cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Валерый Іосіфавіч Атрашкевіч
Біяграфія
У 1968 перайшоў на кафедру беларускай літаратуры, з 1979 — загадчык кафедры літаратуры, дацэнт (1985). Член КПСС з 1964.
Творчая дзейнасць
Літаратурную дзейнасць пачаў з вершаў. Першы яго верш апублікаваны ў газеце «Знамя юности» (1958). Аўтар навуковых работ па гісторыі беларускай літаратуры і тэксталогіі, крытычных артыкулаў і рэцэнзій па пытаннях літаратуры і тэатра, манаграфіі «Ад прататыпа да вобраза» (1984), у якой на аснове разгляду творчасці Ц. Гартнага, М. Гарэцкага, Я. Коласа даследуе праблемы аўтабіяграфізму ў беларускай савецкай мастацкай прозе.
Вольга Аляксандраўна Сударава
Вольга Аляксандраўна Сударава (нар., ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў скачках ў даўжыню. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.
Дасягненні
Срэбараны прызёр чэмпіянату Еўропы 2012. Удзельніца алімпіяды 2008 года.
На Чэмпіянаце Свету 2009 — 11-я, Чэмпіянаце Свету 2011 — 4-я, Чэмпіянаце Свету 2012 — 5-я, Чэмпіянаце Еўропы 2011 — 6-я.
На Летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года заняла 26 месца ў скачках у даўжыню з вынікам 6,29 м.
Антоніа Філарэтэ
Антоніа Філарэтэ (Filarete, уласнае Аверліна, Antonio di Pietro Averlino; каля 1400, г. Фларэнцыя, Італія — каля 1469) — італьянскі архітэктар, скульптар, тэарэтык архітэктуры эпохі Ранняга Адраджэння.
Біяграфія
Вучыўся ў Фларэнцыі.
Стварыў бронзавую браму сабора Святога Пятра ў Рыме (1433—45). З 1447 ці 1448 працаваў у Мілане: галоўная вежа замка Кастэла Сфарцэска (1451—54), гіганцкі бальнічны комплекс Аспедале Маджорэ (з 1456).
Яго гуманістычныя прынцыпы мастацтва (у будаўнічай і скульптурнай практыцы спалучаліся з прыёмамі позняй готыкі) найбольш ярка выявіліся ў «Трактаце пра архітэктуру» (1460—64), прысвечаным пераважна апісанню «Сфарцынды» — «ідэальнага горада», упісанага ў круг, з рэгулярнымі кварталамі, абкружанымі шматвугольнымі ўмацаваннямі, і галоўнай плошчай у цэнтры. У трактаце прыведзены таксама звесткі па геаметрыі, перспектыве, оптыцы, механіцы, нататкі пра рэканструкцыю антычных будынкаў.
IC 4185-2
IC 4185-2 — галактыка тыпу C (кампактная галактыка) у сузор’і Валасы Веранікі.
NGC 1546
NGC 1546 (іншыя абазначэнні — ESO 157-12, AM 0413-561, IRAS04134-5611, PGC 14723) — галактыка ў сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Даніел Субашыч
Даніел Субашыч (Danijel Subašić; нар., Задар, СФРЮ) — харвацкі футбаліст, брамнік спліцкага «Хайдука». Ігрок нацыянальнай зборнай Харватыі (2009—2018).
Вальтурна
Вальтурна (Volturno) — рака ў Паўднёвай Італіі, працякае па тэрыторыі абласцей Малізэ і Кампанія. Упадае ў заліў Гаэта Тырэнскага мора. Даўжыня 175 км, плошча басейна — 5455 км². Сярэдні расход вады — 70 м³/c. Выток у Абруцкіх Апенінах, у правінцыі Ізернія. Цячэ ў паўднёва-ўсходнім напрамку, каля Каяца ў Вальтурна ўпадае яе галоўны прыток Каларэ і рака паварочвае на паўднёвы захад. У камуне Кастэль-Вальтурна ўпадае ў заліў Гаэта Тырэнскага мора, на поўнач ад Неапаля.
На рацэ знаходзіцца горад Капуя. Вальтурна выкарыстоўваецца для ірыгацыі і суднаходства. У верхнім цячэнні пабудаваны ГЭС.
Vodka on Ice
«Vodka on Ice» (Harelka on Ice, Гарэлка на лёдзе) — альбом беларускага рок-гурта «Крама» запісаны ў 1993 годзе, перавыдадзены ў 2003 годзе.
Змест
Заўвага: альбом рыхтаваўся па-англійску (пераклады Аляксея Казлоўскага) паводле замовы англійскага музычнага рынку, у дужках падаецца не пераклад назвы твора, а арыгінальная назва ягонага беларускага адпаведніка (тэксты Змітра Лукашука і Сяргея Кныша).
Казакова (Смаленская вобласць)
Казакова (Казаково) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сямлёўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Крываполле
Крывапо́лле (, Кривополье) — вёска ў Чэрвеньскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Валевачскага сельсавета.
NGC 1547
NGC 1547 (іншыя абазначэнні — ESO 550-18, MCG -3-11-20, PGC 14794, IRAS04149-1758) — галактыка ў сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Жанна Вікенцьеўна Гілевіч
Жанна Вікенцьеўна Гілевіч (Нядзведская; нар., г. Магілёў) — беларускі краязнавец.
Біяграфія
Пасля заканчэння вучобы ў Ленінградскім педагагічным інстытуце працавала ў барысаўскай СШ № 7, затым у Барысаўскім палітэхнікуме. У 1965—1975 гадах навуковы супрацоўнік, у 1975—1991 — дырэктар Барысаўскага аб’яднанага музея, у 1991—1992 гадах ізноў навуковы супрацоўнік музея.
Аўтар шматлікіх публікацый у СМІ, аўтар асобных выданняў (брашур, буклетаў і г.д.) краязнаўчай тэматыкі. Сааўтар кніг: «Памяць: Гіст-дакум. хроніка г. Барысава і Барысаўскага р-на» (1997), «Дзевяць стагоддзяў Барысава» (2002), «Друцк і Барысаў: Да юбілеяў старажыт. гарадоў» (2002).
Антрона-Ск’еранка
Антрона-Ск'еранка (Antrona Schieranco) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Вербана-Кузіа-Асола.
Насельніцтва складае 523 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 5 чал./км². Займае плошчу 100 км². Паштовы індэкс — 28030. Тэлефонны код — 0324.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Лаўрэнцій.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Васілька Святаславіч
Васілька Святаславіч (1080-я — пачатак 1144) — князь полацкі (1132 — пачатак 1144).
Біяграфія
Сын Святаслава Усяславіча і, паводле Васкрасенскага летапісу, унук кіеўскага князя Уладзіміра Манамаха. Напэўна, праз такое паходжанне дзеці Святаслава, прынамсі Васілька, Прадслава і Градзіслава — не былі высланы кіеўскім князем Мсціславам у Візантыю разам з бацькам і іншымі полацкімі князямі ў 1129 годзе. Паводле Іпацьеўскага летапісу, у 1132 годзе палачане выгналі з Полацка Святаполка Мсціславіча і Васілька сеў на дзедавым стальцы.
Паводле пскоўскага летапісца, у 1138 годзе полацкі князь Васілька сустрэў князя Усевалада Мсціславіча, які ехаў паўз Полацк на княжанне ў Пскоў, дабром праводзіў яго, князі цалавалі крыж не ўспамінаць ранейшага зла, зробленага кіеўскім князем Мсціславам роду полацкіх князёў. На думку Л. Аляксеева, гэтым Васілька праявіў сваю антынаўгародскую пазіцыю, бо перад тым наўгародцы выгналі Усевалада. На думку Рукавішнікава, значэнне сустрэчы было большым, яна заклала аснову адносін нашчадкаў Васількавічаў са смаленскімі нашчадкамі Мсціслава — Расціславічамі.
