cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Марк Уільямс
Стаў прафесіяналам у 1992 годзе ва ўзросце 17 гадоў, а ў 1996 годзе атрымаў дзве рэйтынгавыя перамогі і ўвайшоў у топ-16 рэйтынгу. У 1998 годзе перамог на Мастэрс, здабыўшы першы тытул Трайной кароны, а ў 1999 годзе выйшаў у фінал чэмпіянату свету, дзе саступіў Стывену Хендры (11:18) і здабыў перамогу на чэмпіянаце Вялікабрытаніі. У 2000 годзе здабыў першую перамогу на чэмпіянаце свету, перамогшы ў фінале свайго суайчынніка Мэцью Стывенса (18:16), пасля чаго стаў лідарам сусветнага рэйтынгу на два сезоны. У сезоне 2002/2003 стаў трэцім снукерыстам у гісторыі (пасля Стыва Дэвіса і Стывена Хендры), які выйграў усе турніры Трайной кароны за адзін сезон. Пасля другой перамогі на чэмпіянаце свету ў 2003 годзе, у фінале якога быў пераможаны Кен Доэрці (18:16), зноў падняўся на першы радок у рэйтынгу і выйграў свой 15-ы рэйтынгавы тытул на кубку LG (былы Гран-пры) і трэці тытул гэтага турніру (другое месца ў гісторыі турніру разам са Стывам Дэвісам і Нілам Робертсанам пасля Стывена Хендры і Джона Хігінса, якія выйгралі па 4 тытулы). За гэты перыяд выйграў рэкордныя тры тытулы Тайланд Мастэрс (Джэймс Уатана таксама выйграў тры тытулы турніру ў Тайландзе, але адзін з іх быў нярэйтынгавым)
Пасля перыяду дамінавання ў снукеры пачаў губляць форму і ў сезоне 2005/2006 упершыню з 1997 года апусціўся ніжэй за пятае месца ў рэйтынгу, заняўшы дзявятую пазіцыю. За пяць сезонаў з 2004 да 2009 года выйграў толькі адзін рэйтынгавы тытул на адкрытым чэмпіянаце Кітая 2006 года, а ў сезоне 2008/2009 упершыню за 12 гадоў вылецеў з топ-16. У 2010 годзе выйграў трэці тытул адкрытага чэмпіянату Кітая, здабыўшы першую перамогу рэйтынгавага ўзроўню за 4 гады і стаўшы рэкардсменам турніру па колькасці перамог, і дайшоў да фіналу чэмпіянату Вялікабрытаніі, а ў 2011 годзе выйграў свой 18-ы рэйтынгавы тытул на German Masters і ў пяты раз дайшоў да паўфінальнай стадыі чэмпіянату свету, дзякуючы чаму пасля перапынку ў 7 гадоў зноў падняўся на першае месца ў сусветным рэйтынгу, на якім пратрымаўся чатыры месяцы. Пасля гэтай перамогі яшчэ чатыры разы даходзіў да фіналаў рэйтынгавых турніраў, але не здабываў перамог, тройчы саступіўшы ў вырашальных фрэймах і толькі ў сезоне 2017/2018 здабыў 19-ы і 20-ы рэйтынгавыя тытулы на адкрытым чэмпіянаце Паўночнай Ірландыі і German Masters, а таксама ў трэці раз перамог на чэмпіянаце свету ва ўзросце 43 гадоў, упершыню за 15 гадоў парйшоўшы ў фінал найбуйнейшага спаборніцтва і стаўшы самым узроставым чэмпіёнам свету з 1978 года.
У агульнай колькасці займаў найвышэйшы радок у сусветным рэйтынгу больш за тры гады і чатыры месяцы. Апроч 21-го рэйтынгавага тытулу выйграў 2 нізкарэйтынгавыя турніры і 5 прафесійных нярэйтынгавых спаборніцтваў. Нягледзячы на падзенне ў рэйтынгу і страту стабільнасці пасля 2011 года, працягваў падтрымліваць моцны ўзровень гульні, выйграўшы чэмпіянат свету сярод ветэранаў у 2015 годзе і чэмпіянат свету па снукеры з шасцю чырвонымі шарамі ў 2017 годзе. Чатыры разы прадстаўляў зборную Уэльса на кубках свету (1996, 2011, 2015 і 2017) і тройчы на кубках Нацый (1999, 2000 і 2001), здабыўшы перамогу ў 1999 годзе (разам з Дарэнам Морганам, Мэцью Стывенсам і Дамінікам Дэйлам) і дайшоўшы да фіналу ў 2000 годзе (у тым жа складзе). За сваю кар’еру зрабіў больш за 400 соценных брэйкаў і ўваходзіць у топ-10 снукерыстаў у гісторыі па колькасці соценных серый, а таксама зарабіў больш за 5 мільёнаў фунтаў стэрлінгаў прызавых грошай, займаючы чацвёртае месца ў гісторыі па гэтым паказчыку (пасля Роні О’Салівана, Стывена Хендры і Джона Хігінса). Двойчы ў кар’еры выконваў максімальныя брэйкі — 147 ачкоў. Атрымаў мянушку «Валійская машына па забіванні шароў» («The Welsh Potting Machine») за сваё выбітнае майстэрства пры гульні адзіночных шароў.
Церахі (Гарадоцкі раён)
Церахі́ (, Терехи) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бычыхінскага сельсавета.
Да 16 верасня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Мехаўскага сельсавета, да 10 кастрычніка 2013 года — у склад Гуркінскага сельсавета.
Жыццё дванаццаці цэзараў
«Жыццё дванаццаці цэзараў» (De vita Caesarum) — асноўная праца старажытнарымскага гісторыка Светонія, напісаны ў яго бытнасць сакратаром імператара Адрыяна (каля 121 г.). Уяўляе сабой зборнік біяграфій Юлія Цэзара і 11 першых рымскіх прынцэпсаў, ад Аўгуста да Даміцыяна. Праца прысвечаны прэфекту прэторыя Гаю Септыцыю Клару. Першыя старонкі кнігі не захаваліся.
Характарыстыка
Біяграфіі выкладзены не ў храналагічнай паслядоўнасці. Спачатку Светоній распавядае пра паходжанне кожнага кіраўніка, пра раннія гады яго жыцця, пра яго грамадскую дзейнасць, затым пераходзіць да прыватнага жыцця, уласцівасцяў характару, знешнасці. Завяршае кожную біяграфію апавяданне пра акалічнасці смерці імператара.
Па ацэнцы М. Л. Гаспарава, «Светоній пазбаўлены літаратурнага густу: ён не клапоціцца пра мастацкае аздабленне стылю, ён аднастайны і сухі». У адрозненне ад Тацыта, гістарычныя спружыны падзей і псіхалагічныя матывіроўкі мала займаюць аўтара. Ён прыводзіць толькі факталагічную канву, багатую на незлічоныя анекдоты, сапраўднасць якіх часцяком выклікае сумнеў. У гэтым яго падабенства з Плутархам.
Сачыненне Светонія неацэнна ў тым стаўленні, што яно пралівае святло на хатні, інтымны бок дзейнасці рымскіх імператараў. Менавіта да «Жыцця дванаццаці цэзараў» узыходзяць найбольш ходкія матывы і сюжэты, звязаныя з імператарамі (конь Калігулы, акцёрскія практыкаванні Нерона, словы Веспасіяна «грошы не пахнуць», гладыятарскае прывітанне Ave, Caesar, morituri te salutant). Погляд аўтара не скажоны сенатарскімі забабонамі, уласцівымі, напрыклад, творам Тацыта. За ідэал кіраўнікоў ён прымае «боскіх» Аўгуста і Ціта.
