cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Іван Вітальевіч Гушчын
Прэміі і ўзнагароды
Адзначаны знакам «Выдатнік вышэйшай школы Расійскай Федэрацыі». Узнагароджаны медалямі «Ветэран працы» і «Партызан Вялікай Айчыннай вайны», Ганаровымі граматамі Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь, Міністэрства юстыцыі Рэспублікі Беларусь, Гродзенскага аблвыканкама і Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта.
У 2009 годзе Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь аб’яўлена падзяка за ўклад у развіццё ў краіне вышэйшай адукацыі і падрыхтоўку высокакваліфікаваных кадраў юрыстаў, уклад у развіццё юрыдычнай навукі ў Рэспубліцы Беларусь.
Б’ёрн Борг
Б’ёрн Борг (Björn Rune Borg; нар., Сёдэртэлье, Швецыя) — шведскі спартсмен (тэніс). Чэмпіён свету (1976), пераможца турніраў у Уімблдане (1976-80), турніра «Мастэрс» (1979, 1980), адкрытага першынства Францыі (1974-76, 1978-80) у адзіночным разрадзе. У 1977—1981 гадах лідар у рэйтынгу лепшых тэнісістаў свету.
Гагфарс (камуна)
Камуна Гагфарс (Hagfors kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Вермланд у цэнтральнай Швецыі.
Гагфорс 47-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Гагфарс.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 12 241 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 9 гарадскіх пасяленняў (tätort) і некалькі сельскіх, найбольшыя з якіх:
Міста побратими
Комуна підтримує побратимські контакти з такими муніципалітетами:
Беланы
Беланы́ (, Беланы) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Гайненскага сельсавета.
Да 24 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Кузевіцкага сельсавета, да 28 мая 2013 года — у склад Лагазінскага сельсавета.
Ваўжынец Путкамер (1794—1850)
Ваўжынец Станіслаў Ян Путкамер (Wawrzyniec Stanisław Puttkamer;, Бальценікі — 30 студзеня 1850, Вільня) — землеўласнік, грамадскі дзеяч, дзяржаўны службовец.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Путкамераў. Нарадзіўся 14 жніўня 1794 года ў сям’і каралеўскага шамбяляна Ежы Аляксандра Путкамера і Караліны са Стрыеўскіх, дачкой палкоўніка войскаў ВКЛ. Ахрышчаны 26 жніўня ў Бальценіках.
Нарадзіўся ў разгар паўстання 1794 года, калі ў краіне гаспадарылі рускія войскі. У дзень нараджэння Ваўжынца ў маёнтку з’явіліся казакі, што выклікала паніку сярод дамачадцаў. Бацька малога Ваўжынца прасіў рускага афіцэра не парушаць спакой сям’і ў такі дзень. Казацкі афіцэр гэта паабяцаў і нават узяў дзіцятку на рукі і благаславіў яго. Маладая маці хутка памёрла, што разам з стратай незалежнасці радзімы прывяло бацьку да працяглай меланхоліі і страты ўсякай цікавасці да жыцця. Таму малы Ваўжынец гадаваўся не толькі без маці але і без бацькі.
Ва ўзросце 13 гадоў Ваўжынец быў аддадзены вучыцца ў Слуцкую пратэстанцкую школу, пад апеку рэктара школы, пастара Міхала Ваноўскага. Ваноўскі вучыў яшчэ бацьку Ваўжынца і адносіны паміж Ваноўскім і Путкамерамі былі амаль што радзіннымі. Даследчыкі адзначаюць, што пратэстанцкая школа дала яму значна лепшую падрыхтоўку для атрымання вышэйшай адукацыі, чым напрыклад падрыхтоўку ў навагрудскіх дамініканцаў, якую меў Адам Міцкевіч.
У 1809 г. памёр дзед Ваўжынец Путкамер. З 1810 года ўнук пачаў вучыцца на філасофска-матэматычным факультэце Віленскага ўніверсітэта і ў 1812 годзе атрымаў ступень кандыдата філасофіі.
Вайна 1812 года
Калі пачалася вайна 1812 года і Напалеон паабяцаў аднавіць Вялікае Княства Літоўскае, як большасць сяброў, запісаўся шарагоўцам у новастворанае літоўскае войска, у гвардзейскі кавалерыйскі полк генерала Канопкі, а потым у полк лёгкай кавалерыі імператарскай гвардыі Вінцэнта Красінскага. Ваўжынец быў з войскам Напалеона ў Маскве, выжыў у катастрофе на Бярэзіне. Адступаючы з войскам каля Вільні, заехаў дахаты і тут захварэў на тыф. Калі вылечыўся, то вайна ўжо ішла далёка на захад ад дома. Праз тылы расійскіх войскаў, абмінуўшы казацкія патрулі, ён прабраўся ў Мерач, дзе ў люты мароз перайшоў Нёман. Час ад часу злазіў з каня і каб сагрэцца бег побач. Нарэшце ён сустрэў інспектара дывізіі кавалерыі, які ехаў у Варшаву ў полк Красінскага. Афіцэр падабраў задубелага маладзёна і давёз яго ў полк.
Малады вайсковец ваяваў усю кампанію 1813 года, трапіў у прускі палон і пасля амністыі, у 1814 годзе вярнуўся дахаты ў чыне паручніка.
Напалеон застаўся кумірам Ваўжынца Путкамера да канца жыцця, потым ён часта расказваў:
Паражэнне пад Ватэрлоа прывяла Путкамера да гарачкі, а калі ён пачуў пра вяртанне імператара, то прыгатаваў свой уланскі мундзір і быў гатовы быў ехаць у Францыю. Нават будучы ў сталым веку ніколі не мог спакойна расказваць пра тыя часы і пра імператара Напалеона. А ў 1840 г., калі рэшткі імператара ўрачыста перавозіліся з вострава Святой Алёны ў касцёл Інвалідаў у Парыжы, толькі адсутнасць грошаў прымусіла графа ўстрымацца ад паездкі ва Францыю.
Гаспадарчая дзейнасць
Пасля заканчэнне вайны малады Ваўжынец Путкамер пачаў гаспадарыць на зямлі. З 1816 г. малады граф жыў у невялікім маёнтку Уніхава недалёка ад Карэлічаў. Ён лічыў неабходным палепшаць жыццё простага народа, даць сялянам асабістую волю і стварыць сістэму народнай адукацыі. У той час расійскі імператар Аляксандр I даў дазвол памешчыкам даваць асабістую свабоду прыгонным сялянам і пераводзіць іх на грашовы аброк. Як дэлегат ад Навагрудскага павета на Гродненскім губернскім сходзе, ён прапанаваў так зрабіць усім памешчыкам і прыняць супольную заяву. Калі б гэтая прапанова была прынята, і сяляне атрымалі асабістую волю амаль на палову стагоддзя раней, гісторыя нашага края магла скласціся інакш. Толькі некалькі маладых памешчыкаў патрымала Путкамера, большасць шляхты абурылася і назвала яго анархістам і якабінцам.
