cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Эфеб
Права ўдзельнічаць у народным сходзе эфеб атрымліваў толькі праз два гады, праз занясенне ў πίναξ εκκλησιαστικός, на 20 годзе жыцця, пасля таго, як ён праслужыў два гады ў памежнай варце, як περίπολος. З тых часоў ён мог удзельнічаць і ў войнах па-за межамі айчыны. Акрамя гэтага вузкага значэння слова, існуе яшчэ шырэйшае, павоодле якога εφηβος мог быць названы ўсякі малады чалавек, які выйшаў з дзіцячага ўзросту. У мастацтве маладыя людзі гэтага ўзросту адлюстроўваюцца з коратка стрыжанымі валасамі ў супрацьлегласць хлопчыкам і мужам, якія насілі даўжэйшыя валасы (κομα̃ν). Гэта састрыганне валасоў здзяйснялася да επι διετες ήβη̃σαι, верагодна, на 16 годзе, і, верагодна, ад гэтага акту трэці дзень свята Апатурый зваўся κουρεω̃τις (ад κουρα, κείρω). Для праходжання ваеннага мастацтва эфебы мелі двух выкладчыкаў гімнастыкі і, звыш таго, асобных выкладчыкаў для ўдасканалення навыкаў e стральбе з лука, кіданні дроціка, выкарыстанні зброі, кіраванні катапультай і г.д. Лекцыі па прадметах агульнай адукацыі (паводле Плутарха = γράμματα з філасофіяй, геаметрыяй, рыторыкай і музыкай) чыталіся ў Дыягенаўскай гімназіі (Διογενετον). Напрыканцы года, эфебы атрымлівалі ў народным сходзе, які збіраўся ў тэатры, па шчыту і дзідзе, пасля чаго праходзілі школу палявой і гарнізоннай службы, у якасці гарнізонных салдат, ці ахоўнікаў парадку ў грамадскіх месцах. У якасці гарнізонных салдат яны зваліся таксама перыпаламі.
Астровец Свентакшыскі
Астровец Свентакшыскі (Ostrowiec Świętokrzyski) — горад у Польшчы, размешчаны за 180 км на поўдзень ад Варшавы. Адміністрацыйны цэнтр Астравецкага павета Свентакшыскага ваяводства. Утварае гарадскую гміну, таксама з’яўляецца сядзібай вясковай гміны Бадзэхаў. Займае плошчу 46,43 км². Насельніцтва 65 тыс. чалавек.
Леанід Канстанцінавіч Пугаўка
Леанід Канстанцінавіч Пугаўка (, в. Паўлова, Глыбоцкі раён, Віцебская вобласць — ) — работнік сельскай гаспадаркі, Герой Сацыялістычнай Працы (1966).
Біяграфія
Удзельнік Вялікай Айчыннай вайны. У 1945 годзе пасля звальнення з ваеннай службы вярнуўся ў родныя мясціны. Працаваў загадчыкам хатай-чытальняй у в. Лучайка Глыбоцкага раёна. У 1947 годзе выбраны старшынёй Лучайскага, а ў 1950 годзе — Узрэцкага сельскіх Саветаў. З 1951 года працаваў старшынёй калгаса «17 Верасня» Глыбоцкага раёна. Леанід Канстанцінавіч так арганізаваў работу калгаса, што ў 1956 годзе хлебаробы атрымалі з кожнага гектара па 21,5 цэнтнераў збожжавых. Гэта была самая высокая ўраджайнасць у Беларусі ў той час.
Званне Героя Сацыялістычнай Працы, а таксама званне «Заслужаны работнік сельскай гаспадаркі БССР» прысвоена ў 1958 годзе за поспехі ў развіцці сельскай гаспадаркі, за ўкараненне ў вытворчасць дасягненняў навукі і перадавога вопыту.
Дэпутат Вярхоўнага Савета СССР у 1958—1962 гадоў.
У 1981 годзе выйшаў на пенсію.
Крымская калона
Крымская калона (Крымская колонна) — помнік у горадзе Пушкін (Санкт-Пецярбург). Пабудавана ў 1777 годзе ў выглядзе тасканскай калоны (архітэктар Я. А. Брус) з сібірскага мармуру і называлася Сібірскай калонай; у 1783 годзе ў памяць пра далучэнне Крыма да Расіі атрымаў назву Крымская калона. У 1785 годзе ўпрыгожана бронзавай кампазіцыяй (скульптар Г. І. Казлоў), якая нагадвае турэцкія і татарскія даспехі. Вышыня — 11,4 м.
Цэнтральная Італія
Цэнтральная Італія — сярэдняя частка сучаснай рэспублікі Італія, свайго роду пераходнае, сувязное звяно паміж Паўночнай Італіяй і Паўднёвай Італіяй («медзаджорна»). Складаецца з рэгіёнаў Лацыё, Марке, Таскана і Умбрыя.
Цэнтральная Італія занята моцна расчлянёнымі хрыбтамі Цэнтральных Апенін, маецца шмат ліній сейсмалагічных разломаў, якія чаргуюцца з катлавінамі, высокая верагоднасць разбуральных землетрасенняў, напрыклад, землетрасенне ў Авецана 1915 года. У цэнтральнай Італіі размешчана сталіца краіны — горад Рым, а таксама незалежная духоўная дзяржава Ватыкан. У цэнтральнай Італіі ўзнік і сучасная літаратурная італьянская мова (у аснове сваёй — тасканская мова).
Гісторыя
У часы антычнасці тэрыторыю засялялі разнастайныя індаеўрапейскія (італійскія лаціны) і неіндаеўрапейскія (этрускі) плямёны. Усе яны былі аб'яднаны і раманізаваны ў межах Рымскай імперыі. Пасля 476 года нашэсці германскіх плямёнаў з поўначы і візантыйцаў з поўдня, а таксама ўзмацненне ўлады Рымскіх Пап прывялі да дэзінтэграцыі антычнай раманскай агульнасці паўвострава на шэраг дробных дзяржаўных утварэнняў з вялікай разнастайнасцю субкультур і дыялектаў. Цэнтральнаітальянскія дыялекты ад паўночных адлучае ізаглоса лінія Спецыя-Рыміні, а ад паўднёвых лінія Рым-Анкона. У цэлым яны найбольш набліжаны да класічнай латыні, праяўляюць нямалае падабенства з ібера-раманскімі, а таксама з балкана-раманскімі мовамі.
У Сярэднявеччы ў цэнтральнай Італіі існавала некалькі дзяржаў (Піза, Таскана і інш.) Значную частку тэрыторый цэнтральнай Італіі аб'ядналі пад сваім «свецкім» кіраваннем Рымскія Папы з 754 па 1870. Узнікла так званая Папская вобласць.
Эканоміка
Эканоміка Цэнтральнай Італіі мае змяшаны аграрна-прамысловы характар. У прамысловым сектары раней пераважала дробнапрамысловая вытворчасць, лёгкая прамысловасць, вытворчасць і выраб скуры, абутку. З канца 90-х гадоў сектар перажывае заняпад з-за канкурэнцыі з кітайскімі вытворцамі. У наш час рэгіён у цэлым мае невысокі ўзровень жыцця, значнае беспрацоўе і няпоўную занятасць. Асноўная прыбытковая галіна — турызм.
Барыс Аляксандравіч Рыбакоў
Барыс Аляксандравіч Рыбакоў (Борис Александрович Рыбаков; 21 мая (3 чэрвеня) 1908 года, Масква — года, там жа) — савецкі і расійскі археолаг, даследчык славянскай культуры і гісторыі Старажытнай Русі. Акадэмік РАН (1991; правадзейны член АН СССР з 1958 года). Герой Сацыялістычнай Працы (1978). Адзін з самых уплывовых дзеячаў савецкай гістарыяграфіі.
