cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Юхан Людвіг Рунеберг
Біяграфія
Скончыў універсітэты ў Ваасе і ў Оўлу, у апошнім працаваў як выкладчык лацінскай мовы і літаратуры. У сваёй творчасці вялікую ўвагу надаваў жыццю простага фінскага селяніна. Найлепшым творам Рунеберга ў гэтай тэматыцы з'яўляецца Bonden Paavo — твор пра селяніна з фінскай правінцыі, які з-за страты ўраджаю малоціць муку з кары дрэва і выпякае з яе хлеб. Пачатак перакладзены на беларускую мову Максімам Багдановічам. Сярод самых вядомых твораў Рунеберга — «Кароль Ф'ялар» (швед. Kung Fjalar) і цыкл вершаў «Расказы прапаршчыка Столя» (швед. Fänrik Ståhls sägner).
Паасобныя вершы на беларускую мову пераклаў таксама Лявон Баршчэўскі.
Філон Васілевіч Копаць
Філон Васілевіч Копаць ( — ) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Паходзіў са шляхецкага роду Копцяў герба «Роля». Сын Васіля Копця.
Маршалак лідскі з 1612 па 1623 гады. Пасол на надзвычайны сойм 1613 года ад Лідскага павета.
Лазы (Талачынскі раён)
Лазы́ (, Лазы) — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Валосаўскага сельсавета.
Да 17 жніўня 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Валосаўскага сельсавета, да 7 чэрвеня 1966 года вёска — у склад Рыдамльскага сельсавета.
Англійскі сэтар
Англі́йскі сэ́тар (English Setter) — парода сабак з групы лягавых. Англійскі сэтар — прамы нашчадак старых еўрапейскіх сабак, якія выкарыстоўваліся ў Сярэднявеччы для палявання на птушак з сеткай. Сваім сучасным абліччам сабакі пароды ў значнай ступені абавязаны Э. Лавераку, які, пачаўшы сваю дзейнасць ў 1825 годзе, на працягу 50 гадоў змяняў і паляпшаў якасці пароды шляхам інбрыдынга, падбору і адбору. Англійскі сэтар — найбольш вядомая і распаўсюджаная парода сярод сэтараў.
IC 1810
IC 1810 — галактыка тыпу SBab у сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Старыцкі сельсавет
Назву Ста́рыцкі сельсавет маюць:
Сакалова (Дарагабужскі раён)
Сакалова (Соколово) — вёска ў Дарагабужскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Міхайлаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Фрыбурскі ўніверсітэт
''Пра ўніверсітэт у Германіі гл. Універсітэт Фрайбурга''
Універсітэт Фрыбура (Université de Fribourg, UNIFR) — універсітэт, размешчаны ў Фрыбуры, у Швейцарыі. Падпарадкаваны кантону Фрыбур.
Структура
Універсітэт Фрыбура мае пяць факультэтаў:
Аперацыя «Сажытэр»
Аперацыя «Сажытэр» (Opération Sagittaire, «стралец») — аперацыя ўрада Францыі па эвакуацыі суайчыннікаў з Судана. Вываз французскіх грамадзян пачаўся на фоне сутыкненняў паміж прыхільнікамі генералаў Абдэля аль-Бурхана і Махамеда Дагала.
Слаўкава (Смаленская вобласць)
Слаўкава (Славково) — вёска ў Дарагабужскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Міхайлаўскага сельскага паселішча.
Аперацыя «Сажытэр»
Перадгісторыя
Успышка гвалту заахвоціла свет сачыць за сітуацыяй у Судане, а ўрады дзяржаў перайсці да выратавання сваіх грамадзян з «гарачай кропкі». Аднак сама эвакуацыя была абцяжарана з-за баявых дзеянняў у сталічным Хартуме, асабліва ў міжнародным аэрапорце і вакол яго. Гэта вымусіла многіх ехаць на машынах у Порт-Судан, які знаходзіцца прыкладна ў 650 км на паўночны ўсход ад Хартума, адкуль замежнікі вывазіліся па паветры альбо караблямі. Іншыя эвакуацыі праводзіліся праз наземныя пагранпераходы.
Падрыхтоўка
Французскія ўлады пачалі планаваць эвакуацыю ўжо 17 красавіка. Разглядаліся два варыянты па выратаванню суайчыннікаў: першы — вывесці французаў з Хартума ў Порт-Судан, другі — па паветры з аэрапартоў Цэнтральнага Судана. У рэшце рэшт было вырашана выбраць за аснову менавіта другое. Урад дамовіўся з прадстаўнікамі генерала аль-Бурхана, якія для вывазу замежнікаў далі згоду на выкарыстанне авіябазы Вадзі-Саедна.
18 красавіка на французскай ваеннай базе ў Джыбуці пачалася падрыхтоўка самалётаў, C-130H і запраўшчыка. Было вылучана амаль 30 тон абсталявання, транспартных сродкаў і 150 вайскоўцаў (байцы, , медыцынскіх часцей армейскай службы аховы здароўя і ). Да гэтых сіл далучыліся два A330, накіраваныя з баз у самой Францыі.
Правядзенне
У ноч з 22 на 23 красавіка на авіябазу Вадзі-Саедна прыбылі першыя французскія самалёты.
У той жа дзень у Амдурмане эвакуяцыйны канвой, які накіроўваўся з пасольства Францыі ў Хартуме, трапіў пад абстрэл. Падчас атакі адзін вайсковец быў цяжка паранены куляй у жывот. Увечары ў Джыбуці прыбылі два самалёты з амаль 200 французскімі і замежнымі грамадзянамі, уключаючы дыпламатычны персанал дэлегацыі Еўрапейскага Саюза.
24 красавіка пяццю заходамі A400M і двума C-130H вывезена каля 300 чалавек.
25 красавіка забраў некалькі сотняў супрацоўнікаў ААН і іх сем’і з Порт-Судана ў Саудаўскую Аравію. 26 красавіка карабель прыбыў у Джыду з 398 людзьмі на борце.
У ноч з 27 на 28 красавіка праведзены апошнія рэйся: адзін C130 і два A400M з аэрапорта Эль-Фашыра эвакуявалі каля сотні прадстаўнікоў ААН.
Вынікі
Па паветры эвакуяваны за 9 рэйсаў паміж Джыбуці і Хартумам 538 чалавек, у тым ліку 209 французаў. Па моры вывезены 398 чалавек, уключаючы 5 французаў. У агульнай складанасці выратавана 216 французскіх грамадзян і больш за 800 грамадзян з больш чым 80 краін свету.
Нядаль
Няда́ль (, Недаль) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці Беларусі. Уваходзіць у склад Мсціжскага сельсавета.
У 1924—1954 гадах цэнтр Нядальскага сельсавета.
Мейсцы Пястовэ (гміна)
Ме́йсцы Пясто́вэ (Miejsce Piastowe) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Красненскага павета Падкарпацкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Мейсцах Пястовэ. Плошча гміны складае 51,46 км². Станам на 2004 год у гміне Мейсцы Пястовэ пражывалі 13 385 чалавек, шчыльнасць — 260,1 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 9 салецтваў.
