cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Павел Стэфан Сапега
Павел Стэфан Сапега (1565 — 19 ліпеня 1635, Гальшаны) — вялікалітоўскі дзяржаўны дзеяч. Вялікі канюшы літоўскі (1593—1623), падканцлер літоўскі (з 1623).
Біяграфія
Сын Багдана Сапегі, брат Мікалая. Вучыўся ў Віленскай акадэміі.
У 1593, дзякуючы падтрымцы Льва Сапегі, атрымаў пасаду канюшага літоўскага. У 1600 здзейсніў паломніцтва ў Рым, дзе яго прыняў Папа Рымскі Клімент VIII.
Браў удзел у смаленскай кампаніі 1609—1611 гадоў. У час аблогі Смаленску страціў руку. За заслугі перад Айчынай атрымаў у 1611 Гомельскае староства.
14 сакавіка 1623 атрымаў пасаду падканцлера літоўскага. Быў прыхільнікам зніжэння вартасці талераў і дукатаў у мэтах спынення іх вывазу за мяжу.
Знаходзіўся пры двары Жыгімонта Вазы няпэрэдадні ягонай смерці, браў удзел у таемных нарадах Сената пад кіраўніцтвам прымаса Яна Вэнжыка (2—5 мая 1632), а таксама ў каранаванні Уладзіслава Вазы ў лютым 1633.
Сям’я
Трэці раз пабраўся шлюбам з Кацярынай Гаслаўскай (у 1618), чацверты — з Соф’яй Даніловіч (у 1630). Пахавалі П. С. Сапегу ў касцёле францысканцаў у Гальшанах, дзе раней вырабілі мармуровае надмагілле для яго і трох жонак
Аполе Любэльске
Аполе Любэльске (Opole Lubelskie) — горад у Польшчы, адміністрацыйны цэнтр Апольскага павета Люблінскага ваяводства. Сядзіба вяскова-гарадской гміны Аполе Любэльске. Займае плошчу 15,12 км². Насельніцтва 8 тыс. чалавек (2018).
Коўшычы
Коўшычы (Ковшичи) — вёска ў Краснінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Малееўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
Згадваецца ў 1669 годзе як вёска ў Смаленскім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Кларыса Баджэр
Кларыса Баджэр (Clarissa Munger Badger; —) — амерыканская мастачка, батанічны ілюстратар, таксама малявала на тэкстылі.
Біяграфія
Нарадзілася 20 мая 1806 года ў горадзе Мадысан акругі Нью-Хейвен, штат Канектыкут, у сям’і Джорджа Мангера — партрэтыста і гравёра, і яго жонкі Парнел Келсі Мангер. Старэйшы брат Кларысы — Джордж і яе малодшая сястра — Кэралайн таксама сталі мастакамі.
У 1828 годзе яна выйшла замуж за Мілтана Баджэра, пастара Паўднёвай Царквы ў горадзе Андовер, штат Масачусетс, пазней які стаў памочнікам сакратара Амерыканскага хатняга місіянерскага таварыства. У іх было пяцёра дзяцей, двое з якіх дажылі да паўналецця, і абодва сталі ўрачамі. Яе муж захварэў на хваробу Брайта, яны пераехалі ў родны горад Кларысы, дзе яе муж памёр у 1873 годзе.
Кларыса Баджэр памерла 14 снежня 1889 года ў горадзе Мадысан. Была пахавана на гарадскіх могілках West Cemetery.
Акулінцы
Аку́лінцы (, Акулинцы) — вёска ў Магілёўскім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Сухарэўскага сельсавета. Размешчана за 20 км на ўсход ад Магілёва і чыгуначнай станцыі Лупалава на лініі Магілёў—Крычаў. Рэльеф раўнінны. На поўнач праходзяць меліярацыйныя каналы, злучаныя з р. Чэрня (прыток р. Рудзея). Транспартныя сувязі па шашы Магілёў—Мсціслаў, якая праходзіць каля вёскі.
Вялікае Княства Літоўскае
Вядома ў Вялікім Княстве Літоўскім з пачатку 17 ст. У 1604 годзе сяло (27 двароў) у Брылёўскім войтаўстве Магілёўскага староства-эканоміі Аршанскага павета Віцебскага ваяводства, дзяржаўная ўласнасць. У 1635 годзе 57 двароў. У 1742 годзе мелася карчма.
Пад уладай Расійскай імперыі
У выніку першага падзелу Рэчы Паспалітай у 1772 годзе апынулася ў складзе Расійскай імперыі.
У 1785 годзе ў складзе маёнтка Сухары Чавускага павета, уласнасць памешчыка. У 1887 годзе адкрыта школа, якая размяшчалася ў наёмным памяшканні. Паводле перапісу 1897 года ў Чартоўскай воласці Чавускага павета Магілёўскай губерні.
Найноўшы час
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай вёска абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала яе разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР. У сакавіку 1924 года вёску вярнулі БССР. На базе дарэвалюцыйнай створана працоўная школа І-й ступені, у якой у 1925 годзе было 50 вучняў. З 20 жніўня 1924 года ў Сухарэўскім сельсавеце Лупалаўскага раёна, з 2 сакавіка 1931 года ў Чавускім раёне, з 20 лютага 1938 года ў Магілёўскай вобласці. У 1930-я гг. вяскоўцы ўступілі ў калгас.
У Вялікую Айчынную вайну з ліпеня 1941 года да 27 чэрвеня 1944 года акупіравала нямецка-фашысцкімі захопнікамі. З 22 студзеня 1965 года ў Магілёўскім раёне. У 1990 годзе ў складзе калгаса «Камуністычны маніфест» (цэнтр — в. Сухары). Размяшчалася ферма буйной рагатай жывёлы.
Планіроўка
Планіровачна складаецца з прамалінейнай вуліцы, арыентаванай з паўднёвага захаду на паўночны ўсход і забудаванай двухбакова, няшчыльна традыцыйнымі драўлянымі дамамі сядзібнага тыпу.
Яруга
Яру́га (, Яруга) — вёска ў Карэліцкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Малюшыцкага сельсавета.
Гералтавіцы (гміна)
Гералтаві́цы (Gierałtowice) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Глівіцкага павета Сілезскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Гералтавіцах. Плошча гміны складае 39 км². Станам на 2014 год у гміне Гералтавіцы пражывалі 11 349 чалавек, шчыльнасць — 291 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 4 салецтвы.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 4 населеныя пункты.
Герунга (камуна)
Герунга 182-ая па памеры тэрыторыі камуна Швецыі. Адміністрацыйны цэнтр камуны — горад Герунга.
Насельніцтва
Насельніцтва складае 9 282 чалавек (па стане на верасень 2012 года).
Населеныя пункты
Камуне падпарадкаваныя 3 гарадскія пасяленні (tätort) і некалькі сельскіх, найбольшыя з якіх:
Славенская кухня
Славенская кухня (slovenska kuhinja) — нацыянальная кухня славенцаў, а таксама кухня народаў Славеніі, спалучае ў сабе славянскія і аўстра-нямецкія традыцыі. Ад нямецкіх традыцый запазычаныя квашаная капуста, смажаныя каўбаскі, шніцаль і яблычная выпечка, з аўстрыйскай — амлет, штрудэль і тарты. Са славянскай кухні запазычаны грыбныя стравы і супы, грэчневая каша, шырокае прымяненне хлебабулачных вырабаў, клёцкі. З Венгрыі запазычаныя «бограч» і наварыстыя супы, а з міжземнаморскай кухні — шырокае выкарыстанне морапрадуктаў і зеляніны. Традыцыйная першая страва — суп са свініны, гароднінай, з воцатам, ялавічны булён, грыбны суп, юшка, суп з каўбаскамі.
