cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Берлінская акадэмія архітэктуры
Далейшы лёс будынка
У перыяд Веймарскай рэспублікі тут таксама знаходзілася Нямецкая вышэйшая школа палітычных навук і іншыя дзяржаўныя ўстановы. З 1940 года тут знаходзіўся Нямецкі інстытут краіназнаўства.
Падчас Другой сусветнай вайны будынак моцна пацярпеў ад бамбардзіровак, а ў 1962 годзе ўрад ГДР прыняў рашэнне пра яго знос.
Аднаўленне
У наш час вядуцца працы па аднаўленні будынка па першапачатковым праекце Карла Фрыдрыха Шынкеля. Пасля аднаўлення гістарычнага аблічча будынка тут мяркуецца размясціць музей архітэктуры, а таксама навукова-даследчы інстытут фірмы Мэрсэдэс-Бэнц па распрацоўцы аўтамабіля будучыні. Кошт праекта ацэньваецца ў 51 мільён еўра.
Навасёлкі (Вішоўскі сельсавет)
Навасёлкі (, Новосёлки) — вёска ў Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішоўскага сельсавета.
У 1924—1954 гадах цэнтр Навасёлкаўскага сельсавета. Да 23 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Галоўчынскага сельсавета.
Караблішча
Кара́блішча (, Кораблище) — вёска ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Роўкавіцкага сельсавета.
Мікалаеўка (пасёлак, Вішоўскі сельсавет)
Мікала́еўка (, Миколаевка) — пасёлак у Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішоўскага сельсавета.
Да 23 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Галоўчынскага сельсавета.
Паліеўшчына
Паліе́ўшчына (, Палиевщина) — вёска ў Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Галоўчынскага сельсавета.
Воласа
Во́ласа (, Волосо) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Плюскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Слабодка Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Таўталогія
Таўталогія (ταυτολογία) — паўтарэнне блізказначных словаў або выразаў. Напрыклад:
Таўталогія звяртае ўвагу чытача (слухача) твора на нейкую думку, удакладняе яе, дапамагае ўзмацніць рытмічнасць мовы, надаць ёй большую эмацыянальнасць. Асабліва часта таўталогія ўжываецца ў народнай паэзіі. Ужытая недарэчы таўталогія можа збедніць выказванне, абясцэніць яго. Часам таўталогію называюць плеаназмам.
Хаціваль (гміна)
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 20 населеных пунктаў.
Плывун
Плыву́н — возера ў Бабруйскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Вір (цячэ праз возера), за 10 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад горада Бабруйск, за 2,5 км на паўднёвы захад ад вёскі Ступяні. Возера знаходзіцца на тэрыторыі ландшафтнага заказніка мясцовага значэння «Дубоўскі каскад азёр»
Плошча паверхні 0,32 км². Даўжыня 4,7 км, найбольшая шырыня 0,13 км. Даўжыня берагавой лініі 10,2 км.
Катлавіна возера — пашырэнне рэчышча ракі Вір. Берагі высокія, месцамі стромкія. Зарастае слаба. Рака Вір злучае Плывун з возерам Вяхава на поўдні і возерам Усох на поўначы.
У возеры водзяцца лешч, акунь, шчупак звычайны, лінь, плотка, гусцяра, краснапёрка і іншыя віды рыб.
Краснае (Чачэрскі раён)
Кра́снае (, Красное) — былы пасёлак у Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Роўкавіцкага сельсавета.
Ліквідаваны 29 снежня 2011 года.
Гаравыя (Браслаўскі раён)
Гаравы́я (, Горовые) — хутар у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Плюскага сельсавета.
Лугаваслабадскі сельсавет
Лугаваслабадскі́ сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мінскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 года вёска) Лугавая Слабада.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Абчацкі сельсавет у складзе Смілавіцкага раёна Мінскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Абчак. У 1926 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Лугаўская Слабада. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Смілавіцкім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года сельсавет у складзе Пухавіцкага раёна БССР. 25 ліпеня 1931 года ўключаны ў гарадскую рысу Мінска. З 26 мая 1935 года сельсавет у складзе Мінскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Мінскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Замастоцкага сельсавета. 8 чэрвеня 1981 года сельсавет перайменаваны ў Лугаваслабадскі
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 7188 чалавек, з іх 92,4 % — беларусы, 5,2 % — рускія, 1,2 % — украінцы, 0,3 % — палякі.
Пачапок
Пачапо́к (, Почепок) — вёска ў Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Галоўчынскага сельсавета.
Да 11 красавіка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Трылесінскага сельсавета.
АПФА ў сезоне 1920
Сезон 1920 году ў АПФА быў першым сезонам Амерыканскай Прафісійнай Футбольнай Асацыацыі, перайменованай у Нацыянальную Футбольную Лігу (НФЛ) у 1922 годзе. Ліга была ўтворана 20 жніўня 1920 году незалежнымі прафісійнымі камандамі з Агаё, якія раней гулялі ў лізе Агаё "Ohio League" або ў Прафесійнай Лізе Футболу Нью-Ёрка "New York Pro Football League" (NYPFL). Спачатку ліга была названа - Амерыканская прафесійная футбольная канферэнцыя (American Professional Football Conference), але ўжо на другой сустрэчы, 17 верасня, была перайменована ў Амерыканская Прафесійная Футбольная Асацыяцыя (American Professional Football Association). Першым прэзідэнтам "АПФА" быў названы Джым Торпа з Кантон Булдогс.
Графік гульняў
Графік рэгулярнага сезону не фіксаваўся, але кожная каманда вяла свой па ходу сезона.
- * Зоркай адзначаны каманды, якія не ўваходзілі ў APFA, але матчы з якімі ідуць у залік чэмпіянату. Заўвага: У дужках адзначаны пакажчыкі каманд на працягу рэгулярнага сезону.
Турнірная табліца
В = Выйгрыш, П = Паражэнне, Н = Нічыя, % = Адсотак перамог, APFA = Вынік супраць каманд APFA, АН = Ачкі набраныя, АП = Ачкі прапушчаныя
Заўвага: Да 1972 году, нічыі ў турнірных табліцах не ўлічваліся.
Вялікае Абаб’е
Вялі́кае Аба́б’е (, Великое Абабье) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці, на беразе возера Абаб'е. Уваходзіць у склад Плюскага сельсавета.
Арлы (Міжзем’е)
Арлы́ — вялізныя мудрыя птушкі ў легендарыуме Толкіна, якія маглі размаўляць. Створаны Манвэ і Яванай перад абуджэннем Дзяцей Ілуватара. У творах Толкіна з’яўляюцца звычайна ў надзвычайных выпадках.
Першая эпоха
У Першую эпоху яны дапамагалі эльфам і людзям супрацьстаяць Моргату. Пад камандаваннем Тарандора гнездавалі ў гарах Крысаэгрым. Акрамя асабістых подзвігаў Тарандора, дзеянні Арлоў уключалі таксама абарону Гондаліна ад шпіёнаў Моргата ; уратаванне Берэна і Люціэн з Ангбанда ; абарону Туора, Ідрыль і рэшту жывых жыхароў Гондаліна пры яго пагібелі ; а таксама, з падтрымкай Эарендыла, паражэнне крылатых цмокаў у Вялікай бітве.