Шатландскі сэтар
Шатла́ндскі сэ́тар  — паляўнічая парода сабак. Выведзена на аснове старадаўніх англійскіх сабак. Цалкам парода склалася да 1860. Пры стварэнні пароды ўжывалася метызацыя з сэтарамі іншых парод, а таксама з пойнтэрам. Стандарт зацверджаны ў 1988.
Анатоль Іванавіч Спрынчак
Анатоль Іванавіч Спрынчак (нар. года, в. Міхайлаўшчына Талачынскага раёна Віцебскай вобласці) — беларускі навуковец, педагог, кандыдат сельскагаспадарчых навук (1992), дацэнт (2004).
Біяграфічныя звесткі
Скончыў Беларускую дзяржаўную сельскагаспадарчую акадэмію ў 1979 годзе па спецыяльнасці «Аграхімія». У 1989 годзе скончыў аспірантуру Навукова-даследчага інстытуту механізацыі і электрыфікацыі сельскай гаспадаркі ў Мінску. Таксама прайшоў перападрыхтоўку па спецыяльнасці «Педагогіка» ў Беларускім дзяржаўным эканамічным універсітэце ў 2001 годзе і перападрыхтоўку па спецыяльнасці «Інавацыйны менеджмент» у Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь ў 2006 годзе.
З 1979 па 1986 гады працаваў аграномам-насенневодам, галоўным аграномам сельскагаспадарчых прадпрыемстваў. З 1986 па 1990 гады з’яўляўся інструктарам Любанскага райкама КПБ у Мінскай вобласці. У 1990—1999 гадах займаў пасаду намесніка старшыні сельскагаспадарчага кааператыва ў Круглянскім раёне Магілёўскай вобласці, з’яўляўся кіраўніком сельскагаспадарчага кааператыва. З’яўляўся фермерам, прадпрымальнікам у сферы аграбізнеса.
Лыткарына
Лыткарына — горад (з 1957) ў Маскоўскай вобласці Расіі, на левым беразе ракі Масквы (грузавы порт), за 8 км на паўднёвы ўсход ад Масквы (ад МКАД) і за 10 км на поўдзень ад горада Люберцы; адзіны населены пункт муніцыяльнага ўтварэння «Гарадская акруга Лыткарына».
Анатоль Іванавіч Спрынчак
Біяграфічныя звесткі
З 1999 года выкладае ў вышэйшых навучальных установах Мінска: у Беларускім дзяржаўным аграрным тэхнічным універсітэце, Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь. З 2012 года працуе ў Інстытуце прадпрымальніцкай дзейнасці: займаў пасады загадчыка кафедры эканомікі і турызму, кафедры эканомікі і кіравання. З верасня 2017 года з’яўляецца дацэнтам кафедры эканомікі і кіравання Інстытуту прадпрымальніцкай дзейнасці.
Дысертацыю на саісканне навуковай ступені кандыдата сельскагаспадарчых навук па спецыяльнасці «Аграхімія» абараніў у 1992 годзе ў Інстытуце глебазнаўства і аграхіміі Нацыянальнай акадэміі навук Беларусі. Тэма дысертацыі: «Уплыў угнаенняў і арашэння на прадуктыўнасць аднагадовых бабовых культур на дзярнова-падзолістых супяшчаных глебах».
У 2004 годзе Прэзідыум Вышэйшай атэстацыйнай камісіі Рэспублікі Беларусь прысвоіў яму навуковае званне дацэнта.
Навуковая дзейнасць
Займаецца даследаваннем пытанняў аптымізацыі аграэкалагічных рызыкаў у прамысловай эксплуатацыі зямель сельскагаспадарчага прызначэння, зніжэння аграэкалагічных рызыкаў у сістэме харчовай бяспекі, пытанняў сацыяльнага капіталу і ягонага месца ў развіцці аграрнай галіны, кіравання рызыкамі ў аграбізнесе, развіцця інавацыйных навыкаў кіраўнікоў у стратэгічным кіраванні аграпрамысловым комплексам, холдынгаў у сістэме аграпрамысловага комплексу, умоў і фактараў развіцця прадпрымальніцкай ініцыятывы ў аграбізнесе і інш.
Серавале-Пістаезэ
Серавале-Пістаезэ (Serravalle Pistoiese) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Таскана, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Пістоя.
Кашырскі павет
Кашырскі павет (Powiat koszyrski) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка Палескага ваяводства Польскай Рэспублікі. Адміністрацыйны цэнтр — мястэчка Камень-Кашырскі.
Серавале-Пістаезэ
Насельніцтва складае 11 171 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 266 чал./км². Займае плошчу 42 км². Паштовы індэкс — 51030. Тэлефонны код — 0573.
Кашырскі павет
Складаўся з 6 вясковых гмін (7 у 1939). Агульная плошча павета — 3243 км², насельніцтва — 95.000 чалавек, шчыльнасць — 29 чал. на км².
Серавале-Пістаезэ
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Ludovico di Tolosa.
Кашырскі павет
Гісторыя
Паводле Рыжскага мірнага дагавора ў складзе Заходняй Беларусі адышоў да Польшчы. Утвораны 1 сакавіка 1921 года.
Серавале-Пістаезэ
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Кашырскі павет
Гісторыя
Пасля ўз’яднання Заходняй Беларусі з БССР асноўная частка Кашырскага павета разам з павятовым цэнтрам 4 снежня 1939 года паводле Указа Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР была выведзена са складу БССР і передадзена ў склад УССР. Мяжа была штучна перанесена І. Сталіным па просьбе першага сакратара ЦК КПУ М. Хрушчова на падставе таго, што УССР нібыта не хапала лесу.
Сялюшкі (Дарагабужскі раён)
Сялюшкі (Селюшки) — вёска ў Дарагабужскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Міхайлаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Уладзімір Лукіч Верхавец
Уладзімір Лукіч Верхавец (, в. Літвінкі, Кобрынскі раён — ) — дзяржаўны дзеяч БССР.
Біяграфія
Скончыў Брэсцкі настаўніцкі інстытут імя А. С. Пушкіна (1953), ВПШ пры ЦК КПСС (1970). З 1953 года на камсамольскай працы ў Брэсцкай вобласці. З 1962 года 2-і сакратар Столінскага РК КПБ, з 1963 сакратар парткама вытворчага кіравання, 1-ы сакратар РК КПБ у Драгічыне. З 1970 года 1-ы сакратар Кобрынскага РК КПБ, сакратар Брэсцкага абкама КПБ, з 1980 старшыня Дзяржаўнага камітэта БССР па прафтэхадукацыі.
З 1993 года правацаў метадыстам Рэспубліканскага інстытута прафесійнай адукацыі.
Кандыдат у члены ЦК КПБ з 1981. Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР (1980—1990).
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнамі «Знак пашаны», Працоўнага Чырвонага Сцяга (двойчы), Кастрычніцкай Рэвалюцыі, медалямі.
Акцябрскі сельсавет (Салігорскі раён)
Акця́брскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Салігорскага раёна Мінскай вобласці. Цэнтр сельсавета — аграгарадок (да 2010 г. вёска) Акцябр.
