cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Кірстэн Німвэй
Біяграфія
Як пісьменніца працуе ў жанры фэнтэзі. З’яўляецца пераможніцай конкурсу раманістаў NaNoWriMo 2014 і 2015 гадоў. Яе першы раман «The Explorers» быў выдадзены ў 2013 годзе на тагальскай мове, а 23 снежня 2014 года і ў англійскай версіі. Праз год убачыў свет другі том прыгод у аўтарскім анімэ сусвеце «The Explorers» з падзагалоўкам «King Maximillian». Апошнія яе выдадзеныя кнігі («Silent Shadows», «Bullet With A Name» ) адносяцца да паджанру цёмнага фэнтэзі. У цяперашні час ідзе напісанне новай часткі «The Explorers» з падзагалоўкам «Armageddon».
Як мастачка і ілюстратар у дадатак да малявання персанажаў сваіх кніг з 2015 года прымае ўдзел у аздабленні старонак выпускаў бібліі-размалёўкі «Mr. Mac Bible».
Рознае
Вольны час бавіць агучваннем анімэ. Старэйшая сястра Харкін Дэксімірэ.
Тэрытарыяльны савет Сен-П’ер і Мікелона
Тэрытарыяльны савет (Conseil territorial) — рэгіянальны аднапалатны дарадчы орган заморскай супольнасці Францыі Сен-П’ер і Мікелон. Да 2007 года меў назву Генеральны савет (Conseil général).
На тэрытарыяльных выбарах 2017 года большасць мандатаў (17) атрымала правая партыя «Архіпелаг заўтра».
Джугджур
Джугджур — горы на Далёкім Усходзе Расіі на тэрыторыі Хабараўскага края ўздоўж паўночна-заходняга ўзбярэжжа Ахоцкага мора.
Даўжыня каля 700 км, найбольшая вышыня 1906 м (гара Топка). З’яўляюцца водападзелам басейна Алдана і Ахоцкага мора.
Складзеныя магматычнымі і асадкавымі пародамі. Адзначаецца перавага сярэднегорнага рэльефу.
Crambus perlella
Crambus perlella — від лускакрылых насякомых сямейства.
Арэал
Распаўсюджаны ў Еўропе, Азіі і Паўночнай Амерыцы.
Гама (літара)
Γ, γ (назва: гама, грэч. Γάμμα) — 3-я літара грэчаскага алфавіту. У сістэме грэчаскага алфавітнага запісу лікаў мае лікавае значэнне 3. Паходзіць ад фінікійскай літары — гімел. Ад літары «гама» паходзяць кірылічныя літары Г, Ґ і лацінскія C, G.
IC 3236
IC 3236 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Дзева.
П’янэ-Краці
Насельніцтва складае 1447 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 723 чал./км². Займае плошчу 2 км². Паштовы індэкс — 87050. Тэлефонны код — 0984.
Заступнікам населенага пункта лічыцца Святая Барбара.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Спіс музеяў Брэсцкай вобласці
Тут знаходзіцца спіс музеяў Брэсцкай вобласці Беларусі.
Аляксандр Рыгоравіч Коган
Аляксандр Рыгоравіч Коган (нар. , Прылукы, Чарнігаўская вобласць, Украіна) — беларускі спецыяліст у галіне тэхналогіі тэкстыльных матэрыялаў. Доктар тэхнічных навук (1984), прафесар (1985). Ганаровы доктар Маскоўскага дзяржаўнага тэкстыльнага ўніверсітэта імя А. М. Касыгіна (2004).
Біяграфія
Скончыў Маскоўскі тэкстыльны інстытут (спецыяльнасць «Прадзенне бавоўны», 1954; аспірантура, 1966; дактарантура, 1982). Працаваў у эвакашпітале № 1648 (г. Курск; 1943—1944), фабрыцы «Знамя труда» (г. Кастрама; 1954—1957), Прылукскай панчошнай фабрыцы імя 8 Сакавіка (1957—1958), Прылукскай прадзільнай фабрыцы (1958—1968, галоўны інжынер), Віцебскім дзяржаўным тэхналагічным універсітэце (з 1968, кафедра прадзення натуральных і хімічных валокнаў, загадчык кафедры; з 2015 — факультэт вытворчых тэхналогій, кафедра «Тэхналогія тэкстыльных матэрыялаў», дацэнт).
Навуковыя інтарэсы: тэхналогіі вытворчасці камбінаваных нітак новых структур, ільнозмяшчальнай пражы і тэкстыльных матэрыялаў, кампазіцыйных тэкстыльных матэрыялаў бытавога і тэхнічнага прызначэння; распрацоўка новых спосабаў прадзення і абсталявання для іх рэалізацыі; удасканаленне працэсаў вытворчасці пражы рознага складу; тэхналогіі перапрацоўкі адходаў тэкстыльнай вытворчасці; распрацоўка прагрэсіўных метадаў апрацоўкі тэкстыльных матэрыялаў, у т. л. на аснове нанатэхналогій.
Людзвінскае падняцце
Людзві́нскае падня́цце (ад назвы вёскі Людзвін у Хойніцкім раёне) — тэктанічная структура ў Хойніцкім раёне Гомельскай вобласці, у скляпенні Хойніцкага пахаванага выступу Прыпяцкага прагіну. Выяўлена ў 1971 годзе сейсмаразведачнымі работамі.
Па падсалявых адкладах Людзвінскае падняцце — монаклінальны блок памерамі 12×9 км, абмежаваны на захадзе, паўночным захадзе, усходзе і поўдні разрывамі. Паверхня падсалявых і міжсалявых адкладаў у межах падняцця апускаецца на паўночны захад адпаведна ад адзнак -1200 да -2000 і -800 да -1200 м. Па паверхні верхнефаменскай (верхні дэвон) саляноснай тоўшчы Людзвінскае падняцце — малаамплітудная брахіантыкліналь, заходняя перыкліналь якой размешчана над паднятай часткай падсалявога блока. Фарміравалася падняцце ў познафранскі і фаменскі час позняга дэвону, у меншай ступені ў карбоне і пермі.
Яблыня ягадная
Яблыня ягадная (Malus baccata) — лістападныя дрэва, від роду сямейства.
Батанічнае апісанне
Вельмі дробнаплодны від (плады да 1 см дыяметрам) з некалькімі разнавіднасцямі, якія маюць некаторыя марфалагічныя адрозненні і розныя арэалы. Самы зімаўстойлівы ў свеце від яблыні, вытрымлівае маразы да -56 градусаў, расце ў Бураціі.
Разнавіднасці
Мае наступныя разнавіднасці :
Значэнне і выкарыстанне
Некаторыя з разнавіднасцяў прымяняюцца ў азеляненні і полеахоўных лесапалосах. Асобнікі адрозніваюцца непераборлівасцю, высокай ураджайнасцю, нізкаросласцю, аднак гаспадарча-каштоўных сартоў на аснове аднаго толькі гэтага віду, без прыцягнення ў скрыжаванні буйнаплодных формаў іншых відаў, да гэтага часу не выдзелена.
Выкарыстоўваецца таксама ў селекцыі марозаўстойлівых дробнаплодных сартоў — крэбаў.
З гаспадарчага пункту гледжання формы гэтага віду знайшлі шырокае прымяненне як вегетатыўна размножвальныя прышчэпы для больш каштоўных сартоў яблыні, якія вырошчваюцца ў суровых кліматычных умовах.
Галоўнай прыкметай прыналежнасці якой-небудзь формы да гэтага віду, з’яўляецца ападальная па меры паспявання плоду чашачка, якая ва ўсіх астатніх шматлікіх відаў яблыні захоўваецца ў выглядзе чашалісцікаў.
Дэльта (літара)
Δ, δ (назва: дэльта, грэч. Δέλτα) — 4-я літара грэчаскага алфавіту. У сістэме грэчаскага алфавітнага запісу лікаў мае лікавае значэнне 4. Паходзіць ад фінікійскай літары - далет, назва якой азначала «дзверы» або «уваход у палатку». Ад літары «дэльта» паходзяць лацінская літара D і кірылічная Д.
