cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Імянінскі сельсавет
У складзе сельсавета 9 населеных пунктаў: Брадок, Віры, Дзераўная, Заніўе, Зёлава, Імянін, Мосткі, Сукачы, Татар’я.
Сірата
На 2015 год у свеце налічвалася звыш 15,1 млн дзяцей-сірот. У Беларусі дзяржаўным забеспячэннем карыстаюцца дзеці-сіроты ва ўзросце да 18 гадоў і дарослыя асобы, якія асірацелі ў дзяцінстве.
Беларусь
21 снежня 2005 года прэзідэнт Аляксандр Лукашэнка падпісаў Закон № 73-З «Аб гарантыях па сацыяльнай абароне дзяцей-сірот, ...», паводле 8-га артыкула якога тыя забяспечваліся ў дзяржаўных дзіцячых прытулках «пражываннем, харчаваннем, адзеннем, абуткам, мяккім інвентаром і абсталяваннем, падручнікамі, навучальнымі дапаможнікамі і прыналежнасцямі, прадметамі асабістай гігіены, іншымі прадметамі першай неабходнасці, а таксама па дасягненні імі ўзросту 7 гадоў — штомесяц грашовымі сродкамі на асабістыя выдаткі па ўсталяваных нормах». Забеспячэнне захоўваецца пры паступленні ў дзяржаўныя навучальныя ўстановы па-за дзіцячым прытулкам. Паводле 12-га артыкула Закона, сіротам «жылыя памяшканні сацыяльнага карыстання дзяржаўнага жылога фонду даюцца цягам 6 месяцаў пасля дасягнення імі паўналецця» і захоўваюцца за імі на праве ўласнасці цягам усяго жыцця. За 2007—2012 гады колькасць сірот у Беларусі скарацілася з 28,2 тысяч да 24,7 тысяч. У выніку зачынілі 23 сіроцкія прытулкі. На 1 студзеня 2012 года ў чарзе на атрыманне памяшкання сацыяльнага карыстання стаялі звыш 11 000 сірот.
У мастацтве
Доля сіраты шырока апісваецца ў мастацтве, як цяжкая, у тым ліку ў народных прыказках і прымаўках: «Усе бачаць, як сірата скача, але ніхто не бачыць, як яна плача», «Ніхто не ведае, як сірата абедае», «Сірату б’юць, а плакаць не даюць», «Як сіраце жаніцца, дык і дзень кароткі», «Сіратой жыць, слёзы ліць».
Спіс аб’ектаў PGC (835001—836000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (835001—836000)
Сірата
У мастацтве
У беларускай літаратуры творы пра сірот напісалі Уладзіслаў Сыракомля (драма «Магнаты і сірата», 1859 г.), Алаіза Пашкевіч (апавяданне «Сірата», 1906 г.), Якуб Колас (апавяданне «Сірата Юрка», 1914 г.) , Янка Брыль (апавяданне «Сіроцкі хлеб», 1956 г.).
У Бібліі
У Старым Запавеце:
У Новым Запавеце: «Чыстая і беспахібная пабожнасць перад Богам і Айцом ёсць тое, каб дагледзець сірот і ўдоваў у іхніх скрухах і захоўваць сябе неапаганенага светам» (Пасланне Якава 1:27).
Казапрота
Казапрота (Casaprota) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лацыа, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Рыеці.
Насельніцтва складае 762 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 52 чал./км². Займае плошчу 15 км². Паштовы індэкс — 2030. Тэлефонны код — 0765.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы san Michele Arcangelo.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Абарона Полацка (1941)
Абарона Полацка — баявыя дзеянні паміж савецкімі і нямецкімі войскамі летам 1941 года ў раёне Полацка.
Абаронцы Полацка на працягу 18 дзён стрымлівалі пераўзыходзячыя сілы нацыстаў, пасля чаго здолелі выйсці з акружэння.
Папярэднія падзеі
Пасля разгрому савецкіх войскаў у Беластоцка-Мінскай бітве войскі 3-й танкавай групы пад кіраўніцтвам генерала Германа Гота накіраваліся да Заходняй Дзвіны.
27 чэрвеня з Уральскай ваеннай акругі ў Полацк прыбыла 174 стралковая дывізія 62-га стралковага корпуса 22-й арміі на чале з камбрыгам Аляксеем Зыгіным.
27 чэрвеня
Каля вёскі Кутняны знішчаны нямецкі авангард, які меў мэтай захоп мастоў праз Заходнюю Дзвіну. У сутыкненні ўдзельнічаў 390-й гаўбічны артылерыйскі полк 17-й стралковай дывізіі.
Зыгін прыняў камандванне Полацкім гарнізонам.
29 чэрвеня
Рашэннем Ваеннага савета 22-й арміі створаны Полацкі баявы ўчастак, начальнікам якога назначаецца камандзір 174-й стралковай дывізіі камбрыг Аляксей Зыгін.
Абаронцы прынялі бой на подступах да Полацка
3 ліпеня
Пачаўся агульны наступ у паласе Полацкага ўмацаванага раёна. Нямецкая 19-ая танкавая дывізія захапіла Дзісну і паспрабавала перабрацца на правы бераг Заходняй Дзвіны, але напаткала супраціў.
18-ая матарызаваная дывізія пры дапамозе артылерыі паспрабавала прарвацца да Полацка з боку Фарынава.
Полацк зведаў бамбардыроўку.
На горад быў скінуты дэсант. У Полацку быў створаны ахоўны атрад і вынішчальны батальён.
4 ліпеня
19-ая танкавая дывізія здолела стварыць плацдарм на правым паўночным беразе Заходняй Дзвіны на ўсход ад Дзісны ды ўзяць штурмам вёску Луначарскае. Байцы 166-га стралковага палка 98-ай стралковай дывізіі пакідалі свае акопы і адышлі. Пераправа праз Дзвіну і плацдарм атакаваліся савецкай артылерыяй і авіяцыяй.
18-ая матарызаваная дывізія паўтарыла спробу падысці да Полацка з паўднёвага захаду, але не здолела. Часткі Зыгіна пераходзілі ў контратаку. Чарговая няўдача пераканала немцаў, што атакаваць бессэнсоўна і лепей засяродзіцца на развіцці плацдарму.
Большая частка нямецкага дэсанту знішчана ў раёне станцыі Грамы.
5 ліпеня
Звесткі аб створаным на правым беразе Дзвіны плацдарме вельмі турбавалі кіраўніцтва Заходняга фронту, таму на месца баёў прыбыў намеснік камандуючага Заходнім фронтам генерал-лейтэнант Андрэй Яроменка. Ён загадаў расстраляць перад строем камандзіра 166-га стралковага палка маёра Зайнулліна К.А., на ўчастку якога немцамі быў створаны плацдарм.
Немцы знялі з кальца акружэння Мінска 14 матарызаваную дывізію ды перавялі яе пад Полацк.
7 ліпеня
19-ая танкавая дывізія з плацдарму на правым беразе Дзвіны пачала наступ у накірунку Баравухі пры падтрымцы артылерыі і авіяцыі. Абодва бакі неслі вялізныя страты. РККА згубіла некалькі дотаў. Тым часам 174 стралковая дывізія на чале з Зыгіным правяла контратаку ў накірунку Дзісны, і змусіла немцаў бегчы, пакінуўшы танк і 2 бронетранспарцёры. Але выбіць іх з пазіцый не ўдалося.
8 ліпеня
Немцы прарвалі першую лінію абароны каля Баравухі, але адразу атакаваць другую ўжо не здолелі, вырашылі чакаць падтрымкі.
Нацысцкія часткі, абышоўшыя Полацк з поўдня, захапілі Улу ды наладзілі там пераправу праз Заходнюю Дзвіну.
