cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Чыгуначны тунэль
Чыгуначны тунэль — тунэль, прызначаны для руху цягнікоў. Умоўна вылучаюцца тунэлі, якія праходзяць праз горны масіў, тунэлі, што праходзяць пад вадой, унутрыгарадскія тунэлі, таксама званыя глыбокім уводам. Тунэлі метрапалітэна па сваёй сутнасці таксама адносяцца да чыгуначных тунэляў.
Самым працяглым чыгуначным тунэлем у свеце стане Гатардскі базавы тунэль у Швейцарыі. Яго даўжыня складзе 57 кіламетраў, заканчэнне будаўніцтва запланавана на 2017 год.
Сістэмы кіравання чыгуначнымі тунэлямі
Кожны буйны тунэль, а таксама тунэль, які актыўна эксплуатуееца, патрабуе працы сістэмы кіравання, якая складаецца з сістэмы вентыляцыі, бяспекі, тэлеметрыі. На працягу асабліва доўгіх чыгуначных тунэляў ствараюцца аварыйныя станцыі, якія ў выпадку ўзнікнення пажару дазволяць эвакуіраваць пасажыраў.
Ксерафтальмія
Ксерафтальмія (ад ξερός — «сухі» і ὀφθαλμός - «вока») — сухасць рагавіцы і кан'юнктывы вока, узнікае з-за парушэння слёзавылучэння. Прычынай ксерафтальміі могуць быць авітаміноз, трахома, хімічныя апёкі вачэй.
Вігі (ЗША)
Партыя ві́гаў (Whig Party) — адна з асноўных палітычных партый ЗША ў 1833—1856 гадах.
Амерыканская партыя вігаў была створана ў 1833 г. у процівагу Дэмакратычнай партыі і Прэзідэнту Эндру Джэксану. Першапачаткова яна яб'ядноўвала прыхільнікаў Нацыянальнай рэспубліканскай партыі, Антымасонскай партыі і некаторых дэмакратаў, незадаволеных фінансава-эканамічнай палітыкай аднапартыйцаў.
Вігі выступалі за вяршэнства закона і нязменнасць Канстытуцыі, абарону ўласнасці, падтрыманне грамадскага парадку. Іх эканамічныя патрабаванні ўключалі падтрымку адзінай фінансавай сістэмы і высокіх тарыфаў, палітыку размеркавання і федэральнага фінансавання інфраструктурных праектаў.
Партыя вігаў распалася пасля выбрання прэзідэнтам дэмакрата Франкліна Пірса. Яе пераемніцай лічыцца Рэспубліканская партыя.
Ван Хефлін
Ван Хефлін (Van Heflin; 13 снежня 1910 — 23 ліпеня 1971) — амерыканскі акцёр, уладальнік прэміі «Оскар» ў 1943 годзе.
Захарыўка (Мангушскі раён)
Захарыўка (Захарівка) — вёска ў Мангушскім раёне Данецкай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Мангушскай пасялковай грамады.
Геаграфія
Вёска размешчана на рацэ Бэрда, за 28 км ад раённага цэнтра пгт Мангуш і за 148 км ад абласнога цэнтра горада Данецк. Да бліжэйшай чыгуначнай станцыі Камыш-Зара — 40,3 км.
Паблізу вёскі знаходзіцца рэгіянальны ландшафтны парк.
Клімат
Клімат умерана-кантынентальны з адносна халоднай зімой і гарачым, сухім летам. Сярэдняя тэмпература складае +9,8 °C. Штогод выпадае 507 мм ападкаў.
Гісторыя
Вёска заснавана ў 1750 годзе.
Ратынген
Ратынген (Ratingen) — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Дзюсельдорф. Уваходзіць у склад раёна Метман. Насельніцтва — 91,7 тыс. чалавек (2009); у 2000 г. — 91,0 тыс., што робіць горад першым па колькасці жыхароў у раёне Метман. Плошча — 88,72 км². Афіцыйны код — 05158028.
Горад падзяляецца на 6 гарадскіх раёнаў.
Васток (Гомельскі раён)
Васто́к (, Восток) — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Прыбарскага сельсавета.
Серёга
Сяргей Васільевіч Пархоменка, больш вядомы як Серёга (нар., , Беларусь) — беларускі рэп-выканавец, рэпер, ,.
Біяграфія
Пасля двух гадоў вучобы ў адным з мінскіх універсітэтаў будучы рэпер адправіўся на вучобу ў Германію, дзе правёў пяць гадоў, навучаючыся паліталогіі і эканоміцы. Тамака захапленне музыкай, памноженнае на асабістыя знаёмствы з прыхільнікамі рэпу, шырокія спазнанні ў менеджменце і хранічную фінансавую галечу, узяло верх над цягай да навук, і Сяргей адправіўся дадому з цвёрдым намерам пачаць сваю музычную кар’еру. Першая шырока вядомы запіс Серёгі — «Загубілі Лялю» — з’явілася ўлетку 2002. У 2003 гуказапісвальная кампанія «Монолит» выдае ў Расіі і Беларусі максі-сінгл з пяці песень «Загубілі Лялю».
У лютым 2004 Серёга з’явіўся на ўкраінскім музычным тэлеканале М-1. У красавіку 2004 кампанія MFG/BMG Ukraine выдала ва Украіне пласцінку Серёгі «Мой двор: вяселлі & пахаванні». Адначасова гэтая жа пласцінка ў Беларусі пачатку прадаваць гуказапісвальная кампанія Go-Records. Праз некалькі тыдняў у Расіі быў выдадзены і пачаткаў прадавацца альбом Серёгі «Мой двор. Спортивные частушки».
Улетку 2004 ўкраінскі рэжысёр Уладзімір Якіменка (Pistolet Film) зняў у Кіеве кліп на песню «Чорны бумер», прэзентацыя якога мінула 15 верасня 2004 гады там жа. Гэтая песня і кліп адразу жа былі намінаваныя на ўзнагароду MTV Russian Music Awards у катэгорыях «лепшы хіп-хап праект года» і «лепшы дэбют года». Да канца 2004 гады «Чорны бумер» стаў лідарам хіт-парадаў на тэлеканалах MTV, Муз-ТБ, на Першым канале, на такіх радыёстанцыях, як «Дынаміт FM», «Рускае Радыё», «Радыё Папса» і патрапіў у яе федэральны эфір, дзе яго круцілі звыш трох тыдняў.
У пачатку 2006 выйшаў кліп Серёгі «Мел Лёсы або песня Тамерлана» (песня была напісаная для саўндтрэка фільма «Дзённы дазор»).
У 2007 амерыканская кампанія Rockstar Games, якая займаецца распрацоўкай і выданнем камп’ютарных гульняў, улучыла песню Серёгі King Ring у трэці трэйлер што распрацоўвалася імі тады гульні Grand Theft Auto IV. Таксама Серёга запісаў эксклюзіўны трэк для Grand Theft Auto IV, які завецца Liberty City: The Invasion. У ім спяваецца аб тым, як рускія пакараюць ЗША. King Ring — расійская кампанія гуказапісу, які спецыялізуецца на выпуску рэп-музыкі. Кампанія заснаваная Серёгай для выпуску ўласных альбомаў, а таксама запісаў сваіх калегаў і паплечнікаў. Назоў адсылае да фільма «Кінг рынг», у саўндтрэку якога прымаў удзел Серёга. Існуе падпадзяленне, якія носяць назву «Аггробабруйск». Серёга стварыў свой уласны лэйбл King Ring, на якім выпускаюцца пяць праектаў : уласна Серёга, Host Real Jay, Макс Лоренс, Сацура, ST1M.