У 1817 г. цар Аляксандр I дазволіў ушанаваць памяць памёрлага Касцюшкі, па ўсёй Беларусі і Польшчы праходзілі зборы шляхты з урачыстасцямі прысвечанымі смерці героя і богаслужэнні ў касцёлах. Прайшло ўшанаванне памяці героя і 13 снежня 1817 г. у Навагрудскім касцёле. Касцёл быў упрыгожаны партрэтамі Касцюшкі, Рэйтана, Корсака, Багушэвіча, Радзішэўскага, якія годна паводзілі сябе падчас падзелаў і баранілі Радзіму. Падчас урачыстасцей пасля рэчы маршалка шляхты Юзафа Вайніловіча, пратэстант Ваўжынец Путкамер прачытаў элегію «На смерць Тадэвуша Касцюшкі», якую напісаў сам, але ёсць меркаванне, што гэта элегія магла належаць пяру Адама Міцкевіча. Уніхава знаходзілася недалёка ад Туганавічаў дзе 26-гадовы граф пазнаёміўся са сваёй будучай жонкай Марыляй Верашчакай. Ён сябраваў з братамі Марылі, і як запісана ў дзённіку дзяўчыны, сваю прапанову «рукі і сэрца» зрабіў 14 ліпеня 1819 г. у форме чатырохрадкоўя. Даследчыкі адзначаюць, што акрамя графа Путкамера, не вядома ні аднаго сапраўднага канкурэнта на руку Марылі.
Марыля была добра выхавана і адукавана. Яна мела двух гувернантак, францужанку і немку, музыцы яе вучылі французы-эмігранты Манарэ і Фроке, спевам — італьянец Бранеці, класічную адукацыю яна атрымала ў ксяндзоў-езуітаў Вішнеўскага і Дзівурдзевіча. Дзяўчына валодала французскай, нямецкай і італьянскай мовамі, шмат чытала, пела, музіцыравала. Яна з цікавасцю прымала знакі кахання ад Адама Міцкевіча, але выбрала былога афіцэра. Путкамер і Міцкевіч па сяброўскі зразумелі адзіна аднаго і пасля сур’ёзнай размовы, сапернік згадзіўся добраахвотна «пакінуць поле бітвы». Міцкевіч і потым добра адносіўся да мужа Марылі заставаўся сябрам іх абодвух.
Марыя Верашчака і Ваўжынец Путкамер пабраліся шлюбам 2 лютага 1821 г. у Туганавічах. Верагодна цырымонію вёў каталіцкі ксёндз. Адразу пасля шлюбу маладыя жылі ва Уніхаве, але Ваўжынец хутка атрымаў маёнтак Бальценікі з Бражэльцамі (200 мужскіх душ) і яны пераехалі ў Бальценікі.
Праўнучка Яніна з Путкамераў Жалтоўская пісала пра сваіх прадзедаў :
Рэлігійная дзейнасць
Больш за дзесяць гадоў Ваўжынец Путкамер быў сябрам Евангеліцка-Рэфарматарскага сінода на Літве. За гэты час ён унёс праект аб надзяленні зямлёй сялян, якія належалі пратэстанскім зборам, але праект так сама не дайшоў да выканання. У 1822 г. ён улагодзіў справы з радзівілаўскімі ўкладамі для слуцкай школы. А ў 1823 г. стары граф Аляксандр Путкамер, прапанаваў Сіноду праект свайго сына аб адкрыцці ў Вільні друкарні, якая разам з паперняй павінна была служыць развіццю культуры ў былым ВКЛ. Дакумент складаўся з двух частках: першая датычыла мэты справы (там з’яўляецца такія радкі «… сцвярджаю, што чым больш клас сялян адукаваны, тым у большай ступені ведае ён пра неабходнасць паляпшэння свайго быту і паляпшае яго»), другая датычылася шляхоў рэалізацыі.
Аўтар паклапаціўся пра ўсе падрабязнасці, але перыяд лібералізму скончыўся працэсам філаматаў і праект не быў рэалізаваны. У 1824 г. была зачынена гімназія ў Кейданах і супраць школы ў Слуцку былі высунуты цяжкія абвінавачанні. Таму віленскі сінод даручыў свайму куратару вырашыць з рэктарам віленскага ўніверсітэта Пеліканам пытанне са школай у Слуцку і магчымасць пераўтварэнне яе ў гімназію. Атрымаўшы дазвол ад рэктара і ад урада, у 1829 г. ён пачаў будаваць новы корпус гімназіі. Пры закладцы ганаровага каменю, Путкамер сказаў запамінальную прамову.
Ваўжынец Путкамер кіраваў пасяджэннямі Сінода ў якасці дырэктара ў 1821, 1822, 1829 гг. .
Прамысловая дзейнасць
Путкамер бачыў бурнае развіццё прамысловасці ў Еўропе і разумеў значэнне, якое маюць розныя прамысловыя і сельскагаспадарчыя таварыства. У 1828 г. ён залажыў першую на Літве фабрыку паперы, далей планаваў пабудаваць у сябе цукроўню, гарбарню і фабрыку сукна. Брак капіталу не дазволіў давесці гэтыя праекты да рэалізацыі. Таму граф задумаў стварыць першае на Літве прамысловае таварыства. Плануючы стварыць цукроўню як акцыянернае прадпрыемства, ён вёў перамовы з маршалкам губернскай шляхты Жабам і з прамыслоўцам Міхалам Макрыцкім. 15 чэрвеня 1838 г. граф атрымаў Найвышэйшы ўказ, які дазваляў старыць кампанію. Путкамер вывучаў справу цукраварства на працуючых фабрыках, агітаваў багатых людзей а сялянам Віленшчыны раздаваў насенне цукровых буракоў і гарантаваў закуп ураджаю. Але сабраць неабходную колькасць акцыянераў і грошай не ўдалося, шляхта не верыла ў перспектывы прамысловага таварыства.
Пасля паўстання 1830—1831 гадоў
Пасля паўстання 1830—1831 гадоў, у чэрвені 1833 г. Ваўжынец і Марыля Путкамеры за дапамогу эмісару Марцэлю Шыманскаму былі арыштаваны. Яны спачатку знаходзіліся пад вартай у Вільні, а са жніўня па лістапад 1833 г. — у Гродзенскім астрозе. Марылю абвінавачвалі спасылаючыся на сведчанні Шыманскага, але яна не прызнавала сябе вінаватай. Толькі зімой 1833 г. Путкамеры змаглі вярнуцца ў Бальценікі.
Адам Міцкевіч у выгнанні, з цікавасцю паглынаў усе звесткі з радзімы. На пачатку 1846 г. ён даведаўся, што Путкамерова з Верашчакаў, сястра яго член Міхала, выдала старэйшую дачку Зоф’ю за нейкага Каліноўскага, інспектара з Вільні, а ў Бальценіках даведаліся з пісьма Тамаша Зана, што Міцкевіч стаў халодным і нават «суровым і здольным прынізіць».
Чэслаў Малеўскі піша, што Ваўжынец Станіслаў Ян граф Путкамер з Версовічаў — Сякерка з 20 верасня 1847 г. па 15 чэрвеня 1849 г. быў маршалкам шляхты Лідскага павета. Маршалак быў прызначаны сябрам статыстычнага камітэта пры губернатары Допельмаеры і адзінаасобна склаў статыстыку Лідскага павета. У тыя часы праводзілася так званая інвентарызацыя панскіх маёнткаў. Гэта быў адзін з першых крокаў у бок урэгулявання стасункаў паміж прыгоннымі і прыгоннікамі, бо інвенатар павінен быў вызначыць межы панскай улады і памеры сялянскіх падаткаў. Гэты крок улады вызваў занепакоенасць шляхты. Маршалак рупліва заняўся складаннем інвентару, тлумачачы сялянам, якія павіннасці яны будуць адпрацоўваць, а якія паны не маюць права ад іх патрабаваць. Пры гэтым пільнаваў за тым каб памешчыкі не патрабавалі ад сялян выконваць павіннасці не прадугледжаныя законам. Путкамер часта быў пасярэднікам у спрэчках паміж сялянамі і памешчыкамі павета. І шляхта казала пра яго: «Пане дабрадзею, маршалак сялян, а не шляхты» («Panie Dobrodzieju, to marszałek chłopów a nie szlachty»). Даведаўшыся пра такія адозвы, Ваўжынец публічна высказаўся, што шляхта дала яму лепшую з магчымых мянушак.