9 ліпеня
Працягваліся баі за Баравуху. Немцы накіравалі ў яе накірунку каля 100 танкаў пры падтрымцы пехоты. Абаронцы адбівалі па 4-5 атак штодзень.
18-я матарызаваная дывізія канчаткова адмовілася ад штурма Полацка з боку Фарынава.
Нямецкія танкі узялі заходнюю частку Віцебска, прычым з цэлым чыгуначным мастом. На поўначы узялі Себеж.
10 ліпеня
Становішча станавілася адчайным: вакол Полацка замыкалася акружэнне, немцы сцягвалі ўсё больш сіл для атакі ў накірунку Баравухі.
На ўсходзе захоплены Гарадок.
11 ліпеня
Немцамі захоплены Віцебск.
98-я і 112-я стралковыі дывізіі пачалі адступленне для таго, каб не апынуцца ў акружэнні і выраўняць лінію фронта.
З раніцы нямецкія часці працягвалі наступленне на баравухскім напрамку, спрабуючы развіць першапачатковы поспех. Да канца дня ўсе рэзервы абаронцаў Полацкага баявога ўчастка былі ўведзены ў бой, але ўзнавіць становішча ў напрамку Баравухі не ўдалося.
12 ліпеня
Баі за Полацк 12-13 ліпеня былі выключна жорсткімі. Неабходна адзначыць, што да 12 ліпеня супраць 6-ці дывізій першай лініі 22-й арміі гітлераўцы сумелі сканцэнтраваць 16 сваіх дывізій.
13 ліпеня
На світанні 19-я танкавая і 14-я матарызаваная дывізіі пачалі наступленне на Невель з плацдарма ў раёне Уладычына. Вораг прарваў абарону. Такім чынам, далей можна казаць не аб плацдарме, а аб шырокім наступленні на ўсход.
14 ліпеня
Часткі 174-й стралковай дывізіі працягваюць ўтрымліваць Полацкі ўмацаваны раён, адбіваючы атакі праціўніка ў напрамку Баравухі.
15 ліпеня
У выніку нямецкай артпадрыхтоўкі а 4-й гадзіне раніцы знішчана мястэчка Гомель на поўдні. Асноўны агонь нямецкай артылерыі быў сканцэнтраваны на 2-х дотах першай лініі. На працягу гадзіны дзясяткі гармат расстрэльвалі іх ва ўпор. А 5-й гадзіне раніцы гарматы перанеслі свой агонь углыб абароны 61-га УРа і 508-га стралковага палка 174-й стралковай дывізіі, і ў атаку пайшлі штурмуючыя групы 9-й і 10-й пяхотных рот 2-га пяхотнага батальёна. Нечакана для атакуючых адкрыў кулямётны агонь адзін з дотаў першай лініі. Яго падтрымалі доты другой лініі і палкавая артылерыя 508-га стралковага палка. Бой зацягнуўся. Толькі знішчыўшы частку байцоў 508-га стралковага палка, а другую частку прымусіўшы адступіць і панёсшы пры гэтым страты, нямецкія штурмуючыя групы прыступілі да асады дотаў. Прымяняючы агнямёты і падрыўныя зарады, 18-ты пяхотны полк немцаў да 13:00 знішчыў 5 доўгатэрміновых кропак і прарваў абарону савецкіх войск.
Немцы з поўначы прарваліся к Полацку ў раёне Баравухі-2. Да канца дня, 15 ліпеня, нямецкім войскам удалося заняць левабярэжную частку Полацка.
У абстаноўцы, што склалася, Ваенны савет 22-й арміі вымушаны быў аддаць камбрыгу А.І. Зыгіну загад на адыход у бок Вялікіх Лук.
16 ліпеня
Ноччу Зыгін пачаў выводзіць войскі з Полацка. Ён загадаў падарваць масты праз Заходнюю Дзвіну, нафтабазу і іншыя важныя абъекты, арганізаваў выхад 174-й стралковай дывізіі і іншых частак з Полацка і з Полацкага баявога ўчастка.
Вынік абароны
Абарона Полацка затрымала часткі вермахта болей чым на 2 тыдні, звязала значныя сілы нацыстаў, дазволіла атрымаць час на арганізацыю абароны на ўсходзе, зрабіла ўнёсак у зрыў плана бліцкрыга. Немцы страцілі дзесяткі танкаў і тысячы вайскоўцаў, штурмуючы "крэпасць Полацк".
За арганізаваны выхад з акружэння і асабістную мужнасць Аляксей Зыгін 31 жніўня 1941 года быў узнагароджаны ордэнам Леніна і яму было надана званне генерал-маёр.
Актыўная абарона Полацка доўжылася больш, чым актыўная абарона Брэсцкай крэпасці ў 1941 годзе. Ворагу быў нанесены значна большы ўрон. І абаронцы Полацка здолелі выйсці з акружэння, прыхапіўшы з сабой тэхніку.
Памяць
Адна з вуліц Полацка носіць імя Зыгіна.
21 верасня 2011 года у Полацке была адкрыта мемарыяльная дошка ў гонар Зыгіна.
Рыбакі (Ушацкі раён)
Рыбакі́ (, Рыбаки) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Кубліцкага сельсавета.
Да 2004 года ўваходзіла ў склад Селішчанскага сельсавета.
Хужыр (Іркуцкая вобласць)
Хужыр (Хужи́р) — пасёлак (у 1946-2014 гадах - пасёлак гарадскога тыпу) у Альхонскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі. Уваходзіць у Хужырскае муніцыпальнае ўтварэнне.
Сезон 2021 ФК Вікторыя Мар’іна Горка
У 2021 годзе футбольны клуб «Вікторыя» з Мар’інай Горкі прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
Склад каманды
Станам на ліпень 2021‎ года.
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Пясчаная (Іркуцкая вобласць)
Пясчаная (Песча́ная) — пасёлак на востраве Альхон у Альхонскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі. Уваходзіць у Хужырскае муніцыпальнае ўтварэнне.
Лосвіда (турысцка-аздараўленчы комплекс)
«Лосвіда» — турысцка-аздараўленчы комплекс у Гарадоцкім раёне. Размешчаны за 10 км ад г. Гарадок, у лясным масіве, на беразе возера Лосвіда. Адкрыты ў 1976 годзе як турбаза «Віцебская». З 1996 года турысцка-аздараўленчы комплекс «Лосвіда», з 2001 года турысцка-аздараўленчае даччынае ПУП «Лосвіда». Працуе цэлы год. Пражыванне ў 5-павярховым корпусе (254 месцы) і кемпінгу. Праводзіцца фізіятэрапеўтычнае лячэнне (водныя працэдуры, інгаляцыі, масаж), амбулаторны прыём тэрапеўта, педыятра; ёсць стаматалагічны кабінет. Маюцца кінаканцэртны і 2 більярдавыя залы, бібліятэка, сталовая, саўна з басейнам, лазня, абсталяваны пляж, спартыўныя пляцоўкі, пункт праката спартыўнага інвентара. Для аматараў актыўнага адпачынку распрацаваны прыродазнаўчыя экскурсіі і турысцкія маршруты (пешыя, водныя, камбінаваныя на 1—2 дня); створана турысцкая паласа перашкод.
Срэценскі бульвар (станцыя метро)
«Срэценскі Бульвар» (Сре́тенский бульва́р) — станцыя Люблінска-Дзмітраўскай лініі Маскоўскага метрапалітэна.
Гаўптвахта
Гаўптвахта (ад Hauptwache, літаральна - «галоўная варта») — спецыяльнае памяшканне, абсталяванае пры ваенных камендатурах для ўтрымання ваеннаслужачых пад арыштам. Гістарычна, гаўптвахтай называлі каравульны пост.