Утвораны 20 жніўня 1924 года як Старыцкі (Старчыцкі) сельсавет у складзе Чырвонаслабодскага раёна Слуцкай акругі БССР. Цэнтр — вёска Старыца (з 1927 г. Старчыцы). З 9 чэрвеня 1927 года ў складзе Бабруйскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Чырвонаслабодскім раёне БССР. З 1935 года ў Чырвонаслабодскім раёне Слуцкай акругі. Пасля ўвядзення абласнога дзялення 20 лютага 1938 года ў Чырвонаслабодскім раёне Мінскай вобласці. 27 лютага 1938 года перайменаваны ў Акцябрскі, а цэнтр сельсавета — у вёску Акцябр. З 20 верасня 1944 года па 8 студзеня 1954 года ў складзе Бабруйскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Замагільскага сельсавета. Пасля скасавання Чырвонаслабодскага раёна 8 жніўня 1959 года ў складзе Старобінскага раёна, з 25 снежня 1962 года — у складзе Любанскага раёна, з 6 студзеня 1965 года — у Салігорскім раёне.
Паводле перапісу 2009 года насельніцтва сельсавета складае 1807 чалавек, з іх 96,3 % — беларусы.
IC 1811
IC 1811 — галактыка тыпу SBab у сузор’і Печ.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Кісцянёўскі сельсавет
Кісцянё́ўскі сельсавет — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рагачоўскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Цэнтр — аграгарадок (да 2011 года вёска) Кісцяні.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Рагачоўскага раёна Бабруйскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Рагачоўскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. 16 ліпеня 1954 года да сельсавета далучана тэрыторыя скасаванага Мадорскага сельсавета. 14 красавіка 1960 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Старасельскага сельсавета.
19 верасня 1963 года ўтвораны зноў з часткі Старасельскага сельсавета ў складзе 10 населеных пунктаў (Азярышча, Вішчын, Дняпроўскі, Заеззе, Залоззе, Кісцяні, Мадора, Ніжаў, Яленава і Янкаў Лог). 26 сакавіка 1987 года ў склад Старасельскага сельсавета перададзена вёска Азярышча. 5 верасня 2000 года ў склад сельсавета са Старасельскага сельсавета перададзены вёскі Азярышча і Шчыбрын.
Насельніцтва сельсавета паводле перапісу 2009 года — 1162 чалавекі, з іх 92,3 % — беларусы, 6,1 % — рускія, 0,4 % — украінцы.
Рыбцы (прыпыначны пункт)
Рыбцы́ (, Рыбцы)  — прыпыначны пункт Мінскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Пухавіцкім раёне Мінскай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Рыбцы; на лініі Асіповічы I — Мінск-Пасажырскі, паміж прыпыначным пунктам Раўнаполле і прыпыначным пунктам Зазерка.
Грас
Грас (Grasse, Grassa) — горад у французскім дэпартаменце Прыморскія Альпы, крыху на поўнач ад Мужэна. Насельніцтва горада складае 48 тысяч жыхароў.
Грас вядомы сваёй парфумернай індустрыяй і як адно з месцаў, дзе адбываецца дзеянне рамана «Парфумер» Патрыка Зюскінда.
Гісторыя
Горад заснаваны ў XI стагоддзі. У 1125 годзе стаў рэзідэнцыяй біскупа Антыба. У 1155 годзе Грас стаў біскупскім горадам, пачаў адыгрываць важную ролю ў гандлёвых адносінах з Генуяй і Пізай. У 1482 годзе разам з Правансам стаў часткай Францыі. З XVI стагоддзя ў Грасе пачала развівацца парфумерная вытворчасць.
У 1815 годзе Напалеон I Банапарт высадзіўся тут у бухце Гольф-Жуан і з невялікай арміяй пайшоў на Парыж шляхам, які пасля назавуць дарогай Напалеона. У друкарні Граса, размешчанай у 15 кіламетрах ад месца высадкі, быў надрукаваны заклік да народа і арміі.
Леў Урбанавіч Дашкевіч
Біяграфія
Паходзіў з шляхецкага роду герба «Ляліва». У 1882—1896 гг. вучыўся ў Мінскай мужчынскай гімназіі і Віленскім інтэрнаце-канквіце. З 1903 г. вучыўся на медыцынскім факультэце Варшаўскага ўніверсітэта. У 1904 г. за ўдзел у студэнцкай забастоўцы арыштаваны і выключаны з універсітэта без права паступлення ў ВНУ Расійскай імперыі. У 1906—1911 гг. вучыўся ў Францыі — на факультэце філалогіі (La faculté de lettres) Універсітэта Бургундыі (Дыжон). Паралельна ў 1908—1909 гг. займаўся на фатаграфічным аддзяленні Вышэйшай школы графічных мастацтваў у Парыжы. З 1911 г. пачаў друкавацца ў навуковых выданнях (La Nature. Paris).
У 1911—1920 жыў у Закаўказзі, працаваў выкладчыкам французскай мовы, фізікі, прыродазнаўства і іншых прадметаў у гімназіях Эрывані (Ерэван), Елізаветполя (цяпер Гянджа, Азербайджан), Тыфліса (Тбілісі). Ездзіў па рэгіёне ў якасці фатографа Камісіі па апісанні мясцовасцей і плямён Каўказа. У 1918 г. служыў дзяржаўным фатографам урада Азербайджанскай рэспублікі.
Фатаграфічныя працы Дашкевіча друкаваліся ў выданнях: Азбукін М. «Географія Эўропы» (2-е выд. Мн., 1924), Грамыка М. «Пачатковая географія» (Мн., 1926), «Чатырохстолецьце беларускага друку» (Мн., 1926), Багдановіч М. «Творы». Т. 1 (Мн., 1927—28), «Сучаснае беларускае мастацтва» (Мн., 1929), «Беларусь Савецкая: Фотаальбом» (Мн., 1931), «IV Усебеларуская мастацкая выстаўка» (Мн., 1931), час. «Чырвоная Беларусь» (1930, № 1, 2, 9). Удзельнічаў у Першай Усебеларускай выстаўцы краязнаўчых фатаграфій і замалёвак (Менск, красавік—май 1928), у выстаўцы ў Дрэздэне (Германія, 1930 ?).
Арыштаваны ДПУ БССР 21 ліпеня 1930 г. па справе «Саюза вызвалення Беларусі». Вызвалены ў верасні 1930 года. Працаваў у Менскім Доме тэхнікі, на геаграфічным факультэце БДУ, 1-й клініцы Менскага медінстытута, Інстытуце тэарэтычнай і клінічнай медыцыны АН БССР. У 1941—1944 жыў у эвакуацыі ў г. Фрунзэ (цяпер Бішкек, Кыргызстан), працаваў у медыцынскіх установах. У верасні 1944 г. вярнуўся ў Мінск. Працаваў у Інстытуце тэарэтычнай медыцыны і Інстытуце фізіялогіі.
Пахаваны на Кальварыйскіх могілках у Мінску. У верасні—снежні 2002 г. у Нацыянальным музеі гісторыі і культуры Беларусі адбылася выстаўка твораў Дашкевіча «Зачараваны Беларуссю».
Самцова
Самцова (Самцово) — вёска ў Дарагабужскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Міхайлаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Воўчыя ягады
Воўчыя ягады
Мейска Гурка (гміна)
Ме́йска Гу́рка (Miejska Górka) — вяскова-гарадская гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Равіцкага павета Велікапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Мейсцы Гурцы. Плошча гміны складае 103,62 км². Станам на 2004 год у гміне Мейска Гурка пражывалі 9276 чалавек, шчыльнасць — 89,5 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 17 салецтваў.
