cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Крэпасць Бойен
Крэпасць Бойен (Twierdza Boyen) — абаронны комплекс размешчаны на захад ад гораду Гіжыцка, на вузкім пярэсмыку паміж азёрамі Негоцін і Кісайна. Пабудаваная ў 1844-1856 гадах крэпасць была галоўным звяном у ланцугу ўмацаванняў, якія абаранялі прускую дзяржаву з усходу. Сёння крэпасць з'яўляецца адным з найбольш выдатна захаваных прыкладаў прускай школы фартыфікацый.
Спірыдон Міронавіч Собаль
Біяграфія
Спірыдон Собаль нарадзіўся ў горадзе Магілёве (цяпер Беларусь). Паходзіў з мяшчан. Магчыма, бацька С. Собаля — Багдан Ігнацьевіч Собаль, быў магілёўскім бурмістрам. Собаль валодаў грэчаскай і лацінскай мовамі. Вучыўся ў школе Магілёўскага праваслаўнага брацтва і ў Кіеўскай брацкай школе. Выкладаў у Кіеўскай брацкай школе (у перыяд з 1626 па 1628 узначальваў яе). Першая кніга надрукавана, верагодна, ужо ў 1616 годзе ў Магілёве. Пазней Собаль накіроўваецца ў Кіеў, дзе ён, гэтак жа як і іншы вядомы друкар Цімафей Вярбіцкі, атрымлівае дапамогу мітрапаліта Іова Барэцкага ў адкрыцці ўласнай прыватнай друкарні. З самім Вярбіцкім Собаль актыўна супрацоўнічаў. Вярбіцкі перадаў Собалю дошкі, якія выкарыстоўваліся Іванам Фёдаравым у Маскве яшчэ пры выданні Апостала 1564. У 1628—1630 гадах друкаваў кнігі ў доме мітрапаліта Іова Барэцкага, які знаходзіўся каля Васкрасенскай царквы на Падоле ў Кіеве. У Кіеве Собаль надрукаваў пяць выданняў: Ліманар Іаана Мосха (1628), Актоіх (1628), Мінею агульную (1628), Актоіх (1629), Апостал (1630). Апошняя кніга выдадзена «Коштам і накладам пана Багдана Статкевіча, падкаморыя Мсціслаўскага», які толькі што заснаваў Куцеінскі манастыр у сваім маёнтку Куцейне. Са сваёй друкарняй працаваў «у двары» свайго заступніка Іова Барэцкага, відавочна, толькі да яго смерці (1631). Далейшае друкаванне кніг пры манаполіі лаўры, пры ўплывовым і энергічным яе архімандрыце, якім быў Пётр Магіла, стала немагчымым, і Собаль прыняў запрашэнне Багдана Статкевіча-Завірскага перайсці на працу да яго, у ВКЛ. Наведаўшы ў 1630 г. Кіеў, Багдан Статкевіч-Завірскі, бліжэй азнаёміўшыся з друкарскай справай, запрасіў Спірыдона Собаля стварыць і наладзіць працу друкарні пры Куцеінскай лаўры.
Крэпасць Бойен
Гісторыя
Ідэя будаўніцтва крэпасці належыць прускім генералам Карлу фон Грольману і Герману фон Бойену. У 1841 годзе кароль Фрыдрых Вільгельм IV выдаў дэкрэт аб будаўніцтве крэпасці ў рэгіёне горада Гіжыцка. Першыя земляныя работы пачаліся ў 1843 годзе. Краевугольны камень быў закладзены 4 верасня 1844 года.
Спірыдон Міронавіч Собаль
Біяграфія
З Кіева прывёз Собаль у Куцейну і частку друкарскага абсталявання: два шрыфта разам з некалькімі дзесяткамі вялікіх і малых ініцыялаў, дзве рамкі для тытульных лістоў, трынаццаць дошак-заставак, адна з якіх некалі належала Івану Фёдараву, тры дошкі-канцоўкі. Манахамі і майстравымі людзьмі Аршаншчыны было неўзабаве выраблена астатняе неабходнае абсталяванне друкарні.
Крэпасць Бойен
Гісторыя
Распрацоўка архітэктурнага праекту комплексу, якую пачаў генерал Эрнст Людвіг фон Астэр, была закончаная толькі ў 1846 годзе. У гэтым жа годзе кароль Фрыдрых назваў крэпасць «Крэпасць Бойен» (Feste Boyen). Будаўніцтва паасобных аб’ектаў крэпасці закончылася ў 1853 годзе. Пабудаваныя былі казармы, збожжасховішчы, склады зброі, унутраныя камунікацыйныя шляхі і падземныя збудаванні.
Спірыдон Міронавіч Собаль
Біяграфія
У 1631—1632 гадах у Куцеінскай друкарні Собаля выдадзены Буквар, Часаслоў, Малітоўнік. Пазней Собаль ўзяўся за перавыданне сваіх кіеўскіх выданняў: Апостала, Актоіха, Ліманара, паказваючы на ​​тытульных старонках Кіеў, хоць друкаваліся гэтыя кнігі ўжо ў Куцейне.
Крэпасць Бойен
Гісторыя
Годам завяршэння будаўніцтва крэпасці лічыцца 1855 год.
Спірыдон Міронавіч Собаль
Біяграфія
Першай выдадзенай у Куцейне кнігай стала «Брашна Духоўнае» (1630). У Куцеінскім манастыры Спірыдону Собалю, галоўнай мэтай жыцця якога была асветніцкая місія, прадставілася магчымасць ажыццявіць сваю даўнюю мару, — стварыць кнігу, якая б служыла справе прапаганды роднай мовы і была галоўным дапаможнікам для пачаткоўцаў у навучанні. Такой кнігай стаў яго знакаміты Куцеінскі «Буквар» (поўная назва «Буквар або, пачатак вучэнні дзецям, пачаткоўцам чытанню звыкацца»), першыя асобнікі якога выйшлі ў 1631 г. Аб’яднаўшы вакол сябе адукаваных манахаў, узаемна ўзбагаціўшыся вопытам у друкарскай справе і вызначыўшы далейшы кірунак дзейнасці тутэйшых асветнікаў, Спірыдон Собаль пакінуў Куцейну. З 1632 ігумен Іаіль (Труцэвіч) узначаліў манастырскую друкарню. Праз некаторы час друкар перабіраецца ў мястэчка Буйнічы недалёка ад Магілёва, дзе друкуе 4 кнігі, у тым ліку «Псалтыр» (каля 1635). У 1636 г. ён пераехаў у Магілёў. Тут выйшлі яго выданні 1636—1638 гг. У Куцейне і Магілёве ён перавыдае свае кіеўскія выданні з ранейшым выхадам. У 1637 годзе ён адпраўляецца ў Маскву для таго, каб весці асветніцкую дзейнасць. У прыватнасці, Собаль збіраўся зрабіць у Маскве пераклады багаслоўскіх кніг з грэчаскай мовы, а самае галоўнае, адкрыць у сталіцы школу для выкладання дзецям грэчаскай, лацінскай і польскай моў. У 1637 годзе наведаў Маскву, дзе прадаў В. Ф. Бурцаву—Пратапопаву матрыцы шрыфтоў. Аднак, усе маскоўскія пачынанні Собаля завяршыліся няўдала. Афіцыйныя ўлады з крайнім недаверам глядзелі на «літоўскага друкара». У 1639 Собалю не было дазволена зноў уехаць у Расію, а яго наватарскія прапановы былі пакінуты без увагі. Вярнуўшыся ў Кіеў, Спірыдон Собаль пастрыгся ў манахі Кіеўскага брацкага манастыра. У апошнія гады жыцця быў манахам Кіева-Пячэрскай лаўры, верагодна, працаваў у Лаўрскай друкарні. Гэтак жа, як у Ц. Вярбіцкага, дзейнасць Собаля на апошнім этапе жыцця звязана з асветніцкай місіяй праваслаўнай царквы ў Валахіі. Друкар памёр у Мултанах ў самы разгар сваёй там працы. Смерць перашкодзіла Собалю ажыццявіць шматлікія замыслы, так, у прыватнасці, ён намерваўся адкрыць у Львове ўласную друкарню. На працягу доўгага часу абсталяванне і матэрыялы Спірыдона Собаля паспяхова прымяняліся ў многіх друкарнях ВКЛ, Польшчы, Расіі і Валахіі. Старэйшы сын Спірыдона Собаля Яўціхій вучыўся ў Кіеўскім калегіуме. Малодшы сын Собаля Іван заняўся ў Маскве перакладчыцкай дзейнасцю і перакладаў кнігі для Пасольскага прыказа.
