cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fading Away
«Fading Away» (Знікае) — першы ў гісторыі фотамантаж, выкананы ў 1858 годзе. Ён звёў пяць негатываў у адну выяву і атрымаў першую і самую вядомую ў свеце скамбінаваную фатаграфію. На фатаграфіі адлюстравана смерць дзяўчынкі ад туберкулёзу. У свой час праца выклікала масу спрэчак.
Навасёлкі (Вішнеўскі сельсавет, Смаргонскі раён)
Гісторыя
Да 15 мая 1978 года вёска ўваходзіла ў склад Міцкевіцкага сельсавета, да 31 мая 2016 года — у склад Войстамскага сельсавета.
NGC 663
NGC 663 (іншае абазначэнне — OCL 333) — рассеянае зорнае скопішча ў сузор’і Касіяпея. У скопішча уваходзіць 80 зорак.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Князі смаленскія
Смаленскае княства — княства ў складзе Кіеўскай Русі, затым самастойнае, існавала да 1404 года, калі было ўключана ў склад Вялікага Княства Літоўскага.
Першы вядомы смаленскі князь — Станіслаў Уладзіміравіч, малодшы сын вялікага князя кіеўскага Уладзіміра Святаслававіча, знаходзіўся на смаленскім княжанні пры жыцці бацькі. У 1050-я гады на смаленскім стальцы княжылі малодшыя сыны Яраслава Мудрага, у 1070-я — унук Яраслава Уладзімір Манамах. Пачынаючы з 1090-х гадоў Смаленск становіцца пастаянным месцам княжання. Аж да 1125 года (з кароткім перапынкам) ім кіруюць сыны Уладзіміра Манамаха. У 1125 годзе князем стаў унук Манамаха Расціслаў Мсціславіч. Ён і яго нашчадкі кіравалі Смаленскім княствам аж да поўнай страты княствам самастойнасці напачатку XV стагоддзя.
Ніжэй прыведзены максімальна поўны спіс князёў за ўвесь час існаванні Смаленскага княства.
1926 год у гісторыі літаратуры
1926 год быў адзначаны шэрагам літаратурных падзей.
Ваеннае становішча ў Польшчы (1981—1983)
Ваеннае становішча ў Польшчы (13 снежня 1981 — 22 ліпеня 1983; Stan wojenny w Polsce 1981—1983) — перыяд ваеннага кіравання ў ПНР, якое ажыццяўлялася Ваенным саветам нацыянальнага выратавання (WRON) на чале з генералам Войцехам Ярузельскім. Сілавое прыгнечанне апазіцыі, перш за ўсё прафсаюза «Салідарнасць», дазволіла часова стабілізаваць рэжым ПАРП. Суправаджалася рэпрэсіямі, падчас якіх дзясяткі людзей загінулі і да 10 тысяч чалавек падвергліся пазбаўленню свабоды (у цэлым, аднак, маштаб рэпрэсій разглядаецца як адносна ўмераны). Ключавую ролю ў прадухіленні эскалацыі канфлікту з абодвух бакоў адыграла Каталіцкая царква. У канчатковым выніку ваеннае становішча не вырашыла праблем, якія стаялі перад краінай, не спрыяла пераадоленню сацыяльна-палітычнага і эканамічнага крызісу і не прадухіліла змяненне грамадскай сістэмы ў Польшчы на мяжы 1980—1990-х гадоў.
Унутраная канфрантацыя
Да канца 1981 года палітычнае супрацьстаянне ў ПНР надзвычай абвастрылася на фоне пагляблення эканамічнага крызісу. Спробы дасягнення грамадскага кампрамісу, прадпрыманыя Лехам Валенсам і Войцехам Ярузельскім пры пасродніцтве кардынала Юзафа Глемпа, не прынеслі вынікаў. Артадаксальна-кансерватыўнае крыло ў кіраўніцтве ПАРП патрабавала сілавога прыгнечання апазіцыйнага прафсаюза Салідарнасць. Радыкальныя актывісты «Салідарнасці» заклікалі да ўсеагульнай забастоўкі і мірнага грамадзянскага паўстання.
Прынцыповае рашэнне аб увядзенні прамога ваеннага кіравання выспела да пачатку восені 1981 года (такія дзеячы «партыйнага бетону», як генерал дзяржбяспекі Мірослаў Мілеўскі, сакратар ЦК па ідэалогіі Стэфан Альшоўскі, член палітбюро Уладзіслаў Кручак настойвалі на гэтым яшчэ ў лістападзе 1980 ). 14 верасня адбылося пасяджэнне Камітэта нацыянальнай абароны (KOK) пры Савеце міністраў ПНР. Сакратар KOK генерал Тадэвуш Тучапскі прадставіў план ваеннага становішча. Праект цалкам падтрымліваў начальнік Генштаба генерал Флёрыян Сівіцкі. Найбольш цвёрдую пазіцыю займала кіраўніцтва МУС на чале з генераламі Чэславам Кішчакам і Багуславам Стахурам. У МУС фарміраваліся спецыяльныя аператыўныя групы для прэвентыўных арыштаў, планавалася ўзбраенне партактыву з міліцэйскіх арсеналаў.
Адносна ўмераную пазіцыю займаў першы сакратар ЦК ПАРП Станіслаў Каня, які выступаў супраць сілавых мер. 18 кастрычніка 1981 пленум ЦК ПАРП адхіліў Каню і зацвердзіў на чале партыі генерала Ярузельскага, які да таго часу зрабіў выбар на карысць ваеннага рашэння.
4—10 снежня «Радамскую платформу» падтрымалі рэгіянальныя прафцэнтры «Салідарнасці» і прафарганізацыі найбуйнейшых прамысловых прадпрыемстваў краіны (найбольш радыкальны настрой быў прадэманстраваны на Шчэцінскай суднаверфі імя Варскага). 11-12 снежня адпаведная рэзалюцыя была прынята Усяпольскай камісіяй прафсаюза на пасяджэнні ў Гданьску. Супраць выступіў толькі Анджэй Гвязда, які лічыў прапушчаным час для рашучага выступлення (з яго пункта гледжання, аптымальная сітуацыя складалася ўвесну, але не ў снежні). Лех Валенса адмовіўся ад удзелу ў галасаванні.
Знешні фактар
Пазней генерал Войцех Ярузельскі сцвярджаў, што ўвядзенне ваеннага становішча было «найменшым злом», таму што ў адваротным выпадку краіне пагражаў увод савецкіх войскаў. Ён таксама намякаў, што агрэсіўныя антыпольскія планы выношвала кіраўніцтва ГДР. Аднак, паводле іншых звестак (напрыклад, паводле інфармацыі стэнаграфіста Віктара Аношкина), Ярузельскі сам звяртаўся ў Маскву з просьбай аб ваенным умяшанні. Пры гэтым ён гаварыў, што ў адваротным выпадку ПНР можа выйсці з Арганізацыі Варшаўскага дагавора.
Пагроза савецкага ўварвання ўвесь час мелася на ўвазе пры абвастрэнні ўнутрыпалітычнага становішча ў Польшчы 1980—1981. Рышард Куклінскі заяўляў, быццам бы ўжо ў снежні 1980 года маршал Агаркаў Недагаркаў азнаёміў генерала Тадэвуша Гупалоўскага з планам уводу савецкіх, усходнегерманскіх і чэхаславацкіх войскаў на тэрыторыю Польшчы. Пра небяспеку «знешняга фактару» казаў кардынал Стэфан Вышынскі падчас Быдгашчскага крызісу і Усяпольскай забастоўкі сакавіка 1981. Аналагічнае меркаванне выказваў былы міністр абароны СССР маршал Савецкага Саюза Дзмітрый Язаў, які лічыў, што ваеннае становішча выратавала Польшчу ад уводу савецкіх войскаў.
Аднак сусветнае становішча ў пачатку 1980-х гадоў значна адрознівалася ад таго, што суправаджала ўвод савецкіх войскаў у Венгрыю 1956 і у Чэхаславакію 1968. Кіраўніцтва КПСС, занятае Афганскай вайной, не было гатовае да новага ўзброенага канфлікту ў Еўропе. Акрамя таго, СССР імпартаваў значную частку прадуктаў харчавання, і савецкае кіраўніцтва сур'езна асцерагалася «капіталістычных санкцый». Перад Ярузельскім была пастаўлена задача «нармалізаваць становішча» ўласнымі сіламі.
Снежань 1981 — студзень 1982. Усталяванне ваеннага рэжыму
Раніцай 12 снежня 1981 года Войцех Ярузельскі патэлефанаваў кіраўніцтву СССР і сказаў наступнае: ''«…у ноч з 12 на 13 снежня г.г. на ўсёй тэрыторыі ПНР будзе ўведзена ваеннае становішча. Усю адказнасць за гэты крок я ўскладаю на сябе…»'' У камітэтах ПАРП, упраўленнях Службы бяспекі МУС і армейскіх часцях распячатваліся запячатаныя пакеты.
12 снежня ў 22:30 па варшаўскім часе па ўсёй Польшчы была адключана тэлефонная сувязь. Апоўначы 13 снежня на вуліцы польскіх гарадоў выступілі армейскія часці. Па тэлебачанні транслявалася выступленне генерала Ярузельскага: «Трэба звязаць рукі авантурыстам, да таго як яны сапхнуць Айчыну ў бездань братазабойчай вайны». Генерал абвясціў пра стварэнне Ваеннага савета нацыянальнага выратавання (WRON), да якога пераходзіла паўната ўлады. Главой WRON стаў Войцех Ярузельскі. Яго найбліжэйшае акружэнне склалі генералы Флёрыян Сівіцкі (начальнік генштаба), Чэслаў Кішчак (міністр унутраных спраў), Уладзімеж Аліва (камандуючы Варшаўскай ваеннай акругай), сакратар ЦК ПАРП па сілавых структурах Мірослаў Мілеўскі, сакратар па ідэалогіі Марыян Ажахоўскі, міністр замежных спраў Стэфан Альшоўскі, віцэ-прэм'ер Мячыслаў Ракоўскі (з іх першыя трое былі чланамі WRON, астатнія чацвёра прадстаўлялі партыйна-ўрадавае кіраўніцтва). Вялікім уплывам карысталіся таксама члены WRON генералы Тадэвуш Тучапскі, Тадэвуш Гупалоўскі і Чэслаў Пятроўскі. Прыкметную ролю адыгрываў прэс-сакратар Савета міністраў Ежы Урбан (не ваенны і не член ПАРП). Асаблівае месца займаў генерал Міхал Янішэўскі, давераная асоба Ярузельскага, справавод WRON.
Фармальна ўвядзенне ваеннага становішча было зацверджана соймам ПНР. Супраць прагаласаваў адзін дэпутат — актывістка «Салідарнасці» Ханна Сухоцкая, будучы прэм'ер-міністр Трэцяй Рэчы Паспалітай.
Органы МУС пачалі арышты актывістаў «Салідарнасці», Канфедэрацыі незалежнай Польшчы, Польскай сацыялістычнай партыі працы, іншых апазіцыйных арганізацый. У першыя ж дні ваеннага становішча больш за 3 тысяч вядучых актывістаў — уключаючы Леха Валенсу, Анджэя Гвязду, Марыяна Юрчыка, Яна Рулеўскага, Севярына Яворскага, Анджэя Разплахоўскага, Гжэгажа Пальку, Яцака Кураня, Караля Мадзялеўскага, Адама Міхніка, Браніслава Гэрэмака — былі затрыманы ЗОМА і СБ і накіраваны ў цэнтры інтэрнавання. Да канца 1981 колькасць інтэрнаваных склала 5128 чалавек. Усяго за перыяд ваеннага становішча інтэрнаванню падвергліся 9736 чалавек (396 чалавек не ўдалося выявіць).
Нямногія з лідараў «Салідарнасці» паспелі перайсці на нелегальнае становішча. Сярод іх — Збігнеў Буяк, Уладзіслаў Фрасынюк, Богдан Ліс.
Нягледзячы на разгалінаваную аргструктуру і масавую падтрымку, «Салідарнасць» не змагла эфектыўна супрацьстаяць дзяржаўнаму арганізаванаму гвалту. Стала зразумела, што развагі пра сілавую канфрантацыю, у тым ліку гаворкі на радамскай нарадзе і гданьскім пасяджэнні, насілі чыста тэарэтычны характар.
Акрамя апазіцыйных актывістаў, падвергліся інтэрнаванню (па афіцыйнай фармулёўцы «былі ізаляваны») некаторыя члены ранейшага партыйна-дзяржаўнага кіраўніцтва, на якіх ваенныя ўлады ўсклалі адказнасць за крызіс — перш за ўсё Эдвард Герак, Пётр Ярашэвіч, Здзіслаў Грудзень.
Ваеннае становішча азначала мілітарызацыю прамысловасці. На прадпрыемствы вуглездабычы, металургіі, машынабудавання, суднабудавання, транспарту і энергетыкі накіроўваліся ваенныя камісары. Рабочыя стратэгічных галін аб'яўляліся прызванымі на ваенную службу і за непадпарадкаванне падвяргаліся пакаранням паводле вайсковых статутаў. Забастоўкі былі забаронены, незалежныя прафсаюзныя і іншыя арганізацыі распушчаны.
У перыяд з 14 па 23 снежня часці ЗОМА, узмоцненыя бронетэхнікай, здзейснілі «супакаенне» асноўных апор «Салідарнасці». Гданьская суднаверф імя Леніна, Шчэцінская суднаверф імя Варскага, Кракаўскі металургічны завод імя Леніна, Катавіцкі металургічны камбінат, Люблінскі аўтамабільны завод, шэраг іншых прадпрыемстваў былі захоплены ўзброенай сілай. Найбольш бязлітаснае супраціўленне ваенна-камуністычным уладам аказалі шахцёры. У баі з ЗОМА на шахце «Вуек» загінулі дзевяць страйкоўцаў. Буйныя сутыкненні адбыліся на шахтах «Ліпеньскі маніфест» і «Земавіт». Забастоўка дзвюх тысяч гарнякоў шахты «Пяст», якая доўжылася да 28 снежня, стала самай працяглай у гісторыі паваеннай вуглездабычы.
16-17 снежня да 100 тысяч чалавек выйшлі на дэманстрацыі пратэсту ў Гданьску. Для іх разгону на дапамогу ЗОМА былі высунуты армейскія часці. Тры дэманстранты загінулі. Агнястрэльнай зброй ЗОМА скарысталіся і пры разгоне дэманстрацыі 17 снежня ў Кракаве (пра ахвяр не паведамлялася). Тады ж, 17 снежня, студэнты Політэхнічнага ўніверсітэта Уроцлава аказалі супраціўленне ЗОМА пры захопе ўніверсітэцкіх памяшканняў. Адзін са студэнтаў быў збіты да смерці.
Ужо 13 снежня ў марскім порце Гданьска быў створаны Усяпольскі страйкавы камітэт. Аналагічныя структуры ўзніклі ў некаторых рэгіёнах, найбольш актыўныя ва Уроцлаве і Лодзі. Аднак наладзіць цэнтралізаванае аператыўнае кіраванне пратэстамі не ўдалося. Разрозненыя выступленні, нават актыўныя і шматлікія, да канца снежня былі задушаны. Адносная лёгкасць, з якой ваенны рэжым, які абапіраўся на паўмільёна прыхільнікаў, адолеў 10-мільённае прафаб'яднанне, дэмаралізавала многіх прыхільнікаў «Салідарнасці».
Вясна — восень 1982. Контратакі падпольнай «Салідарнасці»
Страйкавая барацьба ва ўмовах ваеннага становішча стала вельмі абцяжарана. «Перапынкі ў працы» цягнулі за сабой прынамсі звальненне з ваўчыным білетам. Таму, нягледзячы на пагаршэнне ўмоў працы, стачачны рух у пачатку 1982 амаль згас. Асноўнай формай апазіцыйнай актыўнасці стала падпольная агітацыя і вулічныя маніфестацыі. Галоўныя ачагі пратэстаў склаліся ў Гданьску, Уроцлаве, Варшаве, Кракаве. У актыве пратэстнага руху павялічылася ўдзельная вага студэнтаў. Лозунгі набылі больш жорсткі антыкамуністычны характар.
1 мая ў васьмі польскіх гарадах адбыліся першыя масавыя выступленні па закліку падпольнай «Салідарнасці». Вулічныя сутыкненні працягваліся тры дні. Ад збіцця ЗОМА загінулі тры дэманстранты ў Варшаве, адзін ва Уроцлаве. Паранены былі больш за 70 удзельнікаў акцый. Прынцыпова новы момант складаўся ў актыўным супраціўленні апазіцыянераў, асабліва маладых. У Варшаве больш як 50 байцоў ЗОМА атрымалі раненні камянямі. Была спалена гасцініца ў Шчэціне. У сярэдзіне мая вулічныя акцыі з чалавечымі ахвярамі адзначаліся ва Уроцлаве, Познані, Кракаве.
13 і 26 чэрвеня ва Уроцлаве адбыліся першыя масавыя акцыі радыкальнай апазіцыйнай арганізацыі Змагарная Салідарнасць (SW), якая абапіралася на тэхнічную інтэлігенцыю і студэнцтва. Лідарам SW стаў Корнель Маравецкі. Арганізацыі SW узніклі ў шэрагу гарадоў Польшчы. «Змагарная Салідарнасць» увесь час ладзіла вулічныя акцыі, вяла радыё- і друкаваную агітацыю, арганізоўвала вывешванне банараў, напісанне насценных лозунгаў. Ва Уроцлаве быў створаны падпольны цэнтр радыёпрапаганды. Тэхнічная кваліфікацыя актывістаў дазваляла ажыццяўляць радыёперахопы паведамленняў дзяржбяспекі і ЗОМА. З SW была афілявана Федэрацыя змагарнай моладзі.
Агульнанацыянальнае сутыкненне адбылося ў канцы лета. 27 жніўня Збігнеў Буяк з падполля заклікаў адзначыць пратэстнымі маніфестацыямі другую гадавіну пагадненняў 1980. Двума днямі раней міністр унутраных спраў генерал Чэслаў Кішчак у тэлевізійным выступленні прыстрашыў «трагічнымі наступствамі». 29 жніўня папярэджанні Кішчака паўтарыў Ярузельскі. Органы МУС правялі серыю прафілактычных арыштаў.
31 жніўня 1982 масавыя дэманстрацыі пратэсты ахапілі дзясяткі гарадоў Польшчы. У Варшаве, Гданьску, Уроцлаве, Кракаве, Шчэціне, Лодзі, Жэшаве, Любіне, Гожаве Велікапольскім адбывалася нешта падобнае да вулічных баёў. Агульная колькасць арыштаваных дэманстрантаў перавысіла 4 тысячы. ЗОМА ўжылі агнястрэльную зброю, загінулі шэсць чалавек. Падзеі 31 жніўня 1982 гады сталі найбуйнейшай пратэстнай акцыяй за перыяд ваеннага становішча.
13 кастрычніка буйная маніфестацыя адбылася ў Кракаве. Сутыкненне з ЗОМА прывяло да гібелі аднаго з дэманстрантаў.
На 10 лістапада 1982 года — другую гадавіну рэгістрацыі «Салідарнасць» — Часовая кардынацыйная камісія прызначыла ўсеагульную забастоўку. Упершыню ў гісторыі прафсаюза заклік не быў падтрыманы, працу спынілі адзінкі.
10-11 лістапада прайшлі пратэстныя дэманстрацыі ў Варшаве і Гданьску. Дэманстранты зноў былі атакаваны ЗОМА. У цэлым вулічная актыўнасць да восені заўважна панізілася. Адсутнасць відавочных вынікаў ад вельмі рызыкоўных дзеянняў, жорсткасць ваенна-адміністрацыйнага кантролю мелі эфект.
Кіраўніцтва падпольнай «Салідарнасці» зрабіла свае высновы з няўдачы 10 лістапада:
Можа быць, нават спроба дапамагла Брэжневу перасяліцца на той свет. Збігнеў Буяк
Канец 1982 — сярэдзіна 1983. Адносная стабілізацыя
На першы план увосень 1982 выйшлі пасіўныя формы грамадскага супраціўлення: байкот дзяржаўных мерапрыемстваў і прапаганды, свядомыя спазненні на працу, адмова ад прагляду афіцыйных тэлеперадач. Працягваўся выхад з радоў ПАРП (на працягу 1980—1981 партыя страціла ад чвэрці да траціны чалецкага складу). Пры гэтым варта ўлічваць, што само партыйнае кіраўніцтва вяло інтэнсіўную чыстку, былі распушчаны дзясяткі рэгіянальных і першасных партарганізацый.
Атрымала шырокае распаўсюджанне агітацыя праз насценныя надпісы — найбольш папулярныя: Orła wrona nie pokona! («Варона арла не пераможа!»; абрэвіятура WRON перакладаецца з польскай мовы як «варона»), Zima wasza wiosna nasza! («Зіма ваша, вясна наша!»). Галоўнай сімволікай «Салідарнасці» стаў знак перамогі V (часта маляваўся заяц з растапыранымі ў выглядзе літары V вушамі). Працягвалася ўлёткавая кампанія і канспірацыйныя сходы. З 12 красавіка выходзіла ў эфір «Радыё Салідарнасць», арганізаванае актывістам КОС-КОР Збігневам Рамашэўскім (інтэрнаваны і арыштаваны ў жніўні 1982). Важную ролі адыгрывалі каталіцкія пропаведзі ў польскіх касцёлах, асабліва выступленні Ежы Папялушкі.
14 лістапада 1982 разам з большасцю інтэрнаваных быў вызвалены Лех Валенса. Але ўжо 9 снежня СБ ажыццявіла буйнамаштабную аперацыю супраць падполля: затрыманням і прафілактаванню падвергліся да 10 тысяч чалавек. Сярод арыштаваных быў Уладзіслаў Фрасынюк. Пасля гэтай зачысткі 31 снежня 1982 WRON прыпыніў дзеянне ваеннага становішча.
Усплёск вулічных выступленняў ізноў прыйшоўся на святочныя дні 1-3 мая 1983. У Варшаве два дэманстранты загінулі ад збіцця, ва Уроцлаве двое згінулі без весткі пасля затрымання ЗОМА.
Кіруючыя колы памылкова ўспрынялі спад апазіцыйнай актыўнасці як незваротнае задушэнне «Салідарнасці». Генерал Ярузельскі, нягледзячы на пярэчанні генерала Мілеўскага і «бетону» ў цэлым, павёў курс на паступовае змякчэнне ваеннага рэжыму. Гэтаму спрыяла таксама смерць Леаніда Брэжнева (10 лістапада 1982). Існавалі здагадкі пра магчымы пераход СССР да больш гнуткай палітыкі.
22 ліпеня 1983 года ваеннае становішча ў ПНР было адменена. Спынілася дзейнасць WRON. Вярхоўная ўлада зноў засяродзілася ў палітбюро ЦК ПАРП, у поўным аб'ёме аднавіліся паўнамоцтвы Савета міністраў і Дзяржаўнага савета. Пры гэтым варта ўлічваць, што першым сакратаром ЦК ПАРП заставаўся Войцех Ярузельскі, ён жа да 1985 узначальваў Савет міністраў, а з 1985 — Дзяржсавет ПНР.
Эканамічныя санкцыі ЗША супраць Польшчы
Адразу пасля ўвядзення ваеннага становішча ўрад ЗША ўвялі эканамічныя санкцыі ў дачыненні да Польшчы і СССР. У 1982 годзе Польшча была пазбаўлена статусу найбольшай спрыяльнасці ў гандлі, а яе заяўка на ўступленне ў Міжнародны валютны фонд заблакавана. Некаторае змякчэнне рэжыму ў сярэдзіне 1980-х, асабліва амністыя палітвязняў, адчыніла дзверы нармалізацыі польска-амерыканскіх эканамічных адносін. 20 лютага 1987 года прэзідэнт Рональд Рэйган абвясціў пра адмену астатніх санкцый і аднаўленне рэжыму нармальнага гандлю.
Санкцыі аказалі негатыўны ўплыў на польскую эканоміку (польскі ўрад сцвярджаў, што ў перыяд 1981—1985 гадоў яны каштавалі польскай эканоміцы 15 мільярдаў долараў ). Страты былі часткова кампенсаваны савецкімі крэдытамі і рознага кшталту субсідыямі, якія склалі ў сукупнасці 3,4 мільярдаў долараў, павелічэннем паставак сыравіны і энерганосьбітаў.
Вынікі
Ваеннае становішча 1981—1983 гадоў часова ўмацавала рэжым ПАРП. «Салідарнасць» была забаронена, страйкавы рух задушаны, апазіцыя загнана ў падполле і падвергнута жорсткім праследаванням, легальныя структуры прафсаюза знішчаны, многія лідары і актывісты ізаляваны ці запалоханы, масы прыхільнікаў дэмаралізаваны.
Існуе меркаванне, што перыяд 1981—1983 змяніў іерархію ў кіруючай эліце ПНР, узмацніла прагматычна настроеных ваенных і гаспадарнікаў за кошт партыйных ідэолагаў:
Парадаксальнай чынам ваенны пераварот палегчыў у перспектыве выхад Польшчы з камунізму. Фактычна ПАРП была адхілена ад рэальных рычагоў улады задаўга да 1989-га. Значная частка бруднай і балючай працы па дэмантажы эканомікі савецкага тыпу была праведзена яшчэ камуністычнымі ўрадамі Збігнева Мэснара і Мячыслава Ракоўскага. Калі перабудова ў СССР змяніла міжнародны кантэкст, вясной 1989-га ў Варшаве адбыўся грамадскі круглы стол. Павел Кудзюкін
Але паводле іншым ацэнак, «галоўным бенефіцыярам ваеннага рэжыму быў апарат ПАРП», і задача WRON складалася менавіта ў захаванні ўлады партыйнай наменклатуры.
За перыяд ваеннага становішча 1981—1983 гадоў загінулі больш за 100 актывістаў польскай апазіцыі (часцей за ўсё гаворыцца пра 115 дакументальна пацверджаных выпадкаў ).
Кіруючы рэжым страціў забітым 1 чалавека — сяржанта міліцыі Здзіслава Караса. Сяржант Карас загінуў 18 лютага 1982 ў сутычцы з падлеткамі з антыкамуністычнай арганізацыі Узброеныя сілы польскага падполля (SZPP). Пры гэтым SZPP не была звязана з прафаб'яднаннем, падпольныя структуры «Салідарнасці» адмежаваліся ад гэтай акцыі, выступаючы супраць гвалтоўных метадаў барацьбы.
Планавалася, што 10 лідараў «Салідарнасці» — Анджэй Гвязда, Марыян Юрчык, Ян Рулеўскі, Анджэй Разплахоўскі, Караль Мадзялеўскі, Яцак Курань, Адам Міхнік, Гжэгаж Палька, Сяверын Яворскі, Генрык Вуец — будуць аддадзены пад суд. Аднак у канчатковым выніку ўлады вырашылі адмовіцца ад судовага працэсу над імі. 17 ліпеня 1986 года ўрадам Польшчы быў прыняты закон аб амністыі, у перыяд да 21 лютага 1987 года ім скарысталіся 1200 удзельнікаў антыўрадавых выступленняў (з якіх 225 адбывалі пакаранне ў месцах зняволення).
Але ў цэлым «Салідарнасць» здолела арганізаваць эфектыўныя падпольныя структуры і працягвала дзейнічаць. Лех Валенса выбраў на час тактыку пасіўнага супраціўлення, добра знаёмую палякам з часоў падзелу краіны. Яскравай праявай працягу падпольнай дзейнасці нават ў гэты час быў сістэматычны выпуск перыядычных выданняў, улётак і бюлетэняў. Падпольны прафсаюз падтрымлівала Каталіцкая царква, якая захавала моцныя пазіцыі ў польскім грамадстве.
