cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Следчы камітэт Рэспублікі Беларусь
Санкцыі ЕС, ЗША, іншых краін
9 жніўня 2021 года Следчы камітэт быў унесены ў спіс спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб ЗША як урадавая арганізацыя, якая стала на чале паслявыбарчых рэпрэсій і што працягнула адкрываць і расследаваць палітычна матываваныя крымінальныя справы супраць праваабарончых арганізацый, а таксама супраць беларускага журналіста-дысідэнта Рамана Пратасевіча і Соф’і Сапегі. Таксама ў санкцыйны спіс ЗША былі ўнесены старшыня камітэта Дзмітрый Гара (дагэтуль ужо ўнесены ў чорны спіс ЕС і санкцыйны спіс Швейцарыі ), разам з намеснікамі Алегам Шандаровічам, Сяргеем Аземшам (у канцы 2020 года патрапілі пад санкцыі ЕС , Канады , Вялікабрытаніі , Швейцарыі ) і Анатолем Васільевым. Акрамя таго, ў канцы 2020 года пад санкцыі ЕС, Канады, Вялікабрытаніі, Швейцарыі патрапілі тагачасны старшыня СК Іван Наскевіч, былы намеснік старшыні Аляксей Волкаў і тагачасны намеснік старшыні Андрэй Смаль.
Невідзімкі (раман)
Невідзімкі (Invisible Monsters) — раман Чака Паланіка, які быў выдадзены ў 1999 годзе.
Сюжэт
Шэнан Макфарленд — былая топ-мадэль, кар’ера якой была ўміг перакрэслена выстралам з пісталета, які знявечыў ёй палову твару. Цяпер яна невідзімка — чалавек, які хавае свой твар за вэлюмам. Утрох разам са сваім былым хлопцам Манусам і прыгажуняй-сяброўкай Брэндзі галоўная гераіня займаецца махлярствам, дзякуючы якому заўсёды мае доступ да розных наркотыкаў і болесуцішальным. Жыццё каціцца па нахільнай, але яшчэ не час з ёй развітвацца, бо Шэнан павінна адпомсціць усім, з-за каго яна пакутуе.
Барчанкі
Барчанкі́ (, Борченки; да 1934 года Вярхулішча) — вёска ў Веткаўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Прыснянскага сельсавета.
Старое Пашкава
Старо́е Па́шкава (, Старое Пашково) — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Пашкаўскага сельсавета.
Геаграфія
Старое Пашкава знаходзіцца на адлегласці 4 км ад цэнтра горада Магілёва. На адлегласці 2 км ад Старога Пашкава знаходзяцца вёскі Новае Пашкава, Гаі і Каганы. Таксама, у напрамку горада ўзвышаецца помнік, узведзены ў гонар батальёна міліцыянераў-добраахвотнікаў, які ўзначальваў капітан К. Р. Уладзіміравіч. Міліцыянеры загінулі ў гады Вялікай Айчыннай вайны падчас абароны Магілёва ў 1941 годзе.
Гісторыя
Згадваецца ў абмежаванні 1678 года разам з вёскамі Пячэрск і Дубравенка.
Склад
Старое Пашкова складаецца з 3-ох пасёлкаў (вуліц). Паміж другім і трэцім пасёлкамі знаходзіцца піларама. За першым пасёлкам знаходзяцца могілкі і аўтобусны прыпынак, на які 4 разы ў дзень прыходзіць гарадскі аўтобус № 34. У канцы першага пасёлка знаходзіцца школа. Яна працавала да канца 1990-х гадоў, туды хадзілі дзеці з суседніх вёсак, такіх як Жукава, Засценкі, Прысна, Новае Пашкава, Гаі і інш. У цяперашні час яна закінутая і напалову разбурана. На адлегласці 0,5 км ад вёскі знаходзяцца воінская частка і ваенны гарадок.
У гарадку змяшчаюцца крама, кіёск і некалькі пяціпавярховых дамоў для ваенных і іх сем'яў. Туды ходзіць гарадскі аўтобус № 9 і маршрутны аўтобус № 34. Непадалёк працякае рака Дубровенка.
Залессе (курганны могільнік)
Апісанне
5 насыпаў добрай захаванасці, вышынёю 1-1,5 м, дыяметрам 6-10 м. Выявіў у канцы XIX стагоддзя Ф. В. Пакроўскі, даследавалі ў 1938 годзе А. Цэгак-Галубовіч і У. Галубовіч, абследаваў у 1972 годзе М. А. Ткачоў, у 1981 годзе Л. У. Дучыц. Знойдзены бронзавыя кольцы, пярсцёнкі, бранзалеты, жалезныя нажы і інш. Належаў усходнім славянам.
Матэрыялы раскопак 1938 года захоўваюцца ў Гісторыка-этнаграфічным музеі Літоўскай Рэспублікі.
Свабодныя радыкалы
Свабодныя радыкалы — часціцы (як правіла, няўстойлівыя), якія змяшчаюць адзін або некалькі няспараных электронаў на вонкавай электроннай абалонцы. Па іншым вызначэнні свабодны радыкал - від малекулы або атама, здольны да незалежнага існавання (гэта значыць які валодае адноснай стабільнасцю) і які мае адзін ці два неспараныя электроны. Неспараны электрон займае атамную або малекулярную арбіталь ў адзіночку. Як правіла, радыкалы валодаюць парамагнітнымі ўласцівасцямі, бо наяўнасць неспараных электронаў выклікае ўзаемадзеянне з магнітным полем. Акрамя гэтага наяўнасць неспаранага электрона здольна значна ўзмацніць рэакцыйную здольнасць, хоць гэтая ўласцівасць радыкалаў шырока вагаецца.
Утварэнне
Радыкал можа ўтварыцца ў выніку згубы аднаго электрона нерадыкальнай малекулай:
альбо пры атрыманні аднаго электрона нерадыкальнай малекулай:
Большасць радыкалаў утвараюцца падчас хімічных рэакцый пры гомалітычнай дысацыяцыі сувязяў. Яны адразу ператвараюцца ў больш устойлівыя часціцы:
…
Спарадзіць радыкальны ланцуг можна дзеяннем на рэчыва жорсткіх умоў (высокія тэмпературы, электрамагнітнае выпраменьванне, радыяцыя). Многія перакісныя злучэнні - таксама добрыя радыкалаўтваральныя часціцы.
Ускоснае дзеянне іанізуючага выпраменьвання звязана з утварэннем свабодных радыкалаў.
Тэатр юнага гледача імя А. А. Бранцава
'''Тэатр юных гледачоў імя А. А. Бранцава''' (Театр юных зрителей имени А. А. Брянцева) — тэатр у Санкт-Пецярбургу, адзін з першых прафесійных рэпертуарных дзіцячых тэатраў Расіі.
Тэатр быў заснаваны А. А. Бранцавым і адкрыўся 23 лютага 1922 года спектаклем «Канёк-Гарбунок». Гэты спектакль доўгія гады быў свайго роду візітнай карткай тэатра, а Канёк-Гарбунок — яго эмблемай.
З 1922 па 1962 год тэатр займаў памяшканне былога Ценішаўскага вучылішча на Махавой вуліцы ў Ленінградзе (цяпер у будынку знаходзіцца вучэбны тэатр «На Махавой»).
У 1962 годзе тэатр пераехаў у сучасны, спецыяльна спраектаваны будынак (архітэктар А. У. Жук) на плошчы, якой у тым жа годзе было прысвоена імя Піянерскай. У архітэктурным праекце А. У. Жука знайшлі адлюстраванне распрацоўкі А. А. Бранцава, усё было адаптавана да тэатральных і педагагічных традыцый Ленінградскага ТЮГа.
