cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Сідонія Рубіда
Біяграфія
У наш час муніцыпалітэт Горнай-Рыекі штогод праводзіць «Дзень Сідоніі».
Балючыя спазмы стрававода
Балючыя спазмы стрававода, «стрававод Шчаўкунчыка» — парушэнне маторыкі стрававода, якое характарызуецца спазмамі ніжняй часткі стрававода, з сярэднім перыстальтычным ціскам у гэтым месцы > 180 мм рт. сл. Этыялогія невядомая
Сімптомы
У пераважнай колькасці прыпадкаў — боль у грудзі і дысфагія.
Дыягностыка, лячэнне
Дыягназ ставіцца на падставе манаметрыі стрававода. Радыёлагічныя, эндаскапічныя і сцынтыграфічныя даследаванні не з'яўляюцца інфарматыўнымі: звычайна іх вынік з'яўляецца нармальным. Лячэнне падобнае да тэрапіі дыфузнай спазмы страваводу.
Медаль «За воінскую доблесць» (Італія)
Медаль «За воінскую доблесць» (Medaglia d'oro al valor militare, M.O.V.M.) — медаль, заснаваны каралём Віктарам Амадэем III 21 мая 1793 года. Уручаўся за смеласць і адвагу, праяўленыя на поле боя. Выйшаў з ужытку ў перыяд панавання Напалеона, быў адроджаны 1 красавіка 1815 года Віктарам Эмануілам I. Ён жа праз некалькі месяцаў, 4 жніўня 1815 года, медаль «За воінскую доблесць» замяніў на Савойскі ваенны ордэн (Ordine militare di Savoia).
Вол
Вол — кастрыраваны самец буйной рагатай жывёлы. У выніку кастрацыі ў бычкоў узмацняецца рост рагоў, у выніку чаго ў валоў вельмі вялікія рогі, як і ў прабацькі сучасных быкоў тура. Выкарыстоўваецца як мясная і працоўная жывёла. У першую чаргу валы выкарыстоўваюцца і выкарыстоўваліся як цяглавыя жывелы пры разворванні зямлі. Перавагі выкарыстання вала над быком у сельскай гаспадарцы і транспарце заключаюцца ў тым, што дзякуючы адсутнасці палавых залоз і нізкаму ўтрыманню палавых гармонаў валы не адчуваюць цягі да самак, паводзяць сябе нашмат спакайней і іх паводзіны больш кантраляваны. Для валоў, адносна коней, менш выдаткі на вупраж (з-за магутных шыйных цягліц, якія дазваляюць сур’ёзна спрасціць сістэму), коўка, догляд. Аднак хуткасць валоўіх запрэжак па колькі-небудзь добрай дарозе прыкметна менш конных — пешы чалавек спакойна абганяе запрэжку (2-3 кіламетры ў гадзіну). Валы шмат разоў згадваюцца ў Бібліі, у сярэднявечных пісьмёнах і ў розных літаратурных творах пісьменнікаў перыяду аж да 1930-х гадоў. Валоў выкарыстоўвалі пераважна ў паўднёвых рэгіёнах — на Украіне, у Казахстане, у зоне паўднёвых лесастэпу і стэпу.
У геральдыцы
Вол паказваецца раз’юшаным (furieuxfurieux), калі стаіць на задніх нагах, альбо ідучым (rampantrampant), калі намаляваны ў профіль, з хвастом, падальным на спіну.
Ружа Поспіш-Балдані
Ру́жа По́спіш-Балда́ні (Ruža Pospiš Baldani; нар. 25 ліпеня 1942, Вараждзінске Топліцэ, Харватыя) — югаслаўская і харвацкая оперная спявачка (мецца-сапрана).
Біяграфія
Ружа Поспіш-Балдані нарадзілася 25 ліпеня 1942 года ў горадзе Вараждзінске Топліцэ, Харватыя. Скончыла музычную школу ў Вараждзіне і музычную акадэмію ў Заграбе.
У 1961 годзе адбыўся яе прафесійны дэбют у оперы. Ружа выступіла як Канчакоўна ў оперы «Князь Ігар» Аляксандра Барадзіна ў Харвацкім нацыянальным тэатры.
На працягу 1960-х гадоў яна актыўна выступала ў гэтым тэатры, а таксама ў Нацыянальным тэатры ў Бялградзе. У 1965 годзе Ружа дэбютавала ў Метраполітэн-оперы ў Нью-Ёрку як Мадалена ў оперы «Рыгалета» Джузэпэ Вердзі.
З 1970 па 1978 гады яна таксама спявала ў Баварскай дзяржаўнай оперы, паміж 1973 і 1987 гадамі часта спявала на сцэне Венскай дзяржаўнай оперы. Там было адзначана яе выкананне партыі Брангены ў оперы «Трыстан і Ізольда» Рыхарда Вагнера.
У 1976 годзе Ружа дэбютавала ў Парыжскай оперы як Амнерыс з «Аіды» Вердзі. Таксама яна дэбютавала ў Оперы Монтэ-Карла як Кармэн з «Кармэн» Жоржа Бізэ.
Пазней яна выступала ў Кёльнскай оперы, на Эдынбургскім фестывалі, на сцэнах Нацыянальнай оперы Грэцыі, Гамбургскай дзяржаўнай оперы, Х'юстанскай оперы, Будапешцкай дзяржаўнай оперы, Ла Скала, «Лісеа», Лірычнай оперы Чыкага, Балгарскага нацыянальнага тэатра оперы і балета, Зальцбургскага фестывалю, Оперы Сан-Францыска, опернага фестывалю ў Саванліна, Рымскага опернага тэатра, Сан-Карла, гарадскога тэатра Рыа-дэ-Жанэйра і іншых.
З 2010 года выкладае на кафедры музыкі і музыказнаўства Харвацкай акадэміі навук і мастацтваў.
Гундабад
Пачатак кіравання
У 472 годзе пасля смерці Рыцымера Гундабад стаў патрыцыем Рыма. У 473 год памёр яго бацька, кароль Гундыёх, і Гундабад прыняў рашэнне вярнуцца на радзіму. Першы час ён дзяліў уладу ў Бургундыі са сваім дзядзькам Хільперыкам I і трыма сваімі братамі. У 480 годзе Хільперык памёр, не пакінуўшы спадчынніка. З гэтага часу ў Бургундыі пачынаецца барацьба братоў за адзінаасобную ўладу. У 486 годзе Гундабад пазбавіўся аднаго са сваіх братоў, Гадамара I. У 493 годзе Гундабад закалоў мячом Хільперыка ІІ і загадаў кінуць яго жонку ў ваду з камнем на шыі, потым асудзіў на выгнанне двох яго дачок: старэйшую Крону (сышла ў манастыр) і малодшую Хлорэхільду (Клатыльду). Пасля забойства Хільперыка Гундабад выгнаў алеманаў з тэрыторыі сучаснай Швейцарыі. Прыкладна ў гэты ж час ён перашкодзіў спробам епіскапа вьенскага Авіта па распаўсюду каталіцызма ў Бургундыі. Пры гэтым сам епіскап не пацярпеў.
Знішчэнне братоў
Адносіны з двума братамі, што засталіся, былі даволі кепскімі, бо Гадэгізэль адкрыта прыняў пляменнік, якіх выгнаў Гундабад. Тым самым ён даў брату зразумець, што не падтрымлівае яго. Абодва каралі пачынаюць шукаць дапамогі адзін супраць аднаго ў караля франкаў Хлодвіга, уплыў якога ў Галіі рабіўся ў той час усё мацнейшым.
