cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pterophorinae
Апісанне
Другая і трэцяя лопасць задніх крылаў, з трыма жылкамі: M3, Cu1 і Cu2; трэцяя лопасць прыкметна ўжо першай, толькі з A1. Пярэднія крылы расшчэпленыя да 1/3 даўжыні, радзей да сярэдзіны і за яе. Аксамітныя крылы з плямамі цёмных лускавінак (валасінак).
Saxifraga bryoides
Батанічнае апісанне
Лісце даўгаватае, шурпатае, даўжынёй 5-7 мм.
Кветканос даўжынёй 3-6 см, з залозістым апушэннем. Кветкі жаўтлява-белыя.
Плод — яйкападобная каробачка.
Распаўсюджанне і асяроддзе пражывання
Расце на скалах і камяністых участках.
Эндэмік горных сістэм Еўропы. Распаўсюджаны ад Пірэнэяў да Карпат і гор Балканскага паўвострава.
Лебядзінае (Пухавіцкі раён)
Лебядзі́нае (, Лебединое) — хутар у Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Навапольскага сельсавета. Месціцца ля Сяргееўскага возера, ва ўрочышчы Белае Балота.
Гісторыя
У ваколіцы хутара прынамсі з XIX ст. месцілася вёска Падазер’е.
Хутар створаны 5 верасня 2008 года ў складзе Праўдзінскага пасялковага савета. У 2013 годзе быў перададзены ў склад Навапольскага сельсавета.
Ядвабнаўскі раён
Ядвабнаўскі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР у 1940—1944 гадах. Цэнтр — гарадскі пасёлак Ядвабна.
Вязаўка (рака)
Вя́заўка — рака ў Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці, левы прыток ракі Нёман. Даўжыня 21 км. Плошча вадазбору 122 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 3 ‰. Пачынаецца за 2 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Гірычы Дзятлаўскага раёна, упадае ў Нёман на поўдзень ад вёскі Моцевічы Лідскага раёна. Асноўны прыток — рака Карыценка (злева). На рацэ каля вёсак Нямковічы, Парэчча, Раманавічы створаны сажалкі (плошчай адпаведна 0,17 км², 0,09 км², 0,03 км²).
Ядвабнаўскі раён
Гісторыя
Ядвабнаўскі раён быў утвораны 15 студзеня 1940 года ў складзе Беластоцкай вобласці, на тэрыторыі Заходняй Беларусі пасля яе ўз'яднання з БССР.
Раён быў скасаваны 20 верасня 1944 у сувязі з перадачай яго тэрыторыі (як і большай часткі Беластоцкай вобласці) у склад Польскай Народнай Рэспублікі.
Поль Кіракасян
Поль (Пол) Кіракасян (Պոլ Կիրակոսյան), у некаторых крыніцах сустракаецца прозвішча Гірагасян (1926, Іерусалім — 20 лістапада 1993, Бейрут) — ліванскі мастак армянскага паходжання.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і армянскіх уцекачоў з Турцыі, якія перажылі генацыд. З ранняга дзяцінства Пол ведаў існасць жыцця ў спасылцы. Вучыўся ў школах-інтэрнатах, рос удалечыні ад маці, якая змушана была працаваць, каб забяспечыць сваім двум сынам будучыня. У 1940-я гады пераехаў у Яфу, дзе наведваў студыю Ярон з 1944 па 1945 года. У 1947 годзе сям'я з'ехала ў Ліван.
У 1950-я гады Кіракасян пачаў выкладаць выяўленчае мастацтва ў некалькіх армянскіх школах і працаваць ілюстратарам. Са сваім братам Антуанам ён пачаў маляваць плакаты да кінастужак, постары і ілюстрацыі да кніг. Неўзабаве ён пазнаёміўся са многімі сваімі сучаснікамі і пачаў арганізоўваць выстаўкі сваіх прац у Бейруце і па ўсім свеце. У 1956 годзе ён здабыў перамогу на адным з конкурсаў і атрымаў стыпендыю ад італьянскага ўрада на навучанне ў акадэміі вытанчаных мастацтваў Фларэнцыі. У Фларэнцыі ён арганізаваў шэраг выставак, у тым ліку выстаўку 1958 года «Сталасць» у Галерэі сучасных мастацтваў.
У 1961 годзе Кіракасян вярнуўся ў Бейрут, а праз год атрымаў другую стыпендыю ад урада Францыі ў Атэлье майстроў парыжскай школы і ў канцы 1962 года арганізаваў выстаўку ў галерэі Муфф. Да сярэдзіны 1960-х гадоў ён стаў найбольш вядомым мастаком Лівана і арабскага свету. Яго прыхільнасць да Лівана расла, нягледзячы на вайну ў 1970-я гады. У 1989 годзе Кіракасян арганізаваў яшчэ адну выстаўку ў Парыжы ў вестыбюлі ЮНЕСКА. У Парыжы ён жыў з сям'ёй да 1991 года, а потым упершыню ў гісторыі арганізаваў асабістую выстаўку ў Інстытуце арабскага свету.
Поль Кіракасян памёр 20 лістапада 1993 года ў Бейруце, паспеўшы незадоўга да смерці скончыць яшчэ адну карціну. Ён сказаў сваёй дачкі незадоўга да смерці, што нарэшце здолеў злучыць у адной карціне старое і новае. Сям'я назвала карціну «Развітанне», і яна цяпер захоўваецца ў сямейнай калекцыі без подпісу. Яго працы таксама выстаўлены ў Нацыянальнай галерэі Арменіі.
Стыль
Поль Кіракасян вядомы як аўтар мноства партрэтаў, краявідаў і розных тэм. Так, ён з'яўляецца аўтарам карцін «Партрэт Аракса», «Світанак», «Горад», «Маці і нованароджаны», «Краявід Лівана», «Чаканне», «Сям'я», «Ферма», «Вясковая дзяўчына», «Гутарка», «Пакорлівая сям'я», «Чытач» і г.д. . Таксама пэндзлі Кіракасяна прыналежаць карціны пра жыццё і побыт армян у міграцыі «Дайраў эз-Зор», «Міграцыя», «Майстар дываноў». Гэтыя тыповыя пышныя карціны маюць вытанчаны колер.
Сям'я
У 1952 годзе Поль жаніўся са сваёй вучаніцай Джульетай Хіндзян. У шлюбе ў іх нарадзілася шэсць дзяцей: першы сын Ара памёр неўзабаве пасля нараджэння, і Поль прысвяціў яму некалькі карцін. Усе дзеці атрымалі вышэйшую адукацыю ў вобласці малярства, але толькі Эмануіл, Жан-Поль і Мануэла працягнулі сваю кар'еру мастакоў, стварыўшы новую дынастыю мастакоў у свеце. З 2011 года заснаваны фонд Поля Кіракасяна для захавання яго спадчыны.
Віталь Ігаравіч Новік
Віталь Новік (нар., ) — беларускі футбаліст, абаронца гродзенскага «Нёмана-Белкарда».
Клубная кар’ера
Пачынаў займацца футболам у родных Калінкавічах, аднак у маладым узросце трапіў у «Гомель», з 2011 года пачаў гуляць за дубль, дзе хутка замацаваўся ў складзе. У 2012 годзе разам з камандай стаў пераможцам турніра дублёраў. 25 лістапада 2012 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў другім тайме матчу супраць бабруйскай «Белшыны» (1:3). У далейшым працягваў трэніравацца з асноўнай камандай, але ў 2013—2014 гадах гуляў толькі за дубль.
