cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Наступленне ў Латакіі (2015—2016)
Знішчэнне расійскага Су-24 у Сірыі
27 лістапада байцы Фронту ан-Нусры і Ісламскага руху Усходняга Туркестана вялі цяжкія баі супраць САА і сіл Хезбалы вакол гор Гара Туркман. У выніку артылерыйскіх удараў урадавай арміі і авіяўдараў расійскіх ПКС, былі забіты 15 баевікоў разам з палявым камандзірам. У той жа дзень сірыйская армія вызваліла яшчэ два ўзгоркі і гару Гара Аль-Нуба.
Працяг наступлення
1 снежня ўрадавыя войскі захапілі тры вёскі і горы Гара-Кашкар.
Паміж 3 і 15 снежня ўрадавыя войскі вызвалілі да 20 вёсак і пагоркаў. Два палявыя камандзіры баевікоў былі забіты ў выніку авіяўдараў ПКС РФ.
16 снежня ўрадавыя войскі ўзялі стратэгічныя горы Аль-Нуба (Гара Аль-Нубы) у паўночнай сельскай мясцовасці Латакіі. У той жа дзень яны таксама захапілі дзве вяршыні гор, якія размешчаны на мяжы правінцыі Ідліб.
23 і 24 снежня пры падтрымцы расійскіх ПКС САА вызваліла горы Гара Аль-Нуба і Гара-аль-Саед.
Вызваленне Сальмы і Рабіі
Раніцай 12 студзеня ўрадавыя войскі ўзялі пад поўны кантроль стратэгічнае сяло Тартыя, размешчанае на ўсход ад апірышча баевікоў Сальма. У той жа дзень вайскоўцы Сірыі цалкам вызвалілі гэты горад.
На наступны дзень вайскоўцы пашырылі свой кантроль, вызваліўшы вёскі Мроўнія і Мардж Кхаўха. Да 15 студзеня яны ўзялі пад свой кантроль яшчэ шэсць вёсак, абарона баевікоў развалілася.
16 студзеня ўрадавыя войскі вызвалілі некалькі пагоркаў з выглядам на Аль-Сараф, а таксама яшчэ шэсць вёсак.
На наступны дзень армія Сірыі вызваліла дзве горныя вяршыні паблізу стратэгічнага горада Рабія і шэсць вёсак.
20 студзеня ўрадавыя поспехі працягваліся з захопам яшчэ дзвюх вёсак.
21 студзеня пачалося новае наступленне арміі, і да 24 студзеня вайскоўцы вызвалілі яшчэ 20 вёсак у наваколлі Рабіі. Сам горад быў вызвалены ў той жа дзень.
У цэлым, паміж 12 і 25 студзеня, расійская і сірыйская авіяцыі правялі больш 522 рэйдаў, у той час як урадавыя наземныя сілы вырабілі запуск больш за 3000 рэактыўных снарадаў і ракет, якія прывялі да вызвалення яшчэ 36 гарадоў і вёсак.
Вызваленне Кінсібы
Паміж 27 і 31 студзеня ўрадавыя войскі вызвалілі сем вёсак, пагорак Рувейсат Аль-Німру і горы Джабаль аль-Мулка.
1 лютага баевікі захапілі сяло Навара, недалёка ад турэцкай мяжы. У той жа час, на ўсход ад Гара-Туркман (Туркменскія горы), урадавыя сілы працягвалі прасоўвацца на поўнач у бок апірышча паўстанцаў Кінсібы.
3 лютага расійскі ваенны саветнік быў забіты ў выніку мінамётнага абстрэлу баевікамі Сальмы.
Паміж 6 і 7 лютага ўрадавыя войскі ўзялі сяло Аліі і пагорак каля вёскі. 8 лютага САА вызваліла чатыры вёскі, у тым ліку дзве ў раёне Кінсібы.
9 лютага саудаўскі палявы камандзір баевікоў ан-Нусры, камандуючы фронтам курдскіх гор, Абдэль-Азіз аль-Дзібайхі (псеўданім «Абу Хамза») быў забіты байцамі Рэспубліканскай гвардыі 103-й брыгады. 16 байцоў ан-Нусры былі забіты ў выніку авіяўдараў расійскіх ПКС.
14 лютага армія вызваліла тры вёскі, а на наступны дзень яшчэ сем вёсак, якія знаходзяцца блізу Кінсібы. З вызваленнем дзвюх вёсак на 16 лютага, вайскоўцы Сірыі дасягнулі горада і пачалі штурм. Вызваленне населенага пункта пачалося 17 лютага. Ужо на наступную раніцу баі скончыліся перамогай урада.
Заключныя аперацыі
Паміж 20 й 23 лютага Узброеныя сілы Сірыі працягнулі свой поспех, вызваліўшы восем вёсак і пагорак на поўнач ад Кінсібы. 26 лютага ўрадавыя войскі ўзялі пад свой кантроль Айн Аль-Байда. На наступны дзень вызвалілі сяло Сараф і пагорак Таль Наварат.
Спіс кольчатых чарвей Беларусі
Спіс кольчатых чарвей Беларусі. Няпоўны.
Старасцень балотны
Старасцень балотны (Tephroseris palustris) — від раслін сямейства, распаўсюджаны ў Еўропе, ва ўмераных абласцях Азіі, Канадзе і ЗША.
Апісанне
Шматгадовая травяністая расліна, 30-60 см даўжынёй. Залозіста апушаная расліна. Прыкаранёвае лісце не сабрана ў разетку. Ніжняе сцябловае лісце каротка-чарашковае, даўгавата-ланцэтнае, выемкава-зубчастае або амаль надрэзанае; сярэдняе — сядзячае, паўсцяблоабдымнае, выемкава-зубчастае; верхняе — амаль суцэльнакрайняе. Шчыткападобнае суквецце. Язычкі светла-жоўтыя, 7-9 мм даўжынёй, уніз адагнутыя. Сямянкі голыя, 1.5-2 мм даўжынёй, з 10 рабрынкамі і чубком значна даўжэйшым за сямянкі.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў Еўропе, ва ўмераных абласцях Азіі, Канадзе і ЗША.
Ва Украіне від расце на забалочаных і вільготных лугах, тарфяніках — на Палессі і ў лесастэпе, звычайнае; у стэпе, рэдка. Лекавая расліна.
Спіс аб’ектаў PGC (2410001—2411000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2410001—2411000)
Захоп Полацка Фродзі І
Захоп Полацка Фродзі I (V стагоддзе) — легендарная падзея, якая апісваецца ў хроніцы «Дзеянні данаў» (лац. Gesta Danorum, канец XII — пачатак XIII стагоддзя) дацкага гісторыка XII стагоддзя Саксона Граматыка.
Бітва з драконам
Фродзі І — легендарны конунг (кароль) Даніі, які заняў сталец пасля смерці свайго бацькі конунга Хадзінга. Новы кароль выяўляе, што знясіленая войнамі казна пустая. Каб папоўніць яе, ён забівае дракона і завалодвае яго скарбамі.
Здабыты такім чынам першапачатковы капітал Фродзі ўкладвае ў падрыхтоўку ваеннай экспедыцыі ў Прыбалтыку. Перамогі там ён атрымлівае не толькі дзякуючы сіле і моцы сабранага ім атрада вікінгаў, але і ваеннымі хітрасцямі.
