cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Касцёл Маці Божай Фацімскай (Жодзіна)
Гісторыя
25 сакавіка 1992 года адбыўся першы сход католікаў горада. 6 траўня 1992 года адбылася першая Святая Імша ў памяшканні дома культуры ГРЭС, якую правёў а. Юзаф Пятушка, пробашч Барысаўскай парафіі. 20 мая 1992 года ў Жодзінскім гарадскім выканкаме зарэгістравана Рымска-каталіцкая парафія імя Маці Божай Фацімскай. 4 чэрвеня 1993 года было прынята рашэнне гарадскога выканкама аб адводзе зямельнага ўчастка пад будаўніцтва касцёла. 15 мая 1994 года быў узвядзены драўляны крыж на касцёльнай тэрыторыi.
Май — чэрвень 1997 года было скончана будаўніцтва фундамента. Ліпень — верасень 1997 года — узведзены сцены касцёла.
Архітэктура
Пабудаваны паводле праекта архітэктара Інэссы Кныш з «Барысаўпраекта».
Вырашаны квадратным у плане аб’ёмам, узнятым на высокі цокаль і накрытым стромкім вальмавым дахам з металачарапіцы, у які над фасадам урэзана чатырохгранная шатровая званіца. Фасад па цэнтры крапаваны трымя зашклёнымі прасламі з зубчастымі завяршэннямі. Такой жа формай вырашаны ўваходны партал-ніша, да якога вядзе лесвічны каскад. Аналагічна трактаваны плоскасныя бакавыя фасады. Трохгранны прэсбітэрый утвораны скошанымі ў плане сакрысціямі. Аднолькавае архітэктурнае і кампазіцыйнае вырашэнне атрымала далучаная да апсіды двухпавярховая плябанія, вальмавы дах над якой завершаны чатырохгранным шатром.
Факультэт фізічнай культуры МДПУ імя І. П. Шамякіна
'''Факультэт фізічнай культуры МДПУ імя І. П. Шамякіна''' — структурнае падраздзяленне МДПУ імя І. П. Шамякіна.
Гісторыя
Гісторыя факультэта пачалася з адкрыцця ў 1954 годзе кабінета фізічнага выхавання. Утвораны ў 2001 годзе.
Загір’я (Рагатынскі раён)
Загір’я (Загі́р'я) — вёска ў Рагатынскім раёне Івана-Франкоўскай вобласці Украіны.
Паўлаўка (Бярэзінскі раён)
Па́ўлаўка (, Павловка) — пасёлак у Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Паплаўскага сельсавета.
Да 21 снежня 2007 года пасёлак уваходзіў у склад Ляжынскага сельсавета.
NGC 4636
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Братаўка дуброўная
Братаўка дуброўная, Братаўка гаёвая , Іван-ды-мар’я (Melampyrum nemorosum) — аднагадовая травяністая расліна сямейства заразіхавых.
Назва
Братаўка дуброўная, мядунка, іван-да-мар’я , брат з сястрою, дзвонец, дзень і ноч, сачоўка, чмельнік , братаўка, братоўка, брат-сястра  , званец лугавы , браціц-сястрыца.
Батанічнае апісанне
Расліна з ярка-жоўтымі кветкамі з чырвона-бурай трубкай і сіне-фіялетавымі прыкветкамі ў коласападобных суквеццях.
Выкарыстанне
Лекавая (супрацьзапаленчы, ранагаючы сродак) расліна. З лекавай мэтай выкарыстоўваюцца сцёблы, лісце, кветкі, плады.
Тохта (Паўладарская вобласць)
Тохта — сяло ў Іртышскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Тохцінскай сельскай адміністрацыі. Код КАТА — 554669100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1143 чалавекі (566 мужчын і 577 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 356 чалавек (174 мужчыны і 182 жанчыны).
Язычніцтва
Язы́чніцтва (ад царк.-слав. «языцы» — чужаземцы, народы) — агульны тэрмін для абазначэння старажытных вераванняў і культаў, якія існавалі да ўзнікнення і пашырэння «вышэйшых» монатэістычных рэлігій (будызм, хрысціянства, іслам). Іншая назва — паганства (ад paganus — язычнік).
Сутнасць язычніцкіх культаў заключалася ў магічным уздзеянні на прыроду. У большай ці меншай ступені захоўвалася ў духоўнай культуры многіх народаў нават пасля прыняцця адной з сусветнай рэлігій, што было звязана з захаваннем традыцый у сферы працоўнай дзейнасці, штодзённых паводзін, а таксама з непаўнатой ведаў чалавека аб прыродных і сацыяльных з'явах, немагчымасцю поўнасцю падначаліць сабе сілы прыроды. Для язычніцтва характэрны вера ў шматлікіх багоў і бажэстваў (політэізм); абагаўленне розных прыродных сіл і стыхій (пантэізм); перакананне ў рэальным існаванні душы, добрых і злых духаў (анімізм); надзяленне чалавечымі рысамі і якасцямі прыродных з'яў, багоў, міфічных істот (антрапамарфізм); вера ў цудадзейную сілу асобных матэрыяльных прадметаў (фетышызм); уяўленні аб звышнатуральнай роднасці паміж людзьмі і пэўным відам жывёл, раслін (татэмізм); магічныя дзеянні; культ продкаў. Прыхільнікі язычніцтва — язычнікі (паганцы) — прыносілі разнастайныя ахвярапрынашэнні (часцей прадукты харчавання, расліны, радзей — жывёл і нават людзей) шматлікім божаствам, пакланяліся духам рэк, азёр, лясоў, асобных жывёл, а таксама дрэвам, камяням, крыніцам і г.д. Найбольш паважаныя язычніцкія багі славянскіх плямёнаў — Пярун (бог грому і маланкі), Вялес (бог жывёлагадоўлі), Сварог (бог неба) і яго сын Даждзьбог (бог сонца). Язычніцкія культавыя збудаванні называліся капішчамі (свяцілішчамі). У цэнтры капішчаў знаходзіліся драўляныя ці каменныя ідалы, каля якіх праводзіліся святкаванні, выконваліся рытуальныя дзеянні.
У Беларусі з канца Х-ХІ ст. язычніцтва пачало паступова выцясняцца хрысціянствам. Працяглы час тут захоўвалася своеасаблівае «двухвер'е», калі адначасова існавалі дзве найбольш уплывовыя рэлігійныя практыкі — язычніцтва і хрысціянства. Старажытнае язычніцкае паходжанне маюць многія беларускія народныя святы, абрады, звычаі — Купалле, Каляды, Дзяды, Радаўніца, трызна, «гуканне вясны»,, пахаванне «стралы» і інш. У сучасным беларускім грамадстве для свядомасці часткі насельніцтва (найперш для вясковых жыхароў пажылога ўзросту) характэрны рэлігійныя прымхі, якія захоўваюць у сабе сляды язычніцтва на ўзроўні народных святаў, абрадаў і звычаяў (напр., язычніцкімі па свайму паходжанню з'яўляюцца многія замовы, варажба, асобныя народныя святы, абрады і інш.). Рэшткі язычніцтва захоўваюцца ў выглядзе выкарыстання асобнымі людзьмі разнастайных замоў (загавораў, шэптаў), добразычлівых ці зламысных пажаданняў (праклёнаў), засцерагальных слоў і выказванняў (накшталт «Чур мяне»), у распаўсюджаных забабонах (тыпу «чорнага ката», «чортавай дзюжыны»), распаўсюджаных звычках адцурання ад усяго злога, дрэннага (пляваць тройчы праз левае плячо, прыгаворваць «цьфу, цьфу, цьфу» і г.д.). Яшчэ і цяпер асобныя жыхары Беларусі выкарыстоўваюць абрады лячэбнай магіі (знахарства), пакланяюцца асобным камяням, дрэвам, крыніцам і да т.п.
