cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Каэфіцыент інтэлекту
Каэфіцые́нт інтэле́кту (IQ — intelligence quotient) — колькасная адзнака ўзроўня інтэлекту чалавека: узровень інтэлекту адносна ўзроўню інтэлекту сярэднестатыстычнага чалавека такога ж узросту. Вызначаецца з дапамогай спецыяльных тэстаў. Тэсты IQ разлічаны на ацэнку разумовых здольнасцяў, а не ўзроўню ведаў эрудзіраванасці. Каэфіцыент інтэлекту з'яўляецца спробай ацэнкі фактару агульнага інтэлекту (g).
Тэсты IQ распрацоўваюцца так, каб вынікі апісваліся звычайным размеркаваннем з сярэднім значэннем IQ, роўным 100 і такім роскідам, каб 50 % людзей мелі IQ паміж 90 і 110 і па 25 % — ніжэй 90 і вышэй 110. Сярэдні IQ выпускнікоў амерыканскіх вну складае 105, выдатнікаў — 130—140. Значэнне IQ меней 70 часта кваліфікуецца як разумовая адсталасць.
Вульф Борухавіч Гайсін
Вульф Борухавіч (Уладзімір Барысавіч) Га́йсін (,  —, ) — савецкі дзяржаўны і гаспадарчы дзеяч, намеснік Старшыні Савета Народных Камісараў (1941—1944).
Біяграфія
У 1934—1938 гадах — дырэктар Добрушскага цэлюлозна-папяровага камбіната.
У 1938—1941 гадах — наркам лясной прамысловасці БССР.
Восенню 1939 — старшыня Часовага ўпраўлення Беластоцкай вобласці, старшыня Камітэта па арганізацыі выбараў у Народны Сход Заходняй Беларусі.
З сакавіка 1940 года прызначаны намеснікам старшыні СНК БССР, а з красавіка 1941 года намеснікам старшыні Эканамічнага Савета пры СНК БССР.
З мая 1942 да студзеня 1943 года камісар тылу 41-й арміі, намеснік начальніка тылу Калінінскага фронту.
У студзені 1943 года (застаючыся пры гэтым намеснiкам старшыні СНК БССР) адкліканы з фронту і прызначаны намеснікам наркама (з 1946 года — намеснікам міністра рачнога флоту СССР.
Восенню 1951 года, пад час «барацьбы з касмапалітызмам», арыштаваны і ў 1952 годзе прысуджаны Асобай нарадай пры МДБ СССР да 10 гадоў пазбаўлення волі па абвінавачванні ў шкодніцтве на транспарце. У 1954 годзе вызвалены, у 1956 годзе быў рэабілітаваны рашэннем Вярхоўнага Суда СССР.
З 1956 года намеснік начальніка Маскоўскага рачнога параходства па будаўніцтве. З 1970 года на пенсіі.
Быў жанаты, меў 4 дзяцей.
Член ЦК КП(б)Б. Дэпутат Вярхоўнага Савета БССР у 1939—1946 гадах.
Глыбоцкі раён (Украіна)
Глыбоцкі раён (Глибоцький район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Чарнавіцкай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Глыбока (Глибока).
Утвораны ў 1 956 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 73992 чалавекі, плошча — 673,2 км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 гарадскога і 24 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны пасёлкаў сельскага тыпу і 37 сёлаў.
Кайгельды
Кайгельды — сяло ў Аршалынскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Валгодонаўскай сельскай акругі. Знаходзіцца прыкладна ў 33 км на паўночны захад ад цэнтра пасёлка Аршалы. Код КАТА — 113441500.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва сяла складала 375 чалавек (187 мужчын і 188 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у сяле пражывалі 326 чалавек (163 мужчыны і 163 жанчыны).
IC 3719
IC 3719 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Нейраінжынерыя
Нейраінжынерыя — гэта навуковая дысцыпліна, якая ўваходзіць у склад біямедыцынскай інжынерыі, што выкарыстоўвае розныя інжынерныя метады для вывучэння, аднаўлення, замены ці ўмацавання нервовай сістэмы. Нейраінжынерыя вырашае розныя ўнікальныя задачы для рашэння праблем сумяшчэння жывых нейронавых структур і нежывых канструкцый.
Агляд
Гэта адна з дысцыплін інжынерыі заснаваная на такіх навуковых адгалінаваннях як нейрафізіялогія, клінічная неўралогія, электратэхніка. І складаецца з элементаў такіх навуковых дысцыплін як робататэхніка, кібернетыка, камп'ютарная інжынерыя, матэрыялазнаўства і нанатэхналогіі.
Мэты даследаванняў накіраваны на аднаўленне і павелічэнне функцый чалавека праз прамое ўзаемадзеянне нервовай сістэмы з рознымі электроннымі і механічнымі прыладамі.
Гамуліўка
Гамуліўка (Гаму́лівка) — вёска ў Магілёў-Падольскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Бабчынскай вясковай грамады.
Ігральныя карты
Ігральныя карты — прамавугольныя аркушы кардону або тонкага пластыку, якія выкарыстоўваюцца для картачных гульняў. Поўны набор ігральных карт для гульні называецца калода карт. Карты таксама выкарыстоўваюцца для пасьянсаў, фокусаў і варажбы.
На адным баку карты (адкрытым) — твары надрукавана яе значэнне, закрыты бок плечы аформлены аднолькава для ўсіх картаў калоды.
Для большасці сучасных гульняў выкарыстоўваецца звычайная (французская) калода або яе ўрэзаны варыянт. Для шмат якіх гульняў выкарыстоўваюць асаблівыя калоды. Сярод такіх гульняў вылучаюць калекцыйныя картачныя гульні.
Першыя калоды
Першыя ігральныя карты з’явіліся ва Усходняй Азіі. У Кітаі і Карэі карты згадваліся ўжо ў XII стагоддзі. Існуюць таксама і больш раннія згадкі гульні, у якой выкарыстоўваліся даўгаватыя аркушы — яны адносяцца да перыяду праўлення ў IX стагоддзі дынастыі Тан (618—917 гг.) Да з’яўлення папяровых карт кітайцы і японцы выкарыстоўвалі плоскія даўгаватыя таблічкі з дрэва, бамбука або нават са слановай косці. Распаўсюджваючыся ў розных культурах, калоды прымалі розныя формы і выгляд. У Індыі гулялі круглымі картамі, якія называліся ганджыфа. У сярэднявечнай Японіі ў часы сёгуната была распаўсюджаная картачная гульня Ута-гарута, у якасці калоды ў ёй выкарыстоўваліся ракавіны мідый — на іх былі намаляваны сцэны побыту, часы года і сцэны вершаў.
Распаўсюджванне ў Еўропе
Няма дакладных звестак, калі карты патрапілі ў Еўропу. Мяркуецца, што шлях распаўсюджвання ігральных карт быў наступным: Кітай — Індыя — Персія — Егіпет — Еўропа. Доўгі час «імпарт» праз арабскія краіны, як і ўдзел мусульман у развіцці картачных гульняў, адмаўлялі. Аднак пазней было ўстаноўлена, што паслядоўнікі ісламу не толькі гулялі ў картачныя гульні, але і стварылі ўласную калоду. Арабы (а дакладней, арабскія купцы і маракі), як правіла, з’яўляліся звычайнымі пасярэднікамі запазычанняў з Кітая. Карты мамлюкаў шмат у чым нагадвалі таро: 56 малодшых арканаў і 22 старэйшыя козыры дзяліліся на чатыры масці — мячы, кіі, кубкі і пентаклі (таксама вядомыя як дыскі і манеты). Забарону Карана на стварэнне вобраза людзей мамлюкі выконвалі і таму наносілі на карты толькі строгія геаметрычныя арнаменты — арабескі.