Захоп Полацка
Фродзі пасля перамогі над конунгам Транонам падышоў да Полацка і зразумеў, што сілай узяць горад не атрымаецца. «Сілай горад не перамагчы», viribus inuictam [sc. urbem] — адзначае на латыні Саксон Граматык, апісваючы моц старажытнага Полацка. Аднак дзякуючы хітрасці Фродзі І забівае конунга (князя) Полацка (швед. Pallteskja) Веспасія і завалодвае такім чынам горадам: Толькі з нешматлікімі сведкамі ён таемна адправіўся ў далёкае месца і загадаў абвясціць паўсюль, што ён памёр, каб тым самым усыпіць ворага. Для большай натуральнасці быў здзейснены абрад пахавання і збудаваны пахавальны курган. Да таго ж воіны, свядома імітуючы смутак, прайшлі ў працэсіі за нібыта памерлым правадыром. Пачуўшы пра гэта, князь Полацка Веспасій, які ўжо амаль атрымаў перамогу, так занябдаў абарону, што даў магчымасць ворагам уварвацца ў горад, дзе і быў забіты сярод гульняў і забавак.
Аналіз легенды
І. Мікола ў 1907 годзе першым звязаў Pallteskja — назва горада ў Беларусі, на штурм якога накіроўваецца Фрода, з старажытнарускай формай Полтескъ у Іпацьеўскім і Пскоўскім летапісах. Развіваючы гэтую гіпотэзу, Г. Шрам, у сваю чаргу даказаў сувязь абодвух тапонімаў з горадам Полотеск, згадваным у летапіснай легендзе аб запрашэнні Рурыка і аб наступнай раздачы ім гарадоў сваім мужам.
«Полотеск» тут не што іншае, як Полацк — сталіца аднайменнага княства, фарпост крывічоў на выхадзе па Дзвіне ў Балтыку. Шрам таксама выказаў меркаванне, што не славяне запазычылі гэтае імя ў варагаў, а наадварот, назва Полацка перайшла ў скандынаўскую мову і замацавалася ў ёй у сярэдзіне IX стагоддзя. Звяртаючы ўвагу на «ваенныя хітрыкі» Фродзі, Т. М. Джаксон разглядае іх не толькі як «вандроўны сюжэт, узыходзячы да вельмі аддаленых часоў і шырока вядомы ў эпоху вікінгаў». Яна бачыць у самім факце з’яўлення гэтага эпізоду ў сазе таксама і як ускоснае ўказанне на рэальную ваенна-стратэгічную моц Полацка як крэпасці.
Старасцень вясенні
Старасцень вясенні (Senécio vernális) — звычайна двухгадовая травяністая расліна, від роду сямейства.
Назва
Старасцень вясенні, несмяртэльнік, нічуйвецер, сахотнік, сухавея, нічавей, нятупнік.
Батанічнае апісанне
Кошыкі сабраны ў верхавіннае шчыткападобнае агульнае суквецце, з ложнаязычковымі і трубчастымі кветкамі. Абгортка каля 7 мм даўжынёй, унутраныя яе лісточкі лінейныя, вострыя, на канцы з чорнай плямай, знешнія — у некалькі разоў карацей унутраных, таксама з чорнай плямай. Краявыя кветкі песцікавыя, у ліку 12-16, іх жоўтыя язычкі да амаль белых, вузкадаўгаватыя, у 1,5—2 разы даўжэй абгорткі.
Распаўсюджанне
Еўрапейска-заходнеазіяцкая і паўночнаафрыканская расліна, якая сустракаецца па пясчаным лугах, схілах, часта як пустазельная ўздоўж дарог і па краях палёў.
Naididae
Naididae — сямейства малашчацінкавых чарвей з атраду. Каля 800 відаў. Даўжыня цела складае ад 1 да 100 мм. Распаўсюджаныя сусветна. Жывуць у салёных і прэсных вадаёмах. Харчуюцца дэтрытам.
Спліт-альбом
Спліт (split, split record; даслоўна: расшчапленне) — музычны альбом (грампласцінка, кампакт-дыск, самотнік, сінгл і г.д.), на якім прадстаўлены кампазіцыі дзвюх (рэдка больш) розных выканаўцаў. Спліт-альбом адрозніваецца ад зборніка тым, што ўключае некалькі песень кожнага выканаўцы, а не 1–2 песні ад многіх выканаўцаў.
З пачатку 1980-х гадоў спліты актыўна выкарыстоўваліся незалежнымі лэйбламі і гуртамі, якія граюць панк-рок, хардкор і інды-рок.
ХК Рыга-2000
«Рыга-2000» (HK Rīga 2000) — хакейны клуб з латвійскага горада Рыга. Заснаваны ў 2000 годзе. Прыпыніў дзейнасць у 2000 годзе ў сувязі з аб’яднаннем з клубам «Юніёрс», які з’яўляецца фарм-клубам рыжскага «Дынама».
Гісторыя
Гісторыя клуба пачынаецца ў 2000 годзе, калі каманда ўпершыню прыняла ўдзел у Латвійскай хакейнай лізе. Ужо ў першым сезоне сталічны клуб стаў трыумфатарам першынства краіны. У тым ж годзе ён браў удзел ва Усходне-еўрапейскай хакейнай лізе, дзе заняў сёмае месца. У 2004 годзе клуб падае заяву ў Беларускую хакейную лігу, а ў наступным сезоне атрымлівае бронзу чэмпіянату. У 2008 клуб зноў прыняў удзел у лізе, заняўшы 11-е месца. У наступным годзе было вырашана расфарміравать клуб з пераводам часткі складу ў хакейны клуб «Юніёрс».
Трагедыя
3 лістапада 2004 годаў час матча рыжан з мінскім «Дынама» аднаму з гульцоў «Рыгі-2000» Сяргею Жолтаку раптоўна стала дрэнна. Па шляху ў раздзявалку ён памёр ад сардэчнага прыступу. У память аб Сяргею Жолтаку у камандзе за ім быў навечна захаваны 33-і нумар.
Хара ломкая
Хара ломкая (Chara globularis) — від харавых водарасцей.
Апісанне
Аагоніі яйцападобныя ці эліпсоідныя, даўжынёй 800—1050 мкм (без каронкі) і шырынёй 495—700 мкм; спіральныя клеткі ўтвараюць 14-17 звіваў; каронка вышынёй 130—320 мкм і шырынёй 200—375 мкм, прамая, злёгку сыходзіцца або разыходзіцца, з акруглена-конусападобнымі ці прамавугольнымі са скошанай верхавінкай клеткамі. Ааспоры эліпсоідныя, злёгку звужаюцца данізу, даўжынёй 500—720 мкм і шырынёй 345—450 мкм, чорныя, з 12-15 выразнымі рэбрамі. Антэрыдыі 300—500 мкм у дыяметры.
Пашырэнне
Спарадычна сустракаеецца ў розных частках свету, у прэснаводных, пераважна стаячых невялікіх вадаёмах — сажалках, канавах, азёрах і інш., часам пры рэзка кантрасных тэмпературных умовах: у ледзяной вадзе на поўначы Нарвегіі і ў гарачых крыніцах Ісландыі і Елаўстонскага парка (ЗША). На Беларусі адзначаны ў азёрах Чарнова, Нарач, Мястра. Утварае зараснікі.
Асаблівасці біялогіі
Аднадомная расліна. Органы палавога размнажэння, мужчынскія і жаночыя, утвараюцца на адной расліне на 3-4 ніжніх ліставых вузлах. Укараняецца з дапамогай шматлікіх тонкіх бясколерных рызоідаў. Вегетатыўнае размнажэнне — укараненнем бакавых парасткаў слаявіны (талома) з іх наступным адчляненнем ад мацярынскай расліны.
Каболчын
Каболчын (Кобо́лчин) — вёска ў Сакыранскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Сакыранскай гарадской абшчыны.