Дыскаграфія
2004 — Мой двор Мой двор: Свадьбы и похороны (Украина и Белоруссия) (2004) Мой двор: Спортивные частушки (Россия) (2004) Мой Двор: Начало Истории (коллекционное издание) (2007) 2005 — Дискомалярия Дискомалярия (стандартное издание) (2005) Дискомалярия (Deluxe издание) (2005) Дискомалярия: Большая порция (2006) 1000000$: Самая Большая Порция (коллекционное издание) (2007) 2007 — Не для продажи (под именем «Айвенго», Moon Records) 2008 — Хроника парнишки с гомельских улиц («Go-Records», «», «»)
Марат Барысавіч Батвіннік
Мара́т Бары́савіч Батві́ннік (, Менск — 2008 ) — беларускі гісторык.
Біяграфія
У 1951 скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт. Працаваў ва ўстановах народнай асветы. 3 1977 у Інстытуце мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору НАН Беларусі. Вывучаў гісторыю культуры і асветы Беларусі.
Берта
Бе́рта можа азначаць:
Рэспубліканскі навукова-практычны цэнтр эпідэміялогіі і мікрабіялогіі
Дзяржаўная ўстанова «Рэспубліканскі навукова-практычны цэнтр эпідэміялогіі і мікрабіялогіі» Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь — галоўны навукова-даследчы і лячэбна-дыягнастычны цэнтр, для вырашэння задач ў галіне эпідэміялогіі і мікрабіялогіі. Згодна Дадатку да Пастановы № 861 ад 23 снежня 1993, прапанавалася ўключыць навукова-практычны цэнтр у склад Акадэміі медыцынскіх навук Беларусі.
Апісанне
Арганізаваны ў 1924 годзе на базе Пастэраўскай станцыі (з 1911) у Мінску і Цэнтральнай хіміка-бактэрыялагічнай лабараторыі губернскага аддзела аховы здароўя (з 1920) як Бактэрыялагічны (Пастэраўскі) інстытут ці Беларускі Пастэраўскі інстытут Народнага камісарыята аховы здароўя БССР (загад Наркама аховы здароўя БССР ад 02.02.1924 № 522). Урачыстае адкрыццё інстытута адбылося 30 лістапада 1924 года.
З 1926 — Беларускі дзяржаўны санітарна-бактэрыялагічны інстытут Наркамата аховы здароўя БССР (рашэнне 1-га Усебеларускага з’езда санітарных урачоў).
З 1931 — Беларускі інстытут мікрабіялогіі і эпідэміялогіі Наркамата аховы здароўя БССР (загад Наркама аховы здароўя БССР ад 16.06.1931).
З 1952 — Беларускі навукова-даследчы інстытут эпідэміялогіі, мікрабіялогіі і гігіены (пастанова Савета Міністраў СССР ад 22.03.1952 № 1427-48с і загад Міністра аховы здароўя СССР ад 05.04.1952 № 33).
З 1965 — Беларускі навукова-даследчы інстытут эпідэміялогіі і мікрабіялогіі Міністэрства аховы здароўя БССР.
З 2000 — Навукова-даследчы інстытут эпідэміялогіі і мікрабіялогіі (загад Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь ад 02.10.2000 № 235 і рашэнне Мінскага гарадскога выканаўчага камітэта ад 26.10.2000 № 1207).
З 2009 — Рэспубліканскі навукова-практычны цэнтр эпідэміялогіі і мікрабіялогіі (загад Міністэрства аховы здароўя Рэспублікі Беларусь ад 24.08.2009 № 817).
Твой первый диск — моя кассета
«Твой первый диск — моя кассета» (Твой першы дыск — мая касета) — дэбютны студыйны альбом беларускага спевака і рэпера Цімы Беларускіх, выдадзены 30 студзеня 2019 года.
Апісанне
Па словах выканаўцы, праца над альбомам пачалася адразу пасля поспеху сінглаў «Мокрые кроссы» і «Незабудка» увосень 2018 г. і скончылася на пачатку наступнага года. Адмыслова для кружэлкі быў запісаны цалкам новы матэрыял, а вядомыя раней песні было вырашана не ўключаць у трэкліст. Ціма Беларускіх патлумачыў гэта жаданнем перайсці на новы этап, «каб не было асацыяцыі з чалавекам аднаго хіта, двух хітоў». Таксама, з гэтай прычыны для дыска вырашылі не запісваць шмат трэкаў, пры гэтым выканаўца падкрэсліў, што матэрыяла на новы альбом у яго яшчэ багата.
Рэцэнзіі
Аляксей Мажаеў з расійскага інфармацыйнага агенцтва «InterMedia» станоўча адзначыў альбом. Ён заўважыў, што хаця аранжыроўкі трэкаў нагадваюць «дыскатэку 90-х», манера іх выканання гучыць вельмі сучасна. Крытык таксама пахваліў тэксты песень, ахарактарызаваўшы іх як «кранальныя гісторыі кахання хлопчыка і дзяўчынкі», дзе адсутнічае ненарматыўная лексіка. У канцы рэцэнзіі Мажаеў назваў выканаўцу «важным прыкладам таго, што прабіцца можна і без апявання ўсялякіх заганаў».
Цалкам процілеглае меркаванне пра альбом было выказана ў рэцэнзіі на сайце «Канобу», дзе ён быў апісаны як кружэлка, якая «як мінімум не прапануе слухачу нічога новага, як максімум — яе немагчыма слухаць». Да недахопаў дыска былі аднесены неарыгінальнасць музыкі і слабыя тэксты, тэматыка якіх была вызначана як «штосьці пра каханне». Аўтар агляда прыйшоў да высновы, што «калі мэтай Цімы і лэйбла было жаданне зарабіць на ўжо выбудаванай папулярнасці — то зыход удалы, калі стварыць цікавы альбом — не».
Пораўна (вёска)
По́раўна (, Поровно) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Вялікадолецкага сельсавета.
Гільдэн
Гільдэн (Hilden) — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Уваходзіць у склад акругі Метман. Насельніцтва — чалавек (2020). Плошча — 25,95 км². Афіцыйны код — 05 1 58 016. Гільдэн размешчаны за 10 км на захад ад горада Золінген і за 5 км на паўднёвы ўсход ад Дзюсельдорфа.
Марцін I (Папа Рымскі)
Марцін Спавяданьнік (лац. Martinus PP. I;? — ) — Папа Рымскі з ліпеня 649 да 17 чэрвеня 653 года.
Біяграфія
Нарадзіўся ва умбрыйскім горадзе Тудэртума. Да 649 года — рымскі нунцый у Канстанцінопалі. Асудзіў манафелітаў як ерэтыкоў на Латэранскім саборы ў 649 годзе, дзе таксама быў асуджаны эдыкт імператара Канстанта II, які забараняў асуджэнне манафеліцтва. Раз’юшаны імператар загадаў ваеначальніку экзарху Равенны Алімпію даставіць свяціцеля Марціна на суд. Але Алімпій пабаяўся народа і падаслаў ваяра, каб таемна забіць святога. Калі забойца наблізіўся да свяціцеля, то нечакана аслеп. Новы экзарх Тэадор I Каліёпа ў 653 годзе арыштаваў Марціна і адправіў яго на востраў Наксас, пасля чаго Папа быў выкліканы ў Канстанцінопаль на суд, дзе і пацвердзіў сваё рашэнне па асуджэнні манафеліцтва. Нарэшце, Марціна саслалі ў Херсанес Таўрычны, дзе ён і памёр 16 верасня 655 года. Мошчы яго пасля асуджэння манафелітаў былі перанесеныя ў Рым.
