cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Анатоль Іванавіч Палякоў
Творчасць
Асноўныя працы: па вул. Гагарына ў г. Барысаве (1973, у аўтарскім калектыве); рэканструкцыя плошчы грамадскага цэнтра з кінатэатрам «Перамога» ў г. Барысаве (1983); мікрараёна № 10 у г. Салігорску (1975); комплекс піянерлагераў, баз адпачынку пад в. Ракаў Валожынскага раёна (1979); рэканструкцыя квартала ў граніцах вул. Філімонава, Сталетава і канала Сляпянскай воднай сістэмы (1986); рэканструкцыя мікрараёна ў граніцах вул. Асаналіева, Каржанеўскага (1988); рэканструкцыя квартала ў граніцах вул. Р. Люксембург, Карпава, К.Лібкнехта, Лермантава (1989); рэканструкцыя квартала ў граніцах вул. Куйбышава, Камуністычнай, Максіма Багдановіча, Кісялёва (1993) — усе ў Мінску.
Узнагароды
Узнагароджаны бронзавым медалём ВДНГ СССР за рэканструкцыю квартала ў граніцах вул. Філімонава, Сталетава і канала Сляпянскай воднай сістэмы ў г. Мінску (1985).
Суслаў
Суслаў — рускае прозвішча.
Ісак Аронавіч Давідовіч
Ісак Аронавіч Давідовіч (,  —, ) — беларускі жывапісец і графік. Працаваў у станковым і манументальна-дэкаратыўным жывапісе, станковай і кніжнай графіцы. Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
Біяграфія
Нарадзіўся 4 снежня 1911 года ў Бабруйску ў яўрэйскай сям’і. З 1927 па 1930 год вучыўся ў Віцебскім мастацкім тэхнікуме ў выкладчыкаў М. Г. Эндэ і В. М. Руцая. Дыпломная праца — карціна «На лесараспрацоўках». .
Памёр 5 снежня 1993 года ў Мінску.
Творчасць
Член Беларускага саюза мастакоў з 1932 года. З 1934 года прымаў удзел у мастацкіх выставах. Працаваў у галіне станковага і манументальна-дэкаратыўнага жывапісу, а таксама ў станковай і кніжнай графіцы, маляваў ілюстрацыі і плакаты. Сярод манументальных твораў — роспіс плафона «Дружба народаў» Беларускага рэспубліканскага тэатра юнага гледача (1955, з Іванам Ахрэмчыкам), пано «Беларускія народныя майстры» ў канферэнц-зале Беларускага таварыства дружбы і культурнай сувязі з замежнымі дзяржавамі (1956, з Іванам Ахрэмчыкам). Сярод твораў у кніжнай графіцы — «Апавяданнi» З. Бядулі (1947), «Ехаў казачнiк Бай» (1955) и «Казкi. Легенды» М. Танка, «Людзi на балоце» Івана Мележа.
Мыхайліўка (Радывыліўскі раён)
Мыхайліўка (Миха́йлівка) — вёска ў Радывыліўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Крупэцкай вясковай абшчыны.
У ХІХ стагоддзі сяло Мыхайліўка было ў складзе Крупецкай воласці Дубенскага павета Валынскай губерні.
Сытнэ (Радывыліўскі раён)
Сытнэ (Си́тне) — вёска ў Радывыліўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Крупэцкай вясковай абшчыны.
Чырвоны Лужок (Смалявіцкі раён)
Чырво́ны Лужо́к (, Чирвоный Лужок) — вёска ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Драчкаўскага сельсавета.
Да 16 снежня 2009 года вёска ўваходзіла ў склад Пятровіцкага сельсавета.
Вайнілаўцы
Вайні́лаўцы (, Войниловцы) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Васілішкаўскага сельсавета.
Младаафганцы
Младаафганцы — удзельнікі нацыянальна-асветнага руху ў Афганістане ў 1-й трэці XX ст. Выступалі за нацыянальную незалежнасць Афганістана, асвечаную манархію, пашырэнне свецкай адукацыі. Галоўныя ідэолагі — Махмуд Тарзі і Абдулгані, якіх падтрымліваў эмір Аманула-хан. Младаафганцы займалі важныя пасады ва ўрадзе Аманулы, але крытыкавалі яго за паспешныя і непрадуманыя рэформы. Пасля падзення рэжыму Аманулы ў 1929 г. сышлі з палітычнай арэны.
Вайнілаўцы
12 сакавіка 1973 года вёска перададзена з Васілішкаўскага сельсавета ў склад Бакштаўскага сельсавета. Да 2014 года вёска ўваходзіла ў склад Першамайскага сельсавета.
Паперць
Па́перць — ганак храма, які саздае знешнюю частку прытвора. Неабходны атрыбут прыходскага храма ва ўсходнеславянскай мураванай і драўлянай архітэктуры. Паперць, якая была першым храмавым узвышэннем, азначае сабой духоўную вышыню Царквы ў адносінах да свету.
У цяперашні час ў праваслаўных храмах паперць ўяўляе сабой пляцоўку перад уваходнымі дзвярыма храма, да якой вядуць некалькі прыступак і на якой, як і ў старажытнасці, стаяць жабракі, якія просяць міласціну ў вернікаў. Само слова «паперць» магло адбыцца ад лац. pauper — бедны.
IC 1152
IC 1152 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) у сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
ФК Мальмё
«Мальмё» (Malmö Fotbollförening) — шведскі футбольны клуб з горада Мальмё. Заснаваны 24 лютага 1910 года. Разам з «Гётэбаргам» і АІКам уваходзіць у так званую класічную «вялікую тройку» шведскага клубнага футбола. Найвышэйшым дасягненнем клуба на міжнароднай арэне з’яўляецца выхад у 1979 годзе ў фінал Кубка еўрапейскіх чэмпіёнаў, дзе «Мальмё» пацярпеў паражэнне ад «Нотынгем Форэст» з лікам 0:1.
Вагініт
Вагініт, кальпіт — запаленне слізістай абалонкі похвы. Нярэдка спалучаецца з запаленнем вонкавых палавых органаў, г.зн. працякае ў форме вульвавагініту.
Прычына
Мікробы або паразіты ў похве (ганакокі, трыхаманады, вастрыцы), якія трапляюць з забруджанай бялізны, брудных рук, пры парушэнні правіл палавой гігіены. Можа ўзнікнуць пры доўгім механічным раздражненні слізістай абалонкі (напрыклад, працяглым нашэнне кольцаў пры выпадзенні маткі). У дзяўчынак 3—10 гадоў вагініт можа развіцца пры трапленні інфекцыі ў похву з токам крыві (пры дыфтэрыі, шкарлятыне, адзёры і інш.)
VGA
VGA (Video Graphics Array) — стандарт манітораў і відэаадаптараў. Выпушчаны IBM у 1987 годзе для камп'ютараў PS/2 Model 50 і больш старых. VGA з'яўляўся апошнім стандартам, якому падпарадкоўвалася большасць вытворцаў відэаадаптараў.
