cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Аляксандр Іванавіч Арастовіч
Палітычная дзейнасць
Сябра (з 1992) Беларускай сацыял-дэмакратычнай партыі (Народная Грамада) (да 1996 г. — Беларуская сацыял-дэмакратычная Грамада), намеснік старшыні (1998—2000 гг.), першы намеснік (з 2000 г.) старшыні БСДП (НГ). З 2007 г., пасля расколу і перайменавання БСДП (НГ) у Беларускую сацыял-дэмакратычную партыю (Грамада), стаў намеснікам, а затым і першым намеснікам аргкамітэта па стварэнні БСДП (НГ) на чале з М.Статкевічам. Падчас прэзідэнцкіх выбараў 2010 г. А. Арастовіч быў даверанай асобай кандыдата ў прэзідэнты Мікалая Статкевіча. Затрыманы ўвечары 19 снежня 2010 г. разам з М. Статкевічам (таксоўку, на якой яны ехалі з вакзала пасля разгону Плошчы 2010, заблакавала міліцыя каля Галоўпаштамта ў Мінску).
Знаходзіўся ў СІЗА КДБ. Прад’яўлена абвінавачванне па арт. 293 КК РБ — «Масавыя беспарадкі». Вінаватым сябе не прызнаў.
11 студзеня 2011 г. Amnesty International прызнала А. Арастовіча вязнем сумлення і заклікала ўлады Беларусі вызваліць яго.
25 жніўня 2011 г. даведаўся пра тое, што крымінальная справа супраць яго спыненая, абвінавачанне знятае.
Затрыманы 16 сакавіка 2014 года ў Мінску каля Камароўскага рынка за ўдзел у дазволеным уладамі перадвыбарчым пікеце. Удзельнікі пікета трымалі партрэты дзесяці беларускіх палітвязняў. Было затрымана некалькі чалавек, у тым ліку старшыня АГП Анатоль Лябедзька, сябра АГП, будучы дэпутат Палаты прадстаўнікоў Ганна Канапацкая. 17 сакавіка 2014 г. суд Савецкага раёна г. Мінска пакараў А. Арастовіча 10 суткамі адміністрацыйнага арышту за ўдзел у несанкцыянаваным пікеце.
Сын — Дзмітры. Дачка, Дарына Арастовіч,  у 2006 г. студэнткай Беларускага тэхналагічнага ўніверсітэта была арыштаваная і адміністрацыйна асуджаная за ўдзел у масавай акцыі пратэсту пасля прэзідэнцкіх выбараў 2006 г. у Беларусі.
Палярная чайка
Палярная чайка (Larus glaucoides) — від птушак сямейства чайкавых.
Апісанне
Памеры цела ад 50 да 66 см, крылы доўгія — ад 115 да 140 см. Маса ад 820 да 1100 г. Апярэнне светлае, у дарослых асобін шэрае, маладыя светла-шэрыя. Дзюба жоўтая, тонкая.
Пашырэнне
Палярная чайка гняздуецца на скалах на паўночна-ўсходніх узбярэжжах Канады, у Грэнландыі і Ісландыі. Зімуюць птушкі на поўначы Атлантыкі, таксама на Паўночным моры.
На Балтыку залятаюць параўнальна рэдка. Як заўважыў арнітолаг Дзмітры Вінчэўскі, палярная чайка ў Літве адзначалася толькі аднойчы, у 1954 годзе на марскім узбярэжжы, а ў Польшчы ўпершыню адзначаная ў 1974 годзе, з таго часу рэгістравалася 40 разоў, прычым амаль 70 % усіх сустрэч адбыліся на марскім узбярэжжы ці ў партах і пераважна ўзімку. 9 сакавіка 2019 года на сажалцы ў раёне Шабаноў у Мінску палярная чайка ўпершыню была адзначаная ў Беларусі. Арнітолаг Ірына Самусенка, якая рабіла ўлікі чаек, выказала меркаванне, што хутчэй за ўсё птушка трапіла на Беларусь разам з моцнымі заходнімі вятрамі.
Асаблівасці біялогіі
Гняздуе ў калоніях ці паасобку. Адкладвае ад двух да трох яец. Палавой спеласці дасягае ва ўзросце чатырох год.
Першацвет высокі
Першацвет высокі, Ключыкі высокія (Primula elatior) — шматгадовая травяністая расліна від роду сямейства.
Жоўтыя кветкі гэтай расліны служаць адной з ранніх прыкмет вясны, з’яўляючыся аднымі з першых на вільготных лугах, па берагах ручаёў і ў поймах рэк.
Апісанне
Невысокая шматгадовая расліна вышынёй ад 10 да 40 см Лісце 5-15 см даўжынёй і 2-6 см шырынёй сабрана ў прыкаранёвую разетку і пакрытыя валасінкамі з абодвух бакоў. Кветкі светла-жоўтага колеру памерам 9-15 мм, сабраныя ў суквецце па 10-30 на адным сцябле. З’яўляюцца кветкі ранняй вясной, квітнеюць з красавіка па май.
Сярод ранневеснавых раслін першацвет высокі заквітае адным з першых.
Раслінай харчуюцца вусені матылькоў віду.
Распаўсюджванне і асяроддзе пасялення
Арэал пакрывае ўсю Еўропу ад Даніі і поўдня Швецыі да Кольскага паўвострава. На Брытанскіх астравах сустракаецца толькі ва Усходняй Англіі.
Расліна пранікла ў Малую Азію і Закаўказзе, сустракаецца на тэрыторыі Усходняй Турцыі і Паўночнага Ірана, дайшло да поўдня Сібіры і ўсходніх раёнаў Алтая.
У дзікай прыродзе расце на вільготных пажыўных друзлых глебах, аддае перавагу цяністым участкам, сустракаецца паблізу населеных пунктаў. Часам культывуецца як дэкаратыўная садовая расліна.
Скарачэнне колькасці ў дзікай прыродзе звязана з асушэннем зямель і касьбой.
Іван Міхайлавіч Кулікоўскі
Іван Міхайлавіч Кулікоўскі (21 жніўня 1902, вёска Плошчава, Смаленскі раён — ?) — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху ў Палескай вобласці.
Біяграфія
З 1924 года знаходзіўся на службе ў Чырвонай Арміі. Член КПСС з 1927 года. Удзельнік Польскага паходу Чырвонай Арміі ў 1939 годзе, Савецка-фінляндскай вайны 1939—1940 гадоў. З чэрвеня 1941 года на фронце. У партызанах з ліпеня 1942 года: камандзір атрада, у студзені — лютым 1943 года камандаваў 99-й партызанскай брыгадай імя Дз. Ц. Гуцяева, у сакавіку — ліпені 1943 — 210-й Капаткевіцкай партызанскай брыгадай, у верасні 1943 — чэрвені 1944 гадоў — 100-й Глускай партызанскай брыгадай, адначасова член Глускага падпольнага РК КП(б)Б. У 1944—1966 гадах на савецкай і гаспадарчай рабоце.
Валянціна Іванаўна Аксак
Валянціна Іванаўна Аксак (Арлова) (нар., в. Смалічы, ) — беларуская паэтэса.
Скачок (Клімаўскі раён)
Скачок (Скачок) — пасёлак у Клімаўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Каменскахутарскога сельскага паселішча.
Валянціна Іванаўна Аксак
Біяграфія
Скончыла гістарычны факультэт БДУ (1975). Дэбютавала вершамі ў Наваполацкай шматтыражцы «Хімік». Працавала карэспандэнтам, аглядальнікам у газетах, загадчыкам аддзела культуры часопісу «Беларусь». Карэспандэнт «Радыё Свабода».
