cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Міністэрства магіі
Міністры па справах магіі
Пад канец падзей фінальнай кнігі пасаду міністра па справах магіі займае Кінгслі Шэкльбалт. Ён змяніў марыянетку Вальдэморта Піюса Тыкэнсі, які знаходзіўся пад закляцьцем Імперыюс. Тыкнэсі быў прызначаны Вальдэмортам пасля забойства Руфуса Скрымджэра. Да Скрымджэра пасаду міністра займаў Карнеліюс Фадж, які ў сваю чаргу змяніў Міліснту Багнальд. Сярод іншых вядомых міністраў можна вылучыць вельмі папулярнага Грогана Стампа, які атрымаў пасаду ў 1811 годзе і падняў праблему класіфікацыі звяроў і істот. Першай вядзьмаркай, абранай на пасаду міністра, была Артэмізія Лафкін. Дырэктару Хогвартса Альбусу Дамблдору прапаноўвалі заняць пасаду міністра як мінімум тры разы, але ён адмовіўся. Тому Вальдору Рэдлу прадказвалі пасаду міністра прычыны яго выбітнага магічнага таленту і здольнасці сабраць за сабой паслядоўнікаў, гатовых служыць яго інтарэсам. Аднак Рэдл адмаўляўся ад усіх прапаноў дапамогі ў атрыманні пасады ў Міністэрстве.
Ніжэй прыводзіцца спіс вядомых міністраў магіі:
Кіруючыя чыноўнікі
Ніжэй міністра па рангу знаходзяцца некалькі яго намеснікаў (самая вядомая з іх Першы намеснік міністра магіі Далорэс Амбрыдж), а таксама кіраўнікі розных аддзелаў Міністэрства. Кіруючыя чыноўнікі валодаюць пэўнай ступенню ўлады, аднак яна абмяжоўваецца ўладай дзеючага міністра. Дакладная структура ўлады ўнутры Міністэрства не ясная, аднак у ёй можна вылучыць наступныя кіруючыя пасады:
Структура Міністэрства магіі
Міністэрства знаходзіцца ў Лондане, дакладны адрас, аднак, невядомы. Супрацоўнікі Міністэрства магіі могуць патрапіць на працу двума спосабамі — шляхам апарацыі, альбо па сетцы параку фло. Аднак у фінальнай кнізе, калі Міністэрства перайшло ў падпарадкаванне Вальдэморту, толькі самым высокапастаўленым чынам дазвалялася апарыяваць ў Міністэрства і карыстацца камінамі. Астатнія ж служачыя маглі патрапіць на працу праз грамадскія прыбіральні шляхам змывання саміх сябе. Для гэтага супрацоўнікам выдаваліся спецыяльныя жэтоны.
Для наведвальнікаў Міністэрства існуе асобны ўваход, размешчаны на бязлюднай вуліцы са здрахлелымі дамамі і парай закінутых офісных будынкаў. Такое месца было абрана адмыслова для захавання сакрэтнасці. Уваход для гасцей — непрацоўная тэлефонная будка. Наведвальнік павінен зайсці ў будку і набраць нумар 62442 (клавішы, адпаведныя літарах m, a, g, i, c), затым прадставіцца і паказаць мэта прыбыцця. Яму будзе выдадзены спецыяльны значок, пасля чаго падлога будкі апусціцца ўніз і госць трапіць у галоўную залу Міністэрства — Атрыюм. Затым наведвальнік павінен прайсці пост аховы ў канцы залы, дзе ахоўнік праверыць яго з дапамогай спецыяльнай прылады ў выглядзе доўгага залатога дубца. Чароўная палачка наведвальніка правяраецца з дапамогай іншай прылады, падобнага на шалі, які выдае звесткі аб тым, з чаго палачка зроблена і як доўга яна выкарыстоўваецца. Пасля гэтага госць можа прайсці праз залатыя вароты ў залу з ліфтамі і адправіцца на патрэбны яму ўзровень. Усяго ў Міністэрстве дзесяць узроўняў, паміж якімі цыркулюе каля дваццаці ліфтаў. Прычым, чым вышэй нумар ўзроўню, тым глыбей пад зямлёй ён знаходзіцца. Таксама ў раманах неаднаразова згадваўся Аддзел магічнай гаспадаркі, аднак дакладнае яго месцазнаходжанне невядома. Супрацоўнікі гэтага Аддзела займаюцца падтрыманнем магічнай гаспадаркі, у прыватнасці, як згадвае містэр Візлі, менавіта яны вырашаюць якое надвор'е будзе за вокнамі Міністэрства. Вось што казаў Артур Візлі у дзень слуханні па справе, звязанай з ужываннем Гары замовы патронуса, аб гэтых вокнах:
«Нядаўна мы перанеслі два месяцы ураганаў — такім чынам яны давалі зразумець, што хочуць прыбаўкі да заробку...»
У фінальнай кнізе, калі Гары, Рон і Герміёна вырашылі прабрацца ў Міністэрства, Рон ператвараўся ў аднаго з супрацоўнікаў гэтага Аддзела.
Аддзел забеспячэння магічнага правапарадку
Магчыма, самае галоўнае з усіх падраздзяленняў Міністэрства, уяўляе сабой аб'яднанне паліцыі і органаў правасуддзя. Калі-то Аддзел узначальваў Бартэміюс Краўч. На працягу падзей апошняй кнігі кіраўніком Аддзела быў смерцежэр Якслі, які заняў месца Піюса Тыкнэсі, які ў сваю чаргу атрымаў гэтую пасаду пасля жорсткай смерці Амеліі Боўнс ад рукі Вальдэморта.
Аддзел забеспячэння магічнага правапарадку ўключае ў сябе наступныя падраздзяленні: Сектар барацьбы з неправамерным выкарыстаннем магіі згадваецца ў кнігах не адзін раз. У кнізе «Гары Потэр і патаемная зала» Гары атрымлівае з аддзела папераджальны ліст, калі Добі прымяняе лівітацыйную замову да пудынгу цёткі Петунні. Пазней Гары атрымлівае яшчэ адзін ліст пасля таго, як прымяняе замову патронуса ў прысутнасці Дадлі, каб абараніцца ад дэментараў. У лісце паведамляецца, што палачка Гары будзе канфіскаваная супрацоўнікамі Міністэрства і зламаная, а сам Гары будзе затрыманы да афіцыйнага слуханні.
Нягледзячы на тое, што выпадкі выкарыстання магіі непаўналетнімі звычайна разглядаюцца сектарам па барацьбе з неправамерным выкарыстаннем магіі, у кнізе «Гары Потэр і Ордэн Фенікса» справа Гары разбіралася поўным складам Візенгамота.
Аддзел магічных здарэнняў і катастроф
Гэты аддзел адказвае за ліквідацыю шкоды, нанесенай выпадковым чарадзействам. Уключае ў сябе наступныя падраздзяленні: У кнізе «Гары Потэр і Вязень Азкабана» Група анулявання выпадковага чараўніцтва была паслана ў дом Гары, калі той ненаўмысна раздзьмуў сваю цётачку Мардж. Ім удалося паспяхова ліквідаваць наступствы замовы і змяніць ёй памяць, то бок сцерці ўсе ўспаміны аб гэтым інцыдэнце. Хоць гэта, хутчэй за ўсё, ажыццявіла група сціральнікаў памяці. Упершыню гэтыя чараўнікі так названыя ў шостай кнізе, хоць падобная практыка мадыфікацыі памяці згадвалася і ў папярэдніх раманах (напрыклад, сціральнікі памяці прысутнічалі на Чэмпіянаце свету па квідычу ў чацвёртай кнізе). Любы чараўнік можа вырабіць змяненне памяці з дапамогай заклінання Забыцця. Аднак падобная практыка не ўхваляецца Магічнай Супольнасцю, так як многія мяркуюць, што мадыфікацыя памяці павінна вырабляцца выключна сціральнікамі памяці.
