cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тырвовічы
16 ліпеня 1954 года перададзена ў склад Рухчанскага сельсавета Столінскага раёна, 9 кастрычніка 1954 года вернута назад.
Мікалай Янавіч Мастоўскі
Мікалай Янавіч Мастоўскі (нар. ) — беларускі плывец. Майстар спорту Беларусі.
Дасягненні
Срэбраны прызёр Першынства Беларусі 2009 года на дыстанцыі 1500 м вольным стылем.
NGC 7199
NGC 7199 (іншыя абазначэнні — PGC 68124, ESO 108-14) — спіральная галактыка з перамычкай (SBa) ў сузор’і Індзеец.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Бабавенка
Бабаве́нка (, Бобовенка) — вёска ў Капыльскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пацейкаўскага сельсавета.
Да 24 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Бабаўнянскага сельсавета.
Рэдукцыя (біялогія)
Біялагічная рэдукцыя (ад reducere — вяртаць; прыводзіць у пэўны стан) — памяншэнне, спрашчэнне будовы ці знікненне органаў у сувязі са стратай іх функцый падчас эвалюцыі.
Да прыкладу, прадстаўнікі сямейства адрозніваюцца моцнай рэдукцыяй кветак: пялёсткі, а часам і чашалісцікі, у іх адсутнічаюць, мужчынскія кветкі ў некаторых відаў маюць усяго адну тычачку.
Нярэдка страта органамі ўласцівай ім функцыі адбываецца падчас індывідуальнага (антагенез) ці гістарычнага (філагенез) развіцця арганізмаў. Звычайна біялагічная рэдукцыя вядзе да росквіту віду (біялагічнага прагрэсу).
Міхаіл Аляксандравіч Асіпенка
Міхаіл Аляксандравіч Асіпенка (нар. ) — беларускі плывец. Майстар спорту Беларусі.
Дасягненні
Бронзавы прызёр Першынства Беларусі 2009 года на дыстанцыі 50 м вольным стылем.
NGC 7200
NGC 7200 (іншыя абазначэнні — PGC 68068, ESO 237-37) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Індзеец.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
NGC 7201
NGC 7201 (іншыя абазначэнні — PGC 68040, ESO 467-4, MCG -5-52-26, IRAS22036-3130) — спіральная галактыка (Sa) ў сузор’і Паўднёвая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Дарагавіца
Дарагаві́ца (, Дороговица) — вёска ў Капыльскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пацейкаўскага сельсавета.
Да 24 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Бабаўнянскага сельсавета.
Ілона Сяргееўна Пігаль
Ілона Сяргееўна Пігаль (нар. ) — беларуская плыўчыха. Кандыдат у майстры спорту Беларусі.
Дасягненні
Пераможца Першынства Беларусі 2009 года на дыстанцыі 400 м вольным стылем.
Станькаўскі сельсавет (Суражскі раён)
Ста́нькаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Суражскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Князі.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Князёўскі сельсавет у складзе Суражскага раёна Віцебскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Князі. 21 жніўня 1925 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Станькі, сельсавет перайменаваны ў Станькаўскі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Суражскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці БССР. Пасля 1947 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Князі. 16 ліпеня 1954 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Янавіцкага сельсавета.
NGC 7202
NGC 7202 — зорка ў сузор’і Паўднёвая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Гюстаў Маро
Гюстаў Маро (Gustave Moreau;,  — , там жа) — французскі мастак, прадстаўнік сімвалізму.
Біяграфія
Гюстаў Маро нарадзіўся ў 1826 годзе ў Парыжы ў сям’і галоўнага архітэктара Парыжа, у чые абавязкі ўваходзіла падтрымліваць у належным выглядзе гарадскія грамадскія будынкі і помнікі. Рана выявіў здольнасці да малюнка і жывапісу. У 1842 годзе, дзякуючы бацькавай пратэкцыі, Маро атрымлівае пасведчанне капііста карцін, якое дазваляла бесперашкодна наведваць Луўр і ў любы час працаваць у яго залах.
Пры падтрымцы і ўхваленні бацькоў у 1846 годзе паступіў у Школу прыгожых мастацтваў, у майстэрню Франсуа Піко, майстра класіцыстычнай арыентацыі, які навучыў яго асновам жывапісу. Навучанне тут было вельмі кансерватыўным і ў асноўным зводзілася да капіравання гіпсавых злепкаў з антычных статуй, малявання мужчынскай аголенай натуры, вывучэнні анатоміі, перспектывы і гісторыі жывапісу. Пацярпеўшы фіяска ў конкурсе на Рымскую прэмію, ён сыходзіць з майстэрні Піко.
Маро быў вучнем Тэадора Шасерыё ў Школе прыгожых мастацтваў у Парыжы.
Шаломічы
Шало́мічы (, Шоломичи) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Барычавіцкага сельсавета.
Гісторыя
Шаломічы — родавы маёнтак шляхецкага роду Шаламіцкіх герба «Гіпацэнтаўр». У 1572 годзе тут размяшчаўся «двор» Рыгора Шаламіцкага. У 1717 годзе Шаломічамі і суседнімі Лозічамі валодаў Самуэль Шаламіцкі. Апроч Шаламіцкіх тут жылі шляхецкія роды Багаткаў, Колбаў, Бут-Гусаімаў, Лазіцкіх і іншых.
Янавіцкі сельсавет (Віцебскі раён)
Я́навіцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Віцебскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Цэнтр — гарадскі пасёлак Янавічы.
Гісторыя
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Суражскага раёна Віцебскай акругі БССР. Цэнтр — мястэчка Янавічы. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Суражскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці БССР. 27 верасня 1938 года Янавічы атрымалі статус гарадскога пасёлка. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Станькаўскага сельсавета. 12 мая 1959 года ў склад Котаўскага сельсавета перададзены 8 населеных пунктаў (Бітаўка, Жаляі, Зайбужжа, Князі, Латыгава, Мішуткі, Сакольнікі і Шчыты). З 20 студзеня 1960 года сельсавет у складзе Віцебскага раёна. 22 снежня 1960 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Янавіцкага пассавета.
20 чэрвеня 2013 года Янавіцкі пассавет рэарганізаваны ў сельсавет.
Насельніцтва
Насельніцтва пассавета паводле перапісу 2009 года (16 населеных пунктаў, без Янавіч) — 579 чалавек, з іх 98,1 % — беларусы, 0,7 % — рускія.
Богушава
Бо́гушава (, Богушево) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Бярозавіцкага сельсавета.
Тычынка
Тычы́нка (stamen) — частка кветкі кветкавых раслін, мужчынскі рэпрадуктыўны орган, у якім утвараецца пылок.
Будова тычынкі
Тычынка складаецца з тычынкавай ніці (стэрыльнай часткі) і пылавіка, у якім утвараецца пылковае зерне. Тычынкавая ніць з'яўляецца гамолагам мікраспарафіла разнаспоравых дзеразападобных і голанасенных.
У кожным з чатырох гнёздаў пылавіка з клетак археспорыя пасля меёзу ўтвараюцца мікраспроры, якія затым прарастаюць у мужчынскія гаметафіты — пылковыя зерні. Сукупнасць пылковых зерняў называецца пылком.
Колькасць тычачак у адной кветцы можа быць ад аднаго да некалькіх тысяч (напрыклад, у некаторых кактусаў). Сукупнасць тычачак кветкі называецца андрацэем. Тычынкі звычайна размешчаны на кветаложы спіральна ці па крузе.