У сезоне 2015 года з-за фінансавых праблем «Гомель» пакінулі асноўныя ігракі, і Віталь здолеў замацавацца ў першай камандзе, з лета стаў трывала з’яўляцца ў стартавым складзе. 14 верасня 2015 года ў матчы супраць «Мінска» атрымаў цяжкую траўму, з-за якой выбыў на доўгі тэрмін. У студзені 2016 года на два гады падоўжыў кантракт з «Гомелем». Аднавіўся ад траўмы толькі ўлетку 2016 года, але на поле выхадзіў рэдка, у асноўным застаючыся на лаўцы запасных.
У першай палове сезону 2017 выступаў за дубліруючы склад «Гомеля». У ліпені 2017 года пакінуў каманду і перайшоў у рэчыцкі «Спадарожнік», за які гуляў да 2018 года.
У пачатку 2021 года далучыўся да гомельскага «Паперпрама», а ў 2022 годзе перабраўся ў гродзенскі «Нёман-Белкард».
Ігар Аляксандравіч Зубко
Ігар Аляксандравіч Зубко (нар. ) — беларускі лёгкаатлет. Спецыялізуецца ў бегу на кароткія дыстанцыі. Майстар спорту Беларусі.
Дасягненні
Чэмпіён Еўропы 2016 года ў бегу на 400 метраў з вынікам 47.16.
Ягор Віктаравіч Траякоў
Ягор Траякоў (нар., ) — беларускі футбаліст, абаронца клуба «Гомель».
Клубная кар’ера
З дзіцячага ўзросту пачаў займацца футболам у сістэме «Гомеля», прайшоўшы праз юнацкія каманды ўсіх узростаў. З 2013 года пачаў гуляць за дубль, дзе хутка замацаваўся ў складзе.
Улетку 2015 года, пасля таго як з-за фінансавых праблем «Гомель» пакінулі асноўныя ігракі, быў пераведзены ў першую каманду. 9 жніўня 2015 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, адгуляўшы ўсе 90 хвілін матча супраць гродзенскага «Нёмана» (0:1). Пазней замацаваўся ў якасці асноўнага цэнтральнага абаронцы, але не здолеў выратаваць яе ад вылету ў Першую лігу. У сезоне 2016 заставаўся іграком асновы і дапамог камандзе вярнуцца ў элітны дывізіён, хоць сам значную колькасць матчаў прапусціў з-за траўм.
Скідзельскі раён
Скі́дзельскі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў БССР у 1940—1962 гадах. Цэнтр — гарадскі пасёлак Скідзель.
Гісторыя
25 лістапада 1940 года да Скідзельскага раёна былі таксама далучаныя Берштаўскі і Наварудскі сельсаветы скасаванага Парэцкага раёна. 20 верасня 1944 года раён быў перададзены ў склад новаўтворанай Гродзенскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны Лаўненскі і Стралецкі сельсаветы. 16 снежня 1955 года рабочы пасёлак Лунна і гарадскі пасёлак Азёры набылі статус вёсак. 5 красавіка 1960 года Дубненскі сельсавет быў перададзены ў склад Мастоўскага раёна. 25 лютага 1961 года Жыліцкі сельсавет перайменаваны ў Багатырэвіцкі. 23 мая 1962 года да раёна далучаны Дэмбраўскі, Каменскі, Нарашскі сельсаветы і гарадскі пасёлак Астрына з Астрынскім пассаветам Шчучынскага раёна.
25 снежня 1962 года раён быў скасаваны, Дэмбраўскі, Каменскі, Нарашскі сельсаветы і Астрынскі пассавет вернуты Шчучынскаму раёну; Багатырэвіцкі, Берштаўскі, Глінянскі, Жытамлянскі, Лунненскі, Наварудскі і Скідзельскі сельсаветы перададзены Гродзенскаму раёну.
Ягор Віктаравіч Траякоў
Клубная кар’ера
У лютым 2022 года стаў іграком бабруйскай «Белшыны». Стаў асноўным абаронцам бабруйчан, за сезон 2022 забіў 5 галоў. У студзені 2023 года пакінуў бабруйскі клуб і хутка вярнуўся ў «Гомель», падпісаўшы двухгадовы кантракт.
Вікторыя Мікалаеўна Захарчук
Вікторыя Мікалаеўна Захарчук (нар. ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў бегу з бар'ерамі. Майстар спорту Беларусі.
Дасягненні
Срэбраная прызёрка чэмпіянату Еўропы 2016 года ў бегу на 100 метраў з бар'ерамі з вынікам 13.48 сек.
Максім Валер’евіч Захаранка
Дасягненні
На Кубку Беларусі 2016 года заняў 4 месца ў штурханні ядра з вынікам 18.01.
Апуоле
Апуоле — гістарычная вёска ў Клайпедскага павета Літвы. Уваходзіць у склад. Размешчана прыкладна за 8 км на ўсход ад Скуодаса ў міжрэччы Шаты і Луобы. Насельніцтва складае 132 чалавекі па дадзеных перапісу 2001 года і 119 чалавек па дадзеных перапісу 2011 года. Перажыўшае напад вікінгаў у 854 годзе, Апуоле з’яўляецца найстарэйшым літоўскім паселішчам, якое згадваецца ў пісьмовых крыніцах. Пачынаючы з 2004 года гістарычная бітва адзначаецца на штогадовым сярэднявечным фестывалем «Апуоле 854».
Гісторыя
Апуоле з’яўлялася важным гарадзішчам куршаў, аднаго з балцкіх плямёнаў. На месцы старажытнай крэпасці ў цяперашні час знаходзіцца курган. Археолагі датуюць драўляную крэпасць да I стагоддзем нашай эры. Паводле археалагічных даследаванняў, побач з крэпасцю існавала буйное паселішча. Гэта сведчыць аб ранняй стадыі развіцця горада.
Рымберт у сваім «Жыціі святога Ансгара» аписвае раннія канфлікты паміж куршами і вікінгамі. У 854 годзе куршы ўзбунтаваліся і адмовіліся плаціць даніну Швецыі. Мяцежная крэпасць спачатку была атакаваная датчанамі, якія хацелі прымусіць горад плаціць даніну Даніі. Мясцовыя жыхары атрымалі перамогу і захапілі мноства трафеяў. Пасля вывучэння паразы датчан, шведскі кароль Улаф I арганізаваў вялікі паход на куршскія землі. Перад атакай Апуоле шведы захапілі і спалілі Гробіню. Паводле Рымберта, 15 тысяч жыхароў Апуоле абараняліся на працягу васьмі дзён, але затым вырашылі здацца: куршы заплацілі выкуп срэбрам за кожнага чалавека ў крэпасці, заявілі аб сваёй лаяльнасці ў адносінах да Швецыі, і аддалі 30 заложнікаў, каб гарантаваць, будучыя выплаты.
Апуоле згадваецца зноў толькі ў 1253 годзе ў дамове паміж  і Лівонскім Ордэнам. Месца было апісана як неапрацоўваемыя землі. Крэпасць была, верагодна, разбураная, а жыхары перабраліся ў больш бяспечныя месцы. Паселішча згадваецца зноў у XVII стагоддзі. З канца XVIII стагоддзя курган стаў прыцягваць увагу гісторыкаў і археолагаў. Першыя раскопкі былі праведзены Эдуардсом Волтэрсам і Біргерам Нерманом у 1928—1932 гадах.
Ганна Станіславаўна Заянчкоўская
Дасягненні
Бронзавая прызёрка Кубка Беларусі ў памяшканні 2016 года ў кіданні молата з вынікам 59,58 м.
Вікторыя Генадзеўна Ермакова
Вікторыя Генадзеўна Ермакова (нар. ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў кіданні кап'я. Майстар спорту Беларусі.
