cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ніжняя Бургундыя
Кіраванне Гуга Арльскага
Вынікам пагаднення 933 года стала аб’яднанне Верхняй і Ніжняй Бургундыі ў адзінае Бургундскае каралеўства, якое пазней па сваёй сталіцы Арлі атрымала другую назву — Арэлат.
У складзе аб’яднанай Бургундыі
У Ніжняй Бургундыі найбуйнейшымі баронамі з’яўляліся графы В’енскія, якія кантралявалі паўночныя часткі каралеўства, і графы Арльскія, якія атрымалі ў 973 годзе пасля выгнанні арабаў большую частку Праванса.
На працягу XI стагоддзя ішоў працэс аслаблення цэнтральнай улады ў Бургундскім каралеўстве і пашырэння прэрагатыў мясцовых феадалаў.
У 1030 годзе В’енскае графства было падзелена на графства д’Альбон (будучае Дафінэ) і графства дэ Мар’ен (ці Савоя).
Страта незалежнасці
Сіла імператарскай улады ў Бургундыі была, аднак, слабой, і на ўсёй яе тэрыторыі фактычная ўлада апынулася ў руках мясцовых кіраўнікоў — на поўдні краіны ў руках графаў Праванса.
Хоць імператары да XIV стагоддзя працягвалі насіць тытул караля Бургундыі, у гэтым рэгіёне сталі ўзмацняцца пазіцыі Францыі, якая паступова падпарадкавала сваёй уладзе амаль усе дзяржаўныя ўтварэнні, якія склаліся на тэрыторыі былой Ніжняй Бургундыі.
Вуліца Максіма Горкага (Віцебск)
Гісторыя
Вуліца пачала забудоўвацца ў XIX стагоддзі, служыла дарогай з горада да Троіцкага Маркава манастыра і навакольных вёсак. Першапачаткова, верагодна, называлася Манастырскай дарогай (або вуліцай). Пазней, са з’яўленнем Нова-манастырскай вуліцы (цяпер вуліца Карла Маркса), называлася Стараманастырскай вуліцай.
З 1950 года года мае сучасную назву. У 1900 годзе, у раёне вуліцы, бельгійскім акцыянерным таварыствам заснавана найбуйнейшае, на той момант, прадпрыемства горада — льнопрадзільная фабрыка «Дзвіна» (з 1946 — дывановы камбінат, з 1994 года — ААТ «Віцебскія дываны»).
У канцы 1920-х і 1930-х гадах вуліца актыўна забудоўваецца. Тады, на вуліцы былі пабудаваныя будынкі панчошна-трыкатажнай фабрыкі «КІМ», 5-ы і 6-ы камунальныя дамы для работнікаў фабрыкі «КІМ», маслабойны завод. У 1931 годзе была пабудавана трамвайная лінія (унікальная для Віцебска — вузкакалейная, 1000 мм) да фабрыкі «Дзвіна».
Пасля Вялікай Айчыннай вайны, у 1945 годзе, на тэрыторыі былога Маркава манастыра пабудавана Гума-матузная фабрыка (цяпер — Камбінат шаўковых тканін).
10 снежня 1948 года ўвод у дзеянне I чаргі асноўнага комплексу ДБК (будаўніцтва вялося з кастрычніка 1945). У 1966 годзе на базе ДБК арганізаваны два самастойныя прадпрыемствы Міністэрства прамысловага будаўніцтва БССР — камбінат буйнапанэльнага домабудавання (КБД) і дрэваапрацоўчы камбінат (ДАК). У «Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцяў Віцебска» уключаныя 5-ы і 6-ы камунальныя дамы (№ 36/25 і 57), а таксама Казанская царква Маркава манастыра (дом № 84а).
Сербіна
Се́рбіна (, Сербино) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Хаценчыцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах засценак у складзе гміны Хаценчыцы Вілейскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Тока (дынастыя)
Тока (Tocci, Τόκκοι) — знатная італьянская сям'я з Беневента, якая мела ламбардскія карані. У канцы XIV - пачатку XV стагоддзя яе прадстаўнікі кіравалі Іанійскімі астравамі і Эпірскім царствам.
Гісторыя
Першым вядомым членам дынастыі стаў Угаліна Тока, які быў вялікім сенешалем нямецкага імператара Генрыха VI у 1195 годзе.
У 1330-х гадах Гульельма Тока стаў кіраўніком вострава Корфу, які належаў Неапалітанскаму каралеўству. Яго сын Леанарда I Тока ў 1357 годзе атрымаў тытул графа Кефалініі і Закінфа і да сваёй гібелі ў 1376 годзе паспеў захапіць астравы Ітака і Лефкас, а таксама порт Воніца.
Яго сынамі былі Карла I Тока і Леанарда II Тока. Апошні кіраваў Закінфам на ўмовах апанажу, і яго дачка Феадора Тока стала першай жонкай Канстанціна XI Палеалога. Сваёй жаніцьбай на дачцы герцага Афін Нерыа I у 1395 годзе Карл змог захапіць Карынф і Эліду, але ў далейшым гэтыя ўладанні былі адняты візантыйцамі. Ён прыняў удзел у грамадзянскай вайне албанскіх плямёнаў, але ў 1411 годзе стаў кіраўніком горада Яніна, атрымаўшы ў спадчыну гэты тытул ад свайго дзядзькі Ісава дэ Буандэльмонці. Да 1415 годзе Карла захапіў дэспатат Арты, у апошні раз аб'яднаўшы спрадвечныя ўладанні Эпірскага царства.
Калі ён памёр у 1429 годзе, уладу сталі аспрэчваць яго пяцёра незаконнанароджаных сыноў і пляменнік Карла II Тока (сын Леанарда II). Па просьбе сыноў Карла ў канфлікт умяшалася Асманская імперыя, і ў 1430 годзе была захоплена Яніна, а на наступны год — большая частка Эпіра. Карла II кіраваў з Арты ў якасці іх васала аж да сваёй смерці ў 1448 годзе. Праз год горад быў захоплены туркамі, і спадчыннік Карла Леанарда III Тока пераехаў у Ангелокастран; а пасля яго падзення ў 1460 годзе адправіўся на Іанічныя астравы. Імі ён кіраваў да 1479 года, калі іх захапілі туркі. Леанарда з сям'ёй бег у Неапаль. Яго сын Карла III Тока і наступныя прадстаўнікі дынастыі працягвалі называць сябе тытулярнымі дэспатамі Арты аж да XVII стагоддзя.
Камана (Таскана)
Камана (Comano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Таскана, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Маса-Карара.
Насельніцтва складае 769 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 14 чал./км². Займае плошчу 54 км². Паштовы індэкс — 54015. Тэлефонны код — 0187.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Джузэпэ Гарыбальдзі
Джузэпэ Гарыбальдзі (Giuseppe Garibaldi;,  — , востраў Капрэра) — народны герой Італіі, палкаводзец, адзін з правадыроў Рысарджымента, літаратар. Разам з Каміла Кавурам, Віктарам Эмануілам II і Джузэпэ Мадзіні яго лічаць адным з «бацькоў айчыны» ў Італіі.
Гарыбальдзі быў цэнтральнай фігурай у італьянскім Рысарджымента, бо ён асабіста камандаваў і ўдзельнічаў у шматлікіх ваенных кампаніях, якія прывялі ў канчатковым выніку да фарміравання адзінай Італіі. Ён наогул імкнуўся дзейнічаць ад імя законнай улады, таму яго не прынята лічыць рэвалюцыянерам. Гэтак ён быў прызначаны генералам часовым урадам у Мілане ў 1848 годзе, а таксама генералам Рымскай рэспублікі ў 1849 годзе ваенным міністэрствам, а таксама ўзначальваў Экспедыцыю тысячы ад імя і са згоды Віктара Эмануіла II.