Асечна (гміна, Паморскае ваяводства)
А́сечна (Osieczna) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Старагардскага павета Паморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Асечне. Плошча гміны складае 123,26 км². Станам на 2013 год у гміне Асечна пражывалі 2812 чалавек, шчыльнасць — 22,4 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 8 салецтваў.
Павійскі ўніверсітэт
Павійскі ўніверсітэт (Università degli Studi di Pavia, Alma Ticinensis Universitas) — універсітэт у горадзе Павія, адзін з найстарэйшых у Італіі. Уваходзіць у Каімбрскую групу уплывовых еўрапейскіх універсітэтаў. У Павійскім універсітэце налічваецца больш за 1 000 супрацоўнікаў і больш за 22 000 студэнтаў.
Гісторыя
Афіцыйны статус Павійскі ўніверсітэт атрымаў па хартыі імператара Карла IV у 1361 годзе, гэты год лічыцца заснаваннем універсітэта. Вялікую ролю ў станаўленні універсітэта адыгралі міланскія герцагі Вісконці, асабліва Джан Галеаца Вісконці, бо Павійскі ўніверсітэт быў адзіным у іх дзяржаве. Універсітэцкія карпусы каледжа Барамеа і каледжаў Гізліеры былі пабудаваныя ў 16 стагоддзі.
Сярод выкладчыкаў універсітэта былі Руджэра Бонгі, драматург Карла Марыя Маджыа, гуманіст Ларэнца Вала, фізік Алесандра Вольта, біёлаг Ладзара Спаланцані, медыкі Гаспарэ Азелі, Анджэла Скарэнціа, нобелеўскія лаўрэаты Каміла Гольджы і Джуліа Ната, у выпускніках значацца матэматык Джэралама Кардана, фізік Атавіяна Масоці і юрыст Чэзарэ Бекарыа.
Жаваранкавыя
Жаваранкавыя (Alaudidae) — сямейства пеўчых птушак атрада вераб'інападобныя.
Пашырэнне
У сямействе 18 (па іншых дадзеных — да 19) родаў і 75 — 90 відаў. Распаўсюджаныя ў Еўразіі і Афрыцы, пры гэтым больш за палову відаў — эндэмікаў апошняй. Частка відаў засяляе Амерыку (рагаты жаваранак) і Аўстралію (яванскі жаваранак). На тэрыторыі Беларусі 4 віды.
Асаблівасці біялогіі
Кормяцца на зямлі насеннем, кветкамі, пупышкамі, лісцем і прарасткамі, а таксама членістаногімі, галоўным чынам насякомымі і малюскамі. У пустынях лётаюць на вадапоі, любяць купацца ў пыле.
Манагамы. Гняздо ўладкоўваюць у ямцы, пад прыкрыццём каменя, пучка травы ці кусціка. Будуе яго і наседжвае (10-12 сут) кладку з 2-8 яец самка. У сезон 1-2 кладкі. Птушанят кормяць абодва бацькі; маладыя асобіны пакідаюць гняздо ва ўзросце каля 10 дзён, задаўга да набыцця здольнасці да палёту.
Радунскі сельсавет
Ра́дунскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Воранаўскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — гарадскі пасёлак Радунь.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Радунскага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Радунь. З 20 верасня 1944 года ў складзе Гродзенскай вобласці. 30 красавіка 1958 года скасаваны, населеныя пункты перададзены ў адміністрацыйнае падпарадкаванне Радунскага пассавета. 2 снежня 1961 года да Радунскага пассавета далучана тэрыторыя скасаванага Казакоўшчынскага сельсавета. З 25 снежня 1962 года ў складзе Воранаўскага раёна. У 1977 годзе са Старасмільгінскага сельсавета ў склад пассавета перададзены вёскі Куркі, Новыя Смільгіні і Старыя Смільгіні. 24 красавіка 1978 года ў склад пассавета з Пашкавіцкага сельсавета перададзены 6 населеных пунктаў (вёскі Даўгялішкі, Кемейшы, Пацялюнцы, Пашкавічы, Талькунцы і хутар Насавічы). 23 студзеня 2014 года Радунскі пассавет рэарганізаваны ў сельсавет.
Насельніцтва пассавета паводле перапісу 2009 года (без Радуні) — 1874 чалавекі, з іх 86,8 % — палякі, 6,0 % — беларусы, 1,5 % — літоўцы.
Альшанец
Альша́нец (, Ольшанец) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дзмітравіцкага сельсавета.
Да 21 снежня 2007 года вёска ўваходзіла ў склад Высакагорскага сельсавета. З 2007 па 2013 год у складзе Пагосцкага сельсавета.
Чарнаморскія пралівы
Чарнаморскія, або Турэцкія пралівы (Türk Boğazları, ), зона Праліваў, або проста Пралівы — сукупнасць двух марскіх праліваў, Басфора і Дарданэлаў, размешчаных у Мармуроваморскім рэгіёне паўночна-заходняй Турцыі. Да зоны Праліваў часта адносяць і размешчанае паміж імі Мармуровае мора з наваколлямі.
Апісанне
Чарнаморскія пралівы паслядоўна злучаюць Чорнае мора з Мармуровым, а Мармуровае — з Эгейскім, якое з'яўляецца часткай Міжземнага. Яны ж аддзяляюць Еўропу (Фракію) ад Малой Азіі (Анатоліі). Пралівы забяспечваюць доступ да Міжземнага мора і сусветных акіянаў большай частцы Расіі, Украіны, Закаўказзя і краін паўднёва-ўсходняй Еўропы. Апроч сельскагаспадарчых і прамысловых тавараў, значную долю экспарту праз Пралівы складае нафта з Расіі і астатніх краін Прыкаспія.
Басфор
Басфо́р (İstanbul Boğazı, Βόσπορος) — праліў, які злучае Чорнае мора з Мармуровым. Даўжыня складае каля 30 км, максімальная шырыня 3 700 м на поўначы, мінімальная шырыня праліва 700 метраў. Глыбіня фарватара ад 36 да 124 м. На абодвух берагах Басфора размешчаны гістарычны горад Канстанцінопаль, цяпер Стамбул.
Берагі праліва злучаюць два масты: Басфорскі мост даўжынёй 1074 метраў (завершаны ў 1973 годзе) і Мост Султана Мехмеда Фаціха даўжынёй 1090 метраў (пабудаваны ў 1988 годзе) за 5 км на поўнач ад першага моста. Плануецца трэці аўтадарожны мост, але месца будаўніцтва ўрад Турцыі пакуль трымае ў сакрэце, каб пазбегнуць росту коштаў на зямлю. У 2013 годзе быў адкрыты і чыгуначны тунэль Мармарай, які аб'яднаў транспартныя сістэмы Стамбула, размешчаныя ў еўрапейскай і азіяцкай частках горада.
Дарданэлы
Дарданэлы (Çanakkale Boğazı, ), старажытнагрэчаская назва — Гелеспо́нт. Праліў паміж еўрапейскім паўвостравам Галіпалі і паўночным захадам Малой Азіі. Ён злучае Мармуровае мора з Эгейскім. Каардынаты Дарданэлаў — 40°15' паўночнай шыраты і 26°31' усходняй даўгаты. Даўжыня праліва складае 61 кіламетр, шырыня — ад 1,2 да 6 кіламетраў. Сярэдняя глыбіня фарватара — 55 метраў.