Крэпасць Бойен
Гісторыя
Комплекс пастаянна мадэрнізаваўся разам з развіццём ваеннай тэхнікі. Калі ў 1868 годзе ў Гіжыцку была пракладзеная чыгунка, доступ да яе атрымала таксама крэпасць.
Спірыдон Міронавіч Собаль
Выданні
Вынікам яго дваццаціпяцігадовай дзейнасці сталі каля дваццаці выданняў. Першым кіеўскім выданнем С. Собаля быў зборнік легенд і апавяданняў з жыцця пустэльнікаў пад назвай «Ліманар, або кветнік» (1628). Уважлівае вывучэнне «Ліманара» Собаля паказала, што пад гэтай датай Собаль, выпусціў не адно, а два розныя па наборы і ўпрыгожаннях выданні, як гэта ён зрабіў пазней і са сваім Актоіхам 1629 г.
Крэпасць Бойен
Гісторыя
Падчас першай сусветнай вайны крэпасць добра прадэманстравала сваё стратэгічнае значэнне. 26 жніўня 1914 года каля яе адбылося жорсткае сутыкненне, аднак немцы не здалі крэпасць расійкім войскам. У 1945 годзе, калі войскі 3-га Беларускага фронту акружылі Гіжыцк і прымусілі здацца IV армію генерала Фрыдрыха Хосбаха, крэпасць была ўзята Чырвонай арміі без аніводнага стрэлу.
Спірыдон Міронавіч Собаль
Выданні
4 з 5 выдадзеных у Кіеве кніг былі царкоўныя, «Ліманар» жа быў помнікам духоўнай літаратуры VII стагоддзя. Мяркуючы па перакладзе гэтага сачынення, Собаль выдатна ведаў грэчаскую і лацінскую мовы. Собаль лічыў, што выпуск «Ліманара» будзе вельмі карысны для выхавання сапраўднага хрысціянскага чалавека, яго далейшага духоўнага самаўдасканалення.
Крэпасць Бойен
Гісторыя
Пасля заканчэння Другой сусветнай вайны да 1957 года крэпасць займала польская армія. Пазней аб’ектам пачалі кіраваць грамадзянскія ўлады. Будынкі крэпасці спрабавалі адаптаваць пад прамысловую дзейнасць. Напрыклад, на яе тэрыторыі дзейнічалі шматлікія аб’екты сельскай і харчовай прамысловасці, у тым ліку птушкафабрыка, склады збожжа і г.д.
Спірыдон Міронавіч Собаль
Выданні
У Актоіху 1628 года Собаль «упершыню ў практыцы кірылічнага кнігадрукавання ўвёў гравюры на медзі». Дбайнасць выканання гэтых гравюр кажа пра тое, што іх вырабілі загадзя адмыслова для гэтага выдання і, напэўна, выраблялі доўга.
Крэпасць Бойен
Гісторыя
У 1994 годзе гарадскія ўлады перадалі крэпасць у кіраванне Таварыства аматараў крэпаьці Бойен. Арганізацыя прыбрала тэрыторыю крэпасці, наладзіла маніторынг і праводзіць паступовую мадэрнізацыю гістарычная комплексу.
Сёння крэпасць адкрытая для турыстаў. Тут знаходзіцца Музей крэпасці Бойен.
Спірыдон Міронавіч Собаль
Выданні
Апроч таго, Собаль выдаў у Кіеве яшчэ «Мінею агульную» (1628), і «Апостал» (1630). Гэта выданне таксама мае два варыянты. Усяго Собаль выпусціў у Кіеве сем выданняў пад выглядам чатырох.
Крэпасць Бойен
Апісанне
Тэрыторыя крэпасці складае каля 100 гектараў і мае форму шасціканцовай зоркі з шасцю абарончымі фортамі.
Спірыдон Міронавіч Собаль
Выданні
Спірыдон Собаль «імкнуўся прывучыць сваіх суграмадзян да чытання, самастойнага разважання, а таксама да малітвы сам-насам». І галоўнаю працай Собаля на гэтай ніве стаў напісаны ім буквар. Буквар выйшаў двума выданнямі — 1634 года ў Куцейне і 1636 у Магілёве. Буквар працягвае традыцыі Івана Фёдарава ў справе пачатковага навучання грамаце. На жаль, захаваліся толькі адзінкавыя асобнікі буквароў Собаля, хоць трэба меркаваць, яны выходзілі значнымі тыражамі. На абаротах тытульных лістоў абодвух буквароў размешчаны выдатна падабраныя з кампазіцыйнай пункту гледжання гравюры рэлігійнага зместу. Прычым, гравюра Буквара 1636 года мае відавочна польскае паходжанне, што кажа аб вялікай верацярпімасці аўтара і адсутнасці ў яго рэлігійнага дагматызму. Буквар таксама адметны тым, што ўпершыню ў назве буквароў згадана тое, што ён прызначаны для навучання дзяцей — «Буквар або пачатак вучэнні дзецям пачаткоўцам чытання звыкацца». Да гэтага часу ўсе папярэднія азбукі і буквары адмыслова не вылучалі таго, што яны прызначаны для дзяцей. Гэты факт гаворыць аб тым, што Собаль выдатна разумеў, што навучанне і выхаванне чалавека трэба пачынаць з самага дзяцінства. Буквары пачынаюцца з «Азбукі языка Словенска», гэта значыць кірылічнай азбукі, далей ідуць спалучэнні складоў, падрабязныя тлумачэнні граматычных катэгорый. Собаль лічыў па прыкладзе брацкіх школ, што вучні павінны добра разбірацца ў паэзіі і таму размясціў у букварах пачатковыя звесткі аб вершаскладанні. Для выхавання хрысціянскай маралі ён таксама старанна падабраў тэксты з Бібліі, царкоўныя каноны, малітвы. Паліграфічна буквары Собаля вельмі прыгожа аздоблены, бо аўтар лічыў, што эстэтычная прывабнасць падручнікаў значна павялічыць засваяльнасць іх зместу. Буквары Собаля аказалі значны ўплыў на наступных стваральнікаў рускіх (г.зн. усходнеславянскіх) навучальных дапаможнікаў, асабліва на Сімяона Полацкага. Собаль ужываў у сваіх кнігах значную колькасць гравюр, прыгожыя і арыгінальныя застаўкі і ініцыялы з тонкім малюнкам і выявамі звяроў і птушак. Дошкі для гравюр і заставак па заказе Собаля выразалі ўмелыя манастырскія разьбяры. Апроч таго, Собаль, часта не маючы сродкаў для набыцця новых дошак, арыгінальна відазмяняў тыя, што былі ў наяўнасці. Ён таксама шырока ўжываў наборны літы арнамент. У якасці шрыфту друкар карыстаўся выразным паўуставам, а спалучэнне чорнага і чырвонага колераў было даведзена да сапраўднай гармоніі. Собаль з вялікай цікавасцю сачыў за кнігамі, якія выходзілі на Захадзе, у першую чаргу ў Польшчы, і часта творча пераймаў вопыт замежных майстроў.