Тычынкі могуць цалкам ці часткова зрастацца. У гарбузовых яны зрастаюцца цалкам, у астравых (складанакветных) — пылавікамі, у бабовых — тычынкавымі ніцямі (гэтыя ніці ў кветках прадстаўнікоў бабовых называюцца тычынкавымі трубкамі ). У рафлезіевых і шэрагу прадстаўнікоў архідных тычынкі зрастаюцца з песцікам, утвараючы адмысловы орган, званы калонкай.
Тысячагоддзе
Тысячагоддзе (таксама міле́ніум) — адзінка вымярэння часу, роўная 1000 гадам.
Летазлічэнне
Паводле прынятай цяпер у большасці краін свету сістэме летазлічэння (гл.: грыгарыянскі каляндар), першым тысячагоддзем нашай эры лічыцца перыяд з 1 студзеня 1 года н.э. па 31 снежня 1000 года н.э. уключна, другім — з 1 студзеня 1001 года па 31 снежня 2000 года ўключна, трэцім — з 1 студзеня 2001 года па 31 снежня 3000 года ўключна і г.д.
Парадкавае
Звычайна выкарыстоўваецца метад падліку паслядоўна пройдзеных гадоў: напрыклад, 1-ы год н.э. ці 10-ы год валадарання караля Генрыха VIII. Гэта парадкавая нумарацыя, яна прысутнічае ў назвах тысячагоддзяў і стагоддзяў, напрыклад, 1-е тысячагоддзе ці XX стагоддзе, а часам і ў назвах дзесяцігоддзя, напрыклад, 1-е дзесяцігоддзе XXI стагоддзя.
Колькаснае
У апошнія гады ўсё больш людзей выкарыстоўваюць індывідуальнае вылічэнне гадоў лікамі, напрыклад, 1945 ці 1998 год. Практычна не выкарыстоўваецца састарэлае напісанне: 1999 год ад Ражства Хрыстова (1999th year A.D.). Гэта адбылося з-за выкарыстанні дат у навуцы, напрыклад, астранамічнай нумарацыі летазлічэння. У выніку, некаторыя іншыя каляндарныя найменні таксама змяніліся, напрыклад, «1980-я гады» з'яўляецца прымальнай назвай для вызначанага дзесяцігоддзя. Аднак, фармулёўка «1600-я» можа разглядацца і як дзесяцігоддзе, і як стагоддзе.
Дыяпазоны
Пераход вылічэння з парадкавага ў колькаснае напісанне з'яўляецца няпоўным, і, магчыма, ніколі не будзе завершаны; асноўныя спрэчныя пытанні выцякаюць з варыянтаў розных дыяпазонаў гадоў для дзесяцігоддзяў, стагоддзяў і тысячагоддзяў.
Для наступнага дыяпазону парадкавага напісання летазлічэння слушна выбраць:
Для наступнага дыяпазону колькаснага напісання летазлічэння слушна выбраць:
Душава
Ду́шава (, Душево) — вёска ў Капыльскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пацейкаўскага сельсавета.
Гісторыя
Згадваецца ў канцы XVII ст. як уласнасць Шаблоўскіх.
Lineage II
Гульнявы працэс
Lineage 2 — гэта класічная MMORPG з выглядам ад трэцяй асобы. У пачатку гульцу прапануецца стварыць персанажа, выбраўшы пол, адну з 7 рас (людзі, эльфы, цёмныя эльфы, оркі, гномы, камаэлі або артэі) і пачатковы архетып (воін ці містык). Пасля гэтага гулец трапляе ў адкрыты свет, у якім яму трэба будзе развіваць персанажа.
PvE-складнік
У Lineage 2 гулец можа выконваць квэсты, змагацца з монстрамі, забіваць рэйдавых босаў, праходзіць падзямеллі і г.д. за гэта персанаж будзе атрымліваць вопыт, а пры назапашванні пэўнай яго колькасці павышаць свой узровень. Пры дасягненні 20-га, 40-га, 76-га і 85-га узроўняў персанаж развівае свой клас — атрымлівае новую прафесію і навыкі. Усяго ў гульні 36 класавых прафесій, якія адносяцца да класічных для ролевай гульні архетыпам. Падвысіўшы персанажа да 105-га ўзроўня, гулец можа стварыць яму другі клас. Яго таксама прыйдзецца развіваць. Пасля атрымлівае магчымасць перамыкацца паміж падвойным і асноўным класам, зыходзячы з патрэб і стылю гульні.
PvP-складнік
У Lineage 2 дзейнічае свабодная PvP-сістэма, не абмежаваная спецыяльнымі рэжымамі. Гэта значыць гулец можа атакаваць іншага гульца ў любы час. Пры гэтым імя атакавалага персанажа афарбоўваецца ў фіялетавы колер, што азначае яго гатоўнасць да бітвы. Калі гулец, які стаў мэтай, не акажа супраціву, то пасля забойства атакоўцу будуць налічаны ачкі адмоўнай кармы, а імя яго персанажа афарбуецца ў чырвоны колер, які сігналізуе аб хаатычным стане. Забойцы мірных гульцоў атрымліваюць штраф у выглядзе негатыўных эфектаў, пакуль іх карма зноў не стане станоўчай.
Баявая сістэма
Для нападу гулец павінен вылучыць цэль мышшу, затым выкарыстоўваць дзеянні або ўменні, размешчаныя на панэлі хуткага доступу. У якасці альтэрнатывы традыцыйнаму (гэта значыць ўручную) кіраванню персанажам пры паляванні на монстраў ў Lineage 2 можна выкарыстоўваць так званы «Аўтабой» — сістэму, пры якой персанаж аўтаматычна вылучае монстра, атакуе яго загадзя абранымі ўменнямі і пры неабходнасці выкарыстоўвае зеллі аднаўлення здароўя. Аднак, пры гэтым персанаж лёгка можа стаць ахвярай забойцаў мірных гульцоў.
Lineage 2 Classic
У Lineage 2 Classic распрацоўшчыкі пайшлі насустрач часткі супольнасці, якая лічыла самай цікавай версію гульні да абнаўлення Goddess of Destruction, якая выйшла ў 2011 годзе. Для іх быў прадстаўлены асобны праект, які падобны на старыя версіі гульні, але развіваецца па адрознаму ад іх шляху, блізкаму па духу гульцам «старой школы». У Расіі праект быў запушчаны 18 лістапада 2014 года.
Асноўныя адрозненні ад асноўнай версіі: адсутнасць расы артэй, якая з’явілася пасля абнаўлення Goddess of Destruction; адсутнасць магчымасці атрымання 4-й прафесіі; адсутнасць магчымасці атрымання падвойнага класа «класічная» «партыйная» сістэма з папярэдніх Goddess of Destruction версій гульні.
Lineage 2 Essence
Lineage 2 Essence — іншая альтэрнатыўная версія гульні. У Карэі Essence выйшла ў 2018 годзе пад назвай Lineage 2 Aden як комплекс дадатковых сервераў да версіі Lineage 2 Classic. Афіцыйны рэліз у Расіі адбыўся 23 красавіка 2019 года пад назвай Essence. Дадзеная версія пазіцыянуецца як паўнавартасная гульня па-за складу Lineage 2 Classic. Выдавец заяўляе, што назва Essence сімвалізуе сутнасць новай версіі — самай лёгкай у засваенні і прапампоўцы.
