cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 4853
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Дубайскі сельсавет
Назву Ду́байскі сельсавет маюць:
Карантуіл
Каранту́іл (Corrán Tuathail) — вяршыня ў гарах Мак-Гілікадыс-Рыкс на тэрыторыі графства Керы, вышэйшы пункт Ірландыі. Вышыня Карантуіла — 1041 м. На гары ўстаноўлены металічны крыж вышынёй 5 м. Пешы турызм.
Грунвальдская вуліца (Ліда)
Грунвальдская вуліца (Грюнвальдская улица) — вуліца ў цэнтры Ліды.
Мае выгнутую трасіроўку. Пачынаецца ад Замкавай вуліцы, перасякае раку Лідзейку, з усходу прымыкаюць вуліцы Калініна і Стралкоўскага, ізноў перасякае Лідзейку, завяршаецца скрыжаваннем з праспектам Перамогі, пераходзячы ў 1-ы завулак Энгельса.
Галавач круглы
Галавач круглы (Calvatia caelata) — базідыяльны грыб сямейства дажджавіковых.
Пладовае цела вышынёй 6—15 см, круглаватае ці грушападобнай формы, у маладых грыбоў белае, укрытае двухслаёвай абалонкай, у старых — шаравата-бураватае, карычневае. Паверхневы слой з бародаўкамі ці лусачкамі, паступова адпадае. Мякаць у маладых грыбоў белая, потым бурая.
Пашыраны па ўсёй Беларусі (народная назва порхаўка) на палянах, лугах, палях, у садах у маі — верасні.
Маладыя грыбы ядомыя.
Аколка
Аколка — сяло ў Нурынскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Каракоінскай сельскай акругі. Код КАТА — 355259200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 127 чалавек (69 мужчын і 58 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 131 чалавек (70 мужчын і 61 жанчына).
Аўгустова (Валожынскі раён)
Аўгусто́ва (, Августово) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Валожынскага сельсавета.
Дубава
Дубава:
Шчурыс (Ігналінскі раён)
Шчуры́с (Ščiurys) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Дукштаскай сянюніі. Размешчана за 6 км ад Сянас Дукштаса. Насельніцтва 1 чал. (2001 г.).
Спіс аб’ектаў PGC (1872001—1873000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1872001—1873000)
Дзядзька Антон
«Дзядзька Антон» — перакладны твор беларускай літаратуры ХІХ ст.
Крыніца перакладу
Ранейшым захаваным варыянтам «Дзядзькі Антона» з'яўляецца «Старая прысказка», выдадзеная К. Гучкоўскім у 1887 у Львове (канфіскавана паліцыяй, вядомы экзэмпляр зберагаецца ў ў Львове).
Аўтарства
Аўтарства працы доўгі час памылкова прыпісвалася Адаму Гурыновічу. Першым сярод беларускіх літаратуразнаўцаў гэта зрабіў М. Гарэцкі (1920), не прывёўшы аднак доказаў. У той самы час Р. Зямкевіч прадставіў версію, паводле якой аўтарам «Дзядзькі Антона» быў Мар'ян Абрамовіч, а выдаўцамі — тыльзіцкія літоўцы. Гэтыя дзве версіі паўтарыў без каментароў у 1922 акадэмік Я. Карскі. Прозвішча выдаўца (а гэта быў М. Абрамовіч) было раскрыта да пачатку 1930-х г. Н. Чарноцкім, Л. Абрамовічам і Ф. Пэрлем. Аднак беларускія даследчыкі сярэдзіны ХХ ст. не ўзялі гэтага пад увагу. Як не былі прыняты да ведама ў той час і ўспаміны тыльзіцкага друкара гэтай брашуры М. Янкуса, апублікаваныя В. Ластоўскім (1926). У 1950-я г. І. Лушчыцкі і С. Майхровіч сцвярджалі, што выдаўцом і аўтарам (ці суаўтарам) брашуры быў А. Гурыновіч, пакрываючы адсутнасць доказаў аўтарытэтам Я. Карскага. І. Лушчыцкі пісаў, што такі сур'ёзны даследчык, як акадэмік Карскі, «не мог галаслоўна сцвярджаць гэтага факту». У 1961 г. стан ведаў пра абставіны выдання «Дзядзькі Антона» падсумаваў С. Александровіч, які нарэшце паставіў М. Абрамовіча на месца выдаўца. Таксама С. Александровіч паспрабаваў выявіць аўтара брашуры; мяркуючы, што М. Абрамовіч добра ведаў беларускую мову, даследчык прыпісаў яму і аўтарства перакладу.
У 1971 вынікі ўласных даследаванняў апублікаваў Г. Каханоўскі. У львоўскім гістарычным архіве, ён натрапіў на невядомае да гэтага часу беларускае выданне пад назваю «Старая прысказка». Гэтая брашура была надрукаваная лацінкаю ў Польскай друкарні ў Львове ў 1887 г. Як паказваў паліцыйны рапарт ад 25 лютага 1887 г., наклад яшчэ не збрашураванай «Старой прысказкі» быў канфіскаваны, а два яе асобнікі далучаныя да судовай справы і захаваліся. На падставе аналізу тэксту Г. Каханоўскі сцвярджаў, што «Старая прысказка» з'яўляецца на пяць гадоў ранейшым варыянтам «Дзядзькі Антона», а брашура, выдадзеная М. Абрамовічам у Тыльзіце, была нязначна папраўленым перадрукам яе ранейшага львоўскага варыянту. Гэта па-новаму ставіла пытанне паходжання «Дзядзькі Антона», бо ў часе падрыхтоўкі «Старой прысказкі» да друку М. Абрамовіч быў яшчэ занадта малады. У полі ўвагі даследчыкаў з'яўляліся новыя дзеячы, якія раней, чым Абрамовіч, паспрабавалі выдаць «Ojca Szymona» на беларускай мове.
Успаміны Н. Чарноцкага (1923) сведчаць, што ён разам з А. Ражавым і іншымі навучэнцамі Слуцкай гімназіі перапрацаваў польскамоўную агітацыйную брашуру «Ojciec Szymon». Затым яна была выдадзена ў беларускамоўным варыянце на гектографе пад назвай «Дзядзька Антон» (1885), за што А. Ражаў быў арыштаваны, але ўвесь наклад удалося выратаваць. Пасля з Слуцку або яго ваколіц «Дзядзька Антон» трапіў да Львова (верагодна дачыненне да гэтага меў В. Наркевіч-Ёдка).
Абставіны выдання
Да тыльзіцкага выдання мела дачыненне інтэрнацыянальная студэнцкая арганізацыя ў Маскве, куды ўваходзілі М. Абрамовіч,, Н. Чарноцкі і інш.). Пераклад быў разлічаны на беларускага чытача. Рукапіс і сабраныя грошы члены арганізацыі перадалі М. Абрамовічу, які выправіўся ва Усходнюю Прусію. Рукапіс «Дзядзькі Антона» і дзвюх польскамоўных брашур М. Абрамовіч прывёз у Тыльзіт напачатку студзеня 1892 г. і перадаў іх у друкарню М. Янкуса.
Брашура была выдадзена ў 1892 г. у Тыльзіце пад назвай «Дзядзька Антон, або Гутарка аб усім чыста, што баліць, а чаму баліць — не ведаем…» (у арыгінале «Дзядзька Антон, або Гутарка аб усім чыста, што баліць, а чаму баліць — ня ведаім…»). Яна была надрукавана лацінскім шрыфтам і змяшчала 46 старонак невялікага фармату (16°). На тытуле для канспірацыі як месца выдання пазначалася Вільня, друкарня Марыі Красоўскай, а на адвароце была пастаўлена прыпіска «Дозволено цензурою. Вильна. 10 ноября 1891 г.». Пададзеныя звесткі аб месцы выдання, друкарні і цэнзуры былі канспірацыйнай выдумкай і мелі мэтаю зрабіць выгляд, што выданне легальнае, і тым самым пазбавіць ад магчымых клопатаў яго распаўсюднікаў і чытачоў. Пры тым, што пададзеная друкарня з'яўлялася фікцыяй, асоба М. Красоўскай рэальная: на брашуры М. Абрамовіч указаў прозвішча сваёй каханай, а фіктыўная дата дазволу цэнзуры на друк прыблізана адпавядае даце яе шлюбу з Ю. Ганусовічам.