Фіраўскі раён
Фі́раўскі раён (Фировский район) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўначы Цвярской вобласці Расіі. Адміністрацыйным цэнтрам з’яўляецца пасёлак гарадскога тыпу Фірава.
Геаграфія
Фіраўскі раён мяжуе з Балагоўскім, Вышневалоцкім, Куўшынаўскім і Асташкаўскім раёнамі, а таксама з закрытым паселішчам Азёрным і Наўгародскай вобласцю. Плошча раёна складае 1760,50 км².
Гісторыя
Фіраўскі раён быў утвораны 5 сакавіка 1935 года ў складзе Калінінскай вобласці, як на той час называлася Цвярская вобласць. У лютым 1963 года раён быў ліквідаваны і ўключаны ў склад Вышневалоцкага раёна, аднак 6 красавіка 1972 года быў зноў адноўлены.
Крынічнік
Крыні́чнік (Verónica) — род кветкавых раслін сямейства. Самы вялікі род гэтага сямейства; па адных дадзеных, налічвае 500, па іншых — каля 300 відаў. Раней гэты род уключалі ў сямейства. На тэрыторыі Беларусі 24 дзікарослыя (напрыклад, ) і 3 інтрадукаваныя віды.
Батанічнае апісанне
Аднагадовыя, двухгадовыя і шматгадовыя травяністыя расліны і паўкусты вышынёй ад 5 да 150 см. Сцёблы голыя або апушаныя. Лісце супраціўнае, чаргаванае ці ў кальчаках. Кветкі сіняга, блакітнага, белага колеру, у гронках, зрэдку адзіночныя. Плод — каробачка.
Лекавыя і дэкаратыўныя расліны. Некаторыя віды — пустазелле.
Таксанамія
Род Крынічнік уваходзіць у сямейства парадку.
Равецкі Лес
Раве́цкі Лес (, Ровецкий Лес) — вёска ў Салігорскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Доўгаўскага сельсавета.
Рахумяэ (прыпыначны пункт)
Рахумяэ (Rahumäe) — прыпыначны пункт Эстонскай чыгункі. Знаходзіцца ў горадзе Талін на лініі Талін — Хаапсалу.
Сыма Цянь
Сыма Цянь (司馬遷 / 司马迁; нарадзіўся ў 145 ці каля 135 г. да н.э., памёр каля 90 н. да н.э.) — патомны гістарыёграф дынастыі Хань, пісьменнік, астраном. Вядомы як стваральнік «Шы-цзі» — грандыёзнай працы, якая апісвае гісторыю Кітая ад міфічных родапачынальнікаў і да сучасных Сыма Цяню часоў. Дзякуючы гэтай працы набыў рэпутацыю бацькі кітайскай гістарыяграфіі, часам яго называюць кітайскім Герадотам.
Сваю працу над «Шы-цзі» працягнуў пасля смерці свайго бацькі, Сыма Тана, унёсак якога ў стварэнні твора цалкам не вызначаны. Твор быў атрыманы Сыма Цянем у спадчыну ад яго бацькі ў 110 годзе да н.э. Абвінавачаны ў дзяржаўнай здрадзе, Сыма Цянь у 99 годзе да н.э. быў вымушаны пакінуць імператарскі двор, але ён не пакончыў жыццё самагубствам, паводле старажытнага звычая, таму што хацеў працягнуць працу па творам.
Пасля кастрацыі, Сымы стаў першым еўнухам у кітайскай гісторыі, служачы пры гэтым імператарскім сакратаром. З тых часоў было прынята пры двары мець еўнухаў.
Біяграфія
Існуюць розныя версіі адносна таго, які год лічыць датай нараджэння Сыма Цяня. Сам гістарыёграф не абазначаў канкрэтнай даты ў сваіх творах, кажучы толькі аб прыкладным перыядзе і аб месцы нараджэння. У сваю чаргу, наяўныя ўскосныя дадзеныя на гэты конт даволі супярэчлівыя і няпэўнымі, што таксама ўскладняе датыроўку. У творы «Бо-у джы», да прыкладу, паказваецца, што Сыма Цянь быў прыняты на пасаду «на трэцім годзе ў шостым месяцы ў дзень і-маа», што адпавядае 107 года да н.э., ва ўзросце 28 гадоў — гэта значыць нарадзіўся ён у 135 годзе да н.э. З іншага боку, адзін з ранніх каментатарыяў «Шы-Цзі» Чжан Шоу-цзе пісаў, што ў 103 годзе да н.э. Сыме Цяню было ўжо 42 года (што, у сваю чаргу, дае 145 год да н. Э.). Навуковыя дыскусіі засяроджваюцца галоўным чынам на гэтых двух датах, хоць вылучаліся і іншыя версіі. У кожнай з кропак гледжання ёсць свае аргументы: да прыкладу, на карысць 135 года кажа адзін з лістоў гістарыёграфа, напісанае, паводле ацэнак спецыялістаў, у 93 ці 91 годзе да н.э. і якое абвяшчае, што Сыма Цянь на той момант праслужыў пры двары больш за 20 гадоў (а вядома, што на службу туды ён паступіў праз некаторы час пасля дваццацігоддзя). Што тычыцца 145 года да н.э., то, напрыклад, Чэн Цзінь-цзаа прыводзіць у доказ словы гісторыка, увязвае яго дзяцінства з момантам перасялення яго бацькі ў сталіцу — 140 годам.
Бацька Сыма Цяня, Сыма Тан, быў гістарыёграфам пры імператары У (Хань У-дзі): у яго абавязкі ўваходзіла загадванне імператарскай бібліятэкай і назірання за календаром. Пад уплывам бацькі Сыман Цянь ужо да дзесяці гадоў вывучыў старажытныя сачыненні. Яго настаўнікамі былі вядомыя канфуцыянцы Кун Аньго (孔安國 / 孔安国) і Дун Чжуншу (董仲舒). У 20 гадоў пры бацькоўскай падтрымцы ён адправіўся ў падарожжа па валадарстваў Хань з мэтай збору мясцовых гістарычных сведчанняў, паданняў і легенд. Яго падарожжа, якое стала магчымым дзякуючы палітычнай стабільнасці імперыі Хань, ахапіла тэрыторыю сучасных правінцый Шаньдун, Юньнань, Хэбэй, Цзянсу, Цзянсі і Хунань.
Па вяртанні ён быў прызначаны ў якасці суправаджальніка пры імператарскіх інспекцыйных экспедыцыях. У 110 да н.э., ва ўзросце 35 гадоў, Сыма Цянь быў пасланы ў ваенную экспедыцыю супраць заходніх «варвараў», аднак вестка аб смяротнай хваробы бацькі прымусіла яго вярнуцца ў сталіцу. Сыма Тан завяшчаў сыну завяршыць яго гістарычныя даследаванні. Сыман Цянь узяўся за гэту працу ў 109 да н.э. У 105 да н.э. ён быў абраны адным з навукоўцаў, закліканых правесці рэформу календара. Як чыноўнік вышэйшага рангу ён таксама выконваў функцыі дарадцы пры імператару.
У 99 да н.э. Сыма Цянь апынуўся замяшаны ў справе Лі Ліна (李陵) і Лі Гуанле (李廣利), двух палкаводцаў, якія абвінавачваліся ў правале кампаніі супраць хунну. У якасці абвінаваўцы выступіў сам імператар, а Сыман Цянь, адзіны ва ўсім чыноўніцкім корпусе, адважыўся падаць голас у абарону абвінавачаных. Імператар прысудзіў Сыма да смяротнага пакарання. У якасці альтэрнатывы, паводле законаў таго часу, прысуджаны прапаноўваліся водкуп або кастрацыя. За адсутнасцю грошай, мучась ганьбай і звязаны абавязкам перад бацькам, Сыман Цянь выбірае апошняе.