Тым не менш у кнігах персанажамі, якія не з'яўляюцца сціральнікамі памяці, неаднаразова ўжывалася заклінанне забыцця. Так, у другой часткі «Гары Потэр і патаемная зала» прафесар Гільдэрой Локхарт спрабаваў сцерці памяць Гары і Рону. У пятай кнізе «Гары Потэр і Ордэн Фенікса» Кінгслі Шэкльбалт сцёр з памяці Марыетты Эджком усе ўспаміны пра Армію Дамблдора, як раз калі яна збіралася выдаць іх таямніцу прафесарцы Амбрыдж. У чацвёртай кнізе згадваецца, што Барці Краўч старэйшы ужыў замову забыцця да Берта Джоркінс, каб схаваць той факт, што яго сын жывы. Замова аказалася настолькі магутнай, што яе мозг быў непапраўна пашкоджаны. У фінальнай кнізе Герміёна Грэнджэр ўжыла замову забыцця да сваіх бацькоў і да смерцежэраў. Таксама Вальдэморт быў вядомы выкарыстаннем замовы змены памяці.
Аддзел рэгулявання магічных папуляцый і кантролю над імі
У склад аддзела ўваходзіць управа па сувязях з кентаўрамі. Аднак кентаўры, аддаючы перавагу не мець з чараўнікамі ніякіх спраў, ані разу не звязваліся з гэтай управай з моманту яго заснавання. Таму ў Міністэрстве фраза «быць пераведзеным ва ўправу па сувязях з кентаўрамі» азначае, што чараўніка збіраюцца звольніць.
Менавіта з гэтага аддзелу пачала сваю кар'еру Герміёна Грэнджэр перад тым, як перайсці ў аддзел забеспячэння магічнага правапарадку.
Аддзел ўключае ў сябе наступныя падраздзяленні:
Аддзел міжнароднага магічнага супрацоўніцтва
Асноўнай мэтай Аддзела з'яўляецца наладжванне міжнародных кантактаў і прыцягненне чараўнікоў ўсіх краін да супрацоўніцтва.
Да сваёй гібелі, кіраўніком Аддзела быў Барці Краўч старэйшы. Кім узначальваецца аддзел у цяперашні час, невядома. Таксама менавіта ў гэтым аддзеле пачаў сваю кар'еру Пэрсі Візлі.
Па характары сваёй дзейнасці аддзел міжнароднага магічнага супрацоўніцтва падобны з «маглаўскім» брытанскім Міністэрствам замежных спраў і па справах Садружнасці, з той толькі розніцай, што ў свеце чараўнікоў няма эквівалента паняццю «Садружнасць», і аддзел створаны з мэтай забеспячэння супрацоўніцтва чараўнікоў, у той час як яго «маглаўскі» аналаг не мае такіх ўзнёслых мэтаў.
Аддзел міжнароднага магічнага супрацоўніцтва ўключае ў сябе: Вядома, што канфедэрацыя была створана ў 1692 годзе. Менавіта ў гэты час былі праведзены шматлікія важныя законы, такія як, напрыклад, устанаўленне права чараўнікоў на чароўныя палачкі. Магчыма, канфедэрацыя чараўнікоў была ўцягнутая ў супрацьстаянне магічнай Супольнасці і маглаў у часы ганенні чараўнікоў.
Міжнародная канфедэрацыя чараўнікоў была заснавана П'ерам Банакордам, які і стаў яе першым прэзідэнтам. У пятай кнізе высвятляецца, што аўтарытэтам канфедэрацыі з'яўляецца Альбус Дамблдар. Пасля смерці Дамблдара пасада аўтарытэта вызвалілася, але хто яго заняў, застаецца невядомым.
Аддзел магічнага транспарту
Гэты аддзел адказвае за розныя пытанні, звязаныя з магічным транспартам, і ўключае ў сябе наступныя падраздзяленні: Застаецца невядомым, кіруе дадзены Аддзел працай аўтобуса «Начны Омнібус».
Аддзел магічных гульняў і спорту
Апісаны ў кнізе як самы нязмушаны — сцены калідору аддзела абклееныя мноствам плакатаў, якія паказваюць разнастайныя каманды па квідычу. Адной з абавязкаў Аддзела з'яўляецца арганізацыя такіх спартыўных мерапрыемстваў, як Чэмпіянат свету па квідычу і Трывядзьмарскі турнір. Некаторы час кіраўніком аддзелу быў Люда Бэгман, які меў праблемы з азартнымі гульнямі. Хто ўзначальвае аддзел у цяперашні час, невядома.
У склад аддзелу магічных гульняў і спорту ўваходзяць наступныя падраздзяленні:
Атрыюм
Атрыюм ўяўляе сабой доўгую залу з «паркетнай падлогай, якая адлакіраваная да бляску». На сіняй столі Атрыюма з'яўляюцца і знікаюць розныя залатыя сімвалы, прадстаўляючы, такім чынам, нейкую дошку аб'яваў. У сцены залы ўбудавана мноства камінаў, якія дазваляюць супрацоўнікам Міністэрства перамяшчацца з дапамогай парашку фло з дома на працу і назад.
Пасярод Атрыюма размешчаны фантан Чароўнага братэрства, упрыгожаны залатымі статуямі чараўніка, вядзьмаркі, кентаўра, гобліна і хатняга эльфа, усталяванымі ў цэнтры круглага басейна. Статуі чараўніка і чараўніцы размешчаны ў цэнтры групы, а іншыя «ніжэйшыя істоты» глядзяць на іх знізу ўверх з любоўю. Такая сітуацыя вельмі далёкая ад рэчаіснасці, бо тыя ж кентаўры, лічачы сябе нашмат больш разумнымі істотамі, чым людзі, аддаюць перавагу не мець з імі нічога агульнага, і гобліны таксама дрэнна ладзяць з чараўнікамі; «пераканаўча выглядаў толькі прыніхана-подабастрастны хатні эльф.» Таблічка ля фантана абвяшчае, што ўсе кінутыя ў яго манеткі перадаюцца шпіталю Святога Мунга. У экранізацыі пятага рамана фантан выглядае некалькі інакш, чым ён апісаны ў кнізе. Фантан падзелены на два басейна, са статуяй чараўніка ў адным і астатнімі істотамі ў іншым.
У пятай кнізе падчас бітвы ў Міністэрстве Атрыюм быў моцна пашкоджаны — падлога пацарапаная, стол аховы спалены, а фантан практычна разбураны, таму што калі Вальдэморт змагаўся з Дамблдорам, апошні зачараваў фантан так, што ўсе яго статуі ажылі і сталі на абарону Гары і Дамблдора ад замоваў Вальдэморта.
У фінальнай кнізе высвятляецца, што калі Міністэрства перайшло ва ўладу Вальдэморта, фантан Чароўнага братэрства замянілі чорнай скульптурай чараўніка і чараўніцы, якія сядзяць на тронах, якія на самай справе ўяўлялі сабой сотні пераплеценых целаў маглаў. У падставе манумента была выгравіраваны надпіс «Магія — сіла». Статуя дэманстравала перавагу чыстакроўных чараўнікоў над усімі астатнімі, што было характэрна для рэжыму Вальдэморта ў цэлым. Некаторыя бачаць у гэтым намёк на фашысцкі рэжым у Германіі ў мінулым. Хутчэй за ўсё, статуя была знішчана пасля канчатковага падзення Вальдэморту.