Пасля выхаду з друку брашура была на пачатку красавіка часова канфіскавана прускай паліцыяй разам з іншымі кнігамі. Але неўзабаве выдаўца М. Янкуса прызналі невінаватым і кнігі вярнулі. Дапамогу ў пераправе брашуры да беларускіх чытачоў праз мяжу верагодна аказаў дзеяч польскага сацыялістычнага руху А. Сулькевіч, які працаваў на мытні на расійска-прускай мяжы. Невялікімі пачкамі «Дзядзька Антон» перасылаўся праз мяжу, што працягвалася, падобна, не адзін год.
Змест
Твор напісаны ў форме навукова-папулярнай гутаркі па палітэканоміі, удала спалучае агітацыйную публіцыстыку і мастацкую прозу. Апавядальнік Антон, які раней настаўнічаў, працаваў на фабрыках, абураецца, што мужык жыве «ў бядзе, голадзе дый холадзе», аналізуе аграрнае пытанне, стан народнай асветы, выдаткі на цара і царскую сям'ю, дзяржаўны апарат, армію, заклікае беларускіх сялян браць прыклад з рускіх, якія выступаюць супраць цара. Гутарка заканчваецца заклікам (у польскім арыгінале яе няма): «А цяпер — проціў цара і яго чыноўнікаў пойдзем!»
Перавыданні
У 1902—03 г. выдадзены ў Лондане новы пераклад і новая апрацоўка брашуры пад назвай «Гутарка аб тым, куды мужыцкія грошы ідуць». У 1904 выданне выйшла ў Кракаве ў выглядзе адозвы «Царская гаспадарка». У 1907 «Гутарка…» перавыдадзена ў Пецярбургу, забаронена цэнзурай.
Ацэнкі
Даследаванні абставін выдання «Дзядзькі Антона» выяўляюць першыя пачынанні энтузіястаў беларускага нацыянальнага руху. У суме выйшла прынамсі 6 беларускіх выданняў «Ojcа Szymonа», што ў той час было беспрэцэдэнтнай з'яваю.
1893 год у гісторыі кіно
1893 год быў адзначаны шэрагам кінематаграфічных падзей.
NGC 4854
NGC 4854 (іншыя абазначэнні — MCG 5-31-49, ZWG 160.70, DRCG 27-58, PGC 44502) — лінзападобная галактыка (SB0) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Бельвельё
Бельвельё (Belveglio) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Асці.
Насельніцтва складае 331 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 62 чал./км². Займае плошчу 5 км². Паштовы індэкс — 14040. Тэлефонны код — 0141.
Заступнікам населенага пункта лічыцца Святая Дзева Марыя.
Бранскі тралейбус
Бранскі тралейбус — дзеючая тралейбусная сістэма ў горадзе Бранск. Працуе з 5 снежня 1960 года.
Гісторыя
На пачатку 1950-х гадоў Бранск імкліва павялічваўся ў памерах. Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета РСФСР ад 2 чэрвеня 1956 года горад Бежыца быў далучаны да Бранска і стаў Бежыцкім раёнам, што патрабавала поўнай пераарганізацыі сістэмы грамадскага транспарту. Паводле пасляваеннага праекту адбудовы горада першапачаткова меркавалася стварэнне ў Бранску трамвайнага дэпо на 32 вагоны.
У 1957 годзе на ўскраіне Савецкага раёна пачалася пабудова тралейбуснага дэпо на 50 машын (цяперашняе дэпо № 1), стваралася інфраструктура, будавалася першая цягавая падстанцыя. Вялікую дапамогу ў будаўніцтве аказвалі прадпрыемствы іншых гарадоў. 550 апор кантактнай сеткі паступілі з Тулы. Абсталяванне і будматэрыялы пастаўляліся з Запарожжа, з Урала, з Масквы і Ташкента. Маскоўскія спецыялісты ўдзельнічалі ў наладцы абсталявання, навучалі персанал. Дырэктарам тралейбуснага дэпо стаў герой Савецкага Саюза А. В. Сідараў. Пасля дэпо № 1 было названа ў яго гонар.
У 1960 году адбылося адкрыццё Кастрычніцкага моста праз Дзясну, які звязаў чыгуначны вакзал з Савецкім раёнам. Маршрут тралейбуса № 1 «тралейбуснага дэпо — Вакзал Бранск-I» пролёг праз новы мост. Парк складаўся з 5 машын тыпу МТБ-82Д.
Група Лі
Групай Лі над полем K (K=\R або \mathbb C) называецца група G, забяспечаная структурай дыферэнцавальнай (гладкай) мнагастайнасці над K такім чынам, што адлюстраванні і : з'яўляюцца гладкімі (у выпадку поля \mathbb C патрабуюць галаморфнасці уведзеных адлюстраванняў).
Бранскі тралейбус
Гісторыя
У 1961 годзе завяршылася будаўніцтва яшчэ аднаго жалезабетоннага моста праз Дзясну, «Чорнага моста», які звязаў Савецкі і Фокінскі раёны. Праз гэты мост пролёг маршрут № 2 «Вакзал Бранск-I — Мясакамбінат».
У лістападзе 1962 года, пасля будаўніцтва дамбаў праз Судкі і адкрыцця Першамайскага моста, які звязаў Савецкі раён з Бежыцкім, быў адкрыты маршрут № 3 «тралейбуснага дэпо — праспект Леніна — Гарадзішчанскі паварот — Стальзавод», які курсіруе паміж Савецкім і Бежыцкі раёнамі.
Група Лі
Усякая комплексная n-мерная група Лі з'яўляецца рэчаіснай групай Лі размернасці 2n. Усякая камплексная група Лі па азначэнню з'яўляецца аналітычнай мнагастайнасцю, але і ў рэчаісным выпадку на любой групе Лі існуе аналітычны атлас, у якім адлюстраванні і  запісваюцца аналітычнымі функцыямі.
Бранскі тралейбус
Гісторыя
Для пашырэння рамонтнай базы ў 1972 годзе ў Бежыце было пабудавана тралейбуснае дэпо № 2, разлічанае на 100 машын. Праз пяць гадоў першае дэпо было рэканструявана таксама ў разліку на 100 машын.
Група Лі
Групы былі названы ў гонар Софуса Лі. Групы Лі натуральна ўзнікаюць пры разглядзе непарыўных сіметрый. Напрыклад, рухі плоскасці ўтвараюць групу Лі. Групы Лі з'яўляюцца ў сэнсе багацця структуры лепшымі з мнагастайнасцей і ў такой якасці вельмі важныя ў дыферэнцыяльнай геаметрыі і тапалогіі. Яны таксама іграюць значную ролю ў геаметрыі, фізіцы і матэматычным аналізе.