Кастэлета-Уцонэ
Кастэлета-Уццонэ (Castelletto Uzzone) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кунеа.
Насельніцтва складае 372 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 25 чал./км². Займае плошчу 15 км². Паштовы індэкс — 12070. Тэлефонны код — 0173.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Ludovico Re di Francia.
Барбара Цылі
Барбара Цылі (Barbara Celjska, Cillei Borbála;  — ) — дачка графа Цэльскага, жонка германска-рымскага імператара Жыгімонта. Атрымала эпітэт «Месаліна Германіі». Стаяла ля вытокаў ордэна Дракона. У адсутнасць свайго мужа кіравала Венгрыяй як рэгент.
Генеалогія
Барбара і яе стрыечная сястра Ганна выйшлі замуж за кіруючых каралеў, чые нябожчыкі жонкі былі сестрамі і сваякамі сям’і Цылі. Ганна выйшла замуж за Уладзіслава II Ягайлу, караля Польшчы і Літвы, у 1402 годзе пасля смерці Ядвігі Польскай. Барбара выйшла замуж за Жыгімонта, караля Венгрыі, у 1405 годзе пасля смерці Марыі Венгерскай.
Унукі Барбары — Ганна Люксембургская, Лізавета Аўстрыйская і Ладзіслаў Постум. Яна адна з прамаці сучасных еўрапейскіх каралеўскіх фамілій, яе кроў цячэ ў венах большасці сённяшніх дынастый.
Мажвілішке (Рымшэўская сянюнія)
Мажві́лішке (Mažviliškė) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Рымшэўскай сянюніі. Размешчана за 3 км ад Рымшэ. Насельніцтва 2 чал. (2001 г.).
Рэлікварый
Рэлікварый (Reliquarium, ад reliquiae) — ёмішча для захоўвання каштоўных рэліквій, якія маюць рэлігійнае сакральнае значэнне. Ушанаванне рэліквій найбольш развіта ў хрысціянстве, але таксама выяўляецца ў індуізме, некаторых формах будызму (гл. Ступа) і іншых культах.
Рэлікварыямі называюцца часам наперсныя крыжы, якія складалі ў сабе часціцы мошчаў.
Касцюкі (Бярозаўскі раён)
Касцюкі́ (, Костюки) — вёска ў Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Міжлескага сельсавета. Размешчана за 16,5 км ад Бярозы, за 22,5 км ад чыгуначнай станцыі Бяроза-Картузская.
Гісторыя
У 1864 годзе — вёска ў Мацвееўскай воласці Пружанскага павета Гродзенскай губерні. У 1886 годзе в. Касцюкі (Мацвеевічы), дзейнічала царква, піцейны дом.
З 1915 года акупіравана германскімі войскамі, з 1919 года да ліпеня 1920 года 1 з жніўня 1920 года — войскамі Польшчы. У ліпені—жніўні 1920 устаноўлена савецкая ўлада. З 1921 года — у складзе Польшчы. У 1924 годзе вёска ў Мацвеевіцкай гміне (з 1932 Міжлеская) Пружанскага павета Палескага ваяводства, 91 будынак.
Тасарал
Тасарал — сяло ў Актагайскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Тасаралскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 237 км на поўдзень ад раённага цэнтра, цэнтра горада Актагай. Код КАТА — 353671100.
Касцюкі (Бярозаўскі раён)
Гісторыя
З 1939 года ў БССР. З 1940 года вёска ў Міжлескім сельсавеце.
Тасарал
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 417 чалавек (217 мужчын і 200 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 416 чалавек (224 мужчыны і 192 жанчыны).
Касцюкі (Бярозаўскі раён)
Гісторыя
У 1941—1944 гг. акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. На фронце загінулі 22 воіны-землякі. У кастрычніка 1949 года ў вёсцы арганізаваны калгас імя Катоўскага, які ў лютым 1950 года ўвайшоў у склад калгаса «Чырвоны сцяг» (цэнтр — в. Міжлессе). У 1970 годзе ферма, клуб.
Планіроўка
Планіровачна складаецца з 2 прамалінейных вуліц, арыентаваных з захаду на ўсход, іх пад прамым вуглом перасякаюць 2 больш кароткія вуліцы.
Аляксандр Пятровіч Сабалеўскі
Аляксандр Пятровіч Сабалеўскі (, Гарадок, Віцебская вобласць — ) — Герой Савецкага Саюза (1940).
Біяграфія
Скончыў Ваенна-медыцынскую акадэмію (1945). У Чырвонай Арміі з 1926 г. Са жніўня 1937 г. карабельны ўрач на ледаколе «Георгій Сядоў»; у жніўні 1937 — студзені 1940 гг. у час 812-дзённага дрэйфу ледакола ў Паўночным Ледавіковым акіяне дзякуючы намаганням Сабалеўскага члены экіпажа не захварэлі на цынгу і вытрымалі маразы, ён таксама актыўна ўдзельнічаў ва ўсіх работах на ледаколе і льдзіне. У Вялікую Айчынную вайну ў ліпені — верасні 1941 г. ўдзельнік баёў на Ленінградскім фронце. Да 1959 г. на ваенна-медыцынскай службе.
Жыў у горадзе Паўлаўск. Да 1979 г. працаваў галоўным урачом Дома санітарнай асветы ў Ленінградзе.
Памяць
Імем Героя названая адна з вуліц у Гарадку.
Звэныгарад (Львоўскі раён)
Звянігарад, Звэныгарад (Звени́город) — вёска ў Львоўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Колішняя сталіца Звянігарадскага княства (XI—XII стст.). Упершыню горад згадваецца ў Іпацьеўскі летапісе, дзе расказваецца пра вяртанне Яраполка Ізяславіча з Польшчы ў 1087 годзе (Лаўрэнцьеўскі летапіс адносіць гэтую падзею да 1086 года).
Іван Сцяпанавіч Яжкоў
Іван Сцяпанавіч Яжкоў (Иван Степанович Ежков;  — ) — удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, сяржант. Герой Савецкага Саюза (1945, пасмяротна).
Біяграфія
І. С. Яжкоў нарадзіўся ў вёсцы Вялікае Чараватава (Дзівееўскі раён Ніжагародскай вобласці). У горадзе Кулябакі атрымаў няпоўную сярэднюю адукацыю. У Чырвонай Арміі з 1940 года. Падчас Вялікай Айчыннай вайны з 1941 года на 2-м Беларускім фронце.
Памочнік камандзіра ўзвода 563-га стралковага палка (153-я стралковая дывізія, 49-я армія, 2-гі Беларускі фронт) сяржант І. Стралкоў вызначыўся 26 чэрвеня 1944 г. пры фарсіраванні ракі Бася ў раёне вёскі Рудзіца Шклоўскага раёна Магілёўскай вобласці. Група байцоў, у складзе якой быў І. Стралкоў, пераадолела водную перашкоду і ўступіла ў бой за плацдарм. У рашаючы момант бою сяржант І. Стралкоў сваім целам закрыў амбразуру дзота праціўніка і цаной свайго жыцця забяспечыў выкананне баявой задачы.
Быў пахаваны на месцы бою, пазней перапахаваны на брацкіх могілках у вёсцы Чэрнеўка Дрыбінскага раёна Магілёўскай вобласці.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 24 сакавіка 1945 года сяржанту І. С. Стралкову пасмяротна прысвоена званне Героя Савецкага Саюза. Узнагароджаны ордэнам Леніна.