Хлодвіг прымае бок Гадэгізэля, які паабяцаў штогадовую даніну і тэрытораяльныя саступкі. У 500 года адбылася бітва ля Дыжона, на беразе ракі Уш. Хлодвіг, Гундабад і Гадэгізэль выйшлі кожны са сваім войскам. Даведаўшыся аб падыходзе Хлодвіга, Гундабад прапанаваў брату аб’яднацца супраць знешняга ворага. Гадэгізэль пагадзіўся, але ў бітве пры Дыжоне ён перайшоў на бок франкаў, і Гундабад быў разбіты. Гадэгізэль пайшоў на Вьен, а Гундабад збег у Авіньён, дзе быў абкладзены Хлодвігам. Але пад ціскам вестготскага караля Аларыха ІІ і пры ўмове штогадовай даніны, Хлодвіг знімае аблогу і адступае ў сваё каралеўства. Пасля гэтага, парушыўшы дамову з Хлодвігам, Гундабад абклаў брата ў Вьене. Хутка там адчуўся недахоп харчоў, і многія мірныя жыхары былі выгнаныя. У іх ліку быў вадаправодны майстар, які вырашыў адпомсціць крыўднікам, прыйшоў да Гундабада і распавёў, як той можа пранікнуць у горад. Гундабад вылучыў атрад, які прабраўся ў горад па вадаправоднаму каналу і нанес ўдар у тыл абаронцам. Абарона горада развалілася і Гадэгізэль паспрабаваў схавацца ў арыянскай царкве, але быў там забіты разам з епіскапам вьенскім. Такім чынам, Гундабад знішчыў усіх трох братоў і стаў адзінаасобным кіраўніком Бургундыі.
Спіс уладальнікаў Галоўнай «Рок-кароны»
Галоўная (Вялікая) «Рок-карона» (ці Гурт года) — галоўная намінацыя штогадовай беларускай рок-прэміі «Рок-каранацыя». Першае ўручэнне прэміі адбылося па выніках 1994 года, апошняе — па выніках 2011. Не адбылася цырымонія ўзнагароджання «Рок-каранацыя 2003», а ўзнагароды цырымоніі «Рок-каранацыя 2005» прысуджалі за музычныя падзеі двух гадоў — 2004 і 2005. На юбілейнай цырымоніі, якая падсумоўвала 15 год існавання прэміі, Галоўная «Рок-карона» не была ўручана.
Уладальнікамі галоўнай рок-кароны з'яўляюцца 11 беларускіх гуртоў і 1 супольны музычны праект. Тры рок-гурты атрымлівалі Вялікую «Рок-карону» двойчы ў гісторыі прэміі. Выканаўца Лявон Вольскі ўсталяваў своеасаблівы рэкорд: атрымліваў Галоўную «Рок-карону» двойчы ў складзе гурта «N.R.M.» і адзін раз у складзе гурта «Крамбамбуля».
Спіс
У табліцы ніжэй лаўрэаты размешчаны ў храналагічным парадку. пазначаны гурты, якія атрымлівалі Галоўную «Рок-карону» двойчы.
Ваенны ордэн Італіі
Ваенны ордэн Італіі (Ordine militare d'Italia) — вышэйшы ваенны ордэн Італіі.
Мар’ян Дукса
Мар’ян Мікалаевіч Дукса (5 красавіка 1943, в. Каракулічы, цяпер Мядзельскі раён, Мінская вобласць — 19 красавіка 2019) — беларускі і.
Біяграфічныя звесткі
Нарадзіўся 5 красавіка 1943 года ў вёсцы Каракулічы Мядзельскага раёна Мінскай вобласці ў сялянскай сям’і. Рана страціў бацьку. У 1958—1960 гг. займаўся ў Свірскім вучылішчы механізацыі сельскай гаспадаркі, закончыўшы яго, працаваў у калгасе ўлікоўцам трактарнай брыгады, адначасова вучыўся завочна ў сярэдняй школе. У 1969 годзе скончыў філалагічны факультэт БДУ. З 1969 па 1987 год працаваў настаўнікам сярэдняй школы ў Солах.
Памёр 19 красавіка 2019 года на 77-ым годзе жыцця.
Творчасць
На старонках рэспубліканскай перыёдыкі выступае з вершамі з 1960 года. Выдаў вершаваныя зборнікі «Спатканне» (1967), «Крокі» (1972), «Станцыя» (1974), «Прыгаршчы суніц» (1976), «Забытыя словы» (1979), «Зона супраціўлення» (1982), «Твая пара сяўбы» (1985), «Заснежаныя ягады» (1989), «Горн прымірэння» (1993). Аўтар кніг для дзяцей «Зялёны акварыум» (1980) і «Світаюць сосны» (1987).
Прыгажосць Бацькаўшчыны, роднай прыроды, паэзія кахання, праблемы дабра і зла, веры — асноўныя матывы яго твораў.
Прэміі і ўзнагароды
Лаўрэат Літаратурнай прэміі Саюза пісьменнікаў Беларусі імя А.Куляшова (1990) за кнігу паэзіі «Заснежаныя ягады» (1989).
Ганаровы грамадзянін Смаргоні (2013).
Растоўскі дзяржаўны ўніверсітэт
У канцы 2006 гады РГУ рэарганізаваны ў Паўднёвы федэральны ўніверсітэт (Дырэктыва Ўрады РФ ад 23 лістапада 2006 года №161-р і загад Міністэрствы адукацыі і навукі Расійскай Федэрацыі ад 4 снежня 2006 года №1447). Да яго таксама былі далучаны тры ўніверсітэты — Растоўская дзяржаўная акадэмія архітэктуры і мастацтва, Растоўскі дзяржаўны педагагічны ўніверсітэт і Таганрогскі дзяржаўны радыётэхнічны ўніверсітэт.
Гісторыя
У сувязі з набліжэннем немцаў у 1915 годзе да Варшаве ўніверсітэт паспешна эвакуяваўся ў Маскву. Тады ж развязвалася пытанне пра месца размяшчэння ўніверсітэта. Яшчэ ў 1910 годзе растоўцы заступнічалі пра ўстанову ў горадзе ўніверсітэта з адным медычным факультэтам, прапануючы пры гэтым 2 млн рублёў і зямлю для пабудовы будынкаў, аднак царскі ўрад адмовіў у гэтай просьбе.
Калі стала вядома, што Варшаўскі ўніверсітэт павінен часова пераехаць у адзін з перыферыйных гарадоў, было вырашана запрасіць яго ў Растоў-на-Доне. Ініцыятарам пастаноўкі гэтага пытання перад гарадской управай быў галоўны лекар Растоўскай лякарні Мікалай Васільевіч Парыйскі (1858—1923), былы прыват-дацэнт медычнай акадэміі, пасля прафесар Данскога ўніверсітэта.
12 жніўня 1915 года адбыліся два пасяджэнні Савета ўніверсітэта, на якіх абмяркоўваўся даклад дэлегацыі і вырашылася пытанне пра пераклад універсітэта. На першым пасяджэнні былі толькі члены Савета, якія аднагалосна, пры адным, які ўстрымаўся, прызналі пажаданым перавод. Так было вырашанае пытанне пра пераклад Варшаўскага ўніверсітэта ў Растоў-на-Доне.
Да перакладу ўніверсітэта ў Растове-на-Доне не было ніводнай навукова-навучальнай установы, ніводнага чалавека з навуковай ступенню і званнем. З пераездам Варшаўскага ўніверсітэта тут адразу апынуўся вялікі калектыў навукоўцаў.
З канца верасня 1915 года ўніверсітэт разгарнуў вялікую арганізацыйна-гаспадарчую працу па падрыхтоўцы да пачатку навучальных заняткаў. Нягледзячы на цяжкасці ваеннага часу, усё ж атрымалася шмат што зрабіць. Пад кіраўніцтвам прафесары А. Р. Коллі былі створаны фізічныя лабараторыі, дзе ўжо ў 1916 годзе завярнулася сур'ёзная навуковая праца. Прафесар І. Ф. Пажарскі са сваімі супрацоўнікамі цягам двух гадоў стварыў у Растове-на-Доне першы ў краіне па велічыні і абсталяванні патолагаанатамічны інстытут.