Поспех
Пікантныя падрабязнасці асабістага жыцця кіраўнікоў гарантавалі «Дванаццаці цэзарам» папулярнасць як у антычнасці, так і ў Новы час. У якасці своеасаблівага іх працягу задумваліся Марыем Максімам «Жыццяпісы Аўгустаў». Эйнхард уставіў у лацінскі жыццяпіс Карла Вялікага радкі, у якіх Светоній усхваляў доблесці Аўгуста. Аж да пачатку сістэматычных археалагічных даследаванняў у XIX стагоддзі менавіта па паведамленнях Светонія было прынята судзіць пра таго ці іншага імператара з ліку Флавіяў і Юліяў-Клаўдзіяў.
Асобныя пасажы (напрыклад, пра тое, як Тыберый аддаваўся педафіліі ў адзіноце вострава Капры) уяўляліся настолькі распушчанымі, што аж да канца XX стагоддзя ў перакладах іх замянялі адпунктоўкамі або пакідалі лацінскі тэкст без перакладу.
Захаванасць сачыненняў. Рукапісы. Выданні
Да нашых дзён «Жыццё дванаццаці цэзараў» захавалася практычна цалкам. Зрэшты, ніводны з рукапісаў, уключаючы самыя раннія, не мае прадмовы і пачатку біяграфіі Гая Юлія Цэзара з гісторыяй роду Юліяў, акалічнасцямі нараджэння будучага дыктатара, яго дзяцінствам і звычайным для антычнай літаратуры пералікам прадвесцяў. У VI стагоддзі візантыйскі антыквар Іаан Лід карыстаўся копіяй з прысвячэннем Септыцыю Клару, але ў рукапісе IX стагоддзя прысвячэння ўжо няма. Паводле некаторых ацэнак, страчаны фрагмент мог быць вельмі значным — да 16 рукапісных старонак. У ім Светоній мог распавесці таксама пра свае намеры, абгрунтаваць важнасць сваёй працы і паказаць на арыгінальнасць працы.
Найстаражытны захаваны рукапіс «Жыцця дванаццаці цэзараў» адносіцца да IX стагоддзя. Ён умоўна вядомы як «Codex Memmianus» (умоўныя абазначэнні — «Codex Parisinus 6115», «Paris. Lat. 6115» або «M») і створаны каля 840 года ў Туры. Аднак яшчэ раней у Фульдскім кляштары існаваў і іншы рукапіс. Каля 844 года яго жадаў атрымаць для сваіх даследаванняў антыквар, абат , але яму даслалі копію. Магчыма, фульдскі манускрыпт быў крыніцай (архетыпам) для ўсіх наступных копій «Жыцця дванаццаці цэзараў» ; у спецыяльнай літаратуры ён традыцыйна пазначаецца як «Ω» (Амега) паводле класіфікацыі, у менш вядомай класіфікацыі Леа Прудома яго абазначэнне — «P». Мяркуецца, што менавіта гэтым кодэксам каля 818 года карыстаўся Эйнхард для складання біяграфіі Карла Вялікага. Іншыя рукапісы былі зроблены значна пазней. У прыватнасці, у XI стагоддзі быў створаны манускрыпт «Gudianus 268 Guelferbytanus», або «G», у XI ці XII ст. — «Vaticanus 1904», або «V», у XII стагоддзі — «Codex Laurentianus 68, 7» і «Codex Parisinus 6116». Рукапісы сачыненняў Светонія падзяляюць на чатыры групы паводле характэрных асаблівасцей чытання розных фрагментаў. Гэтыя розначытанні ўзыходзяць да невялікай колькасці крыніц (архетыпаў). Да найстаражытнейшай першай групы адносяцца манускрыпты «M» і «G», другая («V», «Codex Laurentianus 68, 7» і іншыя кодэксы) і трэцяя групы («Codex Parisinus 6116» і іншыя) узыходзяць да двух розных рукапісаў-архетыпаў прыблізна XI стагоддзя, чацвёртая група прадстаўлена копіямі эпохі Адраджэння.
Першыя два выданні «Жыцця дванаццаці цэзараў» выйшлі ў 1470 годзе (абодва — у Рыме) і ў 1471 годзе (у Венецыі). У іх аснове ляжалі познія копіі (рукапісы чацвёртай групы). У 1564 годзе былі ўпершыню апублікаваны ўдакладняючыя чытанні спрэчных фрагментаў па рукапісе «M» (першая група), а ў 1610 годзе ў Парыжы было надрукавана выданне Светонія, заснаванае на непасрэдным вывучэнні «M». У Новы час вялася актыўная праца па аднаўленні арыгінальнага тэксту Светонія. Доўгі час узорам служыла выданне 1672 года, якое асабліва моцна паўплывала на вывучэнне творчасці рымскага пісьменніка ў Нідэрландах і Англіі. У 1713 годзе пачаў працу над новым крытычным выданнем тэкстаў Светонія вядомы філолаг Рычард Бэнтлі, але ў 1719 годзе адмовіўся ад гэтай задумы. Сучасныя выданні тэксту «Жыцця дванаццаці цэзараў» грунтуюцца на крытычным тэксце К. Л. Рота, выпушчаным у 1858 годзе і заснаваным на параўнанні ўсіх рукапісаў.
Грыбачы
Грыбачы — тапонім.
Эрнст Аўгуст I (кароль Гановера)
Эрнст Аўгуст I (Ernst August I.;  — ) — кароль Гановера з 1837 года. Меў брытанскі тытул герцаг Камберлендскі (Ernest Augustus Duke of Cumberland).
Біяграфія
Пяты сын караля Вялікабрытаніі і Гановера Георга III.
Пасля скону старэйшых братоў Георга IV і Вільгельма IV, якія таксама кіравалі абодвумі каралеўствамі, герцаг Камберлендскі ў 1837 годзе ўзышоў па салічнаму закону на гановерскі прастол. Брытанскі прастол, спадчынны па жаночай лініі, пры гэтым заняла яго пляменніца Вікторыя, дачка Эдуарда, герцага Кенцкага, які памёр у 1820 годзе і быў старэйшы за Эрнста Аўгуста.
Да нараджэння ў Вікторыі першага дзіцяці (дачкі Вікторыі ў 1840 годзе) быў спадчыннікам брытанскага прастола. Існаваў акт аб рэгенцтве на выпадак, калі Вікторыя памрэ, не пакінуўшы спадчыннікаў, а Эрнст будзе тым часам у Гановеры.
Карсакі
Назву Карсакі́ маюць:
Эрнст Аўгуст I (кароль Гановера)
Біяграфія
У Вялікабрытаніі ён быў вельмі непапулярны; хадзілі чуткі пра тое, што ён забіў уласнага лакея і жыў сумесна з сястрой Сафіяй. У Гановеры, насупраць, ён карыстаўся любоўю падданых, з прычыны таго, што ўпершыню за сто гадоў з лішнім у краіны апынуўся кароль, увесь час які жыў у Гановеры. Знаходзячы, што дзяржаўны лад краіны не адпавядае яго перакананням, ён у чэрвені 1837 года адмяніў канстытуцыю і з жалезнай паслядоўнасцю пераследваў усякую апазіцыю. У 1840 годзе быў уведзены новы дзяржаўны парадак.
У 1843 годзе Эрнст Аўгуст наведаў Англію, дзе прысягнуўся, як падданы, каралеве Вікторыі і прыняў удзел у пасяджэннях палаты лордаў. Сакавіцкія падзеі 1848 гады прымусілі Эрнста-Аўгуста ўнесці некаторыя ліберальныя змены ў канстытуцыю. Калі пачалася рэакцыя, ён пярэчыў аб'яднанню Германіі і хоць і ўступіў у так званы саюз трох каралёў, але хутка з яго выйшаў.
У горадзе перад галоўным вакзалам пастаўлены яму конны помнік; гановерцы прызначаюць сустрэчы «пад хвастом».
Сям'я
У 1815 годзе ўзяў шлюб з кузінай, прынцэсай Фрыдэрыкай Мекленбург-Стрэліцкай, сястрой прускай каралевы Луізы; Толькі адно дзіця ад гэтага шлюбу выжыла — будучы кароль Георг V Гановерскі (1819—1878).
