cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Іракскія паўстанцы
Пасля 2011 года
Пасля вываду амерыканскіх войск у 2011 годзе баявыя дзеянні не скончыліся. Паўстанцы працягнулі барацьбу з цэнтральным урадам і замежнымі прыватнымі ваеннымі кампаніямі, а таксама ўсе яшчэ канфліктавалі паміж сабой. У ходзе грамадзянскай вайны 2011—2017 гадоў, што рушыла за Іракскай вайной, шыіцкія групоўкі сталі саюзнікамі багдадскіх уладаў. Такім чынам, пачынаючы з 2014 года паўстанцамі з’яўляюцца толькі суніцкія атрады. У гэты час самай магутнай групоўкай стала суніцка-салафіцкая арганізацыя «Ісламская дзяржава Ірака і Леванта» (ІДІЛ). ІДІЛ фактычна стала ваяваць супраць усіх і рыхтавалася да наступлення на сталічны Багдад, захапіўшы 1/3 тэрыторыі краіны. Дзякуючы аб’яднанню розных іракскіх і замежныя сіл, атрымалася перайсці ў контрнаступленне, а ўжо летам 2017 года адбылося вызваленне Масула, пасля чаго «Ісламская дзяржава» ў Іраку пачала слабець. Са снежня 2017 года яе атрады перайшлі да падпольнай дзейнасці, час ад часу ажыццяўляючы пэўныя акцыі. У падобным становішчы знаходзіліся таксама іншыя суніцкія ісламісты і прыхільнікі Баас, што не толькі змагаліся з праўрадавымі сіламі, но і ваявалі паміж сабой і «Ісламскай дзяржавай». Сярод апанетаў апазіцыі таксама былі канфлікты. Непасрэдна паміж ЗША і праіранскімі групоўкамі перыядычна адбываліся сутыкненні, што ў 2020 годзе амаль не прывяло да пачатку буйнамаштабнай вайны Штатаў з Іранам. Аднак у большасці ўдзел замежных сіл, у прыватнасці ЗША, абмяжоўваўся каардынацыяй дзеянняў і правядзеннем спецаперацый.
Групоўкі і ідэалогіі
Сярод інсургентаў вылучаюцца наступныя плыні:
Баасісты падтрымлівалі аднаўленне даваенных парадкаў у краіне. Яны імкнуліся да адраджэння арабскай культуры і каштоўнасцяў, вяртання аднапартыйнай дзяржавы, сацыялізму і адхілення палітычнага плюралізму на нявызначаны прамежак часу для выканання сваіх заяўленых мэтаў. Іх ідэалогія заснавана на прынцыпах арабскага нацыяналізму, панарабізму і ідэях сацыяльнага прагрэсу. У галіне рэлігіі яны прытрымліваліся свецкага падыходу. Сярод баасістаў пераважалі суніты, паколькі пры Садаме яны з’яўляліся пануючай групай. Партыя Баас зблізілася з той часткай суніцкіх ісламістаў, якая прытрымлівалася суфізму — рэлігійна-містычнай практыцы, галоўнай мэтай якой з’яўляецца распрацоўка тэарэтычных падставаў і практычных спосабаў, што забяспечваюць магчымасць непасрэдных зносін чалавека з Богам, прапаведуючы містычную некарыслівую любоў да Алаха, жадаючы зліцца з ім. Канчатковай мэтай суфізма лічыцца знішчэнне сваіх якасцей як асобы, што павінна пацягнуць поўнае спалучэнне, зліццё з чароўнай ісцінай.
Канкуруючая салафіцкая галіна, якую ўзначальвала Аль-Каіда, выступала з заклікамі арыентавацца на лад жыцця і веру ранняй мусульманскай абшчыны, на праведных продкаў, кваліфікуючы як біда ўсе пазнейшыя новаўвядзенні ў названых сферах, пачынаючы з метадаў сімволіка-алегарычнай трактоўкі Карана і сканчаючы разнастайнымі навінамі, прыўнесенымі ў мусульманскі свет яго кантактамі з Захадам. Прадстаўнікі дадзенага кірунку з’яўляліся найбольш радыкальнымі прыхільнікамі ісламу і часцей здзейснялі тэрарыстычныя акты, чым суфіты.
У сваю чаргу шыіцкія інсургенты выступалі за стварэнне ісламскай рэспублікі як у суседнім Іране. Гэта павінна была быць дзяржава, цалкам пабудаваная на мусульманскіх асновах і традыцыях з пануючай роляй ісламскага духавенства, але пры захаванні дэмакратычных інстытутаў.
Замежныя байцы
На 2006 год у краіне дзейнічала 15—20 тысяч інсургентаў, 700—2000 з іх былі замежнікамі (большай часткай з Алжыра, Сірыі, Судана, Егіпта і Саудаўскай Аравіі). У Ірак яны накіроўваліся для ажыццяўлення «свяшчэннага джыхаду» супраць «крыжакоў» (сіл кааліцыі). Замежнікі прыбывалі галоўным чынам праз тэрыторыю суседняй Сірыі , адкуль затым ехалі ў правінцыю Аль-Анбар , дзе альбо асядалі, альбо шлі ў іншыя вобласці краіны. Найбольшая іх колькасць прымыкала да суніцкіх атрадаў, асабліва часта прыезджыя далучаліся да Аль-Каіды. Іракскія сілы гэтай групоўкі практычна ўвесь час узначальвалі менавіта замежнікі, напрыклад, егіпцянін Абу Аюб аль-Масры і іарданец Абу Мусаб аз-Заркаві.
Сярод шыіцкіх сіл адзначаліся члены ваенізаванага крыла ліванскай партыі «Хезбала».
Акрамя мусульман з краін Усходу, перыядычна з’яўляліся паведамленні аб грамадзянах заходніх краін. Паводле рапарту шэфа брытанскай разведкі MI5 Элізы Мэнінген-Булер прэм’ер-міністру Тоні Блэру, больш за 70 брытанскіх вайскоўцаў, ідэнтыфікаваных па пасведчаннях асобы, перайшлі на бок праціўніка. Кансультатыўны савет маджахедаў Фалуджы 18 лістапада 2004 г. распаўсюдзіў прэс-рэліз, у якім паведамлялася, што адзін амерыканскі афіцэр з падначаленым яму падраздзяленнем перайшоў на бок паўстанцаў. Аднак ніякіх фактычных доказаў, указаных у прэс-рэлізе, не было пададзена.
Узбраенне
У перыяд Іракскай вайны нават прыблізных даных аб наяўнасці на руках у насельніцтва зброі не было ні ў спецслужбаў, ні ў іракскай паліцыі. Назіральнікі зыходзілі з таго, што ледзь не ў кожнага дарослага іракца ці нават падлетка можа быць пісталет, карабін або аўтамат. Пасля падзення рэжыму Садама Хусейна пачаліся масавыя разграбленні зброевых складоў. Акрамя стралковай зброі, у рукі натоўпу трапіла вялізная колькасць выбух-пакетаў, гранат і боепрыпасаў. Скрадзенае альбо заставалася ў руках асобных людзей, альбо неўзабаве выкарыстоўвалася паўстанцамі. Пазней у рукі інсургентаў трапляла зброя з арсенала новай паліцыі Ірака. Да таго ж войскі міжнароднай кааліцыі не мелі магчымасці кантраляваць фактычна адкрытыя межы краіны з Іранам, Сірыяй і Іарданіяй, што дазволіла ажыццяўляць кантрабанду ўзбраенняў.
