cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ганна Сямёнаўна Кобрынская
Біяграфія
Паходзіла з княжацкага роду Кобрынскіх герба «Пагоня». Дачка Сямёна Раманавіча. У 1481 годзе выдадзена замуж за князя Фёдара Уладзіміравіча Бельскага, які пасля шлюбу ўцёк у Маскоўскую дзяржаву з-за выкрыцця яго ўдзелу ў змове супраць Казіміра IV. Да 1502 года выйшла замуж за Венцлава (Вацлава) Станіслававіча Косцевіча. 3 1512 года трымала Кобрынскае княства, якое пасля яе смерці перайшло да мужа.
Падсцяпное (Паўладарская вобласць)
Падсцяпное — сяло ў Паўладарскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Зарынскай сельскай акругі. Код КАТА — 556045400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 227 чалавек (113 мужчын і 114 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 274 чалавекі (132 мужчыны і 142 жанчыны).
Кам’янка (Шацкі раён)
Кам’янка (Ка́м'янка) — вёска ў Шацкім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Back to December (песня Тэйлар Свіфт)
«Back to December» (бел. «Назад у снежань») — другі сінгл амерыканскай кантры спявачкі Тэйлар Свіфт у падтрымку яе трэцяга студыйнага альбома «Speak Now», выпушчаны 15 ноября 2010 пад лэйблам Big Machine. Песня была напісана самой спявачкай, а саспрадзюсарам стаў Натан Чэпман. Сінгл увайшоў у дзесятку лепшых хітоў у Канадзе, дзе мае залаты статус, і ЗША, дзе стаў двойчы плацінавым.
Інфармацыя
«Back to December», як і ўсе 14 трэкаў з альбома «Speak Now», Тэйлар Свіфт напісала самастойна. Яна таксама стала сапрадзюсарам разам з Натанам Чэпманам. Першапачаткова песня з’яўлялася прома-сінглам, але 15 лістапада 2010 афіцыйна выйшла як другі сінгл у падтрымку альбома. Кампазіцыя прысвечана аднаму з каханых Тэйлар — акцёру Тэйлару Лотнеру, вядомаму по сазе Змярканне.
Песня атрымала станоўчыя водгукі музычнай крытыкі і інтэрнэт-выданняў: "Rolling Stone", Slant Magazine , "Roughstock" , "The Oxonian Review" , "New York Post" , Sputnikmusic , Engine 145 , Country Universe.
У выніковым гадавым кантры-чарце Hot Country Songs 2011 года песня апынулася на месцы № 38 і дасягнула пазіцыі № 74 у мультыжанравым амерыканскім хіт-парадзе Bilboard Hot 100. Гэта адзіная песня з альбома «Speak Now», якая ўвайшла ў выніковы гадавы чарт таго года. Да лістапада 2014 года наклад «Back to December» дасягнуў 1,9 мільёнаў копій у ЗША і каля 40 тысяч — у Канадзе.
Кліп быў зняты ў снежні 2010 года і выпушчаны 3 студзеня 2011 года. Рэжысёрам выступіў Ёан Лімойн.
Патаемнае пасланне — «Tay» (бел. «Тэй» — вытворная форма імя "Тэйлар").
Аляксандр Адамавіч Грахоўскі
Аляксан́др Ада́мавіч Грахо́ўскі (, в. Дубрава, Гомельская вобласць, Беларуская ССР — , г. Гомель) — беларускі савецкі партыйны і дзяржаўны дзеяч, першы сакратар Гомельскага абкама КП Беларусі (1989—91), старшыня Гомельскага аблвыканкама (1985—89).
Біяграфія
У 1968 годзе завочна скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію (інжынер-механік сельскай гаспадаркі), у 1981 годзе — Акадэмію грамадскіх навук пры ЦК КПСС.
З 1989 г. — першы сакратар Гомельскага абкама. З 1990 г. — старшыня Гомельскага аблсавета.
Член ЦК КПСС (1990—1991). Народны дэпутат СССР ад Рэчыцкага нацыянальна-тэрытарыяльнай выбарчай акругі № 88 Беларускай ССР.
Чарнобыльская катастрофа
Аляксандр Грахоўскі на другі дзень пасля катастрофы накіраваўся ў горад Прыпяць для высвятлення сапраўдных абставінаў таго, што здарылася. Вярнуўшыся з Украіны, старшыня аблвыканкама пад асабістую адказнасць распарадзіўся эвакуіраваць з бліжэйшых да станцыі вёсак цяжарных жанчын і дзяцей. Іх вывозілі ў санаторыі і піянерскія лагеры вобласці.
30 красавіка Грахоўскі правёў закрытае пасяджэнне выканкама, пасля якога былі дадзены першыя выразныя рэкамендацыі раёнам 30-кіламетровай зоны: абмежаваць знаходжанне дзяцей па-за памяшканняў, правесці герметызацыю калодзежаў, перавесці малочныя статкі на стойлавае ўтрыманне, забяспечыць іх кармамі з чыстых раёнаў і шэраг іншых.
Ушанаванне памяці
У Хойніках адна з вуліц носіць імя Аляксандра Грахоўскага, усталяваны мемарыяльныя дошкі ў гарадах Гомель (на будынку Гомельскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта) і Хойнікі.
Спінонэ-аль-Лага
Спінонэ-аль-Лага (Spinone al Lago) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бергама.
Насельніцтва складае 970 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 970 чал./км². Займае плошчу 1 км². Паштовы індэкс — 24060. Тэлефонны код — 035.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Carlo.
Яўген Мікалаевіч Паўловіч
Яўген Мікалаевіч Паўловіч (, г.п., Пухавіцкі раён, Мінская вобласць, БССР) — беларускі ,. Заслужаны артыст Беларусі (1970).
Біяграфія
Скончыў у 1959 годзе Беларускае харэаграфічнае вучылішча, у 1980 годзе Мінскі інстытут культуры. У 1959—1979 гадах саліст, з 1981 рэжысёр оперы Дзяржаўнага тэатра оперы і балета Беларусі, з 1984 года выкладчык Беларускай акадэміі музыкі, з 1995 года дацэнт.
Творчасць
Танцу Паўловіча былі ўласцівы строгае следаванне патрабаванням класічнай формы, мяккая лірычная манера. Сярод лепшых партый: Альберт («Жызэль» А. Адана), Зігфрыд, Дэзірэ і Блакітная птушка («Лебядзінае возера», «Спячая прыгажуня» П. Чайкоўскага), Юнак («Шапеніяна» на музыку Ф. Шапена), Рамэа, Прынц («Рамэа і Джульета», «Золушка» С. Пракоф'ева), Вацлаў («Бахчысарайскі фантан» Б. Асаф'ева), Гармодый («Спартак» А. Хачатурана). У опернай студыі Акадэміі музыкі паставіў оперы «Алеся» Я. Цікоцкага, «Сельскі гонар» П. Масканьі, «Шукальнікі жэмчугу» Ж. Бізэ і інш., кампазіцыю «Мая Кармэн» па оперы «Кармэн» Бізэ.
Аляксей Вайцешык
Аляксей Вайцешык (нар. ) — беларускі гандбаліст, левы паўсярэдні.
Таўнсенд
Таўнсенд - прозвішча.
Кашары (Шацкі раён)
Кашары (Коша́ри) — вёска ў Шацкім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Зборная Латвіі па хакеі з шайбай
Зборная Латвіі па хакеі з шайбай (Latvijas hokeja izlase) — мужчынская нацыянальная каманда, якая прадстаўляе Латвію на чэмпіянаце свету па хакеі з шайбай. Каманда знаходзіцца пад кантролем Федэрацыі хакея Латвіі (латыш. Latvijas Hokeja Federācija). Галоўным трэнерам зборнай зараз з'яўляецца Харыйс Вітоліньш.