На сваёй асабістай гаспадарцы граф меў грашовыя клопаты, не ўсё ў яго было добра, што бачна з ліставання з яго сябрам і суседам, вядомым гісторыкам Міхалам Балінскім, фрагменты яго прыводзіць у сваёй кнізе Караль Эстрэйхер. Напрыклад адзін з выкапаных у Бальценіках ставаў прышлося закапаць з-за ўзнікшых праблем. Путкамер піша, што ўзяў падрад на будаўніцтва лідскага казначэйства і просіць Балінскага дамовіцца з нейкім панам Аншлам, каб ён не патрабаваў ад графа даваць сваіх парабкаў для працы і т. д. У лістах да Балінскага ён часта пісаў пра сына Стася, але ніколі не пісаў пра жонку, пэўна меў нейкія праблемы ў адносінах з ёй.
Памёр граф Ваўжынец Путкамер 30 студзеня 1850 г. ў Вільні. Быў пахаваны там жа, на Евангелічных могілках пры вуліцы Малой Пагулянцы на Боўфалавай гары. «Мужыцкі маршалак» пасля сваёй смерці пакінуў вялікія даўгі. Могілкі не зберагліся.
У памяці сучаснікаў
Пасля смерці бацькі сын Станіслаў напісаў пра яго :
Антоній Адынец пасля яго смерці напісаў :
Міхал Балінскі пісаў пра Ваўжынца Путкамера :
Праўнучка Яніна Жалтоўская пісала ў сваіх мемуарах :
Сям’я
У шлюбе з Марыляй з Верашчакаў меў дзяцей :
Бадара
Бадара (Բադարա, Badara) — сяло ў Аскеранскім раёне Нагорна-Карабахскай Рэспублікі.
Рухач
Руха́ч, рухальнік — прыстасаванне для пераўтварэння энергіі прыроднай крыніцы або рухавіка ў карысную работу, якая забяспечвае рух транспартных сродкаў і механізмаў.
Функцыі рухача пры перамяшчэнні выконваюць
Гамарэ (камуна)
Камуна Гамарэ (Hammarö kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Вермланд у цэнтральнай Швецыі.
Гамарэ 190-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Скогаль.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 15 025 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 2 гарадскія пасяленні (tätort) і некалькі сельскіх, найбольшыя з якіх:
Рэлігія ў Казахстане
Рэлігія ў Казахстане — сукупнасць рэлігійных плыняў, якія зацвердзіліся на тэрыторыі Рэспублікі Казахстан.
Канстытуцыя краіны вызначае Рэспубліку Казахстан свецкай дзяржавай. Асноўнымі рэлігіямі ў Казахстане з'яўляюцца іслам і хрысціянства (галоўным чынам, праваслаўе), таксама прысутнічаюць іўдаізм і будызм. Частка насельніцтва Казахстана — нявернікі.
Рэлігійная прыналежнасць насельніцтва Казахстана
У 2009 годзе (упершыню пасля перапісу 1937 года) быў праведзены перапіс, падчас якога рэспандэнтам задавалася пытанне пра дачыненне да рэлігіі. Вынікі перапісу паказалі, што пераважная большасць жыхароў Казахстана аднесла сябе да той ці іншай рэлігіі (каля 97 % насельніцтва), толькі 3 % апытваных заявілі пра тое, што з'яўляюцца нявернікамі, або адмовіліся даць адказ на задаванае пытанне.
За гады незалежнасці адбыўся сапраўдны рэнесанс рэлігіі ў Казахстане. За 18 гадоў колькасць рэлігійных з'яднанняў узрасла ў 6 раз, ад 671 у 1991 годзе да звыш 4200 у 2009 годзе. У наш час дзеюць амаль 3200 мячэцяў, цэркваў, малітоўных дамоў.
Мікалай Аўтуховіч
Мікалай Аўтуховіч (нар., Ваўкавыск) — ветэран афганскай кампаніі, беларускі прадпрымальнік і грамадскі актывіст.
Біяграфія
Пасля школы скончыў СПТВ-37 у Вялікай Бераставіцы, працаваў механікам па рамонце аўтамабіляў. З 1981 г. служыў у арміі ў Саратаўскай вобласці Расіі кіроўцам у ракетных войсках стратэгічнага прызначэння. Пазней скончыў школу прапаршчыкаў, служыў у Афганістане. За ахову моста пад Кандагарам і ўдзел у іншых аперацыях узнагароджаны ордэнам Чырвонай Зоркі, двума медалямі — «За адвагу» і «За баявыя заслугі». Звольніўся з арміі ў 1991 годзе ў Ваўкавыску старшым прапаршчыкам, пачаў займацца бізнесам.
Храналогія пераследу
Быў зняволены 7 ліпеня 2006 г. на 3 гады і 6 месяцаў з канфіскацыяй маёмасці. Суд прызнаў яго вінаватым ва ўхіленні ад выплаты падаткаў са стратамі для бюджэту ў асабліва буйным памеры, а таксама — у ажыццяўленні прадпрымальніцкай дзейнасці без рэгістрацыі і атрымання ліцэнзіі. Тэрмін зняволення пачаў адлічвацца ад 15 кастрычніка 2005 г., калі яго пасадзілі ў следчы ізалятар калоніі N1 у Мінску.
Суд па канфіскацыі маёмасці адбыўся пад канец 2007 г. Мікалаю Аўтуховічу пакінулі дом, у зняволенага засталася таксама аўтабаза, палова яго таксі і адзін асобны будынак. Тым часам, былі канфіскаваныя 13 таксі, кватэра і два склады. Да спагнання была прызначана сума большая за 350 мільёнаў рублёў.
М. Аўтуховіч быў адным з шасці палітзняволеных, вызваленых у выніку жорсткіх санкцый ЗША і ЕС, аднак 8 лютага 2009 г. яго зноў затрымалі і ў 2010 г. асудзілі. Здароўе М. Аўтуховіча тады было сур’ёзна падарванае серыяй доўгіх галадовак пратэсту і недахопам неабходнай медыцынскай дапамогі.
Мікалай Аўтуховіч асуджаны на 5 гадоў зняволення паводле артыкула 295 частка 3 — «Незаконныя дзеянні адносна агнястрэльнай зброі, боепрыпасаў і выбуховых рэчываў». Дадаткова Аўтуховіча асудзілі яшчэ на 2 месяцы зняволення — прысуд матываваны тым, што новае злачынства ён учыніў у тэрмін меншы за 2 месяцы ад часу папярэдняга пакарання. Такім чынам, цяпер Мікалай Аўтуховіч асуджаны на 5 гадоў і 2 месяцы зняволення ва ўмовах строгага рэжыму, без канфіскацыі маёмасці.
Адбываў пакаранне ў папраўчай калоніі № 5 у г. Івацэвічы (Брэсцкая вобласць). У снежні 2011 года на месяц быў змешчаны ў ПКТ — памяшканне камернага тыпу. Рашэннем суда, які адбыўся 17 студзеня 2012 года, быў пераведзены ў турму Гродна. 8 красавіка 2014 года Мікалай Аўтуховіч выйшаў на волю.