Секвоя (правадыр чэрокі)
Секвоя (чэрокі: ᏍᏏᏉᏯ, George Gist; каля 1770, Таскегі, Тэнесі — жнівень 1843, Сан-Фернанда, Мексіка) — правадыр чэрокі, ювелір, стваральнік пісьмовасці чэрокі. Секвоя з'яўляецца адным з першых карэнных амерыканцаў, які самастойна склаў арыгінальнае пісьмо для раней непісьмовай мовы.
Біяграфія
Нарадзіўся і выхоўваўся на тэрыторыі сучаснага штата Тэнесі ў сям'і маці. Па адной з версій, яго бацькам быў гандляр нямецкага паходжання Натаніэль Гіст. У пачатку XIX ст. разам з іншымі чэрокі перасяліўся ў Алабаму. Нягледзячы на кульгавасць удзельнічаў у англа-амерыканскай вайне 1812 - 1814 гг. у якасці дабраахвотніка-вершніка на баку ЗША. У 1814 г. прымаў удзел у ваеннай кампаніі генерала Эндру Джэксана супраць маскогі.
Асноўным заняткам Секвоі была ювелірная справа, выраб срэбраных пацерак, прычым гэтую прафесію асвоіў самастойна. У 1809 г. упершыню зацікавіўся магчымасцю стварэння пісьмовасці на мове чэрокі. Ён скончыў працу толькі праз 10 гадоў. Першымі складзеную ім пісьмовасць вывучылі яго дачка і блізкія сваякі. У 1821 г. Секвоя прадставіў пісьмовасць правадырам заходніх чэрокі ў Арканзасе і з дапамогай дачкі ўпэўніў іх у яе карысці. Навіна пра тое, што ў чэрокі з'явілася сваё пісьмо хутка стала вядома і шырока абмяркоўвалася ў ЗША. У 1824 г. урад нацыі чэрокі ўзнагародзіў яго срэбраным медалём. У 1825 г. пісьмовасць, створаная Севоям, была прынята афіцыйна і стала вывучацца ў школах. У 1828 г. урачыста прадставіў пісьмовасць у Вашынгтоне.
З 1829 г. жыў у Аклахоме. У гады масавага перасялення чэрокі ў Аклахому выступаў за аб'яднанне ўсходняй і заходняй частак свайго народа. У канцы 1830-х гг. - пачатку 1840-х гг. вандраваў па Арызоне, Нью-Мексіка і поўначы Мексікі. Па адной версіі, Секвоя імкнуўся распаўсюдзіць пісьмовасць сярод іншых індзейскіх народаў. Па версіі, больш папулярнай сярод чэрокі, ён шукаў групы чэрокі-мігрантаў, каб запрасіць іх у Аклахому. Падчас адной з такіх паездак у Мексіку ён памёр.
Пісьмовасць
Секвоя ўпершыню пазнаёміўся з пісьмом падчас кантактаў з еўрапейцамі, калі сам быў непісьменным. Ён не зразумеў ідэю гукавага алфавіта, хаця карыстаўся лацінскімі літарамі пры распрацоўцы сімвалаў. Першапачаткова Секвоя імкнуўся стварыць пісьмовасць чэрокі на аснове піктаграм і лагаграм, але не меў поспеху. У выніку пісьмовасць атрымалася складовай. Першыя 6 сімвалаў значаць ізаляваныя гукі, астатнія сімвалы — склады:
Памяць
Пасля смерці было створана некалькі скульптур Секвоі. Адна з іх з 1917 г. знаходзіцца ў амерыканскім Капітоліі. У 1965 г. штат Аклахома абвясціў хаціну, у якой жыў Секвоя, гістарычным помнікам. На месцы нараджэння Секвоі ў Тэнесі працуе прысвечаны яму музей.
Імя Секвоі атрымалі графства ў Аклахоме, горы ў Арканзасе, на пемежжы Тэнесі і Паўночнай Караліне, пячора ў Алабаме, від казуркі, што сустракаецца на захаднім узбярэжжы ЗША і Канады, атамная электрастанцыя ў Тэнесі, нацыянальны даследчы цэнтр у Арканзасе, яхта, якая знаходзілася ў распараджэнні Прэзідэнта ЗША, штогадовая студэнцкая ўзнагарода ў Аклахоме, школы і клубы ў розных штатах ЗША. У 1905 г. прапаноўвалася стварэнне асобнага штата Секвоя.
Яўген Андрэевіч Залескі
Яўген Андрэевіч Залескі (нар. ) — беларускі лёгкаатлет. Спецыялізуецца ў хадзьбе на 10 км. Майстар спорту Беларусі.
Дасягненні
Бронзавы прызёр Кубка Беларусі 2016 года ў хадзьбе на 20 кіламетраў з вынікам 1:22.18.
Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі 2016 года ў хадзьбе на 20 кіламетраў з вынікам 1:26.18.
Віталь Міхайлавіч Жук
Віталь Міхайлавіч Жук (нар. ) — беларускі лёгкаатлет. Спецыялізуецца ў дзесяцібор’і. Майстар спорту Беларусі.
Дасягненні
Чэмпіён Беларусі 2016 года ў дзесяцібор'і з вынікам 7400.
На Чэмпіянаце Еўропы 2018 г. заняў 3 месца ў дзесяцібор'і з вынікам 8290.
Палітычныя погляды
Падпісаў адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля жорсткіх падаўленняў народных пратэстаў у 2020 годзе.
Глеб Аляксандравіч Дудараў
Глеб Аляксандравіч Дудараў (нар. ) — беларускі лёгкаатлет. Спецыялізуецца ў кіданні молата. Майстар спорту Беларусі.
Дасягненні
На Кубку Беларусі 2016 года заняў 5 месца ў кіданні молата з вынікам 72,86 м.
На Кубку Еўропы 2016 года заняў 5 месца ў кіданні молата з вынікам 69,71 м.
Палітычныя погляды
Падпісаў адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля здушэння народных пратэстаў у 2020 годзе.
Юрый Віктаравіч Ярэміч
Юрый Віктаравіч Ярэміч (нар. ) — беларускі лёгкаатлет. Спецыялізуецца ў скачках ў даўжыню. Майстар спорту Беларусі.
Дасягненні
Чэмпіён Беларусі 2016 года ў сямібор'і з вынікам 5541.
Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі 2016 года ў скачках у даўжыню з вынікам 7,57 м.
Саламея Нерыс
Саламея Нерыс (Salomėja Nėris, сапраўднае прозвішча — Бачынскайте, у замужжы — Бучэне,, Кіршай, Расійская імперыя — , Масква, СССР) — літоўская паэтэса. Народная паэтэса Літоўскай ССР (1954 — пасмяротна). Лаўрэат Дзяржаўнай літаратурнай прэміі Літвы (1938), а таксама Сталінскай прэміі першай ступені (1947 — пасмяротна).
Біяграфія
Нарадзілася 1904 года ў вёсцы Кіршай (цяпер Маріямпольскага павета Літвы) у сям’і заможных сялян. Самая старэйшая з дзяцей, мела братоў Броніуса, Віктара і сястру Ануту.
Бацька Саламеі — Сымон Бачынскас, быў адукаваным чалавекам, прыхільнік сацыялістычных ідэй. Маці — Уршулі Бачынскене-Жэмайтіце, як і ўсе яе сваякі, адрознівалася пабожнасцю, яе брат вывучыўся на святара.
