cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Пракопій Антэмій
Флавій Пракопій Антэмій (Flavius Procopivs Anthemivs) — рымскі імператар, які кіраваў у 467—472 гадах. Яго кандыдатура была высунута імператарам Усходняй імперыі Львом I. Антэмій быў, напэўна, апошнім адносна самастойным рымскім імператарам, які спрабаваў вярнуць Рыму страчаныя правінцыі. Аднак абедзве яго буйныя кампаніі — супраць вандалаў і супраць вестготаў — скончыліся правалам. Пасварыўшыся з магутным палкаводцам Рыцымерам, Антэмій быў абложаны ім у Рыме, а потым забіты.
Вікенцій Горскі
Вікенцій (Вінцэнт) Мельхіёравіч Горскі ( — пасля ) — літоўскі грамадзянскі інжынер, архітэктар.
Біяграфія
У 1867—1873 гадах вучыўся ў Санкт-Пецярбургскім будаўнічым вучылішчы. Пасля заканчэнні курса быў прылічаны да Тэхніка-будаўнічага камітэта і ў хуткім часе прызначаны тэмруцкім гарадскім архітэктарам, а ў 1874 выйшаў у адстаўку.
У 1885—1901 гадах працаваў экспертам па нерухомасці ў. Займаўся прыватнай архітэктурнай практыкай. У Вільні па яго праектах пабудавана каля 70 прыватных і грамадскіх будынкаў.
Іншае
Спраектаваў сядзібны дом у маёнтку Тарнова, цяпер у Лідскім раёне.
Уладлен Міхайлавіч Сухарослаў
Уладлен Міхайлавіч Сухарослаў (, с. Байкі, Караідэльскі раён, Башкірская АССР) — беларускі і расійскі архітэктар. Заслужаны архітэктар РФ.
Біяграфія
Член Саюза архітэктараў СССР з 1971 года. Член КПСС з 1981 года. Пражывае ў г. Валгаград.
Творчасць
У час працы ва Уфе запраектаваў адміністрацыйны будынак «Сельгастэхнікі», комплекс НДІ вакцын і сыроватак, жылыя дамы.
Асноўныя працы ў Беларусі:, інжынерна-лабараторны корпус Упраўлення нафтаправода «Дружбы», тэхналагічны інстытут у Наваполацку (1973—1978); у аўтарскім калектыве: пансіянат ветэранаў Айчыннай вайны ў в. Мікалаеўшчына Мінскай вобласці (1983), у Салігорску (1980), комплекс піянерлагераў—баз адпачынку ў раёне г.п. Ракаў (1983), піянерлагер «Брыганціна» ў раёне в. Сычавічы (1985).
Гетэратрофы
Гетэратрофныя арганізмы, гетэратрофы (ἕτερος — «розны» і — «ежа») — арганізмы, якія жывяцца гатовымі арганічнымі рэчывамі і не здольныя да першаснага сінтэзу іх з неарганічных злучэнняў.
Капліца-пахавальня Святаполк-Мірскіх
Капліца-пахавальня Святаполк-Мірскіх — помнік архітэктуры стылі ампір (паводле іншых звестак, арт-нуво ). Знаходзіцца ў г. п. Мір у паўкіламетры на ўсход ад Мірскага замка ў маляўнічым англійскім парку, закладзеным у канцы XIX — пачатку XX стагоддзі па распараджэнні княгіні Клеапатры Міхайлаўны Святаполк-Мірскай. Была пабудавана як радавая пахавальня князёў Святаполк-Мірскіх.
Гісторыя пабудовы капліцы
Праект царквы-магільнага склепа быў выкананы пецярбургскім архітэктарам Робертам Марфельдам і ўхвалены Будаўнічым аддзяленнем Мінскай Губернскай Управы 24 жніўня 1902 года. Аўтар праекта ніколі не быў у Мірскім замку, але многа чуў пра яго. Марфельд паспрабаваў зблізіць два будынкі — сярэднявечны замак і царкву-магільны склеп накіраванасцю ўгару, гатычным мурам і колерам чырвонай цэглы. Княгіня Клеапатра не пашкадавала сродкаў, і магільны склеп фактычна «вырас» да аб'ёмаў невялікай царквы: з вежай-званіцай, двума парталамі і нават з сістэмай апалу.
Будаўніцтва магільнага склепа пачалося ў 1904 годзе і працягвалася да 1910 года (па іншых звестках да 1911 года), ён быў асвечаны ў памяць пра мужа княгіні Клеапатры — Мікалая Іванавіча, — у гонар Святога Мікалая.
Далейшая гісторыя капліцы
У 1939 годзе царква была разрабавана, а пакінутая царкоўная маёмасць у 1940 годзе было вывезена ў Свята-Георгіеўскую царкву на праваслаўных могілках. Пастановай Mірскага райвыканкама ад 14 жніўня 1948 года памяшканні цэрквы былі перададзены пад збожжасховішчы спіртавога завода. У сакавіку 1966 года "невядомымі асобамі на могілкавай царкве быў пашкоджаны іканастас з абразамі з княжай царквы-магільныя скляпы. У 1994 упаду іканастас быў перададзены ў царкву Жыровіцкага абраза Божай Маці (г.п. Березовка Лідскага раёна). Увосені 2009 года ў цэрквы-магільнаму склепу Святаполк- Мірскіх усталяваны новы іканастас — копія першапачатковага.
У магільным склепе шэсць пахаванняў. Там знаходзіцца труны князя Мікалая Святаполк-Мірскага, першапачаткова пахаванага ля сцен Траецкай царквы. У лютым 1910 года ў склепе з'явілася труна княгіні Клеапатры Міхайлаўны. А праз некалькі гадоў, 3 мая 1913 года, у радавым склепе супакоілася іх унучка Сонечка Святаполк-Мірская (дачка сына Івана). Гэта падзея зафіксавана ў Набажэнскім дзённіку за 1899—1914 гг.: «3 ''траўня 1913 года — ранішняя Літургія і паніхіда святара Хлябцевіча з дыяканам Занцевічем. Провад са станцыі Замір'е ў Мір князёўны Святаполк-Мірскай. Паніхіда і пахаванне ў склепе маёнтка Замір'е. Пратаірэй Ф. Сцяпура, святары М. Русецкі, І. Хлябцевіч''». Пазней, у 1922 і 1938 гадах, у склепе былі пахаваны двое сыноў князя Мікалая і княгіні Клеапатры — Іван і Міхаіл.
1 снежня 2008 года царква-пахавальня апошніх уладальнікаў Мірскага замка князёў Святаполк-Мірскіх адкрыла свае дзверы для наведвальнікаў.
Архітэктура капліцы
Фасад царквы ўпрыгожвае мазаічны паліхромны (сіні, вохрысты, залацісты колеры) абраз Ісуса Хрыста Уседзяржыцеля, выкладзены з кавалачкаў каляровага шкла — смальты. Дакладна невядома, хто быў аўтарам мазаікі. Па адной з версій яна была выканана ў прыватнай мазаічнай майстэрні Фралова ў Санкт-Пецярбургу, па іншай — мазаічыстам з Познані, у пары з якім працаваў мясцовы майстар Панько Іван Пракаповіч. Аднак, ні першая, ні другая версіі дагэтуль дакументальна не пацверджаны. Мазаічны абраз насычаны спалучэннем кветак, эфектным залатым фонам і поглядам Хрыста. Побач з абразам знаходзіцца копія картуша Святаполк-Мірскіх з гербамі двух гарадоў: Кіева і Масквы. Картуш і абраз з'яўляюцца, фактычна, самастойнымі элементамі архітэктурнай кампазіцыі царквы-пахавальні.
