cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Шчаўе маршчакаватае
Гаспадарчае значэнне і прымяненне
Лісце прыдатнае ў ежу ў якасці гародніны, можа ўжывацца ў сырым або адвараным выглядзе, як шпінат. Расліна можа згадвацца пад назвай «англійскі шпінат».
Дзмітровіч
Дзмітровіч — беларускае прозвішча.
NGC 4984
NGC 4984 (іншыя абазначэнні — MCG -2-34-4, 2SZ 6, IRAS13062-1514, PGC 45585) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Паўднёваславянскія мовы
Паўднёваславя́нскія мовы — група славянскіх моў, у цяперашні час распаўсюджаная ў Паўднёва-Усходняй Еўропе, на Балканскім паўвостраве. [[Выява:Dialectos de las lenguas eslavas meridionales.PNG|thumb|290px|Паўднёваславянскі дыялектны кантынуум:
]]
Класіфікацыя
Моўная супольнасць паўднёваславянскіх моў меней відавочная, чым заходнеславянскіх і ўсходнеславянскіх. Сучасныя паўднёваславянскія мовы дзеляцца на дзве прыкметна розныя падгрупы: заходнюю (славенская, серба-харвацкі дыялектны кантынуум) і ўсходнюю (балгарская і македонская). Імаверныя прычыны значных адрозненняў паміж імі:
Асноўныя рысы
Самым відавочным адрозненнем паўднёваславянскіх моў ад усходне- і заходнеславянскіх з'яўляецца захаваная сістэма спражэння дзеясловаў з мноствам прошлых часоў (імперфект, аорыст, плюсквамперфект), у якой, аднак, інфінітыва або зусім няма (у балгарскай), або яго выкарыстанне абмежавана. Для ўтварэння складаных форм будучага часу ў якасці дапаможнага дзеяслова ўжываецца не «быць» ці «мець» (як, напрыклад, у беларускай ці ўкраінскай), а «хацець».
Спрошчана скланенне (у балгарскай да поўнага знікнення склонаў, рэшткі якіх захоўваюцца толькі для займеннікаў і ў фразеалагізмах; у сербска-харвацкіх мовах супалі давальны, творны і месны склоны множнага ліку).
Але з сучаснай літаратурнай рускай (расійскай) мовай паўднёваславянскія маюць пэўнае падабенства, звязанае з многавяковым уплывам на рускую мову царкоўнаславянскага пісьменства, чые традыцыі праніклі ва ўсе элементы мовы: фанетыку, лексіку, словаўтварэнне і інш.
Анегінская страфа
Ане́гінская страфа́ — створаная А. Пушкіным чатырнаццацірадковая страфа з рыфмоўкай АбАбВВггДееДжж. Складаецца з трох цесна звязаных паміж сабой чатырохрадкоўяў з перакрыжаванай, сумежнай і апаяснай рыфмоўкай і заключнага двухрадкоўя — коды. Дзякуючы мужчынскім рыфмам кода гучыць энергічна, мае звычайна афарыстычны характар. Анегінская страфа надзвычай ёмістая і гнуткая, што дапамагае лепшай перадачы эпічнага зместу вялікіх па аб'ёме твораў (паэма, раман вершаваны). А. Пушкін напісаў анегінскай страфой асноўны свой твор — вершаваны раман «Евгений Онегин» (адсюль і назва). Пазней ёю карыстаўся М. Лермантаў (паэмы «Тамбовская казначейша», «Моряк»), некаторыя іншыя рускія паэты.
Бабка (рака)
Ба́бка — рака ў Салігорскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, левы прыток Лані (басейн Дняпра). Даўжыня 8 км.
Пачынаецца за 2 км на паўднёвы захад ад вёскі Вейна, вусце за 1,8 км на паўднёвы захад ад вёскі Пузічы. Цячэ па лясістай забалочанай мясцовасці.
Сацыяльная адаптацыя
Сацыяльная адаптацыя (лац.: adaptare — прыстасоўваць) — працэс прыстасавання чалавека (групы, суполкі) з сацыяльным асяроддзем.
Падчас сацыяльнай адаптацыі асобай паступова выпрацоўваюцца і актуалізуюцца такія якасці, што забяспечваюць выжыванне. Адначасова чалавек актыўна ўздзейнічае на новыя ўмовы і абставіны, кантралюе і рэгулюе іх. Працэс адаптацыі можа быць татальны пры пэўнай змене навакольнага асяроддзя і мэтавы (змена работы і інш.). У псіхалагічных і сацыяльных адносінах важна ўлічваць асаблівасці адаптацыі чалавека да працяглага ўздзеяння неспрыяльных фактараў (стрэсараў). Адаптацыйны сіндром, які ўзнікае пры гэтым, уяўляе сабой сукупнасць асноўных рэакцый і ў сваім развіцці праходзіць стадыі трывогі, супраціўляльнасці, аднаўлення. Сацыяльная адаптацыя цесна звязана з асваеннем і прыняццем індывідам нормаў і каштоўнасцей таго грамадства, да якога ён належыць, утвараючы адзіны працэс сацыялізацыі. Аднак калі сацыялізацыя працягваецца практычна ўсё жыццё, то адаптацыя можа мець лакальны маштаб і адбывацца ў кароткія тэрміны.
У працэсе сацыякультурнай адаптацыі індывід праступова прыстасоўваецца да патрабаванняў канкрэтнай культуры, усяго грамадства. Адным з найбольш важных момантаў адаптацыі з'яўляецца ўзгадненне ўласных поглядаў, стэрэатыпаў паводзін з рэальнымі магчымасцямі навакольнага фізічнага і культурнага асяроддзя.
Вэрхы (Камінь-Кашырскі раён)
Вэрхы (Верхи́) — вёска ў Камінь-Кашырскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Підгірнэ (Новамыкалаіўскі раён)
Підгірнэ (Підгі́рне) — вёска ў Новамыкалаіўскім раёне Запарожскай вобласці Украіны.
Луіс Інасіу Лула да Сілва
Луіс Інасіу Лула да Сілва (Luiz Inácio Lula da Silva; нар. ) — бразільскі палітык. Прэзідэнт Бразіліі (2003—2011, з 2023).
Біяграфія
З часоў удзелу ў прафсаюзным руху вядомы больш не па прозвішчы, а па мянушцы «Лула», якое з’яўляецца памяншальнай формай ад імя Луіс. Пазней гэты элемент быў афіцыйна ўключаны ў склад прозвішча.
Сузаснавальнік і ганаровы старшыня сацыялістычнай Партыі рабочых. Шэсць разоў удзельнічаў у прэзідэнцкіх выбарах. Першыя тры разы (у 1989, 1994 і 1998 гадах) прайграў. Быў абраны ў 2002 годзе і перавыбраны ў 2006 годзе, зноў абраны ў 2022 годзе. На прэзідэнцкіх выбарах 2010 года падтрымаў Дылму Русеф — былую міністра энергетыкі і кіраўніка адміністрацыі.
Прэзідэнт Федэратыўнай Рэспублікі Бразілія з 1 студзеня 2003 па 1 студзеня 2011 гг.
У 2016 годзе яму прад’явілі абвінавачванне ў адмыванні грошай. Акрамя таго, яго абвінавачвалі ў атрыманні вілы ў падарунак ад кампаніі, якая працавала з нафтавай кампаніяй Petrobas. Пасля прад'яўлення абвінавачвання Да Сілва паспрабаваў уладкавацца ва ўрад, што гарантавала б яму недатыкальнасць. Суд забараніў браць яго на працу. Прэзідэнт краіны Дылма Русеф, якая хацела наняць да Сілву, неўзабаве таксама была адхіленая ад пасады. У ліпені 2017 года Луіса Інасіу Лула да Сілву прысудзілі да дзевяці з паловай гадоў турэмнага зняволення. У лістападзе 2019 года выйшаў на волю. У сакавіку 2021 года Федэральны вярхоўны суд Бразіліі адмяніў усе абвінавачанні на яго адрас.
