cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Дэкалог, восем
Фільм «Дэкалог, восем» адпавядае восьмай з Дзесяці запаведзяў: «Не сведчы фальшыва супраць бліжняга твайго».
Сюжэт
Жанчына, якая перажыла Халакост сутыкаецца з прафесаркай этыкі, якая ў час вайны адмовілася ёй дапамагчы, спасылаючыся на восьмую запаведзь.
Выхад
Прэм’ера фільма адбылася ў жніўні 1989 года на. Пазней фільм дэманстраваўся на Венецыянскім кінафестывалі 12 верасня 1989 года і на 22 кастрычніка 1989 года. Прэм’ера фільма на польскім тэлебачанні адбылася 22 чэрвеня 1990 года.
Рабак
Назву Раба́к маюць:
Шорты
Шорты (shorts ад short — «кароткі») — разнавіднасць скарочанага адзення для ног.
Шорты могуць служыць у якасці элемента спартыўнага адзення, пляжнага адзення, адзення для адпачынку, дэталлю ўніформы, а таксама часткай нацыянальнага касцюма.
У цяперашні час шорты з'яўляюцца дэталлю адзення для ўсіх узроставых катэгорый.
Класіфікацыя
У адрозненне ад іншых моў, у рускай мове не прынята называць падоўжаныя трусы шортамі. Класіфікацыя шорт у шырокім значэнні гэтага слова адбываецца, у асноўным, па даўжыні.
Жарлы (Тэгісшылдзікская сельская акруга)
Жарлы — сяло ў Каркаралінскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Тэгісшылдзікскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна за 32 км на паўднёвы заход ад раённага цэнтра, горада Каркаралінска. Код КАТА — 354877200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 622 чалавекі (292 мужчыны і 330 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 337 чалавек (160 мужчын і 177 жанчын).
Прылепы (Ельнінскі раён)
Прылепы (Приле́пы) — вёска ў Ельнінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ельнінскага гарадскога паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена падчас Ельнінска-Дарагабужскай аперацыі ў 1943 годзе.
Вупі Голдберг
Вупі Голдберг (Whoopi Goldberg; сапраўднае імя — Кэрын Элейн Джонсан (Caryn Elaine Johnson), г.) — амерыканская актрыса тэатра і кіно, прадзюсар, сцэнарыст, тэлевядучая. Адна з самых яркіх галівудскіх зорак 1980-90-х гадоў.
Альшанка (Валожынскі раён)
Да 28 мая 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Багданаўскага сельсавета.
Фінстэрвальдэ
Фінстэрвальдэ (Finsterwalde) — горад у Германіі, у зямлі Брандэнбург. Уваходзіць у склад раёна Эльба-Эльстэр. Займае плошчу 76,91 км². Афіцыйны код — 12 0 62 140. Горад падзяляецца на 3 гарадскія раёны.
Екабпілскі край
Екабпілскі край (Jēkabpils novads) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўднёвым усходзе Латвіі, у культурна-гістарычнай вобласці Сэлія. Край складаецца з сямі валасцей. Адміністрацыя края знаходзіцца ў горадзе Екабпілс, які ў склад края не ўваходзіць.
Насельніцтва на 1 студзеня 2010 года складала 5747 чалавек. Плошча края — 906 км².
Грынвіцкі ўніверсітэт
Грынвіцкі ўніверсітэт (University of Greenwich) — брытанская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у Лондане.
Агульная характарыстыка
Спектр прадметаў універсітэта ўключае ў сябе архітэктуру, бізнес, вылічальную тэхніку, матэматыку, адукацыю, тэхніку, гуманітарныя навукі, марскія даследаванні, прыродазнаўчыя навукі, фармацыю і сацыяльныя навукі.
Рэната Уладзіміраўна Бабак
Рэната Уладзіміраўна Бабак (Рена́та Володи́мирівна Баба́к;,  — , ЗША) — украінская оперная спявачка (меца-сапрана), педагог.
Біяграфія
Пасля заканчэння ў 1961 годзе Кіеўскай кансерваторыі (клас прафесара Д. Г. Еўтушэнка) дэбютавала на сцэне Кіеўскай оперы ў партыі Кармэн.
У 1961—1963 гадах спявала на сцэне Львоўскага опернага тэатра.
Са снежня 1963 па 1973 — салістка Вялікага тэатра ў Маскве. У лістападзе 1973 г. папрасіла палітычнага прытулку ў Італіі. Пазней жыла ў ЗША і Канадзе. Да 1986 года паспяхова гастралявала ў Амерыцы і Еўропе.
Сянішкіс II
Ся́нішкіс II (Seniškis II) — вёска ў Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Наўясісдаўгелішкіскай сянюніі. Размешчана за 4 км ад Наўясіс Даўгелішкіса.
NGC 4816
NGC 4816 (іншыя абазначэнні — UGC 8057, MCG 5-31-10, ZWG 160.21, PGC 44114) — галактыка ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Сканьела
Скан'ела (Scagnello) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кунеа.
Насельніцтва складае 218 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 27 чал./км². Займае плошчу 8 км². Паштовы індэкс — 12070. Тэлефонны код — 0174.
Карл Рональд Кан
Карл Рональд Кан (Carl Ronald Kahn; нар. ) — амерыканскі ўрач і навуковец, найбольш вядомы сваёй працай з рэцэптарамі інсуліну і рэзістэнтнасцю да інсуліну пры дыябеце і атлусценні. Галоўны акадэмічны супрацоўнік дыябетычнага цэнтра Джосліна, прафесар медыцыны Мэры К. Якока ў Гарвардскай медыцынскай школе і член Нацыянальнай акадэміі навук з 1999 года.
Сканьела
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Giovanni Battista.
Карл Рональд Кан
Нарадзіўся ў Луісвіле, штат Кентукі. Атрымаў ступень бакалаўра і медыцынскую ступень ва ўніверсітэце Луісвіла ў 1964 і 1968 гадах. Зацікавіўся даследаваннем дыябету, служачы на некалькіх пасадах у Нацыянальным інстытуце здароўя (NIH) з 1970 па 1981 гады. Пераехаў у Бостан у 1981 годзе, калі ён быў прызначаны дацэнтам медыцыны Гарвардскай медыцынскай школы і навуковым дырэктарам Цэнтра дыябету Джосліна. У 1984 годзе ён атрымаў званне прафесара медыцыны і ў 1986 годзе быў прызначаны прафесарам медыцыны Мэры К. Якока ў Гарвардскай медыцынскай школе.
Бяссцёкавае возера
Бяссцёкавае возера, возера, якое не мае паверхневага і падземнага сцёку. Найчасцей тралляецца ў абласцях унутранага сцёку стэпавай і паўпустынных зон і ў абласцях развіцця шматгадовай мерзлаты. Расход вады ідзе праз выпарэнне, таму ў засушлівым клімаце ў Бяссцёкавым возеры назапашваюцца мінеральныя солі. Прамысловая здабыча кухоннай солі вядзецца ў азёрах Эльтон і Баскунчак, соды ў Дародінскім возеры (Расія), мірабіліту ў Салёным возеры (ЗША) і інш.
Уладзімір Мікалаевіч Сулімскі
Уладзімір Мікалаевіч Сулімскі — беларускі дыпламат.
