cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Альфрэд Месель
Творчасць
Галоўным тварэннем Меселя лічыцца ўнівермаг «Вертхайм», які быў пабудаваны ў некалькі этапаў у 1896—1906 гадах на Лейпцыгскай вуліцы (Leipziger Straße) Берліна і аказаў значны ўплыў на развіццё архітэктуры свайго часу. Ён таксама лічыцца прататыпам «храма спажывання», які аб’ядноўвае пад адным дахам розныя тавары, адрозніваючыся раскошнымі інтэр’ерамі. Універмаг атрымаў значныя разбурэнні падчас Другой сусветнай вайны. Яго руіны былі разабраны толькі ў 1955 годзе, на гэтым месцы была пракладзена памежная паласа Берлінскай сцяны.
Блакітніца звычайная
Асаблівасці біялогіі
Корміцца насякомымі.
Альфрэд Месель
Творчасць
Па праекце Альфрэда Меселя таксама быў пабудаваны будынак Пергамон-музея на берлінскім Музейным востраве.
Блакітніца звычайная
Асаблівасці біялогіі
Гняздо ладзіць у дупле (як у натуральным, так і ў штучным) з вузкай адтулінай (3-3,5 см), шчылінах і дзірках у мурах, рэдка на зямлі або ў перабудаваных гнёздах іншых птушак. Знешняя частка з зялёнага моху з прымессю сухой травы. Унутраная частка з касмыкоў воўны, шэрсці, валосся і пуху.
Свята-Крыжаўзвіжанская царква (Лічыцы)
Свята-Крыжаўзвіжанская царква — праваслаўны храм у в. Лічыцы Ваўкавыскага раёна Гродзенскай вобласці.
Гісторыя
Пабудавана ў 1871 годзе з цэглы па праекце гродзенскага архітэктара Мікалая Ціхвінскага.
Архітэктура
Помнік архітэктуры сінадальнага накірунку рэтраспектыўна-рускага стылю. Вырашана па каноне чатырохчасткавага храма падоўжна-восевай кампазіцыі: двух'ярусны (васьмярык на чацверыку) прытвор-званіца, кароткая трапезная, кубападобная малітоўная зала, пяцігранная апсіда з бакавымі рызніцамі. Пакаты чатырохсхільны дах цэнтральнага аб'ёму завершаны цыбулепадобнай галоўкай на барабане, шацёр званіцы — яблыкам з крыжам. Фасады прарэзаны адзінарнымі і здвоенымі арачнымі аконнымі праёмамі ў кілепадобных ліштвах, крапаваны вуглавымі лапаткамі, апяразаны прафіляванымі карнізамі і аркатурнымі фрызамі.
Арызона Кардыналс
Арызона Кардыналс (Arizona Cardinals) — прафесійная каманда па амерыканскім футболе, з амерыканскага города Глендэйл, Арызона. З'яўляюцца членамі Заходняга дывізіёна Нацыянальнай футбольнай канферэнцыі (NFC) Нацыянальнай футбольнай лігі (NFL). Каманда была заснавана 1898 годзе.
Дасягненні
Чэмпіён лігі (2)
Пераможца канферэнцыі (1)
Пераможца дывізіёна (6)
Ніна Фёдараўна Младзінская
Ніна Фёдараўна Младзінская (,  —, ) — беларуская і расійская ,. Заслужаная артыстка Беларускай ССР (1957).
Біяграфія
Скончыла Петраградскае балетнае вучылішча ў 1923 годзе. Вучаніца В. Праабражэнскай, Л. Герт, А. Ваганавай.
Салістка Кіраўскага тэатра ў Ленінградзе (1923—1940). У 1941—1947 гадах прыма-балерына. У 1947—1957 гадах салістка Мінскага тэатра оперы і балета.
З 1959 года выкладала ў Мінскім балетным вучылішчы.
Узнагароды
Заслужаная артыстка Беларускай ССР (1957).
Павел Фёдаравіч Тоўсцікаў
Павел Фёдаравіч Тоўсцікаў ( — ) — савецкі военачальнік, гвардыі генерал-маёр (29.4.1945). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. Герой Савецкага Саюза (1945).
Біяграфія
П. Ф. Тоўсцікаў нарадзіўся ў горадзе Барысаў (зараз у Мінскай вобласці Беларусі). Скончыў 9 класаў школы, з 12 гадоў у вольны ад вучобы час працаваў на шклозаводзе і запалкавай фабрыцы. У 1926 годзе прызваны ў Чырвоную Армію, да 1929 года праходзіў службу ў Барысаве. У 1930 годзе скончыў Кіеўскую пяхотную школу (5-е ваеннае вучылішча імя С. Каменева? ).
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны з чэрвеня 1941 г. Вайну сустрэў на мяжы СССР у раёне горада Гродна на пасадзе начальніка аператыўнага аддзела 27-й Омскай стралковай дывізіі. Ваяваў на Цэнтральным, Заходнім, Бранскім, 1-м Прыбалтыйскім, 3-м Беларускім франтах. Удзельнік абарончых баёў на тэрыторыі Беларусі, абароны Масквы, Курскай бітвы. Дывізія пад камандаваннем палкоўніка П. Тоўсцікава вызначылася ў баях за вызваленне Барысава, Мінска, за гарады Кёнігсберг, Пілаў, пры фарсіраванні Беразіны і Нёмана.
Пасля Перамогі П. Ф. Тоўсцікаў працягваў службу на пасадзе камандзіра дывізіі. У 1949 годзе скончыў курсы ўдасканалення афіцэрскага саставу, у 1953 годзе Вышэйшыя акадэмічныя курсы пры Акадэміі Генштаба. Займаў пасады ў цэнтральным апараце Міністэрства абароны СССР. З 1957 года П. Ф. Тоўсцікаў у адстаўцы. Жыў у Маскве.
Валерый Анатольевіч Малашка
Валерый Анатольевіч Малашка (нар., ) — беларускі дзяржаўны дзеяч. Міністр працы і сацыяльнай абароны (15 снежня 2016 — 27 студзеня 2017), Міністр аховы здароўя Рэспублікі Беларусь (27 студзеня 2017 — 11 чэрвеня 2019).
Біяграфія
Нарадзіўся 30 лістапада 1966 года ў Гродне. У 1989 годзе скончыў Мінскі дзяржаўны медыцынскі інстытут (па спецыяльнасці «Педыятрыя», а ў 2007 годзе — Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце (па спецыяльнасці «Дзяржаўнае кіраванне сацыяльнай сферай»).
З 1989 года працаваў доктарам-інтэрнам па анестэзіялогіі і рэаніматалогіі Магілёўскай абласной бальніцы, з 1990 па 1993 год — доктарам-анестэзіёлагам-рэаніматолагам Магілёўскай абласной дзіцячай бальніцы. З 1993 па 1997 год — намеснік галоўнага ўрача па лячэбных пытаннях Магілёўскай абласной дзіцячай бальніцы. У 1997—2004 гадах займаў пасаду галоўнага доктара Магілёўскай абласной дзіцячай бальніцы.
З 2004 года быў першым намеснікам начальніка ўпраўлення аховы здароўя Магілёўскага аблвыканкама. З 2005 па 2009 год — начальнік упраўлення аховы здароўя Магілёўскага аблвыканкама. Намеснікам старшыні Магілёўскага аблвыканкама стаў у студзені 2009 года.
З 15 снежня 2016 года па 27 студзеня 2017 года быў Міністрам працы і сацыяльнай абароны Рэспублікі Беларусь, а 27 студзеня 2017 года прызначаны Міністрам аховы здароўя Рэспублікі Беларусь.
