cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мядзельскі замак
Замкавая вежа
У склад замка ўваходзілі мураваныя вежа і палац. Вежа мела форму кола і яе знешні дыяметр складаў 17,5 м, а ўнутраны — 10 м. Таўшчыня сцен была роўная каля 3,5 метраў. Падмурак вежы быў паглыблены ў зямлю на глыбіню 3,5 метры і выконваў ролю цокальнага паверху. Падмурак быў складзены з шэрагаў валуноў і цэглы буйнога памеру, якія мацаваліся вапнавым растворам.
Паводле малюнка з карты Вялікага Княства Літоўскага 1613 года Тамаша Макоўскага, вежа мела некалькі ярусаў. Найбольш імаверна, што іх было 5. Мяркуецца, што вышыня вежы дасягала 30 м, па памерах яна была блізкай да Камянецкай вежы. Паводле Тамаша Макоўскага, у Мядзельскім замку былі 3 вежы.
Палац
Палац Мядзельскага замка быў пабудаваны ў першай палове XVI ст. і быў дабудаваны да заходняга боку замкавай вежы. У плане палац меў прамавугольную форму. Сцены палаца мелі таўшчыню каля 2 м, шырыню — каля 10 м. У палацы таксама знаходзіліся сутарэнні глыбінёй у 3 м, якія былі перакрытыя скляпеннем.
На сённяшні дзень даўжыня палаца дакладна не вызначана. Але вядома, што на замкавым дзядзінцы размяшчаліся гаспадарчыя пабудовы, а таксама жылыя дамы служак. Адметна, што дамы мелі печы, кафля з якіх мела найбліжэйшыя аналогіі з матэрыялаў раскопак Віленскіх замкаў.
Бастыённыя ўмацаванні замка
Вядома, што ў XVII стагоддзі замак быў дастаткова ўмацаваны ніжнім поясам абароны, які складаў земляны вал з бастыёнамі і ровам. Роў запаўняўся вадой з возера. Умацаванні адсутнічалі толькі з усходняга боку, дзе да замка блізка падступала вада возера. Сувязь з берагам ажыццяўлялася праз драўляны мост, даўжыня якога складала 400 м. Паводле легенды, замак быў злучаны з Старым Мядзелам тунэлем, пракапаным пад дном возера Мястра.
Арсенал замка
Паводле гістарычных крыніц, у 1564 годзе ў арсенале Мядзельскага замка знаходзіліся 2 сярэднія фальканеты і 2 серпанціны. Апроч гэтага ў арсенале захоўвалася ручная агнястрэльная зброя.
Археалагічныя даследаванні
Падчас археалагічных даследаванняў у сутарэннях замка была знойдзеная кераміка XV—XVII стст. Таксама была выяўлена прывазная белаглінная паліхромная кафля з разнастайнымі малюнкамі. Сярод іншых скарбаў — грош 1535 года, трохшыпавыя салдацкія падковы пад абцасы, фрагмент жалезнай завесы ад аканіцы, цвікі, шылы, дзвярныя кручкі і іншыя рэчы. На поўдзень ад вежы Мядзельскага замка былі знойдзеныя матэрыялы часоў Кіеўскай Русі XI—XIII стст. Сярод іх — ганчарная кераміка, нажы, косткі дзікай і свойскай жывёлы і іншыя. Таксама былі выяўленыя рэчы перыяду Вялікага Княства Літоўскага XIV—XVII стст., сярод якіх — кераміка, у тым ліку белаглінная, паліваная і паліхромная кафля з расліннымі, геаметрычнымі і сюжэтнымі малюнкамі, а таксама жалезныя вырабы, манеты XVI—XVII стст. і іншыя.
Хадуркы
Хадуркы (Ходу́рки) — вёска ў Наваград-Валынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Чыжыўскай вясковай абшчыны.
Кузьма Юр’евіч Цярэшчанка
Кузьма Юр’евіч Цярэшчанка (Тэрэшчанка; кастрычнік 1888, в. Замосцішча, Рослаўскі павет,  — ) — беларускі грамадска-палітычны дзеяч.
Біяграфія
У студзені — лютым 1919 г. камісар Міністэрства беларускіх спраў Літоўскай тарыбы ў Беластоку, Гродне. 3 лютага 1919 года прызначаны А. Луцкевічам на пасаду міністра ўнутраных спраў БНР. Удзельнік клуба «Беларуская хатка» ў Гродне, адзін з ініцыятараў склікання Беларускага з’езда Віленшчыны і Гродзеншчыны летам 1919 г. З восені 1919 г. старшыня Часовага Беларускага нацыянальнага камітэта ў Мінску, адзін з кіраўнікоў Цэнтральнага Беларускага саюза сельскай гаспадаркі. Член Найвышэйшай Рады БНР. У другой палове 1920 года знаходзіўся ў Варшаве і заходніх паветах Беларусі. З 1921 г. у Вільні, удзельнічаў у арганізацыі Саюза сельскай гаспадаркі Віленскага краю.
Мірмекалогія
Мірмекалогія (ад μύρμεξ — мурашка і λόγος — логас) — навука, якая вывучае мурашкаў, адгалінаванне энтамалогіі.
Кузьма Юр’евіч Цярэшчанка
Біяграфія
У пачатку 1922 г. пераехаў у Савецкую Беларусь, працаваў на адказных пасадах у Цэнтральным Беларускім саюзе сельскай гаспадаркі. Памёр пры загадкавых абставінах, паводле афіцыйных звестак — ад разрыву сэрца.
Мірмекалогія
Мурашкі дагэтуль з’яўляюцца ўзорам для даследвання эвалюцыі сацыяльных сістэмаў праз іхнія ўскладненыя і разгалінаваныя формы эўсацыяльнасці.
Найбольш даследаваныя мурашкі
Дзясятка найбольш вывучаных відаў мурашак у залежнасці ад ліку прысвечаных ім артыкулаў у 1984—2008 гадах, выглядае так:
Юлій Непат
Юлій Непат (Iulius Nepos; каля 430—475 ці 480) — перадапошні імператар Заходняй Рымскай імперыі ў 474—475 (480).
Біяграфія
Непат валодаў Далмацыяй, якая дасталася яму па спадчыне ад яго дзядзькі, патрыцыя Марцэліна. Быў жанаты на адной з пляменніц візантыйскага імператара Льва I, з-за чаго атрымаў мянушку Непат («пляменнік»). У 474 годзе Леў I прызначыў Юлія Непата імператарам на Захадзе. У чэрвені 474 года ён увайшоў у Равену, быў прызнаны імператарам і адправіў Гліцэрыя біскупам у Салону. Як імператар Непат імкнуўся аб’яднаць імперыю і ўмацаваць межы. Ён заключыў выгодны мірны дагавор з візіготамі, у выніку якога пад кантроль Імперыі вярнулася гальская вобласць Правінцыя (Праванс). Непат быў адным з найбольш здольных заходніх імператараў, але меў дрэнныя адносіны з рымскім сенатам.
У той жа час Непат здзейсніў сур’ёзную памылку, прызначыўшы магістрам арміі нядобранадзейнага Флавія Арэста. Арэст, прыняўшы камандаванне, у жніўні 475 года выступіў з Рыма супраць вестготаў, але, дасягнуўшы Равены, абвясціў імператарам свайго сына Ромула Аўгуста (паколькі, быўшы германцам, не мог сам заняць гэту пасаду), што вымусіла Непата схавацца ў Далмацыі.
Непат працягваў кіраваць Далмацыяй і прызнаваўся імператарам у Галіі і іншых правінцыях імперыі, а таксама ў Канстанцінопалі. Для прыгнечання мецяжу візантыйскім імператарам у Равену з арміяй быў пасланы Адаакр — правадыр варварскіх дружын. Ён здушыў мяцеж, пакараў смерцю Арэста, спаслаў у ссылку Ромула Аўгуста і ўсталяваў поўны кантроль над Італіяй. Імператару Зянону ён напісаў ліст з просьбай прызначыць яго кіраўніком Італіі. Імператар Зянон выканаў гэту просьбу, але выставіў сустрэчную ўмову — каб Адаакр прызнаў вярхоўную ўладу Юлія Непата як імператара Захаду. Адаакр пагадзіўся.