У другім туры прэзідэнцкіх выбараў у Бразіліі 30 кастрычніка 2022 года перамог дзеючага кіраўніка дзяржавы Ж. Балсанару.
Катастрофа Convair 880 пад Плейку
Катастрофа Convair 880 пад Плейку — авіяцыйная катастрофа пасажырскага самалёта Convair CV-880-22M-21 ганконгскай авіякампаніі Cathay Pacific, якая адбылася ў чацвер 15 чэрвеня 1972 года ў Рэспубліцы В’етнам у 55 кіламетрах паўднёва-ўсход ад Плейку. Загінуў 81 чалавек.
Самалёт
Convair CV-880-22M-21 з завадскім нумарам 22-7-1-53 (53-і па ліку CV-880 з усяго 65 пабудаваных) быў пабудаваны ў 1961 годзе і на перыяд выпрабаванняў атрымаў рэгістрацыйны нумар N8490H. Пасля завяршэння неабходных праверак, лайнер прайшоў перарэгістрацыю, у выніку якой бартавы нумар змяніўся на YV-C-VIA, і быў прададзены ў Венесуэлу авіякампаніі Viasa, у якую паступіў 1 жніўня 1961 года. Авіялайнер меў напрацоўку 13295 гадзін, калі 1 ліпеня 1967 года перайшоў да новага ўладальніка — авіякампаніі Cathay Pacific (Ганконг), бартавы нумар пры гэтым змяніўся на VR-HFZ. Па даных на 11 мая 1972 года, калі ў апошні раз быў атрыманы сертыфікат тэхнічнага абслугоўвання, напрацоўка самалёта складала 29139 гадзін, а на момант катастрофы — 29434 гадзіны.
Пры вылеце самалёт меў масу 178627 фунтаў пры ўсталяванай максімальнай узлётнай масе 193000 фунта, а цэнтроўка складала 29.7% САХ, што таксама знаходзілася ў межах дапушчальнага. На момант катастрофы лайнер па ацэнцы меў масу каля 162627 фунтаў пры цэнтроўцы 29.1%.
Экіпаж
У гэтым палёце камандзір таксама выконваў абавязкі пілота-інструктара, правяраючы працу другога пілота. На момант здарэння экіпаж працаваў ужо 13 гадзін 35 хвілін. У салоне знаходзіліся 6 сцюардэс.
Катастрофа
Самалёт выконваў міжнародны пасажырскі рэйс CX-700Z з Сінгапура ў Ганконг з прамежкавай пасадкай у Бангкоке. Першы этап маршруту быў здзейснены без адхіленняў і рэйс 700Z паспяхова прызямліўся ў аэрапорце Данмыанг. Стаянка ў Бангкоку доўжылася 55 хвілін. Падчас гэтага з самалёта сышлі 68 пасажыраў з багажом, а замест іх селі 35 новых. Таксама ў бакі залілі 35000 фунтаў авіягазу JT-1. У 04:55 GMT з 71 пасажырам і 10 членамі экіпажа на борце авіялайнер вылецеў у Ганконг. Палёт праходзіў днём па паветраным калідоры Green 67 на эшалоне 290 (8,8 км) значна вышэй аблокаў пры добрых умовах надвор’я. Экіпаж вёў звычайныя радыёперамовы спачатку з дыспетчарскім цэнтрам у Бангкоку, а ў 05:42 GMT перайшоў на сувязь з цэнтрам у Сайгоне. Апошняе радыёпаведамленне з самалёта было перададзена ў 05:54 (13:54 мясцовага часу), калі пілоты далажылі, што прайшлі пункт абавязковага данясення PE5 «у 05:53 на эшалоне 290 і разлічваюць прайсці пункт» XVK «у 06:06». Калі экіпаж перастаў выходзіць на сувязь, у 06:20 дыспетчар сам паспрабаваў з імі звязацца, але беспаспяхова. У 06:40 дыспетчар у Сайгоне зрабіў запыты ў цэнтры ў Бангкоку і Ганконгу, не выходзіў ці з імі на сувязь рэйс 700Z, але вынікі таксама былі адмоўнымі. Тады а 07:15 была абвешчана фаза бедства, пасля чаго на авіябазу Таншанят быў дадзены запыт пачынаць пошукі зніклага рэйса. Ужо ў 07:55 GMT (14:55 мясцовага часу) у Сайгоне пачуўся званок, што ў 30 марскіх мілях (55,5 км) на паўднёвы захад ад горада Плейку адбылася катастрофа самалёта тыпу «Convair». Два пілоты-верталётчыкі, дабраўшыся да месца здарэння, апазналі ў яшчэ падпаленых абломках зніклы борт VR-HFZ. Таксама сярод пажару былі знойдзены два адносна ацалелых цела, якіх даставілі ў Плейку для даследаванняў.
Пазней сярод абломкаў быў знойдзены бартавы самапісец з ацалелымі запісамі. Паводле даных з самапісца, а таксама па вывучэнні абломкаў было ўстаноўлена, што самалёт ехаў з хуткасцю 310 вузлоў (574 км/г) на эшалоне 290 (8,8 км) па курсе 71°, калі ў 05:59 GMT (13:59 мясцовага часу), праз 64 хвіліны 2 секунды з моманту ўзлёту і праз 5 хвілін з апошняй сувязі з зямлёй, фюзеляж нечакана разарвала на некалькі частак, пасля чаго абломкі паваліліся на джунглі. Усе 10 членаў экіпажа і 71 пасажыр, то ёсць усяго 81 чалавек, загінулі. Гэта была найбуйнейшая катастрофа ў гісторыі самалёта Convair 880 і ў ганконгскай авіяцыі. 10 цел, а менавіта 2 члена экіпажа і 8 пасажыраў не былі знойдзены, але іх таксама аднеслі да загінулых, бо лічыцца, што іх выцягнула вонкі ў момант дэкампрэсіі, калі разбурыўся фюзеляж.
Расследаванне
Па вывучэнні абломкаў следчыя знайшлі доказы, што да катастрофы прывёў выбух бомбы. На некалькіх целах пасажыраў удалося знайсці сляды ўздзеяння выбуховай хвалі, а аднаго з пасажыраў нават падкінула ўверх да столі. Праведзеная рэнтгенаскапія цел выявіла ў 19 з іх металічныя фрагменты. Агмень выбуху размяшчаўся з правага боку пасажырскага салона ў пачатку крыла. Выбухная хваля вырвала кавалкі фюзеляжа на правай баку, якія ўдарылі ў хваставое апярэнне, з-за чаго то аддзялілася, тым самым цалкам пазбавіўшы самалёт кіравання. Нарэшце выбухам быў прабіты паліўны бак №3, а паліва, якая знаходзіцца ў ім, — паветраная сумесь дэтанавала, пасля чаго ўжо гэты выбух разарваў фюзеляж і крыло на некалькі частак.
З-за працяглага ўздзеяння агню на абломкі і цела, следчыя не змаглі дакладна вызначыць тып выбуховага рэчыва. Аднак было адзначана, што абалонка ў бомбы, якая выбухнула ў самалёце, была вельмі тонкай, што рэзка адрознівала яе ад тоўстай абалонкі баявых снарадаў і бомбаў, бо ў апошніх фрагменты абалонкі таксама служаць паражальным фактарам, а таму павінны мець высокія кінэтычную энергію і пранікальную здольнасць. Прыкмет, што самалёт быў уражаны ракетай, следчыя не выявілі, гэта значыць бомба была загадзя пранесена на борт і падарвана ўжо знутры.