Асноўнымі адрозненнямі ад асноўнай версіі гульні з’яўляецца магчымасць «аўтаматычнага палявання» (сістэма аўтаматычнага бою), агульнае паскарэння працэсу павышэння ўзроўню персанажаў і самадастатковасць класаў персанажаў. Клас «рыцар смерці», якім могуць стаць прадстаўнікі людзей, эльфаў і цёмных эльфаў; сістэма гадаванцаў — забіўшы асаблівага рэйдавага боса, гульцы могуць атрымаць аднаго з гадаванцаў — кукабарру, дракона, тыгра, ваўка, ястраба або буйвала, — гадаванец эвалюцыянуе, прапампоўваецца і дапамагае гаспадару ў баі; набор PvP-актыўнасцяў, кардынальна адрозны ад асноўнай версіі. Таксама ў гэтай версіі ёсць асаблівыя межсерверные зоны («Логава Антараса», «Першабытны Сад»), у якіх гульцы змагаюцца за права забойства ключавых рэйдавых босаў.
Да недахопаў версіі на 2019 год (у Расійскай лакалізацыі) адносілі старую праграмную аснову («рухавік») гульні, якая паўтарыла памылкі з папярэдніх версій Lineage і няўдалую для гульца схему манетызацыі.
Крытыка
Арыгінальная версія гульні (Lineage II: The Chaotic Chronicle) атрымала ацэнку 82/100 на агрэгатары рэцэнзій рускамоўных выданняў «Критиканство» на аснове 3 рэцэнзій. На замежных агрэгатарах рэцэнзій гульня атрымала 64,78% на GameRankings на аснове 38 рэцэнзій і 62/100 на Metacritic на аснове 37 рэцэнзій.
Гульня ў версіі Lineage II: The Chaotic Throne атрымала ацэнку 83/100 на «Критиканстве» на аснове 3 рэцэнзій і 56,50% на GameRankings на аснове 6 рэцэнзій.
NGC 7203
NGC 7203 (іншыя абазначэнні — PGC 68053, ESO 467-7, MCG -5-52-27) — галактыка ў сузор’і Паўднёвая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Нарматыўны кантроль
Нарматы́ўны кантро́ль (Authority control) у  — арганізацыя і бібліяграфічнай інфармацыі шляхам прысваення кожнай тэме пэўнай назвы. Такія унікальныя загалоўкі паслядоўна выкарыстоўваюцца ў каталогу і працуюць разам з іншымі арганізацыйнымі дадзенымі, напрыклад, перакрыжаванымі спасылкамі. Кожны загаловак мае кароткае апісанне межаў дастасавальнасці і выкарыстання, такая арганізацыя дапамагае персаналу бібліятэк падтрымліваць каталог у актуальным стане і спрашчае працу даследчыкам.
Каталагізавальнікі прысвойваюць кожнай сутнасці (аўтар, кніга, серыя, выдавецтва) унікальны тэкставы ідэнтыфікатар, які паслядоўна выкарыстоўваецца для адназначнага апісання ўсіх адсылак да гэтай сутнасці, нават калі гэта варыянт запісу, псеўданім або крыптанім. Унікальны загаловак дазваляе атрымаць усю рэлевантную інфармацыю, уключаючы звесткі аб звязаных з дадзенай сутнасцю. Нарматыўны кантроль можа размяшчацца ў базе дадзеных і ўтрымліваць сувязі з іншымі сутнасцямі і іншымі базамі. Таму нарматыўны кантроль — разнавіднасць і.
Хоць тэарэтычна нарматыўнаму кантролю можа падвяргацца любая інфармацыя (умоўныя загалоўкі, асабістыя імёны, карпаратыўныя назвы), у бібліятэках каталогі звычайна сканцэнтраваны вакол імёнаў аўтараў і назваў кніг. Класіфікацыя Бібліятэкі Кангрэса выконвае падобную функцыю, хоць звычайна іх разглядаюць асобна. З часам запісы нарматыўнага кантролю патрабуецца змяняць і абнаўляць; хоць яго мэтай не з'яўляецца стварэнне ідэальнай непарыўнай сістэмы захоўвання дадзеных, ён дапамагае сістэматызаваць і шукаць інфармацыю.
Юзаф Мікалай Радзівіл
Юзаф Мікалай Радзівіл (, Кракаў — ) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч.
З роду Радзівілаў. Сын Марціна Мікалая Караля.
Пісар вялікі ВКЛ у 1764-1773, ваявода менскі ў 1773-1784, троцкі кашталян у 1784-1788 і ваявода з 1788; пасол на соймы 1760, 1764. Маршалак Трыбунала ВКЛ у 1782.
3 1759 ардынат клецкі.
Расія-1
Расія-1 — агульнарасійскі дзяржаўны тэлеканал. Уваходзіць у склад Усерасійскай дзяржаўнай тэлевізійнай і радыёвяшчальнай кампаніі (УДТРК). У анонсах згадваецца, як канал «Расія».
Роберт Бернард Андэрсан
Роберт Бернард Андэрсан (Robert Bernerd Anderson,, Берлісан, Тэхас — , ) — амерыканскі юрыст, палітык і бізнесмен, займаў пасады ваенна-марскога міністра і міністра фінансаў у кабінеце Дуайта Эйзенхаўэра.
Стаянне на Угры (1480)
«Стаянне на Угры» (1480) — баявыя дзеянні паміж Вялікай Ардой і Вялікім Княствам Маскоўскім, якія завяршыліся ўзброеным стаяннем войск абодвух бакоў на процілеглых берагах ракі Угры ў кастрычніку 1480 года. Праз шэраг прычын, вальная бітва не адбылася, а татарскае войска адступіла і вярнулася ў Арду. Падзеі паклалі фармальны канец залежнасці Вялікага Княства Маскоўскага. У Расіі 1480 год лічыцца годам заканчэння мангола-татарскага іга.
Сельская гаспадарка Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі
На долю сельскай гаспадаркі ПАР прыпадае 15 % усяго экспарту тавараў. У ёй занята 4,5 % насельніцтва і ствараецца 2,8 % ВУП. Сельскагаспадарчую спецыялізацыю вызначаюць збожжавыя культуры (пшаніца і кукуруза), вінаград, садавіна і агародніна; авечкі ды козы. ПАР уваходзіць у дзясятку сусветных лідараў па зборы такіх спецыфічных культур як цыкорый, клешчавіна, грушы, сізаль. Найважнейшай тэхнічнай культурай з'яўляецца цукровы трыснёг. Паколькі на большай частцы тэрыторыі краіны клімат засушлівы, толькі 15 % яе плошчы прыдатна для выкарыстання пад раллю. Аднак у адрозненні ад большасці іншых краін Афрыкі, дзе адбываецца эрозія глебаў, гэтыя 15 % выкарыстоўваюцца з розумам — з мэтай аховы глебаў і эфектыўнага вядзення сельскай гаспадаркі прымяняюцца перадавыя агратэхнічныя дасягненні. Гэта прывяло да выдатных вынікаў: ПАР цалкам забяспечвае ўнутраныя харчовыя патрэбы, а таксама з'яўляецца адным з вядучых (а па некаторых параметрах і вядучым) пастаўшчыкоў сельгаспрадукцыі — адной садавіны краіна экспартуе каля 140 відаў. На раслінаводства, асабліва на вегетацыю найважнейшай для ПАР кукурузы, адмоўна ўплывае глабальнае пацяпленне, якое ўжо выклікала дэфіцыт водных рэсурсаў, але, на думку навукоўцаў, горшае наперадзе.
Збожжавыя
Пасевы кукурузы і пшаніцы займаюць не меней як палову пасяўных плошчаў, а галоўная з іх першая. Кукуруза служыць асноўным хлебам, вырошчваецца з фуражнымі мэтамі, часткова ідзе на экспарт. Яе вырошчваюць на вялікіх і малых фермах ва ўсходніх, добра ўвільготненых, правінцыях. Пшаніца набыла папулярнасць пасля другой сусветнай вайны. Сёння яе збіраюць на вялізных механізаваных фермах у Заходнім Кейпу, Фры-Стэйце і Мпумаланзе. Трэцяя збожжавая культура — сорга, дарэчы, родам з паўднёвай Афрыкі.
