cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Карма (Кармянскі раён)
Гісторыя
Вядомая з 17 ст. як мястэчка ў Рэчыцкім павеце Менскага ваяводства ВКЛ. З 1772 у Расійскай імперыі, цэнтр воласці Рагачоўскага павета Магілёўскай губерніі, уласнасць Быкоўскіх. У 1919—1924 — пасёлак у Гомельскай губерні РСФСР, з сакавіка 1924 — у БССР. У 1924—1930 цэнтр Кармянскага раёна ў Магілёўскай акрузе, з 1938 у Гомельскай вобл. З 1938 гарадскі пасёлак. У 1962—1965 у Рагачоўскім, у 1965—1966 у Чачэрскім раёнах. У 2007 годзе ў склад гарадскога пасёлка ўвайшлі вёскі Куракаўшчына, Новая Зенькавіна, Старая Зенькавіна, Сырск.
Насельніцтва
Дэмаграфія
Адукацыя
У Карме працуюць 2 сярэднія, музычная і спартовая школы.
Ахова здароўя
Медычнае абслугоўванне насельніцтва ажыццяўляе мясцовая лякарня.
Культура
Дзейнічаюць цэнтр культуры, 2 бібліятэкі.
Мас-медыя
У гарадскім пасёлку выдаецца раённая газета «Світанак над Сожам».
Забудова
Карма развіваецца ў адпаведнасці з генеральным планам (1976). У паўднёвай частцы мястэчка захаваўся гістарычны цэнтр з рынкам. Забудова галоўных вуліцаў — 2—5-павярховыя жылыя дамы. Утварыўся мікрараён з 5-павярховымі будынкамі. У цэлым пераважае драўляная забудова сядзібнага тыпу. Прамысловая зона размяшчаецца ў паўночнай частцы мястэчка.
Эканоміка
Прадпрыемствы харчовай, лёгкай, будаўнічых матэрыялаў прамысловасці.
Інфраструктура
Спыніцца можна ў гасцініцы «Карма».
Anacamptis
Батанічнае апісанне
Шматгадовая клубневая расліна 25-65 см вышынёй.
Клубні суцэльныя, эліпсоідныя або яйкападобныя, амаль шарападобныя.
Лісце лінейнае.
Суквецце — густы, коратка-пірамідальны або яйкападобны колас 3-8 см даўжынёй.
Кветкі пурпурна-чырвоныя, зрэдку ружовыя ці белыя. Бакавыя вонкавыя пялёсткі калякветніка адагнутыя, няроўнабокія; сярэдні эліптычна-яйкападобны, увагнуты, разам з яйкападобнымі ўнутранымі пялёсткамі ўтварае шлем; губа пры аснове з трыма падоўжнымі грабеньчыкамі, трохлопасцевая, з амаль роўнымі лопасцямі, тупымі, сярэдняй больш вузкай даўгаватай, бакавымі даўгавата-рамбічнымі; шпора ніткападобная, доўгая, павіслая, амаль прамая, тупаватая, амаль роўная завязі, 13-15 мм даўжынёй. Пылавік эліпсоідны з паралельнымі гнёздамі; дзюба маленькая, выдаецца ў выглядзе патоўшчанай пласцінкі паміж асновамі гнёздаў пылавікоў, пры аснове працягнутая ў кішэньку, якая заключае адну агульную амаль круглявую залозку, змацоўваюць ножкі палініеў. Завязь сядзячая, цыліндрычная, скручаная. Прыкветкі перапончатыя.
Арэал
Віды роду сустракаюцца ў Еўропе (Данія, Вялікабрытанія, Ірландыя, Нарвегія, Швецыя, Аўстрыя, Бельгія, Чэхаславакія, Германія, Венгрыя, Нідэрланды, Польшча, Швейцарыя, Балеарскія астравы, Корсіка, Францыя, Партугалія, Сардзінія, Іспанія, Балгарыя, Албанія, Грэцыя, Італія, Крыт, Расія, Украіна, Каўказ), Афрыка (Алжыр, Лівія, Марока, Туніс), ад Сярэдняй да Цэнтральнай Азіі (Казахстан, Туркменістан, Таджыкістан, Узбекістан, Афганістан, Іран, Ірак, Палесціна, Турцыя, Саудаўская Аравія).
На тэрыторыі Украіны і Каўказа расце : у Карпатах, Расточчы, лесастэпавай частцы Украіны, у горным і паўднёвым Крыме, на Паўночна-Заходнім Каўказе і ў Перадкаўказзі. Ён жа сустракаецца на тэрыторыі Расіі, у Краснадарскі край.
Спіс відаў
Па даных The Plant List на 2013 год, у склад роду ўключаны 34 віды:
Майк Пенс
Майкл Рычард «Майк» Пенс (Michael Richard «Mike» Pence; нар. 7 чэрвеня 1959, Калумбус, Індыяна) — амерыканскі палітык, губернатар Індыяны (2013—2017), віцэ-прэзідэнт ЗША (2017—2021). Член Рэспубліканскай партыі.
У 1981 годзе скончыў Каледж Гановер, атрымаў дыплом юрыста ва Універсітэце Індыяны ў 1986 годзе. Пазней працаваў тэлевядучым. Член Палаты прадстаўнікоў ЗША з 2001 па 2013 гады.
Пенс нарадзіўся ў каталіцкай ірландскай сям’і, але цяпер евангельскі хрысціянін. Прытрымліваецца кансерватыўных поглядаў, падтрымлівае кансерватыўны Рух чаявання. Ён і яго жонка Карэн маюць траіх дзяцей.
14 ліпеня 2016 года кандыдат у Прэзідэнты ЗША Дональд Трамп абвясціў аб выбары Майка Пенса кандыдатам у віцэ-прэзідэнты ад Рэспубліканскай партыі. Пасля гэтага Пенс скончыў сваю кампанію па перавыбранню на пасаду губернатара Індыяны і балатаваўся толькі на пасаду віцэ-прэзідэнта.
З’езд Рэспубліканскай партыі, які прайшоў 18-21 ліпеня 2016 года, зацвердзіў Дональда Трампа афіцыйным кандыдатам у прэзідэнты ЗША, а Майкл Пенс быў зацверджаны з’ездам афіцыйным кандыдатам ад рэспубліканцаў у віцэ-прэзідэнты ЗША.
Прылыманскэ
Прылыманскэ (Прили́манське) — вёска ў Авідзіяпольскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Нунавут
Нунавут — самая буйная і новая тэрыторыя ў складзе Канады. Нунавут быў утвораны 1 красавіка 1999 года ў выніку аддзялення ад Паўночна-Заходніх тэрыторый, хоць цяперашнія мяжы былі ўсталяваныя яшчэ ў 1993 годзе. Асноўнымі дакументамі з’яўляюцца Акт аб Нунавуце і Пагадненне аб падзеле зямлі ў Нунавуце.
Нунавут — самая буйная і найменш населеная з правінцый і тэрыторый Канады. Пры колькасці насельніцтва тэрыторыі —, яе плошча супастаўная з усёй Заходняй Еўропай. Сталіца Нунавута — Ікалуіт (былы Фробішэр-Бі) на Бафінавай Зямлі.
Асноўная мова тэрыторыі — эскімоская мова інукцітут, уключаючы яе заходні дыялект інуінактун. Іншыя афіцыйныя мовы — англійская і французская.
NGC 5607
NGC 5607 (іншыя абазначэнні — IC 1005, MK 286, UGC 9189, 7ZW 547, MCG 12-41-1, IRAS14188+7148, ZWG 337.7, PGC 51182) — галактыка ў сузор’і Малая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сугіхара
Сугіхара — асабістае імя; распаўсюджанае ў выглядзе прозвішчаў.
Спіс памерлых у 2009 годзе
У гэтым спісе прадстаўлены пералік персон, памерлых у 2009 годзе.