IC 3556
IC 3556 — галактыка тыпу SB0 (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Меншыкава вежа
Меншыкава вежа, Царква Архангела Гаўрыіла на Чыстых прудах у Маскве — праваслаўны храм у гонар Архангела Гаўрыіла; помнік барока ў Басманным раёне (Архангельскі завулак, 15а).
Царква была першапачаткова пабудавана ў 1707 годзе па замове Аляксандра Меншыкава. Аўтарамі праекта ў сучасных выданнях называюць Івана Заруднага, мяркуюць удзел Даменіка Трэзіні, групы італьянскіх і швейцарскіх майстроў з кантонаў Тычына і Фрыбур і расійскіх каменячосаў з Кастрамы і Яраслаўля. Самы ранні з захаваных будынкаў пятроўскага барока ў Маскве, Меншыкава вежа была істотна зменена ў 1770-х. Царква функцыянавала толькі ўлетку, узімку службы праводзіліся непадалёк, у царкве Феадора Стратылата, пабудаванай у 1782—1806 гг. Царква Святога Феадора Стратылата таксама мела званы, а Меншыкава вежа, нягледзячы на сваю вышыню, званоў не мела.
Конкавіцкае падняцце
Конкавіцкае падняцце (ад назвы вёскі Конкавічы ў Петрыкаўскім раёне) — тэктанічная структура ў Петрыкаўскім раёне Гомельскай вобласці, у межах Петрыкаўскага пахаванага выступу Прыпяцкага прагіну. Выяўлена сейсмаразведкай па паверхні верхнефаменскай саляноснай тоўшчы ў 1957 г., у 1968 г. па падсалявых дэвонскіх адкладах.
Па падсалявых адкладах Конкавіцкае падняцце — слаба выражаная паўантыкліналь субшыротнага распасцірання, абмежаваная з поўначы і ўсходу разрыўнымі парушэннямі. Памеры 3×0,5 км. Амплітуда менш за 100 м. Акрамя гэтага падняцця, на плошчы вылучаюцца 3 блокі з монаклінальным уздыманнем гарызонтаў на паўночны захад. Два з іх, размешчаныя на поўнач ад Конкавіцкага падняцця, утвараюць Паўночна-Конкавіцкае падняцце, а блок на ўсход ад яго — Усходне-Конкавіцкае падняцце. У межах Паўночна-Конкавіцкага блока вуглы падзення складаюць 10—20º, Усходне-Конкавіцкага — 15º. Па паверхні солі выдзяляецца перадверхнепермскі крыптадыяпір у выглядзе купала памерамі 6×5 км, амплітудай 300 м. Прасочваецца па надсалявых адкладах.
Паўночна-Конкавіцкае падняцце
Паўночна-Конкавіцкае падняцце (ад назвы вёскі Конкавічы ў Петрыкаўскім раёне) — тэктанічная структура ў Петрыкаўскім раёне Гомельскай вобласці, на паўднёвым крыле ўсходняй часткі Петрыкаўскага пахаванага выступу Прыпяцкага прагіну. Выяўлена сейсмаразведкай па падсалявых дэвонскіх адкладах.
Мосыр
Мосыр (Мо́сир) — вёска ў Любамльскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Вышніўскай вясковай абшчыны.
Паўночна-Конкавіцкае падняцце
Уяўляе сабою шыротна арыентаваны блок памерам 30×5 км, абмежаваны разломамі на поўначы і поўдні і разбіты субмерыдыянальнымі скідамі на 4 блокі, якія ступеньчата апускаюцца на ўсход. Адклады ў іх межах нахілены на поўдзень. Блок намячаецца і па міжсалявых адкладах. Падняцце сфарміравалася ў познефранскі і фаменскі час (позні дэвон) у выніку блокавых пасоўванняў.
Уборкі (Клімаўскі раён)
Уборкі (Уборки) — пасёлак у Клімаўскім раёне Бранскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Каменскахутарскога сельскага паселішча.
Гісторыя
З 1929 года ў складзе Чуравіцкага раёна Клінцоўскай акругі, а з 1932 года ў Клімаўскім раёне Заходняй вобласці, у 1937 годзе перададзены ў склад Арлоўскай вобласці. У 1944 годзе ўвайшоў у склад Чуравіцкага раёна Бранскай вобласці. З 1956 года зноў у Клімаўскім раёне.
Сонечнае зацьменне 7 чэрвеня 1834 года
Сонечнае зацьменне 7 чэрвеня 1834 года — частковае сонечнае зацьменне 115 сараса.
Зацьменне мела велічыню 0,9295 і дасягнула свайго максімуму ў 10:08:38 UTC у пункце з каардынатамі 65° пд. ш. 55° у. д..
Зацьменне 7 чэрвеня 1834 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1834 годзе і 85-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 9 студзеня 1834 года, наступнае — 30 лістапада 1834 года.
Багадухіўскі раён
Багадухіўскі раён (Богодухівський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Харкаўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Багадухіў (Богодухів).
Утвораны ў 1923 рік годзе. Насельніцтва раёна на года складае 39515 чалавек, плошча — 1160 км². Ліквідаваны 17 ліпеня 2020 года.
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 гарадскога, 2 пасялковых і 20 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 горад раённага значэння, 2 пасёлкі гарадскога тыпу, 11 пасёлкаў сельскага тыпу і 64 сяла.
Усходне-Конкавіцкае падняцце
Усходне-Конкавіцкае падняцце (ад назвы вёскі Конкавічы ў Петрыкаўскім раёне) — тэктанічная структура ў Петрыкаўскім раёне Гомельскай вобласці, ва ўсходняй частцы паўднёвага схілу Петрыкаўскага пахаванага выступу Прыпяцкага прагіну. Выяўлена сейсмаразведкай у падсалявых дэвонскіх адкладах.
Станюта
Станюта — беларускае прозвішча.
Цывінскі
Цывінскі — прозвішча.
Эсколька
Эсколька (Escolca) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сардзінія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кальяры.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santa Cecilia.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Вучэльня Лазарскага ў Варшаве
Агульная характарыстыка
Да 2000 года - Прыватная вышэйшая школа гандлю, да 2010 года - Вышэйшая школа гандлю і права імя Рышарда Лазарскага ў Варшаве.
ВНУ ажыццяўляе падрыхтоўку бакалаўраў, магістраў і дактароў, а таксама праводзіць шматікія курсы і семінары.
Функцыянуе праграма навучання на англійскай мове, выпускнікі якой атрымліваюць дадаткова брытанскі дыплом Універсітэта Ковентры (Coventry University).
Лаўгардалсвёлур
«Лаўгардалсвёлур» (Laugardalsvöllur) — нацыянальны стадыён Ісландыі ў Рэйк'явіку.
Быў пабудаваны ў 1958 годзе, спачатку меў адну бакавую трыбуну з драўлянымі лаўкамі. Падчас мадэрнізацыі ў 1997 годзе была дабудавана яшчэ адна трыбуна, пасля чаго стадыён змог змяшчаць 15 тысяч гледачоў.
У 2006 годзе зроблены казырок над цэнтральнай трыбунай.
Даян Уіст
Даян «Эвелін» Уіст (Dianne Evelyn Wiest; нар., Канзас-Сіці, Місуры, ЗША) — амерыканская актрыса. Лаўрэат двух прэмій «Оскар» (1987, 1995) двух прэмій «Эмі» (1997, 2008), прэміі «Залаты глобус» (1995) і двух «Прэмій Гільдыі кінаакцёраў ЗША» (1995, 1997).
