cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дом Фарнезэ
Алесандра III Фарнезэ
Ягоны сын Алесандра (1547—1592), адораны ад прыроды, прайшоў бліскучую ваенную школу пад кіраўніцтвам свайго дзядзькі Хуана Аўстрыйскага; біўся з ім супраць туркаў пры Лепанта ў 1571 годзе. Пасля смерці Дон-Хуана быў прызваны ў 1578 годзе ў намеснікі Нідэрландаў. Ён імкнуўся да мякчэйшай і больш разумнай палітыкі, якая была прама процілеглай да рэпрэсалій герцага Альбы. Разам з тым ён храбра ваяваў супраць паўстанцаў, абараняючы іспанскае валадарства: перамог гезаў пры Гемблуры, узяў Антверпен і многія іншыя гарады. Пасля разгрому «непераможнай армады» Філіпа II, на накіраванні якой у брытанскія воды ён сам настойваў, Фарнезэ, жадаючы падняць справу каталіцтва прынамсі на кантыненце, увайшоў з войскам у Францыю ў 1590 годзе як саюзнік тамтэйшых каталікоў супраць Генрыха IV. Ён прымусіў караля зняць аблогу Парыжа, але поспехі яго засталіся бясплоднымі, бо з Іспаніі яму не было аказана ніякай падтрымкі. Ён памёр у Арасе ў 1592 годзе ад раны, атрыманай пры аблозе Руана. Спрытна карыстаючыся рэлігійнымі рознагалоссі паміж жыхарамі паўночных і паўднёвых нідэрландскіх правінцый, ён здолеў утрымаць апошнія ў падданстве Іспаніі і нават набыў сярод іх насельніцтва пэўную сімпатыю.
Далейшы лёс дому Фарнезэ
Далейшыя прадстаўнікі роду Фарнезэ, Рануча II (1630—1694), Франчэска (1678—1727) і Антоніа (1679—1731), мала чым адзначыліся.
Апошні ўступіў у сутыкненне з Рымскай Курыяй бо праз аблажэнне падаткамі хацеў мацней падпарадкаваць сваёй уладзе духавенства свайго герцагства. Урэшце ён адмовіўся прызнаваць сваю феадальную залежнасць ад Рыма; у барацьбе з Папамі яго падтрымліваў знакаміты герцаг Яўген Савойскі, які і спрыяў леннаму падпарадкаванню Антоніа Фарнезэ імперыі: апошні прынёс прысягу Іосіфу I за Парму і П’ячэнцу. Ён памёр бяздзетным,  з ім згасла мужчынская лінія роду Фарнезэ.
Ягоныя ўладанні праз Ізабелу Фарнезэ, унучку Рануча I, дасталіся яе сыну, неапалітанскаму інфанту Карласу. Пазней яны перайшлі спачатку да Неапалітанскіх Бурбонаў (амаль цалкам карцінная галерэя Фарнезэ засталася ў неапалітанскім палацы Кападзімонтэ), а затым — да іх галіны, Пармскіх Бурбонаў. Да 1816 года ў Неапаль былі перанесены калекцыі антычнага мастацтва сям’і Фарнезэ: шэдэўры антычнай скульптуры і прадметы, выяўленыя пры раскопках старажытных гарадоў у наваколлях Везувія. Цяпер яны складаюць аснову збору Нацыянальнага археалагічнага музея Неапаля.
IC 2614
IC 2614 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Саматычная нервовая сістэма
Саматычная нервовая сістэма — частка нервовай сістэмы арганізма. Інервуе скуру і апорна-рухальны апарат, усталёўвае ўзаемаадносіны са знешнім асяроддзем — успрымае яго ўздзеянні (рэцэпцыя), выклікае скарачэнні шкілетных мышцаў.
Нервовыя валокны саматычнай нервовай сістэмы тоўстыя і пакрыты спецыяльнай абалонкай.
Балвійскі край
Балвійскі край (Balvu novadss) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на ўсходзе Латвіі, у рэгіёне Латгалія. Край складаецца з 10 валасцей і горада Балві, які з'яўляецца адміністрацыйным цэнтрам краю. Насельніцтва на 1 студзеня 2011 года склала 14 154 чалавек. Плошча краю займае 1044,5 км ².
Край быў утвораны 1 ліпеня 2009 года па заканчэнні латвійскай адміністрацыйна-тэрытарыяльнай рэформы з часткі Балвійскага раёна.
Альберчэ
Альберчэ (Río Alberche) — рака ў правінцыях Авіла, Мадрыд і Таледа, у цэнтральнай Іспаніі.
Альберчэ бярэ свой пачатак на вышыні 1800 м у Фуэнтэ-Альберчэ, Сан-Марцін-дэ-ла-Вега-дэль-Альберчэ, правінцыя Авіла. Утварае даліну паміж горнымі масівамі Сьера-дэ-Грэдас і Сьера-дэ-Гвадарама, у сістэме Цэнтральная Кардыльера.
Альберчэ цячэ з паўночнага захаду на паўднёвы ўсход і на сярэдзіне рэзка мяняе напрамак ад паўночнага ўсходу на паўднёвы захад. На рацэ ёсць горад Талавера-дэ-ла-Рэйна.
Пячора Раства
Пячора Раства, Грот Нараджэння, Святая Пячора — найвялікшая хрысціянская святыня, пячора ў скале, дзе нарадзіўся Ісус Хрыстос ад Дзевы Марыі. Знаходзіцца пад амбонам Базілікі Нараджэння Хрыстова ў Віфлееме. У захаваўшыхся пісьмовых крыніцах упершыню згадана каля 150 года. Падземны храм размешчаны тут з часоў святой Алены. Належыць Іерусалімскай Праваслаўнай Царкве.
Места Раства
Непасрэдна над месцам Нараджэння знаходзіцца праваслаўны мармуровы прастол. На гэтым прастоле маюць права здзяйсняць літургію толькі праваслаўныя і армяне. Спераду прастол абапіраецца на дзве маленькія мармуровыя калоны, а ў нішы над ім захаваліся невялікія фрагменты візантыйскай мазаікі. У той час, калі няма багаслужэння, прастол закрыты спецыяльнмі здымнымі кратамі. За прастолам, на сцяне ўмацаваны шэсць невялікіх праваслаўных іконаў.
Прыдзел Ясляў
У паўднёвай частцы пячоры, злева ад увахода, знаходзіцца прыдзел Ясляў. Гэта адзіная частка пячоры, якая знаходзіцца ў распараджэнні каталікоў. Яна нагадвае маленькую капліцу памерам прыкладна 2×2 м, ці трохі болей, узровень падлогі там на дзве прыступкі ніжэй, чым у астатняй частцы пячоры. У гэтым прыдзеле, у правым баку ад увахода, знаходзіцца месца Ясляў, дзе быў пакладзены Хрыстос пасля нараджэння. Уласна Яслі — гэта кармушка для дамовых жывёл, якая была ў пячоры, іх Прасвятая Багародзіца з-за неабходнасці выкарыстоўвала як калыску. Унутраная частка Ясляў была вывязена як вялікая святыня ў Рым у царкву Санта-Марыя-Маджорэ, там яна вядома пад назвай Sacra culla, Cunambulum ці Praesepe. Гэта было зроблена ў сярэдзіне VII стагоддзя, пры папу Тэадоры I, праз некалькі год пасля захопу Святой зямлі мусульманамі, магчыма, для таго, каб не дапусціць ганьбавання святыні. Тая ж частка Ясляў, што засталася ў Віфляеме, была абкладзена мармурам і цяпер выглядае як паглыбленне ў падлозе, зробленае ў выглядзе калыскі, над якім гараць пяць незгасальных лампад. За гэтымі лампадамі, каля сцяны, пастаўлена невялікая ікона, на якой відаць пакланенне віфлеемскіх пастухоў.
