cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Рабства
Рабства ў пэўных відах існавала ва ўсіх народаў, хоць не ўсюды развілася ў грамадска-эканамічную фармацыю. Рабаўладальніцкі лад як фармацыя існаваў з V-га ці IV-га тыс. да н. э. да III—V стст. н. э. Росквіту дасягнуў у Старажытнай Грэцыі (V—IV стст. да н. э.) і Рыме (з II ст. да н. э.). У Кітаі рабаўладальніцкі лад заменены феадальным яшчэ ў I-м тыс. да н. э. У старажытных славян, германцаў і іншых рабства было толькі ў выглядзе ўкладу. У рабаўладальніцкім грамадстве асноўнымі антаганістычнымі класамі былі рабы і рабаўладальнікі; існаваў таксама клас дробных вытворцаў — свабодных сялян і рамеснікаў. Паводле становішча, замацаванага юрыдычнымі нормамі, раб быў маёмасцю: гаспадар мог яго купіць, прадаць і ў некаторых рэдкіх выпадках — забіць.
У залежнасці ад гістарычных тыпаў і разнавіднасцей рабаўладальніцкіх грамадстваў і дзяржаў, а таксама этапаў іх развіцця адрозніваюць патрыярхальнае рабства (характэрна для часоў распаду абшчынна-родавага ладу і зараджэння класаў), усходняе (у Старажытнай Індыі і Кітаі рабы належалі дзяржаве, храмам, уладарам і асобным прадстаўнікам знаці) і антычнае (краіны міжземнаморскага басейна). На тэрыторыі Беларусі ў час распаду абшчынна-родавага ладу існавала патрыярхальнае рабства, але рабаўладальніцтва не набыло тут класічных рыс і не стала асновай вытворчасці.
У XVI—XVIII стст. у Іспаніі, Партугаліі і Вялікабрытаніі, а ў Амерыцы - у XVIII—XIX стст. рабская праца сталася падмуркам эканомікі, мільёны афрыканцаў вывозіліся з кантыненту ў іншыя краіны і выкарыстоўваліся як безкаштоўныя прылады працы, працуючы на плантацыях, а пазней - на мануфактурах. Шмат хто з іх хутка паміраў, але ўсё адно выгода ад падобнай эксплуатацыі была велічэзнай.
Рабства ў Брытанскай імперыі было забароненае ў 1833 г., у ЗША — часткова ў 1-й палове XIX ст., канчаткова — у час Грамадзянскай вайны (1863). Аднак, нелегальна рабства працягвае існаваць ў некаторых краінах і ў наш час.
Хійу (прыпыначны пункт)
Хійу (Hiiu) — прыпыначны пункт Эстонскай чыгункі. Знаходзіцца ў горадзе Талін на лініі Талін — Хаапсалу.
Мошна (рака)
Мо́шна — рака ў Лёзненскім раёне Віцебскай вобласці, правы прыток Чарніцы (прыток Лучосы, басейн Заходняй Дзвіны).
Даўжыня ракі складае 33 км, плошча вадазбору 335 км². Вадазбор у паўднёвай частцы Віцебскага ўзвышша. Сярэдні нахіл воднай паверхні 2,2 ‰. Даліна Мошны скрынкападобная шырынёй 200—300 метраў. Пойма двухбаковая. Шырыня рэчышча 4—6, у вусці да 12 метраў.
Асноўныя прытокі: Брыжоўка, Рубяжніца і Скулянка. На рацэ вёскі Міхалінава, Палёнаўка, Нізы, Сутокі (пры ўпадзенні ў Чарніцу) і гарадскі пасёлак Лёзна. У басейне ракі азёры Буёўскае, Міхалінава (Грабеніцкае).
Раджа-ёга
Раджа-ёга (вядома таксама як ёга-даршана або класічная ёга) — сістэма ёгі, апісаная ў сутрах Патанджалі. Асноўная мэта раджа-ёгі - кантроль розуму пасродкам медытацыі (дх'яна), усведамленне розніцы паміж рэальнасцю і ілюзіяй і дасягненне вызвалення. З прычыны, што практыка раджа-ёгі дзеліцца на восем этапаў, яе таксама называюць аштанга-ёгай «васьміступеньчатай ёгай».
Гісторыя ёгі на Захадзе
У Еўропе ўпершыню філасофію ёгі пачаў вывучаць Шапенгаўэр, адным з асноўных крыніц філасофскіх поглядаў якога былі Упанішады. Пасля выступлення Свамі Вівекананда на Чыкагскім кангрэсе рэлігій у Нью-Ёрку і чытання цыкла лекцый па ёзе ў канцы XIX стагоддзя, цікавасць да яе на Захадзе не слабела. Наступны ўсплёск цікавасці прыйшоўся на другую палову XX стагоддзя.
Спіс бальніц Мінска
Спіс бальніц Мінска
Дзіцячыя бальніцы:
Ордэн Багдана Хмяльніцкага (СССР)
О́рдэн Багда́на Хмяльні́цкага — савецкі ваенны ордэн часоў Вялікай Айчыннай вайны.
Статут ордэна
Ордэн заснаваны Указам Прэзідыума ВС СССР ад 10.10.1943 аб заснаванні ордэна Багдана Хмяльніцкага I, II і III ступені. У далейшым у гэты Указ было ўнесена змяненне Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 26 лютага 1947 года.
Ордэнам узнагароджваюцца камандзіры і байцы Чырвонай Арміі і Ваенна-Марскога Флота, кіраўнікі партызанскіх атрадаў і партызаны, якія праявілі асаблівую рашучасць і ўменне ў аперацыях па разгрому ворага, высокі патрыятызм, мужнасць і самаадданасць у барацьбе за вызваленне савецкай зямлі ад нямецкіх захопнікаў.
Узнагароджанне ордэнам Багдана Хмяльніцкага ажыццяўляецца Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР.
Ордэн Багдана Хмяльніцкага складаецца з трох ступеняў: I, II, і III ступені. Вышэйшай ступенню ордэна з'яўляецца I ступень.
Ордэнам Багдана Хмяльніцкага I ступені ўзнагароджваюцца камандуючыя франтамі, флатамі, арміямі, флатыліямі, іх намеснікі, начальнікі штабоў, начальнікі аператыўных упраўленняў аддзелаў і начальнікі родаў войскаў франтоў, флатоў, армій і флатылій, камандзіры злучэнняў партызанскіх атрадаў:
Ордэнам Багдана Хмяльніцкага II ступені ўзнагароджваюцца камандзіры карпусоў, дывізій, брыгад і палкоў, іх намеснікі, начальнікі штабоў, камандзіры злучэнняў партызанскіх атрадаў, іх намеснікі і начальнікі штабоў, камандзіры партызанскіх атрадаў:
Ордэнам Багдана Хмяльніцкага III ступені ўзнагароджваюцца радавы, сяржанцкі, старшынскі і афіцэрскі састаў да камандзіра батальёна і яму адпаведных ўключна, камандзіры партызанскіх атрадаў, камандзіры падраздзяленняў партызанскіх атрадаў і партызаны:
Ордэн Багдана Хмяльніцкага носiцца на правым баку грудзей. Пры наяўнасцi iншых ордэнаў СССР ордэн Багдана Хмяльніцкага I і II ступені размяшчаецца пасля ордэна Нахімава адпаведнай ступені, ордэн Багдана Хмяльніцкага III ступені — пасля ордэна Кутузава III ступені.
Асаблівасці
Ордэн Багдана Хмяльніцкага — апошні з заснаваных савецкіх «сухапутных» палкаводчых ордэнаў падчас Вялікай Айчыннай вайны. Гэта адзіны савецкі палкаводчы ордэн, трэцяй ступенню якога маглі карацца радавыя, а таксама партызаны.