Джузэпэ быў празваны «героем двух міроў» за яго ўдзел у ваенных аперацыях у Паўднёвай Амерыцы і Еўропе. Гэта прынесла яму значную рэпутацыю ў Італіі і за мяжой. Многія з найвялікшых інтэлектуалаў таго часу, як Віктор Гюго, Аляксандр Дзюма і Жорж Санд, усхвалялі яго з захапленнем. Злучанае Каралеўства і Злучаныя Штаты аказвалі яму фінансавую і ваенную падтрымку ў цяжкіх умовах.
Згодна з апісаннем добраахвотнікі пад яго камандваннем насілі чырвоныя кашулі замест уніформы.
Галагайын
Галагайын (Qalaqayın) — сяло ў складзе Сабірабадскага раёна Азербайджана.
Гатэрсгайм-на-Майне
Гатэрсгайм-на-Майне (Hattersheim am Main) — горад у Германіі, у зямлі Гесэн. Падпарадкаваны адміністрацыйнай акрузе Дармштат. Уваходзіць у склад раёна Майн-Таўнус. Насельніцтва складае 25524 чалавек (на 2009 года). Займае плошчу 15,82 км². Афіцыйны код 06 4 36 005.
Горад падзяляецца на 3 гарадскія раёны.
Біёка
Біё́ка (Bioko; да 1973 г. — Ферна́нда-По, у 1973—1979 гг. — Масі́яс-Нге́ма-Біё́га) — вулканічны востраў у заліве Біяфра (састаўная частка Гвінейскага заліва) Атлантычнага акіяна, самы буйны з астравоў, якія належаць Экватарыяльнай Гвінеі; на ім размешчана сталіца гэтай дзяржавы — горад Малаба. Востраў падзелены на 2 правінцыі — Паўночны Біёка і Паўднёвы Біёка. Насельніцтва — 260 тыс. чал. (2001 г.).
Прырода
Мяркуюць, што ў мінулым ён быў часткай Афрыканскага мацерыка, аднак адасобіўся прыкладна 100 — 20 тыс. гадоў таму.
Флора і фаўна вострава пераважна блізкія да афрыканскіх, аднак маюцца эндэмікі. Усяго налічваецца 1200 відаў раслін, 43 віды рыб, 33 віды амфібій, 52 віды рэптылій, 143 віды птушак і 65 відаў сысуноў. Найбольшую цікавасць уяўляюць эндэмічныя віды папараці, птушак, а таксама чарапахі, антылопы, пітоны, малпы і г. д. Да пач. ХХ ст. на востраве меліся дзікія буйвалы.
Для абароны прыроды вострава былі створаны 2 запаведныя зоны.
Гісторыя
Да прыходу еўрапейцаў востраў насялялі карэнныя жыхары бубі афрыканскага паходжання. Яны называлі сваю радзіму Отча (Otcho).
У 1471 г. востраў быў адкрыты партугальскім мараплаўцам Фернанда По і названы ім Фармоза-Флора (літаральна «прыгожая кветка»). Пазней географы далі яму назву Фернанда-По (Fernando Pó) у гонар першаадкрывацеля. Падчас кампаніі па змене еўрапейскіх геаграфічных назваў на афрыканскія востраў у 1973 годзе быў пераназваны ў Масіяс-Нгема-Біёга (Macias Nguema Bijogo) у гонар першага прэзідэнта Экватарыяльнай Гвінеі Масіяса Нгемы, пасля звяржэння якога быў пераназваны ў Біёка (у 1979).
Партугальцамі на востраве былі створаны плантацыі цукровага трыснёга, на якіх працавалі негры-рабы. У выніку іх бегства з плантацый і караблёў, што заходзілі на Біёка, у горнай мясцовасці ўзніклі паселішчы свабодных неграў. Адносіны паміж імі і еўрапейскімі каланістамі мелі варожы характар. У выніку падзення коштаў на цукар у Еўропе, калонія на востраве была часова закінута. У 1642—1648 гг. галандская Ост-Індская кампанія без дазволу Партугаліі ўтрымоўвала на Біёка свае гандлёвыя базы.
У 1778 г. востраў быў перададзены ў валоданне Іспаніі ў абмен на тэрытарыяльныя саступкі ў Паўднёвай Амерыцы. Аднак у 1780 г. іспанцы фактычна пакінулі Біёка, а ў XIX ст. заключылі дагавор з Вялікабрытаніяй, паводле якога на ім маглі спыняцца брытанскія караблі, што змагаліся з гандлем рабамі. Брытанцы заснавалі на ўзбярэжжы паселішча Порт-Кларэнс (сучасны горад Малаба), які заставаўся ў 1827—1855 гг. галоўнай базай іх флота ў Гвінейскім заліве.
У 1843 г. іспанцы зноў вярнуліся на востраў. Для папаўненні калоніі насельніцтвам яны заахвочвалі іміграцыю з Кубы і іншых сваіх калоній, а таксама зняволеных з самой Іспаніі. Былі створаны плантацыі алейнай пальмы і какава. Але ў 1920-ых гг. Ліга Нацый даследавала становішча на Біёка і прыйшла да высновы, што іспанскія адміністрацыя і плантатары злоўжываюць падняволеннай працай.
З 1968 г. востраў у складзе Экватарыяльнай Гвінеі.
Насельніцтва
Этнічны склад даволі складаны. Большасць фарміруюць карэнныя жыхары бубі (58 %) і фернандынас (12 %). Бубі традыцыйна займаюць узгорыстыя цэнтральныя раёны, хаця ў апошнія дзесяцігоддзі многія з іх пераехалі жыць у гарады.
Фернандынас — нашчадкі афрыканскіх рабоў і часткова еўрапейцаў (партугальцаў, галандцаў, іспанцаў, англічан), якія размаўляюць на некалькіх крэольскіх дыялектах іспанскай, французскай і англійскай моў. З іх складу вылучаецца група крыа, якая насяляе раён вакол Малаба і паходзіць ад вызваленых у XIX ст. рабоў. У адрозненні ад іншых фернандынас, крыа памятаюць аб сваёй гістарычнай радзіме ў Заходняй Афрыцы і захоўваюць многія афрыканскія рысы культуры.
Астатнія жыхары Біёка — мігранты або іх нашчадкі з Афрыкі, еўрапейцы і азіяты.
Новабірусінскі
Новабірусінскі (Новобирюсинский) — пасёлак гарадскога тыпу ў Тайшэцкім раёне Іркуцкай вобласці Расіі. Чыгуначная станцыя (Новобірусінская) на чыгуначнай галінцы Решоты — Карабула, пасажырскія зносіны да Краснаярска і Карабулы.
Статус пасёлка гарадскога тыпу з 1968 года.
Цэнтральны банк Рэспублікі Косава
Цэнтральны банк Рэспублікі Косава (Banka Qëndrore e Republikës së Kosovës) быў заснаваны ў чэрвені 2008 года, у год, калі Рэспубліка Косава абвясціла сваю незалежнасць ад Сербіі, згодна з законам аб цэнтральным банку № 03 / L-074. Да гэтага на тэрыторыі Косава і Метохіі дзейнічала Цэнтральнае банкаўская кіраванне Косава (Autoriteti Qendror Bankar i Kosovës). Афіцыйнай валютай у банка з’яўляецца еўра — гэта рашэнне было прынята ў 2002 годзе ў аднабаковым парадку, паколькі Рэспубліка Косава афіцыйна не з’яўляецца членам Еўразоны. Штаб-кватэра цэнтральнага банка размешчана ў сталіцы часткова прызнанай Рэспублікі Косава, Прышціне.