Полісіндэтон
Полісіндэтон (шматзлучнікавасць) (πολυσύνδετον) — стылістычны прыём, сутнасць якога — у выкарыстанні адных і тых жа злучнікаў паміж аднароднымі словамі і сказамі. Ужываецца даволі часта ў фальклорных творах:
Шматзлучнікавасць дапамагае звязаць аднародныя словы і сказы ў сінтаксічнае адзінства і разам з тым размежаваць іх паміж сабой. Яна запавольвае тэмп паэтычнага выказвання, надае яму ўзнёсласць. Як стылістычны прыём шматзлучнікавасць супрацьстаіць бяззлучнікавасці.
Арлы (Міжзем’е)
Другая эпоха
У Другую эпоху большасць Арлоў меркавана вярнуліся ў Аман. У канцы эпохі яны прыбылі ў Нуменар з папярэджаннем пра будучую пагібель каралеўства.
Трэцяя эпоха
У Трэцюю эпоху Арлы Гвайхіра, што насялялі Туманныя горы, дапамагалі Гэндальфу і Радагасту. Яны адыгралі істотную ролю ў выправе Торына да Адзінокай гары з мэтай вярнуць скарбы гномаў і ў бітве Пяці войскаў, У Вайну Пярсцёнка вызвалілі Гэндальфа з Артханка , а таксама выратавалі Фрода і Сэма з Арадруіна. Таксама арлы бралі ўдзел у бітве каля варот Мордара супраць назгулаў.
Крутое (Чачэрскі раён)
Круто́е (, Крутое) — вёска ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Роўкавіцкага сельсавета.
У 1939—1991 гадах цэнтр Крутоеўскага сельсавета (да 1966 года — Наўхавіцкі сельсавет).
Спіс аб’ектаў PGC (2136001—2137000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2136001—2137000)
Пушча (Бялыніцкі раён)
Пу́шча (, Пуща) — былы пасёлак у Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіў у склад Галоўчынскага сельсавета.
Да 11 красавіка 1960 года пасёлак уваходзіў у склад Трылесінскага сельсавета. Ліквідаваны ў 2015 годзе.
1914 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва
1914 год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.
Куракі
Кура́кі (, Кураки) — вёска ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Роўкавіцкага сельсавета.
У 1926—1927 гадах цэнтр Курацкага сельсавета. Пасля — у складзе Новамалыніцкага сельсавета. Да 1961 года вёска ўваходзіла ў склад Глыбочыцкага сельсавета.
Глінішкі
Глі́нішкі (, Глинишки) — хутар у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Плюскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Лукомскія Паплавы
Луко́мскія Паплавы́ (, Лукомские Поплавы) — вёска ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Роўкавіцкага сельсавета.
Саглассе
Да 23 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Галоўчынскага сельсавета.
1990 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва
1990 год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.
Север
Се́вер (, Север) — вёска ў Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішоўскага сельсавета.
Да 23 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Галоўчынскага сельсавета.
Мацьяш Ракашы
Ма́цьяш Ра́кашы (Rákosi Mátyás), народжаны Мацьяш Розэнфельд Rosenfeld Mátyás,, Ада, Каралеўства Венгрыя, Аўстра-Венгрыя — , Горкі, РСФСР, СССР) — венгерскі камуністычны палітык, Генеральны сакратар ЦК Венгерскай камуністычнай партыі (1945—1948), Першы сакратар ЦК венгерскай партыі працоўных (1948-1956), Старшыня Савета Міністраў Венгерскай Народнай Рэспублікі (1952—1953).
Любімае
Любі́мае (, Любимое) — пасёлак у Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Роўкавіцкага сельсавета.
Мацьяш Ракашы
У перыяд яго праўлення ў Венгрыі адбываецца пераход ад рэжыма народнай дэмакратыі да сацыялістычнай дзяржавы, а таксама пакораная саветызацыя Венгрыі, якая суправаджалася палітычнымі рэпрэсіямі. Праз нейкі час пасля смерці Сталіна быў адпраўлены ў адстаўку (1956).
Раннія гады
Быў шостым дзіцём у беднай яўрэйскай сям’і. У гады Першай сусветнай вайны ваяваў на Ўсходнім фронце, дзе апынуўся ў палоне, і ўступіў у Венгерскую камуністычную партыю.
Вярнуўся ў Венгрыю, ўдзельнічаў ва ўрадзе Белы Куна. Камандаваў Чырвонай гвардыяй і Чырвонай Арміяй. Пасля падзення Венгерскай савецкай рэспублікі эміграваў у Аўстрыю, быў арыштаваны і праз дзевяць месяцаў высланы з краіны. У 1920—1924 працаваў у выканкаме Камінтэрна, у 1921 г. быў абраны яго сакратаром. У снежні 1924 г. вярнуўся ў Венгрыю, каб арганізаваць нелегальную кампартыю. У верасні 1925 г. арыштаваны, перададзены ваеннаму суду, на якім пракурор патрабаваў смяротнага пакарання, але пратэсты еўрапейскай левай інтэлігенцыі (у тым ліку Р. Ралана прывялі да перадачы справы ў грамадзянскі суд, які прыгаварыў яго да васьмі з паловай гадоў зняволяння. У 1934 г. пасля адбыцця срока зноў апынуўся перад судом па абвінавачванню ў злачынствах, здзейсненых у перыяд савецкай рэспублікі, і прыгавораны ў 1935 г. да пажыццёвага зняволення ў катаржнай турме. У кастрычніку 1940 г. урад Савецкага Саюза абмяняў Ракашы на трафейныя сцягі, захопленыя Расіяй падчас падаўлення венгерскай рэвалюцыі 1848—1849 гг.. У 1940—1945 гг. у Маскве кіраваў замежным бюро ЦККПВ. У лютым 1945 г. вярнуўся ў Венгрыю разам з савецкай арміяй і ўзначаліў Кампартыю Венгрыі.
Дыктатура Ракашы
З канца 1940-ых гадоў Ракашы развязаў кампанію супраць сіяністаў (нягледзячы на сваё яўрэйскае паходжанне), устраніўшы пры гэтым свайго палітычнага канкурэнта — міністра ўнутраных спраў Ласла Райка. У мае 1949 г. Л. Райк (неяўрэй) і адначасова — звыш 200 камуністаў з даваенным стажам былі арыштаваны. Падчас працэса Райка и яго ўяўных паплечнікаў (верасень 1949 г.), першым і самым вялікім з паказальных працэсаў, накіраваных супраць патэнцыяльнай апазіцыі ў шэрагах камуністычных партый Усходняй Еўропы, упершыню прагучала тэма «сусветнай сіяністскай змовы» — пакуль як другарадны пункт абвінавачвання супраць двух абвінавачаных яўрэяў, Цібара Соньі і Андраша Салаі. Акрамя таго, Райк быў абвінавачаны ў «цітаізме», і арыентацыі на Югаславію. Ён і шмат хто яшчэ з абвінавачаных былі пакараныя смерцю.