Ордэн Багдана Хмяльніцкага — адзіны ордэн СССР, надпіс на якім зроблена не на рускай мове (Богдан Хмельницький).
Заснаваны ў перыяд вызвалення Украіны па прапанове члена Ваеннага Савета 1-га Украінскага фронту генерал-лейтэнанта М. С. Хрушчова; сярод удзельнікаў яго стварэння былі дзеячы ўкраінскай культуры: кінарэжысёр А. П. Даўжэнка і паэт Мікола Бажан.
Удзел у конкурсе на лепшы эскіз ордэна прынялі 13 мастакоў. Зацверджаны быў эскіз мастака М. І. Маскалёва і графіка А. С. Пашчанкі. Сама назва ордэна і ўкраінская мова надпісу паказвалі на яго пераважную прымеркаванасць да УССР, хоць афіцыйна ў статуце гэта нідзе абумоўлена не было. Фактычна ім узнагароджваліся, ў асноўным, вызначыўшыяся на чатырох Украінскіх франтах. Шырока ім узнагароджваліся партызаны (указам ад 4 студзеня 1944 года многія кіраўнікі партызанскіх аб'яднанняў Украіны былі адзначаны ордэнам Багдана Хмяльніцкага першых двух ступеняў).
Ордэн Багдана Хмяльніцкага I ступені № 1 быў уручаны Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 26 кастрычніка 1943 года камандуючаму 12-й арміяй 3-га Украінскага фронту генерал-маёру А. І. Данілаву. Усяго дадзеным ордэнам было выраблена 323 узнагароджання. Генералы В. К. Баранаў, М. А. Барзоў, І. Ц. Булычоў, П. Ф. Жмачэнка, Н. Ц. Кальчанка, С. І. Марозаў і некаторыя іншыя былі ўдастоены ордэна I ступені двойчы.
Ордэн Багдана Хмяльніцкага II ступені № 1 быў уручаны Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 26 кастрычніка 1943 года камандзіру сапёрнага батальёна маёру Б. В. Тарасенку за забеспячэнне пераправы праз Дняпро у ходзе яго фарсіравання. Усяго дадзеных ордэнам было выраблена 2390 узнагароджанняў. Генералы В. З. Бісярын, Г. А. Курносаў, І. І. Ладыгін, А. Ю. Новак, палкоўнікі Л. С. Гудкоў, В. К. Жыдкоў, П. М. Зоркін, П. І. Кузняцоў, М. М. Сажын і некаторыя іншыя былі ўдастоены ордэна II ступені двойчы.
28 кастрычніка 1943 года ордэнам Багдана Хмяльніцкага III ступені № 1 быў узнагароджаны намеснік камандзіра батальёна старшы лейтэнант Ц. Д. Рыбін. Усяго дадзеных ордэнам было выраблена 5738 ўзнагароджання.
По данным Цэнтрального архива Міністерства абароны РФ на ноябрь 2014 года не вручено награждённым 876 орденов Богдана Хмельницкого.
Ордэн Багдана Хмяльніцкага не меў варыянту на падвясной калодцы, а заўсёды вырабляўся са штыфтам.
У сучаснай Украіне
3 мая 1995 года прэзідэнт Украіны Леанід Кучма заснаваў дзяржаўную ўзнагароду Украіны з такім жа назвай, гл. Ордэн Багдана Хмяльніцкага, Украіна
IC 1293
IC 1293 — галактыка тыпу *Grp (вялікая група зорак) у сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Расна
Ра́сна — тапонім і гідронім.
Ібн Міскавайх
Ібн Міскавайх, Абу Алі Ахмед ібн Мухамед (араб. ابن مسكوويه) (каля 932/936-) — гісторык, паэт і філосаф, які жыў на тэрыторыі сучасных Ірана і Ірака. Ібн Міскавайха нярэдка называюць «Трэцім Настаўнікам» у гісторыі ісламскай філасофскай думкі і «першым мусульманінам, які наблізіўся да вывучэння этычнай філасофіі з навуковага пункту гледжання».
Аляксей Цімафеевіч Чаркасаў
Аляксей Цімафеевіч Чаркасаў (2 чэрвеня (20 мая), Енісейская губерня — , Сімферопаль) — савецкі пісьменнік-празаік, аўтар трылогіі «Паданні пра людзей тайгі» — раманаў «Хмель» (1963), «Чорная таполя» (1969), «Конь руды» (1972).
Разам з выхаванцамі Курагінскай камуны накіраваны на навучанне ў Краснаярскі агра-педагагічны інстытут. Першая кніга аповесцяў і апавяданняў А. Ц. Чаркасава «У старане сібірскай» выйшла ў 1949 годзе ў Маскве ў выдавецтве «Савецкі пісьменнік».
У 1969 годзе Аляксей Цімафеевіч пераязджае з сям'ёй у Сімферопаль. Пахаваны на Сімферопальскіх гарадскіх могілках.
Песачанка
Песача́нка (, Песочанка) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Багушэўскага сельсавета.
Лапедона
Лапедона (Lapedona) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Ферма.
Песачанка
Геаграфія
Вёска знаходзіцца на рацэ Песачанка.
Лапедона
Насельніцтва складае 1159 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 78 чал./км². Займае плошчу 15 км². Паштовы індэкс — 63010. Тэлефонны код — 0734.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santi Quirico e Giulitta.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Ныме (прыпыначны пункт)
Ныме (Nõmme) — прыпыначны пункт Эстонскай чыгункі. Знаходзіцца ў горадзе Талін на лініі Талін — Хаапсалу.
Паляксяне
Этымалогія назвы
Назва можа паходзіць ад назвы ракі Lek (Elk), згодна з Е. Налепам, або ад назвы Палесся (паляшане - paleksiani), згодна з К. Бугам.
Яшчэ версія - ад балцкіх гідронімаў узору Pala, Palios, Pelesa, Pelysa ― балоты, балоцісты лясок.
У польскіх крыніцах згадваюцца як polexiani («паляксяне» або «паляшане»). У сучаснай польскай гістарычнай літаратуры іх звычайна называюць podlasianie, радзей podlaszanie.
Гісторыя паляксян
На думку некаторых гісторыкаў, паляксяне разам з яцвягамі, дайновай і судавай складалі яцвяжскі племянны саюз, іх суседзямі былі галінды і мазаўшане.
Баляслаў IV Кучаравы каля 1166 года і князь у 1192 годзе хадзілі вайной на паляксянаў.
У XIII стагоддзі паляксяне неаднаразова падвяргаліся нападам польскіх, кіеўскіх, валынскіх князёў і нямецкіх рыцараў. У выніку, да канца XIII стагоддзя паляксян засталося мала, і жылі яны, у асноўным, у цяжкадаступных мясцінах Белавежскай пушчы і інш. У далейшым іх землі ўвайшлі ў Вялікае Княства Літоўскае. У другой палове XIX стагоддзя паляксяне (паляшане, палясяне) згадваюцца ў статыстычных дакументах Расійскай імперыі як жыхары некаторых паветаў Гродзенскай губерні, ― адзначалася, што яны былі праваслаўнымі, але адрозніваліся ад астатніх сялян абліччам і звычаямі.
Канакоўскі раён
Канакоўскі раён (Конаковский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўднёвым усходзе Цвярской вобласці Расіі. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляецца горад Канакова.
Геаграфія
Канакоўскі раён мяжуе з Калінінскім і Кімрскім раёнамі, а таксама з Маскоўскай вобласцю. Плошча раёна складае 2114,67 км².