У 1932 годзе ўпершыню выступіла на чэмпіянаце Еўропы, на якім заняла перадапошняе 8 месца, апярэдзіла каманду Румыніі, выйграўшы ў яе з лікам 3:0. Найвышэйшых вынікаў да ўваходжання ў склад СССР латвійская каманда дасягнула на чэмпіянатах свету 1938 і 1939, заняўшы 10 месца з 14.
У сучаснай гісторыі каманда дабілася добрых вынікаў на чэмпіянатах свету ў 1997, 2000, 2004, 2009, 2018 гадах і зімовых Алімпійскіх гульнях 2014, дайшоўшы да 1/4 фіналу. У 2023 годзе зборная Латвіі па хакеі з шайбай выйграла на чэмпіянаце свету бронзавыя медалі і ўпершыню стала прызёрам сусветнага першынства.
Усцінавічы (Вілейскі раён)
Усці́навічы (, Устиновичи) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Крывасельскага сельсавета.
Зарэчча (Чабатовіцкі сельсавет)
Размяшчэнне
У 23 км на поўдзень ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 50 км ад Гомеля.
Усцінавічы (Вілейскі раён)
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Куранецкага сельсавета.
Зарэчча (Чабатовіцкі сельсавет)
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Жлобін — Гомель. Планоўка складаецца з прамалінейнай, блізкай да шыротнай арыентацыі вуліцы, забудаванай двухбакова драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Заснавана напачатку XX стагоддзя перасяленцамі з суседніх вёсак. У 1929 годзе арганізаваны калгас. У 1959 годзе ў складзе саўгаса «Чабатовічы» (цэнтр — вёска Чабатовічы).
Красны Бір
Красны Бір (Кра́сний Бір) — вёска ў Шацкім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Ліскаўскі сельсавет (Рэчыцкі раён)
Лі́скаўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэчыцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2011 г. вёска) Ліскі.
NGC 5891
NGC 5891 (іншыя абазначэнні — MCG -2-39-15, IRAS15134-1118, PGC 54491) — галактыка ў сузор’і Шалі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ліскаўскі сельсавет (Рэчыцкі раён)
Гісторыя
29 студзеня 1964 года ўтвораны зноў у складзе Рэчыцкага раёна Гомельскай вобласці з часткі Бабіцкага сельсавета, у склад сельсавета ўвайшлі населеныя пункты Асавок, Крынкі і Ліскі.
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 899 чалавек, з іх 96,1 % — беларусы, 2,2 % — рускія, 1,0 % — украінцы.
Эдуард Іосіфавіч Зубрыцкі
Эдуард Іосіфавіч Зубрыцкі (, в. Шклянцы, Докшыцкі раён, Віцебская вобласць — ) — беларускі паэт і журналіст. З 2005 года член Саюза пісьменнікаў Беларусі.
Біяграфія
У 1968 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт. Працаваў настаўнікам у Чашніцкім і Верхнядзвінскім раёнах. З 1971 года супрацоўнік рэдакцыі верхнядзвінскай раённай газеты «Дзвінская праўда».
Першыя вершы надрукаваў у 1960 годзе ў Бягомльскай раённай газеце «Савецкі патрыёт» і часопісе «Маладосць». З гэтага часу яго творы пачалі з’яўляцца таксама ў часопісах «Полымя», «Беларусь», «Работніца і сялянка», рэспубліканскіх і абласных газетах, змяшчаліся ў альманахах «Дзень паэзіі», «Універсітэт паэтычны», «Квадра», «Віцебшчына літаратурная», іншых калектыўных зборніках. Эдуард Іосіфавіч — аўтар аповесці «Суэма» (1968), паэмы «Жальба Сар’янскай пушчы» (1993). У 1975 г. выйшаў зборнік яго вершаў і паэм «Блакітныя казкі». Пачынаючы з 2001 года, адна за другой выйшлі зборнікі вершаў: «Птушка з водсветам заранкі» (2001), «Рабінавыя астравы» (2004), «Мне б хоць кропельку неба» (2005), «Журлівіца» (2006), «След чмяля» (2006), «Прычашчэнне» (2007), «Сцяблінка баравая» (2007).
У 2011 годзе ў бібліятэцы гэтага саюза выйшла кніга выбраных твораў Эдуарда Іосіфавіча «Восень над вогнішчам».
Саха (часопіс)
«Саха́» — часопіс сельскагаспадарчай тэматыкі, дэмакратычнага кірунку.
Гісторыя
Выходзіў на беларускай мове, у Вільні (красавік 1912 — кастрычнік 1913), у Мінску (лістапад 1913 — студзень 1915). На 27-м нумары выхад спынены ў сувязі з Першай сусветнай вайной. Таксама 2 нумары былі выдадзены Саюзам сельскагаспадарчай кааперацыі Беларусі ў Мінску (красавік 1920 — май 1920). У далейшым выходзіў у Вільні (сакавік 1927 — жнівень 1931), выйшаў 41 нумар. Усяго выйшла 70 нумароў.
Тэматыка і змест
На старонках «Сахі» прапагандаваліся прагрэсіўныя метады апрацоўкі зямлі, палепшаныя гатункі насення, шматпольная сістэма севазвароту. Часопіс арыентаваў на спецыялізацыю гаспадаркі, развіццё жывёлагадоўлі, пісаў пра розныя аспекты садоўніцтва, агародніцтва, бортніцтва, даваў гаспадарчыя парады.
Друкаваліся У. Павалковіч, Зоська Верас, М. Манцэвіч і іншыя.
Плешчаніцы
Пле́шчаніцы (, Плещеницы) — гарадскі пасёлак у Лагойскім раёне Мінскай вобласці, на беразе Плешчаніцкага вадасховішча. Уваходзіць у склад Плешчаніцкага сельсавета. Размешчаны за 27 км ад Лагойска, на скрыжаванні аўтадарог Барысаў—Вілейка і Мінск—Полацк. Насельніцтва 5 829 чал. (2017).
Гісторыя
У Трынаццацігадовую вайну (1654—1667) пад Плешчаніцамі дзейнічаў партызанскі аддзел Дзяніса Мурашкі. Мурашкаўцы нападалі на двары той шляхты, якая перайшла на бок маскоўскіх захопнікаў, ставілі залогі на дарогах, перашкаджалі збіраць і вывозіць збожжа, а мясцовае насельніцтва не пускалі ехаць у акупаваны Мінск.
У 1817 уладальнікі Плешчаніцаў Тышкевічы збудавалі ў мястэчку царкву, у 1825 — заснавалі тэатр (дзейнічаў да 1835). У XIX ст. дзейнічалі царква і сінагога; працавалі школа, бровар, 5 крамаў, 2 піцейныя двары, праводзіліся кірмашы. У 1882 у мястэчку заснавалі фабрыку шавецкіх капылоў, пазней — фабрыку шавецкіх гваздоў. У 1910 г. называлася «Германа-амерыканская фабрыка драўляных шавецкіх гваздоў і шпілек». Мела 2 паравыя машыны, паравы кацёл. У 1895 г. працавала 106 чалавек. У 1900 г. выпушчана 10 тысяч пудоў драўляных гваздоў. У другой палове XIX ст. — 50 двароў і 425 жыхароў. Паводле вынікаў перапісу (1897) працавалі народнае вучылішча і паштова-тэлеграфная кантора.