25 чэрвеня 2018 года старшыня Камітэта дзяржаўнай бяспекі Рэспублікі Беларусь Валерый Вакульчык паведаміў аб выкрыцці маштабнай карупцыйнай схемы ў сферы аховы здароўя і заключэнні пад варту, а таксама прымяненні іншых мераў стрымання ў дачыненні да 33 службовых асоб, у тым ліку і намесніка Міністра аховы здароўя, некалькіх галоўных доктараў бальніц. Нягледзячы на карупцыйны скандал, Валерый Малашка быў звольнены з пасады Міністра аховы здароўя толькі 11 чэрвеня 2019 года. Затым прызначаны намеснікам старшыні Магілёўскага аблвыканкама.
Чырвоны Партызан (Добрушскі раён)
Чырво́ны Партыза́н (, Чирвоный Партизан) (да 30 ліпеня 1964 года — Плуто́ўка ) — аграгарадок у Добрушскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Ленінскага сельсавета.
У 1926—1927 гадах цэнтр Плутоўскага сельсавета. Да 23 лютага 1982 года вёска ўваходзіла ў склад Баршчоўскага сельсавета, да 1 снежня 2009 года — у склад Кузьмініцкага сельсавета.
Міхаіл Садавяну
Міхаіл (Міхай) Садавя́ну (Mihail (Mihai) Sadoveanu; 5 лістапада 1880, г. Пашкані, каралеўства Румынія — 19 кастрычніка 1961, Бухарэст, СРР) — румынскі пісьменнік, грамадскі дзеяч. Член Румынскай акадэміі (з 1921). Лаўрэат Міжнароднай Ленінскай прэміі «За ўмацаванне міру паміж народамі» (1960).
Скончыў у 1900 годзе Нацыянальны ліцэй у Ясах. Друкаваўся з 1897 годзе.
Пераклады
На беларускую мову асобныя яго творы пераклаў Л. Салавей.
Завідаўка (Добрушскі раён)
Заві́даўка (, Завидовка) — вёска ў Добрушскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Ленінскага сельсавета.
У 1926—1927 гадах цэнтр Завідаўскага сельсавета.
Сент-Луіс Рэмс
Сент-Луіс Рэмс (St. Louis Rams) — прафесійная каманда па амерыканскім футболе, з амерыканскага города Сент-Луіс, Місуры. З'яўляюцца членамі Заходняга дывізіёна Нацыянальнай футбольнай канферэнцыі (NFC) Нацыянальнай футбольнай лігі (NFL). Каманда была заснавана 1936 годзе.
Дасягненні
Чэмпіён лігі (2)
Пераможца канферэнцыі (6)
Пераможца дывізіёна (18)
Міністр-прэзідэнты Аўстрыі
З часу стварэння пасады міністра-прэзідэнта Аўстрыйскай імперыі ў 1848 годзе (пасля Аўстра-венгерскага пагаднення ў 1867 — міністр-прэзідэнт земляў аўстрыйскай кароны ў складзе Аўстра-Венгрыі, Цыслейтаніі) і распадам Аўстра-Венгрыі ў 1918 годзе гэту пасаду займала 37 чалавек.
Міністр-прэзідэнты Земляў, прадстаўленых у рэйхсраце (Цыслейтаніі)
Спіс міністраў-прэзідэнтаў Транслейтаніі (Венгрыі ў шырокім сэнсе) для 1867—1918 гг. гл. Прэм'ер-міністры Венгрыі.
Пасля адукацыі Аўстрыйскай рэспублікі ў 1918 главой урада з'яўляецца Федэральны канцлер Аўстрыі.
Сан-Францыска Форці Найнэрс
Сан-Францыска Форці Найнэрс (San Francisco 49ers) — прафесійная каманда па амерыканскім футболе, з амерыканскага города Сан-Францыска, Каліфорнія. З'яўляюцца членамі Заходняга дывізіёна Нацыянальнай футбольнай канферэнцыі (NFC) Нацыянальнай футбольнай лігі (NFL). Каманда была заснавана 1946 годзе.
Дасягненні
Чэмпіён лігі (5)
Пераможца канферэнцыі (7)
Пераможца дывізіёна (20)
Цыслейтанія
Цыслейтанія (Cisleithanien, Předlitavsko) — у 1867—1918 назва адной са складовых частак манархіі Аўстра-Венгрыі, зямлі, непасрэдна падкантрольныя аўстрыйскай імперскай (а не венгерскай каралеўскай) кароне. Афіцыйнай назвай аўстрыйскіх земляў была Die im Reichsrat vertretenen Königreiche und Länder — Каралеўствы і землі, прадстаўленыя ў Рэйхсраце (Імперскім савеце).
Да пагаднення 1867 г. і ўтварэння затым Аўстра-Венгрыі, падзеленай на Цыслейтанскую і Транслейтанскую паловы (гэта значыць «па гэты і па той бок» ракі Лейты), тэрмін «Аўстрыя» служыў агульнай назвай для ўсіх земляў створанай у 1804 Аўстрыйскай імперыі. У аўстра-венгерскі перыяд пад «Аўстрыяй» мелі на ўвазе Цыслейтанскую палову дзяржавы ў супрацьлегласць Транслейтанскай, ці Венгрыі ў шырэйшым сэнсе.
Тэрытарыяльна землі аўстрыйскай кароны ўключалі не толькі сучасную Аўстрыю, але таксама Чэхію і Славенію, значныя вобласці сучасных Харватыі, Польшчы і Украіны, а таксама некаторыя раёны Італіі (Гарыцыя, Трыест, частку Ціроля).
У складзе Аўстра-Венгрыі цыслейтанскія (аўстрыйскія) землі мелі асобны ад венгерскіх парламент (вышэйзгаданы Рэйхсрат), урад (узначалены міністрам-прэзідэнтам) і некаторыя іншыя органы кіравання.
Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
У склад «каралеўстваў і земляў, прадстаўленых у рэйхсраце», уваходзілі:
Граніт-Пік
Граніт-Пік (англ. Granite Peak) — гара ў штаце Мантана. Вышыня над узроўнем мора — 3904 м, адносная — 1451 м, найвышэйшы пункт штата. Геалагічна гара з'яўляецца часткай хрыбта Беартут. Граніт-Пік размешчаны на тэрыторыі акругі Парк, паблізу межаў з акругамі Карбон і Стылуотэр і ў 16 км на поўнач ад Ваёмінга. Першае ўзыходжанне на гару адбылося ў 1923 годзе. Гэта апошні з найвышэйшых пунктаў штатаў, заваяваных чалавекам. Граніт-Пік і Ганнет-Пік лічацца найскладанымі для заваявання вяршынямі кантынентальных штатаў, а па краіне саступаюць толькі Мак-Кінлі.
Ліпа (рака)
Ліпа — рака ў Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці Беларусі, правы прыток ракі Сож (басейн Дняпра).
Даўжыня ракі 62 км. Плошча вадазбору 577 км². Сярэдні расход вады 2,4 м³/с. Пачынаецца за 1 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад вёскі Вуглы Рагачоўскага раёна, упадае ў Сож прыкладна за 3,5 км у напрамку на ўсход ад пасёлка Ераполле. Вадазбор у межах Прыдняпроўскай нізіны. Даліна Ліпы пераважна трапецападобнай формы, шырынёй 1—3,5 км. Пойма ракі перарывістая ў вярхоўі, у сярэднім і ніжнім цячэнні двухбаковая, шырынёй да 3 км. Рака прымае сцёк з сеткі меліярацыйных каналаў. Асноўныя прытокі — Гліна, Прудоўка.
Карл Хуман
Карл Ху́ман (Carl Humann, Karl Humann;, , цяпер Эсэн — , ) — нямецкі інжынер, архітэктар і археолаг. Хуман знакаміты сваімі раскопкамі ў Пергаме, якія прывялі да выяўлення Пергамскага алтара.
