паведамленне з’яўляецца ў інтэрфейсе злучэння з сэрверам шматкарыстальніцкай гульні).
Масееўка
Назву Масе́еўка маюць:
Вуліца Чарняхоўскага (Мінск)
Вуліца Чарняхоўскага, вуліца ў Першамайскім раёне Мінска. Названа ў гонар Івана Данілавіча Чарняхоўскага (1906—1945), савецкага палкаводца, камандуючага войскамі 3-га Беларускага фронта, двойчы Героя Савецкага Саюза.
Уладзімір Мехаў
Уладзімір Мехаў, сапр. Уладзімір Львовіч Няхамкін (,, Гомельская вобласць — , ) — беларускі журналіст, празаік, сцэнарыст, перакладчык.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і рабочага. У 1945—1950 гг. вучыўся на аддзяленні журналістыкі філалагічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. Адначасова працаваў у рэдакцыі газеты «Літаратура і мастацтва», ва ўніверсітэцкай шматтыражцы. Пасля заканчэння ўніверсітэта працаваў у рэдакцыі газеты «Чырвоная змена» літсупрацоўнікам, загадчыкам аддзела. У 1960—1961 гг. быў рэдактарам на Беларускім радыё. Потым зноў у рэдакцыі газеты «Літаратура і мастацтва» — загадчык аддзела, адказны сакратар. У 1975—1988 гг. — старшы рэдактар, каментатар на Беларускім радыё.
Творчасць
У друку з мастацкімі творамі выступаў з 1951 года. Аўтар зборнікаў аповесцей, апавяданняў і нарысаў «Сцяг над рэўкомам» (1958), «Апошняя яўка» (1959), «Помнік герою» (1961), «Станцыя паблізу Тамбова» (1964), «Добры вечар, камбат» (1970), «Слухаецца справа аб замаху» (1972), «Старадаўняя гравюра» (1974), зборніка дыялогаў «Сустрэчы ў радыёстудыі» (1985). Асобныя эсэ і апавяданні ўвайшлі толькі ў зборнікі на рускай мове «Зарево» (1977), «Старинная гравюра» (1982), «…О которых я очень забочусь» (1988).
Аўтар п’ес для юнакоў «Чырвоны губернатар» (пастаўлена ў 1967) і «Палёт» (1970, пастаўлена ў 1969), сцэнарыяў больш як дваццаці дакументальных фільмаў, шэрагу радыёпастановак, у т.л. «Засада ў горадзе Менску» паводле апавядання А. К. Дойла (1970-я).
Пераклаў на беларускую мову кнігу татарскага пісьменніка Ш. Ракіпава «Адкуль ты, Жан?». Пасля паездкі ў Ізраіль (кастрычнік-лістапад 1995 года) напісаў эсэ «Глыток Ізраіля».
Маскалі
Назву Маскалі́ маюць:
Палацца Век’ё
Назва палаца
Гэты ўрадавы будынак 1299 года, дзе засядалі прыёры, зваўся Новы палац (Palagio novo). Ранейшы ўрадавы будынак Барджэла стала Старым палацам. У XV стагоддзі кіраўнікі камуны абвясцілі сябе сіньёрамі (signori), а сам будынак стаў звацца Палацца дэла Сіньёрыя, даўшы тым самым назву і плошчы перад палацам. Тым часам будынак ужо паспелі пераназваць у Палацца Дукале (рэзідэнцыю герцага): вялікі герцаг Тасканскі Козіма I пераехаў сюды ў 1540 годзе са свайго ўласнага палаца (сёння Палацца Медычы-Рыкардзі). Але ў 1565 годзе ён аддаў перавагу перанесці сваю рэзідэнцыю ў Палацца Піці, які быў для гэтага пашыраны, а ранейшы Новы палац перастаў лічыцца новым і стаў Старым палацам (Палацца Век’ё).