Сарбоза
Уласцівасці
Крышталі салодкага смаку, добра растваральныя ў вадзе. Існуе ў выглядзе аптычна-актыўных D- і L- форм (тэмпература плаўлення 159—161 °C).
Фердынанд Албін Пакс
Фердынанд Албін Пакс (Ferdinand Albin Pax, 26 ліпеня 1858, Двур-Кралавэ, Чэхія —, ) — нямецкі батанік.
Пакс быў дырэктарам батанічнага саду ва Уроцлаве, прафесарам батанікі і заалогіі Тэхнічнага ўніверсітэта Уроцлава (Technical University of Wroclaw).
Асноўны навуковы ўклад звязаны з сямействам раслін Гваздзіковыя.
Некаторыя таксоны, апісаныя Паксам
Пакс і Кет Гофман апісалі вялікую колькасць новых батанічных відаў у працы «natürliche Pflanzenfamilien» (Натуральныя сямействы раслін) Engler:
IC 3557
IC 3557 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Hasta La Fillsta
Hasta La Fillsta — беларускі гурт, які выконвае альтэрнатыўны рок. Заснаваны ў 1996 годзе. Першапачаткова выконваў песні на англійскай мове, зараз на беларускай і рускай мовах.
Стварэнне
Гурт узнік у 1996 годзе. Калектыў складаўся з трох хлопцаў і адной дзяўчынкі: гітарыст, басіст, барабаншчык і вакалістка — Сяргей Канановіч, Кастусь Калеснікаў, Зміцер Харытановіч і. Гурт гучна заявіў пра сябе ўжо праз месяц пасля стварэння, стаў лаўрэатам фестывалю альтэрнатыўнай музыкі «Уступи дорогу», які правадзіўся. У гэтым складзе гурт перамог на рок-фэсце «Басовішча’97».
У 1997 годзе вакалістка гурта Крысціна Мендзелеева на Рок-каранацыі атрымала званне «Рок-князёўна’97», абышоў Вераніку Круглову.
З лістапада 1998 па 1999 у гурце таксама граў басіст Улад Плюшчаў.
У 1999 годзе яркая вакалістка гурта Крысціна Мендзелеева з’ехала вучыцца ў Бельгію і гурт на доўгі час распаўся: пасля вучобы вакалістка засталася ў Бельгіі займацца кінематаграфіяй, а хлопцы пачалі граць у іншых калектывах.
Адраджэнне
Праз дзесяць год пасля распаду асноўны склад гурта вырашыў зноў сабрацца пад канец 2009 года, заявіў аб гэтым на «Еўрарадыё». Для запісу першых пяці песень запрасілі чатырох новых вакалістаў (Аляксандр Памідораў, Маша Яр, Саша Ракавец і Вольга Самусік), даручыў кожнаму свае кампазіцыі.
У складзе гурта вакалісткай засталася Вольга Самусік, якая раней спявала ў гуртах «Tarpach» і «žygimont VAZA». Вольга Самусік таксама атрымала тытул «Рок-князёўна» ў 2007 годзе.
Неўзабаве ўбачыў свет першы прэзентацыйны трэк з каляднага інтэрнэт-рэлізу «Праўда» на словы Францішка Багушэвіча (вакалісты Саша Ракавец і Аляксандр Памідораў).
Макар Уласавіч Барташоў
Макар Уласавіч Барташоў (, г. Жлобін — ) — савецкі афіцэр, удзельнік савецка-японскай вайны, камандзір 12-й штурмавой авіяцыйнай дывізіі Ваенна-паветраных сіл Ціхаакіянскага флоту. Герой Савецкага Саюза (14.9.1945), палкоўнік.
Hasta La Fillsta
Адраджэнне
Першы канцэрт пасля ўз’яднання, які музыкі падрыхтавалі да «Свята герояў», адбыўся 23 лютага 2010 года. Гурт выканаў новыя песні, якія ўвайшлі ў інтэрнэт-рэліз, а таксама некалькі старых хітоў. Канцэрт адбыўся ў кавярні «Jolly Roger Café», Мінск. У чэрвені 2010 года гурт прыняў удзел у праграме «Зорны рынг» тэлеканала СТБ.
У 2012 годзе сумесна з Палінай Рэспублікай гурт запісаў два сінгла: «Як ты», «Гадзіннік».
Макар Уласавіч Барташоў
Біяграфія
Нарадзіўся ў горадзе Жлобіне цяпер Гомельскай вобласці Беларусі ў сям'і рабочага. Беларус. Член ВКП (б) з 1931 года. Скончыў няпоўную сярэднюю школу.
Іван Мікітавіч Кажадуб
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і селяніна — царкоўнага старасты. Украінец. Скончыў Ваенна-паветраную акадэмію (1949), акадэмію Генштаба (1956). У арміі з 1940 года. У Вялікую Айчынную вайну ваяваў на Варонежскім, Стэпавым, 2-ім Украінскім і 1-ым Беларускім франтах. Быў пілотам, камандзірам звяна і эскадрыллі, намеснікам камандзіра знішчальнага авіяпалка. У 120 паветраных баях збіў 62 самалёты праціўніка.
Пасля вайны працаваў на кіруючых пасадах у Ваенна-паветраных сілах, удзельнічаў у Карэйскай вайне (у красавіку 1951 — лютым 1952 гадоў камандзір 324-й знішчальнай авіяцыйнай дывізіі ў складзе савецкага 64-га знішчальна-авіяцыйнага корпуса). З 1978 года — у Групе генеральных інспектараў Міністэрства абароны СССР.
Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР у 1946—1962 гадах. Аўтар кніг «Служу Радзіме» (1949), «Вернасць Айчыне» (1967) і інш.
Макар Уласавіч Барташоў
Біяграфія
Камандзір 12-й штурмавой авіяцыйнай дывізіі (ВПС Ціхаакіянскага флоту) палкоўнік М. У. Барташоў асабіста патапіў танкер. Лётчыкі пад яго камандаваннем здзейснілі 532 баявых вылетаў, нанёсшы суперніку адчувальны ўрон.
Лётчыкі-штурмавікі авіядывізіі палкоўніка М. У. Барташова асабліва вызначыліся ў ходзе Харбіна-Гірынскай аперацыі войскаў 1-га Далёкаўсходняга фронту і Ціхаакіянскага флоту і вызваленні 12 жніўня 1945 года гарадоў Юкі (Унгі, КНДР) і Расін (Наджын, КНДР).
9-17 жніўня 1945 года дывізія наносіла ўдары па частках Квантунскай арміі ў партах і на чыгуначных станцыях, знішчыла 12 транспартаў агульным водазмяшчэннем 47 тыс. т, 11 эшалонаў, 5 самалётаў, 4 моста, 7 артылерыйскіх батарэй, 8 складоў, 2 паравоза, 70 вагонаў, электрастанцыю, дэпо і іншае.
Загадам Вярхоўнага Галоўнакамандуючага І. В. Сталіна 12-й штурмавой авіядывізіі прысвоена ганаровае найменне «Расінская».
У 1947 годзе камдзіў скончыў акадэмічныя курсы ВПС і СПА пры Ваенна-марской акадэміі.
Загінуў 7 лютага 1948 г. у авіяцыйнай катастрофе пры выкананні службовых абавязкаў.
Клайв Оўэн
Клайв Óўэн (Clive Owen, нар. ) — брытанскі акцёр тэатра, кіно і тэлебачання, упершыню які атрымаў прызнанне пасля выхаду ў Вялікабрытаніі тэлесерыяла «Законнік». Намінант на прэмію «Оскар», уладальнік прэмій BAFTA і «Залаты глобус» за фільм «Блізкасць».