Біяграфія
Хуман атрымаў дыплом чыгуначнага інжынера, працаваў на будаўніцтве чыгунак і працягнуў адукацыю ў Берлінскай архітэктурнай акадэміі. Захварэўшы на сухоты, Хуман спрабаваў знайсці для сябе больш карысны клімат у тагачаснай Асманскай імперыі і пасяліўся ў 1861 годзе ў Канстанцінопалі. Ён удзельнічаў у прыватнасці ў раскопках на востраве Самас, будаваў у палацы, і аб'ездзіў у 1864 годзе Палесціну, праводзячы картаграфічныя даследаванні па даручэнні асманскага ўрада. Пазней Хуман таксама склаў карту ўсходняй часткі Балканскага паўвострава.
Толькі ў 1878 годзе ўсе акалічнасці склаліся для Хумана спрыяльным чынам: дырэктар берлінскага Музея скульптуры забяспечыў фінансавую падтрымку раскопак, а Хуман атрымаў афіцыйны дазвол асманскага боку. 9 верасня пачаліся першыя раскопкі ў Пергаме, якія доўжыліся адзін год. Буйныя фрагменты фрыза алтара незвычайнай мастацкай каштоўнасці і многія скульптуры былі выяўлены нечакана. Другая і трэцяя археалагічныя кампаніі адбыліся ў 1880—1881 гадах і ў 1883—1886 гадах. Знаходкі, якія паводле пагаднення з асманскім бокам пераходзілі ва ўласнасць Германіі, на асліных вазах пяць гадзін перавозіліся да ўзбярэжжа, перагружаліся на нямецкія караблі і адпраўляліся ў Берлін.
Германія хутка ацаніла сенсацыйнасць і значэнне знаходак, Хуман стаў знакамітасцю. Цяпер Германія, якая ўсвядоміла сваю нацыянальную цэласнасць, атрымала магчымасць годна супрацьстаяць Пергамскім алтаром фрызу з Парфенона ў Брытанскім музеі Лондана.
Па даручэнні Прускай акадэміі навук Хуман складаў археалагічную дакументацыю старажытных паселішчаў Ангоры, верхняга Еўфрата і паўночнай часткі Сірыі. З 1882 года Хуман вядзе раскопкі па даручэнні Нямецкага Усходняга таварыства ў Зінкірлі. У 1884 годзе Хуман быў прызначаны дырэктарам аддзела Каралеўскіх музеяў Берліна, аднак працягваў заставацца ў Смірне, прадстаўляючы інтарэсы каралеўскіх музеяў на Усходзе. Ён працягваў сваю працу і даследаванні і прымаў у сваім доме шматлікіх гасцей. У 1888 годзе ён кіраваў раскопкамі ў Сендшырлі ў паўночнай Сірыі. У 1891-1893 гадах Хуман праводзіў раскопкі ў Магнесіі на Меандры.
Карла Хумана пахавалі на могілках Смірны. У 1967 годзе яго рэшткі былі перанесены на крапасную гару ў Пергаме.
У гонар знакамітага археолага ў Пергамскім музеі ўсталяваны бюст Хумана, выкананы Адольфам Брутам у 1901 годзе да адкрыцця першага будынка музея.
Дэтэрмінатыў
Дэтэрмінатыў, таксама таксаграма або семаграма — ідэаграма, якая служыць для абазначэння граматычных катэгорый слоў у лагаграфічным пісьме. Не мае прамых аналагаў у гутарковай мове, хоць і можа з цягам часу пераходзіць з іерогліфа ў рэальныя словы. Функцыянальна падобныя да класіфікатараў ва ўсходне-азіяцкіх і знакавых мовах. Напрыклад, егіпецкія іерагліфічныя дэтэрмінатывы ўключалі сімвалы для абазначэння божастваў, людзей, частак цела, жывёл, раслін і абстрактных ідэй, якія палягчалі чытанне, але ніводны з іх не вымаўляўся.
Леніндар
Ленінда́р (, Лениндар) — пасёлак у Добрушскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Ленінскага сельсавета.
Ярмак Цімафеевіч
Ярмак Цімафеевіч (? — ) — казацкі атаман, кіраўнік паходу ў Сібір, які паклаў пачатак яе далучэнню да Расійскай дзяржавы. Паводле розных звестак паходзіў з Прыкам’я, або данской станіцы Качалінская, быў атаманам казакоў-разбойнікаў на Волзе, удзельнічаў у казацкіх набегах на нагайскіх татараў. Ёсць звесткі (у тым ліку сведчанне тагачаснага магілёўскага каменданта), што ў час Лівонскай вайны Ярмак у 1580 годзе ўдзельнічаў у спробе рускіх войск захапіць г.Магілёў. У канцы 1570-х гадоў або ў пачатку 1580-х гадах ратуючыся ад царскіх ваявод, Ярмак з атрадам казакоў пайшоў па рацэ Кама ва ўладанні купцоў Строганавых. якія вырашылі з яго дапамогай заваяваць для сябе частку зямель Сібірскага ханства. 1 верасня 1581 (паводле іншых звестак, у 1579 або ў 1582 годзе) Ярмак з добра ўзброеным на сродкі Строганавых атрадам (540 казакоў, 300 людзей Строганавых) накіраваўся ў Сібір. Ваенныя здольнасці, абсалютная перавага ў агнястрэльнай зброі і нежаданне карэнных сібірскіх народаў ваяваць за інтарэсы татараў дазволілі Ярмаку нанесці паражэнні войскам сібірскага хана Кучума ў баях на рацэ Тура і Табол, ва ўрочышчы Бабсан ў вырашыльнай бітве на Чувашаўскім мысе (2-4.11.1582). 5 лістапада 1582 года Ярмак без бою заняў сталіцу ханства горад Кашлык. У хуткім часе ён накіраваў у Маскву пасольства з весткай пра перамогу, з ясакам і просьбай аб дапамозе. У 1583—1585 гадах працягваў паспяховае заваяванне Сібіры. Загінуў (патануў у рацэ Іртыш) у выніку раптоўнага начнога нападу Кучума на лагер казакоў пры вусці ракі Вагай (цяпер у Цюменскай вобласці). У Новачаркаску ўсталяваны помнік.
Свята-Георгіеўская царква (Лоск)
Свята-Георгіеўская царква — праваслаўны храм у в. Лоск Валожынскага раёна Мінскай вобласці.
Гісторыя
Рашэннем Мінскага абласнога савета па пытаннях гісторыка-культурнай спадчыны № 5 ад 07.09.2021 храму святога велікамучаніка Георгія Перамоганосца прысвоены статус гісторыка-культурнай каштоўнасці.
Інтэр'ер
Унутраная прастора перакрыта плоскай столлю.
Філіп Геманд
Філіп Геманд (Philip Hammond; нар. 4 снежня 1955, Эппінг) — брытанскі палітык ад Кансерватыўнай партыі, канцлер казначэйства Вялікабрытаніі з 13 ліпеня 2016 года, у мінулым займаў пасады міністра замежных спраў (2014—2016), міністра абароны (2011—2014) і міністра транспарту (2010—2011). 13 ліпеня 2016 года быў прызначаны канцлерам казначэйства ў кабінеце Тэрэзы Мэй.
Scienco kaj Kulturo
Scienco kaj Kulturo - міжнародны часопіс на мове эсперанта аб актуальных праблемах навукі, аб культуры і літаратуры. часопіс выдаецца ў Расіі і распаўсюджваецца па падпісцы ў 24 краінах.
Часопіс заснаваны ў 1995 годзе, першы нумар выдадзены ў верасні 1995 г. усяго па стану на люты 2013 года выдадзена 105 нумароў.
У перыяд з 1995 па 2011 гг. часопіс выдаваўся Еўрапейскім Універсітэтам Права JUSTO, з 2012 г. Адвакатскім бюро г.Масквы "Шило и партнёры".
