cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Даніэль Крман
Дзённік
Па хадайніцтве пасольства гетман Іван Мазепа выдаў ім ахоўную грамату на праезд па тэрыторыі Гетманшчыны. Крман стаў сведкам падпалу сталіцы Гетманшчыны — Батурына, ехаў у абозе караля Карла XII, пакінуў згадку пра першае ацалелае пасля маскоўскага тэрору сяло Гетманшчыны — Галынку (цяпер Бахмацкі раён Чарнігаўскай вобласці).
Быў сведкам і апісаў Палтаўскую бітву (27 чэрвеня (8 ліпеня) 1709).
Пасля вяртання на радзіму Даніэль Крман займаўся дзённіка, упарадкоўваннем сямейнага архіва, піша трактат пра паходжанні славакаў, палемічныя творы. Працягвае займацца евангелічнай дзейнасцю, наведвае розныя мясціны імперыі, а таксама Рэчы Паспалітай (у прыватнасці, Львоў, Драгобыч).
Такая дзейнасць славака вымусіла каталіцкую іерархію звярнуцца да рэпрэсіўных мер. У 1721 годзе яго абвінавацілі ў абразе каталіцкай царквы і дынастыі Габсбургаў і кінулі ў турму. Быў у зняволенні дзевяць гадоў і памёр у ім у жніўні 1740 года.
У вёсцы Жукы Палтаўскага раёна пастаўлены памятны знак славацкаму асветніку.
Чэмпіянат Вялікабрытаніі па снукеры 1990
Чэмпіянат Вялікабрытаніі 1990 (UK Championship 1990, таксама вядомы як StormSeal UK Championship 1990 — ад назвы спонсара) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 24 лістапада па 2 снежня 1990 года ў Guild Hall у Прэстане, Англія. Турнір стаў 14-м розыгрышам чэмпіянату Вялікабрытаніі, які штогод праходзіць з 1977 года. Прызавы фонд турніру склаў £445,000, з якіх £110,000 атрымаў пераможца.
NGC 1907
NGC 1907 (іншае абазначэнне — OCL 434) — рассеянае скопішча ў сузор’і Вознік.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Радзвілішкіс
Радзвілішкіс (Radviliškis, традыцыйная беларуская назва — Радзівілішкі) — горад у цэнтральнай Літве, з’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам Радзвілішкіскага раёна Шаўляйскага павета. Насельніцтва складае каля 20 тыс. чалавек. Радзвілішкіс адносіцца да этнаграфічнага рэгіёна Аўкштайція.
Палац Манбіжу
Палац Манбіжу (Schloss Monbijou) — былы палац у стылі ракако ва Усходнім Берліне, размешчаны ў парку Манбіжу. Будаваўся з 1649 па 1706. Першапачаткова належаў кіруючай прускай дынастыі Гогенцолернаў, а пазней сям’і германскага імператара. Палац быў разбураны падчас Другой сусветнай вайны. Руіны палаца былі канчаткова разабраны ў 1960 годзе. Як і шматлікае са спадчыны Гогенцолернаў, адноўлены не быў.
Радзвілішкіс
Гісторыя
Упершыню паселішча ўзгадваецца ў 1529 годзе, калі яго заснаваў Крыштаф Радзівіл. Назва пайшла ад фаміліі Радзівілаў, якія валодалі паселішчам з 1529 да 1764 года. У 1687 годзе вялікі князь Ян Сабескі падараваў гораду права мець свой кірмаш. Пасля чумы 1708—1710 гадоў у горадзе зусім не засталося жыхароў.
У 1795 годзе, пасля падзелу Рэчы Паспалітай, Радзівілішкі трапілі ў склад Расійскай імперыі. У 1870 годзе праз паселішча прайшла чыгунка Лібава — Рамны, а ў 1873 годзе — Радзівілішкі — Дынабург, пасля чаго Радзівілішкі пачалі хутка развівацца.
З 1919 года Радзвілішкіс у складзе Літоўскай Рэспублікі, дзе ў 1923 годзе атрымаў статус горада.
ISO 216
Міжнародны стандарт ISO 216 вызначае папяровыя фарматы. Ён быў створаны ў 1975 годзе з нямецкага стандарту DIN 476 і адрозніваецца ад яго толькі большымі дапушчальнымі хібнасцямі.
Стандарт быў прыняты амаль усімі краінамі, за выключэннем ЗША і Канады.
Серыя фарматаў A
Стандарт засноўваецца на метрычнай сістэме мер. Базавы ліст паперы (А0) мае плошчу ў 1 м² і суадносіны бакоў \sqrt{2}. Усе іншыя памеры атрымліваюцца разразаннем уздоўж кароткага боку на дзве роўныя часткі.
Серыя фарматаў B
Лісты фармату B маюць такія жа суадносіны бакоў, як серыя A. ISO B0 мае шырыню ў 1 м
Серыя фарматаў C
Серыя фарматаў C прызначана для канвертаў для лістоў серыі A.
Дапушчальныя хібнасці
Даўжыня           Хібнасць
Кастэлета-Чэрва
Кастэлета-Чэрва (Castelletto Cervo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Б'ела.
Насельніцтва складае 898 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 61 чал./км². Займае плошчу 14 км². Паштовы індэкс — 13851. Тэлефонны код — 0161.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы santi Pietro e Paolo e Tommaso.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Дзешчанка
Да 30 кастрычніка 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Азерскага сельсавета.
15 верасня 2010 года на базе Дзешчанскага дзіцячага сада-сярэдняй школы быў створаны музей бульбы. Раней на месцы школы знаходзілася эксперыментальная база імя Суворава, дзе вырошчвалі новыя сарты бульбы беларускай селекцыі. Тут таксама праводзіцца фестываль-кірмаш «Бульбяны фэст». 11 верасня 2021 года ў Дзешчанцы ўсталяваны сімвалічны знак бульбе.
IC 3918
IC 3918 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Вуліца Герояў Дняпра (Кіеў)
Вуліца Герояў Дняпра (Вулиця Геро́їв Дніпра́) — вуліца ў Абалонскі раёне горада Кіева.
Гісторыя
Запраектавана ў 1960-я гады як вуліца без назвы № 8. Сучасная назва ў гонар савецкіх воінаў - удзельнікаў фарсіравання Дняпра і вызваленне Кіева ў 1943 годзе - з 1970 года. Забудова вуліцы пачата ў 1976-1977 гадах.
Баян Яркеевіч Даўлетаў
Біяграфія
Нарадзіўся 8 сакавіка 1924 года ў вёсцы Татарскі Азібей, цяпер Актанышскага раёна Татарстана, у сям'і селяніна. Татарын.
Скончыў сем класаў няпоўнай сярэдняй школы. Працаваў у калгасе.
Вуліца Герояў Дняпра (Кіеў)
Гісторыя
З 1978 года па вуліцы пракладзены трамвайныя шляхі. У 2001 годзе па вуліцы разпачат тралейбусны рух.
Баян Яркеевіч Даўлетаў
Біяграфія
У 1942 годзе прызваны ў шэрагі Чырвонай Арміі. Скончыў ваеннае вучылішча. У баях Вялікай Айчыннай вайны з мая 1943 года. Ваяваў на Цэнтральным фронце. Удзельнік Курскай бітвы.
Камандзір Узвода 1281-га стралковага палка камсамолец лейтэнант Баян Даўлетаў першым з узводам фарсіраваў Дняпро. 17 кастрычніка 1943 года вёў жорсткі бой за вёску Бывалькі Лоеўскага раёна Гомельскай вобласці, знішчыў кулямёты праціўніка, што садзейнічала паспяховаму наступленню батальёна.