Брэмергафен
Сярод славутасцяў горада вылучаюцца Марскі арсенал і музеі.
Ракава
Ракава — жаночая форма прозвішча Ракаў, тапонім.
Брэмергафен
Геаграфія
Горад размешчаны на правым (усходнім) беразе ракі Везер, у багністай мясцовасці, якая атачае яе эстуарый.
Гісторыя
Паселішчы на тэрыторыі цяперашняга Брэмергафена ўзніклі шмат стагоддзяў назад, але сам горад быў заснаваны ў 1827 годзе. З-за заносу Везера пяском Брэмен купіў участак зямлі ў вусці Везера, які быў перададзены 1 мая 1827 года і названы Брэмергафен.
У 1857 годзе было заснавана параходства Norddeutsche Lloyd, якое стала не толькі самым вялікім параходствам у Брэмене, але і ў свеце. Аж да заканчэння Першай сусветнай вайны Брэмергафен актыўна выкарыстоўваўся ваенна-марскім флотам Германіі ў якасці часавай базы.
У 1939 годзе ў Брэмергафене быў спушчаны на ваду пабудаваны на верфі «Шыхау» грузапасажырскі цеплаход «Марс», у канцы 1940-х гадоў які стаў знакамітым савецкім НДС «Віцязь».
Эканоміка
Праз Брэмергафен адбываецца ўвоз жалезнай руды, маецца кантэйнерны тэрмінал. Развіта суднабудаванне і суднарамонт, электра-тэхнічная і хімічная прамысловасць, а таксама рыбаперапрацоўка.
Рэгіянальныя рухі
Большая частка даходаў ад Брэмергафенскага порта ідзе ў бюджэт зямлі Брэмен, гэта значыць, фактычна, пакідае горад. Таму ў горадзе існуюць розныя грамадскія рухі, якія выступаюць за змяненне сучаснага статусу горада — за выхад з зямлі Брэмен. Большасць гэтых рухаў выступае за стварэнне асобнай зямлі Брэмергафен. Некаторыя рухі змагаюцца за ўваходжанне Брэмергафена ў склад зямлі Ніжняя Саксонія. Варта падкрэсліць, што цяперашняя сітуацыя, калі «Брэмергафен корміць Брэмен», не задавольвае пераважную большасць жыхароў горада. Таму рэгіянальныя сепаратысцкія рухі становяцца ўсё больш моцнымі год ад года.
Латыгаль
Назву Латы́галь маюць:
Аўдзеенкі
Аўдзе́енкі (, Авдеенки) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Даўгапольскага сельсавета.
Шаўрова
Да 16 верасня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Руднянскага сельсавета, да 7 чэрвеня 1966 года — у склад Мяжанскага сельсавета , да 10 кастрычніка 2013 года — у склад Гуркінскага сельсавета.
Клайд Уільям Томба
Клайд Уільям Томба (Clyde William Tombaugh;, Стрытар, Ілінойс — , Лас-Крусес, Нью-Мексіка) — амерыканскі астраном, які адкрыў малую планету Плутон у 1930 годзе і шэраг астэроідаў.
Біяграфія
У канцы 1928 года дырэктар Лоўэлаўскай абсерваторыі доктар Слайфер (1875—1969) даслаў Клайду ліст з запрашэннем на працу. Ён быў залічаны ў штат у якасці лабаранта-фатографа.
У пачатку красавіка 1929 года, Клайд, з дапамогай 13-дзюймовага астрографа, прыступіў да фатаграфавання зорак у сузор’і Блізнят, дзе па вылічэннях Лоўэла павінна была знаходзіцца «Планета Ікс». Для пошуку невядомай планеты параўноўваў здымкі аднаго і таго ж участка неба з інтэрвалам 2-3 ночы на ​​блінк-кампаратары.
Клайд пры выкананні гэтай праграмы адкрыў новую камету, сотні новых астэроідаў, шмат пераменных зорак; правёў даследаванне па прасторавым размеркаванні галактык.
18 лютага 1930 года, аналізуючы фотапласцінкі, Клайд адкрыў Плутон. У 1932 Клайд Томба паступіў у Канзаскі ўніверсітэт, які скончыў у 1936. Працягваў працаваць у Лоўэлаўскай абсерваторыі да 1943 года. У 1943—1945 гадах выкладаў у Арызонскім каледжы ў Флагстафе, у 1945—1946 — у Каліфарнійскім універсітэце ў Лос-Анджэлесе.
З 1946 года працаваў у Абердзінскай балістычнай лабараторыі ў Лас-Крусес (штат Нью-Мексіка), з 1955 — таксама ва ўніверсітэце штата Нью-Мексіка (з 1965 — прафесар, з 1973 — ганаровы прафесар).
Бабарыкі (Гарадоцкі раён)
Бабары́кі (, Бабарыки) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Даўгапольскага сельсавета.
Каля вёскі возера Соміна.
Святаслаў Уладзіміравіч (князь пераяслаўскі)
Святаслаў Уладзіміравіч (пам. ) — князь смаленскі (да 1113), пераяслаўскі (1113—1114), адзін са старэйшых сыноў Уладзіміра Манамаха.
У перыяд княжання свайго бацькі ў Пераяславе быў яго намеснікам у Смаленску. Пасля смерці ў 1113 годзе Святаполка Ізяславіча і пачатку вялікага княжання Уладзімірам Манамахам Святаслаў стаў намеснікам бацькі ў Пераяславе, а яго месца ў Смаленску заняў Вячаслаў Уладзіміравіч. Пасля смерці Святаслава ў 1114 годзе пераяслаўскім князем стаў Яраполк Уладзіміравіч.
Гнёздаўскі надпіс
Гнёздаўскі надпіс — найстаражытнейшы усходнеславянскі надпіс (другая чвэрць — сярэдзіна X стагоддзя ), знойдзены ў адным з у 1949 годзе.
Знаходка і апублікаванне
Надпіс знойдзены на гліняным збане (карчазе, амфары), знойдзеным у 1949 годзе пры раскопцы кургана № 13 каля вёсцы Гнёздава пад Смаленскам. Апублікавана ў 1950 годзе Д. А. Аўдусіным і М. М. Ціхаміравым.
Прачытанні
На аснове рытуальнасці звычаю разбіваць пры насыпанні кургана сасуд, які належаў памерламу, А. А. Мядынцава лічыць, што на карчазе было напісана імя пахаванага ў кургане № 13 воіна-купца, які хадзіў «з вараг у грэкі» — Гарун ці Гарунша.
Дзень сістэмнага адміністратара
Дзень сістэмнага адміністратара (таксама вядомы як Дзень сісадміна) — свята, якое адзначаецца ў апошнюю пятніцу ліпеня з мэтай выказвання ўдзячнасці супрацоўнікам, якія выконваюць абавязкі сістэмных адміністратараў. У амерыканскім варыянце — Дзень падзякі сістэмнаму адміністратару (System Administrator Appreciation Day).
Гісторыя
«Бацькам» свята з'яўляецца амерыканскі сістэмны адміністратар з 20-гадовым стажам Тэд Кекатас, які ўбачыў журнальную рэкламу Hewlett-Packard, у якой сістэмнага адміністратара, які ўсталяваў новыя друкаркі, удзячныя карыстальнікі адорваюць кветкамі і кошыкамі садавіны. Кекатас, які нядаўна ўсталяваў некалькі друкарак той жа мадэлі, вырашыў стварыць адмысловы дзень, прысвечаны прафесіі сістэмнага адміністратара. Першы такі дзень, вызначаны Кекатасам, прыйшоўся на пятніцу 28 ліпеня 2000 года. Гэта быў проста пікнік на прыродзе на ўскраіне Чыкага, у якім прынялі ўдзел члены невялікі софтвернай кампаніі. З тых часоў свята прынята адзначаць у апошнюю пятніцу ліпеня.
