cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бінарны алгарытм вылічэння НАД
Алгарытм
Існуе таксама бінарная версія абагульненага алгарытму Еўкліда, апісаная ў кнізе Д. Кнута.
Куніца (возера)
Куніца — возера ў Беларусі, у Полацкім раёне Віцебскай вобласці, за 20 км на поўнач ад горада Полацк, за 3,6 км на ўсход ад вёскі Сястронкі, у басейне ракі Дрыса.
Жужаль зярністы
Жужаль зярністы (Carabus granulatus) — від цвёрдакрылых насякомых з сямейства жужаляў.
Куніца (возера)
Плошча паверхні 0,02 км². Даўжыня 0,2 км, найбольшая шырыня 0,12 км. Даўжыня берагавой лініі 0,5 км.
Жужаль зярністы
Апісанне
Жужаль зярністы дасягае 18-26 мм у даўжыню.
Куніца (возера)
Схілы катлавіны слаба выражаны, на поўдні вышынёй да 5 м, спадзістыя, пад лесам. На захадзе і ўсходзе забалочаная пойма шырынёй 100—150 м.
Жужаль зярністы
Арэал
Сустракаецца ў Еўропе. Інтрадукаваны ў Паўночную Амерыку.
Хэлоўін (фільм, 1978)
«Хэлоўін» (Halloween) — амерыканскі незалежны фільм жахаў Джона Карпэнтэра 1978 года. Джон Карпэнтэр таксама напісаў сцэнарый (разам з Дэбрай Хіл) і стварыў музыку для фільма. «Хэлоўін» стаў акцёрскім дэбютам для амерыканскай актрысы Джэймі Лі Кёрціс. Сюжэт завязаны на асобе Майкла Майерса, які ў 6-гадовым узросце забівае сваю сястру нажом, пасля чаго праводзіць 15 гадоў у псіхіятрычнай клініцы ў чаканні суда. Але Майерсу атрымліваецца збегчы і вярнуцца ў свой родны горад, дзе ён працягвае забіваць падлеткаў.
Фільм з’яўляецца прыкладам нізкабюджэтнага незалежнага кіно, якое атрымала вялікую папулярнасць і зарабіла ў пракаце ў 200 разоў больш, чым было выдаткавана на здымкі. Вялікім поспехам карыстаецца і сюжэт фільма, дзякуючы жанру слэшэр, ў якім былі зняты шматлікія працягі і фільмы-клішэ. Некаторыя элементы сюжэта і тэхніка здымак сталі стнадартнымі тропамі для фільмаў у жанры слэшэр. Тым не менш, «Хэлоўін», амаль што не змяшчае гвалтоўных і крывавых сцэн, у адрозненне ад сваіх працягаў. У 2006 годзе стужку ўключылі ў Нацыянальны рэгістр фільмаў Бібліятэкі Кангрэса ЗША як «культурна, гістарычна і эстэтычна каштоўную».
Сюжэт
У вечар Хэлоўіна, 31 кастрычніка 1963 года ў горадзе Хэданфілд, штат Ілінойс, шасцігадовы Майкл Майерс забівае вялізным нажом сваю 17-гадовую сястру Джудзіт. Яго змяшчаюць на прымусовае лячэнне ў псіхіятрычную клініку. Праз 15 гадоў, 30 кастрычніка 1978 года Майкл збягае з клінікі, як раз напярэдадні судовага пасяджэння, на якім забойцу павінны былі асудзіць на пажыццёвае зняволенне/лячэнне ў клініцы.
На наступны дзень Майкл вяртаецца ў Хэданфілд і пачынае пераследаваць дачку мясцовага паліцыянта Лоры Строўд (Джэймі Лі Кёрціс). Лоры заўважвае за сабою ўвагу з боку дзіўнага чалавека ў масцы, але яе сяброўкі Эні і Лінда не падзяляюць яе хваляванняў. Тым часам псіхіятар Майерса, доктар Сэм'юэл Луміс (Дональд Плэзанс) пачынае пошукі Майка ў Хэданфілдзе і папярэджвае аб верагодным вяртанні Майерса мясцовага шэрыфа.
Упэўненая, што Майерс памёр, Лоры вяртаецца да дзяце на другі паверх. Але забойца з’яўляецца і тут. Лоры хавае дзяцей у ванным пакоі, а сама ўступае ў супрацьстаянне з Майерсам. Нарэшце ёй удаецца з дапамогай вешалкі раніць забойцу, а потым закалоць яго нажом. Лоры просіць дзяцей паклікаць дапамогу, і яны неўзабаве вяртаюцца разам з доктарам Лумісам і шэрыфам. Луміс прыходзіць на дапамогу Лоры як раз у той момант, калі Майерс робіць яшчэ адну спробу забіць яе. Луміс страляе Майерсу ў галаву, а потым яшчэ 6 разоў у грудзіну. Забойца звальваецца з гаўбца на зямлю, але, калі Луміс глядзіць уніз, цела на зямлі ўжо няма.
Здымачны працэс
Бюджэтныя абмежаванні закранулі таксама і адзенне акцёраў. З-за адсутнасці аддзела па касцюмам і касцюмёра на пляцоўцы, ўсе акцёры карысталіся ўласнай вопраткай. Напрыклад уся вопратка Джэймі Лі Кёрціс каштавала менш за 100 долараў. Ганарар самой актрысы склаў усяго $8000, у той час, як Плэзанс атрымаў $20000 за працу.
Уплыў
Хэлоўін шырока паўплываў на жанр кінажахаў, а таксама стаў каталізатарам папулярнасці фільмаў-слэшэраў у 1980-х гадах. Такія тропы як «апошняя дзяўчына», забойства персанажаў, якія ўжываюць наркотыкі ці вядуць хаатычнае палавое жыццё, а таксама выкарыстоўванне спецыяльнай музычнай тэмы для забойцы сталі вельмі папулярнымі ў кінамастацтве. Карпэнтэр таксама здымаў шмат сцэн з перспектывы самаго забойцы, каб нагнятаць напружанне.
З гэтай нагоды, Хэлоўін зрабіўся ўзорам для такіх жа фільмаў-слэшэраў, як Пятніца 13-га ці Кашмар на вуліцы Вязаў. У іх прысутнічаюць асноўныя тэмы, якія былі ўвасоблены ў Хэлоўіне. Папярэднікамі для Хэлоўіна ў жанры слэшэра можна лічыць Тэхаскую разаніну бензапілой ці Чорныя каляды, якія ўключалі ў сябе элементы жанра слэшэр: забойствы падлеткаў незнаёмцам з абавязковай апошняй дзяўчынай, якая застаецца жывой. Але, як лічаць даследчыкі, Хэлоўін застаецца безумоўным пачаткам новай хвалі ў фільмах дадзенага жанра.
Адаптацыя
Рычард Кёрціс пад псеўданімам Кёрціс Рычардс выдаў у 1979 годзе аднайменную кнігу па матывах фільма, якая была перавыдадзена ў 1982 годзе. Кніга расказвае пра некаторыя аспекты, якія не асвятляліся ў фільме, такія як вытокі праклёну Соўэна ці жыццё Майкла Майерса ў псіхіятрычнай клініцы.