Гісторыя будынка
Будаўніцтва ўрадавага будынка — рэзідэнцыі ўрада Фларэнцыі было даручана гільдыямі Арнольфа дзі Камбіа ў 1298 годзе.
Палацца Век’ё быў збудаваны па ўзоры больш старога адміністрацыйнага палаца Палацца Таскана ў горадзе Вальтэра, але выглядае нашмат больш магутным і здаецца высечаным з аднаго кавалка скалы. Праект прадугледжваў выразныя формы: у плане гэта прамавугольнік, але тонкія карнізы па фасадзе візуальна падзяляюць яго на тры блокі. Увянчаная зубцамі галерэя як бы паўтараецца на званіцы і на вежы, вышыня якой дасягае 94 м, дапаўняючы ўражанне велічнай прастаты. У 1667 годзе на вежы былі ўсталяван гадзіннік працы аўгсбургскага майстра Г. Ледэрле, якія працуе да нашага часу.
У 1478 годзе на вокнах Палацца Век’ё былі павешаны змоўшчыкі на чале з Франчэска Пацы, якія спрабавалі зрынуць уладу Медычы. Бернарда дзі Бандзіна Баранчэла, забойца Джуліяна Медычы, быў павешаны на вокнах таго ж Палацца Век’ё 20 снежня 1479 года. Гісторыя з павешаннем Франчэска Пацы абыграна ў рамане Томаса Харыса «Ганібал» і аднайменным фільме Рыдлі Скота; сцэна павешання таксама паказана ў камп’ютарнай гульні Assassin's Creed II.
Унутраны дворык
Побач са знакамітым «Давідам» знаходзіцца ўваход у цудоўны дворык, аформлены Мікелоца ў 1453 годзе ў стылі ранняга Адраджэння. З нагоды шлюбу Франчэска I дэ Медычы з Іаанай Аўстрыйскай, Джорджа Вазары размаляваў сцены краявідамі Вены, Лінца і Граца. Вазары быў прыдворным архітэктарам Козіма I і перабудаваў сярэднявечны палац з улікам пажаданняў герцага. Ужо ў дворыку бачна, наколькі багатыя парадныя памяшканні павінны знаходзіцца ўнутры гэтай манументальнай рэзідэнцыі вялікіх герцагаў.
Зала пяцісот
Алегарычныя карціны на столі і сценах цудоўнага Салона пяцісот, які прызначаўся для правядзення пасяджэнняў Вялікага Народнага Савета пасля другога выгнання Медычы ў 1494 годзе з Фларэнцыі, апавядаюць пра дзеянні тасканскага герцага Козіма I. Працы па дэкарыраванні залы ўзначальваў Вазары з вучнямі. Яны знішчылі ўсялякі напамін пра гады рэспубліканскага кіравання, уключаючы створаныя ў той час шэдэўры «Бітва пры Ангіяры» Леанарда да Вінчы і «Бітва пры Кашыне» Мікеланджэла. Працы Вазары былі закліканы прадэманстраваць магутнасць і славу герцага і яго дзяржавы. Сярод мармуровых статуй варта адзначыць скульптурную групу Мікеланджэла «Геній, які топча грубую сілу», а таксама копію «Трыумф Фларэнцыі над Пізай» (Джамбалонья, арыгінал у музеі Барджэла).
Іншыя залы палаца
У Зале Льва X знаходзіцца карціна Вазары «Аблога Мілана», дзе намаляваны воіны ва ўсіх мажлівых паставах, што тыпова для маньерызму, творы паслядоўнікаў якога адрозніваюцца напружанасцю вобразаў і манернай выдасканаленасцю формы.
Зала Стыхій упрыгожана алегарычнымі фігурамі, якія малююць паветра (на столі), зямлю, агонь і ваду — у вобразе Венеры Пенанароджанай.
З ладжэты адкрываецца маляўнічы краявід на базіліку Санта-Крочэ, Сан-Мініята-аль-Монтэ і крэпасць Фортэ Бельведэрэ.
