cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Межава (археалагічны помнік)
Гарадзішча-3
Знаходзіцца за 1 км на поўнач ад в. Межава. Знаходзіцца ва ўрочышчы Чорная Гара. Пляцоўка амаль круглая, дыяметр — 40 м, вышыня — 16 м. Культурны пласт 0,3-0,4 м. У 1977 годзе выявіў М. С. Савіцкі. Датуецца VI—XIV стст.
Гарадзішча-4
Знаходзіцца за 2 км ад в. Межава каля былой в. Сопіна, на мысе правага берага ракі Змітраўка. Пляцоўка памерам 80х40 м, вышынёй 20 м. З боку поля ўмацавана 3 валамі вышынёй 2 м і 3 равамі глыбінёй 2 м. У 1977 годзе выявіў і даследаваў М. Г. Савіцкі. Культурны пласт адсутнічае. Ёсць меркаванне, што гэта было гарадзішча-сховішча. Датуецца VI—XIV стст.
Гарадзішча-5
Знаходзіцца за 3 км на поўдзень ад в. Межава каля былой в. Міхалёншчына. Пляцоўка дыяметрам 35х40 м, вышынёй 15 м, абкружана валам вышынёй 1,5 м і ровам глыбінёй 1 м. У 1977 годзе выявіў М. Г. Савіцкі. Датуецца VI—XIV стст.
Курганны могільнік
6 насыпаў вышынёй да 1 м, дыяметрам да 12 м. У 1928 годзе выявіў І. Карандзей. У 1968 годзе даследаваў Г. В. Штыхаў, у 1981 годзе — Т. С. Скрыпчанка. Раскопкі не праводзіліся.
Мемфіс
Ме́мфіс  — старажытнагрэчаскае ўласнае імя.
Гарады ў ЗША, названыя па старажытнаегіпецкім Мемфісе:
Іншыя аб'екты:
Візавая палітыка Беларусі
Грамадзяне наступных краін могуць наведваць Рэспубліку Беларусь без візы:
Неабмежаваны тэрмін
90 дзён
30 дзён
30 дзён, пры ўмове, што ёсць прыватнае запрашэнне або турыстычны дакумент
Мемфіс (Тэнесі)
Мемфіс (Memphis) — горад у ЗША, адзін з найбуйнейшых эканамічных цэнтраў поўдня краіны. Размешчаны на паўднёвым захадзе штата Тэнесі ў акрузе Шэлбі на левым беразе ракі Місісіпі, пры ўпадзенні ў яе ракі Уолф. Па стане на 2006 год насельніцтва горада складала 670 902 чалавекі, што робіць Мемфіс самым буйным горадам штата, другім у паўднёва-ўсходнім рэгіёне, дзе саступае толькі Джэксанвілу, і 19-м у ЗША.
Мемфіс самы «малады» з чатырох найбуйнейшых гарадоў штата (Ноксвіл, Чатануга і Нэшвіл). Жыхары Мемфіса называюцца мемфійцамі, а рэгіён, у якім знаходзіцца Мемфіс, — Цэнтральным Поўднем.
Гісторыя
Да прыбыцця еўрапейцаў на тэрыторыі, дзе зараз размешчаны Мемфіс, пражывала індзейскае племя чыкаса. Іспанскі даследчык Эрнанда дэ Сота і два французскія даследчыкі Рэнэ Рабер Кавалье і Сью дэ ла Сае былі першымі, хто даследаваў тэрыторыю Мемфіса.
Геаграфія
Мемфіс размешчаны на паўднёвым захадзе Тэнесі. Паводле дадзеных Бюро перапісу насельніцтва ЗША, горад мае агульную плошчу 763,4 км², з якіх 723,4 км² ёсць зямля і 40,0 км² або 5,24 %, вада.
IC 5273
IC 5273 — галактыка тыпу SBc ў сузор’і Журавель.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Неандэрталь
Неандерталь (Neandertal) — у асноўным неапрацаваная даліна на працягу адрэзка ракі Дзюсель на тэрыторыі, якая адносіцца да гарадоў Эркрат і Метман, прыкладна за 10 кіламетраў на ўсход ад Дзюсельдорфа. У 1856 годзе раён стаў вядомы дзякуючы знаходцы чэрапа аднаго з прадстаўніка роду чалавека, названага пазней неандэртальцам.
Паходжанне назвы
Даліна была названая ў гонар царкоўнага кампазітара і пастара Іаахіма Неандэра (з нямецкай мовы Neandertal літаральна перакладаецца як «даліна Неандэра»), які любіў гэтую, тады яшчэ меўшую форму цясніны, даліну і прысвяціў ёй некалькі сваіх песень.
Леякарпус ломкі
Леякарпус ломкі (Leocarpus fragilis) — від слізевікоў сямейства фізаравых.
Апісанне
Вегетатыўнае цела (плазмодый) пеністай кансістэнцыі, жоўта-аранжавае. Спарангіі цесна скучаныя або ў пучках 2-4 мм вышынёй, грушападобныя або кароткацыліндрычныя, зрэдку амаль шарападобныя, сядзячыя або часцей вісячыя на белаватай ножцы, буравата жоўтыя ці каштанава-карычневыя. Споры шчаціністыя, у масе чорныя.
Арэал і экалогія
Пашыраны ў лясных біяцэнозах па ўсім зямным шары. На Беларусі трапляецца ў хвойных, мяшаных, драбналістых лясах у тоўшчы гнілых пнёў, бярвення, пад апалай карой, на лясным подсціле і інш. Сапратроф.
Людавізі
Людавізі (Ludovisi) — італьянскі арыстакратычны род, моцна які ўзвысіўся напачатку XVII стагоддзя, калі кардынал Алесандра Людавізі ў 1621 годзе стаў Папай Рымскім Рыгорам XV. Спачатку графскі, пазней княжацкі род выхадцаў з Балонні. Пляменнік Рыгора XV — Людавіка Людавізі, у 26 гадоў (1621) стаў кардыналам, а яго кузен Нікола Альбергаці-Людавізі, у 37 гадоў (1645) таксама стаў кардыналам. Свае мастацкія скарбы (такія, як антычныя статуі «Арэс Людавізі» і «Паміраючы гал») прадстаўнікі роду захоўвалі ў Рыме ў палацца Людавізі і на віле таго ж імя.
NGC 2676
NGC 2676 (іншыя абазначэнні — UGC 4627, MCG 8-16-32, ZWG 237.22, NPM1G +47.0123, PGC 24881) — лінзападобная галактыка (S0) ў сузор’і Вялікая Мядзведзіца.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Дэдпул (фільм)
«Дэдпул» (Deadpool) — амерыканскі супергеройскі фантастычны фільм 2016 года аб прыгодах аднайменнага персанажа коміксаў кампаніі Marvel Comics.
Прэм’ера стужкі ў Беларусі адбылася 10 лютага 2016 года.
Сюжэт
Уэйд Уілсан — найміт. Як пабочны прадукт праграмы ўзброеных сіл пад назвай «Зброя X», Уілсан набыў неверагодную сілу, спрытнасць і здольнасць да вылячэння. Але страшнай цаной: яго клеткавая структура увесь час змяняецца, а цвярозы розум сумнеўны. Усё, чаго хоча Уілсан, — трымацца на плаву ў сацыяльнай выграбной яме. Але цячэнне ў ёй занадта хуткае.
Цікавыя факты
«Дэдпул» стаў самым касавым сярод усіх фільмаў з рэйтынгам R у гісторыі. Узімку 2019 года яго ссунуў на трэцяе месца фільм рэжысёра Тода Філіпса «Джокер», які сабраў $1 074 251 311.
Мармуроваморскі рэгіён
Мармуроваморскі рэгіён (Marmara Bölgesi), адзін з сямі рэгіёнаў Турцыі. Размяшчаецца ў заходняй частцы краіны, абмываецца Мармуровым морам.