Сіквелы і рымейкі
Агулам сем сіквелаў было знята ў перыяд з 1981 па 2002. У 2007 годзе рэжысёр Роб Зомбі зрабыіў рымейк арыгінальнай стужкі з такой жа назвай, а ў 2009 выйшаў працяг Хэлоўін 2, фільм, 2009, які не мае дачынення да аднайменнага фільма 1981 года. Сцэнарый для Хэлоўіна 2 1981 года быў таксама напісаны і распрацаваны Дэбрай Хіл і Джонам Карпэнтэрам, але рэжысіраваў фільм Рык Розенталь. Працяг таксама меў вялізны поспех сярод гледачоў. Далейшы ўдзел Карпэнтэра ў фільмах франшызы абмежаваўся стварэннем музыкальных тэм для другога і трэцяга фільмаў.
Сіквелы змяшчаюць нашмат больш гвалтоўных і крывавых сцэн, і ў сваёй большасці маюць негатыўны крытычны водгук. Непараўнальна вялікімі з першым фільмам былі бюджэты сіквелаў. Калі арыгінальны фільм быў зняты за 300 тысяч долараў, то бюджэт фільма Хэлоўін: Аднаўленне (2002) складаў 15 мільёнаў долараў.
Тэатральная плошча (Магілёў)
Тэатральная плошча (Театральная площадь) — плошча ў цэнтры Магілёва. Пачатак фарміравання паклала ўзвядзенне ў 1888 годзе будынка гарадскога тэатра па праекце архітэктара П. Камбурава і інжынера У. Міляноўскага. Плошча прамавугольная ў плане, знаходзіцца на восі вуліцы Першамайскай. Да плошчы прылягаюць вуліцы Камсамольская, Болдзіна, Лазарэнкі. З’яўляецца важным транспартным вузлом.
Архітэктура
Кампазіцыйны акцэнт плошчы — будынак тэатра, які займае ўвесь усходні бок паміж вул. Камсамольскай і Болдзіна. Заходні бок фарміруюць будынак Музея этнаграфіі і Дом палітычнай асветы, паўночны — 5-павярховыя жылыя дамы з ўбудаванымі крамамі (1950-я гады), у архітэктуры якіх выкарыстаны элементы класічнай спадчыны; паўднёвы — 6—9-павярховыя жылыя дамы (1970-я гады) з выставачнай залай на 1-м паверсе.
Ажыка бледнаватая
Ажы́ка бледнаватая (Luzula pallescens) — від кветкавых раслін роду  сямейства.
Апісанне
Шматгадовая травяністая расліна 10—50 см вышынёй. Расліна ўтварае дзёран. Суквецці са шматлікімі галоўкамі і па 13 на кожнай галінцы. Кветкі светла-ружовыя або бледныя. Каробачка амаль адной даўжыні з калякветнікам. Насенне яйкападобнай формы, ≈ 1 мм. 2n = 12.
Распаўсюджанне
Від распаўсюджаны ў Паўночнай Еўразіі, ад Вялікабрытаніі і Скандынавіі, праз Паўночна-Цэнтральную і Усходнюю Еўропу, Цэнтральную Азію, да Гімалаяў і Паўночна-Усходняй Азіі.
На тэрыторыі Украіны від расце на лугах, іншых травяністых месцах, у лясах, сярод хмызнякоў — амаль на ўсёй тэрыторыі.
Лешна (возера, Полацкі раён)
Лешна — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці, за 40 км на паўночны ўсход ад горада Полацк, за 1,5 км на паўднёвы захад ад вёскі Алёшча, у басейне ракі Палата.
Плошча паверхні 0,16 км². Даўжыня 0,7 км, найбольшая шырыня 0,32 км. Даўжыня берагавой лініі 1,77 км.
Схілы катлавіны вышынёй да 10 м, параслі лесам. Берагі месцамі забалочаныя, пад хмызняком. Востраў плошчай 0,8 га. На паўднёвым усходзе выцякае рака Лешніца.
2-я Чырванасцяжная армія
2-я Чырвонасцяжная армія — агульнавайсковая армія ў узброеных сілах СССР падчас Вялікай Айчыннай вайны. Перыяд уваходжання ў Дзеючую армію: 9 жніўня 1945 — 3 верасня 1945.
Гісторыя
Сфарміравана ў ліпені 1938 года ў складзе Чырванасцяжнага Далёкаўсходняга фронту (ЧДУФ) як 2-я армія.
У ліпені 1940 года ў сувязі з аднаўленнем Далёкаўсходняга фронту ўвайшла ў яго склад як 2-я Чырвонасцяжная армія. Да жніўня 1945 года выконвала задачы па абароне далёкаўсходніх межаў СССР, правяла вялікую працу па падрыхтоўцы рэзерваў для дзеючай арміі.
Пасля вайны
1 кастрычніка 1945 года армія ўключана ў склад Забайкальска-Амурскай ваеннай акругі.
У снежні 1945 г. расфармаваная.
Баявы склад
Да 9 жніўня 1945 года ў склад арміі ўваходзілі: і шэраг часцей.
Ізяславічы
Княжацкія дынастыі ў сярэднявечнай Русі:
Царква Святога Дзмітрыя Растоўскага (Выдранка)
Царква Святога Дзмітрыя Растоўскага — праваслаўны храм у в. Выдранка, Краснапольскага раёна Магілёўскай вобласці. У цэнтры вёскі.
Гісторыя
Пабудавана ў пачатку XX стагоддзя з дрэва.
Архітэктура
Помнік драўлянага дойлідства з рысамі стылю мадэрн. Храм падоўжна-восевай чатырохчасткавай кампазіцыі: званіца, бабінец, крыжападобны асноўны аб’ём і пяцігранная апсіда з квадратнай бакавой рызніцай. У сілуэце будынку дамінуюць гранёныя шатровыя пакрыцці з цыбулепадобнымі галоўкамі васьміграннага барабана асноўнага аб’ёму і двух’яруснай (васьмярык на чацверыку) званіцы, надбудаванай над прамавугольным прытворам. Стракатасць агульнай кампазіцыі ўзбагачаюць рознавялікія дзвюхгранныя шчыты зрубаў з разнымі падзорамі. Гарызантальна ашаляваныя сцены прарэзаныя прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў пластычных ліштвах з разнымі падаконнікамі і прафіляванымі сандрыкамі з замковым каменем (імітацыя элементаў мураванай архітэктуры). Галоўны і два бакавыя ўваходы вылучаныя бочкападобнымі пакрыццямі на фігурных разных слупах, умацаваныя бэлечнымі перавязкамі, дэкарыраваныя авальнымі медальёнамі з абразамі.
Інтэр’ер
У інтэр’еры дамінуе прастора сяродкрыжжа, перакрытая шатровым скляпеннем на ветразях, пакрытых выявамі евангелістаў, і асветленая верхнімі вокнамі барабану. Бакавыя прытворы, бабінец і апсіда адкрываюцца шырокімі прасветамі. Дзве галерэі хораў арыгінальна ўбудаваныя ў бакавых прыдзелах, асветленыя парамі арачных акон у шчытах. Апсіда вылучана 3-ярусным іканастасам. Сцены пакрыты арнаментальна-арабескавай размалёўкай.
