cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Цвайбрукен
Горад падзяляецца на 10 гарадскіх раёнаў. Упершыню Цвайбрукен згадваецца ў 1140 годзе (назва горада ў перакладзе — «два масты»).
З 1182 года быў сталіцай аднайменнага графства (з сярэдзіны XV стагоддзя — герцагства), якое з 1390 года кіравалася прадстаўнікамі розных галін дома Вітэльсбахаў.
Ліярд
Ліярд, або Лаярд (Liard River) — рака ў Канадзе, левы прыток ракі Макензі.
Спенсэр Персіваль
Пасля смерці Піта перайшоў у апазіцыю, пакуль ліберальнае міністэрства Грэнвіля не сышло. У новым міністэрстве Портленда (1807) ён атрымаў пасаду канцлера казначэйства, а ў 1809 годзе стаў на чале ўрада.
Ліярд
Даўжыня ракі 1115 км, плошча вадазбору 276 тыс. км².
Спенсэр Персіваль
Забіты Джонам Белінгемам з асабістай помсты ў будынку парламента.
Ліярд
Пачынаецца ў гарах Пелі (сістэма Скалістых гор), у верхнім цячэнні парожыстая.
Галоўныя прытокі: Форт-Нельсан, Саўт-Нахані.
Сярэдні расход вады 2500 м³/с. Ледастаў ад кастрычніка да мая.
Суднаходная ад горда Форт-Ліярд. У вусці — горад Форт-Сімпсан.
Тамашпіль
Тамашпіль (Томашпі́ль) — пасёлак гарадскога тыпу ў Вінніцкай вобласці Украіны. Былы раённы цэнтр. Цэнтр тэрытарыяльнай грамады. Размешчаны за 100 км ад Вінніцы.
Мястэчка заснавана падольскім ваяводам Тамашам Замойскім і названа ў гонар яго. Вялікага бедства неслі краю турэцка-татарскія набегі — для абароны ад іх у мястэчку ў XVII ст. пабудавалі крэпасць. У часы Рэчы Паспалітай мястэчка адносілася да Брацлаўскага ваяводства. У Расійскай імперыі адносілася да Ямпільскага павета Падольскай губерні.
Абайскі раён (Карагандзінская вобласць)
Аба́йскі раён (Абай ауданы)— адміністрацыйная адзінка ў Карагандзінскай вобласці.
Тэрыторыя раёна складае 6,5 тыс.кв. км. Адлегласць да абласнога цэнтра 30 км. Раённы цэнтр — горад Абай.
Па тэрыторыі раёна праходзяць буйныя рэкі: Шэрубай-Нура і Нура. Ёсць два буйныя вадасховішчы: Жартаскае і Шэрубайнурынскае (Тапарскае вадасховішча), дзе размешчана парадку 19 зон адпачынку. Агульны плошчу вадаёмаў — 7237 га.
На тэрыторыі Абайскага раёна жывуць наступныя віды жывёл: воўк, казуля, лісіца, карсак, тхор, заяц, шэрая курапатка; рэдкія і знікаючыя выгляды: архар, стрэпет, лебедзь клікун, кучаравы пелікан.
Пэтрыўка (Мыкалаіўскі раён, Адэская вобласць)
Пэтрыўка (Петрі́вка) — вёска ў Мыкалаіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Нынавычы
Нынавычы (Ниновичі) — вёска ў Сакальскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Джузвала
Джузвала (Giusvalla) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лігурыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Савона.
Насельніцтва складае 472 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 25 чал./км². Займае плошчу 19 км². Паштовы індэкс — 17010. Тэлефонны код — 019.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Графшафт (Рэйнланд)
Графшафт (Grafschaft) — камуна ў Германіі, у зямлі Рэйнланд-Пфальц. Уваходзіць у склад раёна Арвайлер. Насельніцтва — 10 880 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 57,55 км². Афіцыйны код — 07 1 31 090.
У горадзе знаходзіцца штаб-кватэра і мануфактура германскага аўтамабільнага вытворцы Veritas.
Вячэрніцы
Даўжыня цела да 10,4 см, хваста да 6,5, перадплечча да 6,9 см. Маса да 76 г. Вушы круглаватыя, тоўстыя, сабраныя ў складкі. Крылы вузкія, доўгія, завостраныя на канцах. Поўсць густая, шаўкавістая, зверху ад рыжага да карычневага колеру, знізу свяглейшая.
Пашыраны ў Еўропе, Сярэдняй, Усходняй і Паўднёва-Усходняй Азіі. Жывуць у шыракалістых і мяшаных лясах. На Беларусі 3 віды, найбольш пашырана вячэрніца рыжая, селіцца ў старых высакастволых лясах, парках, гаях, старых садах; вячэрніца гіганцкая і вячэрніца малая занесены ў Чырвоную кнігу Беларусі.
Кормяцца на змярканні і на досвітку насякомымі. У прыплодзе 1 — 2 дзіцянят.
Робяць далёкія сезонныя міграцыі.
Сушы (Валожынскі раён)
Су́шы (, Суши) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Пяршайскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе Польскай Рэспублікі, Віленскага ваяводства, Вілейскага павета (з 1927 года Маладзечанскага павета), гміны Гарадок.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Яршэвіцкага сельсавета.
Рыгор Якаўлевіч Кіпрыяновіч
Выпускнік Літоўскай духоўнай семінарыі (1867). Выхаванец Санкт-Пецярбургскай духоўнай акадэміі, дзе ў 1873 абараніў магістарскую дысертацыю «Жыццё Іосіфа Сямашкі, мітрапаліта літоўскага і віленскага, і ўз'яднанне заходнерускіх уніятаў з праваслаўнай царквой у 1839 г.». Манаграфія вытрымала два выданні пры жыцці аўтара. Пасля сканчэння акадэміі Кіпрыяновіч накіраваны выкладчыкам у Літоўскую духоўную семінарыю. Выкладаў латынь, гісторыю і педагогіку, адначасова чытаў лекцыі ў Віленскай мужчынскай гімназіі і жаночым вучылішчы. Актыўна займаўся даследаваннем гісторыі ўніяцкай царквы і каталіцызму ў Беларусі. Аўтар шэрагу манаграфій, а таксама нарысаў «Іасафат Кунцэвіч» (1912) і «Да гісторыі жаночай адукацыі ў Заходняй Расіі» (1910).
Polistes nimpha
Polistes nimpha — від грамадскіх вос з сямейства.
Распаўсюджанне
Палеарктыка: Заходняя Еўропа, Паўночная Афрыка, Пярэдняя Азія, Іран, Казахстан, Кіргізія, Расія (еўрапейская частка, паўднёвая Сібір ад Алтая да Прыамур'я).
Апісанне
Даўжыня 12-16 мм. Сярэднія і заднія галёнкі самцоў карычнева-аранжавыя з жоўтым, без чорнага. Трохкутны выступ на пярэднім краі налічніка самак адносна кароткі, іх мандзібулы чорныя.
Царква Святых Кірыла і Мяфодзія (Пагост Загародскі)
Царква Святых Кірыла і Мяфодзія — праваслаўны храм у в. Пагост-Загародскі Пінскага раёна Брэсцкай вобласці.
Гісторыя
Знаходзіцца ў цэнтры вёскі. Пабудавана ў 1775 г. з цэглы як касцёл Св. Юзафа, які ў 1864 г. перададзены праваслаўным і ў 1870 — 1897 гг. перабудаваны ў царкву.