21 кастрычніка 1943 года Баян Яркеевіч Даўлетаў загінуў у баі. Пахаваны ў вёсцы Бывалькі.
Праспект Леся Курбаса
Праспект Леся Курбаса (Проспект Леся Курбаса) — праспект у Святошынскім раёне горада Кіева.
Пасваліс
Пасваліс (Pasvalys) — горад у паўночнай Літве, з’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам Пасваліскага раёна Панявежыскага павета.
Пасваліс знаходзіцца за 39 км ад Панявежыса. Колькасць насельніцтва налічвае каля 8,7 тыс. чалавек. Праз Пасваліс цячэ рака Свалія. Горад адносіцца да этнаграфічнага рэгіёна Аўкштайція.
Першыя згадкі аб паселішчы адносяцца да 1497 года. 15 верасня 1557 года ў Пасвалісе сустрэліся вялікі князь Жыгімонт Аўгуст, інфлянцкі ўладар Іаган Вільгельм фон Фюрстэнберг і рыжскі архібіскуп Вільгельм Брандэнбургскі. Паміж імі была падпісана дамова аб сумесных дзеяннях супраць Маскоўскага ўварвання.
Пасля падзелу Рэчы Паспалітай у 1795 годзе Пасваліс трапіў у склад Расійскай імперыі. У 1919 годзе паселішча было далучана да Літоўскай Рэспублікі. У 1940 годзе Пасваліс апынуўся ў складзе СССР. Пасля Другой сусветнай вайны ў 1946 годзе паселішча атрымала статус горада. З 1990 года ў складзе Літоўскай Рэспублікі.
Раві
Даўжыня складае прыкладна 720 км. Бярэ пачатак у Гімалаях у індыйскім штаце Хімачал-Прадэш, цячэ ў паўночна-заходнім кірунку. Паблізу горада Чамба яна паварочвае ў паўднёва-заходні бок і на працягу некалькіх кіламетраў утварае індыйска-пакістанскую мяжу, потым цячэ па тэрыторыі Пакістана. Ніжэй па цячэнні Раві ўпадае ў раку Чынаб. Самым буйным горадам на Раві з’яўляецца Лахор Пакістан).
Тэмпл
Тэмпл — прозвішча.
Каменскі сельсавет (Ашмянскі раён)
Ка́менскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ашмянскага раёна Маладзечанскай вобласці. Цэнтр — вёска Каменка.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Ашмянскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Гальшанскага сельсавета.
Катарколь
Катарколь — сяло ў Бурабайскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Катаркольскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна ў 16 км на ўсход ад цэнтра горада Шчучынска. Код КАТА — 117057100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 2922 чалавекі (1420 мужчын і 1502 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 2854 чалавекі (1374 мужчыны і 1480 жанчын).
Партыя левых сацыялістаў-рэвалюцыянераў
Левыя эсэры, Партыя левых сацыялістаў-рэвалюцыянераў (інтэрнацыяналістаў) — партыя сацыялістычнага кірунку ў Расіі ў 1917 — 1923 гг. З пачатку 1-й сусветнай вайны існавалі як плынь, з лета 1917 г. — як фракцыя ў партыі сацыялістаў-рэвалюцыянераў (эсэраў); як самастойная партыя аформіліся на сваім першым з’ездзе 19 — 28 лістапада (2 — 11 снежня) 1917 г. у Петраградзе. Яе лідары:, , і інш. Цэнтральны друкаваны орган — газета «Знамя труда» (1917 — 1918 гг.). У ліпені 1918 г. 80 тысяч членаў. Выступалі за неадкладную перадачу зямлі сялянам, за выхад Расіі з 1-й сусветнай вайны, супраць кааліцыі з кадэтамі. Удзельнічалі ў Кастрычніцкай рэвалюцыі 1917 г., галасавалі за дэкрэты 2-га Усерасійскага з’езда Саветаў, увайшлі ў ВЦВК (30 членаў), аднак адмовіліся ўвайсці ў савецкі ўрад (СНК), патрабуючы стварыць кааліцыйны ўрад з прадстаўнікоў сацыялістычных партый. З лістапада 1917 г. на пазіцыі левых эсэраў перайшла большасць эсэраўскіх арганізацый Беларусі. У студзені 1918 г. левыя эсэры ўвайшлі ў СНК (7 чалавек). Выступалі супраць Брэсцкага міру 1918 г., а пасля яго ратыфікацыі (сакавік 1918 г.) выйшлі з СНК. Асуджалі палітыку бальшавікоў у адносінах да сярэдняга і заможнага сялянства, на сваім 2-м з’ездзе (красавік 1918 г.) афіцыйна заявілі аб разрыве з імі. Улетку 1918 г. адбыўся у Маскве (6 — 7 ліпеня), выступленні ў іншых месцах, у тым ліку ў Оршы і Сянне (5 — 6 жніўня), якія былі падаўлены. 5-ы Усерасійскі з’езд Саветаў 9 ліпеня 1918 г. выключыў левых эсэраў са складу Саветаў, дзесяткі тысяч радавых членаў пакінулі партыю. У верасні 1918 г. з левых эсэраў вылучыліся партыі «народнікаў-камуністаў» і «рэвалюцыйных камуністаў», якія ў 1920 г. увайшлі ў РКП(б). Большая частка леваэсэраўскіх кіраўнікоў, у т.л. Спірыдонава, А.А.Ізмайловіч і іншыя працягвалі змагацца супраць бальшавікоў у падполлі. Страціўшы ўплыў на масы, левыя эсэры ў 1923 г. самаліквідаваліся.
Дубішча (Уздзенскі раён)
Дубі́шча (, Дубище) — вёска ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Азерскага сельсавета.
Мала-Пятроўскі мост
Мала-Пятроўскі мост — аўтадарожны бэлечны мост цераз Жданаўку ў Петраградскім раёне Санкт-Пецярбурга, злучае Петраградскі і Пятроўскі востраў.
Размешчаны ў створы моста Бетанкура, звязваючы яго з Наваладажскай і Жданаўскай вуліцамі. На Пятроўскім востраве да моста падыходзяць Рамесная вуліца і Пятроўскі праспект. Вышэй па цячэнні знаходзіцца 4-ы Жданаўскі мост. Найбліжэйшыя станцыі метрапалітэна — «Чкалаўская», «Спартыўная».
З 1820-х гадоў мост называўся Пятроўскім або Новым Пятроўскім, а з 1876 года — Малым Пятроўскім (для адрознення ад Вялікага Пятроўскага маста цераз Малую Неўку). Сучасная назва вядома з 1930-х гадоў.
Мост Манбіжу
Мост Манбіжу (Monbijoubrücke) — мост праз Шпрэе ў цэнтры Берліна, помнік архітэктуры.
Мост быў пабудаваны ў 1898—1904 гг. адначасова з Музеем Бадэ, які ўзводзіўся на Музейным востраве Берліна. Архітэктар Эрнст фон Інэ распрацаваў праект падвойнага моста, які злучаў пляцоўку перад музеем на самым «носе» Музейнага вострава з двума берагамі Шпрэе. Мост Манбіжу павінен быў замяніць драўляны мост Ёхбрукке 1776 г.
