cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Радыё АНТ
Гісторыя радыёстанцыі
26 лістапада 2007 гады на чашчыні 101,7 FM загучала «Радыё АНТ». Задача — не адцягваць, а дапамагаць засяродзіцца на здзяйсненнях, ствараючы атмасферу спакою і ўпэўненасці. Музычнае афармленне радыё прыналежыць аўтарству беларускага кампазітара Яўгенію Алейніку. З 12 студзеня 2012 года вяшчае ў Наваполацку на чашчыні 107,0 FM. Зменены джингл, дзе паведамляецца пра чашчыні: 101,7 FM у Мінску і 107,0 FM у Наваполацку. У розны час на радыё працавалі Вячаслаў Бандарэнка, Георгій Калдун, Арташэс Антанян.
Паперня (Мінскі раён)
Папе́рня (, Паперня) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Папярнянскага сельсавета.
Вядомыя асобы
На вясковых могілках пахаваныя беларускія паэты Максім Лужанін і яго жонка Яўгенія Пфляўмбаўм, беларускі мастак Валянцін Антонавіч Кірыленка (1928-1998).
Пільніца (Мінскі раён)
Пі́льніца (, Пильница) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Папярнянскага сельсавета.
Манрэаль
Манрэаль (фр.: Montréal, ІРА: [ˌmɒ̃ʁeˈal]; англ.: Montreal, ІРА: [ˌmʌntɹiːˈɑːl]) — горад у Канадзе, найбуйнейшы горад правінцыі Квебек. Знаходзіцца на востраве Манрэаль, абкружаным р. Святога Лаўрына і р. Рыўер дэ Прэры. У цэнтры гораду стаіць гара Руаяль (фр. Mont-Royal), адсюль назва. Насельніцтва ў межах горада: 1.854 тыс. (2006). Разам з прыгарадамі насельніцтва Манрэалю складае 3.636 тыс. чалавек. Манрэаль — культурны, турыстычны, адукацыйны, гандлёвы, фінансавы і прамысловы цэнтр. Другі, паводле велічыні, горад Канады, і другі, паводле велічыні, франкамоўны горад у свеце, хоць большасць гараджан таксама размаўляюць па-англійску.
Гісторыя
Будучы Манрэаль быў заснаваны французамі ў 1642 у выглядзе каталіцкай місіі пад назваю Віль Мары (фр.: Ville Marie). Віль Мары паступова ператварыўся ў важны гандлёвы цэнтр і пункт адпраўлення французаў у глыбіню Новай Францыі. У 1760, пасля таго, як брытанскія войскі захапілі г. Квебек, Віль Мары таксама трапіў пад брытанскую ўладу.
Віль Мары атрымаў статус гораду ў 1832 пад назваю Манрэаль. З 1844 па 1849 Манрэаль быў сталіцаю Правінцыі Канада. Да 1860 Манрэаль стаў найбуйнейшым горадам у Брытанскай Паўночнай Амерыцы. З усталяваннем незалежнай Канадскай канфедэрацыі ў 1867, Манрэаль стаў галоўным эканамічным цэнтрам новай краіны.
Насельніцтва Манрэалю перавысіла мільён чалавек у пачатку 1950-х гг. Горад атрымаў міжнародную вядомасць, стаўшы гаспадаром Экспа-67 і Летніх Алімпійскіх гульняў 1976. Падчас 1970-х гг., дамінуючуя роля ў манрэальскім палітычным жыцці перайшла ад англамоўнага насельніцтва горада да франкамоўнага, якое складала большасць жыхароў правінцыі Квебек. Манрэаль таксама страціў сваю вядучую эканамічную ролю ў Канадзе, якая адышла да Таронта.
З канца 1990-х гг., у горадзе назіраецца новы эканамічны росквіт.
Клімат
Клімат Манрэалю лічыцца вільготным кантынентальным. Зімою там у сярэднім падае 2,25 м снегу. У год у Манрэалі выпадае ў сярэднім 900 мм дажджу. Найхалоднейшы месяц у Манрэалі — студзень, з сярэдняю тэмператураю −10.4 °C. Найцяплейшы — ліпень, з сярэдняю тэмператураю +20.9 °C.
Дэмаграфія
У 2006, французская мова, была роднаю моваю 66,5 % жыхароў Манрэаля разам з прыгарадамі, а англійская — 13,2 % жыхароў. За імі шлі італьянская мова, з 3,5 % жыхароў, арабская з 3,1 %, іспанская з 2,6 %, крэол з 1,4 %, кітайская з 1,2 % і грэчаская з 1,2 %.
Для 115 жыхароў Манрэалю і прыгарадаў роднаю з’яўляецца беларуская мова.
Паводле перапісу 2006, у Манрэалі разам з прыгарадамі жывуць 740 тыс. імігрантаў, якія складаюць 20,4 % ад усяго насельніцтва. Найвялікшая суполка сярод імігрантаў — людзі, якія нарадзіліся ў Італіі, якія складаюць 1,7 % ад агульнага насельніцтва Манрэалю разам з прыгарадамі і 8,5 % ад усіх імігрантаў. Затым ідуць выхадцы з Гаіці (1,5 % ад усіх жыхароў і 7,3 % ад імігрантаў) і Францыі (1,1 % ад усіх жыхароў і 5,6 % ад імігрантаў).
820 жыхароў Манрэалю і прыгарадаў нарадзіліся на Беларусі (0,1 % ад імігрантаў). З іх 115 чалавек прыехалі ў Канаду да 1991, 90 чал. у перыяд 1991—1995, 215 чал. у перыяд 1996—2000 і 400 чал. у перыяд 2001—2006.
Паводле перапісу 2001, 84,6 % жыхароў — хрысціяне (74,5 % — католікі, 7 % — пратэстанты, 3 % — праваслаўныя і іншыя), 3 % — мусульмане. Манрэаль таксама мае вялікую суполку іудзеяў.
Культура
Манрэаль вядомы ў Канадзе вялікай колькасцю культурных фестываляў, якія там праходзяць.
Адукацыя
У Манрэалі знаходзяцца 4 універсітэты:
Спасылкі
Запіскі манрэальца
Магільна (Уздзенскі раён)
Магі́льна (, Могильно, у 1979—1991 гг. — Нёман) — аграгарадок ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці, на рацэ Нёман. Адміністрацыйны цэнтр Нёманскага сельсавета. Размешчаны за 16 км да паўднёвага захаду ад г. Узда, 90 км ад Мінска, 12 км ад чыгуначнай ст. Коласава на лініі Мінск—Баранавічы, аўтадарогай злучана з Уздой.
Гісторыя
У 1999 годзе — 218 гаспадарак, 515 жыхароў. У 2007 годзе — 188 гаспадарак, 416 жыхароў. Магільна з’яўляецца цэнтрам СВК «Наднеман». Дзейнічаюць дзіцячы сад, сярэдняя школа, Дом культуры, лясніцтва, бібліятэка, медыцынская амбулаторыя, камбінат побытавага абслугоўвання, 2 крамы, аддзяленні сувязі і АСБ «Беларусбанк».
На тэрыторыі вёскі знаходзяцца: брацкая магіла савецкіх воінаў і партызан, загінулых у Вялікую Айчынную вайну; помнік 36 землякам, загінулым у Вялікую Айчынную вайну; гарадзішча, рэшткі феадальнага замка і курганны магільнік — помнікі археалогіі.
Маніла
Маніла (Manila) — горад у Філіпінах, сталіца краіны. 1,7 млн жыхароў (2007).
Маніла — адзін з 16 гарадоў, якія ўтвараюць агламерацыю Вялікая Маніла, адно з самых населеных месцаў на планеце з сукупным насельніцтвам 20 млн чалавек. Маніла — горад з найбольшай шчыльнасцю насельніцтва ў свеце (43 тыс./км²). Горад размешчаны на ўсходнім беразе Манільскага заліва пры ўпадзенні ракі Пасіг, у заходняй частцы вострава Лусон.
