cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Мінскі метрапалітэн
Зеленалужская лінія
Зеленалу́жская лінія (трансліт.: Zielienalužskaja linija) — трэцяя лінія Мінскага метрапалітэна. Будаўніцтва 3-й лініі планавалася яшчэ ў першых праектах развіцця метрапалітэна, але пачалося толькі ў 2014 годзе. 3-я лінія працягласцю 17,2 км з 14 станцыямі звяжа мікрараён Зялёны Луг праз цэнтр горада з мікрараёнам Курасоўшчына. Першыя станцыі лініі («Кавальская Слабада», «Вакзальная», «Плошча Францішка Багушэвіча», «Юбілейная плошча») уведзеныя ва ўжытак 7 лістапада 2020 года. У 2018 годзе пачаты работы па падаўжэнні лініі ў напрамку станцыі «Слуцкі Гасцінец». Узвядзенне плануюць завяршыць недзе ў 2024 годзе. Пры гэтым яшчэ ў 2011 годзе планавалася, што першы ўчастак у складзе сямі станцый будзе адкрыты да 2017 года. На ўсіх станцыях Зеленалужскай лініі ўстаноўлены аўтаматычныя платформенныя вароты. Беларусь — 2-я постсавецкая краіна, пасля Расіі, якая ўсталявала на станцыях метро сістэму гарызантальнага ліфта, і першая ўсталявала на станцыі метрапалітэна аўтаматычныя платформенныя вароты.
Пасажырапаток
Па пасажырапатоку (219,29 млн за 2020 год) Мінскі метрапалітэн займае 5-е месца на постсавецкай прасторы, 16-е месца ў Еўропе і 43-е месца ў свеце. Да спаду 2020 года па колькасці пасажыраў у год займаў чацвёртую пазіцыю сярод краін постсавецкай прасторы (пасля Маскоўскага, Санкт-Пецярбургскага і Кіеўскага метрапалітэнаў адпаведна). Гэта выклікана закрыццём станцый падчас пратэстаў 2020 года, а таксама пандэміяй COVID-19.
У 2019 годзе паслугамі Мінскага метрапалітэна скарысталіся 293 мільёны 721 тысяча пасажыраў. У параўнанні з 2018 годам пасажырапаток павялічыўся на 10 мільёнаў 362 тысячы чалавек. Маскоўскую лінію ў 2019 годзе наведалі амаль 169 мільёнаў 121 тысяча чалавек, а Аўтазаводскую — 124 мільёны 600 тысяч. Самымі напружнымі станцыямі за гэты перыяд сталі «Каменная Горка» (больш за 22,4 мільёна пасажыраў), і «Плошча Леніна» (амаль 19,8 мільёна чалавек), а таксама перасадачны вузел «Кастрычніцкая»—"Купалаўская".
Рухомы састаў
Мінскае метро выкарыстоўвае тую ж шырыню каляіны, што і звычайныя чыгункі ў Беларусі — 1520 мм. Для падачы току выкарыстоўваецца кантактная рэйка; напружанне на ёй складае ў сярэднім 750 В (на шынах падстанцый — 825 В).
Пасажырскі рухомы састаў уключае 70 саставаў тыпу 81-717/714 некалькіх мадыфікацый (341 вагон, 140 галаўных і 201 прамежкавы) вытворчасці ААТ «Метровагонмаш» і ЗАТ «Вагонмаш», а таксама 10 сучасных саставаў тыпу Stadler M110/M111 (6 чатырохвагонных і 4 пяцівагонных) вытворчасці «Штадлер Мінск».
68 вагонаў мадыфікацыі 81-717/714 1983—1988 гадоў выпуску (34 галаўныя і 34 прамежкавыя), з 2007 года праходзяць капітальны рамонт у дэпо «Магілёўскае», да пачатку 2010 года адрамантавана 26 вагонаў),
Па дадзеным за 2005 год, сярэдняя тэхнічная хуткасць цягнікоў склала 50,5 км/г (самая вялікая сярод метрапалітэнаў краін СНД), сярэдняя эксплуатацыйная — 40,8 км/г (2-е месца ў СНД).
Першымі сучасным цягніком мінскага метро стаў Stadler M110/M111 беларускай вытворчасці. У студзені 2017 года Мінскі метрапалітэн падпісаў дамову з кампаніяй «Штадлер Мінск» (даччынага прадпрыемства швейцарскай Stadler Rail) аб пастаўцы 10 новых састававў (з 2018 па 2020 год). Кантракт уключаў ў сябе 6 чатырохвагонных цягнікоў і 4 пяцівагонных. Першыя 3 чатырохвагонныя саставы паступілі ў электрадэпо «Магілёўскае» мінскага метро ў лістападзе 2019 года, а неўзабаве — яшчэ 3 саставы. У студзені 2020 года на Аўтазаводскай лініі пачалася абкатка новых саставаў. З 4 лютага 2020 года пачата эксплуатацыя першага цягніка з пасажырамі на Аўтазаводскай лініі ў чатырохвагонным выкананні. Зараз усе 10 цягнікоў знаходзяцца ў актыўнай эксплуатацыі, чатырохвагонныя — на трэцяй лініі, пяцівагонныя — на другой.
Перспектывы
[[Файл:Minsk metro scheme 2022.svg|міні|справа|300пкс|Перспектыўная схема ліній Мінскага метрапалітэна :
▬ ▬ ▬  — дзеючыя лініі
▬  — будуемыя лініі
••• ••• ••• •••  — праектаваныя лініі
— станцыі метро]]
Працяг Зеленалужскай лініі
Пасля адкрыцця ў 2020 годзе першага ўчастка Зеленалужскай лініі з чатырох станцый, будаўніцтва было працягнута ў паўднёва-заходнім напрамку. Вядуцца работы па будаўніцтве трох станцый («Аэрадромная», «Немаршанскі сад», «Слуцкі гасцінец») і Слуцкага электрадэпо. Гэты ўчастак плануецца запусціць недзе у 2024 годзе. У далейшым лінія будзе падоўжана ў паўночна-ўсходнім напрамку да плошчы Бангалор (станцыі «Прафсаюзная», «Пярэспа», «Камароўская» і «Парк дружбы народаў»). Завершыцца будаўніцтва лініі станцыямі «Івана Мележа», «Зялёны луг», «Лагойская».
Працяг першай і другой лініі
У перспектывах развіцця Мінскага метрапалітэна таксама ўваходзіць працяг Маскоўскай і Аўтазаводскай ліній. Так, Маскоўская лінія папоўніцца станцыяй «Смаленская» (праспект Незалежнасці, раён Палаца лёгкай атлетыкі і спартыўна-стралковага комплексу). На Аўтазаводскай лініі з’явяцца станцыі «Чырвоны Бор» (скрыжаванне вуліц Прытыцкага і Каменнагорскай) і «Шабаны» (скрыжаванне Партызанскага праспекта і вуліцы Сяліцкага). Падоўжыць 2-ю лінію да станцыі «Шабаны» плануецца пасля 2043 года.
Праект Кальцавой лініі
У перспектыве плануецца будаўніцтва чацвёртай лініі. Яна пройдзе пад Другім кальцом ад Вяснянкі да Серабранкі і Чыжоўкі. Працягнецца на 25,4 км і будзе складацца з 17 станцый.
Першапачаткова планавалася, што лінія будзе праходзіць ад плошчы Бангалор пад вуліцы Сурганава праз перасадачную станцыю «Акадэмія навук», далей пад вуліцамі Батанічнай і Уральскай, сустрэнецца на станцыі «Трактарны завод» з 2-й лініяй і пройдзе праз мікрараён Серабранка да мікрараёна Чыжоўка. У 2015 годзе прынята рашэнне, што лінія стане кальцавой, а ў Чыжоўку яна не пойдзе.