Жужаль лясны
Жужаль лясны (Carabus nemoralis) — від цвёрдакрылыя насякомых з падсямейства Carabinae унутры сямейства жужаляў.
Апісанне
Жукі жывуць на глебе ў парках, агародах, на пашах і суседніх лясістых мясцовасцях. Даўжыня цела імага 22-26 мм.
Арэал
Распаўсюджаны ў Еўропе — ад Іспаніі на ўсход да Масквы. Інтрадукаваны ў Паўночную Амерыку — у Канаду, дзе распаўсюдзіўся ва ўсіх правінцыях акрамя Манітобы; у ЗША, ад поўдня ўсходняга ўзбярэжжа Каліфорніі да Невады і Мантаны, на ўсходзе сустракаецца ў паўднёва-ўсходніх штатах.
Парламенцкія выбары ў Грэнландыі (2002)
Парламенцкія выбары ў Грэнландыі — выбары ў парламент Грэнландыі, якія прайшлі 3 снежня 2002 г. Па выніках выбараў сацыял-дэмакратычная партыя Наперад перамагла набраўшы большасць галасоў.
Вынікі
Вынікі выбараў у парламент Грэнландыі, якія прайшлі 3 снежня 2002 г. !style="background-color:#E9E9E9" align=left colspan=2|Партыі !style="background-color:#E9E9E9" align=right|Галасы !style="background-color:#E9E9E9" align=right|% !style="background-color:#E9E9E9" align=right|Мандаты !style="background-color:#E9E9E9" align=right|% +/- !style="background-color:#E9E9E9" align=right|Места +/−
Суперартыкон
Суперартыко́н — тэлевізійная перадавальная электронна-прамянёвая трубка з назапашваннем электрычных зарадаў. Адна з найбольш распаўсюджаных да сярэдзіны 1970-х гадоў перадавальных тэлевізійных трубак. Упершыню апісана ў 1946 годзе амерыканскімі вучонымі А. Разэ, П. Веймерам і Х. Лоу, канструкцыя мішэні ў 1939 г. прапанавана савецкім навукоўцам Г. В. Браўдэ (Г. В. Брауде).
Прынцып дзеяння
Аптычны відарыс праз сістэму лінз праецыруецца на паўпразрысты фотакатод, з якога, у залежнасці ад асветленасці, выбіваюцца электроны, якія факусіруюцца і паскараюцца. Трапляючы на мішэнь, яны выбіваюць з яе другасныя электроны і ствараюць патэнцыяльны рэльеф, адпавядаючы размеркаванню асветленасці аб'екта здымкі. З адваротнага боку мішэні рухаецца электронны промень, частка электронаў якога трапляе на мішэнь, астатнія вяртаюцца, утвараючы зваротны электронны промень, мадуляваны ў адпаведнасці з патэнцыяльным рэльефам на мішэні. Трапляючы на анод электроннага пражэктара, гэтыя электроны выбіваюць з яго другасныя электроны, трапляючыя далей ў электронны памнажальнік, з калектара якога здымаецца электрычны сігнал, адпавядаючы структуры патэнцыяльнага рэльефу на мішэні (асветленасці аб'екта здымкі).
Перавагі і недахопы
Суперартыкон валодае вялікай адчувальнасцю, стабільна працуючы працуючы ў шырокім дыяпазоне асветленасці (пачынаючы ад 10–7—10–8 люкс).
Да недахопаў суперартыкона можна аднесці «каметныя хвасты» за ярка асветленымі аб'ектамі. Суперартыконы мелі вялікія памеры, вагу і спажываемую магутнасць, складанасць настройкі і інш.
Дзякуючы высокай адчувальнасці, суперартыконы выкарыстоўваліся ў прафесійнай відэатэхніцы і пасля з'яўлення відыконаў.
Найменшае агульнае кратнае
Найме́ншае агу́льнае кра́тнае (найменшы агульны кратны лік, НАК) двух цэлых лікаў
m
і
n
— найменшы натуральны лік, які дзеліцца на
без астачы. Абазначаецца адным з наступных спосабаў:
НАК(m, n)
lcm(m, n)
(ад Least Common Multiple). Прыклад: НАК(16, 20) = 80.
Найменшае агульнае кратнае некалькіх лікаў — гэта найменшы натуральны лік, які дзеліцца на кожны з гэтых лікаў.
Адно з найбольш частых прымяненняў НАК — прывядзенне дробаў да агульнага назоўніка.
Уласцівасці
gcd(a, b)
a
і
b
—, то:
n
з'яўляецца дзельнікам усіх іншых агульных кратных
m
супадае з мноствам кратных для
НАК(m, n)
.
Вылічэнне НАК
можна вылічыць некалькімі спосабамі.
1. Калі вядомы найбольшы агульны дзельнік, можна выкарыстаць яго сувязь з НАК:
2. Няхай вядома кананічнае раскладанне абодвух лікаў на простыя множнікі: дзе — розныя простыя лікі, а  і  — неадмоўныя цэлыя лікі (яны могуць быць нулямі, калі адпаведнага простага няма ў раскладанні). Тады
НАК(a, b)
вылічаецца па формуле: Іншымі словамі, раскладанне НАК утрымлівае ўсе простыя множнікі, якія ўваходзяць хоць у адно з раскладанняў лікаў
a
і
b
, прычым з двух паказчыкаў ступені гэтага множніка бярэцца найбольшы. Прыклад:
Вылічэнне найменшага агульнага кратнага некалькіх лікаў можна звесці да некалькіх паслядоўных вылічэнняў НАК ад двух лікаў:
Чубатка
Чуба́тка (Corydalis) — род кветкавых раслін падсямейства сямейства. Налічвае каля 300 відаў, пашыраных ва ўмераных паясах Паўночнага паўшар'я, 1 від — у горных раёнах Усходняй Афрыкі. Аднагадовыя, радзей двух- і шматгадовы травяністыя расліны. Часам маюцца падземныя клубні. Сцёблы простыя. Лісце чаргаванае, пераважна дврйчы- і тройчыперыстае. Кветкі белаватыя, фіялетавыя, жоўтыя са шпоркай, сабраныя ў гронкі. Плод — каробачка, падобная на стручок.
Лекавыя, меданосныя і дэкаратыўныя расліны. Алкалоіды з клубняў выкарыстоўваюцца ў медыцыне.
Мінтуроўскае
Мінтуроўскае — возера ў Беларусі, у Полацкім раёне Віцебскай вобласці, за 7 км на паўночны ўсход ад горада Полацк, каля вёскі Мінтурова, у басейне ракі Тросніца.
Плошча паверхні 0,05 км². Даўжыня 0,59 км, найбольшая шырыня 0,2 км. Даўжыня берагавой лініі 1,2 км.
Катлавіна возера выцягнута ў паўночна-ўсходнім напрамку. Схілы катлавіны вышынёй да 2 м, разараныя. Вакол возера забалочаная пойма шырынёй 50—75 м. На захадзе выцякае ручай у раку Тросніца.
Рэнэ Добры
Рэнэ́ Добры (le Bon Roi René,,  — , ) — герцаг Латарынгіі (1431—1453), герцаг Анжуйскі (1434—1475), тытулярны кароль Неапаля, Іерусаліма, граф дэ Гіз (1417—1425).
