cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Першая Усебеларуская канферэнцыя
Супярэчнасці ва ўрадзе БНР па пытанні аб стаўленні да БССР прывялі да правядзення Другой Усебеларускай канферэнцыі (Берлін, 1925).
Суб’ект міжнароднага права
Суб'екты міжнароднага права — удзельнікі міжнародных адносін, якія валодаюць міжнароднымі правамі і абавязкамі, ажыцяўляюць іх на аснове міжнароднага права і нясуць у неабходных выпадках міжнародна-прававую адказнасць.
Асноўнай адметнай рысай суб'ектаў міжнароднага права з'яўляецца юрыдычная здольнасць да самастойных юрыдычных дзеянняў, уключаючы стварэнне ўзгодненых міжнародна-прававых нормаў і незалежнага ажыццяўлення правоў і абавязкаў, усталяваных гэтымі нормамі.
Уласцівасці суб'ектаў
Калі прытрымлівацца класічнага погляду на разуменне суб'екта міжнароднага права, то сярод яго ўласцівасцяў можна вылучыць тры асноўныя:
Аднак існуюць таксама іншыя пункты гледжання, паводле якіх суб'ектам міжнароднага права можа з'яўляцца любы суб'ект, які нясе правы і абавязкі, якія зыходзяць з міжнародна-прававых узгодненых нормаў. Тым самым да суб'ектаў міжнароднага права можна аднесці і прыватных асоб (фізічных асоб, юрыдычных асоб, транснацыянальныя карпарацыі). Аднак з агульнапрынятага пункту гледжання суб'ектамі міжнароднага права прызнаюцца толькі тыя ўтварэнні, якія ствараюць прававыя нормы. Пытанне пра фізічных асоб як суб'ект міжнароднага права дагэтуль з'яўляецца спрэчным.
Віды суб'ектаў
Існуе некалькі класіфікацый суб'ектаў міжнароднага права:
Паводле сваёй прыроды:
Асобна вылучаюцца:
Паводле характару дзейнасці:
Паводле галін міжнароднага публічнага права:
Міжнародная правасуб'ектнасць
Прававы статус суб'екта міжнароднага права вызначаецца яго правасуб'ектнасцю, якая, увогуле плане, складаецца з:
Мадонна Бругэ
«Мадонна Бругэ» — мармуровая статуя Мадонны з немаўлём Хрыстом, вышынёй 128 см, выкананая Мікеланджэла Буанароці ў 1501-04 гг. неўзабаве пасля завяршэння працы над ватыканскай «П'етай». Гэта першая статуя Мікеланджэла, якая яшчэ пры яго жыцці была вывезена з Італіі, каб упрыгожыць царкву Нотр-Дам у ткацкай сталіцы Еўропы — горадзе Бругэ.
Статуя двойчы пакідала Бругэ — па загаду акупантаў у гады Рэвалюцыйнай і Другі сусветных войн. У 1944 годзе немцы, якія адыходзілі, вывезлі з горада «Мадонну» пад матрацамі ў грузавіку «Чырвонага крыжа». Пасля нападу фанатыка на ватыканскую «П'ету» ў 1972 годзе ўлады Бругэ ў прэвентыўных мэтах заключылі статую пад куленепрабівальнае шкло.
Успенне (Олтуш)
Паходжанне
Абраз выяўлены экспедыцыяй Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору Акадэміі навук БССР у Спаса-Праабражэнскай царкве с. Олтуш Маларыцкага раёна Брэсцкай вобласці. Раскрыты рэстаўратарамі ў Спецыяльных навукова-рэстаўрацыйных вытворчых майстэрнях Міністэрства культуры БССР А. С. Шпунтам, П. Р. Журбеем у 1988 годзе.
Тарбаган
Тарбаган, таксама Мангольскі сурок, Сібірскі сурок (Marmota sibirica) — млекакормячае роду суркоў.
Авечкагадоўля ў Беларусі
Авечкагадоўля Беларусі — галіна жывёлагадоўлі, якая займаецца гадоўляй авечак.
Тарбаган
У Расіі (у стэпах Забайкалля і Тувы), Манголіі (выключаючы поўдзень), Паўночна-Усходнім Кітаі. Пераносчык ўзбуджальніка чумы.
Авечкагадоўля ў Беларусі
Пагалоўе
Гістарычна вытворчасць воўны была важнай галіной сельскай гаспадаркі, аднак з сярэдзіны XX стагоддзя пагалоўе авечак пачало хутка скарачацца.
Тарбаган
Апісанне
Даўжыня цела да 60 см, хваста да 11 см. Афарбоўка спіны пясчана-жоўтая з чорнай або цёмна-бурай рабізной; бруха больш цёмнае і рудое, чым бакі. Вакол вуснаў белая пляма. Расліннаедныя. Нараджаюць 4—5 дзіцянят раз на год.
Авечкагадоўля ў Беларусі
Пагалоўе
У 2010-я гады пагалоўе авечак пачало расці — з мінімуму ў 51,8 тысяч у 2011 годзе да 89,8 тысяч У 2017 годзе. Удвая вырасла пагалоўе авечак у буйных сельскагаспадарчых арганізацыях (з 6 да 12 тысяч), у чатыры разы — у фермерскіх гаспадарках (з 4,1 да 16,3 тысяч), амаль на 50 % у асабістых гаспадарках насельніцтва (з 42 да 62 тысяч). Змянілася і доля гаспадарак розных катэгорый: з 10,8 % да 13,3 % вырасла доля буйных сельскагаспадарчых арганізацый, з 7,9 % да 18,1 % — доля фермерскіх гаспадарак, у той час як доля асабістых гаспадарак насельніцтва скарацілася з 81, 3 % да 68,6 %.
Дасягнуўшы лакальнага піка у 2018 годзе (89,9 тысяч), пагалоўе авечак пачало скарачацца (да 87,6 тысяч на 1 студзеня 2019 года).
Эканамічныя паказчыкі
Беларуская авечкагадоўля надзвычай стратная. У 2018 годзе сярэдняя рэнтабельнасць бараніны, рэалізаванай сельскагаспадарчымі прадпрыемствамі (без уліку фермераў і асабістых гаспадарак насельніцтва), склала −69,8 %, прычым за 2012—2018 гады гэты паказчык упаў амаль у 7 разоў, з −10,8 % у 2012 годзе.
Дзяржавы — члены ААН
У ААН у наш час уваходзіць 193 дзяржавы. З міжнародна прызнаных незалежных дзяржаў у ААН не ўваходзіць толькі Дзяржава Палесціна і Святы Прастол, з часткова прызнаных — САДР, Кітайская Рэспубліка (Тайвань), Абхазія, Паўднёвая Асеція, Рэспубліка Косава, Паўночны Кіпр. З іх толькі САДР і Палесціна на гэты момант фармальна маюць права ў будучыні стаць членамі арганізацыі, паколькі, у адрозненне ад астатніх часткова прызнаных дзяржаў, яны з'яўляюцца былымі калоніямі і, у адпаведнасці з Дэкларацыяй ГА ААН аб дэкаланізацыі, у рамках ААН не прызнаецца чый-небудзь суверэнітэт над імі. Асобным прадстаўніком з'яўляецца суб'ект міжнароднага права Мальтыйскі ордэн.