Старасцень лясны
Старасцень лясны (Senecio sylvaticus) — від раслін сямейства, распаўсюджаны на Мадэйры і ў Еўропе акрамя ўсходу.
Апісанне
Аднагадовая травяністая расліна 20-75 см вышынёй, пакрыты багатымі павойнымі валасінкамі. Лісце пёрыста-паасобнае; ніжняе — з хвосцікамі; верхняе — сядзячае, паўсцеблаабдымныя, з вушкамі пры аснаванні. Абгортка (сукупнасць прыкветкаў пры суквецці) 3-4 мм у дыяметры. Вонкавыя лісточкі абгорткі ў 4-8 разоў карацей унутраных, без чорнай плямы на верхавінках, прыціснутыя. Язычковыя кветкі светла-жоўтыя, па даўжыні роўныя абгортцы або ледзь даўжэй яе. Кошыкі (кветкавыя галоўкі) дробныя, цыліндрычныя, да 3 мм даўжынёй, у няшчыльнай шчыткападобнай мяцёлцы. Сямянкі даўгаватыя, да 3 мм даўжынёй. Ліставыя пласціны ад зваротнаяйкападобных да даўгаватых, 3-7(12) × 1-3(4) см, звычайна 1-2-пёрыстыя, асновы канічныя, канцавыя зубчастыя палі. Кветкавых галоў 12-24. 2n = 40. .
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны на Мадэйры і ў Еўропе акрамя ўсходу; натуралізаваны на паўднёвым усходзе і паўднёвым захадзе Канадзе, усходзе і захадзе ЗША, Украіне, Азорскіх астравах.
Ва Украіне від расце ў пясчаных месцах, на ўзлесках і палянах, радзей на палях як пустазелле — У Закарпацці (Вэлыкабэрэзнянскі раён, с. ; Бэрэгаўскі раён, с. Дабрасілля), Разточча-Апольскіх лясах; у заходнім Палессі, нячаста; у Правабярэжным лесастэпе, рэдка.
Ажэвэ
Ажэвэ (Оже́ве) — вёска ў Сакыранскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Соя культурная
Соя культурная (Glycine max) — аднагадовая кветкавая травяністая расліна, від роду сямейства.
Батанічнае апісанне
Прамастойкая, павойная або паўзучая травяністая расліна вышынёй 20—100 см. Сцеблы звычайна апушаныя цвёрдымі валаскамі. Трайчастае лісце чаргаванае, з прылісткамі. Кветкі дробныя, фіялетавыя, ліловыя, белыя або чырванаватыя ў пазухавых гронках. Плод — струк.
Хімічны склад
У зерні 35—50 % бялку, блізкага па амінакіслотным складзе да жывёльнага, і 13—24 % алею. Бялкі соі маюць 80 % біялагічнай каштоўнасці ад бялкоў курынага яйка. Выкарыстоўваюцца ў хлебапякарнай, кандытарскай, маргарынавай і мясной галінах харчовай прамысловасці.
Значэнне і выкарыстанне
Харчовая, кармавая і тэхнічная расліна. Падвержанасць грыбковым хваробам абмяжоўваецца 20 % ураджаю.
Гісторыя
У Еўропе з’явілася ў канцы XVIII стагоддзя. У Паўночнай Амерыцы і Усходняй Азіі з’яўляецца адной з асноўных зернебабовых, кармавых і тэхнічных раслін. У Беларусі вырошчваюць ранняспелыя сарты.
Сезон 2019 ФК ЮАС Жыткавічы
У 2019 годзе футбольны клуб «ЮАС Жыткавічы» з Жыткавіч прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
Соя культурная
Перапрацоўка
4 тысячы гадоў да н. э. у Тыбеце (цяпер Кітайская Народная Рэспубліка) праз расціранне соі ў вадзе вынайшлі соевае малако, якое стварожваецца, што дазваляе вырабляць сыр і тварог. У наш час соевае малако пераважна выкарыстоўваюць для выпойвання маладняку буйной рагатай жывёлы. У Беларусі адзін з гомельскіх заводаў для гэтай мэты выпускае адмысловыя прылады перапрацоўкі, што дазваляюць за гадзіну вырабляць з 50 кг соі 50 літраў соевага малака.
Сезон 2019 ФК ЮАС Жыткавічы
Склад каманды
Станам на ліпень 2019 года.
Соя культурная
Беларусь
У краіне раянавалі 10 сартоў расліны. На 2010 год сярэдняя ўраджайнасць складала 2 тоны на гектар. 50 гаспадарак вырасцілі 3 тысячы тон соі, з якіх 2 тысячы тон — насенне. Пры гэтым завод у Віцебску мог перапрацаваць 300 тысяч тон у год. Магутнасць вытворчасці ў Пухавіцкім раёне (Мінская вобласць) скаладала 15 тысяч тон соі. У выніку соевы бялок пераважна завозіўся ў Беларусь у выглядзе соевага шроту (выраб перапрацоўкі соі з дапамогай гарачага бензіну).
Сезон 2019 ФК ЮАС Жыткавічы
Склад каманды
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Братаніўка
Братаніўка (Братані́вка) — вёска ў Сакыранскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Струмок (Сакыранскі раён)
Струмок (Струмо́к) — вёска ў Сакыранскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Вашкіўскай вясковай абшчыны.
Шышкіўці (Сакыранскі раён)
Шышкіўці (Ши́шківці) — вёска ў Сакыранскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Вашкіўскай вясковай абшчыны.
Вітранка (Сакыранскі раён)
Вітранка (Ві́трянка) — вёска ў Сакыранскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Васыліўка (Сакыранскі раён)
Васыліўка (Васи́лівка) — вёска ў Сакыранскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Галыця (Сакыранскі раён)
Галыця (Га́лиця) — вёска ў Сакыранскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Нава Слабада (Сакыранскі раён)
Нава Слабада (Нова́ Слобода́) — вёска ў Сакыранскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Вашкіўскай вясковай абшчыны.
Грубна
Грубна (Гру́бна) — вёска ў Сакыранскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Спіс аб’ектаў PGC (2411001—2412000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2411001—2412000)
Валашковэ (Сакыранскі раён)
Валашковэ (Волошко́ве) — вёска ў Сакыранскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Кормань
Кормань (Ко́рмань) — вёска ў Сакыранскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Гвіздзіўці
Гвіздзіўці (Гвіздівці́) — вёска ў Сакыранскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Вашкіўці (Сакыранскі раён)
Вашкіўці (Вашкі́вці) — вёска ў Сакыранскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Вашкіўскай вясковай абшчыны.
Шэбутынці (Сакыранскі раён)
Шэбутынці (Шебути́нці) — вёска ў Сакыранскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Ламачынці (Сакыранскі раён)
Ламачынці (Лома́чинці) — вёска ў Сакыранскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Кулішыўка (Сакыранскі раён)
Кулішыўка (Куліші́вка) — вёска ў Сакыранскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
David Bowie (альбом)
«David Bowie» — дэбютны студыйны альбом брытанскага музыкі Дэвіда Боўі, выдадзены ў 1967 годзе на лэйбле «Deram Records». Яго змест мае мала агульнага з тым тыпам музыкі, які пазней зрабіў Боўі знакамітым, такім, як фолк-рок з «Space Oddity», ці глэм-рок з «The Rise and Fall of Ziggy Stardust and the Spiders from Mars». Рэдактары «New Musical Express» Рой Кар і Чарлз Шаар Мюрэй адзначылі: «Слухачы, прывучаныя да іміджу Боўі ў сямідзесятых гадах, верагодна, знойдуць гэты дэбютны альбом шакіруючым ці проста дзіўным».