Рэгіён складаецца з 11 правінцый:
Старыца (гарадзішча)
Старыца — археалагічны помнік каля вёскі Старыца Расонскага раёна Віцебскай вобласці.
Гарадзішча-1
Знаходзіцца за 0,7 км на ўсход ад вёскі Старыца на ўзгорку вышынёй да 25 м над возерам Нешчарда. Пляцоўка авальная, памерам 30×20 м. Вядома з 1873 года. У 1974 годзе даследаваў Г. В. Штыхаў. Культурны пласт 0,3 м. У ім знойдзена ляпная кераміка.
Гарадзішча-2
Мясцовая назва Гарадок. Знаходзіцца за 4 км на паўночны захад ад вёскі Старыца на мысе над возерам Нешчарда. Пляцоўка авальная, памерам 65×20 м. Вышыня над поймай 25 м. На стрэлцы мыса прасочваюцца рэшткі разаранага культурнага пласта на плошчы 2 га. З паўночнага боку мыса прасочаны рэшткі рова. Вядома з 1873 года. У 1974 годзе даследаваў Г. В. Штыхаў. Раскопкі не праводзіліся. У 1563 годзе на гэтым месцы па загадзе Івана Грознага была пабудавана крэпасць «Замак Нешчарда», якая ў 1579 годзе была спалена.
Бутарытары
Бутарытары (Butaritari) — адзін з найбуйнейшых атолаў у архіпелагу Гілберта (Рэспубліка Кірыбаці). Востраў ляжыць крыху на поўдзень ад атола. Плошча — 13,49 км². Колькасць насельніцтва — (2010). Назва вострава перакладаецца з мовы кірыбаці як «пах мора». Сярэдні гадавы ўзровень ападкаў складае. Гонар вострава — найлепшая гавань у рэспубліцы і хлебнае дрэва. Ранейшыя назвы: Кляйнэ-Макін, Макін, Піт, Тарытары і Тачынг.
Джон Драйдэн
Джон Драйдэн (англ.: John Dryden; 19 жніўня 1631 — 12 мая 1700, Лондан) — англійскі паэт, драматург, крытык, байкапісец, які зрабіў асноўным памерам англійскай паэзіі александрыйскі верш і больш іншых спрыяў сцвярджэнню ў англійскай літаратуры эстэтыкі класіцызму. Яго ўплыў на сучаснікаў быў настолькі усёабдымным, што перыяд з 1660 па 1700 гг. у гісторыі англійскай літаратуры прынята называць «стагоддзем Драйдэна».
Папа (горад)
Па́па (Pápa) — горад на захадзе Венгрыі ў медзье Веспрэм. Другі паводле насельніцтва горад медзье. Насельніцтва складае 33 080 чалавек (2007).
Горад Папа размешчаны на поўнач ад пагорыстай грады Бакань. Размешчаны за 40 кіламетраў на паўночны захад ад сталіцы медзье — Веспрэма і за 40 кіламетраў на поўдзень ад Дзьёра. Папа — чыгуначны вузел, дарогі вядуць у Сомбатхей, Татабанью, Дзьёр і Чорну. Аўтадарогі звязваюць горад з навакольнымі гарадамі.
Насельніцтва горада ў значнай меры складаюць нашчадкі нямецкіх перасяленцаў, якія прыбылі сюды ў XVIII стагоддзі пасля вызвалення Венгрыі ад туркаў.
Стральцоўскія батальёны Вялікага Княства Літоўскага
Стральцоўскія батальёны — армейская адзінка, утвораная загадам Камісіяй Часовага ўрада Вялікага Княства Літоўскага, упершыню 12 жніўня 1812 года.
Гісторыя
Дзеля падтрымкі асноўных войскаў і новаўтвораных літоўскіх палкоў, Часовы Урад загадаў сфарміраваць 6 часовых батальёнаў (па 6 рот у кожным) стральцоў з ляснічых каманд. Прадугледжвалася, што асабісты склад кожнага з батальёнаў будзе збірацца ў галоўным горадзе свайго дэпартамента, дзе да яго будуць даведзены далейшыя загады і інструкцыі.
13 верасня 1812 года Камісія Часовага Ураду выдала другі загад аб фарміраванні стральцоў: Камісія Часовага ўрада, не атрымліваючы дагэтуль ніякіх вестак аб зборы, у галоўных гарадах дэпартаментаў, старэйшых ляснічых, ляснікоў і егераў прыватных і казённых лясоў і наогул усякага роду лясных вартаўнікоў, з якіх павінны быць сфарміраваны стралецкія батальёны, у сілу распараджэння Камісіі ад 12-га жніўня, — яшчэ раз самым строгім вобразам нагадвае аб сваім ранейшым распараджэнні.
1. Калі ўсе вышэйзгаданыя асобы, якую б назву яны ні насілі, яшчэ не былі сабраны ў галоўных гарадах Дэпартаментаў, то яны павінны быць дастаўлены ў галоўныя гарады падпрэфектур на працягу не больш за 8 дзён з дня атрымання ў падпрэфектурах гэтага прадпісання. Падпрэфектура разам з прызначаным для гэтай мэты капітанам жандармерыі верне, пад сваёй адказнасцю, адну траціну найменш прыдатных, забракаваўшы іх, a дзве трэці зараз жа адправіць у галоўны горад Дэпартамента, пад наглядам абранага ад павета камісара і, у суправаджэнні жандараў, якія змяняюцца ў кожным павеце. Пры гэтым павінны быць неадкладна дасланыя два рапарты: адзін Адміністрацыі дэпартамента a іншы Камісіі Часовага Урада.
Калі гэтыя стрэлкі былі ўжо сабраны ў якім-небудзь Дэпартаменцкім горадзе, у такім выпадку іх сартаванне павінна быць праведзена Адміністрацыяй Дэпартамента пры дапамозе запрошанага начальніка жандармерыі.
3. Дзеля захавання парадку падчас дастаўкі, Падпрэфекты маюць права прызначыць, з асяроддзя саміх жа стральцоў, часовых старшын. Прызначэнне ж афіцэраў і ўнтэр-афіцэраў будзе ўслед толькі на месцы прызначэння стральцоў, пасля чаго афіцэры батальёнаў будуць атрымліваць жалаванне нароўні з афіцэрамі лінейных пяхотных войскаў, а ніжнія чыны — запасы натурай і па 10 грошаў у дзень. Прыпасы будуць раздавацца як у гарадах, так і на паходзе звычайным парадкам, як гэта прынята ў іншых войсках, з грамадскіх магазінаў.
4. Адміністрацыі Дэпартаментаў павінны неадкладна, па прыбыцці частак з якога-небудзь павета, рапартаваць аб гэтым, а таксама паведаміць, з якіх прычын распараджэнне Камісіі Часовага Урада не было выканана дагэтуль. Да снежня 1812 года ў Гарадзенскім дыстрыкце налічвалася ў страі 108 стральцоў, у Лідскім — 84, у Брэсцкім — 20, а ўсяго — 212 чалавек замест 5004 (толькі 4,2 ​​% ад плана). Тады Ваенны камітэт у лістападзе пастанавіў сфарміраваць на базе 6 батальёнаў 2 егерскія палкі (па 3 батальёны ў кожным). Паспелі стварыць толькі адзін полк, які ўключаў у сябе два першыя батальёны. Гэты полк, пад агульным камандаваннем Касакоўскага, фарміраваўся ў Менску. 3-ці батальён Плятэра так і не быў уключаны ў склад 1-га стралецкага палка і да снежня працягваў фарміраванне ў Віленскім дэпартаменце. Фарміраванне 4-га батальёна да снежня 1812 года толькі пачалося, а 5-ы і 6-ы засталіся на паперы.
