cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
NGC 3977
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Аўрэабазідый
Аўрэабазідый (Aureobasidium) — род мікраскапічных аскамікотавых грыбоў сямейства. Змяшчае 3 віды.
Разін’яна-Манферата
Разін'яна-Манферата (Rosignano Monferrato) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Vittore il Moro.
Карынфскі канал
Кары́нфскі кана́л — суднаходны бязшлюзавы канал у Грэцыі, які злучае Эгейскае і Іанічнае моры праз Карынфскі перашыек. Пракапаны ў 1881—1893 гг.
Даўжыня 6,3 км, глыбіня 8 м, шырыня 24,5 м. Даступны для руху суднаў вадазмяшчэннем да 5 тыс. т. Рух у Карынфскім канале па чарзе аднабаковы. Перасякаецца аўтамабільнай і чыгуначнай дарогамі.
Канал больш чым на 200 км скарачае шлях ад заходняга ўзбярэжжа Грэцыі да ўсходняга.
Краснае (Докшыцкі раён)
З 20 мая 1960 года да 18 лютага 1964 года вёска ў складзе Юхнаўскага сельсавета.
Дзмітрый Сяргеевіч Прышчэпа
Дзмітрый Прышчэпа (нар. ) — беларускі футбаліст, абаронца расійскага клуба «Ротар» з Валгаграда.
Клубная кар’ера
У сезоне 2019, дзякуючы траўмам асноўных абаронцаў сталічнага клуба, стаў часцей атрымоўваць месца ў галоўнай камандзе мінчан. У ліпені 2019 года стала вядома аб цікавасці да маладога абаронцы з боку санкт-пецярбургскага «Зеніта». У жніўні 2019 года перайшоў у «Зеніт» на правах арэнды з правам выкупу. У пецярбургскай камандзе выступаў за моладзевы склад, прыцягваўся да гульняў Юнацкай лігі УЕФА. У студзені 2020 года стала вядома, што расійскі клуб не будзе падаўжаць арэнду, і абаронца вярнуўся ў «Мінск». У сезоне 2020 быў іграком стартавага складу «Мінска».
У студзені 2022 года адправіўся на турэцкі збор з маскоўскім «Велесам», які ў лютым аформіў арэнду футбаліста. У студзені 2023 года на правах арэнды перайшоў у валгаградскі «Ротар». У чэрвені 2023 года падпісаў з валгаградскім клубам паўнавартасны кантракт.
Міжнародная кар’ера
У кастрычніку 2017 года ў складзе юнацкай зборнай Беларусі (да 17 гадоў) прымаў удзел у адборачным раўндзе чэмпіянату Еўропы, дзе згуляў ва ўсіх трох матчах.
У кастрычніку 2019 года выступаў за юніёрскую зборную Беларусі (да 19 гадоў) у кваліфікацыйным раўндзе чэмпіянату Еўропы.
4 верасня 2020 года дэбютаваў у моладзевай зборнай Беларусі, калі выйшаў у стартавым складзе ў адборачным матчы чэмпіянату Еўропы супраць Нідэрландаў (0:7), аднак ужо на 7-й хвіліне быў выдалены.
Спіс аб’ектаў PGC (1884001—1885000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1884001—1885000)
Антаніны
Антані́ны (Antonini, у гонар агнамена Антаніна Пія) — трэцяя ад пачатку прынцыпату рымская імператарская дынастыя, якая кіравала з 96 па 192 гг. Першы прадстаўнік — Марк Кокцей Нерва, усе астатнія прадстаўнікі, за яго выключэннем, былі выхадцамі з правінцыйнай знаці. Адметнымі рысамі Антанінаў былі вельмі добрыя адносіны з сенатам пры спадчыннасці ўлады (звычайна па ўсынаўленні; толькі Комад быў родным сынам папярэдніка, і яго кіраванне апынулася катастрафічным) з частай наяўнасцю суправіцелей. Першыя пяць прадстаўнікоў дынастыі ў сувязі з гэтым сталі неафіцыйна звацца «добрымі імператарамі».
Максіміліян II Габсбург
Максіміліян II (Maximilian II;, Вена — , Рэгенсбург) — імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі і эрцгерцаг Аўстрыі з 25 ліпеня 1564 года да сваёй смерці, кароль Чэхіі (каранаваны 14 мая 1562 года пад імем Максіміліяна I), кароль Германіі (рымскі кароль, каранаваны 28 лістапада 1562 года), кароль Венгрыі і Харватыі (каранаваны 8 верасня 1563 года). Прадстаўнік дынастыі Габсбургаў.
Біяграфія
Максіміліян быў старэйшым сынам Фердынанда I і яго жонкі Ганны Багемскай і Венгерскай, нарадзіўся ў Вене 31 ліпеня 1527 года. Ён навучаўся ў Іспаніі, набыў ваенны досвед у час кампаніі свайго дзядзькі Карла V супраць Францыі ў 1544 годзе, а таксама ў Шмалькальдэнскай вайне, і неўзабаве пачаў браць удзел у справах імперыі.
У верасні 1548 года Максіміліян ажаніўся са сваёй кузінай Марыяй, дачкой Карла V, і з 1548 па 1550 гады быў намеснікам імператара ў Іспаніі. У снежні 1550 годзе ён вярнуўся ў Германію, каб прыняць удзел у абмеркаванні лёсу імператарскага прастола. Карл V жадаў, каб яго сын Філіп (пасля кароль Іспаніі) стаў яго пераемнікам, аднак яго брат Фердынанд, які кіраваў дынастычнымі землям Габсбургаў, таксама жадаў атрымаць імператарскі тытул. Кампраміс быў дасягнуты: Філіп быў абвешчаны спадчыннікам Фердынанда. Паміж дзвюма галінамі Габсбургаў былі вельмі нацягнутыя адносіны, з прычыны якіх хваробу Максіміліяна ў 1552 годзе прыпісвалі атручванню ў інтарэсах яго кузена Філіпа.
Прыкладна ў той жа час Максіміліян пасяліўся ў Вене і стаў кіраваць аўстрыйскімі ўладаннямі і абараняць іх ад туркаў. Яшчэ ў раннім узросце Максіміліян трапіў пад уплыў пратэстанцтва, ён падтрымліваў сяброўскія адносіны з пратэстанцкімі кіраўнікамі і меў блізкія зносіны з прыдворным святаром-лютэранінам. Яго бацька, стаўшы імператарам у 1558 годзе, паабяцаў Папу Паўлу IV, што яго сын не ўзыдзе на імператарскі прастол, калі пакіне каталіцкую царкву. Такім чынам, Максіміліян фармальна заставаўся каталіком, хоць да канца жыцця прытрымліваўся пратэстанцкіх поглядаў.
У лістападзе 1562 года Максіміліян быў каранаваны ў Франкфурце як рымскі кароль ці кароль Германіі, стаўшы спадчыннікам імператара. Папярэдне ён пераканаў каталіцкіх князёў у тым, што прытрымліваецца іх веры, а пратэстанцкім князям абяцаў, што публічна прыме Аўгсбургскае веравызнанне, стаўшы імператарам. У верасні 1563 года Максіміліян стаў каралём Венгрыі, а пасля смерці яго бацькі, у ліпені 1564 года стаў імператарам Свяшчэннай Рымскай імперыі, а таксама каралём Венгрыі, Харватыі і Багеміі.