Марус Рапаліс
Марус Рапаліс (Marius Rapalis; нар., ) — літоўскі футбаліст, брамнік.
Клубная кар’ера
Доўгі час выступаў за вільнюскі «Жальгірыс». У 2008 годзе стаў іграком «Таўрыі», выступаў за моладзевы склад гэтага клуба. У 2009 годзе вярнуўся ў Літву, выступаў за розныя клубы.
У сакавіку 2013 года падпісаў кантракт з гродзенскім «Нёманам». У гродзенскім клубе стаў другім брамнікам пасля Сяргея Чэрніка, у сезоне 2013 двойчы з’явіўся ў стартавым складзе ў матчах Кубка Беларусі, а ў самым канцы сезона правёў два матчы ў чэмпіянаце пасля таго, як Чэрнік атрымаў траўму.
У снежні 2013 года падоўжыў кантракт з «Нёманам». Сезон 2014 пачаў як другі брамнік пасля Аляксандра Сулімы, але пазней з-за няўдалай гульні апошняга заняў месца асноўнага брамніка «Нёмана».
Па заканчэнні сезона 2014 пакінуў «Нёман» з-за фінансавых праблем клуба і ў снежні 2014 года падпісаў кантракт з літоўскім клубам «Тракай». У жніўні 2016 года стаў іграком юрмальскага «Спартака», дзе ў якасці другога брамніка дапамог камандзе выйграць чэмпіёнства. Па заканчэнні сезона 2016 завяршыў прафесійную кар’еру.
Міжнародная кар’ера
У 2002 годзе гуляў за моладзевую зборную Літвы.
Хельвіг Гольштэйнская
Хельвіг Гольштэйнская (Helvig von Holstein, Helvig av Holstein; каля, Ітцэха — паміж і 1326, Вестманланд) — прадстаўніца гальштынскага феадальнага роду Шаўэнбургаў, у замужжы — каралева Швецыі (1276—1290).
Біяграфія
Хельвіг была дачкой Герхарда I (1232—1290), графа Гольштэйн-Ітцэха і яго мужы Лізаветы Мекленбургскай (пам. каля 1280). 11 лістапада 1276 года ў Кальмары Хельвіг бярэ шлюб са шведскім каралём Магнусам I (1240—1290), каранаваным годам раней. Падчас вяселля ўспыхнуў моцны пажар, які знішчыў амаль увесь горад. 29 ліпеня 1281 года Хельвіг была афіцыйна каранавана, стаўшы першай каранаванай жонкай манарха ў гісторыі Швецыі. У гады свайго кіравання яна служыла ў Швецыі ўзорам каралевы і маці, аднак палітычна мала ўплывала на жыццё краіны.
Пасля смерці свайго мужа Хельвіг перасяляецца ў маёнтак Давё каля Мунктарпа ў Вестманландзе, які быў падараваны ёй каралём пры шлюбе. Каралева пражыла там даўжэй, чым усе яе сыны, якія варагавалі адзін з адным у барацьбе за ўладу ў краіне. Сканала ў Давё паміж сакавіком 1324 і лютым 1326 года. Пахавана ў Стакгольме ў Рыдархольмскай царквы побач са сваім мужам і дачкой Рыкіцай.
Дзеці
У Магнуса і Хельвіг нарадзіліся шасцёра дзяцей:
Прымор’е (Мінскі раён)
Прымо́р'е (, Приморье, да 1964 г. Ску́лаўка) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Папярнянскага сельсавета.
Гісторыя
Да 20 студзеня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Сёмкаў-Гарадоцкага сельсавета.
30 ліпеня 1964 года вёска Скулаўка была перайменавана ў вёску Прымор’е.
Мапуту
Мапу́ту (Maputo) — горад у Мазамбіку, сталіца краіны, знаходзіцца ў паўднёвай частцы краіны. Мапуту размешчана на ўзбярэжжы аднайменнага заліва ў вусці ракі Тэмбе. Заліў вельмі доўгі — 95 км і шырокая — 30 км. Колькасць насельніцтва налічвае 1114 тыс. чалавек.
Мапуту — вялікі порт Індыйскага акіяна. Вакол порта сканцэнтравана эканамічнае жыццё гораду. Асноўнымі таварамі, якія ідуць праз Мапуту з’яўляюцца вугаль, бавоўна, цукар, хром, дрэва і іншыя. У горадзе ёсць прадпрыемствы, якія вырабляюць цэмент, мэблю, ганчарныя вырабы, вырабы з гумы. Таксама ёсць вялікае прадпрыемства, якое вырабляе алюміній.
Вядомыя асобы
У горадзе жыла і памерла беларуская мастачка і мастацтвазнавец Марыя Жабінская (1938—2018).
Мароні
Мароні (موروني) — сталіца (з 1962 г.) і самы вялікі горад Каморскіх астравоў. Насельніцтва — каля 60 тыс. чалавек. Горад размяшчаецца на заходнім узбярэжжы вострава Гранд-Камор. Горад з’яўляецца транспартным вузлом, праз які ідуць гандлёвыя шляхі паміж Мадагаскарам, Афрыкай і іншымі астравамі Індыйскага акіяна. У Мароні знаходзіцца міжнародны аэрапорт.
Рахманькі
Рахма́нькі (, Рахманьки) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Папярнянскага сельсавета.
Сяргей Кожан
Сяргей Кожан (нар., Рыга) — латвійскі футбаліст (абаронца) і трэнер. У цяперашні час працуе трэнерам у клубе «Аўда».
Клубная кар’ера
Пачынаў кар’еру ў рыжскім «Сконта», потым гуляў за гданьскую «Лехію». Другую палову 2012 года правёў у складзе салігорскага «Шахцёра», але ні разу не з’явіўся на полі. У сакавіку 2013 года перайшоў у мазырскую «Славію», але ўжо ў ліпені 2013 года пакінуў мазырскі клуб. У жніўні 2013 года вярнуўся ў «Сконта».
У 2014—2015 гадах гуляў у Польшчы і Літве, у 2016 года зноў апынуўся ў Латвіі, пачаўшы сезон у складзе юрмальскага «Спартака», пазней перайшоў у «Рыгу», у складзе якой завяршыў кар’еру.
Міжнародная кар’ера
Гуляў за моладзевую зборную Латвіі.
Трэнерская кар’ера
У 2020—2021 гадах быў галоўным трэнерам клуба «Аўда», а з пачатку 2022 года стаў працаваць памочнікам галоўнага трэнера.
Амадэй (фільм)
«Амадэй» (Amadeus) — мастацкі фільм 1984 года рэжысёра Мілаша Формана.
Сюжэт
1781 год. Антоніа Сальеры паспяхова спраўляецца з абавязкамі прыдворнага кампазітара пры імператары Іосіфе II. Калі ж пры двары з’яўляецца Моцарт, Сальеры да свайго жаху выяўляе, што чароўны музычны дар, якім ён так жадае валодаць, быў адпушчаны нейкаму непрыстойнаму, свавольнаму шуту. Аслеплены зайздрасцю, ён намышляе знішчыць Моцарта чаго б гэта ні каштавала…
Узнагароды
Паводле інфармацыі сайта «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 43 кінаўзнагародамі і яшчэ 15 намінацыямі. Сярод узнагарод 8 прэмій «Оскар», 4 прэміі «Залаты глобус», 4 прэміі «BAFTA».
Кінамастацтва
Кінамастацтва (скарочана — кіно; ад kinesis — рухаюся, рухаю) — від мастацтва, творы якога ствараюцца з дапамогай кіназдымак рэальных, спецыяльна інсцэніраваных ці ўзноўленых сродкамі мультыплікацыі падзей.
Асноўныя рысы
У кінамастацтве сінтэзуюцца некаторыя рысы іншых відаў мастацтва — літаратуры, тэатра, музыкі, выяўленчага мастацтва. Кіно з’яўляецца важным сродкам фармавання эстэтычных густаў гледачоў. Падзяляецца на мастацкі, дакументальны, навукова-папулярны, мультыплікацыйны (анімацыйны) віды.