Звестак аб удзеле «ляснічых» стральцоў у кампаніі 1812 года няма, магчыма ўсе яны разышліся па хатах у сілу складаных абставін, што набылі моц падчас дзеянняў ў 1812 годзе.
Уладзімір Мітрафанавіч Рагаўцоў
Уладзімір Мітрафанавіч Рагаўцоў (нар., в. Гута, Бялыніцкі раён, Магілёўская вобласць) — беларускі акцёр. Заслужаны артыст Беларускай ССР (1980).
Біяграфія
Скончыў Беларускі тэатральна-мастацкі інстытут у 1964 годзе. З 1964 года працуе ў Нацыянальным акадэмічным тэатры імя Я. Купалы.
Член Беларускага саюза тэатральных дзеячаў з 1965 года.
Творчасць
Выканаўца драматычных і характарных роляў. Яго мастацтву ўласцівы акрэсленасць знешняга малюнка і распрацаванасць характару вобраза, шчырасць і эмацыянальнасць. Найлепшыя ролі ў беларускім рэпертуары: Прокусаў («Верачка» А. Макаёнка), Раман («І змоўклі птушкі» І. Шамякіна), Сцяпан («Людзі на балоце» І. Мележа), Скарына («Напісанае застаецца» А. Петрашкевіча), Красоўскі («Парог» А. Дударава), Максім («Выклік багам» А. Дзялендзіка), айцец Вікенцій («Пеўчыя» Г. Марчука), Ваявода («Князь Вітаўт» А. Дударава). Сярод іншых роляў: Барыс, Мілонаў («», «» А. Астроўскага), Сорын, Кулыгін («», «» А. Чэхава), Сяргей («У мяцеліцу» ), Леанідзік («Мой бедны Марат» А. Арбузава), Цімафей («Традыцыйны збор» В. Розава), Карцаў («Яшчэ раз пра каханне» Э. Радзінскага), Ён («Віват, імператар!» Э. Іанеску), Сямёнаў («Піраміда Хеопса» Ю. Ломаўцава) і інш. Выступае на тэлебачанні з монаспектаклямі, на радыё.
Зняўся ў фільмах «Людзі на балоце», «Трывожнае шчасце», «Плач перапёлкі», «Крыло цішыні», «Чужая бацькаўшчына», «Парашуты на дрэвах», «Помні імя сваё» і інш.
Дуднік лясны
Ду́днік лясны, заячы кроп, ствольнік (Angelica sylvestris) — від кветкавых раслін з роду сямейства. Тыпавы від роду.
Назвы
Дуднік лясны, дзягель, відомец, дзягіль, дзегіл, заячы кроп , дзягель лесавы  , блёкат, кудравы дзягіль, ствольнік.
Распаўсюджанне і экалогія
Віда распаўсюджаны ва ўмераных абласцях Азіі (Расія, Сірыя, Турцыя, Кітай і інш.) і Еўропы. Мезафіт, гіграфіт і эўтроф. Ценевынослівая расліна. Расце на сырых і забалочаных лугах, берагах вадаёмаў, у лясах і на ўзлесках, асаковых і мохавых балотах, у прыбярэжных і пойменных хмызняках, на пустках, каля дарог. Цвіце чэрвені—ліпені.
Выкарыстанне
Лекавая і меданосная расліна. Выкарыстоўваецца ў ежу ў якасці прыправы.
Генадзь Пятровіч Аўласенка
Генадзь Пятровіч Аўласенка (нар., в. Ліпавец, , Віцебская вобласць) — беларускі пісьменнік, паэт, драматург.
Біяграфія
Нарадзіўся 16 жніўня 1955 года ў вёсцы Ліпавец Ушацкага раёна Віцебскай вобласці. Беларус. У 1972 годзе скончыў Ушацкую сярэднюю школу. З 1974 па 1976 год служыў ва ўзброеных сілах. Затым скончыў біялагічны факультэт БДУ. Некаторы час жыў і працаваў у Якутыі і Забайкаллі.
Больш за дваццаць гадоў працаваў настаўнікам Вайнілаўскай базавай школы Чэрвеньскага раёна, дзе выкладаў біялогію і хімію. Затым быў рэдактарам аддзела падлеткавай творчасці часопіса «Маладосць». Член Саюза пісьменнікаў Беларусі з 1999 года. З 2014 года галоўны рэдактар часопіса «Бярозка».
Жыве ў Чэрвені (Мінская вобласць). Жанаты, мае двух дзяцей.
Творчасць
Пісьменніцкай дзейнасцю пачаў займацца даволі позна. Спачатку гэта была выключна паэзія (рускамоўная, затым беларускамоўная), з сярэдзіны 1990-х гадоў захапіўся драматургіяй. П’есы Генадзя Аўласенкі станавіліся лаўрэатамі трох першых рэспубліканскіх конкурсаў беларускай драматургіі, гучалі па беларускаму радыё, друкаваліся ў рэспубліканскіх часопісах і калектыўных зборніках.
Прозу пачаў пісаць значна пазней. Спачатку гэта быў цыкл невялікіх беларускамоўных апавяданняў пад агульнай назвай: «На мяжы рэальнага і фантастычнага». Апавяданні гэтыя неаднаразова друкаваліся ў часопісе «Маладосць», штотыднёвіку «ЛіМ», газетах «Звязда», «Голас Радзімы», «Настаўніцкая газета». Адно з апавяданняў у 2007 годзе стала пераможцам конкурсу апавяданняў, які штогод праводзіць газета «Звязда». У 2008 годзе ў выдавецтве «Ковчег» выйшаў фантастычны раман «История вместо математики».
Шмат піша для дзяцей. Творча супрацоўнічае з дзіцячымі часопісамі: «Вясёлка», «Бярозка», «Рюкзачок». Дзіцячыя вершы, казкі і п’есы Генадзя Аўласенкі неаднаразова гучалі па беларускаму радыё, друкаваліся на дзіцячых старонках часопісаў «Алеся», «Родная прырода», «Лесавічок» і інш.
Казкі Генадзя Аўласенкі ўвайшлі ў зборнікі казак «Чароўныя пацеркі» і «Вежа міру», якія ў 2006—2007 г.г. выйшлі ў «Мастацкай літаратуры», а таксама ў казачны цыкл выдавецтва «Літаратура і Мастацтва»: «Чырвоная кніга ў казках і вершах» (2007 г.); «Лясная кніга ў творах беларускіх пісьменнікаў» (2008 г.); «Блакітная кніга ў творах беларускіх пісьменнікаў» (2009 г.).
У 2009 годзе ў выдавецтве «Літаратура і Мастацтва» выйшла кніга-казка «Удивительные приключения маленького Ветерка из Вентилятора», у гэтым жа, 2009 годзе выдавецтва «Мастацкая літаратура» выпусціла кнігу-казку «Вася Лайдачкін у Краіне Шкодных Звычак». На прыканцы 2009 года ў серыі «Бібліятэка сучаснай беларускай фантастычнай і прыгодніцкай прозы», якую выдае выдавецтва «Харвест» разам з Саюзам пісьменнікаў Беларусі, выйшла кніга фантастыкі «Дзікія кошкі Барсума». У 2010 годзе «Новые приключения маленького ветерка из вентилятора» (выдавецтва «Літаратура і мастацтва»). У 2011 годзе беларуская сучасная фантастыка папоўнілася раманам Г. Аўласенкі «Пленники чёрного леса». У 2012 годзе у выдавецтве «Літаратура і мастацтва» выходзіць працяг прыгод «Вецярка з вентылятара» — «Ветерок и госпожа Зима». У 2014 годзе выходзіць зборнік рэальна-містычна-фантастычных апавяданняў «Ключ, які нічога не адмыкае» (выдавецтва «Мастацкая літаратура»), таксама выходзіць у свет яшчэ адзін працяг «Вецярка…» — «Ветерок и Крысиный король» (выдавецтва «Звязда»).