Падставы далучэння М. Аўтуховіча да спісу палітвязняў
М. Аўтуховіч быў прызнаны вязнем сумлення паводле Amnesty International падчас першага судовага працэсу. Што тычыцца другога працэсу, аб палітычнай скіраванасці пераследу заявілі праваабаронцы цэнтру «Вясна», якіх падтрымалі РПГА «Беларускі Хельсінкскі камітэт» і грамадскасць. Падставамі названыя, у тым ліку:
Грамадская дзейнасць
Пасля першага вызвалення Аўтуховіч стаў адным з арганізатараў руху ветэранаў баявых дзеянняў «Абаронцы Айчыны». У аргкамітэт увайшлі таксама вядомы праваабаронца Алег Волчак і старшыня грамадскага аб’яднання інвалідаў афганскай вайны Аляксандр Камароўскі. У 2009 годзе ўсе трое адмовіліся атрымліваць медалі ў сувязі з 20-годдзем вываду войскаў з Афганістана, назваўшы амаральным атрыманне такіх узнагарод пасля адмены льготы ветэранам баявых дзеянняў у гэтай краіне.
Пры актыўным удзеле М. Аўтуховіча ў Беларусі ў Мінгарвыканкаме 22 снежня 2016 года была зарэгістраваная арганізацыя «ТаймАкт». Заснавальнікам арганізацыі з’яўляецца Васіль Завадскі, які працаваў у 2008—2010 гадах начальнікам медыцынскай службы дэпартамента выканання пакаранняў МУС. Мікалай Аўтуховіч выступае кансультантам гэтай установы. «ТаймАкт» будзе займацца праблемамі асуджаных. Такая арганізацыя ўжо была ў Беларусі, але яе кіраўнік Андрэй Бандарэнка быў пасаджаны ў турму. І гэтая арганізацыя прымае эстафету ад арганізацыі Андрэя Бандарэнкі «Платформа Иновейшин».
М. Аўтуховіч адзін з ініцыятараў стварэння арганізацыі Рэспубліканскае грамадскае аб’яднанне "Камітэт падтрымкі прадпрыймальніцтва «Салідарнасць». Аб’яднанне ствараецца ў развіццё ўтворанага раней Камітэта выратавання прадпрымальніцтва. Заснавальнікамі аб’яднання выступілі ў асноўным прадпрымальнікі, якія сутыкнуліся з цяжкасцямі ў сувязі з указам № 222 «Аб рэгуляванні прадпрымальніцкай дзейнасці і рэалізацыі тавараў індывідуальнымі прадпрымальнікамі і іншымі фізічнымі асобамі».
Новая справа
Мікалая Аўтуховіча зноў затрымалі ў снежні 2020 года разам з яшчэ некалькімі людзьмі. Улады абвясцілі Аўтуховіча арганізатарам і кіраўніком «тэрарыстычнай групоўкі», якая дзейнічала на тэрыторыі Гродзенскай вобласці і нібыта падпальвала аўтамабілі і дамы супрацоўнікаў міліцыі. 17 кастрычніка 2022 года быў вынесены прысуд па «справе Аўтуховіча». Статыстаў па справе асудзілі на вялікія тэрміны. Сам Аўтуховіч быў прыгавораны да 25 гадоў пазбаўлення волі і штрафу, а рашэннем суда пазбаўлены звання старшага прапаршчыка ў адстаўцы.
Узнагароды
25 сакавіка 2023 года ўзнагароджаны медалём ордэна Пагоні.
Таццяна Міхайлаўна Каламійцава
Таццяна Міхайлаўна Каламійцава (, Санкт-Пецярбург —, Мінск) — савецка-беларуская дырыжор, першая жанчына-дырыжор у БССР. Народная артыстка БССР (1964).
Біяграфія
Вучылася ў Адэскай кансерваторыі па класе дырыжыравання, пачынала свой прафесійны шлях дырыжорам-асістэнтам ў дзяржаўным сімфанічным аркестры СССР.
Таццяна Каламійцава прыбыла ў Мінск адразу пасля вызвалення горада ад акупантаў у 1944-м. Тут яе запрасілі працаваць дырыжорам у Нацыянальным акадэмічным Вялікім тэатре оперы і балета. Яна кіравала шматлікімі пастаноўкамі, у ліку якіх опера «Трубадур» (Д. Вердзі), опера «Пікавая дама», балеты «Шчаўкунок» і «Лебядзінае возера» Пятра Чайкоўскага. Яна часта дырыжыравала і прадстаўленнямі беларускіх творцаў — напрыклад, «Палымяныя сэрцы» В. Залатарова, «Выбранніца» Я. Глебава, «Алеся» (Я. Цікоцкага).
Таццяна Міхайлаўна запомнілася многім, таму што яна была першай жанчынай-дырыжорам у СССР. У Нацыянальным акадэмічным Вялікім тэатре оперы і балета да гэтага часу ідзе опера Джакама Пучыні «Мадам Батэрфляй» у пастаноўцы гэтай легендарнай жанчыны.
Іжа (гміна)
Гміна Іжа (Gmina Iża) — колішняя вясковая гміна, якая існавала да 1932 года ў Навагрудскім ваяводстве, Віленскай зямлі, Віленскім ваяводстве Польскай Рэспублікі (цяпер тэрыторыя Беларусі). Сядзіба размяшчалася ў вёсцы Іжа (513 жых. у 1921 годзе).
У самым пачатку міжваеннага перыяду гміна Іжа ўваходзіла ў склад Вілейскага павета Навагрудскага ваяводства. 13 красавіка 1922 года гміна разам з астатнім Вілейскім паветам была ўключана ў склад польскай Віленскай зямлі, ператворанай 20 студзеня 1926 года ў Віленскае ваяводства.
Гміна скасавана 1 красавіка 1932 года, яе тэрыторыя ўключана ў склад гмін Куранец, Войстам і Вішнева.
Дабрэнева
Дабрэ́нева (, Добренево) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Гайненскага сельсавета.
Да 24 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Кузевіцкага сельсавета, да 28 мая 2013 года — у склад Лагазінскага сельсавета.
Лотэ Капецкі
Лотэ Капецкі (нар., Румст) — бельгійская велагоншчыца на трэку і шашы, залаты прызёр чэмпіянатаў свету па трэку і двухразовы прызёр чэмпіянатаў Еўропы.
Першага поспеху ў кар’еры дабілася ў 2012 годзе, калі заваявала бронзавы медаль у індывідуальнай гонцы на час на юніёрскім чэмпіянаце Еўропы па шашы ў Гусе. На праведзеным праз год чэмпіянаце Еўропы на трэку выйграла тры медалі: золата ў індывідуальнай гонцы праследавання і гонцы па ачках і бронзу ў каманднай гонцы праследавання. У 2016 годзе заваявала свае першыя медалі ў элітнай катэгорыі, выйграўшы Мэдысан і заняўшы трэцяе месца ў омніуме на чэмпіянаце Еўропы ў Іўліне. Разам з Жальен Д’Хур яна таксама выйграла Мэдысан на чэмпіянаце свету 2017 года ў Ганконгу.
Беркадзор
Беркадзор (Բերքաձոր) — сяло ў Аскеранскім раёне Нагорна-Карабахскай Рэспублікі.
Міхаіл Браніслававіч Ежаль
Міхаіл Браніслававіч Ежаль (Єжель Михайло Броніславович;, Вінніцкая вобласць) — украінскі ваенны і дзяржаўны дзеяч, дыпламат. Адмірал. З 3 красавіка 2013 па 11 мая 2015 — Надзвычайны і Паўнамочны Пасол Украіны ў Рэспубліцы Беларусь.