Вулька Дастоеўская
Ву́лька Дасто́еўская (, Вулька Достоевская) — вёска ў Іванаўскім раёне Брэсцкай вобласці. Уваходзіць у склад Моладаўскага сельсавета.
Томас Эдысан
Томас Алва Эдысан (Thomas Alva Edison, — ) — амерыканскі вынаходнік. Эдысан атрымаў у ЗША 1093 патэнты і каля 3 тысяч у іншых краінах. Удасканаліў тэлеграф, тэлефон, кінаапаратуру, стварыў бяспечную электрычную лямпачку накальвання, пабудаваў першыя электравозы, вынайшаў фанограф. Менавіта ён прапанаваў выкарыстоўваць у пачатку тэлефоннай гутаркі слова «алё». У 1928 годзе ўзнагароджаны найвышэйшай узнагародай ЗША — Залатым медалём Кангрэса. У 1930 годзе стаў замежным ганаровым членам АН СССР.
Вулька Дастоеўская
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Дастоеўскага сельсавета.
Томас Эдысан
Паходжанне
Каля 1730 года з Галандыі у Амерыку перабралася сям'я млынара Эдысана. Ім была вылучаная пляцоўка зямлі ў невялікай вёсцы Колдуэл у Нью-Джэрсі. Першыя дакладныя звесткі пра продкаў Эдысана адносяцца да перыяду войны за незалежнасць (1775—1783). Джон Эдысан, заможны землеўласнік і прадзед вынаходніка, браў удзел у вайне на боку Англіі. Аднак ён быў злоўлены рэвалюцыянерамі і асуджаны. Толькі дзякуючы сваякам Джон змог унікнуць сур'ёзнай кары, быў выгнаны са ЗША і пасяліўся з сям'ёй у Канадзе.
У 1804 годзе ў сям'і старэйшага сына Джона Самуэля нарадзіўся сын Самуэль-малодшы, будучы бацька Томаса А. Эдысана. У 1811 годзе недалёка ад цяперашняга Порт-Барвела ў Канадзе сям'я Эдысанаў атрымвае вялікую пляцоўку зямлі і даканцова асталёўваецца ў паселішчы Вена. У 1812—1814 гадах капітан Самуэль Эдысан-старэйшы, будучы дзед Томаса Альві, бярэ ўдзел у англа-амерыканскай вайне. У наступныя гады сям'я Эдысанаў квітнела, і іх гасцінная сядзіба на беразе ракі была вядомая ўсёй акрузе.
У 1828 годзе Самуэль-малодшы жаніўся з Нэнсі Эліят, дачкой святара, якая атрымала добрае выхаванне і адукацыя і працавалай настаўніцай у Венскай школе. У 1837 годзе ў Канадзе пад уплывам эканамічнага крызісу і неўраджаю адбылося паўстанне, у якім узяў удзел Самуэль-малодшы. Аднак урадавыя войскі здушылі мяцеж і Самуэль быў змушаны бегчы ў Майлан (штат Агая, ЗША), каб пазбегнуць кары. У 1839 годзе яму атрымоўваецца перавезці Нэнсі з дзецьмі. Справы Эдысана ішлі паспяхова. Менавіта ў гэты перыяд жыцця Эдысана ў Майлане ў яго нарадзіўся (11 лютага 1847 года) сын Томас Алва.
Дзяцінства
Аль — як звалі Томаса Алву ў дзяцінстве, быў маленькага ўзросту і выглядаў крыху кволым. Аднак ён вельмі цікавіўся жыццём, якое атачала яго: назіраў за параходамі і баржамі, за працай цесляроў, за спускам лодак на верфі ці ж ціха сядзеў гадзінамі ў кутку, капіюючы надпісы на шыльдах складоў. У пяць гадоў Аль з бацькамі наведаў Вену і сустрэўся са сваім дзедам. У 1854 годзе Эдысан пераехалі ў Порт-Гурон (штат Мічыган), размешчаны ў ніжняй часткі возера Гурон. Тут Алва цягам трох месяцаў наведваў школу. Настаўнікі лічылі яго «абмежаваным», бо не спрабавалі зразумець і развіць індывідуальнасць дзіцяці. Маці забрала яго са школы і дала яму першую адукацыю.
Эдысан часта наведваў Народную бібліятэку Порт-Гурона. Да дванаццацігадовага веку ён паспеў прачытаць «Гісторыю ўзвышэння і заняпаду Рымскай імперыі» Гібона, «Гісторыю Вялікабрытаніі» Юма, «Гісторыю рэфармацыі» Бертана. Аднак сваю першую навуковую кнігу будучы вынаходнік прачытаў яшчэ ў дзевяць гадоў. Гэта была «Натуральная і эксперыментальная філасофія» Рычарда Грына Паркера, якая расказвае амаль усе навукова-тэхнічныя звесткі таго часу. З цягам часу ён прарабіў амаль усе эксперыменты, паказаныя ў кнізе.
З дзяцінства Эдысан дапамагаў маці прадаваць садавіну і гародніну. Аднак кішэнных грошай, што зарабляюцца такім спосабам, апыналася недастаткова для яго доследаў, асабліва хімічных. Таму ў 1859 годзе Томас уладкоўваецца газетчыкам на чыгуначнай лініі, якая злучала Порт-Гурон і Дэтройт. Заробак маладога Эдысана дасягаў 8–10 долараў у месяц (1000–1300 долараў у цэнах 2014 г.). Ён працягвае захапляцца кнігамі і хімічнымі доследамі, для правядзення якіх дамагаецца дазволу ўладкаваць сваю лабараторыю ў багажным вагоне цягніка.
Эдысан карыстаўся любой магчымасцю павялічыць попыт на прадаваныя ім газеты. Так, калі ў 1862 годзе галоўнакамандуючы паўночным войскам пацярпеў сур'ёзную паразу, Томас просіць тэлеграфіста перадаць кароткае паведамленне пра бітву ў Порт-Гурон і на ўсе прамежкавыя станцыі. У выніку яму атрымалася павялічыць продажы газет на гэтых станцыях у некалькі разоў. Крыху пазней ён робіцца выдаўцом першай цягніковай газеты. Таксама ў гэты час у Эдысана з'явілася цікавасць да электрычнасці.
У жніўні 1862 года Эдысан ратуе ад рухомага вагона сына начальніка адной са станцый. Начальнік прапанаваў у падзяку навучыць яго тэлеграфнай справе. Так адбылося яго знаёмства з тэлеграфам. Ён адразу ж уладкоўвае першую сваю тэлеграфную лінію паміж сваім домам і домам таварыша. Неўзабаве ў вагоне Томаса здарыўся пажар, і кандуктар выкінуў Эдысана з яго лабараторыяй.
Вандроўны тэлеграфіст
У 1863 годзе Эдысан робіцца тэлеграфістам начной змены на станцыі з пенсіёнам у 25 долараў у месяц. Тут яму атрымоўваецца аўтаматызаваць частку працы і спаць на працоўным месцы, завошта ён неўзабаве атрымвае строгую вымову. Неўзабаве па яго віне ледзь не стукнуліся два цягнікі. Том вярнуўся ў Порт-Гурон да бацькоў.
У 1864 годзе Томас паступае на працу тэлеграфістам дзённай змены ў Форт-Уэйне. Ужо праз два месяцы перабіраецца ў Індыянапаліс і знаходзіць працу ў тэлеграфнай кампаніі «Вестэрн Юніян». 11 лютага 1865 года Тому споўнілася васямнаццаць гадоў. Да гэтага часу ён ужо пераехаў у Цынцынаці, дзе таксама служыў тэлеграфістам у кампаніі «Вестэрн Юніян». Тут ён атрымаў кваліфікацыю аператара першага класа з пенсіёнам 125 даляраў. З Цынцынаці Томас перабраўся ў Нашвіл, адтуль у Мемфіс, а потым у Луісвіл. У Луісвіле ён працягнуў свае шматлікія эксперыменты, сапсаваў кабінет кіраўніка кіслатой і быў змушаны зноў пераехаць у Цынцынаці, а адтуль дамый у Порт-Гурон. Узімку 1868 года Томас уладкоўваецца на працу ў Бостанскае аддзяленне «Вестэрн Юніян».
