cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Калонія Монтвіла
Калонія знаходзіцца побач з плошчай Лукішкі і аднайменным турэмным ізалятарам, паміж вуліцамі Ю. Савіцкіса (J. Savickio, раней Мантвілаўскі завулак ), Кражу (Kražių) і Ё. Тумаса-Вайжгантаса (J. Tumo-Vaižganto). За польскімі часамі гэты раён лічыўся вельмі прэстыжным, аднак страціў частку сваёй прыцягальнасці пасля ўзвядзення Лукішскай турмы ў 1901-1904.
Квартал быў пабудаваны па ініцыятыве вядомага віленскага банкіра і грамадскага дзеяча Юзафа Монтвіла, дырэктара Віленскага земскага банка. Вуліца Й. Савіцкё да 1995 года называлася яго імем. Гэты раён таксама называлі «банкаўскай калоніяй», таму што супрацоўнікі Віленскага земскага банка маглі атрымаць тут участак і пабудаваць дом, узяўшы доўгатэрміновы крэдыт.
Акрамя гэтай калоніі, у 1896-1913 гадах Юзаф Монтвіл пабудаваў яшчэ чатыры жылыя кварталы — калонію Расу, кварталы ў Сніпішках і Новым горадзе.
Архітэктура калоніі Монтвіла дэманструе моцны ўплыў стылю «сецэсія», а таксама цаглянай архітэктуры брытанскіх працоўных раёнаў. Яшчэ адна архітэктурная ідэя, якую ўвасабляў праект, — мадэрнісцкая канцэпцыя горада-саду. Дамы ўпрыгожваюць шматлікія архітэктурныя дэталі, у тым ліку флюгер у форме крылатага гусара.
У 1921-1931 гадах ў Мантвілаўскай калоніі, ва ўласным доме, які спраектавала яго архітэктурнае бюро, пражываў да самай смерці вядомы архітэктар Тадэвуш Раствароўскі.
Насельніцтва Сінгапура
Насельніцтва Сінгапура складае амаль 5,9 млн чалавек, з якіх 3,9 млн нарадзіліся тут і з'яўляюцца грамадзянамі. Імігранты пераважна кітайскага, малайскага і індыйскага паходжання. Абсалютная большасць сінгапурцаў жыве на востраве Сінгапур, на астатніх астравах пастаянна пражываюць ўсяго некалькі тысяч чалавек. Не маючы ні сельскай, ні прыроднай мясовасці, Сінгапур з’яўляецца адной з самых шчыльназаселеных краін свету, саступаючны толькі Манака; і максімальны ўзровень урбанізацыі — 100 %. З-за недахопу зямлі ў Сінгапуры, у адрозненне ад іншых развітых краін, не атрымала развіцця катэджная забудова. 80 % насельніцтва жывуць у шматпавярховых дамах.
Дынаміка колькасці насельніцтва
У Сінгапуры з часу набыцця незалежнасці назіраецца няўхільны і хуткі прырост насельніцтва. У 2017 лічба прыросту склала 1,82%, і пасля гэтай амаль што "афрыканскай" лічбы будзе дзіўна пачуць, што сумарны каэфіцыент нараджальнасці сярод грамадзян Сінгапура складае ўсяго 0,8 (апошняе месца ў свеце). Справа ў тым, што больш чым на дзве траціны прырост забяспечаны міграцыйным прытокам. Каля 43 % сучаснага насельніцтва краіны нарадзіліся за мяжою. Таксама ў Сінгапуры адзін з самых нізкіх у свеце паказчыкаў смяротнасці (3,5 на тысячу), што звязана з перавагай насельніцтва ў працаздольным узросце і высокай працягласцю жыцця (85 гадоў, трэцяе месца ў свеце). Узрост сярэднестатыстычнага сінгапурца — 34,6 гадоў. .
Этнічны склад
Насельніцтва краіны вельмі разнастайнае ў этнічным плане. Паводле перапісу 2010 года, этнічны склад: Перапіс 2010 года дазволіў сінгапурцам з мяшанаю кроўю заяўляць аб прыналежнасці да некалькіх нацый, абіраючы галоўную і дадатковую.
Мовы
Паводле апытання аб мове, на якой сінгапурцы размаўляюць дома (2015) на першым месцы — кітайская (34,9% на мандарынскай кітайскай, 12,2 — на іншых гаворках), на другім — англійская (35 %), на трэцім малайская (10 %), на чацвёрнтым — тамільская (3,3 %). Усе чатыры самыя папулярныя мовы ў Сінгапуры з'яўляюцца афіцыйнымі. . Размоўная англійская моцна адрозніваецца ад літаратурнай і мае назву "сінгліш" (ад singapore english). Гэтая лінгвістычная з'ява не ўхваляецца ўрадам.
Рэлігійны склад
Рэлігійны склад насельніцтва (дадзеныя на 2015) таксама разнастайны: Доля будыстаў у ХХІ ст паступова скарачаецца, вага хрысціян і атэістаў узрастае. Pew Research Center назваў краіну самай канфесійна-стракатай нацыяй.
Пасля нацыянальных канфліктаў 1960-х гадоў урад стаў больш уважліва ставіцца на міжнацыянальных праблемаў і абвясціў прынцып гармоніі, якому падпарадкоўваюцца сістэма адукацыі, жыллёвая сфера, войска і іншыя дзяржаўныя ўстановы. З 1970-х гадоў міжнацыянальныя канфлікты спыніліся. У мэтах садзейнічання сацыяльнай згуртаванасці 21 ліпеня штогод святкуецца Дзень расавай гармоніі.
Акжарык (Актагайскі раён)
Акжарык — сяло ў Актагайскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Кызыларайскай сельскай акругі. Код КАТА — 353651100.
Лун’юй
Лун’юй (нар. Ехэнара Цзінфэнь, аф. Сяадзінцзін; 1868 — 22 лютага 1913) — жонка імператара Гуансюя, намінальнага кіраўніка кітайскай імперыі Цын з 1875 па 1908 год, удовая імператрыца пасля смерці мужа. Таксама вядомая пад мянушкай Сіцзы.
Біяграфія
Нарадзілася ў сям’і цынскага ваеннага і яго жонкі мангольскага паходжання, прыходзілася пляменніцай удовай імператрыцы і фактычнай кіраўніцы Кітая Цысі. У 1889 годзе была фактычна гвалтоўна выдадзена замуж за Гуансюя, які прыходзіўся ёй стрыечным братам, паколькі Цысі хацела з дапамогай уладкавання такога шлюбу яшчэ больш кантраляваць Гуансюя і ўмацаваць уласную ўладу. Перад іх вяселлем у Забароненым горадзе адбыўся пажар, што палічылі дрэнным прадвесцем.
Лічыцца, што яна ўвесь час шпіёніла за імператарам і дакладвала Цысі аб кожным яго кроку. Імя «Лун’юй», што азначае «Спрыяльная і квітнеючая», атрымала пасля смерці мужа ў 1908 годзе. Нягледзячы на тое, што перад смерцю Цысі завяшчала ніколі не дазваляць жанчыне кіраваць краінай у якасці рэгенткі, наступныя тры гады Лун’юй адыгрывала досыць важную ролю ў палітыцы імперыі, быўшы паважанай фігурай, з якой раіліся па асноўных пытаннях.
Больш за ўсё яна вядомая тым, што ад імя свайго малалетняга пляменніка-імператара, падпісала ў 1911 годзе адрачэнне ад прастола, што азнаменавала сабой канец праўлення дынастыі Цын. Памерла бяздзетнай неўзабаве пасля ва ўзросце 45 гадоў.