Адзіная гаўптвахта ва Узброеных Сілах Беларусі знаходзіцца пры Мінскай ваеннай камендатуры.
Уладкаванне і функцыянаванне гаўптвахты рэгулюецца воінскімі статутамі Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь.
Чкалаўская (станцыя метро, Масква)
«Чкалаўская» (Чка́ловская) — станцыя Люблінска-Дзмітраўскай лініі Маскоўскага метрапалітэна.
Гаўптвахта
Згодна з дысцыплінарным статутам, рашэнне аб арышце ваеннаслужачага выносіць камандзір (начальнік) ваеннаслужачага. Тэрмін арышту са зместам на гаўптвахце вызначае таксама камандзір (начальнік) арыштаванага. . Тым самым, у рашэнні аб асуджэнні вайскоўца не прымаюць удзел судовыя органы.
Сайрус Вэнс
Сайрус Робертс Вэнс (Cyrus Roberts Vance, 1917—2002) — амерыканскі дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
Нарадзіўся 27 сакавіка 1917 года ў горадзе Кларксбург ў Заходняй Віргініі. У 1939 годзе скончыў Ельскі ўніверсітэт, эканамічны факультэт. Ельскі універсітэт, юрыдычны факультэт (1942).
З 1942 па 1946 — служыў на флоце артылерыйскім афіцэрам на эсмінцы USS Hale.
З 1946 па 1961 — супрацоўнік юрыдычнай фірме Simpson Thacher & Bartlett (Нью-Ёрк).
З 1961 па 1962 — дарадца Міністэрства абароны ЗША.
З 1962 да 1964 — сакратар сухапутных сіл ЗША.
З 1964 па 1967 — намеснік міністра абароны ЗША Роберта Макнамары.
З 1968 па 1969 — член дэлегацыі ЗША на Парыжскай мірнай канферэнцыі па В’етнаме.
З 1977 па 1979 — Дзяржаўны сакратар ЗША ў адміністрацыі прэзідэнта Джымі Картэра.
У 1979 — пасля закладнікамі супрацоўнікаў Пасольства ЗША ў Іране, урад ЗША прыняў рашэнне аб правядзенні ваеннай аперацыі па іх вызваленні. У знак нязгоды з гэтым рашэннем Дзяржсакратар ЗША Сайрус Вэнс падаў у адстаўку.
З 1980 — працаваў у юрыдычнай фірме Simpson Thacher & Bartlett. Па запрашэнні ААН, удзельнічаў у перамовах аб урэгуляванні канфліктаў у Бурундзі, Паўднёвай Афрыцы, Македоніі, Грэцыі, Арменіі і Босніі і Герцагавіне.
12 студзеня 2002 г. — памёр у Нью-Ёрку ад хваробы Альцгеймера.
Руперт Пфальцскі
Руперт (Рупрэхт) Пфальцкі, герцаг Камберлендскі (Ruprecht von der Pfalz, Herzog von Cumberland, Prince Rupert of the Rhine, Duke of Cumberland;  — ) — лідар праціўнікаў парламента падчас англійскай Грамадзянскай вайны, рэйнскі пфальцграф.
Біяграфія
Сын Фрыдрыха V і Елізаветы Сцюарт. Пляменнік Карла I, брат курфюрсціны Сафіі, дзядзька курфюрста Гановера, будучага караля Вялікабрытаніі Георга I.
Нарадзіўся ў Празе падчас кароткачасовага валадарання бацькі ў Чэхіі (менавіта за тую зіму, у якую нарадзіўся Рупрэхт, яго бацькам далі мянушку «Зімовы кароль і каралева»). Неўзабаве сям'я Пфальцкіх была выгнана з Чэхіі, з 1622 года ў Нідэрландах. Пасталелы, Рупрэхт ваяваў на боку нідэрландскіх паўстанцаў супраць Іспаніі. Падчас Трыццацігадовай вайны таксама ваяваў на боку пратэстантаў, але быў захоплены ў палон у Аўстрыі і вызвалены ў 1641 годзе пад слова гонару не ваяваць супраць Свяшчэннай Рымскай імперыі.
Прымаў дзейны ўдзел у каланізацыі Канады ў якасці заснавальніка Кампаніі Гудзонава заліва, дзе яго імем названы вобласць, рака і порт.
Памёр у Англіі.
Любімай жывёлай Руперта быў вялікі пудзель, які па паданні быў фамільярам і быў застрэлены сярэбранай куляй.
Пшэварск (гміна)
Пшэ́варск (Przeworsk) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Пшэворскага павета Падкарпацкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Пшэварску. Плошча гміны складае км². Станам на 2006 год у гміне Пшэварск пражывалі 14 539 чалавек, шчыльнасць — 159,7 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 12 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 13 населеных пунктаў.
Грузіны Беларусі
У 2007 годзе ў Мінску пачало сваю працу Пасольства Грузіі ў Рэспубліцы Беларусь.
8 снежня 2011 года ўпаўнаважаны па справах рэлігій і нацыянальнасцей Рэспублікі Беларусь і Апарат дзяржаўнага міністра Грузіі па пытаннях дыяспары падпісалі Мемарандум аб супрацоўніцтве па пытаннях дыяспары. Мемарандум накіраваны на ўмацаванне беларуска-грузінскіх адносін і сувязяў у культурнай, дзелавой, навуковай, гуманітарнай і міжнароднай сферах.
Грузінская дыяспара прымае ўдзел у розных фестывалях і конкурсах нацыянальнага творчасці ў Беларусі. Пад пратэктаратам таварыства «Мамулі» ў Мінску ў Рэспубліканскім цэнтры нацыянальных культур дзейнічае нядзельная школа, дзе праводзяцца курсы грузінскай мовы. Працуе ансамбль «Сонечная Грузія».
Васіль Вітальевіч Грычык
Васіль Вітальевіч Грычык (нар., в. Зыкава, Мядзельскі раён, Мінская вобласць) — беларускі заолаг. Доктар біялагічных навук (2009), прафесар.
Біяграфія
Працаваў у Беларускім дзяржаўным універсітэце (біялагічны факультэт, кафедра агульнай экалогіі і методыкі выкладання біялогіі, загадчык кафедры).
Навуковыя інтарэсы: заалогія; экалогія.
Святавіт
Святаві́т, Свентаві́т, ці Светаві́т — язычніцкае божаства ў заходне-славянскай міфалогіі. Ушаноўваўся таксама як бог вайны і дастатку.
Увасабляўся ў выглядзе чатырохгаловага ці чатырохтварага ідала. Атрыбуты Святавіта — белы конь, меч і коп'і.
У горадзе Арконе на востраве Ругене (цяпер Германія) знаходзіўся культавы цэнтр Святавіта — чатырохслуповы храм-свяцілішча (разбураны ў 1168 годзе).
Помнік Віленскаму тракту
Помнік Віленскаму тракту — помнік у в. Мясата Маладзечанскага раёна Мінскай вобласці, размешчаны справа ад аўтамабільнай дарогі Мінск — Вільнюс, каля павароту на вёску. Пастаўлены ў 1979 годзе.
Буйнавіцкі сельсавет
Бу́йнавіцкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Лельчыцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — аграгарадок (да 2009 г. — вёска) Буйнавічы.
