cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Вясёлыя рабяты (кніга)
Распаўсюджанне
У 2020 годзе факсіміле рукапісу з шырокім абсягам дадатковых матэрыялаў было выпушчана асобнай кнігай: «„Леў Талстой вельмі любіў дзяцей…“ Анекдоты пра пісьменнікаў, якія прыпісваюцца Хармсу» (Масква, выдавецтва «Эксмо»). Апроч факсіміле рукапісу з малюнкамі У. Пятніцкага кніга ўключае ў сябе шматлікія каментарыі, а таксама навуковыя і біяграфічныя артыкулы розных спецыялістаў. Кніга была прадстаўлена на Маскоўскім кніжным кірмашы — 2020, кніжнымі рэцэнзентамі ўключалася ў агляды «кніга тыдня» і «самыя цікавыя навінкі апошніх месяцаў». Рэцэнзія на кнігу выйшла ў альманаху, прысвечаным гісторыі самвыдату ў Расіі «Acta samizdatica» (№ 5, 2020): «Без перабольшанняў можна сказаць, што мы, нарэшце, атрымалі кнігу, якую ўсе даўно чакалі». Венгерская літаратуразнаўца Жофія Калаўскі ў рэцэнзіі, напісанай для венгерскага Інстытута літаратуразнаўства, адзначае, што ў выданні паказана, як гэты твор увайшоў у сацыяльны і культурны кантэкст 1970-х гадоў, што яно дапоўнена серыяй даследаванняў і інтэрв’ю, якія аналізуюць ролю і значэнне анекдотаў у многіх сумежных галінах культуры. Мастак, заснавальнік арт-камуны ОДЕКАЛ Сяргей Сігерсан уключыў кнігу ў спіс «5 кніг пра тое, што ўяўляў сабой савецкі арт-самвыдат».
Крытыка і аналіз
Кукулін піша:
Назаранка піша:
Ладзіслаў Ямбар
Біяграфічны нарыс
Ладзіслаў Ямбар нарадзіўся 1 лютага 1932 года ў вёсцы В’есцы над Вагам (цяпер горад Поважаны). Пасля сканчэння пачатковай школы навучаўся ў 8-гадовай гімназіі ў Новым Месце над Вагам, якую паспяхова скончыў у 1951 годзе. У тым жа годзе ён паступіў як настаўнік ў пачатковую школу ў Луцы над Вагам.
У маладосці Ладзіслаў Ямбар меў вялікую мару стаць пілотам. Ужо ў студэнцтве ён пачаў будаваць авіямадэлі, пазней таксама стаў інструктарам па авіямадэляванні. Ён пачаў лётаць на самалётах у 1949 годзе на ўзгорку Страніку каля Жыліны, пазней у Вайнарах, П’ешцянах, Трнаве, а таксама ў некалькіх чэшскіх аэрапортах.
У 1955 годзе атрымаў дыплом пілота планера, у 1956 годзе дыплом настаўніка планера і камісара па паветраных відах спорту. Ён працаваў настаўнікам безрухавіковага лятання ў аэрапорце ў П’ешцянах і падрыхтаваў шмат пілотаў. Гэтыя крокі й паспяховая дзейнасць прывялі яго ў пілоцкую школу ў Дольным Кубіне і Прэшаве, дзе ён навучаўся з 1953 па 1954 гады. Ягонае жаданне стаць пілотам не спраўдзілася з-за умоваў, якія склаліся ў Чэхаславацкай Рэспубліцы й Чэхаславацкай Народнай Арміі. Ён павінны быў пакінуць пілоцкую школу з-зп сватх рэлігійных перакананняў. Далей Ямбар служыў у аэрапорце Трэнчына памочнікам дыспетчара паветранага руху.
Пасля сыходу з войска ў 1955 годзе ён вярнуўся ў пачатковую школу ў Луцы над Вагам, Мошаўцах (сёньня Поважаны), у 1957-59 гадах быў намеснікам дырэктара школы ў Бошацы. У 1956-59 гадах навучаўся дыстанцыйна ў Вышэйшай педагагічнай школе ў Браціславе, дзе атрымаў кваліфікацыю настаўніка гісторыі і геаграфіі. У 1959—60 навучальным годзе быў дырэктарам базавай дзевяцігадовай школы ў Старай Туры. Як настаўнік, ён распачаў шырокую адукацыйную дзейнасць, актыўна займаўся тэатрам, спеўнымі сходамі і арганізоўваў лекцыі на педагагічныя і гістарычныя тэмы. Ён спрычыніўся да заснавання хора «Яворына». Прарабіў вялікую частку працы над Старай Турай пры планаванні будаўніцтва новай школы. Дзякуючы яму праца па рыхтаванні праектнай дакументацыі пачалася нашмат хутчэй. Па рэарганізацыі дзяржаўнага кіравання ў 1960 годзе на яго была ўскладзеная функцыя ўчастковага школьнага інспектара ў Трэнчыне, у які ён пераехаў. У гэты перыяд ён працаваў старшынём камісіі па інтэграцыі дэфектнай моладзі ў навучальны працэс.
У 1968 годзе за педагагічную працу быў узнагароджаны прэміяй «Узорным настаўнікам». Пасля ўводу войскаў Варшаўскага дагавора ў Чэхаславацкую Сацыялістычную Рэспубліку і наступных праверак у 1969 годзе ён мусіў пакінуць пасаду інспектара. Ямбар быў пераведзены ў Тэхнічна-матэрыяльны цэнтр аддзела адукацыі Трэнчына. З цягам часу ён стаў яго дырэктарам і займаў гэтую пасаду да 1992 года, калі выйшаў на пенсію.
Ладзіслаў Ямбар памёр 3 верасня 2005 года ў Трэнчыне, дзе ён таксама пахаваны.
Грамадская дзейнасць
Свае шырокія веды гісторыі і геаграфіі Ладзіслаў Ямбар прымяняў у розных грамадскіх арганізацыях, дзе быў сябром альбо функцыянерам (Славацкае гістарычнае таварыства пры Славацкай акадэміі навук, Славацкае таварыства гісторыі навукі і тэхнікі, Асацыяцыя славацкіх жаўнераў). За высокую актыўнасць у Звязарме, звязаную з падрыхтаваннем студэнтаў-лётнікаў, ён быў узнагароджаны сярэбраным, а потым і залатым значкам «За ахвярную працу». У арганізаванай філатэліі Трэнчына ён прадставіўся публіцы дзякуючы сваёй дзейнасці ў аргкамітэтах філатэлістычных выставаў, пачынаючы з 1964 года, у якасці кіраўніка сацыяльных аддзелаў. У асноўным дзякуючы яму да некаторых гадавінаў выпускаліся карткі да ліставання і маркі, якія таксама дастаўляліся паветранай поштай у нейкі горад каля Трэнчыну. У клубе ён быў узнагароджаны бронзавым, срэбным і залатым Ганаровым знакам саюза славацкіх філатэлістаў за развіццё філатэліі ў Славаччыне.
У 1970 годзе пры дапамозе доктара філасофіі Мілана Шышміша і прафесара Штэфана Поздзішаўскага быў утвораны гурток нумізматаў, які ў 1976 годзе быў ператвораны ў аддзяленне Славацкага нумізматычнага таварыства. Ладзіслаў Ямбар стаў ягоным старшынём і займаў гэтую пасаду да скону ў 2005 годзе.
Ён таксама быў намеснікам старшыні Цэнтральнага камітэта Славацкага нумізматычнага таварыства ў Браціславе больш за два дзесяцігоддзі. Ён у поўнай меры выкарыстаў свае дыпламатычныя здольнасці ў арганізацыі выставаў, выдачы памятных медалёў, адкрыцці памятных дошак, арганізацыі паездак па Славаччыне і за мяжу і лекцыяў па гісторыі, археалогіі, тэхнічных працах, ведах, месцы працы, жыцці і дзейнасці важных славацкіх дзеячаў. Пад яго кіраўніцтвам Трэнчынская філія Славацкага нумізматычнага таварыства стала найлепшым філіялам у Славаччыне. За часам ягонай працы філіял ў Трэнчыне арганізаваў 40 аўкцыёнаў нумізматычнага матэрыялу, невялікіх скульптураў, прафесійнай літаратуры, званняў і ўзнагародаў. Таксама Ямбар дапамагаў маладым нумізматам у Сеніцы.