Пытанне аб Пралівах
З-за стратэгічна важнага геапалітычнага становішчы чарнаморскіх праліваў іх статус з часоў антычнай Траянскай вайны неаднаразова выклікаў міжнародную напружанасць і служыў прадметам заклапочанасці краін-суперніц, асабліва ў перыяды паслаблення і змянення адной з вялікіх дзяржаў.
Пакуль Візантыйская імперыя, а пасля яе падзення Асманская імперыя панавалі на Чорным моры, пытанне аб Пралівах фактычна было ўнутранай справай гэтых дзяржаў, а таму больш за дзесяць стагоддзяў не стаяла на міжнароднай позве дня. Аднак да канца XVII стагоддзя становішча істотна змянілася: на ўзбярэжжа Азоўскага і Чорнага мораў выйшла Расія — і актуальнасць кантролю над зонай Праліваў павялічылася, склаўшы пазней важную частку «ўсходняга пытання».
У часы заняпаду Асманскай імперыі на Лонданскай канферэнцыі ў 1841 годзе было прынята рашэнне закрыць Пралівы для праходу чыіх б там ні было ваенных суднаў у мірны час. Паводле сакрэтнага пагаднення 1915 года пралівы перадаваліся Расійскай імперыі. З пункту гледжання сучаснага міжнароднага права зона Праліваў з'яўляецца «адкрытым морам» і з 1936 года кіруецца паводле палажэнняў Канвенцыі Мантро аб статусе праліваў пры захаванні над апошнімі суверэнітэту Турэцкай рэспублікі.
Паводле Канвенцыі, гандлёвыя судны ўсіх краін маюць права свабоднага праходу праз пралівы як у мірны, так і ў ваенны час. Аднак рэжым праходу ваенных караблёў розны ў дачыненні да чарнаморскіх і нечарнаморскіх дзяржаў. Пры ўмове папярэдняга паведамлення ўлад Турцыі чарнаморскія дзяржавы могуць праводзіць праз пралівы ў мірны час свае ваенныя караблі любога класа. Для ваенных караблёў нечарнаморскіх дзяржаў уведзены істотныя абмежаванні па класе (дапушчаюцца толькі дробныя надводныя караблі), па танажы і тэрміну знаходжання.
У выпадку ўдзелу Турцыі ў вайне, а таксама калі Турцыя палічыць, што ёй непасрэдна пагражае вайна, ёй пададзена права дазваляць або забараняць праход праз пралівы любых ваенных суднаў. Падчас вайны, у якой Турцыя не ўдзельнічае, пралівы павінны быць закрыты для праходу ваенных суднаў любой ваюючай дзяржавы.
Апошнім ваенным выпадкам (не лічачы вучэнняў), калі прадугледжаныя Канвенцыяй механізмы былі задзейнічаны, стаў Паўднёваасяцінскі канфлікт жніўня 2008 года: праз Пралівы ў бок грузінскіх портаў Батумі і Поці тады прайшоў шэраг ваенных караблёў Шостага флоту ВМС ЗША.
Валгадонскі дэндрарый
Валгадонскі дэндрарый (Раманаўскі дэндрарый) — дэндрапарк на захадзе Валгадонска, адзіны стэпавы дэндрарый на Доне. Займае плошчу 11 га, быў заснаваны ў 1966 годзе Е. П. Скрабцом. У адкрытым і закрытым грунце растуць 240 выглядаў і формаў прадстаўнікоў міжземнаморскай, еўрапейска-сібірскай, кітайска-японскай і паўночна-амерыканскай флоры. Дэндрапарк служыць навуковай базай Паўднёвага федэральнага ўніверсітэта.
Гісторыя
У 1966 годзе ўлады заснаванага ў 1950 годзе Валгадонска па ініцыятыве заслужанага лесаўніка РСФСР, дырэктара Раманаўскага механізаванай лясной гаспадаркі, Емяльяна Пратасавіча Скрабца вылучылі 11 гектараў заходніх земляў пад заснаванне дэндрарыя. Год за годам высаджваліся флянсы размаітых дрэў і хмызнякоў, што належаць розным геаграфічным зонам. У сярэдзіне 70-х гадоў дэндрарый налічваў каля 240 відаў парод.
Стваральнікам дэндрапарка трэба было не толькі выгадаваць у засушлівай стэпавай зоне размаітыя расліны, але і акліматызаваць іх. Таксама перад батанікамі была пастаўлена заданне падабраць дрэвы і хмызнякі, што маюць эстэтычна прывабны і эфектны выгляд, каб пасля ўпрыгожыць імі вуліцы, алеі, скверы і паркі маладога горада.
З распадам СССР Валгадонскі дэндрарый прыйшоў у заняпад. Тэрыторыя перастала ахоўвацца, многія ўнікальныя дрэвы былі высечаны вандаламі, у запаведнай зоне ўладкоўваліся шматлікія пікнікі, адбывалася паступовае засмечванне дэндрапарка. У 2006 годзе Адміністрацыяй Растоўскай вобласці была прынята пастанова № 418, у якай 70 аб'ектаў, улучаючы Валгадонскі дэндрарый, былі абвешчаны асабліва ахаванымі прыроднымі тэрыторыямі. Высілкамі грамадскіх арганізацый і гарадской адміністрацыі тэрыторыя парка была расчышчана і ўпарадкавана.
У ліпені 2016 года ў адпаведнасці з новымі нормамі і вымогамі, што падаюцца прыродным помнікам, Валгадонскі дэндрарый быў выключаны з пераліку прыродных помнікаў Растоўскай вобласці. Довады экспертаў былі наступныя: паўстала сітуацыя, пры якой падлягаючы асаблівай ахове аб'ект не мае патрэбу ў асаблівай ахове на абласным узроўні — размешчаны на тэрыторыі гарадскіх лясоў; як штучная экасістэма не ў поўнай меры адказвае катэгорыі «помнік прыроды» — гэта катэгорыя «дэндралагічныя паркі і батанічныя сады», можа быць рэкамендаваны да рэарганізацыі ў якасці асабліва-ахаванай прыроднай тэрыторыі «ахаваны аб'ект мясцовага значэння». Па інфармацыі супрацоўніка профільнага міністэрства Максіма Агарова тое, што ўжо дэндрапарк ставіцца да катэгорыі гарадскіх лясоў, ставіць яго пад эфектыўную абарону лесаахоўнага заканадаўства, якое яшчэ цвярдзей рэгламентуе правілы захавання «зялёнага багацця».
Апісанне
Працы Валгадонскага (Раманаўскага) дэндрарыя дапамаглі акліматызаваць і ўкараніць у гарадскую зялёную гаспадарку шмат новых выглядаў — устойлівых у засушлівым стэпе і хуткарослых. У цэнтральнай частцы дэндрарыя закладзены ружоўнік, засвоена 150 сартоў чайна-гібрыдных руж. Дэндрарый стаў навуковай базай Растоўскага ўніверсітэта. З 1966 года працаўнікі дэндрарыя на грамадскіх пачатках адкрылі музей стэпавай лесагадоўлі, які наведалі звыш 150 тысяч чалавек.
У дэндрапарку расце чатыры выгляду раслін, улучаных у Чырвоную кнігу Растоўскай вобласці: ядловец казацкі, клён вастралісты, ляшчыннік звычайны, вяз, два віды ўлучаны ў Чырвоную кнігу Расіі: хвоя крымская, кізільнік бліскучы.