Відэаадаптар VGA, у адрозненні ад папярэдніх відэаадаптараў IBM (MDA, CGA, EGA), ужывае аналагавы сігнал для перадачы колернай інфармацыі. Пераход на аналагавы сігнал быў выкліканы неабходнасцю скарачэння колькасці дратоў у кабелі. Таксама аналагавы сігнал даваў магчымасці выкарыстоўваць VGA-маніторы з наступнымі відэаадаптарамі, якія могуць выводзіць большую колькасць колераў.
Вагініт
Сімптомы
Набраканне і пачырваненне слізістай абалонкі похвы, гнойныя вылучэнні (часам з дамешкам крыві), адчуванне цяжару ўнізе жывата, пякотка, сверб вонкавых палавых органаў. Прыкметы вульвавагініту: пачырваненне вонкавых палавых органаў, нярэдка распаўсюджваецца на скуру сцёгнаў і ягадзіц, гнойныя вылучэнні, сверб.
VGA
Афіцыйным паслядоўнікам VGA стаў стандарт IBM XGA, фактычна ж ён быў замешчаны рознымі пашырэннямі да VGA, вядомымі як «Super VGA» (SVGA).
Тэрмін VGA таксама часта ўжываецца для пазначэння разрознення 640×480 незалежна ад апаратнага забеспячэння для вываду выявы, хоць гэта не зусім верна (так, рэжымы 640×480 з 16-, 24- і 32-бітнай глыбінёй колеру не падтрымліваюцца адаптарамі VGA, але могуць быць сфарміраваны на маніторы, прызначаным для работы з адаптарам VGA, з дапамогай SVGA-адаптараў). Таксама гэты тэрмін ужываецца для пазначэння 15-кантактнага раздыму VGA для перадачы аналагавых відэасігналаў у розных разрозненнях.
Архітэктура відэаадаптара VGA
VGA (таксама, як і EGA) складаецца з наступных асноўных падсістэм:
У адрозненні ад CGA і EGA, асноўныя падсістэмы змяшчаюцца ў адной мікрасхеме, што дазваляе паменшыць памер відэаадаптара (EGA таксама быў рэалізаваны на адным чыпе, прынамсі яго тайванскія неарыгінальныя клоны). У камп'ютарах PS/2 відэаадаптар VGA інтэграваны ў мацярынскую плату.
Адрозненні ад EGA
VGA цалкам аналагічны EGA (уключаючы пластовую відэапамяць у 16 колерных рэжымах і секвенсар для доступу працэсара да яе), за выключэннем наступнага:
Вагініт
Лячэнне
Ліквідацыю прычыны. Пры трыхаманадным вагініце праводзіцца адначасовае лячэнне мужа і жонкі.
VGA
Тэкставыя рэжымы
У VGA BIOS захоўваюцца наступныя віды шрыфтоў і функцыі для іх загрузкі і актывацыі: Як правіла, гэтыя шрыфты адпавядаюць кодавай старонцы CP437. Таксама падтрымліваецца праграмная загрузка шрыфтоў. .
Хоць у тэкставых рэжымах VGA адно знакамесца мае шырыню 9 пікселяў, у даных знакагенератара вызначаюцца толькі 8 з іх (8 біт аднаго байта на радок); пікселі правай калонкі сімвальнай матрыцы вызначаюцца аўтаматычна: пустымі (для сімвалаў у дыяпазоне 0x00–0xAF і 0xE0–0xFF) ці такімі ж, як пікселі 8-й калонкі (для сімвалаў псеўдаграфікі ў дыяпазоне 0xB0-0xDF).
Ужываючы шрыфты меншых памераў, чым стандартны 8×16, можна павялічыць колькасць радкоў у тэкставым рэжыме. напрыклад, калі ўключыць шрыфт 8×14, то будзе даступна 28 радкоў. Уключэнне шрыфту 8×8 павялічвае колькасць радкоў да 50 (аналагічна рэжыму EGA 80×43).
У тэкставых рэжымах для кожнай ячэйкі з сімвалам можна ўказаць атрыбут, які задае спосаб адлюстравання сімвала. Існуюць два асобныя наборы атрыбутаў — для каляровых рэжымаў і для монахромных. Атрыбуты каляровых тэкставых рэжымаў дазваляюць абраць адзін з 16 колераў сімвала, адзін з 8 колераў фона і ўключыць ці выключыць мігаценне (магчымасць выбару мігацення можна замяніць на магчымасць выбару аднаго з 16 колераў фона), што супадае з магчымасцямі CGA. Атрыбуты монахромных рэжымаў супадаюць з атрыбутамі, даступнымі ў MDA, і дазваляюць уключаць узмоцненую яркасць сімвала, падкрэсленне, мігаценне, інверсію і некаторыя іх камбінацыі.
Нестандартныя графічныя рэжымы (X-рэжымы)
Праграмаванне VGA дазваляла дасягнуць больш высокіх разрозненняў у параўнанні са стандартнымі рэжымамі VGA. Найбольш распаўсюджаныя рэжымы:
Ва ўсіх гэтых рэжымах ужываецца пластовая арганізацыя відэапамяці, канцэптуальна падобная на ўжывальную ў 16-колерных рэжымах, але выкарыстоўвае для фарміравання колеру па 2 біта з кожнага пласта, а не па 1 - г.з. біты 0–1 байта 0 у пласце 0 давалі біты 0–1 колеру пікселя 0, тыя ж біты ў пласце 1 - біты 2–3 колеру, і г.д. Наступныя біты таго ж байта давалі колеры наступных пікселяў, г.з. 4 размешчаныя «адзін паралельна другому» па аднаму адрасу байты ў 4 пластах задавалі колер 4 пікселяў.
Такая арганізацыя відэапамяці дазваляла ўжываць усю відэапамяць карты, а не толькі пласт 0 на 64К, для фарміравання 256-колернай выявы, што давала магчымасць ужывання высокіх разрозненняў ці шматлікіх відэастаронак.
Для работы з такой памяццю ўжываўся той жа секвенсар, што і ў 16-колерных рэжымах.
Затое з-за асаблівасцей кантролера відэапамяці капіраванне даных у відэапамяць адбываецца ўчацвёра хутчэй, чым у рэжыме 13h (гэта моцна залежыць ад пэўнага машыннага кода, які ўжывае капіраванне, і пэўнага сцэнара малявання, а менавіта заліўкі суцэльным колерам, у агульным выпадку пластовая відэапамяць павольней звычайнай, і менавіта таму ў SVGA ад яе цалкам адмовіліся).
Тэрмін «X-рэжым» (Mode X) быў прыдуманы Майклам Абрашам у 1991 годзе для пазначэння нестандартнага рэжыму 320×240 з 256 колерамі. Гэты рэжым быў вынайдзены (шляхам вывучэння IBM дакументацыі на апаратуру VGA, якая ў тыя часы была абаронена на прававым узроўні і не хадзіла ў выглядзе файлаў у публічным доступе, апублікаваны былі толькі выклікі VGA BIOS, якія не ўмелі ўключаць гэтыя рэжымы) рознымі праграмістамі незалежна адзін ад другога, але стаў вядомым дзякуючы артыкулам Майкла Абраша ў часопісе «Dr. Dobb’s Journal».