Першыя згадкі ігральных карт на тэрыторыі Еўропы адносяцца да XIV стагоддзя. Існуе запіс у хроніцы горада Берн ад 1367 года, які паведамляе пра забарону карт. У 1370 годзе з’явілася слова naipes (ігральныя карты) у іспанскай кніжцы з вершамі. З 1377 года пачашчаюцца згадкі пра карты (часцей за ўсё ў сувязі з забаронамі). Самы аб’ёмны аповед з’явіўся ў тым жа годзе з-пад пяра манаха ў горадзе Фрайбург. У сярэдзіне XVI стагоддзя англійскія арыстакраты не бянтэжацца прысутнасці на парадным партрэце ігральных карт, пра гэта сведчыць карціна Майстра графіні Уорык (?) «Партрэт Эдварда Віндзара, 3-га барона Віндзара, яго жонкі, Кэтрын дэ Вер, і іх сям’і», якая адносіцца да 1568 года. Лічыцца, што кожная фігура ў картах уяўляе пэўнага гістарычнага персанажа : З’яўленне карт у Расіі адносіцца да царавання Фёдара Іванавіча. Згодна з улажэннем цара Аляксея Міхайлавіча ад 1649 года, картачныя гульні лічыліся вялікім злачынствам, за якое належыла клеймаваць распаленым жалезам і вырываць ноздры. Пры цары Пятры стаўленне да карт паляпшаецца, адкрываецца іх вытворчасць на дзвюх невялікіх мануфактурах у Маскве, хоць сам Пётр гуляў у іх вельмі рэдка. Гандаль ігральнымі картамі зрабіўся крыніцай немалых даходаў. Пры Аляксандры I увялі манаполія на вытворчасць ігральных карт (захавалася да 1917 года), прычым прыбытак накіроўваўся на ўтрыманне ведамства імператрыцы, якое апекавала дзяцей-сірот. Папера для вытворчасці карт была нізкай якасці і таму папярэдне націраліся талькам на адмысловых талечных машынах. Такія карты былі гладкімі, добра слізгалі пры тасаванні і называліся «атласнымі». Каштавалі яны нятанна: тузін калод атласных карт у 1855 годзе каштаваў 5 рублёў 40 капеек. Сучасныя вытворцы ігральных карт выкарыстоўваюць спецыяльнае пакрыццё для павелічэння даўгавечнасці карт і паляпшэння іх слізгацення.
Калоды
Картачныя калоды бываюць поўныя і скарочаныя. Паводле матэрыялу карты падзяляюць на пластыкавыя і атласныя (папяровыя высокай якасці).
Поўная калода
Поўная калода складаецца з 54 карт: тузаў, двоек, троек, чацвёрак, пяцёрак, шасцёрак, сямёрак, васьмёрак, дзявятак, дзясятак, валетаў, дам, каралёў і двух джокераў.
Поўная калода падыходзіць для ўсіх картачных гульняў.
Скарочаная калода
Скарочаная калода налічвае 36 карт. Мінімальная карта — шасцёрка. Джокераў ў скарочанай калодзе няма.
Скарочаная калода падыходзіць для некаторых картачных гульняў, напрыклад, дурня. Распаўсюджаная ў асноўным у краінах былога СССР.
Варыянты стандартнай калоды
Стандартная калода складаецца з 54 карт: 52 асноўныя карты характарызуюцца адной з чатырох масцей (двух колераў) і адной з трынаццаці вартасцей і дзве спецыяльныя карты, так званыя джокеры, якія звычайна адрозніваюцца па малюнку.
Іншыя віды калод
У розных краінах выкарыстоўваюць розныя калоды. Самыя вядомыя:
Масці і вартасці
Назвы масцей: Карты піковай і трэфавай масці называюцца чорнымі, а чырвовай і званковай — чырвонымі.
Не ў строгай літаратурнай мове валет яшчэ называюць ніжнікам, даму краляй, фаляй, вышнікам, караля вышнікам (пры назве дамы краляй), туз — панфілем, панцікам.
Англійскія назвы карт і масцяў
Вартасці: Карты малодшай дзясяткі называюцца па лікаваму пазначэння (two, three, .. ten), а таксама па прозвищам: двойка — «deuce», «тройка» — «trey».
Французскія назвы карт і масцяў
Вартасці:
Будова ігральнай карты
Кашуля — узор на адваротным баку карты, не дае выпадковым плямам стаць прыкметнымі.
Індэкс — малюнак вартасці і масці ў куце карты.
Штабс-ротмістр
Штабс-ротмістр — обер-афіцэрскі чын у кавалерыі рускай арміі у 1797—1884 гадах X класа і ў 1884—1917 гг. IX класа ў Табелі аб рангах, таксама чын у жандармерыі і памежнай варце (1884—1917) у Расійскай імперыі, таксама ў кавалерыі некаторых замежных войскаў. Адпавядаў чыну штабс-капітана ў пяхоце, і пад'есаула ў казачых войсках.
Ігральныя карты
Будова ігральнай карты
Фігура — выява валета, дамы, караля.
Штабс-ротмістр
У арміі Вялікага Княства Літоўскага ў XVIII ст. штабс-ротмістр — афіцэрская пасада толькі ў падраздзяленнях Пярэдняй варты. У пяхоце і артылерыі арміі ВКЛ штабс-ротмістру адпавядала званне «штабс-капітан».
Ігральныя карты
Усе карты
Прыняты парадак (старшынство, паслядоўнасць) карт: туз (самая малодшая карта), двойка, тройка, …, кароль. У многіх гульнях туз з’яўляецца самай старэйшай картай. Джокер у розных гульнях можа быць альбо самай старэйшай картай, альбо замяніць любую іншую карту па выбары гульца (вольная карта, wild card). У некаторых гульнях старшынство карт іншае. Напрыклад, у нямецкай калодзе і італа-іспанскай калодзе няма дам, іх месца займаюць «старэйшыя валеты» або вершнікі. У картачнай гульні малыя тарокі выкарыстоўваецца калода, якая з’яўляецца, па сутнасці, поўным наборам малых арканаў таро, але з еўрапейскім пазначэннем масцей.
Юнікод
Для масцяў выдзелены дыяпазон ад U+2660 да U+2667: Для саміх карт ёсць спецыяльны дыяпазон ад U+01F0A0 да U+01F0FF.
HTML
Выкарыстоўваюцца лічбавыя коды і мнемоніка &#9824; (&spades;), &#9827; (&clubs;), &#9829; (&сэрца;) і &#9830; (&diams;):
Калоды карт у розных краінах
У многіх краінах (Германія, краіны Усходняй Еўропы, Італія, Іспанія, Японія, Швейцарыя) выкарыстоўваюцца няпоўныя калоды карт з іншымі сімваламі масцей і малюнкаў.
Напрыклад, нямецкая калода — варыянт 32-картачнай калоды для звычайных нямецкіх картачных гульняў (напрыклад, скат), у якой выкарыстоўваюцца нестандартныя сімвалы масцей.
Гайна (рака)
Гайна, Гойна — рака ў Мінскай вобласці, правы прыток Бярэзіны (басейн Дняпра). Даўжыня 100 км. Вадазбор 1670 км². Сярэднегадавы расход вады ў вусці 11,7 м³/с. Агульнае падзенне 100,7 м. Сярэдні нахіл воднай паверхні 1,01 ‰.
Назва
Назва старабалцкага паходжання.
