cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Марыя Банушыч
Да пераходу ў футбольны клуб «Манпелье» гуляла за клубы «Лінчэпінг», «Эскільстуна Юнайтэд» і «Крысціяннстад» у шведскім Дамалсвенскане, правёўшы таксама сезон у англійскай Жаночай суперлізе Футбольнай асацыяцыі за «Чэлсі». Дэбютавала за жаночую зборную Швецыі ў лістападзе 2014 года. Раней яна насіла імя Марэдзіньё на сваёй футболцы, мянушка, першапачаткова дадзеная яе бацькам у гонар бразільскага футбаліста Раналдзіньё.
Зэлэнагірскэ
Зэлэнагірскэ (Зеленогірське) — пасёлак гарадскога тыпу ў Любашыўскім раёне Адэскай вобласці Украіны. За 3 км ад пасёлка размешчана чыгуначная станцыя «Заплазы» на лініі Балта — Авідзіяпаль. У пасёлку функцыянуе сярэдняя агульнаадукацыйная школа І-ІІІ ступеняў.
Гданьск
Гданьск (, Gduńsk, Danzig, Gedanum або, ідыш: דאַנץ — danc, з 1308 па 1466, і 1793 па 1945 год — Данцыг) — горад на правах павета ў паўночнай Польшчы, каля 500 000 жыхароў. Гданьск — буйны порт на Балтыйскім моры, цэнтр прамысловасці, у прыватнасці нафтахімічнай і машынабудавання (развітыя суднабудаванне і сударамонт).
Гісторыя
Гданьск упершыню згадваецца ў летапісе ў 997 годзе ў сувязі з місіяй святога Адальберта (Войцеха) у Прусію. Аднак па дадзеных археалагічных раскопак, селішча на месцы Гданьска існавала ўжо ў пятым стагоддзі. Немцы сталі сяліцца ў горадзе з 12-га стагоддзя.
14 лістапада 1308 г. Гданьск быў захоплены рыцарамі Тэўтонскага ордэна і быў далучаны да Прусіі. Горад быў пераназваны ў Данцыг.
У 1466 годзе, пасля канчатка Трынаццацігадовай вайны Тэўтонскага Ордэна з Польшчай, падчас якой Ордэн патрываў паразу, Гданьск быў уз’яднаны з Польшчай і яму была вернута яго першапачатковая назва. Аднак горад атрымаў ад польскага караля Казіміра шырокія прывілеі, дзякуючы якім яго залежнасць ад Польшчы фактычна апынулася намінальнай: горад самастойна выбіраў службовых асоб, вёў амаль незалежную вонкавую палітыку і валодаў манетнай рэгаліяй.
У 1660 годзе ў Аліўскім манастыры паблізу ад Гданьска была падпісана Аліўская мірная дамова.
У 1793 годзе, у выніку падзелу Рэчы паспалітай, Гданьск дастаўся Прусіі і зноў стаў Данцыгам.
У 1807 Данцыг быў абвешчаны французамі вольным горадам, але пасля спусташальнай аблогі ў 1813 быў вернуты Прусіі.
Пасля Першай сусветнай вайны Гданьск па Версальскай мірнай дамове (1919) атрымаў статут вольнага горада і знаходзіўся пад кіраваннем Лігі Нацый. Дамова таксама перадавала Польшчы тэрыторыі, давалыя ёй доступ да Данцыга, т. з. Данцыгскі калідор (або Польскі калідор), які адлучаў Усходнюю Прусію ад Германіі. Вялікую частку насельніцтва горада (95 %) складалі немцы, але палякі мелі права на свае ўласныя ўстановы, напрыклад школы, бібліятэкі і г. д. Акрамя таго, па Версальскай дамове Польшчы было прадстаўлена вядзенне замежных спраў Данцыга і кіраванне чыгуначным паведамленнем вольнага горада. Польшчы было прадстаўлена права вольнага карыстання данцыгскімі воднымі шляхамі, докамі і інш. Данцыг уваходзіў у мытную зону Польшчы. З 1926 Польшча, з згоды Лігі Нацый, утрымоўвала ў гавані Данцыга склад ваеннай падрыхтоўкі пад аховай польскіх вайскоўцаў.
У 1939 годзе Германія запатрабавала ад Польшчы вярнуць горад, а таксама падаць Германіі шлях у абыход Данцыгскага карыдора для сувязі з Усходняй Прусіяй. Адмова Польшчы стала фармальнай падставай да пачатку Другой Сусветнай вайны.
Помнікі ў Гданьску
Гістарычныя часткі Гданьска ўключаюць галоўны і стары горад у Гданьску, Вестэрплатэ і Аліву.
Беларусы ў Гданьску
Дзейнічае беларускае культурнае таварыства «Хатка».
Руслан Віктаравіч Галіцкі
Руслан Віктаравіч Галіцкі (Руслан Викторович Галицкий; 14 ліпеня 1972, Івана-Франкоўск, Украінская ССР, СССР — 5 снежня 2016, Масква, Расія ) — расійскі ваеначальнік, гвардыі палкоўнік танкавых войскаў Сухапутных войскаў Узброеных сіл Расійскай Федэрацыі. Быў цяжка паранены ў Алепа пры выкананні місіі ваеннага саветніка падчас ваеннай аперацыі ў Сірыі, памёр у шпіталі ў Маскве. Пасмяротна ўдастоены ордэна Мужнасці.
Біяграфія
Руслан Галіцкі нарадзіўся 14 чэрвеня 1972 годзе ў Івана-Франкоўску. Паходзіў з сям’і патомных афіцэраў. Вырас на Заходняй Украіне, любіў Украіну і быў патрыётам СССР. Скончыў Львоўскую ваенную спецшколу. У 1990 годзе Галіцкі пераехаў з Львова ў Маскву і паступіў у Маскоўскае вышэйшае ваеннае каманднае вучылішча, якое скончыў у 1994 годзе з залатым медалём і там жа пачаў праходзіць службу камандзірам узвода і роты курсантаў. Падчас вучобы актыўна займаўся спортам і стаў чэмпіёнам вучэльні па боксе. У 2002 годзе скончыў з залатым медалём агульнавайсковую акадэмію Узброеных сіл Расійскай Федэрацыі на базе Ваеннай акадэміі імя Фрунзэ і на працягу васьмі гадоў служыў у Маскоўскай вобласці на пасадах камандзіра мотастралковага батальёна і намесніка начальніка штаба, начальніка аддзялення аператыўнага аддзела аператыўнага ўпраўлення Маскоўскай ваеннай акругі. У 2010 годзе Галіцкі паступіў у Ваенную акадэмію Генеральнага штаба, якую скончыў у 2012 годзе ў званні палкоўніка з залатым медалём. У 2011 годзе атрымаў званне кандыдата ваенных навук.
Пасля заканчэння акадэміі Галіцкі накіраваны на працяг ваеннай службы на пасадзе начальніка аператыўнага кіравання вайсковай часці 64722 12-га камандавання рэзерву, якая базавалася ў абстаноўцы поўнай сакрэтнасці на расійска-ўкраінскай мяжы ў Новачаркаску (Растоўская вобласць).
У лютым 2016 года Галіцкі заняў пост камандзіра 5-й гвардзейскай асобнай танкавай брыгады, якая базуецца ў вайсковай часці 46108 на станцыі дывізіёне ва Улан-Удэ (Бурація). Праслужыў на гэтай пасадзе менш за год. 6 мая прадстаўнік Галоўнага ўпраўлення разведкі Міністэрства абароны Украіны Вадзім Скібіцкі на падставе даных ваеннай разведкі заявіў, што Галіцкі, быдучы высокапастаўленым вайскоўцам, нібыта займаўся каардынаванне сіл данбаскіх паўстанцаў, што адмаўлялася расійскім бокам.
