cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Плебс
Плебс, плебеі (plere — напаўняць) — незнатнае свабоднае насельніцтва Старажытнага Рыма, якое не ўваходзіла ў родавыя абшчыны і не мела права на зямлю, а таксама палітычных правоў у адрозненне ад патрыцыяў. Спачатку толькі патрыцыі складалі «Рымскі народ». Плебеі не маглі ўступаць у шлюб з патрыцыямі, іх не абіралі на грамадскія пасады, яны не атрымлівалі сваёй долі зямлі пры падзеле захопленых тэрыторый, іх не ўключалі ў  трыбы, гэта значыць яны не маглі ўваходзіць у склад старажытных родаў і лічыцца «рымскім народам». Таксама ў іх не было ніякай адукацыі.
Беззямельныя плебеі займаліся ў асноўным рамяством і дробным гандлем. Некаторыя з іх былі вельмі багатымі людзьмі. Але і бедныя, і багатыя плебеі перад патрыцыямі былі аднолькава бяспраўны. Таму спачатку не маючы ніякіх правоў, плебеі пазней дамагліся права абіраць плебейскіх трыбунаў, якія мелі права накладаць вета на рашэнні патрыцыянскіх магістратаў. Спачатку іх рашэнні былі законам толькі сярод плебеяў, але на працягу доўгай барацьбы правы патрыцыяў і плебеямі былі ўраўнаваны.
У 494 годзе да н. э. плебеі пачалі ўпершыню барацьбу за іх правы, што прывяло да першага сыходу плебеяў з Рыма (Secessio plebis). У 449 годзе плебеі другі раз пакідаюць Рым і пад гэтым ціскам плебеяў камісіяй з 10 чалавек (decemviri legibus scribundis) былі складзены законы і запісаны на 12 медных дошках і выстаўлены на агляд на цэнтральнай плошчы Рыма. Варта заўважыць, што ў іх быў прапісаны закон, які забараняў шлюбы паміж плебеямі і патрыцыямі, але ён праіснаваў менш за год, і каля 445 да н. э. дзякуючы намаганням народнага трыбуна Гая Канулея быў адменены (Lex Canuleia).
У пачатку III стагоддзя да н. э. багатыя патрыцыянскія і плебейскія вярхі зліліся ў адно саслоўе — набілітэт і ў 287 годзе да н. э. быў прыняты закон— Lex Hortensia, аб тым, што рашэнні плебейскіх сходаў (плебісцытаў) з'яўляюцца абавязковымі для ўсіх грамадзян незалежна ад паходжання. З гэтага часу патрыцыі і плебеі перасталі быць рознымі класамі-саслоўямі. Заможныя грамадзяне ўтваралі саслоўе вершнікаў, а бедныя складалі плебс — свабодныя рамеснікі, сяляне і дробныя гандляры. Пазней у сярэднявечнай  Еўропе так звычайна называлі гарадскую  галоту.
Літаратура
''Базильчук Г. К.'' Словник-довідник з історії. — К.:МАУП,2005
Амарэта
Амарэта — цёмна-карычневы лікёр на аснове міндалю і / або абрыкосавых ядзеркаў і прысмакаў. Па смаку нагадвае марцыпан, мае водар міндальнага арэха. Утрыманне спірту — 21-28 %. Арыгінал лікёру амарэта, Amaretto di Saronno, сваімі каранямі выходзіць з раёна Сарона ў Італіі.
Выраб
Амарэта вырабляюць з салодкага і горкага мігдалу з даданнем ванілі і іншых араматычных карэнняў і травы. Мігдал заліваюць вінаградным сіропам, каб сінільная кіслата, якая змяшчаецца ў горкім міндалі, расклалася падчас перагонкі.
Юрый Аляксандравіч Чыж
Юрый Аляксандравіч Чыж (нар., в. Сабалі, Бярозаўскі раён) — беларускі прадпрымальнік.
Біяграфія
Выхадзец са шматдзетнай баптысцкай сям’і. Скончыў Політэхнічны інстытут. Працаваў на Мінскім трактарным заводзе, за 7 гадоў працы дайшоў да пасады кіраўніка энергаслужбы корпуса. Пасля 1991 года заснаваў прадпрыемства «Трайпл». За 20 гадоў невялікае прадпрыемства вырасла ў шматпрофільную групу кампаній.
Прадпрымальніка Юрыя Чыжа часта бачаць у кампаніі кіраўніка Беларусі Аляксандра Лукашэнкі, ён, паводле чутак, яго сябра. Часта, гэтым тлумачаць атрыманне «Трайплам» выгодных кантрактаў і доступу ў пэўныя сферы бізнесу (напр. нафтаперапрацоўку). Ю. Чыж — старшыня Беларускай федэрацыі барацьбы (2008-2016) і прэзідэнт футбольнага клуба «Дынама Мінск» (1999-2019), таксама ўваходзіў у склад цэнтральнай рады Прэзідэнцкага спартыўнага клуба.
Але затым на працягу некалькіх гадоў яго бізнес-імперыя разгромлена, а сам Ю. Чыж трапіў пад крымінальны пераслед. У 2016 яго затрымлівалі па падазрэнні ва ўхіленні ад сплаты падаткаў і збораў у асабліва буйным памеры, пасля арыштоўвалі ў сакавіку 2021 года.
Структура актываў
ТАА «Трайпл» — асноўная кіруючая кампанія: Ю. Чыж яе заснавальнік і генеральны дырэктар.
Санкцыі ЕС
23 сакавіка 2012 года прадпрымальнік быў уключаны ў спіс беларускіх чыноўнікаў, якім забаронены ўезд на тэрыторыю ЕС, як адзін з кашалькоў рэжыму Лукашэнкі, таксама пад еўрапейскія санкцыі трапілі і яго кампаніі. 6 лістапада 2015 года санкцыі супраць Чыжа і яго актываў былі знятыя.
Баўдзіка
Баўдзіка (Boudicca, перакручаны лац. варыянт — Boudicea, Баўдзіцэя, памерла ў 61 г. н.э.) — правадырка брыцкага племені іцэнаў, кіраўніца паўстання супраць Рымскай імперыі ў Брытаніі.
Раннія гады
У 16-гадовым узросце Баўдзіка стала жонкай Прасутага — правадыра племені іцэнаў. У 43 г. н.э. адбываецца ўварванне рымскага войска ў Брытанію па загаду імператара Клаўдзія. Іцэны дабраахвотна пераходзяць на бок рымлян, спадзяючыся тым самым захаваць сваю незалежнасць. Прасутаг робіць усё магчымае, каб захаваць на троне свой род і зрабіць спадчынніцамі сваіх дачок. Але ён урэшце вымушаны прызначць спадчыннікам рымскага імператара. Гэта была звычайная практыка, да якой рымляне прымушалі залежныя народы: пры жыцці кіраўніка ўлада захоўвалася за ім, але пасля смерці анексіравалася Рымам. Становішча ўскладнялася тым, што ў Прасутага не было дзяцей мужчынскага полу, а ўлада на той час перадавалася толькі па мужчынскай лініі.
Тацыт апісвае Баўдзіку як жанчыну шляхетнага роду. Яна была высокая, стромкая, трымалася горда і незалежна. Яна не цярпела падхалімства і нізкапаклонства, вяла сябе свабодна і раскована. У яе былі доўгія прамыя вогнена-рудыя воласы да поясу. Калі яны ішла, яе валасы прыгожа раздзімаліся за ею, нібыта вайсковы сцяг. Голас быў высокі і рэзкі, а позірк пранізлівы і патрабавальны. Не кожны мог яго вытрымаць. Па слвоах Тацыта, яна была разумнейшая, чым звычайна бываюць жанчыны.