NGC 4622A
NGC 4622A (іншыя абазначэнні — ESO 322-64, MCG -7-26-35, VV 580, AM 1241-402, DCL 162, PGC 42845) — галактыка ў сузор’і Цэнтаўр.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Макруха ружовая
Макру́ха ружовая (Gomphidius roseus) — шапкавы грыб з роду сямейства.
Апісанне
Пладовае цела грыба — шапка на ножцы. Шапка дыяметрам 3—5 см, спачатку пукатая, пазней пляскатая з крыху прыўзнятым, хваліста выгнутым краем, слізістая. Колер шапкі ярка ружовы. Мякаць белая, рыхлаватая, без асаблівага паху. Пласцінкі тоўстыя, рэдкія, шаравата-аліўкавыя ў маладых грыбоў, пазней амаль чорныя. Ножка даўжынёй 3—5 см і 1—1,5 см у дыяметры, суцэльная, слізістая. Колер ножкі ружаваты ўверсе і бураваты каля асновы. Споры гладкія, верацёнападобнай формы, шаравата-аліўкавага колеру.
Распаўсюджанне і экалогія
Расце паасобку, пераважна ў хваёвых лясах. Пладовыя целы з'яўляюцца ў жніўні—верасні.
Аборт
У 2012 годзе ў Беларусі было выканана 28,6 тысяч абортаў усіх тыпаў, ці 24,9 аборта на 100 паспяховых родаў. Гэты паказчык памяншаецца: у 2000 годзе было выканана 121,9 тысяч абортаў (128,7 на 100 родаў).
Верагоднасць ускладненняў
Верагоднасць ускладненняў пасля аборту залежыць ад тэхналогіі яго выканання, якасці правядзення працэдуры і тэрміну цяжарнасці.
СААЗ распрацавала сістэму рэкамендацый па правядзенні аборту, закліканых максімальна знізіць рызыку ускладненняў у любой сітуацыі — у прыватнасці, паменшыць верагоднасць траўміравання тканін. СААЗ рэкамендуе пашыраць прымяненне тэхналогій бяспечнага аборту: медыкаментознай і вакуумнай, — а хірургічны аборт праводзіць толькі ў выпадках, калі прымяненне іншых метадаў немагчыма. Існуюць і рэкамендацыі па тэхніцы правядзення хірургічнага аборту: у прыватнасці, рызыка нанясення траўмы пацыентцы істотна зніжаецца, калі праводзіцца медыкаментозная падрыхтоўка да аборту (тады шыйка маткі раскрываецца натуральна пад уздзеяннем спецыяльных прэпаратаў, а не прымусова з выкарыстаннем хірургічных інструментаў).
Рызыка ускладненняў пры хірургічным аборце таксама звязана з тэрмінамі правядзення аперацыі: так, верагоднасць перфарацыі сценкі маткі узрастае на 20 % кожныя два тыдні цяжарнасці.
Дакладных статыстычных дадзеных пра сувязь аборту з бясплоддзем у цяперашні час не існуе.
Раннія
(Падчас аборту або праз 1 тыдзень)
Познія
(1 тыдзень — 1 месяц).
Аддаленыя
(Пазней 1 месяца).
Пазіцыя Каталіцкай царквы
Аборт — дачаснае самаадвольнае або наўмыснае спыненне цяжарнасці; царквой прызнаецца як свядомае і непасрэднае забойства людской асобы на пачатковай стадыі яе жыцця, што ахоплівае перыяд паміж зачаццем і нараджэннем, і ніколі не можа быць дазволена ні як мэта, ні як сродак да добрай мэты, бо гэта акт сур'ёзнай непаслухмянасці Богу як творцу і гаранту жыцця. З усіх злачынстваў супраць жыцця, якія можа ўчыніць чалавек, аборту характэрныя рысы, якія робяць яго злачынства асабліва цяжкім і вартым асуджэння; Каталіцкая царква і дакументы II Ватыканскага сабору акрэсліваюць яго разам з дзетазабойствам як жахлівае злачынства.
Сінахерыб
Сінахерыб (удакладненая транскрыпцыя: Сін-ахэ-эрыба) — цар Асірыі, кіраваў прыблізна ў 705 — 680 гадах да н.э. Сын Саргона II.
Сінахерыб узыйшоў на прастол 12 абу (ліпень — жнівень) 705 г. да н.э. У адрозненне ад бацькі ён быў прыхільнікам ваеннай партыі, а са жрэцтвам і гараджанамі не ладзіў. У палітыцы новы цар абапіраўся выключна на грубую сілу.
Карная экспедыцыя ў Вавілонію і новае паўстанне
У 704 г. да н.э. Сінахерыб распачаў карную экспедыцыю супраць Вавілоніі, калі там ізноў з'явіўся Мардук-апла-ідзін II, плануючы скарыстацца смерцю Саргона, каб вярнуць сабе ранейшую ўладу ў Вавілоне. Асірыйцы абаранілі ад халдзеяў паўднёвыя малаважныя гарады Ларак, Сарабану, але да Вавілона Сінахерыб аднёсся з пагардай. Па невядомых прычынах Сінахерыб два гады не займаў прастол у Вавілоне. У канцы-канцоў, вавіланяне былі вымушаны высунуць царом аднаго са свайго асяроддзя — нейкага Гагізу (у вавілонскім спісе цароў вядомы пад тронным імем Мардук-закір-шумі II). Гэта прывяло да неадкладнага новага выступлення Мардук-апла-ідзіна II, які гатаваў грандыёзнае паўстанне супраць Асірыі.
Слановыя
Слано́выя (Elephantidae) — сямейства сысуноў атраду хобатных. Да гэтага сямейства ў наш час адносяцца самыя буйныя наземныя млекакормячыя. З відаў, што захаваліся, сямейства складаюць тры віды сланоў, якія адносяцца да двух родаў:
Сінахерыб
Паход у горы Заграс
Другі паход (702 г. да н.э.) Сінахерыб накіраваў на ўсход. Першапачаткова былі разгромлены плямёны качэўнікаў-касітаў і роднасных ім ясубігалайцаў, якія жылі на поўдзень ад Эліпі. Асірыйцы захапілі тут коней, мулаў і рагатую скаціну, а таксама палонных. Увесь пройдзены асірыйцамі горны раён быў уключаны ў склад правінцыі Арапха (Відаць, вобласць Намар была перад гэтым зліта з Арапхай). З ліку трох занятых тут крэпасцей Біт-Кіламзах, Хардышпі і Біт-Кубаці — у адной былі паселены палонныя перасяленцы, відаць, з Вавілоніі, а ў двух іншых — касіты, якія беглі ў горы.
Адсюль Сінахерыб спусціўся ў Эліпі, дзе ў гэты раз цар Аспабара далучыўся да эламскай кааліцыі. Асірыйцы захапілі крэпасці Марубішу і Акуду — рэзідэнцыі Аспабары, разам з 34 паселішчамі ў іх наваколлях і спаліў іх агнём. У рукі асірыйцаў патрапіла вялікая здабыча — людзі, коні, мулы і скаціна. Затым асірыйцы захапілі гарады Цыцыету і Кумахум і іх наваколлі. Пры гэтым ад Эліпі была аддзелена вобласць Біт-Баруа (Баруата на ўрарцкіх надпісах), заселена прыгнанымі з іншых месцаў палоннымі і далучана да асірыйскай правінцыі Хархар. (Як відаць, Біт-Баруа, заваяваная яшчэ пры Тыглатпаласары III, з тых часоў паспела адпасці ад Асірыі. Хутчэй за ўсё гэта адбылося ў 715 г. да н.э., падчас паўстання шэрагу паўднёва-заходніх мідыйскіх раёнаў). Галоўная крэпасць гэтай вобласці Элензаш (суч. Керманшах) была пераназвана ў Кар-Сін-ахэ-эрыба («Вал Сінахерыба») і там быў размешчаны асірыйскі гарнізон. Таксама Сінахерыб атрымаў даніну ад «далёкіх мідзян».