Члены і назіральнікі ААН
У наш час членамі ААН могуць быць толькі міжнародна-прызнаныя дзяржавы — суб'екты міжнароднага права. Паводле Статуту ААН, прыём у члены ААН адкрыты для ўсіх «міралюбівых дзяржаў, якія прымуць на сябе абавязацельствы, што ўтрымліваюцца ў гэтым Статуце, і якія, па меркаванню Арганізацыі, могуць і жадаюць гэтыя абавязацельствы выконваць.». «Прыём любой такой дзяржавы ў Члены Арганізацыі праводзіцца пастановай Генеральнай Асамблеі па рэкамендацыі Савета Бяспекі.». Для прыёму новага члена неабходна падтрымка прынамсі 9 з 15 дзяржаў — членаў Савета Бяспекі (пры гэтым варта ўлічваць, што 5 пастаянных членаў — Вялікабрытанія, Кітай, Расія, ЗША і Францыя — могуць накласці на рашэнне вета, прагаласаваўшы супраць), пасля чаго пытанне перадаецца ў Генасамблею, дзе для прыняцця рэзалюцыі аб ўступленні патрабуецца большасць у дзве траціны. Новая дзяржава становіцца членам ААН з даты рэзалюцыі Генеральнай Асамблеі.
Сярод першапачатковых членаў ААН былі краіны, якія не з'яўляліся паўнапраўнымі міжнародна-прызнанымі дзяржавамі (саюзныя рэспублікі СССР Беларуская ССР і Украінская ССР, калонія Вялікабрытаніі Брытанская Індыя, пратэктарат ЗША Філіпіны), а таксама фактычна незалежныя дамініёны Вялікабрытаніі Аўстралійскі Саюз, Канада, Новая Зеландыя, Паўднёва-Афрыканскі Саюз.
У верасні 2011 года заяўку на прыняцце ў члены ААН падала Палесцінская аўтаномія (часткова-прызнаная Дзяржава Палесціна). Задавальненне гэтай заяўкі было адкладзена да палесцінска-ізраільскага ўрэгулявання і ўсеагульнага міжнароднага прызнання Палесціны, аднак, 29 лістапада 2012 года па выніках галасавання ў Генеральнай Асамблеі ААН (138 галасоў «за», 9 — «супраць», 41 краіна ўстрымалася) «падала Палесціне статус дзяржавы-назіральніцы пры Арганізацыі Аб'яднаных Нацый, якая не з'яўляецца яе членам, без шкоды для набытых правоў, прывілеяў і ролі Арганізацыі вызвалення Палесціна ў Арганізацыі Аб'яднаных Нацый як прадстаўніка палесцінскага народа паводле адпаведных рэзалюцый і практыкі».
Акрамя статусу члена, існуе статус назіральніка ААН, які можа папярэднічаць уступленню ў рады паўнапраўных членаў. Статус назіральніка прысвойваецца шляхам галасавання ў Генеральнай Асамблеі ААН, рашэнне прымаецца простай большасцю. Назіральнікамі ААН, а таксама членамі спецыялізаваных устаноў ААН (напрыклад, ЮНЕСКА) могуць быць як прызнаныя, так і часткова прызнаныя дзяржавы і дзяржаўныя ўтварэнні. Так, назіральнікамі з'яўляюцца Ватыкан, Палесціна (да 1974 — АВП, затым да 2012 — Палесцінская аўтаномія ў якасці суб'екта-назіральніка), Мальтыйскі ордэн, а таксама некаторы час былі, напрыклад, Аўстрыя, Італія, Фінляндыя, Японія, Швейцарыя і іншыя краіны, якія мелі, але часова не скарысталіся правам уступлення па розных прычынах.
Першапачатковыя члены ААН
Да першапачатковых членаў ААН адносяцца 50 дзяржаў, якія падпісалі Статут ААН на канферэнцыі ў Сан-Францыска 26 чэрвеня 1945 года, а таксама Польшча, якая адсутнічала там.
«Польскае пытанне»
На момант правядзення канферэнцыі ў Сан-Францыска, Польшча знаходзілася ў працэсе аднаўлення незалежнасці пасля свайго «чацвёртага падзелу» і не мела адзінага і агульнапрызнанага ўрада. Непасрэдна на тэрыторыі Польшчы дзейнічаў прасавецкі Часовы ўрад («Люблінскі ўрад»), тады як у Лондане знаходзіўся міжнародна прызнаны Польскі ўрад у выгнанні. Пад ціскам СССР, Польшча была ўключана ў спіс краін-падпісантаў Статуту ААН, а 5 ліпеня 1945 года Вялікабрытанія і ЗША прызналі Часовы ўрад Польшчы ў якасці законнага. Статут ААН Польшча падпісала 24 кастрычніка 1945 года.
Члены ААН без фармальнай дзяржаўнай незалежнасці
У колькасць першапачатковых членаў ААН уваходзіла 8 тэрыторый, якія не валодалі фармальнай незалежнасцю:
Цяпер, калі ў ААН уваходзяць толькі незалежныя дзяржавы, гэта выглядае парадаксальнай сітуацыяй, аднак у 1945 годзе, да распаду каланіяльных імперый у 1960-х гадах, міжнароднае ўстройства была значна больш складаным з-за існавання мноства формаў залежных дзяржаў без фармальнай незалежнасці, якія тым не менш валодалі самакіраваннем і міжнародным прызнаннем.
Рэшткі ранейшай міжнароднай сістэмы захаваліся цяпер у форме «асацыяваных дзяржаў», некаторыя з якіх з'яўляюцца членамі ААН. Буйных дзяржаў сярод іх няма.
Краіны якія ўвайшлі ў ААН у 1946—2011 гадах
На працягу 1946—2011 у ААН былі прыняты яшчэ 142 дзяржавы:
Сулейман I
Сулейман І Пышны ( — ) — асманскі султан з 1520 года да сваёй смерці ў 1566 годзе. Вядомы на Захадзе як Сулейман Цудоўны, і на Усходзе, так як «Заканадавец», з-за яго поўнай рэканструкцыі асманскай прававой сістэмы. Сулейман стаў адным з самых выдатных кіраўнікоў XVI стагоддзя ў Еўропе, з’яўляючыся кіраўніком ваенным, палітычным і эканамічным кіраўніком Асманскай імперыі. У часы яго панавання Асманская імперыя дасягнула піка сваёй магутнасці. Сулейман асабіста ўзначальваў сваё войска падчас заваяванняў хрысціянскіх крэпасцей, як Бялград, Родас, таксама прымаў удзел у няўдалай аблозе Вены ў 1529 годзе. Сулейман здолеў захапіць большую частку Блізкага Усходу ў вайне супраць Сефевідаў, а таксама вялікія тэрыторыі Паўночнай Афрыкі на захад да Алжыра. Падчас яго панавання асманскі флот дамінаваў у моры ад Міжземнага да Чырвонага мора і Персідскага заліва.
Пашыраючы імперыю, Сулейман асабіста пачынаў заканадаўчыя змены, якія тычыліся грамадства, адукацыі, падаткаабкладання і крымінальнага права. Яго кананічнае права ўсталявала форму імперыі на працягу стагоддзяў пасля яго смерці. Мала таго, Сулейман быў выдатным паэтам і вялікім апекуном культуры, што стала пачаткам залатога веку мастацтва ў Асманскай імперыі, яе літаратурнага і архітэктурнага развіцця. Паводле дадзеных Сулейман валодаў пяццю мовамі: турэцкай, арабскай, чагатайскай (дыялект цюркскай мовы звязанай з уйгурскай мовай), фарсі і сербскай.
Насуперак асманскім традыцыям Сулейман ажаніўся з дзяўчынай са свайго гарэма, Раксаланай, якая аказала на яго велізарны ўплыў. Іх сын Селім II, атрымаўшы ўладу пасля смерці Сулейман кіраваў імперыяй 46 гадоў. Тытулы Сулеймана — султан султанаў, Цень Бога на Зямлі, Цэзар усіх зямель Рыма (пасля ўзяцця Канстанцінопаля, Асманскія султаны ўзялі сабе тытул «рымскага імператара»).
