cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мост Чанакале 1915 года
Праектаванне
Агульная даўжыня моста складае, разам з пад'язнымі пуцеправодамі даўжыня дасягае , што перавышае агульную даўжыню і яго падходных віядукаў на , робячы мост самым доўгім мостам любога тыпу ў Турцыі.
Агульная вышыня двух пілонаў моста складае у вышыню (318 м — гэта вышыня пункта скрыжавання асноўнага кабеля, што важна для апорнай здольнасці вантаў, фактычная вышыня пілонаў з улікам верхняй агароджы вежы складае ), што робіць яго другім па вышыні мостам у Турцыі пасля моста Султана Селіма Явуза. Мост з'яўляецца шостым па вышыні мостам у свеце, пераўзыходзячы мост Сутонг у Кітаі. Насціл моста у вышыню і мае агульную шырыню  і максімальнай таўшчынёй. На палубе праходзяць шэсць палос руху аўтамагістралі (па тры ў кожным кірунку), а таксама дзве дарожкі з кожнага боку для абслугоўвання.
Гісторыя
16 мая 2020 года было завершана будаўніцтва другога пілона на баку Галіпалі (узбярэжжа Еўропы). Да 13 лістапада 2021 года ўсе пілоны былі гатовыя. Мост адкрыты для руху 18 сакавіка 2022 года з коштам праезду 200 лір (12,20 еўра).
Сімвалічныя фігуры
З мостам звязаны некаторыя сімвалічныя фігуры. Лік 1915 у назве — вышыня пункта скрыжавання асноўнага троса (318 м), і дата закладкі падмурка (18 сакавіка) звязаны з перамогай турэцкага флоту 18 сакавіка 1915 года падчас марскіх аперацый у Галіпалійскай кампаніі. Даўжыня асноўнага пралёта моста складае 2023 метры і адсылае да стагоддзя Турэцкай Рэспублікі ў 2023 годзе.
NGC 5975
NGC 5975 (іншыя абазначэнні — UGC 9963, MCG 4-37-19, ZWG 136.46, IRAS15377+2137, PGC 55739) — галактыка ў сузор’і Змяя.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Аўтаматрыса
Аўтаматрыса(аutomotrice от αὐτός «сам» і mōtrīx «якая рухаецца»), а таксама матрыса, аўтавагон, рэйкавы аўтобус — аўтаномны чыгуначны вагон з рухавіком унутранага згарання (цяпер практычна заўсёды дызельным, раней сустракаліся таксама бензарухавіковыя аўтаматрысы) магутнасцю ад 150 да 750 кВт.
Аўтаномныя вагоны з электрарухавікамі з'яўляюцца таксама аўтаматрысамі, але часта называюцца «электраматрысамі».
Аўтаномны цягнік з некалькіх дызельных вагонаў, якія працуюць па сістэме многіх адзінак, завуць дызель-цягніком.
Аўтаматрысы, электраматрысы, рэйкавыя аўтобусы, дызель-цягнікі не з'яўляюцца самастойным відам транспарту, а выкарыстоўваюцца ў якасці рухомага саставу для пасажырскіх перавозак на рэгулярных прыгарадных, гарадскіх і нерэгулярных другарадных чыгуначных лініях, а таксама ў якасці службовага (рамонтнага, шляхавымяральнага і інш.) транспарту.
На шэрагу чыгунак аўтаматрысамі і электраматрысамі мянуюць не толькі адзіночныя самаходныя электравагоны, но і кароткія двух- або трохвагонныя дызель-цягнікі альбо электрацягнікі з адным маторным вагонам. Акрамя таго, у сродках масавай інфармацыі матрысамі могуць клікаць і больш сур'ёзны МВПС (например, электрацягнікі ЭР25 у Балгарыі).
Агульныя звесткі
Папярэднікамі аўтаматрыс былі паравоза-вагоны, г. зн. аўтаномныя вагоны з паравой машынай. З'явіліся яны ў другой палове XIX стагоддзя і выкарыстоўваліся на другарадных лініях з невялікім пасажырапатокам.
Першыя бензаматорныя аўтаматрысы з'явіліся на рубяжы XIX—XX стагоддзяў.
Аўтаматрысы для пасажырскіх перавозак
У пачатку XXI стагоддзя ва многіх краінах аўтаматрысы выкарыстоўваюць для пасажырскіх перавозак на чыгуначных лініях з нізкім пасажырапатокам. Шырока распаўсюджаны такія аўтаматрысы, у асабістасці, у Германіі. Сучасныя аўтаматрысы данага тыпу часта маюць паніжаны узровень падлогі для палягчення увахода ў цягнік з нізкіх платформ, якія перш усяго распаўсюджаны на другарадных лініях, дзе і выкарстоўваюцца аўтаматрысы. Паводле ўнутранай кампаноўцы некаторыя з іх блізкі да вагонаў метро, напрыклад у іх зачастую няма тамбураў. Некаторыя аўтаматрысы, напрыклад PESA 610М-001, прымяняюцца для перавозкі высокапастаўленых чыноўнікаў (ва Украіне).
Перціка-Альта
Перціка-Альта (Pertica Alta) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Брэшыя.
Насельніцтва складае 608 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 30 чал./км². Займае плошчу 20 км². Паштовы індэкс — 25070. Тэлефонны код — 0365.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Палацца Саранца
Палацца Саранца (Palazzo Soranzo in Campo San Polo) — палац у Венецыі ў раёне Сан-Пола на аднайменнай назве раёна плошчы.
Ружовы палац выкананы ў гатычным стылі. Праз плошчу ад палаца размяшчаецца палацца Корнер Мачэніга.
Клайпедскі порт
Клайпедскі порт — дзяржаўны марскі порт Літвы, заснаваны ў ліпені 1252 года.
На 2019 год быў самым паўночным незамярзаючым портам на ўсходнім узбярэжжы Балтыйскага мора. У Клайпедскім порце на ўласных прычалах працавала 14 перавозчыкаў і верф. Гадавая магутнасць порта складала 65 млн тонаў грузаў. Клайпедскі порт мог прымаць караблі даўжынёй да 400 метраў, шырынёй да 59 метраў і да 13,8 метраў. Звыш 800 прадпрыемстваў, якія працавалі ў порце, наймалі звыш 58 000 работнікаў і стварылі ў 2018 годзе 6,13 % сукупнага ўнутранага прадукту Літвы. Глыбіня ўваходнага канала порта складала 15,5 метраў, унутранага канала — 14,5 метраў. Клайпедскі порт мог прымаць танкеры грузападымальнасцю да 170 000 тонаў, сухагрузы — да 100 000 тонаў і кантэйнеравозы — да 15 000 20-футавых кантэйнераў абсягам па 33,1 м³ кожны. У 2018 годзе быў найбольшым портам Прыбалтыкі паводле пагрузкі кантэйнераў.
Плошча участкаў сушы пад Клайпедскім портам складала 552,4619 гектару (5,5 км²). Плошча воднай дзялянкі — 884,9 га (8,8 км²). Агульная даўжыня порта без паўднёвага і ўсходняга молаў складала 24,7 км. Даўжыня чыгункі ў порце — 102 км. Даўжыня паўночнага мола — 733 метры, паўднёвага мола — 1374 метры. Плошча крытых складоў для звычайных грузаў складала 99 380 м² (9,9 га), адкрытых складскіх пляцовак — 1 045 879 м² (104,5 га). Змяшчальнасць складоў для сыпкіх грузаў складала 933 700 тонаў, для замарожаных грузаў — 66 000 тонаў. Рэзервуары для наліўных грузаў мелі аб’ём 749 000 м³.