Недалёка ад фантана побач з залатымі варотамі размешчаны пост аховы, праз які праходзяць наведвальнікі Міністэрства. Залатыя вароты вядуць у іншую залу, паменш, дзе размешчана каля дваццаці ліфтаў, якія дазваляюць перамяшчацца па ўсіх узроўнях Міністэрства.
Аддзел таямніцаў
Аддзел таямніцаў займаецца вывучэннем розных загадак, але практычна ўся праца аддзела засакрэчаная. Нешматлікія супрацоўнікі Міністэрства ведаюць, што на самай справе знаходзіцца ў гэтым аддзеле. Чараўнікоў, якія працуюць у аддзеле тайн, называюць невымоўнікамі. Вядома, што Бродерык Боўд, сябар Артура Візлі, працаваў невымоўнікам, пакуль не трапіў у шпіталь Святога Мунга, дзе быў забіты. Аўгустус Руквуд, шпіён і смерцежэр, таксама працаваў невымоўнікам да свайго арышту.
Нягледзячы на тое, што канкрэтная дзейнасць аддзела таямніцаў невядомая, некаторыя дэталі ўсё ж даюцца ў пятай кнізе «Гары Потэр і Ордэн Фенікса». Так, відавочна, аддзел працуе над разгадкай таямніцаў смерці, часу, думак і кахання, а таксама запісвае і захоўвае ўсе, што калі-небудзь зробленыя прароцтвы.
Аддзел таямніцаў складаецца з наступных пакояў: "У ім [пакоі] захоўваецца сіла, адначасова больш цудоўная і больш жудасная, чым смерць, чым чалавечы розум, чым сілы прыроды. Мабыць, яна яшчэ і самая загадкавая з усіх скарбаў, што там захоўваюцца. Менавіта гэтай сілай ты валодаеш у дастатку, а Валан-дэ-Морт, наадварот, зусім яе пазбаўлены. <...> У імя гэтай збаўчай сілы — любоў."
Бітва ў Аддзеле таямніцаў
За шаснаццаць гадоў да падзей кнігі «Гары Потэр і Ордэн Фенікса» Сібіла Трэлані зрабіла прадказанне аб Лорде Вальдэморце і Гары Потэры. Па словах Альбуса Дамблдара, адзін са смерцежэраў падслухаў пачатак прароцтва і далажыў аб гэтым Вальдэморту (як высвятляецца ў шосты кнізе, гэтым смерцежэрам быў Северус Снэйп). Вальдэморт вырашыў забіць Гары Потэра, мяркуючы, што ў такім выпадку прароцтва не збылося. На самай жа справе, учыніўшы гэта злачынства, ён сам прывёў гэта прадказанне ў выкананне, і, акрамя таго, пазбавіўся ўсіх сваіх сіл.
Пасля таго, як Лорд Вальдэморт адрадзіўся («Гары Потэр і Кубак агню»), ён вырашыў пачуць поўнае прароцтва, запіс якога, як ён ведаў, захоўвалася ў аддзеле таямніцаў ў Міністэрстве магіі. Аднак толькі ён сам і Гары Потэр маглі зняць прароцтва з паліцы, так як яно тычылася толькі іх дваіх. Не жадаючы з'яўляцца ў Міністэрства асабіста, Вальдэморт вырашыў прывабіць туды Гары. Яго задума практычна атрымаўся, але прароцтва выпадкова разбілася да таго, як ён змог яго пачуць.
Члены Ордэну Фенікса, што прыбылі ў аддзел пачалі змагацца са смерцежэрамі. Даведаўшыся, што прароцтва разбіта, Вальдэморт вырашыў забіць Гары, але таго выратаваў Дамблдор, які своечасова прыбыў на месца. Паміж імі пачаўся бой, які скончыўся ўнічыю, прычым паводле фільму Вальдэморт выйшаў з бітвы з невялікім перавагай над Дамблдорам. Вальдэморту ўдалося апарыяваць, але яго паспелі ўбачыць прыбылыя аўроры і сам міністр па справах магіі Карнеліюс Фадж, які быў вымушаны прызнаць правату Дамблдора наконт уваскрашэння Цёмнага Лорда.
Падчас бітвы Аддзел таямніцаў моцна пацярпеў, гадзіннікі ў Пакоі часу былі разбітыя і, магчыма, пасля ўжо не адноўлены. У выніку замоваў як смерцежэраў, так і членаў Ордэна Фенікса было разбіта і незваротна згублена шмат прароцтваў.
Турмы
На гэтым самым ніжнім паверсе трымаюць злачынцаў да адпраўкі ў Азкабан.
Візэнгамот
Візэнгамот (Wizengamot)— Вярхоўны Савет чараўнікоў Англіі, таксама выконвае функцыю вярхоўнага суда.
Галоўны вядзьмак — Альбус Дамблдор (з перапынкамі). У часы, калі Вальдэморт быў у сіле, узначальваў Візэнгамот Барці Краўч. Пасяджэнні Візэнгамота праходзяць у Міністэрстве Магіі, на апошнім (самым ніжнім) паверсе. Мала што вядома аб пытаннях, якія вырашаюцца на сходах. Дакладна вядома, што поўным складам выносяць прысуды па важных справах — такім, як абвінавачванне ў дапамозе смерцежэрам. У тым ліку, менавіта вярхоўны суд адправіў у Азкабан выкрытых смерцежэраў. У пятай кнізе Дамблдар здзіўляўся, што справа Гары — аб прымяненні магіі непаўналетнім — разбіраецца поўным складам.
У серыі раманаў пра Візэнгамот упершыню становіцца вядома ў чацвёртай кнізе, калі Гары бачыць яго ва ўспамінах Дамблдора, зазірнуўшы ва ўспамінавей. Далей Гары бачыць суд чараўнікоў яшчэ колькі разоў у розных успамінах і адзін раз уласнавоч, калі судзілі яго самога. Убачаныя Гары судовыя працэсы граюць важную ролю ў сюжэце (акрамя сваёй ўладнай ролі), распавядаючы аб мінулым барацьбы са смерцежэрамі.
Палітычны каментар
Некаторыя палітычныя аналітыкі бачаць крытыку дзяржавы ў апісанні бюракратызарованага Міністэрства і яго дэспатычных прынцыпаў у апошніх кнігах (як тое пастанова аб абавязковым наведванні Хогвартса або рэгістрацыя магланароджаных). Больш таго, у перыяд падпарадкавання Міністэрства Вальдэморту, калі чыстакроўныя чараўнікі ставіліся вышэй за ўсіх астатніх, пачалося ганеньне на магланароджаных чараўнікоў. Іх саджалі ў турму і нават, цалкам магчыма, забівалі. Многія бачаць у такой сітуацыі намёк на нацысцкі рэжым у Германіі, калі прыгняталіся народы, якія не належалі да арыйскай расе, у прыватнасці габрэйскі народ (глядзіце Халакост). Крытыка дзейнасці Міністэрства магіі ў гэтым выпадку можа разглядацца як крытыка расізму і фашызму ў цэлым.
Усходняе хрысціянства
Усходняе хрысціянства — умоўны абагульняючы тэрмін, які аб'ядноўвае Праваслаўныя цэрквы візантыйскай традыцыі, Старажытнаўсходнія цэрквы і супольнасці, што аддзяліся ад іх, якія ў набажэнстве і абрадах захавалі традыцыі або старажытнаўсходніх цэркваў, або візантыйскага праваслаўя (як, напрыклад стараверства і ўсходнекаталіцкія цэрквы).