Маркава (Краснінскі раён)
Маркава (Ма́рково) — вёска ў Краснінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Малееўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Малышка
Малышка — прозвішча.
NGC 7514
NGC 7514 (іншыя абазначэнні — PGC 70689, UGC 12415, MCG 6-50-26, ZWG 515.27, KARA 1009) — галактыка ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Венсенская пагада
Венсенская пагада — адзін з будыйскіх цэнтраў Парыжа, які ўяўляе сабой комплекс з 3 будынкаў на тэрыторыі ў 8000 м ² на беразе возера Даменіль у Венсенскім лесе. Два асноўныя будынкі комплексу не належаць якой-небудзь асобнай рэлігійнай традыцыі і якому-небудзь рэлігійнаму лідару; імі карыстаюцца розныя будыйскія арганізацыі Парыжскай агламерацыі.
Два асноўныя будынка комплексу маюць гісторыка-культурнае значэнне: гэта пабудаваныя па праекце архітэктара Луі-Іпаліта Буало для Каланіяльнай выстаўкі 1931 года павільёны Камеруна і Тога, выкананыя, каб прадставіць традыцыйную архітэктуру Афрыкі.
Дадзены комплекс быў створаны як штаб-кватэра Міжнароднага будыйскага інстытута, заснаванага ў 1969 годзе Жанам Сентэні (1907-1978).
Асноўны будынак Венсенскай пагады — павільён Камеруна. Ён быў рэканструяваны і пераўтвораны ў малітоўную залу ў 1977 годзе. У ім размяшчаецца пакрытая сусальным золатам статуя Буды больш за 9 футаў вышынёй, якую прэса называе «найбуйнейшай у Еўропе».
Павільён Тога знаходзіцца на рэстаўрацыі, якая праводзіцца горадам Парыжам. Пасля рэстаўрацыі ў ім плануецца размясціць бібліятэку кніг розных будыйскіх традыцый.
Трэцім будынкам комплексу з’яўляецца пабудаваны паміж 1983 і 1985 тыбецкі будыйскі цэнтр традыцыі Каг'ю, Каг'ю-Дзонг, заснаваны Калу Рынпачэ.
Венсенская пагада размешчана па адрасе Route de Ceinture-du-Lac-Daumesnil, дом 40, XII акруга Парыжа. Паблізу ад Венсенской пагады размешчана станцыя метро Порт-Дарэ.
Марлен Дзюма
Марлен Дзюма (афрык. і нідэрл. Marlene Dumas; нар., , Паўднёвая Афрыка) — сучасная галандская мастачка паўднёваафрыканскага паходжання. У 1976 годзе пераехала ў Нідэрланды, жыве і працуе ў Амстэрдаме.
Адукацыя
У 1972—1975 гадах вучылася Кейптаўнскім універсітэце. У 1976—1978 гадах — Atelier 63, Харлем, Нідэрланды. У 1979—1980 гадах — Інстытут псіхалогіі, Універсітэт Амстэрдама.
Творчасць
Марлен Дзюма стала вядомая дзякуючы экспрэсіўным партрэтам і фігуратыўным працам, заснаваным на палароідных здымках і фатаграфіях з газет і часопісаў. Для творчасці мастачкі ўласціва трывожная палітра і правакацыйныя вобразы, звязаныя з рознымі грамадскімі табу. У 1995 годзе Марлен Дзюма прадстаўляла Галандыю на Венецыянскай біенале. У 2007 мастачка атрымала Дзюсельдорфскую прэмію ($75 000) за ўклад у сучаснае мастацтва. Марлен Дзюма належыць аўкцыённы рэкорд для жывучай жанчыны-мастака — 6,34 мільёна долараў, усталяваны ў 2008. Карціна «Наведвальнік» (The Visitor) была прададзена на аўкцыёне Сотбіс. На палатне 180×300 см намалявана група з шасці жанчын-працаўніц секс-індустрыі.
Універсітэт Дакі
Універсітэт Дакі (ঢাকা বিশ্ববিদ্যালয়) — найстарэйшая вышэйшая навучальная ўстанова Бангладэш, размешчана ў сталіцы краіны г. Дака. Заснаваны ў ліпені 1921 года, з'яўляецца найбуйнейшым універсітэтам краіны. Ва ўніверсітэт навучаюцца каля 33 000 студэнтаў і працуюць каля 1800 выкладчыкаў.
Мае 66 кафедраў на 13 факультэтах.
Асака каранішчавая
Апісанне
Шматгадовая травяністая расліна, 20-45 см вышынёй. Расліна з паўзучымі і ўзыходзячымі парасткамі, апранутымі рэшткамі шматлікага леташняга лісця. Лісце цёмна-зялёнае, 2-3 мм шырынёй, у ніжняй частцы па краях з драбнюткімі сасочкамі або тупымі шыпікамі. Жаночыя каласкі ў ліку 2-3(4), кожны 1-3 см даўжынёй. Мяшэчкі каля 4 мм даўжынёй.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў Цэнтральнай і Усходняй Еўропе і ўмеранай Азіі.
Ва Украіне від расце ў іглічна-шыракалістых і шыракалістых лясах — на Палессі, у лесастэпе, паўночных раенах стэпу і Карпатах, спарадычна.
Полацкія вежы
Полацкія вежы — два абарончыя збудаванні тыпу данжонаў на Верхнім Полацкім замку, якія існавалі паміж 1563—1579 гг. Размяшчаліся асобна ад лініі замкавых умацаванняў у цэнтры дзядзінца. Былі пабудаваныя з дрэва, чатырох-, васьмігранныя ў плане, мелі па тры баявыя ярусы з перакрыццямі на бэльках, былі накрытыя шатровымі дахамі. Зруйнаваныя ў час штурму замку войскамі Стэфана Баторыя.
Вежы замаляваў С. Пахалавіцкі, апісаў гісторык XVI ст. Р. Гейдэнштэйн.
Георгій Пятровіч Бадзей
Гео́ргій Пятро́віч Бадзе́й (нар., , Палеская вобласць) — беларускі дзяржаўны дзеяч, Міністр эканомікі Рэспублікі Беларусь (1995—1996).
Біяграфія
Нарадзіўся 26 студзеня 1942 года ў Калінкавічах у сям’і служачых. Скончыў Пружанскі тэхнікум механізацыі сельскай і лясной гаспадаркі (1959), Беларускі політэхнічны інстытут (1969).
Працоўную дзейнасць пачаў на Мінскім трактарным заводзе, у апараце ЦК ЛКСМБ.
У кастрычніку 1973 года перайшоў на працу ў Дзяржплан БССР, дзе працаваў на розных пасадах да 1981 года. Затым працаваў у апараце ЦК КПБ. У ліпені 1984 года прызначаны намеснікам Старшыні Дзяржплана БССР. У ліпені 1990 года пераведзены на пасаду Старшыні Дзяржаўнага камітэта па працы і сацыяльнай абароне насельніцтва.
17 кастрычніка 1994 года прызначаны Міністрам па кіраванні дзяржаўнай маёмасцю і прыватызацыі Рэспублікі Беларусь. У сакавіку 1995 года прызначаны Міністрам эканомікі Рэспублікі Беларусь. У 1996 года сышоў з гэтай пасады ў адстаўку.