Спачатку ўніверсітэт быў названы Данскім; надалей (пасля грамадзянскай вайны) — Паўночна-Каўказскім дзяржаўным універсітэтам. У 1927 годзе пры ўніверсітэце існавала Беларускае (Паўночна-Каўказскае) студэнцкае зямляцтва, якое праводзіла культурна-асветную дзейнасць сярод беларускага студэнцтва і аказвала матэрыяльную дапамогу сябрам зямляцтва. У 1930 годзе пры яго ліквідацыі былі ўтвораны самастойныя навучальныя ўстановы: Педагагічны інстытут, Інстытут прамысловасці і працы, Фінансава-эканамічны інстытут, Інстытут харчовай прамысловасці і эканомікі. У 1931 годзе быў арганізаваны новы Растоўскі-на-Дону дзяржаўны ўніверсітэт, што спачатку складаўся з трох факультэтаў: фізіка-матэматычнага, хімічнага і геабатанічнага (заняткі пачаліся з кастрычніка 1931 года).
Заркуль
Зарку́ль (Зоркӯл) — возера ў паўднёвай частцы Паміра, на мяжы Афганістана і Таджыкістана.
Возера знаходзіцца на вышыні 4126 м. Уваходзіць у склад прыроднага запаведніка «Заркуль». Плошча паверхні возера 38,9 км².
З возера выцякае рака Памір — адзін з вытокаў ракі Пяндж.
Армянскі тэатр імя Сундукяна
Нацыянальны акадэмічны тэатр імя Габрыэла Сундукяна — драматычны тэатр у сталіцы Арменіі — Ерэване, заснаваны ў 1921 годзе, найбуйнейшы драматычны тэатр Арменіі.
Гісторыя
Тэатр быў заснаваны ў жніўні 1921 годзе пад назвай 1-ы Дзяржаўны тэатр Арменіі. У 1937 годзе тэатру было прысвоена імя Габрыэла Сундукяна. 27.06.1956 тэатр быў узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга. У 1960 годзе тэатру было прысвоена званне акадэмічнага.
Цяпер тэатр носіць назву Нацыянальны акадэмічны тэатр імя Габрыэла Сундукяна.
Першыя спектаклі тэатра: «Пэпо» Г. Сундукяна (прэм'ера адбылася 25 студзеня 1922, рэжысёр Л. Калантар), «Разбойнікі» (прэм'ера 7 лютага 1922, рэжысёр Л. Калантар).
Дом Пераца
Дом Пе́раца — колішні даходны дом у Мінску. Месціцца па адрасе вуліца Савецкая, 2. Частка гістарычнай забудовы колішняй Захар’еўскай вуліцы.Гісторыка-культурная каштоўнасць рэгіянальнага значэння.
Гісторыя
Стары адрас — вуліца Захар'еўская, 4; у 1896—1912 гадах — 6—8. Не пазней чым з 1895 года ўласнік участка — фабрыкант Перац Хаім Мееравіч. Двухпавярховы мураваны дом пабудаваны у 1899 годзе з прыбудовай (калідорам) і склепам.
Фабрыка абутку «Орел» Пераца месцілася ў 3-павярховым мураваным доме (1910) па гэтым жа адрасе, які размяшчаўся ў двары дома № 2 па сённяшняй вуліцы Савецкай і дома № 3 па вуліцы Бабруйскай. У 1-павярховай адрыне з 1897 года месцілася мазаічная фабрыка Пераца, адрына месцілася ў тым жа двары.
У 1902—1912 гадах ў доме месцілася аптэка, хіміка-бактэрыялагічны кабінет і лабараторыя правізара Каварскага А. В. (у 1913—1917 — Шмуйловіча Г. Б.), у 1915—1917 гадах — кабінет лекара-практыканта гарадскога радзільнага прытулку Ландау Эмануіла Ісакавіча, у 1917 годзе — 713 зводны палявы шпіталь.
У 1928—1929 гадах у доме сярод іншых жыў беларускі дзяржаўны дзеяч Нічыпар Лукіч Аксючыц.
Архітэктура
Двухпавярховы П-падобны ў плане будынак з 2 бакавымі рызалітамі на дваровым фасадзе. Галоўны фасад арыентаваны на лінію забудовы вуліцы. Паверхі падзеленыя шырокім прафіляваным поясам. 1-ы паверх дэкараваны глыбокім рустам, расчлянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі, 2-і — пілястрамі па баках, вокнамі з паўцыркульнымі завяршэннямі і сіметрычна размешчанымі балконамі. Уваходы з боку дваровага фасада. Унутраная планіроўка калідорнага тыпу. У архітэктуры праявіліся рысы эклектыкі.
Странджа
Странджа (Странджа, Yıldız Dağları, Istranca Dağları) — горы ў Турцыі і Балгарыі. Размешчаны на ўсходзе гістарычнай вобласці Фракія.
Плошча горнага масіва каля 10 000 км². Найвышэйшы пункт — гара Галям Махіяда або Махіяда вышынёй 1030 метраў, знаходзіцца на тэрыторыі Турцыі. Найвышэйшы пункт Странджа ў Балгарыі — гара Галям Градыштэ (710 м).
Такмак
Такмак:
Паўночны Калімантан
Паўночны Калімантан (Kalimantan Utara) — інданезійская правінцыя на паўночным усходзе вострава Калімантан. Плошча - 75467,7 км². Насельніцтва (2015 г.) - 641 936 чал. Адміністрацыйны цэнтр — Танджунгселор.
Гісторыя
Правінцыя створана 25 кастрычніка 2012 г.
Эканоміка
Асноўныя галіны эканомікі: сельская і лясная гаспадарка, харчовая прамысловасць, марскі транспарт, рыбалоўства. Робяцца намаганні для развіцця турызму. У 2014 г. узровень беспрацоўя - 6,47% ад актыўнага насельніцтва, што вышэй за агульны ўзровень у краіне. У 2016 г. зафіксаваны агульны эканамічны прырост на 3,75%.
Ікаўка
Ікаўка — вымушанае сінхроннае скарачэнне міжрэбравых цягліц і дыяфрагмы, выкліканая раптоўным ўдыхам з наступным закрыццём галасавой шчыліны з характэрным гукам.
Патагенез і прычыны
Ікаўку выклікае стымуляцыя канчаткаў блукальнага нерву, а таксама дыяфрагмальных і сімпатычных нерваў, якія іннервуюць органы грудной клеткі, брухавінную паражніну, вуха, нос і горла, або стымуляцыя цэнтра ікаўкі ў ЦНС. Частата ікаўкі можа складаць 2-60 / хв. Звычайна доўжыцца не доўга (хвіліны), і, часцей за ўсё, звязаная з хуткім або празмерным напаўненнем страўніка. Хранічная (> 48 гадз.) ікаўка выклікае значную стомленасць, дыскамфорт, страту масы цела (перашкаджаючы спажыванню ежы), бессань і дэпрэсію.
Прычыны хранічнай ікаўкі:
Дыягностыка хранічнай ікаўкі
Абавязкова: агульны аналіз крыві, крэатынін у сыроватцы і электраліты, ЭКГ, РГП грудной клеткі. У залежнасці ад клінічнай карціны: паказчыкі функцыі печані, узровень кальцыя, МРТ галавы, КТ грудной клеткі, паяснічная пункцыя, гастраскапія, эзафагаманаметрыя, спіраграфія, бронхаскапія, ЭЭГ.
Ара Гегецык
Ара Выдатны (Արա Գեղեցիկ) — легендарны армянскі цар, пра які расказаў армянскі гістарыёграф V ст. Маўсес Харэнацы ў сваёй кнізе «Гісторыя Арменіі». Выява Ары Выдатнага зрабіла значны ўплыў на армянскае мастацтва і літаратуру, натхніўшы многіх армянскіх пісьменнікаў і мастакоў на стварэнне шэрага твораў, такіх як трагедыя Наіры Зар'яна «Ара Выдатны».