Ладзіслаў Ямбар актыўна працаваў у клубе гісторыі авіяцыі Славацкага авіяцыйнага аб’яднаньня імя Мілана Расціслава Штэфаніка ў Трэнчыне, дзе ён працаваў намеснікам старшыні. Ямбар напісаў шэраг артыкулаў у галіне гісторыі, авіяцыі і скачкоў з парашутам. Ён быў адказны за адкрыццё мемарыяльнай дошкі 1-й вайсковай парашутнай школы ў Трэнчыне, мемарыяльнай дошкі лейтэнанту авіяцыі Яну Пргачку, капітану ў памяць у Злотаўцах, піянеру авіяцыі Андрэю Квашу на будынку Трэнчынскага ўніверсітэту імя Аляксандра Дубчака, названне аэрапорту імем генерала Штэфана Юраха. Пасля стварэння Славацкай Рэспублікі працаваў у кансультацыйнай камісіі Міністэрства абароны Славацкай Рэспублікі па вайсковай сімволіцы ў Браціславе. У 1998 годзе ўзнагароджаны медалём міністра абароны Славацкай Рэспублікі 1-й ступені за пашырэнне гісторыі славацкіх ВПС і парашутнага спорту.
За шырокую культурную і грамадскую дзейнасць Ямбар у 1997 і 1998 гадах быў намінаваны на званне «Чалавека года» ў галіне культуры ў Трэнчыне.
Выдавецкая дзейнасць
Ладзіслаў Ямбар таксама шмат прысвяціў сабе выдавецкай справе. Ён ахвяраваў сваімі навуковымі працамі для краязнаўчае манаграфіі горада Трэнчына. Ямбар працаваў у некалькіх газетах і часопісах, у тым ліку «Trenčianske noviny», «Považie», «Jemnomechanik», «Apológia», «Obrana» і іншых часопісах з гістарычнай тэматыкай, у якіх пісаў пра малавядомыя аспекты славацкай гісторыі. Ён склаў і забяспечыў выданне анталогіі «Rákocziho povstanie a bitka pri Trenčíne», звязаную з узвядзеннем помніка з нагоды 275-годдзя Трэнчынскай бітвы 1708 года ў 1983 г. Быў адказны за выданне кнігі «Alexander Rudnay v kontexte národnoobrodeneckého hnutia». Пад яго кіраўніцтвам у філіяле Славацкага нумізматычнага таварыства было выдадзена 9 медалёў, прысвечаных славацкай гісторыі і асобам, у тым ліку медалі «1800. výročie rímskeho nápisu v Trenčíne», «M.R. Štefánik», «570. výročie zasadnutia Sednice Tatrín v Čachticiach», «veterinárovi MVDr. Jozefovi Marekovi z Hornej Stredy», «Františkovi Rákoczimu II. M.R.Štefánikovi» і некаторыя іншыя. Апошнім стаў медаль Аляксандра Руднага, яго земляка, острагімскага арцыбіскупа і кардынала. Ён склаў брашуру пад назвай «30 Rokov organizovanej numizmatiky v Trenčíne». За шырокую працу ў Славацкім нумізматычным таварыстве ён быў узнагароджаны медалямі III, II і I ступені «За заслугі ў развіцці славацкай нумізматыкі».
У 1969—1970 гадах Ямбар напісаў, склаў і апублікаваў у выглядзе самвыдату публікацыю «RADY, VYZNAMENANIA, PAMATNÉ ODZNAKY,A SYMBOLICKÉ NÁHRADKY SLOVENSKEJ REPUBLIKY  1939—1945» у межах 70 старонак тэксту і 21 старонкі выяўленчых дадаткаў у фармаце А5. Ён удзельнічаў у выданні брашуры «Rady a vyznamenania Slovenskej republiky 1939-45» (Trenčan 1992), публікацыі пра фаларыстыку гэтага перыяду, у якой даваў выявы ўзнагародаў са сваёй калекцыі для выяўленчай часткі, а таксама падрыхтаваў даклад пра яе. У 2016 годзе ён быў узнагароджаны сярэбраным ганаровым знакам Славацкага фалерыстычнага таварыства ў памяць пра ягоны значны ўнёсак у развіццё фалерыстыкі як навукі і за выдавецкую дзейнасць у гэтай галіне.
Калуча Салютаці
Калуча Салютаці (італ. Coluccio Salutati) (16 лютага 1331 - 4 мая 1406) — адзін з родапачынальнікаў італьянскага гуманізму эпохі Адраджэння (Рэнесансу), разам з Леанарда да Вінчы, Франчэска Петраркі і інш.
Біяграфія
Выхадзец са старадаўняга рыцарскага роду Тасканы, Салютаці скончыў юрыдычны факультэт Балонскага ўніверсітэта, служыў суддзёй, натарыусам (1351-1367) у Вальдзіньеволе, затым канцлерам камун Тодзі, Лука, Сціньяна. З 1375 па 1405 - канцлер Фларэнційскай рэспублікі, які заваяваў славу бліскучага прамоўцы і палітыка, цалкам адданага інтарэсам рэспублікі. Паслядоўнік Петраркі. Аўтар шматлікіх твораў - трактатаў, вершаў, лістоў, у якіх развіваў праграму рэнесанснай культуры. Лічыў, што сапраўднае веданне дае не схаластыка, а антычная мудрасць. Асноўная заслуга Салютаці - у зацвярджэнні гуманістычнай адукаванасці як асновы развіцця новай культуры. Высунуў на першы план комплекс гуманітарных дысцыплін: філалогію, паэтыку, гісторыю, педагогіку, рыторыку, этыку, закліканых фармаваць новага чалавека, які валодае гуманізмам, які ён тлумачыў як здольнасць да дабрадзейных ўчынкаў і дасягнення вучонасці. Гуманізм не ўласцівы чалавеку ад нараджэння, гэта ўласцівасць набываецца ў выніку ўпартай працы.
Сяргей Піліпавіч Нікалаеў
Сяргей Піліпавіч Нікала́еў (,  — ) — расійскі і беларускі тэатральны мастак. Заслужаны артыст РСФСР (1932). Народны мастак Беларускай ССР (1949). Лаўрэат Сталінскай прэміі (1950).
Біяграфія
Скончыў у 1912 годзе ў Маскве, вучань Канстанціна Каровіна. У 1910—1917 гадах працаваў у тэатрах Масквы, у 1938—1959 гадах у Дзяржаўным тэатры оперы і балета Беларусі.
Творчасць
Яго дэкарацыі адметныя высокім жывапісным майстэрствам, арганічным адзінствам музычных і зрокавых вобразаў, выразнасцю пабудовы сцэнічнай прасторы, глыбокім веданнем перспектывы. У Вялікім тэатры ў Маскве аформіў дэкарацыі да оперы «Дэман» Артура Рубінштэйна (1936).
Дэкарацыям да спектакляў рускай класікі ўласцівы гарманічнае ўзаемадзеянне колеру з характарам вобразаў, гістарычныя дакладнасць: оперы «Царская нявеста» (1938), «Садко» (1957) Мікалая Рымскага-Корсакава, «Пікавая дама» (1941, 1948), «Чаравічкі» (1949), «Мазепа» (1952) Пятра Чайкоўскага, «Дуброўскі» (1948), «Князь Ігар» Аляксандра Барадзіна (1949), «Іван Сусанін» Міхаіла Глінкі (1950), «Барыс Гадуноў» Мадэста Мусаргскага (1954). Маштабнасцю вобразаў і лірызмам вызначаюцца дэкарацыі да балетаў «Лебядзінае возера» (1948), «Спячая прыгажуня» (1954) Пятра Чайкоўскага, «Канёк-Гарбунок» Цэзара Пуні (1949).