29 кастрычніка 1999 года прызначаны Надзвычайным і Паўнамоцным Паслом Рэспублікі Беларусь у Аб'яднаных Арабскіх Эміратах. 10 сакавіка 2000 года прызначаны таксама Надзвычайным і Паўнамоцным Паслом Рэспублікі Беларусь у Каралеўстве Бахрэйн і Дзяржаве Катар па сумяшчальніцтве. 4 ліпеня 2000 года стаў дадаткова паслом у Дзяржаве Кувейт па сумяшчальніцтве. 6 ліпеня 2001 года быў прызначаны яшчэ і паслом у Каралеўстве Саудаўская Аравія. З усіх гэтых пасад адстаўлены быў 14 жніўня 2008 года.
Гідрастатыка
Гідрастатыка — раздзел фізікі суцэльных асяроддзяў, які вывучае раўнавагу вадкасцей, у прыватнасці, у поле цяжару.
Перш за ўсё, карысна параўнаць гідрастатыку з тэорыяй пругкасці, якая вывучае раўнавагу цвёрдых тэл. У адрозненне ад цвёрдага цела, вадкасць не «трымае» зрухавыя напружання. Менавіта таму ў вадкасці не можа існаваць анізатрапіі высілкаў, а значыць замест шматкампанентнага тэнзару, напружання ў вадкасці апісваюцца адзінай велічынёй - ціскам. Адсюль выцякае закон Паскаля: ціск, які аказваецца на вадкасць, перадаецца вадкасцю аднолькава ва ўсіх напрамках.
Асноўны закон гидрастатыкі для тоўшчы вадкасці - залежнасць ціску ад глыбіні, які для нясціскаемай вадкасці ў аднастайным поле цяжару мае выгляд / З гэтага закона варта роўнасць узроўняў у сазлучаных сасудах, закон Архімеда: на цела, пагружанае ў вадкасць, дзейнічае сіла, якая выштурхвае, дзе \rho - шчыльнасць вадкасці, а V — аб'ём цела, пагружанага ў вадкасць.
Наглядна ўявіць сабе закон Архімеда можна наступным чынам. Замена цела змешчанага ў вадкасць на саму гэту вадкасць нічога не зменіць для навакольнага цела вадкасці. Пры гэтым вадкасць-заменнік будзе бязважкай, паколькі яна ідэнтычная астатняй вадкасці і іншай вага азначаў бы рух уверх ці ўніз і магчымасць атрымання энергіі з нічога. А паколькі вадкасць-заменнік «на паветры» важыла б якраз столькі, колькі пакладзена па законе Архімеда, \rho g V, то менавіта гэту вагу цела, пагружанае ў вадкасць, губляе.
Форма свабоднай паверхні вадкасці вызначаецца камбінацыяй знешніх сіл (перш за ўсё, сіл прыцягнення) і сіл паверхневага нацяжэння. Для вялікіх мас вадкасці пераважаюць сілы прыцягнення і свабодная паверхню прымае форму эквіпатэнцыяльнай паверхні, а пры памерах парадку або менш сантыметра (для прэснай вады) вызначальнымі з'яўляюцца капілярныя сілы.
Герцберг (Эльстэр)
Герцберг (Herzberg) — горад у Германіі, раённы цэнтр, размешчаны ў зямлі Брандэнбург, з’яўляецца адным з трох цэнтраў зямельнай акругі.
Уваходзіць у склад раёна Эльба-Эльстэр. Займае плошчу 148,49 км². Афіцыйны код — 12 0 62 224.
Рамашкава (Ельнінскае гарадское паселішча)
Рамашкава (Рома́шково) — вёска ў Ельнінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ельнінскага гарадскога паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена падчас Ельнінска-Дарагабужскай аперацыі ў 1943 годзе.
Антыархі
Антыархі (Antiarchi, Antiarchiformes) — атрад (ці падклас) вымерлых панцырных рыб класа пласцінаскурых.
Апісанне
Даўжыня да 1 м. Адрозніваюцца ад прадстаўнікоў артрадыраў размяшчэннем пласцінак панцыра. Частка тулава, галавы і грудных плаўнікоў укрыта касцявым панцырам, хваставая — луской. Збліжаныя вочы размяшчаліся ў агульнай арбіце на спінным баку галаўнога панцыра. Сківіцы слабыя, у выглядзе 2 пар тонкіх пласцінак, 1—2 спінныя плаўнікі, хваставы — гетэрацэркальны.
Вядомы з сярэдняга і позняга дэвону ўсіх мацерыкоў, 2 атрады. Жылі ў прэсных і саленаватых вадаёмах. Тыповыя прадстаўнікі —.
Калініна (Каркаралінскі раён)
Калініна — сяло ў Каркаралінскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Тэгісшылдзікскай сельскай акругі. Код КАТА — 354877300.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 355 чалавек (184 мужчыны і 171 жанчына). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 217 чалавек (126 мужчын і 91 жанчына).
Віталь Вітальевіч Неф
Віталій Вітальевіч Неф (Виталий Витальевич Нефф) (, Якуцк —, Цхінвалі) — камандзір танкавага ўзвода 71-га гвардзейскага мотастралковага палка 42-й Еўпаторыйскай мотастралковай дывізіі Паўночна-Каўказскай вайсковай акругі, гвардыі малодшы лейтэнант, Герой Расійскай Федэрацыі.
10 жніўня ўзвод малодшага лейтэнанта Нефа атрымаў загад заняць агнявыя пазіцыі ў раёне скрыжавання вуліц Маскоўскай і Энгельса для агнявой падтрымкі мотастралковых падрадзяленняў, надыходзячых да цэнтра горада. Падчас вылучэння танкаў у паказаны раён Неф выявіў мінамётны разлік у двары школы, які быў знішчаны першым стрэлам.
Калі танк прыбыў у паказаны раён, яго атакавала група грузінскіх вайскоўцаў, узброеных стралковай зброяй і гранатамётамі. З адлегласці 15 метраў яны двойчы стрэлілі з гранатамётаў па танку Віталія Нефа, паразіўшы яго ў гусеніцу і ў маторна-трансмісійнае аддзяленне. Танк загарэўся. Неф даў каманду экіпажу пакінуць падбітую машыну. Адводзячы экіпаж ва ўкрыцце, афіцэр быў цяжка паранены шматлікімі асколкамі міны, якая разарвалася побач. Зараджаючы танка гвардыі радавой Кумараў таксама атрымаў цяжкае раненне і не змог выбрацца з танка. Паранены афіцэр кінуўся ратаваць страціўшага прытомнасць падначаленага пад шквальным агнём грузін. Выцягнуўшы салдата з падпаленай машыны, ён панёс яго на сабе ва ўкрыцце. У некалькіх метрах ззаду ад іх разарвалася міна, асколкамі якой афіцэр і салдат былі смяротна параненыя.
Указам Прэзідэнта Расіі ад 1 красавіка 2008 года Віталію Нефу было прысвоена званне Герой Расіі (пасмяротна).
Мусумба-Кекесэ
Мусу́мба-Кекесэ́ (Musumba-Kekese) — горад у правінцыі Луалаба Дэмакратычнай Рэспублікі Конга. З’яўляецца рэзідэнцыяй мваат яаў, традыцыйнага кіраўніка народа лунда. Насельніцтва (2007 г.) — каля 10 000 чал.
Джаан Стэйц
Джаан Стэйц (Joan Argetsinger Steitz; нар., , Мінесота) — амерыканскі навуковец, біяхімік, піянер у галіне даследавання біялогіі РНК. Доктар філасофіі (1967), Стэрлінгскі прафесар Еля, даследчык Медыцынскага інстытута Говарда Х’юза (з 1986), член Нацыянальнай Акадэміі навук (1983) і Медыцынскай акадэміі (2005) ЗША, а таксама Амерыканскага філасофскага таварыства (1992), замежны член Лонданскага каралеўскага таварыства (2014), ганаровы член Эдынбургскага каралеўскага таварыства (2004). Удастоена Нацыянальнага навуковага медаля ЗША (1986) і іншых высокапрэстыжных адрозненняў. Яе лабараторыя найбольш вядомая адкрыццём snRNP (у 1979 годзе).