Увесь гэты час Эдысан мала клапоціцца пра адзенне і побыт, марнуючы ўсе грошы на кнігі і матэрыялы для доследаў. Менавіта ў Бостане Эдысан упершыню пазнаёміўся з творамі Фарадэя, якія мелі велізарнае значэнне для ўсёй яго будучай дзейнасці.
Апроч таго, менавіта ў гэтыя гады Эдысан спрабуе атрымаць свой першы патэнт у Патэнтавым бюро. Ён распрацоўвае «электрычны балатавальны апарат» — адмысловы прыбор для падліку пададзеных галасоў «так і не». Дэманстрацыя апарата перад асобай парламенцкай камісіяй скончылася няўдала з-за нежадання парламента адмовіцца ад папяровага падліку. У 1868 годзе Эдысан адпраўляецца ў Нью-Ёрк, каб прадаць там яшчэ адно сваё вынаходства — апарат для аўтаматычнага запісу біржавых курсаў. Аднак, і гэтыя надзеі не апраўдаліся. Эдысан вяртаецца ў Бостан.
Пераезд у Нью-Ёрк
Нью-ёркскае грамадства «Аўтаматычнага тэлеграфа» прапанавала Эдысану ўдасканаліць сістэму аўтаматычнай тэлеграфіі, заснаваную на перфараванні паперы. Вынаходнік развязвае пастаўленае заданне і атрымвае замест максімальнай хуткасці перадачы на ручным апараце, роўнай 40—50 словам у хвіліну, хуткасць аўтаматычных апаратаў каля 200 слоў у хвіліну, а пазней да 3 тысяч слоў у хвіліну. Падчас працы над гэтым заданнем Томас знаёміцца са сваёй будучай жонкай Мэры Стылвел. Аднак вяселле давялося адкласці, таму што ў красавіку 1871 года памерла маці Эдысана. Вяселле Томаса і Мэры адбылося ў снежні 1871 года. У 1873 годзе ў пары нарадзілася дачка, якую назвалі Марыян у гонар старэйшай сястры Тома. У 1876 годзе нарадзіўся сын, якога назвалі Томас Алва Эдысан-малодшы.
Пасля кароткага знаходжання ў Англіі Эдысан пачынае працаваць над дуплекснай і квадруплекснай тэлеграфіяй. Прынцып квадруплекса (падвойнага дуплексу) быў вядомы раней, але практычна заданне была дазволена Эдысанам у 1874 годзе і з'яўляецца найвялікім яго вынаходствам. У 1873 годзе браты Рэмінгтан купілі ў Эдысана ўдасканаленую мадэль пішучай машынкі сістэмы Шольза і пасля сталі шырока выпускаць пішучыя машынкі пад маркай «Рэмінгтан». За тры гады (1873—1876) Томас сорак пяць разоў звяртаўся за новымі патэнтамі на свае вынаходствы. Таксама ў гэтыя гады бацька Эдысана пераехаў да яго і ўзяў на сябе ролю гаспадарчага памагатага свайму сыну. Для вынаходніцкай дзейнасці патрэбна была вялікая, добра абсталяваная лабараторыя, таму ў студзені 1876 года пачалося яе будаванне ў Мэнла-Парку недалёка ад Нью-Ёрка.
Мэнла-Парк
Мэнла-Парк — невялікая вёсачка, куды ў 1876 годзе перасяліўся Эдысан, — цягам найблізкага дзесяцігоддзя набыў сусветную вядомасць. Эдысан атрымвае магчымасць працаваць у сапраўднай, абсталяванай лабараторыі. Пачынаючы з гэтага моманту вынаходніцтва робіцца яго асноўнай прафесіяй.
Тэлефонны перадатнік
Да першых прац Эдысана ў Мэнла-Парку ставіцца тэлефанія. Кампанія «Вестэрн Юніян», занепакоеная якая пагражала канкурэнцыяй тэлеграфу, звярнулася да Эдысана. Выпрабаваўшы мноства варыянтаў, вынаходнік стварыў першы практычна дзейны тэлефонны мікрафон, а таксама ўвёў у тэлефон індукцыйную шпульку, што значна ўзмацніла гук тэлефона. За сваё вынаходства Эдысан атрымаў ад «Вестэрн Юніян» 100 тыс. долараў.
Фанограф
У 1877 годзе Эдысан зарэгістраваў у Бюро вынаходстваў фанограф. З'яўленне фанографа выклікала ўсеагульнае здзіўленне. Дэманстрацыя першай прылады была неадкладна ажыццёўлена ў рэдакцыі часопіса «Сайнтыфік Амерыкан». Сам вынаходнік бачыў адзінаццаць перспектыўных абласцей для ўжывання фанографа: запіс лістоў, кнігі, навучанне красамоўству, прайграванне музыкі, сямейныя запіскі, запіс гаворак, вобласць рэклам і аб'яў, гадзіны, вывучэнне замежных моў, запіс урокаў, злучэнне з тэлефонам.
Электрычнае асвятленне
У 1878 годзе Эдысан наведаў Ансаніі Вільяма Воласа, які працаваў над электрычнымі дугавымі лямпамі з вугальнымі электродамі. Волас падарыў Эдысану дынама-машыну разам з камплектам дугавых лямпаў. Пасля гэтага Томас пачынае працу ў кірунку ўдасканалення лямпаў. У красавіку 1879 года вынаходнік усталяваў вырашальнае значэнне вакууму пры вырабе лямпаў. А ўжо 21 кастрычніка 1879 года Эдысан скончыў працу над лямпачкай напальвання з вугальнай ніткай, што стала адным з найбуйных вынаходстваў XIX стагоддзя. Найвялікая заслуга Эдысана была не ў распрацоўцы ідэі лямпы напальвання, а ў стварэнні практычна здзейснай сістэмы электрычнага асвятлення з трывалай ніткай напалу, з высокім і ўстойлівым вакуумам і з магчымасцю адначаснага выкарыстання мноства лямпаў.
У пярэдадні 1878 года выступаючы з прамовай, Эдысан сказаў: «Мы зробім электрычнасць гэтак таннай, што толькі багатыя будуць паліць свечкі». У 1878 годзе Эдысан разам з Дж. П. Морганам і іншымі фінансістамі заснаваў у Нью-Ёрку кампанію Edison Electric Light, якая да канца 1883 года выпускала 3/4 лямпаў напальвання ў ЗША. У 1882 годзе Эдысан пабудаваў першую ў Нью-Ёрку размеркавальную падстанцыю, якая абслугоўвала вуліцу Pearl Street і 59 кліентаў у Манхэтане, і заснаваў кампанію Edison General Electric па вырабе электрагенератараў, лямпачак, кабеляў і асвятляльных прыбораў. Каб заваяваць рынак, Эдысан усталяваў продажную цану лямпачкі 40 цэнтаў пры яе сабекошце 110 цэнтаў. Чатыры гады Эдысан павялічваў выпуск лямпачак, зніжаючы іх сабекошт, аднак трываў страты. Калі сабекошт лямпы зваліўся да 22 цэнтаў, а іх выпуск вырас да 1 млн штук, ён за адзін год пакрыў усе выдаткі. У 1892 годзе кампанія Эдысана з'ядналася з іншымі кампаніямі ў General Electric.