Ваеннае становішча нанесла моцны ўдар па «Салідарнасці», падоўжыла ўладу ПАРП, але не змагло пераадолець грамадскага супраціўлення і не прадухіліла крах сістэмы. Пераважная большасць польскага грамадства ўспрымала WRON як варожую сілу, якая адстойвае ўладу і прывілеі наменклатурнай бюракратыі. Гэта ў поўнай меры праявілася ў канцы 1980-х гадоў, калі новы ўздым масавага страйкавага руху вымусіў улады да перамоў у Магдаленцы, затым да правядзення Круглага стала, і ў выніку прывёў да падзення рэжыму ПАРП.
Сучасныя ацэнкі
У 1991—2008 гадах Ярузельскага, Кішчака, Сівіцкага, Тучапскага, іншых членаў WRON, Дзяржрады ПНР і ЦК ПАРП неаднаразова спрабавалі прыцягнуць да суда за ўвядзенне ваеннага становішча. У снежні 1991 года адпаведную прапанову ад імя парламенцкага клуба Канфедэрацыі незалежнай Польшчы ўнёс дэпутат сойма Мірослаў Левандоўскі. Аднак разгляд праекта зацягнулася і не было завершана ў тэрмін паўнамоцтваў тагачаснага складу сойма. У 1996 годзе сойм новага складу — з перавагай «пост-ПАРП» вырашыў спыніць разгляд.
У сакавіку 2006 года Інстытут нацыянальнай памяці (IPN) прад'явіў абвінавачанне ў дачыненні да групы членаў WRON, Дзяржаўнага савета і палітбюро ЦК ПАРП, перш за ўсё Ярузельскага, Кішчака і Кані. Абвінавачваныя характарызаваліся як лідары «арганізаванай узброенай злачыннай групы». У красавіку 2007 года быў ініцыяваны судовы працэс. Першапачаткова варшаўскі суд адхіліў заключэнне IPN, спасылаючыся на недаўлік у абвінавачванні палітычнай сітуацыі 1981 года і пагрозы савецкай інтэрвенцыі. IPN абскардзіў адхіленне, і ў верасні 2008 пачаўся разгляд у Варшаўскім акруговым судзе. Аднак працэс не быў даведзены да вердыкта па ўзросце і стане здароўя абвінавачваных.
Мель (Венета)
Мель (Mel) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Венета, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Белуна.
Насельніцтва складае 6216 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 73 чал./км². Займае плошчу 86 км². Паштовы індэкс — 32026. Тэлефонны код — 0437.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Жанто
Жанто — (Lac Gentau) — возера ў Францыі. Возера размешчана французскіх Пірэнеях на вышыні 1947 м над узроўнем мора.
Максімальная глыбіня складае 20 м. Плошча паверхні 0,093 км². Папулярны турыстычны аб’ект.
Завочны факультэт БДТУ
Завочны факультэт — адзін з факультэтаў Беларускага дзяржаўнага тэхналагічнага ўніверсітэта.
Гісторыя
Падрыхтоўка спецыялістаў без адрыву ад вытворчасці вядзецца ў БДТУ з 1949 года. Усяго за гады свайго існавання на факультэце завочнай адукацыі было падрыхтавана звыш 22 тысяч спецыялістаў для лясной, дрэваперапрацоўчай, хімічнай і іншых галін.
У наш час факультэт завочнай адукацыі з’яўляецца самым шматлікім у БДТУ. На факультэце навучаецца каля 2 000 студэнтаў па 13 спецыяльнасцях на першай ступені і каля 100 магістрантаў па 22 спецыяльнасці на другой ступені вышэйшай адукацыі.
На факультэце навучаюцца студэнты з замежных краін. Сярод студэнтаў-замежнікаў — прадстаўнікі Узбекістана, Туркменістана, Расіі. Навучальную і выхаваўчую працу са студэнтамі-завочнікамі арганізуюць 47 кафедраў універсітэта і 560 выкладнікаў, з якіх 65 % маюць навуковую ступень і званне.
Нацыянальны цэнтр касмічных даследаванняў
Нацыянальны цэнтр касмічных даследаванняў (Centre National d'Études Spatiales, CNES) — французскае касмічнае агенцтва. Заснавана пры Шарле Дэ Голе ў 1961 годзе. Штаб-кватэра знаходзіцца ў Парыжы. У мінулым CNES таксама адказвала за падрыхтоўку французскіх касманаўтаў, аднак у 2001 годзе гэтыя абавязкі перайшлі ЕКА.
CNES таксама выкарыстоўвае Куру ў Французскай Гвіяне як асноўны касмадром, які быў пабудаваны ў 1969 годзе.
Таропава (Навадугінскі раён)
Таропава (Торопово) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Дняпроўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Сіндром дэфіцыту ўвагі і гіперактыўнасці
Сіндром дэфіцыту ўвагі і гіперактыўнасці (СДУГ) — парушэнне нервовага развіцця, якое характарызуецца празмернай няўважлівасцю, гіперактыўнасцю і імпульсіўнасцю, якія з’яўляюцца паўсюднымі, перашкаджаюць у розных кантэкстах і ў некаторых выпадках не адпавядаюць узросту.
Аляксандр Мінін
Аляксандр Мінін:
Бараўцы (станцыя)
Бараўцы́ (, Боровцы)  — станцыя Баранавіцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчана ў вёсцы Бараўцы; на лініі Баранавічы — Ваўкавыск, паміж п.п. Лакаматыўнае Дэпо і Прыазёрны.
Сіануквіль
Сіану́квіль (ក្រុងព្រះសីហនុ) — горад на поўдні Камбоджы. Буйны турыстычны, прамысловы і транспартны цэнтр краіны. Насельніцтва (2008 г.) - 199 902 чал.
Сіануквіль быў заснаваны ў 1960 г. як партовы горад на поўдні незалежнай Камбоджы. Названы ў гонар караля Нарадома Сіанука. У 1971 - 1993 гг. меў назву Кампонгсаам.
Асноўныя галіны эканомікі — транспартная сфера, перапрацоўка сельскагаспадарчай прадукцыі, рыбалоўства. У Сіануквіле дзейнічае глыбокаводны порт, спраектаваны французскімі спецыялістамі, міжнародны аэрапорт. Шаша Сіануквіль — Пнампень, пабудаваная ў падарунак Камбоджы ўрадам ЗША, лічыцца адной з найлепшых у краіне. З канца XX ст. развіваецца пляжны турызм.
У Сіануквіле знаходзіцца адна з афіцыйных рэзідэнцый манарха Камбоджы.
Саксонія
Саксонія ў розныя этапы сваёй гісторыі мела розныя статусы і геаграфічнае становішча.
Верхняя Саксонія
Ніжняя Саксонія
Саксонія-Анхальт
Саксонія, Цюрынгія, Саксонія-Анхальт
IC 399
IC 399 — галактыка тыпу IB у сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
NGC 664
NGC 664 (іншыя абазначэнні — UGC 1210, MCG 1-5-29, ZWG 412.23, IRAS01411+0358, PGC 6359) — спіральная галактыка (Sb) у сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Дземенка (рака)
Дземенка, Дзяменка — рака ў Жыткавіцкім раёне Гомельскай вобласці. Даўжыня 10 км. Бярэ пачатак у балотах на поўнач ад вёскі Вятчын. Упадае ў возера Чырвонае. Рэчышча на працягу 7 км ад вусця каналізаванае.
