cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Міхайлава Буда
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Міхайлава Буда абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Міхайлаву Буду не вярнулі БССР.
Казлоўка (Чувашыя)
Буйнейным прамысловым прадпрыемствам горада з'яўляўся Казлоўскі камбінат аўтафургонаў. Прадпрыемствы харчовай прамысловасці — хлебакамбінат, маслазавод, 2 рыбаперапрацоўчыя прадпрыемствы. Дзейнічаюць таксама швейная фабрыка, метызны завод.
Пратэсты ў Паўночнай Македоніі (2022)
Пратэсты ў Паўночнай Македоніі пачаліся ў ліпені 2022 года ў Скоп’е, сталіцы рэспублікі, пасля перамоў урада краіны з Балгарыяй па гісторыка-культурных пытаннях дзеля ўступлення ў Еўрапейскі Саюз. На думку дэманстрантаў, прыняцце плана прадугледжвае адмову ад македонскай ідэнтычнасці, прызнанне македонскай мовы дыялектам балгарскай, перапісванне падручнікаў гісторыі ў адпаведнасці з пажаданнямі Балгарыі, а таксама надзяленне балгарскай меншасці канстытуцыйнымі гарантыямі.
Перадгісторыя
Паўночная Македонія мае статус кандыдата на ўступленне ў Еўрапейскі саюз з 2004 года. У лістападзе 2020 года Балгарыя вылучыла шэраг патрабаванняў, тым самым заблакаваўшы пачатак перамоваў Паўночнай Македоніі з ЕС. Краіна адмовілася прызнаваць наяўнасць македонскай мовы, паколькі лічыць яго адным з дыялектаў балгарскай, а таксама настаяла на сваім тлумачэнні падзей сумеснай гісторыі і канстытуцыйных гарантый для балгарскай меншасці, якая пражывае ў Паўночнай Македоніі.
У чэрвені 2022 года Францыя ў канцы свайго ратацыйнага старшынства ў ЕС накіравала перагледжаную версію свайго плана па зняцці «балгарскай блакады» Паўночнай Македоніі, каб аднавіць перамовы краіны аб уступленні ў саюз. Прапанова мае на ўвазе, што Скоп’е прызнае існаванне этнічнай балгарскай меншасці і павінна будзе ўключыць яе ў канстытуцыю краіны. Ідэя сустрэла рэзкую крытыку сярод часткі насельніцтва Паўночнай Македоніі. Незадаволеныя настойвалі на тым, што па ўказанні ўрада Балгарыі ўрад Паўночнай Македоніі таксама афіцыйна прызнае, што македонская нацыя і яе мова маюць балгарскія карані, што можа падарваць нацыянальную ідэнтычнасць.
Пратэсты
Пратэсты пачаліся ў ліпені 2022 года ў Скоп’е, у адказ на саступкі Паўночнай Македоніі ў перамовах з Балгарыяй аб уступленні краіны ў Еўрапейскі Саюз. Акцыі былі арганізаваны некаторымі нацыяналістычнымі і левымі партыямі, такімі як Унутраная македонская рэвалюцыйная арганізацыя — Дэмакратычная партыя за македонскае нацыянальнае адзінства (УМРА—ДПМНА), «Левіца» і Дэмакратычная партыя сербаў у Македоніі. З 2 ліпеня УМРА—ДПМНА праводзіць штодзённыя акцыі пратэсту ля будынка ўрада Паўночнай Македоніі. Падчас пратэстаў раздаваліся лозунгі аб тым, што Балгарыя — «фашысцкая дзяржава», а ЕС — «фашысцкі саюз».
4 ліпеня пратэстоўцы ў Скоп’е сімвалічна спалілі Дагавор аб добрасуседстве з Балгарыяй, а таксама Прэспанскае пагадненне з Грэцыяй і прапанову Францыі аб пачатку перамоўнага працэсу Паўночнай Македоніі і ЕС, паколькі гэтыя дакументы былі «фашысцкімі».
У ходзе пратэстаў 5 ліпеня каля будынка Сходу Паўночнай Македоніі пацярпелі 47 паліцыянтаў. У выніку сутыкнення з прысутнымі ў гэты дзень былі пашкоджаны аўтамабіль і малы апорны пункт паліцыі. Пратэстоўцы кідалі ў сілавікоў яйкі, камяні, металічныя прадметы, кактэйлі Молатава, а таксама піратэхнічныя сродкі.
У наступных акцыях пратэсту іх удзельнікі рэгулярна выкарыстоўвалі былы нацыянальны сцяг Македоніі, які перастаў выкарыстоўвацца македонскімі ўладамі пад ціскам Грэцыі з-за яго адносіны да супярэчлівай палітыкі антыквізацыйнай пабудовы нацыі, а таксама чырвоныя сцягі з камуністычнымі сімваламі. Пратэстоўцы патрабавалі адстаўкі ўрада, а таксама заклікі да аднаўлення ранейшай назвы краіны, аспрэчваемага Грэцыяй з-за яе паходжання. Гвалт яшчэ больш абвастрыўся, калі групы македонцаў і альбанцаў сутыкнуліся ў цэнтры Скоп’е, на плошчы Скандербега. Падчас сутыкнення дэманстранты закідалі камянямі групу людзей. Пры гэтым у сутыкненні прысутнічала трое ўзброеных асоб, якія стралялі ў паветра. Пазней узброеныя людзі былі затрыманы паліцыяй.
Рэакцыя
Прэм’ер-міністр Паўночнай Македоніі Дзімітар Кавачэўскі асудзіў гвалт з боку пратэстоўцаў. Урад настойваў на тым, што арганізатарамі пратэстаў з’яўляюцца «антыеўрапейскія і прарасійскія элементы».
Міністр замежных спраў Балгарыі ахарактарызаваў грамадскую рэакцыю ў Паўночнай Македоніі на прапанову Францыі ўрэгуляваць адносіны паміж Сафіяй і Скоп’е як «вельмі трывожную». Назіральнікі ў Сафіі сцвярджалі, што ўдзельнікі пратэстаў — гэты прыхільнікі «антыеўрапейскіх апазіцыйных партый прарасійскай і прасербскай арыентацыі».
У выніку пратэстаў «Альянс за албанцаў» спыніў партнёрства з Македонскай апазіцыяй, што практычна пакінула яе ў ізаляцыі, таму што іншыя албанскія фармаванні падтрымліваюць урад Паўночнай Македоніі.
Лідар апазіцыі Хрысціян Міцкоскі і кіруючыя сацыял-дэмакраты абвінавацілі адзін аднаго ў стварэнні на пратэстах інцыдэнтаў з мэтай палітычнай выгады. Міцкоскі, які ўдзельнічаў у маршы, размясціў у сваім акаўнце ў Facebook фатаграфію, на якой намаляваны мужчына з накіраваным у бок фота пісталетам, і заявіў, што стралок меў намер забіць яго.
9 ліпеня ў сумеснай заяве Вярхоўны прадстаўнік Саюза па замежных справах і палітыцы бяспекі Жазэп Барэль і дзяржсакратар ЗША Энтані Блінкен віталі прапанову Францыі як «заснаваную на ўзаемнай павазе, даверы і разуменні», заклікаўшы да яе прыняцце, каб краіна працягнула свой еўрапейскі шлях. У той жа дзень лідар апазіцыі Хрысціян Міцкоскі даў інтэрв’ю сербскаму выданню, у якім заявіў на сербскай мове, што ён не падтрымае прапанову Францыі. У той жа час лідар партыі «Левіца» Дзімітр Апасіеў заявіў, што ёсць альтэрнатывы ЕС, адна з якіх – «сербскі прыклад».