Манькіўскі раён
Манькіўскі раён (Маньківський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Чаркаскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Манькіўка (Маньківка).
Утвораны 17 верасня 1923 года. Насельніцтва раёна на года складае 27643 чал., плошча — 765,1 км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 2 пасялковых і 21 сельскага саветаў.
Пій XII
Пій XII (Eugenio Maria Giuseppe Giovanni Pacelli), Папа Рымскі ( — ).
Абвясціў энцыкліку «Mystici Corporis Christi» (1943), у якой атаясаміў царкву з містычным целам Хрыста і заклікаў да адзінства хрысціян. Абвясціў догму Узнясення найсвяцейшай дзевы Марыі (1950), увёў свята Марыі — каралевы свету (1954). Пачаў рэформу літургічнага тыдня (1951). Увёў вечаровыя святыя месы, зрабіў раўнастайным еўхарыстычны пост. Дапусціў ужыванне нацыянальных моў у літургіі Еўхарысціі і ў літургіях некаторых таямніц.
Першы Папа, які прызнаў яўленні ў Фаціме.
Адкрыў сучасны радыёцэнтр у Санта Марыя ды Галерыя.
Быў абвешчаны слугою Божым (1990); быў пачаты працэс яго беатыфікацыі.
Баеўскі сельсавет (Дубровенскі раён)
Ба́еўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Дубровенскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Баева.
Гісторыя
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Ляднянскага раёна Аршанскай акругі БССР. Цэнтр — вёска Баева. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года сельсавет у Ляднянскім раёне БССР. З 8 ліпеня 1931 года ў складзе Дубровенскага раёна БССР, з 20 лютага 1938 года — Віцебскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Асташкавічы, сельсавет перайменаваны ў Асташкавіцкі сельсавет. 25 снежня 1959 года цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Баева. З 25 снежня 1962 года сельсавет у складзе Аршанскага раёна, з 6 студзеня 1965 года — у складзе адноўленага Дубровенскага раёна. 24 мая 1968 года перайменаваны ў Баеўскі. На 1 студзеня 1974 года ў складзе сельсавета 9 населеных пунктаў.
8 красавіка 2004 года Баеўскі сельсавет скасаваны, тэрыторыя далучана да Зарубскага сельсавета.
Памяці зніклых вёсак
Па́мяці знíклых вё́сак — мемарыял, першы і адзіны такога кшталту ў Беларусі, прысвечаны населеным пунктам Вілейскага раёна, якіх не стала з 1939 па 2009 гады. Месціцца за паўночным краем горада Вілейкі, ля вёскі Снежкава пры дарозе на Куранец.
Гісторыя
Усяго на Вілейшчыне за 70 гадоў па розных прычынах (спаленыя падчас Другой сусветнай вайны, затоплены пры стварэнні Вілейскага вадасховішча, далучаны да іншых) зніклі 253 населеныя пункты. Сёння іх засталося трохі больш за 400.
Ідэя мемарыяла належыць Яўгену Ігнатовічу і Анатолю Рогачу.
Архітэктар — Анатоль Капцюг.
Аднадумцы арганізавалі сапраўдную талаку і літаральна за некалькі тыдняў узвялі мемарыял. Афіцыйнае адкрыццё адбылося 30 чэрвеня 2009 года.
Апісанне
Планіроўка і размяшчэнне аб'ектаў выканана суадносна геаграфічнай карце раёна. Пачатак мемарыяла — «Хатынскі камень» у выглядзе перакуленага звона з назвамі 5 вёсак, якіх напаткаў лёс Хатыні, спаленых разам з жыхарамі ў 1941—1944 гадах. Драўляная скульптура, ахопленай полымем жаночай постаці, дапаўняе кампазіцыю. Калодзежны зруб з жураўлём, слуп з колам для буслянкі, абрысы вясковай хаты з прывіднымі рысамі. Сімвалічная сцяжынка вядзе па сімвалічнай вясковай вуліцы. Трынаццаць валуноў, якія размяшчаюцца па дзвюх спіралях (падобна малекуле ДНК), сімвалізуюць трынаццаць сельскіх саветаў Вілейскага раёна. На кожным камяні — мемарыяльная шыльда з назвамі зніклых вёсак. Яшчэ адзін камень змяшчае пералік вёсак, якія ўліліся ў гарадскую рысу Вілейкі. Цэнтральнае месца займае 15-тонны валун са зваротнымі словамі да наведвальнікаў.
Літаратура
Родевич Н., Ракович В., Колосова О. "Вилейский край" - Минск, УП "Донарит", 2014
Пётр (апостал)
Пётр, або Пё́тра (Petrus,, сір.-арам.: ܫܡܥܘܢ ܟܐܦܐ|ܫܸܡܥܘܿܢ ܟܹ݁ܐܦ݂ܵܐ, Шымаён Кеппа, שמעון בר יונה Шымон Бар Ёна; памёр каля 64 г. н.э. ), таксама вядомы як Сымо́н Пётр, Сімяо́н, Сымо́н , Сі́ман або Сімо́н  — адзін з Дванаццаці апосталаў Ісуса Хрыста, лідараў ранняй хрысціянскай царквы. Каталіцкая Царква лічыць яго першым Папам, пасвечаным Ісусам у Евангеллі ад Матфея 16:18. Старажытныя хрысціянскія царквы ўсе ўважаюць Пятра ў якасці асноўнага святога і звязаць яго з заснавальнікам Антыяхійскай царквы, а пазней і царквы ў Рыме, але адмаўляюць уладу яго пераемнікаў у сучасным хрысціянстве.
Паводле хрысціянскай традыцыі Пётр быў укрыжаваны ў Рыме падчас кіравання імператара Нерона. Традыцыйна лічыцца, што ён быў укрыжаваны ўніз галавой па яго ўласнай просьбе, так як ён бачыў сябе нявартым быць укрыжаваным такім жа чынам, як і Ісус. Традыцыя лічыць, што ён быў укрыжаваны на месцы Клеменцінскай капліцы. Яго рэшткі, як лічацца, знаходзяцца ў базыліцы Святога Пятра, на месцы якога папа Павел VI абвясціў у 1968 годзе пра адкрыццё рымскіх могілак першага стагоддзя.
Два ліста ў Новым Запавеце традыцыйна адносяцца да Пятра, некаторыя даследчыкі аспрэчваюць аўтарства Пятра. Традыцыйна лічыцца, што Евангелле ад Марка было напісана пад уплывам пропаведзі і сведчанняў відавочцаў Пятра. Некалькі іншых кніг, якая носіць яго імя — Дзеі Пятра, Евангелле ад Пятра, Пропаведзь Пятра, Апакаліпсіс Пятра, і суды Пятра — лічацца хрысціянскімі цэрквамі апакрыфічнымі.
Імя
Сапраўднае імя Шымон (іўр.: שמעון — які слухае і чуе). Ад Ісуса атрымаў мянушку Кефас (арам.: כיפא — камень, скала). Пры перакладзе на грэчаскую мову, часцінка скалы ці галька — Петра (Πέτρα), слова жаночага роду. Мацвей, а за ім Марк, Лука і Ян у сваіх Евангеллях выправілі жаночы род на мужчынскі, атрымалася Петрос (Πέτρος) — на лацінскай мове Petrus. Гэтак атрымалася Пётр ці Сымон-Пётр, у мусульман — Шамаон бен Ёнах.
Біяграфія
Гісторыя жыцця Пятра распавядаецца ва ўсіх чатырох кананічных Евангеллях, Дзеях апосталаў, новазапаветніх лістах, іншых апавяданнях ранняй Царквы. У Новым Запавеце Пётр з’яўляецца адным з першых вучняў, пакліканых на служэнне Ісусу. Пётр стаў першым у пералічэнні апосталаў Ісуса ў ранняй царкве.
