cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Палітыка Бразіліі
Замежная палітыка
Традыцыйна Бразілія была лідарам у лацінаамерыканскай супольнасці і мела вельмі паважную ролю ў сістэме калектыўнай бяспекі, а таксама эканамічнай кааперацыі паўднёвага паўшар’я. Сёння Бразілія з’яўляецца сябрам Міжамерыканскага дагавора ўзаемнай дапамогі, а таксама сябрам Арганізацыі амерыканскіх дзяржаў. Не так даўно Бразілія пачала надаваць высокі прыярытэт адносінам са сваімі паўднёва-амерыканскімі суседзямі і ўвайшла ў Амазонскі пакт, Асацыацыю лацінаамерыканскай інтэграцыі і Меркасур. Разам з Аргенцінай, Чылі і ЗША, Бразілія — адзін з гарантаў перуанска-эквадорскага мірнага працэсу, а таксама Бразілія пасылала сваіх салдат у складзе войскаў ААН, каб забяспечыць спакой у Бельгійскім Конга, на Кіпры, Мазамбіку, Анголе, Усходнім Тыморы. У 2004—2005 гадах уваходзіла ў склад Савета Бяспекі ААН. Зараз прэтэндуе на ўваход на пастаяннай аснове разам з Індыяй, Германіяй, Японіяй, ПАР.
Адкрытым пытаннем бразільскай замежнай палітыкі з’яўляюцца некалькі неўрэгуляваных памежных спраў з Уругваем.
Адносіны з Беларуссю
21—22 сакавіка 2010 адбыўся афіцыйны візіт Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь А. Р. Лукашэнкі ў Бразілію. Кіраўнік беларускай дзяржавы сустрэўся з Прэзідэнтам Бразіліі Луісам Ігнасіу Лулам да Сілва. Па выніках сустрэчы прэзідэнты прынялі сумесную дэкларацыю.
Узброеныя сілы
Бразілія мае найбольшыя ў Лацінскай Амерыцы ўзброеныя сілы, якія з 1999 года падзяляюцца на тры роды войскаў: наземныя ўзброеныя сілы, марскі флот (Marinha do Brasil) у складзе якога паветраныя сілы і марская пяхота (Corpo de Fuzileiros Navais) а таксама паветраныя сілы (Forca Aerea Brasileira). Поўная колькасць войскаў складае 317 тыс. чалавек. У войска прызываюцца мужчыны ва ўзросце ад 19 гадоў.
Гарады Рэспублікі Крым
У склад Рэспублікі Крым уваходзіць 16 гарадоў.
Палітыка Бразіліі
Узброеныя сілы
Падчас ваеннай дыктатуры (1964—1985) Бразілія праводзіла праграму стварэння ядзернай зброі, але пасля прыходу грамадзянскай улады праграмы была закрыта.
Адміністрацыйна-тэрытарыяльны падзел
Паводле канстытуцыі 1988 года Бразілія — федэратыўная рэспубліка; федэрацыю ўтвараюць сталічная федэральная акруга і 26 штатаў на першым узроўні; 5.564 муніцыпалітэтаў на другім узроўні. Штаты маюць аўтаномныя адміністрацыі на чале з губернатарамі і аднапалатныя заканадаўчыя органы; збіраюць свае ўласныя падаткі і атрымліваюць долю падаткаў, сабраных федэральным урадам. Ступень федэралізацыі ў Бразіліі меншая, чым, напрыклад, у ЗША: тое ж крымінальнае права тут адносіцца да федэральных кампетэнцый. Штаты згрупаваныя ў 5 рэгіёнаў: паўночны, паўночна-ўсходні, цэнтральна-заходні, паўднёва-ўсходні, паўднёвы. Выдзяленне рэгіёнаў, якія выкарыстоўваюцца пераважна ў статыстыцы, мела пад сабою выключна геаграфічны крытэрый. Самы вялікі штат — Амазонас (1,5 млн кв.км), самы малы — Сержыпі (22 тыс.кв.км). Самы населены — Сан-Паулу (45 млн). Менш за ўсё жыхароў у штаце Рарайма (522 тыс. у 2017).
Кока-Кола
«Кока-Кола» — безалкагольны газаваны напой, які вырабляецца кампаніяй The Coca-Cola Company. Самы дарагі брэнд у свеце ў 2005—2011 гадах. У Беларусі вытворчасцю і продажам напою займаецца кампанія «Кока-Кола Беўрыджыз Беларусь».
Вытворчасць «Кока-Колы» адбываецца наступным чынам. Кампанія The Coca-Cola Company стварае канцэнтрат, які прадаецца ліцэнзаваным кампаніям па ўсім свеце. Далей кожная з гэтых кампаній стварае канчатковы прадукт, які з’яўляецца сумессю канцэнтрату, вады і цукразамяшчальнікаў, і прадае яго.
Гісторыя
Гісторыя напою пачынаецца ў Атланце, штат Джорджыя, ЗША. Фармацэўт Джон Сціт Пембертан стварае безалкагольны аналаг кокавага віна і патэнтуе яго як лекавы сродак. Назву для напою прыдумаў бухгалтар Пембертана Фрэнк Робінсан. Ён жа стварае лагатып «Кока-Колы». Продаж напою пачаўся 8 мая 1886 года ў аптэцы Якаба — найбуйнейшай аптэцы Атланты. Пембертан сцвярджаў, што «Кока-Кола» вылечвае «ад любых нервовых засмучэнняў» і імпатэнцыі, а таксама што на яе можна перайсці тым, хто заахвоціўся да морфію.
Спачатку напой штодня куплялі ў сярэднім толькі 9 чалавек. Выручка з продаж на працягу першага года склала ўсяго 50 долараў. Цікава, што на вытворчасць кока-колы было выдаткавана 70 долараў, гэта значыць у першы год напой быў стратным. Але паступова папулярнасць «Кока-Колы» ўзрастала, і прыбылі ад яе продажу таксама. У 1888 годзе Пембертан прадаў правы на выпуск напою. А ў 1892 годзе бізнесмен Аса Грыгс Кендлер, які купіў правы на «Кока-Колу», заснаваў кампанію «The Coca-Cola Company».
Першапачаткова «Кока-Кола» прадавалася праз сатуратары (спецыяльныя апараты для насычэння вадкасці дыяксідам вугляроду). З 1894 года «Кока-Кола» пачынае прадавацца ў бутэльках.
У 1902 годзе са зваротам у $120 тысяч «Кока-Кола» стала самым вядомым напоем у ЗША.
З 1904 года ў «Кока-Колу» перастаюць дабаўляць свежае лісце кокі і карыстаюцца «выціснутым», з якога выдалены ўвесь какаін.
У 1915 годзе дызайнер Эрл Р. Дын (англ. Earl R. Dean) з Тэррэ-Хот, штат Індыана, прыдумаў новую бутэльку ў 6,5 унцый. Форма бутэлькі была натхнёная плодам какава (па адной версіі, Дын зблытаў словы coca і cocoa, па іншай — не змог знайсці ў бібліятэцы нічога ні пра коку, ні пра колу). Каб бутэлька лепш стаяла на транспарцёры, унізе зроблена пашырэнне. За ўсе наступныя гады было выраблена больш 6 млрд такіх бутэлек.
Чылаэ
Чылаэ́ можа значыць:
Кока-Кола
Гісторыя
У 1916 годзе было ўзбуджана 153 судовых пазоў супраць марак-імітатараў, такіх як «Fig Cola», «Candy Cola», «Cold Cola», «Cay-Ola» і «Koca Nola».
У 1955 годзе «Кока-Кола» пачала прадавацца ў бутэльках аб’ёмам 10, 12 і 26 унцый, а таксама ў бляшанках.