Легенда пра Ар Выдатным і Шамірам
Легендарная царыца Асірыі Семіраміда (па-армянску званая Шамірам), пачуўшы пра хараство армянскага цара, адправіла яму ліст, у якім прасіла стаць сваім мужам і ўзысці на царства, імкнучыся аб'яднаць дзве дзяржавы. Аднак паслы перадалі царыцы адмову армянскага цара, якая зняважыла яе. Шамірам загарэлася нянавісцю да Ары, сабрала войска і напала на Арменію. Нягледзячы на загад узяць Ару жывым, асірыйцы смяротна паранілі яго ў кровапралітнай бітве на схіле гары, якая звалася Араі-лер (гара Ара). На тым жа месцы, паводле падання, пасля было заснавана сяло, што завецца Араі-гюх (сяло Ара).
Шамірам паслала за целам Ары марадзёраў, якія прынеслі паміраючага цара ў яе шацёр; тамсама ён і сканаў. Семіраміда загадала жрацу Мірасу ўваскрэсіць цара, і той, паклаўшы цела на вяршыні гары Аменпркіч, стаў выклікаць сабакагаловых духаў-аралезаў, якія ажыўлялі паміраючых ваяроў, залізваючы ім раны. Ара, нягледзячы на гэта, памёр, і Шамірам, скінуўшы яго цела ў яму, пусціла чутку пра тое, што ўваскрэсіла цара. Ролю Ары выканаў адзін з любоўнікаў царыцы. Армяне паверылі яе словам і спынілі баявыя дзеянні, пасля чаго Семіраміда пакінула Арменію, паверыўшы словам Міраса, быццам дух Ара ўзяты багамі на Каўказскія горы і адтуль перанясецца ў Вавілон да сэрца царыцы, што яго заваявала. Легенда пра ажыўленне бога злучана з узгоркам каля сяла Лецк (блізу горада Ван).
Ара Выдатны ў армянскай гістарыяграфіі
Большасць армянскіх гісторыкаў схільныя лічыць Ару Выдатнага рэальнай гістарычнай асобай. Адны з іх мяркуюць, што ён быў сынам цара Арамы, які жыў у 880—844 гадах да н.э., імя якога стала адным з эпанімаў армян. Іншыя аўтары настойваюць на тым, што гаворка ідзе пра само Араме, сапраўды былым сучаснікам Семіраміды. Паводле апошніх, Арам з'яўляўся заснавальнікам з'яднанага армянскага царства і быў першым армянскім кіраўніком, які насіў тытул «цара цароў», які, найхутчэй, пазначаў сюзерэнства над астатнімі кіраўнікамі Арарацкага царства.
Разам з тым, у асірыйскіх помніках той эпохі Арменія звалася Уруатры ці Урарту — ад слова Арарат (Айрарат). У клінапісах эпохі Царства Урарту краіна завецца Біяйнілі ці Біяйна па назве возеры, назва якога пасля трансфармавалася ў «Ван». Паколькі вытокі дзвюх вялікіх рэк Пярэдняй Азіі — Еўфрата і Тыгра знаходзяцца на Армянскім нагор'і, то ў некаторых клінапісных крыніцах Арменія звалася «Наіры» — «краіна рэк». Гэтым акадскім словам пазначаўся шырокі рэгіён ад возера Кабутан (Урмія) на ўсходзе да вярхоўяў Еўфрата і Чароха на захадзе. Упершыню гэта назва, якая не прыжылася як тапонім, але захавалася, як паэтычная назва Арменіі, сустракаецца ў клінапісе асірыйскага цара Тукульці-Нінурта I (1243—1221 да н.э.), які вёў захопніцкія войны на Армянскам сугор'е. Падчас паходаў супраць «краін Наіры» Тукульці-Нінурта I стукнуўся з супрацівам з'яднаных сіл 43 мясцовых саюзных княстваў, але зламаў іх супраціў і да сваіх тытулаў дадаў тытул «цара ўсіх краін Наіры». Клінапіс Салманасара III (860—825 гг. да н.э.), свёкра Семіраміды, ужо згадвае не «краіны Наіры», а адзіную «краіну Наіры», што можа сведчыць пра завяршэнне фармавання аб'яднанай дзяржавы.
Такмак (Кыргызстан)
Такмак (Токмок) — горад абласнога падпарадкавання ў Чуйскай вобласці Кыргызстана. Размешчаны на поўначы краіны, у Чуйскай даліне, на левым беразе ракі Чу, па якой у раёне горада праходзіць мяжа Кыргызстана і Казахстана. На поўначы і поўдні ад Такмака распасціраюцца адгор'і Цянь-Шаня: на поўдні — Кыргызскі хрыбет, на поўнач — Заілійскі Алатау.
Нарын (рака)
Нарын (Нарын, Norin) — рака ў Кыргызстане і Узбекістане, пры зліцці з ракой Карадар'я ўтварае раку Сырдар'я. Даўжыня. Плошча басейна. Бярэ пачатак з ледавікоў Цэнтральнага Цянь-Шаня, цячэ ў міжгорнай даліне, месцамі ў вузкіх цяснінах. Жыўленне снега-ледавіковае, у вярхоўях ледавікова-снегавое. Сярэдні расход вады ля Учкургана (40 км ад вусця) 429 м³/с, найбольшы — 2880 м³/с. Паводка ў траўні. Узімку шуга. Вада з Нарына выкарыстоўваюцца для арашэння зямель Ферганскай даліны; з Нарына бярэ пачатак Вялікі Ферганскі канал. На рацэ — Учкурганская ГЭС, Тактагульская ГЭС; гарады Нарын, Таш-Кумыр, Учкурган.
Масква (кінатэатр, Ерэван)
«Масква» — шырокафарматны кінатэатр, першы двухзалавы кінатэатр у г. Ерэване (Арменія). Знаходзіцца на вуліцы Абавяна, 18. Адкрыты 12 снежня 1936 года.
Гісторыя і апісанне
Кінатэатр «Масква» пабудаваны па праекце архітэктараў Т. Ерканяна і Г. Качара на месцы разбуранай царквы Св. Паўла і Пятра. На будаўнічых суботніках тут працавалі працаўнікі Арменкіно: рэжысёр Ама Бек-Назараў, аператар Ю. Фельдман і інш. У дзень адкрыцця быў паказаны першы армянскі гукавы фільм «Пепо». Фасад будынка ўпрыгожаны барэльефамі. на тэмы вядомых савецкіх фільмаў: «Чапаеў», «Пепо», «Давід-Бек», «Саят-Нава», і пластычных мастацтваў: «Танец» і «Сцэна». Неаднаразова перабудоўваўся.
Кінатэатр мае 4 залы: вялікая «Чырвоная зала» (491 месца), малая — «Сіняя зала» (352 месцы), VIP (35 месцаў) і адкрытая летняя зала (не працуе).
У 1978 годзе ў кінатэатры «Масква» прайшоў 11-ы Усесаюзны кінафестываль. З 2004 года праводзіцца міжнародны кінафестываль «Залаты абрыкос».
Ля ўваходу ў кінатэатр знаходзяцца «Алеі зорак» з імёнамі чатырох выбітных асоб, што ўвайшлі ў сусветны кінакаталог: Ама Бекназарава, Рубена Мамуляна, Сяргея Параджанава і Анры Вернёя. Перад кінатэатрам плошча Шарля Азнавура (у мінулым кінатэатра «Масква»), дзе размешчаныя гасцініца «Голдэн Туліп», Рускі тэатр імя Станіслаўскага і Дом мастакоў Арменіі, фантан «Знакі задыяка».
Чагдары
Чагдары (Chagʻdari / Чағдари) — гарадскі пасёлак, размешчаны на тэрыторыі Гіждуванскага раёна Бухарскай вобласці Рэспублікі Узбекістан.