Бяздзедавіцкая сядзіба
Бяздзедавіцкая сядзіба — помнік сядзібна-паркавай архітэктуры ў в. Бяздзедавічы Полацкага раёна Віцебскай вобласці. Сядзіба ўключана ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь.
Гісторыя
Закладзена ў пачатку XX стагоддзя А. А. Рымскім-Корсакавым на левым беразе ракі Ушача. Уключала сядзібны дом, гаспадарчыя пабудовы, парк.
Недалёка ад сядзібы ў 1910 годзе пабудавана капліца-пахавальня ўладальнікаў.
Станькаўскі сельсавет (Рагачоўскі раён)
Ста́нькаўскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Рагачоўскага раёна Гомельскай вобласці. Цэнтр — вёска Станькаў.
Бяздзедавіцкая сядзіба
Архітэктура
Мураваны двухпавярховы сядзібны дом размешчаны на невысокім узгорку. Да асноўнага кубападобнага аб’ёму прымыкаюць розныя па форме рызаліты. У дэкоры фасадаў выкарыстаны вільчыкі, філёнгі, ліштвы. Аконныя праёмы розныя па форме. Планіроўка калідорна-анфіладная.
Станькаўскі сельсавет (Рагачоўскі раён)
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Рагачоўскага раёна Бабруйскай акругі БССР. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Рагачоўскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. 14 красавіка 1960 года скасаваны, тэрыторыя далучана да Старасельскага сельсавета.
Бяздзедавіцкая сядзіба
Архітэктура
З паўднёвага боку ад дома размяшчаўся пейзажны парк з сістэмай сажалак і каналаў (захаваўся фрагмент). У дрэвастоі пераважалі таполі і ліпы. Аднапавярховыя гаспадарчыя пабудовы выкананы ў форме «цаглянай архітэктуры» з выкарыстаннем элементаў неаготыкі.
Джэймс Мэнчэм
Сэр Джэймс Рычард Мары Мэнчэм (James Richard Marie Mancham,, Вікторыя, Брытанскія Сейшэлы — ) — сейшэльскі дзяржаўны, палітычны і грамадскі дзеяч, адвакат, першы Прэзідэнт Сейшэльскіх Астравоў, які стаяў на чале дзяржавы ў 1976—1977 гадах. Заснавальнік Сейшэльскай Дэмакратычнай Партыі (СДП).
Біяграфія
У знешняй палітыцы Мэнчэм арыентаваўся, пераважна, на Вялікабрытанію, каланіяльным валоданнем якой Сейшэльскія Астравы былі да незалежнасці. Асаблівую ўвагу ён надаваў развіццю турызму на астравах. Прэзідэнцтва Мэнчэма працягвалася менш за год: у чэрвені 1977 года на Сэйшэлах адбыўся дзяржаўны пераварот, у выніку якога да ўлады прыйшоў лідар Сейшэльскай апазіцыі, сацыяліст Франс-Альбер Рэнэ, і яго прыхільнікі. Мэнчэм быў вымушаны застацца ў Вялікабрытаніі. На Сейшэлы ён вярнуўся толькі ў пачатку 1990-х гадоў, дзе пражываў да канца жыцця.
Фердынанд I Справядлівы
Фернанда I Арагонскі (Fernando I de Aragón) таксама празваны «Антэкерскім», «Справядлівым» і «Сумленным» (, Медзіна-дэль-Кампа —, Ігуалада) — кароль Арагона, Валенсіі, Маёркі, Сардзініі, Корсікі (намінальна), Сіцыліі, герцаг Афін і Неапатрыі (намінальна), граф Барселоны, Русільёна і Сердані ў 1412—1416 гадах), рэгент Кастыліі ў 1406—1416 гадах з дынастыі Трастамара.
Біяграфія
Фернанда быў сынам караля Хуана I Кастыльскага і Элеаноры Арагонскай.
У 1406 годзе, калі сканаў яго старэйшы брат Энрыке III Кастыльскі, Фернанда адмовіўся ад кастыльскай кароны, а замест гэтага стаў разам з удавой Энрыке — Кацярынай Ланкастэрскай — рэгентам пры малалетнім Хуане II. На гэтай пасадзе праявіліся яго адміністрацыйныя здольнасці ва ўнутраных справах.
Падчас вайны з Гранадскім эміратам у 1410 годзе Фернанда захапіў горад Антэкера, па назве якога атрымаў сваю мянушку.
Самым прыкметным дасягненнем яго кароткага кіравання стала яго згода ў 1416 годзе на зняцце антыпапы Бенедыкта XIII, што спрыяла завяршэнню Вялікага заходняга расколу, які раздзіраў рымска-каталіцкую царкву на працягу 40 гадоў.
Фернанда I Арагонскі пахаваны ў манастыры Паблет. Ларэнца Вала напісаў афіцыйную біяграфію Фернанда I — «Historiarum Ferdinandi regis Aragonum libri sex» («Пра дзеянні Фердынанда, караля Арагона»).
Сям’я і дзеці
У 1393 годзе Фернанда ажаніўся з Элеанорай д’Альбукерке, і ў іх было сем дзяцей:
Садовая (Смаленская вобласць)
Садовая (Садовая) — вёска ў Дарагабужскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Міхайлаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Дэні Фор
Дэні Фор (Danny Faure; нар., Кілембэ, Уганда) — палітык, прэзідэнт Сейшэльскіх Астравоў з 16 кастрычніка 2016 года. Раней займаў пасаду віцэ-прэзідэнта (у 2010—2016 гадах), член Народнай партыі.
Біяграфія
Дэні Фор нарадзіўся ў горадзе Кілембэ ў Заходняй Угандзе ў сям'і грамадзян рэспублікі Сейшэльскія Астравы. Пачатковую і сярэднюю адукацыю атрымаў на радзіме бацькоў, на Сейшэльскіх астравах. Вучыўся ва ўніверсітэце на Кубе, атрымаў навуковую ступень у паліталогіі.
Уццана
Уццана (Uzzano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Таскана, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Пістоя.
Насельніцтва складае 5182 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 757 чал./км². Займае плошчу 7 км². Паштовы індэкс — 51010. Тэлефонны код — 0572.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Разань (Смаленская вобласць)
Разань (Рязань) — вёска ў Дарагабужскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Міхайлаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
IC 1812
IC 1812 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) у сузор’і Эрыдан.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Лесіна (Талачынскі раён)
Ле́сіна (, Лесино) (да 30 ліпеня 1964 года Кулакі́ ) — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Валосаўскага сельсавета.
Гісторыя
Згадваецца ў 1642 годзе як вёска Кулакі ў Аршанскім павеце Вялікага Княства Літоўскага.
Рыжкавічы (станцыя)
Ры́жкавічы (, Рыжковичи)  — станцыя Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці. Размешчана за 2 км на паўночны ўсход ад вёскі Градзянка.
Бродэрык Кроўфард
Уільям Бродэрык Кроўфард (William Broderick Crawford, 9 снежня 1911, Філадэльфія — 26 красавіка 1986, ) — амерыканскі акцёр тэатра і кіно, радыё і тэлебачання.