Такім чынам, хоць фактычны кантроль над Італіяй належаў Адаакру, імператарам Захаду прызнаваўся Юлій Непат, які працягваў знаходзіцца ў Далмацыю. У Італіі і Галіі былі выпушчаны манеты з выявай Юлія Непата.
Меркавана Юлій Непат спрабаваў вярнуць сабе поўны кантроль над Італіяй, што выклікала незадаволенасць Адаакра. Як б там ні быць у 480 годзе Непата забілі яго ж ахоўнікі, верагодна, падкупленыя яго старым ворагам Гліцэрыем. Адразу пасля смерці Юлія Непата Адаакр захапіў кантроль над Далмацыяй і выслаў імператарскія інсігніі ў Канстанцінопаль з просьбай прызначыць новага імператара, а Гліцэрыя прызначыў біскупам Медыялана (цяпер Мілан).
Імператар Флавій Зянон прыняў рашэнне не прызначаць новага імператара на Захадзе, застаючыся адзіным кіраўніком імперыі.
Сцяг Светлагорска
Сцяг Светлагорска — афіцыйны геральдычны сімвал горада Светлагорск Гомельскай вобласці. Сцяг зарэгістраваны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь  года № 43.
Апісанне
Прамавугольнае палотнішча чырвонага колеру з суадносінамі бакоў 1:2, у цэнтры правага боку гербавая эмблема — жоўтае сонца.
Сцяг быў сканструяваны на аснове гербавай эмблемы горада з выкарыстаннем тых жа эмалі і металу.
Сцяг быў зацверджаны рашэннем Светлагорскага гарадскога Савета дэпутатаў ад 28 чэрвеня 2000 года № 41, палажэнні аб іх — гарадскім выканаўчым камітэтам 27 верасня 2000 года № 531. Аўтар сцяга С. Я. Рассадзін.
Івана-Франкоўская вобласць
Іва́на-Франко́ўская во́бласць (Іва́но-Франкі́вська о́бласть) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на Украіне. Плошча вобласці складае 13,928 тыс. км². Насельніцтва — 1 406,1 тыс. чалавек (2006). Адміністрацыйны цэнтр — Івана-Франкоўск (колішні Станіславаў — да 1962 года.
Месцазнаходжанне
Размешчаная на паўночным захадзе Украіны.
На паўночным захадзе мяжуе з Львоўскай, на паўднёвым захадзе — з Закарпацкай, на паўночным усходзе — з Чарнавіцкай, на поўдні — з Цярнопальскай абласцямі Украіны. На поўдні вобласці праходзіць дзяржаўная мяжа з Румыніяй.
Клімат
Клімат умерана кантынентальны. У Паднястроўі і Прыкарпацці зіма даволі мяккая (сярэдняя тэмпература студзеня −5,5 — −4 °C), лета цёплае (ліпень +18 — +19 С). Ападкаў 500—800 мм у рок. Працягласць вегетацыйнага перыяду да 210—215 дзён. У Карпатах клімат больш суровы і вільготны і моцна змяняецца з вышынёй; сярэдняя тэмпература студзеня −9 — -6 °C, ліпеня +6 — +17 °C; колькасць ападкаў ад 800 да 1400 мм і больш. Вегетацыйны перыяд — 90 дзён.
Рэльеф
Вобласць размешчаная на сутоках Усходне-Еўрапейскай раўніны і Карпатаў. Паводле характару рэльефу тэрыторыя вобласці падзяляецца на 3 часткі: раўнінную, лесастэпавую — Паднястроўе; сярэднюю прадгорную — Прыкарпацце; паўднёва-заходнюю горную — Карпаты, якая займае амаль палову тэрыторыі вобласці. На паўночна-ўсходняй яе ўскраіне ляжаць раўніны Аполья і Пакуцця.
У Чарнагорскім храбты Карпатаў знаходзіцца найвышэйшая гара Украіны — Гаверла (2061 м).
Глебавы покрыў змяняецца з вышынёй. На раўнінах пераважаюць шэрыя лясныя ападзоленыя глебы і чарназёмы ападзоленыя, у прадгор'ях — дзярнова-падзолістыя глебы, у горах — бурыя горна-лясныя разнастайнай ступені ападзоленасці дзярнова-буразёмныя і горна-лугавыя дзярновыя і тарфяныя.
Адміністрацыйны падзел
Вобласць налічвае 6 адміністрацыйных раёнаў, 62 тэрытарыяльныя грамады, 15 гарадоў, з якіх 5 — абласнога значэння, 24 гарадскія пасёлкі, 745 вёсак.
Ленінскі бой
Ленінскі бой — бой партызан атрадаў «Камарова» (Партызанская брыгада імя В. І. Чапаева), «Пятровіча» (партызанская брыгада імя С. М. Кірава), імя М. Ц. Цыша (партызанская брыгада імя В. М. Молатава) супраць нямецкага гарнізона ў гарадскім пасёлку Ленін Пінскай вобласці 12 верасня 1942 года.
Перадумовы
План аперацыі па разгрому гарнізона ў гарадскім пасёлку Ленін (каля 60 гітлераўцаў) распрацаваў і кіраваў боем намеснік камандзіра партызанскага атрада імя Шыша П. П. Патлах. Было створана 5 штурмавых груп (150 партызан), 3 з якіх знаходзіліся на шляхах магчымага адыходу праціўніка, астатнія — у засадах на дарогах у рачны порт Мікашэвічы і вёску Сінкевічы з мэтай не дапусціць падыходу падмацаванняў праціўніка.
Бой
Раніцай 12 верасня 1942 года партызаны раптоўна напалі на гарнізон. Праціўнік не змог аказаць супраціўлення. У баі было забіта і паранена 20 гілераўцаў, астатнія ўцяклі. Партызаны вызвалілі з турмы больш за 50 чалавек, захапілі трафеі (зброю і харчаванне) і арганізавана адышлі. У баі загінуў 1 партызан, 2 былі паранены.
Інсігніі
Інсігніі (Insignia) — знешнія знакі магутнасці, улады ці сану. Інсігніі рымскіх цароў, запазычаныя, як мяркуюць, у этрускаў, складаліся з залатой кароны, крэсла слановай косці і 12 ліктараў, якія суправаджалі цароў. Гэтыя інсігніі захаваліся і ў Рымскай рэспубліцы і адрознівалі тут консулаў і іншых вышэйшых магістратаў.
Прыкладамі інсігній рыцарскіх ордэнаў з'яўляюцца:
Рэлігійныя інсігніі:
Інсігніі могуць быць і не ўвасоблены ў матэрыяльную форму, а быць, напрыклад, асаблівым прывілеем. Напрыклад, праваслаўная іерархічная ўзнагарода на права Пераднясення крыжа.
Польская марка
Польская марка (marka polska) — валюта Польскай Рэспублікі ў 1918—1924 гадах.
У 1924 саступіла месца злотаму.
Белуна (правінцыя)
Белуна — правінцыя ў Італіі, у вобласці Венецыя. Сталіца — горад Белуна.
Савецкі рубель
Савецкі рубель — грашовая адзінка СССР з 1923 года па 26 снежня 1991 года.
Назва савецкай валюты на дзяржаўных мовах 15 савецкіх рэспублік:
Сучасныя назвы некаторых валют краін Цэнтральнай Азіі (напрыклад, Узбекістана) — гэта проста мясцовыя назвы былога савецкага рублю. Таксама фактычна рэінкарнацыяй савецкага рублю ёсць беларускі рубель.
Choanoflagellate
Choanoflagellate — тып аднаклетачных марскіх і прэснаводных жгуціканосцаў.