Пётр быў рыбаком з галілейскага горада Віфсаіды, размешчанага каля Генісарэдкага возера (Ян. 1:44). Ён быў названы Сымон, сын Ёны або Яна. Сінаптычныя Евангеллі апавядаюць, як цешча Пятра была вылячоная Ісусам у іх доме ў Капернауме (Матф. 8: 14-17, Мк. 1: 29-31, Лк. 04:38); гэты факт у спалучэнні з 1 Кар. 9:5 выразна паказвае Пятра як жанатага чалавека. У сінаптычных Евангеллях Пётр (тады яшчэ Сымон) паказваецца рыбаком разам са сваім братам Андрэем і сынамі Зевядзея, Якавам і Янам. Евангелле ад Яна таксама адлюстроўвае Пятра як рыбака, нават пасля ўваскрэсення Ісуса, у апавяданні пра цудоўны лоў рыбы. У Евангеллі ад Матфея і Марка Ісус называе Сымона і яго брата Андрэя «лаўцамі людзей» (Матф. 4: 18-19, Мк. 1: 16-17).
У пачатку Апошняй Вячэры Ісус абмыў ногі сваім вучням. Пётр першапачаткова адмаўляецца дазволіць Ісусу абмыць ногі, але калі Ісус кажа: «Калі я памыю табе ногі, ты не маеш долі са Мною», Пётр кажа: «Госпадзе, не толькі ногі мае, але і рукі і галаву» (Ян. 13: 2-11). Мыццё ног часта практыкуецца як абрад у Страсны чацвер у некаторых хрысціянскіх канфесій.
Тры сінаптычныя Евангеллі ўсе згадваюць, што, калі Ісус быў арыштаваны, адзін з яго вучняў адрэзаў вуха рабу першасвятара (Матф. 26:51, Марк. 14:47, Лук. 22:50). У Евангеллі ад Яна дадаткова паведамляецца імя Пятра і Малха, якому адсеклі вуха (Ян. 18:10). Лука дадае, што Ісус дакрануўся да вуха і цудоўным чынам ацаліў яго (Лк. 22:49-51). Гэта вылячэнне вуха слугі з’яўляецца апошнім з 37 цудаў Ісуса, якія апісваюцца ў Бібліі. Стаўшы актыўным паслядоўнікам Хрыста, адным з дванаццаці абраных ім пасланнікаў-апосталаў, Пётр аддаўся місіянерскай дзейнасці, пропаведзі веравучэння на прасторах ад Вавілона да Рыма, дзе яго разам з другім апосталам Паўлам напаткала пакутніцкая смерць праз распяцце ўніз галавою на крыжы ў часы панавання рымскага імператара Нерона не пазней за 68 год (паводле адных звестак 13.10.64, паводле іншых — 29.6.69). Перш чым стаць адным з галоўных прапаведнікаў новага веравызнання, Пётр у самы рашучы момант тройчы адмовіўся ад свайго настаўніка, хоць за некалькі дзён перад гэтым кляўся, што гатовы за яго жыццё ахвяраваць сваім жыццём. Паводле евангелляў, ён горка перажываў сваю здраду настаўніку, і таму Хрыстос, пасля свайго ўваскрасення, дараваў яму яго адступніцтва. Пётр, паводле царкоўнага падання, адыграў вялікую ролю ў развіцці ранняга хрысціянства, бо, спачатку стаўшы біскупам Антыёхіі, потым стаўшы рымскім біскупам, на працягу 25 гадоў узначальваў хрысціянскую царкву ў Рыме і прыняў там пакутніцкую смерць на крыжы. Сучасная каталіцкая традыцыя лічыць яго першым рымскім папам. Пяру апостала Пятра прыпісваецца аўтарства двух саборных пасланняў, якія ўключаны ў «Апостал».
Лічыцца, што Пётр пахаваны ў пячорах, над якімі зараз Сабор Св. Пятра ў Ватыкане (або каля Апіевай дарогі), але беспаспяховасць археалагічных раскопак спарадзіла сумневы ў сапраўднасці звестак пра месца яго пахавання.
Спавяданне Пятра
Некаторыя каталіцкія даследчыкі лічаць, што Пётр быў сімвалам стабільнасці. У той час як ён быў адным з першых вучняў і адказваў ад імя вучняў, Пётр таксама быў узорам «малавер’я». У Матф. 14 Ісус кажа Пятру: «Малавер, чаму ты засумняваўся?» Пасля Пётр ў канчатковым выніку тры разы адрачэцца ад Ісуса. Такім чынам, у святле падзеі Вялікадня, Пётр стаў узорам у дараванага грэшніка. За межамі каталіцкай царквы існуюць розныя меркаванні з нагоды тлумачэння гэтага ўрыўка ў адносінах да таго, колькі ўлады і адказнасці Ісус, калі ўвогуллі даў, Пятру.
Ва Усходняй Праваслаўнай Царкве гэты ўрывак інтэрпрэтуецца, як не маючы на ​​ўвазе асаблівае месца асобы Пятра, але становішча Пятра як прадстаўніка апосталаў. Слова выкарыстанае як «камень» (Петра) граматычна ставіцца да «невялікага каменьчыка масіўнага выступу», а не да масіўвых валуноў. Такім чынам, праваслаўная традыцыя разумее словы Ісуса, як на спасылку на апостальскую веру.
«Петрас» раней не выкарыстоўвалася ў якасці імя, аднак ў грэка-моўным свеце стала папулярным хрысціянскім імём з-за значнасці і вядомасці Пятра ў ранняй хрысціянскай царкве.
Адрачэнне Пятра
Усе чатыры кананічных Евангелля апавядаюць, што падчас Апошняй Вячэры, Ісус прадказаў, што Пётр адмовіцца ад Яго тры разы да ранішняга спеву пеўня («перш чым заспявае певень двойчы» ў Марка).
У Евангеллях апісваюцца тры абвяржэння наступным чынам:
Матфей дадае, што гэта быў яго акцэнт, які выдаў яго, як жыхара Галілеі. У Лукі апавяданне трохі адрозніваецца, у ім, замест абвінавачвання натоўпу, Сымона Пятра абвінавачвае трэцяя асоба. У Яна змяшчана другое адрачэнне, калі Пётр грэўся ля вогнішча, і дадае падрабязнасці трэцяга адрачэння словы кагосьці, што Пятра бачылі ў Гефсіманскім садзе, калі Ісус быў арыштаваны. У Лукі змешчана прадказанне Ісуса пра адрачэнне Пятра разам з прадказаннем, што ўсе апосталы («вы», у множным ліку) будуць «прасеяны як пшаніца», але што гэта будзе задача Пятра («ты», у адзіночным ліку), калі ён зноў звярнецца, ўмацаваць сваіх братоў.
У сцэне ўспаміну ў Яна, Пётр сцвярджае тры разы, што ён любіць Ісуса, такім чыным адбываецца пакаянне і прыняцце Пятра.
Роля ў ранняй Царкве
Аўтар Дзеяння апосталаў адлюстроўвае Пятра як важную фігуру ў ранняй хрысціянскай абшчыне. Так, Пётр пропаведвае падчас Пяцідзесятніцы і бярэ узяў на сябе ініцыятыву ў выбары замены Іўды Іскарыёта. Апостал быў двойчы разам з Янам пастаўлены перад сынедрыёнам і дапытаны ім (Дз. 4:7-22, 5:18-42). Пётр зрабіў місіянерскае падарожжа ў Ліду, Іёпію і Кесарыю (9:32 — 10:2) для прапаведзі Евангелля язычнікам.
Прыкладна з сярэдзіны кнігі Дзеянняў апосталаў ўвагу звяртаецца з Пятра на дзейнасць Паўла, і Біблія у асноўным маўчыць пра тое, што адбылося з Пятром пасля гэтага. У кнізе Дзеянняў апосталаў апісваецца, што Пётр і Ян былі адпраўленыя з Іерусаліма ў Самарыю (Дз. 8:14). Пётр (Кіфа) коратка згадваецца ў лісце Паўла да Галатаў, падчас паездкі Паўла ў Іерусалім, дзе ён сустрэў Пятра (Гал. 1:18).