Адказны рэдактар (з 1995 па 2012 гг.) - Уладзімір Самадай, выдатны савецкі  і расійскі эсперантыст, перакладчык, паэт, Ганаровы член Сусветнай арганізацыі эсперанта. З 2013 г. часопіс рэдактуе Дзмітрый Шаўчэнка, расійскі эсперантыст, прафесійны журналіст, член праўлення Сусветная асацыяцыя эсперантыстаў-журналістаў.
З 1995 па 2011 гг. - афіцыны часопіс еўрпаейскага Ўніверсітэта Права JUSTO (Масква) і Міжнароднай Акадэміі Навук Сан-Марына.
У часопісе публікуюцца матэрыялы на разнастайныя навуковыя і культурныя тэмы, напісаныя эсператныстамі і неэсперантыстамі, матэрыялы аб гісторыі эсперанта-руха, выдатных дзеячах эсперанта-руха.
Кожны нумар часопіса ўтрымлівае 48 чорна-белых старонак і чатыры поўнакаляровых старонкі вокладкі высокай паліграфічнай якасці. 24 старонкі кожнага нумара прысвечаны літаратуры: прозе і паэзіі ў арыгінале і перакладзе, рэцэнзіям, гумарэскам і разнастайным ілюстрацыям.
"Scienco kaj Kulturo" публікуе таксама і невялікія творы замежных аўтараў - вучоных і літаратараў.
Этэльрэд Істрыйскі
Этэльрэд Істрыйскі (Æthelred), ён жа Этэльрэд Кенцкі (?—паміж і ) — раннехрысціянскі мучанік, святы Рымска-каталіцкай царквы. Брат мучаніка Этэльберта Істрыйскага. Памяць 17 кастрычніка (па грыгарыянскім календары).
Біяграфія
Святы Этэльрэд быў сынам Эрменрэда і праўнукам святога Этэльберта Кенцкага. Паміж 640 і 670 гадамі быў па-зверску забіты разам са сваім братам, Этэльбертам, канцлерам караля Эгберта Кенцкага Тунарам, у мястэчку Істры, што размешчана непадалёк ад горада Сэндвіча. Прычына забойства — страх Эгберта, які толькі ўзыйшоў на прастол, наконт магчымых прэтэнзій братоў на карону.
Антонаўка (Добрушскі раён)
Анто́наўка (, Антоновка) — вёска ў Добрушскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Насовіцкага сельсавета.
Вашынгтон Рэдскінз
Вашынгтон Рэдскінз (Washington Redskins) — прафесійная каманда па амерыканскім футболе, з амерыканскага города Лэндовэр, Мэрыленд. З'яўляюцца членамі Усходняга дывізіёна Нацыянальнай футбольнай канферэнцыі (NFC) Нацыянальнай футбольнай лігі (NFL). Каманда была заснавана 1932 годзе.
Дасягненні
Чэмпіён лігі (5)
Пераможца канферэнцыі (5)
Пераможца дывізіёна (6)
Антонаўка (Добрушскі раён)
У 1926—1927 гадах цэнтр Антонаўскага сельсавета.
Aspiolucius esocinus
Aspiolucius esocinus — прамянёвапёрая рыба сямейства карпавых. Адзіны прадстаўнік роду Aspiolucius. Насяляе ў Казахстане, Таджыкістане, Туркменістане і Узбекістане.
Ахоўны статус
Занесены ў Чырвоныя Кнігі Кыргызстана (2006), Казахстана (1999).
Эрменрэд (кароль Кента)
Эрменрэд, верагодна, старэйшы сын Эдбальда, паводле некаторых крыніц, змяніў бацьку на прастоле Кента ў 640 годзе, але ў гэтым жа годзе быў зрынуты сваім братам Эрканбертам. Мяркуецца, што пасля гэтага ён жыў яшчэ некаторы час, магчыма, з'яўляючыся суправіцелем свайго брата. Дата смерці Эрменрэда невядомая, але гэта адбылося яшчэ да смерці караля Эрканберта.
Сыны Эрменрэда, Этэльберт і Этэльрэд Істрыйскія, пазней забітыя па загадзе караля Эгберта I, былі прылічаны да ліку святых.
Аўрэлій Валерый Валент
Аўрэлій Валерый Валент (Aurelius Valerius Valens, ? — 317 г.), вядомы таксама як Валент I — рымскі імператар з канца 316 года па 1 сакавіка 317 года.
Біяграфія
Адзінае, што вядома пра гэтага чалавека да яго прыходу да ўлады — што ён быў камандуючым на мяжы (dux limitanis) у Дакіі (якая ў той час кантралявалася Ліцыніем). Пасля таго як падчас першай сваёй вайны з Канстанцінам I Ліцыній пацярпеў знішчальную паразу ў бітве пры Цыбале 8 кастрычніка 316 года (некаторыя даследчыкі яе адносілі да 314 г. ), ён бег да Адрыянапаля, дзе з дапамогай Валента сабраў новае войска. Там, напачатку снежня 316 года Ліцыній узвёў Валента ў ранг Аўгуста — напэўна, для таго, каб захаваць яго лаяльнасць. Пазней Ліцыній распачне такі ж ход, падчас другой вайны з Канстанцінам прызначыўшы сабе ў суправіцелі Марцініяна.
Наратыўныя крыніцы завуць Валента цэзарам, аднак на манетах ён пазначаецца як Аўгуст.
Сітуацыю змяніла параза Ліцынія ў бітве пры Мардыі ў канцы 316 — пачатку 317 гадоў. Ліцыній быў змушаны прызнаць Канстанціна старэйшым аўгустам і зрушыць Валента. Мірны дагавора быў складзены ў Сердзіцы 1 сакавіка 317 года. Невядома, ці было гэта ўмовай дагавора, але крыху пазней Ліцыній караў смерцю Валента.
Марцініян
Секстаў Марцый Марцініян (Sextus Marcius Martinianus) — рымскі імператар у 324 годзе.
Біяграфія
Пра ранняе жыццё і кар'еру Марцініяна нам нічога невядомае. Падчас грамадзянскай вайны Канстанціна I Вялікага і Ліцынія, Марцініян быў магістрам афіцый усходняга імператара. Пасля паразы ў 3 ліпеня 324 года, Ліцыній прызначыў Марцініяна сваім Цэзарам і намінальна Аўгустам на Захадзе. Марцініян быў пасланы ў Лампсак перашкодзіць войску Канстанціна перасекчы з Фракіі Гелеспонт. Пасля разгрому войскаў Ліцынія ў 18 верасня 324 года той быў сасланы ў Фесалонікі, дзе ўтрымваўся пад хатнім арыштам, а Марцініян кінуты ў кападакійскую турму. У тым жа годзе на загад Канстанціна I Марцініян быў пакараны смерцю. Не больш як год праз каралі смерцю і самога Ліцынія.
Запрудоўка
Запрудо́ўка (, Запрудовка) — вёска ў Добрушскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Насовіцкага сельсавета.
У 1926—1927 гадах цэнтр Запрудоўскага сельсавета.
Беларуская акадэмія архітэктуры
Беларуская акадэмія архітэктуры (БААрх) — прафесійная грамадская арганізацыя беларускіх архітэктараў, якая займалася пытаннямі тэорыі архітэктуры, распрацоўкай стратэгіі і сувяззю архітэктуры з будаўнічай навукай і дызайнам. Не з’яўлялася дзяржаўнай акадэміяй навук, існавала на правах грамадскага аб’яднання.
Гісторыя
Беларуская акадэмія архітэктуры была створана на агульным сходзе 15 лютага 1996 г. і была зарэгістравана Міністэрствам юстыцыі 27 траўня 1996 г. 14 лістапада 1999 быў прыняты новы Статут (зарэгістраваны Міністэрствам юстыцыі РБ 18 лютага 2000), а 25 траўня 2000 Беларуская акадэмія архітэктуры была прынята пад эгіду Міжнароднай акадэміі архітэктуры.