З 2006 года пад Калугай штогод праходзіць Усерасійскі злёт сістэмных адміністратараў, з кожным годам збірае ўсе больш і больш удзельнікаў. Так, калі першы Злёт наведала каля 350 чалавек, то ў 2009 годзе на яго прыехала больш за 3000 чалавек з 174 гарадоў Расіі, Украіны, Беларусі і Казахстана. Таксама праходзіць збор сістэмных адміністратараў у Новасібірску, які праходзіць на беразе Обскага мора.
Да апошняй пятніцы ліпеня прымеркаваны фестываль LinuxFest. Ды і праводзяцца гэтыя два фестывалю недалёка адзін ад аднаго.
Пэрэчын
Пэрэчын (Перечин, Перечин, Perecseny, Perečín, Perečany) — горад у Закарпацкай вобласці Украіны. Цэнтр аднайменнага раёна.
Горад складаецца з 41 вуліцы, 2 плошчаў, 6 завулкаў. Насельніцтва каля 6700 чалавек, якія пражываюць на тэрыторыі 7,45 км². Гэта ў асноўным Украінцы, акрамя іх яшчэ пражываюць рускія, славакі, венгры, немцы, італьянцы, цыганы і інш.
У раённым цэнтры засяроджана асноўнае інфраструктуру Пэрэчыншчыны. Тут дзейнічаюць больш паўтара дзясятка прадпрыемстваў, філіялы 5 банкаў, 2 крэдытныя саюзы, развітая гандлёвая сетка, шэраг устаноў бытавога абслугоўвання насельніцтва.
Клімат
Пэрэчын — горад з кліматам мяккім, умерана кантынентальны з празмерна дастатковым увільгатненнем, няўстойлівай вясной, нежаркую летам, цёплай восенню і мяккай зімой.
Гісторыя
У XVI—XVII ст. Пэрэчын ў складзе Ужанскай жупы уваходзіў у Імперыю Габсбургаў. У другой палове XIX ст. гарадок, як і ўсе гістарычнае Закарпацця, ўваходзіла ў склад Аўстра-Венгрыі; ў пачатку XX ст. стаў цэнтрам Бэрэжанскай акругі (павета) у складзе Ужанской жупы. З 1919 па 1939 гады — у складзе Чэхаславакіі. На працягу 1939—1944 гадоў знаходзіўся пад акупацыйным рэжымам фашысцкай Венгрыі. З кастрычніка 1944 года па чэрвень 1945 года — у складзе дзяржаўнага ўтварэння Закарпацкая Украіна. У далейшым Пэрэчын, як і ўсе Закарпацкі зямлі, да 1991 года ўваходзіў ва Украінскую ССР у складзе СССР. З 1991 года ў складзе незалежнай Украіны.
На працягу XIX ст. паселішчы карысталася гербам: поле герба расколатае; у верхняй частцы — каменная царква, абсаджаная па баках дрэвамі; у ніжняй часткі — селянін, выпальвае ў печы вапна. Герб фігураваў на пячатках, датаваных 1823 і 1877 гг.
Ходзё
Ходзё:
Рагнвальд Ульфсан
Рагнвальд Ульфсан (Ragnvald Ulfsson den gamle, або Ragnvald jarl) — ярл Вестэргётланда (1010—1019), пасаднік у Ладазе з 1019 года.
Біяграфія
Сын ярла Ульфа Тостэсана (Ulf Tostesson) і Сфандры (Інгеборгі), выгадаваны Торгнюрам Торгнюрсанам, лагманам Тыўндаланда ( ці Torgny Lagman). Сваяк па лініі маці шведскай прынцэсы Інгегерды — іх маткі былі сёстрамі.
Калі дачка шведскага караля Олафа Шатконунга Інгегерда выходзіла замуж за наўгародскага князя Яраслава Мудрага ў 1019 годзе, паводле «Саг пра Олафа Святога» Сноры Стурлусана і «Сага пра Эймунда», у пасаг прынцэса атрымала горад Альдэйгабарг (Старая Ладага) з прылеглымі землямі, якія атрымалі з тых часоў назву Інгерманландыі (зямлі Інгегерды), а Рагнвальд Ульфсан быў прызначаны пасаднікам (ярлам) Ладагі.
У сазе пра Олафа Святога гаворыцца, што калі Олаф хаваўся ў Наўгародскай зямлі ў Інгегерды з 1028 года па 1030 год, то праездам гасцяваў у Рагнвальда Ульфсана таму, што паміж імі было «самае вялікае сяброўства».
Першы шлюб з Інгеборгай
Дзеці:
Другі шлюб з Астрыд (спрэчная здагадка)
Дзеці:
Пасля смерці Рагнвальда Астрыд вярнулася ў Швецыю з сынам Стэнкілем і выйшла замуж за шведскага караля Эмунда Старога
Спрэчная здагадка ў тым ліку і пра другі шлюб, заснавана на атаясамленні згаданага ў сазе пра Хервёр бацькі Стэнкіля — Рагнвальда Старога з Рагнвальдам Ульфсанам.
Беляі (Гарадоцкі раён)
Беляі́ (, Беляи) — былая вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Даўгапольскага сельсавета.
Скасавана 29 снежня 2022 года.
Акрафобія
Акрафо́бія — неадчэпны страх вышыні. Назва паходзіць ад ἄκρος («верхні») і («страх»).
Пры знаходжанні на вышыні ў чалавека, які пакутуе на акрафобію назіраецца млоснасць і галавакружэнне.
Галавакружэнне на вялікай вышыні з'яўляецца звычайнай фізіялагічнай рэакцыяй. У акрафобаў яно развіваецца ў фобію і ўзнікае страх нават невялікай вышыні і пры адсутнасці рызыкі падзення.
Алістэр Картэр
Стаў прафесіяналам у 1996 годзе ва ўзросце 17 гадоў, а ў 1999 годзе дэбютаваў у асноўнай стадыі рэйтынгавага турніру на адкрытым чэмпіянаце Уэльса. У тым жа годзе дайшоў да рэйтынгавага паўфіналу на Гран-Пры і перамог на турніры Benson and Hedges Championship, што дазволіла яму ў 2000 годзе дэбютаваць на Мастэрс — найбуйнейшым запрашальным спаборніцтве. У сезоне 2002/2003 увайшоў у топ-32 снукерыстаў свету і ўпершыню патрапіў у асноўную стадыю чэмпіянату свету, а ў сезоне 2006/2007 упершыню стаў гульцом топ-16 і дайшоў да свайго другога рэйтынгавага паўфіналу на кубку Мальты. У 2008 годзе дайшоў да фіналу чэмпіянату свету, які таксама стаў яго першым рэйтынгавым фіналам, дзе саступіў Роні О’Салівану (8:18), а ў наступным сезоне дайшоў да паўфіналаў чатырох рэйтынгавых турніраў (у тым ліку другога па значнасці снукернага турніру — чэмпіянату Вялікабрытаніі), здабыўшы свой першы тытул рэйтынгавага ўзроўню на адкрытым чэмпіянаце Уэльса. У сезоне 2010/2011 выйграў другі рэйтынгавы турнір, Шанхай Мастэрс, і падняўся на найвышэйшае для сябе другое месца ў сусветным рэйтынгу. У 2012 годзе ў другі раз дайшоў да фіналу чэмпіянату свету, дзе зноў прайграў Роні О’Салівану (11:18), а таксама ў другі раз дайшоў да паўфіналу на чэмпіянаце Вялікабрытаніі, што застаецца яго найлепшым вынікам на першым з турніраў Трайной кароны. У 2013 годзе перамог на German Masters, які стаў яго трэцім рэйтынгавым тытулам, але ў сярэдзіне года ў яго быў дыягнаставаны тэстыкулярны рак, з-за чаго ён быў вымушаны прапусціць частку наступнага сезона і страціў форму, апусціўшыся на 32-е месца ў рэйтынгу ў 2016 годзе, аднак у пачатку сезона 2016/2017 здабыў чацвёртую рэйтынгавую перамогу на World Open і вярнуўся ў эліту сусветнага снукера. Два разы даходзіў да чвэрцьфіналаў на турніры Мастэрс (2009, 2015), але ніколі не праходзіў далей. З 2003 года змагаецца з хваробай Крона.