У Дз. 12 распавядаецца, як Пётр, які быў у Іерусаліме, быў пасаджаны ў турму царом Ірадам (42-44 гг.), але быў выратаваны анёлам. Пасля свайго вызвалення Пётр пакінуў Іерусалім і пайшоў у «іншае месца» (Дзеі 12: 1-18). Адносна наступнай дзейнасці Пятра няма поўнай інфармацыі.
Падчас Савета ў Іерусаліме (каля 50 г.) Павел і кіраўнікі Іерусалімскай царквы сустрэліся для вырашэння пытання хрысціян з былых язычнікаў. У Дзеяннях паказаны Пётр і іншыя лідары, як паспяхова супрацьстаялі хрысціян-фарысэяў, якія настойвалі на абразанні былых язычнікаў.
Царква ў Рыме ўжо квітнела, калі Павел пісаў свой ліст да Рымлянаў (57 г. н.э.), у ім ён па імені вітае у Рыме каля пяцідзесяці чалавек (Рым. 16), але імя Пятра, якога ён ведаў, адсутнічае. Таксама няма згадкі пра Пятра ў Рыме пазней, падчас двухгадовага знаходжання там Паўла ў Дзеях 28 (60-62 гг.). Царкоўныя гісторыкі лічаць, што Пётр і Павел, былі закатаваныя падчас валадарання Нерона , каля 65 года пасля Вялікага пажару ў Рыме.
Працы
Традыцыйна да аўтарства Пятра адносяць два ліста (першы і другі лісты Пётра). Абодва творы дэманструюць высокую якасць культурнай і гарадской грэчаскай мовы, што можа быць незвычайна для арамейскай мовы рыбака, для якога грэчаская была другой ці нават трэцяй мовай. Тэкставыя асаблівасці гэтых двух лістоў такія, што частка навукоўцаў сумняюцца, што яны былі напісаныя адной рукой. Некаторыя навукоўцы паказваюць на адсутнасць спасылак на другі ліст Пятра сярод ранніх бацькоў царквы.
Першы ліст лічыцца ранейшым. Шэраг навукоўцаў сцвярджаюць, што ён быў напісаны з дапамогай сакратара, аб чым можа сведчыць сказ: «Гэта сцісла напісаў я вам праз Сілуана, вернага, як думаю, вашага брата, каб упэўніць вас, суцяшаючы і сведчачы, што гэта ў ісціне мілата Божая, у якой вы стаіце». Іншыя даследчыкі лічаць, што гэты сказ паказвае не імя сакратара, а чалавека, які нёс яго ліст атрымальнікм. Ліст згадвае пра рымскія ганенні на хрысціян. Рымскі гісторык Тацыт і біёграф Светоній паведамляюць, што Нерон пераследваў хрысціянаў, і Тацыт датуе гэтую падзею адразу пасля пажару Рыма ў 64 г. Згодна хрысціянскай традыцыі, Яўсевій Кесарыйскі сцвярджаў, што Пётр быў забіты падчас пераследаў Нерона, і выказваў здагадку, што ріскі пераслед, які згадваецца ў Першым лісце Пятра, павінен быць ганеннямі Нерона. З іншага боку, многія сучасныя навукоўцы сцвярджаюць, што першы ліст Пятра ставіцца да пераследу хрысціянаў у Малой Азііпадчас кіравання імператара Даміцыяна (81-96).
Другі ліст Пятра падобны на ліст Іўды, таму некаторыя сучасныя навукоўцы датуюць яго канцом 150 г. Іншыя сцвярджаюць, што ліст Іуды быў скапіяваны з другога ліста Пятра. Многія навукоўцы адзначылі падабенства паміж апокрыфічным Другім лістом Клімента (II ст.) і другім лістом Пятра. Іеранім піша, што Пётр «напісаў два ліста, якія называюцца апостальскімі, другі з якіх з-за яго адрозненнеў ад першага ў стылі, на думку многіх, не з’яўляецца яго». (De Viris Illustribus 1). Але ён сам падтрымліваў ліст і тлумачыў розніцу ў стылі, характары і структуры слоў па здагадцы, што Пётр выкарыстаў розных памочнікаў для двух лістоў ; і з таго часу лісты разглядаліся як частка Новага Запавету. Тым не менш, нават у раннія часы вяліся спрэчкі з нагоды яе аўтарства, і другі ліст Пётра часта не ўключаўся ў біблейскі канон; гэта было зроблена толькі ў 4-м стагоддзі пасля шэрагу сабораў. Сірыйская праваслаўная царква да гэтага часу не прызнавала кананічнасць ліста да 6-га стагоддзя.
Іканаграфія
Верагодных выяў не існуе, а іканаграфічная традыцыя, пачынаецца каля 4 ст. Напрыклад, на медальёне 4 ст. з пазалочанага шкла, дзе Пётр выяўлены разам з Паўлам, ён паказаны з кароткай барадой і шапкай валасоў. Часта на выявах Пётр паказваецца з двума ключамі ад царства нябеснага.
Людміла Мікалаеўна Сямёнава
Людміла Мікалаеўна Сямёнава (нар., Алма-Ата, Казахстан) — беларускі гісторык, палітолаг. Доктар гістарычных навук (2012), дацэнт (1997, Казахстан; 2003, Беларусь), прафесар.
Біяграфія
Скончыла Казахскі дзяржаўны ўніверсітэт імя аль-Фарабі (спецыяльнасць «Гісторыя», кваліфікацыя «Выкладчык гісторыі і грамадазнаўства», 1986), Маскоўскі дзяржаўны ўніверсітэт імя М. В. Ламаносава (аспірантура, 1989). Працавала ў Беларускім нацыянальным тэхнічным універсітэце (з 2012, факультэт тэхналогій кіравання і гуманітарызацыі, кафедра «Гісторыя, сусветная і айчынная культура», дацэнт).
Навуковыя інтарэсы: сацыяльна-эканамічная гісторыя новага і навейшага часу; гісторыя ЗША, Вялікабрытаніі, Канады, Аўстраліі, Новай Зеландыі; трэд-юніянізм, лейбарызм, сацыяльны рэфармізм.
Санжыйка
Санжыйка (Санжі́йка) — вёска ў Авідзіяпольскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Еўрапейская вышэйшая школа права і адміністрацыі ў Варшаве
Еўрапейская вышэйшая школа права і адміністрацыі ў Варшаве — польская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова з сядзібай у Варшаве.
Агульная характарыстыка
Заснаваная ў 1997 годзе Варшаўскім філіялам Асацыяцыі польскіх юрыстаў і Інстытутам юрыдычных навук Польскай акадэміі навук. Знаходзіцца ў варшаўскім раёне Прага на вул. Гродзенскай непадалёк ад Віленскага вакзала.
Плошча Мяснікова (Мінск)
Плошча Мяснікова — плошча ў Маскоўскім раёне Мінска, знаходзіцца паміж вуліцамі Савецкай, Мяснікова і Бабруйская. Названа ў гонар Аляксандра Мяснікова (1886—1925), рэвалюцыянера, савецкага партыйнага і дзяржаўнага дзеяча, аднаго з кіраўнікоў усталявання савецкай улады ў Беларусі.
Орына
Насельніцтва складае 779 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 260 чал./км². Займае плошчу 3 км². Паштовы індэкс — 21030. Тэлефонны код — 0332.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Журавок (Іванаўскі раён)
Жураво́к (, Журавок) — вёска ў Іванаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Гарбахскага сельсавета.
Да 17 лютага 1986 года вёска ўваходзіла ў склад Залядынскага сельсавета.