Слановыя
Астатнія віды, у тым ліку Маманты (Mammuthus), цалкам зніклі ў ледавіковы перыяд, які завяршыўся каля 10 000 год таму.
Сінахерыб
Паўстанне ў Сірыі і Фінікіі
Скарыстаўшыся зменай цароў, дзяржавы Сірыі, Фінікіі і Палесціны пры падтрымцы Егіпта ўтварылі саюз супраць Асірыі. У кааліцыю ўваходзілі: Цір, Сідон, Арвад, Бібл, Ашдод, Экрон (асір. Ашкаруна, суч. Акыр), Аскалон, Амон, Мааў, Іўдзея, арабскія плямёны, Егіпет і інш., агулам 15 удзельнікаў. У 701 г. да н.э. у Экроне народ зрынуў праасірыйскую групоўку на чале з царом Падзі, і выдаў апошняга ў ланцугах іўдзейскаму цару Хізкію (Езекію), які ўзначальваў антыасірыйскае паўстанне ў Палесціне. Справядліва прадчуваючы, што ў хуткім часе Асірыя нанясе ўдар у адказ, Хізкія пачаў рыхтавацца да абароны. Каб пазбавіць армію Сінахерыба вады, іўдзейскі цар загадаў засыпаць усе крыніцы і студні ў сваёй краіне, паправіў гарадскую сцяну Іерусаліма, умацаваў цытадэль і падрыхтаваў усё неабходнае, каб вытрымаць працяглую аблогу.
Слановыя
Мяркуюць, што слановыя з'явіліся ў чацвярцічны перыяд.
Індыйскія сланы добра прыручаюцца, іх выкарыстоўваюць як транспартны сродак, у цырку, у мінулым як баявую жывёлу. Звестак аб прыручэнні афрыканскіх сланоў значна менш.
Сінахерыб
Разром мяцежнікаў
У 701 г. да н.э. Сінахерыб выступіў у свой трэці паход. Першы ўдар быў нанесены па Элу-элі (Элулай, Лулі) — цару ціра-сідонскаму. Элу-элі пацярпеў паражэнне і бег «у далеч мора (мабыць, на Кіпр), дзе і згінуў». Сінахерыб захапіў гарады Сідон Вялікай, Сідон Малы, Біт-Зіці, Царыпту, Махаліба, Ушу, Акзібі, Ака. Царом Сідона ён прызначыў Туба-алума (Тубаала) і наклаў на яго даніну. Даніну таксама прынеслі цар Самрымуруна Мінхіму, цар Аруда Абдыліці, цар Бібла (Гублы) Урумілкі, цар Ашдода Метынці, цар Амона Пудуэль, цар Маава Камусунатбі, цар Эдома Аяраму і цары Амуру (гэта значыць захаду). Цыдка, цар Аскалона, не пажадаў схіліцца перад Сінахерыбам і прынесці даніну. За гэта ён быў разгромлены, схоплены і адпраўлены ў Асірыю, разам з сям'ёй і раднёй. А на яго месца Сінахерыб пасадзіў ранейшага іх цара Шарулудары, сына Рукібці і наклаў на яго даніну. Гарады Біт-Дагана, Япу, Банаябарка, Азузу, якія належаць Цыдкі, асірыйцы аблажылі і ўзялі.
Сінахерыб ушчыльную падыходзіць да мяжы Егіпта
Затым, працягнуўшы паход далей на поўдзень уздоўж узбярэжжа Міжземнага мора, Сінахерыб ля горада Альтаку (каля Экрона) разграміў паўстанцаў Экрона і кушыта-егіпецкае войска, якое прыйшло ім на дапамогу, прычым у палон патрапілі і сыны фараона Шабакі. Егіпцяне беглі, кінуўшы саюзнікаў на волю лёсу. Асірыйцы захапілі гарады Альтаку і Тамну, пасля чаго без бою ўвайшлі ў Экрон, дзе ўчынілі жорсткую расправу. Вінаватыя ў арганізацыі паўстання былі пасаджаны на калы вакол горада, шмат людзей было выведзена ў палон.
Разгром Іўдзеі
Пасля здушэння паўстання, уварваўшыся ў Іўдзею, Сінахерыб захапіў 45 гарадоў Хізкіі. 200150 чалавек было выведзена ў палон. Падступіўшы да Іерусаліма, дзе схаваўся Хізкія, асірыйцы аблажылі гэты горад. Зрэшты, аблога не мела поспеху, мабыць з-за ўспышкі эпідэміі, у Бібліі гэта падзея адлюстравана так: «пайшоў Ангел Гасподні і паразіў у стане Асірыйскім сто восемдзесят пяць тысяч». Сінахерыб здаволіўся атрыманнем закладнікаў і велізарнай даніны ў 30 талентаў (больш за 900 кг) золата і 800 талентаў (больш за 24 т) срэбра (у Бібліі лічбы іншыя — адпаведна 30 і 300 талентаў). Каб сабраць такую суму, Хізкія павінен быў не толькі спустошыць сваю і храмавую казну, але і зняць з дзвярэй і пілястраў храма залатую абліцоўку. Усе гэтыя каштоўнасці, а таксама і вызваленага цара Экрона Падзі, ён адправіў у горад Лахіш — стан асірыйскага цара. Гарады, якія захапілі асірыйцы ў Хізкіі, Сінахерыб аддаў цару Ашдода Метынці, цару Экрона Падзі і цару Газы Цылі-Белу, паменшыўшы, такім чынам, Іўдзею да памераў Іерусаліма і яго наваколляў.
Часовае перамір'е з Егіптам
Сінахерыб пайшоў таксама на арабаў, захапіў іх крэпасць Адуму і прывёў іх да пакоры. Наступным стаяў Егіпет. Сінахерыб прыступіў да аблогі памежнай егіпецкай крэпасці Пелусія, пагражаючы непасрэдна егіпецкай тэрыторыі. Аднак з-за падзей у Вавілоніі, яму не ўдалося замацаваць свой поспех яшчэ і перамогай над Егіптам. Відавочна, Асірыя і Кушыта-егіпецкае царства прыйшлі да нейкага пагаднення аб размежаванні сваіх тэрыторый. Пры раскопках палаца Сінахерыба ў Ніневіі была знойдзена гліняная була, якая несумнеўна змацоўвала дагавор паміж Асірыяй і Напатай. На буле захаваліся адбіткі дзвюх пячатак: Сінахерыба і Шабакі.
Паўстанне Мардук-апла-ідзіна II
У Вавілоніі ізноў актывізаваў сваю дзейнасць стары вораг асірыйскіх цароў Мардук-апла-ідзін II, які хаваўся ў недаступных балотах у Прыморскай краіне, на поўдні Вавілоніі. Цар Вавілона Белы-ібні пад уплывам патрыятычна настроеных вавіланян аддзяліўся ад Асірыі і ўступіў у саюз з халдзеямі. У 700 г. да н.э. Сінахерыб выступіў у свой чацвёрты паход, гэтым разам на Вавілон. Горад быў узяты і там, замест Бел-ібні, які не апраўдаў яго даверу, Сінахерыб паставіў царом свайго сына і спадчынніка Ашур-надзін-шумі («Ашур-дараваў нашчадства»), а Бел-Ібні быў адпраўлены назад у Асірыю.
Грыгорый XI
Грыгорый XI (лац. Gregorius PP. XI, свецкае імя: П’ер Ражэ дэ Бафор, Pierre Roger de Beaufort; 1329, 1331 або 1336, замак Мамон, дыяцэз Льежа, Францыя —, ) — Папа Рымскі з 30 снежня 1370 па 27 сакавіка 1378. Француз па нацыянальнасці. Пад уплывам святой Кацярыны Сіенскай вярнуў папскі трон з Авіньёна ў Рым, скончыўшы такім чынам 70-гадовы Авіньёнскі палон пап.