Яўген Усюкевіч
Яўген Усюкевіч (13 студзеня 1923) — беларускі вайсковец, дзеяч беларускага нацыянальнага супраціву, жаўнер Наваградскага коннага эскадрону падчас Другой сусветнай вайны. Брат Алеся Усюкевіча.
Біяграфія
Нарадзіўся 13 студзеня 1923 года ў в. Хадасы Любчанскай гміны Навагрудскага ваяводства, Польшча. У сялянскай сям’і было тры браты, акрамя самога Яўгена вядома таксама пра ягонага малодшага брата Алеся Усюкевіча. Пры польскай уладзе вучыўся ў школе ў Любчы. Скончыць сёмы клас не здолеў: каб вучыцца далей мусіў быў вызнаць сабе каталікам, але ён быў праваслаўным і адмаўляўся.
Пасля прыходу саветаў і акупацыі Польшчы ў 1939 г. працягнуў адукацыю ў савецкай школе, дзе праз нейкі час ягоным настаўнікам быў Барыс Рагуля. Па ўспамінах Яўгена Усюкевіча, Барыс Рагуля быў адзіным настаўнікам, які не проста выкладаў на беларускай мове, але размаўляў па-беларуску і па-за заняткамі, чым, пэўна, і выклікаў цікаўнасць у мясцовых органах, якія пазней яго арыштавалі разам з некаторымі іншымі настаўнікамі. Праз некалькі месяцаў пасля пачатку нямецкай акупацыі ў 1941 г. скончыў у Навагрудку 6-тыднёвыя настаўніцкія курсы, але працаваць настаўнікам не пайшоў.
У 1944 г. далучыўся да Наваградскага коннага эскадрону (паліцэйскі батальён № 68), які Барыс Рагуля сфармаваў па загадзе нямецкага камісара Наваградскага павету Вільгельма Траўба ў лютым — сакавіку 1944 г. Па ўспамінах Яўгена Усюкевіча, ён не вагаўся наконт уступлення ў швадрон: «Немцы для мяне былі такія ж самыя ворагі, як і Саветы. Але я хацеў, каб не гарэлі нашы вёскі. Як і ў любым войску, у нашым корпусе ўсё было па раскладзе: пад’ём, малітва. ... У нас была ўсталёўка: не чапаць партызанскія сем’і». Спачатку быў камандзірам аддзялення, а потым — заступнікам камандзіра звязу. Падчас службы Яўгена да яго сям’і аднойчы прыйшлі партызаны і іх камандзір загадаў падпаліць хату Усюкевічаў, партызаны адмовіліся выконваць загад і нават параілі бацьку усюкевіча тэрмінова ехаць у Любчу (там была моцная нямецкая ахова), але забралі збожжа і забілі кабана. Сям’я Усюкевічаў выехала, а на наступны дзень партызаны спалілі іхную хату і ўсе хлявы.
Калі немцы пачалі адступленне, Наваградскі эскадрон быў пасланы ў Докшыцы на аперацыю супраць партызанаў. Яўген Усюкевіч успамінае: «Пакуль ехалі, мы праязджалі не вёскі, а пустыры. Усё было спалена… І мы ведалі, хто вінаваты ў гэтым — немцы і партызаны». Потым эскадрон атрымаў загад рухацца на Вільню, але па дарозе Барыс Рагуля вырашыў найперш ехаць на Ліду, каб прывезці дадому хлопцаў, якія бы не хацелі з’язджаць з тэрыторыі Беларусі — гэта была апошняя мажлівасць даехаць дадому, бо акурат у гэты момант немцамі знішчалася чыгунка. Па прыездзе ў Навагрудак Барыс Рагуля сказаў: «Хлопцы, адсюль я вас узяў, сюды і прывёў. Немцы прайгралі — так ім і трэба. Сам я тут не застануся, бо ведаю характар Саветаў — будуць судзіць. Хто хоча — можа сыходзіць са мной, а хто хоча — можа заставацца». Большасць хлопцаў марыла пра мірнае жыццё, таму засталіся нягледзячы на непазбежныя рэпрэсіі, але Яўген Усюкевіч не застаўся і паехаў разам з лейтэнантам Друцькам на конях у Прусію, а Рагуля з некалькімі хлопцамі паехалі на машыне іншым шляхам. Свайму брату, які працаваў настаўнікам, Яўген Усюкевіч забараніў ехаць на Захад разам з немцамі, бо той не служыў у немцаў і тэарэтычна яму не пагражалі рэпрэсіі.
Ва Усходняй Прусіі Яўген Усюкевіч быў залічаны да арганізаванай там 30 грэнадзёрская дывізія войскаў пры СС (1-я беларуская). Дывізію разам з іншымі перакінулі на Захад ваяваць супраць французскіх і амерыканскіх войскаў, але шмат хто пераходзіў на амерыканскі бок цэлымі ўзводамі. На Вялікдзень 1945 года Беларуская дывізія была ўжо на амерыканскай тэрыторыі. Яўген Усюкевіч ўспамінае: «Дывізія была растрапаная. Я толькі і думаў: «Як перайсці на Захад?» Я быў фельдфебелем, Друцька — лейтэнантам. Мы неяк стаялі на ўзгорку, а ўнізе былі амерыканцы. Я кажу: «Хлопцы, не страляйце!» А мы былі ў хаце. Я пабег і сказаў сваім хлопцам, каб тыя стаіліся: завешалі вокны белай тканінай і не стралялі. Мы ж не збіраліся ваяваць супраць амерыканцаў. Да мяне прыбег ганец і сказаў, каб я на павозцы паехаў за Друцькам, бо яго раніла. Я пераязджаю з Друцькам мост. Ён замінаваны. Чалавекі чатыры глядзяць у бінокль, але не страляюць. Мы праехалі мост, і яго падарвалі немцы... І так я застаўся на нямецкай тэрыторыі. А маіх хлопцаў падабралі амерыканцы... А паколькі мы былі з Заходняй Беларусі, то Андэрс адразу апрануў іх у сваю форму. Па выніку, хтосьці застаўся з Лондане, а хтосьці зараз у Канадзе». У гэты час тым, хто раней жыў на польскай тэрыторыі, давалі магчымасць далучыцца да польскай арміі Андэрса калі яны сябе вызнаюць палякамі, але Яўген Усюкевіч адмовіўся, бо лічыў сябе беларусам, таму разам з іншымі беларускімі шэрагоўцамі быў выданы савецкай уладзе.
23 жніўня 1945 г. быў затрыманы, 24 жніўня арыштаваны, а 25 жніўня асуджаны: без канфіскацыі маёмасці 8 гадоў папраўчай калоніі. Вырак мог быць горшым, бо лейтэнантаў адпраўлялі ў лагеры на 25 гадоў, але Яўген Усюкевіч не сказаў, што ён атрымаў чын лейтэнанта. Пакаранне адбываў у лагеры пад Рыбінскам, спачатку быў на зямельных працах, а пасля стаў цесляром. У лагеры амаль не памёр ад недаядання. У 1947 г. ягоны брат Алесь Усюкевіч быў асуджаны за ўтварэнне незалежніцкай арганізацыі Саюз вызвалення Беларусі і адбываў пакаранне ў Казахстане, дзе пасля вызвалення жыў да канца жыцця. Сястру Тамару таксама выслалі на Урал, бо яна мела нядобранадзейных братоў. Стрыечны брат, які быў асуджаны на 25 гадоў, памёр.