У прыдзеле Ясляў, злева ад увахода ў яго, усталяваны каталіцкі прастол пакланення вешчуноў. Размешчаны тут запрастольны абраз паказвае пакланенне вешчуноў Хрысту.
Апісанне пячоры
Пячора мае памеры 12,3×3,5 м і 3 м у вышыню, гэта значыць што яна даволі вузкая і доўгая, арыентавана па лініі захад-усход. Месца Раства знаходзіцца ля яе ўсходняга канца. У пячору вядуць дзве лесвіцы часоў Юстыніяна Вялікага, паўночная і паўднёвая, кожная складаецца з 15 парфіравых прыступак. Паўночная лесвіца належыць каталікам, паўднёвая — праваслаўным і армянам, размешчаны яны ва ўсходняй частцы пячоры, сіметрычна, з абох бакоў яе. Звычайна паломнікі спускаюцца па паўднёвай лесвіцы, а паднімаюцца па паўночнай. Гэтыя ўваходы набылі свой цяперашні выгляд у XII стагоддзі, калі бронзавыя дзверы V—VI стагоддзяў былі заключаны ў мармуровыя парталы, а люнеты над дзвярамі былі ўпрыгожаны разьбой па камені. Падлога і ніжняя частка пячоры ўпрыгожаны светлым мармурам, астатняе задрапіравана тканінай ці закрыта шпалерамі XIX стагоддзя, па сценах развешаны іконы. Столь вельмі закурана, на ёй падвешаны 32 лампады, а ўсяго іх у пячоры 53, і гэтая лічба нязменная з даўніх часоў. Пячора не мае прыроднага асвятлення, цяпер асвятляецца электрычнасцю і, часткова, лампадамі і свечкамі.
Старажытная, срэбная з пазалотай, зорка была скрадзена ў 1847 годзе (невядома кім, хучэй за ўсё туркамі). Гэты крадзеж стаў новай падставай для ўзаемных крыўдаў праваслаўных грэкаў і каталікоў і нават часткова абудзіў у 1948 годзе «пытанне аб Святых мясцінах» (гл. Крымская вайна). Зорка, якую магчыма убачыць цяпер, была выраблена па дакладнаму ўзору старажытнай і замацавана ў 1847 годзе па загаду султана Абдул-Меджыда I і на яго сродкі.
Першыя згадванні аб пячоры
Кананічныя тэксты не кажуць аб пячоры напрамую. Аб тым, што Хрыстос нарадзіўся ў Віфлееме, паведамляюць евангелісты Лука і Мацвей, але ніводны з іх не згадвае пячору, толькі Лука ўскосна называе яе, кажучы, што Багародзіца «паклала Яго ў яслі, таму што не было ім месца ў гасцініцы».
Найстаражытнейшы, верагодна, пісьмовы доказ аб пячоры як аб месцы Раства, які дайшоў да нас, належыць святому Юстыну Філосафу. У творы «Дыялог з Трыфанам Іудзеям», напісаным у 150—155 годзе, ён сцвяржае, што Святая Сям'я знайшла сховішча ў пячоры каля Віфлеема. Пячора, як месца Раства шматразова згадваецца ў апакрыфічным (главы 18-21), напісаным, верагодна, каля 150 года. Арыген наведаў Віфлеем амаль за стагоддзе да будаўніцтва базілікі Раства, прыкладна ў 238 годзе. Пазней, у творы «», напісаным каля 247 года, ён згадвае пячору ў Віфлееме, якую мясцовыя жыхары лічылі месцам Раства Хрыстова.
Паходжанне пячоры
Што гэта была за пячора і каму яна належала, невядома. Хучэй за ўсё, яна была натуральнага паходжання, а потым яе прыстасвалі для гаспадарчых патрэб, у тым ліку для ўтрымання свойскай жывёлы. У Віфлееме шмат якія са старых дамоў узведзены над пячорамі ў вапняковх скалах. Часта, у дамах, якія стаяць на схіле, першы паверх — гэта пячора, уваход у якую знаходзіцца на ўзроўні вуліцы. Гэты паверх выкарыстоўваўся як хлеў, а сям’я жыла на другім паверсе. Шмат якія з такіх памяшканняў мелі каменныя кармушкі ці яслі, выразаныя ў скале, а таксама жалезныя кольцы, каб было магчыма прывязаць жывёлу на ноч. Гэтыя пячоры, дакладна такія ж, як і грот Раства, выкарыстоўваліся для ўтрымання жывёлы аж да сярэдзіны XX стагоддзя. Магчыма, у адной з такіх пячор і нарадзіўся Хрыстос.
Станіслаў Сцяпанавіч Рудовіч
Станіслаў Сцяпанавіч Рудовіч (нар., вёска Волма, (цяпер Дзяржынскі раён) Мінская вобласць, БССР, СССР) — беларускі гісторык. Кандыдат гістарычных навук (1987).
Біяграфія
У 1981 годзе скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт. У 1986—1988 гадах і з 1994 года навуковы супрацоўнік Інстытута гісторыі Нацыянальнай АН Беларусі. У 1988—1994 гадах працаваў у выдавецтве «Беларуская Энцыклапедыя» імя П. Броўкі.
Даследуе палітычную гісторыю Беларусі пачатку XX ст., рэвалюцыйныя падзеі 1917 года, беларускі нацыянальны рух, узнікненне беларускай дзяржаўнасці найноўшага часу. Аўтар манаграфіі «Час выбару: Праблема самавызначэння Беларусі ў 1917 г.» (2000), шматлікіх артыкулаў.
Вайцехаў (гміна)
Вайце́хаў (Wojciechów) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Любэльскага павета Люблінскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Вайцехаве. Плошча гміны складае 80,92 км². Станам на 2004 год у гміне Вайцехаў пражывалі 5878 чалавек, шчыльнасць — 72,6 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 22 салецтвы.
Беларускі камітэт
Беларускі нацыянальны камітэт
Тэмель Карамалааглу
Тэмель Карамалааглу (нар., Кахраманмараш) — турэцкі палітык.
Біяграфія
Нарадзіўся 20 ліпеня 1941 года. Скончыў Навукова-тэхналагічны інстытут пры Манчэстэрскім ўніверсітэце. Затым працаваў у арганізацыі дзяржаўнага планавання. У 1977 годзе ўступіў у партыю нацыянальнага выратавання, якую ўзначальваў Неджмецін Эрбакан. У 1977-1980 і 1996-2002 гадах з'яўляўся членам Вялікага нацыянальнага сходу. У 1989-1995 гадах займаў пасаду кіраўніка Сіваса.
У кастрычніку 2016 года на чарговым кангрэсе партыі шчасця быў абраны яе старшынёй.
У красавіку 2018 года намеснік старшыні партыі шчасця Бірол Айдын абвясціў, што Карамалааглу вылучаны ад партыі кандыдатам у прэзідэнты на маючых адбыцца выбарах.
Адам і Ева
Адам (אָדָם — Сын Землі ці чалавек) і Ева (חַוָּה, Хава — якая жыве ці даруе жыццё) — у Бібліі першыя людзі на Зямлі, створаныя Богам і прабацькі чалавечага роду.
У Пяцікніжжы (—) прыводзіцца даволі падрабязнае апісанне жыцця першай чалавечай пары. Асноўныя сюжэтныя элементы складаюцца са стварэння Адама і Евы, спакусы і грэхападзення; выгнання з Эдэма; а таксама наступнага рассялення людзей па свеце па-за Эдэмскім садам.