Пры гэтым Васілька ўлічваў і іншую групоўку рускіх князёў, у 1143 годзе выдаў дачку Марыю за аднаго з Ольгавічаў — Святаслава Усеваладавіча. Тым жа часам, яшчэ адзін Мсціславіч — пераяслаўскі князь Ізяслаў Мсціславіч — у 1144 годзе выдаў сваю дачку за старэйшага стрыечнага брата і суперніка Васількі — Рагвалода Барысавіча. Напэўна, неўзабаве Васілька памёр, а Рагвалод-Васіль заняў полацкі сталец.
Рэнэ Фазель
Рэнэ́ Фа́зель (René Fasel;, , Швейцарыя) — швейцарскі хакейны функцыянер, прэзідэнт Міжнароднай федэрацыі хакею на лёдзе з 1994 па 2021 год.
Біяграфія
Сваю кар’еру пачаў у 1960 годзе ў 10-гадовым узросце ў якасці іграка моладзевага складу хакейнага клуба «Фрыбур-Гатэрон», каманды свайго роднага горада. Далей працягнуў кар’еру ў складзе роднага клуба спачатку ў аматарскай, а потым у лізе «У» Швейцарскай нацыянальнай лігі, другой па значнасці лізе Швейцарыі. За «Фрыбур-Гатэрон» Рэнэ Фазэль гуляў да 1972 года. У цяперашні час з’яўляецца ганаровым сябрам клуба.
У 1972 годзе стаў суддзёй. У гэтай якасці ён заставаўся да 1982 года, правёўшы 37 міжнародных матчаў. У 1982 годзе стаў старшынёй судзейскай камісіі Швейцарскай хакейнай лігі. Ён быў старшынёй Камітэта арбітраў да 1985 года.
У 1985 годзе абраны на пасаду старшыні Швейцарскага хакейнага саюза. Ужо ў наступным годзе абраны сябрам Рады IIHF. Ён стаў старшынёй адразу двух Камітэтаў: судзейскага і маркетынгавага. Прысвяціўшы сябе цалкам працы ў Міжнароднай федэрацыі хакея з шайбай, падаў у адстаўку з усіх пастоў у родным клубе «Фрыбур-Гатэрон».
У 1994 годзе на Генеральным Кангрэсе ў Венецыі абраны прэзідэнтам Міжнароднай федэрацыі хакея з шайбай, застаючыся з тых часоў яе нязменным кіраўніком. На пасадзе імкнуўся ўсталяваць больш цесныя кантакты з прафесійнымі арганізацыямі ў Паўночнай Амерыцы, у тым ліку паміж IIHF і НХЛ. Дзякуючы падпісанай ім у сакавіку 1995 года дамове з НХЛ, прафесійныя ігракі ўпершыню ўдзельнічалі на Зімовых Алімпійскіх гульнях у Нагана ў 1998 годзе. Паводле яго прапановы быў сфарміраваны камітэт па выбарах кандыдатаў у Залу славы IIHF, а ў 1997 годзе ў Зале хакейнай славы НХЛ у Таронта адкрыта экспазіцыя «Сусветны хакей». Вялікую ўвагу Фазэль надаваў развіццю хакею на ролікавых каньках.
У 1992 годзе стаў сябрам Швейцарскай Алімпійскай Асацыяцыі. У чэрвені 1995 года ён (разам з прэзідэнтамі іншых вядучых федэрацый) і ўпершыню ў гісторыі IIHF стаў сябрам Міжнароднага Алімпійскага камітэта. У 2002 годзе быў абраны прэзідэнтам «Асацыяцыі міжнародных зімовых Алімпійскіх спартыўных федэрацый». Ён таксама старшыняваў на Ацэначнай камісіі МАК на зімовых Алімпійскіх гульнях 2010 года ў Ванкуверы. Яго мандат члена Выканкама МАК быў падоўжаны на 120-й сесіі.
Шуруп
Шуруп, шруба (ад Schraube ) — крапежны выраб у выглядзе стрыжня з галоўкай і спецыяльнай вонкавай разьбой, што можа ствараць унутраную разьбу ў адтуліне іншага прадмета. Шуруп — гэта разнавіднасць шрубы, адрозніваецца тым, што мае канічнае звужэнне на канцы і больш рэдкую разьбу. Шуруп, які стварае разьбу пры ўкручванні, назваецца саманаразаючым шурупам — у прастамоўі «самарэзам».
Выкарыстанне
У выпадку мяккіх матэрыялаў адтуліна пад шуруп альбо зусім не свідруецца, альбо свідруецца дыяметрам, які складаюе 70 % ад дыяметра шурупа; у выпадку цвёрдых — вельмі пажадана папярэдняе свідраванне адтуліны на ўсю даўжыню крапежнага вырабы з запасам. У любым выпадку дыяметр адтуліны можа вар'іравацца ў адносна шырокіх межах, тады як пад стандартныя разьбы шруб або балтоў неабходныя адтуліны строга вызначаных дыяметраў. Аднак, па параўнанні з шрубавымі злучэннямі, разьба, нарэзаная шурупам ў матэрыяле, вытрымлівае толькі невялікую колькасць паўторных закручванняў (тыпова 1-100), асабліва калі матэрыял тонкі.
Выбар самарэза, шурупа або іншага вырабу з галоўкай таго ці іншага тыпу залежыць ад працэдуры мантажу, яе асаблівасцяў, якія выкарыстоўваюцца пры гэтым камплектуючых, а таксама ад якасці і характарыстык злучаных шурупамі матэрыялаў. Акрамя таго, таксама ўлічваюць эстэтычныя патрабаванні і ўзровень нагрузкі.
Канструкцыя
Класіфікацыя самарэзаў, а таксама шурупаў вядзецца паводле канструкцыі іх асноўных элементаў: Напрыклад, шасціграннай галоўкай валодаюць самарэзы і шурупы значных памераў або якія прымяняюцца для закручвання ў металічную аснову. Іх задача — вытрымліванне значных крутоўных момантаў.
Шурупы з шайбай EPDM канічнай формы, абсталяванай гумовай пракладкай, ўжываецца для герметызацыі стыкаў, асабліва пры замацаванні даху.
Таксама есць шурупы без галовак, шліцы у якіх наразаюцца ўжо ў тарцы стрыжня.
Класіфікацыя паволде шліцаў
Шпліц выконваюць функцыю перадачы ўтвараецца крутоўнага моманту да шрубы ад інструмента. Разнавіднасці шліцаў шурупаў дзеляцца на асноўныя, камбінаваныя і асаблівыя. Асноўныя — гэта квадратны, крыжападобны (Phillips і Pozidriv), прамы, Torx, шасцісценнік (вонкавы ці ўнутраны). Камбінаваныя звычайна складаюцца з двух тыпаў, а асаблівыя адрозніваюцца вялікай разнастайнасцю.
Дадатковая класіфікацыя шліцаў шурупаў асноўнага тыпу праводзіцца яшчэ і па памеры. У выніку ўсе шурупы ўяўляюць сабой стандартызаваны і пранумараваны пералік, кожны выраб у якім мае сваё найменне. Дзякуючы такому разнастайнасці ствараецца вялікі пералік варыянтаў выканання шліцаў.