Марцюхова (прыпыначны пункт)
Марцюхо́ва (, Мартюхово)  — прыпыначны пункт Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Курапава, за 2,6 км на поўдзень ад вёскі Марцюхова; на лініі Орша-Цэнтральная — Мінск-Пасажырскі, паміж станцыяй Коханава і прыпыначным пунктам Перавалачны.
Зборная Беніна па футболе
Зборная Беніна па футболе прадстаўляе Бенін на міжнародных матчах і турнірах па футболе. Кіруючая арганізацыя — Федэрацыя футбола Беніна. Да 1975 года зборная Беніна насіла назву зборнай Дагамеі. Да канца 90-х гадоў XX стагоддзя зборная Беніна з’яўлялася адным з аўтсайдараў афрыканскага футбола, з пачаткам XXI стагоддзя бенінская зборная набыла статус «серадняка», тройчы патрапіўшы ў фінальную частку Кубка афрыканскіх нацый у 2004, 2008 і 2010 гадах, а ў 2019 годзе дайшла да чвэрцьфіналу.
Нью-Гэмпшыр (парода курэй)
Нью-Гэмпшыр — парода курэй мяса-яечнага кірунку. Выведзена ў аднайменным штаце ЗША ў пачатку 20 стагоддзя на аснове высокапрадукцых курэй пароды род-айленд. Гадуюць таксама ў Нідэрландах, Францыі, Швецыі, Нарвегіі і інш., на Беларусі — у калекцыях і асабістых гаспадарках.
Маса пеўняў 3,5-3,8 кг, курэй 2,5-2,8 кг. Апярэнне ад светла-чырвонага да светла-карычневага, на шыі з залаціста-жоўтымі пёрамі, махавыя пёры больш цёмныя, хвост і коскі чорныя. Ногі і дзюба жоўтыя. Тулава падоўжанае, спіна шырокая, грудны аддзел выпуклы. Касцяк моцны. Шыя прамая. Галава шырокая, прадаўгаватая, сярэдніх памераў, з лістападобным прамастаячым грэбенем і чырвонымі вушнымі мочкамі. Крылы і хвост невялікія. Яйцаноскасць 180—200 яец за год (58-59 грам). Хутка растуць. Жыццяздольнасць высокая.
Ясмень
Я́смень (, Ясмень) — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Губіцкага сельсавета.
Да 1 снежня 2009 года пасёлак уваходзіў у склад Старабудскага сельсавета.
Качоры (гміна)
Качо́ры (Kaczory) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Пільскага павета Велікапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Качорах. Плошча гміны складае 150,01 км². Станам на 2007 год у гміне Качоры пражывалі 7571 чалавек, шчыльнасць — 49,9 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 12 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 13 населеных пунктаў.
Лугаватае
Лугаватае (Луговатое) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ленінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Лугаватае абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Да 1929 года ў складзе Ельнінскага павета Смаленскай губерні.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Чэсапаломба
Чэсапаломба (Cessapalombo) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Мачэрата.
Насельніцтва складае 564 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 21 чал./км². Займае плошчу 27 км². Паштовы індэкс — 62020. Тэлефонны код — 0733.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Андрэй Першазваны.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Aglais
Aglais — галарктычны род дзённых матылькоў.
Апісанне
Цэнтральнае вочка на задніх крылах не з’яўляецца замкнёным. Знешні край крылаў з’яўляецца хвалістым з больш прыкметнымі выступамі на жылцы M1 на пярэдніх крылах, і на жылцы M3 на задніх. Маргінальная перавязь на пярэдніх крылах абмежаваная ад рыжага субмаргінальнага поля побач блакітных лунак. Крылы на ніжняй баку з малюнкам з бурых адценняў, якія імітуюць кару дрэва. Кармавыя расліны: крапіва.
Віды
У склад роду ўваходзяць :
Канзас (значэнні)
Канзас:
Матагальпа
Матагальпа (ісп.: Matagalpa) — горад на паўночным захадзе Нікарагуа, адміністрацыйны цэнтр дэпартамента Матагальпа. У 2005 годзе насельніцтва дасягнула 109100 жыхароў. Насельніцтва дэпартамента складае 480 тыс. жыхароў.
Гісторыя
Горад заснаваны ў 1554 годзе. У 1850 годзе ў наваколлях горада выявілі радовішчы золата.
Штат (войска)
Штат ваенны, афіцыйны дакумент, што вызначае арганізацыйную структуру воінскай часткі (карабля), установы, ваенна-навучальнай установы; назвы падраздзяленняў, пасадаў, колькасць асабовага саставу, зброі, тэхнікі і інш. матэрыяльна-тэхнічных сродкаў.
Эрхарт
Эрхарт — прозвішча.
IC 1153
IC 1153 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) у сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Срыбнэ (Радывыліўскі раён)
Срыбнэ (Срі́бне) — вёска ў Радывыліўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Крупэцкай вясковай абшчыны.
Tyromyces
Tyromyces- род грыбоў сямейства. Назва ўпершыню была апублікаваная ў 1881 годзе.
Класіфікацыя
Род Tyromyces налічвае 332 віды:
Перадбрам’е
Перадбрам’е было адным з найбольш распаўсюджаных відаў перадбрамных умацаванняў у Вялікім княстве Літоўскі у познім сярэднявеччы і раннім новым часе. Мураваныя перадбрам’і існавалі ў Мірскім замку і Рудніцкай брамай ў Вільнюсе.
Дубовікі (Смалявіцкі раён)
Дубо́вікі (, Дубовики) — вёска ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Усяжскага сельсавета.
Да 23 сакавіка 1987 года вёска ўваходзіла ў склад Усяжскага сельсавета, да 28 снежня 2000 года — у склад Азярыцкаслабадскога сельсавета.
Хвастатыя земнаводныя
Хвастатыя земнаводныя (Caudata, Urodela) — атрад земнаводных.
Апісанне
Болынасць відаў хвастатых амфібій у працэсе эвалюцыі паўторна перайшлі да вадзянога спосабу жыцця.
Мінесота (значэнні)
Мінесота:
Хвастатыя земнаводныя
Апісанне
У вадзяных форм канечнасці не ўдзельнічаюць ў плаванні. 3 гэтым спраўляецца (як і ў рыб) доўгі хвост. I чым больш від звязаны з водным асяроддзем, тым менш развіты канечнасці. У некаторых відаў яны такія маленькія, што, калі жывёліну дастаць з вады, яна не .можа перамяшчацца і выглядае бездапаможнай. У асобных відаў зусім адсутнічае пара задніх канечнасцей. Змяншаецца і колькасць пальцаў (да 2-3). Аднак віды, што жывуць у хуткаплынных ручаях (напр., кіпцюрасты трытон), маюць моцныя канечнасці, часам забяспечаныя кіпцюрамі, каб можна было еупрацьстаяць цячэнню, трымаючыся за камяні.
Пашырэнне
Атрад налічвае 8-9 сямействаў, каля 350 відаў. Хастатыя амфібіі распаўсюджаны пераважна ў Паўночным паўшар'і, у Аўстраліі яны зусім адсутнічаюць. У Афрыцы і на поўдні Паўднёвай Амерыкі сустракаецца ўсяго па некалькі відаў. У Беларусі распаўсюджаны 2 віды: трытон звычайны і трытон грабеньчаты.