Апісанне
Памеры звычайна не перавышаюць 10 мкм у дыяметры. Могуць быць адзіночнымі або каланіяльнымі, прымацаваныя або свабодна плаваюць.
Маюць адзіны жгуцік, які нясе двухбаковае апярэнне і акружаны цыліндрычным каўнерыкам з мікраварсінак. У працэсе жыўлення жгуцік стварае ток вады, з якога каўнерык фільтруе бактэрыі і арганічныя часцінкі, якія затым пераварваюцца клеткай.
Таксанамія
Разглядаюцца як сястрынскі таксон да шматклетачных жывёл.
(886) Вашынгтонія
886 Вашынгтонія (886 Washingtonia) — астэроід галоўнага астэроіднага пояса. Адкрыты 16 лістапада 1917 года амерыканскім астраномам Джорджом Генры Пітэрсам у Ваенна-марской абсерваторыі ЗША. Названы ў гонар першага прэзідэнта ЗША Джорджа Вашынгтона. Перыяд вярчэння Вашынгтоніі быў вызначаны ў 2003 годзе на заснаванні змены крывы бляску астэроіда. Вашынгтонія не перасякае арбіту Зямлі і абарачаецца вакол Сонца за 5,67 юліянскіх гадоў.
Кямеліна
Кяме́ліна, Куме́ліна — рака ў Астравецкім раёне Гродзенскай вобласці, правы прыток ракі Вілія. Даўжыня 8 км. Пачынаецца на паўночны ўсход ад аграгарадка Кемелішкі, упадае ў Вілію на паўднёвы захад ад хутара Даўнарышкі. На працягу 5,2 км ад вытоку каналізаваная.
Стрыева (Наваград-Валынскі раён)
Стрыева (Стри́єва) — вёска ў Наваград-Валынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр Стрыеўскай вясковай абшчыны.
Туркменская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка
Туркменская Савецкая Сацыялістычная Рэспубліка (Түркменистан Совет Социалистик Республикасы), ТССР (ТССР)  — адна з рэспублік Саюза Савецкіх Сацыялістычных Рэспублік. Сталіца — горад Ашгабад (Ашхабад).
Сэм Клафлін
Сэмюэл Джордж (Сэм) Клафлін (Samuel George "Sam" Claflin, нар., Іпсуіч) — англійскі акцёр, які стаў вядомым пасля ролі Філіпа Свіфта ў фільме «Піраты Карыбскага мора: На дзіўных берагах». Ён сыграў Фінніка Одэйра ў фільме «Галодныя гульні: І ўспыхне полымя», Алекса Сцюарта ў фільме «З любоўю, Розі», а таксама Уільяма Трэйнара ў фільме «Да сустрэчы з табой».
IC 4823-1
IC 4823-1 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Паўлін.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Дабрыня
Дабрыня — ваявода Уладзіміра I Святаславіча, брат яго маці Малушы. Прататып быліннага героя Дабрыні Мікіціча.
Калі ў 970 годзе вялікі князь Святаслаў падзяліў Кіеўскую Русь паміж двума старэйшымі сынамі, наўгародскія паслы, па загадзе Дабрыні, выпыталі да сябе Уладзіміра, які і паехаў у Ноўгарад са сваім дзядзькам.
Адпраўляючыся ў 979 з Ноўгарада ў Кіеў з намерам вырваць уладу з рук старэйшага брата, Уладзімір кіраваўся Дабрынем, які жадаў адабраць у Яраполка і нявесту апошняга, Рагнеду, дачку полацкага валадара Рагвалода, каб выдаць яе за Уладзіміра. Адказ Рагнеды: «Не жадаю разуці рабычыча» — моцна абразіў Дабрыню, сястру якога назвалі рабыняй, і пасля перамогі, здабытай над Рагвалодам, ён, паводле летапісу, загадаў пляменніку «быць з ёй (Рагнедай) перад бацькам яе і маці».
Зрабіўшыся адзіным князем, Уладзімір даручыў кіраванне Ноўгарадам Дабрыню, які, па прыкладзе пляменніка, паставіў там, на беразе Волхава, балван Пяруна (праз чатыры гады пры хрышчэнні наўгародцаў сам жа скінуў яго ў рэчку). Адгэтуль, у 985, ён хадзіў разам з Уладзімірам вадой на багатую Волжскую Булгарыю. Мір з булгарамі заключаны быў па радзе Дабрыні, які казаў, што такі багаты народ, які носіць боты, не будзе плаціць даніну, і раіў пашукаць лепш лапцюжнікаў.
Што тычыцца ўдзелу Дабрыні ў хрышчэнні наўгародцаў у 989, то яго, здаецца, трэба прызнаць пэўным, але весткі аб тым летапісаў нявызначыныя і блытаныя, а падрабязнасці эпізоду, перададзеныя Тацішчавым са слоў так званага Якімаўскага летапісу, заснаваныя, як думаюць, на старадаўняй наўгародскай прымаўцы: «Пуцята хрысціў мячом, а Дабрыня агнём».
Праз некаторы час наўгародскім пасаднікам стаў сын Дабрыні — Канстанцін Дабрыніч.
NGC 2272
NGC 2272 (іншыя абазначэнні — ESO 490-33, MCG -5-16-17, PGC 19466) — галактыка ў сузор’і Вялікі Пёс.
Ліктар
Ліктар (lictor) — асобы від дзяржслужачых; згадваюцца ў гісторыі з часу кіравання ў Рыме этрускіх цароў (VII стагоддзе да н.э.). Першапачаткова ліктары былі выканаўцамі распараджэнняў магістратаў cum imperio. Пазней выконвалі толькі парадныя і ахоўныя функцыі пры іх, якія складаліся ў суправаджэнні вышэйшых магістратаў і назіранні, каб тым аказвалі належныя ўшанаванні. Былі ўзброены фасцыямі.
Ліктары прызначаліся, як правіла, з ліку вольнаадпушчанікаў. Колькасць ліктараў у суправаджэнні непасрэдны залежала ад пасады суправаджанай асобы:
У перыяд ранняй рэспублікі, да ўвядзення закона аб provocatio, ліктары прыводзілі ў выкананне смяротны прысуд над рымскімі грамадзянамі.
Маныч-Гудзіла
Ма́ныч-Гудзіла (Вялікі Маныч, Гудзіла) — буйное салёнае возера на поўдні Расіі ў Калмыкіі, Стаўрапольскім краі і Растоўскай вобласці, размешчанае ў цэнтры Кума-Маныцкай упадзіны. Пасля пабудовы ў 1930-я гады шэрагу гідразбудаванняў стала часткай Пралетарскага вадасховішча на рацэ Маныч. Плошча возера зменлівая, у сярэднім складае 344 км². Даўжыня — больш за 100 км, шырыня — да 10 км і больш, глыбіня — да 3,5—4 м, вада горка-салёная. Ваганні ўзроўню і салёнасці вады, якія маюць антрапагенна-натуральны характар.
Украінскэ (Наваград-Валынскі раён)
Украінскэ (Украї́нське) — вёска ў Наваград-Валынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Стрыеўскай вясковай абшчыны.
Іван Васілевіч Болдзін
Іван Васілевіч Болдзін (, в. Высоцкая Інсарскага р-на, Мардовія, Расія — ) — савецкі ваенны дзеяч. Генерал-палкоўнік (1944).
Скончыў курсы «Выстрал» (1923), Ваенную акадэмію імя Фрунзе (1936). У арміі з 1914, у Чырвонай Арміі з 1919, удзельнік І сусветнай і грамадзянскай войнаў. Удзельнік пахода Чырвонай Арміі ў Заходнюю Беларусь (1939). 3 1940 намеснік камандуючага войскамі Заходняй асобай ваеннай акругі. У Вялікую Айчынную вайну камандуючы аператыўнай групай войск, удзельнік абарончых баёў на Гродзеншчыне, вывеў групу савецкіх байцоў з акружэння. З лістапада 1941 камандаваў 50-й арміяй, якая ўдзельнічала ў баях пад Масквой, на Курскай дузе, Беларускай наступальнай аперацыі. Ваяваў на тэрыторыі Польшчы, Усходняй Прусіі. З красавіка 1945 намеснік камандуючага 3-м Украінскім фронтам. Пасля вайны на камандных пасадах у Савецкай Арміі, у Групе генеральных інспектараў Міністэрства абароны СССР. Аўтар успамінаў «Старонкі жыцця» (1961).