12 ліпеня Асацыяцыя нашчадкаў бежанцаў пачатку ХХ стагоддзя ў Балгарыі з тэрыторыі сучаснай Паўночнай Македоніі накіравала зварот у еўрапейскія інстытуты з просьбай аказаць ціск на Скоп’е, каб пачаць перамовы аб уступленні ў ЕС. Паводле звароту, прычынай адмовы прыняць прапанову Францыі стала адсутнасць рэальнай дэкамунізацыі ў Паўночнай Македоніі больш чым праз 30 гадоў пасля падзення камунізму ў Еўропе, вынікам чаго сёння з’яўляецца адмаўленне іх агульнай культурнай і гістарычнай спадчыны да 1945 года. У той жа дзень Сафія накіравала афіцыйную ноту пратэсту супраць шматлікіх праяў нянавісці, накіраваных супраць Балгарыі. Буяр Асмані, македонскі албанец, таксама заклікаў пакласці канец ненавісці да Балгарыі. З-за яго спробаў знайсці кампраміснае рашэнне апазіцыя на сваіх мітынгах пратэсту насмешліва называла яго «Булгарам Асмані».
«Будучыня вашай краіны — у Еўрапейскім саюзе» — напісала старшыня Еўрапейскай камісіі Урсула фон дэр Ляен у Твітэры на македонскай мове пасля наведвання Скоп’е 14 ліпеня, у якім яна звярнулася да парламента. Паведамленне фон дэр Ляен было сустрэта негатыўнай рэакцыяй македонскіх карыстальнікаў твітэра. Паводле яе слоў, прыняцце прапановы Францыі дазволіць разблакаваць еўрапейскую інтэграцыю і пачаць першую фазу перамоў аб далучэнні, што стане станоўчым імпульсам для працэсу рэформаў і прагрэсу Паўночнай Македоніі. У той жа дзень Прэм’ер-міністр Албаніі Эдзі Рама абвясціў, што запатрабуе аддзялення Албаніі на яе еўрапейскім шляху ад македонска-балгарскай спрэчкі, калі прапанова Францыі не атрымае «станоўчага адказу» ў Скоп’е.
16 ліпеня, пасля таго як парламент ухваліў так званую «французскую прапанову», Міцкоскі заявіў, што апазіцыя яшчэ не блакавала перамоўны працэс. Ён аб’явіў, што не дапусціць ўключэння балгараў у канстытуцыю, для чаго спатрэбіцца кваліфікаваная большасць. Гэта ўмова, без якога перамоўны працэс нельга спыніць.
Кім (возера)
Кім — возера ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці, за 36 км на паўночны захад ад горада Гарадок, за 1 км на паўночны ўсход ад вёскі Халамер'е, у басейне ракі Обаль.
Плошча паверхні 0,1 км². Даўжыня 0,42 км, найбольшая шырыня 0,25 км. Даўжыня берагавой лініі 1,15 км.
Схілы катлавіны вышынёй 7 м (на ўсходзе і захадзе 2—4 м), пад хмызняком. Уздоўж заходняга і паўднёва-ўсходняга берага парослая хмызняком забалочаная пойма шырынёй 60—100 м.
Разак Хамрабоевіч Хамраеў
Разак Хамрабоевіч Хамраеў (Razzoq Hamroyev; 1910—1981) — савецкі, узбекскі, і. Народны артыст СССР (1969). Лаўрэат Сталінскай прэміі другой ступені (1948).
Біяграфія
Разак Хамраеў нарадзіўся 2 (15) мая 1910 года (па іншых крыніцах — 30 лістапада ) ў Пяроўску (сёння — Кызыларда, Казахстан) (па іншых крыніцах — у паселішчы Тэзгузар (цяпер — у, , Узбекістан).
Скончыў школу ў Тэзгузары. Пасля заканчэння Ташкенцкага мужчынскага інстытута асветы ў 1930 годзе з’ехаў па размеркаванні ў Наманган, дзе стаў выкладаць узбекскую мову і літаратуру. У школе арганізаваў драматычны гурток, дзе быў рэжысёрам і акцёрам адначасова.
З 1931 года — адзін з арганізатараў, акцёр, рэжысёр, галоўны рэжысёр (з 1934), мастацкі кіраўнік Наманганскага тэатра музычнай драмы і камедыі імя А. Наваі.
У 1940 годзе вучыўся на рэжысёрскіх курсах пры Маскоўскім Мастацкім тэатры ў Маскве.
З 1946 года і да канца жыцця — акцёр, рэжысёр, галоўны рэжысёр (1959—1976).
Кахул
Кахул (Cahul), або Кагул — горад на поўдні Малдовы, цэнтр Кахульскага раёна, курорт.
Разак Хамрабоевіч Хамраеў
Біяграфія
З 1945 года здымаўся ў кіно. Член саюза кінематаграфістаў Узбекскай ССР.
Кахул
Афіцыйна горадам Кахул стаў у снежні 1835 года, ён атрымаў сваю назву ў гонар перамогі рускіх войскаў над турэцкай арміяй каля ракі Кагул у 1770 годзе. Да гэтага часу паселішча называлася спачатку Шкея, затым — Фрумааса (Прыгожае), і ўпершыню было згадана ў дзяржаўных граматах ў пачатку XVI стагоддзя.
Разак Хамрабоевіч Хамраеў
Біяграфія
У 1954 годзе скончыў рэжысёрскі факультэт Ташкенцкага дзяржаўнага інстытута тэатральнага мастацтва імя А. М. Астроўскага (цяпер ).
Кахул
Кахул размешчаны на адкрытым месцы з невялікім ухілам да ракі. Горад добра спланаваны. Невялікі прыток Прута, рэчка Фрумааса, дзеліць яго на дзве няроўныя часткі — паўночную і паўднёвую.
Разак Хамрабоевіч Хамраеў
Біяграфія
З 1954 года выкладаў у Ташкенцкім тэатральна-мастацкім інстытуце імя А. М. Астроўскага, вёў курс рэжысуры (з 1978 — прафесар).
Раззак Хамраеў памёр 5 мая 1981 года ў Ташкенце. Пахаваны на.
Сан-Джорджа-Манферата
Сан-Джорджа-Манферата (San Giorgio Monferrato) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 1295 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 182 чал./км². Займае плошчу 7 км². Паштовы індэкс — 15020. Тэлефонны код — 0142.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Георгій Перамаганосец.
NGC 5157
NGC 5157 (іншыя абазначэнні — UGC 8455, MCG 5-32-21, ZWG 161.56, PGC 47131) — спіральная галактыка з перамычкай (SBa) ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
NGC 3973
NGC 3973 (іншыя абазначэнні — MCG 2-31-1, ZWG 68.93, ZWG 69.5, PGC 37439) — галактыка ў сузор’і Леў.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Раатан
Раата́н (Roatán) — востраў у Карыбскім моры, найбуйнейшы ў групе Іслас-дэ-ла-Баія. Уваходзіць у склад Гандураса. Плошча вострава — 125 км². Насельніцтва — 17415 чал. (2001 г.)
