cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Бухтарма (станцыя)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва станцыі складала 226 чалавек (126 мужчын і 100 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у населеным пункце пражывалі 175 чалавек (92 мужчыны і 83 жанчыны).
Мікола Асіненка
Мікола Асіненка (1928) — дзеяч беларускага нацыянальнага супраціву, сябра беларускай моладзевай падпольнай паваеннай арганізацыі Саюз беларускіх патрыётаў (СБП), адзін з заснавальнікаў і старшыня Постаўскай групы СБП. Мянушка «Крывіч».
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1928 г. у в. Рамелькі Дзісненскага павета Віленскага ваяводства (цяпер Пастаўскі раён Віцебскай вобласці) ў сялянскай сям'і.
Пасля адыходу нямецкіх войскаў у Другую сусветную вайну ў 1944 г. паступіў у педагагічную навучальню ў Паставах, дзе падчас вучобы пісаў патрыятычныя вершы. Быў аднім з ініцыятараў утварэння ў навучальні падпольнай арганізацыі «За Беларусь», якая потым улілася ў глыбоцкую групу Саюза беларускіх патрыётаў. На кватэры Ніны Асіненкі (цёзка па прозвішчы), нарачоным якой быў Мікола Асіненка, ў  сакавіку 1946 г. адбылася моладзевая вечарына, на якой той урачыста абвясціў пра існаванне арганізацыі. 25 сакавіка 1946 г. удзельнічаў у прыняцці арганізацыяй прысягі на вернасць Беларусі, прымеркаванай да 28-х угодкаў абвяшчэння незалежнасці Беларускай Народнай Рэспублікі. Прысяга прымалася не адначасова, але групамі па некалькі чалавек.
У лютым 1947 года савецкая ўлада пачала арышты сябраў СБП: у давер да сябраў пастаўскай групы раней увайшоў афіцэр МДБ Алег Стахоўскі, які выдаваў сябе за ўдзельніка антысавецкай арганізацыі і падштурхоўваў да тэрарызму, а на дадатак канспірацыя арганізацыі была слабай. Як адзін з заснавальнікаў быў асуджаны паводле арт. 63-I і 76 КК БССР да смяротнага пакарання, але ў сувязі з адменай смяротнага пакарання ад 20 траўня 1947 года атрымаў 25 гадоў пазбаўлення волі з 5-гадовым пазбаўленнем праў. На судовым працэсе ў Мінску, каб выратаваць Ніну Асіненка, адмаўляў яе ўдзел у СБП, але тая заявіла, што была ў арганізацыі і хоча раздзяліць з сябрамі іх лёс. Падчас зняволення нейкі час быў шпіталізаваны і знаходзіўся ў Кемераўскай вобласці на адным з медычна-санітарных пунктаў для вязняў.
Пасля вызвалення вярнуўся ў Беларусь, але праз пераследы палітычных вязняў пераехаў у Казахстан, а потым ува Узбекістан. Там у Ташкенце з чырвоным дыпломам скончыў Ташкенцкі політэхнічны інстытут. Далей вярнуўся ў Беларусь і працаваў галоўным інжынерам на заводзе будаўнічых матэрыялаў у Чэрыкаве. Пасля смерці жонкі Ніны Асіненкі, якая была знясіленая савецкімі канцлагерамі і заўчасна памерла, накіраваўся з брыгадай будаўнікоў на будаўніцтва БАМ. Далейшы лёс невядомы.
Мульт асобы
«Мульт асобы» (Мульт личности) — парадыйнае анімаванае шоу на Першым канале. Стваральнікі мультфільма — кампанія «Пространство идей».
У тэлеперадачы выкарыстоўваюцца вобразы знакамітых людзей у мультыплікацыйным увасабленні. Як правіла, адзін сюжэт з удзелам двух, радзей трох або чатырох персанажаў цягнецца 3—4 хвіліны. У сюжэтах абыгрываюцца вядомыя ўсім падзеі або характэрныя рысы характару знакамітасцей. Рэжысёр шоу Васіль Пічул раней прымаў удзел у стварэнні перадачы «Лялькі».
Тэлеперадача выклікала бурную рэакцыю ў расійскай і замежнай прэсе і благасферы. Асаблівую цікавасць выклікаў 4-ы эпізод, які выйшаў у эфір у межах навагодняга шоу на Першым канале хутка пасля бою курантаў. У ім, упершыню з пачатку кіравання прэзідэнта Уладзіміра Пуціна, па дзяржаўным тэлебачанні была паказана анімацыйная карыкатура на яго самога і прэзідэнта Дзмітрыя Мядзведзева. Па меркаванні сцэнарыста праграмы «Лялькі» Віктара Шандаровіча, «Гэта не пародыя на Лялькі, гэта сімуляцыя сатыры».
Вітаўт Чаропка
Вітаўт Чаропка, сапраўднае імя Віктар Кузьміч Чаропка (нар., ) — беларускі пісьменнік. Аўтар гістарычных раманаў, прысвечаных пераважна падзеям і асобам сярэднявечнай Беларусі, а таксама гісторыка-літаратурных нарысаў і артыкулаў па гісторыі Беларусі. Папулярызатар айчыннай гісторыі.
Біяграфічныя звесткі
Па адукацыі — электрык на чыгунцы. У 1981—1990 гадах працаваў на Мінскім трактарным заводзе. Удзельнічаў у рабоце літаратурнага аб’яднання «Крыніцы» пры рэдакцыі газеты «Чырвоная змена».
У 1990—1993 гадах рэдактар часопіса «Хрысціянская думка», у 1993 годзе — часопіса «Спадчына», з 1994 — загадчык аддзела часопіса «Беларуская мінуўшчына», з 1998 — супрацоўнік рэдакцыі «Беларускага гістарычнага часопіса».
Літаратурная і даследчыцкая дзейнасць
Літаратурнай творчасцю займаецца з 1982 года. Дэбютаваў у друку ў 1988 годзе. Аўтар гістарычнага рамана «Храм без бога» (1992) пра падзеі на Беларусі ў XVI стагоддзі. Кнігі гісторыка-літаратурных нарысаў «Імя ў летапісе» (1994) і «Уладары Вялікага княства» (1996, 2-е выд. 2002) прысвечаны славутым постацям беларускай гісторыі X—XVII стагоддзяў. У сваім зборніку нарысаў «Гісторыя нашага імя» (1995) разглядае паходжанне назваў «Белая Русь» і «Літва», сцвярджае, што найменні «Літва» і «літвіны» былі адначасова і палітонімам, і этнонімам для беларусаў. Аўтар кніг «Перамога ценю» (1996), «Великий князь Витовт» (Мінск, 2010), артыкулаў па гісторыі Беларусі. Даследуе таксама пытанні сімволікі герба «Пагоня», язычніцкай культуры беларусаў.
Збураж
Збу́раж (, Збураж, Zburaż ) — вёска ў Маларыцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Олтушскага сельсавета.
Геалогія
За 0,3 км на ўсход ад вёскі знаходзіцца Збуражскае радовішча суглінкаў і супескаў. Лінзападобны паклад звязаны з марэннымі адкладамі дняпроўскага зледзянення. Ва ўскрышы дробназярністыя пяскі.