Адносіны паміж Максіміліянам і Філіпам Іспанскім з часам наладзіліся. Смерць іспанскага інфанта Карласа ў 1568 годзе адкрывала для Максіміліяна ці яго сыноў шлях да атрымання ў спадчыну іспанскага прастола. У 1570 годзе дачка імператара Ганна стала чацвёртай жонкай яго кузена Філіпа II. Таксама Максіміліян без асаблівага поспеху заступаўся за Нідэрланды, якія перайшлі ў пратэстанцтва і якія Філіп спрабаваў скарыць агнём і мячом. У 1575 годзе група польскіх і літоўскіх магнатаў прапанавала Максіміліяна ў якасці кандыдата на трон Рэчы Паспалітай, аднак ён не меў дастатковай папулярнасці і каралём выбралі трансільванскага князя Стэфана Баторыя.
Максіміліян сканаў 12 кастрычніка 1576 года ў Рэгенсбургу. Перад смерцю ён адмовіўся ад апошняй прычасці. Імператар быў пахаваны ў саборы Святога Віта ў Празе. Трон Максіміліяна перайшоў да яго сына Рудольфа, а пазней імператарам таксама стаў яго сын Мацвей.
Блудыня
Блуды́ня — рака ў Крупскім раёне Мінскай вобласці, левы прыток ракі Нача (басейн Дняпра).
Даўжыня ракі складае 12 км. Плошча вадазбору — 66 км². Сярэдні нахіл воднай паверхні — 0,9 ‰. Пачынаецца за 1 км на поўдзень ад вёскі Ігрушка, вусце на поўдзень вёскі Радзіца. Ад вытоку 4,9 км рэчышча каналізаваныя.
Каля ракі вёскі Лашанцы, Радзіца, Стараселле.
Пальмавы алей
Пальмавы алей — тлусты невысыхальны алей з мякаці пладоў алейнай пальмы.
Чырвона-аранжавае цвёрдае рэчыва, шчыльнасць 921—925 кг/м³ (пры тэмпературы 15 °C), тэмпература застывання 31—41 °C. Мае значную колькасць пальміцінавай кіслаты і караціноідаў.
Баброўнікі (Валожынскі раён)
Бабро́ўнікі (, Бобровники) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Івянецкага сельсавета.
У 1940—1959 гадах вёска ўваходзіла ў склад Станюшкаўскага сельсавета, у 1959—1962 гадах — у склад Пральніцкага сельсавета. 5 мая 1962 года вёска перададзена з Пральніцкага сельсавета ў Волменскі сельсавет. Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Пральніцкага сельсавета.
Ёган Рудольф Біс
Ёган Рудольф Біс (—) — швейцарскі мастак.
Нарадзіўся ў Куры і спачатку навучыўся жывапісу ў свайго бацькі Ёгана Ёзэфа Біса, а пазней у Ёгана Генрыха Роаса. Найбольш важныя працы Біса былі зроблены падчас яго знаходжання ў Празе. Ён ездзіў у Германію, Англію і Нідэрланды ў 1680-я гады для навучання. У 1689 годзе ён стаў прыдворным мастаком графа Германа Якаба Цэрна. Пазней у тым жа годзе Біс ажаніўся з Максіміліянай Вагнер.
Ёгану Рудольфу Бісу прыпісваюць прыўнясенне нідэрландскага і італьянскага класічных стыляў у сферу мастацтва Прагі. Гэтыя ўплывы выразна прысутнічаюць у яго карціне 1691 года «Ян Божы» і ў 1692 годзе «Весталка Клаўдзія Квінта».
Ёган Рудольф Біс атрымаў грамадзянства Прагі ў 1692 годзе. Праз два гады ён быў уключаны ў гільдыю жывапісцаў. Ён вядомы рэлігійнымі творамі і кветкавымі нацюрмортамі, а яго вучнем быў Ёган Адальберт Ангермаер. Ёган Рудольф Біс таксама лічыцца настаўнікам нямецкага жывапісца Ёгана Міхаэля Брэтшнайдэра (1680—1729).
Залатушскі сельсавет
Залату́шскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Васілевіцкага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Залатуха.
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года Залатушскі (Залатухскі) сельсавет у складзе Васілевіцкага раёна Рэчыцкай акругі БССР. З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. З 4 жніўня 1927 года ў складзе Рэчыцкага раёна. 30 снежня 1927 года сельсавет узбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаванага Заходскага сельсавета. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Рэчыцкім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Васілевіцкага раёна Палескай вобласці. 29 кастрычніка 1950 года ў склад сельсавета ўвайшла вёска Навінкі скасаванага Васілевіцкага сельсавета. З 8 студзеня 1954 года ў складзе Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года сельсавет скасаваны, яго тэрыторыя далучана да Чкалаўскага сельсавета.
Юрыдычная сіла
Юрыдычная сіла (juridical power) — уласцівасць афіцыйнага дакумента, якая нададзена яму дзеючым заканадаўствам або кампетэнцыяй органа, які яго выдаў. Юрыдычная сіла азначае дастасавальнасць закона ці іншага юрыдычнага дакумента ў пэўны час на пэўнай тэрыторыі.
Нарматыўныя прававыя акты дзейнічаюць ад моманту ўступлення ў сілу да моманту страты сілы. Пры гэтым яны маюць сілу толькі на тэрыторыі дзяржавы, або асобных адміністрацыйных тэрытарыяльных адзінак. Па ступені дастасавальнасці акты падзяляюцца на законы і падзаконныя акты, юрыдычная сіла апошніх ніжэй. Канстытуцыя Рэспублікі Беларусь мае вышэйшую юрыдычную сілу.
Уступленне ў сілу
Дэкрэты Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь і законы Рэспублікі Беларусь уступаюць у сілу праз дзесяць дзён пасля іх афіцыйнага апублікавання, калі ў гэтых актах не ўстаноўлены іншы тэрмін.
Указы Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, пастановы Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь і іншыя нарматыўныя прававыя акты, за выключэннем дэкрэтаў Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь і законаў Рэспублікі Беларусь, а таксама пастаноў палат Парламента, ўступаюць у сілу з дня ўключэння іх у Нацыянальны рэестр прававых актаў Рэспублікі Беларусь, калі ў гэтых актах не ўстаноўлены іншы тэрмін.
Пастановы палат Парламента — Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь уступаюць у сілу з моманту прыняцця, калі іншае не прадугледжана ў саміх пастановах.
Нарматыўныя прававыя акты, якія датычацца правоў, свабод і абавязкаў грамадзян, уступаюць у сілу толькі пасля іх афіцыйнага апублікавання. Пры гэтым нарматыўныя прававыя акты публікуюцца пасля ўключэння іх у Нацыянальны рэестр прававых актаў Рэспублікі Беларусь, калі іншае не прадугледжана Законам аб нарматыўных прававых актах Рэспублікі Беларусь ад 10 студзеня 2000 г. № 361-3.
Страта сілы
Страта нарматыўным актам юрыдычнай сілы адбываецца ў наступных абставінах:
а) заканчэнне тэрміну, калі нарматыўны акт выдадзены на пэўны тэрмін;
б) прамая адмена дадзенага акта іншым актам, выдадзеным кампетэнтным праватворчым органам;
в) фактычная адмена (замена), калі кампетэнтным органам выдаецца новы нарматыўны акт, які ўстанаўлівае па гэтым пытанні новыя правілы паводзін; ў гэтым выпадку юрыдычныя нормы, якія дзейнічалі раней, губляюць сілу з дня ўвядзення ў дзеянне новага акта.