Рухомы састаў
22 сакавіка 2023 года завод «Метровагонмаш» і ДП «Мінскі метрапалітэн» падпісалі кантракт на пастаўку 7 чатырохвагонных электрацягнікоў «Москва-2020», якія будуць перавозіць пасажыраў пасля ўводу ў эксплуатацыю другога ўчастка трэцяй лініі Мінскага метро.
Страйк машыністаў
17—21 жніўня 1995 года метрапалітэн не працаваў праз страйк машыністаў, нагодай для якой стала парушэнне кіраўніцтвам метрапалітэна калектыўнага дагавора і тарыфнай дамовы. Страйкоўцы, карыстаючыся падтрымкай Свабоднага прафсаюзу Беларускага (СПБ), патрабавалі адстаўкі кіраўніцтва, своечасовай выплаты заробкаў і поўнага выканання дамовы. Улады адрэагавалі на забастоўку масавымі арыштамі найбольш актыўных яе ўдзельнікаў і выкарыстаннем працы штрэйкбрэхераў (машыністаў-чыгуначнікаў з лакаматыўных дэпо Орша і Баранавічы, а таксама расійскіх інструктараў з Масквы і Пецярбурга). За ўдзел у забастоўцы было звольнена 58 чалавек, а дзейнасць СПБ была прыпынена.
Трагедыя на Нямізе
Масавая цісканіна ў падземным пераходзе Мінска каля станцыі метро «Няміга», якая адбылася 30 траўня 1999 года. Ахвярамі сталі 53 чалавекі.
Паводка ў Мінску
Улетку 2009 году ў Мінску здарылася паводка праз моцную залеву. Было затоплена шмат цэнтральных вуліц, у тым ліку і метро — вада цалкам затапіла некалькі глыбока закладзеных станцый, рух цягнікоў на абедзвюх лініях быў спынены, а пасажыры выведзены са станцый.
Выбух у Мінскім метро
11 красавіка 2011 года здзейснены тэрарыстычны акт, першы ў гісторыі мінскага метро, загінула 15, пацярпела 203 чалавекі.
Дэпо
Станам на 2023 год лініі метро абслугоўвае два электрадэпо — ТЧ-1 «Маскоўскае» і ТЧ-2 «Магілёўскае». Да ТЧ-1 «Маскоўскае» прыпісана — 37 пяцівагонных саставаў (185 вагонаў) тыпу 81-717/714, да ТЧ-2 «Магілёўскае» 36 пяцівагонных саставаў (191 вагон) і 6 чатырохвагонных саставаў (24 вагона). Менавіта тут абслугоўваюцца Stadler M110/M111
Таксама ў метрапалітэне ў дэпо «Маскоўскае» маецца 3 службовых мотавоза — 2 серыі ДМс і 1 АГМу.У актыўнай стадыі будаўніцтва знаходзіца Слуцкае электрадэпо прызначанае для Зеленалужскай лініі.
Аўтаінфарматар
Усе станцыі аб’яўляюцца на беларускай мове дыктарам Уладзімірам Баклейчавым. Аб’явы з просьбай прайсці ўсярэдзіну салона, сцерагчыся кішэнных крадзяжоў, не заходзіць за абмежавальную лінію аб’яўляе дыктар Уладзімір Трапянок.
У сакавіку-снежні 2014 года ў аўтаінфарматар былі дададзены аб’явы на англійскай мове, якія гучаць пасля аб’яўлення на беларускай мове (у сувязі з Чэмпіянатам свету па хакеі з шайбай 2014). З лютага 2017 года аб’явы аўтаінфарматара зноў дубліраваны на англійскай мове.
Літаратура
Асноўнае дзеянне постапакаліптычнага рамана «МУОС. Постъядерный мир. Постъядерный Минск» адбываецца ў мінскай падземцы. Кніга з’яўляецца адным з прадстаўнікоў Сусвету Метро 2033.
Кіно
У Мінскам метро здымалі шэраг эпізодаў фільма «Землетрасенне». Паказаны станцыі: Акадэмія Навук, Маскоўская, і Парк Чалюскінцаў. Аднак у цітрах пра Мінскі метрапалітэн нічога не сказана.
Відэагульні
У Мінскім метрапалітэне разгортваюцца дзеянні некаторых відэагульняў.
Мабільная сувязь
На ўсіх станцыях мінскага метрапалітэна працуе сотавая сувязь.
Назвы-цёзкі
З 33 станцый мінскага метро ў 14 ёсць станцыі-цёзкі ў іншых гарадах постсавецкай прасторы.
Турнікеты
У нумарацыі турнікетаў першая лічба азначае нумар станцыі.
Мікіта Іванавіч Раманаў
Мікіта Іванавіч Раманаў — стрыечны брат першага цара з роду Раманавых Міхаіла Фёдаравіча, сын Івана Мікіціча Раманава. Апошні баярын нецарственнай лініі Раманавых. Быў стольнікам у 1644 годзе, баярынам у 1646 годзе. Памёр у 1654 годзе.
Чапаці
Чапаці (चपाती) — хлеб з пшанічнай мукі, накшталт тонкага лаваша. Распаўсюджаны ў Афганістане, Індыі, Непале, Таджыкістане, Кыргызстане і іншых краінах.
Чапаці гатуюць спачатку на сухой патэльні, а затым пякуць на адкрытым агні. Пры гэтым аладка раздзімаецца ад пары да такой ступені, што становіцца круглай, як мячык. Ядуць чапаці, адрываючы кавалачкі — іх акунаюць у соусы і выкарыстоўваюць гэтыя лустачкі як лыжачку, захопліваючы імі кавалачкі розных страў. У паўночнай частцы Індыі распаўсюджаны чапаці з напаўняльнікам. Самым распаўсюджаным з’яўляецца бульбяное пюрэ з абсмажанай цыбуляй.
Якуб Бабіч
Якуб Бабіч (? — ~1526) — віленскі месціч, «найстаршы бурмістр» (старшыня гарадскога магістрата) Вільні. Адзін са спонсараў выдавецкай дзейнасці Ф. Скарыны ў Вільні. У доме Я. Бабіча на віленскім рынку Ф. Скарына выдаў «Малую падарожную кніжку» (1522) і «Апостал» (сак. 1525), пасля выхаду якога спыніў сваю выдавецкую дзейнасць.
Гродзенская крэпасць
Гродзенская крэпасць — комплекс фартыфікацыйных умацаванняў, якія былі збудаваныя навокал г. Гродна ў канцы 19 ст. (7 фартоў) і ў пачатку 20 ст. (13 фартоў, недабудаваныя).
Каменная фартыфікацыя ў Гродне існавала з 12 ст. (сцены дзядзінца), што было рэдкай з’явай на тагачаснай Русі. Пасля падзелаў Рэчы Паспалітай, неадпаведнасць старых умацаванняў новым патрабаванням, разам са стратэгічнай важнасцю горада, прывялі да распрацоўкі шэрагу планаў будовы сучаснай крэпасці (кан. 19—пач. 20 ст., 1807, 1831). Палітычныя падзеі і недахоп сродкаў не далі гэтым планам ажыццявіцца.
Адзначаецца, што няўдача гэтых планаў выратавала ад разбурэння гарадзенскі стары горад — на месцы Новага і Старога замкаў планавалася будова артылерыйскіх батарэй, на месцы Францішканскага манастыра — перадмастовага ўмацавання «тэт-дэ-пон», на Гарадніцы — чатырох плацін з магчымасцю затаплення мясцовасці.
Нарастанне канфлікту інтарэсаў Расіі і Германіі ажывіла планы далейшага ўмацавання Гродна. Была прынятая пастанова (1873) і праведзены палявыя працы; у 1879 Аляксандр II зацвердзіў даклад Д. Мілюціна аб умацаванні Коўна, Гродна, Асаўца. Але тады гэты план не ажыццяўлялі, а вярнуліся да яго пасля дакладу М. Обручава аб планах вядзення вайны (1880).