Статус гарадскога пасёлка з 2009 года.
Армянскія могілкі (Масква)
Армянскія Ваганькаўскія могілкі — могілкі, што знаходзяцца ў Прэсненскім раёне горада Масквы па вуліцы Сяргея Макеева, 12, насупраць Ваганькаўскіх могілкаў.
Гісторыя
Могілкі маюць форму слушнага ромба, абнесенага цаглянай сцяной з вежамі. Комплекс ахаваных помнікаў архітэктуры (надмагіллі, царква Ускрысенні Хрыстова, памінальная дом, агароджа і вежы).
Некропаль
Усяго пад дзяржаўнай аховай знаходзіцца 12 надмагілляў і сямейных скляпоў. Найболей ранні іх гэтых помнікаў — абеліск 1844 гада над магілай А. А. Лорыс-Мелікава. Большасць магіл — канца XIX стагоддзя — пачатка XX стагоддзя. Тры з іх — магільныя скляпы роду Ананавых — капліцы, выкананыя па сярэднявечным армянскім каноне. Ёсць надмагіллі-хачкары (на магіле Д. З. Мелік-Беглярава, 1913).
Найболей вядомае надмагілле — на магіле М. Л. Тарасава, помнік скульптуры эпохі мадэрна працы М. А. Андрэева (1911—1912). Скульптура была цалкам згублена, апроч галавы Тарасава, што захоўвалася ў музеі МХАТа. У 1991 г. на магіле была ўсталявана копія андрэеўскай скульптуры працы Ю. Р. Арэхава і С. Г. Мальяна.
Мантэ Мелканян
Мантэ «Аво́» Мелканя́н (Մոնթէ «Ավօ» Մելքոնեան; 25 лістапада 1957, Вісейлія, ЗША — 12 чэрвеня 1993, Нагорны Карабах) — Нацыянальны Герой Арменіі і герой Арцаха, актыўны ўдзельнік Карабахскай вайны, адзін з арганізатараў і кіраўнікоў армянскіх сіл у Нагорным Карабаху.
Да гэтага — член  баявой арганізацыі АСАЛА, кіраўнік ASALA-RM (RM — рэвалюцыйны рух)  , дзельнік грамадзянскай вайны ў Ліване. Вядомы пад мянушкамі «Абу-Сіндзі», «Саро», «Цімаці Шон Мак-Кормак» (Timothy Sean McCormack) і «Камандзір Ява».
У 1996 годзе Мантэ Мелканяну было пасмяротна прысвоена найвышэйшае ганаровае званне «Нацыянальны герой Арменіі».
За свае заслугі перад Нагорна-Карабахскай Рэспублікай быў ганараваны найвысокага звання «герой Арцаха» з уручэннем ордэна «Залаты арол» (1999).
Юныя гады
Мантэ Мелканян нарадзіўся 25 лістапада 1957 года ў горадзе Вісейлія (штат Каліфорнія). Ён быў трэцім дзіцём у сям'і амерыканцаў армянскага паходжання Чарлза Мелканяна (1918?2006) і Забель Мелканян (1920?2012). Бацькам было наканавана перажыць сына, які ўславіў іх сямю.
У 1969 годзе сям'я Мелканянаў здзейсніла гадавое вандраванне па краінах Еўропы. Падчас падарожжа 11-летні Мантэ бачыўся з прадстаўнікамі спюрка, і — як сцвярджае яго брат, Маркар Мелканян — упершыню задумаўся пра сваю армянскую ідэнтычнасць. Як і ўсе амерыканскія армяне, Мелканяны негатыўна ўспрымалі збліжэнне ЗША і Турцыі па лініі НАТО. Аднак, парадаксальным чынам, менавіта дзякуючы амерыкана-турэцкаму сяброўству, гэта сям'я змагла пасля еўрапейскага турнэ бесперашкодна наведаць Анатолію. Грамадзянам ЗША нішто не пагражала ў гэтым суровым краі. Шлях іх ляжаў у горад Мерзіфон, дзе нарадзіліся дзед і бабка Забель Мелканян. Да генацыду 1915 года тут жылі 17 тысяч армян. Увесну 1970-га тут жылі ўсяго тры армянскія сям'і, і толькі адна з іх пагадзілася сустрэцца з Мелканянамі. Як пасля расказваў Мантэ сваёй жонцы Седзе:
У 1975 годзе Чарлз Мелканян выкладаў у армянскіх школах Ірана і Лівана. Мантэ Мелканян скончыў універсітэт Берклі па спецыяльнасці «археалогія і гісторыя Азіі». Выбар прафесіі быў абумоўлены цвёрдым намерам вярнуцца на Блізкі Усход. Апроч армянскай і англійскай, Мелконян авалодаў сям'ю мовамі — французскай, іспанскай, італьянскай, турэцкай, персідскай, курдскай і японскай. Некаторы час ён стажараваўся ў Японіі.
Пасля сканчэння ўніверсітэта ўвесну 1978 года Мантэ з'ехаў у Іран, дзе выкладала англійскую мову і ўзяў удзел у антышахскім руху. Мантэ быў злучаны з сацыялістычнай партыяй Гнчакян, дапамагаючы арганізоўваць страйкі ў сваёй школе ў Тэгеране, і знаходзіўся ў непасрэднай блізкасці ад плошчы Джалех у той дзень, калі войскі шаха адкрылі агонь па пратэстоўцах (празваны потым «Чорнай пятніцай»). Але ўжо неўзабаве, з-за рэпрэсій новага рэжыму аяталы Хамейні супраць апазіцыі Мантэ перабраўся ў Іранскі Курдыстан, дзе дзейнасць курдскіх партызан вырабіла на яго глыбокае ўражанне. Праз некалькі гадоў, быўшы ў паўднёвым Ліване, Мантэ Мелканян час ад часу насіў уніформу курдскіх пешмерга, атрыманую ў Іранскім Курдыстане.
Баявое хрышчэнне ў Ліване
У разгар Грамадзянскай вайны ў Ліване ў 1978 годзе Мантэ Мелканян прыбыў у Бейрут. У той час у Ліване бліснуў братазабойчы канфлікт мясцовых армян з маранітамі. Мелканян узяў удзел у абароне Армянскага квартала ад атакавалых яго фалангістаў мараніткай партыі Катаіб. Потым Мелканян стаў ваяром Армянскага ўзбраення ў Бурдж-Хамудзе і цягам двух гадоў браў удзел у вулічных баях з фалангістамі. Напачатку 1979 года ён пазнаёміўся з ліванскай армянкай Седай (шлюб з ёю быў укладзены 3 жніўня 1991 года).
Змаганне і тулянні
Увесну 1980 года Монтэ Мелконян уступіў у арганізацыю АСАЛА. Мелконян ажыццяўляў аперацыі ў Рыме, Афінах і дапамагаў у падрыхтоўцы баевікоў для ажыццяўлення Аперацыі Ван у верасні 1981 года. З-за нязгод, злучаных з метадамі змагання ASALA, Монтэ адлучыўся ад прыхільнікаў Акопа Акапяна (ён жа Мігран Мігранян ці Аруцюн Такушан) і ўтварыў новую фракцыю ASALA-RM. У лістападзе 1985 года Мелканян быў арыштаваны ў Парыжы і прысуджаны да 6 гадоў турэмнага зняволення за незаконнае захоўванне зброі і падробку дакументаў. У пачатку 1989 года ён быў вызвалены і высланы ў Паўднёвы Емен.
Удзел у Карабахскай вайне
У 1991 годзе, адразу ж па прыбыцці ў Карабах, Мелканян браў удзел у баях за населеныя пункты Бузук, Манашыд, Эркедж Шаумянскага раёна. Быў прызначаны начальнікам штаба Карнідзорскага атрада.