Выдавала часопіс «Вестник Белорусской академии архитектуры» (з 2007 — «Архитектура и строительные науки» ).
З 2006 — грамадскае аб’яднанне «Беларускае грамадскае аб’яднанне архітэктараў і дзеячоў будаўнічых навук».
Ліцыній
Флавій Галерый Валерый Ліцыніян Ліцыній (Flavius Galerius Valerius Licinian Licinius; каля 263—325) — рымскі імператар у 308—324.
Біяграфія
Ліцыній адбываўся з Дакіі і быў з даўніх пор знаёмы з імператарам Галерыем, асабліва з часу вайны супраць персідскага цара Нарсеса. У 307 годзе Галерый зрабіў Ліцынія сваім суправіцелем з тытулам Цэзара і пакінуў яго для абароны Ілірыка і Фракіі. Сам Галерэй рушыў у Італію супраць Максенцыя. Па вяртанні ў 308 годзе ён абвясціў Ліцынія Аўгустам і аддаў пад яго ўладу Рэцыю і Панонію (Аўрэлій Віктар, «Пра Цэзараў»; 40).
Пасля смерці Галерэя пачалася вайна паміж Ліцыніем і Максімінам, які валодаў Сірыяй і Егіптам. Войскі абодвух прэтэндэнтаў сустрэліся ў Віфініі, але імператары здолелі дамовіцца пра падзел улады. Ліцыній атрымаў еўрапейскія правінцыі імператара Галерыя, а Максімін — азіяцкія.
У 313 годзе Ліцыній жаніўся з Канстанцыяй, сястрой імператара Канстанціна I. У гэты час Максімін вырашыў пачаць вайну і пераправіўся з вялікім войскам у Еўропу. Ліцыній паспяшаўся назад, але з-за раптоўнасці нападу здолеў сабраць толькі невялікае войска. Непадалёк ад Гелеспонта адбылася бітва, дзе Максімін быў цалкам пабіты і змушаны быў бегчы ў Азію. Пасля таго як той памёр у Тарсе, усе ўсходнія правінцыі прызналі ўладу Ліцынія (Лактанцый, «Пра смерць ганіцеляў» 36, 45, 49).
Ліцыній быў па сваім нораве вельмі прагны. Па сваёй натуры ён перасягнуў усіх, быў вельмі ўладалюбівы, быў вельмі суровы і раздражняльны, і варожа ставіўся да навук. Ва ўсім ён прытрымліваўся вайсковай дысцыпліны (Аўрэлій Віктар, «Пра жыццё і норавы рымскіх імператараў»; 41).
Пасля гібелі ўсіх астатніх імператараў, Ліцыній і Канстанцін засталіся адзінымі валадарамі рымскага свету. Мір доўга не прастаяў і адразу пасля смерці Максіміна бліснула новая вайна, якая працягвалася дзесяць гадоў. У 314 годзе Канстанцін пабіў Ліцынія ля Цыбала, і захапіў у яго Далмацыю, Мезію і Македонію. У 324 вайна аднавілася. Ліцыній быў ізноў пабіты ў Фракіі і адступіў да Халкідона (Аўрэлій Віктар, «Пра Цэзараў»; 41). Канстанцін пераследаваў таго ў Малой Азіі.
У апошняй марской і сухапутнай бітве ў Нікамедыі Ліцыній быў пераможаны і здаўся Канстанцінц. Ён перадаў Канстанцінцсвой царскі ўбор і зрокся ад улады. Канстанцін спаслаў Ліцынія ў Фесалонікі, але праз некаторы час загадаў задушыць яго.
Спіс аб’ектаў PGC (938001—939000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (938001—939000)
Salmo trutta aralensis
Salmo trutta aralensis — рыба сямейства ласасёвых, атрад Ласосепадобных, самая ўсходняя форма прахадной кумжа. Вадзіўся ў Аральскім моры і на рацэ Амудар'я. Цела валькаватае, афарбоўка серабрыстая, пераходзячая ў цёмна-шэрую, Луска дробная, шчыльна сядзіць. Даўжыня да 1 метра, вага да 14 кілаграмаў. Прахадная рыба; для размнажэння ідзе ў Амудар'ю. Размнажэнне асенне-зімовае, пры тэмпературы вады 3-13 °C. Каштоўная прамысловая рыба. Падвід заўсёды быў рэдкі, занесены ў Чырвоную кнігу Казахстана, у канцы XX стагоддзя, верагодна, знік.
Місула (возера)
Місула (Missoula) — старажытнае прыледавіковае возера на тэрыторыі заходняй часткі сучаснага штата Мантана, ЗША. Існавала перыядычна ў канцы апошняга ледавіковага перыяду, 15 — 13 тысяч гадоў таму. Займала тэрыторыю каля 7770 км²; аб'ём складаў каля 2100 км³ (амаль палова аб'ёму сучаснага возера Мічыган). Размешчана ў 68 мілях на паўночны захад ад горада Місула, на ўсход ад Мантанскай шашы № 382. У 1966 годзе было абвешчана нацыянальным помнікам прыроды.
Salmo trutta aralensis
Падвід блізкі да Salmo trutta caspius, адрозненні ўключалі меншы лік пазванкоў і больш буйную галаву.
Зальцбургскае курфюрства
Зальцбургскае курфюрства (Kurfürstentum Salzburg, ) — курфюрства ў складзе Свяшчэннай Рымскай імперыі, якое існавала ў 1803—1805 гадах.
Курфюрства было створана ў рамках германскай медыятызацыі з былога Зальцбургскага архібіскупства для Фердынанда III, былога вялікага герцага тасканскага, у якога Напалеон I адняў землі і стварыў на іх Каралеўства Этрурыя. Тэрыторыя курфюрства складалася з земляў ранейшага архібіскупства, а таксама часткі тэрыторый былых Пасаўскага біскупства, Айхштэцкага княства-біскупствы і Берхтэсгадэнскага пробства. У 1805 годзе, паводле ўмоў Прэсбургскага міру, тая частка тэрыторыі курфюрства, якая раней была архібіскупствам, увайшла ў склад Аўстрыйскай імперыі, а Айхштэт і Пасау дасталіся Баварыі; Фердынанд III атрымаў у якасці кампенсацыі Вялікае Герцагства Вюрцбург.
Герцагства Зальцбург
Герцагства Зальцбург (Herzogtum Salzburg) — цыслейтанскае дзяржаўнае ўтварэнне ў складзе Аўстра-Венгрыі ў 1849—1918 гадах. Сталіца — горад Зальцбург.
Архібіскупства Зальцбург зведала секулярызацыю ў 1803 годзе і стала Курфюрствам Зальцбург, але неўзабаве княства было далучана да Аўстрыйскай імперыі ў 1805 годзе. Пасля напалеонаўскіх войнаў тэрыторыя герцагства ўваходзіла ў склад Верхняй Аўстрыі як дэпартамент Зальцах у складзе эрцгерцагства Верхняя Аўстрыя.
Пасля рэвалюцыі 1848 года ў Аўстрыйскай імперыі, Зальцбург быў аддзелены ад Верхняй Аўстрыі і ў 1849 годзе было ўтворана Герцагства Зальцбург, якое стала часткай Аўстра-Венгрыі ў 1867 годзе.
З падзеннем дынастыі Габсбургаў у 1918 годзе герцагства Зальцбург увайшло ў склад Нямецкай Аўстрыі, а затым Першай Аўстрыйскай Рэспублікі.
Кавалёў (Добрушскі раён)
Кавалёў (, Ковалёв) — пасёлак у Добрушскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Насовіцкага сельсавета.
Да 18 студзеня 1965 года пасёлак уваходзіў у склад Грабаўскага сельсавета.
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Лужкі)
Свята-Раства-Багародзіцкая царква — праваслаўны храм у в. Лужкі Шаркаўшчынскага раёна Віцебскай вобласці.