Хутка Галіцкі ў складзе групы расійскіх ваенных саветнікаў быў камандзіраваны ў Сірыю, дзе па афіцыйных даных міністэрства абароны РФ займаўся каардынаваннем узаемадзеяння. Па звестках Ірэка Муртазін, асабіста знаёмага з Галіцкім, ён прымаў удзел у планаванні аперацый па вызваленні Пальміры і па вызваленні ўсходняга Алепа, у якіх былі задзейнічаны прыватныя ваенныя кампаніі, такія як «Група Вагнера».
Гібель
Па афіцыйных даных Міністэрства абароны Расіі, распаўсюджаных 7 снежня па СМІ, Галіцкі быў цяжка паранены ў выніку артылерыйскага абстрэлу з боку жылых кварталаў заходняй частцы Алепа, занятай баевікамі апазіцыі. Па даных тэлекампаніі «Арыг Ус», снарад разарваўся за намёце шпіталя, у якой знаходзіўся Галіцкі. Адзін з аскепкаў трапіў яму ў падставу чэрапа. Расійскія ваенныя медыкі на працягу некалькіх сутак змагаліся за жыццё вайскоўца. Па даных «Арыг Ус» ён не прыходзячы ў прытомнасць памёр 5 снежня ў шпіталі ў Маскве. Між тым, па даных «РЕН ТВ» артабстрэл адбыўся 5 снежня, а Галіцкі памёр 7 снежня. Па афіцыйных даных Міністэрства абароны Расіі, Галіцкі стаў 23-м расійскім вайскоўцам, якія загінулі падчас аперацыі ў Сірыі.
Асабістае жыццё
Па прычыне ваеннай службы Галіцкі быў чалавекам закрытым, акаўнтаў у сацыяльных сетках не меў. Жонка — Кацярына Вячаславаўна, трое дзяцей — дачка і два сыны. У 2017 годзе адзін з сыноў Галіцкага ўступіў у ваенна-патрыятычны рух «Юнармія».
Надзея Іванаўна Дубавец
Надзея Іванаўна Дубавец (нар., г. Сальцы, Наўгародская вобласць, РСФСР) — беларускі вучоны ў галіне генетыкі, цытагенетыкі і біятэхналогіі раслін. Член-карэспандэнт (2017), доктар біялагічных навук (2012), дацэнт (2010).
Біяграфія
Скончыла Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт імя У. І. Леніна (1977).
З 1978 года ў Інстытуце генетыкі і цыталогіі АН БССР, з 1994 года загадчык лабараторыі, з 2013 — галоўны навуковы супрацоўнік.
Клэпалы
Клэпалы (Клепали́) — вёска ў Бурыньскім раёне Сумскай вобласці Украіны.
Надзея Іванаўна Дубавец
Узнагароды
Прэмія НАН Беларусі (1993) за лепшую навуковую працу «Стварэнне і цытагенетычнае даследаванне 28-храмасомных пшанічна-жытніх гібрыдаў». Прэмія НАН Беларусі і Сібірскага аддзялення РАН імя акадэміка В. А. Капцюга (2006) за серыю сумесных работ «Рэарганізацыя ядзернага і цытаплазматычнага геномаў пры стварэнні новых формаў травы метадамі біятэхналогіі».
Навуковая дзейнасць
Даследаванні ў галіне эвалюцыйнай генетыкі і эксперыментальнай цытагенетыкі раслін. Падцвердзела ў эксперыменце і даследавала ў дынаміцы раней нявывучаны працэс мікраэвалюцыйнай дыферэнцыяцыі поліплоідных відаў травы шляхам фарміравання рэкамбінаваных геномаў. Атрымала эксперыментальныя доказы фарміравання гібрыдных зон-актыўных цэнтраў відаўтварэння ў месцах сумеснага вырастання тетраплоідных амфідіплоідаў з наяўнасцю агульнага геному, што дазваляе прагназаваць кірунак эвалюцыйных працэсаў у прыродных сімпатрычных папуляцыях травы. Распрацавала эфектыўны спосаб атрымання мейатычных рэкамбінацый паміж філагенетычна аддаленымі дыплоіднымі геномамі травы, які пашырае магчымасці пераносу каштоўных генаў дзікіх суродзічаў у геном культурных раслін. Стварыла ўнікальныя серыі ліній тэтраплоідных і замешчаных гексаплоідных трыцікале, якія ўкаранёны ў навуковую практыку і селекцыйны працэс устаноў Рэспублікі Беларусь і Расійскай Федэрацыі і выкарыстоўваюцца для вырашэння тэарэтычных і практычных задач па эксперыментальным пераўтварэнні генетычнай структуры збожжавых культур. У рамках сумесных з селекцыянерамі праектаў распрацавала арыгінальную тэхналогію селекцыі трыцікале на кароткасцябловасць, якая спалучае метады хромасомнай інжынерыі і маркер-асацыяванага адбору, і методыку ДНК-маркіравання трыцікале на ўстойлівасць к перадуборачнаму прарастанню зерня, з выкарыстаннем якіх створаны новыя гатункі трыцікале.
Аўтар больш за 150 навуковых прац, у тым ліку 1 манаграфіі, 2 калектыўных прац, 1 вынаходкі.
Канавалавэ (Бурыньскі раён)
Канавалавэ (Конова́лове) — вёска ў Бурыньскім раёне Сумскай вобласці Украіны.
Манументальны жывапіс
Манументальны жывапіс — творы жывапісу буйных памераў, звязаныя з архітэктурным асяроддзем; від манументальнага мастацтва. Адначасова творы манументальнага жывапісу валодаюць і самастойным вобразным зместам, вырашаюць дэкаратыўныя задачы (называецца таксама манументальна-дэкаратыўным жывапісам). Да манументальнага жывапісу адносяць вялікіх памераў карціны, пано, размалёўку, мазаіку, якія выконваюць у тэхніках фрэскі, а сэка, васковага жывапісу, сграфіта і інш. Спецыфіка манументальнага жывапісу вымагае асаблівага ладу мастацкіх форм: яснасці і лаканізму кампазіцыі, дакладнасці і абагульненасці малюнка, вялікіх колеравых плям, асаблівай прадуманасці ракурсаў і перспектывы з улікам успрыняцця з вялікай адлегласці. Выкарыстоўваецца для аздаблення фасадаў і інтэр’ераў будынкаў, пашыраны ў культавым мастацтве.
Вядомы здаўна ў мастацтве Старажытнага Егіпта, Месапатаміі, Грэцыі, Рыма, Візантыі і інш. Пазней развіваўся ў рэчышчы адпаведных гістарычных мастацкіх стыляў, творчасці асобных майстроў і рэлігійна-культурных традыцый народаў свету. Найбольшага росквіту дасягнуў у эпоху Адраджэння: работы Мазачыа, Рафаэля, Мікеланджэла, Леанарда да Вінчы і інш. Высокім мастацкім узроўнем у перыяд барока вызначаліся творы Анібале Карачы, П’етра да Картоны, класіцызму — Ш. Лебрэна, 19 стагоддзя — Э. Дэлакруа, П. Пюві дэ Шавана, Ф. Овербека, у 20 стагоддзі — А. Гаўдзі, М. Дэні, Ф. Лежэ, Д. Сікейраса, Д. Рыверы, М. Урубеля, А. Дайнекі і інш.
Беларусь
На Беларусі найбольш старажытныя ўзоры манументальнага жывапісу, фрэскі Сафійскага сабора і храма-пахавальні ў Полацку, датуюцца XI стагоддзем. Высокім мастацкім узроўнем вызначаюцца фрэскі касцёла езуітаў у Нясвіжы, касцёла кармелітаў і Мікалаеўскай царквы ў Магілёве, мазаікі Пакроўскага сабора ў Баранавічах.
