cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Фінскі заліў
Да 1700 года
З IX стагоддзя ўсходнія берагі Фінскага заліва прыналежалі Вялікаму Ноўгараду і ўваходзілі ў склад Водскай пяціны. У выніку дацкага крыжовага паходу 1219 года, паўночная Эстонія была захоплена Даніяй. У ХІІ стагоддзі на месцы засялення эстаў узнік горад Рэвель, на месцы сучаснага Таліна (у рускіх летапісах Калывань). У 1346 годзе Паўночная Эстонія была прададзена Лівонскаму ордэну. У 1561 годзе шведская армія высадзілася ў Рэвеле і ўзяла пад кантроль паўночную частку сярэдневяковай Лівоніі.
У XII—ХІІІ стагоддзях фінскія плямёны емь і сумь былі заваяваны шведамі. У 1142 годзе адбылася першая бітва паміж племенем емь пад кіраўніцтвам шведскага ярла і славянамі. У Фінскім заліве 60 шведскіх судоў напалі на 3 рускія купецкія суды. У 1256 годзе пры чарговым нападзенні шведаў, войска Аляксандра Неўскага перайшло па лёдзе Фінскі заліў, здзейсніла знішчальны набег на шведскія ўладанні ў Фінляндыі. У 1293 годзе на месцы наўгародска-карэльскага паселішча шведамі быў заснаваны горад Выбарг.
У 1323 годзе паміж Швецыяй і Вялікім Ноўгарадам быў заключаны Арэхаўскі мір, паводле якога мяжа праходзіла па рацэ Сястры.
У XV стагоддзі Іжорская зямля ў складзе Наўгародскай дзяржавы была далучана да Вялікага княства Маскоўскага. У 1550 годзе шведскім каралём Густавам Вазам быў заснаваны горад на месцы сучаснага Хельсінкі. У выніку паражэння ў вайне са Швецыяй, паводле Сталбоўскага міру 1617 года землі, якія знаходзіліся па тэрыторыі Фінскага заліва і рацэ Няве ўвайшлі ў склад Шведскай Інгерманландыі. У 1632 годзе шведы заснавалі ў вусце Нявы крэпасць Ніеншанц.
Пасля 1700 года
У выніку Паўночнай вайны 1700—1721 гадоў усходняя частка Фінскага заліва ўвайшла ў склад Расійскай імперыі. 27 маяа ў вусце Нявы недалёка ад Ніеншанцу імператарам Пятром I быў закладзены горад Санкт-Пецярбург, які стаў у 1712 годзе сталіцай. Для абароны горада ад шведскага флоту на насыпным востраве каля Котліна к маю 1704 года з'явілася вежа Краншлот, а к 1705 году на Котліне ўжо былі пабудаваны 6 фартоў і батарэй, што паслужыла пачаткам горада Кранштат. Гэтыя фартыфікацыйныя збудаванні, якія сучаснікі празвалі «Расійскімі Дарданэламі», былі пакліканы кантраляваць фарватар Фінскага заліва.
У 1710 годзе на паўднёвым беразе Фінскага заліва былі заснаваныя гарады Пецяргоф і Араніенбаум. 27 ліпеня (7 жніўня) 1714 года каля мыса Гангут (паўвостраў Ханка) паміж рускім і шведскім флатамі адбылася бітва, якая стала першай у гісторыі Расіі марской перамогай рускага флоту. У 1721 годзе паводле Ніштадскага міру Расія атрымала ўсе землі па Няве і ўзбярэжжы Фінскага заліва, а таксама Эстляндыю, Ліфляндыю, заходнюю частку Карэльскага перашыйка з Выбаргам, і вярнула Швецыі Фінляндыю. 6 (17) ліпеня 1788 года ў раёне вострава Гогланд, у час руска-шведскай вайны 1788—1790 адбылася Гогландская бітва.
У выніку Руска-шведскай вайны 1808—1809 гадоў паводле Фрыдрыхсгамскага мірнага дагавора да Расіі адышлі Фінляндыя і Аландскія астравы. Створанае ў 1809 годзе Вялікае княства Фінляндскае атрымала шырокую аўтаномію ў складзе Расійскай імперыі. 6 снежня 1917 года сейм Фінляндыі абвясціў незалежнасць. У выніку Першай савецка-фінскай вайны 1918—1920 гадоў Фінляндыі адышла Заходняя Карэлія да ракі Сястры, якая апынулася ў складзе Савецкага Саюза па выніках Савецка-фінскай вайны 1939—1940 гадоў.
23 ліпеня 1919 года Эстонская рэспубліка абвясціла незалежнасць і праіснавала да 1940 года, увайшоўшы ў склад Савецкага Союза.
У жніўне 1941 года пры эвакуацыі асноўных сіл Балтыйскага флоту з Таліна ў Кранштат загінулі 15 караблёў і катараў (5 эскадраных мінаносцаў, 2 падводныя лодкі, 3 вартавыя караблі, 2 тральшчыкі, 1 кананерская лодка, 1 вартавы катар і 1 тарпедны катар), 43 транспарты і дапаможныя суды. Найбольшыя страты флот панёс на траверзе мыса Юмінда, некалькі дзясяткаў караблёў ляжаць зараз там пад вадой. На самом мысе ў памяць аб тых падзеях быў пастаўлены помнік — гранітны валун і мемарыяльная дошка ў атачэнні марскіх мін.
У 1978 годзе было прынята рашэнне з мэтай абароны Ленінграда ад паводак узвесці комплекс спецыяльных ахоўных будынкаў. Будаўніцтва гідратэхнічнага комплексу, які ўзводзіўся на мяжы Неўскай губы і Фінскага заліва для прадухілення нагонных паводак, пачалося восенню 1979 года і скончылася 12 жніўня 2011 года.
Гаспадарчае значэнне
Для паўднёвага берага Фінскага заліва характэрнае спалучэнне буйных антрапагенных аб'ектаў — агракомплексаў, атамнай электрастанцыі, сеткі партоў і ўнікальных прыродных і гістарычных куткоў.
Асноўнымі партамі Фінскага заліва з'яўляюцца: Вялікі порт Санкт-Пецярбург (усе віды грузаў), Выбарг (генеральныя грузы), Прыморск (нафта і нафтапрадукты), Высоцк (нафтапрадукты і вугаль), Усць-Луга (вугаль, генеральныя, навалачныя, лясныя грузы і кантэйнеры) ; у Фінляндыі — Хельсінкі (кантэйнеры), Котка (кантэйнеры, лес, сельгаспрадукцыя, галоўны перавалачны порт грузаў для Расіі), Ханка (кантэйнеры, аўтамабілі), Турку (кантэйнеры, чыгуначны паром) ; у Эстоніі — Талін (зерне, рэфрыжэратары, нафта), Сіламяэ. Фінскі заліў з'яўляецца буйнай воднай магістраллю, якая ўваходзіць у склад Волга-Балтыйскага воднага шляху і Беламорска-Балтыйскага канала. Найважнейшыя грузы: з Кольскага паўвострава — хібінскі апатыт, апатытавы канцэнтрат, карэльскія граніт і дыябаз у розныя раёны краіны; лес і піламатэрыялы з Архангельскай і Валагодскай абласцей у Прыбалтыку, Санкт-Пецярбург і на экспарт; чорны метал з Чарапаўца, данецкі і кузнецкі вугаль, уральскі серны калчадан, салікамскія калійныя солі — для паўночнага захаду, Прыбалтыкі і на экспарт; зерне. У танкерах з Волгі ідуць нафтагрузы для паўночнага захаду, Прыбалтыкі і на экспарт.