Гомельскі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт
Гісторыя
Пачаў сваё існаванне 1 лістапада 1990 года ў адпаведнасці з Пастановай Савета Міністраў БССР ад 1990/11/14 № 284 і загадам Міністра аховы здароўя БССР ад 1990/11/20 № 188. Стварэнне ВНУ было абумоўлена вострай патрэбай у медыцынскіх кадрах у Гомельскай і Магілёўскай абласцях, пацярпелых ад аварыі на Чарнобыльскай АЭС, а таксама неабходнасцю правядзення навуковых даследаванняў па вывучэнню медыцынскіх наступстваў Чарнобыльскай катастрофы і пошуку шляхоў іх пераадолення. Першым рэктарам інстытута стаў доктар медыцынскіх навук, прафесар Ю. І. Бандажэўскі.
За час існавання ўніверсітэта створаны высокапрафесійны калектыў, здольны ажыццяўляць падрыхтоўку ўрачэбных кадраў на належным узроўні, праводзіць навуковыя даследаванні, аказваць лячэбна-кансультатыўную дапамогу насельніцтву.
У 2003 годзе Гомельскі дзяржаўны медыцынскі інстытут прайшоў акрэдытацыю ў Рэспубліцы Беларусь на адпаведнасць тыпу ўніверсітэт. ВНУ акрэдытаваны па ўсіх спецыяльнасцях падрыхтоўкі кадраў з вышэйшай адукацыяй. У 2008 годзе ўніверсітэт прайшоў дзяржаўную акрэдытацыю спецыяльнасцяў, прафесій і атэстацыю.
Клінічная база — адна з лепшых у Рэспубліцы Беларусь, дзе прымяняюцца самыя сучасныя медыцынскія тэхналогіі па дыягностыцы і лячэнні эндакрыналагічных, кардыялагічных, імуналагічных, гематалагічных, афтальмалагічных, анкалагічных захворванняў;
Мелец (гміна)
Ме́лец (Mielec) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Мялецкага павета Падкарпацкага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Мельцы. Плошча гміны складае 122,72 км². Станам на 2009 год у гміне Мелец пражывалі 12 559 чалавек, шчыльнасць — 101 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 13 салецтваў.
Квечан
Квечан (саманазва: Kwatsáan), раней таксама юма (Yuma) — індзейскі народ на паўднёвым захадзе ЗША. Агульная колькасць (2020 г.) — 3 300 чалавек.
Гісторыя
Квечан лічацца прамымі нашчадкамі носьбітаў культуры Патаян. Згодна іх асабісіай міфалогіі, старажытны герой Komashtam'ho прывёў іх продкаў ад вусця ракі Каларада ў ніжнюю плыню, а таксама навучыў асноўным заняткам для выжывання. Саманазва Kwatsáan значыць «тыя, хто падняліся». У гістарычны перыяд квечан фіксаваліся як жыхары абодвух берагоў Каларада на поўдзень ад махавэ. Яны вялі актыўную ваенную палітыку ў дачыненні да суседніх народаў, а таксама займаліся пасрэдніцкім гандлем паміж індзейцамі Каліфорніі і Арызоны.
Кантакты з іспанцамі пачаліся з 1540 г. Канкістадоры далі насельнікам Каларада агульную назву Yuma (ад скажонага fumar «дым»), паколькі здалёк ўбачылі над іх паселішчамі смугу. Хаця тэрыторыя квечан была фармальна далучана да Новай Іспаніі, улады метраполіі зацікаваліся ёю толькі ў другой палове XVIII ст., калі паўстала праблема наладжвання сувязяў паміж іспанскімі паселішчамі ў Нью-Мексіка і Каліфорніі. У 1779 г. сюды былі накіраваны салдаты і каланісты. Аднак квечан сустрэлі іх варожа і да 1781 г. вымусілі пакінуць сваю зямлю.
Культура
Асноўнымі традыцыйнымі заняткамі квечан здаўна былі рыбалоўства, збіральніцтва і ручное земляробства. Квечан вырошчвалі культуры «тры сястры», пры гэтым карысталіся сезоннымі паводкамі на рацэ Каларада. Земляробства давала каля 50% харчу, ім займаліся і мужчыны, і жанчыны. Хаця паляванне лічылася прэстыжным, яно мела выключна дадатковы характар. У сярэдзіне XIX ст. традыцыйная эканоміка была зруйнавана. Некаторы час больш важную ролю адыгрывала рамяство. Жанчыны займаліся вырабам керамікі, кошыкаў і лялек на продаж. Мужчыны наймаліся на працу на прадпрыемствы, абслугоўвалі пераправу праз Каларада. У другой палове XX ст. асноўнай стала сфера абслугоўвання.
Традыцыйныя паселішчы ўяўлялі сабою вялікія вёскі на ўзвышшах вакол абалоны ракі. Яны складаліся з купалападобных сямейных жытлаў накшталт вікіяпаў. У першай палове XIX ст. налічвалася ўсяго 6 такіх вёсак. Кожная ўяўляла сабою аўтаномную палітычную адзінку на чале выбранага правадыра. Падчас вайны мог абірацца асобны правадыр, што ўзначальваў воінаў. У паўседзённым жыцці значная адказнасць належыла старэйшынам. Пераважалі вялікія пашыраныя сем'і на чале мужчыны. Чальцы кожнай сям'і супольна апрацоўвалі зямельныя надзелы. Калі глава сям'і паміраў, частку сямейнай маёмасці спальвалі, а надзел пакідалі. Ваеннапалонныя або забіваліся, або ператвараліся ў рабоў.
Культура квечан значна трансфармавалася на працягу другой паловы XIX — XX стст. Захаваліся некаторыя рамёствы накшталт вырабу бісера і керамікі, вусная народная спадчына ў форме міфаў і гістарычных паданняў. У рэзервацыі штогод арганізуюцца музычныя фестывалі.
Рэлігія
Квечан верылі, што сусвет быў створаны багамі-блізнятамі Kokomaht і Bakotahl. Важную духоўную ролю адыгрывалі культ продкаў і вера ў нябачную сілу, якая набывалася дзякуючы індывідуальнаму вопыту і супольным рытуальным дзеянням. Квечан таксама верылі ў магію, у тым ліку шкоднае чараўніцтва. У другой палове XIX ст. шырока распаўсюдзілася хрысціянства, асабліва каталіцызм.
Кавелін
Кавелі́н, меднае індыга, блакітная медзь — мінерал класа сульфідаў, сульфід медзі, CuS. Мінерал апісаны ў 1832 годзе. Названы ў гонар італьянскага мінералога Н. Кавелі (Niccolo Covelli).
У складзе кавеліну да 66,4 % медзі, дамешкі жалеза, часам свінцу, селену, серабра. Крышталізуецца ў гексаганальнай сінгоніі. Утварае плямістыя сажыстыя агрэгаты, скарынкі, зрэдку — тонкія таблітчастыя крышталі. Колер індыгава-сіні да сінявата-чорнага. Бляск паўметалічны, цьмяны. Цвёрдасць 1,5—2 па шкале Моаса. Шчыльнасць 4,6—4,76 г/см³. Крохкі.
Кавелін утвараецца ў меднарудных радовішчах у зонах другаснага сульфіднага абагачэння пры замяшчэнні халькапірыту, барніту і хальказіну. Зрэдку мае гідратэрмальнае паходжанне. На паверхні няўстойлівы і ў выніку акіслення пераўтвараецца ў кіслародныя злучэнні медзі — купрыт, азурыт, малахіт.