У 1998 годзе быў абраны старшынёй Бізнес-саюза прадпрымальнікаў і наймальнікаў імя Куняўскага, з 2013 года з’яўляецца яго ганаровым старшынёй.
13 красавіка
13 красавіка — сто трэці (сто чацвёрты ў высакосны год) дзень года па Грыгарыянскім календары.
Капліца Узвышэння Святога Крыжа (Кіякова)
Капліца Узвышэння Святога Крыжа  — мураваная каталіцкая капліца ў вёсцы Кіякова Докшыцкага раёна Віцебскай вобласці. Капліца прыпісана да парафія Імя Найсвяцейшай Дзевы Марыі.
Гісторыя
У 1914 годзе на тры дні ў годзе быў атрыманы дазвол на адпраўленне святой Імшы. У 1930-я гады ксёндзам быў Рышард Вэрбэл.
На самым пачатку Другой сусветнай вайны польскія войска ўсталявалі на даху капліцы кулямёт, калі абараняліся ад наступаючай Чырвонай Арміі. Сцены капліцы былі пасечаны кулямі, былі разбітыя вокна.
У савецкі час капліца дзейнічала да 1948 гада, апошнім ксёндзам быў Пётр Парташэвіч.
У 1991 годзе была вернута вернікам. Пасля адноўленя ў ёй праводзяцца богаслужэнні.
Архітэктура
Пабудавана ў стылі неакласіцызму. Вырашана прамавугольным у плане вертыкальна выцягнутым аб’ёмам, узнятым на высокі цокаль і накрытым двухсхільным дахам. Фасад завершаны трохвугольным франтонам з люкарнай па цэнтры, крапаваны пілястрамі, на галоўным фасадзе над лучковым дзвярным праёмам размешчана акно, да тэрасы вядуць бакавыя лесвіцы. Пад тэрасай зроблены ўваход у крыпту. Памяшканне перакрыта цыліндрычным скляпеннем на распалубках.
Сямашкі
Сяма́шкі (, Семашки) — вёска ў Мастоўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гудзевіцкага сельсавета.
Беларуская асацыяцыя страхоўшчыкаў
Гісторыя і функцыі
Створана ў адпаведнасці з пунктам 40 Палажэння аб страхавой дзейнасці ў Рэспубліцы Беларусь, зацверджанага Дэкрэтам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 28.09.2000 № 20 «Аб удасканаленнi рэгулявання страхавой дзейнасці» і Палажэннем аб аб’яднанні страхоўшчыкаў, зацверджаным пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 30.03.2001 № 437.
Функцыямі Асацыяцыі з'яўляюцца:
Беларуская асацыяцыя страхоўшчыкаў аб’ядноўвае ў сваім складзе 16 страхавых арганізацый, 9 страхавых брокераў і Беларускую нацыянальную перастраховачную арганізацыю. Доля сукупнага аб’ёму страхавых збораў кампаній-членаў БАС ў агульным аб’ёме паступленняў складае 100 працэнтаў. На сённяшні дзень Беларуская асацыяцыя страхоўшчыкаў з’яўляецца адзіным прафесійным аб’яднаннем страхавых арганізацый у РБ.
Галянова (Карэліцкі раён)
Галяно́ва (, Галеново) — вёска ў Карэліцкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Райцаўскага сельсавета.
Уладзімір Веньямінавіч Браілоўскі
Уладзімір Веньямінавіч Браілоўскі (нар., Масква) — беларускі кампазітар.
Біяграфія
Скончыў у 1971 годзе Маскоўскую кансерваторыю. З 1980 года ў Беларусі. 3 1984 года загадчык музычны часткі Магілёўскага абласнога драматычнага тэатра, з 1990 года дырэктар і мастацкі кіраўнік Магілёўскай абласной філармоніі; арганізатар (1995) Міжнароднага фестывалю «Залаты шлягер».
Член Беларускага саюза кампазітараў з 1980 года, член Беларускага саюза музычных дзеячаў з 1991 года.
Творчасць
Працуе ў розных жанрах. Сярод твораў: кантата (1983), вакальна-сімфанічныя паэма «Дваццаць восем» (1983); сімфонія (1984), сімфаньета, 3 сімфанічнай уверцюры, фантазія для кларнета з сімфанічнага аркестра; сюіта для скрыпкі і фартэпіяна; канцэрт для валторны з аркестрам; 12 прэлюдый для фартэпіяна (1984); накцюрны, вакальныя цыклы, інструментальныя п’есы; папуры і фантазіі; апрацоўкі народных песень; песні; музыка да драматычных спектакляў і кінафільмаў.
NGC 7515
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Хасэ Энрыке Варэла
Хасэ Энрыке Варэла Іглесіяс (José Enrique Varela Iglesias; 17 красавіка 1891 — 24 сакавіка 1951) — іспанскі ваенны дзеяч, генерал. Удзельнік грамадзянскай вайны 1936—1939 гадоў.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і сяржанта Хуана Варэлы Перэса, які служыў у пяхотным палку Марыны. У 1909 годзе паступіў у гэты ж полк, затым быў выраблены ў сяржанты. У 1912—1915 гадах вучыўся ў пяхотным вучылішчы, пасля заканчэння якога быў выраблены ў малодшыя лейтэнанты і прызначаны на службу ў мараканскія стралковыя часці.
У 1920-я гады ўдзельнічаў у баявых дзеяннях у Марока.
Пасля звяржэння манархіі ў 1931 годзе Варэла, вядомы як прыхільнік манархіі (прычым сімпатызаваў найбольш кансерватыўнай часткі іспанскіх манархістаў — «карлістам») быў звольнены ў рэзерв. У наступным годзе ўдзельнічаў у змове правага генерала Хасэ Санхурха, якая аднак правалілася.
Улетку 1936 прыняў удзел ва ўзброеным паўстанні супраць урада Народнага Фронту. Бунт прывёў да пачатку грамадзянскай вайны ў Іспаніі. Варэла ўдзельнічаў у ёй на баку Франсіска Франка. Падчас канфлікту ён даслужыўся да дывізіённага генерала. У 1939 годзе з перамогай нацыяналістаў быў прызначаны міністрам абароны ў першым урадзе Франкісцкай Іспаніі.
У пачатку 1940-х, калі абвастрыліся супярэчнасці паміж фалангістамі і карлістамі, быў адпраўлены ў адстаўку.
У 1945 годзе быў прызначаны Вярхоўным камісарам Іспаніі ў Марока. Варэла займаў гэты пост да свайго скону. Пасмяротна яму прысвоены тытул маркіза Сан-Фернанда.
Каронная калонія
Каронная калонія (Crown Colony) — тып каланіяльнай адміністрацыі ў брытанскай імперыі.
Каронныя калоніі кіраваліся губернатарам, прызначаным каралеўскай уладай (і, пазней, Colonial Office). Хоць гэты тэрмін не ўжываўся ў той час, першай з каронных калоній была Віргінія, пасля таго як каралеўская ўлада атрымала кантроль над ёй у 1624 годзе ад Лонданскай Віргінскай кампаніі (Virginia Company).
Да сярэдзіны XIX стагоддзя тэрмін галоўным чынам ужываўся для тых калоній, якія былі набыты ў выніку войн, такіх як Трынідад і Брытанская Гвіяна. А пасля гэтага моманту ён ужываўся шырэй — для любой калоніі акрамя ўладанняў у Брытанскай Індыі і брытанскіх паселішчаў, такіх як Аўстралія, Канада і Новая Зеландыя (якія пазней сталі дамініёнамі).