Другі сын Людовіка II Анжуйскага і Іаланды Арагонскай. Дзякуючы шлюбу з Ізабелай Латарынгскай атрымаў у спадчыну герцагствы Бар (1430) і Латарынгію (1431). На апошняе герцагства існаваў яшчэ адзін прэтэндэнт, якога падтрымліваў Філіп III Добры. У вайне за Латарынгію Рэнэ трапіў у палон, дзе знаходзіўся да 1437 г.
За гэты час быў прызнаны ў якасці герцага Латарынгскага імператарам Жыгімонтам. У 1434 г. пасля смерці свайго старэйшага брата Людовіка III Анжуйскага атрымаў у спадчыну герцагствы Анжу і Праванс, а таксама статус спадчынніка бяздзетнай Джаваны II, каралевы Неапаля. Пасля яе смерці стаў намінальна каралём Неапаля.
Італьянскі паход
Вызваліўшыся з палону, Рэнэ прыбыў у Італію, каб адваяваць Неапаль, які быў захоплены каралём Арагона і Сіцыліі і ранейшым (1421—1423) спадчыннікам Джаваны II Альфонса V. У 1442 г. Рэнэ пацярпеў разгромнае паражэнне ад Альфонса V і вярнуўся ў Францыю, дзе ўтрымліваў раскошны двор у Анжэры.
Замужжа дачкі з каралём Англіі
Адыгрываў важную пасродніцкую ролю пры заключэнні Турскага перамір'я (1445) паміж Англіяй і Францыяй. У якасці адной з умоў перамір'я дачка Рэнэ Маргарыта Анжуйская (1429—1482) ажанілася з Генрыхам VI, каралём Англіі.
Вобласць Анжу становіцца каралеўскай уласнасцю
Пасля смерці сына Рэнэ быў вымушаны завяшчаць Анжу Людовіку XI, які і захапіў Анжу ў 1475 г, не чакаючы смерці завяшчальніка. У 1473 г. Рэнэ канчаткова пасяліўся ў адзіным ўладанні, якое засталося ў яго  — Правансе. Тут сабраў пры сваім двары ў горадзе Экс-ан-Праванс шматлікіх паэтаў, мастакоў, музыкантаў. Рэнэ ўвайшоў у гісторыю як апошні кароль — трубадур.
Пасля смерці Рэнэ вобласць Праванс і тытул караля Неапаля перайшлі да яго пляменніка Карлу Мэнскаму (1436—1481), які насіў у якасці караля Неапаля імя Карл IV. Пасля яго бяздзетнай смерці Праванс атрымаў у спадчыну Людовік XI.
Ажыка валасістая
Ажы́ка валасістая (Luzula pilosa) — від травяністых раслін роду  сямейства.
Назва
Ажыка валасістая, лясная трава, плакса, пырнік, сітніца, язычкі, ячменнік.
Апісанне
Дыяспоры распаўсюджваюцца мурашкамі; вегетатыўнае размнажэнне адбываецца праз падземныя сталоны.
Распаўсюджанне
Ва Украіне від расце ў лясах — у лясных раёнах звычайны; у лесастэпе ў паўночнай частцы.
Секст Юлій Афрыкан
Секст Юлій Афрыкан (Sextus Julius Africanus, Ιούλιος Αφρικανός; каля, Іерусалім — каля ) — раннехрысціянскі грэкамоўны пісьменнік, адзін з першых хрысціянскіх гісторыкаў. Сачыненні Юлія Афрыкана ўключаны ў 10-ы том Patrologia Graeca.
Паходзіў з сям'і рымскіх каланістаў, у перыяд службы ў арміі Септымія Севера быў удзельнікам сірыйскага паходу 195 года. Быў прэфектам горада Эмаус. У Рыме, па даручэнні імператара Аляксандра Севера, ім была заснавана грамадская бібліятэка і напісана энцыклапедыя «Узоры» (Κεστοί), якая змяшчае звесткі з вобласці прыродазнаўчых навук і ваеннай тактыкі. Энцыклапедыя захавалася толькі ў фрагментах у складзе аксірынхскіх тэкстаў.
Юлій быў знаёмы з Арыгенам і Арыстыдам, захаваліся два яго лісты да іх. У лісце да Арыгена ён падтрымлівае версію позняга паходжання гісторыі Сусаны, а да Арыстыда ён піша пра радаслоўе Ісуса Хрыста (ліст да Арыстыда вядома па фрагментах, якія цытаваў Еўсевій Кесарыйскі).
Найбольш значным творам Юлія з'яўляецца пяцітомавая «Хранаграфія» (Chronografiai). Яна захавалася ў фрагментах у Еўсевія і Ераніма. У ёй Юлій прыводзіць храналогію біблейскай і палітычнай гісторыі свету ад яго стварэння да 221 года н.э. Паводле меркавання Юлія свет быў створаны ў 5500 годзе да нараджэння Хрыста і павінен быў існаваць на працягу 6000 гадоў.
Лонне
Лонне — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці, за 23 км на паўночны захад ад горада Полацк, каля вёсак Лісуны і Кацельна, у басейне ракі Дрыса.
Плошча паверхні 0,23 км². Даўжыня 0,68 км, найбольшая шырыня 0,46 км. Найбольшая глыбіня 3,9 м, сярэдняя 2,0 м. Даўжыня берагавой лініі 1,91 км. Аб’ём вады ў возеры 0,52 млн м³.
Схілы катлавіны вышынёй да 8 м, пад хмызняком, часткова разараныя. Берагі забалочаныя. На захадзе злучана ручаём з возерам Клешна, на поўначы — ручаём з ракой Дрыса.
Анатоль Фёдаравіч Дзюбко
Анатоль Фёдаравіч Дзюбко (1923—2009) — палкоўнік Савецкай Арміі, удзельнік Вяліка Айчыннай вайны Герой Савецкага Саюза (1945).
Біяграфія
Анатоль Дзюбко нарадзіўся 15 снежня 1923 года ў вёсцы Горваль (цяпер Рэчыцкі раён Гомельскай вобласці). Пасля заканчэння сярэдняй школы працаваў у калгасе. У ліпені 1941 года Дзюбко быў прызваны на службу ў Чырвоную Армію. У 1942 годзе ён скончыў Адэскае артылерыйскае вучылішча. З лістапада таго ж года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. Прыймаў удзел у баях на Паўночна-Заходнім, 2-м Прыбалтыйскім, Ленінградскім франтах. Быў паранены. Да жніўня 1944 года лейтэнант Анатоль Дзюбко камандаваў батарэяй 589-га лёгкага артылерыйскага палка 78-й лёгкай артылерыйскай брыгады 27-й артылерыйскай дывізіі прарыву 10-й гвардзейскай арміі 2-га Прыбалтыйскага фронта. Удзельнічаў у баях на тэрыторыі Латвійскай ССР.
29 жніўня 1944 года, калі назіральны пункт атрылерыстаў і стралковае падраздзяленне апынуліся у акружэнні на паўночным захадзе ад горада Мадана, Дзюбко прыняў камандаванне на сябе і арганізаваў кругавую абарону. Калі вораг ужо знаходзіўся ў непасрэднай блізкасці ад яго месцазнаходжання, Дзюбко выклікаў агонь дывізіёна на сябе.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 24 сакавіка 1945 года за «ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі і паказаныя пры гэтым мужнасць і гераізм» лейтэнант Анатоль Дзюбко быў удастоены вызокага звання Героя Савецакга Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медаля «Залатая Зорка» за нумарам 5463.