Глыбокі партал увахода размешчаны ў нізкім прытворы з вуглавымі контрфорсамі. Насычанае каларыстычнае вырашэнне фасадаў ствараецца спалучэннем чырвонай цэглы, белых дэталей архітэктурнага дэкору (паўкалонкі, ізумрудна руставаныя ліштвы акон, карніз з сухарыкамі і інш.), шэрага бетону, паліхромнай бутавай муроўкі цокаля, паліхромнай мазаікі. Зала перакрыта самкнутым 4-гранным скляпеннем з арнаментальнай фрэскавай размалёўкай, асвятляецца высокімі арачнымі вокнамі. Крыпта мае крыжовыя скляпенні на папружных арках і злучана з ярусамі вежы драўлянымі вітымі ўсходамі. У зале і крыпце грубкі, абліцаваныя кафляй. На вежы званіцы знаходзіліся два званы вагай 710 і 435 кг.
У планавальнай структуры будынка было прадугледжана два самастойныя ўзроўні. Верхні — царква, разлічаная на абмежаваны лік вернікаў, ніжні — прастора ўласна магільнага склепа. Па праекце Р. Р. Марфельда крыпта была разлічана на дваццаць пахаванняў. У інтэр'еры царквы былі абраныя спакойныя тэракотавыя таны, строгі геаметрычны арнамент, фіялетавая размалёўкай.
Аксумскае царства
Аксумскае царства — старажытная дзяржава на тэрыторыі паўночнай Эфіопіі з цэнтрам у г. Аксум. Першыя звесткі пра Аксумскае царства адносяцца да I ст. н.э. Зручнае геаграфічнае становішча на гандлёвых шляхах з Індыі і Усходняй Афрыкі ў Міжземнамор’е спрыяла эканамічнаму і культурнаму росквіту Аксумскага царства.
З канца III стагоддзя дасягнула вялікай магутнасці. У час праўлення цара Эзана (пачатак IV ст.) заваявана Нубія, ішла барацьба (IV—VI ст.) з Хім’ярыцкім царствам за панаванне ў Паўднёвай Аравіі. У IV стагоддзі ў Аксумскае царства пранікла хрысціянства. Пасля захопу персамі Паўднёвай Аравіі (VI ст.) і арабамі Егіпта (VII ст.) пачаўся эканамічны і палітычны заняпад, паступова Аксумскае царства распалася.
Аляксандр Адольфавіч Пальмбах
Аляксандр Адольфавіч Пальмбах(, Верхнядзвінск-) — вучоны-цюрколаг. Прафесар (1960). Заслужаны дзеяч літаратуры і мастацтва Тувінскай АССР (1963).
Біяграфія
Скончыў Віцебскае аддзяленне Маскоўскага археалагічнага інстытута (1918). Удзельнік грамадзянскай вайны. Настаўнічаў у Лёзне (да 1922). З 1930 г. у Тувінскай Народнай Рэспубліцы. Выкладаў у Камуністычным універсітэце працоўных Усходу, Чалябінскам педагагічным інстытуце і інш.
Сям'я
Быў жанаты, меў трох сыноў: Спартак Пальмбах (1923—1943), Гранік Пальмбах (1925—1996). Тэмір Пальмбах (нар. 1931)
Памяць
У Тыве ў гонар А. А. Пальмбаха названа адна з вуліц горада Кызыла.
Арнольд Кандратавіч Памазан
Арнольд Кандратавіч Памазан (нар. года, Камсамольск-на-Амуры, РСФСР) — беларускі акцёр. Народны артыст Беларусі (1999).
Біяграфія
У 1967 годзе скончыў тэатральны факультэт Беларускай дзяржаўнай акадэміі мастацтваў па спецыяльнасці «Акцёрскае мастацтва драматычнага тэатра і кіно» (курс заслужанага артыста УССР і БССР Р. А. Качаткова). З гэтага ж года працаваў у Нацыянальным акадэмічным тэатры імя Янкі Купалы.
Пасля масавых фальсіфікацый на прэзідэнцкіх выбарах 2020 года, жорсткага разгону акцый пратэстаў, збіцця і катаванняў затрыманых пратэстоўцаў, калектыў Купалаўскага тэатра 13 жніўня запатрабаваў спыніць гвалт у дачыненні да мірных грамадзян і выступіў за пералік галасоў з удзелам незалежных назіральнікаў. 17 жніўня ўладамі быў звольнены дырэктар тэатра Павел Латушка. 26 жніўня Арнольд Памазан разам з большасцю трупы і іншымі супрацоўнікамі тэатра звольніўся ў знак пратэсту.
Творчасць
Сярод найлепшых роляў: Адольф Быкоўскі («Паўлінка» Я.Купалы), Чарнавус («Хто смяецца апошнім» К. Крапівы), Гарык («Пагарэльцы» А. Макаёнка), Адвернік («Напісанае застаецца» А. Петрашкевіча), Міхалка («Ажаніцца — не журыцца» бр. Далецкіх, М. Чарота), Падзерын («Плач перапёлкі» І. Чыгрынава), Буслай («Парог» А. Дударава), Кудраш («Навальніца» А. Астроўскага), Купец Абдулін («Рэвізор» М. Гогаля), Марцін («Валенсіянскія вар'яты» Лопэ дэ Вэгі), Удра («Безыменная зорка» М. Себасціяна), Верхавод папаўнення анархістаў («» Ус. Вішнеўскага), Ігар («Традыцыйны збор» В. Розава), Баба Яга («Пунсовая кветачка» Л. Браўсевіча, І. Карнавухавай), Манучар Кіквадзе («Закон вечнасці» паводле Н. Думбадзэ), Мяжэнін («Бераг» паводле Ю. Бондарава), Мужчына («Кошка, якая сама па сабе блукае» Р. Кіплінга), Машэ («Месье Амількар, альбо Чалавек, які плаціць» І. Жаміяка), Навум Прыгаворка («Ідылія» В. Дуніна-Марцінкевіча), Гофмаршал Фон Кальб («Каварства і любоў» Ф. Шылера), Бадаеў («» А. Астроўскага), Майкл Гамон («Смак яблыка» А. Дзялендзіка), Ваенны міністр Марэс («Ромул Вялікі» Ф. Дзюрэнмата), Сапраўдны мужчына («Муж для паэтэсы» А. Паповай), Падрон Тоні («К'ёджаўскія перабрэхі» К. Гальдоні), Эгей («Сон у чарадзейную ноч пасярэдзіне лета» У. Шэкспіра), Поп («Тутэйшыя» Я. Купалы), Эленька («Страсці па Аўдзею» У. Бутрамеева), Савалайнен («Вольга» ), Гетман («Ядвіга» А. Дударава), Брыгела («Слуга двух гаспадароў» К. Гальдоні), Губернатар, Дзіўнаваты чыноўнік, Капітан-Спраўнік, Капітан-Капейкін, Мажардом («Чычыкаў» паводле М. Гогаля).
Зняўся ў беларускамоўнай камедыі «Свежына з салютам» у 2001 годзе.
Псіхолаг
Псіхолаг можа выконваць наступныя віды дзейнасці:
Марцін Фрымен
Ма́рцін Джон Кры́стафер Фры́мен (Martin John Christopher Freeman; нарадзіўся 8 верасня 1971, Олдэршот, Хэмпшыр, Англія, Вялікабрытанія ) — англійскі акцёр, вядомы сваімі ролямі Тыма Кентэрберы ў «Офісе», доктара Ватсана ў «Шэрлаку» і Більба Бэгінса ў кінатрылогіі «Хобіт».
Яўстафій Каліскі
Яўста́фій Ка́ліскі (Евстафий Калисский;, Гродзенская губерня, Расійская імперыя — , , ЛітССР, СССР) — праваслаўны святар, мітрафорны протаіерэй Літоўска-Віленскай епархіі.