Крэпасць Бойен
Апісанне
Крэпасць акружаная каменна-цагляным мурам даўжынёй у 2303 метры. Вакол муру знаходзіўся сухі роў.
Спірыдон Міронавіч Собаль
Выданні
Апроч кніг для царквы, Собаль друкаваў буквары, кнігі для хатняй малітвы — «Малітваслоў», «Часаслоў», кнігі для павучальнага чытання, перакладзеныя з грэчаскай, — «тастамент цара Васіля Грэцкага» і ўжо згаданы «Ліманар». Сярод яго выданняў таксама «Брашна Духоўнае» (каля 1631), і «Буквар» (1631 і 1636).
Крэпасць Бойен
Апісанне
У кутах агароджы пабудаваныя сховішчы для жаўнераў. У склад комплексу, апрача шматлікіх будынкаў, уваходзілі таксама розныя земляныя аб'екты: валы, схілы, пандусы і вучэбныя плошчы.
Спірыдон Міронавіч Собаль
Памяць
Іменем Спірыдона Собаля ў г. Магілёве названа друкарня: «УПКП Магілёўская абласная ўзбуйненая друкарня імя Спірыдона Собаля». У Оршы яго іменем названа вуліца.
На будынку Свята-Духаўскай царквы Куцеінскага манастыра ў 1998 годзе ўстаноўлена памятная дошка Спірыдона Собаля. Аўтар І. Голубеў.
Кускусы
Кускусы (Phalanger) — род сумчатых сямейства посумы (Phalangeridae).
Віды і распаўсюджванне
У складзе роду вылучаюцца 13 відаў:
Кускусы сустракаюцца на Малукскіх астравах, Тыморы, Сулавесі, у Новай Гвінеі, на Саламонавых астравах і паўвостраве Кейп-Ёрк на паўночнай ускрайку Аўстраліі. Селяцца ў лясах і хмызняковых зарасніках.
Апісанне
Кускусы досыць буйныя жывёлы. Іх поўсць густая і пухнатая, можа быць белай, рудой ці нават чорнай. Пыса кароткая, вушы маленькія і амаль непрыкметныя, а доўгі хвост голы на канцы, кускусы чапляюцца ім за галінкі. Даўжыня цела ад 24 да 65 см, хваста — 24-60 см. Вага дасягае ад 1 да 7 кг.
Спосаб жыцця
Кускусы жывуць пераважна на дрэвах, рэдка спускаючыся на зямлю. Дзякуючы ўчэпістаму хвасту і двум вялікім пальцам на кожнай руцэ яны выдатна адаптаваліся да свайго асяроддзя — вільготнага трапічнага лесу. Цэлы дзень яны спяць у дуплах дрэў, а ўначы павольна караскаюцца па дрэве ў пошуках ежы. Кускусы аддаюць перавагу жыццю ў адзіноце, не ўтвараюць устойлівых груп.
Абрам Хаімавіч Турэцкі
Абрам Хаімавіч Турэцкі (,  —, ) — беларускі матэматык.
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і настаўніка. Скончыў у 1929 годзе фізіка-матэматычнае аддзяленне педагагічнага факультэта БДУ, у 1935 годзе — аспірантуру пры АН СССР пад кіраўніцтвам акадэміка С. Н. Бернштэйна. Загадваў кафедрамі матэматыкі ў Віцебскім (у 1935—1941) і Ульянаўскім (1941—1944) педагагічных інстытутах. З 1944 года працаваў у БДУ. У 1958 годзе ён абараніў доктарскую дысертацыю, у 1961 узначаліў кафедру вышэйшай матэматыкі і матэматычнай фізікі, з 1968 па 1973 загадваў кафедрай тэорыі функцый і функцыянальнага аналізу. Прафесар (1963).
Дзмітрый Паўлавіч Дзенісенка
Дзмітрый Дзенісенка (нар., ) — беларускі футбаліст, паўабаронца бабруйскай «Белшыны».
Клубная кар’ера
Выхаванец бабруйскай «Белшыны», у 2021 годзе выступаў за фарм-клуб «Белшына-2» у Другой лізе, з 10 галамі стаў найлепшым бамбардзірам каманды. У пачатку 2022 года пачаў рыхтавацца да новага сезона з асноўнай камандай бабруйчан. 20 сакавіка 2022 года дэбютаваў у Вышэйшай лізе, адгуляўшы першы тайм матча першага тура супраць магілёўскага «Дняпра» (0:0). Некаторы час выхадзіў у стартавым складзе, але пазней стаў пераважна заставацца на лаўцы запасных, гуляў за дубль.
Летам 2023 года падоўжыў кантракт з бабруйскім клубам да 2026 года.
NGC 6346
NGC 6346 (іншыя абазначэнні — MCG 10-24-114, ZWG 299.64, PGC 59946) — эліптычная галактыка (E) ў сузор’і Дракон.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Лойпа Араўха
Ло́йпа Ара́ўха (Loipa Araújo; 27 мая 1941, Гавана, Куба) — кубінская балерына, педагог, балетмайстар.
Лактышы (вадасховішча)
Лактышы́ — вадасховішча, размешчанае ў Ганцавіцкім раёне Брэсцкай вобласці і ў Клецкім раёне Мінскай вобласці за 20 км на ўсход ад горада Ганцавічы, каля вёсак Лактышы і Будча. Знаходзіцца на абалоне ракі Лань.
Збудавана ў 1977 годзе для арашэння меліяраваных сельгасугоддзяў і водазабеспячэння рыбнай гаспадаркі «Лактышы».
Катлавіна вадасховішча з'яўляецца часткай забалочанай поймы ракі Лань. Плошча паверхні складае 19,5 км². Даўжыня 6 км, найбольшая шырыня 4,2 км, даўжыня агараджальнай дамбы 9,8 км. Найбольшая глыбіня 4,9 м. Аб'ём вады 50,2 млн м³. Дно плоскае, глеістае. Ваганні ўзроўню вады на працягу года складаюць 2 метры. Вада ў вадасховішча падаецца з рэк Лань і Нача праз шлюзарэгулятар каля вёскі Лактышы.
На паўночным беразе знаходзіцца вёска Лактышы, на паўднёвым — Будча.
Верана
Верана (Verano) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бальцана.
Насельніцтва складае 891 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 40 чал./км². Займае плошчу 22 км². Паштовы індэкс — 39010. Тэлефонны код — 0473.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Мікалай Цудатворац.
Дзмітрый Леанідавіч Мірончык
Дзмітрый Леанідавіч Мірончык (, Беразіно) — беларускі дыпламат.
Біяграфія
Нарадзіўся ў 1976 годзе ў Беразіно. У 1998 годзе скончыў факультэт міжнародных адносін Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Працуе ў Міністэрстве замежных спраў Беларусі з 1998 года. З 2001 да 2005 працаваў у пасольстве Беларусі ў Германіі, а ад 2008 да 2013 быў дарадцам па гандлёва-эканамічных пытаннях у пасольстве ў Італіі. Ад лютага 2014 чатыры гады працаваў прэс-сакратаром МЗС.
22 мая 2018 назначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Паслом Рэспублікі Беларусь у Каралеўстве Швецыя.
31 жніўня 2018 года прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Паслом Рэспублікі Беларусь у Каралеўстве Нарвегія па сумяшчальніцтве.
Ваўкаставец
Ваўкаста́вец (, Волкоставец) — вёска ў Камянецкім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Вярховіцкага сельсавета.
Да 11 снежня 2012 года вёска ўваходзіла ў склад Каленкавіцкага сельсавета.