Функцыі і мэты
Мэты існавання Цэнтральнага банка Рэспублікі Косава (ЦБРК) пералічаныя ў адпаведным раздзеле сёмага артыкула Закона № 03 / L-209. Яны ўключаюць: асноўная задача — садзейнічанне і падтрыманне стабільнай фінансавай сістэмы краіны, уключаючы бяспечную, надзейную і эфектыўную аплатную сістэму; дадатковая мэта — садзейнічанне дасягненню і падтрыманню ўнутранай стабільнасці цэн у Рэспубліцы Косава.
«Без шкоды для дасягнення» гэтых двух мэтаў Цэнтральны банк абавязаны па законе падтрымліваць агульную эканамічную палітыку ўрада. Пры гэтым, ён дзейнічае ў адпаведнасці з прынцыпамі адкрытай рынкавай эканомікі, уключаючы свабоду канкурэнцыі, якая «спрыяе эфектыўнаму размеркаванню рэсурсаў».
Закон аб Цэнтральным банку
Закон № 03 / L-074 аб Цэнтральным банку Рэспублікі Косава сцвярджае, што ЦБК з’яўляецца паўнавартаснай юрыдычнай арганізацыяй, якая мае магчымасць «заключаць кантракты, ўзбуджаць судовыя разборы і сама падлягае такому разбору»; акрамя таго, банк мае права «набываць, адміністраваць, ўтрымліваць і распараджацца рухомай і нерухомай маёмасцю». Яго капітал складаецца з зацверджанага бюджэту — у памеры трыццаці мільёнаў еўра — які кантралюецца дзяржавай і можа выкарыстоўвацца толькі ў законных мэтах. Цэнтральны банк з’яўляецца адміністрацыйным органам, які функцыянуе незалежна і «пад поўнай аўтаноміяй сваіх вядучых кіруючых органаў»; ён абавязаны даваць справаздачу толькі перад Асамблеяй Рэспублікі Косава.
Задачы
Асноўнымі задачамі Цэнтральнага банка, як паказана ў 8-м артыкуле закона № 03 / L-074, з’яўляюцца падтрыманне стабільнай фінансавай сістэмы; рэгуляванне фінансавых устаноў у адпаведнасці з дзеючым законам; садзейнічанне стварэнню бяспечнай аплатнай сістэмы; падтрыманне належнага прапановы банкнот і манет ўнутры краіны; захоўванне і кіраванне міжнароднымі рэзервамі; збор і апрацоўка статыстычных дадзеных; праца над дасягненнем цэнавай стабільнасці; інфармаванне ўрада аб сваёй дзейнасці і выкананне функцый эканамічнага і фінансавага кансультанта («банкіра для ўрада») і гэтак далей.
Кіраванне міжнароднымі рэзервамі
У адпаведнасці з 15-м артыкулам закона № 03 / L-074, Цэнтральны банк Рэспублікі Косава мае адной з сваіх функцый правядзенне аперацый з міжнароднымі рэзервамі — і кіраванне такімі рэзервамі — у адпаведнасці з «лепшай міжнароднай практыкай» і з улікам мэт існавання арганізацыі. Цэнтральны банк можа трымаць у сваім партфелі міжнародных рэзерваў любыя (ці ўсё) з наступных актываў: золата і іншыя каштоўныя металы; банкноты і манеты, выяўленыя ў свабодна канверсоўнай валюце; крэдытныя рэшткі і міжбанкаўскія дэпазіты; свабодна звяртаюцца даўгавыя каштоўныя паперы; спецыяльныя правы запазычання (SDR), якія захоўваюцца на рахунку Косава ў Міжнародным валютным фондзе; рэзервовая пазіцыя Косава ў Міжнародным валютным фондзе і іншых аналагічных міжнародных фінансавых арганізацыях; а таксама — любыя іншыя «лёгка рэалізоўныя» фінансавыя актывы, дэнамінаваныя ў свабодна канверсоўных валютах.
Валюта
Валютай або адзінкай ўліку, якая выкарыстоўваецца Цэнтральным банкам і нацыянальнымі рынкамі ў якасці сродку абмену, з’яўляецца еўра. Цэнтральны банк аднаасобна кантралюе выпуск банкнот і манет, пры гэтым ні адна іншая ўстанова не мае такога права. Акрамя таго, ён кіруе абменам банкнот і манет еўра, а таксама заменай банкнот або манет, якія, відаць, пашкоджаныя больш чым на 40 % (40 % іх паверхні).
Ліцэнзаванне банкаў
Цэнтральны банк адказвае за ліцэнзаванне банкаў у Рэспублікі Косава.
Статыстыка і інфармацыя
Цэнтральны банк можа атрымліваць, збіраць і публікаваць інфармацыю, звязаную з яго дзейнасцю. Ён кантралюе паток інфармацыі, які прадстаўляецца грамадскасці і сродкам масавай інфармацыі; ён таксама супрацоўнічае з урадам пры публікацыі статыстыкі і іншай адпаведнай інфармацыі пра дзейнасць, якая датычыцца ўсіх зацікаўленых бакоў.
IC 1578
IC 1578 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральна галактыка) у сузор’і Скульптар.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Роберт Тарэнцкі
Роберт Тарэнцкі — (1299/1319 — 10 верасня 1364) — князь Таранта, кароль Албаніі, князь Ахеі, тытулярны імператар Канстанцінопаля (як Роберт II).
Біяграфія
Роберт быў старэйшым з выжылых сыноў Філіпа I Тарэнцкага і Кацярыны дэ Валуа-Куртэнэ. Калі ў 1332 годзе памёр бацька, то Роберт атрымаў у спадчыну яго тытулы. Аднак дзядзька Іаан, які на той момант быў князем Ахейскім, не захацеў прыносіць васальную прысягу свайму маладому пляменніку. У выніку было дасягнута пагадненне, што Іаан саступае Ахейскае княства Роберту і выплачвае яму 5 тысяч унцый золата (занятых у Нікало Ачаёлі), а наўзамен атрымлівае тытул караля Албаніі. З-за юнацтва Роберта кіравала замест яго яго маці Кацярына. Пасля смерці маці ў 1346 годзе Роберт атрымаў у спадчыну прэтэнзіі на тытул імператара Канстанцінопаля.
9 верасня 1347 года Роберт ажаніўся з Неапалем на Марыі, дачцы Людовіка дэ Бурбон і ўдаве кіпрскага канстэбля Гі дэ Лузіньяна. Іх шлюб быў бяздзетным.
У 1353 годзе Роберт пачаў кампанію па заваяванні Іанічных астравоў і да 1354 года ўсталяваў кантроль над Корфу, Кефалініяй і Закінфам.
Пасля смерці Роберта Марыя паспрабавала захаваць за сабой Ахейскае княства для свайго сына ад першага шлюбу, аднак законны спадчыннік Філіп, малодшы брат Роберта, не даў гэтага зрабіць.
Музей Гданьска
Музей Гданьска (Muzeum Gdańska) — музей у Гданьску, які да 2000 года быў вядомы пад назвай Музей гісторыі горада Гданьска, а затым, да 30 студзеня 2018 года, пад назвай Гістарычны музей горада Гданьска.
Гэта музейная ўстанова, якая збірае калекцыі і артэфакты, якія дакументуюць гісторыю горада ад часоў сярэднявечча да ХХ стагоддзя. Музей быў створаны 31 сакавіка 1970 года як філіял Паморскага музея ў Гданьску. Сёння музей мае 10 аддзелаў па ўсім горадзе.