Рымляне ўжо актыўна засялялі землі іцэнаў, засноўвалі свае калоніі, ставіліся да мясцовых «варвараў» з пагардай. Калі Прасутаг памёр, Рым абвясціў землі іцэнаў анэксаванымі, казу разрабавалі рымскія салдаты, а маёмасць правадыра канфіскавалі, бо ён раней пазычаў вялікія сумы ў рымскага дзяржаўнаша дзеяча і філосафа — Сенэкі. Калі мясцовыя жыхары запатрабавалі справядлівасці, Баўдзіку прылюдна высеклі бізунамі, а яе дачок згвалцілі.
Паўстанне
Абураныя іцэны паўсталі. Незадаволеныя рымскай уладай прадстаўнікі іншых свабодных плямёнаў яшчэ задоўга да смерці Прастуага перасяліліся на востраў Англсі (цяпер востраў Мона), дзе знаходзілі прытулак розныя шляхетныя ўцекачы і друіды. Некаторы вопыт паўстання супраць рымлян ужо існаваў — напрыклад, правадыр германскага племені херускаў Арміній здолеў прагнаць рымлян са сваіх земляў, разбіўшы іх у Таўтэбургскім лесе, у выніку чаго яны вымушаны былі пакінуць усе крэпасці ў Германіі. На гэты праклыд пазней арыентавалася і Баўдзіка.
Спачатку асноўнай мэтай паўстанцаў был горад Камуладунум (Колчэстэр). Жыхарамі авалодала паніка. Яны звярнуліся да пракуратара Карта Дэцыяна па дапамогу, але той прыслаў усяго 200 апалчэнцаў, якіх брыты хутка разбілі. Брыты ўзялі горад лёгка, за 2 дні, і вынішчылі ўсіх жыхароў. Асабістую нянавіць у іх вылікаў храм, прысвечаны імператару Клаўдзію. Ён быў абсалютна чужы кельцкай рэлігіі мясцовага насельніцтва, акрамя таго жрацы сабіралі з туземцаў высокія падаткі на ўтрыманне культу. Паводле дадзеных археолагаў, горад быў метадычна разбураны. Рымскі вайскавод Цэрыаліс пастрабаваў адбіць гэты фарпост, але быў разгромлены і збег у Галію. Тады ў Брытанію быў накіраваны вайскавод Гай Святоній каб абараніць заснаваны рымлянамі горад Ландзіній (цяперашні Лондан). Тым не меней, горад быў пакінуты войскам і большасцю жыхароў. Брыты ўзялі яго і спалілі, выразаўшы ўсё насельніцтва, якое не зышло з рымлянамі. Затым паўстанцы спустошылі горад Варуламій (цяперашні Сэнт-Олбанс). Усяго ў трох гарадах было знішчана каля 17 тыс. жыхароў. Людзей забівалі вычварэнскімі спосабамі. Шляхетных жыхароў, асабіста жанчын, асуджалі на пакутніцкую смерць, прыносячы ў ахвяру багіні перамогі — Андрасце. Таксама, судзячы па археалагічным раскопкам, войскамі Баўдзікі быў разбураны горад Калева.
Параза Баўдзікі
Гай Святоній меў пад сваіх кіраўніцтвам 10 тыс. салдат. Ён размясціў свае войскі ў Вэст-Мідлэндс, у вузкай цясніне, якую зарасла хмызняком, — у выніку вораг мог атакаваць толькі з фронту. Раўніна была адкрытая, с таму Святоній асцерагаўся засады. Легіянеры сталі шчыльнымі радамі, іх падтрымлівала лёгкая конніца. Войска Баўдзікі было незлічоным — па розных дадзеных ад 80 тыс. да 230 тыс. Брыты былі настолькі ўпэўненыя ў перамозе, што ўзялі на поле бою сваіх жанчын, каб тыя засведчылі перамогу. Жанчыны сядзелі на вазах, а многія бегалі па беразе з распушчанымі валасамі і факеламі.
Баўдзіка прыехала на баявое поле на калясніцы, з двума дачкамі. Яна звярнулася да войска з прамовай, дзе абвясціла, што багі заўсёды былі за справядлівую помсту: ужо разбіты адзін легіён рымлян, а астатнія думаюць аб уцёках. Рымляне спужаюцца нават шуму і воклічу яе войска і рукапашнай бітвы. Яна — не каралева, а перш за ўсё пакрыўджаная жанчына, якая помсціць — хутчэй гатовая загінуць, чым быць рабыняй, і да таго ж заклікала сваіх людзей.
Рымскія злучэнні не рухаліся з месца і, абаіпіраючыся на цясніну, выпускалі ў ворагаў стрэлы і дроцікі, а затым кінуліся на іх клінам. У цеснаце брыты не маглі выкарыстоўваць свае калясніцы, а мячамі яны не маглі дастаць рымлян, якія стаялі шчыльнымі радамі і натапырыліся коп’ямі. Самі варвары не ўжылі ніякай ваеннай хітрасці, яны дзейнічалі неразважна. Калі пасля вялікіх страт яны сталі адступаць, то шлях ім перагарадзілі іх жа ўласныя вазы. Бітва перарасла ў разню: рымляне вынішчалі ўсіх, нават жанчын. Паводле звестак рымскіх гісторыкаў (верагодна, значна перабольшаных) брыты згубілі каля 80 тыс. чалавек, рымляне — каля 400 легіянераў забітымі і столькі ж параненымі. Баўдзіка прыняла атруту і памерла, бачачы катастрафічную паразу свайго войска. Па іншых звестках, яна захварэла і памерла адразу ж пасля бітвы.
Імператар Нерон прыняў рашэнне павялічыць кантынгент рымскага войска ў Брытаніі, скараціўшы пры гэтым гарнізоны на іншых межах.
Галамаздава
Галамаздава (Голомаздово) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Карманаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Сан-Бенін’ё-Канавезэ
Сан-Бенін'ё-Канавезэ (San Benigno Canavese) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 5307 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 225 чал./км². Займае плошчу 22 км². Паштовы індэкс — 10080. Тэлефонны код — 011.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Tiburzio.
Латвійская сацыял-дэмакратычная рабочая партыя (1989)
Латвійская сацыял-дэмакратычная рабочая партыя (ЛСДРП) (Latvijas Sociāldemokrātiskā strādnieku partija) — палітычная партыя ў Латвіі.
Гісторыя
У 1989 годзе адбылося аднаўленне ў Латвіі ЛСДРП. У 1990 годзе частка сяброў КПЛ — прыхільнікаў выхаду з СССР — стварылі Незалежную КПЛ. У тым жа годзе яна перайменавалася ў Дэмакратычную партыю працы Латвіі (ДППЛ). ДППЛ у канцы 1995 года была перайменавана ў Латвійскую сацыял-дэмакратычную партыю (ЛСДП). У 1996 годзе да яе далучылася партыя «Taisnība».
У 1999 годзе ЛСДРП, ЛСДП і Латгальская дэмакратычная партыя аб’ядналіся пад імем ЛСДРП, але на чале са старшынёй ЛСДП Юрысам Баярсам. З 2001 года па 2005 год ЛСДРП узначальвала кіруючую кааліцыю ў Рыжскай думе.