Аб апошніх гадах жыцця навукоўца вядома мала, дакладная дата смерці Сыма Цяня таксама дакладна не ўстаноўлена. Некаторыя даследчыкі меркавалі, што ён нават не паспеў завяршыць працу над «Гістарычнымі цыдулкамі», аднак вывучэнне аўтабіяграфіі гісторыка пасля абвергла гэту версію.
Спадчына
Наватарства гістарыяграфічнай падыходу Сыма Цяня заключаецца ў тым, што ён выходзіць за межы «прыдворнай» гісторыі дынастычнага характару. Гэтая форма была закладзена яшчэ да яго і, натуральна, працягвала існаваць. Афіцыйная гісторыя дынастыі Хань, Ханьшу (漢書), была напісана Бань Гу (班固) у I ст. н.э.: яна аформлена па дынастычным прынцыпе і пераследуе больш вузкія задачы.
Раннія летапісы даханьскага перыяду характарызуюцца імкненнем іх аўтараў толькі зафіксаваць падзеі, не даючы ім якой-небудзь інтэрпрэтацыі. Пытанне аб гістарычных залежнасці і заканамернасцях тады яшчэ не было пастаўлена. Збольшага гэта было звязана з тым, што правядзенне такога аналізу становіцца магчымым толькі па меры назапашвання пэўнага аб'ёму звестак. Сыма Цянь апынуўся першым у Кітаі і адным з першых (разам з Палібіем) у свеце, хто зрабіў спробу сістэматызаваць гістарычныя дадзеныя, абагульніць іх і зрабіць пэўныя высновы. Варта, зрэшты, заўважыць, што хоць працы Палібія і Сыма Цяня падобныя, ёсць і рысы, якія істотна адрозніваюць іх адзін ад аднаго.
Калі гістарычная праца Палібія засяроджана на абагульненні невялікага па працягласці перыяду ў існаванні некалькіх краін, то ў даследаванні Сыма Цяня разгледжана ўся гісторыя Кітая ад міфічных часоў і да II стагоддзя да н.э., што ў суме складае не менш за дзве тысячы гадоў. У кнізе прыдворнага гістарыёграфа налічваецца 130 кіраўнікоў і больш за 500 тысяч іерогліфаў — надзвычай аб'ёмная праца, якая не мела аналагаў і прэцэдэнтаў у сучаснай яму навуцы. Развіццё кітайскай гістарыяграфіі фактычна ўступіла ў новую фазу са з'яўленнем «Гістарычных запісак»; узрасла цікавасць да гістарычнай навуцы, яе пазіцыі ўмацаваліся.
У сувязі са значнай колькасцю найпозніх інтэрпаляцыі, рэдактарскіх правак, дапаўненняў і змяненняў, а таксама фактараў, якія адносяцца ўласна да асобы гістарыёграфа, даволі істотнай праблемай з пункту гледжання сучасных даследчыкаў з'яўляецца задача ўстанаўлення сапраўднасці тэксту «Шы Цзі». Навукоўцы звяртаюць увагу, да прыкладу, на храналагічныя рамкі апавядання (практычна ўсе запісы, якія выходзяць за межы 104 года да н.э., падвяргаюцца сумневу ў аўтарстве), а таксама на правіла табуіраванасці, якому ішоў Сыма Цянь: гістарыёграф усяляк пазбягаў ужывання не толькі іерогліфаў, якія адпавядалі імёнам імператараў (што было абавязковым), але і імя свайго бацькі; адпаведна, тыя раздзелы, дзе сустракаецца знак «тань», неабходна лічыць не належаць Сыма Цяню.
Праблема аўтарства выяўляецца таксама ў яшчэ адной неадназначнасці: перад навукоўцамі стаіць пытанне аб тым, у якой меры Сыма Цянь выкарыстаў у «Гістарычных запісках» вынікі працы свайго бацькі. Вядома, што гістарыёграф абяцаў Сыма Таню «падрабязна выказаць весткі аб мінуўшчыне, сістэматызаваныя вамі» — з чаго вынікае, што на момант смерці Сыма Тань ужо паспеў сабраць, апрацаваць і выкласці пэўны аб'ём інфармацыі. Ад рашэння дадзенай праблемы залежыць у тым ліку адзнака Сыма Цяня як гісторыка; у сувязі з гэтым навукоўцамі выпрацавана пэўная сукупнасць крытэраў, накіраваных на вызначэнне аўтарства.
Некаторыя каментатары, напрыклад — Пэй Інь, лічылі, што ідэнтыфікатарам можа служыць нестандартны тэрмін «тайшыгун» («прыдворны гістарыёграф»), які выкарыстоўваецца Сыма Цянем замест звычайнага «тайшылін»: была вылучана гіпотэза, якая абвяшчае, што сын выкарыстаў гэту асаблівую форму ў знак павагі да бацькі, а, такім чынам, усюды, дзе апавяданне пачынаецца з безасабовага «Прыдворны гістарыёграф сказаў» або падобнага яму выразы, тэкст належыць Сыма Таню. Гэтая версія была прынятая і заходнімі спецыялістамі; аднак даследчыкі звярнулі ўвагу на той факт, што ў сваёй аўтабіяграфіі Сыма Цянь выкарыстоўвае гэты ж тэрмін у дачыненні да сябе самога, кажучы пра справу Лі Ліна — з чаго вынікае, што такім чынам праводзіць размежаванне немагчыма.
У дадзеным аспекце некаторую гарантыю дакладнасці забяспечвае храналагічны крытэрый: у асобных раздзелах тыя факты і падзеі, якія адбыліся яшчэ да нараджэння Сыма Цяня, выкладаюцца з пазіцыі відавочцы, з чаго відавочным чынам вынікае, што сам гістарыёграф напісаць пра іх не мог. У агульным жа выпадку даследчыкі абапіраюцца на адначасовае прымяненне некалькіх прыватных крытэрыяў вызначэння аўтарства, а не на адзін агульны і ўніверсальны.
Акрамя «Шы Цзі» вядомыя таксама 8 од (твораў у жанры «фу») Сыма Цяня, запісаных у «Ханьшу». Найбольш вядомая сярод іх — «Аб Няшчасці Журботнага навукоўца».
У гонар Сыман Цяня названы астэроід 12620 Сымацянь.
Рэформа календара
Як і яго бацька, Сыма Цянь працаваў астролагам пры двары імператара. Астралогію і астраномію ў той час не падзялялі. У абавязкі прыдворнага астролага ўваходзіла вымярэнне плыні часу, і прадказанні аб паспяховасці той ці іншай дзейнасці кіраўніка, у залежнасці ад руху нябесных цел, тлумачэнні незвычайных з'яў у небе (такіх як сонечнае зацьменне), а таксама ў прыродзе (напрыклад, землетрасення). Гэтая дзейнасць грунтавалася на тэорыі «нябеснага мандата».
У 105 годзе да н.э. Сыма Цянь быў абраны для правядзення буйной рэформы календара. Разам з Тан Ду (唐 都), Дэн Пінам (邓 平) і Ло Ся-хунам (落下 闳) Сыма Цянь распрацаваў новы поўны каляндар, названы Тайчу (太初 历) ад эпохі праўлення імператара У. Новая сістэма адліку часу ўступіла ў сілу ў 104-101 гады да н.э.
Год Тайчу складаў 365,25 дзён (а дакладней дзён) і быў падзелены на 12 месяцавых месяцаў, кожны з якіх доўжыўся па 29,52 дзён. Новы каляндар, заснаваны на месячным календары Цынь (Чжуаньсюйлі 颛 顼 历), стаў сапраўднай рэвалюцыяй у кітайскай сістэме вымярэння плыні часу. Лічыцца, што гэта быў самы дакладны каляндар старажытнага Кітая, складзены на аснове дбайных астранамічных назіранняў.