У сучасны час у Фінскім заліве дзейнічаюць наступныя паромныя лініі:
У Фінскім заліве развіта рыбалоўства. Найважнейшымі месцамі лову ў заліве з'яўляюцца яго паўночнае ўзбярэжжа ў раёне Выбарга-Прыморска і паўднёвы бераг у раёне Усць-Лугі. Прамысловае значэнне маюць салака, кілька, корушка, лешч, плоткі, акунь, вугор, міногі і іншыя. У 2005 годзе рыбалоўчыя прадпрыемствы Пецярбурга і Ленінградскай вобласці вылавілі з Фінскага заліва каля 2000 тон рыбы.
У 1979—2011 гадах ва ўсходняй частцы Фінскага заліва вяліся работы па будаўніцтве Комплексу ахоўных збудаванняў Санкт-Пецярбурга ад паводак. Дамба нясе ахоўныя і транспартныя функцыі. Уся дамба з'яўляецца часткай КАД.
28 лютага 2014 года Фінляндыя і Эстонія заключылі дагавор аб пракладцы газаправода «», які павінен прайсці па дне Фінскага заліва і злучыць Фінляндыю з газавымі сеткамі балтыйскіх краін. Акрамя таго, быў заключаны мемарандум аб намерах па будаўніцтве тэрміналаў звадкаванага газу на фінскім і эстонскім берагах заліва.
Археалогія заліва
Кожны год тут гінулі дзясяткі судоў. Вядомыя выпадкі, калі ў шторм загіналі цэлыя флатыліі за некалькі гадзін. Восенню 1743 года за 7 гадзін загінулі 17 рускіх ваенных судоў, якія вярталіся з Фінляндыі, а летам 1747 года ўсяго за 4 гадзіны на рэйдзе Нарвы загінулі 26 гандлёвых судоў. Рэкорд быў пастаўлены ў 1721 годзе, калі пры эвакуацыі рускіх войскаў з Фінляндыі за 3 месяцы загінулі больш за 100 караблёў (прычым 64 — за адну ноч).
На канец 1996 года ў расійскім сектары Фінскага заліва налічваліся больш за 5000 затопленых аб'ектаў. З іх каля 2500 — гэта караблі і суды, амаль 1500 — самалёты, а астатнія — усялякія дробныя аб'екты — якары, лодкі, сухапутныя транспартныя прыстасаванні, якія праваліліся пад лёд (танкі, трактары, аўтамашыны, гарматы і іншае) і падводныя кабелі. Паводле нацыянальнай прыналежнасці загінуўшыя караблі адносіліся да рускага флоту (25 %), нямецкага (19 %), англійскага (17 %), шведскага (15 %), галандскага (8 %) і фінскага (7 %). Астатнія 9 % уключаюць нарвежскія, дацкія, французскія, амерыканскія, італьянскія, эстонскія і латвійскія суды.
Дно Фінскага заліва, і асабліва яго ўсходняя частка, багатае на аб'екты, якія ўяўляюць патэнцыяльную небяспеку для мараплавання, рыбалоўства, прыбярэжнага будаўніцтва, пракладкі падводных трубаправодаў ці кабеляў, а таксама ствараюць пагрозу экалагічных бядотаў і катастроф. Актыўныя і шырокамаштабныя мінныя ўстаноўкі ажыццяўляліся ў Фінскім заліве яшчэ ў час Першай сусветнай вайны, Грамадзянскай вайны і інтэрвенцыі, Зімняй вайны. Аналіз наяўнай няпоўнай інфармацыі дазваляе ацаніць маштабы пастаноўкі ў 60 000 адзінак (толькі пастаноўкі Расійскага імператарскага флоту ў 1914—1917 гадах склалі 38 932 міны). Пры гэтым пасляваенным траленнем, паводле ацэнак спецыялістаў, знішчаны не больш за 25 % выстаўленых мін.
Густаў фон Альвенслебен
Густаў фон Альвенслебен (Gustav von Alvensleben;  — ) — прускі генерал. Брат Канстанціна фон Альвенслебена.
Біяграфія
Густаў фон Альвенслебен нарадзіўся 30 верасня 1803 года ў Айхенбарлебене, адукацыю атрымаў у Берлінскім кадэцкім корпусе і ў 1821 годзе быў выпушчаны ў армію лейтэнантам.
У 1841 годзе быў узведзены ў капітаны і ў 1847 годзе — у маёры з пераводам у Генеральны штаб. З 1850 года займаў пасаду начальніка штаба 7-га армейскага корпуса, з 1855 года — палкоўнік і з 1858 года — генерал-маёр, у 1861 годзе прызначаны генерал-ад’ютантам прускага караля.
У 1863 годзе, з пачаткам паўстання ў Польшчы, Літве і Беларусі, Альвенслебен быў камандзіраваны ў Санкт-Пецярбург, дзе склаў канвенцыю з князем А. М. Гарчаковым, у якой рускім войскам дазвалялася пераходзіць прускую граніцу для праследавання паўстанцаў; аднак гэта канвенцыя не была ратыфікавана.
У 1865 годзе Густаў фон Альвенслебен быў узведзены ў генерал-лейтэнанты. Ён прымаў дзейны ўдзел у рэарганізацыі прускай арміі перад пачаткам эпохі войнаў за аб’яднанне Германіі і прыняў удзел у войнах з Аўстрыяй у 1866 годзе і Францыяй у 1870—1871 гадах.
У час першай з гэтых кампаній ён знаходзіўся пры галоўнай кватэры, дзе з’яўляўся праціўнікам Мольтке ў яго стратэгічных планах, у час другой — камандаваў 4-м армейскім корпусам, з якім адрозніўся пры Бамоне, пад Седанам і Парыжам. 27 снежня 1870 года расійскі імператар Аляксандр II падараваў Альвенслебену ордэн Святога Георгія 4-й ступені
Густаў фон Альвенслебен памёр 30 чэрвеня 1881 года ў Гернродэ.
Сярод іншых узнагарод Альвенслебен меў ордэн «Pour le Mérite».
Бенджамін Гугенхайм
Бенджамін Гугенхайм (Benjamin Guggenheim, 26 кастрычніка 1865 — 15 красавіка 1912) — амерыканскі бізнесмен, адзін з пасажыраў «Тытаніка», які загінуў падчас яго першага і адзінага плавання.
Біяграфія
Гуггенхайма нарадзіўся ў Філадэльфіі пятым з сямі дзяцей паспяховага горнага магната Маера Гугенхайма (1828—1905), яўрэя-імігранта з Швейцарыі. У 1894 годзе ён ажаніўся з Флорэт Селігман (1870—1937), дачкой Джэймса Селігмана, сузаснавальніка інвестыцыйнага банка «J. & W. Seligman & Co.». У іх нарадзіліся тры дачкі: Беніта Разалінда Гугенхайма (1895—1927), Маргарыта «Пегі» Гугенхайма (1898—1979) і Барбара Хейзел Гугенхайм (1903—1995). Вялікую частку часу муж і жонка правялі паасобку: Флорэт жыла ў іх доме ў Нью-Ёрку, а ў Бенджаміна была кватэра ў Парыжы.
Гугенхайма атрымаў у спадчыну вялікую частку фінансаў бацькі, але яго бізнес да яго так і не перайшоў. У Францыі ён заснаваў кампанію, якая стала вядомая тым, што пастаўляла фурнітуру для ліфтаў Эйфелевай вежы.
Фемінізм
Фемінізм (feminism, féminisme, якія прыйшлі ад femina — жанчына) — жаночы сацыяльна-палітычны рух, мэта якога — імкненне да раўнапраўя жанчын з мужчынамі ва ўсіх сферах грамадства; у больш шырокім сэнсе — асобная філасофская канцэпцыя сацыяльна-культурнага развіцця.