Украінская эміграцыя
Украінская эміграцыя — працэс перасялення ўкраінцаў за межы этнічных зямель (Украіны). Масавыя перасяленні ўкраінцаў пачынаюцца ў другой палове — канцы 19 ст. Традыцыйна вылучаюць чатыры хвалі ўкраінскай эміграцыі. Па ацэнцы дырэктара Інстытута даследаванняў дыяспары Ігара Вінічэнкі па дадзеных на 2001 г. украінская дыяспара складае 10-13 млн.счалавек.
Першая хваля
1-я хваля пачалася з апошняй чвэрці 19 ст. і доўжылася да пачатку Першай сусветнай вайны. Масавая працоўная эміграцыя ў ЗША пачалася ў 1877 г., у Бразілію — 1880-е гг., у Канаду — 1891 г., у Сібір — 1905—1907 гг. Акрамя таго, выязджалі і ў Аргенціну, Аўстралію і Новую Зеландыю. Гэтая хваля была абумоўлена аграрнай перанаселенасцю некаторых украінскіх тэрыторый.
Другая хваля
2-я хваля ахоплівае міжваенны перыяд і была абумоўлена сукупнасцю сацыяльна-эканамічных і палітычных прычын. Сярод эмігрантаў былі землеўладальнікі, гандляры, служачыя, святары. Яны выязджалі ў Польшчу, Чэхаславакію, Аўстрыю, Румынію, Балгарыю, Германію, Францыю, ЗША і Канаду.
Кшыкосы (гміна)
Кшыко́сы (Krzykosy) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Сьрэдскага павета Велікапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Кшыкосах. Плошча гміны складае 110,47 км². Станам на 2011 год у гміне Кшыкосы пражывалі 6721 чалавек, шчыльнасць — 61 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 12 салецтваў.
Асінаўка (Сенненскі раён)
Асі́наўка (, Осиновка) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ходцаўскага сельсавета.
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Машчонскага сельсавета.
Руская літаратура
Руская літаратура — літаратура на рускай мове, альбо напісаная рускімі аўтарамі.
Старажытнаруская літаратура
Руская пісьменнасць пачынае бурна развівацца з прыняццем хрысціянства і ўвядзеннем кірыліцы. Кніга з'яўляецца сродкам для азнаямлення з верай і дапаможнікам пры здзяйсненні набажэнстваў.
Прыняўшы хрысціянства ад Візантыі, Русь падпарадкавалася ў духоўным дачыненні да яе ўплыву, тым больш, што першыя служыцелі царквы і першыя кніжнікі на Русі былі грэчаскімі. Першапачаткова ўся літаратура складалася з перакладаў з грэчаскай (кнігі св. Пісання, тварэнні св. Айцоў, жыціі святых, зборнікі мудрых выслоўяў і г.д.). Першыя самастойныя творы — павучанні, жыціі святых, пасланні, вандроўкі (да святых месцаў) — насілі рэлігійны характар.
Юліян Тувім
Юліян Тувім (Julian Tuwim; нар. 13 верасня 1894, Лодзь — пам. 27 студзеня 1953, Закапанэ) — польскі, , ,.
У 1920 быў сярод сузаснавальнікаў літаратурнай групы «Скамандэр». У 1939—1946 — у эміграцыі (Францыя, ЗША). Аўтар паэтычных зборнікаў «Словы ў крыві» (1926), «Цыганская Біблія» (1933), «Змест у полымі» (1936), «Слапеўні» (1937), паэм «Баль у оперы» (1936), «Польскія кветкі» (1949), шматлікіх вершаў для дзяцей (Бамба і інш.), перакладаў («Слова пра паход Ігараў», творы Арыстафана, А. Пушкіна, А. Рэмбо і інш.)
Беларускія пераклады
Паэмы «Баль у оперы» і «Польскія кветкі» пераклаў Васіль Сёмуха, асобныя творы перакладалі Анатоль Вялюгін, Юрый Кісялеўскі, Максім Лужанін, Максім Танк, Міхась Шушкевіч, Эдзі Агняцвет, Сяргей Дзяргай, Пятрусь Макаль, Уладзімір Мархель, Рыгор Няхай, Язэп Семяжон, Станіслаў Шушкевіч , Алег Лойка, Марыя Пушкіна, Андрэй Стэфановіч і іншыя.
Уса (прыток Пячоры)
Уса́ (Уса́)  — рака ў Еўрапейскай частцы Расіі, у Рэспубліцы Комі, правы прыток ракі Пячора.
Даўжыня ракі 565 км, плошча вадазбору 93 600 км². Утвараецца пры зліцці рэк Вялікая Уса і Малая Уса, якія бяруць пачатак на схілах Палярнага Урала. Цячэ пераважна па забалочанай нізіне, перасякае граду Чарнышова. Упадае ў Пячору каля сяла Усць-Уса. Жыўленне ракі снегавое і дажджавое. Паводка ў вярхоўях з мая па верасень, у нізоўях па жнівень. Сярэдні расход вады 1310 м³/с (за 91 км ад вусця 1070 м³/с), найбольшы 21 500 м³/с (у чэрвені), найменшы 43,9 м³/с (у красавіку). Сярэдні аб’ём сцёку 41,345 км³/год. Замярзае ў кастрычніку — 1-й палове лістапада, адкрываецца ў траўні — чэрвені. Суднаходная на 325 км ад вусця. Асноўныя прытокі: Адзьва, Варкута (правыя), Колва, Лемва, Вялікі Качмес, Косью (злева) і інш.
На рацэ прыстані: Абезь, Пятрунь, Макарыха, Усць-Уса. У басейне Усы — радовішчы каменнага вугалю Пячорскага вугальнага басейна.
Калійныя солі
Калі́йныя со́лі — асадкавыя горныя пароды, складзеныя з лёгкарастваральных каліевых і каліева-магніевых мінералаў: сільвіну, карналіту, палігаліту і інш. Карысны выкапень. Пашыраны ў асадкавай абалонцы Зямлі, залягаюць пластамі, лінзамі, купаламі, гнёздамі. Колькасць аксіду калію К2О у прамысловых пакладах 12-30 %.
Найбольшыя запасы калійных солей маюць Канада, Германія, Расія, ЗША.
На Беларусі паклады калійных солей сканцэнтраваны ў паўночнай частцы Прыпяцкага прагіну: Старобінскае радовішча ў Мінскай вобласці і Петрыкаўскае радовішча ў Гомельскай вобласці. Агульныя запасы калійных солей ацэньваюцца ў 6,5 млрд тон. Старобінскае радовішча распрацоўваецца вытворчым аб’яднаннем «Беларуськалій».
Калійная соль — асноўная сыравіна, з якой атрымліваюць калійныя ўгнаенні, металічны калій і яго злучэнні. На Беларусі вытворчасць калійных угнаенняў вядзецца ў горадзе Салігорск.
Ганна Мікалаеўна Сендзер
Ганна Мікалаеўна Се́ндзер (нар., , Брэсцкая вобласць) — беларускі педагог. Доктар педагагічных навук, прафесар (2004). Рэктар Брэсцкага дзяржаўнага ўніверсітэта імя А.C. Пушкіна (2014—2023).
Біяграфія
У 1983 годзе з адзнакай скончыла фізіка-матэматычны факультэт Брэсцкага педінстытута імя А. С. Пушкіна па спецыяльнасці «Фізіка і матэматыка». У 1983—1984 гадах — настаўнік фізікі ў СШ № 4 у Баранавічах. У 1984—1989 гадах — выкладчык фізікі Пінскага педагагічнага вучылішча імя А. С. Пушкіна.
