cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Уладзіслаў Барысавіч Галкін
Уладзіслаў Барысавіч Галкін (Владислав Борисович Галкин;, Масква альбо Ленінград — , Масква) — расійскі акцёр тэатра і кіно. Заслужаны артыст Расіі (2009)
Біяграфія
Пасля заканчэння сярэдняй школы паступіў у Тэатральнае вучылішча імя Б. В. Шчукіна (курс Альберта Бурава), якое скончыў у 1992 годзе. Вучыўся таксама ва УДІКе на курсе Уладзіміра Хаціненкі. У 1998 годзе зняўся ў ролі ўчастковага Аляксея ў фільме Станіслава Гаварухіна «Варашылаўскі стралок». З 2000 года па 2001 ён здымаўся ў серыяле «Дальнабойшчыкі».
Пахаваны 2 сакавіка 2010 года ў Маскве на алеі акцёраў Траякураўскіх могілак.
Кубак Беларусі па футболе 2019/2020
Як пераможца Кубка, БАТЭ атрымаў права ўдзельнічаць у 1-м кваліфікацыйным раўндзе Лігі Еўропы 2020/21.
1-ы кваліфікацыйны раўнд
На гэтай стадыі прынялі ўдзел 12 клубаў:
Яша Бурш
Яша Бурш, сапр.: Янка Анісеровіч (, Баранавічы —, Варшава; Псеўданімы: Ян Станіслаў; Крыптанімы: Я. С.) — мастак, беларускі паэт-мадэрніст у Польшчы.
Кубак Беларусі па футболе 2019/2020
1-ы кваліфікацыйны раўнд
Гульні прайшлі 22 мая 2019 года.
Яша Бурш
Біяграфія
Пасля вайны, у 1950 годзе з бацькамі пераехаў на сталае жыхарства ў Варшаву. Скончыў Варшаўскую акадэмію мастацтваў (1957), удасканальваў свае веды і ўменні на стажыроўках у Ленінградзе і Рыме (стыпендыят ураду Італіі), працаваў у варшаўскіх школах настаўнікам жывапісу. Адзін з першых суарганізатараў беларускага літаратурна-мастацкага руху ў Польшчы і член Беларускага літаратурнага аб'яднання «Белавежа».
Дэбютаваў артыкулам пад крыптанімам ''Я. С.'' у «Ніве» (9.2.1957), дзе даводзіў неабходнасць аб’яднання беларускіх творцаў у Польшчы. Таксама ў «Ніве» (9.8.1958) пад псеўданімам Ян Станіслаў ён дэбютаваў як паэт 2 адназвароткавымі катрэнамі: «Прыляж ля мяне, вецярок» і «Сонейка свеціць, смяецца і грэе», але гэтыя вершы нетыповыя для творчасці Я. Бурша, яны належаць да сілаба-тонікі, сістэмы вершаскладання, якою паэт не карыстаўся. Магчыма, дэбютныя творы Я. Бурша былі рэдагаваны Г. Валкавыцкім, галоўным рэдактарам «Нівы».
Тэорыя прадстаўленняў
Тэо́рыя прадстаўле́нняў — раздзел матэматыкі, які вывучае абстрактныя алгебраічныя структуры з дапамогай прадстаўлення іх эдементаў у выглядзе лінейных пераўтварэнняў вектарных прастор. Па сутнасці, прадстаўленне робіць абстрактныя алгебраічныя аб’екты больш канкрэтнымі, апісваючы іх элементы матрыцамі, а аперацыі складання і памнажэння гэтых аб’ектаў — складаннем і памнажэннем матрыц. Сярод аб’ектаў, якія паддаюцца такому апісанню, знаходзяцца групы, і. Найбольш вядомай (і гістарычна першай) з’яўляецца тэорыя прадстаўленняў груп.
Кубак Беларусі па футболе 2019/2020
2-і кваліфікацыйны раўнд
Жараб’ёўка другога кваліфікацыйнага раўнда (1/32 фіналу) адбылася 23 мая 2019 года.
Яша Бурш
Біяграфія
Усе наступныя вершы Я. Бурша, у літаратурных альманахах: Рунь (1959, 4 вершы), Мой родны кут (1963, 5 вершаў ), Белавежа № 1 (1965, 42 вершы), Белавежа № 2 (1971, 28 вершаў), Літаратурная Беласточчына (1973, 3 вершы), Беларускіх календарах (1961 — 1 верш, 1962 — 1 верш, 1963 — 3 вершы, 1964 — 3 вершы, 1974 — 1 верш), якія Я. Бурш пазней публікаваў і ў «Ніве» (да сяр. 1971), друкаваліся ў першапачатковай аўтарскай форме дысметрычнага, свабоднага верша. Частка напісаных паэтам верлібраў была сабрана Г. Валкавыцкім у зборнік «Прамень думкі» і выдадзена як дадатак да «Нівы» (1964). 4 вершы Я. Бурша апублікаваны ў зборніку «Краса і сіла» (Мінск, 2003).
Тэорыя прадстаўленняў
Тэорыя прадстаўленняў з’яўляецца магутным інструментам, таму што яна зводзіць задачы агульнай алгебры да задач лінейнай алгебры, прадмет якой добра зразумелы. Акрамя таго, вектарная прастора, з дапамогай якой прадстаўлена група, можа быць бесканечнамернаю, і калі дадаць да яе структуру, можна будзе прымяніць метады матэматычнага аналізу. Тэорыя прадстаўленняў таксама мае важнае значэнне для фізікі, бо яна, напрыклад, апісвае, як фізічнай сістэмы ўплывае на рашэнні ўраўненняў, якія апісваюць гэтую сістэму.
Кубак Беларусі па футболе 2019/2020
2-і кваліфікацыйны раўнд
На гэтай стадыі прынялі ўдзел 30 клубаў:
Яша Бурш
Біяграфія
Таксама выступаў на аўтарскіх вечарах «белавежцаў», але, паводле В. Шведа, свабодныя вершы Я. Бурша не ўспрымаліся слухачамі як вершы, яны іх не разумелі. З пачатку 1970-х Я. Бурш знікае з публічнага літаратурнага жыцця.
Тэорыя прадстаўленняў
Поспех тэорыі прадстаўленняў прывёў да шматлікіх яе абагульненняў. Адно з найбольш агульных выкарыстоўвае. Алгебраічныя аб’екты, да якіх прымяняецца тэорыя прадстаўленняў, могуць быць разгледжаны як аб’екты пэўнай катэгорыі, а прадстаўленні — як з дадзенай катэгорыі ў катэгорыю вектарных прастор. Такое апісанне ўказвае на два відавочныя абагульненні: па-першае, алгебраічныя аб’екты могуць быць замененыя на больш агульныя катэгорыі; па-другое, катэгорыя вектарных прастор можа быць заменена іншымі добра зразумелымі катэгорыямі.
Яша Бурш
Біяграфія
Паэта не цікавілі праблемы чалавека як сацыяльнай істоты і ўзаемаадносіны асобы з грамадствам. Так у зборніку «Прамень думкі» бачнае дэманстратыўнае адмаўленне сферы соцыюму, Я. Бурш быў паэтам, які літаратурнай творчасцю ў форме і змесце, ужо ў канцы 1950-х маніфеставаў права на рост і станаўленне аўтаноміі чалавечага «Я», права на абжыванне — смакуючы — свайго існавання, сваёй біялагічна-псіхічнай экзістэнцыі.
Кубак Беларусі па футболе 2019/2020
2-і кваліфікацыйны раўнд
Клубы Першай лігі супрацьстаялі клубам ніжэйшых ліг. Мікашэвіцкі «Граніт» і гомельскі «Лакаматыў» па выніках жараб’ёўкі аўтаматычна прайшлі ў 1/16 фіналу.
Гульні прайшлі 12 чэрвеня 2019 года.