Хадыкіна (Смаленская вобласць)
Хадыкіна (Ходы́кино) — вёска ў Ельнінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ельнінскага гарадскога паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена падчас Ельнінска-Дарагабужскай аперацыі ў 1943 годзе.
Пастарнакі
Назву Пастарна́кі маюць:
Стафілін пахучы
Апісанне
Вялікі жук. Цела даўжынёй 20-32 мм, падоўжнае, чорнае, матавае, з вельмі густой пункціроўкай. Надкрылы ўкарочаны і прыкрываюць толькі першыя два тэргіты брушка, роўныя з пярэдняспінкай; крылы развітыя. Галава вялікая, вусікі і ногі чорныя.
Арэал
Еўропа (акрамя поўначы). У Беларусі, як мяркуюць, наваколле Старых Дарог (пасёлак Новы). Жыве ў лісцевых лясах і ўзлесках.
Валасні
Валаснёвыя, Валасні́, Вадзяныя змейкі (Nematomorpha) — тып беспазваночных жывёл, лічынкі якіх вядуць спосаб жыцця.
Назва
Навуковая назва паходзіць ад грэч. — нітка, — форма. Народныя назвы: жывы волас, конскі волас.
Апісанне
Першаснаполасцевыя чэрві. Даўжыня ад некалькіх сантыметраў да 1,5 метраў, у таўшчыню да 2 мм. Афарбоўка ад белай да цёмна-карычневай. Цела шорсткае, воласападобнае, укрытае кутыкулай, кішэчнік часткова рэдукаваны (у целе жывёлы-гаспадара жывяцца асматычна). Органы пачуццяў развіты слаба. Выдзяляльная, дыхальная і крывяносная сістэмы адсутнічаюць.
Пашырэнне
У выкапнёвым выглядзе вядомыя з эацэну. Пашыраны ў морах і прэсных водах ад тропікаў да тундры. Адрозніваецца больш за 300 відаў. Падзяляюцца на 2 падкласы: адзін з іх (Gordioidea) аб’ядноўвае прэснаводныя віды, якія паразітуюць у целе насякомых, другі (Nectonematoidea) — марскія віды, паразіты ракападобных. На Беларусі ў канавах, сажалках і азёрах найбольш пашыраны.
Асаблівасці біялогіі
Лічынкі ў развіцці змяняюць двух гаспадароў (лічынкі матылёў, аўсянікаў, камароў і буйныя членістаногія — драпежныя жукі). У канчатковым гаспадару вырастаюць у дарослых чарвей, праз покрыва цела выходзяць у навакольнае асяроддзе (гаспадар звычайна гіне). У скуру чалавека і пазваночных жывёл не ўкараняюцца (насуперак народным уяўленням).
Елгаўскі край
Елгаўскі край (Jelgavas novads) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на поўдні Латвіі ў вобласці Земгале. Край складаецца з трынаццаці валасцей, цэнтр края знаходзіцца ў горадзе Елгава, які ў склад края не ўваходзіць.
Насельніцтва на 1 студзеня 2010 года складала 27 103 чалавек. Плошча края — 1319 км².
Барыс Міхайлавіч Шапашнікаў
Барыс Міхайлавіч Шапашнікаў (, Златавуст —, Масква) — Маршал Савецкага Саюза, савецкі ваенны і дзяржаўны дзеяч, вайсковы тэарэтык.
Біяграфія
Б. М. Шапашнікаў унёс значны ўклад у тэорыю і практыку будаўніцтва Узброеных сіл СССР, у іх умацаванне і ўдасканаленне, падрыхтоўку ваенных кадраў. Ён шмат і паспяхова працаваў над развіццём ваеннай навукі, над абагульненнем баявога вопыту Першай сусветнай і Грамадзянскай войн. Удзельнічаў у камісіі па распрацоўцы статутаў, адлюстроўваючы ў іх асноўныя палажэнні ваеннай дактрыны СССР. У найбольш вядомай працы «Мозг войска» вызначыў асноўныя палажэнні аб характары будучай вайны, глыбока раскрыў асаблівасці кіраўніцтва арміяй у вайне і даў дакладнае ўяўленне аб ролі, функцыях і структуры Генеральнага штаба як органа Вярхоўнага Галоўнакамандавання па кіраванню Узброенымі сіламі. Правільнасць яго высноў пацвердзіла Вялікая Айчынная вайна. Б. М. Шапашнікаў адзначаецца ў ваеннай гісторыі як выдатны ваенны тэарэтык, таленавіты практык, добра дасведчаны ў аператыўна-стратэгічных пытаннях.
Бад-Лібенверда
Бад-Лібенверда (Bad Liebenwerda) — горад у Германіі, курорт, размешчаны ў зямлі Брандэнбург.
Рыгор Сцяпанавіч Мастыка
Рыгор Сцяпанавіч Мастыка (, вёска Істоміна,  — ) — беларускі вучоны ў галіне ветэрынарыі, доктар ветэрынарных навук (1962), прафесар (1963), заслужаны дзеяч навукі БССР (1974). Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны.
Біяграфія
Вучыўся ў сямігодцы, якая дзейнічала ў камуне ў вёсцы Сялюты (зараз у Віцебскім раёне). Пасля заканчэння ў 1933 годзе аднагадовых урачэбных курсаў пры Віцебскім ветэрынарным інстытуце, працаваў ветэрынарным фельчарам у саўгасе ў Арлоўскай вобласці. У 1939 годзе скончыў Віцебскі ветэрынарны інстытут, працаваў асістэнтам кафедры аператыўнай хірургіі. У чэрвені 1941 года разам з інстытутам быў эвакуіраваны ў Куйбышаўскую вобласць і працаваў ветэрынарам навучальнай гаспадаркі Куйбышаўскага сельскагаспадарчага інстытута.
З ліпеня 1942 па 1945 год Р. С. Мастыка на франтах Вялікай Айчыннай вайны. Пасля заканчэння вайны па жнівень 1946 г. працаваў хірургам ветэрынарнага аддзела Беламорскай ваеннай акругі.
У 1946 годзе вярнуўся ў Віцебск, працаваў асістэнтам на кафедры анатоміі жывёл, а з верасня 1948 года — асістэнтам кафедры агульнай і прыватнай хірургіі ветэрынарнага інстытута. З 1956 па 1979 год загадчык кафедры агульнай, прыватнай і аператыўнай хірургіі.
Навуковая дзейнасць
Р. С. Мастыка распрацаваў метады лячэння запаленчых працэсаў у ранах, метады аперацый і прафілактыкі траўматызму ў сельскагаспадарчых жывёл, методыкі прымянення антыбіётыкаў і іншых антысептычных рэчываў і інш.
Аўтар больш за 60 апублікаваных навуковых і метадычных работ. З’яўляўся сааўтарам падручніка «Прыватная ветэрынарная хірургія», Ветэрынарнай энцыклапедыі, аўтарам манаграфій «Саветы жывёлаводам і ветспецыялістам», «Асептычнае і септычнае запаленне ў жывёл» і інш.
Пад яго кіраўніцтвам выканана 5 кандыдацкіх дысертацый.