Гісторыя
Упершыню паселішча згадваецца ў рэвізіі Берасцейскага староства пад 1566 годам.
Паміж 1668 і 1680 гадамі ў Збуражы была заснавана драўляная царква св. Сімеона Стоўпніка.
У 1940—1954 гадах цэнтр Збуражскага сельсавета. Да 17 верасня 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Маларыцкага сельсавета.
Карыцін
Карыцін (Korycin) — вёска ў Польшчы, за 39 км на захад ад Сакулкі і за 44 км на поўнач ад Беластока, на рацэ Кумялцы. Уваходзіць у склад Сакульскага павета Падляскага ваяводства, сядзіба вясковай гміны Карыцін. Насельніцтва 530 чалавек (2006).
Вялікае Княства Літоўскае
Упершыню ўпамінаецца ў XVI стагоддзі пад назвай Дуброўка як вёска Комельскага ключа Сакольскага лясніцтва. У 1571 годзе тут быў пабудаваны касцёл. Вёска ўваходзіла ў склад Гарадзенскага павета Троцкага ваяводства.
15 студзеня 1671 года кароль і вялікі князь Міхал Карыбут Вішнявецкі надаў Карыціну гарадскія правы паводле Холмскага права (пацверджаны 21 студзеня 1677 года каралём і вялікім князем Янам Сабескім). Згодна з прывілеем жыхары мястэчка таксама атрымалі права на два бясмытныя кірмашы ўвосень і ўвесну на дзень Святога Крыжа. У 1661 годзе тут збудавалі новы драўляны касцёл.
Пад уладай Расійскай імперыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай у 1795 годзе Карыцін апынуўся ў складзе Прусіі, у Беластоцкім дэпартаменце. У 1807 годзе згодна з Тыльзіцкім мірным дагаворам паміж Расіяй і Францыяй, горад апынуўся ў Беластоцкай вобласці Расійскай імперыі.
20 лютага 1875 года з’явіўся праект гарадскага герба: у чырвоны полі залаты нарог, з абодвух бакоў якога такія ж каласы.
Найноўшы час
Пасля польска-савецкай вайны, згодна з Рыжскім мірным дагаворам 1921 года Карыцін апынуўся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Беластоцкім ваяводстве.
З пачаткам Другой сусветнай вайны 15 верасня 1939 года Карыцін акупавалі войскі Трэцяга Рэйха, але праз тыдзень вёску перадалі СССР згодна з пактам Молатава-Рыбентропа. У лістападзе 1939 года Карыцін увайшоў у склад БССР, у Беластоцкую вобласць. З чэрвеня 1941 да верасня 1944 года вёска зноў знаходзілася пад нямецкай акупацыяй. 16 жніўня 1945 года ўлады СССР перадалі Карыцін Польскай Народнай Рэспубліцы.
NGC 7074
NGC 7074 (іншыя абазначэнні — PGC 66850, ZWG 401.27, 2ZW 133, PGC 66854, IRAS21271+0627) — галактыка ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Маке
Маке — прозвішча.
Каламбур (тэлечасопіс)
Часопіс відэакоміксаў «Каламбу́р» — забаўляльная гумарыстычная тэлевізійная праграма. Першапачаткова выраблялася тэлекампаніяй «Приват-ТВ», прадзюсарскім цэнтрам «Чиз», а ў 1997 годзе — камедыйным тэлебачаннем. Да 2006 года праграма налічвала болей за 150 серый. Пік папулярнасці прыйшоўся на канец 1990-х — пачатак 2000-х.
Перадача была створаная тэлевядучым Юрыем Стыцкоўскім (Адэса). Утворана ў 1995 годзе пасля зліцця комік-трыа «Магазин Фу» (Таццяна Іванова, Сяргей Гладкоў, Вадзім Набокаў) і дуэта «Сладкая жизнь» (Юрый Стыцкоўскі, Аляксей Агап’ян). З кастрычніка 1996 года па 7 верасня 2000 года выходзіла на Першым канале, з 11 снежня 2000 па снежань 2001 года — на канале РТР, пасля чаго комік-квінтэт распаўся.
Першы сезон
У кастрычніку 1996 года з’явіліся «пілотныя» выпускі гумарыстычнай праграмы. Рэакцыя на іх была неадназначнай, але адначасова гледачы былі ўражаныя тым, што ў «Каламбуры» гумар здабыў новую форму. У праграме было 5 рубрык: Прадзюсарам «Каламбура» з самага пачатку быў адэсіт Юрый Валадарскі. Дзякуючы яму перадача здолела засвоіцца на расійскім тэлебачанні.
Наш аперытыўчык
Кароткі пачатковы скетч праграмы, прызваны разагрэць гумарыстычны апетыт у гледачоў. Сюжэты гэтай рубрыкі распавядаюць сітуацыі і камедыі. Выпускі:
Таксама ў рубрыцы разыгрываліся сцэнкі з Марачком і Мужыком. Звычайна яны разыгрывалі прымаўку, якая з’яўлялася напрыканцы сюжэта. У 1998 годзе рубрыка выходзіць пад назвай «Вы напісалі, мы сыгралі».
Пад гукам ПІ
Ток-шоу. Звязана з папулярнай амерыканскай праграмай «Без ценю сарамлівасці». Пра ўсё пра ўсіх і любымі словамі. Тэма:
Бар «Каламбур»
Персанажы і выканаўцы:
1—11 серыі
14—29 серыі
31—46 серыі
49—66 серыі 74, 78 серыі
Крутое піке
У гэтым серыяле абыгрывалася падзенне амерыканскага самалёта Боінг 747. Персанажы размаўляюць па-англійску, з закадравым перакладам.
Пасажырскі самалёт «Бройлер 747» церпіць крушэнне над водамі Атлянтычнага акіяна цягам трохсот дваццаці пяці серый. Экіпаж лайнера адважна змагаецца за выратаванне жыцця пасажыраў.
Дзейсныя асобы:
Дзеянне адной серыі звычайна адбываецца наступным чынам. Камандзір пастаянна спрабуе напужаць Дрынкінса сваімі жартамі накшталт «мы ўсе загінем». У перарывах паміж жартамі ў кабіну пілота прыходзяць іншыя члены экіпажа. Сцюардэса, заходзячы ў кабіну, заўсёды кажа: «У нас праблемы ў пасажырскім салоне», пасля чаго скардзіцца на паводзіны міс Бурпул, і атрымлівае «параду» ад камандзіра ў выглядзе яго досціпаў. Радыст Морзэ часта прыходзіць, каб перадаць чарговую радыяграму, ці таму, што ён не можа разабрацца з мізернымі праблемамі. У канцы камандор пытае, колькі засталося серый і жартуе ў сваім духу «У мяне ёсць час, каб…». Гэтым сюжэт і заканчваецца.