Сіенскі ўніверсітэт
Сіенскі ўніверсітэт (Università degli Studi di Siena, UNISI; Universitas Senarum) — універсітэт, размешчаны ў горадзе Сіена (Таскана). Заснаваны ў 1240 годзе. Адзін з найстарэйшых універсітэтаў Італіі. Ва ўніверсітэце навучаецца больш 20 000 студэнтаў. Сёння універсітэт вядомы перш за ўсё сваімі юрыдычным і медыцынскім факультэтамі. Універсітэт уваходзіць у аб'яднанне каімбрскай групы.
Структура
Універсітэт складаецца з 9 факультэтаў:
Кастэльнуова-Берардэнга
Кастэльнуова-Берардэнга (Castelnuovo Berardenga) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Таскана, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Сіена.
Насельніцтва складае 8847 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 50 чал./км². Займае плошчу 177 км². Паштовы індэкс — 53019. Тэлефонны код — 0577.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santi San Giusto.
Эркрат
Эркрат (Erkrath) — горад на рацэ Дзюсель, у раёне Метман, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія, Германія. Знаходзіцца на ўсход ад Дзюсельдорфа, на захадзе Бергскай зямлі, прымыкаючы да шырока вядомага Неандэрталя, аднак лічыцца часткай Рэйнскай зямлі. Насельніцтва — 46,3 тыс. чалавек (2009); у 2000 г. — 49,0 тысяч.
Іл-2
Іл-2 (паводле кадыфікацыі НАТА: Кара) — саветскі штурмавік часоў Другой сусветнай вайны, створаны ў КБ Ільюшына пад кіраўніцтвам Сяргея Уладзіміравіча Ільюшына. Самы масавы баявы самалёт у гісторыі авіяцыі, было выпушчана больш за 36 тысяч штук.
Канструктары называлі распрацаваны імі самалёт «лятаючым танкам». Пілоты-знішчальнікі люфтвафэ празвалі Іл-2 «бетонным самалётам» (Betonflugzeug). Па сцвярджэнні некаторых савецкіх аўтараў, салдаты вермахта называлі яго «чумой» (Schwarzer Tod, даслоўна: «чорная смерць»).
Іл-2 прымаў удзел у баях на ўсіх тэатрах ваенных дзеянняў Вялікай Айчыннай вайны, а таксама ў Савецка-японскай вайне. У лютым 1941 года пачалася серыйная вытворчасць (загад А. І. Шахурына № 739 ад 14.12.1940).
Навальнічны перавал (фільм)
«Навальнічны перавал» (Wuthering Heights) — буйнабюджэтна экранізацыя рамана Эмілі Бронтэ «Навальнічны перавал», ажыццёўленая ў 1939 годзе на студыі United Artists прадзюсарам Сэмюэлем Голдвінам і рэжысёрам Уільямам Уайлерам.
Талас (горад)
Талас — горад (з 1944 г.) у Кыргызстане, адміністрацыйны цэнтр Таласкай вобласці. Насельніцтва — 32,9 тыс. чалавек (2009). Стаіць на беразе ракі Талас у Таласкай даліне.
Герман I
Герман I:
Волма (Дзяржынскі раён)
Во́лма (, Волма) — аграгарадок у Дзяржынскім раёне Мінскай вобласці, на рацэ Волма. Уваходзіць у склад Путчынскага сельсавета. Насельніцтва 177 чал. (2004). Знаходзіцца за 30 км ад Дзяржынска, за 32 км ад чыгуначнай станцыі Койданава; каля шашы Дзяржынск — Івянец.
Вялікае Княства Літоўскае
Упершыню Волма згадваецца ў другой палове XV ст. як уладанне Войцеха Манівіда. У 1472 тут існаваў касцёл, які адносіўся да Віленскага біскупства. У 1563 Волма знаходзілася ва ўладанні Альберта Гаштольда. Згодна з адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформай (1565—1566) мясцовасць увайшла ў склад Менскага павета Менскага ваяводства.
У 1581 Волма атрымала статус мястэчка. Станам на 1620 тут было 55 двароў. Цягам XVII—XIX стст. Волма знаходзілася ва ўладанні Валадковічаў, Філіповічаў, Ваньковічаў. У 1751 у мястэчку збудавалі новы драўляны касцёл.
Найноўшы час
Згодна з Рыжскім мірным дагаворам (1921) Волма апынулася ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, дзе зрабілася цэнтрам гміны Стаўбцоўскага павета Навагрудскага ваяводства.
У 1939 Волма ўвайшла ў БССР, дзе 12 кастрычніка 1940 зрабілася цэнтрам сельсавета з 25 снежня 1962 Стаўбцоўскага, з 6 студзеня 1965 Валожынскага, з 12 жніўня 1970 Дзяржынскага раёнаў. Статус паселішча панізілі да вёскі. Станам на 1970 тут было 102 двары, на 1992 — 113 двароў, на 1 студзеня 2004 — 76 двароў.
Інфраструктура
У Волме працуюць сярэдняя школа, бальніца, дом культуры, бібліятэка, пошта. Апроч таго, тут размяшчаецца філіял Міжнароднага дзяржаўнага экалагічнага ўніверсітэта імя А. Дз. Сахарава.
Новая Буда (Гомельскі раён)
Но́вая Бу́да (, Новая Буда) — вёска ў Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Прыбарскага сельсавета.
Нацыянальная акадэмія навук ЗША
Нацыянальная акадэмія навук ЗША (United States National Academy of Sciences) — вядучая навуковая арганізацыя ЗША, утворана 3 сакавіка 1863 г. актам Кангрэса, падпісаным прэзідэнтам Аўраамам Лінкальнам.
Акадэмія служыць «дарадцам нацыі ў пытаннях навукі, тэхнікі і медыцыны». Члены акадэміі працуюць на грамадскіх пачатках.
На сённяшні дзень у акадэміі каля 2000 правадзейных членаў і 350 замежных. Сярод акадэмікаў — каля 200 лаўрэатаў Нобелеўскай прэміі. Новыя акадэмікі выбіраюцца пажыццёва, тайным галасаваннем правадзейных членаў. Абранне ў акадэмікі лічыцца адным з найбольш ганаровых знакаў прызнання навуковых заслуг.
Слонімская губерня
Сло́німская губе́рня — адміністрацыйна-тэрытарыяльнае ўтварэнне ў Расійскай імперыі, якое існавала ў 1796—1797 гадах. Губернскі горад — Слонім.
Утварэнне губерні было абвешчана 25 снежня 1795 года на землях, якія адышлі да Расійскай імперыі па трэцім падзеле Рэчы Паспалітай, указам расійскай імператрыцы Кацярыны II з частак Берасцейскага, Віленскага, Гарадзенскага і Навагрудскага ваяводстваў былога Вялікага Княства Літоўскага з цэнтрам у горадзе Слоніме, але рашэнне не было рэалізавана.
У другі раз утворана 8 жніўня 1796 года. Афіцыйна пачала дзейнічаць з 8 верасня 1796 года як намесніцтва. Падзялялася на 8 паветаў: Брэсцкі, Ваўкавыскі, Гродзенскі, Кобрынскі, Лідскі, Навагрудскі, Пружанскі, Слонімскі.
У 1797 годзе ў выніку адміністрацыйна-тэрытарыяльных рэформаў Паўла I Слонімская і Віленская губерні былі аб’яднаныя ў Літоўскую губерню з цэнтрам у Вільні.