Узнагароды
Р. С. Мастыка ўзнагароджаны ордэнам Чырвонай Зоркі 2 ступені, медалямі «За абарону Сталінграда», «За перамогу над Германіяй у Вялікай Айчыннай вайне 1941—1945 гг.», «50 гадоў узброеных сіл СССР».
Орта (Азорскія астравы)
О́рта (Horta) — горад на востраве Фаял (Партугалія). У Орце знаходзіцца Заканадаўчая асамблея Азорскіх астравоў. Насельніцтва (2011 г.) - 14 994 чал.
Гісторыя
У 1467 г. фламандскія і партугальскія перасяленцы заснавалі невялікае паселішча на востраве Фаял. Яго сучасная назва — трасфарміраванае імя заснавальніка, фламандца Джоша ван Хюртэра (Joss van Hürter). У 1498 г. былі пабудаваны ўмацаванні, жыхары атрымалі статус гараджан. У XVI ст. Орта на кароткі час была занята іспанцамі, двойчы вытрымала асаду англійскіх піратаў. У XVII ст. горад стаў адным з цэнтраў ордэна езуітаў.
У 1833 г. правы горада Орта былі пашыраны. У 1847 г. пабудавана новая крэпасць. У Орце некаторы час знаходзілася консульства ЗША. Дзякуючы амерыканскім інвестыцыям у 1876 г. быў пашыраны порт. У 1893 г. праз Орту прайшла трансатлантычная кабельная лінія паміж Еўропай і Паўночнай Амерыкай.
У 1973 г. адчынены аэрапорт (з 2001 г. мае статус міжнароднага). З 1976 г. у Орце працуе Заканадаўчая асамблея Азорскіх астравоў.
Эканоміка
Горад Орта — важны транспартны і камунікацыйны цэнтр Паўночнай Атлантыкі. У ім імкліва развіваецца турызм. Порт Орты прыцягальны для яхтсменаў.
NGC 4817
NGC 4817 (іншыя абазначэнні — NPM1G +28.0248, DRCG 27-140, PGC 83663) — галактыка ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Зінаіда Мікалаеўна Леўчанка
Зінаіда Мікалаеўна Ле́ўчанка (, г. Новачаркаск — ) — беларускі архітэктар. Заслужаны архітэктар БССР (1971).
Біяграфія
Нарадзілася 3 сакавіка 1925 г. у г. Новачаркаску Растоўскай вобласці (РСФСР) у сям’і служачага. Удзельніца Вялікай Айчыннай вайны. З чэрвеня 1942 г. працавала ў прыфрантавых авіярамонтных майстэрнях.
Скончыла ў 1949 годзе Харкаўскі інжынерна-будаўнічы інстытут. Працавала ў Валгаградзе, з 1951 па 1980 г. — архітэктарам у Брэсцкім філіяле Белдзяржпраекта, галоўным спецыялістам-архітэктарам тэхаддзела ў Брэстграмадзянпраекце.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1963 года.
Творчасць
Галоўны кірунак творчасці — архітэктура жылых і грамадскіх будынкаў. Асноўныя работы ў Брэсце: жылы дом на плошчы імя Леніна (1959), кафэ па вул. Савецкай (1960), дом будаўнічых арганізацый (1966), гасцініца «Беларусь» (1971), комплекс Брэсцкага інжынерна-будаўнічага інстытута, эксперыментальная сярэдняя школа па вул. Маскоўскай (1979, абодва ў сааўтарстве), праект размяшчэння жылога і культурна-бытавога будаўніцтва (1959—1965), праект дэталёвай планіроўкі Паўднёвага жылога раёна (1962).
Узнагароды
Узнагароджана медалямі: «За абарону Каўказа», «За Перамогу над Германіяй», «За працоўную адзнаку», «За доблесную працу. У адзначэнне 100-годдзя з дня нараджэння У. І. Леніна».
Эльстэрверда
Эльстэрверда (Elsterwerda) — горад у Германіі, у зямлі Брандэнбург. Уваходзіць у склад раёна Эльба-Эльстэр. Займае плошчу 40,55 км². Афіцыйны код — 12 0 62 124. Эльстэрверда — буйны чыгуначны вузел, тут перасякаюцца лініі Берлін — Прага і Лейпцыг — Котбус.
Горад падзяляецца на 2 гарадскія раёны.
Эдынбургскае каралеўскае таварыства
Эдынбургскае каралеўскае таварыства (The Royal Society of Edinburgh) — шатландская нацыянальная Акадэмія навук і славеснасці.
У адрозненне ад Каралеўскага Лонданскага таварыства, ахоплівае гуманітарную сферу, у тым ліку гісторыю і літаратуру.
Гісторыя
У 1737 годзе ад Эдынбургскага медыцынскага таварыства аддзялілася Эдынбургскае таварыства па развіцці мастацтваў і навук і асабліва ведаў аб прыродзе. У наступным годзе грувасткая назва была зменена на Эдынбургскае філасофскае таварыства, якое ў сваю чаргу было пераўтворана ў 1783 годзе ў Эдынбургскае каралеўскае таварыства. Сярод яго заснавальнікаў былі многія карыфеі шатландскага Асветніцтва, у тым ліку Уільям Робертсан, Адам Сміт, Уільям Кален, Х’ю Блэр, Адам Фергусан, Джэймс Хатан, Джозеф Блэк, Томас Рыд, Аляксандр Манро і Джэймс Уат.
Станам на 1 сакавіка 2019 года членамі таварыства з’яўляюцца больш за 1600 чалавек.
Нездоровый образ жизни
«Нездоровый образ жизни» (Нездаровы лад жыцця) — дэбютны студыйны альбом беларускага гурта «Велосипедистов», які быў выдадзены ў 2019 годзе.
Халмы (Ельнінскі раён)
Халмы (Холмы́) — вёска ў Ельнінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ельнінскага гарадскога паселішча.
Эва Копач
Эва Бажэна Копач (Ewa Bożena Kopacz;, , Польшча) — польскі палітык.
Біяграфія
Урач па адукацыі, працавала педыятрам і ўрачом агульнай практыкі. З 2007 па 2011 гады займала пасаду міністра аховы здароўя. Была дэпутатам парламента чатырох скліканняў, з 2011 года — спікерам сейма Польшчы. У «Грамадзянскай платформе» з 2001 года, у снежні 2013-га была абрана першым намеснікам старшыні кіруючай партыі.
15 верасня 2014 прэзідэнт Польшчы Браніслаў Камароўскі прызначыў яе прэм'ер-міністрам і даручыў сфарміраваць урад.
Скарнафіджы
Скарнафіджы (Scarnafigi) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кунеа.
Насельніцтва складае 1984 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 66 чал./км². Займае плошчу 30 км². Паштовы індэкс — 12030. Тэлефонны код — 0175.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы Corpi Santissimi.
Дукорскі маёнтак
«Дукорскі маёнтак» — музейны комплекс, які знаходзіцца ў аграгарадку Дукоры Пухавіцкага раёна Мінскай вобласці Рэспублікі Беларусь.
Геаграфія
Знаходзіцца за 30 км ад Мінска, 25 км на паўночны захад ад Мар’інай Горкі, на скрыжаванні аўтамабільных дарог Мінск — Бабруйск і Рудзенск — Смілавічы, каля ракі Свіслач.
Гісторыя
25 чэрвеня 2015 года адбылося адкрыццё музейнага комплексу. Афіцыйная цырымонія адкрыцця аб’екта адбылася з удзелам прадстаўнікоў Адміністрацыі Прэзідэнта Беларусі, Міністэрства культуры, Пухавіцкага райвыканкама, іншых ведамстваў і міністэрстваў, а таксама шматлікіх гасцей, моладзі.