Аўгустоўскі павет
Аўгусто́ўскі павет (Powiat augustowski) — павет у Польшчы, уваходзіць у склад Падляскага ваяводства. Цэнтр павета — горад Аўгустаў. Займае плошчу 1658,27 км². Насельніцтва павета складае 58 998 чалавек (на 30 чэрвеня 2016 года).
Раней (з XIX стагоддзя) павет існаваў у складзе Прусіі, Расійскай імперыі, міжваеннай Польшчы і БССР.
Гісторыя
Утвораны ў 1807 годзе з Дамброўскага і Бебжанскага паветаў у складзе Варшаўскага герцагства. Плошча 1779 кв. вёрст, насельніцтва 81 700 чалавек (1897), з якіх 42,3 % палякаў, 32,5 % беларусаў, 5,3 % рускіх. Падзяляўся на 12 валасцей, меў 1 горад і 3 пасады.
У 1815 годзе павет далучаны да Расійскай імперыі. У 1837—1866 гадах у складзе Аўгустоўскай, з 1866 года — у Сувалкаўскай губерні. У 1915—1918 гадах акупаваны германскімі войскамі, затым у складзе Беластоцкага ваяводства Польшчы.
З 1939 года ў складзе БССР, у Беластоцкай вобласці. У студзені 1940 года павет скасаваны і ўтвораны раёны; у 1945 годзе яго тэрыторыя перададзена Польшчы. З 1999 года павет у складзе Падляскага ваяводства.
Партрэтная галерэя роду Сапегаў
Партрэтная галерэя роду Сапегаў у Кодзені — збор партрэтаў прадстаўнікоў роду Сапегаў, створаных у адзіным стылі, які першапачаткова размяшчаўся ў Кодзенскім касцёле Святой Ганны.
Гісторыя
Ініцыятарам стварэння родавай галерэі быў троцкі ваявода Казімір Уладзіслаў Сапега. Хутчэй за ўсё, ён выдумаў легендарных продкаў, якія выводзіліся ад Пунігайлы, альбо Сунігайлы. Збор партрэтаў прадстаўнікоў роду Сапегаў быў замоўлены яго сынам Янам Фрыдэрыкам Сапегам, канцлерам літоўскім, у 1709 годзе для «пашырэння хвалы Сапежынскага Дому». У Аддзеле графікі Нацыянальнага музея ў Кракаве знаходзіцца альбом з праектам рысункаў коданьскай партрэтнай генеалогіі (MNK, sygn.Ew.III/Rys./5803). Ён быў задуманы адпаведна радзівілаўскаму Icones, створанаму ў 1646—1653 гадах для Багуслава Радзівіла. М. Каламайска-Саід параўноўвае мастацкія вартасці сапежынскага і радзівілаўскага альбомаў і сапежынскі ацэньвае вышэй. З гэтага альбома ў 1709 годзе былі зроблены алейныя партрэты коданьскай табліцы.
Падчас яе стварэння Ян Фрыдэрык Сапега карыстаўся дапамогай прадстаўніка чарэйскай лініі, гетмана вялікага літоўскага Казіміра Яна, які сам моцна ангажаваўся ў стварэнне родавай славы. Ян Фрыдэрык пазычаў у Юзафа Францішка для капіявання партрэты Сапегаў, якіх не хапала. Ён быў у цесным кантакце з Юзафам Аляксандрам Ябланоўскім, аўтарам Трактата пра польскія фаміліі (Traktat o familiach polskich).
У 1731 годзе Ян Фрыдэрык замовіў аналагічную гравюру Ёгану Фрыдрыху Мыліюсу. У 1750 годзе да галерэі дадаліся партрэты яшчэ трох Сапегаў, намаляваныя Аўгустынам Мірысам.
Пасля смерці заказчыка, які памёр без нашчадкаў, гэтая табліца больш за 100 гадоў пылілася ў коданьскім касцёле. У 1842 годзе там яе ўбачыў Ю. І. Крашэўскі. У 1855 годзе Юзаф Лоскі перамаляваў табліцу і тэкст да яе. У 1857 годзе ў варшаўскай афіцыне М. Фаянса выйшла літаграфія, на якой пададзена генеалагічная табліца роду Сапегаў у выглядзе 75 партрэтаў прадстаўнікоў коданьскай галіны гэтага славутага роду. Яна абапіралася на кодзенскую партрэтную галерэю.
Аэрапоніка
Гісторыя
Магчымасць вырошчвання раслін шляхам распылення пажыўнага раствору ў каранёвую сістэму была вынайдзена і апісана ў 1911 г. У. М. Арцыхоўскім, расійскім батанікам украінскага паходжання. У 1957 г. галандскі даследчык Ф. В. Вент упершыню ўжыў тэрмін «аэрапоніка». Першая аэрапонная ўстаноўка камерцыйнага прызначэння была створана ў ЗША ў 1983 г. Яе найменне «Машына генезісу» было запазычына з тэлесерыяла «Зорны шлях».
Партрэтная галерэя роду Сапегаў
Гісторыя
Пасля студзеньскага паўстання, у 1875 годзе, кодзенскі касцёл, дзе знаходзілася партрэтная галерэя, быў закрыты расійскімі ўладамі і перароблены на царкву, а партрэты перавезены ў замак Леана Сапегі ў. У 1898 годзе пра табліцу ўзгадаў Юзаф Прушкоўскі (псеўданім J.K.P. Podlasiak) у манаграфіі ''«Кодань Сапегаў. Яго касцёлы і старажытны абраз Маткі Боскай Коданьскай (de Guadelupe) з даўніх і сучасных крыніц»'' (Pruszkowski Józef. Kodeń Sapiehów. Jego kościoły i starożytny obraz Matki Boskiej Kodeńskiej (de Guadelupe) z dawnych i współczesnych zródeł, Кrаków, 1898).
Аэрапоніка
Тэхналогія
Аэрапоніка задавальняе патрабаванні раслін у вільгаці і пажыўных рэчывах дзякуючы частай дазаванай падачы аэразолепадобнага пажыўнага раствора непасрэдна ў зону каранёвай сістэмы раслін пры дапамозе помпы і распыляльнікаў. Такім чынам расліны могуць расці без глебы, хаця патрабуюць замацавання ў кантэйнерах або трубах, звычайна вырабленых з палімерных матэрыялаў.
Партрэтная галерэя роду Сапегаў
Апісанне
Ён уяўляў з сябе каласальны па памерах (11 х 8 м) збор 76 аднолькавых прамавугольных выяваў, размешчаных у 9 шэрагаў, абкружаных адной рамай, увенчанай княскай мітрай і стужкай з надпісам GENEALOGIA SAPIEHARUM. Яшчэ ў 1811 годзе партрэтаў было 79, але потым 4 з найніжэйшага шэрагу зніклі. Аўтар твора невядомы, хаця М. Каламайска-Саід называе некалькі мастакоў, якія працавалі на Сапегаў (Ян Самуэль Моцк, Мацей Стружыньскі, Сымон Чаховіч,, , Ян Бенядыкт Гофман, Грыгор Ладзінскі, Мацей Сязевіч).
Аэрапоніка
Тэхналогія
Тэхналогія аэрапонікі ўключае дастаткова складаныя працэсы, у тым ліку сталы кантроль вады і ўгнаенняў для раствору, ачыстку кантэйнераў ад непажаданай мікрафлоры, а таму патрабуе аўтаматызацыю, высокатэхналагічнае абсталяванне і значны расход электрычнай энергіі. Для падвышэння эфектыўнасці сучасныя аэрапонныя ўстаноўкі забяспечаны помпамі высокага ціску, расліны атрымоўваюць дадатковы дыяксід вугляроду і прэпараты, што стымулююць іх рост.