Прынцыпы вучэння Сыма Цяня
Асноўнымі прынцыпамі, якія вызначаюць структуру круга гістарычнай жыццядзейнасці народа, Сыма Цянь называе адкрытасць (чжун), павага (цзін) і культурнасць (вэнь).
Першы з прынцыпаў — гэта, кажучы сучаснай мовай, прынцып цэнтрызму. Пісьмовы знак, з дапамогай якога фіксуецца слова «чжун», з'яўляецца спалучэннем сімвалаў «сярэдзіна» і «сэрца», азначаючы нешта такое, што ідзе з самага сэрца — шчырасць сэрца, адкрытасць, праўдзівасць і іншыя тэрміны з гэтага сінанімічных шэрагу. Прычым тлумачыцца «чжун» не проста як адно з многіх уласцівасцей чалавека, а як адна з нямногіх каштоўных, атрыбутыўна характарыстык «жэнь» (чалавечнасці), таго, што, уласна, і складае чалавечае ў чалавеку, робіць яго чалавекам. Менавіта адкрытасць як атрыбутыўна, глыбінная характарыстыка прыроды чалавека і складае, паводле Сыма Цяня, адзін з трох краевугольных прынцыпаў палітычнай улады.
Нарэшце, трэці з асноўных прынцыпаў, якімі, паводле Сыма Цяня, вызначаецца круг гістарычнай жыцця народа, — гэта прынцып культуры, цывілізаванасці — «вэнь». Падобна шчыры і манеры гаварыць, культурнасць, культурны пачатак таксама трактуецца ім не як адно з многіх уласцівасцей чалавека, а як непасрэдны выраз чалавечнасці ў чалавеку, такога, што ўласціва толькі яму. Але калі павагу або любоў да іншага — характарыстыка векавечнай прыроды чалавека, то «вэнь» — нешта набытае, характарыстыка чалавека як выключна грамадскай істоты. Пры гэтым культурны пачатак, «вэнь», адрозніваецца ад грамадскіх законаў. Культура — гэта тое, што пашырае кругагляд чалавека, напаўняе яго новым зместам, які з часам становіцца ўсё больш багатым, законы жа, насупраць, з'яўляюцца рэгулятарамі культурнай дзейнасці, правіламі, з дапамогай якіх, уласна, і накіроўваецца дзейнасць чалавека.
Аднак свае «падводныя камяні», мае і прынцып манеры гаварыць «цзін». Вырастаючы з аднаго з найлепшых інстынктаў чалавечай прыроды — інстынкту шанавання (перш за ўсё бацькоў), пачцівасці, у працэсе фарміравання арганічнага грамадства, пачынае ў сваёй эвалюцыі пераарыентавацца на закон, улада, кіраўніка. І ў гэтым павінна быць разумная мера. Калі пачцівасць «цзін» трансфармуецца ў забабоны, абагаўленне таго, хто падобнага не варта, іншымі (больш сучаснымі) словамі, у з'яўлення культу асобы, то гэта абумоўлівае наступ сацыяльнага хаосу і ў далейшым прыводзіць да надзённасці пераходу да наступнага ўзроўню сацыяльнага ладу, які зыходзіць з прынцыпу «вэнь» - культурнага пачатку, цывілізаванасці.
Але і прынцып «вэнь» амбівалентны па сваёй сутнасці. Безагляднае прытрымліванне яму і яго прасоўванне як адзіна правільнага і ўніверсальна дзеючага, выклікае панаванне ў грамадстве ўжо не сапраўднай культуры, а яе сурагату — фармальнай, нежыццёвай, можна сказаць схаластычнай «псеўдаасвечанасці». У адносінах жа паміж людзьмі перабольшанне рэальнай ролі культурнага пачатку прыводзіць да парушэння добрасуседскіх, натуральных сувязей, прыглушаецца, а то і наогул элімініруе ў іх прастату, шчырасць, натуральнасць, сардэчнасць. Гіпертрафіруючыся, культурнасць абгортваецца фальшам, ганебны, сурагатнай. Але каб выбрацца з гэтага, здавалася б, тупіка, каб выратаваць чалавека і грамадства ад гэтай несапраўднае, няма, на думку Сыман Цяня, нічога лепшага, чым вярнуцца да шчыры. Цыкл замыкаецца.
Касцёл Святога Духа (Мінск)
Касцёл Святога Духа — мураваны рымска-каталіцкі касцёл, які знаходзіцца ў мікрараёне Чыжоўка на праезде Галадзеда, 15В.
Гісторыя
Парафія існуе з 2005 года.
19 мая 2012 года адбылося благаслаўленне зямлі пад будову і вуглавога каменя.
26 верасня 2014 года на вежы касцёла быў усталяваны крыж.
9 студзеня 2021 года арцыбіскуп Тадэвуш Кандрусевіч здзейсніў урачыстае пасвячэнне касцёла. У літургіі прынялі ўдзел дапаможны біскуп Мінска-Магілёўскай архідыяцэзіі Аляксандр Яшэўскі SDB, ксяндзы прэлаты і канонікі, іншыя запрошаныя святары і кансэкраваныя асобы. .
(146) Луцына
(146) Луцына (Lucina) — даволі вялікі і вельмі цёмны астэроід галоўнага пояса, паверхня якога складаецца з простых вугляродных злучэнняў. Ён быў адкрыты 8 чэрвеня 1875 года французскім астраномам Альфонсам Барэлі ў Марсельскай абсерваторыі і названы ў гонар — багіні родаў рымскай міфалогіі.
Светлае (Пачынкаўскі раён)
Светлае (Светлое) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прудкоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Светлае абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
З 28 снежня 2004 года па 1 студзеня 2019 у складзе Княжынскага сельскага паселішча.
Асацыяцыя дзяржаў Паўднёва-Усходняй Азіі
Гісторыя
31 ліпеня 1961 года ўрады Малайзіі, Тайланда і Філіпін стварылі Аб’яднанне Паўднёва-Усходняй Азіі. 8 жніўня 1967 года ў Бангкоку (Тайланд) міністры замежных спраў Інданезіі, Малайзіі, Сінгапура, Тайланда і Філіпін падпісалі Дэкларацыю аб заснаванні Асацыяцыі дзяржаў Паўднёва-Усходняй Азіі (АСЕАН), што складалася з 5 артыкулаў. Паводле 3-га артыкула Дэкларацыі бакі ўтварылі: а) «штогадовую сустрэчу міністраў замежных спраў, якія маюць чаргавацца і якая мае называцца Міністэрскай сустрэчай АСЕАН»; б) «Сталы камітэт пад старшынствам міністра замежных спраў краіны-гаспадыні або яго прадстаўніка з удзелам акрэдытаваных паслоў іншых краін-удзельніц, каб працягваць працу Асацыяцыі між Сустрэчамі міністраў замежных спраў; в) Спецыяльныя камітэты і Пастаянныя камітэты спецыялістаў і службоўцаў па спецыяльных справах; г) Нацыянальны сакратарыят у кожнай краіне-ўдзельніцы, каб ажыццяўляць працу Асацыяцыі ад імя гэтай краіны і абслугоўваць штогадовую і спецыяльную Cустрэчы міністраў замежных спраў, Сталы камітэт і іншыя адпаведныя камітэты». 24 лютага 1976 года ў Дэнпасары (востраў Балі, Інданезія) кіраўнікі 5 дзяржаў-удзельніц АСЕАН — Мухамед Сухарта, Хусейн Он, Лі Куан Ю, Кыкрыт Прамот і Фердынанд Маркас — падпісалі Дагавор «Аб сяброўстве і супрацы ў Паўднёва-Усходняй Азіі», які налічваў 20 артыкулаў. Паводле 10-га артыкула Дагавора, «кожны Высокі дагаворны бок не мае ніякім чынам або спосабам удзельнічаць ва ўсялякай дзейнасці, што складае пагрозу палітычнай і гаспадарчай устойлівасці, суверэнітэту або тэрытарыяльнай цэласнасці іншага Высокага дагаворнага боку». Згодна з 14-м артыкулам «для вырашэння спрэчак рэгіянальным чынам Высокія дагаворныя бакі маюць ўтварыць Высокі савет ў якасці пастаяннай установы, што ўключае па прадстаўніку міністэрскага ўзроўню ад кожнага з Высокіх дагаворных бакоў, каб тыя прымалі да ведама існаванне спрэчак або становішчаў, якія могуць парушыць рэгіянальны мір і згоду». Паводле 20-га артыкула, «Дагавор склалі на дзяржаўных мовах Высокіх дагаворных бакоў, усе з якіх маюць аднолькавую сілу. Узгоднены агульны пераклад тэкстаў мае быць на англійскай мове». Адначасна ў лютым 1976 года ў Джакарце (Інданезія) заснавалі Сакратарыят АСЕАН, які ў 1981 годзе атрымаў сучасны будынак па гасцінцы Сісінгамангараі, д. 70а.