NGC 4294
NGC 4294 (іншыя абазначэнні — UGC 7407, IRAS12187+1147, MCG 2-32-9, VCC 465, ZWG 70.24, KCPG 330B, PGC 39925) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Лудовіка Арыёста
Лудовіка Арыёста (Ludovico Ariosto,, Рэджа-нель-Эмілія — ) — італьянскі паэт, драматург эпохі Адраджэння.
Біяграфія
Пісаў на лацінскай і італьянскай мовах. Асноўны твор — героіка-рамантычная паэма ў актавах «Неўтаймаваны Раланд» (1516), у якой перапляліся матывы сярэднявечанага эпасу і куртуазнага рыцарскага рамана; працяг паэмы «Закаханы Раланд» М.Баярда. Твор Арыёсты з гуманістычным зместам і дасканалай мастацкай формай — узор культуры позняга Адраджэння. Стваральнік італьянскай «вучонай камедыі» («Шкатулка», 1508; «Зводніца», 1529).
Свята-Пакроўская царква (Вялікія Лазіцы)
Свята-Пакроўская царква — праваслаўны храм у гонар Пакрова Прасвятой Багародзіцы ў в. Вялікія Лазіцы Шклоўскага раёна Магілёўскай вобласці
Архітэктура
Помнік народнага дойлідства з рысамі класіцызму. Аснову кампазіцыі складае крыжова-купальны асноўны аб'ём, да якога праз кароткі бабінец далучаны квадратны ў плане прытвор. Да цэнтральнага кубападобнага аб'ёму прылягаюць прамавугольныя ў плане прыдзелы і пяцігранная апсіда, накрытыя вальмавымі дахамі з макаўкамі на гранёных шыях. Цэнтральны аб'ём завершаны магутным васьмігранным светлавым барабанам з гранёным сферычным купалам. Галоўны ўваход вылучаны ганкам з двухсхільнай навіссю на парных слупах. Вертыкальна ашаляваныя фасады прарэзаны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў простых ліштвах.
Дашуты
Дашуты (Дашуты) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 1 жыхар (2007).
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 14 км на паўднёвы ўсход ад горада Сафонава, за 3 км на поўдзень ад аўтадарогі, на беразе ракі Еза. За 2,5 км на поўнач ад вёскі чыгуначная станцыя Вышагор на лініі Масква — Мінск. Уваходзіць у склад Пушкінскага сельскага паселішча.
Крыстафер Нолан
Крыстафер Джонатан Джэймс Нолан (Christopher Jonathan James Nolan;, , Вялікабрытанія) — англа-амерыканскі , , , і. Шырокавядомы сваімі псіхалагічнымі трылерамі. Найбольш вядомыя работы: трылогія пра Бэтмена (2005—2012), навукова-фантастычныя трылеры «Пачатак» (2010) і «Інтэрстэлар» (2014).
Апошні фільм Нолана — "Опенгеймер", біяграфія амерыканскага фізіка Роберта Опенгеймера.
Daphne oleoides
Daphne oleoides — расліна роду сямейства.
Батанічнае апісанне
Паўхмызняк, які дасягае памераў да 0,5 м вышынёй, моцна разгалінаваны.
Арэал і экалогія
Расце на вышынях 1000-2200 (2550) метраў у Паўднёвай Еўропе (Пірэнейскі, Апенінскі, Балканскі паўастравы і ) Паўночнай Афрыцы (Алжыр) і Пярэдняй Азіі (Анатолія, Ліван і Каўказ).
Підгір’я (Золачыўскі раён)
Підгір’я (Підгі́р'я) — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Парламенцкія выбары ў Беларусі (1951)
Перадгісторыя
У 1951 годзе скончыліся паўнамоцтвы Вярхоўнага Савета БССР другога склікання. Новыя выбары праводзіліся згодна з новым Палажэннем аб выбарах ад 14 снежня 1950 года. Гэтае Палажэнне не ўнесла значных змен у парадак правядзення выбараў і нормаў прадстаўніцтва, а характэрызавалася больш дэтальнай рэгламентацыі арганізацыі і правядзення выбараў, прававога становішча выбарчых камісій. У спіс для галасавання ўключаўся толькі адзін кандыдат.
Вынікі
У выбарах у Вярхоўны Савет БССР прынялі ўдзел 99,99 % зарэгістраваных выбаршчыкаў. За кандыдатаў блока камуністаў і беспартыйных галасавала 99,92 % выбаршчыкаў, якія ўдзельнічалі ў выбарах. У склад дэпутатаў Вярхоўнага Савета БССР трэццяга склікання былі абраныя 381 дэпутаты, з іх: 31,5 % працоўных, 29,1 % сялян, 39,4 % інтэлігенцыі. 74,6 % дэпутатаў былі членамі або кандыдатамі ў члены КП(б) Б. Сярод дэпутатаў былі 278 беларусаў, 78 рускіх, 14 украінцаў і 11 прадстаўнікоў іншых нацыянальнасцей. У параўнанні з папярэднім складам Вярхоўнага Савета значна вырас узровень адукацыі. 262 дэпутаты (68,8 %) мелі вышэйшую ці сярэднюю адукацыю. Павялічылася і доля жанчын, яна склала 31 %. 323 абраныя дэпутаты Вярхоўнага Савета былі ўзнагароджаны ордэнамі і медалямі СССР. Сярод іх быў 21 Герой Савецкага Саюза і 14 Герояў Сацыялістычнай Працы.
Пётр Аляксеевіч Глазуноў
Пётр Аляксеевіч Глазуноў (, в., цяпер у Віцебскім раёне Віцебскай вобласці — ) — палкоўнік Савецкай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1945).
Біяграфія
Пётр Глазуноў нарадзіўся ў сялянскай сям’і ў вёсцы (не захавалася) на тэрыторыі цяперашняга Віцебскага раёна. Скончыў медыцынскі тэхнікум, пасля чаго працаваў у Віцебскім абласным архіве. У 1938 годзе скончыў Віцебскі аэраклуб і быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную армію. У 1940 годзе скончыў. З сакавіка 1943 года на Паўднёва-Заходнім, 3-м Украінскім, 3-м і 2-м Прыбалтыйскім, Ленінградскім франтах — камандзір эскадрыллі, намеснік камандзіра штурмавога авіяпалка. Удзельнічаў у вызваленні Украінскай ССР, Пскова, Прыбалтыкі.
Орхус (камуна)
О́рхус (Århus Kommune) — дацкая камуна ў складзе вобласці Цэнтральная Ютландыя. Плошча — 468,87 км², што складае 1,09 % ад плошчы Даніі без Грэнландыі і Фарэрскіх астравоў. Колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2012 года — 314 545 чал. (мужчыны — 146 226, жанчыны — 152 312; іншаземныя грамадзяне — 20 705).
Пётр Аляксеевіч Глазуноў
Біяграфія
У верасні 1943 года група самалётаў пад камандаваннем ст. лейтэнанта П. А. Глазунова знішчыла і пашкодзіла на варожым аэрадроме 14 самалётаў, разбурыла ангар, падавіла агонь зенітнай батарэі.
Да верасня 1944 года капітан Пётр Глазуноў быў намеснікам камандзіра 955-га штурмавога авіяпалка 305-й штурмавой авіядывізіі 3-га Прыбалтыйскага фронту. Да таго часу ён здзейсніў 115 баявых вылетаў на разведку і штурмавыя ўдары па навалы варожых войскаў, вузлах супраціву і аэрадромам суперніка. У паветраных баях збіў 2 варожых самалёта, знішчыў на аэрадромах яшчэ 6.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 23 лютага 1945 года за «ўзорнае выкананне заданняў камандавання і праяўленыя мужнасць і гераізм у баях з нямецкімі захопнікамі» гвардыі капітан Пётр Глазуноў быў ганараваны высокага звання Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медаля «Залатая Зорка» за нумарам 5013.