Эдуард Лімонаў
Біяграфія
Працоўную дзейнасць пачаў у 17 гадоў. Вершы пачаў пісаць у 1958 годзе. Хутка стаў вядомы як «альтэрнатыўны» паэт. У 1967—1974 гадах пражываў у Маскве. У 1974 годзе эміграваў у ЗША, дзе пачаў пісаць публіцыстычныя артыкулы супраць капіталістычнай сістэмы і ЗША. У 1980 годзе пераехаў у Францыю. Стаў дзеячом французскага сацыялістычнага руху. У 1992 годзе вярнуўся ў Расію. У 1994 годзе заснаваў Нацыянал-бальшавісцкую партыю і газету «Лімонка». Удзельнічаў у баявых дзеяннях у Кнінскай Крайне, Абхазіі і Прыднястроўі.
У 2003 годзе асуджаны на 4 гады зняволення па абвінавачванні ў набыцці зброі і стварэнні незаконных узброеных фарміраванняў.
Пражываў у Маскве. Меў жонку і сына.
Памёр 17 сакавіка 2020 года.
Варшаўская агламерацыя
Варшаўская агламерацыя (Aglomeracja warszawska) — монацэнтрычная агламерацыя ў цэнтральнай і ўсходняй Польшчы, у Мазавецкім ваяводстве, у Сярэднемазавецкай нізіне. Уключае Варшаву і некалькі невялікіх навакольных гарадоў.
З часам такія тэрміны як «агламерацыя» (aglomeracja) і «гарадская группа» (zespół miejski) ў Польшчы змянялі сваё значэнне. У апоні час больш часта ужываецца катэгорыя «метрапалітальны абшар» (obszar metropolitalny) ці блізкія да яго паняцці «рэгіянальная агламерацыя» і «мегаполіс».
Прававое становішча
Варшаўская агламерацыя не мае юрыдычнага статусу. У 1975—1998 гадах існавала Варшаўскае ваяводства, якое ўключала абшары сучаснай агламерацыі і некалькі дзясяткаў навакольных гмін. У 1975—1989 гады прэзідэнт Варшавы адначасова выконваў функцыі варшаўскага ваяводы.
Падчас абмеркавання адміністрацыйнай рэформы 1999 г. планавалася стварэнне Варшаўскай гарадской акругі (яна ўключала б як агламерацыю, так і прыгарадныя раёны), у склад якой павінны былі ўваходзіць: Варшава і паветы: Варшаўскі заходні, Легіяноўскі, Валамінскі, Міньскі, Атвоцкі, Пясэчынскі, Прушкаўскі, Навадворскі і Градзіскі. Акруга павінна была мець свой уласны савет з прадстаўнікамі асобных адзінак і мець адміністрацыйны статус павета. Закон быў прыняты Сеймам у 2001 годзе, але ў канчатковым рахунку прэзідэнт Аляксандр Квасьнеўскі не падпісаў закон, а Сейм не адхіліў яго вета.
Існавалі і іншыя дэпутацкія праекты, сярод якіх законапраект аб стварэнні Варшаўскай сталічнай акругі, якая павінна была бы быць акругай, якая аб’ядноўвае Варшаву і навакольныя муніцыпалітэты. Праект гэты не быў, аднак, прыняты Сеймам. У 2017 годзе група дэпутатаў унесла законапраект аб ладзе сталічнага горада Варшавы у выглядзе агламерацыі, якая ўключае Варшаву і 33 навакольных гміны.
Межы і склад
Не існуе адзінай, агульнапрынятай сучаснай дэлімітацыі Варшаўскай агламерацыі. Згодна з адным падыходам, межы агламерацыі — ад 20 да 30 км ад цэнтра Варшавы, згодна з іншым — да 40-50 км.
Хуга Сімберг
Хуга Сімберг (Hugo Simberg;, Хаміна — , Эхцяры) — фінскі мастак і графік, найбуйнейшы прадстаўнік фінскага сімвалізму. Вядомы сваімі творамі, якія прадстаўляюць шмапланавыя вобразы, жыццё і смерць, анёлаў і чарцей. Аўтар часткі роспісаў і вітражоў кафедральнага сабора ў Тамперэ. Карціна Сімберга «Паранены анёл», якая паказвае двух хлопчыкаў, якія нясуць анёла на насілках, з’яўляецца візітнай карткай паўночнага сімвалізму і вельмі папулярная пры афармленні розных вокладак і ілюстрацый.
Станіслаў Францавіч Рэдэнс
Станіслаў Францавіч Рэдэнс (Stanisław Francewicz Redens;, Мазавец, Ломжынская губерня, цяпер Падляскае ваяводства, Польшча — 12 лютага 1940) — старшыня ДПУ БССР (1931)
Андрэй Ціханавіч Чайкоўскі
Андрэй Ціханавіч Чайкоўскі (28 снежня 1910, вёска, Арамашаўскі раён, Цюменская вобласць — 24 верасня 1980) — адзін з кіраўнікоў партызанскага руху ў Мінскай і Брэсцкай абласцях.
Біяграфія
З 1932 года ў Чырвонай Арміі. Член КПСС з 1939 года. У партызанах з верасня 1941 года: камандзір групы, камісар атрада, у студзені — лютым 1943 года і верасні 1943 — ліпені 1944 гадоў камісар, у лютым — верасні 1943 года камандзір 99-й партызанскай брыгады імя Дз. Ц. Гуляева, са студзеня па ліпень 1944 года член Кляшчэльскага падпольнага РК КП(б)Б. У 1944—1968 гадах на партыйнай і адміністрацыйна-гаспадарчай рабоце. Скончыў Рэспубліканскую партыйную школу пры ЦК КПБ у 1954 годзе.
Станіслаў Францавіч Рэдэнс
Біяграфія
Паляк. У 1917—1918 гадах працаваў электраманцёрам на Дняпроўскай металургічным заводзе ў с. Каменскае Екацярынаслаўскай губерні. З 1918 года ў органах дзяржаўнай бяспекі — сакратар старшыні ВЧК, старшыня Адэскай, Харкаўскай, затым Крымскай губЧК.
У 1921—1924 гадах — начальнік АВУ ВЧК пры СНК РСФСР (з 1922 года — АОУ ГПУ НКУС РСФСР), старшыня ДПУ Крыма і адначасова начальнік АO Чарнаморскага флоту. З 1924 па 1926 год працаваў сакратаром Прэзідыума ВСНГ. З 1928 года ізноў у органах дзяржбяспекі — паўнамоцны прадстаўнік АДПУ пры СНК СССР у Закаўказзе і адначасова старшыня ДПУ Закаўказзя.
У сакавіку — жніўні 1931 года — паўнамоцны прадстаўнік АДПУ пры СНК СССР па БВА і адначасова старшыня ДПУ БССР. З 1931 года — паўнамоцны прадстаўнік АДПУ пры СНК СССР ва УССР па Маскоўскай вобласці (з 1934 года — начальнік УНКУС СССР па Маскоўскай вобласці), народны камісар унутраных спраў Казахскай ССР. Узнагароджаны ордэнам Леніна.