У агульнай колькасці займаў другое месца ў сусветным рэйтынгу больш за два месяцы. Апроч чатырох рэйтынгавых спаборніцтваў і Benson and Hedges Championship выйграў нізкарэйтынгавы Пол Хантэр Класік у 2015 годзе. У 2011 годзе разам з Маркам Сэлбі прадстаўляў зборную Англіі на кубку свету, вывеўшы яе ў чвэрцьфінальную стадыю. За прафесійную кар'еру аформіў больш за 200 сэнчуры-брэйкаў і ўваходзіць у топ-25 гульцоў з найбольшай колькасцю соценных серый у гісторыі снукера, а таксама зарабіў больш за два мільёны фунтаў стэрлінгаў, уваходзячы ў топ-25 снукерыстаў у гісторыі па гэтым паказчыку. За сваю кар'еру выканаў два максімальныя брэйкі.
Казлоўшчынскі сельсавет
Назву Казло́ўшчынскі сельсавет маюць:
Абраз Маці Божай Мінскай
Мінскі абраз Маці Божай, Мінская Адзігітрыя — адна з хрысціянскіх святынь на Беларусі. Іншыя назвы: Мінская ікона Прасвятой Багародзіцы, Мінскі абраз Божай Маці, Мінская Адзігітрыя. Размяшчаецца ў ківоце паўночнага нефу ў саборы Сашэсця Святога Духа. Намаляваны тэмперай па ляўкасе на драўлянай аснове з каўчэгам, яго памер 140x105 см. Паводле іканаграфіі, Мінская Адзігітрыя набліжаная да Цэсарскай. У сучасным выглядзе першапачатковы жывапіс знаходзіцца пад запісамі розных часоў. У 1990-я г. абраз адрэстаўрыраваны Пятром Журбеем, зняты найбольш грубыя запісы.
Адмыслова святкуецца дзень з’яўлення абраза ў Мінску 13 жніўня 1500 года паводле старога стылю (26 жніўня). Гэтае свята ўваходзіць у Святочную мінею.
Гісторыя
У 2-м кандаку акафіста Мінскаму абразу Багародзіцы згадваецца: «Убачыўшы святы абраз Твой, Прачыстая, святым Лукой першапісаны, мовіла так: „Хай застанецца з гэтым абразом Мая мілата і сіла“». Кіеўскі князь Уладзімір Святаславіч прывёз абраз Багародзіцы з Корсуні (Візантыйская імперыя) ў Крыме. Ад часу хрышчэння Русі ў 988 годзе абраз знаходзіўся ў Дзесяціннай царкве Кіева. У 1482 годзе падчас крымчацкага набегу на Кіеў (Вялікае Княства Літоўскае) вайскоўцы хана Менглі-Гірэя знялі з абраза́ Багародзіцы каштоўныя аздобы і кінулі яго ў Дняпро. 13 жніўня 1500 года абраз з’явіўся на Свіслачы насупраць Менскага замка. Менчукі заўважылі абраз па зіхатлівым святле і ўрачысна перанеслі яго ў сабор Нараджэння Багародзіцы. У выніку на пакланенне да абраза́ ў Менск сталі прыяжджаць праваслаўныя хрысціяне з усіх ваяводстваў Вялікага Княства Літоўскага. Так ушаноўвалі толькі яшчэ 3 абразы́ Багародзіцы ў ВКЛ — Віленскі, Смаленскі і Эфескі. 12 студзеня 1591 года Менск атрымаў герб, які паказваў Багародзіцу на блакітным небе ў асяроддзі анёлаў.
Пасля прыняцца Брэсцкай уніі (1596) вакол царквы і абраза вялася барацьба паміж менскім магістратам і мітрапалітам М. Рагозам. 18 кастрычніка 1616 года ў дзень памяці апостала Лукі ўніяцкі мітрапаліт Язэп Руцкі загадаў перанесці абраз у перабудаваны з драўлянага праваслаўнага ў мураваны храм базыльянскага манастыра Святога Духа, які ў 1795 годзе пераўтварылі ў праваслаўны Петрапаўлаўскі сабор. Менскія мяшчане прасілі дазволу пабудаваць новую царкву ў замку і перанесці ў яе цудатворны абраз. Дазвол на будаўніцтва Руцкі даў, але абраз пакінуў «на вечныя часы» ў царкве св. Духа, дзе ён і знаходзіўся пад апекай базыльян больш за два стагоддзі.
У 1733 годзе ўніяцкі архімандрыт Аўгусцін Любянецкі ахвяраваў 1000 талераў, на якія ў храме Святога Духа змясцілі капэлу для спеваў перад Менскім абразом Багародзіцы падчас набажэнства. Таксама зранку і ўвечары ў храме гралі гімны «Радуйся, Каралева» і «О, слаўная Спадарыня», якімі праслаўлялі Дзеву Марыю. У 1852 годзе жонка мінскага губернатара Фядота Шкларэвіча Кацярына Іванаўна Чэрапова ахвяравала на аздобу абраза сярэбраную пазалочаную рызу з каштоўнымі камянямі і надпісам унізе, а над галовамі, аздобленую каронай з брыльянтамі. Напярэдадні Раства сярэбраную рызу абраза асвяціў мінскі епіскап Міхаіл Галубовіч. Таксама ў гонар Мінскага абраза Багародзіцы асвяцілі правую прыбудову Петрапаўлаўскага сабора, а перад абразом сталі служыць малебны. У скарбонку каля абраза прыхаджане сталі класці ахвяраванні і лісты падзякі за вылячэнне. У1878 годзе «Апісанне цэркваў і прыходаў Мінскай епархіі» змяшчала наступную згадку Мінскага абраза Багародзіцы: «Вышыня 2 аршыны, шырынёй аршын і 5 з 1/2 вяршкоў, старажытнага візантыйскага пісьма, пісаны на драўлянай дошцы, пакрыты вычаканенаю з срэбра 84-й пробы паліраванай шатай; над абліччамі знаходзяцца сярэбраныя ж, пазалочаныя кароны; у кароне Маці Божай знаходзіцца 6, а ў кароне Прадвечнага Дзіцяткі 4 невялікіх дыяманты; ўся шата і кароны ў розных месцах упрыгожаныя рознакаляровымі стразамі».
У жніўні 1900 года на святкаванне 400-гадовага юбілею здабыцця Мінскага абраза Багародзіцы прыбылі хросныя хады з Кацярынінскага сабора, Казанскай царквы, манастыроў Святога Духа і Святога Ператварэння. На плошчы перад Петрапаўлаўскім саборам мінскі епіскап Міхаіл Цёмнарусаў здзейсніў святочны малебен перад некалькімі тысячамі прыхаджанаў. З 1912 года пры епіскапе Мітрафане Краснапольскім абраз сталі выносіць з сабору і ставіць на аналой для малебну 13 (26) жніўня. 22 кастрычніка 1914 года расійскі імператар Мікалай II наведаў Петрапаўлаўскі сабор у Мінску, дзе пакланіўся Мінскаму абразу Багародзіцы. Увесну 1922 года бальшавіцкі ўрад канфіскаваў каштоўную рызу з абраза. 10 жніўня 1927 года пры Мінскім абразе Багародзіцы зачыталі адозву Сабору Беларускай праваслаўнай царквы пра абвяшчэнне аўтакефаліі. У 1935 годзе савецкі ўрад перадаў Петрапаўлаўскі сабор ад Беларускай аўтакефальнай праваслаўнай царквы на карысць Рускай праваслаўнай царквы абнаўленцаў. У выніку Мінскі абраз Багародзіцы перадалі ў краязнаўчы музей каля Дому афіцэраў. Уначы летам 1936 года бальшавіцкія ўлады падарвалі Петрапаўлаўскі сабор, абраз перададзены ў музей. Улетку 1941 года кіраўнік Мінскага гістарычнага музея Антон Шукелойць вярнуў абраз БАПЦ праз магілёўскага архіепіскапа Філафея. Яго рэстаўраваў іканапісец Гаўрыла Віер. Абраз перанеслі ў сабор святой Кацярыны на Нямізе, які пераасвяцілі ў гонар святых Пятра і Паўла. У 1945 годзе абраз перанеслі ў сабор Сашэсця Святога Духа па закрыцці царквы на Нямізе, дзе ён і знаходзіцца ў ківоце ў паўночным нефе. У 1990-я гады Пётр Журабей адрэстаўраваў жывапіс Мінскага абраза Багародзіцы.