Вайна пунсовай і белай ружы
Вайна пунсовай и белай ружы серыя дынастычных грамадзянскіх войн за сталец Англіі, якая вялася паміж галінамі каралеўскага дома Плантагенетаў: дамамі Ланкастэр і Ёрк. Яны вяліся некалькімі эпізодамі паміж 1455 і 1485 г. Канчатковую перамогу атрымаў дом Ланкастэраў на чале з Генрыхам Цюдарам, пасля чаго дынастыя апошняга кіравала ў Англіі і Уэльсе 117 гадоў.
Прычынай вайны стала незадаволенасць значнай часткі англійскага грамадства няўдачамі ў Стагадовай вайне і палітыкай, якая праводзілася жонкай караля Генрыха VI каралевай Маргарытай і яе фаварытамі (сам кароль быў слабавольным чалавекам). Апазіцыю ўзначаліў герцаг Рычард Ёркскі, які патрабаваў для сябе спачатку рэгенцтвы над недзеяздольным каралём, а пазней — і англійскую карону. Падставай для гэтай прэтэнзіі служыла тое, што Генрых VI быў праўнукам Джона Гонта — трэцяга сына караля Эдуарда III, а Ёрк — праўнукам Лаянела — другога сына гэтага караля (па жаночай лініі, па мужчынскай лініі ён быў унукам Эдмунда — чацвёртага сына Эдуарда III), да таго ж, дзед Генрыха VI Генрых IV захапіў пасад у 1399 г., гвалтоўна прымусіўшы караля Рычарда II да адрачэння, што рабіла сумніўнай легітымнасць усёй дынастыі Ланкастэраў.
Гаручым элементам выступалі шматлікія прафесійныя салдаты, якія пасля паражэння ў вайне з Францыяй знаходзячыся ў вялікіх колькасцях у межах Англіі, уяўлялі сур'ёзную небяспеку для каралеўскай улады. Вайна была для гэтых людзей звыклым рамяством, таму яны ахвотна наймаліся на службу да буйных англійскіх баронаў, якія значна папоўнілі за іх рахунак свае войскі. Такім чынам, аўтарытэт і ўлада караля былі значна падарваны ўзрослай ваеннай моцай вяльможаў.
Сімвалы
Назва «вайна Руж» не выкарыстоўвалася на працягу вайны. Ружы былі адметнымі значкамі дзвюх варагуючых партый. Хто менавіта іх спажыў упершыню, у дакладнасці невядома. Калі Белая ружа, сімвалізуючая Багародзіцу, выкарыстоўвалася як адметны знак яшчэ першым герцагам Ёркскім Эдмундам Лэнглі ў XIV стагоддзі, то пра ўжыванне Пунсовай ланкастэрцамі да пачатку вайны нічога не вядома. Магчыма, яна была вынайдзена па кантрасце з эмблемай ворага. Тэрмін увайшоў у выкарыстанне ў XIX стагоддзі, пасля публікацыі аповесці «Ганна Гейерштэйнская» сэрам Вальтэрам Скотам. Скот абраў назву на аснове выдуманай сцэны ў I часці п'есы Вільяма Шэкспіра «Генрых VI», дзе супрацьстаялыя бакі выбіраюць ружы рознага колеру.
Хоць ружы выкарыстоўваліся як сімвалы на працягу вайны, большасць удзельнікаў выкарыстоўвалі сімвалы, звязаныя з іх феадальнымі лордамі або абаронцамі. Напрыклад, сілы Генрыха ў Басуорце змагаліся пад сцягам чырвонага цмока, у той час як войска Ёркаў выкарыстоўвала асабісты знак Рычарда III — белага парсюка. Сведчанне важнасці знакаў руж павялічылася, калі кароль Генрых VII у канцы вайны аб'яднаў чырвоныя і белыя ружы фракцый у адзіную чырвона-белую Ружу Цюдараў.
Хроніка вайны
Супрацьстаянне перайшло ў стадыю адкрытай вайны ў 1455, калі ў Першай бітве пры Сент-Олбансе перамогу святкавалі Ёркі, неўзабаве пасля чаго англійскі Парламент абвясціў Рычарда Ёрка пратэктарам каралеўства і спадчыннікам Генрыха VI. Аднак, у 1460 у бітве пры Уэйкфілдзе, Рычард Ёрк загінуў. Партыю Белай ружы ўзначаліў яго сын Эдуард, у 1461 каранаваны ў Лондане як Эдуард IV. У тым жа годзе Ёркамі былі здабыты перамогі пад Мортымер-Крос і пры Таўтоне. У выніку асноўныя сілы ланкастэрцаў былі пабіты, а кароль Генрых VI і каралева Маргарыта беглі з краіны.
Актыўныя баявыя дзеянні аднавіліся ў 1470, калі перайшоўшы на бок Ланкастэраў граф Уорык і герцаг Кларэнс (малодшы брат Эдуарда IV) вярнулі на пасад Генрыха VI. Эдуард IV з іншым сваім братам герцагам Глосцерам беглі ў Бургундыю, адкуль вярнуліся ў 1471. Герцаг Кларэнс ізноў перакінуўся на бок брата — і Ёркі атрымалі перамогі пры Барнэце і Цьюксберы. У першай з гэтых бітваў быў забіты граф Уорык, у другой загінуў прынц Эдуард — адзіны сын Генрыха VI, — што стала канцом ланкастарскай дынастыі.
Эдуард IV — першы кароль з дынастыі Ёркаў — мірна валадарыў аж да сваёй смерці, якая прыйшла нечакана для ўсіх у 1483, калі каралём на кароткі час стаў яго сын Эдуард V. Аднак, каралеўская рада абвясціла яго байструком, і брат Эдуарда IV Рычард Глостэр быў каранаваны ў тым жа годзе як Рычард III. Яго кароткае і драматычнае кіраванне было напоўнена барацьбой з відавочнай і ўтоенай апазіцыяй. У гэтай барацьбе каралю спачатку спрыяў поспех, але колькасць супернікаў толькі ўзрастала. У 1485 сілы ланкастэраў (галоўным чынам — французскіх наймітаў) на чале з Генрыхам Цюдарам (прапраўнукам Джона Гонты па жаночай лініі) высадзіліся ва Уэльсе. У адбытай пры Босварце бітве Рычард III быў забіты, і карона перайшла да Генрыха Цюдара, які каранаваўся як Генрых VII — заснавальнік дынастыі Цюдараў. У 1487 граф Лінкольн (пляменнік Рычарда III) спрабаваў вярнуць карону Ёркам, але ў бітве пры Стоўк Філд быў забіты.
Вынікі
Самым відавочным вынікам стаў крах дынастыі Плантагенетаў і яе замена новымі Цюдарамі, якія змянілі Англію за наступныя гады. У наступныя гады, рэшткі фракцый Плантагенетаў застаўшыся без прамога доступу да трона, разашліся на розныя пазіцыі, паколькі манархі бесперапынна сутыкалі іх адзін з адным.
Вайна Пунсовай і Белай ружы фактычна падвяла рысу пад англійскім Сярэднявеччам. Яна працягнула змены ў феадальным англійскім грамадстве, пачатае з'яўленнем Чорнай смерці, уключалыя паслабленне феадальнай улады дваранства і ўмацаванне пазіцый гандлёвага класа, а таксама ростам моцнай, цэнтралізаванай манархіі пад кіраўніцтвам дынастыі Цюдараў. Узыходжанне Цюдараў у 1485 годзе лічыцца пачаткам Новага Часу ў англійскай гісторыі.