Асноўныя жанры кіно — меладрама, камедыя, баявік, трылер, фільм жахаў, гістарычны фільм, фантастыка, прыгодніцкі фільм і інш. Асноўныя выразныя сродкі ў кінамастацтве — кінавыява і мантаж.
Гісторыя
Кіно ўзнікла як мастацтва «жывой фатаграфіі». Вынаходнікамі кіно з’яўляюцца браты Люм’ер (1895, Францыя). У першыя дзесяцігоддзі кіно было «нямым», у якім не было агучвання роляў, а ў якасці гукавога афармлення фільмаў у кінатэатры граў музыка або нават невялікі аркестр. У 1927 годзе выйшаў на экраны першы гукавы фільм «Спявак джазу» (ЗША). У сярэдзіне 20 ст. з’явілася магчымасць выпускаць першыя каляровыя фільмы; некалькі пазней узнікла шырокафарматнае і шырокаэкраннае кіно. У другой палове 20 ст. на сусветнае кінамастацтва аказалі прыкметны ўплыў італьянскі неарэалізм і французская «новая хваля», якая ў даступнай, нярэдка забаўляльнай форме ўвасобіла інтэлектуальныя пошукі чалавека, стварыла новую эстэтыку кіно (А. Рэнэ, Ф. Труфо, Ж.-Л. Гадар, К. Шаброль).
За апошнія дзесяцігоддзі прыкметна павялічылася роля спецэфектаў у стварэнні мастацкіх кінастушак, а таксама ўзрасла колькасць відовішчных фільмаў — блокбастэраў. Вядучую ролю ў сусветным кінапрацэсе (па колькасці фільмаў, іх распаўсюджанасці і папулярнасці ў свеце) грае амерыканская кінаіндустрыя з яе цэнтрам у Галівудзе.
Спасылкі
Кінафестывалі
Ібрагім Барысавіч Канапацкі
Ібрагім Барысавіч Канапацкі (28 лютага 1949, Смілавічы — 9 верасня 2005) — беларускі грамадска-палітычны, культурны і рэлігійны дзеяч, гісторык, адзін з лідараў татарскай дыяспары Беларусі.
Сям’я
У 1975 годзе ажаніўся з Ганнай Кохнай, у 1976 годзе ў іх нарадзіўся сын Захар, а ў 1978 годзе — дачка Зарына.
Навуковая дзейнасць і кар’ера выкладчыка
У 1966 годзе паступіў на гістарычны факультэт Мінскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута імя М. Горкага. Пасля працаваў у Каменаборскай школе Бярэзінскага раёна Мінскай вобласці. З 1972 года — член КПСС. З 1978 года — кандыдат гістарычных навук (дысертацыя «Дзейнасць кампартыі Беларусі па аказанню брацкай дапамогі працоўным Казахстана ў засваенні цалінных і залежных земляў (1954—1960 гг.)» і асістэнт кафедры гісторыі КПСС МДПІ (пазней кафедры гісторыі Беларусі гістарычнага факультэта БДПУ). Выкладаў гісторыю Беларусі і спецкурс па нацыянальна-культурнай разнастайнасці насельніцтва Рэспублікі Беларусь. Вёў педагагічную практыку студэнтаў гістарычнага факультэта БДПУ.
Культурна-рэлігійная дзейнасць ў рамках татарскай дыяспары Беларусі
Быў галоўным рэдактарам часопісаў «Байрам» (з 1999 года; часопіс выходзіць на беларускай мове), «Аль-Ислам», газет «Жизнь» і «Жыццё татарскае». З 1996 года пад яго рэдакцыяй выдаецца Каляндар татар-мусульман Беларусі. У 1993 годзе паспрыяў перавыданню кнігі А. Мухлінскага «Даследаванне паходжання і стану літоўскіх татар» (Исследование о происхождении и состоянии литовских татар, 1857 г., Санкт-Пецярбург), у 1997 годзе быў адным з аўтараў каталога «Рукапісныя і друкаваныя кнігі беларускіх татар».
Актыўна спрыяў адбудове мячэцяў у Слоніме (1997), Смілавічах (1997), Навагрудку (1997), Відзах (1999), Клецку (2000), Маладзечна (2000), Лоўчыцах (2002) і рабіў намаганні па аднаўленню саборнай мячэці ў Мінску. У 1995 годзе дапамог у стварэнні татарскага культурнага цэнтра ў Іўі.
Міжнародная дзейнасць
У 1999 годзе ў складзе дэлегацыі беларускіх татар сустракаўся з прэзідэнтам Турэцкай Рэспублікі Паўночнага Кіпра, у красавіку 2000 года — з прадстаўнікамі камісіі па распрацоўцы праграм дзейнасці нацыянальных меньшасцяў Кангрэса ЗША. Як Міжнародны пасол міру ў 1999 годзе наведаў Лівію, у 2000 годзе — Чад, у 2001 годзе — Ірак, у 2004 годзе — Іерусалім. У 1993 годзе быў дэлегатам Першага з’езду Згуртавання беларусаў свету «Бацькаўшчына», на ўсе наступныя з’езды запрашаўся як госць.
Ушанаванне памяці
На смерць І. Б. Канапацкага адгукнуліся некралогамі некалькі газет і парталаў. У 2014 годзе на доме, дзе нарадзіўся І. Канапацкі, была ўсталявана мемарыяльная дошка ў яго гонар.
Аляксандр Сафронавіч Доўбік
Аляксандр Сафронавіч Доўбік (, х. Сеніца, Слуцкі павет, Мінская губерня, БССР) — ) — праваабаронца, палітычны вязень у СССР, настаўнік.
Біяграфія
Дзед Доўбіка Яўтроп Іванавіч быў асуджаны ў 1933 годзе на тры гады зняволення, а ў 1937 годзе паўторна арыштаваны і ў 1938 годзе расстраляны. Бацька Сафрон Яўтропавіч, які ўцёк у 1920-я гады ў Польшчу, быў арыштаваны ў Клецку ў 1939 годзе і расстраляны ў 1940 годзе. Маці Зося Усцінаўна ў 1930-я гады была выслана ў Караганду (Казахстан), куды і выехалі за ёй у 1937 годзе Аляксандр Доўбік з сястрой Ганнай. Паступіў на вучобу ў Горны тэхнікум, праз 2 гады перавёўся на курсы падрыхтоўкі настаўнікаў для няпоўных сярэдніх школ пры Карагандзінскім педагагічным інстытуце, якія скончыў у 1940 годзе. 16 верасня 1940 года мабілізаваны. Служыў на караблях Чарнаморскага флоту. Паранены, кантужаны. Выехаў да маці ў Казахстан. Працаваў у калгасе. У чэрвені 1943 года зноў мабілізаваны. Служыў на Чорным і Балтыйскім морах. Пасля дэмабілізацыі з ВМФ у снежні 1945 года вярнуўся ў Беларусь. З 1946 па 1947 працаваў настаўнікам у Жухавіцкай няпоўнай школе Мірскага раёна, з 1947 настаўнічаў у Мядзвядскай няпоўнай школе Мірскага раёна. У 1950 годзе завочна скончыў Баранавіцкі настаўніцкі інстытут. З 1954 года загадчык навучальнай часткі пачатковай школы ў вёсцы Радунь Карэліцкага раёна Гродзенскай вобласці, пазней стаў яе дырэктарам. Быў жанаты, гадаваў дваіх дзяцей.
