Сербалужыцкая_літаратура
1945-1970 гады
У пасляваенны час сербалужыцкая літаратура дасягнула беспрэцэдэнтнага для сябе росквіту. У гэты перыяд найбольш актыўныя міжславянскія літаратурныя сувязі лужыцкія сербы падтрымлівалі з Чэхаславакіяй, пасля якой ішлі Польшча, Украінская ССР, РСФСР, Беларуская ССР і Югаславія. У перыяд дзеяння забароны фашысцкай Германіі на выкарыстанне лужыцкай мовы скарацілася колькасць носьбітаў мовы. Сербалужыцкія пісьменнікі пасля 1945 года пісалі як на лужыцкіх мовах, так і на нямецкай. Так, паэт Кіта Лоранц (нар. 1938) стаў пісаць на роднай мове толькі пасля заняткаў славістыкай ў 14 гадоў. Двухмоўе ўзмацніла ўплыў нямецкай літаратуры на сербалужыцкую літаратуру. Актывізаваліся сувязі з усімі астатнімі славянскімі літаратурамі, павялічылася колькасць перакладаў з лужыцкай на іншыя мовы. У мае 1945 г. была адноўлена праца «Домавіны». У 1946 годзе па ініцыятыве пісьменніка Юрыя Брэзана было адноўлена Аб’яднанне сербалужыцкіх пісьменнікаў, якое пасля ўвайшло ў склад Саюза пісьменнікаў ГДР. У 1947 годзе «Домавіна» атрымала дазвол на адкрыццё свайго выдавецтва і друкарні; стала выдавацца лужыцкая газета «Нова доба». У 1948 годзе пачалося рэгулярнае радыёвяшчанне на лужыцкіх мовах. У 1950 годзе заснавана штомесячнае выданне культурна-палітычнага характару «Розгляд». У 1951 годзе пры Акадэміі навук ГДР быў утвораны Інстытут сербалужыцкага народазнаўства, а пры Лейпцыгскім універсітэце — Інстытут сарабістыкі, на якім стала выкладацца сербалужыцкая літаратура. Аднавілі літаратурную дзейнасць паэты Ота Вічаз, Міна Віткайц, Мерчын Новак-Нехорнскі, Міхал Наўка, Ян Лайнерт, Юрый Вуйеш, Ёзэф Новак, а таксама пісьменніца Мар’я Кубашэц. Выбітным паэтам першага дзесяцігоддзя пасля заканчэння вайны быў Юрый Брэзан. Пасля публікацыі кнігі вершаў і прозы «На мяжы расце жыта» на нямецкай мове ў 1951 годзе Брезан стаў двухмоўным пісьменнікам. У сярэдзіне 1950-х гадоў Брэзан перайшоў да прозы. Іншым паэтам гэтага дзесяцігоддзя быў Юрый Млынк (пам. 1971). У паэме «Да святла» (1947) паэт-лірык пераказвае карціну жыцця Лужыцы ў гады нацызму. Млынк займаўся і перакладамі нямецкай замежнай паэзіі на лужыцкуь мову. У пачатку 1960-х гадоў паўстала новае пакаленне лужыцкіх паэтаў, сярод якіх быў Кіта Лоранц і Юрый Кох. Калі для Коха паэзія была пераходным этапам творчасці на шляху да прозы, то Лорэнц стаў вядучым лужыцкім паэтам. Пісьменніца Мар'я Кубашэц развівала жанры гістарычнай і біяграфічнай прозы. Трылогія «Босчый Сербін» (1963-1967) была прысвечана Кубашэц лужицкому дзеячу нацыянальнага адраджэння XVIII стагоддзя Босчыю Сербіну. Яна таксама перакладала на лужыцкую мову славянскіх пісьменнікаў, пісала кнігі для дзяцей. Пасляваенная творчасць Мерчына Новака-Нехорнскага складаюць аўтабіяграфічныя і мастацкія нарысы. Свае літаратурныя казкі Новак-Нехорнскі сабраў у кнізе «Барадаты дамавік і іншыя казкі» (1950). Ён таксама займаўся перакладам рускіх класікаў. Іншымі пісьменнікамі старэйшага пакалення, што пачыналі працаваць да ўсталявання нацысцкага рэжыму ў Германіі, у гэты перыяд былі Курт Крэньц, Юрый Вінар, Антон Наўка, Ян Цыж, Юрый Кубаш-Ворклечан і Вілем Бера. Да 1960-х гадоў адносіцца пачатак творчасці пісьменнікаў Петра Малінка, Мар'і Млынковой, Бена Шолты, Юрыя Краўжы, Бена Будара, Юрыя Коха, Яна Ворнара. Драматургічныя творы ствараліся Пятром Малінкам («Бунтар Ян Цушка», «Просьба аб памілаванні», «Начны пацыент»), Юрыем Брезанам («Ноч у лесе», «Мар'я Янчава»).