cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tesla Inc.
Гісторыя
Кампанія Tesla (заснаваная як Tesla Motors) была зарэгістравана 1 ліпеня 2003 года Марцінам Эберхардам і Маркам Тарпенінгам. У лютым 2004 года трое заснавальнікаў прыцягнулі інвестыцыі ў памеры 7,5 млн долараў ЗША, пры гэтым Ілон Маск унёс 6,5 млн долараў. Маск стаў старшынёй савета дырэктараў і прызначыў Эберхарда генеральным дырэктарам. Прататыпы першага аўтамабіля Tesla былі афіцыйна прадстаўлены публіцы 19 ліпеня 2006 года ў Санта-Моніцы (Каліфорнія). У 2006 годзе Маску ўдалося прыцягнуць 100 млн долараў. У выніку Tesla пачала вытворчасць сваёй першай мадэлі Roadster у 2008 годзе. У студзені 2010 года Tesla атрымала ад Міністэрства энергетыкі ЗША пазыку ў памеры 465 мільёнаў долараў, якую кампанія пагасіла ў 2013 годзе. У траўні 2010 года Tesla пачала будаўніцтва фабрыкі ў Фрымонце (Каліфорнія) для вытворчасці Model S. 29 чэрвеня 2010 года Tesla пачала першаснае публічнае размяшчэнне акцый (IPO) на NASDAQ і прыцягнула 226 мільёнаў долараў, стаўшы першай амерыканскай аўтамабільнай кампаніяй, якая ажыццявіла IPO, пасля Ford Motor у 1956 годзе. У чэрвені 2012 года Tesla пачала вытворчасць свайго другога аўтамабіля - Model S. У ліпені 2017 года Tesla пачала прадаваць седан Model 3. 14 сакавіка 2019 года быў прадстаўлены новы электрамабіль Tesla Model Y.
У студзені 2020 года капіталізацыя кампаніі ўпершыню перавысіла 100 мільярдаў долараў.
10 сакавіка 2020 года быў выраблены мільённы электрамабіль маркі. Юбілейным стаў красовер Model Y чырвонага колеру.
У лістападзе 2020 года Tesla, Uber і яшчэ 26 амерыканскіх кампаній заснавалі арганізацыю Zero Emission Transport Association (ZETA), якая будзе лабіраваць павелічэнне колькасці электрамабіляў у ЗША. 25 кастрычніка 2021 года капіталізацыя кампаніі перавысіла 1 трлн долараў.
Tesla Factory (Фрымант, Каліфорнія, ЗША)
Прадукцыя:
Агульная магутнасць — 650 тысяч машын у год.
Tesla Gigafactory 1 (Невада, ЗША)
Гігафабрыка была ўзведзена на тэрыторыі плошчай каля 12 мільёнаў квадратных метраў на ўсход ад Рына, у паўночнай Невадзе. Будаўніцтва пачалося летам 2014 года, а ў канцы 2016 года стартавала першая чарга вытворчасці элементаў і акумулятараў. У праектаванні фабрыкі таксама актыўна ўдзельнічаў Panasonic, які ўвайшоў у якасці партнёра ў кіраванне новым заводам.
Ажыццяўляе вытворчасць літый-іённых акумулятараў, назапашвальнікаў энергіі і прывадаў. Таксама тут знаходзіцца доследна-прамысловая пляцоўка па распрацоўцы Tesla Semi.
Tesla Gigafactory 3 (Шанхай, КНР)
Выпускае Tesla Model 3 (з канца 2019 года) і Tesla Model Y (са снежня 2020 года). Магутнасць — больш 750 000 машын у год.
Tesla Gigafactory 4 (Брандэнбург, Германія)
Выпускае Tesla Model Y. Вытворчасць пачалася ў сакавіку 2022 года. У чэрвені тэмпы вытворчасці дасягнулі адзнакі ў 1000 адзінак у месяц. Магутнасць ацэньваецца ў больш чым 250 000 машын штогод.
Tesla Gigafactory 5 (Остын, Тэхас)
Выпускае Tesla Model Y (магутнасць — звыш 250 000 машын у год). Таксама плануецца, што тут будуць выпускацца пікапы Cybertruck, але іх запуск адкладзены на 2023 год.
Азерскі сельсавет
Азе́рскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Уздзенскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 г. вёска) Возера.
Прэзідэнты Латвіі
Спіс кіраўнікоў Латвіі складаецца з асоб, якія ўзначальвалі Латвію незалежна ад назвы пасады, уключаючы асоб, якія ўзначальвалі дзяржаву ў перыяд яе стварэння і кіраўнікоў савецкай рэспублікі у складзе СССР.
Азерскі сельсавет
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Самахвалавіцкага раёна Мінскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Самахвалавіцкім раёне БССР. З 18 студзеня 1931 года ў Койданаўскім раёне, з 23 сакавіка 1932 года — у Койданаўскім нацыянальным польскім раёне, з 29 чэрвеня 1932 года — у Дзяржынскім раёне, з 31 ліпеня 1937 года — ва Уздзенскім раёне. Пасля ўвядзення абласнога падзелу 20 лютага 1938 года ва Уздзенскім раёне Мінскай вобласці. З 25 снежня 1962 года па 30 ліпеня 1966 года ў складзе Дзяржынскага раёна. 30 кастрычніка 2009 года ў склад новаўтворанага Дзешчанскага сельсавета перададзены 8 населеных пунктаў (Валодзькі, Гарадзішча, Дзегцяное, Дзешчанка, Карма, Малая Дзешчанка, Рабінаўка і Ячанка).
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года (23 населеныя пункты) — 2968 чалавек, з іх 89,3 % — беларусы, 8,0 % — рускія, 0,9 % — украінцы.
Тургут Азал
Тургут Азал (Turgut Özal; 13 кастрычніка 1927 — 17 красавіка 1993) — турэцкі палітык, які займаў пасаду 8-га прэзідэнта Турцыі (1989—1993). Раней (1983—1989) займаў пасаду 26-га прэм’ер-міністра Турцыі ад партыі Anavatan.
Будынак навукоўцаў (Львоў)
Будынак навукоўцаў, раней Шляхецкае казіно ці Казіно Герхарда — помнік архітэктуры XІХ стагоддзя ў Львове. Збудаваны ў 1897-1898 гадах як казіно і да 1939 года выконваў гэту функцыю. Сёння будынак выконвае ў асноўным рэпрэзентатыўныя функцыі, з'яўляецца месцам правядзення рознага роду ўрачыстасцей і імпрэз. Адкрыты для наведавання турыстамі.
Гісторыя
Казіно пабудавана ў 1898 годзе па праекце венскага бюро Фердынанда Фельнера і Германа Гельмера. Скульптурнае ўбранне фасадаў выканалі аўстрыйскія скульптары Тэадор Фрыдль і Райнольд Велькель па мадэлі Рудольфа Вейра. Драўляны інтэр'ер вырабіў венгр Шандар Ярай на мясцовай фабрыцы. Жывапісныя супрапорты напісалі львоўскія мастакі Станіслаў Дэмбіцкі, Станіслаў Рэйхан, Тадэвуш Рыбкоўскі, Міхал Сазанскі. Скульптар Эдмунд Плішэўскі пры ўдзеле Юльяна Гуры вырабіў алебастравы камін у фае.