Пасля заканчэння вайны Дзюбко працягнуў службу ў Савецкй Арміі. У 1945 годзе скончыў Ваенную артылерыйскую камандную акадэмію. У 1976 годзе у званні палкоўніка Дзюбко быў звольнены ў запас. Пражываў у Мінске, працаваў інжынерам КБ завода імя Арджанікідзэ. Памер 24 верасня 2009 года, пахаваны на Усходніх могілках Мінска.
Быў таксама ўзнагароджаны ордэнамі Чырвонага Сцяга, Айчыннай вайны 1-й і 2-й ступеняў, ордэнам «За службу радзіме ва Узбронеых Сілах СССР» 3-й ступені, шэрагам медаляў.
Ізабела Англійская
Ізабела Англійская (Isabella of England; 1214 — 1 лютага 1241) — апошняя жонка імператара Свяшчэннай Рымскай імперыі Фрыдрыха II, шлюб з якой быў прызнаны Царквой. Сястра англійскага караля Генрыха III.
Стала жонкай імператара Свяшчэннай Рымскай імперыі Фрыдрыха ў 1235 годзе. Шмат разоў суправаджала мужа ў яго паходах супраць непакорлівых гарадоў Ламбардыі. Памерла ў 1241 годзе. Амаль увесь перыяд іх шлюбу Фрыдрых II меў рамантычную сувязь з палюбоўніцай — італьянскай дваранкай Б'янкай Ланчыяй.
Дзеці
Ізабела пакінула двух дзяцей:
Гл. таксама
Іншыя жонкі Фрыдрыха (папярэдніцы Ізабелы): Непрызнаны шлюб:
Найбольшы агульны дзельнік
Найбольшы агу́льны дзе́льнік (НАД) двух цэлых лікаў
m
і
n
— самы вялікі натуральны лік, які дзеліць і
, і
. Іншымі словамі, гэта самы вялікі з іх агульных дзельнікаў. Прыклад: для лікаў 70 і 105 найбольшы агульны дзельнік роўны 35.
Найбольшы агульны дзельнік існуе і вызначаны адназначна, калі хаця б адзін з лікаў
не нулявы.
НАД(m, n)
gcd(m, n)
(ад англ. Greatest Common Divisor)
hcf(m, n)
(ад Highest Common Factor)
Паняцце найбольшага агульнага дзельніка натуральным чынам абагульняецца на наборы з больш чым двух цэлых лікаў.
Найменшае агульнае кратнае
Найменшае агульнае кратнае (НАК) двух цэлых лікаў
m
і
n
— гэта найменшы натуральны лік, які дзеліцца і на
, і на
. Абазначаецца
НАК(m,n)
ці
[m, n]
, а ў англамоўнай літаратуры
lcm(m, n)
НАК ненулявых лікаў
Гэта асобны выпадак больш агульнай тэарэмы: калі  — ненулявыя лікі, D — якое-небудзь іх агульнае кратнае, то справядліва формула:
Узаемна простыя лікі
Лікі
m
і
n
называюцца ўзаемна-простымі, калі ў іх няма агульных дзельнікаў, акрамя адзінкі. Для такіх лікаў
НАД(m, n) = 1
. І наадварот, калі
, то лікі ўзаемна простыя.
Падобным чынам, цэлыя лікі, дзе k\geq 2, называюцца ўзаемна простымі, калі іх найбольшы агульны дзельнік роўны адзінцы.
Трэба адрозніваць паняцці ўзаемнай прастаты, калі НАД набору лікаў роўны 1, і папарнай узаемнай прастаты, калі НАД ровен 1 для кожнай пары лікаў з набору. З папарнае прастаты вынікае ўзаемная прастата, але не наадварот. Напрыклад, НАД(6,10,15) = 1, але любыя пары з гэтага набору не ўзаемна простыя.
Спосабы вылічэння
НАД двух лікаў можна эфектыўна вылічыць па алгарытме Еўкліда і бінарным алгарытме.
Акрамя таго, значэнне
НАД(m, n)
можна лёгка вылічыць, калі вядома кананічнае раскладанне лікаў
m
n
на простыя множнікі: дзе  — розныя простыя лікі, а і  — неадмоўныя цэлыя лікі (яны могуць быць нулямі, калі адпаведны просты адсутнічае ў раскладанні). Тады
і
НАК(m, n)
выражаюцца формуламі:
Калі лікаў больш чым два:, іх НАД шукаюць па наступным алгарытме:
Уласцівасці
m
і
n
дзеліцца на любы агульны дзельнік гэтых лікаў. Прыклад: для лікаў 12 і 18 найбольшы агульны дзельнік ровен 6; ён дзеліцца на ўсе агульныя дзельнікі гэтых лікаў: 1, 2, 3, 6.
супадае з мноствам дзельнікаў
НАД(m, n)
.
супадае з мноствам кратных
НАК(m, n)
дзеліцца на
, то
НАД(m, n) = n
НАД(n, n) = n
можна вызначыць як найменшы дадатны элемент мноства ўсіх іхніх :
Абагульненні
Паняцце дзялімасці цэлых лікаў натуральным чынам абагульняецца на адвольныя, такія, як ці гаусавы цэлыя лікі. Аднак, вызначыць
НАД(a, b)
як найбольшы з агульных дзельнікаў
a
і
b
нельга, бо ў такіх колцах, увогуле кажучы, не вызначана дачыненне парадку. Таму ў якасці азначэння НАД бярэцца яго асноўная ўласцівасць:
называецца той агульны дзельнік, які дзеліцца на ўсе астатнія агульныя дзельнікі элементаў
. Для натуральных лікаў новае азначэнне раўназначнае старому. Для цэлых лікаў НАД у новым сэнсе ўжо не адназначны: процілеглы яму лік таксама будзе НАД. Для гаусавых лікаў колькасць розных НАД раўняецца ўжо чатыром.
НАД двух элементаў камутатыўнага колца, увогуле кажучы, можа не існаваць. Напрыклад, для наступных элементаў
колца не існуе найбольшага агульнага дзельніка:
У найбольшы агульны дзельнік заўсёды існуе і вызначан з дакладнасцю да, г.зн. колькасць НАД роўная ліку дзельнікаў адзінкі ў колцы.
Вячаслаў Сцяпанавіч Пратасевіч
Вячаслаў Сцяпанавіч Пратасевіч (, в. Роспы, цяпер у Капыльскім раёне Мінскай вобласці — ) — беларускі народны майстар традыцыйных музычных інструментаў, выканаўца на дудцы, скрыпцы, жалейках з саломкі, кмену, чароту і інш.
3 1977 г. працаваў у Мінску — у Дзяржаўным акадэмічным народным хоры Беларусі імя Г. І. Цітовіча, у фальклорна-этнаграфічным ансамблі «Харошкі» — майстар па рамонце і настройцы ўнікальных народных музычных інструментаў. Вырабляў дудкі, жалейкі, альты, скрыпкі, цымбалы, ліры і іншае, якія вылучаюцца прыемным тэмбрам, добра трымаюць строй. Спрабаваў таксама рэканструяваць беларускую дуду. Інструменты Пратасевіча выкарыстоўваюць у канцэртнай практыцы вядомыя творчыя калектывы Беларусі.