Усяго за час вайны Глазуноў здзейсніў 138 баявых вылетаў на штурмавіку «Іл-2», збіў 3 самалёты, знішчыў 18 танкаў, 68 аўтамашын. Пасля заканчэння вайны ён працягваў службу ў Савецкай Арміі. У 1947 годзе Глазуноў скончыў Вышэйшыя лётна-тактычныя курсы, у 1955 годзе — Цэнтральныя лётна-тактычныя курсы ўдасканалення афіцэрскага складу. У 1975 годзе ў званні палкоўніка Глазуноў быў звольнены ў запас. Пражываў у Харкаве. Памёр 8 сакавіка 1992 года, пахаваны на Харкаўскіх могілках № 6.
Узнагароды
Палкоўнік П. А. Глазуноў быў узнагароджаны двума ордэнамі Леніна, двума ордэнамі Чырвонага Сцяга, двума ордэнамі Аляксандра Неўскага, ордэнамі Айчыннай вайны 1-й і 2-й ступені, двума ордэнамі Чырвонай Зоркі, а таксама шэрагам медалёў.
Коцікава (Смаленская вобласць)
Коцікава (Котиково) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Карманаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Підгароднэ (Золачыўскі раён)
Підгароднэ (Підгоро́дне) — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Ябланец-над-Нісаў
Я́бланец, Ябланец-над-Нісаў, Ябланец-над-Нісай (Jablonec nad Nisou, Gablonz an der Neiße) — горад у Чэхіі, на рацэ Ныса-Лужыцка; другі па велічыні ў Ліберэцкім краі. Адміністрацыйны цэнтр раёна Ябланец-над-Нісай.
Здаўна развіта шкляная прамысловасць (вытворчасць тэхнічнага шкла і біжутэрыі на заводзе «Ябланекс»). Машынабудаванне, лёгкая (баваўняная) і хімічная прамысловасць.
Ябланец упершыню згадваецца як вёска ў 1356. Вытворчасць біжутэрыі распачата тут у XVIII стагоддзі. Па ўказе аўстрыйскага імператара Франца II вёска Ябланец атрымала ў 1806 статус гарадскога паселішча; 28 сакавіка 1866 Ябланец стаў горадам. У XIX стагоддзі Ябланец квітнеў дзякуючы шкляной прамысловасці, але ўжо напачатку XX стагоддзя прыйшоў у заняпад; насельніцтва горада значна скарацілася; у 1930-х вытворчасць біжутэрыі была прыпынена.
28 кастрычніка 1918 года Чэхаславакія абвясціла пра сваю незалежнасць ад Аўстра-Венгрыі. У раніцу 11 снежня быў заняты чэшскімі войскамі з Млада-Баляслава. Нямецкі Фольксвер не аказаў супраціўлення. Па перапісу насельніцтва 1930 года 79,5 % жыхароў горада былі нямецкага паходжання ці гаварылі на нямецкім і 16,5 % чэшскага паходжання ці гаварылі на чэшскай мове. Па перапісу 2001 года суадносіны складаюць 1,5 % да 92,5 %.
У кастрычніку 1938 горад быў заняты войскамі гітлераўскай Германіі. Пасля Другой сусветнай вайны пачалося адраджэнне ябланецкай шкляной прамысловасці.
Горад з'яўляецца цэнтрам турызму і спорту (маюцца плавальны басейн, чатыры стадыёна (з іх адзін хакейны), 13 спартыўных залаў і 16 спартыўных пляцовак). Злучаны трамвайнай лініяй з суседнім горадам Ліберэц.
Ябланец вядомы сваімі архітэктурнымі збудаваннямі першай паловы XX стагоддзя, а таксама царквой Святога Духа ў стылі барока.
Дзем’янкава (Сафонаўскі раён)
Дзем’янкава (Демьянково) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 4 жыхары (2007).
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 2 км на паўднёвы ўсход ад горада Сафонава, за 6 км на поўдзень ад аўтадарогі. За 3 км на поўнач ад вёскі чыгуначная станцыя Сафонава.
Акцябрскі раён (Яўрэйская аўтаномная вобласць)
Акцябрскі раён — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка (раён) і муніцыпальнае ўтварэнне (муніцыпальны раён) у Яўрэйскай аўтаномнай вобласці Расіі. Адміністрацыйны цэнтр — сяло Амурзет. Раён размешчаны на левым беразе Амура ў паўднёвай частцы вобласці. На поўдні і захадзе па Амуру мяжуе з КНР, на поўначы — з Аблучанскім, на ўсходзе — з Ленінскім раёнамі ЯАВ. Плошча тэрыторыі — 6,4 тыс. км².
Гісторыя
20 ліпеня 1934 года УЦВК пастанавіў «утварыць у складзе аўтаномнай Яўрэйскай нацыянальнай вобласці Сталінскі раён з цэнтрам у паселішчы Сталінск (Сталінфельд)». У 1961 годзе Сталінскі раён перайменаваны ў Амурскі раён. 18 лютага 1963 года Амурскі раён перайменаваны ў Акцябрскі раён.
Підлыпці
Підлыпці (Підли́пці) — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Вітаўт Міхайлавіч Мартыненка
Вітаўт Міхалавіч Мартыненка (, Мінск —, Мінск ; Псеўданімы: Вінцук Гуненка; Рыгор Дамінюк; і інш.) — беларускі журналіст, музычны крытык, пісьменнік, паэт і аўтар тэкстаў.
Біяграфія
Скончыў факультэт журналістыкі БДУ (1982). У 1982—1994 працаваў карэспандэнтам, адказным сакратаром, намеснікам галоўнага рэдактара моладзевай газеты «Чырвоная змена», з 1983 рэдагаваў музычную рубрыку «Мелодыя» (з 1986 — «Нотны аркуш»). Працаваў на Беларускім тэлебачанні. У 1989—1997 супрацоўнічаў з мюнхенскай рэдакцыяй «Радыё Свабода», музычны каментатар, арганізаваў і праводзіў першы беларускі музычны хіт-парад. У 1989—1999 працаваў намеснікам галоўнага рэдактара штотыднёвіка «Кинонеделя Минска», у 1994—2006 — музычны кансультант лэйблу «БМАgroup». Член Саюза журналістаў СССР (з 1985).
У 1985 разам з Анатолем Мяльгуем стварыў першы ў Беларусі рок-клуб «Няміга». Удзельнік арганізацыі фэстаў «Тры колеры» (1986, 1988), «Басовішча» (1990). У канцы 1980-х — удзельнік «Талакі», «Тутэйшых», у 1988 годзе стаў арганізатарам адной з першых груп падтрымкі БНФ, якую створыў у дзяржаўнай газеце «Чырвоная Змена». За ўдзел у Дзядах-88 Вітаўт Мартыненка быў асуджаны (адміністрацыйна). У адказ на гэта ў «Чырвонай Змене» з’явіўся калектыўны артыкул «Процістаянне».