Архітэктура
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю з рудыментамі класіцызму. Аб’ёмна-прасторавая кампазіцыя храма мае падоўжна-выцягнутую планіровачную і дынамічна-вертыкальную кампазіцыю: прамавугольны прытвор-трапезная далучаны да цэнтральнага 8-граннага аб’ёму-ратонды, які пераходзіць у 5-гранную апсіду. Вертыкальнай дамінантай з’яўляецца надбудаваная над прытворам высокая 2-ярусная (васьмярык на чацверыку) вежа-званіца, завершаная цыбулепадобнай галоўкай над шлемападобным купалам. Самкнуты сферычны купал асноўнага аб’ёму з цыбулепадобнай галоўкай на 8-гранным барабане. Прамавугольны ўваходны праём аформлены парталам з трохвугольным франтонам. Плоскасныя фасады прарэзаны высокімі арачнымі аконнымі праёмамі, апяразаны карнізам з сухарыкамі.
Інтэр’ер
У інтэр’еры малітоўная зала перакрыта самкнутым гранёным скляпеннем. Два надпісныя абразы «Маці Божая Чанстахоўская» (15 — 16 ст., на адвароце надпіс: "Сей образ чудотворной иконы Пресвятой Божией Матери подновлен третий раз в 1879 году, первые же два раза была обновлена в 1562 и 1809 году, как это видно было из надписи. Сама же икона сия написана Митрополитом Всероссийским Петром в 13 веке. Подновлена священником Пигулевским) і «Маці Божая Адзігітрыя» (18 — 19 ст., унізе надпіс: «сей образъ надал раб божий Петрековец Бродницки со женою Евдотиею в здравий спасений до церкви Бродницкой року 1777»). Абразы 18 ст.: «Мікола Цудатворац», «Уздвіжанне Святога Крыжа», «Маці Божая Адзігітрыя» (адноўлены ў 19 ст.), «Цуд Георгія аб змеі».
Індыян-Уэлс (Каліфорнія)
Індыян-Уэлс (Indian Wells) — горад у акрузе Рыверсайд, штат Каліфорнія, ЗША. Насельніцтва - 3816 чалавек (перапіс 2000 года).
Масела
Масела (Massello) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 74 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 2 чал./км². Займае плошчу 38 км². Паштовы індэкс — 10060. Тэлефонны код — 0121.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santi Pietro apostolo.
Нісмычы
Нісмычы (Нісмичі) — вёска ў Сакальскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Раманіўка (Мыкалаіўскі раён)
Раманіўка (Рома́нівка) — вёска ў Мыкалаіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Стомленасць
Працяглая стомленасць можа прывесці да ператамлення, якое небяспечна для здароўя чалавека. Існуе мноства тэорый стомленасці, першыя з’явіліся ў другой палове XIX стагоддзя.
Пэрв’ятычы
Пэрв’ятычы (Перв'ятичі) — вёска ў Сакальскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Шэўчэнка (Мыкалаіўскі раён)
Шэўчэнка (Шевче́нка) — вёска ў Мыкалаіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Рэмаген
Рэмаген (Remagen) — горад у Германіі, у зямлі Рэйнланд-Пфальц. Уваходзіць у склад раёна Арвайлер. Насельніцтва — 16 093 чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 33,16 км². Афіцыйны код — 07 1 31070.
Горад падзяляецца на 5 гарадскіх раёнаў. Музей Ханса Арпа.
Вячаслаў Ігаравіч Салдаценка
Вячаслаў Салдаценка (нар. ) — беларускі гандбаліст. Майстар спорту Беларусі. Брамнік румынскага клуба «Бакэу» і нацыянальнай зборнай Беларусі.
Кар’ера
З’яўляецца выхаванцам мінскага СКА, за які выступаў з 2012 года. У лютым 2017 года перайшоў у нямецкі клуб «Балінген-Вайльштэтэн». Па выніках сезона 2016/17 «Балінген» страціў месца ў Бундэслізе, і ў ліпені 2017 года Вячаслаў стаў іграком румынскага клуба «Адаргею Секуеск».
У лютым 2018 года, калі ў сувязі са смерцю заснавальніка румынскай каманды быў вымушаны яе пакінуць, вярнуўся ў СКА. У чэрвені 2018 года зноў накіраваўся ў Румынію, стаўшы іграком клуба «Канстанца».
У чэрвені 2019 года пакінуў «Канстанцу», у якой амаль не атрымліваў гульняовй практыкі, і перабраўся ў іншы румынскі клуб — «Бакэу».
Спіс аб’ектаў PGC (1895001—1896000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1895001—1896000)
Напа (горад)
Напа (Napa) — партовы горад у заходняй Каліфорніі, ЗША. Адміністрацыйны цэнтр аднайменнай акругі. Насельніцтва - 76915 чалавек (перапіс 2010 года). Напа з'яўляецца вядомым цэнтрам вінаробства, у горадзе пачынаецца «вінны маршрут» па вінакурнях даліны Напа. Размешчаны ў акрузе Напа, за 80 км на поўнач ад Сан-Францыска. Цераз горад працякае рака Напа.
NGC 5421A
NGC 5421A (іншыя абазначэнні — UGC 8941, IRAS13594+3404, MCG 6-31-45, KUG 1359+340, MK 665, ZWG 191.33, 1ZW 78, KCPG 407A, VV 120, ARP 111, PGC 49950) — галактыка ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Пэрэмыславычы
Пэрэмыславычы (Перемисловичі) — вёска ў Сакальскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Ёнас Басанавічус
Ёнас Басанавічус  (Jonas Basanavičius; нар. 23 лістапада 1851 г. у Ашкаболях, пам. 16 лютага 1927 г. у Вільні) — літоўскі доктар, першы галоўны рэдактар газеты «Аўшра», патрыярх літоўскага нацыянальнага Адраджэння, адзін з падпісантаў Акта незалежнасці Літвы.
Біяграфія
Ёнас Басанавічус нарадзіўся ў вёсцы Ашкаболі у Аўгустоўскай губерні, у Царстве Польскім. Пасля заканчэння гімназіі ў Марыямпалі вывучаў рускую філалогію, а пазней — медыцыну ў Маскоўскім універсітэце. З-за таго, што не мог знайсці працы ў Літве, у 1880 г. выехаў у Балгарыю, потым у 1882 г. у Прагу, дзе працягнуў медыцынскую адукацыю. У 1884 г. зноў пераехаў у Балгарыю, дзе ў 1891 г. атрымаў грамадзянства гэтай краіны. Увесь час браў ўдзел у справе адраджэння Літвы. У 1904 г. вярнуўся на радзіму. У 1905 годзе быў арганізатарам Вялікага літоўскага сейма ў Вільні (4 i 5 снежня 1905 г.). Падкрэсліваў права літоўцаў на існаванне, якое маюць і іншыя народы, а таксама на самастойнае вырашэнне свайго лёсу. Заахвочваў да клопату над літоўскай мовай. Аўшра пісала, што народ жыве да таго часу, пакуль жывая ягоная мова. У першым нумары выдання выкарыстаў лацінскі эпіграф: Homines historiarum ignorari sunt pueri (Людзі, якія не ведаюць гісторыі, застаюцца дзяцьмі).
Басанавічус змяніў літоўскі правапіс: на старонках рэдагаванай ім газеты ён замяніў польскія «sz» і «cz» чэшскімі «š» i «č».
Быў адным з падпісантаў Акту незалежнасці Літвы у 1918 г. пасля гэтага стала стаў жыць у Вільні.