Генадзь Міхайлавіч Гвоздзік
Генадзь Міхайлавіч Гвоздзік (, Рыбінск, Яраслаўская вобласць) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў Беларускі політэхнічны інстытут у 1962 годзе. Працаваў у Белхарчпраекце, архітэктарам Фрунзенскага раёна Мінска, старшым архітэктарам, кіраўніком групы архітэктараў у Белпрампраекце, з 1976 года — старшым архітэктарам у Белкааппраекце, з 1981-га — кіраўніком праектнай групы Белэнергарамналадка, з 1988 года — вядучы архітэктар Беллегпрампраекта.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1970 года. Пражывае ў Мінску.
Творчасць
Асноўныя працы (у аўтарскім калектыве): апаратны корпус электратэхнічнага завода (1966—1968), лабараторны корпус ІБіА Дзяржбуда БССР (1968—1970) у Мінску, Магілёўская абутковая фабрыка (1973).
Марыя Георгіеўна Проніна
Мары́я Гео́ргіеўна Про́ніна ( — 2008) — доктар юрыдычных навук, Заслужаны юрыст Рэспублікі Беларусь, прафесар кафедры савецкага права Беларускага дзяржаўнага інстытута народнай гаспадаркі.
Біяграфія
Марыя Георгіеўна скончыла Мінскі юрыдычны інстытут у 1952 годзе. Працавала ў Міністэрстве Юстыцыі Беларускай ССР на пасадзе старшага кансультанта з 1953 па 1956 год.
Працавала старшым кансультантам аддзела органаў ЗАГС Міністэрства юстыцыі БССР (1956 год), а з 1960 года пераведзена на працу ў Вярхоўны Суд Беларускай ССР у якасці кансультанта па абагульненні судовай практыкі.
З 1960 года залічана ў аспіранту аддзела прававых навук Акадэміі Навук Беларускай ССР. Працавала на пасадах малодшага навуковага супрацоўніка, а потым і старшага навуковага супрацоўніка гэтага ж аддзела з 1965 па 1984 год.
Антыпапа
Антыпапа — тэрмін, якім у Каталіцкай Царкве прынята называць чалавека, які незаконна насіў званне Папы. Звычайна пытанне аб тым, хто з прэтэндэнтаў, адначасова аспрэчваючых папскі сан, з'яўляўся законным Папам, а хто антыпапам, вырашалася ўжо пасля гістарычнай «перамогі» прыхільнікаў аднаго з іх. Адносна некаторых прэтэндэнтаў на папства дадзеная праблема не вырашана да гэтага часу.
Традыцыйна лічыцца, што першым антыпапам быў св. Іпаліт (III стагоддзе), а апошнім — Фелікс V (1440—1449). Найбольш сур'ёзны раскол царквы, калі адначасова кіравалі два Папы, якія прызнаваліся рознымі краінамі (а затым і тры — у Рыме, Авіньёне і Пізе) — гэта Вялікая схізма канца XIV — пачатку XV стагоддзяў. Наяўнасць адразу некалькіх супрацьстаялых Папаў, а таксама чуткі аб карупцыі, панаваўшай пры выбары Папаў, істотна падрывалі аўтарытэт царквы.
Марыя Георгіеўна Проніна
Біяграфія
Абараніла кандыдацкую дысертацыю ў 1964 годзе ў Інстытуце дзяржавы і права АН СССР па тэме «Дагавор маёмаснага найму паміж сацыялістычнымі арганізацыямі». У 1981 годзе ўжо доктарскую дысертацыю на тэму «Забеспячэнне выканання норма абавязацельственнага права» ва Усесаюзным навукова-даследчым інстытуце савецкага заканадаўства.
Антыпапа
Пры прыняцці Папамі парадкавага нумара звычайна нумар Папы, прызнанага антыпапам, не ўлічваецца. Але так бывае не заўсёды: напрыклад, Аляксандр VI прыняў шосты нумар, хоць Аляксандр V быў антыпапам.
Антыпапы (да Фелікса V) уключаюцца ў афіцыйны пералік рымскіх Папаў (Annuario pontifico) c адпаведнай пазнакай.
Марыя Георгіеўна Проніна
Біяграфія
Вяла педагагічную і навукова-даследчую работу ў Беларускім дзяржаўным эканамічным універсітэце, Беларускім дзяржаўным універсітэце, Акадэміі кіравання пры Прэзідэнце Рэспублікі Беларусь. Была членам савета па абароне доктарскіх дысертацый пры Беларускім дзяржаўным універсітэце.
Франсуа Дамінік Тусэн-Луверцюр
Франсуа-Дамінік Тусэн-Луверцюр (фр. François-Dominique Toussaint-Louverture;, маёнтак Брэда, недалёка ад Кап-Аіцьена, Гаіці — , замак Фор-дэ-Жу, Францыя) — лідар Гаіцянскай рэвалюцыі, у выніку якой Гаіці стала першай незалежнай дзяржавай Лацінскай Амерыкі.
Біяграфія
З сям’і раба. У 1791 годзе далучыўся да паўстання неграў-рабоў у г. Сан-Дамінга (французская частка вострава Гаіці), неўзабаве ўзніачаліў армію паўстанцаў. У 1793 годзе, з пачаткам вайны Францыі (валодала часткай вострава Гаіці) з Вялікабрытаніяй і Іспаніяй, перайшоў на бок Іспаніі. Пасля скасавання французскім урадам рабства ў 1794 годзе выступіў і супраць іспанцаў, нанёс ім шэраг паражэнняў, што прымусіла Іспанію адмовіцца ад сваёй часткі Гаіці на карысць Францыі. Французскі ўрад прызначыў Тусэн-Луверцюра генералам (1795) і галоўнакамандуючым узброеннымі сіламі Сан-Дамінга (1797). У 1798 годзе Тусэн-Луверцюр выгнаў з Гаіці англічан, да 1800 года ўсталяваў сваю ўладу над усім востравам Гаіці. У ліпені 1801 года абвешчаны правіцелем (консулам) Гаіці пры фармальным прызнанні французамі суверэнітэту.
Чарот азёрны
Чарот азёрны, Схенаплектус азёрны (Schoenoplectus lacustris) — від травяністых раслін сямейства асаковыя, які сустракаецца ў Паўночным Паўшар’і.
Апісанне
Чарот азёрны мае тоўстыя, акруглыя зялёныя сцяблы, якія вырастаюць ад 1 да 3 метраў у вышыню, з доўгім травяністым лісцем.
NGC 6347
NGC 6347 (іншыя абазначэнні — IC 1253, IRAS17176+1642, UGC 10807, ZWG 111.21, MCG 3-44-4, KARA 800, PGC 60086) — спіральная галактыка з перамычкай (SBb) ў сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Алімпія (Вашынгтон)
Алімпія (Olympia) — горад у ЗША, сталіца штата Вашынгтон, адміністрацыйны цэнтр акругі Цёрстан.
Геаграфія
Горад размешчаны на поўдні заліва П’юджэт-Саўнд у вусці ракі Дэшут. Частка тэрыторыі цэнтра горада знаходзіцца на насыпных глебах. На паўночны захад ад Алімпіі размешчаны паўвостраў Алімпік з аднайменным нацыянальным паркам, дзе растуць унікальныя дажджавыя лясы ўмеранага клімату.
Клімат
Клімат Алімпіі марскі з рысамі міжземнаморскага. Сярэднямесячная тэмпература вагаецца ад 3-3,5 °C зімой да 17-17,6 ° С летам, сярэднегадавая — 10,2 °C. Ападкаў выпадае 1265 мм у год, летам у выглядзе дажджу, зімой — у выглядзе дажджу, снегу або снегу з дажджом. Сярэдняя вільготнасць паветра — 93 %. Увосень і ўзімку частыя моцныя туманы. Найбольш высокая зарэгістраваная тэмпература — 39,8 °C, мінімальная — −22,4 °C.
Насельніцтва
Паводле даных перапісы 2010 года ў горадзе пражывала 46 478 чалавек, мелася 20 761 хатняя гаспадарка і 10 672 сям'і.