Структура Рышат
Структура Рышат (Гуэль-Эр-Рышат) — геалагічнае ўтварэнне, знаходзіцца ў маўрытанскай частцы пустыні Сахара побач з паселішчам Уадан. Дыяметр структуры роўны 50 км. Зялёнаму колеру на фатаграфіі са спадарожніка адпавядае чэзлая расліннасць, якая ўтварылася на поўдзень і на ўсход ад цэнтра ўтварэння. Даволі доўгі час структура Рышат служыла арыенцірам для касманаўтаў на арбіце, бо ўяўляла добра бачны аб’ект на шырокай прасторы нічым не прыкметнай пустыні.
Паходжанне
Сучасныя навукоўцы мяркуюць, што ападкавыя пароды структуры Рышат з’яўляюцца вынікам дзеяння эрозіі пры ўзняцці ўчастка зямной кары.
Абапіраючыся на візуальныя даныя спадарожнікавай фатаграфіі структуры Рышат, можна з пэўнай доляй упэўненасці сцвярджаць, што яна ўтварылася дзякуючы гразеваму мега-вулкану, які праявіў сябе прыкладна 500 мільёнаў гадоў таму. Узрост гразевага вулкана вызначаецца узростам знешняга кальца. Самае першае вонкавае кальцо складаецца з ападкавых парод. Яно першае вывяргаецца газавым пузыром гразевага вулкана. Затым выкідваюцца больш глыбінныя пароды, якія маюць большы ўзрост адпаведна. І ў самым цэнтры натуральна — самая старажытная вывергнутая парода ўзростам 2,5 мільярда гадоў. Гэта самы апошні застылы пузыр некалі актыўнага гразевага вулкана, які выдаткаваў свае сілы. Няўзброеным вокам добра праглядаецца структура паслядоўнага ўтварэння гразевых кольцаў з наступнай іх крышталізацыяй і застываннем.
Незамярзаючы порт
Незамярзаючы порт — тэрмін, які выкарыстоўваецца ў геаграфіі і геапалітыцы і адносіцца да порта, дзе паверхня мора не замярзае нават зімой, або порта, які не патрабуе ледаколаў. Парты ў высокіх шыротах часта замярзаюць падчас суровых зім, але некаторыя парты, такія як тыя, што знаходзяцца ў рэгіёнах фіёрдаў Нарвегіі, а таксама Мурманск і Палярны ў Расіі, вольныя ад лёду нават у высокіх шыротах з-за цёплых цячэнняў. Незамярзаючыя парты маюць вялікае ваеннае і эканамічнае значэнне.
Апісанне
Парты ў трапічных, засушлівых і ўмераных рэгіёнах звычайна вольныя ад лёду нават зімой, таму тэрмін «незамярзаючы порт» выкарыстоўваецца ў асноўным датычна портаў у высокіх шыротах каля полюсаў. Хонінгсваг (70 градусаў 58 хвілін паўночнай шыраты) і (70 градусаў 39 хвілін паўночнай шыраты) на поўначы Нарвегіі называюць «самымі паўночнымі незамярзаючымі портамі ў свеце». У абодвух портах тэмпература вады не апускаецца ніжэй за нуль нават у студзені з-за ўплыву цёплага Паўночна-Атлантычнага цячэння.
Па той жа прычыне Нарвік на заходнім узбярэжжы Нарвегіі, размешчаны на 68 градусах 25 хвілін паўночнай шыраты, таксама з’яўляецца незамярзаючым портам. Падобным чынам паўднёвая частка Ісландыі падвяргаецца ўздзеянню Паўночна-Атлантычнага цячэння і адносіцца да ўмеранага клімату, нягледзячы на высокую шырату, і тут працуюць, якія не замярзаюць нават зімой. Цёплае Аляскінскае цячэнне, якое з’яўляецца галіной Паўночна-Ціхаакіянскага цячэння, працякае ўздоўж паўднёвага ўзбярэжжа Аляскі ў ЗША, дзякуючы чаму і Сітка, самы старажытны горад Аляскі, маюць свабодныя ад лёду парты.
Адэса ва Украіне, Далянь у Кітаі і Кусіра ў Японіі таксама з’яўляюцца важнымі незамярзаючымі партамі. У Японіі большасць партоў, у тым ліку Кусіра, з’яўляюцца незамярзаючымі, але ў суровы зімовы сезон на ўзбярэжжы Ахоцкага мора на Хакайда можна ўбачыць. Гэта дрэйфуючы лёд, які можна пацвердзіць на самых нізкіх шыротах свету.
Узынсу
Узынсу — сяло ў Іртышскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Узунсускай сельскай акругі. Код КАТА — 554673100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1713 чалавек (840 мужчын і 873 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 686 чалавек (339 мужчын і 347 жанчын).
Узнагароды Азербайджана
Віды дзяржаўных узнагарод
Для ўзнагароджання за выдатныя і выключныя заслугі перад Рэспублікай Азербайджан, законам вызначаны дзяржаўныя ўзнагароды:
Прававое становішча узнагароджаных дзяржаўнымі ўзнагародамі СССР і Азербайджанскай ССР
Улічваючы заслугі грамадзян Рэспублікі Азербайджана, узнагароджаных дзяржаўнымі ўзнагародамі былых СССР і Азербайджанскай ССР, за імі захоўваюцца правы і абавязкі, прадугледжаныя заканадаўствам былых СССР і Азербайджанскай ССР аб узнагародах.
ХК Керамін Мінск
«Керамін-Мінск», поўная назва — Закрытае акцыянернае таварыства «Хакейный клуб „Керамін-Мінск“» ) — беларуская каманда па хакеі з шайбай з города Мінска. Заснавана ў 1999 годзе, да 2001 года называлася ХК «Мінск». Чэмпіён Беларусі 2002 і 2008 гадоў, чэмпіён УЕХЛ 2003 і 2004 гадоў. Расфарміравана ў чэрвені 2010 года.
Марсель Альбер
Марсель Альбер (Marcel Olivier Albert; 25 лістапада 1917 — 23 жніўня 2010) — французскі лётчык, удзельнік баёў на Беларусі ў гады Вялікай айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза, заслужаны лётчык Францыі.
Звэныгарад (Бучацкі раён)
Звэныгарад (Звени́город) — вёска ў Бучацкім раёне Цярнопальскай вобласці Украіны.
ХК Керамін Мінск
ХК «Мінск» (1999—2001)
Хакейны клуб «Мінск» быў усталяваны Мінгарвыканкам летам 1999 года па ініцыатыве кіраўніцтва СДЮШАР «Юнацтва» для прадастаўлення гульнявой практыкі пасталеўшым выхаванцам школы і працаўладкавання беларускіх хакеістаў, якія засталіся без гульнявой практыкі ў замежных клубах. Галоўным трэнерам быў прызначаны Міхаіл Захараў. Хатнія матчы каманда стала праводзіць у новым лядовым палацы на вуліцы Прытыцкага. У якасці спонсараў за клубам замацавалі некалькі сталічных прадпрыемстваў. У першым жа сезоне каманда заняла другое месца ў чэмпіянаце, адстаўшы ўсяго на ачко ад «Цівалі», а таксама дэбютавала ў Кантынентальным кубку і УЕХЛ.