Практычна кожны баевік меў якую-небудзь мадыфікацыю аўтамата Калашнікава, шырокае распаўсюджванне атрымалі гранатамёты РПГ-7 і РПГ-18, сярод кулямётаў — ПК (у тым ліку югаслаўская мадыфікацыя Застава М84 ), РПК, БКВ і РПД. Прысутнічаў нязначны запас заходняй стралковай зброі і пераносных зенітна-ракетных комплексаў. Частка ўзбраення маральна састарэла, але партызаны паспяхова падтрымлівалі экіпіроўку ў надзейнай стане. Часам эксплуатаваліся абразцы зброі яшчэ Другой сусветнай вайны. У Інтэрнэце можна знайсці кадры з Ірака савецкіх пісталета-кулямёта Шпагіна, выраблянага ў 1941—1955 гадах, і кулямёта СГ-43 1943—1961 гадоў вытворчасці. Элітныя падраздзяленні і снайперскія групы (у сярэднім былі колькасцю ў пяць—дзесяць чалавек) мелі найлепшыя абразцы зброі, у тым ліку снайперскія вінтоўкі Драгунова.
У грамадзянскую вайну да баевікоў трапляе большая колькасць заходняй зброі, а таксама ўзнікае парк ваеннай тэхнікі, шмат у чым за кошт шматлікіх трафеяў, захопленых у перыяд чэрвеньскага наступлення 2014 года і іншых кампаній. Упершыню ў паўстанцаў з’яўляюцца танкі і бронетранспарцёры, у тым ліку Т-55, Т-62, Т-72, МТ-ЛБ, М113, БМП-1 і гэтак далей.
Тактыка
Баевікі ў Іраку пазбягалі вядзення ўзброенай барацьбы «сіла на сілу» і аддавалі перавагу тактыцы «знікання» з месца кантакту. Тыповымі для іх сталі набегі і засады, галоўным у чым з’яўляецца ўнясенне сумятні ў сістэму вядзення баявых дзеянняў. У пачатку канфлікту інсургенты здзяйснялі адзінкавыя рэйды на невялікія аб’екты, але ўжо ў 2004 г. перайшлі на напады на добра абароненыя базы і калоны. Пры гэтым, калі раней, падарваўшы міну на дарозе пад вайсковым грузавіком, паўстанцы, трохі пастраляўшы дзеля прыкладу, стараліся як мага хутчэй разбегчыся, то з часам пасля выбуху бомбы яны засяроджвалі агонь з гранатамётаў і аўтаматычнай зброі на салдатах, якія ахоўвалі калону, а потым пераносялі яго на іншыя машыны. У большасці нападаў яны дзейнічалі невялікімі групамі ад пяці да дзесяці чалавек, каб захаваць мабільнасць і пазбегнуць выяўлення.
Для нападаў на базы партызаны ўтойліва размяшчалі міны на мясцовасці ў яе раёне, пасля чаго абстрэльвалі лагер з мінамётаў і гранатамётаў. Ваенныя выбягалі, каб заняць пазіцыі, але траплялі на міннае поле. Страты падчас такіх рэйдаў з боку абаранялых іншы раз бывалі даволі адчувальнымі. Часам для нападаў выкарыстоўваўся і замінаваны аўтамабіль. Таксама прыцягваліся снайперы.
Паўстанцы ажыццяўлялі ўзброеныя напады на цэлыя гарады і населеныя пункты для ўстанаўлення над імі кантролю. Самай буйнай зонай улады партызан стала правінцыя Аль-Анбар на захадзе краіны, якая на пачатак восені 2006 года амаль не катралявалася ні акупацыйнымі сіламі, ні новым іракскім урадам. Тут баевікі пераходзілі да абарончай тактыцы, якая галоўным чынам засяроджвалася ў гарадах. У населеных пунктах ствараліся сеткі тунэляў, бункераў, наглядальных пазіцый і мінных загарод. У многіх дамах усталёўваліся балоны з газам і бочкі з бензінам, якія можна было падарваць. Вуліцы блакаваліся бетоннымі загародамі. Каб перашкодзіць амерыканскім снайперам займаць пазіцыі на дахах будынкаў, лесвіцы латаліся або абвальваліся, што прымушала салдат карыстацца шляхамі, якія прывядуць іх на міны, «расцяжкі» або ў агнявыя мяшкі. Мініраваліся таксама аўтамашыны, кінутыя на дарогах. Агнявые кропкі знаходзіліся нават у мячэцях і школах.
Часам, калі кааліцыя пачынала правядзенне аперацыі па знішчэнні партызан або зачыстцы тэрыторыі, паўстанцы з’язджалі або маскіраваліся пад мясцовае насельніцтва. Слабы ўзровень агентурнай сеткі і спецразведкі абумоўлены адмовай у супрацоўніцтве з акупантамі праз жорсткую адплату з боку баевікоў. За дапамогу замежнікам часам забівалі сваякоў агентаў.
Аднак інсургенты не толькі праводзілі баявыя вылазкі і напады на варожыя сілы, але і тэрарыстычныя акты. Сярод іх былі выбухі замініраваных машын, напады на мячэці, захоп закладнікаў з жорсткімі патрабаваннямі, напрыклад, вызвалення з палону сваіх паплечнікаў або вывад кантынгенту пэўнай дзяржавы. Найбольш распаўсюджаным было выкарыстанне смяротнікаў, якія падрывалі сябе пры дапамозе «пояса шахіда» ці ж замініраванай машыны. Многія тэракты прайшлі ў рамках барацьбы шыітаў і сунітаў. Яны былі накіраваны супраць мірнага насельніцтва альбо рэлігійных святынь «варожай» галіны ісламу. Як паказваюць інфармацыйныя паведамленні, ахвярамі буйных тэрактаў рэдка станавіліся вайскоўцы кааліцыйных войскаў. Але пры гэтым, іракскія паўстанцы падвяргалі падобным нападам мясцовыя сілавыя структуры.
Дапамога паўстанцам
У лютым 2004 года кіраўніцтва спецслужбаў часовай кааліцыйнай адміністрацыі заявіла, што паўстанцы з групоўкі «Джэйш Ансар аль-Суна» атрымлівалі дапамогу ад Сірыі і Ірана. У ходзе аперацый на поўначы Ірака, на курдскіх тэрыторыях, былі арыштаваны яе члены, якія пацвердзілі, што атрымлівалі прытулак у гэтых краінах і бесперашкодна пераходзілі праз ірака-іранскую і ірака-сірыйскую мяжу. У іх дакументах таксама былі выяўлены сірыйскія і іранскія візы. Афіцыйныя асобы Ірана і Сірыі катэгарычна адмаўлялі абвінавачанні і, наадварот, падкрэслівалі сваё ўсё нарастаючае ўзаемадзеянне з ЗША ў пытанні барацьбы з сусветным тэрарызмам.
Паводле некаторых амерыканскіх крыніц, у перастрэлцы 2 жніўня 2004 года ля Эн-Наджафа на баку баевікоў удзельнічалі байцы ліванскай Хезбалы і КВІР Ірана.
У лютым 2007 года ЗША апублікавалі доказы паставак зброі шыіцкай галіне паўстанцкага руху з Ірана. Па словах вайскоўцаў, з дапамогай гэтай зброі за апошнія тры гады былі забіты 170 амерыканцаў. На брыфінгу для прэсы, які праводзіўся ва ўмовах строгіх мер бяспекі, ваенныя дэманстравалі на двух невялікіх сталах выбухоўкі EFP, а таксама набор снарадаў для мінамётаў і гранатамётаў. На іх добра бачны серыйныя нумары, якія, па словах ваенных, паказваюць на непасрэдную сувязь гэтай зброі з іранскімі заводамі. Яны таксама меркавалі, хоць гэтаму і не было прамых доказаў, што іранская кантрабанда гэтых узбраенняў у Ірак для выкарыстання супраць акупацыйных сіл адбывалася з адабрэння іранскага кіраўніцтва. Вайскоўцы заявілі, што падобныя высновы зроблены на аснове агульных ацэнак разведкі.