Дзісенскі Уваскрасенскі манастыр
Дзісенскі Уваскрасенскі манастыр — колішні праваслаўны манастыр у г. Дзісна (цяпер Мёрскі раён Віцебскай вобласці), які дзейнічаў у 1633—1810 гадах. Заснаваны пры Уваскрасенскай царкве, вядомай з 1568 года. Прыналежнасць манастыра да праваслаўя пацверджана каралеўскімі прывілеямі Уладзіслава IV, Яна Казіміра (1661), Яна III Сабескага (1678), Аўгуста II, Аўгуста III (1736). Існаваў на ахвяраванні мяшчан, у 17 ст. меў невялікі маёнтак Горкі. Пры царкве былі тры брацтвы. У 1770 у час пажару Дзісны Уваскрасенская царква згарэла, у 1730-я г. пабудавана новая. У 1810 годзе манастыр зачынены, царква стала прыходскай (згарэла ў 1882 годзе).
Брацкі крыж 1673, які раней знаходзіўся ў манастыры, украдзены з Адзігітрыеўскай царквы (Дзісна) у 1980-я.
З іканастаса дзісненскай Уваскрасенскай царквы, відавочна, паходзіць шэдэўр беларускага іканапісу, ікона «Сашэсце ў пекла» апошняй чвэрці XVII ст., якая цяпер захоўваецца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі.
Чышмы
Чышмы (Шишмә, Чишмы́) — пасёлак гарадскога тыпу, адміністрацыйны цэнтр Чышмінскага раёна Рэспублікі Башкартастан Расійскай Федэрацыі. Утварае муніцыпальнае ўтварэнне Чышмінскі пассавет са статусам гарадскога паселішча як адзіны населены пункт у яго складзе. Размешчаны за 37 км на паўднёвы захад ад Уфы. За 1 км ад аднайменнай чыгуначнай станцыі. Статус пасёлка гарадскога тыпу з 1946 года.
Лоу
Лоу (Law) — прозвішча.
Скарабеі
Сакарабе́і (Scarabaeus) — род жукоў сямейства.
Апісанне
Жукі даўжынёй 9,5—41 (9—45 ) мм. Цела буйное, шырокаавальнае або паралельнабакавое, слаба выпуклае зверху і знізу, ніз і ногі ў доўгіх цёмных валасінках. Колер чорны, часам з металічным адлівам. Палавы дымарфізм развіты слаба. Яйцы адкладваюць ў грушападобныя ўтварэнні з гною, якія закопваюць ў глебу, і ў якіх развіваюцца лічынкі.
Кормяцца гноем, з якога папярэдне робяць шарыкі.
Арэал
Род налічвае каля 90 (5—6) відаў. Пашыраны ў Паўночнай Афрыцы, Пярэдняй і Сярэдняй Азіі, на поўдні Еўропы. Найбольш вядомы.
Ск’яві-дзі-Абруца
Ск'яві-дзі-Абруца (Schiavi di Abruzzo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Абруца, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру К'еці.
Насельніцтва складае 1265 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 28 чал./км². Займае плошчу 45 км². Паштовы індэкс — 66045. Тэлефонны код — 0873.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Бухарэсцкі ўніверсітэт медыцыны і фармацыі імя Караля Давілы
Бухарэсцкі ўніверсітэт медыцыны і фармацыі імя Караля Давілы (Universitatea de Medicină şi Farmacie „Carol Davila” din Bucureşti) — румынская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Бухарэст. Названы ў гонар лекара, фармацэўта і грамадскага дзеяча Караля Давілы.
Лупалава
Лупалава — тапонім
Вайцешкаў (гміна)
Вайце́шкаў (Wojcieszków) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Лукоўскага павета Люблінскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Вайцешкаве. Плошча гміны складае 108,61 км². Станам на 2010 год у гміне Вайцешкаў пражывалі 6977 чалавек, шчыльнасць — 64 чал./км².
Ананім (фільм)
«Ананім» (Anonymous) — гістарычны фільм ад рэжысёра Роланда Эмерыха, прысвечаны шэкспіраўскаму пытанню. У галоўных ролях заняты Рыс Іванс і Ванеса Рэдгрэйв. Прэм’ера прайшла 11 верасня 2011 года, расійскі пракат — з 17 лістапада.
Сюжэт
У фільме прасочана жыццё Эдуарда дэ Вера, графа Оксфарда, якога некаторыя эксперты лічаць сапраўдным аўтарам твораў, апублікаваных пад імем Уільяма Шэкспіра. Асноўнае дзеянне прымеркавана да падзей канца елізавецінскай эпохі — паўстанне графа Эсекса і інтрыгі вакол наследавання прастола. У фільме Оксфард прадстаўлены пазашлюбным сынам каралевы Елізаветы, якая ад яго ж нарадзіла графа Саўтгемптана — адрасата шэкспіраўскіх санетаў.
Дэ Вер адлюстроўваецца як вялікі геній, які напісаў «Сон у летнюю ноч» ва ўзросце васьмі гадоў. Ён вымушаны жыць у пурытанскім доме Уільяма Сесіла, дзе праз гады забівае шпіёна-слугу, які хаваецца за габеленам, гэтак жа, як Палонія ў «Гамлеце». Уільям Сесіл выкарыстоўвае гэта забойства, каб шантажаваць дэ Вера: прымусіць паэта ўзяць шлюб без кахання і адмовіцца ад літаратуры. Дэ Вер уступае ў барацьбу супраць саветніка каралевы Уільяма Сесіла, які перакананы, што тэатры грэшныя, а вершы і п’есы — інтрыгі д’ябла. Плану Сесіла зрабіць каралём Якава I, сына Марыі Сцюарт, пагражае прысутнасць дэ Вера і незаконнанароджанага сына каралевы, які мог бы стаць альтэрнатыўным прэтэндэнтам на прастол па лініі Цюдараў.
Лічачы, што «ўсё мастацтва палітычнае… у іншым выпадку гэта проста ўпрыгажэнне», дэ Вер вырашае выкарыстоўваць свае тайна напісаныя творы для пасоўвання графа Эсекса супраць кандыдата ад Сесілаў. Ён піша «Генрых V» і пазней «Рычард III» у якасці прапаганды для распальвання рэвалюцыі, а затым выходзіць на кантакт з Бенам Джонсанам, які нядаўна быў заключаны ў Таўэр па абвінавачванні ў закліку да мецяжу. Дэ Вер выкарыстоўвае свой уплыў, каб вызваліць яго і паставіць сваю п’есу «Генрых V», згуляную пад аўтарствам Джонсана. Па фільме, Шэкспір апыняецца забулдыгам-акцёрам, пад чыім імем Оксфард друкуе свае п’есы пасля таго, як ад гэтай ролі адмовіўся Бэн Джонсан.
Беспрынцыповы малады акцёр Уільям Шэкспір, даведаўшыся пра асобу рэальнага аўтара, вымагае грошы ў дэ Вера, каб пабудаваць тэатр «Глобус», і прымудраецца атрымаць 400 фунтаў стэрлінгаў у год за вобраз ананіма. Сакрэт Шэкспіра расчыняе драматург Крыстафер Марло — і яму прыпадае заплаціць за гэта сваім жыццём. Дэ Вер выкарыстоўвае п’есу «Рычард III», тонка намаляваўшы завэлюмаваны напад на Роберта Сесіла. Гэта падбухторвае натоўп да паходу на Сесіла, што па тайнай задуме павінна пахіснуць яго пазіцыі пры двары і прыслабіць спробы Сесіла ў прасоўванні шатландскага Якава як спадчынніка Елізаветы. У той жа час, Эсекс павінен ісці разам з графам Саўтгемптанам і натоўпам у палац, каб прасунуць свае ўласныя прэтэнзіі на пераемнасць. План зрываецца: зайздросны Джонсан выдае план змовы Сесілу, які блакіруе натоўп і спыняе яе да далучэння з Эсексам. Каралева пад уплывам Сесіла лічыць, што Эсекс спрабуе зрушыць яе сілай, лёгка захоплівае і Эсекса, і Саўтгемптана. Абодвум пагражае пакаранне смерцю.