Сяргей Юр’евіч Шавялёў
Сярге́й Ю́р’евіч Шавялё́ў (, Пскоў —, Цхінвалі) — камандзір выведвальнага ўзвода мотастралковага батальёна 135-га мотастралковага палка 19-й мотастралковай дывізіі 58-й арміі Паўночна-Каўказскай вайсковай акругі, старшы лейтэнант. Герой Расійскай Федэрацыі.
Біяграфія
У 2004 годзе скончыў Міхайлаўскі ваенны артылерыйскі ўніверсітэт. З красавіка 2008 года паводле ўласнага жадання — камандзір выведвальнага ўзводу ў складзе міратворчага батальёну расійскіх войскаў у Паўднёвай Асеціі.
Досвіткам 8 жніўня 2008 года грузінская артылерыя адкрыла прыцэльны агонь па размяшчэнні расійскіх міратворцаў, затым грузіны адкрылі агонь з гранатамётаў і стралковага ўзбраення. Каля 6 раніцы размяшчэнне батальёна было ў першы раз атакавана танкамі пры падтрымцы пяхоты.
З першай хвіліны бою Сяргей Шавялёў знаходзіўся са сваімі падначаленымі на самым небяспечным участку. Арганізоўваў абарону, укрыццё параненых і ратаваўшыхся ў размяшчэнні батальёна мірных жыхароў. Удзельнічаў у адбіцці некалькіх танкавых атак грузінскай арміі. Каля 9 гадзін раніцы быў забіты блізкім разрывам снарада. Гэтым жа снарадам быў паранены камандзір батальёна падпалкоўнік Канстанцін Цымерман, якому за гераічнасць у гэтым бою было прысвоена званне Героя Расійскай Федэрацыі, і які прадставіў да такога жа звання старшага лейтэнанта Сяргея Шавялёва.
Указам Прэзідэнта РФ у кастрычніку 2008 года за мужнасць і гераічнасць, выяўленыя пры выкананні воінскага доўгу старшаму лейтэнанту Шавялёву Сяргею Юр’евічу прысвоена званне Героя Расійскай Федэрацыі (пасмяротна).
Зянон Якуць
Зянон Якуць ( — ) — каталіцкі святар заходняга абраду, рэлігійны і культурна-грамадскі дзеяч, удзельнік беларускага хрысціянскага руху XX стагоддзя, душпастыр.
Біяграфія
Нарадзіўся ў засценку Скурцішкі Новааляксандраўскага павета Ковенскай губерні. Паходзіў з сялянскай сям’і: бацькі — Ян і Юзэфа (з дому Гасянцоў) Якуці.
З беларускім нацыянальна-рэлігійным рухам звязаны з часоў вучобы ў Вільні. У 1920—1924 гадах выконваў святарскія абавязкі ў парафіі Шаркаўшчына Дзісенскага дэканата. Ад пачатку душпастырскай дзейнасці свядома і паслядоўна праводзіў беларусізацыю рымска-каталіцкай царквы ў парафіях з беларускім насельніцтвам. Звяртаўся да вернікаў з казаннямі і праводзіў катэхізацыю дзяцей на беларускай мове. Пахаваны на парафіяльных могілках у Шаркаўшчыне.
У канцы 1920-х гадоў, акрэсліваючы месца і ролю Зянона Якуця ў беларускім хрысціянскім руху XX стагоддзя, адзін з яго лідараў, Адам Станкевіч, напісаў:
Успамін
На смерць Зянона Якуця Казімір Сваяк напісаў верш:
Фалькенберг (Эльстэр)
Фалькенберг (Falkenberg/Elster) — горад у Германіі, у зямлі Брандэнбург. Уваходзіць у склад раёна Эльба-Эльстэр. Займае плошчу 81,79 км². Афіцыйны код — 12 0 62 128. Горад падзяляецца на 5 гарадскіх раёнаў.
Вазок
Вазок — лёгкія выязныя сані ў беларусаў і іншых славянскіх народаў. Вядомы са старажытных часоў.
Зілупскі край
Зілупскі край (Zilupes novads) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на ўсходзе Латвіі, у рэгіёне Латгалія. Край складаецца з трох валасцей і горада Зілупэ, які з'яўляецца адміністрацыйным цэнтрам края. Насельніцтва на 1 студзеня 2010 года склала 3714 чалавек. Плошча края — 308,9 км².
Зонэвальдэ
Зонэвальдэ (Sonnewalde) — горад у Германіі, у зямлі Брандэнбург. Уваходзіць у склад раёна Эльба-Эльстэр. Займае плошчу 86,00 км². Афіцыйны код — 12 0 62 469.
Горад падзяляецца на 17 гарадскіх раёнаў.
Цыкута
Цыку́та, або вех (Cicúta) — род кветкавых раслін сямейства парасонавых. Каля 10 (паводле інш. звестак 20) відаў. Пашыраны пераважна ў Паўночнай Амерыцы. На Беларусі 1 від —.
Батанічнае апісанне
Шматгадовыя вадалюбныя трава з мясістымі каранямі. Лісце двойчы- або тройчыперыстае, долі зубчастыя. Абгортка можа прысутнічаць, прыкветкаў няма, прыкветнічкі шматлікія.
Кветкі ў выпуклых складаных парасоніках, звычайна белыя, часам зеленаватыя ці ружаватыя. Чашачка прыкметная, з вострымі лістападобнымі зубцамі. Рыльца песціка галоўчатае, слупок доўгі і тонкі.
Плады шарападобныя да шырокаяйкападобных, мерыкарпіі пяцірэбрыстыя, алейныя канальчыкі адзіночныя ў лагчынках.
Таксічнасць
Ва ўсіх частках раслін, асабліва ў вялікіх колькасцях — у каранях, утрымліваецца моцны яд, цыкутаксін, які аказвае нейратаксічнае ўздзеянне і выклікае рабдаміёліз. Дзеянне яду блізкае да стрыхніну.
Станіслаў Аляксандравіч Ваньковіч
Станіслаў Аляксандравіч Ваньковіч, Станіслаў-Нікадэм Аляксандравіч Ваньковіч (Stanisław Nikodem Wańkowicz, Станислав Александрович Ванькович) (? — ) — мінскі губернскі маршалак (1802—1808), буйны землеўласнік Мінскай губерні.
Паходжанне
Нарадзіўся ў сям’і шляхціца-каталіка Аляксандра Янавіча Ваньковіча і яго жонкі Сафіі Грэгаровіч. Меў поўнае імя «Станіслаў-Нікадэм», з якіх звычайна карыстаўся імем «Станіслаў». Бацька Аляксандр Ваньковіч адносіўся да сярэднезаможнай каталіцкай шляхты Менскага ваяводства ВКЛ, дзе займаў мясцовыя земскія пасады (мінскага чашніка і мінскага каптуровага суддзі (упамін. 1764)) і дзе меў маёнткі Вялікая Сляпянка, Малая Сляпянка, Семяньковічы і Слабодка.
Службовая дзейнасць
Мінскі чашнік (1766—1774), харунжы пяцігорскай харугвы (1780—1784), мінскі гродскі рэгент (з 1786), сянажацкі староста (з 1788), цывільна-вайсковы камісар Менскага ваяводства (1790—1795), дэпутат дваранства Барысаўскага павета ў Мінскім дваранскім дэпутацкім сходзе (1795—1797), барысаўскі павятовы маршалак (1797—1802), мінскі губернскі маршалак (1802—1808).