Саломея вучылася ў сярэдняй школе ў Альвіте, з 1918 года — у маріямпольскай гімназіі, з 1919 года — у гімназіі ў Вілкавішкісі. У гэтай навучальнай установе дзейнічала літоўская каталіцкая моладзевая арганізацыя, да якой далучылася Саламея Нерыс. Часта наведвала школьныя вечарыны, на якіх чытала ўрыўкі лірычнай прозы і вершы. 1924 г. паступіла ў  Літоўскі універсітэт на факультэт тэалогіі і філасофіі. Вывучала літоўскую літаратуру, нямецкую мову і літаратуру, педагогіку і псіхалогію. У 1928 г. скончыла універсітэт. Выкладала нямецкую мову ў гімназіі ў горадзе Лаздіяй. У 1929 годзе, вучачыся ў Вене, Нерыс закахалася ў Броніуса Зубріцкаса — літоўца, студэнта-медыка, прыхільніка сацыялістычнай ідэалогіі, і з тых часоў стала раздяляць ягоныя погляды. З 1931 года жыла ў Каўнасе, давала ўрокі, рабіла пераклады і рэдагавала выдання літоўскіх казак. Там яна сышлася з так званымі трэцефронтаўцамі — пісьменнікамі левай і пракамуністычнай арыентацыі, у прыватнасці з Казісам Борутою і Антанасом Венцловою.
У 1928 годзе, яна звязалася з падпольнай ячэйкай літоўскага камсамола ў каўнаскім універсітэце, у 1931 годзе стала сувязной Камінтэрна (псеўданім «Вірвіча», літ. — Virvyčia), у 1934—1936 гадах забяспечвала кантакт з падпольнай камуністычнай газетай «Жямайтійос тэза», а ў 1936—1937 гг. — з кіраўнікамі камуністычных партый Літвы і Польшчы ў Парыжы.
У 1934—1936 гг. Саламея Нерыс выкладала ў жаночай гімназіі ў Панявежысе. У 1936 годзе выйшла замуж за архітэктара і скульптара Бернардаса Бучаса і ў 1937 г. жыла ў Парыжы. Вярнуўшыся на радзіму, працавала ў каўнаскай гімназіі. Нарадзіла сына Саўлюса (1937—2007). У 1940 годзе разам з іншымі дэпутатамі Народнага сейма — пісьменнікамі Л. Гірою, Ю. Палецкісом, П. Цвіркаю — належала да так званай паўнамоцнай дэлегацыі, якая падала прашэнне Вярхоўнаму Савету СССР аб прыняцці Літвы ў склад Савецкага Саюза. У 1941 годзе стала дэпутатам Вярхоўнага Савета СССР. Напісала паэму, ў якой ўслаўляла І. Сталіна, і вершы, апявала камуністычную партыю і савецкую ўладу, у прыватнасці паэме «Шлях бальшавіка» і «Чацвёра» — пра чатырох літоўскіх камуністаў, расстраляных у 1926 годзе.
Падчас Другой сусветнай вайны Саламея Нерыс і яе сын знаходзіліся ў эвакуацыі ў Маскве, Пензе і Уфе. У 1944 годзе паэтка вярнулася ў Літву, а 7 ліпеня 1945 года памёрла ў маскоўскай лякарні ад рака печані. 9 ліпеня яе пахавалі каля Каўнаскага гістарычнага музея, а ў 1992 годзе перапахавалі на Петрашунайскіх могілках у гэтым жа горадзе. У Каўнасе, у доме, дзе паэтка жыла ў 1938—1941 гадах, у 1962 годзе адкрылі мемарыяльны музей Саламеі Нерыс (філіял Музей літоўскай літаратуры імя Майрониса).
Творчасць
У 1921 годзе адбыўся дэбют паэтэсы. Яна падпісвала вершы як Людзіте і Юрайте, а з 1923-га ўжывала псеўданім Саламея Нерыс, які паходзіць ад назвы літоўскай і беларускай ракі Нерыс (іншыя назвы — Нярыс, Вілія). З ёй звязана непрыемная гісторыя. Пасля, у 1940 г., Саламея атрымала лісты ад сваіх вучняў, у якім яны назвалі яе здрадніцай радзімы і папрасілі не ўжываць гэтага псеўданіма. Тады паэтка дадала дыякрытычны значок над «е», і, такім чынам, слова «Нерыс» страціла прамую сувязь з назвай ракі.
У 1927 годзе выйшаў у свет першы зборнік вершаў «Anksti rytą» («Рана раніцай»). Другі зборнік «Pėdos smėly» («Сляды на пяску», 1931) стаў сведчаннем глыбокага духоўнага крызісу. У гэтым жа годзе Саламея Нерыс пачала друкавацца ў пракамуністычнай літаратурнай газеце «Trečias frontas» («Трэці фронт»). Там жа апублікавана абяцанне паэткі працаваць дзеля камуністычнай будучыні. Гэты артыкул напісалі галоўны рэдактар газеты Костас Корсакас і крытык Валдзіс Драздаускас. Саму Нерыс больш цікавіла паэзія, чым палітычныя дэкларацыі.
Зборнік «Per lūžtantį ledą» («Па ламкай крызісе», 1935) прасякнута сацыяльнымі матывамі. Лепшую, як лічылі чытачы, крытыкі і гісторыкі літаратуры, кнігу «Diemedžiu žydėsiu» («Палыном зацвіту», 1938) адзначаны Дзяржаўнай літаратурнай прэміяй Літвы. Саламея Нерыс напісала паэмы-казкі для дзяцей «Сіротка», «Эгле, каралева вужоў» (1940). Да савецкага перыяду адносяцца зборнікі «Оспівуй, сэрца, жыццё!» (1943) і «Салавей не можа не спяваць» (1945). Паэтка перастварыла на літоўскай мове сачыненні такіх рускіх пісьменнікаў, як Аляксандр Пушкін, Іван Тургенеў, Максім Горкі, Уладзімір Караленка, Самуіл Маршак і Ганна Ахматава. Асобныя паэзіі Саламеі Нерыс на ўкраінскую мову перавялі Павел Тычына, Леанід Першамайскі, Валянцін Бычко, Мікалай Цярэшчанка, Ігар Муратаў і іншыя. Выдадзены наступныя яе творы: «Вершы» (Кіеў, 1950), «Магутныя імёны» (Кіеў, 1952) і «Салавей не можа не спяваць» (у кнізе «Сузор’е», в. 22, Кіеў, 1985).
Зімовы сад (Брэст)
«Зімовы сад» — аранжарэя ў гістарычным цэнтры Брэста, размешчаная па адрасе вул. Міцкевіча 28/1. Пабудаваны па праекце архітэктара Таццяны Мароз і інжынера-канструктара Аляксандра Качуроўскага. Пабудаваны «Будаўнічым трэстам № 8». Адкрыты для наведванняў 1 снежня 2010 года. Плошча аранжарэі складае 595 кв. м, вышыня — 11,4 м.
Гісторыя
Старая навучальная цяпліца Брэсцкага дзяржаўнага ўніверсітэта была ўзведзена ў 1965 годзе. У ёй расло больш за 200 відаў раслін, якія выкарыстоўваліся як навучальны навочны матэрыял пры выкладанні розных раздзелаў батанікі, прыродазнаўства, экалогіі, методыкі азнаямлення з прыродай і г.д. Тэхнічны стан цяпліцы і яе параметры не дазвалялі праводзіць паўнавартасныя навучальныя заняткі.
У 2008 г. універсітэту распараджэннем Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь вылучана 5 млрд бел. рублёў на будаўніцтва «Зімовага саду» з рэзервовага фонду Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь на сацыяльныя патрэбы моладзі. «Зімовы сад» быў ўзведзены ў 2009-2010 гадах. Урачыстае адкрыццё адбылося 1 снежня 2010 года.