Памёр у віленскай бальніцы ад пнеўманіі, пахаваны на могілках Роса. З-за значэння Ё. Басанавічуса ў гісторыі літоўскага нацыянальнага адраджэння і супадзення даты яго смерці з днём аднаўлення літоўскай дзяржаўнасці (16 лютага 1918) г. у савецкія часы ля магілы ў гадаваіны смерці і дні памінання памерлых дэманстратыўна адзначалася памяць па ім, у той жа час адзначалася забароненая дата 16 лютага. Імя Басанавічуса нададзена вуліцам у гарадах Літвы і Балгарыі. Ён адлюстраваны на банкноце ў 50 літаў, а таксама на срэбнай манеце ў 5 літаў, выпушчанай у 1936 годзе.
Навуковая і публіцыстычная дзейнасць
. Друкаваўся з 1885 г. Публікаваў працы і артыкулы, прысвечаныя гісторыі літоўцаў, археалогіі, этнаграфіі, гісторыі культуры, асобным галінам мовазнаўства, літоўскаму фальклору. Выдаваў матэрыялы да біяграфій літоўскіх пісьменнікаў, іх успаміны, эпісталярную спадчыну, а таксама зборнікі літоўскага фальклора.
Працаваў у шматлікіх літоўскіх перыядычных выданнях (Vilniaus žinios, «Вільціс» і інш.), таксама ў балгарскіх газетах і літоўскай газеце на польскай мове «Litwa», у рускіх і нямецкіх навуковых выданнях. Карыстаўся псеўданімамі і крыптанімамі A. B., Bassianis, Birsztonas, J. Sapalius і інш.
Чарэнцаван
Чарэнцава́н (Չարենցավան) — горад у цэнтры Арменіі, у марзе Катайк. Размешчаны на р. Раздан за 25 км на поўнач ад Ерэвана. Праз горад праходзіць аўтатраса М1, якая злучае Ерэван і Арарацкую даліну з паўночнымі раёнамі краіны. Таксама праз город праходзіць чыгунка, якая злучае сталіцу з чыгуначным вузлом у Раздане.
Персідскі кот
Персідскі кот — парода даўгапоўсных катоў. Іх паходжанне дакладна невядомае, аднак лічыцца, што продкамі сучасных «персаў» былі азіяцкія стэпавыя кошкі. Парода выведзена ў Турцыі, у Еўропу патрапіла цераз Італію і Францыю ў 16-17 стагоддзях.
Вонкавы выгляд
Персідскія кошкі сярэднія па памерах. Поўсць у іх доўгая, мяккая; адрозніваюць больш за 90 колераў поўсці. На грудзях і каля галавы поўсць асабліва доўгая і выглядае як вельмі прыгожы каўнер. На хвасце поўсць таксама вельмі доўгая, даўжэйшая проці той, што на асноўнай частцы цела. Поўсць кошкі скідваюць кожным летам, пакідаючы сабе напаўдоўгае покрыва.
Галава з вельмі буйным ілбом, і доўгімі вусамі. Нос зусім нядоўгі, таму пысачка выглядае вельмі «плоска». Вушы — малыя, з пучкамі валасоў.
Нораў
Персідскія кошкі — паважныя і нетаропкія, аднак, калі іх пакрыўдзіць, то абараняюцца вельмі ўпарта.
Дагляд
Персідскія кошкі патрабуюць няспыннага дагляду за іхняю поўсцю.
Успэнка (Мыкалаіўскі раён)
Успэнка (Успе́нка) — вёска ў Мыкалаіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Апурымак (рэгіён)
Апуры́мак (Apurímac, на кечуа: Apurimaq suyu) — адзін з 24-х дэпартаментаў Перу. Адміністрацыйны цэнтр — Абанкай.
Пэрэспа (Сакальскі раён)
Пэрэспа (Пере́спа) — вёска ў Сакальскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Лячэнне мёдам
Лячэнне мёдам — прымяненне пчалінага мёду ў медыцыне. Звычайна мёд выкарыстоўваецца як дапаможны сродак, вялікае ўжыванне ён знаходзіць таксама ў апіфізіятэрапіі. Лячэбныя ўласцівасці мёду залежаць ад яго паходжання, гэта значыць ад таго, з якіх раслін быў сабраны пчоламі нектар для падрыхтоўкі мёду. Мёд з'яўляецца каштоўным дыетычным прадуктам і ужываецца чалавекам у ежу з самых старажытных часоў. Самыя раннія згадкі пра лячэбнае выкарыстанні мёду можна знайсці на шумерскіх гліняных таблічках.
Шабэльныкы (Мыкалаіўскі раён)
Шабэльныкы (Шабе́льники) — вёска ў Мыкалаіўскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Слабада
Назву Слабада́ маюць:
План Маўнтбетэна
План Маўнтбе́тэна — план прадастаўлення незалежнасці Брытанскай Індыі, які прапанаваў яе віцэ-кароль Л. Маўнтбетэн.
Абнародаваны брытанскім урадам 3 чэрвеня 1947 г. Прадугледжваў падзел Брытанскай Індыі на 2 дамініёны — Індыйскі Саюз (пераважна з індуісцкім насельніцтвам) і Пакістан (пераважна з мусульманскім насельніцтвам). Правінцыі Пенджаб і Бенгалія падзяляліся паміж імі паводле вынікаў галасавання ў мясцовай асамблеі.
Правіцелі княстваў мелі права далучыцца да аднаго з дамініёнаў або захаваць ранейшыя адносіны з Вялікабрытаніяй. 15 жніўня 1947 г. працэдура падзелу была закончана, а план Маўнтбетэна быў зацверджаны каралём Вялікабрытаніі як Закон аб незалежнасці Індыі.
Пэрэтакы (Сакальскі раён)
Пэрэтакы (Пере́токи) — вёска ў Сакальскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Лайгуелья
Лайгуелья (Laigueglia) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лігурыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Савона.
Насельніцтва складае 2002 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 720 чал./км². Займае плошчу 3 км². Паштовы індэкс — 17053. Тэлефонны код — 0182.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Matteo.
Зінцыг
Зінцыг (Sinzig) — горад у Германіі, у зямлі Рэйнланд-Пфальц. Уваходзіць у склад раёна Арвайлер. Зінцыг размешчаны на рацэ Рэйн, прыблізна за 5 км на паўднёвы ўсход ад Рэмагена і 25 км на паўднёвы ўсход ад Бона. Насельніцтва — 17416 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 41,00 км². Афіцыйны код — 07 1 31077.
Марына Уладзіміраўна Аўсяннікава
Марына Уладзіміраўна Аўсяннікава (дзявочае прозвішча — Ткачук ; Марина Владимировна Овсянникова; нар. 1978, Адэса, УССР) — расійскі тэлежурналіст, якая працавала рэдактарам у службе гарадоў на Першым канале.
Біяграфія
Нарадзілася ў 1978 годзе ў Адэсе. Маці — руская, бацька — украінец.
Вучылася на журналісцкім факультэце Кубанскага дзяржаўнага ўніверсітэта, а таксама ў РАНГіДС.
Працавала вядучай навін на ДТРК «Кубань».
З’яўляецца прыхільніцай версіі аб атручэнні апазіцыянера Аляксея Навальнага расійскім урадам.
Антываенны пратэст
Аўсяннікава загадзя запісала відэазварот, у якім патлумачыла маральны матыў свайго ўчынку.