У лістападзе-снежні 1956 года паспрабаваў праз амбасады ў Маскве накіраваць лісты прэзідэнту ЗША Д. Эйзенхаўэру, прэм'ер-міністру Вялікабрытаніі Э. Ідэну і прэм'ер-міністру Індыі Дж. Нэру. У гэтых лістах ён крытыкаваў камуністычную партыю і М. Хрушчова, называў імёны вядомых яму ахвяр рэжыма, прасіў звярнуць увагу, што СССР з'яўляецца сябрам ААН, а «дэкларацыю арганізацыі па правах чалавека не выконвае». У ліпені 1957 года накіраваў ананімны ліст В. Молатаву ў яго падтрымку (у чэрвені Молатаў быў зняты з усіх пасад за спробу змясціць Хрушчова). Лісты былі перахопленыя КДБ. Арыштаваны 15 кастрычніка 1958 года. 22 лістапада 1958 года асуджаны Гродзенскім абласным судом за «антысавецкую агітацыю і прапаганду» (частка «а» артыкула 72 КК БССР) да 10 гадоў папраўча-працоўнага лагера. Этапаваны ў Дубраўлаг (Мардоўская АССР). Пастановай Прэзідыўма Вярхоўнага суда БССР ад 17 ліпеня 1959 г. тэрмін зніжаны да 5 год. Вызвалены 15 кастрычніка 1963 года. Працаваў настаўнікам у Навагрудскім раёне. Неаднаразова зазнаваў ціск з боку спецслужбаў СССР. У 1972 годзе вымушаны звольніцца з працы. Працаваў у калгасе, на сваёй гаспадарцы.
Рэабілітаваны Вярхоўным Судом Беларусі 20 снежня 1991 года. Асабістая справа Д. № п-13359 захоўваецца ў архіве УКДБ Гродзенскай вобласці.
У 1990-я гады ўдзельнічаў у грамадска-палітычнай дзейнасці. Быў дэлегатам 1 з'езду ТБМ. У 1994 годзе ўвайшоў у БНФ, агітаваў за Зянона Пазняка на прэзідэнцкіх выбарах. Абіраўся старшынём Карэліцкай раённай суполкі Беларускай асацыяцыі ахвяраў палітычных рэпрэсій (БААПР), быў сябрам Рады БААПР. Выяўленыя ім імёны ахвяр палітычных рэпрэсій увайшлі ў кнігу «Памяць» Карэліцкага раёна. У гэты час жыў у вёсцы Уша Карэліцкага раёна.
Са студзеня 2003 года пасля цяжкай хваробы і траўмы жыў у Жухавіцкім доме-інтэрнаце для састарэлых і інвалідаў. Аўтар мемуараў.
Міфічныя каралі Швецыі
Міфічныя каралі Швецыі — шведскія каралі, якія згадваюцца ў такіх сярэдневяковых сачыненнях, як «Круг Зямны» і «Сага пра Інглінгаў». Іх існаванне не пацверджана іншымі гістарычнымі крыніцамі, а звязаныя з імі падзеі носяць міфалагічны характар. Прыкладна з VI стагоддзя лінію міфічных каралёў працягваюць паўлегендарныя каралі, існаванне якіх пацверджана хоць бы з частковай дакладнасцю.
Хоць гістарычных крыніц, якія пацвярджаюць існаванне шведскіх каралёў да VI стагоддзя, няма, можна лічыць дакладным тое, што ў племя свеяў, якое было згадана Тацытам, былі каралі.
Гістарычнасць міфалагічных каралёў Швецыі была асновай адной з апошніх археа-антрапалагічных тэорый Тура Хеердала, пра якую распавядаецца ў кнізе «У пошуках Одзіна. Па слядах нашага мінулага». Большасць навукоўцаў лічаць гэту тэорыю псеўданавуковай.
Аляксандар Човін
Аляксандар Човін (Aleksandar Ćovin / Александар Ћовин, нар., ) — сербскі футбаліст, паўабаронца клуба «Врбас».
Клубная кар’ера
У сакавіку 2013 года перайшоў у мазырскую «Славію». Не здолеў трывала замацавацца ў асноўным складзе, хоць і стала выхадзіў на поле. У жніўні 2013 года атрымаў траўму, з-за якой прапусціў канец сезона.
Па выніках сезона 2013 «Славія» страціла месца ў Вышэйшай лізе, а Човін перайшоў у клуб сербскай Суперлігі «Слабада» з Ужыцэ. У другой палове 2014 года гуляў за «Пролетар», пасля перайшоў у баснійскую «Младаст», дзе гуляў да канца сезона 2014/15. Пасля выступаў за розныя клубы ў Ваяводзіне, пераважна на рэгіянальным узроўні.
Пятруль
Пятруль — прозвішча.
Іван Ракіціч
Іван Ракіціч (Ivan Rakitić; нар., Райнфельдэн , Швейцарыя) — харвацкі футбаліст, паўабаронца іспанскага клуба «Севілья» і нацыянальнай зборнай Харватыі.
Клубная
Іван пачаў займацца футболам у мясцовай камандзе «Мёлін-Рыбург», а ў 2002 годзе перайшоў у футбольную акадэмію клуба «Базель». Дэбютаваў у асноўнай камандзе клубу 29 верасня 2005 года ў гульні на Кубак УЕФА супраць баснійскай каманды «Шыракі Брыег». У швейцарскай Суперлізе дэбютаваў 15 красавіка 2006 года матчам супраць «Неўшатэль Ксамакс», аднак іграком асноўнага складу стаў толькі на наступны сезон 2006/07.
Дзякуючы добрым выступам за швейцарскі клуб цікавасць да іграка аб’явіў нямецкі «Шальке 04». Ужо 22 чэрвеня 2007 года малады ігрок быў выкуплены нямецкай камандай за 5 млн еўра. 10 жніўня 2007 года ў першым туры Бундэслігі новага сезона «Шальке» гуляў са «Штутгартам». Ракіціч выйшаў на пляцоўку ў другім тайме і забіў свой першы гол у чэмпіянаце, правёўшы на полі толькі сем хвілін. яго каманда ў выніку згуляла ўнічыю з лікам 2:2. Наступныя чатыры сезоны, праведзеныя за клуб з Гельзенкірхена, большасць часу быў асноўным іграком каманды.
28 студзеня 2011 года Ракіціч падпісаў кантракт з іспанскім клубам «Севілья» на 4,5 гады. Трансфер іграка каштаваў пірэнейскаму клубу 2,5 млн еўра. Па прыбыцці ў клуб Ракіціч быў неадкладна ўключаны ў стартавы склад каманды, дэбютаваўшы 6 лютага 2011 года ў матчы супраць «Малагі». У наступнай гульні супраць «Расінга» ён забіў аўтагол, але ўжо ў наступным матчы супраць «Эркулеса» здолеў забіць свой першы гол за новы клуб.
У пачатку сезона 2013/14 быў абраны трэнерам Унаі Эмеры капітанам каманды. З пачатку сезона ён быў адным з самых найлепшых ігракоў у лізе. Разам з клубам у гэтым сезоне стаў пераможцам Лігі Еўропы.
16 чэрвеня 2014 перайшоў у «Барселону». Здолеў замацавацца ў складзе каталонскага клуба і дапамог яму выйграць тры трафея ў сезоне 2014/15 (чэмпіянат Іспаніі, Кубак Іспаніі і Лігу чэмпіёнаў). У фінале Лігі чэмпіёнаў 6 чэрвеня 2015 года забіў першы гол у браму «Ювентуса» (выніковы лік 3:1).
У верасні 2020 года вярнуўся ў «Севілью» за 1,5 млн еўра, падпісаўшы кантракт на чатыры гады.
Міжнародная
Нягледзячы на выступы ў моладзевай зборнай Швейцарыі перавагу Іван аддаў сваёй этнічнай радзіме зборнай Харватыі. Дэбют Ракіціча за нацыянальную каманду адбыўся 8 верасня 2007 года ў адборачным матчы Еўра-2008 супраць нацыянальнай каманды Эстоніі. Першы гол за зборную ён забіў у другой сваёй гульні супраць зборнай Андоры. На чемпіянаце Еўропы 2012 і чэмпіянаце света 2014 браў удзел у ва ўсіх матчах групавых этапаў, які ў абодвух выпадках харваты пераадолець не змаглі.
Клубныя
«Базель»:
«Севілья»:
«Барселона»:
Эдуард Васілевіч Малафееў
Эдуард Малафееў (нар., , РСФСР) — савецкі футбаліст, нападнік зборнай СССР. Заслужаны майстар спорту СССР (1967). Пасля — савецкі і беларускі футбольны трэнер, Заслужаны трэнер Беларускай ССР (1979), Заслужаны трэнер СССР (1989).