Біяграфія
Нарадзіўся ў Гродзенскай губерні ў сям'і святара. Скончыў Жыровіцкае духоўнае вучылішча, Віленскую духоўную семінарыю (1888). Выконваў абавязкі псальмяра ў расенскай царкве. Рукапакладзены ў дыяканы ў 1889 годзе; пасля рукапакладзены ў святары і прызначаны ў засімавіцкі прыход (Пружанскі павет Гродзенскай губерні).
У 1893 пераведзены ў новаадчынены прыход у горадзе Янава Ковенскага павета. З 1901 — клірык ковенскай царквы Святога Аляксандра Неўскага, наглядальнік царкоўна-прыходскіх школаў.
З пачаткам Першай сусветнай вайны айцец Яўстафій прызначаны святаром 1-га Рыпінскага пагранічнага палка, яго жонка і дачка сталі сёстрамі міласэрнасці, а двое сыноў — вольнавызначанымі ў войску. У 1915 годзе разам з палком Яўстафій пакінуў Коўну, быў дабрачынным пагранічнай дывізіі. Пасля дэмабілізацыі ў 1918 служыў спярша ў трысвяцкім, пасля ў друйскім прыходзе Віленскай губерні.
У 1920 прызначаны даверанай асобай мітрапаліта Еляўферыя ў Літве і пераехаў у Коўну. з 1921 — старшыня Каўнаскай царкоўнай управы, настаяцель. У 1923 абраны членам епархіяльнага савета Літоўскай епархіі пры архіепіскапе Еляўферыі.
Рэдактар ковенскіх «Голосов Литовской Православной Епархии» (былыя «Литовские Епархиальные Ведомости»), адзін з заснавальнікаў ковенскага пахавальна-дабрачыннага брацтва імя прападобнага Серафіма Сароўскага, наглядальнік царкоўна-прыходскіх школаў епархіі, выканаўца абавязкаў капелана літоўскага войска (да 1926).
Галіна Аляксандраўна Арлова
Галіна Аляксандраўна Арло́ва (, Віцебск —, Мінск) — беларуская актрыса. Народная артыстка Беларускай ССР (1991). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі Беларусі (1989).
Жонка Народнага артыста СССР Мікалая Яроменкі-старэйшага (1926-2000) і маці Народнага артыста Расіі Мікалая Яроменкі-малодшага (1949-2001).
Біяграфія
У 1948 годзе скончыла студыю Беларускага тэатра імя Якуба Коласа і была залічана ў трупу тэатра імя Якуба Коласа. У Купалаўскім тэатры з 1959 года.
Памерла 21 жніўня 2021 года.
Творчасць
Лепшыя ролі: Нэлі («Прыніжаныя і зняважаныя» паводле Ф. Дастаеўскага), Ягадка («Амністыя» М. Матукоўскага), Кудрыцкая («Брама неўміручасці» К. Крапівы), Патрык Кэмпбел («Мілы лгун» Дж. Кілці), Антаніна Львоўна («І змоўклі птушкі» паводле І. Шамякіна), Маша, Каця Маслава («Жывы труп», «Уваскрэсенне» паводле Л. Талстога), Алена («Жаніцьба Бялугіна» А. Астроўскага), Карпухіна («» паводле Ф. Дастаеўскага), Кукушкіна («» А. Астроўскага), Васіліса («На дне» М. Горкага), Ганна Андрэеўна («Рэвізор» М. Гогаля), Ірына («Веру ў цябе» ), Надзея («Сябры і гады́» Л. Зорына), Леакадзія Бэкбік («» Б. Брэхта), Вольга Носава («Традыцыйны збор» В. Розава), Кісялёва («Характары» паводле В. Шукшына), Эма Герберт («Бераг» паводле Ю. Бондарава), Грыпіна («Ажаніцца — не журыцца» бр. Далецкіх, М. Чарота), Генеральша («Вечны Фама» У. Бутрамеева паводле Ф. Дастаеўскага), Жонка Зуйка («Страсці па Аўдзею» У. Бутрамеева), Маці Ёрана Персана («» А. Стрындберга), Хенавева «(Апельсінавае віно» А. Касоны).
Сям’я
муж — Мікалай Яроменка (1926—2000), сын — Мікалай Яроменка (1949—2001).
Эдмантазаўры
Эдмантазаўры (Edmontosaurus, перакладаецца як «яшчар з Эдманта», ад назвы горада Эдмантан у Канадзе і σαύρα — яшчар) — род дыназаўраў з сямейства гадразаўрыд (качканосых дыназаўраў), які адносяць да гадразаўрынаў — падсямейства гадразаўрыдаў, якія не мелі грэбня. Акамянеласці гэтых старажытных паўзуноў былі выяўлены ў заходняй частцы Паўночнай Амерыкі ў адкладах узростам ад 73 да 65,5 млн гадоў. Шматлікія рэшткі эдмантазаўраў добра вывучаны, выяўлена нават некалькі акамянелых мумій.
Род эдмантазаўраў быў упершыню апісаны ў 1917 годзе па рэштках, выяўленых на поўдні Канады, аднак асобныя асобіны апісваліся як да гэтага, так і пазней як прадстаўнікі іншых родаў: Claosaurus, Thespesius, Trachodon і Anatosaurus. Эдмантазаўры былі аднымі з найбуйнейшых гадразаўрыдаў, да 13 м у даўжыню і вагай да 3,2 т, і былі шырока распаўсюджаны ў Паўночнай Амерыцы (акамянеласці выяўляліся як у Каларада, так і на Алясцы). Вывучэнне парод, у якіх былі знойдзены косці эдмантазаўраў, дазваляе выказаць здагадку, што яны насялялі прыбярэжныя раўніны. Эдмантазаўры былі траваеднымі, перамяшчаліся галоўным чынам на чатырох нагах, але пры неабходнасці маглі падымацца на заднія. Вядомыя рэшткі са слядамі зубоў дазваляюць выказаць здагадку, што эдмантазаўры маглі быць аб'ектамі палявання тыраназаўраў, а масавыя пахаванні ў касцяносных пластах — што яны былі статкавымі жывёламі.
Марыя Мацвееўна Ямант
Мары́я Я́мант (,  —, ) — удзельніца паўстання 1863—1864 гадоў, нарачоная Канстанціна Каліноўскага. Сястра Юзафа Яманта і Людвікі Ямант.
Біяграфія
Нарадзілася ў Вільні ў сям'і надворнага саветніка Тадэвуша Яманта і Схаластыкі з Макрыцкіх. Марыя мела чатырох братоў (сярод іх Юзаф Ямант — паплечнік К. Каліноўскага) і трох сясцёр (Людвіка, Алена, Схаластыка). Тадэвуш Ямант меў вышэйшую юрыдычную адукацыю і дзяржаўны чын надворнага саветніка. Узначальваў адміністрацыю маёнткаў князя Пятра Сайн-Вітгенштайна.
Атрымала добрае хатняе выхаванне, закончыла прыватны пансіён, валодала некалькімі мовамі, мела глыбокія веды ў галіне гісторыі і літаратуры. Уваходзіла ў нелегальны Жаночы камітэт у Вільні. Вучылася ў вядомага педагога Аляксандра Здановіча.
У 1861 годзе праз брата Юзафа Яманта ў Вільні адбылося яе знаёмства з кіраўніком нацыянальнага паўстання Канстанцінам Каліноўскім. На рубяжы 1861—1862 гг. адбыліся іх заручыны. Пазней К. Каліноўскі напіша ёй з-пад варты славуты верш «Марыська чарнабрэва, галубка мая».
З чэрвеня 1863 года на кватэры Ямантаў у доме Шышкіна на Вялікай вуліцы ў Вільні знаходзілася адна з галоўных канспіратыўных явак Канстанціна Каліноўскага і нелегальная друкарня, дзе абавязкі сакратара выконваў яе брат — Юзаф Ямант.
Напачатку 1864 года Марыя была арыштавана, зняволеная ў былым віленскім кляштары місіянераў, пасля чаго сасланая разам з роднымі ў Табольск.