Пасля вызвалення з лагеру вярнуўся ў Беларусь, прабаваў уладкавацца на працу ў Мінску, але праз судзімасць атрымалася працаваць толькі цесляром у Любчы. Жаніўся на Яўгеніі, якая скончыла тыя самыя настаўніцкія курсы падчас нямецкай акупацыі, а ў 1944 г. удзельнічала ў Другім Усебеларускім кангрэсе, праз што атрымала 25 гадоў лагераў, але адбыла толькі восем, пасля чаго з вялікімі перашкодамі з боку ўладаў дакончыла навучанне ў медычным універсітэце. З Любчы сям’я Усюкевічаў пераехала ў Наваградак, а калі з Яўгена знялі судзімасць, ён скончыў 8 клас і паступіў у мінскі тэхнікум без іспытаў, дзе навучаўся чатыры гады і пасля заканчэння атрымаў прапанову застацца выкладаць. Кватэры Усюкевічам выдаць не маглі, таму Яўген Усюкевіч вярнуўся ў Наваградак з дыпломам тэхніка-будаўніка. Спачатку працаваў інжынерам па тэхнічным наглядзе, а пасля начальнікам будаўніцтваў. У 70 гадоў выйшаў на пенсію.
Мае дачку. Сын і жонка памерлі. Жыве ў Навагрудку, апошнім часам даў некалькі інтэрв’ю журналістам.
Узнагароды
Узнагароджаны медалём 100 гадоў БНР Рады Беларускай Народнай Рэспублікі.
Чырвоная Русь
Чырвоная Русь — традыцыйная назва некаторых усходнеславянскіх тэрыторый, пераважна Галічыны і Валыні, а таксама сучаснай Беларусі, у заходнееўрапейскіх крыніцах XVI—XIX стст.
Паняцце Чырвоная Русь пачалі ўжываць на Захадзе прыкладна адначасова з паняццем Чорная Русь, працяглы час яны канкурыравалі за «права» абазначаць адны і тыя ж тэрыторыі. На думку Вячаслава Насевіча, магчыма, «калісьці было адно супрацьпастаўленне (белы — чорны ці белы — чырвоны), якое затым расшчапілася на два». Магчыма, упершыню назва Чырвоная Русь з’явілася ў «Хроніцы Канстанцкага сабору» Ульрыха фон Рыхенталя ў 1420-я гады. Прычым, мяркуючы па аднясенні Смаленска да Чырвонай Русі, ён называлася частка Русі ў складзе Вялікага княства Літоўскага, — задоўга да таго, як яе пачалі трывала называць Белай Руссю. На карце Фра Маўра (1459) побач з Літвой паказана не Белая, а менавіта Чырвоная Русь — яна ахоплівала і Кіеў, і высунутая далёка на захад, у параўнанні з рэальнасцю, Разань. Паводле Яна Ласкага (1514), чырвоныя русіны «знаходзяцца ў складзе Каралеўства Польскага і Вялікага Княства Літоўскага». На глобусе 1535 года землі на поўдзень ад Жамойці названыя Plescovia Rubea («Чырвоная Пскоўшчына», то-бок Чырвоная Русь). На карце Вопеля 1566 года паўночны край Rote Reussen дасягае Слуцка і Капыля. Такім чынам, менавіта Чырвоная Русь была першай з «каляровых» назваў, якую на Захадзе свядома ўжывалі для абазначэння ў тым ліку тэрыторыі сучаснай Беларусі. Аднак ужо на Айхштэцкай карце 1491 года Rubea Russia паказана ў традыцыйным пазней значэнні «Галіцка-Валынская Русь».
У апісанні Сымона Старавольскага, польскага гісторыка і географа XVII ст., Чырвоная Русь ад поўдня межавала з Венгрыяй, Малдавіяй, Бесарабіяй, з поўначы — з Белай Руссю, якая ляжыць па-над рэкамі Стыр і Прыпяць, з захаду — з Малой Польшчай, з усходу — стэпамі Скіфіі і царствам Масковіі.
Пасля 1772 года ў Аўстрыйскай імперыі для гэтых зямель афіцыйна ўжывалася назва Галіцыя і Ладамерыя, але часам (у навуцы і публіцыстыцы) ужывалася і далей назва Чырвоная Русь.
Як і ў выпадку з Белай і Чорнай Руссю, стэрэатып з часам настолькі глыбока пранік у свядомасць гісторыкаў, што яны часта прыпісваюць ужыванне назвы крыніцам, дзе яна на праўдзе не сустракаецца.
IC 5274
IC 5274 — галактыка тыпу S0 (спіральная галактыка) ў сузор’і Пегас.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
1999 год у гісторыі тэлебачання
1999 год быў адзначаны шэрагам падзей у тэлебачанні.
Regnum
Regnum — недзяржаўнае федэральнае інфармацыйнае агенцтва (кампанія), якое распаўсюджвае навіны Расійскай Федэрацыі — Расіі і сумежных дзяржаў Еўропы, Сярэдняй Азіі і Закаўказзя ад уласных карэспандэнтаў, даччыных агенцтваў і партнёраў.
Штодня на стужцы агенцтва з’яўляецца каля 700 навін ад 150 карэспандэнтаў у Расіі і замежжы, навіны рубрыкуюцца паводле тэм, федэральных акруг, рэгіёнаў і сюжэтаў.
Структура
У структуру таксама ўваходзяць рэгіянальныя рэдакцыі, якія ахопліваюць гарады і вобласці на тэрыторыі Расіі і блізкага замежжа.
У 2009 годзе было створана інфармацыйнае агенцтва «REX», якое накіравана на вытворчасць эканамічнай інфармацыі і прадстаўлення вялікай колькасці экспертных ацэнак і меркаванняў пра кірункі развіцця ў эканоміцы.
Гісторыя
Заснавана 22 ліпеня 2002 года Барысам Соркіным і Мадэстам Колеравым. З моманту заснавання агенцтва да 22 сакавіка 2003 года яго галоўным рэдактарам быў Колераў, затым яго змяніў Канстанцін Казенін. З лістапада 2007 года па жнівень 2009 года галоўным рэдактарам агенцтва з’яўляўся Віген Акапян, якога зноў змяніў Мадэст Колераў. 10 мая 2012 года агенцтва размясціла на сваім сайце інфармацыю, паводле якой кіпрская кампанія, назва і бенефіцыяр якой не раскрываюцца, набыла долю ў агенцтве, у сувязі з чым Мадэст Колераў пакінуў агенцтва, а новым галоўным рэдактарам агенцтва зноў стаў Віген Акапян.
Двойчы (2005, 2006) сайт агенцтва ганараваны званнем «Інфармацыйны сайт года» па версіі РОТАР, уладальнік «Прэміі Рунэту — 2006». Пераможца Усерасійскага конкурсу сродкаў масавай інфармацыі на лепшае асвятленне тэмы міжэтнічнага ўзаемадзеяння народаў Расіі і іх этнакультурнага развіцця «СМИротворец-2008».
Аўдыторыя і становішча ў Рунэце
Штомесячная аўдыторыя, паводле даных LiveInternet, складае больш 4,3 млн чалавек. Па выніках праведзенага кампаніяй TNS Gallup Media даследаванні маскоўскай аўдыторыі расійскіх інфармацыйных сайтаў, сярод чытачоў агенцтва пераважаюць кіраўнікі і спецыялісты — 72 % (у Яндэкс.Навіны гэты паказчык 63 %, NewsRu.Com — 64 %).
Кампанія «МАСМИ-Россия» у лістападзе — снежні 2006 года правяла 11-е даследаванне аўдыторыі Рунэту «Анлайн-манітор», паводле якога Regnum больш чытаюць кіраўнікі (28,3 % сярод чытачоў агенцтва супраць 20,3 % у сярэднім па Рунэце). Па прафесійнай прыкмеце ў аўдыторыі агенцтва пераважаюць журналісты, прадстаўнікі органаў улады, супрацоўнікі прамысловых прадпрыемстваў, будаўнічых і тэлекамунікацыйных кампаній, транспартнікі, банкіры, юрысты і г.д.