Біяграфія
Нарадзіўся ў рускай стараверскай сям'і. Атрымаў добрую хатнюю адукацыю, у 1917 годзе ва ўзросце дзевяці гадоў быў аддадзены ў прыватную гімназію. З 1921 года жыў разам з маці ў Маскве ў Ганчарнай слабадзе ў будынку дзіцячага дома «Працоўная сям'я». У 1924 годзе скончыў школу II ступені, у 1926 годзе паступіў на гісторыка-этналагічны факультэт МДУ, які скончыў у 1930 годзе па спецыяльнасці «гісторык-археолаг». Універсітэцкімі настаўнікамі Б. А. Рыбакова былі акадэмік Ю. У. Гацье, прафесары С. У. Бахрушын і В. А. Гарадцоў. Працаваў у Аляксандраўскім краязнаўчым музеі і Архіве Кастрычніцкай рэвалюцыі ў Маскве, затым на працягу паўгода служыў курсантам у Чырвонай Арміі, у артылерыйскім палку 1-й дывізіі ў Маскве (афіцэр коннай разведкі).
У 1931 годзе стаў старэйшым навуковым супрацоўнікам ДГМ. У 1936—1940 і 1943—1950 гадах — старэйшы навуковы супрацоўнік ДАГМК (Інстытут гісторыі матэрыяльнай культуры АН СССР). Кандыдат гістарычных навук (1939, ступень прысуджана за монаграфічнае даследаванне «Радзімічы»).
У час шматгадовай працы над зборамі музея Рыбакоў падрыхтаваў фундаментальную працу «Рамяство Старажытнай Русі», абароненую ў 1942 годзе ў якасці доктарскай дысертацыі ў эвакуацыі ў Ашгабаце, у 1948 годзе апублікаваны асобным выданнем, а ў 1949 годзе ганараваны Сталінскай прэміі. Кіраваў аддзелам ранняга феадалізму ДГМ (1943—1948) і сектарам у Інстытуце этнаграфіі (1944—1946). У канцы 1940-х — пачатку 1950-х гадоў удзельнічаў у кампаніі супраць «бязродных касмапалітаў», апублікаваўшы ў навуковых часопісах шэраг артыкулаў пра ролю яўрэяў і іўдаізму ў гісторыі Хазарскага каганата. У 1940-х гадах кіраваў археалагічнай практыкай на гістарычным факультэце МАПІ (цяпер МДАУ). У 1951 годзе ўступіў ва УКП(б).
Член-карэспандэнт АН СССР з 23 кастрычніка 1953 года па Аддзяленні гістарычных навук (археалогія), правадзейны член АН СССР з 20 чэрвеня 1958 года, намеснік акадэміка-сакратара (1967—1973), в. а. акадэміка-сакратара (1970—1971), акадэмік-сакратар Аддзяленні гісторыі АН СССР (1974—1975).
Дэкан гістарычнага факультэта (1950—1952), прарэктар (1952—1954) МДУ. У 1951—1974 гадах — загадчык сектарам, у 1956—1987 гадах — дырэктар, з 1988 года — ганаровы дырэктар Інстытута гісторыі матэрыяльнай культуры (археалогіі) АН СССР; адначасова — дырэктар Інстытута гісторыі СССР (1968—1970). У 1962—1969 гадах — старшыня Навуковага савета па каардынацыі прац у вобласці славяназнаўства АН СССР, з 1966 года — старшыня Музейнага савета пры Прэзідыуме АН СССР. Уваходзіў у склад Бюро Нацыянальнага камітэта гісторыкаў СССР і Выканаўчага камітэта Міжнароднага саюза дагістарычных і протагістарычных навук (з 1958 года), член Міжнароднага камітэта славістаў (з 1963 года), сустаршыня камісіі гісторыкаў СССР і Польшчы; з 1946 года неаднаразова прадстаўляў савецкую гістарычную навуку на Міжнародных кангрэсах. З 1958 года — прэзідэнт таварыства «СССР — Грэцыя».
Памёр Б. А. Рыбакоў 27 снежня 2001 года. Пахаваны ў Маскве, на Траякураўскіх могілках.
Навуковыя погляды
Б. А. Рыбакоў быў буйным археолагам. Яго навуковая дзейнасць пачалася з раскопак вяціцкіх курганоў у Падмаскоўе. Ён праводзіў маштабныя раскопкі ў Маскве, Вялікім Ноўгарадзе, Звянігарадзе, Чарнігаве, Пераяславе Рускім, Белгарадзе Кіеўскім, Тмутаракані, Пуціўлі, Аляксандраве і шматлікіх іншых месцах. Ім былі цалкам раскапаны старажытнарускія замкі Любеч і Віцічаў, што дало магчымасць рэканструяваць аблічча невялікага старажытнарускага горада. На гэтых раскопках вучыліся «рамяству» сотні будучых гісторыкаў і археолагаў. Многія вучні Рыбакова сталі вядомымі археолагамі, у прыватнасці С. А. Плятнёва, спецыяліст па качавых народах Стэпу, хазарах, печанегах і полаўцах.
Усё сваё жыццё Рыбакоў прытрымліваўся антынарманісцкіх перакананняў. Так, ён быў перакананы ў глыбокай аўтахтоннасці славянскага насельніцтва на тэрыторыі Украіны, звязваючы са славянамі і скіфаў, і нават трыпольцаў. Наяўнасць на тэрыторыі Украіны дзяржавы готаў пры гэтым адмаўлялася, а чарняхоўская культура, якая традыцыйна звязвалася з готамі, абвяшчалася культурай славянскай. Найбуйнейшыя цэнтры славян, і ў першую чаргу, Кіеў, у трактоўцы Рыбакова існавалі са спрадвечных часоў.
Да ліку найбольш спрэчных тэорый Рыбакова адносяцца спробы вывесці славян са скіфаў-аратых, якія жылі ў Прычарнамор'і яшчэ ў часы «бацькі гісторыі» Герадота (V стагоддзе да н.э.). У манаграфіі «Кіеўская Русь і рускія княствы XII—XIII стагоддзяў» (1982) ён аднёс пачатак гісторыі славян да XV стагоддзя да н.э. У Зміевых валах гісторык бачыў сведчанне сутыкнення славян з кімерыйцамі (якія, па агульнапрынятым пункце гледжання, пакінулі Прычарнамор'е за тысячу гадоў да з'яўлення там славян): «Славяне выкарыстоўвалі пры ўзвядзенні сваіх першых умацаванняў палонных кімерыйцаў», — заяўляў навуковец.
Многія навуковыя працы Рыбакова змяшчалі фундаментальныя высновы пра жыццё, побыт і ўзровень сацыяльна-эканамічнага і культурнага развіцця насельніцтва Усходняй Еўропы. Так, у працы «Рамяство Старажытнай Русі» (1948) даследчыку ўдалося прасачыць зараджэнне і этапы развіцця рамеснай вытворчасці ва ўсходніх славян з VI па XV стагоддзя, а таксама выявіць дзясяткі рамесных галін. Рыбакоў ставіў мэтай паказаць, што дамангольская Русь не толькі не адставала ў сваім эканамічным развіцці ад краін Заходняй Еўропы, як гэта сцвярджалі раней многія навукоўцы, але і апярэджвала гэтыя краіны па некаторых паказчыках.