Экспазіцыя
Экспазіцыя аранжарэі створана на базе раслін, якія ўжо былі ў ранейшай навучальнай цяпліцы, з далейшым узбагачэннем новымі відамі з фондавай калекцыі Цэнтральнага батанічнага саду Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Пры фарміраванні экспазіцый быў ужыты фітагеаграфічны і сістэматычны падыход, паводле якога праводзіўся адбор раслін, якія растуць у розных кліматычных зонах, што дае ўяўленне пра натуральныя раслінныя групы. Унутраная прастора падзелена на экспазіцыі: зона тропікаў, зона субтропікаў, зона пустыняў (пясчанай, камяністай, скальнай). У аранжарэі расце звыш 1800 экзэмпляраў інтрадукаваных раслін, якія прадстаўляюць больш як 500 відаў, якія адносяцца да 95 сямействаў.
Ганна Барысаўна Гародская
Ганна Барысаўна Гародская (нар. ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў сямібор'і. Майстар спорту Беларусі.
Дасягненні
Срэбраная прызёрка чэмпіянату Беларусі 2016 года ў сямібор'і з вынікам 5622.
Зімовы сад (Брэст)
Экспазіцыя тропікаў
Калекцыя экспазіцыі вільготных трапічных лясоў налічвае больш за 180 відаў. Тут прадстаўлены расліны розных жыццёвых формаў: дрэвы, кусты, ліяны, эпіфіты, трава. Сярод раслін, , , банан з паўднёвай Індыі, 20 відаў папарацепадобных, 10 відаў пальмавых, архідныя, ,.
Экспазіцыя субтропікаў
Важнай складовай часткай калекцыі лясоў субтрапічнага пояса з’яўляюцца карысныя расліны, якія можна аднесці да такіх груп, як дэкаратыўныя, лекавыя, пладовыя, араматычныя, меданосы. Калекцыя налічвае 75 відамі.
Сярод іх гранат звычайны, апельсін, лімон, грэйпфрут, мандарын,, , кіпарыс вечназялёны, , пеларгоніі, , , язмін, размарын, мірт.
Экспазіцыя пустыняў
Зона пустыняў, дзе размешчана калекцыя кактусаў і іншых сукулентаў, выканана з выкарыстаннем натуральнага каменя і пяску. Калекцыя налічвае больш за 140 відаў. Сярод іх, агава валасістая, , , , , , , апунцыі, літапсы, сагаўнік.
Арніталагічны кампанент
Адной з важных складовых частак «Зімовага саду» з’яўляецца калекцыя экзатычных птушак, якую складаюць 9 відаў птушак, прадстаўленых атрадамі папугаепадобных, курападобных, голубападобных. Сярод птушак чырвоныя ара, малыя салдацкія ара, ружовашчокія неразлучнікі, хвалістыя папугайчыкі,, , карэлы-німфы, разелы,
Святлана Дзмітрыеўна Губенка
Святлана Дзмітрыеўна Губенка (нар. ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў. Майстар спорту Беларусі.
Дасягненні
На Кубку Беларусі 2016 года заняла 6 месца ў бегу на 100 метраў з бар'ерамі з вынікам 14.03 сек.
Станіслаў Сяргеевіч Дарагакупец
Станіслаў Сяргеевіч Дарагакупец (нар. ) — беларускі лёгкаатлет. Спецыялізуецца ў бегу на 100 метраў. Майстар спорту Беларусі.
Надзея Віктараўна Даражук
Надзея Віктараўна Даражук (нар. ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў хадзьбе. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.
Станіслаў Сяргеевіч Дарагакупец
Дасягненні
Пераможац Кубка Беларусі 2016 года ў бегу на 100 метраў з вынікам 10.58.
Срэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі 2016 года ў бегу на 100 метраў з вынікам 10.64.
Надзея Віктараўна Даражук
Дасягненні
Срэбраны прызёр Кубка Беларусі па спартыўнай хадзьбе 2016 года ў хадзьбе на 20 кіламетраў з вынікам 1:34.59.
На Чэмпіянаце Беларусі 2016 года заняла 4 месца ў хадзьбе на 20 кіламетраў з вынікам 1:39.43.
Алег Аляксандравіч Чмырыкаў
Алег Чмырыкаў (нар., ) — беларускі футбаліст, абаронца.
Клубная кар’ера
Пачынаў займацца футболам у сістэме магілёўскага «Дняпра», аднак у маладым узросце трапіў у «Гомель», з 2013 года пачаў гуляць за дубль, дзе хутка замацаваўся ў складзе.
Улетку 2015 года, пасля таго як з-за фінансавых праблем «Гомель» пакінулі асноўныя ігракі, быў пераведзены ў першую каманду. 14 верасня 2015 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, адгуляўшы другі тайм матча супраць «Мінска» (0:1). Пазней замацаваўся ў асноўнай камандзе «Гомеля», але не здолеў выратаваць яе ад вылету ў Першую лігу. У сезоне 2016 ужо трывала гуляў у стартавым складзе, правёў усе 26 матчаў у Першай лізе і дапамог камандзе вярнуцца ў элітны дывізіён.
У Вышэйшай лізе страціў трывалае месца ў складзе. У маі 2017 года гуляў у стартавым складзе каманды, пазней зноў стаў заставацца на лаўцы запасных. У жніўні 2017 года быў аддадзены ў арэнду «Белшыне» да канца сезона. У складзе бабруйскага клуба здолеў замацавацца ў аснове. Па заканчэнні сезона ў снежні 2017 года вярнуўся ў «Гомель».
У студзені 2018 года пачаў рыхтавацца да новага сезона з гомельскай камандай, а пазней далучыўся да магілёўскага «Дняпра», які ў сакавіку 2018 года ўзяў абаронцу ў арэнду на сезон. Пачынаў сезон 2018 у стартавым складзе магіляўчан, аднак у маі атрымаў траўму, вярнуўся на поле ў жніўні і зноў стаў іграком стартавага складу.
У снежні 2018 года па заканчэнні арэнды пакінуў «Дняпро» і неўзабаве падпісаў кантракт са «Слуцкам». Згуляў за каманду ў пяці матчах у пачатку сезона, пасля чаго страціў месца на полі. У ліпені 2019 года пакінуў «Слуцк». Неўзабаве накіраваўся на прагляд у «Віцебск», але не падышоў.
У жніўні 2019 года стаў іграком светлагорскага «Хіміка», дзе быў трывалым іграком асновы. У студзені 2020 года пачаў трэніравацца з магілёўскім «Дняпром» і неўзабаве падпісаў кантракт. Дапамог клубу па выніках сезона 2020 выйграць Другую лігу, у 2021 годзе гуляў за каманду ў Першай лізе, пераважна ў стартавым складзе. У снежні 2021 года па выніках паседжання Кантрольна-дысцыплінарнага камітэта АБФФ быў дыскваліфікаваны на адзін год і аштрафаны на 2900 рублёў за парушэнні Кодэкса паводзін і спартыўнай сумленнасці. У студзені 2022 года пакінуў «Дняпро».
Міжнародная кар’ера
Гуляў за юнацкія зборныя Беларусі ў кваліфікацыі чэмпіянату Еўропы.
26 сакавіка 2017 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, выйшаўшы на замену ў другім тайме таварыскага матча супраць Латвіі (3:4).
Дзмітрый Міхайлавіч Дзюбін
Дзмітрый Міхайлавіч Дзюбін (нар. ) — беларускі лёгкаатлет. Спецыялізуецца ў хадзьбе 5000 м, 10 км, 20 км, 50 км. Майстар спорту Беларусі.
Дасягненні
На Кубку Беларусі 2016 года заняў 5 месца ў хадзьбе на 20 кіламетраў з вынікам 1:22.43.