Сінахерыб
Паўстанне Мардук-апла-ідзіна II
Каб раз і назаўжды скончыць з Мардук-апла-ідзінам, Сінахерыб павёў армію ў Прымор'е. На шляху ён нанёс паражэнне Шузубу-халдэю (пагардліва-памяншальная форма ад імя Мушэзіб-Мардук), які жыў сярод балот у горадзе Бітуту. Шузубу бег. Пасля гэтага асірыйскі цар уварваўся ў Біт-Якін, уладанне Мардук-апла-ідзіна і спусташыў гэту вобласць. Але Мардук-апла-ідзін пагрузіў на караблі сям'ю, частку войска, статуі багоў і нават косці сваіх продкаў, перасек Персідскі заліў і высадзіўся ў Эламе. Эламскі цар Халутуш-Іншушынак II (асір. Халушу) перадаў яму ў кіраванне г. Нагіту (Нагітэ-ракі — «вобласць балот»), размешчаны на адным з астравоў Персідскага заліва. Сінахерыб не змог пераследваць яго, з прычыны таго, што не меў у сваім распараджэнні флоту, а здолеў толькі захапіць халдзеяў, якія засталіся на беразе, у тым ліку брата і сыноў Мардук-апла-ідзіна.
Паход супраць мідыйцаў
Пяты паход на 5-ам годзе свайго кіравання Сінахерыб распачаў на паўночны захад, па ўсходнім беразе Тыгра, супраць горцаў. Асірыйцы захапілі гарады Тумуру, Шарум, Эзама, Кіпшу, Хальбуда (ці Хальгіда), Куа, Кана. Жыхары беглі на непрыступную гару Ніпур і занялі там абарону. Сінахерыб з адборнай гвардыяй пераследваў іх і разграміў. Тым часам паўстаў цар г. Укі, што ў краіне Даяэ Маніяэ, якога аналы Сінахерыба называюць мідзянінам. Сінахерыб рушыў на яго. Маніяэ пакінуў Уку і бег. Сінахерыб захапіў гэты горад, а таксама 33 навакольныя паселішчы. У рукі асірыйцаў патрапіла багатая здабыча.
Пераследванне Мардук-апла-ідзіна
Толькі ў 694 г. да н.э. Сінахерыб змог аднавіць барацьбу з Мардук-апла-ідзінам, якога ён лічыў настолькі небяспечным, што вырашыўся пераследваць яго нават за морам. З дапамогай фінікійскіх і, магчыма, грэчаскіх майстроў і мараходаў былі заснаваны дзве верфі. Адна ў Тыль-Барсібе на Еўфраце, лес для якой дастаўлялі з гор Амана і Лівана; іншая — на Тыгры, каля Ніневіі, лес на якую везлі з Курдыстана. Калі караблі былі пабудаваны, іх спусцілі ўніз па Тыгры і Еўфрату ў Баб-Салімеці, дзе Сінахерыб, які знаходзіўся ў лагеры на беразе, ледзь не загінуў падчас моцнага прыліва. Асірыйцы панеслі значныя страты, шмат воінаў патанула. Але гэта не спыніла Сінахерыба, пераправіўшыся на караблях праз Персідскі заліў, ён захапіў Нагіту. У рукі асірыйцаў патрапіла шмат халдзеяў, але самога Мардук-апла-ідзіна сярод іх не апынулася. Мабыць, яму зноў удалося бегчы. Далейшы яго лёс невядомы. Затым Сінахерыб уварваўся ў суседнія вобласці Паўднёвага Элама. Асірыйцы разграмілі вобласць Хільму, горад Білату і вобласць Хупапану і адвялі ў палон шмат эламітаў.
Уварванне эламітаў
У адказ на ўварванне асірыйцаў, эламскі цар Халутуш-Іншушынак II у кастрычніку 694 г. да н.э. заваяваў вавілонскі горад Сіпар, адрэзаўшы, тым самым, асірыйцам сувязь з тылам. Войска вавіланян пацярпела паражэнне, а іх цар, сын Сінахерыба Ашур-надзін-шумі быў узяты ў палон і адпраўлены ў Элам, дзе неўзабаве памёр або быў забіты. На зваротным шляху ў Асірыю, Сінахерыб у канцы верасня 693 г. да н.э. у бітве ў Ніпура атрымаў буйную перамогу над аб'яднанымі сіламі вавіланян і эламітаў. Нергал-ушэзіб патрапіў у палон да асірыйцаў, а Халуташ-Іншушынак бег у Элам, дзе неўзабаве быў забіты (у канцы кастрычніка 693 г. да н.э.).
Паход Сінахерыба ў Элам
Увосень 693 г. да н.э. Сінахерыб распачаў свой 7-ы паход, гэтым разам у Элам. Асірыйцы захапілі гарады Біт-Хаіры і Раза, на мяжы Асірыі і Элама, якія эламіты аднялі яшчэ ў Саргона II. Вернутыя гарады былі далучаны да правінцыі Дэр. Затым Сінахерыб аблажыў і ўзяў 34 гарады на ўласна эламскай тэрыторыі. Эламскі цар Кутыр-Нахунтэ II бег са сваёй рэзідэнцыі Мадакту ў аддаленую горную цвярдыню Хідалу. Сінахерыб рушыў праз горы, у кірунку да пакінутай Мадактэ, але наступіў месяц кісліму (лістапад — снежань), маразы і снегапады, а таксама павышэнне вады ў Керхэ вымусілі Сінахерыба вярнуцца назад. Але менш чым праз 3 месяцы Сінахерыб атрымаў радасную вестку — цар Элама сканаў. Да ўлады ў Эламе прыйшоў яго малодшы брат Хумбан-німена (асір. Уман-Менан).
Прыход да ўлады Мушэзіб-Мардука
Яшчэ ў 693 г. да н.э., пры падтрымцы эламітаў на вавілонскім прастоле зацвердзіўся правадыр халдзейскага племя Біт-Дакуры Мушэзіб-Мардук (асір. Шузубу-Халдзей). У 691 г. да н.э. Сінахерыб зрушыў свае войскі на Вавілон. Вавіланяне запыталі дапамогу ў Элама. Супраць Асірыі была створана моцная кааліцыя, куды, акрамя Вавілона і Элама, увайшлі розныя халдзейскія і арамейскія плямёны, Эліпі, Парсуаш (Персіда), Аншан (ці Анчан) і Пашэры (пра гэту дзяржаву больш нічога не вядома). Увесну 691 г. да н.э., пры г. Халуле, каля вусця Дыялы адбылася бітва паміж асірыйцамі з аднаго боку і войскамі саюзнікаў з іншай. Аналы Сінахерыба як заўсёды напышліва распавядаюць пра перамогу асірыйцаў. Шмат знатных эламітаў, у тым ліку і ваявода эламскага цара Хумбан-Ундаш патрапілі ў палон. Усім ім пераразалі горла. Палонены таксама быў і родны сын Мардук-апла-ідзіна Набу-шум-ішкун. Мушэзіб-Мардук і эламскі цар Хумбан-німена беглі. У процівагу гэтаму, вавілонская хроніка лаканічна паведамляе, што асірыйцы пацярпелі паражэнне. У рэчаіснасці ж, мабыць, бітва скончылася ўнічыю, але велізарныя страты вымусілі абодва бакі часова спыніць ваенныя дзеянні.