Гісторыя
Канакоўскі раён быў утвораны 12 ліпеня 1929 года ў адпаведнасці з пастановай УЦВК і СНК РСФСР у складзе Маскоўскай вобласці. У 1935 годзе быў перададзены ў склад Калінінскай вобласці, як на той час называлася Цвярская вобласць.
Прылепава
Прылепава (Прилепово) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прудкоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
З 1929 па 2004 года адміністрацыйны цэнтр Прылепаўскага сельсавету. Да 1 студзеня 2019 у складзе Княжынскага сельскага паселішча.
Цаўё
Цаўё — пярэдняя частка ложы стрэльбы, якая закрывае ствол цалкам ці часткова. Можа быць выканана як элемент суцэльнага ложа ці як асобная дэталь. Вырабляецца з дрэва, пластмасы, радзей — з металу.
Пры стральбе са стрэльбаў, вінтовак і карабінаў цаўё служыць для зручнасці дзеянняў са зброяй і засцярогі рук стралка ад апёкаў пры судотыку з разагрэтым ствалом. У помпавых стрэльбах слізготнае цаўё з'яўляецца таксама органам перазарадкі.
Дубраўляны (Шчучынскі раён)
Дубраўля́ны (, Дубровляны) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Шчучынскага сельсавета.
У 1976 годзе вёска перададзена з Каменскага сельсавета ў Шчучынскі сельсавет.
Прагрэс (Салігорскі раён)
Прагрэ́с (, Прогресс) — вёска ў Салігорскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Доўгаўскага сельсавета.
Кароўчына (вадасховішча)
Каро́ўчына — вадасховішча ў Дрыбінскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі, на рацэ Касінка (прыток Басі), каля аграгарадка Кароўчына.
Вадасховішча створана ў 1981 годзе ў мэтах арашэння, рыбагадоўлі і добраўпарадкавання тэрыторыі. Плошча паверхні вадасховішча 0,47 км². Даўжыня 2,5 км, найбольшая шырыня 0,3 км. Найбольшая глыбіня дасягае 8,6 м, сярэдняя каля 3 м. Аб'ём вады ў вадасховішчы 1,42 млн м³. Плошча вадазбору 35 км². Ваганні ўзроўню вады на працягу года каля 3 м. Сярэдні шматгадовы сцёк 7,6 млн м³.
Бурбін
Бу́рбін (, Бурбин) — былая вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Беліцкага сельсавета.
Скасавана 14 мая 2022 года.
Гісторыя Венесуэлы
Тэрыторыя сучаснай Венесуэлы была заселена чалавекам каля 15 000 кадоў таму. У ХVI—XVIII ст. гэтая зямля была іспанскай калоніяй. З іспанскай спадчынай звязаны асаблівасці сучаснага насельніцтва Венесуэлы: іспанская мова, перавага ў этнічным складзе метысаў, каталіцтва як асноўная канфесія, размяшчэнне насельніцтва ўздоўж узбярэжжа. У 1811 Венесуэла дэкларавала незалежнасць, у 1821—1830 уваходзіла ў склад федэрацыі Вялікая Калумбія. У 1830 атрымала поўную незалежнасць. Наступныя 130 гадоў прайшлі ў чаргаванні ваенных дыктатараў і хунт, грамадзянскіх войнах і крызісах. Адкрыццё радовішчаў нафты у 1918 зрабіла Венесуэлу самай паспяховай краінай Лацінскай Амерыкі. У 1958 была ўсталявана шматпартыйная дэмакратычная сістэма. У 1999 новы прэзідэнт Уга Чавес абвясціў «Баліварыянскую рэвалюцыю». У другой палове 2010-х Венесуэла зазнала найгоршы за апошнія 100 год эканамічны крызіс.
Дакалумбавая Венесуэла
Першыя сляды чалавека на зямлі сучаснай Венесуэлы датуюцца 15 тысячамі гадоў. Каменныя скрабкі, вастрыі коп’яў і іншыя прадметы старажытнага ўжытку такога ўзросту былі знойдзены на тэрасах ракі Рыа Педрэгал і ў іншых месцах заходняй Венесуэлы. Найбольш развітай дакалумбавай культурай у паўночных Андах лічыцца гістарычная супольнасць Цімота-Куіка (Timoto-cuicas), для якой была характэрна складаная арганізацыя грамадства, а збудаваныя згодна з планам мураваныя паселішчы былі абкружаны тэрасаванымі палямі — вырошчвалі кукурузу, бульбу і ўлюка (таксама клубняплод) — з сістэмай ірыгацыі. Індзейцы пралі ніткі з раслінных валокнаў і ткалі з іх адзенне ды кілімчыкі для жытла. Аднак на памяць чалавецтву ад іх засталася ў першую чаргу антрапаморфная кераміка. Таксама ім прыпісваюць вынаходніцтва ляпёшак арэпа — асноўнага прадукта венесуэльскай кухні. Лічыцца, што напярэдадні прыбыцця Калумба на зямлі сённяшняй Венесуэлы жыло каля 1 млн. чал.
Шлях да незалежнасці
5 ліпеня 1811 года — пасля некалькіх антыіспанскіх паўстанняў пад кіраўніцтвам Франсіска Міранды, папярэдніка Сімона Балівара, — Венесуэла, адной з першых у Лацінскай Амерыцы, абвясціла незалежнасць. Разбуральнае каракаскае землетрасенне 1812 года разам з паўстаннем арыноцкіх льянера дапамаглі іспанцам аднавіць уладу. Спатрэбілася яшчэ дзесяцігоддзе вайны з іспанскімі каланіяльнымі войскамі, каб у 1821 Венесуэла стала часткай насамрэч незалежнай Вялікай Калумбіі. У гэтым годзе адбылася бітва пры Карабоба, у якой Сімон Балівар, Хасэ Паэс і Антоніа Сукрэ разбілі іспанцаў. Аднак неўзабаве шляхі генералаў разышліся. У 1830 незадаволены федэральным урадам Хасэ Паэс узняў паўстанне, у выніку якога Венесуэла аддзялілася ад федэрацыі і стала самастойнай дзяржавай, а Паэс стаў яе першым прэзідэнтам. Паводле розных ацэнак, за час рэвалюцыйнага ліхалецця Венесуэла згубіла кожнага трэцяга (або чацвёртага) жыхара.
Недэмакратычнае ХІХ стагоддзе
ХІХ і першая палова ХХ стагоддзя прайшлі ў чаргаванні перыядаў палітычнага хаосу і дзяржаўных пераваротаў ды аўтакратычных рэжымаў ваенных-каўдыльё, першым сярод якіх стаў якраз генерал Паэс, што быў прэзідэнтам у (1830–1835; 1839–1843; 1861–1863). У 1854 годзе было адменена рабства. Палітычны хаос прывёў да крывавай грамадзянскай вайны 1859—1863 гадоў паміж кансерватарамі і лібераламі (Федэральная вайна), у якой загінула некалькі сотняў тысяч чалавек — недаравальныя страты для мільённай Венесуэлы. Найбольш вядомым пасляваенным каўдыльё стаў генерал лібералаў Антоніа Гузман Бланка, што кіраваў Венесуэлай у 1870—1887, таксама як і Паэс, з перапынкамі. 1895 год адзначыўся канфліктам з Вялікабрытаніяй (так званы Венесуэльскі крызіс 1895) за тэрыторыю Гаяна-Эсекіба, на якую прэтэндавалі абедзве дзяржавы. Венесуэльскі лабіст у ЗША Уільям Скрагс нагадаў прэзідэнту Кліўленду аб дактрыне Манро, і ЗША сталі на венесуэльскі бок. Тым не менш, цягам перамоў брытанцы пераканалі паўночнаамерыканцаў у сваёй рацыі, і парыжскі трыбунал у 1899 годзе прызнаў спрэчную зямлю за Вялікабрытаніяй.