Помнік Віленскаму тракту
Апісанне
Складаецца з 4 вялікіх валуноў. На самым вялікім, які абрысамі нагадвае карту Беларусі, радкі з верша Янкі Купалы «Еду сягоння я ў Вільню…» :
Буйнавіцкі сельсавет
Створаны 20 жніўня 1924 года ў складзе Лельчыцкага раёна Мазырскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Лельчыцкім раёне БССР. З 21 чэрвеня 1935 года ў Лельчыцкім раёне Мазырскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Палескай вобласці, з 8 студзеня 1954 года — Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Сініцкапольскага сельсавета. З 25 снежня 1962 года па 6 студзеня 1965 года ў Мазырскім раёне. 12 лістапада 2013 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Астражанскага сельсавета з вёскамі Астражанка, Заполле, Канапелька, Мірнае, Сом, Убарцкая Рудня.
Помнік Віленскаму тракту
Апісанне
На другім валуне пералічаны імёны вядомых людзей, якія ў розны час праходзілі ці праязджалі на гэтым шляху: Міхал Клеафас Агінскі, М. Багдановіч, Францішак Багушэвіч, Сымон Будны, Ігнат Буйніцкі, Цішка Гартны, Максім Гарэцкі, Мікалай Гогаль,, Вінцэнт Дунін-Марцінкевіч, Якуб Колас, Янка Купала, , Канстанцін Паустоўскі, Яніс Судрабкалн. Уладзіслаў Сыракомля, Браніслаў Тарашкевіч, Валянцін Таўлай, Пятрас Цвірка, Цётка (А. Пашкевіч), Міхась Чарот, Тарас Шаўчэнка, Ядвігін Ш. (А. Лявіцкі). Унізе словы: «Вобраз нашай зямлі застаўся ў іх памяці і творах, а іх імёны — у сэрцах народных».
Буйнавіцкі сельсавет
Паводле перапісу 2009 года 11 населеных пунктаў, 1684 чалавекі, з іх 97,2 % — беларусы.
Помнік Віленскаму тракту
Апісанне
На трэцім валуне пералічаны імёны сыноў і дочак Беларусі, народаў-суседзяў, якія таксама пакінулі на гэтым старажытным гасцінцы свой след, несучы ў край святло дабрыні, свабоды і гуманізму: Тамаш Зан, Канстанцін Тышкевіч, Яўстафій Тышкевіч, Каміла Марцінкевіч, Кастусь Каліноўскі, Змітрок Бядуля, Рыгор Шырма, Сяргей Прытыцкі, Раман Семашкевіч, Язэп Драздовіч, Генадзь Цітовіч, Аляксандр Твардоўскі, Фёдар Янкоўскі, Пётр Машэраў, Іван Чарняхоўскі, Алесь Бачыла, Уладзімір Караткевіч, Еўдакія Лось, Генадзь Каханоўскі, Рыгор Семашкевіч, Аркадзь Куляшоў, Кандрат Крапіва, Кузьма Чорны, Міхась Лынькоў, Пятрусь Броўка, Пятро Глебка, Аркадзь Чарнышэвіч, Лукаш Сільвановіч.
Да камннёў вядуць выкладзеныя плітамі дарожкі.
Узуры
Узуры (Узу́ры) — пасёлак у Альхонскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі. Уваходзіць у Хужырскае муніцыпальнае ўтварэнне.
Аўтаномны рэгіён у Мусульманскім Мінданаа
Геаграфія
Аўтаномны рэгіён у Мусульманскім Мінданаа ахоплівае два геаграфічныя раёны, размешчаныя на востраве Мінданаа: Ланаа-дэль-Сур і Магінданаа а таксама архіпелаг Сулу, які складаецца з астравоў Басілан, Сулу, Таві-Таві а таксама шматлікіх дробных астравоў. Плошча рэгіёна складае 12 695,0 км².
Гісторыя
На працягу шматлікіх стагоддзяў на Мінданаа была свая, незалежная ад Філіпінаў дзяржава, што дазволіла мясцоваму насельніцтву развіваць сваю культуру і самабытнасць. Вобласць з’яўляецца традыцыйнай радзімай філіпінцаў-мусульман з XV стагоддзя, яшчэ да прыходу іспанцаў, якія каланізавалі большую частку Філіпінаў у 1565 годзе. Мусульманскія місіянеры прыбылі ў Таві-Таві, у 1380 годзе і пачалі ісламізацыю мясцовага насельніцтва. У 1457 годзе быў заснаваны першы султанат Сулу, пазней былі заснаваны і іншыя султанаты.
Лаўрын Война
Лаўрын (Ваўжынец) Войнавіч Грычынавіч (? — 23 кастрычніка 1580) — дваранін каралеўскі, земскі пісар гарадзенскі (1565—1566), пісар вялікі літоўскі (з 1566), падскарбі дворны літоўскі (1569—1576), падскарбі земскі літоўскі (з 1576); староста пінскі (з 1574), староста гарадзенскі, староста кобрынскі, дзяржаўца квасоўскі, красніцкі, хвяйданскі, індурскі.
З пінскага баярскага роду Войнаў-Грычынавічаў, сын кашталяна мсціслаўскага Войны Мацвеевіча. У літаратуры даецца і іншае паходжанне, так энцыклапедыя «Вялікае княства Літоўскае» дае бацькам Мацея з падляшскага роду Войнаў. Крыніцы, аднак, у 1573 годзе называюць Бенедыкта братам Лаўрына, у 1599 годзе братамі Бенедыкта і Габрыэля называе Сямён Война , у 1631 годзе Лаўрын, Бенедыкт, Габрыэль і Сямён названы братамі, а Абрам «братанцам» (пляменнікам) Дароты Вайнянкі. Такім чынам, паходжанне з пінскага роду выглядае пэўным.
У маладосці служыў каралеве Боне, у тым ліку і ў Італіі. Браў удзел у Валочнай памеры, у 1558—1560 гадах мераў Гарадзенскае староства (у т.л. уласна Гродна ў 1560 годзе), у 1561—1566 гадах — паўторна Пінскае староства. Неўзабаве па Люблінскай уніі (1569) ажыццяўляў у Вялікім Княстве Літоўскім вылучэнне ўласных маёнткаў вялікага князя Жыгімонта Аўгуста з ліку сталовых добраў і агулам дзяржаўных земляў, упарадкаванне іх фінансавых спраў. Пасол на соймы 1569, 1578, 1580 гадоў.
Валодаў маёнткамі Боршчава ў Берасцейскім, Ласосна і Путрышкі ў Гарадзенскім, Свіслаччу ў Ваўкавыскім, Мярацічамі ў Новагародскім паветах. Да 1571 года купіў Высокае і Расну ў Станіслава Хлявіцкага, у 1571 — Азяраны і возера Свіцязь у князя Канстаціна Канстанцінавіча Астрожскага.
На Попіс 1567 года з маёнткаў і дзяржаў Квасоўскай, Красніцкай і Індурскай ставіў 35 «коней» і 24 драбы.
Сям’я
Жанаты быў, напэўна, з невядомай імем і галіной княжной Друцкай.
Меў, прынамсі, сына Андрэя і дачку Кацярыну.
У літаратуры даюцца і іншыя, але ўяўныя дзеці — сыны Мацей, Вінцэнт і Андрэй (на праўдзе пляменнікі, сыны Сямёна Войны), дочкі — Дарота і Раіна Вайнянкі (на праўдзе сёстры, дочкі Войны Мацвеевіча).
Cyatheales
Cyatheales — парадак класа папарацей.
Сямействы
Парадак уключае 8 сямействаў і 15 родаў  :
Прадстаўленая кладаграма, заснаваная на публікацыях Корал (2006 і 2007 гг.) і Лехтанена (2011 г.), паказвае верагодныя філагенетычныя адносіны ўнутры парадку  :
Імянін (Драгічынскі раён)
Імяні́н (, Именин) — аграгарадок у Драгічынскім раёне Брэсцкай вобласці. Адміністрацыйны цэнтр Імянінскага сельсавета. Размешчаны за 23 кіламетры на паўночны захад ад горада і 16 кіламетраў ад чыгуначнай станцыі Драгічын, 94 кіламетры ад Брэста.