Уключае палітычныя рухі і сацыяльныя, палітычныя і іншыя тэорыі, якія змагаюцца за ўвагу да свабоды і роўнасці жанчыны, жаночы погляд на сітуацыю ў свеце ў цэлым. Большасць феміністаў заклапочаны ў асноўным сацыяльнай, палітычнай і эканамічнай няроўнасццю паміж мужчынамі і жанчынамі. Феміністы факусуюцца на тым, што секс не павінен быць вызначальным фактарам для пабудовы сацыяльнай ідэнтычнасці чалавека, або прыводзіць да розных сацыяльна-палітычных ці эканамічных правоў.
Ідэалогія фемінізму зарадзілася ў канцы XVIII ст., пасля выхаду ў свет прац А. дэ Гуж (Францыя), А. Адамс (ЗША) і М. Уолстанкрафт (Англія), якія выступалі супраць дыскрымінацыі жанчын у грамадстве. Арганізацыі жаночага руху (суфражысткі) з 1840-х г. фарміраваліся ў ЗША, у 1850-я г. — у Вялікабрытаніі, у 1860-я г. — у Францыі і Германіі, у 1870—80-я г. — у Скандынаўскіх краінах. Для тагачаснага руху цэнтральным было пытанне ўраўнавання жанчын у правах з мужчынамі (на адукацыю, валоданне маёмасцю, выбарчае права і г.д.). Пасля таго як у 1920-я г. жанчыны ў большасці еўрапейскіх і амерыканскіх краін атрымалі выбарчыя правы, першая хваля фемінізму пайшла на спад.
3 1960-х г. пачаўся новы ўздым жаночага руху. Пасля заваёвы ўласнасці і наяўных сродкаў, права на галасаванне, і іншых асноўных правоў чалавека, феміністычныя палітычныя кампаніі сённяшняга часу, як правіла, засяроджаны вакол такіх пытанняў, як права на бяспечны і легальны аборт, доступ да сродкаў кантрацэпцыі, хатні гвалт, роўная аплата працы, барацьба з дыскрымінацыяй па прыкмеце полу, сексуальнымі дамаганнямі і іншых. Іншыя вобласці фемінізму маюць на ўвазе эканамічную роўнасць, роўныя магчымасці ў дачыненні інтэлектуальнага плану (напрыклад, літаратурны фемінізм робіць упор на даследаваннях літаратуры, напісанай жанчынамі), культурнай і гендарнай роўнасці і г.д.
Ёсць шмат разнавіднасцяў фемінізму, з-за розніцы (у асноўным, этнічнай і палітычнай) сярод яго паслядоўнікаў, а таксама з-за ідэалагічных зменаў, якія адбываюцца ў феміністычным руху.
Тым не менш, усе плыні фемінізму заснаваны на перакананні, што дыскрымінацыя ў дачыненні жанчын па прычыне іх полу недапушчальна. Феміністкі імкнуцца пераўтварыць традыцыйныя адносіны паміж мужчынамі і жанчынамі, якія лічацца пераканаўчымі.
Гісторыя
Характэрнымі рысамі фемінізму трэцяй хвалі з'яўляецца ўключэнне кампанентаў квір-тэорыі, антырасізму і інтэрнацыяналізму і дэстыгматызацыя жаночай сексуальнасці. У прыватнасці, стаўленне да парнаграфіі, як да аднаго з спосабаў эксплуатацыі жанчын, характэрнае для другой хвалі, у трэцяй змяняецца на больш нейтральнае. Найбольш бачнымі прадстаўнікамі руху на сённяшні дзень лічацца Рэбека Уокер, Лілі Тэйлар, Наомі Вульф і іншыя.
Зараджэнне і папярэднікі фемінізму
Адным з першых тэкстаў, якія змяшчаюць зацвярджэнні аб роўнасці жанчын і мужчын у кантэксце рэлігійных дасягненняў, з'яўляецца Тхерыгатха, частка будыйскага канону. Пачатак еўрапейскага фемінізму прынята датаваць канцом XVIII-га — пачаткам XIX-га стагоддзя, калі меркаванне пра тое, што жанчына займае прыгнечанае становішча ў грамадстве, у цэнтры якога стаіць мужчына (гл. Патрыярхат), стала атрымліваць больш шырокае распаўсюджанне. Фемінісцкі рух бярэ пачатак у рэфарматарскім руху заходняга грамадства XIX-га стагоддзя. Сярод актывістак гэтага часу — Сафія дэ Кандарсэ.
Упершыню патрабаванні раўнапраўя былі вылучаны жанчынамі падчас Вайны за незалежнасць у ЗША (1775-1783). Першай амерыканскай феміністкай лічаць Абігейл Сміт Адамс (1744-1818). Яна ўвайшла ў гісторыю фемінізму дзякуючы сваёй знакамітай фразе: «Мы не станем падпарадкоўвацца законам, у прыняцці якіх мы не ўдзельнічалі, і ўлады, якая не ўяўляе нашых інтарэсаў» (1776).
У Францыі да пачатку Вялікай французскай рэвалюцыі 1789 года стаў выходзіць першы часопіс, прысвечаны барацьбе жанчын за роўнасць, паўсталі жаночыя рэвалюцыйныя клубы, члены якіх удзельнічалі ў палітычнай барацьбе. Аднак французская Канстытуцыя 1791 года адмовіла жанчынам у выбарчым праве. У тым жа годзе Нацыянальнаму сходу была прадстаўлена Дэкларацыя правоў жанчыны і грамадзянкі, падрыхтаваная Алімпіяй дэ Гуж па ўзоры Дэкларацыі правоў чалавека і грамадзяніна 1789 года, у якой змяшчалася патрабаванне прызнання поўнага сацыяльнага і палітычнага раўнапраўя жанчын.
Тады ж была створана першая жаночая палітычная арганізацыя «Грамадства жанчын — рэвалюцыйных рэспубліканак», аднак у 1793 годзе дзейнасць грамадства была забароненая Канвентам, а неўзабаве была адпраўлена на гільяціну і аўтар Дэкларацыі Алімпія дэ Гуж. Ёй належаць словы: «Калі жанчына вартая ўзысці на эшафот, то яна вартая ўвайсці і ў парламент». У 1795 годзе жанчынам Францыі забаранілі з'яўляцца ў грамадскіх месцах і на палітычных сходах, а ў 1804 годзе імператар Напалеон выдаў указ, аб'яўляе, што жанчына не мае ніякіх грамадзянскіх правоў і знаходзіцца пад апекай у мужчыны.
У Англіі патрабаванне роўных правоў для жанчын было вылучана Мэры Уолстанкрафт (1759-1797) у кнізе «Абарона правоў жанчыны» (1792). Гэтая праца — адзін з нешматлікіх твораў, які з'явіўся да XIX стагоддзя і можа быць прылічаны да фемінісцкіх твораў.
«Першая хваля» фемінізму
Пачаткам арганізаванага руху лічыцца 1848 год, калі ў горадзе Сенека-Фолз (штат Нью-Ёрк, ЗША) адбыўся з'езд па абароне правоў жанчын пад лозунгам «Усе жанчыны і мужчыны створаны роўнымі». На з'ездзе была прынятая г. зв. «Дэкларацыя пачуццяў». Дэкларацыя падымала такія важныя пытанні, як раўнапраўе жанчын у правах уласнасці, у шлюбе, у вольным выбары прафесій, у атрыманні паўнавартаснага адукацыі і г. д. Аўтарамі гэтага дакумента з'яўляліся Элізабэт Кэйдзі Стэнтан і Лукрэцыя Мот.