Недэмакратычнае ХХ стагоддзе
У 1899 уладу захапіў Сіпрыяна Кастра, што рушыў на Каракас на чале атрада ў 60 чалавек. Яго прыход да ўлады выліўся ў грамадзянскую вайну, другі Венесуэльскі крызіс (1902—03) і канфлікт з Нідэрландамі (1908). Падчас апошняга, знаходзячыся на перамовах у Еўропе, Кастра быў змешчаны сваім паплечнікам і сябрам Хуанам Вісентэ Гомесам. Падчас кіравання Гомеса, калі ў Еўропе сціхалі грымоты Першай сусветнай вайны, былі адкрыты радовішчы нафты ў басейне Маракайба, пасля чаго аграрны эканамічны твар краіны змяніўся на нафтаздабыўны. Дзякуючы нафтаваму буму, папулярны ў народзе Гомес кіраваў Венесуэлай да сваёй смерці ў 1935, а Венесуэла стала самай заможнай дзяржавай Лацінскай Амерыкі. У пачатку 1940-х была праведзена палітычная рэформа, што дазволіла дзейнасць палітычных партый. У 1945 да ўлады, упершыню ў гісторыі краіны, прыйшлі дэмакратычныя сілы на чале з Рамулам Бетанкурам. Дэмакраты ў 1947 годзе правялі першыя дэмакратычныя выбары, пераможца якіх, Ромула Гальегас, неўзабаве быў скінуты ваеннай хунтай. Так пачалося апошняе несвабоднае дзесяцігоддзе. Пасля Другой сусветнай вайны ў Венесуэлу прыбыла шмат мігрантаў з еўрапейскіх краін, што зрабіла венесуэльскае грамадства больш разнастайным.
Дэмакратычнае ХХ стагоддзе
З 1958 на працягу чатырох дзесяцігоддзяў Венесуэлай кіравалі дэмакратычна абраныя ўрады. Шматпартыйная сістэма даволі хутка стала дэ-факта двухпартыйнай: галоўнымі сіламі на палітычным рынгу сталі партыя Дэмакратычнае дзеянне і Сацыяльна-хрысціянская партыя КОПЕІ. Неаліберальныя рэформы прэзідэнта Карласа Андрэса Перэса (Дэмакратычнае дзеянне) і падзенне сусветных цэн на нафту выклікалі эканамічныя цяжкасці, што ў канцы 1980-х і 1990-х выліліся ў палітычныя крызісы, уключаючы сталічны мяцеж 1989 года, вядомы пад назвай Каракаса (паводле розных ацэнак загінула ад 276 да 2000 чалавек); дзве спробы дзяржаўнага перавароту ў 1992 і выніковы імпічмент Перэса ў 1993 за растрату дзяржаўных сродкаў. Далейшае падзенне даверу да існуючых палітычных партый абярнулася абраннем у 1998 на пасаду прэзідэнта палкоўніка Уга Чавеса.
Баліварыянская рэвалюцыя
У 1999 годзе Чавес запаліў полымя Баліварыянскай рэвалюцыі, якая пачалася з прыняцця новай канстытуцыі і змянення назвы краіны на «Баліварыянская Рэспубліка Венесуэла». Канстытуцыя дэкларалавала грамадзянскія правы індзейцам, што дало Чавесу падставу правесці новыя выбары ў 2000, на якіх ён быў пераабраны прэзідэнтам, а ягоны палітычны блок атрымаў большасць месцаў у парламенце. У 2007 і 2009 годзе, каб кіраваць краінай «колькі таго пажадае народ і Гасподзь», Чавес ініцыяваў рэферэндумы па змяненні канстытуцыі; першая спроба была няўдалай і Чавес прызаў сваю паразу. Ідэалогія Чавеса — своеасаблівы мікс ідэй Сімона Балівара і сацыялізму. Папулістычная палітыка Уга Чавеса і яго спадкаемцы Нікаласа Мадура прывялі да жудаснага эканамічнага крызісу, што распачаўся ў 2013 і цягнецца па сёння. Спыніўся прыток замежных інвестыцый; узраслі беспрацоўе, беднасць, дзіцячая смяротнасць. У венесуэльскіх крамах даўно няма самых неабходных тавараў. Па выніках 2018 інфляцыя склала 1 370 000%. Усё гэта вылілася ў масавую эміграцыю, грамадзянскае супрацьстаянне з вулічнымі пратэстамі і міжнародны палітычны крызіс.
Вялікае (возера, Шумілінскі раён)
Вялікае — возера ў Шумілінскім раёне Віцебскай вобласці ў басейне ракі Будавіца, за за 5 км у напрамку на паўднёвы захад ад гарадскога пасёлка Шуміліна, прыкладна за 0,7 км на ўсход ад вёскі Мерзлякі.
Плошча паверхні возера 0,02 км². Даўжыня 0,25 км, найбольшая шырыня 0,13 км, даўжыня берагавой лініі 0,62 км.
Катлавіна возера выцягнутая з паўночнага ўсходу на паўднёвы захад і знаходзіцца ў асушаным балотным масіве. Вакол возера забалочаная пойма. Схілы катлавіны вышынёй да 5 м. Берагавая лінія слабазвілістая. Берагі нізкія, тарфяністыя і пясчаныя.
У паўднёвай частцы ўпадае ручай (пратока) з возера Малое. На поўначы каналам злучаецца з сеткай меліярацыйных каналаў.
(145) Адэона
(145) Адэона (Adeona) — даволі вялікі і вельмі цёмны астэроід галоўнага пояса, які прыналежыць да цёмнага спектральнага класа C.
Адэона ўзначальвае аднайменнае сямейства астэроідаў, з’яўляючыся самым буйным яго прадстаўніком. Астэроід быў адкрыты 3 чэрвеня 1875 года германа-амерыканскім астраномам К. Г. Ф. Петэрсам у Клінтану, ЗША і названы ў гонар Адэоны, рымскай багіні вяртання дахаты, таму што ён нядаўна вярнуўся з падарожжа ва ўсяму свету, каб назіраць праходжанне Венеры па дыску Сонца.
Стрэжаўскае княства
Стрэжаўскае княства — удзельнае княства з цэнтрам у горадзе Стрэжаў, дакладнае месцазнаходжанне якога не высветлена, якое існавала ў 2-й палове XII ст.
Джон Браўн
Джон Браўн (John Brown,, Торынгтан, штат Канектыкут, ЗША — ) — адзін з лідараў абаліцыянісцкага руху ў ЗША.
Біяграфія
У 1855—1856 гадах арганізаваў узброеную барацьбу супраць рабаўладальнікаў у штаце Канзас.
Распрацаваў план стварэння ў Алеганскіх гарах (штат Вірджынія) свабоднай рэспублікі, склаў праект яе дэмакратычнай «Часовай канстытуцыі».
З мэтай ажыццяўлення плана 16 кастрычніка 1859 года Браўн з узброеным атрадам захапіў урадавы арсенал у Харперс-Феры. Атрад быў знішчаны, загінулі два сыны Браўна, а ён сам, цяжка паранены, быў арыштаваны і павешаны.
Паўстанне Браўна папярэднічала Грамадзянскай вайне ў ЗША 1861—1865 гадоў.
Аднаполле
Аднапо́лле (, Однополье) — пасёлак у Веткаўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Прыснянскага сельсавета. Вёска злучана аўтадарогай з цэнтрам сельсавета Прысно, за 22 км на паўночны захад ад Веткі, 27 км ад Гомеля, на усходзе і поўнач — пойма і р. Сож.