У 1985—1989 гадах вучылася ў аспірантуры без адрыву ад вытворчасці, у 1990 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю. У 1995—1998 гадах — дактарант кафедры педагогікі БДУ, у 1999 годзе абараніла доктарскую дысертацыю.
У 2007 годзе прызначана першым прарэктарам, а з 3 мая 2014 года па ліпень 2023 года займала пасаду рэктара БрДУ.
Навуковая дзейнасць
Навуковыя інтарэсы: педагогіка вышэйшай школы; методыка прафесійнай адукацыі; гісторыя і метадалогія матэматыкі.
Надрукаваны манаграфіі «Фарміраванне прафесійнай накіраванасці студэнтаў педагагічнай ВНУ пры вывучэнні прыродазнаўча-матэматычных дысцыплін» — Мінск, 1998 г., «Гісторыя і метадалогія пачатковага курса матэматыкі» — Брэст, 2003 г., «Гуманітарна-арыентаваная матэматычная адукацыя ў пачатковай школе» (у суаўтарстве), 2005 г., вучэбна-метадычны дапаможнік «Гістарычны матэрыял на ўроках матэматыкі ў пачатковай школе» — Мінск, «Пачатковая школа», 2010 г., курс лекцый «Метадалогія фарміравання паняцця аб ліку ў пачатковым курсе матэматыкі» — Брэст, 2003 г., звыш за 150 артыкулаў у навукова-метадычных часопісах.
Юзаф Багуслаў Слушка
Юзаф Багуслаў Слушка ( — ) — дзяржаўны і вайсковы дзеяч Вялікага Княства Літоўскага. Лоўчы (1673—1676) і харунжы вялікі літоўскі (1676—1683), маршалак надворны літоўскі (1683—1685), кашталян троцкі (1685) і віленскі (з 1685), адначасова гетман польны літоўскі (з 1685).
Лежневіцкі сельсавет
Ле́жневіцкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Іўеўскага раёна Гродзенскай вобласці. Цэнтр — вёска Лежневічы.
Юзаф Багуслаў Слушка
Трымаў Рэчыцкае (1672—1688), Пунскае, Пянянскае, Лянцкаронскае, Лятычоўскае і Азярыцкае староствы.
Біяграфія
Прадстаўнік шляхецкага роду Слушкаў герба «Астоя», сын Багуслава Юрыя, падскарбія надворнага літоўскага, і Ганны з Патоцкіх.
Лежневіцкі сельсавет
Утвораны 16 ліпеня 1954 года ў складзе Юрацішкаўскага раёна Маладзечанскай вобласці БССР шляхам аб’яднання скасаваных Лаздунскага і Чапунскага сельсаветаў. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Іўеўскага раёна Гродзенскай вобласці. 22 снежня 1986 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Лелюкінскага сельсавета.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 10 населеных пунктаў: вёскі Вялікая Чапунь, Карэшаняты, Козевічы, Круплі, Лежневічы, Малая Чапунь, Песевічы, Шыльвы, Яськавічы і хутар Мунцавічы.
Юзаф Багуслаў Слушка
Біяграфія
У шлюбе з Тэрэзай, дачкой Вінцэнта Гасеўскага нашчадкаў не пакінуў. У 1697 у гонар жонкі заклаў места Тэрэспаль.
Аляксей Андрэевіч Лузгін
Аляксей Андрэевіч Лузгін (1 лютага 1920, в. Загараддзе Зарэчна-Талачынскай воласці Сенненскага павета Віцебскай губерні — 10 студзеня 1977, Масква) — Герой Савецкага Саюза (1946), падпалкоўнік (1956).
Біяграфія
Нарадзіўся 1 лютага 1920 года ў вёсцы Загараддзе цяпер Талачынскага раёна Віцебскай вобласці (Беларусь). З 1930 жыў у Маскве. У 1936 годзе скончыў 8 класаў школы. У 1936—1937 гадах працаваў падсобным рабочым на Маскоўскім электромоторном заводзе, у 1937—1939 гадах — нарадчыкам разъяздных брыгад у 1-м Маскоўскім пасажырскім аддзяленні Кастрычніцкай чыгункі. У 1939 годзе скончыў Чыгуначны аэраклуб г. Масквы.
У студзені-снежні 1940 года навучаўся ў Тамбоўскай лётнай школе ГВФ. У арміі са снежня 1940 года. У 1941 годзе скончыў Тамбоўскую ваенную авіяцыйную школу лётчыкаў, да чэрвеня 1942 года быў у ёй лётчыкам-інструктарам. У 1943 годзе скончыў Ваеннае авіяцыйнае вучылішча разведчыкаў ВПС (горад Дащлеканава, Башкірыя).
7 сакавіка 1944 года яго самалёт быў збіты зенітнай артылерыяй праціўніка ў раёне вёскі Шастакова (Кацярынапольскі раён Чаркаскай вобласці, Украіна). Апынуўшыся на варожай тэрыторыі, пераапрануўся ў цывільную вопратку і паспрабаваў перайсці лінію фронту. Тройчы трапляў у аблавы на грамадзянскае насельніцтва, але ўсе тры разы збягаў. У выніку апынуўся ў вёсцы Врадзіеўка (Мікалаеўская вобласць, Украіна), якая 28 сакавіка 1944 года была вызвалена нашымі войскамі. Прайшоўшы спецправерку, у канцы мая 1944 года вярнуўся ў свой полк.
За час вайны здзейсніў 106 баявых вылетаў на самалётах і  на аэрафотаразведку ў глыбокі тыл праціўніка, зняў 160 фільмаў, з якіх зманціравана 275 фотасхем і 450 фотапланшэтаў.
За мужнасць і гераізм, праяўленыя ў баях, Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 15 мая 1946 года гвардыі старшаму лейтэнанту Лузгіну Аляксею Андрэевічу прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка».
У 1947 годзе скончыў Вышэйшыя афіцэрскія лётна-тактычныя курсы ВПС (горад Люберцы Маскоўскай вобласці). Пасля вайны працягваў службу ў страявых частках ВПС (у Прыкарпацкай, Забайкальскай і Паўночнай ваенных акругах); быў камандзірам звяна, намеснікам камандзіра і камандзірам авіяэскадрыллі, намеснікам камандзіраў разведвальных авіяпалкоў. З чэрвеня 1960 г. падпалкоўнік А. А. Лузгін — у запасе.
У лютым-ліпені 1963 года працаваў дырэктарам станцыі дарожнага абслугоўвання, у 1965—1968 гадах — тэхнікам у Навукова-даследчым інстытуце аўтаматыкі.
Жыў у Маскве. Памёр 10 студзеня 1977 года. Пахаваны на Кунцаўскіх могілках у Маскве.
Філатыера
Насельніцтва складае 2427 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 51 чал./км². Займае плошчу 48,97kmq км². Паштовы індэкс — 54023. Тэлефонны код — 0187.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santo Stefano.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Мамакан (Іркуцкая вобласць)
Мамакан (Мамакан) — рабочы пасёлак у Бадайбінскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі, знаходзіцца каля ўпадзення ракі Мамакан у Віцім.
Новая Вёска (Стаўбцоўскі раён)
Но́вая Вёска (, Новая Вёска) — вёска ў Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Старасвержанскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Варацішчанскага сельсавета.
Шандонг
Шандонг — пячора ў В’етнаме, самая вялікая ў свеце, размешчана ў правінцыі Куангбінь. Мясцовыя жыхары знайшлі гэтую пячору ў 1991 годзе, брытанская каманда спелеолагаў пераадкрыла гэтую пячору ў 2009 годзе. Даўжыня — прыблізна 9 км, максімальная глыбіня — каля 150 м, шырыня — 200 м. Існуе падземная рака.