Роберт Сесіл раскавае зламанаму дэ Веру таямніцы: у Елізаветы нараджалася шмат пазашлюбных сыноў, адным з якіх быў сам дэ Вер. Гэта азначае, што дэ Вер здзейсніў ненаўмысны інцэст са сваёй маці, а яго сын пазней стаў графам Саўтгемптанам. Для таго, каб выратаваць сына ад абезгалоўвання, дэ Вер моліць каралеву і згаджаецца з тым, каб застацца ананімным аўтарам «Шэкспіраўскіх» прац. Пасля смерці каралевы рэалізуецца план Сесіла адносна Якава, хоць надзеі на больш пурытанскі рэжым разбураны. Апынуўшыся ў Лондане, Якаў выражае надзею ўбачыць яшчэ больш прац Шэкспіра. Сам Шэкспір адыходзіць ад сваіх нажытых несумленным шляхам прыбыткаў у Стратфард, каб стаць бізнесменам, а дэ Вер памірае ў 1604 годзе, даручыўшы свае рукапісы на захаванне Бену Джонсану, які раскаяўся.
Аднак Сесіл па-ранейшаму жадае знішчыць рукапісы Уільяма Шэкспіра і падпальвае тэатр «Глобус». Сесіл палічыў, што рукапісы ператварыліся ў попел разам з тэатрам. Што не замінае Джонсану пазней іх знайсці ў захаванасці. Але сапраўдная ісціна, што іх рэальным аўтарам быў Эдуард дэ Вер, а не малапісьменны акцёр са Стратфарда, застаецца ўтоенай.
Водгукі
Хоць фільм прывёў у захапленне аўтарытэтнага Роджэра Эберта, у цэлым амерыканскія крытыкі ўспрынялі фільм без запалу. Дэвід Денбі з часопіса New Yorker палічыў сюжэт «абсурднай фантазіяй» сцэнарыстаў, якія заблыталіся ў пазашлюбных сувязях вядомай сваёй асексуальнасцю каралевы; фільм мае шмат «бясконцых сцэн палацавых інтрыг, якія не паддаюцца расшыфроўцы і плятуцца ў цёмных куравых пакоях». А. О. Скот (The New York Times) назваў фільм «вульгарнай разводкай з вобласці англійскай літаратуры, здзекаваннем над брытанскай гісторыяй і нахабнай абразай уяўлення гледачоў». "Чым менш вы ведаеце пра Шэкспіра, тым больш вам спадабаецца «Ананім», — піша кінааглядальнік канадскай Globe and Mail . Лу Луменік (New York Post) адзначыў годны ўзровень акцёрскай працы, прыемнасць «карцінкі» для вока і захапляльнасць сюжэтных хітраспляценняў.
З расійскіх кінакрытыкаў Лідзія Маслава на старонках «Камерсанта» параўнала фільм Эмерыха з «шырокай і заблытанай таблоіднай нататкай», для аўтара якой «няма прынцыповай розніцы паміж Шэкспірам і Гадзілай — гэта міфічныя істоты, значэнне якіх моцна перабольшана, але менавіта гэта дазваляе напалохаць і затлуміць шырокага гледача».
На 84-й цырымоніі ўручэння прэміі «Оскар» фільм быў намінаваны ў катэгорыі «Лепшы дызайн касцюмаў».
Дыёна (спадарожнік Сатурна)
Дыёна (Διώνη, ) — натуральны спадарожнік Сатурна.
Мае два каарбітальныя спадарожнікі — Алена і Полідэўк.
Добасна (аграгарадок)
До́басна (, Добосна) — аграгарадок у Кіраўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Добасненскага сельсавета. Побач з вёскай працякае рака Добасна.
У 1839—1862 гадах у маёнтку Добасна працавала Дабаснянская цукровая мануфактура.
Дыёна (спадарожнік Сатурна)
Гісторыя адкрыцця і назвы
Дыёна была адкрыта Джавані Касіні ў 1684. Ён назваў 4 адкрытыя ім спадарожнікі Сатурна «зоркамі Людовіка» (Sidera Lodoicea) у гонар караля Францыі Людовіка XIV. Астраномы доўгі час пазначалі Дыёну як «чацвёрты спадарожнік Сатурна» (Saturn IV).
Сучасную назву спадарожніка прапанаваў Джон Гершэль (сын Уільяма Гершэля) у 1847. Ён прапанаваў ідэю назваць 7 вядомых на той момант спадарожнікаў Сатурна па імёнах тытанаў - братоў і сясцёр Кронаса (аналага Сатурна ў грэчаскай міфалогіі).
Панцеляймон Аляксеевіч Селіванаў
Панцеляймон Аляксеевіч Селіванаў (, сяло Ірта, Ленскі раён, Архангельская вобласць — ) — беларускі гісторык. Доктар гістарычных навук (1976).
Біяграфія
У 1952 годзе скончыў Ваенна-палітычную акадэмію ў Маскве. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. У 1960—1991 гадах працаваў у Інстытуце гісторыі АН Беларусі навуковым супрацоўнікам, загадчыкам сектару.
Навуковая дзейнасць
Даследаваў гісторыю Беларусі 1918—1920 гадоў перыяду грамадзянскай вайны і інтэрвенцыі. Аўтар манаграфіяў, суаўтар калектыўных прац «Гісторыя Мінска», «Перамога Савецкай улады ў Беларусі», выдадзеных у 1967 годзе.
Млынарова (Шаркаўшчынскі раён)
Млынаро́ва (, Млынарёво) — хутар у Шаркаўшчынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ёдскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Ёды Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
IC 2616
IC 2616 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Традыцыяналісцкая іспанская фаланга саветаў нацыянальнага сіндыкалісцкага наступлення
Традыцыяналісцкая іспанская фаланга саветаў нацыянальнага сіндыкалісцкага наступлення (Falange Española Tradicionalista y de las Juntas de Ofensiva Nacional Sindicalista) — кіруючая партыя Франкісцкай Іспаніі. Была ўтворана ў 1937 годзе шляхам аб’яднання Фалангі саветаў нацыянальнага сіндыкалісцкага наступлення і карлістаў, якія падчас грамадзянскай вайны 1936—1939 гадоў прадстаўлялі бок нацыяналістаў і змагаліся супраць рэспубліканцаў. У ідэалогіі партыі пераклікаліся фашызм, традыцыяналізм , франкізм , таталітарызм  , нацыяналізм і. З 1958 года арганізацыя існавала як так званы «», прыпыніўшы сваю дзейнасць ў 1977.
Скарабей свяшчэнны
Свяшчэнны скарабей (Scarabaeus sacer) — від жукоў роду скарабеі з сямейства пласцінавусыя.
Арэал
Паўднёвыя раёны Заходняй Еўропы, Паўночнай Афрыкі. Крайні поўдзень стэпаў Украіны, Стэпавы Крым, Заходняе Перадкаўказзе, поўдзень Дагестана, нізоўе Волгі, Заходняя Грузія, Іспанія, поўдзень Францыі, Югаславія, Албанія, Балгарыя, Грэцыя, Турцыя, Сірыя, а-вы Корсіка, Сардзінія, Сіцылія, Кіпр.
Алтаіт
Алтаі́т — мінерал класа тэлурыдаў, тэлурыд свінцу, PbTe. Назва па месцы першай знаходкі на Алтаі.
Апісанне
У складзе алтаіту 60,2—61,3 % свінцу, 36,8—38,4 % тэлуру. Прымесі серабра, золата, медзі, жалеза, селену, серы.
