cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Тытунёвая прамысловасць
Тытунёвая прамысловасць Беларусі
Вытворчасць тытунёвых вырабаў, прызначаных для рэалізацыі на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь, ажыццяўляецца ў межах штогадовых квот, якія ўстанаўліваюцца Саветам Міністраў Рэспублікі Беларусь.
Басага (Артаўская сельская акруга)
Басага — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Артаўскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 113 км на паўднёвы заход ад раённага цэнтра, сяла Аксу-Аюлы. Код КАТА — 356475200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 83 чалавекі (44 мужчыны і 39 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 118 чалавек (70 мужчын і 48 жанчын).
Міхаіл Пятровіч Сыдзько
Міхаіл Пятровіч Сыдзько (, Гомельская вобласць —, Гомельская вобласць) — камандзір 1164-га стралковага палка, падпалкоўнік. Герой Савецкага Саюза.
Біяграфія
Нарадзіўся 5 верасня 1906 года ў вёсцы Сініцкае Поле, цяпер Лельчыцкага раёна Гомельскай вобласці. Беларус. Член ВКП(б)/КПСС з 1938 года. Скончыў 7 класаў. Працаваў у вёсцы.
Спіс аб’ектаў PGC (1880001—1881000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (1880001—1881000)
Міхаіл Пятровіч Сыдзько
Біяграфія
У Чырвонай Арміі з 1928 года. У 1936 годзе скончыў курсы малодшых лейтэнантаў у горадзе Віцебск. Удзельнік вызваленчага паходу савецкіх войскаў у Заходнюю Украіну і Заходнюю Беларусь 1939 года.
У Вялікую Айчынную вайну на фронце з чэрвеня 1941 г.: палітрук роты, камісар, камандзір роты. У 1943 годзе скончыў курсы «Стрэл». Ваяваў пад Сталінградам, удзельнічаў у баях за вызваленне Беларусі і Украіны, ваяваў у Крыме, Прыбалтыцы, Германіі.
Камандзір 1164-га стралковага палка падпалкоўнік Сыдзько вызначыўся ў баях за вызваленне Крыма.
1 лістапада 1943 года 1164-й стралковы полк пачаў пераправу праз возера Сіваш ў раёне мыса Джангар. Мыс Джангар быў вызвалены ад ворага, дзякуючы чаму байцы дывізіі хутка авалодалі раёнам Чыгары. Наступаючы ў бок вёскі Воінка, савецкія воіны да канца дня значна прасунуліся і вызвалілі сяло Тархан. На наступны дзень у ходзе жорсткіх баёў савецкія войскі вымушаныя былі часова пакінуць вёскі Тархан і Омашэўка, але ўтрымалі плацдарм на паўднёвым беразе Сіваша. Неўзабаве туды на надзіманых лодках і лодочных паромах пераправіліся часткі 10-га стралковага корпуса. Калі пачалася Крымская наступальная аперацыя, тарханскі кірунак быў абраны для нанясення галоўнага ўдару па ворагу. Камандзір палка падпалкоўнік Сыдько увесь час знаходзіўся ў баявых парадках, умела арганізоўваў адлюстраванне варожых контратак, удзельнічаў у баях.
З 9 красавіка па 9 мая 1944 года ў ходзе Крымскай наступальнай аперацыі полк пад яго камандаваннем ішоў у авангардзе дывізіі. У ноч на 9 красавіка полк уброд перайшоў возера Айгульское і нанёс удар у фланг ворага, чым спрыяў далейшаму прасоўванню 63-га стралковага корпуса.
У ходзе далейшых баёў полк вызваліў шэраг населеных пунктаў, нанёс праціўніку значны ўрон. 5 мая 1944 года пачаў штурм севастопальскіх умацаванняў у раёне Сапун-горы і ў ліку першых 9 мая уварваўся ў Севастопаль.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 24 сакавіка 1945 года за мужнасць, адвагу і гераізм, падпалкоўніку Сыдзько Міхаілу Пятровічу прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медалі «Залатая Зорка».
У 1948 годзе скончыў курсы пры Ленінградскім ваенна-палітычным вучылішчы, у 1949 годзе — Курсы ўдасканальвання каманднага саставу. З 1954 палкоўнік Сыдзько — у запасе. Жыў і працаваў у горадзе Рэчыца Гомельскай вобласці.
Узнагароджаны двума ордэнамі Леніна, двума ордэнамі Чырвонага Сцяга, ордэнам Суворава 3-й ступені, Аляксандра Неўскага, Айчыннай вайны 1-й ступені, двума ордэнамі Чырвонай Зоркі, дзесяццю медалямі і Ганаровай граматай Вярхоўнага Савета БССР.
Памёр 30 красавіка 1983 года. Імянем М. П. Сыдзько названыя вуліцы ў гарадскім пасёлку Лельчыцы і ў горадзе Рэчыца.
Ганаровы грамадзянін гарадскога пасёлка Лельчыцы.
Кукуеўка (Хіславіцкі раён)
Кукуеўка (Кукуевка) — вёска ў Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Пячэрскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 28 жыхароў (2007 год).
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Кукуеўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Кукуеўку не вярнулі БССР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Занарацкі сельсавет
Зана́рацкі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Мядзельскага раёна Мінскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2008 г. вёска) Занарач.
Гісторыя
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Мядзельскага раёна Вілейскай вобласці БССР. З 20 верасня 1944 года ў складзе Маладзечанскай вобласці, з 20 студзеня 1960 года ў складзе Мінскай вобласці. 28 мая 2013 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Сырмежскага сельсавета (22 населеныя пункты: аграгарадкі Старлыгі і Сырмеж, вёскі Астраўляны, Балтагузы, Баярнавічы, Беражныя, Буйкі, Воўчына, Іванкі, Каракулічы, Конціненты, Міціненты, Носавічы, Няверавічы, Памошша, Сурвілы, Сяляткі, Хмылкі, Хоневічы, Шэметава, Яневічы і хутар Шэметава).
Геграфічнае становішча
Сельсавет размяшчаецца на паўднёвы захад ад Мядзела, на паўднёвым беразе Нарачы ў межах Нарачана-Вілейскай нізіны на поўдзёнь ад Свянцянскіх градаў. Адлегласць да Мінска складае 130 км, да Вільні — 100 км, найменшая адлегласць да мяжы з Еўрасаюзам складае 50 км.
Сельсавет мяжуе з Нарацкім і Мядзельскім сельсаветамі. Частку земляў Занарацкага сельсавета займае Нацыянальны парк «Нарачанскі».
Частка берага Нарачы, якая знаходзіцца на тэрыторыі Занарацкага сельсавета роўная, пясчаная, высокая. Бераг зніжаецца на ўсход ад Занарачы і робіцца балоцістым. Каля паўночнай часткі аграгарадка Занарач знаходзіцца невялікі паўвостраў, які выступае ў Нарач прыблізна на 200 м.
Праз тэрыторыю сельсавета праходзіць аўтамабільная дарога Нарач—Мінск. За 30 км ад сельсавета праходзіць шаша Вільня—Полацк, за 36 км знаходзіцца бліжэйшая чыгуначная станцыя — Княгінін.