Назва звязана з тым, што названыя кірункі хрысціянства, якія захоўваюць свае старажытныя літургічныя абрады і традыцыі, гістарычна ўзніклі на тэрыторыі Усходняй Рымскай імперыі, ва Усходняй Еўропе ці на Блізкім і Сярэднім Усходзе (Царква Усходу, Армянская апостальская царква, Грузінская праваслаўная царква).
Як правіла, самі прадстаўнікі гэтых канфесій сябе «ўсходнімі хрысціянамі» не называюць. Гэты тэрмін часцей выкарыстоўваецца сярод прыхільнікаў заходняга хрысціянства, а таксама рэлігіязнаўцаў і спецыялістаў, якія вывучаюць гісторыю хрысціянства.
ФК Фармат Пагранічная
«Фармат» — беларускі аматарскі футбольны клуб з аграгарадка Пагранічная Брэсцкай вобласці. У цяперашні час выступае ў Другой лізе чэмпіянату Беларусі. Свае хатнія матчы праводзіць на стадыёне «Колас» у горадзе Камянец.
Гісторыя
Клуб быў заснаваны ў 2020 годзе пад назвай «Еўраэкспарт» і базаваўся ў Высокім. У сезоне 2020 выступаў у чэмпіянаце Брэсцкай вобласці, а на наступны год заявіўся ў Другую лігу.
У першым туры Другой лігі матч з бярозаўскім «Крэчатам» завяршыўся з лікам 0:0. Спачатку «Крэчат» паскардзіўся на незарэгістраванага іграка ў саперніка і атрымаў тэхнічную перамогу 3:0. Пасля «Еўраэкспарт» знайшоў у «Крэчата» дакладна такога ж іграка. У выніку, абедзвюм камандам залічаны тэхнічныя паражэнні. У сезоне 2021 «Еўраэкспарт» быў аўтсайдарам лігі, заняўшы апошняе месца ў Брэсцкім дывізіёне, а ў 2022 годзе стаў серадняком у Брэсцкай вобласці, атрымаўшы выніковае шостае месца з трынаццаці каманд.
У пачатку 2023 года каманда змяніла назву на «Фармат», а месца дыслакацыі на аграгарадок Пагранічная.
Герас Ільіч Маміці
Герас Ільіч Маміці (нар., Цхінвал, Паўднёвая Асеція, Грузія) — спецыяліст у галіне колавага і гусенічнага машынабудавання, тэхнічнай эксплуатацыі аўтамабіляў. Доктар тэхнічных навук (1992), прафесар (1993).
Біяграфія
Скончыў Маскоўскае вышэйшае тэхнічнае вучылішча імя М. Э. Баўмана (спецыяльнасць «Гусенічыя і колавыя машыны», кваліфікацыя «Інжынер-механік», 1964). Працаваў у Мінскім трактарным заводзе (1964—1970, інжынер-канструктар), Магілёўскім машынабудаўнічым інстытуце (з 1970 — старшы навуковы супрацоўнік навукова-даследчага сектара, дацэнт кафедры «Аўтамабілі і трактары», у 1975—1988 — загадчык кафедры, 1988—1995 — загадчык кафедры «Тэхнічная эксплуатацыя аўтамабіляў»), Горскім дзяржаўным аграрным універсітэце (г. Уладзікаўказ; з 1995 — загадчык кафедры «Колавыя машыны», з 2017 — прафесар кафедры «Транспартныя машыны і тэхналогія транспартных працэсаў»).
Навуковыя інтарэсы: канструкцыя, тэорыя руху, разлік і выпрабаванне колавых машын.
Узнагароды
Званні «Заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Паўночная Асеція — Аланія» (2007), «Заслужаны дзеяч навукі Рэспублікі Паўднёвая Асеція» (2013).
Оскар Лутс
Оскара Лутс (Oskar Luts;, , с. Каарэперэ, Йыгевамаа, Эстонія — , Тарту, Эстонія) — эстонскі пісьменнік і драматург. Народны пісьменнік Эстоніі (1945).
Біяграфія
Оскар Лутс паходзіў з сям'і сярэдняга класа, цэнтральная Эстонія, у той час Лівоніі (Расійская імперыя). Вучыўся ў сельскай школе Янкула ў 1894 годзе. У 1899—1902 гг. вучыўся ў Тартускім рэальным вучылішчы. У 1903 годзе Лутс пачаў працаваць вучнем аптэкара ў Тарту і Нарве. Пасля праходжання іспыту, паступіў на працу ў Таліне (1903). Падчас яго ваеннай службы ў Санкт-Пецярбургу (1909—1911) працаваў таксама ў аптэцы.
Працягнуў гэтую працу ў Тарту, калі вучыўся ў 1911—1912 гадах вучобы ў Юр'еўскім універсітэце. Працаваў ваенным фармацэўтам у Віцебску.
Оскар Лутс быў першым эстонскім пісьменнікам, які атрымаў званне народны пісьменнік Эстонскай ССР (1945).
Оскара Лутс пахаваны на могілках Ропка-Там.
Некаторыя вуліцы і ўстановы Эстоніі названы ў гонар Оскара Лутса.
Творчасць
Друкаваўся з 1907 года. У сацыяльна-псіхалагічных п'есах «Качан капусты», «Паўнверэ», «Камерсанты» (усе 1913) намаляваў каларытныя народныя характары. Рэалістычна-гумарыстычныя замалёўкі правінцыяльнага жыцця школьнікаў у трылогіі «Вясна» (ч. 1—2, 1912—1913), «Лета» (ч. 1—2, 1918—1919), «Вяселле Таотса» (1921), карціны жыцця гарадскіх ускраін у трагікамічна-гратэскавых аповесцях «Жыццё Андраса» (1923), «Будныя дні» (1924), «На задворках» (1933). Творы адметныя займальнасцю, дынамічнасцю сюжэта, псіхалагізмам, выразнасцю вобразаў. Аўтар успамінаў (т. 1—13, 1930—1941); «Старыя сцежкі» (1930), «Зімовыя дарогі», «Праз вецер і ваду» (абедзве 1931) і інш., фельетонаў.
Пераклады
На беларускую мову асобныя творы Лутса пераклаў А. Кудравец.
Мона (індзейцы)
Мона (саманазва: Nyyhmy) — індзейскі народ у Каліфорніі, карэнныя жыхары Сьера-Невада (ЗША). Падзяляюцца на ўсходнюю і заходнюю галіны. Агульная колькасць (2018 г.) - 1 100 чал.
Гісторыя
Продкамі мона была група паўночных паютэ, якая з-за засухі перасялілася паміж 890 г. і 900 г. з рэгіёна Вялікі Басейн ў перадгор'і Сьера-Невада. Асноўнымі заняткамі мона здаўна былі вандроўнае збіральніцтва і паляванне. З 1810 г. раён, населены усходнімі мона, быў заняты мексіканцамі. У сярэдзіне XIX ст. усходнія і заходнія мона сутыкнуліся з амерыканскімі золаташукальнікамі.
29 красавіка 1851 г. урад штата Каліфорнія прыняў рашэнне аб стварэнні рэзервацыі мона. Аднак землі, вылучаныя для іх пасялення, былі заняты белымі. Толькі ў 1916 г. федэральны ўрад ЗША набыў і перадаў мона абмежаваную колькасць зямель. Мона былі вымушаны змяніць лад жыцця. Яны асвоілі сельскую гаспадарку, наймаліся рабочымі ў прамысловасць.
У 1961 г. федэральныя ўлады адмовіліся ад прызнання асобнага статуса племені мона. У 1983 г. ён быў узноўлены дзякуючы рашэнню суда. У 1996 г. мона прынялі сваю Канстытуцыю.