Садаводства і вінарадарства
У некаторыя гады доля садавіны ў экспарце сельскагаспадарчай прадукцыі дасягае 40 %. Асабліва трывала звязаны садаводы ПАР з еўрапейскім рынкам: калі на поўдні Афрыкі збіраюць ўраджай — у Еўропе зіма. Вінаград (1,5 млн тон штогод) ідзе збольшага на патрэбы вінаробства. У ПАР вылучаюць тры зоны вінаргадарства. Паўночны-Захад (Паўночны Кейп) і Усходняе ўзбярэжжа (Квазулу-Наталь) не лічацца крыніцамі лепшых вінаў, так як там вельмі гарачы і засушлівы клімат. A вось Паўднёвы Захад Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі (Заходні Кейп) мае выдатны клімат для вінаградарства.
Жывёлагадоўля
Мяса-малочная вытворчасць засяроджана на поўначы і ўсходзе правінцыі Фры-Стэйт, ва ўнутраных раёнах правінцыі Гаўтэнг і ў паўднёвай частцы правінцыі Мпумаланга. У Паўночным і Усходнім Кейпах распаўсюджаныя пароды мяснога напрамку. На засушлівыя тэрыторыі Паўночнага і Усходняга Кейпаў, Фры-Стэйта і Мпумалангі прыпадаюць раёны авечкагадоўлі. На сусветны рынак пастаўляюцца шкуркі каракулевых авечак. У вялікай колькасці разводзяць коз, у асноўным — 75 % — ангорскіх, чыя шэрсць высока цэніцца на Захадзе (да 50 % сусветнай вытворчасці мохера прыпадае на Паўднёва-Афрыканскую Рэспубліку). Іншая найбольш распаўсюджаная парода — бурская каза, яе разводзяць на мяса. Па настрыгу казінай воўны (92 тыс. т у год) Паўднёвая Афрыка займае 4-е месца ў свеце. У параўнанні з такімі пераважна экстэнсіўнымі падгалінамі, як развядзенне буйной рагатай жывёлы і авечкагадоўля, птушкагадоўля і развядзенне свіней носяць больш інтэнсіўны характар і распаўсюджаныя на фермах паблізу буйных гарадоў — Прэторыі, Яганэсбурга, Дурбана, Пітэрмарыцбурга, Кейптаўна і Порт-Элізабэт. У апошнія гады — у асноўным у правінцыі Фры-Стэйт — актыўна развіваецца страусагадоўля. Паступова павялічваецца экспарт з ПАР мяса, страусавых скуры і пёраў.
Рыбалоўства
Па ўлову рыбы (каля 1 млн тон у год) ПАР займае вядучае месца ў Афрыцы. Асноўныя аб'екты промыслу — сардзіны, селядзец, хек, анчоўсы, марскі акунь, скумбрыя, траска, капскі ласось, макрэль, монкфіш. Акрамя таго, здабываюцца крэветкі, амары, тунцовыя, лангусты, вустрыцы, васьміногі, акулы, чые плаўнікі карыстаюцца попытам у краінах Паўднёва-Усходняй Азіі, а таксама капскі цюлень. Рыбная лоўля ажыццяўляецца, галоўным чынам, у заходняга ўзбярэжжа Паўднёвай Афрыкі, акое амываецца халодным Бенгельскім цячэннем, у прамысловай зоне шырынёй 200 марскіх міль. Каля 40 % ўлову прыпадае на прэснаводную рыбу, якая здабываецца ў рэках Эландс, Лімпапо і іншых, а таксама на гадоўлю ў штучных вадаёмах.
Лесаводства
Асноўная зона — паўднёвая частка правінцыі Квазулу-Наталь. Натуральныя лясы займаюць 180 тыс. га, гэта значыць усяго 0,14 % тэрыторыі краіны. Большая частка дзелавой драўніны паступае з лесапасадак, плошча якіх складае толькі 1 % тэрыторыі Паўднёва-Афрыканскай Рэспублікі. Прыкладна палова лясных «плантацый» засаджаны хвояй, 40 % — эўкаліптам і 10 % — мімозай. Вырошчваюцца таксама жоўтае і чорнае дрэва, капскі лаўр, асегаі і камасі. Таварнай кандыцыі дрэвы дасягаюць у сярэднім за 20 гадоў — у адрозненне ад дрэў, якія растуць у Паўночным паўшар'і, дзе гэты працэс цягнецца ад 80 да 100 гадоў. Штогадовы аб'ём драўніны, якая паступае на рынак, складае 17 млн куб. м. У ПАР працуе больш за 240 дрэваапрацоўчых і лесапрамысловых прадпрыемстваў.
Кім Сын Гю
Кім Сын Гю (김승규; 30 верасня 1990, Рэспубліка Карэя) — карэйскі футбаліст, брамнік клуб «Аш-Шабаб» і зборнай Рэспублікі Карэя.
Кар’ера
У прафесійным футболе дэбютаваў у 2008 годзе, выступаючы за каманду «Ульсан Хендэ».
У 2013 годзе дэбютаваў у афіцыйных матчах у складзе зборнай Рэспублікі Карэя. На дадзены момант правёў у форме галоўнай каманды краіны 33 матчы. У 2014 годзе быў уключаны ў заяўку зборнай на Чэмпіянат свету ў Бразіліі.
У 2016 годзе перайшоў у «ФК Вісэл Кобэ». У 2018 годзе быў уключаны ў заяўку зборнай на Чэмпіянат свету ў Расіі.
Кірыл Андрэевіч Папоў
Кірыл Андрэевіч Папоў (нар. ) — беларускі плывец. Майстар спорту Беларусі.
Балашоўскі сельсавет
Балашо́ўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Віцебскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Балашы.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Марчонкаўскі сельсавет у складзе Суражскага раёна Віцебскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Марчонкі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Суражскім раёне БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці БССР. 16 ліпеня 1954 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Балашы, сельсавет перайменаваны ў Балашоўскі. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Віцебскага раёна. 22 снежня 1960 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Суражскага пассавета.
Жавулкі
Жа́вулкі (, Жаулки) — вёска ў Капыльскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пацейкаўскага сельсавета.
Перад 2-й сусветнай вайной у вёсцы 156 двароў, 785 жыхароў. У лютым 1943 года падчас карнай аперацыі «Erntefest» нямецка-фашысцкія захопнікі спалілі 121 двор і загубілі 512 жыхароў.
У 1967 годзе на магіле ахвяр фашызму ўстаноўлены помнік.
Ежы Радзівіл (1721—1754)
Ежы Радзівіл ( — ) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага. Ваявода наваградскі (з 1746). Староста любашанскі і новагародскі.
Біяграфія
З нясвіжскай лініі роду Радзівілаў герба «Трубы», сын Мікалая Фаўстына, ваяводы новагародскага, і Барбары з Завішаў. Меў братоў Удальрыка Крыштафа, Альбрэхта і Станіслава.
Навучаўся ў піярскім «Калегіум Нобіліум» у Варшаве. Яго палітычнай кар’еры спрыяў Міхал Казімір Радзівіл «Рыбанька». Абріраўся паслом на сойм 1746, быў маршалкам Галоўнага Трыбунала ў 1744.
У 1744 стаў палкоўнікам гусарскай харугвы знаку каралевіча Фрыдэрыка Хрысціяна.
У шлюбе з Саламеяй Соф’яй Сапегай нашчадкаў не меў.
Камітэт абароны дэмакратыі
Камітэт абароны дэмакратыі (КАД) (Komitet Obrony Demokracji, KOD) — польскі грамадскі рух.