Расавы склад насельніцтва:
Сярэднегадавы даход на душу насельніцтва складае 22 590 долараў ЗША (даныя 2000 года). Сярэдні ўзрост гараджан — 38 гадоў. Узровень злачыннасці значна ніжэйшы за сярэдні па ЗША.
Старае Майліна
Старае Майліна — сяло ў Аягозскім раёне Усходне-Казахстанскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Майлінскай сельскай акругі. Код КАТА — 633467300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 196 чалавек (103 мужчыны і 93 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 186 чалавек (112 мужчын і 74 жанчыны).
Масавае забойства на дарозе Малага—Альмерыя
Храналогія
3 лютага сілы нацыяналістаў, якія надыходзілі на Малагу, натыкнуліся на супраціў рэспубліканцаў у Ронда, але задушылі яго. 6 лютага падраздзяленні італьянскага экспедыцыйнага корпуса атакавалі горад з навакольнага нагор’я, што вымусіла эвакуіраваць мірных жыхароў. 8 лютага Малага была захоплена сіламі нацыяналістаў. Артылерыя і танкі пастанцаў абстрэльвалі горад з сушы, а італьянскія і нямецкія караблі і самалёты бамбілі яго з мора і паветра.
З-за свайго геаграфічнага становішча ўздоўж паўднёвага ўзбярэжжа Міжземнага мора і гарыстых ўнутраных межаў (Сьера-Марэна і Кардыльера-Бетыка) горад Малага быў абмежаваны ў сродках транспарту і эвакуацыі. У выніку тысячы жыхароў засталіся безабароннымі і непадрыхтаванымі да нападаў з боку нацыяналістаў. Таму, па розных падліках, ад 15 000 да 50 000 мірных жыхароў, у асноўным старыя, жанчыны і дзеці, беглі ў бок Альмерыі. Яна знаходзілася амаль на 200 км на паўночны ўсход па галоўнай прыбярэжнай магістралі, дарозе N-340 (la carretera N-340).
Тыя, хто выжыў і дабраўся да Альмерыі, былі сустрэты гараджанамі непрыязна, паколькі яны асцерагаліся надыходзячых нацыяналістаў (хоць гораду ўдалося пратрымацца да самага канца вайны). Людзі, што адмовіліся эвакуіравацца з Малагі (прыкладна 4000 чалавек), часта падвяргаліся бяссудным забойстваў або згвалтаванням. Адна з брацкіх магіл пацярпелых жыхароў горада захавалася на могілках Сан-Рафаэль.
Памяць
Забойства грамадзянскіх асоб на дарозе Малага—Альмерыя служыць змрочным напамінам аб палітычных, эканамічных, сацыяльных і рэлігійных хваляваннях, якія ахапілі Іспанію ў XX стагоддзі.
Першы раз
«Першы раз» (Das erste Mal) — нямецкі кароткаметражны мастацкі фільм рэжысёра Лукаса Гоя, зняты ў 2013 годзе.
Сюжэт
Фільм пра маладых і нявопытных. Першы раз самы хвалюючы…
Вілабаса
Вілабаса (Villabassa) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне Трэнціна — Альта-Адыджэ, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Бальцана.
Насельніцтва складае 1426 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 84 чал./км². Займае плошчу 17 км². Паштовы індэкс — 39039. Тэлефонны код — 0474.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы.
Аптэчка прыемная
Аптэчка прые́мная — адмысловая шафа ў заможных дамах XVIII ст., накшталт сучаснага міні-бару, звычайна навясная, замыканая на ключ, а таксама яе змесціва — прыправы, наліўкі, ласункі (сушаныя слівы, разынкі, мігдалы, пернікі), экзатычныя тавары накшталт кавы і гарбаты і г.д.
Звычайна ключ ад аптэчкі прыемнай знаходзіўся ў распараджэнні гаспадыні дому або яе блізкай даверанай асобы — ахмістрыні, рэспектовай і г.д. Аптэчку прыемную адмыкалі ў прамежках паміж асноўнымі прыёмамі ежы, або з нагоды прыёму гасцей.
Міжнародны фестываль-конкурс «Выбар года»
Міжнародны фестываль-конкурс "Выбар года" ў Беларусь з'яўляецца агульнанацыянальным праектам, які штогод вызначае і ў далейшым папулярызуе найбольш якасныя і вядомыя тавары і паслугі на беларускім рынку. Пачатак дзейнасці - 2002 год. Фестываль-конкурс"Выбар года" ахоплівае практычна ўсе прадстаўленыя на рынку гандлёвыя маркі. Мэтай праекта з'яўляецца комплексная ацэнка якасці і папулярнасці пэўнага тавару / паслугі сярод спажывец, а таксама экспертаў-прафесіяналаў з мэтай выяўлення лідараў года ў канкрэтнай намінацыі.
Праект ініцыяваны кампаніяй Fеstivals International (USA) і European Marketing Foundation (Еўрапейскі фонд сацыяльных даследаванняў, Брусель, Бельгія) пры European Chamber of Commerce Industry and Trade (Brussels) (Еўрапейская Гандлёвая Палата, Брусель).
Афіцыйная цырымонія ўзнагароджання.
Цырымонія ўзнагароджання праходзіць ва ўрачыстай абстаноўцы. Вядучыя цырымоніі абвяшчаюць пераможцаў і запрашаюць на сцэну для афіцыйнага ўручэння медаля "Выбар года". Працэс ўзнагароджання суправаджаецца фота і відэаздымкай, а таксама прамой трансляцыяй на канал у Youtube.
Ў 2016 годзе ў гонар 15-гадовага юбілею фестывалю-конкурсу "Выбар года", быў запрошаны заслужаны артыст РСФСР Міхаіл Баярскі. У сваім час сярод запрошаных артыстаў фігуравалі: Тэа, Саша Нэма, Дзядзька Ваня, Ганна Шаркунова, Юрый Селязнёў, Віталь Варанко і іншыя.
Плошча Леніна (станцыя метро, Мінск)
«Пло́шча Ле́ніна»  — станцыя Мінскага метрапалітэна. Размешчаная на Маскоўскай лініі, паміж станцыямі «Кастрычніцкая» і «Інстытут культуры». Пабудавана па праекце архітэктараў Ю. Градава, Л. Левіна, А. Тылевіча, В. Барташэвіча, мастакоў В. Мігаля і А. Анікейчыка. «Плошча Леніна» была адкрыта 26 чэрвеня 1984 года ў складзе першай чаргі мінскага метро. З’яўляецца адной з самых загружаных станцый метро ў Мінску — у сярэднім ёй карыстаецца да 95,2 тыс. чалавек у суткі.
Назва
З 1992 па 2003 год станцыя аб’яўлялася як «Плошча Незалежнасці», аднак затым першапачатковая назва станцыі была адноўлена. Па словах начальніка тэхнічнага аддзела Мінскага метрапалітэна, афіцыйнага рашэння аб перайменаванні станцыі «Плошча Леніна» ў «Плошча Незалежнасці» ніколі не прымалася, аднак былі вусныя распараджэнні кіраўніцтва Мінгарвыканкама. З 2008 года станцыя аб’яўляецца як «станцыя Плошча Леніна, выхад да чыгуначнага вакзала і Плошчы Незалежнасці». 15 сакавіка 2010 года камісія Мінскага гарвыканкама па названні і пераназванні праспектаў, вуліц, плошчаў і іншых састаўных частак горада ўнесла прапанову аб пераназванні станцыі метро «Плошча Леніна» ў «Плошча Незалежнасці».
Архітэктура
Арыгінальнасць архітэктурна-мастацкага вырашэння станцыі ў адсутнасці калон, у прастаце і цэласнасці інтэр’ераў. Перонная зала перакрыта жалезабетонным скляпеннем лаканічнай формы. Свяцільні размешчаны за інфармацыйнымі карнізамі на пуцявых сценах. У цэнтры пероннай залы дэкаратыўна-мастацкі элемент «Светач» у выглядзе калоны, увянчанай сярпом і молатам. Пуцявыя сцены абліцаваны белым і чырвоным мармурам, падлога выкладзена светла-шэрым, цёмна-шэрым і чорным гранітам.