Іншае
На тэрыторыі Занарацкага сельсавета размяшчаюцца:
Маўчанне ягнят (фільм)
«Маўчанне ягнят» (The Silence of the Lambs) — амерыканскі псіхалагічны фільм жахаў 1991 года рэжысёра Джонатана Дэмі, зняты па матывах  пра серыйнага забойцу Ганібала Лектара. Адаптацыяй сцэнарыя займаўся. Галоўныя ролі выканалі Джодзі Фостэр і Энтані Хопкінс.
Недасведчаная маладая курсантка ФБР атрымлівае важнае заданне: разгаварыць зняволенага маньяка-канібала псіхіятара Ганібала Лектара, каб той дапамог злавіць іншага маньяка. Лектар гуляе з Кларысай у вытанчаныя псіхалагічныя гульні. Кларыса намагаецца вытрымаць псіхалагічны ціск Ганібала Лектара, і ёй удаецца атрымаць у яго падказкі, якія дапамогуць у расследаванні.
Прэм’ера «Маўчання ягнят» адбылася 30 студзня 1991 года ў Нью-Ёрку. У шырокі пракат карціна выйшла 14 лютага 1991 года. Пры бюджэце ў 19 мільёнаў долараў, фільм сабраў у сусветным пракаце 272,7 мільёнаў долараў, заняўшы пятае месца па зборах за 1991 год. 15 лютага 1991 года карціна была паказана ў межах асноўнай конкурснай праграмы, дзе «Сярэбранага мядзведзя» за рэжысуру ўдастоіўся Джонатан Дэмі. На фільм быў адзначаны ўзнагародамі ў пяці галоўных намінацыях: Найлепшы фільм, Найлепшая рэжысура, Найлепшая мужчынская роля,  і. Гэта трэці і апошні на сённяшні дзень фільм, узнагароджаны адразу ва ўсіх галоўных намінацыях, астатнія два — «» (1934) і «Палёт над гняздом зязюлі» (1975).
У 2001 годзе быў выпушчаны сіквел «Маўчання ягнят» — «'», пасля чаго былі зняты прыквелы «'» (2002) і «» (2007).
Сюжэт
1990 год. з ФБР забірае студэнтку  (Джодзі Фостэр) з яе трэніровак у  і даручае ёй узяць інтэрв’ю ў Ганібала Лектара (Энтані Хопкінс), былога псіхіятара і зняволенага серыйнага забойцы-канібала. Кроўфард лічыць, што праніклівасць Лектара можа быць карыснай у пагоні за серыйным забойцам-псіхапатам з мянушкай «», які забівае маладых жанчын і здымае скуру з іх целаў.
У Балтымарскім дзяржаўным шпіталі для душэўнахворых злачынцаў, дзе трымаюць Лектара, доктар  праводзіць інструктаж і груба заляцаецца да студэнткі, але яна яго адвяргае. Старлінг праводзяць уніз да камеры Лектара. Спачатку злачынец стварае ўражанне ўважлівага і ветлівага чалавека, але пасля таго як Старлінг пераходзіць да справы, ён становіцца нецерпялівым і адмаўляе ёй у дапамозе. Калі яна сыходзіць, зняволены з суседняй камеры на імя Мігс, кідае ёй у твар сваю сперму. Лектар жыва рэагуе на інцэдэнт: ён знаходзіць такі ўчынак «невымоўна брыдкім» і вырашае пайсці насустрач Старлінг. Ён дае ёй зачэпку, кажучы, што трэба шукаць яго старога пацыента. Гэта прыводзіць Старлінг да сховішча, дзе яна знаходзіць слоік з адрэзанай галавой чалавека. Яна вяртаецца да Лектара, і той раскрывае, што гэты чалавек быў звязаны з Буфала Білам. Лектар прапануе студэнтцы сваю дапамогу ў Буфала Біла пры ўмове, што ён будзе пераведзены ў іншае месца падалей ад ненавіснага Чылтана. Тым часам паліцыя знаходзіць новую ахвяру Буфала Біла, у горле ахвяры выяўляюць кукалку матыля віда.
Бафала Біл выкрадае Кэтрын Марцін, дачку сенатара ЗША. Кроўфард дазваляе Старлінг прапанаваць Лектару фальшывую дамову, паабяцаўшы перавод у турму, калі ён дасць інфармацыю, якая дапаможа ім схапіць Буфала Біла і выратаваць Кэтрын. Замест гэтага Лектар патрабуе ад Старлінг іншую дамову, у абмен на падказкі пра Буфала Біла ён жадае пачуць асабістую інфармацыю пра яе. Старлінг распавядае Лектару пра забойства свайго бацькі, калі ёй было дзесяць гадоў. Чылтан таемна запісвае размову і выкрывае Лектару падман Кроўфарда і Старлінг. У сваю чаргу ён прапаноўвае Лектару іншую дамову. Лектар згаджаецца, і яго адпраўляюць у Мемфіс, дзе ён сустракаецца з сенатаркай Марцін і здзекуецца з яе, а потым дае ёй ілжывую інфармацыю пра Буфала Біла. Старлінг разумее, што Лектар уводзіць іх у зман і зноў наведвае злачынца, які цяпер знаходзіцца ў камеры ў будынку суда штата Тэнесі. Яна просіць Лектара распавесці праўду. Ён жа кажа, што ўся неабходная інфармацыя ўтрымліваецца ў матэрыялах справы Буфала Біла, а затым настойвае на працягу іх асабістай дамовы. Старлінг згаджаецца і распавядае пра траўматычны выпадак з дзяцінства, калі пачула, як у фальварку сваякоў у Мантане забіваюць ягнят. Лектар выказвае здагадку, што ёй сняцца кашмары з крыкамі ягнят і што яна хоча выратаваць Кэтрын, каб ягняты замоўклі. Кларыса пацвярджае яго здагадку, і Лектар дзякуе ёй за шчырасць. Іх размову перарывае доктар Чылтан, ён загадвае вывесці Старлінг. У апошні момант Лектар паспявае вярнуць Кларысе матэрыялы справы Буфала Біла. Вечарам таго ж дня Лектар забівае сваіх ахоўнікаў і ўцякае з камеры.
Старлінг аналізуе матэрыялы справы і падказкі Лектара і высвятляе, што Буфала Біл ведаў сваю першую ахвяру Фрэдэрыку Бімел. Старлінг едзе ў родны горад ахвяры і выяўляе, што і яна, і Буфала Біл былі краўцамі. У доме Фрэдэрыкі яна заўважае няскончаныя сукенкі і выкрайкі сукенак, ідэнтычныя участкам скуры, знятым з ахвяр. Яна тэлефануе Кроўфарду і кажа, што Буфала Біл робіць «касцюм» з чалавечае скуры. Кроўфард выяўляе, што забойцу клічуць Джэймам Гамбам. Раней ён займаўся кантрабандай матылёў і жадаў зрабіць сабе аперацыю па змене полу, але яму было адмоўлена. Кроўфард разам з аператыўнай групай захопу накіроўваецца ў яго дом у Ілінойсе, аднак, там яго не знаходзяць. Тым часам Старлінг звяртаецца да сяброў і сябровак Фрэдэрыкі, апытваючы іх пра забітую. У адным з дамоў у Джэка Гордана яна выяўляе, што той на самай справе і ёсць зайбоцам Гамбам і пераследуе яго. У выніку яна забівае злачынцу, каб уратаваць сваё ўласнае жыццё.