Гісторыя
Вынікі археалагічных раскопак паказваюць, што першае пасяленне людзей на месцы вёскі існавала ў першабытнаабшчынным часе, задоўга да ўтварэння вёскі. Каля вёскі знаходзяцца паселішчы жалезнага веку і ранняга сярэднявечча.
Вядома з 1560 года як дзяржаўная ўласнасць у Гомельскай воласці Рэчыцкага павета, які ў 1569 годзе быў падараваны паводле леннага права ротмістру гомельскага замка К. Ленскаму. У 1598—1599 гадах перададзена Вайніловічу.
У 1910 годзе фальварак у 500 дзесяцін зямлі з 1 дваром належаў купцу, стараверу А. В. Пенкіну.
У 1926 годзе ў складзе Прыснянскага сельсавета Веткаўскага раёна Гомельскай акругі. У 1927 годзе — 35 двароў, а з 1929 года ў складзе калгаса імя Варашылава. У 1941 годзе — 49 двароў.
У 1943 годзе нямецкія акупацыйныя войскі спалілі вёску і расстралялі 2 жыхароў. 23 лістапада 1943 года вёска вызвалена войскамі 250-й і 397-й стралковымі дывізіямі Чырвонай Арміі. Вёска ўваходзіла ў склад калгаса «Іскра».
У 1969 годзе — 50 двароў.
У 1997 годзе — 26 двароў.
Think Minsk
Think Minsk (даслоўна — «Думай Мінск», «Думай аб Мінску»; афіцыйна прадстаўлены рускамоўны варыянт — «Минск. Интересно») — распрацаваны брытанскім даследчым цэнтрам «INSTID» слоган сталіцы Беларусі, які па задумцы гарадскіх уладаў павінен прасоўвацца ў якасці неафіцыйнага брэнда Мінска перш за ўсё на рынку турыстычных паслуг. Падчас распрацоўкі быў створаны грамадскі савет, з боку бізнесу праект падтрымалі гатэль «Еўропа» і кампанія «Белавія». Асноўны пасыл атрыманнага слогана — «інтэлектуальны горад, які думае», з другога боку — спроба сумясціць падабенства прысутнасці літар i, n, k у абодвух словах.
Сутнасць вобраза
Графічны знак Мінска ўяўляе сабой белы ўзор на блакітным фоне, размешчаны вакол слогана. Да распрацоўкі «твару» сталіцы былі прыцягнутыя валанцёры, студэнты, журналісты. Выступаючы ў 2012 годзе на форуме «Імідж Рэспублікі Беларусь: час дзейнічаць» прадстаўнік даследчага цэнтра «INSTID» Наташа Гранд агучыла вынікі праграмы «Брэнд Мінска» і прадставіла канчатковы варыянт. Па яе словах, стваральнікі брэнда шукалі адзіны колер і адзіную форму. У якасці формы выбралі лініі, якія павінны пазначаць працяг думкі. Па меркаванню распрацоўшчыкаў брэнда ключавой яго ідэяй з’яўляецца эфектыўнасць, у тым ліку рашэнняў, жыцця, арганізацыі, інфрастуктуры, асабістая эфектыўнасць. Для большай выразнасці таксама распрацоўваўся адмысловы «мінскі» шрыфт, шла праца над «мінскай» музыкай і сталічным водарам, які павінны выкарыстоўвацца ў сувенірнай прадукцыі, аб’ектах вулічнай інфраструктуры. Адзін з распрацоўшчыкаў брэнда Аляксандр Гранд анансаваў таксама стварэнне беларускамоўнага варыянту брэнда.
Талаат-паша
Мехмед Талаат-паша — (асман. طلعت پاشا,‎ тур. Mehmed Talat Paşa) — асманскі дзяржаўны дзеяч, міністр унутраных спраў Асманскай імперыі, Вялікі візір Асманскай імперыі, адзін з галоўных арганізатараў генацыду армян, ваенны злачынец. Адзін з лідараў младатурэцкай партыі «Яднанне і прагрэс».
Біяграфія
19 сакавіка 1910 г. ажаніўся з Хайрые Ханім.
Пасля младатурэцкай рэвалюцыі 1908 г. быў абраны дэпутатам Меджліса.
У 1909—1912 гадах Талаат быў міністрам унутраных спраў Асманскай імперыі. У 1910 г. Талаат, дзякуючы Меджлісу, адмяніў «Закон аб грамадствах» і забараніў фарміраванне згуртаванняў на нацыянальнай аснове. Усе нацыянальныя клубы былі зачыненыя па ўсёй імперыі.
У 1911 г. Талаат увайшоў у склад Партыі яднання і прагрэсу. Падчас Балканскіх войнаў (1912—1913) служыў у арміі.
Талаат стаў адным з галоўных арганізатараў перавароту 23 студзеня 1913 г., калі Энвер-паша асабіста застрэліў дзяржаўнага міністра Назіма-пашу, каб заняць яго месца праз год. І другі раз Талаат-паша займаў пасаду міністра ўнутраных спраў, адначасова ўзначалівая Цэнтральны камітэт партыі младатуркаў. Талаат-паша ажывіў палітычную дактрыну асманізму — жорсткую цюркізацыю нетурскіх народаў імперыі і быў заўзятым прыхільнікам панісламізму і, у яшчэ большай ступені, панцюркізму. Маючы далёка ідучыя праекты на Каўказе, у Крыму і Туркестане, Талаат удзельнічаў у распрацоўцы ваенна-палітычнага праекта «Turan Yolu» (Дарога ў Туран).
Загад для генацыду быў дадзены ў зашыфраванай тэлеграме Энвер-Пашы ад 27 лютага 1915 г. Такія ж меры па «канчатковай ліквідацыі» армян былі прапісаны ў сакрэтнай дырэктыве Талаат-пашы і Энвер-Пашы ад 15 красавіка 1915 года.
24 красавіка 1915 г. Талаат выдаў загад закрыць усе армянскія палітычныя арганізацыі, якія дзейнічаюць у Асманскай імперыі, і арыштаваць звязаных з імі армян, абгрунтаваўшы дзеянне тым, што арганізацыі кантраляваліся па-за межамі імперыі і супрацоўнічалі з расійскімі войскамі. Гэты загад прывёў да арышту ў ноч з 24 на 25 красавіка 1915 г. у Канстанцінопалі ад 235 да 270 кіраўнікоў армянскіх таварыстваў, у тым ліку палітыкаў, свяшчэннікаў, медыкаў, аўтараў, журналістаў, адвакатаў і выкладчыкаў, большасць з якіх у выніку былі забіты. Як удзельнік асманскай дэлегацыі, прыймаў удзел у перамовах у Брэст-Літоўску ў 1918 г.
У сваіх успамінах, апублікаваных у 1946 годзе, Талаат-паша прызнаў факт гвалтоўнай дэпартацыі і знішчэння армян, але матываваў гэта выключна абаронай «нацыянальных інтарэсаў» туркаў і імкнення не дапусціць «стварэння армянскай дзяржавы на мяжы з Расіяй». 7 кастрычніка 1918 г. Талаат-паша прызнаў крах палітыкі младатуркаў і адмовіўся ад улады, а пасля ўцёк у Германію, дзе ўзяў імя Алі-Салі-Бэй. Надзвычайны трыбунал, які адбыўся ў 1919 годзе ў Канстанцінопалі, завочна прысудзіў Талаата да расстрэлу за ваенныя злачынствы і за «знішчэнне армянскага насельніцтва імперыі».