Войска практычна не карысталася гэтымі фартамі, і яны мелі характар перадмастовай пазіцыі часовага характару, а на пачатку 1900-х гг. страцілі баявое значэнне. Пасля руска-японскай вайны і ўвядзення новых мабілізацыйных планаў, былі распрацаваныя планы мадэрнізацыі шэрагу крэпасцяў (зацверджаны 4(17).8.1912). У выпадку Гродзенскай, гэта фактычна былі планы перабудовы крэпасці. Меркавалася збудаваць 13 тыповых фартоў, 23 нумарных апорных пунктаў, 19 літарных апорных пунктаў, а таксама пляцоўкі для буйнакалібернай артылерыі, аэрадром, плаціны, дарогі і інш. Меркаваная працягласць эліпсавіднай у плане пазіцыі складала каля 60 км. Будаўніком крэпасці быў прызначаны Д. Каласоўскі (1912). Да пачатку Першай сусветнай вайны аніводзін з фартоў не быў дабудаваны, хоць працы працягваліся амаль да эвакуацыі 20.8.1915. Працы па збудаванні бетонных бруствераў былі праведзены на фартах № 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 і 13. Таксама было пачатае будаўніцтва бетонных бруствераў на літарных пунктах: А, Б, В, Д, Е, К.
У час германскага наступлення ў 1915 расійскія гарнізоны абараняліся ў недабудаваных умацаваннях, пасля ўзарвалі іх. Непашкоджанымі засталіся яшчэ раней занятыя немцамі фарты № 4 (каля в. Стрэльчакі), а таксама так званы «малы» форт, што недалёка ад фарта № 4. Ёсць інфармацыя што неўзарваным застаўся і форт № 12 (каля в. Чашчаўляны). Але будаўніцтва гэтага фарта было на стадыі толькі земляных работ. У 1916—1917 немцы спрабавалі ўмацаваць усходнюю частку фартовай пазіцыі.
З 1919 года Гродзенская крэпасць перайшла да Польшчы. Першым камендантам стаў генерал Войцех Карлавіч Фалевіч. Былі вылучаныя часткі гарнізона крэпасці. У ходзе савецка-польскай вайны ўмацаванні Гродзенскай крэпасці выкарыстоўваліся як польскімі, так і савецкімі войскамі. У 1919—1920 палякі спрабавалі ўмацоўваць крэпасць.
У час будаўніцтва Гродзенскага УР Карбышавым было загадана (1941) ўключыць рэшткі крэпасці ў структуру УРа.
У гады Другой сусветнай вайны форт № 2 быў месцам масавага знішчэння гітлераўцамі мірных жыхароў, раён форту № 1 быў месцам спробы савецкіх войскаў утрымаць плацдарм на левым беразе Нёмана ў час наступу 1944.
Распаўсюджванне COVID-19 у Вялікабрытаніі
Глабальная пандэмія віруса SARS-CoV-2, які выклікала каранавірусную інфекцыю (COVID-19), распаўсюдзілася на Вялікабрытанію ў студзені 2020 года. Распаўсюджванне віруса ў межах дзяржавы было пацверджана ў лютым, гэта, у сваю чаргу, прывяло да эпідэміі з хуткім павелічэннем колькасці выпадкаў у сакавіку.
Самае ранняе заражэнне ўнутры Злучанага Каралеўства адбылося 28 лютага 2020 года; усе раней выяўленыя пацыенты заразіліся за мяжой. Да 1 сакавіка былі выяўленыя выпадкі заражэння ў Англіі, Уэльсе, Паўночнай Ірландыі і Шатландыі. Пасля прэм’ер-міністр Барыс Джонсан апублікаваў План дзеянняў па барацьбе з хваробай, тады ж урад абвясціў эпідэмію «інцыдэнтам 4 ўзроўню». 11 сакавіка СААЗ аб’явіла аб пандэміі. Некаторыя брытанскія школы тады ж абвясцілі аб сваім закрыцці, авіякампаніі абвясцілі аб тым, што адмяняюць пэўныя рэйсы , некаторыя інтэрнэт-крамы паведамілі, што спажыўцы размяшчаюць незвычайна вялікія заказы. 12 сакавіка ўзровень рызыкі ў Вялікабрытаніі быў павышаны з ўмеранага да высокага. Праз чатыры дні пасля катастрофы ў Італіі, чыя сістэма аховы здароўя пабудавана на тых жа прынцыпах, што і брытанская , і на аснове фактычных дадзеных, уключаючы прагнозы эпідэміёлагаў ў Імперскім каледжы Лондана , урад паведаміў аб увядзенні сацыяльнага дыстанцыявання і пачатку кансультавання людзей у Вялікабрытаніі з нагоды «неістотных» паездак і кантактаў з іншымі людзьмі, а таксама пра тое, што людзям варта пазбягаць пабаў, клубаў і тэатраў і па магчымасці працаваць на даму. Цяжарным жанчынам, людзям старэй 70 гадоў і людзям з пэўнымі захворваннямі было рэкамендавана лічыць гэты савет «асабліва важным», і іх прасілі самаізалявацца. 18 сакавіка было абвешчана, што Вялікабрытанія закрые школы для большасці навучэнцаў. 20 сакавіка былі закрыты ўсе рэстараны, пабы, клубы, а таксама спартыўныя і забаўляльныя комплексы ў памяшканні. 23 сакавіка ўрад аб’явіў, што гэтыя меры павінны быць яшчэ больш жорсткімі з увядзеннем шырокамаштабных абмежаванняў на свабоду перамяшчэння, якія могуць прымяняцца ў адпаведнасці з законам.
За ўвесь час пандэміі на тэрыторыі краіны зафіксавана больш за 11 млн выпадкаў заражэння, у тым ліку 170 тысяч смецяў.
Дзімітраўград
Назву Дзімітраўград маюць:
IC 3200
IC 3200 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Яванская мова
Ява́нская мова (саманазва: ꦧꦱꦗꦮ, bạsạ Jạwạ) — аўстранезійская мова, родная мова яванцаў. З'яўляецца адной з найбуйнейшых моў свету, якая не мае афіцыйнага статусу. Распаўсюджана галоўным чынам у Інданезіі, а таксама ў Малайзіі, Сурынаме і іншых краінах. Агульная колькасць носьбітаў (2007 г.) - каля 82 млн. чал.
Рэгіянальныя асаблівасці
У Інданезіі вылучаюць 3 буйныя дыялекты яванскай мовы: заходні, цэнтральны і ўсходні. Яны ў сваю чаргу падзяляюцца на 18 больш дробных дыялектаў. Значныя асаблівасці таксама мае дыялект, на якім размаўляюць яванцы Сурынама і іншых краін Вест-Індыі.
Пісьмовасць
У раннім сярэднявеччы яванцы запазычылі алфавіт палава. На яго аснове ўзнікла мясцовая пісьмовасць, якой карысталіся пры напісанні кніг на мове каві:
У XV ст. з распаўсюджаннем ісламу карысталіся арабскім алфавітам, які набыў на Яве назву пегон:
У XIX ст. была складзена яванская пісьмовасць на аснове лацінкі:
Літары f, q, v, x, z звычайна выкарыстоўваюцца для напісання слоў, запазычаных з іншых моў.
Мінскі рок-клуб
Мінскі рок-клуб (або рок-клуб «Няміга») — савецкая музычная арганізацыя, створаная у Мінску пры падтрымцы камсамольскіх органаў для кантролю за андэрграўнднай музыкай.