Творы манументальнага жывапісу 1970—1990-х гг. вызначаюцца шырокім выкарыстаннем алегорыі, метафары, сімволікі, зваротам да традыцый сусветнага мастацтва: размалёўкі «Вялікая Айчынная вайна. 1944» М. Савіцкага ў Дзяржаўным музеі гісторыі Вялікай Айчыннай вайны, «Асветнікі» Г. Вашчанкі ў Доме настаўніка, энкаўстыка «Стары і новы Вільнюс» С. Катковай і З. Літвінавай у кінатэатры «Вільнюс», мазаікі «Горад-воін», «Горад-будаўнік», «Горад навукі», «Горад культуры» на тарцах жылых дамоў у мікрараёне Усход-1, «Беларусь партызанская» на тарцы будынка гасцініцы «Турыст» А. Кішчанкі, на фасадзе царквы Усіх смуткуючых радасць В. Барабанцава — усе ў Мінску; размалёўкі «Зямля Светлагорская» Г. Вашчанкі ў вестыбюлі палаца культуры хімікаў, пано У. Крываблоцкага на тарцах жылых дамоў у г. Салігорск Мінскай вобласці; «Эстафета пакаленняў» М. Савіцкага і А. Кішчанкі ў у Місхоры (Украіна); «Юнацтва» Я. Кузняцова ў клініцы НДІ радыяцыйнай медыцыны «Аксакаўшчына» Валожынскага раёна Мінскай вобласці; пано «Песня пра Радзіму» Т. Кіршчынай у Палацы нафтаперапрацоўчага завода ў г. Мазыр Гомельскай вобласці і інш.
Вялікае Сяло (Маладзечанскі раён)
Вялі́кае Сяло́ (, Великое Село) — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Палачанскага сельсавета.
Сітнік галоўчаты
Сітнік галоўчаты  (Juncus capitatus) — від травяністых раслін сямейства, распаўсюджаны ў Еўропе (акрамя поўначы), у Паўночнай Афрыцы, умеранай і субтрапічнай Азіі.
Апісанне
Аднагадовая расліна 5-15 см вышынёй. Каробачка карацей калякветніка. Лісточкі калякветніка жоўта-зялёныя, завостраныя, унутраныя карацей чым знешнія. Сцеблы ад аснавання купкападобна разгалінаваныя. Лісце прыкаранёвае.
Распаўсюджанне
Еўропа: Беларусь, Эстонія, Латвія, Літва, Малдова, Расія, Украіна, Аўстрыя, Бельгія, Чэхія, Германія, Венгрыя, Нідэрланды, Польшча, Славакія, Швейцарыя, Данія, Фінляндыя, Ірландыя, Нарвегія, Швецыя, Вялікабрытанія, Балгарыя, Харватыя, Італія, Мальта, Чарнагорыя, Румынія, Сербія, Славенія, Францыя, Партугалія, Іспанія; Паўночная Афрыка: Алжыр, Лівія, Марока; Азія: Арменія, Азербайджан, Грузія, Расія, Кітай, Казахстан, Узбекістан, Манголія, Афганістан, Ізраіль, Іарданія, Ліван, Сірыя, Турцыя, Кіпр; натуралізаваны: на поўдні Канады, у ЗША.
Ва Украіне расце па вільготных пяшчаных месцах, галоўным чынам у далінах рэк — на ўсёй тэрыторыі, спарадычна, часцей у басейнах Дняпра і Северскага Данца. Уваходзіць у пералік відаў, якія знаходзяцца пад пагрозай знікнення на тэрыторыі Кіеўскай вобласці.
Царква (Кухцічы)
Царква — колішні праваслаўны храм у вёсцы Кухцічы Уздзенскага раёна Мінскай вобласці. Знаходзілася на могілках.
Гісторыя
Пабудавана ў канцы 19 ст. (да 1897) з дрэва. З 2012 г. не існуе.
Архітэктура
Помнік народнага дойлідства. Вырашана прамавугольным зрубам, да якога далучана двух’ярусная чацверыковая званіца-прытвор з галоўкай над шатром і прамавугольная апсіда пад самастойным двухсхільным дахам і бакавымі рызніцамі. Двухсхільны дах асноўнага аб’ёму над алтарнай часткай завершаны цыбулепадобным купалам з каваным крыжам. Прамавугольны ўваходны партал адзначаны двухслуповым пад двухсхільнай навіссю ганкам. Вертыкальна ашаляваныя фасады члянёны прамавугольнымі аконнымі праёмамі ў простых ліштвах (у апсідзе квадратнымі).
Інтэр’ер
Унутры апсіда вылучана 1-ярусным блакітным іканастасам з фігурным франтонам у завяршэнні.
Карэніўка (Бурыньскі раён)
Карэніўка (Корені́вка) — вёска ў Бурыньскім раёне Сумскай вобласці Украіны.
Эма Берглунд
Эма Сафія Берглунд (Emma Sofia Berglund; нар., Умеа) — шведская футбалістка, абаронца шведскага клуба «Гётэбарг» і жаночай зборнай Швецыі.
Клубная кар’ера
Пачынала сваю кар’еру ў клубе «Тэфтэа», пазней перайшла ў каманду «Умедален». У 2006 годзе прыйшла ў каманду «Умеа», правяла свой першы матч у чэмпіянаце Швецыі ў сезона 2007. Пазней яна стала капітанам каманды.
Па заканчэнні сезона 2014 Эма сышла ў каманду «Русенгард», выйграла чэмпіянат Швецыі, заключыўшы з ёй кантракт у снежня 2014 года. Яна была капітанам каманды ў чэмпіянаце Швецыі 2016 года. У ліпені 2017 года яна заключыла двухгадовы кантракт з французскім клубам ПСЖ.
Кар’ера ў зборнай
У лістападзе 2011 года Берглунд была выкліканая на матчы зборнай Швецыі супраць каманд Канады і ЗША. 20 лістапада 2011 года яна дэбютавала ў матчы супраць ЗША (нічыя 1:1). У студзені 2012 года выкліканая на збор у іспанскай Ла-Манга.
У чэрвені 2012 года Берглунд была заяўлена на жаночы футбольны турнір Летніх Алімпійскіх гульняў 2012 года, дзе сыграла чатыры матчы. З-за разрыву пярэдняй крыжападобнай звязкі, атрыманага ў красавіку 2013 года, яна прапусціла чэмпіянат Еўропы. Пазней яна згуляла на чэмпіянаце свету 2015 года і на Алімпіядзе 2016 года ў Рыа-дэ-Жанэйра, заваяваўшы ў Бразіліі ў складзе зборнай сярэбраныя медалі (згуляла два матчы ў групе E, чвэрцьфінал і паўфінал).
Гаеўцы (Палачанскі сельсавет)
Га́еўцы (, Гаевцы) — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Палачанскага сельсавета.
Мыкалаіўка (Бурыньскі раён)
Мыкалаіўка (Микола́ївка) — вёска ў Бурыньскім раёне Сумскай вобласці Украіны.
У ХІХ стагоддзі сяло Мыкалаіўка было ў складзе Мыкалаіўскай воласці Пуціўльскага павета Курскай губерні.
Сціна Блакстэніус
Эма Сціна Блакстэніус (Emma Stina Blackstenius; нар., Вадстэна, Эстэргётланд) — шведская футбалістка, нападаючая клуба «Гётэбарг» і зборнай Швецыі.
Клубная кар’ера
Блакстениус пачынала сваю кар’еру ў клубе «Вадстэна». У 2012 годзе выступала за клуб у 3-м дывізіёне, забіла 38 галоў і стала лепшым бамбардзірам. Намінавана на прыз лепшай футбалісткі года ў Эстэрготландзе. У 2013 годзе выступала за «Лінчэпінг», у дэбютным сезоне адзначылася 8 галамі і трыма галявымі перадачамі. У студзені 2014 года падоўжыла кантракт з клубам яшчэ на тры гады, пасля заканчэння якога перайшла ў французскі «Манпелье», падпісаўшы трохгадовае пагадненне.