Ганаровы грамадзянін Гродна (1968).
Памяць
Імем Болдзіна названы вуліцы ў Гродне, Магілёве, Калузе, Туле, Саранску, Кадошкіне (Мардовія), Шчокіне (Тульская вобласць), сквер у Калузе.
Аперацыя «Джанкшэн-Сіці»
Джанкшэн-Сіці (Junction City) — ваенная аперацыя, праведзеная сіламі ЗША і Паўднёвага В’етнама ў лютым—маі 1967 года падчас вайны ў В’етнаме.
«Джанкшэн-Сіці» была адной з трох значных аперацый, праведзеных арміяй ЗША ў тактычнай зоне III корпуса Паўднёвага В’етнама ў сухім сезоне 1966—1967 гадоў. Кожная з гэтых аперацый на момант свайго правядзення была самай буйной з моманту ўступлення амерыканцаў у вайну.
Аперацыя праводзілася ў «ваеннай зоне C», паўночным раёне правінцыі Тэйнінь (Паўднёвы В’етнам) каля мяжы з Камбоджай. Гэты раён актыўна выкарыстоўваўся партызанамі НФВПВ і салдатамі паўночнав’етнамскай арміі для пранікнення ў Паўднёвы В’етнам з тэрыторыі нейтральнай дзяржавы. Амерыканскае камандаванне лічыла, што праціўнік паспрабуе аказаць сур’ёзны супраціў дзеянням сіл у яго апорным раёне. Гэта дазволіла б амерыканскім падраздзяленням нанесці НФВПВ і паўночнав’етнамскай арміі цяжкія страты дзякуючы сваёй перавазе ў агнявой моцы. Іншай задачай у ходзе аперацыі было выяўленне і знішчэнне Цэнтральнага штаба, які кіраваў дзеяннямі партызан на ўсёй тэрыторыі Паўднёвага В’етнама. Меркавалася, што штаб знаходзіцца ў гэтым раёне.
«Джанкшэн-Сіці» праходзіла з 22 лютага па 14 мая 1967 года. У ёй бралі ўдзел больш за 25 тысяч амерыканскіх байцоў у складзе двух поўных дывізій (1-й і 25-ы пяхотных) і пяці іншых брыгад і палкоў, а таксама падраздзяленні Паўднёвага В’етнама. У першы дзень аперацыі была праведзена адзіная за ўсю вайну высадка буйнога паветранага дэсанту ЗША (два батальёны 173-й паветрана-дэсантнай брыгады). Спачатку праціўнік пазбягаў бою, але ў далейшым ініцыяваў пяць буйных бітваў:
Аперацыя «Джанкшэн-Сіці» лічыцца дастаткова паспяховай, нягледзячы на тое што цэнтральны штаб праціўніка выявіць не ўдалося. За два месяцы баявых дзеянняў сілы ЗША страцілі амаль 300 чалавек забітымі і каля 1000 параненымі. Страты праціўніка ацэньваліся ў 2700 чалавек забітымі. У сваю чаргу, улады Паўночнага В’етнама заяўлялі аб гібелі ў ходзе аперацыі больш за 14000 салдат ЗША і Паўднёвага В’етнама.
Малуша
Малу́ша (да 944 — 1000) — ключніца кіеўскай княгіні Вольгі і канкубіна яе сына, кіеўскага князя Святаслава Ігаравіча.
Біяграфія
Летапісы не кажуць пра паходжанне Малка, таму ёсць розныя гіпотэзы пра гэта. Археолаг Дзмітрый Празароўскі думаў, што Малк тоесны драўлянскаму князю Малу, які атрымаў мянушку Любячанін ад горада Любеча, куды, напэўна, быў сасланы пасля разгрому драўлян княгіняй Вольгай. Аляксей Шахматаў лічыў яе дачкой Мсцішы Свенельдавіча, сына ваяводы Свенельда, яе скандынаўскім імем Мальфрыда, а імя бацькі змененым на Малка Любячаніна праз палітычныя прычыны. Іншы расійскі гісторык Дзмітрый Ілавайскі думаў, што імя Мальфрыда было анямечаным варыянтам Малушы. Украінскі гісторык Міхаіл Грушэўскі крытыкаваў абедзве версіі.
Цяпер лічыцца, што Малуша была дачкой драўлянскага князя Мала.
Знесеныя ветрам (фільм)
«Знесеныя ветрам» (Gone with the Wind) — амерыканскі эпічны гістарычна-рамантычны фільм 1939 года, заснаваны на рамане Маргарэт Мітчэл «Знесеныя ветрам» 1936 года. Быў створаны прадзюсарам Дэвідам Сэлзнікам з кампаніі «Selznick International Pictures» і рэжысёрам Віктарам Флемінгам. Фільм, дзеянне якога адбываецца на поўдні ЗША падчас грамадзянскай вайны і эпохі Рэканструкцыі, распавядае гісторыю Скарлет О'Хара, валявой дачкі плантатара Джорджыі, яе рамантычных пачуццяў да Эшлі Уілкса, жанатага з сваёй стрыечнай сястрой Мелані Гамільтан, і яе ўлюба з Рэтам Батлерам. Галоўныя ролі ў фільме выканалі Кларк Гейбл (Рэт), Віўен Лі (Скарлет), Лэслі Ховард (Эшлі) і Алівія дэ Хэвіленд (Мелані).
Фільм атрымаў станоўчыя водгукі пасля свайго выхаду ў снежні 1939 года, аднак некаторыя крытыкі палічылі, што ён быў раздзьмутым і што яму бракавала драматызму. Падбор акцёраў быў ацэнены вельмі высока, і многія аглядальнікі адзначылі, што Віўен Лі асабліва падыйшла на роль Скарлет. На 12-й цырымоніі ўручэння прэміі «Оскар» карціна атрымала 10 узнагарод (8 конкурсных і 2 ганаровыя) з 13 намінацый, у тым ліку ўзнагароды за «найлепшы фільм», «найлепшага рэжысёра» (Віктар Флемінг), «найлепшы адаптаваны сцэнарый» (пасмяротна прысуджана Сідні Ховарду), «найлепшую жаночую ролю» (Віўен Лі), «найлепшую жаночую ролю другога плану» (Хэці Мак-Дэніэл, стала першай афраамерыканкай, якая атрымала «Оскар»). На той час лента стала рэкорднай па агульнай колькасці перамог і намінацый Амерыканскай кінаакадэміі. Фільм быў надзвычай папулярным і стаў самым прыбытковым у гісторыі на той час, захоўваючы гэты рэкорд на працягу больш чым 25 гадоў. Улічваючы карэкціроўку грашовай інфляцыі, карціна да гэтага часу з’яўляецца самай паспяховай у гісторыі касавых збораў.
Фільм быў падвергнуты крытыцы як гістарычны рэвізіянізм, які ўслаўляе рабства, аднак, тым не менш, лічыцца, што ён ініцыяваў змены ў адлюстраванні афраамерыканцаў у кіно. Карціна перыядычна перавыпускалася на працягу 20 стагоддзя і ўкаранілася ў папулярнай культуры. Лента лічыцца адным з найвялікшых фільмаў усіх часоў; яна знаходзіцца ў топ-10 спісу найлепшых амерыканскіх фільмаў па версіі Амерыканскага кінаінстытута з 1998 года, калі спіс быў створаны, а ў 1989 годзе карціна была абараная Бібліятэкай Кангрэса ЗША для захавання ў Нацыянальным рэестры фільмаў.