Звязана з індаеўрапейскім *gei- «звіваць, скручваць».
Так жа сама, з дапамогай пашыральніка -n-, ад фанетычна сугучных каранёў утвораныя назвы рэк Вейна (у басейнах Віліі, Дняпра, Дзвіны), дняпроўскай ракі, дзвінскіх рэк і Байна, возера Бойна (Бойно) у басейне Дзвіны.
Назва Гайна значыць «Звілістая (рака)».
Асноўныя прытокі
Справа: Усяжа, Лагазінка, Граба, канал Свіднянскі
Злева: Цна, Кішкурнянка, Зембінка, Кашанец, канал Дзікі
На рацэ
Гарады: Лагойск Зоны адпачынку: Гайна, Лагойшчына
Агульнае
Пачынаецца з крыніц на захад ад вёскі Гайна Лагойскага раёна, працякае ў Смалявіцкім і Барысаўскім раёнах, дзе за 1 км ад вёскі Весялова ўпадае ў Бярэзіну. У вярхоўі цячэ па Мінскім узвышшы, у ніжнім цячэнні — па Верхнебярэзінскай нізіне. Найвышэйшы ўзровень разводдзя ў канцы сакавіка — пачатку красавіка, сярэдняя вышыня над межанным узроўнем 0,9—1,6 м, найбольшая 2,1 м. Рака замярзае ў сярэдзіне снежня, крыгалом у сярэдзіне сакавіка. Суднаходства за 30 км ад вусця ў высокую ваду.
Вадазбор асіметрычны, больш развіты па левабярэжжу, мае складаную форму, значна расшыраны ў ніжнім цячэнні. Займае паўночна-ўсходнюю частку Мінскага ўзвышша. Глебы сугліністыя і супясчаныя. Лясы на вадазборы займаюць 41 % тэрыторыі. Балоты нізінныя. Азёр мала. Найвялікшае з іх — возера Вялікае ў басейне ракі Усяжа. Рэчышча ў вярхоўі каналізаванае на 9 км (ад вёскі Гайна да вёскі Кузевічы), на астатнім працягу звілістае. Шырыня ракі ў межань у вярхоўі 2—4 м, ніжэй 10—16 м, у вусцевай частцы да 20 м. Берагі стромкія, часта абрывістыя, вышынёй 1—4 м.
Даліна трапецападобная, ніжэй упадзення Цны невыразная, шырыня яе ад 0,8—1,2 км у верхнім цячэнні да 2,5—3 км у ніжнім. Пойма да вёскі Свідна адсутнічае, на астатнім працягу двухбаковая, шырынёй 1—1,5 км.
Рэжым Гайны вывучаецца з 1926 года, назіранні праводзіліся на 7 гідралагічных пастах, з іх дзеючы — Гайна (з 1951 г.).
Козыр
У гульнях
У калодзе Таро з двойкамі козырамі называюцца 22 асобна адведзеныя карты, у якіх няма масці, ёсць толькі нумарацыя. У картачных гульнях з калодай Таро важны толькі іх нумар, а самі малюнкі на іх могуць быць любымі.
Слова «козыр» таксама шырока выкарыстоўваецца ў пераносным сэнсе, для абазначэння якога-небудзь перавагі.
Кушыцкія мовы
Кушы́цкія мовы — сям'я афразійскіх моў, распаўсюджаная ва Усходняй Афрыцы. У нашы дні на кушыцкіх мовах размаўляе каля 24 мільёнаў чалавек.
Згодна асноўнай гіпотэзе, кушыцкія мовы склаліся на тэрыторыі Нубіі або ў раёне паміж далінай Ніла і Чырвоным морам ужо ў канцы мезаліта — неаліце. У нашы дні падзяляюцца на некалькі асноўных галін: беджа, агау, дулай, усходнія кушыцкія, паўднёвыя кушыцкія. У 1970-я гг. заходнекушыцкія мовы былі вылучаны лінгвістамі ў самастойную сям'ю амоцкіх моў.
Большасць носьбітаў жыве ў Самалі, Эфіопіі, Эрытрэі, Джыбуці. Кушыцкія народы таксама насяляюць поўдзень Егіпта, Судан, Паўднёвы Судан, Кенію, Уганду, поўнач Танзаніі. Самалійская мова мае дзяржаўны статус у Самалі.
Rheinmetall
Rheinmetall AG — нямецкі канцэрн, утвораны 13 красавіка 1889 года. У асноўным займаецца вытворчасцю ваеннай тэхнікі, узбраення, а таксама вытворчасцю камплектуючых для аўтамабіляў. Штаб-кватэра канцэрна знаходзіцца ў Дзюсельдорфе.
З’яўляецца адным з найбуйных вытворцаў ваеннай тэхнікі і ўзбраенні ў Еўропе. Вядомы вытворчасцю 120-мм гармат для танкаў «Leopard 2».
Скорагаворка
Скорагаворка — фальклорны твор, пабудаваны на спалучэнні гукаў, якія перашкаджаюць хутка і выразна вымаўляць словы; жанр народна-паэтычнай творчасці. Пашырана ў дзіцячым фальклоры і выкарыстоўваецца для трэніроўкі дыкцыі. Напрыклад: «Лавіў рыбак судака, судзіў судак рыбака: лоўка, рыбак, ловіш, судаку сорам робіш», «Рапартаваў ды не дарапартаваў, стаў дарапартоўваць ды зарапартаваўся», «Пекар Пётр пёк пірог». Зборнік беларускіх народных скорагаворак «Мама Мышка сушыла шышкі» (1983) склаў І. У. Саламевіч.
Сезон 2020 ФК Слонім-2017
У 2020 годзе футбольны клуб «Слонім-2017» прымаў удзел у двух афіцыйных турнірах на рэспубліканскім узроўні:
Склад
Станам на кастрычнік 2020 года.
Герцагавіна-Нярэтванскі кантон
Герцагавіна-Нярэтванскі кантон  — адзін з дзесяці кантонаў, што ўваходзяць у Федэрацыю Босніі і Герцагавіны. Складаецца з Града Мостара, і яшчэ васьмі абшчын — Ябланіца, Коніц, Неўм, Прозар-Рама, Раўна, Столац, Чапліна, Чытлук. Герцагавіна-Нярэтванскі кантон на поўначы мяжуе з Сярэднебаснійскім кантонам, на паўночным усходзе — з Сараеўскім кантонам, на ўсходзе — з Рэспублікай Сербскай, на захадзе — з Заходнегерцагавінскім кантонам, на паўночным захадзе — з Герцагбасанскім кантонам, на паўднёвым захадзе — з Харватыяй. Герцагавіна-Нярэтванскі кантон з 222 278 жыхарамі паводле перапісу 2013 году — шосты па колькасці насельніцтва і восьмы па яго шчыльнасці сярод Кантонаў Федэрацыі Босніі і Герцагавіны. Герцагавіна-Нярэтванскі кантон — другі па плошчы (16,85 % плошчы Федэрацыі, ці 8,59 % усёй Босніі і Герцагавіны цалкам) пасля Герцагбасанскага кантона.
Сезон 2020 ФК Слонім-2017
Склад
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
Герцагавіна-Нярэтванскі кантон
Геаграфія
Герцагавіна-Нярэтванскі кантон, згодна сваёй назве, размешчаны ў Герцагавіне, адміністрацыйны цэнтр якога Мостар, з’яўляецца найбуйнейшым горадам у гэтым гістарычным рэгіёне.