Праца з Ніколам Тэслам
У 1884 годзе Эдысан прыняў на працу маладога сербскага інжынера Ніколу Тэслу, у абавязак якога ўваходзіў рамонт электрарухавікоў і генератараў пастаяннага току. Тэсла прапанаваў для генератараў і сілкавальных усталёвак скарыстаць зменны ток. Эдысан даволі холадна ўспрымаў новыя ідэі Тэслы, увесь час узнікалі споры. Тэсла сцвярджае, што вясной 1885 года Эдысан паабяцаў яму 50 тыс. долараў (па тых часах сума прыкладна эквівалентная 1 млн сучасных долараў ), калі ў яго атрымаецца канструктыўна палепшыць электрычныя машыны пастаяннага току, прыдуманыя Эдысанам. Нікола актыўна ўзяўся за працу і неўзабаве ўявіў 24 віды машыны Эдысана на пастаянным току, новы камутатар і рэгулятар, значна паляпшаючыя эксплуатацыйныя характарыстыкі. Ухваліўшы ўсе ўдасканаленні, у адказ на пытанне пра ўзнагароду Эдысан адмовіў Тэсле, заўважыўшы, што эмігрант пакуль дрэнна разумее амерыканскі гумар. Абражаны Тэсла неадкладна звольніўся. Праз пару гадоў Тэсла адкрыў па суседстве з Эдысанам уласную «Tesla Electric Light Company». Эдысан пачаў шырокую інфармацыйную кампанію супраць зменнага току, сцвярджаючы, што той небяспечны для жыцця.
Кінетаскоп
Кінетаскоп (ад грэчаскага «кінетоз» — які рухаецца і «кагала» — глядзець) — аптычны прыбор для паказу рухомых малюнкаў, вынайдзены Эдысанам у 1888 годзе. Патэнт апісваў фармат кінастужкі з перфарацыяй (шырынёй 35 мм з перфарацыяй па краі — 8 дзірачак на кадр) і механізм пакадравы працяжкі. Глядзець фільм мог адзін чалавек праз адмысловы акуляр — гэта быў персанальны кінатэатр. Кінематограф братоў Люмьер выкарыстоўваў той жа тып плёнкі і аналагічны працяглы механізм. У ЗША Эдысан пачаў «вайну патэнтаў», абгрунтоўваючы свой прыярытэт на плёнку з перфарацыяй і патрабуючы за яе выкарыстанне адлічэнняў. Калі Жорж Мельес скіраваў у ЗША некалькі копій свайго фільма Вандраванне на Месяц, кампанія Эдысана перазняла фільм і пачаткі дзясяткамі прадаваць копіі. Эдысан лічыў, што такім чынам пакрывае плату за патэнт, бо фільмы Мельеса былі зняты на плёнку з перфарацыяй. «Вандраванне на Месяц» дазволіла адкрыць першы пастаянны кінатэатр у Лос-Анжэлесе, адно з прадмесцяў якога звалася Галівудам.
Смерць
Томас Эдысан памёр ад ускладненняў цукровага дыябету 18 кастрычніка 1931 года ў сваёй доме, ва Уэст-Орындж, Нью-Джэрсі, якая ён набыў у 1886 годзе ў якасці вясельнага гасцінца для Міны Мілер. Эдысан быў пахаваны на заднім двары свайго дома.
Крытыка
Нікола Тэсла, былы работнік Эдысана і, у далейшым, яго прынцыповы апанент аднойчы так выказаўся пра Эдысана ў прэсе :
Псалом 148
Псалом 148 ўваходзіць у 20-ю кафізму. Галоўная тэма гэтага псалма: увесь свет хай хваліць Госпада.
Ануфрыіўскі раён
Ануфрыіўскі раён (Онуфріївський район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Кіраваградскай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Ануфрыіўка (Онуфріївка).
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 2 пасялковых і 11 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 2 пасёлкі гарадскога тыпу і 27 сёлаў.
Эрэдывізі
Эрэдывізіе (Eredivisie) — найвышэйшая футбольная ліга ў Нідэрландах. Заснаваная ў 1956 годзе
Хамар-Дабан
Хамар-Дабан (ад hамар — «арэх»,  — хрыбет, уздым, перавал) — найстаражытны масіў планеты, які працягнуўся з захаду на ўсход больш чым на 350 км, утварае горную краіну на поўдні Байкала. Размешчаны на тэрыторыі Іркуцкай вобласці і Бураціі. Часта хрыбты Хамар-Дабана з’яўляюцца таксама адміністрацыйнай мяжой гэтых абласцей.
Паўночная частка Хамар-Дабана з’яўляецца самым вільготным месцам у Прыбайкаллі (каля 1200 мм ападкаў у год) і адрозніваецца багатай расліннасцю, у паўднёвай, пераважае тундравая расліннасць. Лясы — большай часткай іглічныя, сустракаюцца рэліктавыя таполевыя лясы, бяроза, на вялікіх вышынях альпійскія лугі, кедравы стланік і карлікавая бяроза.
У цэнтральнай частцы Хамар-Дабана ў 1968 годзе створаны Байкальскі біясферны запаведнік.
Дэкамунізацыя
Дэкамунізацыя — сістэма мерапрыемстваў, тэарэтычная і практычная дзейнасць, накіраваныя на вызваленне ад ўплыву і наступстваў камуністычнай ідэалогіі ва ўсіх сферах жыцця краіны і грамадства пасля падзення кіруючых камуністычных рэжымаў.
Метады дэкамунізацыі
Метады правядзення і мерапрыемствы па дэкамунізацыі ў розных краінах істотна адрозніваліся праз ўнутраныя асаблівасці кожнай з краін, асаблівасці палітычных працэсаў, адрозненні палітычнай культуры, і, адпаведна, з-за рознай трактоўкі камуністычнага рэжыму як амаральнага, крымінальнага, акупацыйнага, негуманнага, рэпрэсіўнага і да таго падобнага.
ХК Дынама Мінск
«Дынама» — беларуская каманда па хакеі з шайбай з Мінска. З 2008 года ўдзельнік міжнароднай хакейнай лігі — КХЛ, прадстаўнік Дывізіёна Баброва. Хатнія матчы праводзіць на Мінск-Арэне.
Мінскія каманды ў чэмпіянаітах СССР (1947—1976 гады)
Мінская хакейная каманда «Дынама» была сфарміравана ў 1966. Выступала ў чэмпіянатах БССР. У сезонах 1967/68 і 1969/70 станавілася чемпіёнам рэспублікі, у сезоне 1968/69 — срэбраным прызёрам. Затым каманда спыніла існаванне.
Мілет
Мілет — старажытнагрэчаскі горад у Іоніі, каля вусця ракі Меандр у Малой Азіі.
ХК Дынама Мінск
«Дынама» Мінск у чэмпіянаце СССР (1976—1992 гады)
З 1976 па 1992 мінскае «Дынама» выступала ў чэмпіянаце СССР. У сезоне 1989/90 ўвайшло ў дзесятку мацнейшых каманд СССР.
Мілет
Гісторыя
Першыя тут паселішчы грэкаў вядомы з XVI ст. да н.э. У XIV ст. да н.э. гэта ўжо буйны ахейскі горад-крэпасць. На мяжы ІІ-І тыс. да н.э. ў Мілет перасялілася новая хваля грэкаў — іанійцы (жыхары Атыкі, паводле іншых звестак — выхадцы з Піласа пасля ўварвання на Пелапанес дарыйцаў). У VIII—VI ст. да н.э. буйны горад-дзяржава, гандлёвы (пасрэднік паміж еўрапейскай Грэцыяй і дзяржавамі Усходу), рамесніцкі (апрацоўка воўны, чаканка манет) і культурны цэнтр; адыгрываў вядучую ролю ў грэчаскай каланізацыі (заснавана больш за 80 калоній, у т.л. Абідас, Кардыя, Сінопа, Ольвія, Пантыкапей і інш.). Росквіту дасягнуў у час тыраніі Фрасібула (каля 610—600 да н.э.). Тут была заснавана Мілецкая школа. У сярэдзіне VI ст. да н.э. Мілет знаходзіўся пад уладай персаў, у 500 да н.э. ўзначаліў антыперсідскае паўстанне іанійскіх гарадоў, пасля задушэння якога (494 да н.э.) разбураны персамі, з 479 адбудоўваўся, У 478 увайшоў у Дэлоскі саюз. Пасля Пелапанескай вайны 431—404 да н.э. зноў залежаў ад персаў, у 334 да н.э. заваяваны Адяксандрам Македонскім, з 129 да н.э. пад уладай Рыма.