Спіс серый, у якіх ёсць «Крутое піке»
Асаўскі сельсавет (Столінскі раён)
Асаўскі́ сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Столінскага раёна Пінскай вобласці, з 8 студзеня 1954 г. Брэсцкай вобласці. Цэнтр сельсавета — вёска Асавая.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года. Скасаваны 31 сакавіка 1959 года, тэрыторыя сельсавета ўвайшла ў склад новаўтворанага Відзіборскага сельсавета.
Сажаеўка
Сажаеўка — сяло ў Алтайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Акцябрскай пасялковай адміністрацыі. Знаходзіцца прыкладна за 47 км на захад ад раённага цэнтра, горада Алтая. Код КАТА — 634841300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 200 чалавек (104 мужчыны і 96 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 72 чалавекі (36 мужчын і 36 жанчын).
Спіс кансорт-каралеў Венгрыі
Спіс каралеў Венгрыі, жонка венгерскіх каралёў. Пасля спынення дынастыі Арпадаў і дынастыі Анжу, тытул Караля Венгрыі галоўным чынам належаў замежным манархам. Пасля 1526 года тытул Каралевы Венгрыі належаў жонкам Габсбургаў, якія валодалі тытулам Караля Венгрыі.
Таксама пасля 1526 года Каралевы Венгрыі валодалі тытуламі Імператрыц Свяшчэннай Рымскай імперыі (пазней Аўстрыйскай імператрыцы) і Кансорт-каралевы Багеміі. Пачынаючы з Леапольда II усе каралі Венгрыі выкарыстоўвалі тытул Апасталічнага караля Венгрыі (першапачаткова быў прысвоены Іштвану I Папам Рымскім), іх жонкі адпаведна насілі тытул Апасталічнай каралевы. Тытул праіснаваў трохі больш за дзевяць стагоддзяў (з 1000 па 1918 гг.).
Да таго ж у гісторыі Венгрыі існавалі дзве кіруючыя каралевы, якіх каранавалі як Каралёў: Марыя I і Марыя Тэрэзія.
Дынастыя Вітэльсбахаў, 1305–1308
Жонка пераемніка Вацлава III Атона III Катарына памерла за 23 года да яго ўступлення на венгерскі трон. У другі шлюб з Агнэсай Глогау ён уступіў праз два гады пасля таго, як страціў трон.
Дынастыя Габсбургаў, 1440/44–1457
Ладзіслаў Постум нечакана памёр у Празе 23 лістапада 1457 года падчас падрыхтоўкі да вяселля з дачкой Карла VII Магдаленай Валуа.
Грывень
Гры́вень (, Гривень) — вёска ў Капыльскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Грозаўскага сельсавета.
Карпін (Маларыцкі раён)
Ка́рпін (, Карпин) — вёска ў Маларыцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Олтушскага сельсавета.
Да 17 верасня 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Маларыцкага сельсавета.
NGC 7075
NGC 7075 (іншыя абазначэнні — PGC 66895, ESO 343-4, MCG -7-44-20, AM 2128-385) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Журавель.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Гародня (Холм-Жыркоўскі раён)
Гаро́дня (Горо́дня) — вёска ў Холм-Жыркоўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Агібалаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Да 1917 года тэрыторыя ў складзе Бельскага павета Смаленскай губерні Расійскай імперыі. У 1918 годзе Смаленшчына абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі, а ў студзені 1919 года — Беларускай ССР, аднак неўзабаве ўвайшла ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2019 гадах у складзе Сцяшынскага сельскага паселішча.
Лускаватыя
Лускаватыя (Squamata) — атрад паўзуноў.
Аб'ядноўвае 3 падатрады: амфізбены, змеі і яшчаркі; уключае больш за 6600 відаў. На Беларусі распаўсюджаны 6 відаў: вераценніца ломкая, гадзюка звычайная, мядзянка, вуж звычайны, яшчарка жывародная і яшчарка порсткая.
Цела ўкрыта рагавымі шчыткамі і луской. Зубы прырослыя да сківічных касцей. Размнажаюцца яйцажыванараджэннем або адкладваюць яйцы.
Селязнёўка (Усходне-Казахстанская вобласць)
Селязнёўка — станцыя ў Алтайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Акцябрскай пасялковай адміністрацыі. Знаходзіцца прыкладна за 56 км на захад ад раённага цэнтра, горада Алтая. Код КАТА — 634841400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва станцыі складала 107 чалавек (49 мужчын і 58 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у населеным пункце пражывалі 72 чалавекі (34 мужчыны і 38 жанчын).
Знакі адрознення
Зна́кі адро́знення — знакі на абмундзіраванні (форме адзення, форменнай вопратцы) для абазначэння персанальных воінскіх і спецыяльных званняў, класных чыноў і пасад, і прыналежнасці да віду ўзброеных сіл, роду войскаў, службе або ведамству.
Гісторыя з’яўлення знакаў адрознення
Знакі адрознення — адзін з самых старажытных артэфактаў. На працягу ўсёй гісторыі плямёнаў існавалі асаблівыя сімвалы, якія дазвалялі адрозніць членаў аднаго роду ад іншага. Такія знакі лічыліся святымі, аказвалі нябачную падтрымку, былі свайго роду аб’яднаўчым пачаткам. Акрамя таго, знакі адрознення дапамагалі выбудаваць іерархічную лесвіцу. Пры гэтым знешні выгляд такіх знакаў кардынальна змяняўся на працягу чалавечай гісторыі.
Калі менавіта гэтыя знакі ператварыліся ў сучасныя нам пагоны, шэўроны, зорачкі і нашыўкі, сказаць складана. Але ўжо ў Старажытным Кітаі сустракаюцца першыя знакі адрознення на вопратцы. Іх насілі грамадзянскія людзі, і яны пазначалі пасады чыноўнікаў.
Прыкладна тады ж з’явіліся правобразы ваенных нашывак. Шырока вядомыя нашыўкі рымскіх легіянераў. У кожнай кагорты або падраздзялення Рымскай імперыі была свая эмблема, якая несла ў сабе вельмі важную для паплечнікаў інфармацыю. Затым такога роду апазнавальныя знакі распаўсюдзіліся па ўсёй Еўропе.
З часам знакі адрознення значна трансфармаваліся.
Сёння складана ўявіць без тых ці іншых знакаў адрознення пэўныя віды прафесійнага і карпаратыўнага адзення, афіцыйную форму і вопратку спартсменаў і ваеннаслужачых.
Яруціна
Яруціна (Ерютино) — вёска ў Холм-Жыркоўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Агібалаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Да 1917 года тэрыторыя ў складзе Бельскага павета Смаленскай губерні Расійскай імперыі. У 1918 годзе Смаленшчына абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі, а ў студзені 1919 года — Беларускай ССР, аднак неўзабаве ўвайшла ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
NGC 7076
NGC 7076 (іншае абазначэнне — PK 101+08.1) — планетарная туманнасць у сузор’і Цэфей.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Дубейкі (Капыльскі раён)
Дубе́йкі (, Дубейки) — вёска ў Капыльскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Грозаўскага сельсавета.
Кашавіцкі сельсавет
Кашавіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Жабчыцкага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр сельсавета — вёска Кашавічы.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Жабчыцкага раёна Пінскай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Брэсцкай вобласці. Скасаваны 16 ліпеня 1954 года, тэрыторыя сельсавета далучана да Ахоўскага сельсавета.