Яша Бурш
Біяграфія
Стаў вядомым мастаком у Польшчы, лаўрэатам многіх польскіх ды міжнародных прэмій, меў больш за 50 ўласных і больш за 100 калектыўных выставак жывапісу (польскіх і міжнародных). Яго карціны знаходзяцца ў фондах многіх музеяў, у тым ліку ў Нацыянальным музеі ў Варшаве і музеі Эрмітаж у Санкт-Пецярбургу.
Кубак Беларусі па футболе 2019/2020
2-і кваліфікацыйны раўнд
Згодна з рэгламентам, на дадзенай стадыі пераможца вызначаецца па выніку аднаго матча.
1/16 фіналу
Жараб’ёўка 1/16 фіналу адбылася 13 чэрвеня 2019 года.
Клубы Вышэйшай лігі будуць супрацьстаяць клубам ніжэйшых ліг.
Згодна з рэгламентам, на дадзенай стадыі пераможца вызначаецца па выніку аднаго матча.
1/8 фіналу
Жараб’ёўка 1/8 фіналу адбылася 29 ліпеня 2019 года.
Гульні прайшлі 3 і 4 жніўня 2019 года.
Згодна з рэгламентам, на дадзенай стадыі пераможца вызначаецца па выніку аднаго матча.
Чвэрцьфіналы
Гульні прайшлі з 9 па 15 сакавіка 2020 года.
Згодна з рэгламентам, на дадзенай стадыі пераможца вызначаецца па выніку двух матчаў.
Паўфіналы
Жараб’ёўка паўфіналу адбылася 16 сакавіка 2020 года.
Гульні прайшлі 8 і 29 красавіка 2020 года.
Згодна з рэгламентам, на дадзенай стадыі пераможца вызначаецца па выніку двух матчаў.
Бамбардзіры
Крыніца: football.by
Сервер (апаратнае забеспячэнне)
Сервер (ад server — прыслужнік) — камп’ютарная сістэма, камп’ютар, мэтай якога з’яўляецца трыманне адной ці некалькіх службаў (у ролі хосту) і задавальненне запытаў іншых камп’ютараў у камп’ютарнай сетцы. У залежнасці ад службы, якая працуе на серверы, апошні можа выконваць ролю сервера базы даных, файлавага, паштовага, вэб-сервера і інш.
У мадэлі «кліент-сервер» сервер — камп’ютарная праграма, абавязкам якой з’яўляецца абслугоўванне запытаў іншых праграм — кліентаў. Кліенты могуць быць як запушчаныя на той жа машыне, што і сервер, гэтак і на іншым камп’ютары і злучацца з серверам праз сетку.
Паводле Internet Protocol (IP) сервер — праграма, якая выкарыстоўвае слухаючыя сокеты.
Тэабальд фон Бэтман-Гольвег
Тэаба́льд фон Бэ́тман-Го́львег (Theobald Theodor Friedrich Alfred von Bethmann Hollweg,, Гоэнфінаў — , там жа) — нямецкі дзяржаўны і палітычны дзеяч, рэйхсканцлер, прэм’ер-міністр Германскай імперыі з 7 ліпеня 1909 па 13 ліпеня 1917 года.
Туран
Туран:
Arachnis hookeriana
Arachnis hookeriana  — від архідэй, які быў упершыню апісаны.
У культуры
У 2008 годзе выява архідэі была выкарыстана на паштовай марцы Тайланда.
Эдмунд Аленбі
Э́дмунд Ге́нры Хі́нмен А́ленбі, 1-ы віко́нт А́ленбі (Edmund Henry Hynman Allenby, 1st Viscount Allenby; — ) — англійскі фельдмаршал.
Удзельнічаў у Англа-бурскай і Першай сусветнай войнах, праславіўся ў бітве пры Мэгіда, лічыцца апошняй класічнай бітвай з ужываннем кавалерыі.
Біяграфія
Аленбі нарадзіўся ў 1861 годзе ў Англіі. Скончыў каралеўскую ваенную акадэмію ў Сэндхерсце. Пасля заканчэння вучобы трапіў у 6-ы драгунскі батальён (6th Inniskilling Dragoons).
Англа-бурская вайна
Аленбі быў накіраваны на праходжанне службы ў Афрыку, спачатку ў раён сучаснай Батсваны, потым — у «Зулуленд». У 1890 годзе ён вярнуўся ў Англію разам з часцью. У 1897 годзе атрымаў званне маёрf.
Першая сусветная вайна
Спачатку Аленбі быў адпраўлены на Заходні фронт, быў прызначаны камандуючым кавалерыйскай дывізіі і вызначыўся ў бітве пры Монсе, прыкрываючы англійскае адступленне. У 1915 годзе Аленбі камандаваў пятым корпусам у другой Іпрскай бітве. У кастрычніку таго ж года быў прызначаны камандуючым Трэцяй англійскай арміяй, але зняты пасля таго, як у бітве пры Арасе не выкарыстаў прарыў для прасоўвання. У 1917 Аленбі змяніў сэра Арчыбальда Мюрэя на пасадзе камандуючага Егіпецкім экспедыцыйным корпусам. Адразу пасля прыбыцця ён даведаўся, што яго адзіны сын загінуў на Заходнім фронце. Аленбі перанёс штаб з Каіра ў прыфрантавы Рафах, рэарганізаваў свае сілы і ўвёў у войсках строгую дысцыпліну. Акрамя таго, Аленбі наладзіў сталае фінансаванне Лоўрэнса Аравійскага.
Прааналізаваўшы прычыны няўдач свайго папярэдніка, Аленбі змог захапіць Газу, накіраваўшы войскі не ў лабавую атаку, а ў абыход, захапіўшы спачатку Беэр-Шэву (акрамя таго, Аленбі распачаў намаганні па дэзінфармацыі праціўніка). Гэта дазволіла англічанам перайсці ў наступ на палестынскім фронце, і 9 снежня яны ўзялі Іерусалім. Аленбі са сваімі афіцэрамі ўвайшоў у горад пешшу, а не верхам, аддаючы даніну значэнню святога горада. Атакі немцаў на Заходнім фронце не дазвалялі англічанам перакідваць на блізкі ўсход падмацаванні, і пасля няўдалых спробаў захопу Амана ў сакавіку і красавіку 1918 года Аленбі спыніў наступ. Прыбыцце новых войскаў з калоній (Аўстраліі, Новай Зеландыі, Індыі, Паўднёвай Афрыкі; гэтыя часці былі перакінутыя з Месапатаміі і з Заходняга фронту) дазволіла яму аднавіць аперацыю. Пасля многіх падманных манеўраў і сімуляцыі дзейнасці у даліне Іардана, а таксама нападаў атрадаў Лоўрэнса Аравійскага на аб’екты ў турэцкім тыле, Аленбі накіраваў асноўны ўдар уздоўж узбярэжжа. Менш чым за суткі англійскія войскі дасягнулі Назарэта, Мэгіды і Джэніна; а ў наступныя дні былі захопленыя Хайфа і Аман. На працягу некалькіх дзён англійская кавалерыя, карыстаючыся падтрымкай англійскай авіяцыі (якая валодала абсалютнай перавагай), зайшла ў тыл туркам і перакрыла ім шлях да адступлення. Прарваў апошнюю лінію абароны турак, англічане 27 верасня занялі Дар’а, 1 кастрычніка — Дамаск, 8 кастрычніка — Бейрут, а 26 кастрычніка — Халеб. 30 кастрычніка Турцыя капітулявала.
Пасляваенны перыяд
У 1919 годзе Аленбі атрымаў званне фельдмаршала і тытул віконтаа Мэгіда і Фелікстоў. Ён заставаўся на Блізкім Усходзе да 1925 у якасці Вярхоўнага камісара (High Commissioner) Егіпта і Судана, да атрымання імі незалежнасці. Аленбі сышоў у адстаўку ў 1925 годзе. З 1926 — рэктар Эдынбургскага універсітэта. Памёр у Лондане ў 1936 годзе, ад разрыву анеўрызмы сасудаў галаўнога мозгу.