Геаграфія
Востраў Раатан знаходзіцца ў 252,7 км на паўночны ўсход ад Тэгусігальпы, сталіцы Гандураса, і ў 10015 км на паўднёвы захад ад Мінска. Раатан з’яўляецца вяршыняй падводнага вулканічнага ўзвышша. Значная частка вострава сфарміравана каралавымі вапнякамі і пазней паднята ў выніку тэктанічных працэсаў. Даўжыня — 47,2 км, шырыня — да 4,9 км. Найвышэйшы пункт — 308 м над узроўнем мора.
Клімат трапічны вільготны. Сярэднія тэмпературы вагаюцца на працягу года ад +21—28° C да +25—31° C. У жніўні сярэдняя колькасць ападкаў не перавышае 76 мм у месяц, у лістападзе дасягае 448 мм у месяц.
Прырода
Цёплы вільготны клімат стварае выдатныя ўмовы для развіцця прыроднай разнастайнасці. На Раатане растуць некалькі тыпаў лясоў, на сухіх узвышшах — хваёвыя, на нізінах — вільготныя з перавагай папарацяў, бамбуку, пальм і г. д. Паўсюдна на ўзбярэжжы сустракаюцца мангры.
Фаўна прадстаўлена 12 відамі сысуноў, у тым ліку аленямі, грызунамі, кажанамі, яшчаркамі, марскімі чарапахамі і птушкамі.
Гісторыя
У VI ст. да н. э. Раатан быў населены індзейцамі з Цэнтральнай Амерыкі. У 1502 г. ён быў адкрыт Хрыстафорам Калумбам. Іспанскія гандляры рабамі, а таксама англійскія і галандскія піраты вынішчылі мясцовых тубыльцаў.
У 1638 г. англічане прадпрынялі першую спробу каланізацыі вострава, але канкурэнцыя з іспанцамі і галандцамі зрабілі працяглае існаванне калоніі немагчымым. Раатан карыстаўся папулярнасцю сярод піратаў. На ім спыняўся Генры Морган. Другая спроба брытанскай каланізацыі адбылася ў 1742—1782 гг. Хаця брытанцы былі ў выніку выгнаныя іспанцамі, у 1797 г. яны перасялілі на востраў чорных карыбаў з Малых Антыльскіх астравоў, продкаў сучасных гарыфунаў. У першай трэці XIX ст. сюды таксама пераехалі выхадцы з Кайманавых астравоў і поўдня ЗША. Такім чынам, у сярэдзіне XIX ст. насельніцтва склала некалькі тысяч чалавек, прычым большасць размаўляла на англійскай мове.
У 1852 г. брытанцы афіцыйна далучылі Раатан да сваіх калоній і падпарадкавалі яго адміністрацыі Ямайкі. У 1860 г. востраў быў перададзены Гандурасу.
З канца XX ст. развіваецца турызм. На Раатане захавалася ўнікальная карыбская культура. Гэта, а таксама прыгожая прырода, прыцягваюць на яго шматлікіх наведвальнікаў.
Кірыл Максімавіч Радзівонаў
Кірыл Радзівонаў (нар., ) — беларускі футбаліст, абаронца клуба «Іслач» (у арэндзе з мінскага «Дынама»).
Клубная кар’ера
У ліпені 2020 года быў аддадзены ў арэнду ў «Смалявічы». 10 ліпеня 2020 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, адгуляўшы ўсе 90 хвілін у матчы супраць «Іслачы» (3:1). Далей стаў трывала гуляць у стартавым складзе, але пазней пачаў заставацца на лаўцы запасных, прыцягваўся да дубля. У снежні 2020 года па заканчэнні тэрміну арэнды вярнуўся ў «Дынама».
У пачатку 2021 года рыхтаваўся да новага сезона з дублем дынамаўцаў, некаторы час знаходзіўся на праглядзе ў брэсцкім «Дынама», а ў сакавіку на правах арэнды стаў іграком бабруйскай «Белшыны». Замацаваўся ў асноўным складзе бабруйскай каманды, дапамог ёй па выніках сезона 2021 вярнуцца ў Вышэйшую лігу.
У студзені 2022 года пасля вяртання з арэнды стаў трэніравацца з мінскім «Дынама». Пазней праходзіў прагляд у жодзінскім «Тарпеда-БелАЗ», а ў лютым зноў быў арандаваны «Белшынай». У сезоне 2022 заставаўся іграком стартавага складу бабруйчан.
У студзені 2023 года на правах арэнды стаў іграком «Іслачы».
Тэадор Адорна
Тэадор Людвіг Візенгрунд Адорна (Theodor Ludwig Wiesengrund Adorno;, Франкфурт-на-Майне, Германская імперыя — , Вісп, Швейцарыя) — нямецкі філосаф яўрэйскага паходжання, сацыёлаг і тэарэтык музыкі. Прадстаўнік Франкфурцкай крытычнай школы.
Займаўся музыказнаўствам. Вучыўся і пасля выкладаў ва Франкфурцкім універсітэце імя Іагана Вольфганга Гётэ. З 1934 года быў у эміграцыі ў Вялікабрытаніі, з 1938 — у ЗША. З 1949 года — зноў у Франкфурце-на Майне, прафесар універсітэта. З 1953 кіраўнік Інстытута сацыяльных даследаванняў.
Распрацоўваў праблемы сацыялогіі культуры, музыкі і літаратуры. Выступаў з крытыкай культуры і грамадства (кніга «Дыялектыка Асветніцтва», 1948; сумесна з Максам Хоркхаймерам). Лічыў, што развіццё чалавецтва суправаджаецца нарастаючым супрацьстаяннем грамадства і прыроды, стратай індывідуальнай свабоды. Тэадор Адорна пісаў пра «новы тып варварства», які склаўся пад уплывам пашырэння спецыфічнай тэхналагічнай свядомасці. Адметнай рысай такой свядомасці з'яўляецца пастаяннае імкненне да падаўлення чалавечай індывідуальнасці, стварэння грамадства «татальнага адміністравання» і няўхільнай дэгуманізацыі яго членаў. Распрацаваў канцэпцыю «новай музыкі» як пратакольнай фіксацыі «непрасветленых пакут». Сярод асноўных работ — «Аўтарытарная асоба» (1950), «Уводзіны ў сацыялогію музыкі» (1962), «Негатыўная дыялектыка» (1966) і інш.
Пясчанка (Докшыцкі раён)
Пясча́нка (, Песчанка) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бягомльскага сельсавета.
Юсукэ Омі
(近江 友介; нар. ) — японскі футбаліст. У 1970 годзе выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі (Чавусы, 1913)
Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі — колішні каталіцкі храм у горадзе Чавусы Магілёўскай вобласці.
Гісторыя
Каталіцкая парафія існуе з 1651 года. Да 1832 года ў Чавусах дзейнічаў кляштар кармелітаў, але пасля паўстання 1830—1831 гадоў айцы кармеліты былі выгнаны, а парафія стала філіялам чэрыкаўскага касцёла. Пасля паўстання 1863—1864 гадоў касцёл быў закрыты і знаходзіўся ў запусценні. У 1868 годзе будынак касцёла быў перададзены пад юрысдыкцыю праваслаўнай царквы.
Пасля загаду цара Мікалая II «О укреплении начал веротерпимости» ў 1905 годзе жыхары Чавусаў пабудавалі новы касцёл Дзевы Марыі Каралевы.