Першая частка
Напярэдадні грамадзянскай вайны ў ЗША ў 1861 годзе Скарлет О'Хара жыве ў Тары, баваўнянай плантацыі сваёй сям'і ў штаце Джорджыя, разам са сваімі бацькамі і дзвюма сёстрамі. Скарлет даведваецца, што Эшлі Уілкс, якога яна таемна кахае, збіраецца ажаніцца са сваёй стрыечнай сястрой Мелані Гамільтан, і гэта павінна быць абвешчана падчас барбекю на наступны дзень ў доме Эшлі, на суседняй плантацыі «Дванаццаць Дубоў».
На барбекю ў Дванаццаці Дубах Скарлет таемна прызнаецца Эшлі ў сваіх пачуццях, аднак ён адказвае ёй, што яны з Мелані больш падыходзяць адзін аднаму. Скарлет злуецца, даведаўшыся, што іншы госць Рэт Батлер падслухаў іхнюю размову; ашаломлены Рэт абяцае Скарлет, што будзе трымаць яе сакрэт. Барбекю спыняецца з-за аб’явы вайны, і людзі спяшаюцца завербавацца ў войска. Скарлет бачыць, як Эшлі цалуе Мелані, а малодшы брат Мелані, Чарлз Гамільтан, робіць Скарлет прапанову ажаніцца з ім. Нягледзячы на тое, што Чарлз не падабаецца Скарлет, яна пагаджаецца, і яны знаходзяцца ў шлюбе, пакуль ён не сыходзіць на вайну.
Скарлет заўдавела, калі Чарлз памёр ад прыступу пнеўманіі і адзёру падчас службы ў войску канфедэратаў. Маці Скарлет адсылае яе ў дом Гамільтанаў у Атланту, каб падняць яе настрой, але шчырая хатняя прыслужніца сям'і О'Хара Мэмі кажа Скарлет, што ведае, што тая збіраецца чакаць там толькі вяртання Эшлі. Скарлет, якая не павінна прыстунічаць на святах падчас жалобы, наведвае дабрачынную ярмарку ў Атланце з Мелані, дзе яна зноў сустракае Рэта, які стаў блакадапрарывальнікам Канфедэрацыі. Святкуючы перамогу канфедэратаў, з мэтай збору грошай для войска спадароў запрашаюць прыняць удзел у таргах за дам, каб тыя зтанцавалі з імі. Рэт прапануе надмерна вялікі кошт за Скарлет і пад асуджэнне гасцей яна пагаджаецца танцаваць з ім.
Пасля бітвы пры Гетысбергу, у якой загінулі многія знаёмыя мужчыны Скарлет, хваля вайны паварочваецца супраць Канфедэрацыі. Эшлі наведвае дом падчас каляднага водпуску. Скарлет робіць яшчэ адзін няўдалы зварот да яго, аднак паміж імі адбываецца асабісты і страсны пацалунак у дзень Калядаў, якраз перад тым, як Эшлі вяртаецца на вайну.
Праз восем месяцаў, калі горад знаходзіцца пад аблогай Саюзнай арміі падчас бітвы за Атланту, Скарлет і яе маладая прыслужніца Прысі вымушаны самі прымаць заўчасныя роды ў Мелані без медыцынскай дапамогі. Скарлет заклікае Рэта забраць яе дадому ў Тару разам з Мелані, яе дзіцём і Прысі. Ён саджае іх у падводы, аднак на выездзе з горада вырашае сысці ў бой, пасля чаго Скарлет і астатнія вымушаны самі дабірацца ў Тару. Вярнуўшыся дадому, Скарлет знаходзіць Тару апусцелай за выключэннем яе бацькоў, дзвюх сясцёр і дзвюх слуг: Мэмі і Порка. Скарлет дазнаецца, што яе маці памерла ад брушнога тыфу, а бацька стаў некампетэнтным. Пабачыўшы разрабаваную Саюзнымі войскамі Тару і закінутыя палі, яна клянецца зрабіць усё для выжывання сваёй сям'і і сябе.
Другая частка
О'Хара і іхнія слугі працуюць на баваўняных палях. Бацька Скарлет гіне пасля падзення з каня, спрабуючы выгнаць «янкі» са сваёй зямлі. Пасля паразы Канфедэрацыі Эшлі прыязджае ў Тару, аднак даведваецца, што не можа аказваць дастатковай дапамогі астатнім. Калі Скарлет прапануе яму збегчы разам з ёй, ён прызнаецца ў наяўнасці пачуццяў да яе і страсна цалуе, аднак кажа, што не можа пакінуць Мелані. Сутыкнуўшыся з Рэканструкцыяй, Скарлет не можа сплачваць падаткі на Тару. Яна падманвае жаніха сваёй малодшай сястры Сьюлін, заможнага чалавека сярэдняга ўзросту Фрэнка Кенэдзі, сказаўшы яму, што Сьюлін стамілася чакаць і выйшла замуж за іншага кавалера, у выніку чаго Скарлет становіцца яго жонкай.
Скарлет падвяргаецца нападу, праязджаючы праз намётавы гарадок, пасля чаго Фрэнк, Эшлі, Рэт, а таксама некалькі іхніх саўдзельнікаў робяць начны налёт на трушчобы, у выніку якога Фрэнк гіне. Пасля пахавання Фрэнка Рэт прапануе Скарлет стаць яго жонкай, і яна дае згоду. У іх з’яўляецца дачка, якую Рэт называе Боні Блю, але Скарлет, якая ўсё яшчэ кахае Эшлі, засмучваецца сваёй фігурай пасля родаў і кажа Рэту, што больш не хоча дзяцей і што яны з ім больш не будуць дзяліць ложак.
Скарлет і Рэт наведваюць Мелані, якая пакутуе ад ускладненняў, звязаных з яе чарговай цяжарнасцю, і памірае. Скарлет суцяшае Эшлі, а Рэт вяртаецца ў Тару. Разумеючы, што Эшлі заўсёды кахаў толькі Мелані, Скарлет бяжыць за Рэтам і бачыць, што ён збірае рэчы, каб з'ехаць назаўжды. Яна кажа яму, што разумее, што даўно кахае яго і што ніколі не кахала Эшлі па-сапраўднаму, але Рэт лічыць, што са смерцю Боні памёр іхні апошні шанец на прымірэнне. Скарлет просіць яго застацца, але Рэт выходзіць за дзверы ў ранішні туман, пакінуўшы яе. Скарлет плача на лесвіцы, клянучыся сабе аднойчы вярнуць яго каханне.
Акцёры
Нягледзячы на атрыманне першых месцаў у пачатковых тытрах, Кларк Гейбл разам з Віўен Лі, Лэслі Ховардам і Алівіяй дэ Хэвілэнд былі размешчаны адносна нізка ў спісе акцёраў з-за яго незвычайнай структуры. Замест звычайнага размяшчэння акцёраў паводле экраннага часу спіс разбіты на тры секцыі: «Плантацыя Тара», «У Дванаццаці Дубах» і «У Атланце». Акцёры ў спісе ўпарадкаваны ў адпаведнасці з сацыяльным становішчам персанажаў; так Томас Мітчэл, які выконваў ролю Джэралда О'Хары, знаходзіцца на першым месцы ў спісе як гаспадар сям'і О'Хара, а Барбара О'Ніл, якая грала ягоную жонку, займае другое месца ў спісе. Віўен Лі, якая выконвала ролю старэйшай дачкі сям'і, знаходзіцца на трэцім месцы, нягледзячы на тое, што мела найбольшую колькасць экраннага часу. Апроч таго, Говард Хікман у ролі Джона Уілкса размешчаны вышэй за Лэслі Ховарда, які граў ролю ягонага сына, а Кларк Гейбл, які быў толькі наведвальнікам Дванаццаці Дубоў, атрымаў даволі нізкае месца ў спісе, нягледзячы на тое, што быў прадстаўлены як «зорка» фільма ва ўсёй рэкламнай літаратуры. Пасля смерці Мэры Андэрсан, якая выконвала ролю Мэйбэл Мэрыўэзэр, у красавіку 2014 года, у жывых засталіся толькі два акцёры са спіса: Алівія дэ Хэвілэнд, якая грала ролю Мелані Уілкс, і Мікі Кун, які граў яе сына Бо Уілкса.