Тэрміналы
На 2019 год у тэрміналах Клайпедскага порта працавалі тэрмінал звадкаванага прыроднага газу, АТ «Заходняя верф» (прычалы 129—140) і 14 прадпрыемстваў перавозак на ўласных прычалах:
Зноскі
На 2019 год у Клайпедскім порце працавалі прадстаўніцтвы 19 кантэйнерных ліній з 15 дзяржаў:
Цягнікі
На 2019 год кантэйнерныя перавозкі з Клайпедскага порта ажыццяўляліся чыгункай 7-ю цягнікамі у 2 краіны Азіі і 5 краін Еўропы:
Мінуўшчына
29 ліпеня 1252 году куршаўскі епіскап і намеснік Лівонскага ордэну падпісалі Дамову аб пабудове Мемельскага замку. Пры замку ганзейскія купцы з Любека (цяпер Нямеччына) абсталявалі порт. Пазней у порце сталі спыняцца караблі купцоў з Брэмену. У 1550-я гады купцы з Гданьску завалілі мемельскі порт камянямі, што абмежавала заход у порт караблямі малой грузападымальнасці. У 1743 годзе ў Мемелі (Прусія) адчынілі кантору гандлю драўнінай, што зрабіла порт найбольшым у гандлі драўнінай у Прыбалтыцы. За 1797 год у рачным порце прынялі звыш 300 караблёў для пагрузкі драўніны. У 1820 годзе порт ачысцілі ад камянёў, што зноў дазволіла прымаць велікагрузныя караблі да 1850-х гадоў. Паводле Версальскай мірнай дамовы 1919 году порт перадалі дзяржавам Антанты. У 1920 годзе ў Мемелі размясцілі французскі гарнізон. 15 студзеня 1923 году 1090 літоўскіх вайскоўцаў занялі Мемель. 24 студзеня 1923 году Сейм Літвы ухваліў далучэнне Клайпедскага краю. 8 траўня 1924 году ў Парыжы 4 дзяржавы Антанты (Брытанія, Францыя, Італія і Японія) падпісалі з урадам Літвы, які прызналі за апошнім разам з портам.
20 сакавіка 1939 году міністр замежных спраў Іаахім Рыбентроп вусна перадаў нямецкі ўльтыматум Літве, згодна з якім 22 сакавіка ўрад Літвы вярнуў Нямецкай дзяржаве Мемельскі край разам з портам. 28 студзеня 1945 году Чырвоная армія заняла Мемель, дзе пасля эвакуацыі Усходняй Прусіі засталося 50 жыхароў. 2 жніўня 1945 году на Патсдамскай канферэнцыі старшыні ўрадаў Брытаніі, ЗША і СССР зацвердзілі перадачу Мемеля Савецкаму Саюзу, дзе таму вярнулі назву Клайпеда ў складзе Літоўскай ССР. Са савецкім часам Клайпедскі порт стаў найбольшым рыбалоўным у еўрапейскай частцы СССР. У 1986 годзе ў порце пабудавалі міжнародную марскую паромную пераправу. У 1991 годзе зацвердзіла Пастанову аб стварэнні дзяржаўнага прадпрыемства «Дырэкцыя марскіх портаў Літвы». Адначасна заснавалі Кіраўніцтва капітана Клайпедскага порта, якому ў 1992 годзе надалі статус дзяржаўнага марскога порта. У 1993 годзе ўрад Літвы перайменаваў «Дырэкцыю марскіх портаў Літвы» ў «Дырэкцыю Клайпедскага дзяржаўнага марскога порта», да якой далучылі Кіраўніцтва капітана Клайпедскага порта. 16 траўня 1996 году зацвердзілі Закон Літоўскай Рэспублікі № I-1340 «Аб Клайпедскім марскім дзяржаўным порце», паводле якога ў порце забаранілі прыватызаваць марскія і наземныя дзялянкі, прычалы і водныя збудаванні, водныя шляхі і каналы. Давернае кіраванне ўсклалі на Дырэкцыю порта. У 2001 годзе міністр шляхоў зносін Літвы падпісаў Загад аб стварэнні Адміністрацыі бяспечнага суднаходства Літвы ў якасці аддзялення Дырэкцыі порта, якую ў 2002 годзе вылучылі ў самастойную ўстанову. У 2003 годзе ў Клайпедскім порце пабудавалі круізны тэрмінал плошчай 1,2 гектары, якім кіруе АТ «Клайпедскі суднарамонт». Каля прычалаў круізнага тэрміналу (№ 28—33) маглі швартавацца караблі даўжынёй да 330 метраў, шырынёй да 45 метраў і ўляганнем да 8,6 метру.
У 2003 годзе запусцілі кантэйнерны цягнік «Вікінг», які злучыў парты Клайпеды і Адэсы (Ільчэўск). Пры канцы 2011 году цягнік «Сонца» злучыў Літву з Кітаем. У 2011 годзе беларускія транзітныя грузы склалі 30,5 % (каля 11 млн тонаў) абароту Клайпедскага порта. Увесну 2013 году суднаходны канал Клайпедскага порта паглыбілі з 13 да 14,5 метру, што дазволіла на 50 % павялічыць колькасць грузу, што змяшчаецца ў адзін сухагруз. У 2013 годзе асноўнымі кліентамі Клайпедскага порта былі беларускія сыравінныя прадпрыемствы: «Беларуськалій» (Салігорск), «Беларуская нафтавая кампанія», «Мазырскі нафтаперапрацоўчы завод» (Гомельская вобласць) і «Нафтан» (Наваполацк). У 2016 годзе грузаабарот Клайпедскага порту вырас на 4,2 % да 40,139 млн тонаў. З іх перавалілі 16,617 млн тонаў сыпкіх грузаў (41,4 %), 12,35 млн тонаў звычайных грузаў (30,8 %) і 11,172 млн тонаў вадкіх грузаў (27,8 %). У порт зайшло 6898 караблёў. Пасажырапаток вырас на 3 % да 350 623 чалавек.
Партрэт каралевы Марыі Казіміры, жонкі Яна ІІІ Сабескага
«Партрэт каралевы Марыі Казіміры, жонкі Яна ІІІ Сабескага» — карціна са збораў Нясвіжскага замка, напісаная невядомым мастаком у апошняй чвэрці XVII ст. Захоўваецца ў калекцыі Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь ( ЗЖ 232. НММ РБ). Памер карціны —.
Гісторыя
Апошняя з Сабескіх, Марыя Караліна (1697—1740), дачка Якуба, незадоўга да смерці завяшчала ўсе ўладанні (11 гарадоў, у т.л. Жоўкву і 140 сёл) Міхалу Казіміру Радзівілу. Хутчэй за ўсё, такім шляхам сямейныя рэліквіі Сабескіх, у т.л. партрэты патрапілі да Радзівілаў. Партрэты «караля Яна і каралевы пад адным № 459 і адной меры, на палатне маляваныя, без рам» фігуруюць у вопісе карцін Бельскага замка 1760 года. У спісе работ, прывезеных ксяндзом Рыякурам у Нясвіж у прамежку часу 1756—1760 гг., першым стаіць «партрэт Яна ІІІ і самой [г.зн. жонкі], аднолькавыя». У вядомым вопісе партрэтаў у Нясвіжскім замку 1857 г. ёсць «Maria Kazimera, zona Jana III» з пазнакай — памерла ў Блуа ў Францыі (№ 87). Нарэшце, у вопісе 1939 г. пад № 91 знаходзіцца «Марыя Казіміра, жонка Сабескага, з годам смерці 1716, памерам 80х60». У тым жа вопісе, як партрэт невядомай дамы, фігуруе палатно памерам 100х83. (№ 219) . Магчыма, маецца на ўвазе дадзены партрэт (101х82 см). На некалькіх фотаздымках партрэт адлюстраваны ў інтэр’ерах пакояў. Ён добра бачны на адным з фота салона, а таксама фота спальні, дзе вісіць збоку на сцяне над ложкам.