З 1948 года тут дзейнічае Львоўскі дом навукоўцаў. Савет Дома навукоўцаў узначальвае рэктар Львоўскай нацыянальнай акадэміі мастацтваў. Да 1953 года ў чатырох пакоях на першым паверсе размяшчалася Львоўскае аддзяленне Саюза архітэктараў. 14 верасня 1953 года падчас правядзення пленума па планаванні і забудове гарадоў заходніх абласцей Украіны, з-за няспраўнасці электраправодкі ў доме ўспыхнуў пажар, які нанёс дому значны ўрон. У 1954 пасля аднаўлення будынка Саюз архітэктараў быў пазбаўлены права карыстацца памяшканнем. 23 верасня 2008 года занесены ў пералік помнікаў культурнай спадчыны, якія не падлягаюць прыватызацыі. Пры Доме навукоўцаў працуюць творчыя калектывы: народная вакальна-оперная студыя, народны тэатр, узорны тэатр дзіцячай песні і інш. Інтэр'еры будынка часта выкарыстоўвалі для для здымання кіно, у прыватнасці для фільма "Д'артаньян і тры мушкецёры".
Балкарцы
Гавораць на балкарскай мове кыпчацкай (заходняй) падгрупы цюркскай групы алтайскай сям’і. Захоўваецца нязначнае дыялектнае чляненне. Пісьмо на аснове кірыліцы. Вернікі — мусульмане-суніты.
Асноўны традыцыйны занятак — адгонная жывёлагадоўля (дробнае і буйна рагатае быдла, коні); займаліся таксама пашавым тэрасавым земляробствам, паляванне. Рамёствы: апрацоўка воўны, ткацтва (у жанчын); апрацоўка металу, скуры, драўніны (у мужчын). Традыцыйнае жытло — каменная сакля з плоскім земляным дахам альбо 2-скатным дахам.
Сцяг Уганды
Дзяржаўны сцяг Уганды быў прыняты 9 кастрычніка 1962 г. — у дзень, калі Уганда набыла незалежнасць ад Вялікабрытаніі. На сцягу намаляваныя шэсць палос аднолькавай шырыні ў наступным парадку (зверху): чорны, жоўты, чырвоны, чорны, жоўты, чырвоны. У цэнтры сцяга размешчаны белы круг з выявай нацыянальнага сімвала — ўсходняга венцаноснага жураўля (Balearica regulorum), які глядзіць у бок тронка. Тры колеры сімвалізуюць афрыканскіх людзей (чорны), афрыканскае сонца (жоўты) і афрыканскае брацтва (чырвоны — колер крыві, якая аб'ядноўвае ўсіх людзей). Колеры сцяга супадаюць з колерамі Угандскага Народнага Кангрэсу.
Вэлыкі Підліскы
Вэлыкі Підліскы (Великі Підлі́ски) — вёска ў Кам’янка-Бузькім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Буравеснікападобныя
Буравеснікападобныя, трубканосыя (Procellariiformes) — атрад марскіх птушак.
Выдзяляюцца 4 сямействы: альбатросы, буравеснікавыя, качуркавыя, ныраючыя буравеснікі; 23 роды, каля 100 відаў. Пашыраны на ўсіх акіянах і вялікіх морах. Ёсць у Арктыцы і Антарктыцы, шмат відаў трапляецца ў паўднёвай частцы Ціхага акіяна, у т.л. буравеснік стракататворы.
Даўжыня 14—150 см, маса 0,04—12 кг, размах крылаў 0,3—3,5 м. Апярэнне чорна-белае або бура-белае. Крылы доўгія, вострыя. Дзюба выцягнутая, на канцы кручкападобная, зверху ноздры ў асобных трубачках. Пярэднія пальцы ног злучаны перапонкай. Добра лятаюць, трымаюцца адкрытага мора, на сушы толькі размнажаюцца. Гняздуюцца калоніямі. Яйцы кладуць на зямлю або ў шчыліны паміж камянёў. Кормяцца марскімі беспазваночнымі, рыбай, адкідамі.
Джозеф Гордан-Левіт
Джозеф Леанард Гордан-Левіт (Joseph Leonard Gordon-Levitt;, , ЗША) — амерыканскі і , двухразовы намінант на прэмію «Залаты глобус» (2009, 2012). Найбольш прыкметныя фільмы з яго ўдзелам: «Пачатак», «Цёмны рыцар: Адраджэнне легенды», «Падман», «500 дзён лета», «Трэцяя планета ад Сонца», «Прагулка», «Горад грахоў 2: Жанчына, дзеля якой стаіць забіваць».
NGC 4341
NGC 4341 (іншыя абазначэнні — IC 3260, UGC 7472, MCG 1-32-42, ZWG 42.76, VCC 672, PGC 40280) — лінзападобная галактыка (SB0) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Будрышке I
Будры́шке I (Budriškė I) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Цэйкінейскай сянюніі. Размешчана за 6 км ад Цэйкінея.
Манумент Незалежнасці
Манумент Незалежнасці (укр. Монумент Незалежності) — помнік, прысвечаны незалежнасці Украіны. Манумент размешчаны ў цэнтры Кіева на плошчы Незалежнасці.
Стылістычна ўяўляе сабой сумесь ўкраінскага барока і ампіру. Манумент узведзены ў кампазіцыйным цэнтры Плошчы Незалежнасці ў Кіеве ў гонар 10-годдзя незалежнасці Украіны ў 2001 г. Уяўляе сабой 52-метровую калону, увянчаную фігурай жанчыны (Берагіні) з Калінавай галінкай у руках. Агульная вышыня - 61 метр. В якасці мадэлі для статуі Берагіні аўтар Анатолі Кушч выбраў сваю дачку, художніцу с міравым імям Хрыстыну Катракіс.
Трана
Трана (Trana) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Юхан Шэфель
Юхан Шэфель (Johan Scheffel, -) — шведскі мастак-партрэтыст.
Трана
Насельніцтва складае 3341 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 209 чал./км². Займае плошчу 16 км². Паштовы індэкс — 10090. Тэлефонны код — 011.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Natività di Maria.
Юхан Шэфель
Біяграфія
Нарадзіўся 9 красавіка 1690 г. у Вісмары ў сям’і, у якой было некалькі знакамітых членаў, у тым ліку брат Мартэн Фрэдрык, які быў рыцарам і шляхтай.
Егвард
Егва́рд (Եղվարդ) — горад у Арменіі ў Катайкскай вобласці. Знаходзіцца ля падножжа гары Ара на шырокай тэрасе сярод фруктовых садоў, вінаграднікаў і палёў; за 14 км на паўночны ўсход ад Аштарака і за 19 км ад Ерэвана.
Юхан Шэфель
Біяграфія
Шэфель прыбыў у Стакгольм у 1723 годзе, раней вучыўся ў Германіі і Нідэрландах. Быў добра знаёмы з Давідам фон Крафтам. У хуткім часе Юхан заняў бачнае месца сярод шматлікіх партрэтыстаў, якія працавалі ў Швецыі. У 1735 годзе ён стаў членам тагачаснай акадэміі малявання (Ritarakademien), а з 1763 года быў яго дырэктарам. У Стакгольме мастак працаваў да 1765 годзе, калі пераехаў у Вестэрос.
Егвард
Гісторыя
Упершыню згадваецца ў 574 годзе ў сувязі з абраннем каталікоса Маўсеса II Егвардскага (574—604), потым — у 603 годзе ў сувязі з вызвольным змаганнем армянаў супраць Сасанідскага панавання. Блізу Егварда адбыліся 3 буйныя бітвы.
Архітэктура
Егвард вядомы сваімі гістарычнымі помнікамі. З іх найболей значная базіліка V стагоддзя. Ніжняя частка яе сцен захавалася дагэтуль. Пабудавана з высечанага туфа.