Поўнае разбурэнне Вавілона
Напачатку красавіка 689 г. да н.э. Хумбан-німену хапіў апаплексічны ўдар. Даведаўшыся пра тое, што эламскі цар разбіты паралічам і не можа прыйсці на дапамогу свайму вавілонскаму саюзніку, Сінахерыб выступіў у паход і ў снежні 689 г. да н.э. захапіў Вавілон. Горад быў аддадзены войску на рабаванне. Насельніцтва часткай перасялілі, часткай аддалі ў рабства. Статуя Мардука і скарбы храмаў былі адпраўлены ў Ніневію. Туды ж быў дастаўлены і палонны цар Вавілона Мушэзіб-Мардук. Пасля чаго Сінахерыб цалкам разбурыў горад і нават затапіў тое месца, дзе ён знаходзіўся.
Паход на паўднёвы ўсход М. Азіі
У 689 г. да н.э. паўстаў Кіруа, кіраўнік г. Ілубгу (магчыма, суч. Немрун у 16 км на паўднёвы захад ад Кілікійскіх варот). Гарады Хілаку, Інгіра (антыч. Анхіяла (гавань Тарса) і Тарзу (антыч. Тарс, суч. Тарсус) перайшлі на яго бок, распачалі паход у Куэ і адрэзалі гэту акругу ад Асірыі. Армія Сінахерыба нанесла паражэнне войску Хілаку ў гарах, а затым скарыла Інгіру і Тарзу. Насельніцтва гэтых гарадоў было выведзена ў палон. Кируа схаваўся ў Ілубру. Асірыйцы аблажылі горад і з дапамогай таранаў і іншай аблогавай тэхнікі ўзялі яго. Насельніцтва Ілубру і Хілаку было выведзена ў Асірыю, а Кіруа быў адпраўлены ў Асірыю, дзе з яго здзерлі скуру. У 685 г. да н.э. асірыйцы выступілі супраць кіраўніка Тыль-Гарыму Гурдзі (магчыма гэта антычн. Гордый) і ўзялі гэты горад. Частку палонных Сінахерыб далучыў да свайго войска, а астатніх аддаў у рабства вобласценачальнікам, военачальнікам, кіраўнікам гарадоў і іншым саноўнікам. У тым жа 685 г. да н.э. Асірыя ўступіла ў першыя ваенныя сутыкненні з кімерыйцамі на паўднёвым усходзе М. Азіі.
У канцы валадарання Сінахерыба на межах імперыі пачаліся смуты. Табал і Мелід вярнулі сабе незалежнасць, Урарту ізноў акрыяла духам і нават пашырыла свае межы да гары Тас (60 — 70 км на поўнач ад Ніневіі). Такім чынам, Муцацір і Кумэ апынуліся ў руках Урарту.
Упрыгожванне сталіцы Ніневіі
Сваёй сталіцай Сінахерыб зрабіў Ніневію, адбудаваўшы яе з вялікай пышнасцю. Тэрыторыя горада была значна павялічана і абнесена магутнымі ўмацаваннямі. У горадзе былі пракладзены новыя прамыя вуліцы (характэрная рыса нораваў таго часу; Сінахерыб распарадзіўся, каб усякі, хто адважыцца пабудаваць дом, парушыўшы прамую лінію вуліцы, быў пасаджаны на кол на даху свайго дому). Самая галоўная вуліца — «Царская» мела шырыню 25 сажаняў (больш за 50 метраў). На штучнай платформе з цэглы, вышынёй 30 м і каля 10 дзесяцін (больш за 10 га) плошчай, былі збудаваны храмы, палац і пасаджаны цудоўны парк з рэдкіх раслін. Для забеспячэння горада і разбітых вакол яго садоў добрай пітнай вадой, былі пракапаны 18 каналаў ад вобласці горада Кісіра.
Забойства Сінахерыба
Яшчэ пры жыцці Сінахерыб прызначыў сваім спадчыннікам малодшага сына Асархадона, што выклікала незадаволенасць старэйшых сыноў. 20 тэбета (10 студзеня) 680 г. да н.э., падчас наведвання храма бога Нінурты ў горадзе Кальху Сінахерыб быў забіты. Паводле Бібліі забойцамі былі сыны Адрамелех і Шарэцэр. Паводле даных клінапісу і Бераса забойца — сын, відаць, старэйшы Арад-бел-іт, а Шар'эцэр, мабыць, вяльможа Набу-шар-уцур («Набу, беражы цара»), саўдзельнік злачынства.
Кіраваў Сінахерыб 23 гады.
W (літара)
W — 23-я літара базавага лацінскага алфавіта.
Буска
Насельніцтва складае 9819 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 151 чал./км². Займае плошчу 65 км². Паштовы індэкс — 12022. Тэлефонны код — 0171.
In Extremo
In Extremo (На краі) — нямецкі гурт сярэднявечнай музыкі з Берліна. Асноўная творчасць уяўляе сабой пераапрацаваныя старажытныя і сярэднявечныя балады і песні на розных мовах, у тым ліку і нежывых: гэльская, нямецкая, лацінская, шведская, старажытнаверхненямецкая, старажытнафранцузская, старажытнанарвежская, ісландская, эстонская, іспанская, аксітанская і інш. Разам з сучаснымі інструментамі (электрагітара, бас-гітара) гурт выкарыстоўвае імноства старажытных (валынка, арфа, лютня, флейта і інш.)
Арабхана
Арабхана (Arabxona/Арабхона) — пасёлак гарадскога тыпу, размешчаны на тэрыторыі Бухарскага раёна Бухарскай вобласці Рэспублікі Узбекістан.
Статус гарадскога пасёлка з 2009 года.
Касколь (Паўладарская вобласць)
Касколь — сяло ў Іртышскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Каскольскай сельскай адміністрацыі. Код КАТА — 554649100.
Макаравас
Макара́вас (Makaravas) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Рымшэўскай сянюніі. Размешчана за 8 км на поўнач ад Рымшэ. Насельніцтва 1 чал. (2001 г.).
Кент Харстэд
Кент Харстэд (, Хельсінгбарг) — шведскі палітык, сацыял-дэмакрат, член Рыксдага з 1998 года. Намеснік старшыні Парламенцкай асамблеі АБСЕ (з 2014 года). Адзін з тых, хто выжыў у катастрофе парома «Эстонія».
Біяграфія
Нарадзіўся 29 студзеня 1965 года ў г. Хельсінгбаргу (Каралеўства Швецыя). У 1985—1991 гадах — член муніцыпальнага савета г. Хельсінгбарг. У 1994—1996 гадах — палітычны кансультант намесніка Міністра замежных спраў Каралеўства Швецыя. У 1999—2005 гадах — старшыня Шведскага аддзялення ЮНІСЕФ. У 2004—2005 гадах — Упаўнаважаны Урада Швецыі па алкаголю.
З верасня 1998 года — дэпутат Парламента Швецыі ад сацыял-дэмакратычнай партыі Швецыі. У 2000 годзе быў кандыдатам на пасаду Старшыні Парламента Швецыі, але прайграў Пэру Вестербергу.
З 2012 года — у складзе дэлегацыі Парламента Швецыі ў ПА АБСЕ. У 2013 годзе балатаваўся на пасаду Старшыні ПА АБСЕ, але прайграў ранку Ранка Крывакапічу. У ліпені 2014 года абраны Намеснікам Старшыні ПА АБСЕ (да 2017 года). Узначальваў місію кароткатэрміновых назіральнікаў АБСЕ на парламенцкіх выбарах ва Украіне 2014 года і на прэзідэнтскіх выбарах у Беларусі 2015 года.
Нуркен
Нуркен — сяло ў Актагайскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Нуркенскай сельскай акругі. Код КАТА — 353655100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 796 чалавек (420 мужчын і 376 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 414 чалавек (208 мужчын і 206 жанчын).
Y (літара)
Y — 25-я літара лацінскага алфавіта.