У 1802 атрымаў ордэн Святой Ганны 2 ступені.
Маёнткі
Атрымаў у спадчыну маёнткі ў Мінскім, Ігуменскім і Барысаўскім павеце Мінскай губерні, у тым ліку — маёнтак Вялікая Сляпянка.
Сям’я
Станіслаў Аляксандравіч Ваньковіч быў прадзедам Эдварда Адамавіча Вайніловіча (1847—1928), вядомага гаспадарчага і палітычнага дзеяча Расійскай імперыі і Беларусі.
Шуярава
Шуярава (Шуя́рово) — вёска ў Ельнінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Ельнінскага гарадскога паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з ліпеня 1941 года, вызвалена падчас Ельнінска-Дарагабужскай аперацыі ў 1943 годзе.
Татан
Татан — сяло ў Каркаралінскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Адміністрацыйны цэнтр Цеміршынскай сельскай акругі. Код КАТА — 354879100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 1020 чалавек (527 мужчын і 493 жанчыны). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 866 чалавек (466 мужчын і 400 жанчын).
Стафілін валасаты
Стафілін валасаты (Emus hirtus) — насякомае атраду цвердакрылыя (Coleoptera), сямейства стафілініды (Staphylinidae).
Апісанне
Жук даўжынёй 18-28 мм. Верх чорны, ніз сіні або фіялетавы. Цела падоўжнае, надкрылы ўкарочаныя, прыкрываюць толькі два першыя тэргіты брушка. На галаве, пярэдняспінцы і задняй палове брушка залаціста-жоўтыя, на заднім краі пярэдняспінкі і пярэдняй палове брушка цёмныя валаскі, надкрылы з папярочнай перавяззю з шэра-жоўтых валаскоў. Ногі і вусікі чорныя.
Пашырэнне
Арэал: Паўднёвая, Заходняя і Сярэдняя Еўропа на поўнач да Брытанскіх астравоў і Скандынавіі (Данія і паўднёвая Швецыя). Каўказ, Турцыя, Іран, Казахстан. У Беларусі знойдзены ў Бярэзінскім запаведніку, наваколлі Мінска, Лагойска, Петрыкава.
Жыве на лугах, узлесках, выганах. Сустракаецца пад экскрэментамі, падаллю, на выцякаючым соку дрэў (пераважна бяроз).
Літаратура
Чырвоная кніга Рэспублікі Беларусь: Рэдкія і тыя, што знаходзяцца пад пагрозай знікнення віды жывёл і раслін. — Мінск: Беларуская Энцыклапедыя, 1993. ISBN 5-85700-095-5
Уладзімір Мікалаевіч Краж
Уладзімір Мікалаевіч Краж (, Лазава, Харкаўская вобласць, Украіна — ) — беларускі педагог, спецыяліст у галіне тэорыі і методыкі фізічнага выхавання, спартыўнай трэніроўкі. Кандыдат педагагічных навук (1970), прафесар (1991). Акадэмік Беларускай інжынернай акадэміі (1999), член міжнароднай асацыяцыі «Sport Kinetics» (1993).
Біяграфія
Скончыў Харкаўскі дзяржаўны педагагічны інстытут імя Р. С. Скаварады (спецыяльнасць «Фізічнае выхаванне, анатомія і фізіялогія чалавека», 1956), Дзяржаўны цэнтральны інстытут фізічнай культуры (аспірантура, 1969). Працаваў у ДЮСШ г. Палтавы (1957—1958), Беларускім дзяржаўным універсітэце фізічнай культуры (з 1970, спартыўна-педагагічны факультэт спартыўных гульняў і адзінаборстваў, кафедра тэорыі і методыкі фізічнага выхавання і спорту, прафесар, у 1984—1993 — загадчык кафедры).
Навуковыя інтарэсы: кінематыка многазвенавых рухальных дзеянняў чалавека; даследаванне пераносу трэніраванасці ў працэсе спартыўнай трэніроўкі; заканамернасці спартыўнай падрыхтоўкі; фізічнае і духоўнае аздараўленне нацыі сродкамі фізічнай культуры і спорту ў антагенезе ва ўмовах постіндустрыяльнага грамадства і ўступлення ў эпоху інфармацыйнага развіцця.
Узнагароды
Ганаровыя граматы ЦК УКП(б), ЦК КП(б) Украіны, ЦК УЛКСМ, ЦК ЛКСМ Украіны (1954), нагрудныя значкі «Выдатнік фізічнай культуры і спорту» (1974), «За отличные успехи в работе» Міністэрства вышэйшай і сярэдняй адукацыі СССР (1985), «За заслугі ў развіцці фізічнай культуры і спорту» (1987), «Выдатнік адукацыі Рэспублікі Беларусь» (1997), «За развіццё фізічнай культуры і спорту ў Республіцы Беларусь» (2007, 2012), медаль «Ветэран працы» (1987) і інш.
Крышна
Крышна (कृष्ण, ) — адна з формаў Бога ў індуізме, восьмая аватара Вішну, часта апісваецца як адзін з найбольш папулярных індуісцкіх багоў. У монатэістычнай традыцыі крышнаізма шануецца як вярхоўная і першапачатковая форма Бога.
Форст (Лужыца)
Уваходзіць у склад раёна Шпрэ-Найсэ. Займае плошчу 109,91 км². Афіцыйны код — 12 0 71076.
Ген
Ген (γένος — род) — структурная і функцыянальная адзінка спадчыннасці, якая кантралюе развіццё пэўнай прыкметы або ўласцівасці. З дапамогай гена адбываецца запіс, захаванне і перадача генетычнай інфармацыі. Умоўна ген можна ўявіць як адрэзак малекулы ДНК (у некаторых вірусаў і фагаў — малукулы РНК), які ўключае нуклеапратэідную паслядоўнасць з закадзіраванай у ёй першаснай структурай поліпептыду (бялку) або малекулы транспартнай ці рыбасомнай РНК, сінтэз якіх кантралюецца гэтым генам.
У вышэйшых арганізмаў (эўкарыёт) ген знаходзіцца ў храмасомах і ў арганелах цытаплазмы (мітахондрыях, хларапластах і інш.); кожны з іх займае ў храмасоме дакладнае месца — локус. Сукупнасць усіх генаў арганізма складае яго генатып.
Важная ўласцівасць генаў — спалучэнне іх высокай устойлівасці (нязменнасці ў шэрагу пакаленняў) са здольнасцю да мутацый, якія служаць асновай зменлівасці арганізмаў, што дае матэрыял для натуральнага адбору; у чалавеку зрэдку прыводзіць да генных хвароб.
Распрацаваны метады выдзялення, сінтэзу і кланавання (размнажэння) генаў. Створаны банк генаў для розных груп арганізмаў.
Класіфікацыя
Адрозніваюць гены:
паводле лакалізацыі на храмасоме:
Гісторыя
Дыскрэтныя спадчынныя задаткі адкрыў у 1865 годзе Г. Мендэль, у 1909 годзе В. Іагансен назваў іх генам. У 1911 годзе Т. Морган і яго супрацоўнікі даказалі, што ген з'яўляецца ўчасткам храмасомы, склалі першыя храмасомныя карты, на якіх пазначылі размяшчэнне асобных генаў на храмасомах.