Назва вёскі
Адметна, што афіцыйная назва вёскі дастаткова рэдка ўжываецца вяскоўцамі і жыхарамі навакольных вёсак, асабліва сярод насельніцтва сталага ўзросту. Часцей карыстаюцца мясцовай назвай — Тарака́нь (мясцовы дыялект). Афіцыйная назва ўжываецца пераважна ў множным ліку — Імініны (мясцовы дыялект).
Рымская (станцыя метро)
«Рымская» (Ри́мская) — станцыя Люблінска-Дзмітраўскай лініі Маскоўскага метрапалітэна.
Таджыкі Беларусі
Таджыкі Беларусі — дыяспара таджыкаў у Рэспубліцы Беларусь, налічвае больш за 1000 чалавек. Пры падтрымцы Пасольства Рэспублікі Таджыкістан у Рэспублікі Беларусь 22 лістапада 2011 года ў Міністэрстве юстыцыі Рэспублікі Беларусь было афіцыйна зарэгістравана Міжнароднае грамадскае аб'яднанне таджыкаў «Саманіён». На 2017 год у рамках МГАТ «Саманіён» створана і функцыянуе грамадскае аб'яднанне таджыкскіх жанчын «Махфілі бануван» і таджыкскіх студэнтаў, якія навучаюцца ў Рэспубліцы Беларусь.
Дзейнасць МГАТ «Саманіён» у Рэспубліцы Беларусь пераважна арыентавана на захаванне самабытнасці таджыкскага народа, яго культуры, звычаяў і традыцый, а таксама азнаямленне беларусаў з таджыкскай мовай і культурай.
Спіс аб’ектаў NGC
Ніжэй прыведзены спасылкі на патысячныя спісы аб’ектаў «Новага агульнага каталога» (NGC).
Алесь Юршэвіч
Алесь (Аляксандр) Юршэвіч (1 студзеня 1928 — 26 сакавіка 2007) — дзеяч беларускага нацыянальнага супраціву, сябра і адзін з утваральнікаў глыбоцкай групы беларускай моладзевай падпольнай паваеннай арганізацыі Саюз беларускіх патрыётаў (СБП).
Біяграфія
Нарадзіўся 1 студзеня 1928 г., у в. Курылавічы Дзісенскага павета (Віленскае ваяводства, Польская Рэспубліка, цяпер Мёрскі раён Віцебскай вобласці). Вучыўся ў Янзенскай школе.
У Другую сусветную вайну пасля адыхода немцаў працягнуў вучобу ў Глыбоцкай СШ №1, дзе падчас навучання прапанаваў сваім сябрам з Глыбоцкага педагагічнага вучылішча стварыць падпольную арганізацыю на ўзор Таварыства філаматаў, каб «разам трымацца беларускай справы, пашыраць свой уплыў сярод астатніх». Гэта было выклікана ў тым ліку і татальнай русіфікацыяй школы: «Руская мова дзяржаўная. Яе павінны ведаць і разумець усе. Вы кажаце, патрэбна Беларуская. Навошта яна, калі мясцовае насельніцтва добра разумее па-руску» — гэтак Алесь Юршэвіч пазней успамінаў словы настаўніка гісторыі Беларусі, які размаўляў і навучаў па-руску. Таму Алесь Юршэвіч збліжаецца з Васілём Мядзельцам і Антонам Фурсам, наладжвае кантакты з навучэнцамі школы і Глыбоцкай педагагічнай навучальні. Разам з сябрамі стварае Саюз беларускіх патрыётаў, складае тэкст прысягі сяброў СБП, якая грунтавалася на маральных абавязках: «Я, уступаючы ў Саюз беларускіх патрыётаў, прысягаю перад Бацькаўшчынай і беларускім народам, што заўсёды буду верны ідэалам свабоды і незалежнасці Беларусі. Калі ж па слабасці сваёй або па злому намеру я парушу гэтую прысягу і выдам тайну сяброў, хай пакарае мяне Бог ганебнай смерцю здрадніка Радзімы». Разам з Васілём Мядзельцам і Антонам Фурсам распрацоўвае праекты Праграмы і Статуту СБП, прынімае актыўны ўдзел у арганізацыі ўрачыстай прысягі сяброў СБП, якая адбылася 25 сакавіка 1946 г. на кватэры Лідзіі Несцяровіч.
З верасня 1946 г. распачаў навучанне ў Беларускім дзяржаўным універсітэце ў Мінску. У лютым 1947 года савецкія спецслужбы пачалі арышты ўдзельнікаў арганізацыі, да гэтага спрычынілася тое, што да пастаўскай групы СБП ўвайшоў афіцэр МДБ Алег Стахоўскі, які выдаваўшы сябе за ўдзельніка антысавецкай арганізацыі падштурхоўваў да тэрарызму. Алесь Юршэвіч быў арыштаваны на пачатку 1947 г. Асуджаны ў Мінску ваенным трыбуналам войскаў МВД Беларускай Вайсковай Акругі 20 чэрвеня 1947 г.: як і Васіль Мядзелец, Мікола Асіненка і Валянцін Лагунёнак, быў засуджаны да смяротнай кары, але ў сувязі з тым, што смяротная кара паводле ўказу прэзідыўму ВС СССР ад 20 мая 1947 г. была адмененая, пакаранне было заменена на 25 гадоў пазбаўлення волі ў савецкіх канцлагерах і 5 гадоў пазбаўлення грамадзянскіх праў. Тэрмін адбываў у Кемераўскай вобласці.
Вызвалены ў 1956 г. падчас «хрушчоўскай адлігі». Пасля вяртання на радзіму адчуваў ціск з боку ўладаў. Жыў у Мёрах, працаваў будаўніком і дапамагаў усім былым эсбээмаўцам. Алеся Юршэвіча так успамінала сяброўка па СБП Марыя Бялевіч: «Пасля таго, як ён вызваліўся, мы былі вельмі добрымі сябрамі. Заўсёды прыязджаў, заўсёды цікавіўся… Калі было кепска каму, ён дапамагаў… Стараўся дастаць лекі… Вельмі добры, шчыры, сумленны чалавек». Рэабілітаваны ў 1992 г.
Памёр 26 сакавіка 2007 г. пасля цяжкай і працяглай хваробы. Пахаваны ў Мёрах на гарадскіх могілках. Старшыня культурна-асьветнага цэнтру імя Язэпа Драздовіча Ада Райчонак успамінала пра Алеся Юршэвіча: «Гэта чалавек вельмі адукаваны, вельмі разумны. Ён увесь час марыў у гонар сваіх загінулых сяброў пасадзіць у Курапатах алею каштанаў. Летась увесну ён гэта здзейсніў».
Касперыя
Касперыя (Casperia) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лацыа, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Рыеці.
Насельніцтва складае 1191 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 47 чал./км². Займае плошчу 25 км². Паштовы індэкс — 2041. Тэлефонны код — 0765.
Заступнікам населенага пункта лічыцца Святы Ян Хрысціцель.
Буль
Буль — прозвішча.
Голд-Кост
Голд-Кост (Gold Coast) — горад у паўднёва-ўсходняй частцы аўстралійскага штата Квінслэнд, цэнтр аднайменнага раёна мясцовага самакіравання. З’яўляецца другім па колькасці насельніцтва горадам штата і шостым па колькасці насельніцтва горадам краіны. Голд-Кост вядомы як адзін з найбуйнейшых турыстычных цэнтраў Аўстраліі (перш за ўсё, цэнтр воднага турызму).