Затрыманне і суд
Аўсяннікава была затрымана паліцыяй і дастаўлена ў аддзел паліцыі АМУС па Астанкінскаму раёну, дзе ў дачыненні да яе складзены пратакол аб адміністрацыйным парушэнні права ў адпаведнасці з артыкулам 20.3.3. КаАП «Публічныя дзеянні, скіраваныя на дыскрэдытацыю выкарыстання Узброеных Сіл Расійскай Федэрацыі з мэтай абароны інтарэсаў Расійскай Федэрацыі і яе грамадзянаў, падтрымання міжнароднага міру і бяспекі».
15 сакавіка 2022 года дастаўлена ў Астанкінскі раённы суд, дзе пачаўся разгляд справы па ч. 2 арт. 20.2 КаАП (арганізацыя няўзгодненага публічнага мерапрыемства). Яе адвакатам выступіў Антон Гашынскі, які адзначыў, што хоць дадзены артыкул прадугледжвае адміністрацыйны арышт да 10 сутак (разам са штрафам да 30 тысяч рублёў і абавязковымі працамі да 50 гадзін), аднак, гэты від пазбаўлення волі не ўжываецца да жанчын, якія маюць дзяцей ва ўзросце да 14 гадоў. Суддзя А. І. Бортнікава ў сваім рашэнні прызнала Аўсяннікаву «вінаватай у здзяйсненні парушэння права, прадугледжанага ч.2 арт.20.2 КаАП РФ, ёй прызначана пакаранне ў выглядзе адміністрацыйнага штрафу ў памеры 30 тыс. рублёў».
У той жа дзень Следчы камітэт Расійскай Федэрацыі пачаў праверку на наяўнасць ў дзеяннях Аўсяннікавай складу злачынства па артыкуле 207.3 КК РФ (публічнае распаўсюджванне свядома лжывай інфармацыі пра выкарыстанне Узброеных сіл РФ).
Ацэнкі
Дзеянні Аўсяннікавай прывітаў Прэзідэнт Украіны Уладзімір Зяленскі і яго саветнік Міхаіл Падаляк.
У сваю чаргу расійскі тэлевядучы Уладзімір Салаўёў вітаў Андрэеву як героя. Сама Андрэева апублікавала відэазапіс, дзе займаецца ёгай і паўтарае мантру «стой як скала», сцвярджаючы, што гэтая практыка дапамагла ёй перажыць дзень.
Маціе
Матые (Mattie) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Турын.
Насельніцтва складае 767 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 26 чал./км². Займае плошчу 27 км². Паштовы індэкс — 10050. Тэлефонны код — 0122.
Mattie
Еўпраксія Усеваладаўна
Графіня фон Штадэ
Трапіла ў Германію паміж 1083 і 1086 гг. як нявеста Генрыха Штадена, маркграфа Саксонскай Паўночнай маркі (з якім рускія князі мелі традыцыйны саюз). Генрых быў сваяком жонкі вялікага князя кіеўскага Святаслава Яраславіча Оды: яе маці Іда фон Эльсдорф ўсынавіла бацьку Генрыха Уда. Даследчыкі мяркуюць, што гэты шлюб быў патрэбны бацьку Еўпраксіі Усеваладу для ўзмацнення сваіх пазіцый перад Еўропай у супрацьстаянні з пляменнікам Яраполкам, які быў жанаты на нямецкай графіне Кунігундзе.
Еўпраксія была выдадзена замуж за маркграфа Генрыха у 12-гадовым узросце. У Германію яна прыбыла з вялікай світай і караванам вярблюдаў, нагружаных багатай вопраткай, каштоўнымі камянямі і вялікай колькасцю скарбаў.
У чэрвені 1087 года яе муж памёр, дзяцей ад гэтага шлюбу не было.
Імператрыца
Верагодна, Еўпраксія была вельмі прыгожая, таму што ў яе закахаўся імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі Генрых IV. Заручыны з ім адбыліся праз год пасля смерці яе першага мужа, у 1088 годзе. У пачатку восені Еўпраксія ў якасці «нарачонай» Генрыха IV знаходзілася ў манастыры ў Кведлінбурге пад апекай абатысы Адэльгейды, сястры імператара.
14 жніўня 1089 магдэбургскі архіепіскап Гартвіг ў Кёльнскім саборы вянчаў 39-гадовага Генрыха IV і маладую кіяўлянку Еўпраксію, якая пасля звароту ў каталіцтва прыняла імя Адэльгейда (Адэлаіда). Каранацыя каралевы Адэльгейды адбылася неўзабаве пасля Раства 1089 г. у Кёльне.
Па версіі нямецкага гісторыка Герда Альтхофа, шлюб Адэльгейды і Генрыха пераследваў сваёй мэтай умацаваць сувязі імператара з саксонскімі кіраўнікамі. Маладой прызначалася роля закладніцы, што для свайго часу было шырока распаўсюджанай практыкай, якая дазваляла ўмацаваць і засцерагчы заключаны палітычны саюз.
Крызіс паміж мужам і жонкай
Пагаршэнне адносінаў паміж мужам і жонкай наступіла хутка, імкліва прымаючы скандальныя формы на фоне жорсткай барацьбы за інвестытуру.
У тым жа годзе, дзякуючы ўдалай дыпламатыі рымскага Папы Урбана II, праціўнікі Генрыха IV заключаюць палітычны і ваенны саюз — 43-гадовая Мацільда Тасканская ўступае ў шлюб з 17-гадовым Вельфом V.
У сакавіку 1090 года Генрых IV вяртаецца ў Італію, каб умяшацца ў барацьбу паміж Кліментам III і Урбанам II і працягнуць вайну супраць Мацільды. У красавіку 1090 года Генрых IV прыбыў у Верону, куды крыху пазней перабраўся і яго двор. Выключаючы кароткі перыяд жыцця ў Падуі (студзень — жнівень 1091 года), Еўпраксія аж да 1093 года заставалася ў Вероне, дзе ў 1092 годзе памёр яе нованароджаны сын і дзе адбываюцца асноўныя падзеі ўскладнення адносін з Генрыхам.
Напярэдадні Вялікадня 1091 г. Генрых IV захапіў пасля працяглай шматмесячнай аблогі Мантую, якую абараняў граф Вельф. З вясны 1092 года Генрых IV аблажыў крэпасць Монтевелья, але ў кастрычніку вымушаны быў ад яе адступіць, павярнуўшы сваё войска ў бок Каносы. Тут фартуна канчаткова адвярнулася ад імператара — у кастрычніку 1092 года Генрых IV пацярпеў паразу пад сценамі Каносы; гарады Мілан, Крэмона, Лодзі, П'ячэнца заключылі абарончы і наступальны саюз супраць імператара і ўзялі пад свой кантроль альпійскія перавалы, так што на гэты раз Генрых апынуўся адрэзаным ад Германіі, вымушаны быў вярнуцца ў Венецыю і на працягу трох гадоў, з 1093 па 1096 год, не мог вярнуцца ў Германію. Яго сын Конрад у 1093 годзе далучыўся да Папы і яго прыхільнікаў і ў Мілане быў узведзены на трон караля Італіі.
Паведамляецца, што Генрых вельмі раўнаваў сваю жонку і дрэнна да яе адносіўся. Адно з такіх сведчанняў прыводзіць Н. М. Карамзін: «Жадаючы выпрабаваць цнатлівасць Агнэсы, Генрых загадаў аднаму барону шукаць яе кахання. Яна не хацела слухаць спакусніка; нарэшце назоламі яго выведзеная з цярпення, прызначыла яму час і месца для тайнага спаткання. Замест барона з'явіўся сам імператар, ноччу, у поцемках, і замест палюбоўніцы сустрэў тузін слуг, апранутых у жаночыя сукенкі, якія, выконваючы загад імператрыцы, вылупцавалі яго без міласэрнасці, як зневажальніка яе гонару. Ва ўяўным бароне прызнаўшы свайго мужа, Агнэса сказала: „Для чаго ты ішоў да законнай жонцы ў выглядзе пралюбадзея?“ Раздражнёны Генрых, лічачы сябе падманутым, пакараў смерцю барона, а цнатлівую Агнэсу аблаяў з гнюснай жорсткасцю: голую паказаў маладым людзям, загадаўшы ім таксама распрануцца».