У 1984 годзе да АСЕАН далучыўся Бруней. 28 студзеня 1992 года ў Сінгапуры міністры гандлю 6 дзяржаў-удзельніц АСЕАН падпісалі Пагадненне «Аб схеме Агульнага дзейнага прэферэнцыйнага мыта (АДПМ) для прасторы свабоднага гандлю АСЕАН». Пагадненне «ў адным асобніку на англійскай мове» налічвала 10 артыкулаў. Паводле 2-га артыкула, «мае лічыцца, што выраб паходзіць з дзяржаў-удзельніцаў АСЕАН, калі прынамсі 40 % яго зместу паходзіць з якой-небудзь дзяржавы-ўдзельніцы. Усе прамысловыя вырабы, уключна з інвестыцыйнымі таварамі, апрацаванымі сельскагаспадарчымі вырабамі..., маюць быць у складзе схемы АДПМ. Гэтыя вырабы маюць аўтаматычна падлягаць распарадку скарачэння мыта». У 4-м артыкуле згадвалася, што «дзяржавы-ўдзельніцы пагаджаюцца з наступным распарадкам скарачэнняў дзеючага прэферэнцыйнага мыта: а) скарачэнне існуючых узроўняў мыт да 20 % мае быць зроблена цягам часу ад 5 да 8 гадоў, пачынаючы ад 1 студзеня 1993 года». Згодна з 5-м артыкулам «дзяржавы-ўдзельніцы маюць скасаваць усе колькасныя абмежаванні датычна вырабаў паводле схемы АДПМ па атрыманні саступак, якія прымяняюцца да гэтых вырабаў. Дзяржавы-ўдзельніцы маюць паступова скасаваць іншыя нямытавыя перашкоды цягам 5 гадоў пасля атрымання саступак, якія прымяняюцца да гэтых вырабаў». Паводле 7-га артыкула, «міністры гаспадаркі АСЕАН маюць, дзеля мэт гэтага Пагаднення, заснаваць Савет міністэрскага ўзроўню, што складаецца з аднаго прызначэнца ад кожнай дзяржавы-ўдзельніцы і генеральнага сакратара Сакаратарыята АДПУА».
28 ліпеня 1995 года ў АСЕАН ўступіў В’етнам. 15 снежня 1995 года ў Бангкоку кіраўнікі 10 дзяржаў Паўднёва-Усходняй Азіі, у тым ліку 3, што не былі ўдзельніцамі АСЕАН, падпісалі Дагавор «Аб бяз’ядзернай прасторы ў Паўднёва-Усходняй Азіі». Пад 22 артыкуламі Дагавора «ў адным арыгінале на англійскай мове» свае подпісы паставілі: Хасанал Болкіях за Бруней, Во Ван К’ет за В’етнам, М.Сухарта за Інданезію, Нарадом Ранарыт за Камбоджу, Хамтай Сіпхандон за Лаос, Махацір Мухамад за Малайзію, Тан Швэ за М’янму, Го Чок Тонг за Сінгапур, Банхан Сінлапа-арча за Тайланд, Фідэль Рамас за Філіпіны. Паводле 3-га артыкула, «кожная дзяржава-ўдзельніца абавязваецца не дазваляць на сваіх землях усялякай іншай дзяржаве (як і з уласнага боку): а) развіваць, вырабляць або іншым чынам набываць, валодаць або кіраваць ядзернай зброяй; б) размяшчаць ядзерную зброю; в) выпрабоўваць або выкарыстоўваць ядзерную зброю». У адпаведнасці з 5-м артыкулам «кожная дзяржава-ўдзельніца, якая дагэтуль не зрабіла гэтага, мае заключыць пагадненне з МАГАТЭ аб прымяненні поўнага набору засцярог для сваёй мірнай ядзернай дзейнасці не пазней як праз 18 месяцаў пасля набыцця моцы Дагавора для такой дзяржавы-ўдзельніцы». Згодна з 8-м артыкулам «каб наглядаць за выкананнем гэтага Дагавора» бакі заснавалі адпаведную Камісію, дзе «кожная дзяржава-ўдзельніца мае быць прадстаўленая сваім міністрам замежных спраў або яго прадстаўніком у суправаджэнні намеснікаў і дарадцаў». Пагатоў «Камісія мае збірацца ў сувязі з Міністэрскай сустрэчай АСЕАН». «Для кворуму маюць прысутнічаць 2/3 членаў Камісіі». Таксама «рашэнні Камісіі маюць прымацца ... большасцю ў 2/3 галасоў прысутных членаў». Паводле 9-га артыкула, бакі заснавалі «Выканаўчы камітэт у якасці падпарадкаванай установы Камісіі». Пагатоў «Выканаўчы камітэт мае складацца з усіх дзяржаваў-удзельніцаў гэтага Дагавора». Таксама «прызначэннем Выканаўчага камітэта мае быць: а) забеспячэнне належнага дзеяння праверачных захадаў»; б) «разгляд і прыняццё рашэнняў па запыце аб тлумачэнні і пасольстве для высвятлення акалічнасцей; в) стварэнне пасольства для высвятленьня акалічнасцей»; г) «запыт да Камісіі аб скліканні сустрэчы»; д) «заключэнне дагавораў з МАГАТЭ ... пасля ўпаўнаважаньня Камісіяй» . 28 сакавіка 1997 года Дагавор набыў моц.
23 ліпеня 1997 года ў АСЕАН ўвайшлі Лаос і М’янма. 30 красавіка 1999 года далучылася Камбоджа. 26 лютага 2009 года ў акрузе Чаам (Тайланд) кіраўнікі 10 дзяржаў-удзельніц АСЕАН падпісалі на англійскай мове Пагадненне АСЕАН «Аб гандлі таварамі». Пагадненне налічвала 98 артыкулаў і прадугледжвала паводле 19-га артыкула, што «дзяржавы-ўдзельніцы маюць скасаваць увазныя мыты на ўсе вырабы, якімі гандлююць між дзяржавамі-ўдзельніцамі да 2010 года для 6 дзяржаў АСЕАН — Брунея, Інданезіі, Малайзіі, Сінгапура, Тайланда і Філіпін — і да 2015 года з магчымасцю адкладу да 2018 года для Камбоджы, Лаоса, М’янмы і В’етнама».
У 2011 годзе Нацыянальны сход Рэспублікі Беларусь атрымаў статус назіральніка ў Міжпарламенцкім сходзе АСЕАН.