Аформіў дэкарацыі да опер і балетаў «Чыа-Чыа-сан» Джакама Пучыні (1940, 1945), «» П. Л. Гертэля (1943), «Кармэн» Жоржа Бізэ (1945), «Травіята» (1946), «Рыгалета» (1948) Джузэпэ Вердзі, «Фаўст» Шарля Гуно (1950), «Эсмеральда» Цэзара Пуні, «» Івана Дзяржынскага, «Марозка» (усе 1951), «Аіда» (1953, 1970) Джузэпэ Вердзі.
Drupal-клуб
Супольнасць opensource-актывістаў, якая сумесна вывучае і распаўсюджвае адкрытую свабодную сістэму кіравання змесцівам Drupal. Пачатак дзейнасці клуба — 13 кастрычніка 2011 года на базе Маладзёжнай арганізацыі «Фаланстэр».
Праекты
Падчас дзейнасці клуб рэалізоўвае розныя праекты.
Сустрэчы клуба
Дзейнасць складаецца з рэгулярных сустрэч і накіравана на лінгвістаў, вэб-распрацоўшчыкаў, хактывістаў. Падчас сустрэч раскрываюцца тэарэтычныя і практычныя пытанні вывучэння Drupal.
Глабальныя дні вывучэння Drupal
Клуб далучыўся да ўдзелу ў сусветных днях вывучэння Drupal, падчас якіх праводзіць лекцыі, дэманстрацыі, публічныя трэнінгі і рэалізацыі сацыяльных праектаў на гэтай платформе. . 15 лістапада 2013 года быў праведзены Drupal-дзень для шкаляроў.
Пераклад
Таксама ўдзельнікі клуба ўвесну 2012 года праводзілі код-спрынт па перакладу ядра Drupal на беларускую мову.
Іншая актыўнаць
Асабліва фанатычнымі ўдзельнікамі клуба ў Мінску было намалявана самае буйное Drupal-графіці ў свеце, запісана песня і відыёкліп.
Ян Баркоўскі
Ян Баркоўскі (Jan Borkowski, Joannes Borkowski; 18 мая 1727, Плоцкае ваяводства — 31 ліпеня 1785, Полацк) — езуіцкі святар і педагог.
Уступіў у Таварыства Ісуса 23 кастрычніка 1742 г. у Вільні. Прафесар рыторыкі і гісторыі (1759—1760) і філасофіі (1762—1764) у Нясвіжы, прэфект школы ў Мінску (1764—1765), прафесар філасофіі ў Варшаве (1767—1768), прафесар схаластычнай тэалогіі і кананічнага права ў Пінску (1771—1772) і Полацку (1772—1773). У 1782 г. аднавіў курсы філасофіі ў Полацкім езуіцкім калегіуме, прыпыненыя пасля скасавання Папа Кліментам XIV Таварыства Ісуса (1773).
Асочнікі
Асочнікі — сяляне-слугі ў Вялікага Княства Літоўскага XIV—XVIII стст., галоўным абавязкам якіх была ахова пушчаў вялікага князя ці буйных феадалаў, нагляд за звярынымі пераходамі і логавішчамі, падрыхтоўка палявання і ўдзел у ім, нарыхтоўка да панскага двара пэўнай колькасці дзічыны. Вядомыя з XIV ст., жылі звычайна каля пушчаў у асобных вёсках ці на хутарах, вызваляліся ад паншчыны і грашовых падаткаў, удзельнічалі ў ваенных паходах. Паводле «Уставы на валокі» (1557) за службу атрымлівалі дзве валокі зямлі, якія не абкладаліся падаткамі. З заняпадам паляўніцтва, масавай высечкай лесу, развіццем лясных промыслаў і фальваркавай гаспадаркі эканамічнае становішча асочнікаў пагоршала. Колькасць іх скарацілася, зямельныя надзелы зменшыліся спачатку да 1, а паводле «Ардынацыі каралеўскіх пушчаў у лясніцтвах былога ВКЛ» (1641) да 0,5 валокі. У XVIII стст. змяніліся абавязкі асочнікаў: іх паступова пераводзілі на чынш, за зямельны надзел яны павінны былі выплачваць дзякло, ахоўваць лясы, рамантаваць дарогі і масты ў пушчах, перавозіць пошту, вырабляць драўнінны вугаль, дзёгаць, паташ і інш.
Тагрул-бек
Тагрул-бек (каля 990 — верасень 1063) — цюркскі кіраўнік з дынастыі Сельджукідаў, які захапіў тэрыторыі ўсходняга Туркменістана, Ірана і Ірака (у 1055 ён узяў Багдад).
Мой дом
«Мой дом» ― другі студыйны альбом рок-гурта «Мясцовы час», які быў выпушчаны ў 1989 годзе.
Крытыка
Музычны крытык Вітаўт Мартыненка адзначаў пра першыя альбомы гурта:
Слаіста-кучавыя воблакі
Слаі́ста-кучавы́я во́блакі (Stratocumulus, Sc) — воблакі ў выглядзе шэрых або белых (ці адначасова абодвух адценняў) слаёў і град, амаль заўсёды з больш цёмнымі часцінкамі, якія складаюцца з буйных акруглых або валападобных элементаў.
Вертыкальная магутнасць невялікая, размешчаны на вышыні да 2 км. Складзены з дробных кропель (пры адмоўных тэмпературах пераахалоджаных), зрэдку трапляюцца буйныя кроплі дажджу і ядры крупы, сняжынкі і снежныя камякі. Узнікаюць пры хвалевых рухах паветра, асабліва ў слаях інверсій і над падветранымі схіламі ўзвышшаў, пры турбулентным абмене, пры трансфармацыі воблакаў іншых тыпаў, асабліва кучавых і кучава-дажджавых. Часта трапляюцца адначасова з кучавымі воблакамі.
Ападкі з большасці гэтых воблакаў не выпадаюць.
Самаакупнасць
Самаакупнасць — прынцып вядзення гаспадарчай дзейнасці, які прадугледжвае поўнае пакрыццё ўсіх выдаткаў на вытворчасць тавараў, работ і паслуг выручкай ад іх рэалізацыі. Пры нармальным становішчы спраў у вытворцы тавараў, работ і паслуг пасля іх рэалізацыі ўтвараецца прыбытак, які з’яўляецца крыніцай пашыранага ўзнаўлення. Пры недахопе сродкаў, атрыманых ад рэалізацыі прадукцыі, гаспадарчы суб’ект вымушаны звяртацца за крэдытам ці марнаваць («праядаць») ўласныя сродкі (статутны капітал, рэзервовыя фонды).
Гальяна-дэль-Капа
Гальяна-дэль-Капа (Gagliano del Capo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лечэ.
Насельніцтва складае 5480ISTAT1Gen08 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 356 чал./км². Займае плошчу 16 км². Паштовы індэкс — 73034. Тэлефонны код — 0833.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Рох.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Свакапмунд
Свакапмунд  — горад у Намібіі. Размешчаны ў цэнтральнай частцы атлантычнага ўзбярэжжа Намібіі, на поўнач ад упадзення ў акіян ракі Свакап. На сушы горад акружаны пяскамі пустыні Наміб і Берага Шкілетаў. Непадалёку ад яго стаіць гара Спіцкап. Свакапмунд звязаны з Віндхукам чыгуначнай лініяй, па якой двойчы на тыдзень ходзіць турыстычны цягнік.