Гісторыя
На вуліцы Дзісненскай. Пабудавана ў 1794 г. з цэглы на сродкі полацкага ваяводы Валерыяна Жабы. У 1831 г. і 1885 г. гарэла.
Архітэктура
Помнік архітэктуры пераходнага перыяду ад барока да класіцызму і рэтраспектыўна-рускага стылю. Прамавугольны ў плане аб'ём малітоўнай залы пераходзіць у трохсценак апсіды, накрыты агульным вальмавым дахам, завершаным цыбулепадобным купалам на васьмігранным барабане. У 1934 г. прыбудаваны прытвор з двух'яруснай чатырохграннай званіцай над ім, завершанай шатровым дахам з макаўкай на барабане. Сцены расчлянёны высокімі арачнымі аконнымі праёмамі з дугамі-броўкамі і крапаваны пілястрамі, апяразаны прафіляваным карнізам.
Інтэр'ер
У залу над шырокім арачным праёмам адкрываюцца хоры. Абразы 17 — 18 ст.: «Ражджаство Хрыстова», «Ісус Хрыстос, які благаслаўляе дзяцеў», «Маці Божая Адзігітрыя» (1794), «Святы Мікалай» (залачоная рыза выканана ў 1794 г лужкоўскім злотнікам Янам Жыгелем), фератрон «Святы Мікалай» і «Маці Божая Адзігітрыя», іканастас. Пад царквой крыпта.
Лагуны (Добрушскі раён)
Лагуны́ (, Логуны) — вёска ў Добрушскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Насовіцкага сельсавета.
У 1926—1927 гадах цэнтр Лагуноўскага сельсавета.
Свята-Барыса-Глебская царква (Лунін)
Свята-Барыса-Глебская царква — праваслаўны храм у аграгарадку Лунін Лунінецкага раёна Брэсцкай вобласці.
Гісторыя
Знаходзіцца ў паўночнай частцы вёскі. Пабудавана ў 1824 годзе з дрэва. На могілках у 1825 г. пастаўлена прыпісная да яе драўляная капліца (не захавалася).
Архітэктура
Помнік народнага дойлідства з рысамі класіцызму. У асноае храма васьмігранны цэнтральны зруб, да якога з заходу далучаны прамавугольны прытвор, над якім у пачатку 20 ст. ўзведзена двух'ярусная чацверыковая шатровая званіца (раней стаяла асобна).
Асноўны зруб накрыты высокім гранёным шатром. Уваход вылучаны ганкам з лучковай навіссю на слупах. Гарызантальна ашаляваныя фасады расчлянёны лучковымі аконнымі праёмамі ў ліштвах. Зала храма перакрыта плоскай столлю, у яе шырокай аркай адкрываецца памяшканне прытвора, над якім зроблены хоры.
Luciobarbus brachycephalus
Luciobarbus brachycephalus — від прамянёвапёрыстых рыб з сямейства карпавых.
Апісанне
Даўжыня цела дарослых асобін можа дасягаць 103 см пры масе 21 кг. Жыве каля 9-10 гадоў (гранічны ўзрост дадзенага віду 13 гадоў).
Дзяржаўныя музеі Берліна
Дзяржаўныя музеі Берліна (Staatliche Museen zu Berlin) — аб'яднанне музейных фондаў Берліна, якія знаходзяцца ў распараджэнні Фонду прускай культурнай спадчыны і фінансуецца з федэральных сродкаў.
У склад Дзяржаўных музеяў Берліна ўваходзяць 17 музеяў, размешчаных у пяці музейных цэнтрах горада, а таксама дзве навукова-даследчыя шстановы:
раён Мітэ
раён Ціргартэн
раён Шарлотэнбург
раён Далем (Музейны цэнтр Берлін-Далем)
раён Кёпенік
Навукова-даследчыя ўстановы
Навадружаскі
Навадру́жаскі (, Новодружеский) — пасёлак у Добрушскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Насовіцкага сельсавета.
Новы музей
Новы музей (Neues Museum) — музей у Берліне, знаходзіцца на Музейным востраве і з’яўляецца аб’ектам Сусветнай спадчыны ЮНЕСКА. Будынак музея, пабудаваны ў 1843—1855 гадах у стылі позняга класіцызму, лічыцца галоўным тварэннем вучня Карла Шынкеля Фрыдрыха Аўгуста Шцюлера і вядомым узорам музейнай архітэктуры XIX стагоддзя.
Неабходнасць будаўніцтва другога музея на Музейным востраве ўзнікла ў сувязі з недахопам плошчаў у Старым музеі. У Новым музеі меркавалася размясціць калекцыі гіпсавых злепкаў, Егіпецкага музея, Музей айчынных старажытнасцей, этнаграфічнай калекцыі і гравюрнага кабінета. Будаўнічыя працы пачаліся 19 чэрвеня 1841 года пад кіраўніцтвам камісіі, прызначанай Фрыдрыхам Вільгельмам IV. У склад камісіі, у прыватнасці, уваходзілі генеральны дырэктар Каралеўскіх музеяў Берліна Ігнац фон Ольферс і Фрыдрых Аўгуст Шцюлер.
Будынак Новага музея сур’ёзна пацярпеў падчас Другой сусветнай вайны і дзесяцігоддзямі заставаўся ў руінах. Аднаўленне будынка было распачата ў 1986 годзе. Пасля ўрачыстага адкрыцця адноўленага музея, якое адбылося 16 кастрычніка 2009 года, у ім размяшчаецца Егіпецкі музей і збор папірусаў са знакамітым бюстам Неферціці, а таксама Музей дагістарычнага перыяду і ранняй гісторыі.
Трыфан (зімовы прысвятак)
Трыфан — прысвятак беларускага народнага календара, які адзначаўся. Святы мучанік нарадзіўся ў Малой Азіі, а каля 250 года яму адсеклі галаву падчас жорсткіх ганенняў хрысціян.
У гэты дзень назіралі за прыродай, зоркамі: «На Трыфана зорна — вясна позняя». Гэты ж дзень — і Грамнічны бацька, бо заўтра ўжо Грамніцы. Да іх рабілі свечкі з асенняга воску. У Віцебскім і Полацкім паветах у апошнюю суботу перад Грамніцамі рыхтавалі «ахвярныя» грамнічныя свечкі са свайго воску.
14 лютага каталікі адзначаюць Дзень Святога Валянціна.
Вялюнь
У складзе камунальнага ўнітарнага сельскагаспадарчага прадпрыемства «Маладая гвардыя» (цэнтр — в. Чэрні).
Радзіма Героя Савецкага Саюза Івана Маісеева.
Гісторыя
Паводле Рыжскага мірнага дагавора 1921 года ў складзе Польскай Рэспублікі, у Збіражскай гміне Брэсцкага павета Палескага ваяводства.
З 1939 года ў складзе БССР. У Вялікую Айчынную вайну 6 вяскоўцаў загінулі на фронце. У сакавіку 1948 года арганізаваны калгас імя Суворава, які аб’яднаў 52 гаспадарак з 70, 300 га раллі і 65 га сенакосу, 33 кані.
Ганна Саксэ
Га́нна Са́ксэ (Anna Sakse, у шлюбе А́бзаланэ (Abzalone);, хутар Лаўзас, Валкаўскі павет, Ліфляндская губерня, Расійская імперыя, цяпер , Латвія — , , ЛатССР, СССР) — латышская пісьменніца. Заслужаны дзеяч культуры Латвіі (1946). Народная пісьменніца Латвіі (1965).
Біяграфія
Вучылася ў 1925—1927 гадах у Латвійскім універсітэце ў Рызе. З 1934 года ў нелегальным Аб'яднанні рэвалюцйных пісьменнікаў, мастакоў і журналістаў. Друкавалася з 1927 года.