Імя Аленбі носяць назвы вуліц у многіх гарадах Ізраіля і ў Бейруце, напрыклад, у Тэль-Авіве вуліца Аленбі з’яўляецца адной з цэнтральных гандлёвых вуліц; яго імем названы і адзін з мастоў праз Іардан. Ролю генерала Аленбі ў эпічнай стужцы «Лоўрэнс Аравійскі» выканаў Джэк Хокінс.
IC 4718
IC 4718 — галактыка тыпу Sb (кампактная выцягнутая галактыка) ў сузор’і Паўлін.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Сцяг Жлобіна
Сцяг Жлобіна — афіцыйны геральдычны сімвал горада Жлобін Гомельскай вобласці. Сцяг зарэгістраваны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь  года № 80.
Апісанне
Блакітнае прамавугольнае палотнішча з суадносінамі бакоў 1:2, у цэнтры правага боку якога гербавая эмблема — бела-чорная ладдзя.
Сцяг г. Жлобіна і палажэнні аб іх зацверджаны рашэннем Жлобінскага гарадскога выканаўчага камітэта ад 28 снежня 2001 года № 962.
Седыментацыя
Седымента́цыя — накіраваны рух часціц у полі дзеяння гравітацыі або цэнтрабежных сіл. Хуткасць седыментацыі залежыць ад масы, памеру і формы часціцы, глейкасці і шчыльнасці асяроддзя, а таксама ад паскарэння сілы цяжару і дзеючых на часціцы цэнтрабежных сіл.
У полі гравітацыйных сіл седыментыруюць часціцы грубадысперсных сістэм; у полі цэнтрабежных сіл магчымая седыментацыя калоідных часціц і макрамалекул (гл. цэнтрыфугаванне). Седыментацыю выкарыстаюць у прамысловасці пры ўзбагачэнні карысных выкапняў, розных прадуктаў хімічнай і нафтахімічнай тэхналогіі, пры водаачышчэнні і інш. Седыментацыя ў цэнтрыфугах і ўльтрацэнтрыфугах, а таксама ў гравітацыйным полі ляжыць у аснове седыментацыйнага аналізу.
Косма I Іерусалімец
Патрыярх Косма I (Πατριάρχης Κοσμάς Α; розум. ) — Папа і Патрыярх Александрыйскі і ўсяго Егіпта з 727 па 768 год.
У 731 годзе, пры халіфе Хішаме, досыць добразычліва ставіўшагася да мелькітаў, праваслаўным Егіпта было дазволена аднавіць пост Александрыйскага Патрыярха.
Патрыярх Косма, хоць і быў непісьменным рамеснікам, не спрактыкаваным у палітыцы, здолеў дамагчыся ў халіфа вяртання праваслаўным многіх цэркваў, захопленых коптамі пасля сыходу заваёвы арабамі Егіпта. На гэтай глебе ў VIII неаднаразова ўзнікалі канфлікты паміж двума хрысціянскімі суполкамі, і мусульманскімі ўлады прымалі рашэння аб прыналежнасці спрэчных храмаў.
У 750 годзе ў выніку грамадзянскай вайны ў халіфаце да ўлады прыйшла новая дынастыя Абасідаў. Егіпет на кароткі час стаў прытулкам пабітых Амейядаў, якія скарысталіся момантам хрысціяне ўзнялі паўстанне. Яно было выклікана ў першую чаргу эканамічным прыгнётам мясцовых арабскіх уладаў. На гэты раз да паўстання далучыліся абодва патрыярха —праваслаўны і копцкі. У адным з бітваў патрыярхі патрапілі ў палон, але Косма здолеў адкупіцца.
Падобна іншым блізкаўсходнім Патрыярхам, Косма у 767 годзе выступіў супраць іконазмаганчэскай ерасі.
Ліквідацыя Холмскай уніяцкай епархіі
Ліквідацыя Холмскай уніяцкай дыяцэзіі ці Ліквідацыя Холмскай уніяцкай епархіі — ліквідацыя ўніяцкай царкоўна-адміністрацыйнай адзінкі з цэнтрам у горадзе Холм і далучэнне яе да Рускай праваслаўнай царквы ў 1875. Праводзілася як частка кампаніі расійскай адміністрацыі пасля падаўлення паўстання 1863 года. Ліквідацыя Холмскай дыяцэзіі паставіла кропку ў дзейнасці ўніяцкай царквы на тэрыторыі Расійскай Імперыі, а яе вернікі былі прымусова пераведзены ў праваслаўе. Ліквідацыя епархіі з'явілася следствам антыўніяцкай палітыкі расійскіх манархаў, якія лічылі ўніятаў — праваслаўнымі пад вымушанай юрысдыкцыяй Папы Рымскага. Расійскія ўлады лічылі сваім абавязкам «вярнуць» уніятаў пад юрысдыкцыю праваслаўнай царквы Расіі. Дзейнасць царскай адміністрацыі ў Холмшчыне з'яўлялася часткай палітыкі русіфікацыі. Афіцыйнай ліквідацыі епархіі папярэднічала кампанія па ачыстцы ўніяцкага абраду ад элементаў лацінскага паходжання, якія з'явіліся ў ім у выніку цесных кантактаў паміж каталіцкім і уніяцкім насельніцтвам Холмшчыны. Была перароблена уніяцкая семінарыя і стала падобнай да праваслаўных школ на расійскі манер, былі абмежаваны паўнамоцтвы біскупа ў зносінах з пастырамі і кансісторыяй, зроблена рэканструкцыя храмаў у стылі расійскага праваслаўя. Значны ўнёсак у рэалізацыю палітыкі расійскай адміністрацыі зрабіла ўніяцкае духавенства прывезенае з Галіцыі, русафілы і ўдзельнікі Абрадавага руху, гатовыя да выканання ў сваіх парафіях загадаў расійскай адміністрацыі.
На апошнім этапе падрыхтоўкі да ліквідацыі епархіі, парафіі ўніяцкай царквы вымушаныя былі выконваць абрады Рускай Праваслаўнай Царквы, што выклікала забурэнні. Уніяты настойвалі на захаванні існуючых уніяцкіх абрадаў. Акты пасіўнага і актыўнага супраціву працягваліся у 1874 г. і ў пачатку 1875. Пратэсты падаўляліся з дапамогай арміі; у студзені 1875 г. у Дрэлаве і Пратуліне войскі стралялі па абаронцах уніяцкай царквы, забіўшы некалькі чалавек і параніўшы некалькі дзясяткаў. Некалькі соцень удзельнікаў інцыдэнту былі арыштаваныя і адпраўленыя ў ссылку ва ўнутраныя губерні Расіі.
У 1875 годзе, Свяцейшы Сінод абвясціў афіцыйнае далучэнне 267 уніяцкіх парафій Холмскай уніяцкай епархіі да Холмска-Варшаўскай епархіі Рускай Праваслаўнай Царквы. Гэта азначала ўключэнне пад юрысдыкцыю Праваслаўнай Царквы каля 260 тысяч уніяцкіх вернікаў. У афіцыйнай рыторыцы дадзенае рашэнне падавалася як воля саміх уніятаў. Адначасова, 29 былых уніяцкіх парафій аб'явілі байкот пераходу ў праваслаўе. У 1905—1909 ад 57 тысяч да 170 тысяч пераведзеных у праваслаўе перайшлі ў каталіцтва. Праваслаўнымі засталіся каля 200 тысяч пераведзеных уніятаў.
Гісторыя
У 981 годзе Холм быў захоплены кіеўскім князем Уладзімірам і ўвайшоў ў склад Кіеўскай Русі. Чэрвеньскія гарады разам з Холмам былі ў 1018-1031 пад уладай Польшчы - Баляслава. У 1031 годзе Чырвоныя гарады перайшлі пад уладу Яраслава Мудрага.
З 1240 Холм быў рэзідэнцыяй праваслаўнай епархіі, якая падпарадкоўвалася праваслаўнаму кіеўскаму мітрапаліту. На той момант епархія складалася з Бельскай і Холмскай зямель, а затым пад яе юрысдыкцыю ўвайшлі Паўднёвае Падляшша, Дарагічынская і Мельніцкая землі. Ад 1377 епархія цалкам знаходзілася ў межах Польшчы. Яе межы, з-за недахопу крыніц, не могуць быць дакладна вызначаны. У канцы XVI стагоддзя налічвала каля 420-440 парафій.