Класіфікацыя паводле разьбы
Шрубы таксама падзяляюцца на катэгорыі паводле тыпа разьбы стрыжня, пры гэтым падраздзяленне ідзе паводле дыяметра разьбы, колькасці заходаў, кроку разьбы і, нарэшце, па велічыні вугла, які ўтвараецца пры вяршыні профілю. Чым менш гэты вугал, тым прасцей закруціць шуруп і сфармаваць разьбу ў адтуліне.
Шурупы класічнага тыпу, якія вырабляюцца ў Расіі па  ГОСТ 1144-80 «Шурупы с полукруглой головкой» і 1145-80 «Шурупы с потайной головкой», маюць вугал пры вяршыні, роўны або менш за 40°, у чорных самарэзаў для гіпсакардону ён складае 26-28°, у універсальных вырабаў — 20-30°. Па меры зніжэння вугла ўкараненне стрыжня шурапа ў матэрыял адбываецца значна лягчэй, а самонарезающие якасці шурупа ўзрастаюць.
Для яшчэ большага ўзмацнення дадзеных якасцяў выкарыстоўваюцца самарэза са свердзелам на канцы, якія ствараюць перад наразаннем разьбы ў матэрыяле адтуліну, якое палягчае зашрубоўванне.
Адрозненні саманаразаючай шрубы
Стрыжань шурупа складаецца з разьбовай (бліжэй да канца) часткі і гладкай (бліжэй да галоўцы) часткі, званай «целам», прычым дыяметр цела роўны дыяметру разьбы каля цела. «Правільны» шуруп мае конусную разьбу. «Цела» дазваляе шурупу прыціскаць дэталь таўшчынёй у даўжыню цела да іншай дэталі, тады як самарэз без цела і папярэдняга свідравання толькі прашывае абедзве дэталі, патрабуючы папярэдняга сціску дэталяў. З-за гэтага матэрыял, у які ўкручваецца шуруп, павінен быць досыць мяккім, каб кампенсаваць пашырэнне канала пры ўваходжанні ў яго гладкай часткі стрыжня.
Канец самарэза, як правіла, вастрэй канца шурупа, а вышыня разьбы ад канца да асноўнай часткі нарастае ў меншай ступені.
Вышыня і крок разьбы шурупа ў звычайна менш, чым у самарэза па дрэве, але не па метале.
Шурупы звычайна вырабляюцца з адносна мяккіх марак сталі або бронз, у той час як самарэзы — з больш цвёрдых.
Пералічаныя адрозненні абумоўліваюць розніцу ў тэхналогіі прымянення. Пры выкарыстанні шурупа рэкамендуецца папярэдняе свідраванне адтуліны для стварэння накіравальнага канала і выдалення з яго часткі матэрыялу. Накіроўвалы канал дазваляе дакладна вытрымаць кірунак пры закручванні, паколькі шуруп звычайна мае больш «тупы» канец, а выдаленне часткі матэрыялу зніжае напружання, якія ўзнікаюць пры закручванні стрыжня з адносна малой вышынёй разьбы, і асабліва гладкай верхняй часткай. Гладкая верхняя частка, таўшчыня якой больш таўшчыні разьбовай часткі, добра вытрымлівае нагрузкі на зрэз і на залом.
Пры выкарыстанні самарэза папярэдняга свідравання, як правіла, не патрабуецца — за кошт вастрыні канца і плыўнага нарастання вышыні разьбы самарэзы надзейна ўразаецца ў матэрыял нават пры невялікім ціску і добра вытрымлівае зададзены кірунак. За кошт большай вышыні разьбы і адсутнасці гладкай часткі, колькасць выцясняецца з канала матэрыялу атрымліваецца меншым, чым у шурупа, што зніжае рызыку раскалвання выраба. Аднак наяўнасць разьбы аж да галоўкі зніжае трываласць мацавання па параўнанні з шурупам таго ж дыяметра, вырабленым з таго ж матэрыялу.
Роза Паркс
Роза Лі Паркс (, Таскігі, штат Алабама —, ) — амерыканскі грамадскі дзеяч, пачынальніца руху за правы афраамерыканскіх грамадзян ЗША. Стала сімвалам барацьбы з расавай сегрэгацыяй.
Біяграфія
Роза (Мак-Колі) Паркс нарадзілася 4 лютага 1913 года ў горадзе Таскігі, штат Алабама ў метадысцкай мурынскай сям'і. Вырасла на ферме, і вывучылася на швачку. У 1932 годзе яна выйшла замуж за Рэйманда Паркса, актыўнага праваабаронцу.
Роза Паркс увайшла ў гісторыю, дзякуючы здарэнню 1 снежня 1955 года, калі падчас паездкі ў аўтобусе ў горадзе Мантгомеры, штат Алабама, яна адмовілася саступіць месца беламу мужчыну па патрабаванні кіроўцы Джэймса Блэйка. Пасля гэтага выпадку Роза Паркс была арыштавана за парушэнне правіл карыстання грамадскага транспарту. Гэта справа дайшла да Вышэйшага Суда ЗША, дзе было прызнана, што расавая сегрэгацыя з'яўляецца неканстытуцыйнай. Пасля гэтага здарэння Марцін Лютэр Кінг арганізаваў байкот грамадскіх аўтобусаў у Мантгомеры і дабіўся скасавання расавых правіл. Пасля гэтага, Марцін Лютэр Кінг атрымаў сваю папулярнасць. Нягледзячы на рашэнне суда, Роза Паркс усё ж такі пацярпела ад гэтага здарэння — яна страціла працу швачкі ў мясцовай краме.
У 1960-х Роза Раркс пераехала ў Дэтройт, дзе працавала ў штабе дэмакратычнага кангрэсмена ад штату Мічыган, Джона Корніерса. Пасля выхаду на пенсію Паркс засталася ў Дэтройце напісала аўтабіяграфію.
Роза Паркс стала сімвалам барацьбы за правы чалавека і супраць расавай дыскрымінацыі ў ЗША. У 1999 годзе Роза Паркс была ўзнагароджаная Залатым Медалём Кангрэсу ЗША, а ў лістападзе 2001 года ў Мантгомеры была адчынена бібліятэка і музей яе імя.
Ленкіна (Вяземскі раён)
Ленкіна (Ленкино) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Сямлёўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Жаночая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2007
Жаночая ліга чэмпіянату Беларусі па футболе 2007 (16-ы жаночы чэмпіянат Рэспублікі Беларусь па футболе) — чэмпіянат Беларусі па футболе сярод беларускіх жаночых каманд 2007 года.
IC 4186
IC 4186 — галактыка тыпу *2 (падвойная зорка) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Вуліца Валадарскага (Мінск)
Гісторыя
У асноўным вуліца забудоўвалася ў сярэдзіне і канцы XIX ст., некаторыя яе будынкі ўзведзеныя ў пачатку XX ст. Сёння вуліца пачынаецца са скрыжавання сучасных вуліц Інтэрнацыянальнай і Гарадскога Вала. Аднак да падаўжэння Гарадскога Вала да праспекта Незалежнасці пасля Другой сусветнай вайны, тут быў квартал забудовы, скрыжавання не было, быў «Т»-падобны раз’езд. Вуліца Праабражэнская (Інтэрнацыянальная) пачыналася ад сцен турмы «Пішчалаўскі замак». Цяпер кавалак ад турмы да скрыжавання з вуліцай Гарадскі Вал не мае дамоў, але раней тут стаяў будынак жаночай гімназіі.
У 1922 годзе вуліца атрымала назву Валадарскага, у гонар В. Валадарскага (сапраўднае імя — Майсей Маркавіч Гальдштэйн) — наркама па справах друку, прапаганды і агітацыі ў Саюзе камун Паўночнай вобласці Савецкай Расіі.