Лукоўскі павет
Лукоўскі павет (Powiat łukowski) — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Люблінскага ваяводства. Утвораны ў 1999 годзе. Цэнтр павета — горад Лукаў. Займае плошчу 1394,09 км². Насельніцтва павета складае 108 тыс. чалавек (на 2018 год).
Уследнева
Уследнева (Уследнево) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Дняпроўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Гадзіна
Гадзі́нa — адзінка вымярэння часу.
Гістарычна асноўнай адзінкай для вымярэння інтэрвалаў часу былі суткі (часта кажуць «дзень»), роўныя перыяду абарачэння Зямлі вакол сваёй восі. У выніку дзялення сутак на меншыя інтэрвалы дакладнай даўжыні ўзніклі гадзіны, хвіліны і секунды. У сутках 24 гадзіны, кожная гадзіна дзеліцца на 60 хвілін, а кожная хвіліна — на 60 секунд.
Скарачаецца малой літарай «г». Напрыклад: «''3 г. 5 хв.''»
Інстытут малекулярнай і атамнай фізікі НАН Беларусі
{{Картка інстытута }} Інстытут малекулярнай і атамнай фізікі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі (ІМАФ НАНБ) быў утвораны ў 1992 годзе на аснове дзесяці лабараторый Інстытута фізікі імя Б. І. Сцяпанава НАН Беларусі, якія спецыялізаваліся галоўным чынам у вобласці спектраскапіі і фізікі плазмы. У 2007 годзе ІМАФ быў расфарміраваны, а ягоныя лабараторыі і аддзелы ўвайшлі ў склад Інстытута фізікі.
Навуковыя кірункі
Асноўнымі кірункамі навуковай дзейнасці інстытута з’яўляліся:
Сонечнае зацьменне 15 сакавіка 1877 года
Сонечнае зацьменне 15 сакавіка 1877 года — частковае сонечнае зацьменне 147 сараса.
Зацьменне мела велічыню 0,2917 і дасягнула свайго максімуму ў 02:38:09 UTC у пункце з каардынатамі 61° пн. ш. 57° у. д..
Зацьменне 15 сакавіка 1877 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1877 годзе і 186-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 17 верасня 1876 года, наступнае — 9 жніўня 1877 года.
Капліца-пахавальня Юліі Дзяконскай
Гісторыя
У шлюбе было двое сыноў: Казімір (пам. 1913) і Юліян (пам. 1914).
Архітэктура
Кампактны прамавугольны ў плане будынак накрыты 2-схільным дахам. На галоўным фасадзе 3-вугольны шчыт завершаны 4-граннай вежачкай з пакатым пакрыццём. Уваход і ніша над ім, бакавыя аконныя праёмы стральчатыя. Сцены атынкаваны з украпінамі дробнага друзу, на шэрым фоне якога вылучаюцца пабеленыя вертыкальныя і гарызантальныя цягі, ліштвы праёмаў. Памяшканне перакрыта плоскай столлю на падугах.
Людміла Фёдараўна Андзілеўка
Людміла Фёдараўна Андзілеўка (нар., , Віцебская вобласць) — беларуская пісьменніца, празаік, мастачка ў жанры наіў.
Біяграфія
Нарадзілася ў 1958 годзе ў горадзе Глыбокае. Вучылася ў Глыбоцкай школе № 1. З 1973 па 1977 гады вучылася ў Наваполацку ў музычным вучылішчы, з 1984 па 1989 гады — у Інстытуце культуры ў Мінску. З 1977 па 2007 гады працавала ў дзіцячай музычнай школе гарадскога пасёлка Падсвілле Глыбоцкага раёна Віцебскай вобласці — выкладчыкам, дырэктарам школы, кіраўніком аркестра баянаў.
Творчасць
Дэбютавала падборкай апавяданняў «Абразкі» («ЛіМ», 4.3.1994, з прадмовай Юрася Свіркі). Друкавалася ў рэспубліканскіх выданнях: «Маладосць», «ЛіМ», «Беларусь», «Нёман» і іншых. Першая кніга прозы «Проста ноч на дварэ» (1998) мела шмат водгукаў у друку («ЛіМ» за 5.3.1999 Лявона Юрчыка, «Беларусь» 1999 Янкі Сіпакова; Радыё «Свабода» «Кнігі для дарожнага чытва» Таццяны Барысік і іншых).
У 2002 годзе прынята ў Саюз беларускіх пісьменнікаў.
Таксама аўтарка кніг прозы «Гэта ты» (2013; мела водгукі, у т.л. на Радыё «Свабода» у 2014 Таццяны Барысік), «Паляванне на музу» (2015), кнігі для дзяцей і дарослых «Ключ у боціку» (2017), кнігі апавяданняў «Няхай выбачае юнацтва» («Кнігазбор», 2020), кнігі апавяданняў, кінасцэнарыя кароткаметражнага фільма, лібрэта оперы памяці Язэпа Драздовіча «Эфект плацэба» (2022).
Таксама Людміла Андзілеўка з 1989 года стварае жывапісныя работы ў жанры наіў. Удзельніца раённых, абласных, рэспубліканскіх і міжнародных выстаў, у т.л. у Маскоўскім музей наіўнага мастацтва (2007), «Фэстнаіў» (Масква, 2010), у Ульянаўску, Волагдзе, Пскове. Удзельніца фестываляў народнай творчасці, з гэтай нагоды з’яўляліся водгукі ў друку («Мастацтва», 2009, Людміла Вакар; «Райскі сад» у «Мастацтва insita», 2013, Людміла Вакар). У красавіку 2018 года адбылася персанальная выстава ў Палацы культуры ветэранаў (Мінск) пад назвай «Ахвярам Чарнобыля прысвячаецца».
12.02.2020 года Навукова-метадычная Рада Міністэрства культуры Беларусі надала інсітнаму мастацтву Віцебшчыны статус нематэрыяльнай культурнай спадчыны. Шыфр дзяржаўнага спіса 23БК000140, Пратакол № 04/01-02/2. Прозвішча Л. Ф. Андзілеўка ўнесена ў апісанне ідэнтыфікацыі элемента (як носьбіт) Пастановай Міністэрства культуры ад 20.02.2020 РБ № 15.
Яўген Ігаравіч Сакута
Яўген Сакута (нар., ) — беларускі футбаліст, паўабаронца дзяржынскага «Арсенала».
Клубная кар’ера
Выхаванец гродзенскай СДЮШАР «Нёман», у пачатку 2015 года далучыўся да Акадэміі АБФФ. Па заканчэнні навучання ў ліпені 2017 года вярнуўся ў «Нёман», дзе стаў выступаць за дубль. У ліпені 2018 года быў аддадзены ў арэнду ў «Смаргонь», дзе правёў 6 матчаў у Першай лізе. Па заканчэнні сезона ў лістападзе 2018 года пакінуў смаргонскі клуб.