У 1979 годзе «Кока-Кола» упершыню вырабляецца ў СССР (да Алімпійскіх гульняў у Маскве ў 1980 годзе).
У 1982 годзе пачаўся выпуск дыетычнай «Diet Coke».
4 снежня 2007 гады «Кока-Кола» прадставіла новую шкляную бутэльку ёмістасцю 0,33 л.
Інгрыдыенты
Дакладная формула натуральных араматызатараў з’яўляецца камерцыйнай таямніцай.
Вядомы міф аб тым, што толькі два чалавека маюць доступ да формулы і ў кожнага з іх толькі яе палова, не адпавядае рэчаіснасці. На самой справе, сапраўды існуе правіла, што толькі два чалавека маюць доступ да формулы, аднак кожны з іх ведае формулу цалкам.
Гатункі
Па ўсім свеце існуюць розныя віды «Кока-Колы», кожны з якіх мае пэўную смакавую асаблівасць (гатункі без цукру, са смакам фруктаў і г.д.). Сярод іх:
«Кока-Кола» ў Беларусі
Напоі кампаніі «Кока-Кола» ўпершыню з’явіліся ў СССР у 1979 годзе падчас падрыхтоўкі Алімпійскіх гульняў у Маскве. Канчаткова на рынак краіны кампанія ўвайшла падчас перабудовы ў 1988 годзе.
Вытворчае прадпрыемства «Кока-Кола Беўрыджыз Беларусь» пачало сваю дзейнасць у Беларусі ў студзені 1994 года. У чэрвені 1997 года ў пасёлку Калядзічы пад Мінскам быў запушчаны завод «Кока-Кола».
Апроч напояў сямейства Coca-Cola прадпрыемства кампаніі выпускаюць у Беларусі наступныя прадукты (некаторыя з таварных знакаў належаць не самой The Coca-Cola Company, а даччыным кампаніям, іншыя ліцэнзаваны ў адпаведных праваўладальнікаў): Fanta, Sprite, Schweppes, Фруктайм, BonAqua, сокі Добрый, Rich, Magic Summer, Rio, Joy.
Брыджэнд
Брыджэнд (Pen-y-bont ar Ogwr) — горад-графства ў паўднёвым Уэльсе.
Кока-Кола
Экалогія
Па даных экалагічнай арганізацыі Break Free from Plastic за 2019 год, брэнд «Кока-Кола» робіць найбольшы ўнёсак у сусветныя пластыкавыя адходы.
Брыджэнд
Плошча графства 285 квадратных кіламетраў. Найбуйныя гарады Брыджэнд (нас. 39 773), затым Майстэд (нас. 20 700) і марскі курорт Портхаўл (нас. 19 238).
Графства заснавана 1 красавіка 1996 г. у рамках мясцовага самакіравання Уэльса. Было ўтворана за кошт тэрыторый суседніх графстваў.
Кока-Кола
Лячэбнае прымяненне
Кока-кола часам выкарыстоўваецца для лячэння фітабезаараў страўніка. Прыкладна ў 50 % даследаваных выпадкаў толькі кока-кола была прызнана эфектыўнай для растварэння страўнікавага фітабезаару. Аднак такое лячэнне можа прывесці да патэнцыйнага развіцця непраходнасці тонкай кішкі ў меншасці выпадкаў, што патрабуе хірургічнага ўмяшання.
Скандалы, звязаныя з «Кока-Колай» у Свеце
На навагоднія святы перад 2016 кампанія маральна падтрымала анэксію Крыму Расіяй, апублікаваўшы на сваёй старонцы ў сацсетцы Вконтакте Крымскі паўвостраў ў складзе Расіі. Гэтымі дзеяннямі кампанія выклікала бурную рэакцыю ўкраінцаў і МЗС, якія выявіліся ў байкоце ўсёй прадукцыі Coca Cola на тэрыторыі Украіны.
Закрыццё нядаўна пабудаванага завода кампаніі Coca-Cola ў Індыі паблізу мястэчка Варанасі ў штаце Утар Прадэш, — вынік працяглай і ўпартай барацьбы мясцовага насельніцтва, якую яно вяло на працягу апошніх 11 гадоў. У аснове пратэстаў — неспакой мясцовых жыхароў з нагоды знясілення і забруджвання падземных вод з-за дзейнасці кампаніі, і незаконны захоп яе тэрыторыі, якая належыць мясцовым суполкам. У выніку рэгулятарныя органы Індыі адмовілі Кока-Кола ў выдачы дазволу на дзейнасць новага прадпрыемства (аднаго з 58, размешчаных на тэрыторыі краіны) і прадставіць сваё рашэнне на разгляд Нацыянальнага зялёнага трыбунала (Нацыянальны Зялёны трыбунала (НЗТ)), які і санкцыянаваў закрыццё прадпрыемства.
Штат Керала на поўдні Індыі стаў чарговым рэгіёнам, забаранілі продаж напояў вытворчасці даччыных кампаній Coca-Cola і Pepsi. Прычына стандартная — даследаванні паказалі, што ў вадзе, якая выкарыстоўваецца пры вытворчасці газіроўкі, утрымліваюцца пестыцыды.
Coca-Cola выбачылася перад жыхарамі Мексікі за расізм у рэкламе.
Кока-кола прыбрала са сваёй рэкламы геяў спецыяльна для ірландцаў.
Coca-Cola патрапіла ў скандал з цытатамі Гітлера.
Кампанія Coca-Cola лічыць свае ж напоі, вырабленыя ва Украіне, не адпавядаючымі еўрапейскім стандартам.
Вытворчасць папулярнага напою Coca-Cola ў Казахстане знізілася амаль на чвэрць: людзі адмаўляюцца ад прадукцыі, лічачы яе шкоднай для здароўя.
Па-кітайску назва «Кока-кола» гучыць як «ўкус апалоніка» або «Воскавы конь». Гэта прымусіла Coca Cola назвацца па-кітайску 可口可乐, што чытаецца як «ke kou ke le», і літаральна азначае «Магу, рот, шчасце».
Уладзімір Канстанцінавіч Федасеенка
Уладзімір Канстанцінавіч Федасеенка (, пасёлак Бор,, Гомельская вобласць — 3 студзеня 2018) — беларускі празаік.
Біяграфія
Памёр 3 студзеня 2018 года. Пахаваны на Паўночных могілках пад Мінскам з ваеннымі ўшанаваннямі.
Творчасць
Аўтар раманаў «Дубовая Града» (1965), «Віхры на скрыжаваннях» (1970) і «Пасля смерчу» (1975).
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнамі Айчыннай вайны II ступені, Чырвонай Зоркі і медалямі.
Крэсы ўсходнія
Крэсы (Kresy) — ускраіны, ад (kres ― вобласць, мяжа, кардон). Крэсы ўсходнія ― тэрмін у польскай гістарыяграфіі, які азначае беларускія, ўкраінскія і літоўскія землі, што часова апынуліся ў складзе польскай дзяржавы II Рэчы Паспалітай (1921—1939). У беларускай гістарыяграфіі гэтыя тэрыторыі вызначаюцца як Заходняя Беларусь і Заходняя Украіна.
У адрозненне ад іншых рэгіёнаў Другой Польскай Рэспублікі, Крэсы былі шматнацыянальнымі. Палякі складалі каля 50 % жыхароў Крэсаў у 1931 годзе, 35 % украінцаў і беларусаў разам, 10 % яўрэяў і 5 % іншых нацыянальнасцей (немцаў, літоўцаў, чэхаў, армян і інш.). Палякі складалі пераважную большасць у Вільні і на Віленшчыне, у Гродне і яго ваколіцах, Лідзе і ваколіцах, а таксама на ўсёй Гродзеншчыне, Львове і ваколіцах, у Тарнопалі і ваколіцах. Палякі складалі меншасць на карысць украінцаў і беларусаў на Палессі і Валыні (за выключэннем гарадоў, дзе таксама яўрэі складалі значны працэнт), а таксама ў ваколіцах Станіславава (зараз Івана-Франкоўск).