У топ-10 інфармацыйных агенцтваў па цытаванасці ў сродках масавай інфармацыі ў 2006 годзе, складзеным кампаніяй «Медиалогия», агенцтва займае чацвёртае месца сярод федэральных інфармацыйных агенцтваў Расіі. Адметнай рысай агенцтва з’яўляецца высокі для федэральных сродкаў масавай інфармацыі ўзровень цытавання сярод рэгіянальных выданняў.
Станоўчыя
Журналіст І. Вагнер у Весніку Ніжагародскага ўніверсітэта імя М. І. Лабачэўскага нароўні з «Інтэрфакс», РІА «Навіны» і «Прайм» адносіць «Regnum» да ліку «вядучых расійскіх ».
Крытычныя
Эстонская паліцыя бяспекі вінаваціла агенцтва ў палітызаванасці і ў тым, што яно з’яўляецца інструментам палітычнага ўплыву Расіі на краіны былога СССР. У 2005 годзе журналіст Эркі Бахаўскі эстонскай газеты Postimees назваў Regnum «самым магутным агентам уплыву» Расіі, інфармацыі якога, паводле яго меркавання, не варта давяраць. Бахаўскі заяўляе, што заходнія навінавыя агенцтвы «як правіла, не цытуюць навіны пра Расію па матэрыялах REGNUM, InfoRos і іншых „бог-ведае-якіх-агенцтваў“» і, паводле яго слоў, «у сваёй дзейнасці яны выкарыстоўваюць толькі матэрыялы Інтэрфакса, ІТАР-ТАСС, РІА-Навіны і да т.п.», паколькі «апошнія таксама могуць быць са зрухам, але іх прафесійны ўзровень усё ж вышэйшы». .
У 2009 годзе латвійскі журналіст і палітык Інара Мурніецэ ў нацыянальна-кансерватыўным штотыднёвіку Latvijas Avīze сцвярджала, што Regnum «актыўна абараняў палітыку Крамля падчас расійска-грузінскай вайны, дае аднабаковую інфармацыю пра працэсы ў Малдове, ва Украіне і ў іншых месцах, а пытанне суайчыннікаў выкарыстоўвае для прасоўвання палітычных інтарэсаў Расіі».
Галоўнаму рэдактару агенцтва Мадэсту Колераву забаронены ўезд у Літву, Эстонію і Латвію.
Галоўны рэдактар газеты «Безнең гәҗит» Ільфат Файзрахманаў лічыць, што «інфармацыю, якая тычыцца татараў і Татарстана, агенцтва, галоўным чынам, прадстаўляе з негатыўнага боку і часта скажае факты».
Пачынаючы з 2011 года агенцтва патрапіла ў няласку ў Туркменістане. У распаўсюджаным паведамленні Міністэрства замежных спраў Туркменістана туркменскія дыпламаты неаднаразова выказалі сваё непрыманне агенцтва, сцвярджалася, што яно сістэматычна распаўсюджвае непраўдзівую, неаб’ектыўную інфармацыю пра іх краіну.
Беларусь
Regnum з’яўляецца асноўнай пляцоўкай для выступу рознага роду публіцыстаў і палітолагаў, якія з’яўляюцца адэптамі «рускага адзінства» і адмаўляюць існаванне Беларусі, беларускай мовы і беларусаў як самастойнай нацыі. Большасць падобных матэрыялаў пазней тыражуюцца на мясцовых «імперскіх» рэсурсах.
У 2011 годзе быў апублікаваны артыкул Уладзіміра Зотава, у якім аўтар, змешваючы пытанні палітыкі і грамадскага жыцця, спрабуе даказаць, што нібыта ў Беларусі ўціскаецца ўсё рускае. Зотаў абвінаваціў беларускую адукацыю ў нацыяналізме, а беларускую прафесуру ў тым, што тая, нібыта пагалоўна «сядзіць» на польскіх грантах.
У артыкуле палітогала Мікалая Малішэўскага тагачасны міністр адукацыі Беларусі Сяргей Маскевіч за тое, што ён выказаўся ў падтрымку беларускай мовы, названы «нацыяналістычным маргіналам». Міністр культуры Павел Латушка адбінавачаны ў «беларусізацыі» свайго міністэрства, у курыраванні здымак фільма па рамане Уладзіміра Караткевіча. Сам Караткевіч у іншай публікацыі на сайце агенцтва названы пісьменнікам-русафобам за тое, што ён напісаў раман «Каласы пад сярпом тваім» аб барацьбе беларусаў з Расійскай імперыяй, а культурная палітыка беларускай дзяржавы паланафільскай і русафобскай.
У 2012 годзе на сайце агенцтва быў апублікаваны артыкул былога начальніка аддзела па справах моладзі Кастрычніцкага раёна Віцебска Андрэя Герашчанкі, звольненага з дзяржслужбы за антыбеларускія выказванні аб штучнасці беларускай мовы, культуры і адмаўленне існавання беларускай нацыі. У артыкуле адмаўляецца гістарычная роля такіх асоб як Тадэвуш Касцюшка, Кастусь Каліноўскі і роду Радзівілаў, перадача «Падарожжа дылетанта» была абвінавачана ў русафобіі і нянавісці да Расіі. Таксама Герашчанка выступіў з прапановай прыцягнення ў рады гісторыкаў большай колькасці «прыхільнікаў славянскага і рускага адзінства».
У тым жа годзе быў апублікаваны артыкул гісторыка Валерыя Чарапіцы з Гродзенскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя Янкі Купалы, у якім ён сцвярджаў, што «заходнерусізм выступаў за выратаванне беларусаў праз яднанне ў рамках праваслаўнай царквы і адзінай Расіі». Іншы гісторык Аляксандр Бендзін называе палітыку віленскага генерала-губернатара М. Мураўёва, за сваю жорсткасць больш вядомага як «Мураўёў-вешальнік», «этнічнай мадэрнізацыяй мясцовага рускага насельніцтва», у яго ўспрыманні нацыянальная беларуская ідэалогія носіць штучны характар, а заходнерусізм для беларусаў арганічны і натуральны. Беларуская гісторыя ў артыкуле называецца выдумкамі «нацыяналістаў», якія «сфабрыкавалі канфлікт паміж беларускім этнасам і Расійскай імперыяй». Таксама Бендзін моцна крытыкуе адзінага на той час беларускамоўнага міністра культуры Паўла Латушку, абвінавачваючы ў вельмі добрым стаўленні да нацыянальнай мовы і культуры.
Дзяржаўная праграма «Замкі Беларусі» на 2012—2018 гады была ахарактарызавана агенцтвам як «аднаўленне замкаў літоўскіх князёў і польскіх магнатаў».
У 2013 годзе на сайце агенцтва з’явіліся матэрыялы супраць устаноўкі ў Віцебску помніка Альгерду, князю віцебскаму і вялікаму князю літоўскаму, які «з’яўляецца прамым выклікам праваслаўю і пагрозай адзінай культурна-гістарычнай прасторы Саюзнай дзяржавы Расіі і Беларусі», а таксама прасоўвалася ўстаноўка помнікаў Аляксандру Неўскаму і княгіні Вользе.
У 2014 годзе быў апублікаваны артыкул, у якім сцвярджалася, што на працягу многіх гадоў улады Беларусі праводзяць палітыку беларусізацыі, якая прадугледжвае зьнішчэнне рускамоўнай тапанімікі, рэвізію афіцыйнай гістарыяграфіі, а таксама актыўную палітычную міфатворчасць. Паводле агенцтва, Прэзідэнт Беларусі Аляксандр Лукашэнка ўпэўнены ў наяўнасці «беларускай цывілізацыі».