Гісторыя
Рок-клуб «Няміга» створаны ў 1985 годзе пры падтрымцы Цэнтральнага камітэта камсамола для арганізацыі канцэртна-фестывальнага руху ў Мінску. Першае паседжанне рок-клубу здымала БТ з ініцыятывы Сяргея Вінаградава. Першы беларускі рок-клуб арганізавалі Вітаўт Мартыненка і Анатоль Мяльгуй, апошні яго ўзначаліў. Напачатку ў клуб уваходзіла восем гуртоў, сярод якіх былі беларускамоўныя «Мроя», «Бонда», «Блізьняты», «Магістрат», «Рэй». У 1987 годзе прэзідэнтам клубу абралі Уладзіміра Зайчанку. Рок-клуб ладзіў штогод па два фестывалі: дзень народзінаў Рычы Блэкмара ў красавіку і дзень народзінаў Джымі Хендрыкса ў лістападзе. Тройчы прайшоў фестываль «Тры колеры», чатыры «Рок-Рынгі», «Сустрэчы на Доўгім Бродзе». Паседжанні клубу праходзілі ў пакоі ў Камвольным камбінаце, затым у ДК Чыгуначнікаў, потым на прыступках кінатэатру «Мір». Канцэртнай пляцоўкі клуб не меў. Рок-клуб скончыў сваё існаванне ў 2003 годзе.
У 1986 годзе праводзіць першы фестываль «Тры колеры» з удзелам гуртоў «Магістрат», «Бонда» і «Мінск». Фестываль меў працяг — у 1988 годзе ў ім прынялі ўдзел гурты «Мроя», «Рэй», «Зартипо», «Бонда», «Тарнада», «Модуль», «Інтэр», «Даміно» і іншыя калектывы. У 1990 годзе на фестывалі выступілі папулярныя ўжо пасля на постсавецкай прасторы гурты «Ляпіс Трубяцкі» і «Би-2».
Спроба дзяржаўнага перавароту ў Лівіі (2019)
4 снежня 2019 года байцы брыгады Місураты паспрабавалі ажыццявіць дзяржаўны пераварот у Лівіі, імкнучыся звергнуць Урад нацыянальнай згоды (УНЗ) прэм’ер-міністра Фаіза Сараджа. Гэта адбылося на фоне шматмесячных баёў на паўночным захадзе краіны паміж прыхільнікамі УНА і Лівійскай нацыянальнай арміі (ЛНА) пад пачаткам Халіфа Хафтара.
Брыгады Місураты
Брыгада Місураты або Цэнтральны Шчыт з’яўлялася адным з падраздзяленняў групоўкі «Шчыт Лівіі», якая ўдзельнічала ў лівійскім канфлікце на баку ўрада Сараджа, дзейнічаючы супраць арміі фельдмаршала Хафтара і кадафістаў. Апалчэнне ўяўляла сабой атрады самых радыкальных сіл, якія складаліся з ісламістаў. Брыгада брала актыўны ўдзел у спробе захопу Міжнароднага аэрапорта Трыпалі. Большая частка яе байцоў — жыхары Місураты. Палатай прадстаўнікоў Лівіі, якая з’яўлялася канкурэнтам УНЗ у барацьбе за ўладу ў краіне, афіцыйна аб’яўлена тэрарыстычнай арганізацыяй. З самага пачатку наступлення сіл ЛНА на Трыпалі брыгада брала актыўны ўдзел у абароне горада.
Агульная сітуацыя ў Трыпалітаніі
З 2016 года паўночны захад краіны кантраляваў Урад нацыянальнай згоды, якому намінальна падпарадкоўваліся розныя ісламарадыкальныя групоўкі.
Канфлікт паміж ісламістамі і ўрадам, што базаваўся ў Трыпалі, нарастаў даўно, яшчэ з 2018 года, калі ў сталіцы адбыліся першыя сутыкненні паміж рознымі групоўкамі. Баевікі спрабавалі дамагчыся большай самастойнасці ад УНА і пашырыць свой уплыў. Шмат у чым гэта адбылося дзякуючы міністру ўнутраных спраў УНА Фатхі Башага, які і атрымаў сваю пасаду дзякуючы радыкальным ісламістам з Місураты. У свой час яны націснулі на Сараджа, прымусіўшы яго падпісаць указ аб прызначэнні кіраўніка МУС.
Дружалюбныя Башаге апалчэнцы заўважаны ў забойствах мірных жыхароў і гандлю людзьмі. Яны таксама абвінавачваліся ў здзяйсненні тэрактаў разам з баевікамі тэрарыстычнай групоўкі ІДІЛ. Многія служачыя кіраўніку МУС УНА Лівіі баевікі абвешчаны ў міжнародны вышук.
Таксама паведамлялася, што УНЗ меў вялікі доўг перад апалчэнцамі, але не збіраўся яго аддаваць.
Пераварот
4 снежня каля будынка Прэзідэнцкага савета завязалася перастрэлка паміж баевікамі брыгады Місураты і аховай УНА. Узброеныя групы перакрылі вуліцы, якія вядуць да вуліцы Тарык ас-Сіка, на якой размешчаны будынак. Там знаходзіліся супрацоўнікі міністэрства фінансаў УНЗ і сам прэм’ер-міністр Фаіз Сарадж. Пасля аблогі будынка апалчэнцы пачалі штурм. Падчас атакі загінуў міністр фінансаў. Баевікі раззброілі частку аховы і захапілі тры бронеаўтамабіля.
Да 5 снежня стральба ў сталіцы сціхла, і прыхільнікі Сараджа ўсё яшчэ захавалі кантроль над часткай ўзброеных груп, але сітуацыя заставалася напружанай. Пазней Фаіз Сарадж выехаў у Вялікабрытанію.
Як высветлілася, апалчэнцы дзейнічалі пад кіраўніцтвам Халіфа аль-Гаві. Ён з’яўляўся прэм’ер-міністрам урада нацыянальнага выратавання Лівіі, якое спыніла існаванне ў 2015 годзе.
Экліптыка
Экліптыка (ад (linea) ecliptica, ад ἔκλειψις — зацьменне) — вялікі круг нябеснай сферы, па якім адбываецца бачны гадавы рух Сонца. Сучаснае, больш дакладнае вызначэнне экліптыкі — перасек нябеснай сферы плоскасцю арбіты барыцэнтра сістэмы Зямля-Месяц.
З-за таго, што арбіта Месяца нахіленая адносна экліптыкі і з-за кручэння Зямлі вакол барыцэнтра сістэмы Месяц-Зямля, плюс да таго ж дзякуючы турбацыі арбіты Зямлі ад іншых планет, сапраўднае Сонца не заўсёды знаходзіцца сапраўды на экліптыцы, але можа адхіляцца на некалькі секунд дугі. Можна сказаць, што па экліптыцы праходзіць шлях «сярэдняга Сонца».
Баварскі нацыянальны музей
Баварскі нацыянальны музей (Bayerisches Nationalmuseum) — прызнаны еўрапейскі збор твораў выяўленчага мастацтва і прадметаў культурна-гістарычнай значнасці ў Мюнхене.
Музей быў заснаваны ў 1855 г. каралём Баварыі Максіміліянам II. З канца XIX ст. музей размяшчаецца на вуліцы Прынцрэгентэнштрасэ (Prinzregentenstraße). Будынак у стылі эклектыкі пабудавана ў 1894—1899 гг. па праекце прыдворнага архітэктара Габрыэля фон Зайдля. Уваход у музей упрыгожвае конная статуя прынц-рэгента Баварыі Луітпальда працы Адольфа фон Гільдэбранда.