Бацькаўшчына (газета, 1919)
«Бацькаўшчына» — штотыднёвік грамадска-літаратурнай тэматыкі (газета нацыянальна-дэмакратычнага кірунку), заснаваны Беларускім культурна-асветным таварыствам «Бацькаўшчына». Выдаваўся на беларускай мове ў Гродне (16.3.1919 — 28.3.1919). Закрыты ўвосень 1919 з прыходам польскага войска, рэдактары і супрацоўнікі арыштаваны.
Свята-Троіцкая царква (Глушкавічы)
Размешчана па адрасу Гомельская вобл., в. Глушкавічы, вул. Першамайская 84.
Гісторыя
Першае ўспамінанне аб Свята-Троіцкай царкве ў Глушкавічах адносіцца да 1754 года. У 1761 годзе была пабудавана званіца, у якой мелася 5 званоў. У 1759—1778 гадах уніяцкім святаром быў Стэфан Шамяціла, а ў 1780—1800 Ігнацій Епіфанавіч. У 1800 былі пабудаваны новая царква і званіца. У 1806 глушкавіцкая царква зноў стала праваслаўнай. Настаяцелем прыхода ў гэты час быў святар Аляксандр Шамяціла, а ў 1807—1849 гадах прыход узначальваў святар Пётр Епіфанавіч. У 1834 пабудавана новая званіца.
У 1853 у царкоўнай зямлі мелася 59 дзесяцін. У 1867 царква згарэла. У 1873 на сродкі прыхажан пабудавалі новы храм.
Другая Гёхштэцкая бітва
Гёхштэцкая бітва (Zweite Schlacht bei Höchstädt), у англамоўных крыніцах называецца Бітва пры Бленхейме (Battle of Blenheim; ад Blindheim — назвы камуны ў Баварыі) — бітва, якая адбылася 13 жніўня 1704 года, у час вайны за іспанскую спадчыну (1701—1714), у раёне вёскі Гёхштэт (сучасны горад Гёхштэт-на-Дунаі, Германія) на левым беразе Дуная.
Свята-Троіцкая царква (Глушкавічы)
Гісторыя
Паводле «Апісання цэркваў і прыходаў Мінскай епархіі» 1879 года Свята-Троіцкая царква мела форму падоўжанага крыжа. Царква была драўляная, з жалезным дахам, не абагравалася. Купал меўся адзін. Іканастас складаўся з 19 абразоў. Метрычныя кнігі захоўваліся з 1862 года.
Другая Гёхштэцкая бітва
Людовік XIV планаваў вывесці з вайны Леапольда I аблогай Вены, габсбургскай сталіцы, і атрымаць выгодны мірны дагавор. Пагроза для Вены была вельмі высокай: армія баварскага курфюрста і маршала Марсена ў Баварыі пагражалі з захаду, а вялікая армія маршала Вандома ў паўночнай Італіі стварала сур'ёзную небяспеку з наступам праз перавал Брэнер. Вена таксама знаходзілася пад ціскам венгерскага паўстання Ракацы і яго ўсходніх паходаў. Разумеючы небяспеку, герцаг Мальбара вырашыў зняць пагрозу аблогі з Вены, накіраваўшы свае сілы на поўдзень, аказваючы дапамогу імператару Леапольду I у рамках Вялікага саюза.
Войскі пад камандаваннем прынца Яўгенія Савойскага і герцага Дж. Чэрчыля Мальбара разграмілі франка-баварскую армію пад камандаваннем баварскага курфюрста Максіміліяна і французскіх маршалаў і К. Талара.
Перадгісторыя
Да 1704 года вайна за іспанскую спадчыну ішла чацвёрты год. Мінулы год стаў вельмі паспяховым для Францыі і яе саюзнікаў, асабліва на Дунаі, дзе маршал дэ Вілар і курфюрст Баварыі стварылі сур'ёзную пагрозу для аўстрыйскай сталіцы — Вены. Аднак з прычыны рознагалоссяў паміж камандзірамі Вілара змяніў менш актыўны Талар. Але ў 1704 годзе пагроза заставалася рэальнай: паўстанне Ракацы ў Венгрыі пагражала Свяшчэннай Рымскай імперыі, а войскі маршала Вандома рыхтавалі наступ з паўночнай Італіі У палацах Версаля і Мадрыда падзенне Вены лічылі той падзеяй, якая пачне разбурэнне Вялікага альянсу. .
Аўстрыйскі пасол у Лондане граф Рэтыслау і герцаг Мальбара ўсведамлялі значэнне сітуацыі. Але галандцы, не якія жадалі паслабленні сіл у іспанскіх Нідэрландах, былі супраць ваеннай аперацыі на Дунаі. Мальбара вырашыў падмануць галандскіх саюзнікаў, сімуляваўшы перамяшчэнне войскаў у Мозель па ўхваленым Гаагай плане, але адтуль ён накіраваў іх на злучэнне з аўстрыйскімі сіламі ў паўднёвай Германіі.
Ход бітвы
Талар неразумна размясціў свае войскі, сканцэнтраваўшы значную частку іх каля вёсках Бліндгайм, Оберглау, Лутцынген.
Памяць
У памяць пра гэту перамогу герцаг Мальбара назваў Бленхеймскі палац (англ. Blenheim Palace), адзін з самых вялікіх і багатых у Англіі.
Свята-Троіцкая царква (Глушкавічы)
Гісторыя
У званіцы, што была пабудавана асобна, знаходзіліся чатыры званы вагой каля 26, 22, 21 і 6,5 кг кожны. Прыход складаўся з жыхароў вёскі Глушкавічы. Усяго прыхажан лічылася 889 чалавек. Святаром быў Міхаіл Тамашэўскі
У 1883 годзе была ўзведзена новая званіца. У 1884 у вёсцы адкрылі царкоўна-прыхадскую школу, у якой вучылася 20 дзяцей. У 1891 годзе на могілках была пабудавана капліца. У 1903 царкоўнай зямлі мелася 112 дзесяцін.
Пасля рэвалюцыі царква была зачынена. У 1943 годзе яе спалілі разам з вёскай нямецка-фашысцкія захопнікі. 27 снежня 1942: «Нямецка-фашысцкія карнікі загналі ўсіх, хто быў у вёсцы, у хлеў і расстралялі 290 жыхароў. Потым спалілі і вёску. Цудам засталіся толькі дзве хаты, якія стаялі паблізу лесу. Пазасталыя ў жывых людзі пачалі жыць у куранях. Хто і хату тут у лесе зрабіў».
У 1946 быў адкрыты малітоўны дом, які з 1949 значыўся прыпісным да Прыбалавіцкага прыхода. У 1961 малітоўны дом быў зачынены па хадайніцтве раённай улады, а ў 1988 зарэгістравана навая цагляная Свята-Троіцкаяя царква ў в. Глушкавічы была асвечана епіскапам тураўскім і мазырскім Пятром.
Абнародаванне захаваўшыхся метрычных кніг Траецкай царквы Глушкавіцкага прыходу Мазырскага павета Мінскай губерні: 1798, 1802—1822, 1825—1836, 1838—1839, 1848—1875 гг.
Характэрыстыка
Царква мае форму подоўжанага крыжа з пяццю купаламі і званіцай над уваходам.
Усходне-Ісландскае цячэнне
Усходне-Ісландскае цячэнне (East Iceland Current) — халоднае цячэнне ў Атлантычным акіяне каля паўночна-усходніх і ўсходніх берагоў вострава Ісландыя, галіна Ўсходне-Грэнландскага цячэння.
Накіравана на поўдзень. Тэмпература вады ад -1 °С да 3 °С. Скорасць 0,9—1,9 км/гадз.
Ян Булгак (езуіт)
Уступіў у Таварыства Ісуса 12 жніўня 1741 г. у Вільні. Высвечаны на ксяндза 8 верасня 1749 г. у Пілтэнэ. Місіянер у Асвеі і Замошшы (1751—1755), Замошшы (1756—1758) і Расне (1759—1766). У 1774—1775 гг. працаваў у Полацкім езуіцкім калегіуме.