Кар’ера ў зборнай
Як гулец каманды Швецыі, складзенай з дзяўчын не старэйшыя за 19 гадоў, Блакстэніус прыняла ўдзел у чэмпіянаце Еўропы 2015 года і разам са зборнай стала чэмпіёнкай Еўропы, таксама стаўшы і лепшым бамбардзірам з вынікам у 6 забітых мячоў (два з іх былі забітыя ў фінале супраць Іспаніі, які завяршыўся з лікам 3:1 на карысць Швецыі). Дэбют за асноўную зборную прыйшоўся на 27 кастрычніка 2015 года, на матч супраць Даніі (перамога 1:0). 8 красавіка 2016 года Сціна забіла першы гол у матчы супраць Славакіі ў Попрадзе. На Алімпіядзе ў Рыа-дэ-Жанейра Сціна адзначылася двума галамі ў матчах супраць ЗША і Германіі, заваяваўшы сярэбраны медаль са зборнай.
На сусветным першынстве 2019 года, які праходзіў у чэрвені ў Францыі, Сціна ў матчы 1/8 фіналу супраць Канады забіла адзіны гол і ў выніку вывела зборную ў чвэрцьфінал (1:0). У матчы чвэрцьфіналу супраць зборнай Германіі забіла гол, а яе каманда атрымала перамогу 2:1 і выйшла ў паўфінал.
Свята-Успенская царква (Ласінцы)
Свята-Успенская царква — праваслаўны храм у в. Ласінцы Драгічынскага раёна Брэсцкай вобласці.
Гісторыя
Знаходзіцца каля могілак. Пабудавана ў 1862 г. з дрэва. Асобна пастаўлена двух'ярусная чацверыковая шатровая званіца, верхні ярус-звон якой адкрыты і апяразаны балюстрадай.
Архітэктура
Помнік архітэктуры класіцызму. Выцягнуты па падоўжнай восі зруб накрыты двухсхільным дахам з вальмамі над пяцісценнай апсідай. Дах завяршаюць цыбулепадобныя галоўкі над апсідай і галоўным фасадам. Элемент асіметрыі ў кампазіцыю храма ўносіць бакавая рызніца пад 1-схільным дахам. З архітэктурнага арсенала класіцызму выкарыстаны паўцыркульныя архівольты і разныя з замкавым каменем ліштвы аконных праёмаў, вылучаныя на фоне вертыкальнай шалёўкі сцен. Храм мае 3 уваходы. Пры ўваходзе ў малітоўную залу размешчаны хоры.
Мыхайліўка (Бурыньскі раён)
Мыхайліўка (Миха́йлівка) — вёска ў Бурыньскім раёне Сумскай вобласці Украіны.
Кашталян
Кашталян, каштэлян (chatelain, kasztelan, kastelionas, з castellanus, ад castellum — замак) — у феадальных дзяржавах адміністратар замка і прылеглых тэрыторый.
Выконваў функцыі кіраўніка замка, адказнага за спраўнае ўтрыманне замка, гарнізона і абслуговага персанала, і кіраўніка тэрыторыяй, адказнага за яе бяспеку і абарону, збор падаткаў і даніны, ажыццяўленне судовай улады.
Каралеўства Польскае
У сярэднявечнай Польшчы назва kasztelan з’явілася ў XIII стагоддзі ў Каралеўстве Польскім. Спярша загадваў замкам, войскам у ім і меў пэўныя судовыя функцыі (на Мазоўшчыне спрабавалі змяніць назву на «грададзержца», але беспаспяхова). На пачатку XIV стагоддзя страціў практычную ўладу на карысць новаўведзеных гарадскіх старостаў. На нейкі час захаваў судзейства, але разглядаў толькі забойствы, калі не быў знойдзены забойца. У 1454 годзе страціў і гэта права.
Пасада, аднак, засталася, а ў выніку павелічэння гарадоў павялічвалася і колькасць гарадскіх кашталянаў.
Вялікае Княства Літоўскае
У Вялікім Княстве Літоўскім пасада была ўведзена ў 1413 годзе ў Вільні і Троках, а з 1506 года — у іншых літоўскіх ваяводскіх гарадах. У Інфлянтах на працягу 1598—1677 гадоў былі: кашталян вендэнскі, кашталян дорпацкі, кашталян парнаўскі. У 1677 годзе замест іх застаўся адзін — кашталян інфлянцкі.
У ВКЛ кашталянскія пасады займалі, як правіла, прадстаўнікі магнацкіх родаў Радзівілаў, Тышкевічаў, Хадкевічаў, Гальшанскіх.
Рэч Паспалітая
Уваходзіў у Раду ВКЛ, з 1569 года — у Сенат Рэчы Паспалітай. Сярод кашталянаў усталявалася строгая іерархія, у адпаведнасці з якой яны займалі месцы ў сенаце (побач з ваяводамі). Самым старэйшым лічыўся кашталян кракаўскі, пасля яго ішлі ваяводы і роўня ім кашталян віленскі і кашталян троцкі. Далей падзяляліся на большых — крэславых (правінцыяльных) — сандамірскія, калішскія, жмудскія, кіеўскія, львоўскія, валынскія і іншыя; і меншых — дражковых (павятовых) — радамскі, хелмскі, варшаўскі і іншыя. Першыя праводзілі паседжанні ў Сэнаце вышэй, на крэслах, другія — ніжэй і на простых лавах. Гэты падзел быў ліквідаваны ў 1775 годзе, калі ўсіх кашталянаў прыраўнялі.
Кашталян не меў акрэсленых функцый, у службовай іерархіі займаў месца пасля ваяводы (акрамя кашталяна кракаўскага). Пасада кашталяна з часам стала ганаровым тытулам. У адсутнасць ваяводы на Літве кашталян склікаў соймік галаўнога павета ваяводства і старшынстваваў на ім. Пры скліканні паспалітага рушэння збіраў шляхту з галоўнага павета (у Польшчы — з павета, ці ваколіц горада) і перадаваў яе пад кіраўніцтва ваяводы. Першапачаткова ў ВКЛ подобныя функцыі выконвалі старосты або намеснікі, значная частка якіх паступова пад польскім уплывам пачала звацца кашталянамі, а меншая ваяводамі.
Кашталян не мог спалучаць пасады ваяводы, вялікага маршалка, канцлера і падскарбія, а таксама гарадскога старосты ці бурграфа на сваёй тэрыторыі. Затое мог, як і ваявода, стаць гетманам.
Пазней кашталянамі звалі таксама наглядчыкаў касцёлаў, касталянкамі — кладаўшчыц у лячэбных, лячэбна-аздараўленчых і рознага роду прытулках для дзяцей, інвалідаў і старых.
Вільнюс (кінатэатр, Мінск)
«Вільнюс» — колішні кінатэатр у Мінску, размешчаны ў жылым раёне Усход, па вул. Каліноўскага, 55. Пабудаваны ў 1975 годзе (архітэктары Э. Левіна, Н. Краўкова, І. Сітнікава).
У канцы 1990-х гадоў кінатэатр стаў стратным, на некаторыя сеансы прыходзіла ўсяго па некалькі чалавек. Пасля закрыцця будынак пэўны час стаяў закансерваваным, затым на доўгія гады зацягнулася яго рэканструкцыя. У 2012 годзе былы кінатэатр ператварыўся ў цэнтр адзінаборстваў імя Мядзведзя.