У 1933 годзе на вуліцы пракладзеныя трамвайныя шляхі. Лінія праходзіла па цяперашніх вуліцах Валадарскага, Гарадскі Вал, Раманаўская Слабада, Кальварыйская, Караля да ДС «Кальварыя».
За нямецкай акупацыяй у Другую сусветную вайну вуліца насіла назву Ліпавая. У 1955 годзе трамвайная лінія была разабрана.
Апісанне
Праходзіць у Маскоўскім і Ленінскім раёнах Мінска ад вуліцы Гарадскі Вал да вуліцы Кірава, перасякае вуліцу Берсана, праспект Незалежнасці, вуліцу Карла Маркса. Да праспекта Незалежнасці ідзе паралельна вуліцы Гарадскі Вал, пасля паралельна вуліцы Свярдлова.
На працягу ўсёй вуліцы арганізаваны чатырохпалосны двухбаковы рух.
Забудова
У забудове вуліцы захаваліся дамы XIX—пач. XX стст. Архітэктурны комплекс «Замак Пішчалы» — гісторыка-культурныя каштоўнасць Рэспублікі Беларусь 2-й катэгорыі. Дамы № 3, 4, 5, 7, 9, 10, 12, 12А, 15, 17, 19, 24 ёсць гісторыка-культурнай каштоўнасцю Рэспублікі Беларусь 3-й катэгорыі. Вуліца Валадарскага — прыклад грамадзянскай архітэктуры з выкарыстаннем традыцый эклектыкі.
Азеляненне
На скрыжаванні з вуліцай Гарадскі Вал месціцца сквер Адама Міцкевіча.
Гаэта (заліў)
Гаэта (Golfo di Gaeta) — заліў Тырэнскага мора на заходнім узбярэжжы Апенінскага паўвострава. На поўначы абмежаваны мысам Цырцэі, на поўдні аддзелены востравам Іск’я ад Неапалітанскага заліва. На захадзе заліва знаходзяцца Панцыянскія астравы.
У заліў упадае рака Вальтурна. На ўзбярэжжы заліва размешчаны горад Гаэта.
Фарс
Фарс (farcio — начыняю) — малая, аднаактная пацяшальная камедыя. Узнік каля 12 ст. ў гарадах Заходняй Еўропы ў якасці жартоўнай устаўкі (начыння) ў літургічнай драме, містэрыі і плошчавым карнавальным паказе. Росквіту дасягнуў у французскай літаратуры 14—16 стст., дзе акрэсліўся ў самастойны жанр народнага паказу. Выяўленчыя асаблівасці: карыкатурнасць дзейных асоб (з выкарыстаннем вобразаў-масак), буфанаднасць прыёмаў, эксцэнтрычнасць паказу падзей, схільнасць да адвольных знешніх эфектаў, вострасюжэтных грубавата-пікантных абставін і зніжанай лексікі. У ходзе развіцця часам набліжаецца да сатырычнай камедыі. Разам з пераважна пацяшальным прызначэннем выконвае ролю палітычнай сатыры і памфлета. Да фарсавасці ў сваіх творах шматкроць прыбягалі Бертальд Брэхт, Лопэ дэ Вега, Карла Гальдоні, Жан Мальер, Мігель Сервантэс і Уільям Шэкспір. Многія прыёмы захаваліся ў сучаснай цыркавой клаўнадзе і святочна-карнавальных паказах. У беларускай драматургіі выяўленчыя прыёмы таксама шырока выкарыстоўваліся (Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч «Пінская шляхта», Янка Купала «Прымакі», Леапольд Родзевіч «Конскі партрэт», Уладзіслаў Галубок «Ветрагоны», Еўсцігней Міровіч «Каваль-ваявода», Андрэй Макаёнак «Трыбунал» і Алесь Петрашкевіч «Куды ноч, туды сон»).
NGC 1548
NGC 1548 — група зорак у сузор’і Персей.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Фабрыка Ломбэ
Джон Ломбэ памёр у 1722 годзе пры загадкавых абставінах, і, як лічылі, быў атручаны італьянскім забойцам у пакаранне за крадзеж іх камерцыйнай таямніцы. Яго зводны брат, Томас Ломбэ, памёр 2 чэрвеня 1739, пакінуўшы свой маёнтак удаве і двух іх дочкам.
У 1739 фабрыка была перададзеная ў лізінг Рычарду Уілсану (Richard Wilson). Уілсан кіраваў фабрыкай сумесна з лонданскім купцамі Уільямам і Сэмюэлем Лойдами і Томасам Бенетам у якасці наёмнага мэнэджэра ў долі.
Шаўковы камбінат быў адной з турыстычных славутасцяў Дэрбі; яго наведаў Босуэл у верасня 1777 года. Не ўсе наведвальнікі былі ўражаныя ўмовамі працы. Торынгтан пракаментаваў іх так: «спякота, смярдзіць і шумна», у той час як Фэрхолт у 1835 годзе быў узрушаны хваравітай прысутнасцю дзяцей з бедных сем'яў. Уільям Хатан (William Hutton), былы работнік фабрыкі, пазней успамінаў пра збіенне і нізкую заработную плату: праца спынялася толькі ў засуху, экстрэмальныя маразы і пры перабоі з пастаўкамі сыравіны, хоць падчас гонак у Дэрбі ў жніўні 1748 і ў час выбараў рабіліся неафіцыйныя выходныя дні.
Лістапад 1833 г. пачаўся з прамысловых беспарадкаў у Дэрбі, якія прывялі да ўтварэння Вялікага Нацыянальнага прафсаюза (Grand National Trades Union) у лютым 1834. Фабрыка не знаходзілася ў цэнтры гэтых падзей, хоць адносілася да работадаўцаў, якія дамовіліся не прымаць рабочых, якія з'яўляліся членамі прафсаюза. У сярэдзіне 1834 уладальнік фабрыкі паведаміў, што ў яго працуюць дзве траціны машын, і шэраг былых работнікаў просіць аб прыняцці на працу зноў. Згодна з The Derby Mercury, шэраг актывістаў не мог знайсці сабе працу ў Дэрбі.
Сям'я Тэйлараў валодала фабрыкай да банкруцтва ў 1865 годзе, калі ім прыйшлося распрадаваць абсталяванне. The Derby Mercury рэкламуе продаж шэрагу іншых шаўковых фабрык, што кажа аб спадзе галіны ў цэлым.
Вытворчасць шоўку была спынена ў 1908 годзе, калі новы ўладальнік, FW Hampshire і Co, вырашыў выпускаць ліпкія пасткі на мух і лекі ад кашлю. 5 снежня 1910 года на фабрыцы адбыўся пажар, пасля якога ўсходні бок будынка зваліўся ў раку. Будынак быў адбудавана, але ўжо трохпавярховым замест ранейшых пяці паверхаў. Пажар на шаўковай фабрыцы Дэрбі 1910 захаваны на карціне акварэліста Альфрэда Джона Кіна.
У 1920 гадах будынак выкарыстоўваўся Electricity Authority, у ім былі адкрыты магазіны, майстэрні і сталовая. Між фабрыкай і дарагі размяшчалася электрастанцыя, і аб існаванні фабрыкі практычна забыліся, пакуль у 1970 годзе электрастанцыя не была разбурана.
Музей
Музей у будынку былой фабрыкі быў адкрыты 29 лістапада 1974 г..