Пасля 1939 г. партрэт Марыі Казіміры Сабескай трапіў у Мінск, адкуль вывезены ў Германію ў 1944 г. Вернуты ў Мінск з ДМВП г. Масквы у 1957 г. У 1968 г. перададзены з музея гісторыі Вялікай Айчыннай вайны ў Дзяржаўны мастацкі музей БССР. Апублікаваны ўпершыню Т. А. Карповіч і Ежы Петрусем у каталогу выстаўкі «Партрэты знакамітых асоб Рэчы Паспалітай у мінскіх зборах» (Кракаў, 1991 г.). Складальнікі пазначылі яго як «Партрэт дамы», паказаўшы на нясвіжскае паходжанне і стылістычную сувязь з партрэтамі французскай традыцыі, якія ўзніклі ў колах польскага каралеўскага двара.
У манаграфіі «Тэхналогія станковага жывапісу» Ю. І. Грэнберг адзначае, што ''«ў XVII ст. галандскія і фламандскія майстры шырока выкарыстоўвалі каляровыя грунты — вохрыстыя, залаціста-жоўтыя, жамчужна-шэрыя, шэра-блакітныя, чырванаватыя, чырванавата-карычневыя і іншых колераў і адценняў, аднак яны рэдка былі гэтак жа цёмнымі, як грунты іх італьянскіх, французскіх або іспанскіх сучаснікаў»''. Гэта дае падставы меркаваць, што аўтар дадзенай карціны належаў, ці, прынамсі, быў знаёмы з тэхнікай галандскай і фламандскай школ жывапісу.
Апісанне
На партрэце намалявана досыць маладая дама, якая сядзіць павернутая на тры чвэрці направа, у дэкальтаванай прыгожай сукенцы, абсыпанай каштоўнымі камянямі. Да сукенкі прымацаваныя на грудзях і плячах жамчужныя падвескі, на шыі такія ж каралі. Рукі, аголеныя да локцяў, свабодна пакладзены перад сабой, пальцы расслаблены. Пад правай рукой бачны кавалак гарнастаевай мантыі, вышэй ледзь праглядаецца галаўны ўбор, упрыгожаны каштоўнымі камянямі. У кантрасце з гэтай раскошай сумны твар выцягнутага авала, з прамым носам, вялікімі вачыма і вузкім падбароддзем. У левым верхнім куце надпіс пазначае намаляваную асобу, але левая палова тэксту цалкам сцёртая, так што немагчыма зразумець яго змест.
Дразды (канцлагер)
Канцэнтрацыйны лагер «Дразды» — адзін з першых у Беларусі лагераў смерці часоў нацысцкай акупацыі.
Быў арганізаваны нацыстамі ў ліпені 1941 года паблізу вёскі Дразды, у 2—3 км ад Мінска, на тэрыторыі саўгаса імя Крупскай.
Плошча канцлагера складала 9 га, праіснаваў канцлагер некалькі месяцаў. Лагер быў падзелены на шэсць зон: «вышэйшы камсастаў», «палонныя афіцэры», «палонныя салдаты», «грамадзянскае насельніцтва Мінска і прыгарада», «яўрэі», «асобы з вышэйшай адукацыяй». У лагеры знаходзілася прыблізна 100 тысяч ваеннапалонных і 40 тысяч грамадзянскіх.
У 1996 годзе паблізу пахавання ахвяраў расстрэлаў была ўсталяваная памятная пліта: «Тут у ліпені 1941 г. нямецка-фашысцкія акупанты расстралялі вязняў канцлагера „Дразды“: ваеннапалонных, мірных жыхароў г. Мінска і навакольных вёсак (каля 10 тысяч чалавек). Нашчадкі памятаюць пра вас».
Плануецца ўключэнне месца гібелі і пахавання вязняў канцлагера «Дразды» ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь.
Эміль Елінек
Эміль Елінек (Emil Jellinek;,  — ) — еўрапейскі прадпрымальнік, член кіраўніцтва кампаніі «Daimler Motoren Gesellschaft» у 1900—1909 годах. Сын вядомага равіна Адольфа Елінека.
Вызначыў тэхнічныя патрабаванні да рухавіка ўнутранага згарання, пазней пабудаванага Вільгельмам Майбахам. Аўтамабіль, што вырабляўся фірмай, па просьбе Елінека быў названы імем яго дачкі — Мерседэс Елінек. У 1902 годзе імя «Mercedes» было зарэгістравана як афіцыйны таварны знак.
Жыў у Вене, а пазней пераехаў у Ніцу, дзе быў генеральным консулам Аўстра-Венгрыі. У 1903 годзе атрымаў афіцыйны дазвол змяніць ранейшае прозвішча на Елінек-Мерседэс.
Ташмету
Ташме́ту, таксама Ташме́тум (𒀭𒌨𒈨𒌈 «яна чуе») — багіня прывабнасці і мудрасці ў месапатамскай міфалогіі, жонка бога Набу.
Паходжанне
Культ Ташмету вядомы з другой паловы 2 тысячагоддзя да н. э. Ён узнік у Вавілоніі, дзе гэта багіня разглядалася як жонка болей вядомага бога пісьменнасці Набу. У 1 тысячагоддзі да н. э. яна шанавалася ў Асірыі і імперыі Ахеменідаў. Падобна на тое, што культ Ташмету ўзнік на поўдзень ад Вавілона, паколькі яе бацькам лічыўся Ураш, бог-заступнік горада Дыльбата. Супольны храм Набу і Ташмету існаваў у горадзе Барсіпа.
Функцыі
Функцыі Ташмету як багіні не зусім зразумелы. Найчасцей у акадскай паэзіі яна выступае ў якасці жонкі Набу, яе імя ўзгадваецца ў эратычных вершах. У гэтым сэнсе яе імя магло выкарыстоўваецца як частка жаночых імён. Так, асірыйскі валадар Сінахерыб меў жонку Ташмету-шарат. У Асірыі для Набу і Ташмету быў пабудаваны сакральны комплекс Эзіда ў Німрудзе, які складаўся з 2 храмаў-блізнят. У ім праводзіліся штогадовыя ўрачыстыя цырымоніі «вяселля» і першай «шлюбнай ночы» паміж статуямі багоў. Мяркуецца, што жаночая прывабнасць у вобразе Ташмету была запазычана ў болей ранняй багіні кахання Нанаі.
У запісах з асірыйскага Німруда Ташмету завуць багіняй мудрасці, прывабнасці і пачуццяў, «гаспадыняй закаханых у населеным моры».
Перцкі дагавор
Перцкі дагавор (Treaty of Perth) — мірны дагавор, заключаны ў 1266 годзе ў Перце паміж Нарвегіяй і Шатландыяй, які спыніў нарвежска-шатландскае суперніцтва за ўладу над Гебрыдскімі астравамі. У адпаведнасці з умовамі дагавора астравы былі перададзены Шатландыі.