Працэнт палякаў ва ўсходніх ваяводствах:
Тэрмін выкарыстоўваецца і выкарыстоўваўся нацыянальнымі, нацыяналістычнымі і рэакцыйнымі коламі польскага грамадства на працягу XX—XXI стст., для таго каб падкрэсліць прыналежнасць усходніх ад «лініі Керзана» тэрыторый з «польскім насельніцтвам», да Польшчы. Назву «Крэсы ўсходне» ўжывалі афіцыйныя польскія ўлады ў дачыненні да Заходняй Беларусі і Заходняй Украіны, калі тыя ўваходзілі ў склад Польшчы. Польскі даследчык адзначае, што:
У 1924 парламентам Польскай Рэспублікі быў прыняты адмысловы «крэсавы» закон, паводле якога з мэтай асіміляцыі мясцовага насельніцтва ў Заходняй Украіне і ў Заходняй Беларусі ўводзілася двухмоўная школьная адукацыя.
Польскія жыхары гэтых тэрыторый, у тым ліку перасяленцы ў Польшчу, могуць называцца крэсавякамі ці грэбліва — забуголямі.
Паводле прафесара, доктара навук Анджэя Новака, слова «Крэсы» мае сэнс не толькі тэрытарыяльны, але таксама часовы. Ва ўмовах падзелаў Рэчы Паспалітай «Крэсы» значылі не толькі ўскраіны польскай дзяржавы, першую лінію абароны, але таксама канец, крэс існавання польскай культуры і тоеснасці гэтых зямель. Пад уплывам палітыкі Расійскай імперыі, а пазней таксама ў выніку канкурэнцыі з боку новых нацыяналізмаў — украінскага, літоўскага і ў канцы беларускага — польская культура гэтых зямель траціла сваю пазіцыю і сілу, цярпела пастаянны рэгрэс. Слова «Крэсы» моцна звязанае з пачуццём страты.
Паводле даследавання, праведзенага ў 2007 годзе Інстытутам Pentor для тыднёвіка Wprost, 52,2 % палякаў лічаць Крэсы ўсходнія разам з Вільняй і Львовам польскімі землямі, у тым ліку 51 % даследаваных узростам менш за 29 гадоў (выхаваных пасля 1989 года).
Сцяг Партугаліі
Сучасны дзяржаўны сцяг Партугаліі уяўляе сабой прастакутнае палатно з суадносінамі бакоў 2:3, падзеленае вертыкальна (злева направа) на зялёную (2/5 даўжыні) і чырвоную (3/5 даўжыні) часткі. У цэнтры на лініі скрыжавання палос намаляваны дзяржаўны герб Партугаліі.
Сцяг быў афіцыйна зацверджаны 30 чэрвеня 1911, хоць выкарыстоўваўся ўжо падчас рэспубліканскай рэвалюцыі 5 кастрычніка 1910. Ён прыйшоў на змену манархічнаму сцягу, асноўнымі колерамі якога былі цёмна-блакітны і белы.
NGC 2106
NGC 2106 (іншыя абазначэнні — ESO 555-3, MCG -4-14-40, PGC 17975) — лінзападобная галактыка (SB0) ў сузор’і Заяц.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Ваеннае майстэрства
Вае́ннае майстэ́рства — тэорыя і практыка падрыхтоўкі і вядзення ваенных (баявых) дзеянняў на сушы, моры і ў калязямной прасторы, складовая частка ваеннай справы.
Гісторыя
У Расіі імперскага перыяду было прынята што Ваеннае майстэрства было адным з двух галоўных галін ваеннай навукі (навуцы аб вайне) і ўключала ў сябе:
Склад
Ваеннае майстэрства ўключае ў сябе стратэгію, аператыўнае майстэрства і тактыку, цесна звязаныя паміж сабой. Асноўныя палажэнні ваеннага майстэрства выяўляюцца ў яго прынцыпах, якія з'яўляюцца агульнымі для ваенных (баявых) дзеянняў стратэгічных, аператыўных і тактычных маштабаў, паколькі ў іх знаходзяць выраз шляхі практычнага прымянення аб'ектыўных законаў вайны і ўзброеных сіл. Стан ваеннага майстэрства залежыць ад узроўню развіцця ваеннай справы ў дзяржаве, вытворчасці і сродкаў узброенай барацьбы, характару грамадскага ладу дзяржавы. На развіццё ваеннага майстэрства аказваюць уплыў гістарычныя і нацыянальныя асаблівасці, геаграфічныя ўмовы і эканоміка.
У англасаксонскай ваеннай справе паняцце аператыўнае майстэрства адсутнічае.
Стратэгія
Ваенная стратэгія — тэарэтычная і практычная навука аб вядзенні вайны, адна з абласцей ваеннага майстэрства, вышэйшая яго праява. Ахоплівае пытанні тэорыі падрыхтоўкі да вайны, яе планаванне і вядзенне, даследуе заканамернасці вайны.
Аператыўнае майстэрства
Аператыўнае майстэрства — тэарэтычная і практычная навука, састаўная частка ваеннага майстэрства, займае прамежкавае становішча паміж тактыкай і стратэгіяй. Вывучае метады падрыхтоўкі і вядзення сумесных і самастойных аперацый (баявых дзеянняў) буйнымі вайсковымі фармаваннямі — карпусамі, аб'яднаннямі арміямі, франтамі, групамі франтоў.
Чаванок
Чаванок (саманазва: Chowanoac, літаральна «паўднёўцы») — індзейскі народ, карэнныя насельнікі амерыкаскага штата Паўночная Караліна.
Гісторыя
Чаванок — адзін з усходніх алганкінскіх народаў, які ўпершыню быў узгаданы ў 1586 г. у сувязі з заснаваннем англійскай калоніі Раанок. Яны насялялі балоцістыя нізіны, дзе займаліся паляваннем і рыбалоўствам, ведалі земляробства. Нягледзячы на небяспечнае суседства з іракезскімі народамі, чаванок разглядаліся каланістамі як адно з найбольш магутных плямёнаў узбярэжжа. Ральф Лейн, губернатар калоніі, падманам захапіў у палон іх правадыра Менатанона і выведаў у яго звесткі пра радовішча медзі ва ўнутраным мацерыковым раёне. Аднак экспедыцыя ў яго пошуках скончылася беспаспяхова.
У XVII ст. чаванок былі саслаблены захворваннямі, прынесенымі еўрапейцамі, а таксама міграцыяй у населеныя імі мясціны ваяўнічых тускарора. У 1666—1667 гг. яны былі заваяваны англійскімі каланістамі з суседняй Вірджыніі. У 1711 г., калі чаванок падтрымалі англічан супраць тускарора, яны здолелі выправіць толькі 15 воінаў. Тэрыторыі, вылучаныя ім у якасці рэзервацыі, стала скарачаліся з-за памяншэння насельніцтва. Да 1751 г. яны прадалі англічанам свае апошнія землі. Выжылыя перасяліліся на поўнач ад традыцыйных тэрыторый.
Доўгі час чаванок лічыліся зніклым народам. Аднак у пачатку XXI ст. іх прамыя нашчадкі стварылі аб’яднанне нацыі чаванок. У 2017 г. яны былі прызнаны ў якасці самастойнага індзейскага племені сенатам Паўночнай Караліны. У 2018 г. набылі частку зямель былой рэзервацыі.
Блакітніца мелеагр
Блакітніца мелеагр (Polyommatus daphnis) — матыль з сямейства блакітніц.