Цікавыя факты
У горадзе праходзілі здымкі серыяла «H2O: Проста дадай вады».
Габрыэль Война
Габрыэль Война (? — ) — сакратар каралеўскі, рэферэндар свецкі i вялікі пісар літоўскі (1585—1589), падканцлер літоўскі (з 1589); староста мерацкі, краснасельскі, пянянскі, опсаўскі.
З роду Войнаў-Грычынавічаў, сын Войны Мацвеевіча Грычыны. Меў братоў Сямёна, Рыгора, Сокала, Бенедыкта і Лаўрына.
Браў удзел у паходах Стэфана Баторыя, вызначыўся пры штурме Полацка. Вялікі пасол кар. і вял.кн. Жыгімонта Вазы ў Маскву ў 1590—1591 гадах.
Абіраўся паслом на соймы. Займаў пасаду каралеўскага сакратара.
Усык
Усык (Усы́к) — заімка ў Альхонскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі. Уваходзіць у Хужырскае муніцыпальнае ўтварэнне.
Орлам
Орлам (Orlam, Orlammers, Oorlam, Orlaam, ранейшая саманазва ǃGû-ǃgôun) — група еўрапейска-афрыканскіх крэолаў у Паўднёвай Афрыцы. Жывуць пераважна ў ПАР і Намібіі. У ПАР вылучаюцца як моўная група, якая размаўляе на асабістым дыялекце афрыкаанс, агульнай колькасцю 40 тысяч чалавек. У Намібіі звычайна далучаюцца да нама або нават герэра.
Гісторыя
З канца XVIII ст. орлам пачалі паступова перасяляцца да Аранжавай ракі, дзе ўступалі ва ўзброеныя сутычкі з нама, сан, а потым і з еўрапейскімі фермерамі. Часцяком іх шэрагі папаўняліся прадстаўнікамі іншых плямён і бежанцамі з Капскай калоніі. У 1796 г. супольнасць афрыканераў была вымушана перасяліцца на поўнач ад Аранжавай з-за канфлікту з каланіяльнымі ўладамі. У XIX ст. услед за імі перасяліліся яшчэ 4 супольнасці.
Супольнасць афрыканераў на чале капітанаў Ягера (1795 — 1823 гг.) і Ёнкера (1823 — 1861 гг.) стварыла на тэрыторыі Намібіі дзяржаўнае ўтварэнне, якое пры падтрымцы хрысціянскіх місіянераў у саюзе з нама, вяло несупынныя войны супраць герэра. Дзякуючы сучаснай агнястрэльнай зброе орлам доўгі час мелі значную перавагу. Аднак у 1850 г. нама выйшлі з саюзу з афрыканерамі. Еўрапейскія гандляры, напужаныя жорсткасцю капітана Ёнкера, падтрымалі бок герэра. 15 чэрвеня 1863 г. Махарэра, правадыр герэра, нанёс цяжкую паразу войску афрыканераў, а іх капітан Хрысціян загінуў у бітве. Яго брат, апошні капітан Ян Ёнкер, быў вымушаны заключыць мір з герэра ў 1870 г. Аднак праз 10 гадоў канфлікт успыхнуў зноў. У 1889 г. Ян Ёнкер быў забіты сваім сынам. Да канца XIX ст. супольнасць афрыканераў распалася.
Першынство сярод орлам перайшло да супольнасці вітбуй, якая ў 1894 г. падпарадкавалася каланіяльнай нямецкай адміністрацыі. У 1904 г. орлам былі ўцягнуты нямецкімі ўладамі ў задушэнне паўстання герэра. Але Хендрык, капітан вітбуй, уражаны жорсткасцю нямецкіх салдат, перайшоў на бок паўстанцаў. У 1905 г. ён быў смяротна паранены ў баі. Многія вітбуй трапілі ў нямецкія канцлагеры, дзе загінулі. Пасля смерці капітана супольнасць распалася. У 1990 г. Хендрык Вітбуй быў абвешчаны нацыянальным героем Намібіі. Пасля 1907 г. значная частка орлам зноў перасялілася ў Паўднёва-Афрыканскі Саюз або далучылася да нама.
Спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Слаўгарадскага раёна
У Слаўгарадскім раёне гісторыка-культурнымі каштоўнасцямі прызнаны 22 аб’екты, з якіх 15 — помнікі гісторыі, 4 — помнікі мастацтва, 3 — помнікі архітэктуры.
18 аб’ектаў — гісторыка-культурныя каштоўнасці рэгіянальнага значэння, 2 аб’екты — гісторыка-культурныя каштоўнасці рэспубліканскага значэння, 2 аб’екты — гісторыка-культурныя каштоўнасці міжнароднага значэння.
Жэрах
Жэрах, шэраспер (Aspius aspius) — від рыб роду жэрахі сямейства карпавыя. Адзіны тыповы драпежнік сярод карпавых рыб.
Народныя назвы: шэрах, бялізна, бялюга, беляспер, дзяляпер, жэраспер, жэрасель, жэрасць, белясць.
Апісанне
Даўжыня цела да 80 см, маса да 12 кг. Цела светлае, серабрыстае, прадаўгаватае, пляскатае. Жэрах адрозніваецца цёмнай сінявата-шэрай спіной, серабрыста-шараватымі бакамі і белым брухам. Спінны і хваставы плаўнікі яго шэрыя, з цёмнымі канцамі; ніжняя частка хваста крыху даўжэйшая за верхнюю; астатнія плаўнікі чырванаватыя ў пачатку і шараватыя да канца, галава крыху падоўжаная, ніжняя сківіца выступае наперад.
Пашырэнне
Пашыраны ў басейнах Паўночнага, Балтыйскага, Чорнага, Каспійскага і Аральскага мораў. Жыве на раўнінных частках рэк, радзей у праточных азёрах. Трымаецца адзін, у невялікія чародкі збіраецца ў час нерасту і ўвосень. На Беларусі трапляецца ў вялікіх і сярэдніх рэках, некаторых праточных азёрах з чыстай вадой, у буйных і сярэдніх вадасховішчах, утвораных пры зарэгулявнні рэк. Зімуе ў ямах.
Асаблівасці біялогіі
Палаваспелы ў 4—5 гадоў. Нерастуе ў канцы сакавіка — красавіку пры тэмпературы вады 4—6 °С. Плоднасць ад 60 да 480 тыс. буйных ікрынак. Маляўкі кормяцца ракападобнымі, доннымі беспазваночнымі.
Промысел
Высокі тэмп росту, добрыя смакавыя якасці дазваляюць лічыць жэраха каштоўным аб’ектам промыслу. Аднак доля жэраха ў прамысловых уловах нязначная.
Самоўка
Само́ўка (, Сомовка) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Кубліцкага сельсавета.
Да 20 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Кубліцкага сельсавета, да 18 сакавіка 1963 года — у склад Старынкаўскага сельсавета.
Татарынаў
Татарынаў — прозвішча.
Прастамоўе
Прастамоўе — 1) вусна-размоўныя словы, выразы, іх варыянты і формы, якія выкарыстоўваюцца ў літаратурнай мове як стылістычны сродак зніжанай, грубаватай характарыстыкі прадметаў, вобразаў, з'яў. Напрыклад, «абармот», «выскаляцца», «перціся на ражон», «раней яны прыгажэй была». 2) Разнавіднасць нацыянальнай мовы, якой уласцівы вусна-размоўныя словы, выразы, формы і якой карыстаюцца як сродкам непасрэдных вусных моўных зносін.
Пшэвуз (гміна)
Пшэ́вуз (Przewóz) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Жарскага павета Любушскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Пшэвузе. Плошча гміны складае 178,32 км². Станам на 2010 год у гміне Пшэвуз пражывалі 3244 чалавекі, шчыльнасць — 18,2 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 11 салецтваў.