У выніку, ў гады праўлення Ракашы толькі ў 1952 годзе было рэпрэсавана звыш 540 тысяч чалавек — кэжны васямнаццаты жыхар краіны. За 2,5 гады ў краіне з насельніцтвам 9,5 млн чалавек пракуратура распачала справы супраць 1,5 міліёнаў чалавек. Каля 400 тыс. венграў атрымалі розныя срокі турэмнага знявольвання ці лагероў, адпрацоўваючы іх у асноўным у шахтах ці каменяломнях.
Пры Ракашы адбывалася нацыяналізацыя эканомікі і паскоранае каапераванне сельскай гаспадаркі. Эканамічная сітуацыя ў краіне ўскладнялася тым, што Венгрыя, як саюзнік Германіі ў Другой сусветнай вайне, была павінна некалькі гадоў выплочваць СССР, ЧССР, Югаславіі кантрыбуцыю, якая магла ў асобныя гады даходзіць да чвэрці нацыянальнага прадукту. У 1952 годзе рэальны заробак працоўных і служачых быў на 20 працэнтаў, а даходы сялян — на трэць ніжэй, чым у 1949-ым.
У 1952 годзе Ракашы заняў таксама пасаду прэм’ер-міністра Венгрыі. У 1953 годзе распачатыя ўрадам меры прынеслі прыкметнае паляпшэнне, але толькі на кароткі час. Правал планаў індустрыялізацыі і змены ў СССР пасля смерці Сталіна (у Масквк вырашылі, што Ракашы занадта фанатычны, што ён не садзейнічае папулярнасці новых венгерскіх улад) прывялі да таго, што на пленуме Цэнтральнага кіраўніцтва ВПП 27 — 28 чэрвеня 1953 года Мацьяш Ракашы быў падвегргнуты крытыке і вызвалены ад пасады старшыні ўрада. Пост генеральнага сакратара быў заменены пасадай першага сакратара ВПП, які захавалі за Ракашы. Сур’ёзныя пазіцыі ў партыі зяняў новы старшыня ўрада Імрэ Надзь і яго паплечнікі. Была праведзена амністыя, спынена інтэрніраванне і забаронена высяленне з гарадоў паводле сацыяльнай прыкметы. Імрэ Надзь спыніў будаўніцтва мноства буйных прамысловых аб’ектаў. Капіталаўкладанні былі накіраваны на развіццё лёгкай і харчовай прамысловасці, быў паменьшаны ціск на сельскую гаспадарку, зніжаны цэны на прадукты і тарыфы для насельніцтва.
На пасадзе старшыні ўрада гэты венгерскі палітык правёў шжраг мер, накіраваных на паляпшэнне жыцця народа (былі паменьшаны падаткі, павялічаны заробкі, лібералізаваны прынцыпы землекарыстання), спыніў палітычныя рэпрэсіі. Гэта зрабіла яго папулярным сярод венграў. Зварочванне індустрыялізацыі і кааперыравання ў сельскай гаспадарке выклікалі рэзкую крытыку з боку Ракашы і яго прыхільнікаў. Да таго ж змяшчэнне ў СССР старшыні ўрада Г. Маленкова, які выступаў за прыярытэтнае развіццё лёгкай прамысловасці, аслабіла пазіцыі Надзя. У выніку, Ракашы, выкарыстаўшы звычныя сродкі закуліснай барацьбы, здолеў перамагчы саперніка, якога значная частка працоўных ужо лічыла сімвалам новай палітыкі, гарантам новага жыцця. 18 красавіка 1955 года Імрэ Надзь быў змешчаны з пасады прэм’ер-міністра і выключаны з ВПП.
Унутрыпартыйная барацьба ў Венгерскай партыі працы паміж сталіністамі і прыхільнікамі рэформ узмацнілася пасля даклада Хрушчова на XX з’ездзе КПСС у пачатку 1956 і да 18 ліпеня 1956 года прывяла да адстаўкі Першага сакратара Венгерскай партыі працоўных Мацьяша Ракашы, які быў заменены на свайго бліжэйшага паплечніка Эрнё Герё.
Данькі (Браслаўскі раён)
Да́нькі (, Даньки) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Плюскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Мацьяш Ракашы
У Савецкім Саюзе
Неўзабаве пасля паўстання ў Венгрыі 1956 г. быў вывезены ў СССР, дзе пасля знаходжання ў Маскве і Краснадары быў памешчаны па асабістай просьбе Янаша Кадара ў менш камфортныя ўмовы. У выніку былы кіраўнік ВПП жыў разам з жонкай у кіргізскім Такмаке, потым у 1966—1968 гг., у Арзамасе, а апошнія гады ў Горкім, дзе ён і памер. У 1970 годзе яму было прапанавана адмовіцца ад актыўнага ўдзелу ў венгерскай палітыке ў абмен на вяртанне ў Венгрыю, але Ракашы адмовіўся.
Быў жанаты на Феадоры Фёдараўне Карнілавай, ураджэнцы Якутыі.
Дзяргова
Дзярго́ва (, Дергово) — хутар у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Плюскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Хоч (гміна)
Хоч (Chocz) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Пляшэўскага павета Велікапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Хочы. Плошча гміны складае 73,41 км². Станам на 2004 год у гміне Хоч пражывалі 4796 чалавек, шчыльнасць — 65,3 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 11 салецтваў.
Смаўг (Міжзем’е)
Смаўг (Smaug, транскр.: ; часам выкарыстоўваецца Смог, у беларускім перакладзе Драк) — агнядышны крылаты цмок у  Дж. Р. Р. Толкіна, галоўны  у рамане 1937 года «Хобіт, або Туды і назад». Вядомы тым, што ў 2770 годзе Трэцяй Эпохі Міжзем’я знішчыў горад Дэйл і авалодаў скарбамі гномаў Адзінокай Гары. У 2941 годзе, разгневаны з’яўленнем у яго ўладаннях атрада пад кіраўніцтвам Торына Дубашчыта (гэта былі трынаццаць гномаў і хобіт Більба Бэгінс), Смаўг вырашыў знішчыць — горад людзей на Доўгім возеры, але быў забіты Бардам Лучнікам.
Пры стварэнні вобразу цмока Джон Р. Р. Толкін выкарыстаў матывы са скандынаўскай міфалогіі і. Даследчыкі адзначаюць яго падабенства з, персанажам «», і цмокам з паэмы «Беавульф».
У «Хобіце» Смаўг апісаны як «асабліва хцівы, моцны і зламысны». Смаўг непасрэдна звязаны з адной з асноўных тэм рамана Толкіна — сквапнасцю, якую выклікае ахоўнае ім золата.