Паўднёвая частка моста Манбіжу перакінута праз левы рукаў Шпрэе, які носіць назву Купферграбен, і ўпіраецца ў вуліцу Цум Купферграбен (Zum Kupfergraben), паўночная частка моста перасякае асноўны рукаў Шпрэе і пераходзіць у вуліцу Манбіжуштрасэ (Monbijoustraße). Абодва рукавы Шпрэе зліваюцца ў адно непасрэдна пад мостам Манбіжу.
Селважэм-Грандэ
Селважэм-Грандэ (Selvagem Grande) — найбуйнейшы востраў архіпелага Селважэнс. Уваходзіць у склад Мадэйры (Партугалія). Агульная плошча — 2,45 км². Насельніцтва — 2 чал. (2011 г.).
Востраў Селважэм-Грандэ месціцца ў усходняй частцы Атлантычнага акіяна ў 297,5 км на паўднёвы ўсход ад Фуншала, адміністрацыйнага цэнтра Мадэйры. Мае вулканічнае паходжанне. Уяўляе базальтавае плато, узвышанае над акіянам прыкладна на 100 м. На плато некалькі пікаў — старажытных вулканічных конусаў. Найвышэйшы пункт — Піку-дэ-Аталая (163 м).
Дакладны час адкрыцця не вядомы. Упершыню ўзгаданы ў 1438 г. У нашы дні з’яўляецца часткай запаведніка. На востраве дзейнічае маяк, спыняюцца турысты і партугальскія памежнікі.
Ratufa indica
Ratufa indica — від мышападобных грызуноў сямейства.
Распаўсюджанне
Гэты від з’яўляецца эндэмікам Індыі, дзе ён вядомы са штатаў Андхра-Прадэш, Чхатысгарх, Гуджарат, Джаркханд, Карнатака, Керала, Мадх’я-Прадэш, Махараштра і Тамілнад. Распаўсюджаны на вышыні 180—2300 м над узроўнем мора.
Апісанне
Афарбоўка поўсці Ratufa indica складаецца з двух або трох колераў. Гэта могуць быць крэмава-бэжавы, цёмна-жоўты, жаўтлява-карычневы, карычневы або нават цёмна-карычневы колеры. Ніжняя паверхня цела і пярэднія ногі крэмавыя, галава можа быць карычневай або бэжавай, аднак паміж вушамі ёсць адметная белая пляма. Ratufa indica з’яўляецца адным з самых буйных відаў вавёркавых. Даўжыня галавы і цела ў дарослага жывёльнага каля 36 см, хвост жа даўжынёй да 61 см Дарослая асобіна важыць каля 2 кг.
Спосаб жыцця
Засяляюць вільготныя трапічныя лясы. Большую частку сутак праводзяць на дрэвах. Актыўныя ў ранішні час і ўвечары, апоўдні адпачываюць. Усяедныя, сілкуюцца садавінай, кветкамі, арэхамі, карой дрэў, яйкамі птушак і насякомых. Робяць гэта стоячы на задніх лапах, выкарыстоўваючы пярэднія лапы для апрацоўкі ежы, а свой вялікі хвост выкарыстоўваюць як процівагу, для лепшага балансу.
Перабіраючыся з дрэва на дрэва, у скачку могуць пераадольваць адлегласць звыш 6 м. Рэдка пакідаюць дрэвы, як правіла, толькі падчас сезону размнажэння.
Размнажэнне
Пра шлюбныя паводзіны гэтай жывёлы вядома мала. Самцы актыўна канкуруюць за самак падчас шлюбнага сезону і, выбраўшы для сябе партнёрку, могуць заставацца ў пары на працягу доўгага перыяду часу. Рэпрадуктыўныя паводзіны таксама вывучана слаба. Існуе шэраг доказаў, што размнажэнне адбываецца на працягу года, або некалькі разоў на год. Цяжарнасць самкі доўжыцца ад 28 да 35 дзён. У памёце, як правіла, бывае адно або два дзіцяняці, але можа быць і больш трох. Самка знаходзіцца побач з малымі датуль, пакуль яны не пакідаюць гняздо і пачынаюць харчавацца самастойна.
Вялікая Грамадзянская вуліца (Магілёў)
Вялікая Грамадзянская вуліца (Большая Гражданская улица) — вуліца ў цэнтральнай частцы Магілёва, на тэрыторыі Пакроўскага пасада (Падміколля).
Гісторыя
Гістарычная назва Вялікая Мяшчанская вуліца.
У канцы 1930-х гадоў знішчана драўляная Халодная сінагога.
Па вул. Вялікая Грамадзянская, 66 знаходзілася кватэра Карпіпскіх, якая ў час Вялікай Айчыннай вайны была асноўнай яўкай падпольшчыкаў. Тут камсамолка Таня і яе маці В. М. Карпінская друкавалі ўначы па пішучай машынцы падпольную газету «За Родину» (пазней — «За Советскую Родину»), лістоўкі і зводкі Саўінфармбюро, захоўвалі боепрыпасы і медыкаменты для партызан, данясенні разведкі. У сакавіку 1943 г. нацысты арыштавалі Карпінскіх і пасля жорсткіх катаванняў расстралялі. В. М. Карпінская пасмяротна ўзнагароджана ордэнам Леніна, Таня — ордэнам Айчыннай вайны 1-й ступепі. У жніўні 2014 года быў знішчаны цокальны паверх гістарычнага дома, які да вайны ўяўляў сабой двухпавярховы будынак з драўляным 2-м паверхам.
26 жніўня 2016 года быў знесены 2-павярховы будынак яўрэйскай школы, які быў апошнім цэлым аўтэнтычным будынкам на гістарычнай тэрыторыі паселішча яўрэяў у раёне Школішча.
Размяшчэнне
Арыентавана з паўднёвага захаду на паўночны ўсход. Пралягае ўздоўж падножжа карэннага правага берага р. Дняпро. Пачынаецца ад Дняпроўскага моста, з поўдня прымыкаюць вуліцы Праванабярэжная і Гогаля. Пераходзіць у Малую Грамадзянскую недалёка ад скрыжавання апошняй з 1-м Рабочым завулкам. Раней працягвалася на поўнач ад Малой Грамадзянскай да вуліцы Катоўскага.
Забудова
Па вуліцы Вялікай Грамадзянскай размешчаны галоўны ўваход у парк Падміколле і каскадная лесвіца да плошчы Арджанікідзэ з фантанамі.
Фама Славянін
Фама Славянін (каля  — кастрычнік ) — правадыр аднаго з самых буйных народных антыфеадальных паўстанняў у Візантыйскай імперыі, якое мела месца ў 821—825 гадах.
Біяграфія
Падрабязнасцяў яго біяграфіі захавалася мала. Вядома, ён паходзіў з славян, якія перасяліліся ў Малую Азію, і меў тытул турмарха (военачальніка) адной з фем на гэтым паўвостраве.
Паўстанне пад кіраўніцтвам Фамы, які абвясціў сябе імператарам Канстанцінам VI, ахапіла значную частку тэрыторыі Малой Азіі, а таксама балканскія правінцыі імперыі, дзе быў высокі працэнт славянскага насельніцтва (Македонія, Фракія). Прычынай паўстання фармальна стала патрабаванне аднаўлення шанавання ікон, якое за шэсць гадоў да пачатку паўстання было зноў забаронена імператарам-іканаборцам Львом V Армянінам. Фактычнай жа прычынай паўстання стала безабароннае становішча сялян перад новым класам візантыйскіх феадалаў — военачальнікаў-дынатаў, якія падпарадкоўвалі сабе свабодных сялян, патрабуючы ад іх выплаты высокіх падаткаў. У паўстанні ўдзельнічала не толькі славянскае, але таксама грузінскае і армянскае насельніцтва імперыі; паўстанне, паводле некаторых даных, мела некаторую падтрымку з боку Арабскага халіфата.