Асаблівасці біялогіі
Хвастатыя амфібіі кормяцца практычна толькі жывёльнай ежай (рознымі беспазваночнымі). Здабычу звычайна хапаюць і ўтрымліваюць зубамі, якія ў іх больш дасканалыя, чым у бясхвостых. Але язык развіты слаба, за выключэннем тыпова наземных форм з доўгім і здольным імкліва выкідвацца языком.
Пераважная частка відаў дыхаюць з дапамогай лёгкіх, скуры і слізістай абалонкі рота. Асобныя віды нават захоўваюць шчэлепы і шчэлепныя шчыліны на працягу ўсяго жыцця, што сведчыць пра іх падабенства да рыб. У тыпова вадзяных форм лёгкія знікаюць.
У перыяд размнажэння характэрны шлюбныя гульні. Самцы многіх відаў у гэты час маюць яркую афарбоўку, назіраецца разрастанне хваставой плаўніковай аблямоўкі. Менавіта ў шлюбны перыяд у самцоў кіпцюрастага трытона з'яўляюцца кіпцюры (у самак іх няма), каб, прымацаваўшы сперматафор, утрымлівацца каля яго і прывабліваць самку, якая плыве па хуткім цячэнні. Толькі ў некаторых відаў хвастатых адбываецца спароўванне на сушы. Партнёры абвіваюць адзін аднаго (часам самец утрымлівае самку зубамі), збліжаючыся клаакамі. Пры гэтым адбываецца перадача самцы сперматафору.
Пладавітасць хвастатых параўнальна невялікая: адна самка можа адкласці ад 2-5 да 60-700 ікрынак. Звычайна ікра адкладваецца невялікімі порцыямі сярод вадзяной расліннасці або ў спецыяльна пабудаваныя гнёзды, часам кожная ікрынка закручваецца ў лісты раслін. Нярэдка бацькі ахоўваюць ікру і лічынак. Так, дрэвавыя саламандры адкладваюць ікру проста на дрэвах (у пазухах лістоў ці парасткаў можна знайсці ваду), самаахвярна аберагаючы ікрынкі. Для некаторых відаў характэрна жыванараджэнне, калі ікрынкі развіваюцца ў целе самкі.
Вылупленыя з яйка лічынкі знаходзяцца на больш позняй стадыі развіцця, чым лічынкі бясхвостых. Метамарфоз лічынак адбываецца паступова.
Датракійская мова
Датракійская мова (у арыгінале, Dothraki, вымаўленне [d̪oθɾaki]), яна ж Датракін — штучная мова, распрацаваная спецыяльна дзяля серыяла Гульня прастолаў для народа датракійцаў. Слоўнік датракіна пастаянна расце. Хаця мова датракійцаў пастаянна згадваецца ў кнігах, і шматлікія дыялогі ў главах Дэйнерыс Таргарыен насамрэч адбываюцца на ёй (хаця і пераданыя па англійску), ніякай распрацаванай датракійскай мовы да стварэння мовы не існавала.
Гісторыя распрацоўкі
Распрацоўшчык мовы Дэвід Дж. Пітэрсан з Language Creation Society быў выбраны паводле конкурсу — адзін з 35 кандытатаў. Пітэрсан абапіраўся на тры галоўных прынцыпа:
Адушаўленыя і неадушаўленыя назоўнікі
Назоўнікі ў датракійскай мове могуць быць адушаўлёнымі і неадушаўлёымі Гэтыя катэгорыі далёка не поўнасцю супадаюць з катэгорыямі адушаўлёных і неадушаўлёных назоўнікаў у англійскай і беларускай мовах. Напрыклад, ramasar (раўніна), лічыцца адушаўлёнай, а yalli (дзіця) — не, і скланяюцца яны адпаведна.
Да адушаўлёных звычайна адносяцца назоўнікі з канчаткам /-ak/, словы з сабіральнымі суфіксамі /-(a)sar/, /-(e)ser/, /-(i)sir/, /-(o)sor/. Акрамя таго, інфінітывы дзеясловаў, калі яны выконваюць ролю назоўнікаў, таксама лічацца адушаўлёнымі. Да неадушаўлёных належаць словы з памяньшальным суфіксам /-і-/, з усілбваючым суфіксам /-(s)of/, з цыркумфіксам /ath- -(z)ar/, з суфіксамі /-eyya/ /-(i)kh/, складанасастаўныя словы.
Склоны
У датракійскай мове пяць склонаў: назоўны, родны, вінавальны, аблатыўны, і аллатыўны. Адушаўлённыя і неадушаўлёныя скланяюцца па рознаму, акрамя таго, трэба звяртаць увагу на множны лік.
Для ўсіх адушаўлёных назоўнікаў і для тых неадушаўлёных, што заканчваюцца на зычную, форма назоўзнага склона служыць асновай для далейшага скланення слова, да якой дабаўляюць суфіксы. Для неадушаўлённых назоўнікаў, якія заканчваюцца на галосную, гэтая галосная пры дабаўленні суфікса адкідаецца. У прыкладах ніжэй выкарыстоўваюцца словы serja (кожаная безрукаўка, неадушаўлёны) і rizh (сын, адушаўлёны). Achrakh serji — «смурод безрукаўкі». Да адушаўлёных назоўнікаў дабаўляецца суфікс /-(s)i/. ko rizhi — «целаахоўнік сына». Назоўнікі ва множным ліке ў родным склоне не змяняюцца. Anha kaffe serj — «я змяў безрукаўку». Для адушаўлёных назоўнікаў вінавальны склон атрымліваецца дабаўленнем суфікса /-es/ (для множнага ліка, калі ён заканчваецца на /-i/ проста /-s/). Напрыклад: Lajak attasa rizhes — «воін перамагае сына».
Да адушаўлёных назоўнікаў дабаўляецца суфікс /--(s)aam/ для адзінага ліка і /-(s)ea/ для множнага ліка. «Ад сына» выглядае як rizhaan, «ад сыноў» — як rizhea.
ФК Суцьеска Нікшыч
«Суцьеска»  — чарнагорскі футбольны клуб з горада Нікшыч. Выступае ў Першай лізе Чарнагорыі. Заснаваны ў 1927 годзе. Хатнія матчы праводзіць на стадыёне «Край Бістрыцы», які змяшчае 10 800 гледачоў. З’яўляецца часткай спартыўнага клуба «Суцьеска».
Датракійская мова
Склоны
Для адушаўлёных назоўнікаў дабаўляецца суфікс /-(s)oon/ для адзінага ліка і /-(s)oa/ для моножнага. «Да сына» выглядае як rizhoon «да сыноў» — як rizhoa.
Парадак слоў у сказе
У датракійскай мове строгі парадак слоў у сказе: спачатку дзейнік, потым выказнік, потым дапаўненне. Напрыклад: «Khal ahhas arakh» — кхал (Дз) точыць (В) аракх (Д). Дзеясловы-звязкі ў датракійскай мове адсутнічаюць, такім чынам самыя простыя сказы складаюцца з двух слоў: Arakh hasa — Аракх з'яўляецца вострым.
Сказ магчыма ускладняць пры дапамозе азначэнняў і акалічнасцяў, якія таксама ідуць у асобым парадку.