Традыцыйная культура
Асноўнымі заняткамі мона былі збіральніцтва, паляванне, сезонна — рыбалоўства. Важную ролю ў забеспячэнні ежай мелі жалуды і хваёвыя арэхі. Распаўсюджаным рамяством было пляценне.
Паселішчы мелі часовы характар. Асноўны від жытла — крыты травою або карою вікіяп. Мужчыны апраналі скураныя штаны, а жанчыны — скураныя спадніцы. У прахалодны сезон карысталіся накідкамі з меха трусаў. Мужчыны насілі сандалі. Усходнія мона выраблялі макасіны.
Хрыбет Сьера-Невада падзяляў мона на галіны, што жылі на ўсходнім і заходнім схілах, аднак паміж дзвюмя галінамі народа кантакты ніколі не перарываліся. Яны падзяляліся на фратрыяльныя лініі, кожная з якіх мела сваю татэмную жывёлу. Прыналежнасць да фратрыі магла вызначыць сацыяльны статус яе чальца. Асаблівы прэстыж мелі прадстаўнікі фратрыі Арла. Фратрыі падзяляліся на 2 роды moieti. Вылучаліся родавыя правадыры, што выступалі дарадцамі супляменнікаў.
Суіснавалі малыя нуклеарныя і вялікія пашыраныя сем'і. Пасля жаніцьбы муж некаторы час жыў у сям'і жонкі, але пасля нараджэння першага дзіцяці яны пераходзілі да сваякоў мужа. Адлік сваяцтва вёўся толькі па мужчынскай лініі. Хаця шлюбы з блізкімі сваякамі былі забаронены, жаніцьба з прадстаўніцамі свайго moieti шчыра віталася. Вялікая колькасць дзяцей у сям'і не віталася.
Лічылася, што смерць чалавека загадзя прадказвала сава. У абрадзе пахавання ўдзельнічаў прафесійны спявак, які сваімі песнямі дапамагаў душы пакінуць цела.
Мова
Заходнія мона фактычна рамаўлялі на асобнай мове нім (літаральна "народная"). Яна адносіцца да нумійскай групы моў. Усходнія мона карысталіся дыялектам паўночнай паютэ.
Рэлігія
Мона верылі ў шматлікіх духаў і звышнатуральную сілу, што ўздзейнічала на лёс чалавека. Лекаваннем і выпраўленнем цырымоній займаліся шаманы. Рэлігійныя святы суправаджаліся супольнымі песнямі і танцамі, якія аб'ядноўвалі чальцоў фратрый разам.
Спасылкі
]]
Тапа (станцыя)
Тапа (Tapa) — вузлавая станцыя ў Эстоніі. Знаходзіцца ў горадзе Тапа на лініі Талін — Нарва, мае адгалінаванне да Койдулы.
Дэмбіца (гміна)
Дэмбі́ца (Dębica) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Дэмбіцкага павета Падкарпацкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Дэмбіцы. Плошча гміны складае 137,62 км². Станам на 2011 год у гміне Дэмбіца пражывалі 25 012 чалавек, шчыльнасць — 181 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 19 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 17 населеных пунктаў.
Карл Рысціківі
Карл Рысціківі (Karl Ristikivi;, павет Ляэнэ — , ) — эстонскі пісьменнік. З’яўляецца адным з выбітных эстонскіх пісьменнікаў гістарычнага рамана. Хоць ён апублікаваў толькі адзін зборнік вершаў пры жыцці Inimese teekond, 1972 год, Лунд), ён лічыцца адным з выбітных эстонскіх паэтаў разам з Густавам Сьютсам і Хейці Тальвікам.
Таццяна Рамуальдаўна Шаметавец
Сям’я
У шлюбе з Ігарам Артамонавым, артыстам балету.
Творчасць
Танцоўшчыца шматграннай адоранасці, аднолькава свабодна валодае тэхнікай класічнага і сучаснага танца, выконвае партыі характарнага плана. Сярод партый у нацыянальным рэпертуары: Нявеста («Крылы памяці» У. Кандрусевіча), Ганна Багранародная («Страсці» А. Мдывані), Дзяўчына («Кругаверць» А. Залётнева). 3 іншага рэпертуару: Зарэма («» Б. Асаф’ева), Блудніца («» на музыку К. Орфа), Дзяўчына («» на музыку М. Равеля), Мерседэс і сола («Дон Кіхот» і «» Л. Мінкуса), Дзева-выбранніца («» І. Стравінскага), Мірта («» А. Адана), Кармэн («» Ж. Бізэ — Р. Шчадрына), сеньёра Капулеці («Рамэа і Джульета» С. Пракоф’ева), танцы ў операх.
Узнагароды
Лаўрэатка прэміі імя Л. Александроўскай у складзе групы салістаў балета «Страсці» (1996).
Малое Запаточча
Мало́е Запато́чча (, Малое Запоточье) — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Семукацкага сельсавета.
7-е Мінскае гарадское благачынне
Благачынныя настаяцелі
Протаіерэй Аляксандр Шырытон.
Канстанцін Георгіевіч Паустоўскі
Канстанцін Георгіевіч Паустоўскі (Константи́н Гео́ргиевич Паусто́вский;,  — , ) — рускі пісьменнік.
Біяграфія
Вучыўся ў Імператарскім універсітэце Святога Уладзіміра ў Кіеве (1911—1913) і Маскоўскім (1914) універсітэтах. Пасля 1917 года супрацоўнічаў у газетах, «Окнах РОСТА», ТАСС. Падарожнічаў па краіне, быў на Беларусі. Друкаваўся з 1912 года. Першы раман «Рамантыкі» (1916—1923, апублікаваны ў 1935). У ранніх творах (зборнікі апавяданняў і нарысаў «Марскія эскізы», 1925; «Сустрэчныя караблі», 1928; раман «Зіхатлівыя воблакі», 1929) востры дынамічны сюжэт, героі — летуценнікі, якія прагнуць рамантычных прыгод. Аповесці «Кара-Бугаз» (1932), «Калхіда» (1934) пра этычныя праблемы пераўтварэння навакольнага асяроддзя. Карціны расійскай прыроды ў аповесці «Мяшчорская старана» (1939), апавяданнях (зборнік «Летнія дні», 1937). У аўтабіяграфічнай эпапеі «Аповесць пра жыццё» (частка 1-6, 1945—1963) шмат раздзелаў прысвечана Беларусі («Карчма на Брагінцы», «Мястэчка Кобрын», «У балотных лясах», «Гнілая зіма» і інш.). аўтар нататак пра пісьменніцкую працу «Залатая ружа» (1955), гістарычных аповесцей «Лёс Шарля Лансевіля» (1933), «Паўночная аповесць» (1938), біяграфічных аповесцей пра людзей мастацтва «Ісак Левітан» (1937), «Тарас Шаўчэнка» (1939), п’ес «Паручнік Лермантаў» (1941), «Наш сучаснік (Пушкін)» (1949), кніг гісторыка-біяграфічных нарысаў «Блізкія і далёкія» (1967), успамінаў, казак, кінасцэнарыяў.
Прозе Паустоўскага ўласцівы лірызм, эмацыянальнасць, рамантычнае ўспрыняцце жыцця, паэтычнасць мовы. П’еса «Пярсцёнак» пастаўлена Брэсцкім тэатрам драмы ў 1976 годзе. Асобныя творы на беларускую мову пераклалі Янка Брыль, Алесь Кучар, Алесь Марціновіч, Леў Салавей і іншыя.
Habemus Papam
Habemus Papam (літар. у нас ёсць Папа) — лацінская формула, якая ўзвяшчае пра тое, што абраны новы Папа Рымскі:
У беларускім перакладзе: Абвяшчаю вам вялікую радасць: у нас ёсць Папа — правялебны і высокашаноўны пан, пан (імя), кардынал Святой Рымскай Царквы (прозвішча), які прыняў сабе імя (новае імя Папы).