Дзяцінства і юнацтва
Нарадзіўся 30 (17) красавіка 1913 года ў в. Роспы ў сям’і беззямельнага селяніна. Яго дзед Іван праслужыў капельмайстарам у царскай арміі 25 гадоў, таму аднавяскоўцы называлі Пратасевічаў «Салдатавы». Ён меў сем сыноў і дзвюх дачок. Людзі ведалі пра сямейны ансамбль Пратасевічаў. Ігралі ўсе, але асабліва вызначаліся сыны Алесь, Сцяпан (бацька Вячаслава), Канстанцін і Фёдар. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі да сямейнага ансамбля Пратасевічаў далучыліся многія аднавяскоўцы.
Музыкі з Роспаў часта выступалі пасля сялянскіх сходаў, на вясковых вечарынах, у першых вясковых клубах. Рэпертуар быў рознабаковы. Ігралі «Грабелькі», «Крыжачок», «На рэчаньку», вальсы «Галубкі», «Майскі сон», маршы «Развітанне славянкі», «Дні нашага жыцця», «Казачок», полькі «Бульба», «Паўлінка», «Смех». Праз некаторы час у ансамблі, спачатку з бубнам, а пасля з маленькай скрыпачкай у руках з’явіўся васьмігадовы хлопчык Веця. Ён тры зімы наведваў пачатковую школу, якая знаходзілася ў панскім доме ва ўрочышчы Гарбахі. Улетку пасвіў кароў у заможных сялян. Гэта быў незвычайны хлопчык. Ён па-свойму ўспрымаў гоман птушак, шапаценне чароту, журчанне вады ў рацэ (жылі побач з ракой Лоша). Прырода стала для яго музычнай школай. Ад бацькі Сцяпана Веця пераняў сталярную і бондарскую справу. Выразаў з дрэва лыжкі і апалонікі, розныя кухонныя прылады, выгінаў з дроту дзівосныя фігуркі-цацкі. А пазней з клёпкі бочкі зрабіў штосьці падобнае на скрыпку, замест струн нацягнуў валасы з конскага хваста. І зайграў… З таго часу пачаў развівацца яго музычны талент.
У 15-гадовым узросце Вячаслаў навучаўся кавальскай справе ў яўрэя Лейбы Хацкеля з вёскі Харытонаўка. Хутка пра «залатыя рукі» юнака ведалі ва ўсёй акрузе. Сякеры, косы і сярпы карысталіся попытам у Капыльскім і Уздзенскім раёнах. Спачатку з бацькам і дзедам Вячаслаў працаваў у камуне вёскі Мрочкі. Калі пачалі стварацца калгасы, яго першага накіравалі ў Капыльскую МТС на курсы трактарыстаў. І ён хутка асвоіў знатную на той час, амаль «лётчыцкую» справу. Працуючы ў калгасе «Чырвоныя Роспы», юнак займаўся кавальскай справай і рамантаваў гадзіннікі, швейныя машыны, вырабляў розныя рэчы з дрэва і металу.
Пасляваеннае аднаўленне
Пасля вызвалення Беларусі пачалося аднаўленне народнай гаспадаркі. Многія жылі ў зямлянках. Працавала кузня Пратасевіча. Майстар сам намываў рачны пясок для лепшай плаўкі і зваркі металу. Са шчыта станкавага кулямёта «Максіма» нарэзваў палоскі і наварваў іх на сярпы, кавалкі шчыта гарматы ішлі на кляпанне сякер. З дроту вырабляў цвікі. Усім гэтым дапамагаў аднавяскоўцам будавацца. Адзін каваль на тры калгасы — ладзіў плугі, бароны. Людзі прыходзілі да яго кожны дзень: каму чыгунок ці патэльню зрабіць, каму рыдлёўку падрабіць. Знайшлі на пажарышчы швейную машынку. І тую адрамантаваў пагарэльцам.
Творчасць
Адначасова з асноўнай працай Вячаслаў Сцяпанавіч займаўся вырабам традыцыйных беларускіх музычных інструментаў: басовыя жалейкі, дудкі-рагаткі і дудкі са свістковым прыстасаваннем, сурмы, валынкі, скрыпкі, альты, цымбалы, ліры выходзілі з-пад яго умелых рук. Перабраўшы мноства кулёў саломы, ён змайстраваў першую дудачку, на якой тады і выканаў папулярную і любімую людзьмі «Кацюшу». Толькі ён ведаў, колькі трэба зрабіць адтулін і на якой адлегласці, пад якім вуглом зрабіць зрэз саломінкі. У 1950 годзе вясковы музыкант становіцца лаўрэатам раённага конкурсу самабытных артыстаў.
У 1961 годзе Пратасевічы пераязджаюць у пасёлак Узда. Там гаспадар уладкоўваецца майстрам па рамонце гадзіннікаў і бытавым абслугоўванні насельніцтва. Разам з сынам Анатолем займаецца пошукам неабходных матэрыялаў для музычных інструментаў. Матэрыялы знаходзілі ў наваколлі роднай вёскі Роспы, таксама ў Белавежскай і Налібоцкай пушчы. (Дазвол на гэта даў сам Міністр культуры).
''Ляснікі здзіўляліся, як Вячаслаў Сцяпанавіч выбіраў неабходныя сухія яліны. Да аднаго дрэва падыходзіў, прыкладваў вуха, стукаў і чуў толькі аднаму яму вядомы чароўны звон. А на другое адразу паказваў, што з яго будзе добры інструмент. Што скажаш — талент ад Бога!''
У 1978 годзе майстар Пратасевіч перабіраецца да сына і дачкі ў Калодзішчы, што пад Мінскам. Частымі гасцямі ў майстра былі навучэнцы школ, педагогі, навуковыя супрацоўнікі. У яго доме дзеці не толькі майстравалі, але і спазнавалі азы музычных ведаў. У пакоях уздоўж сцен стаялі дудкі з саломінак, кмену, чароту, жалейкі і трубы. На падлозе размясціліся бубны, цымбалы, гуслі, ліры, віяланчэлі. Тут былі і першыя скрыпачкі дзеда Веці. "Успамінае сын Анатоль: «Дом Пратасевічаў быў заўсёды адчынены для гасцей, якіх сустракалі і праважалі маршам. Бацька іграў на скрыпцы, а маці Алена Мікалаеўна брала бубен. Шчырыя і адкрытыя былі яны для людзей»."Вячаслаў Сцяпанавіч знайшоў сваё прызванне: сем гадоў працаваў майстрам па рамонце і настройцы ўнікальных народных музычных інструментаў у Белдзяржфілармоніі, выступаў перад слухачамі ў школах, клубах, на святах. Яго мелодыі запісваліся на Беларускім і Усесаюзным тэлебачанні. Заслужаная артыстка БССР Валянціна Карэлікава, артысты Васіль Купрыяненка, Іосіф Несцяровіч у складзе фальклорнага ансамбля «Харошкі» ў час гастрольных паездак ігралі на яго інструментах перад слухачамі ў Англіі, Італіі, Польшчы, Японіі, многіх іншых краінах. На Кіпры шырокая аўдыторыя параўноўвала гучанне дудак з Беларусі з голасам скрыпак Страдывары.