У маі 2009 года Ірак абвінаваціў Сірыю ў прадастаўленні прытулку паўстанцам, якія з яе тэрыторыі абстрэльвалі байцоў новых сілавых структур, і сцвярджаў, што існуюць доказы падтрымкі Сірыяй баевікоў. Акрамя таго, іракскія ўлады лічылі, што нядаўнія тэракты ў Багдадзе былі здзейснены па заказу з Сірыі, а іх выканаўцам было выплачана 10 тыс. долараў. Акрамя ўсяго іншага гаварылася, што на сірыйскай і іранскай тэрыторыях існуюць трэніровачныя лагеры, дзе навучаюць байцоў апазіцыі.
Саломенка (Магілёў)
Саломенка (, Соломенка) — былая вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіла ў склад Палыкавіцкага сельсавета. З 1989 года ў складзе Магілёва. Размяшчалася за 4 км на поўнач ад Магілёва і чыгуначнай станцыі Магілёў I. Рэльеф раўнінны. Транспартныя сувязі па мясцовай дарозе і далей па шашы Магілёў—Шклоў.
Гісторыя
Вядома ў Расійскай імперыі з XIX ст. У 1847 годзе ў складзе маёнтка Пашкавічы ў Магілёўскім павеце, уласнасць памешчыка. Паводле перапісу 1897 года ў Палыкавіцкай воласці Магілёўскага павета Магілёўскай губерні. Побач было сяльцо.
З 20 жніўня 1924 года ў Карабанаўскім, з 21 жніўня 1925 года ў Краснапольскім сельсаветах Магілёўскага раёна Магілёўскай акругі (да 26 ліпеня 1930), з 20 лютага 1938 года ў Магілёўскай вобласці. У 1930-я г. вяскоўцы ўступілі ў калгас.
У Вялікую Айчынную вайну з ліпеня 1941 года да 27 чэрвеня 1944 года акупіравана нямецка-фашысцкімі захопнікамі. З 16 ліпеня 1954 года ў Мікалаеўскім, з 22 ліпеня 1960 года ў Палыкавіцкім сельсаветах. У 1990 ў складзе калгаса «Камінтэрн» (цэнтр — в. Мікалаеўка 2).
У 1989 годзе ўвайшла ў склад Ленінскага раёна Магілёва. У 1980-я гады на месцы вёскі пачалося будаўніцтва жылога раёна.
Вёшкі
Вёшкі:
Німфейскі дагавор
Німфейскі дагавор:
Чэмпіянат Беларусі па цяжкай атлетыцы 2012
Чэмпіянат Беларусі па цяжкай атлетыцы 2012 года прайшоў з 29 мая па 2 чэрвеня ў Магілёве ў спарткомлексе «Спартак».
3 лютага
3 лютага — трыццаць чацвёрты дзень года па Грыгарыянскім календары
Туберкулёз лёгкіх
Туберкулёз лёгкіх (састар. сухоты) з’яўляецца мясцовай праявай агульнага інфекцыйнага захворвання, якое ўзнікае з прычыны заражэння мікабактэрыямі туберкулёзу. Паражэнне лёгкіх праяўляецца ў розных формах, якія залежаць ад уласцівасцяў узбуджальніка, імунабіялагічнага стану арганізма, шляхоў распаўсюджвання інфекцыі і іншых фактараў.
Першасны і другасны туберкулёз лёгкіх
Туберкулёз лёгкіх можа быць першасным і другасным. Першасны туберкулёз лёгкіх развіваецца пасля першаснага заражэння (звычайна ў раннім узросце). У гэты перыяд маецца схільнасць да гіперрэгічных рэакцый, узнікненню параспецыфічных змяненняў, лімфагеннага і гематагеннага распаўсюджвання працэсу з частым паражэннем лімфатычных вузлоў,  і ўзнікненню туберкулёзных змяненняў у розных органах. У пераважнай большасці выпадкаў з першасным туберкулёзам арганізм чалавека спраўляецца самастойна без. Пасля гэтага, аднак, застаюцца сляды перанесенага захворвання — петрыфікаты, у якіх застаюцца жыццяздольныя мікабактэрыі туберкулёзу.
Другасны туберкулёз звычайна развіваецца ў выніку абвастрэння першасных ачагоў. Але часам можа быць следствам другаснага заражэння пасля лячэння ад першаснага туберкулёзу, паколькі імунітэт пры туберкулёзе мае нестэрыльнымі характар. Для другаснага туберкулёзу характэрна лімфа- і бронхагеннае распаўсюджванне.
Формы туберкулёзу лёгкіх
Зыходзячы са ступені распаўсюджанасці туберкулёзу лёгкіх, адрозніваюць:
Востры міліярны туберкулёз
Гэтая форма можа развівацца як пры першасным заражэнні, так і ва другаснай фазе. З’яўляецца дробнаачаговай гематагеннай генералізацыяй туберкулёзу ў выніку прарыву інфекцыі з ачага ў крывяное рэчышча.
Гематагенны дысемініраваны туберкулёз лёгкіх
Гэтая форма можа развівацца як пры першасным заражэнні, так і ў другаснай фазе. Характарызуецца з’яўленнем туберкулёзных ачагоў па ходзе сасудзістых галін, якія размяшчаюцца, як правіла, сіметрычна ў абодвух лёгкіх.
Ачаговы туберкулёз лёгких
Як правіла, з’яўляецца другасным. Характарызуецца наяўнасцю груп ачагоў памерам ад некалькіх міліметраў да сантыметра, часцей у адным лёгкім.
Інфільтратыўна-пнеўманічны туберкулёз лёгкіх
Гэтая форма з’яўляецца абвастрэннем ачаговых змяненняў пры другасным туберкулёзе.
Туберкулома лёгкіх
Туберкулома (tuberculumtuberculum — грудок, <span style="font-family: palatino linotype, new athena unicode, athena, gentium, code2000, serif; font-size: 105%;">-ωμα ад <span style="font-family: palatino linotype, new athena unicode, athena, gentium, code2000, serif; font-size: 105%;">ὄγκωμα  — пухліна), або казеома лёгкіх — своеасаблівая форма туберкулёзу лёгкіх, якая на рэнтгенаўскім здымку мае падабенства з пухлінай, адсюль і яе назва.
Казеозная пнеўманія
Цяжкая форма туберкулёзу, можа развівацца як пры першасным заражэнні, так і пры другасным туберкулёзе. Характарызуецца хуткім казеозным некрозам участкаў спецыфічнай пнеўманіі, якія зліваюцца са схільнасцю да расплаўлення і ўтварэння каверн.
Кавернозны туберкулёз лёгкіх
Развіваецца ў тых выпадках, калі прагрэсаванне іншых формаў (першасны комплекс, ачаговы, інфільтратыўны, гематагенны дысемініраваны туберкулёз) прыводзіць да фарміравання каверны, г. зн. стойкай паражніны распаду лёгачнай тканкі.
Фіброзна-кавернозны туберкулёз лёгкіх
«Лёгачныя сухоты» — з’яўляецца канчатковым этапам прагрэсуючага развіцця іншых формаў туберкулёзу лёгкіх. Характарызуецца наяўнасцю каверны або каверн з выяўленай фібрознай капсулай, фібрознымі зменамі ў легачнай тканцы і наяўнасцю паліморфных бронхагенных метастазаў рознай даўнасці.
Туберкулёзны плеўрыт
Плеўрыт, як правіла, з’яўляецца ўскладненнем туберкулёзу лёгкіх. Пераход туберкулёзнага працэсу на плеўру магчыма кантактным, лімфагенным і гематагенным шляхам.