Экспазіцыя першага паверху музея апавядае пра гісторыю культуры і мастацтва Баварыі і паўднёвай Германіі ад Сярэднявечча да сучаснасці, у прыватнасці пасродкам скульптурных твораў Эразма Грасера, Тыльмана Рыменшнайдэра, Ганса Лейнбергера, Адама Крафта, Джавані да Балонья, Губерта Герхарда, Адрыяна дэ Врыса, Іагана Баптыста Штраўба, Фердынанда Тыца, Сімона Трогера, Ігнаца Гюнтэра і Людвіга Шванталера. У музеі захоўваецца знакамітая Зееонская Мадонна. На другім паверсе музея размясціліся спецыялізаваныя калекцыі фарфору, мастацкіх вырабаў са слановай косці, золата і серабра, гадзіннікаў, тэкстылю, інкрустацый па дрэве (інтарсій) і вітражнага мастацтва.
На цокальным паверсе размешчаны экспанаты, якія апавядаюць пра сельскае жыццё. Асаблівую папулярнасць набыла самая буйная ў свеце калекцыя скульптурных выяў біблейскай каляднай сцэны з яслямі ў хляву — так званых «калядных батлеек».
Юбілей Баварскага нацыянальнага музея — 150 годдзе з дня заснавання — быў адзначаны ў 2005 г. аднайменнай выстаўкай.
Гаўсаў пучок
Матэматычнае апісанне
Шукаецца рашэнне наступнага хвалевага раўнання, якое апісвае распаўсюджванне пучка ў выглядзе :
дзе u(x, y, z) - павольна змяняльная камплексная функцыя, якая вызначае ўласцівасці лазернага промня, якія адрозніваюць яго ад плоскай хвалі. Прымяненне аператара Δ да функцыі Ψ дае:
Калі у гэтым выразе пагрэбаваць другой вытворнай ад u па z у параўнанні з першай, на аснове хвалевага раўнання Гельмгольца атрымліваецца раўнанне:
Атрыманае раўнанне адносіцца да ўраўненняў парабалічнага тыпу, а набліжэнне, у якім яно атрыманае, называецца парабалічным набліжэннем. Лёгка паказаць, што раўнанню будзе задавальняць гаўсаў пучок, амплітуда якога змяняецца ўздоўж папярочнай каардынаты паводле закона Гаўса.
дзе r 2 = х 2 + у 2. Параметр р - камплексны зрух фазы падчас распаўсюджвання святла ўздоўж восі z, і q - комплексны параметр пучка, які вызначае гаўсавае размеркаванне поля па каардынаце r, дзе r - адлегласць ад восі. Акрамя таго, q вызначае крывізну хвалевага фронту, які з'яўляецца сферычным каля восі z.
Разгледзім уласцівасці гаўсавага пучка з даўжынёй хвалі λ больш падрабязна. Для гэтага выразім камплексны параметр q праз два параметры пучка R і w
дзе R - радыус крывізны хвалевага фронту, а w характарызуе змяненне поля E ў папярочнай плоскасці (параметр w называецца шырынёй пучка). Размеркаванне поля ў гэтай плоскасці падпарадкоўваецца закону Гаўса, а w роўнае адлегласці, на якім амплітуда поля памяншаецца ў e разоў у параўнанні з полем на восі.
Уласцівасці пучка
[[Файл:GaussianBeamWaist.svg|справа|міні|350x350пкс| Шырыня гаўсава пучка w як функцыя ад z.
w 0 : перацяжка пучка; b: канфакальны параметр; zR : рэлееўская даўжыня; Θ: вуглавая разбежнасць пучка]]
Шырыня пучка
У некаторай плоскасці, так званай шыйцы каўстычнай паверхні або перацяжцы, гаўсавы пучок сцягваецца да мінімальнай шырыні w0. У гэтай плоскасці, ад якой мэтазгодна вылічваць адлегласць z, фазавы фронт плоскі, а камплексны параметр пучка становіцца чыста ўяўным:
дзе zR - рэлееўская даўжыня. Тады шырыня промня на адлегласці z задаецца наступнай формулай:
Радыус крывізны
Залежнасць радыусу крывізны ад каардынаты:
Разбежнасць пучка
Абгінальная промня w (z) ставіць сабой гіпербалу, асімптота якой нахіленая да восі пад вуглом
Гэты вугал роўны вуглу дыфракцыі галоўнай моды ў далёкай зоне.
Моды вышэйшых парадкаў
Гаўсавы пучкі - толькі адно з магчымых рашэнняў параксіяльнага хвалевага ўраўнення. Для мадэлявання лазерных прамянёў выкарыстоўваюцца камбінацыі розных артаганальных рашэнняў. У агульным выпадку, калі вызначаецца поўны базіс рашэнняў, то любы пучок можна апісаць як суперпазіцыю рашэнняў з базісу.
Сант’Анджэла-Ле-Фратэ
Сант'Анджэла-Ле-Фратэ (Sant'Angelo Le Fratte) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Базіліката, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Патэнца.
Знешнія палінезійцы
Знешнія палінезійцы — група малых палінезійскіх этнасаў, якія насяляюць шэраг астравоў Мікранезіі і Меланезіі.
Сант’Анджэла-Ле-Фратэ
Насельніцтва складае 1472 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 64 чал./км². Займае плошчу 23 км². Паштовы індэкс — 85050. Тэлефонны код — 0975.
Знешнія палінезійцы
Паходжанне
У мінулым высоўвалася дзве асноўныя версіі паходжання знешніх палінезійцаў. Першая прапаноўвала ідэю таго, што яны - прамыя нашчадкі протапалінезійцаў, якія рухаліся ў Акіянію з Зондскага архіпелага. На карысць гэтай версіі было знаходжанне керамікі тыпу Лапіта ў Меланезіі. Другая версія зыходзіла з таго, што знешнія палінезійцы - нашчадкі больш позніх перасяленцаў з Палінезіі, якія патрапілі на захад да прыходу еўрапейцаў. Першапачаткова гэтая версія падцвярджалася лінгвістычнымі дадзенымі. Было выяўлена, што ўсе знешнія палінезійцы размаўляюць на мовах, блізкіх да самоанскай. Генетычныя даследаванні, якія праводзіліся ў кан. XX - пач. XXI ст. у Акіяніі паказалі, што знешнія палінезійцы амаль не звязаны з меланезійскім і мікранезійскім насельніцтвам. Такім чынам другая версія атрымала большую прыхільнасць з боку навукоўцаў.
Сант’Анджэла-Ле-Фратэ
Заступнікам населенага пункта лічыцца Архангел Міхаіл.
Знешнія палінезійцы
Рассяленне
У Мікранезіі налічваецца ўсяго 2 малыя групы знешніх палінезійцаў:
Па мове і культуры яны вельмі блізкія да такелау. Агульная колькасць знешніх палінезійцаў у Мікранезіі - 872 чал. (2007 г.).
У Меланезіі жывуць на тэрыторыі наступных дзяржаў:
Сант’Анджэла-Ле-Фратэ
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Знешнія палінезійцы
Рассяленне
Фактычна, прадстаўнікі гэтых груп размаўляюць на трох дыялектах адной мовы.
Луангіўа блізкія па мове і культуры да паленізійцаў Папуа — Новай Гвінеі. Таўмака, пілені, анута, тыкопія — да ўвеа. Аднак анута найбольш адрозніваюцца ад суседзяў-меланезійцаў, у той час як тыкопія мелі з імі гістарычна шчыльныя сувязі, бралі сумесныя шлюбы, запазычвалі многія элементы культуры і г. д. Астатнія блізкія па мове да самоанцаў і тувалу.
Меле і філа карыстаюцца адной мовай, але меле таксама ўжываюць мясцовую меланезійскую гаворку.
Акрамя таго на востраве Увеа ў Новай Каледоніі жывуць заходнія ўвеа, нашчадкі перасяленцаў з астравоў Уоліс і Самоа.
Мовы
Мовы знешніх палінезійцаў уваходзяць у склад самаічна-знешняй (цэнтральнай) групы палінезійскіх моў.