У 3 км ад горада знаходзіцца паўразбураная двух'ярусная царква Заравар сярэдзіны VII стагоддзя. Паводле гісторыкаў, яна была збудавана армянскім князем Грэгарам Маміканянам. Захавалася толькі паўночная частка будынка. Ніжні ярус мае 8 вялікіх трохвугольных выступаў — апсід, верхні ярус — знадворку шматсценны, знутры мае цыліндрычную форму. Аздабленне царквы, розныя геаметрычныя матывы і матывы з жывёламі, хораша апрацаваныя карнізы надаюць невялікаму па памерах будынку манументальны выгляд.
Насельніцтва
Насельніцтва Егварда ў 1831 складала 279 чалавек, у 1897 — 2144, у 1926 — 2865, у 1939 — 3021, у 1959 — 3940, у 1970 — 5398, у 1974 — 6050. Па дадзеных на 2006 год насельніцтва горада склала 10 656 чалавек.
Юхан Шэфель
Біяграфія
Карціны Юхана Шэфеля знаходзяцца ў прыватных калекцыях і многіх музеях Швецыі, у тым ліку Нацыянальны музей у Стакгольме. Яго студэнтам быў шведскі дат Юхан Хёрнер.
Памёр 21 снежня 1781 г. у Вестэросе. Ён быў жанаты з Ганнай Маргарэт Бергстэд (Ганна Маргарэта Бергстэд, 1707—1744). Іх сын Марцін Шэфель стаў мастаком і музыкам, дачкой Маргарэт Шэфель, стаў мастаком.
Каралеўскі пфальц
Пфальц (Pfalz) — умацаваная рэзідэнцыя (двор) правіцеля вобласці ў дзяржаве Каралінгаў, потым у Свяшчэннай Рымскай імперыі.
Пфальцы развіліся з бургаў, і пачалі распаўсюджвацца з паскарэннем працэсу феадалізацыі ў дзяржаве Каралінгаў, калі цэнтр гаспадарчага і грамадскага жыцця перамясціўся з горада ў феадальны двор. Так, кіраванне дзяржавай ажыццяўлялася з каралеўскіх двароў, а графствы (намесніцтвы кароны) пачалі атрымліваць свае назвы ад буйных феадальных двароў на іх тэрыторыі.
Пфальцы абавязкова забяспечваліся цырыманіяльнымі і культавымі памяшканнямі. Асаблівых умацаванняў не мелі, з выняткам прыгранічных, але так было толькі да сяр. 9 ст., калі пачасціліся набегі нарманаў.
Найбольш архітэктурна адметныя пфальцы ў (8 ст., будаваўся пры Карле Вялікім і Піпіне),  (дакончаны пры Людовіку Праведным).
Вэлыкасілкы
Вэлыкасілкы (Великосілки) — вёска ў Кам’янка-Бузькім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Масква на Гудзоне
Партнёрамі Уільямса па фільме сталі Марыя Канчыта Алонса (фільм стаў яе дэбютам), Ілля Баскін у ролі цыркавога клоўна, Савелій Крамараў у ролі агента КДБ і Клівант Дэрыкс у ролі першага сябра галоўнага героя ў ЗША.
Грунвальдская бітва (карціна)
«Грунвальдская бітва» — карціна польскага мастака Яна Матэйкі, напісаная ў 1878 годзе.
Сюжэт карціны — Грунвальдская бітва (1410), у якой войскі Каралеўства Польскага і Вялікага Княства Літоўскага, Рускага і Жамойцкага разграмілі нямецкі Тэўтонскі ордэн.
Мастак у час працы ў асноўным выкарыстоўваў хронікі Яна Длугаша — польскага храніста, які паводле расказаў свайго бацькі апісаў бітву пад Грунвальдам. Ян Матэйка маляваў карціну прыкладна 6 гадоў (1872—1878).
Рускі жывапісец Ілья Рэпін так пісаў пра гэту карціну: Маса ашаламляльнага матэрыялу ў «Грунвальдскай бітве». Ва ўсіх вуглах карціны так шмат цікавага, жывога, крыклівага, што проста знемагаеш вачамі і галавой, успрымаючы ўсю масу гэтай каласальнай працы. Няма пустога месцейка: і ў фоне, і ўдалечыні — усюды адкрываюцца новыя сітуацыі, кампазіцыі, рухі, тыпы, выразы. Гэта паражае, як бясконцая карціна Сусвету.
Апісанне
Сярод прадстаўленага на карціне ваюючага тлуму вылучаецца значная колькасць гістарычных постацей з абодвух бакоў бітвы. Карціна сімвалічна паказвае бітву ў той момант, калі адбываецца зацятая барацьба, але шалі перамогі схіляюцца да польска-літоўскага боку.
У цэнтры палатна знаходзіцца князь Вітаўт; без брані і шлема, апрануты ў чырвоны жупан, з мітрай на галаве. У раскінутых і ўзнесеных руках трымае меч і шчыт у трыумфальным жэсце.
З левага боку карціны знаходзіцца крыжацкі магістр Ульрых фон Юнгінген. Ён прыбраны ў белы плашч з чорным крыжам на грудзі. З выразам сполаху на твары абараняецца перад атакай двух ваяроў. Далей па левым баку спяшаецца яму на дапамогу князь Шчэцінскі. Імчыцца ён на чорным кані, у шлеме з паўлінавымі пёрамі. Абаронцу, аднак, атакуе польскі рыцар з дзідай — Якуб Скарбік з Гары. Гермік жа ў сваю чаргу схапіў за лейцы каня, на якім сядзеў князь шчэцінскі Казімір V.
Збоку ля загінуўшага крыжацкага магістра можна ўбачыць барадатага старца. Гэта камандор эльблонгскі Вернер Тэтынген. У сярэдзіне, унізе карціны ляжыць вялікі камандор Конрад Ліхтэнштэйн, які памірае.
З левага боку ўверсе, за князем Вітаўтам ідзе барацьба за нямецкую харугву, якую паляк выдзірае ў немца. Затое па правым баку можна ўбачыць рыцара з польскім штандарам. Гэты сцяг горда лунае на ветры, у той час, калі нямецкі ваяр хіліцца да зямлі. Гэта з'яўляецца сімвалам канчатковай перамогі палякаў.
З правага боку палатна цэнтральным пунктам з'яўляецца рудабароды асілак у зброі: камандор брандэбургскі Марквард фон Зальцбах. Яго конь падае якраз у той час, калі сам камандор ахоплены канатам татараў.
Наперадзе відаць вусатая постаць чэшскага рыцара Яна Жыжкі ў зброі, які адной нагой стаіць на зямлі, а другой — на паваленым праціўніку. Жыжка падняў меч угору, каб нанесці апошні ўдар ворагу — Генрыху фон Швельборну, тухольскаму камандору. У гэты час перашкаджае яму постаць у цёмным убранні, якая намагаецца нанесці ўдар паляўнічым нажом.
Завіша Чорны прадстаўлены ў фіялетавым убранні, без шлема; атакуе, узброены турнеевай дзідай.
Гісторыя карціны
У 1902 годзе карціна была выкуплена ў нашчадкаў Разенблюма і перададзена ў якасці ахвяравання да збораў Музея Таварыства Падтрымкі Выяўленчых Мастацтваў у Варшаве. У перыяд Першай сусветнай вайны карціна, у мэтах бяспекі, была вывезена ў Маскву. У Польшчу вярнулася ў 1922 годзе і была размешчана ў Варшаве.
У верасні 1939 года, у час навін пра надыход у сталіцу нямецкіх войскаў, было прынята рашэнне аб эвакуацыі і схове карціны — знаходжанне яе ў Варшаве пагражала яе знішчэннем па прычынах бомбавых налётаў ці мэтанакіраванага знішчэння немцамі. Палатно было скручана, запакавана ў спецыяльныя скрыні, пагружана на доўгую платформу і разам са Станіславам Радзецкім-Мікулічам (адміністрацыйным дырэктарам галерэі), мастаком Станіславам Эйсмандам (віцэ-прэзідэнтам «Падтрымкі») і яшчэ адным мастаком Баляславам Сурала, было накіравана ў Люблін.