Гісторыя
У снежню 2015 года шэраг сябраў КАР заявілі пра вяртанне ў палітыку пад называй Камітэт абароны дэмакратыі (KOD). Стварыць арганізацыю былыя актывісты вырашылі пад уплывам дзейнасці ў першым тыдне сваёй кадэнцыі новага польскага ўрада, сфармаванага партыяй ПіС (PiS). Сярод асноўных падстаў стала пазбаўленне парламенцкай апазіцыі магчымасці кантраляваць спецслужбы, ратацыя сяброў Канстытуцыйнага суда.
NGC 7204-2
NGC 7204-2 (іншыя абазначэнні — PGC 68060, ESO 467-8A, MCG -5-52-29, VV 685, AM 2204-311) — галактыка ў сузор’і Паўднёвая Рыба.
Тэхаскі ўніверсітэт у Осціне
Тэхаскі ўніверсітэт у Осціне (University of Texas at Austin) — дзяржаўны публічны ўніверсітэт у горадзе Осціне (Тэхас, ЗША) і галоўны універсітэт Сістэмы універсітэта Тэхаса. Заснаваны ў 1883 годзе, і ў 2008 годзе займаў шостае месца ў Амерыцы па колькасці студэнтаў (больш за 50 000 студэнтаў і 16 500 выкладчыкаў і служачых). Ён таксама самы вялікі універсітэт у штаце Тэхас. Універсітэт Тэхаса — галоўны цэнтр навуковых даследаванняў. У 2002 годзе часопіс «Sports Illustrated» назваў яго лепшым спартовым ВНУ ЗША. Цяперашнія і былыя студэнты ўніверсітэта заваявалі 88 алімпійскіх медалёў (у тым ліку 19 у Афінах у 2004 годзе). На тэрыторыі ўніверсітэта знаходзяцца сем музеяў і сямнаццаць бібліятэк, а таксама спецыялізаваныя структуры, уключаючы Абсерваторыю Мак-Дональд.
NGC 7204-2
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Тулейнскі ўніверсітэт
Тулейнскі ўніверсітэт або Універсітэт Тулейн (Tulane University, афіцыйная назва — Тулейнский ўніверсітэт Луізіяны, The Tulane University of Louisiana) — прыватны даследчы ўніверсітэт, размешчаны ў горадзе Новы Арлеан, Луізіяна, ЗША. Заснаваны ў 1834 годзе як дзяржаўны медыцынскі каледж. Пазней каледж стаў універсітэтам і ў 1884 годзе быў прыватызаваны Полам Тулейнам і Джазефін Ньюкамб. Тулейнскі ўніверсітэт з’яўляецца членам Асацыяцыі амерыканскіх універсітэтаў.
Помнік праваслаўным жыхарам Беластока, забітым і зніклым без вестак у 1939—1956 гады
Помнік праваслаўным жыхарам Беластока, забітым і зніклым без вестак у 1939—1956 гады — мемарыяльная капліца ў Беластоку, прысвечаная памяці ахвяр з ліку праваслаўнага насельніцтва Беласточчынны, забітых і зніклых без вестак у 1939—1956 гады.
NGC 7204-1
NGC 7204-1 (іншыя абазначэнні — PGC 68061, ESO 467-8, MCG -5-52-29, VV 685, AM 2204-311, IRAS22040-3117) — галактыка ў сузор’і Паўднёвая Рыба.
Помнік праваслаўным жыхарам Беластока, забітым і зніклым без вестак у 1939—1956 гады
Помнік прысвечаны ўсім праваслаўным вернікам, якія ў 1939—1956 гады загінулі ў Беластоцкай вобласці падчас барацьбы ў шэрагах Чырвонай Арміі і польскага войска ў час савецкіх дэпартацый, у выніку тэрору нямецкай акупацыйнай улады і з боку жаўнераў Арміі Краёвай і Нацыянальнага ваеннага саюза. Помнік знаходзіцца на тэрыторыі праваслаўнай парафіі Святога Духа ў Беластоку.
NGC 7204-1
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Помнік праваслаўным жыхарам Беластока, забітым і зніклым без вестак у 1939—1956 гады
Апісанне
Аўтарамі праекта помніка з'яўляюцца Ян Кабасам (архітэктар царквы Святога Духа) і Стэфан Вышкоўскі. Помнік зроблены жалезабетону і пакрыты зверху чырвоным мармурам. Ён з'яўляецца часткай агароджы тэрыторыі праваслаўнай царквы Святога Духа. Помнік вянчае купал з крыжам, а таксама мазаічныя выявы Хрыста Збавіцеля, Маці Божай і святых Гаўрыіла Заблудаўскага і Афанасія Брэсцкага. Аўтарамі ідэі помніка з'яўляюцца студэнты Беларускай акадэміі мастацтваў на чале з прафесарам Уладзімірам Зінкевічам.
На помніку змешчана мемарыяльная дошка з надпісам на польскай і царкоўнаславянскай мовах: ''Prawosławnym ofiarom drugiej wojny światowej, męczennikom za wiarę i narodowość w latach 1939—1945. Świętym Ziemi Podlaskiej oraz analogiczną inskrypcję / Православнымъ жертвамъ Второй мировой войны, мученикамъ за вѣру и национальность въ годахъ 1939—1945. Свѧтымъ земли Подлѧшской'' (Праваслаўным ахвярам Другой сусветнай вайны, пакутнікам за веру і нацыянальнасць у гадах 1939—1945. Святым зямлі Падляшскай).
У аснове помніка ляжыць валун з надпісам на польскай мове: Wsie spacyfikowane: Końcowizna, Popówka, Potoka, Rajsk, Sypnie, Szpaki, Wólka Wygonowska, Zaleszany, Zanie… i inne (Уціхаміраныя вёскі: Канцавізна, Папоўка, Паток, Райск, Сыпні, Шпакі, Вулька Выганоўская, Залешаны, Зані… і іншыя).
Вячаслаў Цімафеевіч Горын
Вячаслаў Цімафеевіч Горын (,, РСФСР — ) — савецкі і беларускі вучоны ў галіне заатэхніі, развядзення і генетыкі сельскагаспадарчых жывёл. Акадэмік УАСГНІЛ (1973).
Біяграфія
У 1948 годзе паступіў у Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію, якую скончыў у 1953 годзе. У тым жа годзе ўладкаваўся на працу малодшым навуковым супрацоўнікам у Інстытут жывёлагадоўлі, але прапрацаваўшы там некаторы час, сышоў у Капыльскую МТС, дзе да 1955 года займаў пасаду галоўнага заатэхніка.
У 1955 годзе ўзначаліў калгас імя Чапаева і працаваў там да 1959 года. З 1959 года намеснік начальніка Упраўлення па племянной справе і штучнаму асемяненню сельскагаспадарчых жывёл. З 1959 па 1964 гады старшыня калгаса «40 гадоў Кастрычніка».
У 1964 годзе прызначаны дырэктарам Беларускага НДІ жывёлагадоўлі, гэтую пасаду займаў да 1973 года, адначасова з гэтым з 1964 па 1977 гады загадваў аддзелам генетыкі і развядзення сельскагаспадарчых жывёл у гэтым жа НДІ.
У 1973—1975 гадах віцэ-прэзідэнт УАСГНІЛ. Рэктар (1975—1977), загадчык кафедры генетыкі і развядзення сельскагаспадарчых жывёл (1975—1987) Усесаюзнага СГІ завочнай адукацыі.