Новы касцёл быў пабудаваны ў 1913 годзе. Пасля Другой сусветнай вайны, падчас хрушчоўскай антырэлігійнай кампаніі быў разабраны на цэглу ў канцы 1950-х — пачатку 1960-х гадоў.
Касцёл быў размешчаны на тым месцы, дзе зараз знаходзіцца Чавускае аддзяленне Белаграпрамбанка. На той час касцёл выходзіў на «Конную» плошчу, якая зараз з’яўляецца тыльным бокам будынка раённага выканкама і будынка пошты. На плошчы таксама праводзіліся кірмашы.
Архітэктура
Новы касцёл быў з цэглы і не меў вежаў. Быў пабудаваны ў стылі неаготыкі, меўся арган. Унутраная прастора храма была вырашана гранёнымі слупамі і перакінутай праз іх стрэльчатай аркадай. Падзяляўся на тры нефы, перакрытыя стрэльчатымі скляпеннямі. Трохгранную апсіду запаўняў барочны алтар у выглядзе двух калон, што мелі фігурны франтон. На левай сцяне прэсбітэрыя знаходзіўся кансольны амвон.
NGC 5158
NGC 5158 (іншыя абазначэнні — UGC 8459, MCG 3-34-38, ZWG 101.54, IRAS13253+1802, PGC 47180) — спіральная галактыка з перамычкай (SBab) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сямён Уладзіміравіч Дамарад
Сямё́н Уладзі́міравіч Дамара́д (нар., Бабруйск) — сучасны беларускі мастак-манументаліст, сын беларускага графіка Уладзіміра Аляксандравіча Дамарада.
Біяграфія
Скончыў Мінскае мастацкае вучылішча у 1968 годзе, дзе займаўся у Леаніда Дубара, і Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут (1976), дзе займаўся у вядомых беларускіх мастакоў — Гаўрылы Вашчанкі, Уладзіміра Стальмашонка.
Творчасць
Удзельнічае ў мастацкіх выставах з 1972. Працуе ў станковым жывапісе і галіне манументальна-дэкаратыўнага мастацтва. Жыве ў Мінску. Творы захоўваюцца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі, Музеі сучаснага выяўленчага мастацтва ў Мінску, Магілёўскім мастацкім музеі імя Паўла Масленікава, Літаратурным музеі Максіма Багдановіча, фондах Беларускага саюза мастакоў, Нацыянальнай бібліятэцы Беларусі, Палацы Незалежнасці, краязнаўчых музеях гарадоў Шэфау (Аўстрыя) і Флінтсбаха (Германія), у прыватных калекцыях Беларусі, Аўстрыі, Германіі, Латвіі, Польшчы, Расіі, ЗША, Канады, Кітая.
Персанальныя выставы адбыліся ў 1973, 1988, 1994, 1995, 2009, 2010, 2014 гадах у Беларусі (Мінск, Бабруйск), Германіі (Мюнхен), Аўстрыі (Куфштайн, Шэфау). Таксама Сямён Дамарад браў удзел у групавых выставах у 1980, 1993, 1994, 2006, 2007 гадах у Беларусі (Мінск), Расіі (Масква), Германіі (Хорстмар, Мюнхен, Вісбадэн).
Галабурды (Валожынскі раён)
Галабу́рды (, Голобурды) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Івянецкага сельсавета.
У 1940—1959 гадах вёска ўваходзіла ў склад Станюшкаўскага сельсавета, у 1959—1962 гадах — у склад Пральніцкага сельсавета. 5 мая 1962 года вёска перададзена з Пральніцкага сельсавета ў Волменскі сельсавет. Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Пральніцкага сельсавета.
Ганна Русланаўна Брыч
Ганна Русланаўна Брыч (нар., Мінск, Беларусь) — прафесійная беларуская баскетбалістка. Выступала за зборную Беларусі.
Біяграфія
Родам з Пінска. У 13 гадоў перабралася ў Мінск, дзе вучылася і выступала за РДВАР.
Выступала ў жаночых зборных Беларусі U-16 (2012—2013), U-18 (2013—2015) і U-20 (2016—2017). У 2016 годзе дэбютавала за зборную Беларусі.
Качадыжнік
Качадыжнік, Папараць (Athýrium) — род травяністых папарацяў сямейства аспленіевых.
Арэал
Расліны гэтага роду шырока распаўсюджаныя ў Паўночным паўшар’і, многія віды, гібрыды і штучна выведзеныя гатункі качадыжніку знайшлі сваё месца ў садовым і паркавым азеляненні. Каля 200 відаў. На Беларусі па ўсёй тэрыторыі трапляецца.
Літва (зямля)
Літва, Літоўская зямля (у тапанімічным сэнсе) — назва зямлі (тэрыторыі) ва Усходняй Еўропе ў XI—XVIII стст.
Першапачатковая лакалізацыя
Паводле меркаванняў некаторых даследчыкаў, першапачаткова (да сярэдзіны XIII ст.) пад назвай «Літва» («Літоўская зямля») разумелася тэрыторыя балцкага этнапалітычнага аб’яднання «літва», якое размяшчалася ў верхнім цячэнні ракі Віліі, на паўночным захадзе Рэспублікі Беларусь і паўднёвым усходзе Літоўскай Рэспублікі: раёны вакол сучасных населеных пунктаў Вільнюс, Тракай, Варэна, Ліда, Ашмяны, Гальшаны, Крэва, Смаргонь, Валожын, Астравец. На думку іншых даследчыкаў, першапачатковая Літва (Літоўская зямля) была шырэй і ахоплівала таксама тэрыторыі гістарычных Нальшчан і Дзяволтвы, якія, мяркуецца, былі не самастойнымі аб’яднаннямі, а толькі складовымі часткамі балцкага правадырства «літва». На поўдні і ўсходзе межавала з усходнеславянскімі землямі — Полацкай дзяржавай і Гарадзенскім княствам. З апошнім было звязана ўзвышэнне гэтай тэрыторыі і яе князёў у ХІІІ ст.
Паводле меркавання Міколы Ермаловіча, Літва яшчэ да сярэдзіны XIII ст. знаходзілася паміж Слонімам і Мінскам (цалкам на тэрыторыі сучаснай Рэспублікі Беларусь), а толькі пасля назва «Літва» («Літоўская зямля») разам з уладай вялікіх князёў літоўскіх распаўсюдзілася на іншыя тэрыторыі ўсходніх балтаў у выключна палітычным сэнсе. Аднак канцэпцыя лакалізацыі летапіснай Літвы Міколы Ермаловіча была ўспрынята шэрагам гісторыкаў вельмі крытычна.