Талаат быў застрэлены армянскім патрыётам Сагамонам Тэйліранам у Берліне 15 сакавіка 1921 г. у рамках аперацыі «Немезіда», якую падрыхтаваў рух Дашнакцуцюн. Уся сям’я Тэйлірана была знішчана падчас генацыду. Сам ён стаў сведкам згвалтавання дзвюх сясцёр і забойства маці і брата. Тэйлерану ўдалося выжыць, калі турэцкія салдаты пакінулі яго паміраць на кучы параненых і мёртвых тэл (сёстры пасля згвалтавання таксама былі забітыя). Тейлерян трапіў у Канстантынопаль, адкуль ў 1920 годзе эміграваў у ЗША. Пасля шырокага выкрыцця факту генацыду, Тэйліран быў выпраўданы судом прысяжных. Яго мемуары запісаў заходне-армянскі пісьменнік і грамадскі дзеяч Ваан Мінахарян. Упершыню яны былі апублікаваныя ў 1953 годзе ў Каіры выдавецтвам «Лусабер» пад назвай «Сагамон Тэйлирян: успаміны, тэрор Талаата».
Русельсгайм
Русельсгайм (Rüsselsheim) — горад у Германіі, у зямлі Гесэн. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Дармштат. Уваходзіць у склад раёна Грос-Герау. Насельніцтва складае 59 200 чалавек (на 30 чэрвеня 2007 года). Займае плошчу 58,3 км². Афіцыйны код 06 4 33 012.
Мізагінія
Мізагінія (ад стар.-грэч.: μῖσος — «нянавісць» и γυνή — «жанчына») — тэрмін, які азначае нянавісць або зневажлівае стаўленне да жанчын. Дадзеная з’ява ўключае шэраг форм, такіх як: сацыяльная ізаляцыя, дыскрымінацыя, варожасць, прыніжэнне жанчын, адсутнасць пэўных правоў, гвалт над жанчынамі і сексуальную аб’ектывацыю.
Зваротная з’ява — мізандрыя: нянавісць, пагарда альбо забабоны ў дачыненні да мужчын.
Сэндфард Флемінг
Сэр Сэндфард Флемінг (Sandford Fleming;  — ) — інжынер, які стварыў чыгуначную сетку Канады.
Дзякуючы Флемінгу свет быў умоўна падзелены на часавыя паясы — ідэю абгрунтаваў у 1869 годзе Чарлз Ф. Дауд, дырэктар школы з Саратога Спрынгс, а сэр Сэндфард Флемінг актыўна падтрымаў яе. Таксама ён быў дызайнерам першых канадскіх паштовых марак.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Керкалдзі, Файф, Шатландыя. У 14-гадовым узросце стаў памочнікам каморніка. У 18-гадовым узросце разам са старэйшым братам пераехаў у Канаду. Браты доўга падарожнічалі па Канадзе, наведалі большасць буйных гарадоў краіны, пакуль не пасяліліся ў Пітэрбара. У 1849 годзе Стэнфард Флемінг уладкаваўся каморнікам. У тым жа 1849 годзе стаў студэнтам Каралеўскага Канадскага інстытута. Спачатку інстытут планаваўся як установа па практычных курсах для інжынераў і геадэзістаў. Але пазней у ім сабралася ўплывовая навуковая супольнасць. У 1851 годзе Стэндфард Флемінг узяў удзел у распрацоўцы першай канадскай маркі Threepenny Beaver.
Спачатку працаваў геадэзістам, пасля быў павышаны да галоўнага інжынера Паўночнай Канадскай чыгункі. Флемінг актыўна падтрымліваў адмову ад драўляных мастоў на карысць металічных. У гэтым перыяд шмат канфліктуе з архітэктарам Фрэдэрыкам Уільямам Камберлендам.
У 1863 годзе прызначаны галоўным урадавым геадэзістам Новай Шатландыі. На гэтай пасадзе ўзначальваў будаўніцтва адной з новых чыгуначных ліній. Неўзабаве Флемінг адмаўляецца супрацоўнічаць з падрадчыкамі з-за, на яго думку, занадта высокіх цэн. Яму прапанавалі заняцца будаўніцтвам самому. Флемінг будуе чыгуначную лінію параўнальна танна і ашчаджае значныя бюджэтныя сродкі.
У 1880 годзе пакідае геадэзію і ўладкоўваецца ў Каралеўскі Інстытут Кінгстана, дзе застаецца на пасадзе ганаровага рэктара да канца жыцця.
Марз
Тэрыторыя рэспублікі падзеленая на дзесяць марзаў і горад Ерэван. Марзы ўзначальваюцца марзпетамі (губернатарамі), якія прызначаюцца рэспубліканскім урадам. Тэрыторыя марзаў дзеляцца на гарадскія і сельскія абшчыны, таксама вядомыя як хамайнкі (համայնք).
Пратэразой
Пратэразой (πρότερος — першы, найстарэйшы, ζωή — жыццё) — геалагічная эпоха, якая ахоплівае перыяд ад 2500 да 541,0 ± 1,0 млн гадоў назад. Разглядаецца як асобны геалагічны эон, што прыйшоў на змену архею і стаў самым працяглым у гісторыі Зямлі. Таксама разам з археем уключаецца ў дакембрый. Вызначаецца і як асобная пратэразойская акратэма (акрон) або эра.
Назва
Эазой, эазойскі перыяд (ἕως — світанак, эазой — світанак жыцця) — цяпер састарэлы тэрмін, прапанаваны ў 1865 годзе нямецкім геолагам Бернгардам Кота (1808—1879), прафесарам Фрэйбергскай Горнай Акадэміі, у кнізе «Геалогія нашага часу» ў якасці элемента геахраналагічнай шкалы. Выкарыстоўваўся Dawson, 1868 для абазначэння ўсіх дакембрыйскіх утварэнняў, галоўным чынам пратэразойскіх. Уласна тэрмін пратэразой быў прапанаваны ў 1888 годзе амерыканскім геолагам Э. Эмансам
Палац Незалежнасці (Мінск)
Палац Незалежнасці — палац у Мінску. Размешчаны на праспекце Пераможцаў, побач з выставачным цэнтрам «БелЭкспа» і Плошчай Дзяржаўнага Сцяга, каля Парку Перамогі. Па словах прэзідэнта Беларусі Аляксандра Лукашэнкі, Палац Незалежнасці ў комплексе з плошчай Дзяржаўнага Сцяга канчаткова падкрэслівае непахіснасць беларускай дзяржаўнасці і незалежнасці. У Палацы будуць праходзіць асноўныя дзяржаўныя мерапрыемствы, пачынаючы ад уручэння замежнымі пасламі даверчых грамат і сканчаючы нарадамі глаў дзяржаў, якія прыязджаюць у Рэспубліку.
Пратэразой
Перыядызацыя
Пратэразой падзяляецца на 3 эры:
З пункту гледжання развіцця жыцця архейская ды пратэразойская эры аб'ядноўваюцца ў эон — крыптазой, калі жывёльны свет быў прадстаўлены бесшкілетнымі формамі. Каля 570 млн гадоў таму назад распачынаецца новы эон — фанеразой, калі ў жывёльным свеце развіваюцца шкілетныя формы.
Палац Незалежнасці (Мінск)
Агульная плошча Палаца Незалежнасці складае каля 50 тысяч квадратных метраў. У ім налічваецца некалькі соцень памяшканняў.