Апісанне
Даўжыня пярэдняга крыла — 12 — 19 мм. Размах крылаў 31-35 мм. Самец зверху атласна-блакітны. Самка бурая з цёмнай палосай па краю крыла, іншы раз з блакітным апыленнем. Спод крылаў буравата-шэры, у самцоў амаль белы з 2 радамі цёмна-шэрых плям уздоўж краю і чорнымі плямамі ў пярэдняй частцы крылаў. Ад іншых роднасных відаў адрозніваецца зубчастым выступам каля ўнутранага вугла задняга крыла і адсутнасцю чырвоных плям на задніх крылах. У самкі такіх выступаў некалькі і яны больш выразныя.
Пашырэнне
Паўднёвая і Сярэдняя Еўропа, Крым, Малая Азія, Каўказ, Закаўказзе, Блізкі Усход, Пярэдняя Азія, Урал, паўночны захад Казахстана. У Беларусі адзначана на Палессі, дзе праходзіць паўночная мяжа арэала.
Біялогія
Жыве ў стэпе і горных лугах сярэдняга пояса. Вид аселы. За год дае 1 пакаленне. Лёт матылёў у ліпені-жніўні.
Размнажэнне
Самка адкладае яйкі на кармавыя расліны, дзе яны зімуюць. Вусені развіваюцца вельмі павольна, часам да чатырох месяцаў. Некаторыя жывуць у мурашніках і сілкуюцца лічынкамі мурашак. Вусені развіваюцца на кветках астравых:, , , , , і іншых раслінах.
Ваеннае будаўніцтва
Ваеннае будаўніцтва — частка ваеннай справы, якая ўключае ў сябе тэорыю і практыку стварэння, гэта значыць будаўніцтва (фарміравання, рэфармавання), у адпаведнасці з знешнімі і ўнутранымі ўмовамі ў свеце і краіне, узброеных сіл (УС) дзяржавы, узаемазвязаныя эканамічныя, сацыяльна-палітычныя, ваенныя і іншыя мерапрыемствы па стварэнні і ўдасканаленні ваеннай арганізацыі дзяржавы.
Усходне-Сахалінскія горы
Горы моцна падзеленыя падоўжанымі і папярочнымі далінамі; на вышыні 400, 800 і 1100—1250 м захаваліся старажытныя выраўнаваныя паверхні, ва ўсходніх перадгор’ях — марскія тэрасы. Усходне-Сахалінскія горы — антыклінорый, складзены метамарфічнымі пародамі, інтрузіямі і эфузівамі палеазоя і мезазоя. На ўсходзе і поўдні развіты марскія адклады (алеўраліты і інш.) верхнямелавога і неагенавага ўзросту. Сейсмічнасць 6, на ўсходзе да 7 балаў. Клімат марскі мусонны. Зіма суровая. Па прычыне астуджальнага ўплыву Ахоцкага мора лета прахалоднае. Сярэдняя тэмпература студзеня −14 ° С, жніўня 14-16 ° С. Ападкаў выпадае ад 600 да 1000 мм, найбольшая колькасць — летам і ў верасні.
IC 4686
IC 4686 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Паўлін.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Устронь
Назву Устро́нь маюць:
Сонечнае зацьменне 30 мая 1965 года
Сонечнае зацьменне 30 мая 1965 года — поўнае сонечнае зацьменне 127 сараса.
Зацьменне 30 мая 1965 года стала 1-ым сонечным зацьменнем у 1965 годзе і 150-ым у XX стагоддзі. Папярэдняе сонечнае зацьменне адбылося 4 снежня 1964 года, наступнае — 23 лістапада 1965 года.
Нацыянальны парк Прыбалатанскага ўзвышша
Нацыянальны парк Прыбалатанскага ўзвышша (Balaton-felvidéki Nemzeti Park) — нацыянальны парк у паўднёва-заходняй частцы Венгрыі, у Цэнтральна-Задунайскім краі на тэрыторыі медзье Зала і Веспрэм. Плошча нацыянальнага парку складае 570 км². Парк заснаваны ў 1997 годзе.
Нацыянальны парк размешчаны на поўнач ад возера Балатан, у горах Бакань, і цягнецца вузкай паласой уздоўж усяго возера ад Балатанфюрэда да Кестхея. Шырыня парку складае ад 1 да 15 кіламетраў. Найбольш цікавымі месцамі парку з'яўляюцца паўвостраў Ціхань, пячоры Тапальцы, басейны рэк Тапальца і Калі, горы Паўднёвага Баканя і забалочаная тэрыторыя ў вусце Залы — Кіш-Балатан (Малы Балатан).
Тэрыторыя парку гарыстая, ландшафт — вулканічны. Тут размешчана мноства патухлых вулканаў, былых гейзераў, кратараў, выхадаў лавы, што маюць парой вельмі мудрагелістыя формы. Самы вялікі базальтавы «арган» размешчаны на гары Сент-Дзьёрдзь. За гэтай гарой, побач з горадам Тапальца знаходзіцца ўваход у пячоры з падземнымі азёрамі, выяўленыя толькі ў 1903 годзе.
У парку расце мноства рэдкіх раслін, з іх дзвесце відаў знаходзяцца пад аховай, а дзевяць пад узмоцненай аховай. Жыве вялікая колькасць птушак і рэдкіх жывёл. Унутраныя азёры паўвострава Ціхань і Кіш-Балатан адыгрываюць важную ролю ў сезонных міграцыях пералётных птушак, якія выкарыстоўваюць іх для адпачынку.
Запаведны луг Шашдзі з'яўляецца адзіным у Венгрыі месцам, дзе расце рэліктавая расліна ледавіковага перыяду —.
Мікалай Мікалаевіч Федзюковіч
Мікола Федзюковіч (Мікалай Мікалаевіч Федзюковіч;, вёска Гутава, , Брэсцкая вобласць — г.) — беларускі паэт, перакладчык.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сялянскай сям’і. Пасля заканчэння сярэдняй школы (1960) працаваў літсупрацоўнікам драгічынскай раённай газеты «Чырвоная зорка», фотакарэспандэнтам лунінецкай міжраённай газеты «Ленінскі шлях» на Берасцейшчыне. У 1962—1965 гг. служыў у Савецкай Арміі. У 1970 г. скончыў Літаратурны інстытут імя Горкага ў Маскве. З 1970 г. быў рэдактарам у выдавецтве «Народная асвета», з 1971 г. — літсупрацоўнікам, потым загадчыкам аддзела літаратуры і мастацтва газеты «Чырвоная змена», у 1975—1976 гг. — рэдактарам у рэдакцыі часопіса «Служба быту Беларусі», у 1979—1983 гг. — зноў у «Чырвонай змене». З 1993 г. літкансультант газеты «Белорусская нива» і адначасова кіраўнік літаб’яднання пры «Чырвонай змене».
Першыя вершы апублікаваў у 1962 г. (міжраённая газета «Ленінскі шлях»). Аўтар зборнікаў вершаў «Зямля-магніт» (1968), «Мілавіца» (1971), «Птушыны грай» (1976), «Макаў цвет» (1979). Перакладаў з рускай, французскай і ўкраінскай моў.
У 1976 годзе ў перакладзе І. Бурсава ў Маскве выйшла кніга паэзіі «Птичье дерево». Таксама вершы перакладаліся на літоўскую, украінскую і іншыя мовы.
У 2009 годзе ў серыі «Беларуская паэзія ХХ стагоддзя» выйшаў пасмяротны зборнік выбранай паэзіі «Красадзён» (уклададальнік Віктар Гардзей).
Сербаўка
Сербаўка (Serbowka) — найменне лужыцкага каталіцкага студэнцкага брацтва, якое дзейнічала ў Празе. Арганізацыя была заснавана 21 кастрычніка 1846 года ў пражскай Лужыцкай семінарыі. Сербаўка была першай лужыцкай студэнцкай арганізацыяй, якая паўстала за межамі Германіі. Асноўнай мэтай арганізацыі было захаванне і прасоўванне лужыцкай культуры і лужыцкіх моў сярод студэнтаў, якія навучаліся ў Празе. Арганізацыя спрыяла кансалідацыі лужычанаў і іх нацыянальнай самаідэнтыфікацыі. Студэнцкае братэрства супрацоўнічал з іншымі славянскімі студэнцкімі і адукацыйнымі арганізацыямі таго часу.
Брацтва выдавала уласны літаратурны часопіс «Kwětki» (Кветкі), на старонках якога публікавалі свае першыя літаратурныя досведы будучыя вядомыя сербалужыцкія пісьменнікі і паэты Якуб Барт-Чышынскі, Міклаўш Бедрых-Радлубін, Міклаўш Андрыцкі, Ян Арнашт Голан, Юрый Лібш, Юрый Вінгер, Рамуальд Домашка і Якуб Лорэнц-Залескі.
NGC 2107
NGC 2107 (іншае абазначэнне — ESO 57-SC32) — рассеянае скопішча ў сузор’і Сталовая Гара.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Усходні канал (Францыя)
Усходні канал (Canal de l'Est) — водны шлях у Францыі, які ўключае рэкі Мёрт і Маас, невялікі адрэзак канала Марна - Рэйн, р. Мозель (верхняе цячэнне) і канал Мозель - Сона. Злучае сістэму ўнутраных водных шляхоў Бельгіі і Францыі. Пабудаваны ў 1882 годзе. Усходні канал мае 105 шлюзаў і тунэль (4,8 км). Глыбіня на ўсім шляху 2 м.
Цішыня
Цішыня, ціша — поўная ці частковая адсутнасць гукаў, шуму, іншых раздражняльнікаў слыху. Таксама ў пераносным значэнні словам "цішыня" абазначаюць душэўны спакой, адсутнасць варожасці і да т.п. Часам для кантрасту ў алегорыях цішынёй называюць не поўную адсутнасць гуку, а толькі адносную, напр., бязмоўнасць прыроды, што кантрастуе з шумам мегаполіса. Адносная цішыня карысная для здароўя, таму стомленым і хворым людзям раяць пазбягаць гучных шумаў. Але гукі ў дыяпазоне ад 20 да 60 дБ станоўча ўплываюць на чалавека. Лічыцца, што чалавек не можа пачуць абсалютную цішыню, бо ў любым выпадку будзе чуць гук уласнага сэрца.
Аўстралійскі псіхолаг-эвалюцыяніст і музыказнаўца Язэп Жарданія лічыць, што для сацыяльных жывёл (у тым ліку, для чалавека) цішыня можа з’яўляцца прыкметай небяспекі. Шмат якія сацыяльныя жывёлы выкарыстоўваюць, здавалася б, выпадковыя гукі для камунікацыі. Гэта сумесь розных гукаў, якія суправаджаюць штодзённае жыццё жывёл (напр., гукі харчавання), з іх дапамогаю члены групы захоўваюць аўдыёкантакт паміж сабой. Некаторыя сацыяльныя жывёлы ў выпадку небяспекі "цішэюць", сігналізуючы сваім маўчаннем пра сітуацыю. Чарлз Дарвін апісваў такія паводзіны ў групах дзікіх коней, буйной рагатай жывёлы.
Сцяг Андоры
Сцяг Андоры уяўляе сабой прастакутнае палатно якое складаецца з трох вертыкальных няроўных сіняй, жоўтай і чырвонай палос. У цэнтры сярэдняй жоўтай паласы — герб Андоры. Гэты трыкалор з'яўляецца сцягам Андоры з XIX ст. Сіні і чырвоны — колеры Францыі, а жоўты і чырвоны — Іспаніі: разам яны адлюстроўваюць франка-іспанскае заступніцтва над Андорай. У цэнтры сцяга — шчыт з выявай мітры і кія Урхельскага біскупа і двух быкоў, сімвалізуючых сумеснае кіраванне Францыі і Іспаніі; чырвоныя палосы на жоўтым фоне — колеры Каталоніі. Дэвіз на шчыце: «Адзінства робіць моцным» (Virtvs Vnita Fortior). Сцяг быў прыняты ў 1866 г.
Уладзімір Пятровіч Міклуш
Уладзімір Пятровіч Міклуш (нар., Беразіно, Мінская вобласць) — беларускі вучоны, кандыдат тэхнічных навук (1981), прафесар (2004).
Біяграфія
Нарадзіўся 13 верасня 1948 года ў Беразіно.
У 1978—1983 гадах — асістэнт, у 1983—1995 гадах — дацэнт, у 1995—2000 гадах — загадчык кафедры тэхналогіі і арганізацыі тэхнічнага сэрвісу Беларускага дзяржаўнага аграрна тэхнічнага ўніверсітэта.
У 2000 годзе стаў дэканам факультэта тэхнічнага сэрвісу ў АПК Беларускага дзяржаўнага аграрна тэхнічнага ўніверсітэта.
Навуковая дзейнасць
Вобласць навуковых інтарэсаў: арганізацыя і эканоміка тэхнічнага сэрвісу, інавацыйныя адукацыйныя тэхналогіі ў навучальным працэсе.
Усходні Саян
Усходні Саян — горная сістэма працягласцю звыш тысячы км у паўднёвай частцы Сібіры на тэрыторыі поўдня Краснаярскага краю, захаду Бураціі, поўдня Іркуцкай вобласці і паўночнага ўсходу Тывы ад левабярэжжа Енісея да ўзбярэжжа Байкала. Прымыкае да паўднёва-заходняга краю Сібірскай платформы. У сістэме — Гутарскі хрыбет.
Халупнікі
Халупнікі (chałupnik) − катэгорыя залежных сялян і гарадской бядноты ў Польшчы, Вялікім Княстве Літоўскім і Аўстра-Венгерскай імперыі ў XVI—XIX стст. Назва паходзіць ад польскай назвы хаты − халупы.
Узнікненне халупнікаў, іх існаванне
Адзінага сялянскага саслоўя ў Польшчы і Вялікім Княстве Літоўскім не існавала, было некалькі саслоўных груп − халупнікі, бабылі, кутнікі, каморнікі, — малазямельныя і зусім беззямельныя сяляне, вымушаныя зарабляць на жыццё рознага роду промысламі, рамяством, наёмнай працай на чужой зямлі. Халупнікі з’явіліся пасля Уставы на валокі 1557 года, выдадзенай каралём Жыгімонтам II Аўгустам, калі многія сяляне страцілі зямлю і засталіся толькі з уласнай хатай (халупай) і невялікім зямельным надзелам да 3 моргаў (прыблізна 2,13 гектара).
Маёмасць халупнікаў складалася з халупы і некалькіх дробных жывёл. Халупнікі не адпрацоўвалі паншчыну і не плацілі чынш, але плацілі пану пасядзінкі за пражыванне на яго зямлі: 2-4 злотых. У агульнай структуры насельніцтва колькасць халупнікаў у другой палове XVI стагоддзя была нязначнай − вагалася ад 2 да 5 %. У далейшым колькасць халупнікаў расла, і ў сярэдзіне XIX стагоддзя яны ўжо займалі ад 7 да 24 % хатніх гаспадарак у сёлах Украіны. Малазямельныя халупнікі ў XVII стагоддзі зліліся з цяглымі сялянамі, і ўжо сталі адбываць пешую паншчыну — 25 дзён у годзе, і іншыя павіннасці. Пасля скасавання паншчыны, у цэлым халупнікі не атрымлівалі зямлі, застаючыся сельскагаспадарчымі працаўнікамі ці адыходзілі ў гарады.
Повіс
Повіс (Powys) — самае вялікае графства ў складзе Уэльса.
Графства названа ў гонар старажытнага, некалі існаваўшага на гэтых землях, Каралеўства Повіс, якое займала цэнтральную тэрыторыю Паўднёвай Брытаніі і якое праіснавала да сярэдзіны XIII стагоддзя.
Вялікую частку зямель графства займаюць горы.
Большасць насельніцтва жыве ў невялікіх вёсках і гарадах. Самым буйным горадам з'яўляецца Ньютаўн, з насельніцтвам 12 783 (2001).
Ледзь меней траціны жыхароў валодаюць валійскай мовай, у асноўным гэта жыхары сельскіх і прамысловых раёнаў.
Повіс мяжуе з графствамі Гвінед, Дэнбішыр і Рэксем на поўначы, Керэдыгіён і Кармартэншыр на захадзе, Ніт-Порт-Толбат, Ронта-Кінан-Тав, Мерцір-Цідвіл, Кайрфілі, Блайнай-Гвент і Манмутшыр на поўдні.
NGC 2108
NGC 2108 (іншае абазначэнне — ESO 57-SC33) — рассеянае скопішча ў сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Любоў Аляксандраўна Філімонава
Любоў Аляксандраўна Філімонава  — беларуская паэтэса, празаік, перакладчык.
Біяграфія
Нарадзілася ў сям’і служачых. У 1971 годзе скончыла аддзяленне мастацкага перакладу Літаратурнага інстытута ў Маскве. Да 1972 года працавала на Омскім тэлебачанні, у 1972—1980 гадах — малодшым рэдактарам выдавецтва «Мастацкая літаратура», у 1983—1984 гадах — рэдактарам літаратурна-драматычнай рэдакцыі на Беларускім тэлебачанні.
Творчасць
Друкавацца пачала ў 1967 годзе ў перыёдыцы, у тым самым годзе апублікавала ў часопісе «Нёман» першую нізку вершаў. Аўтар зборнікаў паэзіі «Стазвоны» (1974), «Гучныя фарбы» (1978), «Імправізацыя» (вершы, паэма, 1988). Выйшаў зборнік апавяданняў «Пад шолах ветразяў» (1981).
Перакладае з англійскай, польскай, французскай, венгерскай моў. З туркменскай пераклала кніжку вершаў К. Чаліева «Чароўнае шкельца» (1983). Укладальнік і адзін з перакладчыкаў анталогіі дзіцячай туркменскай літаратуры «Кветкі Каракумаў» (1990).
Сонечнае зацьменне 4 снежня 1964 года
Сонечнае зацьменне 4 снежня 1964 года — частковае сонечнае зацьменне 122 сараса.
Зацьменне мела велічыню 0,7518 і дасягнула свайго максімуму ў 01:31:54 UTC у пункце з каардынатамі 64° пн. ш. 173° з. д..
Радыеімуналагічны метад
Радыеімуналагічны метад (РІА), таксама ізатопны імуналагічны аналіз, (Radioimmunoassay, RIA) - метад колькаснага вызначэння біялагічна актыўных рэчываў у біялагічных вадкасцях, заснаваны на канкурэнтным злучэнні шуканых стабільных і аналагічных ім маркіраваных радыенуклідам рэчываў са спецыфічна злучаемымі сістэмамі, з наступнай дэтэкцыяй на спецыяльных лічыльніках - радыеспектраметрах.
Упершыню метад быў распрацаваны Саламонам Берсанам і Разалін Сасмэн Ялаў ў 1950-х гадах. З дапамогай гэтага метаду яны вывучалі кліранс інсуліну ў хворых дыябетам. Р. Ялаў атрымала за гэта Нобелеўскую прэмію ў 1977 годзе. Для маркіроўкі антыцелаў або антыгенаў часцей за ўсё выкарыстоўваецца ізатоп ёду 125I, які мае перыяд паўраспаду 60 дзён і высокую ўдзельную радыеактыўнасць.
Інжынерна-тэхналагічны факультэт БДАТУ
Інжынерна-тэхналагічны факультэт  — адзін з факультэтаў Беларускага дзяржаўнага аграрнага тэхнічнага ўніверсітэта. Факультэт быў створаны 1 студзеня 2011 года (загад рэктара ад 09.12.2010 № 666).
Хейке Камерлінг-Онес
Хейке Камерлінг-Онес, таксама Гейке Камерлінг-Онес (Heike Kamerlingh Onnes; 21 верасня 1853, Гронінген - 21 лютага 1926, Лейдэн) — галандскі фізік і хімік.
Іосіф Флавій
Іосіф Флавій, Іосеф бен Матыт’яху (Josephus Flavius;, Іерусалім — пасля 100) — старажытнаяўрэйскі гісторык.
Хейке Камерлінг-Онес
Біяграфія
Скончыў Гронінгенскі ўніверсітэт. Навучаўся ў Кірхгофа ў Гайдэльбергу. З 1882 года прафесар Лейдэнскага ўніверсітэта. З 1894 заснавальнік і дырэктар Лейдэнскай крыягеннай лабараторыі.
Вядомы сваімі эксперыментальнымі працамі ў галіне фізікі нізкіх тэмператур і звышправоднасці. Распрацаваў і сканструяваў авадкавальную ўстаноўку. У 1906 годзе атрымаў вадкі вадарод. У 1908 годзе ўпершыню здолеў атрымаць вадкі гелій і здолеў дасягнуць рэкордна нізкай на той момант тэмпературы 0.9 K, за што атрымаў Нобелеўскую прэмію па фізіцы (1913). У 1911 годзе ўпершыню назіраў рэзкае падзенне электрычнага супраціву ртуці пры тэмпературы ніжэй 4.1 K. Гэта з'ява атрымала назву звышправоднасці. У 1913 годзе выявіў разбурэнне звышправоднасці моцнымі магнітнымі палямі і токамі.
Іосіф Флавій
Біяграфічныя звесткі
Актыўна ўдзельнічаў у паўстанні старажытных іўдзеяў супраць Рыма. У час Іўдзейскай вайны (66—73) военачальнік у Галілеі. Пасля паражэння каля крэпасці Іатапата (67) перайшоў на бок рымскага ваяводы, будучага імператара Веспасіяна.
У Рыме атрымаў правы грамадзяніна і прызначаны гістарыёграфам Флавіяў (узяў іх радавое імя). Аўтар твораў «Іўдзейская вайна», «Іўдзейскія старажытнасці», «Аб старажытнасці іудзейскага народа. Супраць Апіёна», «Жыццё», у якіх выкарыстоўваў і цытаваў шмат каштоўных крыніц і дакументаў, якія не дайшлі да нашага часу.
«Іўдзейская вайна»
Гісторыя Іўдзейскай вайны была напісана ў Рыме каля 75—79 гадоў. Маючы публіцыстычную (уславіць магутнасць Рыма і высакароднасць яго імператараў, пераканаць у марнасці намаганняў іудзейскіх прасталюдзінаў выратавацца ад рымскага рабства) і разам з тым гістарыяграфічную мэту («выратаваць ад забвення тое, што яшчэ нікім не апісана, і зрабіць набыткам нашчадкаў падзеі свайго часу»), аўтар вырашыў у першых дзвюх кнігах падаць нарыс жыцця іўдзеі ад 175 да н.э. (перад Макавейскай вайной) да 66 н.э., каб вытлумачыць паражэнне паўстанцаў у вайне 66—73 гадоў як гістарычна заканамерны факт. Першыя раздзелы занялі амаль адну трэцюю частку твора. Дзякуючы гэтаму, няхай і тэндэнцыёзнаму, гістарычнаму экскурсу чытач знаёміўся з сапраўднай, а не міфілагізаванай ці біблейскай гісторыяй чалавечай цывілізацыі, якая ў тыя часы была лакалізавана ў асноўным у Міжземнамор’і.
Твор Іосіфа — гэта важнейшая крыніца па гісторыі ранняга хрысціянства, нягледзячы на тое, што пра саміх паслядоўнікаў Ісуса аўтар не паведамляе амаль нічога. Аднак без звестак пра Ірада Вялікага, прарока Феўда, Понція Пілата і пра парадкі ў імперыі зразумець творы евангелістаў было б значна цяжэй. Трэцяя — шостая кнігі прысвячаліся апісанню паўстання, разгрому іудзеяў і разбурэнню Іерусаліма Веспасіянам і яго сынам Цітам. Меркаванне, што паказ паўстанцаў як баязліўцаў зменшыць сапраўдную веліч рымскай перамогі, абумовіла праўдзівасць у аповедзе пра ход ваеннай і палітычнай барацьбы, асобныя сцэны якой апісаныя па-майстэрску і не страцілі сваёй эстэтычнай каштоўнасці і сёння. Чытача не могуць не крануць яркія эпізоды абароны крэпасці Масады, дзе змораныя паўстанцы ўчынілі масавае самазабойства, каб не трапіць у рукі ненавісных легіянераў; натуралістычныя карціны разбурэння Іерусалімскага храма і многія іншыя. Апошняя, сёмая, кніга знаёміла з абрадам ваеннага трыумфу ў Старажытным Рыме.
Як грамадскі дзеяч Іосіф Флавій вымушаны быў не толькі ўслаўляць ваенную сілу рымлян, але і пераконваць, з аднаго боку, новых апекуноў у сваёй лаяльнасці, з іншага — чытачоў-суайчыннікаў у сваім патрыятызме. Таму вобраз аўтара ўвесь час знаходзіцца на пярэднім плане, а эпізоды ўласнага жыцця звязваюцца з апісаннем гістарычных падзей. Ведаючы вынікі барацьбы, Іосіф выстаўляе сябе як мудрага райцу рымлян і абаронцу яўрэяў, на якіх ускладзена ўся адказнасць за бунт, неразумныя паводзіны і немінучае паражэнне. Ідэйная зададзенасць выявілася ў пабудаваных па ўзоры класічных дэкламацый прамовах і дыялогах персанажаў, што, магчыма, служыла развіццю маналогаў герояў ўсходнеславянскай агіяграфіі. Антычная літаратурная традыцыя абумовіла рытмічную арганізацыю фраз і сінтаксічны паралелізм, яркія метафары, дакладныя параўнанні, выкарыстанне многіх тыповых прыёмаў, такіх, як ужыванне формаў трэцяга ліку ў дачыненні да сябе, апісанне рознага роду прадвесцяў і вешчых сноў.
У Рэчы Паспалітай пераклад кнігі І. Флавія «Іудзейская вайна» на польскую мову зрабіў Ян Казаковіч, выдадзены Я. Карцанам у Вільні (1595), з якога невядомым аўтарам быў зроблены неапублікаваны пераклад на старабеларускую мову.
Аперацыя «Арго»
«Апера́цыя „Арго́“» (Argo) — палітычны трылер рэжысёра Бена Афлека. Сюжэт карціны заснаваны на рэальных падзеях — аперацыі спецслужбаў па выратаванню шасці амерыканскіх дыпламатаў з Тэгерана. Сцэнарый напісаны па матывах артыкула Джошуа Бермана «Як ЦРУ выратавала амерыканцаў з Тэгерана фальшывым фантастычным фільмам» і кнігі Тоні Мендэса «Майстар маскіроўкі». Прэм’ера карціны адбылася 31 жніўня 2012 года (фестываль у Тэлурыдзе). У шырокі пракат яна выйшла 12 кастрычніка 2012 года.
Стужка паказала нядрэнныя вынікі ў пракаце — сусветныя зборы склалі больш за $ 229,6 млн, з іх $ 135,8 млн у амерыканскім пракаце, нягледзячы на рэйтынг R, прысвоены з-за ўжывання ў дыялогах ненарматыўнай лексікі. Трэці рэжысёрскі вопыт Бена Афлека атрымаў неадназначную ацэнку крытыкаў. Пахвальных водгукаў заслужыў баланс дакументальнага падыходу да адлюстравання падзей і трылера, які трымае гледачоў у напружанні, хоць канцоўка вядома з самага пачатку. Падбор выканаўцаў і гульня акцёраў другога плана таксама атрымалі высокую ацэнку. Апраўдаўшы прагнозы, карціна выйграла тры статуэткі «Оскара» ў сямі намінацыях, заваяваўшы ў 2013 годзе ўзнагароду акадэміі ў галоўнай намінацыі «Лепшы фільм». Таксама карціна заслужыла мноства іншых кінематаграфічных узнагарод, у тым ліку «Залаты глобус» і BAFTA ў некалькіх намінацыях.
Сур’ёзныя дыскусіі выклікала гістарычная дакладнасць падзей, паказаных у фільме, і яго палітычны кантэкст. Стваральнікаў карціны абвінавачвалі ў прыніжэнні ролі канадскіх спецслужбаў, празмернай палітычнай ангажаванасці і занадта вольнай трактоўцы падзей. Карціна была забаронена да паказу ў Іране, бо ў ёй, на думку кіруючых колаў, гісторыя была перакручана і паднесена з праамерыканскага пункту гледжання.
Сюжэт
4 лістапада 1979 г. рэвалюцыя ў Іране дасягае свайго апагею. Натоўпы ісламістаў штурмуюць пасольства ЗША ў Тэгеране і ўрываюцца на яго тэрыторыю. Персанал спешна знішчае пячаткі, сакрэтныя дакументы і іншыя матэрыялы. 52 супрацоўніка застаюцца ў палоне, але шасцярым удаецца пакінуць пасольства і знайсці прытулак у доме канадскага пасла Кена Тэйлара. Праходзіць 74 дні з моманту іх уцёкаў. Супрацоўнікі Дзяржаўнага дэпартамента шукаюць шляхі вырашэння сітуацыі. Яны прапануюць дачакацца вясны, раздаць дыпламатам веласіпеды і пашпарты, каб тыя даехалі да турэцкай мяжы. Эксперт ЦРУ па пытаннях эксфільтрацыі Тоні Мендэс сумняваецца ў разумнасці такога падыходу. На наступны дзень ён прапануе новы варыянт, які прыйшоў яму ў галаву пасля прагляду фільма «Бітва за планету малпаў». Ён прапануе выдаць супрацоўнікаў пасольства за скаўтаў — членаў здымачнай групы канадскага фільма, якія шукаюць натуру. Дзёрзкі план ухвалены кіраўніцтвам ЦРУ. Кіруючыся ім, Мендэс звяртаецца за дапамогай да свайго знаёмага — вядомага грымёра Джона Чэмберса. Праз яго ён выходзіць на аўтарытэтнага галівудскага прадзюсара Лестэра Сігэла, і пачынаецца падрыхтоўка да здымак. Мендэс знаходзіць у архівах прыдатны сцэнар фантастычнага фільма «Арго», які па стылю нагадвае «Зорныя войны». У гульню ўступае некалькі вопытных спецыялістаў, у тым ліку рэдактар коміксаў Джэк Кірбі. Адкрываецца офіс фіктыўнай кампаніі «Studio 6 Productions», размяшчаецца рэклама ў профільных выданнях, праводзіцца прэс-канферэнцыя.
Тым часам іранцы збіраюць папяровыя абрэзкі з дакументаў, якія прайшлі праз, і паступова аднаўляюць цэлыя фатаграфіі персаналу пасольства. Адсутнасць шасцярых супрацоўнікаў вось-вось раскрыецца. Тоні Мендэс прылятае ў Іран і пераконвае дыпламатаў даверыцца яму. Ён дапамагае ім трохі змяніць аблічча і навучае легендзе — яны канадцы і члены здымачнай групы. Дзеля верагоднасці дыпламаты ажыццяўляюць вылазку на гарадскі базар, што ледзь не прыводзіць да катастрофы. Адзін з прадаўцоў, сын якога загінуў на вайне, накідваецца на «кіношнікаў». Збіраецца натоўп, іранскі агент употай фатаграфуе ўсю «здымачную групу». Між тым вартавыя ісламскай рэвалюцыі, якія абыходзяць усе дамы ў горадзе, пачынаюць цікавіцца «гасцямі пасла», але яго служанка, якая ўжо здагадалася, што гэта збеглыя амерыканцы, рассейвае іх падазрэнні.
На наступны дзень група рыхтуецца пакінуць краіну. У апошні момант Мендэс атрымлівае загад аб адмене аперацыі «Арго», але вырашае на свой ​​страх і рызыку яе завяршыць. Уцекачы паспяхова праходзяць візавы кантроль у мэхрабадскім аэрапорце, заявіўшы, што запаўнялі ўязныя візы. На апошнім рубяжы іх затрымлівае кантроль вартавых ісламскай рэвалюцыі, яны абураюцца распуснасцю афіш фільма. Адзін з дыпламатаў, які валодае фарсі, эмацыйна пераказвае сюжэт фільма, робячы яго падобным да падзей іранскай рэвалюцыі. Кіраўнік варты тэлефануе для праверкі ў «офіс кампаніі» у Галівудзе, Чэмберс у апошнюю секунду паспявае адказаць на званок. Вартавыя даюць дазвол на вылет. Тым часам аднаго з шасці дыпламатаў апазнаюць па адноўленых пасольскіх анкетах. Вартавыя выязджаюць прама на ўзлётнае поле, спрабуючы затрымаць самалёт, але той паспявае ўзляцець і пакінуць паветраную прастору Ірана. Пасол і яго людзі таксама пакідаюць Іран, служанка пераходзіць іракскую мяжу.
Сакрэтнасць аперацыі захоўваецца да канца. Роля спецслужбаў ЗША ніяк не раскрываецца, і ўсе лаўры дастаюцца канадскаму боку. У канцоўцы кіраўніцтва ЦРУ збіраецца адзначыць заслугі Тоні Мендэса на закрытай цырымоніі.
Сцэнарый
Захоп заложнікаў у пасольстве ў Тэгеране стаў адным самых трагічных момантаў крызісу ірана-амерыканскіх адносін у часы праўлення адміністрацыі Джымі Картэра. Доўгі час дэталі паспяховай місіі канадскіх і амерыканскіх спецслужбаў 1980 заставаліся пад грыфам «сакрэтна». У 1997 годзе доступ да матэрыялаў быў адкрыты, але асаблівай цікавасці грамадскасці яны тады не прыцягнулі. У 2007 годзе прадстаўнікі прадзюсарскай кампаніі Smokehouse Pictures (en) Джордж Клуні і Грант Хеслаў звярнулі ўвагу на артыкул Джошуа Бермана «Як ЦРУ выратавала амерыканцаў з Тэгерана фальшывым фантастычным фільмам» ("How ​​the CIA Used a Fake Sci-Fi Flick to Rescue Americans from Tehran "), апублікаваны ў часопісе Wired. Пазней Хеслаў і Клуні пазнаёміліся з кнігай Тоні Мендэса «Майстар маскіроўкі» («The Master of Disguise») і сустрэліся з ім самім. Матэрыял, на думку крытыка Манолы Даргіс, быў нібы створаны для фільма — знарок такое не прыдумаеш. Ідэя здалася шматабяцальнай, і яны вырашылі пачаць працу над сцэнарыем. Smokehouse Pictures выкупіла правы на экранізацыю, вытрымаўшы канкурэнцыю з боку кампаніі Plan B (en). Дагавор на вытворчасць быў заключаны са студыяй Warner Bros.
У чэрвені 2009 года прадстаўнікі Smokehouse Pictures выбралі ў якасці сцэнарыста Крыса Тэры. У яго партфоліа на той момант быў усяго адзін поўнаметражны фільм. Спачатку аперацыя выратавання дыпламатаў здалася настолькі неверагоднай, што Крыс не мог прыдумаць, з якога боку падысці да будучага сцэнарыя. Пісьменнік адправіўся вывучаць архіўныя матэрыялы ў бібліятэкі. Крыс паспрабаваў уявіць, як бы сцэны будучага фільма выканалі любімыя акцёры Сідні Люмета, зоркі экрана 1970-х, такія як Джэк Уорд і Фэй Данаўэй. Затым Тэры прыняў вымушанае рашэнне некалькі спрасціць сюжэт і надаць яму больш напружаную канцоўку. У рэальнасці паслядоўнасць дзеянняў спецслужбаў была досыць складанай. Дыпламаты не сядзелі бязвылазна ў доме канадскага пасла, а хаваліся ў некалькіх розных дамах і пераязджалі з месца на месца. Паляцелі яны з Тэгерана некалькімі рэйсамі. Герой карціны Лестэр Сігэл, па волі сцэнарыста, стаў зборным вобразам некалькіх дзеячаў кінабізнесу. Пасля адпаведных паправак сцэнарый паступова стаў складацца ў адзінае цэлае.
Па патрабаванню студыі Warner Bros Тэры дадаў у пачатку вялізны маналог Мендэса, які распавядае аб яго перадгісторыі (і нават працы ў СССР), які тлумачыць гледачу сэнс тэрміна эксфільтрацыя. Зрэшты, пазней ад гэтага маналога адмовіліся — атрымлівалася, што фільм меў два ўступы. Тэкст шліфаваўся да пачатку 2011 года, пакуль ён не дасягнуў патрэбнай ступені гатоўнасці. Толькі тады прадзюсары пачалі шукаць рэжысёра. Джордж Клуні збіраўся быў асабіста ўзначаліць здымкі і стаць выканаўцам галоўнай ролі, але ён захапіўся праектам «Сакавіцкія Іды». Warner Bros. даслалі рабочую прапанову кампаніі Бена Афлека і Мэта Дэймана «Pearl Streets Film». «Пазнаёміўшыся з „Арго“, я быў ​​проста ўражаны і адразу ж згадзіўся ўзначаліць здымкі» — распавядаў Бен, залпам прачытаўшы сцэнарый, як займальную кнігу. Пры першым жа азнаямленні са сцэнарыем Бен вырашыў, што камедыйны пачатак у карціне трэба будзе скараціць («прыкладна на чвэрць»), пра што адразу папярэдзіў прадзюсараў. У лютым 2011 года яго ўдзел у праекце быў канчаткова пацверджаны.
Карціна мела рабочую назву «Уцёкі з Тэгерана» («Escape From Tehran»), але ў ходзе работы стваральнікі адмовіліся ад яе, з-за сугучнасці з фантастычным «Уцёкі з Нью-Ёрка». У рэальнай аперацыі 1980 назва сцэнарыя супадала з назвай кнігі, па якой планавалася экранізацыя — «Lord of Light» («Бог святла») Роджэра Жэлязны. Тоні Мендэс памяняў яе на Argo, абыграўшы адзін непрыстойны англійскі жарт. Гэтую ж назву i было вырашана выкарыстоўваць для фільма 2012 года. У карціне ў эпізодзе першай чыткі тэксту ў гасцініцы Beverly Hilton абыгрываецца сугучнасць слова Argo з міфічным караблём, што надае сцэне адценне чорнага гумару. Персанажы па сюжэту неаднаразова паўтараюць вульгарны жарт нібы лозунг, з-за чаго карціна пасля атрымала ў амерыканскім пракаце.