Герцагавіна-Нярэтванскі кантон адметны сваім горным рэльефам, які рассякае даліна ракі Нярэтва з прытокамі (Рама, Трэбіжат, Крупа і Брэгава). Прыморскі горны пояс аддзяляе асноўную частку кантона ад невялікай стужцы ўзбярэжжа Адрыятычнага мора ў раёне Неўма, якая з’яўляецца адзіным выхадам Босніі і Герцагавіны да мора.
На тэрыторыі Герцагавіна-Нярэтванскага кантона знаходзяцца два прыродных парка: Прыродны парк Хутава Блата каля Чапліны і Прыродны парк Білідзіне нёдалёка ад Ябланiцы.
Гісторыя
Гісторыя падрыхтоўкі стварэння дадзенага адміністрацыйна-тэрытаряльнага ўтварэння пачынаецца 18 сакавіка 1994 года падпісаннем Вашынгтонскага пагаднення аб спыненні агню паміж самаабвешчанай Харвацкай рэспублікай Герцаг-Босна і баснійскімі мусульманамі. Што ў сваю чаргу перапыніла заўцятую варажэчу паміж гэтымі бакамі, і прывяло да неабходнасці тэрытарыяльнай інтэграцыі. Тое таксама дазволіла накіраваць сумесную агрэсію супраць сіл баснійскіх сербаў. Але большасць сербскага насельніцтва пакінула рэгіён яшчэ ў самым пачатку Баснійскай вайны, бо ўзгадвала аб страшэнным генацыдзе сербаў у гады Другой сусветнай вайны з боку харвацкіх усташаў, які ў даліне Нярэтвы набыў жудасныя праявы і размах. Кантон афіцыйна створаны 23 снежня 1996 года, як адзін з дзесяці Кантонаў Федэрацыі Босніі і Герцагавіны.
Насельніцтва
Паводле перапісу 2013 году агульная колькасць дамашніх гаспадарак ў Герцагавіна-Нярэтванскім кантоне склала 68 121, а сярэдняя колькасць асобаў у адной дамашняй гаспадарцы сягала 3,24.
Склад насельніцтва ў межах сёння існуючага Герцагавіна-Нярэтванскага кантона:
Маёршчына (Магілёў-Падольскі раён)
Маёршчына (Майо́рщина) — вёска ў Магілёў-Падольскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Бабчынскай вясковай грамады.
IC 3720
IC 3720 — галактыка тыпу E (эліптычная галактыка) ў сузор’і Дзева.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Моіўка
Моіўка (Мо́ївка) — вёска ў Магілёў-Падольскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны. Уваходзіць у склад Бабчынскай вясковай грамады.
Раз’езд 42 (Акмолінская вобласць)
Раз’езд 42 — раз’езд у Аршалынскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад Валгодонаўскай сельскай акругі. Код КАТА — 113441600.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва раз’езда складала 183 чалавекі (88 мужчын і 95 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у раз’езде пражывалі 199 чалавек (97 мужчын і 102 жанчыны).
Генуэзскі ўніверсітэт
Генуэзскі ўніверсітэт (Università degli Studi di Genova) — італьянская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Генуя.
Як і ў большасці еўрапейскіх універсітэтаў са старажытнай традыцыяй, вытокі Генуэзскага ўніверсітэта можна знайсці ў асацыяцыях выкладчыкаў і студэнтаў Сярэднявечча. Ёсць звесткі аб наяўнасці ў Генуі навучальнай установы, якая надавала ступені ў галіне права, тэалогіі, медыцыны і мастацтва, яшчэ ў ХІІІ стагоддзі.
Ротмістр
Ротмістр  (Rittmeister, ад Ritt — кавалерыйскі атрад і Meister — начальнік) — вайсковая пасада, а затым званне ў арміі Вялікага княства Літоўскага, а таксама старшы обер-афіцэрскі чын у кавалерыі расійскай арміі ў 1801—1884 гадах IX класа, а затым VIII класа ў Табелі аб рангах, які адпавядаў чыну капітана.
З увядзеннем знакаў адрознення ў арміі ВКЛ у канцы XVIII ст. ратмістр меў чатыры зорачкі на пагоне. У літоўскай арміі 1812 г. знакам адрознення ротмістра быў «чысты» эпалет без махры.
Ва Узброеных сілах Рэспублікі Беларусь адпавядае званню «капітан». Да сённяшняга дня званне «ратмістр» існуе ў арміях Швецыі і Нарвегіі.
Святая Жэнеўева
Жэнеўева (Geneviève) або Генавефа (Genovefa, каля 420, Нантэр (цяпер прадмесце Парыжа) - каля 500, Парыж) — святая, заступніца Парыжа.
Біяграфія
Паходзіла з старажытнага гала-германскага роду. У 429 годзе святы Герман Асерскі быў праездам у іх хаце і прадказаў маленькай Жэнеўеве вялікую будучыню. З пятнаццацігадовага ўзросту будучая святая вяла аскетычнае жыццё ў бацькоўскай хаце, а пасля смерці бацькоў жыла ў Парыжы, які тады не выходзіў за межы вострава Сітэ. У 451 годзе, калі Парыжу пагражалі уварваўшыся ў Еўропу орды Атылы, Жэнеўева прадказала, што Парыж будзе выратаваны. Калі гараджане страцілі надзею і хацелі забіць святую, Атыла адвёў свае орды ад горада ў бок Каталаўнскіх палёў, дзе і быў разбіты. Пасля гэтага слава святой ўзрасла. Яна заваявала павагу горада таксама шчодрасцю, бездакорнай маральнасцю і палымянай верай.
Падчас пяцігадовай аблогі Парыжа Хлодвіга, Жэнеўева прывяла па рацэ ў горад караблі з харчовымі прыпасамі і раздала іх народу. У 460 годзе Жэнеўева дабраславіла пабудову над магілай святога Дыянісія царквы, пры якой кароль Дагаберт I заснаваў пазней абацтва Сен-Дэні.
Абраміўска Далына
Абраміўска Далына (Абра́мівська Доли́на) — вёска ў Магілёў-Падольскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Сурноўка (Рослаўльскі раён)
Сурноўка (Сурновка) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прыгор’еўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Сурноўка абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
З 2004 па 2019 год у складзе Жарынскага сельскага паселішча.
Геаграфія
Праз вёску праходзіць аўтадарога.
Біялогія акіяна
Біялогія акіяна (марская біялогія, біялагічная акіяналогія, біялагічная акіянаграфія) — навука, раздзел біялогіі і акіяналогіі, які вывучае жыццё марскіх арганізмаў (біёты) і іх экалагічныя ўзаемадзеянні. Біялогія акіяна — частка гідрабіялогіі. Біялогіяй акіяна таксама завуць сукупнасць біялагічных з'яў і працэсаў у Сусветным акіяне.
Жыццё знаходзіцца ў акіяне ад паверхні да найбольшых глыбінь. Па тыпах месцапражывання адрозніваюць пелагічныя арганізмы, якія насяляюць тоўшчу вады (планктон і нектон), і арганізмы, што насяляюць дно акіяна (бентас). У акіяне жывуць прадстаўнікі амаль усіх класаў жывёл, а многія класы вядомы толькі ў акіяне. З пазваночных жывёл у акіяне жывуць рыбы, чарапахі, змеі і млекакормячыя, галоўным чынам кітападобныя і ластаногія.
Вялікі ўнёсак у даследаванне біялогіі акіяна ўнеслі В. Г. Богараў, Л. А. Зянкевіч (СССР), Дж. Д. Айзекс, В. М. Чапмен (ЗША), К. Э. Лукас (Вялікабрытанія), Р. Марумо, І. Мацуі (Японія), Жак-Іў Кусто (Францыя).