Гісторыя
Пачынаючы з IX стагоддзя Гебрыдскія астравы і частка заходняга ўзбярэжжа Шатландыі ўвайшлі ў сферу ўплыву нарвежскіх вікінгаў, а ў 1098 годзе яны былі афіцыйна прызнаны ўладаннем Нарвегіі. У сярэдзіне XII стагоддзя на Гебрыдах склалася гэльская дзяржава — каралеўства Астравоў, якое прызнала сюзерэнітэт нарвежскага караля. Але ўжо з пачатку XIII стагоддзя ўздужалая Шатландыя пачала экспансію на захад і аспрэчыла правы Нарвегіі на Гебрыды.
Шатландска-нарвежскі канфлікт дасягнуў сваёй кульмінацыі ў 1263 годзе, калі магутны нарвежскі флот пад камандаваннем караля Хокана IV прыбыў на Гебрыдскія астравы і разарыў уладанні шатландскага караля. У бітве пры Ларгсе 2 кастрычніка 1263 года нарвежцы атрымалі адпор з боку шатландскай арміі, а 15 снежня сканаў Хокан IV. Ужо ў наступным годзе шатландцы атакавалі нарвежскія землі на заходнім узбярэжжы Шатландыі і падпарадкавалі сваёй улады кіраўнікоў каралеўства Астравоў. У 1265 годзе шатландцы заваявалі востраў Мэн. Новы кароль Нарвегіі Магнус VI быў вымушаны пайсці на перамовы.
Мірны дагавор быў заключаны 2 ліпеня 1266 года ў шатландскім горадзе Перт. Нарвегія саступала Шатландыі Гебрыдскія астравы і Мэн за выкуп у памеры 4 000 шатландскіх марак, падлеглы выплаце на працягу чатырох гадоў. Шатландскі кароль гарантаваў захаванне мае рацыю і звычаяў жыхароў астравоў. Кожная з бакоў таксама абавязвалася не падаваць сховішчы здраднікам і злачынцам іншага боку. Акрамя таго, шатландцы павінны былі штогод выплачваць 100 марак нарвежскаму каралю (гэты плацёж быў адменены толькі ў 1468 годзе, хоць фактычна перастаў выплачвацца ўжо ў XIV стагоддзі). Аркнейскія і Шэтландскія астравы прызнаваліся ўладаннем Нарвегіі.
Перцкі дагавор спыніў суперніцтву дзвюх дзяржаў за ўладу над Гебрыдамі і адкрыў перыяд дружбы і саюза паміж Нарвегіяй і Шатландыяй. Далучэнне астравоў да Шатландыі азначала не толькі завяршэнне фарміравання тэрытарыяльнай асновы шатландскай дзяржавы, але і станаўленне новага балансу ўлады на Брытанскіх астравах: перыяд мноства каралеўстваў і прысутнасці вікінгаў падышоў да канца, а Брытанскія астравы былі канчаткова падзелены на дзве дзяржавы: Англію і Шатландыю.
Алейны жывапіс
Алейны жывапіс — від жывапісу мастацкімі алейнымі фарбамі, у якіх сувязным рэчывам для каляровых парашкоў (пігментаў) з'яўляюцца алей ільняны, арэхавы, сланечнікавы і інш. і розныя лакі. Алейны жывапіс выконваецца пераважна на палатне, дрэве, кардоне, металічных плітах, пакрытых спецыяльнымі грунтамі (станковы алейны жывапіс) ці па вапнавым тынку (манументальны алейны жывапіс).
На Беларусі вядомы з пачатку 16 стагоддзя. У тэхніцы алейнага жывапісу працуе пераважная большасць мастакоў.
Аляксандр Іванавіч Разганаў
Аляксандр Іванавіч Разганаў (, в. Прудок,, Магілёўская вобласць) — беларускі палітык, дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.
Біяграфія
Нарадзіўся 6 лютага 1953 года ў в. Прудок Слаўгарадскага раёна Магілёўскай вобласці.
Скончыў Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію, вучоны аграном.
З'яўляўся дэпутатам Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь першага і чацвёртага скліканняў, быў намеснікам старшыні Пастаяннай камісіі па аграрных пытаннях.
Выбіраўся дэпутатам Міжпарламенцкай Асамблеі Еўразійскай эканамічнай супольнасці, членам Камісіі па аграпрамысловай палітыцы, прыродакарыстанні і экалогіі.
У 2012—2016 гадах дэпутат Палаты прадстаўнікоў Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь V склікання.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам Пашаны, ганаровымі граматамі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь, Ганаровай граматай Міжпарламенцкай Асамблеі Еўразійскай эканамічнай супольнасці, ордэнам свяціцеля Кірылы Тураўскага. Мае Падзяку Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.
Асабістае жыццё
Жанаты, мае дзвюх дачок.
Бульба (дэсерт)
«Бульба» — пірожнае з таўкнянага сухога пячэння. Уяўляе сабой аднастайную масу, якой нададзена круглая форма. У масавай вытворчасці часта сустракаецца ў выглядзе бульбіны. Для прыгатавання гэтага тыпу пірожнага выкарыстоўваюць сухары альбо пячэнне. Таўкуць да аднастайнай масы. Далей змешваюць з цукрам; яйкам або сметанковым маслам (для загусцення); какава, ваніллю, лікёрам; надаць форму і, без запякання, астуджаюць да зацвярдзення. Масуа дапаўняюць вараным згушчаным малаком, арэхамі ці зярняткамі сланечніка.
Манітор
Назву манітор маюць:
Дзмітрыеўка (Паўладарская вобласць)
Дзмітрыеўка — сяло ў Успенскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Каныразекскай сельскай акругі. Код КАТА — 556453200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 503 чалавекі (246 мужчын і 257 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 246 чалавек (122 мужчыны і 124 жанчыны).
Спіс станцый Бакінскага метрапалітэна
Гэта спіс станцый Бакінскага метрапалітэна — сістэмы ліній метрапалітэна ў Баку (Азербайджан).
Лініі і станцыі
Бакінскі метрапалітэн складаецца з 3 ліній і 27 станцый.
Чырвоная лінія
Чырвоная лінія (Qırmızı Xətt) рух ажыццяўляецца па вілачныя схеме з Зялёнай лініяй, а не асобна па кожнай з іх.
Зялёная лінія
Зялёная лінія (Yaşıl Xətt) рух ажыццяўляецца па вілачныя схеме з Чырвонай лініяй, а не асобна па кожнай з іх.
Фіялетавая лінія
Фіялетавая лінія (Bənövşəyi Xətt)
Станцыі якія будуюцца ці праектуюцца
У 2021—2027 гадах плануецца пабудаваць 10 станцый (першая у спісе на фіялетавай лініі, апошнія 2 на Чырвонай, а астатнія на Зялёнай).
Будаўніцтва 3 новых станцый (Y-14, Y-15, Y-16) на Зялёнай лініі пачалося ў 2016 годзе.
Камінтэрн (Буда-Кашалёўскі раён)
Камінтэ́рн (, Коминтерн) — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Шырокаўскага сельсавета.
Размяшчэнне
За 20 км на ўсход ад Буда-Кашалёва, 19 км ад чыгуначнай станцыі Лазурная (на лініі Жлобін — Гомель), 27 км ад Гомеля.
Гідраграфія
На ўсходзе і захадзе меліярацыйныя каналы.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай дарозе, затым па шашы Доўск — Гомель.
Планоўка складаецца з кароткай, амаль мерыдыянальнай крывалінейнай вуліцы. Забудова драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Заснаваны напачатку 1920-х гадоў перасяленцамі з суседніх вёсак на былых памешчыцкіх землях. У 1929 годзе жыхары вёскі ўступілі ў калгас. Падчас Вялікай Айчыннай вайны акупанты спалілі 15 двароў, 9 жыхароў вёскі загінулі на фронце. У 1959 годзе ў складзе саўгаса «Камінтэрн» (цэнтр — вёска Шырокае).