Цыратычны туберкулёз
Разбурэнне лёгкага туберкулёзнай этыялогіі. Гэта канчатковы этап развіцця туберкулёзу лёгкіх. Разбуранае лёгкае — гэта цыратычны або кавернозна-цыратычны працэс, які ўзнік як следства гіпервентыляцыі лёгкіх у спалучэнні з туберкулёзнымі і нетуберкулезными запаленчымі зменамі або ў выніку татальнага паражэння лёгкага туберкулёзам з другасным фіброзам.
Іншыя формы
Туберкулёз, гартані, трахеі сустракаюцца рэдка.
Дыягностыка легачнай формы туберкулёзу
Звычайна дыягностыка легачнай формы туберкулёзу заснавана на аналізе. Да мінусаў гэтага метаду можна аднесці складанасці са зборам дастатковай колькасці матэрыялу, цяжкасці ў выяўленні мікабактэрый з-за гушчыні слізі. Акрамя таго, пацыент пры зборы мокроты павінен кашляць, што павялічвае рызыку для медыцынскіх работнікаў. Гэтыя недахопы дазволіў пераадолець просты і эфектыўны метад дыягностыкі лёгачных формаў туберкулёзу на аснове матэрыялу мазка з ротавай поласці. Метад заснаваны на тым, што ДНК мікабактэрый можа захоплівацца клеткамі эпітэлія ротавай паражніны і затым выяўляцца пры дапамозе  у мазку з ротавай поласці.
DOS
DOS (Disk Operating System — дыскавая аперацыйная сістэма) — сямейства аперацыйных сістэм для персанальных камп’ютараў. Арыентавана на ўжыванне дыскавых назапашвальнікаў, такіх як цвёрды дыск і дыскета.
Існавалі аперацыйныя сістэмы з такой назвай для вялікіх ЭВМ вытворчасці IBM і іх клонаў у 1960—1980-х гадах.
DOS для IBM PC-сумяшчальных камп’ютараў
DOS з’яўляецца адназадачнай аперацыйнай сістэмай. Пасля запуску кіраванне перадаецца прыкладной праграме, якая атрымоўвае ў сваё распараджэнне ўсе рэсурсы камп’ютара і можа ажыццяўляць увод/вывад з дапамогай як функцый аперацыйнай сістэмы, так і функцый базавай сістэмы ўводу/вываду (BIOS), а таксама працаваць з прыладамі напрамую.
DOS мае кансольную сістэму ўводу/вываду і падтрымлівае тры стандартных патокі: stdin, stdout і stderr.
DOS — 16-бiтная аперацыйная сістэма, якая працуе ў рэальным рэжыме, таму для пашырэння магчымасцей і пераадолення абмежаванняў рэальнага рэжыму былі створаны так званыя пашыральнікі DOS. Яны запускаюць праграмы ў абароненым 32-бiтным рэжыме і эмулююць зыходныя сэрвісы аперацыйнай сістэмы. Звычайна яны падтрымліваюць стандарт DOS Protected Mode Interface (DPMI). Самы вядомы пашыральнік — DOS/4GW, таксама шырока ўжываецца ў камп’ютарных гульнях.
Існуе некалькі галін DOS для ПК. Усе яны падобны па наборах каманд і базавай функцыянальнасцi, але адрозніваюцца прадукцыйнасцю, стабільнасцю работы і дадатковымі функцыямі.
Дыстрыбутывы DOS
З’яўленне FreeDOS, а таксама развіццё свабоднага праграмнага забеспячэння і асабліва DJGPP, выклікала з’яўленне поўнасцю свабоднага дыстрыбутыва DOS GNU/DOS. У яго склад уваходзяць папулярныя GNU-праграмы, такія як vim (тэкставы рэдактар), Arachne (вэб-браўзер, паштовы кліент і файлавы менеджар), OpenGEM (графічны карыстальніцкі інтэрфейс), разнастайныя сродкі распрацоўкі праграмнага забеспячэння для DOS. Яго аб'ём складае больш 70 Мб бінарных праграм, а таксама больш 200 Мб бінарных праграм і іх зыходных кодаў. GNU/DOS можа спатрэбіцца карыстальнікам старых камп’ютараў, жадаючым карыстацца самымі сучаснымі версіямі праграм, а таксама распрацоўшчыкам, якім неабходна поўнае кіраванне абсталяваннем камп’ютара.
Сакавік
Сакавік — трэці месяц Грыгарыянскага календара. Складаецца з 31 дня.
Праконсул (значэнні)
Праконсул:
Сакавік
У выданнях Францыска Скарыны падаецца народная назва сакавіка — марець, у «Храналогіі» А. Рымшы (1581) згадваецца як марецъ. Назва, ужываная ў сучаснай беларускай літаратурнай мове, засведчаная ў слоўніку Івана Насовіча (1870) у напісанні «соковикъ» і праілюстраваная прыказкаю «Які сакавік, такі і красавік». У газеце «Наша ніва» ўжываліся варыянты назвы: у 1907—1909 — марац, у 1910—1912 — сакавік (март); у далейшым — сакавік («дрэвы пачынаюць сок пускаць»). Але яшчэ ў 1913—1915 у газеце «Наша ніва» ўжывалася назва марац.
Гера
Гера (Ἥρα) — у старажытнагрэчаскай міфалогіі багіня, заступніца шлюбу, якая ахоўвае маці падчас родаў. Гера, трэцяя дачка Кронаса і Рэі, з’яўляецца жонкай Зеўса, свайго брата. Рымскі аналаг Геры — багіня Юнона.
Гера — самая магутная з багінь Алімпа, але і яна падпарадкоўваецца свайму мужу Зеўсу. Часта яна выклікае ў мужа гнеў, у асноўным сваёй рэўнасцю. Сюжэты шматлікіх старажытнагрэчаскіх міфаў будуюцца вакол бедстваў, якія Гера насылае на палюбоўніц Зеўса і іх дзяцей. Так, яна наслала атрутных змей на востраў, дзе жыла Эгіна і яе сын ад Зеўса, Эак. Гера таксама загубіла Семелу, якая нарадзіла бога Дыяніса ад Зеўса.
Увядзенне культу багіні Геры на Пелапанесе паданні прыпісваюць Фаранею.
Зеўс
Зеўс (Ζεύς) — у старажытнагрэчаскай міфалогіі бог неба, грому і маланак, які кіраваў усім светам. Галоўны з богаў-алімпійцаў, трэці сын тытана Кронаса і Рэі. Атрыбутамі Зеўса былі эгіда (шчыт), скіпетр, часам арол; месцазнаходжаннем лічыўся Алімп (Зеўс-Алімпіец). Брат Аіда, Гестыі, Дземетры і Пасейдона. Жонка Зеўса — багіня Гера (яна жа яго сястра), але ён часта змяняе ёй. Акрамя таго, ён размяркоўвае на дабро і зло на зямлі, часам яго асацыююць з лёсам, часам — сам выступае як істота, падуладная Мойрэ — лёсу. Ён можа прадбачыць будучыню. Ён узвяшчае наканаванні лёсу з дапамогай сноў, а таксама грому і маланак. Увесь грамадскі парадак быў пабудаваны Зеўсам, ён падарыў людзям законы, усталяваў уладу цароў, таксама ахоўвае сям'ю і хату, сочыць за захаваннем традыцый і звычаяў.
Паходжанне
Ён прыналежыць да трэцяга пакалення богаў, якія зрынулі другое пакаленне — тытанаў. Бацьку Зеўса Кронасу было прадказанна, што яму наканавана быць зрынутым уласным сынам, і, каб не быць зрынутым сваімі дзецьмі, ён кожны раз праглынаў толькі што народжанага Рэяй дзіцяці.