Архітэктура
Пабудаваны з цэглы з выкарыстаннем зборнага і маналітнага жалезабетону. Двухпавярховы прамавугольны ў плане будынак зблакіраваны двухпавярховым пераходам (2-і паверх займае танцавальная зала) з пабудаваным тут раней гандлёвым цэнтрам «Вільнюс». У аснове архітэктурнай кампазіцыі будынка кінатэатра — кантраст глухіх паверхняў тарцовых сцен і вялікага вітража на галоўным фасадзе. 3 правага вугла па галоўным фасадзе выступае закруглены аб’ём лесвічнай клеткі. Фасады апрацаваны дэкаратыўнай тынкоўкай пад шэры граніт і керамічнай пліткай тэракотавага колеру, што надае будынку своеасаблівы каларыт і святочнасць. Шырокае рабрыстае зашкленне галоўнага фасада стварае светаценевыя эфекты. Перад уваходам — адкрытыя тэрасы з шырокімі прыступкамі і дэкаратыўнымі кветнікамі.
Унутраная планіроўка простая. Усе службовыя, дапаможныя і адміністрацыйныя памяшканні былі сканцэнтраваны па 1-м паверсе пад амфітэатрам глядзельнай залы (776 месцаў). У аздабленні інтэр’ераў былі выкарыстаны ружовы ракушачнік, дэкаратыўная тынкоўка, перфарыраваная плітка. Уваход у глядзельную залу ажыццяўляўся з фае 2-га паверха, на тарцовай сцяне якога быў выкананы роспіс ў тэхніцы энкаўстыкі на тэму «Мастацтва і культура Літвы» (мастакі З. Літвінава, С. Каткова). У кампазіцыі роспісу аб’яднаны гісторыя і сучаснасць: старыя вуліцы Вільнюса і новыя мікрараёны, выявы персанажаў з канкрэтнымі партрэтнымі характарыстыкамі: заснавальнік класічнай літоўскай літаратуры Крыстанас Данелайціс, пісьменнік і палітычны дзеяч Пятрас Цвірка, спявак, народны артыст СССР Кіпрас Пятраўскас, скульптар Юозас Мікенас, мастак Сільвестрас Джаўкстас. Вобразнай дамінантай размалёўкі з’яўляецца размешчаная ў цэнтры фігура жанчыны, якая ўвасабляе Літву. Кампазіцыя выканана ў блакітна-зялёных і залаціста-жоўтых танах.
Будынак кінатэатра «Вільнюс» уваходзіў у аднайменны гандлёва-грамадскі цэнтр, комплекс уключаў аб’ёмы, дзе былі размешчаны прадпрыемствы бытавога абслугоўвання, грамадскага харчавання, гандлю, бібліятэка, спартыўная зала, аптэка, ашчадная каса і інш.
У час рэканструкцыі пад цэнтр адзінаборстваў будынак цалкам страціў свой першапачатковы выгляд. Фасад быў адзеты ў люстраное шкло і бэжавы керамаграніт, зверху з’явіўся купал.
Малодзіўка (Бурыньскі раён)
Малодзіўка (Моло́дівка) — вёска ў Бурыньскім раёне Сумскай вобласці Украіны.
Нэчаіўка (Бурыньскі раён)
Нэчаіўка (Неча́ївка) — вёска ў Бурыньскім раёне Сумскай вобласці Украіны.
Свята-Раства-Багародзіцкая царква (Куранец)
Свята-Раства-Багародзіцкая царква — праваслаўны храм у в. Куранец Вілейскага раёна Мінскай вобласці. Адна з найбольшых праваслаўных цэркваў у Вілейскім раёне: яе вышыня да крыжа складае 37 метраў, вышыня ўнутры храма да столі купала — 16 метраў, плошча ўнутраных памяшканняў храма — 270 метраў квадратных, унутраны аб’ём храма — больш за 2000 метраў кубічных.
Афіцыйны адрас: вул. Савецкая, 4, аг. Куранец, Вілейскі раён, Мінскай вобласць. Настаяцель: протаіерэй Аляксандр Завадскі
Гісторыя
Вядома пэўна, што ў 1805 г. ад пакінутай паслугачом лямпы ў царкве здарыўся пажар, які знішчыў драўляны, пабудаваны па ўзоры старажытнай Свята-Ільінскай кіеўскай царквы, храм. Тагачасны ўладар Куранца, пан Сулістроўскі, ахвяраваў на пабудову новай царквы сваё сенасховішча. Пабудаваная з гэтага сенасховішча царква прастаяла ў Куранцы да 1866 года. 1 кастрычніка 1866 года драўляную царкву знеслі і 14 кастрычніка на яе месцы заклалі новую мураваную царкву. Тагачасны ўрад асігнаваў на будаўніцтва гэтай царквы 17 030 рублёў. Аўтарам праекту храма быў архітэктар А. У. Полазаў. Новазбудаваная царква была асвечана ў гонар Нараджэння Найсвяцейшай Багародзіцы 16 кастрычніка па н.ст. (3 кастрычніка па ст.ст.) 1870 года. Захаваліся 3 фатаграфіі храма, знятыя у 1902 г. протаіерэем Паўлам Валынцэвіч. Ёсць звесткі пра пажар 1925 г., у якім атрымаў расколіну царкоўны звон, гук якога быў чутны ў радыусе 8-10 км. У 1960-я гады па загадзе дзяржаўнай улады храм быў зачынены і апаганены: былі сарваныя крыжы і купалы, іконы і царкоўныя рэчы вывезены ў вёску Касута, званы знятыя і адпраўленыя на пераплаўку, а сам храм быў аддадзены пад сховішча для збожжа, мукі і угнаенняў. Пазней у канцы 1970-х гг. зноўку здарыўся пажар, які значна пашкодзіў сцены храма і знішчыў астатні дах. У такім стане прастаяў храм, пакуль у сакавіку 1990 г. не пачаліся аднаўленчыя работы пад кіраўніцтвам святара Іаана Крупко. Працы былі скончаны да 26 чэрвеня 1993 г., калі мітрапаліт Філарэт здзейсніў чын асвячэння храма ў гонар Нараджэння Прасвятой Багародзіцы.
Архітэктура
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. Складаецца з прытвора-званіцы, трапезнай, малітоўнай залы, пяціграннай апсіды. Над асноўным кубападобным аб’ёмам узведзены магутны васьмігранны светлавы барабан з арачнымі аконнымі праёмамі. Шацёр васьміграннай званіцы і пакрыццё светлавога барабана былі завершаны цыбулепадобнымі галоўкамі. Галоўны і бакавыя ўваходы вырашаны арачнымі парталамі. Рызаліты бакавых фасадаў завершаны 2-граннымі шчытамі з аркатурнымі паясамі. Фасады расчлянёны вузкімі арачнымі аконнымі праёмамі ў простых ліштвах, дэкарыраваны прафіляванымі паясамі, цягамі, шматслойнымі карнізамі, вуглавымі лапаткамі.
Інтэр’ер
У інтэр'еры малітоўнай залы паруснае скляпенне, 4 слупы падтрымліваюць светлавы барабан, у трапезнай — цыліндрычнае драўдянае скляпенне.
Гаўф
Гаўф — прозвішча.
Пасёвыны
Пасёвыны (Пасьови́ни) — вёска ў Бурыньскім раёне Сумскай вобласці Украіны.
Сапушынэ
Сапушынэ (Сапу́шине) — вёска ў Бурыньскім раёне Сумскай вобласці Украіны.
Ліза Дальквіст
Ліза Караліна Вікторыя Дальквіст (Lisa Karolina Viktoria Dahlkvist; нар., ) — шведская футбалістка, паўабаронца клуба «Эрэбрэ» і зборнай Швецыі. Дачка футбаліста клуба «АІК» Свена «Далы» Дальквіста.