У снежні 821 года паўстанцкая армія пад кіраўніцтвам Фамы дайшла да Канстанцінопаля і ўзяла яго ў аблогу, якая працягвалася больш за год. Візантыйскі імператар Міхаіл у 823 годзе заклікаў на дапамогу балгарскага хана Амуртага, войскі якога разбілі паўстанцаў пад сценамі візантыйскай сталіцы. Фама з астатнімі войскамі адступіў у Аркадыёпаль, які неўзабаве, аднак, быў узяты візантыйцамі, а сам правадыр паўстанцаў быў выдадзены імператару і пакараны смерцю; асобныя атрады былой арміі Фамы працягвалі ваяваць з візантыйцамі да 825 года. Пасля разгрому паўстання ў Візантыі пачаліся масавыя расправы над выжылымі паўстанцамі і членамі іх сем'яў.
Мала-Крастоўскі мост
Мала-Крастоўскі мост — аўтадарожны арачны мост цераз Крастоўку ў Петраградскім раёне Санкт-Пецярбурга. Злучае Каменны і Крастоўскі востраў. Адзін з найбольш яркіх прыкладаў архітэктуры мастоў 1960-х гадоў у Ленінградзе. Аб’ект культурнай спадчыны Расіі рэгіянальнага значэння.
Размешчаны па восі праспекта Дынама. Найбліжэйшыя станцыі метрапалітэна — «Крастоўскі востраў» (≈1500 м), «Чкалаўская» (≈1700 м).
З 1836 года мост называўся Крастоўскім або Каменна-Крастоўскім — ад астравоў, якія ён злучаў. З 1860 года мост пачаў называцца Малым Крастоўскім (Вялікім Крастоўскім стаў мост цераз Малую Неўку). З 1920-х гадоў за мостам замацавалася сучасная назва.
Кавалья
Кавалья (Cavaglià) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Б'ела.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Архангел Міхаіл.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Беларуская экалагічная партыя
Беларуская экалагічная партыя — палітычная партыя сацыяльна-экалагічнага кірунку, якая існавала ў Беларусі ў 1993—1998 гадах. Устаноўчы з'езд партыі прайшоў 16 снежня 1993 года. Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь зарэгістравала партыю 19 красавіка 1994 года. Сустаршынямі партыі былі Міхаіл Фрыдлянд і Аляксей Мікуліч.
На парламенцкіх выбарах 1995 года атрымала адзін мандат у Вярхоўным Савеце XIII-га склікання.
У лістападзе 1998 года БЭП самаліквідавалася, яе члены ўвайшлі ў Беларускую экалагічную партыю зялёных.
Мэта
Асноўная мэта — стварэнне ў рэспубліцы грамадства, у якім будзе рэальна забяспечана права грамадзян на здароўе, даўгалецце і паўнацэннае жыццё ў сацыяльна і экалагічна здаровым асяроддзі.
Задачы
Галоўнымі задачамі партыя лічыла:
IC 3919
IC 3919 — галактыка тыпу C (кампактная галактыка) у сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
NGC 1946
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Праспект Акадэміка Паладзіна
Праспект Акадэміка Паладзіна (Проспект Академіка Палладіна) — праспект у Святошынскім раёне горада Кіева, аб’ядноўвае жылыя масівы Акадэмгарадок, Белічы і Навабелічы. З’яўляецца часткай Вялікай Акруговай дарогі.
Наваны ў гонар А. У. Паладзіна.
Арктычная нізіна
Арктычная нізіна — нізіна на поўначы Аляскі, у ЗША.
Апісанне
Даўжыня каля, шырыня да 150 кіламетраў. Вышыня каля 200 м.
Складзена з марскіх алювіяльных адкладаў. Паверхня плоская, слаба расчлянёная далінамі. Характэрны поліганальныя грунты, маразабойнатрэшчынаватая шматгадовая мерзлата, гідралакаліты (узгоркі-пінга). Шматлікія лагунныя і тэрмакарставыя азёры і непраходныя балоты. Клімат субарктычны. Расліннасць мохава-лішайнікавая, па далінах рэк вярбовыя хмызнякі і асакова-разнатраўныя лугі.
Радовішча нафты і прыроднага газу (заліў Прадха). Рэдкія паселішчы эскімосаў.
Жмакі
Жма́кі (, Жмаки) — вёска ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці, каля шашы. Уваходзіць у склад Азерскага сельсавета.
Серабранка (станцыя метро)
«Серабра́нка» (, Серебрянка) — запланаваная станцыя чацвёртай лініі Мінскага метрапалітэна, якая будзе размешчана на скрыжаванні вуліц Ванеева, Алега Кашавога, Трасцянецкай і праспекта Ракасоўскага, паміж станцыямі «Даўгабродская» і «Козырава».
Насіла працоўную назву «Усходні» (Восточный). У 2016 годзе была зацверджана назва «Серабранка», па назве жылога раёна. Меркавалася, што станцыя размясціцца паміж станцыямі «Даўгабродская» і «Шэйпічы», але пазней схема Чацвёртай лініі была зменена на кальцавую.
Кяльме
Кяльме (Kelmė, традыцыйная беларуская назва — Кельмы) — горад у цэнтральнай Літве, з’яўляецца адміністрацыйным цэнтрам Кяльмскага раёна Шаўляйскага павета.
Колькасць жыхароў складае каля 10,6 тыс. чалавек. Горад адносіцца да этнаграфічнага рэгіёна Жамойць.
Гісторыя
Першыя згадкі аб паселішчы датуюцца 1484 годам. У гэты час яно знаходзілася ва ўласнасці Радзівілаў, потым Саламярэцкіх, потым Глябовічаў. У XVI стагоддзі ўладарамі паселішча былі князі Саламярэцкія, а ў 1579 годзе яго купіў Павел Гружэўскі. Ва ўладанні гэтай сям’і Кяльме знаходзіўся да 1939 года. У 1831 годзе частка ўладанняў была канфіскаваная царскай уладай за ўдзел у паўстанні 1830—1831 гадоў. Апошні ўладар памёр у 1939 годзе, а яго сям’ю савецкая ўлада высяліла ў Сібір, дзе яна загінула ў лагерах. Да Другой сусветнай вайны горад з’яўляўся адным з цэнтраў яўрэйскага руху Літвы.
Квебек (правінцыя)
Квебе́к (Québec) — адна з правінцый Канады. Мяжуе з правінцыяй Ньюфаўндленд і Лабрадор на паўднёвым усходзе, з правінцыяй Нью–Брансуік на ўсходзе, з ЗША на поўдні і правінцыяй Антарыа на захадзе. Гэта адзіная правінцыя Канады, дзе афіцыйнай мовай з'яўляецца выключна французская.
Геаграфія
Сталіца правінцыі — г. Квебек (нас. 491 тыс.). Найвялікшы горад — Манрэаль (нас. 1.621 тыс.).
Астравы Квебека: Мадлен (архіпелаг), Антыкосты.