Лектар з аэрапорту тэлефануе Старлінг, калі тая знаходзіцца на выпускным вечары ў Акадэміі ФБР. Ён цікавіцца ў Кларысы, ці замаўчалі ягняты, а таксама запэўнівае, што не мае намеру пераследваць яе. У канцы размовы ён гаворыць Кларысе, што да яго на абед завітаў стары сябра. Лектар кладзе слухаўку і накіроўваецца следам за доктарам Чылтанам.
Пачатак вытворчасці
У 1985 годзе і  набылі правы на трылер-бестселер  «'», на аснове якога ў 1986 годзе рэжысёр  зняў фільм «'». У гэтай кінастужцы адбылося першае кароткае з’яўленне на экране серыйнага забойцы Ганібала Лектара (ролю выканаў ). Фільм быў добра прыняты крытыкамі, але катастрафічна праваліўся ў пракаце, сабраўшы толькі 8,6 мільёна долараў. Дэ Лаўрэнціс і Шумахер былі моцна расчараваны такім вынікам, і калі Харыс завяршыў новы раман пра Лектара — «», то не надалі яму ўвагі, хоць і валодалі правамі на экраннае ўвасабленне персанажа.
Яшчэ да выхаду рамана кампанія уступіла ў супрацоўніцтва з Джынам Хэкменам. Ён мусіў заняць рэжысёрскае крэсла і, магчыма, выканаць ролю агента ФБР. Былі праведзены перамовы аб падзеле кошту правоў на кнігу ў 500 000 долараў паміж Хэкменам і студыяй. Апроч таго, прадзюсарам былі патрэбны правы на персанажа Лектара, якія не зацікаўлены ў праекце Дэ Лаўрэнціс аддаў задарма.
У лістападзе 1987 года да напісання адаптацыі быў прыцягнуты. Калі Тэлі быў на сярэдзіне працы над першым чарнавіком сцэнарыя, Хэкмен пакінуў праект, і фінансаванне сарвалася. Аднак сузаснавальнік Orion заахвоціў Талі працягваць працу, паколькі студыя ўзяла на сябе клопат пра фінансаванне і прыступіла да пошуку новага рэжысёра. У выніку Orion папрасіў заняць рэжысёрскае крэсла Джонатана Дэмі. Паколькі сцэнарый быў яшчэ ў распрацоўцы, то Дэмі пагадзіўся на прапанову, азнаёміўшыся з першавытокам. З гэтага моманту праект развіваўся хутка. Тэлі ўзгадваў: «''[Дэмі] прачытаў мой першы чарнавік неўзабаве пасля таго, як ён быў завершаны, і калі мы сустрэліся, я быў проста здзіўлены хуткасцю, з якой пайшлі справы. Мы сустрэліся ў маі 1989 года і здымалі ў лістападзе. Я не памятаю ніякіх істотных перапрацовак''».
Падбор акцёраў
Адразу пасля прачытання рамана Джодзі Фостэр была зацікаўлена ў ролі агента ФБР. Аднак, нягледзячы на тое, што Фостэр толькі што атрымала прэмію «Оскар» за ролю ў фільме «» (1988), Дэмі сумняваўся, што яна падыходзіць для гэтай ролі. Спачатку Дэмі абраў на ролю Старлінг Мішэль Пфайфер, з якой перад тым працаваў над фільмам «» (1988). Актрыса адхіліла прапанову, пазней яна тлумачыла: «Гэта было цяжкае рашэнне, але я непакоілася з-за тэмы». Затым рэжысёр звярнуўся да Мег Раян, якая таксама адмовілася ад ролі з-за жудасных тэм, якія падымаюцца ў фільме. Выбар на ролю не задаволіў студыю, дзе палічылі, што актрыса не прынясе выгады фільму. У выніку, дзякуючы страснаму жаданню сыграць гэтага персанажа, ролю атрымала Фостэр.
Ролю Лектара Дэмі перш за ўсё прапанаваў Шону Конэры, але акцёр адхіліў прапанову. Тады прапанова была зроблена Энтані Хопкінсу, асноўваючыся на ўражанні ад яго ігры ў фільме «» (1980). Калі агент Хопкінса паведаміў акцёру, што яму прапанавана роля ў фільме пад назвай «Маўчанне ягнят», той пацікавіўся, ці не дзіцячая гэта гісторыя. Хопкінс ператэлефанаваў свайму агенту пасля прачытання першых 10 старонак і сказаў, што «гэта лепшае з таго, што ён калі-небудзь чытаў». Пасля сустрэчы з Дэмі, акцёр пагадзіўся на ролю. Сярод іншых акцёраў, якія разглядаліся на гэтую ролю, былі Аль Пачына, Роберт Дэ Ніра , Дасцін Хофман , і Дэніел Дэй-Льюіс. Таксама заяўляў, што праходзіў праслухоўванне на гэтую ролю, Форэст Уітакер.
Здымкі
«Маўчання ягнят» пачаліся 15 лістапада 1989 года і цягнуліся да 1 сакавіка 1990 года. Здымкі ў асноўным праходзілі ў Пітсбургу (штат Пенсільванія) і яго ваколіцах, а некаторыя сцэны здымаліся ў суседняй паўночнай частцы Заходняй Віргініі. У якасці дома Буфала Біла выкарыстоўваўся віктарыянскі дом у (Пенсільванія). Экстэр’ерам для Балтымарскай дзяржаўнай лякарні для псіхічнахворых злачынцаў паслужыў вонкавы выгляд побач з  (Пенсільванія). Рэдкім выпадкам супрацоўніцтва стаў факт, што ФБР дазволіла здымаць сцэны ў у ; некаторыя супрацоўнікі ФБР нават здымаліся ў эпізадычных ролях.
Музычнае суправаджэнне
Музычнае суправаджэнне да «Маўчання ягнят» напісаў Говард Шор. Запіс саўндтрэка адбываўся ў Мюнхене ў жніўні 1990 года, музыку выконваў. «Я стараўся пісаць так, каб гэта ўпісвалася ў тканіну фільма», — тлумачыў Шор свой падыход. «''Я спрабаваў зрабіць так, каб музыка проста пасавала. Калі вы глядзіце фільм, вы не заўважаеце музыку. Вы атрымліваеце пачуцці ад усіх элементаў адначасова: ад асвятлення, аператарскай працы, касцюмаў, акцёрскай ігры, музыкі''». Альбом з саўндтрэкам быў выпушчаны лэйблам «» 5 лютага 1991 года. Музыка з фільма пазней была выкарыстана ў трэйлерах да яго сіквела — фільма 2001 года «».
У дадатак да арыгінальнай музыкі Шора ў фільме шырока выкарыстоўваюцца запісы папулярнай музыкі. Так, у фільме можна пачуць брытанскую пост-панк-музыку. Падчас кульмінацыйнай сцэны, калі Старлінг уваходзіць у дом Буфала Біла гучыць песня «Hip Priest» гурта.
Выхад на экраны
Прэм’ера «Маўчання ягнят» адбылася 30 студзня 1991 года ў Нью-Ёрку, затым 1 лютага ў. 14 лютага карціна выйшла ў шырокі пракат у ЗША і Канадзе, а 15 лютага была паказана ў межах асноўнай конкурснай праграмы. Пачынаючы з сакавіка, карціна выходзіла на экраны многіх іншых краін свету.