У манаграфіі «Старажытная Русь. Паданні. Быліны. Летапісы» (1963) ён правёў паралелі паміж быліннымі сюжэтамі і рускімі летапісамі. Ён высунуў гіпотэзу пра тое, што асобныя пагодныя запісы ў Кіеўскай дзяржаве пачынаюць рабіцца не ў XI стагоддзі, а ўжо ў другой палове IX—X стагоддзях (Гл.: «Летапіс Аскольда»), чым спарадзіў моду на спекуляцыі пра існаванне ва ўсходніх славян дахрысціянскай пісьмовай традыцыі.
Навуковец дэталёва даследаваў старажытнарускае летапісанне, прапанаваў версіі аўтарства асобных летапісных фрагментаў, старанна прааналізаваў арыгінальныя паведамленні гісторыка XVIII стагоддзя В. М. Тацішчава і прыйшоў да высновы, што яны абапіраюцца на вартыя даверу старажытнарускія крыніцы і Тацішчаў не займаўся фальсіфікацыяй гісторыі.
Дасканала вывучыў Б. А. Рыбакоў і такія выдатныя помнікі старажытнарускай літаратуры, як «Слова пра паход Ігараў» і «Маленне Данііла Заточніка». У кнігах «„Слова пра паход Ігараў“ і яго сучаснікі» (1971), «Рускія летапісцы і аўтар „Слова пра паход Ігараў“» (1972) і «Пётр Барыславіч: пошук аўтара „Слова пра паход Ігараў“» (1991) ён абгрунтоўваў гіпотэзу, паводле якой «Слова» было напісана кіеўскім баярынам Пятром Барыславічам. Паводле іншай гіпотэзы гісторыка, выдатны мысляр і публіцыст канца XII — пачала XIII стагоддзяў Данііл Заточнік з'яўляўся вялікакняжацкім летапісцам пры дварах Усевалада Вялікае Гняздо і яго сына Канстанціна.
У працах «Язычніцтва старажытных славян» (1981) і «Язычніцтва Старажытнай Русі» (1987) Б. А. Рыбакоў фактычна рэканструяваў дахрысціянскія вераванні ўсходніх славян, выклікаўшы ў свой адрас абвінавачвання ў фантастычных спекуляцыях і адсутнасці адзінай метадалогіі. Напрыклад, у вобразе Змяя Гарыныча акадэмік бачыў смутны ўспамін славян пра нейкую дагістарычную жывёлу, напрыклад, пра маманта. Быліннае паданне пра сустрэчу волата са Змеем на Калінавым мосце цераз вогненную раку, паводле Рыбакова, ёсць не што іншае, як
абмалёўка старажытнага маманта (ці мамантаў), загнанага вогненным ланцугом загоншчыкаў у лоўчую яму, у падзямелле, замаскіраванае галінкамі кустоў (каліны).
Сын навукоўца ў інтэрв'ю для «Літаратурнай газеты» адзначаў: "Успамінаю апошняе пасяджэнне бюро аддзялення, на якім выступаў Б. А. Яно было доўгім, усе стаміліся, і, калі яму далі слова, ён быў тэлеграфна сціслым: «Перад гістарычнай навукай стаяць дзве небяспекі. Вялесава кніга. І — Фаменка». І сеў на сваё месца. У сутнасці, гэта стала яго завяшчаннем нам, гісторыкам."
Педагагічная дзейнасць
Выкладчыцкую дзейнасць Б. А. Рыбакоў пачаў у 1933 годзе ў Акадэміі камуністычнага выхавання імя Н. К. Крупскай. З 1934 па 1942 гады ён быў дацэнтам, а затым — прафесарам Маскоўскага абласнога педагагічнага інстытута. Больш за 60 гадоў ён прапрацаваў на гістарычным факультэце МДУ імя М. В. Ламаносава: у 1939—1943 гадах — дацэнтам, з 1943 года — прафесарам, у 1950—1952 гадах — дэканам, у 1953—1962 гадах — загадчыкам кафедры гісторыі СССР перыяду феадалізму, у апошнія гады — у якасці заслужанага прафесара МДУ. Штогод чытаў лекцыйныя курсы «Гісторыя Расіі з найстаражытных часоў», «Гісторыя рускай культуры», «Славяна-руская археалогія» і інш., а таксама спецкурсы па археалогіі. Кіраваў заняткамі ў прасемінары I курсу, працай студэнтаў-дыпломнікаў, аспірантаў і стажораў. Паралельна з працай у МДУ чытаў лекцыі ў МДІМА, ВПШ пры ЦК КПСС і Цэнтральнай камсамольскай школе.
Мільёны школьнікаў і шматлікія тысячы студэнтаў вучыліся па падручніках Б. А. Рыбакова. Некалькі дзясяткаў дактароў і кандыдатаў гістарычных навук лічаць яго сваім настаўнікам. Існуе буйная «рыбакоўская» школа гісторыкаў Старажытнай Русі.
Сям'я
Бацька навукоўца — Аляксандр Рыбакоў (1884—1977), член абшчыны стараверскай Пакроўска-Успенскай царквы на Нямецкім рынку ў Маскве, скончыў гісторыка-філалагічны факультэт Маскоўскага ўніверсітэта, быў аўтарам прац па гісторыі расколу, а таксама заснавальнікам і дырэктарам Стараверскага багаслоўскага настаўніцкага інстытута, створанага ў 1911 годзе на сродкі С. П. Рабушынскага. Маці, Клаўдзія Андрэеўна Блахіна, скончыла філалагічны факультэт Вышэйшых жаночых курсаў У. І. Гер'е і працавала педагогам.
Сын — Расціслаў Рыбакоў (1938—2019), расійскі індолаг, доктар гістарычных навук, спецыяліст па праблемах гісторыі культуры і міжкультурных узаемадзеяннях, дырэктар Інстытута ўсходазнаўства РАН у 1994—2009 гадах.
Узнагароды і званні
Замежны член Чэхаславацкай (1960), Польскай (1970) і Балгарскай акадэмій навук (1978); ганаровы доктар Ягелонскага ўніверсітэта ў Кракаве (1964), заслужаны прафесар МДУ (1994).
У 6-й струменевай аўдыторыі першага гуманітарнага корпуса МДУ вісіць памятная дошка ў гонар Барыса Аляксандравіча Рыбакова.
Ганаровы грамадзянін Чарнігава (1986). Імем Б. А. Рыбакова названа адна з вуліц гэтага горада.
Адзнакі
У публічных водгуках пра працы Б. А. Рыбакова яго крытыкавалі некаторыя вядомыя аўтары, у прыватнасці гісторыкі А. А. Зімін і А. П. Навасельцаў, літаратуразнаўцы Л. А. Дзмітрыеў, Д. С. Ліхачоў і Я. С. Лур'е. Археолаг К.С. Клейн характарызаваў яго як дылетанта па-за межамі сваёй вузкай спецыялізацыі (рамяство старажытнай Русі). Паводле ацэнкі Клейна, Рыбакоў быў «не проста патрыётам, а несумнеўна, рускім нацыяналістам… ультра-патрыётам — ён быў схільны палка перабольшваць сапраўдныя поспехі і перавагі рускага народа ва ўсім, ставячы яго вышэй за ўсе суседнія».
Пярэчанні выклікаюць, у прыватнасці, спробы Рыбакова абгрунтаваць славянскую прыналежнасць трыпольскай і чарняхоўскай культур, аматарскія экскурсы ў лінгвістыку, пошук у арнаментальных вышыўках XIX—XX стагоддзяў надзейнейшых сведчанняў наконт духоўнага жыцця славян да прыняцця хрысціянства , атаясненне легендарнага аўтара «Слова пра паход Ігараў» з Пятром Барыславічам.