У Палацца Век’ё ёсць Аўдыенц-зала з выявай герба Фларэнцыі на залатым кесоннай столі, і Зала лілей, якая калісьці была аб’яднана з Аўдыенц-залай у адно цэлае. Нават дзверы тут уражваюць, асабліва мармуровыя, якія вядуць у Аўдыенц-залу. На столі Залы лілей намаляваны залатая кветка лілеі на сінім фоне — герб французскіх графаў Анжу, якія дапамагалі фларэнційскім гвельфам у іх барацьбе з гібелінамі і спрыялі іх канчатковай перамозе. На сценах залы — велізарная фрэска Даменіка Гірландая з выявамі першага біскупа Фларэнцыі Св. Дзанобія разам са святымі Ларэнца і Стэфана і героямі Рымскай рэспублікі (Брутам, Цыцэронам, Сцыпіёнам і інш.), якія павінны былі натхняць кіраўнікоў горада на абарону рэспубліканскіх ідэалаў. Кампазіцыю Залы лілей завяршае «Юдзіф» Данатэла. Праз Залу канцылярыі, дзе выстаўлены бюст Макіявелі і вісіць яго партрэт, можна патрапіць у Залу Мапамонда, дзе знаходзіцца старадаўняя карта свету.
У калекцыі музычных інструментаў Палацца Век’ё знаходзяцца скрыпкі Страдзівары і Амаці.
Мастаўляны
Назву Мастаўля́ны маюць:
Менглі-Гірэй I
Менглі-Гірэй (крым. I Meñli Geray, ۱منكلى كراى‎;  — ) — крымскі хан з дынастыі Гірэяў. Шосты сын першага крымскага хана Хаджы-Гірэя, дзед султана Асманскай імперыі Сулеймана Цудоўнага.
Біяграфія
Паводле некаторых звестак, правёў юнацтва і атрымаў выхаванне ў генуэзскай калоніі Кафе.
У 1467 зрынуў свайго старэйшага брата Нур Даўлета і заняў ханскую сталіцу Кырк-Ер, аднак неўзабаве быў выгнаны. Збег у Кафу, дзе звярнуўся па дапамогу да генуэзцаў і сабраў вакол сябе крымскіх беяў. З іх дапамогай у 1469 зрынуў брата Нур Даўлета і заняў ханскі сталец.
Аўельбек
Аўельбек — сяло ў Актагайскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Аўельбекскай сельскай акругі. Код КАТА — 553235100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1189 чалавек (565 мужчын і 624 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 800 чалавек (373 мужчыны і 427 жанчын).
Менглі-Гірэй I
Біяграфія
У 1475 падчас заваявання Крыма асманскімі войскамі быў зрынуты. За супраціўленне туркам арыштаваны і адвезены ў Канстанцінопаль, дзе правёў у палоне 3 гады. У 1478 султан Мехмед II пасадзіў Менглі Гірэя на крымскі сталец з умовай прызнання ханам турэцкага вяршэнства. Яго старэйшыя браты Нур-Даўлет і Айдэр уцяклі ў польска-літоўскія ўладанні.
Менглі Гірэй працягваў палітыку бацькі, накіраваную на пазбаўленне ўсялякай залежнасці ад Залатой Арды. Вярнуўшыся на прастол у якасці турэцкага васала, адбіў апошнія ардынскія набегі на Крым. У 1502 разграміў сталіцу Залатой Арды г. Сарай, што ў гістарычнай літаратуры лічыцца фіналам існавання Залатой Арды як дзяржавы.
Інтарэсы Менглі Гірэя ў барацьбе з Ардой супадалі з інтарэсамі Масквы, з ініцыятывы якой паміж дзвюма краінамі быў заключаны цесны саюз. Гэта, у сваю чаргу, выклікала рэзкае пагаршэнне традыцыйна сяброўскіх адносін Крыма з Польшчай і Літвой, якія ў той момант знаходзіліся ў вострым канфлікце з Маскоўскім княствам з-за тэрытарыяльных дамаганняў апошняй. У 1480 падчас «стаяння на рацэ Угры» Менглі Гірэй здзейсніў паход на Падолле, прымусіўшы вялікага князя літоўскага Казіміра Ягелончыка адмовіцца ад запланаванага разам з ханам Залатой Арды Ахматам нападу на Масковію.