У 2019—2020 гадах гуляў за дубль «Нёмана», у ліпені 2020 года быў арандаваны пінскай «Хваляй», дзе чаргаваў выхады ў стартавым складзе і на замену. У сакавіку 2021 года падоўжыў кантракт з «Нёманам» на два гады і на правах арэнды далучыўся да бабруйскай «Белшыны». У бабруйскай камандзе пераважна выхадзіў на замену, дапамог «Белшыне» па выніках сезона 2021 вярнуцца ў Вышэйшую лігу.
Міжнародная кар’ера
У кастрычніку 2018 года гуляў за юніёрскую зборную Беларусі (да 19 гадоў) у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Еўропы.
Дземенка
Назву Дзе́менка маюць:
Новае Сяло (Смаргонскі раён)
Но́вае Сяло́ (, Новое Село) — вёска ў Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавета.
Да 2016 года вёска ўваходзіла ў склад Войстамскага сельсавета.
Манькавічы (Пастаўскі раён)
Ма́нькавічы (, Маньковичи) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Юнькаўскага сельсавета.
Да 17 мая 1985 года вёска ўваходзіла ў склад Савіцкага сельсавета.
Саву (мора)
Саву — міжастраўное мора Ціхага акіяна паміж астравамі Флорэс, Сумба і Тымор Малайскага архіпелага. Плошча 35 тыс. км², сярэдняя глыбіня 1683 м, найбольшая 3475 м. Тэмпература вады на паверхні ад 26 °C у жніўні да 28° С у лютым, у дна каля 3 °C. Салёнасць каля 34 ‰. У цэнтральнай частцы — катлавіна Саву (больш за 3000 м).
Уборкі (Смалявіцкі раён)
Убо́ркі (, Уборки) — былая вёска ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці.
У 2008 годзе ўвайшла ў склад Смалявіч.
Барок (прыпыначны пункт)
Баро́к (, Борок)  — прыпыначны пункт Гомельскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Добрушскім раёне Гомельскай вобласці. Размешчаны за 2,2 км на паўночны захад ад вёскі Івакі; на лініі Куток — Гомель, паміж прыпыначным пунктам Івакі і прыпыначным пунктам Насовічы.
Антрапаніміка
Антрапаніміка (ад ἄνθρωπος «чалавек» і «імя») — раздзел анамастыкі, які вывучае імёны, прозвішчы, імёны па бацьку, псеўданімы і пад.
Прадмет антрапанімікі
Антрапаніміка даследуе:
Антрапаніміка таксама вырашае ўласна практычныя праблемы:
Развіццё антрапанімікі
Антрапаніміка, разам з тапанімікай, вылучылася ў асобную галіну анамастыкі ў 1960—1970-х гг. Да гэтага ў навуковых працах на азначэнне антрапанімікі часта ўжываўся тэрмін «анамастыка».
У 1960-х пачалося сістэмнае навуковае вывучэнне беларускіх антрапонімаў. З’явіліся працы Мікалая Бірылы:
NGC 665
NGC 665 (іншыя абазначэнні — UGC 1223, MCG 2-5-19, ZWG 437.19, PGC 6415) — лінзападобная галактыка (S0) у сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Усцініха (Навадугінскі раён)
Усцініха (Устиниха) — вёска ў Навадугінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Дняпроўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Allium pseudostamineum
Allium pseudostamineum — від травяністых раслін сямейства ; распаўсюджаны ў Сірыі і Ізраілі.
Апісанне
Расліна характарызуецца пурпурнымі ўнутранымі абалонкамі цыбуліны.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны на гары Гермон ў Сірыі і Ізраілі; неабходныя далейшыя даследаванні адносна магчымага распаўсюджання ў Ліване.
Расце на абочынах дарог і на адкрытых, сонечных скалістых схілах, у адкрытым дубовым лесе і субальпійскай расліннасці.
Аспітале-дзі-Кадорэ
Аспітале-дзі-Кадорэ (Ospitale di Cadore) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Венета, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Белуна.
Насельніцтва складае 365 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 9 чал./км². Займае плошчу 40 км². Паштовы індэкс — 32010. Тэлефонны код — 0437.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
IC 400
IC 400 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) у сузор’і Заяц.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сяргей Восіпавіч Прытыцкі
Сярге́й Во́сіпавіч Прыты́цкі (1 лютага 1913, в. Гаркавічы, цяпер Падляскае ваяводства, Польшча — 13 чэрвеня 1971, Мінск) — палітычны дзеяч Заходняй Беларусі і БССР.
Nightmare (альбом)
«Nightmare» — пяты студыйны альбом гурта «Avenged Sevenfold», выдадзены ў 2010 годзе. Першы альбом гурту без The Rev’а — бубнача з арыгінальнага складу, аднаго з заснавальнікаў групы. Ён памёр 28 снежаня 2009 года. Пасля яго смерці засталося некалькі дэмазапісаў песень для новага альбома, над якім ён актыўна працаваў. Гэты матэрыял быў выкарыстаны ўжо пры студыйным запісу і звядзенні альбома: напрыклад, у песні «Fiction» выкарыстаны яго вакал. Сесійным бубначом пры запісе матэрыялу быў Mike Portnoy з «Dream Theater» (ён з’яўляўся адным з куміраў The Rev’а, і быў запрошаны групай у лютым 2010 года). Альбому быў прысвоены статус залатога ў ЗША. Па стане на жнівень 2013 у Злучаных Штатах было прададзена копій альбома.
Выканаўцы
Avenged Sevenfold Запрошаныя музыкі
Сяргей Восіпавіч Прытыцкі
Біяграфія
У маладым узросце Сяргей Прытыцкі ўступае ў Камуністычны саюз моладзі Заходняй Беларусі (КСМЗБ). Сакратар Крынкаўскага раённага камітэта КСМЗБ (з 1931). Сакратар Гродзенскага акруговага камітэта КСМЗБ. У 1933—1934 гадах сябра Слонімскага акруговага камітэта КСМЗБ. Кіраваў стачкамі лясных рабочых. Першы раз быў арыштаваны польскімі ўладамі ў 1933 годзе. У 1934—1935 гадах навучаўся ў партыйнай школе КПЗБ у Менску. З 1935 года сакратар Слонімскага акруговага камітэта КСМЗБ.
Вызвалены з турмы ў верасні 1939 года ў выніку Паходу Чырвонай Арміі ў Заходнюю Беларусь і Украіну. Выбраны дэпутатам Народнага схода Заходняй Беларусі, дзе выступіў з дакладам. На 5-й сесіі Вярхоўнага Савета СССР Прытыцкі як сябра Паўнамоцнай камісіі Народнага схода выступіў з заявай пра ўключэнне Заходняй Беларусі ў склад СССР і ўз’яднанне яе з БССР.
У 1939—1941 гадах намеснік старшыні Беластоцкага аблвыканкама ў БССР. У чэрвені—жніўні 1941 года ўдзельнічаў у стварэнні абарончых збудаванняў вакол Магілёва, у фармаванні апалчэння ў Гомелі. Са жніўня 1941 года на фронце. У 1942—1944 гадах другі сакратар ЦК ЛКСМБ, начальнік Польскага штаба партызанскага руху.