Выхады
Перагон паміж станцыямі «Плошча Леніна» і «Кастрычніцкая» — адзін з самых доўгіх у мінскім метро.
Зноскі
Каментарыі
Эвеліна Рыгораўна Тутава
Эвеліна Рыгораўна Тутава (,  — ) — беларускі вучоны ў галіне цеплафізікі, аўтар прац па распрацоўцы тэхналогій і абсталявання для сушкі і тэрмаапрацоўкі тэрмалабільных і тэрмапластычных матэрыялаў, у т.л. прадуктаў мікрабіялагічнага сінтэзу. Доктар тэхнічных навук (1989).
Скончыла Ленінградскі політэхнічны інстытут у 1957 годзе. З 1959 года ў Акадэмічным навуковым комплексе «Інстытут цепла- і масаабмену імя А. В. Лыкава».
NGC 6348
NGC 6348 (іншыя абазначэнні — MCG 7-35-63, ZWG 225.98, NPM1G +41.0457, PGC 60036) — спіральная галактыка (Sb) ў сузор’і Геркулес.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Мова Нанова Мінск. Другі сезон
Другі сезон курсаў распачаўся 8 верасня 2014 года. Апошнія заняткі сезона прайшлі 1 чэрвеня.
Заняткі № 1
Адбыліся 8 верасня 2014 года. Тэма: «Войска». На першыя заняткі ў новым навучальным сезоне прыйшло больш за 350 чалавек. Агульнаю тэмаю стала 500-годдзе Бітвы пад Воршай. Адкрыў заняткі Уладзімір Арлоў, які распавёў гісторыю Бітвы пад Воршай, а таксама прэзентаваў кнігу «Сцягі Оршы» Анатоля Грыцкевіча, да якой Арлоў напісаў прадмову. Гасцей прывітала сваячка Анатоля Грыцкевіча, спадарыня Аляксандра, якая прачытала некалькі вершаў. Госць з Лондана Вальдэмар Калінін, які пераклаў Біблію на цыганскую мову, прывітаў студэнтаў і выказаў шчырае захапленне іх імкненнем да беларушчыны. У раздзеле «Практыка мовы» была разабрана тэма моўных асацыяцыяў. Потым рыцары клуба «Гівойт» правялі рыцарскі бой. А пад канец для слухачоў курсаў выступіў гурт «Стары Ольса».
Заняткі № 2
Адбыліся 15 верасня 2014 года. Тэма: «Гатэль». Заняткі ў гэты вечар сабралі каля 180 чалавек. Прадстаўнік кампаніі velcom перадаў курсам падарунак — 500 планшэтаў («дошак з прышчэпкамі») для студэнтаў «Мовы Нановы» ва ўсіх гарадах Беларусі. У «Тэорыі і практыцы мовы» было разгледжана пытанне, як вымаўляць дакладны і прыблізны час. Слухачы разгледзелі слоўнік па тэме «Гатэль», а таксама цікавінкі — пра «Еўропу», «Пырыж», «Берлін» ды іншыя менскія старадаўнія гатэлі. У госці прыйшоў Ігар Ліштван. Той самы «беларускамоўны касір у МакДональдсе», які сваім прыкладам натхняе і падштурхоўвае размаўляць па-беларуску! Таксама прыехалі з Іркуцка — Алег Рудакоў і Вольга Галанава — і распавядалі, і спявалі. Прычым, калі Алег нарадзіўся і хадзіў у школу ў Беларусі, то Вольга — сібірачка ў трэцім пакаленні. Пад канец Пятро Клюеў — гатэльер і музыка — распавёў, як у ягоным хостале жылі рыцары, карацісты і гномы. А пасля выканаў некалькі песень.
Заняткі № 3
Адбыліся 22 верасня 2014 года. Тэма: «Мастацтва». Заняткі «Мастацтва» сабралі больш за 220 чалавек. Мастацтвазнаўца Сяргей Харэўскі ў той вечар распавёў пра мастакоў, якіх шырока не ведаюць у цяперашнім грамадстве, але якімі беларусы могуць напраўду ганарыцца. Старшыня Беларускага саюза мастакоў Рыгор Сітніца распавёў пра сучасныя тэндэнцыі ў беларскім мастацтве — і іх сувязь з перадавымі еўрапейскімі трэндамі. Захавальнік калекцыі Беларускага мастацтва Нацыянальнага мастацкага музея Беларусі Зміцер Моніч расказаў пра скарбы нашага мастацтва, якія захоўваюцца ў музеі. А таксама пра тое, якая карціна мастацкага музея вядомая на цэлы свет — партрэт Марка Шагала пэндзля ягонага настаўніка Юдаля Пэна. У граматычнай частцы была разабрана тэма «Падаўжэнне зычных». Студэнты папрактыкаваліся падаўжаць іх правільна. Музычны госцям заняткаў быў — гурт «Рэха» на чале з Андрусём Такіндангам.
Заняткі № 4
Адбыліся 29 верасня 2014 года. Тэма: «Эканоміка». Заняткі сабралі больш за 200 чалавек. Эканаміст Аляксандр Чубрык распавёў, чаму для яго такая важная беларуская мова. А таксама падрабязна патлумачыў найбольш ужываныя эканамічныя тэрміны, якія могуць сустрэцца звычайнаму чалавеку. У «Тэорыі і практыцы мовы» Алеся Літвіноўская расказала пра безэквівалентную лексіку, а потым была практыка: адгадаць значэнні рэдкіх беларускіх словаў. У госці прыйшоў — адзін з самых тытулаваных баскетбалістаў краіны Аляксандр Куль. На цяперашні момант — дырэктар па эканамічным развіцці і маркетынгу клуба «Цмокі-Мінск». Пад канец Раман Арлоў і Кацярына выканалі найлепшыя песні праекта «У нескладовае».
Заняткі № 5
Адбыліся 6 кастрычніка 2014 года. Тэма: «Рэклама». Заняткі сабралі больш за 230 чалавек. Напачатку ўрачыста была ўручаная першая партыя студэнцкіх білетаў, якія даюць права больш, чым на 50 зніжак. На занятках выступіў кіраўнік крамы Imbryk.by Алесь Мазанік, яік даў найбольшую зніжку са спіса — 25! Студэнтка медычнага ўніверсітэта Алена Дзянішчыц распавяла пра свой нялёгкі шлях да атрымання студэнцкага білета па-беларуску. Дырэктарка агенцыі Fabula Вольга Кашкан распавяла, чаму нашыя фірмы так неахвотна звяртаюцца да беларускіх брэндаў і рэкламных канцэпцый — і прывяла адваротныя прыклады, калі гэта спрацавала вельмі ўдала. Каардынатарка кампаніі «Будзьма беларусамі» Ніна Шыдлоўская расказала пра фестываль беларускай рэкламы і камунікацыі «Аднак», а бізнесовец Зміцер Падсадчык — пра тое, чаму беларусы гугляць «диван», а не «канапу». Пад канец слухачоў чакаў Спеўны сход ад Сяржука Доўгушава.
Заняткі № 6
Адбыліся 13 кастрычніка 2014 года. Тэма: «Жывёльны свет». Заняткі сабралі каля 260 чалавек. У граматычнай частцы адбылася размова пра вясёлыя рэчы — гукаперайманне. Як брэша беларускі сабака? Што кажа кот? А жаба? А конь?.. Потым разам з слухачамі быў разобран слоўнік «Жывёльны свет». У госці прыйшоў — фатограф Сяргей Плыткевіч, які паказаў шмат фотаздымкаў жывёл і распавёў пра сваі кнігі. У практычным заданні студэнты пісалі вершы пра жывёл на зададзены радок. Пад канец беларускі гурт Akute праспяваў сваі песні.