Дзяцінства
На момант з’яўлення на свет Сулеймана яго бацька, Селім І Грозны, быў трэцім па чарзе пераемнікам трона (за братамі: Ахмедам і Каркучам). Невядома паходжанне маці Сулеймана Хафізы (1479—1453), вядома толькі, што перад нараджэннем Сулеймана яна ўваходзіла ў гарэм Селіма. Нараджэнне сына зрабіла яе другой жонкай у гарэме (першай была татарская князёўна Айша).
Ва ўзросце сямі гадоў Сулеймана паслалі да двара султана Баязіда II у Канстанцінопаль. Ён вучыўся асновам ваеннай справы, права і фехтавання, вывучаў навукі, у асноўным гісторыю і філасофію. Вывучыў таксама замежныя мовы: ведаў сербскую, арабскую і персідскую.
Ва ўзросце 14 гадоў пачаў выконваць дзяржаўныя абавязкі (кіраўнік Кафы ў Крыме). Калі яго бацька стаў падышахам, атрымаў кіраванне над правінцыяй Меніса, ажыццяўляў таксама функцыі кіраўніка еўрапейскіх правінцый падчас ваенных паходаў Селіма.
21 верасня 1520 г. памёр Селім I (Сулейману было на той час 25 гадоў). Безуладдзем хацеў скарыстацца намеснік сірыйскай правінцыі Dżanberdi Gazâlî. Спадзеючыся на падтрымку персідскага шаха Ізмаіла (заснавальніка дынастыі Сафавідаў), вырашыў атрымаць тытул асманскага султана. Сулейман задушыў сілаю бунт і ўзяў уладу ў цэлай Асманскай імперыі ў свае рукі.
Султанства
У часы праўлення Сулеймана Асманская імперыя значна пашырыла свае межы. Галоўным кірункам экспансіі была Еўропа. Аднак заваяванні Сулеймана распаўсюдзіліся таксама на Азію і Афрыку. Сам Сулейман асабіста прымаў удзел у 13 ваенных кампаніях.
Смерць
У 1599 г. ў Лондане з’явіўся першы ў Еўропе літаратурны твор, прысвечаны гэтаму кіраўніку: The Tragedie of Soliman.
Сям’я
Як мусульманін Сулейман мог мець 4 жонкі (і столькі наложніц, колькі мог утрымліваць). Імя яго першай жонкі невядома. Ажаніўся з ёй у 1511, падчас знаходжання ў Кафе. Яна нарадзіла яму сына Махмуда, які памёр падчас эпідэміі воспы 29 лістапада 1521. У жыцці Сулеймана яна не адыграла значнай ролі, памерла ў 1500. Другая яго жонка — Гюфем Султан (Gufem Sultan). Яе сынам быў Мюрад. Ён таксама памёр падчас эпідэміі воспы 10 лістапада 1521. Гюфем была задушана па загаду Сулеймана ў 1562. Трэцяя — Махідеўран, была больш вядомая як Гюлбахар (Вясновая ружа). Пасля смерці Махмуда яе сын Мустафа (кіраўнік правінцыі Меніса з 1533) першапачаткова быў названы пераемнікам Сулеймана. Ён быў пакараны па загаду султана, калі Сулейман пачаў асцерагацца яго папулярнасці і ўплыву на войска. Чацвёртай жонкай Сулеймана была Хурэм Султан (Hurrem Sultan), у Еўропе вядомая як Раксалана.
Дзеці
Сулейман меў у цэлым мінімум 11 дзяцей, з якіх большасць памерла ў дзяцінстве. Да сталага ўзросту дажылі:
Гарэт Ален
Гарэт Ален (Gareth Allen; нар., Уэльс) — валійскі прафесійны гулец у снукер. Удзельнік 1/32 фіналу пяці рэйтынгавых турніраў.
У агульнай колькасці займаў 86-ы радок у сусветным рэйтынгу два тыдні. За сваю прафесійную кар’еру аформіў больш за 10 соценных брэйкаў і зарабіў больш за 10 тысяч фунтаў стэрлінгаў прызавых грошай.
Фёдар Юльевіч фон Фрыдэ
Адукацыя
Вучыўся ў, потым у Санкт-Пецярбургскіх гімназіях. Пасля заканчэння гімназіі паступіў у Пецярбургскае будаўнічае вучылішча ў 1867 годзе, але курс навук доўга не даваўся яму, і толькі ў 1876 годзе Фрыдэ быў выпушчаны са званнем архітэктарскага памочніка і з правам на чын X класса. Пасля выпуску Фёдар Юльевіч быў прызначаны малодшым інжынерам у Чарнігаў, але ўжо ў наступным годзе перавёўся гарадскім архітэктарам у Архангельск.
У Архангельску
У Архангельску архітэктар пабудаваў мост праз раку, 13 часовых прыстаняў на Паўночнай Дзвіне, умацоўваў берагі. Паралельна выкладаў матэматыку ў.
На Сахаліне
З 1880 па 1884 года Фёдар Юльевіч працаваў інжынерам і архітэктарам на Сахаліне. Па яго праектах былі пабудаваны баракі для ссыльна-катаржных, драўляная царква на 300 чалавек, лазарэт, лазня, паравы млын, саляварня і шмат іншага.
У Калузе
З 1884 па 1886 год працаваў малодшым архітэктарам у Калузе, займаўся рамонтам казённых будынкаў, пабудовай цэркваў і прыватных дамоў.
У Мінску
У 1886 годзе быў павышаны да пасады мінскага губернскага архітэктара. У Мінску, як і ў Калузе, займаўся рамонтам казённых будынкаў, пабудовай цэркваў і прыватных дамоў, распланаваў забудову згарэлага горада Нясвіжа і скончыў пабудову гарадской бальніцы ў павятовым горадзе Навагрудку.
У Волагдзе
У 1890 годзе стацкі саветнік фон Фрыдэ заняў пасаду архітэктара Валагодскай губерніі. Тут ён стварыў праект Казанскай царквы горада Нікольска, пабудаванай каля 1890—1892 гадах у візантыйскім стылі, чарцёж уезду ва Успенскую Сямігароднюю пустынь і праект «перабудовы і меркаванай новай каменнай прыбудовы для лесвіцы пры памяшканні Валагодскай духоўнай кансісторыі». Захаваўся таксама план паверхаў Гразавецкіх прысутных месцаў, зроблены фон Фрыдэ.
8 снежня 1894 года а 10 гадзіне раніцы ў Волагдзе пасля цяжкай хваробы Фёдар Юльевіч памёр. «Сям’я рускіх дойлідаў панесла новую страту…» — так пачынаўся некралог, прысвечаны Ф. Ю. фон Фрыдзе, у санкт-пецярбургскай газеце «Неделя строителя».
Рукюйцы
Рукю́йцы — агульная назва карэнных жыхароў астравоў Рукю. У Японіі разглядаюцца як субэтнічная група японцаў. Агульная колькасць - каля 1 млн. чалавек.
Паходжанне
Першыя людзі з'явіліся на астравах Рукю каля 20 000 - 30 000 гадоў таму. У эпоху дзёмон мясцовая культура знаходзілася пад моцным уплывам больш паўночных Японскіх астравоў, аднак мела значныя асблівасці, якія пашыраліся на шляху на поўдзень. Археолагамі высоўваецца думка, што ў неаліце насельніцтва поўдня Рукю было аўстранезійскім, што ў далейшым паўплывала на фарміраванне моўных і культурных адрозненняў рукюйцаў. Аднак генетычныя даследаванні паказваюць, што рукюйцы маюць адзінае паходжанне з іншымі нашчадкамі дзёмон — айнамі і японцамі.