Сэлфі
Сэ́лфі (selfie; ад self — сам, сябе) — від фатаграфіі, аўтапартрэт, зроблены з дапамогай камеры смартфона, фотаапарата ці вэб-камеры. Можа быць зроблены фатаграфаваннем уласнага выгляду ці яго адлюстравання ў люстэрку. Часта карыстальнікі адразу загружаюць сэлфі на ўласныя старонкі ў сацыяльных сетках. Упершыню паняцце «сэлфі» з'явілася на аўстралійскіх інтэрнэт-форумах у 2002 годзе і атрымала шырокую вядомасць напачатку 2010-х гадоў праз распаўсюджванне мабільных прылад з фотакамерамі і развіццём мабільных дадаткаў, такіх як Instagram.
Марыя Мацвееўна Ямант
Біяграфія
Каля 1874 г. вярнулася з Сібіры і пасялілася ў Варшаве, дзе на схіле жыцця пабралася шлюбам з былым паўстанцам Войцехам Дмахоўскім, пляменнікам вядомага мастака і ўдзельніка нацыянальна-вызваленчага руху Генрыха Дмахоўскага. Пахаваная на Паванзкоўскіх могілках у Варшаве.
Сэлфі
Фатаграфічныя аўтапартрэты з'явіліся пасля выхаду на рынак у 1900 годзе партатыўнай фотакамеры Kodak Brownie фірмы Kodak, але не сталі шырока распаўсюджаны. Тады, звычайна, фатаграфавалі ўласнае адлюстраванне ў люстэрку, нерухомасць камеры забяспечвалі штатывам. Вялікая княжна Анастасія Мікалаеўна ў 13-гадовым узросце была адным з першых падлеткаў, які зрабіў уласную фатаграфію з люстэрка, каб адправіць камусьці ў 1914 годзе. У лісце, які суправаджаў фатаграфію, яна пісала: «Я зрабіла гэтую карціну гледзячы ў люстэрка. Гэта было вельмі складана, бо мае рукі дрыжалі».
Самае ранняе выкарыстанне слова selfie зафіксавана ў Аўстраліі, на інтэрнэт-форуме ABC Online 13 верасня 2002 года.
Нараджэнне Венеры (карціна Бацічэлі)
«Нараджэнне Венеры» (Nascita di Venere) — карціна італьянскага мастака тасканскай школы Сандра Бацічэлі. Карціна ўяўляе сабой жывапіс тэмперай на палатне памерам 172,5×278,5 см. У наш час захоўваецца ў галерэі Уфіцы, Фларэнцыя.
Гісторыя
Біёграф Джорджа Вазары ў сваіх «Жыццяпісах» (1550) адзначае, што «Нараджэнне Венеры» і «Вясна» захоўваліся ў віле Кастэла пад Фларэнцыяй, якая належала Козіма Медычы. Большасць гісторыкаў мастацтва сыходзяцца на меркаванні, што карціна была напісана для Ларэнца дзі П'ерфранчэска Медычы, якія валодалі вілай Кастэла ў 1486 годзе. Ларэнца дзі П'ерфранчэска Медычы — стрыечны брат Ларэнца Цудоўнага, герцага Фларэнцыі. Пазнейшыя знаходкі інвентарных запісаў дому Медычы пацвярджаюць, што Ларэнца валодаў «Вясной», а адназначнага доказу, што менавіта ён быў заказчыкам і «Нараджэння Венеры», пакуль не існуе.
Лічыцца, што мадэллю для Венеры была Сіманета Веспучы, якая нарадзілася ў Партавенерэ на лігурыйскім узбярэжжа. Магчыма, намёк на гэта маецца ў сюжэце карціны. Таксама існуе версія, што Бацічэлі напісаў «Нараджэнне Венеры» не для Ларэнца Медычы, а для аднаго са сваіх знатных сучаснікаў, а ва ўласнасць Медычы яна трапіла пазней.
Апісанне бога заходняга ветру Зефіра, чыё дыханне прыносіць вясну, сустракаецца ў Гамера. Авідзій паведамляе пра яго жонку Хларыду, якая абдымае Зефіра рукамі і нагамі. Малаверагодна, што Бацічэлі быў знаўцам арыгінальных грэчаскіх і рымскіх тэкстаў. Так бібліятэка сучаснікаў мастака братоў Маяна (Benedetto e Giuliano da Maiano) падобнага з ім сацыяльнага паходжання налічвала ўсяго 29 кніг, палова з якіх была на рэлігійную тэматыку, а з класічных тэкстаў прысутнічала толькі біяграфія Аляксандра Македонскага і праца Лівія. Хутчэй за ўсё, бібліятэка Бацічэлі мела падобны характар. Аднак, праз свайго суседа Джорджа Антоніа Веспучы, Бацічэлі прымалі ў колах інтэлектуальнай эліты Фларэнцыі. Магчыма, ён быў знаёмы з паэтам Анжэла Паліцыяна (1454—1494), які ў адным са сваіх вершаў апісваў нараджэнне Венеры. Таксама дарадцам мастака мог быць і філосаф Марсіліа Фічына (1433—1499), які спрабаваў аб'яднаць класічную філасофію з хрысціянствам. У яго філасофскай дактрыне важнай фігурай была Нябесная Венера, якая сімвалізавала гуманізм, міласэрнасць і каханне, і чыя прыгажосць вяла смяротных на нябёсы.
Нават калі Паліцыяна ці Фічына не былі прамымі дарадцамі Бацічэлі, іх працы падрыхтавалі грамадскую думку да ўспрымання вобраза аголенай антычнай багіні, і мастак мог працаваць над сваім творам без асуджэння ці неразумення з боку суграмадзян.
У 1987 годзе была завершана рэстаўрацыя карціны. З яе быў выдалены слой лаку, які быў нанесены праз некаторы час пасля таго, як Бацічэлі скончыў працу над ёй, і пераўтварыўся за некалькі стагоддзяў у жоўта-карычневы налёт.
Сюжэт
Карціна ілюструе міф нараджэння Венеры (грэч. Афрадыты).
Аголеная багіня плыве да берага ў створцы ракавіны рабрыстага сэрцападобніка, якая падганяецца ветрам. У левай частцы карціны Зефір (заходні вецер) у абдымках сваёй жонкі Хларыды (рым. Флора) дзьме на ракавіну, ствараючы вецер, напоўнены кветкамі. На беразе багіню сустракае адна з грацый.
«Каля вострава Кіферы нарадзілася Афрадыта, дачка Урана, з беласнежнай пены марскіх хваль. Лёгкі, ласкальны ветрык прынёс яе на востраў Кіпр. Там багіню кахання, якая выйшла з марскіх хваль, акружылі юныя Оры. Яны апранулі яе ў залататканае адзенне і ўвянчалі вянком з пахучых кветак. Дзе толькі не ішла Афрадыта, там пышна разрасталіся кветкі. Усё паветра было напоўнена водарам». (Мікалай Кун. «Легенды і міфы Старажытнай Грэцыі»).
Іканаграфія
У позе Венеры адчуваецца уплыў класічнай грэчаскай скульптуры. Тое, як яна абапіраецца на адну нагу, лінія сцягна, цнатлівыя жэст рукой і самі прапорцыі цела адпавядаюць канонам гармоніі і прыгажосці, распрацаваным яшчэ Паліклетам і Праксіцелем.
Нараджэнне Венеры ў старажытнасці было звязана з культам, сімвалы якога прысутнічаюць на карціне Бацічэлі. Так пурпурная мантыя ў руках у Грацыі мела не толькі дэкаратыўную, але і рытуальную функцыю. Такія мантыі маляваліся на грэчаскіх урнах і сімвалізавалі мяжу паміж двума светамі — у іх загортвалі як нованароджаных, так і памерлых. У Сярэднявеччы такія атрыбуты Венеры, як ружы і ракавіна, сталі асацыявацца з Дзевай Марыяй. Ракавіна, якая суправаджала выявы Венеры, сімвалізавала ўрадлівасць, пачуццёвыя задавальненні і сексуальнасць, стала азначаць чысціню і бязгрэшнасць (напрыклад, Алтар Св. Варнавы працы Бацічэлі), калі перавандравала ў іканаграфію Багародзіцы.