Трапар і кандак
На свята з’яўлення Мінскага абраза Багародзіцы 26 (13 па ст.ст.) жніўня выконваюць адмысловы трапар і кандак.
Малітва
Перад Мінскім абразом Багародзіцы чытаюць адмысловую малітву.
Храмы
У Смалявічах (Мінская вобласць) дзейнічаў прыход храма Мінскай іконы Божай Маці. У Мінску таксама існаваў храм Мінскай іконы Божай Маці, настаяцелем якога быў протаіерэй Аляксандр Страха.
Штосераду ў храме Кірылы Тураўскага ў Цэнтральным раёне Мінска (мікрараён Высокі Рынак) здзяйсняецца акафістны спеў Мінскаму абразу Багародзіцы. 26 жніўня 2020 года барысаўскі епіскап Веніямін здзейсніў сваё першае пасля абрання беларускім экзархам набажэнства ў смалявіцкім храме Мінскай іконы Божай Маці.
Нумізматыка
27 снежня 2010 года Нацыянальны банк Беларусі выпусціў срэбную памятную манету «Ікона Прасвятой Багародзіцы „Мінская“» наміналам 20 рублёў. Дызайн манеты распрацаваў С. Заскевіч. 19 снежня 2013 года Нацыянальны банк Беларусі выпусціў яшчэ 3 памятныя манеты "Ікона Прасвятой Багародзіцы «Мінская» серыі «Праваслаўныя цудатворныя іконы». У золаце манета мела намінал 1000 рублёў, 999-ю пробу стопка, вагу 100 грам і тыраж 200 асобнікаў. Меншая залатая манета мела намінал 50 рублёў, 999-ю пробу стопка, вагу 5 грам і тыраж 4000 асобнікаў. Срэбраная манета мела намінал 500 рублёў, 925-ю пробу стопка, вагу 500 грам і тыраж 500 асобнікаў. Пасярод пярэднага боку манеты размяшчаўся арнамент вінаграднай лазы, які абазначаў Багародзіцу. Пасярод арнамента знаходзіўся памятны крыж на Заслаўскім замчышчы (Мінскі раён) ў гонар 1000-годззя Праваслаўнай царквы ў Беларусі. Пасярод адваротнага боку (рэверса) манеты быў Мінскі абраз Прасвятой Багародзіцы. На сярэбранай манеце выявы німбаў Багародзіцы і Ісуса Хрыста, зоркі на вопратцы Багародзіцы і арнамент выканалі золатам. манеты адчаканілі з якасцю пруф на мынцы ў Германіі (Карлсфельд, зямля Баварыя).
Баброўшчына (Гарадоцкі раён)
Бабро́ўшчына (, Бобровщина) — вёска ў Беларусі, ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Даўгапольскага сельсавета.
Гісторыя
У канцы XVIII стагоддзя вядомая як дзяржаўная ўласнасць у Гарадоцкім павеце Полацкай губерні Расійскай імперыі. У першай палове XIX стагоддзя ўваходзіла ў склад маёнтка Мошнікі Селішчанскага староства, у канцы XIX — пачатку XX стагоддзя ў складзе Селішчанскай воласці Гарадоцкага павета Віцебскай губерні. З 15 лютага 1923 года Баброўшчына ў Гарадоцкай воласці Віцебскай губерні. З 20 жніўня 1924 года вёска ў Іванаўскім (з 1919 года — Пралетарскім) сельсавеце Гарадоцкага раёна Віцебскай акругі. У 1930-я гады ў Баброўшчыне быў створаны калгас «Чырвоная Баброўшчына». Станам на 1999 год вёска ўваходзіла ў склад саўгаса «Іванаўка». З 1997 года, у сувязі са скасаваннем Пралетарскага сельсавета, вёска ў складзе Даўгапольскага сельсавета Гарадоцкага раёна Віцебскай вобласці.
Яраполк Уладзіміравіч
Яраполк Уладзіміравіч (1082, Чарнігаў — 18 лютага 1139, Кіеў) — сын Уладзіміра Манамаха, князь пераяслаўскі, вялікі князь кіеўскі з 1132. Пры ім распалася адзіная Старажытнаруская дзяржава.
Да вялікага княжання
Яраполк нарадзіўся, хутчэй за ўсё, у Чарнігаве, дзе тады княжыў яго бацька, Уладзімір Манамах. У 1103 годзе 21-гадовы князь прыняў удзел у паходзе супраць полаўцаў. Манамах, які стаў у 1113 годзе вялікім князем кіеўскім, у 1114 годзе пасля смерці сына Святаслава зрабіў Яраполка пераяслаўскім князем.
Як пераяслаўскі князь Яраполк удзельнічаў у многіх паходах супраць полаўцаў, у 1116 годзе разам з войскамі бацькі ён выступіў супраць менскага князя Глеба. Летапісы гавораць, што ўсё насельніцтва горада Друцка было ўведзена ім у паўднёвыя пераяслаўскія землі. Яраполк падтрымліваў добрыя адносіны з састарэлым бацькам, які часта давяраў яму камандаваць войскамі ў войнах з полаўцамі, разам са старэйшым братам Мсціславам. У 1125 годзе Яраполк адбіў напад полаўцаў на Пераяслаўскае княства ў бітве ў Палкасцені.
Кіраўнік якая распадаецца дзяржавы
Яраполк стаў вялікім князем кіеўскім у 1132 годзе пасля смерці старэйшага брата — Мсціслава. У момант узыходжання на княжацкі сталец яму было ўжо 49 гадоў, старэчы па тых часах узрост. Пад яго прамым кантролем знаходзіўся толькі Кіеў з наваколлямі. Смелы воін і здольны палкаводзец, Яраполк быў слабым палітыкам, якія не здолеў спыніць распад дзяржавы на асобныя княствы.
Яблыкам разладу стала родавая сталіца Манамахавічаў — Пераяслаўскае княства. Паводле традыцыі на пераяслаўскі прастол звычайна садзіўся старэйшы ў родзе. Пасля пераходу Яраполка на стол у Кіеве, паводле радавога права яно павінна было дастацца старэйшаму пасля Яраполка сярод нашчадкаў Манамаха — яго малодшаму брату Вячаславу. Аднак, верагодна па дамоўленасці са Мсціславам Вялікім, Яраполк пасля свайго пераходу з Пераяслава ў Кіеў пасадзіў на сваё месца яго сына Усевалада Мсціславіча. Малодшыя Уладзіміравічы Юрый і Андрэй, не без падстаў, убачылі ў гэтым кроку намер Яраполка зрабіць Мсціславічаў сваімі спадчыннікамі, і Юрый выгнаў Усевалада з Пераяслава. Яраполк паспрабаваў загасіць канфлікт і перавёў у Пераяслаў з Полацка іншага сына Мсціслава — Ізяслава. Гэты крок апынуўся памылковым: у Полацку пачаўся мяцеж, да ўлады вярнуліся выгнаныя нашчадкі Усяслава-«чарадзея», і княства адасобілася ад Кіева. Паколькі і кандыдатура Ізяслава не задаволіла Юрыя, пераяслаўскім князем у выніку стаў «законны» спадчыннік — Вячаслаў Уладзіміравіч. Ізяслаў Мсціславіч перамясціўся ў Тураў.