Беларуская сацыялістычная партыя
Белару́ская сацыялісты́чная па́ртыя — палітычная партыя Беларусі. Лідарам партыі з'яўляўся Міхаіл Падгайны. Кіруючы орган — Палітычны камітэт.
Гісторыя
Створаная ў 1995 годзе. Дата рэгістрацыі — 19 красавіка 1995 года. На парламенцкіх выбарах 1995 года атрымала адзін мандат у Вярхоўным Савеце.
Партыя спыніла сваё існаванне ў 1999 годзе (не прайшла перарэгістрацыю).
Стэроіды
Стэро́іды — рэчывы жывёльнага ці радзей расліннага паходжання, якія валодаюць высокай біялагічнай актыўнасцю.
Стэроіды ўтвараюцца ў прыродзе з ізапрэноідных папярэднікаў. Асаблівасцю будовы стэроідаў з’яўляецца наяўнасць кандэнсаванай тэтрацыклічнай сістэмы гонана (ранейшая назва — стэран). Ядро гонана ў стэроідаў можа быць насычаным або часткова ненасычаным, утрымліваць алкільныя і некаторыя функцыянальныя групы — гідраксільныя, карбанільныя або карбаксільныя. Сярод стэроідаў вядомы стэрыды, стэрыны, вітаміны групы D, жоўцевыя кіслоты, стэроідныя гармоны, сардэчныя гліказіды, стэроідныя алкалоіды і інш. У рэгуляцыі абмену рэчываў і некаторых фізіялагічных функцый арганізма ўдзельнічаюць стэроідныя гармоны.
Славацкая кухня
Славацкая кухня — нацыянальныя кулінарныя традыцыі Славакіі.
Апісанне
Славацкая кухня мае шмат варыяцый у залежнасці ад рэгіёна і цесна звязана з кухнямі краін-суседзяў, у прыватнасці чэшскай і венгерскай.
Традыцыйныя стравы і напоі
Славацкая кухня заснавана на розных супах, кашах, варанай і тушанай гародніне, смажаным і вэнджаным мясе і малочных прадуктах. Славацкая кухня ўключае салёныя і салодкія стравы, прыгатаваныя з мукі, у прыватнасці галушкі, брынзавыя клёцкі, трдзельнік і г.д. Сярод спіртных напояў папулярныя: славацкае піва, віно. Шырока ўжываюцца мінеральныя воды.
Жолнаі
Жалнаі (поўная назва Zsolnay Porcelánmanufaktúra Zrt) — вянгерская фабрыка, заснаваная ў 1853 годзе. Фабрыка спецыялізуецца на выпуску ганчарных, фарфоравых, керамічных, кафляныя і керамагранітных вырабаў. Кампанія таксама вядомая тым, што вырабляе эазінавае шкло і пірагранітную кераміку.
Гісторыя
Фабрыка была заснавана Міклашам Жалнаі (1800-1880), купцом з Печа, для вытворчасці керамікі ў 1853 годзе. У 1863 годзе Вілмаш Жалнаі (1828-1900) далучыўся да новай кампаніі, у якой працавала ўсяго некалькі чалавек. А ўжо праз некалькі гадоў ён стаў дырэктарам фабрыкі. У першыя гады кіравання ён развіваў тэхналогію і праводзіў эксперыменты з матэрыяламі. Першых поспехаў Вілмаш дасягнуў на сусветнай выстаўцы ў Вене ў 1873 годзе. А Сусветная выстаўка ў Парыжы 1878 года прынесла яму міжнародны поспех. Вілмаш атрымаў залаты медаль на выстаўцы і быў узнагароджаны французскім урадам крыжам ганаровага легіёна за прадстаўленае там вынаходніцтва — фарфоравы фаянс, упрыгожаны высокатэмпературнай глазурай.
Дэкаратыўная кераміка апошняй трэці XIX стагоддзя выраблялася ў стылі гістарызму. Веданне і выкарыстанне розных гістарычных стыляў, культур і тэхналогій гуляла важную ролю ў фарміраванні паняцця прыкладнога мастацтва і праектаванні мастацкіх прадметаў. Дэкаратыўная посуд «Панонія» выраблялася на аснове археалагічных знаходак з вапнавай устаўкай з бронзавага века. Дэкаратыўная посуд «вердэ анцік» («verde antique») атрымала сваю назву ад зялёнай глазуры, таксама тыповыя вырабы 1870-х гадоў. У гэтыя гады Вілмаш Жалнаі сам праектаваў. Прыгатаваны для графіні Дегенфелд сервіз з кобальтовыми малюнкамі верагодней за ўсё з'яўляецца яго працай. З 1875 года яго дачкі Терэз і Юлія прымалі ўдзел у дызайнерскай працы. Яны пачалі як самавукі, але вельмі хутка дайшлі да мастацкага ўзроўню прыкладнога мастацтва. Терэз распрацавала матывы народнага мастацтва і «панскай вышыўкі», а Юлія праектавала ў арыенталістычным стылі. Асабліва ахвотна яна звярталася да ізніцкаму (асманскага-турэцкаму) і японскаму свету выразных сродкаў. Таде Сікорскі, муж Юліі, польскага паходжання, працаваў на фабрыцы з 1883 года, і з яго імем звязаны шматлікія планы вырабаў мастацкай каштоўнасці.
Вілмаш Жалнаі ў 1890 гады, на аснове эксперыментальных вынікаў Вінце Варта і Лайаша Петрык, вывеў эксперыментальным шляхам своеасаблівую тэхніку рэдукцыраванага люстрына, так званы эазін. Гэтую тэхніку паказалі на Усекраіннай выстаўцы тысячагоддзя ў 1896 годзе. Тэхніка эазіна натхніла з'яўленне новага стылю на фабрыцы — сецэсіона. На аснове планаў маладых мастакоў-прыкладнікоў (Шандар Апаці Абт, Хенрык Дарылек, Шандар Хідашы Піла, Лайоша Мак, Геза Нікельскі) вырабляліся дэкаратыўныя керамікі самастойнай скульптурнай каштоўнасці, часта з сімвалічным значэннем. Пасля смерці Вілмаша Жалнаі ў 1900 годзе кіраванне завода прыняў яго сын Міклаш Жалнаі. Каля 1910 года формы і тэхнічнае выкананне дэкаратыўных вырабаў сталі прасцей, большае значэнне атрымала вытворчасць скульптур малых формаў.
Першая сусветная вайна паклала канец перыяду росквіту фабрыкі. Пасля трыянонскага мірнага дагавора яна страціла пераважную частку сваіх рынкаў і крыніц сыравіны. У перыяд паміж сусветнымі войнамі фабрыка перш за ўсё займалася вытворчасцю фарфоравых фігурак і дэкаратыўнага посуду, фарбаваных пад глазурай, але ў сярэдзіне 1920-х гадоў аднавілі тэхніку эазіна, хоць і ў спрошчанай форме.
Эканамічныя асновы фабрыкі з канца 1890-х гадоў забяспечвала вытворчасць будаўнічай керамікі, кафелей для печаў і плітак, прамысловага фарфору, а пазней і сантэхнікі. Фабрыку нацыяналізавалі ў 1948 годзе Яна і сёння працуе пад назвай АТ Фарфоравая мануфактура Жалнаі ці АТ Фарфоравая фабрыка Жалнаі.
Вырабы фабрыкі з'яўляюцца адным з «хунгарыкумаў», або тыпова венгерскіх вырабаў.