Пры актыўнай падтрымцы Масквы крымскія войскі здзяйснялі шматлікія набегі на літоўска-польскія ўладанні. У верасні 1482 вялікая арда захапіла і моцна разбурыла Кіеў. У 1485—1487 адбыліся некалькі наездаў на Падолле. У 1489 былі спустошаны Падольскае і Кіеўскае ваяводствы, у 1490 — Валынскае і Рускае. Увосені 1494 года крымская арда спустошыла Падолле і Валынь, разбіўшы пад Вішнеўцам літоўска-польскае войска. У 1495—1499 неаднакроць былі разрабаваны Валынь, Брацлаўшчына, Падолле, Галіччына, у 1500 Брацлаўшчына, Валынь, Берасцейшчына, Белзская, Львоўская, Холмская, Люблінская і Сандомірская землі. У 1502 сыны Менглі Гірэя ўзялі вялікі палон на Галіччыне, Сандоміршчыне і Любліншчыне. Увосені таго ж года крымчакі ўварваліся ў ВКЛ, дзе рабавалі ваколіцы Слуцка, Капыля, Клецка і Нясвіжа. У 1503 крымскія аддзелы наяжджалі на Падолле і Кіеўскае ваяводства, выпалілі ваколіцы Навагрудка і Слуцка, і былі разбіты літвінамі пад Гарадком.
У 1505 ханскія сыны Біты і Бурнаш Герой ізноў уварваліся ў Вялікае Княства Літоўскае, спустошылі і разрабавалі ваколіцы Мінска, Слуцка, Навагрудка, Полацка, Віцебска і Друцка. Мехмед Гірэй з галоўнымі сіламі абклаў і штурмаваў Мінск, захапіў вялікую колькасць палонных і багатую здабычу.
Улетку 1506 года 20-тысячная татарская арда зноў уварвалася ўглыб ВКЛ. Крымчакі разбурылі і выпалілі ваколіцы Навагрудка, Слуцка, Ліды, Ашмян, Крэва, Ваўкавыска і Гародні. У жніўні літоўскае войска разбіла арду пад Клецкам. Іншыя крымскія аддзелы спустошылі Падолле і Галіччыну. У 1510 50-тысячная крымская арда разрабавала літоўскія землі ўсутыч да Вільні. Увесну 1512 года 40-тысячная арда ўварвалася ў паўднёвыя літоўска-польскія ўладанні, спустошыла Падолле і Валынь. У красавіку ў бітва пад Вішняўцом войска пад камандаваннем Канстанціна Астрожскага і Мікалая Камянецкага разбілі пераўзыходныя сілы крымчакоў.
У апошнія гады жыцця Менглі Гірэй разарваў саюз з вялікім князем маскоўскім Васілём III і ладзіў наезды на пагранічныя маскоўскія ўладанні.
Пабудаваў новую ханскую рэзідэнцыю — Даўлет-Сарай, надаўшы тым самым рысы гарадскога паселішча Салачыку (цяпер ускраіна Бахчысарая), у якім размяшчаўся новы палац. Апроч палаца, тут быў выбудаваны культава-адукацыйны комплекс з мячэццю і навучальнай установай.
Памёр у 1515 годзе.
Ракфелераўскі ўніверсітэт
Ракфелераўскі ўніверсітэт — прыватны ўніверсітэт, размешчаны паміж 63-й і 68-й вуліцамі ўздоўж Ёрк-авеню на Манхэтэне ў Нью-Ёрку. Універсітэт спецыялізуецца галоўным чынам на фундаментальных даследаваннях у абласцях біямедыцыны, і прапануе як вышэйшую прафесійную, так і паслявнузскую адукацыя. Заснаваны ў 1901 годзе нафтавым магнатам і філантропам Джонам Ракфелерам як Ракфелераўскі інстытут медыцынскіх даследаванняў (да 1965 года).