Елінек
Елінек — прозвішча.
Джон Магуфулі
Джон Магуфулі (John Pombe Magufuli;  — ) — прэзідэнт Танзаніі (2015—2021).
Біяграфія
Скончыў універсітэт Дар-эс-Салама ў 1988 годзе са ступенню бакалаўра ў галіне хіміі і матэматыкі, у ім жа атрымаў ступень магістра і абараніў доктарскую дысертацыю ў галіне хіміі.
Дэпутат парламента трох скліканняў (2000—2005, 2005—2010, 2010—2015). З 1995 па 2000 гады працаваў намеснікам міністра грамадскіх работ. З 2000 па 2015 гады працаваў у кабінеце міністраў Танзаніі на розных вышэйшых дзяржаўных пасадах: міністрам грамадскіх работ з 2000 па 2006 год, міністрам зямель і населеных пунктаў з 2006 па 2008 гг., міністрам жывёлагадоўлі і рыбнай гаспадаркі ў перыяд з 2008 па 2010 гады, з 2010 па 2015 год зноў міністрам грамадскіх работ.
Кандыдат ад кіруючай партыі. На выбарах атрымаў 58 % галасоў. Быў прыведзены да прысягі 5 лістапада 2015 года.
NGC 5976
NGC 5976 (іншыя абазначэнні — MCG 10-22-25, ZWG 297.22, PGC 55609) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Дракон.
Джон Магуфулі
Біяграфія
Памёр 17 сакавіка 2021 года.
NGC 5976
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Перціка-Баса
Перцка-Баса (Pertica Bassa) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Ламбардыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Брэшыя.
Насельніцтва складае 711 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 24 чал./км². Займае плошчу 30 км². Паштовы індэкс — 25070. Тэлефонны код — 0365.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Палацца Т’епола
Палацца Т’епола (Palazzo Tiepolo) — палацца ў Венецыі на Гранд-канале ў раёне Сан-Пола.
Быў пабудаваны ў XVI стагоддзі. Інтэр’ер упрыгожваюць фрэскі працы Андрэа Мелдолы.
У наш час у будынку размяшчаецца атэль.
Вікі Вэйл
Вікі Вэйл (Vicki Vale) — персанаж DC Comics, створаны Бобам Кейнам і Білам Фінгерам.
Песняры (фільм)
«Песняры» (Песняры) — беларускі савецкі кароткаметражны дакументальны фільм, зняты рэжысёрам Уладзімірам Арловым на Беларускім тэлебачанні («Тэлефільм») у 1971 годзе.
Змест
Музычны фільм, які паказвае запісы ансамбля «Песняры».
Вікі Вэйл
Гісторыя публікацый
Персанаж створаны пісьменнікамі Бобам Кейнам і Білам Фінгерам. Дэбют адбыўся ў кастрычніку/лістападзе 1948 года. Паводле агульнага меркавання створаны, каб адлюстраваць поспех калегі рэпарцёра Кента Superman/Clark і любоўнага захаплення Лоіс Лейн, яе роля ў гісторыі складалася ў значнай ступені з паведамлення аб дзеяннях Бэтмэна для газеты «Готэм». Часта сюжэт круціцца вакол Вікі Вэйл і яе падазрэнняў адносна асобы Бэтмэна.
Сан-Пола
Сан-Пола (San Polo) — адзін з шасці гістарычных раёнаў Венецыі. Размешчаны ў цэнтры, паміж раёнамі Сан-Марка і Санта-Крочэ.
Назва раёна перакладаецца як «Святы Павел», і звязана з аднайменнай царквой, якая знаходзіцца тут.
Раён мае плошчу 35 гектараў, размешчаных уздоўж Гранд-канала. Сан-Пола злучаецца з правым берагам Гранд-канала мостам Рыяльта.
З 1097 года раён выконваў функцыі гандлёвага цэнтра Венецыі.
Славутасцямі Сан-Пола з’яўляюцца царква Сан-Джакама дзі Рыяльта — самая старая царква ў горадзе, заснаваная ў IX стагоддзі, сабор Санта-Марыя Гларыёза дэі Фрары, царква Сан-Рока і Скуола Грандэ дзі Сан-Рока.
BelarusDocs
BelarusDocs — анлайн-фестываль актуальнага беларускага дакументальнага кіно. Праграма анлайн-фестывалю фармуецца з фільмаў, знятых беларускімі рэжысёрамі на беларускую тэматыку. Праводзіцца з 2016 года.
BelarusDocs-2016
За 7 дзён фестываля фільмы сабралі больш чым 4,5 тысячы праглядаў. Фільмы праграмы глядзелі не толькі ў Беларусі (беларуская аўдыторыя склала 88 %), але таксама ў 36 краінах свету, найчасцей — у Расіі, ЗША і Польшчы.
Найбольш папулярным фільмам сярод інтэрнэт-аўдыторыі стала «Скрыжаванне» Настассі Мірашнічэнка — 1060 праглядаў за адны суткі трансляцыі. Самыя высокія адзнакі ад гледачоў TUT.BY атрымалі фільмы «Мяжа Нарвілішак» (9 пунктаў з 10), «Скрыжаванне» (8,8 пункта) і «Не адзін» (8,3 пункта).
BelarusDocs-2018
Другі анлайн-фестываль BelarusDocs, як і папярэдні, прайшоў на пляцоўцы вядучага інтэрнэт-парталу Беларусі — TUT.BY 1-7 сакавіка 2018 года.
На працягу тыдня інтэрнэт-аўдыторыя змагла пазнаёміцца з сям’ю фільмамі: работамі як дзяржаўнай Студыі дакументальнага кіно «Летапіс», так і незалежных аўтараў, як тытулаваных кінадзеячаў, так і маладых рэжысёраў новага пакалення. Кожны з сямі фільмаў быў даступны на працягу адных сутак у HD-якасці з англійскімі субтытрамі.
Праграма BelarusDocs-2018:
Як і падчас першага фестываля, за 7 дзён фільмы сабралі больш чым 4,5 тысячы праглядаў. Фільмы праграмы глядзелі пераважна ў Беларусі (88 %), але таксама ў 57 краінах свету, найчасцей — у Расіі, Украіне і Польшчы.
Найбольш папулярным фільмам сярод інтэрнэт-аўдыторыі стаў «Фанат» Андрэя Кудзіненкі — 1269 праглядаў за адны суткі трансляцыі.
BelarusDocs-2020
Трэці анлайн-фестываль прайшоў з 7 па 13 красавіка на ўласным афіцыйным сайце belarusdocs.com. У праграме было сем фільмаў беларускіх аўтараў пра беларускую рэчаіснасць.
Праграма BelarusDocs-2020:
Фільмы праграмы сабралі больш за 6,4 тысячы праглядаў. Упершыню былі адзначаны фільмы пераможцы: сярод прафесійнага і глядацкага журы. У абодвух намінацыях перамогу атрымаў фільм Настассі Мірашнічэнкі «Дэбют».
Глядацкае журы складалася з 32 аматараў кіно з Беларусі, Польшчы, Расіі, Украіны, Германіі і Швейцарыі. Тройка найлепшых фільмаў па версіі гледачоў:
У складзе прафесійнага журы былі вядучы тэарэтык дакументальнага кіно з ЗША Майкл Рынаў (Michael Renov), дырэктар праграм Адкрытага фестывалю дакументальнага кіно “Расія” (Екацярынбург) Іна Дзямежка, беларускі кінакрытык Антон Сідарэнка, беларускі гісторык і тэарэтык выяўленчых мастацтваў Сяргей Харэўскі, выкладчык кінадысцыплін Крысцін Экам (Christine Acham). Яны адзначылі наступныя фільмы фестываля:
Наступны анлайн-кінафестываль BelarusDocs плануецца на красавік 2021 года.