Крышталізуецца ў кубічнай сінгоніі. Сустракаецца звычайна ў выглядзе дробных зярнят, зрэдку ўтварае крышталі і зярністыя агрэгаты. Часта ў зростках з самародным серабром, золатам, галенітам. Колер алавяна-белы з жоўтым адценнем. Бляск металічны. Колер рысы чорны. Цвёрдасць 2,5—3 па шкале Моаса. Крохкі. Шчыльнасць 8,2—8,3 г/см³. Цалкам раствараецца ў азотнай кіслаце пры награванні.
Паходжанне і радовішчы
Алтаіт мае гідратэрмальнае паходжанне. У невялікай колькасці сустракаецца ў свінцова-цынкавых і золата-сярэбраных рудах. Назапашваецца ў россыпах. Упершыню знойдзены ў 1845 годзе на 2-м Заводзінскім рудніку (Алтай, Казахстан). Радовішчы ў Расіі (Паўднёвы Урал), Казахстане (Алтай), Аўстрыі, Канадзе, Мексіцы, Румыніі, ЗША, на Філіпінах.
Талавера-дэ-ла-Рэйна
Талавера-дэ-ла-Рэйна (Talavera de la Reina) — горад у цэнтры Іспаніі, у правінцыі Таледа. Заступнікі горада — святы Ісідор і святая дзева дэль Прада. Заснаваны рымлянамі. Талавера была заваявана арабамі ў 712 годзе. Яны ўмацавалі горад высокімі сценамі, пабудавалі палацы і мячэці. Каля Талаверы ў 950 годзе кароль Леона Раміра II нанёс сур’ёзнае паражэнне арміі маўраў. У 1083 годзе кароль Кастыліі Альфонса VI вярнуў Талаверу і аднавіў у горадзе хрысціянскую рэлігію. Прамысловы і камерцыйны цэнтр. Вытворчасць керамікі.
Балданскі край
Балданскі край (Baldones novads) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў цэнтральнай частцы Латвіі ў вобласці Земгале. Край складаецца з Балданскай воласці і горада Балданэ, які з'яўляецца цэнтрам краю.
Мяжуе з Кекаўскім, Кегумскім, Вэцумніекскім, Іецаўскім і Алайскім краямі.
Насельніцтва на 1 студзеня 2017 года склала 5458 чалавек. Плошча краю займае 179,1 км².
Герб Малеча
Герб Ма́леча — афіцыйны геральдычны сімвал аграгарадка Малеча. Герб зарэгістраваны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь 24 верасня 1998 года пад № 24.
Герб Малеча адносіцца да гісторыка-геральдычных помнікаў Беларусі.
Гісторыя
Сучасны Малеч мае статус аграгарадка, з’яўляецца цэнтрам сельсавета Бярозаўскага раёна. У XVII стагоддзі гэты населены пункт быў мястэчкам у Берасцейскім павеце Вялікага Княства Літоўскага.
Прывілей на магдэбургскае права Малечу першапачаткова быў дараваны ў 1645 годзе каралём Уладзіславам IV і пацверджаны ў 1650 годзе прывілеем караля Яна Казіміра. Наданне права на самакіраванне было выклікана «паступіўшай інфармацыяй» пра тое, што мяшчане Малеча «церпяць розныя нягоды ад розных судоў, ад чаго прыходзяць у заняпад даходы караля і Рэчы Паспалітай». Надзяліўшы мястэчка магдэбургскім правам, кароль вызваліў яго гараджан ад усякай іншай юрысдыкцыі. У каралеўскай грамаце дазвалялася варыць піва, гарэлку і мёд, трымаць шынкі, па прыкладу найбліжэйшага горада Пружаны. У дакуменце агаворваліся гандлёвыя дні па чацвяргах кожны тыдзень і тры гадавыя кірмашы, адзін з якіх павінен быў праводзіцца ў дзень ушанавання Пятра і Паўла. Жыхары мястэчка ад свайго гандлю павінны былі плаціць падаткі дзяржаве. У прывілеі падкрэслівалася, што ўсе гарадскія, судовыя і іншыя справы, якія будуць разглядацца ў Малечы, згодна з прывілеем на магдэбургскае права, павінны быць апячатаныя зялёным воскам з выявай на пячаці Святога Пятра з ключамі.
Сімволіка герба
Святы апостал Пётр — адзін з першых вучняў Ісуса Хрыста (разам са сваім старэйшым братам, апосталам Андрэем Першазваным). Паводле Евангелля ад Матфея, Ісус дараваў апосталу Пятру ключы: адзін — ад царства нябеснага — варот рая, другі — ад пекла. Выява Пятра з двума ключамі павінна нагадваць кожнаму хрысціяніну пра канец зямнога жыцця і выратаванне душы. Ключы сімвалізуюць найвышэйшыя веды аб сэнсе і мэтах жыцця, перададзеныя Хрыстом апосталам і іх вучням.
Выява пеўня за фігурай Святога Пятра не выпадковая. Гэтая птушка з’яўляецца атрыбутам апостала і добра вядомая ў хрысціянскім мастацтве. Калі Ісус на Апошняй Вячэры прадказаў, што Пётр адрачэцца ад яго тройчы, перш чым праспявае певень, апостал не паверыў. Тым не менш усё адбылося так, як сказаў Ісус.
Такім чынам, можна з пэўнай доляй упэўненасці гаварыць пра матывацыю абрання канкрэтнага гербавага сюжэта для герба Малеча. Асоба Святога апостала Пятра была звязана з канкрэтнай штогадовай падзеяй у жыцці гараджан.
Палонка (рака)
Пало́нка — рака ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці, правы прыток ракі Немайцянка (басейн Заходняй Дзвіны). Даўжыня 5,4 км. Пачынаецца за 0,5 км на поўдзень ад вёскі Ціміразева, вусце каля аграгарадка Нямойта. Рэчышча ад вытоку на працягу 2 км каналізаванае. Каля вёскі Ціміразева на рацэ створана сажалка (плошча 7,5 га).
Anyphaena accentuata
Anyphaena accentuata — адзін з нешматлікіх еўрапейскіх відаў павукоў сямейства.
Арэал
Шырока распаўсюджаны ў Еўропе, ад Партугаліі да Скандынавіі, ад Расіі да Міжземнаморскага рэгіёну. У тым ліку сустракаюцца ў Беларусі.
Лад жыцця
Гэтыя павукі жывуць на дрэвах і хмызняках у лісці і парастках, дзе і палююць на працягу ночы на дробных насякомых (двухкрылых, тлю). Любіць вільгаць. Самкі з’яўляюцца актыўнымі аж да восені, а затым знаходзяць прытулак у розных хованках блізка да зямлі.
Спарванне адбываецца ў пачатку лета. Пры гэтым самцы прыцягваюць самак гукам і вібрацыяй, якую ствараюць шляхам частых націскаў брушкам аб паверхню ліста. Коканы, напоўненыя яйкамі, самкі хаваюць у згорнутым лісці і доўгі час ахоўваюць.
Асігнацыйны рубель
Асігнацыі 1769—1785 гадоў
З’яўленне асігнацыйных рублёў было выклікана вялікімі выдаткамі ўрада на ваенныя патрэбы, што прывялі да недахопу срэбра ў казне (бо ўсе разлікі, асабліва з замежнымі пастаўшчыкамі, вяліся выключна ў срэбных і залатых манетах). Недахоп срэбра і велізарныя масы медных грошай ва ўнутрырасійскія гандлёвым абароце прыводзілі да таго, што буйныя плацяжы было вельмі складана ажыццяўляць. Так павятовыя казначэйства былі вымушаныя пры зборах падушных падаткаў рыхтаваць цэлыя экспедыцыі, паколькі для перавозкі ў сярэднім кожных 500 рублёў падатку патрабавалася асобная падвода. Усё гэта выклікала неабходнасць увядзення нейкіх дзяржаўных абавязацельстваў, свайго роду вэксаляў для буйных разлікаў.