Біяграфія
Нарадзіўся 19 кастрычніка 1952 г. у с. Слабада на Вінніцкай вобласці. У 1970 годзе скончыў 10 класаў Рэспубліканскай спецыялізаванай сярэдняй школы-інтэрната спартыўнага профілю ў Кіеве. У гэтым жа годзе добраахвотна, праз Пячорскі РВК горада Кіева, паступіў у Чарнаморскае вышэйшае ваенна-марское вучылішча імя П. С. Нахімава, якое скончыў у 1975 па спецыяльнасці радыётэхнічныя сродкі і сістэмы кіравання супрацьлодачных крылатых ракет. У 1987 г. — Ваенна-марскую акадэмія імя А.Гречка ў Ленінградзе, Акадэмію МА Украіны — у 1996. З 07.1970 г. па 07.1975 г. — курсант Чарнаморскага вышэйшага ваенна-марскога вучылішча імя П. Нахімава. З 08.1975 г. па 10.1976 г. — камандзір зенітна-ракетнай батарэі эсмінца. З 10.1976 г. па 10.1979 г. — камандзір групы кіравання вартавога карабля, з 10.1979 г. па 08.1980 г. — памочнік камандзіра вартавога карабля, з 08.1980 г. па 08.1985 г. — камандзір вартавога карабля Ціхаакіянскага флоту. З 09.1985 г. па 08.1987 г. — слухач каманднага ф-та Ваенна-марской акадэміі імя А.Гречка. З 08.1987 г. па 12.1990 г. — начальнік штаба брыгады супрацьлодачных караблёў, з 12.1990 г. па 10.1991 г. — камандзір брыгады супрацьлодачных караблёў, з 10.1991 г. па 04.1993 г. — камандзір дывізіі супрацьлодачных караблёў Ціхаакіянскага флоту. З 04. па 08.1993 г. — намеснік начальніка ўпраўлення ВМС Галоўнага штаба УС Украіны. З 08.1993 г. па 08.1994 г. — намеснік камандуючага ВМС па ўзбраенні — начальнік упраўлення ўзбраення і сударамонту ВМС Украіны (г. Севастопаль). З 08.1994 г. па 06.1996 г. — слухач ф-та падрыхтоўкі спецыялістаў па аператыўна — стратэгічным узроўнем адукацыі Акадэміі абароны Украіны. З 06. па 10.1996 г. — адмірал-інспектар ВМС Галоўнай інспекцыі Міністэрства абароны Украіны. З 28.10.1996 па 20.08.2001 г. — намеснік Міністра абароны Украіны — камандуючы ВМС Украіны. З 05.1998 г. па 07.2000 г. — член Камісіі па пытаннях марской палітыкі пры Прэзідэнце Украіны. З 20.08.2001 г. па 25.04.2003 г. — Галоўнакамандуючы ВМС МА Украіны. У кастрычніку 2003 вызвалены ад вайсковай службы ў запас. З чэрвеня па снежань 2007 — саветнік Прэм’ер-міністра Украіны. З лютага 2008 па сакавік 2010 года — Галоўны інспектар Міністэрства абароны Украіны. З сакавіка 2010 г. па 8 лютага 2012 г. — Міністр абароны Украіны. 24 лютага 2012 г. прызначаны саветнік Прэзідэнта Украіны.
3 красавіка 2013 года прэзідэнт Віктар Януковіч прызначыў Міхаіла Ежаля Надзвычайным і Паўнамоцным Паслом Украіны ў Рэспубліцы Беларусь. 11 мая 2015 прэзідэнт Пётр Парашэнка вызваліў яго ад гэтай пасады.
Чорнае (возера, Пастаўскі раён, басейн Мядзелкі)
Чо́рнае — возера ў Пастаўскім раёне Віцебскай вобласці, на паўночна-заходняй ускраіне горада Паставы, у басейне ракі Мядзелка.
Плошча паверхні 0,05 км². Даўжыня 0,42 км, найбольшая шырыня 0,21 км. Даўжыня берагавой лініі 1 км.
Шэін
Шэін — прозвішча.
Грумс (камуна)
Грумс 186-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Грумс.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 8 987 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 3 гарадскія пасяленні (tätort) і некалькі сельскіх, найбольшыя з якіх:
Зялёны Сад (Лагойскі раён)
Зялёны Сад (, Зелёный Сад) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Гайненскага сельсавета.
Да 24 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Гайненскага сельсавета, да 28 мая 2013 года — у склад Лагазінскага сельсавета.
Спіс аб’ектаў PGC (2000001—2001000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (2000001—2001000)
Нанэ Гронваль
Марыяна Элізабет Нордквіст (швед. Marianne Elisabeth Grönvall, [marɪˈanː ɛˈlǐːsabɛt ˈnûːɖkvɪst]; нар. г.,, вядома пад імем Нанэ Гронваль, швед. Nanne Grönvall, [ˈNǎnːɛ ˈɡrø̂ːnval]) — шведская аўтарка песень, радыёвядучая, актрыса і музычная артыстка.
Біяграфія
Музычная кар’ера Гронваль пачалася ў 1980-х у гурце «Sound of Music». Трыа двойчы ўдзельнічала ў «Мелодыфестываліне», абодва разы занімалі чацвёртае месца; у 1986 з песняй «Eldorado» і ў 1987 з песняй «Alexandra». На працягу наступных дзесяці гадоў яна зарэкамендавала сябе як аўтар песень для Мелодыфестываліна, напісаўшы дзве песні для конкурса 1992 года і для 1995 года, другі раз песня «Det vackraste» («Самая прыгожая рэч») заняла другое месца ў выкананні Сесіліі Венерстэн.
З 1991 па 1997 гады яна была адным з вядучых вакалістаў гурта One More Time разам са сваім мужам Пітэрам Гронвалем і Марыяй Рэдстэн. Яны выйгралі Мелодыфестывалін 1996 з фолк-баладай «Den vilda» (таксама вядомая як, англ.: «The Wilderness Mistress»). Яна заняла трэцяе месца (з 23) у конкурсе песні «Еўрабачанне» 1996 года пасля Ірландыі і Нарвегіі.
Гэта падштурхнула Нанэ пачаць сольную кар’еру пасля апошняга альбома One More Time ў 1997 годзе. У 1998 годзе яна вярнулася на Мелодыфестывалін з «Avundsjuk» («Зайздроснік»), сатырычнай песняй пра яе нянавісць да паспяховых людзей. Для выканання песні на Мелодыфестываліне яна насіла фіялетавы парык і вушы, якія нагадваюць містэра Спока «Зорнага шляху». Рэгіянальныя журы паставілі песню на чацвёртае месца. Яна ўдзельнічала ў адборы Вялікабрытаніі «Песня для Еўропы» на «Еўрабачанне» ў 2001 годзе і заняла чацвёртае (апошняе) месца з песняй «Men», напісанай Кімберлі Рэй. У 2003 годзе яна вярнулася на Мелодыфестывалін з «Evig kärlek» («Вечнае каханне»), некалькі своеасаблівай сумессю оперы і тэхна. Марыя Рэдстэн была бэк-спявачкай гэтай песні. Аднак песня не спадабалася публіцы, якая галасуе, і не змагла прайсці ў фінал.
У 2005 годзе Нанэ выступіла ў шосты раз на Мелодыфестываліне, выканаўшы песню, напісаную ў суаўтарстве з Інжэлай «Плінг» Форсман. Нягледзячы на тое, што журы першапачаткова адхіліла выбар конкурсных работ, «Håll om mig» («Абдымі мяне») была абрана ў якасці замены для конкурсу з-за недахопу жанчын-аўтараў песень. Гэта было зроблена ў паўфінале ў Векшэ і з лёгкасцю кваліфікавалася ў фінал. Яго лічылі фаварытам, хаця і ў цесным конкурсе. Песня заняла несуцяшальнае трэцяе месца сярод рэгіянальных журы, але перамагла ў нацыянальным тэлегаласаванні з дзіўна велізарный перавагай, набраўшы ў агульным складзе 209 балаў, што пакінула на тры ачкі адставанне ад пераможцы Марціна Стэнмарка. Песня выйшла на першае месца ў шведскім чарце на працягу двух тыдняў і заставалася ў тройцы лідараў на працягу васьмі тыдняў, прадаўшы больш за 10 000 копій (золата па ўсёй Швецыі).