Кар’ера іграка
Пачынаў кар’еру ў Каломне за мясцовы «Авангард», пазней гуляў за маскоўскі «Спартак». У 1963 годзе быў запрошаны ў мінскае «Дынама», дзе гуляў больш за 10 год (1963—1974). За «Дынама» забіў 114 галоў, што дазволіла ўвайсці ў склад клуба Рыгора Фядотава.
Кар’ера трэнера
Пасля заканчэння кар’еры перайшоў на трэнерскую працу. У 1978 г. узначаліў мінскае «Дынама», якое прывёў да золата чэмпіянату СССР (1982). Пазней яшчэ два разы вяртаўся ў «Дынама» (1988—1991, 2001—2002).
У 1984—1986 гадах быў галоўным трэнерам зборнай СССР, якая пад яго кіраўніцтвам перамагла ў адборачным турніры да чэмпіянату свету 1986.
Пазней трэніраваў розныя клубы Расіі, Беларусі і Літвы. У 2000—2003 быў галоўным трэнерам зборнай Беларусі, якую прывёў да лепшага дасягнення (3 месца ў адборачным турніры да чэмпіянату свету 2002).
Саламарэчча
Саламарэ́чча (, Соломоречье) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. З 28 мая 2013 года ўваходзіць у склад Юзуфоўскага сельсавета.
Назва
Назва Саламарэчча ад назвы ракі Саламарэчы (Соломереча), цяпер «Чарняўка», якая балцкага паходжання, двухасноўная.
Першая аснова Sal- звязаная з літоўскім salti «памалу цекці», прускім salus «дажджавы ручай». Ад кораня *sel- / sal-, ад якога таксама літоўскія гідронімы тыпу Salantas, Sal-upis, Sėliupis, латвійскія Salaca, Sal-upe, Sēlīte, таксама балцкія гідронімы на Павоччы тыпу Салона, Села, Селна.
Недалёка ад цячэння ракі Саламарэчы таксама рэкі з балцкімі назвамі Вяча (у яе Саламарэча ўцякае), Цна, Усяжа, Удра, Гуйка.
Альшэўскі
Альшэ́ўскі — прозвішча.
Вольга Аляксандраўна Санфірава
Во́льга Алякса́ндраўна Санфі́рава (,  — ) — удзельніца Вялікай Айчыннай вайны. Камандзір эскадрыллі 46-га гвардзейскага Таманскага Чырванасцяжнага ордэна Суворава начнога бамбардзіровачнага авіяцыйнага палка, гвардыі капітан. Герой Савецкага Саюза (23.2.1945, пасмяротна).
Біяграфія
В. А. Санфірава нарадзілася ў горадзе Самара. У сярэдзіне 1930-х гг. разам з сям'ёй пераехала ва Узбекістан у горад Новы Ургенч. Там скончыла 9 класаў школы. Пазней жыла ў горадзе Каломна (Маскоўская вобласць), працавала на заводзе і адначасова вучылася ў аэраклубе. Працавала ва Упраўленні санітарнай авіяцыі, з 1940 года — лётчыкам-інструктарам вучэбнай эскадрыллі Заходне-Сібірскага Упраўлення Грамадзянскай авіяцыі. Са снежня 1941 г. у Чырвонай Арміі. У 1942 годзе скончыла Батайскую ваенную авіяцыйную школу пілотаў. З мая 1942 г. В. А. Санфірава на фронце. Удзельнічала ў абароне і вызваленні Паўночнага Каўказа, Наварасійска-Таманскай, Кепчынска-Эльтыгенскай, Крымскай і Беларускай аперацый. Здзейсніла 630 начных баявых вылетаў з баявым налётам 875 гадзін.
У ноч на 13 снежня 1944 г. пры вяртання з баявога задання самалёт В. А. Санфіравай быў збіты ў раёне населенага пункта Дамаслаў (Польшча). Экіпаж пакінуў самалёт і прызямліўся на парашутах на міннае поле, дзе В. А. Санфірава загінула. Пахавана ў брацкай магіле ў горадзе Гродна (Беларусь).
Масеру
МАСЕРУ — сталіца і самы вялікі горад Лесота, які размяшчаецца ў заходняй частцы краіны, каля мяжы з ПАР, на рацэ Каледон. Насельніцтва складае 180 000 чалавек. Адначасова з'яўляецца сталіцай акругі Масеру.
Масеру з'яўляецца галоўным гандлёвым, культурны і турыстычным цэнтрам краіны. Развіццё атрымала харчовая прамысловасць. Існуе міжнародны аэрапорт. Чыгункай горад злучаецца з ПАР.
Таксама ў Масеру ёсць Нацыянальны Універсітэт Лесота. Гэты невялікі горад стаў сталіцай краіны дзякуючы каралю Машоэшоэ І у 1869 годзе. Потым Масеру быў сталіцай брытанскага пратэктарату Басута з 1869 да 1871 і з 1884 да 1966, калі Лесота атрымала незалежнасць. З 1966 года Масеру сталіца Каралеўства Лесота.
Селіханаў
Селіханаў — прозвішча.
Малішэўскі
Малішэўскі — прозвішча.
Радзынь Падляскі
Ра́дзынь Падля́скі (старабел.: Козірынок, Radzyń Podlaski, Радинь) — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Радзыньскага павета Люблінскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з'яўляецца сядзібай вясковай гміны Радзынь Падляскі. Знаходзіцца на Падляшшы, на захадзе этнічнай тэрыторыі русінаў.
Адлегласць па прамой паміж гарадамі Радзынем і Седльцамі 48 км, да Брэста 84 км.
Колькасць насельніцтва — 17,5 тыс. чал. (2012)
Аракчэеў
Аракчэ́еў — прозвішча.
Дэлінг
Дэлінг «Зіготкі» ці «Зіхацелы» (Dellingr) — у скандынаўскай міфалогіі — адзін з другарадных асаў (багоў). Яго імя азначае «світанак». Дэлінг быў апошнім мужам веліканшы Нот (персаніфікацыя Ночы) і бацькам Дага (персаніфікацыя Дня). У гэтым факце галоўным чынам і выражаецца яго роля ў светаразуменні вікінгаў і іх уяўленнях аб космасе. Згадваецца таксама ў некаторых рунічных заклінаннях як сімвал і сінонім світанку.
Міхайла Цакіч
Міхайла Цакіч (Mihajlo Cakić / Михаjло Цакић, нар. ) — сербскі футбаліст, паўабаронца.
Клубная кар’ера
Пачынаў кар’еру ў Сербіі, гуляў за клубы «Земун» і «Чукарычкі». У 2011 годзе трапіў у луганскую «Зару», але не змог замацавацца ў яе складзе.
У жніўні 2012 года быў аддадзены ў паўгадовую арэнду мазырскай «Славіі», а ў лютым 2013 года арэнда была падоўжана на ўвесь сезон 2013. У «Славіі» звычайна выхадзіў у асноўным складзе, часам выкарыстоўваўся на пазіцыі абаронцы.
Па выніках сезона 2013 «Славія» страціла месца ў Вышэйшай лізе, а Цакіч вярнуўся ў склад «Зары». Улетку 2014 года вярнуўся на радзіму, стаўшы іграком ОФК, а ў лютым 2015 года перабраўся ў малдаўскі «Ціраспаль». Па заканчэнні сезона 2014/15 «Ціраспаль» быў расфарміраваны, і Цакіч стаў іграком іншага ціраспальскага клуба — «Шэрыфа». Пакінуў «Шэрыф» у снежні 2015 года, пасля чаго заставаўся без клуба. У жніўні 2016 года вярнуўся ў «Земун». У пачатку 2017 года стаў іграком «Сінджаліча».
Максімовіч
Максімовіч — прозвішча.
Кузьміч
Кузьміч — прозвішча.