Паводле слоў К.С. Клейна, Рыбакоў «паглыбіў Кіеў на паўтысячагоддзі (прыпісаўшы яго заснаванне да канца V ст.), хоць як археолаг ён мусіў бы ведаць, што ў Кіеве няма славянскага культурнага слоя старажытнейшага за IX ст.» Гэта дазволіла ўладам савецкай Украіны ў 1982 годзе адсвяткаваць 1500-годдзе Кіева — горада, дзе нават слаі IX стагоддзя ледзьве могуць быць інтэрпрэтаваны як гарадскія.
У 1970-я гады акадэмік палемізаваў з канцэпцыяй Л. М. Гумілёва пра дачыненні сярэдневяковай Русі да азіяцкага свету, аднак, паводле меркавання Я. С. Лур'е, сам шмат у чым абапіраўся на здагадкі («гіпалептычныя сістэмы»).
Разам з тым, сярод маскоўскіх універсітэцкіх навукоўцаў і ў кіраўніцтве РАН захоўвалася ў цэлым пазітыўнае стаўленне да заслуг Б. А. Рыбакова. У 1998 годзе, да 90-годдзя навукоўца, групай гісторыкаў, філолагаў, археолагаў і мастацтвазнаўцаў яго школы быў выпушчаны аб'ёмісты зборнік артыкулаў «Культура славян і Русь», у якасці прадмовы да якога быў выкарыстаны падрабязны біяграфічны нарыс А. А. Мядынцавай.
Доктар гістарычных навук А. У. Пыжыкаў выявіў у працах Рыбакова выклад без указання аўтарства напрацовак такіх навукоўцаў як Мікалай Маторын (у большай ступені) і Фёдар Буслаеў (у меншай ступені), працы якіх па шэрагу ідэалагічных прычын у савецкі час былі адданы забыццю.
Паводле меркавання Ц. В. Гімона, працы Рыбакова пра рускае летапісанне грунтуюцца на спрэчных тэксталагічных высновах і змяшчаюць надзвычай яркія характарыстыкі летапісаў з пункту гледжання іх месца ў палітычнай барацьбе свайго часу.
Асноўныя працы
За 70 з лішнім гадоў навуковай дзейнасці Б. А. Рыбакова былі апублікаваны манаграфіі:
Пад рэдакцыяй Б. А. Рыбакова выйшла вельмі вялікая колькасць разнастайных навуковых даследаванняў: першыя шэсць тамоў «Гісторыі СССР з найстаражытных часоў», шматтомныя — «Збор археалагічных крыніц», «Археалогія СССР», «Поўны збор рускіх летапісаў» і інш.
Снегі
Назву Снегі маюць:
Хендрык Адамсан
Хендрык Адамсан (Hendrik Adamson; 6 кастрычніка 1891 — 7 сакавіка 1946) — эстонскі паэт і педагог.
Біяграфія
Хендрык Адамсан нарадзіўся 6 кастрычніка 1891 года ў сям'і краўца ў падворак Патсі (Pats) у вёсцы Метсакуру (Metsakuru), воласці Kärstna (у наш час вёска Veisjärve, Tarvastu прыход), Вільяндзіскага павета.
Хендрык Адамсан некаторы час працаваў настаўнікам у Valgamaal Lõvel (1940) і Kärstnas (1944).
Мову эсперанта Адамсан вывучыў да канца 1929 года і ўжо ў 1930 годзе пачаў пісаць арыгінальныя вершы на гэтай мове. У поўнай жа меры яго талент раскрыўся на эстонскай мове. Яго першыя вершы на эстонскай друкаваліся ў газетах з 1913 года, сваю першую кнігу пра напісаў у 1919 годзе.
Сканаў 7 сакавіка 1946 года, пахаваны на эстонскіх могілках у невялікім горадзе Helme на поўдні Эстоніі. Творы пісьменніка перакладзены на рускую (пёр. Барыс Штэйн), англійскую і італьянскую мовы.
Творчасць
Адамсан пісаў на эстонскай мове, шырока выкарыстоўваючы паўднёва-эстонскія дыялектызмы. Некаторыя яго вершы напісаны на мове эсперанта.
Перу пісьменніка прыналежаць раманы «Kuldblond neitsi» (Бландзінка) і «Roheline sisalik» («Зялёная яшчарка», Тарту, 1925).
Хендрык Адамсан напісаў вершы, улучаючы:
Прошча
Прошча — месца, якое, паводле ўяўленняў вернікаў, надзелена незвычайнымі надпрыроднымі (сакральнымі) сіламі i ўласцівасцямі. Характэрных, галоўным чынам, для паўночнага Палесся. Агульная рыса для ўсіх святых месцаў такога тыпу — устойлівы характар рытуальных дзеянняў (ахвяраванні, абраканні), арганізаванасць сакральнай прасторы (наяўнасць крыжоў, агароджаў, каплічак), а таксама прымеркаванасць іх калектыўнага ўшанавання да пэўных свят каляндарнага кола.
У навуковы ўжытак тэрмін прошча ўвёў у канцы XIX ст. Мікалай Андрэевіч Янчук. Згодна са «Слоўнікам беларускай мовы» І. І. Насовіча, прошчай у XIX ст. называлі «асвечанае месца пры крыніцы з пастаўленым пры ім распяццем ці капліцай з іконай, да якіх на свята рабілі крыжовы ход». Прошчамі называлі таксама маленне аб дараванні грахоў з ахвярапрынашэннямі ў якім-небудзь месцы, што лічылася святым ці цудатворным (параўн. проща «багамолле»).
Вера ў прошчы генетычна звязаная з культам прыроды. Некаторыя прошчы ўзніклі з паганскіх свяцілішчаў. Аднак этнографамі зафіксавана ўзнікненне прошчаў i ў XIX—XX стст., калі з пэўным месцам звязвалася якая-небудзь падзея, што лічылася цудам (напрыклад, хуткае збаўленне ад хваробы, яўленне Божай Маці чалавеку ). Прошчам пакланяліся, іх наведвалі, каб пазбавіцца ад хвароб, рабілі ахвярапрынашэнні (аброчныя тканіны, кветкі, ежа, грошы і інш.). Значная частка прошчаў была прызнана хрысціянскім духавенствам i знаходзілася пад яго апекай. Каля такіх прошчаў нярэдка будавалі капліцы, цэрквы, касцёлы, у дні рэлігійных святаў наладжвалі крыжовыя хады i богаслужэнні. Часта рытуальным цэнтрам прошчы лічыліся некаторыя камяні з не зразумелымі надпісамі, камяні-следавікі, паглыбленні на якіх нагадвалі формай чалавечую ступню, што лічылі следам Божай Маці, крыніцы i калодзежы, вада з якіх, згодна з па шыраным меркаваннем, вылечвала ад пэўных хвароб (пераважна вачэй), некаторыя азёры (напрыклад, Свіцязь, якое лічылася святым возерам), узгоркі (пераважна самыя высокія ў дадзенай мясцовасці), не каторыя адметныя дрэвы. Даволі часта ў якасці прошчы фігуруе месца, дзе рэальна знаходзіўся хрысціянскі храм, што і надае азначанаму локусу статус святога.
Найбольш вядомымі прошчамі з'яўляюцца Сіняя крыніца (Сіні калодзеж) каля Слаўгарада, Святая крыніца ў Палыкавічах каля Магілёва (раней там жа рос i святы дуб), Святая горка каля Смілавічаў, нагрувашчванне вялізных камянёў на ўзгорку каля в. Горка Дзятлаўскага, Святы (Дажбогаў) камень каля в. Крамянец Лагойскага, крыніца каля в. Крынічкі (Пупелічы) Барысаўскага, камень-следавік i крыніца каля в. Сянежыцы Навагрудскага, Дзюравы камень каля в. Каптаруны Пастаўскага, ліпа каля в. Капланцы Бярэзінскага раёнаў і інш. Прошчамі у гаворках паўночна-заходняй Беларусі называюць таксама пасвечаны хлеб.