У 1977—1979 гадах дырэктар УНДІ племянной справы (1977—1979). У 1987—1991 гадах генеральны дырэктар Усесаюзнага навукова-вытворчага аб’яднання па племянной справе ў жывёлагадоўлі, дырэктар і загадчык аддзела прыкладной генетыкі Галаўнога селекцыйна-генетычнага цэнтра (г. Быкава Маскоўскай вобласці).
З 1991 года дырэктар Усерасійскага навукова-даследчага селекцыйна-генетычнага інстытута жывёлагадоўлі.
Памёр 2 кастрычніка 1994 года.
Албанцы ва Украіне
Албанцы на тэрыторыі сучаснай Украіны з’яўляюцца адной з нацыянальных меншасцяў, якія зрабілі свой унёсак у станаўленне і развіццё гістарычнай вобласці Наваросія. На тэрыторыі Расійскай імперыі першыя албанамоўныя групы з’явіліся ў ходзе масавай іміграцыі праваслаўных народаў з Асманскай Балгарыі ў Расійскі Буджак у 1811 годзе. Грамадзянамі Украіны яны сталі пасля 1991 года. Паводле дадзеных усеўкраінскага перапісу 2001 года, у краіне пражывала 3308 албанцаў.
Дынаміка колькасці
Сучасныя арнаўты ўсё больш схільныя да асіміляцыі ў навакольнае іх славянскае асяроддзе. Пік колькасці быў адзначаны па перапісе 1970 (амаль 4 000). З тых часоў іх лік паступова скарачаецца. Зрэшты, яшчэ больш інтэнсіўная (у працэнтных адносінах) украінізацыя прагрэсуе таксама і сярод значна больш шматлікіх балгараў, гагаўзаў, малдаван, рускіх, якія здаўна пражывалі разам з арнаўтамі. Паводле дадзеных усеўкраінскага перапісу 2001 года, албанцы пражывалі ў 24 рэгіёнах краіны. Пры агульнай колькасці суполкі ў 3308 чалавек, большасць пражывала ў Адэскай (1862 чалавекі) і Запарожскай (892 чалавекі) абласцях.
Генадзь Мікалаевіч Селязнёў
Генадзь Мікалаевіч Селязнёў (Геннадий Николаевич Селезнёв;, Сяроў, Свярдлоўская вобласць, РСФСР, СССР — , , Расія) — савецкі і расійскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, член ЦК КПСС (1990—1991), старшыня Дзярждумы РФ другога і трэцяга скліканняў (1996—2003), дэпутат Дзярждумы РФ першых чатырох скліканняў (1993—2007). Заснавальнік левай палітычнай партыі «Адраджэння Расіі», Старшыня савета дырэктараў Мосаблбанка (2009—2014), Старшыня Міжнароднага тэлекінафоруму «Разам». Прэзідэнт Федэрацыі коннага спорту Расіі (2005—2010).
Галоўны рэдактар ​​газет «Правда», «Камсамольская праўда», «Настаўніцкая газета» — у перыяд з 1980 па 1993 год. ‎
Габрыэле Мюнтэр
Габрыэле Мюнтэр (Gabriele Münter;,  — , Мурнау-ам-Штафельзэ) — нямецкая мастачка і графік, прадстаўніца экспрэсіянізму. Уваходзіла ў «Новае Мюнхенскае аб’яднанне» (N.K.V.M.), а пасля ў аб’яднанне «Сіні вершнік». Шматгадовая сяброўка Васіля Кандзінскага, Мюнтэр захоўвала значную частку яго прац у перыяд Другой сусветнай вайны і гады пасля яе і адкрыла іх для агульнага доступу разам з фотаархівам «Сіняга вершніка» і сваімі ўласнымі карцінамі.
Катарына Альтгаўс
Катарына Альтгаўс (Katharina Althaus; нар. ) — нямецкая скакуха з трампліна, сярэбраная прызёрка Алімпійскіх гульняў 2018 года па скачках з нармальнага трампліна, чэмпіёнка свету 2015 года ў камандзе. У лютым 2015 года заваявала залаты медаль у змешаных камандах на чэмпіянаце свету ў шведскім Фалуне.
Акракераўнскія горы
Акракераўнскія горы — горны масіў на крайнім паўночным захадзе сучаснай Албаніі, які спускаецца адхонамі прама ў Іанічнае мора. Крайняя паўднёвая кропка масіва, мыс Лінгвета, задае вузкую кропку праліва Атранта.
З'яўляюцца заходняй часткай (Mali Kanalit), якія раздзяляе высакагорны  на заходнюю і ўсходнюю частку.
Бярозавічы
Бяро́завічы (, Берёзовичи; да 1964 года Па́ршавічы) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Цэнтр Бярозавіцкага сельсавета. Насельніцтва 686 чал. (2005).
Вёска знаходзіцца за 20 км на захад ад Пінска, 170 км ад Брэста, 9 км ад чыгуначнай станцыі «Малоткавічы» на лініі Брэст—Лунінец, каля шашы Гомель—Кобрын.
Адукацыя
У вёсцы знаходзяцца яслі-сад і сярэдняя школа.
Амерыканскае хімічнае таварыства
Амерыканскае хімічнае таварыства (American Chemical Society) — навуковая арганізацыя ЗША, якая аб’ядноўвае даследчыкаў, якія працуюць у галіне хіміі. Заснавана ў 1876 годзе ва Універсітэце Нью-Ёрка. На сённяшні дзень таварыства налічвае больш за 160 000 членаў.
Казакоўка (Капыльскі раён)
Казако́ўка (, Казаковка) — вёска ў Капыльскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пацейкаўскага сельсавета.
Да 24 мая 1960 года вёска знаходзілася ў адміністрацыйным падпарадкаванні Капыльскага пассавета.
Лангенфельд (Рэйнланд)
Лангенфельд (Langenfeld) — горад у Германіі, у зямлі Паўночны Рэйн-Вестфалія.
Бентан-Харбар
Бентан-Харбар (Benton Harbor) — горад у графстве Берын, у штаце Мічыган, ЗША, знаходзіцца на паўднёвы захад ад г.Каламазу. У 2010 годзе насельніцтва складала 10038 чал. паводле перапісу.
Голубева
Голубева — жаночая форма прозвішча Голубеў.
Выжлавічы
Вы́жлавічы (, Выжловичи) — вёска ў Пінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Бярозавіцкага сельсавета.
Джон Хокінс
Сэр Джон Хокінс (John Hawkins або ;, Плімут — Вест-Індыя (у моры) ) — англійскі марак, караблебудаўнік, адмірал, таленавіты арганізатар, камерсант, рабагандляр, пірат. За адвагу ў бітве з Непераможнай армадай ганараваны ў рыцарства (1588).
Патомны дваранін. Сын сэра Уільяма Хокінса і Джаан Трэлані. Па матчынай лініі ўзыходзіць да Элеаноры Ланкастэрскай.
Бацька Джона Уільям быў даверанай асобай Генрыха VIII і адным з выбітных капітанаў Англіі.
NGC 7205
NGC 7205 (іншыя абазначэнні — PGC 68128, ESO 146-9, AM 2205-574) — спіральная галактыка (Sbc) ў сузор’і Індзеец.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Какорычы
Како́рычы (, Кокоричи) — вёска ў Капыльскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пацейкаўскага сельсавета.
Яраслаў Мікалаевіч Пронін
Яраслаў Мікалаевіч Пронін (нар. ) — беларускі плывец. Майстар спорту Беларусі.
Медаль Перкіна
Медаль Перкіна — узнагарода амерыканскага падраздзялення Таварыства хімічнай прамысловасці для навукоўца, які пражывае ў ЗША за «інавацыі ў галіне прыкладной хіміі, вынікам якіх стаў значны камерцыйны поспех». Уручаецца штогод. Лічыцца вышэйшай узнагародай ЗША ў галіне хімічнай прамысловасці.