У 1869 годзе англійскі ліберальны філосаф Джон Сцюарт Міл апублікаваў сваю працу «Падначаленне жанчын», у якой адзначыў, што «заканадаўчая падтрымка падпарадкавання аднаго полу іншаму шкодная… і ёсць адно з галоўных перашкод на шляху да агульначалавечага ўдасканалення».
Эльвіра Мікалаеўна Георгіева
Эльвіра Мікалаеўна Георгіева (нар., г. Нікапаль, Днепрапятроўская вобласць, Украіна) — беларускі архітэктар.
Фемінізм
«Першая хваля» фемінізму
Пытанне аб праве валодання ўласнасцю для жанчын займала досыць вялікае месца ў жаночым руху. У 1860 годзе, пасля звароту Элізабет Стэнтан, Заканадаўчы сход штата Нью-Ёрк прыняў у якасці закона Акт аб уласнасці замужніх жанчын. Гэты акт гарантаваў жанчыне права пакідаць за сабой заробленае ёю, роўнае з мужам права на сумеснае папячыцельства над дзецьмі, а таксама маёмасныя правы ўдавы, адпаведныя правам мужа ў выпадку смерці жонкі.
Эльвіра Мікалаеўна Георгіева
Біяграфія
Скончыла ў 1969 годзе архітэктурнае аддзяленне БПІ па спецыяльнасці «Горадабудаўніцтва» (кіраўнік Яўген Львовіч Заслаўскі).
Фемінізм
«Першая хваля» фемінізму
Важнай фігурай у жаночым руху другой паловы XIX стагоддзя з'яўляецца Эмелін Панкхерст (Emmeline Pankhurst) — яна стала адной з заснавальніц руху за права жанчын галасаваць на выбарах. Адной з яе мэтаў было развянчання сексізму, які ўкаранеў на ўсіх узроўнях у брытанскім грамадстве. У 1903 годзе Панкхерст сфарміравала Арганізацыю ў абарону грамадскіх і палітычных правоў жанчын (Women's Social and Political Union, WSPU), якая на працягу года аб'яднала 5000 членаў.
Эльвіра Мікалаеўна Георгіева
Біяграфія
Член Саюза архітэктараў СССР з 1974 года. Пражывае ў Мінску.
Фемінізм
«Першая хваля» фемінізму
У ЗША ў 1869 годзе былі створаны дзве арганізацыі такога ж характару, якія аб'ядналіся ў 1890 годзе ў Нацыянальную амерыканскую асацыяцыю за жаночае выбарчае права. Дзякуючы актыўнасці яе членаў у шэрагу амерыканскіх штатаў жанчыны апынуліся дапушчаныя да галасавання.
Эльвіра Мікалаеўна Георгіева
Творчасць
Асноўныя працы: у аўтарскім калектыве; праект планіроўкі Новалукомля (1970); ПДП лесапаркаў на заходнім і паўднёвым берагах Заслаўскага вадасховішча (1973, 1983) ; праект забудовы цэнтра Віцебска і раёна «Паўднёвы» (1971), ПДП жылога раёна па пр. Машэрава (1980), Лошыцкай водна-зялёнай сістэмы (1982), схема размяшчэння ўстаноў кароткачасовага адпачынку насельніцтва Мінска (1974), генеральная схема азелянення горада і лесапаркавага пояса (1975) у Мінску, галоўным архітэктарам горадабудаўнічых праектаў дэталёвага планавання: жылы раён «Каменная Горка» (2004, карэктура 2008); тэрыторыя парка «Цівалі» ў граніцах вул. Прытыцкага — П. Глебкі — Матусевіча — Цімашэнкі (2006); рэканструкцыя тэрыторыі ў граніцах вуліц Р. Люксембург — пр. Жукава — Харкаўская — паласа адводу чыгункі (2006); тэрыторыя ў граніцах вуліц Маскоўская — К. Цэткін — Кальварыйская — чыгунка «Мінск-Маладзечна» (2006); Севастопальскі парк (2006).
Фемінізм
«Першая хваля» фемінізму
У пачатку 1920-х гадоў у горадзе Вашынгтон дзейнічаў Анты-флірт клуб, мэтай якога была абарона жанчын ад непажаданай увагі з боку мужчын.
Эдвард Прэскат
Э́двард Прэ́скат (Edward C. Prescott;, Гленс-Фолс, штат Нью-Ёрк) — амерыканскі эканаміст, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па эканоміцы (2004) «за ўклад у дынамічную макраэканоміку: узгодненасць у часе эканамічнай палітыкі і дзелавых цыклаў». Ступень доктара філасофіі атрымаў ва Універсітэце Карнегі-Мелана. Прафесар універсітэта Арызоны. Уваходзіць у рэдакцыйны савет часопіса Economic Theory. Прэзідэнт Таварыства эканамічнай дынамікі (1992-95).
Фемінізм
«Першая хваля» фемінізму
У Расіі ўзнікненне «жаночага пытання» адносяць да пераломны момант паразы ў Крымскай вайне. Афармленне жаночага руху ў краіне адносяць з прычыны дыскусій аб «жаночым пытанні», якія выйшлі ў 1857 годзе з артыкулам М. І. Пірагова «Пытанні жыцця», які ставіў пытанне аб новым выхаванні жанчын. Да таго ж часу адносіцца крылатая фраза Д. І. Пісарава «Жанчына ні ў чым не вінаватая». Ён адзначаў, што «мужчына гняце жанчыну і паклёпнічае на яе… пастаянна абвінавачвае яе ў разумовай неразвітасці, у адсутнасці таго ці іншага дабра, схільнасьцях да тых ці іншых злачынных слабасцей…». Аднак, як адзначаюць, істотных зрухаў у сваім становішчы да Кастрычніцкай рэвалюцыі жанчынам дамагчыся не ўдалося. Сярод бачных дзяячак дарэвалюцыйнага жаночага руху ў Расіі вылучаецца Аляксандра Міхайлаўна Калмыкова.
Эльвіра Мікалаеўна Георгіева
Узнагароды
1-я прэмія на рэспубліканскім конкурсе за праект забудовы цэнтра Віцебска і раёна Паўднёвы (1971, у аўтарскім калектыве).
Мікалай Аляксеевіч Кенда
Мікалай Аляксеевіч Кенда (нар., в. Вялікае Міжлессе Бярозаўскага раёна Брэсцкай вобласці) — дзеяч мясцовага кіравання ў Беларусі, ганаровы грамадзянін Кобрынскага раёна.
Біяграфія
Скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію па спецыяльнасці «гідрамеліярацыя».
Фемінізм
«Другая хваля» фемінізму
«Другая хваля» адносіцца да перыяду феміністычнай дзейнасці з пачатку 1960-х да канца 1980-х гадоў. Даследчык Імельда Велехан выказала здагадку, што «другая хваля» была працягам папярэдняй фазы фемінізму, у якую ўваходзяць суфражысткі ў Вялікабрытаніі і ЗША. «Другая хваля» фемінізму працягвае сваё існаванне і цяпер і суіснуе з тым, што называюць «трэцяй хваляй» фемінізму. Даследчык Эстэла Фрыдман, параўноўваючы першую і другую «хвалі» фемінізму, кажа, што «першая хваля» засяроджвалася на такіх пытаннях, як выбарчае права, у той час як «другая хваля» ў асноўным тычылася іншых пытанняў роўнасці — такіх, як ліквідацыя дыскрымінацыі.