Мікалай Іванавіч Янчык
Мікалай Іванавіч Янчык (, г.п. Старобін, Салігорскі раён, Мінская вобласць) — беларускі архітэктар.
Біяграфія
Скончыў у 1971 годзе Брэсцкі інжынерна-будаўнічы інстытут. Працаваў у Магілёўграмадзянпраекце, Белжылпраекце, з 1986 года — інжынер будтрэста № 17 у Магілёве.
Член Саюза архітэктараў СССР з 1975 года. Пражывае ў г. Магілёў.
Творчасць
Асноўныя працы: інжынерна-бытавы корпус ПКТІАМ (1974), перапрацоўка фасадаў паўторна прымяняльных жылых дамоў (1976—1981), помнік ахвярам фашызму на Лупалаўскіх могілках (1976, у аўтарскім калектыве), жылы комплекс па вул. Якубоўскага (1977—1978), жылы дом на Юбілейным бульвары (1978—1979), Мінжылкамунгаса БССР па вуліцы Дзяржынскага (1985) у Магілёве.
Узнагароды
Узнагароджаны дыпломамі I ступені на VIII Усесаюзным аглядзе маладых архітэктараў (1981), III ступені на VII Усесаюзным аглядзе маладых архітэктараў (1976).
Allium caesioides
Allium caesioides — від травяністых раслін сямейства ; распаўсюджаны ў высокіх гарах Індыі, Пакістана, Таджыкістана і Афганістана.
Распаўсюджанне
Расце ў высокіх гарах Індыі, Пакістана, Таджыкістана і Афганістана.
Семашкі
Семашкі́ (, Семашки) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ходараўскага сельсавета.
У 1986 годзе ў склад вёскі ўвайшлі вёскі Губейкі і Клімавічы.
Да 2013 года вёска ўваходзіла ў склад Голдаўскага сельсавета.
Астрэні
Астрэ́ні (, Астрени) — вёска ў Чавускім раёне Магілёўскай вобласці. Уваходзіць у склад Вайнілаўскага сельсавета.
Да 16 мая 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Антонаўскага сельсавета, да 27 чэрвеня 1969 года — у склад Гарбавіцкага сельсавета.
Васілёва (Паўлаўскае сельскае паселішча)
Васілёва (Василево) — вёска ў Цёмкінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Паўлаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
DirectX
DirectX API
Практычна ўсе часткі DirectX API уяўляюць сабой наборы COM-сумяшчальных аб’ектаў.
У цэлым, DirectX падраздзяляецца на:
Тадуліна
Назву Тадуліна маюць:
Псалмяры
«Псалмяры», «Псальмяры» — хрысціянскі музычны гурт з Мінска.
Утварэнне
У 1998 годзе частка музыкаў, якія складалі групу праслаўлення мінскай царквы «Ісуса Хрыста» (да гэтай жа царквы належыць гурт Новы Іерусалім), прынялі запрашэнне пастара Веніяміна Бруха і цалкам прысвяцілі сябе музычнай дзейнасці. Напачатку гурт склалі лідар музычнага служэння царквы Зміцер Пятроўскі, гітарыст Зміцер Варэнік і басыст Ілля Іваноў, астатнія дадаліся пазней.
Узнагароды
У 2005 годзе атрымалі гран-пры конкурсу вакальна-інструментальных ансамбляў, прысвечанага памяці Уладзіміра Мулявіна, які праходзіў у межах міжнароднага фэсту «Залаты шлягер-2005».
Вараб’ёва (Цёмкінскі раён)
Вараб’ёва (Воробьево) — вёска ў Цёмкінскім раёне Смаленскай вобласці Расіі. Уваходзіць у склад Паўлаўскага сельскага паселішча.
Гісторыя
У гады Вялікай Айчыннай вайны вёска была акупаваная гітлераўскімі войскамі ў кастрычніку 1941 года, вызвалена ў сакавіку 1943 года.
У 2004—2017 гадах у складзе Аносаўскага сельскага паселішча.
Europass
Europass — ініцыятыва ЕС па стандартызацыі інфармацыі пра кваліфікацыю і прафесійны вопыт працаўнікоў на еўрапейскай прасторы. Уключае да 5 дакументаў, складзеных на адной з афіцыйных моў ЕС:
Чурылава Далёкае
Чуры́лава Далёкае (, Чурилово Далёкое) — вёска ў Мёрскім раёне Віцебскай вобласці. Уваходзіць у склад Павяцкага сельсавета.
Гісторыя
У 1921—1939 гадах вёска ў складзе гміны Лявонпаль Дзісенскага павета Віленскага ваяводства Польскай Рэспублікі.
Да 16 верасня 1960 года вёска ўваходзіла ў склад Аляксандраўскага сельсавета, да 4 сакавіка 1987 года — у склад Даўгінаўскага сельсавета (у 1960—1965 гадах — Лявонпальскі сельсавет).
Мукінічы
Мукі́нічы (, Мукиничи) — вёска ў Навагрудскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Ладзеніцкага сельсавета.
Парачаны
Парача́ны (, Поречаны) — вёска ў Лідскім раёне Гродзенскай вобласці. Уваходзіць у склад Тарноўскага сельсавета.
Геаграфія
Вёска знаходзіцца за 20 км на паўднёвы захад ад Ліды, на шашы, што вядзе з Гродна на Навагрудак. За 1,6 км на захад ад вёскі размешчаны прыпыначны пункт на чыгуначнай лініі Ліда — Масты.
Рэльеф раўнінны. На паўночным усходзе працякае рака Дзітва. З захаду і поўдня ўчасткі лесу.
Гісторыя
З першай паловы XV стагоддзя землеўладальнікамі ў гэтай мясцовасці былі Завішы. Каля 1442 года вялікі князь літоўскі Казімір пацвердзіў Завішам 12 людзей парачан у Лідскай воласці, якія ўжо перад тым былі іх спадчынай па бацьку Андрэю Завішу (кухмістру вялікага князя).
Вопіс парафій Лідскага дэканата 1784 года згадвае Парачаны (Porzeczany) у Белагрудскай парафіі як уласнасць князя Станіслава Радзівіла. Побач ва ўрочышчы Арлянка (Orlanka) над Дзітвою, па дарозе на Белагруду мелася карчма і вапельня (печы для абпальвання вапны). Старая дарога з Ліды праходзіла міма Ольжава на Белагруду, далей бегла цераз Дзітву на Парачаны, Голдава і Жалудок і была вядома пад назвай Зэльвенскага гасцінца.
Пасля трэцяга падзелу Рэчы Паспалітай (1795) вёска ў Расійскай імперыі. Належала да Тарноўскай воласці Лідскага павета Віленскай губерні.
З 1939 года — у БССР. З канца чэрвеня 1941 года да пачатку ліпеня 1944 года пад нямецка-фашысцкай акупацыяй. З фронту не вярнуліся 6 вяскоўцаў.
У 1950 годзе арганізаваны калгас «1 Мая». Затым землі ўвайшлі ў склад калгаса «Сцяг Саветаў».
Да 1978 года вёска ўваходзіла ў склад Радзівонішкаўскага сельсавета, да 2009 года — у склад Голдаўскага сельсавета.
Цына шыракалістая
Цы́на шыракалістая (Cinna latifolia) — від кветкавых раслін роду  сямейства.