Літаратура
''Моисеев П. А.'' Биологические ресурсы Мирового океана. — М., 1969.
Обер-афіцэр
Обер-афіцэр, (ад Oberoffizier) — найменне ніжэйшай катэгорыі афіцэрскіх чыноў у рускай арміі і на флоце да 1917 года, якія адпавядалі IX—XIV класам «Табелі аб рангах», ад прапаршчыка/карнета да капітана/ротмістра ўключна. Обер-афіцэры па сваіх пасадах прадстаўлялі камандны склад роты. Нямецкая назва (літаральна «старшыя афіцэры») ідзе з XVII стагоддзя, калі обер-афіцэры як старшыя палявыя камандзіры супрацьпастаўляліся унтэр-афіцэрам як малодшым палявым камандзірам; апошнія жа тады таксама прылічаліся да афіцэрскага складу. Да обер-афіцэраў належыла звяртацца: «Ваша благароддзе».
Сонечны сарас 153
Сонечны сарас 153 — серыя з 70 сонечных зацьменняў, якая пачалася 28 ліпеня 1870 года і будзе працягвацца да 22 жніўня 3114 года. Сонечныя зацьменні аднаго сараса паўтараюцца з перыядычнасцю раз у 18 гадоў 11 дзён і 8 гадзін.
Мір (плацежная сістэма)
Мір (мир) — расійская нацыянальная плацежная сістэма, якая прадстаўляе паслугі правядзення плацежных аперацый. У Расіі і ва ўсім свеце асноўным бізнесам сістэмы з’яўляецца апрацоўка плацяжоў паміж банкамі-эквайерамі, якія абслугоўваюць гандлёвыя кропкі, банкамі-эмітэнтамі або крэдытнымі кааператывамі, якія выкарыстоўваюць для аплат дэбетавыя і крэдытныя карткі брэнда.
Разлікі праводзяцца ў расійскіх рублях. Выпускаюцца крэдытныя і дэбетавыя карткі з падтрымкай авердрафту. Аператар плацежнай сістэмы «Мір» — АТ «Нацыянальная сістэма плацежных карт».
Паводле даследавання «Сколкава», у чэрвені 2021 года «Мір» абагнала Visa і Mastercard па ахопе насельніцтва Расіі, карта дадзенай сістэмы стала асноўнай для 42 % рэспандэнтаў. На снежань 2022 года было эмітавана больш за 170 мільёнаў картак, па аб’ёме плацяжоў сістэма займала каля 38,6 % расійскага рынку плацежных сістэм усіх эмітаваных картак і 38,8 % усіх праведзеных па картках аперацый.
Мікалай Гаўрылавіч Чарнышэўскі
Мікалай Гаўрылавіч Чарнышэўскі (12 (24) ліпеня 1828, Саратаў, Расійская імперыя — 17 (29) кастрычніка 1889, там жа) — рускі філосаф-утапіст, рэвалюцыянер-дэмакрат, навуковец, літаратурны крытык, публіцыст і пісьменнік.
Арцёмава
Арцёмава — тапонім.
Наваха
Наваха (саманазва: Naabeehó) — індзейскі народ, карэнныя жыхары ЗША. Жывуць пераважна ў штатах Юта, Нью-Мексіка і Арызона. Агульная колькасць (2011 г.) - 300 460 чал.
Гісторыя
Хаця іспанскія канкістадоры з'явіліся на землях хопі і наваха каля 1540 г., першая пісьмовая ўзгадка пра Apaches de Navajo адносіцца толькі да 1583 г. З канца XVI ст. наваха кантактавалі з іспанскімі каланістамі, што сяліліся ўздоўж Рыа-Грандэ. Дзякуючы ім або каланізаваным пуэбла пазнаёміліся з жывёлагадоўляй. Прамы канфлікт паміж наваха і іспанцамі адбыўся толькі каля 1780 г. У ім на баку іспанцаў удзельнічалі іншыя суседнія плямёны.
Пасля абвяшчэння незалежнасці Мексікі тэрыторыі, населеныя наваха, афіцыйна ўвайшлі ў яе склад. У 1822 г. мексіканскі ўрад прызначыў вярхоўнага правадыра, але яго ўлада была надзвычай фармальнай. У 1823 г. губернатар Хасэ Антоніа Віскара запатрабаваў ад наваха прыняць каталіцтва і цалкам падпарадкавацца мексіканскай адміністрацыі. Ён здзейсніў ваенны паход на індзейскія тэрыторыі, аднак не дасягнуў поспеху. Канфлікты з мексіканцамі адбываліся і пазней.
У 1846 г. падчас вайны паміж Мексікай і ЗША наваха ўпершыню сутыкнуліся з амерыканскімі салдатамі. Прадстаўнікі наваха заключылі з амерыканцамі шэраг дагавораў, што парушаліся з абодвух бакоў. Асаблівую варожасць ўзаемныя адносіны набылі ў 1860 - 1868 гг., калі ў адказ на напад наваха на крэпасць Дэфіанс амерыканскія ваенныя разгарнулі ваенную кампанію і ўжылі тактыку выпаленай зямлі. У выніку пачаўся голад, які вымусіў наваха пайсці на прымірэнне. У 1868 г. яны падпісалі дагавор, згодна якому іх тэрыторыі былі падзелены. Наваха атрымалі права заняць 4 куты сваіх былых зямель, астатнія перадаваліся белым пасяленцам і амерыканскаму ўраду. Для прадухілення паўстанняў ў рэзервацыях былі пабудаваны крэпасці.
Уключэнне наваха ў рынкавую эканоміку ЗША спрыяла хуткаму развіццю жывёлагадоўлі. Аднак праз некалькі дзесяцігоддзяў гэта прывяло да значнай эрозіі глебы. У 1933 г. амерыканскі ўрад прыняў рашэнне скараціць статкі наваха. Да 1946 г. каля 80% свойскай жывёлы было выкуплена і знішчана. Хаця наваха атрымоўвалі грашовую кампенсацыю, скарачэнне статкаў успрымалася імі вельмі балюча, да таго ж прывяло да разбурэння традыцыйнай гаспадаркі.
Падчас II Сусветнай вайны пачалася міграцыя наваха ў гарады для працы ў прамысловасці. Многія з іх служылі ў арміі ЗША. Асаблівы плён для перамогі над Японіяй прынеслі радысты-шыфравальшчыкі, што карысталіся мовай наваха.
У 1934 г. рэзервацыі наваха атрымалі аўтаномію і права мець свой урад. У 1969 г. была абвешчана нацыя наваха Naabeehó Bináhásdzo. У 1991 г. быў абраны першы прэзідэнт нацыі. Ім стаў палітык Петэрсан Зах. З 1968 г. працуе Народны каледж Diné College — вышэйшая навучальная ўстанова наваха.
Заняткі
Продкі наваха, якія мігрыравалі з арктычнай поўначы, займаліся паляваннем і збіральніцтвам. Гэтыя заняткі заставаліся важнымі і ў пазнейшы час. Да з'яўлення жывёлагадоўлі паляванне было адзіным гаспадарчым заняткам, якое забяспечвала мясам. Звычайна яго здабывалі празапас, вэндзілі або сушылі. Збіралі дзікі рыс, юку, сумах, арэхі.