Кацярына Іванаўна
Кацярына Іванаўна (1691 — 1733, Санкт-Пецярбург) — маскоўская царэўна, дачка цара Івана Аляксеевіча і царыцы Праскоўі Фёдараўны Салтыковай.
Па жаданні Пятра I у 1716 годзе выйшла замуж за герцага Мекленбург-Шверынскага Карла Леапольда. У 1716 годзе Леапольд трапіў у няміласць Пятра I, Кацярына вярнулася ў Расію. Муж яе, страціў сталец, памёр у крэпасці Дземніц у 1747 годзе. Дачка — Ганна Леапольдаўна.
Крыт
Крыт (Κρήτη, Krḗtē) — востраў ва ўсходняй частцы Міжземнага мора паміж Еўропай, Азіяй і Афрыкай. Належыць Грэцыі.
Прырода
Рэльеф Крыта гарысты, моцна расчлянёны, створаны альпійскімі гораўтваральнымі рухамі. Вылучаецца некалькі вялікіх масіваў: на ўсходзе — Ласіты, або Дыкты (выш. да 2148 м), у цэнтры — Іда (да 2456 м), на захадзе — Лефка-Оры (да 2452 м). Паміж гарамі Іда і Лефка-Оры знаходзіцца Сярэднекрыцкае пласкагор’е вышынёю 600—800 м. Схілы горных масіваў, расчлянёныя глыбокімі цяснінамі, на поўдні стромка абрьюаюцца да мора, на поўначы зніжаюцца паката і ствараюць шэраг паўастравоў і мысаў. На поўдні — Месарская раўніна, якая са старажытнасці была жытніцай вострава. Горы складзены пераважна з мезазойскіх вапнякоў (на захадзе — з сланцаў), пашыраны карст. Радовішчы жалезных руд, бурага вугалю. Частыя землетраеенні.
Клімат міжземнаморскі. На ўзбярэжжы сярэдняя тэмпература студзеня 12 °C, ліпеня 26 °C. Ападкаў на 3 выпадае 800 мм за год, на ўсходзе — 200—400 мм; у гарах — больш за 1000 мм, частыя снегапады, снег на вяршынях ляжыць да мая. Летняя засуха доўжыцца 6-7 месяцаў. Глебы горна-карычневыя, на нізінах алювіяльныя. Расліннасць другаснага паходжання. Пераважае нізкарослая фрыгана (ладаннік, лаванда, верас, жаўтазель, малачай, шалфей і інш.). У больш вільготных раёнах вечназялёныя хмызнякі (маквіс). У гарах на вышыні 800—1600 м трапляюцца рэдкалессі з дуба палесцінскага, хвоі калабрыйскай, платана, кіпарыса гарызантальнага. На вяршынях гор альпійскія лугі.
Гісторыя
Старажытная гісторыя Крыта поўная казачных паданняў пра цара Мінаса, Кноскі лабірынт, Мінатаўра і інш.
Сляды дзейнасці чалавека на Крыце вядомы з часоў палеаліту. Крыт — адзін з цэнтраў найстаражытнейшай еўрапейскай культуры (гл. Крыта-мікенская культура, Крыцкае палацавае пісьмо). У ІІІ тыс. да н.э. тут узніклі першыя ў Еўропе гарады-дзяржавы (Кнос, Фест і інш.). У II тыс. да н.э. увесь Крыт, верагодна, быў аб’яднаны пад уладай цароў Кноса ў магутную дзяржаву, якая дасягнула росквіту ў 17—16 ст. да н.э.: мела вялікі флот і, паводле падання, захаванага старажытна-грэчаскімі гісторыкамі, панавала на Эгейскім моры. У 14 ст. да н.э. частка Крыта заваявана кааліцыяй ахейскіх царстваў мацерыковай Грэцыі; у 12 ст. ахейскія дзяржавы тут распаліся пад націскам дарыйцаў. З утварэннем на яго тэрыторыі грэчаскіх калоній на востраве ўзніклі гарады-рэспублікі. У 68 да н.э. гэты востраў заваявалі рымляне. Калі на Крыце з’явілася хрысціянства, невядома. Відаць, першым епіскапам на востраве быў Ціт, які, паводле Бібліі, пражыў 94 гады, да якога звяртаўся ў пасланні апостал Павел (64).
З 395 н.э. востраў належаў Візантыі, у 823—961 арабам, у 961—1204 зноў Візантыі, у 1204 заваяваны крыжакамі і прададзены Венецыі. У перыяд венецыянскага панавання шматлікія паўстанні мясцовага насельніцтва; у 15—17 ст. развівалася культура, асабліва жывапіс (Эль Грэка) і літаратура (В. Карнарас) — т.зв. крыцкі рэнесанс. У 1669 (канчаткова ў 1715) заваяваны Турцыяй. Насельніцтва Крыта ўдзельнічала ў Грэчаскай нацыянальна-вызваленчай рэвалюцыі 1821—1829. У 1866—1869, 1878, 1887, 1895, 1896—1897 адбыліся Крыцкія паўстанні супраць турэцкага панавання. У 1898 Крыт атрымаў адміністрацыйную аўтаномію. Пасля Балканскіх войнаў 1912—1913 паводле грэка-турэцкага дагавора ад 14.11.1913 далучаны да Грэцыі. У ІІ сусветную вайну ў маі 1941 акупіраваны войскамі нацысцкай Германіі ў выніку паветрана-дэсантнай аперацыі (буйнейшая паветраная аперацыя вермахта ў час вайны). Вызвалены ў лістападзе 1944.
Гаспадарка
Асноўныя парты Іракліян і Ханья.
Выдатныя мясціны
Нацыянальны парк Самарыя (ахова горнай фауны і флоры). Захаваліся шматлікія помнікі антычнай культуры і сярэднявечча.
Наан (страва)
Наан — пшанічная аладка, страва індыйскай нацыянальнай кухні. Акрамя таго, страва мае шырокае распаўсюджванне ў Афганістане, Іране, Непале, Пакістане, Таджыкістане, Узбекістане і прылеглых рэгіёнах. У цюркскіх мовах (напрыклад, казахскай, кыргызскай, узбекскай, уйгурскай і г. д.) хлеб называюць нан (запазычанне з персідскай).
Аснову аладкі складае дражджавое пшанічнае цеста. У якасці начынкі могуць выкарыстоўвацца розныя дадаткі накшталт фаршу з бараніны, гародніны, сыра ці бульбы. З прыпраў і рэзкіх затавак выкарыстоўваюцца кмен, часнык, кеўра, разынкі.
Наан ядуць разам з супамі, гарбатай ці ў якасці асноўнай стравы.
Ратуш Арсэнал
Ратуш Арсэнал (Ratusz Arsenał) — станцыя лініі М1 Варшаўскага метрапалітэна.
Agriphila inquinatella
Agriphila inquinatella — від лускакрылых насякомых сямейства.
Арэал
Распаўсюджаны ў Еўропе, Іарданіі, Закаўказзі і Туркменістане.
Арыенталізавальны стыль
Арыенталізавальны стыль, інакш протакарынфскі стыль — мастацкі кірунак у вазапісе Старажытнай Грэцыі VII стагоддзя да н э.
Для гэтага стылю чорнафігурнага вазапісу характэрныя запазычаныя з Блізкага Усходу матывы з выявай сіпаў, сфінксаў і львоў. Характэрны так званы «страх пустой прасторы», калі любы свабодны прамежак запаўняўся малюнкам. Асноўным цэнтрам вырабу керамікі ў гэтым стылі быў Карынф. Гэты стыль быў таксама папулярны і ў майстроў ганчарнай справы ў Атыцы.