ХК Дынама Мінск
Адраджэнне каманды (2003—2007 гады)
Каманда адроджана ў 2003 годзе. Чэмпіён Беларусі ў сезоне 2006/07, срэбраны прызёр у сезоне 2005/06.
Мілет
Гісторыя
У канцы V ст. да н.э. Мілет набыў рэгулярную планіроўку паводле т. зв. сіетэмы Гіпадама, якая ўяўляла сабой адзін з лепшых узораў антычнага горадабудаўніцтва. Археалагічныя раскопкі выявілі, што ў эліністычна-рымскі час цэнтр горада складалі 3 плошчы-агоры (рынкі): паўночная (забудоўвалася з канца IV ст. да н.э.; каля яе дом для сходаў — булеўтэрый, свяцшішча Апалона Дэльфінія, будынак гімнасіі, тэрмы Фаўсціны і інш.), паўднёвая (забудоўвалася з III ст. да н.э.; манументальныя вароты), заходняя (позні элінізм; каля яе храм Афіны, тэатр на 45 тыс. чал.). У Мілеце ўзведзены візантыйскі сабор (V—VI сг. н.э.). Галоўны помнік мусульманскага перыяду — мячэць Ільяс-бея (1403).
ХК Дынама Мінск
БССР
Чэмпіянат БССР
Мілет
Выдатныя асобы
Мілет быў радзімай філосафаў (Мілецкая школа) Фалеса, Анаксімандра і Анаксімена, лагаграфаў Кадма, Гекатэя і Дыянісія і раманіста Арыстыда.
(197) Арэта
(197) Арэта (Ἀρετή) — гэта невялікі, але вельмі яркі астэроід галоўнага пояса, мелы незвычайна вялікае альбеда паверхні нават для каменных астэроідаў спектральнага класа S. Ён быў адкрыты 21 мая 1879 года аўстрыйскім астраномам Іаганам Палізай і названы ў гонар Арэты, маці Наўсікаі у «Адысеі» Гамера.
Мечыслаў Іванавіч Данількевіч
Мечыслаў Іванавіч Данількевіч (, в. Міхнаўшчына, Баранавіцкі раён, Брэсцкая вобласць — ) — беларускі фізік. Доктар фізіка-матэматычных навук (1991), прафесар (1993).
Біяграфія
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (1958). Працаваў у Беларускім дзяржаўным універсітэце (з 1958, фізічны факультэт, кафедра фізікі цвёрдага цела, прафесар), Кашалінскім тэхнічным універсітэце (г. Кашалін, Польшча, з 1996, факультэт электронікі і камп’ютарных навук, прафесар).
Навуковыя інтарэсы: магнітныя, электрычныя, механічныя ўласцівасці цвёрдых цел.
IC 3237
IC 3237 — галактыка тыпу S (спіральная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Э псілон
Ε, ε (назва: Э псілон, грэч. Έψιλον) — 5-я літара грэчэскага алфавіту. У сістэме грэчаскага алфавітнага запісу лікаў мае лікавае значэнне 5. Паходзіць ад фінікійскай літары — hé. Ад літары «Э псілон» паходзяць лацінская E і кірылічная Е.
Традыцыйны сродак транслітарацыі у старабеларускіх пісьмовых крыніцах — літара Є є (Есть), якая перадавала неётызаваны гук.
У позні перыяд развіцця старабеларускай мовы сродкам транслітарацыі «Э псілон» стала літара Э. Напрыклад, грэчаскае слова Ετυμολογία перадавалася, як этѷмоло́гїа у выданні «Грамматикі» М. Сматрыцкага 1648 г. .
Раснэ
Раснэ (Рясне) — мясцовасць у паўночна-заходняй ускраіне Шаўчэнкаўскага раёна Львова, падзяляецца на два жылых мікрараёны (масівы) — Раснэ-1 і Раснэ-2, аднайменная чыгуначная станцыя.
Гісторыя
У 1433 г. Львоўскі рымска-каталіцкі арцыбіскуп заснаваў на гэтых землях паселішча пад назвай Расна-Польская. Новае сяло было далучана да прыходу касцёла Марыі Снежнай ў Львове.
У 1925 г. сяло налічвала каля 2000 чал. У сяле быў парафіяльны рымска-каталіцкі касцёл, пабудаваны на месцы драўлянага 1742 г. Падчас Першай сусветнай вайны сяло Расна-Польская і бліжэйшыя палі былі месцам бітвы паміж рускімі і аўстра-германскімі войскамі 21 чэрвеня 1915 г., у выніку якой руская армія вымушана была на наступны дзень пакінуць Львоў]. Землі сяла Расна-Польская пачыналіся уздоўж цяперашняй вул. Шаўчэнкі пачынаючы ад чыгуначнай станцыі Клепарыў; тэрыторыя на поўнач ад станцыі Клепарыў увайшла ў склад Львова ўжо ў 1930-х гг., калі была забудаваная індывідуальнымі дамамі і атрымала назву Баторыеўка (у гонар караля Стэфана Баторыя).
Цяперашні мікрараён Раснэ вырас як жылы масіў на поўнач ад калішняй Баторыеўкі паблізу карпусоў завода «Электрон», які выпускаў тэлевізары і ваенную радыёэлектроніку, а сёння выпускае трамваі і іншы грамадскі аўтатранспарт. Пачата было таксама будаўніцтва металургічнага завода. Раснэ было далучана да горада згодна з Указам Прэзідыума Вярхоўнага савета Украінскай ССР ад 9 сакавіка 1988 г. № 5541-ХІ. Далучаная тэрыторыя ў адпаведнасці з гэтым дакуументам складала 477 га. жылыя масівы савецкай і сучаснай пабудовы размешчаны на поўнач ад восевай вуліцы раёна — вул. Шаўчэнкі, а на поўдзень ад яе — прамысловая зона.
На тэрыторыі Раснэ-1 ёсць тры царквы і адзін каталіцкі касцёл, у Раснэ-2 — адна грэка-каталіцкая царква.
Бай (мова)
Бай (саманазва: Baip‧ngvp‧zix, 白语) — сіна-тыбецкая мова, распаўсюджаная пераважна ў кітайскай правінцыі Юньнань. Родная мова народа бай. У 2003 г. на ёй размаўлялі каля 1,3 мільёна чалавек.
Класіфікацыя
Існуюць 2 розныя класіфікацыі мовы бай. Традыцыйна адносіцца да тыбета-бірманскай галіны сіна-тыбецкай моўнай сям'і. Аднак некаторыя лінгвісты лічаць, што яна бліжэй да сінійскіх моў.
Дыялекты
Вылучаюцца 3 асноўныя дыялекты: далі, цзяньчуань і біцзян. Носьбіты дыялектаў далі і цзяньчуань могуць зразумець адзін аднаго, калі правядуць некаторы час разам. Дыялект біцзян значна адрозніваецца ад двух першых і можа разглядацца як асобная мова, або нават як 2 асобныя мовы. Літаратурная мова на аснове дыялекта далі.
Час у Азербайджане
На тэрыторыі Азербайджана дзейнічае азербайджанскі час (AZT), адрозны на +4 гадзіны ад UTC (адпавядае часавому поясу UTC+4).
У 2016 годзе Урад Азербайджана адмяніў пераход на летні час.
Як бачна з карты, час у Азербайджане адстае ад сонечнага на адну гадзіну.
Бай (мова)
Пісьмо
Першыя запісы на мове бай кітайскім пісьмом былі зроблены ў сярэднявеччы. У нашы дні выкарыстоўваюцца як лацінскі алфавіт, так і кітайскае пісьмо (спрошчаны варыянт).