Вячаслаў Пратасевіч пакінуў багатую культурную спадчыну. Яго музычныя інструменты прывабліваюць наведвальнікаў у Нацыяльным мастацкім музеі Рэспублікі Беларусь, у Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў, краязнаўчых музеях Капыля і Узды. Разышліся яны па блізкім (Расія, Украіна, Прыбалтыка) і далёкім замежжы (Англія, Індыя, Японія, ЗША) разам з беларускімі дыяспарамі. Ён стаў лаўрэатам 1-га Усесаюзнага фестывалю самадзейнай мастацкай творчасці працоўных, узнагароджаны залатым медалём, шматлікімі дыпломамі ўсіх узроўняў. Імя яго назаўсёды ўнесена ў Энцыклапедыю літаратуры і мастацтва Беларусі. Як удзельнік партызанскага руху ўзнагароджаны медалямі «Партызану Айчыннай вайны» ІІ ступені, «За доблесную працу ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.» і інш.
Дзеці народнага творцы знайшлі сваё месца ў жыцці. Сын Анатоль стаў спецыялістам па рамонце швейнага абсталявання. У час адпачынку ў санаторыі «Лясныя азёры» вырабляў з карчоў дрэў фігуры жывёл. Дзве дачкі Ганна і Зоя вывучыліся на фельчараў. Сярод пяці ўнукаў ёсць інжынер-эканаміст (добра грае на акардэоне), майстар-наладчык аўтамабільнага абсталявання, будаўнік. А ўнучка ў Расіі — мастак-мадэльер. Усе яны пакрысе ўзялі цудоўнае і прыгожае ад дзеда.
На месцы былога дома ў вёсцы Роспы ўстаноўлены помнік з прозвішчамі загінуўшых землякоў.
"«У мяне столькі задум, што не хопіць майго жыцця!» — апошнія словы Вячаслава Сцяпанавіча для нашчадкаў."
Узнагароды
Лаўрэат 1-га Усесаюзнага фестывалю самадзейнай мастацкай творчасці працоўных (залаты медаль; 1975—1977), неаднаразова ўдзельнічаў у перадачах Беларускага тэлебачання і радыё, музычна-этнаграфічных канцэртах.
Памяць
19 лютага 2003 года завулку Нікалаеўскі ў аг. Калодзішчы Мінскай вобласці было нададзена імя В. С. Пратасевіча. Многія інструменты захоўваюцца ў Дзяржаўным музеі БССР, Уздзенскім краязнаўчым музеі, Літаратурным музеі Янкі Купалы ў Мінску.
Ізабела Астурыйская
Біяграфія
У 1490 годзе Ізабела была выдадзена замуж за  — адзінага сына партугальскага караля Жуана II. Нягледзячы на тое, што гэта быў шлюб па разліку, яны пакахалі адзін аднаго, і нечаканая смерць Афонсу ў 1491 годзе (ён загінуў, зваліўшыся з каня), стала для Ізабелы сур’ёзным ударам: яна заявіла, што не будзе больш выходзіць замуж, і нават сыдзе ў кляштар. Аднак бацькі пераканалі яе ў 1497 годзе ажаніцца ў другі раз — з партугальскім каралём Мануэлам I (стрыечным братам Жуана). Яна пагадзілася на гэта пры ўмове, што Мануэл будзе праводзіць тую ж палітыку, што і яе бацькі, і выганіць са сваіх уладанняў тых яўрэяў, якія не прынялі хрысціянства.
У тым жа 1497 годзе сканаў адзіны брат Ізабелы — Хуан, прынц Астурыйскі. У выніку Ізабела стала прынцэсай Астурыйскай — спадчынніцай прастола Кастыліі. Аднак у 1498 годзе яна сама памерла пры родах, і Мануэл не змог аб’яднаць пад сваёй уладай Партугалію і Кастылію. Сын, пры родах якога памерла Ізабела — Мігел да Паш — таксама пражыў нядоўга і памёр у 1500 годзе.
Прынц Астурыйскі
Дыктатар Франка прызначыў Хуана Карласа спадчыннікам прастола, але даў яму новаствораны тытул прынца Іспаніі, паколькі не меў паўнамоцтваў на прысуджэнне гістарычнага тытула прынца Астурыйскага.
Рабін
Ра́бін (ад רַבִּי (раббі) — настаўнік) — служыцель культу ў іўдаізме, суддзя па пытаннях рэлігійнага і сямейнага жыцця ў яўрэйскай абшчыне. Калегія рабінаў — рабінат — тлумачыць прадпісанні Талмуда, прыстасоўвае іх да сацыяльных умоў, імкнецца кіраваць духоўным і палітычным жыццём народных мас, практычна выконваць шэраг дзяржаўных функцый.
Прынц Астурыйскі
У 1980 годзе Дабрачынным была заснавана Прэмія прынца Астурыйскага, якая прысуджаецца ў васьмі катэгорыях: за дасягненні ў мастацтве, грамадскіх навуках, сацыяльных навуках, гуманітарнай дзейнасці, міжнародным супрацоўніцтве, спорце, навуковых і тэхнічных даследаваннях, «Згода» (de la Concordia).
Рабін
Інстытут рабінаў аформіўся ў раннім сярэднявеччы ў дыяспары. У сярэднія вякі і ў новы час рабін кіраваў не толькі рэлігійным, але і палітычным і эканамічным жыццём яўрэйскай абшчыны. У XVI—XVII стст. у Польшчы і Вялікім Княстве Літоўскім рабін часам кіраваў ешыботам. У Расійскай імперыі статус рабіна вызначаўся дзяржаўнымі пастановамі. Паводле палажэння аб яўрэях 1835 г. рабін павінен быў весці метрычныя кнігі і выконваць абрады. Паводле закона 1857 г. пасаду рабіна маглі займаць толькі выпускнікі рабінскіх вучылішчаў. На пачатку 1990-х г. у Беларусі рабінаў са спецыяльнай духоўнай адукацыяй практычна не было.
Прынц Астурыйскі
У гонар Прынца Астурыі названы пік Прынсіпэ дэ Астурыяс, які з'яўляецца часткай масіва Вінсана ў Антарктыдзе.
Чорнагалоў
Батанічнае апісанне
Шматгадовыя травяністыя расліны з паўзучым карэнішчам і прамастойнымі або прыўзнятымі, часам галінастымі, сцёбламі. Кветкі сабраныя ў несапраўдныя кальчакі, утвараючыя густыя коласападобныя верхавінкавыя суквецці. Плод — арэшак.
Арэал
Налічвае каля 7 (12 ) відаў, пашыраных ва ўмераных і субтрапічных раёнах Паўночнага паўшар’я. На тэрыторыі Беларусі 2 віды: і. Сустракаюцца расліны на незабалочаных лугах, у лясах, хмызняках, на берагах вадаёмаў і ўздоўж дарог.
Выкарыстанне
Лекавыя, меданосныя і дэкаратыўныя расліны.