Валгадонск
Валгадонск (Волгодонск) — горад (з 1956 года) у Расіі, у складзе Растоўскай вобласці. Насельніцтва 170,1 тыс. чалавек (2007). Заснаваны ў 1950 годзе пры будаўніцтве Волга-Данскога канала. Горад размешчаны на беразе Цымлянскага вадасховішча, паміж Растовам-на-Доне і Валгаградам.
У Валгадонску знаходзяцца буйныя прадпрыемствы атамнай прамысловасці — Атаммаш, Валгадонская АЭС (за 17 км ад горада), а таксама камбінат дрэўных пліт, вопытна-эксперыментальны завод дарожнага машынабудавання, хімічны завод, завод радыётэхнічнай апаратуры.
Камісарскі Сад (Бярэзінскі раён)
Каміса́рскі Сад (, Комиссарский Сад) — вёска ў Бярэзінскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Паплаўскага сельсавета.
NGC 4622B
NGC 4622B (іншыя абазначэнні — ESO 322-64A, MCG -7-26-36, VV 580, AM 1241-402, DCL 163, PGC 42852) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Цэнтаўр.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Беларуская сялянская партыя Зялёнага дуба
«Зялёны дуб», «Беларуская сялянская партыя Зялёнага дуба» — беларуская палітычная арганізацыя, якая з 1919 да пач. 1930-х гадоў кіравала антыбальшавіцкім сялянскім рухам.
Гісторыя
Гісторыя «Зялёнага Дуба» пачалася ў 1910 годзе. Напачатку гэта была культурніцкая моладзевая арганізацыя, якая арыентавалася на сялянства і інтэлігенцыю.
Баявыя дзеянні арганізацыя пачала ўлетку 1919 года па ініцыятыве Беларускай вайсковай камісіі і Беларускага палітычнага камітэта ў Варшаве. Тады ж газеты «Звон» і «Беларусь» надрукавалі «Дзённік арміі Зялёнага Дуба», складзены кіраўніком арганізацыі Вячаславам Адамовічам (вядомы таксама як атаман Дзяргач). Увосень 1920 года быў створаны Галоўны штаб партызанскіх аддзелаў, які ўзначаліў палкоўнік Уладзімір Ксяневіч (партыйная мянушка Грач), і складзены тэкст Статуту.
Згодна са Статутам, дзяржаўны лад Беларусі і зямельнае пытанне павінен быў вызначыць Устаноўчы сход. Прадугледжвалася інтэнсіўная беларусізацыя, а таксама арыентацыя на Захад, Польшчу і Украіну. На пячатцы «Зялёнага Дуба» змяшчалася выява «Пагоні», а таксама чэрап і скрыжаваныя косці. У той жа час штаб арганізацыі і атаман Дзяргач карысталіся пячаткай з выявай трох дубовых лісцікаў.
Галоўны штаб «Зялёнага Дуба» знаходзіўся ў Лунінцы, які ў той час уваходзіў у склад Польшчы. Там аддзелы камплектаваліся, узбройваліся і накіроўваліся ў БССР. Напачатку ваяроў было ўсяго 400 чалавек. Яны падзяляліся на «пяцёркі», якія ў сваю чаргу станавіліся ядром асобных паўстанцкіх аддзелаў, цэнтрамі прыцягнення незадаволенага бальшавіцкім рэжымам сялянства. «Зялёнадубцы» вялі баявыя дзеянні ў Слуцкім, Мазырскім, Бабруйскім, Барысаўскім, Ігуменскім паветах. Атаман Дзяргач кіраваў палескімі аддзеламі «Зялёнага Дуба».
Пры канцы 1920 года ў прыфрантавой паласе з абодвух бакоў дэмаркацыйнай лініі дзейнічала больш за дзесяць беларускіх партызанскіх аддзелаў, якія выступалі пад супольным найменнем «Зялёны дуб». Са згоды і пры падтрымцы польскай разведкі партызаны рабілі напады на кантраляваную савецкім войскам тэрыторыю, а ў выпадку небяспекі адыходзілі ў Польшчу. I хоць лозунгам «Зялёнага дуба» была барацьба за незалежную Беларусь у этнаграфічных межах, аднак, мела яна ўсяго прапагандысцкае значэнне. Многія беларускія афіцэры, якія ўдзельнічалі ў вайне з бальшавікамі на пачатку 1921, замірэнне на польска-савецкай мяжы лічылі часовым становішчам. У гэтым перакананні праўдападобна ўмацоўвалі іх прадстаўнікі польскай выведкі, якія пастаўлялі ім зброю і сродкі на ўтрыманне аддзелаў. Пасля падпісання 18.3.1921 Рыжскай мірнай дамовы частка камандзіраў «Зялёнага дуба» прызнала беларускі эміграцыйны ўрад Вацлава Ластоўскага адзіным прадстаўніцтвам беларускага народа. Многія памянялі фронт: спынілі антысавецкую партызанскую дзейнасць і далучыліся да антыпольскага руху, які арганізаваў ковенскі цэнтр на тэрыторыі Гродзеншчыны і Віленшчыны.
Апошнія звесткі пра «Зялёны дуб» адзначаюцца да пачатку 1930-х гадоў.
Заўзятар
Заўзятар, або балельшчык — заўзяты аматар. Асоба, зацікаўленая нейкай публічнай дысцыплінай, найчасцей спартыўнай. Таксама той, хто перажывае або клапоціцца пра што-небудзь, імкнецца дапамагчы нейкай справе.
Фанат
Назву фанат маюць:
Заўзятар
Актыўна ўдзельнічае ў мерапрыемствах, звязаных з ягонай улюбёнай дысцыплінай. Да заўзятараў залічваюцца найперш наведвальнікаў стадыёнаў, спартыўных залаў і іншых аб’ектаў, але таксама і тэлегледачоў спартыўных мерапрыемстваў. Роля сапраўднага заўзятара — падтрымаць сваю каманду, улюбёнага спартсмена, краіну як у перамогах, так і ў паразах.
Вояджэр-1
Вояджэр-1 (Voyager-1) — аўтаматычны зонд праекта «Вояджэр», асноўная задача якога — даследванне Сонечнай сістэмы і яе наваколля. Самы далёкі ад Зямлі і самы хуткі штучны аб’ект, створаны чалавекам. У цяперашні час знаходзіцца ў працоўным стане і выконвае дадатковую місію па азначэнні месцазнаходжання меж Сонечнай сістэмы, уключаючы пояс Койпера.
Запушчаны NASA 5 верасня 1977 года. Першапачаткова планаваўся як Марынер-11, але быў дапрацаваны для больш працяглага выкарыстання. Працягласць місіі першапачаткова была вызначаная толькі ў 5 гадоў.
Галоўнае адрозненне зонда «Вояджэр-1» — тое, што для яго была абраная карацейшая траса, чым для «Вояджэра-2»: «Вояджэр-1» павінен быў наведаць толькі Юпітэр і Сатурн. «Вояджер-1» быў першым зондам, які зрабіў дэталёвыя здымкі спадарожнікаў гэтых планет.
У 2012 годзе міжпланетны зонд «Вояджар-1», запушчаны 35 гадоў назад, перасёк мяжу геліясферы і стаў першым у гісторыі штучным аб’ектам, якія пакінулі Сонечную сістэму. Касмічны апарат дасягнуў адлегласці 18 млрд км ад Зямлі, што ў 123 разы перавышае адлегласць паміж Зямлёй і Сонцам. Ад моманту адпраўкі ім сігналу да атрымання яго цэнтрам кіравання «Лабараторыі Рэактыўнага Руху» праходзіць 16 гадзін.