Творчасць
Раман «Працоўнае племя» (1941) пра жыццё латышскай вёскі з 1870-х гг. да рэвалюцыі 1905—1907. Раман «На гару» (кнігі 1—2, 1948, Дзяржаўная прэмія СССР 1949) пра аднаўленне латышскай вёскі пасля Вялікай Айчыннай вайны і першыя крокі калектывізацыі, раман «Іскры сярод ночы» (ч. 1—2, 1951—1957) пра жыццё інтэлігенцыі даваеннай Латвіі. Аўтар зборнікаў апавяданняў «Вяртанне да жыцця» (1945), «Рэзкі акорд» (1946), зборнікаў казак «Каваль шчасця» (1960), «Кароль Пік» (1962), «Казкі пра кветкі» (1966), твораў для дзяцей, нарысаў.
Пераклад
На беларускую мову некаторыя творы Саксэ пераклалі А. Васілевіч, У. Васілевіч, В. Рабкевіч.
Беларускія пераклады
у кнігах:
Квебекскі акт
Рэакцыя на Акт
У новага закона былі і прыхільнікі (пераважна сярод тых, каго гэты закон надзяляў больш шырокімі правамі і праціўнікі (у асноўным сярод тых пратэстантаў, якія не жадалі надзялення каталікоў роўнымі грамадзянскімі правамі з пратэстанцкімі падданымі брытанскага караля), але асноўная маса жыхароў Квебека як і іншых правінцый Канады станоўча ўспрынялі яго. Гэта выразілася ў адмове Квебека паслаць сваіх прадстаўнікоў на Першы і Другі Кантынентальны Кангрэс і падтрымаць Амерыканскую ревалюцыю, калі войскі Дж. Вашынгтона рабілі паход на Манрэаль.
Дакументы
The Quebec Act Yale Law School. Lilian Goldman Law Library. The Avalon Project. Documents in Law, History and Diplomacy.
Лайман Джадсан Гейдж
Біяграфія
Лайман Джадсан Гейдж нарадзіўся ў горадзе Дэрайтэр у штаце Нью-Ёрк у сям'і Элая Гейджа і Мэры Джадсан. Яго продак, Томас Гейдж, прыехаў у Амерыку ў 1640 годзе. Лайман быў жанаты тры разы. У 1864 годзе ён у метадысцкай традыцыі браў шлюб з Сарай Этэрыдж. У 1874 годзе Гейдж аўдавеў. У 1887 годзе ён ажаніўся з удавой свайго брата, Карнеліяй Уошберн, а ў 1907 годзе ўзяў за жонку Фрэнсіс Аду Балаў.
Свойскі бык
Свойскі бык — від парнакапытнай жывёлы, разводзіцца для атрымання малака і мяса. Вылучаюць мясныя, мяса-малочныя і малочныя пароды свойскіх быкоў.
Лайман Джадсан Гейдж
Біяграфія
Працоўную дзейнасць Гейдж пачаў у 1850 годзе, уладкаваўшыся разносчыкам пошты ў чыгуначную кампанію ў горадзе Роўм. Праз тры гады ён атрымаў пасаду малодшага клерка ў цэнтральным банку горада. У 1855 годзе Гейдж пераехаў у Чыкага і ўладкаваўся працаваць служачым на пільню. У 1858 годзе яго ўзялі бухгалтарам у крэдытную кампанію. У 1868 годзе Гейдж уладкаваўся працаваць касірам у Першы нацыянальны банк Чыкага, яго кар'ера пайшла ў гару. У 1882 годзе ён, быўшы ўжо уплывовай асобай у фінансавых колах усходу ЗША, быў абраны першым прэзідэнтам Банкаўскага клуба Чыкага, і віцэ-прэзідэнтам (а праз год і прэзідэнтам) Амерыканскай асацыяцыі банкіраў. Гейдж актыўна ўдзельнічаў у грамадскім жыцці: быў старшынёй аргкамітэта якая прайшла ў Чыкага Сусветнай выставы 1893 года, займаў пасаду дырэктара чыкагскага Інстытута мастацтваў, два гады узначальваў Грамадзянскую федэрацыю Чыкага.
Свойскі бык
Паходжанне
Продкам свойскага быка быў дзікі бык, у прыватнасці яго вымерлы ў дзікай прыродзе падвід — тур.
Лайман Джадсан Гейдж
Біяграфія
Пасля забойства Мак-Кінлі ў 1901 годзе яго пераемнік, Тэадор Рузвельт, пакінуў Гейджа на чале міністэрства фінансаў, каб не дапусціць панікі на фінансавых рынках, але ўжо 31 студзеня 1902 гады вызваліў яго з пасады, прызначыўшы міністрам Леслі Морцімер Шоу. У тым жа годзе Гейдж ўзначаліў Амерыканскую Траставую кампанію ў Нью-Ёрку, а ў 1907 годзе выйшаў на пенсію і пераехаў у Каліфорнію. Лайман Гейдж памёр у Сан-Дыега 26 студзеня 1926 года.
Banca Transilvania
Банк Трансільванія (Banca Transilvania) — банкаўская установа са штаб-кватэрай у горадзе Клуж-Напока, Румынія. Банк быў заснаваны ў 1993 годзе ў горадзе Клуж-Напока, са статутным капіталам у 2 млрд. лей, з якіх 79 % актываў з’яўляюцца румынскімі, а 21 % — замежнымі. У 2014 годзе Банк Трансільванія адсвяткаваў 20-годдзе з моманту пачатку сваёй дзейнасці, адкрыўшы філіял у горадзе Клужы.
Свойскі бык
Паходжанне
Буйная рагатая жывёла, і, у прыватнасці, бык гуляюць значную ролю ў чалавечай гісторыі. Адамашненне пачалося ў часы ранняга неаліту, прыкладна 8500 гадоў таму, услед за адамашненнем коз, авечак і свіней. Пытанне, ці з’яўляюцца тэрыторыя сучаснай Турцыі і паўночнага Міжрэчча адзіным цэнтрам адамашнення (не лічачы адамашнення зебу на тэрыторыі Індастана), застаецца адкрытым. Праведзеныя ў 1994 годзе генетычныя даследаванні паказалі, што сучасныя быкі не належаць, як доўгі час лічылася, адной радавой лініі.
Banca Transilvania
У наш час БТ стаіць на трэцім месцы сярод банкаў у Румыніі па актывам, з доляй рынку больш 8 %. Яго дзейнасць арганізавана ў чатырох асноўных бізнес-кірунках: карпарацыйны банкінг, ІММ, раздробны бізнес і медыцына. Банк мае каля 1,76 млн кліентаў, у ім працуюць больш 6000 супрацоўнікаў. З чэрвеня 2013 года новым генеральным дырэктарам Банка Трансільванія з’яўляецца Эмер Тэтык (Tetik). У веку 40 гадоў ён стаў адным з наймалодшых банкіраў у Румыніі.
Свойскі бык
Біялагічныя асаблівасці
Самая характэрная біялагічная асаблівасць буйной рагатай жывёлы — здольнасць кароў даваць малако (лакціраваць) на працягу доўгага часу. Працягласць жыцця кароў у сярэднім 18—20 гадоў, але выкарыстоўваць іх мэтазгодна толькі да 10-гадовага ўзросту. Пасля 7—8 лактацый плоднасць і ўдоі кароў зніжаюцца, аднак бываюць і выключэнні.
Banca Transilvania
Банк з’яўляецца першым банкам Румыніі, што адкрыў свой філіял у Рыме.
Актывы
У снежні 2009 года Банк Кіпра набыў 9,7 % ЗАТ акцый банка ўгодамі, здзейсненымі на фондавай біржы Бухарэста на агульную суму 58 мільёнаў еўра.
Свойскі бык
Біялагічныя асаблівасці
Цельнасць у кароў цягнецца ў сярэднім 285 дзён. Адхіленне ў той ці іншы бок (у межах 260—312 дзён) залежыць ад кармлення і догляду, скараспеласці, полу плода, індывідуальных уласцівасцей жывёлы і іншых прычын.