Ніжэй прыведзены спіс прэм’ер фільма паводле краін у храналагічным парадку : • 30: (Нью-Ёрк)
• 01:
• 14:
• 15:  (Берлінскі кінафестываль)
• 05:
• 07:  (Мілан)
• 22:
• 29:
• 04:
• 10:
• 11:
• 12:
• 12:  (нямецкамоўны рэгіён)
• 19:
• 26:
• 09:
• 31:
• 06:
• 07:
• 15:
• 16:
• 02:
• 27:
Касавыя зборы
«Маўчання ягнят» выйшла ў шырокі пракат 14 лютага 1991 года і сабрала амаль 14 мільёнаў долараў у 1497 кінатэатрах за чатырохдзённы ўікэнд, заняўшы першае месца ў пракаце ЗША. Фільм заставаўся на першым месцы і наступныя пяць тыдняў.
Брытанская прэм’ера фільма адбылася ў кінатэатры «'» у Лондане, адкрываючы тыдзень прынёс карціне 290 936 фунтаў стэрлінгаў, што, паводле сцвярджэння дыстрыб’ютара «'», стала сусветным рэкордам за прэм’ерны тыдзень для аднаго кінатэатра. На наступным тыдні пракат пашырыўся да 281 экрана і сабраў за тыдзень 4 260 472 фунты стэрлінгаў, што стала рэкордам для Вялікабрытаніі.
Пры бюджэце ў 19 мільёнаў долараў, фільм сабраў 131 мільён у ЗША і Канадзе, а ў сусветным пракаце ў цэлым зборы дасягнулі 272,7 мільёна долараў. Па выніках 1991 года кінастужка заняла чацвёртае месца па зборах у Паўночнай Амерыцы і пятае месца па зборах у сусветным пракаце.
Рэйтынгі і спісы
Агрэгатар крытычных аглядаў «Metacritic» дае фільму ўсярэдненую ацэнку ў 85 балаў са 100 на аснове 20 рэцэнзій прафесійных крытыкаў. Карыстальніцкі рэйтынг на гэтым рэсурсе складае 8.8/10. Паводле іншага папулярнага агрэгатара крытычных аглядаў «Rotten Tomatoes» сярод 145 рэцэнзентаў 138 далі станоўчую ацэнку фільму, што складае 95 %. Глядацкі рэйтынг кінастужкі склаў 95 % на аснове больш чым 250 тысяч галасоў. Абагуленае меркаванне крытыкаў сфармулявана наступным чынам:
Вядомы амерыканскі кінакрытык Роджэр Эберт занёс карціну ў свой спіс «Выдатных фільмаў».
Узнагароды
Паводле рэсурса «Internet Movie Database» агулам фільм быў адзначаны 69 узнагародамі і яшчэ 51 намінацыяй. Сярод найбольш значных узнагарод: 5 прэмій «Оскар» (з 7 намінацый), 4 прэміі «Сатурн» (з 8 намінацый), 2 прэміі «BAFTA» (з 9 намінацый), 1 прэмія «Залаты глобус» (з 5 намінацый).
Акварыумныя рыбы
Аква́рыумныя ры́бы — рыбы, якіх вырошчваюць і разводзяць у акварыумах з дэкаратыўнай і навуковай мэтамі. З некалькіх сотняў відаў на Беларусі пашыраны каля 40. Найбольш вядомыя:, , , , , , , , , , , , ,, , ,.
Хрыбет Чэрскага (Забайкалле)
Хрыбет Чэрскага — горны хрыбет у Забайкаллі, у Чыцінскай вобласці Расіі. Вышыня да 1400—1500 м. Адкрыты ў 1895 годзе А. П. Герасімавым і названы ў гонар беларускага і расійскага географа Івана Чэрскага.
Хрыбет, працягласць якога складае каля 650 км, распасціраецца ў напрамку з паўднёвага захаду на паўночны ўсход. Пачынаецца ён у міжрэччыа Інгады і яе правага прытоку Ушумун, далей працягваецца на паўночны ўсход у міжрэчча Інгады і Алянгуя, а пасля перасячэння Інгоды ў горада Чыты займае міжрэчча Карэнгі і Нерчы аж да вытокаў ракі Дэлінгд — правага прытоку Віціма. Максімальная вышыня хрыбта назіраецца на горнай перамычцы з Ябланавым хрыбтом — гара Чынгікан вышынёй 1644 метраў. Па схілах растуць як хваёвыя так і лісцяныя лясы, у ярах з перавагай елі і піхты.
Эдвард Кенэдзі
Эдвард Мур (Тэд) Кенэдзі (Edward Moore «Ted» Kennedy;  — ) — сенатар ЗША ад штата Масачусетс на працягу 47 гадоў (1962—2009). Член Дэмакратычнай партыі ЗША. Малодшы брат 35-га прэзідэнта ЗША Джона Фіцджэральда Кенэдзі і 64-га Генеральнага пракурора Роберта Кенэдзі. Быў старшынёй камітэта па ахове здароўя, адукацыі, працы і пенсійным забеспячэнні. У 1980 годзе балатаваўся на пасаду прэзідэнта ЗША, але прайграў на праймерыз дзеючаму на той момант прэзідэнту Джымі Картэру. Лічыўся ключавой фігурай і спікерам амерыканскага прагрэсівізму.
Наталля Міхайлаўна Ужвій
Наталля Міхайлаўна Ужвій (Наталія Михайлівна Ужвій;, Любамль, Валынская губерня, Расійская імперыя — , Кіеў) — украінская савецкая актрыса тэатра і кіно. Народная артыстка СССР (1944). Герой Сацыялістычнай Працы (1973). Лаўрэат трох Сталінскіх прэмій (1946, 1949, 1951).
Біяграфія
Нарадзілася 27 жніўня (8 верасня) 1898 года ў Любамлі Валынскай губерні ў сялянскай сям’і. Была старэйшай дачкой у шматдзетнай сям’і (у Наталлі было пяць братоў і дзве сястры).
У 1922 годзе з’ехала ў Кіеў, дзе паступіла ў другі склад Першага тэатра Украінскай савецкай рэспублікі імя Т. Шаўчэнкі (цяпер — Дняпроўскі драматычны тэатр імя Т. Шаўчэнкі). У тэатры вучылася акцёрскаму майстэрству ў Івана Мар’яненкі. У 1923 годзе скончыла тэатральную студыю пры тэатры.
У 1925—1926 гадах — вядучая актрыса ўкраінскай Дзярждрамы ў Адэсе (цяпер — Адэскі акадэмічны ўкраінскі музычна-драматычны тэатр імя У. Васілько). Іграла таксама ў Адэскім рускім драматычным тэатры.
Для творчасці актрысы характэрны рэалістычна паглыбленае раскрыццё псіхалогіі гераінь, створаныя ёю вобразы адрозніваюцца адухоўленай паэтычнасцю, усхваляванасцю, насычаны глыбокімі пачуццямі і думкамі, спалучаюць цэласнасць, пластычнасць з філіграннай адшліфаванасцю.
У Харкаве, на той час — сталіцы Украінскай ССР, актрыса апынулася ў цэнтры мастацкага і палітычнага жыцця рэспублікі, стала актыўным удзельнікам працэсу ўкраінскага культурнага адраджэння.
У 1933 годзе была ўцягнутая ў кампанію «выкрыцця» Курбаса, вымушана была падпісваць лісты з яго асуджэннем.