У жніўні 2016 года на Regnum з’явіўся артыкул, які асуджаў фестываль «Славянскі базар у Віцебску» за адыход ад інтэграцыі постсавецкай прасторы, а пераможца таго года Аляксея Гроса за тое, што той апрануў на выступленне вышыванку, спеў песню з рэпертуара амерыканскай групы «Bon Jovi», а затым асмеліўся прапанаваць весці канцэрты фестывалю на беларускай і англійскай мовах.
У верасні 2016 года быў апублікаваны матэрыял, у якім помнік Аляксандру Неўскаму ў Віцебску, устаноўка якога падтрымлівалася ў публікацыях агенцтва, быў раскрытыкаваны старшынёй віцебскай грамадскай арганізацыі «Расійскі культурны цэнтр „Русь“» Ігарам Патапавым за адсутнасць «рускага духу». Паводле яго меркавання беларускія чыноўнікі «таемна ўвасобілі свае спецыфічныя прыхільнасці», бо не паказалі ў помніку ідэі адзінства, магутнасці і абароны рускай зямлі.
Справа «рэгнумаўцаў»
25 кастрычніка 2016 года на сайце інфармацыйнага агенцтва Regnum з’явіўся артыкул за аўтарствам Алы Бронь (псеўданім Дзмітрыя Алімкіна) «Беларусь сыходзіць з Рускага свету цішком, з улікам украінскага досведу» (Беларусь уходит из Русского мира исподтишка, с учетом украинского опыта). Матэрыял быў напісаны з нагоды ініцыятывы вывучаць беларускую мову ў дзіцячых садках. У артыкуле сцвярджалася, што такім чынам беларускія ўлады хочуць пераадолець настроі беларусаў, «абсалютная большасць якіх жадае ўз’яднання са сваёй вялікай радзімай — Расіяй», а на беларускай мове ў Беларусі размаўляюць толькі выкладчыкі, дыктары і апазіцыянеры. Паводле слоў аўтара, літаратурная беларуская мова была створана ў 1920—1930-х гадах «трацкістамі», «якіх пазней вычысціў Сталін». Сталін знішчыў беларусізатараў і спыніў беларусізацыю, але пасля развалу СССР «недабітыя паліцаі і іх унукі зноў пачалі сваю чорную справу». Аўтар сцвярджала, што беларусы не з’яўляюцца нацыянальнай групай, а толькі мясцовай ідэнтычнасцю ў складзе рускага народа, а ў канцы артыкула заклікала бацькоў не дапусціць, каб іх дзяцей вучылі беларускай мове, бо гэта прыкмета «нізкага паходжання» :
6 снежня 2016 года ў Брэсце АМАПам быў затрыманы аўтар артыкула Дзмітрый Алімкін па падазрэнні ў здзяйсненні злачынстваў па артыкуле 130 Крымінальнага кодэкса «Распальванне расавай, нацыянальнай або рэлігійнай варожасці або розні». У яго хаце быў праведзены ператрус.
7 снежня па справе аб распальванні міжнацыянальнай варожасці быў таксама затрыманы дацэнт кафедры гуманітарных дысцыплін БДУІР Юрый Паўлавец, вядомы прыхільнік заходнерусізму і «рускага свету», які пісаў матэрыялы длы газеты «Советская Белорусия», сайтаў Regnum, «Западная Русь», «Русская Правда» ды іншых. Для Regnum, «Лента.ру», «Eadaily» ён пісаў свае артыкулы пад псеўданімамі Павел Юрынцаў і Мікалай Радаў.
У заяве Следчага камітэта было адзначана, што ў час праведзеных ператрусаў атрыманыя даныя аб дачыненні названых асоб да супрацьпраўнай дзейнасці і атрыманні імі грашовых узнагарод за падрыхтоўку заказных публікацый ад грамадзяніна Беларусі, які стала жыве ў Маскве.
У сакавіку 2017 года Юрый Баранчык быў затрыманы расійскай паліцыяй на запыт беларускіх улад. Аднак расійскі суд пастанавіў вызваліць яго з-пад варты. Па словах Мадэста Колерава, прадстаўленыя беларускімі ўладамі дакументы «не былі пераканаўчымі». Паводле Колерава, супрацоўнікі агенцтва пацярпелі за тое, што «былі аднымі з першых, хто публічна, доказна, падрабязна даводзіў у сваіх артыкулах, што частка бюракратыі на чале з Макеем вядзе справу да нейкіх перамен, падзей унутры ўлады». Баранчык падаў на імя Прэзідэнта Расіі хадайніцтва, каб яму надалі статус палітычнага ўцекача. Генеральны пракурор Беларусі Аляксандр Канюк назваў гэты крок проста піярам.
30 жніўня аўтарам Regnum выстаўленае канчатковае абвінавачванне за распальванне нацыянальнай варожасці. Алімкіну выстаўленае абвінавачванне па ч. 3 арт. 130 КК Беларусі (распальванне расавай, нацыянальнай або рэлігійнай варожасці або розні), Паўлавец і Шыптэнка абвінавачваецца па двух складах — гэта ч. 1 арт. 233 (незаконная прадпрымальніцкая дзейнасць) і ч. 3 арт. 130 КК. У дачыненні да Юрыя Баранчыка, абвешчанага ў міжнародны вышук, завочна выстаўленае абвінавачванне па ч. 3 арт. 130 КК.
26 кастрычніка прэс-сакратар МЗС РФ Марыя Захарава заклікала беларускі бок максімальна адказна разгледзець крымінальную справу ў дачыненні да аўтараў інтэрнэт-партала Regnum.
18 снежня ў Мінскім гарадскім судзе пачаўся працэс у справе аўтараў Regnum.
Лос-Анджэлес Кліперс
Лас-Анжджэлес Кліперс (Los Angeles Clippers) — прафесійны баскетбольны клуб, які выступае ў Нацыянальнай баскетбольнай асацыяцыі. Каманда была заснавана ў 1970 годзе. Клуб базіруецца ў горадзе Лос-Анджэлес, штат Каліфорнія.
Крапівенскі-1
Крапівенскі-1 (Крапивенский-1) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Асцёрскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Крапівенскі-1 абвяшчаўся часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
З 2004 па 2019 год адміністрацыйны цэнтр Рослаўльскага сельскага паселішча.
Спіс універсітэтаў штата Мэрыленд
У штаце Мэрыленд (ЗША) дзейнічаюць дзяржаўныя і прыватныя ўніверсітэты.
NGC 2677
NGC 2677 (іншыя абазначэнні — MCG 3-23-12, ZWG 90.21, NPM1G +19.0194, PGC 24821) — галактыка ў сузор’і Рак.
Гэты аб’ект уваходзіць у лік пералічаных у арыгінальнай рэдакцыі «Новага агульнага каталога».
Эсперантыст
Эсперантыст (esperantisto) — тэрмін для абазначэння асобы, якая валодае эсперанта. Згодна з Булонскай дэкларацыяй эсперантыстам называецца «кожная асоба, якая ведае і ужывае мову эсперанта, ў незалежнасці ад вызначанных мэтаў. Прыналежнасць да якога-небудзь актыўнага эсперантысцкага таварыства з'яўляецца рэкамендуемым, але не абавязковым». Асобным карыстальнікам эсперанта не падабаецца тэрмін «эсперантыст» з-за яго ідэалагічнага адцення, якое паказвае на належнасць да эсперантызма. Акрамя гэтага, яны гавораць, што чалавека, які ведае англійскую ці іспанскую мову, не называюць англістам ці іспаністам. Замест «эсперантыста» прапануюць тэрмін «E-parolanto» ці «Esperanto-parolanto» (эсперантамоўны), што інфармуе толькі пра валоданне мовай. Таксама ужываюць іншыя тэрміны: esperantano (прыхільнік эсперанта), esperantulo (esperant — ад назвы мовы -ul — суфікс, вызначаючы асобу, якая валодае нейкай якасцю o — канчатак назоўніка) esperanto (у мове эсперанта пішацца з маленькай літары, у адрознене ад імя мовы). Асобным эсперантыстам вызначэнне дадзенае прыхільніку мовы здаецца недастатковым. Напрыклад Юліа Багі абвясціў: «Быць эсперантыстам значыць не толькі валодаць мовай. Гэта прызначэнне. Місія. Мара пра лепшый свет. Сапраўдны эсперантыст не робіцца такім, але нараждаецца, і ён з'яўляецца эсперантыстам да таго, як ён вывучыў мову».