Максім Юр’евіч Вітус
Максім Вітус (нар., ) — беларускі футбаліст, абаронца.
Клубная кар’ера
Выхаванец ваўкавыскага футбола, з 2007 года гуляў у мінскім МТЗ-РІПА (пазней «Партызан»). У лютым 2012 года, пасля распаду «Партызана», трапіў у гродзенскі «Нёман», дзе стаў асноўным левым абаронцам. У сезоне 2013 некаторы час выкарыстоўваўся як флангавы паўабаронца, але пазней вярнуўся на звыклую пазіцыю левага абаронцы.
У кастрычніку 2014 года быў на праглядзе ў казахстанскім «Кайсары», але пазней вярнуўся ў Гродна. У снежні 2014 года быў на праглядзе ў польскай «Завішы», але не падышоў клубу. У студзені 2015 года, пакінуўшы «Нёман», адправіўся разам з мінскім «Дынама» ў Турцыю на прагляд. Знаходзіўся ў «Дынама» два месяцы, і нарэшце 19 сакавіка 2015 года падпісаў кантракт з клубам. У складзе дынамаўцаў здолеў замацавацца на пазіцыі левага абаронцы.
Пасля зыходу са «Спліта» Вітусам цікавіўся шэраг беларускіх і замежных клубаў. 1 лютага 2017 года было абвешчана аб пераходзе абаронцы ў брэсцкае «Дынама». У складзе брэсцкай каманды стаў асноўным левым абаронцам. У снежні 2017 года падоўжыў кантракт з брэсцкім клубам да канца 2020 года. У сезоне 2019 заставаўся іграком асноўнага складу, у чэрвені і ліпені не гуляў з-за траўмы. У снежні 2019 года пакінуў брэсцкі клуб, аднак у студзені 2020 года вярнуўся і падпісаў новы кантракт з дынамаўцамі на адзін год. У сезоне 2020 з’яўляўся на полі нерэгулярна, нярэдка заставаўся на лаўцы запасных. У снежні 2020 года разам з большасцю асноўнага складу пакінуў брэсцкі клуб.
Міжнародная кар’ера
Гуляў за моладзевую зборную Беларусі. З’яўляўся іграком алімпійскай зборнай Беларусі і трапіў у заяўку на Алімпійскія гульні 2012, але атрымаў траўму ў кантрольным матчы супраць лонданскага «Альянса аматараў футбола», і замест яго на Алімпіядзе выступіў Максім Скавыш.
Марына Пушкар
Марына Пушкар (нар., Брэст, Беларусь) — беларуская футбалістка, паўабаронца.
Клубная кар’ера
У ліпені 2021 года, у сярэдзіне сезона, пакінула брэсцкае «Дынама» і перайшла ў магілёўскі «Дняпро».
Ярвэ (станцыя)
Ярвэ (Järve) — станцыя Эстонскай чыгункі. Знаходзіцца ў горадзе Талін на лініі Талін — Хаапсалу.
Радыус
Ра́дыус (radius — спіца кола, прамень) — адрэзак, які злучае цэнтр акружнасці (ці сферы) з любой кропкай, якая ляжыць на гэтай акружнасці (ці паверхні сферы), а таксама даўжыня гэтага адрэзка. Радыус складае палову дыяметра.
Этымалогія
Слова «радыус» упершыню сустракаецца ў 1569 г. у французскага навукоўца П'ера дэ ла Раме, крыху пазней у Франсуа Віета. Робіцца агульнапрынятым толькі ў канцы XVII стагоддзя.
Абагульненні
Радыусам мноства M, змешчанага ў метрычнай прасторы з метрыкай \rho, завецца велічыня. Напрыклад, радыус n-мернага гіперкубу з бокам s роўны
Віктар Рауль Ая дэ ла Торэ
Віктар Рауль Ая дэ Ла Торэ (Víctor Raúl Haya de la Torre; 22 лютага 1895 — 2 жніўня 1979) — перуанскі палітычны дзеяч левага толку, сацыёлаг, гісторык, філосаф.
Раннія гады
Нарадзіўся у горадзе Трухілья (Перу) у арыстакратычнай сям’і. Бацька Ая де ла Торэ выдаваў газету, у якой па маладосці працаваў і яго сын. Паступіў ва ўніверсітэт Сан-Маркас у Ліме, дзе ў яго сфарміраваліся ліберальныя ідэі, якіх ён прытрымліваўся на працягу ўсяго жыцця. Прыняў актыўны ўдзел ва ўстанаўленні 8-гадзіннага працоўнага дня для працоўных Лімы, садзейнічаў стварэнню прафсаюза тэкстыльшчыкаў. У студэнцкія гады ўдзельнічаў у арганізацыі вячэрніх школ для працоўных. У 1919—1923 гадах А. де Ла Торре узначаліў студэнцкі рух у Перу за ўніверсітэтскую рэформу, супраць дыктатарскага рэжыму А.Легіі. У выніку гэтых падзей ён быў высланы з краіны, абаснаваўся ў Мексіцы.
Палітычная дзейнасць
Падчас свай эміграцыі ў Мексіцы вывучаў вопыт мексіканскай рэвалюцыі і сацыяльных рэформ, потым здзейскіў падарожжа ў СССР, Германію, Францыю, Вялікабрытанію для далейшага засваення тэорыі і практыкі сацыялізма. Ая дэ ла Торэ прыйшоў к выніку, што руская сістэма не падыходзіць для Лацінскай Амерыкі, вызначыў ідэю сацыялізму накіраваную на вызваленне ад эканамічных і палітычных аспектаў капіталізма пры тым, што захоўвалася прыватная ўласнасць і адзінства царквы. Яшчэ ў 1924 годзе Ая де ла Торэ заснаваў Амерыканскі народна-рэвалюцыйны альянс (АПРА). Пасля звяржэння Легіі ў 1930 годзе, Ая дэ ла Торэ вярнуўся ў Перу і пераўтварыў Альянс у Нацыянал-рэфармісцкую партыю (Апрысцкая партыя). Падчас выбарчай кампаніі апрысты справакавалі беспарадкі, партыя была забаронена, а яе лідары эмігрыравалі. 1932—1940 гады — перыяд падпольнага існавання партыі, пакуль яна не была легалізавана прэзідэнтам Мануэлем Прада. На прэзідэнцкіх выбарах 1945 года актывісты забяспечылі перамогу Хасэ Луісу Бустамантэ. Ая дэ ла Торэ стаў міністрам у новым урадзе і атрымаў магчымасць уплываць на ход палітычных і сацыяльных рэформ. У кастрычніку 1948 года апрысты падначаленыя камуністамі паднялі мяцеж, краіна каля месяца была ў стане анархіі. Гэтым скарысталіся ваенныя, яні ўзялі ўладу ў свае рукі. Хунта на чале з генералам Мануэлем Одрыя смясціла Бустамантэ і пачала ахоту за лідарамі апрыстаў. Ая дэ ла Торэ знайшоў прытулак у калумбійскай амбасадзе ў Ліме, дзе заставаўся да 1954 году, пакуль не пакінуў краіну. У ліпені 1956 году прэзідэнт Мануэль Прада-і-Угартэча адмяніў забарону на АПРА, і ў 1957 годзе Ая дэ ла Торэ павярнуўся на радзіму. Выступаў кандыдатам на прэзідэнтскія выбары ў 1962 годзе, але ваенныя колы не далі яму прыйсці да ўлады. Пасля гэтага не змог набыць страчанага палітычнага ўплыву. Памёр у 1979 годзе ў горадзе Ліма.