9 верасня 1939 а 7.00 ахова з карцінай пад'ехала да Люблінскага Музея, дзе была перададзена інтэнданту музея, прафесару Уладзіславу Войдзе. У час падарожжа, у выніку нямецкай паветранай атакі на Люблін, адна з бомб трапіла ў музей і забіла дзвюх асоб, якія суправаджалі канвой — Станіслава Эйсмонда і Баляслава Сурала.
Пасля паражэння Польшчы люблінскае гестапа распачало інтэнсіўныя пошукі карціны. Міністр прапаганды III Рэйха Ёзэф Гебельс прызначыў узнагароду ў 2 000 000 нямецкіх марак за знаходку палатна ці звестак пра месца яго знаходжання. Першапачаткова прадстаўнікі гестапа спрабавалі падкупіць прафесара Войду ўзнагародай, нямецкім грамадзянствам і пашпартам у Германію, пасля пагражалі пазбавіць жыцця — Войда ўпэўнена адмаўляўся супрацоўнічаць. У рэшце рэшт польскае радыё ў Лондане пакінула ілжывыя звесткі пра тое, што «Бітва пад Грунвальдам» перапраўлена ў Вялікабрытанію. Толькі тады немцы спынілі свае пошукі карціны.
Прафесар Войда пасля арганізаванага фіктыўнага вывазу карціны з Любліна, зробленага з мэтай замесці сляды, абмежавання кола асоб, якія ведаюць пра палатно і месца яго знаходжання, і пасля новага ўпакавання на спецыяльна сканструяваны рулон, вырашыў ізноў схаваць «Бітву пад Грунвальдам» у адной з вёсак пад Люблінам, дзе карціна і прабыла да моманту вызвалення горада Чырвонай Арміяй у 1944 годзе. Потым карціна была адкапана і здабыта з зацэментаванага раней саркафага і 17 кастрычніка 1944 афіцыйна прынята кіраўніком ведамства культуры і мастацтва пры ПКНВ. Пасля першапачатковага ачышчэння і перавозу карціны ў Нацыянальны Музей у Варшаве яна была рупліва адрэстаўравана пад кіраўніцтвам прафесара Багдана Марцоніна. У хуткім часе палатно размясцілі ў Нацыянальным Музеі ў Варшаве, як сталы экспанат экспазіцыі, дзе карціна і знаходзіцца да сённяшняга дня.
У 2010 годзе карціна павінна была быць паказана на Вавелі на выстаўцы «У знак цудоўнай перамогі» з нагоды 600-й гадавіны бітвы пад Грунвальдам, аднак яна знаходзілася ў дрэнным стане і таму не была паказана ў Кракаве. Дарота Ігнатовіч-Вазнякоўская, галоўны рэстаўратар Нацыянальнага музея ў Варшаве, ацаніла, што рэстаўрацыйныя працы каштавалі прыкладна 1 млн злотых. Прафесар Іосіф Шаняўскі, які браў удзел у аглядзе карціны, звярнуў увагу на патрапаныя куты і краі, разыходзячыя ніткі, а месцамі адна парахня. Да таго ж месцамі палатно пакрыта трыма ці чатырма слаямі лаку, пакладзенага часта няроўна, і пад якім бачны бруд, які псуе каларыстыку. З 90 км нітак 32-асабовая група гафтароў аднавіла карціну, пабіўшы сусветны рэкорд, а адна асоба аднавіла палатно ў выглядзе барэльефа з драўніны, вагай 15 тон, што стала чарговым сусветным рэкордам.
Цікавыя факты
Чалавек у львінай шкуры, які б'е магістра Ульрыха фон Юнгінгена, трымае ў руках Дзіду Лонгіна, ці Дзіду Лёсу.
Тулузскі ўніверсітэт імя Поля Сабацье
Тулузскі ўніверсітэт імя Поля Сабацье (Université Toulouse-Paul-Sabatier) — французская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Тулуза.
Агульная характарыстыка
Установа таксама вядома як 3-ці Тулузскі ўніверсітэт (Université Toulouse-III). Яна была заснавана ў 1969 годзе шляхам перагрупоўкі факультэтаў былога адзінага Тулузскага ўніверсітэта, які быў заснаваны яшчэ ў 1229 годзе. Спецыялізуючыся на дакладных навуках, тэхналогіях, медыцынскіх дысцыплінах і спорце, гэта найбуйнейшы універсітэт у Тулузе з амаль 30 000 студэнтамі. Універсітэт заняў 1-е месца сярод французскіх універсітэтаў, выпускнікі якіх лепш за ўсё знаходзяць працу ў 2013 годзе.
PayPal
PayPal — найбуйнейшая дэбетавая электронная плацёжная сістема. Дазваляе кліентам аплачваць рахункі і пакупкі, адпраўляць і прымаць грашовыя пералікі. С кастрычніка 2002 года з'яўляецца падраздзяленнем кампаніі eBay. З 20 чэрвеня 2015 года акцыі PayPal і eBay прадаюцца на рынке асобна. Кошт аддзяліўшайся кампаніі PayPal на фондавым рынку па стане на 2016 год ацэньваецца вышэй, чым кошт яе былой матчынай кампаніі. .
Па стане на 2014 год сістэма PayPal даступна больш чым у 200 краінах (але не ва ўсіх адкрыты поўны набор паслуг), мае больш 188 млн. зарэгістраваных карыстальнікаў, працуе з 26 нацыянальнымі валютамі.
PayPal афіцыйна прыйшоў на беларускі рынак у 2014 годзе, аднак даступны не ўсе паслугі сістэмы, такія як рэгістрацыя для юрыдычных асоб, прыём плацяжоў (магчыма толькі адпраўка), прывязка карт Maestro.
Том Хардзі
Эдвард Томас (Том) Хардзі (Edward Thomas «Tom» Hardy;, Хамерсміт, Лондан, Вялікабрытанія) — брытанскі акцёр тэатра і кіно. Уладальнік прэміі BAFTA. Праславіўся дзякуючы фільму «Сцюарт: Мінулае жыццё», дзе ён сыграў ролю наркамана і бяздомнага Сцюарта Шортэра, які прынёс яму намінацыю на прэмію BAFTA. Таксама вядомы па сваім галоўным і другарадным ролях у такіх фільмах, як «Бронсан», «Рок-н-рольшчык», «Пачатак», «Воін», «Цёмны рыцар: Адраджэнне легенды», «Лок» і «Вар’яцкі Макс: Дарога лютасці».
Вэрэны
Вэрэны (Вере́ни) — вёска ў Кам’янка-Бузькім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Геаграфія Уганды
На поўначы мяжуе з Суданам, на ўсходзе — з Кеніяй, на поўдні — з Танзаніяй і Руандай, на захадзе — з Дэмакратычнай Рэспублікай Конга, працягласць межаў з Дэмакратычнай Рэспублікай Конга — 765 км, Кеніяй — 933 км, Руандай — 169 км, Суданам — 435 км, Танзаніяй — 396 км.
Плошча агульная: 236 040 км².
NGC 4342
NGC 4342 (іншыя абазначэнні — IC 3256, ARAK 361, UGC 7466, VCC 657, MCG 1-32-39, ZWG 42.71, PGC 40252) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Арсенапірыт
Арсенапірыт (ад Arsenicum - мыш'як) — мінерал з класа сульфідаў складу FeAsS. Сінонімы: мыш'яковы калчадан, міспікель, тальгейміт.