Мікалай Аляксеевіч Кенда
Біяграфія
Пачынаў сваю працоўную дзейнасць на пасадзе майстра ПМК-17 трэста «Пінсксаўгасбуд» (г. Бяроза). Працаваў галоўным інжынерам і начальнікам перасоўнай механізаванай калоны ў г. Іванава. З 1986 года па 1995 год кіраваў калгасам «Кастрычнік» (Іванава), у 1995—1998 гадах быў намеснікам старшыні Брэсцкага райвыканкама. На працягу пяці гадоў кіраваў упраўленнем бытавога абслугоўвання аблвыканкама. У 2002 годзе стаў старшынёй Камянецкага раённага выканаўчага камітэта. З 2005 па 2013 год — старшыня Кобрынскага райвыканкама.
Фемінізм
«Другая хваля» фемінізму
Фемінісцкая актывістка і публіцыст Кэрал Ханіш прыдумала лозунг «Асабістае — гэта палітычнае» («The Personal is Political»), які стаў асацыявацца з «другой хваляй». Феміністкі «другой хвалі» разумелі, што розныя формы культурнай і палітычнай няроўнасці жанчын непарыўна звязаныя паміж сабой. Яны заклікалі жанчын усвядоміць, што асобныя аспекты іх асабістым жыцці глыбока палітызаваныя і з'яўляюцца адлюстраваннем сексісцкіх уладных структур.
Мікалай Аляксеевіч Кенда
Узнагароды
У 2004 годзе ўзнагароджаны медалём «За працоўныя заслугі».
Фемінізм
«Вызваленне жанчын» у ЗША
Фраза «вызваленне жанчын» (Women's Liberation) упершыню была выкарыстана ў Злучаных Штатах у 1964 годзе, а ў друку ўпершыню з'явілася ў 1966 годзе. Да 1968 года яе пачынаюць выкарыстоўваць у дачыненні да ўсяго жаночага руху. Адным з самых актыўных крытыкаў жаночага вызвольнага руху стала афраамерыканская феміністка і інтэлектуал Глорыя Джэйн Уоткінс (якая пісала пад псеўданімам «bell hooks»), аўтар кнігі «Фемінісцкая тэорыя ад ўскраіны да цэнтра» («Feminist theory from margin to center»), якая выйшла ў 1984 годзе.
Мікалай Аляксеевіч Кенда
Узнагароды
Рашэннем Кобрынскага раённага Савета дэпутатаў ад 10 студзеня 2020 года № 86 «Аб прысваенні звання „Ганаровы грамадзянін Кобрынскага раёна“» за выдатны асабісты ўклад у сацыяльна-эканамічнае развіццё раёна і грамадскую дзейнасць Кендзе Мікалаю Аляксеевічу прысвоена званне «Ганаровы грамадзянін Кобрынскага раёна».
Фемінізм
«Загадка жаноцкасці»
Бэці Фрыдан у сваёй кнізе «Загадка жаноцкасці» («The Feminine Mystique», 1963) раскрытыкавала ідэю аб тым, што жанчыны могуць рэалізаваць сябе толькі ў сферы хатняй гаспадаркі і выхавання дзяцей. Як сказана ў некралогу Фрыдан, апублікаваным у часопісе «The New York Times» ў 2006 годзе, «Загадка жаноцкасці» «дала пачатковы імпульс сучаснаму жаночаму руху ў 1963 годзе і ў выніку назаўжды змяніла структуру грамадства ў Злучаных Штатах і іншых краінах свету» і «многімі разглядаецца як адна з найбольш уплывовых публіцыстычных кніг XX стагоддзя».
Фрыдан лічыла, што роля хатняй гаспадыні і выхавальніцы дзяцей была навязана жанчыне з дапамогай стварэння г. зв. «Загадкі жаноцкасці». Яна адзначала, што псеўданавуковыя тэорыі, жаночыя часопісы і рэкламная індустрыя «навучылі, што жанчынам, якія валодаюць праўдзівай жаноцкасцю, не патрэбна кар'ера, ім не трэба вышэйшую адукацыю і палітычныя правы — адным словам, ім не патрэбныя незалежнасць і магчымасці, за якія калі-то змагаліся феміністкі. Усё, што ад іх патрабуецца, — гэта з ранняга дзявоцтва прысвяціць сябе пошукаў мужа і нараджэння дзяцей».
«Другая хваля» ў Францыі
Важнае развіццё фемінісцкая тэорыя ў перыяд «другой хвалі» атрымала ў Францыі. У параўнанні з распрацоўкамі ў ЗША і Вялікабрытаніі французскі фемінізм адрозніваецца больш філасофскім і літаратурным падыходам. У працах гэтага напрамку можна адзначыць экспрэсіўнасць і метафарычнасць. Французскі фемінізм мала ўвагі надае палітычным ідэялогіям і засяроджваецца на тэорыях «цела». Да яго адносяцца не толькі французскія пісьменнікі, але і тыя, хто працаваў у асноўным у Францыі і ў рамках французскай традыцыі, напрыклад, Юлія Крыстава і Браха Этынгер.
Грамадзянскія правы
З 1960-х гадоў жаночае вызваленчы рух правёў кампанію за наступныя жаночыя правы, якія ўключаюць роўную з мужчынамі аплату, роўныя заканадаўчыя правы і свабоду ў планаванні сваёй сям'і. Іх спробы прывялі да неадназначных вынікаў.
Інтэграцыя ў грамадства
Некаторыя з выключна радыкальна-феміністычных поглядаў цяпер прынятыя паўсюдна як само сабой разумеецца, традыцыйная частка палітычнай думкі. Пераважная большасць насельніцтва заходніх краін не бачыць нічога ненатуральнага ў праве жанчын галасаваць, самастойна выбіраць мужа (ці не выбіраць нікога), валодаць зямлёй — усяго таго, што здалося б неверагодным яшчэ сто гадоў таму.
Уплыў на мову
У мовах заходняга свету (у прыватнасці, у англійскай мове) феміністкі часцяком з'яўляюцца прыхільнікамі выкарыстання гендэрна нейтральнай мовы (Gender-neutral language), напрыклад, выкарыстоўваючы зварот Ms. (Чытаецца як /mɪz/, у адрозненне ад Miss — /mɪs/) у адносінах да жанчын, незалежна ад таго, ці складаюцца яны ў шлюбе. Феміністкі таксама выступаюць за выбар слоў, якія не выключаюць адзін з палоў, калі гаворка ідзе пра з'яву/паняцці/прадмеце, уласцівым і мужчынам, і жанчынам, як напрыклад «шлюб» замест «замужжа».
Англійская мова дае больш глабальныя прыклады: словы humanity і mankind выкарыстоўваюцца для абазначэння ўсяго чалавецтва, але другое слова — mankind — узыходзіць да слова man 'мужчына', і таму выкарыстанне слова humanity пераважней, так як яно ўзыходзіць да гендэрна нейтральнаму 'чалавек'.
У многіх іншых мовах (у тым ліку і рускай) прынята выкарыстоўваць граматычнае 'ён', калі падлога чалавека, пра які ідзе гаворка ў сказе, невядомы; больш паліткарэктным з пункту гледжання фемініста будзе выкарыстанне ў такіх выпадках 'ён ці яна', 'ён/яна', 'яго/яе', 'яго або яе' і г. д.
Уплыў на мараль у адукацыі
Апаненты фемінізму заяўляюць, што жаночая барацьба за знешнюю ўладу — як супрацьлегласць «унутранай ўлады», якая дапамагае аказваць уплыў на фарміраванне і падтрыманне такіх каштоўнасцей, як этыка і мараль — пакінула вакуум, так як ранняя роля маральнага выхавацеля традыцыйна адводзілася жанчыне. Некаторыя феміністкі адказваюць на гэты папрок тым, што сфера адукацыі ніколі не была і не павінна была быць выключна «жаночай».