У вобразе Зефіра, руж, валасоў і руху, як выразу жыцця і энергіі, Бацічэлі прытрымліваўся канонаў, выкладзеных у працах тэарэтыка мастацтва эпохі Адраджэння Леона Батысты Альберці. Таксама Бацічэлі, верагодна, абапіраўся на «Трактат пра жывапіс» Чэніна Чэніні, які апісван апрача іншага тэхніку драбнення лазурыту для атрымання сіняй фарбы (васількі на сукенцы Грацыі) і прынцып нанясення найтанчэйшага ліставага золата (пурпурная накідка Венеры). Сярод навінак Бацічэлі важным было выкарыстанне палатна, а не дошкі, для твора такога буйнога памеру. Ён дадаваў мінімальную колькасць тлушчу да пігментаў, дзякуючы чаму палатно на працягу доўгага часу заставаўся трывалым і эластычным, а фарба не трэскалася. Было таксама ўсталявана, што Бацічэлі нанёс на карціну ахоўны слой з яечнага жаўтка, дзякуючы чаму «Нараджэнне Венеры» добра захавалася.
Галіна Генадзеўна Тарасава
Галіна Генадзеўна Тарасава (, Мінск) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыла Беларускі політэхнічны інстытут у 1971 годзе. З 1973 г. — аспірант, выкладчык кафедры тэорыі і гісторыі архітэктуры Беларускага політэхнічнага інстытута, з 1984-га — выкладчык, з 1986 года — загадчыца аддзялення Мінскага архітэктурна-будаўнічага тэхнікума.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1978 года. Пражывае ў Мінску.
Навуковая дзейнасць
Удзельнічала ў падрыхтоўцы Атласа помнікаў архітэктуры і мемарыяльных комплексаў Беларусі (1983).
Пальчатакарэннік
Пальчатакарэннік (Dactylorhiza) — род кветкавых раслін.
Апісанне
Шматгадовыя травяністыя расліны вышынёй да 60 см. Клубні сціснутыя, пальчатараздзельныя (адсюль назва). Сцёблы прамыя, шчыльныя. Лісце чаргаванае, падоўжана-яйцападобнае, зялёнае або з цёмнымі буравата-чырвонымі плямамі. Кветкі няправільныя, жоўтыя, пурпуровыя, ружовыя, фіялетава-чырвоныя ў коласападобных суквеццях. Плод — каробачка.
Гаспадарчае значэнне
Лекавыя і дэкаратыўныя расліны.
Уладзіслаў Дзмітрыевіч Таліцкі
Уладзіслаў Дзмітрыевіч Таліцкі (, Мінск) — беларускі архітэктар.
Георгій Рыгоравіч Тарасевіч
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1962 годзе. Працаваў у Гродзенскім аблпраекце, Гродзенскіх і Магілёўскіх ПКМ Белжылпраекта, з 1977 года — галоўны архітэктар праектаў, вядучы архітэктар тэхаддзела ў Гроднаграмадзянпраекце.
Уладзіслаў Дзмітрыевіч Таліцкі
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1972 годзе. Працаваў тэхнікам, старшым архітэктарам, кіраўніком групы архітэктараў, галоўным архітэктарам праектаў, з 1978 года — кіраўнік архітэктурна-канструктарскай майстэрні, з 1987 года — галоўны спецыяліст Белдзяржпраекта.
Георгій Рыгоравіч Тарасевіч
Біяграфія
Член Саюза архітэктараў СССР з 1974 года.
Уладзіслаў Дзмітрыевіч Таліцкі
Біяграфія
Член Саюза архітэктараў СССР з 1976 года. Пражывае ў Мінску.
Творчасць
Асноўныя працы: лячэбны корпус НДІ траўматалогіі і артапедыі па Слуцкай шашы (1981), спецыялізаваны лячэбны корпус 4-й клінічнай бальніцы (1982); у аўтарскім калектыве: стаматалагічная паліклініка № 8 (1979), тэрапеўтычны корпус 1-й клінічнай бальніцы па Ленінскім праспекце (1987) у Мінску, цэнтральная раённая бальніца ў Слуцку (1987), санаторый «Верасы» на воз. Рагазнянскім Брэсцкай вобласці.
Георгій Рыгоравіч Тарасевіч
Біяграфія
Памёр 24 снежня 2009 года ў Гродне, пахаваны там жа.
Эдуард Міхайлавіч Пальчык
Эдуард Міхайлавіч Пальчык (, в. Вялікія Нямкі, Веткаўскі раён, Гомельская вобласць —, г. Наваполацк, Віцебская вобласць) — беларускі матэматык. Доктар фізіка-матэматычных навук (1991, Дастасаванне j-функцыі да даследавання канечных груп), прафесар (1992).
Біяграфія
Скончыў Гомельскі педагагічны інстытут (1960). Працуе ў Полацкім дзяржаўным універсітэце. Навуковыя працы па канечных групах. Распрацаваў новую класіфікацыю канечных квазіпростых груп з абелевымі р-падгрупамі, даказаў няпростасць канечнай групы з максімальнай р-замкнёнай падгрупай няцотнага парадку.
Зеландыя (графства)
Графства Зеландыя (Graafschap Zeeland) — дзяржава ў складзе Свяшчэннай Рымскай імперыі. Знаходзілася ў дэльце Шэльды і Мааса, прыкладна адпавядаючы па тэрыторыі сучаснай нідэрландскай правінцыі Зеландыя (акрамя Зеландскай Фландрыі, якая была часткай графства Фландрыя).
Гісторыя
У 1323 годзе фландрскі граф Людовік I падпісаў у Парыжы дагавор, у адпаведнасці з якім ён прызнаваў графа Галандыі графам Зеландыі. Так была скончана доўгая дынастычная звада. Тым не менш, Зеландыя заставалася асобнай адміністрацыйнай адзінкай, а не была аб'яднана з Галандыяй у адзінае цэлае.
У 1432 годзе бургундскі герцаг Філіп III Добры анексаваў Зеландыю і ўключыў яе ў склад Бургундскага герцагства. Пасля смерці Марыі Бургундскай (1482) у адпаведнасці з Санліскім дагаворам Зеландыя стала адной з Сямнаццаці правінцый і перайшла пад кіраванне Габсбургаў. У 1512 годзе яна ўвайшла ў Бургундскую акругу.
Пасля Васьмідзесяцігадовай вайны Зеландыя стала адным са складнікаў Рэспублікі Злучаных правінцый. Яна спыніла сваё фармальнае існаванне, калі ў 1795 годзе была ўтворана Батаўская рэспубліка, і графства Зеландыя было ператворана ў дэпартамент.
Баварскі дом (Вітэльсбахі), Галандская лінія
У 1428 годзе Якоба прызнала сваім спадчыннікам Філіпа III Добрага, герцага Бургундыі, на чыю карысць адраклася ў 1433 годзе.
Дом Габсбургаў
Пры Габсбургах графствам фактычна кіраваў намеснік імператара — статхаўдар (штатгальтар).
Рангоўт
Рангоўт (rondhout — круглае дрэва) — сукупнасць надпалубных частак (канструкцый і дэталей) суднавага абсталявання, прызначаная для размяшчэння навігацыйных агнёў, антэн радыёсувязі і радыёлакацыі, мацавання грузападымальных сродкаў і інш. На ветразвевых суднах рангоўт служыць для пастаноўкі і расцягвання ветразяў. Асноўныя дэталі рангоўта: мачты, салінгі, рэі, стэньгі, гафелі, гікі і інш.