Гісторыя
Першыя дзяржаўныя ўтварэнні сфарміраваліся на астравах Рукю ў эпоху сярэднявечча. У 1429 г. склалася адзіная манархічная дзяржава з цэнтрам на Акінаве. Яна стала буйным цэнтрам мараходства і гандлю ва Усходняй Азіі, што садзейнічала пашырэнню культурных сувязяў. Манархі Рукю прызнавалі залежнасць ад мінскага Кітая. У канцы XIV ст. імператар Чжу Юаньчжан даслаў на Рукю 36 кітайскіх дзеячоў разам з сем'ямі. Яны садзейнічалі ўкараненню кітайскай навукі, права і звычаяў.
К канцу XVI ст. з-за канкурэнцыі з партугальцамі, пірацтва і кітайскай палітыкі абмежавання знешніх сувязяў дзяржава Рукю апынулася ў стане крызісу. Гэтым скарыстаўся японскі даймё Таётомі Хідэёсі, які запатрабаваў ад астравіцян даніну. У 1609 г. дзяржава Рукю была падначалена японскаму ўладанню Сацума, хаця працягвала захоўваць аўтаномію і фармальнае падпарадкаванне кітайскім імператарам.
У 1872 г. Японія фактычна далучыла Рукю да сваіх тэрыторый. У 1879 г. адбылася поўная інкарпарацыя ў склад японскай дзяржавы, якая мэтанакіравана праводзіла палітыку асіміляцыі мясцовага насельніцтва.
Этналінгвістычныя групы рукюйцаў
Рукюйцы падзяляюцца на некалькі этналінгвістычных груп, кожная з якіх размаўляе на асобным дыялекце (мове):
Матэрыяльная культура
Асноўным гаспадарчым заняткам жыхароў Рукю здаўна з'яўлялася сельская гаспадарка. Пераважала інтэнсіўнае земляробства. Зямля апрацоўвалася ўручную з дапамогай цяжкай матыкі. Былі распаўсюджаны такія метады, як сезоннае чарагаванне сельскагаспадарчых культур, меліярацыя, высокія грады і інш. Вырошчвалі рыс, садавіну і гародніну, каноплі і бавоўнік як тэхнічныя культуры. Востраў Ісігакі нават у нашы дні славіцца рэкорднымі ўраджаямі рысу. Мужчыны займаліся пляценнем. Жыхары вострава Кумедзіма здаўна практыкавалі вытворчасць высокаякаснага шоўка. Жывёлагадоўля, лясная гаспадарка і рыбалоўства мелі дадатковы характар, але з канца XIX ст. роля рыбалоўства павысілася.
Усяго населена 110 астравоў архіпелага. Асноўнай тэрытарыяльнай адзінкай з'яўляецца сіма — востраў або вёска. Пасля 1724 г., калі высакародным сем'ям дазволілі сяліцца ў сельскай мясцовасці, з'явіліся дробныя феадальныя паселішчы яадуі. Звычайнае жытло нучыджаа каркаснае, крытае цяжкай дахоўкай, часцяком з драўлянымі калонамі. У познім сярэднявеччы пачалося будаўніцтва ўмацаваных рэзідэнцый феадалаў гусуку. У 2000 г. месцы гусуку трапілі ў спіс сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. Дойліды Акінавы распрацавалі некалькі відаў каменных муроў.
Да нашых дзён захавалася традыцыйная вопратка русоу з канапляных тканін. Яе апранаюць падчас святаў.
Рукюйская кухня вядома вялікай колькасцю страў з рыбы, гародніны і садавіны. З Кітая прыйшоў звычай прыгатавання свініны. Прычым, астравіцяне выкарыстоўваюць ўсе часткі свінні. Сваё даўгалецце яны тлумачаць ужываннем здаровай і карыснай ежы. Папулярны рысавы алкагольны напой аваморы.
Грамадства
Рукюйцы маюць складаную традыцыйную грамадскую сістэму. Ужо ў сярэднявечных кітайскіх пісьмовых помніках угадваліся астраўныя правадыры аджы, якія пазней сфарміравалі вышэйшы пласт насельніцтва юкачу. Сяляне і гандляры ўвайшлі ў ніжэйшы пласт простых людзей хакусаа. Абедзьве сацыяльныя групы развіваліся паасобку і не ўступалі ў сумесныя шлюбы.
У XVIII ст. урад стымуляваў эндагамію і забараняў шлюбы па-за межамі вёскі або вострава. У выніку склалася дзве сістэмы сваяцтва, характэрныя для юкачу і хакусаа. Высакародныя колы прытрымліваліся жорсткай патрылінейнай сістэмы мунчуу, якая абмяжоўвала выбар шлюбных партнёраў пэўнымі сем'ямі. Лічылася, што парушэнне мунчуу прыводзіць да захворванняў нашчадкаў. Сваяцкая сістэма хакусаа мела назву удзі. Яна прадугледжвала значную розніцу ў сацыяльным статусе чальцоў адной сям'і і ўсяго рода. Шлюбу папярэднічалі заручыны убукуі і выкуп за нявесту інджоаджынг. З-за недахопу сродкаў вяселлі часцяком адкладваліся на няпэўны тэрмін, хаця муж і жонка ўжо жылі разам. Зямельная маёмасць перадавалася па мужчынскай лініі, прычым большую частку атрымоўваў старэйшы сын.
Хаця рэформы Мэйдзі стымулявалі разбурэнне феадальнай маёмасці і, разам з ёю, — старога падзелу на юкачу і хакусаа, рукюйцы доўгі час прытрымліваліся старых традыцый. У значнай ступені гэта тлумачыцца дыскрымінацыяй з боку японцаў.
Мастацкая культура і спорт
У часы існавання дзяржавы Рукю сфарміравалася тэатральнае мастацтва, якое ўключала спевы, танцы, дыялогі, музычнае суправаджэнне. Сучасныя танцы падзяляюцца на 4 стылі: класічны котэн-буё, змяшаны зо-удуі, персанальны сасаку-буё і народны мінзоку-буё. Найбольш вядомы стыль народнай песні — юнта з поўдня Рукю. Яго асаблівасць — чарагаванне вершаў з мужчынскім і жаночым хорамі.
На Акінаве і іншых астравах распаўсюджаны розныя віды спаборніцтваў, у тым ліку гонкі на лёгкіх суднах, бычыныя баі, адзінаборствы. Рукю лічыцца радзімай каратэ.
Рэлігія
У XIII ст. вышэйшыя колы Рукю прынялі будызм. У далейшым гэтая рэлігія мела афіцыйны характар і падтрымлівалася мясцовымі манархамі. Разам з ёю працягвалі існаваць традыцыйныя вераванні, заснаваныя на шанаванні духоўных істот камі. Вышэйшыя камі фактычна выконвалі функцыю багоў, аднак меліся камі пэўных месц, прыродных аб'ектаў, прафесійныя духі. Для іх шанавання ствараліся свяшчэнныя гаі. Рытуалы ў гонар родавых духаў футукі арганізоўваліся ў кожнай сям'і. Нават у людзей маглі мецца свае камі, чым тлумачыліся звышнатуральныя здольнасці некаторых з іх. Функцыю жрацоў выконвалі жанчыны, звычайна жонкі старэйшых сваякоў або абшчыннікаў. Меліся мужчыны-чараўнікі і прадракальнікі лёсу.
NGC 2554
NGC 2554 (іншыя абазначэнні — UGC 4312, MCG 4-20-15, ZWG 119.33, IRAS08149+2337, PGC 23256) — галактыка ў сузор’і Рак.
Палацава-паркавы комплекс Агінскіх (Залессе)
Сядзіба Агінскіх — помнік архітэктуры і садова-паркавага мастацтва пач. XIX ст. у в. Залессе
Гісторыя
У першай палове XVIII стагоддзя гэтую маёмасць набыў віцебскі ваявода Марцыян Міхал Агінскі (1672—1750), потым яна належала яго сыну, троцкаму ваяводзе Тадэвушу Францішку (1712—1783). Пасля смерці Тадэвуша Залессе атрымаў адзін з яго двух сыноў — Францішак Ксаверый (1742—1814), граф і апошні кухмістар літоўскі.