Выкарыстанне
Арсенапірыт — асноўная сыравіна для атрымання мыш'яку і яго злучэнняў. Адначасна з яго здабываюцца карысныя прымесі (кобальт і нікель).
Галеніт
Галені́т — мінерал, сульфід свінцу (II). Хімічная формула PbS. Сінонімы: свінцовы блішчак, свінцовы бляск.
Змяшчае каля 86,6 % свінцу. Часта змяшчае прымесі срэбра, кадмію, селену, вісмуту, волава, медзі, цынку і інш. Утварае свінцова-шэрыя крышталі і агрэгаты. Цвёрдасць 2—3 па шкале Моаса. Шчыльнасць 7,4—7,6 г/см³. Крохкі. Колер сталёвы, шэры з блакітнаватым адлівам, часам прысутнічае пярэстая пабегласць, бляск металічны, злом ступеньчаты, далікатны. Спайнасць дасканалая па кубе. Утварае кубічныя, кубаактаэдрычныя, радзей актаэдрычныя крышталі і суцэльныя масы. Электраправодны.
Паходжанне і радовішчы
Руда на свінец і серабро.
Голубападобныя
Голубападобныя, (Columbiformes) — атрад птушак.
Выдзяляюцца 3 сямействы: галубіныя, дронтавыя, рабковыя; 316 відаў. Пашыраны ва ўмераных і трапічных шыротах зямнога шара. Вядомы з верхняга эацэну. Дрэвавыя або наземныя птушкі. Бываюць галубы свойскія (больш за 150 парод) і паўсвойскія. Існуе галіна птушкагадоўлі — голубагадоўля. На Беларусі 6 відаў: з сямейства галубіных вяхір, шызы голуб, клінтух, туркаўка звычайная, туркаўка кольчатая і з сямейства рабковых — саджа звычайная, або капытка — выпадкова залётны від. Вядомы таксама: вандроўны голуб, белагруды (беласпінны) голуб, каменны (скалісты) голуб, буры голуб, белабрухі рабок і інш.
Папоўка (Гагарынскі раён)
Папоўка (Поповка) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Пакроўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Голубападобныя
Даўжыня цела 15—78 см, маса 30 г — 20 кг (дронты). У большасці відаў самцы буйнейшыя і ярчэй афарбаваныя за самак. Апярэнне шчыльнае. Крылы падоўжаныя, завостраныя (акрамя дронтаў). Валлё і мускульны страўнік добра развітыя. Пераважна расліннаедныя, збіраюць корм звычайна на зямлі. Манагамы. Гняздуюцца на дрэвах, у дуплах, норах на абрывістых берагах рэк, нішах пабудоў, на дахах. Бацькі кормяць птушанят адрыжкай з валляка або асаблівым «птушыным малаком».
Аб'екты спартыўнага палявання. Некаторыя ахоўваюцца.
Ян Янавіч Фогель
Ян Янавіч Фогель (, п. Дурэ, Ліфляндская губерня, Расійская імперыя (зараз Латвія) —, Навагрудскі раён, БССР) — удзельнік вызвалення Беларусі, генерал-маёр. Герой Савецкага Саюза (1945).
Біяграфія
У Чырвонай Арміі з 1918 года. Удзельнік грамадзянскай вайны. Скончыў Ваенную акадэмію імя М. Фрунзэ (1933). У Вялікую Айчынную вайну з 1943 года на Бранскім, Цэнтральным, Беларускім, 1-м Беларускім франтах.
Стралковая дывізія на чале з генерал-маёрам Янам Фогелем вызначылася ў Беларускай аперацыі 1944 года. З 24 чэрвеня да 8 ліпеня 1944 года дывізія пад яго камандаваннем прайшла з баямі ад ракі Друць да Навагрудка, вызваліла 250 населеных пунктаў, захапіла шмат варожай тэхнікі і зброі, узяла ў палон больш за 2800 нямецкіх салдат і афіцэраў, замкнула аблогу групоўкі праціўніка ў бабруйскі «кацёл». Смяротна паранены ў баі, памёр 14 ліпеня 1944 года ад ранення.
Памяць
З 1966 года вуліца Першамайскага раёна Мінска носіць яго імя.
Васіль Канстанцінавіч Старавойтаў
Біяграфія
Нарадзіўся 13 чэрвеня 1924 года ў вёсцы Барок Бялыніцкага раёна Магілёўскай вобласці.
Удзельнічаў у Вялікай Айчыннай вайне ў якасці байца, пазней — памочніка начальніка штаба 600-га партызанскага атрада. У верасні 1943 года Васіля Старавойтава, партызанамі разам з бацькам, прынялі кандыдатам у члены камуністычнай партыі.
Працяглы час знаходзіўся на камсамольскай і партыйнай працы.
У 1957—1968 гадах працаваў дырэктарам саўгаса «Раднянскі» Клімавіцкага раёна.
У 1968—1997 гадах — старшыня калгаса «Світанак» імя К. П. Арлоўскага. За поспехі ў рабоце стаў двойчы Героем сацыялістычнай працы. Актыўна ўдзельнічаў у грамадска-палітычным жыцці Беларусі. Абіраўся дэлегатам XXV, XXVI і XXVII з’ездаў КПСС, дэпутатам Вярхоўнага Савета СССР 8-га і 10-га скліканняў, дэпутатам Вярхоўнага Савета БССР, членам бюро Кіраўскага райкама партыі.
Выступаў з крытыкай Прэзідэнта Беларусі Аляксандра Лукашэнкі, не падтрымаў яго кандыдатуру на выбарах 1994 года. Адкрыта на ўсю краіну ўсумніўся ў дзелавых якасцях былога дырэктара саўгаса «Гарадзец». Стаў адным з першых яго палітвязняў.
У кастрычніку 1997 года быў адхілены ад працы і арыштаваны. Абвінавачваўся ў перавышэнні службовых паўнамоцтваў, эканамічных злачынствах, хабары, арганізацыі забойства кіраўніка Магілёўскага Дзяржкантролю Мікалуцкага. У той перыяд было арыштавана шмат людзей, у тым ліку Старавойтаў і, са скандальнай дэманстрацыяй на беларускім тэлебачаньні, міністр сельскай гаспадаркі Васіль Лявонаў.
Правёў за кратамі амаль паўтары года. У СІЗА ён перанёс два сардэчныя прыступы, мікраінсульт, пасля якога не мог гаварыць, практычна страціў зрок. У 1999 годзе быў прысуджаны да двух гадоў пазбаўлення волі з адбываннем пакарання ў калоніі строгага рэжыму і канфіскацыяй маёмасці. Працэс над Васілём Старавойтавым атрымаў шырокі грамадскі рэзананс у беларускай, расійскай і замежнай прэсе.
Пасля вызвалення з месцаў зняволення вярнуўся дадому. Удзельнічаў у палітычным жыцці краіны, быў сябрам палітрады Аб’яднанай грамадзянскай партыі.
Жыў у вёсцы Мышкавічы Магілёўскай вобласці.
Узнагароджаны трыма ордэнамі Леніна, ордэнамі Кастрычніцкай Рэвалюцыі, Айчыннай вайны 1-й ступені, Чырвонай Зоркі, медалямі. У 1978 годзе прысвоена званне «Заслужаны работнік сельскай гаспадаркі БССР».
Вырыў
Вырыў (Ви́рів) — вёска ў Кам’янка-Бузькім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Будрышке II
Будры́шке II (Budriškė II) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Цэйкінейскай сянюніі. Размешчана каля Цэйкінея.