Марсель Альбер
Асабістае жыццё. Пачатак вайны
Нарадзіўся ў Парыжы ў шматдзетнай сям'і рабочых. Па заканчэнні школы працаваў на заводзе фірмы «Рэно». Ва Узброеных сілах Францыі з 24 сакавіка 1938 года. У лістападзе 1942 года з групе першых добраахвотнікаў адпраўляецца ў Савецкі Саюз у складзе авіягрупы «Нармандыя-Нёман». Першы нямецкі самалёт у небе СССР збівае 16 чэрвеня 1943 г.. Адным з першых адмаўляецца ад тактыкі вядзення адзіночнага бою. Да кастрычніка 1944 года на рахунку Марселю Альбера 23 збітыя варожыя самалёты і 193 баявыяылеты.
ХК Керамін Мінск
ХК «Мінск» (1999—2001)
У сезоне 2000/ 2001 гадоў СДЮШАР «Юнацтва» зноў заявіла ў чэмпіянат краіны ўласную каманду, якую ўзначаліў Міхаіл Захараў, а новым галоўным трэнерам ХК «Мінск» стаў Валерый Пальшакоў. Па ходзе сезону ў Пальшакова ўзніклі праблемы са здароўем, і каманду фактычна ўзначаліў яго памочнік Аляксандр Владыкін, а ў студзені 2001 года галоўным трэнерам стаў Валерый Варонін. Нягледзячы на вялікія фінансавыя цяжкасці (гульцам па некалькі месяцаў не плацілі зарплату, былі праблемы з хакейнай экіпіроўкай і інвентаром), каманда змагла зноў заваяваць сярэбраныя медалі.
Марсель Альбер
Званне Героя СССР. Пасля вайны
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 27 лістапада 1944 года за мужнасць, гераізм і вайсковую доблесць, праяўленыя ў баях з нямецка-фашысцкімі акупантамі грамадзяніну Французскай Рэспублікі старэйшаму лейтэнанту Марселю Альберу прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка».
Пасля заканчэння вайны працягнуў службу ў ВПС Францыі, у 1948 годзе сыходзіць у адстаўку, жэніцца на амерыканцы і з'яжджае ў Амерыку, дзе даволі паспяхова кіруе сеткай рэстаранаў. Пражываў у штаце Фларыда (ЗША). Апошнія гады жыў у доме састарэлых у горадзе Харлінген, штат Тэхас, ЗША. Памёр 23 жніўня 2010 года, на 93-м годзе жыцця.
ХК Керамін Мінск
Росквіт клуба (2001—2008)
Пасля выхаду ўказа Прэзідэнта Беларусі аб падтрымцы хакейных клубаў, галоўным спонсарам ХК «Мінск» стаў завод «Керамін», і трэці сезон у сваёй гісторыі каманда пачынала ўжо з новым назвай — «Керамін-Мінск». Фінансавае становішча клуба ўмацавалася, палепшылася арганізацыя трэніровачнага і гульнявога працэсу, больш чым напалову абнавіўся склад клуба. У сезоне 2001/2002 гадоў медалі беларускага чэмпіянату ўпершыню разыгрываліся ў серыі плэй-оф — не пацярпеўшы ў васьмі матчах аніводнага паражэння, «Керамін» упершыню заваяваў залатыя медалі. У сезоне 2002/ 2003 гадоў каманду ўзначаліў Яўген Лебедзеў, пад кіраўніцтвам якога «Керамін» двойчы станавіўся чэмпіёнам УЕХЛ, аднак у чэмпіянаце Беларусі двойчы спыняўся на другой прыступцы п'едэстала. У 2002 годзе «Керамін» першым з беларускіх клубаў выйшаў у суперфінал Кантынентальнага кубка, дзе заняў чацвёртае месца. У наступным годзе каманда практычна паўтарыла гэты поспех, заняўшы 5 месца ў суперфінале, які праходзіў у Гомелі.
У ходзе сезона 2004/ 2005 гадоў Яўген Лебядзеў вымушаны быў саступіць пасаду галоўнага трэнера Васілю Спірыдонаву, пад кіраўніцтвам якога каманда ў трэці раз запар выйграла срэбра. У сезоне 2005/ 2006 гадоў каманда Васіля Спірыдонава заняла толькі 5 месца ў чэмпіянаце, вылецеўшы з плэй-оф у чвэрцьфінале. Такія вынікі не задаволілі клубнае кіраўніцтва, якое вырашыла даверыць кіраванне Андрэю Гусаву, які некалькі гадоў таму менавіта ў «Кераміне» скончыў гульнявую кар'еру. Змена трэнера аказалася паспяховай — у сезоне 2006/ 2007 гадоў каманда чарговы раз заваявала сярэбраныя медалі, саступіўшы ў фінале мінскаму «Дынама», а ў сезоне 2007/ 2008 гадоў ў другі раз заваявала чэмпіёнскі тытул, усухую абгуляўшы ў фінале «Юнацтва».
Заняпад (2008—2010)
Пасля заваёвы залатых медалёў некалькі вядучых гульцоў «Кераміна» перайшлі ў мінскае «Дынама», якое стала прадстаўніком Беларусі ў КХЛ. Аднак каманда здолела правесці якасную селекцыю і выйграць перадсезонны розыгрыш кубка краіны. Як аказалася, гэта быў апошні поспех «Кераміна». Пасля таго, як 21 жніўня 2008 года «Керамін» у таварыскім матчы абыграў «Дынама» з лікам 6:2, трэнерскі штаб апошняга выказаў жаданне бачыць у беларускім прадстаўніку КХЛ яшчэ некалькіх гульцоў «Кераміна». У пачатку верасня «Керамін» афіцыйна стаў фарм-клубам «Дынама»" . Акрамя таго, у бабруйскі «Шыннік», які Федэрацыя хакея Беларусі зрабіла базавым клубам моладзевай зборнай, былі перададзеныя на ўмовах арэнды лепшыя маладыя гульцы . Аслабленая каманда змагла фінішаваць у чэмпіянаце толькі шостай, а вось «Керамін-2» пад кіраўніцтвам Сяргея Петухова ўпершыню стаў пераможцам чэмпіянату краіны ў вышэйшай лізе (Д2). Менавіта Сяргей Петухоў узначаліў «Керамін» у сезоне 2009/2010, апошнім у гісторыі каманды. Разарваўшы адносіны з «Дынама», «Керамін» зноў заняў толькі шостае месца.
Расфармараванне
У ліпені 2010 года, калі каманда выйшла з адпачынку і пачала падрыхтоўку да сезону, у прэсе з'явілася інфармацыя аб расфарміраванні «Кераміна». На сустрэчы, якая адбылася 15 ліпеня з заўзятарамі, кіраўнік клуба Аляксандр Ляцецкі пацвердзіў, што хакейны клуб «Керамін-Мінск» спыняе сваё існаванне.
Адной з прычын расфарміравання ХК «Керамін» стала стварэнне ў Мінску двух моладзевых каманд клубаў «Дынама» і «Юнацтва», якім для выступленні ў МХЛ спатрэбілася мець арэны, якія адпавядаюць патрабаванням лігі, а таксама ўмацаваць склад і фінансавае становішча. Мінскі лядовы палац на вуліцы Прытыцкага, дзе грунтаваўся «Керамін», будзе выкарыстоўвацца ў якасці хатняй пляцоўкі МХК «Юнацтва». Фінансавыя рэсурсы тытульнага спонсара каманды ААТ «Керамін» накіраваныя ў дапамогу ХК «Дынама-Мінск». Меркавалася, што дынамаўская каманда МХЛ «Мінскія зубры» зменіць назву на «Дынама-Керамін», аднак пазней ад гэтай ідэі адмовіліся. Большасць хакеістаў «Кераміна» заключылі кантракты з іншымі беларускімі клубамі, а гульцы моладзевага складу папоўнілі каманды з структуры мінскага «Дынама».
Керамін-2
У 2002 годзе моладзевы склад ХК «Керамін» быў заяўлены ў першую лігу чэмпіянату Беларусі пад назвай "Керамін- 2 ". За восем сезон праведзеных у другім дывізіёне каманда тройчы ўздымалася на п'едэстал: у 2008 годзе заняўшы трэцяе месца, у 2003 — другое, а ў 2009 стаўшы чэмпіёнам.
Арэна
Кіраўніцтва «Кераміна» неаднаразова агучвала планы будаўніцтва ўласнай арэны. Для гэтых мэтаў быў выдзелены зямельны ўчастак у Кастрычніцкім раёне Мінска, падрыхтавана неабходная праектная дакументацыя, аднак будаўніцтва так і не было распачата.
Адрар (плато)
Плато́ Адрар — плато ў пустыні Сахара ў паўночнай частцы Маўрытаніі. Тэрыторыя плато павольна засялялася ў неалітычную эру. Больш позняя арыдызацыя спрыяла захаванню прадметаў культурнай спадчыны, найбольш вядомымі з якіх з'яўляюцца некалькі крамлехаў і старажытны горад Азугу.
Плато вядома сваімі каньёнам і рухомымі пясчанымі дзюнамі, з'яўляецца месцам пражывання нешматлікай колькасці насельніцтва, сканцэнтраванае ў горадзе Атар.
NGC 4637
NGC 4637 (іншыя абазначэнні — UGC 7881, MCG 2-32-188, ZWG 71.7, VCC 1945, PGC 42744) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Чырвоны Дар
Да 21 снежня 2007 года пасёлак уваходзіў у склад Ляжынскага сельсавета.
Кастэлінальда
Кастэлінальда (Castellinaldo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кунеа.
Адкрыты чэмпіянат ЗША па тэнісе 2013
Адкрыты чэмпіянат ЗША 2013 (US Open 2013) — прафесійны тэнісны турнір, які праходзіў з 26 жніўня да 9 верасня 2013 года ў Нацыянальным тэнісным цэнтры Білі Джын Кінг у Нью-Ёрку, ЗША на хардавым пакрыцці. Чацвёртае і заключнае спаборніцтва з серыі Вялікага шлема ў 2013 годзе. Турнір стаў 133-м розыгрышам адкрытага чэмпіянату ЗША, які быў заснаваны ў 1881 годзе як Нацыянальны чэмпіянат ЗША і з таго часу праходзіць штогадова, з'яўляючыся адным з найстарэйшых тэнісных турніраў. Прызавы фонд турніру склаў $34,300,000, амаль на 9 мільёнаў перавысіўшы прызавы фонд 2012 года і стаўшы найбуйнейшым прызавым фондам тэніснага спаборніцтва ў 2013 годзе.
Кастэлінальда
Насельніцтва складае 877 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 125 чал./км². Займае плошчу 7 км². Паштовы індэкс — 12050. Тэлефонны код — 0173.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Dalmazzo.
Адкрыты чэмпіянат ЗША па тэнісе 2013
Дзеючымі чэмпіянамі ў адзіночных разрадах былі брытанец Эндзі Марэй і амерыканка Серэна Уільямс. Уільямс паспяхова абараніла тытул, перамогшы ў фінале беларуску Вікторыю Азаранка і стаўшы пяціразовай чэмпіёнкай адкрытага чэмпіянату ЗША, а Марэй саступіў у чвэрцьфінальным матчы Станісласу Ваўрынку. Пераможцам мужчынскага турніру ў другі раз стаў іспанец Рафаэль Надаль, які перайграў у фінале Новака Джокавіча з Сербіі.
Mozilla Firefox
Mozilla Firefox  — свабодны браўзер з адкрытым зыходным кодам, распрацаваны сумесна Mozilla Foundation і яе даччынай кампаніяй Mozilla Corporation.
У браўзеры ёсць укладачны інтэрфейс, праверка арфаграфіі, пошук па меры набору, «жывыя закладкі», менеджар загрузак, пошукавая сістэма. Новыя функцыі можна дадаваць з дапамогай пашырэнняў.
Firefox выпускаюць для Microsoft Windows, Mac OS X, Linux, яго парты даступныя для розных Unix і Unix-падобных аперацыйных сістэм, у тым ліку FreeBSD і OpenBSD. Таксама даступны для Android і iOS. Код браўзера распаўсюджваецца пад ліцэнзіяй MPL ад Mozilla.
Firefox створаны ў 2002 годзе пад кодавай назвай «Phoenix» членамі супольнасці Mozilla. Падчас бэта-тэставання браўзер атрымаў высокую ацэнку за хуткасць і бяспеку ў параўнанні з Internet Explorer 6, які дамінаваў у той час. Версія Firefox 1.0 выпушчана 9 лістапада 2004 года і за наступныя 9 месяцаў браўзер быў загружаны 50 мільёнаў разоў. Ён лічыцца духоўным пераемнікам Netscape Navigator, бо супольнасць Mozilla была створана Netscape у 1998 годзе да таго, як іх набыла AOL.
Доля выкарыстання Firefox вырасла да максімуму ў 32,21 % у лістападзе 2009 года, пазней зніжалася праз канкурэнцыю з Google Chrome. Станам на снежань 2022 года доля выкарыстання Firefox як настольнага вэб-браўзера складае 7,1 %, што робіць яго чацвёртым па папулярнасці настольным вэб-браўзерам пасля Google Chrome (66,1 %), Microsoft Edge (11,2 %) і Safari (9,6 %).
Царква Сан-Джорджа дэі Грэчы
Царква Сан-Джорджа дэі Грэчы (Chiesa di San Giorgio dei Greci) — царква ў Венецыі, у раёне Кастэла.
Царква была пабудавана ў 1530 годзе, пасля заснавання грэчаскай калоніі ў Венецыі. У адрозненне ад большасці цэркваў, храм з'яўляецца праваслаўным. Фрэскі царквы створаны Міхаілам Дамаскінам і Эмануілам Цанесам.
Званіца царквы нахілена.
Анатоль Мікалаевіч Давідовіч
Анато́ль Мікала́евіч Давідо́віч (, в. Скабін, Капыльскі сельсавет, Капыльскі раён, Мінская вобл. — ) — ваеннаслужачы савецкай, затым — азербайджанскай арміі, маёр, Нацыянальны Герой Азербайджана (1992, пасмяротна).
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і вайскоўца. У дзяцінстве пераехаў з бацькамі ў г. Слуцк. У 1982 г. закончыў сярэднюю школу № 10 г. Слуцка і паступіў у Сумскае Вышэйшае каманднае двойчы Чырвонасцяжнае вучылішча імя М. В. Фрунзе (г. Сумы, Украіна). Пасля яго заканчэння служыў ва Узброеных Сілах СССР: у Групе савецкіх войск у Германіі, з 1989 года — у г. Гянджа, Азербайджан: начальнік штаба артылерыйскага палка Чырвонасцяжнай Закаўказскай ваеннай акругі (са снежня 1991 года, пасля падзелу СССР — Узброеных Сіл СНД).
У пачатку 1992 года капітан А. Давідовіч перайшоў на службу ў армію Азербайджанскай Рэспублікі. Атрымаў званне маёра. З'яўляўся начальнікам артылерыйскага штабу № 930, займаўся падрыхтоўкай артылерыстаў. Унёс вялікі ўклад ва ўмацаванне Ўзброеных Сіл Азербайджана.
У ходзе азербайджана-армянскага ўзброенага канфлікту ўдзельнічаў у баявых дзеяннях па абароне суверэнітэту і тэрытарыяльнай цэласнасці Азербайджана. Вызначыўся ў наступленні ў Агдамскім раёне, 9 чэрвеня 1992 г. каля в. Нахічаванік асабіста знішчыў некалькі адзінак баявой тэхнікі праціўніка, атрымаў цяжкае раненне. Быў эвакуіраваны ў Цэнтральны шпіталь у Баку; памёр, не прыходзячы ў прытомнасць. Пахаваны ў Слуцку.
3 ліпеня 1992 года А. Давідовічу пасмяротна прысвоена найвышэйшая ўзнагарода Азербайджанскай Рэспублікі — званне «Нацыянальны герой Азербайджана» (указ прэзідэнта Азербайджанскай Рэспублікі № 24).
Ушанаванне памяці
Імем А. М. Давідовіча названа вуліца ў г. Гянджа, там жа 10 красавіка 2015 года ўсталявана мемарыяльная дошка ў яго гонар.
Сезон 2012 ЖФК Ніва-Белкард
У 2012 годзе жаночы футбольны клуб «Ніва-Белкард» з Гродна прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
Зубра (вёска)
Зубра (Зу́бра) — вёска ў Пустамыціўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Фёдар Міхайлавіч Янкоўскі
Фёдар Міхайлавіч Янкоўскі (, в. Клетнае (цяпер Магілёўскай вобласці) —, ) — беларускі мовазнавец і.
Даваенны час
Нарадзіўся ў сялянскай сям'і. Скончыў Рагачоўскі педагагічны тэхнікум (1936). Працаваў настаўнікам Буцавіцкай школы Мінскага раёна. Скончыў завочна Мінскі настаўніцкі інстытут у 1939 годзе.
У час вайны
Удзельнічаў у савецка-фінляндскай вайне (1939—1940), быў паранены. У час Вялікай Айчыннай вайны — разведчык, начальнік разведкі атрада «Грозны» на Міншчыне.
Пасля вайны
Пасля вызвалення Беларусі ад акупантаў два гады (1944—1946) працаваў адказным сакратаром рэдакцыі Глускай раённай газеты «Сацыялістычная вёска» і настаўнічаў у Глускай сярэдняй школе. У 1948 годзе скончыў філалагічны факультэт Гродзенскага педагагічнага інстытута. Выкладаў беларускую мову і літаратуру ў Радашковіцкай сярэдняй школе, вучыўся ў аспірантуры пры Мінскім педагагічным інстытуце. З 1953 г. — выкладчык беларускай мовы, у 1956—1982 гг. — загадчык, з 1983 — прафесар кафедры беларускага мовазнаўства гэтага інстытута. Доктар філалагічных навук. Член СП СССР (з 1968 г.).
Навуковая дзейнасць
Аўтар кніг «Дыялектны слоўнік» (вып. 1-3, 1959—1970), «Беларускае літаратурнае вымаўленне» (1960), «Пытанні культуры мовы» (1961), «Вусная мова і выразнае чытанне» (з У. Калеснікам, 1962), «Роднае слова» (1967, 2-е выданне ў 1972, 3-е пад назвай «Беларуская мова» ў 1978), «Беларуская фразеалогія» (1968, 1981), «Беларускія народныя параўнанні» (1973), «Гістарычная граматыка беларускай мовы» (ч. I — 1974, ч. II — 1977), «Сучасная беларуская мова» (1984), «Само слова гаворыць» (1986). Выдаў «Фразеалагічны слоўнік» (з Н. Гаўрош і І. Я. Лепешавым, 1973). Складальнік зборнікаў афарызмаў, прыказак і прымавак, параўнанняў, фразеалагізмаў «З беларускіх літаратурных крыніц» (1960), «Беларускія народныя прыказкі, прымаўкі» (1957), «Беларускія прыказкі, прымаўкі, фразеалагізмы» (1962). Адзін з аўтараў дапаможнікаў для вышэйшых навучальных устаноў «Сучасная беларуская літаратурная мова» (1976, 1984), «Практыкум па беларускай мове» (1980) і інш.
Асноўныя навуковыя працы
Фёдар Міхайлавіч Янкоўскі вывучаў беларускую фразеалогію, займаўся праблемамі стылістыкі і культуры мовы.
Літаратурныя творы
Літаратурнай дзейнасцю займаўся з 1936 года. Член Саюза пісьменнікаў СССР з 1968 года. Асноўны жанр літаратурных твораў Ф. М. Янкоўскага — навела, лірычная мініяцюра і філалагічны эцюд.
Выйшлі наступныя кнігі прозы :
Узнагароды і званні
Узнагароджаны ордэнамі Айчыннай вайны I ступені, Чырвонай Зоркі, медалямі. Заслужаны дзеяч навукі БССР (1972). Дзяржаўная прэмія Рэспублікі Беларусь (1998).
Памяць
У Мінску на доме, дзе жыў Фёдар Міхайлавіч Янкоўскі, у 2009 годзе адкрыта мемарыяльная дошка. Імем Ф. Янкоўскага таксама названа вуліца ў Мінску.
Тарангылык
Тарангылык — сяло ў Актагайскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Тарангылыкскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 172 км на поўдзень ад раённага цэнтра, цэнтра горада Актагай. Код КАТА — 353675100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 481 чалавек (230 мужчын і 251 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 485 чалавек (246 мужчын і 239 жанчын).
Вакзал Ватэрлоа
Вакзал Ватерлоа (Waterloo Station) — самы загружаны чыгуначны вакзал у Лондане і ва ўсёй Вялікабрытаніі. Адкрыўся ў раёне Ламбет (паўднёвей Тэмза) у 1848 годзе; цалкам перабудаваны ў 1900-22 гг. Да лістапада 2007 года (калі быў уведзены ў строй новы тэрмінал на вакзале Сент-Панкраса) з'яўляўся канчатковай станцыяй Еўратунэля — адсюль адпраўляліся цягнікі на Францыю і Бельгію. Гэтаму вакзалу прысвечана самая вядомая песня рок-гурта «The Kinks» — «Waterloo Sunset» (1966).
Вакзал Ватэрлоа стаў апошнім прыпынкам у паўвекавой гісторыі лонданскага даблдэкера «Рутмастэр», апошні рэйс якога адбыўся па 159 маршруту да вакзала Ватэрлоа. Гэта адбылося 9 снежня 2005 года.
Актайлак (Паўладарская вобласць)
Актайлак — былое сяло ў Іртышскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіла ў склад Узунсускай сельскай акругі. Код КАТА — 554673400. Скасавана 10 снежня 2015 года.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 157 чалавек (86 мужчын і 71 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 19 чалавек (12 мужчын і 7 жанчын).
Георгій Міхайлавіч Склязнёў
Біяграфія
Вучыўся ў Маскоўскім вышэйшым вучылішчы, скончыў Горкаўскае тэхнічнае вучылішча (1934). Удзельнік грамадзянскай вайны ў Іспаніі 1936—1939 гг.. Камандзір танкавага ўзвода лейтэнант Склязнёў вызначыўся ў баях супраць франкістаў пад Мадрыдам. Загінуў у час атакі на рацэ Харама ў раёне гары Пінгарон.
Воцатны ангідрыд
Воцатны ангідрыд — ангідрыд воцатнай кіслаты, (CH3CO)2O.
Бясколерная празрыстая рухомая вадкасць з рэзкім пахам. Тэмпература плаўлення -73,1 °С. Тэмпература кіпення 139,6 °С. Шчыльнасць 1,083 г/см³. Раствараецца ў бензоле, дыэтылавым эфіры, этаноле, абмежавана ў вадзе. У гарачай вадзе гідралізуецца да воцатнай кіслаты.