Уплыў на гетэрасексуальныя адносіны
Фемінісцкі рух, несумненна, паўплываў на гетэрасексуальныя адносіны як у заходнім грамадстве, так і ў іншых краінах, якія падвергліся ўплыву фемінізму. У той час як у агульным гэты ўплыў ацэньваецца як пазітыўны, таксама адзначаюцца і негатыўныя наступствы.
У некаторых адносінах адбылася змена полюсаў ўлады. У такіх выпадках і мужчынам, і жанчынам даводзіцца адаптавацца да параўнальна новых сітуацый, што часам выклікае замяшанне і замяшанне ў прывыканне да нетрадыцыйных для кожнага полу ролях.
Жанчыны цяпер больш вольныя ў выбары адкрываюцца для іх магчымасцей, але некаторыя адчуваюць значны дыскамфорт ад неабходнасці выконваць ролю «супержанчыны», гэта значыць ўтрымання балансавання паміж кар'ерай і клопатам аб хатнім ачагу. У адказ на тое, што ў новым грамадстве жанчыне цяжэй быць «добрай маці». У той жа час, замест перакладання адказнасці за выхаванне і догляд за дзецьмі выключна на маці, многія бацькі сталі больш актыўна ўключацца ў гэты працэс, прызнаючы, што гэта і іх адказнасць таксама.
Пачынаючы з «другой хвалі» фемінізму маюць месца і перамены ў дачыненні да сексуальных паводзінаў і маралі. Свабодны выбар сродкаў засцярогі ад незапланаванага зачацця спрыяе таму, што жанчыны адчуваюць сябе больш упэўнена ў сексуальных адносінах. Не апошняе месца ў гэтым адыгрывае і змяненне грамадскай думкі ў адносінах да жаночай сексуальнасці.
Уплыў на рэлігію
Фемінізм таксама аказаў ўплыў на многія аспекты рэлігіі.
У ліберальных адгалінаваннях пратэстанцкага хрысціянства жанчыны могуць быць членамі духавенства. У рэфармізме і рэканструктывізме жанчыны могуць стаць святарамі і спевакамі. Унутры гэтых груп хрысціянскага рэфармізму жанчыны паступова сталі больш-менш роўныя мужчынам з дапамогай доступу да высокапастаўленых пастоў; іх перспектыва цяпер — у даследаванні і новым тлумачэнні адпаведных вераванняў.
Гэтыя тэндэнцыі, аднак, не падтрымліваюцца ў ісламе, каталіцтве і праваслаўі. Набіраючыя сілу дэнамінацыі ісламу забараняюць мусульманкам быць у складзе духавенства ў якой бы то ні было якасці, уключаючы заняткі тэалогіяй. Ліберальныя рухі ўнутры ісламу ўсё ж не пакідаюць спроб правесці некаторыя рэформы фемісцкага характару ў мусульманскім грамадстве.
Вераб’інападобныя
Вераб'інападобныя (Passeriformes) — самы вялікі атрад класу птушак (Aves), налічвае каля 5.300 відаў. Сукупнасць усіх іншых атрадаў птушак аб'ядноўваюць таксама пад ненавуковай назвай невераб'інападобныя (Nonpasseriformes).
Барограф
Барограф ( βάρος «цяжар, вага» і «пішу») або бараметрограф — самапісны прыбор для бесперапыннага запісу значэнняў атмасфернага ціску. Выкарыстоўваецца на метэаралагічных станцыях, а таксама на самалётах і аэрастатах для рэгістрацыі вышыні (па змене ціску).
Вераб’інападобныя
Адметныя рысы
Вераб'іныя ў параўнанні з прадстваўнікамі іншымі сямействаў адносна невялікія птушкі. Даўжыня цела вар'юецца ад 8 (каралёк) да 120 (райская птушка) сантыметраў. Маса крумкачоў да 1,6 кг, самыя дробныя — каралькі (5—7 г), некаторыя нектарніцы (3—4 г).
Барограф
У залежнасці ад прынцыпу дзеяння прыёмнай часткі барографы падзяляюць на анероідныя барографы і ртутныя — вагавыя і паплаўковыя. Распаўсюджаныя на практыцы анероідныя барографы, прыёмная частка якіх складаецца з некалькіх анероідных скрынак, змацаваных разам. Пры змене атмасфернага ціску скрынкі сціскаюцца або расцягваюцца, у выніку чаго іх вечка перамяшчаецца ўверх або ўніз. Гэта перамяшчэнне перадаецца пяру, якое рысуе крывую на разграфленай стужцы. 1 мм запісу па вертыкалі адпавядае каля 1 мбар (1 мбар=100 н/м2). Па часе поўнага абароту барабана барографы падпадзяляюцца на сутачныя і тыднёвыя. Праца барографа кантралюецца параўнаннем яго з ртутным барометрам.
Вераб’інападобныя
Адметныя рысы
Самцы ў большасці буйнейшыя за самак. У многіх выяўлены палавы дымарфізм у афарбоўцы, голасе.
Барограф
Барограф з падвышанай адчувальнасцю называецца мікрабарографам, змяненне ціску ў 0,1 мбар адпавядае 1-3 мм вертыкальнага перасоўвання пяра.
Вераб’інападобныя
Адметныя рысы
Прыстасаваны да жыцця на дрэвах, зямлі, скалах, здабывання корму ў вадзе. Большасць птушак з атраду вераб'інападобных з'яўляюцца пералётнымі; некаторыя аселыя ці вандроўныя. Большасць насякомаедныя, ёсць усёедныя (крумкачовыя), раслінаедныя.
Манагамы, жывуць парамі, робяць складаныя гнёзды. Нясуць 4—8, радзей да 16 стракатых або аднаколерных яец, часта нясуцца 2 і больш разы за год.
Сістэматыка
Падзяляюцца на 4 падатрады. Шыракадзюбы, або рагадзюбы жывуць у Афрыцы і Паўднёва-Усходняй Азіі. Крыклівыя, або тыраны распаўсюджаны пераважна ў Паўднёвай Амерыцы і тропіках Усходняга паўшар'я. Паўпеўчыя вераб'інападобныя жывуць у Аўстраліі. Пеўчыя пашыраны па ўсім свеце. Усяго звыш 5000 відаў, амаль 2/3 ад усіх птушак зямнога шара.
Сямействы: (непоўны пералік)
Польская школа кінематографа
Мастацкія асаблівасці
Творчыя прынцыпы і мастацкія прыёмы Польскай школы кінематографа знаходзіліся пад моцным уплывам італьянскага неарэалізму. Асноўным штуршком у развіцці напрамка паслужыла агульная лібералізацыя поглядаў у сацыялістычным лагеры, якая настала ў пачатку 1950-х гадоў. Галоўнай для нацыянальнага кінематографа тэмай стаў аналіз месца Польшчы падчас Другой сусветнай вайны, нямецкай акупацыі, Варшаўскага паўстання, лёсу былых салдат Арміі краёвай. Падзеі, якія адбывалісь утой час, дэмакратычныя перамены, часова дазволілі казаць аб гэтых падзеях досыць адкрыта. Пры гэтым палітычная цэнзура ў сацыялістычнай дзяржаве ўплывала на творчы працэс і гэтым абумовіла адрозненне Польскай школы кінематографа ад цалкам адкрытага італьянскага неарэалізму. Тым не менш, аўтары напрамка першымі ва Ўсходняй Еўропе ярка падкрэслівалі нацыянальныя асаблівасці характару і адкрыта выступалі супраць навязаных стандартаў сацыялістычнага рэалізму. Пры гэтым існавалі дзве асноўныя тэндэнцыі развіцця руху: маладыя рэжысёры, як Анджэй Вайда, даследавалі героіку польскага народа (што па-рознаму ацэньвалася ў розныя гістарычныя перыяды) , а іншая група (найбольш прыкметнымі з якіх быў Анджэй Мунк ) аналізавалі польскі характар праз іронію, гумар і развянчанне нацыянальных міфаў. Сярод не менш яркіх рэжысёраў Польскай школы кінематографа трэба назваць Ежы Кавалеровіча, Войцеха Ежы Хаса, Тадэвуша Канавіцкага.