Гісторыя
Правінцыя Квебек была ўтворана на змену Ніжняй Канадзе ў 1867 годзе. Падчас сусветных войнаў гарады Квебека станавіліся цэнтрамі выступленняў супраць прызыву. У 1960-х глыбокія эканамічныя і сацыяльныя ператварэнні ("Ціхая рэвалюцыя") выклікалі рост франкаканадскага сепаратызму. Квебекскія нацыяналісты праводзілі акцыі, у тым ліку, тэрарыстычныя. Былі ініцыянаваны два рэверэндумы (1980 і 1995) і ў выніку другога з іх Квебек быў на самай мяжы (49,6 % за!) незалежнасці. З таго часу хваля сепаратызму суцішылася.
Дэмаграфія
У 2006 насельніцтва Квебека складала 7,5 мільёнаў жыхароў.
У 2001 французская мова з'яўлялася роднай у 82% жыхароў Квебека, англійская мова ў 8%, італьянская ў 5%, арабская ў 3%.
Паводле рэлігіі, 90,2% жыхароў Квебека — хрысціяне, 1,5% — мусульмане, 1,2% — іудзеі. 7,1% не маюць рэлігіі.
Урад
Лейтэнант-губернатар Квебека — П'ер Дзюшэн, які прадстаўляе ў правінцыі каралеву Канады Елізавету ІІ.
Вітаўтас Пятруліс
Вітаўтас Пятруліс (Vytautas Petrulis;, в. Кацялішкей, Біржанская воласць, Панявежскі павет, Ковенская губерня, Расійская імперыя (цяпер — Вабальнінкаская сянюнія, Біржайскі раён, Панявежыскі павет, Літва) — , , Комі АССР, СССР) — літоўскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, эканаміст, прэм'ер-міністр Літоўскай Рэспублікі (1925).
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і заможнага фермера, якому належала 30 гк зямлі. У 1900 годзе скончыў пачатковую школу. У тым жа годзе памёр яго бацька, таму Вітаўтас Пятруліс працягваў навучанне толькі пры падтрымцы брата бацькі, святара Альфонса. Скончыў гімназію ў Мітаве. У 1910 годзе паступіў у Маскоўскі камерцыйны інстытут.
Летам 1918 года вярнуўся ў Літву, нядоўга працаваў журналістам газеты «Lietuvos aidas», быў кааптаваны ў склад Літоўскай Тарыбы, дзе ўвайшоў у фінансавую камісію. Восенью таго ж года пачаў працаваць ва урадавай канцыялярыі. Ва ўрадзе Пранаса Давідайціса заняў пасаду кіраўніка спраў Міністэрства фінансаў. Фактычна кіраваў усімі справамі Міністэрства, бо міністр Марцінас Ічас знаходзіўся за мяжой. 12 снежня 1919 г. Вітаўтас Петруліс разам з М. Ічам і А. Прусасам быў абраны членамі праўлення першага нацыянальнага банка — Літоўскага гандлёва-прамысловага банка, які накіраваў яго ў 1920 годзе ў Мемель, каб стварыць філіял банка.
21 жніўня 1922 года Э. Галванаўскас запрасіў Вітаўтаса Пятруліса заняць пасаду міністра фінансаў. Займаў гэты пост у чатырох ўрадах запар (трох Э. Галванаўскаса і А. Туменаса). Пасля таго, як Вітаўтас Петруліс стаў міністрам фінансаў, дзейнасць гэтага ведамства прыкметна актывізавалася. Былі заключаны дагаворы з замежнымі друкарнямі аб друку літоўскіх банкнот, былі падрыхтаваны правілы абмену золата на літы, была праведзена рэструктурызацыя падаткаў і г.д. Дзякуючы гэтай дзейнасці, менш чым праз паўтара месяца з моманту заняцця пасады міністра, пачала сваё жыццё нацыянальная валюта Літвы.
З 4 лютага па 25 верасня 1925 г. займаў пасаду прэм'ер-міністр Літвы і міністра фінансаў. Дэпутат Другога Сейма ад Саюза фермераў, а з 1925 года ўваходзіў у склад яго Прэзідыума. Быў вымушаны пайсці ў адстаўку ў сувязі з сакрэтнымі перамовамі з Польшчай па пытанні дрэваарацоўчага супрацоўніцтва паміж краінамі.
Пасля працяглых судовых працэсаў, 27 мая 1932 г. Вярхоўны трыбунал прысудзіў В. Пятруліса да 2 гадоў пазбаўлення волі. Аб'явіў галадоўку, якая працягвалася 1,5 месяца, пасля чаго быў вызвалены па просьбе аб памілаванні. З 1926 г. ён адышоў ад палітычнай дзейнасці і пачаў займацца фермерскай гаспадаркай. Падтрымлівай сяброўскія адносіны с музыкантам С. Шымкусам і паэтам Ф. Кірша. У 1937 годзе ён вярнуўся да актыўнага грамадскага жыцця; адзін з заснавальнікаў Экспартнай гандлёвай кампаніі.
29 ліпеня 1940 года, пасля далучэння Літвы да СССР паводле ордэра на арышт, падпісанага Антанасам Снечкусам, ён быў арыштаваны і зняволены ў Ковенскую турму, пазней высланы з Літвы ў Ухтпячлаг. У 1941 годзе расстраляны пасля хваляванняў сярод зняволеных.
Абдулсалім Дзехканбаеў
Абдусалім Дзехканбаеў (1906-1943) — чырвонаармеец Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1944).
Біяграфія
Абдусалім Дзехканбаеў нарадзіўся 26 кастрычніка 1906 года ў кішлаку Ашыркузі (цяпер — Учкупрынскі раён Ферганскай вобласці Узбекістана) у сялянскай сям'і. Атрымаў няпоўную сярэднюю адукацыю, пасля чаго працаваў старшынёй калгаса. У 1943 годзе Дзехканбаеў быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. З таго ж года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны, быў стралком 467-га стралковага палка 81-й стралковай дывізіі 61-й арміі Цэнтральнага фронту. Вызначыўся падчас бітвы за Дняпро.
1 кастрычніка Дзехканбаеў у складзе дэсантнай групы, нягледзячы на масіраваны варожы агонь, пераправіўся праз Дняпро у раёне вёскі Глушэц Лоеўскага раёна Гомельскай вобласці Беларускай ССР і прыняў актыўны ўдзел у захопе і ўтрыманні плацдарма на яго заходнім беразе. Група адбіла 10 контратак праціўніка. У тых баях Дзехканбаеў асабіста знішчыў больш за ўзвод нямецкіх салдатаў і афіцэраў. 8 кастрычніка 1943 года ён загінуў у баі. Пахаваны ў брацкай магіле ў вёсцы Дзяражычы Лоеўскага раёна.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 15 студзеня 1944 года за «ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм» чырвонаармеец Абдусалім Дхехканбаеў пасмяротна быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза. Таксама пасмяротна быў узнагароджаны ордэнам Леніна.
На радзіме Дзехканбаева адкрыты яго дом-музей, устаноўлены яго бюст. Таксама помнік яму ўсталяваны на тэрыторыі школы, у якой ён вучыўся.
Вішнёвае (Акмолінская вобласць)
Вішнёвае — сяло ў Бурабайскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Катаркольскай сельскай акругі. Код КАТА — 117057200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 97 чалавек (50 мужчын і 47 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 51 чалавек (27 мужчын і 24 жанчыны).
Універсітэт Карачы
Універсітэт Карачы — вышэйшая навучальная ўстанова ў Пакістане, размешчана ў горадзе Карачы, правінцыя Сінд. Заснаваны ў 1951 годзе і з'яўляецца найбуйнейшым універсітэтам дзяржавы. Колькасць навучэнцаў - 24.000 студэнта. Пры ўніверсітэце дзейнічае Карачынская ўніверсітэцкая абсерваторыя.