Батанічнае апісанне
Шматгадовыя травяністыя расліны да 1—2 м вышынёй, з доўгімі падземнымі парасткамі, неапушаныя. Лісце простае, суцэльнае, пляскатае, з доўгім язычком, шурпатае, чаргаванае, 10—22 см даўжынёй і 1—1,5 см шырынёй. Суквецце — гронка, сабраная з каласкоў ад зялёнага да крыху пурпурнага колеру. Ніжняя кветкавая лускавінка звычайна з кароткім асцюком. Цвіце познім летам і восенню. Плод — зярняўка.
Распаўсюджанне і месцапражыванне
Цына шыракалістая аддае перавагу месцам з прахалодным, мяккім, вільготным мікракліматам, напрыклад, рачным берагам.
Ахоўваецца ў Эстоніі, Фінляндыі і шэрагу рэгіёнаў Расіі.
Арман-Маршал Сіла
Арман-Маршал Сіла (нар., Мінск) — беларускі спартсмен (тэквандо). Майстар спорту міжнароднага класа, 3-разовы чэмпіён Еўропы. Вагавая катэгорыя — звыш 87 кг.
Біяграфія
Займацца тэквандо пачаў з шасці гадоў у Мінскай гарадской СДЮШАР прафсаюзаў. Трэнеры: Юлія Сухавіцкая і Алеся Чарняўская. Чэмпіён Еўропы сярод юніёраў 2011 года, сярод моладзі 2012 і 2013 гадоў і сярод дарослых 2014 года. Выйграў чэмпіянат Еўропы па тэквандо 2016 (у фінальнай схватцы перамог расіяніна Рамана Кузняцова). Адзіны прадстаўнік зборнай Беларусі па тэквандо на летніх Алімпійскіх гульнях 2016 у Рыа-дэ-Жанейра быў адхілены ад спаборніцтваў, бо ў яго допінг-пробе быў выяўлены мельдоній.
Adobe Photoshop
Adobe Photoshop — шматфункцыянальны графічны рэдактар, які распрацаваны і распаўсюджваецца фірмай Adobe Systems. У асноўным працуе з растравым выявамі, аднак мае некаторыя вектарныя інструменты. Прадукт з’яўляецца лідарам рынку ў галіне камерцыйных сродкаў рэдагавання растравых выяў і найбольш вядомым прадуктам фірмы Adobe. У цяперашні час Photoshop даступны на платформах macOS, Windows, у мабільных сістэмах iOS, Windows Phone і Android. Таксама існуе версія Photoshop Express для Windows Phone 8 і 8.1. Цяпер у ЗША ідзе бэта-тэставанне стрымінгавай версіі прадукта для Chrome OS. Раннія версіі рэдактара былі партаваны пад SGI IRIX, але афіцыйная падтрымка была спыненая, пачынаючы з трэцяй версіі прадукта. Для версіі 8.0 і CS6 магчымы запуск пад Linux з дапамогай альтэрнатывы Windows API — Wine.
Асаблівасці Adobe Photoshop
Нягледзячы на тое, што першапачаткова праграма была распрацавана як рэдактар выяў для паліграфіі, у цяперашні час яна шырока выкарыстоўваецца і ў вэб-дызайне. Разам з больш раннімі версіямі Photoshop распаўсюджвалася адмысловая праграма для гэтых мэт — Adobe ImageReady (для анімацыі gif-файлаў), якая была выключана з пастаўкі Photoshop CS3 за кошт інтэграцыі яе функцый у асноўны графічны рэдактар, а таксама ўключэння ў лінейку праграмных прадуктаў Adobe Fireworks, які перайшоў ва ўласнасць Adobe пасля набыцця кампаніі Macromedia.
Photoshop цесна звязаны з іншымі праграмамі для апрацоўкі медыяфайлаў, анімацыі і іншай творчасці. Сумесна з такімі праграмамі, як Adobe ImageReady (праграма адменена ў версіі CS3), Adobe Illustrator, Adobe Premiere, Adobe After Effects і, ён можа выкарыстоўвацца для стварэння прафесійных DVD, забяспечвае сродкі нелінейнага мантажу і стварэння такіх спецэфектаў, як фоны, тэкстуры і г. д. для тэлебачання, кінематографа і сусветнай павуціны. Photoshop таксама прыжыўся ў колах распрацоўшчыкаў камп’ютарных гульняў.
Асноўны фармат Photoshop, PSD, можа быць экспартаваны і імпартаваны усімі праграмнымі прадуктамі, пералічанымі вышэй. Photoshop CS падтрымлівае стварэнне меню для DVD. Сумесна з Adobe Encore DVD Photoshop дазваляе ствараць меню або кнопкі DVD. Photoshop CS3 ў версіі Extended таксама падтрымлівае працу з трохмернымі слаямі. З-за высокай папулярнасці Photoshop падтрымка спецыфічнага для яе фармату PSD была рэалізаваная ў многіх графічных праграмах, такіх, як Adobe Fireworks, Photo-Paint,, GIMP, SAI, PaintShop Pro і іншых.
Photoshop падтрымлівае наступныя колеравыя мадэлі або спосабы апісання колераў выявы (у анатацыі самой праграмы — рэжым выявы): Падтрымліваецца апрацоўка выяў, з глыбінёй колеру 8 біт (256 градацый на адзін канал), 16 біт (выкарыстоўваецца 15 бітаў плюс адзін узровень, то ёсць 32769 узроўняў) і 32 біт (выкарыстоўваюцца колькасці адзінарнай дакладнасці з плаваючай коскай). Магчыма захаванне ў файле дадатковых элементаў, такіх як: накіроўвалых (Guide), каналаў (напрыклад, канала празрыстасці — Alpha channel), адсечаных (Clipping path), слаёў, якія змяшчаюць вектарныя і тэкставыя аб’екты. Файл можа ўключаць колеравыя профілі (ICC), функцыі пераўтварэнні колеру (transfer functions). Дапускаюцца неквадратные пікселі (Pixel Aspect Ratio).
У складзе пакета Adobe Creative Suite
Photoshop 8.0, датаваны кастрычнікам 2003 года, меў назву Photoshop CS, так як пачаў ставіцца да новай лінейцы прадуктаў кампаніі Adobe Systems — Creative Suite.
Photoshop 10.0, датаваны красавіком 2007 года, мае назву Photoshop CS3. Абрэвіятура CS3 азначае, што прадукт інтэграваны ў трэцюю версію пакета праграм Adobe Creative Suite. У папярэдніх прадуктах — Photoshop CS і CS2, з мэтай адрознення ад ранейшых версій і ўмацавання прыналежнасці да новай лінейкі прадуктаў, быў зменены сімвал праграмы: замест малюнка вочы, якое прысутнічала ў версіях з 3-й па 7-ю, у стылявым рашэнні выкарыстоўвалася малюнак пёраў. У Photoshop CS3 у значку праграмы і экране-застаўцы выкарыстоўваюцца літары з назвы прадукту «Ps» на сінім градыентным фоне. Спіс новаўвядзенняў ўключае ў сябе новы інтэрфейс, новы Adobe Bridge, новыя фільтры і інструменты, а таксама праграма, якая дазваляе ажыццяўляць папярэдні прагляд працы ў шаблонах папулярных прылад, напрыклад мабільных тэлефонаў.
У складзе пакета Adobe Creative Cloud
Photoshop 14, датаваны чэрвенем 2013 года, мае назву Photoshop CC. Абрэвіятура CC азначае, што прадукт інтэграваны ў пакет праграм Adobe Creative Cloud.