Але, ў датракійскай культуры апошняя фраза не з'яўляецца цалкам натуральнай, і яе магчыма замяніць на наступную: jin ave sekke verven anni m'orvikoon/ гэта мой вельмі люты бацька з бізуном.
У датракійскай мове актыўна выкарыстоўваюцца прыназоўнікі. Прыклад выкарыстання — словы Дэйнерыс, якія яна сказала перад сходам дош кхалін: Khalakka dothrae mr'anha/Прынц едзе ва мне. Тут выкарыстоўваецца слова anha (я) з прыназоўнікам mra (унутры), атрымліваецца mr'anha — «ва мне».
Акалічнасці, звычайна, знаходзяцца ў канцы сказа. Акалічнасць можа знаходзіцца і ў пачатку сказа, калі той хто гаворыць, жадае з яго дапамогай паведаміць якія-небудзь дадатковыя звесткі, патрэбныя для разумення фразы, але звычайнае месца акалічнасці — у канцы. Прыклад сказа без акалічнасці і з акалічнасцю:
Асобныя акалічнасці з'яўляюцца заўсёды адразу пасля выказніка. Прыкладам можа быць vosecchi, якое адлюстороўвае экспрэсіўнае адмоўе:
Існуе адмысловы клас спецыфічных акалічнасцяў, якія ставяцца перад выказнікам:
Гірчоўнік
Гірчо́ўнік  (Conioselinum) — род кветкавых раслін сямейства. Пашыраны ў Еўропе, Азіі і Паўночнай Амерыцы. Налічвае 15 відаў.
Ньенчэн-Тангла
Ньенчэн-Тангла (གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷ་, 念青唐古拉山) — горны хрыбет на ўсходзе гор Гандзісышань, на поўдні Тыбецкага нагор’я, у Кітаі. Даўжыня каля 600 км, вышыня да 7090 м. Складзены з гранітаў, вапнякоў і пясчанікаў. Амаль суцэльны ланцуг снежных гор з адносна роўным грэбенем, перавалы вышэй за 5000 м. Скалістыя схілы, укрытыя восыпамі. На паўднёвых схілах горныя стэпы, на паўночных — халодныя пустыні. Высакагорныя пустыні. Ледавікі.
Табачукы
Табачукы (Табачуки́) — вёска ў Радывыліўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Крупэцкай вясковай абшчыны.
Ота Вагнер
Ота Вагнер (, Вена —, там жа) — аўстрыйскі архітэктар. Прадстаўнік венскага стылю «мадэрн», член «Венскага сецэсіёна».
Ад пераборлівых па кампазіцыі збудаванняў, аздобленых складаным дэкорам (бальніца Штайнхоф ў Вене, 1904—1907), перайшоў да пошукаў рацыянальнасці і прастаты. У інтэр’еры будынка паштамта і ашчаднай касы ў Вене (1904—1906) Вагнер выступіў як папярэднік функцыяналізму, ужываючы пазбаўленыя дэкору геаметрычна выразныя формы і аголеныя металічныя канструкцыі.
Найбольш прыкметныя пабудовы Вагнера датаваныя 1900-мі гадамі, калі архітэктар завяршыў праектаванне Штатбана. У 1904—1906 гадах ён будуе з бетону і алюмінію, у 1904—1907 — царква Am Steinhof. У тыя ж гады Вагнер праектаваў аналагічныя грамадскія будынкі для Гаагі, Сан-Францыска і іншых гарадоў, а таксама Храм Міру ў Вене (1918). Найбуйнейшы рэалізаваны праект тых гадоў — шпіталь у прыгарадзе Вены (сучасны Otto-Wagner-Spital (1906-1910-я).
Луізіяна (значэнні)
Луізіяна:
IC 1154
IC 1154 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) у сузор’і Малая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Вензаўшчына
Ве́нзаўшчына (, Вензовщина) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Першамайскага сельсавета.
Гісторыя
Вандалін Шукевіч пісаў, што каменныя магілы тут знаходзяцца ва ўрочышчы Ганчары каля вёскі Глушні і недалёка ад ўрочышча Манастыршчына і Царкоўшчына. Глушнянскі базыльянскі кляштар знаходзіўся ва ўрочышчы Манастыршчына, а царква (верагодна пры кляштары) ў урочышчы Царкоўшчына. Старажылы згадвалі, што ў гэтых ўрочышчах, проста ў лесе, былі старыя хрысціянскія магілы з помнікамі.
Вагнер
Вагнер — прозвішча.
Маўрынскае
Маўрынскае (Мавринское) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ленінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Маўрынскае абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Да 1929 года ў складзе Ельнінскага павета Смаленскай губерні.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Шувалаў
Шувалаў — прозвішча.
Аклахома (значэнні)
Аклахома:
Цэлая рэч
Цэ́лая рэч — агульнае філатэлістычнае найменне паштовых адпраўленняў, якія прайшлі пошту ці прынамсі гашэнне, з паштовымі маркамі, а ў некаторых выпадках і без іх.
Царква Святой Марыі Магдаліны (Альгомель)
Царква Святой Марыі Магдаліны — мураваны праваслаўны храм у в. Альгомель Брэсцкай вобласці. Знаходзіцца ў цэнтры вёскі каля Свята-Уваскрасенскай царквы.
Гісторыя
Пабудавана ў 1994 годзе з чырвонай цэглы.
Архітэктура
У аснове кампазіцыі храма крыжова-купальны аб’ём, да якога далучаны прытвор, завершаны 2-яруснай 8-граннай шатровай званіцай з макаўкай. Такімі ж макаўкамі завершаны самкнуты паўсферычны купал магутнага 2-яруснага 8-граннага драўлянага барабана над асноўным аб’ёмам, дахі апсіды, прыдзелаў і трапезнай. Архітэктурны дэкор выкананы муроўкай сілікатнай цэглай: прамавугольныя плакеткі з крыжамі, зубчатыя карнізы, арачныя дугі аконных праёмаў.
Вільгельм Людвіг Іагансен
Вільгельм Людвіг Іагансен (Wilhelm Ludvig Johannsen; — ) — дацкі біёлаг, прафесар Інстытута фізіялогіі раслін Капенгагенскага ўніверсітэта, член шведскай Акадэміі навук.
Чынголі
Чынголі (Cingoli) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Мачэрата.
Насельніцтва складае 10646 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 72 чал./км². Займае плошчу 147 км². Паштовы індэкс — 62011. Тэлефонны код — 0733.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Sant'Esuperanzio.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Бараннэ
Бараннэ (Бара́нне) — вёска ў Радывыліўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Крупэцкай вясковай абшчыны.
Мар’іна (Пачынкаўскі раён)
Мар’іна (Марьино) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ленінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Мар’іна абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Да 1929 года ў складзе Ельнінскага павета Смаленскай губерні.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Ясная Паляна (Буда-Кашалёўскі раён)
Я́сная Паля́на (, Ясная Поляна) — былы пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіў у склад Старабудскага сельсавета.
Скасаваны ў 2005 годзе.