Роберт Ферчгат
Роберт Фрэнсіс Ферчгат або Фурхгат (Robert Francis Furchgott,, г. Чарлстан, ЗША — , г. Сіэтл, ЗША) — амерыканскі вучоны ў галіне фармакалогіі, лаўрэат Нобелеўскай прэміі па фізіялогіі і медыцыне ў 1998 годзе разам з Л. Дж. Ігнарам і Ф. Мурадам «за адкрыццё ролі аксіду азоту як сігнальнай малекулы ў рэгуляцыі сардэчна-сасудзістай сістэмы».
Біяграфія
Ферчгат нарадзіўся ў Чарлстане, штат Паўднёвая Караліна, у сям'і Артура Ферчгата (снежань 1884 - студзень 1971), які быў уладальнікам універмага, і Пены (Sorentrue) Ферчгат.
Скончыў універсітэт Паўночнай Караліны ў Чэпел-Хіле ў 1937 годзе і Паўночна-Заходні ўніверсітэт у Чыкага ў 1940 годзе. З 1940 года ў Медыцынскім каледжы Корнелскага ўніверсітэта, з 1949 года ў Вашынгтонскім універсітэце. У 1956-1988 гадах у Медыцынскім цэнтры Дзяржаўнага ўніверсітэта Нью-Ёрка (г. Бруклін), з 1989 года прафесар Медыцынскай школы ўніверсітэта г. Маямі.
У 1978 годзе Ферчгат адкрыў рэчыва ў эндатэліяльных клетках, якое выклікае рэлаксацыю крывяносных сасудаў, або эндатэліяльны фактар рэлаксацыі. Да 1986 года ён вывучыў прыроду гэтага агента і механізм яго дзеяння. Ён выявіў, што адкрыты ім фактар рэлаксацыі ёсць не што іншае як аксід азоту (NO), важны кампанент фізіялогіі сардэчна-сасудзістай сістэмы. Гэта даследаванне было важным у тлумачэнні дзеяння Віягры і іншых медыцынскіх і звязаных са здароўем праблем.
Аўтар навуковых прац па механізмах уздзеяння аксіду азоту ў кардыяваскулярнай сістэме, метабалізме макраэргічных злучэнняў у гладкіх мышцах.
Распрацаваў тэорыю рэцэптарнага ўзаемадзеяння, склаў класіфікацыю адрэнарэцэптараў.
Ферчгат, які быў яўрэем, пражыў большую частку свайго жыцця ў Вудмеры (Woodmere), Нью-Ёрк (Лонг-Айлэнд). Ён быў жанаты на Леноры Мандельбаум (люты 1915 - красавік 1983) з 1941 года да яе смерці ва ўзросце 68 гадоў. У іх было тры дачкі: Джэйн, Сьюзэн і Тэры. Яго дачка, Сьюзэн, была плённай мастачкай у контракультуры Сан-Францыска і сузаснавальніцай Kerista Commune. Роберт Ферчгат пазней пабраўся шлюбам з Маргарэт Галахер Рот, якая памерла 14 сакавіка 2006 года.
Ферчгат памёр 19 мая 2009 года ў Сіэтле.
Гран-пры 1985 (снукер)
Гран-пры 1985 (Grand Prix 1985, таксама вядомы як Rothmans Grand Prix 1985 — ад назвы спонсара) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 19 па 27 кастрычніка 1985 года ў тэатры Гексагон, у Рэдынгу, Англія. Турнір стаў чацвёртым розыгрышам гран-пры, які штогод праходзіў з 1982 года. Прызавы фонд турніру склаў £243,712, з якіх £50,000 атрымаў пераможца.
Супермаркет
Супермаркет — буйны магазін самаабслугоўвання для продажу тавараў паўсядзённага попыту (пераважна харчовых). Супермаркеты ўзніклі ў ЗША ў 1930-я гады, пашырыліся з 2-й паловы 1940-х гадоў. Могуць уваходзіць у склад сеткі магазінаў. Буйныя сеткі супермаркетаў здольны атрымліваць значную эканомію ад маштабаў рэалізацыі і на групавой аснове з атрыманнем выгадных скідак і саступак ад вытворцаў пры аптовай закупцы, і на ўзроўні асобных магазінаў за кошт выкарыстання капіталаёмкіх метадаў рознічнага гандлю.
Рассеяныя элементы
Рассеяныя элементы — група рэдкіх элементаў, якія не ўтвараюць уласных мінералаў. У якасці ізаморфных прымесей ёсць у мінералах больш распаўсюджаных элементаў. Да рассеяных элементаў адносяцца рубідый, скандый, галій, індый, германій, талій, селен, тэлур, кадмій, бром, ёд, гафній. Атрымліваюць пры перапрацоўцы руд іншых элементаў ці з няруднай сыравіны (напрыклад, попелу вуглёў, адходаў каксавання). З сярэдзіны 20 стагоддзя выкарыстоўваюць у тэхніцы.
Сухагрузнае судна
Сухагрузнае судна, сухагруз — грузавое судна для перавозкі сухіх грузаў і вадкіх у тары. Адрозніваюць сухагрузы для штучных грузаў (перавозяць іх у стосах, пачках, цюках, бочках, скрынях) і навалачных грузаў (навалам і насыпам).
Да сухагрузаў адносяцца рэфрыжэратары, лесавозы, грузавыя паромы, ліхтэравозы, кантэйнерныя судны і інш. Бываюць самаходныя і несамаходныя. Грузы на сухагрузных суднах размяшчаюцца ў трумах, твіндэках і дыптанках, штучныя грузы — на верхняй палубе. Пагрузка-выгрузка робіцца праз грузавыя люкі верхняй палубы або праз бартавыя, насавыя і кармавыя адтуліны. Грузападымальнасць марскіх сухагрузаў да 200 тысяч тон, рачных да 8 тысяч тон.
Неўмывакін
Неўмыва́кін — мужчынскае прозвішча.
Сфумата
Сфумата (sfumato — затуманены, дымчаты) — у жывапісе і графіцы эпохі Адраджэння жывапісны прыём выкарыстання багацця і тонкасці градацый светлаценю, якому ўласцівы мяккасць мадэліроўкі, няўлоўнасць прадметных абрысаў, адчуванне паветранага асяроддзя. Распрацаваны Леанарда да Вінчы.
Гран-пры 1984 (снукер)
Гран-пры 1984 (Grand Prix 1984, таксама вядомы як Rothmans Grand Prix 1984 — ад назвы спонсара) — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 20 па 28 кастрычніка 1984 года ў тэатры Гексагон, у Рэдынгу, Англія. Турнір стаў трэцім розыгрышам гран-пры, які з 1982 года праходзіў пад назвай Professional Players Tournament. Прызавы фонд турніру склаў £225,000, з якіх £45,000 атрымаў пераможца.
Міхайлаўская вуліца (Кіеў)
Міхайлаўская вуліца (Миха́йлівська ву́лиця) — вуліца ў Шаўчэнкаўскім раёне горада Кіева. Пралягае ад плошчы Незалежнасці да Міхайлаўскай плошчы. Да Міхайлаўскай вуліцы прымыкае Міхайлаўскі завулак.
Гісторыя
Адна з самых старажытных радыяльных вуліц у паўднёвай частцы былога «горада Яраслава». Узнікла на шляху ад Лядскай брамы да Міхайлаўскага манастыра, у гонар якога атрымала сваю назву.
Як вуліца, на якой былі пастаўлены слупы для асвятлення, згадваецца ў дакуменце 1799 года. На плане горада 1803 года, складзеным архітэктарам Андрэем Меленскім, якая указаная пад цяперашняй назвай.