Заходняя Беларусь
Заходняя Беларусь — назва часткі земляў, якія да 1917 года ўваходзілі ў склад Расійскай імперыі, у 1918—1920 гадах неаднаразова мянялі прыналежнасць і адыйшлі да Польшчы паводле Рыжскага мірнага дагавору пасля польска-савецкай вайны (: лінія Керзана). Назва дадзеная паводле этнічнага складу насельніцтва, у якім пераважалі беларусы; у такім выглядзе назва існуе ў савецкай, расійскай, украінскай і беларускай культурах. У польскай традыцыі пераважна вядома як Усходнія землі ці ўскраіны («крэсы ўсходнія»), прапануюцца і іншыя азначэнні. У 1930-х гадах насельніцтва складала каля 4 млн чал.
Пасля пачатку Другой сусветнай вайны землі ўвайшлі ў склад БССР — тэрыторыя Заходняй Беларусі прыблізна адпавядае сучасным Брэсцкай, Гродзенскай, частцы Мінскай і заходняй палове Віцебскай абласцей Рэспублікі Беларусь. Частка Віленскага краю ўключна з Вільняй была перададзена Літве, пасля 1944 года Усходняя Беласточчына адыйшла да Польшчы ( Беластоцкая вобласць).
Назва
У камуністычнай Польшчы ў 1945—1989 гадах як улада, так і гісторыкі шырока выкарыстоўвалі тэрмін «Заходняя Беларусь», з-за палітычных прычынаў пазбягаючы іншых формаў, перадусім такіх, як «Усходнія Крэсы». Пасля палітычных зменаў на пачатку 1990-х гадоў былі прапанаваныя новыя азначэнні. У лютым 1993 года польскі гісторык, Ян Ежы Мілеўскі прапанаваў тэрмін «паўночна-ўсходнія землі II Рэчы Паспалітай». Прыхільнікам гэтай назвы з’яўляецца таксама гісторык Томаш Стжэмбош. Ён лічыць, што не трэба карыстацца тэрмінам «Усходнія Крэсы», таму што гэта не былі ніякія «ускраіны», а самы цэнтр, сэрца польскай дзяржавы.
Польскі гісторык Кшыштаф Ясевіч лічыць, што назвы «Заходняя Беларусь» і «Заходняя Украіна» былі ўведзеныя як апісанне абшараў дзейнасці Камуністычнай партыі Заходняй Беларусі і Камуністычнай партыі Заходняй Украіны — аўтаномных арганізацый у складзе Камуністычнай партыі Польшчы. Ён прапануе, у выпадку выкарыстання гэтых тэрмінаў, пісаць іх у двукоссі або дадаваць перад імі словы «так званыя», каб падкрэсліць іх палітычнае паходжанне.
Тэрыторыя
Пасля заключэння Рыжскага мірнага дагавора бальшавіцкая Расія вызначылі памер беларускай этнаграфічнай тэрыторыі, якая апынулася ў складзе Полшчы, у 98.815 км² з 3,2 млн насельніцтва. У дакладзе на пазачарговай сесіі Вярхоўнага Савета СССР I-га склікання, старшыня СНК СССР і народны камісар замежных спраў СССР Вячаслаў Молатаў апераваў: «тэрыторыя Заходняй Беларусі дасягае 108 тысяч квадратных кіламетраў». Савецкая акадэмічная навука вызначала тэрыторыю Заходняй Беларусі ў 82 тыс. км², аднак уключаючы ў яе склад усе 4 ваяводствы былых «паўночна-ўсходніх крэсаў», якія займалі нашмат большую плошчу.
Эканамічнае развіццё
У Заходняй Беларусі не было цяжкай прамысловасці, а большасць прадпрыемстваў прадстаўляла сабой дробныя, занятыя перапрацоўкай прадуктаў сельскай гаспадаркі і некаторых відаў мясцовай сыравіны. У 1928 у Беластоцкім (найбольш развітым у прамысловых адносінах), Віленскім, Навагрудскім і Палескім ваяводствах дзейнічала 2136 прадпрыемстваў з агульнай колькасцю рабочых 55199 чал., з іх 1653 адносіліся да дробных прадпрыемстваў з колькасцю рабочых менш за 20 чал. . На долю харчовай і дрэваапрацоўчай прамысловасці прыходзілася 2/3 прадпрыемстваў і рабочых. А з пачаткам у 1929 эканамічнага крызісу колькасць дзеючых прадпрыемстваў увогуле пачала змяншацца.
У сельскай гаспадарцы Заходняй Беларусі вызначаюцца 4 фазы развіцця. 1919-24 гг. характарызаваліся неспрыяльнай для вёскі інфляцыяй: сяляне пасля вайны ў асноўным адбудавалі свае гаспадаркі, але недахоп інвестыцый і нізкія цэны на сельскагаспадарчую прадукцыю не спрыялі развіццю вытворчасці. Добрыя ўраджаі ў 1925-29 гг. і высокія цэны на сельгаспрадукцыю садзейнічалі ўздыму гаспадарак. Грашовы даход з 1 га ў гаспадарцы з 5-10 га складаў 348 злотых, у 1928—586. У гэтыя гады сяляне куплялі зямлю, машыны, мінеральныя ўгнаенні, праводзілі меліярацыю, бралі крэдыты. Сусветны эканамічны крызіс, што пачаўся ў 1929, выклікаў зніжэнне цэн на сельскагаспадарчую прадукцыю (у 1928 селянін атрымліваў за яе 100 злотых, у 1935 — 33). Павялічыліся падаткі, знізілася даходнасць, расла запазычанасць. Пры спагнанні нядоімак па даўгах улады праводзілі т. зв. ліцытацыі — сілай забіралі сялянскую маёмасць. Фаза пераадолення крызісу на вёсцы настала ў 1936, але гаспадаркі не дасягнулі перадкрызіснага стану. У сельскай гаспадарцы ўсталяваўся застой і пагаршэнне матэрыяльнага становішча сялян. Заходнебеларуская вёска была перанаселеная (каля 700 тыс. чал. свабоднай рабочай сілы), а прамысловасць не была ў стане скарыстаць яе. У 1925-38 з Віленскага, Навагрудскага і Палескага ваяводстваў на пастаяннае жыхарства ў іншыя краіны эмігрыравала 78,1 тыс. чал. Падчас эканамічнага крызісу эміграцыя скарацілася, беззямельныя і малазямельныя сяляне працавалі на лесараспрацоўках, падзёншчыкамі.
У міжваенны перыяд мала змянілася тэхналогія землеапрацоўкі: галоўная цяглавая сіла — конь, прылады працы — плуг, барана, каса, цэп і серп. Толькі ў заможных сялян з’явіліся сеялкі, ручныя малатарні, веялкі, сячкарні. Частка сялян займалася кавальствам, кравецтвам, шавецтвам, сталярствам, гарбарствам і інш.