У 1596 г. праваслаўны епіскап Холмскі Дыянісій прыняў палажэнні Брэсцкай уніі. Большасць вернікаў негатыўна адрэагавала на гэтае рашэнне. У 1650 кароль Ян II Казімір Ваза пагадзіўся аднавіць Холмскую праваслаўную епархію, але праз год ён змяніў сваё рашэнне. Насельніцтва епархіі паступова перайшло ва ўніяцтва. У 1824 г. Холмская дыяцэзія была адзінай уніяцкай царкоўна-адміністрацыйнай адзінкай на тэрыторыі Каралеўства Польскага і складалася з 288 парафій. У 1830 годзе яна была падпарадкавана непасрэдна Святому Пасаду, а не ўніяцкай мітраполіі Львова. Гэта было вынікам дзейнасці царскай дыпламатыі. Агульны кірунак палітыкі наступных цароў ў Расійскай імперыі быў неспрыяльным для ўніятаў. Паслядоўнікі каталіцызму ўсходняга абраду разглядаліся як праваслаўныя, якія пад прымусам прызналі юрысдыкцыю Папы, і ў будучыні, хутчэй за ўсё, адмовяцца ад яе. Шырокамаштабныя мерапрыемствы па пераводу ўніятаў у праваслаўе праводзіліся на землях Беларусі і Літвы ўжо падчас праўлення Кацярыны II. Пасля перапынку падчас кіравання Паўла I і Аляксандра I змаганне з уніяй аднавіў Мікалай I. Адміністрацыйнай ліквідацыі ўніяцкай царквы папярэднічала доўгатэрміновая кампанія праваславізацыі ўніяцкіх абрадаў, якая кантралявалася літоўскім біскупам Іосіфам Сямашкам. У 1839 годзе на Полацкім Саборы была абвешчана адмена ўніі ў Літве і Беларусі. У гэтых абставінах Холмская дыяцэзія засталася адзінай адміністрацыйнай адзінкай ўніяцкай царквы ў Расіі. На працягу многіх стагоддзяў уніяцкі абрад у епархіі набыў мноства унікальных адметнасцяў, якіх не было ў іншых структурах уніяцкай царквы. Гэта былі, збольшага, рытуалы і звычаі, запазычаныя з лацінскага абраду. Працэс раманізацыі дыяцэзіі асабліва ўзмацніўся ў 40-х гадах ХIХ стагоддзя, паралельна з тэндэнцыяй уніяцкага духавенства да паланізацыі. Уніяцкія цэрквы мелі каталіцкія арганы, іканастасы і арыентацыю будынкаў, часасловы і адданасць Ружанцу, сталі папулярнымі польскія рэлігійныя песні. Першыя сігналы ліквідаваць дыяцэзію з'явіліся ў 50-я гады ХIХ стагоддзя. Затым была праведзена рэформа холмскай уніяцкай семінарыі па ўзору праваслаўных семінарый. Дыяцэзія абавязана была накіроўваць частку студэнтаў вучыцца ў Маскоўскую і Санкт-Пецярбургскую духоўныя акадэміі
Такат
Такат (Tokat), горад у Чарнаморскім рэгіёне Турцыі, адміністрацыйны цэнтр правінцыі Такат. Насельніцтва: 130 тыс. чалавек (2009). Асманская цытадэль з 28 вежамі. Мячэці: Гарыплер (12 ст.) і Алі Пашы (16 ст.). Універсітэт (3 1992).
Майма
Майма (Майма́) — сяло ў Рэспубліцы Алтай Расіі, адміністрацыйны цэнтр Маймінскага раёна і Маймінскага сельскага паселішча. Насельніцтва — (2016). Заснавана ў 1810 годзе і названа ад гідроніма Майма (правы прыток ракі Катунь).
Церашкова
Церашкова:
Абрамаўшчына
Назву Абра́маўшчына маюць:
Яскі тэхнічны ўніверсітэт імя Георге Асакі
Яскі тэхнічны ўніверсітэт імя Георге Асакі (Universitatea Tehnică „Gheorghe Asachi” din Iaşi) — румынская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Ясы. Названы ў гонар Георге Асакі, пісьменніка, паэта, мастака, гісторыка, драматурга і перакладчыка.
Роджаныя пад Сатурнам
«Роджаныя пад Сатурнам» — раман Віктара Вальтара, напісаны ў 1920-х і ўпершыню апублікаваны ў 1991—1992 у газеце «Голас Радзімы», які апісвае жыццё беларускай дыяспары ў Празе 1920-х.
Гісторыя публікацыі
Адзін рукапісны асобнік патрапіў у Цэнтральную навуковую бібліятэку Акадэміі навук Літвы, адкуль Нацыянальны навукова-асветны цэнтр імя Ф. Скарыны замовіў мікрафільм рукапісу (цяпер захоўваецца ў Навуковай бібліятэцы НАН Беларусі). У пачатку 1930-х раман «Роджаныя пад Сатурнам» быў перапісаны некалькімі вучнямі Дзвінскай беларускай гімназіі. Яшчэ ў 1932 годзе часопіс «Беларуская школа ў Латвіі» ў пятым нумары паведамляў аб падрыхтоўцы да выдання рамана, і запрашаў яго падтрымаць, але сродкаў не знайшлося. Толькі ў 1991—1992 гг. сем з паловай месяцаў з нумара ў нумар рэдакцыя «Голаса Радзімы» знаёміла сваіх чытачоў з раманам Віктара Вальтара.
Аўтабіяграфічнасць
Раман «Роджаныя пад Сатурнам» у многім гісторыка-аўтабіяграфічны. У сюжэце паўстаюць буйныя тагачасныя дзеячы Беларускай Народнай Рэспублікі, якія знайшлі сталы прытулак у Чэхаславакіі — П. Крачэўскі, Т. Грыб, Я. Станкевіч і П. Вяршынін. У асобе галоўнага героя твора Пятра Тугоўскага аўтар увасобіў некаторыя аўтабіяграфічныя рысы.
NGC 2139
NGC 2139 (іншыя абазначэнні — IC 2154, ESO 488-54, MCG -4-15-5, AM 0559-234, IRAS05590-2340, PGC 18258) — спіральная галактыка з перамычкай (SBc) ў сузор’і Заяц.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Узаемаіндукцыя
Узаемаіндукцыя (узаемная індукцыя) — з’ява ўзнікнення ЭРС індукцыі ў адным контуры пры змяненні сілы току ў другім контуры і наадварот. Узаемаіндукцыя — прыватны выпадак электрамагнітнай індукцыі.
Пры змяненні сілы тока ў першым контуры, у другім узнікае ЭРС:
дзе
Пры змяненні сілы току ў другім контуры, у першым узнікае ЭРС:
З’ява ўзаемаіндукцыі ўжываецца для павышэння і паніжэння напружання пераменнага току ў трансфарматарах.
Бітва на Нямізе
Гісторыя канфлікта
Усяслаў — сын Брачыслава, ад пачатку свайго ўладарства трымаўся палітыкі бацькі, быў у саюзе з Кіевам — у 1060 годзе ўдзельнічаў у пераможным агульнарускім паходзе супраць торкаў. Але зімой 1065—1066 гадоў, з невядомых дакладна прычын, напаў і трымаў у аблозе Пскоў, разбіў наўгародскага князя Мсціслава Ізяславіча, які ішоў на дапамогу Пскову і разрабаваў Ноўгарад. Яраславічы — Ізяслаў Кіеўскі, Святаслаў Чарнігаўскі і Усевалад Пераяслаўскі, у адказ зімой 1067 пайшлі супраць Усяслава, узялі, спалілі і разрабавалі Менск. Усяслаў, магчыма, выйшаў на дапамогу Менску і не паспеў.