«Літва» як гістарычная вобласць Вялікага Княства Літоўскага
У XIV — першай палове XVI ст. назва «Літва» з’яўляецца не толькі кароткім абазначэннем Вялікага Княства Літоўскага, але і назвай цэнтральнага рэгіёна дзяржавы (гістарычная вобласць). Так, сучаснікі называлі Літвой тэрыторыю на ўсход ад ракі Нявежыс (вакол гарадоў Алітус, Укмярге, Анікшчэй, Рокішкіс) і на захад ад лініі Браслаў — Лагойск — Мінск — Нясвіж — Ганцавічы — Івацэвічы — Пружаны ўключна. Такі сэнс назвы «Літва» аддзяляў яе ад паняцця «Русь» (зямель «рускіх» княстваў, уключаных у склад ВКЛ у XIV ст., а не ў XIII ст.) і ад гістарычнай вобласці Жамойць. Напрыклад, у 1440 г. сын Ягайлы вялікі князь літоўскі Казімір (1440—1492) тытулаваўся як «великий князь Казимир, королевич всее Литовское земли и Жомойтское и многих Руских земель», а ў Жалаванай грамаце аб пашырэнні праў і прывілеяў феадалам ВКЛ ад 2 мая 1447 г. пазначыў сябе як «мы, Казимир, с божьей милости выбраный король польскый и великий князь литовский, и рускый, и жемоитскый и иных земель». У ВКЛ вылучалі і такія рэгіёны як Палессе і Падляшша.
Макс Хоркхаймер
Макс Хоркхаймер (Max Horkheimer; 14 лютага 1895, Штутгарт - 7 ліпеня 1973, Нюрнберг) — нямецкі філосаф і сацыёлаг, адзін з заснавальнікаў Франкфурцкай школы.
Нарадзіўся ў яўрэйскай сям'і ў Штутгарце. У шаснаццацігадовым узросце быў вымушаны пакінуць вучобу, каб пайсці працаваць на заводзе бацькі. Пасля Першай сусветнай вайны вывучае ў Мюнхенскім універсітэце філасофію і псіхалогію, затым пераехаў у Франкфурт-на-Майне, дзе вучыўся ў Іагана Карнеліуса. Там жа сустрэўся з Тэадорам Адорна, даўшы пачатак працяглай дружбе і плённага супрацоўніцтва. У 1925 годзе абараніў дысертацыю, прысвечаную Імануілу Канту.
Луцый Вер
Луцый Цэёній Комад Вер, больш вядомы як Луцый Вер (Lucius Verus, цалкам Lucius Ceionius Commodus Verus, 15 снежня 130 — студзень 169) — рымскі імператар з 161 па 169 з дынастыі Антанінаў, суправіцель Марка Аўрэлія, свайго брата па ўсынаўленні (абодва былі ўсыноўлены імператарам Антанінам Піем).
Біяграфія
Родны бацька Луцыя Вера, Луцый Элій Вер, быў недоўгачасовы час спадчыннікам імператарскай улады; быўшы ўсыноўлены імператарам Адрыянам, ён неўзабаве сканаў (1 студзеня 138), незадоўга да самога Адрыяна. Пасля гэтага малалетні Луцый Вер стаў «спадчыннікам другой чаргі», які павінен быў атрымаць у спадчыну імперыю пасля Антаніна Пія разам з Маркам Аўрэліем.
Пасля скону Антаніна Пія 7 сакавіка 161 Марк і Луцый сталі імператарамі-суправіцелямі (з часам гэта практыка стане цалкам звычайнай). Марк Аўрэлій, які ў той час ужо быў ва ўладзе, зрабіў Луцыя Вера сваім суправіцелем, хоць сенат уручыў уладу толькі Марку.
У адрозненне ад сур’ёзнага і ўдумлівага Марка, Луцый Вер не падрыхтаваўся да ролі імператара і жыў толькі ў сваё задавальненне, праводзячы час у застоллях і забавах (парой непрыстойных ). Антычныя гісторыкі адносяцца да яго крытычна і параўноўваюць з Неронам. Зрэшты, Луцый Вер не быў жорсткім. Сам Марк Аўрэлій у сваіх філасофскіх «Разважаннях» падкрэслівае супярэчлівасць вобразу Вера: «…брат у мяне быў такі, які сваім норавам мог заахвоціць мяне паклапаціцца пра сябе самога, а разам цешыў мяне павагай і цеплынёй».
У 162—166 Вер камандаваў сіламі імперыі на Усходзе ў вайне з Парфянскім царствам. Падчас вайны ён аддаваўся сваім звычайным празмернасцям, але баязлівасці ці грэбавання сваімі воінамі не праяўляў. Па заканчэнні вайны Вер і Марк Аўрэлій зладзілі ў Рыме трыумф, а Луцый атрымаў яшчэ і мянушку «Армянскі» (Armeniacus).
Як і бацька, ён не адрозніваўся дужым здароўем і памёр меркавана ад апаплексічнага ўдару, не дажыўшы да 40 гадоў. Некаторыя гісторыкі лічаць, што прычынай яго смерці стала эпідэмія чумы, некаторыя гісторыкі кажуць пра воспу. Марк аплакваў Луцыя Вера, а сенат прылічыў яго да багоў («Боскі Вер»).
Ялоўцы (Карзоўскае сельскае паселішча)
Ялоўцы (Еловцы) — вёска ў Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Карзоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Ялоўцы абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яны ўвайшлі ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Ялоўцы не вярнулі БССР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Сан-Сальваторэ-Манферата
Сан-Сальваторэ-Манферата (San Salvatore Monferrato) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 4587 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 145 чал./км². Займае плошчу 32 км². Паштовы індэкс — 15046. Тэлефонны код — 0131.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Ciriaco.
Роланд Кох
Роланд Кох (ням.: Roland Koch, нар. 24 сакавіка 1958, Франкфурт-на-Майне) — германскі палітык (Хрысціянска-дэмакратычны саюз).
Атрымаў юрыдычную адукацыю ў Франкфурцкім універсітэце, працаваў адвакатам. З 1999 года прэм’ер-міністр зямлі Гесэн, з 5 красавіка 2008 года в. а. прэм’ер-міністра.
Па выніках праведзеных у канцы 2008 датэрміновых выбараў у ландтаг Кох зноў стаў прэм’ер-міністрам, сфармаваўшы кааліцыю з СвДП.
NGC 5159
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ціркушка стэпавая
Стэпавая ціркушка (Glareola nordmanni) — птушка сямейства ціркушкавых атрада сеўцападобных.
Пашырэнне
Пашырэнне: Еўразія, Афрыка, Аўстралія. У зоне стэпаў ад нізоўяў Дуная да перадгор'я Алтая. На паўночным захадзе арэал, як мяркуюць, прасціраецца да шыраты р. Прыпяць.
Асаблівасці біялогіі
Гняздуецца ў мяшаных калоніях малых крачак і зуйкоў. Гнёзды — паглыбленні ў пяску без высцілкі. У кладцы 4 яйкі бруднавата-пясочнага колеру памерамі 32,5 x 24,9 мм. Свежыя кладкі ў першыя дні чэрвеня, наседжаныя — у сярэдзіне і другой палове чэрвеня, лётны маладняк у другой палове ліпеня.
Тося Маламуд
Тося Маламуд (, Вінніца, УССР —, Мехіка, Мексіка) — мексіканскі скульптар украінскага паходжання.
Біяграфія
Нарадзілася 17 сакавіка 1923 года ў Вінніцы. Малодшае дзіця Ісака Маламуда і Лізы Бакал.
Сям’я збегла з Украіны ў 1927 годзе, калі ёй было чатыры гады, каб пазбегнуць ціску з боку савецкага ўрада. У тым жа годзе яны прыехалі ў Мексіку, і там яе бацька стварыў першую газету на ідышы, дзе выйшла вядомая кніга пад назвай «Тры шляхі», а таксама творы паэтаў, такіх як Іцджак Берлінер, Якаў Глатц і Мойшэ Глікоўскі.