3 красавіка 2011 г Музей індустрыі Дэрбі (музей прамысловасці і гісторыі Дэрбі), размешчаны цяпер ў будынку былой фабрыкі, быў закрыты Гарадскім саветам Дэрбі, каб вызваліць грошы на рэканструкцыю шэрагу іншых музеяў. Якой-небудзь даты адкрыцця музея зноў у бліжэйшыя два гады ў справаздачы, якая тлумачаць прычыны закрыцця, абвешчана не было. Аднак адзначана, што адкрыццё адбудзецца так хутка, як гэта будзе магчыма, улічваючы ролю музея і яго «станоўчы ўплыў на будучыню горада».
Стэйн Рокан
Стэйн Рокан (Stein Rokkan, 4 ліпеня 1921, Ваган (Нарвегія) —, Берген) — нарвежскі палітолаг і сацыёлаг. Прафесар параўнальнай паліталогіі Універсітэта Бергена.
Біяграфія
Стэйн Рокан атрымаў вышэйшую філасофскае адукацыю. У 1940-я і 1950-я гады супрацоўнічаў у якасці асістэнта з Арнэ Нэс. Пазней яго ў большай ступені пачало цікавіць вывучэнне палітыкі, у асаблівасці даследаванні палітычных партый у еўрапейскіх нацыянальных дзяржавах. Менавіта тады наступіў перыяд іх сумеснай працы з Сеймурам Марцінам Ліпсетам. «Ліпсет і Рокан» зрабілія вечнымі суаўтарамі ў вачах студэнтаў, якія вывучаюць палітычную сацыялогію.
Рокан таксама вядомы як піянер па выкарыстанні камп’ютарных тэхналогій у сацыяльных навуках. Акрамя таго, ён з’яўляецца вядомым аўтарам па тэматыках, звязаных з сацыяльнымі расколамі, параўнальнай гісторыяй, партыйнымі сістэмамі і Каталонскага нацыяналізму, а таксама многіх іншых.
Рокан стваральнік серыі абстрактных мадэляў суверэнных дзяржаў і нацыянальных фармацый у Еўропе. Ён таксама быў прэзідэнтам Міжнароднай асацыяцыі палітычнай навукі з 1970 па 1973 гг., Прэзідэнтам Сусветнага Савета па грамадскіх навуках пры ЮНЕСКА (International Social Science Council) у 1973—1977 гг., віцэ-прэзідэнтам Міжнароднай сацыялагічнай асацыяцыі з 1966—1970 гг., Сузаснавальнікам і кіраўніком Еўрапейскага кансорцыума палітычных даследаванняў у 1970—1976 гг. Апошняя арганізацыя заснавала прэмію імя Стэйна Рокана. Акрамя таго, імем Рокана называюць прэміі ручаюцца Міжнародным Саветам па сацыяльных навуках пры ЮНЕСКА і Універсітэтам Бергена.
Лявушына (Смаленская вобласць)
Лявушына (Леу́шино) — вёска ў Вяземскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Палянаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Галер
Галер — прозвішча.
Прышцінскі ўніверсітэт (1969—1999)
Прышцінскі ўніверсітэт — вышэйшая навучальная ўстанова, заснаваная ў Сацыялістычным аўтаномным краі Косава, Сацыялістычнай Рэспублікі Сербіі (Югаславія) у горадзе Прышціна у 1969—1970 навучальным годзе і функцыянавала да 1999 года. У выніку палітычных і ваенных падзей, і наступнымі за імі ўзаемнымі выгнаннямі выкладчыкаў рознай этнічнай прыналежнасці, у горадзе з’явіліся дзве ніяк не звязаных адна з адной ВНУ, якія выкарыстоўвалі адну і тую ж назву на розных мовах: албанамоўны Прышцінскі ўніверсітэт (Universiteti I Prishtinës) і сербскамоўны Прышцінскі ўніверсітэт, перабазіраваны ў Паўночнае Косава.
Заснаванне
Першыя вышэйшыя навучальныя ўстановы ў Косаве былі створаны ў 1958—1969 гадах і функцыянавалі як незалежна, так і ў складзе Бялградскага ўніверсітэта. Паколькі Ліга камуністаў Косава прасіла ў той перыяд аб больш шырокім самакіраванні ў рэгіёне, у лістападзе 1968 года ў Косаве адбыліся масавыя акцыі пратэсту, звязаныя з аўтаноміяй. У выніку, у 1969—1970 гадах быў заснаваны ўніверсітэт у Прышціне. Першымі факультэтамі новага ўніверсітэта сталі: інжынерны, медыцынскі, юрыдычны і філасофскі, а мовамі навучання — албанская і сербскахарвацкая. З-за двухмоўя адукацыйнага працэса, ВНУ ў Прышціне ўжо тады часта разглядалі як два асобных універсітэта.
1970-я гады
У 1970-я гады ўніверсітэт хутка рос: асабліва, у дачыненні да выкладання на албанскай мове — ад 7 712 вучняў у 1969/1970 навучальным годзе да 43 321 у 1980/1981 годзе. Гэта стала максімальнай колькасцю студэнтаў, якія калі-небудзь вучыліся ў гэтай ВНУ. Лічыцца, што «ў ідэалагічным плане» навучальная ўстанова спрыяла «ўмацаванню албанскай нацыянальнай свядомасці» ў рэгіёне. У прыватнасці, у той перыяд універсітэт стаў месцам паўторных албанскіх нацыяналістычных пратэстаў; у 1974 годзе па меншай меры 100 яго студэнтаў былі арыштаваныя за ўдзел у пратэстных акцыях.
Дэманстрацыі 1981 года
Універсітэт стаў «адпраўной кропкай» у студэнцкіх пратэстах у Косаве ў 1981 годзе. У той жа час у краіне мелася высокае беспрацоўе і адукаваныя і абураныя сваім становішчам албанцы станавіліся крыніцай для набору навабранцамі для пратэстных акцый. Акрамя таго, сербскае і чарнагорскае насельніцтва Косава абуралася «эканамічным і сацыяльным цяжарам», якім яно лічыла шматлікіх студэнтаў універсітэта: да 1981 года ў Прышцінскім універсітэце вучыўся кожны дзясяты жыхар горада.
Дэманстрацыі пачаліся 11 сакавіка 1981 года — першапачаткова, у выглядзе стыхійнага пратэсту невялікага маштабу, накіраванага на паляпшэнне харчавання ў студэнцкай сталовай і агульнага паляпшэння ўмоў жыцця ў мясцовых інтэрнатах. Пратэстныя акцыі былі разагнаныя паліцыяй, але аднавіліся праз два тыдні, 26 сакавіка 1981 года. На гэты раз паліцыя ўжыла сілу супраць сядзячай «забастоўкі» албанскіх студэнтаў у інтэрнаце — 35 чалавек былі параненыя, а 21 студэнт быў арыштаваны. Гвалт супраць студэнтаў справакаваў масавыя дэманстрацыі ўжо па ўсёй тэрыторыі Косава, якія суправаджаліся беспарадкамі і шматлікімі ахвярамі.
Пасля гэты дэманстрацый шэрагі ўніверсітэцкіх выкладчыкаў і студэнтаў «былі ачышчаны» ад тых, каго адміністрацыя палічыла «сепаратыстамі». У той перыяд 226 студэнтаў і работнікаў ВНУ былі асуджаныя і прысуджаныя да пазбаўлення волі (максімальнае пакаранне склала пятнаццаць гадоў турмы). Прэзідэнт універсітэта і два рэктары былі сярод тых, хто быў заменены на «цвёрдых лідараў» Камуністычнай партыі. Універсітэту таксама было забаронена выкарыстоўваць падручнікі, імпартаваныя з Албаніі, а затым — стала можна выкарыстоўваць толькі кнігі, перакладзеныя з сербскахарвацкай мовы.