Бранскі тралейбус
Гісторыя
Пасля распаду СССР тралейбусны парк скараціўся, у параўнанні з 1986 годам, з 211 штук да 119 (у 2018-м). Лік тралейбусаў, якія працуюць звыш 15 гадоў (у большасці сваёй, якія знаходзяцца ў вельмі жаласным стане), складае не менш за 40 %. Таксама ў парк тралейбуснага ўпраўлення ўключаны 52 адзінкі аўтатранспартнай (у тым ліку і мікрааўтобусы «Форд») і службовай тэхнікі. Рух па маршрутах забяспечваюць 11 цягавых падстанцый. Па вуліцах горада працягнуліся 146 кіламетраў кантактных сетак. Тралейбусная сетка з’яўляецца адным з асноўных відаў грамадскага транспарту Бранска, ажыццяўляючы каля 50 % перавозак. У апошнія гады доля перавозак значна скарачаецца, саступаючы маршрутным таксі.
Група Лі
Падгрупы Лі
Падгрупа H групы Лі G называецца яе падгрупай Лі, калі яна з'яўляецца падмнагастайнасцю ў мнагастайнасці G, гэта значыць знойдзецца m>0 такое, што H задаецца ў наваколлі кожнага свайго пункта p сістэмай з k функцый, якая мае ў p ранг m. Не ўсякая падгрупа з'яўляецца падгрупай Лі: напрыклад, падгрупа пар віду у торы  не падгрупа Лі (яна дае усюды шчыльную абмотку тора). Падгрупа Лі заўсёды замкнутая. У рэчаісным выпадку справядліва і адваротнае: замкнутая падгрупа з'яўляецца падгрупай Лі. У камплексным выпадку гэта не так: бываюць рэчаісныя падгрупы Лі камплекснай групы Лі, якія маюць няцотную размернасць, напрыклад, унітарныя матрыцы ў групе абарачальных камплексных матрыц 2\times 2.
Хай H — падгрупа Лі групы Лі G. Мноства G/H сумежных класаў (усё роўна, левых ці правых) можна адзіным чынам надзяліць структурай дыферэнцавальнай мнагастайнасці так, каб кананічная праекцыя была дыферэнцавальным адлюстраваннем. Пры гэтым атрымаецца лакальна трывіяльнае расслаенне, і калі H — нармальная падгрупа, то фактаргруппа будзе групай Лі.
Дзеянні груп Лі
Групы Лі часта выступаюць як сіметрыі якой-небудзь структуры на некаторай мнагастайнасці, а таму натуральна, што вывучэнне дзеянняў груп Лі на розных мнагастайнасцях з'яўляецца важным раздзелам тэорыі. Кажуць, што група Лі G дзейнічае на гладкай мнагастайнасці M, калі зададзены гомамарфізм груп a: G → Diff M, дзе Diff M — група дыфеамарфізмаў M. Такім чынам, кожнаму элементу g групы G павінна адпавядаць дыфеаморфнае пераўтварэнне ag мнагастайнасці M, прычым здабытку элементаў і ўзяццю адваротнага элемента адпавядаюць кампазіцыя дыфеамарфізмаў і адваротны дыфеамарфізм. Калі з кантэксту ясна, пра якое дзеянне ідзе гаворка, то вобраз ag(m) пункта m пры дыфеамарфізме, які вызначаецца элементам g, абазначаецца проста gm.
Група Лі натуральна дзейнічае на сабе левымі і правымі зрухамі, а таксама спалучэннямі. Гэтыя дзеянні традыцыйна абазначаюцца l, r и a:
Іншым прыкладам дзеяння з'яўляецца дзеянне групы Лі G на мностве сумежных класаў гэтай групы па якой-небудзь падгрупе Лі N ≤ G:
Дзеянне групы Лі G на дыферэнцавальнай мнагастайнасці M называецца транзітыўным, калі любы пункт M можна перавесці ў любы іншы з дапамогай дзеяння некаторага элемента G. Мнагастайнасць, на якой зададзена транзітыўнае дзеянне групы Лі называецца аднароднай прасторай гэтай групы. Аднародныя прасторы адыгрываюць важную ролю ў многіх раздзелах геаметрыі. Аднародная прастора групы G дыфеаморфная G / st x, дзе st x — стабілізатар адвольнага пункта.
Алгебра Лі групы Лі
Са ўсякай групай Лі можна звязаць некаторую алгебру Лі, якая цалкам адлюстроўвае лакальную структуру групы, ва ўсякім выпадку, калі група Лі звязная.
Вектарнае поле на групе Лі G называецца леваінварыянтным, калі яно перастаўляльнае з левымі зрухамі, гэта значыць
Дужка Лі [X,Y] леваінварыянтных вектарных палёў будзе леваінварыянтным вектарным полем. Таму Ge з'яўляецца алгебрай Лі. Гэтая алгебра называецца алгебрай Лі групы G. Звычайна яна абазначаецца адпаведнай малой гатычнай літарай.
Ругайскі край
Ругайскі край (Rugāju novads; Ruguoju nūvods) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на ўсходзе Латвіі ў вобласці Латгалія. Край складаецца з двух валасцей, цэнтрам края з'яўляецца пасёлак Ругаі.
Паводле ацэнкі на 1 студзеня 2015 года насельніцтва края складае 2266 пастаянных жыхароў, на 1 студзеня 2010 года — 2652 чалавекі. Плошча края — 512 км².
Спіс вуліц Пінска
У гэтым спісе прыведзены вуліцы, завулкі, плошчы, праспекты, праезды, тупікі, набярэжныя Пінска.
Міляновак
Міляновак (Milanówek) — горад у Польшчы, за 30 км на паўднёвы захад ад цэнтра Варшавы, частка Варшаўскай агламерацыі. Уваходзіць у склад Градзіскага павета Мазавецкага ваяводства, утварае гарадскую гміну. Займае плошчу 13,44 км². Насельніцтва 16,4 тыс. чалавек (на 2018).
Шамбрэ
Шамбрэ — тканіна з аднатоннай асновай і заўсёды белым утком. Аснова складаецца з дзвюх паралельных нітак, а ўток — з адзіночных. Робіцца звычайна баваўнянай з палатняным перапляценнем.
Шамбрэ дрэнна схоплівае фарбу, таму рацыянальна рабіць акцэнт менавіта на натуральныя і някідкія тоны: адценні сіняга, фіялетавага, шэрага, карычневага, пастэль, што выдатна падыходзіць для вырабаў у стылі casual. Часта ўтковая нітка бярэцца белага колеру, што надае тканіне знешняе падабенства з дэнімам.
У варыянце пад назвай оксфард пража ва ўтку грубейшая, але ў той жа час мякчэйшая за пражу ў аснове, а выбар колеру больш свабодны. Оксфард, у сваю чаргу, з’яўляецца мадэллю для тканіны pinpoint, які з’яўляецца больш тонкім варыянтам.
Выкарыстанне
Сусветную вядомасць тканіна набыла з-за выкарыстання яе ў якасці ўніформы і паўсядзённага адзення «сініх каўнераў».
Гэтыя тканіны часта выкарыстоўваюцца для кашуль, а таксама спадніц, сукенак і нагавіц любой даўжыні, дзіцячага адзення, пасцельнай бялізны і іншае.
Калат Сукар
Падчас Іракскай вайны горад быў акупаваны корпусам марской пяхоты ЗША, на месцы мясцовага аэрапорта была разбіта амерыканская ваенная база Фенвэй(Fenway).
Сірсакер
Папулярныя вырабы з сірсакера ўключаюць касцюмы, шорты, кашулі, штора, сукенка і халаты. Самыя распаўсюджаныя колеры для яго — белы і сіні; аднак ён вырабляецца ў самых розных колерах, звычайна з чаргаванымі каляровымі палосамі і складкавымі белымі палосамі, трохі шырэй тонкіх палосак.