Пачынаючы з чэрвеня 2014 года праграма мае новае найменне версій: цяпер яе назва ўтрымлівае год выпуску (Photoshop 2014.0.0).
Альтэрнатывы
Хоць Photoshop практычна манапалізаваў прафесійны рынак, высокая цана прывяла да з’яўлення канкуруючых праграмных прадуктаў, якія займаюць сярэднюю і ніжэйшую цэнавую нішу рынку. Некаторыя з іх, напрыклад, GIMP — цалкам бясплатныя. Для заваявання гэтай часткі рынку і для супрацьстаяння незвычайна высокім паказчыках нелегальнага выкарыстання сваіх прафесійных прадуктаў Adobe прадставіў праграмы сярэдняга і ніжняга класаў: і Photoshop Album, першая з якіх з’яўляецца платнай урэзанай версіяй Photoshop, а другая распаўсюджваецца бясплатна і служыць для арганізацыі і элементарнай апрацоўкі фатаграфій. Прадукт накіраваны на аматарскі рынак, бо абмежаваная функцыянальнасць робіць Photoshop Elements непрыдатным для падрыхтоўкі выяў да друку. Праграма Adobe Photoshop Lightroom служыць выключна для «праяўкі» «лічбавых негатываў», простай рэтушы фотаздымкаў і арганізацыі іх каталога.
Пашыраныя функцыі праграмы
Пашыраная версія праграмы Adobe Photoshop Extended прызначана для больш прафесійнага выкарыстання, а менавіта — пры стварэнні фільмаў, відэа, мультымедыйных праектаў, трохмернага графічнага дызайну і вэб-дызайну, для працы ў галінах вытворчасці, медыцыны, архітэктуры, пры правядзенні навуковых даследаванняў.
У праграме Adobe Photoshop Extended сучасных версій (пачынаючы з CS4) можна адкрываць і працаваць з 3D-файламі, якія ствараюцца такімі праграмамі, як Adobe Acrobat 3D, Autodesk 3ds Max, Maya і Google Планета Зямля. Photoshop падтрымлівае наступныя фарматы файлаў 3D: U3D, 3DS, OBJ, KML і DAE.
Магчыма выкарыстоўваць трохмерныя файлы для ўкаранення ў двухмернае фота. Даступныя некаторыя аперацыі для апрацоўкі 3D-мадэлі, такія, як праца з каркасамі, выбар матэрыялаў з текстурных карт, налада святла. Таксама можна ствараць надпісы на 3D-аб’екце, круціць мадэлі, змяняць іх памер і становішча ў прасторы. Праграма ўключае ў сябе таксама каманды па пераўтварэнні плоскіх фатаграфій у трохмерныя аб’екты пэўнай формы, такія, як, напрыклад, банка, піраміда, цыліндр, сфера, конус і інш.
Для імітацыі руху ў Photoshop можна ствараць кадры мультыплікацыі, выкарыстоўваючы пласты выявы. Можна ствараць відэавыявы, заснаваныя на адной з многіх зададзеных піксельных прапорцый. Пасля рэдагавання можна захаваць сваю працу ў выглядзе файла GIF-анімацыі або PSD, які пасля можна прайграць у шматлікіх відэапрыладах, такіх, як Adobe Premiere Pro або Adobe After Effects. Даступна адкрыццё або імпартаваць відэафайлаў і паслядоўнасці малюнкаў для рэдагавання і акоўкі, стварэнне відэашэрагу мультыплікацыі і экспарт работ у файл фармату QuickTime, GIF-анімацыю або паслядоўнасць малюнкаў. Відэакадры можна асобна рэдагаваць, трансфармаваць, кланаваць, прымяняць да іх маскі, фільтры, розныя спосабы накладання кропак, на іх можна маляваць, выкарыстоўваючы розныя інструменты.
Пачынаючы з версіі CS у Photoshop даступная праца са скрыптамі.
Photoshop падтрымлівае файлы DICOM (Digital Imaging and Communications in Medicine) — лічбавыя выявы і камунікацыі ў медыцыне. Для адкрытага ў Photoshop DICOM-файла можна выкарыстоўваць любы інструмент Photoshop для карэкцыі і акоўкі малюнкаў.
І, нарэшце, з дапамогай праграмы Photoshop Extended можна разглядаць MATLAB-выявы, апрацоўваць іх у праграме Photoshop, камбінаваць каманды MATLAB з тэхналогіямі апрацоўкі малюнкаў Photoshop. Як толькі усталёўваецца злучэнне з праграмай Photoshop з праграмы MATLAB і ажыццяўляецца ўвод каманд у камандным радку MATLAB, гэтыя кіраўнікі ўздзеяння неадкладна выконваюцца ў Photoshop. Файлы, падрыхтаваныя ў праграме MATLAB, маюць пашырэнне m, fig, доктар медыцынскіх навук, mat, mdl. Камунікацыя паміж Photoshop і MATLAB выкарыстоўвае інтэрфейс Photoshop JavaScript і бібліятэчны інтэрфейс MATLAB.
Джузэпэ Асклепі
Джузэпэ Асклепі (Giuseppe Maria Asclepi;  — ) — італьянскі астраном.
Выкладаў філасофію, фізіку і матэматыку ў езуіцкіх каледжах у Перуджы, Сіене, Рыме, быў дырэктарам абсерваторыі пры Папскім Грыгарыянскім універсітэце. Вызначаў велічыню сонечнага паралакса, вымяраў дыяметры планет Сонечнай сістэмы з мікрометрам, вывучаў рух камет.
У яго гонар названы кратар на Месяцы і каляземны астэроід (4581) Асклепі з групы апалонаў, адкрыты ў 1989 годзе.
Дэвіз Еўрапейскага саюза
In varietate concordia (згода ў разнастайнасці) — афіцыйны дэвіз Еўрапейскага саюза. Паводле Еўрапейскай камісіі, дэвіз азначае, што еўрапейцы адзіныя ў сумеснай працы на выгоду свету і росквіту, і што мноства розных культур, традыцый і моў Еўропы з'яўляюцца пазітыўным фактарам для гэтага кантынента.
Гісторыя
Быў абраны пасля неафіцыйнага працэсу абмеркавання ў 2000 годзе з прадстаўленых на сайтах http://devise-Europe.org і http://motto-europe.org  варыянтаў, прапанаваных вучнямі 10—19 гадоў з Аўстрыі, Бельгіі, Даніі, Фінляндыі, Францыі, Германіі, Грэцыі, Ірландыі, Італіі, Люксембурга, Нідэрландаў, Партугаліі, Іспаніі, Швецыі і Вялікабрытаніі. Паводле слогана акцыі, адзіным прызам за ўдзел была магчымасць «напісаць старонку гісторыі Еўропы» (The only prize will be to write a page of Europe's History).
Для выбару слогана былі знойдзены фундатары: французскі музей Другой сусветнай вайны Memorial de Caen і кампанія France Telecom, якая падтрымлівала сайт. Было знойдзена 40 партнёраў-сродкаў масавай інфармацыі ; у тым ліку, La Repubblica у Італіі, Le Soir у Бельгіі , Irish Times у Ірландыі, Berliner Zeitung у Германіі і The Guardian у Вялікабрытаніі.
Афіцыйна праект адкрыўся 31 сакавіка 1999 года, з запускам сайта devise-Europe.org. Да 15 студзеня 2000 года, канца тэрміна, было пададзена 2016 варыянтаў. У лютым 2000 года краіны-ўдзельніцы выбіралі топ-10 варыянтаў для разгляду Еўрапейскім сярэднім журы; 142 адабраных варыянту былі перакладзены на 11 моў. 11-12 красавіка 2000 года з гэтага спісу было адабрана 7 варыянтаў, адпраўленых у Вышэйшае журы ў Бруселі.