Карова рэдка прыводзіць больш як адно цялё. Яго жывая маса 25—40 кг (бычкі звычайна важаць на 1—2 кг больш за цёлак). Рост і развіццё жывёлы цягнецца да 5 гадоў. У дарослай жывёлы 32 зубы, паводле тэрмінаў іх змены і формы сцірання вызначаюць яе ўзрост. Нармальная тэмпература 38,6 °C, пульс 50—60 удараў у мінуту.
У буйной рагатай жывёлы чатырохкамерны страўнік, добра прыстасаваны да ператраўлівання сена, саломы і іншых фубых кармоў. Першыя тры аддзелы страўніка (рубец, кніжка, сетка) не маюць залоз і называюцца перадстраўнікамі. Сапраўдным страўнікам з’яўляецца чацвёрты аддзел — сычуг, слізістая абалонка якога багатая залозамі. У рубцы, які па аб’ёму складае 80 % ад усіх камер страўніка, на корм уздзейнічаюць мікраарганізмы, якія клятчатку грубых раслінных кармоў ператвараюць у даступныя стрававальным залозам рэчывы. 3 рубца размякчаны корм адрыгваецца ў ротавую поласць, зноў перажоўваецца і праглынаецца. Гэты працэс называецца жвачкай (адсюль назва «жвачныя жывёлы»). Потым корм трапляе ў наступныя аддзелы страўніка і ў кішэчнік, дзе канчаткова ператраўляецца і засвойваецца.
Гаспадарчае значэнне
Існуе больш за тысячу парод і пародных груп буйной рагатай жывёлы, але ўсе іх умоўна можна падзяліць на спецыялізаваныя (малочныя, мясныя) і камбінаваныя, або пароды падвойнай прадукцыйнасці (малочна-мясныя, мяса-малочныя).
У свеце налічваецца каля 1,3 млрд галоў буйной рагатай жывёлы, пераважна — кароў. Найбольшае пагалоўе ў Індыі (каля 400 млн.), Бразіліі і Кітаі (па 150 млн.).
У Беларусі на 1.1.2007 налічвалася 3,9 млн галоў буйной рагатай жывёлы, у тым ліку 1,5 млн. — каровы. Па вытворчасці малака на душу насельніцтва краіна займае 1-е месца ў СНД і 4-е ў Еўропе. Больш за 98 % мяса і малака беларускія гаспадаркі атрымліваюць ад развядзення чорна-пярэстых кароў.
Карова ў сялянскай сям’і здаўна ўвасабляла багацце і дастатак. Страціць карову, асабліва ў неўраджайныя гады, для сялян было раўназначна катастрофе. Таму карову ў глыбінцы заўсёды вельмі паважалі, усяляк засцерагалі, клапаціліся, ставіліся да яе ласкава. Раней на Беларусі хлеў для ўтрымання кароў называўся кароўнік, пуня ці абора.
Гадоўляй кароў займаецца жывёлагадоўля, пераважаючая жывёлагадоўчая галіна. Малочныя і мяса-малочныя пароды разводзяць дзеля атрымання малака, ялавічыны, скураў.
Адходы жыццядзейнасці каровы, гной, выкарыстоўваюць у якасці добрага ўгнаення. У 2009 годзе быў расшыфраваны геном каровы, што дазволіць палепшыць і паскорыць вывядзенне парод з патрабаванымі для сельскай гаспадаркі ўласцівасцямі.
Культ каровы
У Індыі са старажытнасці карову лічаць святой жывёлай, увасабленнем Вялікай маці Адзіці і зямлі, а часам нават усяго Сусвету. Веды звязваюць іх са світанкам і сонцам, называючы маці, якая ўладарыць над патройнай прыродай свету. Карова абараняецца Сусветнымі законамі і Вішну асабіста, за забойства каровы магчыма таксама трапіць у пекла, таму гэта забаронена: «Забойцам кароў прыгатавана гніць у пекле столькі гадоў, колькі было валасінак на целе каровы».
У міфалогіі розных народаў карова выконвае касмічную функцыю: у егіпцян нябесная карова нут, якая спарадзіла неба, увасабляла Нябесны акіян. У Мемфісе яна выступала сімвалам пасіўнай сілы, увасабленнем Венеры. Менавіта карову па радзе аракула легендарны Кадм вывеў да месца, дзе былі заснаваны Фівы.
Цельная карова лічыцца жаночым сімвалам жыватворчай і сілкавальнай сілы зямлі, а ў пары з быком яны ўвасабляюць сімвал бажаства — жаночага і мужчынскага, які спараджаючага і выкормліваючага. Напрыклад, у Старажытнай Грэцыі карову часцяком малявалі з цялём, які смакчыць вымя, што азначала множанне чароўнай сілы, сілкавальнай сябе саму.
Захворванні
Захворванні кароў бываюць розныя. Часцей за ўсё сустракаецца каровіны рак крыві — лейкоз. Заражоныя лейкозам каровы небяспечныя тым, што пераносяць хваробу праз кроў і малако. Каб пазбегнуць заражэння кароў лейкозам, ім штогод робяць прышчэпкі і абследуюць іх ад гэтай і іншых хвароб. Калі карова здаровая, ёй выдаюць адмысловы пашпарт на дазвол спажывання малака. Збіраць малакапрадукты малаказавод можа толькі тады, калі ёсць пашпарт.
Угнаенні
Каровіны перагной з’яўляецца адным з найлепшых угнаенняў. У памёце каровы часцяком пасяляюцца мурашкі і рыжыя мурашы. Памёт каровы для ўгнаення разносяць жукі-гнаявікі. Мухі адкладваюць у ім свае яйкі. Акрамя таго, куры, раскрываючы памёт быка, знаходзяць там шмат пажыўных рэчываў.
Выкіды метану
Навукоўцы выявілі, што каровы вылучаюць метан. Яго колькасць залежыць ад рацыёну каровы. Харчовая і сельскагаспадарчая арганізацыя ААН пацвердзіла гэтыя звесткі. Падрабязна гэту праблему даследавалі ў Вялікабрытаніі. Даследчыкі прыйшлі да высновы, што кожны дзень кожная з 10 мільёнаў брытанскіх кароў вылучае прыблізна 100—200 літраў метану.
У ходзе праекта навукоўцы таксама разглядалі магчымыя метады скарачэння ў кароў выдзялення аміяку — яшчэ аднаго парніковага газу. Задачай вучоных з’яўляецца распрацаваць нейкі новы рацыён для кароў, каб у працэсе іх стрававання вылучалася менш газу. Майкл Эбертан з Інстытута даследаванняў Уэльса ў Аберыстуіце, называе некалькі магчымых варыянтаў корму кароў, якія здольныя паменшыць выкіды газу: райграс з высокім утрыманнем цукру, белая канюшына і лядвянец.
Юрый Міхайлавіч Хаванскі
Юрый Міхайлавіч Хаванскі  (Юрий Михайлович Хованский;, Нікольск, Пензенская вобласць, СССР ) — расійскі відэаблогер. Вядзе відэаблог на YouTube. Выпускае музычныя кліпы ў жанры рэп пад псеўданімам «MC Хованский». Раней вёў стэндап-шоу. У асяроддзі Рунэту мае статус скандальнага блогера.
Біяграфія
Скончыў Санкт-Пецярбургскі дзяржаўны эканамічны ўніверсітэт завочна.
Паводле «Медиалогии», Юрый Хованскі заняў 6 месца ў Расіі па цытаванасці ў 2016 годзе. Уваходзіць у Топ-10 відэаблогераў Санкт-Пецярбурга па версіі інфармацыйнага агенцтва «Росбалт». Творчасць Хаванскага параўноўваюць з творчасцю амерыканскага коміка Эндзі Каўфмана.