Гісторыя
У брытанскі каланіяльны перыяд сірсакер быў папулярным матэрыялам у калоніях з гарачым кліматам, такіх як Індыя. У мела месца тканіна раядылья, якую выкарыстоўвалі для вырабу афіцыйнай ваеннай формы, што пазней таксама была прынята ў яе калоніях у Афрыцы. Калі сірсакер быў прадстаўлены ў Злучаных Штатах, ён выкарыстоўваўся для вырабу шырокага спектру прадметаў адзення. Для касцюмаў гэты матэрыял лічыўся асновай летняга гардэроба джэнтэльменаў, асабліва на Поўдні, якія аддавалі перавагу лёгкай тканіне ва ўмовах моцнай спёкі і вільготнасці паўднёвага клімату, асабліва да з’яўлення кандыцыянераў.
Ордэн «За заслугі» (Францыя)
Нацыянальны ордэн «За заслугі», таксама ордэн Заслуг (Ordre national du Mérite) — нацыянальны ордэн Францыі. Заснаваны дэкрэтам ад 3 снежня 1963 года прэзідэнтам Францыі генералам дэ Голем у якасці замены шматлікім ведамасным ордэнам заслуг.
Ордэнам могуць быць узнагароджаны французскія грамадзяне, за значныя грамадзянскія і ваенныя заслугі, у той жа час недастатковыя для ўзнагароджання ордэнам Ганаровага легіёна. Ордэнам могуць узнагароджвацца таксама і замежнікі. Рашэнне аб узнагароджанні прымае прэм'ер-міністр Францыі, які з'яўляецца Гросмайстрам ордэна, па прадстаўленні Урада. Прэм'ер-міністр Францыі становіцца кавалерам Вялікага крыжа па заканчэнні 6 месяцаў дзейнасці на сваёй пасадзе.
Вялікі канцлер ордэна Ганаровага легіёна таксама з'яўляецца і канцлерам ордэна Заслуг.
Ордэн заслуг з'яўляецца чацвёртай па значнасці ўзнагародай Францыі пасля ордэны Ганаровага легіёна, ордэна Вызвалення і Ваеннага медаля.
27 ліпеня 1972 года было створана Грамадства ўзаемадапамогі членам Нацыянальнага ордэна Заслуг, пераназванае 26 кастрычніка 1974 года ў Асацыяцыю членаў Нацыянальнага ордэна Заслуг.
Адмененыя ордэны
Пры заснаванні ордэна Заслуг былі скасаваны наступныя ведамасныя і каланіяльныя ўзнагароды:
Ступені
Ордэн Заслуг мае пяць ступеняў:
Знакі ордэна
Знак — шасціканцовы крыж з раздвоенымі канцамі, пакрыты сіняй эмаллю. Паміж плячамі крыжа лісце лаўра, якое ўтварае востраканцовыя прамяні. У цэнтральным медальёне з пярэдняга боку выява галавы Марыяны, якая сімвалізуе сабой Французскую Рэспубліку, акружаная надпісам «République Française»; з адваротнага боку — два перакрыжаваныя французскія сцягі, пакрытыя эмалямі, і акружаныя назвай ордэна і датай яго заснавання. Крыж падвешаны да лаўровага вянка, які праз кольца мацуецца да стужкі. Знакі першых чатырох ступеняў — пазалочаныя, а знак кавалера — сярэбраны. Дыяметр знака кавалера Вялікага крыжа — 70 мм, камандора — 60 мм, вялікага афіцэра, афіцэра і кавалера — 40 мм.
Зорка — дванаццаціканцовы крыж, з раздвоенымі канцамі, без эмалі. Канцы прамянёў увянчаны шарыкамі. Паміж плячамі крыжа востраканцовыя прамяні, пакрытыя сіняй эмаллю. У цэнтральным медальёне — выява галавы Марыяны і па крузе, на сінім эмаляваным полі, надпіс «République Française / Ordre national du Mérite». Медальён акружаны лаўровым вянком. Зорка кавалера Вялікага крыжа — пазалочаная, Вялікага афіцэра — сярэбраная. Дыяметр зоркі — 90 мм.
Да 1980 года зорка Вялікага афіцэра была без эмалевага пакрыцця.
Стужка ордэна — муаравая, сіняя («колер Францыі», bleu de France). Шырыня стужкі кавалера Вялікага крыжа — 100 мм, камандора — 40 мм, вялікага афіцэра, афіцэра і кавалера — 37 мм.
Для нашэння пры паўсядзённым грамадзянскім адзенні прадугледжаны разеткі з ордэнскай стужкі (дыяметрам 6 мм), а пры мундзірным адзенні — планкі.
Абмежаванні колькасці ўзнагароджаных
У мэтах узняцця прэстыжу і значнасці ўзнагароды ўрадам прымаюцца меры па паступовым скарачэнні колькасці ўзнагароджанняў ордэнам. Дэкрэтам ад 23 студзеня 2012 гады былі зацверджаны ніжэйзгаданыя зніжаныя нормы ўзнагароджвання ордэнам Заслуг на працягу 2012—2014 гг.
Паводле звестак Асацыяцыі членаў Нацыянальнага ордэна Заслуг у ордэне знаходзяцца :
Шылейкішке
Шыле́йкішке (Šileikiškė) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Цэйкінейскай сянюніі. Размешчана за 5 км ад Цэйкінея. Насельніцтва 50 чал. (2001 г.).
Нешчарда (рака)
Не́шчарда — рака ў Беларусі, у Расонскім раёне Віцебскай вобласці, правы прыток ракі Дрыса.
Назва
Назва ракі паходзіць ад назвы возера Нешчарда, з якога рака выцякае. Азёрная назва — балцкага паходжання.
Назву складаюць прыстаўка Ne- і корань skard-. З дапамогай прыстаўкі Ne- аформленыя назвы задзвінскіх азёраў Не́вежа, Няклея, Нядружна і інш. Яна ж у літоўскіх гідронімах тыпу Nestrėvis «Нецякучае (возера)» (ад strėvus «плыткі, цякучы»).
Корань skard- у літоўскіх гідронімах тыпу Skardis, Skardžius, Skardelis, Skard-upis. Ад літоўскага skardis «круты схіл, бераг», skardyti «адсякаць, адразаць, аддзіраць». Далей да індаеўрапейскага *(s)ker-d-.
Гідраграфія
Даўжыня 21 км. Плошча вадазбору 346 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1 м/км. Выцякае з возера Нешчарда за 1 км паўночны ўсход ад вёскі Парэчча, вусце за 1 км на поўнач ад вёскі Прыхабы. Цячэ па лясістай забалочанай мясцовасці. Асноўны прыток — рака Расонка (справа).
На вадазборы азёры займаюць да 9 % плошчы — Нешчарда, Валуйскае, Бродна, Вусце, Вярхоўна, Галіна, Глухое, Доўгае, Камарынец, Круглае, Расамачынскае, Свярынаўскае і інш.
Х-22
Х-22 — савецкая/расійская звышгукавая крылатая супрацькарабельная ракета паветранага базавання. Уваходзіць у склад авіяцыйнага ракетнага комплексу К-22.
Апісанне
Да «Х-22» належыйць цэлая «сям’я» ракет, створаных у СССР у 1960-я гады. Ракета была створана для бамбардзіроўшчыка Ту-22 і пазней разам з ім мадэрнізаваліся. Дапрацаваная ў 1970-я гады ракета мела хуткасць — 4000 кіламетраў за гадзіну і далёкасць палёту 500 кіламетраў. Яна мае і даволі вялікую ёмістасць баявой часткі. Першапачаткова гэты дуэт ракеты і самалёта ствараўся для ўдараў па марскіх аб’ектах і лічыўся вельмі эфектыўным.
У 1970-1980-х гадах гэта была эфектыўная ракета з вялікай далёкасцю, высокай хуткасцю і магутнай боегалоўкай. Аднак той факт, што першапачаткова яна была марской, дае падставы меркаваць, што для наземных цэляў яна неэфектыўная. Супрацькарабельную ракету складана выкарыстоўваць па наземных цэлях — яна вядзецца па радары і цэль павінна быць добра бачная — напрыклад, вялікі кавалак металу ў моры. На паверхні ж зямлі цэль бачная кепска.