Ранні протакарынфскі стыль
Менавіта ў Карынфе зарадзіўся стыль мастацтва, у тым ліку і вазапісу, які пазней даследчыкі назавуць карынфскім, або арыенталізавальным, пад уплывам імпартаваных з Усходу тканін з маляўнічымі мудрагелістымі ўзорамі. Каля 100 гадоў Карынф заставаўся адзіным элінскім полісам, які дамінаваў на рынку керамікі. Ранні перыяд развіцця карынфскай керамікі называецца протакарынфскім і ахоплівае перыяд 720—690 гг. да н. э. Асноўнымі матывамі роспісу былі жывёлы, напрыклад птушкі і львы.
Сталы протакарынфскі стыль
Пачатак VII стагоддзя да н. э. стаў сапраўдным прарывам у кераміцы, гэты перыяд называюць сталым протакарынфскім стылем. Ён развіўся ў перыяд 690—650 гг. да н. э. Карынфскія ганчары заснавалі тэхніку чорнафігурнай керамікі, што, несумненна, стала важным крокам наперад. Новы спосаб вырабу керамікі заключаўся ў нанясенні сілуэтаў лакам, у дакладнай мадэляванні фігур спецыяльным інструментарыем і абпале вазы. Каляровыя эфекты выяўляліся толькі пасля абпалу і здабывання посуду з печы. Першапачаткова малюнак быў дастаткова простым і выконваўся літаральна некалькімі штрыхамі, але з часам тэхніка вазапісу ўсё больш ўдасканальвалася. Прыкладам прагрэсу вазапісу з’яўляецца арыбал «Барацьба гаплітаў». Аздабленне вазы характарызуецца выдатна прадуманай кампазіцыяй, фігуры воінаў выглядаюць сапраўды натуралістычнымі, прагрэс заўважны не толькі ў малюнку фігур у руху, але і ўліку перспектывы. Дывановы протакарынфскі стыль распаўсюджваецца і на мініяцюрную кераміку, цяпер яна таксама пакрываецца суцэльным мудрагелістым узорам з выявай жывёл, а напаўненне пустых месцаў адбываецца за кошт прыўнясення кветкавых матываў.
Позні протакарынфскі стыль
Яшчэ адным крокам у развіцці карынфскага стылю керамічнага мастацтва стаў позні протакарынфскі стыль (650—640 гг. да н. э.). Майстры гэтага перыяду пераходзяць ад выканання фігурных сцэн да тэхнікі іх масавай вытворчасці. Удасканальваюцца самі формы керамікі, павялічваюцца і памеры, каб адлюстраваць буйных жывёл. Пашырэнне малюнка вядзе да скарачэння незапоўненых участкаў на корпусе вазы, пры гэтым узрастае і дбайнасць выканання малюнка. Часам усю кампазіцыю складала дэталёва прамаляваная адна-адзіная жывёла. Акцэнт рабіўся на дэманстрацыі прыродных асаблівасцяў жывёл. Так, пантэра, якая ад прыроды мае падоўжанае, грацыёзна цела, замяняе на вазах дастаткова жорсткага велічнага льва, характэрнага для ранніх перыядаў арыенталізавальнага стылю. Гэтыя тэндэнцыі закранулі таксама архітэктуру, калі на фризах акрамя львоў і быкаў таксама маляваліся пантэры і іншыя жывёлы. Такая кампазіцыя стала амаль стэрэатыпнай, а падобныя арнаменты можна знайсці ўсюды ў скульптуры і архітэктуры таго перыяду.
Раннекарынфскі стыль
Некаторыя даследчыкі схільныя вылучаць яшчэ адзін перыяд карынфскай керамікі — раннекарынфскі стыль, або так званы стыль «дарослай жывёлы» (625—550 гг. да н. э.). Развіццё гэтага стылю было выклікана далейшым павелічэннем прамых кантактаў з Усходам, і як следства, ўплыву ўсходняй культуры на мастацтва Элады. Гэты перыяд характарызуецца стварэннем шырокіх фрызаў, аформленых ненатуральна доўгімі фігурамі жывёл, а таксама запоўненых арнаментам. Гіпербалізацыя дэкаратыўных элементаў вядзе да некаторай страты натуралістычнасці адлюстраваных фігур, зрэшты сама тэхніка выканання малюнка надзвычай старанная. Уплыў на развіццё гэтага віду керамікі здзейснілі асірыйскія тканіны з багатымі ўзорамі, а таксама, несумненна, вынаходлівасць карынфских майстроў керамікі. Сярод адлюстраваных жывёл папулярнымі былі львы, барсы, дзікі, быкі, козы, упершыню з’явіліся сірэны (птушка з чалавечай галавой) і іншыя гібрыды (чалавек-цмок, чалавек-рыба). Пэўны заняпад карынфскай тэхнікі прыпадае на VI стагоддзе да нашай эры, ён адбыўся ў сувязі са стратай канкурэнцыі з ганчарамі Атыкі, дзе арыенталізавальны стыль ўжо быў выцеснены чорнафігурным вазапісам.
Протаатычная кераміка
Перыяд протаатычнай керамікі працягваўся ў перыяд 710—675 гадоў да н. э., пры гэтым пераход ад познегеаметрычнага стылю да протаатычнага прайшоў дастаткова плаўна. На пачатковым этапе гэтыя стылі нават суіснавалі адзін з адным: сярод чыста геаметрычных элементаў — ліній і зігзагаў — з’яўляліся прымітыўныя фігуры міфалагічных жывёл, а таксама кветкавыя матывы. Першы прадстаўнік пераходнага перыяду — вазапісец Аналата, ён першым зрабіў спробу адысці ад строгай сіметрыі геаметрыкі.
Пазней маляваныя фігуры жывёл і міфічных істот станавіліся ўсё больш натуралістычнымі, паступова выцясняючы геаметрычныя элементы. Пашыраецца шэраг адлюстраваных істот: львы з’яўляюцца побач са сфінксамі, пегасамі, кентаўрамі, сабакамі, коньмі, пеўнямі, арламі. Адлюстроўваюцца таксама пары калясніц. У дадатак да жывёл з’яўляюцца раслінныя матывы, якія цяпер афармляюцца ў пальметы (арнаментальная раслінная фігура). Арнамент запаўняе ўсю паверхню вазы.
Чорна-белы стыль
Гэты перыяд ахоплівае 675—650 гг. да н. э. Ужо згаданы вазапісец Аналата стаў творцам новай тэхнікі чорнафігурнага вазапісу, увага якой была прыкавана да чалавека. Такім чынам, паўстала зусім новае пакаленне мастакоў, і самі ганчары адмаўляліся ад старой тэхнікі. Вырысоўваючы контуры фігур, мастакі ў пошуках сродкаў дасягнення большай натуралістычнасці свядома пачынаюць выкарыстоўваць прамалёўкі чорным па светлым фоне. Хоць, як і раней, тэхніка пакідала ў сабе перапляценне з папярэднімі перыядамі, мастакам чорна-белага вазапісу ўдалося дамагчыся значна большага майстэрства па параўнанні з протаатычнымі.
Пашырылася і тэматыка роспісу: з’явіліся сцэны гонак на калясніцах, батальныя сцэны і, як і раней, міфалагічныя істоты. Паступова тэхніка чорнафігурнага вазапісу станавілася ўсё папулярней. Арыгінальнасць атычнай керамікі гэтага перыяду складаецца ва ўменні не столькі адлюстраваць арыенталістычныя элементы, колькі размясціць іх на корпусе посуду. Нягледзячы на некаторае падабенства з карынфскай керамікай гэтага перыяду, даследчыкі ўсё ж выключаюць вызначальны ўплыў карынфскай тэхнікі на атычную. Усяго за 20-30 гадоў атычныя вазапісцы настолькі асвоілі тэхніку чорнафігурнага вазапісу, што змаглі значна павысіць якасць сваіх вырабаў.