Сям’я
Жонка — Дар’я Сяргееўна Барысевіч, беларуская лёгкаатлетка.
Аляксандр Пятровіч Дзергачоў
Аляксандр Пятровіч Дзергачоў (нар. ) — беларускі лёгкаатлет. Спецыялізуецца ў дзесяцібор'і. Майстар спорту Беларусі.
Дасягненні
Срэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі 2016 года ў дзесяцібор'і з вынікам 7179.
Ксенія Аляксандраўна Дацук
Ксенія Аляксандраўна Дацук (нар. ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў трайных скачках. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.
Дасягненні
Срэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі ў памяшканні 2016 года ў трайных скачках з вынікам 13,90 м.
Іван Мікалаевіч Жосткін
Іван Жосткін (нар., ) — беларускі футбаліст, паўабаронца гомельскага «Лакаматыва».
Клубная кар’ера
Выхаванец гомельскага футбола, з 2008 года пачаў выступаць за дубль «Гомеля». Па выніках сезона 2009 «Гомель» страціў месца ў Вышэйшай лізе і магчымасць выстаўляць каманду ў турнір дублёраў, таму Іван далучыўся да фарм-клуба «Гомель-2», які выступаў у Другой лізе. Сезон 2011 правёў у арэндзе ў першалігавым ДБК, пасля чаго, пакінуўшы «Гомель», выступаў за першалігавыя «Хімік» і «Ведрыч-97».
У 2014 годзе перайшоў у «Гомельчыгунтранс», дзе стаў адным з асноўных ігракоў. Дапамог камандзе паспяхова распачаць сезон 2016, калі яна апынулася сярод лідараў Першай лігі. У ліпені 2016 года разам з аднаклубнікам Кірылам Шрэйтарам перайшоў у бабруйскую «Белшыну», у складзе якой 31 ліпеня дэбютаваў у Вышэйшай лізе, выйшаўшы на замену ў другім тайме матча супраць «Крумкачоў» (1:2). У далейшым замацаваўся ў стартавым складзе бабруйчан, але не здолеў выратаваць каманду ад вылету ў Першую лігу.
У студзені 2021 года стаў трэніравацца з магілёўскім «Дняпром» і ў лютым падпісаў з ім кантракт. Пачынаў сезон у стартавым складзе магіляўчан, пазней стаў часам выхадзіць на замену ці заставацца на лаўцы запасных. У студзені 2022 года пакінуў «Дняпро», пасля чаго некаторы час трэніраваўся з «Гомелем», але неўзабаве стаў іграком гомельскага «Лакаматыва» , дзе замацаваўся ў якасці аднаго з асноўных ігракоў. У студзені 2023 года зноў падоўжыў пагадненне з гомельскім клубам.
Грамадзянская пазіцыя
Пасля жорсткага разгону акцый пратэстаў, выкліканых масавымі фальсіфікацыямі на прэзідэнцкіх выбарах 2020 года, збіцця і катаванняў затрыманых пратэстоўцаў, разам з 92 іншымі беларускімі футбалістамі выступіў з асуджэннем гвалту ў Беларусі.
Марына Францаўна Даманцэвіч
Марына Францаўна Даманцэвіч (нар., в. Дзераўное, Стаўбцоўскі раён, Мінская вобласць ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў марафоне. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.
Валерый Віктаравіч Галубковіч
Валерый Віктаравіч Галубковіч (нар. ) — беларускі лёгкаатлет. Спецыялізуецца ў кіданні дыска. Майстар спорту Беларусі.
Марына Францаўна Даманцэвіч
Палітычныя погляды
Падпісала адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля жорсткіх падаўленняў народных пратэстаў у 2020 годзе.
Валерый Віктаравіч Галубковіч
Дасягненні
На Кубку Еўропы 2016 года заняў 6 месца ў кіданні дыска з вынікам 55,35 м.
Пераможац Рэспубліканскай універсіяды 2016 года ў кіданні дыска з вынікам 57,24 м.
Анатоль Мікалаевіч Гомелеў
Анатоль Мікалаевіч Гомелеў (нар. ) — беларускі лёгкаатлет. Спецыялізуецца ў хадзьбе. Майстар спорту Беларусі.
Дасягненні
На Чэмпіянаце Беларусі 2016 года заняў 4 месца ў хадзьбе на 20 кіламетраў з вынікам 1:28.21.
На Кубку Беларусі 2016 года заняў 8 месца ў хадзьбе на 20 кіламетраў з вынікам 1:27.01.
Палітычныя погляды
Падпісаў адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля жорсткага здушэння народных пратэстаў у 2020 годзе.
Рамува
Рамува (romuva) — літоўская  арганізацыя, якая ставіць сваёй мэтай адраджэнне балцкіх паганскіх вераванняў. Светапогляд, абрады і святы запазычаюцца з літоўскіх народных традыцый, некаторыя абрады рэканструюцца на аснове жывых этнаграфічных і пісьмовых гістарычных крыніц.
Лідар абшчыны — Ёнас Трынкунас (Jonas Trinkūnas, абраны ў кастрычніку 2002 года вярхоўным жрацом (krivis). Паводле дадзеных ўсеагульнага перапісу насельніцтва 2001 года, паслядоўнікаў традыцыйных вераванняў балтаў у Літве налічваецца 975 чалавек . У гэты лік акрамя членаў Ромувы ўваходзяць і ўдзельнікі іншых паганскіх суполак.
Гісторыя
У 1967 годзе студэнтамі Віленскага ўніверсітэта была ўтворана першая неапаганская абшчына. У той час адкрыта вызнаваць любую рэлігію было складана, таму назва была зменена на ramuva, і абшчына пазіцыянавала сябе як група, якая займаецца фальклорнай традыцыяй. Народныя літоўскія песні былі і застаюцца галоўным складальнікам любога неапаганскага абраду. Для іх збору ўдзельнікі праводзілі краязнаўчыя экспедыцыі па ўсёй рэспубліцы, наведвалі старажытныя гарадзішчы і святыні. Правядзенне на Кярнаўскім гарадзішчы ў 1967 годзе лічыцца датай нараджэння Рамувы. Абшчына хутка набірала папулярнасць.
У 1971 годзе Рамува была забаронена, некалькі актывістаў атрымалі турэмныя тэрміны за антысавецкую дзейнасць. Ёнас Трынкунас быў выключаны з універсітэта з забаронай займацца выкладчыцкай працай. Быў узмоцнены кантроль за краязнаўчай дзейнасцю.
18 кастрычніка 1988 года Рамува была адноўлена, у 1991 г. — зарэгістраваная як рэлігійная арганізацыя.
Кацярына Аляксандраўна Валадкевіч
Кацярына Аляксандраўна Валадкевіч (нар. ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў кіданні молата. Майстар спорту Беларусі.
Дасягненні
Срэбраная прызёрка Алімпійскіх дзён моладзі Беларусі 2016 года ў кіданні молата з вынікам 62,10 м.
Рамува
Гісторыя
У 2001 годзе было пададзена прашэнне ў Сейм Літоўскай Рэспублікі надаць Рамуве статус традыцыйнай рэлігійнай арганізацыі Літвы, аднак не ўдалося сабраць патрэбнай колькасці подпісаў (50 000), таму ў статусе было адмоўлена. У тым жа годзе мэр Вільнюса дазволіў зрабіць каменны ахвярнік і праводзіць абрады ў цэнтры горада — у парку ля Замкавай гары.
У 2002 годзе адкрыты пастаянны абрадавы комплекс у вёсцы Дварцышкес.