Гельмут Маке
Гельмут Маке (Helmuth Macke;,  — , Гаенгофен) — нямецкі мастак, прадстаўнік такой плыні ў жывапісе, як рэйнскі экспрэсіянізм. У яго работах прасочваюцца таксама ўплыў такіх мастацкіх напрамкаў, як канструктывізм і абстракцыянізм.
Біяграфія
Гельмут Маке быў стрыечным братам выдатнага нямецкага жывапісца Аўгуста Маке, які загінуў падчас Першай сусветнай вайны. У 1906—1909 гадах Гельмут вучыўся ў крэфельдскай Школе прыкладнога мастацтва пад кіраўніцтвам галандскага мастака Яна Торна Прыкера, разам з такімі пасля вядомымі майстрамі, як Генрых Кампендонк і Вальтэр Гіскес. З імі абодвума ён з 1908 гады зняў працоўную майстэрню. У 1909 годзе Маке на возеры Тэгерн пазнаёміўся з мастаком-анімалістам Францам Маркам. Марк, малады жывапісец, складаўся ў мюнхенскім «Новым аб’яднанні мастакоў» і ў 1910 годзе падаў у яго распараджэнне для працы сваю летнюю дачу ў Зомельсдорфе. У 1910—1911 гадах Гельмут Маке зблізіўся з групай «Сіні вершнік», а ў 1912 годзе ў Берліне пры пасярэдніцтве Эрыха Хекеля пазнаёміўся з мастакамі гурта «Мост». Падчас правядзення ў 1913 годзе ў Берліне Першага нямецкага Восеньскага салона Гельмут Маке на ім прадставіў дзве свае карціны: «Купальшчыца» і «Сад кахання».
У 1925—1933 гадах мастак пражываў у Крэфельдзе і Боне і падтрымліваў цёплыя адносіны з Генрыхам Кампендонкам і Вільгельмам Вігерам.
Талочна
Тало́чна (, Толочно) — вёска ў Маларыцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Хаціслаўскага сельсавета.
Да 17 верасня 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Маларыцкага сельсавета.
Рудзенск (прадпрыемства)
Рудзенск — беларускае прадпрыемства па святлотэхнічнай прадукцыі для аўтатранспарту ў г.п. Рудзенск Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад холдынгу «Аўтакампаненты».
Гісторыя
Гісторыя прадпрыемства пачынаецца ў 1928 годзе, калі на базе цагельні стварыўся Рудзенскі прамкамбінат, дзе асноўнымі выглядамі дзейнасці былі будматэрыялы, швейная галантарэя, металаапрацоўка. У 1960-я гады ўкараняецца ў вытворчасць выпуск вырабаў з пластмас, а ўжо ў 1980-я гады Рудзенскі завод пластмасавых вырабаў уяўляе сабою спецыялізаванае прадпрыемства па выпуску тавараў народнага спажывання, дзіцячай цацкі, вырабаў з плёнкі, крэму для абутку.
З сярэдзіны 1990-х гадоў пасля рэканструкцыі на прадпрыемстве распачаты выпуск святлотэхнічных вырабаў для аўтатрактарнай прамысловасці.
У 1995 годзе Рудзенскі завод пластмасавых вырабаў быў ператвораны ў адкрытае акцыянернае таварыства (ААТ «Рудзенск»).
Згодна з указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 30 жніўня 2011 года № 388 «Аб некаторых пытаннях стварэння і дзейнасці холдынгу „Аўтакампаненты“» ААТ «Рудзенск» увашоў у холдынг «Аўтакампаненты».
У ліпені 2013 года уведзены ў эксплуатацыю новы вытворчы цэх.
Магілёўская жаночая гімназія
Магілёўская жаночая (Марыінская) гімназія — колішняя навучальная ўстанова ў Магілёве.
Гісторыя
Магілёўская жаночая (Марыінская) гімназія з невялікім пансіёнам на 30 дзяўчынак адкрыта 1 студзеня 1865 г. Першапачаткова знаходзілася за горадам, на правым беразе Дняпра на дачы Піпенберг (паміж сучаснымі заводам штучнага валакна імя Куйбышава і п. Буйнічы). У 1872 г. гімназія набыла аднапавярховы мураваны будынак па Дняпроўскім праспекце ў Магілёве. Пазней дабудаваны яшчэ два паверхі і ў 1877 г. 2-павярховы флігель для лазні, пральні і памяшканняў для аканомкі, кашталяншы і фельчара. Пазней яны былі аб’яднаны ў адзін будынак, які набыў форму літары П.
Гімназія знаходзілася ў ведамстве імператрыцы Марыі, адсюль і яе назва — Марыінская. Вучэбныя праграмы зацвярджаліся навучальнай праграмай ведамства. Асноўная ўвага ўдзялялася гуманітарным навукам. Сістэма адзнак была 12-бальная, самым старэйшым лічыўся першы клас, самым малодшым — сёмы. Навучанне было платным. Існаваў строга абмежаваны прыём на вучобу «па саслоўных прызнаках: вучыцца маглі толькі дочкі дастаткова забяспечаных людзей». Выпускніцы 7-класнай гімназіі мелі права на званне «хатняя настаўніца», а пазней і на выкладанне ў пачатковай школе. Штогод абучаліся 500—600 навучэнцаў, працавалі 30—40 педагогаў.
Да канца ХІХ ст. гэта была адзіная ў губерні навучальная ўстанова для жанчын. На 1 студзеня 1884 г. у гімназіі налічвалася 410 вучаніц і пансіянерак. З іх 230 праваслаўных, 65 каталічак, 7 лютэранак і 108 габрэяк. У 1908 г. быў адкрыты педагагічны клас з двума аддзяленнямі — славесным і матэматычным.
Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі
Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі 1917 года пераўтворана ў Магілёўскую працоўную школу № 1—5 першай ступені (з 8 да 13 гадоў). З 1919 г. стала 9-гадовай працоўнай школай агульнага навучання. З лютага 1921 г. — «1-ая Магілёўская Савецкая школа імя Энгельса». Выкладанне вялося на беларускай мове. У 1920-х—30-х гг. уваходзіла ў лік узорна-паказальных школ рэспублікі. Імёны многіх выпускнікоў увайшлі ў гісторыю — Таццяна Карпінская, Леанід Лорчанка, Анатоль Задушэўны, Лізавета Еўдакіменка, Іосіф Гусакоўскі, Тамара Талахадзэ і інш.
У гады акупацыі будынак школы выкарыстоўваўся пад шпіталь для ваеннапалонных. Пасля вызвалення Магілёва заняткі пачаліся 1 верасня 1944 г. У 1964 г. прысвоена імя падпольшчыцы Таццяны Карпінскай.
У 1980-я гады ў школе фарміруецца сістэма дыферэнцыйнага навучання, ствараюцца клубы, гурткі па інтарэсах, пазнавальныя і навукова-пазнавальныя творчыя аб’яднанні; працуюць профільныя класы: фізіка-матэматычныя, хіміка-біялагічныя, гуманітарныя, спартыўныя. Школа з’яўлялася эксперыментальнай пляцоўкай па апрацоўцы мадэлі шматпрофільнай школы.