Бамбардзір траскучы
Бамбардзі́р траску́чы (Brachinus crepitans) — від жукоў-бамбардзіраў, які адносіцца да сямейства жужалі. Від першым быў класіфікаваны сярод жукоў-бамбардзіраў ў 1758 годзе К. Лінеем.
Дадзены від найбольш распаўсюджаны ў родзе Brachinus, арэал распаўсюджвання — паўднёвая частка Еўразіі. Лічынкі, як і ў іншых відаў бамбардзіраў, развіваюцца ў глебе, паразітуючы на кукалках іншых жукоў. Дарослыя асобіны жывуць пад камянямі, бярвёнамі, у расколінах.
Скабярэц
Скабярэ́ц (, Скоберец) — вёска ў Вілейскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Хаценчыцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах маёнтак у складзе гміны Хаценчыцы Вілейскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Ветах (гурт)
«Ве́тах» — беларускі гурт дударскай музыкі, утвораны Вячаславам Калацэем у 1997 годзе. Ветах — традыцыйная назва Месяца ў трэцяй квадры.
Гісторыя
Адпачатку «Ветах» мае ўласную спеўную дзіцячую групу-спадарожнік і супрацоўнічае са спеўна-харэаграфічным гуртам «Верас» Таццяны Пладуновай. Апошнім часам выхаванцы абодвух гуртоў усё больш актыўна дапамагаюць заснавальнікам «Ветаху» і з'яўляюцца хутчэй іх калегамі, чым вучнямі па фальклорным руху. Ад стварэння рэпертуар гурта — каляндарныя і працоўныя песні, дударская і смычковая музыка, гульні, абрады і танцы паўночнай, заходняй і цэнтральнай Беларусі. Іх пераймаюць як з фанаграм і відэазапісаў аўтэнтычных вясковых выканаўцаў, так і выяжджаючы ў фальклорныя экспедыцыі. Стылістычна вынік творчай дзейнасці гурта — т. зв. «пост-фальклор», другасныя формы каранёвай руральнай культуры, якія існуюць ва ўмовах горада. Гурт рэгулярна выяжджае з Мінску, дзе са старэйшымі носьбітамі традыцыі і аднагодкамі-жыхарамі мясцовых вёсак спраўляе каляндарныя абрады. Ім абавязкова адзначаюцца святы «Сонечнага крыжа» (Вялікдзень, Купалле, Дзяды, Каляды). З 2001 года тры-чатыры разы ў сезон (напярэдадні асноўных фальклорных свят) «Ветах» дае вялікі канцэрт-вечарыну з танцавальнай дударскай музыкай у мінскіх клубах (гэтая з'ява вядома як «Музычная вандроўка па Крывіі без баяна»). Публіка, што збіраецца на вечарыну, мае магчымасць вывучыць народныя гульні і танцы Беларусі, узяць удзел у выкананні старажытных рытуальных песень.
Музычныя інструменты
Для акампанементу ўдзельнікі гурту выкарыстоўваюць: акарыну (керамічны аэрафон), флейту, скрыпку, гуслі (майстры Вадзім Пархімовіч, Алесь Жукоўскі), дуду (майстaр Віктар Кульпін), розныя віды ўдарных. Гурт «Ветах» неаднаразова ўдзельнічаў у эфірах радыёклуба «Фальклор» на Радыё-1 Беларусі, выступаў на розных канцэртных пляцоўках Беларусі, Эстоніі, Літвы, Латвіі, Польшчы, Германіі, Бельгіі і Францыі з такімі выканаўцамі, як Laiksne, Ліцвіны, Госціца, Наталля Матыліцкая, Guda, Kuokle, Musica Radicum, Reketukas, Meguva, Cerulites, Kapela dudarska «Manugi», Kapela Dudziarzy Wielkopolskich.
IC 1579
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Саевіч
Сае́віч — прозвішча.
Відзім
Статус пасёлка гарадскога тыпу з 1963 года.
Уса (прыток Волгі)
Уса (Уса́) — рака ў Самарскай вобласці Расіі, вярхоўі — ва Ульянаўскай вобласці, Правы прыток р. Волгі. Даўжыня 76 км, плошча басейна 2240 км. Бярэ пачатак на Прыволжскім ўзвышшы. Цячэ на поўдзень паралельна Волзе, упадае ў Куйбышаўскае вадасховішча. Сярэдні расход вады (за 23 км ад вусця) 16,1 м³/с, найбольшы 1250 м³/с, найменшы 0,6 м³/с. У разводдзе суднаходная ў нізоўях.
Леў V (Папа Рымскі)
Леў V (лац.: Leo PP. V;? — верасень ) — Папа Рымскі з ліпеня па верасень 903. Яго кароткае праўленне ілюструе заняпад Святога пасаду ў пачатку дзесятага стагоддзя. Леў быў скінуты антыпапай Хрыстафорам, а затым забіты ў турме па загаду папы Сергія III.
Астроўшчына (Сенненскі раён)
Астро́ўшчына (, Островщина) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Ходцаўскага сельсавета.
Кшымаў (гміна)
Кшы́маў (Krzymów) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Канінскага павета Велікапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Кшымаве. Плошча гміны складае 92,68 км². Станам на 2004 год у гміне Кшымаў пражывалі 7018 чалавек, шчыльнасць — 75,7 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 21 салецтваў.
Мінка Говекар
Мінка Говекар (Minka Govekar; 28 кастрычніка 1874 — 10 красавіка 1950) — славенская настаўніца, перакладчыца і актывістка за правы жанчын.
Біяграфія
Мінка Говекар нарадзіўся ў Трэбне ў 1874 годзе. Завяршыўшы адукацыю ў Любляне з 1889 па 1893 год, яна атрымала кваліфікацыю настаўніка ў 1895 годзе і выйшла замуж у 1897 годзе.
У 1926 годзе Говекар працавала рэдактарам «Slovenska žena» («Славенская жанчына») — зборнік артыкулаў пра жанчын у розныя перыяды славенскай гісторыі і розных творчых прафесій:
У якасці ўласнага ўкладу ў зборнік, нарысе пра жанчын-аўтарак, Говекар прывяла інфармацыю пра Фані Хаўсман, Ёспіну Турнаграйскую, Лужыцу Песяк, Паўліну Пайкову, Марыку Надлісек-Бартоль, Марыку II Стрнад Цызарлеву і Зофку Кведэр-Дэметравіч.
Творчасць
Шмат перакладала. У 1902 годзе выдала зборнік апавяданняў «Расійскі мадэрн», у 1908 годзе пераклала і выдала раман Льва Талстога «Сіла цемры». Яна пераклала больш за 50 п’ес, у асноўным з расійскай, польскай і нямецкай моў. Яна чытала лекцыі пра расійскіх і чэшскіх пісьменнікаў, пра становішча жанчын.
Княства Таранта
Княства Таранта (Principato di Taranto, ) — нарманская дзяржава, якая займала паўднёвы ўскраек Апуліі са сталіцай у Таранта. Было створана ў 1088 годзе для Баэмунда, старэйшага сына Роберта Гвіскара, як частка мірнага пагаднення паміж ім і яго малодшым братам Ражэрам пасля спрэчкі наконт атрымання ў спадчыну Герцагства Апуліі. Княства праіснавала да 1465 года і кіравалася рознымі дынастыямі.