Спіс кампазіцый
Усе песні напісаныя Дэвідам Боўі.
Разкопынці
Разкопынці (Розко́пинці) — вёска ў Сакыранскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Мыхалкавэ (Сакыранскі раён)
Мыхалкавэ (Миха́лкове) — вёска ў Сакыранскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Пакроўка (Сакыранскі раён)
Пакроўка (Покро́вка) — вёска ў Сакыранскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Лапаціў
Лапаціў (Лопа́тів) — вёска ў Сакыранскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Нэпоратавэ
Нэпоратавэ (Непо́ротове) — вёска ў Сакыранскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Новаалэксііўка (Сакыранскі раён)
Новаалэксііўка (Новоолексі́ївка) — вёска ў Сакыранскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Узмёнскі сельсавет
Узмё́нскі сельсавет (Узмянскі сельсавет) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мёрскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок Узмёны.
Гісторыя
16 ліпеня 1954 года цэнтр Барсукоўскага сельсавета перанесены ў вёску Узмёны, а сельсавет перайменаваны ва Узменскі сельсавет. 12 чэрвеня 1958 года ў склад сельсавета з Лявонпальскага сельсавета пералічаны населеныя пункты Ліпава і Ясева. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Віцебскай вобласці. 16 верасня 1960 года ў склад сельсавета з Туркоўскага сельсавета перададзены 21 населены пункт (Алешчанцы, Барашкі, Бедзенка, Верашчакі, Гагаліншчына, Геленава, Дрыгучы, Заборцы, Калеснікі, Краты, Краўчанкі, Ліпаціна, Масцішча, Навіцкія, Розаны, Скрыдлеўшчына, Таранды, Траскуны, Шарагі, Шарашонкі і Шуты). 26 сакавіка 1973 года ў склад Туркоўскага сельсавета перададзены 20 населеных пунктаў (вёскі Алешчанцы, Барашкі, Верашчакі, Геленава, Заборцы, Масцішча, хутары Бедзенка, Гагаліншчына, Дрыгучы, Калеснікі, Краты, Краўчанкі, Ліпаціна, Розаны, Саўчанкі, Таранды, Траскуны, Шарагі, Шуты, Шэра-Шашкі). На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 19 населеных пунктаў.
Бітва за Шэйх-Міскін (2015—2016)
Бітва за Шэйх-Міскін — наступальная аперацыя сірыйскай арміі ў ходзе грамадзянскай вайны ў Сірыі, якая завяршылася ўзяццем горада Шэйх-Міскін у правінцыі Дэр’а і шашы Дэр’а — Дамаск.
Узмёнскі сельсавет
Гісторыя
8 красавіка 2004 года сельсавет быў скасаваны, яго тэрыторыя (16 населеных пунктаў: Барсукі, Брыжалюбкі, Брыжынкі, Буралом 1, Вінагроды, Казелькі, Калачова, Карандашы, Клёміна, Ліпава 1, Ліпава 2, Палшчызна, Пераслова, Пераслоўка, Труды і Узмёны) далучана да Даўгінаўскага сельсавета.
Бітва за Шэйх-Міскін (2015—2016)
Пачатак штурму горада
27 снежня 2015 года 15-я брыгада 5-й бранятанкавай дывізіі сірыйскай арміі пачала аперацыю па ўзяцці Шэйх-Міскіна, атакуючы яго з паўночнага і ўсходняга кірункаў. На працягу наступных двух дзён ПКС Расіі правялі больш за 80 паветраных удараў па пазіцыях баевікоў у горадзе.
Узмёнскі сельсавет
Гісторыя
16 верасня 2010 года Даўгінаўскі сельсавет перайменаваны ва Узмёнскі сельсавет. Чатырма месяцамі раней — 17 мая 2010 года — адміністрацыйны цэнтр Даўгінаўскага сельсавета быў перанесены з вёскі Даўгінава ў аграгарадок Узмёны. 16 чэрвеня 2017 года скасавана вёска Карандашы.
Бітва за Шэйх-Міскін (2015—2016)
Пачатак штурму горада
З 2 па 4 студзеня сірыйская армія працягнула прасоўванне пры падтрымцы расійскіх ПКС, якія ажыццявілі 43 авіяўдары па пазіцыях апазіцыйных войскаў.
Узмёнскі сельсавет
Геаграфія
Узмёнскі сельсавет знаходзіцца на поўначы Мёрскага раёна. Паўночная і ўсходняя межы сельсавета праходзяць па Заходняй Дзвіне, якая натуральным чынам аддзяляе Мёрскі раён ад Верхнядзвінскага раёна. На захадзе сельсавет мяжуе з Павяцкім сельсаветам, на поўдні — з Мёрскім сельсаветам, на паўднёвым усходзе — з Туркоўскім сельсаветам.
Тэрыторыя сельсавета змяшчае цалкам рэчку Камёнку.
Бітва за Шэйх-Міскін (2015—2016)
Няўдалая контратака баевікоў
5 студзеня баевікі пачалі контратаку ў напрамку базы 82-й брыгады. У той жа час, 15-я брыгада, пры падтрымцы падраздзяленняў НСА, па-ранейшаму прадпрымала спробы прасунуцца да ўзгорках Таль Хамад, што на захад ад горада. Да таго моманту ўрадавыя войскі кантралявалі 55-60% горада. Да вечара контратака мяцежнікаў забуксавала. На наступны дзень баевікі аднавілі напад і штурмам узялі паўднёвы перыметр штаба 82-й брыгады. Аднак, у рэшце рэшт, і другі штурм не атрымаўся. ПКС Расіі правялі 12 авіяўдараў па пазіцыях апазыцыйных сілаў.
Узмёнскі сельсавет
Населеныя пункты
У склад сельсавета ўваходзілі раней і ўваходзяць у цяперашні час населеныя пункты:
Бітва за Шэйх-Міскін (2015—2016)
Няўдалая контратака баевікоў
У трэці раз баевікі паспрабавалі контратакаваць раніцай 8 студзеня. Наступленне было абцяжарана дрэннымі ўмовамі надвор’я, упартым супрацівам сірыйскіх войскаў і расійскімі авіяналётамі.
Узяцце Шэйх-Міскіна
9 і 10 студзеня расійская і сірыйская авіяцыі вырабілі 33 авіяналёты па пазіцыях баевікоў.
11 студзеня ўрадавыя войскі занялі парадку 17 будынкаў у паўднёвай частцы горада, а праз два дні — яшчэ каля 35 будынкаў. Паўднёвая частка горада была ўжо пад іх кантролем, і горад быў заняты на 80%.
23 і 24 студзеня сірыйскія вайскоўцы ўзялі школу Аль-Захер і яе наваколлі, а таксама горад Аль-Бурдж на ўскраіне Шэйх-Міскіна. Паветраныя сілы Расіі і Сірыі правялі больш за 40 паветраных удараў па пазіцыях апазіцыянераў у горадзе. Тым не менш мяцежныя сілы зноў змаглі авалодаць школай. Урадавыя войскі працягвалі ўмацоўвацца на пазіцыях у горадзе — у тым ліку ў мячэці Аль-Баса, квартале Аль-Дзіры і на дарозе Сальдаліят.
На працягу ночы на ​​25 студзеня атрад урадавых войскаў узяў ключавую вышыню з выглядам на горад. Бой быў цяжкі, але моцны дождж дапамог арміі Сірыі падняцца ўверх па вышыні, не будучы выяўленымі. Затым вышыня была атакавана з трох бакоў паўстанцамі. У ходзе атакі быў паранены камандзір сірыйскіх вайскоўцаў Махамед Фарэс, але атраду атрымалася ўтрымаць вышыню да падыходу падмацавання.