Іберыйскія горы
Іберыйскія горы (Sistema Ibérico) — горная сістэма ў Іспаніі.
Вышыня — да 2313 м (Манкаё). Іберыйскія горы знаходзяцца на ўсход і паўночны ўсход ад Цэнтральнай Кардыльеры і паўднёвей Пірэнеяў. Геалагічна горы складзеныя вапнякамі, пясчанікамі і кварцытамі. Працягласць гор — ад 450 да 500 км з паўночнага захаду (масівы Сьера-дэ-ла-Дэманда, Сьера-дэль-Манкаё) на паўднёвы ўсход (Сьера-дэ-Гудар).
Азарыцкі бой
Азарыцкі бой — бой, які адбыўся 17 лютага 1942 года ля в. Азарычы Даманавіцкага раёна.
Аперацыяй кіраваў Ф. І. Паўлоўскі. Атрад Каваленкі прыкрываў дарогу Кабыльшчына — Азарычы, узвод атрада «Чырвоны Кастрычнік» — дарогу Азарычы — Валасовічы.
Алег Паўлавіч Ермалаеў
Алег Паўлавіч Ермалаеў (, Мінск — ) — беларускі фізік, спецыяліст у галіне фізікі паўправаднікоў. Доктар фізіка-матэматычных навук (1998), прафесар.
Азарыцкі бой
У 7 гадзін раніцы партызаны скрытна занялі заходнюю частку Азарычаў, ударная група атакавала каравульнае памяшканне прціўніка. У вынніку 3-гадзіннага бою партызаны разграмілі гарнізон, знішчылі каля 40 салдат і афіцэраў, захапілі 2 станковыя і 1 ручны кулямёты, 35 вінтовак, каля 50 тыс. патронаў, раздалі насельніцтву каля 850 т. збожжа.
Алег Паўлавіч Ермалаеў
Біяграфія
Скончыў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт (1971). Працаваў у Беларускім дзяржаўным універсітэце (з 1974, фізічны факультэт, кафедра фізікі паўправаднікоў, дацэнт, з 1983 — кафедра атамнай фізікі і фізічнай інфарматыкі, прафесар).
Навуковыя інтарэсы: радыяцыйная фізіка паўправаднікоў; фізіка неўпарадкаваных сістэм.
Дзэта
Ζ, ζ (назва: дзэта, грэч. Ζῆτα) — 6-я літара грэчаскага алфавіту. У сістэме грэчаскага алфавітнага запісу лікаў мае лікавае значэнне 7. Паходзіць ад фінікійскай літары - заін. Ад літары «дзэта» паходзяць лацінская літара Z і кірылічная З.
Crambus silvella
Crambus silvella — від лускакрылых насякомых сямейства.
Біялагічнае апісанне
Насяляюць на вільготных лугах і балотах. Размах крылаў 17—24 мм. Вусені харчуюцца на.
Старшы навуковы супрацоўнік
Старшы навуковы супрацоўнік — пасада ў навуковых, навукова-даследчых, навукова-практычных і вышэйшых навучальных установах, а таксама аднайменнае навуковае званне ў некаторых краінах свету. У пасадовай іерархіі знаходзіцца вышэй навуковага супрацоўніка і ніжэй вядучага навуковага супрацоўніка.
Дзмітрый Барысавіч Рыклін
Дзмітрый Барысавіч Рыклін (нар. , Віцебск) — беларускі спецыяліст у галіне тэхналогіі і першаснай апрацоўкі тэкстыльных матэрыялаў і сыравіны. Доктар тэхнічных навук (Расія, 2007; Беларусь, 2008), прафесар (2013).
Біяграфія
Скончыў Віцебскі дзяржаўны тэхналагічны ўніверсітэт (спецыяльнасць «Тэхналогія машынабудавання», 1995; аспірантура «Тэхналогія тэкстыльных матэрыялаў», 1998; дактарантура, 2007). Працаваў у Віцебскім дзяржаўным тэхналагічным універсітэце (з 1995, мастацка-тэхналагічны факультэт, кафедра «Прадзенне натуральных і хімічных валокнаў», прафесар; з 2015 — факультэт вытворчых тэхналогій, кафедра «Тэхналогія тэкстыльных матэрыялаў», загадчык кафедры).
Старшы навуковы супрацоўнік
Кваліфікацыйныя патрабаванні
Навуковая ступень кандыдата навук без патрабаванняў да працоўнага стажу або вышэйшая адукацыя і досвед работы па адпаведнай спецыяльнасці не менш за 10 гадоў, наяўнасць аўтарскіх пасведчанняў на вынаходствы або навуковых прац (навуковых публікацый).
Дзмітрый Барысавіч Рыклін
Біяграфія
Навуковыя інтарэсы: вытворчасць неаднародных тэкстыльных нітак; прагназаванне ўласцівасцей тэкстыльных матэрыялаў.
Узнагароды
Ганаровая грамата Віцебскага абласнога Савета дэпутатаў (2015).
Старшы навуковы супрацоўнік
Службовыя абавязкі
Старшы навуковы супрацоўнік павінен ведаць навуковыя праблемы па тэматыцы даследаванняў і распрацовак, нарматыўныя матэрыялы па адпаведных галінах эканомікі, навукі і тэхнікі або айчынную і замежную інфармацыю па гэтых пытаннях; сучасныя метады і сродкі планавання і арганізацыі даследаванняў і распрацовак, правядзення эксперыментаў і назіранняў, у тым ліку з выкарыстаннем электронна-вылічальнай тэхнікі; эканоміку адпаведнай галіны; арганізацыю працы і кіравання; асновы працоўнага заканадаўства; правілы і нормы аховы працы і пажарнай бяспекі.
Канг Кек Іеу
Канг Кек Іеу, ён жа таварыш Дуць ( — ) — адзін з лідараў «чырвоных кхмераў» падчас іх кіравання ў Камбоджы (1975—1979).
Пасля падзення рэжыму ў 1979 годзе хаваўся ў лясах каля тайскай мяжы. Правёў год у Кітаі, займаючыся выкладаннем матэматыкі. Вывучыў тайскую і англійскую мовы і прыняў хрысціянства, жывучы пад выдуманым імем. У 1995 годзе на яго дом быў учынены напад, у выніку якога загінула яго жонка. У 1999 годзе яго знайшоў журналіст Нік Данлап у аддаленым рэгіёне Камбоджы. 10 мая 1999 года Канг Кек Іеу быў арыштаваны ваеннымі ўладамі Камбоджы.
Да 30 ліпеня 2007 года знаходзіўся ў зняволенні пад юрысдыкцыяй Ваеннага суда Камбоджы. Пасля быў перададзены пад юрысдыкцыю Міжнароднага трыбунала па Камбоджы. Стаў першым буйным дзеячам рэжыму «чырвоных кхмераў», які паўстаў перад Міжнародным трыбуналам. Быў абвінавачаны ў цяжкіх парушэннях Жэнеўскай канвенцыі 1949 года і злачынствах супраць чалавецтва.
Разгляд справы па сутнасці пачаўся 30 сакавіка 2009 года. За 77 дзён публічнага працэсу былі дапытаны 9 экспертаў, 17 сведкаў абвінавачання і 7 сведкаў абароны. Слуханні наведалі больш за 31000 чалавек. 26 ліпеня 2010 года трыбунал прысудзіў яго да 35 гадоў зняволення. Прыгавор быў скарочаны да 30 гадоў, бо трыбунал палічыў яго заключэнне пад юрысдыкцыяй ваеннага суда Камбоджы незаконным.
3 лютага 2012 года прыгавор быў перагледжаны. Тэрмін зняволення быў павялічаны да пажыццёвага.
Галоўны навуковы супрацоўнік
Галоўны навуковы супрацоўнік — пасада ў навуковых, навукова-даследчых, навукова-практычных і вышэйшых навучальных установах. У пасадовай іерархіі знаходзіцца вышэй вядучага навуковага супрацоўніка.
Кваліфікацыйныя патрабаванні
Навуковая ступень доктара навук, наяўнасць буйных навуковых прац або дыпломаў за адкрыцця і аўтарскіх пасведчанняў на вынаходствы, а таксама рэалізаваных на практыцы вынікаў; навуковы аўтарытэт у адпаведнай галіне ведаў.
Службовыя абавязкі
Галоўны навуковы супрацоўнік ажыццяўляе навуковае кіраўніцтва правядзеннем даследаванняў па найважнейшых навуковых праблемах фундаментальнага і прыкладнога характару, у тым ліку па навукова-тэхнічных праграмах, непасрэдна ўдзельнічае ў іх правядзенні. Фармулюе новыя напрамкі даследаванняў і распрацовак, арганізуе складанне праграмы работ, вызначае метады і сродкі іх правядзення. Удзельнічае ў фарміраванні планаў навукова-даследчых работ, каардынуе дзейнасць іншых выканаўцаў, якія ўдзельнічаюць пры сумесным выкананні работ з іншымі ўстановамі (арганізацыямі) у даручаных яму заданнях. Абагульняе атрыманыя вынікі, праводзіць навукова-даследчую экспертызу завершаных даследаванняў і распрацовак. Вызначае сферу прымянення вынікаў навуковых даследаванняў і распрацовак і забяспечвае навуковае кіраўніцтва практычнай рэалізацыяй гэтых вынікаў. Ажыццяўляе падрыхтоўку і павышэнне кваліфікацыі навуковых кадраў у адпаведнай галіне ведаў.
Ён павінен ведаць навуковыя праблемы ў адпаведнай галіне ведаў, навукі і тэхнікі, напрамкі развіцця звязаных галін эканомікі; кіруючыя і метадычныя дакументы і матэрыялы, айчынныя і замежныя дасягненні па гэтых праблемах; найноўшыя метады, сродкі і практыку планавання, арганізацыі, правядзення і ўкаранення навуковых даследаванняў і распрацовак (ацэнкі, патэнтна-інфармацыйнага забеспячэння, выпуску навукова-тэхнічнай дакументацыі і г.д.); эканоміку адпаведнай галіны, арганізацыю працы і кіравання, асновы працоўнага заканадаўства, правілы і нормы аховы працы і пажарнай бяспекі.
Танлесап (рака)
Танлесап   (បឹងទន្លេសាប) — рака ў Камбоджы, правы прыток ракі Меконг. Даўжыня — 112 км, плошча басейна — каля 85 тыс. км². Выцякае з возера Танлесап, працякае па Камбаджыйскай раўніне. Падчас летняй паводкі ўзровень Меконга павялічваецца, і Танлесап мае зваротнае цячэнне, папаўняючы возера Танлесап. Разам з рэкамі Конг, Сан і Сраепак утварае басейн Меконга.
Штогод у лістападаўскую поўню рака Танлесап, якая працякае праз Пномпень ад возера Танлесап да Меконга, змяняе кірунак сваго цячэння. Гэтымі днямі ў Пнампені праводзіцца Фестываль вады — Бон Ом Тук.
Станіслаў Ксаверый Прушынскі
Станіслаў Ксаверый Прушынскі (Stanisław Ksawery Prószyński; каля 1768 —, маёнтак Лошыца ) — ураднік Вялікага Княства Літоўскага.
Біяграфія
Прадстаўнік старажытнага шляхецкага роду Прушынскіх герба «Любіч». Нарадзіўся каля 1768 года ў сям’і Антонія Прушынскага, падкаморыя менскага.
Падкаморы менскі (1775), дэпутат і пісар Галоўнага Трыбунала ВКЛ у 1789—1790 гг., з 1792 года ротмістр 29-й харугвы 2-й (пяцігорскай) брыгады нацыянальнай кавалерыі войскаў ВКЛ.
Кавалер Ордэна Св. Станіслава.
Памёр года ў маёнтку Лошыца, пахаваны там жа.
Сям’я
У шлюбе з Ганнай з Сямашкаў (каля 1770 — 31 мая 1820, двор Лошыца, пахавана ў маёнтку Новы Двор), дачкой Андрэя Сямашкі (да 1741—1777). Дзеці :
Маёнткі
Валодаў маёнткамі Новы Двор, Трасцянец і Лошыца ў Менскім ваяводстве Вялікага Княства Літоўскага, а пазней у Мінскім павеце Мінскай губерні Расійскай Імперыі.
Пратэсты ў Каталоніі (2012)
Дэманстрацыя пратэсту з патрабаваннем незалежнасці Каталоніі ад Іспаніі прайшла ў Барселоне 11 верасня 2012 года, падчас святкавання Нацыянальнага дня Каталоніі. Пратэстуючыя патрабавалі аддзялення Каталоніі ад Іспаніі пад лозунгам «Каталонія — новая дзяржава Еўропы». Дэманстрацыя была арганізавана Нацыянальнай асамблеяй Каталоніі і завяршала серыю падобных акцый, аб'яднаных пад назвай «Марш да Незалежнасці», якая пачалася 30 чэрвеня 2012 у Лерыдзе.
Паводле даных паліцыі Барселоны, у акцыі прынялі ўдзел каля паўтары мільёнаў чалавек, арганізатары называюць лічбу 2 мільёна, а прадстаўнікі іспанскага ўрада — 600 тысяч. Цэнтр горада быў перапоўнены пратэстуючымі, былі апаскі, што такая вялікая колькасць людзей можа прывесці да перабояў у працы сетак мабільнай сувязі.
Марына Яўгенаўна Анікеева
Марына Яўгенаўна Анікеева (нар., в. Арцюшына Пскоўскага раёна Пскоўскай вобласці РСФСР) — беларускі эканаміст і палітык.
Біяграфія
Скончыла Рыжскі Чырванасцяжны інстытут інжынераў грамадзянскай авіяцыі імя Ленінскага камсамола, інжынер-эканаміст.
Працавала бухгалтарам Бярозаўскага сыраробнага камбіната, эканамістам па планаванню, вядучым эканамістам па працы, галоўным эканамістам, намеснікам дырэктара па эканоміцы — галоўным эканамістам адкрытага акцыянернага таварыства «Бярозаўскі сыраробны камбінат». Першы намеснік дырэктара адкрытага акцыянернага таварыства «Бярозаўскі сыраробны камбінат» Брэсцкай вобласці.
Выбіралася членам Савета Рэспублікі Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь 4-га склікання.
Узнагароды
Узнагароджана юбілейнымі медалямі «65 гадоў Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», «65 год вызвалення Рэспублікі Беларусь ад нямецка-фашысцкіх захопнікаў», Ганаровай граматай Нацыянальнага сходу Рэспублікі Беларусь.
Дзяржаўны савет Грэцыі
Дзяржаўны савет Грэцыі (Συμβούλιο της Επικρατείας) — адначасова адміністрацыйны орган і Вярхоўны адміністрацыйны суд Грэцыі. Такім чынам, яго роля дваістая. Дзяржаўны савет Грэцыі — член Асацыяцыі Дзяржаўных саветаў і Вярхоўных судоў адміністрацыйнай юрысдыкцыі Еўрасаюза, а таксама Міжнароднай асацыяцыі Вярхоўных судоў адміністрацыйнай юрысдыкцыі. Дзяржаўны савет размяшчаецца ў будынку Арсакіёна ў цэнтры Афін.
Склад
Дзяржаўны савет узначальвае яе старшыня, які абіраецца з ліку членаў Савета ад Кабінету міністраў Грэцыі тэрмінам на чатыры гады. Суд складаецца са Старшыні Савета, 10 намеснікаў, 53 членаў (суддзяў), 56 асацыяваных саветнікаў (выкладчыкаў права) і 50 памочнікаў суддзяў, усе яны павінны быць выпускнікамі Нацыянальнай школы суддзяў.