У 1936 годзе пакінула разгромлены тэатр «Берэзіль» і пераехала ў Кіеў. З гэтага моманту і да канца жыцця — актрыса Кіеўскага драматычнага тэатра імя І. Франка. На сцэне тэатра пад кіраўніцтвам рэжысёра Г. П. Юры глыбока раскрыліся новыя грані самабытнага таленту актрысы. Ад эксперыментальнага наватарства Л. Курбаса яна перайшла да класічнай манеры і дасягнула ў гэтым не меншага поспеху.
Падчас Вялікай Айчыннай вайны разам з тэатрам знаходзілася ў эвакуацыі ў Тамбове, потым у Сяміпалацінску і Ташкенце.
У рэпертуары актрысы каля 213 роляў.
З 1926 года здымалася ў кіно. Найбуйнейшым дасягненнем актрысы ў кіно стала героіка-драматычная роля партызанкі Алены Касцюк у фільме «Вясёлка».
Разам з сынам пазіравала скульптару М. Г. Манізеру для фігуры Кацярыны на шматфігурным помніку Т. Шаўчэнкі ў Харкаве (1933—1935).
У 1954—1973 гадах — старшыня праўлення Украінскага тэатральнага таварыства.
Член ВКП(б) з 1945 года. У 1950—1986 гадах жыла ў Кіеве ў доме № 17 па вул. Карла Маркса (цяпер — Архітэктара Гарадзецкага).
Памерла 29 ліпеня 1986 года ў Кіеве. Пахавана ў Кіеве на Байкавых могілках.
Саламея
Саламея (שלומית — Шаламіт) — паслядоўніца Ісуса, якая некалькі разоў з’яўляецца ў кананічных Евангеллях і больш падрабязна ў апакрыфічных творах. Саламея большасцю каментатараў разглядаецца як жонка Зевядзея, маці Якава і Яна, двух апосталаў Ісуса, а некаторымі і як сястра Марыі, маці Ісуса. У традыцыі рымскай каталіцкай царквы Саламея лічыцца як адной з Трох Марыяў. Імя Саламея паходзіць ад яўрэйскага слова «шалом», што значыць мір.
Біблейскае апавяданне
У Евангеллі ад Марка 15:40 Саламея названа адной з жанчын, якія прысутнічалі на ўкрыжаванні: «Былі і жанчыны, якія глядзелі здалёк; сярод іх была і Марыя Магдаліна, і Марыя, маці Якава меншага і Ёсіі, і Саламея». Паралельнае месца ў Евангеллі ад Матфея 27:56 абвяшчае: «Сярод якіх была і Марыя Магдаліна, і Марыя, маці Якава і Ёсіі, і маці сыноў Зевядзеевых.» Каталіцкая энцыклапедыя прыходзіць да высновы, што асоба Саламеі ў Марка 15:40, верагодна, супадае з асобай маці сыноў Зевядзеевых ў Евангеллі ад Матфея. Маці сыноў Зевядзеевых таксама згадваецца ў Евангеллі ад Матфея 20:20, калі яна просіць Ісуса, каб яе сыны селі побач з Ісусам у Божым Валадарстве.
У Евангеллі ад Яна, тры ці, магчыма, чатыры жанчыны згадваюцца пры распяцці; яны называюцца «Маці Ягоная, і сястра Маці Ягонай, Марыя Клеопава, і Марыя Магдаліна». (Ян 19:25) Такім чынам лічыцца, што Саломея была сястра маці Ісуса, такім чынам прыходзячыся Ісусу цёткай. Таксама Марыя Клеопава (трэцяя жанчына ў Евангеллі ад Яна) атаесамляецца з Марыяй, маці Якава Алфеева (трэцяй жанчынай ў Евангеллі ад Матфея).
У Евангеллі ад Марка, Саламея згадваецца сярод жанчын, якія ішлі да магілы Ісуса, каб памазаць Яго цела спецыямі. «Як прайшла субота, Марыя Магдаліна і Марыя Якаўлева і Саламея купілі пахошчаў, каб ісці — намасціць Яго.» (Марк 16:1) Яны выявілі, што камень быў адвалены, і малады чалавек у белым аддзенні сказаў ім, што Ісус уваскрос, і яны каб распавялі вучням Ісуса, што Ён сустрэне іх у Галілеі. У Матф. 28:1 дзве жанчыны згадваюцца ў паралельным урыўку: Марыя Магдалена і «другая Марыя» — вызначаная раней у Евангеллі ад Матфея 27:56, як Марыя, маці Якава і Ёсіі.
Кананічныя Евангеллі ніколі не называюць Саламею «вучаніцай» Ісуса, у хрысціянскія літаратуры яна, як правіла, апісваецца як «паслядоўніца» Ісуса ў спасылкі на жанчын, якія «ішлі» і «служылі» Ісусу (Марк 15:41).
Манастырок-Аглядзіўскы
Манастырок-Аглядзіўскы (Монастирок-Оглядівський) — вёска ў Радэхіўскім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Імператарская бібліятэка ў Канстанцінопалі
Імператарская бібліятэка ў Канстанцінопалі — апошняя з вялікіх бібліятэк антычнасці і адна з найбуйнейшых бібліятэк сярэднявечнай Еўропы. Доўгі час пасля знішчэння вялікай Александрыйскай бібліятэкі і іншых старажытных бібліятэк, яна захоўвала веды набытыя старажытнымі грэкамі і рымлянамі амаль за 1000 гадоў. У 473 у выніку падпалу згарэла і разам з ёй 120 тыс.томаў. Серыя ненаўмысных пажараў на працягу шматлікіх гадоў і войны, у тым ліку рабаванне Канстанцінопаля ўдзельнікамі Чацвёртага крыжовага паходу ў 1204 годзе, наносілі непапраўную шкоду калекцыі рукапісаў. Нягледзячы на гэта бібліятэка праіснавала аж да падзення Канстанцінопаля ў 1453 годзе і была разрабавана турэцкімі войскамі, а яе рэшткі былі рассеяны па розных еўрапейскіх зборах.
Кім Брэнан
Кімберлі Джын Брэнан (Kimberley Jean Brennan; нар., ), у дзявоцтве Кроў (англ. Crow) — аўстралійская вяслярка, якая выступала за зборную Аўстраліі па акадэмічным веславанні у перыяд 2006—2016 гадоў. Чэмпіёнка летніх Алімпійскіх гульняў у Рыа-дэ-Жанейра, сярэбраная і бронзавая призёрка Алімпійскіх гульняў у Лондане, двухразовая чэмпіёнка свету, пераможца і прызёрка многіх рэгат нацыянальнага значэння. Таксама вядомая як спартыўны функцыянер, член Алімпійскага камітэта Аўстраліі.
Абелева група
a
і
b
гэтай групы справядліва тоеснасць
Часта аперацыю, для якой справядлівы перамяшчальны закон, называюць камутатыўнай.
Абелевы групы названы так у гонар нарвежскага матэматыка Нільса Абеля.
Звычайна групавую аперацыю ў абелевых групах пазначаюць знакам «+» (хоць групавая аперацыя можа не мець ніякага дачынення да звычайнага складання). Пры гэтым нейтральны элемент абелевай групы называюць нулём і абазначаюць як 0; адваротны элемент называюць процілеглым і абазначаюць процілегласць з дапамогай знака «-» на ўзор «-a».
Аксіёмы абелевай групы
Абелевай групай называецца непустое мноства
G
разам з бінарнай аперацыяй якая задавальняе наступныя ўмовы:
Муравышчэ
Муравышчэ (Мурави́ще) — вёска ў Ківэрцаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Ківэрцаўскай гарадской абшчыны.