Стварэнне
Перад публікацыяй рамана некалькі кіраўнікоў і галівудскіх студый адмовіліся ад стварэння фільма на яго аснове, у тым ліку Луіс Маер і Ірвінг Талберг з «Метра-Голдуін-Маер», Пандра Берман з «РКО Пікчэрз» і Дэвід Сэлзнік з «Сэлзнік Інтэрнэшнл Пікчэрз». Джэку Уорнэру спадабалася гісторыя, але найбуйнейшая зорка «Уорнэр Бразэрс» Бэт Дэвіс не была зацікаўлена ва ўдзеле ў фільме, а Дэрыл Занук з «20-е Стагоддзе Фокс» не прапанаваў дастатковай колькасці грошай. Сэлзнік змяніў сваё меркаванне пасля таго, як яго агент Кей Браўн і бізнес-партнёр Джон Хэй Уітні заклікалі яго купіць правы на экранізацыю. У ліпені 1936 года, праз месяц пасля таго, як раман быў апублікаваны, Сэлзнік купіў правы на яго за $50,000.
Малакалогія
Малакалогія — раздзел заалогіі, які прысвечаны вывучэнню мяккацелых, ці малюскаў (Mollusca). Назва паходзіць ад грэчаскага слова malakion — малюск.
Малакалогія разглядае пытанні сістэматыкі і філагеніі, заагеаграфіі, біялогіі і экалогіі малюскаў і інш. Адзін з раздзелаў — канхалогія (канхіалогія) — прысвечаны даследаванню ракавінаў малюскаў. Асаблівую галіну прадстаўляе прыкладная малакалогія, якая вывучае малюскаў з кропкі гледжання іх значнасці ў дзейнасці чалавека: у медыцыне і ветэрынарыі, у сельскай гаспадарцы і харчовай прамысловасці. Палеамалакалагічныя даследванні звязаны з даследваннем былых малакафаўн і маюць важнае значэнне ў храналізацыі геалагічных слаёў, дзякуючы добрай захоўваемасці ракавін.
Паўночны Сулавесі
Паўночны Сулаве́сі (Sulawesi Utara) — правінцыя на поўначым захадзе вострава Сулавесі ў Інданезіі. Плошча - 13 851,64 км². Насельніцтва (2014 г.) - 2 382 941 чал. Адміністрацыйны цэнтр — Манада.
Геаграфія і прырода
Правінцыя Паўночны Сулавесі размешчана на паўвостраве, акружаным морам Сулавесі і залівам Таміні. Для яго характэрны пагорыстыя і горныя ландшафты вулканічнага паходжання. Тут шмат імклівых рэк і адносна невялікіх азёр. На схілах гор захаваліся першародныя лясы. На поўначы і паўночным захадзе правінцыі знаходзяцца ланцугі астравоў вулканічнага і каралавага паходжання з багатай фаўнай падводных рыфаў.
Клімат субэкватарыяльны пасатны. З лістапада да мая цягнецца сезон мусонаў. Сярэднія тэмпературы на ўзбярэжжы вагаюцца ад 25 °C да 28 °C. Пры ўздыме наверх у гарах тэмпература паніжаецца на 1 °C кожныя 200 м.
Агент 47
«Агент 47» (Agent 47, таксама вядомы як «Містэр 47» або «47») — галоўны герой серыі відэагульняў «Hitman». Яго імя паходзіць ад штрых-кода, якое вытатуяваны на яго патыліцы (640509040147), апошнія дзве лічбы якога — 47. Агент 47 працуе кілерам, выконваючы складаныя і небяспечныя заказ. Ва ўсіх гульнях яго агучвае акцёр Дэвід Бейтсан.
Сенцы
Се́нцы (або сені, сенкі, прывен, прымен, ляцён) — памяшканне для захавання цяпла ў цёплай хаце звычайна ў выглядзе зрубнага трысцена, які далучаўся да хаты пры дапамозе двух шулаў. У сенцах стаялі гаспадарчыя прылады (абавязкова — жорны), часам жывёла, аднак пэўнага гаспадарчага прызначэння сенцы не мелі. Вядомы ў жыллі многіх краін свету.
Уваход у сенцы часта вылучаецца ганкам або верандай.
Гунванфу
Гунванфу, Палац князя Гуна — у раёне  Пекін, сталіца КНР. Сёння на яго тэрыторыі знаходзіцца адкрыты для прагулак парк, а таксама дзейнічаюць музей і тэатр.
Гісторыя Гунванфу
Палац быў пабудаваны ў 1776 годзе для знакамітага імператара Цяньлуна (Дынастыя Цын) — усёмагутнага. Гэта быў самы буйны княскі палац таго часу, па сваім маштабе ён саступаў толькі імператарскаму палацу Гугун. Агульная плошча комплексу — 60 тысяч м². На яго тэрыторыі размешчана больш за 30 архітэктурных ансамбляў, выкананых у розных стылях.
Пасля смерці першага ўладальніка палаца яго заступніка-імператара абвінавацілі ў карупцыі і казнакрадстве, палац быў канфіскаваны і перайшоў да Айсіньгёро Юнліня, які насіў тытул «удзельны князь Цын» (庆郡王, Цын-Цзюньван). Калі яго ўнук, Айсіньгёро Ікуан, быў паніжаны ў тытуле да «бэйлэ», то палац быў канфіскаваны унутраным сакратарыятам, і перададзены Айсіньгёро Ісіню, які меў тытул «вялікі князь Гун» (恭亲王, Гун-цыньван). З таго часу рэзідэнцыя і набыла сваю сучасную назву.
У 1982 годзе Гунванфу быў уключаны ў рэестр дзяржаўнай культурнай спадчыны Кітая.
У 1996 годзе для наведвання публікі быў адкрыты парк, а ў 2008 — увесь комплекс.
Музей
У 2005 было прынята рашэнне аб ператварэнні Гунванфу ў музей княжацкіх палацаў. На той момант у Гунванфу практычна не захаваліся карціны, каліграфічныя працы і іншыя прадметы інтэр’еру з часоў княжацкай рэзідэнцыі. Шмат што было распрададзена за мяжу ў розныя гады, таму для стварэння музея прыйшлося закупляць антыкварныя прадметы. Частка экспанатаў была атрымана ў дар.
Адрэстаўраваны палац быў адкрыты як музей 24 жніўня 2008 года.
Тэатр
Будынак тэатра знаходзіцца на адной з трох асноўных восяў планіроўкі комплексу — усходняй. Яго плошча складае 685 м². Будаўнічым матэрыялам паслужыла дрэва.
IC 4823-2
IC 4823-2 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Паўлін.
Гунванфу
Тэатр
Зала разлічана на 200 месцаў. Тут праходзяць спектаклі, выступленні артыстаў кітайскага цырка і іншыя мерапрыемствы. Падчас спектакляў дзяўчыны ў касцюмах, стылізаваных пад часы дынастыі Цын, падносяць гасцям чай, дэсерты, закускі.
Спасылкі
Афіцыйны сайт комплексу Гунванфу.
IC 4823-2
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Памерый
Памерый (Pomerium) — антычная мяжа, якая пазначала свяшчэнныя межы горада Рыма, яго сакральная мяжа.
У межах горада дзейнічалі асаблівыя правілы, такія як забарона на пахаванні (Законы Дванаццаці табліц). Памерый заставаўся нязменным да дыктатуры Сулы, пры імператары Клаўдзіі быў пашыраны (пра тое сведчаць Тацыт і Lex de imperio Vespasiani). Аўл Гелій паведамляе таксама пра пашырэнне межаў горада пры імператарах Аўгусце, Нероне і Траяне.