Ход бітвы
Войскі сайшліся на берагах ракі Нямігі і, паводле В. М. Тацішчава, 7 дзён стаялі адно супраць другога ў глыбокім снезе. Нарэшце, Усяслаў першы пайшоў супраць Яраславічаў і шмат ваяроў загінула з абодвух бакоў. Паводле кіеўскага летапісца, Усяслаў быў разбіты Яраславічамі і збег да Полацка. Бітва, апісаная ў Слове пра паход Ігаравы, з'яўляецца адной з буйнейшых і крывавых міжусобных бітваў Русі.
"«На Немизѣ снопы стелютъ головами, молотятъ чепи харалужными, на тоцѣ животъ кладутъ, вѣютъ душу отъ тѣла. Немизѣ кровави брезѣ не бологомъ бяхуть посѣяни, посѣяни костьми рускихъ сыновъ.»"
Вынікі
Паводле кіеўскага летапісца, Усяслаў быў разбіты і збег у Полацак, болей нічога не паведамляецца. Паводле В. М. Тацішчава, Яраславічы не пераследвалі Усяслава, а занялі паўднёвую частку Полацкай зямлі, чым прымусілі полацкага князя прасіць міру. Паводле кіеўскага летапісца, не Усяслаў прасіў міру, а Яраславічы праз 4 месяцы пасля бітвы паклікалі яго на перамовы і цалавалі крыж у яго бяспецы, але парушылі сваё абяцанне — схапілі разам з двума сынамі адвезлі ў Кіеў, дзе пасадзілі ў земляную турму.
Смаляныя кіслоты
Смаляныя кіслоты (дытэрпенавыя кіслоты) — прыродныя карбонавыя кіслоты пераважна фенантрэнавага шэрагу з агульнай формулай C19H27-31COOH.
Знаходжанне ў прыродзе
Смаляныя кіслоты выпрацоўваюцца усімі іглічнымі дрэвамі сямейства хваёвых. Яны з’яўляюцца асноўнай часткай жывіцы (50—70 % па масе), экстрактыўных смалістых рэчываў хваёвага асмолу (45—60 %), талавага алею (30—45 %), каніфолі (75—95 %).
Ажуройсці
Назву Ажуройсці маюць:
Аўтамагістраль Урал
Федэральная траса М5 «Урал» — аўтамабільная дарога федэральнага значэння ў Расіі па маршруце: Масква — Разань — Пенза — Самара — Уфа — Чалябінск (з пад’ездамі да Саранска, Ульянаўска, Арэнбурга, Екацярынбурга). Працягласць 1879 км.
М5 — адна з найстарэйшых аўтамабільных дарог Расіі. Участак ад Масквы да Разані (стары) пабудаваны (дакладней, адаптаваны для аўтамабільнага руху, маскоўска-разанская дарога існавала і раней) у пачатку 1930-х гадоў, на зары аўтамабілізацыі СССР. У 1946—1947 гадах дарога працягнута да Куйбышава. На ўсім працягу (ад Масквы да Чалябінска) рух адкрыты ў 1965 годзе.
Працягам трасы М5 на ўсход з’яўляюцца аўтадарогі «Іртыш», «Сібір», «Байкал» і «Амур». Усходні канчатак аўтадарогі М7 «Волга» спалучаецца з трасай М5 ва Уфе.
IC 4719
IC 4719 — галактыка тыпу Sd ў сузор’і Тэлескоп.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Чадан
Чадан (Чадан) — горад (з 1945) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Дзун-Хемчыкскага кажууна Тувы. Насельніцтва 9,5 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1873 годзе.
Размешчаны на рацэ Чадан (правы прыток Хемчыка, басейн Енісея), на аўтадарозе Кызыл — Ак-Давурак, за 224 км ад Кызыла.
Вялічкі
Назву Вялічкі маюць:
Мікалай Іванавіч Друцкі-Любецкі
Мікалай Іванавіч Друцкі-Любецкі (нар. да 1633 — пам. паміж 9 чэрвеня 1668 і 4 чэрвеня 1671) — дзяржаўны дзеяч Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Прадстаўнік роду Друцкіх-Любецкіх герба «Друцк». Нарадзіўся ў сям’і Івана (Яна) Рыгоравіча, падстарасты аршанскага (1621—1640), і ягонай першай жонкі N. Лавейка.
Стольнік мсціслаўскі (1668).
Валодаў маёнткамі Лунін і Пагост у Пінскім павеце, праз шлюб з Крысцінай Статкевіч-Заверскай, дачкой Багдана Статкевіча, набыў вялікі маёнтак Любавічы ў Аршанскім павеце.
Сям’я
У шлюбе з Крысцінай Багданаўнай Статкевіч-Заверскай (пам. да 4 чэрвеня 1671), дачкой кашталяна навагрудскага Багдана Статкевіча, меў трох сыноў:
Сыны ў дзяцінстве знаходзіліся пад апекай ваяводы троцкага князя Марцыяна Агінскага, маршалка вялікага літоўскага князя Гілярыя Палубінскага, пісара літоўскага князя Міхала Друцкага-Сакалінскага.
Дзюзджэ
Дзюзджэ (Düzce), горад у Турцыі, адміністрацыйны цэнтр правінцыі Дзюзджэ. 125 тысяч жыхароў (2009). Знаходзіцца ў 240 км на захад ад Анкары і ў 228 км на ўсход ад Стамбула. Моцна пацярпеў ад землятрусаў 1999.
Герб Жыткавічаў
Герб Жыткавічаў — афіцыйны геральдычны сімвал горада Жыткавічы Гомельскай вобласці. Герб зарэгістраваны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь  года № 19.
Апісанне
У чырвоным полі іспанскага шчыта срэбны хвалісты пояс, над якім срэбная раздвоеная ўнізе страла, перасечаная крыжам.
Рашэнне аб зацвярджэнні герба горада Жыткавічы было прынята Жыткавіцкім раённым выканаўчым камітэтам ад 3 красавіка 2000 года № 251, аб сцягу горада Жыткавічы і Жыткавіцкага раёна — 9 жніўня 2010 года № 1003. Аўтар герба А. А. Шпунт.
IC 4720
IC 4720 — галактыка тыпу SBc ў сузор’і Паўлін.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Георгій Марчук
Георгій Васільевіч Марчук (нар., , цяпер Столінскі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі пісьменнік, сцэнарыст і драматург.
Біяграфія
Скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут (1973 год), Вышэйшыя курсы рэжысёраў і сцэнарыстаў (Масква, 1975 год). Працаваў загадчыкам літаратурнай часткі (1980—1982), рэдактарам-кансультантам Тэатра-студыі кінаакцёра, дырэктарам выдавецтва «Мастацкая літаратура» (1996—2002). Да 2016 года — сакратар Саюза пісьменнікаў Беларусі. Член Грамадскага савета па маральнасці, створанага ў Беларусі ў 2009 годзе.
Творчасць
Аўтар 8 раманаў, 50 п’ес, кнігі казак для дзяцей, кнігі навел «Хаос», зборніка афарызмаў, сцэнарыяў фільмаў. Аўтар сцэнарыя да фільма «Кветкі правінцыі», адзначанага Дзяржаўнай прэміяй Беларусі.
Творы Георгія Марчука перакладзены на шэраг моў (англійская, балгарская, руская, украінская, літоўская, казахская, польская, македонская).
NGC 2140
NGC 2140 (іншае абазначэнне — ESO 57-SC51) — рассеянае скопішча ў сузор’і Залатая Рыба.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Кіранск
Кіранск (Киренск) — горад (з 1775) у Расіі, адміністрацыйны цэнтр Кіранскага раёна Іркуцкай вобласці. Насельніцтва 13,1 тыс. чал. (2005). Заснаваны ў 1630 годзе. Размешчаны ў вусці ракі Кірэнга і абодвух берагах ракі Лена, за 710 км ад Іркуцка.