Наступствы
27 студзеня Сірыйская Арабская Армія ўзяла дзве стратэгічныя вяршыні: Таль Хамада і Таль Кум.
Узмёнскі сельсавет
Архіў
Шыфр архіва — BY ЗГАГлб ф. 1612.
Архіў Узмёнскага сельсавета знаходзіцца ў аб’яднаным стане з архівам скасаванага Барсукоўскага сельсавета.
Сэрбычаны
Сэрбычаны (Сербича́ни) — вёска ў Сакыранскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Снячыў
Снячыў (Сня́чів) — вёска ў Старажынэцкім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Вэлыкакучурыўскай вясковай абшчыны
Раманкіўці
Раманкіўці (Рома́нківці) — вёска ў Сакыранскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Нава Краснашора
Нава Краснашора (Нова́ Красношора) — вёска ў Старажынэцкім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Чудэйскай вясковай абшчыны.
Сэлышчэ (Сакыранскі раён)
Сэлышчэ (Се́лище) — вёска ў Сакыранскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Спіс аб’ектаў PGC (1065001—1066000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1065001—1066000)
Тысовэць (Старажынэцкі раён)
Тысовэць (Ти́совець) — вёска ў Старажынэцкім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Вэлыкакучурыўскай вясковай абшчыны
Чудэй
Чудэй (Чудей) — вёска ў Старажынэцкім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Чудэйскай вясковай абшчыны.
Стара Краснашора
Стара Краснашора (Стара Красношора, Stara Krasnoszora, Crăsnișoara Veche) — вёска ў Старажынэцкім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Краснаільскай пасялковай абшчыны.
Мова
Размеркаванне насельніцтва па роднай мове паводле перапісу 2001 года:
Слабада-Камарыўці
Слабада-Камарыўці (Слобода-Комарівці) — вёска ў Старажынэцкім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Старажынэцкай гарадской абшчыны.
Глыбачок (Вэлыкакучурыўская вясковая абшчына)
Глыбачок (Глибочо́к) — вёска ў Старажынэцкім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Вэлыкакучурыўскай вясковай абшчыны
Вэлыкы Кучурыў
Вэлыкы Кучурыў (Вели́кий Кучурів) — вёска ў Старажынэцкім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Вэлыкакучурыўскай вясковай абшчыны
Зруб-Камарыўскы
Зруб-Камарыўскы (Зру́б-Комарі́вський) — вёска ў Старажынэцкім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Старажынэцкай гарадской абшчыны.
Стара Жадава
Стара Жадава (Стара Жадова) — вёска ў Старажынэцкім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Старажынэцкай гарадской абшчыны.
Спіс аб’ектаў PGC (2412001—2413000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2412001—2413000)
Гадыліў
Гадыліў (Годи́лів) — вёска ў Старажынэцкім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Вэлыкакучурыўскай вясковай абшчыны
Міскіта
Мі́скіта (саманазва: Mískitu) — народ у Цэнтральнай Амерыцы, карэннае насельніцтва Маскітавага берага. Жывуць у Нікарагуа і Гандурасе. Агульная колькасць (2019 г.) — 231000 чалавек.
Паходжанне
Міскіта з'яўляюцца нашчадкамі старажытнага насельніцтва Цэнтральнай Амерыкі, выціснутага ў другой палове 1 тысячагоддзя — першай палове 2 тысячагоддзя з больш урадлівых горных раёнаў на прыбярэжныя карыбскія нізіны плямёнамі з цэнтральнай і паўднёвай Мексікі. Самі міскіта лічаць, што іх продкі прыйшлі з поўначы з тэрыторыі сучаснага Гандураса на чале правадыра Міскута.
Гісторыя
У XVI ст. іспанцы падзялялі заходні бераг Карыбскага мора ў сучасным Нікарагуа на 2 буйныя рэгіёны — Тагузгальпа на поўначы і Талагальпа на поўдні. Яны былі населены 30 рознымі плямёнамі індзейцаў, магчыма продкамі маянья і міскіта. Пасля 1629 г. англійскія каланісты з вострава Правідэнсія ўсталявалі кантакты з «каралём» міскіта, рэзідэнцыя якога знаходзілася на мяжы сучасных Нікарагуа і Гандураса. Каля 1638 г. сын гэтага караля нават вандраваў у Англію і атрымаў абяцанне дапамогі ў барацьбе з іспанцамі. Адносіны паміж міскіта і Англіяй ўзмацніліся пасля захопу англічанамі Ямайкі. Кароль міскіта Олдмэн зноў наведаў саюзную краіну і сустрэўся з Карлам II. Яго сын Джэрамі I падтрымліваў гандёвыя зносіны з Ямайкай і аказваў дапамогу англійскім капёрам. Атрыманне агнястрэльнай зброі дазволіла міскіта пашыраць свае ўладанні ўздоўж карыбскага ўзбярэжжа, захопліваць і прадаваць ў рабства прадстаўнікоў іншых плямён.
У 1740 — 1786 гг. і 1844 — 1860 гг. дзяржава міскіта з'яўлялася пратэктаратам Вялікабрытаніі. Спроба яе інтэграцыі ў Іспанскую каланіяльную імперыю ў канцы XVIII ст. выклікала грамадзянскую вайну за атрыманне каралеўскага пасада, а потым абвяшчэнне незалежнасці ад Іспаніі. Хаця рэчаісная ўлада ў пратэктараце заставалася ў руках мясцовых каралёў, брытанскія плантатары атрымалі магчымасць сяліцца ў яго межах разам з рабамі, высакародныя міскіта апраналіся падобна еўрапейцам, прымалі англійскія імёны. Брытанцы выкарыстоўвалі атрады міскіта ў войнах у Цэнтральнай Амерыцы, а таксама супраць чарнаскурых паўстанцаў-марунаў Ямайкі. У XIX ст. на Маскітавым беразе была шырока распаўсюджана місіянерская дзейнасць пратэстантаў. Толькі на паўночным захадзе некаторыя абшчыны міскіта прынялі каталіцызм і займаліся гандлем з іспанамоўнымі метысамі.
У 1860 г. у выніку дагавора ў Манагуа Вялікабрытанія адмовілася ад Маскітавага берага на карысць Нікарагуа. Нікарагуанскія ўлады фармальна прызналі дзяржаву міскіта як аўтаномную рэзервацыю, аднак яе тэрыторыя значна скарацілася да зямель вакол Блуфілдса, а кароль у афіцыйных дакументах вызначаўся як правадыр. У 1869 г. паўночная частка былой дзяржавы міскіта перайшла да Гандураса. Незадаволенасць міскіта сваім становішчам прывяла да міжнароднага арбітража. У 1894 г. нікарагуанскія ўзброеныя сілы ўварваліся ў Блуфілдс, дзяржава міскіта была канчаткова ліквідавана. На яе месцы быў створаны нікарагуанскі дэпартамент Селая.
У 1987 г. на месцы дзяржавы міскіта былі створаны Аўтаномны рэгіён паўднёва-карыбскага ўзбярэжжа і Аўтаномны рэгіён паўночна-карыбскага ўзбярэжжа. У 1990 г. правадыры міскіта пагадзіліся спыніць ваенныя дзеянні і ўпусціць на кантралюемыя імі тэрыторыі нікарагуанскія дзяржаўныя ўзброеныя фарміраванні. Аднак незадаволенасць з боку міскіта захавалася. У 2009 г. палітычная група на чале Генры Вільямса нават паспрабавала аднабакова адлучыцца ад Нікарагуа. У Нікарагуа і Гандурасе працягваецца захоп індзейскіх зямель прыватнымі асобамі. У абедзьвюх дзяржавах лідары міскіта ўдзельнічаюць у барацьбе за правы карэнных народаў.