Крысціна Дацкая (каралева Швецыі)
Біяграфія
Згодна «Сазе пра нашчадкаў Кнута» Крысціна была дачкой Б’ёрна Харальдсена Жалезнабокага і яго жонкі, шведскай прынцэсы Кацярыны Інгесдотэр, дачкі караля Швецыі Інгэ I. Яна засталася сіратой ў 1134 годзе, калі яе бацька прынц Б’ёрн быў забіты па загадзе свайго дзядзькі, караля Даніі Эрыка II.
У 1149 або 1150 годзе Крысціна выйшла замуж за свайго стрыечнага брата Эрыка IX, у той час прэтэндэнта на трон ад Упланда. Праз шэсць гадоў яе муж стаў каралём Швецыі; яна была каралевай Швецыі на працягу чатырох гадоў, з 1156 па 1160 год. Іх дзецьмі былі:
Каралева Крысціна засталася ў гісторыі дзякуючы яе канфлікту з Варнхемскім манастыром. У яе была спрэчка з манахамі па пытанні ўласнасці на зямлю, на якой стаяў манастыр, паколькі яна лічыла яе сваёй спадчынай ад сваёй сваячкі лэдзі Сігрыд. Сцвярджаецца, што яна пераследвала манахаў: сага абвінавачвае яе ў тым, што яна адправіла ў манастыр жанчын, каб тыя танцавалі аголенымі перад манахамі. Гэта вымусіла манахаў пакінуць краіну і шукаць прытулку ў Даніі, дзе ў 1158 годзе яны заснавалі абацтва Уіцкло. З-за гэтага канфлікту Папа Рымскім разглядаў магчымасць адлучэння яе ад царквы.
Каралева Крысціна заўдавела пасля забойства караля каля сабора ва Упсале ў 1160 годзе. Паводле легенды, яна бегла са сваім сынам і паслядоўнікамі, забраўшы каранаваную галаву свайго мужа. Лічыцца, што наступныя гады яна правяла ў Даніі.
У 1167 годзе яе сын быў прызначаны каралём Кнутам I. Як мяркуецца ўдава каралева Крысціна памерла ў пачатку яго праўлення прыкладна ў 1170 годзе, аднак ні дата яе нараджэння, ні смерці дакладна не вызначаны.
Фрэзанара
Фрэзанара (Fresonara) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Алесандрыя.
Насельніцтва складае 718 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 103 чал./км². Займае плошчу 7 км². Паштовы індэкс — 15060. Тэлефонны код — 0143.
Лада Віктараўна Алейнік
Лада Віктараўна Алейнік (нар., в. Чапліцы, Слуцкі раён, Мінская вобласць) — беларускі крытык, літаратуразнаўца.
Біяграфія
Нарадзілася ў сям’і пісьменніка Віктара Дайліды. У 1994 годзе закончыла філалагічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта па спецыяльнасці «беларуская і руская мовы і літаратуры». Закончыла аспірантуру філалагічнага факультэта БДУ. У 2002 годзе абараніла кандыдацкую дысертацыю «Творчая індывідуальнасць Лукаша Калюгі: праблема стылю» (навуковы кіраўнік — доктар філалагічных навук, прафесар Людміла Сінькова. Дацэнт кафедры беларускай літаратуры і культуры філалагічнага факультэта БДУ. Адначасова працавала ў часопісе «Полымя», газеце «Літаратура і мастацтва».
Творчасць
Аўтар кнігі «Пясочны гадзіннік: Літаратурна-крытычныя артыкулы, нарысы, рэцэнзіі, нататкі» (Мн.: Літаратура і мастацтва, 2010), больш за 60 навуковых публікацый, шэрагу рэцэнзій і аглядаў у беларускай перыёдыцы.
Святлічная
Святлічная — прозвішча.
NGC 5038
NGC 5038 (іншыя абазначэнні — MCG -3-34-31, IRAS13123-1541, PGC 46081) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Цзян Цзэмінь
Цзян Цзэмінь (江泽民; , г. Янчжоў, правінцыя Цзянсу, Кітай — 30 лістапада 2022, Шанхай) — дзяржаўны і палітычны дзеяч Кітая, генеральны сакратар ЦК КПК з 1989 па 2002, старшыня Ваеннага савета ЦК КПК з 1989 па 2004, старшыня Цэнтральнага ваеннага савета КНР з 1990 па 2005, старшыня КНР з 1993 па 2003.
Біяграфія
Нарадзіўся 17 жніўня 1926 года ў г. Янчжоў (правінцыя Цзянсу) у сям’і патомных інтэлігентаў. Дзед быў лекарам, якія вызнаваў кітайскую традыцыйную медыцыну, захапляўся жывапісам і каліграфіяй. Бацька пісаў вершы, у гады антыяпонскай вайны выдаваў патрыятычныя часопісы, уступіў у кампартыю, якая была ў падполлі. Ва ўзросце 28 гадоў загінуў у ўзброенай сутычцы. Цзян Цзэмінь пайшоў па слядах бацькі. Скончыў Шанхайскі політэхнічны інстытут «Цзяатун» (1947). У час вучобы далучыўся да падпольнай працы, у 1946 годзе ўступіў у Камуністычную партыю Кітая (КПК).
Працаваў на інжынерных і кіруючых пасадах на заводах і ў тэхналагічна-даследчых інстытутах, з 1973 года ў апараце 1-га Міністэрства машынабудавання. Стажыраваўся ў СССР (1955—1956), узначальваў групы кітайскіх спецыялістаў у Румыніі (1971—1973; з кітайскай дапамогай там пабудаваны 10 заводаў) і Пакістане (1976). З 1980 года — намеснік старшыні і адказны сакратар Дзяржаўнага камітэта па справах імпарту і экспарту, затым — намеснік старшыні і па сумяшчальніцтве начальнік сакратарыята Дзяржаўнага камітэта па кіраванні замежнымі інвестыцыямі.
3 1982 года — намеснік Міністра, Міністр электроннай прамысловасці КНР. Мэр г. Шанхай (1985—1988), сакратар яго гаркама КПК (1987—89), Член ЦК (1982—2002) і Палітбюро ЦК (1987—2002) КПК. Генеральны сакратар (чэрвень 1989 — лістапад 2002), старшыня Ваеннага савета (з лістапада 1989) ЦК КПК і старшыня КНР (сакавік 1993 — сакавік 2003).
На пасаду Старшыні КНР уступіў 27 сакавіка 1993 года. Праводзіў курс на паглыбленне рыначных рэформ пры захаванні кіруючай ролі КПК. У перыяд кіраўніцтва Цзян Цзэміня эканоміка Кітая дэманстравала ўражальныя тэмпы росту. Ён стаў адным з ініцыятараў стварэння Шанхайскай арганізацыі супрацоўніцтва. У 2001 годзе наведаў з афіцыйным візітам Беларусь. Вышэйшую дзяржаўную пасаду Цзян Цзэмінь пакінуў 15 сакавіка 2003 года.
Памёр 30 лістапада 2022 года ў Шанхаі. Пахаваны на рэвалюцыйных могілках «Бабаашань» у Пекіне.
Наталля Юльеўна Бельчанка
Наталля Юльеўна Бельчанка  — украінская паэтэса, літаратурны крытык, перакладчыца.