У «Штаденскіх аналах» таксама ўказваецца: «Конрад, сын Генрыха ад першага шлюбу, паўстаў супраць свайго бацькі па наступнай прычыне. Кароль Генрых зненавідзеў каралеву Адельхайду, сваю жонку, ды так, што нянавісць была яшчэ мацней, чым запал, з якой ён яе перш любіў. Ён зняволіў яе, і з яго дазволу многія здзяйснялі над ёй гвалт. Як кажуць, ён упаў у такое вар'яцтва, што нават згаданага сына пераконваў увайсці да яе. Так як той адмаўляўся апаганіць пасцель бацькі, кароль, угаворваючы яго, пачаў сцвярджаць, быццам ён не яго сын, а аднаго герцага, на якога названы Конрад быў надзвычай падобны тварам».
Ёсць версія, што адбывалася гэта таму, што Генрых уваходзіў у секту мікалаітаў, якія практыкавалі оргіі. У сваю чаргу, Г. Альтхоф лічыць, што паколькі шлюб імператара з Еўпраксіяй быў часткай мірнага пагаднення з саксонскімі кіраўнікамі і яна з'яўлялася своеасаблівай закладніцай, то яго стаўленне да жонкі памянялася пасля таго, як у яго пачаліся ўскладненні з саксонцамі. Тое, што Генрых загадваў гвалціць жонку, на думку Альтхофа, было пакараннем закладніцы, якая прадстаўляла бок, які не выканаў сваіх абавязацельстваў.
Еўрапейскі скандал
Будучы фактычна вязніцай ў Вероне, Еўпраксія бяжыць адтуль (у канцы 1093 года) пад заступніцтва Папы Рымскага. Ля сцен Вероны яе сустрэў атрад на чале з Вельфам V і паспяхова даставіў яе ў Каносу да Мацільды Тасканскай.
На царкоўным саборы ў Канстанцы (красавік 1094) і на сінодзе у П'ячэнцы (сакавік 1095) Еўпраксія сведчыла супраць Генрыха, абвінаваціўшы яго ў прымусе да шлюбных здрад, у прыватнасці, да сужыцця са старэйшым сынам Конрадам, а таксама абвінаваціла імператара ў оргіях і сатанізме. Папа Урбан II зноў аддаў Генрыха анафеме. Скарга Еўпраксіі была прызнана справядлівай, і яна атрымала адпушчэнне грахоў.
Некаторы час пасля гэтага Еўпраксія жыла ў Італіі, відаць, пры двары сына Генрыха Конрада. Але каля 1096—1097 г., як мяркуюць, яна адправілася ў Венгрыю, «дзе ў яе было шмат сваякоў», але там не затрымалася і каля 1099 года вярнулася ў Кіеў, дзе жыла яе маці. Пасля смерці Генрыха ў жніўні 1106 года Еўпраксія пастрыглася ў манашкі (6 снежня 1106 года) і памерла ў 1109 годзе. Пахаваная ў Пячэрскім манастыры.
Піддаўгэ
Піддаўгэ (Піддовге́) — вёска ў Сакальскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
NGC 5421B
NGC 5421B (іншыя абазначэнні — UGC 8941, IRAS13594+3403, MCG 6-31-45, KUG 1359+340, MK 665, ZWG 191.33, 1ZW 78, KCPG 407B, VV 120, ARP 111, PGC 49950) — галактыка ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога» і быў дададзены пазней.
Іосіф Ісакавіч Протас
Іосіф Ісакавіч Протас (нар., Мінск) — беларускі вучоны ў галіне нейраінфекцыйных хвароб.
Біяграфія
Скончыў Мінскі медыцынскі інстытут у 1953 годзе.
З 1965 года ў Беларускім НДІ эпідэміялогіі і мікрабіялогіі (кіраўнік аддзялення).
Аўтар навуковых прац па інфекцыйных зазворваннях нервнай сістэмы: кляшчовым энцэфаліце, поліяміэліце, герпесвірусных інфекцыях ЦНС, хранічных дэміэлінізуючых захворваннях, прыённых (павольных) інфекцыях, хваробе Лайма.
Доктар медыцынскіх навук (1979), прафесар (1993).
Андрэй Зіноўевіч Цісык
Андрэй Зіноўевіч Цісык (нар. 1945) — беларускі філолаг-лацініст, спецыяліст у галіне антычнай культуры, класічных моў і медыцынскай тэрміналогіі. Кандыдат філалагічных навук, дацэнт. Загадчык кафедры лацінскай мовы Беларускага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта.
Біяграфія
Працуе ў БДМУ з 1975 года. Скончыў у 1975 годзе факультэт замежных моў Львоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта (Украіна) па спецыяльнасцях: «філолаг-класік; выкладчык класічных моў і антычнай літаратуры; выкладчык нямецкай мовы».
З 1989 года — дацэнт кафедры замежных моў, загадчык курса лацінскай мовы БДМУ. У 1990 годзе арганізаваў кафедру лацінскай мовы, якую ўзначальваў да верасня 2015 года. З 2015 года — дацэнт кафедры лацінскай мовы БДМУ. Старшыня метадычнай камісіі гуманітарных дысцыплін БДМУ.
Навуковая дзейнасць
Аўтар шасці тыпавых праграм па дысцыпліне «Лацінская мова» для спецыяльнасцей «Лячэбная справа», «Педыятрыя», «Медыка-прафілактычная справа», «Стаматалогія» і пяці тыпавых праграм дысцыпліне «Лацінская мова» для ўсіх спецыяльнасцей медыцынскіх вучылішчаў Рэспублікі Беларусь. Аўтар шасці падручнікаў і чатырох навучальных дапаможнікаў па лацінскай мове для ВНУ і медыцынскіх вучылішчаў Рэспублікі Беларусь, аўтар і суаўтар пятнаццаці метадычных дапаможнікаў, навучальных слоўнікаў і практыкумаў.
А. З. Цісык арганізаваў выкладанне дысцыпліны «Лацінская мова» на англійскай мове для замежных студэнтаў лячэбнага, стаматалагічнага і фармацэўтычнага факультэтаў і склаў на англійскай мове навучальныя дапаможнікі і падручнікі для студэнтаў гэтых факультэтаў. Сумесна з кафедрамі медыка-біялагічных і клінічных дысцыплін распрацаваў і апублікаваў 15 тэрміналагічных слоўнікаў з мэтай інтэграцыі профільнай лексікі ў курсах гэтых дысцыплін і курса лацінскай мовы. На працягу многіх гадоў прымае актыўны ўдзел у падрыхтоўцы матэрыялаў да Міжнароднай інтэрнэт-алімпіяды па лацінскай мове і медыцынскай тэрміналогіі, якая праводзіцца на базе Ульянаўскага дзяржаўнага ўніверсітэта Расійскай Федэрацыі.