Ручное земляробства распаўсюдзілася дзякуючы кантактам з індзейцамі-пуэбла. Найбольш важнай сельскагаспадарчай культурай была кукуруза. Наваха вядомы прыхільнасцю да вырошчвання сартоў з каляровымі зярнятамі. Кукуруза адыгрывае важную роль у міфалогіі і традыцыйнай рэлігіі. Іншыя сельскагаспадарчыя культуры — кабачкі, гарбузы і фасоля. Земляробства — важны сучасны занятак. Калі ў мінулым ён лічыўся жаночым, у нашы дні ім займаюцца і мужчыны. Ручная праца саступіла месца механізаванай. З другой паловы XX ст. развіваецца ірыгацыя. Сучасныя метады сельскай гаспадаркі ўкараняюцца ў тым ліку дзякуючы іншаземным спецыялістам.
Жывёлагадоўля ўзнікла не раней за XVI ст. ў выніку кантактаў наваха з іспанцамі і моцна паўплывала на змены ў ладзе жыцця. Коні сталі галоўным транспартным сродкам. Іх выкарыстанне зрабіла воінаў мабільнымі. У наваха вылучаецца цыкл асобых спеваў, прысвечаных узаемадносінам воіна і яго каня. Конскае мяса разглядалася як сакральная ежа. Кароў трымалі толькі заможныя сем'і. Часцяком яны пасвіліся па-за межамі вёсак і хутка дзічэлі. Найбольш важнымі для гаспадаркі сталі авечкі і козы. Іх трымалі дзеля воўны і мяса, але наваха ведалі кожную жывёлу ў сваіх статках і адносіліся да яе як да асобы. Авечкі з'яўляліся своеасаблівай валютай у гандлі з іншымі плямёнамі. Жывёлагадоўля мела выключную ролю ў развіцці гаспадаркі ў другой палове XIX - першай палове XX стст.
Традыцыйныя рамёствы — пляценне кошыкаў, выраб керамікі, ткацтва. З канца XIX ст. актыўна развіваецца ювелірнае майстэрства. З другой паловы XX ст. наваха ўсё часцей імкнуцца ўладкавацца на працу ў прамысловасці, у тым ліку той, што існуе на тэрыторыі рэзервацый.
Матэрыяльная культура
Наваха здаўна апрацоўвалі драўніну і косць. Хаця землі, населеныя імі, славяцца запасамі каляровых металаў, яны самі не здабывалі медзь і не выраблялі бронзу. Металічныя вырабы набываліся імі ў суседдзяў. Асаблівым попытам карысталася бляха. Яе куплялі ў мексіканцаў, а потым у амерыканцаў для далейшай механічнай апрацоўкі. Толькі ў XIX ст. з'явілася ювелірная справа.
Час узнікнення арыгінальнай керамікі наваха дакладна не вядомы. Найстаражытнейшыя прыкляды ганчарства сустракаюцца з канца XVII - XVIII стст. Ганчарамі былі жанчыны. Кераміка наваха адрознівалася тэхнікай выскрабання пасудзін цвёрдымі зернямі кукурузы і даданнем лушчака.
Ткацтва набыло асаблівае значэнне з сярэдзіны XVIII ст. Ваўняныя аздобленыя арнаментам коўдры наваха былі распаўсюджаны па ўсіх Вялікіх раўнінах. Мужчынская вопратка ўключала тунікападобную кашулю і абмоткі для ног, замацаваныя скураным рамянём, на галаве — скураны капялюш. Жанчыны апраналі спадніцы. Абутак плялі з юкі.
Дамінаванне такіх заняткаў, як паляванне, збіральніцтва, а потым жывёлагадоўля, не спрыяла ўсталяванню традыцыі будаўніцтва вялікіх сталых паселішчаў. Асноўны від паселіша, што сфарміраваўся да другой паловы XIX ст., ўяўляў сабою некалькі двароў, кожны з якіх вёў сваю гаспадарку. Двор складаўся з шэрагу будынкаў рознага прызначэння. Найбольш вядомы тып пабудовы — зрубны хоган. Вылучаліся мужчынскія хоганы з вертыкальнай арыентацыяй бярвення і жаночыя — з гарызантальнай. Захаваліся мураваныя ўмацаванні — пуэбліта.
Звычайная ежа ўключае кукурузную кашу і вараную бараніну. Наваха практычна не ўжываюць свініну, затое любяць казінае мяса. У XIX ст. шырока распаўсюдзіліся кава, цукар і пшанічная мука. Цеста з пшанічнай мукі кісляць, пякуць на вуглях невялікімі порцыямі. У наваха захаваліся жартоўныя гісторыі пра людзей з аддаленых мясцін, што ўпершыню бачылі кававыя зярняты. Іх спрабавалі смажыць або варыць кашу. Традыцыйная кулінарыя таксама мае багаты вопыт выкарыстання дзікіх раслін. Асаблівае месца ў ёй займаюць арэхі. Пасля кантактаў з еўрапейцамі пачалося ўжыванне алкагольных напояў. У нашы дні алкагалізм з'яўляецца сур'ёзнай праблемай для многіх мужчын і жанчын.
Народнае мастацтва
Наваха захавалі надзвычай багаты фальклор. Вылучаюцца цыклы міфаў, легенд і казак, якія апавядаюць пра стварэнне сусвету і прыгоды культурных герояў. Казачны трыкстэр Каёт быў запазычаны амерыканскай папулярнай культурай. Народныя песні прысвечаны земляробству, рэлігійным цырымоніям, этапам сталення, войнам, будаўніцтву жытла, каханню і г. д. Распаўсюджаныя музычныя інструменты — барабаны, флейта, бразготкі і інш. Выяўленчае мастацтва переважна арнаментальнае, адлюстравана ў ткацтве і малюнках на пяску.
Мова
Родная мова наваха належыць да паўднёвай галіны атабаскіх моў. Пісьмовыя запісы вядомы з 1849 г. У нашы дні выкарыстоўваецца алфавіт на аснове лацінкі, распрацаваны ў 1939 г.
У 2010 г. у паўседзённым жыцці мовай наваха карысталася 170 000 жыхароў ЗША. Яна вывучаецца ў нацыянальных школах, выкарыстоўваецца ў СМІ.
Рэлігія
Традыцыйная рэлігія наваха політэістычная, заснаваная на веры ў існаванне антрапаморфных і жывёлападобных багоў. Найбольш важныя багі пантэона наваха :
Акрамя таго, наваха шанавалі іншых вышэйшых істот, у тым ліку яй (yéí), якія даравалі людзям сваю гаючую сілу. Іх малявалі на пяску і тканінах, прысвячалі ім танцы.
Згодна міфам, першыя людзі нарадзіліся ў падземным свеце, потым перасяліліся на паверхню зямлі, дзе нарадзілі сучасных людзей і ў выніку зышлі ў нябесны свет. Наваха баяліся смерці, імкнуліся як мага хутчэй пахаваць памерлых. Уяўленні пра замагільны свет не ўключалі ідэю адплаты за ўчынкі пры жыцці. Вылучаўся пласт так званых "спевакоў" — арганізатараў рэлігійных цырымоній. Імі былі мужчыны, але ў некаторых выпадках — жанчыны. Акрамя таго, існавалі шаманы — патаемныя знаўцы лекарскай справы.
Многія паслядоўнікі традыцыйных практык прытрымліваюцца пеётызму. Ён распаўсюдзіўся ў другой палове XX ст. і ў нашы дні ахоплівае значную частку вернікаў. Акрамя таго, сярод наваха распаўсюджана хрысціянства.
Раверэда-ін-П’яна
Насельніцтва складае 5464 чалавек (2008 г.), шчыльнасць насельніцтва складае 324 чал./км². Займае плошчу 15 км². Паштовы індэкс — 33080. Тэлефонны код — 0434.
Заступнікам населенага пункта лічыцца святы San Bartolomeo.