Яраслаў Мікалаевіч Пронін
Дасягненні
Пераможца Першынства Беларусі 2009 года на дыстанцыі 400 м вольным стылем.
Медаль Перкіна
Узнагарода была заснаваная ў 1906 годзе ў гонар 50-годдзя з моманту адкрыцця мавеіна — першага ў свеце сінтэтычнага фарбавальніка, які адкрыў хімік Уільям Генры Перкін і названая яго імем. Першая ўзнагарода была ўручана Уільяму Перкіну падчас яго візіту ў ЗША за год да смерці. Наступная ўзнагарода была ўручана ў 1908 годзе і з тых часоў прысуджаецца штогод.
Яраслаў Мікалаевіч Пронін
Дасягненні
Срэбраны прызёр чэмпіянату Беларусі 2016 года ў эстафеце 4 × 100 м вольным стылем. Бронзавы прызёр на дыстанцыях 50 м і 100 м батэрфляем, а таксама ў камбінаванай эстафеце 4 × 100 мікст.
Бадэн (маркграфства)
Маркграфства Бадэн — гістарычная тэрыторыя ў складзе Свяшчэннай Рымскай імперыі, якая існавала з прыкладна 1112 года і да свайго падзелу ў 1535 годзе на маркграфствы і, з уз’яднаннем якіх у 1771 годзе адзінае маркграфства Бадэн праіснавала да 1803 года, увайшла ў склад новаўтворанага , і ў 1806 годзе стала часткай.
Вікторыя Андрэеўна Саўчанка
Вікторыя Андрэеўна Саўчанка (нар. ) — беларуская плыўчыха. Майстар спорту Беларусі.
Дасягненні
Пераможца Першынства Беларусі 2009 года на дыстанцыі 200 м на спіне.
Дудук
Дудук — духавы музычны інструмент. Уяўляе сабой трубку з 9 адтулінамі і двайной трасцінай. Іграюць на 2 дудуках — адзін для мелодыі, другі для няспыннага гуку (арганны пункт). Дудук — адзін з самых распаўсюджаных інструментаў у Aрменіі, музыкай на дудуку суправаджаюць танцы. У 2005 годзе музыка армянскага дудука была прызнана шэдэўрам Сусветнай нематэрыяльнай культурнай спадчыны ЮНЕСКА.
Кампазіцыі на дудуку выкарыстоўваліся ў вядомых фільмах «Апошняе спакушэнне Хрыста» і «Гладыятар».
Вядомы музыкант Джаван Гаспаран.
NGC 7205A
NGC 7205A (іншыя абазначэнні — PGC 68083, ESO 146-7, IRAS22041-5742) — галактыка ў сузор’і Індзеец.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Хурджын
Хурджын ці хурджун (Xurcun, Խուրջին) — традыцыйная ўсходняя сумка, вытканая дывановай тэхнікай з рознакаляровых ваўняных валокнаў і ўпрыгожаная бубенцамі. Складаецца з двух частак (мяшкоў). Хурджыны могуць мець розныя памеры. У асноўным прызначаны для пераноскі сельскагаспадарчых прадуктаў і інш. У Азербайджане вялікія перамётныя сумкі хурджун рабілі з аднабаковай і двухбаковай бязворсавай тканіны. У Арменіі хурджыны рабіліся са скуры ці воўны.
З даўніх часоў хурджун выкарыстоўваўся ва ўсходніх (у тым ліку каўказскіх) народаў.
Армянская міфалогія
Пасля афіцыйнага прыняцця ў Арменіі хрысціянства (301) з'яўляюцца новыя міфалагічныя вобразы і сюжэты, старажытныя міфы і вераванні падвяргаюцца трансфармацыі. У армянскай міфалогіі біблейскія персанажы пераймаюць функцыі архаічных багоў, духаў, напрыклад Ян Хрысціцель (армянскі Карапет) — Вахагна, Тыра, архангел Гаўрыіл (Габрыел Хрэштак) — Вахагна, духу смерці Гроха. У познім сярэднявеччы частковае ўздзеянне аказалі міфалагічныя ўяўленні суседніх мусульманскіх народаў.
Асноўныя звесткі пра армянскую міфалогію захаваліся ў творах старажытнагрэчаскіх, візантыйскіх (Платон, Герадот, Ксенафонт, Страбон, Пракоп Кесарыйскі), сярэднявечных армянскіх (5 ст. — Моўсес Харэнацы, Агатангехас (Агафангел), Езнік Кохбацы, 7 ст. — Себеас, Ананія Шыракацы) аўтараў, а таксама ў позняй народнай традыцыі.
Крол
Крол — прозвішча.
Вайна Маскоўскай дзяржавы з Вялікім Княствам Літоўскім (1406—1408)
Стаянне на Угры (1408) — шматдзённае стаянне на процілеглых берагах р. Угры войскаў Вялікага Княства Літоўскага і Вялікага княства Маскоўскага, заключная падзея ў барацьбе гэтых двух дзяржаў за панаванне ва Усходняй Еўропе ў XV ст. Скончылася заключэннем Угрскага дагавора, які зацвердзіў дамінаванне ВКЛ у рэгіёне.
У 1405 Вітаўт пачаў ваенныя дзеянні супраць Пскова. Пскоў, лавіраваўшы ў сваёй знешняй палітыцы паміж ВКЛ і ВКМ, звярнуўся за дапамогай да вял. кн. маскоўскага Васіля I, які зрэшты нічым не дапамог. Толькі ў 1406 ВКМ абвясціла вайну ВКЛ «пскоўскія дзеля крыўды». У тым жа годзе войскі ВКЛ і ВКМ сыйшліся на р. Плава, пад Крапіўнай, аднак у бітву не ўступілі — Вітаўт і Васіль I заключылі перамір’е «до того же году» ці, дакладней, да «Съшествия святаго Духа». Не ўсе Вітаўтавы баяры хацелі міру, адзін з іх — Андрэй Літвін, казаў Вітаўту: «Не міры, Вітаўце, не міры», настойваючы на вырашальнай бітве, каб разбіць вял. кн. маскоўскага. Па легендзе, баярын Андрэй атрымаў ад Вітаўта мянушку «Няміра» і быў нібыта продкам роду Неміровічаў (Гл. падр. Няміра).
У 1407 ваенныя дзеянні аднавіліся, войскі ВКЛ узялі г. Адоеў, а войскі ВКМ на Спасаў дзень «и взя град Дмитровецъ [Дзмітравец] и огнемъ пожьже». Згодна з Цвярскім летапісам, Васіль I паслаў «князя своа воеводы награди Литовскыя» па двух напрамках. Асноўныя сілы двух бакоў сыйшліся ля г. Вязьмы, але вырашальная бітва не адбылася — перамір’е было падоўжана яшчэ на адзін год. Аднак адносіны паміж дзяржавамі абвастрыліся пасля ад’езду ў ВКМ Свідрыгайлы — суперніка Вітаўта. Васіль I міласціва прыняў яго, даў у кармленне амаль палову земляў ВКМ — Уладзімір-на-Клязьме са ўсімі воласцямі і мытамі, Пераяслаўль-Залескі, Юр’еў Польскі, Волак Ламскі, Ржэву і палову Каломны, што выклікала незадаволенасць Вітаўта.
У 1408 войска ВКЛ выступіла ў паход на Маскву. На мяжы дзяржаў — р. Угра, іх сустрэлі маскоўскія войскі з татарскай дапамогай. Пасля шматдзённага стаяння войскаў на супрацьлеглых берагах ракі, Вітаўт і Васіль I заключылі вечны мір.