Першая спроба ўвядзення асігнацый была зробленая Пятром III, падпісалі 25 мая 1762 г. указ аб заснаванні дзяржаўнага банка, які павінен быў выпусціць у зварот асігнацыі наміналам у 10, 50, 100, 500 і 1000 рублёў на агульную суму ў 5 млн рублёў.
Указ не быў выкананы ў выніку палацавага перавароту, здзейсненага Кацярынай II, якая ў сваю чаргу праз 6 гадоў вярнулася да ідэі выпуску асігнацый. 29 снежня 1768 г. быў падпісаны і абнародаваны 2 лютага 1769 г. маніфест аб заснаванні ў Санкт-Пецярбургу і Маскве аддзяленняў Асігнацыйнага банка, які атрымаў эксклюзіўнае права эмісіі асігнацый. У маніфесце гаварылася, што асігнацыі маюць хаджэнне нароўні з манетай і падлягаюць неадкладнага абмену на манеты па першым патрабаванні ў любой колькасці. Было ўстаноўлена, што выпуск папяровых грошай не павінен перавышаць наяўную суму манеты, якая знаходзіцца ў банку. Першапачатковы капітал Асігнацыйнага банка складаў 1 млн рублёў меднымі манетамі — па 500 тыс. рублёў у Пецярбургскай і Маскоўскай канторы. Ліміт эмісіі асігнацый таксама быў вызначаны ў 1 млн рублёў. Банкам былі выпушчаныя наступныя наміналы: 25, 50, 75 і 100 рублёў. Грошы гэтага выпуску мелі прымітыўны знешні выгляд, што спрашчала фальсіфікацыю. Асігнацыі вартасцю ў 25 рублёў перарабляліся ў 75. Таму ў указам ад 21 чэрвеня 1771 года грашовыя знакі наміналам у 75 рублёў былі спыненыя да выпуску і канфіскаваныя з звароту. Памер асігнацый 1769—1773 гг. 190×250 мм. Гэтыя асігнацыі рэдкія і ўяўляюць калекцыйную цікавасць. Першапачаткова выпуск асігнацый меў вялікі поспех, аднак паколькі ў банку знаходзілася толькі медная манета, то абмен асігнацый вырабляўся толькі на яе. Гэта становішча было замацавана заканадаўча ўказам ад 22 студзеня 1770 г. Такім чынам асігнацыя моцна прывязвалася да меднай манеце, якая з гэтага часу станавілася фактычна толькі разменных сродкам апошняй. У пачатку існавання новай грашовай сістэмы гэты дыспарытэт яшчэ не мог моцна ўплываць на пакупніцкую здольнасць новага, не забяспечанага каштоўным металам рубля.
З 1780 г. быў забаронены ўвоз і вываз асігнацый за мяжу: асігнацыйны рубель перастаў быць канверсійным. У той жа час эмісія асігнацый павялічвалася, і з другой паловы 1780-х гг. пачалося рэзкае паніжэнне курсу папяровых грошай, пацягнуўшае за сабой і свой разменны эквівалент — медныя манеты. З’явіліся нажніцы цэн, з гэтага часу ў краіне існавалі дзве незалежныя грашовыя адзінкі: срэбны рубель, забяспечаны запасамі каштоўнага металу ў казне і роўны 100 сярэбраным капейкам і асігнацыйны рубель, не забяспечаны нічым, акрамя даверу насельніцтва да ўлады, і роўны 100 выключна медным капейкам.
Асігнацыі 1786—1818 гадоў
Да канца XVIII—пачатку XIX стагоддзя курс асігнацый рэзка ўпаў. Ваенныя выдаткі Расіі былі настолькі вялікія, што ў 1814—1815 гадах курс склаў рубель асігнацыямі за 20 капеек срэбрам.
Урадам было абяцана паменшыць колькасць папяровых асігнацый, але абяцанне так і не было стрымана. Маніфестам ад чэрвеня 1787 прадугледжвалася колькасць асігнацый ў 10 мільёнаў рублёў, але яно вырасла да 57,7 мільёнаў рублёў.
У мэтах падрыву расійскай эканомікі Напалеон пачаў выпуск фальшывых асігнацый. Адрозніць асігнацыю фальшывую ад сапраўднай было цяжка — фальшыўкі часцяком выглядалі нават больш пераканаўча, паколькі друкаваліся на лепшай паперы. Хіба што подпісы былі выкананы друкарскім спосабам (на арыгінальных асігнацыі гэта былі сапраўдныя подпісы, зробленыя чарнілам). Некаторыя падробкі мелі арфаграфічныя памылкі: напрыклад, слова «ходячею» на фальшыўках было выяўлена як «холячею».
Асігнацыі 1818—1849 гадоў
У 1840 годзе ў выніку грашовай рэформы міністра фінансаў Я. Ф. Канкрына асігнацыйны рубель быў скасаваны. Дзяржаўныя асігнацыі прымаліся па курсе 3 руб. 50 кап. асігнацыямі за срэбны рубель. Прывязаныя раней да асігнацыйнаму рубля медныя манеты зноў атрымалі жорсткі курс абмену з срэбрам, а сам срэбны рубель у выглядзе манеты быў дапоўнены дэпазітнымі, а з 1843 года крэдытнымі квіткамі.
Колеру асігнацый
Ва ўжытку папяровыя грошы часта называліся па расфарбоўцы.
Войніч (гміна)
Во́йніч (Wojnicz) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Тарноўскага павета Малапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Войнічы. Плошча гміны складае 78,55 км². Станам на 2009 год у гміне Войніч пражывалі 13 173 чалавек, шчыльнасць — 167,7 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 14 салецтваў.
Сігуэла
Сігуэла (Rio Cigüela) — рака ў Іспаніі. Даўжыня — 225 км, плошча басейна — км².
Вытокі ракі знаходзяцца ў правінцыі Куэнка на перавале Кабрэхас у Іберыйскіх гарах, які з’яўляецца водападзелам Іберыйскага паўвострава паміж басейнамі Атлантычнага акіяна і Міжземнага мора. Далей рака працякае па правінцыях Таледа і Сьюдад-Рэаль, зліваецца з Гвадыянай у балоцістай мясцовасці Таблас-дэ-Дайм’ель, якая сёння з’яўляецца нацыянальным паркам.
Лучагорск
Лучагорск (Лучего́рск) — пасёлак гарадскога тыпу, адміністрацыйны цэнтр Пажарскага раёна Прыморскага края Расіі. Заснаваны ў 1966 годзе. Лучагорск — самы буйны на Далёкім Усходзе населены пункт, які не мае статусу горада. Размешчаны на рацэ Кантравод і на беразе Лучагорскага вадасховішча, за 9 км на ўсход ад чыгуначнай станцыі Лучагорск Далёкаўсходняй чыгункі на лініі Уладзівасток — Хабараўск. 19 146 чал. (2018).
Роланд Эмерых
Роланд Эмерых (Roland Emmerich, нар. 5 лістапада 1955) — амерыканскі, , і  нямецкага паходжання. Неаднаразовы лаўрэат фестываляў фантастычных фільмаў. Таксама намінант прэміі «Залатая маліна» 1997 і 1999 года.