Пратэразой
Геатэктанічнае развіццё
Да пачатку пратэразою завяршылася кратанізацыя зямной кары. Скучванне яе глыб прывяло да ўтварэння гіганцкага адзінага кантынента Пангея-0 (гл. Пангея). На працягу карэлію развіваліся протагеасінкліналі, якія падзялілі Пангею-0 на вялікую колькасць протаплатформ. У канцы карэлію (1,8—1,7 млрд г. назад) протагеасінкліналі моцна спаялі протаплатформы складкавымі сістэмамі. Утварыўся суперкантынент Пангея-1, які ў познім рыфеі распаўся на суперкантыненты Гандвану і Лаўразію.
Да пачатку позняга пратэразою ў складзе Пангеі сфарміраваўся крышталічны падмурак усіх старажытных платформ. На працягу позняга пратэразою на платформах намнажаліся разнастайныя комплексы парод асадкавага чахла. Мацярык Пангея, які меў ужо магутную грана-гнейсавую аснову, раскалоўся глыбіннымі разломамі на глыбы (пліты). Там, дзе краі гэтых пліт разыходзіліся, зноў пачалі развівацца палеаакіяны (геасінклінальныя паясы). У будове сучаснай зямной кары глыбы грана-гнейсавага складу ўяўляюць сабой падмуркі старажытных платформ, што з'яўляюцца каранямі тагачасных гор. З фарміраваннем паміж кантынентальнымі глыбамі новых палеаакіянаў пачаўся якасна іншы плітны этап у развіцці Зямлі — неагей, які характарызаваўся дыферэнцыраваным геасінклінальна-платформенным тэктанічным рэжымам.
Палац Незалежнасці (Мінск)
24 кастрычніка 2013 года ў Палацы Незалежнасці было праведзена паседжанне Вышэйшага Еўразійскага эканамічнага савета на ўзроўні глаў дзяржаў, а 25 кастрычніка — паседжанне Савета глаў дзяржаў СНД.
Прызначэнне
Палац Незалежнасці прызначаны для правядзення важнейшых і значных для дзяржавы мерапрыемстваў, сустрэч дэлегацый замежных дзяржаў, ушаноўвання шматдзетных бацькоў, прыёму у піянеры дзяцей з усёй краіны. А. Лукашэнка адзначыў, што будынак не з’яўляецца рэзідэнцыяй і ў Палацы толькі адзін рабочы кабінет для кіраўніка дзяржавы. У Палацы будуць выстаўляцца падарункі кіраўніку дзяржавы. Таксама А. Лукашэнка заявіў, што Палац будзе адкрыты для наведвання. Нягледзячы на гэта, пасля ўзвядзення будынка, ён быў узяты пад узмоцненую ахову і быў закрыты для наведвання.
Пратэразой
Геатэктанічнае развіццё
Да заканчэння позняга пратэразою з праявай байкальскага тэктагенезу, які меў дзве фазы: раннебайкальскую (позні рыфей) і познебайкальскую (венд — ранні кембрый), на месцы познепратэразойскай акіянічнай зямной кары ўзнікла маладая байкальская складкаватасць. У выніку далейшай эвалюцыі на большасці байкальскіх складкаватых сістэм заклаліся новыя геасінклінальныя паясы. Устойлівыя байкаліды ў будове сучаснай зямной кары разам са старажытнымі платформамі утварылі дакембрыйскія платформы.
У познім пратэразоі, з праявай байкальскага тэктагенезу, закончылі сваё развіццё і больш старажытныя Малыя геасінклінальныя паясы: Унутрыафрыканскі і Бразільскі, у выніку чаго канчаткова кансалідаваўся паўдневы мацярык Гандвана. У будове сучасных мацерыкоў, якія ўзніклі пасля расколу Гандваны, вылучаюць Амерыканскую, Афрыканскую, Iндастанскую, Аўстралійскую і Антарктычную платформы. Старажытнымі называюць іх умоўна, правільна ж іменаваць дакембрыйскімі. Да праявы байкальскага тэктагенезу платформы існавалі ў іншым выглядзе: Паўднёва-Амерыканская; Усходне-Бразільска-Паўночна-Афрыканская; Паўднёва-Афрыканска-Iндастанска-Аўстралійска-Антарктычная. Пасля таго як Гандвана праіснавала ўвесь палеазой у выглядзе цэльнага мацерыка, у мезазоі яна распалася па рыфтавых структурах.
Палац Незалежнасці (Мінск)
Фінансаванне будаўніцтва
Будаўніцтва Палаца Незалежнасці завяршалася ў абвешчаны ў Беларусі «Год эканоміі». З-за гэтага Палац стаў аб’ектам жорсткай крытыкі, аднак, як запэўніў прэзідэнт Беларусі А. Лукашэнка, на будаўніцтва не было выдаткавана «ні аднаго рубля» з дзяржаўнага бюджэту, але не назваў крыніц фінансавання. Паводле незалежных СМІ, словы кіраўніка дзяржавы не адпавядаюць рэчаіснасці. Так, паводле ўказаў прэзідэнта № 75 ад 17.01.2012 і № 126 ад 14.03.2013 з рэспубліканскага бюджэту на будаўніцтва Палаца Незалежнасці было вылучана каля 135 мільёнаў долараў. Пазней таксама стала вядома, што дадатковыя сродкі на будоўлю вылучаў таксама Мінгарвыканкам.
Пратэразой
Арганічны свет
Мяркуюць, што арганічны свет ранняга пратэразою быў даволі разнастайны. Абагачэнне атмасферы кіслародам за кошт жыццядзейнасці водарасцяў напачатку пратэразою справадзіла з'яўленне мнагаклетачных арганізмаў яшчэ без дыферэнцыраваных тканак. Найбольш прымітыўнымі з іх былі парыферы, пазней паявіліся кішачнаполасцевыя, што мелі экта- і эндадэрмы, якія ў далейшым далі пачатак розным тканкам.
У познім пратэразоі сіне-зялёныя водарасці былі асноўнымі пародаўтваральнымі арганізмамі вапнякоў. Верагодныя рэшткі жывёл вядомы толькі з адкладаў венду (вярхоў верхняга пратэразою), у якіх яны ўжо прадстаўлены амаль усімі тыпамі беспазваночных, праўда, прымітыўнымі формамі, без шкілетных утварэнняў. Палеанталагічны матэрыял, што знаходзіцца ў навукоўцаў, складаецца з адбіткаў мядуз, каралаў, трубачак чарвякоў, праблематычных прымітыўных іголкаскурых, двухстворкавых ракавін нейкіх ракападобных і розных арганізмаў нявысветленага паходжання з мікрасферычнымі шкілетамі. Пратэразой характарызуецца хуткай эвалюцыяй беспазваночных, да пачатку палеазою жывёльны свет прайшоў вельмі складаны і працяглы шлях развіцця. Адначасовае паяўленне шкілета ў многіх груп жывёл, якія знаходзіліся на розных узроўнях эвалюцыі, азначае грунтоўную перабудову арганізмаў, што, павінна, было выклікана звонкавымі з'явамі. На іх перабудову, магчыма, уплывала змяненне газавага складу атмасферы ў бок памяншэння колькасці вуглякіслага газу і павелічэння кіслароду. Гэта абумовіла мяжу паміж дакембрыем і фанеразоем. Вучоныя мяркуюць, што дакембрыйскія воды адрозніваліся перанасычэннем хлорам, аміяком ці вуглякіслым газам і няўстойлівым салявым рэжымам. У такім асяроддзі, падпарадкоўваючыся чыста хімічным заканамернасцям, шкілет не мог сфарміравацца. Акісленне тагачасных атмасферных газаў першымі порцыямі кіслароду паўплывала на змяненне характару марского асяроддзя, якое стала хларыда-вапнава-фасфатным. З другога боку, утварэнне азонавага слоя забяспечыла зніжэнне ўзроўню ўльтрафіялетавай радыяцыі. Названыя фактары, верагодна, і садзейнічалі паяўленню шкілетаў у жывёл напачатку фанеразою.