Музей фарфоравых вырабаў
Музей Жалнаі ў Печэ, які знаходзіцца на вуліцы Капталан 2, з'яўляецца часткай музея Януса Паноніуса. На выставе паказаны дэкаратыўныя вырабы фарфоравай фабрыкі ў храналагічным парадку, яны далей падзеленыя па стылях і дызайнерам. У 1990 годзе адкрылася мемарыяльны пакой Жалнаі, у якой сабраныя мэбля, прадметы мэбліроўкі, дэкаратыўныя вырабы сям'і Жалнаі, а таксама звязаныя з імі карціны, малюнкі і фатаграфіі.
Лорэнс Стэрн
Лорэнс Стэрн (Laurence Sterne;, Кланмел, Ірландыя — , Лондан) — выбітны англійскі пісьменнік XVIII стагоддзя.
Біяграфічныя звесткі
Скончыў багаслоўскі факультэт Кембрыджскага ўніверсітэта (1738). Доўга быў пастарам у вёсцы.
Творчасць
Першы раман, напісаны Стэрнам «Жыццё і меркаванні Трыстрама Шэндзі» (англ. The life and opinions of Tristram Shandy; Лондан, 1759—1767), здабыў аўтару вялізарнейшую папулярнасць; навізна яго манеры ўзбудзіла ўсеагульную ўвагу і Стэрн, калі пераехаў у Лондан, стаў улюбёнцам вышэйшага грамадства. Гэты раман складаецца з шэрагу эпізодаў; увесь твор у цэлым прасякнуты арыгінальнай вучонасцю і ўяўляе сабой хутчэй геніяльныя бязладныя накіды, чым суцэльны мастацкі твор. «Трыстрам Шэндзі» вытрымаў шмат выданняў, быў перакладзены на шматлікія еўрапейскія мовы і па сваёй сутнасці з'яўляецца крытыкай на ўсю традыцыю рамана эпохі Асветніцтва.
Болей зграбна напісаны раман «Сентыментальнае падарожжа па Францыі і Італіі» (англ. Sentimental journey through France and Italy; Лондан, 1768), напісаны Стэрнам пасля сапраўднага здзейсненага ім падарожжа па пералічаных краінах. Гэтае сачыненне, ад якога атрымаў сваю назву «сентыментальны» кірунак у літаратуры, уяўляе сабой адлюстраванне любоўных прыгодаў падарожніка, якія чаргуюцца з выкладаннем хвалюючых яго пачуццяў.
Гульня рэальнасці і вымыслу, персаніфікацыя вобраза чытача, натуральнасць кампазіцыі, геданізм, ігравыя прыёмы, спалучэнне філасофскіх разважанняў і аўтарскай іроніі, глабальных праблем і кур'ёзных дробязей, высокага і нізкага ставяць гэтыя творы ў лік значных з'яў у гісторыі літаратуры, што істотна паўплывалі на пошукі літаратуры XX ст. — мадэрнізму (асабліва плыні свядомасці) і постмадэрнізму.
Салаўі (Мёрскі раён)
Салаўі́ (, Соловьи) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Завуццеўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Мікалаёва Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Абдул Хамід
Абдул Хамід (আব্দুল হামিদ; нар. г., Дака, Брытанская Індыя, сучасны Бангладэш) — бангладэшскі палітычны і дзяржаўны дзеяч, прэзідэнт (з 22 красавіка 2013 года).
Салаўі (Мёрскі раён)
Гісторыя
Да 3 кастрычніка 1959 года вёска ўваходзіла ў склад Мікалаёўскага сельсавета Дзісенскага раёна, да 21 кастрычніка 1959 года ў падпарадкаванні Пліскага раёна, з 21 кастрычніка 1959 года ў складзе Малінаўскага сельсавета Пліскага раёна , з 15 кастрычніка 1960 года ў складзе Завуццеўскага сельсавета.
Абдул Хамід
Зілур Рахман памёр 20 сакавіка 2013 года і Абдул Хамід стаў, згодна з Канстытуцыяй краіны, выконваючым абавязкі прэзідэнта Бангладэш. 22 красавіка 2013 года абраны прэзідэнтам Бангладэш.
Свята-Успенская царква (Рэчыца)
Свята-Успенская царква — праваслаўны храм у в. Рэчыца Камянецкага раёна Брэсцкай вобласці.
Гісторыя
У цэнтры вёскі. Пабудавана ў 1873 годзе з цэглы.
Архітэктура
Помнік архітэктуры сінадальнага напрамку рэтраспектыўна-рускага стылю. У сілуэце дамінуе шацёр трох’яруснай званіцы (2 васьмерыкі на чацверыку). Праз шырокую трапезную яна злучана з кубападобным аб’ёмам храма, чатырохсхільны дах якога завершаны цыбулепадобным купалам на васьмігранным барабане. Галоўны ўваход вырашаны вялікім і глыбокім арачным парталам. Атынкаваныя фасады расчлянёны арачнымі аконнымі праёмамі ў прафіляваных ліштвах, крапаваны шырокімі вуглавымі лапаткамі. Паўкруглая апсіда вылучана драўляным іканастасам.
Глыбачанскі сельсавет
Глыбача́нскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ушацкага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — аграгарадок (да 2011 года вёска) Глыбачка.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Ульскага раёна Полацкай акругі БССР. Цэнтр — вёска Глыбачка. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Ульскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Ушацкага раёна БССР. У 1934 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Рукшаніцы. З 21 чэрвеня 1935 года сельсавет у складзе Ушацкага раёна Лепельскай акругі, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці, з 20 верасня 1944 года — Полацкай вобласці. З 9 верасня 1946 года ў складзе адноўленага Ульскага раёна Віцебскай вобласці. З 17 снежня 1956 года сельсавет у складзе Ушацкага раёна. 19 лютага 1958 года да сельсавета далучана частка скасаванага Усвейскага сельсавета (7 населеных пунктаў: Бадзяліна, Бальбінава, Двор Усвея, Капусціна, Маёўка, Пенная Ніва, Усвея), таксама ў склад сельсавета з Дубраўскага сельсавета перададзены 8 населеных пунктаў (Асінаўка, Бярозава, Кавалеўшчына, Краснае, Красная Горка, Ляхава, Рацькава, Шалапечына). Пасля 1958 года цэнтр сельсавет перанесены ў вёску Глыбачка. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Лепельскага раёна, з 30 ліпеня 1966 года — у складзе адноўленага Ушацкага раёна. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Глыбачанскага сельсавета 29 населеных пунктаў. 27 чэрвеня 2008 года скасавана вёска Паўлоўшчына.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 820 чалавек, з іх 93,4 % — беларусы, 5,1 % — рускія, 0,9 % — украінцы.
Ісландская кухня
Традыцыйная ісландская кухня базуецца на рыбе і морапрадуктах. Аснову рацыёну складае рыба рознага прыгатавання — траска, селядзец і ласось. Вельмі папулярныя — граўлакс, марынаваны са спецыямі селядзец — (сілд), разнастайныя бутэрброды з рыбай, смажаная або сушаная рыба (гардфіскур).
Самы папулярны напой — кава. У адрозненне ад большасці скандынаўскіх краін піва не так моцна распаўсюджана. Традыцыйным ісландскім напоем лічыцца бренівін (сярэдняе паміж гарэлкай і віскі).