Імя
Толкін адзначыў, што «дракону ў якасці імя — ці, хутчэй, псеўданіма — дасталася форма мінулага часу старажытнагерманскага дзеяслова „smugan“, „працісквацца ў дзіру“: філалагічны жарт нізкага кшталту». Па меркаванні, гэтае імя магло быць узята з таямнічага выразу «sm’eah-wyrm» ( «пранікаючы чарвяк»), якое прысутнічае ў англасаксонскім тэксце X стагоддзя «», і старажытнаанглійскага заклінання «wið sméogan wyrme» — «ад чарвяка пранікаючага». Слова «sméogan» роднаснае старажытнаскандынаўскаму дзеяслову «smjúga», формай мінулага часу якога з’яўляецца «smaug», «ён поўзаў». Шыпі дадае, што гэтае імя адлюстроўвае розум дракона, бо старажытнаанглійскае слова «sméagan» таксама азначае «ўнікаць», а ў форме прыметніка — «дасведчаны, умелы», што адпавядае Смаўгу, які, «у параўнанні з астатнімі персанажамі „Хобіта“, найбольш хітрамудры».
Па словах амерыканскага лінгвіста Марка Хукера, яшчэ да таго, як ён азнаёміўся з тлумачэннем Толкіна, ён сфармуляваў уласны варыянт этымалогіі імя — ад праіндаеўрапейскага кораня «smeug(h)-/smeuqh-», ад якога ўзніклі словы на розных мовах індаеўрапейскай сям’і, што азначаюць «дым» (smoke, прагерм. smauk, сярэдневерхненямецкае smouch, старажытнагаландскае smooc, старажытналітоўскае smáugiu) і «дракон» (, старажытначэшск. і smok).
Пытанне аб правільным вымаўленні імя цмока на англійскай мове з’яўляецца прадметам дыскусіі. Марк Хукер адзначае, што Крыстафер, сын Дж. Р. Р. Толкіна, вымаўляе яго як.
«Хобіт»
Драк быў адным з астатніх вялікіх цмокаў Міжзем'я. Пра яго стала ўпершыню вядома пасля яго нападу на Дол і захопу Адзінокай гары з усімі яе скарбамі. Гэта адбылося прыкладна за 150 гадоў да падзей «Хобіта», і дагэтуль Смог ужо меў узрост некалькі стагоддзяў. У «Хобіце» распавядаецца пра выправу гномаў і хобіта Більба Торбінса да Гары, каб забіць цмока і вярнуць гномам іх каралеўства.
Сярод нарабаванага Смогам былі выяўлены Аркенстон і некалькі міфрылавых кальчуг, адну з якіх Торын Дубашчыт падараваў Більба. Праз некалькі дзесяцігоддзяў гэтая кальчуга не раз уратоўвала Більбавага пляменніка Фрода ад пагібелі.
«Няскончаныя казанні»
У аповедзе «Паход на Эрэбар» (The Quest of Erebor) Гэндальф кажа, што ён чакаў, што Смог можа ўяўляць сур'ёзную пагрозу, калі яго скарыстае Саўран, які тады знаходзіўся ў Дол Гулдуры ў Ліхалессі. Гэта і стала матывам удзелу Гэндальфа ў выправе Торына з кампаніяй дзеля адваявання іх радзімы.
Вобраз Смога ў кіно
У экранізацыі кнігі «Хобіт, або Туды і назад» рэжысёра Пітэра Джэксана — «Спусташэнне Цмока» 2013 года вобраз цмока стварыў англійскі акцёр Бенедыкт Камбербэтч з дапамогай тэхналогіі «захопу руху і мімікі» і агучвання персанажа.
Старое Сяло (Бялыніцкі раён)
Старо́е Сяло́ (, Старое Село) — вёска ў Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Галоўчынскага сельсавета.
Хачэва (гміна)
Хачэ́ва (Choczewo) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Вэйхероўскага павета Паморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Хачэве. Плошча гміны складае 183,23 км². Станам на 2012 год у гміне Хачэва пражывалі 5685 чалавек, шчыльнасць — 31 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 14 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 31 населены пункт.
Матнявічы
Матняві́чы (, Мотневичи) — аграгарадок у Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Роўкавіцкага сельсавета.
У 1926—1959 гадах цэнтр Матнявіцкага сельсавета. Да 1961 года вёска ўваходзіла ў склад Глыбочыцкага сельсавета.
Мікольск (Чачэрскі раён)
Міко́льск (, Микольск) — пасёлак у Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Роўкавіцкага сельсавета.
1989 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва
1989 год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.
Ходач (гміна)
Хо́дач (Chodecz) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Улацлаўскага павета Куяўска-Паморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Ходачы. Плошча гміны складае 122,23 км². Станам на 2004 год у гміне Ходач пражывалі 6434 чалавекі, шчыльнасць — 52,6 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 20 салецтваў.
Мядзвежжа
Мядзве́жжа (, Медвежье) — вёска ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Роўкавіцкага сельсавета.
Дзерукі
Дзерукі́ (, Деруки) — былая вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіла ў склад Плюскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе Браслаўскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Ліквідавана ў 2011 годзе.
Ходаль (гміна)
Хо́даль (Chodel) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Апольскага павета Люблінскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Ходалі. Плошча гміны складае 108,21 км². Станам на 2004 год у гміне Ходаль пражывалі 6782 чалавекі, шчыльнасць — 62,7 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 25 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 26 населеных пунктаў.
Дубіна
У 1940—1954 гадах цэнтр Дубінаўскага сельсавета.
За 2,5 км у напрамку на паўднёвы ўсход ад вёскі знаходзіцца возера Шаранец.
Наўхавічы
На́ўхавічы (, Навховичи) — вёска ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Роўкавіцкага сельсавета.
У 1926—1931 гадах цэнтр Наўхавіцкага сельсавета.
1919 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва
1919 год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.
Сурды
Су́рды (, Сурды) — вёска ў Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Галоўчынскага сельсавета.
Ходзеж (гміна)
Хо́дзеж (Chodzież) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Хадзежскага павета Велікапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Ходзежы. Плошча гміны складае 212,74 км². Станам на 2004 год у гміне Ходзеж пражывалі 5338 чалавек, шчыльнасць — 25,1 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 11 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 27 населеных пунктаў.
Дудалі
Ду́далі (, Дудали) — вёска ў Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Плюскага сельсавета.
Лаамедонт
Лаамедонт (Λᾱομέδων) — у старажытнагрэчаскай міфалогіі цар горада Троі. Сын Іла і Эўрыдзікі (або Іла і Леўкіпы ). Жонка Стрымо; або Плакія; або Леўкіпа; а таксама німфа Каліба. Дзеці Тыфон, Ламп, Клітый, Гікетаон, Падарк (Прыям), Гесіёна, Кіла і Астыёха.
Паводле Лесха, з'яўляецца таксама бацькам Ганімеда, за выкраданне якога атрымаў выкуп ад Зеўса у відзе цудоўных коней.