Этнаграфія
Міскіта — неаднастайны народ. У яго склад уваходзяць розныя моўныя, рэлігійныя і расавыя групы. Асобна вылучаюцца этнаграфічныя групы самба, нашчадкі ад змяшаных шлюбаў паміж індзейцамі і афрыканцамі, і тавіра, што лічацца чыстакроўнымі індзейцамі. Яны размаўляюць на 2 адрозных дыялектах мовы міскіта. На поўдні Маскітавага берага ў склад міскіта таксама ўваходзяць крэолы, нашчадкі афрыканскіх рабоў, вызваленых у 1841 г. Яны размаўляюць на крэольскім дыялекце англійскай мовы (так званая «нікарагуанская крэольская мова»). Мяркуецца, што некаторыя невялікія этнаграфічныя групы, што насяляюць берагі рэк ўздоўж Маскітавага берага, паходзяць ад іншых індзейскіх плямён, заваяваных і асіміляваных з боку міскіта.
Бабіўці
Бабіўці (Бобі́вці) — вёска ў Старажынэцкім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Старажынэцкай гарадской абшчыны.
Міскіта
Заняткі
Традыцыйна міскіта мелі комплексную гаспадарку, дзе земляробства спалучалася з паляваннем і рыбалоўствам. Важнай сельскагаспадарчай культурай быў маніёк. Пасля кантактаў з еўрапейцамі з'явіліся такія культуры, як рыс, фасоля, бананы, стала вядома жывёлагадоўля. Мужчыны рыхтуюць участкі і дапамагаюць пры пасадцы і ўборцы ўраджая, астатняя сельскагаспадарчая праца лічыцца жаночай. У мінулым гэта дазваляла мужчынам пакідаць сям'ю, каб рыбачыць, паляваць, займацца гандлем ці браць удзел у ваенных паходах. У нашы дні мужчыны шукаюць працу на камерцыйных плантацыях, руднях, гарадскіх прадпрыемствах. Традыцыйныя рамёствы: выраб керамікі, драўлянай мэблі і лодак.
Іжыўці
Іжыўці (Ї́жівці) — вёска ў Старажынэцкім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Чудэйскай вясковай абшчыны.
Міскіта
Жытло
Да кантактаў з еўрапейцамі міскіта насялялі берагі рэк, але к канцу XVII ст. перасяліліся на марское ўзбярэжжа. У 1699 г. еўрапейцы апісвалі Маскітавы бераг як пэўную корлькасць невялікіх вёсак уздоўж Карыбскага мора. Звычайна сяліліся каля лагун і вусцяў рэк, гандлёвых факторый і місіянерскіх станцый.
Асноўны тып паселішча — вёска. Самыя малыя вёскі ўключаюць некалькі хацін. У вялікіх вёсках жыве да 600 чалавек. Міскіта не будуюць платы, зямля паміж хацінамі ачышчана ад хмызняка і травы. Хаціны пераважна каркасныя на палях. Сцены ладзяць з драўляных дошак або бамбука, дах — з саломы. Распаўсюджаны адкрытыя падстрэшнікі і асобныя кухні.
Грамадства
Найбольш дробнай сацыяльнай адзінкай грамадства міскіта з'яўляецца малая нуклеарная сям'я. У мінулым была дазволена палігамія, але большасць сем'яў фарміравалася па манагамнаму прынцыпу. Звычайна жонка перасялялася ў вёску мужа. Але з пачатку XX ст. з распаўсюджаннем часовай працоўнай міграцыі мужчын жанчыны пасля шлюбу часцяком застаюцца жыць у родных паселішчах. Царкоўны шлюб заключаецца толькі, калі пара ўпэўнена ва ўзаемных пачуццях. Разводы адбываюцца без фармальнасцей. Сям'я лічыцца ўладальнікам зямлі, якую апрацоўвае. Традыцыйна пасля смерці асабістыя рэчы ўладальніка знішчаліся. У нашы дні яны пераходзяць у спадчыну да жонкі і дзяцей. Пэўных звычаяў атрымання спадчыны няма, таму яе падзел можа суправаджацца канфліктамі.
Вылучаюцца групы сваякоў тая, што паходзяць ад агульнага продка, і кіямп, нашчадкі адной пары. Міскіта гасцінны да чальцоў сваіх тая і кіямп, аднак іншых абавязкаў у іх адносінах не маюць. Жыхары адной вёскі складаюць аўтаномную абшчыну на чале старэйшын. У эпоху існавання манархіі вылучаліся высакародныя правадыры, звычайна сваякі караля.
Мова
Родная мова міскіта адносіцца да сям'і моў місумальпан. У канцы XIX — пачатку XX ст. пратэстанцкія місіянеры распрацавалі для яе алфавіт на аснове лацінкі, апублікавалі граматыку і слоўнік. У 1985 г. у Нікарагуа была складзена болей сучасная граматыка.
У нашы дні мова міскіта выкладаецца ў школах Гандураса.
Рэлігія
Відавочна, да кантактаў з еўрапейцамі міскіта былі політэістамі. Захавалася вера ў духаў сонца, лесу, вады і іншых сіл прыроды, розных міфічных істот. У нашы дні яна спалучаецца з пашанай хрысціянскай тройцы. Важную ролю ў мінулым адыгрывалі шаманы. Яны лекавалі аднавяскоўцаў, арганізоўвалі супольныя святы. Некаторыя сучасныя пахавальныя звычаі бяруць пачатак у дахрысціянскіх культах.
З XIX ст. адбывалася актыўная місіянерская дзейнасць пратэстантаў. На захадзе рэгіёна, населенага міскіта, фарміраваліся каталіцкія абшчыны. У нашы дні царкоўныя інстытуты адыгрываюць важную сацыяльную ролю ў гуртаванні грамадства.
Нава Жадава
Нава Жадава (Нова́ Жадова) — вёска ў Старажынэцкім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Старажынэцкай гарадской абшчыны.
Касованка
Касованка (Косо́ванка) — вёска ў Старажынэцкім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Старажынэцкай гарадской абшчыны.
Забалатця (Старажынэцкі раён)
Забалатця (За́болоття) — вёска ў Старажынэцкім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Старажынэцкай гарадской абшчыны.
Вэрхні Пэтрыўці
Вэрхні Пэтрыўці (Ве́рхні Петрівці) — вёска ў Старажынэцкім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Ясэны (Старажынэцкі раён)
Ясэны (Ясени́) — вёска ў Старажынэцкім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Старажынэцкай гарадской абшчыны.
Аршыця
Аршыця (А́ршиця, Arșița) — вёска ў Старажынэцкім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Камарыўці (Старажынэцкі раён)
Камарыўці (Кома́рівці) — вёска ў Старажынэцкім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Старажынэцкай гарадской абшчыны.
Завалока
Завалока (Заволо́ка) — вёска ў Старажынэцкім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Дубавэ (Старажынэцкі раён)
Дубавэ (Дубове́) — вёска ў Старажынэцкім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Нові Браскіўці
Нові Браскіўці (Но́ві Бросківці) — вёска ў Старажынэцкім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Старажынэцкай гарадской абшчыны.