У 1990-я гады праходзілі апрабацыю новыя падыходы дыферэнцыяцыі і індывідуалізацыі навучальнага працэса, укараненне навучальнай мадэлі «Шаг за шагом».
Чарнігаўская
Чарнігаўская — прозвішча або тапонім, утвораныя ад назвы горада Чарнігаў:
Ніна Асіненка
Ніна Асіненка (1928 (?)) — дзяячка беларускага нацыянальнага супраціву, сябра беларускай моладзевай падпольнай паваеннай арганізацыі Саюз беларускіх патрыётаў (СБП), адна з заснавальнікаў Постаўскай групы СБП. Мянушка «Незабудка».
Біяграфія
Нарадзілася прыкладна ў 1928 г. недзе на пастаўшчыне Дзісненскага павета Віленскага ваяводства (цяпер Пастаўскі раён Віцебскай вобласці).
Разам з нарачоным Міколам Асіненкам (цёзка па прозвішчы) была адным з ініцыятараў утварэння постаўскай падпольнай арганізацыі «За Беларусь», якая потым улілася ў глыбоцкую групу Саюза беларускіх патрыётаў. На кватэры Ніны Асіненкі 8 сакавіка 1946 г. адбылася моладзевая вечарына, на якой было ўрачыста абвешчана пра існаванне арганізацыі. 25 сакавіка 1946 г. удзельнічала у прыняцці арганізацыяй прысягі на вернасць Беларусі, прымеркаванай да 28-х угодкаў абвяшчэння незалежнасці Беларускай Народнай Рэспублікі. Прысяга прымалася не адначасова, але групамі па некалькі чалавек.
У лютым 1947 года савецкая ўлада пачала арышты сябраў СБП: у давер да сябраў пастаўскай групы раней увайшоў афіцэр МДБ Алег Стахоўскі, які выдаваў сябе за ўдзельніка антысавецкай арганізацыі і падштурхоўваў да тэрарызму, а на дадатак канспірацыя арганізацыі была слабай. Нарачоны Ніны Мікола Асіненка як адзін з заснавальнікаў быў асуджаны паводле арт. 63-I і 76 КК БССР да смяротнага пакарання, але ў сувязі з адменай смяротнага пакарання ад 20 траўня 1947 года атрымаў 25 гадоў пазбаўлення волі з 5-гадовым пазбаўленнем праў. На судовым працэсе ў Мінску, каб выратаваць Ніну, Мікола Асіненка адмаўляў яе ўдзел у СБП, але тая заявіла, што была ў арганізацыі і хоча раздзяліць з сябрамі іх лёс: «Я была ў СБП і не адракаюся ад гэтага. Была і застаюся разам з маімі сябрамі».
Прыгавораная да 10 гадоў пазбаўлення волі. Пасля вызвалення з ГУЛАГу разам з мужам Міколам Асіненкам жыла ў Казахстане, потым ува Узбекістане.
Знясіленая савецкімі канцлагерамі заўчасна памерла. Дата і месцы смерці і пахавання невядомыя
Амфізбены
Амфізбены (Amphisbaenia), двухходкі — падатрад паўзуноў атрада лускаватых.
Некалькі сямействаў. Каля 140 відаў. Раней іх адносілі да яшчарак.
Пашыраны пераважна ў Паўднёвай і Цэнтральнай Амерыцы, Афрыцы, Заходняй Азіі, 1 від у Паўднёвай Еўропе, 1 — на паўднёвым усходзе ЗША. Найбольш вядомая, ,.
Даўжыня да 70 см. Цела цыліндрычнае, чэрвепадобнае, з кароткім хвастом, укрытае суцэльнай рагавой плеўкай э вузкімі папярочнымі кольцамі. У большасці канечнасці адсутнічаюць.
Вядуць падземны спосаб жыцця, часта пасяляюцца ў мурашніках і тэрмітніках. Па хадах у зямлі могуць рухацца хвастом уперад (адсюль назва). Кормяцца мурашкамі, тэрмітамі, іх лічынкамі.
NGC 7077
NGC 7077 (іншыя абазначэнні — PGC 66860, UGC 11755, ZWG 375.47, MCG 0-54-28, ARAK 549, MK 900, NPM1G +02.0497) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Вадаліў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Іванкава (Холм-Жыркоўскі раён)
Іванкава (Иванково) — вёска ў Холм-Жыркоўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Агібалаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Да 1917 года тэрыторыя ў складзе Бельскага павета Смаленскай губерні Расійскай імперыі. У 1918 годзе Смаленшчына абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі, а ў студзені 1919 года — Беларускай ССР, аднак неўзабаве ўвайшла ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Тадэвуш Макоўскі
Тадэвуш Макоўскі (Tadeusz Makowski;, Асвенцім — , ) — польскі мастак.
Біяграфія
Тадэвуш Макоўскі ў 1902—1906 гадах вывучаў класічную і польскую філалогію ў Ягелонскім універсітэце ў Кракаве і паралельна вучыўся жывапісу ў мясцовай Акадэміі прыгожых мастацтваў (у 1903—1908 гадах), у класах Яна Станіслаўскага і Ёзэфа Мехофера. На мяжы 1908/1909 гадоў Т. Макоўскі з’ехаў у Парыж, дзе і застаўся да канца жыцця. Спачатку мастак трапіў пад уплыў фрэскавага жывапісу Пюві дэ Шавана. Макоўскі пазнаёміўся з Пабла Пікаса, і паміж імі завязалася сяброўства. Перад Першай сусветнай вайной Т. Макоўскі разам з мастаком Уладзіславам Слявінскім выехаў у Брэтань. Тут ён адышоў ад канонаў кубізму і пачаў «вучыцца ў прыроды». Мастак пісаў пейзажы ў стылі наіўнага рэалізму, а таксама стылізаваныя фігуратыўныя кампазіцыі.
Маргарыта I Французская (графіня Артуа)
Маргарыта I, графіня Артуа (Marguerite de France;  — ) — другая дачка караля Францыі Філіпа V, яна пражыла даўжэй усіх сваіх братоў і сясцёр.
Біяграфія
Маргарыта была выдадзена замуж у 1320 годзе за Людовіка I Неверскага, які стаў пасля графам Фландрыі. У шлюбе з ім нарадзіўся Людовік Мальскі. У 1346 годзе Людовік I загінуў падчас бітвы пры Крэсі.
У 1361 годзе яна атрымала ў спадчыну ад свайго бяздзетнага траюраднага пляменніка, Філіпа Руўрскага, графства Артуа і пфальцграфства Бургундскае (Франш-Кантэ), якія пасля яе смерці перайшлі да яе сына, Людовіка II Фландрскага (Людовіка Мальскага).
Ацяты
Аця́ты (, Отяты) — вёска ў Маларыцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Олтушскага сельсавета.
Нікольск (Усходне-Казахстанская вобласць)
Нікольск — сяло ў Алтайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Нікольскай сельскай акругі. Код КАТА — 634843100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 995 чалавек (471 мужчына і 524 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 654 чалавекі (331 мужчына і 323 жанчыны).