Па волі Зеўса ў яго ў рабстве апынуліся Пасейдон і Апалон, пакараныя за падтрымку бунту Геры. Пасейдон пабудаваў сцяну вакол Троі, а Апалон пасвіў царскіх авечак (або Пасейдон і Апалон разам пабудавалі сцены Троі), ён абяцаў прынесці ім у ахвяру ўсю скаціну, якая ўрадзіўся за год (або прыплод жарабіц), але не стрымаў абяцання. Апалон запатрабаваў прыносіць у ахвяру дзяўчын, а Пасейдон наслаў на горад пачвару, якая пажырала людзей. Для збавення горада ад насланняў яму ў ахвяру павінна была быць прынесена дачка Лаамедонта Гесіёна. Але яе выратаваў Геракл, забіўшы пачвару.
Паводле вытлумачэння, Лаамедонт выкраў грошы з храма Апалона і Пасейдона і выкарыстаў іх на ўзвядзенне сцяны.
Удзельнікі Першай сусветнай вайны
Спіс краін, якія прынялі ўдзел у Першай сусветнай вайне.
Антанта
У ходзе вайны, на бок Антанты перайшлі наступныя дзяржавы:
Хобіт, або Туды і назад
«Хо́біт, або́ Туды́ і наза́д» (The Hobbit, or There and Back Again) — дзіцячы фэнтэзійны раман англійскага пісьменніка Дж. Р. Р. Толкіна, апублікаваны 21 верасня 1937. Кніга атрымала прызнанне і лічыцца класікай дзіцячай літаратуры. Галоўны персанаж твору — хобіт Більба, які ўдзельнічае ў выправе гномаў па скарбы, якія ахоўвае цмок па імі Смог. Прайшоўшы праз розныя выпрабаванні і пабачыўшы дзівосы свету, Більба становіцца дасведчаным, мужным і адважным. Мноства сустрэтых ім на шляху персанажаў сыходзяцца зноў у заключнай бітве дзеля перамогі над злом. Цэнтральнай тэмай рамана з'яўляюцца персанальнае развіццё і гераізм.
Уражаны поспехам «Хобіту», выдавец запатрабаваў ад аўтара працягу, і Толкін пачаў працу над «Уладаром Пярсцёнкаў», падчас якой уносіў у «Хобіта» пэўныя змяненні дзеля іх большай адпаведнасці. Гэтыя значныя змены былі ўключаны ў другое выданне раману, наступныя выданні таксама выдаваліся з папраўкамі, аднак ужо нязначнымі.
Сюжэт
Гэндальф заваблівае Більба Торбінса ў склад гурта гномаў на чале з Торынам Дубашчытам, якія маюць намер адваяваць Самотную гору з яе скарбамі, якую ахоўвае цмок Смог. Задача Більба ў выправе — выконваць ролю злодзея, бо ён здольны красціся цішэй за гномаў. Не верачы сваім словам, Більба пагаджаецца, абражаны недаверам гномаў.
Першым выпрабаваннем на іхнім шляху стала сустрэча з тролямі, уратавацца ад якіх гномы здолелі толькі дзякуючы дапамозе Гэндальфа. У Рывендэле Элранд расшыфроўвае карту гары, тлумачачы, што існуе сакрэтны праход да пячор. Трапіўшы ў Туманныя горы, яны былі спайманы гоблінамі і апынуліся глыбока ў падзямеллях. Гэндальф выратаваў іх і тут, аднак падчас уцёкаў вонкі Більба адстаў і, блукаючы ў тунэлях, знайшоў загадкавы пярсцёнак. Спаткаўшы Голума, ён просіць таго дапамогі, аднак Голум прапануе яму паразгадваць загадкі. Калі пераможа Більба, тады Голум абяцае вывесці яго наверх; у іншым выпадку ж Більба будзе з'едзены. З дапамогай пярсцёнка, які можа рабіць носьбіта нябачным, Більба ўцякае і даганяе гномаў. За кампаніяй гоняцца горныя оркі на варгах, аднак вандроўнікаў уратоўваюць арлы.
Кампанія дасягае Адзінокай гары і адшуквае сакрэтныя дзверы; Більба даследуе цмокава логава, дзе выкрадае вялікі кубак і выяўляе прарэху ў цмокавай скуры. Смог, вырашыўшы, што госці прыйшлі з Азёрнага горада, вырашае знішчыць яго. Аднак дрозд, што пачуў Більбаў расповед пра неабароненае месца на цмокавым бруху, паведамляе пра гэта аднаму з абаронцаў горада Барду, які забівае Смога трапным стрэлам.
Калі гномы авалодваюць гарой, Більба знаходзіць Аркенстон, фамільную каштоўнасць дынастыі Торына, і прыхоўвае яе. Лясныя эльфы і азёрныя людзі абложваюць гару, патрабуючы кампенсацыю за сваю дапамогу, рэпарацыі за знішчэнне Горада-на-возеры і вяртання сваіх колішніх скарбаў, сабраных пад гарой цмокам. Торын адмаўляецца і рыхтуецца да абароны, паклікаўшы на дапамогу сваіх суродзічаў з Поўначы. Більба аддае Аркенстон Каралю эльфаў спадзеючыся, што гэта дапаможа спыніць вайну, аднак Торын не жадае кампрамісаў. Ён выганяе Більба, і бітва здаецца непазбежнай.
У гэты час з'яўляецца Гэндальф са звесткамі пра набліжэнне войска гоблінаў і варгаў. Эльфы, людзі і гномы аб'ядноўваюцца, аднак толькі дапамога Арлоў і Беарна дазваляе атрымаць вызначальную перамогу ў бітве, якая стала вядомая як бітва Пяці войскаў. Смяротна паранены Торын мірыцца перад сконам з Більбам, які бярэ сабе толькі малую частку скарбу ад дамоўленага яму і тым не менш вяртаецца дахаты заможным хобітам.
Беларускія пераклады
Хобіт перакладзены на беларускую мову Дзмітрыем Магілёўцавым у 2002 годзе.
Players Tour Championship 2012/2013 (снукер)
Players Tour Championship 2012/2013 — серыя снукерных турніраў, якія праходзілі з 18 чэрвеня 2012 года па 17 сакавіка 2013 года ў Англіі, Еўропе і Кітаі. У гэтым сезоне ўпершыню турніры, якія праходзілі на тэрыторыі Еўропы, сфармавалі "Еўрапейскі тур", а таксама з'явіліся турніры на тэрыторыі Кітая, якія сфармавалі "Азіяцкі Players Tour Championship". 13 турніраў серыі мелі нізкарэйтынгавы статус, а апошні, фінал PTC, быў рэйтынгавым турнірам.
Азіяцкі Players Tour Championship 2012/2013 – Этап 1 (снукер)
Азіяцкі Players Tour Championship 2012/2013 – Этап 1 — прафесійны нізкарэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 18 па 22 чэрвеня 2012 года ў чжанцзяганскім спартыўным цэнтры, у Чжанцзягане, Кітай. Прызавы фонд турніру склаў £50,000, з якіх £10,000 атрымаў пераможца.
Новахалочча
Новахало́чча (, Новохолочье) — былая вёска ў Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіла ў склад Роўкавіцкага сельсавета.
Ліквідавана 29 снежня 2011 года.