Qods Mohajer-6
Qods Mohajer-6, або Мохаджэр-6  — беспілотны лятальны апарат разведкі, назірання і захопу мэтаў здольны несці карысную нагрузку мультыспектральнага назірання і да чатырох высокадакладных боепрыпасаў.
Станам на люты 2018 года для Сухапутных войск Корпуса вартавых Ісламскай рэвалюцыі было выраблена 10 адзінак, а яшчэ 40 планавалася вырабіць для Ваенна-марскіх сіл Корпуса вартавых Ісламскай рэвалюцыі.
Mohajer-6 дапаўняе буйнейшы БпЛА Shahed 129, якім валодае трэці тып сіл Корпуса вартавых Ісламскай рэвалюцыі — Паветрана-касмічныя сілы Корпуса вартавых Ісламскай рэвалюцыі. Тры Mohajer-6 таксама былі перададзеныя Сухапутным войскам арміі Ісламскай Рэспублікі Іран.
Серыйная вытворчасць Mohajer-6 пачата ў лютым 2018 года.
Як і іншыя прадстаўнікі серыі Mohajer, Mohajer-6 зроблены з кампазітных матэрыялаў.
Апісанне
Mohajer-6 мае прамавугольны фюзеляж, завостраную насавую частку, падвойную хваставую бэльку, гарызантальны стабілізатар, усталяваны уверсе, канечнасці крылаў без скосу, высока размешчаныя прамыя крылы ў задняй частцы корпуса, а таксама паветразаборнікі ў верхняй і ніжняй частцы рухавіка. Mohajer-6 кіруецца двума рулямі вышыні на гарызантальным стабілізатары, рулямі на вертыкальных стабілізатарах і двума закрылкамі на крылах. У адрозненне ад іншых варыянтаў Mohajer, ён мае трохлопасцевы прапелер. Mohajer-6 мае размах крылаў 10 метраў і даўжыню 5,67 метра. Па форме ён падобны на Selex ES Falco.
Mohajer-6 мае фіксаванае трохколавае шасі, якое змянілася з моманту прэзентацыі ў 2017 годзе і масавай вытворчасці ў 2018 годзе, магчыма, з-за павелічэння вагі. Ён узлятае і прызямляецца на ўзлётна-пасадачнай паласе.
Mohajer-6 мае накіраваную наперад фіксаваную камеру для навігацыі і падвес на падбародку для лазернага далямера і мультыспектральнага цеплавізара і электрааптычнай камеры бачнага дыяпазону. Mohajer-6 мае тры антэны, дзве на левым крыле і адну на правым, і трубку Піта на носе. Mohajer-6 мае два асноўных варыянты. Варыянт А мае дзве кропкі падвескі, па адной пад кожным крылом, кожная з якіх можа несці адну ракету з ІЧ-кіраваннем Qaem або адну ракету Almas. У той час як варыянт B мае 4 пункты падвескі, па 2 пад кожным крылом і можа несці тыя ж тыпы ракет. Ён мае сістэму аўтапілота, здольную ажыццяўляць аўтаматычны ўзлёт і пасадку. Акрамя таго, Іран апісвае яго як БпЛА, які можа быць абсталяваны сродкамі электроннай падтрымкі, блакавання сувязі або карыснай нагрузкай для радыёэлектроннай барацьбы.
Прадукцыйнасць
Mohajer-6 мае максімальную ўзлётную масу 600 кг, карысная нагрузка 100 кг і далёкасць палёту 200 км ён можа дасягаць максімальнай хуткасці 200 км/г, знаходзіцца ў паветры 12 гадзін і падымацца на вышыню 5 486,4 м (18 000 футаў).
Шматлікія крыніцы сцвярджаюць, што хоць Mohajer-6 распрацаваны кампаніяй Qods Aviation, яго вырабляе даўні канкурэнт Qods, Iran Aircraft Manufacturing Industrial Company (HESA). І Qods, і HESA з’яўляюцца даччынымі кампаніямі іранскай дзяржаўнай Арганізацыі аэракасмічнай прамысловасці.
Баявое прымяненне
Паведамляецца, што Mohajer-6 выкарыстоўваўся супраць салафісцка-джыхадзісцкай тэрарыстычнай групы Джаіш аль-Адль, якая дзейнічае ў паўднёвых рэгіёнах Ірана. Ёсць прыкметы, што некаторыя Mohajer-6 базуюцца на востраве Кешм.
У ліпені 2019 года Іран ужыў Mohajer-6 супраць баевікоў Партыя вольнага жыцця Курдыстана.
Руска-украінская вайна
У пачатку верасня 2022 года амерыканскія СМІ са спасылкай на амерыканскую выведку паведамілі пра паступленне першай партыі БПЛА з Ірана ў Расію. У прыватнасці, былі названыя БПЛА тыпу Mohajer-6 і лятальныя апараты сямейства Shahed.
23 верасня 2022 года зенітнае падраздзяленне паветранага камандавання «Поўдзень» упершыню збіў Mohajer-6 у паветранай прасторы Украіны, ля ўзбярэжжа Чорнага мора каля Адэсы.
У той жа дзень, 23 верасня 2022 года, Міністэрства замежных спраў Украіны паведаміла часоваму паверанаму ў справах Ірана ва Украіне пра пастанову пазбавіць пасла Ірана ва Украіне акрэдытацыі і істотна скараціць колькасць дыпламатычнага персаналу пасольства праз факты выкарыстання войскамі РФ зброі іранскай вытворчасці.
Дэталёвыя фота дадзенага БПЛА былі распаўсюджаныя украінскімі вайскоўцамі 3 кастрычніка 2022 года. На захопленым беспілотніку былі авіябомбы «Ghaem-5».
Каменскі сельсавет (Кармянскі раён)
Ка́менскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Кармянскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Цэнтр — вёска Каменка.
Гісторыя
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Кармянскага раёна Магілёўскай акругі БССР. 5 жніўня 1929 года перайменаваны ў Курганіцкі сельсавет. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Кармянскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. Пасля вайны цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Каменка. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Рагачоўскага раёна, з 6 студзеня 1965 года — у складзе Чачэрскага раёна. 30 чэрвеня 1966 года сельсавет перайменаваны ў Каменскі. З 30 ліпеня 1966 года ў складзе адноўленага Кармянскага раёна. 27 снежня 2022 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Барсукоўскага сельсавета.
Склад
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 7 населеных пунктаў: вёскі Бор, Бярозаўка, Каменка, Кучын, Лебядзёўка, Янаўка і пасёлак Пакроўскі.
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года складала 592 чалавекі, з іх 98,0 % — беларусы, 1,0 % — рускія, 0,8 % — украінцы.
Вуліца Гарадскі Вал
Вуліца Гарадскі Вал (улица Городской Вал) — вуліца ў гістарычным цэнтры Мінска. Праходзіць ад праспекта Незалежнасці да вуліцы Няміга.
Гісторыя
Вуліца ўзнікла ў пачатку XIX стагоддзя на месцы гарадскога землянога вала.