Маламуд наведвала пачатковую і сярэднюю школу ў Мексіцы і выяўляла цікавасць і талент да мастацтва ў раннім узросце. У сярэдняй школе ў яе была магчымасць працаваць у кераміцы, дзе яна здзівіла настаўніка здольнасцю ляпіць чалавечыя фігуры.
У 1940 годзе Маламуд насуперак пажаданням бацькоў паступіла ў Нацыянальную гімназію пластычных мастацтваў (гісторыя мастацтваў). Сярод яе настаўнікаў былі мастакі Францыска Гаіція, Луіс Саагун і Бенджамін Кора, а таксама скульптары Фідыяс Элізонда, Арнульфа Дамінгуэз, Ігнасіа Асунсола і Луіс Орціс Манастэрыё. Апошні даваў сваім вучням поўную свабоду ствараць тое, што яны хацелі. Яна скончыла пяцігадовую праграму ўсяго за тры гады, стаўшы адной з першых жанчын-выпускніц школы разам з Гелен Эскабеда, Ангелай Гурыяй і Гелесам Кабрэрай.
У 1944 годзе Маламуд выйшла замуж за Сэмюэля Рубінштэйна, ад якога нарадзіла дваіх дзяцей, Этэль і Маўрысіа. Калі яе дзеці былі маленькімі, яна зрабіла перапынак у сваёй творчасці, толькі зрэдку працуючы ў калідоры, дзе было трохі святла. Да 1952 года ў яе не было майстэрні, якую яна магла б дзяліць з іншым мастаком і якая дазваляла б ёй аддзяліць працу ад сямейнага жыцця.
У 1967 годзе Маламуд развялася з мужам, а ў 1979 годзе выйшла замуж за пісьменніка і журналіста Серхіа Нудэльштэйера. Пара падтрымлівала працу адзін аднаго, разам наведваючы канферэнцыі і выставы, дзяліла працоўную прастору як скульптурную студыю і як офіс.
Памерла 16 ліпеня 2008 года ў Мехіка.
Творчасць
Маламуд сур’ёзна пачала сваю кар’еру ў 1954 годзе: у яе было дзве важныя выставы, адна — у Салоне мексіканскай пластыкі, а другая — у Гаўрскай галерэі Centro Deportivo Israelita, якая прыцягнула яе працы да ведама крытыкаў. Яе скульптура вылучалася ад большасці іншых мексіканскіх, паколькі падкрэслівала выяву руху. На працягу жыцця Маламуд было організавана больш за сорак індывідуальных выставак у Мексіцы, ЗША, Канадзе, Іспаніі, Нідэрландах, Балгарыі і Ізраілі, яна ўдзельнічала ў многіх іншых калектыўных выстаўках. Сярод асноўных ранніх выставак — у Палацы выяўленчых мастацтваў Мехіка ў 1959 годзе і выстаўкаскульптур у Алімпійскай вёсцы для Летніх Алімпійскіх гульняў 1968 года. Падчас апошняй падзеі адзін з твораў «Мацярынства» быў выкрадзены і вернуты, і сёння яго можна ўбачыць у Музеі сучаснага мастацтва ў Мехіка. Яе апошняя прыжыццёвая вялікая выстаўка праходзіла з лістапада 2007 года па сакавік 2008 года ў Мексіканскім інстытуце сацыяльнага забеспячэння на Праспекце Рэформы ў Мехіка, дзе куратарам быў яе сын Маўрысіё. Гэта падзея была рэтраспектывай, якая праводзілася сумесна з выпускам яе аўтабіяграфіі, але мастачка не магла прысутнічаць праз стан здароўя.
Маламуд была членам Салона мексіканскай пластыкі, Таварыства геаграфіі і статыстыкі, Інтэрнацыянальнай Акадэміі Тамаза Кампанела ў Рыме і Іспанскай асацыяцыі мастакоў і скульптараў у Мадрыдзе. У 2008 годзе яе біяграфія пад назвай «Тося Маламуд, матэрыял, які ляжыць у аснове формы» была апублікавана Нацыянальным саветам па пытаннях культуры і мастацтваў Мексікі, а ў 2009 годзе Салон мексіканскай пластыкі правёў пасмяротную даніну павагі.
На работы Маламуд паўплывалі яе настаўнікі, асабліва Фернанда Ортыс Манастэрыё і Ігнасіа Асунсола, якія мелі як кансерватыўныя, так і ліберальныя элементы. Пасля заканчэння ўніверсітэта яе не цікавіў рух Мексіканскі муралізм і яго нацыяналізм, які быў дамінуючым у той час, хутчэй, яна аддала перавагу больш міжнароднаму светапогляду. Яна выступіла супраць мексіканскага мастацтва па некалькіх прычынах. Першапачаткова ў мексіканскім мастацтве пераважалі мужчыны, асабліва ў манументальнай скульптуры. Скульптура ўвогуле была ў той час менш каштоўнай, чым жывапіс, асабліва фрэска. На працягу сваёй кар’еры яна засяродзілася на скульптуры, у асноўным працуючы з бронзай і мармурам, а таксама эксперыментавала з іншымі матэрыяламі, такімі як акрыл, камень і кераміка. Маламуд стварала творы невялікіх, сярэдніх і манументальных памераў.
Тося Маламуд галоўным чынам стварала два віды скульптуры. Яе лічылі лепшым скульптарам бюстаў у Мексіцы свайго часу. Работы без бюстаў у асноўным засяроджаны на такіх тэмах, як мацярынства, дзеці, жаночае цела, целы ў руху і позы, якія паказваюць на разважанні. Незадоўга да смерці яна заявіла, што яе асноўнай тэмай заўсёды было каханне ў розных яе формах, паколькі яна лічыла, што гэта аснова жыцця. Гэтыя працы класіфікуюць як абстрактны фігуратывізм і выкананы з бронзы, каменя і дрэва. Аднак яны дэманструюць уплыў неафігуратывізму, імпрэсіянізму, кубізму, мастацтва фэнтэзі і паўабстрактнага мастацтва. Нягледзячы на тое, што Маламуд не была часткай мексіканскага руху муралізму, на яе мастацтва таксама паўплывала мексіканская культура, асабліва яе даіспанскія элементы.
NGC 3972
NGC 3972 (іншыя абазначэнні — UGC 6904, MCG 9-20-32, ZWG 269.16, IRAS11531+5535, PGC 37466) — спіральная галактыка з перамычкай (SBbc) у сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
26 красавіка 2011 года ў NGC 3972 выяўлена звышновая SN 2011by.
Марыінскі Пасад
Марыінскі Пасад (Мариинский Посад, Сĕнтĕрвăрри) — горад (з 1856) ў Расіі, адміністрацыйны цэнтр Марыінска-Пасадскага раёна Чувашыі. Насельніцтва 10,2 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1620 годзе.
Горад размешчаны на правым беразе ракі Волгі на 36 км ніжэй за Чэбаксары. У летапісах 1620 года месца называлася села Сундыр. 18 чэрвеня 1856 года імператар Аляксандр II у гонар жонкі Марыі Аляксандраўны (Максіміліяны-Вільгельміны Гесенскай) пераіменаваўў сяло ў горад Марыінскі Пасад.
Зараз у Марыінскім Посаде 5 заводаў: спіртзавод, хлебазавод, ААТ «Марпасадкабель», «Праммеханізацыя», аўтарамонтны завод.