Чавусы (станцыя)
Ча́вусы (, Чаусы)  — станцыя Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Чавускім раёне Магілёўскай вобласці. Размешчана на паўднёва-заходняй ускраіне горада Чавусы; на лініі Магілёў I — Крычаў I, паміж прыпыначным пунктам Благавічы і прыпыначным пунктам Дрануха.
Windows 10
Windows 10 — аперацыйная сістэма для персанальных камп'ютараў, якая распрацоўваецца карпарацыяй Microsoft у рамках сямейства Windows NT. Пасля Windows 8 сістэма атрымала нумар 10, абыходзячы 9. Сярод найбольш прыкметных вонкавых змяненняў значыцца вяртанне звыклага меню «Пуск», функцыя віртуальных працоўных сталоў і праца праграм Windows 8 у аконным рэжыме. Першая версія Windows 10 (build 9841) была выпушчаная 30 верасня 2014 года (для карпаратыўных кліентаў) і 1 кастрычніка 2014 года (для ўсіх астатніх). На прэс-брыфінгу 21 студзеня была анансаваная новая зборка, выпушчаная 23 студзеня. Рэліз Windows 10 адбыўся 29 ліпеня 2015 года ў 190 краінах і на 111 мовах. Выпуск Windows 10 плануюць правесці ў некалькі этапаў. Windows 10 будзе апошняй скрынкавай версіяй Windows, усе наступныя версіі будуць распаўсюджвацца выключна ў лічбавым выглядзе. На працягу першага года пасля выхаду сістэмы карыстальнікі змогуць бясплатна абнавіцца да Windows 10 на любой прыладзе пад кіраваннем афіцыйных версій Windows 7, Windows 8.1 і Windows Phone 8.1, адпаведным пэўным патрабаванням.
Асаблівасці
Упершыню кампанія Microsoft стварае версію аперацыйнай сістэмы сумесна з карыстальнікамі, улічваючы іх пажаданні і перавагі, на аснове даных папярэдняга тэсціравання. Праграма папярэдняй ацэнкі.
Windows 10 — адзіная АС для разнастайных прылад: камп'ютараў, планшэтаў, смартфонаў, Xbox One і іншых. Будуць даступныя адзіная платформа распрацоўкі і адзіны магазін універсальных праграм, сумяшчальных з усімі падтрымліваемымі прыладамі. Windows 10 будзе прадастаўляцца ў якасці паслугі з выпускам абнаўленняў на працягу падтрымкі прылады. Карыстальнікі настольнай версіі Windows 10 атрымаюць магчымасць ствараць некалькі працоўных сталоў і пераключацца паміж імі. Таксама з'явіцца галасавы памочнік Cortana для камп'ютараў і планшэтаў.
Ксілафон
Ксілафон — самагучальны ўдарны музычны інструмент.
Складваецца з драўляных брусочкаў, рознай даўжыні, па якіх удараецца пластыкавым, драўляным, альбо гумовым малаточкам. Кожны брусок настроены на адмысловы тон храматычнай шкалы. Расклад брускоў падобны да раскладу клавіятуры піяніна. Сучасны аркестравы ксілафон мае 49 брусочкаў.
Ксілафон прыбыў у сярэднявечнай Еўропы з Азіі, а нечуваную папулярнасць здабыў у XIX стагоддзі дзякуючы кампазіцыям Каміль Сен-Санс, які на пастаянна ўвёў гэты інструмент у сімфанічны аркестр. Выдатным віртуозам ксілафона быў у XIX ст. Міхаіл Гузікаў народжаны ў Шклове ў Беларусі.
Монгайм-ам-Райн
Монгайм-ам-Райн (Monheim am Rhein) — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Дзюсельдорф. Уваходзіць у склад раёна Метман. Насельніцтва — 43,3 тыс. чалавек (2009); у 2000 г. — 43,2 тысячы. Плошча — 23,1 км². Афіцыйны код — 05 1 58 026.
Горад падзяляецца на 2 гарадскія раёны.
Іртыш
Ірты́ш — рака ў Казахстане і Расіі, левы прыток ракі Об.
Даўжыня ракі 4248 км. Плошча вадазбору 1643 тыс. км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 2,83 тыс. м³/сек. Бярэ пачатак у гарах Мангольскага Алтая на тэрыторыі Кітая (Чорны Іртыш). У вярхоўях горная рака. Ад возера Зайсан да горада Усць-Каменагорск зарэгулявана вадасховішчамі Бахтармінскай і Усць-Каменагорскай ГЭС. Ніжэй горада Сяміпалацінск да вусця цячэ па Заходне-Сібірскай раўніне. Рэчышча няўстойлівае, шмат пясчаных перакатаў, ніжэй горада Омск утварае вялікія лукавіны. Даліна шырокая (да 20 км, каля вусця 35 км). Галоўныя прытокі: Ішым, Вагай, Табол, Конда, Оша (злева), Ом, Тара, Дзям’янка. Жыўленне мяшанае. Ледастаў з лістапада да красавіка. Разводдзе ў ніжнім цячэнні з мая да верасня, у верхнім — з красавіка да кастрычніка. Суднаходная на 2784 км ад вусця. Асноўныя гарады і парты: Усць-Каменагорск, Сяміпалацінск, Паўладар, Омск, Табольск, Ханты-Мансійск.
Помнік Янку Купалу (Масква)
Помнік Янку Купалу — помнік, усталяваны ў горадзе Маскве на Кутузаўскім праспекце ў раёне Дарагамілава.
Гісторыя
Стварэнне помніка беларускаму пісьменніку, паэту і драматургу Янку Купалу было прымеркавана да 125-годдзя з дня яго нараджэння. Аўтарамі помніка выступілі беларускія скульптары Леў Гумілеўскі і яго сын Сяргей Гумілеўскі, архітэктар Юрый Грыгор’еў.
14 студзеня 2005 года праект помніка быў зацверджаны прэзідэнтам Беларусі Аляксандрам Лукашэнкам, які выступіў ініцыятарам стварэння помніка падчас сустрэчы з мэрам Масквы Юрыем Лужковым. Скульптура адліта з бронзы на камбінаце Беларускага саюза мастакоў. Работы фінансавалі Саюзная дзяржава і Урад Масквы. Адкрыццё помніка адбылося 7 ліпеня 2007 года. Перад помнікам неаднаразова адбываліся палітычныя акцыі беларусаў Масквы, у тым ліку ўзнагароджанні Медалём да стагоддзя БНР дысідэнта Міхася Кукабакі і літаратуразнаўца Аляксея Каўкі ў 2019 годзе.
Апісанне
Для помніка было выбрана месца ў Заходняй адміністрацыйнай акрузе на Кутузаўскім праспекце. Сквер, у якім быў усталяваны помнік, быў акультураны, для ўстаноўкі помніка было насыпана невялікае ўзвышша. Побач з помнікам былі ўсталяваны каменныя пліткі, якія спускаюцца да невялікага фантана, выкладзенага шэрым каменем.
Скульптары Гумілеўскія паказалі пісьменніка ў задуменнай позе, ён абапіраецца на драўляную загарадзь з лістом папараці і кнігай. Вышыня бронзавага помніка складае 4 м, а разам з каменным пастаментам, на які нанесены просты надпіс «Янка Купала» — 7 м.
Валадковічы
Валадковічы, Валадкевічы — шляхецкі род гербу «Радван» зменены.