Дэвіз быў зацверджаны Старшынёй Еўрапейскага Парламента Ніколь Фантэн.
Дэвіз утрымліваўся ў англійскай версіі еўрапейскай канстытуцыі, якая правалілася.
Крукаў канал
Крукаў канал (Крю́ков канал) — адзін з каналаў у Санкт-Пецярбургу.
Язэп Юр’евіч Лёсік
Язэп Юр’евіч Лёсік (18 лістапада 1883, в. Мікалаеўшчына, цяпер Стаўбцоўскі раён, Мінская вобласць, Беларусь — 1 красавіка 1940, Саратаў) — беларускі мовазнаўца, пісьменнік, публіцыст, педагог, нацыянальны і палітычны дзеяч. Дзеяч Беларускай сацыялістычнай грамады, удзельнік Першага Усебеларускага з’езда, адзін з ініцыятараў абвяшчэння незалежнасці Беларускай Народнай Рэспублікі. 2-і старшыня Рады БНР, па расколе старшыня Найвышэйшай Рады БНР.
Крукаў канал
Гакаў канал пракапаны ад Адміралцейскага канала ў раёне цяперашняй плошчы Працы да Фантанкі. Першапачаткова пракапаны ў 1719—1720 гадах ад Нявы да Мойкі ў транспартных мэтах. З 1738 года — сучасная назва па імі падрадчыка Сямёна Крукава. Пры будаўніцтве Благавешчанскага моста частка, якая праходзіла праз цяперашнюю плошчу Працы, была закладзеная ў трубу, якая захавалася да нашых дзён.
Язэп Юр’евіч Лёсік
Выкладчык БДУ і Белпедтэхнікума, правадзейны сябра Інбелкульта (1922), Акадэмік Беларускай акадэміі навук (1928), у Інстытуце мовазнаўства. Адзін з ініцыятараў правядзення Акадэмічнай канферэнцыі па рэформе беларускага правапісу і азбукі ў Менску (1926), аўтар шматлікіх прац па беларускім мовазнаўстве.
Родны дзядзька Якуба Коласа, брат Антона Лёсіка.
Дзяцінства і маладосць
Нарадзіўся 18 лістапада (ст. ст. 6 лістапада) 1883 года ў сяле Мікалаеўшчына Мінскага павета. Яго бацькі, Юрка і Хрысціна Лёсікі былі беззямельнымі сялянамі і арандавалі землі ў князёў Радзівілаў. Яны мелі сем сыноў і трох дачок. Язэп быў іх малодшым дзіцем, таму ў першыя гады жыцця не быў моцна загружаны абавязкамі. Скончыў другі клас Мікалаеўскай народнай школы, пасля чаго два гады рыхтаваўся да экзаменаў у настаўніцкую семінарыю. Здаваў экзамены ў Настаўніцкую семінарыю ў Нясвіжы, але не паступіў.
У 1898 годзе Язэп паступіў у Маладзечанскую семінарыю. Аднак на другі год быў выключаны з яе без права паступлення ў іншыя навучальныя ўстановы. Пераехаўшы ў Ноўгарад-Северскі (Чарнігаўская губерня), дзе працаваў ягоны брат, паступіў у гарадское вучылішча і скончыў яго ў 1902 годзе. У Ноўгарадзе-Северскім вытрымаў экзамен на годнасць настаўніка народнай школы.
Удзел у рэвалюцыі 1905 года і царскія рэпрэсіі
Быў прызначаны выкладчыкам рускай мовы ў Бабруйскую сельскагаспадарчую школу (Мінская губерня). Працаваў у Бабруйску адзін год, у 1903 годзе вярнуўся ў Ноўгарад-Северскі і быў прызначаны настаўнікам у школу ў мястэчку Грамяч. Неўзабаве стаў знаёміць з палітычнымі пытаннямі грамяцкіх сялян на сходах у школе, пра што стала вядома паліцыі. У 1905 годзе арыштаваны, зняволены ў Ноўгарад-Северскую турму.
У 1907 годзе прывезены на суд у горад Старадуб на Чарнігаўшчыне. Тут яму ўдалося збегчы з горада і такім чынам унікнуць суда. Некаторы час хаваўся ў Стоўбцах (Мінскі павет), Санкт-Пецярбургу, два гады жыў на станцыі Красноўка, недалёка ад Луганска (Екацярынаслаўская губерня), дзе адзін з ягоных старэйшых братоў быў дзяржаўным служачым.
У 1911 годзе прыехаў у Ноўгарад-Северскі да брата Антона, дзе яго ізноў арыштавалі і перавезлі ў Старадуб на суд. Яму прысудзілі бестэрміновае высяленне ў Сібір, дзе ён жыў да 1917 года, спачатку ў Кіранску (Іркуцкая губерня), а потым у некаторых сёлах Кіранскага павета. Нядоўгі час жыў у Бадайбо.
У часе знаходжання ў ссылцы, Язэп займаўся самаадукацыяй. Здабываў сродкі на сваё існаванне фізічнай працай і толькі ў Бадайбо рабіў пісарам, а ў адной вёсцы арганізаваў пачатковую школу, але паліцыя хутка яе закрыла, бо ў ссылцы ў тыя часы забаранялася працаваць паводле сваёй спецыяльнасці. У Сібіры Язэп сустрэўся з Алесем Гаруном, з якім потым не разлучаўся.
Супрацоўнічаў з газетай «Наша Ніва», падтрымліваў сувязь з пісьменнікамі і знаёмымі настаўнікамі ў Беларусі.
Палітычная дзейнасць у беларускім нацыянальным руху
Вярнуўся ў Беларусь пасля Лютаўскай рэвалюцыі, у сакавіку 1917 года. Спыніўся ў Мінску, дзе ўключыўся ў дзейнасць беларускага нацыянальнага руху. З красавіка 1917 года ў Беларускай сацыялістычнай грамадзе (мінская секцыя), адзін з актыўных сяброў партыі. Кандыдат ад партыі ва Устаноўчы сход на Міншчыне. Як прадстаўнік БСГ увайшоў у склад створанага 7—9 красавіка 1917 года Беларускага нацыянальнага камітэта (БНК), рэдагаваў яго газету «Вольная Беларусь».
Адзін з ініцыятараў абвяшчэння незалежнасці Беларускай Народнай Рэспублікі (БНР) 25 сакавіка 1918 года. У 1918 годзе, у часе функцыянавання структур БНР пад нямецкай акупацыяй, ён падтрымаў развіццё беларускай асветы. Разам з Язэпам Варонкам і Кастусём Езавітавым рэарганізаваў беларускае культурна-асветніцкае таварыства «Прасвета» ў культурна-асветніцкае таварыства «Бацькаўшчына». Уваходзіў у склад Рады БНР. У сярэдзіне красавіка 1918 года ён разглядаўся палітыкамі БНР, як адзін з кандыдатаў на пасаду кіраўніка ўрада — старшыні Народнага сакратарыята. 25 красавіка разам з іншымі падпісаў ад імя Рады БНР тэлеграму на імя кайзера Германіі Вільгельма II. Тэлеграма змяшчала падзяку за «вызваленне Беларусі» і просьбу аб аказанні падтрымкі БНР у яе хаўрусе з Германіяй. Гэтым Рада разлічвала на прызнанне дзяржавы з боку Германіі. Аднак гэты крок быў негатыўна ўспрыняты некаторымі сябрамі Рады, у выніку чаго многія з іх пакінулі Раду БНР, а Беларуская сацыялістычная грамада распалася.