Малое Гародна
Мало́е Гаро́дна — возера ў Гарадоцкім раёне Віцебскай вобласці, за 40 км на паўночны захад ад горада Гарадок, за 5 км на поўнач ад вёскі Халамер'е, у басейне ракі Чарнец.
Плошча паверхні 0,12 км². Даўжыня 0,82 км, найбольшая шырыня 0,19 км. Найбольшая глыбіня 5,5 м, сярэдняя — 3,31 м. Даўжыня берагавой лініі 1,99 км. Аб’ём вады ў возеры 0,4 млн м³. Плошча вадазбору 2 км².
Схілы катлавіны вышынёй на поўдні да 5 м, на поўначы да 15 м, параслі лесам. Берагі зліваюцца са схіламі, на поўдні нізкія. Дно сапрапелістае. Злучана ручаём з возерам Вялікае Гародна, выцякае ручай у раку Чарнец.
Ялоўцы (Чарапоўскае сельскае паселішча)
Ялоўцы (Еловцы) — вёска ў Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Чарапоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Ялоўцы абвяшчаліся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яны ўвайшлі ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Ялоўцы не вярнулі БССР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Дамарад
Дамарад — прозвішча.
Апафеоз
Апафеоз (ад ἀποθεόσις — абагаўленне) — услаўленне, узвышэнне якой-небудзь асобы, з’явы і падзеі; урачыстае завяршэнне падзеі. Бярэ пачатак ад старажытнай блізкаўсходняй традыцыі прылічэння цароў да багоў або іх сыноў, што з цягам часу трансфармавалася ў культ правіцеляў. У старажытных егіпцян, грэкаў і рымлян гэта быў урачысты абрад абогатварэння правіцеляў за іх асаблівыя заслугі.
Іслас-дэ-ла-Баія
Іслас-дэ-ла-Баія (Islas de la Bahía) — група астравоў у Карыбскім моры. Уваходзяць у склад Гандураса. Агульная плошча — 261 км². Насельніцтва (2005 г.) — 43 018 чал.
Геаграфія
Астравы Іслас-дэ-ла-Баія месцяцца на падводным падняцці вулканічнага паходжання, на якім знаходзіцца працяглы Карыбскі каралавы бар’ерны рыф, другі па даўжыні ў свеце пасля Вялікага бар’ернага рыфа ў Аўстраліі. Суша складзена пераважна вапнякамі.
Клімат марскі трапічны. Сярэднегадавая тэмпература складае прыкладна 29 °C, аднак некалькі разоў у год можа паніжацца да 18-20 °C. З мая да верасня вельмі вільготна, сярэдняя колькасць ападкаў рэдка перавышае 100 мм у месяц, у зімовую пару дасягае 600 мм у месяц.
Прырода
Флора астравоў адрозніваецца разнастайнасцю. Захаваліся першародныя лясы і зарасці манграў на ўзбярэжжы. Фаўна прадстаўлена яшчаркамі, кажанамі, чарапахамі, грызунамі, у тым ліку рэдкім эндэмічным відам агуці. Шмат птушак. Добра захаваўся прыродны свет мясцовага каралавага рыфа.
Гісторыя
Астравы адкрыты ў 1502 г. Хрыстафорам Калумбам. Доўгі час з’яўляліся прыбежышчам піратаў. Уціла — адзін з прэтэндэнтаў лічыцца востравам, на якім жыў Рабінзон Круза.
У канцы XVIII ст. брытанцы перасялілі на востраў Раатан карыбаў з Малых Антыльскіх астравоў. У XIX ст. на Іслас-дэ-ла-Баія з’явіліся выхадцы з астравоў Кайман. У нашы дні нашчадкі перасяленцаў складаюць большасць насельніцтва. Распаўсюджаны мясцовыя гаворкі англійскай і іспанскай моў, а таксама мова гарыфунаў.
У 1823 г. Іслас-дэ-ла-Баія фармальна ўвайшлі ў склад Гандураса. Аднак у 1841 г. на іх быў усталяваны кантроль Вялікабрытаніі. У 1852 г. адміністрацыйна далучаны да Ямайкі.
Пруднікі (Докшыцкі раён)
Пру́днікі (, Прудники) — аграгарадок у Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бягомльскага сельсавета.
Іаган Густаў Гаснер
Іаган Густаў Гаснер (Johann Gustav Gassner;, Берлін — , Люнебург) — нямецкі батанік, фітапатолаг.
Біяграфія
З 1907 па 1910 выкладаў у Сельскагаспадарчым універсітэце ў Мантэвідэа (Уругвай) — прафесар батанікі і фітапаталогіі. З 1911 працаваў ва ўніверсітэце Кіля.
З 1915 года — ва ўніверсітэце Ростака.
З 1918 — прафесар батанікі ў Тэхнічным універсітэце Браўншвайга, быў рэктарам у 1932—1933 гадах.
У 1934—1939 гадах ўзначальвае дзяржаўную службу аховы раслін і біялагічную службу кампаніі «Fahlberg-List AG» ў Магдэбургу.
У 1945 годзе зноў узначаліў Браўншвайгскі тэхнічны ўніверсітэт (рэктар) і заставаўся на гэтай пасадзе да 1948 года.
З 1946 — прэзідэнт Саюза сельскагаспадарчых і лясных устаноў.
Доктар філасофскіх і доктар прыродазнаўчых навук.
Член Нямецкай акадэміі даследчыкаў прыроды «Леапальдзіна» і Шведскай акадэміі сельскагаспадарчых навук.
Масафумі Хара
(原 正文; нар. ) — былы японскі футбаліст. У 1970 годзе выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Абрам Ехілявіч Баскін
Абра́м Ехі́лявіч Ба́скін (, в. Бокі, Бабруйскі павет Мінская губерня — ) — дзяржаўны і гаспадарчы дзеяч БССР.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1894 годзе ў в. Бокі Бабруйскага павета Мінскай губерні.
З сям’і службоўца. Атрымаў пачатковую адукацыю.
Са студзеня 1914 да лютага 1917 года працаваў краўцом у майстэрнях Екацярынбурга. У маі—лістападзе 1917 года на фронце. Пасля Кастрычніцкай рэвалюцыі працаваў у прыватных кравецкіх майстэрнях Бабруйска. Са снежня 1918 года памочнік валаснога камісара ў Парычах. У канцы красавіка 1919 года мабілізаваны ў Чырвоную армію, ваяваў на Заходнім фронце супраць легіянераў Ю. Пілсудскага. Служыў у разведцы, агентурным аддзеле палітупраўлення Заходняга фронту.
З чэрвеня 1923 года старшыня заводскага камітэта Міншвейпрама. З лютага 1925 года дырэктар Віцебскай швейнай фабрыкі «Прафінтэрн». У 1928 годзе быў прызначаны кіраўніком Белшвейтрэста ў Мінску. У 1931—1933 гадах наркам працы БССР. У 1933—1934 гадах старшыня Віцебскага гарсавета.
У 1935—1937 гадах старшыня Прэзідыума Белкаапсаюза, пасля дырэктар завода па вытворчасці цэглы ў Мінску.