Дэманстрацыі таксама выклікалі негатыўную рэакцыю сярод сербскіх палітыкаў. Універсітэт атрымаў ад сербскіх камуністычных кіраўнікоў назву «крэпасці нацыяналізму».
1980-я гады
У 1980-х гадах універсітэт працягваў падтрымліваць просьбы аб змене статусу Косава, а таксама — распаўсюджваць ідэалогію Энвера Ходжы і мааізму, прапагандучы стварэнне Вялікай Албаніі. Між тым, фактычная праца ўніверсітэта была практычна немагчымая з-за частых албанскіх дэманстрацый і палітычнай барацьбы паміж сербскімі і албанскімі членамі адміністрацыі ВНУ. Часам усе інтэрнаты былі зусім закрытыя.
1990-я гады
Вайна ў Косаве 1999 года цалкам парушыла як афіцыйны ўніверсітэт, так і яго ценявы аналаг. Пасля прыняцця Рэзалюцыі 1244 і прыходу сіл Косава (KFOR) большая частка супрацоўнікаў і студэнтаў збегла з Косава ў пачатку чэрвеня 1999 года. У жніўні 1999 года, праз два месяцы пасля заканчэння вайны, сербскае насельніцтва ў Прышціне скарацілася з 40 000 да 1000 чалавек.
У выніку ўніверсітэт распаўся на дзве ўстановы, якія прэтэндавалі на адно і тое ж імя: адзін са штаб-кватэрай у Прышціне, а другі ў Паўночнай Мітравіцы.
Настасся Аляксандраўна Яцэвіч
Настасся Аляксандраўна Яцэ́віч (нар., ) — беларуская лёгкаатлетка. Спецыялізуецца ў хадзьбе на 3000 м, 5000 м, 10 км, 20 км. Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа.
Дасягненні
На Чэмпіянаце Еўропы 2010 — 14-я, Чэмпіянаце свету 2011 — 18-я. Кубку свету 2012 — 54-я.
Камсамольская вуліца (Наваполацк)
Камсамольская вуліца (, Комсомольская улица) — вуліца ў Наваполацку.
Настасся Аляксандраўна Яцэвіч
Дасягненні
Удзельніца Алімпійскіх гульняў 2012 года ў катэгорыі хада на 20 км (47-е месца). Чэмпіёнка Беларусі 2016 года ў заходзе на 10 000 метраў. На летніх Алімпійскіх гульнях 2016 фінішавала 17-й у заходзе на 20 км.
Камсамольская вуліца (Наваполацк)
Апісанне
Размешчана ў 4-м, 6-м і 10-м мікрараёнах горада і цягнецца з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход ад вуліцы Калініна да вуліцы Васілеўцы, пасля якой пераходзіць у мясцовую аўтадарогу, якая спалучае Наваполацк з рэспубліканскай аўтадарогай Р-45 Полацк - Глыбокае - граніца Літвы (Катлоўка). Працягласць вуліцы складае больш 3 км. Забудова тыповая, пераважна панэльная, у 5-9 паверхаў (адзіны 12-павярховы будынак на вуліцы - інтэрнат № 4 ПДУ). Шматкватэрныя жылыя дамы размешчаны толькі па паўноным (няцотным) боку вуліцы, бо ад паўднёвага боку вуліцы пачынаецца санітарная зона завода "Палімір", дзе жыллёвае будаўніцтва забаронена. Па вуліцы пракладзены трамвайныя рэйкі і курсуе трамвайны маршрут № 1.
Настасся Аляксандраўна Яцэвіч
Дасягненні
Срэбраная прызёрка чэмпіянату Беларусі 2016 года ў хадзьбе на 20 км з вынікам 1.35,42.
Электрычная машына
Электрычная машына — гэта электрамеханічны ператваральнік энергіі, заснаваны на з'явах электрамагнітнай індукцыі і сілы Лорэнца, што уздзейнічаюць на праваднік з токам, які рухаецца ў прасторава-зменным магнітным поле. Усе электрычныя машыны зварачальныя.
Віды
Электрычныя машыны падзяляюцца на:
Па спосабу сілкавання ротара:
Чэмпіянат свету па цяжкай атлетыцы 1922
21-ы Чэмпіянат свету па цяжкай атлетыцы прайшоў з 29 па 30 красавіка 1922 года ў Таліне (Эстонія).
Хворы на Rock-n-Roll
Хворы на Rock-n-Roll — першы альбом беларускага рок-гурта Крама. Запісаны ў 1991—1993 гадах. Альбом запісваўся ўпотай, у студыі Песняроў — штоноч гукааператар студыі і добры сябра «крамаўцаў» Аляксандр Папроцкі праводзіў туды музыкаў.
Даходны дом
Дахо́дны дом — гарадскі шматкватэрны жылы дом, прызначаны для здачы кватэр у наём.
У Еўропе з’явіліся ў 1830—1840-я гады, у пачатку XX стагоддзя — адзін з асноўных тыпаў жылля гараджан. На Беларусі існавалі з 1870-х гадоў да ўсталявання савецкай улады. У пачатку XX стагоддзя будаваліся 3—5-павярховыя даходныя дамы секцыйнага (найбольш пашыраныя), калідорнага, галерэйнага і мяшанага тыпаў. На 1-м паверсе даходных дамоў былі гандлёвыя ўстановы. Іх архітэктура часцей мела эклектычны характар.
У будаўніцтве даходных дамоў прымалі ўдзел архітэктары В. Вукалаў, С. Гайдукевіч, Г. Гай, С. Шабунеўскі і інш.
Антэ Чачыч
Антэ Чачыч (Ante Čačić; нар., ) — харвацкі футбольны трэнер. У 2015—2017 гадах з’яўляўся галоўным трэнерам нацыянальнай зборнай Харватыі, разам з ёй прымаў удзел у чэмпіянаце Еўропы 2016.
IC 4187
IC 4187 — галактыка тыпу E-S0 (эліптычная спіральная галактыка) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Лук’янава (Смаленская вобласць)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Анцола-д’Асола
Анцола-д'Асола (Anzola d'Ossola) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Вербана-Кузіа-Асола.
Насельніцтва складае 455 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 33 чал./км². Займае плошчу 14 км². Паштовы індэкс — 28877. Тэлефонны код — 0323.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Hypochilus
Hypochilus — род сямейства Hypochilidae. Насяляюць у ЗША.
Апісанне
Павукі сярэдняга памеру. Сцягно першай пары ног менш, чым у 3 разы даўжэй галавагрудзей.
Віды
Па дадзеных сайта World Spider Catalog на чэрвень 2016 года род уключае 10 відаў.
Фуміа Кісіда
Фуміа Кісіда (岸田 文雄; нар. 29 ліпеня 1957) — японскі палітык, соты прэм’ер-міністр Японіі (з 2021).
Быў кіраўніком МЗС Японіі (2012—2017). У 2021 годзе Фуміа Кісіда ўзначаліў кіруючую Ліберальна-дэмакратычную партыю (ЛДП), 4 кастрычніка японскі парламент большасцю галасоў зацвердзіў яго на пасадзе прэм’ер-міністра.
Біяграфія
Фуміа Кісіда нарадзіўся ў Хірасіме, скончыў Універсітэт Васэда ў 1982 годзе. Пасля працы ў Long-Term Credit Bank of Japan працаваў сакратаром члена Палаты прадстаўнікоў. Фуміа Кісіда быў упершыню абраны ў Палату прадстаўнікоў у ліпені 1993 года.