Іншыя ініцыятывы
Сярод іншых ініцыятыў праекту BelarusDocs — правядзенне апытання «Лепшы беларускі дакументальны фільм за 25 гадоў (1991—2016)» сярод экспертаў беларускага кіно (кіназнаўцаў, рэжысёраў, рэдактараў, прадусараў) і першая вялікая рэтраспектыва фільмаў беларускага кінадакументаліста Віктара Аслюка, якая прайшла ў лістападзе-снежні 2016 года ў Музеі гісторыі беларускага кіно.
Палікараўскі сельсавет
Паліка́раўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Грэскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр сельсавета — вёска Палікараўка.
Станам на 1 студзеня 1947 года ў склад сельсавета ўваходзілі 12 населеных пунктаў.
Партрэт каралевы Сафіі Даратэі Прускай
Адлюстравана Сафія Даратэя, жонка караля Прусіі Фрыдрыха Вільгельма І. У нясвіжскіх інвентарах партрэт згаданай асобы ідэнтыфікаваць не ўдалося, верагодна ён быў запісаны, як выява невядомай асобы. Пра прыналежнасць да замкавай карціннай галерэі сведчаць некаторыя фотаздымкі пакояў, дзе партрэт Сафіі Даратэі Прускай лёгка пазнаецца, у прыватнасці Вялікай сталовай і бібліятэкі. Захаваўся фотаздымак у Інстытуце мастацтва Польскай акадэміі навук. Пасля 1939 г. партрэт каралевы трапіў у Мінск, адкуль вывезены ў Германію ў 1944 г. Вернуты ў Мінск з Берліна ў 1947 г.
Камсамольск (Буда-Кашалёўскі раён)
Камсамо́льск (, Комсомольск) — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Чабатовіцкага сельсавета.
Размяшчэнне
У 20 км на паўднёвы захад ад раённага цэнтра і чыгуначнай станцыі Буда-Кашалёўская (на лініі Жлобін — Гомель), 58 км ад Гомеля.
Гідраграфія
На захадзе — пойма ракі Дняпро.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Жлобін — Гомель. Забудова драўляная, хаатычная, сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Заснаваны напачатку 1920-х гадоў перасяленцамі з суседніх вёсак на былых памешчыцкіх землях. У 1930 годзе жыхары вёскі ўступілі ў калгас. У 1959 годзе ў складзе саўгаса «Чабатовічы» (цэнтр — вёска Чабатовічы). Да 18 студзеня 1965 года пасёлак у складзе Смычкоўскага сельсавета.
Газенваген
Газенваген (Gaswagen), газавы аўтамабіль — спецыяльна абсталяваны аўтамабіль, з дапамогай якога ў перыяд Другой Сусветнай вайны нямецкія войскі знішчалі людзей, атручваючы іх выхлапнымі газамі.
Пачатак прымянення серыйных газенвагенаў адносіцца да лістапада - снежня 1941 года (Кіеў, Полтава (Украіна), Рыга (Латвія) і Хелмна (Польшча). З вясны 1942 дакументальна пацверджана іх ужыванне ў Югаславіі.
Аб прымяненні нацыстамі газенвагенаў стала вядома ў 1943 годзе пасля суда над удзельнікамі злачынстваў супраць чалавецтва, учыненых на тэрыторыі Краснадарскага края СССР, дзе каля 6700 чалавек грамадзянскага насельніцтва былі забітыя шляхам атручвання газам у "душагубках" або былі закатаваныя і расстраляныя. Матэрыялы аб выкарыстанні дадзеных машын смерці на тэрыторыі СССР былі прадстаўлены савецкімі абвінаваўцамі на Нюрнбергскім працэсе галоўных ваенных злачынцаў.
Агульная колькасць ахвяр дадзенай прылады смерці за перыяд Другой сусветнай вайны не вядома.
Канструкцыя
Па захаваных дакументах аб распрацоўцы і вытворчасці дадзенай прылады паказваецца, што яно ўяўляла з сябе газанепранікальны фургон з герметычнымі дзвярыма, з адтулінай для ўпуску газу (у полу), зачыненым перфараваным металічным лістом. Вядома аб вытворчасці фургонаў 2-х тыпаў - на 30-50 чалавек і 70-100 чалавек (па апошнім прыводзіцца інфармацыя аб тым, што для яго распрацоўвалася спецыяльнае прыстасаванне для выгрузкі трупаў). Фургоны ўстанаўліваліся на шасі грузавых аўтамабіляў грузападымальнасцю каля 3,5 тоны (малы фургон) - Опель-Бліц, Даймонд Рео, Рэно, - і 6,5-тонны «Заўрэр» - вялікі фургон. Шасі і рухавік дапрацоўваліся і абсталёўваліся спецыяльным чынам.
Па сведчанні некалькіх механікаў, якія рамантавалі газенвагены з канцлагера Хелмно, матор, які ўсталёўваўся на газенвагенах, адрозніваўся ад іншых матораў, якія яны бачылі на аналагічных машынах. Таксама ён спажываў ўдвая больш паліва, чым звычайны рухавік, і меў незвычайную сістэму выхлапу.
Ігар Аляксандравіч Фурманаў
Біяграфія
Нарадзіўся 27 лютага 1960 у г. Запарожжа (Украіна). У 1981 годзе скончыў педагагічны факультэт Беларускага дзяржаўнага інстытута фізічнай культуры. У 1986 годзе скончыў аспірантуру Дзяржаўнага цэнтральнага інстытута фізічнай культуры па спецыяльнасці «Псіхалогія спорту». У 1986 годзе атрымаў навуковую ступень кандыдата псіхалагічных навук пасля абароны дысертацыі на тэму «Змест і дынаміка матываў каманднай гульнявой дзейнасці спартсменаў» у Інстытуце псіхалогіі Акадэміі навук СССР. У 1998 годзе атрымаў навуковую ступень доктара псіхалагічных навук пасля абароны дысертацыі на тэму «Псіхалагічныя асновы дыягностыкі і карэкцыі парушэнняў паводзін на падлеткавым і юнацкім этапах антагенезу» ў Беларускім дзяржаўным педагагічным універсітэце імя Максіма Танка. Прафесар псіхалогіі з 2003 года.
У перыяд з 1986 па 2000 гады працаваў малодшым, старшым навуковым супрацоўнікам у розных навукова-даследчых установах г. Мінска, загадчыкам лабараторыі практычнай псіхалогіі, загадчыкам аддзялення псіхалогіі, намеснікам дырэктара па навуковай рабоце ў Нацыянальным інстытуце адукацыі. З 2000 па 2005 гады загадчык кафедры псіхалогіі Беларускага дзяржаўнага універсітэта, з 2005 года — прафесар кафедры псіхалогіі, з 2009 года — загадчык кафедры псіхалогіі. Таксама з’яўляецца прафесарам кафедры псіхалогіі Акадэміі паслядыпломнай адукацыі, прафесарам кафедры прыкладной псіхалогіі Беларускага дзяржаўнага педагагічнага універсітэта, кафедры псіхалогіі і педагагічнага майстэрства РІВШ БДУ.