Арыштаваны 5 ліпеня 1938 года ў Мінску па адрасе: плошча Свабоды, д. 7, кв. 14. Асуджаны тройкай НКВД 1 лістапада 1938 за «шпіянаж на карысць польскай разведкі, па даручэнні якой праводзіў шкодніцкую работу ў галіне швейнай і цаглянай прамысловасці» да ВМП. Расстраляны. Рэабілітаваны трыбуналам БВА 21 лютага 1956 года. Асабовая справа Б. № 5849-с захоўваецца ў архіве КДБ Беларусі.
Клімкоў
Клімкоў — прозвішча.
Касцёл Святога Мікалая (Мір)
'''Касцёл Св. Мікалая''' ў Міры — помнік архітэктуры барока з рысамі рэнесансу і элементамі абарончага дойлідства. Касцёл фундаваны Мікалаем Крыштафам Радзівілам Сіроткам і ўзведзены ў 1599—1605 — праўдападобна, паводле праекту Дж. М. Бернардоні, але без яго ўласнага ўдзелу.
Гісторыя
Першы драўляны касцёл у Міры быў пабудаваны ў пачатку XVI ст. Іллінічамі. Затым на яго месцы Радзівілы пабудавалі ў 1585 г. новы драўляны касцёл Св. Мікалая, асвячоны 18 кастрычніка 1587 г.
У 1599 г. князь Мікалай Крыштоф Радзівіл Сіротка пачаў будаўніцтва мураванага храма. Касцёл пабудаваны ў 1605 годзе, 31 жніўня віленскі біскуп Бенедыкт Война ўрачыста кансэкраваў новазбудаваную святыню (даты адзначаны на мемарыяльнай дошцы ў прытворы). Аўтарства касцёла прыпісваюць архітэктару італьянцу Дж. М. Бернардоні.
У 1604—1609 гг. побач з касцёлам, злева ад уваходнай брамы, была пабудавана двухпавярховая плябанія (будынак разабралі ў 1880). Таксама па фундацыі Радзівіла Сіроткі пры касцёле з XVIII ст. існавалі шпіталь і парафіяльная школа для дзяцей. Будынкі касцёльнага комплексу моцна пацярпелі падчас ваенных дзеянняў 1654-61 гадах і Паўночнай вайны. У 1710 годзе князь Міхал Казімір Радзівіл Рыбанька аднавіў касцёл, плябанію, два флігелі, гаспадарчыя пабудовы, заказаў адліць вялікі звон «Караль» у гонар перамогі над шведамі.
У 1845 г. праведзены рамонт касцёла на ганарары, сабраныя ў выніку аб’яўленай у 1846 г. У. Сыракомлем агульнапольскай акцыі перакладу лацінскіх паэтаў на польскую мову.
Пасля паўстання 1863—1864 гг. касцёл быў закрыты, 7 кастрычніка 1865 г. пераасвячоны ў праваслаўную царкву Св. Мікалая. У 1876 г. пад час рамонту перакрыты жалезам ніжні ярус храма. У 1888 г. заменены ўвесь астатні драўляны дах на жалезны, пры гэтым зменены яго выгляд адпаведна праваслаўнаму канону з уладкаваннем драўлянага купала над алтарнай часткай. Новы драўляны дом багадзельні быў пабудаваны ў 1893 г.
Нью-Ёркскі дзяржаўны ўніверсітэт у Фрыдоніі
Нью-Ёркскі дзяржаўны ўніверсітэт у Фрыдоніі (State University of New York at Fredonia) — дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта, якая месціцца ў горадзе Фрыдонія, штат Нью-Ёрк, ЗША.
Касцёл Святога Мікалая (Мір)
Гісторыя
У 1914 г. мірскія католікі вырашылі будаваць новы каменны касцёл, быў нават зроблены праект. Аднак Першая сусветная вайна перашкодзіла распачаць будаўніцтва, а ў хуткім часе палітычнае становішча ў дзяржаве цалкам змянілася і парафіянам была вернута іх старажытная святыня — касцёл св. Мікалая. Цяпер касцёльную вежу зноў завяршыў вастраверхі шацёр. Да 1920-х гадах мірская парафія ўваходзіла ў склад Навагрудскага дэканата. З утварэннем у 1925 Сталовіцкага дэканата Пінскай дыяцэзіі мірская парафія не толькі ўвайшла ў яго склад, але і была прызначана цэнтрам дэканата.
Касцёл дзейнічаў да 1940-х гадоў. З надыходам савецкай улады каталіцкія святыні Міра былі зачынены, касцёл у занядбаным стане прастаяў дзесяцігоддзі. За гэты перыяд былі разбураны два верхнія ярусы вежы, дзве бакавыя круглыя вежачкі. У 1970-я гады касцёл атрымаў статус помніка архітэктуры рэспубліканскага значэння, распачалася рэстаўрацыя святыні. У 1990 г. касцёл вернуты вернікам, вядуцца рэстаўрацыйныя работы.
Касцёл
Паводле інвентароў 1719, 1721, 1732 гг. касцёл меў адну вежу на галоўным фасадзе. Да ўвахода ў касцёл вёў мураваны ганак. Уваходныя дзверы былі вялікія двайныя з «форткай». Бабінец асвятляўся праз два акны. З бабінца ў касцёл вялі дзверы сталярскай работы. Падлога ў касцёле была цагляная, часткова выкладзена мармуровымі плітамі. Над сакрысціяй знаходзілася на другім паверсе фундатарскае ложа. Усіх акон налічвалася 13, верхнія вокны мелі алавяную аправу. З абодвух бакоў касцёла размяшчаліся капліцы. У іх налічвалася акон малых акруглых 10. Пад хорамі з левага боку, над дзвярамі быў умураваны ў сцяну мармуровы камень з датай асвячэння храма. Касцёл, апрача капліц, быў накрыты дахоўкай.
Зараз касцёл уяўляе сабой мураваную трохнефную трохвежавую базіліку. Цэнтральны неф з паўкруглым прэсбітэрыем завяршаецца на галоўным фасадзе вялікай квадратнай у плане чатырох’яруснай вежай з шатровым дахам. Вежа падзялялася прафіляванымі карнізамі на ярусы, аздобленыя глыбокімі нішамі. Бакавыя нефы на галоўным фасадзе завершаны круглымі ў плане вежачкамі з вітымі ўсходамі, з боку алтарнай часткі — закругленымі ў плане сакрысціямі, абапал якіх — больш высокія гранёныя аб’ёмы, што нагадваюць трансепт. Бакавыя фасады, пазбаўленыя дэкору, прарэзаныя высокімі аконнымі праёмамі з паўцыркульным завяршэннем. Дзверы аздобленыя мастацкай акоўкай.
Інтэр’ер касцёла
У XVIII ст. унутраную прастору ўпрыгожвалі 9 алтароў. У галоўным (першы алтар фундаваў сам Радзівіл Сіротка; быў скончаны ў кастрычніку 1604 г.) трох’ярусным алтары «сталярскай работы» над вялікім абразом Нараджэння Пана знаходзіўся абраз Трох Каралёў (Аб’яўлення Пана), завяршаў кампазіцыю абраз Абразання Пана; пры гэтым на кожнам ярусе была ўсталявана пара фігур святых. У левай наве былі ўсталяваны алтары Найсвяцейшай Тройцы і Перамянення Пана, у правай — брацкі алтар св. Казіміра і алтар Маці Божай Беззаганнай (з вотумамі). Яшчэ 4 алтары — Укрыжавання, св. Антонія, Езуса Антокальскага (усе тры з вотумамі) і св. Яна Непамука — стаялі «пры філярах».