Прэм’ер-міністр Японіі з 4 кастрычніка 2021 года.
15 красавіка 2023 года на Кісіда здзейснены замах, але палітык не пацярпеў.
Эдуард Міхайлавіч Загарульскі
Эдуард Міхайлавіч Загарульскі (нар., ) — беларускі гісторык, археолаг, доктар гістарычных навук (1984), прафесар (1986), правадзейны член Акадэміі адукацыі РБ, Заслужаны работнік вышэйшай школы. Прадметам навуковых даследаванняў Э. М. Загарульскага з’яўляюцца старажытныя гарады, этнічная гісторыя Беларусі і праблемы паходжання і рассялення славян.
Біяграфія
Нарадзіўся 18 снежня 1928 года ў Туле. Скончыў гістарычны факультэт Маскоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта (1953), з таго жа года працаваў у Сектары археалогіі Інстытута гісторыі АН БССР, дзе закончыў аспірантуру (1957). З 1962 года працуе ў БДУ, заснаваў (1973) і на працягу 24 гадоў быў кіраўніком кафедры археалогіі гістарычнага факультэта БДУ. Дэкан гістарычнага факультэта БДУ (1986—1991).
Навуковая дзейнасць
Даследаваў старажытныя Мінск, Рагачоў, Заслаўе, Касцяны, Копысь, Свіслач, Стрэшын, іншыя замкі і курганныя магільнікі перыяду ранняга і развітога Сярэднявечча. Падчас раскопак Мінска (1958—1961) даследаваў яго абарончыя збудаванні і забудову, зрабіў рэканструкцыю ўсходняй часткі замчышча і жылых будынкаў. На працягу дзевяці палявых сезонаў паспяхова даследаваў раннефеадальны замак Вішчын, пры раскопках якога выяўлены ўнікальны на тэрыторыі Беларусі грашова-рэчавы скарб XII—XIII ст. ( Вішчынскі скарб)
Бібліяграфія
Апублікавана звыш 100 навуковых работ, у тым ліку 10 аўтарскіх манаграфій і брашур.
NGC 1549
NGC 1549 (іншыя абазначэнні — ESO 157-16, AM 0414-554, PGC 14757) — эліптычная галактыка (E0) ў сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Шумскас
Шу́мскас (Šumskas, традыцыйная беларуская назва — Шумск) — мястэчка ў Вільнюскім раёне Вільнюскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Кальвялейскай сянюніі. Размешчана на ўсход ад Вільнюса, каля беларуска-літоўскай граніцы. Насельніцтва на 2011 год — 919 чалавек.
Пад уладай Расійскай імперыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай у 1795 годзе Шумск апынуўся ў складзе Расійскай імперыі, у Віленскім павеце Віленскай губерні.
Каля 1892 года ў Шумску было 10 будынкаў.
Найноўшы час
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Шумск абвяшчаўся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай I з’езду КП(б) Беларусі ён увайшоў у склад Беларускай ССР. У 1920 годзе Шумск апынуўся ў складзе Сярэдняй Літвы, у 1922 годзе — у складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі.
З пачаткам Другой сусветнай вайны ў верасні 1939 года ўлады СССР перадалі мястэчка Літве.
Silent Hill 3
Silent Hill 3 — відэагульня ў жанры survival horror, трэцяя частка гульнявой серыі Silent Hill, была распрацавана і выпушчана Konami у 2003 годзе на платформах Playstation 2 і PC. З’яўляецца непасрэдным працягам першай часткі серыі
Васіль Іванавіч Алешка
Васіль Іванавіч Алешка (Васи́ль Іва́нович Але́шко (Оле́шко), 31 студзеня (12 лютага) 1889, Сумы – не раней за 1942 г., там жа) — украінскі паэт, празаік, драматург. Сын дробнага рамесніка. Пасля заканчэння Сумскага агранамічнага вучылішча (1907) працаваў аграномам на Кацярынаслаўшчыне. З 1922 г. — загадчык аддзела сумскай газеты «Плуг і молат» («Плуг і молот»). Дэбютаваў як паэт у 1907 г. вершам «Па вясне» («По весні») ў часопісе «Родны край» («Рідний край»). Друкаваўся ў часопісах «Літаратурна-навуковы веснік» («Літературно-науковий вісник»), «Родны край» і інш. Належаў да Саюзу сялянскіх пісьменнікаў «Плуг» (1927).
Зборнікі гумарэсак
(пад псеўданімам Іван Підкова):
Кірыл Яўгенавіч Коктыш
Кіры́л Яўге́навіч Ко́ктыш (нар., , БССР, СССР) — расійскі палітолаг родам з Беларусі.
Кандыдат палітычных навук (1999). Дацэнт кафедры палітычнай тэорыі Маскоўскага дзяржаўнага інстытута міжнародных адносін. Выступаў прапагандыстам рэжыму Лукашэнкі.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Мінску ў 1968 годзе. У 1985—1986 гадах вучыўся на філалагічным факультэце БДУ, дзе вывучаў англійскую, беларускую, лацінскую і рускую мовы. У 1988 годзе паступіў на факультэт міжнароднай інфармацыі Маскоўскага дзяржаўнага інстытута міжнародных адносін (МДІМА), дзе вывучаў міжнародную журналістыку, а таксама англійскую і індзійскую мовы. У 1993 годзе скончыў факультэт міжнароднай інфармацыі МДІМА.
На 2021 год дацэнт Маскоўскага дзяржаўнага інстытута міжнародных адносін, адказны сакратар Савета Расійскай асацыяцыі палітычных экспертаў і кансультантаў.
Працы і погляды
Аўтар двух бестселераў па тэорыі палітыкі — «Тэорыя метафары і палітычныя інстытуты» і «Дыскурс рацыяналізму, свабоды і дэмакратыі». Падчас прэзідэнцкіх выбараў 2006 года выступаў з крытыкай рэжыму Лукашэнкі, але не пазней за 2014 год перайшоў на пазіцыі яго абароны. Неаднаразова выступаў з каментарамі па міжнароднай і ўнутрыбеларускай палітыцы ў СМІ Беларусі, Расіі і 3-х краін.
Займаецца аналізам сучаснага прыкладнога выкарыстання беларускіх дэмакратычных ідэй дэмакратыі і свабоды.
Падтрымліваў «мінскую пляцоўку» ў якасці цэнтра магчымага ўрэгулявання ўкраінскага крызіса.
Выступае ў падтрымку эканамічнай інтэграцыі Беларусі з Расіяй і развіццё Еўразійскага эканамічнагага саюза.
Падчас пратэстаў 2020 года ў Беларусі заняў бок урада, займаўся агітацыяй супраць страйкаў  , прапагандысцкай падтрымкай Усебеларускага народнага сходу. Крытыкаваў увядзенне санкцый супраць рэжыму Лукашэнкі і дзеянні міжнароднай супольнасці па дапамозе беларускаму дэмакратычнаму руху.
Сям’я
Бацькі пражываюць у Мінску.
Жанаты другім шлюбам. Паводле публічных крыніц, мае чатырох дзяцей.
Наш Сцяг
Наш Сцяг (5 чэрвеня — 12 жніўня 1923) — беларуская газета, орган Беларускай рэвалюцыйнай арганізацыі, выходзіла ў Вільні пад рэдакцыяй І. Лагіновіча.
Наступніца зачыненай газеты «Вольны Сцяг».
Міжнародны дзень ляўшы
Міжнародны дзень ляўшы (International Lefthander Day) - неафіцыйнае свята, прысвечанае людзям, якія пераважна карыстаюцца левай рукой.Адзначаецца штогод 13 жніўня.