Выкарыстанне
Воцатны ангідрыд выкарыстоўваецца ў вытворчасці ацэтылцэлюлозы, вінілацэтату, фарбавальнікаў, пахучых рэчываў і лекавых сродкаў і інш.
350-я
Найважнейшыя падзеі
Рымская імперыя аб’яднаная пад праўленнем Канстанцыя II. У Кітаі праўленне дынастыі Цзінь. У Індыі пачынаецца перыяд імперыі Гупта. У Японіі працягваецца перыяд Ямата. У Персіі кіруе дынастыя Сасанідаў.
На тэрыторыі лесастэпавай Украіны Чарняхоўская культура. У Паўночным Прычарнамор’і готы і сарматы. Гісторыкі VI стагоддзя згадваюць племя антаў, якія жылі на тэрыторыі сучаснай Украіны прыкладна з IV стагоддзя.
Літаратурная прэмія імя Якуба Коласа
Літарату́рная прэ́мія імя́ Яку́ба Ко́ласа — літаратурная прэмія, заснаваная пастановай Савета Міністраў БССР №81 10 лютага 1959 года.
Прысуджалася за высокаідэйны і высокамастацкі зборнік апавяданняў, аповесць, раман, а таксама работу па літаратуразнаўстве і крытычную работу, якія былі апублікаваны ў рэспубліканскім друку ў тым годзе, за які прысуджаецца прэмія, і якія атрымалі шырокае грамадскае прызнанне.
У 1965 годзе прэміі нададзены статус дзяржаўнай: Дзяржаўная прэмія БССР імя Якуба Коласа. З 1992 года — у складзе Дзяржаўных прэмій Рэспублікі Беларусь па літаратуры, музыцы і мастацтве.
У Рэспубліцы Беларусі прысуджаецца штодвагады за таленавітыя, глыбокія па змесце і адметныя па форме творы літаратуры, якія робяць значны ўнёсак у беларускую нацыянальную культуру, развіваюць мастацкія традыцыі і садзейнічаюць устанаўленню агульначалавечых каштоўнасцей і ідэй гуманізму.
NGC 4638
NGC 4638 (іншыя абазначэнні — NGC 4667, UGC 7880, MCG 2-32-187, ZWG 70.229, ZWG 71.6, VCC 1938, PGC 42728) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 4638, NGC 4667.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Кам’янапіль (Пустамыціўскі раён)
Кам’янапіль (Кам'я́нопіль) — вёска ў Пустамыціўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Мядзейшэй
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Гімн Маўрытаніі
Нацыянальны гімн Маўрытаніі (араб. نشيد وطني موريتاني) — дзяржаўны гімн Маўрытаніі, зацверджаны пасля атрымання краінай незалежнасці ў 1960 годзе.
Быў напісаны Толем Нікіправецкім на створаны ў XIX стагоддзі рэлігійнае верш.
Пухавіцкая раўніна
Пухавіцкая раўніна — геамарфалагічны раён, які размешчаны ў цэнтральнай частцы Перадпалескай правінцыі ў вярхоўях рэк Нёман і Пціч, выцягнуты ў кірунку з поўначы на поўдзень на 70 км, з захаду на ўсход на 100 км. Мяжуе на поўначы з Мінскім узвышшам, на захадзе з Капыльскай градой і Стаўбцоўскай раўнінай, на поўдні з Бабруйскай і Салігорскай, на ўсходзе з Цэнтральнабярэзінскай раўнінамі.
У тэктанічных адносінах прымеркаваны да ўсходніх схілаў Беларускай антэклізы ў зоне сучлянення з Аршанскай упадзінай. У кірунку з захаду на ўсход павялічваецца глыбіня залягання крышталічнага фундамента ад −100 да −600 м. У разрэзе платформавага чахла верхняга пратэразоя, дэвона, мела, палеаген-неагена, перакрытыя антрапагенавымі адкладамі магутнасцю 80—120 м.
У сучасным рэльефе сярод генетычных тыпаў найбольшае распаўсюджанне атрымала водна-ледавіковая раўніна на гіпсаметрычным узроўні 165—180 м. Плоская паверхня прарэзана лагчынамі стоку адталых ледавіковых вод, тэрмакарставымі западзінамі, блізу рачных далін ярамі, набываючы спадзістахвалісты характар са змяненнем адносных вышыняў да 5 м. Над водна-ледавіковай раўнінай узвышаецца некалькі марэнных град, якія ствараюць максімальны гіпсаметрычны ўзровень 190—230 м. Да іх прымеркавана абсалютная вышыня раёна 236 м (на поўдзень ад аграгарадка Сяргеевічы). Ледавіковыя комплексы значна дэнудзіраваны і характарызуюцца сярэднехвалістым і ўзгоркавым рэльефам з адноснымі перавышэннямі да 10 м. Абсалютныя вышыні вагаюцца ад 180 да 230 м. Спадзістахвалістая паверхня ўскладнена западзінамі да 60—70 м у папярочніку, пагоркамі вышынёй да 4—5 м, забалочанымі лагчынамі стоку адталых вод.
Тэрыторыя дрэнажуецца густой сеткай рэк. Тут знаходзяцца вярхоўі Нёмана, Случы, Пцічы і іх прытокаў. Даліны рэк большай часткай вузкія, слаба выяўленыя, шырынёй да 1,0—1,5 км. Рэчышча пакручастыя, шырынёй 5—20 м. Паўсюдна двухбаковая забалочаная пойма, шырыня якой вагаецца ад 60—100 да 300—400 м. Умерана крутыя і спадзістыя схілы далін вышынёй ад 5—10 да 20—40 м нярэдка разрэзаны ярамі.
Кам’янапіль (Брацкі раён)
Кам’янапіль (Кам'я́нопіль) — вёска ў Брацкім раёне Мікалаеўскай вобласці Украіны.
Гадзіна Зямлі
Гадзіна Зямлі (Earth Hour) — штогадовая міжнародная падзея, якая праводзіцца Сусветным фондам дзікай прыроды (WWF).
Кастэліна-Танара
Насельніцтва складае 340 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 31 чал./км². Займае плошчу 11 км². Паштовы індэкс — 12060. Тэлефонны код — 0174.
Гадзіна Зямлі
Праводзіцца ў апошнюю суботу сакавіка і заклікае ўсіх жыхароў планеты выключыць святло і іншыя не жыццёва важныя электрапрыборы на адну гадзіну, каб стымуляваць інтарэс да праблемы змянення клімату. Упершыню гэтае мерапрыемства было арганізавана Сусветным фондам дзікай прыроды ў Аўстраліі сумесна з выданнем The Sydney Morning Herald у 2007 годзе, ужо на наступны год атрымала сусветную падтрымку, а ў 2009 годзе стала самай масавай акцыяй у гісторыі чалавецтва — па ацэнках WWF яно закранула больш за мільярд жыхароў планеты.
Кастэліна-Танара
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Гадзіна Зямлі
Гадзіна Зямлі ў Беларусі
Па ініцыятыве Таварыства "Зялёная сетка" Беларусь прымае ўдзел у акцыі з 2009 года.
Батакі
Бата́кі (саманазва: Halak Batak) — група роднасных аўстранезійскіх народаў, карэнныя жыхары вострава Суматра ў Інданезіі.
Агульная колькасць у Інданезіі (2010 г.) — 8 466 969 чалавек.