Спіс кіраўнікоў Кастыліі
Ніжэй прыведзены спіс кіраўнікоў Кастыліі ў храналагічнай паслядоўнасці, з моманту ўтварэння графства Кастыльскага і да падзення дынастыі іспанскіх Габсбургаў.
Першапачаткова Кастылія была ўсходняй маркай Астурыі і таму, нумарацыя кастыльскіх манархаў працягвае нумарацыю астурыйскіх. У XIII стагоддзі адбылося канчатковае аб'яднанне Кастыліі з Леонам, у выніку якога ўтварылася каралеўства Кастыліі і Леона. Шлюб каралевы Ізабелы I і Фернанда II Арагонскага ў 1469 годзе паклаў пачатак аб'яднанню Іспаніі.
Легендарныя графы
Графы, як відаць, ніколі не існавалі, але згадваліся ў сярэднявечных дакументах, фальсіфікаваных ці няправільна перакладзеных.
Розныя кастыльскія графствы
Да 932 года на тэрыторыі Кастыліі існавала некалькі розных графстваў:
Графства Бургас
З гэтага моманту графы Кастыльскія таксама завуцца графамі Бургаскімі.
Дынастыя Лара
Сям'і Лара атрымалася аб'яднаць графствы Бургас, Кастылія, Лантарон і Серэса, а таксама графства Алава.
Бургундская дынастыя
Кіраўнікі гэтай дынастыі з'яўляюцца нашчадкамі Раймунда Бургундскага (Raimundo de Borgoña, Raymond de Bourgogne), мужа Уракі I.
Карона Кастыліі
Кастыльскай каронай завецца аб'яднанне каралеўстваў Кастыліі і Леона, якое адбылося пасля іх апошняй і канчатковай уніі ў 1230 годзе, калі Фернанда III Святы каранаваўся каронай Леонскага каралеўства.
Дынастыя Трастамара
Заснавальнікам дынастыі быў пазашлюбны сын Альфонса XI дон Энрыке граф Трастамара, які забіў свайго адзінакроўнага брата Педра Жорсткага, завошта быў празваны Братазабойцай (el Fratricida).
Фрыц Макензен
Фрыц Макензен (Fritz Mackensen;, Грэнэ каля Краензена — , ) — нямецкі мастак, адзін з найвядомых прадстаўнікоў югендштылю ў Паўночнай Германіі.
Біяграфія і творчасць
Фрыц Макензен вучыўся жывапісу ў Петэра Янсена ў Дзюсельдорфе і ў Вільгельма фон Дзіца і Фрыдрыха Аўгуста фон Каўльбаха ў Мюнхене, якія працавалі пераважна па тэматыцы гістарычнага жывапісу. Нягледзячы на ​​ўплыў настаўнікаў, асноўную цікавасць у маладога мастака выклікаюць пейзажны жывапіс і выява будняў сялянскага жыцця. У 1884 годзе ён пасяляецца ў Ворпсведэ каля Брэмена, дзе ў 1889 годзе сумесна з Ота Мадэрзонам засноўвае калонію мастакоў, да якой у ліку іншых далучыліся Ганс ам Эндэ, Генрых Фогелер, Фрыц Авербек, Бернхард Хетгер і Паўла Мадэрзон-Бек.
У 1910—1918 гадах выкладаў у Веймары, і ў гэтыя гады працы Макензена становяцца вядомыя па ўсёй Германіі. Паэт Райнер Марыя Рыльке апеў творчасць мастака ў кнізе вершаў «Пра пілігрымку» (1903).
Загараўшчына
За́гараўшчына (, Загоровщина) — вёска ў Капыльскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Грозаўскага сельсавета.
Да 27 снежня 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Мусіцкага сельсавета Слуцкага раёна.
Масолава (Холм-Жыркоўскі раён)
Масолава (Мосолово) — вёска ў Холм-Жыркоўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Агібалаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Да 1917 года тэрыторыя ў складзе Бельскага павета Смаленскай губерні Расійскай імперыі. У 1918 годзе Смаленшчына абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі, а ў студзені 1919 года — Беларускай ССР, аднак неўзабаве ўвайшла ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
NGC 7079
NGC 7079 (іншыя абазначэнні — PGC 66934, ESO 287-36, MCG -7-44-22, AM 2129-441) — лінзападобная галактыка (SB0) ў сузор’і Журавель.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Чарнігаўская (станцыя метро)
Чарнігаўская (Черні́гівська, ) — 11-я станцыя Кіеўскага метрапалітэна, размешчаная на Святошынска-Броварскай лініі паміж станцыямі «Дарніца» і «Лясная». Была адкрыта 4 кастрычніка 1968 года, пад назвай «Камсамольская» (у гонар 50-годдзя УЛКСМ). Цяперашняя назва - з 2 лютага 1993 года.
Станцыя наземная. Мае два выхады да скрыжавання вуліцы Гната Хаткевіча і Браварскага праспекта, які працягваецца аўтамагістраллю  і вядзе на Чарнігаў (адсюль назва).
На паўночным баку ад станцыі размешчаны Лясны масіў і Камсамольскі масіў, з паўднёвага Соцгорад і прамзона.
Канструкцыя
Пасадачная платформа размешчана пад пуцеправодам. Мае два вестыбюлі, функцыянальна пабудаваныя ў выглядзе шкляных аб'ёмаў; платформа параўнальна вузкая і не разлічана на цяперашнюю нагрузку. Да двух наземных вестыбюляў з пуцеправоду вядуць мосцікі, якія адначасова служаць дахам платформенага ўчастка. Станцыя пабудавана паводле тыпавога праекту, аналагічная станцыях метро «Баграціёнаўская», «Філёўскі парк», «Піянерская» і «Кунцаўская» Філёўская лініі ў Маскве.
21 лістапада 1974 года праз высокую пасажыраплынь на станцыі для высадкі пасажыраў была адкрыта дадатковая бакавая платформа (цяпер не эксплуатуецца, працавала да моманту адкрыцця ўчастка да станцыі «Лясная»).
Рэжым працы
Адкрыццё - 5:45, закрыццё - 0:03. Адпраўленне першага цягніка ў накірунку:
Адпраўленне апошняга цягніка ў накірунку:
Збігнеў Макоўскі
Збігнеў Макоўскі (Zbigniew Makowski;  — ) — польскі жывапісец, графік і пісьменнік. Вучыўся ў Школе прыгожых мастацтваў у Варшаве. Пасля геаметрычных кампазіцый, у якія ўводзіліся сімвалічныя знакі, ён ствараў карціны, прасякнутыя сюррэалістычнай атмасферай. Творы апошняга перыяду ўяўляюць сабой рэльефы, якія ўключаюць у сябе рэальныя аб’екты.
Новы Двур (Сакульскі павет)
Но́вы Двур (Nowy Dwór) — вёска ў Польшчы, за 27 км на поўнач ад Сакулкі і за 63 км на поўнач ад Беластока, на рацэ Бебжы. Уваходзіць у склад Сакульскага павета Падляскага ваяводства, сядзіба вясковай гміны Новы Двур. Насельніцтва 625 чалавек (2012).