Акрамя супрацькарабельных ракет Х-22, былі створаныя і іншыя варыянты, якія маглі наводзіцца на сігнал радара або нават наносіць удары па каардынатах. Гэтыя ракеты мелі інерцыяльную сістэму навігацыі, то-бок аўтапілот, які наводзіў іх на пэўныя каардынаты. Адна з мадыфікацый — Х-22НА — якраз дазваляе весці агонь па наземных цэлях па зададзеных каардынатах — проста цэліцца «ў кропку на карце». Такія ракеты маглі лятаць з улікам рэльефу мясцовасці, але ў цэлым гэта быў аўтапілот.
Дакладнасць
Першая версія мадыфікацыі X-22PSI мела даволі нізкую дакладнасць. Гэта былі некалькі сотняў метраў, што не вельмі добра для малых цэляў. Але гэта не было важна, бо яна была абсталяваная тэрмаядзернай боегалоўкай.
Пазней былі распрацаваныя палепшаныя варыянты са звычайнай баявой часткай. Апошняй версіяй наземнай версіі ракеты з’яўляецца Х-22НА (якая ў яе дакладнасць невядома).
Хойна (горад)
Хойна (Chojna, Königsberg in der Neumark — Кёнігсберг ін дэр Ноймарк) — горад на захадзе Польшчы. Размешчаны за 530 км на захад ад Варшавы, за 60 км на поўдзень ад Шчэціна і за 10 км ад мяжы з Германіяй. Уваходзіць у склад Грыфінскага павета Заходнепаморскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Хойна. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 12,58 км². Насельніцтва7,4 тыс. чалавек.
Аляксандр Ксавер’евіч Прушынскі
Аляксандр Ксавер’евіч Прушынскі, пры нараджэнні граф Аляксандр Фларыян Эдвард Караль Прушынскі (4 мая 1934 года, Вялікая Рагозніца — 4 ліпеня 2022 года, Мінск) — шляхціц, беларускі і польскі грамадскі дзеяч, журналіст і выдавец.
Біяграфія
Сын пісара Ксаверыя Прушынскага (1907—1950) і Марыі, народжанай Мейштовіч, брат Станіслава Прушынскага. Нарадзіўся ў маёнтку свайго дзеда Оскара Мейштовіча на Гродзеншчыне ў 1934 годзе. У 1945—1947 гадах жыў у ЗША, потым тры гады ў Нідэрландах, дзе яго бацька Ксаверый загінуў у аўтакатастрофе (1950). Пасля вяртання ў Польшчу ў 1950 годзе вучыўся ў сярэдняй школе ў Плоцку, а затым пачаў навучанне на факультэце аўтамабіляў і трактароў Варшаўскага політэхнічнага ўніверсітэта. Атрымаў ступень магістра ў Галоўнай школе планавання і статыстыкі ў Варшаве. З 1965 па 1972 гады працаваў у машынабудаўнічай галіне. У 1972 годзе эміграваў у Канаду, дзе жыў да 1991 года. У 1981 годзе узначаліў рэдакцыю часопіса «Слова-Салідарнасць» у Таронта, які быў адзіным часопісам у заходнім паўшар’і, які перадрукоўваў артыкулы з часопіса «Тыднёвік Салідарнасці». У 1982 годзе пачаў выдаваць перыядычнае выданне «Польскі экспрэс».
Пасля распаду Савецкага Саюза прыкладаў намаганні для вяртання (рэстытуцыі) маёмасці бацькоў на Гродзеншчыне, а таксама спрабаваў уключыцца ў палітычнае жыццё незалежнай Беларусі, у тым ліку ў якасці кандыдата на прэзідэнцкіх выбарах 1994 года (яго кандыдатура не была зарэгістраваная). У 1992 годзе пачаў выдаваць часопіс «Прызмат», прызначаны для палякаў з Беларусі і іншых краін СНД. Узначальваў пэўны час хрысціянска-дэмакратычную партыю.
Ён дэклараваў сябе апанентам рэжыму Аляксандра Лукашэнкі. Зьяўляўся сябрам прызнанага польскімі ўладамі Саюзу палякаў Беларусі. Неаднаразова затрымліваўся і арыштоўваўся беларускай міліцыяй і асуджаўся да штрафаў за незаконныя палітычныя дэманстрацыі. У 2010 годзе няўдала прэтэндаваў на мандат дэпутата Мінскага гарсавета ад хрысціянскіх дэмакратаў. У 2015 годзе зноў выказаў жаданне балатавацца на прэзідэнцкіх выбарах, але Цэнтрвыбаркам адмовіў у рэгістрацыі яго кандыдатуры па фармальных прычынах.
Адна з самых папулярных кніг яго аўтарства — «Залатыя сэрцы і залаты ўраджай», якая ў наступных выданнях выходзіла пад назвай «Палякі — габрэі: баланс стагоддзяў суіснавання», а з 2011 года пад назвай «Што Яўрэі павінны палякам». Кніга таксама перакладзена на англійскую мову, а таксама выдадзена ў Канадзе і ЗША. У 2014 годзе таксама выдаў кнігу «Кіеўскі майдан».
У другім шлюбе ажаніўся з беларускай. Жыў у Мінску, а летам таксама ў Вялікай Рагозніцы пад Гродна, за аднаўленне правоў на якую ў 1990-я гады беспаспяхова змагаўся. Карэспандэнт таронтанскай газеты «Ганец» у Беларусі.
Памёр ў Мінску ў 2022 годзе.
Ірхідэй
Ірхідэй (Ирхиде́й) — вёска ў Асінскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі.
Карым Мынбаеў (аул)
Карым Мынбаеў — аул у Нурынскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр і адзіны населены пункт Карганжарскай сельскай акругі. Код КАТА — 355261100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 1310 чалавек (664 мужчыны і 646 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у ауле пражывалі 1015 чалавек (509 мужчын і 506 жанчын).
Карл IV Тэадор
Карл Філіп Тэадор (Karl (oder Carl) Philipp Theodor;, замак Дрогенбос, каля Бруселя — , Мюнхен) — герцаг Юліх-Берга, курфюрст Пфальца з 1742 года (як Карл IV Тэадор), па выніках войны за баварскую спадчыну (з 1777 года) — курфюрст Баварыі (як Карл II Тэадор).
Карл Тэадор быў сынам Іагана Хрысціяна Пфальц-Зульцбахскага і Марыі Генрыэты дэ ла Тур д’Авернь, спадчынніцы маркграфства Бергенскага (па лініі маці, з дому Ліняў).
Грамадзянскі канфлікт у Эфіопіі
Грамадзянскі канфлікт у Эфіопіі — серыя ваенна-палітычных і этнічных канфліктаў паміж федэральным урадам Абія Ахмеда Алі і рознымі рэгіянальнымі групоўкамі, а таксама паміж асобнымі штатамі і народнасцямі.
Перадгісторыя
У манархічны перыяд Эфіопія з’яўлялася цэнтралізаванай дзяржавай, дзе дамінаваў этнас амхара. Мелі месца прыгнёт іншых этнічных груп і насаджэнне амхарскай мовы. Пасля грамадзянскай вайны 1974—1991 гадоў да ўлады прыйшоў блок «Рэвалюцыйна-дэмакратычны фронт эфіопскіх народаў» (у альянсе пануючае становішча займала партыя «Народны фронт вызвалення Тыграя»), пачаўшы перыяд праўлення народа тыграі. Новая ўлада ўстанавіла федэральную сістэму, падзяліўшы краіну на рэгіёны (штаты), дзе канцэнтравалася тая ці іншая народнасць. Тыграі сталі дамінуючай групай і спачатку карысталіся падтрымкай эліт арома і амхара. Паступова іншыя этнасы зноў сталі падвяргацца дыскрымінацыі, што прывяло да страты ўлады НФВТ.