Зваротная сіла
Зваротная сіла — дзеянне закона ці іншай нормы права ў дачыненні да падзей, якія мелі месца да ўступлення закона ў сілу. Зваротная сіла закона звычайна ўжываецца ў адносінах паміж дзяржавай і індывідамі, прычым робіцца гэта ў інтарэсах індывідаў. Прыкладамі прымянення зваротнай сілы закона з’яўляюцца пенсійнае заканадаўства і нормы крымінальнага права, якія ліквідуюць або змякчаюць адказнасць за раней учыненае злачынства. Тым не менш, Канстытуцыямі многіх краін прымяненне зваротнай сілы закона прама забаронена, перш за ўсё, у крымінальным праве, у выпадках устанаўлення адказнасці, якая раней не існавала або ўзмацнення адказнасці, якая існавала раней.
Мікаэль Антансан
Мікаэль Антансан (Mikael Antonsson; нар. 31 мая 1981, Сільхёўда, Швецыя) — шведскі футбаліст, абаронца. Ігрок нацыянальнай зборнай Швецыі (2004—2015).
Клубная кар’ера
Антансан пачаў сваю кар’еру ў клубе «Сільхёўда», ужо ў падлеткавым узросце дэбютаваўшы ў асноўнай камандзе. У 1997 годзе перайшоў у клуб «Гётэбарг», першы час гуляў і трэніраваўся ў складзе моладзевай каманды. У Алсвенскан дэбютаваў у 2001 годзе, з 2003 года быў ужо іграком асноўнага складу.
Улетку 2004 года перайшоў у аўстрыйскі клуб «Аўстрыя». У камандзе адыграў два сезоны, аднак вельмі шмат прапусціў з-за частых траўм: у чэмпіёнскім сезоне 2005/06 адгуляў усяго ў 12 матчах. Тым не менш, акрамя чэмпіёнскага тытула, атрымаў перамогу з «Аўстрыяй» у двух Кубках Аўстрыі. У 2006 годзе Антансан стаў футбалістам грэчаскага «Панатынаікоса», які тады трэніраваў ягоны суайчыннік Ханс Баке, але рэдка трапляў у склад, асабліва пасля адстаўкі шведскага спецыяліста.
Правёўшы ў Грэцыі адзін сезон, Антансан вярнуўся ў Скандынавію, заключыўшы кантракт на 4 гады з дацкім клубам «Капенгаген». З камандай стаў трохразовым чэмпіёнам Даніі, адзін раз выйграў Кубак, з поспехам гуляў у Лізе чэмпіёнаў. У чэрвені 2011 года перайшоў у італьянскую «Балонню», правёў у першым сезоне 28 матчаў.
У 2014 годзе ігрок вярнуўся ў дацкі «Капенгаген», дзе гуляў да заканчэння кар’еры ў 2018 годзе, пасля чаго застаўся ў клубе на адміністрацыйнай працы.
Міжнародная кар’ера
Дэбютаваў у складзе нацыянальнай зборнай Швецыі 22 студзеня 2004 года ў матчы супраць зборнай Нарвегіі. Пазней гуляў за зборную нерэгулярна, з 2006 года не выклікаўся ў каманду на працягу амаль пяці гадоў, да вясны 2011 года.
Дасягненні
«Аўстрыя»:
«Капенгаген»:
Дзюндзі Кавано
(川野 淳次; нар. ) — былы японскі футбаліст. У 1968—1969 гадах выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Рэстаран
Рэстаран (ад Restaurer, аднавіць, мацаваць) — прадпрыемства грамадскага харчавання з шырокім асартыментам страў складанай падрыхтоўкі, уключаючы заказныя і фірмовыя; віна-гарэлачныя, тытунёвыя і кандытарскія вырабы, павышаным узроўнем абслугоўвання ў спалучэнні з арганізацыяй адпачынку.
Часам рэстараны размяшчаюцца ў больш буйных установах, напрыклад у гасцініцах, дзе паслугі харчавання прадастаўляюцца для зручнасці пражывання і для павелічэння патэнцыяльнага даходу гасцініцы.
Уладальнік рэстараннага бізнесу называецца рэстаратарам; абодва словы паходзяць ад французскага дзеяслова restaurer (аднаўляць, умацоўваць, карміць). Варта адзначыць, што restaurant ў амерыканскім англійскай — любое прадпрыемства грамадскага харчавання наогул, а не толькі рэстаран.
Асінаўка (Хіславіцкі раён)
Асінаўка (Осиновка) — вёска ў Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Карзоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Асінаўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Асінаўку не вярнулі БССР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Каралеўства Ісландыя
Каралеўства Ісландыя (Konungsríkið Ísland, Kongeriget Island) — гістарычная дзяржава, існаваўшая ў 1918 – 1944 у асабістай уніі з Даніяй.
З 1380 Ісландыя практычна ўвесь час знаходзілася пад кантролем дацкага манарха (да 1814 фармальна належала Нарвегіі). У 1874 ёй ўпершыню была нададзена ўласная Канстытуцыя і самакіраванне, якое было пашыранае ў 1904. 1 снежня 1918 быў падпісаны Акт аб уніі, паводле якога Ісландыя прызнавалася як цалкам незалежная дзяржава на чале з дацкім каралём Крысціянам X.
Пасля акупацыі Даніі Нацысцкай Германіяй 9 красавіка 1940 сувязь з дацкім урадам была парушаная. 10 красавіка ўлада над Ісландыяй перайшла да мясцовага парламента – Альтынга, які выбраў часовым кіраўніком краіны Свейна Б'ёрнсана.
Пасля разрыву з Даніяй Ісландыя заняла пазіцыю нейтралітэту, не падтрымаўшы ні Вось, ні Саюзнікаў. Але 10 мая 1940 Вялікабрытанія пачала ўварванне ў Ісландыю, высадзіўшы 800 вайскоўцаў у Рэйк’явіку. Ісландскі ўрад выразіў пратэст супраць «гвалтоўнага парушэння» нейтралітэту, але ўжо 17 мая востраў быў цалкам акупаваны брытанскімі войскамі, а на тэрыторыю краіны дэсантавалася яшчэ 4.000, і прэм'ер-міністр Ісландыі Герман Ёўнасан звярнуўся па радыё да грамадзян краіны з просьбай ветліва аднесціся да брытанскіх салдат. У ліпні 1941 кантроль над востравам перайшоў да ЗША, бо Брытаніі патрабавалася армія ў іншых месцах. Да канца Другой сусветнай вайны Ісландыя заставалася пад акупацыяй Саюзнікаў.
24 мая 1944 адбыўся рэферэндум, на якім большая частка прагаласавала за незалежнасць ад Даніі і рэспубліканскую форму кіравання. Першым прэзідэнтам Ісландыі стаў Свейн Б’ёрнсан. Тым часам Данія заставалася пад нацысцкай акупацыяй, і многія датчане былі абражаныя тым, што гэтае рашэнне было прынятае ў такі час. Тым не менш, дацкі кароль Крысціян X накіраваў віншавальную тэлеграму маладой рэспубліцы.
Factorio
«Factorio» ― камп’ютарная гульня ў жанры, якая распрацоўваецца незалежнай чэшскай студыяй «Wube Software». Выхад альфа-версіі гульні адбыўся 25 лютага 2016 года ў «Steam» у. 14 жніўня 2020 года гульня выйшла з ранняга доступу з версіяй 1.0. Распрацоўка гульні была часткова прафінансавана краўдфандзінгам праз сайт «».