З 1926 года называлася вуліца Парыжскай камуны (назва пацверджана ў 1944 годзе), у гонар Парыжскай камуны — рэвалюцыйнага ўрада Парыжа ў сакавіку — траўні ў 1871 годзе.
Гістарычная назва вуліцы была адноўлена ў 1990 годзе.
Майсееўка
Назву Майсе́еўка маюць:
Міхайлаўская вуліца (Кіеў)
Забудова
Вуліца мае перыметральную сядзібную сістэму забудовы з ўнутранымі дварамі. Некаторыя будынкі скразныя, выходзяць на паралельныя вуліцы — Малую Жытомірскую і Трохсвяціцельскую, фарміруючы іх архітэктурнае аблічча. Дамы пабудаваны шчыльна адзін да аднаго. Гэта тлумачыцца тым, што ў другой палове XIX ст., калі гэтая тэрыторыя пачала забудоўвацца, цэны на зямлю тут моцна выраслі. Вуліца забудавана пераважна двух-шасціпавярховымі будынакі, узведзенымі ў сярэдзіне XIX — на пачатку XX ст., у стылях позняга класіцызму, гістарызму, мадэрна і цаглянага стылю.
Вядомыя асобы
У будынку № 1 (не захаваўся) ў 1859 годзе спыняўся Тарас Шаўчэнка падчас свайго знаходжання ў Кіеве. У будынку № 10 размяшчаліся рэдакцыі першых сепаратысцкіх маларасейскіх (украінскіх) выданняў, якія выходзілі ў студзені 1906 года.
На вуліцы пражывалі вядомыя дзеячы навукі і культуры. У будынку № 7 пражываў лекар С. Тамілін, а ў гэтай жа сядзібе, але па вул. Малой Жытомірскай — лекар В. Вінаградаў. У будынку № 9 у 1917—1918 гадах пражываў мастак М. Жук, а ў № 10 — журналіст М. Кісялёў, у гасцях у якога бывалі пісьменнік А. Купрын, філосаф М. Бярдзяеў, кампазітар М. Лысенка. У будынку № 12 у 1887—1888 гадах жыў гісторык, педагог і грамадскі дзеяч Ф. Лебядзінцаў, які выдаваў часопіс «Кіеўская даўніна», таксама актрыса і педагог П. Нятко. У будынку № 12-А жыў урач-педыятр, мецэнат і калекцыянер Д. Сігалаў, у будынку № 21 — урач Н. Валковіч і дырэктар Александроўскай гарадской бальніцы А. Ляскоў, у якога неаднаразова спыняўся яго брат М. Ляскоў. У будынку № 24 у свайго брата спыняўся Панас Мірны.
Зборная Нігерыі па футболе
Зборная Нігерыі па футболе прадстаўляе Нігерыю на міжнародных матчах і турнірах па футболе з 1949 года. Кіруецца і кантралюецца Футбольнай федэрацыяй Нігерыі, якая з’яўляецца адным з 56 членаў КАФ (Канфедэрацыя Афрыканскага футбола) і ўваходзіць у ФІФА.
Вольга Аляксандраўна Кавалькова
Вольга Аляксандраўна Кавалькова (нар., ) — беларуская грамадска-палітычная дзяячка.
Біяграфія
Скончыла Акадэмію МУС Беларусі ў 2006 годзе па спецыяльнасці «юрыст». Атрымала спецыяльнасць «бухгалтар» у Рэспубліканскім інстытуце павышэння кваліфікацыі і перападрыхтоўкі кадраў (2005 год) і спецыяльнасць «палітолаг» ва Усходнееўрапейскай школе палітычных даследаванняў.
Працавала з 2004 па 2008 год у раённых адміністрацыях Мінска, пасля юрыстам, старшынёй і галоўным бугалтарам у жыллёва-будаўнічых спажывецкіх кааператывах, у 2011—2014 гадах — лектарам у Інстытуце павышэння кваліфікацыі.
З 2011 года член партыі «Беларуская хрысціянская дэмакратыя». Сустаршыня БХД.
Падчас прэзідэнцкіх выбараў 2020 года — давераная асоба Святланы Ціханоўскай. 18 жніўня У складзе Каардынацыйнай рады. 19 жніўня абрана ў Прэзідыум Рады.
З’ехала з Беларусі. 6 сакавіка 2023 года Мінскі гарадскі суд завочна прысудзіў Вользе Кавальковай 12 гадоў пазбаўлення волі.
Professional Players Tournament 1983 (снукер)
Professional Players Tournament 1983 — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 10 па 21 кастрычніка 1983 года ў Redwood Lodge, у Брыстале, Англія. Турнір стаў другім розыгрышам Professional Players Tournament, заснаванага ў 1982 годзе. Прызавы фонд турніру склаў £63,600, з якіх £12,500 атрымаў пераможца.
Марыя Аляксандраўна Калеснікава
Марыя Аляксандраўна Калеснікава (нар. 24 красавіка 1982) — беларуская палітычная дзяячка, каардынатарка штабу Віктара Бабарыкі, палітычная зняволеная і вязень сумлення. Адна з лідараў пратэстнага руху ў 2020 годзе. Паплечніца кандыдаткі ў прэзідэнты Беларусі Святланы Ціханоўскай і сябра Каардынацыйнай рады.
Біяграфія
Марыя Калеснікава нарадзілася 24 красавіка 1982 года ў Мінску. Скончыла Беларускую дзяржаўную акадэмію музыкі па спецыяльнасці флейтыст і дырыжор. З 17 гадоў выкладала флейту ў гімназіі ў Мінску. Грала на флейце ў оперным тэатры, аркестры Фінберга, у прэзідэнцкім аркестры.
Вучылася ў ў Штутгарце на факультэтах старадаўняй і сучаснай музыкі. Працавала ў Германіі, удзельнічала ў канцэртах, арганізоўвала міжнародныя культурныя праекты ў Германіі і Беларусі.
Палітычная дзейнасць
У 2020 годзе Марыя Калеснікава ўзначаліла штаб Віктара Бабарыкі на прэзідэнцкіх выбарах. Каманда сабрала неабходную колькасць подпісаў выбаршчыкаў, аднак 18 чэрвеня ён быў затрыманы і зняволены, а 14 ліпеня Бабарыку было адмоўлена ў рэгістрацыі кандыдатам у прэзідэнты. 16 ліпеня кіраўнікі штабоў Віктара Бабарыкі (Марыя Калеснікава), Валерыя Цапкалы (Вераніка Цапкала) і Святланы Ціханоўскай заявілі аб аб’яднанні.
8 жніўня Марыю Калеснікаву затрымала міліцыя, але хутка яна была вызвалена. Калеснікава прымае актыўны ўдзел у шматлікіх мітынгах у Беларусі, яна таксама звярнулася да працаўнікоў заводаў, чыноўнікаў, дыпламатаў, сілавых структур і працаўнікоў тэлебачання і запрасіла іх і далей далучацца да мірнага пратэсту. 18 жніўня яна ўвайшла ў асноўны склад Каардынацыйнай рады. 19 жніўня была абраная ў прэзідыум Каардынацыйнай рады. 31 жніўня Віктар Бабарыка (праз запісаны да затрымання відэазварот) і Марыя Калеснікава абвясціла пра стварэнне палітычнай партыі «Разам».
Пераслед
7 верасня Марыю Калеснікаву затрымалі ў Мінску. У ноч на 8 верасня пры спробе гвалтоўнага вывазу з Беларусі ва Украіну яна на мяжы парвала свой пашпарт і такім чынам засталася на беларускай тэрыторыі. На наступны дзень была змешчана ў СІЗА-1 у Мінску як падазраваная ў крымінальнай справе аб публічных закліках да захопу дзяржаўнай улады. Неўзабаве пасля гэтага Калеснікава была пераведзена ў.