На працягу шэрагу гадоў чытаў лекцыі і спецкурсы па лацінскай мове і антычнай літаратуры для студэнтаў аддзялення «Класічная філалогія» Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта, што спрыяла падрыхтоўцы выпуску першых пакаленняў беларускіх спецыялістаў па класічнай філалогіі, частка з якіх працуе ў складзе кафедры лацінскай мовы БДМУ. Неаднаразова прыцягваўся ў якасці старшыні ДЭК на дзяржаўных выпускных іспытах па кафедры класічнай філалогіі БДУ.
Тройчы выступаў у якасці афіцыйнага апанента пры абароне дысертацый на суісканне вучонай ступені кандыдата філалагічных навук.
У апошнія гады актыўна папулярызаваў антычную літаратуру і культуру ў інтэрнэце на сваім сайце «Антычнасць і сучаснасць Андрэя Цісыка», дзе запісаў каля сямідзесяці відэалекцый.
Бібліяграфія
Аўтар 205 друкаваных прац, сярод якіх навучальная, вучэбна-метадычная і навуковая літаратура, артыкулы і тэзісы навуковых дакладаў па медыцынскай латыні і класічнай філалогіі, па антычнай літаратуры, навалацінскай літаратуры Беларусі, культуралогіі. Удзельнічаў у шматлікіх навуковых канферэнцыях ВНУ Рэспублікі Беларусь, Расійскай Федэрацыі і Украіны.
Узнагароды
За плённую педагагічную, навуковую, выхаваўчую і арганізацыйную работу А. З. Цісык неаднаразова заахвочваўся адміністрацыяй БДМУ, двойчы ўзнагароджваўся Граматай Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь. У 2002 годзе яму была ўстаноўлена па Міністэрстве адукацыі Рэспублікі Беларусь персанальная надбаўка да акладу за выдатны ўклад у развіццё вышэйшай адукацыі. За істотны асабісты ўклад у развіццё МДМІ-БДМУ і ў сувязі з 90-годдзем з дня ўтварэння ВНУ ўзнагароджаны імянным нагрудным знакам «Дыямент Беларусі». У сувязі са 100-гадовым юбілеем МДМІ-БДМУ узнагароджаны памятным імянным знакам і ўзнагароджаны Ганаровай граматай кіраўніцтва ўніверсітэта.
Міхаіл Іванавіч Фурсанаў
Міхаіл Іванавіч Фурсанаў (нар., в. Кісялевічы, Бабруйскі раён, Магілёўская вобласць) — беларускі спецыяліст у галіне электраэнергетыкі. Доктар тэхнічных навук (2003), прафесар (2007).
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут (спецыяльнасць «Электрычныя сістэмы і сеткі», 1972; аспірантура, спецыяльнасць «Электрычныя станцыі (электрычная частка), сеткі і сістэмы і кіраванне імі», 1980).
Працаваў у Беларускім нацыянальным тэхнічным універсітэце (энергетычны факультэт, кафедра «Электрычныя сістэмы», загадчык кафедры).
Алена Андрэеўна Зініна
Алена Андрэеўна Зініна (народжаная — Максімовіч (Оле́на Андрі́ївна Зі́ніна; 11 лютага (30 студзеня) 1867,, Лубенскі павет, Палтаўская губерня — , ) — украінская актрыса і спявачка.
Біяграфія
Творчую дзейнасць пачала ў 1887 годзе ў трупе Міхаіла Старыцкага (1887—1892), П. Саксаганскага (1893—1895), М. Ярашэнкі (1896—1914 з перапынкамі) і іншых.
У 1918—1921 гадах — актрыса Дзяржаўнага драматычнага тэатра (з 1919 года — Першы тэатр Украінскай Савецкай Рэспублікі імя Шаўчэнкі), Екацярынаслаўскага украінскага драматычнага тэатра (1921—1923), Украінскага драматычнага тэатра імя М. Занькавецкай (Кіеў, 1925).
Была замужам за тэатральным дзеячам Мітрафанам Ярашэнкам.
Піддубнэ (Сакальскі раён)
Піддубнэ (Підду́бне) — вёска ў Сакальскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Арацыа Барджані
Арацыа Барджані (Orazio Borgianni; 1578,  —, Рым) — італьянскі жывапісец.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Рыме ў сям’і цесляра. Верагодна, там, дзе ён вучыўся жывапісу, на фарміраванне яго ранняга стылю істотны ўплыў аказала жывапіс Тынтарэта.
З 1598 па 1606 год мастак працаваў у Іспаніі. У гэтыя гады яго стыль схіляўся да эстэтыкі Эль Грэка, але каларыт карцін больш стрыманы і змрочны. Вярнуўшыся ў Рым, мастак актыўна працаваў для царквы, робячы фрэскі ў гарадскіх храмах. На рымскі перыяд творчасці Барджані прыкметны ўплыў Караваджа: мастака вельмі ўразіў брутальны натуралізм яго карцін.
У асноўным пісаў карціны на евангельскія тэмы, гісторыі з жыцця святых, выявы Мадонны. У апошнія гады жыцця аддаў даніну жанру партрэта, стварыўшы шэраг вобразаў сучаснікаў. Яго пэндзлю належыць «Аўтапартрэт» (1615), напісаны ў лепшых традыцыях еўрапейскага жывапісу.
Памёр мастак у Рыме ў 1616 годзе.
Прызма (геаметрыя)
Прызма (πρίσμα, (prisma) — мнагаграннік, 2 грані якога (асновы прызмы) — роўныя многавугольнікі з адпаведна паралельнымі старанамі, а іншыя грані (бакавыя) — паралелаграмы.
Прыклады прызмы:
Аб'ём прызмы роўны здабытку плошчы асновы на вышыню (адлегласць паміж асновамі прызмы).
Айзенберг (Цюрынгія)
Айзенберг (Eisenberg) — горад у Германіі, раённы цэнтр, размешчаны ў зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Зале-Хольцланд. Насельніцтва — 11 154 чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 24,85 км². Афіцыйны код — 16 0 74 018.
Горад падзяляецца на 4 гарадскія раёны.
Мары Марціно
Мары Марціно (фр. Marie Martinod; нар., Бур-Сен-Марыс, Францыя) — французская фрыстайлістка, спецыялізуецца ў дысцыпліне хафпайп. Двухразовы сярэбраны прызёр зімовых Алімпійскіх гульняў у хафпайпе.
Упершыню выступіла міжнароднай арэне ў розыгрышы Кубка свету па фрыстайле сезона 2003—2004 гадоў, прыняла ўдзел толькі ў трох этапах, пры гэтым выйграла Кубак свету ў дысцыпліне хафпайп, і заняла другое месца ў агульным заліку Кубка свету сярод усіх жаночых. . У 2006 годзе выйграла бронзавы медаль на спаборніцтвах X Games. У 2013 годзе становіцца пераможцам X Games. У 2014 годзе выйграе сярэбраную Алімпійскую ўзнагароду, з вынікам 85.40 бала.
Атрадная (станіца)
Атрадная — станіца ў Расіі, адміністрацыйны цэнтр Атрадненскага раёна Краснадарскага края. Насельніцтва 22,7 тыс. чалавек (2002). Заснавана ў 1857 годзе.
Знаходзіцца на левым беразе ракі Уруп, пры ўпадзенні ў яго левых прытокаў Вялікай Цягінь, Кунцімес, Джэлтмес. Бліжэйшыя чыгуначныя станцыі: Нявіннамыск (за 55 км на паўночны ўсход), Армавір (за 80 км на паўночны захад).