Ходаў (гміна)
Хо́даў (Chodów) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Кольскага павета Велікапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Ходаве. Плошча гміны складае 77,97 км². Станам на 2004 год у гміне Ходаў пражывалі 3510 чалавек, шчыльнасць — 45,3 чал./км².
Азіяцкі Players Tour Championship 2012/2013 – Этап 2 (снукер)
Азіяцкі Players Tour Championship 2012/2013 – Этап 2 (таксама вядомы як Guotai Liquor Азіяцкі Players Tour Championship 2012/2013 – Этап 2 ад назвы спонсара) — прафесійны нізкарэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 23 па 27 верасня 2012 года ў ісінскім спартыўным цэнтры, у Ісіне, Кітай. Прызавы фонд турніру склаў £50,000, з якіх £10,000 атрымаў пераможца.
Анусіна
Ану́сіна (, Анусино) — вёска ў Мінскім раёне Мінскай вобласці, на дарозе. Уваходзіць у склад Пятрышкаўскага сельсавета. На беразе Свіслачы. Каля вёскі чыгуначны прыпыначны пункт Анусіна.
Паблізу вёскі выяўлены курганныя могільнікі ХІ — пачатку ХІІ ст.
Паводле Трэцяй Устаўной граматай 25 сакавіка 1918 года, у складзе Беларускай Народнай Рэспублікі. З 1 студзеня 1919 года, паводле пастановы І з’езда КП(б) Беларусі, у складзе БССР.
У 1924—1939 гадах цэнтр Анусінскага сельсавета.
Навадворскі сельсавет (Мінскі раён)
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Самахвалавіцкага раёна Менскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Самахвалавіцкім раёне БССР. 18 студзеня 1931 года ўключаны ў гарадскую рысу горада Менска. З 26 мая 1935 года ў складзе Менскага раёна. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Менскім раёне Менскай вобласці. 5 сакавіка 1959 года да сельсавета далучана частка скасаванага Гатаўскага сельсавета (6 населеных пунктаў: Аляксандрава, Асееўка, Гатава, Дзергаі, Дубкі і Цэсіна). 20 студзеня 1960 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Трасцянецкага сельсавета. 31 сакавіка 2020 года скасавана вёска Шабаны.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 14179 чалавек, з іх 88,3 % — беларусы, 7,8 % — рускія, 1,5 % — украінцы, 0,6 % — палякі.
1988 год у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва
1988 год быў адзначаны шэрагам падзей, якія пакінулі прыкметны след у гісторыі беларускага выяўленчага мастацтва.
Новы Шлях (Чачэрскі раён)
Но́вы Шлях (, Новый Шлях) — былы пасёлак у Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Роўкавіцкага сельсавета.
Ліквідаваны 29 снежня 2011 года.
Думарышкі 1
Думары́шкі 1 (, Думаришки 1) — хутар у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Плюскага сельсавета.
Азіяцкі Players Tour Championship 2012/2013 – Этап 3 (снукер)
Азіяцкі Players Tour Championship 2012/2013 – Этап 3 (таксама вядомы як Guotai Liquor Азіяцкі Players Tour Championship 2012/2013 – Этап 3 па назве спонсара) — прафесійны нізкарэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 5 па 9 лістапада 2012 года на спартыўным стадыёне правінцыі Хэнань, у горадзе Чжэнчжоў, Кітай. Прызавы фонд турніру склаў £50,000, з якіх £10,000 атрымаў пераможца.
Сцяпанаўка (Бялыніцкі раён)
Сцяпа́наўка (, Степановка) — пасёлак у Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішоўскага сельсавета.
Да 23 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Галоўчынскага сельсавета.
Таргоншчына
Тарго́ншчына (, Торгонщина) — пасёлак у Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Галоўчынскага сельсавета.
Там, де нас нема
«Там, де нас нема» — дэбютны студыйны альбом гурта «Океан Ельзи», выпушчаны ў 1998 годзе лэйблам «Nova Records» і перавыдадзены ў 2002 годзе лэйблам «Lavina Music»
Кампазіцыі
<li> «Колиска вітру» (3:04)
<li> «Годі вже» (4:28)
<li> «Там, де нас нема» [Danilkin ДЕ ВИ Є remix] (4:06)</ol>
Хойна (гміна)
Хо́йна (Chojna) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Грыфінскага павета Заходнепаморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Хойне. Плошча гміны складае 332,89 км². Станам на 2010 год у гміне Хойна пражывалі 14048 чалавек, шчыльнасць — 42,3 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 23 салецтвы.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 43 населеныя пункты.
Падазер’е (Чачэрскі раён)
Падазе́р'е (, Подозерье) — пасёлак у Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Роўкавіцкага сельсавета.
Эліпсіс
У гэтых радках з народнай песні прапушчаны выказнік махне.
Эліпсіс — адзін з відаў недасказа. Ён дапамагае перадаць узрушаны душэўны стан паэта, дынамізм, напружанасць дзеяння і г. д. Да эліпсіса адносяцца таксама сінтаксічныя канструкцыі, у якіх выказнік выражаецца дзеяслоўна-выклічнікавым словам.
Палярная сістэма каардынат
Палярная сістэма каардынат — двухмерная сістэма каардынат, у якой кожны пункт на плоскасці вызначаецца двума лікамі — палярным вуглом і палярным радыусам. Палярная сістэма каардынат асабліва карысная ў выпадках, калі адносіны паміж пунктамі прасцей адлюстраваць у выглядзе радыусаў і вуглоў; ў больш распаўсюджанай, дэкартавай або прамавугольнай сістэме каардынат, такія адносіны можна ўсталяваць толькі шляхам прымянення трыганаметрычных ураўненняў.
Палярная сістэма каардынат задаецца прамянём, які называюць нулявым або палярнай воссю. Пункт, з якога выходзіць гэты прамень, называецца пачаткам каардынат альбо полюсам. Любы пункт на плоскасці вызначаецца двума палярнымі каардынатамі: радыяльнай і вуглавой. Радыяльная каардыната (звычайна пазначаецца r) адпавядае адлегласці ад пункта да пачатку каардынат. Вуглавая каардыната таксама называецца палярным вуглом або азімутам і пазначаецца \varphi, роўная куце, на які трэба павярнуць супраць гадзінны стрэлкі палярную вось для таго, каб патрапіць у гэты пункт.
Вызначаная такім чынам радыяльная каардыната можа прымаць значэнні ад нуля да бясконцасці, а вуглавая каардыната змяняецца ў межах ад 0° да 360°. Аднак, для зручнасці вобласць значэнняў палярнай каардынаты можна пашырыць за межы поўнага вугла, а таксама дазволіць ёй прымаць адмоўныя значэння, што адказвае павароту палярнай восі па гадзіннікавай стрэлцы.