У гэтыя часы яго сядзіба складалася з драўлянага палаца (пабудаваны ў 1-й палове XVIII cтагоддзя), перад галоўным фасадам якога (з боку става) быў гаспадарчы двор. Каля става — драўляны млын, бровар, далей фальварак з гаспадарчымі пабудовамі, сад і агарод. Другі дваровы фасад палаца выходзіў у рэгулярны «Італьянскі парк» — чатырохвугольнік (310 на 140 метраў) абсаджаны ліповымі алеямі ў якім былі квадраты з кустоў агрэсту, парэчак, смуроду і садовыя дрэвы — грушы і яблыні. Да сядзібы Залессе тады належалі: вёскі — Міхневічы, Алянец, Зарудзічы, Перабродзічы, Заскавічы, Готкавічы, Яневічы і Белая; царква недалёка ад палаца; касцёл на значнай адлегласці; рэкі і перавоз на Віліі (мяжа сядзібы з поўначы); тры карчмы; лугі ў поймах рэчак, Алянецкі бор і цагельня на рацэ Белай.
Не меўшы сям'і, перад сваім ад'ездам у Маладзечна Францішак Ксаверый пакінуў Залессе ў спадчыну свайму пляменніку Міхалу Клеафасу Агінскаму, які 28 красавіка 1802 года выехаў сюды з Санкт-Пецярбургу на сталае жыхарства з падпісаным царскімі ўладамі ўказам:
Па сваім прыездзе ў Залессе Міхал Клеафас распачаў будаўніцтва новага, мураванага палаца для сваёй сям'і. Праект палаца быў зроблены прафесарам архітэктуры Віленскага ўніверсітэта Міхалам Шульцам. Пасля яго смерці будаўніцтвам кіраваў віленскі архітэктар Юзаф Пусэ. У 1815 годзе будаўніцтва было завершана. Агінскім быў закладзены англійскі парк у стылі рамантызму, які ўтрымліваў звярынец і так званы «прагулачны звярынец» са сцежкамі, масткамі праз раку Бабрынку і пабудаванымі, мураванымі грэка-рымскай і кітайскай альтанкамі (першая звалася «альтанка Амеліі»). Таксама ў гонар нараджэння Амеліі 10 ліпеня 1803 года была закладзеная алея таполяў.
Сучасны стан
Ансамбль былога палаца Агінскіх цяпер уключае ўласна палац, капліцу, афіцыну, парк і гаспадарчыя пабудовы. Вядуцца работы па рэстаўрацыі і аднаўленні комплексу. Пачынаючы з 2011 года на праектыя і будаўнічыя работы ў палацы Залессе накіравана 200 тыс. еўра па праграме трансгранічнага супрацоўніцтва «Латвія — Літва — Беларусь» і амаль 25 млрд бел. рублёў з рэспубліканскага і абласнога бюджэтаў. Маёнтак будзе максімальна набліжаным да выгляду, які ён меў у часы свайго вядомага ўладальніка Міхала Клеафаса Агінскага. Пры распрацоўцы праекта былі праведзены гістарычныя, архіўныя і бібліяграфічныя даследаванні. У 2015 годзе плануецца рэканструяваць і садова-паркавы комплекс, рэстаўрыраваць гаспадарчыя пабудовы. Усе работы па рэстаўрацыі комплексу плануецца канчаткова завяршыць да святкавання 250-годдзя з дня нараджэння Міхала Клеафаса Агінскага.
Барочная сядзіба
Сядзіба XVIII ст. складалася з палаца, невялікага парку, гаспадарчага двара і пладовага саду. Палац уяўляў аднапавярховы прамавугольны ў плане з чатырма алькежамі па вуглах драўляны будынак, накрыты высокім вальмавым дахам. Цэнтральная частка дому была выдзеленая двухпавярховым аб'ёмам. З боку галоўнага фасаду знаходзіўся парадны ганак, з боку дваровага — галерэя. У доме былі жылыя пакоі, спальні, капліца, кабінет, вялікая зала. З аднаго боку побач з домам знаходзіўся парк у выглядзе зялёнага Партэр, абкружанага алеямі, з другога — двухпавярховая драўляная брама вяла ў гаспадарчы двор, па перыметры якога размяшчаліся кухня, двухпавярховы свіран, лядоўня. На тэрыторыі сядзібы знаходзіўся стаў з млынам, за ім — гаспадарчыя пабудовы і сад.
Класіцыстычная сядзіба
Новы палацава-паркавы ансамбль быў узведзены паводле праекту дойліда М. Шульца з удзелам дойліда I. Пусэ і садоўніка Пеўзнера. Палац уяўляў сабой адна—двухпавярховы мураваны Г-падобны будынак. Галоўны прамавугольны ў плане корпус мае сіметрычна-восевую кампазіцыю з двухпавярховымі бакавымі павільёнамі і цэнтральнай мансардавай часткай, вылучанай чатырохкалонным дарычным порцікам і вежачкай з гадзіннікам, якая мела завяршэнне ў выглядзе шара з гадзіннікавым звонам. Першапачатковая планіроўка не захавалася. У інтэр'еры вестыбюля зберагліся арнаментальны фрэскавы роспіс і кафляныя грубкі. Заходняе крыло галоўнага фасада завяршалася двухпавярховым павільёнам, да якога прымыкалі две аранжарэі. Фасад першай быў расчлянёны паўкалонамі і высокімі арачнымі вокнамі. Другая аранжарэя, т.зв. «амерыканская», размяшчалася перпендыкулярна першай і мела на адным з фасадаў суцэльныя нахіленыя вокны. Паміж аранжарэямі ўтвараўся невялікі сад. Каля става быў узведзены новы двухпавярховы млын, які злучаўся з аранжарэяй драўлянай агароджай на мураваных слупах (не захаваўся, аднаўляецца). Побач з палацамі была ўзведзеная васьмігранная капліца з шатровым дахам і драўлянай вежачкай. Інтэр'еры капліцы былі багата аздоблены жывапісам.
Каля таксама палаца знаходзіўся прагулачны звярынец з дарожкамі, абсаджанымі дрэвамі і кветнікамі. У звярынцы знаходзіліся две альтанкі — мураваная паўкруглая з чатырохкалонным порцікам, высокімі шклянымі дзвярыма і авальнымі вокнамі ўверсе галоўнага фасада (адноўленая) і мураваная круглая двухпавярховая «кітайская» з драўляным бельведэрам і завяршэннем у выглядзе трох кветак (мяркуецца яе аднаўленне).
Пейзажны парк
Пейзажны парк у рамантычным стылі быў разбіты на абалонах ракі, за прагулачным звярынцам. Там былі ўстаноўлены памятныя камяні ў гонар Т. Касцюшкі і першага гувернёра Агінскага. Парк значна пашкоджаны ў гады Першай сусветнай вайны. За ракой знаходзіўся абкружаны магутнай драўлянай агароджай звярынец з дзікімі звярыма.
Кулундзінскі раён
Кулундзінскі раён (Кулунди́нский райо́н, да 1938 г. — Нова-Кіеўскі (Кіеўскі) раён) — адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Алтайскім краі Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — сяло Кулунда, размешчанае за 343 км ад Барнаула.
Геаграфія
Раён размешчаны на захадзе края, на мяжы з Паўладарскай вобласцю Казахстана. Рэльеф раўнінны. Здабываецца пясок, гліна. Адклады гіпсу. Клімат рэзка кантынентальны, сярэдняя тэмпература студзеня −20,8 °C, ліпеня +31,5 °C, гадавая колькасць атмасферных ападкаў 240 мм. Плошча — 1980 км². На тэрыторыі раёна — 25 азёр.