Паходжанне
Імаверна, паходзяць ад Каспара Валадковіча, шляхціча Віленскага павета, сыны якога Марцін і Рыгор у 1567 ставілі ў войска Вялікага Княства Літоўскага двух конных ваяроў з маёнтку Геранёны Ашмянскага павета. Марцін Валадковіч згадваецца ў ліку шляхты Менскага павета.
Магчыма, да гэтага роду належалі Сенька з Мсціслаўшчыны (кан. XV — пач. XVI стст.), Рыгор з Полаччыны (1582) і іншыя.
Асечна (гміна, Велікапольскае ваяводства)
Асечна (Osieczna) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Ляшчынскага павета Велікапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Асечне. Плошча гміны складае 128,64 км². Станам на 2011 год у гміне Асечна пражывалі 8880 чалавек, шчыльнасць — 69 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 17 салецтваў.
Супрэматызм
Супрэматызм (ад supremus — найвышэйшы) — кірунак у авангардысцкім мастацтве, заснаваны ў 1-й палове 1910-х гг. К. С. Малевічам. З'яўляючыся разнавіднасцю абстракцыянізму, супрэматызм выяляўся ў камбінацыях рознакаляровых плоскасцяў найпростых геаметрычных абрысаў (у геаметрычных формах прамой лініі, квадрата, круга і прамавугольніка). Спалучэнне рознакаляровых і рознай велічыні геаметрычных фігур ўтварае працятыя унутраным рухам ураўнаважаныя асіметрычныя супрэматычныя кампазіцыі.
На пачатковым этапе гэты тэрмін, узыходзіць да лацінскага кораню suprem, азначаў дамінаванне, перавагу колеру над усімі астатнімі ўласцівасцямі жывапісу. У беспрадметных палотнах фарба, на думку К. С. Малевіча, была ўпершыню вызвалена ад дапаможнай ролі, ад служэння іншым мэтам, — супрэматычныя карціны зрабіліся першым крокам «чыстай творчасці», гэта значыць акту, які рабіў роўнымі творчую сілу чалавека і Прыроды (Бога).
Пуцілкавічы
Пуці́лкавічы (, Путилковичи) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Вялікадолецкага сельсавета.
Да 18 сакавіка 1963 года вёска ўваходзіла ў склад Весніцкага сельсавета, да 30 ліпеня 1966 года — у складзе Пышнянскага сельсавета Лепельскага раёна , з 30 ліпеня 1966 года да 12 верасня 1966 года — у складзе Ушацкага раёна, пасля чаго ўключана ў склад Вялікадолецкага сельсавета.
Жаканет
Жаканет (ад jaconas) — белая, тонкая, гладкая баваўняная тканіна паміж муслінам і батыстам.
Гэта мякка апрацаваны падкладачны матэрыял, напоўнены аздобнай сумессю з аднаго боку і падобны на. Выкарыстоўваецца ў якасці падшэўкі для жаночага адзення і як для вырабаў з футра, таксама выкарыстоўваецца ў вытворчасці цацак і  і як  ў электратэхніцы.
У якасці матэрыялу для жаночага адзення ён, імаверна, першапачаткова прыйшоў з Глазга ў Шатландыі, пазней з Францыі, а таксама з Германіі, напрыклад, з.
Грыгорый IV (Папа Рымскі)
Грыгорый IV (Gregorius PP. IV; ? — 25 студзеня 844) — Папа Рымскі з 20 снежня 827 да 25 студзеня 844. Спачатку быў прызнаў вяршэнства свецкай улады над духоўнай, аднак затым падтрымаў паўстанне Лотара I супраць Людовіка Набожнага. Перабудаваў базіліку Сан-Марка ў Рыме. Устанавіў Дзень усіх святых 1 лістапада.
Ваенна-марскія сілы Грузіі
Ваенна-марскія сілы Грузіі (საქართველოს სამხედრო საზღვაო ძალები) — адзін з відаў узброеных сіл Грузіі, які існаваў з 1991—2009 гг. У наш час ВМС Грузіі як асобнага роду войскаў не існуе Пасля вялікіх страт, панесеных падчас вайне ў Паўднёвай Асеціі, у 2009 годзе быў скасаваны, а астатнія караблі перакладзены ў састаў берагавой аховы.
Віктарыяна Сантас Ірыяртэ
Віктарыяна Сантас Ірыяртэ (Victoriano Santos Iriarte; — ) — футбаліст зборнай каманды Уругвая. Нападнік. Чэмпіён свету 1930.
Піянер (пасёлак)
Піяне́р (, Пионер) — пасёлак у Гомельскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Прыбарскага сельсавета.
Promo Disk 2000
«Promo Disk 2000» (таксама вядомы як проста «Jitters») — дэбютны сінгл беларускага рок-гурта «Jitters», які выйшаў у 2000 годзе. Усе два спева выкананы на англійскай мове.
Прыём крытыкаў
О’К, аглядальнік «Музыкальнай газеты», у сваёй рэцэнзіі пісаў: «Вольная музыка, па ўсёй плоскасці музыка новых-новых рамантыкаў, якія адхварэлі брыт-попам і якія шукаюць на яго аснове нешта іншае, таму і няма гэтак звыклага гітарнага рытму, інструмент нават часам сыходзіць назад, але ўсё таксама гітарна і адсутна-меладычна».
Удзельнікі
Jitters:
Орхускі ўніверсітэт
Орхускі ўніверсітэт (Aarhus Universitet) — адзін з найбуйнейшых у Даніі ўніверсітэтаў. Заснаваны ў 1928 годзе.
Орхускі ўніверсітэт ўваходзіць у топ-100 найлепшых універсітэтаў свету па большасці прэстыжных рэйтынгаў.
У розны час ва ўніверсітэце выкладалі будучыя нобелеўскія лаўрэаты Енс Крысціян Скоу (Нобелеўская прэмія па хіміі, 1997) і Дэйл Мортэнсен (Нобелеўская прэмія па эканоміцы, 2010).
Факультэты
Першыя дысцыпліны, выкладаемыя на «універсітэцкіх курсах», былі гуманітарнымі. У 1933-35 гадах быў заснаваны медыцынскі факультэт. У 1992 годзе, пасля аб’яднання з зубалячэбных школай, ён стаў называцца «Факультэтам медыцынскіх навук».
Факультэт тэалогіі быў адкрыты ў 1942 годзе, хоць прадметныя класы з’явіліся яшчэ ў пачатку 1930-х.
У 1954 годзе быў створаны факультэт прыродазнаўчых навук, пасля чаго да яго далучылі аддзяленні фізікі і хіміі, якія раней уваходзілі ў склад медыцынскага факультэта.
Метман
Метман (Mettmann) — горад у Германіі, раённы цэнтр, размешчаны ў зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Дзюсельдорф. Уваходзіць у склад раёна Метман. Насельніцтва — 39,6 тыс. чалавек (2009); у 2000 г. — 38,4 тысячы. Плошча — 42,52 км². Афіцыйны код — 05 1 58 024.
Бяроза
Бяроза (Betula) — род дрэвавых раслін сямейства Betulaceae (бярозавыя). Налічвае каля 40 відаў.
Батанічнае апісанне
У мужчынскіх суквеццяў дызахіі 3-кветкавыя, 3 прыкветных лускі: кроючы ліст і 2 прыкветнічка кветкі 1-га парадку. Мужчынская кветка прадстаўлена 2 медыяннымі лісточкамі калякветніка (пры гэтым задні лісточак значна меншы за пярэдні) і 4 злучанымі парамі тычынкамі. Паколькі бакавыя лісточкі калякветніка адсутнічаюць, тычынкі суседніх кветак дыхазія цесна датыкаюцца, і кветкі нярэзка адмяжоўваюцца адна ад адной. Жаночыя дызахіі таксама 3-кветкавыя с трыма прыкветкавымі лускамі, як і мужчынскія дызахіі. Лускі бярозы зрастаюцца ў адну 3-лопасцевую луску, якая разам з пладамі лёгка пераносіцца ветрам.