Спіс зорак сузор’я Насоса
У прыведзеным спісе пералічаны ўсе зоркі сузор’я Насоса да бачнай зорнай велічыні +6,5m і іншыя зоркі, якія ўяўляюць пэўную цікавасць: пераменныя, з планетнымі сістэмамі, звышновыя і г. д.
Спіс фіналаў Кубка УЕФА і Лігі Еўропы УЕФА
«Тотэнхэм Хотспур» з’яўляецца першым пераможцам Кубка УЕФА, выйграўшы Вулверхэмптан 3:2 па суме двух матчаў. «Севілья» мае рэкорд па колькасці перамог, выйграўшы турнір сем разоў з моманту яго стварэння. «Рэал Мадрыд» (пераможца ў 1985 і 1986 гадах) і «Севілья» (пераможца ў 2006 і 2007, а таксама ў 2014, 2015 і 2016 гадах) з’яўляюцца адзінымі камандамі, якія здолелі абараніць свой тытул. Каманды з Іспаніі выйгравалі турнір чатырнаццаць разоў.
У той час, як Кубак Кірмашоў (Inter-Cities Fairs Cup), лічыцца папярэднікам Кубка УЕФА, УЕФА не прызнаюць яго ў якасці афіцыйнага турніра, і, такім чынам, яго фіналы не ўключаны ў спіс.
Сялюты (Мінскі раён)
Сялю́ты (, Селюты) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Папярнянскага сельсавета.
Да 20 студзеня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Сёмкаў-Гарадоцкага сельсавета, да 9 жніўня 1979 года — у склад Заслаўскага сельсавета.
Марсель
Гісторыя
Заснаваны ў VI стагоддзі да н.э. як грэчаская калонія Масалія. Гандлёвы і культурны цэнтр, порт, сапернічаў з Карфагенам (марская бітва ў VI стагоддзі да н.э.). У 49 да н.э. заваяваны рымлянамі, у 476 — вестготамі, у 539 — франкамі, у 735 зруйнаваны арабамі. 3 879 у каралеўстве Арэлат, з XI стагоддзя ў графстве Праванс. У час крыжовых паходаў адзін з найбуйнейшых гандлёвых цэнтраў Міжземнамор’я. 3 1214 незалежны горад. У 1481 годзе раэам з Правансам перайшоў пад уладу французскіх каралёў. З канца XVII стагоддзя цэнтр керамічнай прамысловасці. Падарваная ў пачатку XIX стагоддзя кантынентальнай блакадай эканоміка Марселя пачала хутка развівацца ў другой палове XIX стагоддзя пасля адкрыцця Суэцкага канала (1869) і французскай экспансіі ў Паўночную Афрыку. У Другую сусветную вайну акупіраваны італа-нямецкімі войскамі (1942—1944), адзін з цэнтраў Руху Супраціўлення.
Транспарт
Буйнейшы порт Францыі на Міжземным моры. Вузел чыгунак і аўтадарог. Міжнародны аэрапорт. Метрапалітэн.
Прамысловасць
Важны прамысловы цэнтр. Нафтаперапрацоўка, нафтахімічная прамысловасць, судна- і авіябудаванне.
Навука, адукацыя, культура
Дзейнічаюць 3 ўніверсітэты. Музеі археалогіі, прыгожых мастацтваў і інш. Марскі акварыум. Развіваецца турызм.
Славутасці
Руіны старажытна-рымскіх збудаванняў, арітэктурныя помнікі XI—XIX ст. На востраве каля Марселя размешчаны замак Іф (XVI ст.).
ФК Базель
«Базель» (Footballclub Basel 1893) ― швейцарскі футбольны клуб з аднайменнага горада, гуляе ў Швейцарскай Суперлізе. Адзін з самых тытулаваных футбольных клубаў краіны.
Гісторыя
«Базель» з’яўляўся лідарам швейцарскага футбола з канца 1960-х па канец 1970-х гадоў, выйграўшы за гэты час 7 чэмпіёнскіх тытулаў, і ў гэтыя гады лідарам каманды быў атакавалы паўабаронца зборнай Швейцарыі Карл Одэрмат, з якім каманда выйграла 5 чэмпіянатаў. У сезоне 1973/74 «Базелю» атрымалася дайсці да чвэрцьфіналу Кубка еўрапейскіх чэмпіёнаў, дзе швейцарцы ў драматычным супрацьстаянні саступілі шатландскаму «Сэлтыку» з лікам 5:6 па суме двух матчаў.
З пачатку 1980-х клуб на 20 гадоў «сышоў у цень» — на працягу больш чым 20 гадоў «чырвона-сінія» не быді здольнымі выйграць ані чэмпіянат (з 1981 па 2000 гады клуб нават ніводнага разу не атрымліваў медалі), ані кубак краіны, некалькі сезонаў запар «Базель» гуляў у другім швейцарскім дывізіёне. Новы ўздым пачаўся ў 2000-х гадах, калі ў 2002 годзе клуб зрабіў «залаты дубль», пасля чаго ў 2000-х атрымаў перамогу яшчэ ў 4 чэмпіянатах і заваяваўшы 4 кубкі. У 2008 і 2010 гадах «чырвона-сінія» зноў дамагліся «залатога дубля».
У сезоне 2005/06 «Базель» дабраўся да чвэрцьфіналу Кубка УЕФА, перайграўшы ў 1/16 і 1/8 фіналу два французскіх клуба — «Манака» і «Страсбур». У чвэрцьфінале швейцарцы сустрэліся з англійскім «Мідлсбра». У першым матчы, які праходзіў у Швейцарыі, «Базель» атрымаў перамогу з лікам 2:0, і ў матчы ў адказ адкрыў лік на 23-й хвіліне. Аднак «Мідлсбра» да перапынку зраўняў лік, а затым у другім тайме забіў яшчэ двойчы. Да 90-й хвіліне лік паводле сумы двух матчаў быў 3:3, і па правілах гасцявога гола далей праходзіў «Базель», але ўжо ў кампенсаваны расійскім арбітрам Юрыем Баскакавым час Масіма Макаронэ забіў 4-й мяч у браму «Базеля» і вывеў англічанін у паўфінал. У далейшым «Мідлсбра» дабраўся да фіналу, дзе быў разгромлены «Севільяй».
Склад
Станам на ліпень 2023 года.
Геўён
Геўён, або Геф’ён (Gefyon — «дарыльшчык»; таксама Gefjon, Gefjun, Gefn) — у скандынаўскай міфалогіі багіня ўрадлівасці, адна з асаў, нявінніца, якой служаць памерлыя дзяўчыны. У Эдзе захавалася паданне, што Геўён, жанчына з роду Асаў, атрымала ад конунга Швецыі Гюльві ў дар за займальныя гаворкі столькі зямлі, колькі можна ўзараць на 4 быках за адныя суткі. Геўён ператварыла ў быкоў сваіх сыноў, народжаных ад велікана, і яны правялі такую глыбокую разору, што адрэзалі ад Швецыі вялікі кавалак зямлі, названы Геўён востравам Зеландыя. На месцы ж гэтай зямлі ўтварылася возера Меларэн, а пракапаны канал стаў пралівам Эрэсун. Меркавана гістарычная аснова міфа — перасяленне данаў са Швецыі ў Данію ў III—IV стст.
У Сазе пра Інглінгаў распавядаецца, што Геўён выйшла замуж за сына Одзіна Ск’ёльда і жыла разам з ім на востраве Зеландыя ў Хлейдрэ (суч. Лайрэ, каля Роскіле).
Геўён асацыюецца з земляробствам, цнотай і поспехам. Дзяўчыны, якія паміралі нявінніцамі, станавіліся яе світай у замагільным жыцці, таму яна характарызуецца як багіня дабрадзейнасці, але, насуперак усяму, яна была багіняй дастатку. Акрамя таго, «Гефн» — адно з імёнаў Фрэі — старажытнаскандынаўскай багіні ўрадлівасці, каханні, прыгажосці.
Цна (Мінскі раён)
Цна (, Цна) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Папярнянскага сельсавета.