Кнот
Кнот (ад стар.-knote ) — ніткападобная плеценая стужка, якая ў свечках і лямпах дастаўляе вадкае паліва ў зону згарання. Кнот выкарыстоўваецца для распальвання і гашэння свечкі або лямпы.
Арханёл
Арханёл (ἀρχάγγελος, літаральна «галоўны анёл») — анёл высокага рангу. Істоты падобныя на арханёлаў знаходзяцца ў шэрагу рэлігійных традыцый, але слова «арханёл» само, як правіла, звязана з абрамічнымі рэлігіямі, як іўдаізмам, хрысціянствам і ісламам.
Міхаіл і Гаўрыіл прызнаюцца арханёламі ў іўдаізме, ісламе і большасцю хрысціян. Кніга Товіт, якая ўваходзіць у каталіцкую і праваслаўную Бібліі, але лічыцца апакрыфічнай для пратэстантаў, згадвае Рафаэля, які таксама лічыцца арханёлам. Арханёлы Міхаіл, Гаўрыіл і Рафаэль шануюцца Рымска-каталіцкай царквой святам 29 верасня і Праваслаўнай царквой 21 лістапада. Гаўрыіл, Міхаіл, Ізрафіл і Азраэль лічацца арханёламі ў ісламе. Яўрэйская літаратура, як Кніга Эноха, згадвае Метатрона як арханёла, званы «высокім анёлам», хоць прыняцце гэтага анёла не з'яўляецца кананічным ва ўсіх галінах веры. У зараастрызме, святыя тэксты спасылаюцца на шэсць вялікіх Амеша Спента, літаральна «чароўныя іскры».
Некаторыя галіны канфесій згадваюць групу з сямі арханёлаў, але фактычна самі анёлы адрозніваюцца ў залежнасці ад крыніцы. Рафаэль, Гаўрыіл і Міхаіл заўсёды згадваюцца ў якасці арханёлаў, але іншыя арханёлы вар'ююцца, але часцей за ўсё ўключаюць Урыіла. Большасць арханёлаў лічацца добрымі анёламі. Сатана, якога часам называюць Люцыферам, таксама лічыцца арханёлам, які збіўся з шляху праўдзівага Богу і лічыцца злом, вядучым паўшых анёлаў супраць Богу ў вайне на Нябёсах у традыцыях, у якіх такі паняцце існуе.
Фламенка
Фламенка (flamenco) — традыцыйны музычна-танцавальны стыль, які паходзіць з Андалусіі; гэта зліццё музычнага суправаджэння (такэ), спеваў (кант) і танца (байле). Стыль прадстаўлены некалькімі дзесяткамі разнавіднасцей (больш за 50). Танцы і песні фламенка, як правіла, суправаджаюцца гітарай і перкусіяй: рытмічным біццём у ладкі (Пальмас), гульнёй на перкусіённай скрыні (кахон); часам — кастаньетамі.
Выканаўцы фламенка называюцца «байлаор» (танцор) і «кантаор» (спявак), «такаор» (гітарыст).
Выслобакы
Выслобакы (Висло́боки) — вёска ў Кам’янка-Бузькім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Траўзела
Траўзела (Trausella) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 139 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 12 чал./км². Займае плошчу 12 км². Паштовы індэкс — 10080. Тэлефонны код — 0125.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Кнут Экваль
Кнут Альфрэд Экваль (, Себу, Юнчэпінг (цяпер Камуна Транас) —, Транас) — шведскі мастак і кніжны ілюстратар. Брат Эмы Экваль.
Нарадзіўся ў сям’і судовага выканаўцы. З 1858 года ён вывучаў выяўленчае мастацтва пад кіраўніцтвам мастака Макса Ларсана, з 1860 па 1866 год, вучыўся ў Каралеўскай акадэміі свабоднага мастацтва ў Стакгольме, дзе спецыялізаваўся ў ксілаграфіі. З 1870 года ён працаваў у Мюнхене, потым у Лейпцыгу, з 1873 года жыў у Берліне, дзе нейкі час быў студэнтам мастака Людвіга Кнаўса. У гэты перыяд свайго жыцця ён супрацоўнічаў у якасці ілюстратара з многімі нямецкімі і шведскімі газетамі, а таксама меў кантракты з некаторымі выдаўцамі і, у прыватнасці, стварыла ілюстрацыі для сагі «Сага пра Фрыцьёфа» Эсаяса Тэгнера. У 1871 годзе ён ажаніўся з нямецкай спявачкай Ёганай-Марыяй-Тэрэсі Буркавіц-Пеніц, у 1885 годзе вярнуўся ў Швецыю. 13 сакавіка 1912 года ў яго доме адбыўся моцны пажар, знішчыўшы значную частку твораў. Экваль быў хворы ў той час і апынуўся на апошнім паверсе дома, таму ён моцна пацярпеў ад агню, хаця ў рэшце рэшт быў выратаваны і дастаўлены ў шпіталь, у якім, аднак, ён памёр некалькі праз некалькі тыдняў.
Высакафэдарыўка
Высакафэдарыўка (Високофе́дорівка) — вёска ў Кам’янка-Бузькім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Беларуска-польская граніца
Беларуска-польская граніца — дзяржаўная граніца працягласцю прыкладна 398,624 км. Пачынаецца ад патройнага сутыку з Літвой на поўначы і цягнецца да патройнага сутыку з Украінай на поўдні.
Памежныя рэкі (з поўначы на поўдзень): Чорная Ганча, Ваўкушанка, Свіслач, Нараў, Заходні Буг.
Польска-беларуская граніца з’яўляецца таксама і граніцай Еўрасаюза з Беларуссю.
Гісторыя
Адным з пытанняў Версальска-Вашынгтонскай сістэмы было размежаванне беларускіх і польскіх тэрыторый. У 1920 міністр замежных спраў Вялікабрытаніі Джордж Керзон прапанаваў лінію Гродна — Ялаўка — Няміраў — Брэст-Літоўск, якая ўлічвала этнічную большасць на спрэчных тэрыторыях. Аднак пасля Польска-савецкай вайны граніца адсунулася далёка ўсходней і Заходняя Беларусь апынулася на тэрыторыі Польскай Рэспублікі. Пасля верасня 1939 года ў склад БССР былі далучаны тэрыторыі Заходняй Беларусі. З іх стварылі пяць новых абласцей: Баранавіцкую, Беластоцкую, Брэсцкую, Вілейскую і Пінскую.
Утварылася беларуска-нямецкая мяжа, якая праходзіла каля горада Астраленка.
Мак-Мёрда (ледавік)
Мак-Мёрда — частка шэльфавага ледавіка Роса, паўночнай мяжой якой з’яўляецца і востраў Роса, а паўднёвай — скалісты. Даследаванні паказваюць, што гэтая мясцовасць мае зусім іншыя характарыстыкі, чым астатняя частка ледавіка Роса, і можа мець уласную назву.
A. Гейне, які правёў даследаванне ў 1962—1963 гадах, прапанаваў абмежаваць гэты ўчастак востравам Роса, паўвостравам Браўн, востравам Блэк і востравам Уайт, аднак (US-ACAN) пашырыў яе на поўдні да мыса Мінна-Блаф.
У сакавіку 2010 года, апусціўшы фотакамеру на 182 метры у глыбіню шэльфавага ледавіка Мак-Мёрда, навукоўцы знайшлі там жывога прадстаўуніка сямейства атрада бакаплаваў.
Беларуска-польская граніца
Гісторыя
Новая граніца на значнай частцы адцінку прайшла простай лініяй. Вёскі, што знаходзіліся пры лініі граніцы з савецкага боку, зносіліся для ўзвядзення кантрольнай паласы (Калонія Ісаака, Чарнаўшчызна .).