Юрысдыкцыя
Да кампэтэнцыі Дзяржаўнага савета адносіцца, у прыватнасці, наступнае:
Пасля ўнясення канстытуцыйнай папраўкі 2001 года пленарнае пасяджэнне (а не палаты) - адзіны кампэтэнтны судовы орган, які можа вызначаць пытанне пра законнасць прынятых выканаўчымі органамі ўлады адміністрацыйных актаў. Пленарнае пасяджэнне таксама кампэтэнтна разглядаць хадайніцтвы ў выпадках:
4-я армія (Войска Польскае)
4-я армія (4А) — аператыўнае злучэнне Войска Польскага, створанае 1 красавіка 1920 г. падчас польска-савецкай вайны на падставе загаду № 1940/1 Галоўнакамандуючага ген. Юзафа Пілсудскага. 07.03.1920 г. з частак Літоўска-Беларускага фронту.
Генезіс і задачы
7 сакавіка 1920 г. быў аддадзены загад аб ліквідацыі камандаванняў франтамі. Юзаф Пілсудскі даў загад аб ліквідацыі ад 1 красавіка 1920 г. франтавых камандаванняў і стравыць на іх базе армейскія камандаванні. Буйнейшы з іх, Літоўска-Беларускі фронт, падзяляўся на тры арміі: 1-ю, 4-ю і 7-ю. Ліквідаваны штаб Літоўска-Беларускага фронту быў ператвораны ў штаб 4-й арміі. 4-я армія складалася з былой групы генерала Жалігоўскага і группы "Палессе" і трымала пазіцыі супраць савецкай 16-й арміі. Камандуючым стаў генерал-лейтэнант Станіслаў Шаптыцкі, камандуючы Літоўска-Беларускім фронтам.
Чарговы наступ бальшавікоў пачаўся 4 ліпеня. Першыя некалькі дзён, палякі паспяхова стрымлівалі наступ, але, 7 ліпеня часткі РККА пераадолелі Бярэзіну. Гэта вымусіла 4-ю армію адступіць на другую лінію абароны — былыя нямецкія акопы 1916 года. У гэты час, 11 ліпеня, быў страчаны Мінск. Там ішлі цяжкія баі, але з-за страты Вільні 14 ліпеня польскае войска адышло да Шчары і Агінскага канала. Абарона гэтай лініі страціла сэнс пасля страты Гародні 20 ліпеня. 24 ліпеня быў аддадзены загад аб адступленні да ядра былой Кангрэсавай Польшчы.
4-й армія пад кіраўніцтвам ген. Скерскага павінна была прыкрываць польскія сілы, якія канцэнтраваліся за Бугам з мэтай контрудару. Сам горад Брэст абараняла група "Палессе". У гэты час частка сіл пад камандаваннем ген. Юнга ўсё яшчэ адступаў да Кобрына, што стварыла пралом, праз які магла перабрацца праз Буг савецкая 16-я армія, якая 1 жніўня з баямі прабілася на супрацьлеглы бераг ракі, гэта стварыла сітуацыю, пры якой абарона Брэсцкай крэпасці пагражала адрэзаць дыслацыраваную там 9-ю пяхотную дывізію. У гэты час, астатняя частка злучэння Скерскага была адкінута за пазіцыі на верхнім Нараве ў раён Чэрэмчы. Лакальныя контратакі паляпшалі становішча, але ў сувязі з узмацненнем націску Чырвонай Арміі, было прынята рашэнне аб агульным адступленні 4-й арміі.
У сувязі з падрыхтоўкай да вырашальнай бітвы на подступах да Варшавы, адбылася рэарганізацыя польскай арміі. Частка дывізіі была перададзена ў распараджэнне Паўночнага фронту, а сама 4-я армія перайшла на Цэнтральны фронт. Яе задачай было ўдарыць у фланг праціўніка, разбіць яго і не даць адступіць. Наступ пачаўся 16 жніўня і ўжо ў гэты дзень 4-я армія прасунулася на 45 км (ад Вепша да лініі Быстрыца - Вільга) і здабыўшы шмат ваенных трафееў. На наступны дзень, 4-я армія выйшла на лінію Мінск-Мазавецкі - Седльцы і пачала пераслед. Аддзелы 4-й арміі былі задзейнічаны ў фармаванні 2-й арміі, а менавіта ракіраваўшы 21-ю дывізію з сіл Скерскага і 15-ю пяхотную дывізію з некалькімі меншымі аддзеламі 2-й арміі. Падчас наступу, 19 жніўня 4-я армія захапіла лінію Косаў-Ляцкі — Брок, 20 жніўня — Анджэева — Оструў- Мазавецка і працягнула рух да Астраленкі і мяжы з Усходняй Прусіяй, дзе 24 жніўня сутыкнулася з 4-м кавалерыйскім корпусам РККА, які адступіў у той жа ж дзень за мяжу. На гэтым баявыя дзеянні 4-й арміі ў Варшаўскай бітве скончыліся і яе перакінулі ў раён Брэста для перагрупіроўкі і працягу баявых дзеянняў.20 верасня пачаўся наступ 2-я армія на Гродна, што стала пачаткам бітвы на рацэ Нёман. Задачай 4-й арміі, якая ўдзельнічала ў ёй, быў наступ па Палессю і ў кірунку р. Шчара і трыманне абароны супраць 16-й і 4-й армій Чырвонай арміі, якія дыслакаваліся на Палессі, тым самым падтрымліваючы наступ 2-й арміі ў кірунку р. Нёман з поўдня. 23 верасня яна рушыла на Ваўкавыск, захапіўшы яго вечарам, але група ген. Юнга была занадта стомленая баямі, што не змагла ўтрымаць горад пад ударам фарміраванняў 15-й арміі. 24 верасня пасля кровапралітных вулічных баёў, група ген. Юнга была выбіта з Ваўкавыска. Група ген. Юнга паўтарыла паспяхова наступ 25 верасня, пры падтрымцы 3-й легіянерскай пяхотнай дывізіі.30 верасня 4-я Армія заняла Баранавічы і адкінула часткі РККА да Слуцка і Мінска, выйшаўшы на лінію Клецк - Нясвіж - Стоўпцы. 10 кастрычніка яна працягнула наступ ўздоўж чыгуначнай лініі Баранавічы — Мінск і дарогі на Слуцк, і пасля цяжкіх баёў пад Койданавам выйшла на лінію Слуцк — Узда — Койданаў, а затым на Пціч — Заслаўе. Баявыя дзеянні скончыліся 18 кастрычніка, калі ўступіла ў сілу перамір'е. 4-я армія была расфарміравана 19 красавіка 1921 г., праз месяц пасля падпісання мірнай дамовы.
Алег Рыгоравіч Трафімчук
Біяграфія
Скончыў у 1968 годзе Беларускі політэхнічны інстытут. З 1968 года галоўны архітэктар г. Маладзечна, з 1971 года намеснікам начальнікам, з 1973 года начальнікам (галоўным архітэктарам вобласці) ва Упраўленні па будаўніцтве і архітэктуры Мінскага аблвыканкама.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1972 года. Член КПСС з 1963 года.
Творчасць
Асноўныя работы: праекты планіроўкі і забудовы 3 мікрараёнаў і праспекта Леніна ў Маладзечне (1969—1973), цэнтраў гарадоў Капыль (1972) і Жодзіна (1974—1975), мікрараёна па вул. Перамогі ў г. Клецк (1972), генпланы г.п. Мядзел (1973), г. Вілейка (1977), вёсак Крупіца калгаса «Новы побыт» Мінскага (1979), Слабада Смалявіцкага (1980) раёнаў (усе ў сааўтарстве).
У вобласці манументальнага мастацтва: Манумент у гонар маці-патрыёткі ў г. Жодзіна (1974, Дзяржаўная прэмія СССР, 1977), помнікі М. Горкаму ў Мінску (1981), Г. А. Нікандравай ў г. Дуброўна (1980), мемарыяльны комплекс у гонар Ветрынскіх падпольных райкамаў КП(б)Б і ЛКСМБ, партызызанскай брыгады імя К. Я. Варашылава ў в. Гомель Полацкага раёна (1977).