Цяперашняя вуліца ўтворана ў 1993 годзе пасля злучэння ўчастку Рэспубліканскай вуліцы паміж Інтэрнацыянальнай вуліцай і Нямігай (іншая яе частка стала вуліцай Раманаўская Слабада) з вуліцай Урыцкага, якая праходзіла ад праспекта Леніна (цяпер праспект Незалежнасці) да Інтэрнацыянальнай вуліцы. Рэспубліканская вуліца да Кастрычніцкай рэвалюцыі называлася Раманаўскім завулкам, Старарараманаўскай, Новараманаўскай. Вуліца Урыцкага была Захар’еўскім завулкам.
Апісанне
Вуліца Гарадскі Вал праходзіць на паўночны захад ад праспекта Незалежнасці, з захаду прымыкае вуліца Валадарскага, з усходу — Інтэрнацыянальная і Рэвалюцыйная вуліцы, завяршаецца скрыжаваннем з вуліцай Няміга, працягваючыся далей як вуліца Раманаўская Слабада. На заходнім баку вуліцы — сквер Адама Міцкевіча. Нумарацыя дамоў — ад праспекта Незалежнасці.
Забудова
Вуліца часткова захавала забудову другой паловы XIX — пачала XX стагоддзя. Яна абмяжоўвае гістарычны Верхні Горад з захаду.
Транспарт
Па вуліцы праходзяць аўтобусныя маршруты 23, 40, 50с, 65. Ля сквера Міцкевіча на ёй маецца тралейбусная канцавая станцыя, якая выкарыстоўваецца маршрутамі 9, 13, 14, 57.
Накла над Натэцян
Накла над Натэцян (Nakło nad Notecią, Nakel an der Netze) — горад у Польшчы, размешчаны за 300 км на паўночны захад ад Варшавы і за 75 км на захад ад Торуні. Адміністрацыйны цэнтр Накельскага павета Куяўска-Паморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Накла над Натэцян. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 10,62 км². Насельніцтва 18,5 тыс. чалавек.
Уленты (станцыя)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва станцыі складала 336 чалавек (168 мужчын і 168 жанчын). Паводле дадзеных 2009 года, у населеным пункце пражывалі 245 чалавек (118 мужчын і 127 жанчын).
Русінавічы
Назву Ру́сінавічы маюць:
NGC 3257
NGC 3257 (іншыя абазначэнні — ESO 375-36, MCG -6-23-31, PGC 30849) — галактыка ў сузор’і Насос.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Наталля Валянцінаўна Герасімава
Наталля Валянцінаўна Герасімава (нар., г. Белаазёрск, Бярозаўскі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыла ў 1985 годзе архітэктурны факультэт БПІ. У 1985—1988 гадах архітэктар «БелНДІдзіпрасельбуда», у 1988—1995 гадах архітэктар інстытута «Мінсксельбудпраект», у 1995—1998 гадах вядучы архітэктар НТТАА «Сувязьінфармсэрвіс», у 1998—2000 гадах вядучы архітэктар УП «Творчая майстэрня архітэктара Корбута А. І.», у 2000—2014 гадах вядучы архітэктар, галоўны архітэктар праектаў, начальнік архітэктурнага аддзела ТДА «Праектінжбуд». З 2014 года дырэктар прыватнага праектнага прадпрыемства «Творчая майстэрня архітэктара Герасімавай Н. В.».
Узнагароды
Лаўрэат XIII Рэспубліканскага конкурсу лепшых архітэктурных твораў.
Саракушавыя
Саракушавыя (Laniidae) — сямейства птушак з атраду вераб'інападобных (Passeriformes).
Пашырэнне
У сямейства ўваходзяць — у залежнасці ад абмежавання — два-тры роды і каля 30 відаў.
Пашыраны ў Еўразіі, Паўночна-Заходняй Афрыцы, Паўночнай Амерыцы. На Беларусі сустракаюцца, , ,.
Саракушавыя трымаюцца адкрытых ландшафтаў з па меншай меры невялікай колькасцю дрэваў альбо хмызняку.
Асабліваці біялогіі
Кормяцца насякомымі, іх лічынкамі, дробнымі паўзунамі, грызунамі, зрэдку дробнымі птушкамі.
Кладка 4—6 яец.
Георгій Барысавіч Гераўкер
Георгій Барысавіч Гераўкер ( — ) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў у 1974 годзе БПІ па спецыяльнасці «Архітэктура». З 1974 года архітэктар, з 1981 — галоўны архітэктар праектаў інстытута «Белдзяржпраект».
Член Саюза архітэктараў Беларусі.
Творчасць
Асноўныя працы: пасёлак нафтавікоў Лангепас у Цюменскай вобласці, двухзальны кінатэатр на 600 месцаў, пасёлак чыгуначнікаў на станцыі Муякан на трасе БАМа, комплекс будынкаў НДІ хімічнага профіля акадэмгарадка АН БССР у г. Мінску (1980), рэканструкцыя лячэбнага корпуса на 320 коек НДІТА г. Мінска, рэканструкцыя карпусоў 4-й гарадской клінічнай бальніцы з будаўніцтвам новага ўралагічнага корпуса, медыцынскі цэнтр «Нардзін», праект рэканструкцыі карпусоў 9-й ГКБ па вул. Сямашкі з прыбудовай кардыёхірургічнага аперблока і блока трансплантацыі ствалавых клетак, санаторыя-прафілакторый у пасёлку Траскоўшчына Мінскага раёна, спальны корпус і рэканструкцыя спелеалячэбніцы ў горадзе Салігорску.
Узнагароды
Быў удзельнікам Будаўнічай выстаўкі БССР, па яе выніках узнагароджаны дыпломам першай ступені за праект комплексу навукова-вытворчай зоны АН БССР. Узнагароджаны Ганаровай граматай Міністэрства архітэктуры і будаўніцтва Беларусі (2012).
Usnea hirta
Апісанне
Слаявіна ніцяна-кусцістая, звісае ці крыху прыўзнята над субстратам, жаўтлява-зялёнае, галінаванае ад самага аснавання. Слаявінныя галінкі, патоўшчаныя пры аснаванні, з маршчыністай або ямчатай паверхняй, у ніжняй частцы пакрыты саралямі, якія афарбаваныя некалькі святлей, чым слаявіна, з ірыдыёзнымі сарэдзіямі.
Пладовыя целы (апатэцыі) сустракаюцца рэдка, размяшчаюцца на галоўных і бакавых галінках. Слаявінны край прыкметны толькі ў маладых апатэцыяў, дыск карычнева-крэмавы. Споры эліпсаідальныя, 5×8 мкм.
Біялогія
Насяляе на ствалах і суках дрэў іглічных і лісцяных парод.
Шырока распаўсюджаная ва ўмераных абласцях. Сустракаецца на тэрыторыі Беларусі паўсюдна.
Выкарыстанне
Змяшчае ўснінавую кіслату.
Фін Кідланд
Фін Эрлінг Кідланд (нарв. Finn Erling Kydland; нар. 1 снежня 1943, Олгар) — нарвежскі эканаміст, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па эканоміцы (2004) «за ўклад у дынамічную макраэканоміку: ўзгодненасць ў часе эканамічнай палітыкі і дзелавых цыклаў». Вучыўся ў Нарвежскай школе эканомікі і дзелавога адміністравання. Ступень доктара філасофіі атрымаў у універсітэце Карнегі-Мелона. Выкладаў у школе бізнесу Тэпера і Каліфарнійскім універсітэце ў Санта-Барбары.
Багуслаў Радзівіл
Багуслаў Радзівіл (Bogusław Radziwiłł, Boguslavas Radvila; у Гданьску —  пад Кёнігсбергам) — харунжы літоўскі, канюшы літоўскі, генеральны губернатар Прускага герцагства. Сын кашталяна віленскага Януша Радзівіла і Лізаветы Соф’і Гогенцолерн.