17 ліпеня 1924 Плешчаніцы сталі цэнтрам раёна БССР. З 1929 тут працавалі электрастанцыя, млын, лесапільня, сукнавальня. 27 верасня 1938 паселішча атрымала афіцыйны статус пасёлку гарадскога тыпу. У Другую сусветную вайну з 28 чэрвеня 1941 да 30 чэрвеня 1944 пасёлак знаходзіўся пад нямецкай акупацыяй, акупанты знішчылі звыш 2 тыс. чалавек. З 25 снежня 1962 Плешчаніцы ўваходзяць у склад Лагойскага раёна.
Эканоміка
Прадпрыемствы паліўнай, дрэваапрацоўчай, будаўнічых матэрыялаў, харчовай прамысловасці. На паўднёва-заходнім беразе Плешчаніцкага вадасховішча паляўніча-рыбалоўная база (гасцініца на 60 месцаў). Геафізічная абсерваторыя «Плешчаніцы».
Культура
Дзейнічаюць 2 бібліятэкі, дом дзіцячай творчасці, дом культуры.
Адукацыя
У Плешчаніцах працуюць 2 сярэднія, музычная, дзіцяча-юнацкая спартыўная школы, 3 дашкольныя ўстановы.
Медыцына
Медыцынскія паслугі надае местачковая бальніца.
Чырвонагвардзейскае
Чырвонагвардзейскае, Міхайлава — вадасховішча ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Знаходзіцца на паўднёвы захад ад вёскі Міхайлава, каля аўтамабільнай дарогі.
Вадасховішча створана ў 1988 годзе. Наліўное. Напаўняецца вадой з ракі Цітаўка. Плошча паверхні вадасховішча 0,8 км². Даўжыня 1,7 км, найбольшая шырыня 0,8 м. Найбольшая глыбіня 6 м. Аб'ём вады ў вадасховішчы 3,4 млн м³. Ваганні ўзроўню вады на працягу года да 4,4 м.
Піраміда ў Медуме
Піраміда ў Медуме — егіпецкая піраміда, знаходзіцца па дарозе ў Фаюм, прыкладна ў 100 км на поўдзень ад Каіра. Па форме нестандартная. Складаецца з 7 прыступак, з якіх сёння бачныя толькі 3. Складзеная з вапняковых блокаў. Частка даследчыкаў мяркуе, што яна была пабудавана для фараона Хуні, апошняга кіраўніка III дынастыі. Яго пераемнік (а магчыма, і сын) Снофру пашырыў і павялічыў піраміду, дадаўшы 8-ю прыступку і зрабіўшы бакі піраміды гладкімі.
Гісторыя вывучэння
Аб незвычайных формах піраміды ўпершыню паведамляе Аль-Макрызі ў XV стагоддзі. Піраміда мела прыступкавую форму і таму была названая el-haram el-kaddab (або «няправільная піраміда»). У сваіх нарысах Аль-Макрызі апісвае піраміду, якая складаецца з пяці прыступак, а яшчэ піша, што яна была сур'ёзна пашкоджана эрозіяй і мясцовым насельніцтвам, якое расцягвае каменны мур на свае гаспадарчыя патрэбы (гэта мае месца і цяпер).
Сахама
Саха́ма (Sajama) — патухлы стратавулкан у Балівіі, у горнай сістэме Цэнтральных Андаў. Вышыня 6542 м.
Грахоўскі
Грахо́ўскі — беларускае прозвішча.
Пэрэшпа
Пэрэшпа (Перешпа́) — вёска ў Шацкім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Курцэвічы
Курцэвічы — княжацкі род уласнага герба «Курч». Прозвішча ад мянушкі Курч, якую ў першай палове XV стагоддзя насіў пінскі князь Канстанцін з роду Нарымонта, родапачынальнік князёў Бурэмскіх. Яго сын Міхаіл Курцэвіч меў сыноў Фёдара і Васіля. Сыны першага Сямён, Леў і, відаць, Аляксандр першапачаткова зваліся Курцэвічамі, пасля — Бурэмскімі. Другі сын Міхаіла Васіль (упамінаецца ў 1475 і 1486) і яго нашчадкі зваліся выключна Курцэвічамі. Асноўныя маёнткі мелі на Валыні.
Підманавэ
Підманавэ (Підма́нове) — вёска ў Шацкім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Медаль за баявыя заслугі (Рада БНР)
Медаль за баявыя заслугі — баявая ўзнагарода Рады Беларускай Народнай Рэспублікі, заснаваная Дэкрэтам Старшыні Рады БНР Івонкі Сурвілы ад 21 студзеня 2023 года.
Паводле свайго статуту, медаль мае пераемнасць ад ордэна Virtuti Militari, які быў заснаваны ў 1792 годзе і з’яўляецца найстарэйшай гістарычнай вайсковай узнагародай беларускай дзяржавы, зважаючы на статус Беларусі як адной з краінаў-пераемніц Рэчы Паспалітай і Вялікага Княства Літоўскага. Гістарычную пераемнасць маюць адлюстроўваць назва і дызайн медаля. Змены ў параўнанні з гістарычнай узнагародай адлюстроўваюць каштоўнасці сучаснай Беларусі як незалежнай дэмакратычнай рэспублікі.
Статут
Медаль надаецца за асабістую адвагу, праяўленую ў абставінах, звязаных з рызыкай для жыцця і з абаронай свабоды, суверэнітэту і дэмакратычнага канстытуцыйнага ладу Беларусі на грунце ідэалаў 25 сакавіка, у прыватнасці, пры выкананні вайсковага і службовага абавязку, у баях і пры выкананні спецыяльных заданняў у нацыянальных інтарэсах Беларусі
Медаль надаецца Дэкрэтам Старшыні Рады БНР на аснове прадстаўленняў камандзіраў адпаведных вайсковых частак або ўласнай інфармацыі Рады БНР.
Старэйшай узнагародай адносна Медаля з’яўляецца тытул кавалера (дамы) Ордэна Жалезнага рыцара. Медаль носіцца на левым баку грудзі, пасля ордэнскіх знакаў.
Апісанне
Дызайн медаля распрацаваны адмысловай грамадскай геральдычнай камісіяй і абапіраецца на выяву найстарэйшага варыянта знака ордэна Virtuti Militari 1792 года. Медаль увесь з белага (для шэрагоўцаў і падафіцэраў) або жоўтага (для афіцэраў, паўторнага ўзнагароджання шэрагоўцаў і падафіцэраў або за асаблівыя заслугі) металу, авальнай формы. На пярэднім баку выява гістарычнага герба «Малая Пагоня» (рука вершніка з герба «Пагоня», якая трымае меч) і стужкі з трыма палосамі, якая ўвасабляе беларускі бела-чырвона-белы сцяг.
На адваротным баку надпіс: «Virtute et Gladio» («Адвагай і мячом» на лацінскай мове) і індывідуальны нумар медаля.
Стужка медаля складаецца з вертыкальных палос наступных колераў і размешчаных у наступным парадку: вельмі вузкая белая, шырокая кармазінавая, вельмі вузкая белая. У выпадку нашэння планак, на планцы для афіцэрскага медаля можа пасярэдзіне дадавацца вузкая вертыкальная лінія залатога колеру.
Узнагароджаныя
Першае ўзнагароджанне Медалём БНР за баявыя заслугі адбылося 1 лютага 2023 года, у дзень 160-х угодкаў пачатку паўстання Кастуся Каліноўскага на тэрыторыі Беларусі. Медаль тады атрымалі 22 вайскоўцы беларускага Палка імя Кастуся Каліноўскага, якія праявілі адвагу ў баях супраць расійскіх акупацыйных войскаў ва Украіне. Афіцыйнае ўручэнне медалёў адбылося 9 сакавіка 2023 года і стала першай вядомай цырымоніяй уручэння беларускіх дзяржаўных узнагарод за адвагу на полі бою з часоў Рэчы Паспалітай.