Гэту формулу ўзвяшчае кардынал-протадыякан з цэнтральнага балкона (т.зв. «Ложы блаславення») Сабора Святога Пятра. Пасля гэтага выносяць Крыж, і выходзіць новы Папа Рымскі, які абвяшчае «Urbi et orbi» (гораду і свету).
На Канклаве 2013 года — Habemus Papam абвяшчаў кардынал-протадыякан Жан-Луі Таран 13 сакавіка 2013 пасля абрання Папы Рымскага Францыска.
Гісторыя
Дакладны час прыняцця гэтай формулы невядомы, але ўжо ў 1484 годзе яна выкарыстоўвалася для абрання Джавані Батысты Чыба, які прыняў імя Інакенція VIII. Тэкст складзены ў прыватнасці з Евангелля паводле Лукі (2:10-11), якое ўтрымлівае словы анёла пастухам, якія абвяшчае пра нараджэнне Месіі: «Не бойцеся, я абвяшчаю вам вялікую радасць, якая будзе для ўсяго народу, бо нарадзіўся вам сёння ў горадзе Давіда Збаўца, якім ёсць Хрыстус Пан». Адзначым, што ў Вульгаце, лацінскім перакладзе Бібліі Святога Ераніма (прыкладна 382 год), словы, якія выкарыстоўваюцца евангелістам, — «vobis gaudium magnum», у той час як слова «annuntio» было выкарыстана ў папярэдніх перакладах.
Абвяшчэнне імя новага Папы Рымскага
Пры абвяшчэнні імя новаабранага пантыфіка імя, дадзенае пры нараджэнні, або першае імя новага Папы Рымскага абвяшчаецца на латыні ў вінавальным склоне (напрыклад, Angelum, Ioannem Baptistam, Albinum, Carolum, Iosephum, Georgium Marium), але прозвішча новага Папы Рымскага даецца ў нескланяльным відзе (напрыклад, Roncalli, Montini, Luciani, Wojtyła, Ratzinger, Bergoglio).
Троннае імя новага Папы Рымскага звычайна даецца на латыні ў родным (напрыклад, Ioannis vicesimi tertii, Ioannis Pauli primi, Benedicti decimi sexti і г.д.) або, радзей, у вінавальным склоне (як у 1963 годзе, калі папскае імя Папы Паўла VI было абвешчана як Paulum sextum і ў 2013 годзе, калі імя Францыска было абвешчана як Franciscum).
Нумарацыя ў папскім імі можа быць апушчана, калі троннае імя новага Папы такое ж, як і ў яго папярэдніка, як гэта было ў кастрычніку 1978 года, калі троннае імя Папы Рымскага Яна Паўла II было абвешчана проста як Ioannis Pauli без нумарацыі, з прычыны таго, што яго непасрэдным папярэднікам быў Папа Ян Павел I. Такі ж выпадак адбыўся ў 1939 годзе, калі троннае імя Папы Пія XII, пасля яго абрання, было абвешчана проста як Pium, з прычыны таго, што яго непасрэдным папярэднікам быў Пій XI.
У свецкай культуры
Фраза Habemus Papam дала назву фільму рэжысёра Нані Марэці.
Багучанскі раён
Багучанскі раён (Богучанский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Краснаярскім краі Расіі.
Адміністрацыйны цэнтр — сяло Багучаны.
Вуліца Астроўскага
Вуліца Астроўскага — назва вуліц у населеных пунктах розных краін.
Раззбраенне
Раззбраенне — скарачэнне дзяржавамі сродкаў вядзення вайны, якімі яны валодаюць. Раззбраенне можа быць як шматбаковай, так і аднабаковай акцыяй, можа закранаць як абмежаваную тэрыторыю, так і ставіць на мэце дэмілітарызацыю ўсяго зямнога шара. Сфармавалася як адзін з кірункаў знешняй палітыкі ў XIX стагоддзі, пасля роля гэта кірунку толькі ўзмацнялася. У наш час раззбраенне галоўным чынам накіравана на кантроль, абмежаванне і скарачэнне стратэгічных ядзерных узбраенняў.
Сярод вядомых акцый, дагавораў, пагадненняў і прапаноў аб раззбраенні — пагадненне Раша — Бэгота, Гаагскія мірныя канферэнцыі, «чатырнаццаць пунктаў» як наступствы Першай сусветнай вайны, Канферэнцыя Лігі нацый па раззбраенні, стварэнне Арганізацыі Аб'яднаных нацый, Дагавор аб забароне выпрабаванняў ядзернай зброі ў атмасферы 1963 года, прапанова аб «адкрытым небе», Дагавор аб Антарктыцы 1959 года, Дагавор аб космасе 1967 года, Дагавор аб марскім дне 1971 года, Дагавор 1963 года аб забароне ядзернай зброі ў Лацінскай Амерыцы, Дагавор аб нераспаўсюджанні ядзернай зброі, Дагаворы аб скарачэнні стратэгічных наступальных узбраенняў, міжнародная канферэнцыя па забароне проціпяхотных мін.
Тударава (Карэліцкі раён)
Да 16 сакавіка 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Паланаеўскага сельсавета.
Ліпскі сельсавет (Ляхавіцкі раён)
Лі́пскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ляхавіцкага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска Ліпск.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Ляхавіцкага раёна Баранавіцкай вобласці БССР. З 8 студзеня 1954 года ў Брэсцкай вобласці. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Крывошынскага сельсавета.
Камбаджыйская кампанія
Камбаджыйская кампанія (Cambodian Campaign) — агульная назва серыі ваенных аперацый, праведзеных амерыканскай і паўднёвав’етнамскай арміямі вясной—летам 1970 года, адна з найбуйнейшых падзей В’етнамскай вайны. У ходзе баявых дзеянняў у Камбоджы сілы саюзнікаў дамагліся пэўных поспехаў, значэнне якіх, аднак, застаецца дыскусійным. У той жа час у ЗША аперацыя была ўспрынята вельмі неадназначна і выклікала масавыя студэнцкія пратэсты.
Перадгісторыя
Згодна з Жэнеўскім пагадненням 1954 года, Камбоджа з’яўлялася нейтральнай дзяржавай. Аднак у ходзе вайны ў В’етнаме, якая разгарнулася ў канцы 1950-х гадоў, кіраўнік краіны прынц Нарадом Сіянук выявіў, што з-за свайго геаграфічнага становішча Камбоджа непазбежна апынецца ўцягнутай у гэты ўзброены канфлікт. У 1965 годзе Сіянук разарваў дыпламатычныя адносіны з ЗША, а неўзабаве падпісаў пагадненне з Паўночным В’етнамам, па якім армія апошняга, якая таемна ўдзельнічала ў баявых дзеяннях у Паўднёвым В’етнаме, атрымлівала права на выкарыстанне ўсходніх раёнаў Камбоджы ў сваіх мэтах, што супярэчыла нейтральнаму статусу краіны, хоць да гэтага часу паўднёвав’етнамскімі партызаны ўжо размяшчалі тут базавымі лагерамі. Паколькі фармальна Камбоджа захоўвала нейтралітэт, прэзідэнт ЗША Ліндан Джонсан забараніў амерыканскай арміі праводзіць якія-небудзь баявыя аперацыі на яе тэрыторыі. Карыстаючыся гэтым, падраздзяленні НФВПВ і паўночнав’етнамскай арміі перасякалі мяжу, выконвалі пастаўленыя перад імі баявыя задачы ў Паўднёвым В’етнаме, а затым адыходзілі назад для папаўнення страт і адпачынку, ведаючы, што праціўнік не будзе іх пераследваць.