NGC 3976A
NGC 3976A (іншыя абазначэнні — MCG 1-31-1A, ZWG 41.7, ARAK 333, PGC 37490) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект не ўваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога і быў дададзены пазней.
Вардарская Македонія
Вардарская Македонія — тэрыторыя на поўначы вобласці Македонія, на 98 % супадае з межамі сучаснай рэспублікі Паўночнай Македоніі, 2 % увайшлі ў склад Сербіі. Плошча тэрыторыі складае 25713 км² Вардарская Македонія атрымала сваю назву па галоўнай рацэ — Вардары — і ўзнікла як тэрытарыяльнае набыццё Сербіі ў выніку Бухарэсцкага дагавора 1913 года.
Вялікі сабор Бельчыцкага манастыра
Вялікі сабор, або Успенскі сабор  — адна з чатырох вядомых цэркваў Бельчыцкага манастыра ў Полацку. Храм быў узведзены на мяжы XI—XII стст. Іншыя даследчыкі схіляюцца да больш позняй даты — 20-я, а то і 30-я гады XII ст. З будаўніцтвам храма ўзнаўляецца манументальнае будаўніцтва, спыненае пасля ўзвядзення Сафійскага сабора ў сярэдзіне XI ст. гадах. Разбураны ў XVI ст.
Праз месца, дзе размяшчаўся Вялікі сабор, цяпер праходзіць дарога, якая перасякае ўсю тэрыторыю манастыра. У пачатку 2015 года пры пракладцы газаправода ў Юбілейным завулку быў пашкоджаны падмурак будынкаў Бельчыцкага Барысаглебскага манастыра. Экскаватарам была пракапана траншэя шырынёй 40 сантыметраў і глыбінёй 180. Коўш экскаватара зачапіў частку падмурка меркаванага Вялікага сабора манастыра. Разбурэнне археалагічнага помніка гісторыкам удалося спыніць толькі праз тыдзень. Падчас працы гісторыкаў на месцы раскопа было знойдзена мноства кавалкаў старажытнай плінфы.
Архітэктура
Вялікі сабор вылучаўся сярод астатніх храмаў Бельчыцкага манастыра значнымі памерамі, якія мала саступалі Сафійскаму сабору і складалі ў даўжыю без прытвора 22,5 м, а ў шырыню — 16,5 м. Верагодна, гэта быў галоўны храм манастыра. Яго разбурылі ўжо ў XVI ст., і ў пачатку XX ст., калі пачалося вывучэнне Бельчыцкага манастырскага комплексу, меліся толькі падмуркі ды сціплыя апісанні ў літаратурных крыніцах. Таму рэканструкцыя першапачатковага выгляду Вялікага сабора, яго архітэктурнай пластыкі дастаткова прыблізная. Разам з тым супастаўленне выяўленых матэрыялаў — памераў і канструкцыі падмуркаў, кавалкаў кладкі, элементаў дэкору — дазваляюць канстатаваць, што гэта быў шасціслуповы, трохнефавы сабор з трыма апсідамі. Да яго паўднёвага, паўночнага і заходняга фасадаў прымыкалі амаль квадратныя ў плане прытворы, надаючы царкве крыжовасць.
Сцены Вялікага сабора выкладзены таксама ў тэхніцы візантыйскай кладкі «са схаваным радам» з устаўкамі вялікіх апрацаваных камянёў. Але ў адрозненне ад Полацкай Сафіі Бельчыцкі храм упрыгожвалі знадворку і ўнутры плоскія лапаткі. Іх памеры і размяшчэнне адпавядалі ўнутранаму чляненню царквы шасцю крыжовымі ў плане слупамі. Новым у будынку было таксама месца размяшчэнне купала. Ён абапіраўся не на ўсходнія, а на заходнія пары слупоў і, такім чынам, быў крыху ссунуты ад цэнтра да ўвахода. Наяўнасць у Бельчыцкім саборы прытвораў, ніжэйшых за асноўны аб'ём, ссунутасць купала ў заходні бок надавалі яго знешняму выгляду выцягнутыя ўверх прапорцыі. Гэта адметнасць стане ў далейшым характэрнай рысай большасці храмаў Полацкага княства. Вялікі сабор у Бельчьшкім манастыры быў упрыгожаны фрэскавымі роспісамі, а яго падлога ў алтары выкладзена ўзорамі з паліваных керамічных плітак.
Гаскойн
Працякае па Заходне-Аўстралійскім пласкагор'і і ўпадае ў заліў Шарк Індыйскага акіяна. Ваганні ўзроўню вады вельмі адрозніваюцца па сезонах — у сухую пару года рэчышча перасыхае, у маі-ліпені — бурныя паводкі. Сярэдні расход вады каля 20 м³/сек. Вусце мае толькі падземны сцёк.
На рацэ, у вусці, размешчаны порт Карнарван.
Названая лейтэнантам Джорджам Грэем у 1839 годзе «ў гонар майго сябра, капітана Дж. Гаскойна».
Алатыр
Ала́тыр (Ала́тырь, Улатăр) — горад (з 1780 г.) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Алатырскага раёна Чувашыі. Насельніцтва 58,0 тыс. чал. (2005), з якіх 87,3 % — рускія, 7,2 % — мардва, 4,1 % — чувашы, 1,3 % — іншыя. Заснаваны ў 1552 годзе.
Эрыка Салумяэ
Эрыка Салумяэ (эст. Erika Salumäe; нар., ) — эстонская велагоншчыца (спецыялізацыя: спрынт), алімпійская чэмпіёнка Сеула і Барселоны, чэмпіёнка свету і 19-кратная рэкардсменка. Заслужаны майстар спорту СССР (1987).
Пасля перамогі ў адным з першынстваў СССР у спрынце, пераследзе і групавой гонцы Салумяэ сустрэлася з трэнерам Станіславам Салаўёвым, які прапанаваў пераехаць у Талін і заняцца трэкавым веласпортам. Пачала трэніравацца з мужчынамі (жанчыны тады не займаліся трэкавым веласпортам у Эстоніі). Вялікую частку часу праводзіла ў Маскве, маючы зносіны з трэнерам Уладзімірам Лявонавым. Перамога ў першынстве СССР над Галінай Царовай адкрыла Салумяэ шлях на Універсіяду 1983 года — яна ўпершыню выехала за мяжу, усталяваўшы там свой першы сусветны рэкорд і перамогшы ў спрынце). У рамках першынстваў СССР выступала за талінскія каманды «Калеў» і «Дынама».
З 1987 па 1989 гады заваявала тры залатыя медалі на міжнародных спаборніцтвах: два на чэмпіянатах свету і адзін на Алімпіядзе ў Сеуле. Пасля такога поспеху быў некаторы перыяд стомленасці, аднак Салумяэ працягнула кар’еру, выйграўшы другое алімпійскае золата ў Барселоне. Салумяэ магла не паехаць на Алімпіяду ў Барселоне з-за хваробы (на працягу двух месяцаў яна праходзіла курс лячэння), аднак слабасць у хуткасці для спрынтара была кампенсавана тактычнымі хадамі, што і прынесла спартсменцы алімпійскае золата, першае для незалежнай Эстоніі пасля распаду СССР.
З гадамі стан здароўя Салумяэ пагаршаўся, перанесла сем аперацый, і нямецкія лекары рэкамендавалі ёй сысці са спорту, аднак яна яшчэ раней дала абяцанне паўдзельнічаць у Алімпіядзе ў Атланце, дзе заняла шостае месца. Апошняй яе ўзнагародай стаў бронзавы медаль на чэмпіянаце свету 1995 года. Пасля Алімпіяды завяршыла кар’еру.
9-я партызанская брыгада імя С. М. Кірава
'''9-я партызанская брыгада імя С. М. Кірава''' — партызанская брыгада, створаная ў чэрвені 1944 года на базе 539-га атрада, арганізаванага ў кастрычніку 1942 года. Дзейнічала на акупіраванай тэрыторыі Кіраўскага раёна. 27 чэрвеня 1944 года брыгада (831 партызан, 3 атрады) злучылася з Чырвонай Арміяй. Камісару 102-га атрада брыгады У. А. Парахневічу прысвоена званне Героя Савецкага Саюза.
Гісторыя
Партызаны ў жніўні 1943 года ў раёне станцыі Рагачоў і ў чэрвені 1944 года ў раёне станцыі Латва ўдзельнічалі ў аперацыі «рэйкавая вайна». У кастрычніку 1943 года каля станцыі Чырвоны Бераг пусцілі пад адхон 4 эшалоны. У маі 1944 разбілі 13 аўтамашын, разбурылі 11 мастоў, 3,5 км палявой тэлеграфнай лініі. У чэрвені 1944 года вялі баі з ворагам, які адступаў уздоўж шашы Магілёў — Бабруйск.
Пенці Таркіайнен
Пенці Таркіайнен (Pentti Tarkiainen; 27 ліпеня 1943) — фінскі акцёр, які за сваю кароткую кінакар’еру згуляў толькі ў адным фільме рэжысёра.
Афіцыянт
Афіцыянт (ням. Offiziant; састар. Кельнер, ням. Kellner) — работнік прадпрыемстваў грамадскага харчавання, абслугоўвае наведвальнікаў у рэстаранах, кафэ.
У абавязкі афіцыянта, звычайна, уваходзяць:
Афіцыянт нясе матэрыяльную адказнасць за захаванасць посуду і грошай. Для паспяховай працы афіцыянту неабходныя фізічная вынослівасць, добрая каардынацыя рухаў, развітая зрокавая памяць, здольнасць да размеркавання увагі і арыфметычныя здольнасці.
Грэй
Грэй (от gray/grey — шэры) — англійскае і шатландскае прозвішча.
Павел Аляксандравіч Саскевіч
Павел Аляксандравіч Саскевіч (нар., в. Млынок, Жыткавіцкі раён, Гомельская вобласць) — беларускі вучоны ў галіне аховы раслін, доктар сельскагаспадарчых навук, прафесар, член-карэспандэнт Міжнароднай акадэміі аграрнай адукацыі (2009).
Біяграфія
У 1983 г. скончыў з адзнакай Беларускую сельскагаспадарчую акадэмію па спецыяльнасці «Аграномія».
З 1985 па 1988 гг. працаваў старшым аграномам вучэбна-вопытнай гаспадаркі Беларускай сельскагаспадарчай акадэміі. У 1988—1999 гг. — асістэнт, старшы выкладчык, дацэнт кафедры аховы раслін, дэкан аграэкалагічнага факультэта.
Сала-Манферата
Сала-Манферата (Sala Monferrato) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Павел Аляксандравіч Саскевіч
Біяграфія
З 1999 г. працаваў прарэктарам па навуковай рабоце, у 2003 г. прызначаны прарэктарам па завочным навучанні, а ў 2009 г. пераведзены на пасаду першага прарэктара.
Сала-Манферата
Насельніцтва складае 446 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 58 чал./км². Займае плошчу 8 км². Паштовы індэкс — 15030. Тэлефонны код — 0142.
Павел Аляксандравіч Саскевіч
Біяграфія
З 2014 да 2018 гг. — рэктар установы адукацыі «Беларуская дзяржаўная сельскагаспадарчая акадэмія». Зараз працуе навуковым супрацоўнікам у акадэміі.
Сала-Манферата
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Giacomo il Maggiore.
Павел Аляксандравіч Саскевіч
Навуковая дзейнасць
У 1990 г. абараніў дысертацыю на суісканне навуковай ступені кандыдата сельскагаспадарчых навук на тэму «Уплыў покрыўных культур і нормаў высеву на насенную прадуктыўнасць канюшыны гібрыднай».
У 2014 г. абараніў дысертацыю на суісканне навуковай ступені доктара сельскагаспадарчых навук на тэму «Навуковыя асновы павышэння прадуктыўнасці тэхнічных культур (лён-даўгунец, рапс яравы, сланечнік) у сістэме біялагічных і тэхналагічных фактараў».
Навуковыя даследаванні ў галіне навукова абгрунтаванай сістэмы абароны тэхнічных культур ад шкоднікаў, хвароб і пустазелля, што дазваляе істотна знізіць узровень шкоды шкоднымі арганізмамі і павысіць прадуктыўнасць аграцэнозаў.
Акрамя навуковых даследаванняў, ім распрацавана больш за 20 рэкамендацый для сельскагаспадарчых арганізацый, з іх 6 зацверджаны МТС Міністэрствам сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь. Гэта дазволіла шматлікім гаспадаркам атрымліваць высокія вынікі ў галіне раслінаводства.
Саскевіч П. А. з’яўляецца старшынёй Рэспубліканскай навукова-метадычнага савета па завочным навучанні вышэйшых і сярэдніх спецыяльных устаноў адукацыі ў галіне сельскай гаспадаркі, сябрам рэдкалегіі Рэспубліканскага навукова-практычнага часопіса «Земляробства і абарона раслін», Вучонага Савета акадэміі.
Аўтар і сааўтар больш за 300 навуковых і навукова-метадычных прац, у тым ліку двух падручнікаў, 3 навучальных дапаможнікаў па абароне раслін з грыфам Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь, 1 даведніка, зацверджанага НТС Міністэрства сельскай гаспадаркі і харчавання Рэспублікі Беларусь, 12 лекцый, якія шырока выкарыстоўваюцца ў навучальным працэсе сельскагаспадарчых ВНУ Рэспублікі Беларусь. Маюцца публікацыі на англійскай і польскай мовах. Пад яго кіраўніцтвам абаронена 5 кандыдацкіх дысертацый.
Крымінальны пераслед
У 2011 г. фіктыўна ўладкаваў на працу ў БДСГА свайго зяця, каб той не плаціў унёскі ў Фонд сацабароны. 12 чэрвеня 2018 г. судом Дрыбінскага раёна Магілёўскай вобласці быў прысуджаны па арт. 424, ч. 2 КК РБ, да трох гадоў пазбаўлення волі з адтэрміноўкай на 2 гады і штрафу ў памеры 7350 руб., і з пазбаўленнем права займаць пасады, звязаныя з выкананнем арганізацыйна-распарадчых і адміністрацыйна-гаспадарчых абавязкаў, на тэрмін 5 гадоў.
Маліннік (Хіславіцкі раён)
Маліннік (Малинник) — вёска ў Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Карзоўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска Маліннік абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Маліннік не вярнулі БССР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Іанічнае мора
Іані́чнае мо́ра: цэнтральная частка Міжземнага мора, змешчаная паміж Балканскім і Апенінскім паўвастравамі і астравамі Крыт і Сіцылія. На поўначы пралівам Атранта злучаецца з Адрыятычным морам, на захадзе — Месінскім пралівам з Тырэнскім морам. Амывае берага Італіі, Албаніі і Грэцыі.
Спіс аб’ектаў PGC (885001—886000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (885001—886000)
Іанічнае мора
Плошча 169 тыс. км². Глыбіня да 5121 м. Тэмпература вады летам (жнівень) 25—26 °C, зімой (люты) — 13—15 °C. Салёнасць 37—38 ‰. Прылівы паўсуткавыя, да 0,4 м, згонна-нагонныя ваганні узроўню вады ля берагу да 1,2 м. Берагі моцна парэзаныя, буйныя залівы — Патраікос, Карынфскі, Таранта. Уздоўж усходняга берагу — Іанічныя астравы.
Ламу (востраў)
Ла́му (Lamu) — востраў у Індыйскім акіяне, частка архіпелага Ламу. Уваходзіць у склад Кеніі. Тэрыторыя — 50 км². Адміністрацыйны цэнтр — горад Ламу.
Геаграфія
Востраў Ламу размешчаны ў заходняй частцы Індыйскага акіяна, аддзелены ад узбярэжжа Кеніі вузкім пралівам (месцамі меней 500 м). Даўжыня — 12,7 км. Шырыня — да 7,66 км. На ўсходнім беразе знаходзіцца горад Ламу.
Востраў мае мацерыковае паходжанне, але ў фарміраванні ўзбярэжжа таксама прымалі ўдзел каралы. Каралавы рыф атачае частку берагавой лініі. На поўдні вострава ўздымаюцца пясчаныя выдмы, якія абаранілі Ламу падчас цунамі 26 снежня 2004 года.
Клімат экватарыяльны засушлівы. Сярэднегадавая колькасць ападкаў не перавышае 500 мм у год. Прэсную ваду здабываюць у калодзежах і назапашвальніках дажджавой вільгаці джабія (каля 30).
Славутыя мясціны
Каля вёскі Матандоні знаходзіцца мангравы лес. Яе жыхары займаюцца канструяваннем традыцыйных кабатажных суднаў.
NGC 5153
NGC 5153 (іншыя абазначэнні — ESO 444-45, MCG -5-32-25, PGC 47194) — галактыка ў сузор’і Гідра.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Акунёвец (возера, Расонскі раён, каля вёскі Дворышча)
Акунёвец — возера ў Расонскім раёне Віцебскай вобласці, за 7 км на ўсход ад гарадскога пасёлка Расоны, за 3,8 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Дворышча, у басейне ракі Нішча.
Аляксей Мікалаевіч Сонін
Аляксей Мікалаевіч Сонін (?-?) — беларускі і літоўскі інжынер-архітэктар.
Біяграфія
Скончыў Санкт-Пецярбургскі архітэктурна-будаўнічы ўніверсітэт. Займаў пасады віленскага губернскага архітэктара ў 1905-1906 гадах і віленскага губернскага інжынера ў 1907—1915 гадах.
Краснікі (Докшыцкі раён)
Кра́снікі (, Красники) — вёска ў Докшыцкім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Бягомльскага сельсавета.
Акунёвец (возера, Расонскі раён, каля вёскі Дворышча)
Плошча паверхні 0,03 км². Даўжыня 0,28 км, найбольшая шырыня 0,13 км. Даўжыня берагавой лініі 0,65 км.
Размешчана сярод лесу. Схілы катлавіны вышынёй ад 5 м на захадзе да 10 м на ўсходзе. На ўсходзе, поўдні і захадзе балоцістая пойма.
Vilniaus žinios
Vilniaus žinios (Віленскія весткі) — літоўскамоўная газета, якая выходзіла ў Вільні ў 1904-1909 гг.
З'явілася 23 снежня 1904 г. як першая газета на літоўскай мове ў Расійскай імперыі, пасля таго як была ліквідавана забарона на друк літоўскай лацінкай. Уладальнікам і выдаўцом выдання быў Пятрас Вілейшыс, часова газета выдавалася Ёнасам Яблонскісам і Повіласам Вышынскісам, пазней Ёнасам Краўчунасам, Ёзасам Тумас-Вайжгантасам, Ёнасам Вілейшысам.
Газета друкавала весткі з Пецербурга, Масквы, карэспандэнцыі з гарадоў і мястэчак Літвы, зацемкі пра жыццё літоўцаў у ЗША, Прусіі, Латвіі, Расіі, артыкулы на грамадска-палітычныя і культурныя тэмы. Публікаваліся мастацкія творы, літаратурная крытыка.
Першы нумар выйшаў накладам у 6000 асобнікаў. На першае паўгоддзе 1905 г. падпісалася 5 613 чытачоў з Вільні, Коўна, Сувалак, Гродзенскай губерні, Сібіры, Латвіі, Польшчы, Фінляндыі, ЗША. Аднак у Вільні прадавалася толькі каля 150 экз. Цікава, што паводле перапісу 1897 г. у Вільні пражывала толькі 2 % літоўцаў (3238 чалавек), толькі 150 з іх мелі адукацыю вышэй за сярэднюю. .
Першапачаткова грамадскасць цікавілася газетай. З ёй супрацоўнічалі ўдзельнікі Вялікага віленскага сейма 1905 г. Аднак, хутка інтарэс пачаў змяншацца, бо газета імкнулася быць бесстаронняй і засяроджвалася на навінах з краю. Сяляне-каталікі былі расчараваныя газетай, бо напачатку яна была дастаткова антырэлігійнай. У канцы 1906 г. новы рэдактар Ёзас Тумас-Вайжгантас абяцаў адмовіцца ад секулярысцкай пазіцыі. Аднак, гэта не захавала газету, бо яна павярнулася на пазіцыі ліберальнай інтэлігенцыі. Наклад зменшыўся да 2000 асобнікаў ў пачатку 1907 г. і газета стала банкротам.
У кастрычніку 1907 г. Вілейшыс прадаў газету суполцы Ёнаса Вілейшыса. Vilniaus žinios стала схіляцца да пазіцыі правых сацыял-дэмакратаў. Гэта яшчэ больш адштурхнула ад яе ксяндзоў і сялян-каталікоў, якія чыталі яе ўсё менш. Апошні нумар (1175) з'явіўся на свет 17 сакавіка 1909 г. Выданне газеты было спынена з фінансавых прычын.
116-я штурмавая авіяцыйная база
116-я гвардзе́йская Ра́дамская Чырвонасцяжная штурмава́я авіяцы́йная ба́за — злучэнне ваенна паветраных сіл Рэспублікі Беларусь. Месца дыслакацыі — Ліда.
Святлана Мікалаеўна Сакалова
Святлана Мікалаеўна Сакалова (, Ярцава, Смаленская вобласць) — беларускі навуковец, прафесар, доктар філасофскіх навук (2011), прарэктар Палескага дзяржаўнага ўніверсітэта.
116-я штурмавая авіяцыйная база
Гісторыя
Часць была сфармавана як 563-і знішчальны авіяцыйны полк двухэскадрыльнага складу на падмаскоўных аэрадромах Раменскае і Клін з 12 па 17 верасня 1941 года. На ўзбраенні палка былі самалёты І-16 і МІГ-3.
Святлана Мікалаеўна Сакалова
Біяграфія
Нарадзілася ў сям’і вайскоўца. Скончыла школу ў Патсдаме. У 1984 годзе паступіла ў Чыцінскай дзяржаўны педінстытут ім. Н. Г. Чарнышэўскага на гісторыка-філалагічны факультэт, у 1985 годзе працягнула навучанне ў Смаленскам педагагічным інстытуце на гістарычным факультэце. Ўваходзіла ў склад зборнай інстытута па лёгкай атлетыцы, трэніравалася ў школе алімпійскага рэзерву, кандыдат у майстры спорту па лёгкай атлетыцы, займалася парашутным спортам.
116-я штурмавая авіяцыйная база
Гісторыя
17 верасня 1941 года 563-і ЗАП сышоў з месца фармавання, увайшоў у склад 2-й рэзервовай авіяцыйнай групы і перакінуты ў раён Волхаў. 7 кастрычніка 1941 года 563-і ЗАП атрымаў два МІГ-3 са 158-га знішчальнага палка, які адыходзіў у тыл, і на 19 кастрычніка 1941 года налічваў у сваім складзе 4 самалёта МІГ-3 і 7 самалётаў І-16.
Святлана Мікалаеўна Сакалова
Біяграфія
Па заканчэнні інстытута працавала сакратаром камсамольскай арганізацыі ў Смаленскам будаўнічым тэхнікуме, настаўнікам гісторыі, выкладчыкам у Смаленскам дзяржаўным інстытуце мастацтваў. У 1997 годзе скончыла маскоўскую аспірантуру па спецыяльнасці «Філасофія», у 1999 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю па тэме «Філасофскі аналіз канцэпцыі культурна-гістарычных тыпаў М. Я. Данілеўскага». З 1999 года метадыст аспірантуры ў Маскоўскай акадэміі павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі работнікаў адукацыі, выкладчык у Маскоўскім псіхолага-сацыяльным інстытуце.
Цуёсі Куніэда
(国枝 強; нар. ) — былы японскі футбаліст. У 1969 годзе выступаў за нацыянальную зборную Японіі.
Святлана Мікалаеўна Сакалова
Біяграфія
З 2000 года служыла ў Расійскай арміі, дацэнт кафедры сацыяльна-гуманітарных дысцыплін у Вайсковым універсітэце вайсковай супрацьпаветранай абароны, выкладала дысцыпліны «Вайсковае прагназаванне», «Логіка», «Філасофска-метадалагічныя асновы кіраўніцкай дзейнасці ваенных кадраў» у афіцэраў-слухачоў, ад’юнктаў з краін СНД, Югаславіі, Алжыра і Кітая. Дацэнт у Ваеннай акадэміі вайсковай супрацьпаветранай абароны.
116-я штурмавая авіяцыйная база
Гісторыя
У канцы студзеня 1942 года 563-ы ЗАП выведзены на перафармаванне, да красавіка 1942 года перанавучаны і ўкамплектаваны знішчальнікамі Як-1. З 13 красавіка 1942 года полк дзейнічаў на Бранскім фронце. У чэрвені 1942 года 563-ы ЗАП базаваўся ў Арлоўскай вобласці. Пасля даўкамплектавання 563-і ЗАП дзейнічаў на Варонежскім фронце ў раёне Касторнага.
Святлана Мікалаеўна Сакалова
Біяграфія
У 2006 годзе скончыла Усерасійскі завочны фінансава-эканамічны інстытут па спецыяльнасці «Бухгалтарскі ўлік і аўдыт», з адзнакай абараніла дыплом на тэму «Аналіз і ацэнка фінансавых вынікаў дзейнасці арганізацыі».
З 2006 года дацэнт кафедры гуманітарных і сацыяльна-эканамічных дысцыплін у Смаленскай акадэміі фізічнай культуры, спорту і турызму. У 2011 годзе ў Маскоўскім дзяржаўным тэхнічным універсітэце імя Н. Э. Баумана абараніла доктарскую дысертацыю па тэме «Філасофія дзяржаўнага рэгулявання бяспекі ў расійскім грамадстве».
116-я штурмавая авіяцыйная база
Гісторыя
3 верасня 1943 года ператвораны ў 116-ы гвардзейскі знішчальны авіяцыйны полк.
Святлана Мікалаеўна Сакалова
Біяграфія
З 2011 года прафесар кафедры гуманітарных навук, філасофіі і права ў Палескім дзяржаўным універсітэце.
Удзельнік Міжакадэмічнага Савета па праблемах развіцця Саюзнай дзяржавы. Аўтар больш за 200 артыкулаў, якяія апублікаваны ў Расіі, Беларусі, Малдовы, Украіны, Германіі, Канадзе і ЗША у выданнях «Палітычнае адукацыя», «Праблемы бяспекі расійскага грамадства», «Філасофскія навукі», «Улада», «Весткі Расійскай акадэміі адукацыі», «Інфармацыйнае права», «Вышэйшая школа», «Бяспека Еўразіі», «Global Science and Innovation», « Science, Technology and Higher Education», «American Journal of Scientific Research» і інш., у навуковых зборніках. Выступала з дакладамі на міжнародных, усерасійскіх і беларускіх навуковых канферэнцыях.
116-я штурмавая авіяцыйная база
Гісторыя
У лютым 1945 года за прыкрыццё наземных войскаў і паспяховае выкананне задач па авалоданні польскім горадам Радам) 116-му ЗАП было прысвоена ганаровае найменне «Радамскі».
Святлана Мікалаеўна Сакалова
Біяграфія
Асноўныя напрамкі навукова-даследчай працы: філасофія бяспекі, палітыка-прававы механізм рэгулявання сферы бяспекі, нанабяспека, біятэрарызм і біобяспека.
116-я штурмавая авіяцыйная база
Гісторыя
Падчас вайны лётчыкі палка ўдзельнічалі ў 519 паветраных баях, з іх 194 групавых, збілі 316 самалётаў праціўніка; полк страціў 62 лётчыка і 105 самалётаў.
У сувязі з падпісаннем дамовы аб скарачэнні звычайных узбраенняў у Цэнтральнай Еўропе і працэсам перабудовы ў СССР, у ліпені — жніўні 1989 года полк быў перабазаваны з аэрадрома Бранд на аэрадром Рось у Беларусі. У Беларускую вайсковую акругу 116 гв. ЗАП прыбыў у складзе трох эскадрылляў па 10 Су-24М у кожнай. Полк увайшоў у склад 1-й гвардзейскай бамбавальнай дывізіі.
У ліпені 1992 года полк увайшоў у склад ВПС РБ, асабовы склад прыняў прысягу на вернасць Рэспубліцы Беларусь.
Падчас рэформы ВПС РБ 116-й гв. ЗАП быў перафармаваны ў 116-ю гвардзейскую бамбавальную авіяцыйную базу з захаваннем усіх узнагарод і ганаровых найменняў.
У ліпені 1994 у склад авіябазы была ўключана выведвальная эскадрылля на самалётах Су-24МР, з расфармаванага 10-га АРАПпа са Шчучына. З прыбыццём эскадрыллі Су-24МР, 2-я бамбавальная эскадрылля была расфармавана, і гэта эскадрылля стала 2-й АЭ 116-й гв. авіябазы, а сама база была пераназвана ў 116-ю гвардзейскую бамбавальна-разведвальную авіяцыйную базу.
Гусь горная
Гусь горная (Anser indicus) — птушка сямейства качыных.
116-я штурмавая авіяцыйная база
Гісторыя
У ліпені 2010 года 116-я гв. БРАБ была расфармавана. У Лідзе шляхам аб’яднання 116-й БРАБ і 206-й штурмавой авіябазы была сфармавана 116-я гвардзейская штурмавая авіяцыйная база з захаваннем узнагарод і ганаровых найменняў 116-й БРАБ. Да наяўных у Лідзе Су-25 з Расіі пераляцела частка Су-24М.
У лютым 2012 года міністэрства абароны Беларусі абвясціла пра рашэнне зняць усе самалёты Су-24М/МР з узбраення ВПС і СПА Беларусі. Выдаткі на падтрыманне лётнай гатовасці Су-24 былі прызнаны неапраўдана вялікімі. Такім чынам у наш час 116 гвардзейская штурмавая авіяцыйная база эксплуатуе толькі штурмавікі Су-25 і Су-25УБ.
Лідскі аэрадром
Будаўніцтва аэрадрома пачалося ўлетку 1912 года, а авіяцыйны атрад, які меў статут «Адмысловага прызначэння», пачаў фармавацца ў снежні 1913 года і прызначаўся для авіяцыйнай падтрымкі кавалерыйскіх часцей падчас рэйдаў па тылах праціўніка. Праўда, першыя самалёты прызямліліся ў Лідзе яшчэ ў летнія месяцы 1913-га, калі лётчыкі Гродзенскага крэпастнога авіяатрада праляцелі па маршруце Гродна— Баранавічы— Ліда— Гродна і зрабілі прыпынак на недабудаваным лётным полі.
Здарэнні
12 чэрвеня 2012 года падчас выканання планавых палётаў на тэрыторыі авіяцыйнага палігона адбылося крушэнне знішчальніка Су-25. Загінуў пілот — начальнік аддзялення баявой падрыхтоўкі авіябазы вайсковы лётчык 1-га класа падпалкоўнік Мікалай Грыднеў 1975 года нараджэння.
30 верасня 2014 года пры правядзенні планавых палётаў яшчэ адзін Су-25 разбіўся ў Лідскім раёне. Лётчык катапультаваўся. Прычына — пажар, выкліканы кароткім замыканнем з-за парушэння цэласнасці ізаляцыі ад трэння жгута і трубаправода.
19 мая 2021 года пацярпеў катастрофу Як-130, экіпаж у складзе гвардыі маёра Андрэя Нічыпарчыка і гвардыі лейтэнанта Мікіты Куканенкі загінуў. Прычынай катастрофы з’явілася тэхнічная няспраўнасць і, як следства, страта кіравання. Каб пазбегнуць ахвяр сярод насельніцтва (палёт выконваўся над горадам) лётчыкі адводзілі самалёт ад жылых дамоў. Для бяспечнага катапультавання экіпажу не хапіла вышыні.
Гусь горная
Апісанне
Даўжыня цела 70-82 см, размах крылаў 140—165 см. Папялістая з белай галавой (на ёй дзве чорныя палоскі), па баках шыі белая падоўжная паласа. Канцы крылаў чорныя. Палавы дымарфізм адсутнічае. Голас: звонкі, трубячы выгук.
Пашырэнне
Арэал — Цэнтральная Азія. У межах арэала насяляе кантынентальныя вадаёмы і іх берагі ў гарах; па-за межамі арэала — вялікія вадаёмы.
Пералётны від. Месца зімовак: поўнач Індыі і захад Пакістана. Залятае ў глыбіню Азіі, адзначалася ў Еўропе (праўдападобна, што асобіны, якія захоўваліся ў заасадах). На Беларусь вельмі рэдкі выпадкова залётны від. Упершыню у Беларусі адзначаны ў 2014 годзе (адзначаныя птушкі могуць адносіцца да тых, якія некалі трымаліся ў няволі).
Асаблівасці біялогіі
Гняздо ладзіць у калоніі, на скальных абрывах, на дрэвах (вышынёй 4-6 м) недалёка ад вадаёмаў або на адкрытых балоцістых тэрыторыях. Гнёзды размяшчаюцца на дрэвах і скалах з палак, прутоў і эластычных галінак; высцілка з нешматлікіх кавалкаў сухой зялёнай расліннасці і пуху; гнёзды на балотах — паглыбленні ў сухім моху, добра высланыя пухам.
Яйкі (звычайна 4-6) белыя, матавыя з шурпатай паверхняй.
Баравікоўшчына
Баравіко́ўшчына (, Боровиковщина) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Івянецкага сельсавета.
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Пральніцкага сельсавета.
Дар Паможа
«Дар Паможа» (Dar Pomorza) — трохмачтавы вучэбны парусны карабель (фрэгат), набыты ў 1929 годзе для Марской школы ў Гдыні. Лічыцца самым доўгім паруснікам у свеце — 81,5 м.
Пабудаваны ў 1909 годзе ў Гамбургу. З 1982 года стаў на прычал у Гдыні як карабель-музей, аддзел Нацыянальнага марскога музея ў Гданьску.
5 кастрычніка 2009 года выпушчана ў абарачэнне памятная манета Нацыянальнага банка Беларусі «Дар Паможа».
NGC 3976
NGC 3976 (іншыя абазначэнні — UGC 6906, MCG 1-31-1, ZWG 41.6, IRAS11533+0701, PGC 37483) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) у сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі новага агульнага каталога.
Опса (курганны могільнік)
Апісанне
Адносіцца да IX — 1-й паловы XI стагоддзяў. Належаў крывічам.
80 насыпаў вышынёй ад 0,8 м да 2 м, дыяметрам ад 5 да 10 м. Вакол многіх насыпаў праглядаюцца раўкі. У паўночнай частцы могільніка знаходзяцца найбольш высокія курганы.
Вядомы з канца XIX стагоддзя. У 1893 годзе 11 курганоў даследаваў Ф. В. Пакроўскі. Пахавальны абрад — трупаспаленне і трупапалажэнне. Знойдзены жалезныя нажы і спражкі, крэсівы, бранзалеты, ляпныя пасудзіны. Могільнік абследавалі ў 1972 годзе М. М. Чарняўскі, у 1980 годзе — Л. У. Дучыц, у 2009 годзе — А. М. Плавінскі. У 1996 годзе Л. У. Дучыц даследавала 1 курган, В. Н. Рабцэвіч і А. М. Плавінскі — пяць.
У аснаванні насыпаў былі выяўлены попельныя праслойкі. Рэшткі здзейсненых па-за межамі курганоў крэмацый змешчаны ў мацерыковых ямках, на гарызонце, у насыпе і на вяршыні. Былі выяўлены ляпныя і раннекругавыя гаршчкі, бронзавыя ўпрыгажэнні, пашкоджаныя агнём: фргаменты бранзалета, шыйных грыўняў, бранзалетападобных скроневых кольцаў, ланцужкоў, спіральных пранізак, трохдзіркавыя ланцугатрымальнікі, трапецападобныя падвескі, гузікі, аплаўленыя шкляныя пацеркі жоўтага і блакітнага колеру, жалезныя нажы, спражка, ігла, крэсіва.
Пахаванні па абрадзе трупапалажэння змешчаны на гарызонце, галовамі на ўсход, паўднёвы ўсход і захад. Пахавальны інвентар — ляпны і кругавы гаршчкі, сякера.
Матэрыялы даследаванняў Ф. В. Пакроўскага знаходзяцца ў Нацыянальным музеі Літвы, Л. У. Дучыц, А. М. Плавінскага і В. Н. Рабцэвіча — у Браслаўскім раённым аб’яднанні краязнаўчых музеяў.
Блюшка
Блю́шка — рака ў Стаўбцоўскім раёне Мінскай вобласці Беларусі, у басейне Нёмана.