ФК Прадцэнтр Віцебск
«Прадцэнтр» — беларускі аматарскі футбольны клуб з Віцебска. У 2021 годзе выступаў у Другой лізе чэмпіянату Беларусі.
Гісторыя
Клуб выступаў у чэмпіянаце Віцебскай вобласці, а ў 2021 годзе ў выніку аб’яднання Другой лігі з чэмпіянатамі абласцей далучыўся да Другой лігі. Па выніках першай часткі сезона «Прадцэнтр» не здолеў трапіць у фінальную частку за высокія месцы, пасля чаго ў жніўні зняўся з далейшай барацьбы, у астатніх матчах яму былі залічаны тэхнічныя паражэнні з лікам 0:3
Піраміда Сонца
Піраміда Сонца — найбуйнейшы будынак горада Цеаціўакан і адзін з самых вялікіх у Месаамерыцы. Размяшчаецца паміж пірамідай Месяца і Цытадэллю ў цені масіўнай гары Сэра-Горда, з'яўляецца часткай вялікага храмавага комплексу. Вышыня піраміды 64,01 метра (200 футаў).
Уладкаванне і арыентацыя піраміды
Аснова піраміды складае 0,9701107 памеру Вялікай Піраміды ў Гізе.
Арыентацыя піраміды, магчыма, мае антрапагалічнае значэнне. Яна арыентавана трохі на паўночны захад ад кропкі гарызонту, у якой заходзіць сонца два дні ў годзе - 12 жніўня і 29 красавіка. Дзень 12 жніўня характэрны тым, што ён лічыцца днём пачатку новай эры і першым днём календара Мая. Акрамя таго, з піраміды рабіліся шматлікія важныя астралагічныя назіранні, што рабіла яе важнай і для сельскай гаспадаркі, і для сістэмы перакананняў старажытнай культуры.
Святло і цені (значэнні)
Назву Святло і цені маюць:
Іван Васілевіч Курцэвіч
Іван Васілевіч Курцэвіч (? — да 1528) — князь.
Сям’я
Меў сыноў Васіля, Багдана і Міхаіла.
Журавіны ў цукры
Журавіны ў цукры — дэсерт, які робіцца з ягад журавін у цукровай глазуры.
Адметнасць дэсерту дасягаецца за конт кантрасту салодкага і кіслага смаку. У складзе класічнага рэцэпту толькі журавіны, цукар і крухмал. Працяглая захаванасць дасягаецца з-за кансервавальных уласцівасцяў журавін.
Таксама журавіны робяць у цукры з какава і з какосавай стружкай.
У культуры
Журавіны ў цукры прапануецца зрабіць брэндам, які будзе прадстаўляць Беларусь за мяжой.
«» называецца фільм, зняты кінакампаніяй «Мико-фильм» у 1995 годзе.
Назву «Журавіны ў цукры» атрымаў сорт гладыёлусаў, створаны ў 2006 годзе арыгінатарам Дыбавым , сорт глаксініі і сорт таматаў.
Аляксандр Станіслававіч Лукашэвіч
Аляксандр Станіслававіч Лукашэвіч (нар. ) — беларускі гандбаліст. Правы вуглавы гродзенскага клуба «Кронан».
Саяны
Саяны — горная сістэма ў Паўднёвай Сібіры. Даўжыня 1100 км. Найвышэйшы пункт — гара Мунку-Сардык.
Пішча
Пішча (Пі́ща) — вёска ў Шацкім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Хамянцы
Хамянцы́ (, Хоменцы) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Куранецкага сельсавета.
Уладзімір Мікалаевіч Беняшэвіч
Уладзімір Мікалаевіч Беняшэ́віч (, мяст. Друя, Дзісенскі павет, Віленская губерня, цяпер Браслаўскі раён Віцебскай вобл. —, НКВД) — гісторык, даследчык кананічнага права, археограф і візантыніст. Член-карэспандэнт АН СССР (1925), Берлінскай, Мюнхенскай, Страсбургскай акадэмій навук, ганаровы член Афінскага таварыства візанціназнаўства.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям'і прыстава. З залатым медалём скончыў Віленскую гімназію. У 1897 годзе скончыў юрыдычны факультэт Санкт-Пецярбургскага Імператарскага ўніверсітэта; у 1897—1900 гадах слухаў лекцыі ў Лейпцыгскім, Берлінскім, Гайдэльбергскім універсітэтах. З 1905 года прыват-дацэнт, з 1909 года прафесар Санкт-Пецярбургскага ўніверсітэта. Рэдактар перыёдыкаў «Памятники древнерусского канонического права» (ч. 1, 1908; ч. 2, вып. 1, 1920), «Обзор трудов по славяноведению, 1908—1913» (1909—1918). Апошняе выданне можна лічыць бібліяграфіяй па гісторыі, этнаграфіі, мовазнаўстве, літаратуры Беларусі. У гады савецкай улады прафесар Ленінградскага ўніверсітэта і галоўны бібліятэкар аддзела рукапісаў Публічнай бібліятэкі.
Першы раз асуджаны па абвінавачанні ў шпіянажы і контррэвалюцыйнай дзейнасці 14 чэрвеня 1929 года на 3 гады турмы. Другі раз — 8 жніўня 1931 года на 5 гадоў лагераў. Дзякуючы хадайніцтву А. Эйнштэйна, Ф. Нансена і У. Бонч-Бруевіча вызвалены ў 1933 годзе. 27 лістапада 1937 года зноў арыштаваны і расстраляны разам з двума сынамі і братам. Рэабілітаваны ў 1958 годзе.
Строцца
Насельніцтва складае 1066 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 277 чал./км². Займае плошчу 4 км². Паштовы індэкс — 24030. Тэлефонны код — 035.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Андрэй Першазваны.
Новаямышава
Новаямышава — сяло ў Паўладарскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Кенескай сельскай акругі. Код КАТА — 556047100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1673 чалавекі (822 мужчыны і 851 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1718 чалавек (831 мужчына і 887 жанчын).
Пулэмэць
Пулэмэць (Пуле́мець) — вёска ў Шацкім раёне Валынскай вобласці Украіны.
NGC 5892
NGC 5892 (іншыя абазначэнні — MCG -2-39-7, NPM1G -15.0523, A 1511-15, PGC 54365) — галактыка ў сузор’і Шалі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ігар Станіслававіч Пілатовіч
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1972 годзе. З 1972 г. — архітэктар у Мінскпраекце, з 1984-га — у мастацка-вытворчым камбінаце, з 1988 года — кіраўнік групы архітэктараў у Мінсксельбудпраекце.
Творчасць
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): ПДП цэнтральнай часткі водна-зялёнага дыяметра (1982), рэканструкцыя і добраўпарадкаванне праспекта Машэрава і р. Свіслач у цэнтры горада (1975), помнік студэнтам і выкладчыкам Белдзяржуніверсітэта, якія загінулі ў гады Вялікай Айчыннай вайны (1976) у Мінску, манумент будаўнікам Салігорска (1979), мемарыяльныя дошкі-календары ў Брэсцкай крэпасці (1973).
Узнагароды
1-я прэмія за помнік-ансамбль «Партызанская Слава» (1977, у аўтарскім калектыве), 2-я прэмія за помнік 1000-годдзю горада Віцебска (1980) на рэспубліканскіх конкурсах.