Клубная кар’ера
Пачынала кар’еру ў клубе «Эрэбрэ», ва ўзросце 18 гадоў перайшла ў склад чэмпіёнак Швецыі «Умеа», аднак з-за высокіх стандартаў не магла замацавацца ў клубе на працягу двух гадоў. У камандзе стала адной з лепшых цэнтральных полузащитниц Швецыі, выйграўшы тры тытулы чэмпіёнкі краіны. Двойчы выходзіла ў фінал Кубка УЕФА ў 2007 і 2008 гадах, але абодва разы «Умеа» трываў паразы. У другім матчы фіналу 2008 года забіла гол з пенальці.
Восенню 2009 года Дальквіст пакінула «Умеа» і перайшла ў клуб «Гётэбарг». У 2011 годзе яе кантракт з клубам скончыўся: хоць «Гётэбарг» спрабаваў захаваць Дальквіст, а ёй прапаноўваў кантракт «Мальмё», яна сышла ў «Цюрэсё». У складзе гэтай каманды яна выйграла тытул чэмпіёнкі Швецыі ў 2012 годзе, чацвёрты ў сваёй кар’еры, а таксама дайшла да фіналу Кубка Швецыі, у якім яе каманда прайграла 1:2 «Гётэбаргу». У фінале Лігі чэмпіёнаў УЕФА 2014 года «Цюрэсё» пацярпеў паражэнне з лікам 3:4, а Дальквіст ў адным з адзінаборстваў разбіла твар немцы Лене Гёслінг.
У 2014 годзе «Цюрэсё» з-за фінансавых праблем зняўся з чэмпіянату Швецыі і адпусціў усіх гульцоў: улады Стакгольма апублікавалі іх зарплаты, і ў Дальквіст аказалася адна з самых вялікіх заробкаў — 39 тысяч крон у месяц. «Умеа» адмовіўся падпісваць кантракт Дальквіст, хоць яна гатовая была зрэзаць сабе ганарары ў абмен на месца ў камандзе. У ліпені 2014 года яна перайшла ў нарвежскі «Авальдснес».
У канцы 2014 года Дальквіст сышла з клуба, вярнуўшыся ў «Эрэбрэ», але праз паўгода сышла ў «ПСЖ» разам з Каралін Сегер і Касаварэ Аслані.
Піскы (Бурыньскі раён)
Піскы (Піски́) — вёска ў Бурыньскім раёне Сумскай вобласці Украіны.
Груздава (Маладзечанскі раён)
Гру́здава (, Груздово) — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Палачанскага сельсавета.
Гісторыя
Існавала прынамсі з сярэдзіны XIV ст., да 1379-1380 года разам з Маладзечнам належала кн. Дзмітрыю Альгердавічу. Упершыню «Дмитрьево село Груздовица» успамінаецца ў прывілеі кар. Ягайлы ад 28.4.1387 года, якім сярод іншага сяло перадавалася яго брату кн. Скіргайлу.
Антонія Ёрансан
Антонія Ёрансан (швед. Antonia Göransson, нар. г., ) — шведская футбалістка, паўабаронца нямецкага клуба «Турбінэ» (Патсдам) і зборнай Швецыі.
У зборнай
У зборнай гуляе з 2010 года. На чэмпіянаце свету 2011 года з Сафіяй Якабсан склала ўдарны дуэт ў атацы — абедзве забілі па два мячы. У выніку шведская зборная заваявала бронзавыя ўзнагароды на чэмпіянаце свету. У 2012 годзе Антонія ўвайшла ў склад зборнай на Алімпійскіх гульнях.
Максімава (возера)
Максімава — возера ў Верхнядзвінскім раёне Віцебскай вобласці, на мяжы з Латвіяй. Знаходзіцца за 23 км на паўночны захад ад горада Верхнядзвінск, за 7,5 км на паўднёвы захад ад вёскі Росіца, у басейне ракі Росіца.
Плошча паверхні 0,4 км². Даўжыня 1,4 км, найбольшая шырыня 0,6 км. Даўжыня берагавой лініі 3,52 км. Плошча вадазбору каля 2,71 км².
Схілы катлавіны вышынёй 2—4 м, спадзістыя, параслі лесам, на поўначы разараныя. Берагавая лінія звілістая. Берагі нізкія, месцамі забалочаныя, пад лесам і хмызняком. У цэнтры возера знаходзіцца востраў плошчай 0,8 га. На поўдні выцякае ручай у раку Росіца.
Коры Гаўф
Коры (Кока) Гаўф (Cori (Coco) Gauff; нар., Дэлрэй-Біч, ЗША) — амерыканская тэнісістка , былая першая ракетка свету ў парным разрадзе (самая юная ў гісторыі). Фіналістка аднаго турніру Вялікага шлема ў адзіночным разрадзе (Адкрыты чэмпіянат Францыі-2022); фіналістка двух турніраў Вялікага шлема ў парным разрадзе (Адкрыты чэмпіянат ЗША-2021, Адкрыты чэмпіянат Францыі-2022); пераможца 12 турніраў WTA (з іх чатыры ў адзіночным разрадзе); самая юная ў гісторыі тэнісістка, якая змагла пераадолець кваліфікацыю на жаночым турніры Вялікага шлема і самы юны гулец (як сярод жанчын, так і мужчын), які здолеў пераадолець кваліфікацыю на Уімблдане.
У юніёрах: пераможца аднаго юніёрскага турніру Вялікага шлема ў адзіночным разрадзе (Адкрыты чэмпіянат Францыі-2018); пераможца аднаго юніёрскага турніру Вялікага шлема ў парным разрадзе (Адкрыты чэмпіянат ЗША-2018); фіналістка аднаго юніёрскага турніру Вялікага шлема ў адзіночным разрадзе (Адкрыты чэмпіянат ЗША-2017).
Агульная інфармацыя
Коры Гаўф пачала гуляць у тэніс ва ўзросце сямі гадоў. Яна нарадзілася і вырасла ў Атланце, але перабралася з сям’ёй у Дэлрэй-Біч, штат Фларыда, каб мець больш магчымасцей для развіцця свайго тэніснага таленту. У Коры спартыўная сям’я. Яе бацька гуляў у баскетбол ва Універсітэце штата Джорджыя, пазней стаў трэніраваць дачку, а яе маці займалася лёгкай атлетыкай у фларыдскім універсітэце. У сям’і Гаўф таксама ёсць два малодшых сыны. Коры навучаецца дома ў сваёй маці, былой настаўніцы.
Груздаўка
Гру́здаўка (, Груздовка) — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Палачанскага сельсавета.
Павел Юр’евіч Грачышка
Павел Грачышка (нар., ) — беларускі футбаліст, абаронца клуба «Слуцк».
Клубная кар’ера
Пачынаў кар’еру ў мінскай «Зорцы-БДУ». Ужо ва ўзросце 17 гадоў замацаваўся ў асноўным складзе клуба. У 2007 годзе з’ехаў у Чэхію, дзе на працягу трох гадоў выступаў за «Мост». Пасля вяртання зноў стаў выступаць за «Зорку-БДУ», ужо ў Другой лізе.
У сезоне 2013 выступаў за «Смалявічы-СТІ» ў Першай лізе, быў адным з лідараў каманды. Па заканчэнні сезона, у снежні 2013 года, падпісаў кантракт з «Гомелем». Аднак не здолеў замацавацца ў складзе гомельскага клуба, і ў лютым 2014 года быў аддадзены ў арэнду мазырскай «Славіі», якую на той момант узначаліў Пунтус. У «Славіі» трывала гуляў у аснове, звычайна на пазіцыі правага абаронцы. Па выніках сезона 2014 дапамог мазырскаму клубу вярнуцца ў Вышэйшую лігу.