Навуковая і педагагічная дзейнасць
Мае больш за 300 друкаваных навуковых прац, з іх 10 навуковых манаграфій, 1 падручнік, 4 навучальных дапаможніка, 12 метадычных і 4 вучэбна-метадычных дапаможніка, 4 метадычных рэкамендацыі, 4 курса лекцый, 9 навучальных праграм і 2 праграмна-метадычных комплекса, 161 навуковы артыкул у айчынных і замежных часопісах. З’яўляецца адным з аўтараў агульнаадукацыйная стандарту па спецыяльнасці 1-23 01 04 «Псіхалогія». Пад яго кіраўніцтвам абаронена 16 кандыдацкіх дысертацыі Узначальваў працоўную групу па распрацоўцы Дзяржаўнай праграмы развіцця сацыяльна-гуманітарных навук па кірунку «Псіхалогія» (2003 г.), з’яўляўся адным з распрацоўшчыкаў канцэпцыі выхавання дзяцей і вучнёўскай моладзі ў Рэспубліцы Беларусь (1998 г.) і Праграмы псіхасацыяльнай і педагагічнай дапамогі насельніцтву, пацярпеламу ад наступстваў катастрофы на ЧАЭС у 1996—2000 гг. У выніку навуковай дзейнасці распрацаваны афектыўна-дынамічная тэорыя адаптацыі і мадэль агрэсіі, метадалагічныя і метадычныя прынцыпы псіхолага-педагагічнай дыягностыкі навучэнцаў розных узроставых груп, псіхалагічныя асновы псіхапрафілактыкі і карэкцыі дэструктыўных паводзін навучэнцаў, псіхакарэкцыйныя праграмы і арганізацыйна-метадычнае забеспячэнне псіхалагічнай дапамогі дзецям з адхіленнямі ў паводзінах і развіцці.
Грамадская дзейнасць
Галоўны рэдактар ​​беларускага «псіхалагічнага часопіса», член рэдкалегіі часопісаў «Псіхалогія», «Веснік БДУ», «Адукацыя і выхаванне», «Філасофія і сацыяльныя навукі», «Псіхіятрыя, псіхатэрапія і клінічная псіхалогія», «Идэалагічныя аспекты ваеннай бяспекі», «Веснік Акадэміі МУС Рэспублікі Беларусь», член рэдакцыйнага савета часопіса «Медыцынская псіхалогія у Расіі», "Весткі Саратаўскага універсітэта. Новая серыя. серыя «Філасофія. Псіхалогія. Педагогіка», «Весткі Саратаўскага універсітэта. Новая серыя. Серыя Акмеалогія адукацыі. Псіхалогія развіцця», Social Studies: Theory and Practice.
Узначальвае секцыю па псіхалогіі Вучэбна-метадычнага аб’яднання (ВМА) ВНУ Рэспублікі Беларусь па гуманітарнай адукацыі (2000—2005, 2009—2013 г.г.), а таксама секцыю па псіхалогіі і педагогіцы Цэнтра вучэбна-метадычнай кнігі ў сферы вышэйшай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі. Член Рэспубліканскага савета па каардынацыі навуковых даследаванняў у галіне псіхолага-педагагічных навук пры Міністэрстве адукацыі Рэспублікі Беларусь (з 2006 г.), з 2010 года кіраўнік секцыі псіхалогіі Рэспубліканскага савета па каардынацыі навуковых даследаванняў у галіне псіхолага-педагагічных навук пры Міністэрстве адукацыі Рэспублікі Беларусь. Сябра працоўнай групы па распрацоўцы пратаколаў аб аказанні псіхалагічнай дапамогі насельніцтву РБ па-за арганізацый аховы здароўя (з 2010 г.).
Член экспертнага савета па кірунку «Сацыяльна-псіхалагічная рэабілітацыя і сацыяльна-прававая абарона дзяцей і падлеткаў» Дзяржаўнай праграмы «Ахова мацярынства і дзяцінства ва ўмовах уздзеяння наступстваў катастрофы на ЧАЭС» (1996—2000 ).
Узнагароды
З’яўляўся дэлегатам Першага з’езда настаўнікаў Рэспублікі Беларусь (1997 г.), уладальнікам стыпендыі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь дзеячам навукі, адукацыі, культуры, аховы здароўя і таленавітым маладым навукоўцам (2002 г.), пераможцам конкурсу на ўсталяванне персанальнай надбаўкі за выдатны ўклад у сацыяльна-эканамічнае развіццё рэспублікі (2006 г.). Узнагароджаны граматамі Мінадукацыі Рэспублікі Беларусь, Нацыянальнага інстытута адукацыі, Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
NGC 5976A
NGC 5976A (іншыя абазначэнні — UGC 9934, MCG 10-22-23, ZWG 297.20, PGC 55561) — галактыка ў сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Камянецкая вежа
Гісторыя
Пабудаваная ў 1271—1288 гг. на левым беразе ракі Лясная. Адзіная вежа валынскага тыпу, якая захавалася на Беларусі да нашага часу. Помнік архітэктуры раманскага стылю з элементамі готыкі.
У XIV ст. вежа шмат разоў вытрымала набегі крыжаносцаў, штурмы войскаў польскіх і літоўскіх князёў. У XVII ст. каля сцен Камянецкага замка разгортваліся бязлітасныя баі паміж арміямі Рэчы Паспалітай, Швецыі і Маскоўскай дзяржавы (у 1661 аслаблены Камянец нават быў вызвалены ад выплаты падаткаў на 4 гады).
Вежа служыла складам і арсеналам — у ніжніх, самых халодных ярусах, захоўвалі правізію, у верхнім, каля самай баявой пляцоўкі — зброю і боепрыпасы. Свабодную прастору займалі байцы. Шмат набегаў вытрымала вежа, але пацярпела не ад воінаў, а ад марадзёраў, якія ў XVIII ст. панадзіліся выкалупваць з яе цэглу на гаспадарчыя патрэбы.
Вежа знаходзілася ўнутры кальцавога вала і дамінавала над драўлянымі ўмацаваннямі. З боку ракі да ўмацаванняў падступала балоцістая нізіна, з трох бакоў іх акружаў роў. Рэшткі землянога вала і драўлянага замка канчаткова зніклі ў 1903 годзе, пры правядзенні рэстаўрацыйных і зямельных работ. Па праекту архітэктара У. В. Суслава вакол вежы быў зняты трохметровы слой зямлі, у выніку чаго яе першы ярус, які раней памылкова лічыўся склепам, зноў апынуўся на паверхні. Аднак пры земляных работах бясследна зніклі старажытны вал і роў. Тады ж былі разабраны скляпенні над першым і другім ярусамі і заменены драўлянымі бэлькамі. Цэглу для рэстаўрацыі зубцоў і сцяны (каля 10 тыс. штук) была заказана селяніну Матыкальскай воласці С. Дранюку. Для правядзення земляных і цагляных работ быў запрошаны з Гродна вопытны майстар А. Арцішэўскі. Вакол вежы быў насыпаны і абкладзены каменем кальцавы вал. У такім выглядзе помнік захаваўся да нашых дзён. У пачатку 1950-х гадоў вежу ўпершыню пабялілі, а падлогу выбрукавалі каменем. Рэстаўрацыйныя работы праводзіліся ў вежы таксама ў 1968—1973 і 1996—2003 гады.