Дэмаграфія
Дынаміка насельніцтва:
Бэрэзіўка (Магілёў-Падольскі раён)
Бэрэзіўка (Березі́вка) — вёска ў Магілёў-Падольскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
IC 3721
IC 3721 — галактыка тыпу S? (спіральная галактыка) ў сузор’і Валасы Веранікі.
Гэты аб’ект знаходзіцца ў арыгінальнай рэдакцыі індэкснага каталога.
Кэльмэнецкі раён
Кэльмэнецкі раён (Кельменецький район) — адміністрацыйная адзінка ў складзе Чарнавіцкай вобласці Украіны. Адміністрацыйны цэнтр — Кэльмэнці (Кельменці).
Утвораны ў 1960 годзе. Насельніцтва раёна на года складае 41536 чалавек, плошча — 670 км².
Адміністрацыйны падзел
Тэрыторыя раёна адміністрацыйна складаецца з 1 пасялковага і 24 сельскіх саветаў.
Населеныя пункты
На тэрыторыі раёна размешчаны 1 пасёлак гарадскога тыпу і 32 вёскі.
Скот (значэнні)
Скот — англійскае прозвішча.
Целяўкіна
Целяўкіна (Телявкино) — вёска ў Рослаўльскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Прыгор’еўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
25 сакавіка 1918 года згодна з Трэцяй Устаўной граматай Целяўкіна абвяшчалася часткай Беларускай Народнай Рэспублікі. 1 студзеня 1919 года згодна з пастановай I з’езда КП(б) Беларусі яна ўвайшла ў склад Беларускай ССР, аднак 16 студзеня Масква адабрала вёску разам з іншымі этнічна беларускімі тэрыторыямі ў склад РСФСР.
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была пад нямецкай акупацыяй з жніўня 1941 года, вызвалена ў верасні 1943 года.
З 2004 па 2019 год у складзе Жарынскага сельскага паселішча.
Геаграфія
Праз вёску праходзіць аўтадарога.
Сельскагаспадарчыя жывёлы
Сельскагаспадарчыя жывёлы, Скот — хатнія жывёлы, якія гадуюцца чалавекам для атрымання прадуктаў харчавання (мяса, малако, тлушч, яйкі), сыравіны вытворчасці (поўсць, шчацінне, скура, косці, пух, пер'е), а таксама выконваюць транспартныя і працоўныя функцыі. У паняцце «сельскагаспадарчыя» уваходзяць розныя пароды птушак, звяроў, жывёлы, рыб і насякомых, якія змяшчаюцца ў спецыялізаваных нежылых памяшканнях (стойла, загон, хлеў, стайня, свінарнік, кароўнік, клетка, вальер, ферма, гадавальнік, затока, сажалка, птушнік, пчальнік і г. д.) толькі з мэтай атрымання прадуктаў жыццядзейнасці жывёл.
Арнасай (Акмолінская вобласць)
Арнасай — аул у Аршалынскім раёне Акмолінскай вобласці Казахстана. Уваходзіць у склад аульнай акругі Арнасай. Знаходзіцца прыкладна за 21 км на паўночны захад ад цэнтра пасёлка Аршалы. Код КАТА — 113442100.
Насельніцтва
У 1999 годзе насельніцтва аула складала 1078 чалавек (528 мужчын і 550 жанчын). Паводле дадзеных перапісу 2009 года, у ауле пражывалі 1129 чалавек (574 мужчыны і 555 жанчын).
Барыўка (Магілёў-Падольскі раён)
Барыўка (Борі́вка) — вёска ў Магілёў-Падольскім раёне Вінніцкай вобласці Украіны.
Веронскі ўніверсітэт
Веронскі ўніверсітэт (Università degli Studi di Verona) — італьянская дзяржаўная вышэйшая навучальная ўстанова са статусам універсітэта з сядзібай у горадзе Верона.
Тэракты ў Нарвегіі (2011)
Тэракты ў Нарвегіі — два тэрарыстычныя акты, скіраваныя супраць асоб выканаўчай улады, грамадскага маладзёжнага лагера і цывільнага насельніцтва ў Нарвегіі ў пятніцу 22 ліпеня 2011 года. Першым нападам быў выбух бомбы ва ўрадавым квартале Осла перад офісам прэм’ер-міністра Нарвегіі Енса Столтэнберга і іншых урадавых будынкаў, што адбыўся ў 15:26 па мясцовым часе. У выніку выбуху загінулі сем чалавек і каля пятнаццаці параненыя. Наступны больш жорсткі напад адбыўся праз дзве гадзіны ў часе правядзення лагера кіруючай Працоўнай партыі Нарвегіі на востраве Уцёя (Цюрыфіёрд, Бускеруд). Узброены чалавек, пераапрануты ў паліцэйскага, адкрыў страляніну па ўдзельніках лагера, забіўшы прынамсі 86 чалавек.
За масавае забойства на востраве Уцёя быў арыштаваны 32-гадовы нарвежац Андэрс Берынг Брэйвік. Ён абвінавачваецца ў ажыццяўленні абодвух нападаў. Паліцыя таксама параіла прэм’ер-міністру Нарвегіі не раскрываць свайго месцазнаходжання да канчатковага высвятлення абставін.
Еўрапейскі Саюз, НАТА і многія краіны выказалі сваю падтрымку Нарвегіі і асудзілі здзейсненыя напады.
Выбух у Осла
Афіцыйныя справаздачы адразу сыйшліся на тым, што крыніцаю выбуху было замініраванае аўто, узарванае перад офісам прэм’ер-міністра Нарвегіі Енса Столтэнберга і такімі прылеглымі ўрадавымі будынкамі , як міністэрства нафтавай прамысловасці і энергетыкі Нарвегіі (пацярпела найбольш<) і міністэрства фінансаў з шматлікімі выбітамі шыбамі. У офісе міністэрства нафтавай прамысловасці пачаўся пажар. Выбуховая хваля выбіла шыбы ў вокнах будынкаў на адлегласці аднаго кіламнтра ад эпіцэнтру выбуха<. Паводле некаторых крыніцаў на месцы здарэння магло быць яшчэ два выбуховыя прыстасаванні. Паведамлялася, што Столтэнберг не пацярпеў. Міністр фінансаў Нарвегіі ў гэты час знаходзіўся ў Германіі на адпачынку. Выбух быў чутны на адлегласці прынамсі 7 кіламетраў.
Прылеглая вулічная тэрыторыя пасля выбуху запоўнілася шклянымі аскепкамі і абломкамі. Рэшткі ўзарванага аўто былі заўважаныя каля аднаго з будынкаў. За выбухам паследвала шырокае воблака белага дыму, сілкаванае пажарам у міністэрстве нафтавай прамысловасці. Пасля інцыдэнту паліцыя ачапіла небяспечную зону і зладзіла пошукі дадатковых выбуховых прыстасаванняў. Паліцыя параіла людзям пакінуць цэнтр сталіцы. Таксама ў цэнтр Осла былі ўведзеныя вайскоўцы.
Пацярпелыя
У выніку напада ў Осла загінула 7 чалавек, пацярпела — 15 (з іх 11 з цяжкімі раненнямі). Доктар шпіталя пры ўніверсітэце Осла паведаміў, што яны маюць справу ў асноўным з раненнямі галавы, грудзі і чэрапа.
На колькасць ахвяр паўплывала пара году. Дзякуючы сезону адпачынку, многія офісы былі напаўпустымі. Як зазначыў дзяржаўны сакратар Ганс Крыстыян Амундсен, на прылеглай да месца выбуху тэрыторыі было менш людзей чым заўсёды. У ліпені большасць нарвежцаў бяруць на рабоце адпачынак.