Пядань
Пяда́нь (, Пядань) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Мсціжскага сельсавета.
Назва
Назва паселішча паходзіць ад назвы ракі, засведчанай як «Пя́дынка» (< Пя́дынь) , — вёска стаіць на яе вярхах. На ранейшых картах і вёска, і рака пазначаліся як «Пядынь».
Рачная назва балцкага паходжання. Тапанімічны аналаг — пруская назва Pendelythen / Pindelithen таго ж кораня Pend-.
Звязаная з літоўскім pendėti, pindėti «сохнуць, парахнець; слабець», pinda «спарахнелая рэч; ссохлая жывёла ці ссохлы чалавек».
Назва звязаная з тым, што рэчышча (або толькі вярхі рэчкі) у цяплейшую, сушэйшую пару года высыхала.
Балцкімі таксама з’яўляюцца як назва ракі Цна, у якую Пядынь уцякае, так і назвы іншых цнянскіх прытокаў рэк Ісга (таго ж паходжання, што і бярэзінская Сха), Макоўза, Лавоша.
Маскоўскі метрапалітэн
Маскоўскі метрапалітэн (Дзяржаўнае ўнітарнае прадпрыемства горада Масквы «Маскоўскі ордэна Леніна і ордэна Працоўнага Чырвонага Сцяга метрапалітэн імя У. І. Леніна») — сістэма ліній метрапалітэна ў Маскве (Расія). Гэта другая паводле інтэнсіўнасці выкарыстання сістэма метро ў свеце, якая толькі нядаўна саступіла лідарства Такійскаму метрапалітэну.
Апісанне
Сістэма ўключае 12 ліній (уключна лінію лёгкага метро) і адгалінаванне, якое раней праектавалася ў якасці лініі міні-метро, агульная працягласць складае 327,5 км, на якіх размешчаны 196 станцый. Таксама ў склад метрапалітэна ўваходзіць Маскоўская манарэйкавая транспартная сістэма. У звычайны працоўны дзень пасажыры здзяйсняюць 9,632 млн паездак (дадзеныя на 2014), у сярэдні каляндарны дзень — 6,92 млн паездак. Усім лініям прысвоеныя назвы і кароткія абазначэнні, якія для ўсіх ліній уяўляюць сабою парадкавы нумар. Кальцавая лінія злучае ўсі астатнія лініі, акрамя Бутаўскай і Кахоўскай.
Бо́льшая частка пуці і станцый знаходзіцца пад зямлёй, аднак ёсць і выключэнні. Так, Філёўская лінія мае доўгі наземны ўчастак ад станцыі «Студэнцкая» да станцыі «Кунцаўская» з 7 наземнымі станцыямі, а таксама адчынены метрамост паміж станцыямі «Смаленская» і «Кіеўская». Бутаўская лінія лёгкага метро на 2/3 праходзіць па паверхні, адзіная падземная станцыя на ёй — «Вуліца Старокачаловская». Наземныя ўчасткі таксама ёсць на Таганска-Краснапрэсненскай (наземная станцыя «Выхіна» і частка перагона «Тэкстыльшчыкі» — «Валгаградскі праспект»), на Арбацка-Пакроўскай (наземныя станцыі «Ізмайлаўская» і «Кунцаўская» (з 1965) і частка ліній, якія прымыкаюць да іх перагонаў. Акрамя згаданага Смаленскага метрамаста Філёўскай лініі, ёсць метрамасты праз Яўзу на Сакольніцкай лініі (паміж «Прэабражэнскай плошчай» і «Сакольніках»), на Замаскварэцкай (паміж «Аўтазавадской» і «Каломенскай»), і самы вядомы — крыты метрамост, на ніжнім ярусе якога размешчаная станцыя «Вараб’ёвы Горы» (пабудаваны ў 1958 г., у 1983—2002 гг. быў на рэканструкцыі).
Марыя Юр’еўна Шарапава
Марыя Юр’еўна Шарапава (Мария Юрьевна Шарапова, нар. 19 красавіка 1987, Нягань, Ханты-Мансійская аўтаномная акруга, Цюменская вобласць, РСФСР, СССР) — расійская прафесійная тэнісістка беларускага паходжання, заслужаны майстар спорту.
Біяграфія
Бацькі Машы родам з Гомеля. За некалькі месяцаў да нараджэння дачкі яны пераехалі ў Сібір з-за неспрыяльнай экалагічнай абстаноўкі, якая склалася па прычыне аварыі на Чарнобыльскай АЭС, размешчанай ва Украіне. Марыя пачала займацца тэнісам у 4 гады, да таго часу яе сям’я ўжо жыла ў Сочы. Цікава, што бацька Машы, Юрый Віктаравіч Шарапаў, сябраваў з Аляксандрам Нікадзімавічам Кафельнікавым, бацькам Яўгена Кафельнікава і менавіта Яўген падарыў ёй першую ракетку. У 6 гадоў (у кастрычніку 1993 года) Шарапавай давялося згуляць з Марцінай Наўрацілавай, калі тая давала паказальны ўрок тэніса ў Маскве. Наўрацілава, разглядзеўшы талент у зусім яшчэ юнай тэнісістцы, настойліва параіла бацьку аддаць Машу ў амерыканскую тэнісную акадэмію Ніка Балецьеры.
Бацька Марыі, які імкнуўся развіваць тэнісны талент дачкі, прыслухаўся да вялікай тэнісісткі і ў 1995 годзе пераехаў з Машай у ЗША.
У 2007 годзе Марыя Шарапава стала Паслом добрай волі ААН, неаднаразова вылучала грашовыя сродкі на развіццё праектаў для дзяцей з раёнаў, якія пацярпелі ад аварыі на ЧАЭС. 30 чэрвеня — 1 ліпеня 2010 года ажыццявіла паездку ў Гомельскую вобласць.
Лужыцкая пасяленчая вобласць
Лужыцкая пасяленчая вобласць (Serbski sydlenski rum, Serbski sedlišćowy teritorium, Sorbisches Siedlungsgebiet) — афіцыйна прызнаваемая урадамі федэральных земляў Саксонія і Брандэнбург тэрыторыя, на якой лужычане прызнаныя карэнным народам. Размешчаная на ўсходзе федэральнай зямлі Саксоніі і на поўдні федэральнай зямлі Брандэнбург, лужыцкая пасяленчая вобласць з'яўляецца часткай гістарычнай Лужыцы, якая ў мінулыя часы падвяргалася германізацыі і асіміляцыі.
Лужыцкая пасяленчая вобласць мае федэральны статус «Традыцыйнае раённае пасяленне» які вызначаецца федэральнымі законамі Германіі. Яе межы ў значнай ступені вызначаны на падставе статыстычнага даследавання лужыцкага вучонага і рэдактара Арншота Чэрніка «Die Entwicklung der sorbischen Bevölkerung», выданага ў 1956 годзе.
У федэральнай зямлі Саксонія Вобласць традыцыйнага пасялення лужыцкіх сербаў нармалізуецца законам «Аб правах лужычанаў Саксоніі »(Gesetz über die Rechte der Sorben im Freistaat Sachsen .) ад 31 сакавіка 1999 года. Саксонскі закон «Аб правах лужычанаў у Саксоніі» абвяшчае намер захоўваць і абараняць традыцыйную культуру лужычанаў на гэтай тэрыторыі.