Сям'я
У шлюбе з архітэктарам Ларысай Пілатовіч.
Саёндзі Кімоці
Саёндзі Кімоці (西園寺 公望, Saionji Kinmochi;  — ) — 12-ы, 14-ы прэм’ер-міністр Японіі (1906—1908, 1911—1912). Належаў да Канстытуцыйнай партыі (Seiyukai).
Суперкубак Польшчы па баскетболе 2013
Суперкубак Польшчы па баскетболе 2013 — 8-ы штогадовы розыгрыш суперкубка Польшчы па баскетболе, які складаецца з аднаго матча паміж пераможцам чэмпіянату Польшчы і ўладальнікам Кубка Польшчы.
Гялванай
Гя́лванай (Gelvonai, традыцыйная беларуская назва — Гелваны) — мястэчка ў Шырвінтаскім раёне Вільнюскага павета Літвы. Цэнтр Гялванайскай сянюніі. Размешчана за 16 км на захад ад Шырвінтаса. Насельніцтва на 2011 год — 284 чалавекі.
Вялікае перасяленне народаў
Вялікае перасяленне народаў, таксама Варварскае ўварванне — перыяд у гісторыі Еўропы, адзначаны масавымі міграцыямі, у выніку якіх склалася аснова сучаснай этнакультурнай карты гэтай часткі свету. Перасяленне народаў у Еўропе, якое адбывалася прыкладна паміж 300-мі і 700-мі гадамі нашай эры, супала з перыядам пераходу ад Антычнасці да Ранняга Сярэднявечча. Гэтыя рухі адзначаліся глыбокімі зменамі, як у межах Рымскай імперыі так і ў межах так званай «варварскай мяжы». Мігрыруючыя народы складаліся з готаў, вандалаў, булгараў, аланаў, свеваў, фрызаў, франкаў і іншых германскіх і славянскіх плямёнаў. Вялікае перасяленне народаў ўмоўна дзеліцца на 3 этапы: германскі (II—IV стст.) — ад Маркаманскіх войн да Адрыянопальскай бітвы, гунскі (IV стст.—V стст.) — ад Адрыянопальскай бітвы да бітвы на Каталаўнскіх палях, славянскі (VI—VII стст.) — перамяшчэнне славянскіх плямёнаў ва Усходняй, Паўднёва-Усходняй і Цэнтральнай Еўропе.
Гялванай
Вялікае Княства Літоўскае
Першы пісьмовы ўcпамін пра Гелваны (Gelwen) у крыжацкім апісанні дарог Вялікага Княства Літоўскага і датуецца 1385 годам. У гэты час яны ўвайшлі ў склад Віленскага павета Віленскага ваяводства. У 1642 годзе ў Гелванах быў пабудаваны пратэстанцкі збор, у 1686 годзе — касцёл, пры якім існаваў кляштар францысканцаў.
Вялікае перасяленне народаў
Гісторыя
Традыцыйна пачатак Вялікага перасялення звязваюць з міграцыямі, што выклікалі разгром гунамі аб'яднання Германарыха (каля 375), фінал у Заходняй Еўропе — з узнікненнем Франкскай дзяржавы і падзеннем шэрага ўсходнегерманскіх каралеўстваў да сярэдзіны VI ст.; ва Усходняй Еўропе — з рассяленнем славянскіх і цюркскіх народаў, утварэннем да канца VII ст. Хазарскага каганата і першага Балгарскага царства.
Першы этап
Усё перасяленне можа быць падзелена на дзве часткі: першая, паміж 300-мі і 500-мі гадамі нашай эры, калі большасць германскіх народаў рынулася ў вобласці Заходняй Рымскай імперыі (Гл. таксама: остготы, вестготы, бургундцы, аланы, лангабарды, англы, франкі, саксоны, юты, вандалы). Першымі, каб фармальна ўвайсці на рымскую тэрыторыю, як уцекачы ад гунаў, былі вестготы (376). Дапушчаныя рымлянамі, пры ўмове, што яны будуць абараняць мяжу Дуная, але ў канчатковым выніку вестготы ўварваліся ў Італію і разрабавалі Рым, у 410 г. Затым яны асвоілі Іберыйскі паўвостраў і стварылі сваё каралеўства, якое праіснавала 300 г., дапамагалі рымлянам у барацьбе з остготамі, якія абгрунтаваліся непасрэдна ў Італіі.
Гялванай
Пад уладай Расійскай імперыі
На 1866 год у Гелванах было 30 будынкаў.
Вялікае перасяленне народаў
Другі этап
Другая частка, паміж 500-мі і 700-мі гадамі нашай эры, адзначылася Славянскім засяленнем Цэнтральнай і Усходняя Еўропы, асабліва Старажытнай Германіі. Булгары, сёння славяназіраваны народ, якія прысутнічалі ў далёкаўсходняй Еўропе з II стагоддзя, заваявалі ўсходнюю балканскую тэрыторыю Візантыйскай імперыі ўжо ў VII стагоддзі. Ламбарды, германскі народ, асвоілі паўночную Італію, вобласць, сёння вядомую як Ламбардыя.
На працягу ранніх візантыйска-арабскіх войн і ў другой палове VII і ў пачатку VIII стагоддзяў, арабскія войскі спрабавалі ўварвацца ў Паўднёва-ўсходнюю Еўропу, праз Малую Азію, але ў выніку былі пераможаны аб'яднанымі сіламі Візантыі і Балгарыі ў 717—718 гг. У выніку хазарска-арабскіх войн, хазары спынілі арабскае пашырэнне ва Усходнюю Еўропу, папярок Каўказа. У той самы час, маўры (якія складалія з арабаў і бербераў) праз Гібралтар, пранікаюць у Паўднёва-заходнюю Еўропу, заваёўваючы Пірэнейскі паўвостраў, знішчая тым самым Каралеўства вестготаў (711 г.), аднак былі спынены франкамі, у бітве пад Турам (732 г.). Гэтыя бітвы ў значнай ступені ўсталявалі мяжу паміж хрысціянскім мірам і ісламам, на працягу наступных трох стагоддзяў.
Пачынаючы з VIII па X ст., што звычайна не лічыцца вялікім перасяленнем, узнікаюць новыя хвалі міграцыі народаў, спачатку венграў, а пазней цюркскіх народаў.
Журавінавы соус
Журавінавы соус — соус і рэлеш, які вырабляюць з ягад журавін; папулярны ў Паўночнай Амерыцы і Вялікабрытаніі. У Еўропе смак соўса кіславаты, у Паўночнай Амерыцы ў соус дадаюць цукар. Быў упершыню прапанаваны спажыўцам у Паўночнай Амерыцы ў 1912 годзе ў горадзе Хансан, штат Масачусетс. Кансерваваны журавінавы соус з'явіўся на рынку ў 1941 годзе.
Пульмо
Пульмо (Пульмо́) — вёска ў Шацкім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Святло і цені (балет)
«Святло і цені» — балет у 3 дзеях Г. Вагнера. Лібрэта М. Алтухова па матывах рамана «Калі зліваюцца рэкі» П. Броўкі. Пастаўлены ў Дзяржаўнам тэатры оперы і балета Беларусі ў 1963. Нягледзячы на істотныя недахопы і пэўную мастацкую недасканаласць балет меў станоўчае значэнне для развіцця беларускай харэаграфіі.
Апісанне
Пастаноўкай балета «Святло і цені», услед за выпушчаным спектаклем «Мара», Дзяржаўны тэатр оперы і балета Беларусі працягваў прынцыповую лінію стварэння новага савецкага рэпертуару.