Графічнае прадстаўленне
Кожны пункт у палярнай сістэме каардынат можа быць вызначана двума палярнымі каардынатамі, што звычайна называюцца r (радыяльная каардыната, вуглавая адлегласць, сустракаецца варыянт \rho) і \varphi (вуглавая каардыната, палярны вугал, азімут, пазіцыйны вугал, часам пішуць \theta альбо t). Каардыната r адпавядай адлегласці да полюса, а каардыната \varphi роўная куце ў напрамку супраць гадзінны стрэлкі ад прамяня праз 0° (часам называецца палярнай воссю).
Палярны радыус вызначаны для любога пункта плоскасці і прымае неадмоўныя значэння. Палярны вугал \varphi вызначаны для любога пункта плоскасці, за выключэннем полюса O, і прымае значэння. Палярны вугал вымяраецца ў радыянах і адлічваецца ад палярнай восі:
Напрыклад, пункт з каардынатамі будзе выглядаць на графіку як пункт на промні, які ляжыць пад вуглом 60° да палярнай восі, на адлегласці 3 адзінкі ад полюса. Пункт з каардынатамі будзе намаляваная на тым жа месцы.
Камплексныя лікі
дзе i  — уяўная адзінка, ці ў палярнай:
і адсюль, як:
дзе e — лік Эйлера. Дзякуючы формуле Эйлера, абодва прадстаўлення эквівалентныя. (Варта адзначыць, што ў гэтай формуле, падобна астатнім формул, якія змяшчаюць узвядзенне ў ступень вуглоў, вугал φ зададзена ў радыянах.)
Для пераходу паміж прамавугольным і палярным прадстаўленнем камплексных лікаў, могуць выкарыстоўвацца прыведзеныя вышэй формулы пераўтварэння паміж сістэмамі каардынат.
Аперацыі множанне, дзяленне і узвядзенне ў ступень з камплекснымі лікамі, як правіла, прасцей праводзіць у палярнай форме. Згодна з правіламі ўзвядзення ў ступень:
Паскубаўка
Паску́баўка (, Поскубовка) — былы пасёлак у Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Роўкавіцкага сельсавета.
Супшынка
Супшы́нка (, Супшинка) — пасёлак у Бялыніцкім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Вішоўскага сельсавета.
Эпіфара
Эпі́фара (ἐπιφορά— паўтарэнне) — паўтарэнне аднолькавых гукаў, словаў ці выразаў у канцы вершаваных радкоў або строф. Вось прыклад эпіфары з народнай песні:
Супшынка
Да 23 снежня 2009 года пасёлак уваходзіў у склад Галоўчынскага сельсавета.
Эпіфара
Стылістычная фігура, супрацьлеглая эпіфары, — анафара.
Супшынка
Назва
На поўдні ад Супшынкі адыменныя тапонімы Карбатоўка, Рамшына, ад аднаасноўных імёнаў тыпу Kar-but-as, Ramšys.
Гэтыя тапонімы працягваюць паласу з адыменных тапонімаў, што ідзе на Бялынічы ад Талачына (а перад ім — ад Сянна і Бешанковічаў): Людвінаў, Эсьмоны, Боўсевічы, Пупса, Варгуццева, Гірымшчына, Табараўшчына (ад імёнаў тыпу Liud-vin’as, Eis-mant’as, Bausys, Pupsys, Vargutis, Gi-rim’as, Ta-bar’as).
Узнікненне ўсіх гэтых тапонімаў можа адносіцца да XV стагоддзя, калі пры вяылікім князю літоўскім Казіміры на ўсходзе і поўдні з мэтай змацавання дзяржавы рассяляліся літоўскія баяры, збольшага з тэрыторый цяперашняй Беларусі, прылеглых да сучаснай літоўскай мяжы.
Пятрышкаўскі сельсавет
Пятры́шкаўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мінскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 г. вёска) Пятрышкі.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Анусінскі сельсавет у складзе Заслаўскага раёна Мінскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Анусіна. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Заслаўскім раёне БССР. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ў Заслаўскім раёне Мінскай вобласці. У 1939 годзе цэнтр сельсавета перанесены на станцыю Радашковічы. З 8 жніўня 1959 года сельсавет у складзе Мінскага раёна. 19 сакавіка 1974 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Пятрышкі, сельсавет перайменаваны ў Пятрышкаўскі. 9 жніўня 1979 года да сельсавета далучана частка скасаванага Заслаўскага сельсавета (9 населеных пунктаў: Варашылы, Вязанка, Гуры, Дзічкі, Захарычы, Кіршы, Меткава, Чарняўшчына, Шубнікі). 28 мая 2013 года ў склад сельсавета з Рагаўскога сельсавета перададзены вёскі Ермакі і Кісялі.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 3260 чалавек, з іх 90,4 % — беларусы, 6,4 % — рускія, 2,0 % — украінцы, 0,6 % — палякі.
Думарышкі 2
Думары́шкі 2 (, Думаришки 2) — хутар у Браслаўскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Плюскага сельсавета.
Мовы Міжзем’я
Мо́вы Міжзе́м'я — мовы створаныя Дж. Р. Р. Толкінам для свайго выдуманага сусвету Міжзем'я.
Выкарыстанне ў творах
Гэтыя мовы выкарыстаны ў «Хобіце» ў некалькіх імёнах (напрыклад Элранд або Больг), або ва «Уладары пярсцёнкаў» для імён (напрыклад Галадрыэль або Арагорн), у некалькіх вершах («Namárië»), і ў Сільмарыліёне (амаль усе імёны, у тым ліку некаторыя сказы і загаловак твора).
Роля моў паводле меркавання іх аўтара
У адным з лістоў Толкін пісаў:
… я мяркую, што асноўным «фактам» пра ўсю маю працу з'яўляецца тое, што яна суцэльная і грунтоўна лінгвістычна адпаведная са сваёй задумай. […] Гэта не «хобі» ў сэнсе чаго-небудзь цалкам іншага ад асноўнага заняцця чалавека, таго, чым чалавек займаецца для адцягвання і адпачынку. Вынаходства моў з'яўляецца асновай маёй працы. «Гісторыі» былі напісаны дзеля таго, каб стварыць свет для гэтых моў, а не наадварот. Для мяне спачатку ўзнікае слова, а потым — гісторыя, якая звязана з ім. Я б аддаў перавагу пісанню «па-эльфійску». Але, безумоўна, такая кніга як «Уладар пярсцёнкаў» зведала значныя праўкі, і я пакінуў там менавіта столькі «моў», колькі мог пераварыць чытач (хаця зараз я даведваюся, што многія хацелі б большага). […] У кожным выпадку, для мяне гэта шмат у чым эсэ па «лінгвістычнай эстэтыцы», як я часам адказваю людзям, які пытаюць мяне, чаму я напісаў гэту кнігу.
Пералік моў, створаных Толкінам
Толкін — адзін з самых вядомых і пладавітых канлангераў. Ён сканструяваў — з рознай ступенню дэталізацыі — больш за дваццаць моў, кожная з якіх мае граматыку і лексічны корпус. Дакладная колькасць моў, створаных Толкінам, невядомая, бо многія з яго лінгвістычных прац да гэтага часу не выдадзены.