Густаў Чаховіч
Густаў Рамуальдавіч Чаховіч, псеўданім Астоя (, маёнтак Паўлінава, Рачкаўшчына, Свянцянскі павет — пасля 1871 ) — удзельнік паўстання 1863—1864 гадоў, былы паручнік расійскай арміі. Брат Лявона Чаховіча.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1837 годзе ў маёнтку Паўлінава (Рачкаўшчына) пад Свянцянамі ў небагатай шматдзетнай шляхецкай сям'і гербу "Астоя". Пасля службы ў арміі выйшаў у адстаўку, займаўся гаспадаркай.
Паўстанне 1863 года
Падчас паўстання ў 1863 г., віленскі паўстанцкі Камітэт прызначае вайсковым начальнікам у Свянцянскі павет  былога афіцэра расійскай арміі Густава Чаховіча (Апора), адначасова даручаючы яму камандаванне новаствораным паўстанцкім атрадам ля Струнойцяў. У канцы сакавіка Чаховіч прыбывае ў Струнойці і ўсю арганізацыю вайсковага атраду бярэ ў свае рукі. Перадусім заняўся ўпарадкаваннем натоўпу добраахвотнікаў. Фарміруе атрад пяхоты, адначасова ствараючы малы атрад касінераў, камандаванне якімі давярае Канстанты Касьцялоўскаму. На чале узводаў пяхоты ім былі прызначаныя афіцэры: Цітус Шаўлевіч, Баранцэвіч і Палоньскі. Функцыі ад’ютанта прыняў Боркман. Апрача пяхоты, Густаў Чаховіч меў невялікі конны атрад, цалкам прызначаны для выведкі і для дастаўкі прадуктаў харчавання. Хто не меў зброі, атрымліваў яе на месцы. Кожны з партызанаў у залежнасці ад прапановы мог атрымаць жолд (плату), якая складала 30 капеек срэбрам за суткі. Грошы ў атрад дастаўляў або сам скарбнік павятовага Камітэта Таньскі, або рабіў гэта праз пасыльных. Аднак калі гэта было немагчымым, Густаў Чаховіч патрэбную суму браў ад абывацеляў, пакідаючы ўзамен квіткі з пячаткай Нацыянальнага Урада. Маючы загад прабрацца ў Вілейскі павет з мэтай злучэння з атрадамі Яна Козела-Паклеўскага, намерваўся адправіцца ў ваколіцы возера Нарач, дзе пасля злучэння з партыяй Леона Чаховіча меўся перайсці ў Вілейшчыну. Маючы з сабой 100 чалавек, у сярэдзіне красавіка пакідае струнойцкія лясы і прабіраецца ўздоўж Лынтупаў, Камай і Кабыльніка, у канцы красавіка затрымліваецца ў наваколлі Нарачы.
З мэтай перашкодзіць гэтаму злучэнню, князем Хаванскім тэрмінова былі пасланы паўтары роты фінляндскага палка і 20 казакоў пад камандаваннем капітана Дзімітрыева. 4 мая капітан Дзімітрыеў прыбыў у Іжу, дзе застаўся начаваць, і паслаў рапарт у Кабыльнік. На досвітку вартавыя Дзімітрыева заўважылі паўстанцаў і адразу кінуліся ў пагоню. Атрад Чаховіча быў адціснуты ў нязручнае для яго месца, у лагчыну паміж вёскамі Каралеўцы, Любкі і Вуткі, дзе і быў разбіты, пасля чаго за гэтым ўрочышчам замацавалася назва «Біты Лог». Страты, якія панёс Густаў Чаховіч, складалі: шэсць забітых, адзін узяты ў палон і восем параненых. У ліку апошніх – камандзір касінераў Касьцелецкі, а таксама ксёндз, які знаходзіўся ў атрадзе. З рэшткамі атрада Г. Чаховіч вярнуўся ў Свянцянскі павет.
Густаў Чаховіч пасля таго, як пакінуў Свянцянскі павет, затрымаўся ў дубніцкіх лясах, дзе, прыціснуты атрадамі расійскага войска, быў вымушаны 10 дзён хавацца. У ноч з 29 на 30 ліпеня пакідае Дубнікі і пераходзіць у Ашмянскі павет. Паміж Крэва і Барунамі сустрэў Караля Ясевіча, які з 80 паўстанцамі ішоў на спатканне са свянцянскай партыяй. Аб’яднаныя атрады вярнуліся ў дубніцкія лясы і каля Калодца зрабілі свой лагер. Яшчэ раз каля Даўнарышак Чаховіч пераходзіць Вілію і вяртаецца ў Свянцянскі павет, каб заблытаць свае сляды. Праз два дні вяртаецца пад Дубнікі.
28 жніўня  яго атрад быў заатакаваны пад Дубнікамі дзвюма ротамі пяхоты, 80 драгунамі і 40 казакамі. З прычыны колькаснай перавагі ворага, паўстанцам давялося адступіць падчас бою і ўцякаць ад пагоні. Страты паўстанцаў былі адчувальнымі: тры забітыя і тры параненыя. Сярод забітых быў і Караль Ясевіч, камандзір тылавой варты.
Пасля бою пад Дубнікамі Густаў Чаховіч пераходзіць у астравецкія лясы Ашмянскага павета. У пачатку верасня ён вырашае распусціць атрад. Тых, хто пакінуў атрад, каб вярнуцца ў павет, было толькі пяцёра. Праз іх Чаховіч высылае лісты да родных, а сам з паменшаным да 35 чалавек атрадам вырашыў прабіцца ў Аўгустоўскі павет Каралеўства Польскага.
Пасля паўстання
Паводле чутак сярод мясцовай шляхты, Густаў быў схоплены і расстраляны ў Дынабургскай крэпасці (Даўгаўпілс).
Аднак насамрэч, пасля жорсткага падаўлення паўстання, Густаў Чаховіч эміграваў у Францыю. Гэтая версія падмацавана звесткамі «Алфавітнага спісу асоб, асуджаных за удзел у паўстанні 1863—1864 гг. на пазбаўленне правоў уласнасці, канфіскацыю маёмасці і высылку» ад 1 кастрычніка 1864 года, дзе на стар. 61 пазначана наступнае: «Чаховіч Густаў — шляхціц Свянцянскага павету, дзе ў бацькі маёнтак — уцёк». Ліст Густава Чаховіча, у якім паведамляў сям’і аб сваім вяртанні вясной 1864 года, а таксама чуткі, што распаўсюджваліся сярод сялян аб прыходзе польскіх і французскіх войскаў, яшчэ доўгі час непакоілі расійскія ўлады.
Ва Францыі служыў старэйшым кандуктарам на чыгунцы Парыж-Ліён, у званні капітана ўдзельнічаў у франка-прускай вайне 1870—71 гадоў. У 1887 годзе пераехаў у Бэса-Сур-Братс. У Францыі ажаніўся з Марыяй Свянтэцкай, унучкай пісьменніка Ігнація Ходзькі. У іх нарадзілася дачка Сафія, што пабралася шлюбам з Марсэлем дэ Бравусэ. У іх было трое дзяцей, адна з якіх – дачка Гелена – выйшла замуж за Казіміра Святлодыч-Кісяля і мела дваіх дзяцей – Ганну і Аляксандра. Сям’я Аляксандра Святлодыч-Кісяля зараз жыве ў Францыі
Пра баявыя дзеянні паўстанцаў пакінуў дзённікі за 1859—1863 гады. Як піша ў сваім «Дзённіку» Густаў Чаховіч, стомленыя доўгімі маршрутамі і галодныя, аднак моцныя духам, у колькасці 36 чалавек яны нападаюць на дзве непрыяцельскія роты пяхоты, аддаючы перавагу смерці перад няволяй.
Юзаф Грабніцкі
Юзаф (Іосіф Станіслававіч) Грабніцкі (? — пасля 1820) — дзяржаўны службовец, землеўласнік.
Біяграфія
З шляхецкага роду Грабніцкіх герба «Астоя». Нарадзіўся ў сям’і Станіслава Грабніцкага.
Маршалак шляхты Полацкага павета ў 1803—1810 гадах. Паводле меркаванняў польскага даследчыка Р. Афтаназы, верагодна, пабудаваў палац у Обальскай сядзібе.