У 1946 годзе падчас удакладнення дзяржаўнай граніцы СССР і ПНР са складу Гродзенскага раёна на карысць ПНР былі перададзены вёскі Клімаўка, Мінкаўцы, Номікі, Такі, Толчы, Шымакі, са складу Сапоцкінскага раёна — вёскі Тадоркаўцы і Хварасцяны.
Пасля гэтага і да цяперашняга часу граніца паміж Польшчай і Беларуссю не мянялася.
Патапава (Пакроўскае сельскае паселішча)
Патапава (Потапово) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Пакроўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
BahnTower
BahnTower — вышынны будынак у Берліне на Патсдамскай плошчы, штаб-кватэра холдынга Deutsche Bahn. Будынак з усходняга боку прылягае да комплексу Sony Center. Вышыня будынка ў 26 паверхаў складае 103 м.
Шкляная вежа BahnTower была пабудавана ў 1998-2000 гадах кампаніямі Hochtief AG і Kajima Corporation па праекце амерыканскага архітэктара нямецкага паходжання Гельмута Яна.
Рувензоры
Рувензо́ры (Ruwenzori), таксама Рвензоры (Rwenzori) — горны ланцуг ва Усходняй і Цэнтральнай Афрыцы, на мяжы Уганды і Дэмакратычнай Рэспублікі Конга. Адкрыты ў 1876 годзе экспедыцыяй Генры Стэнлі. Магчыма, гэты горны хрыбет і ёсць тыя самыя Месяцавыя горы, якія згадваюцца антычнымі географамі як выток Ніла.
Складзены са старажытных крышталічных парод. Вышыні да 5109 м.
Габрыэла Сабаціні
Габрыэла Беатрыс Сабаціні (Gabriela Beatriz Sabatini, года в Буэнас-Айрэсе, Аргенціна) — вядомая прафесійная тенісістка з Аргенціны. Адна з лідараў сусветнага жаночага тэніса ў канцы 1980-х і пачатку 1990-х гг.
Уладзімір Іванавіч Кумачоў
Уладзімір Іванавіч Кумачоў (нар., ) — беларускі вучоны ў галіне меліярацыі. Доктар тэхнічных навук, прафесар (1994).
Біяграфія
Скончыў школу ў горках, працаваў на Горацкім кансервавым заводзе. Скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію ў 1965 годзе. Працаваў выкладчыкам гідратэхнікума ў горадзе Кяхта (Бурація). У 1967—1971 і з 1975 г. у БСГА — старшы выкладчык, затым дацэнт, прафесар кафедры гідратэхнічных збудаванняў. У 2005—2009 гг. загадчык кафедрай сельскага будаўніцтва і добраўпарадкавання тэрыторыі.
Навуковая дзейнасць
Аўтар больш за 70 навуковых прац па аўтаматычным кіраванні глебавай вільгаццю, тэорыі грунтавой вады, кавітацыі. Распрацаваў тэорыю і сістэмы аўтаматычнага кантролю і кіравання глебавай вільгаццю, тэорыю кавітацыйнай эрозіі матэрыялаў і спосаб стварэння кавітацыі.
Артылерыйская падрыхтоўка
Артылеры́йская падрыхто́ўка (Артпадрыхто́ўка) — дзеянні артылерыі, прызначаныя для знішчэння або падаўлення агнявых сродкаў праціўніка, жывой сілы, абарончых збудаванняў і іншых аб’ектаў праціўніка перад наступам сваіх войскаў.
Суламіта
Прыгожая, стройная і смуглявая, блакітнавокая прыгажуня хутка заваявала сімпатыі ізраільскага цара Саламона. Саламон дорыць ёй падарункі, але яго запал не з'яўляецца гарачым і ўзаемным. Суламіта адмаўляе цару, і вяртаецца да свайго ўлюбёнага. Яна апісвае сваю пазіцыю ў апошніх радках кнігі: «Мой вінаграднік што маю яго, пры мне! Табе, Саламон, хай тысяча будзе, а варце яго плёну дзвесце». Вінаграднік з'яўляецца сімвалам цнатлівасці. Суламіта раіць бегчы свайму каханаму ад царскага сердавання, і імкнецца зноў пачуць голас пастуха, які паланіў яе сэрца.
Артылерыйская падрыхтоўка
У прусскай (нямецкай) ваеннай справе — Артылерыефарберайтунг (Artillerievorbereitung).
да XIX стагоддзя
Артпадрыхтоўка паўстала адначасова з з’яўленнем у войсках дастаткова мабільных артылерыйскіх гармат. Апошнія не толькі замянілі кідальную тэхніку, але і пашырылі тактычныя магчымасці войскаў.
У Еўропе элементы артпадрыхтоўкі з’явіліся ў XIV—XVI стст. Перад пачаткам наступлення, пазіцыі праціўніка апрацоўваліся артылерыйскім агнём ядрамі і шрапнеллю. Знішчалася жывая сіла праціўніка; руйнаваліся абарончыя пабудовы: крэпасці, сцены, вежы.
XX стагоддзе
Развіццё абарончай тактыкі і тэхналогіі разам з развіццём сродкаў знішчэння праціўніка, а таксама пераход да пазіцыйнай формы абароны значна павялічыў значэнне артпадрыхтоўкі. Пры гэтым у ваеннай справе ўжо з’явіўся і ўмацаваўся тэрмін «артпадрыхтоўка».
Першая сусветная
У Першую сусветную вайну, пачынаючы з 1915 года, артпадрыхтоўка шырока выкарыстоўвалася для прарыву пазіцыйнага фронту. Час артпадрыхтоўкі вар’іраваўся ад некалькіх гадзін да некалькіх сутак. Аднак, пры існуючай тактыцы бою (так званых «хваляў»), нават шматдзённая артпадрыхтоўка не забяспечвала падаўленне агнявых кропак на ўсёй глыбіні абароны.
У 1916 годзе быў выкананы пераход да групавой тактыкі прарыву эшаланаванай абароны праціўніка. Артпадрыхтоўка вялася паэшалонна, і вялася ўжо з удзелам артылерыі суправаджэння.
Пры агульнавайсковай тактыкі бою артпадрыхтоўка праводзілася усімі родамі войскаў, таксама з выкарыстаннем мінамётаў, дульных гранатамётаў, танкавых гармат.
Другая сусветная
У Другой сусветнай вайне, артпадрыхтоўка праводзілася больш інтэнсіўна, але з меншай працягласцю: ад некалькіх дзясяткаў хвілін да некалькіх гадзін.
З 1942 года ў Чырвонай Арміі артпадрыхтоўка стала адным з этапаў артылерыйскага наступу.
Да выкарыстоўванай зброі дадалася рэактыўная артылерыя ў выглядзе рэактыўнай сістэмы залпавага агню (РСЗА). Масіраваны залп батарэі РСЗА калі не забіваў праціўніка ў зоне паражэння, то значна душыў здольнасць жывой сілы весці супраціў. Авіяцыйная артпадрыхтоўка таксама адыграла немалаважную ролю.
Палітыка
Тэрмін «артпадрыхтоўка» перайшоў таксама ў палітычную сферу. «Артпадрыхтоўкай» у палітыцы называюць шэраг інфармацыйна-прапагандысцкіх дзеянняў, накіраваных на ізаляцыю боку праціўніка, паслаблення яго баявога духу.
Палітычная «артпадрыхтоўка» папярэднічае рэальным баявым дзеянням з бокам праціўніка.