Заняткі № 7
Адбыліся 20 кастрычніка 2014 года. Тэма: «Народны строй». Заняткі сабралі каля 270 чалавек. У граматычнай частцы ў гэты вечар студэнты разгледзелі няпэўныя займеннікі і прыслоўі. Слоўнік па тэме прадставіла выдатная знаўца народнага строю Наста Глушко, а дапамог яго скласці Аляксей Глушко. Пасля адбылася дыскусія на тэму, наколькі сучасна і модна надзяваць рэчы з арнаментам у паўсядзённым жыцці А на заканчэнне студэнты атрымалі канцэрт ад ТрыА Алеся Лася.
Заняткі № 8
Адбыліся 27 кастрычніка 2014 года. Тэма: «Мова». Заняткі сабралі каля 265 чалавек. Напачатку Аляксей Шэін запрасіў усіх на свае курсы беларускай мовы «Моваведа», якія адбываюцца па чацвяргах а 19.00. У граматычнай частцы прайшло абмяркоўванне пра «Варыянтнасць і норму ў беларускай мове». Быў разгледжаны слоўнік «Мова» — збольшага знаёмы слухачам са школы. Госці — паэт ды перакладнік Андрэй Хадановіч і баксёр Віталь Гуркоў. Музычным госцем быў — гурт KRIWI!
Заняткі № 9
Адбыліся 3 лістапада 2014 года. Тэма: «Музей». Заняткі сабралі каля 220 чалавек. Якраз на дзень заняткаў прыпаў дзень народзінаў Якуба Коласа. Прысутныя пабачылі колькі дзясяткаў рэдкіх здымкаў паэта ў суправаджэнні каментароў старэйшай навуковай супрацоўніцы музея Якуба Коласа ў Мінску Наталлі Адамовіч. Яшчэ ў госці на заняткі ў той вечар прыйшоў — заснавальнік першага ў краіне музея беларускай шляхты ў Падароску Павел Бераговіч. Пад канец выступіў гурт ZnaROCK.
Заняткі № 11
Адбыліся 17 лістапада 2014 года. Тэма: «У краме». Заняткі сабралі каля 230 чалавек. На занятках студэнты мелі тэст на 30 пытанняў па пройдзеным у гэтым сезоне матэрыяле. Таксама студэнты адказвалі пісьмова на два пытанні — «Што даюць вам курсы?» і «Што вы прапануеце палепшыць, каго запрасіць, якія тэмы ўзяць?» Госцем заняткаў быў — студэнт курсаў Дзмітрый Алейнік які мае незвычайнае хобі — здымае беларускія помнікі архітэктуры пры дапамозе квадракоптэра. Музычным госцем заняткаў быў — гарадзенскі гурт «Людзі на балоце».
Заняткі № 12
Адбыліся 24 лістапада 2014 года. Тэма: «Экалогія». Заняткі сабралі каля 215 чалавек. Напачатку быў госць — беларускамоўны бармэн са «Штоле» Сяргей Сачыўка. Ён падзяліўся досведам, як паўгода таму вырашыў з усімі размаўляць па-беларуску. Выкладнік Мова Нанова-Віцебск Сяржук Маркаў распавёў, як праходзяць курсы ў паўночнай сталіцы. Госць ад «Зялёнай Сеткі» Кацярына Ганчарова прадставіла слоўнік і справакавала дыскусію на тэму, як зрабіць нашае жыццё больш экалагічным. Пад канец праспяваў гурт Navi.
Заняткі № 13
Адбыліся 1 снежня 2014 года. Тэма: «Дзеткі». Заняткі сабралі каля 230 чалавек. Госці на занятках былі — беларускамоўныя мамы з дзецьмі. Алена Церашкова — мама чатырох дзетак, выкладчыца курсаў Мова Нанова Дзеткам. Паліна Грынчанка — мама двух дзетак, якіх гадуе таксама па-беларуску. У граматыцы студэнты мелі размову пра канчаткі дзеясловаў. Таксама адбылася прэзентацыя праекта Кнігі Дзеткам. Музычным госцем быў гурт «Мутнаевока».
Заняткі № 14
Адбыліся 8 снежня 2014 года. Тэма: «Паэзія». Заняткі сабралі каля 200 чалавек. Слухачы прыгадалі Максіма Багдановіча — дзень народзінаў якога адзначаецца 9 снежня. У граматычнай частцы студэнты вывучалі правапіс складаных словаў. Госці заняткаў — Марыя Мартысевіч і Усевалад Сцебурака — чыталі свае вершы і распавядалі розныя паэтычныя цікавінкі. Потым было творчае заданне — напісаць трыялет. Музычным госцем быў — Сяргей Башлыкевіч (Leibonik).
Заняткі № 15
Адбыліся 15 снежня 2014 года. Тэма: «Здаровае Харчаванне». Напачатку Алеся Літвіноўская распавяла пра ступені параўнання прыслоўяў. Потым кандыдат медычных навук Андрэй Белавешкін разабраў слоўнік па тэме і расказаў як правільна харчавацца. Пад канец адбыўся спеўны сход пад кіраўніцтвам Сяргея Доўгушава (Vuraj).
Заняткі № 16
Адбыліся 21 снежня 2014 года. Тэма: «Каляды». Напачатку заняткаў Глеб Лабадзенка распавёў пра планы на наступны год, а таксама прачытаў адказы людзей на пытанне «Што мне даюць курсы Мова Нанова». Потым Наста Глушко і СЭТ пакалядавалі для слухачоў курсаў. Далей Алеся Літвіноўская расказала пра статыстыку курсаў. Пад канец выступіў Зміцер Вайцюшкевіч.
Заняткі № 17
Адбыліся 12 студзеня 2015 года. Тэма: «Зіма». Напачатку заняткаў адбылося ўручэнне прэміі «Чэмпіёны грамадзянскай супольнасці», якую атрымалі курсы. Граматычнай тэмай у гэты раз была — «Словы-паразіты». Таксама быў разобран слоўнік «зіма». Глеб Лабадзенка казаў словы па расейску, а Віктар Шалкевіч перакладаў іх на беларускую мову. Пасля для студэнтаў было творчае заданне — перакласці і выканаць песню «В лесу роділась ёлочка». Пад канец бард Віктар Шалкевіч праспяваў свае песні.
Заняткі № 18
Адбыліся 19 студзеня 2015 года. Тэма: «Бізнес». Напачатку быў прагледжаны невялічкі кліп Андруся Такіндага – мова. Алеся Літвіноўская расказала слухачам пра адмоўныя займенікі і прыслоўі, а Глеб Лабадзенка разам з двума студэнтамі разабраў слоўнік па тэме «Бізнес». Далей госці – Ірына Валадзько (генеральны дырэктар А-100) і Павел Ганчар (начальнік аддзела па развіццю фіксаванай сувязі ў кампаніі velcom) распавялі пра сваю працу і адказалі на пытанні слухачоў. Пад канец выступіў гурт Trubetskoy.
Заняткі № 19
Адбыліся 26 студзеня 2015 года. Тэма: «Трасянка». Напачатку заняткаў студэнты дазналіся пра новыя рубрыкі на сайце: «Тэлеверсія Мовы Нанова» і «Мова Нанова перакладае бестселер». Граматычнай тэмай на гэты раз была – «Білінгвізм. Інтэрферэнцыя. Трасянка». Госць – старшыня Таварыства беларускай мовы, аўтар фразы «Лупіце на трасянцы!» Алег Трусаў. Музычны госцем быў – гурт «Разбітае сэрца пацана».