Сям’я
Меў сына Станіслава Грабніцкага, таксама полацкага павятовага маршалка.
Дварчаны
Назву Дварча́ны маюць:
Анабон
Анабон (ісп. Annobón, ад парт. ano bom «добры год») — востраў у Гвінейскім заліве. Складае правінцыю Анабон дзяржавы Экватарыяльная Гвінея. Агульная плошча — 17,5 км². Насельніцтва — 5008 чал. (2001 г.). Найбуйнейшае паселішча Сан-Антоніа-дэ-Пале знаходзіцца на паўночным узбярэжжы.
Аляксандр Македонскі
Аляксандр III Македонскі, Аляксандр Вялікі (прыкладна 20—21 ліпеня 356 да н.э.,, Старажытная Македонія — 10—13 чэрвеня 323 да н.э., , Македонская імперыя) — цар македонскі (336 да н.э.—323 да н.э.), адзін з найбольш вядомых военачальнікаў і заваёўнікаў антычнасці.
Анабон
Гісторыя
Анабон адкрыты партугальскім мараплаўцам Дыёгу Кау 1 студзеня 1473 г. Населены беглымі афрыканскімі рабамі.
Аляксандр Македонскі
Нараджэнне, дзяцінства, юнацтва
Аляксандр нарадзіўся ў 356 годзе да н.э. у Пеле, сталіцы Старажытнай Македоніі. Дакладны дзень яго нараджэння невядомы, бо біёграфы Аляксандра блытаюцца ў гэтым пытанні: Плутарх суадносіць яго з шостым днём гекатамбеона — прыкладна 20 ліпеня. Аднак Арыян сведчыць, што Аляксандр жыў 32 гады і 8 месяцаў, а дзякуючы вядомай даце смерці народзіны магчыма аднесці да восені 356 года да н.э. (прыкладна з 6 да 10 кастрычніка ). Акрамя таго, распаўсюджана легенда пра тое, што Аляксандр нарадзіўся ў ноч, калі Герастрат падпаліў Храм Артэміды Эфескай (адзін з сямі цудаў свету).
Анабон
Гісторыя
У 1778 г. перададзены ў валоданне Іспаніі. У 1801 г. іспанцамі было пабудавана ваеннае ўмацаванне. Аднак з-за непаразумення з новымі ўладамі мясцовае насельніцтва паўстала і самастойна кантралявала востраў да сяр. XIX ст. Згодна дагавору паміж Іспаніяй і Вялікабрытаніяй, на Анабоне маглі спыняцца брытанскія караблі для папаўнення запасаў прэснай вады.
Аляксандр Македонскі
Нараджэнне, дзяцінства, юнацтва
Аляксандр быў сынам македонскага цара Філіпа II Македонскага і Алімпіяды, дачкі эпірскага князя Неапталема. У Філіпа былі іншыя жонкі і дзеці, аднак адзіны вядомы іншы сын, Філіп Арыдэй, пакутваў на нейкую псіхічную хваробу, і бацька з маленства рыхтаваў у пераемнікі менавіта Аляксандра. Дзякуючы гэтаму ён атрымаў добрае выхаванне і выдатную адукацыю па класічнай грэчаскай сістэме. У 13 гадоў яго настаўнікам стаў славуты грэчаскі філосаф Арыстоцель. Аляксандр асабліва цікавіўся вывучэннем Іліяды, бо яго маці, паводле легенды, паходзіла ад Ахіла, героя Траянскай вайны.
Анабон
Гісторыя
У 1968 г. востраў увайшоў у склад Экватарыяльнай Гвінеі. У 1973—1979 гг. меў назву Пагалу.
Аляксандр Македонскі
Нараджэнне, дзяцінства, юнацтва
Ваеннай падрыхтоўкай юнака займаўся сам бацька. Свае ваенныя здольнасці і мужнасць Аляксандр упершыню праявіў у 338 да н.э. у бітве пры Херанеі (дзе разграміў войска фіванцаў), якой завяршылася заваяванне Грэцыі Македоніяй. Паколькі бацька адсутнічаў у Македоніі з-за шматлікіх войнаў, Аляксандр некаторы час кіраваў справамі ў метраполіі пад наглядам паплечнікаў Філіпа і нават правёў паспяховую кампанію супраць фракійцаў.
Анабон
Гісторыя
У 2010 г. на поўначы Анабона быў адкрыты сучасны аэрапорт.
Аляксандр Македонскі
Успадкоўванне ўлады. Пачатак паходу супраць Персіі
Пасля гібелі бацькі, забітага ў 336 да н.э. ахоўнікам Паўсаніям, Аляксандр заняў царскі сталец. У першую чаргу ён пакараў смерцю іншых прэтэндэнтаў — Арабая, Герамена, Атала і нават свайго стрыечнага брата Амінту. Хутка грэчаскія гарады, якія былі заваяваны Філіпам, паспрабавалі скарыстацца зменай улады ў Македоніі і вярнуць незалежнасць, але Аляксандр на кангрэсе ў Карынфе дамогся захавання македонскага ўплыву пры ўмове вялікай аўтаноміі гарадоў. Пасля новы цар пачаў ваенны паход супраць суседніх паўночна-заходніх плямён (ілірыйцаў, трыбалаў, гетаў і інш.), якіх разбіў і прымусіў прызнаць македонскае панаванне. Падчас кампаніі жыхары Фіў у Грэцыі паддаліся чуткам пра смерць новага цара і паўсталі супраць Македоніі. Аляксандр хутка прыйшоў да горада і праз некалькі дзён здзейсніў паспяховы штурм. Старажытныя Фівы былі разбураны, а большасць жыхароў прадалі ў рабства. Грошы ад продажу фіванцаў значна палепшылі фінансавае становішча Македоніі.
Анабон
Прырода
Востраў мае вулканічнае паходжанне, даволі ўзгорысты. Найвышэйшы пункт — гара Кіавеа (598 м).
Аляксандр Македонскі
Успадкоўванне ўлады. Пачатак паходу супраць Персіі
Вясной 334 да н.э. яго грэка-македонская армія на чале з вопытнымі і здольнымі палкаводцамі пераправілася праз Гелеспонт (Дарданелы) у Малую Азію на вайну з Персіяй. У якасці месца высадкі была абрана мясцовасць каля старажытнай Троі. Пры адноснай сваёй малалікасці (32 тысячы пяхоты, 5 тысяч вершнікаў) ў параўнанні з персамі, але дзякуючы сваім высокім баявым якасцям, арганізаванасці, вопытнасці і тэхнічнай аснашчанасці македонцы нанеслі паражэнне персам у двух бітвах. Спачатку грэка-македонская армія перамагла войска персідскіх сатрапаў каля Граніка (334 год да н.э.), а пасля — войска персідскага цара Дарыя III каля Ісы (333 год да н.э.). Пры гэтым самога цара грэкі прымусілі ратавацца ўцёкамі з месца апошняй бітвы, дзе ён пакінуў частку сваёй сям’і. Спробы Дарыя III узяць рэванш закончыліся беспаспяхова. Большасць грэчаскіх гарадоў, якія імкнуліся вызваліцца ад персідскай няволі, без супраціўлення здаваліся Аляксандру Македонскаму. Аднак некаторы час трымаўся вялікі Мілет, а буйны гандлёвы цэнтр Галікарнас персы баранілі даволі доўга дзякуючы вялікаму флоту. Пасля перамогі над персамі 24-гадовы палкаводзец хутка пакарыў Фінікію і захапіў парты ўсходняга ўзбярэжжа Міжземнага мора, што забяспечыла яму панаванне на моры.
Анабон
Прырода
Клімат экватарыяльны вільготны, што паспрыяла фарміраванню густой сеткі паверхневых вадацёкаў — рэк і ручаёў. Цэнтральную частку займае кратэрнае возера Лага-а-Пот. Анабон размешчаны ў зоне ўздзеяння трапічных цыклонаў.