Улетку 1992 года азербайджанская армія, імкнучыся захапіць сяло Мачкалашэн (якое лічыцца паўднёвымі варотамі Карабаха) і адтуль рушыць далей да Шушы, сутыкнулася з атрадам Мантэ Мелканяна. Спыніўшы праціўніка, ваяры Мелканяна тым самым забяспечылі бяспеку Арцаха з поўдня.
Узначаліўшы Мартунінскі абарончы раён, увесь наступны год Мантэ паспяхова бараніў яго.
Потым ён браў удзел у Кельбаджарскай аперацыі, у баях на тэрыторыі Мардакерцкага і Аскеранскага раёнаў.
Гібель
Монтэ лічыў, што ключом да перамогі ў Карабахскай вайне з’яўляюцца танкі Т-72. Штораз, пазнаўшы пра захоп у азербайджанскіх сіл чарговага танка, ён асабіста выязджаў для яго агляду. 12 чэрвеня 1993 года ў сяле Марзілі Мантэ і яго салдаты стукнуліся з БМП і салдатамі азербайджанскіх ваярскіх фармаванняў. Падчас бою Мелканян атрымаў параненне ў галаву и погиб. После его смерти армянские бойцы доставили тело Монте в Мартуни.
Цырымонія развітання адбылася праз тыдзень — 19 чэрвеня Монтэ Мелконян быў пахаваны на могілкі «Ераблур» у Ерэване.
Памяць
Пасмяротна ганараваны вышэйшых званняў Арменіі — «Нацыянальны герой Арменіі» (1996) і НКР — «Герой Арцаха» (1999). Імем Мантэ Мелканяна названы: адна з ваярскіх частак ВС Арменіі, універсітэт і школа ў горадзе Ерэване, мост, дабрачынны фонд. Усталяваны помнікі ў Ерэване, у Раздан, у Мартуні. У Мартуні імем Аво названы Аво.
Па некаторых звестках жыхарамі Мартуні была выказана думка пра пераназванне раённага цэнтра ў Мантэаберд (Մոնթէաբէրդ), у гонар Мантэ Мелканяна. Праект па пераназванні так і не быў падтрыманы ўладамі НКР, але пры гэтым была зафіксавана ўсталёўка самаробнага дарожнага знака з такой назвай.
Чаатас
Чаатас (чаа тасчаа тас камень вайны) — археалагічная культура енісейскіх кіргызаў VI—IX стагоддзяў у Мінусінскай катлавіне, а таксама абазначэнне спецыфічных могільнікаў, якія адносяцца да дадзенай культуры.
Помнікі былі ўпершыню вывучаны навуковымі экспедыцыямі ў XVIII стагоддзі. Першым іх раскопкі пачаў праводзіць В. В. Радлаў у 1863 годзе. У 1880-я гады яго праца была працягнутая. Д. А. Клеменцам і А. В. Адрыянавым, якія першымі ўвялі ў навуковы ўжытак тэрмін «чаатас». Згодна з хакаскімі легендамі, гэтыя курганы ўяўляюць сабой абломкі скал, якімі змагаліся старажытныя волаты.
На некаторых насыпах курганоў сустракаюцца стэлы ці вертыкальныя пліты, якія часам  змяшчаюць архона-енісейскія надпісы. Пад шэрагам курганоў былі выяўленыя квадратныя магільныя ямы са спаленымі трупамі, а таксама посудам, зброяй, конскай збруяй і іншым начыннем, якая была тым багацей, чым больш шляхетны чалавек быў тут пахаваны. Вакол буйнога (вышынёй да 30 м) кургана шляхетнага чалавека размяшчаліся невялікія курганы простага люду.
Кітакюсю
Кітакюсю — горад у Японіі, знаходзіцца на поўначы вострава Кюсю. Плошча горада — 488,78 км², насельніцтва — 963 598 чалавек (1 жніўня 2014), шчыльнасць насельніцтва — 1.971,44 чал./км².
Англійскі парк (Ерэван)
Англійскі парк (Англійскі сад; Անգլիական այգի) — грамадскі парк у Ерэване, Арменія. Знаходзіцца на Італьянскай вуліцы. Займае плошчу 5,5 га ў цэнтральным раёне Кентрон, на паўднёвы захад ад плошчы Рэспублікі.
Гісторыя
Англійскі сад з'яўляецца адным з найстарэйшых паркаў горада Ерэвана. Закладзены ў 1860-х гадах губернатарам Эрыванскай губерні генерал-маёрам Міхалам Астаф'евым і ў дасавецкі час неаднаразова спарадкоўваўся. У 1880-х гадах да праблемы ўпарадкаванасці парка прыцягваў увагу вядомы ерэванскі лекар Лявон Тыгранян, аднак гарадская дума не стала разглядаць гэта пытанне. Праблема ўпарадкаванасці саду была паднята зноў у 1894 годзе. Быў складзены план рэканструкцыі, паводле якога ў парку павінна было быць некалькі алей, ларкоў. Забагненыя пляцоўкі прапанавалася асушыць дрэнажамі, планавалася высадзіць сотні дрэў і хмызнякоў. У 1895 годзе сад здалі ў арэнду Лявону Баклачану тэрмінам на 12 гадоў пры ўмове, што цягам трох гадоў ён выканае запланаваныя працы па ўпарадкаванасці і будзе ўтрымваць сад у добрым стане. Баклачан не выканаў узятых на сябе абавязанняў, таму рэканструкцыяй парка заняўся гарадскі галава Ісак Мелік-Агамалян. Працы па ўпарадкаванасці доўжыліся больш 10 гадоў. Парк быў адкрыты для наведнікаў толькі 3 кастрычніка 1910 года.
Парк сёння
У Англійскім парку знаходзяцца Армянскі тэатр імя Сундукяна, пасольствы Францыі і Італіі і гасцініца «Кангрэс-гатэль».
У парку ўсталяваны бюст армянскага драматурга Габрыэла Сундукяна і скульптура яго персанажа, рыбака Пепо.
Цэнтральны фантан парка з'яўляецца ўпадабаным месцам для фатаграфавання ў маладых.
Кітакамі
Кітакамі:
Мінас Карапетавіч Авецісян
Мінас Карапетавіч Авецісян (Մինաս Ավետիսյան; 20 ліпеня 1928, с. Джаджур, Ахуранскі раён, Армянская ССР — 24 лютага 1975, Ерэван, Армянская ССР) — армянскі мастак.
Паміж 1960 і 1975 гадамі Авецісян стварыў каля 500 палотнаў, амаль гэтулькі ж малюнкаў, 20 вялікіх фрэсак і праектаў для больш за дзясятка тэатральных уяўленняў. Яго мастацтва заняло ганаровае месца ў гісторыі сусветнага малярства.
Спітакскае землетрасенне 1988 года знішчыла частку яго фрэсак у Ленінакане і дом-музей мастака ў яго роднай вёсцы Джаджур.
Кыргызская дзяржаўная медыцынская акадэмія імя І. К. Ахунбаева
'''Кыргызская дзяржаўная медыцынская акадэмія імя І. К. Ахунбаева''' — вышэйшая медыцынская навучальная ўстанова Кыргызскай Рэспублікі, заснаваны ў 1939 годзе. За час існавання ВНУ было падрыхтавана больш за 30 000 урачоў.
Мінас Карапетавіч Авецісян
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і.
Кыргызская дзяржаўная медыцынская акадэмія імя І. К. Ахунбаева
Гісторыя
1 верасня 1939 года адбылося адкрыццё Кыргызскага дзяржаўнага медыцынскага інстытута.
Мінас Карапетавіч Авецісян
Біяграфія
Загінуў пры наездзе аўтамабіля на ходнік 24 лютага 1975 года. Многія мяркуюць, што Мінас быў забіты.
Кыргызская дзяржаўная медыцынская акадэмія імя І. К. Ахунбаева
Гісторыя
Падмурак вышэйшай медыцынскай школы закладвалі прафесары і выкладчыкі з Кіева, Харкава, Масквы і Санкт-Пецярбурга.