Гласапейя
Тэрмін «гласапейя» (Glosssopoeia) быў вынайдзены Толкінам; зараз ён выкарыстоўваецца для азначэння канструявання моў, асабліва мастацкіх моў.
Гласапейя Толкіна мела два вымярэнні часу: унутраная (выдуманая) шкала часу падзей, апісаных у «Сільіарыліёне» і іншых творах, і знешняя шкала часу жыцця самога Толкіна, на працягу якой ён выпраўляў і паляпшаў свае мовы і іх выдуманую гісторыю.
…уваход у вінны склеп, поўны бутэлек віна, смак і водар якога не былі загадзя вядомы. — Лісты Дж. Р. Р. Толкіна, ліст 163
Гласапейя была хобі Толкіна на працягу большай часткі яго жыцця. Ва ўзросце трынаццаці гадоў ён удзельнічаў у стварэнні звуказамяшчальнага шыфру, вядомага як Неўбош (Newbosh), «новая бязглуздзіца», якая вырасла да такой ступені, што ўключала ў сябе элементы штучнай мовы. Трэба адзначыць, Толкін адзначаў тое, што Неўбаш не быў яго першай спробай стварэння мовы. Неўзабаве пасля гэтага ён распрацаваў сапраўдную штучную мову — нафарын, якая мела элементы больш позніх моў, над якімі ён працягваў працаваць да сваёй смерці на працягу больш чым шасцідзесяці пяці гадоў. Стварэнне моў заўсёды было шчыльна звязана з міфалогіяй, якую распрацоўваў Толкін, таму што, паводле яго меркавання, мова з'яўляецца няпоўнай без гісторыі народа які размаўляе на ёй, як, напрыклад, англічане не сталі б дастаткова рэальнымі, калі б іх ўяўлялі толькі праз англійскую мову, на якой яны гавораць. Такім чынам, Толкін прыняў на сябе ролю хутчэй перакладчыка і рэдактара, чым аўтара сваіх арыгінальных твораў.
Хаця эльфійскія мовы сіндарын і квэн'я з'яўляюцца найбольш вядомымі і распрацаванымі з моў, створаных Толкінам для яго сусвету, яны ні ў якім разе не адзіныя. Яны належаць да сям'і эльфійскіх моў, якія паходзяць ад агульнага эльдарына, мовы, якою карыстаюцца ўсе эльфы, а тая ў сваю чаргу, — ад прымітыўнай квэндзійскай, агульнай крыніцы фарміравання моў эльдар і аварына. Да таго ж існуе асобная сям'я моў, якой карыстаюцца людзі, найбольш вядомай з якіх з'яўляецца вестран (якая паходзіць ад адунайскай мовы Нуменара), «агульная мова» народаў «Уладара пярсцёнкаў». Большасць людскіх моў зазнала на сабе ўплыў эльфійскіх моў, а таксама мовы гномаў. Асобныя незалежныя мовы таксама былі начорна апісаны Толкінам, у іх ліку кхуздул, мова гномаў. Іншыя мовы уключаюць валарын (мову Валар) і Чорную Мову, вынайдзеную Саўронам падчас Другой Эпохі.
Фінская марфалогія (асабліва яе багатая сістэма скланенняў назоўнікаў) часткова паспрыяла развіццю квэн'я. яшчэ адной з любімых моў Толкіна была валійская, і асобныя рысы валійкай фанетыкі знайшлі сабе месца ў сіндарыне. Вельмі нешматлікія словы былі пазычаны з існуючых моў, таму спробы прасачыць паходжанне пэўнага эльфійскага уласнага імя ці хадзячай назвы у працах апублікаваных падчас жыцця Толкіна, рэдка былі паспяховымі.
Выдуманыя сістэмы пісьменства
Толкін вынаходзіў не толькі мовы, але і сістэмы пісьменства. Ён быў таленавітым каліграфам. Асобныя з такіх сістэм былі распрацаваны для выкарыстання ў яго выдуманых мовах, асобныя для больш практычных мэт: выкарыстання ў асабістым дзённіку, а таксама новы алфавіт для англійскай мовы /
Пералік сістэм пісьменства, вынайдзеных Толкінам
У храналагичным парадке:
Хайніцы (гміна)
Хайні́цы (Chojnice) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Хайніцкага павета Паморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Хайніцах. Плошча гміны складае 458,34 км². Станам на 2004 год у гміне Хайніцы пражывалі 16,002 чалавекі, шчыльнасць — 34,4 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 34 салецтвы.
Амфібрахій
Амфібра́хій (ἀμφίβραχυς — кароткі з абодвух бакоў) — від трохскладовай стапы, у якой доўгі склад знаходзіцца паміж кароткіх (антычнае вершаскладанне) або націскны — паміж ненаціскных (сілаба-танічнае вершаскладанне).
Амфібрахій у беларускай літаратуры
Амфібрахій — пашыраная стапа ў беларускай паэзіі, выкарыстоўваецца для выяўлення разнастайных думак і пачуццяў:
Хойнаў (гміна)
Хо́йнаў (Chojnów) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Лягніцкага павета Ніжнесілезскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Хойнаве. Плошча гміны складае 231,17 км². Станам на 2011 год у гміне Хойнаў пражывалі 9 475 чалавек, шчыльнасць — 40,6 чал./км².
Ржавец (Чачэрскі раён)
Ржаве́ц (, Ржавец) — пасёлак у Чачэрскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Роўкавіцкага сельсавета.
Да 1961 года пасёлак уваходзіў у Глыбочыцкага сельсавета.
Этылендыямін
Этылендыямі́н, 1,2-дыямінаэтан Н2NCH2CН2NH2 — арганічнае злучэнне класа амінаў, першасны аліфатычны дыямін.
Уласцівасці
Бясколерная вадкасць з пахам аміяку. Дыміць на паветры. Моцная аснова. Малекулярная маса 60,099 а. а. м.. Тэмпература плаўлення 10,9 (8,5 ) °С, тэмпература кіпення 117 °C. Шчыльнасць 0,899 (0,8977 ) г/см³ (пры тэмпературы 20 °C). З вадой утварае азеатропную сумесь.
Атрыманне
Этылендыямін атрымліваюць узаемадзеяннем дыхлорэтану з аміяком пры тэмпературы 100 °C або каталітычным гідрыраваннем сумесі монаэтаноламіну з аміяком пры тэмпературы 150—230 °C. Таксама этылендыямін утвараецца непасрэдна з этылену і аміяку або з мурашынага альдэгіду, аміяку і сінільнай кіслаты (HCN) ў прысутнасці каталізатара.
Выкарыстанне
Этылендыямін выкарыстоўваецца ў якасці пластыфікатара фенола-фармальдэгідных смол, стабілізатара змазачных масел, у вытворчасці поліурэтану. Таксама выкарыстоўваецца ў вытворчасці этылендыямінтэтравоцатнай кіслаты, фунгіцыдаў, лекавых сродкаў і інш.
Юзуфоўскі сельсавет
Юзуфо́ўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мінскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2011 г. вёска) Юзуфова.