«Вояджэр-1» рухаецца па гіпербалічнай траекторыі на трэцяй касмічнай хуткасці, што гарантуе, што ён не вернецца ў Сонечную сістэму пад дзеяннем гравітацыйнага прыцягнення Сонца. Нараўне з «Вояджэрам-1», міжзоркавымі даследаваннямі займаецца «Вояджэр-2». Ужо даўно выйшаў запланаваны тэрмін працы абодвух Вояджэраў, але, тым не менш, яны працягваюць атрымліваць энергію ад трох радыяізатопных тэрмаэлектрычных генератараў, якія, як чакаецца, будуць вырабляць дастатковую для даследаванняў электраэнергію прыблізна да 2025 года.
Падкраічы
Падкра́ічы (, Подкраичи) — аграгарадок у Бярозаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Малецкага сельсавета. Размешчаны за 22 км ад Бярозы, за 21 км ад чыгуначнай станцыі Бяроза-Картузская.
Гісторыя
У 1563 годзе ў Кобрынскай эканоміі, у абшары двара Блудзенскага і войтаўства Малецкага. У 1716 годзе ў складзе войтаўства Кабацкага Блудзенскага староства.
Пасля Трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай з 1795 года ў складзе Расійскай імперыі. У 1864 годзе вёска ў Малецкай воласці Пружанскага павета Гродзенскай губерні. Паводле перапісу 1897 года дзейнічалі царкоўна-прыходская школа, хлебазапасны магазін, ветраны млын.
З 1915 года акупіравана германскімі войскамі, з 1919 года да ліпеня 1920 года і зжн. 1920 года — войскамі Польшчы. У ліпені 1920 устаноўлена савецкая ўлада.
З 1921 года ў складзе Польшчы, у 1924 годзе вёска ў Малецкай гміне Пружанскага павета Палескага ваяводства.
З 1939 года ў БССР. З 12 кастрычніка 1940 года вёска, цэнтр Падкрайчаўскага с/с Пружанскага раёна.
Макнішке
Ма́кнішке (Makniškė) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Ігналінскай сянюніі. Размешчана за 6 км ад Казокіне. Насельніцтва 2 чал. (2001 г.).
Камерана (Марке)
Камерана (Camerano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Анкона.
Насельніцтва складае 7009 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 341 чал./км². Займае плошчу 20 км². Паштовы індэкс — 60021. Тэлефонны код — 071.
Заступнікам населенага пункта лічыцца Святы Ян Хрысціцель.
Кызылжар (Паўладарская вобласць)
Кызылжар — сяло ў Іртышскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Кызылжарскай сельскай акругі. Код КАТА — 554651100.
Камерана (Марке)
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Кызылжар (Паўладарская вобласць)
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1376 чалавек (669 мужчын і 707 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 1443 чалавекі (686 мужчын і 757 жанчын).
Міхаіл Антонавіч Казінец
Міхаі́л Анто́навіч Казіне́ц (, в. Цынцавічы, Вілейскі павет, Віленскае ваяводства, Польская Рэспубліка —, Мінск) — беларускі дырыжор, педагог. Народны артыст Беларусі (1987).
Біяграфія
Нарадзіўся 18 мая 1938 года ў в. Цынцавічы Вілейскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі (цяпер — Вілейскі раён Мінскай вобласці).
Скончыў Беларускую акадэмію музыкі па класах баяна (1965, клас В. В. Катаева) і оперна-сімфанічнага дырыжыравання (1973). З 1966 года выкладаў у ёй (з 1985 па 2005 — рэктар, з 1990 года — прафесар). Дырыжор (з 1972), мастацкі кіраўнік і галоўны дырыжор Дзяржаўнага акадэмічнага народнага аркестра Рэспублікі Беларусь імя І. Жыновіча (з 1975).
Дзяржаўны акадэмічны народны аркестр Рэспублікі Беларусь імя І. Жыновіча пад кіраўніцтвам М. Казінца ўпершыню выканаў многія творы беларускіх кампазітараў. У рабоце з аркестрам вялікую ўвагу аддае пытанням строю, збалансаванасці гучання розных аркестравых груп, нюансіроўцы, тэмбравай маляўнічасці. М. Казінец — першы інтэрпрэтатар многіх твораў беларускай музыкі, у т.л. кантаты для хору, салістаў і народнага аркестра «Родныя песні» Ю. Семянякі, «Канцэрта для фартэпіяна і народнага аркестра» Г. Вагнера, «Святочнай паэмы» і «Юбілейнай уверцюры» Я. Глебава, «2-га канцэрта для цымбалаў і аркестра» і «Рапсодыі для двух цымбалаў і аркестра» Дз. Смольскага, Сімфаньеты і ўверцюры «Беларускія вячоркі» К. Цесакова, «Канцэрта для аркестра народных інструментаў» В. Іванова, фрэскі-карціны «Зямля бацькоў» і ўверцюры «Свята ўраджаю» В. Войціка, сімфоніі «Памяць Зямлі», музычнай карціны «На Купалле», канцэрціна «Народныя гульні», апрацовак народных мелодый «Бульба», «Крыжачок», «Саўка ды Грышка» А. Мдывані і інш.
М. Казінец — мастацкі кіраўнік сімфанічнага аркестра Акадэміі музыкі «Маладая Беларусь», старшыня Міжнароднага фестывалю «Звіняць цымбалы і гармонік», мастацкі кіраўнік фестывалю «Беларусь — мая песня».
Памёр 30 снежня 2021 года.
Барыс Львовіч Шапашнік
Барыс Львовіч Шапашнік (17 снежня 1902, Пінск — 12 верасня 1985, Мінск) — савецкі канструктар аўтамабіляў, Герой Сацыялістычнай Працы, лаўрэат Дзяржаўнай і Ленінскай прэмій, заслужаны дзеяч навукі і тэхнікі Беларусі, доктар тэхн. навук.
Біяграфія
Барыс Шапашнік нарадзіўся на зыходзе 1902 года ў Пінску ў сям’і рамесніка-кушняра. І хоць шматдзетная сям’я (яшчэ да Першай сусветнай вайны ў Шапашнікаў нарадзіліся 3 дочкі і 2 сына) жыла небагата, па традыцыі, бацькі не шкадавалі сродкаў, каб вывучыць хлопчыкаў. Будучы галоўны канструктар наведваў пачатковую 4-класную школу, а затым вышэйшую 4-класнае вучылішча ў Пінску. У 1920 годзе, «маючы вялікае імкненне працягнуць сваю адукацыю», з’ехаў у Маскву. Рабфак, затым МВТУ — у 1929 годзе Барыс Львовіч, яшчэ студэнтам, прыйшоў на Маскоўскі аўтазавод слесарам-планавальнікам, стаў ударнікам працы.
Скончыў у 1930 Маскоўскае Вышэйшая Тэхнічнае Вучылішча імя Н. Э. Баумана (МВТУ).
Больш за 10 гадоў, да 1941, прапрацаваў на заводзе «АМО» (з 1931 — «ЗІС») інжынерам-канструктарам, начальнікам канструктарскага аддзела, галоўным канструктарам.
У гады Вялікай Айчыннай вайны ўзначальваў (з 1941) канструктарскае бюро Ўльянаўскага завода («УАЗ»).
Кар’ера на МАЗ
З 1949 Шапашнік працаваў на Мінскім аўтазаводзе («МАЗ») начальнікам канструктарскага бюро кар’ерных самазвалаў вялікай грузападымальнасці, прымаў удзел ў распрацоўцы двухвосевага МАЗ-525 (грузападымальнасць 25 т) і трохвосевага МАЗ-530 (грузападымальнасць 40 т).
У 1968 Б. Л. Шапашніку і групе яго паплечнікаў за стварэнне гэтага сямейства аўтамабіляў-цягачоў была прысуджана Дзяржаўная прэмія.
У 1973 за заслугі ў стварэнні аўтамабіляў высокай праходнасці і грузападымальнасці Б. Л. Шапашнік прысвоена званне Героя Сацыялістычнай працы.