Угрскі дагавор 1408 г. канчаткова ўсталяваў мяжу паміж ВКЛ і ВКМ у вярхоўях р. Ака па рэках Угра, Роса і Брыня. Васіль I абавязаўся спыніць падтрымку Свідрыгайлы і прызнаваў прыналежнасць да ВКЛ Смаленскай зямлі і Вярхоўскіх княстваў. У склад ВКМ увайшла невялікая, раней спрэчная, тэрыторыя ў басейне р. Жыздра (з г. Перамышль, Казельск, Любуцк). Угрскі дагавор 1408 г. зацвердзіў дамінуючае становішча ВКЛ ва Усходняй Еўропе, дазволіў Вітаўту ўзмацніць сваю ўладу над Псковам і Ноўгарадам, палегчыў барацьбу з Тэўтонскім ордэнам на захадзе. Жонка Васіля I — Соф’я Вітаўтаўна, часта і падоўгу бывала ў ВКЛ, гасцявала ў свайго бацькі. Пасля смерці Васіля I (1425) Вітаўт істотна ўплываў на ўнутраныя справы ВКМ. Па заключаным у Смаленску дагаворы, паміж Соф’яй Вітаўтаўнай і Вітаўтам, ВКМ фактычна стала васалам ВКЛ, а Вітаўт апякуном дзевяцігадовага Васіля II. Мірныя адносіны паміж ВКЛ і ВКМ захоўваліся да 1492 г.
Мікалай Фаўстын Радзівіл
Мікалай Фаўстын Радзівіл (, мястэчка Здзецел, Слонімскі павет — ) — вялікалітоўскі дзяржаўны і ваенны дзеяч. Чашнік (1706—1709) і мечнік вялікі літоўскі (1710—1729), ваявода новагародскі (1729—1740). Генерал-лейтэнант (1725).
Валодаў Здзецелам у Слонімскім павеце, Глускам, Парэччам і Уселюбам у Новагародскім павеце, Крожамі ў Жамойці, набыў горада Бярдычаў у Брацлаўскім ваяводстве. Быў старостам бабруйскім. Кавалер ордэнаў Белага Арла і расійскага Аляксандра Неўскага (1742).
Біяграфія
Атрымаў адукацыю ў Нясвіжскім калегіуме езуітаў. У 1699 годзе з’ехаў на пяць гадоў за мяжу, каб працягваць навучанне.
Алтай (горад)
Алтай (да 3 студзеня 2019 года — Зыранаўск ) — горад раённага падначалення ў Казахстане, адміністрацыйны цэнтр Раёна Алтай Усходне-Казахстанскай вобласці.
Мікалай Фаўстын Радзівіл
Біяграфія
Па вяртанні ў Вялікае Княства Літоўскае, актыўна ўдзельнічаў у палітычным жыцці дзяржавы. У 1706 годзе атрымаў урад чашнікі вялікага літоўскага, у 1710 годзе — мечніка вялікага літоўскага. Абіраўся паслом на соймы 1718 (ад Слонімскага павета ), 1720, 1722 і 1726 гадоў. У 1725 годзе атрымаў чын генерал-лейтэнанта пяхоты. Камандаваў войскам Вялікага Княства Літоўскага. У 1729 годзе стаў ваяводам новагародскім.
У 1733 годзе як саюзнік Расіі спрыяў абранню каралём і вялікім князем Аўгуста Саксонскага, далей заставаўся агентам Пецярбурга (атрымліваў штогод 5 тыс. руб.).
Емяльян Кліментавіч Азаранка
Емяльян Кліментавіч Аза́ранка ( — ) — філосаф, доктар філасофскіх навук (1962), прафесар (1962).
Мікалай Фаўстын Радзівіл
Біяграфія
У Здзецеле на ўласныя сродкі распачаў будаванне палаца, скончанага ў 1751 годзе. У Глуску на бернардзінскім касцёле быў вялікі звон, на баку якога знаходзіўся герб з выявай арла і лебедзя і надпіс: «Nicolai Faustin Xsonze Radzivill Woievoda Novogrodzki-Barbara z Zaviszow Xienzna Radzivillowa … 1743».
Емяльян Кліментавіч Азаранка
Біяграфія
Нарадзіўся ў вёсцы Узнікі Магілёўскай губерні (сучасны аграгарадок Красная Слабада ў  Магілёўскай вобласці Беларусі). У 1929 годзе скончыў Магілёўскі педагагічны тэхнікум і да 1932 года працаваў у Ветрынскім раёне ў дзіцячым доме. У 1938 годзе скончыў астранома-геадэзічнае аддзяленне матэматыка-механічнага факультэта Ленінградскага ўніверсітэта. У 1938—1939 гг. у Арлоўскім педагагічным інстытуце — намеснік дырэктара па навучальнай і навуковай рабоце. У 1939—1941 гг. на пасадах дырэктара настаўніцкага інстытута і педагагічнага тэхнікума ў Чарапаўцы, у 1941—1944 гг. намеснік дырэктара Валагодскага педагагічнага інстытута. У 1944—1949 гг. Е. К. Азаранка на партыйнай рабоце — загадчык сектарам навукі і вышэйшых навучальных устаноў, кансультант аддзела прапаганды і агітацыі ЦК КПБ. Адначасова ў 1946—1949 гг. старшы выкладчык кафедры ў Беларускім інстытуце народнай гаспадаркі. У 1948 годзе скончыў факультэт грамадскіх навук завочнай вышэйшай партыйнай школы пры ЦК ВКП(б), у 1949—1950 гг. вучыўся на курсах дысертантаў Акадэміі грамадскіх навук пры ЦК ВКП(б). У 1950 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму «Борьба М. В. Ломоносова за материализм против идеализма в естествознании». У 1950—1954 гг. прарэктар па навучальнай рабоце, з 1951 года дацэнт кафедры гістарычнага і дыялектычнага матэрыялізму Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта. У 1954—1956 гг. у дактарантуры Інстытута філасофіі Акадэміі навук СССР. З 1956 г. у Беларускім дзяржаўным універсітэце. У 1957—1972 гг. на пасадзе загадчыка кафедрай гістарычнага і дыялектычнага матэрыялізму Мінскага медыцынскага інстытута. У 1961 годзе абараніў доктарскую дысертацыю на тэму «Мировоззрение М. В. Ломоносова». У 1972—1974 гг. Е. К. Азаранка прафесар кафедры марксісцка-ленінскай філасофіі медыцынскага інстытута, у 1974—1975 гг. прафесар-кансультант.
Мікалай Фаўстын Радзівіл
Сям’я
Ажаніўся 4 снежня 1710 года ў Раготне з Барбарай, дачкой кашталяна менскага Крыштафа Станіслава Завішы (1660—1721) і Тэрэзы з Тышкевічаў. У шлюбе нарадзіліся дзеці:
Галерэя
У картцы да артыкула прыводзіцца партрэт, напісаны ў 1720—1730 гадах невядомым мастаком, з Нясвіжскай партрэтнай галерэі, які цяпер захоўваецца ў Нацыянальным мастацкім музеі Беларусі.
Емяльян Кліментавіч Азаранка
Біяграфія
Памёр Е. К. Азаранка ў Мінску. Пахаваны на Паўночных могілках.
Навуковая і грамадская дзейнасць
Вучонаму належаць працы па праблемах дыялектычнага матэрыялізму, сацыялістычнай філасофіі і культуры. Займаўся вывучэннем філасофскіх поглядаў М. В. Ламаносава. Шэраг сваіх прац прысвяціў светапогляду палітычных дзеячаў. Падрыхтаваў 8 кандыдатаў навук.