Заняткі № 20
Адбыліся 2 лютага 2015 года. Тэма: «Кавярня». Напачатку заняткаў у новай рубрыцы курсаў – «Хто ходзіць на курсы?» слухачы пазнаёміліся з беларускамоўнымі – праграмісткай і студэнтам-юрыстам. Пасля была граматыка, студэнты разабралі тэму – безэквівалентная лексіка. Потым беларускамоўны барыста Сяргей Сачыўка – распавёў шмат цікавінак пра каву і гарбату, а таксама байкі са свайго 20-гадовага прафесійнага досведу. Музычны госць – гурт J:МОРС. 25 слухачоў Мовы Нанова даслалі свае пераклады песень гурта на беларускую мову. Вынік – усе ўдзельнікі атрымалі рарытэтныя дыскі, а Уладзімір Пугач упершыню па-беларуску выканаў «Асфальт»
Заняткі № 21
Адбыліся 9 лютага 2015 года. Тэма: «Адам Міцкевіч». Напачатку заняткаў Глеб Лабадзенка распавёў пра тое як адкрыліся курсы ў горадзе Астравец. Потым у рубрыцы «Хто ходзіць на курсы?» слухачы пазнаёміліся з студэнтам мінскага лінгвістычнага ўніверсітэта і з выкладчыкам ангельскай мовы. Пасля быў выступ Сержа Мінскевіча (перакладчыка «Дзядоў» на беларускую мову). Далей Анатоль Еўмянькоў (дырэктар дома-музея Міцкевіча ў Завоссі) распавёў пра дом-музей Міцкевіча і падзяліўся сваімі ведамі пра паэта. Пад канец быў выступ гурта Haina.
Заняткі № 22
Адбыліся 16 лютага 2015 года. Тэма: «Масленіца». Напачатку заняткаў Алеся Літвіноўская распавяла пра безасабовыя сказы. Потым госць курсаў Алена Масла расказала шмат пра масленіцу і дапамапагла разабраць слоўнік па тэме. Далей было творчае заданне: напiсаць верш са словам «блiн» у любой форме i значэннi. Пад канец заняткаў выступіў гурт GUDA.
Заняткі № 23
Адбыліся 23 лютага 2015 года. Тэма: «Рыгору Барадуліну - 80». Напачатку вечара Зміцер Вайцюшкевіч выканаў песню «Гаспадыня» на словы Рыгора Барадуліна. Потым студэнты хорам прачыталі «Малітву» Янкі Купалы. У граматыцы на гэты раз быў разабраны «Вушацкі словазбор» Барадуліна. Пасля былі прагледжаны фотаздымкі і відэяматэрыялы жыцця народнага паэта. Далей слова взяў пісьменнік, сябар паэта - Сяргей Панізнік. Слухачы курсаў зрабілі маленькую імпрэзу – прачытаўшы некаль вершаў Барадуліна. Пад канец заняткаў Сяржук Доўгушаў разам з музыкамі праспяваў песні са сваёй новай праграмы «Песні матчыны з Вушачынны».
Заняткі № 25
Адбыліся 9 сакавіка 2015 года. Тэма: «Жаночая драбяза». Напачатку заняткаў было некалькі абвесткаў. Адразу выступілі прадстаўнікі кампаніі «Крывічы», якая скіравана на папулярызацыю донарства ва ўсёй краіне. Мэта кампаніі дамагчыся, каб моладзь здавала кроў не за грошы, а за ідэю. Потым Глеб Лабадзенка распавёў пра дальнейшыя планы курсаў. Далей была граматычная частка, слухачы пазнаёміліся як правільна пісаць займеннікі сабе (сябе) – табе (цябе). З дапамогай Аксаны Спрынчан был разабраны слоўнік па тэме. Пад канец выступіў музыка Яраш Малішэўскі.
Заняткі № 26
Адбыліся 23 сакавіка 2015 года. Тэма: «Грошы». Напачатку ў граматычнай частцы была разабрана тэма – «Узаемныя займеннікі». Потым быў прагледжаны слоўнік па тэме, а аўтар кніг пра манеты Зміцер Гулецкі распавёў пра розныя старажытныя рэчы. Далей студэнты курсаў прынялі ўдзел у творчым заданні і намалявалі свой праект будучых беларускіх грошай. Пад канец выступіў гурт Нагуаль.
Заняткі № 28
Адбыліся 6 красавіка 2015 года. Тэма: «Археалогія». Напачатку заняткаў распавялі пра Барыса Кіта, якому споўнілася 105 гадоў. У граматыцы студэнты разабралі – «правапіс складаных прыметнікаў». Далей выступіў археолаг Вадзім Лакіза (Акадэмія навук). Потым Зміцер Скварчэўскі — гісторык, даследчык беларускай міфалогіі і паганства прэзентаваў «Рэчы, што маюць сэнс» ад этна-крамы «Рагна», а таксама паказаў калекцыю ліцця «Тутэйшыя абярэгі» ад майстэрні «Ligas». Пад канец выступілі Руся і Shuma voices.
Заняткі № 29
Адбыліся 13 красавіка 2015 года. Тэма «Спадчына». Адразу была граматыка, студэнты вывучалі множны лік назоўнікаў. Госцем у гэты вечар быў – гісторык Цімох Акудовіч. Быў разабраны слоўнік па тэме, а таксама Цімох распавёў пра рэканструкцыі замкаў у Беларусі. Пад канец выступіў лідар гурта «Крама» Ігар Варашкевіч.
Заняткі № 30
Адбыліся 27 красавіка 2015 года. Тэма «Цырульня». Пачаліся заняткі з граматыкі, на гэты раз студэнты разглядалі злучнікі. Потым слова ўзяў стыліст Сяргей Календа, як распавёў ён сам, па адукацыю – культуролаг. Разам з Глебам Лабадзенкам і слухачамі быў таксама разабраны слоўнік па тэме. Пад канец выступіў гурт Селязнёва і Маркус бэнд.
Заняткі № 31
Адбыліся 4 мая 2015 года. Тэма «Васіль Быкаў». Адразу слова ўзяў Сяргей Шапран, ён распавёў пра факты жыцця пісьменніка, а таксама паказаў рэдкія фотаздымкі. Далей выступіла родная сястра Валянціна Быкава. У канцы заняткаў Алеся Літвіноўская распавяла пра ўжыванне дзеепрыслоўяў.
Заняткі № 32
Адбыліся 11 мая 2015 года. Тэма «Тэлебачанне». Напачатку заняткаў прайшла прэзентацыя новага сайта курсаў movananova.by. Далей, у тэорыі і практыкі мовы – была разабрана тэма «Колеры». Потым выступіў беларускі акцёр і журналіст, вядучы тэлепраекту «Новыя падарожжы дылетанта», на тэлеканале «СТБ» - Юрый Жыгамонт. Таксама ў гэты вечар пра сваю дзейнасць на тэлебачанні распавёў – Алесь Матафонаў. Пад канец заняткаў выступіў гурт «Handmade»
Заняткі № 33
Адбыліся 18 мая 2015 года. Тэма «Матацыклы». Напачатку Аляксей Фралоў распавёў пра канцэрт фэст «Год Агінскага ў Залессі» і пра ансамбль салістаў «ВЫТОКІ». Далей у граматыцы была разгледзена тэма - «Тэрміны». Потым Ігар Мельнікаў і Васіль Цярэшка расказалі пра старэйшыя матацыклы Беларусі. Пад канец заняткаў выступіў гурт Ілюжан.
Корм
Агульнасусветнае спажыванне кармоў складае 635 мільёнаў тон (на 2006 год), штогадовыя тэмпы росту складаюць каля 2 %.
Вытворчасць кармоў
Большасць кармоў для сельскагаспадарчых жывёл выпрацоўваюць з раслін, але некаторую частку вырабляюць з прадуктаў жывёльнага паходжання. У большасці сваёй гэта сена, сілас, салома, кармавыя карняплоды і бульба.