Партрэтная галерэя роду Сапегаў
Апісанне
Коданьская Genealogia Sapieharum вылучаецца на тле падобных радаводаў сваёй унікальнасцю. Пра гэта сведчыць арыгінальная фармальна-змястоўная канцэпцыя, паводле якой партрэтная галерэя атрымала структуру генеалагічнай табліцы, што само па сабе з’яўляецца цікавай задумай, але адначасова праз кампазійцыйную схему паасобных партрэтаў і змяшчэнне іх усіх у адной агульнай раме набыла форму родавай эпітафіі, падобных да якой проста няма.
У генеалагічнай табліцы з касцёла ў Кодані адлюстраваны як гістарычныя, так і легендарныя асобы. Эпіграмы да партрэтаў, як паказала М. Каламайска-Саід, належаць пяру Казіміра Уладзіслава Сапегі і ксяндза Казіміра Яна Вайшнаровіча, што апісаў гербы Сапегаў яшчэ раней — да 1677 года.
Такім чынам, табліца, або галерэя партрэтаў viribus celebris роду Сапегаў з Коданьскага касцёла з’яўляецца ўнікальным радаводам і адначасова пантэонам і эпітафіяй прадстаўнікам роду, выдатным творам сармацкай культуры, які паўставаў тады, калі гэтая эпоха адыходзіла ў мінулае, таму, магчыма, гэты шэдэўр не меў працягу.
Леніна (Добрушскі раён)
Ле́ніна (, Ленино) — аграгарадок у Добрушскім раёне Гомельскай вобласці. Цэнтр Ленінскага сельсавета.
Урад Эстоніі ў эміграцыі
Урад Эстоніі ў эміграцыі — Урад Эстоніі ў эміграцыі захоўваў фармальна-юрыдычную пераемнасць з апошнім урадам Эстоніі да савецкай анексіі ў 1940 г. да 1992 г. Але нягледзячы на гэты, да сённяшняга дня існуе т.зв. урад Ныме, які дзейнічае на тэрыторыі Эстоніі.
Дзейнасць Урада падчас савецкай анексіі і нацысцкай акупацыі (1940 — 1945)
17 чэрвеня 1940 г. савецкія войскі і Балтыйскі флот, падраздзяленні НКУС СССР пачалі ваенную аперацыю па анэксіі тэрыторыі Эстоніі. Вышэйшае кіраўніцтва Эстоніі прыйшло да высновы пра бессэнсоўнасць супраціву і пра неабходнасць пайсці на саступкі ў вобласці ўнутранай палітыкі. 21 чэрвеня 1940 г. урад Ю. Улуатса падаў у адстаўку, і прэзідэнт К. Пятс, пад націскам савецкага прадстаўніка ў Эстоніі А. Жданава быў вымушаны прызначыць камуніста І. Барбаруса новым прэм'ер-міністрам. Неўзабаве і сам К. Пятс быў арыштаваны савецкімі ўладамі і дэпартаваны разам сям'ёй у СССР. Але новы ўрад на чале з І. Барбурасам не быў прызнаны ні адной дзяржавай, акрамя СССР і нацысцкай Германіяй, што дало падставы Ю. Улуатсу і іншым дзяржаўным і палітычным дзеячам, якія пазбеглі арышту, спасылаючыся на арт. 46 Канстытуцыі Эстоніі 1938 г. («у выпадку, калі Прэзідэнт пакінуў сваю пасаду, ці не можа выконваць свае абавязкі, то гэтыя абавязкі ўскладаюцца на прэм'ер-міністра») стварыць урад у эміграцыі. Юрыдычныя падставы для такога акта падаюцца спрэчнымі, бо ўрад Ю. Улуатса быў адпраўлены ў адстаўку яшчэ дзеючым прэзідэнтам, і ім жа быў прызначаны новы старшыня ўраду.
Скарыстаўшыся германскім уварваннем на тэрыторыю СССР, «група Улуатса» спадзявалася зноў прыйсці да ўлады. 27 — 28 ліпеня 1941 г. па ініцыятыве Ю. Улуатса ў Тарту адбылася канферэнцыю, на якой абмяркоўвалася становішча ў Эстоніі. На канферэнцыі быў падпісаны мемарандум, які змяшчаў зварот да германскага ўраду, у якім прапаноўвалася стварыць новы ўрад, аднавіць дасавецкі дзяржаўны лад і правесці мабілізацыю. Але, афіцыйнага адказу на яго так і не было.
Пасляваенная дзейнасць
16 ліпеня 1992 г. урад у выгнанні выдаў Дэкларацыю, у якой прызнаваў прэзідэнта суверэннай постсавецкай Эстоніі Л.-Г. Меры, і абвяшчаў аб спыненне сваёй дзейнасці. У той жа час, група на чале з М. Мацісэнам адмовілася прызнаваць роспуск ураду, бо постсавецкая эстонская палітычная эліта атрымала ўладу ад савецкіх акупацыйных органаў, а не згодна з Канстытуцыяй 1938 г. У дадатак М. Мацісэн апеляваў знаходжаннем расійскіх ваенных падраздзяленняў на тэрыторыі незалежнай Эстоніі (былі выведзены ў 1994 г.). У выніку раскола, М. Мацісэнам быў створаны т.зв. урад Ныме, які дзейнічае да сённяшняга дня на тэрыторыі Эстоніі.
Сухы Лыман
Сухы Лыман (Сухи́й Лима́н) — вёска ў Авідзіяпольскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Рубеж (гарадзішча)
Рубеж — гарадзішча каля вёскі Рубеж Бешанковіцкага раёна Віцебскай вобласці. Знаходзіцца 0,4 км на ўсход ад вёскі.
Апісанне
Пляцоўка дыяметрам 38 м. Паўночны схіл стромкі, з поўдня прасочваюцца рэшткі рова, з усходу і захаду схілы разараны. Абследавалі ў 1956—1957 гадах Л. В. Аляксееў, у 1972 годзе М. М. Чарняўскі, у 1981 годзе Э. М. Зайкоўскі. Знойдзены рэшткі лупяной керамікі днепра-дзвінскай культуры (VIII—VII ст. да н. э — IV ст. н. э.). Матэрыялы абследавання захоўваюцца ў Інстытуце гісторыі АН БССР.
Вілейскі павет (Расійская імперыя)
Віле́йскі павет, (Вяле́йскі павет) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на Беларусі ў 1793—1921 гадах. Створаны ў Мінскай, а з 1843 г. — Віленскай губерні Расійскай імперыі. Адміністрацыйны цэнтр — Вілейка. Плошча 5591,2 квадратныя вярсты, насельніцтва 208013 чалавек (1897). У 1886 годзе ўключаў 27 валасцей (Будслаўская, Ваўкалацкая, Вілейская, Вязынская, Гарадоцкая, Германішская, Даўгінаўская, Дунілавіцкая, Жаснянская, Іжская, Княгінінская, Крайская, Краснасельская, Крывіцкая, Куранецкая, Лебедзеўская, Лучайская, Маладзечанская, Манькавіцкая, Мядзельская, Нарыцкая, Параф'янаўская, Порплішчанская, Рабунская, Радашковіцкая, Сітцаўская, Хаценчыцкая), заштатны горад Радашковічы, 20 мястэчак, 1279 паселішчаў сельскага тыпу. З 1917 года ў Заходняй вобласці, у 1919 годзе ў БССР.
У 1921 годзе павет адышоў Польшчы, дзе замест яго быў створаны новы Вілейскі павет.
Адміністрацыйны падзел
Валасны падзел станам на 1886 год :
Станам на 1913 год у павеце было 25 валасцей.
Менгір
Менгіры — асобна стаячыя каменныя слупы, вышыня якіх дасягае 20 м і болей. Вядомы з каменнага веку (у Заходняй Еўропе, Міжземнамор'і, на Каўказе і інш.).