У 1985 Барыс Львовіч сышоў з жыцця.
Памяць
У снежні 2016 года на тэрыторыі МЗКЦ быў усталяваны бюст.
Старое Места (плошча)
Плошча Старо́е Ме́ста (площадь Старое Место; у савецкія часы — плошча Свабоды) — гандлёвая плошча гістарычнай часткі Маладзечна. Абмежавана з поўначы вуліцай Галіны Харэвіч, з усходу — вуліцай Замкавай, з поўдня — вуліцай Віленскай. У 1623 годзе плошча, якая была забудавана драўлянымі дамамі, радыяльна сыходзіліся 8 вуліц. У 1867—1871 гг. на плошчы была ўзведзена Свята-Пакроўская царква.
Да Дажынак у 2011 годзе на плошчы была пастаўлена бронзавая скульптура «Вястун» аўтарства Уладзіміра Жбанава.
NGC 4623
NGC 4623 (іншыя абазначэнні — UGC 7862, MCG 1-32-135, ZWG 42.207, VCC 1913, PGC 42647) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Эліяс Канеці
Эліяс Канеці (Elias Canetti,  — ) — аўстрыйскі, балгарскі, брытанскі пісьменнік, драматург, культуролаг, сацыяльны мысляр.
Біяграфія
Нарадзіўся ў г. Русе ў Балгарыі і ўсё жыццё захоўваў балгарскае грамадзянства. Паходзіць з яўрэйскай (сефардскай) сям’і, дзе гаварылі на ладзіна. Дзяцінства і юнацтва яго прайшлі ў Балгарыі, Вялікабрытаніі, Швейцарыі, Аўстрыі і Германіі. Скончыў хімічны факультэт Венскага ўніверсітэта. У 1938 годзе ў сувязі з аншлюсам Аўстрыі з’ехаў у Парыж, затым у Лондан. З 1952 года — грамадзянін Вялікабрытаніі.
Творчасць
Самы вядомы твор пісьменніка — раман «Асляпленне», у якім, працягваючы традыцыі Ф. Кафкі, пісьменнік піша пра абсурднасці і вар’яцтва навакольнага свету. У 1981 годзе гэта твор было ўдастоены Нобелеўскай прэміі па літаратуры. Дзіўна, што ў дадзеным творы было адкрыта прадказана з’яўленне ў шахматным свеце Роберта Фішэра (хоць першапачаткова прозвішча персанажа Фішэрль і дзеянне адбываецца ў сне).
Эрык Аксель Карлфельт
Эрык Аксель Карлфельт (Erik Axel Karlfeldt; 20 ліпеня 1864 — ) — шведскі паэт, які стаў лаўрэатам Нобелеўскай прэміі па літаратуры (1931) «За яго паэзію (пасмяротна)». Сябра Шведскай акадэміі з 1904 года.
Аксенгір (Карагандзінская вобласць)
Аксенгір — сяло ў Актагайскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Нуркенскай сельскай акругі. Код КАТА — 353655200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 69 чалавек (35 мужчын і 34 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 106 чалавек (64 мужчыны і 42 жанчыны).
Камо (муніцыпалітэт)
Камо (Camo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кунеа.
Насельніцтва складае 216 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 72 чал./км². Займае плошчу 3 км². Паштовы індэкс — 12050. Тэлефонны код — 0141.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Pietro in Vincoli.
Тагузак (Паўладарская вобласць)
Тагузак — сяло ў Іртышскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Кызылжарскай сельскай акругі. Код КАТА — 554651300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 626 чалавек (315 мужчын і 311 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 137 чалавек (61 мужчына і 76 жанчын).
Торн (літара)
Торн (Þ, þ) — у англасаксонскай і ісландскай пісьменнасці літара, якая выкарыстоўвалася для абазначэння гука, які перадаецца ў сучаснай англійскай спалучэннем літар «th». Утворана ад руны турысаз. У англійскай вышла з ужытку пад канец сярэднеанглійскага перыяду (XV стагоддзе); у ісландскай ужываецца і па сённяшні дзень. Існуе ініцыятыва па вяртанні літары «торн» у англійскі алфавіт у якасці «27-й літары».
Палац культуры і тэхнікі Мінскага аўтамабільнага завода
Палац культуры і тэхнікі Мінскага аўтамабільнага завода — будынак у Мінску, размешчаны па адрасе Партызанскі праспект, 117а. Пабудаваны ў 1975 г. на аснове тыпавога праекта са зменамі ў вонкавым вырашэнні і планіроўцы (архіт. I. Левін, А. Серапян). Размешчаны ў глыбіні жылога квартала з адступленнем ад «чырвонай лініі» забудовы.
Архітэктура
Будынак трохпавярховы прамавугольны ў плане, над ім узвышаецца кубападобны аб’ём сцэнічнай каробкі, што надае збудаванню асіметрычную кампазіцыю. Фасады вырашаны ў строгіх архітэктурных формах: спалучэнне вялікіх плоскасцей зашклёных аконных праёмаў, вертыкальных жалезабетонных рэбраў і гладкіх паверхняў сцен. Галоўны ўваход размешчаны асіметрычна і вылучаны вынасным казырком. Палац мае тэатральна-канцэртную (на 1100 месцаў), кіналекцыйную (на 400 месцаў), танцавальную і спартыўную залы, пакоі для работы гурткоў, студыю выяўленчага мастацтва, аматарскую кінастудыю, прасторныя фае, кулуары і інш. Мастацка-дэкаратыўным акцэнтам інтэр’ера галоўнага фае з’яўляецца пано, выкананае з розных парод дрэва ў тэхніцы інтарсіі. У абліцоўцы сцен выкарыстаны ружовы ракушачнік, столі — анадзіраваныя панелі. На плошчы нерад палацам разбіты газоны, зроблены басейны.
Біфорыум
Біфо́рыум, або біфора (ад biforis — скразны, на абодва бакі) — двухчасткавы арачны праём або элемент аркады, падзелены на дзве часткі па восі слупам (калонкай).
Біфорыум у раманскай і візантыйскай архітэктуры перакрываецца цыркульнай аркай, у готыцы — спічастай, у барока і эклектыцы — лучковай. Прамежак паміж малымі ўнутранымі і вялікай знешняй аркамі можа быць глухі, аздоблены дэкаратыўна-пластычным элементам і ажурны. Пашырыўся з XIII стагоддзі ў краінах Паўднёвай і Заходняй Еўропы.
У беларускай архітэктуры біфоры з’явіліся ў архітэктуры несапраўднай готыкі. Аздабляліся архівольтамі, каляровымі вітражамі. Выкарыстаны ў касцёле СНайсвяцейшай Дзевы Марыі ў аграгарадку Сар’я Верхнядзвінскага райна, Антоніеўскім касцёле у аграгарадку Каменка Шчучынскага раёна, у царкве ў аграгарадку Азёры Гродзенскага раёна (пачатак XX ст.), у воданапорных вежах у Гродне і інш.
Заронава (аграгарадок)
Заро́нава (, Зароново) — аграгарадок (да 2011 г. вёска) ў Віцебскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Знаходзіцца непадалёку ад аднайменнага возера. У вёсцы знаходзяцца каменныя крыжы.
У Заронаве дзейнічаюць бібліятэка, фельчарска-акушэрскі пункт.
Макнуналаўке
Макну́налаўке (Makniūnalaukė), традыцыйная беларуская назва — Малкнілаўка  — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Відзішкескай сянюніі. Размешчана за 5 км ад Рымшэная. Насельніцтва 35 чал. (2001 г.).
Дом па Мінскай вуліцы, 17 (Орша)
Дом па Мінскай вуліцы, 17 — будынак у Оршы.
Гісторыя
Уключаны ў фрагмент забудовы вуліцы ў пачатку XX ст.