Ромуву ахвотна запрашаюць на этнаграфічныя фестывалі ў Літве і за мяжой, на правядзенне вяселляў, хрэсьбін, пахавання, часта разам з каталіцкімі святарамі. Падраздзяленні абшчыны дзейнічаюць у ЗША і Канадзе, вядзецца супрацоўніцтва з неапаганцамі іншых краін, як заходніх так і ўсходніх, праводзяцца сумесныя абрады.
Кацярына Генадзеўна Ганчар
Кацярына Генадзеўна Ганчар (нар. ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў бегу на 100 метраў, бегу на 200 метраў, эстафеце 4×100 метраў, бегу на 60 метраў. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.
Рамува
Гісторыя
У 2014 годзе памёр Ёнас Трынкунас. Лідарам стала Інія Трынкуніене, жонка Ёнаса.
Кацярына Генадзеўна Ганчар
Дасягненні
Пераможца Кубка Беларусі 2016 года ў бегу на 100 метраў з вынікам 11.61.
Крысціна Аляксандраўна Гачко
Крысціна Аляксандраўна Гачко (нар. ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў бегу з бар'ерамі. Майстар спорту Беларусі.
Дасягненні
Бронзавая прызёрка Кубка Беларусі 2016 года ў бегу на 100 метраў з бар'ерамі з вынікам 13.42 сек.
Аліна Віталеўна Вішнеўская
Аліна Віталеўна Вішнеўская (нар. ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў скачках з шастом. Майстар спорту Беларусі.
Дасягненні
Срэбраная прызёрка чэмпіянату Беларусі 2016 года ў скачках з шастом з вынікам 4,20 м.
Рэжыцкі павет
Рэ́жыцкі павет (Rēzeknes apriņķis) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Пскоўскай і Полацкай губерняў, Полацкага намесніцтва, Беларускай і Віцебскай губерняў, якая існавала ў 1772—1920 гадах. Знаходзіўся ў паўночна-заходняй частцы Віцебскай губерні. Цэнтр – горад Розіттэн (пасля 1893 г. - Рэжыца, пасля 1945 г. – Рэзэкнэ).
Геаграфія
Рэжыцкі павет з'яўляўся адным з трох інфлянцкіх паветаў Віцебскай губерні. На поўначы межаваў з Ліфляндскай губерняй, на ўсходзе - з Люцынскім паветам, на захадзе і поўдні – з Дзвінскім паветам Віцебскай губерні. Плошча павета складала 3582 кв. вёрст.
Насельніцтва
Па дадзеных перапісу 1897 года, ў павеце пражывала 136,4 тыс. чал. , у тым ліку латышоў - 57,9%; рускіх - 23,9%; яўрэяў - 7,4%; беларусаў - 5,4%; палякаў - 4,8%. У павятовым горадзе Рэжыце пражывала амаль 11 тыс. чал.
Адміністрацыйны падзел
У 1913 годзе ў склад павета ўваходзіла 18 валасцей:
Сучаснае становішча
У цяперашні час тэрыторыя павета уваходзіць у склад Латвіі.
Алёна Віктараўна Дубіцкая
Алёна Віктараўна Дубіцкая (нар., Бастуны, Воранаўскі раён, Гродзенская вобласць ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў штурханні ядра. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.
Дасягненні
На Летніх Алімпійскіх гульнях 2016 г. заняла 8 месца ў штурханні ядра з вынікам 18.23.
На Чэмпіянаце Еўропы 2016 г. заняла 6 месца ў штурханні ядра з вынікам 18.03.
Кацярына Міхайлаўна Верамеенка
Кацярына Міхайлаўна Верамеенка (нар. ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў бегу на 60 м з бар'ерамі, бегу на 400 метраў. Майстар спорту Беларусі.
Дасягненні
Бронзавая прызёрка чэмпіянату Беларусі 2016 года ў бегу на 400 метраў з бар'ерамі з вынікам 1:00,87 ..
Наталля Аляксандраўна Вяткіна
Наталля Аляксандраўна Вяткіна (нар., п. Горкі-10, Адзінцоўскі раён, Маскоўская вобласць, РСФСР ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў трайных скачках. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.
Дасягненні
Срэбраная прызёрка чэмпіянату Беларусі 2016 года ў трайных скачках з вынікам 14,10 м.
Дар’я Сяргееўна Барысевіч
Дар’я Сяргееўна Барысевіч (нар. ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў бегу на сярэднія дыстанцыі. Майстар спорту Беларусі.
Дасягненні
Чэмпіёнка Беларусі 2016 года на дыстанцыі 1500 м 4.15,42.
Сям’я
Муж — Дзмітрый Міхайлавіч Дзюбін, беларускі лёгкаатлет.
Арцём Юр’евіч Бандарэнка
Арцём Юр'евіч Бандарэнка (нар., Рагачоў, Гомельская вобласць ) — беларускі лёгкаатлет. Спецыялізуецца ў трайных скачках. Майстар спорту Беларусі.
Дасягненні
Чэмпіён Беларусі 2016 года ў трайных скачках з вынікам 16,90 м.
Алег Віктаравіч Дубіцкі
Алег Віктаравіч Дубіцкі (нар. ) — беларускі лёгкаатлет. Спецыялізуецца ў кіданні молата. Майстар спорту Беларусі.
Дасягненні
На Чэмпіянат свету сярод юнакоў 2007 года ў Остраве заняў 8 месца з вынікам 71,83.
На Чэмпіянаце Еўропы сярод юніёраў 2009 года ў Нові-Садзе  заняў 5 месца з вынікам  74,47.
На Камандным чэмпіянаце Еўропы 2015 года ў Чэбаксарах заняў 6 месца з вынікам 72,83.
На Кубку Еўропы па кіданнях 2016 года ў Арадзе заняў 7 месца з вынікам 71,00 м.
Срэбраны прызёр Кубка Беларусі 2016 года ў кіданні молата з вынікам 73,97 м.
Канстанцін Ігаравіч Барычэўскі
Канстанцін Ігаравіч Барычэўскі (нар., Брэст, Брэсцкая вобласць ) — беларускі лёгкаатлет. Спецыялізуецца ў скачках ў даўжыню. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.
Дасягненні
Чэмпіён Беларусі 2016 года ў скачках у даўжыню з вынікам 7,91 м.
Ірына Леанідаўна Васькоўская
Ірына Леанідаўна Васькоўская (нар., Барысаў, Мінская вобласць ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў трайных скачках. Майстар спорту Беларусі.
Дасягненні
Чэмпіёнка Беларусі 2016 года ў трайных скачках з вынікам 14,19 м.
Палітычныя погляды
Падпісала адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля жорсткіх падаўленняў народных пратэстаў у 2020 годзе.
Уладзімір Дзмітрыевіч Бялюк
Уладзімір Дзмітрыевіч Бялюк (нар. ) — беларускі лёгкаатлет. Спецыялізуецца ў дзесяцібор'і. Майстар спорту Беларусі.
Дасягненні
Бронзавы прызёр чэмпіянату Беларусі 2016 года ў дзесяцібор'і з вынікам 6681.
Алена Леанідаўна Барысенка
Дасягненні
Срэбраная прызёрка Кубка Беларусі 2016 года ў бегу на 3000 метраў з перашкодамі з вынікам 10:29,65.
Срэбраная прызёрка чэмпіянату Беларусі 2016 года ў бегу на 3000 метраў з перашкодамі з вынікам 10:32,98.
Дзяніс Сяргеевіч Блізнец
Дзяніс Сяргеевіч Блізнец (нар. ) — беларускі лёгкаатлет. Спецыялізуецца ў бегу на 100 метраў. Майстар спорту Беларусі.