Арыштаваны 22 лістапада 1938 года «як польскі шпіён і актыўны ўдзельнік контррэвалюцыйнай змоўніцкай арганізацыі ў органах НКУС». 21 студзеня 1940 Ваеннай Калегіяй Вярхоўнага суду СССР прысуджаны па артыкулах 58-1 «а», 58-8 і 58-11 УК РСФСР да ВМП. Прысуд прыведзены ў выкананне 12 лютага 1940 года. Рэабілітаваны вызначэннем Ваеннай Калегіі Вярхоўнага суда СССР ад 16 лістапада 1961 года.
Луаятэ
Луаятэ (Îles Loyauté) — архіпелаг у Ціхім акіяне. Складае асобную правінцыю Новай Каледоніі. Агульная плошча — 1981 км². Насельніцтва (2009 г.) — 17436 чал.
Геаграфія
Астравы Луаятэ — чатыры старажытныя атолы Увеа, Ліфу, Тыга і Марэ, паднятыя над акіянам вулканамі. Яны знаходзяцца прыкладна ў 125 км ад Новай Каледоніі і 250 км ад Вануату. На паўночны захад ад іх прасціраюцца каралавыя рыфы Астралаб, затопленыя атолы. Вельмі рэдка, але на астравах здараюцца землятрусы.
Найвышэйшы пункт (138 м) знаходзіцца на востраве Марэ. Найвышэйшы пункт Ліфу — усяго 104 м. Астравы Увеа і Тыга значна ніжэйшыя. Высокія астравы маюць вапняковыя скалістыя плато, парослыя лесам. Вадацёкі ад дажджавых ападкаў зрабілі ў друзлых скальных масівах шматлікія пячоры. Узбярэжжа абрамлена белымі пясчанымі пляжамі.
Клімат трапічны пасатны. Жыхары астравоў жартуюць, што ў іх заўсёды вясна. Сярэдняя гадавая тэмпература складае 23,5 °C. У лютым яна можа дасягаць 28 °C, а ў жніўні падаць да 18 °C. Астравы Луаятэ значна меней церпяць ад цыклонаў, чым Новая Каледонія.
Гісторыя
Першыя людзі з’явіліся на астравах прыкладна ў 1100 г. да н. э. Гэта былі меланезійцы. Іх нашчадкаў адносяць да канакаў. На востраве Марэ захаваліся рэшткі старажытнай П-падобнай пабудовы з вапняковых блокаў 180 м у даўжыню. Абарыгены называюць яго Hnakudotit.
Меланезійцы займаліся рыбалоўствам і земляробствам. На кожным буйным востраве сфарміравалася свая мова. Аднак астравіцяне не жылі ў ізаляцыі і мелі цесныя сувязі паміж сабой. Яны аб’ядноўваліся ў ваенныя групоўкі на чале правадыроў, улада якіх перадавалася па спадчыне.
У XVIII ст. на востраў Увеа перасяліліся палінезійцы з астравоў Уоліс і Самоа. Аднак кантакты мясцовых канакаў з палінезійцамі маглі адбывацца і ў ранейшыя перыяды.
У канцы XVIII ст. астравы Луаятэ былі адкрыты еўрапейцамі. У пачатку XIX ст. іх даследавалі навуковыя экспедыцыі. Сучасную назву астравы набылі дзякуючы Ж. С. Дзюмону-Дзюрвілю. У 1827 г. ён упершыню картаграфаваў архіпелаг. Але найбольшую цікавасць да Луаятэ выяўлялі кітабоі, якія папаўнялі тут запасы харчу і пітной вады, а таксама наймалі на працу мясцовых жыхароў. Асабліва важнае значэнне здабыча кітоў мела для канакаў Ліфу. У 1840 г. на астравах высадзіліся брытанскія місіянеры-пратэстанты. У 1843 г. з’явілася французская каталіцкая місія. Хаця французскія святары карысталіся падтрымкай ваенных, іх дзейнасць мела поспех пераважна сярод палінезійцаў увеа, у той час як канакі ўпадабалі пратэстантызм. Гэта тлумачыцца тым, што пратэстанты карысталіся ў набажэнстве мясцовымі мовамі, пераклалі на іх Біблію, садзейнічалі адукацыі тубыльцаў.
У 1868 г. архіпелаг быў фактычна далучаны да французскіх уладанняў. З 1920-ых гг. адміністрацыя Новай Каледоніі пачала праводзіць палітыку стварэння канакскай эліты, якая павінна была прыняць французскую мову і культуру. Абарыгены таксама прыцягваліся да ваеннай службы. У I Сусветнай вайне ўдзельнічала 348 выхадцаў з Луаятэ. 140 з іх загінула. У 1940 г. лідары канакаў Луаятэ адкрыта падтрымалі Шарля дэ Голя. 7 мая 1946 г. тубыльцы афіцыйна атрымалі французскае грамадзянства.
У 1960-ых гг. многія абарыгены архіпелага далучыліся да руху за незалежнасць Новай Каледоніі. У 1988 г. прыхільнікі незалежнасці захапілі на Увеа ў палон турыстаў. Канфлікт скончыўся сілавым уздзеяннем урада Францыі ў дачыненні да паўстанцаў.
У 1989 г. астравы атрымалі статус асобнай правінцыі Новай Каледоніі.
Кіраванне
Астравы Луаятэ складаюць асобную правінцыю Новай Каледоніі з адміністрацыйным цэнтрам у Вэ на востраве Ліфу. Правінцыя падзяляецца на 3 акругі (Увеа, Ліфу і Марэ). У акругах існуюць рады правадыроў, але яны маюць толькі кансультацыйны характар ў дачыненні да афіцыйнай адміністрацыі характар.
Правінцыяй кіруе асамблея з 14 прадстаўнікоў. 7 з іх прадстаўляюць астравы Луаятэ ў кангрэсе Новай Каледоніі.
Эканоміка
Асноўная галіна эканомікі — турызм. Астравы Луаятэ папулярны сярод турыстаў з азіяцкіх краін. Мясцовае насельніцтва таксама займаецца сельскай гаспадаркай, гандлем, едзе на часовую працу ў Нумеа.
Насельніцтва і культура
Большасць насельніцтва складаюць канакі, якія падзяляюцца на прадстаўнікоў трох буйных этнічных груп — іааі (Увеа), дрэху (Ліфу) і ненгоне (Марэ). Яны размаўляюць на блізкіх меланезійскіх мовах. Блізкімі па культуры да іх з’яўляюцца палінезійцы-увеа, жыхары Увеа. Французы і іншаземцы складаюць нязначную меншасць.
Мясцовая культура была значна зменена пад уплывам каланіяльнай палітыкі і хрысціянізацыі. Большасць вернікаў — пратэстанты. Рэлігія мае важнае значэнне ў паўсядзённым жыцці. Пратэстанцкія арганізацыі садзейнічаюць захаванню родных моў канакаў і ўвеа. Абарыгены астравоў Луаятэ добра прыстасаваліся да заходніх інавацый, паспяхова займаюцца бізнесам, спортам, палітыкай, адміністрацыйным кіраваннем. Аднак яны таксама падтрымліваюць старыя традыцыі, перадаюць наступным пакаленням свае міфы і танцавальнае мастацтва. Захаваўся інстытут правадыроў, якія маюць значны ўплыў сярод супляменнікаў.
Патрыятычны рух за ахову і аднаўленне
Патрыятычны рух за ахову і аднаўленне (Mouvement patriotique pour la sauvegarde et la restauration) — кіруючая ваенная хунта ў Буркіна-Фасо на чале з падпалкоўнікам Поль-Анры Сандаага Даміба. Створаны 24 студзеня 2022 года, пасля ваеннага перавароту, які здзейснены ўзброенымі сіламі Буркіна-Фасо, падчас якога быў затрыманы прэзідэнт краіны Рок Кабарэ.
Сонечнае зацьменне 9 студзеня 1834 года
Сонечнае зацьменне 9 студзеня 1834 года — частковае сонечнае зацьменне 148 сараса.
Зацьменне мела велічыню 0,4418 і дасягнула свайго максімуму ў 22:55:31 UTC у пункце з каардынатамі 68° пд. ш. 11° у. д..
Зацьменне 9 студзеня 1834 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1834 годзе і 84-ым у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 17 ліпеня 1833 года, наступнае — 7 чэрвеня 1834 года.
Бацькаў запавет
«Бацькаў запавет» (Atanyn Kereezi) — кыргызскі мастацкі фільм 2016 года рэжысёраў Бакыта Мукула і Дастана Жапара уўлу.
Фільм быў прадстаўлены ў асноўнай конкурснай праграме ігравога кіно 23-га Мінскага міжнароднага кінафестывалю «Лістапад».
Узнагароды
Паводле рэсурса «Internet Movie Database» фільм быў адзначаны 16 кінаўзнагародамі і яшчэ 7 намінацыямі.
Олэск
Олэск (О́леськ) — вёска ў Любамльскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Вышніўскай вясковай абшчыны.
Эстэрцылі
Эстэрцылі (Esterzili) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сардзінія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кальяры.
Насельніцтва складае 577 чалавек (2020 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 5,73 чал./км². Займае плошчу 100,74 км². Паштовы індэкс — 8030. Тэлефонны код — 0782.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы архангел Міхаіл.
Фрэнк Ланджэла
'''Фрэнк А. Ланджэла — малодшы''' (Frank A. Langella Jr.; нар., Беён, Нью-Джэрсі, ЗША) — амерыканскі акцёр. Лаўрэат чатырох прэмій «Тоні», намінант на прэміі «Оскар», «Эмі», «Залаты глобус» і BAFTA.
Эхцяры
Эхцяры (Ähtäri, Etseri) — горад у паўночна-заходняй Фінляндыі.
Фрэнк Ланджэла
Найбольш вядомы па ўдзеле ў фільмах «Дзённік звар’яцелай хатняй гаспадыні» (1970), «Дракула» (1979), «Уладары сусвету» (1987), «Дэйв» (1993), «Дзявятая брама» (1999), «Добрай ночы і ўдачы» (2005) і «Фрост супраць Ніксана» (2008), роля ў апошнім з якіх прынесла яму намінацыю на прэмію «Оскар» за лепшую мужчынскую ролю.
Эхцяры
У горадзе пражывае 6486 чалавек (2011), агульная плошча − 909,97 км², з якіх 105,06 км² — водная прастора. Шчыльнасць насельніцтва — 8,06 чал./км². У горадзе знаходзіцца астранамічная абсерваторыя і заалагічны парк.
Фінскі гурт Noumena, які грае меладычны дэз-метал, быў заснаваны музыкантамі з Эхцяры.
Хлеб (скульптурная кампазіцыя)
Скульптурная кампазіцыя «Хлеб» у Маскве усталявана на Ленінградскім праспекце ў Парку Дружбы.
Гісторыя
Скульптурная кампазіцыя «Хлеб» была ўсталявана ў 1963 годзе поруч з цэнтральным уваходам у Парк Дружбы, размешчанага непадалёк ад Рачнога вакзала. Дзве маладыя дзяўчыны падымаюць над галавой велізарны сноп каласоў. Скульптура выканана па эскізах савецкага скульптара Веры Мухінай — аўтара помніка Рабочы і калгасніца. З'яўляецца парнай з усталяванай непадалёк скульптурнай кампазіцыяй Урадлівасць.
IC 3558-1
IC 3558-1 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Інулін
Інулін — арганічнае рэчыва з групы поліцукрыдаў, палімер D-фруктозы.
Зборная Нарвегіі па футболе
Зборная Нарвегіі па футболе прадстаўляе Нарвегію на міжнародных футбольных турнірах і ў таварыскіх матчах. Арганізацыяй, якая ажыццяўляе кантроль і кіраванне зборнай, з’яўляецца Нарвежская футбольная асацыяцыя.
Нача (прыток Бярэзіны)
На́ча — рака ў Беларусі, у Барысаўскім раёне Мінскай вобласці, левы прыток ракі Бярэзіна (басейн Дняпра).
Назва
Назва балцкага паходжання.
Гідранімічныя аналагі — літоўскія водныя назвы Nota, Notė, Notija, Notera, пруская *Nātangā (ад гэтага гідроніма назва прускага племя натангаў).
Гэтыя назвы ад захаванага ў гідраніміі балцкага *nātā «цячэнне», якое з дапамогай пашыральніка -t- ад індаеўрапейскага *(s)na- «цекці». Ад яго таксама рачныя назвы Сноўка,.
Назва Нача значыць «Плыткая (рака)». Назва звязаная з хуткасцю рачной плыні.
Водаапісанне
Даўжыня 17,5 км. Плошча вадазбору 78 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,4 м/км. Пачынаецца за 1 км на паўднёвы захад ад вёскі Падбярэззе, вусце за 2,5 км на паўднёвы захад ад вёскі Нежыцы. Рэчышча каналізаванае. У вёсцы Кішчына Слабада на рацэ створана сажалка (плошча 6,8 га).
Каля ракі вёскі Падбярэззе, Стралкаўцы, Кішчына Слабада, Вільянова, Нежыцы, аграгарадок Хаўхоліца.
Дубраўка Уграшыч
Ду́браўка У́грашыч (Dubravka Ugrešić ;  — ) — харвацкая пісьменніца.
Біяграфія
З палітычных прычын жыла ў эміграцыі. Пасля распаду Югаславіі заняла нейтральную пазіцыю паміж сербамі і харватамі, што было непрымальным для шмат каго з суайчыннікаў. Нават знакаміты пісьменнік Антун Шолян, вядомы сваёй стрыманасцю ў этнічных пытаннях, не прыняў пазіцыю Дубраўкі Уграшыч. Шмат хто ўспрымаў гэта як нацыянальную здраду. З’ехаўшы ў 1993 годзе, жыла ў Нідэрландах і ЗША. Да эміграцыі на працягу 20 гадоў выкладала рускую мову і літаратуру на кафедры тэорыі літаратуры ва ўніверсітэце ў Заграбе. У 1988 годзе выдала зборнік альтэрнатыўнай рускай прозы.
У літаратуры дэбютавала ў 1970-х гадах, яе творы перакладзены на амаль усе еўрапейскія мовы. Піша раманы і эсэ.
Дубраўка Уграшыч жыла ў Амстэрдаме. Мела шматлікія міжнародныя і югаслаўскія ўзнагароды.
Каміль Мюфа
Каміль Мюфа (Camille Muffat; нар., Ніца — ) — французская плывуння, алімпійская чэмпіёнка 2012 года , чэмпіёнка свету і Еўропы, шматразовая чэмпіёнка Францыі. Спецыялізуецца ў плаванні вольным стылем на сярэдніх дыстанцыях (200 і 400 метраў). Рэкардсменка Еўропы.
Віктар Іванавіч Анпілаў
Віктар Іванавіч Анпілаў (, с. Белая Гліна, Краснадарскі край —, ) — расійскі журналіст і палітычны дзеяч, старшыня руху «Працоўная Расія».
Біяграфія
Скончыў факультэт журналістыкі МДУ. Валодаў іспанскай, партугальскай і англійскай мовамі. Працаваў у Гостэлерадыё СССР, уласным карэспандэнтам Гостэлерадыё ў Нікарагуа. У 1990 годзе выбраны ў Массавет, заснаваў газету «Молния». У 1992 заснаваў рух «Працоўная Расія». Быў аднім з арганізатараў акцый пратэсту ў кастрычніку 1993 года, за гэта арыштаваны. Вызвалены па амністыі ў лютым 1994 года. Безпаспяхова ўдзельнічаў у выбарах у Дзярждуму ў 1995 і 1999 годзе.
Памёр у 2018 годзе ад інсульту пасля трох дзён у коме.
Ягор Афанасьевіч Барысаў
Ягор Афанасьевіч Барысаў (Его́р Афана́сьевич Бори́сов, Охонооһой уола Барыыһап Дьөгүөр;, Чурапча, Чурапчынскі раён, Якуцкая АССР) — расійскі дзяржаўны і палітычны дзеяч. Кіраўнік Рэспублікі Саха (Якуція) з 2010 года, Старшыня Урада Рэспублікі Саха (Якуція) (2003—2010).
Біяграфія
Па нацыянальнасці якут, нарадзіўся ў с. Чурапча Якуцкай АССР у рабочай шматдзетнай сям’і. Да паступлення ў ВНУ працаваў слесарам-рамонтнікам Чурапчынскай райсельгастэхнікі. Па заканчэнні ў 1979 годзе Новасібірскага сельскагаспадарчага інстытута па спецыяльнасці «інжынер-механік» працаваў загадчыкам рамонтнай майстэрні, старшынёй раённага савета народных дэпутатаў Чурапчынскага раёна.
З 1998 па 2000 год Я. А. Барысаў — міністр сельскай гаспадаркі і нарыхтовак Рэспублікі Саха (Якуція), з 1997 па 2002 год — дырэктар Якуцкага НДІ сельскай гаспадаркі, з 2002 па 2003 год — першы намеснік Старшыні Урада Рэспублікі Саха (Якуція).
Захар Рыгоравіч Лышэня
Захар Рыгоравіч Лышэня (1917—1945) — старшыня Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1945).
Біяграфія
Захар Лышэня нарадзіўся ў 1917 годзе ў вёсцы Пласток (цяпер — Любанскі раён Мінскай вобласці Беларусі). Скончыў няпоўную сярэднюю школу. У верасні 1938 года Лышэня быў прызваны на службу ў Рабоча-сялянскую Чырвоную Армію. З верасня 1941 года — на франтах Вялікай Айчыннай вайны. У баях тры разы быў паранены. Удзельнічаў у Сталінградскай і Курскай бітвах, у бітве за Дняпро.
Да студзеня 1945 года гвардыі старшына Захар Лышэня камандаваў аддзяленнем разведкі 43-га гвардзейскага артылерыйскага палка 15-й гвардзейскай стралковай дывізіі 1-га Украінскага фронту. Вызначыўся ў час вызвалення Польшчы. У ноч з 7 на 8 лютага 1945 года пад Уроцлавам Лышэня з таварышам прайшоў у нямецкі тыл і выявіў артылерыйскую і минамётную батарэі праціўніка, захапіў 2 «языкоў» і важныя дакументы. На зваротным шляху разведчыкі трапілі ў засаду. Лышэня быў цяжка паранены і застаўся прыкрываць свайго таварыша, які паспяхова даставіў «языкоў» і дакументы да камандавання. У баі Лышэня быў узяты ў палон. Нягледзячы на катаванні, ён адмовіўся даваць звесткі аб савецкіх частках, і быў павешаны. Пазней яго цела было выяўлена наступаючымі савецкімі часткамі і пахавана ў вёсцы Сабаціска Ніжнясілезскага ваяводства Польшчы.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 27 чэрвеня 1945 года за «ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым адвагу і геройства» гвардыі старшына Захар Лышэня пасмяротна быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза. Таксама быў узнагароджаны ордэнамі Леніна і Чырвонай Зоркі, побач медалёў. Навечна залічаны ў спісы асабовага складу вайсковай часткі.
У гонар Лышэні усталяваны помнік у яго роднай вёсцы, названы вуліца і школа ў Любані.
2017
2017 — невысакосны год.
Бораўскі раён
Бараўскі раён ці Бораўскі раён (Борівський район) — былая адміністрацыйная адзінка ў складзе Харкаўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Барава (Борова).
Утвораны ў 1923 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 17208 чалавек, плошча — 875,3 км².
Ліквідаваны 17 ліпеня 2020 года.
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 пасялковага і 9 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 пасёлак гарадскога тыпу, 1 пасёлак сельскага тыпу і 36 сёлаў.
Школа № 10 імя С. Ф. Рубанава (Слуцк)
Школа № 10 імя С. Ф. Рубанава — сярэдняя навучальная ўстанова, якая знаходзіцца ў Слуцку па адрасе вул. Уласаўца, 3.
Будынак
Гісторыя школы пачалася з будынка, у якім было 13 класных памяшканняў, 28 лістапада 1938 года. Пры школе не мелася спартыўнай залы і навучальных майстэрняў. У час вайны ў школе быў размешчаны ваенны шпіталь з чэрвеня 1941 года да канца чэрвеня 1944 года. Падчас вызвалення школа была часткова разбурана, але ўжо ў ліпені 1944 годзе на пасяджэнні гарвыканкама было прынята рашэнне аднавіць будынак да пачатку навучальнага году. У 1947 годзе быў праведзены капітальны рэмонт школы.
У канцы 1950-х гаспадарчым спосабам была пабудавана спартыўная зала. У сярэдзіне 1960-х гадоў да школы быў прыбудаваны двухпавярховы корпус.
У 1980-х гадах школа атрымала яшчэ адну прыбудову. У ёй змясціліся новыя кабінеты, з’явіліся спартыўная і актавая залы, сталовая.
Узнагароды
У 1974 годзе 10-я школа была ўдзельніцай, дзе ўзнагароджана дыпломамі I і II ступені. Настаўнік фізікі, 32-гадовы педагог І. П. Лазоўскі за дасягнутыя поспехі ў развіцці народнай адукацыі быў узнагароджаны бронзавым медалём Галоўнага камітэта ВДНГ СССР.
Прырычча
Прырычча (Прирі́ччя) — вёска ў Любамльскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Вышніўскай вясковай абшчыны.
Артур Бартэльс
Артур Бартэльс (, г. Вільнюс — ) — графік, паэт-песеннік.
Удзельнічаў у паўстанні 1863-64 у Беларусі і Літве, эміграваў. Вярнуўшыся з-за мяжы, жыў у Лагойску, Гарадку, Вільні.
Творчасць
Аўтар сатырычных малюнкаў (альбомы «Чалавек высокага паходжання», «Суседскі абедзік»; серыі «Пан Атаназы Скарупка — чалавек прагрэсіўны», «Пан Яўген», «Скнара»), надрукаваных у «Віленскім альбоме» ў 1858. Малюнкі суправаджаў рыфмаваным подпісамі, якія высмейвалі звычкі дваранства і дробнай местачковай шляхты.
Памяць
18 студзеня 2012 года ў 17.30 у «Рэспубліканскай мастацкай галерэі» ГА «Беларускі саюз мастакоў» у Мінску адбылося адкрыццё мастацкай выставы паводле пленэра, прысвечанага Артуру Бартэльсу.
Петэр Надаш
Петэр Надаш (Péter Nádas, нар. ) — венгерскі празаік, драматург, эсэіст. Лаўрэат Еўрапейскай літаратурнай прэміі (1991).
Біяграфія
Петэр Надаш нарадзіўся ў сям'і Лацла Надаша і Клары Таўбэр.
Творчасць
У перыяд радыкальных палітычных змен Надаш звярнуўся да жанру публіцыстычнай прозы. Прадметам рэфлексіі ў эсэістыцы Надаша з'яўляюцца праблемы, звязаныя з ходам грамадскіх змен у Венгрыі і супярэчлівым працэсам пераадолення таталітарнага мінулага, а таксама пакутлівыя пошукі самаідэнтыфікацыі і інтэграцыі ў Еўропу, маральныя дылемы, перад якімі апынуўся як Захад, так і Усход пасля гістарычнай паразы «рэальнага сацыялізму».
Baccha
Baccha — род мух-журчалак з падсямейства Syrphinae.
Апісанне
Сярэдніх памераў журчалкі, якія маюць будову цела падобнае з восамі. Брушка тонкае булавападобнае. Метаплеўра ззаду cx3 ўтварае склератызаваны масток. Стэрпаплеўры ў верхняй частцы ў кароткіх рэдкіх валасінках.
Віды
Некаторыя віды:
Эберхард Шлотэр
Эберхард Шлотэр (Eberhard Schlotter;  — ) — нямецкі жывапісец і графік. Жыў у Іспаніі і Германіі. Брат скульптара Готхельфа Шлотэра (1922—2007).
Урадлівасць (скульптурная кампазіцыя)
Гісторыя
Скульптура была ўсталявана ў 1963 годзе ля цэнтральнага ўваходу ў Парк Дружбы, размешчанага непадалёк ад Рачнога вакзала. На ёй адлюстраваны хлопец і дзяўчына, што трымаюць над галовамі кошык з пладамі. Выканана па эскізах савецкага скульптара Веры Мухінай — аўтара помніка Рабочы і калгасніца. З'яўляецца парны з усталяванай непадалёк скульптурнай кампазіцыяй Хлеб.
Эберхард Шлотэр
Шлотэр нарадзіўся ў Гільдэсгайме, старэйшы сын скульптара Генрыха Шлотэра, падчас Другой сусветнай вайны быў радавым, пазней вучыўся ў Мюнхене. У 1955 годзе ён пазнаёміўся з Арно Шмітам, вынікам чаго стала мноства здымкаў знакамітага празаіка і вёскі Баргфельд, у якой ён жыў. Памёр у 2014 годзе ў Альтэа, Алікантэ, Іспанія.
IC 3558-2
IC 3558-2 — галактыка тыпу C (кампактная галактыка) у сузор’і Дзева.
Дыксан (пасёлак гарадскога тыпу)
Дыксан (Ди́ксон) — пасёлак гарадскога тыпу на поўначы Краснаярскага краю Расіі, у Таймырскім Даўгана-Ненецкім раёне. Утварае гарадское паселішча пасёлак Дыксан. З’яўляецца самым паўночным населеным пунктам Расіі. Размешчаны на ўзбярэжжы Енісейскага заліва, на заходнім ускрайку Берага Пятра Чычагава паўвострава Таймыр і на востраве Дыксан, падзеленых пралівам.
IC 3558-2
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Дыксан (пасёлак гарадскога тыпу)
Самы паўночны порт у Расіі. Аэрапорт (з верасня па снежань 2010 года яго эксплуатацыя была прыпыненая з-за дрэннага стану УПП, гэта рэзка пагоршыла транспартныя зносіны пасёлка з іншымі рэгіёнамі).
Палярная станцыя (з 1916), на базе якой створаны радыёметэаралагічны цэнтр і геафізічная абсерваторыя. Краязнаўчы музей. Раней адзін з важных партоў Паўночнага марскога шляху, бункеровачная база марскога флоту, рыбзаводы. Мае важнае транспартна-лагістычнае размяшчэнне ў стратэгічна важным пункце Паўночнага Ледавітага акіяна.
Пётр Вікенцьевіч Лешчылоўскі
Пётр Вікенцьевіч Лешчылоўскі (нар., в. Хвоева, Нясвіжскі раён, Мінская вобласць) — беларускі эканаміст. Доктар эканамічных навук (1998), прафесар (2003).
Біяграфія
Навуковыя інтарэсы: аграрная эканоміка.
Званок (фільм, 2002)
«Званок» (The Ring) — амерыканскі мастацкі фільм жахаў, рэмейк японскага фільма жахаў «Званок», зняты рэжысёрам Горам Вербінскі. Галоўныя ролі ў фільме выканалі Наомі Уотс,, , і. Прэм’ера фільма адбылася 2 кастрычніка 2002 года.
Сінопсіс
Дзве сяброўкі, Кэці і Рэбека, абмяркоўваюць легенду аб нейкім праклятым відэазапісе, паглядзеўшы які паміраеш праз сем дзён. Кэці сцвярджае, што тыдзень таму яна глядзела плёнку са сваімі сябрамі. Тым жа вечарам Кэці гіне пры дзіўных абставінах, а Рэбека, якая стала сведкам яе смерці, трапляе ў псіхіятрычную клініку.
Касавыя зборы
У ЗША фільм сабраў $ ў астатнім свеце $, што ў агульнай складанасці склала $.
Гадоні
Гадоні (Gadoni) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сардзінія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Нуора.
Насельніцтва складае 990 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 23 чал./км². Займае плошчу 44 км². Паштовы індэкс — 8030. Тэлефонны код — 0784.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santa Marta.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Сонечнае зацьменне 17 ліпеня 1833 года
Сонечнае зацьменне 17 ліпеня 1833 года — поўнае сонечнае зацьменне 143 сараса.
Зацьменне мела велічыню 1,0591 і дасягнула свайго максімуму ў 07:08:02 UTC у пункце з каардынатамі 78° пн. ш. 92° у. д. Працягласць максімальнай фазы зацьмення склала 3 хв. 29 с., а месяцавы цень на зямной паверхні дасягнуў шырыні 357 км.
Зацьменне 17 ліпеня 1833 года стала 2-ім сонечным зацьменнем у 1833 годзе і 83-ім у XIX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 20 студзеня 1833 года, наступнае — 9 студзеня 1834 года.
Як
Як (Bos mutus ) — млекакормячая жывёла роду быкоў сямейства пустарогіх. Часта вылучаюць у род Poёphagus. Дзікі як захаваўся толькі ў Тыбеце, раней трапляўся, відаць, на Алтаі і ў Саянах. Жыве на бязлесных, пустынных пласкагор’ях. Занесены ў Чырвоную кнгіу МСАП. Вышыня да 1,9 м, маса да 1 тоны. Афарбоўка чорная або цёмна-бурая. Валасяное покрыва густое, з вялікай колькасцю пуху. Ніз тулава і хвост укрыты доўгімі валасамі. У вобласці карка — горб. Ногі кароткія. Рогі ў самцоў доўгія, не вельмі тоўстыя, загнутыя ў бакі, уперад і ўверх; у самак рогі карацейшыя. Нараджае 1 цялё. Корміцца травяністай расліннасцю, якую дастае з-пад снегу. Прыручаны як драбнейшы за дзікага. Разводзяць у высакагорных раёнах Цэнтральнай Азіі. Выкарыстоўваюць малако, мяса, шэрсць. Скрыжоўваецца з буйной рагатай жывёлай, гібрыды называюць сарыкамі і хайнакамі.
Альберт Міхайлавіч Макашоў
Альберт Міхайлавіч Макашоў (Альберт Михайлович Макашов;, Варонежская вобласць) — расійскі ваенны і палітычны дзеяч.