У снежні 2014 года, па заканчэнні тэрміну арэнды, разарваў кантракт з «Гомелем». Са студзеня 2015 года зноў апынуўся ў складзе «Славіі» і ў выніку распачаў у складзе гэтага клуба сезон 2015 у якасці асноўнага цэнтральнага абаронцы.
У лютым 2016 года прыбыў на прагляд у «Белшыну», з якой у сакавіку падпісаў пагадненне. У першай палове сезона не быў іграком асновы, згуляў у некалькіх матчах. Улетку 2016 года, калі большасць ігракоў пакінула «Белшыну», застаўся ў клубе і стаў асноўным цэнтральным абаронцам, але канец сезона прапусціў з-за траўмы. Па заканчэнні сезона 2016 пакінуў Бабруйск.
У маі 2017 года далучыўся да мінскага «Энергетыка-БДУ». На наступны год у якасці аднаго з лідараў дапамог камандзе праз 13 гадоў вярнуцца ў Вышэйшую лігу. Сезон 2019 пачынаў асноўным абаронцам сталічнага клуба, пазней стаў часам выхадзіць на замену.
У ліпені 2019 года пакінуў «Энергетык-БДУ» і неўзабаве стаў іграком мінскага НФК, дзе замацаваўся ў аснове. У снежні 2019 года падоўжыў кантракт з НФК на сезон 2020, у новым сезоне стаў капітанам каманды, якая змяніла назву на «Крумкачы», заставаўся іграком стартавага складу. У снежні 2020 года стала вядома, што Грачышка застанецца ў камандзе на наступны сезон. У 2021 годзе быў адным з лідараў «Крумкачоў».
У студзені 2022 года перайшоў у «Слуцк».
Грамадская дзейнасць
18 жніўня падпісаў адкрыты ліст прадстаўнікоў спартыўнай галіны Рэспублікі Беларусь з патрабаваннем прызнаць несапраўднымі выбары прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, якія прайшлі 9 жніўня 2020 года.
Слабада (Бурыньскі раён)
Слабада (Слобода́) — вёска ў Бурыньскім раёне Сумскай вобласці Украіны.
У ХІХ стагоддзі сяло Папова Слабада было ў складзе Папова-Слабадскай воласці Пуціўльскага павета Курскай губерні.
Сніжкы (Бурыньскі раён)
Сніжкы (Сні́жки) — вёска ў Бурыньскім раёне Сумскай вобласці Украіны.
Сарока (Бурыньскі раён)
Сарока (Соро́ка) — вёска ў Бурыньскім раёне Сумскай вобласці Украіны.
Тэмнэ
Тэмнэ (Те́мне) — вёска ў Бурыньскім раёне Сумскай вобласці Украіны.
Свята-Пакроўская царква (Ласіца)
Свята-Пакроўская царква — праваслаўны храм у в. Ласіца Пастаўскага раёна Віцебскай вобласці.
Гісторыя
Знаходзіцца на паўднёва-заходняй ускраіне вёскі. Пабудавана ў пачатку 20 ст. з цэглы і бутавага каменю.
Архітэктура
Помнік архітэктуры рэтраспектыўна-рускага стылю. У аснове кампазіцыі храма падоўжны прамавугольны ў плане аб’ём пад двухсхільным дахам, які па цэнтры завершаны цыбулепадобным купалам на васьмігранным барабане. Да франтальнага фасада далучана вежа-званіца, якая складаецца з 2 ніжніх чатырохгранных і верхняга васьміграннага ярусаў, шацёр якіх завершаны макаўкай. Арачны ўваходны праём аформлены 2-пілонным парталам з трохвугольным шчытом. Са старажытнарускага царкоўнага дойлідства ўнесены кілепадобныя ліштвы арачных праёмаў званіцы. Рытм бакавых працяглых фасадаў ствараюць прамавугольныя аконныя праёмы і лапаткі ў прасценках. Архітэктурна-дэкаратыўны эфект дасягаецца кантрасным спалучэннем атынкаваных і пабеленых элементаў дэкору з паліхромным фонам бутавай муроўкі сцен.
Інтэр’ер
Абразы «Маці Божая на змеі» (канец 18 ст.), «Маці Божая з дзіцем» (мяжа 18 — 19 ст.).
Свята-Раства-Багародзіцкая капліца (Ласіцк)
Свята-Раства-Багародзіцкая капліца — праваслаўная капліца ў в. Ласіцк Пінскага раёна Брэсцкай вобласці.
Гісторыя
Знаходзіцца на могілках. Пабудавана ў другой палове 19 ст. з дрэва.
Архітэктура
Помнік народнага дойлідства. Кубападобны зруб накрыты двухсхільным дахам з вальмамі над трохграннай апсідай. У завяршэнні - 8 -гранны барабан з цыбулепадобнай галоўкай. Франтальны фасад завершаны трохвугольным франтонам з шырокім адлівам і вылучаны двухсхільнай навіссю на 2 слупах. Сцены гарызантальна ашаляваны і дэкарыраваны стылізаванымі пілястрамі, фігурнымі ліштвамі 2 прамавугольных аконных праёмаў.
Званіца
Перад капліцай з паўднёвага боку асобна пастаўлена званіца ў выглядзе шатровай навісі на 4 слупах. У верхнім ярусе слупа апяразана гарызантальнымі і дыяганальнымі перамычкамі-сцяжкамі.
Сонечна-сінхронная арбіта
Сонечна-сінхронная арбіта (ССА), ці геліясінхронная арбіта — гэта амаль палярная арбіта вакол планеты, на якой спадарожнік праходзіць над любой кропкай паверхні планеты ў адзін і той жа сярэдні сонечны час. Кажучы іначай, гэта арбіта, уладкаваная так, што кожны год яна здзяйсняе адзін поўны абарот, таму яна заўсёды падтрымлівае аднолькавае адношанне да Сонца.
Хусцянка
Хусцянка (Хустя́нка) — вёска ў Бурыньскім раёне Сумскай вобласці Украіны.
Сонечна-сінхронная арбіта
Прымяненне
Сонечна-сінхронная арбіта карысная для спадарожнікаў здымкі, разведкі і метэаралогіі, таму што падчас кожнага пралёту спадарожніка, кут асвятлення паверхні планеты пад ім амаль аднолькавы. Нязменнае асвятленне з’яўляецца карыснай характарыстыкай для спадарожнікаў, якія здымаюць зямную паверхню ў бачным або інфрачырвоным дыяпазоне даўжынь хваль, такіх як спадарожнікі надвор’я і спадарожнікі-шпіёны, а таксама для іншых спадарожнікаў дыстанцыйнага зандзіравання, такіх як тыя, якія нясуць прыборы дыстанцыйнага зандзіравання акіяна і атмасферы, якім патрабуецца сонечнае святло. Асаблівымі выпадкамі сонечна-сінхроннай арбіты з’яўляюцца арбіты поўдзень/паўноч, дзе мясцовы сярэдні сонечны час праходжання для экватарыяльных шырот складае каля поўдня або поўначы, і арбіты світанак/змрок, дзе лакальны сярэдні сонечны час праходжання для экватарыяльных шырот блізкі ўзыходу або заходу сонца, так што спадарожнік пралятае па тэрмінатары паміж днём і ноччу. Пралёт па тэрмінатары карысны для актыўных радыёлакацыйных спадарожнікаў, бо сонечныя панэлі спадарожнікаў заўсёды могуць быць наведзены на Сонца, не трапляючы ў цень ад Зямлі. Таксама такая арбіта можа быць карысна для некаторых спадарожнікаў з пасіўнымі прыборамі, якім неабходна абмежаваць уплыў Сонца на вымярэнні, і ў названым варыянце арбіты мажліва каб прыборы былі заўсёды накіраваны на начны бок Зямлі. Арбіта світання/змроку выкарыстоўвалася для навуковых спадарожнікаў для назірання за Сонцам, такіх як TRACE, Хінодэ і PROBA-2, бо забяспечвае амаль бесперапынныя назіранні Сонца.