Дуброўка (станцыя метро)
«Дуброўка» (Дубро́вка) — станцыя Люблінска-Дзмітраўскай лініі Маскоўскага метрапалітэна.
Геймпад
Геймпад (Gamepad) — тып прылады ўводу, якую трымаюць абедзвюма рукамі, дзе пальцы выкарыстоўваюцца для забеспячэння ўводу. Стандартны галоўны гульнявы кантролер для гульнявых прыставак.
Зваротная сувязь
У шматлікіх геймпадах прадугледжана магчымасць адказу на дзеянні гульца або актыўныя падзеі гульні (ранення, выбухі) у выглядзе тактыльнай зваротнай сувязі (Force feedback): вібрацыі, адхіленні.
Азербайджанцы Беларусі
Азербайджанцы Беларусі — дыяспара азербайджанцаў у Рэспубліцы Беларусі. У 2009 годзе паводле перапісу ў Беларусі пражывала 5567 азербайджанцаў, што складала каля 0,1 працэнта ад агульнага насельніцтва. У 2013 годзе па даных Пасольства Азербайджана ў Беларусі пражывала каля 15 тысяч азербайджанцаў.
«Габустан» — першая азербайджанская суполка ў Рэспубліцы Беларусь, была створана ў 1989 годзе студэнтамі, якія навучаліся ў ВНУ Мінска. Затым у Магілёўскай вобласці з'явілася абласное аб'яднанне «Азеры», якое арганізавала нядзельную азербайджанскую школу. У Бабруйску зарэгістравана таварыства «Вэтэн».
У 2010 годзе на базе Беларускага Педагагічнага ўніверсітэта імя Максіма Танка створаны Цэнтр азербайджанскай культуры і мовы, дзе сабраны бібліятэка і фільматэка.
Азербайджанскія нацыянальныя аб'яднанні Беларусі прымаюць актыўны ўдзел у Рэспубліканскім фестывалі нацыянальных культур.
Капавушка
Капавушка, вухачыстка, вухавёртка — прадмет асабістай гігіены, прыстасаваны для чысткі вушэй ад серы. Капавушка звычайна мае выгляд невялікай лыжачкі з пласцінчатай ці петлепадобнай рукаяццю. Капавушкі з дрэва, косткі, шкла і металу — дастаткова вядомая туалетная прыналежнасць народаў Еўразіі.
Капавушка вядома з эпохі бронзы і часта сустракаецца на археалагічных помніках, пачынаючы з ранняга жалезнага веку. Універсальнасць формы капавушкі абумовіла выкарыстанне іх у побыце на працягу ўсяго Сярэднявечча.
Пшадкова (гміна)
Пшадко́ва (Przodkowo) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Картузскага павета Паморскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Пшадкове. Плошча гміны складае 92,4 км². Станам на 2014 год у гміне Пшадкова пражывалі 8669 чалавек, шчыльнасць — 93,8 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 16 салецтваў.
Байран (мыс)
Мыс Байран (Cape Byron) — самая ўсходняя кропка Аўстралійскага кантынента (-28.63278°N, 153.63889°W).
Мыс Байран названы Джэймсам Кукам, калі ён праплываў міма мыса 15 мая 1770 года, у гонар Джона Байрана, здзейсніўшага кругасветнае плаванне на караблі «HMS Dolphin» у 1764—1766 гадах.
Аляксандр Цярэнцьевіч Татарынаў
Аляксандр Цярэнцьевіч Татарынаў (нар. 1922) — беларускі вучоны ў галіне хірургіі. Кандыдат медыцынскіх навук (1968), Заслужаны ўрач БССР.
Біяграфія
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, ваяваў у партызанскім атрадзе «Смерць фашызму».
Кастэль-дзі-Тора
Кастэль-дзі-Тора (Castel di Tora) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лацыа, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Рыеці.
Насельніцтва складае 296 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 19 чал./км². Займае плошчу 16 км². Паштовы індэкс — 2020. Тэлефонны код — 0765.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santa Anatolia.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Помнік Надзеі Якаўлеўне Харчанка
Помнік Надзеі Якаўлеўне Харчанка — помнік у горадзе Лагойску, Беларусь.
Гісторыя
У 1974 годзе ў Лагойску на ўшанаванне памяці партызанкі Надзеі Якаўлеўны Харчанка пастаўлены помнік (партрэтны бюст). Скульптар помніка Сяргей Міхайлавіч Вакар.
Апісанне помніка
У гордай паставе, павароце галавы, смелым позірку, моцна сціснутых вуснах – цвёрдая воля і мужнасць. Рэзкая мадэліроўка рысаў твару змякчаецца пластыкай коратка падстрыжаных хвалістых валасоў, прапрацоўкай фактуры світэра.
Ад стылабата помніка разыходзяцца сцежкі, выкладзеныя шэрымі бетоннымі плітамі і абсаджаныя дэкаратыўнымі кустамі.
Акваманіл
Акваманіл (ад aqua — вада, і  — рука), або вадалей — пасудзіна з вадой, якая ужывалася ў Сярэднявеччы для абмыцця рук святароў падчас набажэнства, а таксама ў побыце феадальных кругоў, галоўным чынам на балях. Металічныя, пераважна бронзавыя акваманілы мелі выгляд розных рэальных ці фантастычных жывёл, вершнікаў, галоў людзей і да т.п. Яны былі полы ўнутры, з адтулінай у пашчы для зліву вады, а ручкай мог служыць выгнуты хвост. Вадаліў выкананы ў тэхніцы полага ліцця, з-за чаго яго сценкі надзвычай тонкія, а сам посуд - незвычайна лёгкі.
Вадалеі на старажытнарускіх землях з'яўляюцца заходнееўрапейскім імпартам і датуюцца XII—XIII стст.
Кажухаўская (станцыя метро)
«Кажухаўская» (Кожу́ховская) — станцыя Люблінска-Дзмітраўскай лініі Маскоўскага метрапалітэна.
Фрыдрых V Вітэльсбах
Фрыдрых V (Friedrich V,  — ) — курфюрст Пфальцкі 1610—1623, кароль Чэхіі (Фрыдрых I) 1619—1620, сын і спадчыннік Фрыдрыха IV, курфюрста Пфальцкага, і Луізы Юліяны Аранскай, дачцы Вільгельма Аранскага і Шарлоты Манпансье дэ Бурбон.
Біяграфія
Фрыдрых V атрымаў у спадчыну курфюрства Пфальц пасля смерці бацькі 19 верасня 1610 года. У 1618 годзе годзе пачалося чэшскае паўстанне супраць імператара Фердынанда II (т. з. Другая Пражская дэфенестрацыя), якое перарасло ў Трыццацігадовую вайну. Паўстанцы прапанавалі 28 верасня 1618 года Фрыдрыху карону Чэхіі, як лідару Евангелічнай уніі, заснаванай яго бацькам для абароны пратэстанцызму ў Свяшчэннай Рымскай імперыі.
Фрыдрых прыняў прапанову і быў каранаваны 4 лістапада 1619 года, аднак хутка пацярпеў паражэнне ў бітве на Белай Гары (8 лістапада 1620 года), атрымаўшы мянушку Зімовы кароль. Ён заставаўся намінальна каралём Багеміі да 13 лістапада 1620 года. Пасля гэтага імперскія войскі ўварваліся ў яго асноўныя ўладанні — Пфальц. Імперскім эдыктам у 1623 годзе ён быў пазбаўлены ўладанняў і тытула. Да канца жыцця ён з сям’ёй знаходзіўся ў выгнанні.