Самаапыленне
Самаапыленне (аўтагамія) — тып апылення ў вышэйшых раслін. Пры самаапыленні пылок з пылавікоў пераносіцца на рыльца песціка той жа самай кветкі або паміж кветкамі адной расліны. Да самаапыляемых раслін адносяцца гарох, фіялкі, пшаніца, памідоры, ячмень, фасоль, нектарыны. Самаапыленне у некаторых раслін ажыццяўляецца ў нераскрытых кветках: напрыклад, у арахіса, некаторых відаў фіялак, гусманіі. Такі тып самаапылення называецца клейстагаміяй. Ч. Дарвін лічыў, што самаапыленне - не асноўны, а вымушаны сродак вырошчвання раслінамі насення пры адсутнасці ўмоў для перакрыжаванага апылення. Самаапыленне распаўсюджана галоўным чынам у відаў, якія растуць у неспрыяльных умовах, напрыклад, у высакагорных абласцях, дзе недастаткова насякомых-апыляльнікаў.
Сяргей Васілевіч Бесараб
Сяргей Васілевіч Бесараб (нар. 25 ліпеня 1984, Навагрудак) — беларускі навуковец у галіне калоіднай хіміі, папулярызатар навукі, тэхналагічны аўтар, вынаходнік. Стваральнік Telegram-канала LAB-66 (@lab66 ), прысвечанага радыяцыйнай, хімічнай і біялагічнай бяспецы, грамадзянскай абароне.
Біяграфія
Вучыўся ў сярэдняй школе № 3 у Навагрудку, якую закончыў на выдатна. Падчас вучобы неаднаразова станавіўся пераможцам абласнога і рэспубліканскага этапаў прадметнай алімпіяды па хіміі. Выпускнік кафедры радыяцыйнай хіміі хімічнага факультэта БДУ (кіраўнік А. І. Шадыра). У 2010 годзе скончыў магістратуру Інстытута падрыхтоўкі навуковых кадраў НАН Беларусі па спецыяльнасці «Хімія». З 2010 года працаваў навуковым супрацоўнікам лабараторыі адсарбентаў Інстытута агульнай і неарганічнай хіміі НАН Беларусі. У 2016 годзе скончыў аспірантуру па спецыяльнасці «Калоідная хімія і фізіка-хімічная механіка» (навуковы кіраўнік У. С. Камароў).
Дзейнасць
Займаўся прасоўваннем выкарыстання т.з. змешанай рэальнасці (MR) у адукацыйных і навуковых мэтах. У якасці навуковага кансультанта супрацоўнічаў з Рэспубліканскім навукова-практычным цэнтрам дзіцячай хірургіі, дзе займаўся распрацоўкай палімерных гідрагеляў для малаінвазіўнага лячэння інфаркту міякарда   (гл. таксама «Навуковы рынг»), адытыўнымі тэхналогіямі ў кардыёхірургіі, пытаннямі хімічнай дэцэлюрызацыі алаграфтаў. У 2017 годзе ў якасці навуковага куратара ўдзельнічаў у арганізацыі і правядзенні першага беларускага навуковага хакатона SciHackathon.
Як тэхналагічны эксперт і папулярызатар навукі напісаў каля 200 артыкулаў. Пачынаў друкавацца ў выданнях «Компьютерра» і «Камп’ютарныя весткі». У студзені 2020 года, яшчэ да афіцыйнага абвяшчэння пандэміі пачаў гаварыць пра небяспеку каранавіруса і персанальныя сродкі абароны. Артыкул пра выбар адмысловых супрацьаэразольных рэспіратараў і дэзінфекцыю за некалькі содняў набраў больш за паўмільёна праглядаў. У 2021 годзе стаў найлепшым тэхнааўтарам года за артыкул пра фітахімію і таксікалогію атрутных раслін  — пераможцу конкурсу «Тэхнатэкст-2022», які праводзіць Habr.com.
У 2019 годзе стварыў Тэлеграм-канал @lab66 — незалежны інфармацыйны рэсурс пра хімію і хімічную бяспеку. У 2020 годзе сумесна з Юстынай Саўкай выпускаў серыю кароткіх беларускамоўных аўдыёнарысаў пра розныя расліны для дзіцячай праграмы «Дасціпныя. Нястомныя. Кемлівыя» на канале «Культура» Беларускага радыё (гл. Нататкі фітахіміка).
Як навукова-тэхнічны эксперт і незалежны навуковец выступае з каментарыямі па пытаннях тэхналогій, хіміі, хімічнай, біялагічнай і радыяцыйнай бяспекі, сродкаў асабістай бяспекі ў перыядычных выданнях і СМІ, у тым ліку на Belsat , «Нашай Ніве»       , Voice of America  , Radio France internationale , Deutsche Welle , Еўрарыдыё , «Зялёнай сетцы»    , Новым Часе   , беларускім Радыё Рацыя         , CityDog.by  , dev.by   , Zerkalo.io     , thinktanks.by , Беларускім расследвальніцкім цэнтры , ранішнім шоў Звычайны ранак
Грамадзянская пазіцыя
У 2020 годзе падпісаў Зварот прадстаўнікоў навуковай грамадскасці Рэспублікі Беларусь у сувязі з падзеямі пасля 9 жніўня 2020 года. Выступіў з экспертным абвяржэннем абвінавачання Сцяпану Латыпаву ў падрыхтоўцы атручэння супрацоўнікаў МУС. Пасля быў звольнены з Інстытута агульнай і неарганічнай хіміі НАН Беларусі   і далучаны да спісу рэпрэсаваных па палітычных прычынах беларускіх навукоўцаў, якіх падтрымалі ў адкрытым Звароце супраць рэпрэсій каля 800 беларускіх навукоўцаў. Пасля звальнення стаў адным з заснавальнікаў Беларускага фонда навуковай салідарнасці.
У красавіку 2023 года далучыўся да ініцыятывы «Пакуль усе не будуць вольныя» і ўзяў пад інфармацыйны патранаж палітычнага зняволенага, студэнта-хіміка Арцёма Баярскага.
Па рашэнню суда Цэнтральнага района горада Мінска ад 11 траўня 2023 года аўтарскі Telegram-канал LAB-66 (@lab66 ) разам з прыканальным чатам унесены у Рэспубліканскі спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў. З-за небяспекі для жыцця ў чэрвені 2023 года Сяргей Бесараб вымушаны быў тэрмінова пакінуць Беларусь і прасіць міжнароднай абароны ў ЕС.
Дадаткова
Радыёаматар-кароткахвалявік з радыёаматарскім пазыўным EU1AEY. Прафесійна займаецца спартыўным турызмам, мае II дарослы разрад. Сябра Рускага геаграфічнага таварыства.
У 2023 годзе для бактэрыi Erwinia amylovora адкрыты бактэрыяфаг Stean, названы ў гонар Сяргея Бесараба
Узнагароды
"За установление физико-химических закономерностей синтеза нового класса иерархических пористых материалов, обладающих комбинированной пористой структурой с регулируемым отношением транспортных путей и каталитически активных центров, отличающихся характеристиками, превосходящими в 7-9 раз показатели образцов, получаемых традиционными методами"
Юзаф Аляшкевіч
Юзаф Аляшкевіч (Józef Oleszkiewicz, Иосиф Иванович Олешкевич, Juozapas Oleškevičius;, Шылува на Жамойці, цяпер  — , ) — беларускі партрэтны жывапісец; аўтар карцін на гістарычныя, рэлігійныя, міфалагічныя сюжэты і партрэтаў. Яго творчасць паказвае выразныя сувязі з мастацтвам французскага класіцызма. У яго творах, з характэрнай статычнай кампазіцыяй, перавагай малюнка над колерам, стараннай завершанасцю, часам адчуваюцца і ноткі рамантызму.