NGC 4818
NGC 4818 (іншыя абазначэнні — MCG -1-33-57, IRAS12542-0815, PGC 44191) — галактыка ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Гаіцянскія палякі
Гаіцянскія палякі — гаіцяне польскага паходжання або палякі з грамадзянствам Гаіці. Казале — невялікая вёска ў Гаіці за 45 міль ад Порт-о-Прэнса ў Заходнім дэпартаменце. Гэта галоўны цэнтр польскай абшчыны ў Гаіці, пад назвай Lа Pologne (Польшча). Назва Казале, або дом Залеўскага, як многія мясцовыя жыхары лічаць, бярэ пачатак ад папулярнага польскага прозвішча Залеўскі і гаіцянскага крэольскага слова (Кей); з’яўляецца домам для грамадзян польскага паходжання.
Ілуксцкі край
Ілуксцкі край (Ilūkstes novads) — адміністрацыйна-тэрытарыяльная адзінка на паўднёвым усходзе Латвіі. Адміністрацыйным цэнтрам края з'яўляецца горад Ілукстэ. Насельніцтва на 14 студзеня 2009 года склала 9 231 чалавек. Плошча края — 647,9 км².
Рыбануклеінавыя кіслоты
Рыбануклеінавыя кіслоты (РНК) — нуклеінавыя кіслоты, палімеры нуклеатыдаў, у склад якіх уваходзяць астатак ортафосфарнай кіслаты, рыбоза (у адрозненне ад ДНК, якая змяшчае дэзоксірыбозу) і азоцістыя асновы — адэнін, цытазін, гуанін і ўрацыл (у адрозненне ад ДНК, якая змяшчае замест урацыла цімін). Гэтыя малекулы ўтрымліваюцца ў клетках ўсіх жывых арганізмаў, а таксама ў некаторых вірусах.
Насельніцтва Антыгуа і Барбуды
На 2018 год ўсё насельніцтва Антыгуа і Барбуды (каля 100 тыс.чал.) пражывае на востраве Антыгуа. Да ўрагана Ірма (верасень 2017) насельніцтва Барбуды складала 1638 чалавек, усе яны напярэдадні катастрофы былі эвакуяваны на Антыгуа.
Расавы і этнічны склад
Большасць антыгуанцаў маюць заходнеафрыканскае, брытанскае, мадэйрыянскае паходжанне. Гэта абумоўлівае перавагу цёмнага спектру ў адценнях скуры: 91 % насельніцтва краіны — негры і мулаты, 4,4 % — метысы і самба, 1,7 % — белыя, астатнія маюць пераважна азіяцкае паходжанне (усходнія індыйцы ды іншыя). На Антыгуа жывуць каля 4,5 тыс. грамадзян ЗША, гэта буйнейшая дыяспара на англамоўных усходніх Карыбах.
Мовы
77 % насельніцтва — хрысціяне, пераважна пратэстанцкіх дэнамінацыяў (адвентысты і інш.), каталікоў толькі 8 %. Іншыя веры: растафарыянства, іслам, бахаізм. Гараджане складаюць усяго чвэрць насельнітва краіны, амаль усе яны (21 000) жывуць у сталіцы — горадзе Сент-Джонсе. Адзіны горад на Барбудзе — Кодрынгтан — разбураны і па сёння нежылы.
Лукенвальдэ
Лукенвальдэ (Luckenwalde) — горад у Германіі, раённы цэнтр, размешчаны ў зямлі Брандэнбург. Уваходзіць у склад раёна Тэльтаў-Флемінг. Займае плошчу 46,75 км². Афіцыйны код — 12 0 72232. Горад падзяляецца на 3 гарадскія раёны.
Поправка 22
«Поправка 22» (Папраўка 22) — максі-сінгл беларускага гурта «Без Билета», які выйшаў у 2006 годзе.
Сідарышкес
Сі́дарышкес (Sidariškės) — хутар у Ігналінскім раёне Уцянскага павета Літвы. Уваходзіць у склад Лінкмяніскай сянюніі. Размешчана за 2 км ад Лінкмяніса. Насельніцтва 8 чал. (2001 г.).
Вердэр (Хафель)
Горад падзяляецца на 8 гарадскіх раёнаў.
Сералунга-д’Альба
Сералунга-д'Альба (Serralunga d'Alba) — камуна ў Італіі, размяшчаецца ў рэгіёне П’емонт, падпарадкоўваецца адміністрацыйнаму цэнтру Кунеа.
Насельніцтва складае 509 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 60 чал./км². Займае плошчу 8 км². Паштовы індэкс — 12050. Тэлефонны код — 0173.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Sebastiano (Santo.
Кузьмічы (Ершыцкі раён)
Кузьмічы (Кузьмичи) — сяло ў Ершыцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Кузьміцкага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны сяло была пад нямецкай акупацыяй з 1941 года, вызвалена ў 1943 годзе.
Юрый Паўлавіч Якаўлеў
Юрый Паўлавіч Якаўлеў (нар., Таджыкістан) — Герой Расійскай Федэрацыі, у жніўні 2008 — камандзір танкавай роты 141-га асобнага танкавага батальёна 19-й Варонежска-Шумлінскай Чырванасцяжнай ордэнаў Суворава і Працоўнага Чырвонага Сцяга мотастралковай дывізіі 58-й арміі Паўночна-Каўказскай ваеннай акругі, капітан.
Біяграфія
Скончыў Чалябінскае вышэйшае танкавае каманднае вучылішча ў 2002 годзе. Служыў у 503-м мотастралковым палку сталай гатоўнасці Паўночна-Каўказскай ваеннай акругі (Рэспубліка Інгушэція), камандаваў танкавым узводам, быў намеснікам камандзіра танкавай роты па ўзбраенні.
З 2005 года — камандзір танкавай роты 141-га асобнага танкавага батальёна 19-й мотастралковай дывізіі 58-й арміі Паўночна-Каўказскай ваеннай акругі. На чале батальённай тактычнай групы 8 жніўня 2008 года адным з першых уступіў у Паўднёвую Асецію для спынення генацыду асяцінскага насельніцтва. У ноч з 8 на 9 жніўня група выбіла грузінскія войскі з населенага пункта Хетагурава, вымусіўшы да адыходу іх бронетэхніку і захапіўшы ваенную базу.
З раніцы 9 жніўня на чале групы працягнуў наступленне на Цхінвал. Калі калона расійскіх войскаў падвергнулася контратацы грузінскіх войскаў, высунуў свае танкі насустрач супраціўніку і скаваў яго дзеяння. Забяспечыў выхад батальённай тактычнай групы 135-га мотастралковага палка з-пад абстрэлу і занятак выгоднай мяжы для пераходу ў атаку. У гэтым бою асабіста знішчыў сем адзінак бронетэхнікі ворага.
Адкінуўшы супраціўніка, раніцай 9 жніўня 2008 года танкавая група капітана Якаўлева ўвайшла ў Цхінвал, прасоўваючыся да пазіцый міратворчага батальёна расійскіх войскаў. Танкістам атрымалася прадзерціся да міратворцаў, але рухаўшыяся з імі мотостралкі былі адсечаны агнём. На працягу некалькіх гадзін 9 жніўня група капітана Якаўлева (4 танка Т-72) вяла бесперапынны бой. Калі яны выдаткавалі амаль усе баяпрыпасы, а падрадзяленні і танкі супраціўніка пасля артабстрэлу падышлі амаль ушчыльную, Якаўлеў на сваім танку вёў бой з дыстанцыі 50 метраў, манеўруючы і падстаўляючы пад стрэлы лабавую браню Т-72. Яго танк атрымаў чатыры прамых трапленні. Вёў бой да адыходу грузін з Цхінвала. Дзякуючы ўмеламу камандаванню падрадзяленнем са складу батальённай тактычнай групы быў страчаны 1 танк, і толькі 1 баец атрымаў раненне.