Да 1970 годзе ў Камбоджы ішла грамадзянская вайна. Партызаны мясцовага камуністычнага руху, вядомыя як «чырвоныя кхмеры», вялі барацьбу супраць цэнтральнага ўрада. Гэта вымусіла прынца Сіянука пайсці на збліжэнне з ЗША і даць маўклівую згоду на правядзенне таемных авіяцыйных бамбардзіровак усходніх раёнаў краіны (Аперацыя «Меню»). У сакавіку 1970 года, калі Сіянук знаходзіўся на адпачынку ў Францыі, у Камбоджы адбыўся ваенны пераварот, у выніку якога да ўлады прыйшоў праамерыканскі прэм’ер-міністр (і па сумяшчальніцтве міністр абароны) генерал Лан Нол. Практычна адразу пасля прыходу да ўлады Лан Нол забараніў партызанам НФВПВ выкарыстоўваць марскі порт Сіануквіль для транспарціроўкі зброі і харчоў, а ад арміі Паўночнага В’етнама запатрабаваў пакінуць краіну. У адказ на гэта паўночнав’етнамцы разгарнулі буйное наступленне супраць урадавых сіл. Да сярэдзіны красавіка камбаджыйская армія знаходзілася ў цяжкім становішчы, і гаворка ішла пра жыццё або смерці ўрада Лан Нола.
Тым часам у адміністрацыі ЗША разгарнулася дыскусія, ці варта аказаць ваенную дапамогу Лан Нолу, і калі так, то ў якой форме. Дамінуючай была ідэя наземнага ўварвання. Не ўсе члены адміністрацыі падтрымлівалі яе (у прыватнасці, супраць выступаў міністр абароны Мелвін Лэйрд), аднак прэзідэнт Рычард Ніксан 26 красавіка ўхваліў аперацыю.
Уварванне ў Камбоджу пераследвала шэраг мэтаў, у тым ліку:
Уварванне
Уварванне ў Камбоджу праводзілася сіламі амерыканскай і паўднёвав’етнамскай армій і ўяўляла сабой серыю з 13 асобных аперацый, у якіх прымалі ўдзел у агульнай складанасці ад 80 да 100 тысяч вайскоўцаў. Паўднёвав’етнамскай армія ўжо здзейсніла некалькі разведвальных вылазак у Камбоджу на працягу сакавіка—красавіка. Яна пачала асноўную частку ўварвання 30 красавіка ў раёне «Дзюба папугая» на захад ад Сайгона. На наступны дзень аб’яднаныя амерыкана-в’етнамскія сілы разгарнулі наступленне ў раёне «Рыбалоўны кручок». Аб размаху аперацыі кажа той факт, што з амерыканскага боку ў ёй былі задзейнічаны часці і падраздзяленні пяці дывізій. Насуперак чаканням, яны не сустрэлі сур’ёзнага супраціву. Асноўная частка паўночнав’етнамскага войска ў гэты час змагалася на Заходнім фронце супраць урадавай арміі Камбоджы, а падраздзяленні, якія ахоўвалі базавыя лагеры, вялі супраць сіл ўварвання толькі адцягваючыя дзеянні. Да прыкладу, дзве брыгады амерыканскай 4-й пяхотнай дывізіі сустрэлі моцнае супрацьдзеянне праціўніка падчас высадкі з верталётаў, але ў наступныя дзесяць дзён знаходжання ў Камбоджы мелі толькі адзін сур’ёзны агнявы кантакт.
Працягваючы паглыбляцца на тэрыторыю Камбоджы, амерыканскія і паўднёвав’етнамскія войскі знаходзілі велізарныя склады зброі, харчоў і базавыя лагеры праціўніка. Так, лагер, які атрымаў назву «горад» (The City), складаўся з 400 жылых пабудоў, меў аўтарамонтную майстэрню, шпіталь, 18 сталовых і нават плавальны басейн. Захопленыя падчас аперацыі трафеі былі самымі буйнымі за ўсю вайну.
Рэакцыя
Уварванне ў Камбоджу выклікала ў ЗША самыя бурныя студэнцкія пратэсты за ўвесь перыяд вайны ў В’етнаме. Многія лічылі, што Ніксан, які перамог на прэзідэнцкіх выбарах з абяцаннямі аб дасягненні «ганаровага міру» ў Індакітаі, залучыў краіну ў новую вайну ў рэгіёне. Па ўсёй дзяржаве дэманстрантамі было спалена 30 будынкаў Службы падрыхтоўкі афіцэраў запасу. У 16 штатах для захавання грамадскага парадку мясцовыя ўлады выклікалі Нацыянальную гвардыю. Напружаная абстаноўка прывяла да трагедый: 4 мая ў Кенцкім універсітэце салдаты Нацыянальнай гвардыі па невядомай прычыне адкрылі агонь па натоўпе, забіўшы чатырох чалавек. Гэта падзея атрымала велізарны рэзананс. У Джэксанаўскім універсітэце загінулі два чалавекі. Аднак калі з боку студэнцтва ўварванне выклікала аднагалосны пратэст, то амерыканскае грамадства ў цэлым успрыняла аперацыю ў Камбоджы не так адназначна. Апытанні паказвалі, што 50 % амерыканцаў падтрымліваюць дзеянні Ніксана. У Нью-Ёрку прайшла 100-тысячная дэманстрацыя ў падтрымку аперацыі ў Камбоджы.
Калонія (Столінскі раён)
Кало́нія (, Колония) — вёска ў Столінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Гараднянскага сельсавета.
Камбаджыйская кампанія
Рэакцыя
Перад тварам масавых пратэстаў Ніксан устанавіў мяжу прасоўвання амерыканскіх падраздзяленняў углыб тэрыторыі Камбоджы і абвясціў, што войскі ЗША пакінуць тэрыторыю краіны 30 чэрвеня, што і было ажыццёўлена. Паўднёвав’етнамская армія, не звязаная якім-небудзь палітычнымі абмежаваннямі, заставалася ў Камбоджы яшчэ некаторы час і аказала прамую падтрымку войскам Лан Нола.
Вынік
Вынікі Камбаджыйскай кампаніі працягваюць заставацца дыскусійнымі. У ходзе ўварвання загінула больш за 400 амерыканскіх і каля 800 паўднёвав’етнамскіх салдат. Страты паўночнав’етнамцаў ацэньваюцца ў 13 тысяч чалавек забітымі і палоннымі. Лічыцца, што аперацыя значна адтэрмінавала бліжэйшае буйнае наступленне паўночнав’етнамскіх войскаў у Паўднёвым В’етнаме, падаўшы ЗША дадатковы час на правядзенне праграм «в’етнамізацыі» і прымірэння сельскіх раёнаў. Захопленыя трафеі былі значнымі (адных толькі боепрыпасаў 1800 тон).
Насуперак некаторым сцвярджэнням, уварванне 1970 года не з’яўляецца пачаткам грамадзянскай вайны ў Камбоджы. Баявыя дзеянні ў краіне ішлі з 1967—1968, а значная эскалацыя адбылася ў сакавіку 1970 года, гэта значыць яшчэ да ўварвання. З гэтага моманту, аднак, ЗША пачалі аказваць актыўную ваенную і фінансавую дапамогу рэжыму Лан Нола. Амерыканская авіяцыя аказвала падтрымку камбаджыйскай арміі, а паўднёвав’етнамскія войскі яшчэ некалькі разоў урываліся ў прыгранічныя раёны.