Памерый не з'яўляўся сцяной, але законнай і перш за ўсё рэлігійнай мяжой, лінію горада пазначалі толькі белыя камяні. Палкаводцу ва ўзбраенні і са сваімі салдатамі дазвалялася ўваходзіць на тэрыторыю ўнутры памерыя толькі ў выпадку трыумфу, каб прынесці ахвяры багам.
Пабудаваная ў 275 годзе Аўрэліянава сцяна ўключыла ў сябе тэрыторыі, якія раней размяшчаліся па-за памерыем, а з хрысціянізацыяй імперыі памерый канчаткова страціў сваё значэнне.
Папай (фільм, 1980)
«Папай» (Popeye) — амерыканская музычная камедыя 1980 года пра героя коміксаў Элзі Крайслера Сегара марака Папая. Рэжысёрам фільма стаў Роберт Олтмен, а Робін Уільямс і Шэлі Дзювал выканалі галоўныя ролі — Папая і Оліў Ойл адпаведна. Прэм’ера фільма адбылася 6 снежня 1980 года ў Лас-Анджэлесе, Каліфорнія.
Гарады-героі
Званне Горад-Герой — вышэйшая ступень адзнакі, якой былі ўганараваныя 12 гарадоў Савецкага Саюза пасля Вялікай Айчыннай вайны 1941—1945 гг. Акрамя таго Брэсцкай крэпасці прысвоена званне Крэпасць-Герой. У цяперашні час, 4 з іх знаходзяцца на тэрыторыі Украіны, 2 (уключаючы крэпасць-герой) — на тэрыторыі Беларусі, астатнія — ў Расіі.
Гісторыя звання
Упершыню гарадамі-героямі былі названыя гарады Ленінград, Сталінград, Севастопаль і Адэса ў загадзе Вярхоўнага Галоўнакамандуючага 1 мая 1945 года.
Афіцыйна ў якасці дзяржаўнай узнагароды званне ўсталявана 8 мая 1965 года, калі Прэзідыум Вярхоўнага Савета СССР сваім Указам зацвердзіў Палажэнне аб вышэйшай ступені адзнакі — званні «Горад-Герой». У гэты жа дзень званне прысвоена гарадам Маскве, Ленінграду, Валгаграду, Кіеву, Адэсе і Севастопалю, а Брэсцкай крэпасці прысвоена званне «Крэпасць-герой».
Гарады-героі і крэпасць-герой
Тут паказаныя даты не прысваення звання, а ўказаў аб уручэнні медаляў «Залатая Зорка» і ордэнаў Леніна гарадам, якія атрымалі званне горада-героя раней. Ленінграду, Сталінграду, Севастопалю і Адэсе званне «Горад-Герой» было прысвоена ў 1945 г., Кіеву — у 1961 г. Ленінграду і Кіеву пры прысваенні звання ўручылі толькі ордэн Леніна, а Сталінграду, Севастопалю і Адэсе наогул не ўручаліся ордэны і медалі.
Пол Геці
Жан Пол Геці (Jean Paul Getty,, , Мінесота — , ) — амерыканскі нафтавы магнат і прамысловец, адзін з першых у гісторыі доларавых мільярдэраў, заснавальнік Музея Геці. Заснавальнік кампаніі Getty Oil Company.
У 1957 годзе часопіс Fortune назваў яго найбагацейшым амерыканцам, а ў Кнізе рэкордаў Гінэса за 1966 год ён быў прызнаны найбагацейшым чалавекам у свеце з багаццем у 1,2 млрд долараў ЗША. На момант смерці Геці ў 1976 годзе яго багацце ацэньвалася ў 6 млрд долараў.
Нягледзячы на ​​велізарнае багацце, Геці быў вядомы крайняй скупасцю. У 1973 годзе ён на працягу пяці месяцаў адмаўляўся плаціць выкуп за 16-гадовага ўнука Пола, выкрадзенага ў Рыме.
Будынак «Гроднаэнерга»
Будынак «Гроднаэнерга» — будынак у Гродне, размешчаны па праспекце Касманаўтаў, 64. Пабудаваны ў 1976 годзе па праекце архітэктараў В. Давыдзёнка, В. Ягошына, Л. Вільчко як будынак цэнтральнага дыспетчарскага пункта «Гроднаэнерга». Адзін з першых будынкаў, якія паклалі пачатак фарміраванню забудовы праспекта Касманаўтаў.
Архітэктура
Уяўляе сабой прамавугольны ў плане 5-павярховы аб’ём (размешчаны аператыўна-дыспетчарскія службы, лабараторыі, навучальныя класы, тэхнічная бібліятэка), зблакаваны з раней пабудаваным 2-павярховым будынкам. Галоўны фасад вылучаны аб’ёмам канферэнц-залы на 200 месцаў. Да дваровага фасада галоўнага корпуса прыбудавана дыспетчарская зала. Фасады будынка дэкараваны гарызантальнымі і вертыкальнымі паясамі рознай шырыні, якія праходзяць па краях аконных праёмаў.
Івашкіўка (Наваград-Валынскі раён)
Івашкіўка (Іва́шківка) — вёска ў Наваград-Валынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Стрыеўскай вясковай абшчыны.
Кануны
Кануны (Кануни́) — вёска ў Наваград-Валынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Стрыеўскай вясковай абшчыны.
Журыхскі сельсавет
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года як Кузьміцкі сельсавет у складзе Куранецкага раёна Вілейскай вобласці БССР. Цэнтр — вёска Кузьмічы. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці. З 5 ліпеня 1946 года ў складзе Вілейскага раёна. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Талуцкага сельсавета. 12 чэрвеня 1958 года ў склад Рэчкаўскага сельсавета перададзены 6 населеных пунктаў (Варонічы, Грыгаркі, Губы, Кішкарэпы, Навікі і Стражы). З 20 студзеня 1960 года ў складзе Мінскай вобласці. 16 жніўня 1973 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Журыхі, сельсавет перайменаваны ў Журыхскі. 13 красавіка 1981 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Любанскага сельсавета.
Кеталогія
Кеталогія (ад грэч. κῆτος або cētus — «марская пачвара») — раздзел заалогіі, які даследуе кітападобных (кітоў, дэльфінаў і інш.), у тым ліку спевы кітоў, мову дэльфінаў і ступень разумнасці гэтых марскіх сысуноў.
NGC 2273
NGC 2273 (іншыя абазначэнні — UGC 3546, MCG 10-10-15, MK 620, ZWG 285.6, IRAS06456+6054, PGC 19688) — спіральная галактыка з перамычкай (SBa) ў сузор’і Рысь.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Мукеш Амбані
Мукеш Дхірубхай Амбані (Mukesh Dhirubhai Ambani, нар., , Емен) — індыйскі бізнесмен і найбагацейшы чалавек у Індыі па версіі часопіса «Форбс» 2008 года, з улікам таго, што мільярдэр Лакшмі Мітал пастаянна жыве ў Вялікабрытаніі. Старшыня рады дырэктараў, кіраўнік і асноўны ўладальнік індыйскай кампаніі Reliance Industries, якая з'яўляецца самай буйной кампаніяй у прыватным сектары Індыі. Яго доля ў кампаніі складае 48%.
Багацце Мукеша Амбані ацэньвалася ў 32 млрд долараў — па версіі часопіса «Форбс» за 2009 год. У рэйтынгу «Форбс» 2017 года багацце Амбані ацэньваецца ў 23,2 млрд долараў. Ён захоўвае статус найбагацейшага чалавека ў Індыі. Багацце на 2020 год ацэньваецца ў $64,6 млрд.
Залатая Ліцера
Залатая Ліцера (Залатая Літара) — штогадовая прэмія беларускага Нацыянальнага конкурсу друкаваных сродкаў масавай інфармацыі. Арганізатар прэміі — Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь. Аўтар памятнага знаку прэміі — скульптар Аляксандр Фінскі.