Узнагароды
Указам Прэзідэнта Расійскай Федэрацыі ад 2008 года капітану Якаўлеву Юрыю Паўлавічу прысвоена званне Героя Расійскай Федэрацыі з уручэннем знака спецыяльнай адзнакі — медалі «Залатая Зорка». Узнагароджаны медалем «За воінскую доблесць» 2-й ступені.
Аляксандр Якаўлевіч Варшаўскі
Аляксандр Якаўлевіч Варшаўскі (Alexander J. Varshavsky; нар., ) — савецкі і амерыканскі біяхімік. Прафесар Каліфарнійскага тэхналагічнага інстытута, член Нацыянальнай акадэміі навук ЗША (1997) і Амерыканскага філасофскага таварыства (2001).
Біяграфія
Нарадзіўся ў сям’і навуковага работніка, фізікахіміка Якава Міхайлавіча Варшаўскага (1917—2015) і ўрача Мэры Барысаўны Цэйтлінай (1920—2015). Бацька быў выпускніком хімічнага факультэта МДУ (1939) і ўдзельнікам Вялікай Айчыннай вайны, пасля — доктар хімічных навук, старшы навуковы супрацоўнік Інстытута малекулярнай біялогіі.
Скончыў хімічны факультэт Маскоўскага дзяржаўнага ўніверсітэта ў 1970 годзе. У 1973 годзе абараніў кандыдацкую дысертацыю ў Інстытуце малекулярнай біялогіі АН СССР і атрымаў адпаведную ступень па хімічных навуках. Артыкул «Heterogeneity of chromatin subunits in vitro and location of histone» (1976) увайшоў у спіс 50 найбольш цытуемых работ савецкіх вучоных (1973—1988). У 1977 годзе, пакінуўшы кангрэс па малекулярнай біялогіі ў Хельсінкі, праз Швецыю эміграваў у ЗША. З 1977 года — у Масачусецкім тэхналагічным інстытуце (з 1980 года — дацэнт, з 1986 года — прафесар).
З 1992 года навуковы супрацоўнік і прафесар клетачнай біялогіі Каліфарнійскага тэхналагічнага інстытута.
Навуковыя працы прысвечаны ролі ўбіквітыну ў клеткавым цыкле, апаптозе, малігнізацыі, працэсах запалення і імуннага адказу. У 1986 годзе апісаў правіла N-канца (N-end rule) убіквітынавання. Аўтар прынцыповага метаду мэтанакіраванага знішчэння ракавых клетак шляхам гомазіготных дэлецый ДНК (deletion-specific targeting). У 1988 годзе распрацаваў метад аналізу імунапрэцыпітацыі храмаціну (ChIP).
Член Амерыканскай акадэміі мастацтваў і навук (1987), замежны член EMBO (2001), Еўрапейскай акадэміі (2005).
У сакавіку 2022 года падпісаў адкрыты ліст лаўрэатаў Прэміі па фундаментальнай фізіцы з асуджэннем уварвання Расіі ва Украіну.
Дэкалог, дзевяць
«Дэкало́г, дзевяць» (Dekalog, dziewięć) — дзявятая частка дзесяцісерыйнага тэлецыкла «Дэкалог», прысвечанага Дзесяці запаведзям. Фільм зняты ў 1988 годзе польскім кінарэжысёрам Кшыштафам Кеслёўскім. Прэм’ера фільма на польскім тэлебачанні адбылася 29 чэрвеня 1990 года.
Фільм «Дэкалог, дзевяць» адпавядае дзявятай з Дзесяці запаведзяў: «Не пажадай жонкі бліжняга твайго».
Сюжэт
Мужчына, які пакутуе ад імпатэнцыі, выясняе, што ў яго жонкі ёсць палюбоўнік.
Выхад
Прэм’ера фільма адбылася ў 17 мая 1989 года на Канскім кінафестывалі. Пазней фільм дэманстраваўся на Венецыянскім кінафестывалі 13 верасня 1989 года і на 23 кастрычніка 1989 года. Прэм’ера фільма на польскім тэлебачанні адбылася 29 чэрвеня 1990 года.
Айнабулак (Цеміршынская сельская акруга)
Айнабулак — сяло ў Каркаралінскім раёне Карагандзінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Цеміршынскай сельскай акругі. Код КАТА — 354879200.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 141 чалавек (76 мужчын і 65 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 88 чалавек (47 мужчын і 41 жанчына).
Пустарогія
Пустарогія (Bovidae) — буйное сямейства жуйных парнакапытных. Да яго адносяцца буйвалы, бізоны, антылопы, газелі, быкі, авечкі і горныя казлы.
Адрозненні
Сямейству пустарогіх належаць 140 відаў, ад 1000-кілаграмовага бізона да 5-кілаграмовага дзікдзіка. Важным адрозненнем з'яўляюцца рогі: іх амаль заўсёды двое (выключэннем з'яўляецца род чатырохрогіх антылоп), а даўжыня можа складаць ад 2 см да 1,5 метра. У некаторых відаў рогі маюцца толькі ў самцоў, аднак у большасці яны сустракаюцца ў абодвух палоў. Гэта касцяныя структуры, цвёрда звязаныя з чэрапам. У адрозненне ад аленевых і віларогіх, у пустарогіх рогі ніколі не разгалінаваныя.
Асноўная частка пустарогіх жыве ў адкрытых мясцовасцях. Афрыканскія саваны з'яўляюцца для многіх відаў ідэальнай жыццёвай прасторай. Існуюць таксама віды, якія жывуць у гарыстай мясцовасці або ў лясах.
Карпаўка (Смаленская вобласць)
Карпаўка (Карповка) — вёска ў Ершыцкім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Кузьміцкага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй са жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
Нацыянальная тэатральная прэмія
Нацыянальная тэатральная прэмія — прэмія ў галіне тэатральнага мастацтва. Заснавана ў верасні 2010 года пастановай Савета Міністраў Беларусі. Вынікі падводзяцца журы з прадстаўнікоў Міністэрства культуры Беларусі, Беларускага саюза літаратурна-мастацкіх крытыкаў, Беларускага саюза тэатральных дзеячаў, Беларускага саюза кампазітараў. Уручаецца штогод з 2011 года за найбольш значныя дасягненні ў галіне айчыннага тэатральнага мастацтва.
Адбор
На конкурс было прадстаўлена 27 спектакляў. На пасяджэнні адборачнай камісіі шляхам галасавання большасцю галасоў было вызначана 12 спектакляў-намінантаў конкурсу:
Абраныя спектаклі былі паказаны на тэатральных пляцоўках Мінска з 4 па 10 кастрычніка 2011 г. Па выніках прагляду членамі журы будуць вызначаны пераможцы.
Вынікі
Пераможцамі сталі:
Адбор
На конкурс было прадстаўлена 39 спектакляў ад 28 драматычных, музычных і лялечных тэатраў. Адбор праходзіў у два этапы. Першы — прагляд відэа-версіі. Другі — выезд членаў камісіі непасрэдна ў тэатры і прагляд арыгінальных версій пастановак.
На пасяджэнні адборачнай камісіі шляхам галасавання большасцю галасоў было вызначана 16 спектакляў-намінантаў конкурсу:
Вынікі
Абраныя спектаклі былі паказаны на тэатральных пляцоўках Мінска з 12 па 18 лістапада 2012 г. Пераможцамі сталі: