cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ікінджы Тыгік
У 1992—2020 гадах было пад кантролем узброеных сіл Арменіі і ўваходзіла ў Кашатагскі раён непрызнанай Нагорна-Карабахскай Рэспублікі. У ходзе Другой карабахскай вайны 1 снежня 2020 года сяло было занята ўзброенымі сіламі Азербайджана (армяне лічаць гэта акупацыяй).
Тэрэзія Полякава
Тэрэзія Полякава (2 красавіка 1989, Брэзна, Чэхаславакія) — славацкая біятланістка, удзельніца Зімовых Алімпійскіх гульняў у Сочы.
Біяграфія
Удзельнічае на этапах Кубка свету з сезона 2012/2013. У 2013 годзе ўпершыню прыняла ўдзел у Чэмпіянаце свету, які праходзіў у чэшскім Нова-Месце. У яго рамках яна заняла 47-е месца ў індывідуальнай гонцы.
14 снежня 2014 года на этапе ў аўстрыйскім Хохфільцэне Полякава ўпершыню ў сваёй кар'еры набрала кубкавыя ачкі ў розыгрышы 2014/2015, фінішаваўшы ў гонцы праследавання на 28-м месцы.
Амэлуша
Амэлуша (Омелу́ша) — вёска ў Ямільчынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Нацыянальны склад
Згодна з перапісам 2001 года, 25% жыхароў пазначылі беларускую мову як родную; астатнія 75% - украінскую.
Азотная кіслата
Азотная кіслата (HNO3) — моцная аднаасноўная кіслата. Цвёрдая азотная кіслата ўтварае 2 крышталічныя мадыфікацыі з монакліннай і рамбічнай рашоткамі.
Азотная кіслата змешваецца з вадой у любых суадносінах. У водных растворах яна практычна цалкам дысацыіруе на іёны. Утварае з вадой азеатропную сумесь з канцэнтрацыяй 68,4% і tкіп 120 °C пры атмасферным ціску. Вядомыя 2 цвёрдыя гідраты: монагідрат (HNO3·H2O) і трыгідрат (HNO3·3H2O).
NGC 2345
NGC 2345 (іншае абазначэнне — OCL 575) — рассеянае скопішча ў сузор’і Вялікі Пёс.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Бяшчадскі павет
Бяшчадскі павет (Powiat bieszczadzki) — павет у Польшчы, уваходзіць як адміністрацыйная адзінка ў Падкарпацкае ваяводства. Цэнтр павета — горад Устшыкі Дольнэ. Займае плошчу 1138,17 км². Насельніцтва — 22 123 чалавекі (на 2015 год).
Рэджа-Калабрыйскі міжземнаморскі ўніверсітэт
Рэджа-Калабрыйскі міжземнаморскі ўніверсітэт (Università degli Studi "Mediterranea" di Reggio Calabria) — італьянская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Рэджа-Калабрыя.
Сцяг Бярозаўкі
Сцяг Бярозаўкі — афіцыйны геральдычны сімвал горада Бярозаўка Гродзенскай вобласці. Сцяг зарэгістраваны ў Гербавым матрыкуле Рэспублікі Беларусь  года № 88.
Апісанне
Прамавугольнае палотнішча з суадносінамі бакоў 1:2, якое складаецца з дзвюх гарызантальных палос: верхняй, якая складае 2/3 яго шырыні, чырвонага колеру, у сярэдзіне якой перакрыжаваныя шкловыдзімальныя трубкі белага колеру, над імі белы кубак, і ніжняй паласы, якая складае 1/3 шырыні палотнішча, блакітнага колеру з белай хвалістай лініяй пасярэдзіне.
Сцяг і палажэнне аб ім зацверджаны рашэннем Бярозаўскага гарадскога Савета дэпутатаў 21 мая 2002 года № 37.
Машынскі
Машынскі — прозвішча.
Вядомыя носьбіты:
Гары Потэр і Рэліквіі Смерці. Частка 2
'''«Гары Потэр і Рэліквіі Смерці. Частка 2»''' (Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2) — фэнтэзі-фільм кампаніі «Warner Bros. Pictures» і рэжысёра Дэвіда Ейтса, выпушчаны ў 2011 годзе. «Рэліквіі Смерці. Частка 2» з’яўляецца восьмым фільмам франшызы пра хлопчыка-чараўніка, другой з дзвюх частак экранізацыі аднайменнага рамана Джаан Роўлінг 2007 года, а таксама працягам фільма «Гары Потэр і Рэліквіі Смерці. Частка 1».
Здымкі фільма пачаліся 19 лютага 2009 года і былі завершаны 12 чэрвеня 2010 года. Стужка была выпушчана з 13 па 15 ліпеня 2011 года. Гэта адзіны фільм пра Гары Потэра, які выйшаў у 3D.
Сюжэт
Фільм распавядае пра пошукі Гары Потэрам Хоркруксаў лорда Валдэморта і іх знішчэнне, каб спыніць яго раз і назаўжды.
Ваіна Барысаўна Сінюк
Ваіна Барысаўна Сінюк (, с. Нова-Казанка, Бузулукскі раён, Арэнбургская вобласць, Расія — ) — мовазнавец, педагог, спецыяліст у галіне тэорыі і методыкі навучання рускай мове. Доктар педагагічных навук (1993), кандыдат філалагічных навук (1977), прафесар (Туркменістан, 1994; Беларусь, 1998).
Біяграфія
Скогчыла Туркменскі дзяржаўны педагагічны інстытут (1966; аспірантура, 1976).
Працавала ў Туркменскім дзяржаўным педагагічным інстытуце (1966—1997, гісторыка-філалагічны факультэт, прафесар кафедры рускай мовы, у 1981—1982 — загадчык кафедры, 1989—1989 — дэкан факультэта), Брэсцкім дзяржаўным універсітэце імя А. С. Пушкіна (з 1997, філалагічны факультэт, прафесар кафедры славянскіх моў, у 2000—2008 — кафедры агульнага і рускага мовазнаўства).
Навуковыя інтарэсы: лексіка, фразеалогія рускай мовы; культура маўлення; лінгвістычны аналіз мастацкага тэксту.
Бобрыця (Ямільчынскі раён)
Бобрыця (Бо́бриця) — вёска ў Ямільчынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Руслан Леанідавіч Байдакоў
Руслан Леанідавіч Байдакоў (нар., Віцебск, Беларусь) — беларускі баскетбаліст, трэнер. Найлепшы баскетбаліст Беларусі 1994, 1996, 1997 гадоў, чэмпіён Еўропы сярод моладзі 1994 года.
Кар’ера
З 2009 года працуе галоўным трэнерам віцебскага «Рубона». У 2011 годзе быў прызнаны найлепшым трэнерам па выніках чэмпіянату Беларусі па баскетболе.
Палітычныя погляды
Падпісаў адкрыты ліст спартыўных дзеячаў краіны, якія выступаюць за дзеючую ўладу Беларусі пасля жорсткага здушэння народных пратэстаў у 2020 годзе.
Вядомыя асобы Шчучына
Вядомыя ўраджэнцы Шчучына:
RDS
RDS — гэта група дарожна-будаўнічых кампаній, заснаваная ў 2005 годзе як інвестыцыйная група «Рост» для будаўніцтва жылля і камерцыйнай нерухомасці. Ён уключаны ў ТОП-3 дарожных кампаній Украіны па аб'ёме (прабегу) дарог, пабудаваных. Галоўны офіс знаходзіцца ў Адэсе.
Асноўныя напрамкі дзейнасці — праектаванне, будаўніцтва, рэканструкцыя, капітальны рамонт дарог, інфраструктурных збудаванняў, утрыманне дарог, будаўніцтва ўзлётна-пасадачных палас.
Гісторыя
Кампанія была заснавана ў 2005 годзе як інвестыцыйная група «Рост» для будаўніцтва жылля і камерцыйнай нерухомасці, але ў тым жа годзе кампанія пачала інвеставаць у будаўніцтва дарог і атрымала назву «Ростдорстрой».
У рамках пашырэння і выхаду на еўрапейскі рынак група дарожна-будаўнічых кампаній «Ростдорстрой» у 2019 годзе змяніла назву на RDS.
У групу кампаній «РДС» уваходзяць ТАА «Ростдорстрой» і ПП «Кіеўшляхбуд». Група кампаній працуе ў 9 рэгіёнах Украіны: Кіеве, Палтаве, Чаркасах, Кропіўніцкім, Мікалаеве, Херсоне, Адэсе, Вінніцы, Луганску і ў гарадах Кіеў і Адэса. Вытворчыя базы RDS размешчаны ў кожнай з гэтых абласцей. У актывы кампаніі ўваходзяць асфальтабетонныя і цэментныя заводы, лабараторыі, парк транспартных сродкаў. Колькасць супрацоўнікаў складае больш за 2 тысячы.
Група кампаній RDS з’яўляецца сузаснавальнікам Нацыянальнай асацыяцыі дарожнікаў Украіны (NAPA).
Нанкін
Нанкін, Наньцзін  — былая сталіца Кітая, порт у нізоўях ракі Янцзы, сталіца правінцыі Цзянсу. Размешчаны ў паўднёвай частцы краіны, за 260 км на паўночны захад ад Шанхая. Буйны прамысловы, навуковы і культурны цэнтр. Насельніцтва — 7.588.900 чалавек (2008).
Гісторыя
Заснаваны ў 472 да н.э. пад назвай Цзіньлін. Пазней шмат разоў быў перайменаваны: Малін, Цзянье, Цзянькан і інш. Сталіца шэрагу буйных царстваў: Чу (ІІІ ст.), Усходняе Цзінь, Сун, Цы, Лян, Чэнь (IV—VI ст.) і інш:, у 1368—1421 — усяго Кітая. У 1421—1911 цэнтр намесніцтва Цзянань. Тут падпісаны Нанкінскі дагавор 1842. У 1853-64 пад назвай Цяньцзін («нябесная сталіца») быў сталіцай тайпінскай дзяржавы. У 1927-37 і 1946-49 месцазнаходжанне ўрада Кітайскай рэспублікі. У 1937-45 акупіраваны японскімі войскамі.
Гаспадарка
Станкабудаванне, турбінабудаванне, вытворчасць электрарадыёапаратуры, грузавых аўтамашын, сельскагаспадарчае машынабудаванне, металургія, хімічная (асабліва вытворчасць хімічных угнаенняў і сінтэтычных валокнаў), цэментная, тэкстыльная і харчовая прамысловасць.
Транспарт
Вузел чыгунак і аўтадарог. Порт на р. Янцзы, даступны для марскіх суднаў. Міжнародны аэрапорт.
Навука і культура
Філіял Акадэміі навук. Універсітэт. Музеі гістарычны і гарадскі. Абсерваторыя.
Выдатныя мясціны
Батанічны сад. Архітэктурныя помнікі: «Імператарскі горад» (XIV—XV ст.) з рэгулярнай планіроўкай (у 1400 абнесены крапасной сцяной), каменная пагада Шэліта манастыра Цысясы (Х ст.), частка гарадскіх сцен эпохі дынастыі Мін (XIV—XVII ст.), пахаванні імператараў дынастыі Лян (502—557) і інш. Маўзалей Сунь Ятсена.
IC 4912
IC 4912 — галактыка тыпу Sc (кампактная спіральная галактыка) ў сузор’і Актант.
Computer Space
«Computer Space» — камп’ютарная гульня ў жанры касмічнай стралялкі для аркадных аўтаматаў, выпушчаная кампаніяй «Nutting Associates» у 1971 году. Яе аўтарамі былі і Тэд Дабні.
IC 4912
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Computer Space
«Computer Space» уяўляла сабой свайго роду развіццё ідэй гульні Стыва Расэла «Spacewar!», якая выйшла некалькі раней: два гульца кіравалі невялікімі касмічнымі караблямі, а мэтай было збіць карабель суперніка. Той, хто за 99 секунд збіваў ворага большую колькасць разоў, станавіўся пераможцам. Гульня была складаная з пункту гледжання кіравання, паколькі патрабавала задзейнічання дзвюх клавіш кручэння, а таксама клавіш для паскарэння, стрэлу і гіперскачку.
Ален Бушнэл выступіў з ідэяй стварэння «Computer Space» праз некалькі гадоў пасля свайго знаёмства са «Spacewar!». Сваю ідэю творчай перапрацоўкі гульні Расэла, якая ўжо лічылася да таго часу класічнай, ён у 1971 годзе прадставіў Білу Натынгу, заснавальніку «Nutting Associates». Натынг, які меў досвед у вытворчасці аркадных аўтаматаў, вырашыў выпусціць гульнявыя аўтаматы з гульнёй і ўвесці яе ў камерцыйнае абарачэнне. Аркадныя машыны з «Computer Space» вылучаліся сваёй яркай металічнай фактурай і 13-цалевым экранам.
Нягледзячы на ​​інавацыйнасць праекту «Computer Space» для свайго часу, для сваіх стваральнікаў ён стаў фінансавым правалам. Гэта было звязана з тым, што большасць машын з гульнёй былі прададзены ў бары, наведвальнікі якіх не маглі справіцца са складанай сістэмай кіравання. Аднак ключавым момантам для развіцця электронных гульняў было тое, што «Computer Space» стала першай відэагульнёй з гукам і першай гульнёй для аркадных машын, прызначанай для камерцыйнага выкарыстання. Яна хутка стала часткай масавай культуры, з’явіўшыся, у прыватнасці, у сюжэтах некалькіх фільмаў.
Мантаўкет
Мантаўкет (сучасная саманазва: Montaukett) — алганкінскі народ, карэнныя насельнікі усходняй часткі Лонг-Айленда (ЗША).
Мантаўкет па паходжанню звязаны з моэган і пеквот. У XVII ст., калі пачаліся іх кантакты з еўрапейцамі, яны насялялі ўсходнюю частку Лонг-Айленда, здабывалі ракавіны для вампумаў, займаліся рыбалоўствам і земляробствам. У 1638 г. заключылі гандлёвае пагадненне з Плімуцкай калоніяй. Каля 1640 г. англічане пабудавалі на землях мантаўкет паселішча, што выклікала канфлікт з галандцамі і іх тагачаснымі саюзнікамі ленапэ. Апошнія здзейснілі некалькі нападаў на вёскі мантаўкет, але спыніць англійскую каланізацыю ня здолелі.
У далейшым мантаўкет былі ўцягнуты ў каланіяльную эканоміку, займаліся здабычай кітоў, наймаліся маракамі на судны, мелі сваіх рабоў, удзельнічалі ў ваенных канфліктах на баку англічан, а потым — амерыканцаў, займаліся місіянерскай справай сярод індзейцаў, практыкавалі змяшаныя шлюбы. Разам з гэтым, яны захавалі традыцыйную сістэму кіравання на чале спадчыннага правадыра-сахема.
У канцы XIX ст. мантаўкет сутыкнуліся з ціскам з боку зямельных спекулянтаў. У 1897 г. сахем Ваянданк Фараон звярнуўся ў суд. Але пасля даўгатэрміновых разглядаў 17 лістапада 1910 г. суддзя абвясціў, што ў выніку асіміляцыі племя мантаўкет перастала існаваць, і сахем ня мае права выступаць у якасці яго прадстаўніка. Толькі ў 2013 г. было створана аб'яднанне «нацыя мантаўкет», што дамагаецца прызнання ад штата Нью-Ёрк.
Гітэга
Гітэга (Gitega) — сталіца Бурундзі (з 16 студзеня 2019 года), адміністрацыйны цэнтр аднайменнай правінцыі. У горадзе ёсць архідыяцэзія і аэрапорт.
Гісторыя
Горад быў заснаваны немцамі ў 1912 годзе і змяніў Усумбуру ў якасці сталіцы Каралеўства Бурундзі і рэзідэнцыі мвамі (караля). У эпоху бельгійскага панавання Кітэга з’яўлялася адміністрацыйным цэнтрам рэзідэнцтва Урундзі. 10 лістапада 1959 года булай рымскага папы Яна XXIII была створана архідыяцэзія Гітэгі (лац.: Archidioecesis Kitegaensis).
З 1 ліпеня 1962 года сталіцай незалежнага Бурундзі на амаль 57 гадоў стала Бужумбура, пры гэтым Гітэга заставалася рэзідэнцыяй мвамі да ліквідацыі манархіі ў 1966 годзе. 5 верасня 1990 года горад наведаў папа Ян Павел II у рамках свайго тура па афрыканскіх краінах.
У 2007 годзе прэзідэнт Бурундзі П’ер Нкурунзіза абвясціў аб тым, што Гітэга ў будучыні стане сталіцай краіны. 24 снежня 2018 года П’ер Нкурунзіза заявіў, што пасля ўхвалення парламентам сталіца будзе перанесена з Бужумбуры ў Гітэгу. Парламент 16 студзеня 2019 года ўхваліў гэтае рашэнне шляхам галасавання ў абедзвюх палатах, пры гэтым за Бужумбурай быў замацаваны статус эканамічнай сталіцы.
NGC 2346
NGC 2346 (іншае абазначэнне — PK 215+3.1) — планетарная туманнасць у сузор’і Аднарог.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Жэшоўскі павет
Жэшоўскі павет (Powiat rzeszowski) — павет у Польшчы, уваходзіць як адміністрацыйная адзінка ў Падкарпацкае ваяводства. Цэнтр павета — горад Жэшаў (у склад павета не ўваходзіць). Займае плошчу 1218,8 км². Насельніцтва — 166 883 чалавекі (на 2015 год).
Атвалаўшчына
Атвалаўшчына (, Отваловщина) — былы хутар у Глыбоцкім раёне Віцебскай вобласці Беларусі. Уваходзіў у склад Галубіцкага сельсавета.
Ліквідаваны ў 2007 годзе.
Галаваломка (значэнні)
Галаваломка, значэнні:
Ураш Нікаліч
Ураш Hiкалiч (Урош Никoлић; нар., ) — сербскі футбаліст, паўабаронца клуба «Вайводзіна» з Нові-Сада.
Клубная кар’ера
Выхаванец школы бялградскага «Партызана», прафесійную кар’еру пачаў у венгерскім клубе «Відэатон», дзе аднак не здолеў замацавацца ў аснове і гуляў пераважна за другую каманду. Другую палову 2013 года правёў у арэндзе ў клубе «Акадэмія Пушкаша». У пачатку 2015 года вярнуўся ў Сербію, стаўшы іграком «Ягодзіны».
У жніўні 2016 года падпісаў кантракт з мінскім «Дынама». Замацаваўся ў асноўным складзе каманды ў цэнтры паўабароны, у сезоне 2017 чаргаваў выхады ў стартавым складзе і на замену. У сезоне 2018 стаў адным з ключавых ігракоў каманды, забіў 5 галоў у Лізе Еўропы, у тым ліку сваім дублем дапамог мінчанам атрымаць буйную хатнюю перамогу над санкт-пецярбургскім «Зенітам» (4:0). Па заканчэнні тэрміну кантракта ў лістападзе 2018 года пакінуў «Дынама».
У ліпені 2022 года падпісаў двухгадовы кантракт з «Вайводзінай».
Міжнародная кар’ера
Выступаў за зборныя Сербіі да 19 і 23 гадоў.
Марыя Антонаўна Шакун
Марыя Антонаўна Шакун (13 студзеня 1937, Узбалаць, Валожынскі павет, Навагрудскае ваяводства, Польшча. (зараз Валожынскі раён, Мінская вобласць, Беларусь) — беларуская паэтка, настаўніца. Член Саюза пісьменнікаў Беларусі (2014).
Біяграфія
Працавала настаўніцай рускай мовы і літаратуры ў школах Валожына і раёна. З 1975 па 1996 гады займала пасаду метадыста і намесніка загадчыка раённага аддзела адукацыі райвыканкама. З 1996 па 2005 Марыя Шакун працавала метадыстам па турысцка-краязнаўчай рабоце ў раённым Цэнтры творчасці дзяцей і моладзі
Дзяцінства
Бацькі Марыі Антонаўны былі малазямельнымі сялянамі, якія ў 30-х гадах вымушаны былі перасяліцца на хутар. Там пабудавалі дом, дзе і прайшлі дзіцячыя гады паэткі. У сям'і было трое дзяцей: Аляксандр, Ніна і Марыя. Каб пракарміць сям'ю бацька зімой рабіў шафы на продаж. Дзяўчынка расла летуценніцай, часта любіла гуляць за вёскай і любавацца прыродай. Пазней гэта знайшло выйсце ў паэтычных радках. У 1944 годзе пайшла ў школу базавую васьмігадовую Узбалацкую школу. Гэта была пачатковая школа ў доме раскулачанага і вывезенага памешчыка Макрыцкага. Вечарамі, можа раз у тыдзень, у школу прывозілі кіно. Дзяўчынка была актыўнай удзельніцай школьных спектакляў і сцэнак. Пакулькі сярэднюю адукацыю можна было атрымаць толькі ў Валожыне, то ў 1951 годзе Марыя стала вучаніцай сярэдняй школы №1 г. Валожына. У 1954 годзе паэтка скончыла 10 клас з срэбраным медалём ("чацвёрка" стаяла па рускай мове). Пасля заканчэння дзесяцігодкі  ў 1954 годзе Марыя Антонаўна стала студэнткай філалагічнага факультэта Беларускага дзяржаўнага універсітэта.
Уласнае жыццё
Пасля заканчэння універсітэту ў 1959 годзе пачала сваю працоўную дзейнасць у Капусцінскай восьмігадовай школе, Валожынскага раёна ў якасці настаўніцы рускай мовы і літаратуры. Менавіта тут яна сустрэлася са сваім будучым мужам — Паўлам Сяргеевічам Шакуном, які працаваў спачатку інспектарам аддзела адукацыі, а пасля і дырэктарам вышэйназванай школы. Муж паэткі пайшоў з жыцця калі яму было 38 год. Пасля яго смерці Марыя Шакун замуж больш не выйшла. Як напісала паэтка ў сваёй аутабіяграфіі: "Ён быў для мяне вельмі дарагім чалавекам і такім застаўся назаўсёды". Зараз жанчына жыве ў Валожыне.
Творчасць
Вершы пачала пісаць у юнацтве. Друкуецца з 1977 года у такіх выданнях як: раённая газета «Працоўная слава», «Літаратура і Мастацтва», «Метамарфозы» і інш. Аўтар зборнікаў вершай «Песняй рамонкаў» (2007), «Жыццёвае поле» (2014) і «Мае сцяжыны» (2019). Асобае месца ў паэзіі Марыі Антонаўнны займае тэма прафесіі настаўніка. Паэзія Марыі Шакун кранае шчырасцю, дабрынёй, тонкім лірызмам, глыбокай жыццёвай мудрасцю. Яе вершы простыя і зразумелыя кожнаму, бо напісаны пра тое, што дорага ўсім: каханне, Радзіму, родныя краявіды, бацькоўскі дом. І разам з тым аўтар захапляецца прыгажосцю і адметнасцю іншых краін, дзе ёй пашчасціла пабываць. З’яўляецца ўдзельніцай народнага літаратурна-мастацкага аб’яднання «Рунь» з самага пачатку існавацця аб’яднання. Вельмі цесна сябравала з былым яго кіраўніком — Валянцінай Гіруць-Русакевіч.
Кушчу
Кушчу (Quşçu) — сяло ў Лачынскім раёне Азербайджанскай Рэспублікі.
У 1992—2020 гадах было пад кантролем узброеных сіл Арменіі і ўваходзіла ў Кашатагскі раён непрызнанай Нагорна-Карабахскай Рэспублікі. У ходзе Другой карабахскай вайны 1 снежня 2020 года сяло было занята ўзброенымі сіламі Азербайджана (армяне лічаць гэта акупацыяй).
Эрнст Міхайлавіч Бабенка
Эрнст Міха́йлавіч Бабéнка (, г.п. Плешчаніцы, Лагойскі раён, Мінская вобласць — ) — рэктар Наваполацкага політэхнічнага інстытута (з 1993 ПГУ) (1974—1976, 1987—1993) і Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта (1993—2003). Доктар тэхнічных навук (1989), прафесар (1991). Сапраўдны член Беларускай акадэміі адукацыі, Міжнароднай і Беларускай інжынернай акадэмій.
Біяграфія
Нарадзіўся 21 кастрычніка 1937 года ў гарадскім пасёлку Плешчаніцы Лагойскага раёна Мінскай вобласці ў сям’і служачых. У 1954 годзе з аднакай скончыў сярэднюю школу № 2 горада Маладзечна.
У 1954—1959 — студэнт Маскоўскага хіміка-тэхналагічнага інстытута імя Дз. І. Мендзялеева.
У 1959—1962 гадах — машыніст газанаддуўкі, начальнік змены, намеснік начальніка пякоксавага цэха Чалябінскага металургічнага завода.
У 1962—1968 гадах працаваў старшым навуковым супрацоўнікам, кіраўніком групы, начальнікам лабараторыі, начальнікам аддзела тэхналагічных лабараторый Дзяржаўнага навукова-даследчыцкага інстытута электроднай прамысловасці (г. Чалябінск). Падрыхтавана і абаронена ў МХТІ кандыдацкая дысертацыя (1967).
У 1968—1970 гадах — старшы выкладчык, дацэнт, загадчык кафедры Наваполацкага філіяла Беларускага тэхналагічнага інстытута.
У 1974—1976 гадах — рэктар Наваполацкага політэхнічнага інстытута.
У 1976—1985 гадах — дырэктар Дзяржаўнага навукова-даследчага і праектна-канструктарскага інстытута электроднай прамысловасці Міністэрства каляровай металургіі СССР (г. Масква). Пры непасрэдным удзеле Э. М. Бабенкі былі распрацаваныя эфектыўныя спосабы атрымання каменнавугальных пекаў, вугляродных валокнаў і цэлага шэрагу кампазіцыйных матарыялаў, якія знайшлі сваё выкарыстанне у абарончай прамысловасці, у прыватнасці, касмічнай і авіяцыйнай, і былі асветлены ў доктарскай дысертацыі (1988).
У 1985—1987 гадах — намеснік генеральнага дырэктара па навуцы і новай тэхніцы Усесаюзнага аб’яднання «Саюзвуглярод» Міністэрства каляровай металургіі СССР (г. Масква).
У 1987—1993 гадах працуе рэктарам Наваполацкага політэхнічнага ўніверсітэта, а пасля яго пераўтварэння (Прыказ № 115 ад 8.10.1993 г.) узначальвае ў 1993—2003 гадах Полацкі дзяржаўны ўніверсітэт.
Дзякуючы намаганням Э. М. Бабенкі у 2003 годзе Полацкаму дзяржаўнаму ўніверсітэту быў перададзены комплекс будынкаў Полацкага езуіцкага калегіума, які ўключаны ў Дзяржаўны спіс гісторыка-культурных каштоўнасцей Рэспублікі Беларусь як унікальны помнік архітэктуры міжнароднага значэння.
У 2003—2016 гадах — прафесар кафедры хіміі і тэхналогіі перапрацоўкі нафты і газа Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Навуковая дзейнасць
Э. М. Бабенка займаецца вывучэннем вадкіх і цвёрдых прадуктаў каменнавугальнага паходжання. Прымаў удзел у распрацоўцы эфектыўных спосабаў атрымання каменнавугальных пекаў, вуглеродных валокнаў і цэлага шэрагу кампазіцыйных матэрыялаў, якія знайшлі сваё выкарыстанне ў абарончай прамысловасці, у прыватнасці, касмічнай і авіацыйнай.
Пад кіраўніцтвам Э. М. Бабенкі супрацоўнікамі кафедры хімічнай тэхналогіі паліва і вугляродных матэрыялаў Полацкага дзяржаўнага ўніверсітэта быў выкананы шэраг работ для прамысловасці, большасць з якіх звязана з распрацоўкай тэхналогій і тэхнічны рашэнняў вытворчасці пекаў з рэшткавых прадуктаз нафтаперапрацоўкі, атрымання бітумаў і бітумазмяшчальных кампазіцыйных матэрыялаў.
Спіс аб’ектаў PGC (859001—860000)
Гэта спіс аб'ектаў Спіс аб'ектаў PGC (859001—860000)
Яўген Якаўлевіч Аршанскі
Яўген Якаўлевіч Аршанскі (нар., Віцебск) — беларускі педагог, спецыяліст у галіне тэорыі і методыкі навучання і выхавання (хімія). Доктар педагагічных навук (2005), прафесар (2007). Правадзейны член Еўрапейскай акадэміі прыродазнаўства (European academy of natural history, 2010), Расійскай акадэміі прыродазнаўства (2010), член-карэспандэнт Міжнароднай акадэміі навук педагагічнай адукацыі (2010).
Біяграфія
Скончыў Віцебскі дзяржаўны педагагічны інстытут (спецыяльнасць «Біялогія і хімія», 1992), Маскоўскі педагагічны дзяржаўны ўніверсітэт (аспірантура, 2001; дактарантура, 2006). Працуе ў Віцебскім дзяржаўным універсітэце імя П. М. Машэрава (з 1997, біялагічны факультэт, кафедра хіміі, прафесар, з 1 верасня 2020 года — прарэктар па навуковай рабоце).
Навуковыя інтарэсы: тэорыя і методыка навучання хіміі.
Узнагароды
Ганаровае званне «Заслужаны дзеяч навукі і адукацыі РАП» (2010), стыпендыя Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь (2010), медаль імя У. І. Вярнадскага (2010).
Шынекок
Шынекок (саманазва: Shinnuhkock, літаральна «людзі камяністага берага») — індзейскі народ, карэнныя насельнікі усходняй часткі Лонг-Айленда (ЗША). Агульная колькасць (2010 г.) — 1292 чал.
Шынекок моцна пацярпелі ад эпідэміі воспы ў 1658 г. Насельніцтва стала скарачалася, таму былі вымушаны падпісаць пагадненне 1703 г., якое пазбаўляла іх значнай часткі племянных тэрыторый. У 1741 г. шатландскія прэсвітарыяне адчынілі місію для шынекок і мантаўкет, пры якой дзейнічала бясплатная школа. У 1792 г. шынекок трапілі пад апеку штата Нью-Ёрк. Да 1859 г. была вылучана плошча для рэзервацыі (3,2 км²).
У 2010 г. шынекок сталі федэральна прызнанай індзейскай нацыяй. З гэтага часу дзейнічае сістэма аўтаномнага самакіравання. У рэзервацыі на Лонг-Айлендзе жыве каля траціны прадстаўнікоў гэтага народа. Яны займаюцца рамёствамі, вырошчваннем малюскаў, абслугоўваюць турыстаў.
Хадыка
Хадыка — прозвішча, літаратурны твор.
Эварыст Ндаішыміе
Эварыст Ндаішыміе (нар. каля 17 чэрвеня 1968, Гіхета, Гітэга) — дзяржаўны, ваенны і палітычны дзеяч, дзеючы прэзідэнт Бурундзі з 18 чэрвеня 2020 года. Прадстаўнік супольнасці хуту.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1968 годзе ў камуне Гіхета. Вучыўся на юрыдычным факультэце ва ўніверсітэце Бурундзі ў Бужумбуры. Пасля штурму летам 1995 года кампуса ўніверсітэта вайскоўцамі-тутсі далучыўся да НСАД—САД. Паступова вылучыўся на камандныя пазіцыі ў баявых фармаваннях паўстанцаў; яго непасрэдным камандзірам быў Нкурунзіза.
Кантраляваў праграму інкарпарацыі баевікоў НСАД—САД у рэгулярнае бурундыйскае войска, згодна з заключанымі з урадам дамоўленасцямі. У званні брыгаднага генерала арміі, заняў найважнейшыя пасады начальніка кадравага ўпраўлення і аддзела матэрыяльна-тэхнічнага забеспячэння. У 2006—2007 быў міністрам унутраных спраў і грамадскай бяспекі, пасля чаго заняў пасаду кіраўніка ваеннага кабінета (дарадцы) пры прэзідэнце. У 2009 годзе Ндаішыміе стаў кіраўніком нацыянальнага Алімпійскага камітэта Бурундзі.
26 студзеня 2020 года на з’ездзе НСАД—САД быў вылучаны кандыдатам у прэзідэнты Бурундзі. Атрымаў перамогу на агульных выбарах, якія прайшлі 20 мая 2020 года, атрымаўшы 68,72 % галасоў выбаршчыкаў (пры яўцы 87,7 %). Уступіў на пасаду прэзідэнта крыху раней за належнае — 18 чэрвеня 2020 года.
Коплі
Коплі — прозвішча.
Ганнопіль (Ямільчынскі раён)
Ганнопіль (Ганно́піль) — вёска ў Ямільчынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Крыжавік звычайны
Апісанне
Цела складаецца з двух аддзелаў: галавагрудзей, якія ўтварыліся пры зліцці галавы і грудзей, і цэльнага брушка. Галавагрудзі і брушка раздзелены тонкай сцяблінкай — відазмененым сегментам брушка. Вусікаў няма.
На галавагрудзях шэсць пар канечнасцей. Першая пара мае на вяршыні вострыя членістыя кіпцюрыкі з ядавітай залозай каля асновы. Кіпцюрыкі пранізаны каналамі з адтулінай на вяршыні, праз якія змесціва ядавітай залозы ўводзіцца ў цела ахвяры, паралізуючы або забіваючы яе. Другая пара канечнасцей — тонкія членістыя нагашчупальцы. Гэта органы дотыку і смаку, а ў самцоў яны служаць і для апладнення самак. Наступныя чатыры пары канечнасцей галавагрудзей — хадзільныя ногі. Яны членістыя і працуюць, як рычагі, забяспечваючы актыўныя рухі драпежнікаў. Частка канечнасцей ператварылася ў павуцінныя бародаўкі, размешчаныя на ніжнім баку брушка.
Асаблівасці біялогіі
Павуцінныя бародаўкі звычайнага крыжавіка пранізаны сотнямі надзвычай тонкіх канальцаў. Праз адтуліны канальцаў выдзяляецца бялковы сакрэт павуцінных залоз, размешчаных у брушку павука. Гэты сакрэт на паветры застывае ў выглядзе соцень танюткіх ніцей. Яны звіваюцца ў больш тоўстую і трывалую павуціну грабеньчатымі капцюрыкамі задняй пары хадзільных ног. Па хімічным саставе павуціна блізкая да шоўку, яна вельмі трывалая і эластычная. З павуціны павук робіць сетку, выдзяляючы спачатку сухі (не ліпкі) сакрэт для яе каркаса, а затым ліпкі сакрэт для кругавых ніцей. Павук бегае па сухіх ніцях, а яго ахвяры прыліпаюць да ліпкіх ніцей і становяцца здабычай драпежніка.
Звычайны крыжавік — раздзельнаполая жывёла. Самкі звычайна буйнейшыя за самцоў. Восенню аплодненая самка адкладвае яйцы, фарміруючы шчыльны павуцінны кокан. Самка падвешвае кокан у зацішных месцах: пад адсталай карой або ў яе трэшчынах на ствалах дрэў, у шчылінах і іншых падобных месцах. Развіццё ў павукоў прамое. Вясной з кокана выходзяць маладыя павучкі. Яны будуюць павуцінныя сеткі, павялічваючы іх па меры росту.
Азоцістая кіслата
Азоцістая кіслата HNO2 — слабая аднаасноўная кіслата, існуе толькі ў разведзеных водных растворах, афарбаваных у слабы блакітны колер, і ў газавай фазе.
Солі азоцістай кіслаты называюцца нітрытамі або азоцістакіслымі. Нітрыты значна больш устойлівыя, чым HNO2, усе яны з'яўляюцца таксічнымі.
Будова
У газавай фазе планарная малекула азоцістай кіслаты існуе ў выглядзе двух канфігурацый цыс- и транс-. Пры пакаёвай тэмпературы пераважае транс-ізамер. Другая структура з'яўляецца больш устойлівай. Так, для цыс-HNO2(г) DG°f = -42,59 кДж/моль, а для транс–HNO2(г) DG = -44,65 кДж/моль.
Парад Перамогі
Пара́д Перамо́гі — парад, які адбыўся 24 чэрвеня 1945 года ў Маскве на Чырвонай плошчы ў гонар перамогі над нацысцкай Германіей у Вялікай Айчыннай вайне. 22 чэрвеня 1945 года ў цэнтральных газетах СССР быў апублікаваны загад Вярхоўнага галоўнакамандуючага № 370.
Парад прымаў Маршал Савецкага Саюза Г. К. Жукаў. Камандаваў парадам Маршал Савецкага Саюза К. К. Ракасоўскі. Жукаў і Ракасоўскі праехалі па Чырвонай плошчы на белым і вараным канях. Іосіф Сталін назіраў за парадам з трыбуны Маўзалею Леніна. На трыбуне таксама прысутнічалі Молатаў, Калінін, Варашылаў, Будзённы і іншыя члены Палітбюро.
На парадзе ўрачыстым маршам прайшлі зводныя палкі франтоў у наступным парадку: Карэльскага, Ленінградскага, 1-га Прыбалтыйскага, 3-га, 2-га і 1-га Беларускіх, 1-га, 4-га, 2-га і 3-га Украінскіх, зводны полк Ваенна-Марскога Флоту. У складзе палка 1-га Беларускага фронту спецыяльнай калоннай прайшлі прадстаўнікі Войска Польскага. Наперадзе зводных палкоў франтоў ішлі камандуючыя франтамі і войскамі, Героі Савецкага Саюза неслі сцягі праслаўленых часцей і злучэнняў.
Марш зводных палкоў завяршала калона салдат, якія неслі 200 апушчаных сцягоў і штандараў разгромленых нацысцкіх войскаў. Гэтыя сцягі былі кінуты на адмысловы памост ля падножжа Маўзалею Леніна. Першым быў кінуты асабісты штандарт Гітлера.
Потым урачыстым маршам прайшлі часці Маскоўскага гарнізона: зводны полк Наркамата абароны, ваеннай акадэміі, ваенныя і сувораўскія вучылішчы, зводная конная брыгада, артылерыйскія, мотамеханізаваныя, паветрана-дэсантныя і танкавыя часткі і падраздзяленні.
Параду Перамогі прысвечаны аднайменны фільм, зняты ў 1945 годзе, адзін з першых каляровых фільмаў у СССР.
Мікалай Фёдаравіч Смірноў (сапёр)
Мікалай Фёдаравіч Смірноў (1907—1943) — яфрэйтар Рабоча-сялянскай Чырвонай Арміі, удзельнік Вялікай Айчыннай вайны, Герой Савецкага Саюза (1943).
Біяграфія
Да кастрычніка 1943 года яфрэйтар Мікалай Смірноў быў сапёрам 233-га асобнага сапёрнага батальёна 149-й стралковай дывізіі 65-й арміі Цэнтральнага фронту. Вызначыўся падчас бітвы за Дняпро. 15 кастрычніка 1943 года Смірноў перапраўляў савецкіх байцоў і камандзіраў праз Дняпро на тэрыторыі Лоеўскага раёна Гомельскай вобласці Беларускай ССР. Калі лодка Смірнова была патоплена, ён знайшоў іншую і працягнуў выконваць баявую задачу. Падчас чарговага рэйса Смірноў быў забіты. Пахаваны ў брацкай магіле ў вёсцы Лапатні Рыпкынскага раёна Чарнігаўскай вобласці Украіны.
Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 30 кастрычніка 1943 года за «ўзорнае выкананне баявых заданняў камандавання на фронце барацьбы з нямецкімі захопнікамі і праяўленыя пры гэтым мужнасць і гераізм» яфрэйтар Мікалай Смірноў пасмяротна быў удастоены высокага звання Героя Савецкага Саюза. Таксама быў узнагароджаны ордэнамі Леніна і Чырвонай Зоркі.
У гонар Смірнова названая вуліца ў пасёлку Антропава Кастрамской вобласці.
Піраты Карыбскага мора: Праклён «Чорнай пярліны»
«Піраты Карыбскага мора: Праклён „Чорнай пярліны“» (Pirates of the Caribbean: The Curse of The Black Pearl) — прыгодніцкі фільм 2003 года рэжысёра, першы фільм з кінасерыі «». Створаны кінакампаніяй «Walt Disney Pictures» і прадзюсарам, фільм заснаваны на атракцыёне Уолта Дыснея «». Галоўныя ролі ў фільме выканалі Джоні Дэп, Джэфры Раш, Арланда Блум, Кіра Найтлі,, Кевін Мак-Нелі, Зоі Салдана, Джонатан Прайс.
Фільма апавядае гісторыю пра тое, як пірат Джэк Верабей (Джоні Дэп) і каваль Уіл Цёрнер (Арланда Блум) ратуюць выкрадзеную дачку губернатара Элізабет Суон (Кіра Найтлі) ад праклятай каманды «Чорнай пярліны» на чале з капітанам Гектарам Барбосам (Джэфры Раш).
распрацаваў сцэнарый у 2001 годзе, а перапісаў яго ў пачатку 2002 года. Прыкладна ў той жа час да праекту далучыўся прадзюсар. Ён папрасіў і  папрацаваць над сцэнарыем, дадаўшы ў сюжэт звышнатуральны праклён, каб прывесці яго ў адпаведнасць з арыгінальным тэматычным атракцыёнам. Здымкі праходзілі з кастрычніка 2002 года па сакавік 2003 года ў Сэнт-Вінсэнце і Грэнадынах і на здымачных пляцоўках ля Лос-Анджэлеса, Каліфорнія.
Сусветная прэм’ера адбылася 28 чэрвеня 2003 года ў парку у Анахайме, Каліфорнія. Фільм меў велізарны касавы поспех, сабраў 654,3 мільёна долараў па ўсім свеце, што зрабіла яго чацвёртым самым касавым фільмам 2003 года. Ён атрымаў у цэлым станоўчыя водгукі ад крытыкаў, а ігра Дэпа атрымала ўсеагульнае прызнанне. Пасля многіх гадоў у якасці культавай кіназоркі, фільм вывеў Дэпа ў статус аднаго з самых высокааплатных акцёраў. За ролю Джэка Вераб’я Дэп атрымаў, а таксама намінацыі за Найлепшую мужчынскую ролю на прэміі «Оскар», «BAFTA» і «Залаты глобус».
Сюжэт
Пачатак XVIII стагоддзя. Маленькая дачка губернатара Порт-Рояла, плывучы на караблі Каралеўскага ваенна-марскога флоту Вялікабрытаніі, заўважае ў Карыбскім моры падарваны карабель. Сярод абломкаў заўважаюць хлопчыка і паднімаюць на борт. Элізабет знаходзіць на ім пірацкі медальён, які тайком забірае сабе, каб дарослыя не даведаліся пра паходжанне Уіла.
Мінае 10 гадоў. Пасталелай Элізабет сняцца сны пра падзею з дзяцінства, яна дагэтуль захоўвае медальён і рамантызуе пірацтва. Уіл працуе чаляднікам у каваля і таемна закаханы ў Элізабет, аднак не рашаецца прызнацца ёй у пачуццях. Тым часам малады пірат і абаяльны прайдзісвет — капітан — прыбывае ў Порт-Роял. Выбраўшы момант, ён вырашае выкрасці карабель, але яго спыняе ахова. Ён прызнаецца, што мае намер «рэквізаваць» судна і набраць на яго каманду, каб вярнуць свой стары карабель — легендарную «». Загаварыўшы ахову, яму ўдаецца ўзысці на борт хуткаходнага карабля «Перахопнік». Тым часам камандор робіць Элізабет прапанову, але дзяўчыне робіцца млосна ў занадта туга зацягнутым гарсэце, і яна падае з вышыні ў акіян. Верабей бачыць гэта і вырашае ўратаваць дзяўчыну. Выцягнуўшы яе на бераг, ён заўважае знаёмы медальён, але ў гэты момант з’яўляецца камандор з губернатарам і гвардзейцамі, яны арыштоўваюць Джэка за пірацтва. Элізабет заступаецца за яго, як за свайго выратавальніка, але Джэк тут жа бярэ яе ў закладнікі, прыкрываючыся ёю, вяртае свае рэчы і збягае. Ён хаваецца ў кузні, дзе працуе Уіл Цёрнер. Хлопец уступае ў шпажны бой з піратам і амаль адольвае яго, але Верабей дастае пісталет і ўгаворвае хлопца адступіцца, бо куля ў пісталеце не для яго. У гэты момант ачынаецца п’яны каваль і аглушае Джэка бутэлькай. Пірата забіраюць у турму, прызначыўшы яму на досвітку пакаранне смерцю праз павешанне.
Уначы ў порт прыбывае «Чорная пярліна», а на ёй піраты на чале з. Піраты нападаюць на горад, і выпадковы стрэл з гарматы па турме вызваляе вязняў з суседняй камеры, але не закранае камеру Джэка, які здагадаўся аб прысутнасці свайго старога карабля па знаёмым грукаце гармат. Піраты рабуюць горад і ўламваюцца ў сядзібу губернатара. Калі рабаўнікі знаходзяць Элізабет, яна раптам патрабуе, каб паводле «пірацкага кодэксу», яе адвялі да капітана як парламенцёра. Падчас бітвы Уіл заўважае піратаў, якія вядуць Элізабет на карабель. Ён спрабуе прыйсці ёй на дапамогу, але яго аглушаюць. На караблі дзяўчына прадстаўляецца Барбосе як Элізабет Цёрнер. Піраты, даведаўшыся прозвішча, адмаўляюцца адпусціць яе і адплываюць разам з ёй.
Раніцой ачунялы Уіл застае камандора ў развагах, які курс маглі ўзяць піраты, і прапануе яму спытаць у Вераб’я, але Норынгтан адмаўляецца, тлумачачы, што піраты не выратавалі Джэка, а значыць яны адзін аднаму не саюзнікі. Тады Уіл самавольнічае і прапануе Вераб’ю вызваленне ў абмен на дапамогу ў выратаванні Элізабет. Джэк не хоча прымаць прапанову, але, даведаўшыся імя хлопца, адразу згаджаецца. Разам яны прабіраюцца на «Перахопнік» і, скраўшы карабель, адплываюць на базу піратаў — Тартугу. Па дарозе Джэк паведамляе, што ведаў бацьку Уіла — ён быў піратам. Цёрнер спачатку адмаўляецца прыняць гэты факт, але потым зміраецца. На Тартузе Джэк сустракае свайго былога таварыша Джошамі Гібса і паведамляе яму, што з дапамогай Уіла Цёрнера яны змогуць вярнуць «Чорную пярліну» і адпомсціць Барбосе за яго здраду. Тым часам Барбоса ладзіць вячэру з Элізабет. За вячэрай ён распавядае легенду пра ацтэкскае золата, якое было праклята багамі шмат гадоў таму. Медальён Элізабэт — адна з 882 такіх жа залатых манет, узятых камандай Барбосы з куфара на Ісла-дэ-Муэрта. Пасля крадзяжу піраты пераўтварыліся ў несмяротных зданяў, і пры святле месяца Элізабет з жахам бачыць іх сапраўднае аблічча — шкілеты ў рваніне замест адзення. Яны не могуць ні памерці, ні атрымаць задавальненне ад жыцця. Каб скінуць праклён, ім трэба вярнуць усё золата, выкрадзенае з куфра, і абмыць яго крывёй кожнага праклятага пірата. Цяпер для зяцця праклёну не дастае толькі крыві Прыхлопа Цёрнера, а паколькі Элізабет прадставілася яго прозвішчам, яны прынялі яе за дачку пірата.
Містэр Гібс набірае каманду на «Перахопнік», а капітанам карабля становіцца Анамарыя, у выплату за тое, што Джэк раней узяў без дазволу яе брыг. Па дарозе Гібс распавядае Уілу легенду аб цудоўным выратаванні капітана Джэка Вераб’я ад зняволення на востраве. Раней Джэк быў капітанам «Чорнай пярліны», а Барбоса быў яго старэйшым памагатым. Барбосе належыла частка знойдзеных скарбаў, таму ён папрасіў у Вераб’я карту, якая вядзе на Ісла-дэ-Муэрта. Здабыўшы карту, піраты высадзілі Джэка паміраць на бязлюдны востраве з пісталетам, зараджаным толькі адной куляй. Але, як гаворыцца ў легендзе, ён выбраўся заарканіўшы дзвюх марскіх чарапах. Пасля выратавання Верабей захоўвае пісталет з куляй, каб адпомсціць Барбосе. Джэк і Уіл на борце «Перахопніка» наганяюць «Чорную пярліну» ля Ісла-дэ-Муэрта. Джэк просіць Уіла не геройстваваць і дачакацца спрыяльнага моманту, але той аслухваецца. Ён аглушае Джэка і вырашае дзейнічаць па-свойму.
Тым часам піраты Барбосы здзяйсняюць абрад вяртання выкрадзенага медальёну — праліваюць крыху крыві Элізабет і кідаюць медальён у куфар з іншымі вернутымі манетамі. Аднак абрад не спрацоўвае, так як Элізабет не з’яўляецца дачкой Прыхлопа. Пакуль піраты выясняюць адносіны, Уіл ратуе Элізабет, якая не забываецца прыхапіць і медальён. Піраты заўважаюць знікненне дзяўчыны і адпраўляюцца на пошукі, але замест Элізабет знаходзяць Джэка. Яны хочуць прыстрэліць свайго колішняга лідара, але Верабей кажа, што ведае, дзе знайсці сапраўднага нашчадка Прыхлопа, і яго пакідаюць у жывых. Апынуўшыся на «Перахопніку», Элізабет аддае медальён Уілу, бо той па праве прыналежыць яму. Згодна з законам пірацкага кодэксу — «не чакаць тых, хто адстаў» — яны сплываюць без Джэка, але неўзабаве на даляглядзе паказваецца «Чорная пярліна».
Адбываецца бітва. Малпачка Барбосы па мянушцы Джэк (верагодна, названая Барбосам у здзек над Вераб’ём) перахоплівае медальён Уіла і нясе гаспадару, той жа бярэ ў палон усю каманду «Перахопніка», а сам карабель (у тонучым труме якога застаўся Уіл) загадвае ўзарваць. На здзіўленне, Уіл уратоўваецца і ўзабраўшыся на борт «Пярліны» патрабуе адпусціць Элізабет і не кранаць каманду Джэка, пагражаючы самагубствам. Барбоса не разумее, у чым справа, тады Уіл распавядае аб сваім паходжанні і што яго смерць зробіць немагчымым зняцце праклёну. Барбоса пагаджаецца на ўмовы Уіла, але выконвае іх па-здзекліваму літаральна, замыкае каманду Джэка ў труме, не кранаючы іх, а Элізабет і Джэка адпускае, высаджваючы на незаселеную выспу. Вераб’ю ён вяртае і пісталет з куляй. На востраве Джэк прызнаецца, што ў мінулы раз ён выбраўся не на чарапахах, а пры дапамозе кантрабандыстаў, бо тут у іх была схованка з ежай і ромам. Увечары Джэк з Элізабэт п’юць і весяляцца ля вогнішча. Але раніцай Элізабет спальвае ўвесь ром і пальмавы лес на востраве з мэтай прыцягнуць увагу каралеўскага флоту. Джэк упадае ў шаленства, бо шкадуе спалены ром, але неўзабаве заўважае каралеўскі карабель «Бясстрашны». Джэка і Элізабет ратуюць, але Джэк зноў аказваецца асуджаны на пакаранне. Элізабет просіць Норынгтана выратаваць Уіла, і той згаджаецца толькі пасля таго, як Элізабет прымае прапанову стаць яго жонкай.
Брыдок (Ямільчынскі раён)
Брыдок (Брідо́к) — вёска ў Ямільчынскім раёне Жытомірскай вобласці Украіны.
Піраты Карыбскага мора: Праклён «Чорнай пярліны»
Сюжэт
Па просьбе Элізабет, Джэку прапануюць здзелку — паказаць шлях на Ісла-дэ-Муэрта ўзамен на змякчэнне прысуду. Два караблі прыплываюць на востраў. Джэк агучвае камандору свой план: ён выманьвае піратаў у мора, а «Бясстрашны» расстрэльвае іх з гармат. Элізабет спрабавала растлумачыць, што піратаў немагчыма забіць, бо яны праклятыя, але людзі губернатара не ўспрымаюць яе ўсур’ёз. Джэк Верабей зноў прыходзіць на месца, дзе кроў Уіла збіраюцца праліць у ахвяру багам, і папярэджвае Барбосу пра набліжэнне флота, і аб тым, што праклён лепш зняць пазней. Каманда Барбосы адпраўляецца на бітву з «Бясстрашным», а Джэк, улучыўшы момант, спрабуе забіць Барбосу. Тым часам Элізабет уцякае з карабля на востраў і дапамагае Уілу ў змаганні з застаўшыміся людзьмі Барбосы. Джэк, скраўшы адзну з праклятых манет, сам становіцца несмяротным і гэтым ратуе сябе ад гібелі, калі Барбоса пратыкае яго шабляй. Падчас сутычкі Джэк кідае скрадзеную манету Уілу, Барбоса цэліцца ў Элізабет, але Джэк у гэты момант выстрэльвае ў Барбосу з пісталета. Той кажа, што куля страчана дарма, але затым бачыць, што Уіл кідае манеты, запэцканыя яго крывёй і крывёй Джэка, у куфар. Раны Барбосы пачынаюць кроватачыць, да яго вяртаюцца чалавечыя пачуцці, і ён памірае. Уся каманда Барбосы на «Бясстрашным» траціць неўміручасць і адразу ж здаецца ўладам.