Эканоміка Кот-д’Івуара
Кот-д’Івуар, у параўнанні з іншымі краінамі Заходняй Афрыкі, з’яўляецца адносна развітай дзяржавай.
Прамысловасць
У Кот-д’Івуары развіта горназдабыўная прамысловасць. Вядзецца здабыча алмазаў (15 тысяч каратаў) і золата (каля 3,5 тон). Маюцца таксама прадпрыемствы па апрацоўцы какава-бабоў, па вытворчасці абутку і адзення, хімічныя заводы. Развіта вытворчасць спажывецкіх тавараў. Вядзецца здабыча нафты. Разведана 220 млн барэляў нафты і 1,3 млрд кубаметраў прыроднага газу.
Сельская гаспадарка
Кот-д’Івуар — адзін з найбуйнейшых у свеце экспарцёраў кавы «робуста» (198 млн т, 8 месца ў свеце). Ма зборах какава-бабоў займае першае месца ў свеце. Апрацоўваецца 10,23 % тэрыторыі краіны, 73 тыс. га аброшваецца. Таксама вырошчваецца рыс, ананасы, цукровы трыснёг, проса і інш.
Гандаль
Экспард Кот-д’Івуара больш імпарту (11 і 9 млрд). Дзяржава пастаўляе ў розныя краіны какава-бабы, ананасы, пальмавы алей і бавоўну. Імпартам сюды ідзе паліва, машыны і абсталяванне для іх, прадукты харчавання.
IC 1580
IC 1580 — галактыка тыпу *2 (падвойная зорка) у сузор’і Андрамеда.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Адэліта (ансамбль гітарыстаў)
Народны ансамбль гітарыстаў «Адэліта»  — інструментальны ансамбль, створаны ў 1990 годзе пры Вілейскай дзіцячай школе мастацтваў. Удзельнікі ансамбля: выкладчыкі і навучэнцы школы. У чэрвені 2012 годзе ансамблю прысвоена званне «Народны».
Каларыт гучанню ансамбля надае спалучэнне гітары з рознымі інструментамі, такімі як скрыпка, флейта, валторна, шэрагам ударных інструментаў і інш. Калектыў цесна супрацоўнічае з хорам старэйшых класаў школы, народным калектывам аўтарскай песні «Элегія».
Рэпертуар
Рэпертуар ансамбля складаюць аўтарскія творы і апрацоўкі Уладзіміра Лапціка, творы беларускіх і замежных кампазітараў розных стыляў, жанравых накірункаў і эпох. Сярод іх як творы шырока вядомыя і папулярныя, так і творы мала знаёмых аўтараў.
Туберкулёзны бронхаадэніт
Туберкулёзны бронхаадэніт — туберкулезнае паражэнне лімфатычных вузлоў кораня лёгкага, якое ўзнікае пры першасным туберкулёзе. Ад першаснага туберкулёзнага комплексу адрозніваецца тым, што пнеўманічныя змены, якія ўзнікаюць у легачнай тканцы, мінімальныя і далейшага развіцця не атрымліваюць. На першым плане туберкулёз лімфатычных вузлоў.
Сімптаматыка і цячэнне
Клінічная карціна залежыць ад патамарфалагічных змен і ад рэактыўнасці арганізма. Магчыма, амаль бессімптомнае цячэнне. Чым больш выяўлены казеозны некроз, тым цяжэй ступень інтаксікацыі.
Інтаксікацыя праяўляецца ў працяглым павышэнні тэмпературы, якая часцей трымаецца ў малых  межах, але можа падымацца і вышэй. Адзначаецца паскарэнне, зрух нейтрафільнай формулы налева. Звычайна маецца кашаль без мокроты. Пры значным павелічэнні лімфатычных вузлоў можа паўстаць здушэнне бронха, пры гэтым кашаль набывае прыступападобны характар.
Часам назіраецца ўкарачэнне гуку на ўзроўні III—V грудных пазванкоў і бронхафанія. Можа праслухоўвацца змененае дыханне і нават адзінкавыя хрыпы ў міжлапаткавай прасторы.
Леанарда Дзі Капрыа
Леана́рда Вільгельм Дзі Ка́прыа (Leonardo Wilhelm DiCaprio; нар. 11 лістапада 1974, Лос-Анджэлес) — амерыканскі акцёр. Уладальнік адной і намінант на яшчэ пяць прэмій «Оскар», трохкратны лаўрэат прэміі «Залаты глобус», лаўрэат прэміі BAFTA, уладальнік «Сярэбранага мядзведзя» Берлінскага кінафестывалю. Найбольшую вядомасць атрымаў дзякуючы ролям у такіх фільмах, як «Што грызе Гілберта Грэйпа», «Рамэа + Джульета», «Тытанік», «Пляж», «Банды Нью-Ёрка», «Злаві мяне, калі зможаш», «Авіятар», «Адступнікі», «Востраў праклятых», «Пачатак», «Вялікі Гэтсбі», «Воўк з Уол-стрыт», «Выжылы».
Калікст II
Калікст II (Calixtus, Callistus PP. II; свецкае імя: граф Гвіда, або Гі Бургундскі Gui, Guy de Bourgogne); (каля  —, Латэранскі палац, Рым) — Папа Рымскі з 2 лютага 1119 да 13 снежня 1124.
Сын Гільёма (Вільгельма) I Вялікага, графа Бургундыі, блізкі сваяк Людовіка VI Французскага. Архібіскуп В'енскі (1088), папскі легат у Францыі (1106).
Хідаца
Хідаца́ (саманазва: Hiraacá, літаральна "людзі вярбы") — індзейскі народ, жывуць пераважна ў Паўночнай Дакоце і Мантане (ЗША). Агульная колькасць (2017 г.) - 500 чал.
Сфарміраваліся на аснове трох груп паляўнічых-сіў, якія мігрыравалі ў Паўночную Дакоту з захаду Мінесоты:
Іх асноўнымі заняткамі былі земляробства і паляванне. Культура і рэлігія блізкія да суродзічаў-мандан. У канцы XVIII - першай трэці XIX ст. паспяхова ваявалі супраць накота і мандан. У 1804 г. М. Льюіс і У. Кларк сустрэлі сярод хідаца ваеннапалонную шашонку Сакаджавею, якая стала правадыром іх экспедыцыі.
У 1834 - 1849 гг. моцна пацярпелі ад нападаў лакота, эпідэмій воспы і халеры. Катастрафічнае скарачэнне насельніцтва вымусіла ўступіць у шчыльны саюз з мандан і арыкара, зафіксаваны ў мірным пагадненні з ЗША ў 1851 г. У 1934 г. было створана аўтаномнае аб'яднанне "нацыя мандан, арыкара і хідаца", якое атрымала прызнанне і права на самакіраванне з боку ЗША. Агульныя тэрыторыі аб'яднання складаюць каля 3600 км².
Дз
дз — дыграф, які выкарыстоўваецца ў кірыліцы. Складаецца з двух асобных кірылічных літар д і з. Пазначае адзін гук — звонкі альвеольны афрыкат [d͡z]; перад /i, j/ пазначае палаталізаваны (памякчаны) [d͡zʲ]. Выкарыстоўваецца ў славянскіх (беларускай і ўкраінскай) і неславянскіх (абазінскай, адыгейскай, асецінскай, кабардзіна-чаркескай) мовах.
Іншыя пазначэнні
У кірылічных абецэдах гук [d͡z] таксама пазначаецца як: У некірылічных мовах:
Скалбішча
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Хаценчыцы Вілейскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Нямецкая рабочая партыя
Нямецкая рабочая партыя (Deutsche Arbeiterpartei, DAP) — партыя-папярэднік Нямецкай нацыянал-сацыялістычнай рабочай партыі (НСДАП).