Гісторыя
Батакі — нашчадкі старажытных аўстранезійцаў, якія насялілі Суматру каля 2,5 тысяч гадоў таму. Сучасныя генетычныя даследаванні паказваюць, што сярод іх продкаў таксама маглі быць аўстраазіяты. Відавочна, першасным цэнтрам фарміравання батакскай супольнасці былі горныя раёны на ўсход і поўдзень ад возера Тоба. У сярэднявеччы тэрыторыі, населеныя батакамі, значна павялічыліся.
У XVI ст. у даліне каля возера Тоба ўзнікла дзяржаўнае ўтварэнне, што ўмоўна лічылася агульнабатакскім. Мясцовая манархічная дынастыя вяла свой род ад Сі Раджы Батака, легендарнага кіраўніка пачатку XIII ст. Прычым, манархі спавядалі індуізм. У рэчаіснасці, горныя абшчыны захоўвалі незалежнасць, часам фарміравалі тэрытарыяльныя аб'яднанні, якія вялі войны як з суседнімі народамі, так і з іншымі батакамі. Разам з гэтым, батакі актыўна займаліся гандлем, вывозілі ладан і чорны перац.
Культура
Асноўным заняткам батакаў здаўна з'яўляецца сельская гаспадарка. Вырошчваюць рыс, цукровы трыснёг, гародніну, для камерцыйных партэб — каву, індыга, спецыі. Прынята адрозніваць землі далін, дзе пераважаюць заліўныя палеткі. На іх займаюцца вырошчваннем рысу, у сухі сезон ператвараюць у пашы для свойскай жывёлы. Другі тып зямель — схілы гор і пагоркаў, часам тэрасаваныя. На іх засноўваюць сады, камерцыйныя плантацыі, вырошчаюць сухадольныя сарты рысу і гародніну. У мінулым зямлю апрацоўвалі драўляным плугам, які цягнулі быкі або буйвалы. Ураджай зжыналі спецыяльным нажом. На горных пашах трымалі маларослых коней, што карысталіся значным попытам на Суматры. Самі батакі амаль не карысталіся гэтымі жывёламі.
Важнымі дадатковымі заняткамі ў мінулым былі збіральніцтва, рыбалоўства і паляванне. Збор мёду, ладану і прыроднай гумы забяспечваў прадуктамі для абмену. Галоўнай вобласцю распаўсюджвання камерцыйнага рыбалоўства да нашых дзён застаюцца землі вакол возера Тоба.
Батакі лічацца выдатнымі рамеснікамі. У мінулым яны славіліся апрацоўкай жалеза, разьбярствам, вырабам керамікі, лодак. Захаваўся выраб афарбаваных палатняных тканін у́лас. Каро аддаюць перавагу фарбаванню ў цёмна-сіні колер, батакі возера Тоба — ў цёмна-аранжавы.
Традыцыйны від паселішча — невялікая вёска хута, што ўключае да 20 хацін. Звычайна іх узводзілі на маладасяжных пляцах, умацоўвалі земляным валам і тынам. Жытлы каркасныя на па́лях, з высокім дахам і адтулінай у падлозе, што служыла ўваходам. Звычайна ў кожнай хаціне жыла пашыраная сям'я, якая складалася з блізкіх сваякоў. Акрамя таго, меліся хаціна для супольных сходаў і прыёму гасцей, а таксама абрадавыя хаціна, дзе захоўвалі чэрапы памерлых. Для гаспадарчых патрэб будавалі драўляныя платформы на па́лях. На іх захоўвалі і таўклі рыс, у вольную гадзіну выкарыстоўвалі для спатканняў.
Традыцыйная сям'я пашыраная, складаецца з сям'і бацькі і маці, а таксама сем'яў іх сыноў. На чале пашыранай сям'і стаіць мужчына. Раней жаніцьба знутры свайго марга была забаронена. Найлепшым лічыўся шлюб са сваячніцамі маці. Наогул, жаніцьба для батака ўяўляе сабою важную жыццёвую стратэгію. Ён імкнецца атрымаць сваяцкія сувязі з уплывовым марга і замацаваць сувязі са сваім родам. Вяселлю папярэднічае выкуп нявесты. Пасля вяселля жонка пераязджае ў дом бацькоў мужа, бярэ іх прозвішча, але пры гэтым захоўвае прозвішча сваёй сям'і. Палігінія не з'яўляецца рэдкасцю, але сустракаецца толькі сярод заможных батакаў. Дашлюбныя сексуальныя сувязі хлопцаў і дзяўчат не забараняюцца, народжаныя да шлюбу дзеці выхоўваюцца на роўні з астатнімі, але могуць быць пазбаўлены часткі бацькоўскай спадчыны.
Батакі маюць багатую вусную народную спадчыну: казкі, легенды, паданні, змястоўныя генеалагічныя апавяданні, песні пра каханне. Маладыя людзі арганізуюць жартоўныя спаборніцтвы красамоўцаў. Часцяком выклад фальклору адбываецца пад акампанімент музычных інструментаў. Асабліва папулярны барабаны, лютня, флейты. Музыка суправаджае вясельныя і святочныя танцавальныя забавы.
Мовы
Батакі размаўляюць на 6 розных мовах, што маюць адзінае паходжанне і адносяцца да аўстранезійскай моўнай сям'і. Кожная з іх падзяляецца на шэраг дыялектаў. Пісьмовасць на аснове індыйскага пісьма палава ўзнікла ў познім сярэднявеччы. У канцы XIX — пачатку XX ст. хрысціянскія місіянеры распрацавалі пісьмовасць для мовы батакаў возера Тоба на аснове лацінкі. У нашы дні яна часцей выкарыстоўваецца для напісання носьбітамі розных батакскіх моў.
Рэлігія
Найстаражытнейшая рэлігія батакаў уяўляе сабою шматлікія анімістычныя практыкі, заснаваныя на веры ў духаў прыроды і продкаў. У перыяд сярэднявечча значны ўплыў на іх аказаў індуізм. Фармальна індуізм спавядаўся манархамі зямель вакол возера Тоба да пачатку XX ст.
Батакі вераць, што існуюць духі-заступнікі самбаон, духі блізкіх памерлых сваякоў сумангот, нейтральныя прыродныя духі ханту і злыя духі бегу. Апошнія лічацца асабліва небяспечнымі з-за імкнення выкрадаць душы жывых людзей тонды. У такім разе чалавека чакае хвароба і смерць. Для лекавання звяртаюцца да шамана. Яго звычайным атрыбутам з'яўляецца доўгі драўляны кій з разны́мі ўпрыгожваннямі, часам полы знутры для захавання гаючых парашкоў і травы. У мінулым існаваў звычай пазбаўляццца ад тонды ворагаў шляхам іх паядання. Вышэй за духаў стаяць багі. Найбольш шануемая з іх — Сідаянг, багіня рысу.
Шаманы і вясковыя раджы арганізуюць святочныя рытуалы. Так, абавязкова арганізуецца свята ў гонар самбаон, яно суправаджаюцца тэатральнымі пантамімамі танцораў з маскамі. Для шанавання памерлых сваякоў будуюць спецыяльныя мемарыяльныя хаціны, дзе захоўваюць іх чэрапы. У раёне возера Тоба распаўсюджаны спецыяльныя будынкі-магільні.
З XVI ст. сярод вернікаў пачаў распаўсюджвацца іслам. Найбольшая колькасць мусульман сустракаецца сярод ангкола і мандайлінг. У другой палове XIX ст. галандскія місіянеры заснавалі пратэстанцкую місію каля возера Тоба. Яна мела асаблівы поспех сярод маладых людзей, паколькі давала школьную адукацыю. У нашы дні болей за палову батакаў Тоба спавядаюць хрысціянства.
Кав’яры
Кав’яры (Ков'ярі́) — вёска ў Пустамыціўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.