Прычына
Ужо праз тры месяцы пасля катастрофы, 22 верасня 1972 года, в’етнамская камісія выпусціла выніковую справаздачу, згодна з якой катастрофа адбылася з-за магутнага выбуху бомбы, якая знаходзіцца ў пасажырскім салоне, у выніку чаго авіялайнер разбурыўся ў паветры.
Бомба на борт была пранесена ў чамадане і схавана пад сядзеннямі ў правым шэрагу. У выбуху быў абвінавачаны паліцэйскі, у якога дадзеным рэйсам ляцелі нявеста з дачкой. Пазней яго апраўдалі за недастатковасцю доказаў.
Неўскі праспект (станцыя метро)
«Неўскі праспект» (Не́вский проспе́кт) — станцыя Пецярбургскага метрапалітэна. Размешчана на Маскоўска-Петраградскай лініі, паміж станцыямі «Сянная плошча» і «Горкаўская».
Выхад у горад
Выхад у горад на Неўскі праспект.
Архітэктура
«Неўскі праспект» — пілонная станцыя глыбокага залажэння (глыбіня 63 м).
Перасадка
Са станцыі існуе пераход на станцыю «Гасціны двор».
Aus Politik und Zeitgeschichte
Aus Politik und Zeitgeschichte (З палітыкі і сучаснай гісторыі) — дадатак да нямецкага тыднёвіка Das Parlament («Парламент»). Выдаецца з 1953 года. Нягледзячы на незвычайную форму публікавання, выданне адносіцца да найважнейшых нямецкіх паліталагічных перыёдыкаў.
У кожным выпуску разглядаецца адна тэма рознымі аўтарамі з розных пунктаў гледжання.
Выдаўцом дадатку з’яўляецца Федэральны цэнтр па палітычнай адукацыі.
APuZ таксама з 1995 г. мае анлайн-версію.
Мюрэй Перая
Мюрэй Перая (Murray Perahia, першапачаткова Майшэ Пера́я — англ.: Moishe Perahia; нар., ) — амерыканскі піяніст сефардскага паходжання.
Біяграфія
Пачаў іграць на фартэпіяна з чатырох гадоў, але да сістэматычных заняткаў пачаў толькі ў 15-гадовым узросце. У 17 гадоў паступіў у Манэс-каледж, дзе вучыўся ў Мячыслава Харшоўскага. Перая таксама займаўся ў летняй музычнай школе Марлбара ў Рудольфа Сёркіна. У 1972 г. Перая выйграў Лідскі міжнародны конкурс піяністаў, прычым яго перамога была настолькі прадказальная, што іншыя амерыканскія піяністы, даведаўшыся пра яго ўдзел, адклікалі свае заяўкі. З гэтага часу пачынаецца бліскучая гастрольная кар’ера Пераі: у наступным годзе ён удзельнічаў у Олдбарскім фестывалі класічнай музыкі, які праводзіўся Бенджамінам Брытэнам і Пітэрам Пірсам (пазней, у 1981—1989 гг., Перая быў адным з мастацкіх кіраўнікоў). У 1975 г. Мюрэй Перая стаў (разам з віяланчэлістам Лінам Харэлам) першым лаўрэатам новаустановенай Прэміі Эверы Фішэра за выбітны ўклад у амерыканскую акадэмічную музыку.
У дыскаграфіі Перайі пераважаюць творы Моцарта, Баха, Бетховена, Шапэна, Шумана, Брамса. Адмысловую вядомасць набыў ажыццёўлены ім запіс усіх канцэртаў Моцарта для фартэпіяна з аркестрам, дзе Перая не толькі саліраваў, але і дырыжыраваў з-за фартэпіяна Аннглійскім камерным аркестрам. Акрамя сольнай кар’еры, Перая таксама ахвотна граў у ансамблі — у прыватнасці, з квартэтам Гварнеры і Будапешцкім квартэтам.
Майстэрства Пераі тройчы было адзначана прэміяй Грэмі: двойчы ў намінацыі «Лепшае інструментальнае сола» («Англійскія сюіты» Баха ў 1999 г. і эцюды Шапэна ў 2003 г.) і адзін раз у намінацыі «Лепшы камерны ансамбль» (Саната для дзвюх фартэпіянаў) ударных Бэлы Бартака, 1989, разам з перкусіяністамі Эвелін Глені і Дэвідам Коркхілам і знакамітым дырыжорам Георгам Шолці, які ў дадзеным выпадку выступіў у якасці піяніста). Уведзены ў Залу славы часопіса Gramophone. Ганаровы доктар музыкі Оксфарда (2013).
У 2016 годзе, пасля 43 гадоў на Sony/Columbia/CBS Records, Перая падпісаў новы эксклюзіўны кантракт з Deutsche Grammophon, дзе ён дэбютаваў падвойным альбомам Французскіх сюіт Баха.
Алкманава страфа
Алкма́нава страфа́ — адзін з відаў двухрадковай, антычнай страфы, першы радок якой — гекзаметр, другі — алкманаў верш, які ў сілаба-танічнай імітацыі перадаецца 8-стопным харэем з мужчынскай клаўзулай (прычым, на апошнім складзе націск можа адсутнічаць). Названа так у гонар яе стваральніка старажытнагрэчаскага паэта VII ст. да н. э. Алкмана.
Выдэрта
Выдэрта (Ви́дерта) — вёска ў Камінь-Кашырскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Трыпс аржаны
Трыпс аржаны (Limothrips denticornis)  — від пузыраногіх насякомых сямейства Thripidae.
Шкоднік збожжавых.
Паплонскі
Паплонскі — прозвішча.
Аперацыя «Залог росквіту»
Аперацыя «Залог росквіту» (Augurs of Prosperity) — ваенная аперацыі амерыканскіх і іракскіх войскаў супраць баевікоў «Ісламскай дзяржавы Ірак» у правінцыі Дыяла, што на паўночны ўсход ад Багдаду.
Прадмова
У студзені 2008 года амерыканскія войскі на ўсёй тэрыторыі Ірака пачалі аперацыю «Фантом Фенікс». Нягледзячы на зніжэнне ўзроўню гвалту, часткова абумоўленае дзейнасцю праўрадавых апалчэнняў, сфармаваных суніцкімі шэйхамі і пры падтрымцы амерыканцаў, узровень нападаў заставаўся высокім. Многія атакі былі накіраваны супраць лідараў гэтых апалчэнняў. Паўстанцы ўтрымлівалі апорныя пункты ў заходніх пустынных раёнах мухафазы Дыяла, у перадгор’ях гор Хамрын і вакол аднайменнага возера. Гэтыя месцы былі рэзервовымі пазіцыямі для «Аль-Каіды» ў Іраку і іншых паўстанцкіх груповак. Час ад часу раёны падвяргаліся нападам сіл спецыяльных аперацый ЗША.
Баявыя дзеянні
29 ліпеня аператыўнае камандаванне Дыялы ўвяло каменданцкі час на ўсёй тэрыторыі правінцыі, абмежаваўшы ўсе неафіцыйныя перамяшчэнні транспартных сродкаў, а ў Баакубе, цэнтры мухафазы, быў усталяваны шэраг кантрольна-прапускных пунктаў.
Затым іракскія войскі правялі шэраг ператрусаў у жылых дамах у Бакубе і Хан-Бені-Саадзе
31 ліпеня падчас рэйду ў Заходняй Дыяле іракскія войскі захапілі Абу Анаса аль-Багдадзі, эксперта па сродках масавай інфармацыі «Аль-Каіды ў Іраку», а таксама чатырох членаў Дарадчага сходу маджахедаў. Нечакана ўрадавыя сілы бяспекі адмянілі каменданцкі час на ўсёй тэрыторыі правінцыі.