Сімон Балівар
Сімо́н Балі́вар (поўнае імя — Сімон Хасэ Антоніа дэ ла Сантысіма Трынідад Балівар-і-Понсэ-і-Паласіяс-і-Бланка, ісп.: Simón José Antonio de la Santísima Trinidad Bolívar y Ponce y Palacios y Blanco) (24 ліпеня 1783 — 17 снежня 1830) — змагар за незалежнасць Лацінскай Амерыкі ад Іспаніі. Найбольш уплывовы і вядомы з кіраўнікоў вайны за незалежнасць іспанскіх калоній у Амерыцы. Нацыянальны герой Венесуэлы, у 1813 годзе Нацыянальным кангрэсам Венесуэлы быў абвешчаны Вызваленцам. Акрамя таго, вызваліў Новую Гранаду (сучасная Калумбія і Панама), правінцыю Кіта (сучасны Эквадор) і Перу. У 1819—1830 гадах прэзідэнт Вялікай Калумбіі, створанай на тэрыторыі вызваленых ад іспанскай улады. У 1825 годзе стаў на чале Рэспублікі Балівія, якая была названа ў яго гонар.
Раннія гады
Сімон нарадзіўся 24 ліпеня 1783 года ў шляхетнай крэольскай сям’і Хуана Вінцэнта Балівара, які быў басконскага паходжання. Род Балівараў паходзіў з мястэчка Ла-Пуэбла-дэ-Балівар у Біскаі, у Іспаніі, які знаходзіўся тады ў акрузе Маркіна, а з пачаткам каланіяльнага жыцця сям’я прыняла найактыўны ўдзел у жыцці Венесуэлы. Хлопчык рана пазбавіўся бацькоў. На выхаванне і фарміраванне светапогляду Балівара вялікі ўплыў зрабіў яго настаўнік і старэйшы сябар, бачны асветнік Сімон Радрыгес. Юнацтва Балівар правёў у Еўропе, вандраваўшы ў 1799—1806 гадах у Іспаніі, Францыі, Італіі), дзе рана ажаніўся, але неўзабаве аўдавеў. 15 жніўня 1805 года на ўзгорку Монтэ-Сакра ў Рыме, у прысутнасці Радрыгеса, ён пакляўся змагацца за вызваленне Паўднёвай Амерыкі ад каланіяльнага прыгнёту.
Венесуэльская рэспубліка
Сімон Балівар прыняў актыўны ўдзел у звяржэнні іспанскага панавання ў Венесуэле ў красавіку 1810 года і абвяшчэнні яе незалежнай рэспублікай у 1811 годзе. Пасля разгрому апошняй іспанскім войскам, у 1812 годзе абгрунтаваўся ў Новай Гранадзе, дзе напісаў «Маніфест з Картахены», а ў пачатку 1813 года вярнуўся на радзіму. У жніўні 1813 года яго войскі занялі Каракас; была створана 2-я Венесуэльская рэспубліка на чале з Баліварам. Аднак, не вырашыўшыся правесці рэформы накіраваныя на інтарэсы народных нізоў, ён не здолеў заручыцца іх падтрымкай і ў 1814 годзе атрымаў паражэнне. Вымушаны шукаць прытулак на Ямайцы, у верасні 1815 года апублікаваў там адкрыты ліст, дзе выказваў упэўненасць у хуткім вызваленні іспанскай Амерыкі.
Распад калумбійскай федэрацыі
Імкнучыся да аб’яднання іспанамоўных-амерыканскіх дзяржаў, Балівар склікаў у Панаме кангрэс іх прадстаўнікоў у 1826 годзе, але не дамогся поспеху. Пасля сканчэння вызваленчай вайны ў процівагу яго цэнтраліскай палітыцы ў рэгіёне ўзмацніліся сепаратыскія тэндэнцыі. У выніку выступленняў Балівар пазбавіўся ўлады ў Перу і Балівіі ў 1827—1830 гадах. У пачатку 1830 года ён сышоў у адстаўку і неўзабаве памёр каля калумбійскага горада Санта-Марта 17 снежня 1830 года. Перад смерцю Балівар адмовіўся ад сваіх зямель, дамоў і нават дзяржаўнай пенсіі і цэлыя дні праводзіў, сузіраючы з акна жывапісныя пейзажы мясцовых «снежных гор» — Сьера-Невады.
У масонстве
Вядома, што пасвячэнне ў масонства Балівар прайшоў у Іспаніі, у Кадысе. З 1807 года ён быў членам Шатландскага Статута. У 1824 годзе ў Перу заснаваў ложу «Парадак і Свабода» № 2.
Смерць
17 снежня 1830 года ва ўзросце сарака сямі гадоў, Сімон Балівар памёр пасля хваробы на сухоты ў Кінта-дэ-Сан-Педра-Алехандрына ў горадзе Санта-Марта, які сёння размяшчаецца ў Калумбіі. Перад смерцю, Балівар папрасіў свайго ад’ютанта генерала Даніэля Фларэнсіа О’Ліры спаліць яго захавалы архіў твораў, лістоў і прамоў. Аднак О’Ліры не здзейсніў апошняе пажаданне Сімона і захаваў гэтыя працы, забяспечваючы гісторыкаў велізарнай колькасцю інфармацыі пра ліберальную філасофію Балівара, яго думкі, а таксама падрабязнасці яго асабістага жыцця, як яго доўгі раман з Мануэлай Саэнс. Незадоўга да сваёй смерці ў 1856 годзе Саэнс дапоўніла гэту калекцыю, дадаўшы ў архіў сваі лісты ад Балівара.
Спадчына
У Лацінскай Амерыцы імя Балівара вельмі папулярнае. Яно сустракаецца ў назвах дзяржавы Балівія, правінцый, гарадоў, вуліц, грашовых адзінак (балівіяна — Балівія, балівар — Венесуэла). Сімону Балівару прысвечаны біяграфічныя нарысы, мастацкія творы, гістарычныя працы, а таксама шматлікія помнікі. Наймацнейшы футбольны клуб Балівіі носіць назву «Балівар». З 1822 года вернай сяброўкай і спадарожніцай жыцця Балівара, нягледзячы на ўсе метамарфозы яго лёсу, была ўраджэнка гораду Кіта крэолка Мануела Саенс. Паводле неафіцыйных дадзеных, Сімон Балівар перамог у 472 бітвах.
Балівар з’яўляецца галоўным героем у рамане калумбійскага пісьменніка Габрыэля Гарсіі Маркеса «Генерал у сваім лабірынце», дзе падзеі развіваюцца ў апошні год жыцця генерала. Біяграфіі Балівара напісалі Эміль Людвіг і ўкраінскі класік Іван Франко.
Асака рассунутая
Асака рассунутая (Carex remota) — від раслін сямейства, распаўсюджаны ў Паўночна-Заходняй Афрыцы, Еўропе і Азіі.
Апісанне
Шматгадовая травяністая расліна 30-60 см вышынёй. Крыючыя лісцікі каласкоў доўгія, лістападобныя, перавышаюць у шмат разоў каласкі. Апошнія ў ліку 5-8, яйкападобныя або авальныя, ≈1 см даўжынёй. Прыкветныя лускі яйкападобныя, вострыя, зялёныя. Мяшэчкі яйкападобныя, да 4 мм даўжынёй, зялёныя, з жылкамі, і 2-зубчастым носікам.
Распаўсюджанне
Распаўсюджаны ў Паўночна-Заходняй Афрыцы, Еўропе і Азіі.
Ва Украіне від расце ў цяністых дубровах, нярэдка ў далінах лясных ручаёў або западзін — у лесастэпе (у тым ліку Закарпацкую вобласць), Левабярэжным Палессі (Чарнігаўская вобласць) і горным Крыме спарадычна.