Познепротаатычны перыяд
Познепротаатычны перыяд старажытнагрэчаскай керамікі доўжыўся з 650 па 610 гады да н. э. У гэты час афармленне посуду становіцца надзвычай вынаходлівым у спалучэнні з дакладнасцю вазапісу. Зрэшты маляўнічасць малюнка цалкам знікае, кераміка становіцца чорна-белай. Гэта звязана з першымі спробамі выкарыстоўваць замест чорнафігурнай тэхніку.
Пачатак гэтых пераўтварэнняў адзначыла сабой амфара, знойдзеная ў Афінах і датаваная 615. да н. э. Гэта манументальная ваза, якая паказвае сцэну забойства кентаўра Неса Гераклам і Персея, які праганяе Гаргону. Амфара Неса выканана цалкам у тэхніцы чорнафігурнага вазапісу. Асноўнай кампазіцыі вазы падпарадкаваныя другарадныя раслінныя матывы і фігуры птушак. У цэлым у тэхніцы гэтага перыяду таксама адзначаецца ўплыў карынфскага стылю, аднак ён не з’яўляецца дамінуючым.
Родаская кераміка
На востраве Родас дзякуючы развітай вытворчасці і экспарту віна развіўся свой тып керамікі. Яе росквіт прыпадае на VII стагоддзя да н э. Разам з віном родаская кераміка была распаўсюджаная ва ўсім грэчаскім свеце. Характэрнымі рысамі родаскага вазапісу было запаўненне прасторы корпуса вазы паясамі, рознымі па тэматыцы напаўненнямі — псеўдагеаметрычнымі элементамі і жывёламі, сярод апошніх былі распаўсюджаныя алені, сфінксы, птушак. Шыі ваз пакрываліся тасьмой арнаментаў, унізе — у асноўным кветкавымі матывамі, астатняя частка вазы пакрывалася глазурай. Аднак з часам, пад уплывам карынфскай керамікі, аднастайны фон займаў усё менш і менш плошчы, саступаючы жывёльнаму ўзору.
IC 3201
IC 3201 — галактыка тыпу E/P ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Яўген Юр’евіч Валошын
Яўген Юр'евіч Валошын (нар. 1986, Мінск) — беларускі музыкант і журналіст.
Займаецца тайскім боксам ды стаўся прызёрам студэнцкага першынства Беларусі 2009 года. З 2008 года грае, спявае ды піша музыку ў гурце Jab Club (з 2009-га — HandMade).
Стрыганецкі сельсавет
Стрыга́нецкі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Кобрынскага раёна Брэсцкай вобласці. Цэнтр — вёска Стрыганец.
Утвораны 12 кастрычніка 1940 года ў складзе Жабінкаўскага раёна Брэсцкай вобласці БССР. З 8 жніўня 1959 года ў складзе Брэсцкага раёна. 6 студзеня 1960 года ў склад сельсавета з Рагозненскага сельсавета Кобрынскага раёна перададзена вёска Пятровічы. З 14 красавіка 1960 года ў Кобрынскім раёне. Скасаваны 21 студзеня 1961 года, тэрыторыя далучана да Рагозненскага сельсавета.
Эдмунд Галей
Эдмунд (Эдманд) Галей (Edmond Halley, 29 кастрычніка (8 лістапада) 1656 — 14 (25) студзеня 1742) — англійскі Каралеўскі астраном, геафізік, матэматык, метэаролаг, фізік і дэмограф.
Нерон
Неро́н Кла́ўдзій Цэ́зар А́ўгуст Герма́нік, імя пры нараджэнні — Луцый Даміцый Агенабарб , з 50 па 54 год — Нерон Клаўдзій Цэзар Друз Германік , найбольш вядомы пад іменем Нерон, ( — ) — старажытнарымскі імператар з 13 кастрычніка 54 года, апошні з дынастыі Юліяў-Клаўдзіяў.
Таксама прынцэпс Сената, трыбун, Бацька айчыны , Вялікі пантыфік (з 55 года), пяцікратны консул (55, 57, 58, 60 і 68 гадоў).
Поўны тытул на момант смерці:
Imperator Nero Claudius Caesar Augustus Germanicus, Pontifex Maximus, Tribuniciae potestatis XIV, Imperator XIII, Consul V, Pater Patriae (Нерон Клаўдзій Цэзар Аўгуст Германік, Вялікі пантыфік, надзелены ўладай трыбуна 14 раз, уладай імператара 13 раз, пяцікратны консул, Бацька айчыны).
Падчас яго праўлення ён засяродзіў вялікую частку сваёй увагі на дыпламатыі і гандлі, паспрабаваў павялічыць ролю Рыма як культурнай сталіцы імперыі шляхам стварэння і прасоўвання розных тэатраў і спартыўных спаборніцтваў. Валадаранне Нерона адзначана дыпламатычнымі і ваеннымі поспехамі ў барацьбе з Парфянскай імперыяй, прыгнечаннем паўстання брытанцаў (60-61) і паляпшэннем адносін з Грэцыяй.
Валадаранне Нерона звычайна асацыіруецца з тыраніяй і экстравагантнасцю. Ён запомніўся серыяй сістэматычных забойстваў, у тым ліку яго ўласнай маці і яе 4 братоў, і асабліва шырока распаўсюджаным перакананнем, што ў той час, як гарэў Рым, ён музіцыраваў на сваёй ліры, а таксама як бязлітасны ганіцель хрысціян. Гэтыя ўяўленні заснаваны галоўным чынам на працах гісторыкаў Тацыта, Светонія і Дыяна Касія. Мала якая са старажытных крыніц, якія захаваліся да нашых часоў, апісвае яго станоўча, хоць ёсць некаторыя, якія гавораць аб яго велізарнай папулярнасці сярод рымскага народа, асабліва на Усходзе.
Праўдападобнасць дакументаў, якія пералічваюць тыранічныя акты Нерона, з'яўляецца сёння спрэчнай. Аддзяліць факты ад выдумкі ў дачыненні да класічных твораў можа быць складаным і нават немагчымым.
Паходжанне
Луцый Даміцый Агенабарб па нараджэнню належаў да старажытнага плебейскага роду Даміцыяў. Калі верыць Светонію, продкі будучага імператара вылучаліся крутым норавам і праяўлялі ў крайняй ступені як годнасці, так і заганы, ўласцівыя рымскаму выхаванню.
Род Даміцыяў падзяляўся на два сямействы — Кальвінаў і Агенабарбаў. Мянушка другога (лат. «Рудабароды») узыходзіць да легенды пра сустрэчу Луцыя Даміцыя з двума юнакамі, якія загадалі паведаміць у Рым пра нейкую важную перамогу. У доказ сваёй боскасці, яны кранулі валасоў Даміцыя, і валасы з чорных імгненна сталі рудымі — гэта прыкмета назаўжды засталася ў яго нашчадкаў.
Прадзед яго спрабаваў прыцягнуць да суда Юлія Цэзара, вінавацячы таго ў злоўжываннях супраць звычаяў і «боскіх законаў». Дзед Нерона, Луцый Даміцый Агенабарб, выдатны военачальнік часоў Аўгуста, ганараваны трыўмфам, консул 16 да н.э., у тым жа годзе атрымаў патрыцыянскі статус паводле закона Сенія. Яго сын, Гней Даміцый, консул 32 года, у 28 годзе, па загаду Тыберыя, ажаніўся з унучкай Аўгуста, Юліі Агрыпіне.
Праз дзевяць гадоў 15 снежня 37 года ў Анцыі, непадалёк ад Рыма, у пары нарадзіўся першынец — Луцый Даміцый. Бацька яго, паводле сведчання Светонія, «у адказ на віншаванні сяброў выклікнуў, што ад яго і Агрыпіны нішто не можа нарадзіцца, акрамя жаху і гора для чалавецтва».