Адносна паспяховыя дзеянні паўднёвав’етнамскай арміі ў Камбоджы былі ўспрыняты амерыканскай адміністрацыяй як вялікае дасягненне «в’етнамізацыі». Гэта адыграла сваю ролю ў прыняцці рашэння аб уварванні ў Лаос у 1971 годзе. Аднак не быў улічаны той факт, што ў Камбоджы паўднёвав’етнамская армія ўзаемадзейнічала з амерыканскімі наземнымі войскамі, а супраціў ворага быў адносна слабым. На лаоскім фронце, у зусім іншых умовах, паўднёвав’етнамцы пацярпелі паразу.
Вуліца Куйбышава
Вуліца Куйбышава — назва вуліц у населеных пунктах розных краін.
Бубнава (Краснінскі раён)
Бубнава (Бубново) — вёска ў Краснінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Малееўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Балахцінскі раён
Балахцінскі раён (Балахтинский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Краснаярскім краі Расіі.
Адміністрацыйны цэнтр — пасёлак гарадскога тыпу Балахта.
Аэрапорт Гібралтар
Аэрапорт Гібралтара (Gibraltar Airport) размешчаны ля падножжа Гібралтарскай скалы. Уладальнікам аэрапорта з'яўляецца Міністэрства абароны Вялікабрытаніі, якое выкарыстоўвае аэрапорт для ваенных патрэб. Таксама ажыццяўляюцца і рэйсы грамадзянскай авіяцыі — у Вялікабрытанію і Іспанію.
У 2004 годзе аэрапорт перавёз 314375 пасажыраў і 380 тон грузу.
Аэрапорт Гібралтара — адзін з нешматлікіх аэрапортаў у свеце, дзе ўзлётна-пасадачную паласу перасякае аўтамабільная дарога.
Сарока (горад)
Сарока  (Soroca) — горад і муніцыпій у Малдове, цэнтр Сарокскага раёна. 22 196 чалавек (2014). Размешчаны ў глыбокай даліне на правым беразе ракі Днестр за 40 км ад чыгуначнай станцыі Фларэшць. Галоўная славутасць горада — сярэднявечная Сарокская крэпасць, таксама папулярны для турыстаў Бякіраўскі Яр — скала з гіпсу і пясчаніку, Пячора Манаха.
Лена Олін
Лена Марыя Іона Олін (Lena Maria Jonna Olin; нар. 22 сакавіка 1955) - шведская актрыса. Намінантка на прэмію «Оскар», «Залаты глобус», «Эмі» і BAFTA.
Біяграфія
Дачка акцёраў, яна рана праявіла цікавасць да драмы і, скончыўшы школу, нядоўгі час працавала медсястрой у бальніцы і настаўніцай на замену.
Інгмар Бергман, сябар сям'і, параіў ёй паступіць у школу драмы. Яна аказалася адзінай студэнткай, прынятай у тым годзе ў Каралеўскі драматычны тэатр Стакгольма, дзе хутка стала ўзыходзячай зоркай.
У кастрычніку 1974 года Олін заваявала галоўную карону на конкурсе «Міс Скандынавія 1975» у Хельсінкі. З канца 1970-х гадоў стала з'яўляцца ў шведскіх фільмах, а ў канцы 1980-х у некалькі амерыканскіх пастаноўках. У 1980 яна стала адной з першых актрыс, якія атрымалі прыз імя Інгмара Бергмана, ініцыяваны ім самім, які ўручаецца з 1978 года. Сам Бергман быў адным з двух суддзяў.
Пасля ідэальнай ролі таямнічай і сэксуальна незалежнай жанчыны ў карціне Філіпа Каўфмана «Невыносная лёгкасць быцця» (1988), яна была намінаваная на Залаты глобус за лепшую ролю другога плана.
Лена Олін атрымала намінацыю на «Оскар» ў той жа катэгорыі ў фільме Пола Мазурскага «Ворагі. Гісторыя кахання» (1989) ў 1990 годзе.
З яе галівудскіх роляў вядомая праца ў фільме Сіднэя Полака «Гавана» (1990), у якім актрыса здымалася разам з Робертам Рэдфардам.
У 2001 годзе была намінаваная на прэмію BAFTA ў катэгорыі лепшая роля другога плана ў фільме «Шакалад», а ў 2003 годзе атрымала намінацыю на «Эмі» за выкананне другараднай ролі ў драматычным серыяле «Шпіёнка».
Прыватнае жыцце
Ад акцёра Ар'яна Рамберга, адносіны з якім скончыліся ў канцы 1980-х гадоў, у Лены ёсць сын Агюст Рамберг, кінарэжысёр і выканаўчы прадзюсар. У 1994 годзе Олін выйшла замуж за кінарэжысёра Ласэ Хальстрэма, і ў 1995 годзе ў іх нарадзілася дачка Тора.
Квірын
Квірын (сабінск. Quirinus — дзіданосны) — адзін з найстаражытных італійскіх і рымскіх багоў.
Беларуская секцыя пры Адэскім губернскім аддзеле народнай асветы
Беларуская секцыя пры Адэскім губернскім аддзеле народнай асветы. Існавала з 1918 да 1923(?). Займалася культурна-асветнай працай сярод беларускіх бежанцаў 1-й сусветнай вайны ў Адэсе (у 1922 было каля 20 тыс. чал.). Разам з Беларускай секцыяй пры Адэскім губкоме РКП(б) арганізавала беларускі рабочы клуб і на яго базе гурткі гістарычна-літаратурнай і палітычнай граматы, беларускі хор, трупу артыстаў. Пад кіраўніцтвам секцыі ў 1922 працавалі 6 беларускіх школ, у т. л. 2 школы-камуны (400 вучняў). Арганізавала і кіравала беларускім дзіцячым прытулкам (1919—1922), дзіцячым тэатрам і хорам. 3 1921 супрацоўнічала з Беларускім цэнтральным бюро пры Народным камісарыяце асветы РСФСР. У секцыі працаваў вучоны і дзяржаўны дзеяч Беларусі С. Некрашэвіч, секцыі дапамагалі дзяржаўныя дзеячы БССР А. Баліцкі, П. Іллючонак, Л. Рытар, Стасевіч.
Блайцкія фігуры
Блайцкія фігуры (Blythe Intaglios) — група гіганцкіх фігур, геогліфаў, створаных шляхам расчышчэння верхняга пласта зямлі ад камянёў, размешчаных паблізу сучаснага горада Блайт, на поўдні штата Каліфорнія, ЗША. Па тэхніцы выканання яны падобныя да геогліфаў Наска.
Мяркуецца, што век гэтых фігур ад 450 да 2000 гадоў. Згодна з паданнямі сучасных жыхароў нізоўяў ракі Каларада, індзейцаў плямёнаў махавэ і квечанаў, чалавечыя фігуры ўвасаблялі Мастамбо, стваральніка ўсяго жывога, а фігуры жывёл увасаблялі Хатакулья, аднаго з двух людзей-пум, якія садзейнічалі стварэнню свету.
Фігуры выпадкова выявіў пілот, які ляцеў у Блайт з Лас-Вегаса, у 1932 годзе. Пасля яго паведамлення помнікі абследаваў Артур Вудвард, куратар гісторыі і антрапалогіі з Лос-Анджэлескага музея натуральнай гісторыі.
NGC 7483
NGC 7483 (іншыя абазначэнні — PGC 70455, UGC 12353, MCG 0-58-30, ZWG 379.32, IRAS23032+0316) — спіральная галактыка з перамычкай (SBa) ў сузор’і Рыбы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Паўль Вегенер
Паўль Вегенер (Paul Wegener;  — ) — нямецкі акцёр і кінарэжысёр, адзін з заснавальнікаў кінаэкспрэсіянізму.