Мацюшка
Мацюшка — прозвішча.
Віктар Антонавіч Малышка
Віктар Антонавіч Малышка (нар., в. Галавачы, Ляхавіцкі раён, Брэсцкая вобласць) — беларускі трактарыст, Герой Сацыялістычнай Працы.
Біяграфія
3 1952 года трактарыст-машыніст Ляхавіцкай машынна-трактарнай станцыі. 3 І957 года трактарыст калгаса «Кастрычнік» Ляхавіцкага раёна. У 1971 годзе яму прысвоена звание Героя Сацыялістычнай Працы.
Член КПСС з 1972 года.
Капенгагенская фондавая біржа
Капенгагенская фондавая біржа (Københavns Fondsbørs) ажыццяўляе гандаль рознымі фінансавымі інструментамі. На ёй гандлююцца каштоўныя паперы (акцыі, аблігацыі), грашовыя інструменты (казначэйскія вэксалі), ф’ючарсы і апцыёны на працэнтныя стаўкі і індэксы, а таксама заключаюцца здзелкі на індэкс курсу акцый.
Біржа ў Капенгагене была заснавана ўказам Крысціяна IV у 1625 года і на працягу 350 гадоў (да 1974 года) займала элегантны будынак са шпілем на востраве Слотсхольмен. У 1996 годзе Капенгагенская фондавая біржа была ператворана ў акцыянернае таварыства. У выніку пераўтварэння 60 % акцый біржы апынулася ва ўладанні членаў біржы і па 20 % — у эмітэнтаў акцый і аблігацый, якія гандлююцца на біржы.
Паколькі Капенгагенская фондавая біржа з’яўляецца ўніверсальнай, на ёй гандлююцца ф’ючарсы і апцыёны. Сярод іх — ф’ючарсы і апцыёны на індэкс KFX і ф’ючарсы і апцыёны на акцыі. Капенгагенская фондавая біржа з’яўляецца шостым/сёмым па велічыні рынкам аблігацый у Еўропе па аб’ёме здзелак і рыначнага кошту аблігацый. Гэты рынак характарызуецца высокай ліквіднасцю дзякуючы наяўнасці на ім дзяржаўных і іпатэчных аблігацый.
Да канца 2000 года на Капенгагенскай фондавай біржы прайшлі лістынг акцыі 235 кампаній (у іх колькасці 10 замежных), што, улічваючы маштаб дацкай эканомікі, варта прызнаць вельмі паспяховым паказчыкам.
Ключавы фондавы індэкс — OMX Copenhagen 20, які ўключае ў сябе 20 найбольш ліквідных папер.
Гілявіцы (гміна)
Гіляві́цы (Gilowice) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Жывецкага павета Сілезскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Гілявіцах. Плошча гміны складае 28,15 км². Станам на 2004 год у гміне Гілявіцы пражывалі 5698 чалавек, шчыльнасць — 199,1 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 2 салецтвы.
NGC 7516
NGC 7516 (іншыя абазначэнні — PGC 70703, UGC 12420, MCG 3-59-10, ZWG 454.6) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Тарсіла ду Амарал
Тарсіла ду Амарал (парт.-браз. Tarsila do Amaral;, Капівары — , Сан-Паўлу) — бразільская мастачка, адна з галоўных фігур бразільскага мадэрнізму.
Біяграфія
Вярнуўшыся ў Сан-Паўлу ў 1922, зблізілася з бразільскімі пісьменнікамі і мастакамі-мадэрністамі — Анітай Малфаці, Марыа дэ Андрадэ, Освалдам дэ Андрадэ, Менаці дэль Пік’я. Яны ўтварылі групу Пяцёра, якая стала цэнтрам і рухаючай сілай бразільскага мадэрнізму.
У 1923 годзе мастачка ненадоўга вярнулася ў Парыж, брала ўрокі ў Альбера Глеза, Андрэ Лота, Фернана Лежэ. Цікавасць яе французскіх настаўнікаў да архаікі і прымітывізму падштурхнула мастачку звярнуцца да бразільскіх народных традыцый.
Пасля вяртання на радзіму, разам з Освалдам дэ Андрадэ шмат ездзіла па Бразіліі, вывучаючы мясцовыя традыцыі і народныя рамёствы. Ілюстравала кнігі Андрадэ. У 1926 годзе яны ажаніліся. Муж і жонка падарожнічалі па Еўропе і Блізкім Усходзе. У тым жа 1926 у Тарсілы ду Амарал адбылася ў парыжскай галерэі Персье першая персанальная выстава. Яна зблізілася з сюррэалістамі. Разам з мужам развівала своеасаблівую філасофію антрапафагіі — разуменне Бразіліі як позняй культуры, якая жывіцца культурамі-папярэдніцамі, ад архаічных афраамерыканскіх да найноўшых еўрапейскіх. У 1929 годзе персанальныя выставы мастачкі прайшлі ў Рыа-дэ-Жанейра і Сан-Паўлу, яна ўдзельнічала ў калектыўных выставах у Нью-Ёрку і Парыжы. У 1930 шлюб Тарсілы ду Амарал і Асвалда дэ Андрадэ распаўся, і Андрадзе ажаніўся з пісьменніцай і журналісткай Пагу.
У 1931 годзе мастачка наведала СССР, выстаўлялася ў ГМНЗІ ў Маскве, ездзіла па краіне. Вярнуўшыся на радзіму ў 1932 годзе, далучылася да левых сіл у іх супрацьстаянні дыктатарскаму рэжыму Жэтуліу Варгаса, уключаючы Канстытуцыяналісцкую рэвалюцыю. Была арыштаваная, месяц правяла ў турме. Звярнулася да сацыяльнай тэматыкі. З 1938 года жыла ў Сан-Паўлу.
Удзельнічала ў першых біенале ў Сан-Паўлу, у Венецыянскай біенале (1964). Пахаваная на могілках Кансаласан у г. Сан-Паўлу.
Усвейскі сельсавет
Усве́йскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Ушацкага раёна Віцебскай вобласці. Цэнтр — вёска Стаі.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Ульскага раёна Полацкай акругі БССР. Цэнтр — вёска Усвея. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Ульскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Сіроцінскага раёна БССР, з 25 ліпеня 1931 года — Бешанковіцкага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. У 1939 годзе цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Стаі. З 9 верасня 1946 года сельсавет у складзе адноўленага Ульскага раёна Віцебскай вобласці. З 17 снежня 1956 года сельсавет у складзе Ушацкага раёна. 19 лютага 1958 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Глыбачанскага (7 населеных пунктаў: Бадзяліна, Бальбінава, Двор Усвея, Капусціна, Маёўка, Пенная Ніва, Усвея) і Дубраўскага (7 населеных пунктаў: Бортнікі 1-я, Бортнікі 2-я, Зарэчча, Казейшчына, Стаі, Старына Вялікая і Цянюгі) сельсаветаў.
Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі і кляштар дамініканцаў (Полацк)
Касцёл Найсвяцейшай Дзевы Марыі і кляштар дамініканцаў — страчаны рэлігійны комлекс у Полацку.
Гісторыя
Заснаваны ў 1672 г. па фундацыі віленскага каноніка Ф. М. Гарскага з дазволу віленскага біскупа А. Сапегі. У 1774 г. быў закладзены мураваны касцёл Прасвятой Дзевы Марыі. Аднак з-за недахопу сродкаў, яго будаўніцтва было адкладзенае да 1801 г. і завершанае ў 1804 г. Уваходзіў у ансамбль Полацкай параднай плошчы. У 1837 г. і 1843 г. будынкі кляштару гарэлі.