Біяграфія
Нарадзілася ў сям’і інжынераў. Друкуецца з 1990 года. Скончыла філалагічны факультэт Кіеўскага нацыянальнага ўніверсітэта ім. Тараса Шаўчэнкі. Працавала ў Інстытуце мовазнаўства АН Украіны (1991—1996). Перакладае з украінскай, беларускай і французскай моў. Член Нацыянальнага саюза пісьменнікаў Украіны (1997). З 2005 — літаратурны рэдактар часопіса ШО. Жыве ў Кіеве.
Жолаб Тонга
Жолаб Тонга — глыбакаводны жолаб ў Ціхім акіяне. Агульная працягласць 860 км. Распасціраецца ўздоўж падножжа ўсходняга схілу аднайменнага падводнага хрыбта ад астравоў Самоа і жолабу Кермадэк. Даўжыня 860 км. Глыбіня па ізабаце прыкладна 6000 м - каля 80 км. Максімальная глыбіня складае 10.882 м - найбольшая глыбіня Сусветнага акіяна ў Паўднёвым паўшар'і.
Вялікі Мох (Буда-Кашалёўскі раён)
Вялі́кі Мох (, Великий Мох) — пасёлак у Буда-Кашалёўскім раёне Гомельскай вобласці. Уваходзіць у склад Кашалёўскага сельсавета.
На поўдні мяжуе з лесам.
Транспартная сетка
Транспартныя сувязі па прасёлкавай, затым аўтамабільнай дарозе Гомель — Жлобін.
Забудова двухбаковая, драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.
Гісторыя
Заснавана напачатку XX стагоддзя перасяленцамі з суседніх вёсак. У 1930 годзе жыхары вёскі ўступілі ў калгас. У 1959 годзе ў складзе саўгаса імя П. Я. Галавачова (цэнтр — вёска Кашалёва).
Слаўнэ (Ківэрцаўскі раён)
Слаўнэ (Сла́вне) — вёска ў Ківэрцаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Ківэрцаўскай гарадской абшчыны.
Загорцы (Валожынскі раён)
Заго́рцы (, Загорцы) — вёска ў Валожынскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Івянецкага сельсавета.
Лен-Стан
Лен-Стан (Лен-Стан) — вёска ў Хіславіцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Пячэрскага сельскага паселішча. Насельніцтва — 17 жыхароў (2007 год).
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Лен-Стан абвяшчаўся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай І з’езда КП(б) Беларусі ён ўвайшоў у склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У 1924 годзе, нягледзячы на перавагу беларускага насельніцтва, Лен-Стан не вярнулі БССР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў ліпені 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
ТЭП60
Цеплавоз ТЭП60 — пасажырскі цеплавоз, які вырабляўся ў СССР на Каломенскім цеплавозабудаўнічым заводзе з 1960 па 1985 год. Усяго было пабудавана 1241 цеплавозаў гэтай мадэлі, якія эксплатуюцца Беларускай чыгункай да сённяшняга часу і на чыгункай іншых краін былога СССР.
Праектаванне
Цеплавозы ТЭП60 пачалі праектаваць ў 1956 годзе на Каломенскім цеплавозабудаўнічым заводзе па заданні Міністэрства шляхоў зносін. Заданнем на праектаванне прадугледжвалася стварэнне адно-і двухсекцыйнага цеплавоза счэпнай масай 126 тон, дызелем магутнасцю 3000 к.с., электрычнай цягавай перадачай, апорна-рамным падвешваннем цягавых рухавікоў і канструкцыйнай хуткасцю 140 км / г.
Віктар Пятровіч Скіба
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і служачых. Скончыў Магілевецкую сярэднюю школу Брэсцкай вобласці ў 1973 годзе. У тым жа годзе паступіў у Гродзенскі медыцынскі інстытут, быў пераведзены ў Мінскі медыцынскі інстытут, які скончыў у 1979 годзе. Працаваў малодшым навуковым супрацоўнікам БелНДІ туберкулёзу, дзе падрыхтаваў кандыдацкую дысертацыю. Праца адзначана прэміяй Ленінскага Камсамола Беларусі ў 1984 годзе. У 1986 г. абараніў кандыдацкую дысертацыю. Працаваў лабарантам, асістэнтам кафедры фтызіятрыі і пульманалогіі БелДІУУ (1985—1996 гг.). Абараніў доктарскую дысертацыю ў 1996 годзе і зацверджаны ў званні дацэнта (1996 г.), прафесара (1999 г.).
Навуковая дзейнасць
Аўтар навуковых прац па функцыянальнай дыягностыцы абструкцыйнага сіндрому ў хворых з лёгачнай паталогіяй. Аўтар больш за 70 публікацый.
Дардонь (рака)
Дардонь (Dordogne, Dordonha, Duranius, Dordonia) — рака на поўдні Францыі. Рака бярэ выток у гарах Цэнтральнага масіва ля вяршыні Пюі-дэ-Сансі каля курортнага гарадка Мон-Дор, працякае прыкладна 500 км па рэгіёнах Францыі, і на поўнач ад Бардо ўпадае ў Гарону, утвараючы разам эстуарый Жыронда. Гэта адна з нямногіх рэк, у якой адбываюцца прылівы і адлівы.
Від (князь літоўскі)
Від «Воўк», або Віт у хрышчэнні Раман (? — да 1270) — легендарны вялікі князь літоўскі.
Заходнім крыніцам невядомы, успамінаецца толькі ў познім Васкрасенскім летапісам, паводле якога ён сын Давіла Расціславіча, брат Гердзеня і бацька Трайдзеня, але такую генеалогію лічаць няслушнай, а гістарычнасць Віда адмаўляюць. Некаторыя аўтары ўсё ж лічаць яго гістарычнай асобай, бо Сімеонаўскі летапіс пад 1266 годам паведамляе пра шлюб дачкі нейкага Вітаўта (якога яны атаясняюць з Відам) з кастрамскім князем Васілём Ярасалавічам. Гэтыя аўтары лічаць, што Від пад імем Давыда II успамінаецца познімі «Записками» расійскай імператрыцы Кацярыны II. Невядомы дакладна час смерці Шварна дае ім магчымасць знайсці «месца» для ўладарання Віда.
Яўлалія Паўлаўна Казановіч
Біяграфія
З роду Казановічаў герба «Гржымала», вядомага на Магілёўшчыне з XVI ст., з часам збяднелага. Бацька — Павел Казановіч, служыў міравым пасрэднікам. Скончыла Магілёўскую жаночую гімназію (1902). Каб забяспечваць сябе пасля гімназіі працавала карэктарам у «Магілёўскіх губернскіх ведамасцях», у 1904 годзе тамсама дэбютавала ў друку нататкамі пра жыццё горада.
У 1905 годзе пераехала ў Пецярбург, паступіла на Бястужаўскія жаночыя курсы, навучанне зацягнулася на восем гадоў — адной з прычын гэтага быў сталы пошук сродкаў на жыццё. Яшчэ ў 1911 годзе запрошана на працу ў Пушкінскі Дом (будучы ІРЛІ АН СССР, цяпер ІРЛІ РАН), з якім была звязана ўсё далейшае жыццё. Спачатку працавала каталагізатарам, займалася апісаннем рукапісаў і апрацоўкай кніг, з 1919 года — бібліятэкарам і навуковым супрацоўнікам.