Дасягненні
На Чэмпіянаце Беларусі 2016 года заняў 5 месца ў бегу на 100 метраў з вынікам 10.84.
Эльвіра Уладзіміраўна Герман
Эльвіра Уладзіміраўна Герман (нар. ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў бегу з бар’ерамі. Чэмпіёнка Еўропы (2018). Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.
Дасягненні
Сярэбраная прызёрка летніх юнацкіх Алімпійскіх гульняў 2014 года ў Нанкіне ў бегу на 100 метраў з бар’ерамі з вынікам 13,38.
Чэмпіёнка Еўропы сярод юніёраў 2015 года ў Эскільстуне ў бегу на 100 метраў з бар’ерамі з вынікам 13,15.
Чэмпіёнка свету сярод юніёраў 2016 года ў Быдгашчы ў бегу на 100 метраў з бар’ерамі з вынікам 12,85.
13 мая 2018 ў французскім Манжэроне прабегла 100 метраў з бар’ерамі за 12,73 сек., устанавіўшы асабісты рэкорд. 9 жніўня 2018 Эльвіра Герман стала чэмпіёнкай Еўропы ў бегу на 100 м з бар’ерамі, у фінале кантынентальнага форуму ў Берліне беларуска паказала вынік 12,67 сек, у фінішным створы апярэдзіўшы дзвюх саперніц з Германіі, таксама яна ўстанавіла нацыянальны рэкорд (U-23).
Эльвіра Герман — уладальніца звання «Узыходзячая зорка» 2018 года па версіі Еўрапейскай лёгкаатлетычнай асацыяцыі. Таксама яна з’яўляецца самай маладой спартсменкай, якой удалося стаць чэмпіёнкай Еўропы ў бегу на 100 метраў з бар’ерамі за ўсю гісторыю кантынентальных спаборніцтваў.
Грамадская дзейнасць
18 жніўня падпісала адкрыты ліст прадстаўнікоў спартыўнай галіны Рэспублікі Беларусь з патрабаваннем прызнаць несапраўднымі выбары прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, якія прайшлі 9 жніўня 2020 года. 27 жніўня, на сустрэчы з кіраўніцтвам Міністэрства спорту і турызму Рэспублікі Беларусь, бар’ерыстка заявіла, што гатовая змяніць спартыўнае грамадзянства, калі яе будуць прэсаваць.
Сяргей Пятровіч Башак
Дасягненні
Срэбраны прызёр Кубка Беларусі 2016 года ў кіданні дыска з вынікам 55,14 м.
Максім Генадзевіч Андралойць
Максім Генадзевіч Андралойць (нар. ) — беларускі лёгкаатлет. Спецыялізуецца ў дзесяцібор'і. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.
Дасягненні
Срэбраны прызёр Чэмпіяната свету 2016 года ў дзесяцібор'і з вынікам 8046.
Аляксандр Іванавіч Ашомка
Аляксандр Іванавіч Ашомка (нар. ) — беларускі лёгкаатлет. Спецыялізуецца ў кіданні кап'я. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.
Дасягненні
Срэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі 2016 года ў кіданні кап'я з вынікам 77,73 м.
Пераможац Кубка Беларусі 2016 года ў кіданні кап'я з вынікам 75,75 м.
Павел Генадзевіч Барэйша
Дасягненні
Срэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі 2016 года ў кіданні молата з вынікам 78,60 м.
На Летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года заняў 13 месца ў кіданні молата з вынікам 73,33 м.
На Чэмпіянаце Еўропы 2016 года заняў 14 месца ў кіданні молата з вынікам 72,19 м.
Ірына Іванаўна Андрыкевіч
Дасягненні
Срэбраная прызёрка чэмпіянату Беларусі 2016 года на дыстанцыі 1500 м 4.20,58.
Міхаіл Аляксандравіч Абрамчук
Міхаіл Аляксандравіч Абрамчук (нар. ) — беларускі лёгкаатлет. Спецыялізуецца ў штурханні ядра, кіданні дыска. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.
Дасягненні
Срэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі 2016 года ў штурханні ядра з вынікам 19.77.
Пётр Сімон Палас
Пётр Сімон Палас (Peter Simon Pallas;, Берлін — ) — нямецкі і расійскі прыродазнавец, географ і падарожнік. Акадэмік Пецярбургскай АН (1767).
Навуковыя працы па заалогіі, палеанталогіі, батаніцы, этнаграфіі і інш. Адкрыў і апісаў шмат відаў млекакормячых, птушак, рыб, насякомых і іншых жывёл, у т.л. ланцэтніка. Даследаваў выкапнёвыя рэшткі буйвала, маманта, валасатага насарога. Адлюстраваў гістарычнае развіццё жывёльнага свету ў выглядзе радаслоўнага дрэва.
Аўтар прац: «Падарожжа па розных правінцыях Расійскай дзяржавы» (т. 1—3, 1773— 88) і «Флора Расіі» (т. 1—2, 1784—88).
Есянец
Есяне́ц — ручай у Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці, правы прыток ракі Карыценка (басейн Нёмана). Даўжыня 6,6 км. Пачынаеццана ўсход ад вёскі Сіратаўшчына, цячэ пераважна праз лес, упадае ў Карыценку за 1,3 км на паўночны ўсход ад вёскі Ліпічанская Пушча. Рэчышча каля вусця каналізаванае.
Пазнанне
Пазнанне — вышэйшая форма адлюстравання, аналізу і ўзнаўлення аб'ектыўнай рэчаіснасці ў мысленні, працэс атрымання і выпрацоўкі ведаў.
Пазнанне ахоплівае канкрэтныя сферы жыццядзейнасці людзей і ажыццяўляецца ў розных спалучэннях жывога і назапашанага вопыту, які перадаецца ад аднаго пакалення да другога. У гэтым плане адрозненне пазнання і ведаў ёсць адрозненне працэсу і выніку: у ходзе выкарыстання элементаў канкрэтных ведаў для вырашэння праблем жыцця яны пераўтвараюцца і перапрацоўваюцца чалавекам і зноў вяртаюцца ў працэс пазнання.
У сучаснай навуцы і філасофіі прызнаецца прынцыповая магчымасць пазнання рэчаіснасці, але ў розных навуковых плынях і школах па-рознаму падыходзяць да вырашэння пытання характару і працэсу пазнання, яго мэт, характэрных рыс, магчымасцей. Агульнае вучэнне аб пазнавальнай дзейнасці дае філасофская тэорыя пазнання — гнасеалогія. Спецыфічныя праблемы і бакі працэсу пазнання даследуюцца гісторыяй навукі, навуказнаўствам, кагнетыўнай псіхалогіяй, сацыялогіяй навукі і інш.
Аб'ект і задачы пазнання
Аб'ектам пазнання з'яўляецца частка матэрыяльнага свету або духоўнай сферы (аб'ектыўная рэч, прырода, грамадства, свядомасць), а яго суб'ектам выступаюць асобныя індывіды, групы людзей, грамадства, усё чалавецтва. 3 развіццём грамадства павялічваецца «культурны багаж» суб'екта пазнання, узбагачаюцца і мадыфікуюцца сродкі яго дзейнасці, адбываецца ўсё больш глыбокае пранікненне ў скрытыя сутнасці рэчаў і з'яў. Гэта аб'ектыўна спрыяе вырашэнню адной з галоўных задач пазнання — дасягненне ісціны. На ролю ісціны могуць прэтэндаваць толькі тыя веды, якія прайшлі праверку практыкай.
Узроўні пазнання
У пазнанні вылучаюць 2 узроўні: пачуццёвы і рацыянальны.