Упершыню гэты дзень быў адзначаны 13 жніўня 1976 года па ініцыятыве Lefthanders International. Згодна з асобнымі іншымі звесткамі упершыню дзень ляўшы быў адзначаны 13 жніўня 1992 года па ініцыятыве створанага за два гады да гэтага брытанскага Клуба ляўшэй.
Святкаванне дня ляўшэй мае наступныя мэты:
Морыц Аранскі
Морыц Аранскі (Maurits van Oranje, Moritz von Oranien; (13 або, Дыленбург — , Гаага) — прынц Аранскі, граф Насау, сын Вільгельма I, паклаўшага пачатак незалежнасці Нідэрландаў. Штатгальтар Галандыі, Зеландыі, Гелдэрланда, Гронінгена і Оверэйсела.
Штатгальтар
Пасля смерці бацькі ў 1585 годзе быў абраны штатгальтарам Галандыі, Зеландыі і Заходняй Фрысландыі, праславіўся як военачальнік, які з поспехам супрацьстаяў лепшым іспанскім генералам, стваральнік новай тактычнай школы.
Морыц першы падзяліў непаваротлівае і няздольнае да манеўраў войска, на больш дробныя і лёгкія часткі. Рыштунак конніцы ён значна палегчыў, звярнуўшы галоўную ўвагу на развіццё рухомасці. Пяхоту і конніцу ён надзяліў статутамі і наогул зрабіў нідэрландскае войска паказальным для ўсіх войскаў Еўропы. Яшчэ больш паўплываў Морыц на развіццё замкавай вайны, звяртаючы асаблівую ўвагу на развіццё актыўнага элемента ў абароне крэпасцяў.
Морыц і Олдэнбарневелт
Дзяржаўным дарадцам Морыца з’яўляўся Ёхан ван Олдэнбарневелт. Часам паміж імі ўзнікалі частыя канфлікты. У 1609 годзе не зважаючы на пратэст Морыца Олдэнбарневелт падпісаў з Іспаніяй Дванаццацігадовае перамір'е, якое трывалася да 1621 года. Напружанне паміж дзяржаўцамі павялічвалася. 13 мая 1619 года Олдэнбарневелт быў арыштаваны, абвінавачаны ў дзяржаўнай здрадзе і пакараны смерцю. Морыцу дасталася неабмежаванная ўлада. Ціснуў на свайго брата Фрэдэрыка Генрыха, каб апошні ажаніўся для захавання дынастыі. У 1621 годзе вайна з Іспаніяй аднавілася. У 1625 годзе Морыц Аранскі памёр, не пакінуўшы пасля сабе афіцыйных нашчадкаў.
Камэндант
Камэндант — жывы альбом беларускага рок-гурта Крама. Запісаны ў 1995 годзе.
Цікавыя факты
Альбом запісаны ў бомбасховішчы піўзавода «Крыніца».
Павел Корчык
Па́вел Ко́рчык (сапр. Іосіф (Язэп) Каэтанавіч Лагіновіч ; 14 (26) лютага 1891, в. Заўшыцы, цяпер Слуцкі раён, Мінская вобласць, Беларусь —, Мінская турма) — беларускі нацыянальны дзеяч, удзельнік Слуцкага збройнага чыну.
Біяграфія
З 1912 г. настаўнічаў на Капыльшчыне. У 1910 г. уваходзіў у групу прыхільнікаў Капыльскай філіі Беларускай сацыялістычнай грамады (БСГ). У 1912 г. мабілізаваны ў расійскае войска, удзельнік Першай cусветнай вайны. Пасля Лютаўскай рэвалюцыі актывіст беларускага вайсковага руху, абраны старшынёй беларускага камітэта жаўнераў артылерыйскай батарэі 12-й арміі. Удзельнік З’езда беларусаў-вайскоўцаў Паўночнага фронту ў Віцебску ў снежні 1917 г. Пасля дэмабілізацыі жыў на Случчыне. Улетку 1920 г., з вяртаннем бальшавікоў, узначаліў «народны маёнтак» у вёсцы Старыца.
Удзельнік Слуцкага збройнага чыну, пісар 2-й роты 1-га Слуцкага палка.
Улетку 1924 г., пасля ўдзелу ў ў Маскве, арыштаваны польскай дэфензівай ў Стоўпцах. З дапамогай партызанаў вызвалены, збег у БССР, дзе працаваў у Бюро дапамогі КПЗБ пры ЦК КП(б)Б у апараце КПЗБ.
З жніўня 1925 г. зноў у Заходняй Беларусі, на падпольнай рабоце па лініі КПЗБ. У траўні 1928 г. на пасяджэнні ЦК КПП арыштаваны ў Берліне нямецкай паліцыяй як савецкі агент ды высланы ў СССР. Са снежня 1933 г. зноў на пэўны час вяртаецца ў Заходнюю Беларусь, дзе працуе на нелегальным становішчы як савецкі рэвідэнт у структурах Камуністычнай партыі Польшчы і КПЗБ. Публікаваўся ў часопісе «Бальшавік» (орган ЦК КПЗБ), «Nowy Przegląd» (орган ЦК КПП), «Бальшавік Беларусі» (орган ЦК КП(б)Б), газетах «Еднасць», «Родная страха», «Наша будучыня».
Арыштаваны НКУС БССР у 1936 г. у Менску як «агент польскай дэфензівы» і ў чэрвені асуджаны на 5 гадоў лагераў. Адбываў пакаранне ўва (Комі АССР). 15 сакавіка 1938 г. «тройкай» УНКВД па Архангельскай вобласці прыгавораны да расстрэлу «за контррэвалюцыйную агітацыю сярод зняволеных». Па невядомых прычынах прысуд не выканалі. У 1938 г. вернуты ў Менск. 26 кастрычніка 1939 г. Ваенным трыбуналам прыгавораны да расстрэлу. Памёр у турме. Рэабілітаваны Ваеннай калегіяй Вярхоўнага Суда СССР 31 жніўня 1955 г.
Галацічаск
Галаці́часк (Голотическ) — сярэдневяковы горад, імаверна, Полацкай зямлі.
Згадваецца Аповесцю мінулых гадоў пад 1071 годам у кантэксце вайны Усяслава Брачыславіча з Яраславічамі — «Победи Ярополк Всеслава у Голотичьска».
Галацічаск таксама названы сярод літоўскіх гарадоў у «Спісе рускіх гарадоў далёкіх і блізкіх», які звычайна датуюць канцом XIV — пачаткам XV ст. Пры гэтым прынамсі некаторыя звесткі гэтага спіса не незалежныя, а перанесеныя з ранейшых летапісаў.
Назва імаверна паходзіць ад гідроніма. Месцазнаходжанне Галацічаска дагэтуль не вызначана. Даследчыкі традыцыйна звязваюць горад з тэрыторыяй Полацкай зямлі. Як Яраполк тым часам быў князем мінскім, а Усяслаў ішоў на яго, лічаць, слушнейшым шукаць Галацічаск паблізу Мінска — прапануюць сучасны Голацк. Спробы атоесніць Галацічаск з Голацкам або іншымі сучаснымі геаграфічнымі аб’ектамі Беларусі пакуль археалагічна не пацвердзіліся.
Кларк элемента
Кларк — абсярэдненае ўтрыманне, доля хімічнага элемента ў буйной геахімічнай сістэме (зямной кары, літасферы, атмасферы, гідрасферы, біясферы, на Зямлі ў цэлым) або ў космасе ці Сусвеце.