Табель (войска)
Та́бель ваенны — афіцыйны дакумент, які з’яўляецца пералікам, складзеным у пэўным парадку. Напрыклад, табель пастам складаецца пры арганізацыі каравульнай службы (УС СССР, Расіі). Табель да штату воінскай часткі і апісвае табельнае ўзбраенне — колькасць і склад узбраення, і тэхнічныя сродкі, неабходныя дзеля яго выкарыстання, табельныя сродкі — матэрыяльныя сродкі, штатныя і дадатковыя, у т.л., боепрыпасы, паліва, харчаванне, матэрыялы і інш.
Першы ў Расійскай імперыі табель мундырным і амунычным рэчам адносіцца да 1711 года. Пры кожнай змене формы абмундзіравання і рыштунку аб’яўляліся новыя табелі. Табель забеспячэння чыноў флоту прыкладзены да Збору марскіх пастаноў. Па сістэме Збору ваенных пастаноў Расійскай імперыі 1859 года табелі ўключаліся ў дадатак да адпаведных тамоў; у звод 1869 года яны не ўваходзяць. Табелі, якія тычацца рэчавага забеспячэння, выдадзены асобна, пад назвай «Нармальныя табелі абмундзіравання і рыштунку войскаў прадметамі інтэнданцкага ведамства».
Матагальпа (дэпартамент)
Матагальпа (ісп.: Matagalpa) — дэпартамент у Нікарагуа.
Дэпартамент Матагальпа размешчаны ў цэнтральнай частцы Нікарагуа. Плошча яго складае 8.523 км². Колькасць насельніцтва - 494.000 чалавек (ацэнка на 2006 год). Шчыльнасць насельніцтва - 58 чал./км². Галоўны горад дэпартамента - Матагальпа. Асновай эканомікі дэпартамента Матагальпа з'яўляецца сельская гаспадарка. Галоўная культура - кава.
У адміністрацыйным плане дэпартамент Матагальпа падзяляецца на 13 муніцыпій:
IC 1155
IC 1155 — галактыка тыпу SBbc (кампактная выцягнутая галактыка) у сузор’і Змяя.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Баратын (Радывыліўскі раён)
Баратын (Бора́тин) — вёска ў Радывыліўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Крупэцкай вясковай абшчыны.
Кадзідла (гміна)
Кадзі́дла (Kadzidło) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Астралэнцкага павета Мазавецкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Кадзідле. Плошча гміны складае 258,94 км². Станам на 2011 год у гміне Кадзідла пражывалі 11 444 чалавекі, шчыльнасць — 44 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 24 салецтвы.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 34 населеныя пункты.
Курфюрст
Курфюрст (Kurfürst, літар. — «князь-выбаршчык», ад Kur — выбар, абранне і Fürst — князь; калька principes electores imperii) — ў Свяшчэннай Рымскай імперыі — імперскі князь, за якім з XIII стагоддзі было замацавана права абрання імператара.
Правы і асаблівыя прывілеі курфюрстаў былі прызнаныя і аформленыя Залатая була Карла IV (1356); статус курфюрста быў замацаваны за сям’ю князямі імперыі:
«Узнікненне інстытута курфюрстаў было звязана, перш за ўсё, з асаблівасцямі палітычнага развіцця феадальнай Германіі, з утварэннем там тэрытарыяльных княстваў, доўгім замацаваннем палітычнай раздробленасці і паслабленнем цэнтральнай улады.»
У XVII стагоддзі правы курфюрстаў атрымалі таксама герцагі Баварыі (1623) і Гановера (1692). У 1803 годзе было адменена курфюрства Рэйнскіх пфальцграфаў, архіепіскапаў Кёльна і Трыра, курфюрскія правы архіепіскапа Майнца былі перададзеныя зноў створанаму графству Рэгенсбург. Акрамя гэтага тытул курфюрста атрымалі:
Тэрыторыя, якая кіравалася курфюрстам, акрамя сваёй звычайнай назвы, магла таксама называецца курфюрством. У XVIII стагоддзі адбываецца ўзмацненне курфюрстаў: курфюрст Брандэнбургскі, які адначасова валодаў Прусіяй, прымае каралеўскі тытул, аб’яднаўшы спадчынныя ўладанні пад назвай каралеўства Прусія. Курфюрст Саксоніі становіцца каралём Польшчы, а курфюрст Гановера становіцца каралём Вялікабрытаніі).
Пэйдж
Пэйдж, Пейдж (Page) — прозвішча.
Краснаполле (Расонскі раён)
Краснапо́лле (, Краснополье) — аграгарадок у Расонскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Краснапольскага сельсавета.
Знаходзіцца за 34 км у кірунку на паўднёвы ўсход ад гарадскога пасёлка Расоны, за 155 км ад Віцебска, на рацэ Дрыса.
Гісторыя
У 2008 годзе вёска пераўтворана ў аграгарадок, у склад увайшлі вёскі Зарэчча, Слабада, Карпіна.
Памятныя мясціны
Брацкая магіла савецкіх воінаў.
Вераб’і (Шчучынскі раён)
Вераб'і́ (, Веробьи) — вёска ў Шчучынскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Першамайскага сельсавета.
Якосука
Якосука, або Іакосука  — цэнтральны горад у японскім рэгіёне Канто, размешчаны ў прэфектуры Канагава, за 70 км на поўдзень ад Токіа. Плошча — 100,70 км², насельніцтва — 418.462 чалавека (1 чэрвеня 2010), шчыльнасць насельніцтва — 4155,53 чал/км². 11-ы па насельніцтву горад у агламерацыі Вялікі Токіа. У горадзе знаходзіцца база ВМС ЗША.
Рота
Ро́та (ад Rotte натоўп, атрад) — асноўнае тактычнае падраздзяленне ва узброеных сілах большасці дзяржаў. Уваходзяць у склад батальёнаў (палкоў) або з’яўляюцца асобнымі. Складаецца са ўзводаў розных відаў.
Роты з’явіліся ў найміцкіх войсках Заходняй і Цэнтральнай Еўропы ў канцы XIV — пачатку XV стагоддзя і на працягу пэўнага часу былі для гэтых войскаў характэрнымі, адпавядаючы тагачасным палкам.
Мацеевічы (прыпыначны пункт)
Маце́евічы (, Матеевичи)  — прыпыначны пункт Брэсцкага аддзялення Беларускай чыгункі ў Жабінкаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Мацеевічы; на лініі Баранавічы-Цэнтральныя — Брэст-Цэнтральны, паміж прыпыначным пунктам Якаўчыцы і станцыяй Жабінка.
Хрызамікса багуновая
Хрызамікса багуновая (Chrysomyxa ledi) — від грыбоў сямейства.
Арэал
Сустракаецца ў Еўразіі па ўсім арэале яго шырокалісцевых гаспадароў. стадыя сустракаецца на мясцовых і экзатычных елках Еўропы, у тым ліку і.
Шкоднасць
На елцы выклікае іржу елкі і багуну.
Каліфарнійскі заліў
Каліфарнійскі заліў (Golfo de California), вядомы таксама як Мора Картэса (Mar de Cortés) — заліў, які аддзяляе паўвостраў Каліфорнія ад мексіканскага кантынентальнага ўзбярэжжа Ціхага акіяна. Воды заліва абмываюць узбярэжжы мексіканскіх штатаў Ніжняя Каліфорнія Паўночная, Ніжняя Каліфорнія Паўднёвая, Санора і Сіналоа. У заліва ўтварыўся выхад да мора каля 5,3 млн гадоў назад, пасля чаго рака Каларада атрымала выхад да акіяна.