Аднак Вячаславу не падабаўся Пераяслаў, які стаяў на шляху ўсіх палавецкіх набегаў па левым беразе Дняпра. У 1134 годзе ён вярнуўся ў Тураў, адняўшы яго ў Ізяслава. Апошні быў незадаволены. Яраполк ізноў паспрабаваў правесці перадзел стальцаў: ён прапанаваў Юрыю Пераяслаў, але з умовай, што той аддасць Ізяславу Растоў. Аднак Юрый утрымаў за сабой большую частку Растоўскага княства. Абражаны Ізяслаў пераехаў у Ноўгарад да брата Усевалада і заключыў саюз з чарнігаўскімі князямі, якія, пасля адмовы Алега і Давыда Святаславічаў змагацца за кіеўскі прастол, апынуліся па-за кругам прэтэндэнтаў на вярхоўную ўладу ў Русі і шукалі любой магчымасці змяніць гэтае становішча. Пачалася вайна.
У канцы 1134 года Яраполку ўдалося дамовіцца з Ізяславам, аддаўшы яму Валынскае княства; князя валынскага Андрэя Уладзіміравіча Добрага ён пасадзіў кіраваць Пераяславам. Аднак вайна з чарнігаўцамі і іх саюзнікамі полаўцамі не спынялася, яны ўрываліся за Днепр і спусташалі кіеўскія наваколлі. Нерашучасць вялікага князя і яго нацягнутыя адносіны з усімі сваякамі пагаршалі сітуацыю. У наступным годзе Яраполк быў разбіты на р. Супоі войскамі Усевалада Ольгавіча і паводле міру пагадзіўся саступіць яму Курск і Пасем'е, якімі за 8 гадоў да гэтага Усевалад адплаціў Мсціславу Вялікаму за неўмяшанне таго ў спрэчку за чарнігаўскае княжанне паміж Усеваладам і яго дзядзькам Яраславам Святаславічам. Паслабленнем аўтарытэту кіеўскага князя скарысталіся наўгародцы: у 1136 годзе яны выгналі пляменніка Яраполка, Усевалада Мсціславіча, вызвалілся ад улады Кіева і абвясцілі «вольнасць у князях».
Апошні раз нашчадкі Манамаха аб’ядналіся ў 1138 годзе, калі Усевалад Ольгавіч ізноў пачаў вайну з Яраполкам. На гэты раз пад сцягі кіеўскага князя сабраліся войскі Кіева, Пераяслава, Растова, Полацка, Смаленска, палкі з Галіча і 30-тыс. венгерскае войска, якое даслаў яму кароль Венгрыі Бела II Сляпы. Аблога Чарнігава вымусіла Усевалада заключыць мір (1139). Незадоўга да смерці Яраполк у сваю чаргу аказаў Белу II дапамогу супраць яго ўнутраных ворагаў. 18 лютага 1139 года 57-гадовы Яраполк памёр, перадаўшы трон брату Вячаславу.
У 1116 годзе Яраполк ажаніўся з аланкай Аленай, якая нарадзіла сына Васілька Яраполкавіча.
Вынікі кіравання
У адрозненне ад бацькі і старэйшага брата Яраполк не валодаў ні дыпламатычнымі навыкамі, ні аўтарытэтам для ўтрымання дзяржавы ад распаду на асобныя княствы. Смелы ў маладосці, да старасці князь стаў залішне асцярожным у прыняцці рашэнняў і не змог завалодаць ініцыятывай у аб’ектыўна распачатай у 1130-х гадах барацьбе дзвюх сіл (малодшых Уладзіміравічаў з аднаго боку, Ольгавічаў і Мсціславічаў з іншай).
Да моманту смерці Яраполка, па-за яго кантролем ужо знаходзіліся Полацк, Ноўгарад і Чарнігаў. Намінальную лаяльнасць Кіеву захоўвала Растова-Суздальскае княства.
Звяно (тактычная адзінка)
Звяно – тэрмін для фарміравання, першаснага або найменшага тактычнага і агнявога падраздзялення ва ўзброеных сілах некаторых дзяржаў, якое складаецца з 2 - 7 адзінак у залежнасці ад роду войскаў (сіл) віду узброеных сілаў.
Па-нямецку - Trupp – група, па-ангельску – Fireteam - агнявая група.
Воската
Во́ската (, Воскато) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Даўгапольскага сельсавета.
Мінамота-но Санэтома
— трэці сёгун Камакурскага сёгуната і апошні глава роду Мінамота. Ён быў другім сынам Мінамота-но Ёрытома, заснавальніка Камакурскага сёгуната, а таксама малодшым братам другога сёгуна Камакурскага сёгуната — Мінамота-но Ёрыіэ.
Пасля таго, як Мінамота-но Ёрыіэ быў пазбаўлены тытула і пасаджаны пад хатні арышт з-за інтрыг супраць клана Ходзё, Мінамота-но Санэтома стаў главой Мінамота і атрымаў тытул сэі-тайсёгун. У 1204 годзе старэйшы брат быў забіты, і ён стаў паслухмянай марыянеткай у руках сваёй маці, Ходзё Масака, якая выкарыстоўвала сына для барацьбы з, дзядулем Санэтома. Ходзё Такімаса арганізаваў некалькі замахаў на Санэтома, у выніку чаго той усё астатняе жыццё баяўся забойства. Параноя давяла яго да алкагалізму, не выратавала нават увядзенне традыцыі чаявання пры двары.
Санэтома заставаўся сёгунам з 1203 па 1219 год. Ён таксама займаўся паэзіяй, навучаючыся гэтаму мастацтву ў Фудзівары-але Тэйка, і напісаў больш 700 паэм.
У 1219 годзе на ступенях храма Цуругаока Хатыман ён быў забіты сваім пляменнікам Кіё Мінамота (1200—1219), сынам Мінамота-но Ёрыіэ.
Чацвёртым сёгунам Камакурскага сёгуната пасля Санэтома стаў Фудзівара-но Ёрыцунэ.
Верына (вёска)
Ве́рына (, Верино) — вёска ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Даўгапольскага сельсавета.
Ходзё (род)
— самурайскі род, які знаходзіўся ва ўладзе ў феадальнай Японіі ў XIII—XIV стст.
Гісторыя
Роду Ходзё належала памесце ў правінцыі Ідзу. У XII стагоддзі фамілія Ходзё пашырыла свае ўладанні ў раёне Канто і ператварыла мясцовых самураяў у сваіх васалаў. Глава дому, Ходзё Такімаса (1138—1215), парадніўшыся з сям’ёй Мінамота-но Ёрытома, дапамог апошняму заснаваць Камакурскі сёгунат. 16 рэгентаў (сікэнаў) Ходзё больш за стагоддзе (1203—1333) былі фактычнымі кіраўнікамі Японіі пры дынастыі сёгунаў Мінамота і губернатарамі Кіёта.
З сярэдзіны XIII стагоддзя ўлада роду Ходзё стала слабець. Цяжкія наступствы мелі паходы манголаў Хубілая на Японію ў 1274 і 1281 гадах. У 1333 годзе войскі Асікагі Такаўдзі і Ніты Ёсісады знішчылі сёгунат Мінамота і ўладу Ходзё. Апошні рэгент Ходзё Такатокі (1303—1333), прытрымліваючыся кодэксу самурая, скончыў жыццё самагубствам.
Каралеўства Гановер
Каралеўства Гановер (Königreich Hannover) займала большую частку сучаснай паўночна-заходняй Германіі з 1814 па 1866 год. Сталіца — горад Гановер. Яно было ўтворана пасля Венскага кангрэса і ліквідацыі напалеонаўскага каралеўства Вестфалія.