Распаўсюджванне COVID-19 у Іарданіі
У студзені 2020 года Сусветная арганізацыя аховы здароўя абвясціла пра ўспышку эпідэміі COVID-19, а ў сакавіку 2020 года прызнала яе пандэміяй, ахарактарызаваўшы гэтым сусветнае распаўсюджванне хваробы.
Першы выпадак заражэння ў Іарданіі быў выяўлены 2 сакавіка.
14 сакавіка прэм’ер-міністр Амар Разаз абвясціў, што ўсе ўваходныя і выходныя рэйсы ў краіну, за выключэннем грузаперавозак і міжнародных арганізацый пры ўмове захавання інструкцый Міністэрства аховы здароўя, будуць спыненыя 17 сакавіка. Універсітэты і школы будуць закрыты на працягу 2 тыдняў, а таксама будуць закрыты ўсе турыстычныя аб’екты, спартыўныя мерапрыемствы і кінатэатры. Урад Іарданіі закрыў на тыдзень турыстычныя месцы ў мэтах правядзення іх санітарнай апрацоўкі ў мэтах пазбягання распаўсюджвання хваробы. Улады на час забаранілі праводзіць калектыўныя малітоўныя службы ва ўсіх мячэцях і цэрквах каралеўства, а таксама любыя мерапрыемствы са скопішчам людзей.
15 сакавіка дырэктарка кампаніі Aqaba Airports Company (AAC) Насер Маджалі заявіў, што прылады цеплавога выяўлення для праверкі пасажыраў у аэрапорце імя караля Хусейна цалкам функцыянуюць. Ён адзначыў, што ўсе медыцынскія брыгады, якія спецыялізуюцца на антыкаранавірусных працэдурах, цалкам працуюць у аэрапорце. Дырэктар Упраўлення аховы здароўя Акабы доктар Ібрагім Муай абвясціў, што мясцовыя медыцынскія брыгады дзяжураць на кантрольна-прапускных пунктах горада і аэрапорце для выяўлення інфіцыраваных. Па стане на 18 сакавіка 2020 года ў Іарданіі зафіксавана 56 выпадкаў заражэння COVID-19. Аднаго з іх вылячылі.
Эдуард Антонавіч Вайцяховіч
Эдуард Антонавіч Вайцяховіч (, в. Камарова, Мядзельскі раён, Мінская вобласць —, Камарова) — беларускі палітык і бізнесмен, дэпутат Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13 склікання.
Біяграфія
Вучыўся ў Камароўскім сельскагаспадарчім вучылішчы па спецыяльнасці «Трактарыст-машыніст». Скончыў з адзнакай Беларускі інстытут механізацыі сельскай гаспадаркі (1983), тры гады працаваў у прафесійна-тэхнічным вучылішчы № 197 у Іўі.
У 1986 годзе стаў дырэктарам Свірскага прафесійна-тэхнічнага вучылішча № 207, самым маладым у яго гісторыі.
У 1995 годзе быў абраны дэпутатам Вярхоўнага Савета Рэспублікі Беларусь 13 склікання. Быў сярод тых дэпутатаў, хто падпісаў у 1996 годзе імпічмент прэзідэнту.
Памёр 12 студзеня 2022 года.
IC 2617
IC 2617 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Таранта-Пелін’я
Таранта-Пелінья (Taranta Peligna) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Абруца, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру К'еці.
Насельніцтва складае 500 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 24 чал./км². Займае плошчу 21 км². Паштовы індэкс — 66018. Тэлефонны код — 0872.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Нацыянальны археалагічны музей (Лісабон)
Нацыянальны археалагічны музей (Museu Nacional de Arqueologia) — размешчаны ў Лісабоне, Партугалія.
У калекцыях і зборах музея прадстаўлены этнаграфічныя і археалагічныя знаходкі ў вобласці керамікі, скульптуры, мазаікі, вытворчасці шкла. Адмысловую цікавасць уяўляюць кельцкія залатыя і срэбныя ўпрыгожванні, а таксама егіпецкія старажытнасці.
Мерыем Рашыдаўна Герасіменка
Мерыем Герасіменка (нар. 23 студзеня 1994) — беларуская спявачка. Палітычная зняволеная.
Вучылася ў юрыдычным каледжы, скончыла юрыдычны факультэт БДУ.
Спачатку музыка была хобі. Удзельнічала ў многіх музыкальных тэлепраектах, у тым ліку ўкраінскім «Голосі країни». Заснавала музыкальную школу Music Space ў Мінску. Заснавальніца і салістка музычнага калектыва Meriem Band.
Двойчы адбыла 15 сутак зняволення, матываваных адміністрацыйным артыкулам, потым засталася ў зняволенні, матываваным ужо крымінальным артыкулам 342 КК Беларусі (Актыўны ўдзел у групавых дзеяннях, якія груба парушаюць грамадскі парадак). 20 студзеня 2023 года суддзя Вікторыя Шабуня ў будынку суда Цэнтральнага раёна Мінска прысудзіла яе да трох гадоў абмежавання волі.
Сухар (рака)
Сухар (Río Zújar) — рака на паўднёвым захадзе Іспаніі, левы прыток Гвадыяны.
Даўжыня ракі складае 214 км, плошча басейна — 8508 км². Рака бярэ пачатак на паўночных схілах гор Сьера-Марэна і працякае пераважна па ўзгорыста-нізкагорнай мясцовасці. Зімой рака паўнаводная, летам месцамі перасыхае. Сярэдні расход вады — каля 50 м³/с. Воды ракі выкарыстоўваюцца галоўным чынам для ірыгацыі. У сярэднім цячэнні знаходзіцца вадасховішча.
Нэмырыў (Львоўская вобласць)
Нэмырыў ці Няміраў (Немирів) — пасёлак гарадскога тыпу ў Львоўскай вобласці Украіны ў складзе Яварыўскага раёна, размешчаны ў 20 км на поўнач ад райцэнтра і ў 70 км на паўночны захад ад Львова каля мяжы з Польшчай, бальнеалагічны курорт.
Гісторыя
Тэрыторыя, дзе размешчаны Нямираў, была заселеная яшчэ ў XIII ст. паблізу мястэчка маецца ўрочышча Варотня. Ёсць здагадка, што менавіта яно пад назвай «Варота» згадваецца ў Галіцка-Валынскім летапісе пры апісанні бітвы войскаў Васілька Рамановіча і Шварна Данілавіча з войскамі польскага князя Баляслава Сарамлівага ў 1266 г.
Легенда звязвае паходжанне назвы Нямірава з барацьбой супраць татараў. У ёй распавядаецца, што на месцы мястэчка ў даўнія часы быў акружаны татарскі атрад. Калі акружаныя папрасілі міру, ім адказалі: «не мір», і атрад быў разгромлены, а паселішча, якое ўзнікла тут пазней, назвалі Няміраў.
Першае пісьмовае згадванне пра яго адносіцца да 1580 г., калі Граматай польскага караля Няміраву было прадастаўлена Магдэбургскае права. Ён стаў горадам, уваходзіў у Бэлзскае ваяводства.
У XVIII арт. у Няміраве было добра развіта папяровая, шкляная вытворчасць і ткацтва, што ператварыла яго ў адзін з рамесных цэнтраў Галічыны. Так, ткачы горада аб’ядналіся ў цэх, іх цэхавы статут заснаваны ў 1624 г., а ў 1758 г. — яшчэ раз быў пацверджаны каралём. У Няміраве быў замак; гандляры і рамеснікі жылі па-за замкам.
У 1772 г. пасля далучэння Галіцыі да Аўстрыі Няміраў лічыўся мястэчкам, быў цэнтрам павета, адносіўся да Жоўкаўскай акругі. У другой палове XVIII ст. у мястэчку ўжо былі пошта і аптэка. Пачатковую школу тут адкрылі ў 1794 г.