Да 5 жніўня іракскія войскі паланілі шэраг ключавых лідараў баевікоў, уключаючы Кусая Алі Халафа (кіраўніка Ісламскай дзяржавы Ірака ў Дыяле), Аднана Гумера Махамеда, Басема Ас-Сафа і Антысара Худаіра. Па даных амерыканскіх сіл, паўстанцы беглі з Дыялы на захад у напрамку Салах-ад-Дзіна, калі іракскія войскі прасоўваліся ўверх па даліне ракі Узайм. Амерыканскія вайскоўцы з 1-й брыгады 101-й паветрана-дэсантнай дывізіі ўсталявалі блакавальныя пазіцыі ў Салах-ад-Дзіне, каб злавіць гэтых паўстанцаў. Яна таксама правяла шэраг паветраных налётаў на вядомыя тылавыя раёны «Аль-Каіды».
Вынікі
Паводле заявы генерал-маёра Махамеда аль-Аскара, па выніку аперацыі іракскія сілы і іх саюзнікі дасягнулі толькі палову пастаўленых мэтаў. Тым не менш, ён паведаміў, што было арыштавана 800 падазраваных, у тым ліку 42 вядомых камандзіра ІДІ.
NGC 4985
NGC 4985 (іншыя абазначэнні — UGC 8218, MCG 7-27-32, ZWG 217.12, NPM1G +41.0317, PGC 45522) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Васіль (князь казельскі)
Васіль (1225/1226 — май 1238) — князь казельскі, унук Мсціслава Святаславіча, першага казельскага князя, які разам з сынам загінуў у бітве на Калцы ў 1223 годзе.
Па версіі Л.Вайтовіча, загінулага на Калцы Мсціславіча звалі Васіль (у хрышчэнні Дзмітрый), а бацьку Васіля звалі Іван. Паводле іншай версіі, бацьку Васіля звалі Ціт.
Васіль быў забіты манголамі пры ўзяцці Казельска напачатку мая 1238 года пасля 7-тыднёвай аблогі.
Генрых Уладзіслававіч Кручынскі
Генрых Уладзіслававіч Кручынскі (, с. Каменны Брод, Валаводскі раён, Жытомірская вобласць —, Мінск) — беларускі стаматолаг-хірург, доктар медыцынскіх навук, Заслужаны дзеяч навукі БССР, прафесар.
Біяграфія
Нарадзіўся ў польскай сям'і. Сярэднюю школу скончыў у г. Няміраве Вінніцкай вобласці ў 1941 г. Падчас Айчыннай вайны быў эвакуіраваны на Урал (Кізіл), дзе працаваў на шахце свідроўшчыкам і навалаадбойнікамм. У 1943 г. накіраваны ў Разань, дзе фарміравалася 1-я польская дывізія імя Касцюшкі ў СССР. Удзельнічаў у баях амаль да заканчэння вайны, быў цяжка паранены, пазней дэмабілізаваны.
У 1950 г. скончыў Кіеўскі медыцынскі стаматалагічны інстытут. Працаваў урачом-стаматолагам раённай паліклінікі г. Застаўна Чарнавіцкай вобласці (1950—1954 гг.). Вучыўся ў аспірантуры на кафедры сківічна-тварнай хірургіі Цэнтральнага інстытута ўдасканалення ўрачоў. Па конкурсу залічаны старэйшым навуковым супрацоўнікам Адэскага НДІ стаматалогіі ў клініку сківічна-тварнай хірургіі (1958). Абраны загадчыкам хірургічным аддзяленнем Маскоўскага інстытута ўрачэбнай касметыкі (1959—1963).
Пасля арганізацыі Цэнтральнага НДІ стаматалогіі працаваў вучоным сакратаром, з 1963 г., пераведзены на пасаду старэйшага навуковага супрацоўніка аддзела хірургічнай стаматалогіі гэтага ж інстытута (1971—1979). Абраны ў 1979 г. на пасаду загадчыка кафедры стаматалогіі БелДІУУ, якая ў 1977 г. перайменавана ў кафедру хірургічнай стаматалогіі. У 1991 г. па асабістай просьбе пераведзены на пасаду прафесара кафедры, працаваў да 1993 г. Вучоная ступень кандыдата медыцынскіх навук прысуджана ў Маскве (1958), доктара медыцынскіх навук — у 1971 г., у званні прафесара зацверджаны ў 1973 г.
Навуковая дзейнасць
Асноўныя напрамкі навуковай дзейнасці ахопліваюць новыя спосабы пластыкі носа, вуснаў, вушной ракавіны, поласці рота, остэасінтэза сківіцы і распрацоўку інструментаў, за што атрымаў 30 аўтарскіх пасведчанняў..
Навізна навуковых даследаванняў і тэхнікі аперацый адлюстраваны ў 6 манаграфіях:
Аўтар 250 артыкулаў, апублікаваных у айчынных і замежных (больш за трыццаць) часопісах, у тым ліку Чэхаславакіі — 12, ЗША — 9, Польшчы — 6 і інш. Суаўтар многіх іншых публікацый (Атлас пластычнай хірургіі асобы, 1984, пад рэд. Ф. М. Хітрова; Тэраталогія чалавека, 1979, пад рэд. Г. І. Лазюка; трохтомнік Cleft Graft, 1976—1980, R. Millard, ЗША). Кіраўнік адной доктарскай (А. С. Арцюшкевіч) і 12 кандыдацкіх дысертацый.
Кейлі Хамфрыс
Кейлі Хамфрыс (Kaillie Humphries, нар., Калгары) — канадская бабслеістка, двухразовая алімпійская чэмпіёнка (2010, 2014), двухразовая чэмпіёнка свету.
Спартыўная кар'ера
Кейлі пачала займацца бабслеем у 2004 годам ва ўзросце 17 гадоў. Першыя 4 гады ў спорце яна была разганяючай на Кубку Свету. Кульмінацыяй выступленняў стаў удзел у алімпійскай зборнай у 2006 годзе на Алімпійскіх гульнях у Турыне. Пасля выступлення ў якасці разганяючага на Алімпійскіх гульнях у 2006—2007 гадах Кейлі хутка стала адной з лепшых жанчын-пілотаў у бабслеі. І ў 2010 годзе стала першай канадскай алімпійскай чэмпіёнкай у бабслеі, стаўшы самай маладой канадскай алімпійскай чэмпіёнкай (24 гады). У 2012 годзе ўвайшла ў гісторыю як першая Канадская спартсменка, якая выйграла чэмпіянат свету.
У 2006—2007 была безумоўным лідарам на Кубку Еўропы, выйграўшы ў чатырох гонках, на чэмпіянаце свету сярод юніёраў заняла другое месца.
У 2008 годзе на чэмпіянаце свету атрымала бронзавы медаль.
У 2010 годзе (усяго ў другім сезоне ў якасці пілота) заваявала два сярэбраныя медалі.
У 2012 годзе з разганяючай Джэніфер Чакеці выйграла чэмпіянат свету.
Кейлі пачала новы сезон 2012—2013 з 5 перамог запар з Чэлсі Валуа ў якасці разганяючага. Гэты поспех прадоўжыўся на чэмпіянаце свету 2013 у Санкт-Морыц. З рэкордам трасы яна пацвердзіла званне чэмпіёна свету. Гэта была яе 12-я запар перамога на спаборніцтвах FIBT. Кубак Свету 2012—2013 Кейлі заваявала, фінішаваўшы трэцяй на этапе у Сочы на ​​трасе Цэнтра санкавага Спорту «Санкі».
Асабістае жыццё
Замужам за Дэнам Хамфрысам, разганяючым у чацвёрцы Ліндана Раша.