Уплыў на транспартны рух
Пасля выбуху ўсе дарогі гэтай часткі гораду былі перакрытыя, а людзі былі эвакуіраваныя праваахоўнымі органамі. Жыхарам Осла параілі заставацца далей ад цэнтра гораду і абмежавацца ў выкарыстанні мабільнай сувяззю з прычыны імавернасці чарговай тэрарыстычнай атакі. Грамадскі транспарт, які рухаецца за і ўнутр межаў гораду быў прыпынены таксама. Паліцыя ініцыявала вобшук машынаў на шляху да гарадскога аэрапорту, хоць сам аэрапорт застаецца дзейным. Усе цягнікі былі прыпыненыя пасля выяўлення ля чыгуначных шляхоў падазронага пакета. Офіс тэлевізійнай кампаніі TV 2 быў эвакуіраваны пасля выяўлення падобнага да бомбы аб’екта знадворку будынку.
Бойня на востраве Уцёя
Прыкладна праз дзве гадзіны пасля выбуху Брэйвік праехаў каля 40 км на паўночны захад ад Осла да возера Цюрыфіёрд, дзе пераправіўся на востраў Уцёя да зладжанага Працоўнай партыя Нарвегіі маладзёжнага лагера. Дабраўшыся да належнага месца на пароме, ён распачаў бязладную страляніну па яго маладых удзельніках. Паліцыя лічыць, што выбух у Осла і бойня на востраве Уцёя звязаныя паміж сабой. У часе затрымання Андэрс Берынг Брэйвік атрымаў агнястрэльнае раненне.
Будучы апранутым у адзенне паліцэйскага, паводле існуючых звестак, ён сабраў вакол сябе групу маладых людзей, сказаўшы, што павінен зрабіць аб’яву ў сувязі з выбухам у Осла, які адбыўся за некалькі гадзінаў перад гэтым, і раптам адкрыў страляніну, забіваючы і наносячы шматлікія раненні. Спачатку ён страляў у людзей на востраве, а пасля ў спрабуючых выратавацца ўплаў па вадзе. Большасцю пацярпелых з'яўляліся юныя людзі ўва ўзросце 15—16 гадоў. Паводле некаторых сведак, забойца клікаў юнакаў да пачатку страляніны.
Прыкладна ў 03:50 па мясцовым часе 23 ліпеня 2011 года дзве галоўныя тэлекампаніі Нарвегіі NRK і TV2 пачалі прамую трансляцыю канферэнцыі з Цэнтральнага ўпраўлення паліцыі, дзе загадчык Нацыянальнай паліцыі Нарвегіі пацвердзіў наяўнасць «прынамсі 80» ахвяр на востраве Уцёя з прагназаваным іх павелічэннем. Некаторыя сведкі інцыдэнту на Уцёі сцвярджаюць, што выканаўцаў расстрэлу грамадскага лагера было двое. Паліцыя цяпер працуе над спраўджваннем гэтай інфармацыі.
Выканаўца тэракта
Публічная вяшчальная кампанія NRK і некалькі іншых нарвежскіх мэдыа апазналі ў асобе нападніка Андэрса Берынга Брэйвіка (нар. 13 лютага 1979). Будучы арыштаваным на востраве Уцёя за стральбу па мірных грамадзянах ён лічыцца прыналежным і да выбуху бомбы ва ўрадавым квартале Осла. Ён абвінавачваецца ў ажыццяўленні абодвух нападаў
Асабістае жыццё
Пад канец чэрвеня або ў пачатку ліпеня Андэрс Берынг Брэйвік пераехаў у невялікае мястэчка Рэна за 140 км на поўнач ад Осла, дзе ён адкрыў невялікую фірму пад назвай «Breivik Geofarm». Выказваліся меркаванні, што ён выкарыстоўваў сваю фірму з мэтай легальнага здабыцця вялікай колькасці штучных угнаенняў і іншых хімічных рэактываў для стварэння аміячнай селітры. Паводле Reuters, у маіі фірме Брэйвіка было прададзена шэсць тон угнаенняў
Палітычныя погляды
Дзейны начальнік нацыянальнай паліцыі Свэйнунг Спонгейм (Sveinung Sponheim) распавёў вяшчальнай кампаніі NRK, што сеціўныя паведамленні падазраванага выканаўцы «наводзяць на думку, што яго палітычныя погляды схіляюцца ў правым антыісламісцкім кірунку, аднак ці стала гэта матывацыяй для здзейсненага ўчынку застаецца невядомым». Пасля яго арышту афіцыйныя асобы далі яму характарыстыку ўльтраправага экстрэміста. Брэйвік атрымаў адукацыю ў Камерцыйнай школе Осла і, паводле Verdens Gang, вызнае сябе кансерватыўным нацыяналістам. Паводле Reuters і BBC намеснік начальніка паліцыі Роджэр Андэрсен апісаў падазраванага як «хрысціянскага фундаменталіста». Таксама паведамляецца, што Брэйвік напісаў шмат паведамленняў на антыісламісцкі і праізраільскі сайт document.no. Брэйвік з'яўляецца былым сябрам Партыі прагрэса Нарвегіі (FrP) і яе маладзёжнага крыла FpU. Паводле дзейнага лідара FpU Ова Ванебо, Брэйвік быў досыць ініцыятыўным у першай палове 2000-х, аднак быў вымушаны пакінуць партыю праз узмацненне жорсткасці сваіх поглядаў. У шматлікіх сацыяльных медыа ён вызнаваў сабе прыхільнікам нарвежскага антынацыскага партызана Макса Мануса, нідэрландскага палітыка Герта Вільдэрса, філосафа Джона Сцюарта Міла і Уінстана Чэрчыля. Палітычную партыю герта Вільдэрса ён апісаў як «адзіную сапраўдную партыю для кансерватараў». У яго Твітэры існуе толькі адзін запіс з цытатай Джона Сцьюарта Міла: «Адзін чалавек з верай мацнейшы за сто тысяч чалавек, якія маюць толькі інтарэсы», датаваны 17 ліпеня.
Масляніна
Масляніна (Масля́нино) — рабочы пасёлак, адміністрацыйны цэнтр Маслянінскага раёна Новасібірскай вобласці. Насельніцтва Масляніна — 12 982 жыхара (на 1 студзеня 2012 года).
Маслянино размешчана на рацэ Бердзь, за 119 кіламетраў на паўднёвы ўсход ад Новасібірска, за 60 кіламетраў на ўсход ад горада Чарапанава.
Масляніна — адзін з найбуйнейшых пасёлкаў гарадскога тыпу ў Расіі.
НагУаль (гурт)
«НагУаль» — беларускі псіха-фолк гурт. Выконвае песні на фанемнай гаворцы, якую вынайшаў лідар калектыву і нязменны ўдзельнік Леанід Паўлёнак, а таксама на рускай і беларускай мовах. Гурт утварыўся ў Мінску ў 2000 годзе.
Гісторыя
У 2000 годзе беларускі гітарыст Леанід Паўлёнак перабраўся ў Мінск з Наваполацка і разам з групай аднадумцаў стварыў «НагУаль» — музычны калектыў, які змешвае этнічную музыку (бліжэйшы тэрмін — «world music») з элементамі панку, ска і рок-н-ролу. Гурт выконвае песні на неіснуючай гаворцы, тэксты ўяўляюць набор выпадковых гукаў або слоў, запазычаных з розных моў свету. Сам Леанід Паўлёнак апісвае музыку «НагУаль» як «этнічны сюррэалізм».