Давыдзіўка (Старажынэцкі раён)
Давыдзіўка (Дави́дівка) — вёска ў Старажынэцкім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Старажынэцкай гарадской абшчыны.
Чэрэш
Чэрэш (Чере́ш) — вёска ў Старажынэцкім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Костынці
Костынці (Ко́стинці) — вёска ў Старажынэцкім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Старажынэцкай гарадской абшчыны.
Дзібрыўка (Старажынэцкі раён)
Дзібрыўка (Ді́брівка) — вёска ў Старажынэцкім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Старажынэцкай гарадской абшчыны.
Ныжні Пэтрыўці
Ныжні Пэтрыўці (Ни́жні Петрі́вці) — вёска ў Старажынэцкім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Будэнэць
Будэнэць (Бу́денець) — вёска ў Старажынэцкім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Рапча
Рапча (Ропча́) — вёска ў Старажынэцкім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Панка
Панка (Панка) — вёска ў Старажынэцкім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Старажынэцкай гарадской абшчыны.
Стары Браскіўці
Стары Браскіўці (Старі Бросківці) — вёска ў Старажынэцкім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Баныліў-Підгірны
Баныліў-Підгірны (Банилів-Підгірний) — вёска ў Старажынэцкім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Старажынэцкай гарадской абшчыны.
Гадалін
Гадалін — прозвішча.
Спаска (Старажынэцкі раён)
Спаска (Спа́ська) — вёска ў Старажынэцкім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Жан-Батыст Луі Рамэ дэ Ліль
Жан-Батыст Луі Рамэ дэ Ліль (Jean-Baptiste Romé de Lisle,  — ) — французскі мінералог і метролаг.
Біяграфія
Выпускнік Каледжа Сент-Барб. Адзін з заснавальнікаў крышталяграфіі. Як самастойная дысцыпліна крышталяграфія была выкладзеная ім у 1772 годзе ў працы «Досвед крышталяграфіі». Пазней Рамэ дэ Ліль, перапрацаваўшы і пашырыўшы гэта сачыненне, апублікаваў яго ў 1783 годзе пад назвай «Крышталяграфія, або апісанне формаў, уласцівых усім целам мінеральнага царства».
У 1775 годзе абраны членам Шведскай каралеўскай акадэміі навук.
Анадолы
Анадолы (Анадо́ли) — вёска ў Хатынскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Спіс аб’ектаў PGC (2413001—2414000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2413001—2414000)
Біліўці (Хатынскі раён)
Біліўці (Бі́лівці) — вёска ў Хатынскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Арэсціўка
Арэсціўка (Оре́стівка) — вёска ў Хатынскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Блышчадзь
Блышчадзь (Бли́щадь) — вёска ў Хатынскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Славомір Ідзяк
Славо́мір І́дзяк (Sławomir Idziak; нар. 25 студзеня 1945, Катавіцы) — польскі і рэжысёр. Працаваў з вядомымі польскімі кінематаграфістамі: Кшыштаф Кеслёўскі, Ежы Кавалеровіч, Анджэй Вайда, Кшыштаф Занусі. У 1990-х пачаў працаваць у ЗША.
Владычна
Владычна (Вла́дична) — вёска ў Хатынскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Бачкіўці
Бачкіўці (Бочкі́вці) — вёска ў Хатынскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Атакы
Атакы (Ата́ки) — вёска ў Хатынскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Аксель Вільгельмавіч Гадалін
Аксель Вільгельмавіч Гадалін (—) — расійскі вучоны ў галіне артылерыйскага ўзбраення, механічнай апрацоўкі металаў, мінералогіі і крышталяграфіі, генерал ад артылерыі (1890). Заслужаны прафесар Міхайлаўскай артылерыйскай акадэміі, доктар мінералогіі, член шматлікіх расійскіх і замежных навукоўцаў таварыстваў. Член-карэспандэнт (1873), экстраардынарны акадэмік (1875), ардынарны акадэмік (1890) Імператарскай Санкт-Пецярбургскай Акадэміі навук. Лаўрэат Ламаносаўскім прэміі (1868).
Варнычаны
Варнычаны (Ворнича́ни) — вёска ў Хатынскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Грынячка
Грынячка (Гриня́чка) — вёска ў Хатынскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Грозынці
Грозынці (Гро́зинці) — вёска ў Хатынскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Далыняны (Хатынскі раён)
Далыняны (Долиня́ни) — вёска ў Хатынскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Капліўка
Капліўка (Каплі́вка) — вёска ў Хатынскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Кэрстэнці
Кэрстэнці (Ке́рстенці) — вёска ў Хатынскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Акбулак
Акбулак — тапонім.
Клішкіўці
Клішкіўці (Клі́шківці) — вёска ў Хатынскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Акжал
Акжал — тапонім.
Кувана
Кувана — горад у Японіі, знаходзіцца ў прэфектуры Міэ. Плошча горада — 136,61 км², насельніцтва — 140 793 чалавекі (1 чэрвеня 2014), шчыльнасць насельніцтва — 1030,62 чал./км². Размешчаны на востраве Хонсю, у рэгіёне Кансай. З ім мяжуюць гарады Якаіты, Інабэ, Айсай, Ятамі, Кайдзу і пасёлкі Кісасакі, Таін, Асахі, Кавагоэ.
Крутэнькы
Крутэнькы (Крутеньки) — вёска ў Хатынскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Гардзіўці
Гардзіўці (Гордівці́) — вёска ў Хатынскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Зэлэна Лыпа
Зэлэна Лыпа (Зеле́на Ли́па) — вёска ў Хатынскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Аршалы
Аршалы — тапонім.
Калінкіўці
Калінкіўці (Колінкі́вці) — вёска ў Хатынскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Карнэшты
Карнэшты (Корне́шти) — вёска ў Хатынскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Данкіўці
Данкіўці (Данкі́вці) — вёска ў Хатынскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Малынці
Малынці (Ма́линці) — вёска ў Хатынскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Пашкіўці (Хатынскі раён)
Пашкіўці (Пашкі́вці) — вёска ў Хатынскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Нэдабоіўці
Нэдабоіўці (Недобо́ївці) — вёска ў Хатынскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Прыгарадак
Прыгарадак (При́городок) — вёска ў Хатынскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Пэрэбыкіўці
Пэрэбыкіўці (Переби́ківці) — вёска ў Хатынскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Млынкы (Хатынскі раён)
Млынкы (Млинки́) — вёска ў Хатынскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Байдала
Байдала — тапонім.
Куйган
Куйган — тапонім.
Рашкіў (Хатынскі раён)
Рашкіў (Ра́шків) — вёска ў Хатынскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Міхаіл Васільевіч Ісакоўскі
Біяграфія
Міхаіл Васільевіч Ісакоўскі нарадзіўся 19 студзеня года ў вёсцы Глотаўка Ельнінскага павета Смаленскай губерні (цяпер Угранскі раён Смаленскай вобласці) у беднай сялянскай сям’і.
Сам вывучыў грамату, навучыўся чытаць і пісаць. З восені 1911 года ён змог хадзіць у школу і скончыў яе вясною 1913 года, атрымаўшы «5» па ўсіх прадметах. У 1915 працягнуў сваё навучанне ў гімназіі. Гімназію прыйшлося пакінуць, бо сям’я цярпела вялікую нястачу. Адзін з вучнёўскіх вершаў — «Просьба салдата» — быў апублікаваны яшчэ ў 1914 годзе ў агульнарасійскай газеце «Новь». Член РКП(б) з 1918 года. У 1921—1931 гадах працаваў у смаленскіх газетах. У 1931 годзе пераехаў у Маскву.