Соня Ёселеўна Гінзбург
Соня Ёселеўна Гінзбург ( — ) — вучоны ў галіне нейрафізіялогіі, доктар медыцынскіх навук (1972)
Біяграфія
Нарадзілася ў вёсцы Татарск Мсціслаўскага павета Смаленскай губерні (у сучасным Манастыршчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі). У 1947 годзе скончыла Мінскі медыцынскі інстытут. З 1948 года працавала ў Інстытуце фізіялогіі Акадэміі навук БССР, з 1985 года — у Беларускім навукова-даследчым інстытуце анкалогіі і радыебіялогіі.
Навуковая дзейнасць
Аўтар навуковых прац па даследаванні электрычнай актыўнасці і гемадынамікі галаўнога мозга пры парушэннях мазгавога кровазвароту, па дыягностыцы метасаматычных яго пашкоджанняў, стану пры комплексным лячэнні анкалагічных хворых і інш.
Сярод апублікаванага:
Пісочнэ (Сакальскі раён)
Пісочнэ (Пісо́чне) — вёска ў Сакальскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Бюргель (Цюрынгія)
Бюргель (Bürgel) — горад у Германіі, у зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Зале-Хольцланд. Насельніцтва — 3137 чалавек (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 27,00 км². Афіцыйны код — 16 0 74 009.
Горад падзяляецца на 14 гарадскіх раёнаў.
Грыгор’ева
Грыгор’ева — шматзначны тэрмін.
Ірана-саудаўскія адносіны
Ірана-саудаўскія адносіны — міжнародныя адносіны (двухбаковыя кантакты) паміж Ісламскай Рэспублікай Іран і Каралеўствам Саудаўская Аравія. Адносіны, асабліва пасля Ісламскай рэвалюцыі ў Іране (1979), развіваліся вельмі цяжка, так як Эр-Рыяд абвінавачваў Тэгеран у падтрымцы шыіцкай апазіцыі, а Іран у адказ папракаў Саудаўскую Аравію ў парушэнні правоў шыіцкай меншасці. Таксама меліся праблемы з хаджам іранскіх паломнікаў у Меку і Медыну. Двухбаковыя адносіны двойчы (у 1988 і ў 2016 гадах) разрываліся па ініцыятыве Саудаўскай Аравіі.
1970-я і 1980-я
Адносіны дзвюх краін у перыяд праўлення шаха развіваліся безканфліктна. Ісламская рэвалюцыя прывяла да ўлады ў Іране радыкальнае шыіцкае духавенства. У Эр-Рыядзе гэта было сустрэта з трывогай, так як шыіты складаюць там значную частку насельніцтва (у тым ліку нафтаноснага ўзбярэжжа), але не валодаюць усімі правамі як суніцкая большасць. Ісламская рэвалюцыя выклікала ў саудаўскіх шыітаў натхненне. Ужо ў снежні 1979 года ў Саудаўскай Аравіі прайшлі дэманстрацыі шыітаў з патрабаваннямі спыніць экспарт нафты ў ЗША, спыніць дыскрымінацыю шыітаў, а таксама падтрымаць ісламскую рэвалюцыю. У наступным годзе ў Саудаўскай Аравіі прайшло каля 60 праіранскіх пратэстаў, хоць пацвердзіць удзел у іх афіцыйнага Тэгерана не ўдалося.
Двухбаковыя адносіны абвастрыліся яшчэ больш у сувязі са спрэчкай вакол агульных святых месцаў сунітаў і шыітаў, размешчаных у Саудаўскай Аравіі — Мекі і Медыны. У 1983 годзе міністр Ірана Махамед Хатамі заявіў, што яны належаць усім мусульманам і што хадж найлепшая платформа для дыялогу. Тым не менш спрэчка вакол святых месцаў стаў каменем перапоны. 31 ліпеня 1987 года падчас пілігрымкі адбыліся сутыкненні з паліцыяй, падчас якіх загінулі 402 чалавекі, пераважная большасць з іх (375 чалавек) былі іранскімі паломнікамі. Саудаўская Аравія і большасць арабскіх краін усклалі адказнасць за здарэнне на Іран. У адказ Тэгеран ва ўсім абвінаваціў саудаўскія ўлады. У сакавіку 1988 года канфлікт вакол хаджу атрымаў працяг — Саудаўская Аравія сумесна з АІС вызначыла квоту на штогадовую колькасць паломнікаў з Ірана — 55 тыс. чалавек. Іран жа запатрабаваў квоту ў 150 тыс. пілігрымаў. У красавіку 1988 года Саудаўская Аравія разарвала адносіны з Іранам, а Тэгеран прыняў рашэнне байкатаваць хадж.
1990-я і 2000-я
У 1990-я—2000-я гады адносіны прыкметна палепшыліся. У сакавіку 1991 года дыпламатычныя сувязі былі адноўлены, а Іран атрымаў квоту на 105 тыс. чалавек для ўдзелу у хаджы. Міністр замежных спраў Ірана і прэзідэнт Ірана ў 1991 і 1998 гадах наведалі Саудаўскую Аравію, а саудаўская дэлегацыя прыняла ўдзел у сесіі АІС у Тэгеране ў 1997 годзе. Хоць падазрэнні Эр-Рыяда, што Тэгеран падтрымліваў шыіцкую апазіцыю захаваліся, але 1990-я — пачатак 2000-х гадоў сталі часам паляпшэння становішча шыітаў у Саудаўскай Аравіі.
У 1993 годзе, неўзабаве пасля аднаўлення двухбаковых адносін, тры шыіты былі ўключаны ў склад Меджліса аш-Шуры. У 2005 годзе ў Саудаўскай Аравіі былі прыняты меры па паляпшэнню становішча шыітаў: зняты многія абмежаванні для правядзення цырымоній у шыіцкія памятныя даты (напрыклад, на Ашуру), на муніцыпальных выбарах былі абраны дэпутатамі некалькі шыітаў (у Эль-Катыфе яны атрымалі ўсе 6 дэпутацкіх месцаў, а ў Эль-Ахсаа 5 мандатаў з 6).
2010-я і 2020-я
Сітуацыя змянілася з пачаткам Арабскай вясны, калі ў сакавіку і лістападзе 2011 года шыіты Саудаўскай Аравіі правялі мітынгі, жорстка разагнаныя ўладамі. У 2012 годзе ў Саудаўскай Аравіі быў затрыманы шыіцкі прапаведнік Німр аль-Німр. У студзені 2016 года ён і 46 яго прыхільнікаў былі пакараны смерцю, што выклікала новае абвастрэнне ірана-саудаўскіх адносін. Духоўны лідар Ірана Алі Хаменеі асудзіў інцыдэнт. Натоўп мясцовых жыхароў у ноч на 3 студзеня таго ж года разграміў саудаўскую дыпмісію ў Тэгеране, а ў горадзе Мешхед было атакавана саудаўскае консульства. У адказ Саудаўская Аравія разарвала адносіны з Іранам, абвінаваціўшы яго ва ўмяшанні ва ўнутраныя справы.
10 сакавіка 2023 года, па выніках перамоў у Пекіне, краіны падпісалі пагадненне аб аднаўленні дыпламатычных адносін і адкрыцці пасольстваў на працягу двух месяцаў.
Сурдлімпійскія гульні
Сурдлімпійскія гульні ці Дэфлімпіяда (Deaflympics, ад deaf — «глухі») — спартыўныя спаборніцтвы людзей з парушэннямі слыху (да 2001 года — Сусветныя гульні глухіх, таксама раней — Міжнародныя гульні глухіх).
Сурдлімпійскія гульні праводзяцца з 1924 года для людзей з парушэннямі слыху. Да ўдзелу ў гульнях дапускаюцца спартсмены, якія маюць страту слыху не менш за 55 дБ на лепшае вуха. Падчас спаборніцтваў удзельнікам забаронена выкарыстоўваць слыхавыя апараты і кахліярныя імпланты. Замест гукавых сігналаў прымяняюцца візуальныя.