Джузэпэ Тарэлі
Джузэпэ Тарэлі (Giuseppe Torelli;  — ), італьянскі скрыпач і кампазітар. Быў даследчыкам і вынаходнікам «канчэрта гроса» («concerto grosso») і, мажліва, стваральнікам жанру сольнага канцэрту скрыпкі. Ён працаваў у г. Балонья (1686-95, 1701-09), г. Ансбах (1697—1699) і г. Вена (1699—1701). Яго concerti grossi (публікаваныя ў 1709), разам з творамі Арканджэла Карэлі, з'яўляюць баланс і высакароднасць класічнага ідэалу ў музычнай форме. Яго іншыя працы гэта сімфоніі, трыа-санаты, а таксама камерная музыка.
Дукшцялей
Ду́кшцялей (Dūkšteliai) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Дукштаскай сянюніі. Размешчана за 2,5 км на поўнач ад Дукштаса, паміж азёрамі Парсветас і Парсветайціс. Адміністрацыйны цэнтр сянюнайціі.
Апошні дэтэктыў
«Апошні дэтэктыў» (The Last Detective) — брытанскі крымінальна-драматычны тэлесерыял, які транслюевався на тэлеканале ITV з 7 лютага 2003 года па 31 мая 2007 года. Тэлесерыял заснаваны на серыі раманаў «Небяспечны Дэвіс», напісаных.
Выхапні
Выхапні (Ви́хопні) — вёска ў Кам’янка-Бузькім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
NGC 4343
NGC 4343 (іншыя абазначэнні — UGC 7465, MCG 1-32-38, ZWG 42.70, VCC 656, IRAS12210+0713, PGC 40251) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сем мудрацоў
У Старажытнай Грэцыі
Сем мудрацоў — асабліва шанаваныя старажытнагрэчаскія філосафы і палітыкі VII—VI стагоддзяў да н.э., аўтары сентэнцый аб мудрым і правільным жыцці.
Любчанская друкарня
Любча́нская друка́рня — друкарня, якая працавала ў горадзе Любча на працягу XVII стагоддзя.
Была заснавана ў 1612 годзе выдаўцом і друкаром Пятром Бластусам Кмітам, які перавёз сваю друкарню з Вільні ў Любчу.
Сем мудрацоў
У Старажытнай Грэцыі
Першы спіс мудрацоў прыведзены ў дыялогу Платона «Пратагорам» (IV ст. да н.э.):
Любчанская друкарня
Друкарня абслугоўвала патрэбы пратэстантаў, але зрэдку прымала заказы і католікаў. За 20 гадоў Кмітам было выдадзена 59 назваў кніг на польскай і лацінскай мовах па гісторыі, медыцыне, філасофіі і інш., а таксама некалькі паэтычных твораў.
Сем мудрацоў
У Старажытнай Грэцыі
Таксама некаторымі антычнымі аўтарамі ў гэты спіс уключаліся Акусілай, Анаксагор, Анахарсіс, Арыятадэм, Лас, Леафант, Лін, Арфей, Памфілій, Перыяндр, Піфагор, Ферэкід, Эпімянід, Эпіхарм, Эфор.
Любчанская друкарня
Сярод выдадзеных кніг вылучаюцца наступныя:
Сем мудрацоў
У індыйскай міфалогіі
Сем мудрацоў (Санскрыт. Саптаршаяс) — у індыйскай міфалогіі група персанажаў чароўнага або паўчароўнага паходжання. Часта ў гэтай групе аб’ядноўваюцца «духанароджаныя» сыны Брахма, імем Праджапаці, першапачатковыя творцы, пазней у яе склад уключаюць вялікіх мудрацоў і іншага паходжання. Часам атаясамляюцца з Ангірасамі.
Любчанская друкарня
З 1632 года друкарню узначальваў сын Кміты — Ян Даніэль. Ім была выдадзена кніга арыянскага аўтара І. Шліхтынга «Аб Святой Троіцы супраць Балтазара Мейснера» на лацінскай мове (1639), а таксама панегірыкі і літургічныя творы па заказам віленскіх лютэран (усяго 24 назвы). З сярэдзіны 1640 да сярэдзіны 1650-х гадоў друкарню ўзначальваў Ян Ланге.
Сем мудрацоў
У індыйскай міфалогіі
У розных тэкстах сустракаюцца некалькі варыянтаў імёнаў. Найбольш часта сустракаецца наступны пералік: Атры, Вішвамітра, Бхрыгу, Гаўтама, Джамадагні, Бхарадваджа, Васіштха. Нярэдка ўключаюцца: Ангірас, Дакша, Каш’япа, Крату, Марычы, Пуласцья, Пулаха. У некаторых версіях міфа аб патопе Сем мудрацоў суправаджаюць Ману на караблі.
Любчанская друкарня
У 1646—1655 (або 1656) гадах былі выдадзены «Пастыла» і «Псалтыр» лютэранскага пастара А. Шонфлісіуса.
Сем мудрацоў
У індыйскай міфалогіі
У індыйскай астраноміі Сем мудрацоў атаясамляюцца з сузор’ем Вялікай Мядзведзіцы.
Любчанская друкарня
З Любчанскай друкарняй супрацоўнічаў вядомы гравёр К. Гётке.
Сем мудрацоў
У сусветнай літаратуры
«Кніга пра сем мудрацоў» склалася ў Індыі і ў розных перапрацоўках была вядомая ў Сярэднія вякі ў Персіі, на Блізкім Усходзе, у Візантыі і Еўропе.
Буйвілішке (Казіцішкіская сянюнія)
Бу́йвілішке (Buiviliškė), традыцыйная беларуская назва — Буйвелішкі  — хутар у Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Казіцішкіскай сянюніі. Размешчана за 6 км ад Грыбеная.
Буда Вясенняга Храма
[[Выява:Height comparison of notable statues (vector).svg|thumb|right|300px| 1. Буда Вясенняга Храма 153 м
2. Статуя Свабоды 93 м
3. Скульптура «Радзіма-маці кліча!» 91 м
4. Статуя Хрыста-Збавіцеля 39.6 м
5. Статуя працы Мікеланджэла «Давід» 7.7 м]] Буда Вясенняга Храма — самая вялікая статуя ў свеце, выява Буды Вайрачана. Знаходзіцца ў пасёлку Чжаоцунь у правінцыі Хэнань, недалёка ад нацыянальнай шашы № 311. Статуя была завершана ў 2002 годзе.
Вышыня статуі 128 метраў. Агульная вышыня — 153 метры (з улікам 20-метровага п’едэстала ў выглядзе лотаса).
Джыролама Фрэскабальдзі
Джыралама Фрэскабальдзі — (Girolamo Frescobaldi; верасень 1583,  — ,) — кампазітар, арганіст, клавесініст, найбольш важны кампазітар на клавесіне і аргане ў ранняй музыцы барока.
Біяграфія
Пачаў сваю музычную кар'еру ў сваім родным г. Ферары з добра вядомым кампазітарам мадрыгалу Лудзаска Лудзаскі. Хутка, пасля сканчэння кіравання роду Эстэ ў г. Ферара ў 1597, Фрэскабальдзі пераехаў у Рым, дзе ён займаў розныя пасады ў Каталіцкім Касцёле як арганіста, у т. л. у Базілікі Святога Пятра і Папскай Юліянскай Капліцы, дзе ён пачаў працаваць з 1608. Ён заставаўся ў Рыме, за выключэннем кароткатэрміновага знаходжання ў Фларэнцыі з 1628 па 1634, дзе ён служыў у вялікага князя Фердзінанда II Медычы. Яго шматлікія італьянскія студэнты распаўсюджвалі яго ўплыў на самім паўвостраве, а Ёхан Якаб Фробергер і Ёхан Каспар Керл, распаўсюдзілі ўплыў Фрэскабальдзі сярод паўночных еўрапейцаў.