У прамысловай вытворчасці Заходняй Беларусі было занята 6,9 % насельніцтва. Рабочыя польскай нацыянальнасці працавалі на буйных прадпрыемствах і транспарце, яўрэйскай — у дробным рамястве; беларусы былі заняты пераважна ў дрэваапрацоўчай прамысловасці, на прадпрыемствах па апрацоўцы мясцовай сыравіны — шкляных, цагельных, вінакурных заводах, млынах, у якасці сезонных рабочых. Канцэнтрацыя рабочай сілы была нізкая: больш за 100 чал. працавала толькі на 80 прадпрыемствах і больш за 500 чал. — на 6. Найбольшая колькасць рабочых была занята на 31 лесапільным заводзе і 14 фанерных фабрыках; на 34 млынах, піваварнях, броварах, тытунёвых фабрыках і 11 гутах працавала 2,2 тыс. рабочых, на 27 цагельных заводах — 1,2 тыс. Найбольш развітым у прамысловых адносінах было Беластоцкае ваяводства, дзе знаходзілася 100 % тэкстыльшчыкаў, 86 % гарбароў, 60 % рабочых піваварных заводаў, 51 % гутаў, 25 % тартакоў. У Гродзенскім ваяводстве было сканцэнтравана 100 % тытунёвай, 88 % папяровай, 54 % керамічнай і 48 % шкляной вытворчасці. У Віленскім ваяврдстве рабочыя працавалі на прадпрыемствах харчовай, дрэваапрацоўчай, папяровай і гарбарнай прамысловасці. У Пінскім павеце большасць рабочых была занята на запалкавай і 4 фанерных фабрыках, у Лідскім павеце — на 10 лесапільных заводах, фабрыцы гумавых вырабаў «Ардаль», шклозаводзе «Нёман». 20 тыс. чал. працавалі ў вагонарамонтных майстэрнях і паравозных дэпо чыгуначных вузлоў у Маладзечне, Лідзе, Баранавічах, Вільні, Брэсце, Лунінцы. У 1928 у Беластоку налічвалася 8 тыс. тэкстыльшчыкаў. Больш за 46,8 тыс. чал. былі заняты ў гандлі, бытавым абслугоўванні і камунальнай гаспадарцы. На прадпрыемствах дрэваапрацоўчай прамысловасці ў розны час налічвалася 7-9 тыс. чал. Агульная колькасць рабочых у Заходняй Беларусі не перавышала 100 тыс., без уліку сезонных рабочых. На многіх прадпрыемствах машыны і механізмы адсутнічалі, пераважала ручная праца.
Сацыяльныя правы аб 8-гадзінным рабочым дні, бальнічных касах, платных адпачынках і ахове працы, якія былі заваяваны рабочымі Польшчы ў 1918-19, у Заходняй Беларусі амаль не дзейнічалі. Рабочы дзень на прамысловых прадпрыемствах доўжыўся 10 гадзін, а на дробных ён увогуле не рэгламентаваўся і дасягаў 11-12 гадзін. Зарплата рабочых была ніжэйшая, чым у карэннай Польшчы. Так, калі сярэднегадзінная зарплата рабочага дрэваапрацоўчай прамысловасці ў Варшаўскім ваяводстве раўнялася 0,78 злотых, то ў Палескім — 0,42, Навагрудскім — 0,31; у цагельнай прамысловасці адпаведна 0,62 і 0,35 злотых. Часта яна выдавалася не грашамі, а бонамі, якія можна было атаварыць у вызначаных крамах, дзе прадукты былі больш дарагія і горшай якасці. Выплата заробку часта затрымлівалася. На нізкім узроўні была, а ў лясной прамысловасці наогул адсутнічала тэхніка бяспекі і аховы, што часта прыводзіла да няшчасных выпадкаў. У 1923-28 на прадпрыемствах Віленскага і Навагрудскага ваяводстваў іх здарылася 596, у т.л. 62 са смяротным вынікам. Пастаянным спадарожнікам рабочых было беспрацоўе. Паводле афіцыйных звестак у 1926 у Заходняй Беларусі была 21 тыс. беспрацоўных, у т.л. ў Беластоцкім ваяводстве — 13090 чал., Палескім — 1880, Навагрудскім — 910, Віленскім — 5020. У пошуках сродкаў існавання тысячы рабочых мусілі эмігрыраваць у іншыя краіны. Толькі частка зарэгістраваных беспрацоўных атрымлівала невялікую дапамогу на працягу некалькіх тыдняў. Асабліва цяжка адбіўся на становішчы рабочых Заходняй Беларусі сусветны эканамічны крызіс 1929-30. Да 1930 прадукцыя прамысловасці скарацілася на 30-40 %. У 1931 закрыліся запалкавыя фабрыкі ў Гродне, Брэсце, Слоніме і Міёрах, цэментны завод у Ваўкавыску. Эканамічны крызіс стаў трагедыяй для дробных рамеснікаў у мястэчках, якія ў асноўным працавалі на патрэбы вёскі. У 1933 эканамічны крызіс у Заходняй Беларусі, як і ва ўсёй Польшчы, змяніўся дэпрэсіяй, а потым некаторым уздымам эканомікі.
Палітычны лад
На тэрыторыі Заходняй Беларусі разгарнуўся масавы рух супраць прыгнёту Польшчы. У першыя гады барацьба набыла партызанскі характар. Яна падтрымлівалася з боку як СССР, так і ўрада БНР, які знаходзіўся ў эміграцыі ў Коўне.
Да сярэдзіны 1920-х гг. у нацыянальна-вызваленчым руху яскарава акрэсліваліся два напрамкі:
Палітычны рэжым пасля 1926 г. атрымаў назву санацыі (аздараўлення). Існавала і т.зв. «беларуская санацыя».
Санацыйны лагер спрабаваў правесці рэвізію палітыкі дзяржавы ў дачыненні да нацыянальных меншасцей. Некалькі палітыкаў з атачэння Юзафа Пілсудскага, сярод іх Тадэвуш Галуўка, Леан Васілеўскі, Казімеж Младзяноўскі прапанавалі, каб малаэфектыўную палітыку нацыянальнай асіміляцыі замяніць на палітыку дзяржаўнай асіміляцыі. Гэтая палітыка мела мэту сфарміраваць у грамадзян няпольскай нацыянальнасці перакананне, што Польшча з’яўляецца таксама і іх айчынай. Начальнік Усходняга аддзялення Міністэрства замежных спраў Тадэвуш Галуўка прапанаваў, каб у дачыненні да беларусаў дзяржава дзейнічала шляхам стварэння школ з беларускай мовай навучання, культурных устаноў, беларусізацыі царквы. Гэтыя дзеянні маглі зрабіць беларусаў устойлівымі да расійскіх уплываў і знішчыць прыцягальнасць Савецкай Беларусі ў культурным і палітычным плане. 18 жніўня 1926 г. міністр унутраных спраў Казімеж Младзяноўскі вынес на разгляд «Дырэктывы ў справе стаўлення ўрадавых уладаў да нацыянальных меншасцей». Ён прапанаваў аграрную рэформу з улікам інтарэсаў беларускага і ўкраінскага насельніцтва, стварэнне магчымасці пашырэння асветы на нацыянальных мовах, нармалізацыю юрыдычнага статусу Праваслаўнай царквы.
Увосень 1926 г., у перыяд бурнага развіцця структур Беларускай сялянска-работніцкай грамады, Леан Васілеўскі ўнёс праект «Аб справе беларускай палітыкі польскага ўрада ў цяперашні момант». Ен дэклараваў змену палітыкі ў дачыненні да беларускага школьніцтва, стварэнне настаўніцкай семінарыі для беларусаў, прыйманне на працу ў публічных школах настаўнікаў беларускай нацыянальнасці, распрацоўку праграм і падручнікаў для школ з беларускай мовай навучання, дапамогу беларускай моладзі ў доступе да польскіх вышэйшых навучальных устаноў, падтрымку беларускім культурна-асветным і выдавецкім установам.