Мінас Карапетавіч Авецісян
Творчасць
У спелых творах Мінаса Авецісяна, каларыстычна-кантрасных, напісаных буйным экспрэсіўным мазком, знайшлі новае жыццё прынцыпы фавізма. Заўважны водгук у яго творах знайшлі і традыцыі закаўказскага сярэднявечнага мастацтва. Працы майстра, што спалучаюць асаблівую колера-насычанасць з эпічным драматызмам вобразнага ладу — краявіды, аўтапартрэты, жанрава-сімвалічныя сельскія матывы — успрымаліся на афіцыйных выставах як прарывы да волі эстэтычнага самавыяўлення. Тым самым Мінас Авецісян, хоцб і імкнучыся ў цэлым хутчэй да французскага мадэрну і ранняга авангарда пачатку XX стагоддзя, збліжаўся з сучасным яму расійскім «суровым стылем». Паспяхова выступаў таксама як тэатральны мастак і маляр-манументаліст.
Кыргызская дзяржаўная медыцынская акадэмія імя І. К. Ахунбаева
Гісторыя
Арганізацыі інстытута спрыялі Ташкенцкі, першы Маскоўскі, Алмацінскі, Санкт-Пецярбургскі і іншыя медыцынскія інстытуты. Яны кансультавалі, забяспечвалі медыцынскай літаратурай і накіроўвалі педагогаў для сталай працы ў інстытуце. Падчас Другой сусветнай вайны ў Кыргызстан былі эвакуіраваны другі Харкаўскі медыцынскі і стаматалагічны інстытуты і Маскоўскі стаматалагічны інстытут, якія ўліліся ў Кыргызскі дзяржаўны медыцынскі інстытут.
У 1943 годзе адбыўся першы выпуск студэнтаў інстытута (120 чалавек).
5 ліпеня 1996 года Указам Прэзідэнта Кыргызскай Рэспублікі інстытут рэарганізаваны ў Кыргызскую дзяржаўную медыцынскую акадэмію.
Аляксандр Аляксандравіч Бажбеук-Мелікян
Аляксандр Аляксандравіч Бажбеук—Мелікаў (Бажбеук-Мелікян; 1891—1966) — савецкі маляр, мастак і каларыст армянскага паходжання, заслужаны мастак Грузінскай ССР (1961).
У 1906-10 гадах Бажбеук—Мелікаў вучыўся ў тыфліскай Мастацкай вучылішчы, а з 1911 года ў пецярбургскай Акадэміі Майстэрстваў. У 1922-1929 гадах ён выкладаў у Народнай мастацкай студыі М. І. Таідзэ, з 1929 па 1938 год у тбіліскай Акадэміі Майстэрстваў.
Біяграфія
Аляксандр Аляксандравіч Бажбеук—Мелікаў нарадзіўся ў Тыфлісе ў 1891 годзе ў сям'і службоўца. Бажбеук — Мелікавы былі карэннымі тбілісцамі.
У 1903 годзе, Бажбеук—Мелікаў пасля наведванняў вечаровых заняткаў мастацкай школы, паступае ў Вучылішча малярства і скульптуры Каўказскага Таварыства заахвочання вытанчаных мастацтваў.
У 1910 годзе Аляксандр Аляксандравіч едзе ў Маскву, дзе навучаецца ў студыі мастака В. Н. Мяшкова, і потым пераязджае ў Пецярбург і паступае ў Акадэмію майстэрстваў.
З 1913 года Бажбеук—Мелікаў заклікаецца ў армію, а з 1914 па 1918 г. знаходзіцца на фронце ў Адэскай Акрузе.
У 1917 г. ён вяртаецца ў Тбілісі і гэты год стаў пачаткам яго самастойнай мастацкай дзейнасці.
З 1922 па 1929 гг. Бажбеук—Мелікаў выкладае ў студыі М. Таідзе і да 1937 г. — у Акадэміі майстэрстваў Грузіі.
Наратус
Наратус (Նորատուսի գերեզմանատուն) — сярэднявечныя могілкі з вялікай колькасцю ранніх хачкараў, што знаходзяцца ў сяле Наратус Гехаркунікскай вобласці (Арменія), непадалёк ад горада Гавар і возера Севан, за 90 км на ўсход ад Ерэвана. Могілкі маюць найбольшую колькасць хачкараў на тэрыторыі Рэспублікі Арменія. Таксама гэтыя найбуйнейшыя могілкі з хачкарамі, якія захаваліся пасля разбурэння армянскіх могілак у Джульфе на тэрыторыі Нахічэванскай Аўтаномнай Рэспублікі ўладамі Азербайджана.
Хачкары
Самыя старыя хачкары на могілках датуюцца X стагоддзем. Падчас адраджэння традыцый хачкараў у XVI—XVII стагоддзяў многія хачкары былі збудаваны пад ярмом імперыі Сефевідаў, калі ўсходні ўплыў пракрадаўся ў армянскае мастацтва. Тры майстры-разьбяры гэтага перыяду стваралі хачкары ў Наратусе, самым заўважным з іх быў Кірам Казмох (1551—1610), яго сучаснікамі былі Аракел і Мелісет. Могілкі знаходзяцца на тэрыторыі ў сем гектараў і ўтрымваюць каля тысячы хачкараў. Характэрнай асаблівасцю большасці хачкараў з'яўляецца крыж з сонечным дыскам пад ім. Астатняя частка каменя ўпрыгожана выявамі лісця, гронак вінаграду, гранатаў ці абстрактнымі ўзорамі. Большасць хачкаров пакрыты мохам і лішайнікам. Некалькі надмагілляў на могілкі малююць сцэны вяселляў і сельскага жыцця. Побач са старымі могілкамі былі ўладкавана новыя сучасныя могілкі, адлучаныя доўгім плотам. Каля могілкаў у сяле ёсць царква Святой Богамаці, пабудаваная ў IX стагоддзі. Адзін з хачкараў могілкаў у 1978 годзе быў ахвяраваны Брытанскаму музею Каталікосам Вазгенам I.
Легенды
Папулярная легенда, злучаная з могілкамі, тычыцца ўварванні арміі Тамерлана. Паводле яе, сяляне надзелі каскі па-над хачкараў і нахілілі мячы ў кірунку надыходнай арміі. Здалёку хачкары выглядалі як узброеныя салдаты ў абарончай пазіцыі, у выніку чаго войска Тамерлана адступіла.
Згодна іншай папулярнай гісторыі, у XIX стагоддзі манах Тэр Карапет Авацесі-Авакімян з манастыра каля сяла меў абавязак служыць задушныя службы на могілках Наратус. Каб пазбегнуць двухгадзіннага падарожжа з могілкаў у манастыр і назад, ён пабудаваў сабе невялікую келлю ў Наратусе. Калі яму было 90 гадоў, ён папрасіў манаскую брацію пахаваць яго жывым. Яго апошнімі словамі былі: «''Я не баюся смерці. І хацеў бы, каб і вы яе не баяліся. І зусім не баяліся нічога, апроч аднаго Бога. Хай да мяне прыходзіць кожны, хто адчувае страх. Хай ён ілье ваду на надмагільны камень, п'е яе, абмывае сабе твар, грудзі, рукі і ногі. Хай потым паб'е пасудзіна, у якім прынёс ваду. Тады страх адступіць яго''». І дагэтуль людзі прыходзяць да магілы манаха, каб здзейсніць гэты рытуал, пакінуўшы вакол аскепкі шкла.