Погляды і ідэі
У сваіх працах галоўным ворагам працоўных лічыў імперыялізм і яго саюзніка ў асобе мясцовай алігархіі. Айя дэ ла Торэ прызываў аб’яднацца на барадзьбу з імі пралетарыят, сялянства і сярэднія сацыяльныя слаі. Вядучую ролю ў дэмакратычнай і антыімперыялістычнай рэвалюцыі адводзіў сярэднім слаям, перш за ўсё інтэлігенцыі. Надаваў важнае значэнне індзейскаму пытанню, абароне іх інтарэсаў і яго традыцый. Індзейскаму кампаненту адводзіў важную ролю у фарміраванні лацінаамерыканскай супольнасці як прадукта сінтэза індзейскага і еўрапейскага пачаткаў. Аддаваў перавагу называць лацінаамерыканскі рэгіён Індаамерыкай. Прызнавая знакавасць марксізму для Еўропы, для краін «класічнага» капіталізму, Ая дэ ла Торэ лічыў яго недапушчальным для Лацінскай Амерыкі, дзе, на яго думку, дзейнічалі свае асаблівасці грамадскага развіцця. Ая дэ ла Торэ сцвярджаў, што самастойна, без супрацоўкі з перадавымі індустрыяльнымі дзяржавамі, Лацінская Амерыка не зможа пераадолець сваё адставанне ад іх. Шлях к ліквідацыі імперыялістычнай залежнасці ён бачыў у стварэнні антыалегархічных, дэмакратычных пераўтварэнняў, у стварэнні прававой дзяржавы, якая апіраецца на органы мясцовага самакіравання, у пераадоленні эканамічнага адставання (у тым ліку з дапамогай інастраннаг капітала) і раўнапраўнае, узаемавыгаднае супрацоўніцтва з перадавымі індустрыяльнымі краінамі. Свой «канструктыўны антыімперыялізм» Ая дэ ла Торэ супрацтавіў «знішчальнаму» радыкальна-рэвалюцыйнаму варыянту барадзьбы, які выпрацоўвалі камуністы. Тыя, са свайго боку, абвінавачвалі апрызм і яго лідара ў ігнараванні класавых супярэчнасцяў капіталістычнага грамадства і прыніжэнні ролі пралетарыята ў Лацінскай Амерыцы. Узаемная палеміка Ая дэ ла Торэ і камуністаў, рякая распачалася ў другой палове 1920-х гадоў, набыла востры характар і працягвалася шматлікія дзесяцігоддзі, перашкаджаючы ўзаемнаму супрацоўніцтву дзвюх плыняў.
Трасцянка (Пачынкаўскі раён)
Трасцянка (Тростянка) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прудкоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Трасцянка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
З 28 снежня 2004 года па 1 студзеня 2019 у складзе Княжынскага сельскага паселішча.
IC 1295
IC 1295 — галактыка тыпу PN (Планетарная туманнасць) у сузор’і Шчыт.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Кумамота
Кумамота (яп. 熊 本市 Кумамота-сі) — буйны горад Японіі і адначасова сталіца аднайменнай прэфектуры Кумамота. Размяшчаецца на самым паўднёвым востраве Японіі Кюсю, на рацэ Сіракава. Адлегласць да Нагасакі складае 70 кіламетраў паветраным транспартам.
Гісторыя
Като Кіёмаса, сучаснік Таётомі Хідэёсі, быў прызначаны даймё паловы (старога) адміністрацыйнага раёна Хіго ў 1588 годзе. Пасля гэтага, Кіёмаса пабудаваў Замак Кумамота. Дзякуючы шматлікім інавацыйным абарончым канструкцыіям, замак Кумамота лічыўся непрыступным, таму Кіёмаса мае рэпутацыю аднаго з найлепшых будаўнікоў замкаў у японскай гісторыі. Пасля таго як Кіёмаса памёр у 1611 годзе, яго сын Тадахіро, змяніў яго, але Тадахіро быў зняты Такугава Іэясу. Такугава Іэясу памёр у 1616, клан Хасокава замяніў яго. Былы прэм’ер-міністр Японіі Хасокава Марыхіро гэта прамы нашчадак клана Хасокава Кумамота. Іншы вядомы палітык, былы прэзідэнт Перу Альберта Фухіморы, таксама мае карані ў Кумамота; бацькі Фухіморы эмігравалі з Кумамота ў Перу ў пачатку XX стагоддзя.
Паграбенка
Паграбе́нка (, Погребенка) — вёска ў Сенненскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Багушэўскага сельсавета.
Рапсодыя
Рапсодыя, песня ці верш у антычнай Грэцыі, што выконваўся вандроўнымі спевакамі — рапсодамі. У наш час — жанр інструментальнага твору вольнай формы, пераважна на аснове народных тэм.
У XIX стагоддзі адраджаецца пад уплывам эстэтыкі рамантызму з уласцівым ёй цікавасцю да фальклору. Спачатку рапсодыя прызначалася часцей за ўсё для фартэпіяна і нагадвала фантазію на народныя тэмы (19 венгерскіх Рапсодый Феранца Ліста). Пазней рапсодыя наблізілася да паэм (Іаганес Брамс), сольных канцэртаў для фартэпіяна з аркестрам («Украінская рапсодыя» Сяргея Ляпунова, «Рапсодыя на тэму Паганіні» Сяргея Рахманінава, «Рапсодыя ў блюзавых тонах» (англ. Rhapsody in Blue, 1924) Джорджа Гершвіна), да кантат.
Жадзейкі (Шчучынскі раён)
Жадзе́йкі (, Жадейки) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Шчучынскага сельсавета.
У 1976 годзе вёска перададзена з Каменскага сельсавета ў Шчучынскі сельсавет.
Архангельская царква (Рогаз)
Царква архангелаў Міхаіла і Гаўрыіла ў Рогазе (Biserica „Sfinții Arhangheli Mihail și Gavril” din Rogoz) — драўляная царква ў сяле Рогаз жудзеца Марамурэш у Румыніі. Уключана ЮНЕСКА ў склад культурнага аб'екта Сусветнай спадчыны Драўляныя цэрквы гістарычнай вобласці Марамурэш. У 2004 годзе ўключана ў рэестр гістарычных помнікаў (код MM-II code-04 618 mA). Знаходзіцца ў даліне ракі Лапуш.
Царква пабудавана ў 1663 годзе, што ўскосна пацверджана надпісам на ўваходзе, што паведамляе пра татарскі набег 1661 года. Апроч таго, будынак царквы характэрны для гэтага перыяду.
Царква незвычайная ў плане: шматкутная, з прамавугольным нефам і сямівугольнай алтарнай часткай. Усе сцены ўсярэдзіне распісаны, роспіс характэрны яркімі фарбамі. Дах асіметрычны, адзін схіл даўжэй іншага. Званіца, як і ва ўсіх драўляных цэрквах Марамурэша, размешчана з заходняга боку царквы, у плане квадратная.
Пчаліная абножка
Пчаліная абножка — назва кветкавага пылка, сабранага меданоснай пчалой і злепленага сакрэтамі яе залоз у гранулы.
Калі пчала наведвае кветкі раслін, да яе цела прыліпае вялікая колькасць зерняў пылка. Каб не разгубіць пылок і для зручнасці яго транспарціроўкі ў вулей, пчала тут жа на кветцы альбо пры палёце «вычэсвае» пылок адмысловымі шчотачкамі ног і складае яго ў выглядзе маленькіх камякоў ў г. зв. «кошык» на задняй пары ног. Пры гэтым пчала склейвае асобныя зерні пылка сакрэтам сваіх слінных залоз. Такі збор пылка і называецца абножкай.
Пчаліная абножка ўтворана рознакаляровымі грануламі памерам 1-3 мм. Колер залежыць ад відаў раслін, з якіх яна была сабрана пчалой. Смак рэзкі, вар'іруе ад салодкага да горкага. Пах — кветкава-мядовы.