У чэрвені 2006 года Нанэ адмяніла сваё турнэ і паведаміла, што пакутуе на рак малочнай залозы, які праз некалькі месяцаў вылечыла.
Нанэ зноў увайшла на Мелодыфестывалін у 2007 годзе з песняй «Jag måste kyssa dig» («Я павінна цябе пацалаваць»), напісанай ёю і Інжэлай «Плінг» Форсман. 17 лютага 2007 года Нанэ Грёнваль заняла трэцяе месца ў паўфінале Мелодыфестываліна, атрымаўшы такім чынам права на «другі шанец». 3 сакавіка 2007 года Нанэ была выключана з раўнда другога шанцу пасля першага тура галасавання, у якім яна супрацьстаяла Магнусу Угле.
Яна ўдзельнічала ў якасці танцора знакамітасцяў у «Давайце танцаваць 2015». Грёнваль удзельнічала у Мелодыфестываліне 2020 з песняй «Carpool Karaoke», а таксама склала песню для іншага выканаўцы ў конкурсе Якаба Карлберга і яго песні «Om du tror att jag saknar dig». «Carpool Karaoke» выбыў у чацвёртым «deltävling» спаборніцтваў.
Мюзіклы і тэатр
Нанэ выконвала некалькі музычных і акцёрскіх роляў на працягу многіх гадоў, галоўным чынам вядучыя ролі: Мілая Чарыці, Міс Хэніган у «Эні», Міс Дэнверс у нямецкім мюзікле «Рэбека» паводле рамана Дафны дзю Маўр’е і трылера Альфрэда Хічкока. Яе намінавалі Guldmasken (шведскі эквівалент прэміі Тоні) за ролю Мілай Чарыці і дэбютнай ролі ў «Як дасягнуць поспеху ў бізнесе, не спрабуючы на самой справе». Яна таксама дублявала шмат мультфільмаў і тэлесерыялаў, а таксама галоўную ролю ў «Månsaråttan», шведскім калядным штодзённым радыёспектаклі 2015 года.
Кампазітар — запісы і фільмы
Нанэ напісала некалькі песень, якія атрымалі залатыя і плацінавыя продажы, запісаныя яе былымі гуртамі, сола і іншымі выканаўцамі і саўндрэкі.
Песня «Highland» з яе былым гуртом One More Time увайшла ў хіт-парады Еўропы ў 1994 годзе, а таксама мела залатыя продажы ў Паўднёвай Афрыцы. У 2010 годзе гурт Рычы Блэкмара і Кендыса Найта «Blackmore’s Night» запісаў «Highland» і зрабіў кліп на песню, якая была напісана Пітэрам Грёнвальлам і Нанэ.
У 1995 годзе Пітэр Грёнваль, Нанэ і Марыя Рэдстэн напісалі песню «Det vackraste» у выкананні Сесіліі Венерстэн. Гэта была першая песня Шведскага конкурсу песень, якая калі-небудзь атрымала Грэмі за «песню года», і яна атрымала залытыя і плацінавыя продажы як у Швецыі, так і ў Нарвегіі. One More Time таксама выпусціў песню на англійскай мове з назвай Living in a Dream (1997). Песня таксама была перакладзена і выпушчана ў Галандыі разам з бельгійскай спявачкай Данай Уінэр 1999, затым з назвай песні «I’m Sing A Song Today».
Вардадзор (Аскеран)
Вардадзор (Վարդաձոր), Пірджамал (Pircamal) — сяло ў Аскеранскім раёне Нагорна-Карабахскай Рэспублікі.
Нанэ Гронваль
Кампазітар — запісы і фільмы
Яна з’яўляецца адным з кампазітараў на радыё (і хіт- парада) хіт-песні «I Do», якую гурт Арвінгарна выканаў на Мелодыфестываліне 2019. У маі таго ж года ён выйграў прэмію Guldklaven (Goldclef) за «Song of the year».
Вядучая на радыё і тэлебачанні
Нанэ вяла шмат радыё- і тэлешоў. У яе было ўласнае радыё-шоў «Nanne i P4 », у якім гасцявалі шматлікія шведскія зоркі. У чэрвені 2011 года яе радыё-шоў транслявалася ў прамым эфіры са Швецкага рок-фестывалю. У тыя ж выхадныя яна зрабіла эксклюзіўнае інтэрв’ю з Озі Осбарнам на фестывалі да яго выступу там. Адзінае інтэрв’ю ў шведскіх СМІ яна атрымала падчас яго візіту ў Швецыю 2011 года. Гэта транслявалася ў «P4 Rock ».
У 2005 годзе яна вяла тэлеперадачу «Lilla Melodifestivalen» разам з Шань Атчы, а ў 2011 годзе вяла музычны фінал «Svensktoppen nästa» разам з Анікай Янкел. На працягу некалькіх гадоў яна таксама вяла радыёперадачы, у якіх да час ад часу выступалі ў якасці гасцей «Jukeboxen i P4» і «Karlavagnen».
Мелодыфестывалін
Удзел Нанэ ў якасці артыста і кампазітара на Мелодыфестываліне:
Яна з’яўляецца членам залы славы Мелодыфестываліна.
Еўрабачанне
Грёнваль выступала на «Еўрабачанні» адзін раз:
Японія на зімовых Алімпійскіх гульнях 1936
Японія брала ўдзел у Зімовых Алімпійскіх гульнях 1936 года ў Гарміш-Партэнкірхене (Германія) у трэці раз за сваю гісторыю, але не заваявала ніводнага медалю.
Тамашоўскі сельсавет
Тамашо́ўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Брэсцкага раёна Брэсцкай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2007 года вёска) Тамашоўка.
Гісторыя
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Камароўскі сельсавет у складзе Дамачаўскага раёна Брэсцкай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Камароўка. 10 сакавіка 1954 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Тамашоўка. 16 ліпеня 1954 года сельсавет перайменаваны ў Тамашоўскі. З 17 снежня 1956 года ў складзе Брэсцкага раёна. 8 верасня 1959 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Ліпінкаўскага сельсавета, населеныя пункты Багданы, Барысы, Дамброўка, Лашнева, Ліпінкі, Падлужжа, Шыкілі перададзены ў падпарадкаванне Дамачаўскага пассавета. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Тамашоўскага сельсавета было 7 населеных пунктаў.
Склад
У склад сельсавета ўваходзяць 7 населеных пунктаў:
У 1976 годзе скасавана вёска Станіславоўка.
Насельніцтва
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 2413 чалавек, з іх 81,1 % — беларусы, 13,6 % — украінцы, 4,4 % — рускія.
Верын Сзнек
Верын Сзнек (Վերին Սզնեք), Верын Сізнек (Verin Sıznek) — сяло ў Аскеранскім раёне Нагорна-Карабахскай Рэспублікі.
Монтэ-Серэна
Монтэ-Серэна (Monte Sereno) — горад у акрузе Санта-Клара штата Каліфорнія, ЗША. Жылы раён Крамянёвай даліны, уяўляе сабой цалкам жылую зону, без камерцыйнай забудовы, і на 99 % складаецца з дамоў на адну сям’ю.
Насельніцтва горада — 3 341 чалавек (2010).