Яны звычайна ставіліся вертыкальна паасобку або па некалькі ў комплексу па паралельных ці канцэнтрычных лініях. Слупы амаль неапрацаваныя, або выкананы ў выглядзе манументальных скульптурных выяў: у форме рыбіны (Арменія), галавы чалавека (Францыя), звера (Паўднёвая Сібір). Менгіры не былі непасрэдна звязаны з пахаваннямі і выконвалі самастойныя функцыі. Магчыма, яны абмяжоўвалі месца правядзення культавых абрадаў, былі аб'ектамі пакланенняў. Часам іх рады займалі значную тэрыторыю і выцягваліся на 2—3 км (Брэтань, Францыя).
Хогвартс
Хо́гвартс — выдуманая навучальная ўстанова чараўнікоў з сусвету «Гары Потэра». Афіцыйная назва Hogwarts School of Witchcraft and Wizardry або, радзей, Hogwarts Academy of Witchcraft and Wizardry, у перакладах — Школа/Акадэмія Чарадзейства і Чараўніцтва «Хогвартс». У другой кнізе ўдакладняецца, што «Хогвартс» у перакладзе на «маглаўскую» мову — гэта «вяпрук». Калі пераставіць склады англійскай назвы (Hogwarts), то атрымаецца слова «warthog», якое азначае афрыканскі дзік, барадавачнік.
Паводле слоў выкладчыка гісторыі магіі, Катберта Бінса, Хогвартс быў заснаваны каля тысячы гадоў назад чатырма чараўнікамі: чараўнікамі Годрыкам Грыфіндорам (Godric Gryffindor), Салазарам Слізерынам (Salazar Slytherin), і чараўніцамі Кандыдай Кагтэўран (Rowena Ravenclaw) і Пенелопай Пуфендуй (Helga Hufflepuff). Мэтай заснавальнікаў было навучанне і выхаванне дзяцей з магічным патэнцыялам. Гэтых дзяцей збіралі па ўсёй краіне. Аднак з часам сярод заснавальнікаў адбыўся раскол. Салазар Слізерын лічыў, што ў школе не варта навучаць дзяцей, бацькі якіх маглы, а прымаць варта дзяцей толькі з сем'яў, дзе абодва бацькі чараўнікі. Рознагалоссі паміж Слізерынам і астатнімі заснавальнікамі прывялі да таго, што Салазару Слізерыну прыйшлося пакінуць сцены школы.
Кіруюць школай дырэктар і намеснік дырэктара. Да моманту пачатку дзеяння дырэктарам школы з'яўляецца Альбус Дамблдар, яго намеснікам — Мінерва Мак-Гонагал. Дырэктар адчытваецца перад Саветам Апекуноў, якія складаюцца з 12 чалавек.
Навучанне ў школе бясплатнае, але кнігі і школьны інвентар навучэнцы звычайна купляюць самі. Аднак ёсць спецыяльны фонд для куплі падручнікаў і школьнага інвентара маламаёмасным вучням.
Месцазнаходжанне школы і агульныя звесткі
У другой кнізе апавядаецца, што Гары з Ронам падчас палёту ў Хогвартс на зачараванай машыне містара Уізлі рухаліся строга на поўнач, а значыць, Хогвартс размешчаны на поўнач ад Лондана.
Паводле іншага інтэрв'ю, Хогвартс знаходзіцца недзе ў Шатландыі. Шматлікія заклінанні ў школе і вакол яе не дазваляюць маглам убачыць яе: усё, што можа ўбачыць магл — гэта разваліны і шыльду «Keep out» (Небяспечна). На тэрыторыі школы, акрамя замка, ёсць горнае возера, вялікі лес, празваны Забароненым з-за небяспечных істот (у прыватнасці, гіганцкіх павукоў (Акрамантулаў) і кентаўраў), якія жывуць там, аранжарэі, савятнік, леснікова хатка і поле для гульні ў квідыч. Замак акружаны горамі. Сходы (якіх у замку 142) і школьныя памяшканні рухаюцца. Усярэдзіне замак абвешаны карцінамі, персанажы якіх ходзяць адзін да аднаго ў госці. Некаторыя дзверы ў замку адчыняюцца, толькі калі дакрануцца да іх у пэўным месцы, другія — калі іх ветліва папрасіць, трэція дзверы наогул фальшывыя.
Трансгрэсія ў Хогвартс і з Хогвартса немагчымая, але гэта забарона можа быць знята на абмежаваны час у абмежаванай прасторы. Электронныя прыборы на тэрыторыі Хогвартса не працуюць. У кнізе Гары Потэр і Кубак агню, Герміёна тлумачыць, што прычына ў высокім узроўні магіі на тэрыторыі школы. Аднак у школе ёсць радыё для чараўнікоў, якое працуе ад магіі, а не ад электрычнасці. Акрамя таго, прафесар Слізнарт у вольны час слухае ў сябе ў кабінеце старэнькі грамафон.
Найбліжэйшым населеным пунктам з'яўляецца вёска Хогсмід — адзіная ў Вялікабрытаніі, дзе жывуць толькі чараўнікі. Таксама Хогсмід назва не толькі вёскі, але і найбліжэйшай да Хогвартса чыгуначнай станцыі, на якую прыбывае цягнік «Хогвартс Экспрэс» (гл. ніжэй). На карце, якую Дж. К. Роўлінг намалявала для здымкі фільмаў паводле сваіх кніг, станцыя знаходзіцца на паўднёвым ўсходзе ад школы, а вёска Хогсмід — на паўночным захадзе.
Дэвіз Хогвартса — «Draco dormiens nunquam titillandus!», што на латыні азначае « Не будзіце спячага цмока!». Роўлінг так растлумачыла паходжанне дэвізу: All the schools I've ever been to or taught in have mottos: «Persevere», «Onwards and Upwards». I wanted good solid practical advice for Hogwarts.
У Хогвартса ёсць і гімн, які прыводзіцца ў сёмым раздзеле («Сартавальны капялюш») кнігі «Гары Потэр і філасофскі камень».
Звесткі пра колькасць студэнтаў у Хогвартсе супярэчлівыя. У адным інтэрв'ю Роўлінг сказала, што іх недзе з 1000, у другім — што іх каля 600.
Паводле інтэрв'ю Роўлінг, школа з'яўляецца мультыканфесійнай (multifaith).
Паступленне
Чароўнае пяро ў Хогвартсе рэгіструе нараджэнне магаў і запісвае іх імёны на вялікі скрутак пергаменту. Кожны год світак чытаецца і запрашэнні ў Хогвартс высылаюцца ўсім брытанскім дзецям. Прымаць запрашэнне не абавязкова: некаторыя бацькі аддаюць перавагу хатняму навучанню. Запрашэнне павінна быць прынята ці адпрэчана не пазней 31 ліпеня. У выпадку, калі дзіця расце ў маглаў, хто-небудзь з персанала школы прыязджае, каб пагаварыць з дзіцем і яго бацькамі ці апекунамі і дапамагчы яму з купляй падручнікаў і інвентара.
Разам з пісьмом высылаецца спіс падручнікаў, формы і інвентара. У першай кнізе спіс уключае 8 падручнікаў, а таксама:
Студэнты могуць прывезці з сабой саву, кошку, жабу (хоць на працягу дзеяння трох першых кніг Рон прывозіў з сабой пацука Каросту, у кнізе «Гары Потэр і вязень Азкабана» Герміёна прывезла рудога ката Жываглота, а ў 6 кнізе «Гары Потэр і Прынц-паўкроўка» Джыні Уізлі прывезла з сабой карлікавага пухнаціка Арнольда. Першакурснікам забаронена браць з сабой мётлы.
Усё гэта можна купіць у Касым завулку, патаемнай вуліцы, уваход у якую знаходзіцца каля бара «Дзіравы Кацёл».
Кнігі і школьны інвентар навучэнцы звычайна купляюць самі. У шостай кнізе згадваецца спецыяльны фонд для куплі падручнікаў і школьнага інвентара маламаёмасным вучням.