Падчас перапынкаў паміж спаборніцтвамі займаецца дабрачыннасцю. Падчас Калядных вакацый Кейлі і яе сям'я дапамагаюць карміць бяздомных.
У пачатковых школах распавядае вучням пра важнасць пастаноўкі і ажыццяўлення мэтаў і адмовы ад допінгу.
Iris reticulata
Iris reticulata — від невысокіх шматгадовых цыбульных раслін 7-10 см вышынёй з двума — чатырма прыкаранёвымі, чатырохграневымі цёмна-зялёнымі лістамі.
Арэал
У прыродных умовах расце сярод метлюжковага разнатраўя, у хмызняковых зарасніках, на камяністых, бязлесных схілах пагоркаў і перадгор’яў Паўднёвага і Усходняга Закаўказзя, у паўночна-заходніх раёнах Ірана, паўночна-ўсходніх раёнах Турцыі.
Батанічнае апісанне
Лісце з’яўляецца адначасова з адзінкавымі, духмянымі, цёмна-фіялетавымі або блакітнымі, радзей бледна-чырвонымі або белымі кветкамі 5-6 см у дыяметры. Цвіце ў студзені—красавіку на працягу 2-х тыдняў. Плод — падоўжаная каробачка. Насенне дробнае, шарападобнае. Цыбуліны яйкападобныя, 3-4 см даўжынёй, 1,5 см у папярочніку, аднаўляюцца штогод. Вонкавыя лускі сеткавата-кудзелістыя, светлыя.
Культурнае развядзенне
У культуры з 1865 года.
Вядомая белакветкавая форма (f. alba). Шматлікія сарты: 'Кларэт' ('Clarette'), 'Кантаб' ('Cantab'), 'Джойс' ('Joyce') — кветкі светла-блакітныя; 'Гармонія' («Harmony») — кветкі цёмна-сінія; 'Раял Блю' ('Royal Blue') — кветкі блакітныя; 'Ветварт' ('Wetworth') — кветкі цёмна-фіялетавыя.
З усіх відаў касачоў з’яўляецца самым шырока ўведзеным у культуру. Выкарыстоўваецца як раннеквітнеючы мнагалетнік для альпінарыяў. Самы эфектны пры пасадцы групамі — гнёздамі. Адрозніваецца высокай халадастойкасцю, паспяхова культывуецца на шыраце Санкт-Пецярбурга, дзе цвіце і плоданасіць. Аддае перавагу лёгкім, добра дрэнаваным глебам, нейтральнай або слабашчолачнай рэакцыяй. Добра расце на асветленых сонцам месцах, але вытрымлівае і невялікае зацяненне. На вільготных месцах расце дрэнна, часта хварэе. Пасля адцвитання патрабуе шмат цяпла і сухіх умоў, неабходна накрываць ад летніх дажджоў.
Размнажаецца цыбулінамі (за год утварае 3-4 цыбуліны) і восеньскім пасевам насення, якое ў прахалодных умовах аранжарэй сыходзіць у студзені-лютым. Сеянцы заквітаюць на 3-5-ы год. Пры пасадцы цыбулін на адным месцы без страты дэкаратыўнасці застаецца да 3-6 гадоў, але на вельмі вільготных месцах цыбуліны лепш выкопваць кожны год. Глыбіня пасадкі цыбулін — 5-7 см.
Вольга Фаўстынаўна Ількіў
Вольга Фаўстынаўна Ількіў (Ольга Фаустинівна Ільків;, Стрый, Польская Рэспубліка — , Львоў) — украінская партызанка і афіцэр сувязі ва Украінскай паўстанчай арміі, найбольш вядомая як сувязная галоўнакамандуючага УПА Рамана Шухевіча.
Біяграфія
Нарадзілася 21 чэрвеня 1920 года ў Стрыі ў сям’і Фаустына Ільківа і Разаліі Ількіў (у дзявоцтве — Кацур).
У 1933 годзе скончыла народную школу і паступіла ў Стрыйскую гімназію. Улетку 1934 года з’ехала ў Варшаву да мамы, якая раней расталася з бацькам. Брала прыватныя ўрокі, у прыватнасці ў паплечнікаў Сымона Пятлюры. Матэматыкі вучыў Іван Макух — былы міністр Заходне-Украінскай Народнай Рэспублікі. Пасля вучылася ва Украінскім інстытуце для дзяўчын у Пярэмышлі (1936—1939), там паступіла ва ўкраінскую скаўцкую арганізацыю «Пласт».
У Кракаве, пасля заканчэння курсаў ад Яраслаўскай гімназіі (1940) здала матуру. Зімой 1941 года ўступіла ў Арганізацыю ўкраінскіх нацыяналістаў. Пасля кароткай падрыхтоўкі была нелегальна перапраўлена праз «зялёную мяжу» ў Львоў, дзе 24 ліпеня 1941 года накіравана ў паходную групу ў Жытомірскую вобласць. Аднак пасля праведзеных гестапа арыштаў сяброў АУН у Львове паход быў адменены. Ількіў уладкавалася на працу друкаркай у галоўнай дырэкцыі Львоўскай чыгункі. На свае дакументы атрымлівала білеты для аунаўцаў.
Да акупацыі Львова бальшавікамі вучылася ў Львоўскім медінстытуце і наведвала курсы касметыкі. З 1942 года была правадніцай жаночай сеткі Арганізацыі ўкраінскіх нацыяналістаў Львова. 27 красавіка 1943 года ўступіла ў шлюб у храме Праабражэння Гасподняга ў Львове з Уладзімірам Лыкотам («Данілам»), кіраўніком Стрыйскай Правады АУН (загінуў 17 сакавіка 1948 года). Маму Олі на Каляды 1945 года арыштавалі ў Львове, пасля вывальнення яеперасялілі ў пакой без выгод, а яе чатырохпакаёвае жыллё аддалі намесніку начальніка турмы НКУС № 4.
З 1945 года знаходзілася ў падполлі, была ў жаночай сетцы АУН. 11 ліпеня 1946 года ў сяле Канюхіў Стрыйскага раёна нарадзіла дачку Дзвеніславу. У Княгінічы «Раксаляна» прыбыла 12 кастрычніка 1946 года разам з мамай і дачкой. Там з «Манетай» уладкавалі канспіратыўнае памяшканне для Рамана Шухевіча. Вольга Ількаў спрыяла арганізацыі падпольнай «хаты» для «Тараса Чупрынкі» ў в. Грымнэ Гарадоцкага раёна. Там 8 снежня 1947 ода нарадзіла сына Уладзіміра. Вольга захаплялася паэзіяй, і сама пісала вершы (псеўданім — «Вольга Звіробій»), якія паклала на музыку Марта Пашкоўская ў 1948 годзе. У пачатку 1950 года Раман Шухевіч праз Галіну Дзідзік перадаў для Вольгі «штафетку» (захоўваецца ў ГДА СБУ), у якой рэкамендаваў ёй пераехаць з сям’ёй на Данбас і стварыць там цэнтр АУН. 14 сакавіка 1950 года (за дзень да пераезду) «Раксаляна» з’ехала ў Львоў, каб развітацца з сяброўкамі, але была арыштаваная супрацоўнікамі Міністэрства дзяржаўнай бяспекі УССР.
У 1952 годзе асуджаная Асобай нарадай пры МДБ у Кіеве на 25 гадоў. Заключэнне адбывала ў Аляксандраўскім, Уладзімірскім цэнтралах і Іркуцкай вобласці РСФСР. Вызвалена 6 лютага 1964 года.