Назва
Назва паселішча паходзіць ад назвы ракі Цна. Гэты гідронім балцкага паходжання.
Бёр
Бёр (Borr ці Burr) — у германа-скандынаўскай міфалогіі адзін з асаў, сын першачалавека Буры і бацька Одзіна. Згадваецца ў Малодшай Эдзе: «У Буры быў сын па імі Бёр, які ажаніўся з жанчынай па імі Бестла, дачкой велікана Бёльтарна; і ў іх нарадзілася тры сыны: першы Одзін, другі Вілі, трэці Вэ».
Больш у Малодшай Эдзе Бёр не згадваецца. Часам згадваецца ў скандынаўскай паэзіі як бацька Одзіна. Роля Бёра ў міфалогіі не да канца зразумлася і няма ўказанняў на тое, што яго ўшаноўвалі старажытныя скандынаўскія язычнікі.
Спасылкі
Бёр у энцыклапедыі Кірыла і Мяфодзія.
Рыг (міфалогія)
Рыг — адзін са старэйшых асаў. Ён удзельнічае ў тварэнні, асабліва — ва ўладкаванні свету, а менавіта — яго сацыяльнай структуры. Рыг (ці Хеймдаль пад імем Рыга) дазваляе з’явіцца тром катэгорыям людзей — конунгам, свабодным і рабам. Рыг (Хеймдаль) — галоўны персанаж «Песні пра Рыга».
Песня пра Рыга
Рыг — вандроўнік, які ведае руны. Ён навучае знатных і дае саветы простым людзям. Ён уваходзіць у хаты, спіць з жонкамі і дзевамі і ад яго нараджаюцца родапачынальнікі. Такім чынам, Хеймдаль — Рыг будуе свет людзей.
Абагульненае праграмаванне
Абагульненае праграмаванне (generic programming) — у найпрасцейшым сваім вызначэнні — гэта такі стыль праграмавання, пры якім алгарытмы пішуць у тэрмінах тыпаў, канкрэтнае значэнне якіх будзе вызначана пазней. Затым, па меры неабходнасці, алгарытмы інстанцыююцца (instantiate) для канкрэтных тыпаў, якія падстаўляюцца ў якасці параметраў. Гэты падыход, упершыню рэалізаваны ў мове ML у 1973 годзе, дазваляе пісаць шырокаўжывальныя функцыі, абстрагуючыся ад набору тыпаў, на якіх яны працуюць. Гэты ж падыход ужываецца і для вытворных тыпаў дадзеных; такім чынам, скарачаецца дубляванне коду. Праграмныя сутнасці такога кшталту вядомыя як джэнерыкі (generics) у мовах Ада, Delphi, Eiffel, Java, C#, F#, Objective-C, Swift, і Visual Basic .NET; параметрычны палімарфізм (parametric polymorphism) у ML, Haskell і Scala (супольнасць Haskell таксама выкарыстоўвае тэрмін «generic» для блізкай, але некалькі адрознай канцэпцыі), шаблоны (templates) у C++ і D, і параметрызаваныя тыпы (parameterized types) ва ўплывовай кнізе «Шаблоны праектавання» (Design Patterns by Gamma, et al. 1994). Аўтары гэтай кнігі звяртаюць увагу, што такі падыход, асабліва ў спалучэнні з дэлегатамі, вельмі магутны, але «[дынамічныя], высока параметрызаваныя праграмы цяжэй зразумець, чым больш статычныя праграмы.»
Тэрмін «абагульненае праграмаванне» першапачаткова быў выкарыстаны Дэвідам Масерам і Аляксандрам Сцяпанавым у вузейшым сэнсе, чым акрэслены вышэй, каб апісаць парадыгму праграмавання, у якой фундаментальныя патрабаванні да тыпаў дадзеных абстрагаваныя ад канкрэтных прыкладаў алгарытмаў і структур дадзеных, і фармалізаваныя ў выглядзе канцэпцый, з абагульненымі функцыямі, рэалізаванымі у тэрмінах гэтых канцэпцый, звычайна з выкарыстаннем механізмаў абагульнення на ўзроўні мовы, як апісана вышэй.
Гюльві
Стварэнне Зеланда
Паводле легенды з раздзела «Сага пра Інглінгаў» Круга Зямнога і паэмы Рагнардрапа Гюльві спакусіла багіня Геф'ён, каб той даў ёй столькі зямлі колькі яна зможа ўзараць за адну ноч. Атрымаўшы дазвол, багіня ператварыла сваіх сыноў у быкоў і адарала ад Швецыі велізарны кавалак зямлі, які стаў дацкім востравам Зеландыя.
Сустрэча з Асамі
Сноры дае ўяўленне аб скандынаўскай міфалогіі праз дыялог паміж Гюльві і трыма кіраўнікамі Асаў. Так ён адзначыў, што Асы ўвялі ўвялі ў зман Гюльві, навязаўшы яму свае рэлігійныя погляды, адкуль адна з назваў гэтай кнігі — Зман Гюльві.
Верагодна, што Сноры ў сваёй працы грунтаваўся не толькі на вусновай традыцыі, але і на старажытным кульце паўміфічнага Гюльві.
Іншыя згадкі
У адной з версій сагі пра Хервёр, конунг Гюльві выдаў замуж сваю дачку Хейд (Heiðr) за Сіргламі, конунга Гардарыкі. У Хейд і Сіргламі быў сын па імі Свафрламі, які прымусіў гномаў Дваліна і Дурын выкаваць чароўны меч Цюрфінг.
Дзмітрый Аляксандравіч Пархачаў
Дзмітрый Пархачаў (нар., ) — беларускі футбаліст, паўабаронца.
Клубная кар’ера
Пачынаў кар’еру ў мінскім РВАРы, пазней гуляў за мінскае «Дынама» і іншыя клубы. З 2007 года выступаў у Азербайджане і Казахстане.
У сакавіку 2013 года вярнуўся ў Беларусь, стаўшы іграком мазырскай «Славіі». У чэрвені 2013 года пакінуў мазырскі клуб і зноў накіраваўся ў Казахстан. Дапамог «Кайсару» перамагчы ў Першай лізе, але па заканчэнні сезона пакінуў каманду.
У студзені 2014 года падпісаў кантракт з клубам «Атырау». У сакавіку 2014 атрымаў грамадзянства Казахстана, дзякуючы чаму перастаў лічыцца легіянерам у мясцовым чэмпіянаце. У студзені 2016 года стала вядома, што «Атырау» не будзе падаўжаць кантракт з нападнікам.
Неўзабаве пасля зыходу з «Атырау» Дзмітрый падпісаў кантракт з дэбютантам беларускай Вышэйшай лігі — клубам «Гарадзея». У складзе «Гарадзеі» замацаваўся ў стартавым складзе на пазіцыі левага паўабаронцы. У сезоне 2017 стаў радзей з’яўляцца ў аснове, нярэдка толькі выхадзіў на замену ў канцы матча. У сезоне 2018 згуляў толькі ў пяці матчах, выйшаўшы на замену, і ў чэрвені 2018 года пакінуў клуб.
У ліпені 2018 года перайшоў у «Крумкачы». Дапамог сталічнай камандзе па выніках сезона 2018 выйсці ў Першую лігу. У студзені 2019 года падоўжыў кантракт з клубам, які змяніў афіцыйную назву на НФК. У маі 2019 года, пасля адстаўкі галоўнага трэнера Аляксея Кучука, пакінуў каманду ўслед за ім.
Пазней перайшоў на трэнерскую працу ў акадэміі мінскага «Дынама».
Генрых Харутанскі
Генрых Харутанскі (Heinrich von Kärnten, Jindřich Korutanský; 1265—2 красавіка 1335) — граф Ціроля (пад імем Генрых II), герцаг Карынтыі (пад імем Генрых VI) і Крайны (з 1295 г.), кароль Багеміі з 22 жніўня па верасень 1306 (1-ы раз), з 15 жніўня 1307 па 9 снежня 1310 года. З Горыцка-Цірольскай дынастыі.