«Бясстрашны» вяртаецца ў Порт-Роял. Джэка, нягледзячы на яго дапамогу, паўторна прыгаварваюць да павешання. Але перад самым пакараннем смерцю Уіл прызнаецца ў каханні Элізабет і адпраўляецца ратаваць Джэка. Уцёкі не ўдаюцца, іх адразу атачаюць і бяруць на прыцэл, але ў гэты момант Элізабет таксама заступаецца за Джэка, і аб’яўляе Норынгтану, што пойдзе за Уіла. Скарыстаўшыся збянтэжанасцю, Джэк, развітваецца з прысутнымі і падае з уступа ў мора. Тым часам на даляглядзе паказваецца «Чорная пярліна» і падбірае Джэка. Анамарыя аб’яўляе Вераб’я яе капітанам. Насуперак правілам, губернатар аб’яўляе аб памілаванні Уіла, і аразу ж дабраслаўляе яго шлюб з Элізабет. Камандор, пранікшыся павагай да Джэка, не спяшаецца пусціцца ў пагоню, а высакародна дае яму дзень форы. Элізабет і Уіл, застаўшыся сам-насам, цалуюцца.
У сцэне пасля тытраў малпачка Барбосы апынаецца ў пячоры на Ісла-дэ-Муэрта. Яна ўзбіраецца на куфар з праклятым золатам ацтэкаў і бярэ адну манету сабе. У промнях месяцавага святла малпачка пераўтвараецца ў шкілет. Яна зноў становіцца праклятай і несмяротнай.
Саўндтрэк
Музычнае суправаджэнне падрыхтавалі і Ганс Цымер, якія таксама выступалі ў якасці прадзюсараў музыкі. Сем іншых кампазітараў, у тым ліку Джэф Занэлі і, значацца як аўтары «дадатковай музыкі». Цымер узначаліў 15 кампазітараў, каб скончыць вытворчасць у тэрмін. , які працаваў над музыкай для фільмаў Вярбінскага «'» і «'», павінен быў удзельнічаць і ў гэтым яго праекце, але Брукхаймер вырашыў супрацоўнічаць выключна з камандай Цымера, якая часта працавала над яго пастаноўкамі. Сільвестры пакінуў вытворчасць да запісу якога-кольвек матэрыялу.
IC 4913
IC 4913 — галактыка тыпу E-S0 (эліптычная спіральная галактыка) ў сузор’і Стралец.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Рэджа-Калабрыйскі ўніверсітэт для іншаземцаў імя Дантэ Аліг’еры
Рэджа-Калабрыйскі ўніверсітэт для іншаземцаў імя Дантэ Аліг’еры (Università per stranieri "Dante Alighieri" di Reggio Calabria) — італьянская прыватная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Рэджа-Калабрыя.
Агульная характарыстыка
Універсітэт паўставў па ініцыятыве мясцовага Таварыства Дантэ Аліг’еры і кансорцыума ўніверсітэтаў для іншаземцаў і быў заснаваны ў 1984 годзе з мэтай распаўсюджвання ведаў аб італьянскай мове і культуры. Універсітэт мае адзіны дэпартамент сацыяльных навук і адукацыі Міжземнамор’я, а таксама вышэйшую школу, арыентаваную на павышэння кваліфікацыі настаўнікаў і выкладчыкаў італьянскай мовы і культуры для замежнікаў. Універсітэт размяшчаецца ў палацы Гаэтана Катаноза, гістарычным будынку, размешчаным на вуліцы Віа-дэль-Тарыёнэ ў горадзе Рэджа-Калабрыя.
Цзянсу
Цзянсу (江苏) — усходняя правінцыя Кітайскай Народнай Рэспублікі, размешчаная на ўзбярэжжы Жоўтага мора; яе тэрыторыя ахоплівае таксама ніжни працяг Янцзы. Цзянсу з'яўляецца адной з найважнейшых правінцый Кітая, займаючы вядучыя пазіцыі па эканамічнаму развіццю, аграрнай і індустрыяльнай прадукцыі, а таксама ўзроўню жыцця насельніцтва. Тэрыторыя правінцыі Цзянсу здаўна ўваходзіла ў склад кітайскай дзяржавы, тут размешчаны некаторыя з самых старажытных і прыгожых гарадоў краіны. Адміністрацыйны цэнтр правінцыі — горад Нанкін (Нанцзін) некалькі раз на працягу гісторыі станавіўся сталіцай Кітая.
Брэзна
Брэ́зна (Brezno, Bries(en), Breznóbánya) — горад у цэнтральнай Славакіі на рацэ Грон у Славацкім Рудагор'і. Насельніцтва каля 23 тысяч чалавек.
Гісторыя
Брэзна была ўпершыню згадана ў 1265 годзе ў лісце караля Белы IV як «Берэзун» — шахцёрскае паселішча, дзе здабываліся высакародныя металы.
У 1380 годзе Брэзна атрымала гарадскія правы. У XVII стагоддзі ў наваколлях горада пачалася здабыча дрэва, што прыцягнула струмень імігрантаў — лесасекаў з Штырыі. Насельніцтва таксама займалася авечкагадоўляй, гатаваннем вядомага «брызскага» сыра з авечага малака і пчалярствам. У суседнім Гронцы быў створаны металургічны завод. Дзякуючы ўсяму гэтаму горад квітнеў.
У 1650 годзе імператар Свяшчэннай Рымскай імперыі Фердынанд III даў гораду права вольнага каралеўскага горада.
Пётр Іванавіч Швед
Пётр Іванавіч Швед (, в. Шантырава, Дзісенскі павет, Віленскае ваяводства, Польская Рэспубліка — ) — беларускі савецкі хімік, рэктар Наваполацкага політэхнічнага інстытута (1976—1986). Лаўрэат Дзяржаўнай прэміі СССР (1973). Кандыдат тэхнічных навук, дацэнт.
Брэзна
Гісторыя
У XIX стагоддзі ў Аўстра-Венгрыі з'яўляюцца буйнейшыя заводы і шахты і так Брэзна ўваходзіць у паласу стагнацыі, якая доўжылася да сярэдзіны XX стагоддзя, калі пачалася індустрыялізацыя горада.
Пётр Іванавіч Швед
Біяграфія
Нарадзіўся 19 верасня 1934 года ў вёсцы Шантырава на тэрыторыі сучаснага Міёрскага раёна Віцебскай вобласці Беларусі ў сялянскай сям’і. У 1939 годзе паступіў у Бялянскую пачатковую школу. У 1946—1950 вучыўся ў Дзісненскай сярэдняй школе. У 1950 пасля сканчэння васьмі класаў выехаў на вучобу ў Ленінград.
Дзейнасць
1950—1952 гг. — навучэнец Рамеснага вучылішча № 13 Міністэрства працоўных рэзерваў и школы рабочай моладзі (г. Ленінград).
1952—1953 гг. — рабочы суднабудаўнічага завода імя А. Марці прамысловасці, студэнт вячэрняга факультэта Ленінградскага караблебудаўнічага інстытута (г. Ленінград).
1953—1958 гг. — курсант Ленінградскага вышэйшага ваенна-марскога вучылішча інжынераў зброі (хімічны факультэт; спецыяльнасць «інжынер-хімік»).
1958—1960 гг. — служба ў ВМФ СССР (г. Ліепая, Латвійская ССР).
1960—1962 гг. — старшы інжынер, начальнік лабараторыі СКБ Мікраэлектронікі (г. Ленінград).
1962—1974 гг. — начальнік лабараторыі, начальнік аддзела, намеснік дырэктара па навуковай рабоце (1971—1974) НДІ электронных матэрыялаў Міністэрства электроннай прамысловасці СССР (г. Арджанікідзэ).
1968 г. — прысуждана навуковая ступень кандыдата тэхнічных навук (тэма дысертацыі «Уплыў некаторых фактараў на абарону крэмніевых бяскорпусных паўправадніковых прыбораў для мікрасхем»).
1971 г. — прысвоена навуковае званне дацэнта.