Пісаў прозу, вершы, якія друкаваліся ў беларускіх і замежных часопісах, перакладаліся на польскую і украінскую мовы, выдаваліся ў кніжных зборніках і на кампакт-дысках папулярных рок-гуртоў («P.L.A.N.», «Tesaurus», «DeadMarsh», украінскі «Тінь Сонця»). Аўтар музыказнаўчых кніг «Праз рок-прызму» (1989, Нью-Йорк, разам з А. Мяльгуем), «222 альбомы беларускага року і не толькі» (2006, Мінск, разам з А. Мяльгуем). Выдаў таксама ў сваёй рэдакцыі з прадмовай і каментарамі беларускі пераклад раману Генрыка Сянкевіча «Quo Vadis» (2002) і асобным выданнем поўны тэкст названай прадмовы — «Свой сярод чужых (кантэксты, гістарычныя і лінгвістычныя асаблівасці беларускага перакладу ксяндза П. Татарыновіча)» (2003). Аўтар шматлікіх публікацый на тэмы нацыянальнай музыкі, літаратуры, грамадска-палітычнага жыцця.
В. Мартыненка ўвёў тэрміны «беларускі рок» (беларускамоўны) і «рок з Беларусі» (англа-, руска- і інш. моўны), палемізаваў з жураналістамі, якія не прымалі такой тэрміналогіі. Апанентамі выступалі журналісты Юрый Цыбін і Зміцер Падбярэзскі.
У 2010 выйшла самастойная кніга В. Мартыненкі «Rock on-line», падрыхтаваная выдавецтвам «Каўчэг», дзе зноў праявілася рэха нязгаслых дыскусій у форме, як пісалі рэцэнзенты, «дэтэктыўнага сюжэту на базе дакументальных фактаў».
Хварэў на цукровы дыябет. У 2016 годзе з ускладненнямі трапіў у шпіталь і перанёс хірургічную аперацыю. Памёр года. Цела спалена ў крэматорыі на Паўночных могілках Мінска.
Ацэнкі
Таццяна Заміроўская дала ў 2008 годзе ў сваёй калонцы на «БелаПАН» такую ацэнку творцу: «Вітаўт Мартыненка — натуральны Курт Кабейн беларусскай музжурналістыкі».
Маславічы (возера)
Маславі́чы — возера ў Быхаўскім раёне Магілёўскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Дняпро, у напрамку на ўсход ад горада Быхаў.
Плошча паверхні возера 0,11 км². Даўжыня 0,82 км, найбольшая шырыня 0,23 км. Даўжыня берагавой лініі 3,82 км. Катлавіна возера старычнага тыпу, лопасцевай формы і знаходзіцца на левабярэжнай пойме Дняпра. Схілы катлавіны невыразныя. Берагавая лінія звілістая. Берагі забалочаныя.
Вялікі тэатр (Варшава)
«Вялікі тэатр — Нацыянальная опера» (Teatr Wielki – Opera Narodowa або Teatr Wielki w Warszawie, Вялікі тэатр у Варшаве) — нацыянальная тэатральна-оперны комплекс, размешчаны на гістарычнай Тэатральнай плошчы ў цэнтры Варшавы (Польшча). У Вялікім тэатры базуецца Польскі нацыянальны балет. З’яўляецца адной з найбуйнейшых тэатральных пляцовак у свеце, колькасць месцаў у якой перавышае 2 тысячы.
Тэатр быў урачыста адкрыты 24 лютага 1833 года пастаноўкай «Севільскі цырульнік» аўтарства Джаакіна Расіні. Акрамя таго, пад кіраўніцтвам Станіслава Манюшкі побач быў пабудаваны драўляны Летні тэатр на 1065 месцаў у Саксонскім садзе. Летнія спектаклі даваліся штогод з рэпертуараў Вялікага і Эстраднага тэатраў. Юзаф Шчублеўскі піша, што нават у той час, не зважаючы на тое, што Польшча не існавала як краіна і была падзелена паміж суседзямі, тэатр квітнеў, бо балет выклікаў захапленне замежных наведвальнікаў. У тэатры былі прадстаўлены оперы Уладзіслава Жаленскага, Ігнацы Яна Падарэўскага, Караля Шыманоўскага і іншых польскіх кампазітараў, а таксама балетныя пастаноўкі, выкананыя харэографамі Раманам Турчыновічам, Пётрам Зайлічам і Фелікс Парнелем. У той жа час у рэпертуары былі асноўныя сусветныя класічныя творы оперы і балету ў выкананні найбольш вядомых польскіх і замежных спевакоў і танцораў.
Арыгінальны будынак, пабудаваны ў 1825—1833 гадах, быў спраектаваны ў неакласічным стылі архітэктарамі Антоніа Караці і Крысціянам Пётрам Айгнерам. Пасля бамбардзіроўкі і амаль поўнага знішчэння будынка ў перыяд Другой сусветнай вайны ён быў адноўлены Багданам Пнеўскім і зноў адкрыты 19 лістапада 1965 года пасля перыяду пуставання на працягу больш за дваццаці гадоў. Тэатр мае дзве залы — вялікую на 1841 месца і малую — на 200 месцаў, у якой таксама праходзяць прадстаўленні. У залах тэатру ставяць оперы, балеты, праходзяць канцэрты і іншыя ўрачыстасці.
Анатоль Мітрафанавіч Мяльгуй
Анатоль Мітрафанавіч Мяльгуй (нар., — пам. , Мінск ) — беларускі журналіст.
Біяграфія
Скончыў факультэт журналістыкі БДУ (1989). У 1983—1993 — музычны аглядальнік газеты «Чырвоная змена». У 1985—1988 — старшыня мінскага рок-клубу «Няміга». У 1993—2001 выступаў як музычны аглядальнік шэрагу рэспубліканскіх выданняў, ад 1999 — музычны касультант лэйблу «БМАgroup». У 2001—2005 — вядучы музычных рубрык і аглядальнік газет «Новы Час», «Наша слова», «Знамя юности», «Белорусы и рынок», часопісаў «Дзеяслоў», «Роднае слова», ад 2005 — музычны карэспандэнт і аналітык інтэрнэт-парталу «Тузін гітоў».
Удзельнічаў у арганізацыі фестываляў «Тры колеры» (1986, 1988), выступаў як член журы на фестывалі «Lithuanica» (1986), удзельнічаў ва Усесаюзнай рок-канферэнцыі ў Свярдлоўску (1988).
Аўтар музыказнаўчых кніг «Праз рок-прызму» (1989, New York, разам з В. Мартыненкам), а таксама «222 альбомы беларускага року і ня толькі» (2006, Мінск, разам з В. Мартыненкам). Аўтар шэрагу ўступных артыкулаў да выданняў «БМАgroup».
Трыба
Трыба (tribus, ад tribuo — дзялю, падзяляю) — тэрытарыяльная і выбарчая акруга Старажытнага Рыма, якая мела адзін голас у трыбутных каміцыях. Увядзенне тэрытарыяльных трыбаў прыпісваецца цару Сервію Тулію (VI стагоддзе да н.э.), які падзяліў рымскую тэрыторыю на 4 гарадскія і 17 сельскіх трыбаў. Пасля падчас заваявання Рымам Італіі колькасць іх узрасла да 35 (да 241 да н.э.).
Паводле рымскай традыцыі, найстаражытнае насельніцтва Рыма падзялялася на тры трыбы — Рамны (лаціняне), Тыцыі (сабіняне) і Луцэры (этрускі). Першапачаткова ў кожную трыбу ўваходзіла 100, затым — 300 родаў. Гэтыя тры трыбы і склалі рымскі народ. Яшчэ ў царскі час гэты падзел быў зрушаны прасторавым падзелам на 4 гарадскіх трыбы (г.з. tribus urbanae), і спачатку 17, а затым 31 сельскую трыбу (tribus rusticae).
NGC 4295
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Аляксандр Здановіч
Алякса́ндр Здановіч:
Цімаці Пікерынг
Цімаці Пікерынг (Timothy Pickering; 17 ліпеня 1745 — 29 студзеня 1829) — амерыканскі палітык і 3-і Дзяржаўны сакратар ЗША з 1795 па 1800 год.