Супрацьпастаўленне шчаслівых і радасных сцэн жыцця савецкай моладзі карціне змрочнага рэлігійнага сходу, барацьба новага і светлага з адыходзячымі ў мінулае «ценямі» вызначае асноўны драматургічны канфлікт балета.
Гераіня спектакля — простая савецкая дзяўчына Анежка. Юная і непасрэдная, яна трапляе пад уплыў свайго веруючага бацькі, які імкнецца ўсяляк адмежаваць яе ад навакольнага «мірскога» жыцця. Анежка падпарадкоўваецца яго волі, але ў душы таемна зайздросціць сваім аднагодкам. Ёй падабаецца беларускі юнак Алесь, аднак, баючыся гневу бацькі, яна пазбягае сустрэчы з хлопцам і імкнецца схаваць сваё пачуццё. Вялікае шчырае каханне Алеся прыводзіць у замяшанне маладую дзяўчыну. Пад яго ўплывам, у выніку складанай душэўнай барацьбы, у характары нясмелай і нерашучай Анежкі з’яўляюцца валявыя рысы, у ёй расце пратэст супраць яе ранейшага бязрадаснага жыцця, з’яўляецца жаданне парваць са сваім мінулым.
Харэаграфія і пастаноўка
Харэаграфія і пастаноўка — А. Андрэеў, Н. Стукалкіна.
Мастак — Я. Чамадураў.
Хормайстар — Т. Арлова.
Юзаф Беркман
Юзаф Беркман (, Ашмянскага пав. Віленскай губ., цяпер горад Мінскай вобл. —, ) — мастак, публіцыст.
Скончыў гімназію ў Вільні. Вывучаў медыцыну ў Маскве, вучыўся на матэматычна-прыродазнаўчым факультэце Пецярбургскага ўніверсітэта. Адначасова пачаў наведваць заняткі ў Пецярбургскай акадэміі мастацтваў. За ўдзел у студэнцкай маніфестацыі ў кастрычніку 1861 арыштаваны; на працягу 3 месяцаў зняволены ў Петрапаўлаўскай і Кранштацкай крэпасцях. Пасля вызвалення выехаў у Вільню. Удзельнічаў у друкаванні і распаўсюджванні рэвалюцыйных адозваў. З верасня 1862 зноў працягваў вучобу ў Пецярбургу.
З пачаткам паўстання 1863-64 вярнуўся на Радзіму; ваяваў на Ашмяншчыне, у тым ліку ў атрадзе З. Мінейкі. 12.10.1863 у баі каля в. Рудзішкі паранены і трапіў у палон. Асуджаны на 4 гады катаргі, якую адбываў у Нерчынску на сярэбраных капальнях. За спробу ўцячы тэрмін катаргі быў падоўжаны на 4 гады.
Пасля вызвалення ў 1870 жыў у Іркуцку, дзе меў жывапісную майстэрню (сёння большасць яго твораў захоўваецца ў Іркуцкім мастацкім музеі). З 1877 жыў у Ніжнім Ноўгарадзе, з 1880 у Лібаве (Ліепая, Латвія). У 1884 пераехаў у Варшаву, дзе жыў да канца жыцця. Асноўныя тэмы жывапісных работ — сцэны паўстання і жыцця ссыльных паўстанцаў («Труна Серакоўскага», «Смерць Нарбута» і інш.). Аўтар «Успамінаў пра паўстанне 1863 ў Ашмянскім павеце і пра побыт у Сібіры» (рукапіс быў у сям’і).
Крынкаўскі сельсавет (Рэчыцкі раён)
Кры́нкаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рэчыцкага раёна Гомельскай акругі. Цэнтр — вёска Крынкі.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Васілевіцкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Рэчыцкага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Ліскаўскага сельсавета.
Помнік студэнтам і выкладчыкам БДУ
Помнік студэнтам і выкладчыкам БДУ — мемарыяльны знак у Мінску, размешчаны на тэрыторыі ўніверсітэцкага гарадка БДУ. Пастаўлены ў 1975 годзе на ўшанаванне памяці студэнтаў і выкладчыкаў універсітэта, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну ў барацьбе супраць нямецка-фашысцкіх захопнікаў. Аўтары помніка — архітэктары І. Пілатовіч і І. Дзятлаў.
Ростань
Ростань (Ро́стань) — вёска ў Шацкім раёне Валынскай вобласці Украіны.
NGC 5893
NGC 5893 (іншыя абазначэнні — UGC 9774, MCG 7-31-42, ZWG 221.41, IRAS15117+4208, PGC 54351) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Бурэмскія
Бурэмскія — княжацкі род. Мяркуецца, што родапачынальнік — пінскі князь Канстанцін Нарымонтавіч, пазбаўлены Пінска вялікім князем літоўскім Жыгімонтам Кейстутавічам (1432—1440). Мабыць, ён тоесны князю Канстанціну — паслу ў 1431 годзе да Ягайлы ад вялікага князя Свідрыгайлы, ад якога, відаць, атрымаў маёнтак Бурэмля (адсюль прозвішча; цяпер Баромель каля г. Дубна ў Луцкім павеце).
Таледжа
Таледжа (Taleggio) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бергама.
Насельніцтва складае 618 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 13 чал./км². Займае плошчу 47 км². Паштовы індэкс — 24010. Тэлефонны код — 0345.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Марк.
Лясныя пажары ў Чарнобыльскай зоне адчужэння (2020)
Лясныя пажары ў Чарнобыльскай зоне адчужэння ў красавіку 2020 года — буйны лясны пажар, які здарыўся ў красавіку — маі 2020 года ў Чарнобыльскай зоне адчужэння на тэрыторыі Украіны.
Лідуокей
Лідуо́кей (Lyduokiai, традыцыйная беларуская назва — Нідокі) — мястэчка ва Укмяргскім раёне Вільнюскага павета Літвы. Цэнтр Лідуокейскай сянюніі. Размешчана на рацэ, за 11 км на ўсход ад Укмярге. Насельніцтва на 2011 год — 142 чалавекі.
Лясныя пажары ў Чарнобыльскай зоне адчужэння (2020)
Гісторыя
Пажары пачаліся 4 красавіка 2020 года ў Чарнобыльскай зоне адчужэння на тэрыторыі Катоўскага лясніцтва паміж ПГТ Палескае, вёскамі Тарасаў і Владзіміраўка, а затым і ў Жытомірскай вобласці. Маштабны лясны пажар у Чарнобыльскай зоне ўдалося патушыць за 10 сутак, але 16 красавіка з-за моцнага ветру зноў паўстаў адкрыты агонь. Да тушэння былі прыцягнутыя больш за 500 чалавек і больш за 120 адзінак тэхнікі.
На працягу першага тыдня пажар ахапіў тэрыторыі Карагадскага, Катоўскага і Дзянісавецкага лясніцтваў. Пажар нанёс шкоду фауне, флоры і экалогіі. Агнём знішчана частка лясоў, 12 аддаленых вёсак, могілкі. Па стане на 17 красавіка згарэлі тэрыторыі былых вёсак: Лелеў (і база адпачынку «Ізумрудны» зблізку яго), Капачы, Палескае, Грэзля, Рудня-Грэзлянская, Каўшылаўка, Варовічі, Буда-Варовічі, Мартыновіч, Волхаў, Чыстагалоўка. Згарэла тэрыторыя ваеннага гарадка Чарнобыль-2, ад пажару пацярпеў сам горад Чарнобыль, аднак пажар не дасягнуў ЧАЭС.
Лідуокей
Вялікае Княства Літоўскае
У 1623 годзе ў Нідоках быў пабудаваны касцёл. У XVII ст. мястэчка перайшло да Дамброўскіх, у XVIII ст. — да роду Марыконі.