Кітвэ
Кітвэ (Kitwe) — горад у цэнтральнай частцы Замбіі, трэці па колькасці насельніцтва ў краіне пасля Лусакі і Ндолы. У 1961 годзе пасёлкі Кітвэ і Нкана былі аб’яднаны, пасля чаго населены пункт атрымаў назву Кітвэ-Нкана. Статус горада набыў у 1966 годзе. Горад размешчаны на поўначы правінцыі Копербелт, за 14 км на ўсход ад горада Калулушы, на вышыні 1212 м над узроўнем мора. Транспартны вузел і важны прамысловы цэнтр краіны.
Тэатр музычнай камедыі імя Акопа Параняна
Тэатр музычнай камедыі імя Акопа Параняна — тэатр музычнай камедыі, што знаходзіцца ў сталіцы Арменіі горадзе Ерэване. Заснаваны ў 1942 годзе.
Савецкі час
У лютым 1941 года на сесіі Вярхоўнага Савета Армянскай ССР было прынята рашэнне пра арганізацыю ў Ерэване тэатра музычнай камедыі. Увасобіць рашэнне з’езда і адкрыць тэатр удалося ўжо на наступны 1942 год. Новы тэатр быў названы ў гонар вядомага армянскага драматурга Акопа Параняна, а першым яго дырэктарам, 15 сакавіка 1942 года, быў прызначаны Завен Варданян. Сярод першых пастановак ерэванскага тэатра былі творы армянскай класікі «Карынэ» Тыграна Чухаджана і «Кум Моргана» Аляксандра Шырванзадэ, апроч гэтага, тэатрам было пастаўлены шэраг спектакляў сусветнай класікі. У 1943—1945 гадах тэатрам кіраваў заслужаны дзеяч мастацтваў Армянскай ССР Арцемій Айвазян. Сярод лепшых пастановак таго часу «Вольны вецер» Дунаеўскага, «Усходні дантыст» і «Хадж Назар» Айвазяна і Дземірчана, «Вялікае вяселле» Тыграняна і шэраг іншых.
У савецкі час тэатр імя А. Параняна найчасцей звяртаецца да маральна-этычных праблем адносін у грамадскім і сямейным жыцці сучаснікаў. У музычных камедыях тэатра заўважна прыцягненне і да сатыры, да абсмейвання духоўнай злыбеды і парадыравання мяшчанства.
Незалежная Арменія
З развалам Савецкага Саюза тэатральнае мастацтва ў Арменіі стала прыходзіць у заняпад. Выжыўшы ў цяжкія дзевяностыя, тэатр знайшоў другое дыханне. У 1998 годзе на міжнародным тэатральным конкурсе ў Руставі тэатр становіцца пераможцам у намінацыі «лепшая класічная пастаноўка». Нягледзячы на ўсе цяжкасці, у 2007 годзе ў тэатры было паказана тры новыя спектаклі і больш 140 рэпертуарных пастановак. Штогод, пачынаючы з 2010 года, у тэатры праходзіць цырымонія ўручэння нацыянальнай тэатральна прэміі «Артавазд», якая была перанесена сюды з кінатэатра «Масква». Ужо праз год на прэміі «Артавазд 2011», праходзілай у родных сценах, за пастаноўку рэжысёрам Шушан Геваргян спектакля «Арэгназан», тэатр атрымаў галоўны прыз у намінацыі «Лепшы моладзевы спектакль». У 2013 годзе на прэміі «Артавазд 2013» спектакль «Кум Моргана», пастаўлены на сцэне тэатра рэжысёрам Ервандам Казанчанам, быў прызнаны «Лепшым спектаклем».
Рух за нацыянальную незалежнасць Латвіі
Рух за нацыянальную незалежнасць Латвіі (Latvijas Nacionālās Neatkarības Kustība, скарочана — РННЛ) — палітычная арганізацыя ў Латвіі, якая дзейнічала з 1988 года да сярэдзіны 1990-х гадоў.
Утварылася як радыкальнае крыло латвійскага нацыяналістычнага руху. У адрозненне ад Народнага фронту Латвіі, які першапачаткова падтрымліваў ідэю большай аўтаноміі для Латвіі ў рамках СССР, прыхільнікі РННЛ з самага пачатку выступалі за абвяшчэнне незалежнасці. Лідарамі РННЛ былі Эдуардс Бэрклаўс, Алэксандрс Кірштэйнс, Андрэйс Крастыньш, Эйнарс Рэпшэ і Юрыс Добэліс.
Пасля таго, як Латвія зноў здабыла незалежнасць, РННЛ стала палітычнай партыяй і атрымала назву Нацыянал-кансерватыўная партыя. Партыя атрымала 15 месцаў з 100 на парламенцкіх выбарах 1993 года і стала ўплывовай апазіцыйнай партыяй. У тым жа годзе выставіла свайго кандыдата на пасаду прэм’ер-міністра краіны, Ёахіма Сіегэрыста, які саступіў толькі на адзін голас і атрымаў другое месца. РННЛ выйгралі муніцыпальныя выбары ў сталіцы Латвіі, Рызе ў 1994 годзе, але пасля гэтага папулярнасць партыі хутка згасла. Яна страціла палову сваіх месцаў у парламенце пасля выбараў 1995 года і ўрэшце злілася з Tēvzemei un Brīvībai (партыяй Айчыне і свабодзе), іншай правай партыяй з падобнымі паходжаннем.
Пасля ўваходжання ў альянс з партыяй «Айчыне і свабодзе», палітычнае аб’яднанне стала ўсё больш актыўна прасоўваць ідэі аб «латышскім» бачанні будучыні Латвіі. З боку кіраўніцтва партыі меў месца шэраг спрэчных заяў пра заахвочванне спажывання латвійскіх тавараў і папярэджанне пра магчымую небяспеку з боку нелатышоў.
У суседняй Эстоніі існавала арганізацыя з аналагічнымі мэтамі і практычна ідэнтычнай назвай — Партыя нацыянальнай незалежнасці Эстоніі.
Армянскі тэатр оперы і балета імя А. А. Спендыярава
'''Армянскі акадэмічны тэатр оперы і балета імя А. Спендыярава''' (Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոն) — тэатр оперы і балета ў сталіцы Арменіі — Ерэване. Тэатр створаны ў 1933 годзе, уласны будынак атрымаў у 1940 годзе.
Гісторыя
Рашэнне пра арганізацыю ў Ерэване тэатра оперы і балета быў прыняты ў 1932 годзе. Саўнаркам Армянскай ССР прыняў рашэнне стварыць стацыянарны оперны тэатр на базе опернага класа Ерэванскай кансерваторыі 13 мая 1932 года. 20 студзеня 1933 года адбылася першая прэм’ера — опера «Алмаст» А. А. Спендыярава на лібрэта С. Я. Парнок. Свайго будынка ў тэатра не было, ён быў пабудаваны толькі ў 1940 годзе па праекце архітэктара А. А. Таманяна. Будынак мясціў 1120 чалавек.
У 1938 годзе тэатру было прысвоена імя А. А. Спендыярава.
У 1939 годзе тэатр узнагароджаны ордэнам Леніна.
У 1957 годзе тэатр атрымаў званне акадэмічнага.
Размяшчэнне
Насупраць паўднёвага тарца будынка знаходзіцца плошча Свабоды, вядомая як адна з найпрыгажэйшых плошчаў Ерэвана. На гэтай плошчы знаходзяцца помнікі Аванесу Туманяну і Аляксандру Спендыяраву, пад плошчай у 2010 годзе была адкрыта трохузроўневая паркоўка на 500 аўтамабіляў.
За плошчай размяшчаецца сквер, у якім дзеюць шматлікія кафэ на свежым паветры. На ўсходнім боку сквера на скрыжаванні вуліц Туманяна і Тэр’яна ёсць штучны вадаём — «Лебядзінае возера», які напамінае па форме возера Севан. На беразе сажалкі размешчаны помнік Арно Бабаджаняну.
Дакладна з поўдня ў архітэктурны комплекс упіраецца Паўночны праспект, такім чынам, што будынак тэатра робіцца дамінантай, завяршальнай выява праспекта.