Аманда Ілестэт
Аманда Ілестэт (Amanda Ilestedt; нар., Сёльвесбарг, Блекінгэ) — шведская футбалістка, абаронца, якая выступае за нямецкую «Баварыю» і нацыянальную зборную Швецыі.
Клубная кар’ера
Аманда Ілестэт пачынала сваю кар’еру футбалісткі, выступаючы за рэзервовую каманду клуба «Мальмё». У сярэдзіне 2009 года яна перайшла ў «Карлскрону». Наступным клубам у яе кар’еры стаў «Русенгард», з якім яна чатыры разы выйгравала нацыянальнае першынство і тройчы станавілася ўладальніцай Суперкубка Швецыі. Перад стартам сезона 2017/2018 Аманда Ілестэт перайшла ў нямецкі «турбіну» з Патсдама.
Сонечна-сінхронная арбіта
Арбітальная прэцэсія
Сонечна-сінхронныя арбіты магчымыя вакол іншых сплюшчаных планет, такіх як Марс. Ў іншым выпадку, спадарожніку вакол Венеры, якая мае амаль сферычную форму, спатрэбіцца дадатковае ўздзеянне каб падтрымліваць сінхронную з Сонцам арбіту.
Тэхнічныя дэталі
Вуглавая прэцэсія за адну арбіту спадарожніка Зямлі, вызначаецца як:
Аманда Ілестэт
Міжнародная кар’ера
Галоўны трэнер нацыянальнай каманды Піа Сундхагэ выклікала яе для ўдзелу на хатнім чэмпіянаце Еўропы 2013 года, дзе шведкі саступілі ў паўфінале. Ілестэт таксама згуляла на чэмпіянаце свету 2015 года ў Канадзе, дзе яе каманда прайграла немкам у 1/8 фіналу.
Сонечна-сінхронная арбіта
Тэхнічныя дэталі
дзе
— каэфіцыент для другога занальнага члена, звязанага са сплюшчанасцю Зямлі,
RE ≈ 6378 км
— сярэдні радыус Зямлі,
Арбіта будзе сінхроннай з Сонцам, калі хуткасць прэцэсіі
роўная сярэдняму руху Зямлі вакол Сонца, які складае 360° за зорны год (0 рад/с) такім чынам
ΔΩ⁄T = ρ
Арбітальны перыяд касмічнага апарата:
p ≈ a
для кругавой або амаль кругавой арбіты, вынікае, што
ці калі ρ складае 360° у год,
Напрыклад, з a = 7200 км, то бок для вышыні касмічнага карабля над зямной паверхняй
a − RE
≈ 800 км, гэтая формула дае сонечна-сінхронны нахіл 98,7°.
Варта звярнуць увагу, што ў адпаведнасці з гэтым набліжэннем
cos i
роўны −1 калі вялікая паўвось роўная 12352 км, што азначае, што толькі ніжэйшыя арбіты могуць быць сонечна-сінхроннымі. Перыяд можа быць у дыяпазоне ад 88 хвілін для вельмі нізкай арбіты (a = 6554 км, i = 96°) да 3,8 гадзін (a = 12352 км, але гэтая арбіта была б экватарыяльнай, з i = 180°). Перыяд большы за 3,8 гадзін можа быць магчымы пры выкарыстанні эксцэнтрычнай арбіты з p < 12352 км, але a > 12352 км.
Калі неабходна, каб спадарожнік пралятаў над некаторым месцам на Зямлі кожны дзень у адну і тую ж гадзіну, спадарожнік павінен пралятаць некалькі арбіт за дзень. Калі браць кругавую арбіту, то будзе атрымлівацца ад 7 да 16 арбіт за дзень, паколькі выкананне менш за 7 арбіт патрабуе вышыні вышэйшай за максімальную для сонечна-сінхроннай арбіты, а выкананне больш за 16 патрабуе арбіты ніжэй за мяжу космаса над Зямлёй. Мажлівыя арбіты паказаны ў наступнай табліцы. (Табліца была разлічана з улікам прыведзеных перыядаў. Арбітальны перыяд, які трэба выкарыстоўваць, на самай справе крыху большы. Напрыклад, рэтраградная экватарыяльная арбіта, якая праходзіць над тым жа месцам кожныя 24 гадзін мае сапраўдны перыяд прыблізна ў ≈ 1,0027 разоў большы, чым час паміж пралётамі. Для неэкватарыяльных арбіт каэфіцыент бліжэй да 1.): Калі кажуць, што сонечна-сінхронная арбіта праходзіць над кропкай на Зямлі кожны раз у адзін і той жа мясцовы час, гэта адносіцца да сярэдняга сонечнага часу, а не да бачнага сонечнага часу. Сонца не будзе ў адной і той жа кропке на небе на працягу года (гл. Ураўненне часу).
Для спадарожнікаў назірання за Зямлёй у асноўным абіраюцца сонечна-сінхронныя арбіты з вышынёй ад 600 да 1,000 км над паверхняй Зямлі. Нават калі арбіта застаецца сінхроннай з Сонцам, іншыя арбітальныя параметры, такія як аргумент перыцэнтра і эксцэнтрысітэт арбіты, змяняюцца з-за пертурбацый вышэйшага парадку ў гравітацыйным полі Зямлі, ціску сонечнага святла і іншых прычын. Для спадарожнікаў назірання за Зямлёй прывабнейшыя арбіты з пастаяннай вышынёй пры праходжанні над адным і тым жа месцам. Пільны выбар эксцэнтрысітэту і размяшчэння перыгея дазваляе спецыфічныя камбінацыі, дзе хуткасць змен праз пертурбацыі мінімізаваная, і, такім чынам, арбіта атрымліваецца адносна стабільная –, дзе рух палажэння перыцэнтра стабільны. ERS-1, ERS-2 і Envisat Еўрапейскага касмічнага агенцтва, а таксама спадарожнікі MetOp EUMETSAT і RADARSAT-2 Канадскага касмічнага агенцтва працуюць на такіх сонечна-сінхронных замарожаных арбітах.
Зоранька
Зо́ранька (, Зоренька; да 1964 года Кабы́лкі) — вёска ў Маладзечанскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Палачанскага сельсавета.
Гісторыя
30 ліпеня 1964 года вёска Кабылкі была перайменавана ў вёску Зоранька.
All Lives Matter
«All Lives Matter» (#AllLivesMatter) («Усе жыцці маюць значэнне») — папулярны слоган, які ўзнік як адказ на рух «Black Lives Matter». Гэты слоган адлюстроўвае расава-нейтральны падыход да розных праблемах, якія існуюць у ЗША. У перыяд з ліпеня 2016 года па май 2018 года слоган «All Lives Matter» выкарыстоўваўся ў Твітэры ў якасці хештэга ў сярэднім 1844 разы на дзень.
Паходжанне
Узнікненне слогана «All Lives Matter» цесна звязаны з рухам «Black Lives Matter», які стаў зваротнай рэакцыяй на вынясенне апраўдальнага прысуду Джорджу Цымерману, што здзейсніў забойства афраамерыканскага падлетка Трэйвона Марціна.
Асаблівая ўвага на «All Lives Matter» была засяроджана падчас прэзідэнцкіх выбараў у ЗША 2016 года. Найбольш часта да дадзенага слогану звярталіся рэспубліканцы. Рэспубліканскі кандыдат на пасаду прэзідэнта Бэн Карсан абвінаваціў рух Black Lives Matter у пераследзе няправільных мэтаў. Рэнд Пол, іншы кандыдат ад Рэспубліканскай партыі, заявіў, што руху неабходна змяніць імя — напрыклад, на «All Lives Matter».