Мікола Шыла
Мікола (Мікалай Язэпавіч) Шыла (, мяст. Смаргонь, цяпер райцэнтр Гродзенскай вобл., паводле іншых звестак, Бакшты, цяпер Іўеўскі раён Гродзенскай вобл. — , , Германія) — беларускі грамадскі і культурны дзеяч, журналіст, рэдактар.
Біяграфія
Скончыў Маладзечанскую настаўніцкую семінарыю. Падчас вучобы ўдзельнічаў у нелегальным з'ездзе вучняў настаўніцкіх семінарыяў Беларусі, за рэвалюцыйную дзейнасць быў асуджаны ў 1906 і да 1908 адбываў пакаранне ў Мінскай турме. Як сябра БСГ двойчы абіраўся ў яе ЦК. З 1909 супрацоўнічаў з газетай «Наша ніва». Удзельнічаў у рабоце Беларускага музычна-драматычнага гуртка ў Вільні. Падчас вучобы ў Пецярбургу сябра Пецярбургскага таварыства студэнтаў-беларусаў, прымаў удзел у яго культурна-грамадскай рабоце: спяваў у хоры, выступаў у спектаклях, танцаваў, у тым ліку ў трупе І. Буйніцкага. У кастрычніку 1917 дэлегат III з'езда БСГ у Мінску. Удзельнічаў у Першым Усебеларускім з'ездзе (1917). У 1918 сябар Рады БНР. У 1918—1919 настаўнічаў у Будслаўскай беларускай гімназіі. З 1921 зноў у Вільні, удзельнік беларускага руху. Член Беларускага нацыянальнага камітэта. Рэдагаваў газету «Змаганьне» (28.10.1923-31.01.1924), «Голас Беларуса» (14.02.-19.04.1924). Як «зіц-рэдактар» беларускай перыёдыкі шматразова арыштоўваўся польскай адміністрацыяй, сядзеў у Лукішскім астрозе. У 1939 пасля прыходу Чырвонай арміі ў Заходнюю Беларусь, працаваў у рэдакцыі (разам з Максімам Танкам і Натальяй Арсеньевай) у вілейскай абласной газеце "Вілейская праўда" (пазней перайменавана ў "Сялянскую газету"). Падчас Другой сусветнай сусветнай вайны працаваў на культурна-асветнай ніве. Удзельнічаў у Другім Усебеларускім кангрэсе. З 1944 жыў у Германіі. Быў адным з рэдактараў часопіса беларускай эміграцыі «Шляхам жыцця». Пакінуў успаміны, у тым ліку пра А. Гаруна, Я. Купалу, Б. Эпімах-Шыпілу і інш.
Газ (значэнні)
Газ — шматзначны тэрмін.
Гуджаратцы
Гуджара́тцы (гуджараці ગુજરાતી) — народ у Індыі, асноўнае насельніцтва Гуджарата і сумежных раёнаў Пакістана. У выніку эміграцыі буйныя абшчыны гуджаратцаў таксама склаліся ў Вялікабрытаніі, ЗША, ПАР, Канадзе. Агульная колькасць — каля 70 млн чал.
Гістарычныя адрозненні
Гуджаратцы не з’яўляюцца цалкам адзіным народам, а хутчэй прадстаўляюць этналінгвістычную групу, якая падзяляецца на мноства этнарэгіянальных, этнарэлігійных і этнакаставых супольнасцяў. Асабліва вылучаюцца насельнікі Саўраштры, рэгіёна на поўдні Гуджарата, дзе да сяр. XX ст. існавала мноства малых дзяржаў, а таксама сідхі, якія маюць афрыканскае паходжанне. Аднак пры гэтым ўсе яны карыстаюцца адзінай мовай гуджараці.
Сучасныя гуджаратцы — нашчадкі розных этнічных, пераважна арыйскіх супольнасцяў, якія перасяляліся ў Гуджарат з 2 тысячагоддзя да н. э. Яны асімілявалі мясцовыя групы насельніцтва, якое пражывала на паўднёвым захадзе Індыі з часоў Індскай цывілізацыі. У сярэднявеччы з’явіліся выхадцы з Аравіі, Афрыкі і Ірана. Генетычныя даследаванні паказваюць, што больш за траціну гуджаратцаў маюць продкаў у Заходняй Азіі, а астатнія — на поўначы Індыі і Пакістана.
Істотныя адрозненні паміж супольнасцямі гуджаратцаў асабліва ярка выявіліся ў XX ст., калі адзін гуджарацец Махатма Гандзі стаў заснавальнікам Індыйскай дзяржавы, а другі гуджарацец Мухамед Алі Джына — Пакістана. Сутыкненні паміж індусамі і мусульманамі ў сярядзіне XX ст. у Гуджараце мелі вельмі востры характар.
Асаблівасці культуры
Розныя групы гуджаратцаў вядуць розны лад жыцця. Сярод іх ёсць тыя, хто займаюцца пераважна земляробствам, паўкачавой жывёлагадоўляй і ловам рыбы. Як у Індыі, так і ў Пакістане захоўваюцца многія перажыткі феадальнага ладу, асабліва сярод вяскоўцаў, якія часцяком не маюць права на валоданне зямлёй і за яе карыстанне адплачваюцца часткай ураджая. Таксама здаўна існуюць гарадскія супольнасці гандляроў, рамеснікаў і ліхвяроў.
Сярод іншых індыйцаў гуджаратцы асабліва вылучаюцца захаваннем традыцый у вопратцы, асабліва сярод жанчын, яркімі ўпрыгожваннямі, у тым ліку прыроднай касметыкай. Гэта асабліва заўважна сярод жыхароў Саўраштры.
Кулінарныя традыцыі залежаць ад рэлігіі і заняткаў. Так, большасць індуістаў і джайнаў — строгія вегетарыянцы. Мясцовая кухня адрозніваецца рознымі варыянтамі прыгатавання хлеба і закусак. Але найбольш распаўсюджаная страва хічдзі ўяўляе сабою вараны рыс з бабовымі.
Мова
Мова гуджаратцаў адносіцца да індаарыйскай групы індаеўрапейскай сям’і моў.
Рэлігія
Большасць гуджаратцаў Індыі — індуісты, але важную ролю адыгрываюць таксама абшчыны мусульман і джайнаў. Гуджаратцы Пакістана спавядаюць іслам.
Фёдар Гардзеевіч Гардзееў
Фёдар Гардзеевіч Гардзееў ( — ) — рускі скульптар, прафесар скульптуры, рэктар Імператарскай Акадэміі Мастацтваў, 1802—1810, выканаў змяю для помніка Пятра I, статую «Праметэй».
Стварыў рэльефы для фасадаў і інтэр’ераў Астанкінскага палаца ў Маскве, 1794—1798; для фасадаў Казанскага сабора ў Пецярбургу, 1804—1807; мармуровыя надмагіллі (М. М. Галіцына, 1780, Д. М. Галіцына, 1799, — абодва ў Дзяржаўным навукова-даследчым музеі архітэктуры ім. А. В. Шчусева, Масква; А. М. Галіцына, 1788, Музей гарадской скульптуры, Ленінград). Гэтыя працы адрозніваюць тонкая пластычная распрацоўка, мяккія пераходы святлаценю і ўрачыстая грацыя.
Пад кіраўніцтвам Гардзеева былі адлітыя бронзавыя статуі для фантанаў Пецяргофа, а таксама ўстаноўлены помнік Пятру I працы Э. М. Фальканэ і А. В. Сувораву працы М. І. Казлоўскага ў Пецярбургу.
Гуджараці
Гуджара́ці (саманазва ગુજરાતી) — індаеўрапейская мова, родная для гуджаратцаў. Адна з 2 афіцыйных моў індыйскага штата Гуджарат.