Куботан
Куботан (The Kubotan keychain) — звязак ключоў з ключамі для самаабароны. Створаны і зарэгістраваны Гранд майстрам Сокэ Кубота Такаюкі, 10 Дан, стваральнікам унікальнага стылю каратэ Gosoku Ryu, заснавальнікам і прэзідэнтам INTERNATIONAL KARATE ASSOCIATION. Звязак ключоў для ключоў, які здзейсніў пераварот у канцэпцыі бяззбройнай самаабароны, як паліцэйскіх, так і звычайных грамадзян. Куботан выкарыстоўваецца ў многіх краінах свету для аховы закона і самаабароны, як не наступальная і таму не забароненая зброя, якае дае яе ўладальніку магчымасці для супраціву супраць нападніка або для затрымання фізічна моцнага падазраванага. Створаны на аснове явары. Уяўляе сабой цыліндрычны стрыжань з пластыка, дрэва, металу або гумы даўжынёй да 120-150 мм і дыяметрам 10-15 мм, выглядае як бяскрыўдны зьвязак ключоў для нявопытнага вока. Уваходзіць у рыштунак паліцыі ЗША і шэрагу іншых краін.
Генрых Харутанскі
Маладыя гады
Генрых быў малодшым сынам Майнгарда II, графа Ціроля і герцага Карынтыі, і Лізаветы Вітэльсбах, дачкі баварскага герцага Атона II. Пасля смерці бацькі ў 1295 г. і да 1310 г. Генрых лічыўся суправіцелем свайго старэйшага брата Атона ў Карынтыі, Крайне і Ціролі.
Куботан
Канцэпцыя
Куботан - акрамя сваіх памераў і формы, уключае асноўныя элементы прымянення вельмі падобныя на выкарыстанне явары. Як і ў выпадку з явара, асноўныя напрамкі супраціўлення ў мэтах самаабароны ўключаюць ўздзеянне на найбольш уразлівыя кропкі нападніка. Метады яго прымянення ў значнай ступені звязаныя з тэхнікамі баявых мастацтваў і амаль усё яго выкарыстанне можа дапаўняць напрамак баявых мастацтваў, у якое ён уключаны. Гэта не наступальная і таму не забароненая зброя, якая можа прыстасоўвацца да баявога мастацтва, а не толькі дыктаваць свой уласны набор рухаў для выкарыстання.
Куботан пры выкарыстанні робіць яго асабліва цікавай зброяй, таму што дае магчымасць імправізаваць,можа быць лёгка знойдзена мноства версій прымянення, якія могуць быць максімальна эфектыўнымі. Куботан - гэта проста стрыжань з пластыка, металу або дрэва, таму любыя падобныя прадметы з вялікай верагоднасцю,па сутнасці могуць быць быць выкарыстаны такім жа чынам.
Генрых Харутанскі
Кіраванне ў Чэхіі
У 1307 г. Рудольф сканаў, што дало магчымасць Генрыху вярнуцца ў Чэхію і каранавацца яе каралём. Чэшская знаць чакала, што з прыходам да ўлады Генрыха ў краіне адновіцца спакой і парадак. Аднак сам кароль быў досыць бесхарактарнай і нерашучай асобай. Яму не ўдалося палепшыць фінансавае становішча каралеўства, а наадварот, прыйшлося распрадаваць каштоўнасці чэшскай кароны. Супраць Генрыха неўзабаве пачала складвацца кааліцыя буйных магнатаў, якая свае надзеі ўскладала на апошнюю незамужнюю дачку Вацлава II Лізавету. Яны змаглі выдаць яе замуж за сына імператара Генрыха VII Яна Люксембургскага. Генрых аднак не жадаў здаваць свае пазіцыі і са сваімі карынтыйскімі войскамі аблажыў Прагу і Кутну Гору. Гэта на некаторы час умацавала яго ўладу, аднак да 1310 г. разгарэлася паўстанне чэшскіх саслоўяў супраць караля. Саюзнікі Люксембургаў атакавалі радавыя ўладанні Генрыха ў Карынтыі і Ціролі. Чэшскі сойм абвясціў пра пазбаўленне Генрыха прастола. У Прагу ўвайшлі войскі Яна Люксембургскага. Генрых бег у Карынтыю. Нягледзячы на страту чэшскага прастола, да канца свайго жыцця Генрых працягваў называць сябе каралём Чэхіі і Польшчы (каралём Польшчы лічыўся папярэднік Генрыха на чэшскім прастоле Вацлаў III).
Кіраванне ў Ціролі і Карынтыі
У 1310 г. сканаў старэйшы брат Генрыха і ён стаў адзінаўладным кіраўніком Ціроля, Крайны і Карынтыі. У канфлікце за прастол Свяшчэннай Рымскай імперыі Генрых падтрымаў аўстрыйскага герцага Фрыдрыха Габсбурга супраць Людвіга Баварскага, на баку якога стаялі Люксембургі. У 1314 г. ён аддаў свой голас як караля Чэхіі на карысць Фрыдрыха, аднак гэта не дапамагло апошняму зацвердзіцца на германскім прастоле.
Куботан
Гісторыя
Куботан з'яўляецца зарэгістраванай гандлёвай маркай Сокэ Кубота Такаюкі, які распрацаваны ў якасці інструмента для супрацоўнікаў паліцыі, каб затрымаць падазраваных без пастаянных траўмаў. Яго папулярнасць пачалася ў сярэдзіне 1970-х гадоў, калі Сокэ Кубота ўпершыню прадставіў зброю для азнаямлення ў (Лос-Анджэлес паліцэйскі Дэпартамент | LAPD) і пачаў навучанне жанчын-афіцэраў па яго прымяненню. Ён часта падаецца як надзвычай эфектыўны інструмент у уздзеянні на волю падазраванага пры яго прымяненні.
Ёсць арыгінал Kubotan keychain (які распрацаваны і рэалізуецца Сокэ Кубота Такаюкі) уяўляе сабой жорсткі высокі стрыжань з пластыка, як правіла, зроблены з Lexan, каля 5,5 цалі (14 см) у даўжыню і 9</SUP>/ 16</SUB> 0,56 цалі (1,5 см) у дыяметры. Корпус стрыжня апраўлены шасцю круглымі канаўкамі для дадатковага счаплення і ёсць кальцо, прымацаванае да аднаго канца для ключоў. The Kubotan keychain таксама рэалізуецца ў "Reliapon Police Products" таварах для паліцыі, а таксама пры набыцці адпаведных кніг Kubotan падрыхтоўкі.
Генрых Харутанскі
Кіраванне ў Ціролі і Карынтыі
У 1335 г. Генрых сканаў, пакінуўшы пасля сябе толькі дачку Маргарыту. У адпаведнасці з умовамі дагавора 1282 г. паміж Майнгардам II Горыцка-Цірольскім і Альбрэхтам I Габсбургам Карынтыя і Крайна перайшлі пад уладу герцагаў Аўстрыі, нягледзячы на супраціўленне Яна Люксембургскага, Маргарыце ўдалося захаваць за сабой толькі Цірольскае графства.
Куботан
Гісторыя
Ёсць шмат іншых формаў і варыянтаў арыгінальнага дызайну, пачынаючы з алюмініевага сплаву з шыпамі, завостраннага,канічным і з іх найбольш абразлівыя віды "ніндзя" мадэлі, якія маюць лезвія, шыпы, або са скрытым слезацечным газам. Хоць яны могуць прадавацца як Куботан, але яны не з'яўляюцца арыгіналам і фактычна класіфікаваны па аналогіі з агульным Self-Defense зьвязак ключоў або SDKs.
Чармісца
Чармі́сца — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Палата, за 36 км у напрамку на паўночны ўсход ад Полацка, за 3 км на поўнач ад вёскі Дрэтунь. Не мае паблізу ніякіх паселішчаў.
Плошча паверхні возера 0,22 км². Даўжыня 1,2 км, найбольшая шырыня 0,18 км. Даўжыня берагавой лініі 2,5 км. Плошча вадазбору 25,2 км².