У кнігах няма звестак пра тое, як дзеці да 11 гадоў навучаюцца чытанню, пісьму і ліку. Дзеці, чые бацькі ці апекуны — маглы, хутчэй за ўсё, вучацца ў звычайных маглаўскіх пачатковых школах, як гэта было з Гары Потэрам і, верагодна, з Герміёнай Грэйнджэр. Дзяцей з магічных сем'яў, магчыма, вучаць бацькі або для іх навучання праграме пачатковай школы выкарыстоўваецца нейкі від магіі.
Факультэты
Хогвартс падзлены на 4 факультэты (houses), кожны названы па прозвішчы свайго заснавальніка: Грыфіндор, Слізерын, Кагтэўран і Пуфендуй. Кожны факультэт мае свой талісман, свае колеры і свайго прывіда. На працягу навучальнага года факультэты спаборнічаюць за кубак факультэтаў, набіраючы і губляючы балы. Кожны факультэт мае сваю каманду па квідычы, якія спаборнічаюць за кубак школы па гэтым чарадзейным відзе спорту. Гэтыя два спаборніцтвы спараджаюць суперніцтва паміж факультэтамі. На чале факультэта стаіць дэкан (Head), які ў мінулым вучыўся на гэтым факультэце. На сваім факультэце дэкан адказвае за данясенне важнай інфармацыі да ведама студэнтаў, пакаранні студэнтаў за сур'ёзныя правіны, рэагаванне на аварыйныя сітуацыі. Кожны факультэт мае ўласныя спальні і сваю гасціную. За рэдкімі выключэннямі, спальні і гасціная факультэта недаступныя для студэнтаў іншых факультэтаў і ахоўваюцца карцінамі, дзвярамі або суцэльнай сцяной, якія патрабуюць разгадаць загадку (гасціная Кагтэўрана), пастукаць па дзвярах у асобым рытме (гасціная Пуфендуя) ці назваць пароль (гасціныя Грыфіндора і Слізерына). На сваім факультэце хлопчыкі не маюць правы ўваходзіць у спальні для дзяўчынак, а дзяўчынкі ў спальні для хлопчыкаў уваходзіць могуць. Гэта правіла ўсталявалі заснавальнікі, якія лічылі дзяўчынак больш прыстойнымі.
У першыя гады існавання Хогвартса яго заснавальнікі асабіста адбіралі студэнтаў для сваіх факультэтаў. У далейшым з-за турботы пра адбор студэнтаў пасля смерці заснавальнікаў Годрык Грыфіндор зняў свой капялюш, і кожны заснавальнік дадаў туды свае веды. З тых часоў студэнтаў размяркоўвае Размеркавальны Капялюш.
Размеркаванне па факультэтах
Размеркаванне вучняў па факультэтах адбываецца на 1-м курсе перад самым пачаткам навучання. Працэсам размеркавання займаецца спецыяльны чароўны Размеркавальны Капялюш. Вучань павінен надзець Капялюш на галаву, і тады ён дасць адказ — на які факультэт варта паступіць гэтаму вучню. Пры гэтым Капялюш зыходзіць з асабістых якасцяў вучня: храбрых і высакародных яна адпраўляе ў Грыфіндор, разумных і цямлівых — у Кагтэўран, упартых і сумленных — у Пуфендуй, а хітрых і вёрткіх (да перамогі над Валдэмортам — галоўным чынам, чыстакроўных) — у Слізерын.
Калі вучань па сваіх якасцях падыходзіць розным факультэтам, Капялюш прапануе выбраць яму сабе. Так, Гары Потэр пры размеркаванні паўтараў пра сябе: «Толькі не Слізерын», — і капялюш, прыслухаўшыся да яго жадання выкрыкнуў: «Грыфіндор».
Хоць падчас Бітвы за Хогвартс Валдэморт падпаліў Капялюш, ён не згарэў і працягваў функцыянаваць.
Балы
Штогод праходзіць спаборніцтва паміж факультэтамі, які з іх атрымае больш балаў. За дасягненні і прамашкі кожнага студэнта — як акадэмічныя, так і дысцыплінарныя — могуць быць налічаны ці зняты балы з яго факультэта. Такім чынам, у Хогвартсе выкарыстоўваюцца групавыя заахвочванні і пакаранні. У першай кнізе грыфіндорцы аб'яўляюць калектыўны байкот Гары Потэру і яго сябрам за страту 150 балаў.
Здымаць ці дадаваць балы факультэтам мае права любы выкладчык, а таксама факультэцкі стараста. Здаецца, што няма правіл наконт таго, якая колькасць балаў здымаецца ці дадаецца ў якіх выпадках (акрамя няпісаных традыцый: напрыклад, за правільны адказ на ўроку налічаюць 5-10 балаў, столькі ж здымаюць за дробную правіну).
Адмяраюць балы вялікія зачараваныя пясочныя гадзіннікі ў холе. Іх чатыры: па адным на кожны факультэт. Замест пясчынак у іх — каштоўныя камяні колеру факультэта: рубіны ў грыфіндорскіх гадзінах, жоўтыя тапазы — у пуфендуйскіх, сапфіры — у кагтэўранскіх, смарагды — у слізерынскіх. Калі балы дадаюцца ці здымаюцца з факультэта, у адпаведных гадзінніках такая ж колькасць камянёў падае ў ніжнюю палову ці, наадварот, падымаецца ў верхнюю.
У канцы кожнага года факультэт, які набраў найбольшую колькасць ачкоў, выйграе кубак школы.
Багатырыўка (пасёлак)
Багатырыўка (Богатирівка) — пасёлак у Авідзіяпольскім раёне Адэскай вобласці Украіны.
Унжа (прыток Волгі)
У́нжа (Унжа) — рака на тэрыторыі Валагодскай і Кастрамской абласцей Расійскай Федэрацыі, левы прыток Волгі.
Утвараецца пры зліцці рэк Кемы і Лундангі на Паўночных Увалах і, працякаючы па тэрыторыі Кастрамской вобласці, упадае ва Унжынскі заліў Горкаўскага вадасховішча каля горада Юр’еўца. Працягласць ракі Унжы — 426 км, плошча басейна — 27 800 км². Расход вады — за 50 км ад вусця — 158 м³/с, найбольшы — 2520 м³/с, найменшы — 7,82 м³/с. Рака суднаходная ў нізоўі.
Асноўныя прытокі — Юза, Кунаж, Віга, Понга, Нея (правыя); Княжая, Мяжа, Пежанга, Ужуга, Пуміна, Белы Лух, Чорны Лух (левыя).
На рацэ гарады Калагрыў, Мантурава, Макар’еў.
NGC 5608
NGC 5608 (іншыя абазначэнні — UGC 9219, MCG 7-30-9, ZWG 220.12, KARA 627, PGC 51396) — галактыка ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Рочэстэр (Нью-Ёрк)
Рочэстэр (Rochester) — горад у ЗША, у заходняй частцы штата Нью-Ёрк на беразе возера Антарыа. Насельніцтва муніцыпалітэта складае 1 039 028 чалавек (2005), з'яўляецца трэцім па велічыні ў штаце. Колькасць жыхароў горада Рочэстэра 212,5 тыс. (2004). У горадзе размешчаны штаб-кватэры карпарацый Gleason, Eastman Kodak, Bausch&Lomb і Xerox, дзейнічаюць Рочэстэрскі ўніверсітэт, Істменаўская школа музыкі, Рочэстэрскі філарманічны аркестр.
Пій XI
Дамогся падпісання Латэранскага дагавору (11.2.1929). Прызнаў Рым сталіцай Італьянскай дзяржавы.
Абвясціў энцыкліку «Quas primas» (1925), у якой устанавіў свята Караля Хрыста, з адмысловымі афіцыюмам і святой месай. Стварыў Папскую акадэмію навук (1937).