Раннія гады
Пікерынг нарадзіўся ў Сейлеме, Масачусетс, у сям’і дыякана Цімаці і Мэры Уингейт Пікерынг. Ён быў адным з дзевяці дзяцей, а малодшы брат Цімаці Джон, у будучыні стаў спікерам Масачусецкага палаты прадстаўнікоў. Цімаці вучыўся ў гімназіі Сейлема, а ў 1763 годзе скончыў Гарвардскі ўніверсітэт. Сейлемський унітарыянскіх міністр Уільям Бэнтлі адзначыў Пікерынга: «Ён з юнацтва быў прамым, клапатлівым і упартым».
Пасля заканчэння Гарвардскага універсітэта Пікерынг вярнуўся ў Сейлем, дзе ўладкаваўся гарадскім клеркам. У 1768 годзе ён быў прыняты ў Масачусецкі суд, а ў 1774 годзе прызначаны суддзёй. 8 красавіка 1776 Цімаці Пікерынг ажаніўся з Рэбекай Уайт. У студзені 1766 Пікерынг стаў лейтэнантам міліцэйскага корпуса акругі Эсэкс, Масачусетс. Праз тры гады ён быў капітанам. У 1769 годзе Пікерынг апублікаваў свае ідэі па стварэнні Эсэкскай газеты.
Вайна за незалежнасць
У снежні 1776 Пікерынг узначальваў міліцэйскі корпус Эсэкса, калі генерал Джордж Вашынгтан прапанаваў яму званне генерал-ад’ютанта ў Кантынентальнай арміі. На гэтай пасадзе ён курыраваў ўстаноўку «Вялікі ланцуг», якую выкавалі на металургічным заводзе Стырлінга. У жніўні 1780 Кантынентальны кангрэс абраў Пікерынга генерал-кватэрмайстараў.
Прыход да ўлады
Пасля заканчэння вайны Пікерынг заснаваў некалькі няўдалых прадпрыемстваў: у 1783 годзе ён заснаваў камерцыйнае таварыства з Сэмюэлем Ходжданам, якое пацярпела няўдачу праз два гады. У 1786 годзе ён пераязджае ў Ваёмінгскую даліну (Пенсільванія), дзе прыняў шэраг офісаў у акрузе Лузерн. Калі Пікерынг паспрабаваў выселіць пасяленцаў Канектыкута, яго занялі ў закладнікі на дзявятнаццаць дзён. У 1787 годзе ўдзельнічаў у Пенсільванскім кангрэсе па пытанні ратыфікацыі Канстытуцыі ЗША. У 1794 годзе Пікерынг удзельнічаў у падпісанні дагавора Канандэйгуа.
Член кабінета
У 1791 годзе Вашынгтан прызначыў Цімаці Пікерынга Генеральным паштмайстрам ЗША. На гэтай пасадзе ён заставаўся да 1795 года. З 1795 па 1800 год Пікерынг знаходзіўся на пасадзе Дзяржаўнага сакратара ЗША. У 1799 годзе ён наняў сабе асабістага сакратара Джозефа Дэні. Пасля канфлікта з прэзідэнтам Джонам Адамсам праз план заключэння міру з Францыяй, Пікерынг быў адхілены ад улады. У 1803 годзе яго прызначаюць сенатарам Федэралісцкай партыі ад штата Масачусетс. У 1812 годзе ён абіраецца ў Палату прадстаўнікоў, дзе і заставаўся да 1817 года.
Арэхава (Смаленская вобласць)
Арэхава (Орехово) — вёска ў Гагарынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Карманаўскага сельскага паселішча.
Підлысся
Підлысся (Підли́сся) — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Арэхава (Смаленская вобласць)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
Дзмітрый Міхайлавіч Бонахаў
Дзмітрый Міхайлавіч Бонахаў (, в., , Магілёўская вобласць) — беларускі дзяржаўны і гаспадарчы дзеяч.
Біяграфія
У 1989 пачаў працаваць слесарам Мсціслаўскага аўтапарку. Пасля службы ў арміі паступіў у Гомельскі кааператыўны інстытут, які скончыў у 1997 годзе па спецыяльнасці бухгалтарскі ўлік, кантроль і аналіз гаспадарчай дзейнасці. Працаваў дырэктарам гарадскога раздробнага гандлёвага прадпрыемства Мсціслаўскага райпа, першым намеснікам старшыні кіравання па гандлі Асіповіцкага райпа, першым намеснікам старшыні Асіповіцкага райвыканкама, генеральным дырэктарам РУП «Клімавіцкі лікёра-гарэлкавы завод». У 2005 годзе скончыў Акадэмію кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь па спецыяльнасці эканоміка і кіраванне на прадпрыемстве прамысловасці.
27 снежня 2006 года прызначаны старшынёй Бабруйскага гарвыканкама. Пры ім у Бабруйску быў узведзены Лядовы палац і распачалася буйнамаштабная рэстаўрацыя Бабруйскай крэпасці.
Сан-Карла-Канавезэ
Сан-Карла-Канавезэ (San Carlo Canavese) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 3672 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 177 чал./км². Займае плошчу 20 км². Паштовы індэкс — 10070. Тэлефонны код — 011.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Madonna d'Santuario di Oropa.
Апыленне
Апыленне — перанос пылку з тычынак на рыльца песціка (у кветкавых раслін) або з пыльнікаў на семязачатак (у голанасенных).
Тыпы апылення
Расліны бываюць самаапыляльныя і перакрыжаванаапыляльныя. Перакрыжаванае апыленне ажыццяўляецца з дапамогай насякомых, ветру, вады. Самаапыленне можа адбывацца ў адкрытых і закрытых кветках. Абодва тыпы апылення ў жыцці раслін маюць важнае значэнне, паколькі садзейнічаюць размнажэнню — утварэнню насення і пладоў.
Propliopithecus
Propliopithecus — род вымерлых малпаў.
Апісанне
Жылі ў ніжнім алігацэне. Знойдзена толькі адна ніжняя сківіца прадстаўніка гэтага роду. Яе выявілі ў ваколіцах горада Эль-Фаюм (Егіпет) ў 1911 годзе разам з ніжняй сківіцай Parapithecus, які лічыцца папярэднікам Propliopithecus. Марфалогія зубоў збліжае гэтых малпаў з сучаснымі гібонамі, але яны моцна саступаюць апошнім па памерах цела, у даўжыню каля 40 см. Звычайна прадстаўнікоў роду лічаць продкамі родаў Dryopithecus, Pliopithecus і Hylobates.
Веча
Ве́ча (ад старажытнаслав. вет — рада) — народны сход у старажытнарускіх гарадах.
Збіралася па неабходнасці ці па ініцыятыве князя. У ХІ — ХІІ стст. у гарадах веча адыгрывала вялікую ролю ў дзяржаўным жыцці. Яно вырашала найбольш вострыя палітычныя і эканамічныя пытанні, магло абвяшчаць вайну ці заключаць мірнае пагадненне, прымаць ці выганяць князя, вырашаць складаныя і заблытаныя судзебныя справы. Удзел у вечы прымалі толькі дарослыя мужчыны, здольныя насіць зброю. Пастановы адбіраліся крыкам. Магчыма, што ў некаторых буйных гарадах веча праіснавала да XIV — XVI стст.
На Беларусі пасля прыняцця Магдэбургскага права было заменена на іншыя органы гарадскога самакіравання.