Палац Незалежнасці (Мінск)
Будаўніцтва
Будаўніцтва пачата летам 2011 года, падчас абвастрэння валютна-фінансавага крызісу ў Беларусі. А. Лукашэнка адзначыў, што ўсё ў Палацы Незалежнасці зроблена з айчынных матэрыялаў і беларускімі будаўнікамі. Архітэктар праекта, Уладзімір Архангельскі, адзначыў, што інтэр’ер галоўным чынам складаецца з айчыннай прадукцыі. Дываны прывезены з Брэста і Віцебска, люстры — з Ліды. У прыватнасці, люстры пастаўляліся лідскім прадпрыемствам «Каскад».
Пратэразой
Стратыграфія
Пароды пратэразою разам з архейскімі складаюць фундамент старажытных платформ і выходзяць на паверхню на шчытах (Украінскі, Балтыйскі, Алданскі і інш.) і ў сярэдзінных масівах.
Пароды верхняга пратэразою больш блізкія да палеазойскіх і прадстаўлены неметамарфізаванымі і слабаметамарфізаванымі тэрыгеннымі (пясчанікі, кварцыты, кангламераты, гліны, аргіліты), карбанатнымі (вапнякі, мармур) і вулканагеннымі адкладамі.
У асадкавых пародах пратэразою пашыраны (пераважна ў верхнім пратэразоі) арганічныя рэшткі — прадукты жыццядзейнасці бактэрый, цыянабактэрый і сіне-зялёных водарасцей (страматаліты, анкаліты, фіталіты). У познім рыфеі прысутнічаюць рэшткі мікрафлоры, у вендзе — мнагаклетачных бесшкілетных жывёлін — чарвей, медузоідаў і інш.
Карысныя выкапні
Ранні пратэразой быў часам жалезаруднага назапашвання (напрыклад, Крыварожскі жалезарудны басейн, Курская магнітная анамалія, Аколаўскае радовішча жалезных руд.
На поўдні Афрыкі ў гэты ж час утвараліся золата-ўрана-пірытавыя кангламераты.
Позні пратэразой вядомы жалезнымі рудамі (напрыклад, Урал), медна-поліметалічнымі рудамі (напрыклад, Аўстралія), а таксама ўранавымі, кобальтавымі, меднымі, алавянымі рудамі.
Дарога Р7
Р-7 Каменец–Жабінка–Федзькавічы – аўтамабільная дарога агульнага карыстання рэспубліканскага значэння Рэспублікі Беларусь. Праходзіць ад горада Камянца да вёскі Федзькавічы па тэрыторыі Брэсцкай вобласці. На ўсім працягу ўяўляе сабой 2-палосную дарогу IV–III катэгорыі з шырынёй пакрыцця 6–7 метраў. Шаша праходзіць праз горад Жабінку да аўтамагістралі.
Маршрут
Працягласць маршруту складае 32,457 км.
Пушкар
Пушкар — прозвішча.
Платоны
Плато́ны (, Платоны) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Багушэўскага сельсавета.
Герб Канады
Герб Канады, Каралеўскі Герб Канады (Arms of Canada, Royal Coat of Arms of Canada, Armoiries du Canada)— адзін з афіцыйных дзяржаўных сімвалаў Канады. Першапачаткова Канада не мела ўласнага герба. Упершыню быў створаны ў 1868 годзе як герб Канадскай Канфедэрацыі. Складаўся з гербаў першых чатырох правінцый. З пашырэннем тэрыторыі Канады і ростам ліку правінцый герб ўскладняўся і да 1905 году складаўся ўжо з 9 частак, што рабіла яго занадта складаным. У 1915 годзе пачалася распрацоўка цалкам новага герба, які быў зацверджаны каралём Георгам V 21 лістапада 1921 года. У 1957 годзе дызайн быў крыху зменены, а ў 1994 годзе былі ўнесены нязначныя змены, пасля якіх герб прыняў сучасны выгляд.
IC 1294
IC 1294 — галактыка тыпу *Grp (вялікая група зорак) у сузор’і Ліра.
Мальяна-дзі-Тэна
Мальяна-дзі-Тэна (Magliano di Tenna) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Ферма.
Насельніцтва складае 1368 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 164 чал./км². Займае плошчу 8 км². Паштовы індэкс — 63025. Тэлефонны код — 0734.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Грыгорый I (Папа Рымскі).
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Ельня (Шчучынскі раён)
Е́льня (, Ельня) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Шчучынскага сельсавета.
У 1940—1954 гадах цэнтр Ельненскага сельсавета. У 1976 годзе вёска перададзена з Каменскага сельсавета ў Шчучынскі сельсавет.
Джон Бул (паравоз)
Джон Буйвал або Джон Бул (John Bull) — брытанскі паравоз 2-1-0, які працаваў на тэрыторыі ЗША, на першай чыгунцы ў Нью-Джэрсі. Паравоз пабудаваў Роберт Стэфенсан ў 1831 годзе. У цяперашні час знаходзіцца ў музеі чыгункі Пенсільваніі.
Следчы камітэт Рэспублікі Беларусь
Сле́дчы камітэ́т Рэспу́блікі Белару́сь (Следчы камітэт) — адзіная і цэнтралізаваная сістэма дзяржаўных праваахоўных органаў, якія з’яўляюцца органамі папярэдняга следства і ажыццяўляюць паўнамоцтвы ў сферы вядзення дасудовага крымінальнага працэсу.
Следчы камітэт з’яўляецца ваенізіраванай арганізацыяй, мае афіцыйныя геральдычныя сімвалы.
Следчы камітэт падпарадкоўваецца Прэзідэнту Рэспублікі Беларусь.
З 11 сакавіка 2021 года пасаду старшыні камітэта займае Дзмітрый Гара.
Гісторыя
Папярэдняе расследаванне ў Рэспубліцы Беларусь ажыццяўлялася следчымі пракуратуры, органаў унутраных спраў, дзяржаўнай бяспекі і фінансавых расследаванняў. Усе яны ўваходзілі ў структуру адпаведных ведамстваў.
Рашэнне аб стварэнні Следчага камітэта Рэспублікі Беларусь было прынята 2 жніўня 2011 года на праведзенай пад кіраўніцтвам Кіраўніка дзяржавы нарадзе па пытанні ўдасканалення сістэмы органаў папярэдняга расследавання.
12 верасня 2011 года Прэзідэнт Рэспублікі Беларусь А. Р. Лукашэнка падпісаў Указ № 409 «Аб утварэнні Следчага камітэта Рэспублікі Беларусь».
Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 21 чэрвеня 2016 года № 229 устаноўлена прафесійнае свята «Дзень супрацоўніка органаў папярэдняга расследавання», якое адзначаецца штогод 12 верасня.
Структура
Сістэму Следчага камітэта складаюць:
Паўнамоцтвы
Цэнтральны апарат Следчага камітэта ў адпаведнасці з ускладзенымі на яго задачамі :
Навукова-практычны часопіс «Папярэдняе расследаванне»
У 2017 годзе Следчым камітэтам заснаваны навукова-практычны часопіс «Папярэдняе расследаванне». Выходзіць 1 раз у паўгоддзе. У часопісе публікуюцца навуковыя артыкулы, якія датычаць праблем праваахоўнай дзейнасці і супрацьдзеяння злачыннасці. Працоўныя мовы часопіса: беларуская, руская, англійская. Аўтарамі часопіса сталі даследчыкі з Арменіі, Беларусі, Расіі і Украіны.