Сям’я
Жонка: з 1613 Елізавета Сцюарт, дачка Якава I, караля Англіі, і Ганны Дацкай. Дзеці:
Святагорскі Успенскі манастыр у Пушкінскіх Гарах
Святаго́рскі Свя́та-Успе́нскі манасты́р — праваслаўны мужчынскі манастыр у пасёлку Пушкінскія Горы Пскоўскай вобласці (Расія). Помнік архітэктуры 16—19 ст.
Размяшчаецца на Святых (былых Сінічых) гарах. Уваходзіць у склад Музея-запаведніка Пушкіна.
На тэрыторыі манастыра знаходзіцца магіла А. С. Пушкіна і яго продкаў.
Гісторыя
Манастыр заснаваны ў 1569 годзе як мужчынскі на Сінічых гарах. Пасля 1918 у саборы была экспазіцыя, прысвечаная Пушкіну. У Вялікую Айчынную вайну манастыр быў моцна пашкоджаны. Адноўлены. З 1990-х гадоў храм дзейнічае. Святагорскі манастыр уваходзіць у склад Музея-запаведніка Пушкіна.
Архітэктура
Ансамбль манастыра абнесены пабеленымі каменнымі сценамі і Анастасіеўскай і Святой брамамі.
На вяршыні ўзгорка — мураваны 4-стаўповы 3-апсідны 1-купальны Успенскі сабор (16 ст.) з традыцыйнымі рысамі Пскоўскай школы дойлідства. У ветразевых скляпеннях і верхняй частцы праслаў сабора ўстаноўлены галаснікі.
У ансамбль Святагорскага манастыра ўваходзяць таксама званіца ў стылі класіцызму (завершана ў 1821; у яе верхнім ярусе размяшчаўся гадзіннік), брацкі корпус з трапезнай, гасцініца.
Харанцы
Харанцы (Харанцы́) — вёска ў Альхонскім раёне Іркуцкай вобласці Расіі. Уваходзіць у Хужырскае муніцыпальнае ўтварэнне.
Скачыхі
Скачы́хі (, Скачихи) — вёска ва Ушацкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Кубліцкага сельсавета.
Грыміевыя
Грыміевыя (Grimmiaceae) — сямейства лістасцябловых імхоў.
Роды
Паводле сайтаў The Plant List і Tropicos у сямейства уключаны наступныя роды :
Тылецыя
Тылецыя (Tilletia)  — род грыбоў сямейства. Назва ўпершыню была апублікаваная ў 1847 годзе.
Пашыраны ў Еўразіі, Амерыцы, Афрыцы, Аўстраліі. Паразіты, пашкоджваюць завязь, радзей лісце і іншыя оргаы раслін, пераважна сямейства злакаў, астравых.
Пулавы
Пула́вы (Puławy) — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Пулаўскага павета Люблінскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з'яўляецца сядзібай вясковай гміны Пулавы.
Горад размешчаны над пры ўпадзенні ракі Куроўкі ў Віслу. Праз горад праходзіць аўтадарога нумар 12 і чыгуначная лінія E-20. Колькасць насельніцтва — 51,5 тыс. чал. (2005). Гарадскія правы атрыманыя ў 1906 годзе.
Маскоўская Хельсінкская група
Маскоўская Хельсінкская група (МХГ, Маскоўская група па садзейнічанню выканання Хельсінкскіх пагадненняў, іншыя назвы — Грамадская група па садзейнічанню выканання Хельсінкскіх пагадненняў у СССР, Маскоўская група «Хельсінкі») — старэйшая з дзейнічаючых у Расіі праваабарончых арганізацый. Аб стварэнні арганізацыі было аб’яўлена на радзе праваабаронцаў, якая адбылася 12 мая 1976 года на кватэры акадэміка А. Сахарава. . Арганізатарам і першым кіраўніком МХГ быў савецкі фізік і дысідэнт Юрый Арлоў.
Гісторыя
У 1977 г. створана рабочая камісія па расследаванню выкарыстання псіхіятрыі ў палітычных мэтах, якая выкрывала шматлікія выпадкі ізаляцыі ў савецкіх псіхіятрычных клініках дысідэнтаў і вернікаў і адпраўляла інфармацыю аб гэтым праваабарончым і кіруючым колам заходніх краін-удзельніц Хельсінкскіх пагадненняў.
2003 г. Выступленне супраць нападу на Ірак з боку кааліцыі Вялікабрытаніі і Злучаных Штатаў. Кіраўнік арганізацыі Л. Аляксеява і кіраўнік аб’яднання «Мемарыял» А. Рагінскі пішуць лісты паслам Вялікабрытаніі і ЗША, у якіх заяўляюць, што выступленне супраць Ірака гэтых краін падрывае асновы міжнароднага права і сусветнага правапарадку.
2009 г. Правядзенне і публікацыя комплекснага даследвання палажэння сексуальных меньшасцей у Расіі і фактаў парушэння іх правоў.
19 снежня 2022 года Галоўнае ўпраўленне Мінюста Расіі па горадзе Маскве падало пазоў аб ліквідацыі Маскоўскай Хельсінкскай групы, праз тры дні справа была прынята да вытворчасці Масгарсудам за № 3а-3719/2023. Падставай для пазову паслужылі выяўленыя падчас праверкі парушэнні. Адміністрацыйны пазоўнік адзначаў нерэгулярнасць дзейнасці арганізацыі і ўдзел яе членаў у мерапрыемствах за межамі сталіцы, што не прадугледжана Законам «аб грамадскіх аб’яднаннях» для рэгіянальных арганізацый, якой МХГ з’яўляецца, згодна са Статутам.
25 студзеня 2023 года Маскоўскі гарадскі суд задаволіў патрабаванні Мінюста Расіі, і прыняў рашэнне ліквідаваць Маскоўскую Хельсінскую групу. Па дадзеных выдання «Коммерсант», у ходзе пасяджэння пракуратура і Мінюст паказалі на адзінаццаць парушэнняў «межаў тэрытарыяльнай дзейнасці», якія здзейсніла МХГ, з’яўляючыся Маскоўскай рэгіянальнай арганізацыяй. У адпаведнасці з палажэннямі кіраўніка 34 КАС РФ, рашэнне не з’яўляецца канчатковым і не ўступае ў сілу неадкладна. Нязгодны з рашэннем бок мае права падаць апеляцыйную скаргу на працягу месяца з дня яго вынясення, адвакат адказчыкаў Генры Рэзнік заявіў, што яго бок мае намер дамагацца адмены ліквідацыі МХГ.
Камедыя-балет
Камедыя-балет (Comédie-ballet) — тэатральны жанр, які аб’ядноўваў дыялог, танец, пантаміму, спевы і інструментальную музыку. Быў пашыраны ў Францыі з 17 стагоддзя, на Беларусі з 18 стагоддзя.
Гісторыя
Жанр аказаў значны ўплыў на наступнае развіццё французскага музычнага тэатра, з’явіўшыся важным этапам на шляху да «музычных трагедый» (tragedies lyriques) Ж.-Б. Люлі, камічнай оперы 18 стагоддзя і пантамімнага балета Ж. Ж. Навера.
На Беларусі
Першыя паказы камедый-балетаў на Беларусі пачаліся з 1749 года ў Нясвіжскім тэатры Радзівілаў («Убачанае не мінае» Ф. У. Радзівіл, перапрацоўка «Цудоўных каханкаў» Мальера). Камедыі-балеты былі састаўной часткай камедый і фарсаў Мальера, пастаўленных у Нясвіжы («Лекар па прымусу», 1750; «Сганарэль» і «Мешчанін у дваранах», абодва 1751; «Маскарыль», 1752; «Жорж Дандэн», 1757), Навагрудку («Прытворнахворы», 1761).