Астравы
У Каліфарнійскім заліве два буйных вострава: Анхель-дэ-ла-Гуарда і Тыбурон, а таксама 35 дробных астравоў, у тым ліку Ісла-Эспірыту-Санта і Ісла-Партыда, якія злучаны паміж сабою вузкім перасмыкам.
Глыбіні
Акустычнае праслухоўванне вызначыла глыбіню пачынаючы ад глыбіні броду ў эстуарыі каля горада Юма ў Арызоне да глыбінь звыш 3000 м у самых глыбокіх месцах.
Арканзас (значэнні)
Арканзас:
Гайкы (Радывыліўскі раён)
Гайкы (Гайки́) — вёска ў Радывыліўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Крупэцкай вясковай абшчыны.
Кошыцкія мучанікі
Ко́шыцкія мучанікі (Марак Крыжын, Штэфан Понграц, Мельхіёр Градзецкі) — тры каталіцкія місіянеры, замардаваныя 7 верасня 1619 года ў Кошыцах падчас антыгабсбургскага паўстання Габрыэля Бетлена.
Гісторыя
Падчас антыгабсбургскіх паўстанняў у Венгрыі ў Кошыцах дзейнічалі тры місіянеры з намерам рэкаталізаваць насельніцтва горада, якое ў выніку Рэфармацыі было пераважна пратэстанцкім.
Штэфан Понграц і Мельхіёр Градзецкі былі езуітамі, і Марак Крыжын быў эстэргамскім канонікам, пасланым архібіскупам у Красную над Горнадам (цяпер у складзе Кошыцаў), каб там загадваць уласнасцю былога бенедыкцінскага абацтва.
У перыяд антыгабсбургскіх паўстанняў (1604—1711) каралеўскія гарады часта пераходзілі на бок паўстанцаў. Калі ўвосень 1619 года паўстанцкія войскі аблажылі Кошыцы, у месце распачаўся пераслед каталікоў. Уночы з 6 на 7 верасня 1619 траіх кошыцкіх місіянераў схапілі і асудзілі на смерць. Каноніка замардавалі адразу, езуітаў вырашылі катаваннем змусіць выракчыся каталіцкай веры. Пасля таго, як абодва адмовіліся зрабіць гэта, ім адрубілі галовы. Іх мёртвыя целы дзеля застрашэння астатніх каталікоў у горадзе кінулі ў сцёкавы канал.
Працэс беатыфікацыі кошыцкіх мучанікаў распачаўся неўзабаве па іх гібелі, урэшце гэта здзейсніў Папа Рымскі Пій X 15 студзеня 1905. 2 ліпеня 1995 Папа Ян Павел II абвясціў траіх кошыцкіх мучанікаў святымі. Успамін паводле календара рымска-каталіцкай царквы — 7 верасня.
Чывітанова-Марке
Чывітанова-Марке (Civitanova Marche) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Марке, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Мачэрата.
Насельніцтва складае 40204 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 878 чал./км². Займае плошчу 46 км². Паштовы індэкс — 62012. Тэлефонны код — 0733.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Marone (martire).
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Калінова (гміна)
Каліно́ва (Kalinowo) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Элцкага павета Вармінска-Мазурскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Калінове. Плошча гміны складае 285,17 км². Станам на 2004 год у гміне Калінова пражывалі 7047 чалавек, шчыльнасць — 24,7 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 42 салецтвы.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 47 населеных пунктаў.
Нікульчына (Пачынкаўскі раён)
Нікульчына (Никульчино) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ленінскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Нікульчына абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
Да 1929 года ў складзе Ельнінскага павета Смаленскай губерні.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Геаграфія
Праз вёску праходзіць аўтадарога.
Аява (значэнні)
Аява:
Емяльянава (Смалявіцкі раён)
Емялья́нава (, Емельяново) — вёска ў Смалявіцкім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Усяжскага сельсавета.
Геаграфія
За 0,9 км на паўночны ўсход ад вёскі знаходзіцца найвышэйшы пункт Барысаўскай грады — 220,3 м. Размешчаны на добра акрэсленым узгорку правільнай формы ў атачэнні ворных угоддзяў. Маецца геадэзічны пункт у выглядзе металічнай піраміды; каардынаты: 54°04,714' пн.ш., 28°02,351' у.д. .
Гісторыя
У 1924—1977 гадах цэнтр Емяльянаўскага сельсавета.
Басута (значэнні)
Басута:
IC 1156
IC 1156 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) у сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Крашуты (вёска)
Геаграфія
Каля вёскі возера Шэпельна.
Ілінойс (значэнні)
Ілінойс:
1671 год у гісторыі астраноміі
1671 год быў адзначаны шэрагам падзей у астраноміі.
Гайкы-Сытэнскі
Гайкы-Сытэнскі (Гайки-Ситенські) — вёска ў Радывыліўскім раёне Ровенскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Крупэцкай вясковай абшчыны.
Джэймс Кук
Джэймс Кук (James Cook, 27 кастрычніка 1728 — 14 лютага 1779) — брытанскі першаадкрывальнік і навігатар. Ён здзейсніў тры вандраванні ў Ціхім акіяне і стаў першым еўрапейцам, які даследаваў большую частку яго ўзбярэжжа. Кук адкрыў Гаваі і шматлікія іншыя астравы, акрамя таго, ён першым абыйшоў вакол Новай Зеландыі. Кук таксама быў і картографам. У пошуках паўночнага марскога праходу з Ціхага акіяна ў Атлантычны ён даследаваў частку ўзбярэжжа Аляскі. Ягоным імем названы заліў Кука на Алясцы, у горадзе Анкорыдж усталяваны помнік Куку. Дзякуючы асаблівай увазе, якой Кук надаваў картаграфіі, многія з складзеных ім мапаў па сваёй дакладнасці і акуратнасці не былі перасягнуты на працягу многіх дзесяцігоддзяў і служылі мараплаўцам аж да другой паловы XIX стагоддзя.
Кук быў шырока вядомы сваім памяркоўным і сяброўскім стаўленнем да карэнных жыхароў наведвальных ім тэрыторый. Ён здзейсніў своеасаблівую рэвалюцыю ў мараплаўстве, навучыўшыся паспяхова змагацца з такой небяспечнай і шырока распаўсюджанай у той час хваробай, як цынга. Смяротнасць ад яе ў час яго плаванняў практычна была зведзена да нуля. У яго плаваннях прымала ўдзел цэлая плеяда знакамітых мараплаўцаў і даследчыкаў, як то Джозеф Бэнкс, Вільям Блай, Джордж Ванкувер, Джордж Дыксан, Іаган Рэйнгальд і Георг Форстэр.
Кук быў забіты на Гаваях падчас свайго трэцяга падарожжа ў Ціхі акіян у 1779 годзе. Ён пакінуў пасля сябе спадчыну навуковых і геаграфічных ведаў, якія паўплывалі на яго пераемнікаў, аб чым сведчаць шматлікія помнікі, якія былі прысвечаны яму. Тым не менш, яго ролю ў адкрыцці раёнаў Ціхага акіяна, каланізацыі і наступнага ўздзеяння на карэнныя народы былі прадметам палітычнай і навуковай дыскусіі.
Біяграфія
Джэймс Кук нарадзіўся 27 кастрычніка 1728 года ў вёсцы Мартан (Паўднёвы Ёркшыр). У яго бацькі, беднага шатландскага парабка, акрамя Джэймса было чатыры дзіцяці. У 1736 годзе сям'я пераязджае ў вёску Грэйт Айтан, тут Кука аддаюць у мясцовую школу (ператвораным цяпер у музей). Пасля пяці гадоў вучобы Джэймс Кук пачынае працаваць на ферме пад пачаткам свайго бацькі, які атрымаў да таго часу пасаду кіраўніка. Ва ўзросце васемнаццаці гадоў ён наймаецца юнгай на вугальшчык «Геркулес» Уокер. Так пачынаецца марское жыццё Джэймса Кука.
Пачатак кар'еры
Кук пачаў кар'еру марака простым юнгай на гандлёвым брыгу-вугальшчыку «Геркулес», які належаў суднаўладальнікам Джону і Генры Уокерам, на маршруце Лондан — Ньюкасл. Праз два гады быў пераведзены на іншае судна Уокераў — «Тры браты». Вядома сведчанне сяброў Уокераў пра тое, як шмат часу Кук праводзіў за кнігамі. Вольны ад працы час ён прысвячаў вывучэнню геаграфіі, навігацыі, матэматыкі, астраноміі, таксама яго цікавілі апісання марскіх экспедыцый. Вядома, што Кук пакінуў Уокер на два гады, якія правёў на Балтыцы і ля ўсходняга ўзбярэжжа Англіі, аднак вярнуўся па просьбе братоў памочнікам капітана на «фрэндшып». Праз тры гады, у 1755 годзе, Уокеры прапанавалі яму прыняць камандаванне над «Фрэндшып», аднак Кук адмовіўся. Замест гэтага 17 чэрвеня 1755 года ён запісаўся матросам у Каралеўскі ваенна-марскі флот і праз 8 дзён атрымаў прызначэнне на 60-гарматны карабель «Ігл». Гэты факт у яго біяграфіі прыводзіць у здзіўленне некаторых даследчыкаў — невядомыя прычыны, па якіх Кук аддаў перавагу цяжкай матроскай працы капітанскай пасады ў гандлёвым флоце. Але ўжо праз месяц пасля паступлення Кук становіцца боцманам.
Неўзабаве пачалася Сямігадовая вайна (1756). «Ігл» удзельнічаў у блакадзе ўзбярэжжа Францыі. Вядома таксама, што ў траўні 1757 ля вострава Уэссан «Ігл» уступіў у бой з французскім караблём «Герцаг Аквітанскі» (водазмяшчэнне 1500 тон, 50 гармат). У ходзе пераследу і бою, «Герцаг Аквітанскі» быў захоплены. «Ігл» у тым баі атрымаў пашкоджанні і быў вымушаны сысці на рамонт у Англію. Па дасягненні двухгадовага стажу, у 1757 годзе, Джэймс Кук паспяхова вытрымлівае экзамен на майстра (Sailing Master), а 27 кастрычніка атрымлівае прызначэнне на карабель «Салебей» пад камандаваннем капітана Крэйга. Куку было ў гэты час дваццаць дзевяць гадоў. З пачаткам Сямігадовай вайны ён прызначаецца на 60-гарматны карабель «Пембрак». «Пембрак» ўдзельнічаў у блакадзе Біскайскага заліва, затым у лютым 1758 года быў адпраўлены да паўночнаамерыканскага ўзбярэжжа (Канада). Перад Кукам была пастаўлена найважнейшая задача, якая мела ключавое значэнне для ўзяцця Квебека, — абставіць фарватэр участка ракі Святога Лаўрэнція, каб брытанскія караблі маглі прайсці да Квебека. Дадзеная задача ўключала ў сябе не толькі нанясенне фарватэру на карту, але і абазначэнне суднаходных участкаў ракі буямі. З аднаго боку, у сілу надзвычайнай складанасці фарватэру, аб'ём працы быў вельмі вялікі, з другога — працаваць прыходзілася па начах, пад абстрэлам французскай артылерыі, адбіваючы начныя контратакі, аднаўляючы буі, якія французы паспявалі знішчыць. Паспяхова выкананая праца ўзбагацілі Кука картаграфічным вопытам, а таксама стала адной з асноўных прычын, па якіх Адміралцейства ў канчатковым выніку спыніла свой гістарычны выбар менавіта на ім. Квебек быў Абаронцы, затым узяты. Кук непасрэдна ў баявых дзеяннях удзелу не прымаў. Пасля ўзяцця Квебека Кук быў пераведзены майстрам на флагманскі карабель «Нартумберленд», што можна расцаніць як прафесійнае заахвочванне. Па загадзе адмірала Колвіла, Кук працягваў картаграфаванне ракі Святога Лаўрэнція да 1762 года. Карты Кука былі рэкамендаваныя адміралам Колвілам да публікацыі і былі апублікаваныя ў Паўночнаамерыканскай лоцыі 1765 года. У Англію Кук вярнуўся ў лістападзе 1762 года. Неўзабаве пасля вяртання з Канады, 21 снежня 1762 года, Кук ажаніўся з Элізабэт Батс. У іх было шасцёра дзяцей: Джэймс (1763-1794), Натаніэль (1764-1781), Элізабэт (1767-1771), Джозэф (1768-1768), Джордж (1772-1772) і Х'ю (1776-1793). Сям'я пражывала ў лонданскім Іст-Эндзе. Пра жыццё Элізабэт пасля смерці Кука вядома мала. Яна пражыла пасля яго смерці яшчэ 56 гадоў і памерла ў снежні 1835 года ва ўзросце 93 гадоў.
Акаталь
Акаталь (Ocotal) — горад на паўночным захадзе Нікарагуа, на 21 км на поўдзень ад мяжы з Гандурасам. Цэнтр дэпартамента Нуэва-Сеговія. У 2000 годзе насельніцтва дасягнула 31932 чалавек.
Джэймс Кук
Мэты экспедыцыі
Афіцыйнай мэтай экспедыцыі было даследаванне праходжання Венеры праз дыск Сонца. Аднак у сакрэтных загадах, атрыманых Кукам, яму прадпісвалася неадкладна пасля завяршэння астранамічных назіранняў адпраўляцца ў паўднёвыя шыроты на пошукі так званага Паўднёвага мацерыка (таксама вядомы як Terra Incognita). Калі ўлічыць, што паміж сусветнымі дзяржавамі ішла жорсткая барацьба за новыя калоніі, вельмі верагодным з’яўляецца наступнае меркаванне: астранамічныя назіранні служылі Адміралцейства шырмай, прыкрываючай пошук новых калоній. Таксама мэтай экспедыцыі было ўсталяваць берагі Аўстраліі, асабліва яе ўсходняе ўзбярэжжа, якое зусім не было даследавана.
Ольгаўка (Пачынкаўскі раён)
Ольгаўка (Ольговка) — вёска ў Пачынкаўскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ленінскага сельскага паселішча.