З верасня 1964 года працавала медыцынскай сястрой Львоўскай абласной бальніцы, з 1966 года — дворнікам у жыллёвым упраўленні Львова для атрымання жылля і забірання дзяцей са школы-інтэрната. З 1972 года да выхаду на пенсію ў 1976 годзе працавала ў Львоўскім гістарычным музеі, пазней — у аддзеле фондаў Музея народнай архітэктуры і побыту ў Львове (1977—1979 гг.), збірала прадметы даўніны ў Аполлі, у прыватнасці, на Ходарыўшчыне.
Вольга Ількаў прымала ўдзел ва ўстаноўчых сходах Кангрэса ўкраінскіх нацыяналістаў у Кіеве (1992 г.) і АУН ва Украіне (1993 г.). У 1995—2000 гадах была намеснікам старшыні Усеўкраінскага саюза жанчын Украіны, з 2003 года працавала ў Львоўскім абласным грамадскім аб’яднанні «Камітэт свабоды».
Была ўдзельніцай шматлікіх навуковых і асветніцкіх мерапрыемстваў, прысвечаных вызваленчай барацьбе ўкраінцаў, прымала актыўны ўдзел у палітычным жыцці Украіны.
Борга-Сан-Марціна
Борга-Сан-Марціна (Borgo San Martino) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 1379 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 141 чал./км². Займае плошчу 10 км². Паштовы індэкс — 15032. Тэлефонны код — 0142.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santi Quirico e Giulitta.
Агатон Гілер
Агатон Гілер (Agaton Giller;, Апатовак, Калішскае ваяводства, Царства Польскае — , Станіславаў) — польскі палітычны дзеяч, журналіст, адзін з кіраўнікоў паўстання 1863—1864 гадоў, гісторык паўстання, мемуарыст.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і бурмістра мястэчка Апатоўка (Jana Kantego Gillera) і Францішкі з Спадкоўскіх (Franciszki ze Szpadkowskich). Сярэднюю адукацыю атрымаў у школах Каліша, Варшавы і Ломжы. Самавукам спасцігаў польскую літаратуру і гісторыю. Падчас рэвалюцыйных падзей у Еўропе («Вясна народаў» 1848) спрабаваў выехаць у Венгрыю. Быў арыштаваны прусакамі ў Раціборы. Летам 1850 вызвалены з турмы, працаваў хатнім настаўнікам у сем’ях багатых землеўласнікаў Вялікай Польшчы. З 1852 у якасці вольнага слухача наведваў заняткі ў Ягелонскім універсітэце. Пасля таго, як аўстрыйская паліцыя выкрыла той факт, што ён рэвалюцыянер, які прыехаў у Аўстра-Венгрыю нелегальна, 10 красавіка 1853 быў выдадзены расійскай ваеннай паліцыі. Быў зняволены ў Варшаўскай цытадэлі за «анты-расійскую дзейнасць». Прысуджаны да катаргі ў штрафным батальёне ва Усходняй Сібіры. У кайданах, пешшу 16 месяцаў дабіраўся да месца адбыцця пакарання. У 1858 быў вызвалены з катаргі па амністыі і быў прымушаны пасяліцца ў Іркуцку. Там заснаваў польскую школку, дзе сам выкладаў.
Заслужаны артыст Украінскай ССР
Прысвойвалася рэжысёрам, кампазітарам, дырыжорам, канцэртмайстэрам, мастацкім кіраўнікам музычных, харавых, танцавальных і іншых калектываў, іншым творчым работнікам, музыкам-выканаўцам за высокае майстэрства і садзейнічанне развіццю мастацтва. Наступнай ступенню прызнання было прысваенне звання «Народны артыст Украінскай ССР», затым «Народны артыст СССР».
З распадам Савецкага Саюза ва Украіне званне «Заслужаны артыст Украінскай ССР» было заменена званнем «Заслужаны артыст Украіны», пры гэтым, улічваючы заслугі грамадзян Украіны, узнагароджаных дзяржаўнымі ўзнагародамі былых СССР і Украінскай ССР, за імі захаваліся правы і абавязкі, прадугледжаныя заканадаўствам былых СССР і Украінскай ССР аб узнагародах.
Агатон Гілер
Падрыхтоўка паўстання
У кастрычніку 1860 вярнуўся ў Варшаву і ўключыўся ў палітычную барацьбу. Удзельнічаў у патрыятычных маніфестацыях. Пасля расправы над маніфестантамі 8 красавіка 1861 выдаў адозву «Пасланне да ўсіх суайчыннікаў на землях Польшчы» (Posłanie do wszystkich rodaków na ziemi polskiej), у якой заклікаў палякаў усіх станаў да яднання і ўзброенага супраціву Расіі. 16 кастрычніка быў паранены падчас разні ў кафедральным саборы Варшавы. З 1862 працуе карэспандэнтам кракаўскай газеты «Czas» у Царстве Польскім. Увайшоў у склад Цэнтральнага Нацыянальнага камітэта. У складзе камітэту займаў узважаную, цэнтрысцкую пазіцыю паміж «чырвонымі» і «белымі». Быў прыхільнікам добра падрыхтаваных і спрагназаваных шанцаў на поспех, ваенных дзеянняў. Заклікаў «белых» адмовіцца ад ілюзіі мірнага сканчэння беспарадкаў, а «чырвоных» — не спяшацца з пачаткам паўстання. Быў аўтарам канцэпцыі стварэння патаемнага польскага грамадзянства (tajnego państwa polskiego). У верасні 1862 разам з Падлеўскім наведваў Лондан, дзе знайшоў паразуменне і заключыў дамову з рэдактарам газеты «Колокол» Аляксандрам Герцэнам.
Падчас паўстання
Пасля выбуху паўстання 1863—1864 гадоў выйшаў са складу Цэнтральнага Нацыянальнага Камітэта, палічыўшы выбух паўстання заўчасным і справакаваным рускімі. Падтрымліваў «белых», у выніку чаго ўключыўся ў шэрагі паўстанцаў, увайшоў у склад Часовага Нацыянальнага Урада, падтрымаў дыктатуру Марыяна Лангіевіча. Пасля трагічнай смерці Стэфана Баброўскага быў самым уплывовым членам Нацыянальнага ўрада. Быў рэдактарам паўстанцкіх перыядычных выданняў Strażnica, Ruch i Wiadomości pola bitwy. З-пад яго пяра выйшлі Адозвы да жыхароў аўстрыйскай і прускай частак былой Рэчы Паспалітай, агентуры Часовага Нацыянальнага Урада за мяжой. Пасля атрымання ананімнага смяротнага прысуду адышоў ад працы ў Часовым Нацыянальным Урадзе.
Пасля паўстання
Пасля паўстання жыў у Саксоніі і Швейцарыі. У 1864 быў завочна прысуджаны ў Лейпцыгу да 4 гадоў у турме за друкаванне падпольнай польскай газеты Ojczyzna. З 1867 пасяліўся ў Парыжы. Сузаснавальнік польскага легіёну ў Турцыі. Ён стаў адным з заснавальнікаў Польскага Нацыянальнага музея ў Раперсвілі (Rapperswil) ў кантоне Сант-Гален. У 1880 годзе ён быў адным з заснавальнікаў Польскага Нацыянальнага Альянсу ў Злучаных Штатах Амерыкі.
Захварэўшы ў 1887 на запаленне лёгкіх, памёр у Станіслававе (цяпер Івана-Франкоўск). Быў пахаваны на Сапежынскіх могілках. Пасля знішчэння могілак у часы УССР у 1981 яго прах быў перавезены ў Варшаву і перапахаваны на Старых Павонзках.
Выдрычы (Камінь-Кашырскі раён)
Выдрычы (Видричі́) — вёска ў Камінь-Кашырскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Ян Паплонскі
Біяграфія
Першапачатковую адукацыю атрымаў у Відзах, з 1832 года — у Вільні ў гімназіі. Вучыўся ў Маскоўскім універсітэце на філасофска-гістарычным факультэце. У 1840 годзе стаў кандыдатам філасофіі.