Анатоль Пятровіч Грыцкевіч
Анато́ль Пятро́віч Грыцке́віч (31 студзеня 1929, Менск — 20 студзеня 2015) — беларускі гісторык. Доктар гістарычных навук (1986), прафесар (1987). Акадэмік Міжнароднай АН Еўразіі (1999). Даследчык гісторыі Беларусі перыяду феадалізму.
Біяграфія
У 2001—2005 гадах быў прэзідэнтам МГА Згуртаванне беларусаў свету «Бацькаўшчына», пасля ганаровым старшынём «Бацькаўшчыны».
Памёр 20 студзеня 2015 года ў Мінску. Пахаваны на Усходніх могілках
Працы
У манаграфіях «Частновладельческие города Белоруссии в XVI—XVIII вв.» (1975), «Социальная борьба горожан Белоруссии в XVI—XVIII вв.» (1979) вызначыў колькасць прыватнаўласніцкіх гарадоў, іх тыпы, узровень эканамічнага развіцця, сістэму кіравання, іх ролю як ваеннай апоры, грунтоўна прааналізваў Магдэбургскае права.
Аўтар публікацый па гісторыі шляхецкага стану, генеалогіі шляхты і выбранцаў.
У 2013 годзе выйшла яго кніга «Выбранае» ў «Кнігазборы», а ўвосень 2014 г. «Сцягі Оршы», прысвечаная 500-годдзю бітвы пад Оршай.
Паторыця
Паторыця (Пото́риця) — вёска ў Сакальскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Сафія Дацкая
Сафія Дацкая (Сафія Эрыксдотэр; Sofia Eriksdotter av Danmark; 1241—1286, Данія) — каралева-кансорт Швецыі як жонка Вальдэмара Біргерсана.
Біяграфія
Сафія была старэйшай дачкой караля Даніі Эрыка IV і Юты Саксонскай. Яе бацька быў забіты ў 1250 годзе, калі яна і яе малодшыя сёстры Агнэса і Юта былі зусім маленькімі. Паколькі ён не пакінуў спадчынніка, браты Эрыка IV, Абель, а затым Крыстафер I займалі Дацкі пасад.
Сафія выйшла замуж за караля Швецыі Вальдэмара I у 1261 годзе. Шлюб быў заключаны ў рамках мірнай палітыкі ярла Біргера паміж скандынаўскімі каралеўствамі. Калі ёй паведамілі пра шлюб па дамоўленасці, яна выйшла з пакоя, адправілася ў свае пакоі і папрасіла Госпада: «Дай мне шчасце з ім, а ён са мной». Сафія была дасціпнай прыгажуняй, зацікаўленай у палітыцы. Яна таксама была вядомая сваім захапленнем шахматамі.
У 1269 годзе Сафія наведала магілу свайго бацькі ў Даніі, а таксама наведала сваіх сясцёр Агнэсу і Юту, якія жылі ў манастыры Агнэсклострэт у Роскіле. У 1272 годзе сястра Сафіі Юта наведала Швецыю і стала палюбоўніцай Вальдэмара. Гэта прывяло да нараджэння пазашлюбнага дзіцяці ў 1273 годзе. У наступным годзе Юту зноў адправілі ў манастыр, а Вальдэмар быў вымушаны здзейсніць паломніцтва ў Рым, каб папрасіць у папы адпушчэнне грахоў. Паводле легенды, каралева Сафія сказала: «Я ніколі не апраўлюся ад гэтага смутку. Пракляніце дзень, калі мая сястра ўбачыла каралеўства Швецыя».
У 1275 годзе Вальдэмар быў скінуты з пасады сваім малодшым братам Магнусам у выніку бітвы пры Хове. Калі гэтая навіна дасягнула каралевы, яна гуляла ў шахматы. Шмат гісторый звязана з яе вострым языком. Яна скардзілася на братоў свайго мужа, называючы іх «Магнусам Казытуном» і «Эрыкам Усё і Ўся». У 1277 годзе Сафія рассталася са сваім мужам і вярнулася ў Данію. Яе муж адкрыта жыў з палюбоўніцамі ў сваёй ўтульнай турме да самай сваёй смерці ў 1302 годзе. У 1283 годзе былая каралева аддала свой даход ад рыбалкі ў Норчэпінге абацтву Сен-Мартэн у Сканінге. Гэта першы дакумент, у якім згадваецца горад Норчэпінг. Яна памерла ў 1286 годзе.
Лаана
Лаана (Loano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Лігурыя, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Савона.
Насельніцтва складае 11736 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 872 чал./км². Займае плошчу 13 км². Паштовы індэкс — 17025. Тэлефонны код — 019.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Іаан Хрысціцель.
Мікалай Далмат-Ісайкоўскі
Мікалай Далмат-Ісайкоўскі (? — паміж 28 мая 1665 і 2 красавіка 1667) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Далматаў-Ісайкоўскіх герба «Прус I», сын Яна Дзмітрыевіча.
Каралеўскі дваранін, стольнік упіцкі з 1634 года, лоўчы вялікі літоўскі з 29 мая 1640 года. Меў маёнткі ў Ашмянскім і Гарадзенскім паветах.
Jorunna funebris
Jorunna funebris — буйны від. Гэта беспанцырны марскі бруханогі малюск з сямейства.
Арэал
Від быў апісаны з Шры-Ланкі. Распаўсюджаны ў Інда-Ціхаакіянскім рэгіёне ад Чырвонага мора і Індыйскага акіяна ўздоўж усходнеафрыканскага ўзбярэжжа да Аўстраліі і Новай Каледоніі. Jorunna funebris палюе выключна на губкі з роду, і, такім чынам, распаўсюджанне марскога смаўжа блізкае да распаўсюджвання Xestospongia.
Пятрашунскія могілкі
Пятрашунскія могілкі — могілкі ў Каўнасе, пантэон выдатных людзей Літвы. Размешчаны ва ўсходняй частцы горада, у раёне Пятрашунай. Сучасная плошча 8,9 га.
Размяшчэнне
Пятрашунскія могілкі знаходзяцца за 10 км на паўднёвы ўсход ад цэнтра Каўнаса. Займаюць 8,9 га паўвострава, утворанага выгінам ракі Нёман, у ваколіцах Каўнаскага вадасховішча. Названа па суседнім раёне Каўнаса Пятрашунай.
Гісторыя
Будаўніцтва могілак пачалося ў канцы 1939 года. Пахаванні пачалі ажыццяўляцца з 1941 года. Могілкі некалькі разоў пашыралася ў канцы 1950-х гадоў. 6 жніўня 2010 года пацярпелі ў выніку моцнага шторму. З 1972 года пахаванні былі абмежаваны, з таго часу тут хаваюць выдатных людзей Літвы, у тым ліку вядомых навукоўцаў, пісьменнікаў, артыстаў і палітыкаў. У наш час з’яўляецца, падобна да могілак Росы ў Вільнюсе, пантэонам выдатных дзеячаў Літвы.
Шкёлен
Шкёлен (Schkölen) — горад у Германіі, у зямлі Цюрынгія. Уваходзіць у склад раёна Зале-Хольцланд. Насельніцтва — 2684 чалавекі (на 31 снежня 2010 года). Займае плошчу 53,30 км². Афіцыйны код — 16 0 74116.
Горад падзяляецца на 15 гарадскіх раёнаў.