Гутарковая мова падзяляецца на мноства дыялектаў. Літаратурная мова склалася ў XI—XVI стст.
Ясюк
Ясюк — прозвішча.
IC 5165
IC 5165 — галактыка тыпу SBab ў сузор’і Тукан.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Флойд Зіглер
Флойд Зіглер (Floyd Ziegler нар., Канада) — канадскі былы прафесійны гулец у снукер.
Станавіўся чэмпіёнам Канады. У сезоне 2012 — 2013 выступаў як прафесіянал.
Дыхальца
Нататкі
Дыхальца, або стыгма (stigmate, stigma), — вонкавая адтуліна органаў дыхання ў насякомых.
Дыханне
Дыханне ў насякомых адбываецца з дапамогай трахей. Трахеі адкрываюцца вонкі з дапамогай дыхальцаў, якія размяшчаюцца на верхнім баку па баках сярэдня- і заднягрудзей і 6-8 першых брушных сегментаў. У трахейную сістэму паветра паступае праз дыхальца. Кожнае дыхальца адкрываецца ў трахеі.
У дарослай стадыі ў жукоў дыхальцаў становіцца менш, чым у лічынкавай стадыі. .
У залежнасці ад колькасці дыхальцаў дыхальная сістэма насякомых можа ставіцца да аднаго з наступных тыпаў:
Універсітэт імя Карла Катанеа
Універсітэт імя Карла Катанеа (Università Carlo Cattaneo) — італьянская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Кастэланца.
Агульная характарыстыка
Універсітэт арганізаваны ў адзіным дэпартаменце комплекснага кіравання бізнесам. Універсітэт займае м² крытай тэрыторыі ў будынках былой баваўнянай фабрыкі Кантоні. Ён мае ўнутраны кампус і парк плошчай каля м², унутры якога стаіць віла Юкер. Праект аднаўлення прамысловай зоны, закінутай у 1988 годзе і з выглядам на раку Алона, з’яўляецца працай архітэктара Альда Росі. Ва ўніверсітэце дзейнічае свая бізнес-школа.
Ганчарная вуліца (Санкт-Пецярбург)
Ганчарная вуліца — вуліца ў цэнтры Санкт-Пецярбурга. Праходзіць ад плошчы Паўстання да Палтаўскай вуліцы.
Гісторыя
Сучасныя межы здабыла 12 кастрычніка 1842 года.
Кур’інскі раён
Кур’інскі раён (Курьи́нский райо́н) — адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне (сельскі раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Алтайскім краі Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — сяло Кур’я, размешчанае за 279 км ад Барнаула.
Геаграфія
Раён размешчаны на поўдні края ў перадгор’ях Алтая. Працягласць раёна з поўначы на поўдзень 97 км, з захаду на ўсход 47 км. Поўнач раёна — стэп, сярэдняя частка раёна — перадгор’е, паўднёвая яго частка — гэта горы (найвышэйшы пункт — гара Сінюха, 1210 м). Плошча — 2500 км².
На тэрыторыі раёна знаходзяцца азёры: Белае і Махавое; рэкі: Чарыш, Белая (прыток Чарыша), Белая (прыток Локцеўкі), Локцеўка і іншыя. Клімат кантынентальны. Сярэдняя тэмпература студзеня −19 °C, ліпеня +20 °C. Гадавая колькасць атмасферных ападкаў — 350—370 мм. Глебы — чарназёмы звычайныя, вышчалачаныя і горныя. Здабываецца жвір, пясок, гліна, вапняк, граніт, мармур, яшма. Разведаны радовішчы вальфраму, золата, срэбра, медзі.
Горы пакрыты лісцевымі і хваёвымі лясамі. Растуць бяроза, таполя, хвоя, піхта, лістоўніца, татарская бружмель, вярба, клён.
Кляпінічы
Кляпі́нічы (, Кляпиничи) — вёска ў Круглянскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Комсеніцкага сельсавета.
Сельская гаспадарка
У 2000 г. у в. Кляпінічы пачаў працаваць зернесушыльны комплекс М — 819, дзе зерне сушыць газ, які бесперапынна паступае па трубаправоду.
Вольны час
На тэрыторыі вёскі знаходзіцца «Дом культуры».
I Рэспубліканскі конкурс «Нацыянальная кінапрэмія Беларусі»
Першы рэспубліканскі конкурс «Нацыянальная кінапрэмія Беларусі» адбыўся 17 снежня 2018 года ў Доме кіно ў Мінску. Спіс намінантаў фарміравалі члены прафесійнага журы — Нацыянальнай кінаакадэміі, якая была створана ўпершыню. Статус акадэмікаў атрымалі 59 аўтарытэтных кінематаграфістаў. Старшынёй журы конкурсу стала загадчыца кафедры літаратурна-мастацкай крытыкі факультэта журналістыкі БДУ кінакрытык Людміла Саянкова-Мельніцкая. Намеснік старшыні журы — начальнік аддзела па кінематаграфіі Міністэрства культуры Беларусі Аляксандр Рыдван. Дырэктарам першага рэспубліканскага конкурсу стала Алеся Какошнікава.
На конт конкурса журналістамі і кінакрытыкамі быў адзначаны шэраг спрэчных момантаў. Напрыклад, арганізатары прэміі ўхвалілі спіс намінантаў, у якім больш за дзве траціны месцаў атрымалі стужкі і серыялы, створаныя «Беларусьфільмам» альбо на яго базе, знятыя ў тым ліку. З 35 адабраных фільмаў толькі чатыры незалежныя («Дэбют» Анастасіі Мірашнічэнка, «Унутры сябе» Сяргея Талыбава, «Пацалунак восені» Андрэя Голубева і «Нашыя дзеці» Галіны Адамовіч), з 20 намінацый пятнаццаць узнагарод атрымалі «беларусьфільмаўцы». Фільм «Хрусталь», які ў 2018 годзе быў вылучаны ад Беларусі на «Оскар», не ўзгаданы ў шорт-лісце конкурса з-за несвоечасовай заяўкі на конкурс.
Мадонна ля лесвіцы
Уяўляе сабою барэльеф, які адлюстроўвае Маці Божую, якая сядзіць ў профіль на лаве каля падножжа лесвіцы і трымае ў руках немаўля. Насуперак традыцыі, якая склалася да таго часу, Ісус звернуты спіной да гледача, яго твару не бачна. Бакавая дошка балюстрады лесвіцы і рука хлопчыка Іаана Хрысціцеля, які стаіць на прыступках, утвараюць сімвалічны крыж, які стаіць на каленах Мадонны (ці ж упіраецца ёй у далонь). Гэта выява паказвае, што Маці Божая быццам адчувае цяжар крыжа, на якім, як яна ведае, будзе раскрыжаваны яе Сын.
Канстанцін Ануфрыевіч Ананчанка
Канстанцін Ануфрыевіч Ананчанка (, в. Казуліна, Верхнядзвінскі раён, Віцебская вобласць — ) — беларускі педагог, матэматык. Доктар педагагічных навук (2004), прафесар (1995).
Біяграфія
Скончыў Віцебскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя С. М. Кірава (1972), Навукова-даследчы інстытут зместу і метадаў навучання Акадэміі педагагічных навук СССР (аспірантура, 1979), Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (дактарантура, 1997). Працаваў у Віцебскім дзяржаўным універсітэце імя П. М. Машэрава (1973—2009; прафесар кафедры алгебры і методыкі выкладання матэматыкі, у 1980—1997 — загадчык кафедры).
Навуковыя інтарэсы: методыка выкладання матэматыкі.
Узнагароды
Нагрудны значок «Выдатнік адукацыі Рэспублікі Беларусь» (1993).