10 верасня 2020 года сумеснай заявай дванаццаці арганізацый, сярод якіх Праваабарончы цэнтр «Вясна», Беларуская асацыяцыя журналістаў, Беларускі Хельсінскі камітэт, Беларускі ПЕН-цэнтр, была прызнана палітычнай зняволенай. 9 верасня 2020 года шэфства над палітычнай зняволенай узяла Клаўдзія Рот, віцэ-прэзідэнт Бундэстагу. 11 верасня 2020 года «Amnesty International» прызнала Калеснікаву вязнем сумлення.
У кастрычніку 2020 года палітычная зняволеная праз ліст паведаміла, што падчас выкрадання ёй пагражаў асабіста намеснік кіраўніка МУС Генадзь Казакевіч, які казаў, што калі яна не з’едзе, то будзе «25 гадоў без зубоў на зоне шыць кашулі сілавікам».
Зняволеная ў гомельскай жаночай калоніі. 28 лістапада 2022 года Марыя Калеснікава трапіла ў рэанімацыю гомельскай бальніцы.
Рэакцыя
19 лістапада 2020 года амбасадар ЗША ў Арганізацыі па бяспецы і супрацоўніцтву ў Еўропе выступіў з заявай з заклікам да неадкладнага вызвалення Калеснікавай у якасці «важнага кроку да нацыянальнага дыялогу».
21 чэрвеня 2021 года Галоўнае ўпраўленне па барацьбе з арганізаванай злачыннасцю і карупцыяй было дададзена да санкцыйнага спісу спецыяльна прызначаных грамадзян і заблакіраваных асоб ЗША ў тым ліку за выкраданне Калеснікавай.
Сям’я
Маці памерла ў 2019 годзе, бацькі інжынеры. Бацька служыў на падводнай лодцы, выкладаў у Авіяцыйным каледжы, займаўся бізнесам. Ёсць сястра — Таццяна Хоміч — бізнес-аналітык, спявала ў рок-оперы «Чарадзей» у праекце Рамана Арлова. Не замужам.
Добрушскае геалагічнае агаленне
Добрушскае геалагічнае агаленне — помнік прыроды рэспубліканскага значэння ў Беларусі (1963), каля горада Добруш Гомельскай вобласці.
Плошча 6000 м², ахоўная зона вакол 10 000 м². Прымеркавана да ўступу карэннага берага ракі Іпуць, дзе агаляюцца слаі кварцава-глаўканітавых пяскоў харкаўскай світы палеагену, што назапасіліся 65—30 млн гадоў таму ў старажытным моры.
Professional Players Tournament 1982 (снукер)
Professional Players Tournament 1982 — прафесійны рэйтынгавы турнір па снукеры, які праходзіў з 11 па 22 кастрычніка 1982 года ў Astra International Snooker Club, у Бірмінгеме, Англія. Турнір стаў першым розыгрышам Professional Players Tournament, які па гэты час праходзіць штогод. Прызавы фонд турніру склаў £31,500, з якіх £5,000 атрымаў пераможца.
Стэньга
Стэньга (steng) — рангоўтнае дрэва, першае падаўжэнне ніжніх мачтаў.
Стэньгі мацуюцца да топу ніжняй мачты пры дапамозе стэнь-эзельгофтаў з апорай на шлагтовы, якія ляжаць на салінгах марсаў. Размацоўваюць стэньгі стэгь-вантамі, стэгь-фардунамі, стэнь-штагамі і стэнь-бакштагамі.
Назва залежыць ад назвы мачты: фор-стэньга, грот-стэньга, круйс-стэньга, блінда-стэньга.
Дом майстра (Гродна)
Пабудаваны каля 1765 года ў шэрагу 20 так званых «Басняцкіх дамоў», узведзеных па двух тыпавых праектах архітэктара Іагана Мёзера на тэрыторыі Гарадніцы сіметрычна абапал вуліцы Раскошы. Дамы прызначалася як для баснякоў, так і для запрошаных Антоніем Тызенгаўзам замежных майстроў. Дамы былі аднапавярховымі, прамавугольнымі ў плане, будаваліся з драўляных брусоў і цэглы. Гродзенскія басняцкія дамы блізкія да пастаўскіх і шаўляйскіх, але троху меншыя і прасцейшыя дэкорам і планіроўкай.
Галоўны фасад Дома рамесніка ўзведзены з цэглы і атынкаваны, завершаны складаным франтонам, невялікія вокны размешчаны сіметрычна. Астатнія сцены і перакрыцці драўляныя. Дах двухсхільны, пакрыты дахоўкай. Унутраная прастора будынка падзелена на вытворчую і жылую часткі.
Помнік Станіславу Манюшку (Вільнюс)
Помнік Станіславу Манюшку — помнік у гістарычным цэнтры Вільнюса, прысвечаны выдатнаму кампазітару і дырыжору Станіславу Манюшку. Размешчаны ў па вуліцы Вільняус, перад касцёлам Святой Кацярыны. Аўтарам помніка з'яўляецца скульптар Баляслаў Балзукевіч. Бюст Манюшкі пастаўлены ў 1922 годзе на пастаменце, які застаўся ад помніка Аляксандру Пушкіну пасля эвакуацыяй бюста рускага паэта з Вільні ў 1915 годзе. Да Першай сусветнай вайны помнік Аляксандру Пушкіну стаяў у Пушкінскім скверы побач з Кафедральнай плошчай.
Віцезслава Капралава
Біяграфія
Віцезслава Капралава нарадзілася ў 1915 годзе ў Брно ў сям'і музыкантаў. Пачатковую музычную адукацыю атрымала ў свайго бацькі Вацлава Капралава — кампазітара і піяніста, уладальніка музычнай школы ў Брно. Маці — Вікторыя Капралава — прафесійная спявачка, выкладчык вакалу. У 1930—1935 гадах Капралава вывучала кампазіцыю і дырыжыраванне ў Кансерваторыі Брно ў Вілема Пятржэлкі і Здэнека Халабалы. У 1935 годзе, адразу пасля заканчэння кансерваторыі, Капралава прадставіла рэ-мінорны канцэрт для фартэпіяна, які ў значнай меры забяспечыў ёй поспех і прызнанне публікі. У 1935—1937 гадах працягнула навучанне ў Пражскай кансерваторыі, дзе яе галоўным настаўнікам па кампазіцыі быў прафесар Віцезслаў Новак, па дырыжыраванні — прафесар Вацлаў Таліх.
У кастрычніку 1937 года, за месяц да прэм'еры «Ваеннай сімфаніеты», Капралава пераязджае ў Парыж, каб вучыцца дырыжыраванні ў Шарля Мюнша. Першапачаткова яна планавала праходзіць навучанне ў Вене, але па рэкамендацыі Карэла Багуслава, і пасля сустрэчы з Багуславам Марціну, падчас свайго кароткага візіту ў Прагу, яна вырашыла дамагацца урадавай стыпендыі на навучанне ў Францыі.
Неўзабаве пасля гэтага, у 1938 годзе, Капралава прыняла ўдзел у фестывалі Міжнароднага таварыства сучаснай музыкі, які адбыўся ў Лондане, а 17 чэрвеня 1938 года выступіла з «Ваеннай сімфаніетай» - на гэты раз з Сімфанічным аркестрам Бі-бі-сі. Пасля гэтак паспяховых выступленняў Капралава прыязджае ў Брно на летнія вакацыі. Гэта быў яе апошні візіт дадому. У 1939 годзе яна вярнулася ў Парыж, дзе пазнаёмілася са сваім будучым мужам Іржы Мухай, сынам чэшскага мастака Альфонса Мухі. Іх вяселле адбылося 23 красавіка 1940 года.
У той час, калі на Парыж ўжо наступалі нямецкія войскі, Капралавай быў пастаўлены невылечны дыягназ - міліярны туберкулёз. Памерла Віцезслава Карпалава 16 чэрвеня 1940 года ў Манпелье на поўдні Францыі, ва ўзросце 25 гадоў.