Карл IV Тэадор
Біяграфія
Пасля смерці маці ў 1728 годзе Карл Тэадор у 4-летнім узросце атрымаў у спадчыну маркграфства Берген-оп-Зом, гарадок у Паўночным Брабанце. Праз 5 лёт памёр яго бацька і маленькі Карл Тэадор стаў пфальцграфам Зульцбахскім.
Грамадзянскі канфлікт у Эфіопіі
Перадгісторыя
У красавіку 2018 на пасаду прэм’ер-міністра ўступае Абій Ахмед Алі, які ўзяў курс на адмову ад федэралізму і вяртання да цэнтралізаванага кіравання.
Палескі сцяг
Палескі сцяг ці сцяг палешукоў — сцяг жыхароў Палесся, што жывуць у Беларусі на Берасцейшчыне.
Грамадзянскі канфлікт у Эфіопіі
Аромія
У красавіку 2018 года групоўка «Фронт вызвалення Арома», якая вяла баявыя дзеянні з 1970-х, заключае мірнае пагадненне з уладамі. Аднак частка членаў арганізацыі не прызнала дагавор і прадоўжыла ўзброеную барацьбу, стварыўшы «Вызваленчую армію Арома». Да красавіка 2020 года байцы гэтага руху забілі 700 мірных жыхароў.
Карл IV Тэадор
Біяграфія
31 снежня 1742 года памёр курфюрст Пфальцкі Карл III Філіп, апошні прадстаўнік лініі пфальцграфаў Нойбургскіх дынастыі Вітэльсбахаў і тытул курфюрста перайшоў у наступную па старшынстве лінію гэтага дому пфальцграфаў Зульцбахскіх. Так Карл Тэадор стаў курфюрстам Пфальца пад імем Карл IV.
Палескі сцяг
Гісторыя
З’явіўся ўпершыню як сімвал культурнага згуртавання Палессе прыкладна ў 1990 годзе. Аўтар дакладна невядомы, па нейкіх меркаваннях гэта Мікалай Шэляговіч — адзіны кіраўнік згуртавання.
Грамадзянскі канфлікт у Эфіопіі
Аромія
У 2021 годзе супраць аромскіх баевікоў выступіла 22-я дывізія эрытрэйскай арміі, якая аказвала падтрымку ўладам Эфіопіі. Увосень паўстанцы пераходзяць да актыўных наступальных дзеянняў. 31 кастрычніка яны бяруць Камісі і неўзабаве злучаюцца са сваімі тыграйскімі саюзнікамі блізу Камбольчы.
Карл IV Тэадор
Біяграфія
Карл Тэадор быў адным з асвечаных манархаў Еўропы. Больш за ўсё яго займала падтрыманне Мангейма на ўзроўні іншых еўрапейскіх сталіц эпохі Асветніцтва. Ён заснаваў у Мангейме акадэміі навук і выяўленчых мастацтваў, апекваў прыдворных музыкантаў, шчодра адорваў Вальтэра і перапісваўся з ім. На лета перабіраўся са сваім дваром з Мангеймскай рэзідэнцыі ў Шветцынген.
Палескі сцяг
Гісторыя
Згуртаванне з нейкім часам перайшло на назву Яцьвезь і дыскрыдытавала палескае насельніцтва назвай «маладыя яцвягі». Таму ў некаторых крыніцах узгадваецца як сцяг «младаятвягаў».
Грамадзянскі канфлікт у Эфіопіі
Самалі
У снежні 2016 года пачаліся сутыкненні паміж рэгіёнамі Аромія і Самалі, што стала следствам тэрытарыяльнага канфлікту. 20 красавіка 2017 года прадстаўнікі штатаў падпісалі мірнае пагадненне, але ўжо ў верасні баі аднавіліся.
Карл IV Тэадор
Біяграфія
Разам з тытулам курфюрста да яго перайшоў таксама тытул герцага Юліха і Берга. Сведчанне архітэктурных густаў Карла Тэадора — мініяцюрны палац Бенрат, выбудаваны ім для пражывання падчас прыездаў у Юліх-Берг.
Грамадзянскі канфлікт у Эфіопіі
Самалі
У кастрычніку 2020-га рэгіён Самалі ўступае ў аналагічны канфлікт з Афарам. Сутыкненні перакінуліся ў тым ліку і на суседнюю дзяржаву Джыбуці.
Палескі сцяг
Тлумачэнне колераў
Сцяг складаецца з трох колераў зверху ўніз: сіні, жоўты, зялёны.
Карл IV Тэадор
Біяграфія
У 1777 годзе пасля смерці апошняга курфюрста Баварыі з баварскай лініі Вітэльсбахаў Максіміліяна III Іосіфа Карл Тэадор стаў курфюрстам і герцагам Баварыі пад імем Карл II і пераехаў у Мюнхен, што справакавала г.з. бульбяную вайну. Карл IV Тэадор пахаваны ў крыпце Тэатынеркірхэ ў Мюнхене.
Грамадзянскі канфлікт у Эфіопіі
Вобласць Народнасцяў Паўднёвай Эфіопіі
З красавіка па чэрвень 2018 адбываліся баі паміж жыхарамі эфіопскіх зон Гуджы (штат Аромія) і Гідэо (Вобласць Народнасцяў Паўднёвай Эфіопіі), дзе пражываюць аднайменныя аромскі клан і этнічная група. Сутыкненні прывялі да бежанства 800 тысяч чалавек. Урад прымусіў уцекачоў вярнуцца ў свае дамы, нягледзячы на пагрозу для жыцця, часта адмаўляючы ім у доступе да гуманітарнай дапамогі. Супрацьстаянне працягвалася ў перыяд з красавіка па чэрвень 2018 года.
Амхара
У чэрвені 2019-га адбылася спроба дзяржаўнага перавароту ў рэгіёне Амхара, у выніку якой былі забіты рэгіянальны прэзідэнт і кіраўнік апарата ўзброеных сіл.
Увесну 2021 года ў горадзе Атае, памежным паміж Ароміей і Амхара, адбываюцца ўзброеныя сутыкненні паміж амхарцамі і арома.
Бенішангуль-Гумуз
У чэрвені 2019 года пачынаюцца сутыкненні ў Бенішангуль-Гумуз, выкліканыя абаюднымі забойствамі мірных жыхароў з боку апалчэнцаў народнасцяў амхара і гумуз.
22 снежня 2020 года Абій Ахмед правёў перамовы з жыхарамі рэгіёну, а таксама шэрагам службовых асоб, запусціўшы працэс мірнага ўрэгулявання канфлікту. Адначасова пачалося стварэнне камітэта па прымірэнні жыхароў Бенішангуль-Гумуз і Амхара. Да канца лютага 2021 года ў горадзе Гілгіл Белес, сталіцы зоны Мэтэкел, было праведзена некалькі форумаў міру. Федэральны ўрад прыступіў да стварэння «шматэтнічнага апалчэння самаабароны», якое па стане на люты 2021 года налічвала 9000 чалавек. Міліцыя павінна была прадухіляць міжэтнічныя сутыкненні і дапамагаць сілавым структурам у ахове бяспекі грамадзян.
Нягледзячы на гэтыя мерапрыемствы, баі працягваліся.