Парламенцкія выбары ў Беларусі (1955)
Выбары ў Вярхоўны Савет Беларускай ССР чацвёртага склікання адбыліся 27 лютага 1955 года на тэрыторыі БССР. Праходзілі па аднамандатных акругах па мажарытарнай выбарчай сістэме. Усяго былі абраныя 396 дэпутатаў.
Вынікі
У выбарах у Вярхоўны Савет БССР прынялі ўдзел 99,99 % зарэгістраваных выбаршчыкаў. За кандыдатаў блока камуністаў і беспартыйных галасавала 99,92 % выбаршчыкаў, якія ўдзельнічалі ў выбарах. У склад дэпутатаў Вярхоўнага Савета БССР чацвёртага склікання былі абраныя 396 дэпутатаў, у тым ліку 103 працоўных (26 %), 105 сялян (26,5 %), 188 партыйных, савецкіх работнікаў і прадстаўнікоў інтэлігенцыі (47,5 %). 300 дэпутатаў былі членамі або кандыдатамі ў члены КПБ. Сярод дэпутатаў былі 283 беларусы, 90 рускіх, 14 украінцаў і 9 прадстаўнікоў іншых нацыянальнасцей. У Вярхоўны Савет былі абраныя 129 жанчын (32,58 %). 303 (76,5 %) абраныя дэпутаты Вярхоўнага Савета былі ўзнагароджаныя ордэнамі і медалямі СССР. Сярод іх быў 18 Герояў Савецкага Саюза і 8 Герояў Сацыялістычнай Працы.
Ажубаліс (Ігналінскі раён)
Ажу́баліс (Ažubalis) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Відзішкескай сянюніі. Размешчана за 7 км ад Рымшэная. Насельніцтва 7 чал. (2001 г.).
Пісок (Золачыўскі раён)
Пісок (Пісо́к) — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Пад’ёмны кран
Пад'ёмны кран (Kran) — машына перыядычнага дзеяння для падымання і перамяшчэння на адносна абмежаваную адлегласць паасобных і сыпкіх (порцыямі) цяжараў. Асноўны тып грузапад'ёмных і мантажных машын у прамысловасці, на будаўніцтве і транспарце.
Звычайная грузапад'ёмнасць: ад 1—2 кн (100—200 кгс) да 2—5 Мн (спецыяльныя ліцейныя — да 6,3 Мн)
Адрозніваюцца пад'ёмныя краны стацыянарныя і перасоўныя. Стацыянарныя (пераважна): стралавыя паваротныя краны з вярчэннем вакол вертыкальнай восі, пастаўленыя нерухома (краны-падкосіны, насценныя струнавыя, краны з паваротнай ці нерухомай калонай, з павротным кругам, дэрыкі інш.). Перасоўныя: краны маставога тыпу (кран-бэлькі, маставыя адна- і двухбэлькавыя, казловыя і паўказловыя); краны, што рухаюцца па накіравальных рэйках (кансольныя, веласіпедныя, вежавыя і інш.); краны на гусенічным і колавым ходзе; краны для руху па бязрэйкавых дарогах (пераважна сталавыя краны, змантаваныя на маторных ці ручных вазках, трактарах, аўтамабілях — аўтакраны).
Асобную групу складаюць пад'ёмныя краны для спецыфічных умоваў работы: молатападобныя вялікай магутнасці; высокія вежавыя, спецыяльныя металургічныя (стрыпер), кабельныя (канатныя), плывучыя краны, маставыя перагружальнікі.
Асноўныя часткі пад'ёмнага крана:
Усе механізмы складаюцца з прыводнай (рухавік), перадатачнай (рэдуктар і іншыя механічныя перадачы) і выканаўчай (барабан, паліспаст, падвеска і інш.)
Сацыялістычная партыя (французская супольнасць Бельгіі)
Сацыялістычная партыя (французская супольнасць Бельгіі) (Parti Socialiste) — бельгійская франкамоўная сацыял-дэмакратычная партыя.
Партыя ўтварылася ў 1978 годзе ў выніку расколу Бельгійскай сацыялістычнай партыі на валонскую і фламандскую часткі.
Пасля выбараў 2010 года партыя з’яўляецца другой па велічыні партыяй у бельгійскай Палаце прадстаўнікоў і найбуйнейшай франкамоўнай партыяй. Партыя ўваходзіць ва ўрадавую кааліцыю.
Доўгае (возера, басейн Эсы)
До́ўгае во́зера — возера ў Лепельскім раёне Віцебскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Эса. Знаходзіцца ў напрамку на поўдзень ад горада Лепель.
Катлавіна возера лагчыннага тыпу. Схілы катлавіны вышынёй ад 4 да 10 метраў, спадзістыя, пясчаныя. Берагавая лінія звілістая. Дно плоскае, высланае сапрапелем і гліністым глеем (у найбольш глыбокім месце). Берагі і зона мелкаводдзя пясчаныя. Возера Доўгае эўтрофнае, слабапраточнае. Упадаюць ручаі. Выцякаючым ручаём Доўгае злучана з возерам Задняе. Зарастае да глыбіні 2,3 м. Прыбярэжная расліннасць займае палосу да 10 метраў.
У возеры водзяцца шчупак, лешч, лінь, акунь, карась, плотка і іншыя віды рыб.
На ўсходнім беразе возера знаходзіцца вёска Дворышча.
Фаўрскоў (камуна)
Фаўрскоў (Favrskov Kommune) — дацкая камуна ў складзе вобласці Цэнтральная Ютландыя. Плошча — 540,86 км², што складае 1,25 % ад плошчы Даніі без Грэнландыі і Фарэрскіх астравоў. Колькасць насельніцтва на 1 студзеня 2008 года — 45604 чал. (мужчыны — 22982, жанчыны — 22622; іншаземныя грамадзяне — 1132).
Аляксандр Залацінскавіч Анкваб
Аляксандр Залацінскавіч Анкваб (Александр Золотинска-иҧа Анқәаб; нар., , Абхазская АССР, ГССР, СССР) — абхазскі дзяржаўны і палітычны дзеяч, прэм'ер-міністр часткова прызнанай Рэспублікі Абхазія з 23 красавіка 2020 года. У мінулым - трэці прэзідэнт Рэспублікі Абхазія.
Акрамя абхазскага мае грамадзянства Расійскай Федэрацыі.
Плюскі сельсавет
Плю́скі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Браслаўскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок Плюсы.
Плугіў
Плугіў (Плу́гів) — вёска ў Золачыўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Плюскі сельсавет
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Браслаўскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Полацкай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Маладзечанскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Спрындаўскага сельсавета. 27 сакавіка 1959 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаваных Барунскага і Быстрамавецкага сельсаветаў. З 20 студзеня 1960 года ў складзе Віцебскай вобласці. У 1971 годзе скасаваны хутары Альшанка, Баруны, Блюдзіна, Васількішкі 4 і Перавалока. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 110 населеных пунктаў. 21 снежня 2007 года скасаваны вёскі Астравяты, Вангішкі, Шамялькі, хутары Васількішкі 6, Петкунішкі, Шакелі-Баравыя. 13 верасня 2011 года скасаваны вёскі Дзерукі, Масцішча 2 і Прохараўка, хутары Думарышкі 4, Думарышкі 7 і Соміна.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1287 чалавек, з іх 67,9 % — беларусы, 16,3 % — рускія, 12,7 % — палякі.
Агесілай II
Агесілай II (Ἀγησίλαος; каля 442 — каля 358. да н. э.) — цар Спарты з 401 г. да н . э., палкаводзец і дыпламат.