Біяграфія
Нарадзіўся ў мястэчку Шылува ў збяднелай шляхецкай сям’і Яна і Людвікі Аляшкевічаў, бацька быў музыкантам, узначальваў прыкасцёльную капэлу ў Радашковічах. У некаторых публікацыях можна сустрэць версію, што Юзаф Аляшкевіч нарадзіўся ў Радашковічах, але пра нараджэнне менавіта ў Шылуве сведчыць метрычны запіс.
Школу наведваў у Вільні, і там пры дапамозе Ганны Мастоўскай (з Радзівілаў) у 1797 г. распачаў вучобу ў Віленскім універсітэце. Пачаткова навучаўся анатоміі і фізіялогіі, пазней, у 1798—1802 гадах, вучыўся рысунку і жывапісу ў Францішка Смуглевіча і Яна Рустэма. Зарабляў на жыццё навучаннем мастацтву, капіраваў карціны ў мастацкай галерэі ў Сігневічах зычлівай да яго магнацкай сям’і Прозараў, таксама спрабаваў сілы ў вялікіх, самастойных кампазіцыях.
У 1801 годзе на здольнага юнака звярнуў увагу Аляксандр Хадкевіч, які шукаў настаўніка мастацтва ў Вільні, завітаў у майстэрню Аляшкевіча і ўпадабаў там вялізную карціну «Алімп», якую і набыў для ўласнай галерэі. Аляшкевіч на той момант ужо цешыўся пэўнай славай, меў замовы на партрэты ў Вільні, ездзіў па запрашэнні ў Гродна. Малады мастак па пратэкцыі Хадкевіча ўзяўся навучаць мастацтву Антонія Анджэёўскага, які ўзгадваў у сваіх успамінах і адмысловую інтэлектуальную атмасферу, якая атачала Аляшкевіча ў Вільні:"Аляшкевіч, без правадыра ў маладым узросце, нахапаўся розных французскіх настрояў і вольных поглядаў часоў панавання Станіслава Аўгуста… У Аляшкевіча звычайна збіраліся les esprits forts Быхавец, Тамашэўскі, Цэйзік, малады Нямчэўскі, Лібошыц, Коруэл, Петрусевіч, Дамель і шмат іншых, чыіх прозвішчаў ужо не памятаю. Размовы іх былі такімі ж вольнымі, як і іх звычаі, а філасофію сёння і ўзгадваць страшна, найбольш любілі чытаць тых аўтараў, якія выступалі супраць рэлігійнай маралі і прынцыпаў рэлігіі. А пра нацыянальную гісторыю Літвы і мовы не вялі!"Хадкевіч спачатку запрасіў мастака да свайго маёнтка ў Пекалаве на Валыні, куды Аляшкевіч выправіўся ўвосень 1802 года, па дарозе наведаўшы Мажэйкава і Дзярэчын, дзе некалькі дзён прысвяціў вывучэнню мастацкай галерэі Францішка Сапегі.
Аляшкевіч праз Дрэздэн, дзе наведваў мясцовую мастацкую галерэю, прыехаў у Парыж. 4 кастрычніка 1803 г. запісаны ў Парыжскай школе мастацтваў як вучань гістарычнага жывапісца Жана-Сімона Бартэлеме. Пару гадоў, якія Аляшкевіч правёў у Парыжы, аказалі вырашальны ўплыў на яго будучую творчасць. Адсюль ён вынес прынцыпы кампазіцыі і вытанчанасць рысунка, а таксама засвоіў класічную манеру партрэтавання асобаў, якія замерлі ў дастойных позах, надаючы мадэлям шляхетныя і паважныя рысы. Тут ён адкінуў рэшткі барочнага падыходу да кампазіцыі, які ён пераняў ад Смуглевіча. Тут нарэшце ён сфармуляваў свой артыстычны ідэал: схільнасць да сцэнаў на міфалагічныя тэмы з алюзіямі на сучаснасць. Гэта ўсё ён узяў ад Жака-Луі Давіда, ідэй і практык школы французскага класіка. Як пазней сведчыў Станіслаў Мараўскі: ''«Аляшкевіч да смерці быў поўны пашаны да свайго майстра Давіда. Лічыў яго… чыстым рэспубліканцам часоў Брута»''.
У Парыжу Аляшкевіч шмат працаваў, пра што сведчаць алейныя копіі карцін, якія мастак дасылаў Хадкевічу для дэманстрацыі прагрэсу ў навучанні. Гэта найперш «Выкраданне Дэяніры» (копія карціны Гвіда Рэні з Луўра) і «Перамяненне Пана» (копія карціны Рафаэля, якія тады была прывезена ў Парыж пасля вайсковых трыумфаў Напалеона ў Італіі). Таксама ў Парыжы Аляшкевіч стварыў твор з арыгінальнай кампазіцыяй, але ў духу Давіда — «Тэціда прыносіць зброю Ахілесу, які аплаквае Перыкла».
У 1809 г. выклікаў вялікі ажыятаж у Вільні праз паказ вялікага гістарычнага палатна «Развітанне Яна Караля Хадкевіча з жонкай Ганнай Астрожскай перад Хоцінскай бітвай 1621 г.», якое было створана для Аляксандра Хадкевіча ў знак удзякі за яго апеку над мастаком. Твор быў выстаўлены ва ўніверсітэцкім будынку, «натоўпы збіраліся да яго ў цэлыя працэсіі». Усцешаны такім прыёмам, Аляшкевіч затрымаўся з вяртаннем карціны на Валынь.
Публічным паказам гэтай карціны мастак выказваў прэтэнзіі, каб заняць кіраўніцтва кафедрай жывапісу ва ўніверсітэце, якое засталося вакантным пасля смерці Смуглевіча, але кафедра адыйшла да Рустэма. Пасля гэтай няўдалай спробы Аляшкевіч пасяліўся ў Санкт-Пецярбургу. У 1810 годзе быў прыняты ў члены Імператарскай Акадэміі мастацтваў за карціну «Смерць Клітамнестры». У 1812 годзе атрымаў званне акадэміка за палатно «Дабрадзейнае апекаванне і дбанне імператрыцы Марыі Фёдараўны пра бедных». Тэму дабрадзейнасці Аляшкевіч паўтарае і ў карціне «Дабрачыннасць», дзе намалявана жонка імператара Аляксандра I імператрыца Лізавета Аляксееўна.
У апошнія гады жыцця з-за хранічнай падагры працаваў мала.
Сярод высланых палякаў, якія жылі ў Санкт-Пецярбургу, славіўся незвычайным і поўным дабрадзейнасці чалавекам.
Пахаваны на у Санкт-Пецярбургу.
Адносіны да масонства
З 1820 года Аляшкевіч быў вялікім магістрам (maitre en chaire) масонскай ложы «Белага Арла», гэта званне ён успадкаваў пасля сенатара графа Адама Ржавускага. Таксама быў ганаровым членам масонскіх ложаў «Добры пастар» і «Сябра чалавецтва» у Вільні і Гародні. Паводле ўспамінаў Пшацлаўскага Аляшкевіч меў вялікі аўтарытэт сярод расійскіх масонаў.
Ён меў найвышэйшую ступень ў ордэне, і ўсе пецярбургскія ложы прызнавалі за яго ложай першынство ў іх групе… Калі Іосіф Іванавіч наведваў іншыя ложы, то яго там прымалі з асаблівымі ўрачыстасцямі і гонарам (сямі зорак і жалезнага даху). Калі ў іншых ложах здараліся непаразуменні наконт ужывання законаў ордэна або пытанні па падрабязнасцях рытуала (абрадаў), то накіроўвалася дэлегацыя да Аляшкевіча, і яго рашэнне бралася за канечнае.
Досыць цяжка рэканструяваць містычна-філасофскія погляды Аляшкевіча, паколькі рукапісы яго не захаваліся, засталіся толькі скупыя згадкі сучаснікаў. Сярод аўтараў, якія паўплывалі на Аляшкевіча — містыкі Якаб Бёмэ, Эмануіл Сведэнборг і Сен-Мартэн.