Гл. таксама
Носьбіты эсперанта з нараджэння
Федэральны Сход
Федэральны Сход — назва дзеючых і гістарычных парламентаў у некаторых дзяржавах з федэратыўным ладам:
Таксама назва органа, які выбірае прэзідэнта ў Германіі.
Тэарэтычная механіка
Тэарэтычная механіка — навука, якая вывучае найбольш агульныя заканамернасці механічнага руху і ўзаемадзеяння матэрыяльных аб'ектаў (часціц, іх дыскрэтных сістэм і абсалютна цвёрдых цел); частка агульнай механікі.
Шырока карыстаецца матэматычнымі метадамі, многія з якіх абавязаны ёй сваім узнікненнем і развіццём. Уключае аналітычную механіку, механіку суцэльных асяроддзяў, механіку цел пераменнай масы, а таксама тэорыі: аўтаматычнага рэгулявання, ваганняў, удару, устойлівасці руху і інш.
Законы і метады тэарэтычнай механікі знаходзяць шматлікія дастасаванні ў балістыцы, касманаўтыцы, нябеснай механіцы і інш.
Віктар Елісеевіч Цішчанка
Віктар Елісеевіч Цішчанка (нар., в. Бярозкі, Хоцімскі раён, Магілёўская вобласць) — беларускі эканаміст. Доктар эканамічных навук (1969), прафесар (1971).
Біяграфія
Скончыў Львоўскі політэхнічны інстытут (кваліфікацыя «Інжынер-эканаміст», 1951), Маскоўскі нафтавы інстытут імя І. М. Губкіна (кваліфікацыя «Інжынер-геолаг», 1956), Маскоўскі інстытут нафтахімічнай і газавай прамысловасці імя І. М. Губкіна (аспірантура, 1959). Працаваў у трэсце «Захсібнафтагеафізіка» (г. Цюмень, 1951—1956, інжынер-эканаміст, начальнік планавага аддзела), Уфімскім нафтавым інстытуце (з 1960, кафедра эканомікі, арганізацыі і планавання нафтавай прамысловасці, з 1961 — загадчык кафедры), Гомельскім дзяржаўным універсітэце імя Ф. Скарыны (1983—1995, кафедра бухгалтарскага ўліку, кантролю і аналізу гаспадарчай дзейнасці, у 1986—1992 — загадчык кафедры).
Навуковыя інтарэсы: эканоміка паліўна-энергетычнага комплексу.
Узнагароды
Званні «Заслужаны дзеяч навукі Башкірскай АССР» (1974), «Заслужаны дзеяч навукі РСФСР» (1976).
Міжземнаморскі рэгіён
Міжземнаморскі рэгіён (Akdeniz Bölgesi), адзін з сямі рэгіёнаў Турцыі. Размяшчаецца ў паўднёвай частцы краіны, абмываецца Эгейскім морам на захадзе, Міжземным морам на поўдні, мяжуе з Эгейскім рэгіёнам на захадзе, рэгіёнам Цэнтральная Анатолія на поўначы, з рэгіёнамі Усходняя Анатолія і Паўднёва-Усходняя Анатолія на ўсходзе.
Рэгіён складаецца з 8 правінцый:
Ірэна Каляда-Смірнова
Біяграфічныя звесткі
Нарадзілася ў вёсцы Падкасоўе Навагрудскага раёна. Бацька памёр ад сухотаў у 1937 годзе. У вайну, у 1944 годзе, трапіла разам з маці ў Германію, у працоўныя лагеры. Там маці, скарыстаўшыся з таго, што на момант вызвалення апынулася ў амерыканскім сектары, прыняла рашэнне выехаць ў Кліўленд (ЗША). У эміграцыі яна стала актывісткай беларускай дыяспары. Сама ж Ірэна, ахвяраваўшы марай пра артыстычную кар’еру, працавала эканамістам.
Прыехаўшы ў Беларусь у 1992 годзе, Ірэна Каляда вырашыла заняцца дабрачыннасцю. Супраца яе са Згуртаваннем беларусаў свету «Бацькаўшчына» доўжылася больш за дваццаць гадоў. Пры падтрымцы фонду «Ethnic voice of America», якім яна кіравала, ЗБС «Бацькаўшчына» арганізавала аздараўленчы адпачынак для больш як тысячы дзяцей, выдала шмат выпускаў «Бібліятэкі Бацькаўшчыны» (у тым ліку дакументальную біяграфію Васіля Быкава і дзённікі Рыгора Барадуліна), змагло арганізаваць падтрымку маладых талентаў. У найбольш складныя для Згуртавання «Бацькаўшчына» часы Ірэна Каляда-Смірнова была фактычна адзіным мецэнатам.
Савур-Магіла
Саву́р-Магі́ла (Савур-Могила) — курган у Шахцёрскім раёне Данецкай вобласці, адна з вышынь Данецкага кражу (277,9 м). На вяршыні кургана знаходзіліся вартавы казацкі пост, умацаванні Міус-фронта. Пасля Вялікай Айчыннай вайны на Савур-Магіле быў створаны мемарыяльны комплекс. Курган уваходзіць у склад рэгіянальнага ландшафтнага парку «Данецкі краж». У ходзе баёў у жніўні 2014 года падчас узброенага канфлікту на ўсходзе Украіны мемарыяльны комплекс быў разбураны.
HMS А2
HMS А2 — брытанская падводная лодка тыпу А. Пабудавана ў 1902-1904 гадах кампніяй Vickers, на верфі Бараў-ін-Фёрнас, дзе судна было спушчана 15 сакавіка 1903 года. Яна пачала службу ў Каралеўскім флоце 21 чэрвеня 1904 года.
Падчас Першай сусветнай вайны была размешчана ў Портсмуце. У студзені 1920 года лодка была затоплена пасля таго, як яна села на мелізну ў порце Портсмута. 22 кастрычніка 1925 года яна была прададзена на металалом.
Тэорыя
Тэорыя (ад θεωρία — назіранне, даследаванне) — комплекс ведаў, ідэй, уяўленняў, накіраваных на тлумачэнне пэўных з'яў; форма арганізацыі навуковых ведаў, якая дае цэласнае ўяўленне пра заканамернасці і істотныя сувязі пэўнай сферы рэчаіснасці.
Пачатковыя ўяўленні пра пабудову тэарэтычных ведаў склаліся яшчэ ў антычнасці (Арыстоцель); у III ст. да н.э. з'явілася першая дэдуктыўная тэарэтычныя сістэма («Асновы» Эўкліда). 3 развіццём эксперыментальнай навукі ў XVI—XVIII ст. адбываецца пашырэнне тэарэтычных ведаў пра цеплату, магнетызм, электрычнасць і інш. Спецыяльнае даследаванне тэорыі як формы ведаў пачалося з XVIII ст. (І. Кант і інш.) і актуалізавалася ў XIX—XX ст. у сувязі з патрэбнасцю ў інтэнсіўным развіцці навукі і з'яўленнем адпаведных логіка-матэматычных сродкаў аналізу тэорыі.