Манровія (Каліфорнія)
Манровія (Monrovia) — горад у перадгор'і Сан-Гейбрыел у акрузе Лос-Анджэлес, Каліфорнія, ЗША. Насельніцтва - 36590 жыхароў (перапіс 2010 года). Манровія шырока выкарыстоўваецца для стварэння тэлевізійных шоў, фільмаў і рэкламных ролікаў.
Адам Ондра
Адам Ондра (чэшск.: Adam Ondra; нар. г.,, Чэхія) — чэшскі скалалаз, лепшы на скалах і ў спаборніцтвах у дысцыплінах «цяжкасць» і «боўлдэрынг». Адзіны ўладальнік тытула Чэмпіёна Свету і Кубка Свету ў абедзвюх дысцыплінах, адкрыў новую катэгорыю складанасці маршрутаў 9c і пралез больш за сто 9а. Удзельнік Алімпійскіх гульняў.
У 2007 і ў 2008 гадах ён выйграў першынство свету IFSC у катэгорыі Youth B. Ва ўзросце 16 гадоў прыняў удзел у Кубку Свету IFSC. У 2009 г.ён выйграў Кубак Свету, абышоўшы іспанца Патчы Усобіяга і японца Сачы Ама.
У 2010 годзе ён таксама выйграў Кубак Свету IFSC у аўстрыйца Кіліяна Фішхубера і японца Цукуру Хоры. Ён першы спартсмен у гісторыі, які стаў уладальнікам Кубка Свету адразу ў дзвюх дысцыплінах: цяжкасці і боўлдэрынгу.
У сакавіку 2011 года ў Іспаніі ён паўтарыў рэкорд Патчы Усобіага і стаў другім чалавекам, пралезшым 8с + ансайт. За некалькі дзён ён залез ён на сайт 5 маршрутаў складанасцю 8с +, два з якіх у адзін дзень.
4 кастрычніка 2012 г. Адам Ондра завяршыў свой праект Change ў пячоры Ханшэлерэн у раёне Флатангер у Нарвегіі. Гэта першае праходжанне маршруту меркаванай складанасцю 9b+.
29 кастрычніка 2012 года ён пралез на флэш адзін з самых цяжкіх маршрутаў у цясніну Чырвонай ракі (Red River Gorge’s), Southern Smoke Direct 9а +, ацаніўшы яго складанасць у 9а. Гэта першы выпадак праходжання 9а на флэш. 1 лістапада ён залез на сайт Pure Imagination і The Golden Ticket, абодва маршруты маюць катэгорыю складанасці 9а. Адам Ондра ацаніў іх як 8с+.
7 лютага 2013 г. Ондра пралез маршрут La Dura Dura у Аліяне (Іспанія). Гэта стала яго другім праходжаннем маршруту з катэгорыяй складанасці 9b+. Гэты маршрут прабіў Крыс Шарма і працаваў над ім некалькі гадоў, пакуль яны не пачалі лазіць на ім разам. Першапраходжанне заняло ў Адама 9 тыдняў.
9 лютага 2013 года, усяго праз два дні пасля пралазы маршруту La Dura Dura, Ондра стаў другім, хто залез 9b Fight or flight. Першым яго пралез Крыс Шарма ў 2011 годзе. 9 ліпеня 2013 года Адам Ондра стаў другім у гісторыі чалавекам пасля Алекса Мегаса, які пралез 9а на сайт — Cabane au Canada ў Швейцарыі. У жніўні 2013 года ён прайшоў яшчэ два свае маршруты-праекты ў Нарвегіі Move 9b/+ і Iron Curtai 9b.
Эда (камуна)
Камуна Эда (Eda kommun) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка мясцовага самакіравання, якая знаходзіцца ў лене Вермланд у цэнтральнай Швецыі.
Эда 130-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Шарлотэнберг.
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 4 гарадскія пасяленні (tätort) і некалькі сельскіх, найбольшыя з якіх:
Мішэн-В’еха
Мішэн-В’еха (Mission Viejo) — горад у паўднёвай частцы акругі Орындж амерыканскага штата Каліфорнія. Плошча горада — 46,939 км². Насельніцтва горада — 93483 чалавекі (2011).
Гараў
Гараў (Հարավ, Harov) — сяло ў Аскеранскім раёне Нагорна-Карабахскай Рэспублікі.
Кузевічы
Ку́зевічы (, Кузевичи) — вёска ў Лагойскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Гайненскага сельсавета.
У 1924—1960 гадах цэнтр Кузевіцкага сельсавета. Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Лагазінскага сельсавета.
Геалогія
У 1975 годзе пры бурэнні свідравіны ў раёне в. Кузевічы адкрыта структура з анамальнай геалагічнай будовай: старажытны метэарытны кратар, пахаваны пад антрапагенавымі адкладамі (Лагойская астраблема).
Гісторыя Аўстраліі
Гісторыя Аўстраліі — гісторыя засялення, каланізацыі і незалежнага існавання цэлага кантынента.
Аўстралія да прыбыцця еўрапейцаў (да 1606 года)
Продкі аўстралійскіх абарыгенаў з’явіліся ў Аўстраліі каля 40-60 тысяч гадоў назад (паводле іншых звестак, каля 70 тыс. гадоў назад). Людзі прыбывалі ў Аўстралію з Паўднёва-Усходняй Азіі сухапутным мастом, што ўзнік у ледавіковую эпоху, ў той час, калі Новая Гвінея і Тасманія былі часткай аўстралійскага кантынета. На гэтым шляху яны перасякалі нешырокія пралівы, што рабіла іх, бадай, першымі ў гісторыі марскімі падарожнікамі. Абарыгены займаліся паляваннем і збіральніцвам, рабілі каменныя прылады, мелі анімістычную веру. Найболей раннія чалавечыя рэшткі, знойдзеныя на беразе колішняга возера Мунга на паўднёвым усходзе штата Паўднёвы Уэльс, з’яўляюцца аднымі з найболей старажытных прыкладаў крэмацыі, якія толькі знойдзены на Зямлі. Гэта сведчыць на ранняе існаванне рэлігійных рытуалаў сярод аўстралійскіх абарыгенаў.
Мастацтва абарыгенаў лічыцца адным з найстарэйшых традыцыйных мастацтваў у свеце. Яго ўзрост ацэньваюць у 30 000 гадоў, і яго можна сустрэць амаль па ўсёй тэрыторыі Аўстраліі (у прыватнасць, на Улуру і ў Нацыянальным парку Какаду). З пункту гледжання ўзросту і колькасці малюнкаў, наскальны жывапіс Аўстраліі супастаўляльны з пячорамі Ласка і Альтаміра ў Еўропе.
Даследванне Аўстраліі і каланіяльны перыяд (1606 - 1900)
[[Файл:Australia discoveries by Europeans before 1813 en.png|thumb|right|300px|Даследаванне Аўстраліі еўрапейскімі мараплаўцамі (да 1812 года)
{{legend|#000000|1606 — Вілем Янсзан}} {{legend|#ff9955|1606 — Луіс Ваэс дэ Торэс}} {{legend|#39842c|1616 — Дэрк Хартог}} {{legend|#ffd42a|1619 — Фрэдэрык дэ Хаўтман}} {{legend|#835b38|1644 — Абель Тасман}} {{legend|#516778|1696 — Вілем дэ Вламінк}} {{legend|#000080|1699 — Уільям Дампір}} {{legend|#8000ff|1770 — Джэймс Кук}} {{legend|#0055d4|1797—1799 — Джордж Бас}} {{legend|#ff0000|1801—1803 — Мэцью Фліндэрс}}]]
Некаторыя аўтары спрабавалі даказаць, што еўрапейцы наведалі Аўстралію яшчэ ў 16 стагоддзі. і іншыя гісторыкі сцвярджалі, што партугальцы адкрылі Аўстралію ў 1520-я гг. Наяўнасць на  надпісу  (Jave La Grande) часта ўспрымалася як доказ "партугальскага адкрыцця". Тым не менш карты Д'епа адлюстроўваюць недасканалы стан геаграфічных ведаў той эпохі, як фактычных, так і тэарэтычных. Хаця тэорыі візіту еўрапейцаў да 17 стагоддзя працягваюць выклікаць шмат цікавасці да Аўстраліі і іншых краін, яны, як правіла, лічацца спрэчнымі і недастаткова абгрунтаванымі.