Працаваў выкладчыкам у многіх навучальных установах Варшавы, займаўся навуковай дзейнасцю. У 1853—1859 гадах на адміністрацыйнай працы: з’яўляўся цэнзарам Варшаўскага камітэта цэнзуры, служыў у кураторыі Варшаўскай навучальнай акругі, выконваў абавязкі дырэктара школы выяўленчага мастацтва і музыкі. У 1859—1867 гадах выкладаў у Варшаўскай Духоўнай Акадэміі мову і літаратуру, з 1864 года — прафесар Галоўнай школы, з 1869 года — прафесар Варшаўскага ўніверсітэта. Асноўнай тэмай яго навуковай дзейнасці быў вузкі раздзел мовазнаўства і параўнанне слоў у розных мовах. Найбольшую вядомасць атрымаў як дырэктар Інстытута глуханямых і сляпых, шмат зрабіў для сеткі падобных устаноў Польшчы. Ва ўніверсітэце стварыў педагагічны музей, батанічны сад, рэдагаваў часопіс, шмат друкаваўся, пісаў апавяданні для дзяцей. Дзейнасць Паплонскага атрымала еўрапейскую вядомасць. Неаднаразова ён выбіраўся членам-карэспандэнтам таварыства гісторыі і старажытнасці Расіі ў Маскве, Парыжскай Акадэміі Навук.
Пахаваны ў Варшаве. У 1886 годзе ў інстытуце адкрыты помнік-бюст Паплонскаму.
Баброўка (прыток Будавесці)
Баброўка — рака ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці, левы прыток ракі Будавесць (басейн Заходняй Дзвіны).
Даўжыня 8,6 км. Пачынаецца за 2,8 км на паўднёвы захад ад вёскі Мясаедава, вусце за 1,5 км ніжэй вёскі Слабада. Рэчышча на працягу 5 км ад вытоку і на 1 км угару ад вусця каналізаванае.
Трыпс бабовы
Трыпс бабовы (Odontothrips intermedius) — від насякомых, які ўпершыню апісаны чэшскім заолагам у 1895 годзе. Уключаецца ў род Odontothrips сямейства Thripidae.
Шкоднік сельскагаспадарчых культур.
Куцяняты
Куцяня́ты (, Кутеняты) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Гародзькаўскага сельсавета. Знаходзіцца за 13 км на паўночны захад ад Валожына, 8 км ад чыгуначнай станцыі Валожын на лініі Маладзечна—Ліда, 86 км ад Мінска.
Геаграфія
Рэльеф раўнінна-ўзгорысты, на паўднёва-заходняй ускраіне цячэ р. Заходняя Бярэзіна (правы прыток р. Нёман). Транспартныя сувязі па шашы Валожын—Гародзькі, якая праходзіць праз вёску.
Планіровачна складаецца з плаўна выгнутай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход і забудаванай няшчыльна, двухбакова, драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу. Грамадскі цэнтр і гаспадарчы сектар адасоблены ў заходнім баку.
Гісторыя
У 1897 годзе — вёска, 23 двары, у Забрэзскай воласці Ашмянскага павета Віленскай губерні.
У 1921—1939 гадах пад уладай Польскай Рэспублікі. З лістапада 1939 года ў БССР. З 12 кастрычніка 1940 года ў Філіпіняцкім сельсавеце Валожынскага раёна Баранавіцкай вобласці, 33 двары. У Вялікую Айчынную вайну з канца чэрвеня 1941 да 5 ліпеня 1944 года акупіравана нацыстамі. На франтах загінулі З вяскоўцы.
З 20 верасня 1944 года ў Маладзечанскай вобласці. 14 снежня 1949 года арганізаваны калгас «Прамень камуны», які абслугоўвала Вішнеўская МТС. З 16 ліпеня 1954 года ў Забрэзскім сельсавеце. З 1956 года ў складзе калгаса «Перамога» (цэнтр — в. Філіпіняты). Размяшчаліся вытворчы ўчастак калгаса, ферма буйной рагатай жывёлы, кармацэх, зернясклад, бібліятэка, дзіцячы сад, пачатковая школа, магазін.
З 20 студзеня 1960 года ў Мінскай вобласці, з 25 снежня 1962 года ў Маладзечанскім, з 6 студзеня 1965 года ў Валожынскім раёнах. 12 лістапада 1966 года да вёскі далучана в. Ясянішкі. Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Забрэзскага сельсавета.
На 2007 год працавала крама.
Арцём Іванавіч Новік
Арцём Іванавіч Но́вік ( — ) — вучоны ў галіне фізіялогіі сельскагаспадарчых жывёл, доктар біялагічных навук (доктар ветэрынарных навук, 1963), прафесар (1964). Заслужаны дзеяч навукі БССР (1963).
Біяграфія
А. І. Новік нарадзіўся ў вёсцы Селішча (зараз у Мінскай вобласці Беларусі). У 1926 годзе скончыў Ленінградскі ветэрынарны інстытут. У 1934—1937 гг. у Беларускай сельскагаспадарчай акадэміі: да 1973 г. загадчык кафедры, адначасова ў 1951—1956 гг. прарэктар.
Навуковая дзейнасць
А. І. Новіку належаць навуковыя працы па марфалогіі і біяхіміі крыві, уплыву інсуліну на прадукцыйнасць сельскагаспадарчай жывёлы.
Сярод апублікаванага:
Ян Эдвард Ваньковіч
Ян Э́двард Ванько́віч (Jan Edward Wańkowicz, Ян Эдвард Ванькович; 23 кастрычніка 1834, маёнтак Малая Сляпянка, Мінскі павет, цяпер  — , ) — адзін з кіраўнікоў паўстання 1863—1864 гадоў у Берасцейскім павеце. Сын Валянціна Ваньковіча.
Біяграфія
Сын Валянціна Ваньковіча і Анэлі з Растоцкіх. Па смерці бацькі атрымаў у спадчыну маёнтак Малая Сляпянка.
Скончыў Лясны інстытут у Пецярбургу (1860), працаваў ляснічым у Екацярынаслаўскай губерні, потым надляснічым у Белавежы.
З 1861 года ў гродзенскай рэвалюцыйнай арганізацыі.
Вячка Святаславіч
Вячка Святаславіч (да 1144 — пасля 1167) — князь з Ізяславічаў Полацкіх.
Ян Эдвард Ваньковіч
Біяграфія
Браў удзел у паўстанні 1863—1864 гадоў: змагаўся ў аддзеле Стасякевіча, ад мая ўзначаліў гэты аддзел. Пасля дзейнічаў на Падляшшы, узначальваў берасцейскі і кобрынскі паўстанцкія аддзелы. Удзельнічаў таксама ў паходзе генерала.
Вячка Святаславіч
Біяграфія
Сын Святаслава-Георгія Усяславіча, малодшы брат Васількі і, адпаведна, брат Прадславы. На думку Алега Рапава, трымаў Усвяцкі ўдзел Віцебскай воласці, а ў 1162 годзе заняў і Віцебскі сталец. Згадваецца разам з не названай імем жонкай у «Жыціі Еўфрасінні Полацкай» каля 1167 года, калі праводзіў сястру ў паломніцтва да Святых Мясцін. Пры гэтым Еўфрасіння пастрыгла дзвюх яго дачок, сваіх пляменніц — Кір’яну (у інацтве Агафію) і Вольгу (у інацтве Яўфімію). Апошні раз згадваецца пад тым самым 1167 годам, калі разам з менскім князем Валадаром Глебавічам дапамог наўгародцам паслаць да Кіева вестку пра напад на іх смаленцаў, суздальцаў і палачан.