Для гэтай палітыкі патрабавалася фінансавае забеспячэнне, прыхільнасць крэсавай адміністрацыі і згода Юзафа Пілсудскага. Аднак ніводзін з фактараў не праявіўся. Пілсудскі лічыў, што польскія інтарэсы на крэсах найбольш надзейна забяспечаць войска і польская школа. Ён быў рашучым прыхільнікам захавання польскай мовы як адзінай дзяржаўнай, абараняў ідэю вайсковага асадніцтва, а большую надзею на захаванне спакою на ўсходзе ўскладаў на паліцыю, чым на задавальненне беларускіх культурных і асветных патрабаванняў.
Расправа над Грамадой была дзеяннем, згодным са спадзяваннямі польскіх нацыянал-дэмакратаў і абшарнікаў паўночна-ўсходніх ваяводстваў. Ліквідацыя грамадаўскага руху, хоць і адсоўвала небяспеку некантраляванае хады падзеяў, аднак узмацняла антыдзяржаўныя настроі. Увесну 1927 года ўрад зрабіў некалькі жэстаў з мэтай разрадзіць напругу і адцягнуць беларускую інтэлігенцыю ад прасавецкіх палітычных структур. У 1927 годзе міністр веравызнанняў і публічнай асветы Густаў Дабруцкі ўвёў абавязковае вывучэнне беларускай мовы ў польскіх гімназіях на землях, населеных беларусамі, надаў статус публічных школаў для дзвюх беларускіх гімназій — у Вільні і Наваградку, дазволіў стварыць 26 школ з беларускай мовай навучання і 49 — дзвюхмоўных. На загад міністра Дабруцкага пачалася падрыхтоўка праграм і падручнікаў для школ з беларускай мовай навучання. Беларуская мова пасля некалькіх гадоў перапынку зноў была ўведзеная ў Віленскую духоўную праваслаўную семінарыю. Апрача таго, Апеляцыйны суд панізіў гады турэмнага зняволення для асуджаных правадыроў Грамады. У муніцыпальных выбарах беларусы атрымалі блізу 20 % месц у гарадскіх і гмінных радах.
Новая палітыка ўладаў у дачыненні да беларусаў неўзабаве была згорнутая, у 1928 годзе ўрад спыніў далейшыя спробы развязаць беларускае пытанне, а лакальная адміністрацыя атрымала права самастойна фарміраваць нацыянальную палітыку. Не стварыліся запланаваныя новыя беларускія школы, закрылася Радашковіцкая беларуская гімназія, а палітычныя спробы развязаць праблему ўсё часцей замяняліся рэпрэсіямі ў дачыненні да сапраўдных і ўяўных камуністаў. Гэтым зменам спрыялі весткі з БССР, дзе пачалося змаганне з беларускім нацыянальным рухам. У такой сітуацыі спынялася ўздзеянне на беларускую інтэлігенцыю ў Польшчы канкурэнцыйнага Мінскага цэнтра.
На пачатку 1930-х гг. характар дзеянняў дзяржавы ў дачыненні да беларусаў вызначалі ўжо такія палітыкі, як міністр унутраных спраў Феліцыян Славой-Складкоўскі ці палескі ваявода Вацлаў Костэк-Бярнацкі. Апошні ў красавіку 1933 г. прапанаваў надзяліць урад надзвычайнымі паўнамоцтвамі, каб ачысціць Польшчу ад «адкідаў грамадства і шкоднікаў», дзейнасць якіх перашкаджала хуткай асіміляцыі беларускіх мас. У лістападзе 1933 г. праект развязання беларускага пытання падаў наваградскі ваявода Стэфан Свідэрскі. Яго план прадугледжваў абмежаванне колькасці беларускіх устаноў. Пасля ўхвалення міністрам Славоем-Складкоўскім праект перададзены на рэалізацыю. У 1934 г. была ліквідавана Навагрудская беларуская гімназія, а ў некалькіх школах забаранілі карыстацца беларускай мовай.
Асіміляцыйную палітыку ў дачыненні да беларусаў каардынавалі Камітэт па справах нацыянальнасцей і Навуковая камісія па вывучэнні ўсходніх земляў. Абедзве ўстановы рэкамендавалі выхоўванне «несвядомага беларускага люду» лаяльнымі грамадзянамі. Па-свойму такое выхоўванне разумела крэсавая паліцыя, паўсюднай з’явай былі арышты і здзекі з сялян. Страх быў паўсюдным пачуццём у дачыненні да польскага паліцыянта, чыноўніка, суддзі і настаўніка.
У кастрычніку 1936 г. Міністэрства ўнутраных спраў падрыхтавала праект паскарэння нацыянальнай асіміляцыі беларусаў. На пачатку снежня гэтага ж года забаранілі дзейнасць Таварыства беларускай школы, а 22 студзеня 1937 года — Беларускага інстытута гаспадаркі і культуры. Да студзеня 1938 г. ў Вільні яшчэ існаваў Беларускі нацыянальны камітэт, але і гэтую арганізацыю спачатку абвінавацілі ў нанясенні шкоды ў галіне абароны і адзінства польскай дзяржавы, а пасля распусцілі.
Адзінай беларускай партыяй, якая пратрымалася ў Польшчы да 1939 года, было Беларускае нацыянальнае аб'яднанне, але і яго дзеячы таксама патрапілі пад рэпрэсіі.
Метад выпадковага лесу
Метад выпадковага лесу (random forest) — алгарытм машыннага навучання, прапанаваны і, які заключаецца ў выкарыстанні ансамбля. Алгарытм спалучае ў сабе дзве асноўныя ідэі: метад Брэймана і, прапанаваны. Алгарытм ужываецца для задач класіфікацыі, рэгрэсіі і кластарызацыі. Асноўная ідэя заключаецца ў выкарыстанні вялікага, кожнае з якіх само па сабе дае вельмі невысокую якасць класіфікацыі, але за кошт іх вялікай колькасці вынік атрымліваецца добрым.
Алгарытм навучання класіфікатара
Няхай навучальная выбарка складаецца з N узораў, размернасць прасторы прыкмет роўная M, і зададзены параметр m (у задачах класіфікацыі звычайна ) як няпоўная колькасць прыкмет для навучання.
Найбольш распаўсюджаны спосаб пабудовы дрэў ансамбля — (bagging, скарачэнне ад bootstrap aggregation) — адбываецца наступным чынам:
Класіфікацыя аб’ектаў праводзіцца шляхам галасавання: кожнае дрэва камітэта адносіць класіфікавальны аб’ект да аднаго з класаў, а перамагае клас, за які прагаласавала найбольшая колькасць дрэў.
Аптымальная колькасць дрэў падбіраецца такім чынам, каб мінімізаваць памылку класіфікатара на тэставай выбарцы. У выпадку яе адсутнасці, мінімізуецца ацэнка памылкі на ўзорах, якія не ўвайшлі ў набор.
Ацэнка важнасці пераменных
Выпадковыя лясы, якія атрымліваюцца апісанымі вышэй метадамі, могуць быць натуральным чынам выкарыстаны для ацэнкі важнасці пераменных у задачах і класіфікацыі. Наступны спосаб такой ацэнкі быў апісаны Брэйманам.
Першы крок у ацэнцы важнасці пераменнай у трэніровачным наборы  — трэніроўка выпадковага лесу на гэтым наборы. Падчас працэсу пабудовы мадэлі для кожнага элемента трэніровачнага набору запісваецца так званая. Затым для кожнай сутнасці такая памылка асерадняецца па ўсім выпадковым лесе.