Навуковыя інтарэсы Казановіч у галіне рускай літаратуры былі досыць шырокімі — ад Цютчава і Гогаля да Пісарава, таксама займалася асобай паэткі і перакладчыцы, каханай Адама Міцкевіча.
Важнай сферай дзейнасці Казановіч было вывучэнне беларускай мовы і народнай творчасці. Яшчэ падчас навучання на Бястужаўскіх курсах яна выступіла з дакладамі пра гаворкі Магілёўскай губерні і беларускую батлейку. У 1912 годзе перадала ў БАН запісаныя ёю ў Магілёўскай губерні беларускія народныя песні. Чэрвень 1914 года правяла ў экспедыцыі ў Рагачоўскім павеце, вывучала мясцовую азяранскую гаворку і фальклор. Паводле ўспамінаў даследчыцы, часам да яе працы ставіліся з недаверам, пыталіся: «нешта нужна у Питярбурхи, як hъварать азиранцы». Справаздача гэтай паездкі была апублікавана сярод вынікаў дзейнасці Імператарскай Акадэміі навук па Аддзяленні рускай мовы і славеснасці ў 1914 годзе. У 1915 годзе часопіс «Живая старина», выдаваны этнаграфічным аддзяленнем РГТ, апублікаваў артыкул Казановіч «Легенда о Святом озере в Белоруссии» (у 1916 годзе выпушчаны асобным адбіткам).
Пасля рэвалюцыі Казановіч не вярталася да беларускай тэматыцы. Працавала ў Пушкінскім Доме да 1929 года. З пачаткам рэпрэсій у Акадэміі навук, падвергнулася кароткачасовага арышту і звольнена. Некалькі гадоў прапрацавала бібліёграфам у інжынерна-тэхнічных установах, затым займалася перакладамі.
Сарыбулак (Шэцкі раён)
Сарыбулак — сяло ў Шэцкім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Артаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 356475400.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 189 чалавек (108 мужчын і 81 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 167 чалавек (107 мужчын і 60 жанчын).
Алена з Шоўдэ
Святая Алена (Элін, каля 1101—1160) — шведская каталіцкая святая, заступніца горада Шоўдэ. Святая Алена намаляваная на гербе Шоўдэ і з’яўляецца заступніцай царквы Святой Алены ў Ронеслове.
Біяграфія
Алена нарадзілася каля 1101 года. Яна была з шляхетнай сям’і і, як лічыцца, была дачкой ярла Гутарма. Пасталеўшы, яна выйшла замуж і нарадзіла дзяцей. Пасля смерці мужа яна жыла на яго ферме ў Уомбе. Яна раздала свае рэчы бедным і здзейсніла паломніцтва ў Іерусалім. Вярнуўшыся, яна пасялілася на ферме, дзе прысвяціла сябе духоўным справам і дабрачыннасці. Паводле легенды, менавіта Алена пабудавала царкву на ферме ва Уамбе ў Скарынскай епархіі. Царква ў Скевдэ, цяпер званая царквой Святой Алены, таксама была ў значнай ступені пабудавана за кошт шчодрых ахвяраванняў Алены.
У Алены была дачка, якую біў і абражаў яе муж. Праз некаторы час слугі на ферме Алены аб’ядналіся і забілі зяця сваёй спадарыні. Яго сваякі абвінавачвалі Алену ў забойстве, хоць у той час яна была ў паломніцтве ў Храме Гроба Гасподняга у Іерусаліме. Каб адпомсціць за яго смерць, яны ў 1160 годзе забілі Алену ў Ётэне, калі тая ішла ў царкву.
Алена была кананізавана ў 1165 годзе Папам Аляксандрам III пры падтрымцы Стэфана (пам. у 1185 годзе), першага арцыбіскупа Упсальскага. Яе жыццяпіс быў упершыню запісанаы Брынальфам Альгатсанам, біскупам Скары (1278—1317).
Будзіловіч
Будзіловіч — беларускае прозвішча.
Крыжацкі паход на Гродна (1284)
Гэты паход быў першым з шматлікіх ваенных удараў Нямецкага ордэна на гэтым стратэгічным кірунку ў час вайны Ордэна і ВКЛ, і другой значнай ваеннай аперацыяй гэтай вайны, пасля аблогі і разбурэння літоўскага замку Бізене (1283).
Пасля разбурэння замка і горада фон Цірберг выслаў Скоманда з 1800 ч. у прылеглы павет, дзе жыло шмат нядаўніх бежанцаў з Прусіі (гл. Прускія паўстанні); іх дамы былі разбураныя і спаленыя, а вялікі палон быў выведзены ў Прусію.
Яшчэ да аблогі з наваколля Гродна выйшаў моцны атрад літоўцаў і тутэйшых прусаў, кіруючыся на рабунак у Польшчу. Пры вяртанні паміж літоўцамі і прусамі з гэтага атраду ўзнікла спрэчка з-за падзелу здабычы. Прусы былі абураныя несправядлівасцю падзелу, а пасля таго, як даведаліся пра спусташэнні крыжакамі іх паселішчаў каля Гродна, выслалі паслоў («барты Нума і Дзерска») да крыжацкага ландмайстра з просьбай узяць іх з сабою ў Прусію. Атрымаўшы згоду, прусы ў час ночы напалі на сваіх літоўскіх таварышаў, шмат іх забілі, забралі лепшую долю здабычы, і вярнуліся ў Прусію разам з крыжакамі.
Добрушская палатняна-парусінавая мануфактура
Добрушская палатняна-парусінавая мануфактура — прадпрыемства, якое дзейнічала ў Добрушы ў 1775—1831 гадах.
Апісанне
З 1804 года палатняна-ткацкая мануфактура, на якой працавалі прыгонныя сяляне (у 1812 годзе — 60 чалавек, у 1823 годзе — 78). У 1828 годзе быў 31 ткацкі станок. Выпускала парусіну, палатно для кашуль, ручнікі, абрусы і іншае.
Славатычы (Украіна)
Славатычы (Слова́тичі) — вёска ў Ківэрцаўскім раёне Валынскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Ківэрцаўскай гарадской абшчыны.
Ламу (архіпелаг)
Геаграфія
Архіпелаг Ламу месціцца ў Індыйскім акіяне ля самага паўночна-усходняга ўзбярэжжа Кеніі, у 470,84 км на паўднёвым усходзе ад Найробі, у 6371 км ад Мінска. Аддзелены ад Афрыканскага кантынента вузкімі пралівамі. Найбуйнейшыя астравы — Патэ, Ламу і Манда.
Астравы маюць часткова мацерыковае, часткова каралавае паходжанне. Клімат экватарыяльны пасатны, даволі засушлівы. Сезон мусонаў цягнецца з красавіка да ліпеня, але нават у самыя дажджлівыя месяцы ападкі працягваюцца толькі 2 — 4 дні. Усяго выпадае каля 500 мм у год. Сярэднегадавая тэмпература 23 — 28 °C.
Прырода
Прырода Ламу значна зменена чалавекам, аднак архіпелаг знакаміты сваімі мангравымі лясамі, а таксама біялагічнай разнастайнасцю мясцовых каралавых рыфаў.
На вялікіх астравах шмат культурных раслін. Пераважаюць какосавая пальма, гваздзіковае дрэва, тытунь, бананы і інш. Мясцовае насельніцтва ашчадна ставіцца да навакольнага асяроддзя. На Ламу абмежавана колькасць аўтамабільных сродкаў і свойскай жывёлы.