Вялікае Княства Літоўскае
Новы Двор быў заснаваны ў XV стагоддзі як каралеўскі сталовы маёнтак Гарадзенскай эканоміі. Ён уваходзіў у склад Гарадзенскага павета Троцкага ваяводства. Паводле падання, у 1513 годзе з фундацыі вялікай княгіні Боны Сфорца быў пабудаваны першы касцёл.
12 жніўня 1579 года кароль і вялікі князь Стэфан Баторый надаў Новаму Двару магдэбургскае права і герб: у срэбным полі залаты леў на чырвоным муры.
Пад уладай Расійскай імперыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай у 1795 годзе Новы Двор апынуўся ў складзе Расійскай імперыі, у Гродзенскім павеце Гродзенскай губерні.
Найноўшы час
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Новы Двор абвяшчаўся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года ў адпаведнасці з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі ён увайшоў у склад Беларускай ССР. Згодна з Рыжскім мірным дагаворам 1921 года Новы Двор апынуўся ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі, у Гродзенскім павеце Беластоцкага ваяводства. У 1934 годзе статус паселішча паніжаны да вёскі.
З пачаткам Другой сусветнай вайны 15 верасня 1939 года Новы Двур акупавалі войскі Трэцяга Рэйха, але праз тыдзень вёску перадалі СССР згодна з пактам Молатава-Рыбентропа. У лістападзе 1939 года Новы Двур увайшоў у склад БССР, у Беластоцкую вобласць. З чэрвеня 1941 да верасня 1944 года вёска зноў знаходзілася пад нямецкай акупацыяй. 16 жніўня 1945 года ўлады СССР перадалі Новы Двур Польскай Народнай Рэспубліцы. У 1955 годзе ў Новым Двуры была пабудавана мураваная царква.
Галёўка
Галёўка (, Галёвка) — вёска ў Маларыцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Олтушскага сельсавета.
Алтайка
Алтайка — сяло ў Алтайскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Нікольскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 43 км на паўднёвы захад ад раённага цэнтра, горада Алтая. Код КАТА — 634843200.
Эдуарда Мак Энтайр
Эдуарда Мак Энтайр ( — ) — аргенцінскі мастак, вядомы сваімі геаметрычнымі карцінамі.
Нова-Іванаўскае (Холм-Жыркоўскі раён)
Нова-Іванаўскае (Ново-Ивановское) — вёска ў Холм-Жыркоўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Агібалаўскага сельскага паселішча.
Эдуарда Мак Энтайр
Нарадзіўся ў Буэнас-Айрэсе, Аргенціна, ад бацькі-шатландца і маці-бельгійкі. Праяўляць свой талент пачаў ва ўзросце дваццаці гадоў. Яго работы ўпершыню былі выстаўлены ў 1954 годзе ў Мастацкай галерэі Контэ ў Буэнас-Айрэсе.
Нова-Іванаўскае (Холм-Жыркоўскі раён)
Гісторыя
Да 1917 года тэрыторыя ў складзе Бельскага павета Смаленскай губерні Расійскай імперыі. У 1918 годзе Смаленшчына абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі, а ў студзені 1919 года — Беларускай ССР, аднак неўзабаве ўвайшла ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Пшэрасль
Пшэрасль (Przerośl) — вёска ў Польшчы, за 27 км на паўночны захад ад Сувалкаў, за 131 км на поўнач ад Беластока, на беразе Касцельнага возера. Уваходзіць у склад Сувальскага павета Падляскага ваяводства, сядзіба вясковай гміны Пшэрасль.
Назва
Апроч формы Пераросля, якая найбольш адпавядае беларускай мове (паводле Супрасля, Радамля, Відамля і інш.), сустракаюцца таксама варыянты Пераросль і Прэросль. У Геаграфічным слоўніку Каралеўства Польскага і іншых славянскіх краёў зазначаецца, што гістарычная польская назва мястэчка — Przerośla.
Вялікае Княства Літоўскае
21 лістапада 1566 года кароль і вялікі князь Жыгімонт Аўгуст надаў Перарослі магдэбургскае права і герб: у срэбным полі чырвоны леў за кратамі. У гэты час горад уваходзіў у склад Гарадзенскага павета Троцкага ваяводства, быў цэнтрам нягродавага староства. У 1571 годзе тут была заснавана каталіцкая парафія.
У першай палове XVII стагоддзя Пераросля стала адным з найбольшых гарадоў на паўночным захадзе Гарадзенскага павета. У 1709—1710 гадах шмат гараджан памерла ў час мору, што разам з змяненнем гандлёвых шляхоў прывяло да заняпаду паселішча.
Пад уладай Расійскай імперыі
У выніку трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай у 1795 годзе Пераросля апынулася ў складзе Прусіі, у 1807 годзе згодна з Тыльзіцкім мірным дагаворам — у складзе Расійскай імперыі, у Сейненскім павеце Аўгустоўскай губерні. На 1799 год у горадзе было 246 будынкаў, на 1827 год — 218.
У 1870 годзе Пераросля была пазбаўлена статуса горада.
Найноўшы час
Згодна з Рыжскім мірным дагаворам 1921 года Пшэрасль апынулася ў складзе міжваеннай Польскай Рэспублікі.
У часы Другой сусветнай вайны з верасня 1939 да 1945 года Пшэрасль знаходзілася пад акупацыяй Трэцяга Рэйха. У 1975—1998 гадах вёска ўваходзіла ў склад Сувальскага ваяводства.
Іван Іванавіч Саратаўскі
Іван Іванавіч Саратаўскі (1857 — пасля 1908) — беларускі фармацэўт, правізар. Доктар медыцыны.
Біяграфія
Скончыў Харкаўскі ўніверсітэт. З 1882 года працаваў фармацэўтам, з 1883 года і прынамсі да 1906 года на пасадзе фармацэўта магілёўскага губернскага праўлення. Адначасова з’яўляўся кіруючым аптэкай Магілёўскіх богаўгодных устаноў.
Навуковая дзейнасць
Абараніў дысертацыю ў Імператарскай Ваенна-Медыцынскай акадэміі на ступень доктара медыцыны, у якой разглядаў дзеянне на выдзяленне мачавой кіслаты.