Сяброўства з Адамам Міцкевічам
Вацлаў Пшацлаўскі пазнаёміў Аляшкевіча з Міцкевічам у 1824 годзе, на якога той зрабіў вельмі моцны ўплыў, найперш сваімі рэлігійна-містычнымі поглядамі.
Аляшкевіч быў глыбокі містык і адпаведна гэтаму даваў кірунак сваёй ложы… Пецярбургскі містычны гурток, як і групы «Вольных муляроў», з пакорай прызнавалі перавагу Аляшкевіча, які ў сваіх пошуках далёка перасягнуў і туземных, і іншаземных адэптаў. Яго дактрына мела штосьці агульнае з вучэннем Сэн-Мартэна, але яна была яго ўласная. Ён пайшоў значна далей за французскага ілюміната, асабліва ў некаторых галінах, напрыклад у тэорыях пра прызванне чалавека-духа (l’homme esprit), пра значэнне пакут (des patiments) і іншых.
Мікалай Маліноўскі так згадвае пра ўплыў гэтых ідэй на Адама Міцкевіча:
"Мастак Юзаф Аляшкевіч, тэасоф, амаль прарок, да якога Міцкевіч прывязаўся пачуццём найвышэйшага захаплення і сцвярджаў, што толькі тады адчуў бы сябе паэтам, калі б валодаў хоць сотай часткай натхнення Аляшкевіча… Аляшкевіч, паглыблены ў містыцызм, сярод белага дня ўпадаў у нейкія незвычайныя відзежы, а мільгаценне вобразаў ўважаў за рэчаіснасць. Не баяўся сцвярджаць, што Кніга Кніг распавяла пра ўсё, што было, ёсць і будзе. Ён так моцна ў гэта верыў, што доўгія гады наперад з прарочых тэкстаў прадказваў будучую долю нацый і менавіта ўласную. Гэта ён быў стваральнікам ідэі, якую пазней развівалі Міцкевіч, Красінскі і Адынец, што польскі народ прыняў ад Бога асобнае святое прызначэнне весці чалавецтва шляхамі Божым."
Антон Адынец у сваіх «Лістах з падарожжоў» цытуе наступныя словы Аляшкевіча, якія ён адрасаваў вялікаму паэту: «Ён змагаецца са сваім духам, як Якаў, але гэта нічому не дапаможа. Ён — Абраннік і раней ці пазней Любоў яго напоўніць і праз яго разальецца на іншых». Гэта вельмі моцна паўплывала на ўяўленне Міцкевіча пра сябе, што ён абраным Богам паэтам, які надзелены здольнасці да прароцтва і імправізацыйным дарам. Расію ён пакіне ўжо як харызматычны вяшчун і прарок, з вызначанай Стваральнікам свету місіяй. За гэта тлумачэнне імправізацыйнага таленту як прыкметы абранніцтва паэта-вяшчуна Міцкевіч назаўжды застанецца ўдзячным Аляшкевічу і прысвеціць яму адступленне ў ІІІ частцы «Дзядоў»:
Паводле паэмы Аляшкевіч вітаў Міцкевіча знакамі Арла і Бооза, што прачытваецца даследчыкамі як адсылкі да масонскай сімволікі. Першы сімвал — гэта адсылка да назвы масонскай ложы, якую ўзначальваў Аляшкевіч, «Белы арол», Бооз — назва паўднёвай калоны Саламонава храма, так абазначаюць чаляднікаў, якія працуюць на будаўніцтве храма. Такім чынам, Аляшкевіч вітае Міцкевіча як чалядніка, брата другой ступені.
Ганцавічы (значэнні)
Назву Га́нцавічы маюць:
Балгары ў Балгарыі
Балгары з'яўляюцца асноўнай этнічнай групай у Балгарыі, па дадзеных перапісу насельніцтва ў 2011 годзе яны налічвалі 5 664 624 чалавек, або 76,9 % насельніцтва.
Перапісы насельніцтва
Колькасць і доля балгараў па дадзеных перапісу насельніцтва за гэтыя гады:
Колькасць і доля балгараў па дадзеных перапісу насельніцтва за гэтыя гады, па вобласці:
Царква Святога Духа (Беласток)
Царква́ Свято́га Ду́ха (Cerkiew Świętego Ducha) — хрысціянскі храм у Беластоку (Падляскае ваяводства, Польшча). Асвечаны ў маі 1999 года.
Уваходзіць у склад Беластоцкага дабрачыння Беластоцка-Гданьскай епархіі Польскай аўтакефальнай праваслаўнай царквы. У 2006—2012 гадах побач з царквой пабудавалі 70-метровую званіцу, на якой усталявалі антэну Радыё «Артадоксія», адкуль тое вяшчае на частаце 102,7 мегагерц. 4 чэрвеня 2012 года пры царкве асвяцілі капліцу ў гонар праваслаўных жыхароў Беласточчыны, якія загінулі ў 1939—1956 гадах.
Архітэктура
Царква Святога Духа ў Беластоку мае 5 купалоў, якія сімвалізуюць Ісуса Хрыста (пасярод) і 4 апосталаў-евангелістаў. Сцены і купалы маюць выгляд прыпадобнены да языкоў полымя. 8-кутны неф мае плошчу звыш 800 м². Пад ім размяшчаецца галоўны ахвярнік царквы, да якога на ўсходзе прымыкае бакавы ахвярнік у гонар Святога Савы. Галоўны неф таксама спалучаецца з хрысцільняй, рызніцай і прытворам. У царкве таксама размяшчаецца эмпора для хора.
Званіца служыць брамай побач з храмам і мае квадратны падмурак з даўжынёй бока 12 метраў. 70-метровая вежа званіцы змяшчае 10 званоў на 3-х узроўнях на вышыні ад 26 метраў. 6 званоў адлілі ў Венгрыі. Яшчэ 4 — у Нідэрландах. Пры дапамозе камп’ютара званы могуць граць 4 мелодыі, складзеныя Уладзімірам Пятроўскім з Архангельска (Расія). Найцяжэйшы звон важыць 800 кг, найлягчэйшы — 18 кг. Таксама на званіцы ўсталявалі антэну праваслаўнага Радыё «Артадоксія», адкуль тое вяшчае на частаце 102,7 мегагерц. Звонку будынак званіцы аздоблены выявамі крыжоў і мазаікай з выявамі Ісуса Хрыста з адчыненым і зачыненым Евангеллем, Багародзіцы і Пакрову. Пад імі размяшчаецца мазаіка з выявамі абразоў 4-х апосталаў-евангелістаў і Збаўцы Нерукатворнага, святых Юрыя і Мікалая, Чэнстахоўскага абраза Багародзіцы. Агульная плошча мазаікі, якую стварылі іканапісцы з Данецка, склала 60 м².
Капліца
4 чэрвеня 2012 года беластоцка-гданьскі епіскап Якаў асвяціў пры царкве Святога Духа ў Беластоку капліцу ў гонар праваслаўных жыхароў Беласточчыны, якія загінулі ў 1939—1956 гадах. На асвячэнні прысутнічалі прадстаўнікі мясцовай улады і дыпламаты Амбасады Беларусі ў Польшчы і Генеральнага консульства Беларусі ў Беластоку. Студэнты Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў вырабілі для капліцы мазаічнае пано.
Капліцу пабудавалі ў 2009—2012 гадах за кошт ахвяравання прыхаджанамі звыш 70 000 злотых ($23 тыс.). Збудаванне ўзвялі з жалезабетону і пакрылі чырвоным мармурам і купалам з крыжам паводле задумы архітэктараў Яна Кабаца і Стэфана Вышкоўскага. Студэнты Беларускай акадэміі мастацтваў на чале з прафесарам Уладзімірам Зінкевічам выступілі стваральнікамі мазаікі з выявамі Ісуса Хрыста, Багародзіцы і святых Гаўрыіла Заблудаўскага і Афанасія Брэсцкага. У аснове помніка ляжыць валун з дошкай, на якой змясцілі надпіс на польскай мове: «Уціхаміраныя вёскі: Канцавізна, Папоўка, Патока, Райск, Сыпні, Шпакі, Волька Выганоўская, Заляшаны, Зані… і іншыя». Унізе помніка змясцілі памятную дошку з надпісам па-царкоўнаславянску і па-польску: «Праваслаўным ахвярам Другой сусветнай вайны, пакутнікам за веру і народнасць у 1939—1956 гадах, Святым Падляскай зямлі».