Вытокі
DAP была ўтворана 5 студзеня 1919 года ў піўной Штернэкерброй у выніку зліцця «Палітычнага рабочага саюза», створанага раней Карлам Харэрам, і «Камітэта Незалежных рабочых» (створаны раней Антонам Дрэкслерам). Старшынёй DAP быў абраны Карл Харэр. І Дрэкслер і Харэр былі членамі акультнага «Таварыства Туле». На палітычныя перакананні членаў партыі моцна паўплываў настаўнік Дрэкслера — доктар, дырэктар кампаніі MAN, які таксама быў членам «Таварыства Туле» і, акрамя таго, з’яўляўся лідарам Пангерманскага саюза. Асноўнай ідэяй Тафеля было стварэнне нацыяналістычнай партыі, якая абапіраецца на рабочых, у адрозненне ад падобных партый сярэдняга класа. У момант свайго ўтварэння партыя складалася прыкладна з сарака членаў.
Членства Гітлера
12 верасня 1919 года Адольф Гітлер, у той час капрал 1-га рэзервовага батальёна 2-га Баварскага пяхотнага палка, быў накіраваны ў якасці тайнага інфарматара рэйхсвера на сход DAP, які праходзіў у піўным зале Штернэкерброй. На сходзе Гітлер уступіў у жорсткую палеміку з адным з прысутных. Дрэкслер быў гэтак уражаны прамоўніцкімі здольнасцямі Гітлера, што тут жа прапанаваў яму ўступіць у партыю. Пасля некаторага разважання Гітлер вырашыў прыняць прапанову. У канцы верасня 1919, звольніўшыся з арміі, ён стаў членам DAP.
Сваю першую прамову ў якасці члена партыі Гітлер зрабіў 16 кастрычніка 1919 года ў піўным зале Хофбройкелер. Пасля гэтага ён пачаў хутка прасоўвацца па партыйнай лесвіцы і неўзабаве стаў адным з кіраўнікоў DAP.
Праз некаторы час пачаліся канфлікты Гітлера з Харэрам: калі Гітлер вырашыў правесці шырокамаштабны мітынг у пачатку 1920 года, Харэр выступіў супраць гэтага. Таксама Харэр выступаў супраць прапагандуемага Гітлерам антысемітызму, лічачы, што гэта можа адштурхнуць рабочых ад руху. У выніку Харэр пакінуў пасаду старшыні партыі; новым старшынёй стаў Дрэкслер (24 лютага 1920 года).
Ад DAP да НСДАП
24 лютага 1920 года па прапанове Гітлера партыя была перайменаваная ў НСДАП (Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei — нацыянал-сацыялістычная нямецкая рабочая партыя). Назва была запазычана ў іншай партыі таго часу — аўстрыйскай нацыянал-сацыялістычнай партыі. Першапачаткова Гітлер хацеў назваць партыю — «Партыя сацыялістаў-рэвалюцыянераў», але Рудольф Юнг пераканаў яго прыняць назву НСДАП.
Вядомыя члены партыі
У партыі састаялі наступныя вядомыя дзеячы нацыянал-сацыялізму:
Раман (Папа Рымскі)
Раман (Romanus PP., свецкае імя — Рамана Марын, італ. Romano Marin), (? — снежань 897) — Папа Рымскі з жніўня па снежань 897.
Біяграфія
Італьянец з Вітэрба. Брат Марына I. Падчас трупнага сінода, калі Рым падзяліўся на дзве супрацьлеглыя партыі, быў кардыналам. Пасля звяржэння і забойства Стэфана VI (VII) дзякуючы інтрыгам партыі Фармоза абвешчаны папам. Прызнаў трупны сінод нікчэмным, загадаў выцягнуць з Тыбра цела Фармоза і пахаваць яго ў зямлі. Быў скінуты прыхільнікамі Стэфана.
Тыетэ (рака)
Цьетэ́, Тыетэ (Rio Tietê) — рака ў паўднёва-ўсходняй частцы Бразіліі, левы прыток ракі Парана (басейн Амазонкі).
Даўжыня ракі 1130 км. Плошча вадазбору 72 000 (70 990 ) км². Сярэдні расход вады ў ніжнім цячэнні складае каля 600 м³/с. Выток ракі знаходзіцца ў гарах Сера-ду-Мар, каля ўзбярэжжа Атлантычнага акіяна. Працякае па Бразільскім пласкагор’і на тэрыторыі штата Сан-Паўлу. На рацэ парогі і вадаспады. Каля вусця ракі вадаспад Ітапура вышынёй 22 м.
У басейне ракі пабудаваны вадасховішчы і ГЭС. На рацэ горад Сан-Паўлу.
Фівіццана
Фівіццана (Fivizzano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Таскана, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Маса-Карара.
Насельніцтва складае 8815 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 49 чал./км². Займае плошчу 180 км². Паштовы індэкс — 54013. Тэлефонны код — 0585.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Sant'Antonio abate.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Падлессе (Стаўбцоўскі раён)
Падле́ссе (, Подлесье) — вёска ў Беларусі, у Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Старасвержанскага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Варацішчанскага сельсавета.
70-я асобная гвардзейская мотастралковая брыгада
70-я асобная гвардзейская мотастралковая двойчы Чырванасцяжная, ордэнаў Кутузава і Багдана Хмяльніцкага брыгада — воінская часць Сухапутных войскаў Узброеных Сіл СССР у перыяд Афганскай вайны.
Скарочанае найменне — '''70-я гв. амсбр'''.
З’яўляецца пераемнікам 373-га гвардзейскага мотастралковага палка, які ў сваю чаргу бярэ гісторыю ад 12-й гвардзейскай механізаванай брыгады са складу 5-га гвардзейскага механізаванага корпуса ў перыяд Вялікай Айчыннай вайны.
IC 1581
IC 1581 — галактыка тыпу Sbc (кампактная выцягнутая спіральна галактыка) у сузор’і Скульптар.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Серабро
Серабро́, таксама Срэбра (Argentum) Ag — хімічны элемент I групы перыядычнай сістэмы; атамны нумар 47. Бліскучы белы метал.
Прыродныя крыніцы
Па распаўсюджанасці ў зямной кары займае 67-е месца сярод элементаў. Самароднае серабро і яго мінералы — рэдкія, асноўная маса серабра атрымліваецца пры дабыванні іншых металаў, галоўным чынам свінцу і медзі. Буйныя радовішчы сярэбраных руд — у Мексіцы і ЗША.
Sennacieca Asocio Tutmonda
Sennacieca Asocio Tutmonda (SAT, Сусветная Безнацыянальная Асацыяцыя) - незалежная сусветная эсперанта-асацыяцыя. Другая па значнасці эсперанта-асацыяцыя пасля UEA. Штаб-кватэра знаходзіцца ў Парыжы. SAT створана ў 1921 годзе як арганізаця працоўнага руха эсперантыстаў. У канцы 20-ых гадоў члеенаў SAT налічвалася больш чым 6 тысяч. У 2006 годзе іх колькасць складала 724. SAT з'яўлялася першай арганізацыяй, якая не ставіла перад сабой як прыярытэтную мэту распаўсюджванне эсперанта. Яна пазіцыяніруе сябе як асветніцкая, сацыяльна-адукацыйная, дыскуссійная асацыяцыя для сваіх членаў, заснаваная на прынцыпах узаемадапамогі і ужываючая для выканання сваіх мэтаў наднацыянальную мову - эсперанта. У склад яе мэт уваходзіць усталяванне сувязі паміж працоўнымі арганізацыямі розных краін.