Гісторыя
Прэміяй адзначаюцца найлепшыя працы грамадска-палітычнай, эканамічнай, спартыўнай і культурнай тэматыкі, а таксама рэпарцёры, фотакарэспандэнты і блогеры.
Узнагароджваюць у больш за 20 намінацыях, падзеленых на групы: для рэспубліканскіх, абласных друкаваных СМІ і інфармагенцтваў; раённых, гарадскіх і шматтыражных друкаваных СМІ, а таксама паасобку агульныя і персанальныя намінацыі. Журы таксама вызначае ўладальнікаў Гран-пры за найлепшы творчы праект года раённых, гарадскіх, шматтыражных друкаваных СМІ і рэспубліканскіх друкаваных СМІ, інфармагенцтваў адпаведна.
У сярэднім на журналісцкае спаборніцтва штогод прыходзіць каля 250 заявак.
Сцяпан Георгіевіч Кандраценя
Сцяпан Георгіевіч Кандраценя (, в. Будча, Ганцавіцкі раён, Брэсцкая вобласць — ) — беларускі матэматык. Доктар фізіка-матэматычных навук (1984), прафесар (1984).
Біяграфія
Скончыў Брэсцкі дзяржаўны педагагічны інстытут імя А. С. Пушкіна (фізіка-матэматычны факультэт, 1960), Інстытут матэматыкі АН БССР (аспірантура, 1969). Працаваў у Брэсцкім дзяржаўным універсітэце імя А. С. Пушкіна (1963—1995, фізіка-матэматычны факультэт, кафедра матэматычнага аналізу, прафесар, у 1972—1995 — загадчык кафедры, у 1982—1984 — дэкан факультэта, у 1969—1978 — прарэктар па вучэбнай рабоце).
Пожага
По́жага (Požega), у 1921—1991 гадах — Славо́нска-По́жага (Slavonska-Požega) — горад у Харватыі, ва ўсходняй частцы краіны. Найбуйнейшы горад жупаніі Пожага-Славонія. Насельніцтва 20 943 чалавека (2001).
Агульныя звесткі
Пожага размешчана ў цэнтральнай Славоніі, на невялікай рацэ Арлява, прытоку Савы. Горад знаходзіцца ва ўрадлівай Пожажскай даліне, з усіх бакоў акружанай невысокімі горнымі хрыбтамі.
Найбліжэйшыя гарады — Плятэрніца (15 км да паўднёвага ўсходу), Нова-Градзішка (20 км да паўднёвага захаду), Нашыцы (40 км да паўночнага ўсходу), Славанскі-Брод (40 км да паўднёвага ўсходу), Слаціна (40 км на поўнач). З усімі суседнімі гарадамі Пожага злучана аўтадарогамі, праз горад праходзіць чыгуначная галіна ад Нашыцаў і Плятэрніцы.
Гісторыя
Урадлівая даліна на поўнач ад Савы была населена яшчэ ў рымскую эпоху. У рымскіх крыніцах даліна называліся Vallis Aurea — Залатая даліна. На месцы сучаснай Пожагі размяшчалася буйное рымскае паселішча Інцэрум. Першыя ўскосныя згадкі пра Пожагу датуюцца XII стагоддзем. Крэпасць (не захавалася) на ўзгорку ў цэнтры сучаснай Пожагі была пабудавана верагодна яшчэ ў XI стагоддзі, аднак першы дакументальны ўспамін пра паселішча датуецца 1210 годам. Дакладная дата атрымання Пожагай гарадскіх правоў невядомая, аднак відавочна, што Пожага карысталася гарадскімі прывілеямі з ранняга перыяду сваёй гісторыі.
Вераніка Эчэгі
Вераніка Эчэгі (ісп. Verónica Fernández Echegaray, нар. ) — іспанская актрыса кіно і тэлебачання.
Пожага
Гісторыя
У пачатку XIV стагоддзя была пабудавана царква Св. Лаўрэнція. У XV стагоддзі пачаўся заняпад горада, выкліканы ўсё больш частымі набегамі туркаў. У XV стагоддзі былі пабудаваны гарадскія сцены, аднак яны не выратавалі горад у 1537 годзе, калі пасля аблогі ён быў узяты асманскімі войскамі.
Вераніка Эчэгі
Біяграфія
Эчэгі нарадзілася і вырасла ў Мадрыдзе. Навучалася ў Каралеўскай акадэміі драматычнага мастацтва ў Лондане.
Пожага
Гісторыя
Пад уладай туркаў горад знаходзіўся 150 гадоў, 12 сакавіка 1688 года ў час агульнага наступу аўстрыйскіх войскаў пры падтрымцы мясцовых атрадаў Пожага была вызвалена. Гэты дзень дагэтуль адзначаецца як дзень горада.
Пад уладай Габсбургаў горад хутка развіваўся, у 1699 годзе адкрыта школа, у 1727 годзе езуітамі быў пабудаваны тэатр, а ў 1740 годзе першая аптэка. У 1745 годзе Пожага стала сталіцай правінцыі. У 1760 годзе ў горадзе адкрыта Акадэмія, што зрабіла Пожагу нароўні з Заграбам адным з галоўных адукацыйных цэнтраў Габсбургскай Харватыі.
Вераніка Эчэгі
Біяграфія
Першую вялікую ролю атрымала ў фільме рэжысёра Бігаса Луна «Мяне клічуць Хуані» 2006 года, за якую яна была намінаваная на прэмію «Гоя» за лепшы жаночы акцёрскі дэбют. У 2008 годзе выйшаў фільм «Мой турэмны двор», за ролю ў якім Эчэгі была намінаваная на прэмію «Гоя» за лепшую жаночую ролю, у 2011 годзе яна таксама намінавалася ў гэтай катэгорыі за працу ў фільме «Катманду, люстэрка неба».
Яе дэбютам у брытанскім кіно стала роля ў фільме «Трус і бык», які выйшаў у 2009 годзе. Яна таксама адыгрывала пастаянную ролю ў брытанскім серыяле «Форціцюд» з 2015 па 2018 год.
Пожага
Эканоміка
Асноўныя галіны эканомікі горада — сельская гаспадарка, галоўным чынам вінаградарства і жывёлагадоўля, харчовая прамысловасць — вытворчасць віна, цукры, шакаладу і іншых прадуктаў, машынабудаванне, вытворчасць бытавых прыбораў, а таксама тэкстыльная прамысловасць і вытворчасць будматэрыялаў. У адрозненне ад іншых рэгіёнаў Харватыі турызм развіты адносна слаба, аднак у апошнія гады яго значэнне ўзрастае.
Фестывалі
Пожага вядомая шматлікімі фестывалямі і святамі, сярод самых значных фальклорны музычны фестываль у верасні і Дзень горада 12 мая, прысвечаны выгнанню туркаў, з артылерыйскім шоу.
Вераніка Эчэгі
Біяграфія
У 2018 годзе сыграла ў амерыканскім біяграфічным тэлесерыяле «Траст», дзе згуляла адну з сябровак Пола Геці Лусіяну.
У 2020 годзе актрысу можна было ўбачыць у фільмах «Маё сэрца разрываецца» і «Таемнае паходжанне». У абодвух Эчэгі выканала галоўную жаночую ролю. У канцы студзеня 2022 года ў расійскі пракат выйдзе рамантычная камедыя «Каханне як бэстсэлер», у якой актрыса таксама адыграла галоўную жаночую ролю. Яе партнёрам па фільме стаў Сэм Клафлін.
Луцкая вайна
Луцкая вайна — узброены канфлікт паміж Каронай Польскай і Вялікім Княствам Літоўскім у чэрвені-жніўні 1431 года. Гэта вайна стала прычынай новага польска-тэўтонскага канфлікту 1431—1435 гадоў і прэлюдыяй да грамадзянскай вайны ВКЛ.