Клешна
Клешна — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці, за 24 км на паўночны захад ад горада Полацк, каля вёскі Лісуны, у басейне ракі Дрыса.
Схілы катлавіны вышынёй 5—7 м (на захадзе да 20 м), параслі хмызняком, на поўначы і захадзе — пад лесам. На ўсходзе выцякае ручай у возера Лонне.
Найссаар
Найссаар (Naissaar), раней Нарген (Nargen,Nargö) — востраў у Фінскім заліве на паўночны захад ад Таліна, Эстонія. Належыць да воласці Віймсі павета Хар'ю.
Гісторыя
З-за стратэгічнага становішча вострава на падыходзе да Таліна фартыфікацыйныя збудаванні будаваліся тут з XVIII ст., а ў 1911 годзе востраў пераўтвораны ў «сухапутны дрэдноўт», які прыхоўваў сваёй зброяй талінскі рэйд.
У снежні 1917 года група рускіх маракоў абвясціла стварэнне незалежнай Савецкай рэспублікі матросаў і будаўнікоў пад правадырствам Сцяпана Петрычэнкі. У лютым 1918 года пасля захопу Таліна нямецкімі войскамі рускія матросы пакінулі востраў.
Да Другой сусветнай вайны на востраве пражывала камуна эстонскіх шведаў, а ў перыяд савецкай улады на востраве размяшчалася ваенная база, і грамадзянскія асобы на яго не дапускаліся. У цяперашні час база на востраве расфарміравана, і яго можна наведаць для агляду рэшткаў ваенных збудаванняў і вялікай колькасці абалонак марскіх мін.
Анжуйская дынастыя
Анжу́йская дына́стыя (Maison d'Anjou) — найменне некалькіх дваранскіх і каралеўскіх дынастый Еўропы.
Першы Анжуйскі дом (Інгельгерынгі)
Яго родапачынальнікам быў Інгельгер (каля 840—886), сын Тэртулія, віконт Анжэра ў 880. Яго сын Фульк I Руды (да 886 — да 942) стаў у 930 годзе першым графам Анжу. Яго спадчыннікі:
Род загас у 1060 годзе са смерцю Жафруа II, уладанні якога атрымалі ў спадчыну дзеці яго сястры Ірменгарды і яе мужа Жафруа IV, графа Гацінэ і Шате-Ландона, які стаў родапачынальнікам другога Анжуйскага дому.
Другі Анжуйскі дом (Гацінэ-Анжу)
Галіна роду графаў Гацінэ. У 1060 годзе Жафруа III Барадаты (пам. пасля 1096). Яго пераемнікі:
Ад сыноў Фулька V род падзяліўся на 2 лініі. Ад старэйшага, Жафруа V Плантагенета (1113—1151) паходзіць англійская каралеўская дынастыя Плантагенетаў, а ад Балдуіна III — Іерусалімская галіна.
Анжуйская дынастыя ў Іерусалімскім каралеўстве
Заснавальнікам дынастыі стаў Фульк V, граф Анжу. Заўдавеўшы, ён здзейсніў паломніцтва ў Іерусалім, дзе ажаніўся з Мелісандай, дачкой і спадчынніцай Балдуіна II. Пасля смерці цесця Фульк стаў каралём Іерусаліма (1131—1143).
Яго спадчыннікі:
Часам да гэтай дынастыі прылічаюць іерусалімскіх кіраўнікоў Готфрыда Бульёнскага (1099—1100), Балдуіна I (1100—1118), Балдуіна II (1118—1131), у гэтым выпадку дынастыя завецца Ардэна-Анжуйскай. Усе гэтыя кіраўнікі сапраўды знаходзіліся ў сваяцтве з Фулькам, але іх аб'яднанне ў адну дынастыю з'яўляецца надуманым.
Анжуйская дынастыя ў Англіі (Плантагенеты)
Сын Фулька V ад першага шлюбу Жафруа (Джэфры) Прыгожы прыняў ад які з'ехаў на Усход бацькі графства Анжу. Дзякуючы ўдаламу шлюбу з Мацільдай, дачкой Генрыха I, караля Англіі, Жафруа атрымаў шанец атрымаць у спадчыну англійскую карону. Сын Жафруа і Мацільды Генрых II стаў першым каралём Англіі (1154—1189) з Анжуйскай дынастыі. У Англіі гэту дынастыю часцей завуць Плантагенетамі па баявой эмблеме Жафруа — галінцы жаўтазелю (лац. planta genista). Да Плантагенетаў належаць:
Анжуйская дынастыя (Анжу-Сіцылійскі дом)
Галіна дому Капетынгаў, заснавана Карлам I Анжуйскім (1220—1285), сынам Людовіка VIII. У 1250 г. Карл I Анжуйскі атрымаў у пасаг Праванс, у 1266—1268 гг. заваяваў Неапаль і Сіцылію. У 1282 г. Сіцылія зрынула яго ўладу, і Карл I Анжуйскі застаўся каралём Неапаля.
Яго незвычайна вялікае нашчадства, якое падзялілася на некалькі галін, займала прастолы каралеўстваў Неапаля, Венгрыі, Польшчы, а таксама шэрагу дзяржаў меншага рангу — княства Ахейскага, герцагства Дураца.
Да Анжу-Сіцылійскага дому адносяцца:
1. каралі Неапаля (са старэйшай лініі):
2. каралі Неапаля (з лініі Дураца):
3. каралі Венгрыі:
Жужаль валасісты
Жужаль валасісты (Harpalus rufipes) — від насякомых з сямейства жужаляў.
Анжуйская дынастыя
Анжуйская дынастыя (Анжу-Сіцылійскі дом)
4. каралі Польшчы:
Жужаль валасісты
Апісанне
Даўжыня цела насякомага дасягае 16 мм. Смаляна-чорнае цела, вусікі і ногі чырванавата-жоўтыя. Галава, пярэдняя частка пярэдняй спіны і брушка пасярэдзіне роўныя. Пакрыты густымі нахільнымі жоўтымі валасінкамі. Лічынкі даўжынёй да 24 мм.
Анжуйская дынастыя
Анжуйская дынастыя — галіна Валуа
Заснавана Людовікам I Анжуйскім (1339—1384), другім сынам Іаана II Добрага. Людовік I Анжуйскі быў усыноўлены каралевай Неапаля Джаванай I і павінен быў стаць яе пераемнікам у Неапалі. Але Джавана I была зрынута сваім сваяком Карлам Малым (Карлам III), і Неапаль перайшоў да каралёў з лініі Дураца Анжу-Сіцылійскага дому, а затым да прынцаў Арагонскага дому. Людовік і яго спадчыннікі неаднаразова спрабавалі адваяваць Неапаль, але ўсе іх спробы ў выніку апыняліся безвыніковымі. З неапалітанскай спадчыны ім удалося замацаваць за сабой Праванс.
Жужаль валасісты
Распаўсюджанне
Сустракаецца на большай частцы Палеарктыкі і быў інтрадукаваны ў Паўночную Амерыку. Распаўсюджаны від на Палессі, ён часта сустракаецца на асушаных пашах і ў садах.
Анжуйская дынастыя
Анжуйская дынастыя — галіна Валуа
Графы Праванса і «альтэрнатыўныя» каралі Неапаля з Анжуйскай лініі Валуа: