cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Межы Рэспублікі Беларусь
Літва
На пачатку 1990-х гадоў паміж Беларуссю і Літвой разгарэлася тэрытарыяльная спрэчка за прыналежнасць чыгуначнай станцыі Адуцішкі. Станцыя хоць і знаходзілася ў савецкія часы на тэрыторыі ЛітССР, аднак адміністрацыйна падпарадкоўвалася Беларускай чыгунцы. Толькі ўвосень 1994 года беларускі бок, які раней патрабаваў ад Літвы грашовую кампенсацыю за выкарыстанне станцыі, перадаў яе Літве бязвыплатна.
Падзеі 2020 года
29 кастрычніка 2020 года Беларусь закрыла межы з Літвой, Польшчай, Украінай і Латвіяй на ўезд. Грамадзяне Беларусі нейкі час не маглі вярнуцца дадому. Пазней з’явілася афіцыйнае тлумачэнне сітуацыі на мяжы і грамадзян Беларусі ўсё ж пачалі пускаць на тэрыторыю рэспублікі. Афіцыйна, межы закрыты «ў сувязі з эпідэмічнай абстаноўкай у сумежных краінах Рэспубліка Беларусь».
Ала Анатолеўна Сакалова
Ала Анатолеўна Сакалова (нар.  —) — беларускі навуковец, спецыяліст у галіне агульнай тэорыі права і сацыялогіі права, прафесар Еўрапейскага гуманітарнага ўніверсітэта (да 2005 года — Беларусь, з 2006 года — Літва), у якім працуе з 1994 года.
Біяграфія
У 1983 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю «Удзел грамадскіх арганізацый у праватворчай дзейнасці» ў Маскоўскім дзяржаўным універсітэце.
З 1983 па 1999 з’яўлялася дацэнтам кафедры тэорыі і гісторыі дзяржавы і права Беларускага дзяржаўнага універсітэта.
З 2005 года па люты 2009 з’яўлялася дэканам факультэта міжнароднага і еўрапейскага права Еўрапейскага гуманітарнага ўніверсітэта. З 2009 па 2013 год з’яўлялася дэканам магістарскай школы Еўрапейскага гуманітарнага універсітэта. Выкладае такія прадметы, як Энцыклапедыя права, Агульная тэорыя права, Сацыялогія правы, Праблемы тэорыі права.
Стажыравалася ў школе права ў Віланова ЗША, у Інстытуце канстытуцыйнай і заканадаўчай палітыкі ў Будапешце, у Цэнтральным еўрапейскім універсітэце. З 2003 года з’яўляецца членам Еўрапейскай асацыяцыі садзейнічання заканадаўству.
Спіс публікацый
З’яўляецца аўтарам больш як пяцідзесяці публікацый.
Наводзель
Наводзель (Nowodziel) — вёска ў Польшчы, уваходзіць у склад Сакульскага павета Падляскага ваяводства, частка вясковай гміны Кузніца.
На беларускім боку знаходзіцца хутар Навадзель.
Buick
Buick («Б’юік») — марка легкавых аўтамабіляў, што выпускаюцца аднайменнай амерыканскай фірмай з 1902 года (з 1908 года ў складзе канцэрна General Motors), У 1995 годзе вырабляліся аўтамабілі з магутнасцю рухавіка ад 86 да 153 кВт; найбольшая скорасць руху 175—200 км/гадз.
Соіна
Назву Со́іна маюць:
Эмблема
Эмблема (ад ἔμβλημα — «устаўка») — умоўная выява ідэі ў малюнку і пластыцы, якому прысвоены той ці іншы сэнс.
Ад алегорыі эмблема адрозніваецца тым, што яна магчымая толькі ў пластычных мастацтвах, ад знака — тым, што сэнс яе іншасказання ўсталяваны і не падлягае тлумачэнням.
Каміль Сен-Санс
Шарль-Каміль Сен-Санс (Charles-Camille Saint-Saëns ; 9 кастрычніка 1835, Парыж - 16 снежня 1921, Алжыр) — французскі кампазітар, арганіст, дырыжор, музычны крытык і пісьменнік.
Валянціна Рыгораўна Макарава
Валянціна Рыгораўна Макарава (Валентина Григорьевна Макарова; нар. 20 верасня 1939 года) — расійскі вучоны, доктар медыцынскіх навук, прафесар. У 1999—2007 гадах рэктар Разанскага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта. Таксама з’яўлялася загадчыкам кафедры фармакалогіі, дэканам лячэбнага факультэта, прарэктарам. Заслужаны дзеяч навукі Расіі (1997).
Аўтар прац па апітэрапіі.
NGC 4148
NGC 4148 (іншыя абазначэнні — UGC 7158, MCG 6-27-18, ZWG 187.16, PGC 38704) — галактыка ў сузор’і Гончыя Псы.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ісай Паўлавіч Казінец
Ісай Паўлавіч Казінец (сапраўднае імя: Іегуда Пінхусавіч Казінец;, Гэнічэск, Расійская імперыя — , Мінск) — адзін з арганізатараў і кіраўнікоў Мінскага падполля ў часе Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1965).
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і рабочага. Яўрэй. Напярэдадні вайны працаваў у Беластоку. У пачатку акупацыі Мінска арганізаваў і ўзначаліў падпольную групу ў Кастрычніцкім раёне горада. Уваходзіў у Мінскі падпольны гаркам КП(б)Б, адказваў за сувязь з падпольшчыкамі гета, кіраваў адпраўкай партызанам папаўнення, зброі, медыкаментаў. Адзін з арганізатараў падпольнай друкарні, дзе выдаваў лістоўкі, падпольны лісток «Вестник Родины». 27 сакавіка 1942 года арыштаваны і пасля катаванняў павешаны. На месцы пакарання смерцю ў Цэнтральным скверы — мемарыяльны знак.
Памяць
У Кастрычніцкім раёне Мінска яго імем названы плошча, вуліца (1964) і 2 завулкі. На доме па вул. Казінца, 1 знаходзіцца мемарыяльная дошка (1967).
Славянаўка (Паўладарская вобласць)
Славянаўка — сяло ў Жалезінскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Вясёларошчынскай сельскай акругі. Код КАТА — 554241400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 227 чалавек (118 мужчын і 109 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 119 чалавек (63 мужчыны і 56 жанчын).
Сосенка
Назву Со́сенка маюць:
Паплаўцы (Сакульскі павет)
Паплаўцы (Popławce) — вёска ў Польшчы, уваходзіць у склад Сакульскага павета Падляскага ваяводства, частка вясковай гміны Кузніца.
Алена Уладзіміраўна Фраленка
Алена Уладзіміраўна Фраленка (нар., Дрыса, Віцебская губерня — ) — беларускі вучоны. Доктар медыцынскіх навук (1970), прафесар (1973).
Біяграфія
У час Вялікай Айчыннай вайны сувязная партызанскага атрада, начальнік медыка-санітарнай службы асаблівага партызанскага атрада (1941—1944); 1946—1950 гадах — ардынатар, асістэнт кафедры шпітальнай тэрапіі Мінскага медыцынскага інстытута.
У 1956 годзе Алене Уладзіміраўне Фраленка прысуджана вучоная ступень кандыдата медыцынскіх навук, 1970 — прысуджана вучоная ступень доктара медыцынскіх навук.
Навуковая дзейнасць
Вывучала пытанні этыялогіі і патагенезу, дыягностыкі, прафілактыкі рэўматызму; рэўматычныя захворванні суставаў. Распрацавала класіфікацыю хранічных захворванняў лёгкіх; прапанавала комплексны метад лячэння нагнаіцельных працэсаў у лёгкіх. Працавала над пытаннямі дыягностыкі і дыферэнцыяльнай дыягностыкі хранічных бранхітаў.
Аўтар больш за 120 навуковых прац.
Ярышы
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Гімн Нарвегіі
«Ja, vi elsker dette landet» (Так, мы любім гэты край) — афіцыйны гімн Нарвегіі.
Хоць гімн складаецца з 8 куплетаў, як правіла, выконваюцца толькі першы і апошнія два.
Земскі суд
Зе́мскі суд — шляхецкі саслоўны суд пры павеце, уведзены ў ВКЛ пасля адміністрацыйных рэформ 1560-х гг. Пачатковае вызначэнне структуры і кампетэнцыі земскага суда было зроблена Бельскім прывілеем (1564), і замацавана ў Статуце 1566 года.
Справаводства земскага суда мела такую самую арганізацыю, што і ў іншых мясцовых судах ВКЛ пасля 1560-х гг.
Земскі суд аддзяляўся ад іншых органаў дзяржаўнай улады і быў выбарным. У яго склад уваходзілі суддзя, падсудак і пісар. Усе яны абіраліся шляхтай павету (з 4-х кандыдатур на кожную пасаду) і зацвярджаліся на пажыццёвае займанне пасады вялікім князем. Абранымі маглі быць толькі шляхцічы, жыхары ВКЛ, якія мелі нерухомую маёмасць у гэтым павеце.
Суд збіраўся на разгляд спраў 3 разы на год, судовыя сесіі («рокі земскія») працягваліся па 3—4 тыдні. Паводле Статутаў ВКЛ на працягу года адбываліся 3 судовыя сесіі, якія пачыналіся у студзені, пасля каталіцкага свята Трох Каралёў (Вадохрышча, 6 студзеня); летам, пасля каталіцкай Тройцы (Сёмухі); у верасні, пасля каталіцкага свята св. Міхала (29 верасня).
Псалтыр (Скарына, 1517)
Псалтыр («Песни царя Давида еже словуть Псалтыръ») — першае пражскае выданне Скарыны, якое выйшла ў свет 6 жніўня 1517 года.
Падставы выдання
Той факт, што Скарына выдаў першай менавіта гэтую кнігу, можа тлумачыцца тым, што з даўніх часоў усходне-славянскія народы выкарыстоўвалі гэтую кнігу для навучання грамаце, а праваслаўная царква — для богаслужэння. Першыя ўсходне-славянскія пераклады Псалтыра адносяцца да 11 ст.
Змест кнігі
На тытульным лісце змешчана гравюра Цар Давід і пашыраная назва кнігі, а на адвароце — гравюра Генеалагічнае дрэва Ісуса. На 2 — 4-ых аркушах знаходзіцца прадмова, у якой выдаўца знаёміць чытачоў з прызначэннем і прыёмамі выдання. Адна з крыніц прадмовы — «Беседы Василия Великого на первую часть первого псалма». Скарына падкрэслівае важнасць кнігі Псалтыр, які «детем малым початок всякое доброк наукы, дорослым помножение в науце, мужем моцное утверьжение». Асветнік падкрэслівае навучальны характар выдаваемай кнігі: «Хощеши ли умети граматику или, по-рускы говорячи, грамоту, еже добре чести и мовити учить, знайдеши в зуполной Бивлии, Псалтыру, чти ее». У прадмове Скарына раскрывае прыёмы выдання, апісваючы сістэму спасылак і глосы на палях, якія павінны былі растлумачыць чытачам незнаёмыя словы: «… положил есми на боцех некоторыи слова для людей простых… руским языком, что которое слово знаменуеть». На аркушы 5-129-м змешчаны тэкст 150 раздзелаў кнігі, на аркушы 130-142-м — выбраныя песні Майсеевы.
Друкарскія асаблівасці выдання
Кніга выдадзена на царкоўна-славянскай мове беларускай рэдакцыі. Фармат выдання — у чвэрць аркуша, аб'ём — 142 аркушаў, якія сабраны ў 17 сшыткаў. Набор выкананы пражскім шрыфтам Скарыны — у 10 радкоў вышынёй 75 мм. Сігнатура адсутнічае. Фаліяцыя змешчана на верхнем баку аркуша ўнізе справа. На 38-м аркушы — памылка фаліяцыі: замест 38 стаіць 30. Выданне ўпрыгожана 3 ілюстрацыямі (гравюра «Цар Давід» — на тытульным лісце, паўторана на спускавой паласе). Застаўка мае знак друкарскага знака Скарыны, другая застаўка папярэднічае «Песням Майсеевым». Ініцыялы, агульнай колькасцю 165 адбіткаў, змешчаны ў пачатку псалмаў і прадмоў.
Гісторыя вывучэння
Упершыню Псалмы сталі вядомыя ў 1776 годзе, калі пецярбургскі кнігагандляр І.Волак набыў канвалют, у якім было 6 пражскіх выданняў Скарыны і ўрывак з кнігі Псалмаў. У тым жа годзе ў навуковы ўжытак увёў Бакмейсцер, аднак паведамленне апошняга засталося амаль незаўважаным, а канвалют у выніку быў згублены. У 1860-ых гадах І.А. Хлудаў набыў на Ніжагародскім кірмашы добразахаваны экзэмпляр (у ім не было толькі першага і 130 аркуша), а А.Я. Віктараў у 1867 годзе ўвёў яго ў навуковы ўжытак. Гэты экзэмпляр знаходзіўся ў бібліятэцы маскоўскага Нікольскага адзінаверчаскага манастыра, цяпер у Дзяржаўным гістарычным музеі. Другі вядомы экзэмпляр у 1904 годзе быў набыты пецярбургскай Публічнай бібліятэкай, цяпер знаходзіцца ў Расійскай нацыянальнай бібліятэцы. Таксама апісаны шэраг рукапісных копій Псалтыра, зробленых у 16-17 ст.
Еськава (Духаўшчынскі раён)
Еськава (Еськово) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Булгакаўскага сельскага паселішча.
Сусветнае Гран-пры (снукер)
Сусветнае Гран-пры — прафесійны рэйтынгавы снукерны турнір. З'явіўся ў календары мэйн-тура ў 2015 годзе. На турніры ўдзельнічаюць 32 запрошаныя снукерысты, якія займаюць найвышэйшыя пазіцыі ў асобным рэйтынгу Сусветнага Гран-пры. У 2015 годзе турнір быў нярэйтынгавым, а з 2016 года атрымаў рэйтынгавы статус. Турнір праходзіў на арэне «Venue Cymru» ў Ландудна, Уэльс з 2015 да 2016 года, а ў 2017 годзе быў перанесены на арэну «Гільд Хол» у Прэстане, Англія. Прызавы фонд турніру складае £375,000.
Ніводнаму з снукерыстаў турнір не пакараўся двойчы. Па адным разе перамогу атрымлівалі Джад Трамп, Шон Мёрфі, Бары Хокінс і Роні О’Саліван, які з'яўляецца дзеючым чэмпіёнам.
2015: Заснаванне і дэбютны розыгрыш
Пра з'яўленне новага буйнога нярэйтынгавага турніру ў календары мэйн-тура было абвешчана ў канцы чэрвеня 2014 года. Старшыня WPBSA Бары Хёрн анансаваў гэтае мерапрыемства як «найбуйнейшае снукернае спаборніцтва, якое калі-небудзь праходзіла ў паўночным Уэльсе». Арэнай для Сусветнага гран-пры стала «Venue Cymru» у горадзе Ландудна. Прызавы фонд турніру склаў 300 тысяч фунтаў стэрлінгаў, перавысіўшы некаторыя рэйтынгавыя спаборніцтвы, а першы прыз склаў 100 тысяч, увайшоўшы ў сямёрку найбуйнешых першых прызоў у сезоне. Такім чынам, пераможца Сусветнага гран-пры атрымліваў столькі ж грошай, колькі пераможца іншага запрашальнага турніру Champion of Champions з удзелам пераможцаў галоўных снукерных турніраў. Асаблівасцю гэтага турніру стала наяўнасць асобнага рэйтынгу, які вёўся таксама ж, як і афіцыйны, але ўключаў у сябе толькі ачкі набраныя снукерыстамі з чэмпіянату свету 2014 года па адкрыты чэмпіянат Гдыні 2015 года (апошні турнір перад Сусветным гран-пры) у адрозненне ад двухгадовага афіцыйнага рэйтынгу. Такім чынам, на турніры прымалі ўдзел 32 найпаспяховейшыя снукерысты за апошнія 10 месяцаў. Спаборніцтва транслявалася адной з вядучых тэлекарапарацый Вялікабрытаніі ITV на канале ITV4, таксама як турніры Champion of Champions, Гранд-фінал PTC і іншыя. Спонсарам дэбютнага розыгрышу стала кампанія 888 Holdings, якая спансавала чэмпіянаты свету па снукеры з 2006 па 2008 годы.
У выніку своеасаблівай сістэмы кваліфікацыі на турнір не патрапілі трое гульцоў з топ-32 сусветнага рэйтынгу, а трое гульцоў, якія знаходзіліся па-за межамі спіса з 32-х найлепшых снукерыстаў, але больш паспяхова выступалі ў бягучым сезоне, атрымалі месцы ў сетцы спаборніцтва. У фінальным матчы сышліся чацвёрты сеяны Джад Трамп і пяціразовы чэмпіён свету Роні О’Саліван. Да гэтага яны ўжо двойчы гулялі ў фіналах у тым сезоне: на Champion of Champions і чэмпіянаце Вялікабрытаніі О'Саліван, які быў пасеяны на турніры пад другім нумарам, святкаваў перамогі над сваім 25-гадовым апанентам з лікам 10:7 і 10:9 адпаведна. У пачатку вырашальнага паядынку 39-гадовы снукерыст таксама дамінаваў і выйшаў наперад з лікам 7:4, аднак Трамп, які выйграў адкрыты чэмпіянат Аўстраліі ў тым сезоне, здзейсніў фантастычны камбэк, выйграўшы шэсць партый запар, і здабыў перамогу ў дэбютным розыгрышы спаборніцтва з лікам 10:7. У фінальным матчы ён таксама выканаў і найвышэйшую серыю на Сусветным гран-пры у 142 ачкі, атрымаўшы дадатковую ўзнагароду ў 5000 фунтаў стэрлінгаў, а ўсяго на турніры было аформлена 17 сэнчуры-брэйкаў, што ў сярэднім склала каля 0.55 соценных серый за матч.
Статыстыка ўсіх удзельнікаў Сусветнага гран-пры
Статыстыка на 13 лютага 2017 года (з улікам Сусветнага Гран-пры 2017)
Праходжанні гульцоў
Статыстыка на 13 лютага 2017 года (з улікам Сусветнага Гран-пры 2017)
Матчы і брэйкі
Статыстыка на 13 лютага 2017 года (з улікам Сусветнага Гран-пры 2017)
Сосны
Назву Со́сны маюць:
Мікола Воранаў
Мікола (Мікалай Гаўрылавіч) Воранаў (нар., вёска Віры, Гарадоцкі раён, Віцебская вобласць) — беларускі пісьменнік.
Біяграфія
Пасля заканчэння сямігодкі працаваў у леспрамгасе, Задзвінскай МТС, служыў у ВМФ на Балтыцы. Пасля дэмабілізацыі супрацоўнічаў у суражскай, аршанскай, сенненскай раённых газетах, незадоўга да выхаду на пенсію — у шаркаўшчынскай раённай газеце «Кліч Радзімы». Літаратурнай працай пачаў займацца ў 1952 годзе. Яго вершы і замалёўкі друкаваліся ў часопісе «Советский моряк», газетах «Страж Балтыкі», «Советский флот». Першае апавяданне «Прымак» апублікавана ў 1963 годзе ў газеце «Віцебскі рабочы». Выйшлі зборнікі апавяданняў і аповесцей «Ветраны дзень» (1976), «Перад адлігай» (1984). У часопісе «Маладосць» надрукаваны аповесці «Завея», «Вадалазы», у тыднёвіку «Літаратура і мастацтва» — апавяданні «Чалавек з дарогі», «Цёплая восень», «Раннія замаразкі», «Суседзі» і іншыя. Апавяданні Міколы Воранава перакладаліся на балгарскую, рускую, украінскую, чувашскую мовы.
Барсукі (Аршанскі раён)
Барсукі́ (, Барсуки) — былая вёска ў Аршанскім раёне Віцебскай вобласці.
Спаскае
Назву Спа́скае маюць:
Парчоўцы
Парчоўцы (Parczowce) — вёска ў Польшчы, уваходзіць у склад Сакульскага павета Падляскага ваяводства, частка вясковай гміны Кузніца.
Александрыйскі трамвай
Александрыйскі трамвай — трамвай у Александрыі, Егіпет.
Трамвай у Александрыі пачаў дзейнічаць як конка ў 1860 годзе.
Вядомы як адна з трох трамвайных сістэм у свеце, на якой працуюць двухпавярховыя трамваі (таксама ў Ганконгу і Блэкпуле).
Гісторыя
Трамвай у Александрыі адзін з самых старыйшых у свеце і самы стары ў Афрыцы. У 1902 годзе сістэма электрыфіцыравана. На сённяшні дзень у Александрыі дзейнічаюць 2 лініі і 38 прыпынкаў трамвая.
Енбекшы (Жалезінскі раён)
Енбекшы — сяло ў Жалезінскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Енбекшынскай сельскай акругі. Код КАТА — 554243100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 925 чалавек (452 мужчыны і 473 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 471 чалавек (233 мужчыны і 238 жанчын).
Айрыш Мастэрс 2003 (снукер)
Айрыш Мастэрс 2003 (Irish Masters 2003) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 25 па 30 сакавіка 2003 года на арэне ў гатэле «Сіцівэст», у Дубліне, Ірландыя. Турнір стаў 27-м розыгрышам Айрыш Мастэрс, які быў заснаваны ў 1975 годзе пад назвай Benson & Hedges Ireland Tournament. Прызавы фонд турніру склаў £399,680, з якіх £48,000 атрымаў пераможца.
Жукава (Духаўшчынскі раён)
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Стайск
Назву Ста́йск маюць:
Фёдар Аляксандравіч Сцебянёў
Фёдар Аляксандравіч Сцебянёў (, в. Падсосенне, Валагодская вобласць —, Масква) — Герой Савецкага Саюза (1945).
Біяграфія
Удзельнік Грамадзянскай вайны. У Чырвонай Арміі з 1919 года. У 1919 годзе ваяваў на Заходнім фронце супраць войскаў генералаў Булак-Булаховіча і Юдзеніча, удзельнік абароны Петраграда, быў паранены. У 1920 годзе ваяваў на Паўднёвым фронце супраць Урангеля. У 1921 годзе скончыў Сімферопальскія камандныя пяхотныя курсы, затым ваенна-палітычныя курсы ў Кіеве. Служыў палітруком палкавой школы.
Удзельнік вызваленчага пахода Чырвонай Арміі у Заходнюю Беларусь 1939 года.
Сустрэў Вялікую Айчынную вайну на пасадзе намесніка начальніка палітаддзела ваеннага вучылішча ў Беларускай ССР. На фронце з 1941 года — палкоўнік, камандзір палка. Вызначыўся ў Беларускай аперацыі. У 1943 годзе скончыў курсы «Выстрал». 27 чэрвеня 1944 года полк на чале з Ф. А. Сцебеневым захапіў чыгуначную станцыю Орша. Удзельнічаў у вызваленні Барысава і Мінска, фарсіраваў Нёман каля Гродна, захапіў і ўтрымліваў плацдарм да падыходу падмацавання.
У 1946 годзе звольнены ў запас. Жыў і працаваў у Маскве.
Памёр 8 лютага 1971 года ў Маскве. Пахаваны ў Маскве на Увядзенскіх могілках.
Памяць
У 1973 годзе яго імем названы вуліца і завулак у Кастрычніцкім раёне Мінска.
Корсунь
Назву Ко́рсунь маюць:
NGC 4149
NGC 4149 (іншыя абазначэнні — NGC 4154, UGC 7167, ZWG 292.76, MCG 10-17-155, IRAS12080+5834, PGC 38741) — галактыка ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект занесены ў новы агульны каталог некалькі разоў, з абазначэннямі NGC 4149, NGC 4154.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Андрэй Канстанцінавіч Рачкоў
Андрэй Канстанцінавіч Рачкоў (руск.: Андрей Константинович Рачков; нар. 6 чэрвеня 1951 года, горад Разань) — расійскі вучоны, доктар медыцынскіх навук (1990), прафесар (1991). Заслужаны дзеяч навукі Расіі (2002).
Скончыў з адзнакай лячэбны факультэт Разанскага медыцынскага інстытута (1974). У 1989 г. абараніў доктарскую дысертацыю.
З’яўляўся прафесарам кафедры медыка-біялагічных дысцыплін медыцынскага факультэта Тульскага дзяржаўнага ўніверсітэта. Таксама працаваў у Расійскім дзяржаўным медыцынскім універсітэце. Аўтар работ па апітэрапіі.
Акадэмік Расійскай акадэміі прыродазнаўчых навук.
Забяроззе (Смаленская вобласць)
Забяроззе (Заберёзье) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Булгакаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Станкі
Назву Станкі́ маюць:
Ігар Жук
Ігар Жук:
Босанска-Грахава
Геаграфія
Абшчына Босанска-Грахава размешчана ў горнай мясцовасці ў дыяпазоне вышыняў ад 700 да 1862 метраў над узроўнем мора. Гэтая тэрыторыя мае тыповы дзінарскі рэльеф, з характэрнымі высакагор'ямі, сярод якіх найбольш значнае тут Шатор з вяршыняй 1862 метраў, што чаргуюцца з карставымі палямі, з якіх на абшчыну прыпадае Грахаўскае поле, атрымаўшае назву па размешчанаму ў ім горадзе, а таксама часткі Пашыча поля, ды Ліваньскага поля. Босанска-Грахава знаходзіцца на водападзеле Чорнага і Адрыятычнага мора. Рэкі Струга, Унац, Гудая дачынены чарнаморскага басейну, тады як Карана ды рэкі Ліваньскага поля тычацца адрыятычнага. На Шаторы, на вышыні 1488 метраў размешчана Шаторскае возера 337x127 метра, якое з'яўляецца ледавіковым возерам, глыбінёй да 8 метраў з празрыстасцю 4 метра. Таксама ў краі маюцца яшчэ два прыродныя азёры, ды два штучных.
Босанска-Грахава знаходзіцца ў пераходнай зоне паміж кантынентальным і міжземнаморскім кліматам, тыповыя праявы якіх тут чаргуюцца. Але, гледзячы з колькасці ападкаў, ды суадносна высокага ўвільготненя, вялікі ўплыў маюць атмасферныя патокі з Адрыятыкі.
Насельніцтва
Паводле перапісу насельніцтва 2013 года колькасць насельніцтва ў населеным пункце Босанска-Грахава склала 876 чалавек, што ў параўнанні з даваенай колькасцю жыхароў у 2 096 чалавек з'яўляецца вельмі значным скарачэннем, як і ва ўсёй абшчыне — дзе склала на 2013 год 2 028 чалавек, што нават трохі меней, чымсці толькі ў адміністрацыйным цэнтры да вайны. Гэта звязана з занадта павольным і частковым вяртаннем, пачынаючы з 1996 году, гістарычна пераважаючага сербскага насельніцтва ў абшчыну, пасля зыходу ў верасні 1995 года, падчас ратавання ад нападу харвацкіх акупантаў. Склад насельніцтва ў межах тэрыторыі абшчыны Босанска-Грахава:
Станулева
Назву Станулева маюць:
Андрэй Кірылавіч Разумоўскі
Андрэй Кірылавіч Разумоўскі ( — ) — рускі граф, пазней князь, сын Кірыла Разумоўскага, апошняга гетмана Украіны, расійскі дыпламат.
Багуа
Ба́гуа (Bagua) — горад на поўначы Перу, рэгіён Амасонас, адміністрацыйны цэнтр правінцыі Багуа. Размешчаны на натуральнай раўніне, якая ўзвышаецца над правым берагам ракі Уткубамба, сярод сельвы. Насельніцтва 26 067 чалавек (2005 год).
Абознае (Паўладарская вобласць)
Абознае — сяло ў Жалезінскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Енбекшынскай сельскай акругі. Код КАТА — 554243200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 81 чалавек (44 мужчыны і 37 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 51 чалавек (29 мужчын і 22 жанчыны).
Станькі
Назву Станькі маюць:
NGC 4150
NGC 4150 (іншыя абазначэнні — UGC 7165, MCG 5-29-29, ZWG 158.37, IRAS12080+3040, PGC 38742) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Загабеззе
Загабеззе (Загобезье) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Булгакаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Вольга Іванаўна Мержаеўская
Вольга Іванаўна Мержае́ўская ( — ) — вучоны ў галіне энтамалогіі, доктар біялагічных навук (1974).
Біяграфія
Нарадзілася ў вёсцы Бязуеў (зараз у Гомельскай вобласці Беларусі). У 1931 годзе скончыла Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт. З 1949 года працавала ў Інстытуце біялогіі, Аддзеле заалогіі і паразіталогіі Акадэміі навук БССР.
Навуковая дзейнасць
Навуковая дзейнасць В. І. Мержаеўскай звязаная з вывучэннем фаўны, экалогіі, марфалогіі лускакрылых (совак) і нематод — шкоднікаў сельскагаспадарчых культур.
Сярод апублікаваных прац:
Канстанцін III Іраклій
Канстанцін III (ці I, калі лічыць з часу падзення Заходняй Рымскай імперыі) — візантыйскі імператар (люты — май 641), сын імператара Іраклія ад яго першага шлюбу і, такім чынам, законны спадчыннік свайго бацькі.
Неўзабаве пасля нараджэння Канстанціна яго маці памерла (612), і Іраклій, які знаходзіўся яшчэ ў росквіце гадоў, ажаніўся зноў са сваёй пляменніцай Марцінай, парушыўшы гэтым законы дзяржаўныя і царкоўныя і выклікаўшы нянавісць падданых такім кровазмяшальным шлюбам. Незадаволенасць народа была накіравана і супраць Марціны, якая, пасля нараджэння сына Іраклона, жадала для яго ўлады. Канстанціну, па патрабаванні бацькі, прыйшлося пагадзіцца падзяліць уладу са зборным братам (638).
Адразу ж пасля смерці Іраклія (11 лютага 641 г.) яго ўдава была вымушана бегчы. Канстанцін стаў адзінаўладным манархам, але яго хваравітасць павялічвалася з кожным днём; ён памёр 25 мая 641. Яго смерць была прыпісана Марціне. У імперыі адбыўся пераварот, і ўлада была перададзена на карысць непаўналетніх дзяцей Канстанціна (гл. Канстант II).
Масавае забойства ў Шыразе (2022)
Масавае забойства ў Шыразе — узброены напад у раёне маўзалея Шах-Чэрах у іранскім горадзе Шыраз, які адбыўся 26 кастрычніка 2022 года.
Па паведамленні інфармацыйнага агенцтва ІРНА, нападнікі заехалі ў храм на аўтамабілі Peugeot з боку 9-й вуліцы і адкрылі агонь па паломнікам, якія знаходзіліся там. У выніку гэтага здарэння 15 чалавек загінулі, яшчэ 45 атрымалі раненні.
Судовая сістэма Ірана прызнала інцыдэнт тэрарыстычным. Адказнасць за атаку ўзяла на сябе «Ісламская дзяржава».
Гулям Якубаў
Гулям Якубаў (, кішлак Мірзабад, Ферганская вобласць, Расійская імперыя —, Быхаўскі раён) — Герой Савецкага Саюза (1945).
Біяграфія
Удзельнік баёў на Беларусі ў Айчынную вайну. На фронце з 1942 года. Капітан, камандзір роты. Вызначыўся пры вызваленні Магілёўскай вобласці. Рота Якубава за 20 гадзін адбіла 40 контратак, знішчыла 425 салдат праіўніка. Якубаў загінуў у баі.
Памяць
У 1976 годзе вуліца ў Ленінскім раёне Мінска атрымала імя Г. Якубава, устаноўлена мемарыяльная дошка.
Стар
Назву Стар маюць:
Тэлус
Тэлус (Tellus) — старажытнарымскае бажаство маці-зямлі, звалася таксама Tellus Mater і прызывалася ў малітвах разам з Цэрэрай. Адпаведнае мужчынскае бажаство насіла імя Tellumo. Як прадстаўніца зямлі, Тэлус супрацьпастаўлялася Юпітэру, бажаству неба. У клятвах, а таксама ў тых выпадках, калі справа ішла аб касмічнай сукупнасці з'яў прыроды, абодва бажаствы заклікаліся разам. Увасабляе мацярынскае ўлонне зямлі, якое ўсптымае насенне і дае новае жыццё, Тэлус лічылася стваральніцай усяго існага і пераважна перад іншымі багінямі заклікалася як mater; з іншага боку да яе звярталіся як да багіні смерці, так як яна з'яўлялася як-бы агульнай магілай усяго, што страціла жыццё. Акрамя гэтага Тэлус была наладжвальніцай сусветнага парадку, падаўніцай дабрабыту, і апякункай шлюбаў, накшталт грэчаскай Дэметры Законадаўцы. як бажаство зямлі, Тэлус заклікалася падчас землятрусаў. З нагоды пачаўшагася сярод бітвы землятруса ў 268 г., падчас вайны з піцэнамі, консул даў зарок узвесці ў гонар Тэлус храм, які і быў пабудаваны на заходнім схіле Эсквілінскай гары.
З урачыстасцяў, усталяваных у гонар Тэлус, вядомы наступныя:
Загоскіна (Духаўшчынскі раён)
Загоскіна (Загоскино) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Булгакаўскага сельскага паселішча.
Чэмпіянат Беларусі па хакеі з шайбай 1995/1996
Чэмпіянат Беларусі па хакеі з шайбай 1995/1996 — 4-ы сезон мацнейшага дывізіёна чэмпіянату Беларусі па хакеі з шайбай. Сезон пачаўся 14 сакавіка і скончыўся 28 сакавіка 1996 года. У турніры прынялі ўдзел 4 клубы з Беларусі.
Венскі кангрэс
Венскі кангрэс, агульнаеўрапейская канферэнцыя ў 1814—1815 гадах, падчас якой былі вызначаныя межы дзяржаў Еўропы пасля напалеонаўскіх войнаў. У кангрэсе, які праходзіў у Вене пад старшынствам Метэрніха, удзельнічалі прадстаўнікі ўсіх еўрапейскіх дзяржаў.
Перадгісторыя
30 сакавіка 1814 саюзнікі ўвайшлі ў Парыж. Праз некалькі дзён Напалеон адрокся ад прастолу і адправіўся на востраў Эльбу ў якасці «імператара» гэтага вострава. На французскі пасад вярнулася зрынутая рэвалюцыяй дынастыя Бурбонаў у асобе Людовіка XVIII, брата пакаранага смерцю караля Людовіка XVI. Перыяд амаль бесперапынных кровапралітных войнаў скончыўся.
Рашэнні
Кангрэс санкыянаваў уключэнне ў склад новага каралеўства Нідэрланды тэрыторыі Аўстрыйскіх Нідэрландаў (сучасная Бельгія), аднак усе астатнія ўладанні Аўстрыі вярнуліся пад кантроль Габсбургаў, у тым ліку Ламбардыя, Венецыянская вобласць, Таскана, Парма і Ціроль. Прусіі дасталася частка Саксоніі, значная тэрыторыя Вестфаліі і Рэйнскай вобласці. Данія, былая союзница Францыі, пазбавілася Нарвегіі, перададзенай Швецыі. У Італіі была адноўленая ўлада папы рымскага над Ватыканам і Папскай вобласцю, а Бурбонам вярнулі Каралеўства Абедзвюх Сіцылій. Быў таксама створаны Германскі саюз. Частка створанага Напалеонам Варшаўскага княства ўвайшла ў склад Расійскай імперыі пад назвай Царства Польскае, а рускі імператар станавіўся і польскім каралём.
Значэнне
Кангрэс вызначыў новую расстаноўку сіл у Еўропе, якая склалася да канца напалеонаўскіх войнаў, на доўгі час пазначыўшы вядучую ролю краін-пераможцаў — Расіі, Аўстрыі і Вялікабрытаніі ў міжнародных адносінах. У выніку кангрэса склалася Венская сістэма міжнародных адносін.
Мярэдзеж
Мярэ́дзеж — возера ў Полацкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі ў басейне ракі Альзініца, за 32 км у напрамку на паўднёвы захад ад Полацка, паміж вёскамі Лука і Ухвішча.
Такна
Такна (Tacna) — горад на поўдні Перу, за 1293 км ад сталіцы Лімы. Насельніцтва каля 280 тысяч чалавек. Горад з'яўляецца сталіцай аднайменнага рэгіёна Такна.
Мярэдзеж
Плошча паверхні возера 0,09 км². Даўжыня 0,57 км, найбольшая шырыня 0,21 км, даўжыня берагавой лініі 1,27 (1,38 ) км. Найбольшая глыбіня 19 м, сярэдняя 7,7 м. Аб'ём вады ў возеры 0,69 млн м³. Плошча вадазбору 0,38 км².
Алтар Міру
Алтар Міру (Ara Pacis Augustae) — алтар у гонар рымскай багіні міру, узведзены рымскім сенатам у гонар трыўмфальнага вяртання імператара Аўгуста з Іспаніі і Галіі у 13 годзе да н.э. Быў усталяваны на паўночнай ускраіне Рыма (паўночна-усходні вугал Марсава поля) і асвячоны сенатам 30 студзеня 9 гады да н.э. Асвячэнне алтара адзначыла сабой пачатак эпохі «рымскага міру» (Pax Romana).
Мярэдзеж
Катлавіна возера лагчыннага тыпу, выцягнутая ў напрамку з поўначы на поўдзень. Схілы катлавіны маюць вышыню 15—25 м. Берагі пясчаныя, пераважна зліваюцца са схіламі катлавіны, на паўночным захадзе возера месцамі сплавінныя. Мелкаводдзе займае каля 20 % плошчы возера. Дно да глыбіні 5 м пясчанае, глыбей — ілістае. Возера мезатрофнае, зарастае ўмерана. Падводная расліннасць распаўсюджваецца да глыбіні 5 м, надводная да 25 м ад берага возера.
Алтар Міру
Пасля падзення Рымскай імперыі алтар затапіла Тыбрам. У 1568 годзе былі выяўлены асобныя скульптурныя рэльефы алтара; яны патрапілі на вілу Медычы, у Ватыкан, ва Уфіцы і ў Луўр. У 1859 годзе былі прадпрынятыя больш грунтоўныя раскопкі, якія дазволілі Мусаліні рэканструяваць алтар Аўгуста. У 2006 годзе адкрыўся новы будынак-«каўпак», прызначаны для аховы рэштак алтара ад непагадзі (архітэктар — Рычард Меер).
Мярэдзеж
У паўднёвай частцы пратокай (ручаём) злучаецца з возерам Ухвішча.
Настасся Пятроўна Лазебная
Настасся Пятроўна Лазебная (Стася Наркевіч) (нар. г., вёска Куляшы, Мінская вобласць) — беларускі празаік.
Біяграфія
У 1970 годзе скончыла Хоўхлаўскую сярэднюю школу, у 1973 годзе — студыю выяўленчага мастацтва пры Маладзечанскім доме народнай творчасці. Працавала мастаком-афарміцелем на заводзе «Спадарожнік», потым у гандлі, будаўнічым трэсце. Вучылася ў БДУ на факультэце журналістыкі.
У 1981 годзе з сям’ёй пераехала ў Віцебск, працавала ў абласной газеце «Віцебскі рабочы», потым у газетах «Рабочае слова», «Кімавец».
З 1995 года — рэдактар газеты «Кімавец». У 2003 годзе зарэгістравала жаночую газету «Анастасія», дзе стала выдаўцом і галоўным рэдактарам. Паралельна з выданнем асабістай газеты, якая праіснавала да 2010 года, рэдагавала газету «Мы і час» ВДУ імя П. М. Машэрава. Сябра Беларускага саюза журналістаў. Сябра Саюза беларускіх пісьменнікаў.
Аўтар зборнікаў апавяданняў «Настальгія» (выдавецтва «Чатыры чвэрці»), казкі «Неверагодныя здарэнні на неверагоднай планеце» ў зборніку аўтарскіх казак «Залаты талер» (выдавецтва «Мастацкая літаратура»), у 2013 годзе выйшла кніжка казка-размалёўка «Віялета, бабулечка і чароўны дроцік» (выдавецтва «Чатыры чвэрці»). У гэтым жа годзе выйшла кніга вершаў «Ты зразумей мяне такую…».
Мікола Кусянкоў
Мікола (Мікалай Сяргеевіч) Кусянкоў (нар. ; вёска Перарост, Добрушскі раён, Гомельская вобласць) — беларускі.
Біяграфія
Першы верш надрукаваў у 1955 г. Аўтар зборнікаў вершаў «Жывіца» (1966), «Без прывалу» (1969), «Дуброва» (1990). Выдаў кнігу апавяданняў «Завязь» (1987).
Прэміі
Лаўрэат Літаратурнай прэміі імя Аркадзя Куляшова (1991) за кнігу вершаў «Дубрава», Дзяржаўнай прэміі Рэспублікі Беларусь у галіне літаратуры, мастацтва і архітэктуры (2000) — за дылогію «Явар з калiнаю» і «Арляк i зязюля».
Мікалай Восіпавіч Паўлоўскі
Мікалай Восіпавіч Паўло́ўскі ( — ці 21 кастрычніка 1960 ) — савецкі военачальнік, генерал-палкоўнік.
Біяграфія
Нарадзіўся ў горадзе Гродна. Пасля смерці бацькі жыў разам з маці і сястрой, потым у сваёй цёці ў вёсцы Гліняны. У 1915 годзе разам з імі быў эвакуіраваны ў Курск, дзе ў 1919 годзе скончыў рэальнае вучылішча. Вучыўся на курсах інструктараў ваеннадапрызыўнай падрыхтоўкі. Курсы скончыў у 1920 одзе, атрымаў званне краснага камандзіра і быў прызначаны ўзводным інструктарам у Курскай тэрытарыяльнай палкавой акрузе. З мая 1922 года па люты 1923 года займаў пасаду камандзіра ўзвода Ташкенцкай школы ваенных капельмайстраў, якая знаходзілася ў Курску, потым у Ленінградзе. Пасля расфарміравання школы перавёўся ў Курск і служыў у губернскім ваенкамаце, тэрытарыяльнай акрузе. У 1926—1927 гадах вучыўся на гадзічных паўторных курсах камсаставу РСЧА ў Маскве. У 1924—1932 гадах служыў у 165-м стралковым палку 55-й стралковай дывізіі імя Варашылава на пасадах камандзіра кулямётнай роты, начальніка палявой школы. У 1929 годзе скончыў кулямётнае аддзяленне курсаў «Выстрал». З кастрычніка 1932 года — кіраўнік тактыкі ў Калінінскім ваенна-хімічным вучылішчы, з сакавіка 1935 года — камандзір батальёна курсантаў у гэтым вучылішчы. З сакавіка 1938 года — камандзір батальёна курсантаў Казанскага пяхотнага вучылішча імя ЦВК Татарскай АССР.
25 ліпеня 1938 года М. В. Паўлоўскі быў арыштаваны па абвінавачванні ва ўдзеле ў ваеннай змове і ў шпіянажы. Больш за год знаходзіўся пад следствам. Вызвалены за адсутнасцю віны і рэабілітаваны 7 верасня 1939 года. З верасня 1939 года займаў пасаду выкладчыка тактыкі на курсах камсаставу РСЧА ў горадзе Баку. З лютага 1940 года — камандзір батальёна курсантаў курсаў удасканалення камсаставу запасу ў Кутаісі. З мая 1940 года служыў у Стралкова-мінамётным вучылішчы ў Тэлаві на пасадзе выкладчыка па вучэбна-страявой частцы, са жніўня 1940 года — намеснік начальніка вучылішча.
Вялікая Айчынная вайна
У чэрвені 1941 года маёр Паўлоўскі накіраваны ў горад Ленінакан і прызначаны начальнікам штаба 55-га ўмацаванага раёна. Потым у Растов-на-Доне займаўся выбарам месцаў для будаўніцтва абарончых рубяжоў. З чэрвеня 1942 года — начальнік штаба 70-га ўмацаванага раёна Паўночна-Каўказскай ваеннай акругі. У жніўні 1942 года падпалкоўнік Паўлоўскі камандзіраваны ў Новарасійск для фарміравання з маракоў Чарнаморскага флоту, Азоўскай і Каспійскай флатылій 255-й брыгады марской пяхоты, першым начальнікам штаба якой ён і стаў. Удзельнік баявых дзеянняў на Закаўказскім, 1-м Украінскім, 2-м Украінскім, Забайкальскім франтах. Займаў пасады начальніка штаба ўмацаванага раёна, брыгады марской пяхоты, арміі, начальніка аператыўнага аддзела і ўпраўлення фронту. Удзельнік абароны Кубані, бітвы за Каўказ, Новарасійска-Таманскай, Жытомірска-Бярдзічаўскай, Львоўска-Сандамірскай, Яска-Кішынёўскай, Дэбрэцэнскай, Будапешцкай, Венскай, Пражскай, Хінгана-Мукдэнскай наступальных аперацый.
Вайну скончыў у званні генерал-лейтэнанта.
Пасля вайны
Пасля вайны М. В. Паўлоўскі працягваў службу ў Савецкай Арміі. У 1948 годзе скончыў Ваенную акадэмію Генеральнага штаба імя К. Я. Варашылава і застаўся выкладаць у ёй. У 1952—1959 года — начальнік галоўнага аператыўнага ўпраўлення Генеральнага штаба Узброеных Сіл СССР, адначасова ў 1955—1959 гадах — адказны сакратар Ваеннага савета пры Савеце абароны СССР. З верасня 1959 года — памочнік начальніка Генеральнага штаба па аператыўных пытаннях.
Раптоўна памёр у сваім працоўным кабінеце ў будынку Генеральнага штаба. Пахаваны на Новадзявочых могілках у Маскве.
Узнагароды
Узнагароджаны шэрагам узнагарод. Сярод іх 2 ордэны Леніна, 4 ордэны Чырвонага Сцяга, ордэн Суворава II ступені, ордэны Кутузава I і II ступені, ордэн Багдана Хмяльніцкага I ступені, ордэн Айчыннай вайны I ступені, медаль «За абарону Каўказа», медаль «За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», медаль «За ўзяцце Будапешта», медаль «За ўзяцце Вены», медаль «За перамогу над Японіяй», мангольскія ордэн Чырвонага Сцяга і медаль «За перамогу над Японіяй», шэраг юбілейных медалёў.
Памяць
Імем М. В. Паўлоўскага названа вуліца ў горадзе Гродна і на доме, у якім ён жыў, устаноўлена мемарыяльная дошка. 31 ліпеня 1969 года імя Мікалая Восіпавіча Паўлоўскага было ўнесена ў Кнігу Народнай славы горада Гродна. У музеі воінскай славы школы № 11 Гродна вядомаму земляку прысвечана экспазіцыя.
Сацыялогія права
Гісторыя сацыялогіі права
Сацыялогія права заявіла пра сябе як навука толькі ў XX стагоддзі (у 1956 г. на факультэце права Парыжскага універсітэта быў уведзены курс юрыдычнай сацыялогіі; ў 1962 г. Міжнародная сацыялагічная асацыяцыя заснавала Камітэт па даследаваннях у галіне сацыялогіі права).
Фарміраванне сацыялогіі права адбывалася ў канцы ХІХ — пачатку XX стагоддзя: у 1913 аўстрыец Яўген Эрліх апублікаваў працу «Асновы сацыялогіі права».
Платон і Арыстоцель, Мантэнь і Паскаль могуць з поўнай падставай разглядацца як вялікія папярэднікі сацыялогіі права.
Асаблівае месца належыць Мантэск’ё і ягонай працы «Пра дух законаў». Мантэск'ё праклаў новы шлях да вывучэння права, які ўжо можна назваць сацыялагічным.
Што тычыцца іншых аўтараў, то неабходна звярнуць увагу на працы Генры Мэна («Ancient Law», 1861) і Ерынг («Der zweck im Recht», 1877), якія зрабілі вялікі ўнёсак у эвалюцыю права. Макс Вэбер («Эканоміка і грамадства», 1922) імкнуўся растлумачыць права эканамічнай гісторыяй і выявіць уплыў прававых нормаў на сацыяльныя паводзіны. Нельга не згадаць пра Дзюркгейма, бо, у адрозненне ад Агюста Конта, ён быў перакананы ў значнасці права не толькі як сацыяльнага з'явы, але і як сродка нагляду над іншымі сацыяльнымі з'явамі ў стане крышталізацыі.
Аб'ект і прадмет сацыялогіі права
Сацыялогія правы вывучае грамадскія адносіны, якія складваюцца як у працэсе падрыхтоўкі і прыняцця прававых актаў, так і пасля прыняцця ў якасці рэакцыі на новы нарматыўны прававы акт. Таксама сацыялогія права звяртае увагу на працэс пераўтварэння норм права ў сацыяльныя паводзіны чалавека і сацыяльных груп, з чаго вынікае, што сацыялогія права накіравана на высвятленне сацыяльнай абумоўленасці і сацыяльнай эфектыўнасці права. Аб'ектам сацыялогіі права з'яўляецца прававое жыццё грамадства ва ўсёй разнастайнасці працэсаў і з'яў, якія ў перспектыве могуць мець прававое значэнне.
Такім чынам, сацыялогія правы ўяўляе сабой сістэму сацыяльных ведаў аб праве як адмысловым сацыяльна — юрыдычным феномене ў яго генезісе, а таксама ў дзеянні (сацыяльна накіраваным працэсе).
Права, як адна з сацыяльных нормаў, выконвае важную сацыяльную ролю, пры гэтым ўкараненне прававых нормаў у грамадскую свядомасць і іх выкананне забяспечваецца прымусовай сілай дзяржавы. У якасці аднаго з аспектаў сацыяльнай абумоўленасці права выступае праватворчасць. На праватворчую дзейнасць вялікі ўплыў аказваюць маральна-этычныя, эканамічныя, палітыка-прававыя, нацыянальныя, сацыяльна-псіхалагічныя і сацыякультурныя фактары. Ад гэтых фактараў залежыць фарміраванне прававой сістэмы дзяржавы.
Акрамя даследаванняў праватворчай дзейнасці, сацыялогія права вывучае сацыяльныя аспекты правапрымяняльнай дзейнасці. У прыватнасці, адной з важных задач даследавання правапрымяняльнай дзейнасці, з'яўляецца выяўленне і вызначэнне эфектыўнасці сацыяльных функцый права.
Метадалогія сацыялогіі права
У сацыялогіі правы найбольш часта выкарыстоўваюцца наступныя метады:
Сацыялогія права ў беларускай навуцы
Упершыню ў Беларусі сацыялогія права пачала вывучацца ў Еўрапейскім гуманітарным універсітэце ў канцы дзевяностых гадоў ХХ стагоддзя. Адным з найбош вядомых беларускіх навукоўцаў у галіне з’яўляецца Ала Анатолеўна Сакалова, аўтар манаграфіі Сацыяльныя аспекты праваўтварэння.
Жана Жулдыз
Жана Жулдыз — сяло ў Жалезінскім раёне Паўладарскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Казахстанскай сельскай акругі. Код КАТА — 554247100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1183 чалавекі (587 мужчын і 596 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражываў 921 чалавек (445 мужчын і 476 жанчын).
Загусінне (Духаўшчынскі раён)
Загусінне (Загусинье) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Булгакаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Старасёлы
Назву Старасёлы маюць:
Палмарыс
Палма́рыс (Palmares), таксама Рэспубліка Палмарыс — дзяржава збеглых неграў-нявольнікаў у пальмавых лясах (палмарах) Паўночна-Усходняй Бразіліі (цяпер штат Пернамбуку) у 1690—97 гг. Утварылася ў выніку аб’яднання ўмацаваных пасёлкаў (кіломбус) збеглых неграў. Цэнтр — пас. Макаку. Прымітыўная дзяржава з элементамі родаплемянной арганізацыі і ваеннай дэмакратыі. На чале Палмарыс стаялі выбарны пажыццёвы правадыр і савет старэйшын. Узброеныя сілы — народнае апалчэнне. Насельніцтва (20 тыс. чал., негры, мулаты, індзейцы) займалася земляробствам, паляваннем, збіральніцтвам, менавым гандлем з індзейскімі плямёнамі; асноўная маса вернікаў вызнавала афрахрысціянскі сінкрэтычны культ. Зямля належала дзяржаве, існавалі абшчынныя палі і сямейныя надзелы. У гаспадарцы выкарыстоўвалася праца нявольнікаў з ваеннапалонных. Насельніцтва Палмарыс адбіла шматлікія карныя экспедыцыі галандскіх і партугальскіх каланізатараў, у 1679 і 1692 гг. пад кіраўніцтвам правадыра Зумбі нанесла буйныя паражэнні партугальцам. У лютым 1694 г. партугальскія войскі захапілі пас. Макаку і знішчылі большую часць насельніцтва Палмарыс, у 1697 г. разбурылі апошнія пасёлкі.
Абеліск Канстанціна
Абелі́ск Канстанці́на — першапачаткова 32-мятровы візантыйскі абеліск, які стаяў на канстанцінопальскім іпадроме (цяпер — плошча Ахмедзіе) ужо ў X стагоддзі, калі яго рэстаўрыраваў імператар Канстанцін Багранародны. У той час ён быў абшаляваны пазалочанымі бронзавымі плітамі з выявамі ваенных перамог Васілія Македонскага і ўвянчаны шарам. У наш час вышыня калоны складае 21 метр.
Пры рабаванні Канстанцінопаля крыжакамі (1204) усё гэта ўбранне было страчана (відаць, падверглася пераплаўленню). У часы султанаў абеліск прыйшоў у жаласны стан, бо юныя янычары ўзбіраліся на вяршыню збудавання для таго, каб прадэманстраваць свой спрыт і бясстрашнасць.
X-вірус бульбы
Вірус бульбы X (Potato virus X, PVX) — хваробатворны сямейства  і з парадку. Гэта тыпавы від роду.
Эпідэміялогія
PVX сустракаецца ў асноўным у бульбе і перадаецца толькі механічна. Для гэтага віруса няма пераносчыкаў насякомых і грыбоў. У большасці сартоў бульбы гэты вірус выклікае лёгкую сімптаматыку або бессімптомны, але калі прысутнічае, сінэргія паміж гэтымі двума вірусамі выклікае сур’ёзныя сімптомы ў бульбе. Вірыён валодае спіральнай сіметрыяй і глыбока рыфленай, моцна ўвільготненай паверхняй.
Індэксацыя віруснай інфекцыі і намаганні вырошчваць бульбу з чыстага ад вірусу насеннага матэрыялу, практычна элімінавалі гэты вірус з паставак бульбы ў многіх краінах.
Конная статуя Даміцыяна
Конная статуя Даміцыяна (Equus Domitiani) — колішні манумент у цэнтры рымскага форума, які адлюстроўваў імператара Даміцыяна.
Васіль Мікалаевіч Крылоў
Васіль Мікалаевіч Крылоў (Василий Николаевич Крылов; нар. ) — расійскі вучоны, доктар біялагічных навук, заслужаны прафесар Ніжагародскага дзяржаўнага ўніверсітэта. Кіраўнік расійскага Міжведамаснага каардынацыйнага савета па апітэрапіі (з 1997 года). Заслужаны дзеяч навукі Расіі (2007). Мае h-index = 2.
Скончыў біялагічны факультэт Горкаўскага дзяржаўнага ўніверсітэта (1970). У 1991—2016 гг. загадчык кафедры фізіялогіі і біяхіміі чалавека і жывёл Ніжагародскага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Аўтар манаграфіі «Теория и средства апитерапии» (2007, суаўтары: М. І. Крыўцоў, В. І. Лебедзеў і іншыя).
NGC 4151
NGC 4151 (таксама вядомая як Вока Саўрана, Eye of Sauron ) — сейфертаўская галактыка ў сузор’і Гончыя Псы, тып SBa, адна з найболей імаверных кандыдатаў на наяўнасць звышмасіўнай чорнай дзіркі ў ядры. Апошнія даследаванні паказваюць наяўнасць дзвюх звышмасіўных чорных дзірак з перыядам абарачэння 16 гадоў. Адна з самых яркіх актыўных галактык. Пры добрых пагодных умовах цалкам даступная для назіранняў аматарамі астраноміі з тэлескопамі дыяметрам ад 70 мм.
Старая Дуброва
Назву Стара́я Дубро́ва маюць:
Закуп (Смаленская вобласць)
Закуп (Закуп) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Булгакаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Вячаслаў Іванавіч Лебедзеў (апіёлаг)
Біяграфія
Скончыў Разанскі дзяржаўны педагагічны інстытут (1972). У 1993 г. абараніў доктарскую дысертацыю. Аўтар работ па апітэрапіі.
Ганаровы доктар Гродзенскага дзяржаўнага аграрнага ўніверсітэта (2013).
Плод
Плод (fructus) — відазмененая падчас падвойнага апладнення кветка; орган размнажэння пакрытанасенных раслін, які ўтвараецца з адной кветкі і служыць для фарміравання, абароны і распаўсюджвання насення, якое знаходзіцца ў ім. Шматлікія плады — каштоўныя прадукты харчавання, сыравіна для атрымання лекавых, фарбавальных рэчываў і г. д.
Навуку, якая вывучае плады, завуць карпалогіяй. Раздзел карпалогіі, які вывучае заканамернасці распаўсюджвання пладоў і насення, завуць карпаэкалогіяй (часам карпоэкологию разумеюць у шырокім сэнсе — як сінонім дыяспаралогіі, навукі, што вывучае заканамернасці распаўсюджвання дыяспор).
Іван Ігнатавіч Басецкі
Іван Ігнатавіч Басецкі (, в. Люціна, Валожынскі раён, Мінская вобласць — ) — беларускі юрыст, палкоўнік міліцыі. Доктар юрыдычных навук (1991), прафесар (1992).
Замалічча
Замалічча (Замаличье) — вёска ў Духаўшчынскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Булгакаўскага сельскага паселішча.