Інтэр’ер
Іканастас горнай царквы Святога Духа ў Беластоку распрацаваў Ян Кабац. Яго выраб ажыццявілі за 10 гадоў, 4 з якіх дубовую драўніну сушылі. Разьбу выканалі 4 разьбяры з Мінску (Беларусь) і 4 разьбяры з Пачаева (Украіна). Звыш 260 абразоў іканастасу напісалі Віктар Доўнар і Аляксандр Лось. Сцены царквы пакрылі роспісам агульнай плошчай 6500 м². Уверсе галоўнага купала размяшчаецца надпіс са словамі з Старога Запавета на царкоўнаславянскай мове: «Святы, Святы, Святы Гасподзь Саваоф! Уся зямля поўная славы Тваёй» (Кніга прарока Ісаі 6:3). Пад надпісам змясцілі выявы 6-крылых анёлаў (херувім). Пад купальнымі вокнамі намалявалі постаці арханёлаў, пад якімі размясцілі пачатак 148-га псалму: «Хвалеце Госпада з нябёсаў, хвалеце Яго ў вышынях. Хвалеце Яго, усе анёлы Яго, хвалеце Яго, усе войскі Яго» (Псалтыр. Кніга 5-я. Псалма 148:1-2). Усясвечнік мае ў радыусе звыш 6 метраў і важыць 1200 кг. Верхняя яго частка ўзвышаецца да пачатку купала, ніжняя — сягае ўніз на вышыню 9 метраў ад падлогі. Жырандолю вырабілі ў майстэрні ў Мінску (Беларусь). Мармур і граніт для падлогі прывезлі з Беларусі і Украіны. Мармуровую хрысцільню з магчымасцю падагрэву вады спраектаваў Веслаў Кісялеўскі.
Гісторыя
У лютым 1981 г. беластоцкі епіскап Сава дамогся дазволу на ўзвядзенне ў Беластоку новага хрысціянскага храма. У снежні 1981 года епіскап Сава выбраў зямельную дзялянку ў раёне Антанюк па Фабрычнай вуліцы, дзе праваслаўны прыход набыў зямлю ў мясцовых жыхароў. 1 жніўня 1982 г. беластоцкі епіскап асвяціў падмуркавыя камяні храма, у якія заклалі каменне з Гасподняй Труны ў Іерусаліме, берагу ракі Іардан і гары Афон у Грэцыі. Япіскап Сава даручыў нагляд за будаўніцтвам айцу Серафіму Жалезняковічу. Пры будоўлі дзейнічала часовая капліца. 16 чэрвеня 1982 года заснавалі прыход Святога Духа, які ахапіў раёны Антанюк, Беласточак, Дзесяціны, Антанюкоўскія Сады, Прыязнасць, Высокі Сточак, Марчук і Сонечны Схіл. У 1983 г. першым парахам прыходу стаў айцец Юрый Барэчка, які заняўся закупам будаўнічых матэрыялаў. Будаўніцтва сіламі прыхаджанаў узначаліў Аляксандр Літвіненка. года ў літургічнае выкарыстанне аддалі дольную царкву, размешчаную ў склепе храма. 16 мая 1999 года ўжо ў сане варшаўскага мітрапаліта Сава асвяціў царкву Святога Духа ў Беластоку. З Беларусі ў асвячэнні ўдзельнічаў гродзенскі епіскап Арцемій, які прадстаўляў Беларускі экзархат Рускай праваслаўнай царквы.
У 2000 годзе ўсталявалі люстру. У 2001 годзе ў стварэнні вітражоў з размалёўкай і аб’ёмна-прасторавай кампазіцыі для храма ўзялі ўдзел беларускія мастакі В. Чайка, С. Рабашчук і Б. Скрамблевіч. У 2003 г. айцец прыхода Юрый Барэчка запрасіў для стварэння ўнутры храма фрэсак іканапісцаў з Данецка (Украіна) на чале з Уладзімірам Цялічкам, які быў дасведчаны таксама ў іканапісе Балгарыі, Беларусі і Расіі. У 2006—2012 гадах Уладзімір Троц і Міхал Хомчык прыбудавалі званіцу вышынёй 70 метраў паводле задумы Яна Кабаца і Мікалая Малешы.
Наведнікі
Пасля асвячэння ў маі 1999 г. царкву Святога Духа ў Беластоку наведалі беларускі экзарх Філарэт (22 лістапада 2000 г.) і патрыярхі 7 праваслаўных цэркваў: румынскі — 6 кастрычніка 2000 г., александрыйскі — 21 жніўня 2001 г., сербскі — 23 кастрычніка 2001 г., грузінскі — 3 верасня 2005 г., іерусалімскі — 26 чэрвеня 2010 г., маскоўскі — 18 жніўня 2012 г. , антыяхійскі — 21 жніўня 2016 года.
Падзільск
Падзільск (Подільськ; да 1935 — Бірзула, да 2016 — Катоўск ) — горад абласнога значэння ў Адэскай вобласці Украіны, адміністрацыйны цэнтр Падзільскага раёна.
Вядомы з 1779 гады як Бірзула. У 1925 годзе тут быў пахаваны ў маўзалеі савецкі военачальнік Рыгор Катоўскі. З 1928 года па 1929 год Бірзула была сталіцай Малдаўскай АССР. У 1935 годзе Бірзулу перайменавалі ў Катоўск і ў 1938 годзе прысвоілі статус горада. З 1940 года Катоўск у складзе Адэскай вобласці УССР.
Чыгуначная станцыя на лініі Жмерынка—Адэса, лакаматыўнае дэпо.
Галаціна
Галаціна (Galatina) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Апулія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Лечэ.
Насельніцтва складае 27555 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 340 чал./км². Займае плошчу 81 км². Паштовы індэкс — 73013. Тэлефонны код — 0836.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Pietro e San Paolo di Tarso.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
IC 3060
IC 3060 — галактыка тыпу Sab (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Усурыйскі піджын
Усурыйскі піджын — ідыём, які выкарыстоўваецца невялікай колькасцю пажылых нанайцаў і ўдэгейцаў у Прыморскім краі на Далёкім Усходзе Расіі. Можа класіфікавацца як варыянт кяхцінскай мовы (руска-кітайскага піджына) з пэўнай доляй тунгускага — у першую чаргу нанайскага і удэгейскага — ўплыву, які знаходзіцца на стадыі дэпіджынізацыі.
Ян Стафан Гедройц
Ян Стафан Гедройц (Jan Stefan Giedroyć;, Гедройцы Віленскага ваяводства, цяпер Малетайскі раён Уцянскага павета Літвы — ) — рымска-каталіцкі і дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага. Біскуп інфлянцкі (з 1764) і жамойцкі (з 1778).
Кавалер Ордэна Белага Арла (1766).
Біяграфія
З княжацкага роду Гедройцаў, сын Бенедыкта. Высвечаны на святара 1 кастрычніка 1752 года. З 1755 года быў членам віленскага капітула. Як пратэжэ віленскага біскупа Ігнацыя Масальскага, зрабіў у часе гаспадарання Станіслава Аўгуста бліскучую палітычную і духоўную кар’еру. 22 жніўня 1763 года прызначаны тытулярным біскупам Верынопаліскім і дапаможным біскупам Віленскай дыяцэзіі — біскупам беларускім. 22 красавіка 1765 года прызначаны інфлянцкім біскупам.