Комплекс разбураны ў час Другой сусветнай вайны.
Касцёл
Касцёл — трохнефная шасцістаўповая базіліка, цэнтральны неф якой завяршаўся паўкруглай апсідай (30х18,9 м). У інтэр'еры касцёлу былі ўбудаваны пяць алтароў, упрыгожаныя разьбой і размалёўкай, на хорах быў дванаццацігалосы арган Касцёл меў два ўваходы: першы з боку плошчы быў аформлены порцікам з шасцю іанічнымі калонамі і балконам, на якім быў уваход на хоры, другі — з боку кляштару.
Кляштар
Кляштар пабудаваны ў 1781—1804 гг., уяўляў сабой двухпавярховы Г-падобны ў плане корпус з калідорнай планіроўкай. Першы паверх меў скляпеністыя перакрыцці, другі — драўляныя. Будынкі кляштару былі пакрыты дахоўкай. У комплекс уваходзілі таксама гаспадарчыя пабудовы, сад, палісаднік і каменная агароджа з уязной брамай. Кляштарны двор быў выбрукаваны. У 1864 г. пасля закрыцця кляштару касцёл стаў прыходскім.
Сельцы (возера)
Се́льцы — возера ў Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі, у басейне ракі Лучайка (выцякае з возера), за 14 кіламетраў на паўночны ўсход ад горада Глыбокае, за 1 км на паўднёвы захад ад вёскі Замошша.
Плошча паверхні возера 0,24 км², даўжыня 670 метраў, найбольшая шырыня 450 метраў, даўжыня берагавой лініі 1,95 км. Плошча вадазбору 8,25 км². Катлавіна тэрмакарставага тыпу. Схілы катлавіны вышынёй 5—7 метраў, у верхняй частцы разараныя. Вакол возера пойма шырынёй 25—50 метраў, забалочаная, пад лугам. Берагавая лінія звілістая. Берагі нізкія, месцамі забалочаныя. Ручаём злучаецца з возерам Восава.
13 лютага
13 лютага — сорак чацвёрты дзень года па Грыгарыянскім календары
Павел Сапега
Імя Павел мела некалькі прадстаўнікоў роду Сапегаў:
13-я армія
Назву Трынаццатая армія мелі:
Ла-Лінеа-дэ-ла-Кансепсьён
Ла-Лінеа-дэ-ла-Кансепсіён (La Línea de la Concepción) — горад і муніцыпалітэт у Іспаніі, уваходзіць у правінцыю Кадыс, у складзе аўтаномнай супольнасці Андалусія. Муніцыпалітэт знаходзіцца ў складзе раёна (камаркі) Кампа-дэ-Гібралтар. Займае плошчу 26 км². Насельніцтва 64645 чалавек (на 2010 год). Утварае агламерацыю з горадам Альхесірас. Адлегласць 134 км да адміністрацыйнага цэнтра правінцыі. Мяжуе з Гібралтарам — заморскай тэрыторыяй Вялікабрытаніі.
Заступнікам горада лічыцца Найсвяцейшая Дзева Бязгрэшнага Зачацця (Інмакулада Кансепсіён).
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва (INE ):
Мінім
Мінім (Lac des Minimes) — адно з трох штучных азёр Венсенскага лесу.
Сіціцк
Сі́ціцк (, Ситицк) — вёска ў Столінскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Плотніцкага сельсавета.
Дуброва (Карэліцкі раён)
Дубро́ва (, Дуброва) — вёска ў Карэліцкім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Райцаўскага сельсавета.
Грамадскі рух
Грамадскі рух (часта выкарыстоўваецца словазлучэнне сацыяльны рух) — тып калектыўных дзеянняў або аб'яднанняў, увага якіх засяроджана на пэўных палітычных ці сацыяльных праблемах. Грамадскім рухам завуць таксама арганізаваныя калектыўныя высілкі, якія спрыяюць ці перашкаджаюць, аж да адмены, сацыяльным зменам.
Сачыўкі (Мёрскі раён)
Сачы́ўкі (, Сачивки) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Завуццеўскага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1945 гадах вёска ў складзе гміны Мікалаёва Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 15 кастрычніка 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Малінаўскага сельсавета.
Цінявічы (Мастоўскі раён)
Ціняві́чы (, Тиневичи) — вёска ў Мастоўскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Гудзевіцкага сельсавета.
Джарай
Джарай, або зярай (саманазва Ra Glai) — аўстранезійскі народ, карэннае насельніцтва цэнтральных горных раёнаў В’етнама і ўсходняй Камбоджы. Агульная колькасць - каля 268 тыс. чал. (2013 г.).
Джарай лічаць сябе карэннымі жыхарамі тых рэгіёнаў, дзе і ў наш час складаюць этнічную большасць. Да пачатку XIX ст. яны былі падначалены в'етамі і ўвайшлі ў склад іх дзяржавы. Пасля ўсталявання французскай каланіяльнай улады атрымалі абмежаваную аўтаномію, некаторыя з іх прынялі хрысціянства. Джарай пацярпелі падчас вайны ў В'етнаме, паколькі праз іх тэрыторыі (як непасрэдна ў самім В'етнаме, так і ў Камбоджы) праходзіў шлях дастаўкі зброі для паўстанцаў Паўднёвага В'етнама. У сучасным В'етнаме джарай з'яўляюцца афіцыйнай нацыянальнай меншасцю і атрымоўваюць дзяржаўную дапамогу.
Сацыяльная арганізацыя заснавана на сістэме пашыраных родаў, якія сумесна валодаюць пэўнымі землямі. Да нашых дзён будуюцца так званыя доўгія хаціны, у якіх шмат сем'яў жывуць разам. Адлік сваяцтва вядзецца па лініі маці. Шлюбы знутры аднаго рода забаронены.
Народная культура надзвычай багатая. Захоўваецца аўтэнтычны фальклор, музыка, танцы і спевы. Нават тыя з джарай, хто афіцыйна спавядае хрысціянства, шануюць продкаў, духаў лясоў і гор, практыкуюць традыцыйную пахавальную абраднасць.
Мова адносіцца да аўстранезійскай сям'і моў, блізкая да моў чамаў і эдэ. У В'етнаме выкарыстоўваюць пісьмо на аснове лацінскай графікі, у Камбоджы — кхмерскай.
Ана Атэрлі
Ана Атэрлі (парт. Ana Hatherly;,  — , там жа) — партугальская паэтэса, перакладчык, гісторык літаратуры, мастачка і кінарэжысёр-эксперыментатар, аўтарытэтная фігура партугальскай культуры апошніх дзесяцігоддзяў.
Біяграфія
Скончыла філалагічны факультэт Лісабонскага ўніверсітэта па спецыяльнасці Германская філалогія і дактарантуру ў Каліфарнійскім універсітэце. Як паэтэса дэбютавала ў газеце Diário de Notícias у верасні 1959 года. Займалася візуальнай паэзіяй, застаючыся ў рамках паэтыкі барока. Развівала жанр вершаў у прозе. Аўтар прац па гісторыі літаратуры, паэзіі і эстэтыцы барока. Перакладала з англійскай, французскай, італьянскай, іспанскай моў.
У 1971 годзе ў знак пратэсту супраць дыктатарскага рэжыму і цэнзуры эмігравала ў Вялікабрытанію. Вучылася ў Лонданскай кінашколе. Пасля рэвалюцыі гваздзікоў вярнулася на радзіму, жыла і працавала ў Лісабоне.