Многія вершы Ісакоўскага пакладзены на музыку. Найбольш вядомыя «Кацюша» і «Ворагі спалілі родную хату» (музыка М. І. Блантэра), «У лесе прыфрантавым», «Ляцяць пералётныя птушкі», «Самотны гармонік», «Пад зоркамі балканскімі» і іншыя. У фільме «Кубанскія казакі» на музыку І. В. Дунаеўскага прагучалі яго песні «Якім ты быў, такім ты і застаўся» і «Ой, цвіце каліна».
У 1926 годзе М. В. Ісакоўскі, быўшы рэдактарам газеты, дапамагаў свайму маладому таленавітаму земляку А. Т. Твардоўскаму.
У 1927 годзе выйшаў першы зборнік вершаў паэта «Провада ў саломе», якія спадабаліся Максіму Горкаму. У выніку супрацоўніцтва з В. Р. Захаравым песні на словы Ісакоўскага з’яўляюцца ў рэпертуары хору імя Пятніцкага. Найбольш вядомыя з іх: «Уздоўж вёскі», «Праводзіны», «І хто яго ведае». Паводле слоў Аляксандры Пермяковай, сучаснага кіраўніка хору імя Пятніцкага, гэтыя песні зрабілі хор знакамітым. Паэма «Казка пра праўду», напісаная ў 1945—1946, надрукавана толькі ў 1987 годзе.
Яшчэ ў трыццатых гадах усюды загучалі яго дзіўныя песні, у якіх так да месца і ўтульна адчуў сябе наш час, з усімі яго навінамі і прадчуваннямі заўтрашняга дня… А самая знакамітая, «Кацюша», ваявала на фронце, ёю назвалі нашыя байцы самую грозную зброю — рэактыўныя гвардзейскія мінамёты. І нарэшце, яго вяршыня, дзе ўжо поўная воля аддадзена болю, па сваім трагізме, рэдка дасяжным нават наймацнейшымі паэтамі,— гэта «Ворагі спалілі родную хату».
Акрамя шматлікіх паэтычных зборнікаў выдаў кнігу «Пра паэтычнае майстэрства». Аддаў шмат часу перакладу і апрацоўцы старадаўніх песень і казак, вядомы перакладамі з украінскай, беларускай і іншых моў. Перакалаў у прыватнасці сербскія народныя песні, творы Тараса Шаўчэнкі, Янкі Купалы, сярод якіх «А хто там ідзе?», «Адвечная песня», «Нікому», «Над ракою Арэсай», «Хлопчык і лётчык» (апошні верш любіў Юрый Гагарын), «Сымон-музыка» Якуба Коласа, «Сцяг брыгады» Аркадзя Куляшова (з перакладу Ісакоўскага чарнагорскі паэт Родаван Зогавіч пераклаў паэму Куляшова на сербскахарвацкую мову, і яна стала папулярнай сярод югаслаўскіх партызан), «Бывайце здаровы» Адама Русака. Доўгі час песня «Бывайце здаровы» лічылася ці то народнай з перакладам на рускую мову Ісакоўскага, ці то ўласна створанай на яго верш. Русаку давялося даказваць сваё аўтарства з дапамогай Саюза пісьменнікаў Беларусі, і ў 1940 годзе Ісакоўскі даслаў яму ліст з прабачэннямі, абяцаннямі болей не падпісвацца пад тэкстам песні сваім імем і заўпэўніваннямі, што не ведаў пра аўтара.
Аўтабіяграфічная кніга «На Ельнінскай зямлі» (1969).
Жамбыл
Жамбыл — тапонім.
Міхаіл Васільевіч Ісакоўскі
Біяграфія
Міхаіл Васільевіч займаўся палітычнай дзейнасцю, быў дэпутатам Вярхоўнага савета РСФСР чатырох скліканняў.
Жыў у 1930­-я ў Нашчокінскім завулку (з 1933 — вул. Фурманава), 3; затым на вул. Горкага, 19; з 1970 — на В. Броннай вул., 2/6. Падчас эвакуацыі з 1941 года па 1943 год жыў у горадзе Чыстапалі Татарскай АССР на вуліцы Льва Талстога, д. 138, кв. 5.
Міхаіл Ісакоўскі памёр 20 ліпеня 1973 года. Пахаваны на Новадзявочых могілках (участак № 7).
Паляна (Хатынскі раён)
Паляна (Поля́на) — вёска ў Хатынскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Чэпаносы
Чэпаносы (Чепоно́си) — вёска ў Хатынскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Рукшын
Рукшын (Ру́кшин) — вёска ў Хатынскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Акбулак (Арэнбургская вобласць)
Акбулак (Акбула́к) — пасёлак, цэнтр Акбулакскага раёна Арэнбургскай вобласці Расіі. Цэнтр сельскага паселішча Акбулакскі пассавет. Насельніцтва — (2010). Размешчаны ў даліне ракі Ілек (прыток Урала). Чыгуначная станцыя на Ташкенцкім напрамку Казахстанскай чыгункі, за 127 км на паўднёвы ўсход ад Арэнбурга. Заснаваны ў 1904 годзе пры будаўніцтве чыгункі.
Расмус Барталін
Расмус Барталін (Rasmus Bartholin, Erasmus Bartholinus;,  — ) — дацкі навуковец: медык, анатам, фізік, матэматык і педагог XVII стагоддзя.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і навукоўцаў, дванаццаць яго сваякоў былі прафесарамі Універсітэта Капенгагена. Тры пакаленні сям’і Барталін ўнеслі значны ўклад у анатомію і медыцыну ў XVII і XVIII стагоддзях: бацька Расмуса, Каспар Барталін (старэйшы) (1585—1629), яго старэйшы брат Томас Барталін (1616—1680), і яго пляменнік Каспар Барталін (малодшы) (1655—1738).
Рухатын
Рухатын (Ру́хотин) — вёска ў Хатынскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Расмус Барталін
Біяграфія
На працягу 10 гадоў навучаўся ў розных універсітэтах Еўропы. Прафесар геаметрыі, а пазней і медыцыны Універсітэта ў Капенгагене.
Вядомасць да яго прыйшла пасля адкрыцця эфекту расшчаплення ў анізатропных асяроддзях прамяня святла на два складнікі, вядомага цяпер як падвойнае праменепраламленне. Упершыню выяўлены ім на крышталі ісландскага шпата (кальцыту). Расмус Барталін апублікаваў апісанне гэтай з’явы, але па прычыне, што фізічная прырода святла была на той час не да канца зразуметай, навуковец не змог яе растлумачыць. Гэта стала магчымым толькі пасля прапанаванай у пачатку XIX стагоддзя Томасам Юнгам хвалевай тэорыі святла.
Ён першым апісаў у навуковай медыцыне сіндром Патаў — храмасомнае захворванне чалавека, якое характарызуецца наяўнасцю ў клетках дадатковай храмасомы.
Жанааул
Жанааул — тапонім.
Санкіўці
Санкіўці (Санкі́вці) — вёска ў Хатынскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Кашкар
Кашкар — тапонім.
Ярыўка (Хатынскі раён)
Ярыўка (Я́рівка) — вёска ў Хатынскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Шырыўці
Шырыўці (Ши́рівці) — вёска ў Хатынскім раёне Чарнавіцкай вобласці Украіны.
Актас
Актас:
Каратал
Каратал:
Кызылту
Кызылту:
Актагай
Актагай:
Айгыржал
Айгыржал — тапонім.
Вятроўнік звычайны
Вятро́ўнік звычайны, земляныя арэшкі (Filipendula vulgaris) — від кветкавых раслін з роду сямейства.