У адрозненне ад Саксонскага варыянта, брандэнбургскі закон «Аб правах лужыцкіх сербаў (вендаў)» (Gesetz zur Ausgestaltung der Rechte der Sorben (Wenden) ад 7 ліпеня 1994 года вызначае аўтахтоннае насельніцтва тэрыторыі як «абшчыны, якія хацяць належаць да лужыцкага насельніцтва і маюць бесперапынную моўную і культурную пераемственнасць з лужыцкай традыцыяй, якая захавалася да нашага часу». Дадзеную фармулёўку закона крытыкуюць абаронцы нацыянальных меньшасцяў і прадстаўнікі лужыцкага насельніцтва, якія гавораць, што асобным лужычанам цяжка даказаць сваю прыналежнасць да лужыцкага народа з-за шматвекавых нацыянальнага прыгнёта і асіміляцыі.
У адпаведнасці з законамі «Аб правах лужычанаў у Саксоніі» і «Аб правах лужыцкіх сербаў (вендаў)» мясцовыя муніцыпалітэты нясуць адказнасць за захаванне, развіццё лужыцкіх моў і падтрымку лужыцкай культуры, усталяванне двухмоўнай афіцыйнай інфармацыі на дарожных знаках, у грамадскіх і дзяржаўных установах.
У наш час большасць лужыцкага насельніцтва ў Верхняй Лужыцы пражывае паміж гарадамі Баўтцэн, Каменц і Хойерсверда і ў каталіцкіх камунах: Гёда, Нешвіц, Пушвіц і Віціхенаў. На гэтай тэрыторыі лужыцкае насельніцтва складае большасць і тут верхнялужыцкая мова ўжываецца ў розных сферах яе выкарыстання. У Ніжняй Лужыцы большасць лужычанаў пражывае ў камунах Пальц і Шпрэвальд.
Рогі (Смаленская вобласць)
Рогі (Роги) — вёска ў Дарагабужскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Міхайлаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Франс-Альбер Рэнэ
Франс-Альбер Рэнэ ( — ) — прэзідэнт Сейшэльскіх Астравоў у 1977—2004 гадах.
Біяграфія
У 1964 годзе заснаваў і ўзначаліў «Аб’яднаную партыю народа Сейшэльскіх Астравоў» (АПНС) — першую палітычную партыю ў краіне. Пасля абрання ў заканадаўчую асамблею калоніі (1965 год) разам з паплечнікамі па партыі вёў актыўную барацьбу за прадастаўленне ёй самакіравання. У 1975 годзе ў каланіяльным ўрадзе Сейшэл стаў міністрам грамадскіх работ і зямельнага развіцця кааліцыйнага ўрада, у які таксама ўвайшлі прадстаўнікі Дэмакратычнай партыі (ДП). У 1976 годзе, пасля атрымання Сэйшэламі незалежнасці ад Брытаніі быў прызначаны прэм’ер-міністрам ва ўрадзе прэзідэнта Дж. Мэнчэма (лідар ДП).
Сядзіба Любенскіх (Вухвішча)
Гісторыя
Пабудавана ў пачатку XIX стагоддзя. Помнік знішчаны ад маланкі ў міжваенны перыяд.
Архітэктура
Сядзіба з’яўляецца творам архітэктуры класіцызму. Прамавугольны ў плане драўляны дом стаяў на высокім падмурку пад высокім вальмавым дахам з парамі лучковых люкарн. Па баках галоўнага фасада размяшчаліся два мураваныя чатырохкалонныя порцікі з трохвугольнымі франтонамі. Уваход цераз правы порцік вёў у службовую палову дома, цераз левы — у жылыя і парадныя памяшканні. На тыльным фасадзе выступала невялікая тэраса. У другой палове XIX стагоддзя да левага тарца дома была прыбудавана кухня.
Планіроўка дома была анфіладнай двухраднай. Сярэдзіну франтальнага рада займала вялізная бальная зала ў тры акны. Такую ж велічыню меў далучаны да бальнай залы з паркавага боку салон з двума вокнамі і шклянымі дзвярамі, якія вялі на тэрасу. Невялікі квадратны пакой злева ад бальнай залы служыў бібліятэкай, справа — сталовай. Далей па левым баку ад залы размяшчаўся двухаконны пакой, названы «партрэтнай», па правым — квадратны жылы пакой. Правае крыло дома заканчвалася чатырма малымі гасціннымі, левае — крэдэнсам, канцылярыяй і службовым пакоем. Парадныя апартаменты аднолькава апрацаваны. Абсталяванне інтэр’ераў уключала разнастылёвую мэблю, люстры на кансолях у багатых разных рамах барочнага стылю.
Англійскі парк быў аб’яднаны з садам і займаў плошчу каля 10 га. Маляўнічасць яму надаваў хвалісты рэльеф мясцовасці і атачэнне азёраў, да аднаго з якіх парк спускаўся палогім схілам. Праз парк прабягаў ручай. Скрыжаванні алей акцэнтаваліся клумбамі. З боку гасцінца і возера ішла жывая агароджа са старажытных елак і ліп.
Ліцвякі (Талачынскі раён)
Ліцвякі́ (, Литвяки) — вёска ў Талачынскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Валосаўскага сельсавета.
Да 17 жніўня 1962 года вёска ўваходзіла ў склад Валосаўскага сельсавета, да 7 чэрвеня 1966 года вёска — у склад Рыдамльскага сельсавета.
Пушкарова (Смаленская вобласць)
Пушкарова (Пушкарёво) — вёска ў Дарагабужскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Міхайлаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
К’езіна-Уццанезэ
К'езіна-Уццанезэ (Chiesina Uzzanese) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Таскана, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Пістоя.
Насельніцтва складае 4442 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 614 чал./км². Займае плошчу 7 км². Паштовы індэкс — 51013. Тэлефонны код — 0572.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Madonna della neve.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Разліцце
Разлі́цце (, Разлитье) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Мсціжскага сельсавета.
IC 1813
IC 1813 — галактыка тыпу S0-a (спіральная галактыка) у сузор’і Печ.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Канкаль
Канкаль (Cancale) — камуна ў Францыі, дэпартаменце Іль і Вілен, Брэтань.
Геаграфія
Горад знаходзіцца на поўначы Францыі на беразе Ла-Манша.
Гісторыя
Французы называюць гэта месца Ізумрудным берагам. Пляжы практычна бязлюдныя. Асноўная гастранамічная славутасць Канкаля — вустрыцы. У 1545 годзе парыжскія эшэвены заключылі кантракт з Канкалем пра пастаўку свежых вустрыц два разы на тыдзень да каралеўскага стала. За гэта Канкалю быў нададзены статус горада.
Прослішча
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з кастрычніка 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Валерый Пятровіч Шарый
Валерый Пятровіч Шарый (,, Мінская вобласць, Беларуская ССР) — беларускі спартсмен (цяжкая атлетыка), трэнер; заслужаны майстар спорту СССР (1975). Выступаў у сярэдняй і ў першай паўцяжкай вагавых катэгорыях. Устанавіў 13 рэкордаў свету, 15 рэкордаў СССР (1971—79).