Аляксандр Македонскі
Працяг паходу
Зімой 332—331 да н.э. Аляксандр без бою заняў Егіпет, дзе мясцовыя жрацы афіцыйна абвясцілі Аляксандра Македонскага сынам бога Амона і прызналі яго сваім фараонам. У гонар такога поспеху ён у дэльце Ніла заснаваў горад Александрыю Егіпецкую, які хутка стаў буйнейшым культурным цэнтрам Міжземнамор’я. У Егіпце Аляксандр здзейсніў пілігрымку да аракула Амона ў аазісе Сіва, што замацавала яго аўтарытэт у рэлігійнай краіне.
Анабон
Прырода
К поўдню ад вострава знаходзяцца багатыя радовішчы нафты.
Флора прадстаўлена лясной і саваннай расліннасцю. Жывёльны свет бедны, аднак з вялікай колькасцю эндэмікаў, у тым ліку птушак. На Анабоне створаны арніталагічны запаведнік.
Аляксандр Македонскі
Працяг паходу
З Егіпта Аляксандр Македонскі накіраваў сваё войска ў Месапатамію, дзе ў бітве пры Гаўгамелах зноў перамог значна большыя сілы персаў. Гэта перамога прывяла да забойства Дарыя III у 330 да н.э. адным з сатрапаў апошняга, а вялікую персідскую дзяржаву Ахеменідаў — да канчатковага развалу. У выніку гэтага Аляксандр заняў сталіцы персідскіх цароў Вавілон, Сузы, Экбатану, захапіў вялізныя багацці і аб’явіў сябе законным пераемнікам Дарыя III на персідскім стальцы. Іншую персідскую сталіцу — Персепаліс — Аляксандр спаліў.
Анабон
Насельніцтва
Насельніцтва — 5008 чал. (2001 г.). Большасць складаюць анабонцы, якія размаўляюць на анабонскім дыялекце Fa d’Ambu партугальскай мовы.
Аляксандр Македонскі
Працяг паходу
На працягу 329—327 да н.э. ён з цяжкасцю пакарыў Сярэднюю Азію, дзе сатрап Бес абвясціў сябе новым персідскім царом, а мясцовыя плямёны арганізавалі абарону Бактрыі і Сагдыяны. Каля Палітымета яны нават перамаглі адзін з атрадаў Аляксандра, аднак грэка-македонская армія у рэшце рэшт заваявала значную частку Сярэдняй Азіі. Для замацавання грэчаскай улады Аляксандр ажаніўся з Раксанай, дачкой мясцовага ўладара Аксіярта.
Анабон
Насельніцтва
Асноўны занятак — лоў рыбы, якая мігруе да мясцовага ўзбярэжжа ў верасні. Мясцовыя жыхары да сёй пары карыстаюцца пласкадоннымі лодкамі каюкас. Сельская гаспадарка з-за беднаты ўрадлівай глебы развіта горш. Значная частка прадуктаў увозіцца з мацерыка.
Аляксандр Македонскі
Працяг паходу
Вясной 327 да н.э. Аляксандр пачаў свой індыйскі паход, у час якога разбіў войска валадара Пенджаба Пора ў бітве пры Гідаспе (ліпень 326 да н.э.), дзе еўрапейцы ўпершыню сутыкнуліся з баявымі сланамі (Дарый III меў баявых сланоў, але супраць македонцаў іх яны не выкарыстоўваліся). Пасля перамогі Аляксандр меў намер пайсці далей у даліну р. Ганг. Але стомленае паходамі і знясіленае хваробамі войска запярэчыла, і ён вымушаны быў вярнуцца ў Вавілон, які зрабіў сталіцай сваёй дзяржавы. Войска вярталася некалькімі шляхамі, і падчас вяртання шмат грэкаў загінула ад смагі і хваробаў.
Аляксандр пераследваў і навуковыя мэты, таму ўвесь час яго войска суправаджалі грэчаскія навукоўцы — Арыстобул, Пірон, Анаксарх, Калісфен і іншыя. Калісфен некаторы час быў афіцыйным гістарыёграфам экспедыцыі, а Эўмен вёў дзённік паходу.
Апошнія гады
Пасля вяртання ў Вавілон, Аляксандр пачаў кіраваць дзяржавай як усходні цар, што выклікала незадаволенасць шматлікіх грэкаў у яго асяроддзі. Асабліва жорстка яны аднесліся да стварэння войска, набранага з усходніх народаў, аднак падрыхтаванага на грэчаскі лад і арганізаванага ў фалангі. Арыстакратыю з усходніх земляў Аляксандр запрашаў у склад гетайраў (ἑταῖροι) — элітную кавалерыю свайго войска. У 324 годзе да н.э. Аляксандр пакараў 13 сваіх паплечнікаў, незадаволеных яго палітыкай.
У 323 годзе да н.э. Аляксандр рыхтаваўся да пахода на Аравійскій паўвостраў, аднак у чэрвені раптоўна захварэў і памёр 10 ці 13 чэрвеня ў Вавілоне.
Смерць
Версія пра атручванне Аляксандра яго паплечнікам Антыпатрам існуе з антычнасці, аднак пераканаўчыя аргументы у падтрымку гэтай гіпотэзы невядомыя.
У 2019 годзе грэчаскія навукоўцы, прааналізаваўшы апісаныя антычнымі гісторыкамі апошнія дні македонскага цара і сімптомы яго хваробы, зрабілі выснову, што Аляксандр Македонскі памёр у выніку вострага панкрэанекрозу — вострай формы захворвання падстраўнікавай залозы. Пачатак сімптомаў характарызаваўся моцным болем у жываце пасля раскошнай ежы і віна, які суправаджаецца ліхаманкай і штодзённым прагрэсавальным пагаршэннем на працягу чатырнаццаці дзён. Гэта захворванне развілася ў яго на фоне жоўцевакаменнай хваробы і схільнасці да алкаголю і цяжкай ежы. Пры гэтым даследчыкі адкінулі старыя версіі смерці македонскага цара  — меркавалася, што ён мог памерці ад малярыі, пнеўманіі, брушнога тыфу або ліхаманкі Заходняга Ніла.
Падзел імперыі Аляксандра
Створаная Аляксандрам у выніку паспяховых ваенных паходаў дзяржава была самай вялікай у старажытным свеце, яе межы працягваліся ад р. Дунай да р. Інд. Аднак пазбаўленая цесных унутраных сувязей, яна хутка развалілася пасля смерці цара-заваёўніка і на яе тэрыторыі ўзнік рад эліністычных дзяржаў. Прызначаны Аляксандрам рэгент Пердыка быў хутка забіты, а сына цара ад Раксаны, Аляксандра IV, адхілілі ад улады. Асобныя часткі дзяржавы ўзначалілі паплечнікі заваёўніка — дыядохі (ад διάδοχος — пераемнік). Паміж імі пачаліся войны за тэрыторыі былой імперыі, і большую іх частку захапілі Селеўкіды (нашчадкі Селеўка) і Пталамеі (нашчадкі Пталамея). Першыя кіравалі Сірыяй, Малой Азіяй, Месапатаміяй, некаторы час — Бактрыяй, а Пталамеі — Егіптам і Кіпрам, а таксама мелі ўплыў на Палесціну і Кілікію. Македоніяй у яе ранейшых межах пачалі кіраваць нашчадкі дыядоха Антыгона. Далёкія ўсходнія землі дзяржавы Аляксандры далучыліся да дзяржавы Маур’еў, большасць грэчаскіх полісаў паступова вярнула незалежнасць.
Аблічча
Аблічча Аляксандра адносна добра вядомае, бо ён яшчэ пры жыцці быў шматразова ўвасоблены ў творах жывапісу і скульптуры. Сучаснікі, і сам Аляксандр, лічылі, што найлепшага падабенства дасягнулі скульптуры прыдворнага скульптара Лісіпа, напрыклад «Аляксандр з кап’ём». Відавочна, сапраўдным можна лічыць партрэт Аляксандра на сінтэтычнай батальнай карціне, якая была ўзноўлена з мазаічнай копіі ў Пампеях і захоўваецца ў Неапалі.