Леў Давідавіч Троцкі
Леў Давідавіч Троцкі (Лев Давидович Троцкий; псеўданім, таксама: Перо́, Антид Ото, Л. Седо́в, Стари́к і інш. Імя пры нараджэнні Лейба Давідавіч Бранштэйн  ;, сяло Янаўка, Елісаветградскі павет, Херсонская губерня, Расійская імперыя (цяпер Бераслаўка, Кіраваградская вобласць, Украіна) — , Каяакан, Мехіка)) — дзеяч міжнароднага камуністычнага рэвалюцыйнага руху, практык і тэарэтык марксізму, ідэолаг адной з яго плыняў — трацкізму. Двойчы ссыльны пры манархічным ладзе, пазбаўлены ўсіх грамадзянскіх праў у 1905 годзе. Адзін з арганізатараў Кастрычніцкай рэвалюцыі 1917 года, адзін са стваральнікаў Чырвонай арміі. Адзін з заснавальнікаў і ідэолагаў Камінтэрну, член яго Выканкама. У першым савецкім урадзе — наркам па замежных справах, потым у 1918—1925 — наркам па ваенных і марскіх справах і старшыня Рэўваенсавета РСФСР, потым СССР. З 1923 года — лідар унутрыпартыйнай левай апазіцыі («Новы курс»). Член Палітбюро УКП(б) у 1919—1926 гадах. У 1927 годзе быў зняты з усіх пастоў і адпраўлены ў ссылку; у 1929 годзе — высланы за межы СССР. У 1932 годзе пазбаўлены савецкага грамадзянства. Пасля высылання з СССР — стваральнік і галоўны тэарэтык Чацвёртага інтэрнацыянала (1938). Аўтар прац па гісторыі рэвалюцыйнага руху ў Расіі («Наша рэвалюцыя», «Здраджаная рэвалюцыя»), стваральнік капітальных гістарычных прац па рэвалюцыі 1917 года («Гісторыя рускай рэвалюцыі»), літаратурна-крытычных артыкулаў («Літаратура і рэвалюцыя») і аўтабіяграфіі «Маё жыццё» (1930). Двойчы жанаты, без скасавання першага шлюбу. 20 жніўня 1940 года быў смяротна паранены агентам НКУС Р. Меркадэрам у Мехіка (Мексіка) і памёр на наступны дзень.
Біяграфія
Лейба Бранштэйн нарадзіўся пятым дзіцём у сям'і Давіда Лявонцьевіча Бранштэйна (1843—1922) і яго жонкі Ганны (Анеты) Львоўны Бранштэйн (народжанай Жыватоўскай) — багатых землеўласнікаў-арэндадаўцаў з ліку яўрэйскіх асаднікаў земляробскага хутара непадалёк ад сяла Янаўка Елісаветградскага павета Херсонскай губерні (цяпер сяло Бераслаўка Бобрынэцкага раёна Кіраваградскай вобласці, Украіна). Бацькі Лейбы Бранштэйна паходзілі з Палтаўскай губерні. У дзяцінстве Лейба гаварыў на украінскай і рускай, а не на шырока пашыраным тады ідышы. Вучыўся ў вучылішчы Св. Паўла ў Адэсе, дзе быў першым вучнем па ўсіх дысцыплінах, а потым у Мікалаеве. У гады навучання ў Адэсе (1889—1895) Лейба жыў і выхоўваўся ў сям'і свайго стрыечніка (па матчынай лініі), уладальніка друкарні і навуковага выдавецтва «Матезис» Майсея Піліпавіча Шпенцэра і яго жонкі Фані Саламонаўны, — бацькоў паэтэсы Веры Інбер.
Пачатак рэвалюцыйнай дзейнасці. Першая высылка
Перыяд з 1900 па 1902 год Бранштэйн правёў у Іркуцкай губерні; знаходзячыся ў зняволенні і высылцы, ён узяў шлюб з Сакалоўскай і актыўна займаўся як самаадукацыяй (улучаючы знаёмства з працамі класікаў марксізму), гэтак і журналісцкай дзейнасцю: пад псеўданімам «Антид Ото» супрацоўнічаў з газетай «Восточное обозрение», рэдакцыя якой апублікавала тры дзясяткі яго артыкулаў і нарысаў, «цёпла» прынятых публікай. Перасоўваючыся паміж сёламі Усць-Кут, Ніжне-Ілімскае і горадам Верхаленск, Бранштэйн уступіў у кантакт са шмат былымі і будучымі рэвалюцыйнымі дзеячамі — улучаючы М. Урыцкага і Ф. Дзяржынскага.
Па ўспамінах Зіва, які стаў пазней доктарам, у Троцкага была схільнасць да страты свядомасці, якую, паводле ўласных слоў, ён успадкаваў ад маці. Зіў лічыў, што гэта была не проста схільнасць да страты свядомасці, а сапраўдныя прыпадкі — то бок у Троцкага была эпілепсія.
Першая эміграцыя
Прыбыўшы ў Лондан да Леніна, Троцкі стаў сталым супрацоўнікам газеты, выступаў з рэфератамі на сходах эмігрантаў і хутка набыў слыннасць. Як успамінаў сам Троцкі: «Прыехаў я ў Лондан вялікім правінцыялам, і прытым ува ўсіх сэнсах. Не толькі за мяжой, але і ў Пецярбургу я да таго ніколі не бываў. У Маскве, як і ў Кіеве, жыў толькі ў перасыльнай турме».
А. В. Луначарскі пра маладога Троцкага пісаў:
Неразвязныя канфлікты ў рэдакцыі «Іскры» паміж «старымі» (Г. В. Пляханавым, П. Б. Аксельродам, В. І. Засуліч) і «маладымі» (У. І. Леніным, Ю. В. Мартавым і А. М. Патрэсавым) заахвоцілі Леніна прапанаваць Троцкага ў якасці сёмага члена рэдкалегіі; аднак, падтрыманы ўсімі чальцамі рэдкалегіі, Троцкі быў ва ўльтыматыўнай форме забалатаваны Пляханавым.
У 1903 годзе ў Парыжы Троцкі жаніўся з Наталляй Сядовай (гэты шлюб не быў зарэгістраваны, бо Троцкі ніколі не разводзіўся з А. Л. Сакалоўскай).
У жніўні 1903 года Троцкі наведаў, у якасці карэспандэнта «Іскры», які адбыўся ў Базелі пад старшынствам Тэадора Герцля VI Сіянісцкі кангрэс. На думку Троцкага, гэты з'езд прадэманстраваў «поўнае раскладанне сіянізму», апроч таго, у сваім артыкуле Троцкі падкалупна высмеяў Герцля асабіста.
У 1904 годзе, калі паміж бальшавікамі і меншавікамі выявіліся сур'ёзныя палітычныя нязгоды, Троцкі адышоў ад меншавікоў і зблізіўся з А. Л. Парвусом, які захапіў яго тэорыяй «перманентнай рэвалюцыі». Разам з тым, як і Парвус, выступаў за аб'яднанне партыі, мяркуючы (у кнізе «Нашы палітычныя заданні»), што рэвалюцыя згладзіць многія супярэчнасці.
Рэвалюцыя 1905—1907 гадоў
У момант пачатку рэвалюцыйных падзей 1905—1907 гадоў (у дзень «Крывавай нядзелі») Троцкі знаходзіўся ў эміграцыі ў Швейцарыі. Ён першым з сацыялістычных эмігрантаў прыбыў на тэрыторыю Расійскай імперыі — з Кіева пад канец лютага ці пачатак сакавіка 1905 года ён адправіўся ў Санкт-Пецярбург, дзе пачаў бараніць свой лозунг пра «Часовы рэвалюцыйны ўрад», які з'яўляўся часткай яго тэорыі перманентнай рэвалюцыі. Пасля правалу сталічнай сацыял-дэмакратычнай арганізацыі рэвалюцыянер быў змушаны бегчы ў Фінляндыю.