Архітэктура
Вежа круглая ў плане, дыяметрам 13,6 м пры таўшчыні сцен 2,5 м, вышыня яе 29,4 м. Стаіць вежа на магутным каменным падмурку вышынёй каля 2,3 м, дыяметрам 16 м. Змуравана з брусчатых цаглін цёмна-чырвонага і жаўтаватага колераў з характэрнымі прадаўгаватымі раўкамі ў ніжняй частцы. Мураванне «балтыйскае» — два «лажкі» паслядоўна чаргуюцца з адным «тычком». Звонку на сценах захавалася вялікая колькасць прамавугольных заглыбленняў ад «пальцаў» рыштаванняў. Унутры захаваліся заглыбленні ад драўляных бэлек — перакрыццяў пяці ярусаў. Перакрыцці другога і трэцяга ярусаў былі падвойныя. Вежа мае пяць ярусаў (паверхаў), злучаных лесвіцамі, на якіх можна было размясціць значную колькасць воінаў. Маючы выключна абарончае прызначэнне, Камянецкая вежа пазбаўлена якіх-небудзь архітэктурных упрыгажэнняў.
Вежы аналагічнага характару і прызначэння былі пабудаваны ў XIII ст. ў Полацку, Тураве, Навагрудку, на тэрыторыі Старога замка ў Гродне, на замчышчы старажытнага Берэсця.
Альжбета Партугальская
Альжбета Партугальская (, Іспанія —, Партугалія) — каталіцкая святая. Каралева Партугаліі.
Біяграфія
У маладым узросце была выдадзена замуж за партугальскага караля Дыянісія і стала каралеваю. Усё жыццё фінансава падтрымлівала касцёлы і кляштары ў сваёй краіне, будавала шпіталі, дзіцячыя дамы і прытулкі, вялікую частку маёмасці раздала бедным. Будучы каралеваю, часта выступала пасрэдніцаю ва ўзброеных канфліктах.
Пасля смерці мужа Альжбета ўступіла ў Трэці ордэн святога Францішка. Яна памерла 4 ліпеня 1336 года і была пахаваная ў заснаваным ёю кляштары святой Клары ў Каімбры. З’яўляецца апякункаю Партугаліі.
Гарышні Плаўні
Гарышні Плаўні (Горі́шні Пла́вні) — горад абласнога значэння у Палтаўскай вобласці Украіны на рацэ Дняпро каля Кам'янскага вадасховішча. З'яўляецца самым маладым горадам вобласці і адным з яе найбуйнейшых прамысловых і культурных цэнтраў.
Агульная характарыстыка
Афіцыйная дата заснавання - 29 лістапада 1960 г., 24 красавіка 1972 г. пасёлак атрымаў статус горада, а 6 красавіка 1977 г. стаў горадам абласнога падпарадкавання, 16 красавіка 2019 г. - цэнтрам новастворанай аб'яднанай тэрытарыяльнай грамады. Адлегласць ад горада да абласнога цэнтра (Палтавы) па чыгунцы складае 110 км, аўтадарогамі - 105 км; да Кіева - 311 км.
У горадзе ёсць лакальная чыгуначная станцыя, адкуль ажыццяўляецца прыгарадная пасажырская камунікацыя з Крэменчугом і Палтавай, а таксама абслугоўваецца ПрАТ «Палтаўскі ГОК». У горадзе ёсць грузавы рачны порт.
У горадзе пражываюць пераважна ўкраінцы, пражываюць таксама рускія (каля 28 %) і беларусы (1 %).
Гарышні Плаўні - гэта прамысловы горад. Менавіта прамысловасць вызначае спецыфіку горада. Структурна прамысловасці складаецца з 7 галін: горназдабываючай, хімічнай, машынабудавання, дрэваапрацоўкі, вытворчасці будматэрыялаў, лёгкай і харчовай прамысловасці. Сярод найбуйнейшых прадпрыемстваў горада ёсць такія як ПрАТ "Палтаўскі горна-абагачальны камбінат", на базе магутнага горназдабыўчага комплексу жалезнай руды. Асноўная прадукцыя - 7-8 млн тон жалезарудных акатышаў у год; ТАА "Ерыстаўскі горна-абагачальны камбінат". У горадзе таксама размешчаны Рыжаўскі гранкар'ер, Рэдуцкі шчэбзавод, хлебазавод, трыкатажныя фабрыкі, завод па перапрацоўцы зношаных шын, недабудаваны электрометаллургический завод "Ворскла Сталь" і ін.
Беларуская Экстраліга 2014/2015
Эксталіга 2014/2015 — 23-і сезон мацнейшага дывізіёна чэмпіянату Беларусі па хакеі з шайбай. У турніры прынялі ўдзел 11 клубаў з Беларусі.
1 этап
На першым этапе рэгулярнага чэмпіяната ўсе каманды згулялі між сабой па 4 гульні, 2 хатнія і 2 гасцявыя. Па заканчэнні этапа каманды былі падзелены на дзве падгруппы, першыя 6 каманд склалі падгрупу «A», астатнія 5 склалі падгрупу «Б».
2 этап
На другім этапе каманды згулялі па 3 матчы толькі з супернікамі ў сваіх падгрупах. Па заканчэнні другога этапа былі высветлены 8 удзельнікаў плэй-оф (6 каманд падгрупы «A» і 2 лепшыя каманды падгрупы «Б»), а таксама стаў вядомы пераможца рэгулярнага чэмпіяната.
Удзельнікі Плэй-оф
Згодна з рэгламентам у плэй-оф удзельнічаюць каманды заняўшыя першыя восем месцаў па выніках другога этапу (6 каманд Групы А і 2 першыя каманды Групы Б).
Шахцёр Салігорск (1) - Хімік-СКА Наваполацк (8)
Першая сустрэча каманд у плэй-оф. У рэгулярым чэмпіянаце 2014/15 каманды правялі чатыры матчы і ва ўсіх перамог Шахцёр (5:2, 2:1 (АТ), 5:3, 5:1) '''.
Вынік серыі: перамога Шахцёра 3:0
Нёман Гродна (4) - Металург-Жлобін (5)
У рэгулярым чэмпіянаце 2014/15 каманды правялі сем матчаў. Нёман выіграў 5 з іх (5:2, 4:1, 4:2, 5:1, 6:4), Металург перамог толькі двойчы (3:1, 3:1) '''.
Гомель (2) - Віцебск (7)
У рэгулярым чэмпіянаце 2014/15 каманды правялі чатыры матчы. Усе з іх засталіся за Гомелем (4:3 (АТ), 8:2, 5:0, 5:2) '''.
Вынік серыі: перамога Гомеля 3:0
Юнацтва-Мінск (3) - Дынама-Маладзечна (6)
У рэгулярым чэмпіянаце 2014/15 каманды правялі сем матчаў. 5 разоў перамагала Юнацтва (5:2, 3:1, 2:1, 4:3, 6:3), два разы перамога была за Дынама (3:2 (бул.), 4:1) '''.
Вынік серыі: перамога Юнацтва 3:1
Шахцёр Салігорск (1) - Нёман Гродна (4)
У рэгулярым чэмпіянаце 2014/15 каманды правялі сем матчаў. Тройчы перамагаў Шахцёр (3:1, 2:1 (бул.), 2:0), а гродзенскі Нёман перамог у чатырох матчах (5:3, 2:1, 4:3, 2:0) '''.
Вынік серыі: перамога Шахцёра 4:1
Гомель (2) - Юнацтва-Мінск (3)
У рэгулярым чэмпіянаце 2014/15 каманды правялі сем матчаў. Тры перамогі ў Гомеля (4:1, 4:1, 9:0), чатыры ў Юнацтва (3:0, 5:4 (АТ), 3:2, 4:3) '''.
Шахцёр Салігорск - Юнацтва-Мінск
Вынік серыі: перамога Шахцёра 4:0