У 1949—1952 і ў 1953—1962 гадах першы сакратар Гродзенскага, Баранавіцкага, Маладзечанскага абкамаў КПБ. 1960—1962 гадах — першы сакратар Мінскага абласнога камітэта КПБ. У 1962—1968 гадах сакратар ЦК КПБ, старшыня партыйна-дзяржаўнага кантролю ЦК КПБ і СМ БССР, намеснік старшыні Савета Міністраў БССР. З 22 студзеня 1968 года па 13 чэрвеня 1971 года Старшыня Прэзідыума Вярхоўнага Савета БССР і намеснік старшыні Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР.
Сябра ЦК КПБ з 1949 года, сябра ЦК КПСС з 1961 года. Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР і БССР з 1940 года.
Пахаваны на Усходніх могілках у Мінску.
Ушанаванне памяці
Яго імем названыя вуліцы ў Мінску, Гродне, Баранавічах, Маладзечне, сквер у Мінску.
У Мінску на доме № 4 па Бранявым завулку ў 1971 годзе ўстаноўлена мемарыяльная дошка (бронза, граніт; скульптар Генадзь Мурамцаў).
Сяргей Прытыцкі быў прататыпам галоўнага героя Андрэя Мяцельскага ў мастацкім фільме «Чырвонае лісце» (1958).
Міськія
Мі́ськія (, Миськие) — вёска ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Юнькаўскага сельсавета.
Watch Docs
«Watch Docs» — міжнародны фестываль па правах чалавека, першыя паказы якога адбыліся ў 2001 годзе ў Варшаве і які штогод збірае на сваіх пляцоўках гледачоў і удзельнікаў з усяго свету, каб прыцягнуць увагу да найбольш актуальных падзей сучаснасці і стварыць прастору для іх абмеркавання.
У Беларусі
«Watch Docs Belarus» з’явіўся ў Мінску ў 2015 годзе намаганнямі аднадумцаў і валанцёраў. Адбыўся двойчы, паказаны фільмы сусветна вядомых рэжысёраў, праведзены гутаркі са стваральнікамі і галоўнымі героямі стужак, а таксама экспертамі па актуальных праблемах: іслам у сучасным свеце, лічбавая бяспека, залежнасці падлеткаў, праца праваабаронцаў у Беларусі, падзеі ва Украіне.
Палянка (Смаргонскі раён)
Паля́нка (, Полянка) — хутар у Смаргонскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішнеўскага сельсавета.
Да 15 мая 1978 года хутар уваходзіў у склад Міцкевіцкага сельсавета, да 31 мая 2016 года — у склад Войстамскага сельсавета.
Нявер’е Фамы
Нявер'е Фамы - эпізод Новазапаветняга апавядання, калі адзін з вучняў Ісуса Хрыста, Фама адмовіўся верыць, што ўваскрослы Хрыстос аб'явіўся дзесяці іншым апосталам, пакуль ён сам не ўбачыць і дакранецца да ранаў, атрыманых Ісусам на крыжы.
Падзея шырока адлюстроўвалася ў мастацтве, эпізод з нявер'ем Фамы пачаў часта паказваецца як мінімум з 5-га стагоддзя, з яго выявай адлюстроўвае спектр багаслоўскіх інтэрпрэтацый.
Сэнс падзеі выкарыстоўваецца ў паўсядзённым жыцці, тэрмін Фама няверуючы азначае чалавека, які упарта адмаўляецца верыць у падзеі ці факты, якія шырока прызнаны іншымі людзьмі.
Біблейскае апавяданне
Эпізод запісаны толькі ў Евангеллі ад Яна, і адсутнічае ў сінаптычных Евангеллях. Згодна Яна 20:24-29:
Каментатары адзначаюць, што Ян пазбягае апісання, ці Фама на самай справе "дакрануўся" да рукі Хрыста. Да Рэфармацыі звычайна лічылася і адлюстроўвалася ў мастацкіх малюнках, што Фама зрабіў так, у той час як пратэстанцкія пісьменнікі часта думалі, што ён не рабіў. Каталіцкая інтэрпрэтацыя была, што, хоць Ісус сцвярджае перавагу тых, хто мае веру без рэчыўных доказаў, Ён тым не менш гатовы паказаць Фаме сваю рану, і даць яму адчуць Яго. Гэта было выкарыстана багасловамі для заахвочвання выкарыстання фізічных адчуванняў, такіх, як паломніцтва, пашана да мошчаў і рытуалаў для ўмацавання хрысціянскіх вераванняў. Пратэстанцкія тэолагі ж падкрэслівалі словы Ісуса пра перавагу веры.
Адлюстраванне ў мастацтве
У мастацтве гэтая тэма нявер’я апостала Фамы шырока адлюстоўвалася па меншай меры ў пачатку 6-га стагоддзя, калі яна з’яўляецца ў мазаіках на базыліцы Сант-Нуово ў Равене і на ампулах Монца. У гэтых малюнках, як пазней і ў стылі барока, як правіла, намалявы момант, калі Фама ставіць пальцы ў бакі Ісуса. Выявы выкарыстоўваліся, каб падкрэсліць важнасць фізічных досведаў і доказаў для верніка. Равенская мазаіка апісвае Ісуса, Які падняў руку высока, каб раскрыць рану ў баку, яго поза часта такая, што раны на яго руках таксама можна ўбачыць, і часта таксама і раны на нагах.
Тэма атрымала асаблівую папулярнасць у мастацтве Контррэфармацыі як зацвярджэнне каталіцкай дактрыны супраць пратэстанцкай адмовы ад каталіцкіх практык. У каталіцкай інтэрпрэтацыі, хоць Ісус сцвярджае перавагу тых, хто мае веру без рэчыўных доказаў, Ён тым не менш гатовы паказаць Фаме Сваю рану, і даць яму адчуць Яго. Нявер’е святога Фамы Караваджа (каля 1601—1602) у цяперашні час з’яўляецца самым вядомым малюнкам (у якім Фама незвычайна паказаны справа ад Ісуса), але ёсць і многія іншыя, асабліва ў Утрэхтскія караваджысты, чый жывапіс быў у пратэстанцкім асяроддзі. Сцэну намалявалі таксама Рэмбрандт і Рубенс.
Чорны Лес (Смалявіцкі раён)
Чо́рны Лес (, Чёрный Лес) — вёска ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Жодзінскага сельсавета.
Да 28 ліпеня 1966 года вёска ўваходзіла ў склад Пліскага сельсавета, да 2008 года — знаходзілася ў раённым падпарадкаванні.
Сан-Педра-дэ-ла-Рока
Крэпасць Сан-Педра-дэ-ла-Рока (Castillo de San Pedro de la Roca) або Кастыльё-дэль-Мора (Castillo del Morro) — абарончае збудаванне, пабудаванае ў сярэдзіне XVII стагоддзя для аховы бухты горада Сант'яга-дэ-Куба. Уваходзіць у спіс Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА.