cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Рышэлье (вышыўка)
Легенды назвы вышыўкі
Лічыцца, што вышыўка рышэлье сваёй назвай абавязаная ўсемагутнаму кардыналу Рышэлье, міністру Людовіка XIII. Існуе некалькі версій. Адна з легенд абвяшчае, што менавіта ён загадаў абмежаваць увоз дарагіх раскошных карункаў, якія Францыя купляла тады ў Італіі, і замяніць іх карункавай вышыўкай па палатне мясцовай вытворчасці. Па іншай версіі вышытыя карункі былі любімымі ўпрыгожваннямі адзення кардынала. Ён насіў каўняры, абшэўкі, пальчаткі і батфорты, аздобленыя ажурнай вышыўкай. А яшчэ адна легенда кажа, што сам кардынал любіў ў вольны час вышываць у тэхніцы рышэлье і дасягнуў у гэтай галіне поспеху.
Чэшская Рэспубліка
Шчыльна апрацаваны рышэлье быў традыцыйным у многіх частках Чэхіі. Матывы могуць быць круглымі, дугападобнымі або лістападобнымі. Паколькі матывы часта размяшчаліся вельмі блізка адзін да аднаго, вышыўка выглядала як карункі, калі ўсе цэнтры матываў былі зрэзаныя.
Італія
У кнігах па вышыванні пасля 1560 года асноўная ўвага надавалася вышыўцы рышэлье, паколькі яна стала вельмі папулярнай у Італіі.
Мадэйра
У 1850-х гадах англічанка Міс Фелпс прыехала на Мадэйру, каб палепшыць сваё здароўе, і давала ўрокі англійскай вышыўкі.
У 1920-я гады была створана Гільдыя вышывальшчыц Мадэйры. Сярод яе мэтаў было ўсталяваць аплату і стандарты для вышывальшчыц на востраве. Статыстыка гільдыі, кажа, што многія жанчыны на Мадэйры займаліся вышыўкай, каб зарабіць грошы для сваіх сем’яў.
Нідэрланды
Рышэлье было папулярна ва ўсіх Нідэрландах. Асабліва вытанчаная форма вышыўкі рышэлье называецца сніверк і выкарыстоўваецца для ўпрыгожвання адзення, у тым ліку фартухоў і блузак, а таксама прадметаў хатняга ўжытку, такіх як навалачкі.
Польшча
Вышыўка рышэлье была папулярная ў польскай вёсцы з 1700-х гадоў, калі не раней. Яе выкарыстоўвалі для ўпрыгажэння касцюмаў і тэкстылю для дома. Выкананне гэтай ручной вышыўкі дасягнула свайго апагею ў канцы XIX стагоддзя, калі насельніцтва больш траціла сродкаў на адзенне.
Вышыўка сустракалася як на мужчынскай вопратцы, так і на жаночай. Для тых, хто не мог дазволіць сабе вопратку цалкам дэкараваную рышэлье, былі папулярныя каўняры з вушамі, якія можна было выкарыстоўваць для ўпрыгожвання розных блузак. Вышыўка звычайна выконвалася на белай тканіне, але вакол Серадза часам выкарыстоўвалася тканіна ў ружова-белую палоску. Узоры былі геаметрычнымі да канца XIX стагоддзя. З з’яўленнем машыннай вышыўкі дызайн стаў больш разнастайным.
Расія
З 30-х — 50-х гадоў XX стагоддзя на фабрыках у Расіі з’яўляюцца вышывальныя машыны, на якіх выкарыстоўваюць ўзоры тыпу рышэлье.
Да сярэдзіны XX стагоддзя ў Сібіры ўсё большую папулярнасць атрымліваюць карункавыя тэхнікі рышэлье і мярэжка, асаблівай вытанчанасцю адрознівалася багата дэкараваная пасцельная бялізна: навалачкі, падзоры, вугалкі і падкоўдранікі. Нехарактэрныя для сялянскіх майстрых Сібіры арыстакратычныя тэхнікі карункапляцення былі прыўнесены і адаптаваныя майстрыхамі, выхадцамі з краін Балтыі, нямецкіх паселішчаў Паволжа, Заходняй Украіны ў канцы XIX — першай палове XX стагоддзя. У гэты ж перыяд пры вырабе карункавага тэкстылю хатнія майстрыхі нароўні з традыцыйнымі тэхнікамі актыўна звяртаюцца да больш складаных — мярэжкі, рышэлье, пры гэтым геаметрычны арнамент выціскаюць раслінныя ўзоры, часам сюжэтныя выявы.
Адзенне з карункамі дадзенага тыпу захоўваецца і экспануецца ў многіх музеях:, Ялецкімузеі народных рамёстваў і промыслаў (Ялец) , Ржэўскім гістарычным музеі.
Існуюць музейныя інсталяцыі інтэр’ераў савецкіх кватэр 1940-я гадоў, дзе на серванце і на палічках можна ўбачыць, вышытыя ў тэхніцы рышэлье (Дзяржынскі краязнаўчы музей (Ніжагародская вобласць))
Віды рышэлье
Розныя формы рышэлье традыцыйна папулярныя ў шэрагу краін. Стылі з выкарыстаннем вышыўкі рышэлье ўключаюць, карункі , раннюю , іспанскае рышэлье, дацкае  і  , якая распаўсюджана ў Індыі.
Існуюць віды рышэлье: ад найменшай колькасці зрэзанай тканіны (рышэлье эпохі Адраджэння) да найбольшай (рышэлье Reticella).
Тэхніка рышэлье бывае некалькіх відаў :
Падобныя тэхнікі
Венецыянская вышыўка шмат у чым падобная з Рышэлье, яна незвычайна выразная і эфектная. Адзіным адрозненнем з’яўляецца адсутнасць прарэзаў паміж асобнымі брыдамі.
— італьянская тэхніка пляцення ігольчастых карункаў, якая адрозніваецца неверагоднай складанасцю і лёгкасцю.
Рэнесанс — вышыўка, у якой контур абранага малюнка пазначаецца фастрыгавальнымі шыўкамі ў адно складанне ніткі, з наступным перакрыццем фестонамі.
ці англійская вышыўка — тэхніка рукадзелля, якая ўключае ў сябе рысы вышыўкі, рышэлье і ігольных карункаў.
Нягледзячы на такую вялікую разнастайнасць тэхнік, найбольш папулярнай і запатрабаванай ўсё ж была вышыўка рышэлье.
Машынная вышыўка
Першыя ажурныя працы, вышытыя на спецыяльных швейна-вышывальных машынах у тэхніцы рышэлье, з’явіліся толькі ў XX стагоддзі. Варта адзначыць, што машынная тэхніка некалькі адрозніваецца ад ручной працы. Для вышывальных машын былі распрацаваны спецыяльныя швы, якія маюць назвы, аналагічныя швам ручной працы, і візуальна падобныя з імі.
Лазерная рэзка
Лазерная рэзка дазваляе ствараць больш дакладныя і складаныя ўзоры. Лазер таксама мае магчымасць плавіць і запячатваць краі тканіны з дапамогай цяпла лазера. Гэта дапамагае пазбегнуць абсыпання тканіны ў працэсе стварэння. Акрамя таго, выкарыстанне лазера для вышыўкі дазваляе вышывальшчыцы або стваральніку ствараць унікальныя дызайны, такія як «траўлены выгляд», шляхам змены глыбіні лазернага рэзу на тканіне.
Ленд-ліз
Другая сусветная вайна
Пастаўкі па ленд-лізу ажыццяўляліся ЗША ў краіны-саюзніцы антыгітлераўскай кааліцыі ў перыяд Другой сусветнай вайны. Закон аб ленд-лізе быў прыняты Кангрэсам ЗША у 1941 годзе.
Уварванне Расіі ва Украіну
У красавіку 2022 года Палата прадстаўнікоў Кангрэса Злучаных Штатаў Амерыкі адобрыла законапраект, паводле якога будзе пастаўляцца ўзбраенне па ленд-лізе ва Украіну. 9 мая Прэзідэнт ЗША Джо Байдэн падпісаў Закон аб ленд-лізе для Украіны, фактычна тоесны ранейшаму.
Сан (прыток Віслы)
Сан (San, Сян) — рака ва Украіне (Туркіўскі раён, Львоўская вобласць) і Польшчы. Самы вялікі карпацкі (правы) прыток Віслы (басейн Балтыйскага мора).
Выток у Карпатах (Верхнія Бяскіды) на вышыні 900 м; значная частка верхняга цячэння — па мяжы Польшчы і Украіны. Па выхадзе з гор цячэ па халмістай раўніне, затым — па Сандамірскай нізіне. Упадае ў Віслу каля горада Сандаміра. Важнейшыя прытокі — Віслок (левы), Танеў (правы).
Разводдзе ў лютым-траўні, летам — самы нізкі ўзровень; летнія паводкі рэдкія. Сан выкарыстоўваецца для сплаву лесу; у ніжнім цячэнні суднаходны.
У верхнім цячэнні ўладкована Солінскае вадасховішча, ГЭС.
На Сане стаяць гарады Санак, Пшэмысль, Яраслаў.
Сан згадваецца ў песні «Ще не вмерла України», аснове дзяржаўнага гімна Украіны: «Станем, браття, у бій кривавий від Сяну до Дону». Аднак у афіцыйную рэдакцыю гімна гэтая частка песні не ўвайшла. Пры гэтым Украіна мае выхад да Сану, але не да Дона.
Юрый Уладзіміравіч Тымчанка
Юрый Уладзіміравіч Ты́мчанка (нар., г. ) — беларускі спартсмен (падводнае плаванне). Майстар спорту Беларусі міжнароднага класа (2004).
Скончыў у 2009 годзе Полацкі ўніверсітэт. Уладальнік Кубка свет (2003 — у асабістым, 2005 — у камандным заліку). Пераможац і прызёр этапаў Кубка свету (2001—2004). Рэкардсмен і абсалютны чэмпіён Беларусі ў плаванні ў ластах на дыстанцыі 50, 100 і 200 м і ныранні на дыстанцыі 50 м (2003—2004).
Ішталош-Кё
Ішталош-Кё (Ішталошко; Istállós-kő) — гара ў Венгрыі на тэрыторыі медзье Хевеш. Мае вышыню 958,1 м над узроўнем мора, і з’яўляецца другой па вышыні гарой масіва Бюк і шостай па вышыні гарой Венгрыі. Да 2014 года яна лічылася самай высокай кропкай хрыбта, але паводле дадзеных апошніх даследаванняў вышыня гары Сільвашы-Кё склала 960,715 м, што трохі вышэй.
З населеннага пункта Сілвашварад да гары і пячоры вядзе турыстычная сцежка даўжынёй некалькі сотняў метраў.
Пячора Ішталош-Кё
Вывучэннем пячоры Ішталош-Кё упершыню заняўся Паль Рашко ў 1911 годзе. Пячора з’яўляецца значным археалагічным помнікам, там былі выяўлены знаходкі ўзростам 30 000 — 40 000 гадоў, сярод якіх косткі пячорнага мядзведзя і бізона Bison latifrons, каменныя і касцяныя прылады працы, а таксама палеалітычны ачаг, які цяпер экспануецца ў Венгерскім нацыянальным музеі.
У пячоры пазней праводзілі ракопкі Атакар Кадзік (1929) і Марыя Мотль (1938). Добра падрыхтаваныя раскопкі праводзіліся ў 1947 годзе, іх узначальваў Ласла Вертэш. На падставе археалагічнай стратыфікацыі і рэшткаў жывёл, даследчыкі пячоры вызначылі ўзрост трох культурных слаёў і характарыстыкі папуляцыі людзей, якія там жылі. Пячора атрымала статус ахоўваемай у 1944 годзе і асабліва ахоўваемай у 1982 годзе.
Навейшыя раскопкі пачаліся ў 2000 годзе і іх узначаліў Арпад Рынгер. Важнасць пячоры звязана з выяўленнем там рэшткаў 66 розных відаў ледніковага перыяду, што робіць яе фауну самай багатай сярод арыньякскай фауны ў Еўропе; тры новых віды млекакормячых і дваццаць новых відаў птушак былі паісаны на аснове мікрафауны пячоры.
Рэна Лалгі
Рэна Лалгі (Rena Lalgie) — брытанскі дзяржаўны дзеяч. Губернатар Бермудскіх астравоў з 14 снежня 2020 года. Першая жанчына і першы чалавек афрыканскага паходжання, які быў прызначаны губернатарам Бермудскіх асстравоў.
Біяграфія
Да пасады губернатара Рэна Лалгі працавала на розных пасадах у Міністэрстве ўнутраных спраў Вялікабрытаніі (Хоум-офіс), Кабінеце міністраў і Дэпартаменце бізнэса, інавацый і рамёстваў. Яна была аперацыйным дырэктарам у Гандль і інвестыцыі Вялікабрытаніі. Пазней яна стала кіраўніком Упраўлення па выкананні фінансавых санкцый (OFSI), створанага ў рамках Казначэйства ў 2016 годзе для ўвядзення і выканання фінансавых санкцый.
Дзекабрысты
Дзекабрысты (Декабристы, ад слова декабрь — «снежань») — удзельнікі расійскага дваранскага апазіцыйнага руху, сябры розных таемных таварыстваў другой паловы 1810-х — першай паловы 1820-х, якія арганізавалі антыўрадавае паўстанне 14 снежня 1825 года і па назве месяца паўстання і атрымалі сваю назву. Самае ранняе ўжыванне слова «дзекабрысты» выяўлена ў дзённіку А. Герцэна за 1842 год.
У першыя дзесяцігоддзі XIX стагоддзі частка прадстаўнікоў рускага дваранства лічылі самадзяржаўе і прыгоннае права пагібельнымі для далейшага развіцця краіны. У іх асяроддзі складалася сістэма поглядаў, рэалізацыя якіх павінна была змяніць асновы расійскага жыцця. Фармаванню ідэалогіі будучых дзекабрыстаў спрыяла:
Ідэі і светапогляд дзекабрыстаў не былі адзінымі, але ўсе яны былі накіраваны супраць самадзяржаўнага рэжыму і прыгоннага права.
Гісторыя руху
Таемныя таварыствы дзекабрыстаў у Расійскай імперыі з’явіліся на мяжы 18 — 19 стст. і мелі масонскі характар, іх удзельнікі падзялялі, галоўным чынам, ліберальна-асветніцкую ідэалогію.
Першымі палітычнымі арганізацыямі будучых дзекабрыстаў былі «Саюз выратавання» і «Саюз дастатку». У 1821 годзе ва Украіне было ўтворана «Паўднёвае таварыства» (у 1825 годзе ў яго ўлілося «Таварыства аб’яднаных славян»), у 1822 у Пецярбургу — «Паўночнае таварыства». Былі распрацаваны палітычныя праграмы («Канстытуцыя» Н. Мураўёва, «Руская праўда» П. Пестэля). У Беларусі ў Гродзенскай губерні дзейнічала «Таварыства ваенных сяброў»
Паўстанне павінна было пачацца ўлетку 1826 года, аднак выступ дзекабрыстаў быў паскораны смерцю Аляксандра I у лістападзе 1825 года. У краіне ўсталявалася міжцарства з-за блытаніны ў прысязе новаму імператару. Прысяга Мікалаю I была прызначана на 14 снежня 1825 г.
Становішчам крызісу ўлады і вырашылі скарыстацца дзекабрысты: вывесці войскі на Сенацкую плошчу, перашкодзіць прысязе Мікалаю I і запатрабаваць у сяброў Сената і Дзяржаўнай рады апублікаваць «Маніфест да рускага народа», у якім абвяшчаліся адмена прыгоннага права, палітычныя і грамадзянскія правы і свабоды, уводзілася ўсеагульная вайсковая павіннасць і палягчалася становішча салдатаў. Але паўстанне не было падрыхтавана, Сенат і большая частка Пецярбургскага гарнізона ўжо прысягнулі Мікалаю I. Змешчаныя на пляцы салдаты і афіцэры былі разагнаны артылерыйскім агнём.
29 снежня паўстаў Чарнігаўскі полк ва Украіне, але і гэта паўстанне было разгромлена.
Арышты ўдзельнікаў ішлі да красавіка 1826. Усяго па справе дзекабрыстаў праходзіла 579 асоб. У выніку 289 асоб былі прызнаны вінаватымі. З іх 121 чалавек паўстала перад Вярхоўным крымінальным судом. 5 ліпеня 1826 суд прысудзіў П. І. Пестэля, К. Ф. Рылеева, С. І. Мураўёва-Апостала, М. П. Бястужава-Руміна і П. Р. Кахоўскага да смяротнага пакарання.
13 ліпеня 1826 у двары Петрапаўлаўскай крэпасці над асуджанымі быў здзейснены «абрад грамадзянскага пакарання смерцю». Ім быў зачытаны прысуд, у знак разжалавання з іх былі сарваны мундзіры і ордэны і кінуты ў вогнішчы, над галовамі пераломлены надпілаваныя шпагі. Раніцай таго ж дня ў Петрапаўлаўскай крэпасці былі прыведзены ў выкананне смяротныя прысуды над пяццю дзекабрыстамі.
Пры правядзенні пакарання смерцю Мураўёў-Апостал, Кахоўскі і Рылееў сарваліся з шыбеніцы і былі павешаны другі раз. Гэта супярэчыла традыцыі недапушчальнасці паўторнага прывядзення ў выкананне смяротнага прысуду. Па сведчанні дзекабрыста І. Д. Якушкіна, пасля таго як трое дзекабрыстаў сарваліся з шыбеніц з-за слізкіх вяровак С. Мураўёў прамовіў: «''Бедная Расія! І павесіць прыстойна ў нас не ўмеюць''!»
Суды, якія разглядалі справы салдатаў, што ўдзельнічалі ў паўстанні, вынеслі жорсткі прысуд: 180 чалавек «прагнаць скрозь строй», г.зн. пакараць ударамі шомпалаў і спаслаць на катаргу. Астатнія 4 тысяч салдатаў былі адпраўлены на Каўказскую вайну.
Дзекабрысты аказалі вялікі ўплыў на развіццё грамадскага руху ў Расіі ў 30 — 50-я гг. 19 ст.
IC 3307
IC 3307 — галактыка тыпу E? (эліптычная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Валынская епархія ПЦУ
Валынская епархія — епархія Праваслаўнай царквы Украіны ў адміністрацыйных межах Валынскай вобласці Украіны. Да 2019 года — епархія Украінскай праваслаўнай царквы Кіеўскага патрыярхата.
Гісторыя
25 ліпеня 1992 года было зарэгістравана ў дзяржаўных органах епархіяльнае ўпраўленне Луцка.
7 cm Gebirgsgeschütz M. 99
7 cm Gebirgsgeschütz M 99 (7 cm горная гаўбіца M 99)— стаяла на ўзбраенні Аўстра-Венгрыі падчас Першай сусветнай вайны. У той час гэта была маральна састарэлая зброя. Гармата мела кароткі ствол з бронзава-сталёвага сплаву з поршневай засаўкай, якое было замацавана на ложы без супрацьадкатных прылады. Таму пры стрэле пушка адскоквала на 1,5 м назад і яе трэба было вяртаць на баявую пазыцыю. Прымітыўны прыцэл не дазваляў весці эфектыўную стральбу на далёкіх адлегласцях. Хуткастрэльнасць не перавышала 2 стрэлаў у хвіліну. Двухколавы лафет меў цвёрдую канструкцыю. Пры транспартаванні гармата разбіралася на тры часткі. З-за нястачы новых 7.5 cm Gebirgskanone M15 састарэлая гармата М.99 выкарыстоўвалася ў баявых дзеяннях каля 20 батарэямі горнай артылерыі.
Драбета
Драбета — раней дакійскае, затым рымскае паселішча на месцы сучаснага горада Драбета-Турну-Северын на паўднёвым захадзе Румыніі. Была занята і каланізавана рымлянамі пасля таго, як на карысць апошніх скончылася Першая дака-рымская вайна (101—102) гг., як важны цэнтр познеантычнага рачнога і сухапутнага гандлю на паўночным беразе ракі Дунай. У гэтым месцы рымляне таксама ўзвялі Траянаў мост, які быў разбураны варварамі ў IV стагоддзі пасля эвакуацыі Аўрэліяна.
Гісторыя
У рымскую эпоху насельніцтва Драбеты хутка расло. У перыяд паміж 117—138 гг. Драбета атрымала статус муніцыпія, у часы Септыма Севера 193—211 гг. перайшла ў ранг рымскіх калоній. Захаваліся рэшткі моста і рымскага каструма.
У VI стагоддзі візантыйскі імператар Юстыніян часова аднавіў мост і частку горада, які знаходзіўся ў сферы ўсходне-рымскага ўплыву прыблізна да 600 года (час нашэсця славян на Балканы). Такім чынам, пасля сыходу рымлян з Дакіі ў 271 годзе Драбета, як і суседняя Суцыдава, прыйшла ў запусценне, але, відаць, заўсёды была часткова заселена (у адрозненне ад больш паўночных гарадоў Паралісум, Ульпія Траяна і інш.), паколькі абедзве размяшчаліся на поўдні краіны ў непасрэднай блізкасці ад р. Дунай у межах Усходняй Рымскай імперыі. Тым не менш рымскі тапонім Драбета не захаваўся і быў заменены славянскімі новаўтварэннямі, нягледзячы на перавагу ў акрузе раманскага насельніцтва. Упершыню згадваецца ў сярэдневяковых хроніках у 1233 г. пад славянскай назвай Северын (літар. паўночны бераг Дуная). Рымская назва Драбета было дададзена пры Чаўшэску ў 1970-х каб падкрэсліць раманскую пераемнасць горада.
Сезон 2021 ФК Асіповічы
У 2021 годзе футбольны клуб «Асіповічы» з Асіповіч прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
Склад каманды
Станам на жнівень 2021 года.
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Бераставіцкі раён
Бераставіцкі раён — адміністрацыйная адзінка ў складзе Гродзенскай вобласці. Плошча 0,9 тыс. км². У 1991 у раёне налічвалася 129 населеных пунктаў, 7 сельсаветаў: Алекшыцкі, Кватарскі, Канюхоўскі, Макаравіцкі, Малабераставіцкі, Пархімаўскі, Эйсмантаўскі. З поўначы на поўдзень праходзіць аўтадарога Гродна — Пагранічны — Беласток.
Прырода
Тэрыторыя раёна размешчана ў межах паўднёвага адгалінавання Беларускай грады. Большую частку раёна займае Ваўкавыскае ўзвышша, на поўначы частка Нёманскай нізіны, на паўночным захадзе ўскраіна Гродзенскага ўзвышша. Пераважае вышыня 160—200 метраў над узроўнем мора. Самы высокі пункт — 212 метраў (на поўначы раёна, Магілянская града).
Карысныя выкапні: гліны, торф, будаўнічыя пяскі.
Балтрамеюс Вілянтас
Балтрамеюс Вілянтас, або Барталамеус Вілент (Baltramiejus Vilentas;, Літва — красавік/май , Кёнігсберг) — перакладчык лютэранскага «Enchiridion» на літоўскую мову (1579), пастар, аўтар рэлігійных гімнаў. Стрыечны брат літоўскага першадрукара Марцінаса Мажвідаса.
Бераставіцкі раён
Прырода
Працякае рака Свіслач з прытокамі Верацёйка, Бераставічанка, Уснарка, Одла. Пераважаюць лясы хваёвыя, яловыя, сустракаюцца бярозавыя, дубовыя, грабавыя. Лясы займаюць 15 % тэрыторыі раёна. Глебы пераважна дзярнова-падзолістыя. Балоты займаюць 7,6 % плошчы раёна.
Гісторыя
Утвораны 15 студзеня 1940 года як Крынкаўскі раён у складзе Беластоцкай вобласці БССР. Цэнтр — горад Крынкі. 12 кастрычніка 1940 года падзелены на 13 сельсаветаў: Алекшыцкі, Вялікабераставіцкі, Галынкаўскі, Глебавіцкі, Гуранскі, Данілкаўскі, Ёдкавіцкі, Крушынянскі, Крынкаўскі, Макаравецкі, Малабераставіцкі, Хамантоўскі, Эйсмантаўскі. У другую сусветную вайну ў чэрвені 1941 года тэрыторыя раёна акупавана нямецка-фашысцкімі захопнікамі, якія знішчылі больш за 600 чалавек. У раёне дзейнічалі Крынкаўскі падпольны райкам ЛКСМБ і 550-ы партызанскі атрад. Бераставіцкі раён вызвалены савецкімі войскамі ў ліпені 1944 года падчас Беластоцкай аперацыі 1944. 20 верасня 1944 года раён перайменаваны ў Бераставіцкі і ўвайшоў у склад утворанай Гродзенскай вобласці, адначасова вёска Вялікая Бераставіца набыла статус гарадскога пасёлка. Цэнтр раёна перанесены ў гарадскі пасёлак Вялікая Бераставіца. 16 жніўня 1945 года Гуранскі і Крушынянскі сельсаветы перададзены ў склад Польскай Народнай Рэспублікі. У 1945 годзе ўтвораны Сямёнаўскі сельсавет. 8 ліпеня 1950 года Галыкаўскі сельсавет перайменаваны ў Кулёўскі, Хамантоўскі — у Цецяроўскі. 16 ліпеня 1954 года скасаваны Вялікабераставіцкі, Кулёўскі, Сямёнаўскі сельсаветы, утвораны Ёдзіцкі сельсавет, Ёдкавіцкі сельсавет перайменаваны ў Жукевіцкі. 13 лютага 1960 года да раёна далучаны Грыцавіцкі і Кватарскі сельсаветы Свіслацкага раёна. 2 снежня 1961 года Грыцавіцкі сельсавет скасаваны. 25 снежня 1962 года раён скасаваны, яго тэрыторыя перададзена Свіслацкаму раёну. 30 ліпеня 1966 года раён утвораны зноў, уключаў 9 сельсаветаў: Алекшыцкі, Глебавіцкі, Данілкавіцкі, Ёдзіцкі, Кватарскі, Макаравецкі, Малабераставіцкі, Цецяроўскі і Эйсмантаўскі. 11 лютага 1972 года скасаваны Ёдзіцкі сельсавет, населеныя пункты перададзены ў падпарадкаванне Бераставіцкаму пассавету. 12 лістапада 1973 года Глебавіцкі сельсавет перайменаваны ў Канюхоўскі, Данілкаўскі сельсавет — у Пархімаўскі. 30 снежня 1975 года пасёлак Бераставіца набыў статус рабочага пасёлка, 28 сакавіка 1978 года перайменаваны ў Пагранічны. 17 сакавіка 1978 года скасаваны Цецяроўскі сельсавет. 19 студзеня 1996 года з часткі Бераставіцкага пассавета ўтвораны Бераставіцкі сельсавет. 25 верасня 2003 года скасаваны Кватарскі сельсавет. 9 жніўня 2007 года рабочы пасёлак Пагранічны аднесены да катэгорыі сельскіх населеных пунктаў (пасёлак). 5 кастрычніка 2007 года Пагранічны пассавет рэарганізаваны ў Пагранічны сельсавет. 18 кастрычніка 2013 года скасаваны Макаравецкі і Пархімаўскі сельсаветы.
Балтрамеюс Вілянтас
Творчая дзейнасць
Пераклаў з лацінскай і польскай «Евангеллі і павучанні» («Evangelijas bei epistolas», 1579) — першы зборнік евангельскіх тэкстаў на літоўскай мове. У прысвячэнні герцагу Альбрэхту, апроч падзякі, змешчаны звесткі пра Мажвідаса і самога Вілентаса. «Евангеллі і павучанні» лічыцца найзначнейшым творам Вілентаса. Тэксты гэтага выдання чыталіся ў храмах Усходняй Прусіі да з'яўлення першага поўнага літоўскага Новага запавету (1701) і выкарыстоўваліся каталіцкай царквой у Літве. Ім карысталіся Ёнас Брэткунас, збольшага таксама Мікалоюс Даўкша, Ёнас Якнавічус (Jonas Juknavičius), жамойцкі біскуп Юзаф Арнульф Гедройц.
Бераставіцкі раён
Гаспадарка
Асноўнае месца ў гаспадарцы раёна займае сельскагаспадарчая вытворчасць. Агульная плошча сельгасугоддзяў складае 50 869 га, з іх 7656 га асушана. Пад сельскагаспадарчымі ўгоддзямі знаходзіцца 60,9 % тэрыторыі раёна. Развіта мяса-малочная жывёлагадоўля (СВК «Алекшыцы»), свінагадоўля (СВК «Цецяроўка», імя Варанецкага), птушкагадоўля (ААТ «Бераставіцкая птушкафабрыка»); у раёне вырошчваюць цукровыя буракі, збожжавыя і кармавыя культуры, бульбу, агародніну.
Бераставіцкі раён на працягу 2013—2014 гг. трымаў 1-ае месца ў вобласці і 3-яе месца ў краіне па ўраджайнасці збожжавых і зернебабовых культур (64,7 цэнтнераў з гектара ў 2014 г.).
Прадпрыемствы па перапрацоўцы сельскагаспадарчай сыравіны прадстаўлены:
Выдатныя мясціны
У раёне знаходзіцца магіла пагранічніка І. Н. Анохіна (в. Цецяроўка), помнікі землякам, якія загінулі падчас Другой сусветнай вайны, савецкім воінам і землякам (в. Канюхі), партызанам (в. Ёдзічы), на месцы гібелі падпольшчыкаў В. Соламавай і В. Бабіча (в. Жорнаўка).
Помнікі архітэктуры на тэрыторыі раёна:
Легіёны польскія
Легіёны польскія – добраахвотніцкія польскія воінскія фарміраванні пры іншаземных арміях, якія ствараліся ў XVIII – XX стст. з мэтай барацьбы за аднаўленне Польшчы. Упершыню 2 легіёны польскія створаны ў Ламбардыі (Паўночная Італія) генералам Я.Г.Дамброўскім у 1797 г. (з 1799 фактычна ў складзе французскай арміі). У 1799 г. пры французскай арміі ў Паўднёвай Германіі сфарміраваны таксама Прыдунайскі легіён. У 1801 г. усе яны рэарганізаваны ў іншыя польскія часткі. Вядомы таксама 2 легіёна польскіх ў складзе французскай арміі ў 1806 – 1807 гг., 2 у Венгрыі і 1 у Італіі ў час нацыянальна-вызваленчых рэвалюцый 1848 – 1849 гг. У Першую сусветную вайну ў складзе ў складзе расійскай арміі існавалі 2 легіёна польскіх (кастрычнік 1914 – сакавік 1915 гг.), у аўстра-венгерскай арміі – створаныя Ю.Пілсудскім 2 легіёна польскіх (жнівень – верасень 1914 г.) і 3 брыгады легіянераў (1914 – 1918 гг.), чый асабовы склад стаў першапачатковым ядром арміі незалежнай Польскай Рэспублікі.
Бон (Францыя)
Бон (Beaune) — горад у Францыі, цэнтр аднайменнай супрэфектуры дэпартамента Кот-д’Ор. Насельніцтва Бона на 1 студзеня 2000 года складала 22 916 чал.
Гісторыя
Горад узнік на месцы паселішча кельтаў, якія прыйшлі сюды з усходу ў V стагоддзі да н.э. Яны назвалі горад «Белена» (Belena) у гонар ушанаванай імі багіні бягучай вады Белоны (Belonos).
Юлій Цэзар, заваяваўшы Галію прынёс сюды ўвесь пантэон рымскіх багоў, у тым ліку і Апалона, імя якога было сугучна назве горада. Пазней салдаты раскватараванага тут VIII легіёна «Augusta» распаўсюджвалі тут культ бога Мітры, які, аднак, не ўтрымаўся. У IV стагоддзі святы Марцін прынёс сюды хрысціянства. Разбураныя ўмацаванні горада, былі адноўлены «на месцы паганскай святыні».
Муніцыпій (Старажытны Рым)
Муніцыпій (municipium ад munus — «дар, абавязак, служба» і capio — «бяру») у рымскай дзяржаве — горад, свабоднае насельніцтва якога атрымлівала ў поўным ці абмежаваным аб'ёме права рымскага грамадзянства і самакіраванне.
Бон (Францыя)
Гісторыя
У V стагоддзі па замёрзлым Рэйне сюды прыйшло германскае племя бургундаў, якія далі мясцовасці сучасную назву. Іх прынцэса Клатыльда выйшла замуж за правадыра франкаў Хлодвіга I з роду Меравінгаў, які прыняў хрысціянства. У VIII стагоддзі месца спазнала кароткачасовае нашэсце арабаў. Бон быў галоўным горадам Бургундыі пакуль яе сталіцай не стаў горад Дыжон.
Славутасці
З Сярэднявечча тут захавалася гарадcкая сцяна даўжынёй каля 2 км, а таксама шматлікія пабудовы XV—XVI стагоддзяў. Будаўніцтва царквы было распачата ў 1120 годзе, і пасля пабудовы яна лічылася «дачкой Клюні». Затым ёй было нададзена аблічча, уласцівае будынкам эпохі бургундcкага рамантызму. У галоўным алтары знаходзяцца дываны з поўсці і шоўку з выявай сцэн з жыцця Дзевы Марыі. У былым палацы герцагаў Бургундыі зараз размяшчаецца вінны музей. Але галоўнай славутасцю горада з’яўляецца былы шпіталь, пабудаваны ў 1443—1457 гадах.
Муніцыпій (Старажытны Рым)
Першапачаткова розны муніцыпальны статус падаваўся толькі асобным гарадам. Усе жыхары Італіі атрымалі поўныя правы рымскага грамадзянства, верагодна, у эпоху паміж Саюзніцкай вайной 90—88 гадоў да н.э. і перапісам, праведзеным імператарам Актавіянам Аўгустам у 28 годзе да н.э. У 49 годзе да н.э. Цэзар падаў рымскае грамадзянства жыхарам Цызальпійскай Галіі. Муніцыпіі існавалі таксама ў правінцыях. Усё насельніцтва імперыі атрымала рымскае грамадзянства паводле эдыкта Каракалы ў 212 годзе.
Крываозэрскі раён
Крываозэрскі раён (Кривоозерський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Мікалаеўскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Крывэ Озэра (Криве Озеро).
Утвораны ў 1923 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 25074 чалавекі, плошча — 814 км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 пасялковага і 15 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 пасёлак гарадскога тыпу, 4 пасёлкі сельскага тыпу і 22 сяла.
Культура Старажытнай Русі
Культура Старажытнай Русі (або Культура Сярэдневяковай Русі) — культура Русі ў перыяд Старажытнарускай дзяржавы з моманту яе стварэння да татара-мангольскага нашэсця.
Пісьменнасць і асвета
Аб існаванні ў усходніх славян пісьменства ў дахрысціянскі перыяд сведчаць шматлікія пісьмовыя крыніцы і археалагічныя знаходкі. Стварэнне славянскай азбукі звязваюць з імёнамі візантыйскіх манахаў Кірыла і Мяфодзія. Кірылам у другой палове IX стагоддзя быў створаны глагалічны алфавіт (глаголіца), якім былі напісаныя першыя пераклады царкоўных кніг для славянскага насельніцтва Маравіі і Паноніі. На мяжы IX—Х стагоддзяў на тэрыторыі Першага Балгарскага царства ў выніку сінтэзу здаўна распаўсюджанага тут грэчаскага пісьма і тых элементаў глаголіцы, якія ўдала перадавалі асаблівасці славянскіх моў, узнікла азбука, якая атрымала пазней назву кірыліца. У далейшым гэты больш лёгкі і зручны алфавіт выцесніў глаголіцу і стаў адзіным у паўднёвых і ўсходніх славян.
Хрышчэнне Русі спрыяла шырокаму распаўсюджванню і хуткаму развіццю пісьменства і пісьмовай культуры. Істотнае значэнне мела тое, што хрысціянства было прынята ў яго ўсходнім, праваслаўным варыянце, які дапускаў, у адрозненне ад каталіцтва, богаслужэнне на нацыянальных мовах. Гэта стварала спрыяльныя ўмовы для развіцця пісьменнасці на роднай мове.
Развіццё пісьменнасці на роднай мове прывяло да таго, што руская царква з самага пачатку не стала манапалістам у сферы пісьменнасці і адукацыі. Аб распаўсюджванні пісьменнасці сярод слаёў гарадскога насельніцтва сведчаць берасцяныя граматы, знойдзеныя пры археалагічных раскопках у Ноўгарадзе, Цверы, Смаленску, Таржку, Старой Русе, Пскове, Старой Разані і інш. Гэта пісьмы, памятныя запіскі, навучальныя практыкаванні і т. п. Пісьмо, такім чынам, выкарыстоўвалася не толькі для стварэння кніг, дзяржаўных і юрыдычных актаў, але і ў побыце. Нярэдка сустракаюцца надпісы на рамесных вырабах. Простыя гараджане пакідалі шматлікія запісы на сценах цэркваў Кіева, Ноўгарада, Смаленска, Уладзіміра і іншых гарадоў. Самай старажытнай на Русі кнігай, з захаваных да цяперашняга часу, з’яўляецца т. зв. «Наўгародскі псалтыр» першай чвэрці XI ст.: драўляныя, пакрытыя воскам дошчачкі з тэкстамі 75 і 76 псалмоў.
Большая частка помнікаў пісьменства дамангольскага перыяду загінула ў час шматлікіх пажараў і іншаземных нашэсцяў. Захавалася толькі іх нязначная частка. Найстаражытнейшымі з іх з’яўляюцца «Астрамірава Евангелле», напісанае дыяканам Рыгорам для наўгародскага пасадніка Астраміра ў 1057 годзе, і два «Ізборнікі» князя Святаслава Яраславіча 1073 і 1076 гадоў. Высокі ўзровень прафесійнага майстэрства, з якім выкананы гэтыя кнігі, сведчыць аб наладжанай вытворчасці рукапісных кніг ужо ў першай палове XI стагоддзя, а таксама аб навыках «кніжнай будовы», якія ўстаяліся да гэтага часу.
Перапіска кніг вялася, у асноўным, у манастырах. Сітуацыя змянілася ў XII стагоддзі, калі ў буйных гарадах таксама зарадзілася рамяство «кніжных апісацеляў». Гэта сведчыць аб пашырэнні пісьменнасці насельніцтва і росце патрэб у кнігах, якую не маглі задаволіць манастырскія пісцы. Перапісчыкаў кніг утрымлівалі пры сабе шматлікія князі, а некаторыя з іх і перапісвалі кнігі самастойна.
У той жа час, асноўнымі цэнтрамі кніжнасці працягвалі заставацца манастыры і саборныя царквы, дзе існавалі спецыяльныя майстэрні з пастаяннымі калектывамі перапісчыкаў. Яны займаліся не толькі перапіскай кніг, але і вялі летапісы, стваралі арыгінальныя літаратурныя творы, перакладалі замежныя кнігі. Адным з вядучых цэнтраў гэтай дзейнасці быў Кіева-Пячэрскі манастыр, у якім склаўся асаблівы літаратурны напрамак, які аказаў вялікі ўплыў на літаратуру і культуру Старажытнай Русі. Як сведчаць летапісы, ужо ў XI стагоддзі на Русі пры манастырах і саборных цэрквах ствараліся бібліятэкі, якія мелі да некалькіх соцень кніг.
Маючы патрэбу ў пісьменных людзях, князь Уладзімір Святаславіч арганізаваў першыя школы. Пісьменнасць не была прывілеем толькі пануючага класа, яна пранікала і ў асяроддзе гараджан. Выяўленыя ў значнай колькасці ў Ноўгарадзе граматы, напісаныя на бяросце (з XI ст.), утрымліваюць перапіску простых гараджан; рабіліся надпісы і на рамесных вырабах.
Адукаванасць вельмі шанавалася ў старажытнарускім грамадстве. У літаратуры таго часу можна знайсці нямала панегірыкаў кнізе, выказванняў пра карысць кніг і «кніжнага вучэння».
Літаратура
Для арыгінальнай літаратуры Старажытнай Русі характэрныя вялікая ідэйная насычанасць і высокая мастацкае дасканаласць. Яе яркім прадстаўніком быў мітрапаліт Іларыён, аўтар вядомага «Слова пра закон і благадаць», датаваных сярэдзінай XI стагоддзя. У гэтым творы выразна выяўляецца думка пра неабходнасць адзінства Русі. Выкарыстаўшы форму царкоўнай пропаведзі, Іларыён стварыў палітычны трактат, у якім знайшлі адлюстраванне надзённыя праблемы рускай рэчаіснасці. Супрацьпастаўляючы «благадаць» (хрысціянства) «закону» (іўдаізм), Іларыён адхіляе ўласцівае іўдаізму паняцце богавыбранніцтва і сцвярджае ідэю перанясення нябеснай увагі і размяшчэння з аднаго абранага народа на ўсё чалавецтва, раўнапраўя ўсіх народаў.
Выдатным пісьменнікам і гісторыкам быў манах Кіева-Пячэрскага манастыра Нестар. Захаваліся яго «Чытанне» пра князёў Барысе і Глебе і каштоўнае для гісторыі побыту «Жыціе Феадосія». «Чытанне» напісана ў некалькі адцягнутым стылі, у ім узмоцнены павучальныя і царкоўныя элементы. Прыкладна да 1113 года адносіцца выдатны помнік старажытнарускага летапісання — «Аповесць мінулых гадоў», якая захавалася ў складзе пазнейшых летапісных збораў XIV—XV стагоддзяў. Гэта праца складзена на аснове больш ранніх летапісных збораў — гістарычных твораў, прысвечаных мінуламу Рускай зямлі. Аўтар «Аповесці», манах Нестар, здолеў жыва і вобразна расказаць пра ўзнікненне Русі і звязаць яе гісторыю з гісторыяй іншых краін. Асноўная ўвага ў «Аповесці» нададзена падзеям палітычнай гісторыі, дзеянням князёў і іншых прадстаўнікоў знаці. Гаспадарчае жыццё і побыт народа апісаны менш дэталёва. Выразна выявіўся ў летапісе і рэлігійны светапогляд яго складальніка: канчатковую прычыну ўсіх падзей і ўчынкаў людзей ён бачыць у дзеянні боскіх сіл, «вышэйшай волі». Аднак за рэлігійнымі разыходжаннямі і спасылкамі на волю Бога часта хаваюцца практычны падыход да рэчаіснасці, імкненне выявіць рэальныя прычынна-выніковыя сувязі паміж падзеямі.
У сваю чаргу, Феадосію, ігумену Пячэрскага манастыра, пра які таксама пісаў Нестар, належаць некалькі павучанняў і пасланняў да князя Ізяслава.
Выдатным пісьменнікам быў Уладзімір Манамах. Яго «Павучанне» малявала ідэальны вобраз князя — справядлівага феадальнага правіцеля, закранала надзённыя пытанні сучаснасці: неабходнасць моцнай княжацкай улады, адзінства ў адлюстраванні набегаў качэўнікаў і г. д. «Павучанне» з’яўляецца творам свецкага характару. Яно прасякнута непасрэднасцю чалавечых перажыванняў, далёкае ад адцягнутасці і напоўнена рэальнымі вобразамі і прыкладамі, узятымі з жыцця.
Пытанне аб княжацкай уладзе ў жыцці дзяржавы, пра яе абавязкі і спосабы ажыццяўлення становіцца адным з цэнтральных у літаратуры. Узнікае думка пра неабходнасць моцнай улады як умовы паспяховай барацьбы з вонкавымі ворагамі і пераадолення ўнутраных супярэчнасцей. Гэтыя разважанні ўвасоблены ў адным з самых таленавітых твораў XII—XIII стагоддзяў, які дайшоў да нас у дзвюх асноўных рэдакцыях «Слова» і «Маленне» Данііла Заточніка. Перакананы прыхільнік моцнай княжацкай улады, Данііл з гумарам і сарказмам піша аб навакольнай сумнай рэчаіснасці.
Асаблівае месца ў літаратуры Старажытнай Русі займае «Слова пра паход Ігараў», датаванае канцом XII стагоддзя. У ім апавядаецца аб няўдалым паходзе на полаўцаў у 1185 годзе ноўгарад-паўночнага князя Ігара Святаславіча. Апісанне гэтага пахода служыць аўтару толькі нагодай для роздуму аб лёсах Рускай зямлі. Прычыны паражэнняў у барацьбе з качэўнікамі, прычыны бедстваў Русі аўтар бачыць у княжых міжусобіцах, у эгаістычнай палітыцы князёў, якія прагнуць асабістай славы. Цэнтральным у «Слове» з’яўляецца вобраз Рускай зямлі. Аўтар належаў да дружынага асяроддзя. Ён увесь час карыстаўся ўласцівымі яму паняццямі «гонар» і «слава», але напаўняў іх больш шырокім, патрыятычным зместам. У «Слове пра паход Ігараў» увасобіліся характэрныя рысы старажытнарускай літаратуры таго часу: жывая сувязь з гістарычнай рэчаіснасцю, грамадзянскасць і патрыятызм.
Вялікі ўплыў на Рускую культуру аказала Батыева нашэсце. Першая праца прысвечаная нашэсцю — «Слова пра пагібель Рускай зямлі». Дадзенае слова дайшло да нас не цалкам. Таксама Батыеваму нашэсцю прысвечана «Аповесць пра руйнаванне Разані Батыем» — складовая частка цыкла аповесцей пра «цудатворную» ікону Міколы Зарайскага.
Павел Усаў
Доктар грамадскіх навук (2011). Член Беларускага нацыянальнага сакратарыята «Вольная Беларусь» (з 2020 года). Прафесар-ад’юнкт Варшаўскага ўніверсітэта (на 2022 год).
Біяграфія
У 1998 годзе скончыў гістарычны факультэт Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта. Узначальваў Магілёўскую гарадскую суполку «Маладых сацыял-дэмакратаў». У 2003 годзе скончыў аспірантуру ў Беларускім дзяржаўным універсітэце на кафедры паліталогіі, а таксама магістратуру ў Школе Усходняй Еўропы Варшаўскага ўніверсітэта. У 2003—2005 гадах працаваў выкладчыкам паліталогіі ў Магілёўскім дзяржаўным універсітэце. У 2004 годзе ўзначаліў Магілёўскую гарадскую суполку Беларускай сацыял-дэмакратычнай партыі «Грамада» і вылучыўся кандыдатам на парламенцкіх выбарах. У 2006 годзе паступіў ва Уроцлаўскі ўніверсітэт па стыпендыі імя Лэйна Кіркланда. Пазней стаў весці ва ўніверсітэтах Польшчы і Славакіі паліталагічныя лекцыі пра дзяржаўны лад Беларусі, Расіі і Украіны. Заснаваў у Варшаве Цэнтр палітычнага аналізу і прагнозаў, у якасці кіраўніка якога выступаў экспертам у перадачах Беларускай службы Польскага радыё, а таксама ў Беларускім цэнтры еўрапейскіх даследаванняў. Паступіў у дактарантуру Школы грамадскіх навук Польскай акадэміі навук (ПАН). У 2011 годзе атрымаў ступень доктара грамадскіх навук у Інстытуце палітычных даследаванняў ПАН за абарону дысертацыі «Станаўленне і ўмацаванне неааўтарытарнага рэжыму ў Беларусі ў 1994—2010 гадах», якую выдаў у 2014 годзе асобнай кнігай на 360 старонак (ISBN 978-83-64091-25-4). Да 2015 года стаў аўтарам звыш 500 паліталагічных артыкулаў, у тым ліку ў часопісе «ARCHE Пачатак».
У красавіку 2017 года выступіў суаўтарам Народнай праграмы «Вольная Беларусь». У ліпені 2020 года ўвайшоў у склад Беларускага нацыянальнага сакратарыята «Вольная Беларусь». Працаваў прафесарам-ад’юнктам у Варшаўскім універсітэце.
Сям’я
У шлюбе з Вольгай Старасцінай, маюць дзяцей.
Столінскае благачынне
Столінскае благачынне, Столінская благачынная акруга — акруга ў Пінскай і Лунінецкай епархіі Беларускай праваслаўнай царквы. Аб’ядноўвае прыходы Столінскага раёна Брэсцкай вобласці.
Орачская мова
Орачская мова (саманазва: орочи кэсэни ) — мова орачаў — карэннага малалікага народа Хабараўскага края. Адносіцца да тунгуса-маньчжурская моўнай сям'і. У 2010 годзе заставалася толькі 8 носьбітаў мовы.
Сабор Раства Хрыстова (Адэса)
Сабор Раства Хрыстова — праваслаўны храм у Адэсе, пабудаваны ў 1814 годзе. Настаяцель — епіскап Афанасій (Яворскі).
Гісторыя
Заснаваны ў пачатку XIX стагоддзя і існаваў як царква пры інфекцыйным шпіталі. Храм збудаваны ў 1814 годзе.
У савецкі час частку храма заняла больніца. І толькі ў 1990-я гады будынак вярнулі і аднавілі храм.
У 2013 годзе храм атрымаў статус кафедральнага сабора.
Джузэпэ Бергомі
Джузэпэ Бергомі (Giuseppe Bergomi; нар. ) — італьянскі футбаліст, абаронца. Чэмпіён свету 1982 у складзе нацыянальнай зборнай Італіі.
Кампаф’ёрыта
Кампаф'ёрыта (Campofiorito) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Сіцылія, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Палерма.
Насельніцтва складае 1401 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 67 чал./км². Займае плошчу 21 км². Паштовы індэкс — 90030. Тэлефонны код — 091.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Santo Stefano.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Склеп
Склеп (пограб) — цалкам або часткова заглыбленае ў зямлю збудаванне для захоўвання харчовых прадуктаў, якое можа быць абасобленым або размешчаным пад жылым домам, гаспадарчай пабудовай, гаражом.
Таксама склепам (скляпеннем) называецца могілкавае збудаванне для пастаяннага размяшчэння цела памерлага чалавека.
Кола кінакрытыкаў Нью-Ёрка
Кола кінакрытыкаў Нью-Ёрка (New York Film Critics Circle, NYFCC) — прафесійнае аб’яднанне журналістаў з перыядычных выданняў Нью-Ёрка, якія пішуць пра кінематограф. Утворана ў 1935 годзе. Колькасць сяброў арганізацыі ў розныя гады вагалася ад 11 да 31 чалавека. Усяго за час існавання ў яе працы ўдзельнічалі 130 кінааглядальнікаў (на канец 2014 года), сярод якіх Палін Кейл, Бослі Краўзер, Эндру Сарыс, Джэй Кокс, Майкл Аткінсан, Рычард Корліс, Джудзіт Крыст, Рэната Адлер, Фрэнк Рыч і іншыя. У 1966 годзе паміж сябрамі супольнасці адбыўся раскол, і з яго вылучылася яшчэ адно незалежнае прафесійнае аб’яднанне — Нацыянальнае таварыства кінакрытыкаў ЗША.
IC 3308
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Парбус (князь літоўскі)
Парбус, Parnaus, Parbusse de Nere (*Parnušis, *Parnužis) — адзін з малодшых літоўскіх князёў, давераная асоба Міндоўга. У ліпені 1251 года ўзначальваў пасольства Міндоўга да Папы Рымскага Інакенція IV.
Напэўна, Парбус згадваецца як Parbusse de Nere сярод сведкаў граматы Міндоўга (каля 1260), якая лічыцца падробленай, што не змяншае значнасці звестак, бо не сталі б, фальшуючы грамату, пазначаць у ёй несапраўдных сведкаў.
"«Myndowe dei gracia Rex Lettowie universis cristi fidelibus presentes litteras inspecturis.... Huius autem donacionis testes sunt. Venerabilis dominus Culmensis Episcopus et magister Andreas Fratrum predictorum ac Fratres sui. Langwinus sororius noster. Lygeyke Schabbe. Bixe. Bune. nostri Barones et consangwinei. Parbusse de Nere. Gerdine de Nailse. Vege. Veseyele. Ibid. et Parbusse junior. De Fratribus predicatoribus Frater Syndarinus. de Fratribus minoribus Frater Adolphus et sui socii. et alii quam plures fidedigni. qui omnes simul et semel dicte donacioni nostre a nobis provide facte Magistro et Fratribus. ac eorum successoribus supradictis fuerunt vocati ad hoc in testimonium premissoruni. Datum Lettowie in Curia nostra anno domini Millesimo Ducentesimo Sexagesimo. In medio Mensis Junii.»"
Праз гэтую згадку некаторыя даследчыкі лічаць Парбуса князем Нерыса, быццам тоеснага Nere, але звестак пра сам Нерыс вельмі мала, каб меркаванні былі пэўнымі.
Асець
Асе́ць, восець, лакальная назва асетка  — старадаўняя гаспадарчая пабудова для сушкі збажыны, канапель, ільну ; тып сушні. Была пашырана ў паўночна-ўсходніх раёнах Беларусі да сярэдзіны 20 ст.
Апісанне
Канструкцыйна больш складаная, чым ёўня. Квадратны або прамавугольны ў плане будынак вянковай канструкцыі з імшанымі сценамі, накрыты саломай, драніцай. Унутраная прастора перакрыццем з жэрдак падзялялася на 2 ярусы. У глінабітнай падлозе асеці выкопвалася яма глыбінёй да 2 метраў, у якой знаходзілася печ, абкладзеная каменнем. Печ мела некалькі люхтаў і чарэннем выходзіла ў 1-ы ярус. Цёплае паветра ад курнай печы ў ніжнім ярусе праз шчыліны перакрыцця ішло ў верхні ярус, дзе на цапніках сушылі снапы. Упоравень з падлогай рабілася квадратная адтуліна, праз якую выграбалася зерне. Замест дзвярэй на ўзроўні 7—8-га вянкоў рабілася вялікая адтуліна, праз якую падавалі снапы і залазілі ў асець. У час сушкі абедзьве адтуліны шчыльна зачыняліся.
У сялянскіх гаспадарках XIX — пачатку XX ст. асець будавалі паблізу гумна, стадолы, тока. Найчасцей асець ставілі ўнутры гумна ля тарцовай сцяны, процілеглай варотам, зрэдку — за гумном. Нярэдка мела «перадасець» каркаснай канструкцыі, дзе абмалочвалі высушанае збожжа.
У фальварках існавалі больш складаныя структуры, дзе 2 асеці злучаліся крытым токам.
Падлога
Падлога, верхні або аддзелачны насціл, які ўкладваецца па нясучай канструкцыі перакрыцця або па грунце.
ФК Рапід Вена
«Рапід» (Sportklub Rapid Wien) — аўстрыйскі футбольны клуб з горада Вена. Заснаваны ў 1899 годзе.
Панагюрыштэ
Панагюрыштэ (Панагюрище) — горад у Балгарыі.
Знаходзіцца ў Пазарджыкскай вобласці, уваходзіць у абшчыну Панагюрыштэ. Насельніцтва складае 18 487 чалавек. За 2 км ад горада знойдзены Скарб з Панагюрыштэ.
Рымская Дакія
Рымская Дакія ( 106—271 гг. н.э.) — рымская правінцыя, утвораная ў 101—106 гг. н.э. імператарам Траянам пасля заваявання рымлянамі цэнтральнай часткі тэрыторыі гісторыка-геаграфічнай вобласці Дакіі, да гэтага населенай індаеўрапейскім народам дакамі. Уяўляла галоўным чынам сыравінны прыдатак імперыі (здабыча золата, срэбра, жалезных руд у Карпатах), правінцыя дасягнула найвышэйшага росквіту ў другой палове II стагоддзя, калі былі заснаваны рымскія гарады, пракладзена сетка дарог, а асноўная маса аўтахтоннага насельніцтва падверглася інтэнсіўнай антычнай раманізацыі. Сталіцай правінцыі быў горад Сармізегетуза. У III стагоддзі нашай эры пачынаецца заняпад імперыі, аслабленне яе эканамічнай і ваеннай магутнасці. Рымская Дакія афіцыйна спыняе сваё існаванне ўжо ў 271 годзе, аднак нейкая аморфная раманамоўная агульнасць захоўваецца ў сельскай мясцовасці Дакіі (пазней Трансільваніі) на працягу ўсяго сярэдневяковага перыяду. Менавіта на яе аснове, хоць і з моцнымі грэчаскімі, і асабліва славянскімі, уплывамі, адбываецца станаўленне сярэдневяковай валашскай дзяржаўнасці, а затым сучасных румынскай і малдаўскай рэспублік.
Перадгісторыя
Варта адрозніваць кампактную правінцыю Рымскую Дакію ад больш шырокай гісторыка-геаграфічнай вобласці Дакія, бо далёка не ўся тэрыторыя апошняй была непасрэдна падпарадкавана рымлянамі. Рымская Дакія займала толькі частку тэрыторыі Дакіі і адпаведна частку тэрыторыі сучаснай Румыніі. Рымская Дакія ўключала наступныя сучасныя вобласці Румыніі: Трансільванія (Ардзял), Банат, Алтэнія. Хоць паводле некаторых даных, у тым ліку і картаграфічных, каля 120 года н.э. Рымская імперыя кароткачасова кантралявала большую частку тэрыторыі Дакіі, уключаючы Мунтэнію, паўднёвую траціну Малдавіі і Бесарабіі. У часы Рымскай імперыі да Дакіі прылічалі вялікія горныя і раўнінныя тэрыторыі, якія прылягалі да поўначы Балканскага паўвострава і размяшчаліся паміж Цісай, Дунаем, Днястром і Карпатамі. Дакія стала адзінай рымскай правінцыяй, размешчанай на поўнач ад Дуная, які да моманту заваявання разглядаўся як натуральная паўночная мяжа імперыі. Таму Дакія мела вялікае ваенна-стратэгічнае і эканамічнае значэнне для Рыма як важны ўсходні фарпост імперыі.
Рымскае заваяванне
Карэнныя жыхары гэтай вобласці дакі прылічаліся да фракійска-гецкага племя і мелі індаеўрапейскае паходжанне. Акрамя іх на перыферыі вобласці ў дарымскі і рымскі час пражывалі таксама сарматы, скіфы, геты і інш. Частымі набегамі, асабліва пад правадырствам Дэцэбала пры імператары Даміцыяне, яны трывожылі рымскія межы. У 85—88 гадах н.э. ішлі так званыя Дакійскія войны Даміцыяна, якія не змаглі пазбавіць першабытнаабшчынных дакаў суверэнітэту.
Пазней імператар Траян вырашыў звярнуцца да знішчальнай вайны для канчатковага падпарадкавання Дакіі. У двух паходах (101—102 і 105—107 гадоў н.э.) дакі былі разбіты, іх галоўны горад Сармізегетуза быў узяты, большая частка краіны была пераўтворана ў рымскую правінцыю са значнай колькасцю рымскіх калоній.
З-за свайго ўскраіннага становішча жыццё ў Рымскай Дакіі было далёкае ад міжземнаморскай ідыліі рымскіх віл Італіі, Іспаніі ці Праванса. Увесь час успыхвалі паўстанні непакорных дакскіх плямёнаў супраць рымскага валадарства; пазней узмацняецца націск мігруючых груп скіфскага і германскага паходжання. Прыблізна 100 гадоў з няпоўных 170 гадоў свайго існавання Рымская Дакія была абхоплена паўстаннямі, якія рымскія войскі маглі душыць. Правінцыя існавала ва ўмовах пастаяннага ваеннага становішча.