У 396—394 гадах да н.э. атрымаў шэраг перамог у вайне з Персіяй у Малой Азіі, але быў адкліканы ў сувязі з небяспечным для Спарты ходам Карынфскай вайны (395—387 да н.э.); пасля Анталкідава міру 387 (або 386) год да н. э. падтрымаў на некаторы час гегемонію Спарты ў Грэцыі. З 378 па 362 годы да н.э. ваяваў з Беатыйскім саюзам, узначаленым Эпамінондам. З мэтай атрымання грашовых сродкаў, неабходных Спарце, у 361—360 годы да н.э. знаходзіўся ў Егіпце, дапамагаючы егіпцянам у вайне з персамі і прымаючы ўдзел у дынастычнай барацьбе.
Эспрэса
Эспрэса (espresso) — напой, прыгатаваны шляхам прапускання гарачай (каля 90 °C) пад ціскам 9 бар вады праз фільтр з молатай кавай. Напой карыстаецца вялікай папулярнасцю ва ўсім свеце і, перш за ўсё, на поўдні Еўропы — у Італіі і Партугаліі.
72-гі Аб’яднаны вучэбны цэнтр
72-гі гвардзе́йскі Ро́венскі ордэна Ле́ніна, Чырванасця́жны, о́рдэна Алякса́ндра Суво́рава II ступе́ні Аб’ядна́ны вучэ́бны цэнтр падрыхто́ўкі пра́паршчыкаў і мало́дшых спецыялі́стаў — навучальная воінская часць, найбуйнейшае падраздзяленне Узброеных сіл Рэспублікі Беларусь. Асабовага складу тут налічваецца больш за чатыры з паловай тысяч чалавек. Вучэбны цэнтр займаецца падрыхтоўкай прапаршчыкаў і малодшых спецыялістаў для Узброеных сіл.
У міжваенны час
З самага пачатку свайго існавання, дзякуючы таленту і энергіі камандзіра генерал-маёра К. І. Пятрова, дывізія пачала лічыцца адной з лепшых у Арлоўскай ваеннай акрузе. Ужо ў верасні 1940 года быў праведзены трохтыднёвы палявы збор з прыпісным асабовым складам, а ў лістападзе таго ж 1940 года паводле вынікаў інспектарскай праверкі дывізія была прызнана лепшым стралковым падраздзяленнем акругі, а камандзір дывізіі быў узнагароджаны ордэнам Чырвонай Зоркі.
Падчас Вялікай Айчыннай вайны
Загадам Народнага камісара абароны № 318 ад 26 верасня 1941 года за мужнасць, доблесць і высокае ўменне, выяўленыя ў баях пад горадам Ельня, дывізія была ператворана ў 6-ю гвардзейскую стралковую дывізію. Гэтага высокага гонару дывізія была ўшанавана ў Савецкай Арміі адной з першых. У сувязі з гэтым штогод 26 верасня адзначаецца Дзень утварэння часці. Гвардзейскі сцяг дывізіі быў уручаны ў снежні 1941 года.
У кастрычніку — снежні 1941 года дывізія ў складзе 1-га гвардзейскага корпуса і ўдарнай групы 3-й арміі вяла баі па атражэнню ўдараў нямецкіх войск пад Тулай, за горад Яфрэмаў. Улетку 1942 года 6-я гвардзейская стралковая дывізія ўдзельніччае ў зацятых абарончых баях у складзе Заходняга фронту. Увосень 1942 года і ўзімку 1943 года падчас наступу салдаты дывізіі вызвалілі звыш за 170 населеных пунктаў. У ліпені 1943 года дывізія ўдзельнічае ў гістарычнай бітве на Курскай дузе, на адным з галоўных кірункаў правага крыла дугі — каля станцыі Паныры.
За мужнасць і гераічнасць, выяўленыя ў баях пад Панырамі, 21 ліпеня 1943 года Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР 6-я гвардзейская дывізія была ўзнагароджана ордэнам Чырвонага Сцяга.
7 лютага 1944 года часці дывізіі вызвалілі горад Роўна. Загадам Вярхоўнага Галоўнакамандуючага № 022 6-й гвардзейскай стралковай дывізіі было прысвоена ганаровае найменне «Ровенская».
У складзе 1-га Украінскага фронту дывізія фарсіруе Заходні Буг, вызваляе горад Рава-Руская і 22 ліпеня 1944 года выходзіць на Дзяржаўную граніцу з Польшчай.
У другой палове 1944 года дывізія вызваляе гарады ў Польшчы, удзельнічае ў баях на Сандамірскім плацдарме, фарсіруе Віслу.
За паспяховыя баявыя дзеянні, мужнасць і ўстойлівасць, выяўленыя пры фарсіраванні ракі Вісла, утрыманне Сандамірскага плацдарму Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 9 жніўня 1944 гады дывізія была ўзнагароджана Ордэнам Суворава 2-ой ступені.
Напачатку верасня 1944 года камандзірам дывізіі быў прызначаны палкоўнік Георгій Васільевіч Іваноў. У студзені 1945 года дывізія з баямі ўступіла на тэрыторыю Германіі, фарсіравала шэраг найцяжкіх водных перашкод (рэкі Нейсе, Одар, Шпрэе) і да канца красавіка падышла да Эльбы.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР за мужнасць, гераізм і высокае майстэрства, выяўленыя пры фарсіраванні ракі Одар, дывізія 26 мая 1945 года была ўзнагароджана ордэнам Леніна.
За перыяд вайны дывізія знішчыла 58 тысяч і ўзяла ў палон 10328 нямецкіх салдат, знішчыла і захапіла 128 самалётаў, 579 танкаў, 945 гармат і мінамётаў, 328 бронетранспарцёраў, 4035 аўтамашын, 1389 кулямётаў і іншай ваеннай тэхнікі.
Дывізія скончыла баявы шлях вызваленнем сталіцы Чэхаславакіі — Прагі. Пройдучы на Захад 4520 кіламетраў, вызваліла 18 гарадоў, 1458 населеных пунктаў і заняла на тэрыторыі Германіі 12 гарадоў і 603 населеных пункта.
Дзіндзіна
Дзіндзіна (Диндино) — вёска ў Смаленскай вобласці Расіі, у Сафонаўскім раёне. Насельніцтва — 1 жыхар (2007).
72-гі Аб’яднаны вучэбны цэнтр
Пасляваенныя годы
Увесну 1946 года, здзейсніўшы марш з Чэхаславакіі і Аўстрыі, дывізія засяродзілася на тэрыторыі БССР у горадзе Магілёве, а ў красавіку 1947 года была перадыслакавана ў ваенны гарадок Печы.
Дзіндзіна
Геаграфія
Размешчана ў цэнтральнай частцы вобласці за 10 км на ўсход ад горада Сафонава, за 7 км на поўдзень ад аўтадарогі, на правым беразе Дняпра. За 5 км на паўночны ўсход ад вёскі чыгуначная станцыя 300 км на лініі Масква — Мінск. Уваходзіць у склад Дураўскага сельскага паселішча.
72-гі Аб’яднаны вучэбны цэнтр
Пасляваенныя годы
Вырашаючы складаныя задачы раскватаравання, барацьбы з бандытызмам, аднаўлення разбуранай вайной гаспадаркі, дывізія пераступіла ў 1947 годзе да баявой падрыхтоўкі. Інспектарскія праверкі паказалі, што ваяры дывізіі навучыліся дзейнічаць ва ўсіх відах бою, глыбока засвоілі досвед вайны, умела авалодалі новымі тэхнічнымі сродкамі.