Лясныя пажары ў Чарнобыльскай зоне адчужэння (2020)
Гісторыя
Па стане на 17 красавіка 2020 года папярэдняя ацэнка плошчы пажараў складала каля 11 500 га. Цалкам усе пажары былі ліквідаваны да сярэдзіны мая.
Лідуокей
Пад уладай Расійскай імперыі
Каля 1886 года ў Нідоках было 10 будынкаў.
Найноўшы час
Пасля польска-літоўскіх баёў і падпісання пагаднення паміж міжваеннай Польскай Рэспублікай і Літвой у 1919 годзе Нідокі апынуліся ў складзе Літвы. У часы Другой сусветнай вайны з чэрвеня 1941 да 1944 года мястэчка знаходзілася пад акупацыяй Трэцяга Рэйха.
Свіцязь (вёска)
Свіцязь (Світязь) — вёска ў Шацкім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Іван Іванавіч Барзоў
Іван Іванавіч Барзоў ( — 4 чэрвеня 1974, Масква) — савецкі лётчык марской тарпеданоснай авіяцыі ў гады Вялікай Айчыннай вайны і военачальнік, маршал авіяцыі (1972), Герой Савецкага Саюза (22 ліпеня 1944), з мая 1962 года да канца жыцця — камандуючы авіяцыяй Ваенна-Марскога флоту СССР.
Максім Нясвадзьба
Максім Нясвадзьба (нар. ) — беларускі гандбаліст. Кандыдат у майстры спорту Беларусі, левы паўсярэдні.
Кар’ера
Пачынаў кар’еру ў гродзенскім «Кронане», некаторы час гуляў у Польшчы, пасля вярнуўся ў гродзенскі клуб, дзе стаў адным з лідараў і капітанам каманды. У чэрвені 2020 года быў аддадзены ў арэнду расійскаму клубу «Данскія Казакі — ПФУ». У 2022 годзе працягнуў кантракт з «Кронанам».
Захар Якаўлевіч Бірала
Захар Якаўлевіч Бірала (псеўданімы: Бульбянік; Захар Бульбянік; Селянін Бульбянік; Зэшка Бірала; Зэшка;, в. Раўнаполле Ігуменскага павета Мінскай губерні, цяпер Пухавіцкі раён, Мінская вобласць — , Мар’іна Горка Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці) — беларускі , сатырык.
Біяграфія
Пасля сканчэння пачатковай школы актыўна займаўся самаадукацыяй. У 1925—1928 працаваў разам з бацькамі на сваёй гаспадарцы. Першыя вершы надрукаваў у 1926 у газеце «Беларуская вёска». У хуткім часе яго творы пачалі з’яўляцца на старонках газ. Чырвоная змена, «Савецкая Беларусь», часопісе «Малады араты». У 1931 скончыў рабфак БДУ; у 1934 — МВПТ. У 1934—1936 выкладаў беларускую і рускую мовы ў Лагойскай сярэдняй школе. Арыштаваны 14.11.1936; у 1937 прыгавораны да 8 гадоў пазбаўлення волі. Пакаранне адбываў у Горкаўскай (цяпер Ніжагародскай) вобл. на станцыі Сухабязводная, дзе працаваў на лесанарыхтоўках. Вызвалены ў 1940. У 1940—1941 настаўнічаў у в. Сенніца Мінскага раёна, выкладаў беларускую мову і літаратуру. Падчас вайны жыў з бацькамі ў в. Астравы Рудзенскага раёна. У 1944—1945 у дзеючай арміі, быў цяжка паранены. У 1945-1973 выкладчык беларускай і рускай мовы і літаратуры Мар’інагорскага сельгастэхнікума. Арганізаваў у тэхнікуме літаратурны гурток. Быў кіраўніком літаб’яднання пры раённай газ. «Сцяг працы». Рэабілітаваны ў 1958. Толькі пасля рэабілітацыі ў Бірыла з’явілася магчымасць зноў публікаваць свае кнігі. Член Саюза пісьменнікаў СССР з 1980. Узнагароджаны ордэнам Айчыннай вайны І ступені і медалямі.
Творчасць
Друкаваўся з 1925 г. Выступаў у жанры сатыры і гумару. Аўтар кніг гумарыстычных вершаў «Смех і радасць вёскі» (1929), «Цвітуць кветкі» (1963), «У пажарным парадку» (1968), «На светлым чорнае» (1974), «Прыляцела птушка» (1977), зборніка лірыкі, сатыры і гумару «Розы і крапіва» (1986).
Засценны
Засце́нны — былы пасёлак у Забалоцкім сельсавеце Буда-Кашалёўскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі.
На захадзе і поўдні мяжуе з лесам. Побач радовішча суглінкаў.
У сувязі з радыяцыйным забруджваннем пасля Чарнобыльскай катастрофы жыхары (10 сем'яў) пераселены ў 1990 годзе ў чыстыя месцы.
Размяшчэнне
У 10 км на паўночны ўсход ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель).
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай дарозе, затым па шашы Доўск — Гомель. Планоўка складаецца з кароткай мерыдыянальнай вуліцы з драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Заснаваны напачатку XX стагоддзя перасяленцамі з суседніх вёсак. Найболей актыўная забудова даводзіцца на 1920-я гады. У 1929 годзе жыхары пасёлка ўступілі ў калгас. У 1959 годзе ўваходзіў у склад калгаса «Іскра» (цэнтр — вёска Забалоцце). Да 6 студзеня 1965 года пасёлак уваходзіў у склад Халоцкага сельсавета, пасля — у складзе Рагінскага сельсавета, з 18 студзеня 1965 года — у складзе Забалоцкага сельсавета.
Смаляры-Свіцязкі
Смаляры-Свіцязкі (Смоляри-Світязькі) — вёска ў Шацкім раёне Валынскай вобласці Украіны.
NGC 5894
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Астравы (Вілейскі раён)
Астравы́ (, Островы) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Любанскага сельсавета.
Міхаіл Іванавіч Курцэвіч
Міхаіл Іванавіч Курцэвіч (? — пасля 1583) — князь.
Астравы (Вілейскі раён)
Гісторыя
1841 год — вёска, уласнасць Івана Любанскага, 5 двароў, 39 жыхароў.
Міхаіл Іванавіч Курцэвіч
Біяграфія
Паходзіў з княжацкага роду Курцэвічаў герба «Курч». Сын Івана Васілевіча. Суддзя земскі ўладзімірскі ў 1554—1558 гадах. У 1569 годзе падпісаў акт аб далучэнні Валыні да Кароны Польскай.
Сям’я
Меў сыноў Аляксандра, Канстанціна, Фёдара (падстарасты ўладзімірскія) і Пракопа.
Астравы (Вілейскі раён)
Гісторыя
2003 год — вёска, 7 двароў, 7 жыхароў.
Хрыпск
Хрыпск (Хрипськ) — вёска ў Шацкім раёне Валынскай вобласці Украіны.
Айтым
Айтым — сяло ў Паўладарскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Кенескай сельскай акругі. Код КАТА — 556047200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 387 чалавек (203 мужчыны і 184 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 346 чалавек (179 мужчын і 167 жанчын).
Марыя Рамера Менесес
Марыя Рамера Менесес (, Гранада, Нікарагуа —, Нікарагуа) — благаслаўлёная салезіянка, званая апосталам Коста-Рыкі.