Пчаліная абножка — гэта другі па аб'ёме спажывання і першы па значнасці прадукт харчавання пчалінай сям'і.
Ядвабнэ
Ядвабнэ (Jedwabne) — горад у Польшчы, уваходзіць у склад Ламжынскага павета Падляскага ваяводства. З’яўляецца сядзібай вяскова-гарадской гміны Ядвабнэ. Займае плошчу 11,47 км².
Насельніцтва
Насельніцтва, жыхароў: 1942 (2002), 1775 (2005), 1638 (2016).
Гісторыя
Першая згадка: 1455 год
10 ліпеня 1941 года мясцовыя польскія жыхары сагналі паўтары тысячы яўрэяў — жанчын, старых, дзяцей, якія выжылі ў пагромах, распачатых пасля адступлення Чырвонай Арміі з Беластоцкай вобласці БССР, у асець і спалілі зажыва.
Ібн аль-Хайсам
Біяграфія
Дзякуючы сваім выдатным здольнасцям займаў у роднай Басры пасаду візіра, аднак любоў да навукі заахвоціла яго пакінуць гэту пасаду і заняцца толькі навукай. Калі да егіпецкага халіфа аль-Хакіма дайшлі чуткі пра тое, што Ібн аль-Хайсам склаў праект рэгулявання вод Ніла шляхам пабудовы плаціны ніжэй Асуана, ён запрасіў вучонага ў Егіпет. Аднак на месцы Ібн аль-Хайсам пераканаўся ў немагчымасці ажыццяўлення гэтага праекта пры тэхнічных сродках таго часу. Даведаўшыся пра гэта, халіф разгневаўся на вучонага, узяў яго пад дамашні арышт і канфіскаваў маёмасць. Каб захаваць жыццё Ібн аль-Хайсам быў вымушаны сімуляваць вар'яцтва да самай смерці аль-Хакіма. Пры яго пераемніку ён атрымаў свабоду і жыў у пашане ў Каіры да самай смерці. У спісе ўрачоў, прыведзеным у сірыйца Ібн Абі Усайбі, згадваюцца 92 сачыненні Ібн аль-Хайсама, з іх 89 прысвечаны матэматыцы, астраноміі, оптыцы і механіцы. Ібн аль-Хайсам спалучаў у сваіх навуковых занятках эксперыменты са строгімі матэматычнымі доказамі. Нярэдка яго называюць «бацькам оптыкі». У гонар вучонага названы кратар на Месяцы.
Оптыка
Ібн аль-Хайсаму належыць фундаментальная праца па оптыцы — «Кніга оптыкі» у 7 кнігах. У галіне фізіялагічнай оптыкі ён дае апісанне будовы вока, паводле прац старажытнагрэчаскага вучонага Галена, і на доследнай аснове даказвае няслушнасць поглядаў Платона і Еўкліда пра святло як пра промні, якія выпускаюцца вокам і «абмацваюць» прадметы. Ібн аль-Хайсам прапанаваў уласную тэорыю, згодна з якой «натуральнае святло і каляровыя прамяні ўплываюць на вока», а «візуальны вобраз атрымліваецца пры дапамозе прамянёў, якія выпускаюць бачныя целы». Ён жа даў правільнае ўяўленне пра бінакулярны зрок. Нарэшце, ён выказаў меркаванне аб канечнасці скорасці святла. Сярод эксперыментаў, праведзеных вучоным, вылучаюцца эксперыменты з камерай-абскурай, эксперыменты па праламленні святла і эксперыменты з рознымі відамі люстэркаў, якія развіваюць вучэнне Дыёкла. У XII стагоддзі гэта сачыненне было перакладзена на лацінскую мову пад назвай «Скарб оптыкі» (Opticae thesaurus) і аказала вялікі ўплыў на развіццё оптыкі ў Еўропе. Першае буйное еўрапейскае сачыненне па оптыцы, «Перспектыва» Вітэла, уяўляе сабой у значнай ступені перапрацоўку трактата Ібн аль-Хайсама. Ібн аль-Хайсам склаў таксама шэраг трактатаў аб запальным шкле і трактаты «Аб святле Месяца», «Аб гала і вясёлцы», «Аб уласцівасцях ценяў».
Тондзі (прыпыначны пункт)
Тондзі (Tondi) — прыпыначны пункт Эстонскай чыгункі. Знаходзіцца ў горадзе Талін на лініі Талін — Хаапсалу.
Каркалецкі сельсавет
Каркале́цкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дрысенскага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Бажкі.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Малінаўскі сельсавет у складзе Дрысенскага раёна Полацкай акругі БССР. Цэнтр — вёска Малінаўка. 21 кастрычніка 1924 года перайменаваны ў Каркалецкі сельсавет, цэнтр перанесены ў вёску Каркалец. Пасля скасавання акруговай сістэмы з 26 ліпеня 1930 года ў Дрысенскім раёне БССР, з 21 чэрвеня 1935 года — Полацкай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Віцебскай вобласці. 25 снежня 1959 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Бажкі. 20 мая 1960 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Жоўнінскага (7 населеных пунктаў: Бароўка, станцыя Дрыса, Запруддзе, пасёлак Дрысенскай РТС, ДСР-4 і чыгуначныя будкі № 694 і 695) і Каханавіцкага (21 населены пункт: Азернікі, Бажкі, Барадуліна, Высоцкія, Гаі, Глазкі, Грыбоўцы, Казлоўшчына, Каркалец, Леснікова, Мурзы, Мядзведзі, Мядзведзі 2-я, Навінне, Палыкаўшчына, Піскуны, Плігаўкі, пасёлак торфазавода, Садкоўшчына, Чарняўшчына і Чыстаполле) сельсаветаў.
На момант скасавання ў склад сельсавета ўваходзілі 28 населеных пунктаў.
Сосьва (рака)
Со́сьва (Со́сьва ) — рака ў Азіяцкай частцы Расіі, на Паўночным Урале, у Свярдлоўскай вобласці, правы складнік ракі Таўда (прыток Табола).
Даўжыня ракі 617 км, разам з Вялікай Сосьвай  — 635 км. Плошча вадазбору 24 700 км². Сярэдні расход вады каля 150 м³/с (123,28 м³/с за 140 км ад вусця ). Сярэдні нахіл воднай паверхні 1 м/км. Утвараецца зліццём рэк Вялікая Сосьва і Малая Сосьва, якія бяруць пачатак на схілах хрыбтоў Сосьвінскі, Яловая Грыва і Сосьвінскі Камень. Працякае па Заходне-Сібірскай раўніне. У горнай частцы даліна Сосьвы вузкая, на раўніне пашыраецца да 5—20 км. Пойма пераважна левабярэжная, са шматлікімі старычнымі азёрамі і пратокамі. Рэчышча на раўніне звілістае, меандруючае. Замярзае ў лістападзе, вызваляецца ад лёду ў красавіку. Рака суднаходная на 167 км (ад вусця да пасёлка Сосьва). У басейне Сосьвы (на рацэ Каква) дзейнічае Кісялёўскае вадасховішча.
Прытокі Сосьвы: Малая Сосьва, Хадавая, Сольва, Супрэя, Шарп, Маставая, Луя, Шэгультан, Канда, Вагран, Сама, Вялікая Ваўчанка, Чорная, Тур’я, Ялоўка, Каква, Таньша, Краснаярка, Прорвінская, Кур’я, Ляля, Манастырка, Норма, Негла, Пата, Калінка, Евалга і інш.
Савецкая Морач
Саве́цкая Мо́рач (, Советская Морочь) — вёска ў Салігорскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Доўгаўскага сельсавета.