Спартыўная кар’ера
Чэмпіён XXI Алімпійскіх гульняў (1976, г. Манрэаль, Канада), свету (1975, Масква; 1976, Манрэаль), Еўропы (1975, Масква; 1976, Берлін). Сярэбраны прызёр чэмпіянату Еўропы (1980, Бялград), бронзавы прызёр (1979, Сафія).
Чэмпіён VI і VII Спартакіяд народаў СССР (1975, Вільнюс; 1979, Ленінград). Пераможца першынства СССР сярод моладзі (1967, Талін), чэмпіён СССР (1971—79). Уладальнік Кубка СССР (1978, 1979). Пераможца міжнародных турніраў: «Кубак Балтыкі» (1969, 1972, 1978), «Кубак Дружбы» (1979).
Трэнерская кар’ера
У 1980—82 і 1988—91 старшы трэнер БВА па цяжкай атлетыцы. У 1982—87 трэнер у складзе групы савецкіх войск у Германіі. У 1994—2001 трэнер нацыянальнай зборнай каманды Беларусі па цяжкай атлетыцы, з 2001 трэнер Мінскай абласной школы вышэйшага спартыўнага майстэрства.
Палітычныя погляды
Падпісаў адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля здушэння народных пратэстаў у 2020 годзе.
Узнагароды
Узнагароджаны ордэнам Дружбы народаў.
Мяшкова (Талачынскі раён)
Да 29 снежня 1961 года вёска ўваходзіла ў склад Навасельскага сельсавета, да 18 сакавіка 1963 года — у склад Плоскаўскага сельсавета , да 7 чэрвеня 1966 года — у склад Навасельскага сельсавета.
Савеленкі (прыпыначны пункт)
Саве́ленкі (, Савелинки, нарматыўная назва — )  — прыпыначны пункт Магілёўскага аддзялення Беларускай чыгункі ў Шклоўскім раёне Магілёўскай вобласці. Размешчаны ў вёсцы Вялікая Камароўка, за 1,8 км на паўднёвы ўсход ад вёскі Савеленкі; на лініі Орша-Цэнтральная — Магілёў I, паміж станцыяй Рыжкавічы і станцыяй Латва.
Мялешын (гміна)
Мяле́шын (Mieleszyn) — вясковая гміна ў Польшчы, уваходзіць у склад Гнязненскага павета Велікапольскага ваяводства. Сядзіба размешчана ў Мялешыне. Плошча гміны складае 99,24 км². Станам на 2004 год у гміне Мялешын пражывалі 4138 чалавек, шчыльнасць — 40,1 чал./км². Адміністрацыйна падзелена на 15 салецтваў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі гміны размешчаны 19 населеных пунктаў.
Рэм
Рэм (, Рем) — вёска ў Барысаўскім раёне Мінскай вобласці. Уваходзіць у склад Мсціжскага сельсавета.
Сетыф
Се́тыф, Сатыф (سطيفيف, Sétif) — горад на паўночным усходзе Алжыра ў правінцыі Сетыф, размешчаны на вышыні каля 1096 м над узроўнем мора.
Забудова горада тыпова каланіяльная, аднак паблізу захаваліся старажытнарымскі некропаль і руіны буйной візантыйскай крэпасці. Тут базуецца футбольны клуб ЕС Сетыф. Насельніцтва 200 тысяч жыхароў (2001).
Трагедыя
Сутыкненні мясцовых жыхароў з еўрапейцамі ў 1945 годзе панеслі каля 100 жыццяў. У адказ французы правялі карную аперацыю, вядомую як Сетыфская разня. Яе ахвярамі, як мяркуюць, сталі ад 6 да 8 тысяч мясцовых жыхароў. Алжырскі прэзідэнт Абдэль Азіз Бутэфліка назваў Сетыфскую аперацыю 1945 года пачаткам генацыду алжырскага народа.
Албаністыка
Албаністыка ці Албаназнаўства — міждысцыплінарная гуманітарная дысцыпліна, якая вывучае албанскую мову і албанскую культуру.
З 1960-х гадоў у Косаве, якое ўваходзіла тады ў склад Югаславіі, дзейнічаў Інстытут албаназнаўства ў Прышціне, заснаваны ў 1953.
Заснавальнікамі албаністыкі лічаць  аўстрыйца і харвата, а таксама венгерца , нямецкага філолага  і рускага славіста.
У Албаніі даследаванні па албаністыцы вядуцца ў Інстытуце гісторыі, мовы і літаратуры пры Тыранскім універсітэце (заснаваны ў 1955).
Алеуцкія астравы
Дугападобны ланцуг са 110 астравоў і мноства скал (даўжыня ) паміж паўастравамі Аляска і Камчатка. Плошча 37,8 тыс. км². Утвараюць 4 групы астравоў: Лісіныя, Андрэянаўскія, Пацучыныя, Блізкія.
Прырода
Большасць астравоў вулканічнага паходжання, вяршыні ўкрыты снягамі. Дзеючых вулканаў 25; самы высокі вулкан Шышалдзіна на востраве Унімак. Клімат марскі субарктычны, вільготны. Зіма цёплая, са снегападамі і частымі адлігамі. Лета халаднаватае, з туманамі. Сярэдняя тэмпература самага халоднага месяца (лютага) −1,4 °C, самага цёплага (жніўня) 11,9 °C. Ападкаў  за год. Частыя штормы. Глебы субпалярныя, дзярнова-тарфяністыя і гарнатундравыя. Расліннасць: субарктычныя лугі, горныя тундры. Жывёльны свет: лісы, марская выдра і сівуч (амаль знішчаны); на скалах птушыныя кірмашы, у прыбярэжных водах морж, цюлень і інш.
Гісторыя
Адкрыты ў XVIII стагоддзі рускай экспедыцыяй В. Берынга і А. Чырыкава. Да 1867 года належалі Расіі, прададзены разам з Аляскай ЗША.
Насельніцтва і гаспадарка
Насельніцтва — амерыканцы, алеуты, крэолы. Галоўны населены пункт — Адак (на аднайменным востраве).
Вядзецца рыбалоўства, пушны промысел, зверагадоўля (блакітны пясец).
Капліца Святога Тадэвуша (Вухвішча)
Капліца Святога Тадэвуша — былая каталіцкая мураваная капліца ў в. Вухвішча Полацкага раёна Віцебскай вобласці. Знаходзілася ў парку на высокім пагорку.
Гісторыя
Фундавана яна была ў 1861 годзе ўладальнікам маёнтка А. Любенскім і яго сястрой А. Івашэўскай. Знішчана ў гады Другой сусветнай вайны.
Архітэктура
Архітэктура мураванага будынка была вырашана ў стылі рэтраспектыўнай готыкі (па ідэі фундатара капліца павінна была асацыіравацца з гатычным касцёлам св. Ганны ў Вільні). Уяўляла сабой прамавугольны аб’ём з пяціграннай апсідай і сакрысціямі. Над галоўным фасадам узносілася высокая васьмерыковая вежа-званіца са шпілем. Стракаты сілуэт будынка фармавалі шматлікія вастраверхія фіялы, вертыкальную дынамічную накіраванасць кампазіцыі надавалі стральчатыя нішы і вокны.