Экалогія
Шмат якія віды бярозы — шырока распаўсюджаныя драўнінныя пароды, якія ўтвараюць лясы і сустракаюцца як дамешкі ў лісцевых і хвойных лясоў умеранай і халоднай частак Еўразіі і Паўночнай Амерыкі. Шмат якія віды марозаўстойлівыя і пранікаюць далека за Палярны круг ці ўтвараюць верхнюю мяжу лясной расліннасці ў гарах.
Некаторыя віды
піянерная парода з хуткім ростам да 20-25 м у вышыню; засяляе закінутыя раллі, высечкі, горы і ўтварае другасныя лясы на значнай частцы Еўропы і Сібіры. Яна расце звычайна ў лясах самага рознага складу. З ёю разам нярэдка сустракаецца больш вільгацелюбівая, прыстасаваная да ўвільгатненных і забалочанных біятопаў, якая адрозніваецца аксамітна апушанымі (але не барадаўчатымі) маладымі пабегамі. У барэальным поясе Еўразіі расце. Горныя цясніны Каўказа пакрывае. Блізкай да бярозы паніклай з’яўляецца, распаўсюджаная ў лясах Паўночнай Амерыкі. Сярод бяроз ёсць і кустоўі. Звычайная ў паўночных і горных тундрах з дробным лісцем не дасягае ў вышыню і 1 м. У ледніковую і пасляледніковую эпоху бяроза карлікавая была распаўсюджана значна далей на поўдзень, дзе зараз часам захавалася на балотах як рэлікт ледніковай эпохі.
Шмат якія віды бярозы валодаюць унікальным сярод дрэў белым колерам кары, что абумоўлена утрыманнем у клетках парашкападобнага рэчыва — бетуліна.
На Беларусі 6 дзікарослых і 44 інтрадукаваных віды рознага геаграфічнага паходжання. У лясах і на балотах растуць і, якія ўтвараюць бярозавыя лясы. і трапляюцца рэдка асобнымі дрэвамі ці невялікімі групамі пераважна на ўзвышшах. і  — куставыя расліны, утвараюць хмызнякі на балотах і забалочаных берагах азёр. Сярод інтрадукаваных відаў найбольш распаўсюджаныя:, , , , , , , і.
Барсукі (Бярэзінскі раён)
Барсукі́ (, Барсуки) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Дзмітравіцкага сельсавета.
Да 21 снежня 2007 года вёска ўваходзіла ў склад Высакагорскага сельсавета. З 2007 па 2013 год у складзе Пагосцкага сельсавета.
Талас (рака)
Талас — рака, якая працякае па тэрыторыі Кыргызстана і Казахстана. Утвараецца ад зліцця рэк Каракол і Уч-Кашой, якія бяруць свой пачатак у ледавіках Таласкага хрыбта Кыргызстан. На сваім шляху рака Талас прымае шмат прытокаў, з якіх найбольш паўнаводныя: Урмарал, Кара-Буура, Кумуштак, Калба, Беш-Таш. Працякае па Таласкай даліне. У ніжнім цячэнні рака губляецца ў пясках Мойынкума.
На левым беразе ракі размешчаны адміністрацыйны цэнтр Талаская вобласці Кыргызстана горад Талас, а ніжэй па цячэнні — адміністрацыйны цэнтр Жамбылскай вобласці Казахстана Тараз.
Гайлігенгаўс
Гайлігенгаўс (Heiligenhaus) — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Дзюсельдорф. Уваходзіць у склад раёна Метман. Насельніцтва — 27,0 тыс. чалавек (2009); у 2000 г. — 28,6 тысячы. Плошча — 27,47 км². Афіцыйны код — 05 1 58 012.
Горад падзяляецца на 6 гарадскіх раёнаў.
Рагазіна (Ушацкі раён)
Ра́газіна (, Рагозино) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Вялікадолецкага сельсавета.
Да 18 сакавіка 1963 года вёска ўваходзіла ў склад Весніцкага сельсавета.
Кастыльёнэ-д’Орчыя
Кастыльёнэ-д'Орчыя (Castiglione d'Orcia) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Таскана, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Сіена.
Насельніцтва складае 2505 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 18 чал./км². Займае плошчу 141 км². Паштовы індэкс — 53023. Тэлефонны код — 0577.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Чашнікі (станцыя)
Ча́шнікі (, Чашники)  — станцыя Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Чашніцкім раёне Віцебскай вобласці. Размешчана ў вёсцы Варкі; на лініі Орша-Цэнтральная — Лепель, паміж прыпыначным пунктам Зябы і прыпыначным пунктам Жасцянка.
Асячніца (гміна)
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 16 населеных пунктаў.
Вюльфрат
Вюльфрат (Wülfrath) — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Дзюсельдорф. Уваходзіць у склад раёна Метман. Насельніцтва — 21,5 тыс. чалавек (2009); у 2000 г. — 22,6 тысячы. Плошча — 32,23 км². Афіцыйны код — 05 1 58 036.
Горад падзяляецца на 8 гарадскіх раёнаў.
Спіс цыкадавых Беларусі
Род
​*
Уладзімір Аляксеевіч Ярэц
Уладзімір Аляксеевіч Ярэц (, в. Каравацічы Рэчыцкага раёна ), беларускі падарожнік.
У першых (1960—1966) падарожжах на матацыкле не меў правоў упраўлення. Толькі аб’ехаўшы 42 горада еўрапейкай часткі СССР, як выключэнне, атрымаў у Мінску правы ўпраўлення матацыклам — быў першым у Беларусі глухім, які атрымаў вадзіцельскія правы. У 1967—1982 г. на мапедзе «Ява-50», матацыкле «Ява-350» і аўтамабілі ВАЗ-2106 «Жыгулі» здзейсніў 11 падарожжаў па тэрыторыі колішняга СССР, пабыўшы ў кожнай савецкай рэспубліцы, за 15 год праехаўшы агулам больш за 400 тыс. кіламетраў. На заводзе на час падарожжаў браў адпачынак за свой кошт або часова звальняўся.
Спадзяецца трапіць у Кнігу рэкордаў Гінеса як адзіны ў свеце глуханямы, які здзейсніў падарожжа вакол Зямлі на матацыкле.
Людэншайд
Людэншайд (Lüdenscheid) — горад у Германіі, раённы цэнтр, размешчаны ў зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Арнсберг. Уваходзіць у склад раёна Меркіш. Насельніцтва — чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Плошча — 86,73 км². Афіцыйны код — 05 9 62 032.
Садкі (Ушацкі раён)
Садкі́ (, Садки) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Вялікадолецкага сельсавета.
Навум Нім
Навум Нім, уласнае імя Навум Аронавіч Яфрэмаў (нар. 16 лютага 1951, Багушэўск, Віцебская вобласць) — расійскі пісьменнік, журналіст і праваабаронца.
Біяграфія
У васьмігадовым узросце страціў бацьку, інваліда вайны. Маці — настаўніца. Вучыўся на мехмаце Маскоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта, на матэматычным факультэце Растоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта. Скончыў вячэрняе аддзяленне факультэта матэматыкі Віцебскага педагагічнага інстытута (1979).