Універсітэт быў месцам шматлікіх важных навуковых адкрыццяў. Ракфелераўскія вучоныя, напрыклад, усталявалі, што спадчыннасць ДНК мае хімічны базіс, выявілі групы крыві, паказалі, што вірусы могуць выклікаць ракавыя захворванні, заснавалі сучасную вобласць — клетачную біялогію, вывучалі структуру антыцелаў, распрацавалі лячэнне метадонам для тых, хто ўжываў гераін, распрацавалі СНІД-«кактэйль» для лекавай тэрапіі, а таксама выявілі гармон лептын, які рэгулюе энергетычны абмен.
Лаўрэаты Нобелеўскай прэміі
Дваццаць тры Нобелеўскія прэміі былі атрыманы за даследаванні, звязаныя з Універсітэтам:
Гісторыя
У сярэдзіне 1970-х гадоў Ракфелераўскаму ўніверсітэту атрымалася прыцягнуць некалькі бачных вучоных у вобласці гуманітарных навук, першым чынам Сола Крыпке, вядомага логіка, філосафа мовы, і прадаўжальніка прац Людвіга Вітгенштэйна. Зусім нядаўна, яго прафесары сталі лаўрэатамі Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне ў 1999, 2000 і 2001 годзе, і Нобелеўскай прэміі па хіміі ў 2003 годзе.
Філантроп
Філантро́п (от φιλέω, «любіць» і ἄνθρωπος, «чалавек» ) — чалавек, які займаецца дабрачыннасцю ў дапамогу тым, хто жыве ў нястачы. Найстаражытнай формай дабрачыннасці з'яўляецца міласціна і дапамога жабракам, галоўным чынам пры цэрквах і манастырах.
Шарлота Купер
Шарлота Рэйнгл Купер (Charlotte Reinagle Cooper;, Лондан — , Хеленсбург) — брытанская тэнісістка, першая чэмпіёнка Алімпійскіх гульняў сярод жанчын (гэта званне аспрэчваецца Элен дэ Пуртале, якая выйграла спаборніцтвы па парусным спорце ў складзе каманды швейцарскай яхты) і пяціразовая пераможца Уімблданскіга турніру.
Драсён птушыны
Драсён птушыны, Спары́ш , Зерніца, Птушыная грэчка, Спарышнік, Травяная зелень , Гусятнік, Свіная трава, Свінуха , Драсён разналісты , Драсён незаўважаемы (Polýgonum aviculáre) — аднагадовая травяністая расліна роду.
Батанічнае апісанне
Расліны вышынёй ад 10 да 80 см. Сцябло сцелістае або прыўзнятае, зрэдку прамастойнае, галінастае ад асновы, з дробнымі плеўкамі, белаватымі рассечанымі раструбамі. Лісце дробнае, чаргаванае, шырокаэліпсападобнае, на кароткіх чаранках. Кветкі дробныя, непрыкметныя, у пучках па 2-5, размешчаныя на ўсім сцябле ў пазухах лісця. калякветнік 5-раздзельны, бледна-зялёны, белы або ружаваты па краях, тычынак 8. Плод — дробны трохгранны арэшак. Цвіце ў чэрвені—кастрычніку.
Пашырэнне
Распаўсюджаны пераважна ва ўмераных і паўночных раёнах Еўразіі (за выключэннем Арктыкі). Расце ўздоўж дарог, на засмечаных месцах, пустках, выганах, каля жылля.
Значэнне
Лекавая (мачагонны, кроваспыняльны і процізапаленчы сродак) і кармавая расліна.
NGC 3722
NGC 3722 (іншыя абазначэнні — MCG -1-30-5, NPM1G -09.0437, PGC 35746) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Чаша.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».