Тыграй
У лістападзе 2020 года ў рэгіёне Тыграй ўспыхнуў узброены канфлікт паміж партыяй «Народны фронт вызвалення Тыграя» на чале з Дэбрэцыанам Гебрэмікаэлем і федэральным урадам прэм’ер-міністра Абія Ахмеда Алі. Напярэдадні Дэбрэцыан правёў усеагульныя рэгіянальныя выбары ў Савет прадстаўнікоў Тыграя. Аднак яны не былі санкцыянаваны цэнтральным урадам, які адмяніў выбарчую кампанію ў сувязі з пандэміяй COVID-19. Гэтыя падзеі сталі падставай да пачатку ваенных дзеянняў. У канфлікт у той ці іншай ступені былі ўцягнуты суседнія Эрытрэя, якая падтрымала цэнтральныя ўлады і ўварвалася ў Тыграй, і Судан, якога Эфіопія абвінавачваў у супрацоўніцтве з НФВТ, што прывяло да ўзброеных сутыкненняў на мяжы дзвюх краін.
Кансалідацыя паўстанцаў
Значна паскорылася фарміраванне кааліцыі пасля злучэнне тыграйскіх і аромскіх паўстанцаў у раёне гарадоў Камісі і Камбольча ў канцы кастрычніка. 5 лістапада было абвешчана аб стварэнні альянсу «Аб’яднаны фронт эфіопскіх федэралісцкіх і канфедэралісцкіх сіл» (АФЭФКС).
На момант стварэння АФЭФКС меў у складзе наступныя групоўкі : Заяўленай мэтай стала звяржэнне Абія ваеннай сілай або шляхам перамоваў. Затым меркавалася фарміраванне пераходнага ўрада, які павінен правесці выбары.
Валерыя Сямёнаўна Вірская-Катляр
У розныя гады была замужам за балетмайстрам, танцоўшчыкам і педагогам , мастацтвазнаўцам і калекцыянерам.
Біяграфія
Нарадзілася 29 кастрычніка 1930 года ў Кіеве.
У 1949 годзе скончыла Кіеўскае харэаграфічнае вучылішча (выпуск педагога Галіны Бярозавай).
У 1954—1975 гадах была салісткай, у складзе якога гастралявала ў многіх краінах свету. Выконвала вядучыя партыі ў танцавальных карцінах «Пра што вярба плача», «Хмель», «Плёскач», «Кастрычніцкая легенда», «Мы памятаем» і інш. Яе выканальніцкай манеры былі ўласцівы акцёрская выразнасць, эмацыйнасць, тонкае пачуццё стылю нацыянальнай харэаграфіі.
Пасля смерці ў 1975 годзе свайго мужа, заснавальніка ансамбля, яго мастацкага кіраўніка і балетмайстра Паўла Вірскага, стала балетмайстрам калектыву; займала гэтую пасаду да 1980 года.
У 1981—2005 гадах выкладала харэаграфію ў Кіеўскім універсітэце культуры і мастацтваў. У 1996 годзе атрымала вышэйшую адукацыю ў гэтай жа навучальнай установе (курс Л. Цвятковай). З 2000 года — дацэнт кафедры харэаграфіі.
NGC 4855
NGC 4855 (іншыя абазначэнні — MCG -2-33-77, PGC 44572) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Парыжская хартыя
Парыжская Хартыя (Paris Charter), або Парыжская Хартыя для новай Еўропы (Charter of Paris for a New Europe), была прынята на нарадзе кіраўнікоў дзяржаў і ўрадаў дзяржаў-удзельніц Нарады па бяспецы і супрацоўніцтве ў Еўропе (АБСЕ) — Аўстрыі, Бельгіі, Балгарыі, Венгрыі, Германіі, Грэцыі, Даніі, Ірландыі, Ісландыі, Іспаніі, Італіі, Канады, Кіпра, Ліхтэнштэйна, Люксембурга, Мальты, Манака, Нідэрландаў, Нарвегіі, Польшчы, Партугаліі, Румыніі, Сан-Марына, Святога Прастолу, Злучанага Каралеўства, Злучаных Штатаў Амерыкі, Савецкага Саюза, Турцыі, Фінляндыі, Францыі, Чэшскай і Славацкай Федэратыўнай Рэспублікі, Швейцарыі, Швецыі і Югаславіі, — які праходзіў у Парыже з 19 па 21 лістапада 1990 года.
Казахскі драбнасопачнік
Казахскі драбнасопачнік, Цэнтральнаказахстанскі драбнасопачнік (Сары Арқа) — моцна разбураная і згладжаная горная краіна ў цэнтральнай і ўсходняй частках Казахстана.
Парыжская хартыя
Перадумовай для падпісання Хартыі стаў прыход да ўлады М. С. Гарбачова, які ўзяў курс на ўсталяванне атмасферы даверу і ўзаемаразумення з заходнімі краінамі. Парыжская Хартыя была прынятая 32 еўрапейскімі дзяржавамі, ЗША і Канадай. На Нарадзе была дасягнута дамоўленасць аб маштабным скарачэнні ўзброеных сіл АВД і НАТА. У Хартыі пацвярджалася вернасць удзельнікаў нарады 10 прынцыпам заключнага акту, прынятага ў Хельсінкі ў 1975 годзе. Нарада ў Парыжы стала першай міжнароднай сустрэчай пасля Хельсінкскай нарады. Была намечана праграма міжнароднага супрацоўніцтва, паказана прыхільнасць краін-удзельніц да дэмакратыі, заснаванай на павазе правоў чалавека і забеспячэнні ўсеагульнага росквіту пры гарантаванні эканамічнай свабоды і сацыяльнай справядлівасці. Падпісанне Парыжскай Хартыі сведчыла аб заканчэнні варожага супрацьстаяння ў Еўропе.
Казахскі драбнасопачнік
Працягласць з захаду на ўсход каля 1200 км, шырыня ад 400 км на ўсходзе да 950 км на захадзе. У заходняй частцы рэльеф больш выраўнаваны; вылучаюцца горны масіў Улугау (1133 м) на захадзе і Какчэтаўскае ўзвышша (947 м, гара Сінюха) на поўначы. Усходняя частка мае большыя абсалютныя вышыні і найбольш расчлянёны рэльеф; у цэнтры — Каркаралінскія горы (да 1403 м), нізкагор’і Кызылтас з масівам Аксаран (1566 м) і хрыбтом Чынгізтау (1469 м).
Тэрыторыя Казахскага драбнасопачніка ўваходзіць у склад Урала-Мангольскага геасінклінальнага пояса. Утварылася ад працяглай дэнудацыі старажытнага палеазойскага фундамента. Складзена з метамарфічных сланцаў, кварцытаў, пясчанікаў, вапнякоў і вывергнутых парод, якія месцамі перакрыты асадкавымі рыхлымі адкладамі. Радовішчы жалезных (Атасу, Каражал, Карсакпай), медных (Джэзказган, Базшаколь, Каўнрад), марганцавых (Атасу), поліметалічных (Карагайлы) руд, золата, (Майкаін), вугалю (Карагандзінскі і Экібастузскі вугальныя басейны).
Клімат кантынентальны, засушлівы. Сярэднія тэмпературы студзеня ад −14 °C да −18 °C, ліпеня 20—24 °C. Зімой маразы дасягаюць −40 °C, летам дзённыя тэмпературы паднімаюцца да 35 °C і больш (на поўдні). Гадавая колькасць ападкаў 200—300 мм. Снегавое покрыва малой магутнасці. Летам частыя засухі.
Рэкі малаводныя, з іх найбуйнейшыя: Ішым, Нура, Сарысу. Шмат азёр. Самае буйное, але неглыбокае — салёнае возера Тэнгіз. На поўначы знаходзяцца прэсныя Какшэтаўскія азёры.
Разнатраўна-ціпчакова-кавыльныя стэпы ў паўночнай частцы змяняюцца на поўдні сухім ціпчакова-кавыльным стэпам; большая частка іх тэрыторыі ўзарана і занята пасевамі збожжавых. На поўдні і ўсходзе — паўпустыні і палынова-салянкавыя пустыні. У гарах — хваёвыя лясы са сланікавай арчой.