Біяграфія
Калі мела 12 гадоў, захварэла на рэўматызм, а яе хуткае выздараўленне прызнана цудам. Адчуваючы пакліканне, ўступае ў кангрэгацыю Дачок Марыі Успамогі Хрысціянам. У 1931 годзе адпраўляецца працаваць ў Сан-Хасэ ў Коста-Рыцы. Там клапацілася аб бедных дзецях і вучыла катэхізісу.
Заснавала спецыяльную вёску для бедных сем’яў, даючы кожнаму з іх свой уласны дом. Дзякуючы яе намаганням у вёсцы быў пабудаваны касцёл у гонар Дзевы Марыі. 2 ліпеня 1977 года яна вярнулася да сясцёр на радзіме, дзе і памерла ад сардэчнага прыступу ва ўзросце 75 гадоў. Праз тыдзень яе цела прывезлі ў Коста-Рыку, дзе ўрачыста і пахавалі.
Беатыфікаваў Папа Ян Павел II 14 красавіка 2002 года.
Уладзімір Ігнатавіч Ляпёшкін
Уладзімір Ігнатавіч Ляпёшкін (, вёска Церабель Пухавіцкі раён, Мінская вобласць — ) — беларускі, педагог.
Біяграфія
Вучыўся ў рудзенскай школе. Закончыў літаратурны факультэт Мінскага педагагічнага інстытута імя А. М. Горкага (1951). Працаваў у школах Мінска настаўнікам беларускай мовы і літаратуры, завучам, дырэктарам. У 1970—1979 гг. — дырэктар выдавецтва «Народная асвета». У 1979—1987 гг. — дырэктар СШ № 23 г. Мінска. Узнагароджаны медалямі. Член Саюза пісьменнікаў СССР з 1962 года.
Творчасць
Друкавацца пачаў у 1949 годзе. Аўтар зборнікаў вершаў «Ранішнія росы» (1961), «Рупнасць» (1966), «Роднае» (1970), «Вусце» (1973), «Перадлецце» (1978). Для дзяцей выдаў кніжку паэзіі «Званкі-званочкі» (1972)
Тэрна-д’Ізола
Тэрна-д'ізола (Terno d'Isola) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бергама.
Насельніцтва складае 6652 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 2 224,75 чал./км². Займае плошчу 3 км². Паштовы індэкс — 24030. Тэлефонны код — 035.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Vittore.
Васіль Іванавіч Курцэвіч
Васіль Іванавіч Курцэвіч (Булыга; нар. каля 1555) — князь.
Біяграфія
Паходзіў з княжацкага роду Курцэвічаў герба «Курч». Сын Івана Васілевіча. Каралеўскі дваранін, ротмістр, дзяржаўца ровенскі ў 1545 годзе.
Урэчча (Любанскі раён)
Урэ́чча (, Уречье) — гарадскі пасёлак у Любанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Урэцкага сельсавета. За 24 км на паўночны захад ад г. Любань, 177 км ад Мінска; чыгуначная станцыя на лініі Баранавічы—Асіповічы. Насельніцтва 2 938 чал. (2017).
Гісторыя
Вядома з 1635 г., калі ў маёнтку Слуцкага княства ВКЛ адкрыта люстраная мануфактура, на базе якон дзейнічала Урэцкая шкляная мануфактура. Належала Алелькавічам, з 1600 г. Радзівілам. У XVIII—XIX стст. Вітгенштэйнам. У XVIII ст. ва Урэччы царква св. Мікалая, касцёл і сінагога.
3 1793 г. у складзе Расійскай імперыі, мястэчка ў Горкаўскай воласці Бабруйскага павета. 3 1830 г. у маёнтку працаваў бровар з паравым катлом і вадзяным рухавіком, у 1841 г. — 2 мануфактуры па вытворчасці люстэркаў, шклянога посуду і ліставога шкла, на месцы якіх у канцы XIX ст. адкрыты керамічныя майстэрні. У 1886 г. — 60 двароў. У 1915 пабудавана чыгуначная станцыя на лініі Асіповічы—Слуцк. У пачатку XX ст. ва Урэччы дзейнічала народнае вучылішча, царкоўна-прыходская школа, паштовае аддзяленне, аптэка, пажарная дружына.
У 1919—1920 гг. акупіравана польскімі войскамі, якія спалілі 50 хат і шмат гаспадарчых пабудоў. У 1920—30-я г. ў мястэчку хата-чытальня з бібліятэкай, школа працоўнай моладзі, сярэдняя беларуская і 7-гадовая руская школы. 3 1924 г. мястэчка Слуцкага раёна, з 27 верасня 1938 г. гарадскі пасёлак. 3 28 чэрвеня 1941 да 30 чэрвеня 1944 гг. акупіравана нямецкімі войскамі, дзейнічала падпольная група. У жніўні 1943 г. нямецкія акупацыйныя ўлады расстралялі 25 сем’яў удзельнікаў падпольнай групы. 3 25 снежня 1962 г. у Любанскім раёне.
Інфраструктура
Працуюць 2 сярэднія школы і 3 дашкольныя ўстановы, 3 бібліятэкі, Дом культуры, бальніца, аптэка, 2 аддзяленні сувязі.
Наксаскае герцагства
Герцагства Архіпелага, або Герцагства Наксаскае (1207—1579) — герцагства, утворанае Венецыянскай рэспублікай пасля 4-га крыжовага паходу на астравах Эгейскага мора. З'яўлялася васалам Лацінскай імперыі. Першым герцагам і заснавальнікам стаў Марка Сануда.
Венецыянскае кіраванне
Скарыстаўшыся гэтым, Венецыянская рэспубліка ў 1207 годзе ўключае астравы ў склад васальнага герцагства пад кантролем сваёй таласакратычнай рэспублікі. Сама Венецыя непасрэдна кантралюе і іншыя буйныя грэчаскія астравы (Эўбея, Кіпр, Крыт з драбнейшымі астравамі).
У параўнанні з уласна венецыянскімі тэрыторыямі, улада Венецыі над Наксаскім герцагствам была трохі менш адчувальная з-за раскіданасці архіпелага, а яе палітыка па ўкараненні каталіцтва адпаведна менш планамернай. Хоць венецыянская феадальная сістэма была практычна ідэнтычная візантыйскай, спробы ўкараніць каталіцтва выклікаюць пратэст сярод мясцовага грэчаскага сялянства, якое захоўвае праваслаўе. На востраве Наксас успыхвае паўстанне, паўстанцы хаваюцца ў крэпасці Апалірас (Апалірэ), дзе яны здаюцца пасля 6-тыднёвай аблогі венецыянцамі. Пры гэтым фінансавую дапамогу паўстанцам аказвае Генуя, якая імкнулася саслабіць свайго галоўнага канкурэнта ў рэгіёне — Венецыю. Па меры раздачы ці продажы зямлі венецыянскім падданым, фармальнае герцагства драбніцца на на некалькі меншых фамільных уладанняў. На астравах таксама фарміруецца своеасаблівая сістэма сацыяльна-этнічных адносін, пры якіх невялікая група італьянцаў каталіцкага веравызнання пражывае ў галоўным пасёлку вострава, а залежныя грэчаскія сяляне пражываюць у сельскай мясцовасці. З-за рэзкага скарачэння грэчаскага насельніцтва ў гады войнаў і эпідэмій, венецыянцы, а затым і туркі прыцягваюць сюды групы албанскіх пасяленцаў (арнаўты), якія аселі на востраве Андрас.
Падчас венецыянска-турэцкіх сутыкненняў, мясцовыя грэкі як правіла супрацоўнічалі з туркамі, якія пакідалі вялікую аўтаномію праваслаўнай царкве на землях, аднятых у Візантыйскай імперыі.