У гістарыяграфіі
Мікалай Баўмгартэн памылкова лічыў Вячку, згаданага «Жыціем Еўфрасінні Полацкай» сынам Расціслава Усяславіча. Тадэвуш Васілеўскі памылкова атаясняў Вячку Святаславіча з Вячкам Кукенойскім, які, як адзначыў Леанід Аляксееў, загінуў у 1224 годзе і не мог быць братам Еўфрасінні.
Ян Эдвард Ваньковіч
Біяграфія
Па паразе аддзелу пераехаў з дапамогай Э. Ажэшкі ў Галіччыну, касір.
За ўдзел у паўстанні маёнтак Малая Сляпянка быў канфіскаваны царскімі ўладамі. Ян Эдвард быў арыштаваны аўстрыйскімі ўладамі, але здолеў уцячы і да 1869 перабываў на эміграцыі. Вярнуўся ў Кракаў, дзе і памёр.
Пахаваны на Ракавіцкіх могілках у Кракаве.
Быў жанаты са Станіславай Ясклоўскай.
Вынімок
Вынімок (Винімок) — вёска ў Камінь-Кашырскім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Строфіка
Стро́фіка — раздзел паэтыкі верша, што вывучае будову, віды, заканамернасці ўзнікнення і развіцця строф, выяўленчыя іх уласцівасці. Таксама сукупнасць страфічных форм асобнага твора, паэта, пэўным чынам упарадкаваная сістэма радкоў і строф.
Бастыён (берагавы ракетны комплекс)
Бастыён (індэкс ГРАУ: 3К55, па кадыфікацыі НАТА: SSC-5 Stooge, марыянетка) — берагавы ракетны комплекс з супрацькарабельнай ракетай П-800 «Онікс» / «Яхонт».
У 2022 годзе плануецца пераўзбраенне комплексаў «Бастыён» на новыя гіпергукавыя ракеты «Цыркон», і тады далёкасць дзеяння вырасце да 1-1, 5 тысяч км.
Прызначэнне
Прызначаны для паразы надводных караблёў розных класаў і тыпаў са складу дэсантных злучэнняў, канвояў, карабельных і авіяносных ударных груп, а таксама адзіночных караблёў і наземных радыёкантрасных мэтаў ва ўмовах інтэнсіўнага агнявога і радыёэлектроннага процідзеяння.
БРК «Бастыён» з’яўляецца адным з носьбітаў ракеты «Онікс», якая, у сваю чаргу, нароўні з ракетнымі комплексамі «Калібр» і Х-35 «Уран» і перспектыўнай гіпергукавай супрацькарабельнай ракетай «Цыркон», з’яўляецца асноўнай супрацькарабельнай ракетнай зброяй ва Узброеных Сілах Расіі.
Склад комплексу «Бастыён-П»
Комплекс можа камплектавацца самаходнай загаризонтнай РЛС выяўлення паветраных і надводных мэтаў »Маналіт-Б»
Эксплуатацыя
9 мая 2014 года на ваенным парадзе ў Дзень Перамогі упершыню ў Растове-на-Доне былі прадстаўлены сучасныя ўзоры ўзбраення ваенна–марскіх аб’яднанняў Паўднёвай ваеннай акругі. Па Тэатральнай плошчы ў складзе механізаванай калоны параднага разліку прайшлі рухомы ракетны комплекс «Бастыён» і артылерыйская сістэма «Бераг». Таксама берагавыя рухомыя ракетныя комплексы «Бастыён» і «Бал» удзельнічалі ў парадзе ў Севастопалі.
9 верасня падчас планавай адпрацоўкі задач баявой падрыхтоўкі берагавыя ракетныя часткі, узброеныя комплексам «Бастыён» выканалі ракетныя стрэльбы па марскіх иэтах і паспяхова знішчылі навучальную мэту на адлегласці больш за 90 км у цэнтральнай частцы Чорнага мора.
15 сакавіка 2015 года стала вядома, што ў сакавіку 2014 года, падчас далучэння Крыма, Расія разгарнула на паўвостраве некалькі комплексаў «Бастыён».
Баявое прымяненне
15 лістапада 2016 года ў ходзе нанясення удараў па аб’ектах у Сірыі быў выраблены пуск ракет «Онікс» комплексу «Бастыён» па мэтам на сушы. Дадзеная падзея з’яўляецца як першым выпадкам выкарыстання комплексу ва ўмовах рэальных баявых дзеянняў наогул, так і першым шырока вядомым выпадкам прымянення комплексу па наземных мэтах.
Эксплуатанты
У 2016 годзе былі пастаўленыя ў Берагавыя войскі ВМФ Расійскай Федэрацыі яшчэ пяць комплексаў «Бастыён-П». Першы стацыянарны супрацькарабельны БРК «Бастыён-С» шахтавага базавання (да 36 ракет 3М55) разгорнуты ў Крыме да 2020 года. У склад комплексу ўвайшлі беспілотныя лятальныя апараты і падводныя гідраакустычныя станцыі. Поўнае пераўзбраенне на комплексы «Бастыён-П» праведзена з 2017 года па 2021 год. В 2019 году на вооружение ВМФ России поступило 3 дивизиона (12 ПУ) комплекса «Бастион».
У жніўні 2015 года стала вядома, што вядуцца перамовы з прадстаўнікамі ВМС Венесуэлы аб продажы БРК «Бастыён-П» з КР «Яхонт».
Універсітэт Мікаласа Ромерыса
Універсітэт Мікаласа Ромерыса (Mykolo Romerio universitetas) — літоўская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая знаходзіцца ў Вільнюсе. Носіць імя Міхала Піуса Ромера.
Агульная характарыстыка
28 кастрычніка 2004 года Сейм Літоўскай Рэспублікі зацвердзіў рэзалюцыю, на падставе якой Юрыдычны ўніверсітэт Літвы быў перайменаваны ва Універсітэт Мікаласа Ромерыса. Заснавальнікам універсітэта з’яўляецца Сейм Літоўскай Рэспублікі. Органамі кіравання ўніверсітэта з’яўляюцца савет універсітэта, сенат універсітэта і рэктар універсітэта.
Установа прапануе навучанне па больш чым 70 праграмах на ступень бакалаўра, магістра і доктара. Асноўныя напрамкі навучання: бізнес, камунікацыі, эканоміка, фінансы, гісторыя, менеджмент, інфарматыка, права, філалогія, філасофія, паліталогія, псіхалогія, дзяржаўнае кіраванне, грамадская бяспека, сацыялогія і сацыяльная дзейнасць. Сістэма адукацыі ВНУ пабудавана аналагічна вышэйшай адукацыі ў краінах Еўропы, заснаванаму на прынцыпах Балонскага працэсу.
Гладыятар (фільм, 2000)
«Глядыя́тар» (Gladiator) — эпічны гістарычны драматычны фільм 2000 года, зняты рэжысёрам Рыдлі Скотам паводле сцэнарыя Дэвіда Францоні, Джона Логана і Уільяма Нікалсана. Фільм быў зняты прадзюсарамі кампаній DreamWorks Pictures і Universal Pictures. У фільме здымаліся Расел Кроу, Хаакін Фенікс, Коні Нільсен, Ральф Мёлер, Олівер Рыд, Джымон Хансу, Дэрэк Джэкабі, Джон Шрапнел і Рычард Гарыс. Кроў грае ролю рымскага палкаводца Максіма Дэцыма Мерыдыя, якому здраджваюць, калі Камод, амбітны сын імператара Марка Аўрэлія, забівае бацьку і захоплівае трон. Пераведзены ў статус раба, Максім становіцца гладыятарам і замагаецца за сваё жыццё дзеля таго, каб адпомсціць за забойства сваёй сям’і і свайго імператара.