cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Шлезвіг-Гольштэйн (правінцыя)
Геаграфія і эканоміка
Каля 80 % тэрыторыі правінцыі займалі ворныя землі, сады, лугі і пашы. Асноўнымі сельскагаспадарчымі культурамі з’яўляліся пшаніца, жыта, ячмень, авёс, бульба і сена. Садаводства, пладаводства і агародніцтва асабліва квітнелі ў наваколлях Альтаны і Гамбурга. У Травенталі меўся конскі завод. Буйная рагатая жывёла добрай пароды экспартаваўся з Тэнінга, Гузума і Альтаны праз Гамбург у Англію. На астравах была асабліва добра развіта птушкагадоўля. Рыбалоўства з вялікім поспехам вялося ў Балтыйскім моры. Карысныя выкапні на тэрыторыі рэгіёна малаважныя, тут вялася толькі здабыча гіпсу і каменнай солі. Фабрычная прамысловасць была слаба развіта — мелася толькі некалькі чыгуналіцейных, машынабудаўнічых заводаў і суконных фабрыкаў. Таксама меліся суднабудаўнічыя заводы ў Кільскай бухце (у Гаардэне і Эйлербеку), у Альтане і Фленсбургу.
Вядучай навучальнай установай рэгіёна быў Кільскі ўніверсітэт.
Статыстычныя даныя
У 1900 годзе ў правінцыі пражывала 1 387 968 чалавек. Паводле мове пераважалі немцы, якія размаўлялі на ніжненямецкай гаворцы. У паўночнай частцы рэгіёна пражывалі датчане. Граніца дацкай мовы пачыналася на ўсходзе трохі на поўнач ад Фленсбурга, апускалася дугой на поўдзень да ўзгорка Рымельсберг і паварочвала на поўнач, даходзячы да вусця ракі Відэнау. У 1890 годзе налічвалася 136 148 датчан. На заходнім узбярэжжы і на астравах Паўночнага мора таксама пражывалі фрызы. У канфесійным плане пераважалі пратэстанты.
Тэрыторыя і насельніцтва правінцыі Шлезвіг-Гольштэйн у 1900 годзе:
Рэлігійны склад насельніцтва ў 1925 годзе: 94,2 % — пратэстанты; 2,7 % — каталікі; 0,1 % — іншыя хрысціянскія канфесіі; 0,3 % — яўрэі; 2,7 % — іншыя канфесіі.
Плошча і колькасць насельніцтва правінцыі станам на 17 мая 1939 года ў граніцах на 1 студзеня 1941 года і колькасць раёнаў на 1 студзеня 1941 года:
Гарадское і сельскае насельніцтва
Размеркаванне насельніцтва па розных тыпах населеных пунктаў у залежнасці ад іх велічыні па агульнай колькасці жыхароў, паводле даных перапісу насельніцтва 1925 года і станам на 17 мая 1939 года :
Найбуйнейшымі гарадамі правінцыі Шлезвіг-Гольштэйн з’яўляліся (паводле даных 1925 года):
Гарады Вандсбек і Альтана ў 1938 годзе былі вылучаны са складу правінцыі Шлезвіг-Гольштэйн (і нават цалкам са складу Прусіі) і сталі часткай «горада-дзяржавы» (самастойнай зямлі ў складзе Германіі) Гамбург.
Обер-прэзідэнты
Пасада обер-прэзідэнта ўведзена ў Прусіі паводле ўказу ад 30 красавіка 1815 года аб паляпшэнні арганізацыі правінцыйнага кіравання (Verordnung wegen verbesserter Einrichtung der Provinzial-Behörden).
Сяргей Аляксандравіч Карчыцкі
Сяргей Аляксандравіч Карчыцкі (нар. 27 студзеня 1976, Мінск, Беларуская ССР) — беларускі педагог і навуковец, кандыдат педагагічных навук. Майстар японскіх шахмат сёгі (5-ы дан), паэт, член Саюза Расійскіх пісьменнікаў. Выкладчык лацінскай мовы.
Наймацнейшы шахматыст у японскіх шахматах сёгі ў Беларусі і Еўропе. На сусветным турніры 2008 года ў японскім горадзе Тэндо Сяргей Карчыцкі заняў другое месца, саступіўшы толькі кітайскаму шахматысту. У тым годзе ў Японіі ён гуляў з прафесіяналамі і па выніках атрымаў 5-ы дан. Выйграў партыю ў прафесіянала 8-га дана Судзукі Дайсукэ, які ўваходзіць у 20-ку наймацнейшых прафесійных гульцоў планеты. На дадзены момант адзін з пяці ўладальнікаў 5-га дана ў Еўропе (максімальны дан для аматара — 8-ы). Цікавіцца таксама кітайскімі шахматамі сянцы.
У 2000-х гадах рэдагаваў часопісы «Теократия», «Новая экономика», уваходзіў у рэдкалегіі часопісаў «Шахматы» (2003) і «Шахматы-плюс» (2003—2004). Аўтар кніг вершаў «Паломник злого века» (2001) і «Я — римлянин» (2006).
Пасля масавых фальсіфікацый на прэзідэнцкіх выбарах 2020 года, гвалтоўнага разгону акцый пратэстаў, збіцця і катаванняў затрыманых пратэстоўцаў, а таксама жорсткіх затрыманняў салідарных з пратэстоўцамі студэнтаў Мінскага дзяржаўнага лінгвістычнага ўніверсітэта, 9 верасня 2020 г. дацэнт Карчыцкі разам з іншымі педагогамі выступіў у відэазвароце, у якім падтрымаў студэнтаў, асудзіў дзеянні сілавых органаў і пазіцыю адміністрацыі ўніверсітэта, заклікаўшы прыцягнуць усіх вінаватых да адказнасці.
Аляксей Пятровіч П’янкоў
Аляксей Пятровіч П'янкоў (, Перм —, Мінск) — беларускі і савецкі гісторык. Доктар гістарычных навук (1949), прафесар (1950). Першы ў беларускай гістарычнай навуцы ўзняў праблему перыядызацыі беларускай савецкай гістарыяграфіі (артыкул «Основные этапы в развитии белорусской историографии»).
Біяграфія
У 1925 годзе скончыў грамадска-педагагічнае аддзяленне педагагічнага факультэта Пермскага ўніверсітэта, працаваў выкладчыкам гісторыі і грамадазнаўства ў школах Пермі.
У перыяд вучобы і працы ў Пермі ў 1920-я гады прымаў актыўны ўдзел у дзейнасці Гуртка па вывучэнні Паўночнага краю пры Пермскім універсітэце і Таварыства гістарычных, філасофскіх і сацыяльных навук. Займаўся даследаваннем сацыяльна-эканамічнай гісторыі Урала і Прыкам'я, галоўным чынам гаспадаркі ўральскай вёскі XVII–XVIII стст. Па заданні Археаграфічнай камісіі пры АН СССР праводзіў абследаванне фондаў Пермскага акруговага архіва з мэтай выяўлення гістарычных матэрыялаў. У прыватнасці, ім першым былі ўведзены ў навуковы ўжытак такія каштоўныя крыніцы па гісторыі прыкамскай прыгоннай вёскі і горназаводскіх гаспадарак строганаўскай групы як адказныя кнігі.
NGC 1883
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Аляксей Пятровіч П’янкоў
Біяграфія
З 1934 года — дацэнт кафедры гісторыі народаў СССР у Палтаўскім педінстытуце.
У 1937–1941 гадах — загадчык кафедрай гісторыі народаў СССР і адначасова з 1937 года — дэкан гістарычнага факультэта Беларускага ўніверсітэта. У 1937—1941 гадах загадчык сектара Інстытута гісторыі АН БССР.
З 16 верасня да 14 кастрычніка 1941 года — дэкан адноўленага пры Пермскім (Молатаўскім) універсітэце гісторыка-філалагічнага факультэта.
У другой палове 1940-х — пачатку 1980-х гадоў працаваў у Беларускім універсітэце. У 1946–1950 ведаў там кафедрай гісторыі народаў СССР.
У 1943 годзе — дэкан гістарычнага факультэта Беларускага ўніверсітэта.
Апроч навуковай дзейнасці, А. П. П'янкоў займаўся і грамадскай: у 1938–1947 гадах дэпутат Мінскага гарсавета.
У 1945—1950 гадах загадчык сектара Інстытута гісторыі АН БССР. У 1948 годзе абараніў у Ленінградскім дзяржаўным універсітэце доктарскую дысертацыю на тэму: «Феадальныя адносіны ў Паўночна-Усходняй Русі да пачатку XVI ст.». У тым жа годзе прысуджана ступень доктар гістарычных навук, у 1950 годзе — навуковае званне прафесар.
З верасня 1948 года — прарэктар па навуковай працы і па сумяшчальніцтве загадчык кафедрай гісторыі народаў СССР (1946–1950) Беларускага ўніверсітэта.
З 1950 года працаваў у Магілёўскім, у 1954—1978 гадах — Мінскім педагагічным інстытуце. Памёр 12 лістапада 1987 года.
У Беларускім універсітэце навуковая праца А. П. П'янкова працякала ў дзвюх абласцях: сацыяльная гісторыя Старажытнай Русі (якой прысвечаны дзве яго дысертацыі і некаторыя іншыя працы) і гісторыя Беларусі.
Дамброўка (жылы раён)
Дамброўка — жылы раён у заходняй частцы Мінска. Узнік у 2000-х на месцы аднайменнага зніклага фальварка.
Атрымаў сваю назву 22 снежня 2006 года (будаўнічая назва — мікрараён Масюкоўшчына-3,4,5).
У межах мікрараёна праходзяць вуліцы: Алеся Гаруна, Аладавых, Уладзіслава Галубка, Усевалада Ігнатоўскага, Іосіфа Жыновіча.
Нованарвежская мова
Фарміраванне нованарвежскай мовы, якая першапачаткова называлася «мовай краю» (ландсмал, landsmål), было пачата ў сярэдзіне XIX стагоддзя Іварам Осэнам. Осэн бачыў у сваім праекце «папраўдзе нарвежскую» альтэрнатыву дзяржаўнаму стандарту нарвежскай мовы таго часу — «дзяржаўнай мове» (рыксмал, riksmål), якая была вельмі падобная да дацкай мовы. «Дзяржаўная мова» ў далейшым стала называцца «кніжнаю», букмал (bokmål), і стала адною з дзвюх афіцыйных пісьмовых моў Нарвегіі.
У цэлым нованарвежская асноўваецца на заходненарвежскіх дыялектах і ўжываецца прыблізна дзясятаю доляй насельніцтва Нарвегіі. Пісьмовыя нормы ўсё больш набліжаюцца да букмала, але пры гэтым існуе хёгнорск (хёгношк, Høgnorsk — «высокая нарвежская») — штучная норма, ачышчаная ад любых слоў з букмала. У нованарвежскай Вікіпедыі артыкулы на хёгношк размяшчаюцца ў асобнай катэгорыі.
У школах выкладанне вядзецца на абедзвюх мовах.
Аляксандр Мікалаевіч Іванін
Аляксандр Мікалаевіч Іванін (нар., г. Ліепая, Латвійская ССР) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў у 1972 годзе Брэсцкі інжынерна-будаўнічы інстытут. Працаваў старшым архітэктарам у Віцебскграмадзянпраекце, кіраўніком групы архітэктараў у Віцебскім аддзеле Белкааппраекта, з 1982 года — старшы архітэктар Віцебскага філіяла Белжылпраекта.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1977 года. Пражывае ў Віцебску.
Творчасць
Асноўныя працы: эксперыментальны 10-кватэрны жылы дом (1974), помнік невядомаму салдату ў в. Руба Віцебскага раёна (1975, са скульптарам В. М. Касіцыным).
Недайскі сельсавет
Не́дайскі сельсавет — былая адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка ў складзе Буда-Кашалёўскага раёна Гомельскай вобласці Беларусі. Адміністрацыйны цэнтр — вёска Недайка.
Утвораны 20 жніўня 1924 года ў складзе Буда-Кашалёўскага раёна Бабруйскай акругі БССР. З 27 кастрычніка 1927 года ў складзе Гомельскай акругі. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Буда-Кашалёўскім раёне БССР. З 20 лютага 1938 года ў складзе Гомельскай вобласці. На 1 студзеня 1974 года ў складзе Недайскага сельсавета 18 населеных пунктаў. 17 мая 1979 года ў склад сельсавета з Глазаўскага сельсавета перададзены 5 населеных пунктаў (вёска Старая Буда, пасёлкі Баец, Даліна, Зеляноўка і Лявады), наўзамен у склад Глазаўскага сельсавета перададзены 4 населеныя пункты (вёскі Іванаўка, Жытанежжа, пасёлкі Дзікава і Клянок). 17 снежня 1986 года скасаваны пасёлак Зеляноўка. 5 жніўня 1996 года цэнтр сельсавет перанесены ў вёску Старая Буда, сельсавет перайменаваны ў Старабудскі.
У склад Недайскага сельсавета ўваходзілі: да 1930 года — пасёлак Доўгія, да 1936 года — пасёлкі Новая Недайка і Пакроўск, да 1955 года — пасёлак Новыя Рэйкі, да 1969 года — пасёлкі Новая Сямёнаўка, Янаўка.
Джон Кі
Джон Кі (John Phillip Key;, Окленд, Новая Зеландыя) — новазеландскі палітычны дзеяч, прэм’ер-міністр у 2008—2016 гадах, лідар Нацыянальнай партыі Новай Зеландыі. Падчас яго кіравання краіна хутка пераадолела Вялікую рэцэсію (2008), узмацніла супрацоўніцтва з саюзнікам па АНЗЮС — ЗША (2010—2012), вывела войскі з Афганістана (2013), правяла непаспяховыя рэферэндумы па змене дзяржаўнага сцяга (2015/16) і ўключылася ў працу над Трансціхаакіянскім партнёрствам.
Анатоль Архіпавіч Астапаў
Анатоль Архіпавіч Астапаў (нар. 14 лістапада 1938) — беларускі ўрач-інфекцыяніст, спецыяліст па дзіцячых інфекцыйных захворваннях. Заслужаны ўрач Рэспублікі Беларусь (2009).
Біяграфія
Нарадзіўся ў Дрыбінскім раёне ў сям’і настаўнікаў.
У 1957 годзе з адзнакай скончыў Магілёўскае вучылішча па спецыяльнасці фельчара-акушэра і ў 1963 годзе з адзнакай скончыў Мінскі дзяржаўны медыцынскі інстытут па спецыяльнасці ўрач-лячэбнік, а затым навучаўся ў аспірантуры, а з 1966 года пачаў працаваць асістэнтам кафедры інфекцый.
У 1970 годзе пад кіраўніцтвам дацэнта В. А. Бандарына і прафесара Д. В. Палешкі абараніў кандыдацкую дысертацыю на тэму: «Біяхімічныя паказчыкі РЭС пры інфекцыйным гепатыце».
У 1982 годзе прысвоена вучонае званне дацэнта.
У 1980 годзе ўпершыню арганізаваў у інстытуце курс трапічнай медыцыны для студэнтаў замежнага факультэта.
У кастрычніку 1984 года арганізаваў і ўзначаліў кафедру дзіцячых інфекцыйных хвароб БДМУ. З 1988 года і па 16 ліпеня 2007 года быў Галоўным спецыялістам МЗ РБ па дзіцячых інфекцыйных хваробах пры МЗ РБ і адначасова на функцыянальнай аснове ўзначальваў Рэспубліканскі цэнтр па дзіцячай інфекцыйнай паталогіі.
Грамадская і навуковая дзейнасць
Пад кіраўніцтвам і актыўным удзеле дацэнта А. А. Астапава распрацавана фармулярная сістэма, а таксама пратаколы дыягностыкі і лячэнні інфекцыйных захворванняў у дзяцей.
З 1974 года па 1984 год на грамадскіх пачатках выконваў работу старшыні Савета маладых навукоўцаў і спецыялістаў пры УМС МЗ БССР.
З’яўляецца аўтарам 370 навуковых прац, з іх раздзелы па інфекцыйнай паталогіі ў дзяцей у 21 кнізе, 33 артыкулаў у Беларускай энцыклапедыі, 27 метадычных рэкамендацый па актуальных пытаннях інфекцыйнай паталогіі ў дзяцей. Маю 2 патэнты і 4 рацыяналізатарскія прапановы.
Падрыхтаваў прынамсі 6 кандыдатаў медыцынскіх навук, 23 клінічных ардынатараў.
Урач-інфекцыяніст вышэйшай катэгорыі, член Рэспубліканскай камісіі па ліквідацыі поліяміэліту ў РБ, член Вучонага Савета па абаронах кандыдацкіх дысертацый пры Гродзенскім дзяржаўным медыцынскім універсітэце.
Узнагароды
З’яўляўся ліквідатарам аварыі на ЧАЭС у 1986—1987 гадах. За актыўную працу па ліквідацыі аварыі і аказанне дапамогі дзецям з пацярпелых раёнаў узнагароджаны ордэнам «Знак Пашаны» (1986), таксама мае нагрудны знак «Выдатнік аховы здароўя СССР» (1990), грамату Вярхоўнага Савета РБ (1992), ганаровую грамату Вярхоўнага Савета РБ (1996), медаль Францыска Скарыны (2002), сертыфікат СААЗ і нагрудны знак за ліквідацыю поліяміэліту ў РБ, ганаровую грамату Міністэрства аховы здароўя РБ (2006), унесены ў кнігу «Хто ёсць Хто. Дзелавы свет СНД», выпуск 2002, Заслужаны ўрач РБ (2009).
Лесіна (Баранавіцкі раён)
Ле́сіна (, Лесино) — вёска ў Баранавіцкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Ляснянскага сельсавета. Размешчана за 14 км на паўднёвы захад ад Баранавіч, за 9 км ад чыгуначнай станцыі Лясная на лініі Баранавічы—Брэст. Насельніцтва 94 жыхары, 53 гаспадаркі (2005).
Гісторыя
У 1939 годзе вёска. З 15 студзеня 1940 года да 8 красавіка 1957 года ў Навамышскім раёне Баранавіцкай, з 8 студзеня 1954 года Брэсцкай абласцей, з 8 красавіка 1957 года ў Баранавіцкім раёне.
У Вялікую Айчынную вайну з канца чэрвеня 1941 года да ліпеня 1944 года акупіравана гітлераўцамі. На фронце загінулі 2 вяскоўцы.
Барыс Уладзіміравіч Святлоў
Барыс Уладзіміравіч Святлоў (,, БССР, СССР) — беларускі грамадскі і дзяржаўны дзеяч. Рэктар Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта культуры і мастацтваў (2008-2012), міністр культуры Рэспублікі Беларусь (2012—2017).
Біяграфія
У 1980—1989 гадах — старшы лабарант, малодшы навуковы супрацоўнік Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору Акадэміі навук БССР. У 1989—1990 гадах — член рэдакцыйнай калегіі кіравання мастацтваў Міністэрства культуры БССР. У 1990—1991 гадах — памочнік міністра культуры БССР.
У 1991—1994 гадах — намеснік міністра культуры Рэспублікі Беларусь.
З мая 1994 года па снежань 1994 года — начальнік аддзела кінавідэамастацтва Міністэрства культуры і друку Рэспублікі Беларусь.
Са студзеня 1995 года па жнівень 1995 года — намеснік дырэктара фінансава-інвестыцыйнай кампаніі «Фінансы і актывы».
У 1998—2003 гадах — начальнік аддзела кінавідэапрадукцыі, начальнік аддзела арганізацыі інфармацыі, намеснік дырэктара дзяржаўнай установы «Нацыянальны прэс-цэнтр Рэспублікі Беларусь».
У 2003—2008 гадах — рэктар прыватнай установы адукацыі «Інстытут парламентарызму і прадпрымальніцтва».
У 2008—2012 гадах — рэктар установы адукацыі «Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў».
16 кастрычніка 2015 года пастановай Савета Міністраў № 870 у складзе Урада склаў свае паўнамоцтвы перад нававыбраным Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь. , а 17 снежня 2015 года ўказам Прэзідэнта № 500 зноў зацверджаны на пасадзе міністра.
28 верасня 2017 года Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь вызвалены ад пасады міністра культуры Беларусі.
Меркаванні
Са слоў былой старшыні ўпраўлення культуры і народнай творчасці Міністэрства культуры Наталлі Задзяркоўскай, Барыс Святлоў «не мог адстаяць наверсе нейкі праект, які там не падабаўся».
Кайракты
Кайракты:
Краіны Восі
Краіны нацысцкага блока, Краіны Восі — ваенны блок паміж Германіяй, Італіяй, Японіяй і іншымі краінамі, якія ўдзельнічалі ў другой сусветнай вайне і процістаялі Антыгітлераўскай кааліцыі.
Ныўкы (Оўруцкі раён)
Ныўкы (Ни́вки) — вёска ў Оўруцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Оўруцкай гарадской абшчыны.
IC 4524
IC 4524 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральная галактыка) ў сузор’і Валапас.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Рава Мазавецка
Рава Мазавецка (Rawa Mazowiecka) — горад у Польшчы, размешчаны за 60 на ўсход ад Лодзі і за 75 км на паўднёвы захад ад Варшавы. Адміністрацыйны цэнтр Раўскага павета Лодзьскага ваяводства, сядзіба вяскова-гарадской гміны Рава Мазавецка. Чыгуначная станцыя. Займае плошчу 14,28 км². Насельніцтва 16,090 тыс. чалавек (2022).
Фрыдрых III Гогенцолерн
Фрыдрых III (Фрыдрых Вільгельм Мікалай Карл, Friedrich III., Friedrich Wilhelm Nikolaus Karl von Preußen;, , Прусія — , , Германская імперыя) — імператар (кайзер) Германіі і кароль Прусіі з 9 сакавіка 1888 года, прускі генерал-фельдмаршал (28 кастрычніка 1870), рускі генерал-фельдмаршал (1872). Кронпрынц Фрыдрых быў адным з самых шматабяцальных спадчыннікаў прастола Еўропы, але валадарыў усяго 99 дзён, памёршы ад пакутлівай хваробы.
Біяграфія
Сын прынца Вільгельма Прускага (будучага караля і імператара Вільгельма I) і Аўгусты Веймарскай, пляменнік Фрыдрыха Вільгельма IV.
Кронпрынц
У 1861 годзе, пасля ўзыходжання бацькі на прастол, стаў кронпрынцам Прусіі і ў гэтай якасці камандаваў войскамі сваёй краіны ў Пруска-аўстрыйскай вайне 1866 года і Франка-прускай вайне. Меў палкаводчы талент, адыграў ключавую ролю ў перамозе над аўстрыйцамі пад Садовай. Карыстаўся вялікай папулярнасцю ў арміі і народзе як «Наш Фрыц» (Unser Fritz). Пасля перамогі ў Франка-прускай вайне (1871) Фрыдрых, які стаў ужо спадчыннікам прастола новай Германскай імперыі, атрымала жазло рускага генерал-фельдмаршала.
Валадаранне
Калі памёр Вільгельм I (9 сакавіка 1888 года), Фрыдрых, які ўзышоў на прастол, быў ужо смяротна хворы на рак гартані. Раней, з-за памылковага дыягназу, пастаўленага яму ў 1887 годзе, была адменена аперацыя, якая магла б спыніць рост пухліны. Амаль год кронпрынц правёў на лячэнні ў Англіі, Ціролі і, нарэшце, у Сан-Рэма, адкуль вярнуўся ў Германію, ужо стаўшы імператарам. За месяц да ўзыходжання на прастол урач Фрыдрых фон Браман зрабіў кронпрынцу трахеастамію, пасля якой ён страціў магчымасць размаўляць і меў зносіны з атачэннем пасродкам пісьма. Яго лячэннем таксама займаўся Эрнст фон Бергман. За 99 дзён валадарання імператар з дзяржаўных спраў паспеў толькі адправіць у адстаўку неэфектыўнага кансерватара, міністра ўнутраных спраў Роберта Віктара фон Путкамера (за шэсць дзён да смерці, 9 чэрвеня). Так 1888 год стаў у Германіі годам трох імператараў.
Адзнакі
Фрыдрых і яго жонка лічыліся парай з ліберальнымі сімпатыямі; спадчыннік абмяркоўваў магчымыя планы палітычных рэформ з цешчай, брытанскай каралевай Вікторыяй. Пасля Вільгельм II аддаваў перавагу спасылацца ў якасці ўзору на дзеда, Вільгельма I (які артымаў пры ім афіцыйны эпітэт «Вільгельм Вялікі»), не згадваючы бацьку. Шмат хто з палітыкаў і гісторыкаў казалі і тады, і асабліва пасля пачатку Першай сусветнай вайны, што калі б Фрыдрых III і ліберальна настроены аўстрыйскі кронпрынц Рудольф, які загінуў праз паўгода пасля яго 30 студзеня 1889 года, пражылі доўга, лёс Еўропы мог бы быць іншым, і палітыка Германіі з Аўстрыяй не прывяла б да Першай сусветнай вайны. Існуе таксама меркаванне, што лібералізм і міралюбнасць Фрыдрыха і маштаб рэформ, якія ён мог бы распачаць, перабольшаны па кантрасце з дзейнасцю Вільгельма II.
Культурная дзейнасць
Кронпрынц быў ініцыятарам стварэння мастацкага музея ў Берліне, адкрытага праз 16 гадоў пасля яго смерці (1904) у яго дзень нараджэння пад назвай «Музей імператара Фрыдрыха». З 1956 года ён завецца Музей Бадэ па імі мастацтвазнаўца Вільгельма фон Бадэ, які кіраваў зборам першай калекцыі для музея.
Сям’я
У 1858 годзе ажаніўся з прынцэсай Вікторыяй, старэйшай дачкой брытанскай каралевы Вікторыі. Ад гэтага шлюбу нарадзілася восем дзяцей:
Менавіта пасля вяселля Фрыдрыха і Вікторыі ў Еўропе атрымаў шырокую папулярнасць напісаны яшчэ ў 1842 г. вясельны марш Фелікса Мендэльсона.
Павел Севярынец
Па́вел Канстанці́навіч Севяры́нец (нар., Орша) — беларускі палітык, пісьменнік і публіцыст, адзін з заснавальнікаў «Маладога Фронту». Арыштаваны перад прэзідэнцкімі выбарамі 2020 года, асуджаны на 7 гадоў зняволення. Палітычны зняволены.
Раннія гады. Пачатак палітычнай дзейнасці
Нарадзіўся ў Оршы ў сям’і журналіста і школьнай настаўніцы. Скончыў школу з залатым медалём (1994), геаграфічны факультэт БДУ (2000). У 1994—1999 гадах працаваў журналістам у шэрагу выданняў. З 1998 года друкуецца ў незалежнай прэсе як публіцыст.
У 1995 годзе Севярынец уступіў у БНФ «Адраджэньне». У лютым 1997 года ён узначаліў Мінскую маладзёвую фракцыю БНФ. У верасні 1997 года на Устаноўчым сойме быў абраны сустаршынёй «Маладога Фронту», у лютым 1999 года — старшынёй (заставаўся ім да 2004 года).
У 1997—2004 годах Павел Севярынец стаў вядомы як удзельнік і арганізатар масавых вулічных выступаў моладзі супраць палітыкі прэзідэнта Аляксандра Лукашэнкі. 2 красавіка 1998 года арыштаваны ў часе апазіцыйнай маніфестацыі ў Мінску і за «зрыў канцэрту, прысвечанага аб’яднанню Расіі і Беларусі», змешчаны ў следчы ізалятар. Праз два месяцы пад ціскам беларускай і міжнароднай грамадскасці вызвалены і адпраўлены пад падпіску аб нявыездзе ў Віцебск. Крымінальная справа закрытая ў лістападзе 1998 годзе без тлумачэнняў.
У рамках сваёй дзейнасці ў «Маладым Фронце» Павел Севярынец быў заснавальнікам асветніцкага праекту «Шоў Беларушчыны», курсаў «Ды-джэяў Адраджэння», ініцыятарам стварэння кааліцыі беларускіх дэмакратычных маладзёвых арганізацыяў «Перамен!», а таксама міжканфесійнай супольнасці «Хрысціянская ініцыятыва».
У 1999—2003 гадах Павел Севярынец быў намеснікам старшыні Партыі БНФ.
Севярынец быў адным з арганізатараў I Кангрэсу Беларускай Моладзі (ліпень 2001), абароны Курапатаў (верасень 2001 — чэрвень 2002), нацыянальнай кампаніі «Беларусь у Еўропу!» (вясна 2002), перадвыбарчага блоку «Маладая Беларусь» (2004).
Першае абмежаванне волі
У 2005 годзе Павел Севярынец быў абвінавачаны ў арганізацыі акцый пратэсту супраць балатавання Аляксандра Лукашэнкі на трэці прэзідэнцкі тэрмін, што адбываліся ў Мінску пасля рэферэндуму 2004 года. Быў асуджаны да 3-х гадоў абмежавання волі. Пакаранне ён адбываў на лесанарыхтоўках у вёсцы Малое Сітна (Полацкі раён). Там напісаў кнігу «Лісты з лесу» (паводле апытання «Нашай Нівы» прызнаная найлепшай беларускай кнігай 2007 года). У 2006 годзе міжнародная арганізацыя Amnesty International прызнала Паўла Севярынца вязнем сумлення. З улікам амністыі тэрмін зняволення быў скарочаны да двух гадоў, у 2007 годзе Севярынец быў вызвалены.
Прэзідэнцкія выбары 2010 года. Другое абмежаванне волі
Павел Севярынец у часе прэзідэнцкіх выбараў 2010 года кіраваў выбарчым штабам кандыдата на пасаду кіраўніка дзяржавы ад БХД Віталя Рымашэўскага. Арыштаваны пасля акцый пратэсту ў ноч на 20 снежня 2010 года. Пяць месяцаў пасля арышту Севярынец правёў у следчым ізалятары КДБ. У траўні 2011 года суд Заводскага раёна Мінска прызнаў яго вінаватым на падставе ч. 1 арт. 342 Крымінальнага кодэкса «арганізацыя і падрыхтоўка дзеянняў, якія груба парушаюць грамадскі парадак, або актыўны ўдзел у іх» і прыгаварыў да трох гадоў абмежавання волі ў куплінскай спецкамендатуры № 7. Ва ўмоўна-датэрміновым вызваленні і амністыі Севярынцу было адмоўлена. Міжнародныя праваабарончыя арганізацыі прызналі Паўла Севярынца палітычным зняволеным. Яго вызвалення патрабавалі Еўрасаюз і ЗША. Міжнародная арганізацыя Amnesty International прызнала яго вязнем сумлення. Вызвалены ў ноч на 19 кастрычніка 2013 года.
Перыяд 2014—2019 гадоў
Працуе над адраджэннем палітычнай партыі Беларуская хрысціянская дэмакратыя, з’яўляецца сустаршынёй яе арганізацыйнага камітэта. У БХД адказны за ідэалогію, рэгіёны, інфармацыю і культуру. Рэдактар абедзвюх партыйных праграм — 2009 года і 2015 года («Народная партыя з хрысціянскім сэрцам»). Ініцыятар партыйных кампаній «Люблю Беларусь», «Хваля салідарнасці», «У абарону касцёла Святога Язэпа», «Урад для народа», «100 гадоў БХД» і іншых. Як прадстаўнік БХД сустракаўся з прэзідэнтам ЗША Джорджам Бушам-малодшым, дзяржсакратаром ЗША Кандалізай Райс, старшынямі Еўрапарламента Хансам-Гертам Пётэрынгам і Ежы Бузекам, старшынёй Еўрапейскай Народнай партыі Жозефам Долем.
Кніга Паўла Севярынца «Беларусалім. Золак» была прызнана кнігай 2017 года паводле галасавання чытачоў на беларускім конкурсе «Кніга года». Заснавальнік і прадзюсар серыі музычных альбомаў беларускамоўнай хрысціянскай музыкі «Беларускі Хрысьціянскі Хіт» (2008—2015, выйшла 7 альбомаў). Разам з Максімам Гацакам і Анатолем Шырвелем у 2014 годзе заснаваў хрысціянскі інфармацыйны партал «Крыніца.інфо».
У 2017 годзе Павел Севярынец завочна аштрафаваны судом Фрунзенскага раёна Мінска на 50 базавых велічынь (1150 рублёў) за ўдзел у Маршы абураных беларусаў 17 лютага. За ўдзел у мітынгах у Курапатах 3 сакавіка Севярынец прызнаны вінаватым па ч. 3 арт. 23.34 КаАП. Савецкім судом Мінска 31 сакавіка 2017 года асуджаны на 10 сутак. За ўдзел у мітынгу 12 сакавіка ў Оршы ў «Маршы недармаедаў» Севярынец быў асуджаны Аршанскім судом на 15 сутак арышту. За ўдзел у пратэсце ў Курапатах і першамайскай дэманстрацыі суддзя суда Цэнтральнага раёна Мінска Вікторыя Шабуня пакарала Севярынца арыштам на 15 сутак.
Быў прыняты ў Беларускі ПЭН-Цэнтр за кнігу «Лісты з лесу» ў 2007 годзе. З 2014 года не плаціў сяброўскія ўнёскі, аргументуючы гэта тым, што ён хрысціянін і не бачыць для сябе магчымасці падтрымліваць, у тым ліку фінансава, мерапрыемствы, звязаныя з прапагандай гомасексуальнага ладу жыцця пад эгідай арганізацыі. У 2019 годзе выключаны з арганізацыі за нясплату ўнёскаў — паводле старшыні Беларускага ПЭН-Цэнтра, гэта адбылося 15 студзеня, але паведамлена пра выключэнне Паўлу Севярынцу было ў красавіку. Севярынец унёскі заплаціў, і на агульным сходзе арганізацыі 26 кастрычніка рашэнне пра выключэнне было скасаванае. Напярэдадні сходу Павел Севярынец апублікаваў ліст, у якім абвінаваціў «гей-лобі і марксістаў» у радзе беларускага ПЭНу ў тым, што яны «на дух не пераносяць хрысціян». Новаабраная старшыня рады ПЭНу Святлана Алексіевіч назвала выказванні Паўла Севярынца «маральным сярэднявеччам». 29 кастрычніка яна прапанавала прыпыніць рашэнне з’езду аб прыёме Севярынца, у выніку рада прыняла рашэнне выключыць Паўла Севярынца з ПЭНу. Скандал з выключэннем Паўла Севярынца з Беларускага ПЭН-цэнтра
Павел Севярынец — ініцыятар і арганізатар масавых акцый супраць інтэграцыі з Расіяй, што праходзілі ў Мінску ў снежні 2019 года. За тры дні да апошняй акцыі, 26 снежня, Севярынец быў арыштаваны на 15 сутак, а таксама пакараны штрафам, 9 студзеня 2020 года палітыка завочна зноў пакаралі буйным штрафам. 10 студзеня суд пакараў Паўла Севярынца яшчэ 15 суткамі арышту за акцыю ў абарону незалежнасці 20 снежня і 15 суткамі за акцыю 21 снежня.
Прэзідэнцкія выбары 2020 года
Суд над ім і шэрагам іншых палітычных актывістаў праходзіў у 2021 годзе ў Магілёве, у закрытым рэжыме. 25 мая Паўлу Севярынцу прысудзілі 7 гадоў зняволення ў калоніі ўзмоцненага рэжыму за «арганізацыю масавых беспарадкаў». Аналагічны прысуд быў вынесены ў дачыненні да Андрэя Войніча і Яўгена Афнагеля.
Сям’я
Жанаты. Жонка — Вольга Севярынец (Шылак), ёсць сын.
Узнагароды
Павел Севярынец — лаўрэат літаратурнай прэміі Беларускага ПЭН-цэнтру імя Алеся Адамовіча і прэміі імя Францішка Аляхновіча. Уганараваны прэміяй «За свабоду думкі» імя Васіля Быкава (2008).
Узнагароджаны медалём 100 гадоў БНР Рады Беларускай Народнай Рэспублікі. У лістападзе 2020 года стаў лаўрэатам народнай прэміі «За асабістую мужнасць».
Iva Sativa
Яна Смаляга (нар., , Беларусь), больш вядомая як Iva Sativa — беларуская спявачка, рэпер і аўтар песень. Яна арыгінальная і нетыповая артыстка з Беларусі, якая стварае мультымоўны фолк-хіп-хоп. У сваёй творчай дзейнасці выкарыстоўвае шырокую жанравую палітру, накіроўваючы асаблівыя намаганні на захаванне культурных і прыродных каштоўнасцей беларускага краю.
Біяграфія
Нарадзілася Яна 27 студзеня 1993 года ў Барысаве. Яна заўсёды спявала ў школе, а потым ва Ўніверсітэце, там жа яна і пачала свой творчы шлях. 12 сакавіка 2017 года ў яе з мужам Лявонам Халатранам нарадзіўся сын Мікі.
Творчы шлях
Першую песню (рус. Серебряная Свадьба — Новый мост) яна запісала калі, выконвала заданне калі вучылася на прадзюсара ў інстытуце сучасных ведаў імя А. М. Шырокава. Потым быў пробны запіс песні «Вясняначка» і толькі ўжо ў 2019 годзе выйшла песня «Ture Soha». Тады і з’явілася сучасная Iva Sativa. У 2021 годзе атрымала прыз People's Choice на Jager Music Awards. Зараз Яна ездзіць з канцэртамі па гарадам Беларусі і выступае ў клубах і дабрачынных канцэртах.
Для стварэння кліпа да песні «Калыханка» Яна папрасіла дапамогі ў матуль у Instagram. Адгукнулася шмат жанчын і з нарэзак відэа і атрымаўся кліп у якім удзельнічала і сама Яна са сваім сынам.
Погляды
У сваёй творчасці Яна часта выкарыстоўвае народныя матывы і беларускую мову. У профілю Spotify яна кажа чаму «''Мне змалку падабаліся народныя матывы. Гэта перарасло ў глыбокае прыцягненне і вывучэнне беларускай культуры. А потым у жаданне паказаць і даказаць сабе і іншым, што гэта можа быць цікава, сучасна, крута. Хацелася б, каб пра прыгажосць беларускай мовы, культуры, народа ведаў увесь свет. А галоўнае, беларусы самі павінны навучыцца ганарыцца сваёй Радзімай.''»
Сэлэць (Драгобыцкі раён)
Сэлэць (Селе́ць) — вёска ў Драгобыцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
NGC 1884
NGC 1884 — рассеянае скопішча ў сузор’і Залатая Рыба.
Вайсковыя могілкі (Віраўля)
Брацкая магіла — вайсковае пахаванне ў аграгарадку Віраўля, Віцебскай вобласці.
Помнік
У брацкай магіле пахаваны 482 воіны і партызаны, якія загінулі ў Вялікую Айчынную вайну ў баях супраць нямецкіх войскаў. У 1980 годзе на могілках пастаўлены помнік — архітэктурна-скульптурная кампазіцыя: высокая бетонная стэла, абапал яе 2 ніжэйшыя стэлы з барэльефнымі выявамі эпізодаў бою.
Флавіі
Флавіі (Flavii) — дынастыя рымскіх імператараў, якая кіравала імперыяй з 69 па 96 г. Заснавальнік дынастыі, Веспасіян, прыйшоў да ўлады ў выніку грамадзянскай вайны 68-69 гг. Пасля яго імператарамі былі паслядоўна два яго сыны, старэйшы Ціт і малодшы Даміцыян. Даміцыян загінуў у выніку змовы, і да ўлады прыйшоў Нерва, прадстаўнік новай, Нерва-Антанінскай дынастыі.
Пры Флавіях пашырылася сярод правінцыялаў рымскае грамадзянства, а многія прадстаўнікі правінцыйнай знаці ўвайшлі ў вершніцкі і сенатарскі станы.
Норынск
Норынск (Но́ринськ) — вёска ў Оўруцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Оўруцкай гарадской абшчыны.
Дзьюла Халашы
Дзьюла Халашы (Gyula Halasy; 19 ліпеня 1891 — 20 снежня 1970) — венгерскі стралок, алімпійскі чэмпіён.
Ціценскі сельсавет
Пасля другога ўзбуйнення БССР з 8 снежня 1926 года сельсавет у складзе Гомельскага раёна Гомельскай акругі БССР. 30 снежня 1927 года ўзбуйнены, у яго склад увайшла тэрыторыя скасаванага Красненскага сельсавета. Пасля скасавання акруговай сістэмы 26 ліпеня 1930 года ў Гомельскім раёне БССР. З 10 лютага 1931 года ў межах гарадской рысы горада Гомеля. З 27 ліпеня 1937 года ў складзе Гомельскага раёна, з 20 лютага 1938 года — Гомельскай вобласці. 30 красавіка 1948 года ў склад гарадской рысы горада Гомеля ўключаны вёскі Ціценка і Верхні Брылёў, цэнтр сельсавета перанесены ў вёску Краснае, сельсавет перайменаваны ў Красненскі.
Аляксандр Андрэевіч Бова
Аляксандр Андрэевіч Бова (нар. 1955) — беларускі ваенны ўрач-тэрапеўт. Заслужаны ўрач Рэспублікі Беларусь (2009). Доктар медыцынскіх навук, прафесар. Палкоўнік медыцынскай службы.
Біяграфія
Начальнік кафедры ваенна-палявой тэрапіі ваенна-медыцынскага факультэта Беларускага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта, галоўны тэрапеўт Узброеных Сіл Рэспублікі Беларусь.
Навуковая дзейнасць
Аўтар манаграфіі, больш за 500 друкаваных работ, у т. л. 12 падручнікаў і 286 навучальна-метадычных дапаможнікаў, 6 патэнтаў.
Давыд-Гарадоцкі павет
Давыд-Гарадоцкі павет - адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на Беларусі ў канцы XVII ст. Створаны ў час 3-га падзелу Рэчы Паспалітай (1795 г.) у Мінскай губерні Расійскай імперыі. Павятовы цэнтр – г. Давыд-Гарадок. Скасаваны 23 снежня 1796 г.
Роліў
Роліў (Ро́лів) — вёска ў Драгобыцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
IC 4525
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Цёмнае фэнтэзі
Цёмнае фэнтэзі (ад Dark Fantasy — «цёмнае», «змрочнае фэнтэзі») — паджанр літаратуры і камп’ютарных гульняў, спалучае элементы жахаў і готыкі, а дзеі адбывюецца ў антуражы традыцыйнага фэнтэзі.
Галоўнае адрозненне готыкі — дзеі адбываюцца ў фантастычным свеце, які нагадвае Сярэднявечча, радзей — гарадское фэнтэзі.
Цёмным фэнтэзі нярэдка называюць літаратуру пра звышнатуральнае, якая належыць да жанру жахаў. Розніца паміж цёмным фэнтэзі і гатычнымі жахамі невыразная. Крытыкі адзначаюць, што цёмнае фэнтэзі не палохае чытача, а стварае ўражанне страху, які ўжо прайшоў. То-бок, гэтыя творы найперш фэнтэзі, а не апавяданні пра звышнатуральны жах.
Да цёмнага фэнтэзі таксама адносяць 3 групы фантастычнай літаратуры — традыцыйнае фэнтэзі з «цёмным» адценнем, адменнік містыкі, жахаў і фэнтэзі, напісаны ў асабліва гнятлівым стылі.
Брытанскі мандат у Палесціне
Брытанскі мандат у Палесціне — перыяд, на працягу якога на частцы тэрыторыі колішняй Асманскай імперыі на Блізкім Усходзе быў пастаўлены рэжым кіравання Вялікабрытаніі па мандаце Лігі Нацый.
Ён працягваўся з 1922 да 15 мая 1948 года. За некалькі гадзін да заканчэння дзеяння мандата на падставе Плана падзелу Палесціны была абвешчана Дзяржава Ізраіль. Апроч тэрыторыі сучаснага Ізраіля ў склад Мандата ўваходзілі тэрыторыі сучасных Іарданіі, Іўдзеі і Самарыі і сектара Газа.
Першая сусветная вайна і ліквідацыя асманскага кіравання
Да Першай сусветнай вайны Палесціна амаль 400 гадоў знаходзілася ў складзе Асманскай імперыі. У час вайны брытанская армія ўварвалася ў Палесціну з поўдня і, разбіўшы турак, акупавала краіну. Да канца кастрычніка 1917 года англічане ўзялі Беер-Шэву, Газу і Яфа. 11 снежня 1917 года войскі генерала Аленбі ўвайшлі ў Іерусалім. Поўнач краіны заставаўся пад турэцкім кіраваннем да верасня 1918 года.
Стварэнне
У час Першай сусветнай вайны па ініцыятыве У. Жабацінскага і І. Трумпельдора ў складзе брытанскай арміі быў сфарміраваны «Яўрэйскі легіён», які аказаў брытанскім войскам дапамогу ў заваяванні Палесціны ў канфлікце з Асманскай імперыяй. У лістападзе 1917 года сакратар замежных спраў Вялікабрытаніі Артур Бальфур выдаў дакумент, які атрымаў пасля назву Дэкларацыі Бальфура. У ім дэкларавалася, што Брытанія «глядзіць станоўча на заснаванне ў Палесціне нацыянальнага дому для яўрэйскага народа».
Пасля I сусветнай вайны, на мірнай канферэнцыі ў Парыжы ў 1919, «Палесціна» была вызначана як вобласць, якая ўключае тэрыторыі, на якіх сёння размяшчаюцца Ізраіль, Палесцінская аўтаномія, Іарданія і паўночна-заходняя частка Саудаўскай Аравіі. Было прынятае рашэнне, што краіна пераходзіць пад кіраванне Вялікабрытаніі ў якасці падмандатнай тэрыторыі Лігі Нацый. Рашэннем Лігі Нацый мэтай мандата было абвешчана выкананне Дэкларацыі Бальфура і стварэнне ў Палесціне «Яўрэйскага Нацыянальнага ачага».
У 1919—23 (Трэцяя алія) у Палесціну прыбылі 40 тыс. яўрэяў, галоўным чынам з Усходняй Еўропы. Пасяленцы гэтай хвалі былі навучаны сельскай гаспадарцы і маглі развіваць эканоміку. Нягледзячы на «квоты іміграцыі», пастаўленыя брытанскімі ўладамі, яўрэйскае насельніцтва вырасла да канца гэтага перыяду да 90 тыс. Балоты Ізрээльскай даліны і даліны Хефер былі асушаны і зямля стала прыдатнай для сельскай гаспадаркі. У гэты перыяд была заснавана федэрацыя прафсаюзаў, «Гістадрут».
Арабскія пратэсты супраць іміграцыі яўрэяў прывялі да Палесцінскіх бунтаў і ў 1920 годзе, на аснове яўрэйскай арганізацыі самаабароны «Ха-Шамер» была сфарміравана новая яўрэйская ваенная арганізацыя — «Хагана» (на іўрыце «Абарона»).
…абараняць грамадзянскія і рэлігійныя правы жыхароў Палесціны незалежна ад расы і рэлігіі.
Артыкул 5: …ніякая частка тэрыторыі Палесціны не можа быць саступлена, здадзена ў арэнду ці перададзена пад кіраванне замежнай дзяржавы.
Артыкул 6: ….садзейнічаць яўрэйскай іміграцыі і заахвочваць шчыльнае засяленне яўрэямі зямель, уключаючы дзяржаўныя землі і пустуючыя землі, якія не з’яўляюцца неабходнымі для грамадскіх патрэб, пры гэтым клапоцячыся пра тое, што правы і становішча іншых сектараў насельніцтва не будуць парушацца.
Артыкул 7: …спрыяць набыццю палесцінскага грамадзянства яўрэямі, якія абяруць Палесціну месцам свайго пастаяннага пражывання»
Палітолаг Мітчэл Бард адзначае, што ў тэксце мандата была адзначана «гістарычная сувязь яўрэйскага народа з Палесцінай» і абгрунтаванасць «узнаўлення яго нацыянальнага ачага» на гэтай тэрыторыі. Слова «араб» ні разу не згадваецца ў тэксце мандата.
24 ліпеня 1922 года мандат быў афіцыйна ўхвалены ўрадамі 52 краін, што ўваходзілі ў Лігу Нацый.
Ход падзей
З прычыны Яфскіх бунтаў у самым пачатку Мандата, Брытанія абмежавала яўрэйскую іміграцыю. Пры гэтым арабская іміграцыя не абмяжоўвалася.
У выніку пагаднення, дасягнутага Лоўрэнсам, Фейсал атрымліваў трон караля Ірака, а яго брат Абдала станавіўся эмірам Трансіарданіі ў абмен на тое, што Заходняя Палесціна, ад Міжземнага мора да ракі Іардан, адводзілася для заснавання яўрэйскага нацыянальнага ачага. Хаім Вейцман выказаў нязгоду з аддзяленнем Трансіарданіі ад падмандатнай тэрыторыі Палесціны, аднак брытанскі міністр па справах калоній Чэрчыль пасля гутаркі з Абдалой пацвердзіў Лондану змест пагаднення Лоўрэнса.
У той час краіну насялялі пераважна арабы-мусульмане, самы буйны горад, Іерусалім, быў пераважна яўрэйскім.
Рост іміграцыі яўрэяў у Палесціну прыводзіў да росту арабскага нацыяналізму і да пагаршэння адносін паміж арабамі і яўрэямі. Акрамя таго яўрэйскія прадпрыемствы з нацыяналістычных прычын як правіла не жадалі браць на працу арабаў, аддаючы перавагу пры прыёме на працу яўрэйскім імігрантам. Арабы таксама пазбягалі наймаць яўрэяў.
Лідарам арабскіх нацыяналістаў у Палесціне быў муфтый Іерусаліма Амін аль-Хусейні. Хусейні прыняў актыўны ўдзел у арганізацыі яўрэйскіх пагромаў у 1929 г.
Уздым нацысцкай ідэалогіі ў 1930-х гадах у Германіі прывёў да Пятай аліі, якая была наплывам чвэрці мільёна яўрэйскіх бежанцаў, што ратаваліся ад Гітлера. Гэты наплыў скончыўся Арабскім паўстаннем 1936—1939 гадоў і выданнем Брытаніяй «Белам кнігі» у 1939 годзе.
«Белая кніга» міністра калоній Вялікабрытаніі Малькальма Мак-Дональда была апублікавана 7 мая 1939 года пасля правалу Сент-Джэймскай канферэнцыі наконт далейшага лёсу мандата. У ёй адзначалася, што «мэтай урада Яго Вялікасці з’яўляецца заснаванне на працягу дзесяці гадоў незалежнай палесцінскай дзяржавы». На працягу наступных пяці гадоў колькасць імігрантаў-яўрэяў не павінна была перавышаць 75 000 чалавек, і яўрэйскае насельніцтва павінна было скласці не больш як 1/3 насельніцтва Палесціны. Праз 5 гадоў уезд яўрэяў у краіну забараняўся, «калі арабы Палесціны будуць пярэчыць супраць іміграцыі», а купля яўрэямі зямлі забаранялася або абмяжоўвалася. Пры гэтым арабская іміграцыя не абмяжоўвалася.
Для абыходзе забароны на іміграцыю ў Палесціну была створана яўрэйская падпольная арганізацыя «Масад ле-Алія Бет». З 1938 па 1948 гады яна перавезла ў Палесціну больш за 70 тысяч нелегальных імігрантаў. Брытанцы перахаплялі караблі з імігрантамі і размяшчалі іх у канцлагерах, створаных на Маўрыкіі, а ў пазней на Кіпры. Колькасць выяўленых нелегальных імігрантаў, што патрапілі ў краіну, аднімалі з дазволенай квоты. Перашкоды бежанцам з боку Вялікабрытаніі і нежаданне іншых краін прыняць яўрэйскіх бежанцаў прывялі да гібелі мільёнаў яўрэяў падчас Катастрофы ў перыяд Другой сусветнай вайны.
Да 1944 годзе з 75 тысяч іміграцыйных віз была выкарыстана толькі 51 тысяча. Абмежаванні былі нязначна паслаблены і Вялікабрытанія дазволіла ўезд у Палесціну яўрэйскіх бежанцаў у колькасці да 18 тысяч чалавек у год.
За 25 гадоў брытанскага кіравання Палесцінай па мандаце там адбыліся велізарныя дэмаграфічныя змены. Насельніцтва Палесціны рэзка ўзрасло: з 750 тыс. чалавек паводле перапісу 1922 года, амаль да 1 млн 850 тыс. чалавек станам на канец 1946 года, гэта значыць прырост склаў амаль 250 працэнтаў. За гэты перыяд колькасць яўрэйскага насельніцтва ўзрасла з 56 тыс. пасля першай сусветнай вайны да 84 тыс. у 1922 годзе і да 608 тыс. у 1946 годзе; прырост склаў амаль 725 працэнтаў. Значная частка гэтага прыросту даводзіцца на тых, хто нарадзіўся ў Палесціне, аднак толькі легальная іміграцыя дала прырост у 376 тыс. чалавек, а колькасць нелегальных імігрантаў ацэньваецца яшчэ ў 65 тыс. чалавек, што ў сукупнасці складае 440 тыс. чалавек. Гэтае яўрэйскае насельніцтва было галоўным чынам гарадскім: прыкладна 70-75 працэнтаў яго пражывала ў такіх гарадах, як Іерусалім, Яфа, Тэль-Авіў, Хайфа і ў іх прыгарадах.
Пасля заканчэння Другой сусветнай вайны яўрэйскае насельніцтва Палесціны складала 33 % у параўнанні з 11 % у 1922 годзе.
Структура землеўладання таксама значна змянілася. Калі ў 1920 годзе яўрэйскім арганізацыям належала 650 тыс. дунамаў з агульнай плошчы зямель у 26 млн дунамаў, то да канца 1946 года іх доля дасягнула 1 млн. 625 тыс. дунамаў, гэта значыць прырост склаў прыкладна 250 працэнтаў. Аднак землі яўрэяў складалі толькі 6,2 працэнта агульнай тэрыторыі Палесціны і 12 працэнтаў плошчы пашаў.
Прафесар кафедры эканомікі ўніверсітэта Ілінойс Фрэд Готэйл піша, што за перыяд 1922—1931 гады ў падмандатнай Палесціне назіраўся хуткі эканамічны рост, які суправаджаецца беспрэцэндэнтным для Блізкага Усходу ростам узроўню жыцця. Прычынамі гэтага росту былі :
Гэты рост, паводле меркавання Готэйла, стаў прычынай масавай іміграцыі арабаў з суседніх краін у Палесціну.
Канчатак мандата
Мандат быў завершаны 14 мая 1948 года. У гэты ж дзень было абвешчана стварэнне Дзяржавы Ізраіль. У выніку другога этапу Араба-ізраільскай вайны 1947—1949 гадоў, якая разгарэлася ў след за гэтым, арабская дзяржава створана не была.
Каргалы
Каргалы:
Віктар Віктаравіч Каваленка
Віктар Віктаравіч Кавале́нка (Віктор Вікторович Коваленко; нар., Херсон, Украіна) — украінскі футбаліст, паўабаронца італьянскага клуба «Аталанта» з Бергама і былы ігрок нацыянальнай зборнай Украіны.
Алэнычы
Алэнычы (Оле́ничі) — вёска ў Оўруцкім раёне Жытомірскай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Оўруцкай гарадской абшчыны.
Васіль Васільевіч Дакучаеў
Васіль Васільевіч Дакучаеў ( — ) — вядомы геолаг і глебазнавец, заснавальнік рускай школы глебазнаўства і геаграфіі глебаў.
Рыпчыці
Рыпчыці (Рі́пчиці) — вёска ў Драгобыцкім раёне Львоўскай вобласці Украіны.
Васіль Васільевіч Дакучаеў
Стварыў вучэнне пра глебу як аб адмысловым прыродным целе, адкрыў асноўныя заканамернасці генезіса і геаграфічнага размяшчэння глебаў. Дзякуючы доктарскай дысертацыі і манаграфіі В. В. Дакучаева «Русский чернозём» глебы сталі самастойным аб'ектам даследавання, а абарона дысертацыі (23 снежня 1883 года ) стала датай нараджэння новай навуковай дысцыпліны (самастойнай навукі) — глебазнаўства.
Архіпаў
Архі́паў — прозвішча.
Васіль Васільевіч Дакучаеў
Адукацыя
Васіль Васільевіч нарадзіўся 17 лютага (1 сакавіка) 1846 года ў вёсцы Мілюкова Смаленскай губерні (цяпер Навадугінскі раён Смаленскай вобласці) у сям'і святара, у яго было двое старэйшых братоў і чатыры сястры. Навучаўся ў духоўным вучылішчы горада Вязьмы, затым — у Смаленскай духоўнай семінарыі. Семінарыя, якая бясплатна давала сярэднюю адукацыю пераважна дзецям святароў, была месцам, дзе панавалі суровыя звычаі і жорсткія для вучняў традыцыі (апісаны, напрыклад, у «Нарысах бурсы» М. Г. Памялоўскім), якія падтрымліваліся як педагогамі, так і самімі навучэнцамі. Па нефармальнаму падзелу вучняў, Дакучаеў быў «Башка» — першы ў навучанні і апошні ў паводзінах.
У 1867 годзе, скончыўшы семінарыю, Дакучаеў як лепшы выхаванец быў накіраваны ў Санкт-Пецярбургскую духоўную акадэмію. Там ён правучыўся толькі тры тыдні і паступіў на натуральнае аддзяленне фізіка-матэматычнага факультэта Пецярбургскага ўніверсітэта. З прафесараў на Дакучаева найбольшы ўплыў аказалі Д. І. Мендзялееў, А. А. Інастранцаў, А. М. Бекетаў, А. В. Саветаў, з якімі ён падтрымліваў адносіны і пасля заканчэння навучання ў 1871 годзе. Кандыдацкая (дыпломная) работа Дакучаева была прысвечана геалагічнаму апісанню берагоў ракі Касні ў Смаленскай губерні.
Геолага-геамарфалагічныя даследаванні
Скончыўшы ўніверсітэт, Дакучаў быў пакінуты на факультэце геалогіі ў якасці кансерватара (захавальніка) мінералагічнай калекцыі і займаў гэтую пасаду з 1872 па 1878 год. Затым ён быў абраны дацэнтам і прафесарам (1883) мінералогіі. Там яго вучнем быў П. А. Саломін. На працягу шматлікіх гадоў Дакучаеў выкладаў мінералогію ў Інстытуце грамадзянскіх інжынераў.
Навуковая дзейнасць Дакучаева ў перыяд да 1878 года прысвечана, галоўным чынам, даследаванню найноўшых чацвярцічных утварэнняў (наносаў) і глебаў Еўрапейскай Расіі. З 1871 па 1877 гады ім быў здзейснены шэраг экспедыцый па паўночнай і цэнтральнай Расіі і паўднёвай частцы Фінляндыі, з мэтай вывучэння геалагічнай будовы, спосабу і часу ўтварэння рачных далін і геалагічнай дзейнасці рэк. У 1878 годзе ён абараніў магістрскую дысертацыю «Спосабы паходжання рачных далінаў Еўрапейскай Расіі», у якой выклаў арыгінальную тэорыю стварэння рачных далін шляхам паступовага развіцця працэсаў лінейнай эрозіі.