NGC 2555
NGC 2555 (іншыя абазначэнні — UGC 4319, MCG 0-21-12, ZWG 3.28, IRAS08153+0054, PGC 23259) — галактыка ў сузор’і Гідра.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Спецыялізаваныя ўстановы ААН
Спецыялізаваныя ўстановы ААН — самастойныя міжнародныя арганізацыі, звязаныя з Арганізацыяй Аб'яднаных Нацый спецыяльным пагадненнем аб супрацоўніцтве. Спецыялізаваныя ўстановы ствараюцца на аснове міжурадавых пагадненняў.
Міхайлаўскі раён
Міхайлаўскі раён:
Васіль Іларыёнавіч Ясюк
Васіль Іларыёнавіч Ясюк (нар., в. Забароўе, Лепельскі раён, Віцебская вобласць) — беларускі мастак-жывапісец, педагог. Дацэнт (2003). Член Беларускага саюза мастакоў (1988).
Біяграфія
Скончыў Беларускі дзяржаўны тэатральна-мастацкі інстытут (спецыяльнасць «Станковы жывапіс», 1983).
Працаваў у Мінскам дзяржаўнам мастацкам вучылішчы імя А. К. Глебава (у 2006—2008 — дырэктар), Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў (з 1986, мастацкі факультэт, кафедра малюнка, прафесар).
Узнагароды
Ганаровая грамата Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь (2003).
Хары Холкеры
Хары Хермані Холкеры (Harri Hermanni Holkeri; 6 студзеня 1937, Орыпяя — 7 жніўня 2011, Хельсінкі ) — фінскі палітычны дзеяч, прэм’ер-міністр Фінляндыі (1987—1991), старшыня Генеральнай Асамблеі ААН (2000—2001), былы глава UNMIK, былы глава фінскай партыі «Нацыянальная кааліцыя».
Біяграфія
Нарадзіўся ў фінска-швецкай сям’і Анці Холкеры і Майрэ Ахлгрэн у камуне Орыпяя. Неўзабаве сям’я пераехала ў горад Тояла. Менавіта там будучы палітык атрымлівае адукацыю, становіцца актывістам скаўцкага руху.
Скончыў паліталагічны факультэт Хельсінкскага ўніверсітэта. У 1970 годзе Холкеры выбраны ў парламент Фінляндыі.
Балаціраваўся ў прэзідэнты Фінляндыі двойчы — у 1982 і 1988 гадах.
У 2003 годзе ён узначаліў адміністрацыю ААН у Косава.
Сканаў пасля працяглай хваробы 7 жніўня 2011 года.
Асабістае жыццё
У 1960 годзе Холкеры жаніўся на Мар’е-Лійсэ Лепісцё (Marja-Liisa Lepistö), у іх нарадзілася двое дзяцей — Юка (Jukka, нар. 1962) і Кацью (Katju, нар. 1964).
Сюйхой (раён)
Сюйхой — раён Шанхая, Кітай. Плошча раёна 54.76 км², насельніцтва 886.071 чал (2003). Раён падзяляецца на 10 мікрараёнаў і 2 акругі.
Сюйхой разам з раёнам Лувань размешчаны на тэрыторыі былой Французскай канцэсіі.
На тэрыторыі раёна размешчаны Паўднёвы Шанхайскі вакзал і кафедральны сабор Шанхайскай каталіцкай епархіі.
Тарбагатай
Тарбагата́й — горны хрыбет у Казахстане на мяжы з Кітаем.
Хрыбет знаходзіцца паміж азёрамі Алаколь і Зайсан. Агульная даўжыня каля 300  км пры найбольшай шырыні ў 50 км. Вышэйшая кропка Тарбагатая — Тастау (2992 м). Складзены са сланцаў, вапнякоў, пясчанікаў, гранітаў. Развіты карст. У ніжняй частцы схілаў хрыбта пустыні і паўпустыні.
IC 5166
IC 5166 — галактыка тыпу * (зорка) ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Ежы Канстанцін Шуйскі
Е́жы Канстанці́н Шу́йскі (? — ) — дзяржаўны дзеяч і ваенны ВКЛ. З княжацкага роду Шуйскіх. Удзельнічаў у вайне з украінскімі казакамі ў вайне Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—1667 гадоў. Берасцейскі чашнік ад 1676, суддзя гродскі ад 1686. Выбіраўся паслом на элекцыйны сойм 1669, дэпутатам Трыбунала ВКЛ у 1691.
Газ (тканіна)
Газ, Газа (gaze — ад горада Газа на Блізкім Усходзе) — лёгкая, празрыстая тканіна асаблівага газавага перапляцення. У працэсе ткацтва дзве ніткі асновы пераплятаюцца з адной ніткай утка і не ўшчыльняюцца пры гэтым. За кошт прасторы паміж ніткамі газ выпрацоўваецца далікатным і напаўпразрыстым.
Віды
Сучасны газ вырабляецца з сінтэтычных валокнаў, асабліва пры выкарыстанні для пашыву адзення. Ён таксама можа быць выраблены з металу, напрыклад, драцяная сетка, змешчаная па-над, якая выкарыстоўваецца ў ахоўнай лямпе або іскрагасільніку або выкарыстоўваная ў якасці агароджы.
Планктонны газ
У заалогіі для лоўлі планктону выкарыстоўваюцца сачкі і планктонныя сеткі, вырабленыя з газу. Памер ячэйкі розных сартоў планктоннага газу можа быць ад 1,4 да 0,06 мм; сарты нумаруюцца, нумар паказвае лік нітак на 10 мм тканіны.
Алег Іванавіч Янкоўскі
Алег Іванавіч Янкоўскі (, Джэзказган, Казахская ССР, СССР —, Масква, Расія) — выдатны савецкі, расійскі тэатру і кіно,. Народны артыст СССР (1991).
Біяграфічныя звесткі
Бацька Алега Янкоўскага паходзіў з польскай шляхты, штабс-капітан, які быў паранены пад час Першай Сусветнай вайны. У 30-я быў арыштаваны на Украіне, пасля выпушчаны, потым у 1937 ізноў на нейкі час арыштаваны. На вайну не патрапіў па стане здароўя. Працаваў на будоўлі ў Ленінабадзе і Джэзказгане, дзе і нарадзіўся Алег.
Творчасць
Яго мастацтву ўласцівы стрыманасць выканаўчай манеры, палемічнасць трактовак роляў, сцэнічнае абаянне, вострая характарнасць. Сярод роляў: князь Мышкін («Ідыёт» паводле Ф. Дастаеўскага), Мялузаў («Таленты і паклоннікі» А. Астроўскага), Трыгорын («Чайка» А. Чэхава), Мешэм («Шклянка вады» Э. Скрыба), Гамлет («Гамлет» У. Шэкспіра), Аркадзь Бурмін («Хлопец з нашага горада» К. Сіманава), Берынг («Аптымістычная трагедыя» У. Вішнеўскага) і інш. 3 1968 здымаецца ў кіно: «Шчыт і меч», «Служылі два таварышы» (абодва 1968), «Я, Францыск Скарына...» (1970), «Люстра», «Зорка чароўнага шчасця» (абодва 1975), «Салодкая жанчына» (1977), «Звычайны цуд» (1978), «Той самы Мюнхгаўзен» (1979, абодва тэлефільмы), «Закаханы па ўласным жаданні» (1982), «Палёты ў сне і наяве», «Насталыія» (абодва 1983), «Забіць дракона» (1989), «Царазабойца», «Сны аб Расіі» (абодва 1992), «Першае каханне» (1995), «Любоўнік» (2002), «Цар» (2008) і інш.
Прэміі і ўзнагароды
Дзяржаўная прэмія СССР 1987. Дзяржаўная прэміі Расіі 1989, 1996. Прэмія «Ніка» за лепшую мужчынскую ролю 2002.
Чацвярнянскі сельсавет
Чацвярня́нскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Жлобінскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Чацвярня.