Калхіда
Калхіда (კოლხეთი) (грэч. Κολχίς) — старажытна-грэчаская назва заходняй часткі Грузіі (мясц. Эгрысі)
У пач. І тыс. да н.э. насялялі гэтыя землі колхі. Паводле падання антычных аўтараў, тут правіў Ээт, бацька Медэі, ён валодаў залатым руном, якое выкралі арганаўты. У VI ст. да н.э. тут узніклі грэчаскія калоніі Фасіс і Дыяскурыяда.
У VI-II ст. да н.э. існавала Калхідскае царства. Асноўным заняткам яго насельніцтва з'яўлялася земляробства, былі развіты металургія жалеза, апрацоўка лёну, дрэва, ювелірнае, керамічнае і іншыя рамёствы, чаканіліся сярэбраныя манеты (калхідкі). Існавалі гандлёва-рамесныя пункты гарадскога тыпу і гарады. У канцы VI — пач. V ст. да н.э. Калхідскае царства знаходзілася ў залежнасці ад Персіі. У IV ст. да н.э. правіцель Куджы ўзначаліў рух за аб'яднанне старажытнагрузінскіх плямён у адзіную дзяржаву.
У II ст. да н.э. Калхіда заваявана Пантыйскім царствам, у I ст. да н.э. — Рымам. На мяжы I — II ст. н.э. ўзнікла царства Лазіка, якое паступова падпарадкавала і насельніцтва паўночнай Калхіды.
Балгарыя на летніх Алімпійскіх гульнях 2016
Балгарыя на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 года была прадстаўлена ў чатырнаццаці відах спорту. Гэта быў 24-ы ўдзел краіны ў Алімпійскіх гульнях.
Цяжкаатлеты Балгарыі былі дыскваліфікаваныя з-за станоўчага выніку тэсту на допінг 11 спартсменаў у сакавіку 2015 года.
Мікалай Аляксандравіч Прыляжаеў
Мікалай Аляксандравіч Прыляжа́еў ( — ) — вучоны ў галіне арганічнай хіміі, прафесар (1913), акадэмік Акадэміі навук БССР (1940), член-карэспандэнт Акадэміі навук СССР (1933).
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Копасава Пензенскай губерні (зараз у Мардовіі). У 1895 годзе скончыў духоўную семінарыю. Паступіў на прыродазнаўчае аддзяленне фізіка-матэматычнага факультэта Варшаўскага ўніверсітэта, які скончыў у 1900 годзе. Пачаў працу ў Варшаўскім політэхнічным інстытуце на пасадзе асістэнта на кафедры арганічнай хіміі, з 1908 года — старшы асістэнт. У 1912 годзе абараніў дысертацыю на ступень магістра. З 1913 года працаваў у Варшаўскім універсітэце (прафесар), з 1915 года ў Кіеўскім політэхнічным інстытуце, з 1924 года ў Беларускім дзяржаўным універсітэце, загадчык кафедры арганічнай хіміі ў 1924—1938 гадах. У час працы ў Беларускім дзяржаўным універсітэце быў адным са стваральнікаў хімічнага факультэта, яго дэканам і адначасова ў 1931—1933 гадах займаў пасаду дырэктара Інстытута хіміі Акадэміі навук БССР. З 1935 года М. А. Прыляжаеў у Беларускім політэхнічным універсітэце.
Памёр 26 мая 1944 года ў Маскве. Пахаваны на Армянскіх могілках.
Навуковая дзейнасць
М. А. Прыляжаеў з’яўляецца аўтарам больш за 50 навуковых прац, у тым ліку 4 манаграфій. Асноўныя працы па хіміі кіслародзмяшчальных арганічных злучэнняў. Распрацаваў спосаб атрымання эпоксізлучэнняў (рэакцыя Прыляжаева).
Узнагароды
У 1912 годзе атрымаў Прэмію імя А. М. Бутлерава за працы па ўздзеянню арганічных гідрапераксідаў на негранічныя злучэнні.
ФК Камунальнік Слонім
«Камунальнік» — былы беларускі футбольны клуб з горада Слонім. У пачатку 2013 года быў аб’яднаны з іншым слонімскім клубам — «Белтрансгазам» у ФК «Слонім».
Гісторыя
Клуб заснаваны ў 1969, гуляў у мясцовых чэмпіянатах. У 1992 каманда трапіла ў першую суверэнную Трэцюю лігу, пасля гуляла ў асноўным у Другім дывізіёне (меў назву Другой, пасля — Першай лігі). Тры разы клуб гуляў у Вышэйшай лізе.
Па выніках сезону 2010 клуб апусціўся ў Другую лігу. У гэты ж час у горадзе з'явіўся новы клуб — «Белтрансгаз». Два гады слонімскія клубы суіснавалі ў Другой лізе, але «Белтрансгаз», маючы больш фінансавых магчымасцей, дамогся па выніках сезону 2012 выхаду ў Першую лігу, тады як «Камунальнік» застаўся сярэдняком Другой лігі.
У студзені 2013 было прынята рашэнне аб аб'яднанні слонімскіх клубаў. Новы клуб атрымаў месца ў Першай лізе. Ігракі і трэнерскі штаб новага клуба ў асноўным перайшлі з «Белтрансгаза», але заснавальнікам клуба стала не прадпрыемства «Белтрансгаз», а Слонімскі райвыканкам.
Вядомыя асобы Рыбінска
Вядомыя ўраджэнцы Рыбінска:
Шылейкішке (Лінкмяніская сянюнія)
Шыле́йкішке (Šileikiškė) — хутар у Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Лінкмяніскай сянюніі. Размешчана за 6 км ад Лінкмяніса. Насельніцтва 0 чал. (2001 г.).
Вальдэмар Віктаравіч Раманенка
Вальдэмар Віктаравіч Рамане́нка ( — ) — вучоны ў галіне клінічнай медыцыны, доктар медыцынскіх навук (1991), прафесар (1991 ).
Біяграфія
З 1969 года В. В. Раманенка кіраваў тэрапеўтычным аддзяленнем Беларускай навукова-даследчай лабараторыі экспертызы працаздольнасці і арганізацыі працы, у 1974—1980 гадах — адначасова намеснік дырэктара па навуковай рабоце навукова-даследчага інстытута, створанага на базе лабараторыі, у 1980—1981 гадах — старшы навуковы супрацоўнік арганізацыйна-метадычнага аддзела Беларускага навукова-даследчага інстытута экспертызы працаздольнасці і аховы працы інвалідаў.
Памёр В. В. Раманенка 15 студзеня 2021 года.
Батуры (Валожынскі раён)
Бату́ры (, Батуры) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Валожынскага сельсавета.
З 30 кастрычніка 2009 года па 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Узбалацкага сельсавета.
Вальдэмар Віктаравіч Раманенка
Навуковая дзейнасць
Аўтар больш за 160 апублікаваных прац, 5 вучэбных дапаможнікаў і манаграфій. Навуковыя працы па механізмах рэадаптацыі кардыярэспіраторнай сістэмы і прагназаванні вынікаў хірургічнага лячэння хворых з набытымі заганамі сэрца, па эпідэміялогіі, структуры і падставах інваліднасці пры ўнутраных хваробах, па механізмах медыка-сацыяльнай рэабілітацыі.
Сярод апублікаваных прац:
Дружны (значэнні)
Назву Дру́жны маюць:
Сулейманія
Сулейманія (Silêmanî, السليمانية) — горад на ўсходзе Іракскага Курдыстана, цэнтр мухафазы Сулейманія. З 1784 па 1850 быў сталіцай курдскага княства Бабан.