Першымі з еўрапейцаў пабывалі ў Аўстраліі галандскія мараплаўцы Вілем Янсзан (1606) і Абель Тасман (1642). Для вывучэння новага кантынента — Новай Галандыі — Англія арганізавала шэраг экспедыцый (Уільяма Дампіра 1699, і Дж. Кука, 1770). Патрэба англійскай буржуазіі ў новых рынках, а таксама страта паўночнаамерыканскіх калоній вымусілі англійскі ўрад звярнуць увагу на Аўстралію. У 1788 англійскі капітан А. Філіп, які прыбыў ў раён сіднэйскай бухты на чале 11 караблёў са зняволенымі на борце, заснаваў першае паселішча. Тэрыторыя была абвешчаная англійскай. Такім чынам распачалося ўзмоцненае засяленне Аўстраліі высланымі. Адміністрацыя калоніі і ваенныя чыны захоплівалі лепшыя землі Паўднёва-Усходняй Аўстраліі, а тубыльцы, якія па ўзроўню свайго развіцця не маглі быць выкарыстаны ў якасці аб'екта эксплуатацыі, выцясняліся ў пустыні і фізічна нішчыліся. У пачатку ХІХ стагоддзя працэс вывучэння і асваення Аўстраліі ажывіўся. Англійскі мараплавец Мэцью Фліндэрс ў 1801 - 1803 гадах працягу дзвюх экспедыцый абышоў Аўстралію з усіх бакоў. Ён прапанаваў новую назву гэтай зямлі - Аўстралія.
Адкрыццё велізарных паш і развіццё авечкагадоўлі выклікалі прыток англійскага капіталу. Землі раздаваліся пераважна тым, хто меў значны капітал, г.зн. ўкаранялася буйное землеўладанне. Развіццё авечкагадоўлі выклікала вялікую патрэбу ў працоўнай сіле і ажывіла іміграцыю ў Аўстралію. Адкрыццё залатых радовішчаў у 1851 годзе справакавала сапраўдны іміграцыйны бум: калі ў 1851 г. у Аўстраліі было 438 тыс. чал., то 1861 ў выніку залатой ліхаманкі — ўжо 1168 тыс. У 1-й палове ХІХ ст. Аўстралія пастаўляла на сусветны рынак толькі воўну і скуру. З з'яўленнем рэфрыжэратарнага транспарту ў 2-й палове ХІХ ст. Аўстралія пачала вывозіць шмат мяса і масла, што стымулявала развіццё жывёлагадоўлі.
Самастойнасць і незалежнасць
У канцы ХІХ стагоддзя пасяленцы аўстралійскіх калоній запатрабавалі ўтварэння з асобных частак, якія карысталіся аўтаноміяй, адзінай федэрацыі. Англія падтрымала гэтую ідэю, спадзеючыся выкарыстоўваць яе ў сваіх імперыялістычных інтарэсах у раёне Ціхага акіяна. 1 студзеня 1901 г. уступіў у сілу акт англійскага парламента аб стварэнні Аўстралійскага Саюза. Федэрацыя ў складзе 6 штатаў, былых калоній, атрымала статус дамініёна. Быў створаны федэральны ўрад на чале з генерал-губернатарам. Аўстралійскі Саюз становіцца партнёрам Англіі па эксплуатацыі калоній. У 1906 калоніяй Аўстралійскага Саюза стала паўднёва-ўсходняя частка Новай Гвінеі, а пасля першай сусветнай вайны Аўстралія атрымлівае ад Лігі Нацый мандат на кіраванне былой нямецкай калоніяй у паўночна-ўсходняй частцы Новай Гвінеі.
Працоўны рух зарадзіўся ў Аўстралійскім Саюзе ў 2-й палове ХІХ ст. У 1890-х гг паўстала лейбарысцкая партыя, якая карысталася значным уплывам і ў 1904 сфармавала ўрад. У 1911-12, у процівагу умераным лейбарыстам, ствараюцца рэвалюцыйныя рабочыя арганізацыі. Адным з іх арганізатараў быў рускі рэвалюцыянер Арцём. У 1920 была заснавана Кампартыя Аўстраліі. Вялікія забастоўкі адбыліся ў 1919-21, 1927, а таксама ў гады Сусветнага эканамічнага крызісу 1929-33.
У 1931 паводле Вестмінстэрскага Статута Аўстралія атрымала самастойнасць ад метраполіі.
Урад Аўстралійскага Саюза пагадзіўся на выпрабаванне брытанскай атамнай і вадароднай зброі на тэрыторыі краіны.
У 1967 тубыльцам былі прадастаўлены ўсе грамадзянскія правы. У 1986 Аўстралійскі Акт, ратыфікаваны аўстралійскім і брытанскім парламентам, пазбавіў Велікабрытанію апошніх магчымасцяў умяшальнітва ў заканатворчасць і справы Аўстраліі. Пасля перамогі на выбарах у 1993 прэм'ер-міністр Пол Кітынг пацвердзіў сваё жаданне бачыць Аўстралію рэспублікай да 2000 года. У 1999 на рэферэндуме была падтрымана ідэя пераходу ад канстытуцыйнай манархіі да рэспублікі. Аднак прайшло ўжо 20 гадоў, а форма праўлення ў Аўстраліі дагэтуль не змянілася: гэта звялана з асабістай папулярнасцю каралевы Лізаветы ІІ сярод аўстралійцаў.
Валерый Мікалаевіч Шэін
Валерый Мікалаевіч Шэ́ін (, в., Краснадарскі край, Расія) — беларускі гісторык журналістыкі. Кандыдат гістарычных навук (1974). Скончыў у 1964 годзе БДУ. З 1958 года працаваў на Беларускім радыё, у газеце «Зорька». З 1967 года адзін з заснавальнікаў і выкладчык кафедры тэлебачання і радыёвяшчання БДУ.
Навуковая дзейнасць
Даследуе гісторыю і развіццё беларускага радыё. Аўтар навуковых прац: «Родны голас: Публіцыстычныя выступленні Я.Коласа на радыё» (1970), «Станаўленне Беларускага радыё (1925—1932)» (1973), «Беларускае радыё ў гады Вялікай Айчыннай вайны (чэрвень 1941—май 1945)» (1974), «Слова ў змаганні» (1976), «Радыё клікала да барацьбы», «Карэспандэнты ваеннага часу» (абедзве 1995); «Адраджэнне радыёвяшчання на Беларусі (1944—1945)» (1998); навучальна-метадычных прац, дакументальных і навукова-папулярных фільмаў.
Мерсед
Мерсед:
Касцёл Святых апосталаў Пятра і Паўла (Вялікі Ноўгарад)
Касцёл Святых апосталаў Пятра і Паўла — мураваны касцёл у г. Вялікі Ноўгарад, Расія. Будынак касцёла з’яўляецца помнікам федэральнага значэння.