Рэя вырашылася, нарэшце, абдурыць мужа і ўпотай нарадзіла чарговага дзіця — Зеўса. Розныя версіі міфа завуць месцам нараджэння востраў Крыт (пячору Дыкта, або гару Дыкта, або гару Іда) або Фрыгію (гара Іда). Кронасу жа замест нованароджанага яна дала праглынуць запеленаты камень.
Па крыцкім варыянце міфа, Зеўс быў аддадзены на выхаванне курэтам і карыбантам, ускарміўшы яго малаком казы Амальтэі. Па наданні пячору ахоўвалі вартаўнікі, і кожны раз, калі маленькі Зеўс пачынаў плакаць, яны стукалі дзідамі ў шчыты, для таго каб гэта не пачуў Кронас.
Калі Зеўс вырас, па адным з варыянтаў міфа, ён, неапазнаны, стаў паслугачом-віначэрпіем у ўласнага бацькі і, па радзе тытаніды Меціды, даў яму ванітавае зелле (сумесь солі і гарчыцы), падмяшанае ў мядовы напой. З прыступам ваніт, Крон вывергнуў усіх раней паглынутых ім дзяцей, братоў і сясцёр Зеўса. Затым разам з Зеўсам яны пачалі дужанне з Кронасам. Бітва доўжылася 10 гадоў, але не выявіла пераможцу. Тады Зеўс вызваліў з Тартара цыклопаў і старукіх, якія пакляліся на вернасць Зеўсу. Нарэшце тытаны былі зрынутыя і зрынутыя ў бездань.
Тры брата — Зеўс, Пасейдон і Аід — падзялілі ўладу паміж сабой. Зеўсу дасталося панаванне на небе, Пасейдону — моры, Аіду — царства мёртвых. У перыяд патрыярхата Зеўс лакалізуецца на горы Алімп і мянуецца Алімпійскім.
Allium chloranthum
Распаўсюджанне
Распаўсюджанне: Ліван, Турцыя.
Вінкаўцы (Лідскі раён)
Вінкаўцы́ (, Винковцы) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Траццякоўскага сельсавета.
Праксіфея
Праксіфея (Πραξιθέα) — імя некалькіх персанажаў старажытнагрэчаскай міфалогіі:
Карма (былы пасёлак, Чэрыкаўскі раён)
Карма́ (, Корма) — былы пасёлак у Чэрыкаўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіў у склад Верамейскага сельсавета.
Ліквідаваны 31 жніўня 2010 года.
Зборная Панамы па футболе
Цяперашні склад
Статыстыка прыведзена станам на 6 чэрвеня 2018 года пасля матчу супраць Нарвегіі.
Спасылкі
Афіцыйны сайт федэрацыі
Юлія Біцукова
Юлія Біцукова (нар. ) — беларуская бадмінтаністка. Майстар спорту Рэспублікі Беларусь (2019).
Дасягненні
Чэмпіянат Беларусі па бадмінтоне
Адзіночны разрад
Парны разрад
Арагонская мова
Арагонская мова (idioma aragonés, luenga aragonesa) — гістарычная раманская мова іспанскай правінцыі Арагон. Раней лічылася дыялектам іспанскай, але сёння ўсё больш даследчыкаў разглядаюць яе як асобную мову.
Гісторыя
Да 1478 года арагонская мова ўжывалася як афіцыйная нароўні з каталонскай у каралеўстве Арагон. Пасля аб’яднання каралеўства з Кастыліяй пачала знікаць. У пачатку XX стагоддзя захавалася толькі ў вёсках на поўначы правінцыі. Час дыктатуры Франка стаў для гэтай мовы, як і для астатніх рэгіянальных моваў Іспаніі, цяжкім выпрабаваннем — яе фактычна забаранілі. Наступствы для мовы былі амаль фатальнымі. Апошні перапіс паказаў, што на арагонскай, як на роднай мове, размаўляе каля 10 тысяч чалавек. Яшчэ каля 20 тысяч трошкі ведаюць яе ці ўжываюць як другую мову (гэта стала магчыма дзякуючы руху за выратаванне і развіццё мовы — так званы, «рух араганесістаў»).
Нацыянальная партыя Інданезіі
Падстава партыі
Партыя была заснавана ў Бандунгу 4 ліпеня 1927 года групай інданезійскіх нацыяналістаў на чале з Ахмедам Сукарна. Спачатку звалася Інданезійскай нацыянальнай асацыяцыяй, у маі 1928 года назва была зменена. Нароўні з агульнадэмакратычнымі вымогамі абвясціла лозунг змагання за палітычную і эканамічную незалежнасць Інданезіі. На думку кіраўніцтва партыі, вызваленне Інданезіі ад галандскага панавання магло быць дасягнута шляхам шырокіх народных агульнанацыянальных дзеянняў, але без ужывання гвалту. Партыя праводзіла палітыку адмовы ад супрацы з каланіяльнымі ўладамі, распрацавала сваю сацыяльна-эканамічную праграму. Да канца 1929 года ў партыі было больш 10 тысяч членаў. Узрост уплыву Нацыянальнай партыі ў краіне выклікаў рэпрэсіі з боку каланіяльных улад. У 1930 годзе былі арыштаваны Сукарна і іншыя лідары партыі, яе дзейнасць была фактычна паралізавана і праз год яна самараспусцілася.
Партыя падчас кіравання Сукарна
Пасля абвяшчэння незалежнасці Інданезіі Нацыянальная партыя пачала аднаўляцца як адзіная ў краіне праўрадавая партыя. Аднак, ужо 22 жніўня 1945 года яе фармаванне было прыпынена прэзідэнтам Сукарна.
29 студзеня 1946 года на з'ездзе ў Кедзіры (Усходняя Ява) партыя была адноўлена, яе нефармальным лідарам застаўся Сукарна, які лічыўся, згодна інданезійскай канстытуцыі, беспартыйным. У якасці праграмы нацыянальнага аб'яднання і пабудовы незалежнай інданезійскай дзяржавы прыняла пяць прынцыпаў, высунутых Сукарна — інданезійскі нацыяналізм, інтэрнацыяналізм ці гуманізм, дыскусія ці дэмакратыя, сацыяльны дабрабыт і вера ў Бога.
Лідары партыі з 1945 года знаходзіліся на ключавых пастах ва ўрадзе, у 1952—1957 годах (з перапынкам у паўгода ў 1955—1956 годах) узначальвалі ўрада Інданезіі. Пасля выбараў 1955 года ўзмацнілася ўнутрыпартыйнае змаганне.
У маі 1950 года ў партыі адбыўся раскол, ад яе адлучылася Нацыянальная народная партыя.
У жніўні 1958 года частка левага крыла выйшла з партыі і ўтварыла Партыю Інданезіі.
У 1960 годзе генеральным старшынём партыі быў абраны лідар левага крыла Алі Састрааміджоя. Ідэалагічным грунтам Нацыянальнай партыі з'яўляўся мархаэнізм (ад «мархаэн» — просты чалавек) — распрацаваны Сукарна адменнік дробнабуржуазнага сацыялізму. Праграма партыі (1952 г.) утрымвала шэраг сацыяльных вымогаў: ліквідацыя феадальных перажыткаў, нацыяналізацыя важных галін прамысловасці, падвышэнне жыццёвага ўзроўня насельніцтва і др.
Партыя пасля 30 верасня 1965 года
Пасля падзей 30 верасня 1965 года левае крыло на чале з старшынём партыі Састрааміджоя на пазачарговым з'ездзе (красавік 1966 г.) было ўхілена з кіроўных органаў партыі. Да кіраўніцтва партыяй прыйшлі дзеячы, гатовыя супрацоўнічаць з новым рэжымам генерала Мухамеда Сухарта. У гэты перыяд уплыў партыі рэзка панізіўся. Разам з іншымі палітычнымі партыямі і праўрадавай арганізацыяй Голкар брала ўдзел у выбарах 1971 года, дзе паказала трэці вынік, але набрала менш за 7 працэнтаў галасоў і не была дапушчана ў парламент. У 1973 годзе Нацыянальная партыя злілася з партыямі Хрысціянскай, Каталіцкай, Мура і Лігай абаронцаў незалежнасці Інданезіі ў Дэмакратычную партыю Інданезіі.
Аднаўленне партыі ў 1990-х гадах
У 1995 годзе партыя была створаны Інданезійскі нацыянальны саюз, у 1998 годзе, пасля падзення дыктатуры Сухарта, ён быў ператвораны ў Інданезійскую нацыянальную партыю мархаэнізму, пад гэтай назвай партыя брала ўдзел у выбарах 1999 года.
1981 год у гісторыі музыкі
1981 год быў адзначаны шэрагам музычных падзей.
Сквірцы
Скві́рцы (, Сквирцы) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Язненскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Чарневічы, пазней у складзе гміны Язна Дзісенскага павета Віленскага ваяводства.
Кікудзо Кісака
(木坂 規矩三) — былы японскі футбаліст. У 1923 годзе выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Філіп I
Філіп I можа адносіцца да наступных манархаў:
Мсцёра
Мсцёра (Мстёра) — пасёлак гарадскога тыпу, цэнтр муніцыпальнага ўтварэння Пасёлак Мсцёра ў Вязнікоўскім раёне Уладзімірскай вобласці Расіі. Размешчаны на рацэ Мсцёрцы (каля яе ўпадзення ў раку Клязьму), за 14 км ад чыгуначнай станцыі Мсцёра на сучасным ходзе Транссіба.
Насельніцтва — 3834 чал. (2021). Статус пасёлка гарадскога тыпу Мсцёра мае з 1935 года.
3 ліпеня
3 ліпеня — сто восемдзесят чацвёрты (сто восемдзесят пяты ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Валосавіцкі сельсавет (Лепельскі раён)
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Валосавіцкі (Валасевіцкі) сельсавет у складзе Лепельскага раёна Барысаўскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Валосавічы (Валасевічы). З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Полацкай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Лепельскім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Лепельскай акругі. 3 верасня 1937 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Весялоўскага нацыяльнага польскага сельсавета. З 20 лютага 1938 года ў складзе Віцебскай вобласці. 23 лістапада 1959 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Ляхавіцкага сельсавета, у склад Палянскага сельсавета перададзены 6 населеных пунктаў (Азерцы, Акцябрск, Зялёны Востраў, Ленінск, Сяргееўшчына, Тадуліна). 7 ліпеня 1961 года ў склад сельсавета з Красналуцкага сельсавета перададзены 3 населеныя пункты (Валатоўкі, Вобалачча і Карсаўшчына). На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 27 населеных пунктаў.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 946 чалавек, з іх 95,9 % — беларусы, 2,5 % — рускія, 0,7 % — украінцы.
Гамяюк
Гамяюк (Гаміюк, Гаме́йка) — глыбокі яр у цэнтральнай частцы Гомеля, рэчышча колішняга правага прытока Сожа.
Гэта адзін з найбуйнейшых яроў, якія ўтвораныя даўнейшымі ручаямі ці рэчкамі, што бралі свой пачатак з колішняга ледавіковага возера, на месцы якога ў XIX — сярэдзіне XX ст. было Гарэлае балота (у раёне цяперашняга чыгуначнага вакзала).
Ад назвы «Гамяюк» выводзіцца летапісная назва «Гомій» (згадваецца пад 1142 г.). Яна з цягам часу эвалюцыянавала ў сучасную форму «Гомель».
Назва
Рачная назва балцкага паходжання.
Больш аўтэнтычны варыянт той, што засведчаны найраней, — «Гаме́йка», Homéjka («od Homejki», «w Homejku»).
Канчатак -ейка часта ўзнікаў на месцы ранейшага балцкага -ēja, як у падняпроўскіх гідронімах Вядзейка — Vedēja, Мярэйка — Merēja, Рыпейка — Rupēja, але мог дадавацца і да бессуфіксальнай асновы.
Корань такі ж, што і ў літоўскіх гідронімах Gamė, Gamenta, Gamena, Gomerta. Ён звязаны з літоўскім gamalas «камяк», gomulti «камячыць» з семантыкай сціскання, далей да індаеўрапейскага *gem- «хапаць, сціскаць». Адпачатная балцкая форма мела быць або *Gamēja, або блізкая да літ. Gamė.
Кіпятка
Кіпя́тка — рака ў Зэльвенскім раёне Гродзенскай вобласці, левы прыток ракі Зэльвянка (басейн Нёмана).
Гамяюк
Назва
Гідронім з таго ж семантычнага шэрагу, што і балцкія назвы рэк тыпу Горадзен (> Гараднічанка), Жлобін, якія ўрэшце ўзыходзяць да каранёў *gher(d)- «ахопліваць; агароджваць», *gleb(h)- «сціскаць». Мяркуецца, што такія назвы адлюстроўваюць канфігурацыйныя асаблівасці адпаведнай ракі ці возера.
З тэрытарыяльна бліжэйшых балцкіх гідронімаў — назвы возера Чэчэль (каля Веткі), рэк Ачоса, Чачора, Віхолка (прытокі Іпуці).
Існуюць і іншыя версіі, апроч балцкай. Корань «гом» інтэрпрэтуюць як праславянскі са значэннем «узвышша над ярам, нізінай» (звязаны з тым жа індаеўрапейскім *gem-), а суфікс «-юк» як сцёрты да непазнавальнасці або вельмі старажытны інтэрнацыянальны геаграфічны тэрмін са значэннем «вада», «рака».
Кіпятка
Назва
Балцка-яцвяжскімі таксама з'яўляюцца назвы ракі Зэльва (у яе Кіпятка ўцякае) і яе прытокаў Шчыба, Сасва.
Водаапісанне
Даўжыня 8 км. Пачынаецца каля вёскі Янаўшчына, упадае ў Зэльвянку за 2 км на поўнач ад гарадаскога пасёлка Зэльва.
Гамяюк
Гістарычныя звесткі
У «канфесатах» (пратаколах допытаў) палонных казакоў пад Гомелем ліпеня 1649 г. паведалялася аб планах паўстанцаў напасці «od Homejki, rzeki» («ад Гамейкі, ракі»).
Кіпятка
Водаапісанне
На працягу 5,8 км каналізаваная: ад вёскі Холстава да аграгарадка Бародзічы (3,8 км) і ад гарадскога пасёлка Зэльва да вусця (2 км).
Гамяюк
Гістарычныя звесткі
Рэляцыя аб аблозе Гомеля казакамі ў чэрвені 1651 г. паведамляе, што казацкія загоны, намагаючыся ўзяць Гомель, «у Гамяйку (Гамейцы) раз 15 на штурм хадзілі».
У XIX ст. у ніжняй частцы яра, што адрэзаная ад яго верхніх рукавоў вуліцай, быў створаны штучны вадаём, які ўпрыгожыў парк Паскевічаў. Гэты вадаём, вядомы як «Лебядзіная сажалка», застаецца і сёння адным з найбольш маляўнічых куткоў прысожскага парка ў Гомелі.
Праз сажалку перакінутыя два масты — Верхні (пешаходны) і Ніжні ў выглядзе аркі, з якіх можна назіраць за лебедзямі. Леў Вінаградаў у 1900 г. апісваў Верхні мост як даўгую ажурнай работы жалезную канструкцыю, перакінутую праз рэчку над векавымі дрэвамі, а саму рэчку называў ярам («оврагомъ»). Падобным чынам гэты мост апісваўся і ў кнізе Фёдара Жудро, Ісака Сербава і Дзмітрыя Даўгялы 1911 г., а рэчка называлася ровам («рвомъ»).
Увесну 1941 г. рэчышча Гамеюка («древней гомельской реки Гомеюк») планавалі даследаваць і апісаць удзельнікі краязнаўчага гуртка 2-й школы імя Сталіна г. Гомеля. Перад адыходам немцаў з Гомеля 22-23 лістапада 1943 г. тут — «на дне і па краях яра каля аранжарэй паблізу пешаходнага моста» — немцы расстралялі 12 чалавек, што ўхіляліся ад прымусовай эвакуацыі.
За верхнімі рукавамі Гамеюка замацавалася назва «Кагальны роў».
Красавік
Красавік — чацвёрты месяц Грыгарыянскага календара. Складаецца з 30 дзён.
Назва месяца па-лацінску Aprilis паходзіць або ад слова aperire (адчыняць, раскрываць — расліны распускаюцца) або ад этрускага імя Apru багіні Афрадыта.
У выданнях Ф. Скарыны падаецца народная назва красавіка — кветень, таксама яна згадваецца ў «Храналогіі» А. Рымшы (1581). Назва, ужываная ў сучаснай беларускай літаратурнай мове, засведчаная ў слоўніку Івана Насовіча (1870) у напісанні «красовикъ» і праілюстраваная прыказкаю «Які сакавік, такі і красавік». У газеце «Наша ніва» ўжываліся варыянты назвы: у 1907—1908 — апрыль, у 1909 — апрэль, у 1910—1912 — красавік (апрыль); з 1913 — красавік.
Вялічкі (Лідскі раён)
Да 30 жніўня 1957 года вёска ўваходзіла ў склад Ганчарскага сельсавета.
На паўночным беразе Вялічкаўскага возера, паблізу р. Лідзея, на пясчаным узгорку размешчана паселішча эпохі бронзы і прасочваюцца сляды другога паселішча.
Collegium Nobilium (Вільня, езуіты)
Collegium Nobilium (Калегіум нобіліум; Collegium Nobilium et Seminarium Szyszkovianum) — элітарная сярэдняя навучальная ўстанова ордэна езуітаў у Вільні. Брала пачатак з заснаванага ў 1740 годзе стольнікам лідскім Д. К. Шышкам канвікта (бурсы) пры Віленскай акадэміі для ўтрымання 7 падлеткаў з незаможнай шляхты. З прыняццем сыноў багатай шляхты канвікт у 1552 годзе пераўтвораны Адамам Абрамовічам у калегіум са сваім складам выкладчыкаў і незалежнымі ад акадэміі вучэбнымі планамі, уласнай бібліятэкай. З 1765 года існаваў незалежна ад акадэміі, яго рэктар падначалены непасрэдна правінцыялу езуітаў. Вучылася каля 50 вучняў, у асноўным з багатых шляхецкіх родаў (Тышкевічаў, Агінскіх, Пузынаў, Валовічаў і інш.). У калегіуме навучалі польскай, лацінскай, нямецкай, французскай мовам, паэтыцы, рыторыцы, арыфметыцы, геаметрыі, трыганаметрыі, астраноміі, гісторыі, геаграфіі, музыцы, танцам, маляванню. Існаваў да 1775 года, калі на яго месцы Адукацыйная камісія адчыніла канвікт для сыноў незаможнай шляхты.
Мярэжа
Мярэжа — традыцыйная рыбалоўная снасць. Складаецца з двух сеткавых мяшкоў конусападобнай формы, нацягнутых на абручы. Першы (самы вялікі) абруч робіцца ў выглядзе аркі. У ім жа (у мярэжах вялікага памеру і ў іншых абручах) замацоўваецца сеткавы конус — горла, які перашкаджае выхаду рыбы. Мяшкі мярэжы змяшчаюцца ў вадзе скіраванымі горламі адзін да аднаго і злучаюцца сеткавай перагародкай, якая накіроўвае ў іх рыбу.
Мярэжы ставілі пераважна на азёрах, часам па некалькі ў рад.
1940 год у гісторыі кіно
1940 год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.
Іван Яўцеевіч Палякоў
Іва́н Яўце́евіч Паляко́ў (25 лістапада 1914 года, Гомель — 8 лютага 2004 года, Мінск) — савецкі, беларускі партыйны і дзяржаўны дзеяч, старшыня Гомельскага аблвыканкама (1956—57), першы сакратар Гомельскага абкама КПСС (1957—64), першы сакратар Мінскага абкама КПСС (1964—77), Старшыня Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР, намеснік Старшыні Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР (1977—85).
Біяграфія
Скончыў ВПШ пры ЦК ВКП (б) у 1949 годзе.
З 1939 года на камсамольскай рабоце,
У 1942—1943 гг. — Удзельнік партызанскага руху на тэрыторыі Беларускай ССР.
У пасляваенны перыяд знаходзіўся на камсамольскай і партыйнай рабоце — першы сакратар Гомельскага, Мінскага абкамаў камсамола, з 1949 года ўзначальваў Віцебскі гаркам, Рэчыцкі райкам партыі.
У 1956—1957 гг. старшыня выканкама Гомельскага абласнога Савета,
У 1964—1977 гг. першы сакратар Мінскага абкама КП Беларусі,
У 1977—1985 гг. Старшыня Прэзідыума Вярхоўнага Савета Беларускай ССР, намеснік старшыні Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР.
Член ЦК КПСС у 1966—86 гг. (Кандыдат у члены ЦК КПСС у 1961—66 гг.). Член КПСС з 1940 года.
Дэпутат Савета Саюза Вярхоўнага Савета СССР 5—11 скліканняў (1958—1989) ад Мінскай вобласці.
З 1985 года — на пенсіі.
Флараліі (значэнні)
Флараліі (ludi florales) — шматзначнае слова лацінскага паходжання, якое можа адносіцца да:
Блізкаўсходні паход манголаў
Блізкаўсходні паход манголаў пад камандаваннем Хулагу (1256—1260) — адзін з найбуйнейшых заваявальных паходаў мангольскай арміі, накіраваны супраць іранскіх ісмаілітаў-нізарытаў, халіфата Абасідаў, сірыйскіх Аюбідаў і мамлюкаў Егіпта; паколькі вялікую ролю ў дзеяннях супраць блізкаўсходніх мусульман адыгралі цэнтральнаазіяцкія хрысціяне-нестарыяне, а саюзнікамі манголаў былі ўдзельнікі Сёмага крыжовага паходу, некаторымі гісторыкамі (Р. Грусэ, Г. У. Вярнадскі, Л. М. Гумілёў) названы Жоўтым крыжовым паходам.
Падрыхтоўка да паходу
Мункэ, абвешчаны каганам Мангольскай дзяржавы ў 1251 годзе, прыняў рашэнне працягнуць войны супраць імперыі Сун і незаваяваных дзяржаў Блізкага Усходу. Адной з нагод для блізкаўсходняга паходу паслужыла скарга, пададзеная Мункэ жыхарамі Казвіна і горных раёнаў Персіі на шкоду, якую нанеслі ім ісмаілітамі-нізарытамі (вядомымі на Захадзе як асасіны, а на Усходзе — як мульхіды, гэта значыць ератыкі). Паводле Рашыд ад-Дзіна, «з-за таго, што многія з тых, хто шукаў правасуддзя на несправядлівасць ератыкоў, перадалі сябе на [яго] найвысакародную волю, Менгу-каан у год быка адправіў у вобласці таджыкаў супраць ератыкоў свайго [малодшага] брата Хулагу-хана». На ісмаілітаў і багдадскага халіфа жаліўся хану і мангольскі военачальнік Байджу, які абгрунтаваўся ў паўночным Іране. Мункэ загадаў Хулагу разбурыць горныя крэпасці ісмаілітаў, скарыць лураў і курдаў, заваяваць уладанні халіфа, калі той не праявіць пакору.
Колькасць войскаў
Джувейні, а ўслед за ім і Рашыд ад-Дзін, паведамляюць, што кожны ўлус павінен быў паставіць у армію Хулагу па два чалавекі з кожнага дзясятка воінаў. Але гэта можа быць толькі фігура маўлення, якая азначае, «вельмі вялікае войска», з-за таго, што той жа выраз сустракаецца ў Джувейні пад 1246 годам, калі Гуюк адпраўляў Ілджыдая на вайну супраць ісмаілітаў.
Удзел хрысціян
Хулагу сімпатызаваў будыстам, але ў цэлым выкарыстоўваў прыхільнікаў розных рэлігій у сваіх палітычных мэтах. Аднак яго старэйшая жонка, уплывовая Дакуз-хатун, была хрысціянкай і заступніцай хрысціян. Найман Кітбука быў нестарыянінам. Нарэшце, у саюз з манголамі ўступіў кароль Кілікійскай Арменіі Хетум I, які ў 1248 г. адпраўляе свайго старэйшага брата Смбата Спарапета (Смбат Гундстабл) у мангольскую сталіцу Каракарум, а пазней, па запрашэнні вялікага хана Мункэ, сам адправіўся ў дарогу. Армянскі кароль правёў у гасцях у хана пятнаццаць дзён, атрымаўшы вызваленне ад падаткаў і гарантыі ваеннай дапамогі, пасля чаго вярнуўся ў Кілікію. Ён таксама змог прыцягнуць да саюза з манголамі антыяхійскага князя Баэмунда, выдаўшы за яго замуж сваю дачку. Да мангольскай войска таксама далучыліся хрысціяне Блізкага Усходу, асірыйцы і грэкі, якія бачылі ў манголах вызваліцеляў.
Выступленне войскаў
Хулагу пакінуў Манголію ў кастрычніку 1253 года, але рухаўся вельмі павольна. У 1254 годзе ён быў у Алмалыку і Улуг-Іве ў кіраўніцы Чагатайскага ўлуса Эргэнэ-хатун, а ў верасні 1255 года яго прымаў каля Самарканда мангольскі намеснік Маверанахра Мас'уд-бек, сын Махмуда Ялавача. Такі павольны рух быў звязаны з процідзеяннем главы Улуса Джучы Бату, які не жадаў прапускаць імперскую армію за Амудар'ю, тэрыторыю за якой разглядаў як сферу ўплыву Джучыдаў. Не апошнюю ролю адыгрывала пазіцыя Берке, брата Бату, які заявіў: ''«Мы ўзвялі Менгукана, і чым ён нам адплаціў за гэта? Тым, што адплачвае нам злом супраць нашых сяброў, парушае нашы дагаворы… і прэтэндуе на ўладанні халіфа, майго саюзніка… У гэтым ёсць нешта гнюснае»''. Мункэ не жадаў сварыцца з Бату, таму да смерці апошняга (1255/1256) рашучага наступу не прадпрымалася. Тым не менш, яшчэ ў жніўні 1252 года з Манголіі выступіў авангард пад камандаваннем Кіт-Буга-наёна колькасцю ў 12 тысяч, які з сакавіка 1253 года дзейнічаў супраць ісмаілітаў у Кухістане і аблажыў крэпасць Гірдэкух.
Разгром нізарытаў
У студзені 1256 года Хулагу, папоўніўшы сваю армію джучыдскімі падраздзяленнямі, пададзенымі Сартакам, фарсіраваў Амудар'ю і аблажыў нізарыцкія крэпасці ў Кухістане (Эльбурс). Не спадзяючыся толькі на ваенную сілу, Хулагу пачаткаў і дыпламатычны наступ, запатрабаваўшы ад імама нізарытаў Рукн-ад Дзіна Хуршаха капітуляцыі. Сярод ісмаілітаў існавала прамангольская партыя, да якой належалі вядомы персідскі навуковец Насір ад-Дзін ат-Тусі і ўрач Мувафік ад-Даўлэ, дзед Рашыд ад-Дзіна, знакамітага міністра дзяржавы Хулагуідаў. Пад уплывам гэтай партыі Хуршах пагадзіўся здаць крэпасці ў абмен на захаванне жыцця і ўладанняў. Аднак, як толькі Хулагу адчуў, што Хуршах спрабуе выгадаць час і зацягвае перамовы, ён пачаў штурм крэпасці Меймундзіз, у якой знаходзіўся імам. У выніку, Хуршах вымушаны быў здацца. Хулагу адправіў яго ў Манголію, да Мункэ, які павінен быў вырашыць лёс Хуршаха. Па дарозе, у Сярэдняй Азіі, 9 сакавіка 1257 года Рукн ад-дзін Хуршах, мабыць, па тайным загадзе Мункэ, быў забіты. У той жа час, Насір ад-дзін ат-Тусі стаў саветнікам і асабістым астролагам Хулагу.
Большасць ісмаіліцкіх крэпасцей у Кухістане здалася без бою на працягу года і была разбурана. Толькі нешматлікія, у тым ліку знакаміты Аламут, які капітуляваў 15 снежня 1256 года, аказалі нязначнае супраціўленне. Найбольш складана прыйшлося манголам пры аблозе Гірдэкуха, якая доўжылася некалькі гадоў.
Гісторык Джувейні, які служыў Хулагу, азнаёміўся з багатым кнігасховішчам Аламута. Рукапіс «Сергузашт-і сеідна», які захоўваўся там і быў прысвечаны жыццю Хасана ібн Сабаха, Джувейні выкарыстаў у сваім сачыненні. Яму ўдалося захаваць бібліятэку ад разрабавання, аднак ён асабіста спаліў тую частку запісаў, дзе прыводзілася ісмаіліцкая дагматыка.
Заваяванне Багдада
Скончыўшы з нізарытамі, Хулагу запатрабаваў пакоры ад багдадскага халіфа аль-Мустасіма. Халіф, які саманадзейна адпрэчыўшы ўльтыматум мангольскага камандуючага, не маў, аднак, сіл, каб яму супрацьстаяць. Сярод саноўнікаў, якія атачалі халіфа, не было адзінства наконт захадаў, якія трэба распачаць для абароны краіны. Да таго ж аль-Мустасім адмовіўся выплаціць дараванне наёмнаму войску, і яно было распушчана.
Палявая армія Абасідаў пад камандаваннем Фатх ад-Дзіна ібн Кера пацярпела паражэнне на беразе Тыгра ад войскаў Байджу. У пачатку 1258 года Хулагу, Байджу і Кітбука завяршылі акружэнне Багдада. Спачатку ў дзеянне ўступілі аблогавыя прылады, а затым пачаўся штурм. Да сярэдзіны лютага горад быў у руках манголаў. Разні, якая была распачата ў горадзе, пазбеглі хрысціяне (па просьбе нестарыянкі Дакуз-хатун, старэйшай жонкі Хулагу) і яўрэі, якіх манголы разглядалі як сваіх саюзнікаў, паколькі пры халіфах яны былі прыгнечаны. аль-Мустасім, які здаўся ў палон, па загадзе Хулагу вымушаны быў паказаць тайныя скарбніцы абасідскіх кіраўнікоў, а затым, 20 лютага, быў пакараны смерцю. Візіру і сахіб-дывану, пакінутым на сваіх пасадах, а таксама іншым чыноўнікам, прызначаным Хулагу, было загадана «аднавіць Багдад, ачысціць горад ад забітых і мёртвых жывёл і зноў адкрыць базары». Бука-Тэмур быў адпраўлены скараць паўднёвую частку Ірака Арабскага і Хузестан.