Перадгісторыя. Унія з Брытаніяй
У Гановеры панавалі Вельфы, якія да звяржэння Генрыха Льва (1180) ужо кіравалі старым герцагствам Саксоніяй. Уладанні Вельфаў у 1235 годзе сталі герцагствам Браўншвайг-Люнебург. Заснавальнікам гановерскай дынастыі стаў Вільгельм (пам. у 1592). Гановерская дзяржава ўзнікла ў 1692 годзе ў выніку аб'яднання ўладанняў некалькіх галін Люнебургскай лініі Вельфаў (за выключэннем роду Браўншвайг-Вольфенбютэль). З 1708 года кіраўнік Гановера стаў курфюрстам Свяшчэннай Рымскай імперыі, афіцыйнай назвай дзяржавы была «княства-курфюрства Браўншвайг-Люнебургскае», але нефармальна называлася «Курфюрства Гановер» ці проста «Кур-Гановер».
У 1714 годзе адбылася вырашальная для краіны падзея — курфюрст Гановера і герцаг Браўншвайг-Люнебургскі Георг I паводле Акта аб пераходзе прастола ў спадчыну стаў каралём Вялікабрытаніі, адной з наймагутных дзяржаў Еўропы. Асабістая унія паміж дзяржавамі доўжылася больш за стагоддзе, гэта спрыяла як культурна-эканамічнаму развіццю курфюрства, так і рэалізацыі талентаў гановерцаў (такіх, як Георг Фрыдрых Гендэль і Уільям Гершэль) у Брытаніі і на міжнародным узроўні. Улічваючы інтарэсы Гановера, брытанскія каралі часта ўвязваліся ў еўрапейскія кааліцыі і войны на кантыненце (часам насуперак волі парламента).
Стварэнне каралеўства
Падчас Напалеонаўскіх войнаў Францыя акупавала тэрыторыю Гановера. У 1803 годзе Гановер здаўся французам па Артленбургскай канвенцыі і быў акупаваны. Жан Батыст Бернадот, будучы кароль Швецыі і Нарвегіі, з 14 мая 1804 на некалькі месяцаў быў тут губернатарам. Потым Гановер быў акупаваны Прусіяй, а затым уключаны ў створанае для брата Напалеона Жэрома Банапарта каралеўства Вестфалія (1807). Армія курфюрства была расфарміравана, большая частка афіцэраў і салдат сышла ў Англію, дзе пад назвай «King’s German Legion» быў створаны легіён, які адыграў вырашальную ролю ў бітве пры Ватэрлоа.
У 1814 годзе Венскі кангрэс скасаваў курфюрствы (паколькі Свяшчэнная Рымская імперыя падчас напалеонаўскіх войнаў перастала існаваць) і падняў статус Гановера да каралеўства, назва «Гановер» пры гэтым стала афіцыйнай: яго тэрыторыя ў выніку абмену земляў з Прусіяй павялічылася, уключаючы Гільдэсгайм, частку біскупства Мюнстэр і ўсходнюю Фрызію. Каралеўства Гановер увайшло ў Германскі саюз.
Гісторыя
Першым каралём Гановера стаў так і не даведаўшыся пра гэта манарх Вялікабрытаніі Георг III, які дагэтуль ўжо быў безнадзейна псіхічна хворы, аслеплы і знаходзіўся пад апекай прынца-рэгента, які ў 1820 годзе стаў каралём Вялікабрытаніі і Гановера як Георг IV. Пасля яго смерці ў 1830 годзе апошнім кіраўніком эпохі уніі стаў малодшы брат Георга Вільгельм IV. Усе трое манархаў жылі ў Вялікабрытаніі і ў Гановеры ніколі не бывалі. Фактычна ўвесь гэты перыяд (1816—1837) Гановерам кіраваў генерал-штатгальтар (з 1831 віцэ-кароль) Адольф Фрэдэрык, герцаг Кембрыджскі, малодшы сын Георга III і брат Георга IV і Вільгельма IV.
Смерць Вільгельма IV у 1837 годзе азначала скасаванне асабістай брытанска-гановерскай уніі, паколькі па брытанскіх законах яго спадчынніца стала пляменніца Вікторыя, а па нямецкіх (салічны закон) — наступны брат, герцаг Камберлендскі Эрнст Аўгуст I. Ён стаў першым манархам, які ўвесь час жыў у Гановеры за 123 гады, за што карыстаўся любоўю падданых. Аднак у чэрвені 1837 года, без усякай законнай падставы, знайшоўшы, што дзяржаўны лад краіны не адпавядае яго перакананням, Эрнст Аўгуст I адмяніў канстытуцыю і жорстка пераследваў апазіцыю. Пры яго сыне, які валадарыў з 1851 года сляпым Георгу V, у краіне пачалося прамысловае развіццё.
Ліквідацыя
Канец існаванню Гановера як дзяржавы паклала аўстра-пруска-італьянская вайна 1866 года, падчас якой Гановер падтрымаў Аўстрыю, пасля чаго туды ўварваліся прускія войскі, кароль Георг V быў зрынуты, а былое каралеўства анексавана Прусіяй Вільгельма I і пераўтворана ў правінцыю Гановер. Былы кароль памёр у эміграцыі ў Парыжы, пакінуўшы сына Эрнста Аўгуста II.
У далейшым існавала (аж да часоў нацызму) «Гановерская партыя» (Deutsch-Hannoversche Partei), якая патрабавальная аўтаноміі Гановера і асобнага прадстаўніцтва ў рэйхстагу.
У наш час тэрыторыя каралеўства Гановер галоўным чынам уваходзіць у зямлю Ніжняя Саксонія, а горад Гановер з'яўляецца яе сталіцай.
Краіна Беларусь
'''«Краіна Беларусь. Ілюстраваная гісторыя»''' — беларуская кніга, выдадзеная накладам асобнікаў.
Змест
Кніга ўводзіць у свет нашай мінуўшчыны ад найстаражытнейшых часоў да пачатку XX стагоддзя. На яе старонках сустрэча з выдатнымі гістарычнымі асобамі, жыццё і побыт, вайсковыя перамогі і культурныя дасягненні беларусаў у розныя эпохі. У кнізе змешчаныя блізу дзвюх тысяч ілюстрацый, у тым ліку ўнікальныя летапісныя мініяцюры, сярэдневяковыя гравюры, рэдкія фотаздымкі. Шмат якія ілюстрацыі беларускаму чытачу дагэтуль былі невядомыя. Гісторыя краіны разглядаецца як частка агульнаеўрапейскага руху цывілізацыі.
Іншыя дадзеныя
Рэцэнзентамі кнігі з’яўляюцца доктар гістарычных навук Анатоль Грыцкевіч, доктар гістарычных навук Георгій Штыхаў. Кніга мела два выданні, выданне другое было дапрацавана. Выданню кнігі спрыялі Нацыянальная бібліятэка Рэспублікі Беларусь, Нацыянальны гістарычны музей Беларусі, Нацыянальны мастацкі музей Беларусі, Беларускі дзяржаўны архіў-музей літаратуры і мастацтва, Музей беларускага кнігадрукавання. Кніга выдадзена пры падтрымцы «BelSwissBank».
Ідзу (правінцыя)
Правінцыя Ідзу (伊豆国) — гістарычная правінцыя Японіі ў рэгіёне Канто на ўсходзе вострава Хонсю. Адрозніваюць паўвостраў Ідзу, прэфектуру Сідзуока і астравы Ідзу і Токіа.
Правінцыя Ідзу была ўтворана ў 680 годзе ў выніку падзелу правінцыі Суруга. Цэнтр новай адміністрацыйнай адзінкі знаходзіўся ў сучасным горадзе Місіма. Аддаленасць правінцыі Ідзу ад цэнтра ператварыла яе ў месца ссылкі палітычных злачынцаў.